Aleksej Navalnij

**Aleksej Anatoljeviĉ NAVALNIJ** (; naskiĝis la  — mortis  en Ĥarpo, Rusio) estis rusia juristo, politikisto, aktivulo kaj konata kritikanto de prezidento Vladimir Putin. Internacie li estas plej konata pro sia politika persekuto kaj malliberigo kaj sia sekva morto en Rusia malliberejo.

La 23-an de januaro 2021, post aresto de Navalnij, komenciĝis protestoj en multaj Rusiaj urboj subtene al li.

## Biografio 
Li naskiĝis en 1977 en familio de militisto, devenanta el Kieva provinco kaj nomis sin duon-ruso, duon-ukraino (foje eĉ pli ukraino). Lia infanaĝo pasis en garnizonoj kaj militistaj urbetoj. En 1998 li finis la juran fakultaton, en 2001 (malĉeeste) — tiun financan. Li laboris kiel advokato por pluraj Rusiaj firmaoj.

Samtempe li provis sin en politika sfero. Li aliĝis al la partio Jabloko — unu el plej malnovaj liberalismaj partioj en Rusio kaj eĉ kandidatiĝis kiel ĝia reprezentanto en balotoj. Sed baldaŭ li decidis ke ties konservativisma politiko neniam estos vere populara kaj ke en ombro de la senŝanĝa partiestro Grigorij Javlinskij lia propra kariero estos pala kaj sensignifa kaj li neniam ricevos potencon

Post tio li aliĝis al la rusa naciisma movado, amikiĝis kun uloj, kiuj malkaŝe nomis sin nacional-socialistoj, babilis pri neceso establi la rusan nacian ŝtaton, haltigi enmigradon el Meza Azio kaj Kaŭkazio, kaj forpurigi Rusion de nigruloj, judoj kaj aliaj aĉuloj. Ekde tiam li plurfoje partoprenis la fifaman naciistan Rusan Marŝon en Moskvo, kies partoprenantoj ofte krias naciismajn sloganojn kaj kelkfoje montras naziajn salutojn. Al respektivaj demandoj li respondis kun ironio, dirante ke lin ne tro ĝenas adoleskuloj, kriantaj *Sieg Heil!* Li opiniis ke la naciisma movado estas grava, do necesas labori kun ĝi, poiomete direktante ĝin al pli realismaj celoj ol buĉado de ĉiuj subhomoj kaj la nova Holokaŭsto. Li prezentis sin kiel mildan naciiston, kiu postulas ne deportadon de ĉiuj azianoj, sed nur striktan reguligadon de enmigrado el aziaj landoj kaj asimiladon de la enmigrintoj. En decembro 2007 Jabloko forbaris lin de la partio pro liaj naciistaj vidpunktoj kaj lia ĉeesto de la Rusa Marŝo.. Sekvis pliaj projektoj kaj lia agado koncentriĝis je populismo.

Kelkfoje li estis akuzita pri financaj fraŭdoj kaj juĝita, sed kondamnita al nur la tiel nomata *kondiĉa malliberigo*, do li restis libera, sed kaze de pluaj leĝorompoj al novaj kondamnoj aldoniĝus ankaŭ tiuj malnovaj. Sed li ĉiam ignoris ĉiujn limigojn kaj malkaŝe rompis kondiĉojn, starigitajn tiukaze de la juro. La Eŭropa Kortumo pri Homaj Rajtoj decidis, ke proceso kontraŭ Navalnij okazis malhoneste. Rusio devis pagi al Navalnij preskaŭ 80 mil eŭrojn da damaĝkompenso. La registaro de Rusio pagis al li tiun rekompencon.

Aleksej Navalnij deziris kandidatiĝi dum prezidenta baloto en Rusio en 2018, sed lia kandidatiĝo estis rifuzita. De la liberala opozicio kandidatiĝis Ksenija Sobĉak, por kiu voĉdonis 1,66% de la voĉdonintoj.

