open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ar-Radi

**Ar-Radi** aŭ '''Abu 'l-Abbas Muhammad ibn Ĝa'far al-Muqtadir** () (907 – 23 decembro 940), ofte konata simple laŭ sia regna nomo **ar-Rāḍī bi-llah'* (, "Kontenta kun Dio"), estis la 20-a Abasida kalifo, kiu regnis (pli ol regis) en Bagdado de 934 ĝis sia morto je aĝo de 33 en 940.

Li estis bonkorulo manipulata de ĉefministro Ibn Raik, dum veziroj estis enprizonigitaj kaj la aŭtoritato de la kalifo etendis nur ĉirkaŭ Bagdado mem. Dume la Hanbalistoj faris sunaisman inkvizicion kontraŭ vino, muziko, komerco ktp.

Ar-Radi estis ofte konsiderata kiel la lasta reala kalifo: nome lasta kiu preĝis vendrede, kiu tenis kunsidojn por studi kun filozofoj kaj por decidi la ĉiutagajn aferojn aŭ kiu estis konsilita pri la aferoj de la Ŝtato; la lasta kiu distribuis malavare inter malriĉuloj aŭ kiu intermetiĝis por malpliigi la severecon de oficiroj.

## Referencoj 
* *Tiu teksto estis adaptita el la verko de William Muir en publika havaĵo nome "The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall".''

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:Homoj de la 10-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo
Kåre S. Jensen

**Kåre S. JENSEN** estas dana astronomo.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro de la asteroido 3309 Brorfelde la  sub la nomo "K. S. Jensen".

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Danaj astronomoj
Peter D. Wilder

**Peter D. WILDER** estas usona astronomo.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro de la asteroido 4525 Johnbauer la  kun Eleanor Francis Helin kaj Eugene M. Shoemaker.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Jean-Baptiste de La Salle

eta|La sanktulo franca
**Jean-Baptiste de La Salle** (naskiĝinta la  en Reims, mortinta la  en Rouen) estis franca teologo kaj pedagogo. Lia memortago sanktula (kanonizo solena estis en majo 1900) estas la 7-a de aprilo.

## Vivo 
La fondinto de la Fratoj de lernejoj kristanaj *(Frères des écoles chrétiennes)* naskiĝis kiel filo de justiculo. Ekde la infanaĝo li estis tre pieca. Post la sukcesega finstudado de teologio en la Seminario de Sankta Sulpicio en Parizo li ordinitis sacerdoto en 1678. Poste li doktoriĝis kaj iĝis katedrala kapitulano en Reims. Sed baldaŭ li abdikis de tiu renomita posteno por vivi ekskluzive por la edukado de junuloj!

En 1679/80 li donace fondis lernejojn de senkosta frekvento en Reims kaj profunde trejnadis instruistojn al kiuj li ofertis bonajan loĝadkondiĉojn. Tiamaniere estiĝis la fondaĵo de la Fratoj lernejaj kiuj baldaŭ disvastiĝis en la tuta lando. Novicejojn li fondis en Reims, poste en Parizo kaj Rouen. En 1684 li distribuis ĉiujn posedaĵojn inter la malriĉuloj. Li vere klopodis vivi nur por la tasko pedagogia ene de kongregacio fondita de li.

En 1717 li eksestris kaj komencis prepari la propran forpason. En 1719 papa Benedikto la 13-a konfirmis lian laboron. Tiaj institutoj ĝis hodiaŭ funkcias en multaj landoj.

## Fonto 
Vollständiges Heiligen-Lexikon, Band 3. Aŭgsburg 1869, p. 336-337, kio legeblas tie ĉi interrete.

## Vidu ankaŭ 
* Juan B. de La Salle (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Internacia kongregacia retpaĝaro
* Lernejoj tiaj en Aŭstrio

Kategorio:Francaj pedagogoj
Kategorio:Francaj sanktuloj
Epifizo (osto)

eta|Sekco de longa osto, de supre al malsupre: epifizo kun ruĝa medolo, metafizo kaj diafizo kun flava medolo.
En ostologio, **epifizo** estas la ekstremaĵo de longa osto, kiu dum sia kresko elvolvas aparte de osto kaj kunligas al ĝi dum adoltoaĝo. La centra parto de tia osto nomiĝas **diafizo** kaj la interaĵo **metafizo**.
Epifizo konsistas el ekstera maldika tavolo de kompakta histo kaj interna parto el spongeca osto. Spongeca  osto estas dividita en interspacojn, kiuj permesas dissendi la fortojn agantajn sur la ekstrema parto de la diafizo; ĝi enhavas ostan medolon kie ruĝaj globuloj kaj aliaj globuloj estas abunde generitaj.
En la junto de ostoj en artikoj, epifizoj estas kovritaj (almenaŭ parte) de artika kartilago.

## Noto 
La termino **epifizo** estas ankaŭ uzata por priskribi la pinealan glandon, kiu produktas melatoninon.
eta|maldekstra|160px|Epifizo kun la arka epifiza linio.

Kategorio:Skeleta sistemo
Al-Muttaki

**Al-Muttaki** aŭ **Al-Muttaqī** (908 – julio 968, ) estis la Abasida kalifo en Bagdado de 940 ĝis 944.

Post la morto de la antaŭa kalifo, Bagdado iĝis denove scenejo de malordo. La emiro Muhammad ibn Raik konvinkis la kalifon fuĝi kun li al Mosulo. Al-Muttaki estis bonvenigata tie fare de Hamdanidoj, kiuj organizis kampanjon por restarigi lin en la ĉefurbo. Sed ili rigardis por si mem, murdis Ibn Raik, aldonis Sirion al sia regno, kaj rigardis ambicie al Bagdado. Sekvis rivaleco inter Hamdanidoj kaj turkoj en Bagdado, post kio Al-Muttaki setligis sian kortegon en Ar-Raka, en la nuna Sirio.

## Referencoj 
* *Tiu teksto estis adaptita el la verko de William Muir en publika havaĵo nome "The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall".*

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:Homoj de la 10-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo
Al-Mustakfi

**Al-Mustakfi** aŭ **Abdallah ibn al-Muktafi** () (905 – septembro/oktobro 949), pli bone konata laŭ sia regna nomo **al-Mustakfi bi-llah** (, "Dezira esti kontentigita nur per Dio") estis Abasida kalifo en Bagdado de 944 ĝis 946. Li estis instalita fare de Tuzun, nome turka generalo kiu elpostenigis kaj blindigis la antaŭan kalifon al-Muttaqi.

Tuzun mortiĝis, kaj estis sukcedata de Abu Ja'far, unu el liaj generaloj. Bagdado denove falis en malordon. La ĉirkaŭo de malamikoj malhelpis la alvenon de manĝaĵoj al la merkatoj, kaj la loĝantaro devis manĝi hundojn, katojn kaj rubon. Multaj abandonis la urbon por iri al Basora aŭ aliloke. Abu Ja'far laste, petis helpon de Hamdanidoj el Mosulo sed ili estis okupitaj de aliaj konfliktoj. Finfine la Buŭajhida Sultano Mu'izz al-Daŭla eniris en Bagdadon, kaj kiel Emiro ekhavis la tutan povon. La kalifo, submetiĝis al la Emiro, kies nomo, aldone al tiu de al-Mustakfi, estis tiam stampita sur moneroj, kaj preĝis publike anstataŭ la kalifo; sed ĉio malsukcese ĉar Mu'izz al-Daŭla timis la kalifon kiel kreaĵo de la Turkoj. Eventuale al-Mustakfi estis blindigita kaj elpostenigita. Li estis estinta kalifon dum ĉirkaŭ unu jaro. La urbo denove venis en malordo kaj la kalifa palaco estis rabita.

