open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wilhelm Pieck

**Friedrich Wilhelm Reinhold Pieck** (naskiĝinta la 3-an de januaro 1876 en Gubin, mortinta la 7-an de septembro 1960 en Berlino) estis germana politikisto.[eta|[Vasilij Ivanoviĉ Ĉujkov|Ĉujkov gratulas al Pieck okaze de lia 75-a naskiĝtago en 1951.]]

## Kariero politika 
* En 1917 li kunfondis la Spartako-Asocion *(Spartakusbund)*
* En 1918-1919 li helpis fondi la Komunistan Partion de Germanio (KPD).
* De 1928-1933 li estis deputito ĉe la berlina Reichstag.
* Ekziliĝinte en Sovetunio, li estriĝis al la KPD en 1935.
* En 1936 li estiĝis ĉefa sekretario de la Kominterno.
* En 1943 li kunorganizis la fondaĵon de la Nacia Komitato de Libera Germanio *(Nationalkomitee Freies Deutschland)*.
* De 1946 ĝis 1954 li estis prezidanto de la Socialista Unueca Partio de Germanio (SED) kune kun Otto Grotewohl.
* De 1946 ĝis sia morto li estis prezidento de GDR.

## Eksteraj ligiloj 
* Memoriglokoj al Pieck kun detala priskribo.

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Membroj de la Komunista Partio de Germanio
Kategorio:Personoj de GDR
Kategorio:Germanaj komunistoj
Crissier

**Crissier** estas komunumo en la distrikto Okcidento Laŭzana en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 7318 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Crissier situas en la sudo de la Vaŭda Mezlando, proksimume 5 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano, proksimume 5 kilometrojn sude de la Lago Lemano. 

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,51 km², de kiuj 25,9% estas kovritaj de arbaro, 25,5% servas por agrikulturo kaj 48,2% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Crissier limas en nordo al Sullens, en nordoriento al Cheseaux-sur-Lausanne, en oriento al Jouxtens-Mézery, en sudoriento al Renens, en sudokcidento al Ecublens, en okcidento al Bussigny-près-Lausanne, en nordokcidento al Villars-Sainte-Croix, kaj en nordnordokcidento al Mex.

## Trafiko 
Tra Crissier pasas la kantona ĉefvojo n-ro 9 kaj la svisa aŭtovojo A1, kiu disponas pri alveturejo sur la komunuma teritorio. La stacidomo de Renans situas rekte sude de la komunuma limo. La komunumo mem per la loka busreto de Laŭzano estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Crissier datiĝas el la jaro 1199 kiel *Crissiaco*. Ja dum la bronzepoko en la 2-a kaj 3-a jarmilo antaŭ Kristo en Crissier ekzistis setlejo sur la tereno sur Châtelard. Dum romia epoko apud Crissier pasis romia armevojo. Estis trovitaj restaĵoj de romia vilao sur la komunuma teritorio. Dum mezepoko Crissier estis feŭdo de la katedrala kapitolo de Laŭzano. En la jaro 1595 Crissier estis akirita de *Isbrand de Crousaz* kaj fariĝis aparta senjorujo. En la jaro 1732 Berno reprenis la feŭdon kaj submetis la komunumon al la Voktejo Laŭzano. De la Helveta Revolucio de 1798 ĝis la administra reformo de 2006, kiu efektiviĝis la 1-a de januaro 2008 Crissier apartenis al la Distrikto Laŭzano. Ek de 2008 ĝi estas parto de la nova Distrikto Okcidento Laŭzana.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Crissier
Vouvry

**Vouvry** estas komunumo en la distrikto Monthey en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 3706 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Vouvry situas en okcidento de Valezo kaj etendiĝas de la okcidenta bordo de Rodano en la riverdelto ĝis al la Alpoj. Al la komunumo apartenas la vilaĝoj Vouvry kaj Porte du Scex en la riverebenaĵo kaj la montaraj vilaĝoj Miex kaj Taney.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 33,50 km², de kiuj 35,9% estas kovritaj de arbaro, 37,5% servas por agrikulturo kaj 5,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Vouvry limas en nordo al Port-Valais, en nordoriento al Chessel (VD), en oriento al Yvorne (VD), en sudoriento al Aigle (VD), en sudsudoriento al Collombey-Muraz, en sudo al Vionnaz, en okcidento al La Chapelle-d'Abondance (Savojo, Francio), kaj en nordoriento al Saint-Gingolph.

## Trafiko 
Tra Vouvry pasas la kantona ĉefvojo n-ro 21, kiu kondukas de Savojo al Valezo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas 1 kilometron oriente de la komunumo aliflanke de Rodano en Aigle. Pere de la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Saint-Gingolph al Saint-Maurice la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Vouvry datiĝas el la jaro 1018 kiel *Vobreium* kaj *Wovregium*. En la jaro 1018 la reĝo Rudolfo la 3-a de Burgonjo koncedis la reĝan teritorion Vouvry al la Abatejo Saint-Maurice, kiu tie instalis subvoktejon. La landa suvereneco apartenis ek de 1032 al la Sankta Romia Imperio kaj poste al la Grafoj de Savojoj. Ĝis 1536, kiam Valezo ĝin konkeris ĝi apartenis al la Voktejo Chillon. Ek de 1536 ĝi apartenis al la Voktdistrikto Monthey kaj dividis ties historian sorton.

## Partneraj komunumoj 
Vouvry havas komunuman partnerecon kun la komunumo Bodnegg en Baden-Virtembergo en Germanio.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Vouvry (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Vouvry

Kategorio:Urboj de Svislando
Balázs Schütz

**Balázs SCHÜTZ** [ŝyc] estis rumania hungara romkatolika eklezia verkisto. Li naskiĝis en Monostor­szent­györgy la 7-an de aŭgusto 1890 kaj mortis en Móricföld la 15-a de decembro 1962.

## Kariero 
Balázs Schütz pristudis teologion en Temeŝvaro kaj Freiburg (1915), kaj li doktoriĝis samloke. De 1918 li laboris en Temeŝvaro, de 1928 en Caransebeș. En aŭgusto 1951 oni kondamnis lin laŭ akuzo de patrujperfido kaj spionado. Li elliberiĝis post dekjara prizono kaj devigloĝejo. Li publikigis en Erdélyi Tudósító.

## Libro 
* Die Demut, ihr Wesen und ihre Stellung in der Moral nach der Lehre des hl. Thomas von Aquin (Tv. 1929).

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekleziaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikaj malliberuloj
(8714) 1995 OT

**(8714) 1995 OT** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Ágnes Schveiger (Schweiger)

**Ágnes SCHVEIGER** [ŝvajger] estas rumania hungara agronomino, redaktorino. Ŝi naskiĝis en Dej la 9-an de aŭgusto 1927.

## Kariero
Ágnes Schveiger (Schweiger) estis en 1944 depostita en en Aŭŝvicon, Rigon, poste en Studhofon, fine ŝi laoris en Lepsiko. Ŝi akiris diplomon de agronomo en Kluĵo (1952). De 1953 ŝi estis fakredaktoro de Scienca Eldonejo, poste de filio de Agrikultura kaj Arbara Eldonejo (la pliposta Ceres) ĝis sia pensiuliĝo (1982). En aŭtuno 1989 ŝi loksidiĝis en Israelo.

## Verkoj
*Román–magyar, magyar–román mezőgazdasági szótár, (kunulaŭtorino. Buk. 1980); 
*Gyümölcs- és zöldségfélék, hűsítők, italok, szörpök és teák kunulaxtorino (sl. 1985 = Kaleidoszkóp). 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj agronomoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Hoeven

**Hoeven** [HUvn] estas la  nomo de la jenaj personoj:

* Charles B. Hoeven (1895–1980), usona politikisto
* Cornelis van der Hoeven (1792–1871), nederlanda medicinisto
* Jan van der Hoeven (1801–1868), nederlanda naturesploristo
* John Hoeven (* 1957), usona politikisto
* Maria van der Hoeven (* 1949), nederlanda ministrino
* Mirna van der Hoeven (* 1948), nederlanda atletino
* Roos van der Hoeven (* 1985), nederlanda strandvolejbalistino

**Hoeven** estas nomo de iama nederlanda komunumo, kiu ekde 1997 apartenas al  Halderberge .
Orientaj eklezioj

**Orientaj eklezioj** (lat. *Ecclesiae orientales*) estas la Bizanca ortodoksa eklezio, la Orientaj ortodoksaj eklezioj, la Asiria Eklezio de la Oriento, kaj la Orientaj katolikaj eklezioj, originintaj en orienta Eŭropo, okcidenta Azio kaj Egiptujo, grandparte sur la teritorio de la iama bizanca imperio. La nomo distingas tiujn ĉi ekleziojn disde la okcidenta aŭ latina eklezio.

La nomo baziĝas parte sur la politika geografio de la Romia Imperio, kiu en la malfrua antikveco disfendiĝis en Okcident-Romia kaj Orient-Romia Imperioj, kaj parte sur la fakto ke la Eklezio de la Oriento (el kiu devenas la Asiria Eklezio de la Oriento, la Ĥaldea katolika Eklezio kaj la Siria-malabara katolika eklezio) ekestis en regionoj oriente de tiuj imperioj.

## Eksteraj ligiloj 
* Registro de ortodoksaj fontoj en la reto 
* Ortodoksa literaturo en germanlingva traduko
* Ortodoksa kateĥismo (itallingva) 
* Registro de scienca literaturo pri la orientaj eklezioj

Kategorio:Branĉoj de Kristanismo
Trans-novgvineaj lingvoj

**Trans-novgvineaj lingvoj** (TNG) - angle *Trans–New Guinea languages* - estas vasta familio de papuaj lingvoj parolataj en Nov-Gvineo kaj apudaj insuloj. Eble temas pri la laŭ nombro de unuopaj familioj tria plej granda lingvofamilio en la mondo. La kerno de la lingvofamilio estas konsiderata esti starigita, sed ĝiaj limoj kaj suma membraro estas malcertaj. Estis tri ĉefaj proponoj pri subgrupigo de la lingvofamilio, el kiuj plej akceptiĝis tiu de la aŭstralia lingvosciencisto *Malcolm David Ross*.

## Listigo 
La sekva listigo geografie grupigas la unuopajn lingvarojn, kaj atribuas koloron uzatan en la mapo dekstre.

*Papuo,de okcidento al oriento*

*novgvineaj altejoj,de okcidento al oriento*

*Suda Novgvineo,de oriento al okcidento*

## Esperantlingvaj terminoj 
En Esperanto ĝis nun apenaŭ ekzistas literaturo pri unuopaj lingvoj de la lingvaro, kaj la jen uzataj esperantlingvaj nomoj de sublingvaroj kaj unuopaj lingvoj certe adapteblas en kazo de plimultiĝo de literaturaj fontoj. Eble la sola esperantisto, kiu en la 20-a jarcento okupiĝis profunde pri la etnoj kaj iom pri la lingvoj de Papuo-Novgvineo, estis la ĵurnalisto, verkisto kaj mondvojaĝanto Tibor Sekelj. Li en 1970 en Papuo-Novgvineo renkontiĝis kun pluraj etnoj kiuj ĝis tiam havis nur tre malmultajn kontaktojn kun okcidentece civilizita mondo, kaj interalie vizitis la tribon de *Asarooj*, kies anoj parolas la asaroan, lingvon el la finistera grupo de la lingvaro nun nomata trans-novgvinea. Li ĉe la Asarooj fariĝis ano de la «klano de argilaj spiritoj» kaj spertis kelkajn streĉajn situaciojn, sed sukcesis bone elsaviĝi.

## Tradukfonto 
## Vidu ankaŭ 
* Melpa lingvo

Trans-novgvinea lingvaro
Monthey (distrikto)

La **Distrikto Monthey** (en la franca lingvo **District de Montey**; en la germana lingvo **Bezirk Monthey** estas administra unuo de Kantono Valezo. Ĝi havis 41694 loĝantojn la 31-an de decembro 2012. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Monthey.

## Geografio 
La Distrikto Monthey Estas la plej okcidenta distrikto de Kantono Valezo. Ĝi etendiĝas laŭlonge de la okcidenta bordo de la rivero Rodano sur la delto de la rivero ĝis la bordo de Lago Lemano. En okcidento ĝi limas al Francio.

## Komunumoj de la distrikto Monthey 
La distrikto Monthey konsistas (stato en 2013) el 9 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Monthey estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio 
La Subvoktejo Monthey de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 estis kolonia teritorio de la Valezaj Dekonoj. De 1802 ĝis 1810 ĝi estis distrikto de la Respubliko Valezo, poste de 1810 ĝis 1815 kantonon de la franca Departemento Sempiono. Ek de 1815 ĝi estis dekono kaj ek de 1848 distrikto de Kantono Valezo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
Léon Maurice Anoma Kanie

**Léon Maurice ANOMA KANIE** - naskiĝinta en 1920, mortinta la 7-an de julio 2004 - estis eburborda verkisto, kiu dum multaj jaroj ankaŭ funkciis kiel ambasadoro de sia lando. Li verkis en la franca lingvo kaj kiel verkista reprezentanto de sia lando plurajn jarojn aktivis en la PEN-klubo internacia. Kadre de tiu aktivado li interalie en la 50-a PEN-kongreso de 1987 en la svislanda urbo Lugano renkontiĝis kaj diskutis kun la esperantlingva verkisto kaj mondvojaĝanto Tibor Sekelj.

## Listo de elektitaj verkaĵoj 
* *Les Eaux du Comoë*, 1951
* ''L'avenir de l'archeologie dans les pays sans écriture ou en voie de developpement*, Institute For International Sociological Research, 1971
* *Quand les bêtes parlaient aux hommes*, 1974
Internacie aparte konatiĝis lia poemo *Tout ce que tu m'as donné, Afrique'' (Ĉio kion vi donis al mi, Afriko), kiu tradukiĝis al pluraj lingvoj kaj interalie uziĝas kiel bazo de diskutoj pri tutafrika identeco en lernejoj.

