Douarnenez

**Douarnenez**  estas franca komunumo, situanta en la departemento Finistère en la regiono Bretonio.

Douarnenez konservis sian famon de granda sardina haveno, eĉ se la kapricoj de la sardino, laŭlonge de la tempo, kondukis al diverseco de la antaŭlonge sezonaj fiŝkaptadoj.

Fiŝkapta haveno prospera ĝis fine de la 1970-aj jaroj kaj komence de la 1980-aj, ĝi travivis tre grandan malkreskon de tiam. La fiŝkapta aktiveco tie nun estas marĝena sed multaj ŝipoj tie malŝarĝas siajn kaptaĵojn. Ĝi estas ankaŭ grava plezurhaveno de Finistère kun Tréboul kaj Port-Rhu.

La komunumo pligrandiĝis en 1945 per fandiĝo kun la najbaraj komunumoj Ploaré, Pouldavid kaj Tréboul, ĝi estas nun konata kiel la urbo kun tri havenoj (port-Rhu, haveno de Rosmeur, plezurhaveno).

## Geografio 
Douarnenez situas je  okcidente de Parizo,  nord-okcidente de Nantes kaj je  nord-okcidente de Quimper, funde de la Golfeto de Douarnenez.

Apartaĵo de la urbo, la insulo Tristan situas je proksimume  de la bordo. Ĝi estas piedalirebla, je malalta tajdo.
Nobeldomo, lumturo kaj fuorto tie staras.

La haveno, antaŭ ol fariĝi Douarnenez, en 1541, nomiĝis *hameau de Saint-Michel* (domgrupo) poste ''bourg de l'Insulo Tristan'', en 1520.

La urbo, nestiĝinta funde de harmonie kurba golfeto, disvolviĝas siajn kolorplenajn kaj pitoreskajn fasadojn, kiuj ĉarmis multajn artistojn, kiaj Auguste Renoir, Eugène Boudin, Emmanuel Lansyer...

## Historio 
### Prahistorio kaj antikveco 
La ĉeesto de kuvoj por garumo en Plomarc'h atestas pri la antikveco de la loko, kiu plie estas unu el la plej bone konservataj lokoj en Eŭropo. La garumo de Plomarc'h, kondimento simila al nia nuoc-mâm, estis produktita inter la unua jarcento p.K. kaj 276. Dum tiuj jaroj la okcidentaj marbordoj de Armoriko estis prirabitaj per multaj rabatakoj de piratoj venantaj de la nordo de Eŭropo. La unua konata Douarnenez-ano estis romiano, Caius Varénius Varus, verŝajne el la narbona legio. Lia nomo estas skribita sur vota stelo konservata en la bretona departementa muzeo de Quimper. De Pouldavid, la toloj (nomataj « Olonnes ») de Locronan deiris eksterlanden. La nomo de Pouldavid, diversmaniere skribita, troviĝas sur multaj mezepokaj marmapoj. Ĝi indikis la lokon, kie venis iuj ŝipoj por provizi sin.

### Mezepoko 
Laŭ la legendo de la urbo Ys, prospera kaj nesubmetita, estis konstruita antaŭlongtempe en la golfeto, antaŭ ol esti mergita en la oceanon pro dia puno. Tiu legendo, ellaborita en la 12-a jc, rekreis mitan pasintecon al Kernevo, surbaze de historiaj personoj, kiuj markis la regionon antaŭ la jaro mil kaj la epoko de la skandinaviaj invadoj.

Komence de la 12-a jc, la episkopo de Kernevo, Robert, donacis la insulon Saint-Tutuarn al la monaĥejo de Marmoutier (apud Tours en departemento Indre-et-Loire). Tiu insulo estis identigita al Insulo Tristan kaj ĝia nomo, kiu referencas al sankta Tudy, eble estas la origino de la urbonomo. Alia kutima etimologia klarigo estas ke Douarnenez venas de misformado de la bretona « *douar an enez* » kiu signifas « la tero de la insulo ».
La donacia akto indikas ke la preĝejo jam ekzistis, pli verŝajne eta monaĥejo ol paroĥa preĝejo.
La donacio ŝajnas celi al renovigo de la religia vivo de la diocezo.