## Referencoj 
* *Tiu teksto estis adaptita el la verko de William Muir en publika havaĵo nome "The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall".*

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:Homoj de la 10-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo
Miguel de Pascual Martínez

**Miguel de Pascual Martínez** estas hispana astronomo.

Laŭ *Minor Planet Center*, li malkovris la asteroidon 4661 Yebes la .

## Referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Hispanaj astronomoj
Al-Muti'

'''Al-Muti' ** aŭ **Abū ʾl-Qāsim al-Faḍl ibn al-Muqtadir** (914 – septembro/oktobro 974), pli bone konata laŭ sia regna nomo **al-Muṭīʿ li-llāh''' (, "obea al Dio"), estis la Abasida Kalifo en Bagdado de 946 ĝis 974.

Kiam la Bujidoj eniris en Bagdado en 945, al-Muti' revenis el sia retiro kaj establis sin ĉe la nova kortego. Sed eĉ li mem post iĝi kalifo ne plu rajtis nomumi la veziron kion faris la Bujidaj emiroj kiuj estis dominanta Irakon. La kalifa posteno estis senigita je respekto kaj digneco. Ŝijaismo estis trudita sammaniere. La Kaliflando de Bagdado estis ankoraŭ rekonata spirite tra la islama mondo kie la ortodoksa (Sunaismo) kredo hegemoniis, escepte ĉe la Omajada Hispanio kaj la Idrisida Maroko. La Fatimidaj kalifoj, aliflanke, postulis spiritan hegemonion ne nur en Egipto, sed ankaŭ en la predikejoj de Sirio. La Turkoj plurestis Sunaismaj kaj apoge al la povo de Bagdado.

## Referencoj 
* *Tiu teksto estis adaptita el la verko de William Muir en publika havaĵo nome "The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall".*

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:Homoj de la 10-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo
Fitna

***Fitna*** (aŭ '''''''**, pl. **'; : "tento, probo; insurekcio, civila lukt") estas araba vorto kun etendaj konotacioj pri juĝo, sufero aŭ angoro. Temas pri vorto ŝarĝita per gravaj historiaj interplektiĝoj, ankaŭ amplekse uzata en moderna araba. Same kiel ĉe ajna vorto en araba, oni devas distingi inter la signifoj de ''* kiel uzita en klasika araba kaj la signifoj de *fitna* kiel uzita en Moderna Normiga Araba kaj en variaj kolokvaj dialektoj. Krome, pro la koncepta gravo de *fitna* en la Korano, ties uzo en tiu verko estu konsiderata separate, kvankam pli proksima al tiu de la vorto en klasika araba.

Krom ties uzado en la Korano, *fitna* estas uszata kiel termino por la kvar fortaj enlandaj militoj ene de la Islama Kaliflando el la 7a al la 9a jarcentoj n.e.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Wehr, Hans (1976). Cowan, J. Milton, eld. *A Dictionary of Modern Written Arabic'' (3a eld.). Spoken Language Services.

Kategorio:Arabaj vortoj
Kategorio:Historio de Islamo
Ajjar

**Ajjar** aŭ **Áyyār**, ( *Ayyâr*, pl. *Ayyârân*,  *ʿayyār*, pl. *ʿayyārūn*) referencas al persono asocia kun klaso de militistoj en Irako kaj Irano el la 9a al la 12a jarcentoj. La voto laŭlitere signifas *vagabondo*. Ajjaroj estis asociaj kun *futuŭŭa*, aŭ mezepokaj islamaj organizoj situaj en urboj.

'*Ayyarun* ŝajne rabmilitis la tutan Islamon, kvankam plej referencoj aludas al ili centre en Bagdado el la 10a al la 12a jarcentoj. Bagdado estis regata de Bujidoj (945–1055), kaj ĝi estis tre ĥaosa urbo, pro la luktoj inter Sunaistoj kaj Ŝijaistoj. Ili faraĉis kiel trudi impostojn en ŝoseoj kaj merkatoj, bruli riĉajn kvartalojn kaj merkatojn, kaj rabadi hejmojn de riĉuloj nokte. Dum kelkaj jaroj (1028–33), Al-Burjumi kaj Ibn al-Maŭsili, estroj de 'ajjarun, regis la urbon pro la rega nestabileco.

## Referencoj
*AYYĀR, Encyclopædia Iranica

## Eksteraj ligiloj
*Vortodifino
*Primary Source reference 
*Gazeta artikolo 

Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Arabaj vortoj
Kategorio:Bagdado
Mariann Kocsis

**Mariann Kocsis** [koĉiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kocsis Mariann** estas hungara voĉoaktoro, rakontanto.

Mariann Kocsis http://www.magyarszinkron.hu/?module=movies&action=showperson&mpid=352&category=szineszno naskiĝis la .

## Biografio 
Mariann Kocsis frekventis mezlernejon, poste ŝi akiris diplomon en Teatra Altlernejo en 1990. Ŝia instruisto estis Miklós Szinetár. Post siaj studoj ŝi iĝis la plej aktiva voĉoaktoro. En jarfino de 1996 ŝi havis jam 1000 voĉorolojn. Ŝia voĉo povas okazi ĉion, flegmon, timon, eksciton, ion ajn. Ŝia voĉo estas aŭdebla ankaŭ en desegnofilmoj kaj diversaj televiziaj kanaloj. Pro la konstanta voĉoaktorado ŝi ĝenerale ne havas tempon por la teatrejo.

## Elektitaj voĉoroloj de 
* Whoopi Goldberg
* Sigourney Weaver

## Fontoj 
* roloj kun foto

Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj‎
Kategorio:Hungaraj rakontantoj‎
Listo de studentoj en la Akademio de Magyaróvár

Jen **listo de la plej famaj studentoj, kiuj studis en Akademio/Altlernejo de Magyaróvár**:

*

## A 
* Pál Agócsy
* Csaba Anghi 
* György Apponyi (politikisto)

## B 
* Albert Bacsó
* Ernő Báder
* József Badics
* Árpád Balás
* Bálint Báldy
* Sándor Bánvárth
* Károly Baross 
* László Baross
* Sarolta Barsy
* Béla Bartók (lernejestro)
* Ferenc Bauer
* József Becze
* László Berzsenyi-Janosits 
* István Bethlen
* Miklós Bittera
* Zoltán Bornemissza
* Géza Bosnyák

## C 
* Ervin Cseh
* Sándor Cserháti
* László Csíki (agronomo)
* József Csiszár 
* Zoltán Csukás
* Gyula Czimber

## D 
* Imre Deininger
* Lajos Dőry

## E 
* Ernő Éber
* Gábor Éble

## F 
* Dénes Farkas
* Erik Farkas
* István Fekete
* Károly Ferenczy

## G 
* Gaszton Gaál
* László Gaál (agronomo)
* Béla Gonda
* Nándor Lajos Gosztonyi
* Emil Grábner
* Dezső Gromon
* József Gyárfás