## Eksteraj ligiloj 
* anglalingva UNESKO-dokumento "Reading and Writing poetry: The Recommendations of Noted Poets from Many Lands on the Teaching of Poetry in Secondary Schools" (Legado kaj verkado de poezio: La Rekomendoj de konataj poetoj el multaj landoj pri la instruado de poezio en mezlernejoj) kun kontribuo de Léon Maurice Anoma Kanie en paĝo 18

## Referencoj 
Kategorio:Eburbordanoj
Kategorio:Afrikaj verkistoj
Kategorio:Franclingvaj verkistoj
Amuza legado pri Til' Strigospegul'

'''''Amuza legado pri Til' Strigospegul' ''''' estas  traduko de malnovaj tekstoj pri la populara mezepoka Til' Strigospegul' fare de Rikardo Ŝulco.  Ĝi estas eldonita de Esperanto-Centro Paderborno en 1987.

La tradukinto verkinto dediĉis la libron al la memoro de Ludoviko Mimoo kiu reviziis la tekston laŭ la lingvaj konceptoj de la Analiza Skolo kreita de li.
## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Mezepokaj legendoj
Kategorio:Pikareskaj romanoj
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio: Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
8716 Ginestra

'*8716 *Ginestra'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la itala astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al poemo de Giacomo Leopardi  (1789–1837) : *La ginestra o il fiore del deserto''. Plena da astronomiaj referencoj, lia poezio eldiras la senton de konfuzo de la homo en post-kopernika universo, kies li ne plu estas la centro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Vincenzo Silvano Casulli
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Subita Atako

**Subita Atako** (*Sudden Attack*, 서든어택) estas libere uzebla unua-persona pafada videoludo kun multaj ludantoj. La interretan ludon evoluigis la sud-koreia kompanio GameHi. La unua versio estis ĉesigita en 2014 en norda Ameriko. La dua versio (Sudden Attack 2) estis anoncita en 2016. En junio 2020, la ludo havis pli ol 23 milionojn da registritaj uzantoj dismonde kaj ties entuta enspezo estis $500 milionoj. Ĝis decembro 2021, la ludo enspezis pli ol $600 milionojn. 

Kategorio: Videoludoj
8717 Richviktorov

'*8717 *Richviktorov'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomo Timur Valerjeviĉ Krjaĉko elde la stacio de Zelenĉukskaja de la Observatorio V. P. Engelgardt de la Ŝtata Universitato de Kazano .

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa sovetunia reĝisoro Riĉard Nikolajeviĉ Viktorov (cirile *Ричард Никола́евич Ви́кторов'', 1929–1983), konata pro liaj sciencfikciaj filmoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Timur Valerjeviĉ Krjaĉko
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
József Schwager

**József SCHWAGER** [ŝvager] estis rumania hungara poeto, lokhistoriisto. Li naskiĝis en 1883 kaj mortis en Lugoj en 1949. 

## Kariero
József Schwager estis oficisto en Lugoj. Li publikigis en Krassó-Szörényi Lapok kaj en aliaj enlandaj kaj eksterlandaj gazetoj.

## Poemvolumoj
**Álomképek* (Tv. 1909); *Búvirágok* (samloke 1910). Pli poste en unu volumo *Álomképek és Búvirágok* (samloke 1913). 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lokhistoriistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Zoltán Kaszab

**Zoltán Kaszab** [kasab], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kaszab Zoltán** estis hungara entomologo, biologo, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1979).

Zoltán Kaszab http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07517.htm naskiĝis la  1915 en Farmos. Li mortis la  1986 en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Kaszab akiris diplomon en ELTE en 1937, poste li eklaboris en Hungara Nacia Muzeo. En 1941 li studvojaĝis al Germana Regno. Hejmenveninta li ekinstruis en mezlernejo. En 1949 li ekhavis esploran postenon en muzeo en Budapeŝto, kie li estis ĉefdirektoro inter 1970-1985. Li okupiĝis ankaŭ pri Karpat-baseno kaj Oceanio. Resume li priskribis-trovis 3700 specojn. Inter 1963-1968 li plurfoje esplorvojaĝis al Mongolio, kie li kolektis precipe skarabojn. Li emeritiĝis en 1985. Li ricevis premiojn en 1961 kaj 1980.

## Verkaro (elekto) 
* *Történelmi Magyarország *tenebrionidái* (1938)
* *Monographie der Leiochrinen* (1946)
* *100 éves küzdelem a krumplibogár ellen* (1955)
* *Levélbogárfélék* (1962)
* *Legyezőszárnyúak'' (1977)

## Fontoj 
* biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj entomologoj
Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Krassó-Szörényi Lapok

**Krassó-Szörényi Lapok** estis hungara, pli poste rumania hungara gazeto. Ĝi ekiris kiel politika semajngazeto en 1878 en Lugos.

## Historio
Ĝi estis fondita de la tipografo János Virányi. Ĝia respondeca redaktoro kaj eldonisto estis en 1919 József Szidon. En 1920 la posedanto estis István Sulyok, kiu redaktis ĝi kune kun János Botos kaj Emil Horváth. De 1924 redaktis ĝin József Serényi, de 1926 Andor Arató. Ĝi fariĝis duonoficiala organo de la sekcio de Lugoj de OrMaP kaj ĝi aperis dufoje semajne. De 1928 ĝi estis la posedaĵo de la presejo Husvéth kaj Hoffer. De 1937 ĝia titolo, pro deviga uzado de loknomoj nur en rumana lingvo, ŝanĝiĝis al Caraş-Severini Lapok ĝis 1938. Ĝi ĉesis en 1939. 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Hungaraj gazetoj
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Centaŭrio

**Centaŭrio** (*Centaurium*) estas genro de proksimume dudek specioj el la familio de la gencianacoj (*Gentianaceae*).

Kelkaj specioj atingas alton de ĝis 50 cm. Ili troviĝas en sunriĉaj humidaj lokoj, en dunoj. arbarrandoj kaj herbejoj, sed ankaŭ en montaroj de meza- kaj suda Eŭropo ĝis altoj de 1500 metroj. La varmŝata genro troviĝas en tuta Eŭropo kaj la ekstereŭropa regiono de la Mediteraneo. Ankaŭ en Nord-Ameriko kreskas kelkaj specioj kiuj ne troviĝas en Eŭropo.

## Kelkaj specioj 
* *Centaurium pulchellum*
* *Centaurium erythraea* (Eritreo)
* *Centaurium littorale*
* *Centaurium calycosum*
* *Centaurium exaltatum*
* *Centaurium muhlenbergii*
* *Centaurium pulchellum*
* *Centaurium spicatum*
* *Centaurium texense*

Dosiero:Duizendguldenkruid_KW1.jpg|*Centaŭrio*

## Aplikoj 
### Medicino 
Antaŭe la spicherbo estis uzata kiel kuracilo kontraŭ stomako- kaj hepatomalsanoj.

Plantoj el ĉi tiu genro ofte enhavas amaraĵojn, kiuj medicine estas uzataj kiel apetitigilo, kontraŭ anoreksio kaj aliaj digestaj malsanoj.

