open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pál Pereszlényi

**Pál Pereszlényi** [pereslEnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Pereszlényi Pál** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  (laŭ alia informo ĝuste jaron poste) en Pereszlény (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa urboparto de Šahy en Slovakio), li mortis  en Besztercebánya (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Banská Bystrica en Slovakio).
 
## Biografio 
 aliĝis al la jezuitoj en 1650 en Vieno. 3 jarojn poste li instruis en gimnazio de Nagyszombat. Iom poste li studis filozofion en Vieno, poste li instruis en hungaraj urboj 2 jarojn, pli poste inter 1659–1662 li studis teologion en Jezuita Universitato de Nagyszombat. Li pastriĝis en 1662 en Graz, 6 jarojn poste li monaĥiĝis en Ungvár. Jam ekde 1660 li estis katekisto, predikisto hungare kaj slovake, eĉ li estis misiisto 4 jarojn, tamen plej ofte li instruis.

## Lia sola verko 
* *Grammatica Linguae Ungaricae* (1682)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* jezuita arkivo
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Forbidden Stories

***Forbidden Stories*** (akronime FS, esperantigita: malpermesitaj rakontoj) estas neprofitcela organizaĵo, kies misio estas "sekvi kaj publikigi la laboron de aliaj ĵurnalistoj, kiuj alfrontas minacojn, malliberigon aŭ atencon." Ĝi faras tion permesante al ĵurnalistoj sendi sian laboron al *Forbidden Stories*, por ke aliaj ĵurnalistoj povu aliri la materialon se la originala esploristo ne povas daŭrigi. La celo estas disvastigi rakontojn pri temoj kiel la naturmedio, publika sano, homaj rajtoj kaj korupto kiel eble plej necenzurite. La ideo estas, ke kunlaboro ofertas la plej bonan protekton kaj malinstigas al la mortigo de ĵurnalistoj, ĉar la rakonto tiam estas rivelita kaj transdonita kun plifortigita forto.  

Ĝi kunlaboras kun organizaĵoj kiel Raportistoj Sen Limoj kaj la *Freedom of the Press Foundation* (Fondaĵo por la libereco de la gazetaro. FS ankaŭ estas membro de la Internacia Konsorcio de Esploraj Ĵurnalistoj. 

Ĝin internacie laŭdis inter alie Deutschlandfunk, *The Guardian*, *Le Monde.*

## Vidu ankaŭ 
Esplorĵurnalismo

## Referencoj 
Kategorio:Ĵurnalismo
Ĝardeneto de diablo

**Ĝardeneto de diablo** (, , *Teufelsgärtchen*) estas botanika loko en Gigantmontaro.

## Priskribo 
Temas pri rokoriĉa ravino sur orienta deklivo de monto Studniční hora kaj ĝi prezentas unu el la plej valoraj gigantmontaraj botanikaj lokoj. La suba parto finas sur fundo de Giganta valo. La rokoj estas ĉi tie kunmetitaj precipe el porfiro. Tio estas ununura loko en Gigantmontaro, kie kreskas *Pulsatilla vernalis* kaj *Hedysarum hedysaroides*. Plu ĉi tie kreskas ekz. turbana lilio, *Digitalis grandiflora* aŭ *Cryptogramma crispa* (kritike endanĝerigita vera filiko).

## Pluaj fotoj

Agrostion alpinae2.JPG|Ĝardeneto de diablo
Agrostion alpinae6.JPG|Ĝardeneto de diablo
Agrostion alpinae3.JPG|Ĝardeneto de diablo

## Eksteraj ligiloj
* heslo na krakonosoviny.cz
* artikolo pri Obří důl

Kategorio:Rokformacioj en Gigantmontaro
Kategorio:Rokformacioj en Regiono Hradec Králové
Kategorio:Valoj en Gigantmontaro
Kategorio:Valoj en Regiono Hradec Králové
Kategorio:Pec pod Sněžkou
Kategorio:Objektoj nomitaj laŭ diabloj
Obří důl

**Obří důl** (, ) estas nomo de valo, kiu etendiĝas senpere inter montopiedo de Sněžka kaj Pec pod Sněžkou. La valo estiĝis pro efiko de kvaternara glaĉero de dikeco ĝis 100&nbsp;m. Antaŭe ĉi tie troviĝis diversaj minejoj de metalaj ercoj. Ĉe la eksa budo Forĝejo troviĝas samnomata mineja laboraĵo, kiu estas ekde la jaro 2004 alirebligata al publiko. Nuntempe tra ĉi tie kondukas blue markita  vojo 1813 ĝis Obří sedlo, somere trairebla ĝis montopinto de Sněžka, dum vintraj monatoj ĝi estas ofte endanĝerigata de lavangoj. Tiu ĉi teritorio estas konsisto de Nacia parko Gigantmontaro. En la tn. *Ĝardeno de Gigantmontarulo* eblas trovi vicon de valoraj kreskaĵoj. Apud kelke da malfeliĉuloj, kiuj ĉi tien frakasiĝis el la montopinto de Sněžka, estas ĉi tie disigita la cindro de botanikisto Karel Kavina (1890–1948).
[thumb|left|[Kristalo el Obří důl]]
**Kavo de Úpa** estas glaĉera cirko kreanta supran finigon de Obří důl. Ĝiaj deklivegoj havas altecon preskaŭ 600 m.

Super Obří důl situis Obří bouda sur la ĉeĥa teritorio ekde duono de la 17-a jarcento, kiu estis en la jaro 1982 detruita. Silezia domo sur la pola flanko de la limo estis konstruita en la jaro 1847 kaj ĝi estas en trafiko ĝis hodiaŭ. En Obří důl situas konstruaĵo Forĝejo, kiu estis konstruita antaŭ la jaro 1568 kiel minista forĝejo, poste ĝi servis kiel ekskursa restoracio kaj fine kiel rifuĝejo por ŝirmo de la naturo. Likvidita ĝi estis en la jaro 1979.

## Vidu ankaŭ
* Ĝardeneto de diablo
* Telfero Pec pod Sněžkou – Luční hora

## Pluaj fotoj

Riesengrund Carl Julius Rieden.jpg|Obří důl
Horská bouda čp 113.jpg|Montara budo
Road to Sněžka - panoramio (1).jpg|Vojo al Sněžka
Pohled z lanovky do Obřáku.jpg|Vido el telfero
Obří důl FR01.jpg|Obří důl

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* 
* Sedm divů Krkonoš očima geomorfologa: Obří důl
* Obří důl - outdooraj aktivecoj

Kategorio:Valoj en Gigantmontaro
Kategorio:Valoj en distrikto Trutnov
Kategorio:Pec pod Sněžkou
Kategorio:Naturaj arbaroj en Ĉeĥio
Kategorio:Mineralogiaj lokoj en Regiono Hradec Králové
Kategorio:Nacia parko Gigantmontaro
Humboldt-societo (Mannheim)

La **Humboldt-societo** (germane: *Humboldt-Gesellschaft für Wissenschaft, Kunst und Bildung*) estas klubo aktiva en Germanlingvio difininte sin en la spuroj de la universalismo scienca-artista de la fratoj Wilhelm von Humboldt kaj Alexander von Humboldt.

La anoj apogas la naturajn kaj filozofiajn sciencojn kaj la artojn volante antaŭenigi edukadon sur la fondo de humanismo. Tion helpu kunvenoj, prelegoj, ekskursoj kaj publikigoj. Ĉio tia estu ankaŭ iniciato por publikaj debatoj. Interesaj esploradprojektoj ĉefe pri aktualaj sociaj demandostarigoj povas esti finance subtenata fare de ĉi societo. Per agado en lernejoj oni dediĉas sin ankaŭ al la scivolema junularo. En Rödgen, kvartalo de Mansfeld, estas regiona filio kunlaboranta kun lokaj institucioj, ekz. la societo *Novalisgesellschaft*.

Fondis ĝin 24 uloj en majo 1962 en Mannheim. Iniciinto kaj kunfondinto estis la juristo Herbert Kessler.

## Eksteraj  
* hejmpaĝo 

## Notoj 
Kategorio:Sciencaj societoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1962
Kategorio:Alexander von Humboldt 
Kategorio:Mannheim
Maxvorstadt

**Maxvorstadt** - prononco   - estas unu el la centraj urbodistriktoj de Munkeno, la ĉefurbo de la federacia lando Bavario de Germanio. En la areo situas interalie la munkena universitato. La distrikta numero estas 3 - pri la situo vidu interalie la sekman mapon en la informkesto, kie la numero sur oranĝa tereno indikas la distrikton.

Laŭ la stato de  en la distrikto vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj urbodistriktoj  - interalie la orienta limo estas la vasta pejzaĝa parko Angla Ĝardeno de Munkeno. La distrikto mem pludivideblas al la partoj .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* sciindaĵoj kaj konsiloj pri la distrikto en la urba retejo ()

Kategorio:Urbodistriktoj de Munkeno
Viktor Sapoĵnikov

**Viktor Sergejeviĉ Sapoĵnikov** -  - estis rusia esperantisto, kiu interalie konatiĝis kiel recenzisto kaj tradukisto, sed ankaŭ kiel verkisto de originala Esperantlingva literaturo. Li ankaŭ vaste kontribuis al la eldonoj de la revueto Sezonoj de la 1980-aj jaroj, kiu tiam estis en Sovetunio samizdate kopiita. Li naskiĝis la 14-an de marto 1952 https://sezonoj.ru/2022/03/viks-3 kaj mortis la 4-an de februaro 2016,https://sezonoj.ru/2021/02/viks atinginte la aĝon de 63 jaroj. La Ondo de Esperanto en marto 2022 priskribis lin kiel diversprofesiulo (lignohakisto, paŝtisto, filmoprojekciisto, gardisto, eldonisto, gazeta reklam-agento), ŝakisto kaj esperantisto (ekde 1980); kunfondinto kaj redakciano de la legenda samizdata almanako *Sezonoj* (1984-90), kunlaboranto de *Ekzakte* kaj La Ondo de Esperanto; aŭtoro de pluraj, ĉefe humuraj kaj satiraj, beletraĵoj, artikoloj, eseoj kaj recenzoj kaj de du libroj (*Proverboj kaj sentencoj*, 1990; *Ljusjka Benc*, 1992)". Interalie li estis tradukinto de la romano Resurekto de Lev Tolstoj (2000) el la rusa al Esperanto.

**Noto**: En la literaturo kaj gazetaro de Esperanto cirkulas nomoj de laŭdire du esperantistoj de sama famila nomo, sed malsamaj personaj nomoj, Viktor kaj Vladimir. Povas esti ke fakte temas nur pri unu homo, kies personan nomon oni notis diverse, sed ankaŭ povas esti ke estis du homoj, kiujn oni ambaŭ miskomprene notis kiel tradukistoj de la romano Resurekto de Lev Tolstoj kaj kiel aŭtoron de la satira kompilaĵo *Ljusjka Benc*, 1992.

## Eksteraj ligiloj 
* artikolo Viktor Sapoĵnikov naskiĝis antaŭ 70 jaroj en La Ondo de Esperanto, marto 2022 ()
** rakonto "Kongresaj paroladoj"
** humuraĵo "Lumbildit'", aperinta en la plej unua kajero de la samizdata almanako Sezonoj en 1984, kaj represita en la kolekto *Samideanoj* en 2006

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Gemert

**Gemert** estas vilaĝego en la provinco Norda Brabanto en Nederlando, kaj la plej granda loĝloko en la municipo Gemert-Bakel.

Gemert havas mezepokan kastelon, kies konstruado komenciĝis en 1391.

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Norda Brabanto
Kurtvosta ŝpatbekulo

La **kurtvosta ŝpatbekulo** (*Platyrinchus cancrominus*) estas unutipa birdospecio el la familio de tiranedoj. Ĝi troviĝas en Centrameriko kaj suda Meksiko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *cancrominus* havas malklaran etimologion kaj venus aŭ el la latinaj *cancer, cancrī* kaj *mĭnŭs*, kio signifas "eta krabo", aŭ ĝi venus el *cancroma* kiu latine signifas "ulcero, kancero".

## Disvastiĝo kaj habitato
La kurtvosta ŝpatbekulo troviĝas en sudeosta Meksiko, Gvatemalo, Belizo, Honduro, Nikaragvo, uesta Kostariko kaj uesta Panamo. Ĝi vivas en la malaltaj ĝis mezaj niveloj de ombra subarbaraĵo en humidaj ĉiamverdaj arbaroj, duonfalfoliaj arbaroj, galeriaj arbaroj kaj sekaj arbaroj; de marnivelo ĝis 1300 m (en Meksiko ĝis 1500 m).

## Referencoj
Kategorio:Tiranedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Matthias Piller

**Matthias Piller,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo kun hungara persona nomo **Piller Mátyás** estis aŭstra pastro, jezuita monaĥo, altlerneja instruisto en Hungarlando.

 naskiĝis  en Graz, li mortis  en Budao (urbo).

## Biografio 
 post lernado aliĝis al la jezuita ordeno en Vieno en 1750. Post la novicado en Leoben li akiris pedagogian licencon, poste li studis sciencojn en Vieno (1754–1756) kaj Nagyszombat, teologion en Vieno (1759–1762). Li pastriĝis en 1761. Li estis katekisto en akademio en Vieno, akademiestro de 1765 ĝis la dissolvo de la ordeno en 1773, dum li monaĥiĝis en 1768, en 1774 ankaŭ doktoriĝis. Tuj poste li ekinstruis en Reĝa Universitato. En la sekvaj jaroj li sekvis la universitaton el Nagyszombat al Budao, poste al Pest (urbo). En 1782 kun Lajos Mitterpacher estis sendita al biologia, geologia kaj etnografia kolektado en Slavonion.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Tentamen publicum ex praelectionibus historiae naturalis ...* (1775)
* *Tentamen publicum ... subibit. Sig. Gabelkhoven.* (1776)
* *Elementa historiae naturalis in scholarum grammaticarum et gymnasiorum per regnum Hungariae usu.* (1775, 1779, 1781)
* *Iter per Poseganam Sclavoniae provinciam, mensibus Junio et Julio at. 1782...* (1783)
* *Collectio naturalium quae e triplici regno minerali et vegetabili undique complete post obitum ...*  (1792)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* jezuita arkivo

## Referencoj 
Kategorio:Aŭstraj pastroj
Kategorio:Aŭstraj jezuitoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Blankagorĝa ŝpatbekulo

La **blankagorĝa ŝpatbekulo** (*Platyrinchus mystaceus*) estas birdospecio el la familio de tiranedoj. Ĝi havas 14 subspeciojn troviĝantajn en Centrameriko kaj Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *mystaceus* venas el la antiva greka *μύσταξ, μύστακος* (*mustaks, mustakos* = "lipharoj"), pro la longigita bruna makulo de la beko ĝis la kolo kiu laterale limigas la blankan gorĝon

## Disvastiĝo kaj habitato
La blankagorĝa ŝpatbekulo troviĝas de Kostariko ĝis suda Brazilo en la subkreskaĵo de diversaj vivejoj, inkluzive de humidaj ebenaĵaj, antaŭmontaraj kaj montaj arbaroj, galeriaj arbaroj kaj altaj duarangaj maldensaj arbaroj; de marnivelo ĝis 2150 m.

## Referencoj
Kategorio:Tiranedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Telfero Pec pod Sněžkou – Luční hora

La soldata ŝarĝa **telfera vojo el Pec pod Sněžkou al Luční hora** estis konstruita pro celo de transporto de konstrumaterialo por konstrui dek sep objektojn de malpezaj fortikaĵoj mod. 37 kaj du objektojn de pezaj fortikaĵoj konstruataj por defendo kontraŭ atako de tiam najbara Germanio en spaco de selo inter montoj Luční kaj Studniční hora. La telfera vojo estis en trafiko de septembro 1937 ĝis septembro 1938. Ĝia suba stacio troviĝis ĉe tiama demetejo de loka arbara kompanio super kapeleto en Pec pod Sněžkou. Ĝia vojo kondukis tra la norda direkto al komenco de Giganta valo al domo n-ro 119, kie troviĝis la unua angula stacio. La vojo de la telfera vojo ĉi tie forkliniĝis al nordokcidenta direkto kaj ĝi kondukis per la tuta longeco de Modrý důl al la dua angula stacio troviĝanta norde de kabano Výrovka. Ĉi tie la vojo ŝanĝis la direkton al nordo, ĝi superis la selon oriente de montopinto de Luční hora kaj en negranda distanco ĝi finis malantaŭ ĝi ĉe ĉefa demetejo de la konstrumaterialo. 

La ekzistado de angulaj stacioj ebligis veturon de plataĵoj inter ambaŭ finaj stacioj sen reŝarĝo de la ŝarĝo. La telfera vojo uzis duŝnuregan sistemon de germana firmao *Bleichert* dum uzo de unu porta kaj unu tira. La mastoj ne estis ekipitaj per pulioj. La ekipaĵon donis, konstruis kaj malmuntis la 1-a fervoja regimento el Pardubice.

La ununura restaĵo post ekzistado de la telfera vojo estas kavo en loko de supra angula stacio super la kabano Výrovka. La telfera kurilo uzita sur la telfera vojo de la sama tipo en montaro Králický Sněžník troviĝas en ekspozicio de muzee alirebligita artileria fuortaro Hůrka.

La telfera vojo al monto Luční hora ne estis en tiu ĉi loko ununura soldata aktiveco de tiu ĉi tipo. La sama tipo de telfera vojo estis enkadre de soldata ekzerco konstruita en la jaro 1934 el Modrý důl al terlango de monto Studniční hora tiam germane nomata *Stirnla* kaj en la jaro 1935 el la najbara Zelený důl al Výrovka.

## Rilataj artikoloj 
* Telfero Sklené - Podbělka
* Telfero Hynčice - Sušina

## Pluaj fotoj

Harrachovy kameny, řopík (01).jpg|Ekzemplo de malpeza fortikaĵo konstruita alte en montoj sur Harrachovy kameny

## Literaturo 
* Radan Lášek – Fortikaĵoj el la jaroj 1936–1938 en Gigantmontaro
* Lenka Klicperová – Fervoja regimento en Pardubice
* Zdeněk Hudec – Atlaso de fervojoj de Ĉeĥa respubliko

Kategorio:Telferoj
Pec pod Sněžkou - Luční hora
Pec pod Sněžkou – Luční hora
Luční hora
Pec pod Sněžkou – Luční hora
Kategorio:Pereintaj soldataj konstruaĵoj en Regiono Hradec Králové
Kategorio:PGK VI Trutnov
Orkrona ŝpatbekulo

La **orkrona ŝpatbekulo** (*Platyrinchus coronatus*) estas birdospecio el la familio de tiranedoj. Ĝi havas 3 subspeciojn troviĝantajn en Centrameriko kaj Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *coronatus* estas latina vorto signifanta "kronhava", ĉar tiu specio havas duonkaŝitan flavan kronan makulon.

## Disvastiĝo kaj habitato
La orkrona ŝpatbekulo troviĝas de Honduro ĝis centra Brazilo kaj norda Bolivio en la malhela subkreskaĵo de humidaj arbaroj kaj apuda alta duaranga kreskaĵo, en ebenaĵoj kaj antaŭmontoj; ĉefe sub 500 m sed loke ĝis 1650 m.

## Referencoj
Kategorio:Tiranedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Flavgorĝa ŝpatbekulo

La **flavgorĝa ŝpatbekulo** (*Platyrinchus flavigularis*) estas birdospecio el la familio de tiranedoj. Ĝi havas 2 subspeciojn troviĝantajn en Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *flavigularis* estas kunmetaĵo el la latinaj *flāvus* (= "flava") kaj *gŭla* (= "gorĝo"), ĉar tiu specio havas flavan gorĝon.

## Disvastiĝo kaj habitato
La flavgorĝa ŝpatbekulo troviĝas en la Andoj, de Venezuelo ĝis centra Peruo. Ĝi vivas en la subkreskaĵo de montarbaroj, je 750-2300 m.

## Referencoj
Kategorio:Tiranedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
La skribisteto

dekstra|eta|279x279ra|*Gyrinus substriatus*
**La skribisteto** () estas poemo de Guido Gezelle el 1857 en la romantikisma stilo (d:Q5977111). Ĝi unue aperis en lia poemaro *Vlaemsche Dichtoefeningen* (Flandraj poeziaj ekzercoj, 1858). 

## Fono 
La poemo ne temas pri aŭtoro (verkisto-skribisto), sed pri eta akvoskarabo (*Hydrophilidae*, d:Q1386379) : el la specio **gir-skarabeto** (*Gyrinus natator*), aŭ eble *Gyrinus substriatus*, koleoptero el la familio de la Girinedoj. La poeto miras pri la konduto de ĉi tiu malgranda estaĵo kaj vidas en ĝi laŭdon de Dio, tiel ligante sian amon al Dio kaj al la naturo, ofta temo en lia poezio. 