### Venenado 
La 20-an de aŭgusto 2020, Navalnij estis supozeble venenita dum flugo el Tomsko al Moskvo. Li ekfartis malbone en aviadilo, kiu urĝe surteriĝis en Omsko, kie li tuj estis enhospitaligita. Por lia kuracado laŭ ordono de la aŭtoritatoj urĝe venis teamo de plej famaj fakuloj el Moskvo. En la hospitalo ĉiam troviĝis reprezentantoj de FSB por gardi lin, kion oni agnoskis oficiale. Post kiam lia stato stabiliĝis, laŭ peto de lia edzino li estis transportita al hospitalo Charité en Berlino (Germanio), por kiu estis urĝe aranĝitaj necesaj dokumentoj malgraŭ ĉeso de ajnaj flugoj al tiu lando pro la kronvirusa pandemio. Li estis en komato. La 7-an de septembro 2020, el kiu li vekiĝis kaj la 22-an de septembro li forlasis la hospitalon. Laboratorio pri toksologio de la *Bundeswehr* montris spurojn de la nerva veneno *Noviĉok* en la sango kaj urino de Navalnij.

Franca kaj sveda laboratorioj konfirmis ĉi tiun rezulton, post kio la germana registaro petis la helpon de la Organizaĵo por la malpermeso de kemiaj armiloj por profunda esploro. La aŭtoritatoj de Rusio neis ajnan implikiĝon kaj akuzis Germanion pri malicaj intencoj. Ili argumentis ke por savi Navalnij estis entreprenitaj enormaj klopodoj kio certe malkongruus kun konduto de atencintoj. Ili ankaŭ referencis al malalta populareco de Navalnij, kiu laŭ lasta opinisondo konsistigis nur 4%, kio povus maltrankviligi neniun registaron en la mondo. Dum gazetara konferenco, okazinta la , do unu semajnon post la publikigo de tiu ĉi raporto, prezidanto Vladimir Putin agnoskis ke FSB observadis Navalnij, ĉar li kontaktis eksterlandajn sekurecservojn kaj diris ke same faras ĉiuj sekurecservoj tra la mondo.

La  en la Omska Urba Hospitalo N 1 mortis pro koratako Sergej Maksimiŝin, viculo de ĉefkuracisto pri anestezo kaj reanimado. Li aktive partoprenis savadon de Navalnij, kiam tiu trafis lian hospitalon. Li neniam komentis kuracadon de tiu ĉi paciento. Kolegoj klarigis ke la kuracisto perdis samjare ambaŭ gepatrojn kaj multe laboris. Antaŭtage li subite ekfartis malbone, estis urĝe enhospitaligita, tamen oni ne sukcesis lin savi. Iuj opoziciuloj tuj supozis ke tiu morto estis ligita al la Navalnij-afero, kvankam neniuj pruvoj estis prezentitaj.

## Politikaj vidpunktoj 
Ne ekzistis unueca programo de Aleksej Navalnij, do pri liaj politikaj vidpunktoj oni povas juĝi laŭ liaj eldiroj, prezentataj en multnombraj intervjuoj kaj liaj personaj blogoj.

### Ekonomio 
Ekonomia programo fakte mankis al Navalnij, kion ofte atentigis liaj oponantoj. Ĝenerale li proponis senigi je ĉiuj impostoj etan kaj mezan entreprenadon, malaltigi aliajn impostojn kaj samtempe altigi socialajn elspezojn. La elstara rusia ekonomikisto kaj sukcesa financisto Andrej Movĉan, unu el plej malnovaj kaj fortaj kritikantoj de Vladimir Putin kaj de la rusia reĝimo ĝenerale avertis ke ne eblas samtempe malaltigi impostojn kaj draste altigi elspezojn por sanservo kaj pensioj. Kun ciferoj enmane li montris ke promesata de Navalnij obligo de minimuma salajro kaŭzos malaperon de pluraj firmaoj kaj laborpostenoj, ke pro sekvonta ĝin inflacio suferos la plej malriĉaj sociaj grupoj kaj ke la ŝtata buĝeto simple ne eltenos tion. Li montris krudajn erarojn en kalkuloj de Navalnij kaj atentigis ke promesata redistribuado de riĉaĵoj kaŭzos nenion krom ĥaoso. Al tiu kritiko Navalnij reagis indigne, akuzinte la ekonomikiston mem kiel koruptulon.