## H 
* Gyula Hagyó-Kovács
* József Hajas
* Jenő Hankóczy
* Ede Haraszti
* József Heckenast
* Árpád Hensch
* László Horváth (agronomo)

## I 
* János Iváncsics

## J 
* Pál Jeszenszky
* Árpád Juhász (agronomo)

## K 
* Gyula Kadocsa
* Kornél Kállay
* Jenő Karátsonyi
* Oszkár Keller
* Árpád Kiss (plibonigisto)
* Kálmán Kiss (agronomo)
* Károly Kolbai
* Sándor Konkoly-Thege
* Alfréd Krolopp
* Jenő Kvassay

## L 
* Ödön Legány
* János Lelley
* Nikolaus Lenau
* György Linhart

## M 
* Izidor Máday
* Ferenc Malatinszky
* Gusztáv Adolf Manninger (1880-1954)
* Tibor Mihálka
* Emil Mosonyi

## O 
* Ernő Obermayer

## P 
* Alajos Paikert (politikisto)
* Albert Pákh
* Béla Pesthy
* Sándor Pettenkoffer
* Emil Purgly

## R 
* Imre Rázsó
* György Pál Rédei
* Gyula Rubinek
* Kálmán Ruffy Varga

## S 
* Ferenc Saárossy-Kapeller
* József Schandl
* Andor Semsey
* László Somssich
* Pál Sporzon (1831)
* Pál Sporzon (1867)
* János Surányi
* Bertalan Széchenyi
* Elemér Székács
* Gyula Széles (1914)
* Gyula Széles (1936)
* Zoltán Szilassy

## T 
* Mihály Teleki (ministro)
* László Telegdy
* Pál Teleki

## U 
* Imre Ujhelyi

## Z 
* Zsigmond Zalka
* Domokos Zeyk

## Fontoj 
* La listo estas elekto el datenoj de la biografioj en Vikipedio.

Kategorio:Studentoj laŭ ekonomiaj lernejoj en Hungario
Kategorio:Mosonmagyaróvár
Al-Kadir

**Al-Kadir** aŭ **Al-Qādir** (947 – 29-a de novembro 1031) () estis Abasida kalifo en Bagdado de 991 ĝis 1031. Nepo de al-Muktadir, li estis elektite anstataŭ la elpostenigita kalifo at-Ta'i, nome sia kuzo. Eligita el la ĉefurbo Bagdado, poste li estis nune realvokita kaj nomumita por la posteno kiun li delonge estis dezirinta. Li tenis la kaliflandon dum 40 jaroj. Dum lia kalifado leviĝis Mahmud de Gazni, minacante la imperion; kaj pro tio kaj pro konfliktoj en la familio de Mahmud post lia morto, la regno de Bujidoj stagnis kaj estis damaĝita de milito.

Al-Kadir estas notita ĉar iĝis la estro en la lukto de Sunaismo kontraŭ la Ismailana Ŝijaismo. Li helpis la Sunaistojn organizi siajn proprajn festivalojn por rivali kun la ŝijaismaj celebroj kaj faris la Hanbalisman skolon la oficiala islama sinteno.

Al-Kadir mortiĝis 87-jaraĝa en Bagdado, kaj estis sukcedita de sia filo Al-Ka'im.

## Referencoj 
* *Tiu teksto estis adaptita el la verko de William Muir en publika havaĵo nome "The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall".*

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:Homoj de la 10-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo
Mahmud de Gazni

**Yamīn-ud-Dawla Abul-Qāṣim Maḥmūd ibn Sebüktegīn** (), plej ofte konata kiel **Mahmud de Gazni** (; Novembro 971 – 30a de Aprilo 1030), konata ankaŭ kiel **Mahmūd-i Zābulī** (), estis la plej elstara reganto de la Gaznavida Imperio de la dinastio de Gaznavidoj. Li konkeris la orientan iranajn terojn kaj la nordokcidenton de la Hindia subkontinento (nuntempa Afganio kaj Pakistano) el 997 ĝis sia morto en 1030. Mahmud igis la iaman provincan urbon Gazni riĉa ĉefurbo de etenda imperio kiu kovris plej el nuntempa Afganio, orientan Iranon, kaj Pakistanon, rabante al riĉuloj de la tiama Hindia subkontinento.

Li estis la unua reganto kiu portis la titolon de *Sultano* ("aŭtoritato"), signife la etendon de lia povo, kvankam konservante la ideologian ligon al la suvereneco de la Abasida Kaliflando. Dum sia regado, li invadis kaj rabadis partojn de Hindustano (oriento de la rivero Induso) 17 fojojn.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Anjum, Tanvir (Somero 2007). "The Emergence of Muslim Rule in India: Some Historical Disconnects and Missing Links". Islamic Studies. 46 (2).
* Heathcote, T.A. (1995). The Military in British India: The Development of British Forces in South Asia:1600-1947. Manchester University Press.
* Saunders, Kenneth (1947). A Pageant of India. Oxford University Press.

## Eksteraj ligiloj 
* UCLA retejo
* Mahmud of Ghazna Columbia Encyclopedia
* Mahmud Encyclopædia Britannica
* Ghaznavid Dynasty Encyclopædia Britannica
* Mahmud Ghazni
* History of Iran: Ghaznevid Dynasty
* Rewriting history and Mahmud of Ghazni
* http://persian.packhum.org/persian/index.jsp?serv=pf&file=80201010&ct=0  reta kopio: Laste Alirita la 11an de Oktobro 2007 Elliot, Sir H. M., Eldonita de Dowson, John. *The History of India, as Told by Its Own Historians. The Muhammadan Period*

Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Turkoj
Kategorio:Gaznavida Imperio
Kategorio:Historio de Hindio
Kategorio:Historio de Pakistano
Kategorio:Homoj de la 10-a jarcento
Kategorio:Homoj de la 11-a jarcento
Kategorio:Irananoj
Reiki Kushida

**Reiki KUSHIDA** (japane (串田麗樹 ; *Kushida Reiki*) estas japana amatora astronomino.

Ŝi malkovris plurajn supernovaojn, inter kiuj 1991bg, la unua supernovaa malkovro farita de virino.

*Minor Planet Center* kreditas ŝin de la kunmalkovro de la asteroidon 4875 Ingalls la  kun ŝia edzo Yoshio Kushida.

La asteroido 5239 Reiki estis nomita en ŝia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Malkovroj de Supernovaoj far'de Japanaj Amatoraj Astronomoj, de Steve Renshaw kaj Saori Ihara, el ''Astronomy in Japan"

Kategorio:Japanaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de supernovaoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Ĥutba

La **Ĥutba** aŭ **Ĥutbah** (en araba: خطبة *khuṭbah*, ), kaj de tie en Esperanto *ĥutbao*, *ĥutbaho* aŭ *ĥutbo*, estas araba vorto kiu utilas kiel la unuaranga formala okazo por publika predikado en la tradicio de Islamo.

Tiaj predikoj okazas regule, kiel preskribita de la instruoj de ĉiuj juraj skoloj. La islama tradicio povas esti formale ĉe la *dhuhr* (tagmeza) kongregado de la vendreda preĝo. Aldone, similaj predikoj okazas por la islamaj festivaloj.