### Sorĉherbo 
Laŭ malnova superstiĉo la spicherbo ŝirmus kontraŭ malbonaj spiritoj.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Gencianacoj
Anikó Schwartz

**Anikó SCHWARTZ (Juhász)** [ŝvarc (juha:s)] estas rumania hungara esplorkemiistino. Ŝi naskiĝis en Kluĵo la 31-an de januaro 1950. Ŝi estas la edzino de esplorkemiisto Róbert Schwartz.

## Kariero
Anikó Schwartz diplomitiĝis en UBB de Kluĵo, kaj ŝi estis kemiistino en kuracilfabriko en 1972–73, inter 1973–78 en Instituto por Kuracilesplorado, poste samloke esploristino, (1978–89), de 1989 ĉefesplorististino. Ŝiaj studaĵoj aperis en fakrevuoj enlandaj kaj eksterlandaj. Ŝi estis kunulaŭtorino de pluraj patentoj. Ŝi partoprenis la eldonadon kaj disvastigadon de samisdatgazeto Kiáltó Szó (1988).

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kemiistoj
József Kassai

**József Kassai** [jOĵef kaŝai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kassai József** estis hungara lingvisto, katolika pastro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1832).

József Kassai http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07503.htm naskiĝis la  1767 en Bodrogkisfalud. Li mortis la  1842 en Pécs.

## Biografio 
József Kassai frekventis lernejojn en diversaj urboj, poste universitaton en Pest (urbo) inter 1786-1790. Li pastriĝis fine de la lernado en 1790. Li estis pastro en Tarcal (1791–1794), poste en Szerencs ĝis 1824. Poste li emeritiĝis kaj vivis ĉe grafa familio en Noszvaj, kie li okupiĝis pri lingvoj. En 1827 episkopo de Pécs invitis lin por daŭrigi la hungaran etimologion.

## Verkaro (elekto) 
* *Magyar nyelv-tanító könyv, mely a magyar beszédnek, és írásnak szabásait meg-ítélve, gáncsolva és megválasztva adja elé,* (1817) - temas pri lernolibro pri hungara gramatiko
* *Származtató, ’s gyökerésző magyar-diák szó-könyv, a mely a magyar szókat gyökeröknél foga nyelvtanítólag, s itéletesen adja elé,* (1833–1838) - temas pri hungara etimologio en hungara-latina vortaro

## Fontoj 
* biografio hungare
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Festono

[eta|Festono en [Nurenbergo, sur domo en Rilke-strato 19.]]
**Festonoj** povas esti:

* Ornama girlando el kunplektitaj floroj, folioj, branĉetoj, rubandoj ks kurbe pendanta inter du alkroĉopunktoj.
* Ornamaĵo imitanta tiajn festonojn, en arkitekturo, potdekoracio ks.
* Ornamaĵo de rando de ŝtofo, formita per regulaj arkoformaj dentetoj, ordinare broditaj.

Laŭ Francisko Azorín **festono** estas *Ornamaĵo formita de arkoformaj dentetoj, uzata kiel garnituro de ŝtoforando, aŭ de arkaĵoj aŭ aliaj konstruelementoj.* Li indikas etimologion el la latina *festa* (festo). Kaj li aldonas teknikan terminon **festoni**, por fari festonojn.

## Notoj 
## Fonto 
* PIV

Kategorio:Arkitekturaj eroj
Róbert Schwartz

**Róbert SCHWARTZ** [ŝvarc] estis rumania hungara esplorkemiisto. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 3-an de septembro 1944 kaj mortis la 21-an de marto 2023. Li estis la filo de kuracisto Árpád Schwrtz kaj la edzo de esplorkemiistino Anikó Schwartz (Juhász).

## Kariero
Róbert Schwartz diplomitiĝis pri kemio en UBB de Kluĵo (1968), kaj li doktoriĝis en 1985. Li debutis en kuracilfabriko Terapia de Kluĵo (1970–73), inter 1973–2001 li esploristo, poste ĉefesploristo de Instituto por Kuracilesplorado. Li estis kunulaŭtoro de pluraj inventaĵoj kaj patentoj. Lia esplorgrupo estis honorigita de premio de Rumana Akademio (1978 Nicolae Teclu). Li partoprenis la eldonadon kaj disvastigadon de la samisdatgazeto Kiáltó Szó (1988).

## Libro
*A folyadékkristályok, kune kun Sándor Selinger (Buk. 1983).
*A Funar-korszak Kolozsváron a helyi sajtó tükrében, 1991–1996, kune kun Sándor Balázs  (Kv. 1997).

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kemiistoj
Imre Kátai

**Imre Kátai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kátai Imre** estis hungara matematikisto, profesoro, membro (korespondanta en 1979, ordinara en 1985) de Hungara Scienca Akademio.

Imre Kátai http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19158 naskiĝis la  1938 en Kiskunlacháza.

## Biografio 
Imre Kátai frekventis universitatojn en Szeged kaj Budapeŝto inter 1956-1961. Li eklaboris tuj en Universitato de Budapeŝto, kie li iĝis katedrestro en 1970. En 1969 li doktoriĝis. Li instruis ankaŭ en Pécs, krome li estis gastoprofesoro en Usono, Germanio, Egipto, Kanado, Francio. Li fondis periodaĵon *Annales Universitatis ELTE Sectio Computatorica*, krome li redaktis matematikajn fakrevuojn. Li okupiĝis precipe pri nombroteorio. Li ricevis 4 premiojn inter 1977-2005.

## Verkaro (elekto) 
**Számelméleti függvények* (1977)
**Szabályos viselkedésű aritmetikai függvények* (1989)

## Fontoj 
* biografio kun foto

 
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Carrefour (Haitio)

**Carrefour,** (loke **Kafou**) estas grandurbo en Haitio. Ĝi estas antaŭurbo de Portoprinco apartenanta al urbaro de Portoprinco.
eta|Vido en Carrefour
## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 
* Loĝantaro:  (en 2013)
* Supermara alteco: 
* Horzono: UTC-5h
* Poŝtkodo: 
* Telefonkodo:

## Geografio 
Carrefour situas inter la marbordo kaj montoj. Portoprinco troviĝas nur 8, Delmas (Haitio) 12  km.

## Historio 
Carrefour estas urbo de granda malriĉeco, karakterizita de infanlaboro. En la domaĉaro de Carrefour en 1999 dekunu junuloj estis ekzekutitaj en masakro. En 2010 katastrofa tertremo de magnitudo 7 sur la skalo de Richter okazis ankaŭ en tiu urbego, laŭ la proparolanto duono de la konstruaĵoj estis detruitaj.

## Klimato 
En Carrefour la averaĝa temperaturo varias inter 23-25&nbsp;°C. Jare pluvas po 1289&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La pluvo kulminas en majo, malkulminas en januaro.

