Wolin

**Wolin** (jen pole, historie ankaŭ germane *Wollin*, kaj mezepoke ankaŭ dane/vikinge *Jomsborg*) estas urbo en la historia regiono Pomerio (; ) proksime de la Balta Maro kaj situanta sur samnoma insulo pole nomata *Wolin* kaj germane *Wollin*. La urbo apartenas al ankaŭ samnoma komunumo Wolin en distrikto Kamień kaj en la nuna administra provinco Okcidenta Pomerio de Pollando. Ĉiujare okazas ĉi tie festivalo de slavoj kaj vikingoj (vidu la suban foton).
__NOTOC__
eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|
eta|maldekstra|180ra|
eta|250ra|maldekstra|
eta|maldekstra|250ra|

## Historio 
La komenco de la frumezepoka loĝloko estis la setlejo ĉe la rivero *Dziwna*. Danke al la tre favora situo kaj komerco la setlejo tre rapide disvolviĝis. Dum tiu frua Mezepoko estis tie la centro de kulto al la dio de slavoj *Świętowit*. Najbare de la setlejo ekestis la antaŭkristanaj tombokampoj: la Monto de Pendigitoj kaj Młynówka. Komence la urbo-ŝtato havis la sendependan politikon kaj batalis kontraŭ la ŝtato de la unua pola princo Mjeŝko la 1-a. Post la venko de de pola princo la tuta Okcidenta Pomerio kun Wolin eniris la polan teritorion. De la komenco de la 11a jc kaj ĝis la mezo de la 17a jarcento la urbo Wolin apartenis al la Duklando Pomerio, kie regis la slavaj princoj Grifoj. Post la jaro 1630 Wolin estis sub la sveda regado kaj tio daŭris ĝis la jaro 1720, poste ekregis tie Prusio. Dum la jaroj 1975–1998 la urbo Wolin administracie estis en Vojevodio Szczecin nun de la jaro 1999 en la Provinco Okcidenta Pomerio.

## Filoj de la urbo Wolin 
* Johannes Bugenhagen (Johano Bugenhageno) (n. en Wollin la 20-an de junio 1485, m. en Wittenberg la 20-an de aprilo 1558) estis germana humanisto, luterana teologo, reformisto kaj edukisto.

Li enkondukis la protestantan reformon en la Duklando Pomerio kaj Danio en la 16-a jarcento. Inter liaj plej grandaj realigoj kuŝas la organizado de la luterana preĝejaro en la nordo de Germanio kaj Skandinavio, kaj li ofte nomatas la dua Nordia Apostolo. Li estis pastoro en la Preĝejo de Sankta Maria, en Wittenberg. Marteno Lutero kromnomis lin "doktoro pomerio". Li estas memorigita en la kalendaro de la sanktuloj de la luterana eklezio de la sinodo de Misurio en la 20-a de aprilo.
Biografio de Johannes Bugenhagen: Inter 1502 kaj 1504 li studis en la Universitato de Greifswald. En 1504, li translokiĝis al Treptow an der Rega kie li fariĝis rektoro de la loka lernejo. Kvankam li ne studis teologion, li ordiniĝis pastoro en 1509, kaj servis kiel vikario en la kanonikara kolegio de tiu urbo. En 1517, la abato Johann Boldewan (1485-1529) vokis Bugenhagen por prediki en sia Abatejo en Belbuck, kie li estis indikita kiel biblia komentisto. Boldewan kaj Bugenhagen fariĝis tie la centro de la humanista cirklo. La duko Boguslao la 10-a (1454-1523) el Pomeranio ordonis al Bugenhagen ke li verku latinan historion pri Pomerio, kaj 1518 fariĝis la komenca jaro de lia historia laboro.

En Wittenberg li helpis Luteron traduki la latinan biblion al la germana, kaj malfermis disputon pri la reformoj de Ulrich Zwingli (1484-1531). Ĉirkaŭ la jaro 1523, liaj privataj lecionoj estis fariĝintaj famaj, do, en la venonta jaro, li estas invitita profesori en la Leucorea, hodiaŭ konata kiel Marteno Lutero Universitato. En la 17-a de marto 1533 li promociiĝis kiel doktoro pri teologio de la universitato, kune kun Johannes Aepinus (1499-1553) kaj Caspar Cruciger la malplijuna (1504-1548). La promocio estis direktita de Marteno Lutero, surbaze de la tezoj de Filipo Melanktono, financita kaj vizitita de Frederiko la saĝa (1463-1525), kaj formale koncesiita de Justus Jonas, la maljuna (1493-1555).
* Harald la 1-a (Danio) (*Harald la 1-a Bludenta*, dane *Harald Blåtand, Harald Bludenta*, n. proksimume 939 – m. proksimume 986 en la iama *Jomsborg*, nun Wolin en Pollando) estis ekde la jaro 945 la dana reĝo kaj ekde 970 ankaŭ la norvega reĝo. En la jaro 960 li akceptis kristanismon kaj li igis sin bapti. Li disvastigis la teritorion de Danio. Estis nomita laŭ li teknologio Bluetooth.

## Bibliografio 
* Danuta Jeżowska, Krzysztof Próchniewicz, *Wolin – miasto i gmina* (Wolin - urbo kaj komunumo), Wydawnictwo Oficyna In Plus, Lodzo, 1996, ISBN 83-906309-0-7
* Władysław Filipowiak: *Wolin - największe miasto Słowiańszczyzny Zachodniej* (Wolin - la plej granda urbo de Okcidenta Slavlando), en: *Szkice z dziejów Pomorza* (Skizoj pri historio de Pomerio), Książka i Wiedza, Varsovio 1958
* *Ważniejsze ośrodki wczesnośredniowiecznej Polski* (Pli gravaj centroj de frumezepoka Pollando), en: *Polska starożytna i średniowieczna* (Pollando antikveca kaj mezepoka), PWWS, Varsovio 1961.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* BIP  Bulteno de Publika Informo

Kategorio:Urboj de Okcidentpomeria provinco
Kategorio:Urboj en Pollando