Gerrit Komrij nomis ĝin "lernila ekzemplo de retoriko, kun ĝia demando-responda ludo, kun ĝiaj ripetoj kaj kresĉendoj kaj kulminoj, ĉio tiel travidebla en strukturo kaj tiel lerte interkondukita, ke la ĝenerala komponaĵo ŝajnas denove glata kaj fluida."  

## Subteksto 
La poemo havas la subtitolon *Gyrinus natans*, kio signifas ion similan al "naĝanta turniĝilo". Ĉi tio estas nove formita kombinaĵo de malsamaj sciencaj nomoj : *Xenogyrinus natans* kaj *Gyrinus natator*. La unua rilatas al formortinta skaraba specio el la Liaso, la alia estas la sistema nomo por la turniĝilo. Tamen, tre verŝajne, Gezelle ne skribis pri la turniĝilo, sed pri la fosaĵa turniĝilo (*Gyrinus substriatus*). 

## Tradukoj en Esperanto 
* La skribisteto; 1899, 1904, 1928; tradukis M. Seynaeve, aperis en la Paĝoj el la Flandra Literaturo.

* La skribisteto; 1930, 1935, 1939, 1968; tradukis Hector Vermuyten

* La skribisteto; 1935; tradukis Kools, A.M.H.

* La skribisteto; ; tradukis Leo De Cooman

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Gezelle/Het Schrijverken, nederlandlingva originala teksto.

Kategorio:Poemoj
Kategorio:1857
Hlince (Kostomlaty pod Milešovkou)

:*Estas ankaŭ Hlince.*

**Hlince** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Kostomlaty pod Milešovkou en distrikto Teplice. Ĝi troviĝas proksimume 1,5&nbsp;km nordoriente de Kostomlaty pod Milešovkou. En la jaro  ĉi tie vivis .

Hlince situas en katastra teritorio **Kostomlaty pod Milešovkou** kun areo 11,15&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1333.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

File:Hlince 4.JPG|Domo n-ro 4
File:Hlince kaplička.JPG|Kapeleto en la vilaĝplaco

Kategorio:Kostomlaty pod Milešovkou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Teplice
Kategorio:Setlejoj en Bohemia mezmontaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Bohemia mezmontaro
Mátyás Pock

**Mátyás Pock** [mAtjAŝ pok], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Pock Mátyás** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Pozono (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis  en sia naskiĝurbo.

## Biografio 
 lernis en Győr, poste aliĝis al la jezuitoj en Vieno en 1708. Post la novicado li studis filozofion en Graz (1711–1713), teologion en Nagyszombat (1718-1721), inter la studperiodoj kaj poste li instruis en pluraj hungaraj urboj. Intertempe en 1720 en Nagyszombat li pastriĝis, 6 jarojn poste li monaĥiĝis en Kassa. Tiutempe li instruis 12 jarojn aŭ en Nagyszombat, aŭ en Kassa. Inter 1736–1738 li havis altan monaĥan postenon en Vieno, eĉ inter 1745–1747 li estis estro de ĉiuj aŭstraj monaĥoj. Inter 1748–1773 li estis edukejestro en pluraj aŭstraj aŭ hungaraj urboj. En 1773 la jezuita ordeno estis malpermesita, tial Mátyás Pock en Pozono estis pastro en sia naskiĝurbo.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Palatium regum Hungariae, palatinorum virtutibus, ac meritis illustre ...* (1723)
* *Christianus poenitens ad rite obeundum Sacramentum poenitentiae facili methodo instructus.* (1727)
* *Thesaurus ecclesiae Christi per jubilaeum in fideles dispensatus.* (1731)
* *Ad tristissimam in fidei controversiis quaestionem: ubi scriptum est?* (1733; denove: 1779)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografieto hungare kun foto
* jezuita arkivo
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Cinamkresta ŝpatbekulo

La **cinamkresta ŝpatbekulo** (*Platyrinchus saturatus*) estas birdospecio el la familio de tiranedoj. Ĝi havas 7 subspeciojn troviĝantajn en Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *saturatus* estas latina vorto signifanta "intense kolora".

## Disvastiĝo kaj habitato
La cinamkresta ŝpatbekulo troviĝas en eosta Kolombio, sudeosta Venezuelo, Gujanoj, kaj norda kaj centra Brazilo. Estas du izolitaj populacioj en plej nordeosta Ekvadoro kaj norda Peruo. Ĝi vivas en la vepraj arbustoj de sekaj arbaroj, ĝis 900 m.

## Referencoj
Kategorio:Tiranedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kartografie Praha

**Kartografie Praha** (ankaŭ **Kartografie, n.p.**, mallongigita **Kartografie**) estis iama ĉeĥoslovaka eldonejo.

La eldonejo estis tipa produkto de la socialisma epoko: ĝi produktis grandajn kvantojn da kvalitaj, relative malmultekostaj kartografiaj materialoj por lernejoj kaj publiko tra la tuta Ĉeĥoslovakio (kaj foje ankaŭ por eksporto).

Ĝi estis ĉefa ŝtata kartografia eldonejo en Ĉeĥoslovakio, kun radikoj en la 1950-aj jaroj (ĉirkaŭ 1954, kiam kunfandiĝis diversaj geodeziaj kaj kartografiaj institucioj sub la nomo *Kartografický a reprodukční ústav*, poste Kartografie).

La firmao havis sian sidejon en Prago. En la 1960-aj/1970-aj jaroj ĝi funkciis kiel **n.p.** (nacia entrepreno, ŝtata eldonejo).

Ĝi specialigis sin je mapoj, atlasoj kaj kartografiaj produktoj — precipe lernejaj atlasoj, murmapoj, turismaj mapoj, aŭtoatlasoj kaj diversaj temaj kartoj. Multaj el ili estis oficiale aprobitaj por lernejoj de la ministerio pri edukado.

En la 1980-aj jaroj ĝi iom integriĝis en la pli larĝan *Geodetický a kartografický podnik* (Geodezia kaj Kartografia Entrepreno).

Post la Velura Revolucio (1989) kaj la disiĝo de Ĉeĥoslovakio ĝi daŭrigis kiel privata akcia societo **Kartografie PRAHA, a.s.** kaj ekzistas ĝis hodiaŭ (pli ol 70 jarojn da tradicio). Ĝi ankoraŭ eldonas lernejajn atlasojn, turismajn mapojn kaj aliajn produktojn (retejo: kartografie.cz).

Inter ĝiaj publikaĵoj estas la ***Kapesní atlas světa***, kaj la esperanta versio estas same nomita **Poŝatlaso de la mondo**, kiu estis eldonita en 1971 (sub la adreso: Františka Křížka 1, Praha 7, ĈSR). Temas pri malgranda, poŝ-formata atlaso (ĉirkaŭ 11 × 16,5 cm, ĉirkaŭ 135 paĝoj), kun mapoj de la mondo kaj tekstoj. La Esperanto-versio faras ĝin relative raraĵo — verŝajne eldonita kunlabore kun esperantistaj organizoj aŭ por internacia merkato. En katalogo de slovaka biblioteko (SVK Košice) ĝi estas rekte listigita kiel: **"Pošatlaso de la Mondo / Kartografie, 1971"**.