## Trafiko 
Carrefour situas laŭ la marborda ĉefvojo al la proksima Portoprinco.

## Fontoj 
* angla Vikipedio helpe de WikiTrans, germana Vikipedio helpe de Guglo
* http://www.tiptopglobe.com/city?n=Carrefour&p=439590
* http://www.gaisma.com/en/location/carrefour.html
* https://archive.is/20130709104116/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1366025810&men=gcis&lng=en&des=gamelan&geo=-2&srt=pabn&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-99

Kategorio:Urboj de Haitio
Air Lanas

**Air Lanas** estas distrikto en Kelantano, Malajzio.

## Historio
* Air Lanas estas parlamenta administra unuo de Jeli.

## Geografio
* La distrikto situas en la gubernio Jeli,
* kaj estas najbaro de Tanah Merah.

## Eksteraj ligiloj
* La Politika partio PAS peticias pri la loko.

Kategorio: Urboj de Malajzio
8720 Takamizawa

**8720 Takamizawa** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma (gubernio Ehime).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana amatora astronomo Kesao Takamizawa (japane 高見沢今朝雄, *Takamizawa Kesao*). Dum 25 jaroj de pervida serĉo de kometoj, li faris du novajn malkovrojn kaj unu sendependan malkovron. En 1994 li pasis al la fotografia serĉo; de tiam li malkovris du pliajn kometojn, unu supernovaojn, du galaksiajn novaojn kaj multe da .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Akimasa Nakamura
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Codex Boreelianus

La ***Codex Boreelianus*** (Gregory-Aland no. **Fe** aŭ **09**) estas manuskripto greklingva unciala (majuskla) de teksta bizanca tipo, datita al 9-a jarcento, entenanta la kvar evangeliojn.

Konserviĝas nur fragmentoj, entute 204, en pergamenaj folioj. La mesuro de la paĝoj estas: 285 x 220 mm.

La deveno de la manuskripto restas ĝis nun nekonata. En la 17-a jarcento tiu manuskripto estis posedita de Johano Boreel, de kie la nomo. De 1830 ĝi troviĝas ĉe la "Rijksuniversiteits Bibliotheek" de Utrecht (MS. 1).

## Enhavo 
Boreelianus entanas la kvar evangeliojn kun mankoj. Jen la lakunoj:
* Mateo 1,1-9,1; 12,1-44; 13,55-14,9; 15,20-31; 20,18-21,5;*
* Marko 1,43-2,8; 2,23-3,5; 11,6-26; 14,54-15,5; 15,39-16,19;
* Luko – 24 lakunoj
* Johano 3,5-14; 4,23-38; 5,18-38; 6,39-63; 7,28-8,10; 10,32-11,3; 12,14-25; 13,34-ĝisfine.
eta|200px|Folio 147r de Codex Boreelianus, Luko 6,15b-20a.

## Billdaro 

Dosiero:Boreelianus - small initials.JPG|Komencaj minusklaj literoj.
Dosiero:Boreelianus - initials.JPG|Komencaj Majusklaj literoj
Dosiero:Boreelianus - ligatures.JPG|La ligiloj utiligitaj en la manuskripto.

## Proteksta kritiko 
La manuskripto entenas la Perikopon de la virino adulta (*Evangelio laŭ Johano* (8,1-11).

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.skypoint.com/members/waltzmn/ManuscriptsUncials.html#uFe Encyclopedia of Textual Criticism. Anglalingva priskribo de la Kodekso Bareellianus.

## Bibliografio 
* Bruce Metzger, *The Text Of The New Testament: Its Transmission, Corruption and Restoration*, Oxford University Press 1968, p. 52.
* Jodocus Heringa, Disputatio de Codice Boreeliano, nunc Rheno-Trajectino, ed. H. E. Vinke (Utrecht, 1843).

## Vidu ankaŭ 
* Teksta bizanca tipo
* Manuskripto
* Papiruso
* Kodekso
* Uncialaj manuskriptoj de la Nova Testamento
* Kategorioj de la manuskriptoj de la Nova Testamento

## Eksteraj ligiloj 
* Codex Boreelianus Fe (09): ĉe la *Encyclopedia of Textual Criticism*

Kategorio:Bibliaj manuskriptoj
Kategorio:Evangelio laŭ Johano
Dana Ora Marbordo

, de proksimume 1725]]
La **Dana Ora Marbordo** - dane *Den danske Guldkyst* - estis parto de la Ora Marbordo (proksimume la hodiaŭa sudorienta Ganao), kiu situas borde de la Gvinea Golfo en okcidenta Afriko. La teritorio estis koloniigita de la eŭropa reĝlando Danio, unue sub nerekta rego per la *Dana Okcidenthindia Kompanio*, poste kiel reĝlanda ("krona") kolonio.

En 1850 la ok fortikaĵoj kaj ligitaj setlejoj de la Dana Ora Marbordo estis venditaj al la reĝlando Britio kaj estis enkorpigitaj en la teritorion Brita Ora Marbordo.
eta|maldekstra|250px|Tiutempa desegnaĵo de la dana kolonia fortikaĵo *Christiansborg*, nun "Kastelo Osu". La antaŭfortikaĵo dekstre estas *Fort Prøvestenen*
## Historio 
La 20-an de aprilo 1663, la dana kapto de fortikaĵoj *Christiansborg* kaj *Carlsborg* kompletigis la aneksadon de la antaŭaj setlejoj de la Sveda Ora Marbordo. De 1674 ĝis 1755 la setlejoj estis administritaj de la *Dana Okcidenthindia-Gvinea Kompanio*. De decembro 1680 ĝis la 29-a de aŭgusto 1682, la armeo de la reĝlando Portugalio okupis fortikaĵon Christiansborg.

En 1750 la teritorio estis transformita al dana reĝlanda ("krona") kolonio. De 1782 ĝis 1785 estis sub okupo fare de la armeo de Britio. La 30-an de marto 1850 ĉiuj kvin setlejoj de la Dana Ora Marbordo estis venditaj al la reĝlando Britio kaj estis enkorpigitaj en la teritorion Brita Ora Marbordo.

Kategorio:Historio de Ganao
Árpád Schwartz

**Árpád SCHWARTZ** [ŝvarc] estis rumania hungara kuracisto. Li naskiĝis en Nagyvárad 21-an de junio 1909 kaj mortis en Kluĵo la 30-an de decembro 1960. Li estis la patro de kemiisto Róbert Schwartz.

## Kariero
Árpád Schwartz diplomitiĝis en Bazelo. En 1955 li ricevis la gradon de kandidato, en 1960 la titolon de doktoro de medicinaj sciencoj. Ĝis 1938 li laboris en hospitalo de akuŝejo-ginekologio, inter 1938–41 li estis kuracisto-biologo en la kuracilfabriko Ufarom de Kluĵo. En 1941 pro kontraŭjudaj leĝoj oni maldungis lin. Inter 1942–45 li estis laborservulo, poste deportito. Inter 1946–50 li estis esploristo en Anatomia Instituto de la Medicina Fakultato, poste kuracisto de la Juda Malsanulejo. De 1949 li instruis en Universitato Bolyai de Kluĵo, poste de UBB, kaj estis esploristo de filio de Kluĵo de la Rumana Akademio.