## Bibliografio 
* Gaffney, Patrick D. "Khutba." *Encyclopedia of Islam and the Muslim World*. Eldonita de Martin, Richard C. Macmillan Reference, 2004. vol. 1 p.&nbsp;394. 20 April 2008
* Hoiberg, Dale; Ramchandani, Indu. ''Student's Britannica India*. Popular Prakashan, 2000.
* Hovannisian, Richard G; Sabagh, Georges. *Religion and Culture in Medieval Islam*. Cambridge University Press, 2000.
* Jones, Linda, *Preaching and Sermons,* in Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God (2 vols.), Eldonita de C. Fitzpatrick kaj A. Walker, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014, Vol. II, pp.&nbsp;478–482. ISBN 1610691776
* Lewis, Bernard. *From Babel to Dragomans: Interpreting the Middle East*. Oxford University Press, 2004.
* Wensinck, A.J. *Encyclopaedia of Islam''. Eldonita de: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2008. Brill Online. 20a de Aprilo 2008

Kategorio:Arabaj vortoj
Kategorio:Islama terminologio
Péter Gárdos

**Péter Gárdos** [gArdoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gárdos Péter** estas hungara reĝisoro, universitata instruisto.

Péter Gárdos http://www.filmkatalogus.hu/Gardos-Peter--sz10510 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Péter Gárdos devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1971. Post siaj studoj li eklaboris en la firmao pri hungaraj filmoproduktoj, kie li faris dokumentajn filmojn. Li estis longe arta gvidanto de malgranda teatro *Pinceszínház*. Ekde 2015 li instruas en Universitato Metropolitan http://www.metropolitan.hu/hirek/7454/kameraman-szak-a-bkfen.html. En 2016 li ricevis la premion "La plej bona reĝisoro" en festivalo en Varna, pli frue liaj filmoj ricevis plurajn premiojn.

## Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj 
* 1972: *Víz - minden mennyiségben*
* 1984: *Uramisten*
* 1987: *Kokluŝo (filmo)*
* 1995: *Éretlenek* (televizia serio)
* 2004: *A porcelánbaba*
* 2015: *Hajnali láz*

## Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj 
* 1989 *Jégkirálynő*
* 1998 *Annie*
* 2003 *A patikus, avagy orvos is lehet tisztességes*

## Lia libro 
* *Hajnali láz* (2010, 2015)

## Fontoj 
* hungarlingvaj datenoj

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
József Gyárfás

**József Gyárfás** [jOĵef djArfAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyárfás József** estis hungara agronomo, akademia instruisto. Lia origina familia nomo estis *Grünwald*.

József Gyárfás http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC04834/05574.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Garany (nuntempa Hraň en Slovakio), li mortis la  en Mosonmagyaróvár.

## Biografio 
József Gyárfás frekventis mezlernejon en Sopron, poste li akiris diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1896. En la sekva jaro li estis asistanto en la akademio. En 1899 li havis postenon en la akademia eksperimenta stacio, ekde 1909 li gvidis ĝin. En 1933 li pensiuliĝis, sed pli longe helpis al la akademio kaj ties stacio. Li doktoriĝis en 1952. Li ricevis premion Kossuth post 3 jaroj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A Hermann-féle gazdálkodási rendszer és tengeri termelési mód ismertetése* (1907)
* *A zöldtrágyázás* (1916, 1926, 1951)
* *A napraforgótermesztés zsebkönyve* (1925)
* *A homok pillangósvirágú takarmánynövényei* (1936)
* *Nyári és ősz eleji talajművelés ősziek alá ekével vagy eke nélkül* (1956)

## Memorigiloj 
* strato en Mosonmagyaróvár
* agrikultura mezlernejo en Abaújszántó

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Rejnprovinco

La **Rejnprovinco** *(*ankaŭ *Provinco Rejnlando, Rejnprusujo, la Rejnlandoj*; *)* estis unu el la provincoj de Prusujo, kiuj formis de la 22a de junio 1822 ĝis la malfondado post la Dua Mondmilito konsistigis la ŝtaton Prusujo. Ĝi ampleksis la Rejnlandon de Saarbrücken ĝis Kleve. Sidejo de la ĉefprezidentoj kaj de la aliaj ŝtataj administrejoj por la provinco estis Koblenco. La parlamenta kaj administra sidejo por la *Provinca Ligo de la Rejnprovinco*, aŭtonoma korporacio por transkomunumaj taskoj kun la ĉeforgantoj *landestro* kaj *provinca parlamento* (la antaŭaĵo de la nuntempa Regiona ligo Rejnlando), estis Duseldorfo. La norda parto de ĉi tiu provinco troviĝas nun en la federaciero Nordrejn-Vestfalio, la suda en Rejnland-Palatinato kaj en Sarlando. Pli malgrandaj partoj nun apartenas al Hesujo (iama distrikto Wetzlar) kaj al Belgujo (iamaj distriktoj Eupen kaj Malmedy).

## Eksteraj ligiloj 
* Rejnprovinco (distriktoj kaj komunumoj) 1910
* Administra historio de la Rejnprovinco 
* Rejnlando en historiaj stereografioj
* La poŝto de la Rejnprovinco
* Ekspozicio pri la historio de Rejnlando
* *200 Jahre Preußen am Rhein*.  SWR

Kategorio:Provincoj de Prusio
Kategorio:Historio de Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Historio de la federacieroj de Germanio
Kategorio:Historio de Nordrejn-Vestfalio
Kategorio:Regionoj en Germanio
Provinco Jülich-Kleve-Berg

**Jülich-Kleve-Berg** estis unu el la dek Provincoj de Prusio de la ŝtato Prusujo, kiuj estis formataj post la Viena Kongreso en 1815 per la „dekreto pri plibonigota instalo de la provincaj administrejoj“ de la 30a de aprilo 1815. Oficiale la ekfunkcio de la provincadministrado okazis la 22an de aprilo 1816.

La provinco reprenis la nomon de la iamaj Unuiĝintaj Duklandoj Jülich-Kleve-Berg, kiuj ekzistis ĝis 1609, du jarcentojn antaŭe.

## Distriktaroj 
* Distriktaro Kleve

## Literaturo 
* Georg Mölich/Veit Veltzke/Bernd Walter: *Rheinland, Westfalen und Preußen - eine Beziehungsgeschichte*, Aschendorff-Verlag Monastero, 2011, ISBN 978-3-402-12793-3

## Referencoj 
Julichkleveberg
Kategorio:Historio de Nordrejn-Vestfalio
Kategorio:Historio de Rejnlando
Kategorio:Historio de la federacieroj de Germanio
Provinco Grandduklando Malsupra Rejno

La **Provinco Grandduklando Malsupra Rejno** estis unu el komence dek provincoj de Prusio, en kiujn la Reĝlando Prusio post la Viena Kongreso de 1815 estis subdividata per la *dekreto pri plibonigota instalo de la provincaj administrejoj* de la . Kun la nun konata regiono Malsupra Rejno ĝi ne kongruis.

La provinco ampleksis esence certajn regionojn situantaj sude kaj okcidente de Kolonjo, elektoprinclandon Treviro, partojn de Luksemburgio kaj Limburgo, Manderscheid, Malmedy, bienegojn en Palatinato, de la Rejngrafoj, de Duklando Jülich, la urbon Akeno same kiel pluajn landetojn. Post fino de la Napoleonaj Militoj komence oni formis la ĝeneralguberniojn Meza Rejno kaj Malsupra Rejno, el kiuj poste ekestis la provinco Duklando Malsupra Rejno.

