open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Haveno de Malago

eta|300px|Haveno de Malago.
La **Haveno de Malago** (hispane *Puerto de Málaga*) estas haveno kun pli ol 3.000 jaroj da antikveco, situanta en la Golfo de Malago, sude de la Ibera duoninsulo, en la okcidenta Mediteraneo. Ĝi estas haveno por pasaĝeroj (regula linio al Melilo), por krozŝipoj (la dua en Iberio), konteneroj, veturiloj kaj fiŝkaptaj ŝipoj.

Kategorio:Malago
Malago
Pailly

**Pailly** estas la nomo de pluraj artikoloj.
* **Pailly** estas komunumo en la franca departemento Yonne.
* **Pailly** estas svisa komunumo de la Distrikto Centro de Vaŭdo en la kantono Vaŭdo.
Courgenay

**Courgenay** estas la nomo de pluraj artikoloj.

* **Courgenay (Yonne)** estas komunumo en la franca departemento Yonne.

* **Courgenay (Svislando)** estas svisa komunumo en la kantono Ĵuraso.
** **Courgenay (stacidomo)** estas fervoja stacio en Courgenay (Svislando).
Nándor Sára

**Nándor SÁRA** [ŝa:ra] estis hungara violonisto naskita en Braŝovo la 9-an de majo 1910 kaj mortinta en Budapeŝto la 7-an de majo 1986.

## Biografio
Nándor Sára finis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt kiel studento de Ede Zathureczky en Budapeŝto. Li estis ano inter 1941-44 de la hungara opertrupo de la Kolozsvári Nemzeti Színház, inter 1945-1978 de la simfonia orkestro de la Hungara Radio. Li gastrolis kun la orkestro en preskaŭ ĉiu lando de Eŭropo kaj en Usono.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Loránd Sárkány

**SÁRKÁNY Loránd** (ŝa:rka:nj) estis hungara pentristo, altlerneja instruisto naskita en Dés la 6-an de majo 1904 kaj mortinta en Bp. la ? de septembro 1973.

## Biografio
Loránd Sárkány studis en Belarta Altlernejo de Budapeŝto inter 1923–1928 ĉe Ágost Benkhard. En 1929–30 li laboris en kompozicia klaso de Nacia Altlernejo de Belartoj de Parizo. Li faris studvojaĝojn en Italio, Svislando, Germanio kaj Sovetunio. De 1927 li ekspoziciis. Li instruis longtempe.

## Distingoj, premioj
*1961-Bertalan Székely-premio. 

## Memstaraj ekspozicioj
* Kulturdomo de MOM (Magyar Optikai Művek) (1957), 
* Ernst Múz. (1959), 
* Klubo de ELTE (1963),
* Fáklya Klub (1968).

## Elektitaj disĉiploj
* György Szennik

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Villeneuve-l'Archevêque

'''Villeneuve-l'Archevêque''' estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 1171&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2007.

__TOC__

## Geografio 
Villeneuve-l'Archevêque etendiĝas sur 6,89&#160;km², kaj havis 1171&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas po 170&#160;homoj laŭ kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

## Historio 
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Michel Rébéquet, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Administrado 
Villeneuve-l'Archevêque estas la ĉefurbo de la kantono de Villeneuve-l'Archevêque. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

## Partnera urbo 
Villeneuve-l'Archevêque estas ĝemelurbo de
* 

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Villeneuve-l'Archevêque

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo de Villeneuve-l'Archevêque

Kategorio:Komunumoj de Yonne
Bernát Sartori

**SARTORI Bernát** (sartori) estis hungara minorita instruisto, filozofia verkisto naskita en Nagyvárad la 4-an de septembro 1735 kaj mortinta en Miskolc la 21-a de aprilo 1801
## Biografio
Bernát Sartori studis en Eger, li instruis de 1750 en Arado, poste en Eger. De 1780 li estis provincestro, ano de ordendomo de Miskolc. Li estis domestro de 1783 en Arado, de 1791 de Eger de 1800 ĝis sia morto de Miskolc. 
## Verko
** Magyar nyelven filosofia* (Eger, 1772).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Sartori, B.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Viĝajavado

alternative=Vijayawada Montage.png|eta|401x401ra|Vijayawada Montage
**Viĝajavado** () estas metropolo kaj universitata urbo en Barato, en la subŝtato Andra-Pradeŝo. La historia loknomo estis *Bezawada*.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

eta|maldekstre|Rivero de Vijajaŭada
## Geografio 
Vijayawada situas sur montetoj laŭ 2 riveroj kaj laŭ 3 kanaloj. Hajderabado troviĝas je 275 km-ojn. Apud la urbo granda arbaro etendiĝas, kiel pulmo de la urbo.

## Historio 
Vijayawada estis loĝata jam dum la neolitiko. La urbo precipe evoluis dum dominado de britoj kaj tre grava fervoja nodo konstruiĝis.

## Klimato 
Vijayawada havas tropikan klimaton kun influo de musono, kie regas varmegaj someroj. La temperaturo varias inter 24-. Jare pluvas po 998&nbsp;mm.

## Vidindaĵoj 
* templo Kanaka Durga el la 13-a jarcento
* proksime templo en Mangalagiri
* stupao supoze 2000 jara
* kavernoj
* fortikaĵo Kondapalli el la 7-a jarcento
* skulptaĵo pri Lenino

eta|maldekstre|Universitato de Vijajaŭada
eta|maldekstre|Skulptaĵo pri Lenino en Vijajaŭada

Kategorio:Urboj de Andra-Pradeŝo
Kategorio:Metropoloj
Kategorio:Urboj de Barato
Richard Knill Freeman

[dekstra|eta|[Muzeo kaj artgalerio de Derby kaj Centra librejo de Derby, de Richard Knill Freeman, 1876]]
**Richard Knill FREEMAN** (naskiĝis en 1840, Stepney, Londono, mortis la ) estis brita arĥitekto kiu komencis sian karieron en Derby kaj translokiĝis al Bolton, Lancashire en la malfruaj 1860-aj jaroj. Li entute prilaboris ĉirkaŭ 140 konstruaĵojn, el kiuj ĉirkaŭ duono plu ekzistas sub ia formo.

Freeman estis ano de "Manchester Society of Architects" kaj prezidanto de tiu societo ekde 1890-1891. Li desegnis aldonojn al varfo de Southport kaj "Indianan Pavilonon" por norda varfo de Blackpool en 1874. Lia Muzeo, Biblioteko kaj Artgalerio de Derby, donaco al Derby farita de Michael Thomas Bass, estis kompletigita en 1876.

En 1882 li gajnis la unuan kompetadon por la Muzeo de Scienco kaj Arto, Dublino per desegno por "konstruaĵo de kvarangula formo, kun mansardaj tegmentoj" kiu plenumis la postulojn por la kolekto de la Reĝa Irlanda Akademio; tamen ĉar neniu Irlanda arĥitekto estis pra-listigita fariĝis polemiko kondukanta al dua kompetado en 1883, kiu estis gajnita de Thomas Newenham Deane & Son.

En 1878 Freeman estis elektita por desegni la Anglikanan Preĝejon St. Andrew en Moskvo, Rusio. Responde al la kresko de la brita komunumo de Moskvo, ekleziaj oficialuloj deziris anglan arĥitekton, kaj Freeman respondis submetante planojn por "tipe angla preĝejo en Viktoria Gotika stilo". La preĝejo estis kompletigita en 1884.

Holy Trinity Church, Blackpool de Freeman estis kompletigita en 1895, same kiel lia preĝejo de St Lawrence en Barton, Preston. Li ankaŭ konstruis Preĝejon St Margaret en Hollingwood, faris restaŭran laboron por la preĝejo de Worsley, kaj desegnis hospitalon.

Lia filo, Frank Richard Freeman (1870–1934), estis ankaŭ arĥitekto. Li daŭrigis la praktikon de sia patro kiel Freeman & Son kaj konstruis plurajn preĝejojn en stilo simila al tiu de sia patro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Provizora listo de konstruaĵoj faritaj de Richard Knill Freeman
* "Richard Knill Freeman" en Vortaro de Skotaj Arĥitektoj
* Oficiala retejo de Muzeo kaj artgalerio de Derby 

Kategorio:Britaj arkitektoj
Kategorio:Muzeo kaj artgalerio de Derby
Oni (Kartvelio)

eta|dekstra|Sinagogo de Oni
**Oni** estas urbo en la okcidenta parto de Kartvelio. Ĝi troviĝas en la regiono Raĉa-Leĉĥumi kaj Kvemo Svaneti en la bordo de la rivero Rioni. Historie ĝi apartenas al Raĉa, antikva montara provinco de okcidenta Kartvelio. La urbo estas la administra centro de la distrikto Oni. La urbo troviĝas je 210 kilometroj nordoriente de Tbiliso. Ĝi estas je 830&nbsp;m sur la marnivelo. Ĝi havas 8,800 loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Kartvelio
Yehudi Menuhin

**Yehudi MENUHIN** (naskiĝis la 22-an de aprilo 1916, mortis la 12-an de marto 1999) estis usona kaj brita violonisto kaj orkestrestro de rusa kaj juda deveno. Nuntempe oni konsideras lin kiel unu el la plej bonaj violonistoj de la 20-a jarcento. Li ricevis multajn premiojn kaj partoprenis en bonfaraj iniciatoj. Li ankaŭ interesiĝis pri pedagogio de muziko. Li estis vegetarano.

## Honorigoj 
Iom antaŭ sia morto Menuhin ricevis el la manoj de la litova prezidanto Valdas Adamkus la Ordenon de la Litova Grandduko Gediminas. La litova muzikakademio elektis lin kiel honoran doktoron.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj violonistoj
Kategorio:Usonaj vegetaranoj
Kategorio:Britaj vegetaranoj
Kategorio:Britaj judoj
Kategorio:Personoj de Nov-Jorkio
Kategorio:Judaj muzikistoj
Kategorio:Grand-oficiroj de la Honora Legio
Kategorio:Usonaj aŭtobiografoj
Kategorio:Honordoktoroj de la katolika universitato de Loveno
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Kavaliroj de la franca nacia Ordeno de Merito
Kategorio:Trotuaro de famo en Holivudo
Kategorio:Britaj violonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazviolonistoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri artoj
George Wettling

[eta|dekstra|250px|Ekde maldekstre: Ernie Caceres, Bobby Hackett, Freddie Ohms kaj George Wettling, Nick's, Novjorko, 1940-aj jaroj. Foto de [William P. Gottlieb.]]

**George Godfrey WETTLING** (* 28-an de novembro 1907 en Topeka en Kansasurbo; † 6-an de junio 1968 en Novjorko) estis grava blankula frapinstrumentisto de diksilando kaj svingo de la Ĉikago-stilo, kiu ankaŭ renomiĝis kiel.

Wettling kontaktis kun ĵazo, kiam li komence de 1920-aj jaroj en Ĉikago, kie li en 1921 ekloĝis kun sia familio, aŭskultis la bandon de King Oliver. Aparte lin impresis Baby Dodds ĉe frapinstrumentaro, lia posta modelulo. Li estis parto de la ĉikaga ĵazmondeto kaj faris meze de la 1930-aj jaroj unuajn sonregistraĵojn kun Paul Mares. En 1935 li iris al Novjorko al la orkestro de Jack Hylton. Li ludis en la bandegoj de Artie Shaw (1936), Bunny Berigan (1937), Red Norvo kaj ekde 1938 ĝis 40 ĉe Paul Whiteman.

Poste li ludis precipe en pli grandaj ensembloj, ekz. kun Muggsy Spanier, triope kun Bud Freeman kaj Jess Stacy (ekde 1938), ĉe Eddie Condon (ĉe ties Town Hall Broadcast Concerts kaj en ties klubejo), Jimmy McPartland kaj Wingy Manone. En 1942 li estis membro de la Chico Marx Orchestra. Ĉefprofesie li laboris ekde 1943 ĝis 1952 kiel studiomuzikisto ĉe radiostacio ABC. Wettling kunlaboris ankaŭ Benny Goodman, Sidney Bechet kaj Billie Holiday; krome li sonregistris je kelkaj ŝelakdiskoj por Black & White Records. Dum la 1950-aj jaroj li estis ĉefe konata kaj ŝatata (liaj bildoj pendas ankaŭ en muzeoj) kiel abstrakta (kubisma) pentristo. Foje li ankaŭ verkis recenzojn por Down Beat kaj Playboy.

## Eksteraj ligiloj 
* George Wettling ĉe Drummerworld, kun vivhistorio fare de Yanow
* Vivhistorio fare de Yanow

Kategorio:Usonaj ĵazaj frapinstrumentistoj
3063 Makaono

**3063 Makaono** estas granda, malhela troja asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomo de la greka heroo Makaono, filo de Asklepio en la helena mitologio kaj kuracisto dum la Troja milito.

## Orbito 
Ĝi estas orbitanta apud la Punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno - Jupitero, ano de la tiel nomata "Greka Tendaro".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Ludrová

eta|maldekstra|250px|Fonto de mineralakvo apud Ludrová
**Ludrová** (hungare *Nemesludrova* [nemeŝludrova]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Ludrová situas laŭ rojo, fine de sakovojo el Štiavnička. Ružomberok troviĝas je 4 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Komence de la hungara dominado 2 apudaj vilaĝoj formiĝis: kie loĝis nobeloj, tiu nomiĝis *"Rudlow"* ekde 1461, en la alia loko kamparanoj loĝis, kiu menciiĝis ĝuste tiam latine *"Villa Ludrova"*. En 1784 164 vilaĝanoj loĝis en 21 domoj en "nobela Rudlow", en "kamparana Ludrova" 570 vilaĝanoj loĝis en 72 domoj. En 1832 ambaŭ vilaĝoj bruldetruiĝis pro incendio. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nemesludrova (=nobela L) 176 homoj, (plejparte slovakoj), la alia Ludrova apartenis al Ružomberok. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Rózsahegy, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1953 kamparana Ludrova forlasis Ružomberok-on kaj aliĝis al la alia vilaĝo. En 2001 vivis en Ludrová 945 homoj, (940 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj el la 13-a jarcento, baldaŭe dufoje pligrandigita
* pli nova preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj de 1825

Kategorio:Municipoj en distrikto Ružomberok
Kategorio:Liptov
Pont-sur-Vanne

**Pont-sur-Vanne** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 198&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

__TOC__
## Geografio 
Pont-sur-Vanne etendiĝas sur 10.47&#160;km², kaj havis 198&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 18&#160;homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo. 

## Historio 
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Jean Dechambre, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Administrado 
Pont-sur-Vanne apartenas al la kantono de Villeneuve-l'Archevêque, kies ĉefurbo estas Villeneuve-l'Archevêque. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Yonne
*Kantono de Villeneuve-l'Archevêque

Kategorio:Komunumoj de Yonne
Villars-Fontaine

**Villars-Fontaine** estas franca komunumo situanta en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
La rivero Meuzin trafluas en la limo de la komunumo. En la komunumo estas multe da fontoj el kie la nomo de la vilaĝo (Fontaine).

### Demografio 
## Historio 
La kastelo datiĝas el la 18-a jarcento. Sub la kastelo estas malnova kelo, kiu apartenis al la kluniza abatejo sankta Vivant de Vergy. En la vilaĝo ne estas preĝejo.

La 18-an de decembro 1870, batalo okazis tie inter la germana armeo de la generalo Degenfeld kaj la kolonelo Poullet.

## Okazoj 
* Vill'Art festivalo estas arta festivalo kie multe aliaj vilaĝoj nomataj Villars partoprenas de Francio kaj ankaŭ de Svisio, ekzemple Lussery-Villars.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Interna ligilo 
* Nuits-Saint-Georges

### Eksteraj ligiloj 
* La kastelo 

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
3064 Zimmer

'*3064 *Zimmer''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff en la usona ŝtato Arizono.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la belgan horloĝiston kaj  Louis Zimmer (1888–1970).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Hadrut (urbo)

**Hadrut** (Hadrut, Հադրութ ankaŭ *Gadrut*) estas urbo de la rajono Ĥoĝavend de Azerbajĝano. Ĝi ankaŭ estis ĉefurbo de la provinco Hadrut en la Respubliko Montara Karabaĥo.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis .

Kategorio:Urboj de Montara Karabaĥo
Kategorio:Urboj de Azerbajĝano
Fräkmüntegg

eta|*Fräkmüntegg* ("rompa monta breĉeto")
**Fräkmüntegg** estas montokresto super la *Fräkmünt* - alpo en norda parto de monto Pilato en centralaj Antaŭalpoj kaj estas en kantona limo inter la kantonoj Lucerno kaj Nidwalden en alteco de ĉirkaŭ 1'416 m ĝis 1'467 m s.m.

## Nomo 
En Mezepoko la Montarmasivo Pilato havas la latinan nomon *Mons fractus* (germane: „gebrochener Berg“, *Frakmont* aŭ *Fräkmünd* (proksimuma prononco ); aŭ en internacia lingvo: "refrakta" monto (Refrakto) aŭ rompa monto.
La plej malnova nomo de jaro ĉirkaŭ 1100 estas la latina nomo* „fractus mons“*. La nomo estas hodiaŭ en loka germana lingvo *Fräkmünt* (rompa monto) kaj *Fräkmüntegg* aŭ rompa monta (angulo), aŭ breĉeto, aŭ "rompa monta breĉeto".

## Telfero kaj Pilato-fervojo 
La telfero en du sekcioj de Lucerno ĝis Fräkmüntegg kaj Fräkmüntegg ĝis Pilato estas funkcianta, ĝis Fräkmüntegg ankaŭ en vintro. Oni vojaĝis ankaŭ de Lucerno kun telfero en Pilaton, kaj de Pilato kun Pilato-fervojo al lago kaj kun ŝipo al urbo Lucerno aŭ alia direkto.

## Restoracioj, promenadoj, familia ekskurso 
Fräkmüntegg havas promenadojn kaj restoraciojn kaj infanludejon.

## Eksteraj ligiloj 
* horaroj pri Pilato 
* [horaroj de SBB(https://eo.wikipedia.org/wiki/SBB), fervojoj, busoj, ŝipoj]

Kategorio:Montoj en Svislando
3067 Akhmatova

'*3067 *Akhmatova'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukrainaj astronominoj Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova kaj Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan verkistinon Anna Andrejevna Aĥmatova (cirile: *Анна Андреевна Ахматова'', 1889–1966).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Ĝebraila distrikto

**Ĝebraila distrikto** () estas unu el la 59 rajonoj de Azerbajĝano. La regiono estas kontrolata de la neagnoskata Respubliko Montara Karabaĥo, kiel parto de la provinco Hadrut, ekde la milito en Montara Karabaĥo. Laŭ la soveta censo de 1989 tie loĝis 49,156 personoj.
Tartara distrikto

**Tərtər**  estas unu el la 59 distriktoj de Azerbajĝano. La  ĉefurbo estas Tərtər. Ĝi inkluzivas la teritorion de Martakerto: la cetero de la aliaj distriktoj troviĝas en la Respubliko Montara Karabaĥo. Ĝi havas areon de 412 km², kun 63.745 personoj.
 

Kategorio:Distriktoj de Azerbajĝano
Kategorio:Montara Karabaĥo
Bever GR

## Pri la komunumo 
**Bever** estas komunumo de la komunumaro Supra Engadino kaj la distrikto Malojo en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 648 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Bever situas en Supra Engadino ĉe la suda flanko de Albulotunelon de Retia Fervojo. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Bever en la valfundo ankaŭ la vilaĝeto Spinas ĉe la suda protalo de Albulotunelo kaj eksklavo tute supre en la Valo Bever.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bever limas en nordo kaj oriento al La Punt Chamues-ch, kaj en sudo kaj okcidento al Samedan. La eksklavo en Supra Valo Bever limas en nordo al Bergün/Bravuogn, en oriento al Samedan, en sudoriento al Sankta Maŭrico, en sudo al Silvaplana, en sudokcidento al Bivio, en okcidentsudokcidento al Marmorera, en okcidento al Sur, kaj en nordokcidento al Tinizong-Rona.