## Referencoj 
Kategorio:Kartografio
Kategorio:Nomita laŭ Prago
Kategorio:Eldonejoj
Ŝpatbekulo

**Ŝpatbekuloj**, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu genro, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Passeriformes - paseroformaj
**Tyrannidae - tiranedoj
****Platyrinchus* Desmarest, A-G, 1805 - ŝpatbekulo
*****Platyrinchus saturatus* Salvin, O; Godman, FD, 1882 - cinamkresta ŝpatbekulo
*****Platyrinchus cancrominus* Sclater, PL; Salvin, O, 1860 - kurtvosta ŝpatbekulo
*****Platyrinchus mystaceus* Vieillot, LJP, 1818 - blankagorĝa ŝpatbekulo
*****Platyrinchus coronatus* Sclater, PL, 1858 - orkrona ŝpatbekulo
*****Platyrinchus flavigularis* Sclater, PL, 1862 - flavgorĝa ŝpatbekulo
*****Platyrinchus platyrhynchos* (Gmelin, JF, 1788) - blankakresta ŝpatbekulo
*****Platyrinchus leucoryphus* Wied-Neuwied, M, 1831 - rufaflugila ŝpatbekulo

## Etimologio
La scienca genra nomo *Platyrinchus* venas el la antikva greka *πλατύρρυγχος* (*platurunkos* = "larĝbeka"), el *πλατύς* (*platus* = "larĝa kaj plata") kaj *ῥύγχος* (*runkos* = "beko), ĉar tiuj birdoj havas distingan larĝan kaj platan bekon.

## Referencoj
Kategorio:Tiranedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
George Loddiges

**George LODDIGES** (1784/1786 – 5-a de majo 1846) estis brita ĝardenisto, artisto kaj natursciencisto. Li laboris en la arbokultureja entrepreno establita de sia patro kaj ilustris preskaŭ 2000 platojn da plantoj en la propra periodaĵo de la arbokulturejo, nome la *Botanical Cabinet* (Botanika Kabineto), publikigita inter 1817 kaj 1833. Li ankaŭ planis libron pri la kolibroj, sed ĉi tio ne estis publikigita. La kolibro-genro *Loddigesia* estas nomita laŭ li.

## Biografio
Georgo naskiĝis en Hackney, Middlesex. Kelkaj donas la daton kiel la 12-an de marto 1786, dum aliaj fontoj sugestas 1784. Li estis la filo de Joachim Conrad Loddiges (ĉ. 1738–1826) kaj Sarah Aldous. Joachim Loddiges estis german-naskita plantvartisto, kiu fondis *Conrad Loddiges kaj Filojn*, unu el la plej grandaj plantvartejoj en la 19-a jarcento. Kune kun sia frato William, Georgo ankaŭ trejniĝis en la plantkomerco kaj la administrado de plantvartejoj. La familio administris specialajn forcejojn kaj 9-akrean arboreton por tropikaj plantoj kaj estis famaj pro siaj kolektoj de palmoj kaj orkideoj. Georgo Loddiges partoprenis en la establado de la tombeja ĝardeno Abney Park en 1839-40. La Loddiges-familio laboris kun plantkolektantoj el la tuta mondo kaj ankaŭ kun botanikistoj. Hugh Cuming estis unu el iliaj kolektantoj kaj Nathaniel Ward estis amiko. Pluraj specioj de plantoj estis nomitaj laŭ membroj de la familio Loddiges. La vartejon transprenis lia filo Conrad.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* The Botanical Cabinet

Kategorio:Anglaj botanikistoj
Urochroa

***Urochroa*** estas malgranda genro de kolibroj en la familio Trokiledoj, kiu enhavas nur du ĵus disigitajn speciojn.

## Taksonomio
La genron *Urochroa* enkondukis en 1856 la angla ornitologo John Gould kiel hejmo por la Rufliphara kolibro, kiu estas tial la tipa specio. La genronomo kombinas la grekajn vortojn *ura* kun signifo "vosto" kaj *ĥroa* kun signifo "koloro" aŭ "formo".

La Verdadorsa kolibro estis iam konsiderita subspecio de la Rufliphara kolibro.
* Rufliphara kolibro, *Urochroa bougueri* (Bourcier, 1851) suda Kolombio, Ekvadoro, kaj norda Peruo, LC
* Verdadorsa kolibro, *Urochroa leucura* (Lawrence, 1864) suda Kolombio, Ekvadoro, kaj norda Peruo, LC

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto.
* Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, *American Naturalist*.
*
* Restall, R., Rodner, C., & Lentino, M. (2006). *Birds of Northern South America*. Vol. 1 & 2. Helm, London.  (vol. 1);  (vol. 2).

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro
Kategorio:Birdoj de Peruo
Katedralo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Paramaribo)

**Katedralo Sanktaj Petro kaj Paŭlo** (nederlande: *Sint-Petrus-en-Pauluskathedraal*) estas romkatolika kirko en Paramaribo (Surinamo). Ĉi novromanika ejo estas malgranda baziliko kaj kutima por la episkopo de la Episkopujo Paramaribo. Estante ligna kaj troviĝante en la historio urbocentro ĝi de 2002 estas monda heredaĵo de Unesko.

## Historio 
La kirko estis starigita inter 1883 kaj 1887, laŭ planoj de la redemptoristo Frans Harmes. La eksteron de ĉi trinava bazilikon kun transepto influis la ne nur la Kirko de la Redemptoristoj je Roosendaal sed ankaŭ la baziliko Nia kara Sinjorino de la ĉiama helpo  je Bostono. La fasado estas flava kaj griza; la interno estas el nelakita cedroligno kun ornamaj tipe surinamaj. Kiel la Georga Katedralo je Georgetown ĝi estas unu el la plej grandaj lignaj kirkoj de Suda Ameriko. Nekutime estas ke la katedralo estis konstruita sur ja jam ekzistanta muraro. Iam ankoraŭ pli frue temis pri teatrejo nomita *Verreezene Phoenix*, ŝanĝite en 1826 al preĝejo. Dum la novkonstruo necesis fermi la unuan kirkan ejon (en 1882). Meto de la fundamenta ŝtono por la novo estis en januaro 1883: la kirko I utiliĝis kvazaŭ kiel apogilaro kaj nur ĵus antaŭ estiĝo de kirko II forpreniĝis. Solena konsekro estis en la 10.7.1885, dume la finkonstruoj ankoraŭ daŭris ĝis 1887. 

La novromanikaj, ĉ. 44 metrojn altaj kirkturoj kun kvar borderantaj flankaj turoj, fortipresas kiel duopo turfasada. Ilia finkonstruiĝo estis ĉ. la 1901-a jaro. Farbado estis ne antaŭ 1926, do kvar dekoj da jaroj malantaŭ la inaŭguro. Kun longeco de 59,1 metroj, alteco de 14,6 metroj kaj larĝeco de 16,5 metroj ĝi disponas pri ne tute mil fideluloj. En majo 1958 ĝi fariĝis katedralo paralele a la kreo de la Paramariba Episkopujo (antaŭe: *Apostola vikariejo de Nederlanda Gujano*). 

## Restaŭrado 
Malgraŭ restaŭrado inter 1977 kaj 1979 komenciĝis kaduko kaj danĝera statika kliniĝo de la komplekso. Pro tio necesis fermiĝo en la jaro 1989-a. Vatikanurbo pretis meze de la 1990-aj jaroj finance helpi; intertempe ankaŭ termitoj ekdamaĝis la tuton kaj tiel en 2002 ekis ampleksa restaŭrado. La fondaĵo *Hilfe Peerke Donders* ade helpis kiel ankaŭ la EEF (Eŭropa Evoluigfonduso): nur tio ebligis de 2007 novan elanon en la restaŭrado. En novembro 2010 finfine okazis la solena konsekro fare de lia episkopa moŝto Wilhelmus de Bekker. Papo Francisko deklaris ĝin malgranda baziliko kaj nuncio Nicolas Girasoli ĉeestis la solenan konsekron en la 6.4.2014

## Sonoriloj kaj orgeno 
En aŭgusto 1884 estis muntitaj en la uesta turo tri sonoriloj *Alphonsus*, *Rosa* kaj *Johannes*, mulditaj fare de *Koninklijke Klokkengieterij Petit & Fritsen* en in Aarle-Rixtel. La plej granda *Johannes* pezas 827 kilogramojn.  Konstruis la orgenon inter 1889 kaj 1890 Michaël Maarschalkerweerd. Tiam ĝi havis 1550 fajfojn. En 2015 ĝia restaŭrado ankoraŭ ne estis finita.

## Eksteraj ligiloj 
* "130 jaar Kathedrale Basiliek St.Petrus & Paulus" - ĉe: *bisdomparamaribo.org* 

## Notoj 
Kategorio:Romkatolikaj katedraloj
Kategorio:Surinamo
Paramaribo
Paramaribo
Duoninsulo Musandam

**Musandam** (  — signifante "Montaj Pintoj") estas duoninsulo, la nordorienta pinto de la Araba Duoninsulo. Norde, ĝin lavas la Ormuza markolo, kiu ligas la Persan golfon okcidente kun la Omana golfo oriente. Ĝi situas 54 kilometrojn de la irana marbordo, de kiu ĝin apartigas la Ormuza markolo, igante ĝin strategia loko.

La duoninsulo estas eksklavo de Omano kaj formas la gubernion Musandam, apartigitan de la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj (la emirlando Rasalĥajmo), kun kiuj ĝi kunhavas teran limon.

Estas multaj apudmarbordaj insuloj ĵus norde de la duoninsulo, inkluzive de la samnoma insulo Musandam (Jazirat Musandam).

La duoninsulon dominas la krutflanka montaro Ruus al-Jibal, la norda fino de la Haĝar-Montoj. La plej alta punkto de la Musandam-Duoninsulo estas Monto El Harim (Ĝebel al-Harim, 2087 m).

La duoninsulon trairas Wadi El Bih, kiu formas la centran drenadbasenon. La areo estas maldense loĝata kaj ne aparte evoluinta. Ĝi estis nomita la Norvegio de Arabio pro la multaj fjordoj en la pejzaĝo.

La ĉefa urba centro de la duoninsulo estas Dibba, oazo situanta sur la sudorienta marbordo de la duoninsulo, dividita inter Omano kaj la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj. 

## Bildoj 

Dosiero:Ormuza markolo en PdlM 1971.png|
Dosiero:Musandam travel map.png|Vojaĝa mapo
Dosiero:Thomas Bertram map.jpg|Mapo de la Musandama duoninsulo en la manuskripto de Bertram Thomas, 1928
Dosiero:04CP_View_of_Musandam.tif|Vido de la Musandam Montoj, decembro 1971
Dosiero:Jebel_Qiwhi_(16755252461).jpg|Vido de la Ruwas Al-Jibal de Jebel Kiwi
Dosiero:Kumzar_ca_1908.png|La montregiono de Ĥumzar (:en:Kumzar) ; foto el 1908
Dosiero:Sedimentary_Rock_Layers_near_Khasab_in_Musandam_Oman.jpg|Sedimentrokaj tavoloj proksime de Khasab
Dosiero:Jabal_ar_Raḩraḩ_-_1676_m.jpg|Ĝebel Al-Ra'i () (:en:Jabal ar Rahrah), la plej alta monto en la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, proksime de Rasalĥajmo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Migrado: La plej altaj punktoj en UAE ()

Kategorio:Omano
Kategorio:Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj
Kategorio:Persa Golfo
Kategorio:Hinda Oceano
Karel Kavina

**Karel Kavina** (la 5-an de septembro 1890 Smíchov – la 21-an de januaro 1948 Prago) estis ĉeĥa botanikisto. 

Karel Kavina havas en Internacia registro de nomoj de kreskaĵoj mallongigon **Kavina**.

## Vivo
Karel Kavina estis profesoro de botaniko en Ĉeĥa Teknika Universitato ĉe Prago. Lim okupiĝis per taksonomio, morfologio, anatomio kaj briologio. Li publikis kelke da atlasoj pri biologio kaj monografio kaj li estis redaktinto de du botanikaj ĵurnaloj. Li kunagadis ankaŭ en la fondo de Nacia parko Gigantmontaro kaj protekto de tiea rara flaŭro, por kio estis konstruita omaĝe al li monumento (Tabulo de Kavina) en Giganta valo sub Sněžka. Ĉe tiu ĉi  obelisko estis ankaŭ post lia morto disigita lia cindro. Survoje el Pec pod Sněžkou al Sněžka vi trovos la monumenton sur maldekstra flanko antaŭ ligna ponteto proksimume en duono de la vojo.

## Pluaj fotoj 

Kavina 2.JPG|Karel Kavina
Karel_Kavina-pomník.jpg|Obelisko de Karel Kavina en Obří důl, kie estis disĵetita lia cindro
Pametni deska.JPG|Tabulo de Kavina sur la obelisko en Obří důl

## Referencoj
Kategorio:Nacia parko Gigantmontaro
Kategorio:Ĉeĥaj botanikistoj
Lejb Malaĥ

**Leib Salzman** (; La 27-an de novembro 1894 - la 18-an de junio 1936), konata sub la plumnomo **Leib Malach** (, ), estis pol-juda verkisto, dramisto kaj poeto, kiu verkis ĉefe en la jida.

Malach publikigis multajn poemojn, teatraĵojn, kantojn, baladojn kaj librojn:

## Verkaro 
eta|Reklamafiŝo por la produktaĵo de *Mississippi* en la Maljuna Teatero en 1935, verkita de Malaĥ
* *Tri* (1915)
* *En Pollando* (poemo, 1919)
* *Opfal* (teatraĵo, 1922)
* *Lidlekh* (libro, 1922)
* *Meŝleĥ* (libro, 1922)
* *Der zhabe-kenig* (teatraĵo, 1922)
* *Der vilder printz* (teatraĵo, 1922)
* *Du gorn shtibl* (1924)
* *Ibergus* (1926)
* *Ŝtendik-keinmol* (1926)
* *Leybele-tendseruroj* (1927)
* *Ŝtendiko -- keinmol* (1928)
* *Petronio* (1928)
* *Der kritiker mitn sharfn oyg* (1929)
* ''Don Domingo's Kraytsveg* (1930)
* *Foystn* (teatraĵo, 1931)
* *Delegito Doktoro Ferfl* (1932)
* *Misisipo'' (teatraĵo, 1935)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Isaac Bashevis Singer
* Ŝalom Alejĥem

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Polaj cionistoj
Kategorio:Polaj eseistoj
Kategorio:Jidlingvaj verkistoj
Nilto Maciel

**Nilto MACIEL** (naskiĝis la 30-an de januaro 1945 en Baturité – mortis la 29-an de aprilo 2014) estis brazila verkisto. Li verkis poezion kaj rakontojn en la portugala, esperanto, hispana, itala kaj franca lingvoj.

Li studis juron ĉe la Federacia Universitato de Ceará kaj li loĝis en Braziljo de 1992 ĝis 2008, kie li havis plurajn burokratiajn laborpostenojn.

Li laboris por la publikaĵoj *O Saco* kaj *Literatura*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Brazilaj verkistoj
Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Urszula Zybura

**Urszula Irena ZYBURA** (naskita la 22-an de junio 1952 en Kalisz) estas pola poetino kaj aforisto, prezidantino de la estraro de la Grandpollanda filio de la Pola Verkista Asocio, eldonistino, esperantistino.

Zybura tradukas polan poezion kaj aforismojn en Esperanton; en 1992, kolekto de ŝiaj propraj aforismoj kaj poemoj kaj tradukita poezio de la poemoj kaj aforismoj de Cz. Zybury estis tradukitaj, interalie en la germanan, anglan, italan, esperanton, grekan kaj rumanan lingvojn. Ŝi verkis libron pri la temo: "*Akademio de Feliĉo*".

Ŝi publikigis 20 librojn.

## Publikaĵoj 
### Aforismoj 
*"Alproksimigoj malproksimigas"*, Kalisz, Urbodomo, 1992

## Referencoj 
Kategorio:Polaj esperantistoj
Verdadorsa kolibro

La **Verdadorsa kolibro** (*Urochroa leucura*, laŭ kio ankaŭ *Blankavosta kolibro*), fakte iam inkludita en la *Blankavosta kolibro*, estas specio de kolibroj en la familio Trokiledoj kaj unu el la du specioj de la genro *Urochroa*. Ĝi troviĝas en Peruo, Ekvadoro kaj Kolombio.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Verdadorsa kolibro kaj tio kio estas nun la Rufliphara kolibro (*Urochroa bougueri*) estis iam traktitaj kiel unusola specio, nome la "blankavosta kolibro". (La verko de BirdLife International nome *Handbook of the Birds of the World* retenas la nomon "blankavosta" por tiu ĉi specio.) Ili estas la nuraj du membroj de sia genro. Kvankam ili kunhavas la anglalingvan nomon "hillstar" (montosteluloj aŭ montokolibroj) kun la membroj de la genro *Oreotrochilus* (andkolibroj), ili estas tre diferencaj kaj ne proksime rilataj. La Verdadorsa kolibro estas monotipa. Ĝi estas konsiderata sufiĉe ofta en Kolombio, malofta ĝis rara en Ekvadoro, kaj malofta kaj surloka en Peruo.

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto.
* Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, *American Naturalist*.
*

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Peruo
Živonín

**Živonín** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Řepín, troviĝanta en distrikto Mělník. Ĝi troviĝas norde de Řepín. En la jaro  daŭre vivas ĉi tie .

**Živonín** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,91 km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1237.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapeleto

## Transporto 
Laŭ Živonín estas nomita fervoja haltejo sur fervojlinio Mladá Boleslav – Mšeno – Mělník, situanta en la najbara katastra teritorio Nebužely. 

## Pluaj fotoj 

Kaplička se zvoničkou na návsi v Živoníně (Q94434700) 01.jpg|Živonín
Řepín, Živonín, common 2.jpg|Živonín
Řepín, Živonín, house No 33.jpg|Živonín

Kategorio:Řepín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Mělník
Kategorio:Setlejoj en Jizera tabulo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Mlčechvosty

**Mlčechvosty** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Vraňany, troviĝanta en distrikto Mělník. Ĝi troviĝas proksimume 2 kilometron sudokcidente de Vraňany. Ĝi situas sur la maldekstra bordo de Vultavo. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Kralupy nad Vltavou - Děčín kaj ŝoseo I/16. Estas ĉi tie registritaj 99 adresoj. En la jaro  daŭre vivas ĉi tie .

**Mlčechvosty** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,52 km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1436.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Bieneto n-ro 28 

## Pluaj fotoj 

Bývalá hospoda, Mlčechvosty 50, Mlčechvosty (Vraňany), okr. Mělník, Středočeský kraj.JPG|Eksa gastejo
Usedlost čp. 28, Mlčechvosty 28, Mlčechvosty, část obce Vraňany, okr. Mělník, Středočeský kraj 03.JPG|Bieneto n-ro 28
Mlčechvosty, náves.jpg|Mlčechvosty
Mlčechvosty (02).jpg|Mlčechvosty

Kategorio:Vraňany
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Mělník
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Kategorio:Setlejoj sur Vultavo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
James Hansen

**James E. HANSEN** (n. la 29-an de marto 1941 en Denison, Iovao) estas usona fizikisto, kiu estris la Instituton Goddard por spacaj studoj de NASA de 1981 ĝis 2013. Li estas profesoro en la fakultato de teraj kaj mediaj sciencoj ĉe la Universitato Kolumbio.

James Hansen estas konata pro sia laboro pri tutmonda varmiĝo kaj sia publika engaĝiĝo pri ĉi tiu temo. 

En la 1980-aj jaroj, li diris, "Ni havas problemegon." Homoj prenis lin serioze, sed li staris sola. Homoj emas ne aŭskulti scienciston, kiu staras sola, eĉ se li estas spertulo.

Lia atesto antaŭ la Usona Kongreso pri klimata ŝanĝo en 1988 tamen helpis meti ĉi tiun temon sur la politikan tagordon.

En 2009, li gajnis la medalon Carl-Gustaf Rossby de la Usona Meteologia Societo.

## Emeritiĝo de NASA 
Hansen emeritiĝis de NASA en aprilo 2013 post 46 jaroj da registara servo, dirante, ke li planas preni pli aktivan rolon en la politikaj kaj juraj klopodoj limigi forcejajn gasojn.  La saman monaton, la Nacia Centro por Scienca Edukado, organizo konata pro defendado de la instruado de evolucio en usonaj sciencaj klasĉambroj, nomumis Hansen kiel konsiliston por subteni la etendon de ĝia zorgkampo al la instruado de klimata ŝanĝo. 

Samjare ĉefaj klimatsciencistoj Caldeira, Emanuel, Hansen kaj Wigley apelaciis pere de la amaskomunikiloj al la gvidantoj de grandaj potencoj subteni la disvolviĝon de pli sekuraj nuklea-energiaj teknologioj kaj rezigni sian abomenon al nuklea energio.

## Vidu ankaŭ 
Klimata ŝanĝo

## Eksteraj ligiloj 
(en) James Hansen ĉe TED 

## Referencoj 
Ĉi tiu artikolo aŭ pli frua versio de ĝi estas (parta) traduko de la artikolo James Hansen en la sveda Vikipedio, kiu estas licencita sub la  . Vidu la redaktan historion tie.
Kategorio:Klimatologoj
Kategorio:Usonaj sciencistoj
Dušníky (Obříství)

**Dušníky** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Obříství, troviĝanta en distrikto Mělník. Ĝi troviĝas proksimume duon kilometron okcidente de Obříství. Estas ĉi tie registritaj 72 adresoj. En la jaro  daŭre vivas ĉi tie .

Dušníky situas en katastra teritorio **Úpor** kun areo 5,78 km² kaj **Obříství** kun areo 9,44 km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1227.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Dušníky (Obříství), dům číslo 28.jpg|Dušníky
Dušníky (Obříství), domek.jpg|Dušníky
Dušníky (Obříství), dům číslo 48.jpg|Dušníky

Kategorio:Obříství
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Mělník
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Jakab Raile

**,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Raile Jakab** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Vaskút, li mortis  en Newark (Nov-Ĵerzejo), Usono.
eta|

## Biografio 
 aliĝis al la jezuitoj en 1912 en Nagyszombat. Post la novicado li finis la gimnazion en Kalocsa. Inter 1917–1919 li studis filozofion en Innsbruck kaj Kalocsa, inter 1923–1926 teologion en Innsbruck. Inter la studperiodoj li edukis en konvikto en Pécs, li pastriĝis en 1925 en Innsbruck. En 1928 li monaĥiĝis, poste 5 jarojn li helpis la migrantajn hungarojn en Novjorko. Hejmenveninta li havis monaĥan postenon, dum la nazia erao (1944) li sukcese kaŝigis judojn. En 1948 li ricevis taskon en Usono, sed jaron poste li mortis pro aŭtoakcidento. Postmorte li ricevis premion Justuloj inter la popoloj en 1992.

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* jezuita arkivo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Jenišovice (Býkev)

**Jenišovice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Býkev, troviĝanta en distrikto Mělník. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km sudokcidente de Býkev. En la jaro  daŭre vivas ĉi tie .

Jenišovice situas en katastra teritorio **Jenišovice u Mělníka** kun areo 1,42 km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1436.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Jenišovice, stavení.JPG|Jenišovice
Jenišovice, dům.JPG|Jenišovice
Jenišovice, vila.JPG|Jenišovice, vilao

Kategorio:Býkev
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Mělník
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
István Pál (pentristo)

**István Pál** [iŝtvAn], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Pál István** estis hungara pentristo. Lia origina familia nomo estis *Pollák,* lia pseŭdonimo estis *Angyal István*.

István Pál naskiĝis  en Kolozsvár (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Cluj en Rumanio), li mortis en 1944 en Aŭŝvico (nazia Germanio, nun en Pollando).
eta|maldekstre|

## Biografio 
István Pál studis ekde 1906 en Majstrolernejo pri pentrado ĉe Károly Ferenczy, iom poste en libera lernejo de Simon Hollósy en Munkeno. En 1909 li pentris en Artistkolonio (Nagybánya), jaron poste en Artistkolonio (Kecskemét). En 1912 li edziĝis, poste estis oficisto en uzinoj de Csepel ĝis 1918. Dum la Hungara Sovetrespubliko li instruis en libera lernejo, en 1920 li vivis en frenezulejo pro mensa malsano, sed li ne resaniĝis. Iom poste li iris al Arad (jam en Rumanio), kie li ilustris revuon. Ekde 1929 li estis en aŭ ekster frenezulejo, fine li mortis en koncentrejo.

## Elektitaj pentraĵoj 

Pál István - Fekvő akt.jpg|Kuŝanta nudulino
Pál István - 1929 - Férfi C osztály folyosója.jpg|Koridoro de frenezulejo
Pál István - 1923 - Füst Milánné portréja.jpg|Edzino de Milán Füst

* A tánc (1909-1910)
* Csendélet mandolinnal (1911)
* Csendélet (1921)
* Aradi háztetők (1922)
* Füst Milán portréja I. (1923)
* Judith (1926)
* Az Angyalföldi Intézet társalgójában biliárdozók (1929)
* Önarckép (1932)

## Fontoj 
* biografio hungare kun memportreto
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Pontifika Instituto pri Arabaj kaj Islamaj Studoj

**Pontifika Instituto pri Arabaj kaj Islamaj Studoj** (itale: ''Pontificio Istituto di Studi Arabi e d'Islamistica*, mallongigo *PISAI*) estas katolika altlernejo de kanona juro kun sidejoj en Romo (viale di Trastevere 89) kaj Kairo.

Ĝi fondiĝis en 1926 laŭ iniciato de la Blankaj Patroj fare de la Roma kurio. Post havo de sidejo en Tunizo ĝi transloĝiĝis en la 1956-a jaro Romon. Kvar jarojn poste ĝi deklariĝis pontifika instituto fare de lia papa moŝto Paŭlo la 6-a. De 1997 estas integrita la kaira *Dar-Comboni-centrum pri arabaj studoj*. 

Celo ĝia estas profunda pretigo de kristanoj dialogemaj kun la islamo. Entute trideko da profesoroj kristanaj kaj islamanoj instruas ĉ. 1300 studentojn angle, france kaj arabe. Finekzameniĝo eblas per diplomo, licencio kaj doktoriĝo. Devigonta por ĉiuj estas scio de la araba por havi rektan aliron al la fontoj pri islamo. Doktoriĝlaboroj eblas en ĉiuj fakoj de arabologio kaj islamologio.

De 2022 grandkancelieras kardinalo José Tolentino Calaça de Mendonça, prefekto de la Dikasterio pri kulturo kaj edukado; lia viculo estas de 2016 Stanley Lubungo, superioro ĝenerala de la Blankaj Patroj. Fidela apoganto de ĉi instituto estas la papa fondaĵo *Centesimus Annus Pro Pontifice'' (CAPP).

## Rektoroj (elekto) 
* Michael Fitzgerald (1972–1978)
* Justo Lacunza (ĝis 2006)
* Miguel Ayuso Guixot, (2006–2012)
* Valentino Cottini (2012–2018)
* Diego Ramón Sarrió Cucarella (2018–2024)
* Wasim Salman (de 2024)

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo

## Notoj 
Kategorio:Universitatoj en Italio
Kategorio:Aperis en 1926
Kategorio:Islamoscienco
Kategorio:Pontifikaj Universitatoj
Kategorio:Universitatoj en Egiptio