Ruĝa paserelo

La **Ruĝa paserelo**, aŭ Ruĝvosta emberizo, estas la kolektiva nomo por la plej brilkolora taksono en la  genro *Passerella* de Amerikaj paseroj, nome la grupo *Passerella iliaca iliaca*.

## Taksonomio 
Atendante pli ampleksan akcepton de la specistatuso, la Ruĝa paserelo estas nune klasita kiel "subspecia grupo" ene de la Paserelo.

Oni supozas separatan evoluan stirpon pro morfologia distingeco, kaj tion konfirmis analizo de DNA kaj de informo pri haplotipoj., Tiu grupo ŝajne estas pli proksime rilata al la Ardezkolora paserelo, sed ili kune ŝajne reprezentas la plej bazan diverĝon de la klado de la Pasereloj.

## Aspekto 
[eta|maldekstra|Port Rexton, [Novlando]]
La Ruĝa paserelo estas granda pasero 15–19&nbsp;cm longa, kun enverguro de 27&nbsp;cm kaj averaĝa pezo de 32 g. La kapo estas griza kun ruĝecbrunaj krono, traokula kaj orelkovriloj; estas hela okulringo. Gorĝo estas blanka kun ruĝeca strio en ĉiu flanko. La suba makzelo estas flava dum la supra transiras el flava al nigraj pinto kaj supra bordo. La brusto havas tre markatan ruĝecbrunan striecon super blanka fono kun svaga centra punkto. La strieco pluas suben al flankoj sed la ventro estas ĝenerale blanka. La kombino de distinga ruĝeca kaj griza strieco en dorso kun griza pufo estas distingila. Ambaŭ seksoj estas morfologie similaj. La vosto estas pli hele ruĝecbruna dum flugiloj estas pli malhelaj. La kruroj estas rozkolorecaj.

### Voĉo 
Ties voĉo estis priskribita kiel "laŭta fraposono kiel de Bruna toksostomo".

## Kutimaro 
### Reproduktado 
Ruĝaj pasereloj reproduktiĝas en ampleksa sono kiu etendas ĉefe tra tajgo, el Novlando al norda Alasko. Ties preferata reprodukta habitato estas densaj arbustaroj de salikoj kaj alnoj same kiel marĉoj de piceo kaj abio.

Ruĝaj pasereloj povas nestumi surgrunde, aŭ en arbustoj kaj arboj. Ili tipe nestumas malpli da 2 m supergrunde. Ovaro konsistas el 3-5 palbluaj al palverdecaj ovoj kiuj estas dense punktecaj je bruna. Kovado daŭras inter 12 kaj 14 tagoj.

### Vintro kaj migrado 
Ili vintrumas en moderklimata kaj subtropika Nordameriko; en norda Usono kaj suda Kanado il ofte nur haltas dum migrado pli suden. La printempa migrado komencas ĉirkaŭ februaro, kaj komence de majo preskaŭ ĉiuj birdoj jam estas revenintaj al la reproduktaj teritorioj. Aŭtune ili ekmoviĝas suden ĉirkaŭ komence de oktobro, kaj ĉirkaŭ meza novembro, nur la lastaj soluloj ankoraŭ restas norde..

## Teritorioj kaj geografia variado 
Geografia variado en la komplekso *iliaca* estas malgranda kompare al individua variado, kaj en morfologio kaj en molekula informo.

Tamen la populacioj okupas diferencajn teritoriojn, ŝajne kiom ili povas esti distingeblaj, kun nur malgranda zono de koincido. La kontakta zono estas apenaŭ la areo inter la Rivero Nelson kaj malsupra parto de la Rivero Churchill, Manitobo, somere. Vintre la Rivero Misisipo kaj la usonaj subŝtatoj de Alabamo kaj Georgio markas la proksimuman limon inter  la teritorioj de la subspecioj. *P. i. iliaca* loĝas el suda Viskonsino kaj Ontario oriente al Masaĉuseco kaj de tie laŭlonge de la marbordo norden al suda Kanado; la teritorio atingas suden ĝis la Golfo de Meksikio kaj norda Florido, dum *P. i. zaboria* loĝas el sudorienta Minesoto al la Grandaj Ebenaĵoj, suden al Teksaso kaj orienten al la zono de koincido menciata supre.

## Notoj 
## Referencoj 
*  (2003): *Sparrows of the United States and Canada: the photographic guide*. Princeton University Press, Princeton. ISBN 0-691-11747-0
*  (1906): A preliminary list of the birds of Seneca County, Ohio. *Wilson Bulletin* **18**(2): 47-60. plena teksto en formato  DjVu kaj en formato  PDF
*  (2004): Annotated Ohio state checklist. Versio de aprilo 2004. plena teksto en formato  PDF
*  (2000): *The Sibley Guide to Birds*. Alfred A. Knopf, New York. ISBN 0-679-45122-6
*  (1920): Revision of the avian genus *Passerella* with special reference to the distribution and migration of the races in California. *University of California Publications in Zoology **21**: 75–224.
*  (2002): Fox Sparrow (*Passerella iliaca*). *In:* : *The Birds of North America'' **715**. Academy of Natural Sciences, Philadelphia, PA & American Ornithologists' Union, Washington, D.C. Reta versio, konsultita 2006-11-27.  (postulas subskribon)
*  (2003): Recent evolutionary history of the Fox Sparrows (Genus: *Passerella*). *Auk* **120**(2): 522–527. [Artikolo en angla kun hispana resumo] DOI: 10.1642/0004-8038(2003)120[0522:REHOTF]2.0.CO;2 HTML plena teksto (senbilda)

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko