Nigra fuliko

La **nigra fuliko**, **eŭrazia fuliko** aŭ **ordinara fuliko** (***Fulica atra***), aŭ simple **fuliko**, kvankam tiu nomo utilas ankaŭ por la tuta genro *Fulica* de fulikoj, estas birdo de la familio de Raledoj.

## Disvastiĝo 
Tiu palearktisa birdo reproduktiĝas tra plej granda parto de la Malnova Mondo, tio estas, en Eŭropo kaj Azio, escepte la dezertaj regionoj de nordaj Siberio kaj Skandinavio, Arabio, Irano aŭ Ĉinio, en Maroko, Egiptio kaj Aŭstralio. Ties medio estas fluanta akvo de lagoj kaj lagetoj. Temas pri loĝanta birdo en la plej mildaj partoj kaj migranta malproksimen suden kaj okcidenten el Azio vintre kiam akvo frostas.

## Subspecioj 
* *F. atra atra*
* *F. atra lugubris*
* *F. atra novaeguinea*
* *F. atra australis*

## Kutimoj 
[eta|maldekstra|Fulikofamilio en [Kaliningrado.]]
La fuliko estas multe malpli sekretema ol la plej granda parto de la familio de Raledoj kaj povas esti vidata naĝantan en malferma akvo aŭ piedirantan inter la akva plantaro. Temas pri agresema specio kiu defendas akre sian teritorion dum la reprodukta sezono eĉ kontraŭ cirkuoj aŭ aliaj rabobirdoj.

Ĝi ne flugemas kaj por ekflugi kuras sur la surfaco multege plaŭdante. Ili faras same, sed ne ekfluganta fakte, kiam flugas mallongan distancon rapidege pro teritoria luktado. Kiel multaj aliaj raloj, ties malforta flugado aspektas nefidebla, sed dum migrado, kutime dumnokte, ĝi povas flugi surprize longajn distancojn. Ĝi balancas la kapon dum naĝado kaj plonĝas ĝis duonminuto post eta salto, por kio ĝi forigas la aeron el la plumaro.

La fuliko estas ĉiomanĝanta prenante ampleksan diversecon de etaj vivaj predoj inklude ovojn de aliaj akvaj birdoj. Sed en Aŭstralio ĝi manĝas ĉefe vegetaran materialon.

Temas pri bruema birdo kun ampleksa repertuaro de laŭtaj alvokoj “kiuk” aŭ eksplodaj “skuik”. Tiu trumpetado ofte okazas dumnokte.

Ili estas sociemaj vintre.

## Aspekto 
La fuliko estas 32–42&nbsp;cm longa kaj fortika birdo, kaj estas tute nigra escepte la blankajn fruntan ŝildon kaj bekon. Kiel parte naĝanta specio, la fuliko havas parte lobojn en siaj longaj fortaj fingroj kiuj kun la verdecaj kruroj hokas dumfluge. La okuloj estas ruĝaj. La junuloj ne estas tiom nigraj, sed iom pli malhelgrizaj kaj havas blankecajn bruston kaj gorĝon, sed ne havas la blankan fruntan ŝildon; plenkreskula nigra plumaro disvolviĝas post 3-4 monatoj, sed la blanka ŝildo nur post unu jaro aŭ plie.

Tiu specio povas esti konfuzata nur kun Galinolo aŭ Verdkrura galinolo (*Gallinula chloropus*), sed tiu ĉi havas ruĝajn ŝildon kaj bekon en kiu la pinto estas flava. Krome tiu ĉi loĝas en pli fermaj akvoj inter kanaro aŭ junkaro.

eta|maldekstra|Maskla kaj femala fulikoj ĉe nesto kun tri idoj

## Reproduktado 
[eta|maldekstra|*Fulica atra* - [MHNT]]
Tiu specio konstruas neston el mortaj kanoj kaj herboj proksime de la akvobordo aŭ sur subakvaj baroj proksimaj de la surfaco; por tio foje la fulikoj kondutas agreseme eĉ por rabi nestojn de anasoj, greboj aŭ podicepoj, kies idoj foje iras en akvon; en tiu nesto la ino demetas ĝis 10 ovojn flavecajn kun nigraj punktetoj. Kovado, farata de ambaŭ gepatroj, daŭras iom pli ol tri semajnoj.

La idoj post eloviĝo havas malhelgrizan lanugon tutkorpe escepte flavegan ĉirkaŭkole kaj ruĝan ĉekape. Ili elnestiĝas post 3 aŭ 4 tagoj kaj sendependiĝas post du monatoj. Pretervivas du aŭ tri idoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Fulikaj filmoj 

Kategorio:Raledoj
Kategorio:Palearktisa faŭno