Sidejo de la provinca registaro de la provinco Grandduklando Malsupra Rejno estis Koblenco. Prezidantoj estis de 1815 ĝis la  Johann August Sack kaj de 1816 ĝis la  Karl von Ingersleben.

## Literaturo 
* Georg Mölich/Veit Veltzke/Bernd Walter: *Rheinland, Westfalen und Preußen - eine Beziehungsgeschichte*, Aschendorff-Verlag Monastero, 2011, ISBN 978-3-402-12793-3

## Eksteraj ligiloj 
* Evoluo de la subdivido en provincoj je 1815/1816

Grandduklando Malsupra Rejno
Kategorio:Historio de la federacieroj de Germanio
Kategorio:Historio de Nordrejn-Vestfalio
Kategorio:Historio de Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Historio de Rejnlando
Kategorio:Koblenco
At-Ta'i

'''At-Ta'i'* aŭ *al-Ta'i'' (932 – 3-a de aŭgusto 1003) ( **aṭ-Ṭāʾiʿ bi-llāh**) estis abasida kalifo en Bagdado de 974 ĝis 991. Oni konas malmulte pri liaj persona kaj oficiala vivoj. Dum lia kalifado, Sirio estis ŝirita de interluktaj frakcioj — Fatimidoj, Turkoj, kaj Karmatoj; dume la dinastio de Bujidoj disiĝis en partioj kiuj same interluktis. Krome, la Bizanca Imperiestro Johano la 1-a Cimiskes eniris orienten per venka kampanjo en 975. Post teni la postenon dum deksep jaroj, al-Ta'i estis elpostenigita en 991 fare de la Bujida emiro Baha' al-Daŭla.

## Referencoj 
Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:Homoj de la 10-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo
David B. Goldstein (astronomo)

**David B. GOLDSTEIN** estas usona astronomo kaj fizikisto pri fluidodinamiko.

Post sia bakalaŭreco pri sciencoj, reicevita ĉe la Universitato Princeton en 1984, li ricevis magistron kaj doktorecon ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio respektive en 1985 kaj 1990. Post kariero komencita kiel esploristo pri fluidodinamiko, li fariĝis en 2005 profesoro ĉe la Universitato de Teksaso ĉe Aŭstino.

En 1999 - 2000 David Goldstein estris plurfakan teamon, kiu serĉis akvon en konstante ombraj krateroj sur Luno kaj daŭrigis en tia laboro kiel ano de la teamo de misio " Lunkratera observo- kaj skanosatelito " de la NASA.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro de la asteroido 4738 Jimihendrix la 

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Slipo de David B. Goldstein, ĉe la TTT-ejo de la *University of Texas at Austin*
*  Biografio de David B. Goldstein, el la paĝaro de la laboratorio pri fluida fiziko de la *University of Texas at Austin*

Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Stephen L. Salyards

**Stephen L. SALYARDS** estas usona sismologo kaj  astronomo.

Li estis diplomita ĉe la Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso (UCLA) kaj ricevis sian doktorecon pri sismologio en 1989 ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio.

Li estas ĉef-komputisto en la departemento "Scienco pri Tero, Planedoj kaj Kosmo" de UCLA kaj partoprenis al la instrumentaro *Mars Volatiles and Climate Surveyor* (MVAC) de la kosmosondilo *Mars Polar Lander* kiu celis serĉi akvon ĉe Marso (sed bedaŭrinde frakasiĝis je sia alteriĝo en 1999).

Li nuntempe sin turnis al la instruado.

Laŭ *Minor Planet Center*, li malkovris la asteroidon 4930 Rephiltim la .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Persona paĝo de Steve Salyards

Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Usonaj geologoj
Allbach (Prims)

La rivereto **Allbach**, ankaŭ nomata **Altbach** kaj en sia supra parto **Königsbach**, , estas ĉirkaŭ 8&nbsp;km longa rivereto en la rejnland-palatinataj distrikto Birkenfeld kaj distrikto Trier-Saarburg, kiu post ĉirkaŭ sudokcidenta fluo apud la landa limo al Sarlando enfluas en la baraĵlagon Primstalsperre de la rivereto Prims. Ĝia supra parto nomiĝas *Königsbach*.

## Geografio 
### Supra parto Königsbach 
La *Allbach* fontas kiel *Königsbach* ĉe la nordokcidenta deklivo de la monto Friedrichskopfs (alteco 707,4 m) sur alteco de ĉ. 652 m en la arbara areo de la komunumo Brücken kaj fluas dum la unua duonkilometro nordokcidenten. Poste ĝi ŝanĝas sian direkton al sudokcidento kaj fluas al Neuhütten. Tie ĝi trafluas la Naturprotektejo *Gunnesbruch*, kie la komunumo Züsch troviĝas je la dekstra riveretbordo. Ĉe la sportejoj de Züsch la *Königsbach* kunfluas je alteco de 489,1 m al la dekstra *Dombach* kaj fariĝas *Allbach/Altbach*.

### Supera riverparto Dombach 
La *Dombach* fontas en la arbara areo de Damflos inter la *Sandkopf* (alteco 756,8 m) kaj la *Diebskopf* (738,9 m) en alteco de ĉ. 705 m. Ĝi fluas preskaŭ suden kaj atingas jam en la arbaro la teritorion de Züsch. Tuj ankaŭ la atingo de la kampoj ĝi subfluas la ŝoseojn L&nbsp;165, kaj L166 kaj daŭrigas sian vojon al la orienta rando de la setlejo Züsch. Sub la *Königsberg* ĝi kunfluas kun Königsbach.

### Allbach/Altbach 
La rivereto Allbach daŭrigas sian sudokcidentan direkton. Ĝi fluas sur la komunuma limo inter Züsch kaj Neuhütten ĉe la dekstra riveretbordo. Trans ĝi iras la ŝoseo L166 kaj pasas la akvomuelejon „Züschermühle“ komence de unua de du valaj meandroj. Sub la monto *Hammerberg* (alteco 548,6 m) ĝi enfluas ankoraŭ antaŭ la landa limo al Sarlando sur alteco de 458 m en la baraĵlago Primstalsperre. La baraĵlago deakviĝas trans la rivereto Prims.

La Allbach havas – kun la Königsbach – longecon de 8,1&nbsp;km kaj akvokolektan areon de 17,8&nbsp;km².

### Alfluantoj 
De la fonto al la enbuŝigo. Plej ofte kun longeco 

## Eksteraj ligiloj 
*Geoportal Wasser 

Kategorio:Akvokolekta areo de Saro
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Timon

**Timon** estas municipo kaj grandurbo de la brazila subŝtato Maranjo. Ĝi apartenas al urbaro de Teresina.

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 164,869 (en 2015)
* Supermara alteco: 69 m
* Areo: 1765&nbsp;km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3
* 

## Geografio 
Timon situas en nordorienta parto laŭ maldekstra banko de la Rivero Parnaíba. La najbaraj municipoj estas *Teresina*, *Caxias*, *Matões* kaj *Nazária*. Teresina troviĝas 2, São Luís (subŝtata ĉefurbo) 329, Belém 749, Natalo (Brazilo) 845, Maceió 933, Recife 934, Salvador de Bahio 996, **Braziljo** 1312, Goiânia 1466, Belo Horizonte 1652, Manaus 1922, Nova Iguaçu 1965, **Rio-de-Ĵanejro** 1980, Campinas 2032, Guarulhos 2081, San-Paŭlo (urbo) 2090, Campo Grande 2131, Curitiba 2362, Porto Alegre 2909 km.

## Historio 
Historio de la portugala erao okazis en la 18-a jarcento. Dum instalado de Teresina la haveno de São José do Parnaíba (poste de Cajazeiras) graviĝis. En 1855 la loko iĝis vilaĝo kiel Sãaŭ Jozefo do Parnaíba. En 1864 la nova loknomo estis *St. Joseph de Cajazeiras*. La oficiala fondo okazis en 1890, la urbiĝo okazis en 1924. En 1924 la urbo prenis la nomon Timon.

## Ekonomio 
En Timon nur malgrandaj entreprenoj funkcias, krome estas komerco, servoj, turismo, agrikulturo. La loĝantoj laboras precipe en Teresina, kiu situas transe de la rivero.

## Trafiko 
Timon havas flughavenon. La voja kontakto al Teresina estas bona.

## Klimato 
La klimato de Timon estas tropika. La averaĝa temperaturo varias en la monatoj inter 22-40&nbsp;°C. La plej malseka monato estas aprilo, la plej seka periodo estas inter junio-septembro. La plej seka monato estas aŭgusto, pluvas nur ĉirkaŭ 13 mm.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Maranjo

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  mapo, distancoj 

Kategorio:Municipoj de Maranjo
Kategorio:Urboj de Brazilo
Al-Ka'im

'''Al-Ka'im** aŭ **Al-Qā'im'* (, plennome , "kiu plenumas la komandon de Dio"; naskiĝis ĉ. 1000, mortis la ) estis la Abasida Kalifo en Bagdado de 1031 ĝis 1075. Li estis la filo de la antaŭa kalifo al-Kadir.

Dum la komenco de lia regado, la situacio de la ĉefurbo Bagdado estis tute ĥaosa; la Bujidoj perdis povon, dum la Selĝukoj ekhavis ĝin ekzemple kontrolante teritoriojn de la nunaj Sirio kaj Armenio, post kio ili celis Bagdadon mem. La selĝuka reganto Toghrül kun ekskuzo de pilgrimado eniris en la ĉefurbo, plutenis la kalifon kaj estis aklamita de la popolo, spite kontraŭstaron de turkoj kaj Bujidoj, kaj estis agnoskita kiel Sultano fare de la kalifo en la publika predikado.

Dum la periodoj de tiu kaj de la antaŭj kalifoj, literaturo, speciale persa literaturo, floris sub la patroneco de la Bujidoj. La turka filozofo al-Farabi mortis en 950; al-Mutanabbi, agnoskita oriente kiel la plej granda el la arabaj poetoj, kaj li mem arabo, en 965; kaj la plej granda el ĉiuj, nome la irana Abu Ali Husajn ibn Abdallah ibn Sina (Aviceno) en 1037.

## Referencoj 
* *Tiu teksto estis adaptita el la verko de William Muir en publika havaĵo nome "The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall".''
* Bosworth, C. E. (1968). "The Political and Dynastic History of the Iranian World (A.D. 1000–1217)". In Frye, R. N. The Cambridge History of Iran, Volume 5: The Saljuq and Mongol periods. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 1–202. ISBN 0-521-06936-X. https://books.google.es/books?id=16yHq5v3QZAC&lpg=PP1&pg=PA1&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Alirita la 7an de Novembro 2016.

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:Homoj de la 11-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Bagdado
Kategorio:Bagdadanoj
Malikŝah la 1-a

eta|450px|Sultano Muhammad ibn Malik-Ŝah, miniaturo el 'Ĝami' al-Taŭariĥ' de Raŝid al-Din.
'''Ĝalāl ad-Daŭla Mu'izz al-Dunjā ŭa-d-Dīn Abū l-Fatḥ ibn Alp Arslān** (8-a de aŭgusto 1055 – 19-a de novembro 1092, kompleta nomo: ), pli bone konata laŭ sia regna nomo de **Malik-Ŝaho la 1-a** aŭ **Malikŝah'* (), estis *sultano* de la Selĝuka Imperio de 1072 ĝis 1092.

Dum sia juneco, li partoprenis en kampanjoj de sia patro Alp Arslan, kun ties *veziro* Nizam al-Mulk. Dum unu de tiaj kampanjoj en 1072, Alp Arslan estis mortige vundita kaj mortiĝis nur kelkajn tagojn poste. Post tio, Malik-Ŝah estis kronita kiel la nova sultano de la imperio, tamen, Malik-Ŝah ne aliris al la trono pace, kaj devis lukti kontraŭ sia onklo Kavurt, kiu same postulis la tronon. Kvankam Malik-Ŝah estis la oficiala estro de la Selĝuka ŝtato, la *veziro'' Nizam al-Mulk tenis preskaŭ absolutan povon dum lia regado. Malik-Ŝah dume militis kontraŭ la Karaĥanidoj oriente kaj metis ordon en Kaŭkazo.

La morto de Malik-Ŝah ĝis nun restas studota; laŭ kelkaj fakuloj, li estis venenita de la kalifo, dum aliaj diras ke li estis venenita de la subtenantoj de Nizam al-Mulk.

Kvankam li estis konata laŭ kelkaj nomoj, li estis ĉefe konata kiel "Malik-Ŝah", kombino de la araba vorto malik (reĝo) kaj de la persa vorto ŝah (kiu same signifas reĝon).

Ankaŭ lia filo Muhammad la 1-a estis sultano.

## Referencoj 
Kategorio:Selĝuka Imperio
Kategorio:Sultanoj
Kategorio:Historio de Irano
Kategorio:Historio de Islamo
Saint-Nom-la-Bretèche - Forêt de Marly (stacidomo)

**Saint-Nom-la-Bretèche - Forêt de Marly** estas franca fina stacidomo sur linio L de Transilien situanta en komunumo L'Étang-la-Ville en departemento Yvelines, en regiono Francilio.

Ĝi ankaŭ estis transira stacidomo sur fervojo Grande ceinture Ouest (GCO).

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio St-Cloud - St-Nom-la-Bretèche (974000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Grande ceinture de Paris (990000).

[centra|280ra|eta|Stacidomo de [Grande ceinture Ouest]]

## Interkonektoj 
*   '''' (ekde la )
*  CSO 1 2
*  Gally-Mauldre

## Vidu ankaŭ 
* Transilien
* Transilien L
* Stacidomoj de Transilien
* Grande ceinture Ouest
* L'Étang-la-Ville
* Saint-Nom-la-Bretèche
* Saint-Nom-la-Bretèche - Forêt de Marly (Tramtrajno en Francilio)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Horaro de anstataŭaj busoj

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Transilien L
Kategorio:Grande ceinture Ouest
Kategorio:Fervojaj stacioj en Yvelines
Kategorio:L'Étang-la-Ville
Kategorio:Saint-Nom-la-Bretèche
William Liller

**William LILLER** (naskiĝis en 1927) estas usona astronomo.

## Vivo 
Li estis bakalaŭro en sciencoj ĉe la Universitato Harvard en 1949 kaj ricevis magistron ĉe la Universitato de Miĉigano en 1950. Li ricevis sian doktorecon pri astronomio en tiu-ĉi universitato en 1953.

En 1952 li estis helpanto ĉe la Observatorio McMath-Hulbert, de la Universitato de Miĉigano. De 1953 ĝis 1960 li estis instruanto kaj lektoro pri astronomio en tiu-ĉi Universitato Li fariĝis profesoro pri astronomio ĉe la Universitato Harvard en 1970 kaj fakiĝis en arkeoastronomio.

Li estas ano de la *Usona Astronomia Societo*, la Reĝa Astronomia Societo de Kanado, la *American Association for the Advancement of Science*, la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj, la Internacia Astronomia Unio kaj la *British Astronomical Association*.

Li verkis plurajn librojn inter kiuj * Space Astrophysics* (1961), *The Cambridge Guide to Astronomical Discovery* (1992), kaj *The Ancient Solar Observatories of Rapanui : The Archaeoastronomy of Easter Island* (1993).

Li estis edzo de la astronomino Martha Locke Hazen (1931– 2006), ili havis du filinojn kaj eksgeedziĝis en 1982. Li transloĝiĝis en Ĉilion post sia emeritiĝo kaj rekomencis siajn aktivecojn de amatora astronomo en sia propra observatorio en Viña del Mar.

## Malkovroj 
En 1977 li malkovris la  Liller 1, konata pro gastigi ikso-radian ekbrilanton.

La *Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro de du asteroidoj en 1978 kaj 1979.

La  li malkovris la  C/1988 A1 (Liller). Li krome malkovris 40 novaojn inter januaro 1983 kaj novembro 2008, inklude la duan eksplodon de la ripeta novao V745 Sco

La asteroido 3222 Liller
estis nomita en lia honoro ; 3086 Kalbaugh estis nomita en honoro de lia patro.

En 2000 li ricevis la premion *Golden Moai*.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  IAU-slipo pri William Liller
*  *AstroPeople 1* ; el la paĝaro de Michael A. Stecker

Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Natalja Vitaljevna Metlova

**Natalja Vitaljevna METLOVA** , estas rusa astronomino.

Laŭ *Minor Planet Center*, ŝi kunmalkovris la asteroidon 3044 Saltykov la  kun Nikolaj Efimoviĉ Kuroĉkin.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Slipo pri Natalja Vitaljevna Metlova, el la TTT-ejo de la Universitato de Moskvo

Kategorio:Rusiaj astronomoj
Pallottianinoj

eta|La domo en Limburg, longe la ĉefa ejo de la ordeno
La **Pallottianinoj** estas virina katolika ordeno. Ĝi konsistas el la fratinoj de la Katolika apostolato (itale: ''Suore dell'Apostolato Cattolico'', mallongigo: CSAC) kaj el la Misiaj fratinoj de la Katolika apostolato (mallongigo: SAC, pli malfrue: CMP).

## Historio 
Kiam la sankta Vincenzo Pallotti fondis post epidemio de ĥolero en Romo en 1838 la domon "Pia Casa di Carità" por orfaj knabinoj li samtempe organizis komunumon spiritan de virinoj edukontaj samloke. La fratinoj fondis en 1891 misian kolegion kun ĉefe germanlingvaj novicinoj. Ili dediĉu sin al la misia laboro en Kameruno (tiam germana kolonio). En 1895 senditis fratinoj al Germanlando mem por fondi la unuan domon en Limburg. El tio evoluis misia fratina ordeno de katolika apostolato kiuj estas hodiaŭ internacia instituto de apostola juro. Ili agadas en diversaj landoj de Eŭropo kaj Afriko, sed ankaŭ en ĉiuj partoj de Ameriko kaj en Barato. Al la germana provinco apartenas ĉ. 100 fratinoj en Germanlando, Brazilo kaj Romo.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la germana provinco
* Internacia hejmpaĝo 
* La Katolika Apostolato (Unio)

Kategorio:Romkatolikaj ordenoj kaj kongregacioj
Kategorio:Virinaj religiaj organizaĵoj
Al-Basasiri

**Basasiri** (m. 1059) estis turka sklavo kiu plialtiĝis ĝis iĝi generalo en Irako, kaj estris ribelon kontraŭ la Selĝukoj.

Basasiri estis favorito de la emiro de Bujidoj nome al-Malik al-Rahim. Kiam la Bujidoj estis elpelitaj el Irako fare de la Selĝukoj en 1055, Basasiri ekribelis kontraŭ ties aŭtoritato. La lukto pluis dum kelkaj jaroj sen klara finvenkanto. Basasiri finfine turniĝis al Fatimidoj por helpo. Ili havigis la necesan helpoj kaj nomumis lin kiel Fatimida vicreĝo de Irako.

Kun la subteno de mezopotamiaj araboj, Basasiri sukcesis ekhavi Bagdadon fine de 1058. La kalifo Al-Kaim estis forpelita el la urbo kaj ekzilita al Hadita kaj la Fatimidoj ekestis menciitaj en la vendredaj predikoj. Kiam la selĝuka reganto Togril iris kontraŭ la urbo, tamen, Basasiri perdis subtenon. Lia ribelo falis, kaj estis devigita fuĝi el Bagdado ĉirkaŭ unu jaron post konkeri ĝin. Lia fuĝo estis tamen malutila, ĉar li estis mortigita en tuja bataleto.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Irako
Kategorio:Ribeluloj
Kategorio:Bagdado
Kategorio:Turkaj militistoj
Kategorio:Sklavoj
Kategorio:Homoj de la 11-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo
Episkopujo de Urgell

La **episkopujo de Urgell** , (, ) estas romkatolika episkopujo en Hispanio (Katalunio) kaj Andoro, kun episkopa sidejo en la urbo La Seu d’Urgell.

Ĝi estas speciala pro tio ke ĝia episkopo estas, pro-ofice, kune kun la prezidanto de Francio, unu el la du kun-princoj, do kun-ŝtatestroj de Andoro. La tuta princlando Andoro estas parto de la episkopujo.

La apuda mapo montras la episkopujon de Urgell kun ties naŭ subdividoj/dekanujoj en la eklezia provinco de Taragono. Unu el tiuj estas la princlando Andoro (supre, brune).

Nuna episkopo estas Josep-Lluís Serrano Pentinat.

## Vidu ankaŭ 
* Graflando de Urgell

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la episkopujo

[eta|maldekstra|altdekstre=1.25|[Katedralo Santa Maria]]


Kategorio:Romkatolikaj episkopujoj en Hispanio
Kategorio:Kristanismo en Andoro
Kategorio:Religio en Katalunio
Kub-kvadrata leĝo

dekstra|eta|La kub-kvadrata leĝo estis unuafoje menciita en *Due Nuove Scienze* (1638).

La **kub-kvadrata leĝo** estas matematika geometria principo, aplikita en pluraj sciencaj kaj teknikaj kampoj, kiu priskribas la rilaton inter volumo kaj areo de korpo laŭ la pligrandiĝo aŭ malgrandiĝo de ĝia formo aŭ figuro. Ĝi estis priskribita unuafoje en 1638 de Galilejo en sia libro *Du novaj sciencoj*: *Discorsi e Dimostrazioni Matematiche, intorno a due nuove scienze*.

Laŭ ĝeneralaj terminoj tiu ĉi principo establas ke, kiam iu formaĵo pligrandiĝas, ĝia volumo kreskas pli rapide ol ĝia surfaco. Kiam ĝi aplikiĝas al la reala mondo, tiu ĉi principo havas multajn implikojn kiuj gravas en kampoj rilataj al la meĥanika inĝenierarto kaj la biomeĥaniko. Tio ĉi helpas klarigi la grandan varion de fenomenoj, ekzemple kial grandaj mamuloj kiaj la elefantoj pli malfacile malvarmiĝas, kompare kun la pli malgrandaj kiaj la musoj, kaj kial estas limoj por la alteco de sablokasteloj.

## Vidu ankaŭ 
* Biomeĥaniko
* Alometrio

Kategorio:Biomeĥaniko
Kategorio:Areo
Kategorio:Volumeno
Kategorio:Matematikaj principoj
Jasper V. Wall

**Jasper V. WALL** estas kanada astronomo.

Li estis bakalaŭro de la Reĝina Universitato de Kingston (Ontario) en 1963, ricevis magistron ĉe la Universitato de Toronto en 1965 kaj doktorecon de la Aŭstralia Nacia Universitato de Kanbero en 1970.

Laŭ *Minor Planet Center* li kunmalkovris la hungarian asteroidon 3101 Goldberger la  kun Eleanor Francis Helin kaj Gavril Grueff.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  IAU-slipo pri Jasper V. Wall
*  Paĝo de Jasper V. Wall, el la pPaĝaro de la *University of British Columbia*

Kategorio:Viroj
Kategorio:Kanadaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Tugril

**Tugril** aŭ **Tughril** (; kompleta nomo: Rukn al-Dunya wa al-Din Abu Talib Muhammad Toghrul-Beg ibn Mikail) literumita ankaŭ Toghrul la 1-a, Togril, Toghril, Tugrul aŭ Toghrïl Beg; (990 – Septembro 4a, 1063) estis la Tjurka fondinto de la Selĝuka Imperio, kiu regis de 1037 ĝis 1063. Tugril unuigis la Tjurkajn militistojn de la Granda Eŭraziaj Stepoj en konfederacio de triboj, kiu konsideris sian praularon en unusola praulo nome Selĝuk, kaj kondukis ilin al la konkero de orienta Irano. Li poste establis la Selĝukan Sultanlandon post konkeri Persion kaj rekapti la Abasidan ĉefurbon Bagdado el la Bujida dinastio en 1055. Tugril duarangigis la Abasidajn Kalifojn al stato de estroj marionetaj kaj ekhavis komandon de la kaliflandaj armeoj en militaj atakoj kontraŭ la Bizanca Imperio kaj la Fatimida Kaliflando cele al etendo de la limoj de sia imperio kaj unuigo de la Islama mondo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Bosworth, C. E. (1975). "The early Ghaznavids". In Frye, R. N. The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs. Cambridge: Cambridge University Press. pp.&nbsp;162–198. ISBN 0-521-20093-8.
* Bosworth, C. E. (1968). "The Political and Dynastic History of the Iranian World (A.D. 1000–1217)". In Frye, R. N. The Cambridge History of Iran, Volume 5: The Saljuq and Mongol periods. Cambridge: Cambridge University Press. pp.&nbsp;1–202. ISBN 0-521-06936-X.
* Bosworth, C. E. (1975). "Iran under the Buyids". In Frye, R. N. The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs. Cambridge: Cambridge University Press. pp.&nbsp;250–305. ISBN 0-521-20093-8.
* Madelung, W. (1975). "The Minor Dynasties of Northern Iran". In Frye, R. N. The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs. Cambridge: Cambridge University Press. pp.&nbsp;198–249. ISBN 978-0-521-20093-6.
* Minorsky, V. (2000). "Tabriz". The Encyclopaedia of Islam. Brill.

## Eksteraj ligiloj 
* Tuğrul Beg 
* Pli da informo 

Kategorio:Selĝuka Imperio
Kategorio:Historio de Persio
Kategorio:Homoj de la 11-a jarcento
Kategorio:Tjurkaj popoloj
Sieĝo de Bagdado (1157)

La **Sieĝo de Bagdado** estis la lasta Selĝuka klopodo por kapti Bagdadon el la Abasidoj. La kalifo al-Muktafi sukcese defendis sian ĉefurbon kontraŭ la koaliciaj armeoj de la Selĝuka Sultano Muhammad de Hamadan, kaj Kutb ad-Din de Mosulo.

Muhammad militiris al Bagdado kun armeo de 30 000 homoj, dum lia aliancano Kutb ad-Din militiris el Mosulo por kapti la kaliflandajn provincojn en Centra Irako. La 12an de januaro Muhammad atingis la muregojn de okcidenta Bagdado. Reage la kalifo armeigis ĉiujn siajn trupojn el Hillah kaj Ŭasit, por defendi la ĉefurbon. Februare, malkapabla defendi okcidentan Bagdadon, la kalifo abandonis la okcidentan flankon kaj ordonis detrui ĉiujn pontojn super la rivero Tigris, kiuj separas la okcidentan flankon de Bagdado el ties orienta flanko. Muhammad trapasis al la okcidenta flanko kaj facile kaptis ĝin, kaj establis sian kampadejon dum samtempe la kalifo fortifikis la muregojn de orienta Bagdado. Oni instalis kelkajn katapultojn sur la muregoj de la urbo. La kalifo ankaŭ armigis la loĝantojn de Bagdado, kaj incitis ilin lukti kontraŭ la malamiko de la kaliflando, kiujn li nomigis nekredantojn 
ĉar tiuj militiris kontraŭ la kalifo, sukcedanto de la profeto kaj estro de la *ummah*. Li ankaŭ ordonis al sia veziro ibn Hubajra doni 5 orajn dinarojn al ĉiu vundita soldato.

La 29an de Marto, la Selĝukoj riparis unu el la pontoj kaj trapasis al la orienta flanko de la urbo, kie ili bataletis kontraŭ la kalifa armeo kaj la milicoj de bagdadanoj. La rezulto de la batalo restis nefinfina por ambaŭ flankoj. La 29an de junio la Sultano Muhammad ordonis al sia homoj grimpi la muregojn. Li havis jam 400 eskalojn por grimpi la muregojn de Bagdado, sed la atako estis haltigita. Dume Nur ad-Din Zangi kulpigis sian fraton pro atako al la kalifo, kio detruis la Zengid-Selĝukan aliancon. Zajn ad-Din lasis la sieĝon kaj revenis al Mosulo. Ankaŭ Muhammad estis devigita lasi la sieĝon post siaj homoj informis lin ke lia frato Malikŝah la 3-a estis kaptinta Hamadan. Li finfine konstatis ke la sieĝo estis senutila, tiele li preferis lukti por sia trono. Tiele la Sieĝo de Bagdado finiĝis la 13an de julio 1157.

## Vidu ankaŭ
* Batalo de Bagdado (1258)

Kategorio:Historio de Irako
Kategorio:Bagdado
Bagdado
Kategorio:Abasidoj
Kategorio:Kalifoj
Kategorio:Selĝukoj
Kategorio:1157
Gavril Grueff

**Gavril Grueff** estas itala astronomo.

Li kunmalkovris, laŭ *Minor Planet Center*, la hungarian asteroidon 3101 Goldberger la  kun Eleanor Francis Helin kaj Jasper V. Wall.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  IAU-slipo pri Gavril Grueff 
*  Publikaĵoj de Gavril Grueff 

Kategorio:Italaj astronomoj