## Libroj
*Az inzulin, monog­rafio (Kv. 1957; noveld. Buk. 1960). 
*A Magyar Autonóm Tartománybeli ásványvizek és gázömlések. monografio, kunulaŭtoro, samloke 1957). 
*Az ember és az állat fiziológiája, universitata lernolibro, en pluraj eld. inter 1950–59.

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Oszkár Schwartz

**Oszkár SCHWARTZ** [ŝvarc] estis rumania hungara tradukisto, lokhistoriisto. Li naskiĝis en Vieno 30-an de septembro 1910 kaj mortis en Temeŝvaro la 5-an de septembro 2003. 
## Kariero
Oszkár Schwartz pasis sian infanaĝon en Vieno, Brád kaj Lippa. Li akiris diplomon de ekonomiko kaj filozofio en Vieno. Li instruis en Sighetu Marmației kaj en la Juda Liceo de Temeŝvaro. Post la dua mondmilito li denove instruis, lernejestris. Li estis ano de la Societo Internacia Lenau, kontribuis al la eldonado de selektitaj poemoj de Nikolaus Lenau en germana, hungara kaj rumana lingvoj (München 1995). Li esploris la historion de judoj de Banato kaj de Transilvanio. Liaj artikoloj aperis apud la ekleziaj gazetoj en Új Szó, Ezredvég, Heti Új Szó de Temeŝvaro. Li publikigis la tekstojn verkitajn en hungara lingvo per nomo Oszkár Fekete.

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lokhistoriistoj
Biomagnifiko

**Biomagnifiko** estas teknika internacia termino uzata en kemio, ekologio kaj biologio por la procezo de bioakumulado de venena substanco (kia ekzemple la pesticido DDT). Tiu prezentiĝas laŭ malaltaj koncentroj en organismoj komence de la manĝoĉeno kaj laŭ pli altaj proporcioj dum oni ascendas en la manĝoĉeno. Tio signifas ke las predoj havas malplej koncentrojn de venenaj substancoj ol la predanto.
Tio estas konsekvenco de:
* Pludaŭro de la substanco (ne povas esti detruita per mediaj procezoj)
* Bioenergetiko de manĝoĉeno
* Malalta aŭ (foresta) indico de interna degradado/forigo de la substanco (eĉ pro nesolveblo en akvo)

Ekzemple, hidrargo estanta en la Mediteraneo en malalta kvanto (kiel Metilhidrargo), produkto de industriaj forĵetaĵoj. Estas efike absorbita de algoj, sed ĝi estas malbone forigita. La zooplanktono manĝas tiujn algojn, poste la nektono kaj poste grandaj fiŝoj. Ĉiu ajn viva estaĵo kiu manĝus tiujn, havos grandajn koncentrojn de hidrargo. Same, specioj kiaj spadofiŝoj, ŝarkoj aŭ birdoj, havas plej altajn koncentrojn ol tiuj kiuj estas eksponitaj rekte al tiu substanco (vidu ekzemple artikolon *Hidrargo en fiŝoj*).

## Substancoj 
## Vidu ankaŭ 
* Bioakumulado

## Notoj 
Kategorio:Ekologio
Kategorio:Poluado
Kategorio:Biologio
Kategorio:Kemio
Aparecida (Paraibo)

**Aparecida** estas municipo kaj urbo en la brazila subŝtato Paraibo, kiu havis 7.676 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Paraibo

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Paraibo
Ayer Tawar

**Ayer Tawar** (esperante: ajer-ta-ŭar, ĉine: 爱大华) estas kantono en la gubernio Manjung, ŝtato de Perako, Malajzio.

## Historio
* La nomo estas el la rivero Sungai Ayer Tawar.

## Geografio-Loko
* Estas je 60&nbsp;km okcidente de Ipoh, je 22&nbsp;km el Lumut.
* La urbeto dividiĝas en nova kaj malnova partoj.

## Demografio
* la ĉinoj tie estas majoritato kaj migrintoj el Fujian provinco en Ĉinio.

## Edukado
### Bazlernejoj
Estas 3 Tamilaj bazlernejoj, 2 Nacimalajaj kaj 7 Ĉinaj.

### Mezlernejo
## Manĝaĵo
[eta|dekstra|[Macua kompĵango]]

* La fama manĝaĵo estas Kompĵango (esperante: kompĵango, ĉine: 光饼).

## Vilaĝetoj 
* Kampung Changkat Cermin
* Kampung Telok
* Kampung Banjar
* Kampung Sungai Ramai
* Kampung Bakar Bata
* Kampung Bahru
* Kampung Telaga Nenas
* Kampung Sungai Wangi
* Kampung Ambika

## Esperanto kaj Ayer Tawar
Kelkaj loĝantoj jam konis Esperanton.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Urboj de Malajzio
Écublens VD

**Écublens** estas urbo kaj komunumo en la distrikto Okcidento Laŭzana en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 11499 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Écublens situas proksimume 8 kilometrojn okcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano, al kies aglomeraĵo ĝi apartenas. En okcidento de la komunumo fluas la rivereto *Venoge*, alfluanto de Lago Lemano. La komunumo konsistas el la urbo Ecublens kun la centro Le Motty kaj diversaj novaj loĝkvartaloj kaj industrizonoj, kaj la vilaĝoj Renges, Bassenges kaj Epenex.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,71 km², de kiuj 10,9% estas kovritaj de arbaro, 27,8% servas por agrikulturo kaj 59,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Écublens limas en nordo al Bussigny-près-Lausanne, en nordnordoriento al Crissier, en nordoriento al Renens, en oriento al Chavannes-près-Renens, en sudo al Saint-Sulpice, en okcidento al Denges, kaj en nordokcidento al Echandens.

## Trafiko 
Tra Écublens pasas la kantona ĉefvojo n-ro 136, kiu estas konekta vojo inter la kantonaj ĉefvojoj n-ro 1 en sudo kaj n-ro 9 en nordo. En nordo de la komunumo situas la grava vojnodo inter la svisa aŭtovojo A1 kaj la svisa aŭtovojo A9. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita pere de la laŭzana metrolinio M1 kaj buslinio al Morges.