### Moderna epoko 
En la francaj religiaj militoj (1576-1598), la bandito Guy Éder de La Fontenelle profitis de la situacio por prirabi Bretonion kaj aparte Kernevon kaj la regionon de Douarnenez. Insulo Tristan estis lia bazo dum iu tempo. La interkonsento por ĉesigi la religiajn militojn eĉ konfidis al li la regadon de la insulo. Fine kulpigita pro kunagado kun la hispanoj kaj sen forgesi liajn masakrojn, li estis radumita sur la ĉefa placo en septembro 1602. En la regado de Ludoviko la 14-a, la komunumo estis konata pro faktoj ligitaj al la Ribelo de la Ruĝĉapuloj en 1675.

### 19-a jc 
### 20-a jc 
En 1902, la komandanto Barthélemy-Emmanuel Le Roy Ladurie, avo de la historiisto Emmanuel Le Roy Ladurie, estis eksigita el sia grado pro sia rifuzo fermi la lernejojn posedatajn de katolikaj kongregacioj en Douarnenez.

#### Inter la du mondmilitoj 
En 1921, Douarnenez fariĝis la unua komunisma komunumo de Francio kun la elekto de Sébastien Velly.

En 1924, la striko de Penn Sardin, la sardinistoj de Douarnenez, spertis nacian reeĥon.

#### La dua mondmilito 
La , la longlinia fiŝkapta ŝipo (franclingve *palangrier*) *Mam-Doue* de Douarnenez estis je proksimume 12h45 mitralita per du anglaj aviadiloj dum ĝi fiŝkaptis inter Ouessant kaj la lumturo de Ar-Men : du ŝipanoj estis mortigitaj kaj du aliaj vunditaj.

### Heraldiko 
La malnova blazono estas desegnita de Doktoro Benoiston, de Quimper, ano de la franca asocio pri heraldiko kaj sigeliko kaj de la departementa heraldika komisiono de Finistère.

*Lazura kun renversita ora ŝlosilo palise, kun romba ringo pomangule, kun ankroforma tigo.

### La devizo 
La devizo de la urbo estas :
* *Dalc'h mad*, kiu signifas *ne cedu''

## Demografio 
### Demografia evoluo 
Laŭ la popolnombrado Insee de 2010, Douarnenez enhavas  loĝantojn (tio estas malkresko de 3 % kompare al 1999).
La komunumo rangas je la -a loko je la nacia nivelo, kiam ĝi estis je la -a en 1999, kaj je la -a je la departementa nivelo el 283 komunumoj.

La evoluo de la nombro de loĝantoj estas konata per la popolnombradoj faritaj en Douarnenez ekde 1793. La maksimumo estis atingita en 1946 kun  loĝantoj.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:750 height:340
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:21000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0

BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1791
  bar:1792
  bar:1793
  bar:1794
  bar:1795
  bar:1796
  bar:1797
  bar:1798
  bar:1799
  bar:1800 text:1800
  bar:1801
  bar:1802
  bar:1803
  bar:1804
  bar:1805
  bar:1806
  bar:1807
  bar:1808
  bar:1809
  bar:1810
  bar:1811
  bar:1812
  bar:1813
  bar:1814
  bar:1815
  bar:1816
  bar:1817
  bar:1818
  bar:1819
  bar:1820 text:1820
  bar:1821
  bar:1822
  bar:1823
  bar:1824
  bar:1825
  bar:1826
  bar:1827
  bar:1828
  bar:1829
  bar:1830
  bar:1831
  bar:1832
  bar:1833
  bar:1834
  bar:1835
  bar:1836
  bar:1837
  bar:1838
  bar:1839
  bar:1840 text:1840
  bar:1841
  bar:1842
  bar:1843
  bar:1844
  bar:1845
  bar:1846
  bar:1847
  bar:1848
  bar:1849
  bar:1850
  bar:1851
  bar:1852
  bar:1853
  bar:1854
  bar:1855
  bar:1856
  bar:1857
  bar:1858
  bar:1859
  bar:1860 text:1860
  bar:1861
  bar:1862
  bar:1863
  bar:1864
  bar:1865
  bar:1866
  bar:1867
  bar:1868
  bar:1869
  bar:1870
  bar:1871
  bar:1872
  bar:1873
  bar:1874
  bar:1875
  bar:1876
  bar:1877
  bar:1878
  bar:1879
  bar:1880 text:1880
  bar:1881
  bar:1882
  bar:1883
  bar:1884
  bar:1885
  bar:1886
  bar:1887
  bar:1888
  bar:1889
  bar:1890
  bar:1891
  bar:1892
  bar:1893
  bar:1894
  bar:1895
  bar:1896
  bar:1897
  bar:1898
  bar:1899
  bar:1900 text:1900
  bar:1901
  bar:1902
  bar:1903
  bar:1904
  bar:1905
  bar:1906
  bar:1907
  bar:1908
  bar:1909
  bar:1910
  bar:1911
  bar:1912
  bar:1913
  bar:1914
  bar:1915
  bar:1916
  bar:1917
  bar:1918
  bar:1919
  bar:1920 text:1920
  bar:1921
  bar:1922
  bar:1923
  bar:1924
  bar:1925
  bar:1926
  bar:1927
  bar:1928
  bar:1929
  bar:1930
  bar:1931
  bar:1932
  bar:1933
  bar:1934
  bar:1935
  bar:1936
  bar:1937
  bar:1938
  bar:1939
  bar:1940 text:1940
  bar:1941
  bar:1942
  bar:1943
  bar:1944
  bar:1945
  bar:1946
  bar:1947
  bar:1948
  bar:1949
  bar:1950
  bar:1951
  bar:1952
  bar:1953
  bar:1954
  bar:1955
  bar:1956
  bar:1957
  bar:1958
  bar:1959
  bar:1960 text:1960
  bar:1961
  bar:1962
  bar:1963
  bar:1964
  bar:1965
  bar:1966
  bar:1967
  bar:1968
  bar:1969
  bar:1970
  bar:1971
  bar:1972
  bar:1973
  bar:1974
  bar:1975
  bar:1976
  bar:1977
  bar:1978
  bar:1979
  bar:1980 text:1980
  bar:1981
  bar:1982
  bar:1983
  bar:1984
  bar:1985
  bar:1986
  bar:1987
  bar:1988
  bar:1989
  bar:1990
  bar:1991
  bar:1992
  bar:1993
  bar:1994
  bar:1995
  bar:1996
  bar:1997
  bar:1998
  bar:1999
  bar:2000 text:2000
  bar:2001
  bar:2002
  bar:2003
  bar:2004
  bar:2005
  bar:2006
  bar:2007
  bar:2008
  bar:2009
  bar:2010
PlotData=
 color:barra width:10 align:left
 bar:1793 from:0 till: 1473
 bar:1800 from:0 till: 1708
 bar:1806 from:0 till: 1763
 bar:1821 from:0 till: 1800
 bar:1831 from:0 till: 2687
 bar:1836 from:0 till: 3303
 bar:1841 from:0 till: 3646
 bar:1846 from:0 till: 3952
 bar:1851 from:0 till: 4193
 bar:1856 from:0 till: 4470
 bar:1861 from:0 till: 4870
 bar:1866 from:0 till: 5434
 bar:1872 from:0 till: 7180
 bar:1876 from:0 till: 8637
 bar:1881 from:0 till: 9809
 bar:1886 from:0 till: 10985
 bar:1891 from:0 till: 10021
 bar:1896 from:0 till: 11465
 bar:1901 from:0 till: 12865
 bar:1906 from:0 till: 13568
 bar:1911 from:0 till: 13753
 bar:1921 from:0 till: 12259
 bar:1926 from:0 till: 11290
 bar:1931 from:0 till: 10536
 bar:1936 from:0 till: 10556
 bar:1946 from:0 till: 20564
 bar:1954 from:0 till: 20089
 bar:1962 from:0 till: 19887
 bar:1968 from:0 till: 19705
 bar:1975 from:0 till: 19096
 bar:1982 from:0 till: 17653
 bar:1990 from:0 till: 16457
 bar:1999 from:0 till: 15840
 bar:2006 from:0 till: 15608
 bar:2007 from:0 till: 15436
 bar:2008 from:0 till: 15066
 bar:2009 from:0 till: 14842
 bar:2010 from:0 till: 14912

TextData=
  fontsize:S pos:(50,10)
  text:Sources - base Cassini de l'EHESS et Insee.

## Ekonomio 
eta|Port-Rhu alvale
eta|Port-Rhu almonte
eta|Konservaĵfabriko Chancerelle
La urbo havas tri havenojn :
* *Rosmeur*, nuna fiŝkapta haveno, administrata de la komerca kaj industria ĉambro de Quimper Cornouaille,
* *Port-Rhu* (malnova rio de Pouldavid), kie baziĝas la haveno-muzeo de Douarnenez kaj la freŝa kulturteko,
* Plezurhaveno en Tréboul.

## Douarnenez en arto 
### Literaturo 
* Henri Queffélec : *Tempête sur Douarnenez*, Éditions Mercure de France - 1951
* Jean Failler: *Boucaille sur Douarnenez*, Éditions du Palemon - 1999
* Michel Rostain : *Le Fils*, Oh ! Editions - 2011, Prix Goncourt du Premier Roman

### Kino 
La filmo Microclimat de Marie Hélia publikigita en 2007, estis entute filmita en la urbo.

La urbo estis la scenejo de filmo rakontanta la okazaĵojn de la striko de la Penn Sardin de 1924 : *Penn-sardines*, 2004 de Marc Rivière.

La filmado de la filmo de Thierry Klifa *Les Yeux de sa mère* okazis en Douarnenez komence de 2010. La ĉefaj aktoroj estis Catherine Deneuve, Marina Foïs, Jean-Baptiste Lafarge, Jean-Marc Barr kaj Nicolas Duvauchelle.

## Kulturo - Sportoj - Libertempoj 
### Monumentoj 
* Preĝejo Saint-Jacques de Pouldavid de la 14-a jc
* Preĝejo du Sacré Cœur de Douarnenez
* Preĝejo Saint-Joseph de Tréboul
* Kapelo Saint-Jean de Tréboul
* Preĝejo Saint-Herlé de Ploaré
* Kapelo Saint Michel situanta je  de la haveno-muzeo kaj de la kulturteko
* Kapelo Sainte Hélène ĉe la haveno Rosmeur
* Kapelo de la Sainte Croix
* Le Bolomig
* Mémorial al Laennec apud St Herlé en Ploaré

### Libertempoj 
## Personoj 
### Naskiĝintoj 
### Mortintoj 
200ra|dekstre|eta|Domo de Georges Perros

* René Laennec (1781-1826), kuracisto kaj inventinto de stetoskopo ;
* Jean-Marie Le Bris (1817-1872), longdistanca kapitano kaj unua aviadilisto en la mondo ;
* John-Antoine Nau (1860-1918), verkisto kaj unua premiito de Prix Goncourt en 1903 ;
* Yves Coulloc'h (1847-1933), plej longtempa laboristo de Francio (72 laborjaroj en la sama fabriko), ordenita per la Honorlegio de Dalimier, ministro pri laboro, la 11-an de septembro 1932 en Tréboul.
* Maurice Le Scouëzec (1881-1940), franca ekspresionisma pentristo ;
* Louis-Marie Désiré-Lucas (1869-1949), franca pentristo, influita de Paul Cézanne ;
* Noël Roquevert (1892-1973), lia vera nomo estas Noël Bénévent, kinaktoro ;
* Georges Perros (1923-1978), verkisto;
* Anita Conti (1899-1997), esploristo kaj fotisto ;
* Youenn Gwernig (1925-2006), poeto, skulptisto kaj aŭtoro-komponisto kantisto ;
* Jean Peuziat (1924-2008), malnova deputito de Finistère, malnova konsiliano de departemento Finistère, malnova urba konsiliano kaj vicurbestro de Douarnenez.
* René Pichavant (1929-2009), ĵurnalisto, verkisto

### Personoj ligitaj al Douarnenez 
* Lucien de Vissec (1872-1953) priskribis Douarnenez komence de la 20-a jc en sia romano *Les Filets bleus*.
* Max Jacob (1876-1944), poeto, restadis du jarojn en hotelo Ty-Mad, poste en sia domo en la aleo de Kerlien.
* Ankaŭ Pablo Picasso (1881-1973) kaj Henri Matisse (1869-1954) restadis en hotelo Ty-Mad.
* Eugène Gonidec (1906-1976), mastro stiristo kaj sola postvivanto de la pereo en 1936 de la oceana ŝipo *Pourquoi-Pas ?*.
* Maurice Boitel (1919-2007), pentristo, faris multajn pentraĵojn de Douarnenez komence de la 1950-aj jaroj.
* Jean-Pierre Abraham (1936-2003), verkisto, malnova gardisto de la lumturo de Ar-Men. Abraham restadis plurajn jarojn en Douarnenez, kiam li laboris por la magazino Chasse-marée. Unu el liaj postmortaj libroj, *Au plus près* (2004), enhavas plurajn rakontojn, kiuj okazis en Douarnenez aŭ tute proksime.
* Jean Toth (1931-1997), hungardevena pentristo, tie restadis plurajn jarojn.
* Michel Mazéas (1928), honora urbestro de Douarnenez, konstruigis la nunan urbodomon.
* Paco Rabanne (1934) tie rifuĝis kun sia familio en 1939, post la ekzekuto de sia patro fare de la frankisma diktaturo.
* Christian Gourcuff (1955), futbalisto poste trejnisto, komencis futbali en Douarnenez.
* Yann Kersalé (1955), luma plastikisto.
* *Tonton Jos an Avalou Poaz* (Unĉjo la kuiritaj terpomoj), vendisto de kuiritaj terpomoj, eminentulo.

## Kultejoj 
* Preĝejo Saint-Jacques de Pouldavid datiĝanta de la 14-a jc
* Preĝejo du Sacré Cœur de Douarnenez
* Preĝejo Saint-Joseph de Tréboul
* Kapelo Saint-Jean de Tréboul
* Preĝejo Saint-Herlé de Ploaré
* Kapelo Saint Michel situanta je  de la haveno-muzeo kaj de la Médiathèque
* Kapelo Sainte Hélène ĉe la haveno de Rosmeur
* Kapelo de la Sainte Croix
* Preĝejo protestanta baptista, situanta strato de Docteur Paugam.

## Notoj, fontoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Bibliografio 
* *Douarnenez, au bonheur des peintres*, Henri Belbeoc'h, aŭtoro, 1992, 254 p.
* *Douarnenez, souvenirs, souvenirs*, Henri Belbeoc'h, Éditions Palantines, Quimper, 1993, 193 p.
* *Pêcheurs de Douarnenez*, D. Denez, Rennes, 1982, 130 p.
* ''Douarnenez, histoire d'une ville*, Jean-Michel Le Boulanger, Palantines, 2000.
* *Flanchec ou l'étrange parcours d'un insoumis*, Jean-Michel Le Boulanger, Mémoire de la Ville, 1998.
* *Michel Le Nobletz, un missionnaire en Bretagne*, Jean-Michel Le Boulanger, Mémoire de la Ville, 2001.
* Douarnenez, un destin maritime, Jean-Michel Le Boulanger, *ArMen*, N°129, 2002, p. 2-11.
* *Quand bringuebalait le train youtar*, Serge Duigou, Éditions Ressac, Quimper, 1984. [historique de la petite ligne à voie étroite Douarnenez-Audierne (1894-1946)]
* *Douarnenez, une histoire, ses monuments*, Y. Tanneau, Saint-Brieuc, 1966, 44 p.
* Alain Le Doaré, *Douarnenez, une chrétienté maritime au XIXe siècle', 1800-1914*, 1990, 282 paĝoj.
* Alain Le Doaré, Yann Ferec, Erwann Mordelet, Douarnenez de A à Z, Bargain éditeur, Quimper, 2005, 143 paĝoj.
* *À propos de Douarnenez'', Max Pons, Editions La Barbacane

### Vidu ankaŭ 
* Ys
* Legendo de la reĝo Marc'h 
* Insulo Tristan
* Kouign-amann

### Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝoj de la urbodomo
* Retpaĝoj de la turismoficejo de la lando de Douarnenez

Kategorio:Komunumoj de Finistère
Kategorio:Maraj havenurboj de Francio
Kategorio:Plezurhavenoj

Kategorio:Komunumoj subskribintaj la ĉarton Ya d’ar Brezhoneg