### Ekstera politiko 
En ekstera politiko Navalnij prezentiĝis kiel izolaciisto. Li diris ke Rusio koncentriĝu je propraj problemoj kaj zorgi nur pri siaj interesoj. Demandita en 2016 pri lia pozicio rilate NATO, li respondis svage: “Mi opinias ke baze ni estas aliancanoj, kaj tiusence mia deklaro nun malmulte diferencas de la deklaro de Vladimir Putin de 2003, kiam li proponis ke Rusio aniĝu je NATO”.

Li diris ke la okcidentaj landoj ĝenerale kaj precipe Usono ne vere interesiĝas pri starigo de demokratio en Rusio, sed nur babilas pri tio.

Li oponis la sankciojn, kiuj trafas la ekonomion de Rusio ĝenerale kaj subtenis nur tiujn, kiuj celis Vladimiron Putin kaj liajn apudulojn. Krome li alvokis agnoski sendependecon de Sud-Osetio kaj Abĥazio, doni al ili militan subtenon, deporti el Rusio ĉiujn civitanojn de Kartvelio, starigi kompletan blokadon de Kartvelio kaj paffaligi ĉiujn aviadilojn kaj helikopterojn, aperontajn super Sud-Osetio. La kartvelojn, kies plurala nomo en la rusa estas *gruzini* li malestime nomis *grizuni* (ronĝuloj).

Li ĉiam postulis ĉesigi militadon en Donbaso kiel tute nenecesan kaj lasi Ukrainion vivi kiel ĝi deziras, prefere sekvante ĝin je la vojo de proksimiĝo al Eŭropo kaj konstruado de la nacia ŝtato (tiutempe multaj rusaj naciistoj impetis al Ukrainio kun espero konstrui la unuan en Eŭropo “blankulan ŝtaton”). Pri aligo de Krimeo al Rusio li agnoskas, ke tio okazis kontraŭleĝe, sed samtempe konstatas, ke la krimeanoj mem deziris tion kaj ne eblas denove arbitre fordoni Krimeon al Ukrainio — ja sekvan tagon tie eksplodos popola ribelo. Li aranĝis sendependan enketadon en Krimeo kaj resumis ties rezulton mallonge: “Laŭ lastaj opinisondoj ni vidas ke plu 88-90% plu subtenas [la aliĝon]”. Li diris ke transdono de Krimeo al Ukrainio estis arbitra decido de Nikita Ĥruŝĉov kaj la neceso pagi lupagon al Ukrainio pro militbazoj de Rusio en Krimeo "frenezigis lin". Li diris ke neniam subtenis agadon de la krimeaj tataroj, sed estimis ilian aktivulon Mustafa Ĝalilev pro ties firmeco kaj rezistemo, montritajn ankoraŭ en la sovetia epoko. Li konstatis ke Krimeo neniam en prognozebla estonteco revenos al Ukrainio kaj diris ke la ukrainoj devas akcepti tion. Kiel solvon de la problemo li proponis aranĝi plian referendumon, en pli demokratiaj kondiĉoj por ke loĝantoj de la regiono esprimu sian volon. Li agnoskis cetere ke tio estas nura formalaĵo: "Mi pensas ke rezultojn de tiu ĉi referendumo ni ĉiuj proksimume imagas kiaj ili povus esti"

### Interna politiko 
Malgraŭ popularaj en okcidentaj amaskomunikiloj rakontoj pri Putin kiel diktatoro li diras, ke la reĝimo en Rusio estis sufiĉe milda kaj esperis uzi tiun mildecon. “La potenco cedos al ni ĝuste tiom, kiom ni persiste postulos. Praktiko montras, ke alfrontinte realan reziston Putin cedas” inspiris li sian armeon en 2014. Li kulpigis Putinon pri troa mildeco kaj manko de la ordo.

