open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pierre Daumesnil

dekstra|eta|Generalo Daumesnil:"Mi redonos Vincennes kiam oni redonos al mi mian kruron"
**Pierre Daumesnil** (naskiĝis  en Périgueux, mortis  en Vincennes) estis franca soldato en la armeoj de Napoleono dum la Unua Imperio kaj la Resurtronigo, fine altiĝante al la rango de Brigada generalo. Li partoprenis en la Batalo de Wagram, dum kiu li perdis kruron, kiu estis anstataŭita de protezo el ligno; de tie venas lia kromnomo *jambe de bois* ("kruro el ligno"), kaj li estis asignita al la defendo de la Kastelo de Vincennes en 1812. Vincennes estis tiam arsenalo entenanta  novajn fusilojn, pli ol 100 pafilegoj kaj plurajn tunojn da pulvo, kugloj, kanon-globoj... Allogaĵo por la Sesa koalicio marŝanta al Parizo en 1814 en la sekvo de la Batalo de Popoloj. Tamen Daumesnil alfrontis la aliancanojn kaj replikis per la fama diraĵo "Mi redonos Vincennes kiam oni redonos al mi mian kruron" (*Je rendrai Vincennes quand on me rendra ma jambe*). Kun nur 300 homoj sub sia komando, li eltenis kontraŭ la Koalicio ĝis la reĝo Ludoviko la 18-a ordonis forlasi la fortreson.

## Vidu ankaŭ 
* Daumesnil (pariza metrostacio)

## Tradukfonto 
Kategorio:Francaj generaloj
Kastelo de Iszkaszentgyörgy

La **Kastelo de Iszkaszentgyörgy** (konata ankaŭ pri la iamaj posedantoj Kastelo de Amadé–Bajzáth–Pappenheim) estas historia monumento en Hungario, en vilaĝo Iszkaszentgyörgy.
eta|maldekstre|Aerfoto pri kastelo de Iszkaszentgyörgy

## Historio 
Kastelo estis konstruita jam en 1735 fare de familio, pli nova alo konstruiĝis en 1764. La centra kastelo supozeble estiĝis en la 18-a jarcento. En 1800 la nova posedanto estis episkopo József Bajzáth, kiu post 2 jardekoj konstruis klasikismajn alojn. En 1870 grafa familio Pappenheim akiris la kastelon kaj malkonstruis partojn de la kastelo, poste konstruis etaĝajn novbarokajn alojn. Stalo estis konstruita inter 1906-1909. Depost la 2-a mondmilito ŝtatiĝo okazis, en la granda kastelo funkciis hospitalo, feriejo kaj hoteleto por laboristoj. En la 1960-aj jaroj tie funkciis la municipo, polico, vendejo, apoteko, poŝtejo, kulturdomo, biblioteko, kinejo, bazlernejo. En 1985 plena renoviĝo komenciĝis. Depost la socialismo la posedanto estas la mem la ŝtato. La kastelo estas vizitebla.

## Parko 
La parko estis konstruita en terasa sistemo laŭ franca stilo.

Dosiero:Amade-Bajzáth-Pappenheim-Károlyi-kastély (3658. számú műemlék).jpg|
Dosiero:Amade-Bajzáth-Pappenheim-Károlyi-kastély (3658. számú műemlék)_2.jpg|
Dosiero:Amade-Bajzáth-Pappenheim-Károlyi-kastély (3658. számú műemlék)_3.jpg|
Dosiero:Amade-Bajzáth-Pappenheim-Károlyi-kastély (3658. számú műemlék)_4.jpg|La ekstera ŝtuparejo
Dosiero:Amade-Bajzáth-Pappenheim-Károlyi-kastély (3658. számú műemlék) 6.jpg|
Dosiero:Iszkaszentgyörgyi kastély oldalhomlokzat.JPG|La flanka fasado
Dosiero:Iszkaszentgyörgyi kastély udvari homlokzat.JPG|La korta fasado
Dosiero:Magyarország, Iszkaszentgyörgy, Amadé-Bajzáth-Pappenheim-kastélyegyüttes és parkja 03.JPG|
Dosiero:Magyarország, Iszkaszentgyörgy, Amadé-Bajzáth-Pappenheim-kastélyegyüttes és parkja 04.JPG|
Dosiero:Magyarország, Iszkaszentgyörgy, Amadé-Bajzáth-Pappenheim-kastélyegyüttes és parkja 05.JPG|
Dosiero:Magyarország, Iszkaszentgyörgy, Amadé-Bajzáth-Pappenheim-kastélyegyüttes és parkja 06.JPG|
Dosiero:Magyarország, Iszkaszentgyörgy, Amadé-Bajzáth-Pappenheim-kastélyegyüttes és parkja 07.JPG|
Dosiero:Magyarország, Iszkaszentgyörgy, Amadé-Bajzáth-Pappenheim-kastélyegyüttes és parkja 08.JPG|
Dosiero:Iszkaszentgyörgyi kastély szalon.JPG|La ĉefĉambro
Dosiero:Iszkaszentgyörgyi kastély díszterme.JPG|La ornama ĉambro
Dosiero:Iszkaszentgyörgyi kastély freskói.JPG|Fresko
Dosiero:Magyarország, Iszkaszentgyörgy, Amadé-Bajzáth-Pappenheim-kastélyegyüttes és parkja 01.JPG|Pordo en la parko
Dosiero:Magyarország, Iszkaszentgyörgy, Amadé-Bajzáth-Pappenheim-kastélyegyüttes és parkja 02.JPG|Ornama konstruaĵo en la parko

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* http://vendegvaro.utazom.com/amade-bajzath-pappenheim-kastely-iszkaszentgyorgy  

Iszkaszentgyörgy
17567 Hoshinoyakata

'*17567 *Hoshinoyakata'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la publika observatorio *Hoshi-no-Yakata'' (japane 星の子館) en Kasuga (gubernio Fukuoka). Tiu observatorio estis re-establita en loĝatan areon en 2011, tio, kiu permesas facilan aliron por la lokalaj loĝantoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
(17561) 1994 AE11

**(17561) 1994 AE11** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la projekto *Spacewatch*, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
(17569) 1994 LB8

**(17569) 1994 LB8 ** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belgaj astronomoj Henri Debehogne kaj Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
(17568) 1994 GT8

**(17568) 1994 GT8** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Huacachina

775px|eta|Panorama vido

maldekstra|eta|Huacachina el proksima sabloduno
**Huacachina** [huakaĉina] estas vilaĝo en la Departemento Ika, kiu situas en la sudokcidenta parto de Peruo. Ĝi situas tuj apud la provinca ĉefurbo Iko. La vilaĝo havas, laŭ censo el 1999, 115 loĝantojn. Temas pri oazo ege vizitinda pro naturaj vidindaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  Los huarangos de Sérvulo 
*  Ubicación Wikimapia
*  La Laguna de Huacachina 
*  Turismo en Huacachina

Kategorio:Urboj de Peruo
Kategorio:Oazoj
Carmelo Lisón Tolosana

**Carmelo LISÓN Tolosana**, naskiĝis la 11-a de novembro 1929 en La Puebla de Alfindén (Zaragozo, mortis la 17-an de marto 2020), estis doktoro pri Filozofio kaj Beletroj ĉe la Universitato de Madrido kaj pri Socia kaj Kultura Antropologio ĉe la Universitato de Oksfordo. Li estis ankaŭ emerita profesoro de Socia Antropologio en la Komplutensa Universitato de Madrido (1979).

Li verkis dudekon da libroj, krom kunlaboraĵoj en diversaj publikigaĵoj, pri antropologiaj temoj http://www.carmelolison.es/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=4&Itemid=9 . Kiel rezulto de liaj verkoj sur la kampo de Galegio, li publikigis, inter aliaj verkoj, *Kultura Antropologio de Galegio* (1971) aŭ *Sibolaj-moralaj profiloj de la galega kulturo* (1984).

En 1966 li publikigis en Oksfordo sian tezon pri "Belmonte de los Caballeros", neeldonita en Hispanio kvankam uzata kiel studibro en multnombraj universitatoj eŭropaj kaj usonaj, laŭ liaj asertoj mem. Multaj el liaj eseoj kaj verkoj rilatas al lia naskiĝloko, Aragono, kaj pri Galegio, pro kio li ricevis la agnoskon de ambaŭ aŭtonomaj hispanaj regionoj. Ankaŭ li dediĉis kelkajn el liaj eseoj al la esplorado pri la sorĉado kaj la demono.

## Verkoj 
*Antropología cultural de Galicia. Akal, Madrido, 1971, ISBN 84-460-2162-5.
*La antropología social en España. Siglo Veintiuno de Españo Editores, 1971, ISBN 978-84-323-0043-1.
*Estructura antropológica de la familia en España, Karpos, Madrido, 1976.
*Invitación a la Antropología cultural en España. Akal, Madrido, 1971, ISBN 978-84-460-2240-4.
*Antropología social y hermenéutica. Fondo de Cultura Económica, Madrido, 1983, ISBN 84-375-0231-4.
*Endemoniados en Galicia hoy. 1984
*Individuo, estructura y creatividad: etopeyas desde la antropología cultural. 1984
*Perfiles simbólico-morales de la cultura gallega. 1984
*Antropología social: reflexiones incidentales. 1987
*La España mental. 1. El problema del mal. 1990
*Demonios y exorcismos en los siglos de oro. 1990
*Endemoniados en Galicia hoy. La España mental II. 1990
*La imagen del rey: monarquía, realeza y poder ritual en la Casa de los Austrias. (Con Salustiano del Campo Urbano). 1991
*Individuo, estructura y creatividad. 1992
*Aragoneses: políptico desde la Antropología Social. 1992
*Las brujas en la historia de España. 1992
*Las máscaras de la identidad: claves antropológicas. 1997
*La Santa Compaña: fantasías reales, realidades fantásticas. 1998
*Caras de España: desde mi ladera. 2002
*La España mental. 2. El problema del mal. 2004
*Brujería, estructura social y simbolismo en Galicia. 2004
*Antropología cultural de Galicia (obra recopilatoria en 6 vols.) 2004
*La fascinación de la diferencia. La adaptación de los jesuitas al Japón de los samuráis, 1549-1592. 2005
*Introducción a la antropología social y cultural. 2007

### Eksteraj ligiloj
* Retpaĝaro dediĉata al la Fondaĵo de Carmelo Lisón Tolosana 

Kategorio:Hispanlingvaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj antropologoj
17556 Pierofrancesca

'*17556 *Pierofrancesca''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la itala amatora astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en memoro de Piero della Francesca (1416–1992), itala pentristo de la Renesanco kaj ano de la dua generacio de la Humanistoj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Vincenzo Silvano Casulli
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Giorgi Saakadze

**Giorgi Saakadze** (naskiĝis ĉ. 1580, mortis la ) estis kartvela militisto, nacia heroo de Kartvelio.

En la 90-aj jaroj de la 16-a jarcento soldatservis en armeo de kartvela reĝlando Kartli kontraŭ Turkio. Dum sekvaj jaroj rapide avancis, interalie danke al geedzeco de lia fratino kun reganto de la lando. Li iĝis guberniestro de Tbilisi, fronte de kartvelaj taĉmentoj batalis kontraŭ Turkio kaj Persio strebantaj subigi reĝlandojn de Kartvelio. Li venkis turkojn en 1609 en la batalo de Taŝiskari. Post murdo de la reĝo fare de komplotintoj en 1612, proksime ligita kun la mortinto, estis devigita fuĝi al Persio, kie islamiĝis iĝante konsilisto de la ŝaĥo de Persio. En 1623 estis unu el la persaj militistoj dum militiroj kontraŭ Bagdado kaj Kandaharo. En 1625 partoprenis en ekspedicio kontraŭ Kartvelio, tamen dum ĝia daŭro transiris al la flanko de samlandanoj, ekkomandis la kartvelan armeon kaj venkis la persan armeon apud Marabda, ĝis ektronigo de Kartli kaj Kaĥeti fare de Teimuraz la 1-a. Baldaŭ ekziligita de Teimuraz, fuĝis al Turkio, kie iĝis komandanto de turka armeo dum venkaj kampanjoj kontraŭ Persio en la jaroj 1627-1628. Kiam decidis reveni al sia patrio estis mortigita de turkaj regopovoj en 1629.

Saakadze
Listo de reformoj de angla lingvo

Dum jaroj homoj volis reformi anglan lingvon. Ĉi tie estas proponitaj reformoj de ĝi.

## Reformoj de literumado 
### Uzantaj ordinaran anglan alfabeton 
* :en:Cut Spelling
* :en:Handbook of Simplified Spelling
* :en:SoundSpel
* :en:Spelling Reform 1 (SR1)
* :en:SaypU (Spell As You Pronounce Universally)
* :en:Traditional Spelling Revised

### Pligrandigantaj aŭ anstataŭigantaj ordinaran anglan alfabeton 
* Fonetika alfabeto de Benjamin Franklin (Benjamin Franklin's phonetic alphabet)
* Deseret alphabet
* Initial Teaching Alphabet
* Interspel
* Romic alphabet
* Ŝava alfabeto
* Quikscript
* Unifon

## Tradukfonto 
Kategorio:Angla lingvo
Kategorio:Listoj
Templa Instituto

La **Templa Instituto** (** - **) estas muzeo, esplorinstituto kaj eduka centro dediĉita al la du Temploj en Jerusalemo kaj al la estonta Tria Templo, kiu laŭplane estos konstruita en la Templa Monto laŭ juda tradicio, establita en 1987 de Rabeno Jisrael Ariel. La Templa Instituto situas en la juda kvartalo de la Malnova Urbo de Jerusalemo proksime de la Muro de lamentadoj. Ekster la Templa Instituto estas reprezento de la Menoro.

## Eksteraj ligiloj 
* La templa instituto
* 

Kategorio:Muzeoj en Jerusalemo
Kategorio:Muzeoj fonditaj en 1980-1989
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1987
Kategorio:Malnova Urbo (Jerusalemo)
Natria seskvikarbonato

**Natria seskvikarbonato**, **seskvikarbonato de natrio** aŭ **Na2(CO3).Na2H(CO3)** estas duobla salo de natria karbonato kaj natria bikarbonato, kiu havas nadlosimilan kristalan strukturon. Tamen, la vorto estas ankaŭ aplikita al sammola miksaĵo de tiuj du saloj, kune kun ajna hidratigakvo. La duhidrata formo de la natria seskvikarbonato okazas nature kiel la erco "trono".

## Proprecoj 
Natria seskvikarbonato uzatas en bansaloj, naĝujoj, ŝampuoj, dentopastoj, sapofabrikado, kaj kiel alkala fonto por akvotraktado, kaj kiel anstataŭilo por fosfatosena natria fosfato por produktoj uzataj en pezapurigado.

Natria seskvikarbonato uzatas ankaŭ en la konservado de kupro kaj artefaktoj je kupralojoj kiuj korodiĝas ĉe kontakto kun salo (konata kiel bronza malsano pro ĝiaj efikoj sur tiu metalalojo). La klorido de la salo estigas kuprozan kloridon. En la ĉeesto de oksigeno kaj akvo, eĉ etaj kvantoj da humideco el la atmosfero, la kuproza klorido fariĝas kuprika klorido kaj klorida acido, kiu siavice, korodas la metalon kaj plu estigas kuprozan kloridon pere de memeltenebla reakcio kiu kondukas al la kompleta detruado de la objekto. Traktado kun natria seskvikarbonato forigas kuprikan kloridon el la korodita tavolo.

Ĝi same uzatas kiel precipitiga akvomoliganto, kiu kombinas kun malmolakvaj mineraloj (ekzemple, mineraloj surbaze de kalcio kaj magnezio) por estigi nesolveblan precipitaĵon, forigante la mineralojn respondecajn pri la malmoleco de la akvo. La partopreno de la karbonato respondecas pri la estigo de la precipitaĵo, la bikarbonato inkluzivatas por mildigi la alkalecon de la materialon.

## Literaturo 
* Publishing
* Chemical Book
* PAN Pesticides Database - Chemicals 
* Sigma Aldrich
* Toxnet
* Fao.org
* Santa Cruz Biotechnology 

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Karbonatoj
Kategorio:Bikarbonatoj
Universidad de las Ciencias Informáticas

**UCI**: ne konfuzenda kun Union Cycliste Internationale.

***Universidad de las Ciencias Informáticas*** aŭ **UCI** estas universitato pri komputikaj sciencoj kiu troviĝas en Havano, Kubo. Ĝi situantas en la municipo La Lisa, sur la ŝoseo direkta al San Antonio de los Baños. Ĝi estis fondita en 2002 kun du celoj: helpi al la informadika disvolvado de la lando kaj helpi al la industria kresko.

Informaticas
Kategorio:Edukado en Havano
Kategorio:Informadiko
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2002
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 2000-2009
József Dallos

**József Dallos** [jOĵef daloŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dallos József** estis hungara-brita oftalmologo, inventisto.

eta|Memortabulo pri József Dallos
József Dallos http://www.hungariancatholicmission.com/culture/h_famoushungarians.htm#jozsefdallos naskiĝis la  1905 en Budapeŝto. Li mortis la  1979 en Londono.

## Biografio 
József Dallos akiris diplomon en Universitato de Budapeŝto. Post siaj studoj li laboris en la oftalmologia kliniko de Budapeŝto, kie li okupiĝis pri kontaktlensoj. En 1932 li trovis materialon "negocoll", kiu estis konvena por la kontaktlensoj. Li kreis novan metodon, tial la lensoj pli bone aliĝis al la okuloj. En 1934 li ricevis patenton tutmondan pri la novaj lensoj. Li daŭris la esplorojn en Britio ekde 1937. Li establis propran uzinon por produkti lensojn en 1964.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Über Haftgläser und Kontaktschalen* (1933)
* *A „láthatatlan” contact szemüveg* (:1935; : 1936)
* ''Sattler's Veil'' (1946)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Londono

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* http://www.andrewgasson.co.uk/pioneers_dallos.htm  

Kategorio:Hungaraj okulkuracistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungardevenaj britoj
(17572) 1994 PX11

**(17572) 1994 PX11** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Spitzkopf

**Spitzkopf** estas la nomo de 429 m alta monto meze de la Palatinata arbaro en la germana federacia landod Rheinland-Pfalz. La monto situas inter la valoj de la riveretoj Hochspeyerbach kaj Isenach.

Kvankam ĝi situas nur 700&nbsp;m fore de Frankenstein la monto estas sur la teritorio de la urbo Bad Dürkheim.

La monto estas komplete kovrata de miksarbaro.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de montoj en Rejnlando-Palatinato

## Referencoj 

Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Montoj en Palatinata Arbaro
Béla Dalos

**Béla Dalos** [daloŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dalos Béla** estis hungara internisto. Lia origina familia nomo estis **Deutsch**.

Béla Dalos http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=dalos naskiĝis la  1907 en Budapeŝto. Li mortis la  1973 en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Dalos akiris kuracistan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1932, krome jam ekde 1927 li helpis laboron de la medicina katedro samloke. Post siaj studoj li laboris en hospitalo por judoj ĝis 1943. Post la 2-a mondmilito li atingis la rangon ĉefkuracisto, ekde 1950 li laboris en la tutlanda sangoprovizejo. En 1957 li frekventis medicinan kurson en Moskvo, poste li okupiĝis pri la medicina radiado. En 1968 li kandidatiĝis, en 1972 li pensiuliĝis.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Über die angebliche Herabset¬zung der Sauerstoffbindungsfähigkeit des Hämoglobins im Blute ihrer Mitz beraubter Tiere* (1933)
* *Néhány adat a myeloma kórtanához* (1946)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sándor Dankó

**Sándor Dankó** [ŝAndor dankO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dankó Sándor** estis hungara juristo, juĝisto, amatora astronomo.

Sándor Dankó http://members.iif.hu/visontay/ponticulus/rovatok/limes/bartha-magyar-csillagaszok.html#danko-sandor  naskiĝis la  1922 en Ártánd. Li mortis en 1995 en Szolnok.

## Biografio 
Sándor Dankó frekventis mezlernejojn en Debrecen kaj Karcag, poste li akiris juran diplomon en Universitato de Debrecen, li doktoriĝis en 1944. Post siaj studoj li tuj soldatiĝis, poste li estis militkaptito. Li povis reveni nur en 1948. Post la juĝista fakdiplomo en 1951 li estis nomumita juĝisto en Szolnok. Dum la Hungara revolucio de 1956 li apogis la revolucion. En 1961 li eklaboris kiel juristo en fabriko en Tiszaszederkény. Dum libertempoj li okupiĝis konstante pri astronomio, eĉ li ricevis memormedalon en 1978. Li disvastigis la astronomion al simplaj homoj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Kategorio:Hungaraj astronomoj
Popola artisto de Sovetunio

**Popola artisto de Sovetunio** estis honora titolo atribuita al civitanoj de Sovetunio.eta|200px|medalo *Popola Artisto de Sovetunio*

## Termino kaj signifo 
La termino estas uzata por traduki el la rusa lingvo du titolojn: Народный артист СССР (en virina formo Народная артистка СССР), premio donita en prezentaj artoj, kaj Народный художник СССР, donita en iuj vidaj artoj.

Ĉiuj Respublikoj de Sovetunio, kaj ankaŭ la Aŭtonomaj Respublikoj (ASSR), havis similan premion, kiun fakte antaŭe ricevis ĉiu posta ricevanto de la alta titolo de Popola Artisto de Sovetunio.

Ĉar la titolo estis koncedita de la komunista registaro, la honorigitoj havis certajn privilegiojn kaj ofte ricevis bone salajratajn laborojn de la *Ministro de Kulturo de Sovetunio*. Laŭe, artistoj kaj verkistoj kiuj esprimis kritikon de la Komunista Partio de Sovetunio tre malofte ricevis tian rekonon, kaj en multaj kazoj estis rekte cenzuritaj.

## Aliaj honoritaj profesioj 
* *Popola arkitekto de Sovetunio*: Народный архитектор СССР
* *Popola instruisto de Sovetunio*: Народный учитель СССР
* *Popola kuracisto de Sovetunio*: Народный врач СССР

## Eksteraj ligiloj 
* Rusa Akademio de Arto 

Kategorio:Kulturo de Sovetunio
Kategorio:Honoraj titoloj de Sovetunio
Spitzkopf (apartigilo)

**Spitzkopf** estas nomo de diversaj montoj:

* *Spitzkopf*, 1907 m, alia nomo de Kühgundkopf en la Allgäuer Alpen apud Oberjoch in Markt Bad Hindelang en la distrikto Oberallgäu, Bavario, je la aŭstra flanko nomata *Wannenkopf* 
* Spitzkopf (Nigra arbaro), 830 m, monto en la meza Nigra arbaro, distrikto Ortenau inter Wolfach kaj Oberwolfach, Baden-Virtembergo
* Spitzkopf, 429 m, monto en la Palatinata arbaro, Rejnlando-Palatinato
Weilerskopf

**Weilerskopf** estas la nomo de  470 m alta monto en arbara eksklavo de Herxheim am Berg nordokcidente de Bad Dürkheim. La pinto estas starejo de  antenturo de Deutschen Telekom AG.

## Preĝroko 
La preĝroko estas roko sur la monto Weilerskopf. Ĝi estas 7&nbsp;m longa, 4&nbsp;m larĝa kaj nur 1,40&nbsp;m alta monolito el sabloŝtono. Verŝajne en romia tempo 12 ŝtupoj estis elĉizitaj. Romia ŝtonrompejo troviĝis apud la pinto.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de montoj en Rejnlando-Palatinato

Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Montoj en Palatinata Arbaro
(17578) 1994 QQ

**(17578) 1994 QQ** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Stacidomo de Kaposvár

La **Stacidomo de Kaposvár** estas historia monumento en Hungario en urbo Kaposvár.

## Historio 
La unua fervoja linio – kiu trairis Kaposvár – estis konstruita en 1872. Digna stacidomo estis konstruita en la jaroj 1898 kaj 1899 laŭ planado de Ferenc Pfaff. Menciindas, ke 2 aliaj stacidomoj de Ferenc Pfaff estis konstruitaj en aliaj urboj de Hungara reĝlando. Ekde 1894 atingis la stacidomon ankaŭ trajnoj el Felsőmocsolád, post 2 jaroj el Fonyód, en 1900 el Szigetvár, post 5 jaroj el Barcs. La lastaj 2 trajnoj kuris ĝis la 1970-aj jaroj. Usonaj aviadiloj bombardis la stacidomon en 1944. En 1997 kaj 2015 la konstruaĵo plene renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La stacidomo situas laŭ placo, kie trafikas ankaŭ multe da aŭtobusoj. La stacidoma konstruaĵo estas parte unuetaĝa, parte teretaĝa. En la etaĝo troviĝas loĝejoj por fervojistoj. En mezo de la fasado estas la ĉefenirejo. En la stacidomo ankaŭ poŝto funkcias.

centra|eta|Stacidomo de Kaposvár kun la reloj

La stacidomo funkcias laŭ trairanta sistemo. Resume estas uzataj 9 reloj.

## Fontoj 
* oficiala paĝo 
* http://kaposvarmost.hu/videok/kaposvar-most/2015/03/23/megkezdodott-a-vasutallomas-felujitasa_16304.html 
* hungare kun multe da fotoj

Kaposvar
Kategorio:Kaposvár
Placyd Dziwiński

**Placyd Zdzisław Dziwiński** (naskiĝis la  en Pieńkowce apud Zbaraż (nun Ternopila provinco), mortis la  en Lvovo) – pola matematikisto.

Disĉiplo de Wawrzyniec Żmurko. En la jaroj 1886-1925 profesoro pri matematiko de Lvova Politekniko, en akademia jaro 1893/94 rektoro de tiu ĉi altlernejo.

Li estis konsiliano de la urbo Lvovo. Membro de la Pola Politeknika Societo kaj ankaŭ honora membro.

Placyd Dziwiński estis entombigita en Liĉakiva tombejo.

## Bibliografio 
* Politechnika Lwowska 1844-1945

## Eksteraj ligiloj 
* Prace Placyda Dziwińskiego dostępne w Sieci (Katalogo HINT) Alireblaj rete laboraĵoj de Placyd Dziwiński
* Polskie Towarzystwo Politechniczne we Lwowie 1877–1927  1927: Pola Politeknika Societo en Lvovo 1927, p. 85.

Kategorio:Polaj matematikistoj
17579 Lewkopelew

'*17579 *Lewkopelew'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen
elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa disidento Lev Zinovjeviĉ Kopelev (, 1912–1997), sciencisto kaj aŭtoro de aŭtobiografiaj tekstoj, biografioj, prozoj kaj eseoj. Persekutita kiel kritikinto de la sovetunia reĝimo kaj ekzilita, li vivis en Germanio ekde 1981 ; li ricevis la *Friedenspreis des Deutschen Buchhandels'' (Pacpremion de la Asocio de la Germana Libra Komerco).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Technicolor

[eta|250ra|Titolkarto por la verko de [Walt Disney nome *Donald Duck* kun averto "in Technicolor". En la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj en Usono oni produktis multajn kurtojn en Technicolor.]]

eta|maldekstra|Foto el survivinta fragmento de *The Gulf Between* (1917), la unua filmo reklamita kiel Technicolor.

[eta|250ra|dekstre|Foto el filmo de Technicolor nome *[The Toll of the Sea* (1922)]]

**Technicolor** (Teknikoloro) estas kolorfilma procezo inventita en 1916 kaj poste plibonigita dum kelkaj jardekoj.
Ĝi estis la dua ĉefa kolorprocezo, post la brita Kinemacolor, kaj la plej disvastigate uzata kolorprocezo en Holivudo el 1922 al 1952. *Teknikoloro* iĝis konata kaj laŭdata pro sia tre saturata kolorenhavo, kaj estis dekomence plej ofte uzata por filmado de muzikaloj kiaj *The Wizard of Oz* (1939) kaj *Down Argentine Way* (1940), ikonaj filmoj kiaj *The Adventures of Robin Hood* (1938) kaj *Gone with the Wind* (1938), kaj eĉ animaciitaj filmoj kiaj *Snow White and the Seven Dwarfs* (1937) kaj *Fantasia* (1940). Dum teknologio maturiĝis ĝi estis uzata ankaŭ por malpli spektaklaj dramoj kaj komedioj. Foje eĉ *nigra filmo* — kia *Leave Her to Heaven* (1945) aŭ *Niagara* (1953) — estis filmita en Technicolor.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Fred E. Basten, ''Glorious Technicolor: The Movies' Magic Rainbow*. Easton Studio Press, 2005. ISBN 0-9647065-0-4
* Adrian Cornwell-Clyne, *Colour Cinematography*. London Champman & Hall, 1951.
* Layton, James – Pierce, David: *The Dawn of Technicolor, 1915–1935.* George Eastman House, Rochester (N.Y.), 2015. ISBN 978-0-93539-828-1
* Richard W. Haines, *Technicolor Movies: The History of Dye Transfer Printing*. McFarland & Company, 2003. ISBN 0-7864-1809-5
* John Waner, *Hollywood's Conversion of All Production to Color*. Tobey Publishing, 2000.
* Herbert T. Kalmus with Elenaore King Kalmus, *Mr. Technicolor: The Fascinating Story of the Genius Who Invented Technicolor and Forever Changed the History of Cinema.'' MagicImage Filmbooks, 1993. ISBN 1-882127-31-5

## Vidu ankaŭ 
* Jack Cardiff

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Technicolor on Timeline of Historical Film Colors rimedoj kaj fotoj
* Kulturblog: Technicolor, An Explanation
* Technicolor History at the American WideScreen Museum
* Database of 3-strip Technicolor Films 
* Technicolor100: Explore Technicolor's History 

Kategorio:Kino
Kategorio:Teknologio
Kategorio:Koloroj
Natria benzeno-sulfonato

**Natria benzeno-sulfonato**, **benzeno-sulfonato de natrio** aŭ **C6H5NaSO3** estas organika sulfura salo de benzeno kaj natrio, ankaŭ konata kiel natria fenilsulfonato, blanka higroskopa solido, uzata kiel peranto en tinkturoj, drogoj, kiel baktericido, insekticido kaj pesticido. Ĝi estas derivata de benzenosulfonata acido kaj natria hidroksido.

Sulfonatoj havas sulfuratomon ligitan al karbonatomo, kiu same estas ligita al tri aliaj oksigenatomoj. Ĝi uzatas kiel peranto en organikaj sintezoj por produktado de fenolo kaj rezorcinolo, en farmaciaĵoj dum la produktado de sulfaj drogoj, pigmentoj kaj aliaj organikaj kombinaĵoj.

## Proprecoj 
Kiel ĉiuj sapoj kaj surfaktantoj, la sulfonatoj karakteriziĝas kaj klasiĝas en kvar grupoj: anjonaj, katjonaj, ne-anjonaj kaj amfolitaj. Naturaj kaj sintezaj likvaj sapoj estas surfaco-aktivaj materialoj kun karakterizaĵoj ŝaumigaj, emulsiaj kaj reduktaj de la surfaca tensio. Kiel anjonaj, ili uzatas por puriga agado kaj estas stabilaj sub normalaj kondiĉoj.

Kiel katjonaj, ili estas bonaj substancoj por moligi, humidigi, hidratigi, ŝaŭmigi kaj emulsiigi. Ili posedas fortajn antibakteriajn proprecojn. Kiel ne-anjonaj ili ne estas biodegradeblaj. Kiel amfoteraj ili posedas kaj acidajn kaj alkalajn proprecojn. Natria benzeno-sulfonato estas peranto por la sintezo de fenolo kaj manufakturo de dodekila benzeno-sulfonato. Ĝi ankaŭ uzatas kiel aldonaĵo en la formulado de likvaj sapoj.

## Sintezo 
* Reakcio de benzeno kaj sulfata acido sekvata de kompleta neŭtraligo kun kaŭstika sodo:
\mathrm{C_6H_6 + H_2SO_4 + NaOH \longrightarrow C_6H_5SO_3Na + 2\;H_2O}
* Traktado de benzeno kun sulfura trioksido en akva medio sekvata de neŭtraligo kun natria hidroksido:
\mathrm{C_6H_6 + SO_3 + H_2O + NaOH \longrightarrow C_6H_5SO_3Na + 2\;H_2O}

## Reakcioj 
* Natria benzenosulfonato reakcias kun natria hidroksido por estigi natrian fenoksidon:
\mathrm{\underset{natria\;benzeno-sulfonato}{C_6H_5SO_3Na} + 2\;NaOH \xrightarrow{SO_3,\;320^oC-350^oC} }
\mathrm{ \xrightarrow{} \underset{natria\;fenoksido}{C_6H_5ONa} + Na_2SO_3 + H_2O}

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Chemical Book
* ChemicalLand21
* ChemNet
* Santa Cruz Biotechnology 
* Advanced Organic Chemistry, Arun Bahl
* Organic Chemistry, Second Edition Mehta, Bhupinder, Mehta, Manju
* Hazardous Laboratory Chemicals Disposal Guide, Third Edition, Margaret-Ann Armour

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Sulfuraj kombinaĵoj
Kategorio:Sulfonatoj
Photoplay

***Photoplay*** [fotoPLEi] estis unu el unuaj usonaj gazetoj por entuziasmuloj pri kino. Ĝi estis fondita en 1911 en Ĉikago, la saman jaron kiam J. Stuart Blackton fondis similan gazeton titolitan *Motion Picture Story*. Dum plej el sia vivo, ĝi estis publikigita de *Macfadden Publications*.

Ĝi disdonis Orajn Medalojn al filmoj el 1920 al 1968. kio iĝis referenco por la kinkritikistoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Origina intervjuo de *Photoplay* kun Greta Garbo - fare de Ruth Biery

Kategorio:Usonaj gazetoj
Kategorio:Kino
Joseph Cotten

[eta|dekstre|250px|Joseph Cotten prezentita en la "trailer" (kinreklamaĵo) por *[Citizen Kane* (1941).]]

**Joseph Cheshire Cotten, Jr.** (naskiĝinta la ; mortinta la ) estis usona kina, teatra kaj televida aktoro. Cotten akiris elstarecon en Broadvajo, stele en la originaj teatraj produktoraĵoj de *The Philadelphia Story* kaj *Sabrina Fair*. Li unue akiris tutmondan famon en filmoj de Orson Welles kiaj *Citizen Kane* (1941), *The Magnificent Ambersons* (1942), kaj *Journey into Fear* (1943), por kiuj Cotten faris ankaŭ la scenarojn. Li pluis kariere ĝis iĝi unu el ĉefaj aktoroj de Holivudo en la 1940-aj jaroj, aperante en filmoj kiaj *Shadow of a Doubt* (1943), *Love Letters* (1945), *Duel in the Sun* (1946), *Portrait of Jennie* (1948), *The Third Man* (1949) kaj *Touch of Evil*, ambaŭ el Orson Welles. Unu el liaj finaj filmoj estis la verko de Michael Cimino nome ''Heaven's Gate* (1980).
[eta|*[Shadow of a Doubt* (1943) streĉfilmo kun Joseph Cotten kaj Teresa Wright|maldekstre]]

## Filmoj 
* *Citizen Kane* (1941)
* *The Magnificent Ambersons* (1942)
* *Journey into Fear* (1943)
* *Shadow of a Doubt* (1943)
* *Duel in the Sun* (Usono, 1946)
* *Under Capricorn* (Usono, 1949)
* *The Angel Wore Red* (Usono/Italio, 1960)
* *Tora! Tora! Tora!* (Usono, 1970)

## Bibliografio 
* Cotten, Joseph (1987). Vanity Will Get You Somewhere. Mercury House. ISBN 0-86287-334-7.
* "Citizen Cotten" at the Wayback Machine (arkivita la 18an de Junio, 2007). New York: MovieMaker, arkivita 2007-06-18 el la originalo ĉe la Internet Archive. Alirita 2013-08-29.
* Kneebone, John T., et al., eld. Dictionary of Virginia Biography (Richmond: Library of Virginia, 1998– ), 3:478–481. ISBN 0-88490-206-4.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* The Joseph Cotten Pages  retejo de sekvantoj
* 1959-08-02 Joseph Cotten – Red Cloud Mesa  (Audio file, 20 min.)
* Fotoj kaj literaturo
*  *(pri la filmo kie li ludis)''

Kategorio:Usonaj aktoroj
Henotikon

La ***Henotikon*** aŭ **Enotiko** (, laŭlitere “unuigilo, porunuiga instrumento”) estis teologia edikto de la bizanca imperiestro Zenono, por religie unuigi la imperion.

## Historio de publikigo 
La edikto *Henotikon* estis publikigita de la bizanca imperiestro Zenono (425-491) la 28-an de julio 482, sugeste de Akacio la patriarko de Konstantinopolo (484-519).

La edikto provis ĉesigi la kristologiajn disputojn inter la "Kalcedonistoj" (kun Romo kaj Konstantinopolo, kiuj estis subskribintaj la dekretojn de la Koncilio de Kalcedono) kaj la eklezioj de Antioĥio kaj Aleksandrio, kiuj ne estis subskribintaj la kalcedonajn dekretojn.

## Enhavo 
Celante refari la religian union (*hénosis*) de la imperio, en la edikto estis asertate ke:
* la dekretoj de la unuaj tri ekumenaj koncilioj (Niceo, Konstantinopolo kaj Efeso estis validaj;
* Kristo estas vera Dio kaj vera Homo en unika persono (sed en tiu aserto estas preterlasata la problemo pri la du naturoj):
* la instruaĵoj de Eŭtiko kaj Nestorio estis erarigaj: la dekdu anatemoj de Cirilo de Aleksandrio estis doktrinoj validaj; 
* Maria estis plurfoje difinita kiel *Theotókos (Patrino de Dio)*.

La *henotikon* estis do provo unuigi la Eklezion ĝin revenigante al la antaŭkalcedona situacio, sen tamen eksplicite malagnoski la Koncilion de Kalcedono, sed simple ĝin ignorante.

La dekreto havis la forton de ŝtata leĝo, do devontiga por ĉiuj episkopoj de la imperio, subminace de eloficigo kaj ekzilo. Reale la henotikon nenion deklaris pri la du naturaj en Kristo, objekto de la dekretoj de la Koncilio de Kalcedono.

## Sekvo 
La plej grava sekvo de la dekreto estis eksigo de la Patriarkoj de Aleksandrio kaj de Antioĥio, kiuj rifuzis subskribi la dokumenton. La imperiestro ilin anstataŭis per aliaj obeemaj episkopoj, inter kiuj monofizidista Petro Fulisto (en Antioĥio) dum Akacio ascendis al la katedro de Konstantinopolo.

La papo de Romo, Felikso la 3-a, en sia unua sinodo, ekskomunikis Petron Fuliston, kiu estis kondamnita ankaŭ de Akacio en la sinodo en Konstantinopolo. En 484, Felikso ekskomunikis ĉiujn patriarkojn, inter kiuj Akacion, kiu estis la vera iniciatoro de la henotikon. Tiu ĉi forstrekis la papon el diptikoj kaŭzante skismon (diritan «Akacia skismo») kiu daŭrigis laŭlonge de tridek jaroj (de 484 ĝis 519).

La *henitikon* estis abrogaciita de la imperiestro Justino la 1-a (518-527), kiu reestablis la reciprokan konsenton inter la eklezio de Romo kaj tiu de Konstantinopolo: kaj ĉesis la skismo kaj reenkampiĝis la doktrino de Kalcedono.

## Referencoj 
* Edward Walford, tradukisto, *The Ecclesiastical History of Evagrius: A History of the Church from AD 431 to AD 594*, 1846. 

## Vidu ankaŭ 
*Kristologio
*Hipostaza Unio

Kategorio:Antikva kristanismo
Kategorio:Fontoj de la bizanca juro
Kategorio:Ediktoj
Kategorio:Religio en Bizanca imperio
Dolarpaĉjo

**Dolarpaĉjo,** origine  estas nigra-blanka satira filmo en Hungario.

La historio okazas antaŭ la 1-a mondmilito, la filmo estis farita en la frua socialismo. Tiutempe estis signifa temo ironie prezenti la nobelojn.

## Rolantoj 
* Iván Darvas, Dro Jenő Szekeres - juna juristo 
* János Rajz, dolarpaĉjo, - pseŭdomilionulo
* Imre Ráday, instruisto
* Erzsi Somogyi, edzino de la instruisto
* Júlia Horváth, pli aĝa filino de la instruisto
* Tivadar Uray, departementestro
* Tivadar Horváth, filo de la departementestro
* József Tímár, urbestro
* Márta Fónay, edzino de la urbestro
* Sándor Tompa, ĉefjuĝisto
* Gyula Horváth (aktoro), kartludulo
* László Kabos, tajloro
* duarangaj rolantoj: Andor Balajthy, Tibor Benedek (aktoro), István Egri (aktoro), László Földényi, Jenő Herczeg, László Hlatky, Ervin Kibédi, Lenke Lorán, Lajos Mányai, József Máriáss, József Markos, László Misoga, Imre Pongrácz (aktoro), Nusi Somogyi, József Szendrő, Ernő Szabó (aktoro), Eszter Tamási kaj aliaj

## Historio 
La urba instruisto ŝuldas en pluraj lokoj, tamen li ricevas ŝuldojn, ĉar li havas riĉan parencon en Usono. Juna juristo amindumas al fraŭlino de la instruisto, ankaŭ la juristo estas malriĉa, krome ne ŝatas labori, tamen ankaŭ li esperadas, ke alvenos la milionulo. Abrupte alvenas la pseŭdomilionulo, kiu fakte estis nur surstrata piediranta reklamo, li povis ŝpari monon nur tiom, ke li povas hejmenvojaĝi. Ankaŭ li esperas pli bonajn vivkondiĉojn. La juna juristo urĝe ekscias financan staton de la usonano, li tuj scias, ke la vero devas resti en sekreto. La bankisto vidanta la usonanon tuj donacas monon, same faras la ceteraj butikistoj. La instruisto estas nomumita direktoro, la juna juristo havas karieron en la politiko...

La prezento okazis antaŭ kelkajn monatojn de Hungara revolucio de 1956. La temo estas tia, ke la filmo neniam estis melpermesata, ĝi libere estas videbla ekzemple en interreto.

## Fontoj 
* la filmo hungare
* informoj hungare
* informoj hungare

Kategorio:Hungaraj filmoj
Kategorio:Hungarlingvaj filmoj
Kategorio:Nigrablankaj filmoj‎
Kategorio:Satiraj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1956
(17595) 1995 EO

**(17595) 1995 EO** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Meerberg

[eta|rigardo de la pinto de la monto Meerberg al [Siebengebirge]]

**Meerberg** (ankaŭ *Mehrberg* aŭ *Düstemich*) estas la nomo de 431 m alta monto sur la Rejn-Vestervalda vulkana montodorso aŭ sur la *Linzer Höhe* (altaĵo de Linz).

## Geografio 
La monto situas sudokcidente de Kretzhaus en la norda urboparto de Linz am Rhein kaj estas ties plej alt punkto. Al nordo ĝi falas krude en la *Kasbach-valo* ab. En tiu valo ankaŭ veturas la fervojo Kasbachtalbahn (Linz–Kalenborn). Al sudo ĝi malkrude transiras al sia 417 m alta najbara monto *Minderberg* über.

## Geologio 
La ĉefaj rokaĵo estas nefelinobazanito, vulkana alkaliŝtonaĵo. Krome troviĝas tie jenaj mineraloj: apofilito, kalcito, ĥabazito, montmorilonito, natrolito kaj filipsito.

## Historio 
Ĉe ambaŭ montoj ekde la fino de la 19a jarcento bazalto estas rompata de la Linzer Basalt-Actien-Gesellschaft de Linz.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de montoj en Rejnlando-Palatinato

## Eksteraj ligiloj 
* Mineralien am Meerberg 

## Referencoj 
Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Montoj en la Palatinata arbaro
Kategorio:Montoj en Westerwald
(17594) 1995 DX5

**(17594) 1995 DX5** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la projekto *Spacewatch*, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Heidenberg

**Heidenberg** (tradukita: pagana monto) estas la nomo de jenaj montoj:

* Heidenberg (Vasgovio) (alteco 419,6 m), monto apud Busenberg en Vasgovio, Palatinata arbaro, distrikto  Südwestpfalz, Rejnlando-Palatinato
* Heidenberg (Siegen) (alteco 309,7 m), altaĵo en la urbo Siegen, Nordrejn-Vestfalio
* Heidenberg (Roth) (alteco 461,4 m), monto apud Kammerstein, distrikto  Roth, Bavario
* Heidenberg (Odenwald) (alteco 460,7 m), montpasejo en Odenwald, proksime de  Schloßau (Mudau), distrikto Neckar-Odenwald, Baden-Virtembergo
Betty Grable

**Elizabeth Ruth "Betty" GRABLE** (naskiĝis la , mortis la ) estis usona aktorino, dancistino kaj kantistino, kaj populara stelulino de 20th Century-Fox dum la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj. Ŝi edziniĝis en 1937 al la aktoro Jackie Coogan, kiu famiĝis kun Charlie Chaplin en The Kid.

## Kariero 
[eta|maldekstre|250px|Kun [Marilyn Monroe kaj Lauren Bacall en *How to Marry a Millionaire* (1953).]]
eta|maldekstre|La ikona pozo de Grable el 1943 estis sukceso dum la Dua Mondmilito, montrante ŝiajn "Million Dollar Legs" (krurojn de miliono da dolaroj).
Grable ekis sian kinkarieron en 1929 je aĝo de 12, post kio ŝi estis maldungita el la kontrakto kiam oni sciis ke ŝi estis subskribinta laŭ falsa identeco. Ŝi havis kontraktojn kun RKO kaj Paramount Pictures dum la 1930-aj jaroj, kaj aperis en serioj de B filmoj. Grable ekelstariĝis pere de la Broadvaja muzikalo *DuBarry was a Lady* (1939), kiu portis ŝin al la atento de la 20th Century-Fox. Ŝi anstataŭis Alice Faye en *Down Argentine Way* (1940), ŝia unua grava filmo de Holivudo, kaj iĝis la plej granda kinstelulino de Fox tra la resto de la jardeko. Fox ĉefroluligis Grable en serio de teknikoloraj muzikaloj dum tiu jardeko kiuj estis ege popularaj, kunaktorante kun stelaj viroj kiaj Victor Mature, Don Ameche, John Payne kaj Tyrone Power. En 1943, ŝi estis la unuaranga biletvenda en la mondo kaj, en 1947, ŝi estis la plej multe pagita distristino en Usono. Du el ŝiaj plej grandaj filmosukcesoj estis la muzikalo *Mother Wore Tights* (1947) kaj la komedia filmo *How to Marry a Millionaire* (1953), unu el ŝiaj lastaj filmoj. Grable retiriĝis el kinaktorado en 1955 post ŝia retiriĝo el la kontrakto kun Fox, kvankam ŝi pluaktoris en teatro kaj en televido.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Betty Grable | PlaybillVault.com 
* Betty Grable Basics 
* St. Louis Walk of Fame 
* Photographs and literature

Kategorio:20th Century Fox
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kiniraso

**Kiniraso** (helene * Κινύρας *, latine *Cinyras*) estis en la helena mitologio filo de la kilikia reĝo Sandako kaj lia edzino Farnako, (aŭ filo de asiria reĝo Pafo). Li estis kipra reĝo, patro de Afrodita amanto Adoniso kaj de Adonisa patrino Mirho.dekstra|eta|Mirho kaj Kiniraso, gravuraĵo de Virgil Solis (1514–1562)

Kiniraso sekvis sian patron Sandakon, kiu foriris el Asirio en Kilikion, kie fondis la urbon Kelenderison. Kiniraso pli poste eksidiĝis sur Kipro, kie fondis la urbon Pafoson kaj edziĝis al Metharmo, filino de kipra reĝo Pigmaliono. Al la geedzoj naskiĝis filo Oksiporo kaj laŭ tiu ĉi versio de la mito, filo Adoniso kaj filinoj Orsediko, Laogoro kaj Braisia. Kiniraso poste regis longe tre feliĉe. LIa riĉeco, simile kiel de lidia reĝo Kroiso, fariĝis en la antikva epoko proverba.

Kiniraso komencis sur Kipro ekspluati kupron kaj ankaŭ oni lin markas inventinto de pavimeroj kaj iloj, kiel tenajlo, martilo kaj amboso.

Dum lia regado okazis fama Troja milito. Kiam al li venis delegacio, en kiu estis sparta reĝo Menelao, Agamemna kuriero kaj amiko Taltibio kaj itaka reĝo Odiseo, kiuj konvinku lin, ke li fariĝu ilia ligano. Kiniraso riĉe fordonacis ilin kaj promesis al ili, ke sendos en la militon kvindek ŝipojn. Sed fine li sendis nur unu ŝipon, kiun estris lia filo Migdaliono.

En la dua edzeco estis lia edzino Kenĥriso. Naskiĝis al ili filino Mirho (Smirno), honore al kiu Kiniraso fondis samnoman urbon en Malgranda Azio. Kiniraso fariĝis la unua sacerdoto de Afrodita kaj konsekris al ŝi templon en la urbo Pafos. Lia proverba bonŝanco forlasis lin, kiam lia edzino fanfaronis, ke ilia filino estas pli bela ol diino Afrodita mem. La diino ne povis toleri tian komparon kaj preparis teruran venĝon: Mirho ekamis sian patron tiel, ke ne povis sian amon regi.

Helpe de sia vartistino, kiu la reĝon ebriigis per vino, fariĝis lia amantino. Kiam pli poste Kiniraso eksciis, kio okazis, prenis gravon kaj provis sian filinon mortigi, sed tiu sukcesis fuĝi en foran eksterlandon. Tie ŝi malbenis sin mem per terura damno, ke dioj senigu ŝin de la vivo kaj de la morto. Dioj do transformis ŝin en arbon, al kiu estis destinite ĉiam plori. Likvaĵo, kiu el la arbo gutas, ĝis nun nomiĝas mirho. Mirho poste, jam transformita en arbon, naskis filon kaj samfoje sian fraton, nomatan Adoniso, kiu pli poste fariĝis amanto de la diino Afrodita.

La legendo ne estas de la greka deveno. Grekoj transprenis ĝin verŝajne de fenicoj. Jam en la antikvaj epokoj rigardis ĝin "kanton el fremdaj landoj", kiel prezentas ĝin en sia transversado romia poeto Ovidio en la verko Metamorfozoj.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Hochberg (Dahn)

**Hochberg** estas la nomo de 420,9 m alta monto en la regiono Dahner Felsenland, parto de Vasgovio. Ĝi estas sur la teritorio de la urbo Dahn en la distrikto Südwestpfalz en Rejnlando-Palatinato (Germanujo).

La pinto de la Hochberg estas nur atingebla per migrovojoj. Ĝi estas komplete kovrata de arbaro.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de montoj en Rejnlando-Palatinato

## Referencoj 
Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Montoj en la Palatinata arbaro
(17596) 1995 EP1

**(17596) 1995 EP1** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Fatala virino

[eta|200px|[Spionado|Spionino Mata Hari faris sian nomon sinonima kun *femme fatale* dum la Unua Mondmilito.]]
[eta|[Salomeo en pentraĵo de Franz von Stuck.]]
[eta|[Lilit pentraĵo de John Collier (1892)]]
**Fatala virino**, fatalulino, nerezistebla virino, pereiga virino aŭ rekte   (tiele uzita en kelkaj lingvoj) estas ĉu persono aŭ rolulo de mistera kaj sorĉa virino kies ĉarmoj implikas ŝiajn amantojn, ofte gvidante ilin en danĝerajn, kaj eĉ mortigajn situaciojn. Ŝi estas arketipo de literaturo kaj arto. Ŝia kapablo eniri kaj hipnotigi sian viktimon per sorĉo estis en la plej fruaj rakontoj viditaj kiel laŭlitere supernatura; tial, la fatala virino hodiaŭ estas daŭre ofte priskribita kiel havanta potencon similan al tiu de sorĉistino, delogantino, vampiro, feino, aŭ demono, havante potencon super viroj.

La frazo estas franca esprimo por "mortiga virino". Fatala virino provas realigi ŝian kaŝan celon uzante virinecajn intrigojn kiel ekzemple beleco, ĉarmo, kaj seksan allogecon. En kelkaj situacioj, ŝi utiligas mensogojn aŭ devigon prefere ol ĉarmi. Ŝi ankaŭ povas fari uzon de iu subiga armilo kiel ekzemple dormanta gaso, moderna analogaĵo de magiaj potencoj en pli malnovaj rakontoj. Ŝi ankaŭ povas esti (aŭ implici ke ŝi estas) viktimo, kaptita en situacio de kiu ŝi ne povas eskapi; *The Lady from Shanghai* (La sinjorino de Ŝanhajo) (nigra filmo de 1947) estas unu tia ekzemplo.

Kvankam tipe friponecaj, aŭ minimume morale ambiguaj, kaj ĉiam asociita kun senso de mistifiko kaj maltrankvilo, fatalaj virinoj ankaŭ aperis kiel kontraŭheroinoj en kelkaj rakontoj, kaj kelkaj eĉ pentas kaj iĝas veraj heroinoj antaŭ la fino de la rakonto. Kelkaj rakontoj eĉ prezentas bonintencajn kaj heroajn fatalajn virinojn kiuj uzas siajn intrigojn por kapti la fiulon por la pli granda bonon.

## Historio 
La gamo de tiaj virinoj etendas el la Biblio (ekzemple Judito, Ester aŭ Salomeo) por la okcidenta kulturo ĝis multaj ĉefroluloj de (holivudaj) filmoj, inter kiuj stelulinoj eble Marlene Dietrich kaj María Félix povus esti bonaj ekzemploj.

### Aliaj 
* Theda Bara
* Jean Harlow

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Giuseppe Scaraffia (2009) Femme fatale. ISBN 978-88-389-0396-0.
* Toni Bentley (2002) Sisters of Salome. Salome considered as an archetype of female desire and transgression and as the ultimate femme fatale.
* Bram Dijkstra (1986) Idols of Perversity: Fantasies of Feminine Evil in Fin-De-Siecle Culture, (1986) ISBN 0-19-505652-3. Discusses the Femme fatale-stereotype.
* Bram Dijkstra (1996) Evil Sisters: The Threat of Female Sexuality in Twentieth-Century Culture, (1996) ISBN 0-8050-5549-5
* Elizabeth K. Mix Evil By Design: The Creation and Marketing of the Femme Fatale, ISBN 978-0-252-07323-6. Discusses the origin of the Femme fatale in 19th century French popular culture.
* Mario Praz (1930) The Romantic Agony. See chapters four, 'La Belle Dame Sans Merci', and five, 'Byzantium'.

Kategorio:Virinaj stereotipoj
Kategorio:Tipaj roluloj