## universitata urbo 
En Écublens situas du gravaj svisaj universitatoj, nome la Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Laŭzano kaj la Universitato de Laŭzano.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Écublens datiĝas el la jaro 958 kiel *in villa Escublens*. Sur la komunuma teritorio estis trovitaj tomboj el la Hallstatt-epoko, bronzepoko kaj La-Tène-epoko. Dum mezepoko Ecublens apartenis al la teritorio de Renens. Sub la berna regado ek de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Écublens apartenis al la Voktejo Laŭzano. Poste ĝi estis ĝis la administra reformo de 2006 parto de la Distrikto Laŭzano kaj ek de 2008 parto de la nova Distrikto Okcidento Laŭzana.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Ecublens
* Metroo de Laŭzano
** Bassenges (metrostacio)
** Cerisaie (metrostacio)
** Crochy (metrostacio)
** Epenex (metrostacio)
** EPFL (metrostacio)
** UNIL-Sorge (metrostacio)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Écublens

Kategorio:Urboj de Svislando
8719 Vesmír

'*8719 *Vesmír'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la teamo de la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en omaĝo al la ĉeha monata revuo *Vesmír'' (Universo), fondita en 1871. Tiu revuo priskribas novajn malkovrojn en ĉiuj sciencaj fakoj, inklude astronomion, biologion, kemion, kibernetikon, genetikon, geologio, medicinon, fizikon kaj ties interdisciplinajn
rilatojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Kleť
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Sveda Ora Marbordo

La **Sveda Ora Marbordo** - svede *Svenska Guldkusten* - estis sveda afrika kolonio de la eŭropa reĝlando Svedio, fondita en 1650 de *Hendrik Carloff* borde de la Gvinea Golfo en Okcidenta Afriko, en nuna Ganao kaj Togolando. Ĝi daŭris ĝis aprilo 1663 kiam la tuta Sveda Ora Marbordo estis kaptita de la armeo de la same eŭropa reĝlando Danio, kaj estis integrita en la teritorion Dana Ora Marbordo.
[eta|300ra|historia mapo de la [Ora Marbordo, tamen el proksimume 1725, do kvindek jarojn post la sveda rego]]

## Geografio 
La kolonio konsistis el nur kelkaj fortikaĵoj kaj komercaj postenoj ĉirkaŭ la loĝloko *Cabo Corso* (la nuna urbo Cape Coast) laŭlonge de la marbordo de la Gvinea Golfo. Post la dana rego la teritorio en 1850 iĝis la Brita Ora Marbordo.

La kolonio konsistis el ses fortikaĵoj kaj du pliaj komercejoj:
eta|maldekstra|kanonoj de fortikaĵo *Carlsborg*
* Fortikaĵo *Carlsborg* (ankaŭ *Carolusborg*), la nuna Cape Coast, Centra Regiono de Ganao, sub sveda administrado inter la 22a de aprilo 1650 kaj januaro/februaro 1658, kaj de la 10-a de decembro 1660 ĝis la 22-a de aprilo 1663.
eta|dekstra|marbordo de Anomabu
* Fortikaĵo *Annamabo*, la posta brita Fortikaĵo *William* kaj nuna urbo *Anomabu*, Centra Regiono de Ganao, sub sveda administrado 1650 - 1657
* Fortikaĵo *Batenstein* (ankaŭ *Batensteyn*), la nuna vilaĝo *Butri* proksime de Sekondi-Takoradi, Okcidenta Regiono de Ganao, sub sveda administrado 1650 - 1656
* Fortikaĵo *Christiansborg* (ankaŭ fortikaĵo *Frederiksborg* kaj kastelo *Osu*), la nuna kvartalo Osu de la ganaa ĉefurbo Akrao, sub sveda administrado 1652 - 1658
* Fortikaĵo *Witsen* (ankaŭ *Taccorari*), la nuna Sekondi-Takoradi, Okcidenta Regiono de Ganao, sub sveda administrado 1653 - 1658
* Fortikaĵo *Apolonia*, la nuna vilaĝo *Beyin*, Okcidenta Regiono de Ganao, sub sveda administrado 1655 - 1657
* komercejo *Gemoree*
* komercejo *Accara*

## Vidu ankaŭ 
* Svedaj transmaraj kolonioj

Kategorio:Historio de Ganao
Kategorio:Svedaj kolonioj
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1650-1659
Kategorio:Aperis en 1650
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1660-1669
Kategorio:Malaperis en 1663
Muzeo Reuter-Wagner (Eisenach)

La **Muzeo Reuter-Wagner** () troviĝas en Eisenach, Reuterweg nr 2. Ĝi apartenas al la muzearo *Thüringer Museum Eisenach*.

## Priskribo 
La platgermana verkisto Fritz Reuter translokiĝis en 1810 de Neubrandenburg al Eisenach. La 1-an de aprilo li elektis kiel loĝejon novrenesancstilan vilaon, kiun elstarigis por li la arĥitekto L. Bohnstedt dum 1864-1867. La vilao troviĝas en la valo Helltal ĉe la strato supren al la Wartburg. La kolonoza domo de la retiriĝinta poeto estas bona ekzemplo por fantaziriĉa kaj unika vilaoarkitekturo de Eisenach. Li mortis en 1874. Uzo muzeo ekis jam en 1897, ankaŭ danke al la engaĝiĝo de Joseph Kürschner.

Post la morto de lia vidvino la domo transiris al la proprieto de la urbo. Ĝis nun konserviĝas en la originala stato la salono, la laborĉambro de la verkisto, kiel ankaŭ la la muzikĉambro kaj la kudradĉambreto de la edzino. Tiun ŝi nomis sia "sanctuarium" (=sanktejo). En la mezo de la vilaro estas la kunvena centro, la per pompeja balkonloĝio transirebla salono.

## Kolektoj 
maldekstre|eta|Vagnero-biblioteko ene de la muzeo. 
Ene de la domo troviĝas teretaĝe la t.n. Oesterlein-kolekto pri la vivo kaj la kreado de la komponisto Richard Wagner. Ĝin vendis la vienano en 1895 al la urbo. Ĝi entenas autografojn, unuajn eldonojn de la verkoj, originalajn enirbiletojn, partiturojn, bustojn ktp. Malantaŭ la kolekto en Bayreuth ĝi estas la dua plej granda vagnera elmontrindaĵaro en la mondo.

De Fritz Reuter videblas portretoj, pejzaĝpentraĵoj, desegnoj, originalaj eldonoj de la verkoj de la rakonstist kaj objektoj de la ĉiutaga vivo.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de la urbo prezentanta la muzeojn surlokajn.

Kategorio:Richard Wagner
Reuter
Eisenach
8723 Azumayama

'*8723 *Azumayama''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo en gubernio Jamagata (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la vulkana montaro Azumajama (japane 吾妻山, *Azumayama*), limo inter la gubernioj Fukuŝima kaj Jamagata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tomimaru Okuni
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
8721 AMOS

'*8721 *AMOS'''* estas mezgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  elde la usona aerarmea observatorio *Air Force Maui Optical and Supercomputing observatory (AMOS)* sur la monto Haleakala, en la havaja insulo Maui.

Ĝi estas rigardita kiel ano de la Hilda grupo kun malgranda discentreco.

## Nomo 
Ĝi estis nomita per la akronimo "AMOS", en refero al la *Air Force Maui Optical and Supercomputing observatory'' elde kiu ĝi estis malkovrita.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de AMOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Komunumo Gorzyce (Ĉekarpatio)

**Gorzyce** estas komunumo en la provinco Ĉekarpatio de Pollando. Ĝi apartenas al la distrikto Tarnobrzeg. Administra centro de la komunumo estas la samnoma vilaĝo Gorzyce.

Kategorio:Ĉekarpata provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Tryńcza

**Tryńcza** estas vilaĝo en la provinco Ĉekarpatio de Pollando. Ĝi apartenas al kaj estas la administra centro de samnoma komunumo en distrikto Przeworsk.