Laŭ lia opinio komence de sia regado Putin faris plurajn ĝustajn agojn, sed poste iris en malĝusta direkto.

Malsame ol liberalaj opoziciuloj, ofte kulpigantaj la rusian popolon pri pasiveso, agresemo kaj imperiisma ideologio, Navalnij opiniis ke ĉio ĉi pli propras al la usonanoj.

Li diris ke plej bona varianto estus paca transdono de la potenco al li kaj por tio li pretis interkonsenti kun la aŭtoritatoj: "Al Putin oni devas proponi sekurecon — al li, lia mono, lia familio kaj iu limigita nombro de proksimuloj". Li tamen ne esperis akiri potencon laŭleĝe kaj esperis ke okazos iu krizo, dum kiu li kun grupeto de subtenantoj povos ekregi la landon.

### Etnaj aferoj kaj enmigrado 
Rilate etnan politikon li opiniis ke necesas koncentriĝi je unuiĝo de la rusa, ukraina kaj belorusa popoloj, tiel referencante al la malnova ideo de la "granda rusa popolo", kies branĉoj estas tiuj tri etnoj. Pro tio li pretis nomi sin "slava ŝovinisto". Li forte kontraŭis enmigradon el landoj de Meza Azio kaj Kaŭkazio, dirante ke tio estas subedukitaj homoj, kiuj malfacile asimiliĝas, alportas islamisman ekstremismon, vendas narkotikaĵojn kaj ŝtelas laborpostenojn de la rusoj. Navalnij ofte akuzis Vladimiron Putin pro lia milda pozicio rilate enmigradon, kiu ebligis al milionoj da azianoj veni al Rusio. Aleksej Navalnij ĉiam ripetis ke li estas modera naciisto kaj komparis sin kun eŭropaj naciistoj — tiuj en Svislando, Francio, Aŭstrio ktp. Li ne postulis murdi aŭ deporti ĉiujn aziajn enmigrintojn kaj pretis kontentiĝi je nura asimilado. Li eĉ diris ke malpermesos al ili danci sian lezginkon en Moskvo, punante tion kiel huliganaĵon.

Liaj abonantoj ofte lasis en lia blogo longajn komentojn pri la monda judaro, kiu regas Usonon kaj Eŭropon, pri ĝia komploto kontraŭ la rusa popolo ktp. Li neniam kontraŭis tion, nek forigis tiaĵojn. Tamen li estimis Israelon kiel ekzemplon de la forta etna ŝtato, kiu pretas batali por interesoj de sia popolo, ignorante ĉiujn kaj ĉion.

### Rasismo 
En 2007 li interesiĝis en sia blogo, ĉu la brita sciencisto James Watson pravas pri lia aserto, ke la nigruloj havas malpli evoluintan intelekton ke science esplori tiun temon estas malpermesata.

En 2013 li kritikis la Dumaodeputiton Irina Rodnina pro ties rasista afiŝo sur Tvitero, kiu aperigis modifitan foton, en kiu la unua nigrula prezidanto de Usono avide rigardas bananon. Li afiŝis: "Rigardu, kiajn ŝercojn faras Rusiaj deputitoj." Sekvis skandalo, dum kiu la deputito kulpis Navalnij pri politika kampanjo kontraŭ si.

### Religio 
Lia pozicio pri ago de Pussy Riot en la Katedralo de Kristo Savinto ne diferenciĝis de tiu de Vladimir Putin: "Ni havas nediskuteblan fakton: stultulinoj, farintaj etan huliganaĵon por reklamo". Aleksej Navalnij forte kontraŭis konstruadon de moskeoj en Moskvo kaj islamon ĝenerale, almenaŭ ekster tradiciaj islamaj regionoj kiel Tatario kaj Baŝkirio. Li opiniis ke ortodoksismo devas esti oficiale proklamita kiel la ĉefa religio en Rusio kaj la Rusa Ortodoksa Eklezio devas proksime kunlabori kun la ŝtato. Li kontraŭis ankaŭ samsekseman edziĝon. Li estis preta diskuti nur pri registrita partnereco, sed tion li planis lasi al la "popola volo", esprimota forme de referendumoj en ĉiu regiono. “Eble iu liberala urbo subtenos tion” supozis li.

Navalnij subtenas samsekseman edziĝon laŭ Leonid Volkov, sia stabestro..

Navalnij asertis ke kiel urbestro de Moskvo li permesus gejajn fierojn.
Tamen aliloke li proponis festi ilin en fermitaj stadionoj por samtempe protekti la rajtojn de gejoj kunveni kaj la rajtojn de la loĝantaro protesti.

## Premioj 
En oktobro 2021 li ricevis la Saĥarov-Premion de la Eŭropa Parlamento.

## Kritiko 
Oponantoj ofte akuzis lin pri naciismo, rasismo kaj aŭtoritatismo.

Kelkaj membroj de la GLAT-a komunumo kritikas lin pro lia nesufiĉa subteno de GLAT-aj rajtoj.

En la jaro 2021 aperis malnova filmeto de la jaro 2007, en kiu li komparis islamanojn kun blatoj.

Post tio, la  la organizaĵo Amnestio Internacia interne decidis portempe ĉesi publike nomi lin malliberulo de konscienco pro liaj eldiroj en la 2000-aj jaroj, kiuj eble entenis «pledadon de malamo». La  la organizaĵo publike revokis ĉi tiun internan regulon, ĉar ĝi estis "misuzita de la Rusia registaro por eĉ pli malobservi liajn rajtojn". Amnestio Internacia pardonpetis por la "malĝusta decido" kaj postulis "la tujan kaj senkondiĉan liberigon" de Navalnij, kiujn ili taksas "malliberigita pro nenia rekonebla krimo, sed pro postulado de la rajto je egala partopreno en la publika vivo por li mem kaj liaj subtenantoj, kaj pro postulado de registaro kiu estas libera de korupto".

## Persona vivo 
Aleksej Navalnij loĝis en Moskvo kune kun sia edzino kaj du infanoj.

Li nomis sin ortodoksulo, sed ne fervora: "Mi estas baptita kaj konsideras min ortodoksulo. Sed mi estas sovetia ortodoksulo: vide al preĝejo mi krucosignas, sed la preĝejon ne frekventas".

## Referencoj 
## Literaturo
* Olga Nadskakuła-Kaczmarczyk, ''Protests and the political capital of anti-systemic opposition in Russia, using the example of Aleksey Navalny's 2017 anti-regime protests*, p.&nbsp;91-111, en "Wschód Europy. Studia humanistyczno-społeczne" (Oriento de Eŭropo. Humanismaj-sociaj studoj; trilingva revuo en la pola, rusa kaj angla), Vol., No 1, 2020 Centrum Europy Wschodniej UMCS, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, ISSN 2450-4866

## Eksteraj ligiloj 
### En diversaj lingvoj 
* (ru) 
* (ru) Blogo de Navalnij en Live Journal
* (en) Blogo de Navalnij en la angla
* (en) Paĝo de Navalnij ĉe *Yale World Fellows Program''

### En Esperanto 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Rusiaj politikistoj
Kategorio:Rusiaj jutubistoj
Kategorio:Rusiaj aktivuloj
Kategorio:Rusaj naciistoj
Kategorio:Rusiaj juristoj
Kategorio:Rusiaj blogistoj
Kategorio:Rusiaj malliberuloj
Kategorio:Rusiaj homrajtaj aktivuloj
Kategorio:Saĥarov-Premio gajnintoj