## Trafiko 
Tra Bever pasas la kantona ĉefvojo n-ro 28 de Malojopasejo nordorienten tra tuta Engadino. En Bever kuniĝas la albula linio de Retia Fervojo, kiu estas monda heredaĵo de UNESKO, kun ĝia transengadina linio.

## Lingvoj 
Ĝis komence de la 20-a jarcento Bever estis ĉefe romanĉlingva komunumo. Ek de tiam la nombro de romanĉlingvanoj en la komunumo konstante malkreskis, dum samtempe almigris germanlingvanoj. En la 1940-aj jaroj la nombro de germanlingvanoj kaj romanĉlingvanoj egaliĝis. Okaze de la popolnombrado de 1980 parolis 40,51% la germanan lingvon, dum 36,11% parolis la romanĉan kaj 20,14% la italan. En la jaro 2000 jam du trinonoj de la loĝantaro parolis la germanan, nome 66,56%, dum 18,86% parolis la romanĉan kaj 11,73% la italan.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bever datiĝas el la jaro 1139 kiel *ad Bevero*. Ĝis la administracia reformo de 1851 Bever dividis sian historion kun Supra Engadino kaj formis parton de la tribunalkomunumo Sur Funtauna Merla. Ek de 1851 ĝi estas komunumo de la komunumaro Supra Engadino en la distrikto Malojo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Bever
* Bever (stacidomo)
* Spinas (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bever
Martinček

eta|maldekstra|250px|Keletoj por terpomoj
eta|maldekstra|250px|Martinček
**Martinček** (hungare *Szentmárton* [SentmArton] =Sankta Marteno) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis **Svätý Martin** (=Sankta Marteno).

## Situo 
Martinček situas fine de sakovojo el Likavka. Ružomberok troviĝas je 6 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la templo en 1332 en latina formo „Sanctus Martinus de Liptovia”, pri la vilaĝo en 1391. En 1625 oni komputis tie 10 servutulajn familiojn. En 1715 5 familioj pagis impostojn. En 1784 229 vilaĝanoj loĝis en 28 domoj, en 1828 274 vilaĝanoj loĝis en 39 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szentmárton 295 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Ružomberok, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno supozeble de 1260, en la 14-a jarcento turo alkonstruiĝis, en la 18-a jarcento ĝi barokiĝis, en la 19-a jarcento ĝi renoviĝis
* kaverno 2120 m-ojn longa
* remparo el la bronzepoko

Kategorio:Municipoj en distrikto Ružomberok
Kategorio:Liptov
Centra fervojo (Svisujo)

La **centra fervojo** en Svisujo, () (**zb**) estas nova svisa fervoja societo ekde la .

Oni kunigis la Bruenig-Fervojon, (), la fruan linion de ŝtata SBB, kaj la Lucerno-Stans-Engelberg-Fervojon (LSE), ().

La sidejo de la societo estas Stansstad, Svisujo.

## Fervojoj de la societo "Centra fervojo" 
La societo havas la 1-m ŝpuran Bruenig-Fervojo-n de Lucerno ĝis Interlaken kaj la 1-m ŝpuran Lucerno-Stans-Engelberg-Fervojo-n (LSE), ().
[eta|Profilo [Lucerno-Interlaken *Ost* (oriento)]]

## Vidu ankaŭ 
* Listo de fervojaj kompanioj en Svislando
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Centra fervojo
* Stacidomoj kaj haltejoj de Centra fervojo
* Infrastrukturo (PDF) 

Kategorio:Dentorelaj fervojoj
Kategorio:Fervojaj linioj en Svislando
Kategorio:Fervojaj kompanioj en Svislando
Kategorio:Kantono Lucerno
Kategorio:Kantono Berno
Kategorio:Kantono Obvaldo
Kategorio:Kantono Nidvaldo
Costa Pacifica

***Costa Pacifica*** estas krozoŝipo de la itala krozfirmao Costa Crociere kaj de la krozŝipa klaso Concordia. Ĝi estis liverita al Costa Crociere la 29-an de majo 2009. Ĝiaj fratinaj ŝipoj, nome la *Costa Concordia* kaj *Costa Serena*, komencis servon respektive en 2006 kaj 2007, dum la *Costa Favolosa* estis inaŭgurita en 2011. Surmarigota restas la *Costa Fascinosa* por la jaro 2012.

Inter la surŝipaj instalaĵoj estas la banuja komplekso Samsara Spa kaj la videoludejo Playstation World, kiu proponas ludkonzolojn PlayStation 3.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Costa Allegra
* Costa Concordia

Kategorio:Ŝipoj
Kategorio:Pasaĝeraj ŝipoj
Kategorio:Italaj ŝipoj
Potok (distrikto Ružomberok)

**Potok** (hungare *Patak* (pli longe *Liptópatak*), germane *Polenbach*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Potok situas laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Poprad-Ružomberok. La lasta urbo troviĝas je 12 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1273 en formo *"Medekus"*. La hungara loknomo *"Medokys-Patak"* aperis en 1286. En 1715 5 familioj pagis impostojn. En 1784 98 vilaĝanoj loĝis en 12 domoj, en 1828 92 vilaĝanoj loĝis en 12 domoj, dume en 1800 incendio okazis. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Patak 125 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Partizánska Ľupča, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Potok 111 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* la plej malnova ŝtonodomo de 1713

Kategorio:Municipoj en distrikto Ružomberok
Kategorio:Liptov
Cozy Cole

**William Randolph COLE**, nomita **Cozy Cole**, (* 17-an de oktobro 1906 en East Orange en Nov-Ĵerzejo; † 29-an de januaro 1981 en Columbus, Ohio), estis gvida svingo-frapinstrumentisto.

## Vivo 
Li validas krom Gene Krupa kiel ĉefa sving-frapinstrumentisto, estis tamen tre multflanka kaj laŭ Joachim Ernst Berendt majstro de l' „neŝancelebla pulso“. Siajn unuajn prezentadojn li havis en 1928 ĉe Wilbur Sweatman. En 1930 li ludis en la bando *Red Hot Peppers* de Jelly Roll Morton (de tio ankaŭ konserviĝis frapinstrumentsoloa registraĵo: *Load of Cole*). De 1931 ĝis 1933 li ludis kun Blanche Calloway, de 1933 ĝis 1934 kun Benny Carter, 1935 ĝis 1936 kun Willie Bryant kaj de 1936 ĝis 1938 kun violonisto Stuff Smith. Ekde 1938 ĝis 1942 li estis ĉe Cab Calloway kaj ekde 1942 ĝis 1945 ĉe Raymond Scott. Krome li studis ĉe konservatorio Julliard School en Novjorko pianon, klarneton, vibrafonon kaj timballudon (ĉe Saul Goodman de la Novjorka Filharmonio). En 1945 li akompanis i. a. Carmen Jones ĉe Brodvejo, ludis tamen ankaŭ kun Benny Goodman kaj ekde 1949 ĝis 1954 kun Louis Armstrong, kiun li akompanis je ties vojaĝoj tra Eŭropo en 1949 kaj 1952. En 1954 li fondis kune kun Gene Krupa frapinstrument-lernejon en Novjorko. Krom sia instrulaboro li tamen ankaŭ prezentis en la 1950-aj jaroj en „Metropole Cafe“ kaj ludis en 1957 kun Jack Teagarden kaj Earl Hines dum ilia vojaĝo tra Eŭropo. Dum la 1960-aj jaroj li koncertvojaĝis kun propra bandeto, en la 1970-aj jaroj kun Cab Calloway kaj Benny Carter. En 1981 li mortis pro kancero.

[eta|De maldekstre: [Jack Teagarden, Sandy DeSantis, Velma Middleton, Fraser MacPherson, Cozy Cole, Arvell Shaw, Earl Hines, Barney Bigard. En Palomar Supper Club, 17-an de marto 1951.]]
[eta|dekstra|260px|Mike Bryan, Sanford Gold, Cozy Cole kaj Jack Lesberg, Famous Door, Novjorko, proks. oktobron de 1947. Foto de [William P. Gottlieb.]]

Per *Topsy II* (je kio li ludas longan soloon) li lanĉis furoraĵon, kiu en 1958 atingis rangon 3 en la ranglisto *Billboard 100 Charts* pri popmuziko kaj vendiĝis pli ol milionoble. Topsy origine estis unuaranga ritmenblusa furoraĵo de Benny Goodman el la jaro 1938. Per la unua parto de *Topsy* same kiel la posteaĵo *Turvy* li ankoraŭ atingis rangon 27 resp. 36.

Lia ankoraŭ hodiaŭ sentebla influo eĉ sur nuntempaj rok-frapinstrumentistoj evidentiĝas ekzemple per tio, ke Cozy Powell nomiĝis laŭ sia modelulo.

Cole estas videbla kaj aŭdebla en kelkaj filmoj ĝis en la 1950-aj jaroj. Aŭdebla li estas en la filmo *The Strip* el 1951 (reĝio Laszlo Kardos), en kiu Mickey Rooney rolas la frapinstrumentiston de la bando de Louis Armstrong. En la filmo *Glenn Miller Story* (reĝio Anthony Mann) el 1953 li ludas konkurse kun Gene Krupa.

Li aperas ankaŭ en la dokumenta filmo *After Hours* el 1961 de Shephard Traube (kune kun Roy Eldridge, Coleman Hawkins k. a.)

## Rimarkoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Vivhistorio ĉe www.drummerworld.com kun vid- kaj sonmaterialo

Kategorio:Usonaj ĵazaj frapinstrumentistoj
Neso

En la greka mitologio, **Neso** (laŭ PIV ankaŭ Nesso, greke Νέσσος) estis fama centaŭro kiu estis mortigita de Heraklo kaj kies venena sango poste mortigis Heraklon.[eta|dekstra|*[Heraklo kaj Neso* de Giambologna, (1599), Florenco.]]
[eta|[Guido Reni, Forporto de Dejanira, 1620-21, Muzeo Louvre.]]
Neso estas konata pro lia rolo en la rakonto de la Tuniko de Neso. Li provis forporti Dejaniran, la edzinon de Heraklo, trans la riveron kaj seksperforti ŝin. Heraklo vidis tion de la alia flanko de la rivero, kaj pafis venenitan sagon en la bruston de Neso. Kiel fina malicaĵo, Neso diris al Dejanira, dum li estis mortanta, ke lia sango igas ke Heraklo restu fidela al ŝi ĉiam.
Dejanira malsaĝe kredis lin. Poste kiam ŝi malpli fidis sian edzon ŝi ŝmiris la sangon de la centaŭro sur ĉemizo kaj donis ĝin al ŝia edzo. Heraklo iris al kunveno de herooj.
Dume Dejanira elverŝis iom de la centaŭra sango sur la plankon kaj ĝi komencis fumi. Ŝi konsciis ke ĝi estas veneno kaj provis averti sian edzon, sed jam estis tro malfrue. La ĉemizo komencis bruli la haŭton de Heraklo. Li ne povis forpreni la ĉemizon sen ankaŭ forŝiri la haŭton. Pro la doloro Heraklo lasis sin bruli ĝismorte sur ŝtiparo. Intertempe Dejanira jam sinmortigis. Tiel plenumiĝis la profetaĵo,ke Heraklo mortos per la ago de iu, kiu mem ne plu vivas.

## Vidu ankaŭ 
* 7066 Neso

Kategorio:Centaŭroj
Štiavnička

**Štiavnička** (hungare *Kisselmec* [kiŝelmec]) (pli longe *Liptókisselmec*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Štiavnička situas laŭ flankovojoj sed ankaŭ la ĉefvojo estas tre proksime. Ružomberok troviĝas je 2 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1505 en hungara formo *"Kysstzewnycza"*. La unuaj loĝantoj estis nobeloj. En 1600 oni komputis tie 4 riĉajn nobeldomojn. En 1784 201 vilaĝanoj loĝis en 26 domoj, en 1828 256 vilaĝanoj loĝis en 37 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Sztiavnicska*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kisselmec 186 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Ružomberok, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Štiavnička 559 homoj, (556 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Familio de 2003

Kategorio:Municipoj en distrikto Ružomberok
Kategorio:Liptov
Béla Sáry

**SÁRY Béla** (sa:ri) estis hungara kuracisto kaj internisto naskita en Koloĵvaro la 24-an de novembro 1915 kaj mortinta en Budapeŝto la 4-a de novembro 1971.

## Biografio
Sáry diplomitiĝis en la Universitato de Kluĵo (1940). Inter 1940–46 li laboris en la kliniko pri internaj malsanoj de universitato de Budapeŝto. Inter 1946–1971 li estis asistanto, adjunkto, docento. Inter 1963–65 li estis gvidanto de kuracgrupo en la universitato de Alĝero. Reveninte li instruis ankaŭ pri la tropikaj malsanoj. Li esploris precipe la mekanismon de hipertonio kaj la kialojn de malsanoj pro tiroido, ĝenerale pro endokrinaj glandoj.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Turík

**Turík,** hungare **Turapatak,** germane **Thurik** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Turík situas fine de sakovojo. Ružomberok troviĝas je 8 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1278 en hungara formo *Turapataka*. En 1784 238 vilaĝanoj loĝis en 29 domoj, en 1828 368 vilaĝanoj loĝis en 37 domoj. Ĝis 1898 la oficiala hungara loknomo estis *Turik*, poste ĝi rericevis la mezepokan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Turapatak 183 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Rózsahegy, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Turík 228 homoj, (226 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Serpa) de 1798, en la 19-a jarcento ligna turo alkonstruiĝis
* klasikisma kastelo el la 18-a jarcento, post jarcento trakonstruita
eta|maldekstra|Lago Turík

Kategorio:Municipoj en distrikto Ružomberok
Kategorio:Liptov
János Sáska

**SÁSKA János** (pro ŝa:ŝka) estis pioniro de la hungara teatra arto naskita en ? en 1770 kaj mortinta en ? ĉirkaŭ 1825.
## Biografio
János Sáska de 1789 estis reformita teologo en Nagyenyed, poste ano de la hungara teatrotrupo de Kolozsvár. En 1798 li ludis kune kun la trupo en Debrecen, poste li alvenis kune Mihály Ernyi Peŝton kaj en 1807 li ludis en la dua hungara trupo. Post ĉeso de la teatrogrupo de Pest li revenis Transilvanion.
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Saska, J.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Bruenig-fervojo

eta|Trajno en Bruenig-Hasliberg; stacio: ''*

[eta|Profilo [Lucerno-Interlaken *Ost* (oriento)]]

La** Bruenig-Fervojo**, (germana skribo: *Brünig*, prononco: Bruenig) pasas la *"Bruenig"*(-n) (aŭ germane *"Brünig"*), aŭ Bruenigpasejon, **Brünigpasejon** kaj estis frua fervoja linio de SBB, hodiaŭ **centra fervojo** (en germana lingvo la hodiaŭa:** Zentralbahn**),

Tra la pasejo pasas la dentorado-fervojlinio de la fervojkompanio centra fervojo (en germana lingvo la hodiaŭa: Zentralbahn), kiu estas konata sub la **tradicia nomo** Brünig-Fervojo. La kompanio estas subentrepreno de SBB, Svisaj Federaciaj Fervojoj, kaj fakte ties ununura dentoradfervojlinio. Sur la pasejkulmino situas la stacidomo . La fervojlinio komenciĝas en Lucerno kaj iras tra Sarno, Meiringen kaj Brienz al Interlaken.

## Eksteraj ligiloj 
* La Brünigpasejo en la Historia Leksikono de Svislando
* [Retejo de la fervojkompanio centra fervojo Zentralbahn(https://eo.wikipedia.org/wiki/Zentralbahn) ankaŭ konata kiel *Brünig''-Fervojo, Bruenig-Fervojo]

Kategorio:Dentorelaj fervojoj
Kategorio:Fervojaj linioj en Svislando
Kategorio:Kantono Lucerno
Antônio Olinto (Paranao)

**Antônio Olinto** estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 7.351 loĝantojn en 2010 .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de Paranao

Kategorio:Municipoj de Paranao
Meĥanika ekvilibro

Fizika sistemo (partiklo, aro da partikloj aŭ rigida korpo) estas en "**meĥanika ekvilibro**" kiam la vektora sumo de ĉiuj eksteraj fortoj kaj tordomomantoj nuliĝas.

Kadre de la neŭtona meĥaniko necesas, ke la sekvaj *kondiĉoj de ekvilibro* estu plenumitaj:

# \sum \vec F_{i} = \vec{0} &nbsp;– *La rezultanto de ĉiuj eksteraj fortoj devas egali al nulo *
# \sum \vec M_{i} = \vec{0} &nbsp;– *La sumo de la momantoj ĉirkaŭ iu punkto devas egali al nulo*

Rigida korpo en meĥanika ekvilibro spertas nek linian nek rotacian akcelon; tamen ĝi povas esti rekte movanta aŭ rotacianta kun konstanta rapido.

Alternativa difino de ekvilibro konstatas, ke rigida korpo estas en "statika ekvilibro", kiam sia potencialo atingas ekstremumon. Tio signifas, ke la unua derivaĵo de la energio iĝas nul kaj ne okazas energiflukso.
eta|280px|Ekvilibro metastabila (1), malstabila (2) kaj stabila (3).
:\frac{\mathrm dE}{\mathrm dx} = 0&nbsp;

La parto de fiziko, kiu okupiĝas pri la statikaj ekvilibroj, estas statiko.

eta|280px|Stabila, labila kaj indiferenta ekvilibro
eta|280px|Ekvilibroj
El la kondiĉoj de ekvilibro sekvas:

: Por rigida korpo ĉiuj statike difinitaj taskoj estas solveblaj helpe de la kondiĉoj de ekvilibro.
: Por kunmetitaj sistemoj necesas, ke la kondiĉoj de ekvilibro estu kontentigitaj por ĉiuj korpoj de la sistemo.

## Stabila, labila kaj indiferenta ekvilibro 
La difino implikanta energion povas esti etendata por doni informojn pri la stabileco de la ekvilibro-stato. Sufiĉas rigardi la duan derivaĵon de la energio. Oni povas distingi tri specojn de ekvilibro laŭ ilia stabileco:
; Stabila ekvilibro
: en la ekvilibra pozicio la dua derivaĵo de la energio estas pozitiva, la potencialo havas minimumon. Post malgranda perturbo la eksteraj fortoj reportas la korpon al ekvilibra pozicio. Se pli ol unu stabila ekvilibro-ŝtato estas ebla por la sistemo, ĉiuj ekvilibroj kies potencialaj energioj estas pli altaj ol la absoluta minimumo, reprezentas metastabilajn statojn.

; Labila aŭ malstabila ekvilibro
: en la ekvilibra pozicio la dua derivaĵo de la energio estas negativa la potencialo havas maksimumon. Post malgranda perturbo la eksteraj fortoj tute forpuŝas la korpon de la ekvilibra pozicio. Por reporti ĝin tien necesas energio.

; Indiferenta ekvilibro
: en la ekvilibra pozicio la dua derivaĵo de la energio estas nul kaj en la ĉirkaŭaĵo la potencialo estas konstanta. Post malgranda perturbo la korpo troviĝas en nova ekvilibra pozicio.

Kategorio:Fiziko
Kategorio:Klasika meĥaniko
Kategorio:Statiko
Buck Clayton

**Buck CLAYTON** (* 12-an de novembro 1911 en Parsons; † 8-an de decembro 1991 en Novjorko; fakte *Wilbur Dorsey Clayton*) estis konata usona ĵaz-trumpetisto de la svingepoko. „Eleganteco kaj entute ĉambromuzika-pentra stilo kun fleksiĝema, kulturita tono“ distingas laŭ Martin Kunzler liajn „melodie pripensitajn rekantaĵojn“. 

## Diskoj 
[eta|dekstra|290px|[Ben Webster, Eddie Barefield, Buck Clayton kaj Benny Morton dum prezentado en Famous Door, Novjorko, proks. oktobron de 1947. Foto de William P. Gottlieb.]]
* ''Bird and Pres - The '46 Concerts Jazz at the Philharmonic* (Verve, 1946)
* *The Classic Swing of Buck Clayton* (OJC, 1946)
* *Buck Special* (Vogue, 1949-53)
* *Songs for Swingers* (Philipps, 1959)
* *Copenhagen Concert* (SteepleChase, 1959)
* *Buck & Buddy* (Prestige/OJC, 1960)
* *Buck Clayton All Stars 1961*(Storyville Records, 1961)
* *Buck Clayton Meets Joe Turner* (Black Lion, 1965)
* *Buck Clayton Jam Session 1975* (Chiaroscuro, 1975)
* *The Buck Clayton Swing Band Live from Greenvich Village* (Nagel-Heyer, 1990)

## Literaturo 
* Ian Carr et al (Hrsg.): *Rough Guide Jazz*, Metzler, Stuttgart 2004. S.127
* Richard Cook & Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz Recordings*, London, Penguin 2006; ISBN 0-141-02327-9 (8. Auflage)
* Martin Kunzler: *Jazz-Lexikon. Bd. 1'', Reinbek, Rowohlt 2002; ISBN 3-499-16512-0

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Vivhistorio ĉe NEA Jazzmasters 
* Clayton-kolekto en Miller Nichols Library de la Universitato de Misurio ĉe Kansasurbo

Kategorio:Usonaj ĵaztrumpetistoj
Kategorio:Aranĝistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Campo Largo

**Campo Largo** [kampo largo] estas municipo kaj grandurbo de la brazila subŝtato Paranao. Ĝi estas antaŭurbo de Curitiba kaj ĝi apartenas al urbaro de Curitiba. La loknomo havas geografian originon: larĝa kampo.

## Bazaj informoj 
eta|dekstra|Campo Largo en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 112.486 enloĝantojn en 2010 
* Supermara alteco: 956 m
* Areo: 1249&nbsp;km²
* Telefonkodo: (+55) 41
* Poŝtkodo: 80000-000 - 82999-999
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 

## Geografio 
eta|maldekstre|Kirko en Campo Largo
eta|maldekstre|Muzeo de Campo Largo
Campo Largo situas sur altebenaĵo en suda parto de la lando. Curitiba troviĝas 29, San-Paŭlo (urbo) 363, Guarulhos 374, Campinas 376, Porto Alegre 537, Nova Iguaçu 686, Campo Grande 760, **Rio-de-Ĵanejro** 699, São Gonçalo 723, Belo Horizonte 840, Goiânia 975, **Braziljo** 1086, Salvador de Bahio 1802, Maceió 2281, Teresina 2374, Recife 2478, São Luís 2611, Natalo (Brazilo) 2664, Belém 2670, Manaus 2724 km.

## Historio 
En tiu ĉi loko la unuaj eŭropanoj estis orserĉantoj en la 16-a jarcento. La sekvaj alvenintoj estis bredistoj de brutoj. Nature alvenis ankaŭ sklavoj en Afriko.

## Ekonomio 
Campo Largo estas plej konata pri produktado de porcelanoj. Aliaj famaj produktaĵoj estas la mineralakvo, faboj kaj maizoj.

## Klimato 
Campo Largo situas en subtropika klimato. La temperaturo en la jaro varias inter 11-21&nbsp;. La varmo kulminas en decembro kun averaĝe 27&nbsp;, malkulminas en julio kun averaĝe 6&nbsp;. Foje okazas frostoj, dum jardeko unufoje neĝas.

## Vidindaĵoj 
* kirkoj
* muzeo
eta|Aerfoto pri Campo Largo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de Paranao
*  mapo, distancoj 

Kategorio:Municipoj de Paranao
Kategorio:Urboj de Brazilo
Apucarana

**Apucarana** estas municipo, diocezo kaj universitata urbego de la brazila subŝtato Paranao. La loknomo signifas en la loka indiana lingvo: "simila al la arbaro mem".

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
eta|dekstra|180px|Blazono de Apucarana
eta|maldekstre|170px|Flago de Apucarana

## Bazaj informoj 
eta|dekstra|Apucarana en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 118,107 (en 2012)
* Supermara alteco: 840 m
* Areo: 548&nbsp;km²
* Telefonkodo: (+55) 43
* Poŝtkodo: 86800
* Horzono: UTC -3 (sen somera horzono)
* 

## Geografio 
eta|maldekstre|Katedralo de Apucarana
eta|maldekstre|Budhisma templo de Apucarana
Apucarana situas sur altebenaĵo en suda parto de la lando. Curitiba troviĝas 307, Campinas 455, Campo Grande 473, San-Paŭlo (urbo) 496, Guarulhos 505, Porto Alegre 722, Goiânia 800, Nova Iguaçu 826, **Rio-de-Ĵanejro** 846, São Gonçalo 869, Belo Horizonte 878, **Braziljo** 941, Salvador de Bahio 1803, Teresina 2254, Maceió 2278, Manaus 2452, São Luís 2465, Recife 2469, Belém 2479, Natalo (Brazilo) 2634 km.

## Historio 
En la regionon - kie situas Apucarana - alvenis enmigrintoj de Portugalio, Ukrainio, Pollando, Germanio kaj precipe de Japanio depost la 1-a mondmilito. En 1938 Apucarana urbiĝis, post 6 jaroj la municipo formiĝis. En la 1980-aj jaroj posteuloj de la japanaj enmigrintoj plantis cent ĉerizujojn. 

## Ekonomio 
En Apucarana oni produktas ĉapojn (80% de produktado en Brazilo) kaj prilaboras ledojn. En la ĉirkaŭaĵo oni kultivas kafojn, sojfabojn, fabojn, maizojn.
eta|Ĉerizujoj floras
eta|Ĉerizujoj floras

## Klimato 
La klimato en Apucarana estas subtropika. La averaĝa temperaturo estas 18&nbsp; (en februaro eĉ 23&nbsp;, en julio nur 15&nbsp;). Jare pluvas po 1803&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter junio-julio pluvas malpli.

## Trafiko 
Apucarana situas laŭ ĉefvojo inter Maringa-Curitiba. La urbego havas ankaŭ flughavenon.

## Vidindaĵoj 
* katedralo
* festivalo de ĉerizofloroj

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de Paranao
*  mapo, distancoj 

Kategorio:Municipoj de Paranao
Kategorio:Urboj de Brazilo
Charles Thompson

**Charles Phillip THOMPSON** (* 12-an de marto 1918 en Springfield, Ohio), plejofte nomata **Sir Charles Thompson**, estas usona ĵaz-pianistoj, orgenisto de bibopo kaj svingo.

## Vivo 
Thompson komencis jam en la aĝo de 10 jaroj ludi pianon profesie. Kiam li aĝis 12 jarojn, Count Basie invitis lin kunludi sur la scenejo, kiam li ludis kiel pianisto kun la bando de Bennie Moten en Colorado Springs je dancevento. Tiam li ankaŭ ricevis sian ŝercnomon „Sir Charles Thompson“ (de Lester Young el la bando), sub kiu li poste plejofte. En la 1940-aj jaroj li ankaŭ komencis ludis bibopon, surdiskigis kun Charlie Parker (ekz. kun Parker kaj Gordon sur la albumo „Takin off“, Apollo, noveldonita je Delmark en 1992), Dexter Gordon, J. C. Heard en propraj bandoj kaj estis en 1944/45 en la bando de Coleman Hawkins kaj Howard McGhee.

Laŭ propraj eldiroj  li travivis la kontraston de bibopo fronte al svingo tiam ĉefe pro la maniero, prezenti ĵazon – se ĝi antaŭe estis ĉefe dancmuziko, poste oni vizitis „ĵazkoncertojn“ aŭ la ĵazklubejojn. Se antaŭe bona ritmo estis grava, Parker kaj Dizzy Gillespie ludis „pli notojn kaj pli“, kion ili tiam nomis bibopo– por li kiel muzikisto tiuj terminoj tamen estis „tre, tre malgravaj“. En sia intervjuo li indikis kiel rektajn influojn pianistojn kiel Count Basie (kiun li nomis sia „mentoro“) ol la saksofonistojn Coleman Hawkins kaj Lester Young. Poste li ludis ofte sole en trinkejoj kaj kun variaj triopoj sub sia nomo.

Thompson aktivis kiel pianisto ankoraŭ en 2004. En 2000 li aperigis la triopo-registraĵojn „Robbins Nest – Live at the Showcase“ kaj en 2001 „I Got Rhythm – Live at the Showcase“ (ambaŭ ĉe Delmark Records) kaj en 1984 la soloalbumon „Portrait of a Piano“. Li loĝas en Kalifornio.

Kiel komponisto li estas verkinto de ĵaza normkanto „Robbins Nest“, kiun interpretis ekz. Illinois Jacquet.

## Eksteraj ligiloj 
* Diskolisto
* Vivhistorio kun intervjuo allaboutjazz.com

## Fontoj 
Kategorio:Usonaj ĵazpianistoj
Dair az-Zaŭr

eta| Placo de 8-a marto
**Dejr Alzoro** (arabe دير الزور, latinliterigo laŭ DMG *Dair az-Zaur*, foje ankaŭ latinliterigata *Deir ez-Zor*, sirie ܕܝܪܐ ܙܥܘܪܬܐ, armene Տէր Զօր, Դեր Զոր, *Ter Zor*) estas urbo de Sirio. Ĝi situas en la oriento de la lando, borde de la rivero Eŭfrato, kaj estas la administra centro de la samnoma gubernio Dair az-Zaŭr. Laŭ la stato de 2009 en la urbo vivis 511 000 loĝantoj, pli ol triono de la suma gubernia loĝantaro.

eta|maldekstra|400px|la urba pendoponto nokte
[eta|maldekstra|200px|Iama memorejo kaj muzeo pri la [armena genocido en la urbo (vidu d:Q4793187)]]

## Vidu ankaŭ 
* Supra Mezopotamio

Kategorio:Urboj de Sirio
Armeau

**Armeau** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 724&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.

__TOC__
## Geografio 
Armeau etendiĝas sur 10.31&#160;km², kaj havis 724&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 70&#160;homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo. 

## Historio 
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Gilbert Lair, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Administrado 
Armeau apartenas al la kantono de Villeneuve-sur-Yonne, kies ĉefurbo estas Villeneuve-sur-Yonne. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Yonne
*Kantono de Villeneuve-l'Archevêque

Kategorio:Komunumoj de Yonne
Les Bordes

**Les Bordes** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

## Francio 
* **Les Bordes (Indre)** estas komunumo en la franca departemento Indre.
* **Les Bordes (Loiret)** estas komunumo en la franca departemento Loiret.
* **Les Bordes (Saône-et-Loire)** estas komunumo en la franca departemento Saône-et-Loire.
* **Les Bordes (Yonne)** estas komunumo en la franca departemento Yonne.

## Svislando 
* **Les Bordes (Bavois)** estas vilaĝo de la komunumo Bavois de la Distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo en Svislando.
Clevelândia

**Clevelândia** estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 17.232 loĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|200px|Blazono
eta|dekstra|400px|En la subŝtato (ruĝe).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de Paranao

Kategorio:Municipoj de Paranao
Bussy-le-Repos

**Bussy-le-Repos** estas la nomo de pluraj artikoloj.

***Bussy-le-Repos** estas komunumo en la franca departemento Marne.
***Bussy-le-Repos** estas komunumo en la franca departemento Yonne.
William Richardson Linton

Pastro **William Richardson LINTON** (naskiĝis la  en Diddington, Huntingdonshire, mortis la  en Ashbourne, Derbyshire), Corpus Christi College, Oksfordo, M.A. (Oksfordo/Kembriĝo kaj Dublino), estis angla botanikisto kaj vikario de la paroĥa preĝejo de Shirley, Derbyshire de la Eklezio de Anglio. Li edziĝis kun Alice Shirley (filino de pastro Walter Waddington Shirley kaj Philippa Frances Emilia Knight Shirley) la , kun kiu li havis filinon, Viola Marion Linton.

Linton verkis ampleksan libron pri la flaŭro de Derbyshire, publikigita en 1903. En 1969 la libro estis ĝisdatigita de A.R. Clapham kaj publikigita de Muzeo kaj artgalerio de Derby.

## Verkoj 
* *Flora of Derbyshire: Flowering Plants, Higher Cryptogams, Mosses and Hepatics, Characeae*. Londono: Bemrose & Sons Ltd., 1903.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Herbario specimenoj kolektitaj de Rev. William Richardson Linton
* Oficiala retejo de Muzeo kaj artgalerio de Derby

Kategorio:Anglaj botanikistoj
Kategorio:Muzeo kaj artgalerio de Derby
Villeneuve-sur-Yonne

**Villeneuve-sur-Yonne** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis &#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2009.

## Geografio 
Villeneuve-sur-Yonne etendiĝas sur 40&#160;km², kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas po 133&#160;homoj laŭ kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

## Historio 
La urbo estis kreita en 1163 per la franca reĝo Ludoviko la 7-a.
Ludoviko la 9-a estis tie 1270.

## Administrado 
Villeneuve-sur-Yonne estas la ĉefurbo de la kantono de Villeneuve-sur-Yonne. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 3 voĉdonojn (0,22 % de voĉoj) en 2004, kaj 1 voĉdonon (0,08 % de voĉoj) en 2009.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Yonne
* Kantono de Villeneuve-l'Archevêque
* Villeneuve-sur-Yonne (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo de Villeneuve-sur-Yonne


Kategorio:Komunumoj de Yonne