Kategorio:Urboj en Ĉekarpata provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Gorzyce

**Gorzyce** estas la nomo de ok loĝlokoj de la nuna ŝtato Pollando:
* Gorzyce (Kujavio-Pomerio) estas vilaĝo en la provinco (vojevodio) Kujavio-Pomerio, en la distrikto kaj komunumo Żnin
* Gorzyce (Malgrandpollando) estas vilaĝo en Malgrandpollando, en la distrikto Tarnów kaj komunumo Żabno
* Gorzyce (distrikto Jasło) estas vilaĝo en Ĉekarpatio, en la distrikto Jasło kaj komunumo Nowy Żmigród
* Gorzyce (distrikto Przeworsk) estas vilaĝo en Ĉekarpatio, en la distrikto Przeworsk kaj komunumo Tryńcza
* Gorzyce (distrikto Tarnobrzeg) estas vilaĝo en Ĉekarpatio, en la distrikto Tarnobrzeg kaj komunumo Gorzyce (Ĉekarpatio)
* Gorzyce (Silezio) estas vilaĝo en Silezio, en la distrikto Wodzisław kaj samnoma komunumo Gorzyce (Silezio)
* Gorzyce (distrikto Kościan) estas vilaĝo en Grandpollando, en la distrikto Kościan kaj komunumo Czempiń
* Gorzyce (distrikto Września) estas vilaĝo en Grandpollando, en la distrikto Września kaj komunumo Miłosław

Vidu ankaŭ:
* Gorzyce Małe, "malgranda Gorzyce", estas vilaĝo en Grandpollando, en la distrikto Ostrovo kaj komunumo Odolanów
* Gorzyce Wielkie, "granda Gorzyce",  estas vilaĝo en Grandpollando, en la distrikto kaj komunumo Ostrovo
Andy Murray

**Andy Murray** (naskiĝis  en Glasgovo, Skotlando, Britio, do nun -jara) estas brita profesia tenisisto, kiu ĉefe trejniĝis en Hispanio. El la plej renomaj internaciaj tenisaj turniroj, nomataj Grand Slam, li en 2012 gajnis la turniron US Open kaj en julio 2013 la internacian turniron de Wimbledon - krome li en 2010, 2011 kaj 2013 atingis la duan pozicion en la turniro Australian Open kaj en 2011 la duonfinalon en la turniro French Open. En la Somera Olimpiko de 2012 li ricevis la oran medalon en la vira unuopa tenisa ĉampionado.

[eta|maldekstra|300px|en la turniro [French Open de 2009]]

## Vidu ankaŭ 
* *Lawn Tennis Association*

Kategorio:Britaj tenisistoj
Ernst Rauscher

**Ernst Rauscher de Stainberg** (naskiĝinta la 3-an de septembro 1834 en Klaŭdiforumo, mortinta la 18-an de aŭgusto 1919 samloke), estis aŭstra verkisto.

## Vivo 
Frekventinte la gimnazion en Klaŭdiforumo, li studis dum 1852-1856 ĉe la Politeĥnika lernejo en Vieno kaj ĉe la Mineja akademio en Leoben. Poste li ekloĝis en sia patria urbo, kie li estiĝis honora civitano. En 1884 li fariĝis eĉ nobelulo.

## Kreiva agado 
Subtenon li ricevis fare de la verkistoj Robert Hamerling kaj Karl von Holtei. Li baldaŭ trovis sian propran kaj tipan stilon. Li konfesis ke tion influis ankaŭ la poetara grupo *Die Krokodile* en Munĥeno. Kun ili li samopiniis pri naciaj temoj. La elegio *Elegien vom Wörther See* de 1866 esprimis la doloron kaj ĉagrenon pri la batalo de Königgrätz. Tie klare tie ĉi montriĝis lia tutgermana sento.

Ne tro ŝatis li la filozofiajn modojn samtempajn, rifuzante kaj la pesimismon de Arthur Schopenhauer kaj la filozofiado de Karl Robert Eduard von Hartmann pri la subkonsciencaĵoj.

Li tradukis verkojn de Henry Wadsworth Longfellow kaj Ugo Foscolo.

## Verkoj (elekto) 
* *Gedichte* (1861)
* *Gedichte* (1864)
* *Elegien vom Wörther See* (1866, 1867)
* *Nora* (1869)
* *Gedenkbücher* (1871)
* *Neue Gedichte* (1881)
* *Die weiße Rose von Arnoldstein* (nova eldono, sen jarindiko)
* *Im Wolschart* (1894)
* *Die Erzählung des Werksherrn* (1896)
* *Poetische Erzählung* (1912)

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj surrete.

Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Aŭstraj tradukistoj
Saint-Maurice (distrikto)

La **Distrikto Saint-Maurice** (en Esperanto ankaŭ **Distrikto Sankt-Maŭrico**) estas administra unuo de Kantono Valezo. Ĝi havis 12599 loĝantojn la 31-an de decembro 2012. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Saint-Maurice.

## Geografio 
La Distrikto Saint-Maurice situas en suba Valezo je la okcidenta flanko de la rivero Rodano. Ĝi etendiĝas ankaŭ al du flankaj valoj de la riveroj Salanfe kaj Trient.

## Komunumoj de la distrikto Saint-Maurice 
La distrikto Saint-Maurice konsistas (stato en 2013) el 9 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Saint-Maurice estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio 
De la 12-a jarcento ĝis 1475 Saint-Maurice estis savoja voktdistrikto. De 1475 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 ĝi estis kolonio de la valezaj dekonoj. De 1798 ĝis 1802 ĝi estis distrikto de la Helveta Respubliko poste ĝis 1810 dekono de la Respubliko Valezo. De 1810 ĝis 1814 ĝi estis kantono de la franca departemento Sempiono, tiam ĝi fariĝis dekono kaj en 1848 distrikto de Kantono Valezo.

## Referencoj 
!
Gyula Katona

**Gyula Katona** [djula], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Katona Gyula** estas hungara matematikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2001), membro de Bulgara Scienca Akademio. Li uzas angle la nomformon *G. O. H. Katona*.

Gyula Katona http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19159 naskiĝis la  1941 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Katona frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1959-1964, poste li eklaboris en matematika instituto. Li edziĝis en 1964 baldaŭe havanta 2 filojn. Ekde la sama jaro li instruas ankaŭ en ELTE, dume li estis plurfoje gastoprofesoro en Usono, unufoje en Sovetunio. En 1982 li doktoriĝis antaŭ MTA. Li partoprenis en redaktadoj de fakrevuoj, ekzemple *Acta Mathematica Hungarica*, *Combinatorica*. Li okupiĝas precipe pri kombinatoriko kaj aroteorio. Li ricevis memormedalon kaj 6 premiojn inter 1967-2005.

## Verkaro (elekto) 
* *A Theorem of Finite Sets* (1966, 1968)
* *A Simple Proof of the Erdős–Ko–Rado Theorem* (1972)
* *Extremal Hypergraph Problems and Convex Halls* (1985)
* *Kombinatorika és motivációk* (1996)

## Fontoj 
* biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj