open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aino Elmi Tamminen

**Aino Elmi TAMMINEN**, finnino, instr. Nask. 1-a de majo 1884 en Mikkeli, mort. 18-a de oktobro 1955 en Helsinki. Ĉefa intereso: porabstineca laboro inter infanoj. E-isto de 1908. Kursoj por infanoj kaj plenaĝuloj. Prez. de Esperanta Ligo de Finnaj Instruistoj, estrarano de EAF. La komuna hejmo de ŝi kaj Tyyne Leivo, estis gastama renkontejo de en- kaj eksterlandaj s-anoj dum multaj jaroj, kiam kluba vivo en Helsinki ne ekzistis.

Tamminen_Aino_Elmi
Ernst Werner

**Ernst WERNER** (verner) (naskiĝis la 1an de decembro 1902 en Wien XI (Simmering) kaj mortis la 30an de novembro 1974) estis aŭstro-germana ŝtata oficisto en Vieno. Li studis multajn stenografiajn sistemojn kaj mem verkis (sed ne publikigis) Esperanto-stenografion. Li estis aktiva Esperantisto de 1925 kaj estrarano de AEA. En la lastaj jaroj li gvidis kun Pfeffer Esperanto-seminarion en Viena Esperanto-Unio.

Kategorio:Esperantistoj
Tatterley

***Tatterley***  estas romano anglalingve verkita  de Tom Gallon, esperatigita fare de Andrew Wilson. Tiu ĉi 198-paĝa traduko aperis en Londono en la jaro 1912 ĉe Brita Esperanto-Asocio (British Esperanto Association). 

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj Ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/T en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Anglalingvaj romanoj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Ignaco Teichfeld

**Ignaco TEICHFELD** - , laŭ EdE , propra nomo germane *Ignatz*, pole *Ignacy*, , nask. en 1874 - estis origine german- kaj jidlingva juda pola inĝeniero kaj Esperanto-pioniro. 

Teichfeld estis fervora propagandisto kaj multjara delegito de UEA. Li verkis lernolibrojn en pola, germana, franca kaj angla lingvoj, kaj manĝoliston de 174 kapvortoj sub la titolo „Bonan Apetiton“ (1911), kiu estas rigardata kiel la unua kuirarta terminaro de Esperanto.

Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1874
Esperanta Teknika Medicina Vortaro

***Esperanta Teknika Medicina Vortaro***. Verkis Maurice Briquet. Bruselo: Internacia Medicina Revuo, 1932, [2], 359&nbsp;p. 16x11&nbsp;cm (presejo Imprimerie Médicale et Scientifique, Bruxelles) 

Ĝi enhavas 3675 radikojn kun difinoj en Esperanto, kun derivaĵoj kaj kelkaj tradukoj en la lingvoj latina, angla, franca, germana, itala kaj hispana. De 1926 Briquet regule publikigis la terminojn en Internacia Medicina Revuo, tiel ke diskuto pri ili inter medicinaj fakuloj eblis, antaŭ ili estis kunigitaj libroforme. 

Ĝia terminara materialo poste eniris en la modernan terminaron "Esperanta Medicina Vortaro" de Josef Hradil (precipa kompilinto), 1979.
## Recenzo
## Eksteraj ligiloj 
* Listo de medicinaj terminaroj  en Ockey, Edward; Sutton, Geoffrey. Bibliografio de Vortaroj kaj Terminaroj en Esperanto 1887-2002. Rotterdam: Universala Esperanto-Asocio 2003.
* Hradil, Josef (kompilinto). Esperanta Medicina Vortaro. Praha (Prago) 1979.
* *Enciklopedio de Esperanto*/T en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
*Katalogo de Libraro Ludovika

Kategorio:Esperanto-vortaroj 
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Libraro Ludovika
Takakusu Zyunziro

**TAKAKUSU Zyunziro** 高楠順次郎 (ĵunĵiroo),  (naskiĝis la  en Hiroŝima (gubernio); mortis la ), kiu ofte publikigis per la nomo "**J. Takakusu**", estis japana scienculo pri budhismo (budhologo), emerita profesoro de la Imperia Universitato en Tokio, membro de la Imperia Akademio kaj aŭtoritatulo de la sanskrita lingvo.

Takakusu estis ĉefkompilanto de aŭtentika teksto de ĉinlingva tripitako. Li estis unu el la fondomembroj de Japana Esperantista Asocio en 1906 kaj unu el la ĉefredaktoroj de ties organa Japana Esperantisto. Li ankaŭ estis unu el la direktoroj de Japana Esperanto-Instituto de 1919. 

Kategorio:Japanaj esperantistoj
Jakob Telling

**Jakob TELLING** (naskiĝis la 25-an de novembro 1896 en Oldehove (Groningo); mortis la 14-an de aŭgusto 1975 en Rotterdam) estis nederlanda esperantisto, poŝtoficisto.

Li esperantistiĝis post la unua mondmilito. En Groningen li kunfondis Esperanto-grupon, poste en 1929 transloĝigis al Rotterdam. De 1931 li estis ĉefdelegito de UEA. Kursoj, artikoloj, laboro por ILEPTO, organizo de karavanoj kaj vojaĝoj. Li prezidis lokan Esperanto-grupon de poŝtistoj.

TELLING, Jakob
Takeuĉi Tookiĉi

**TAKEUĈI Tookiĉi**, nask. 17 dec 1895 en Yamanaka, Isikawa-ken, estis japana pentristo kaj Esperantisto de 1915. 

Liaj du klopodoj estis enkonduko de Esperanto en elementajn lernejojn (verko: Provo de la Unua Legolibro, 1932) kaj realiĝo de budaismaj verkoj en Esperanto (verko: „Budao“, 1933; „Budaisma Fakvortareto“, „Notoj pri sonoj kaj Literoj de Sanskrito“, 1934). - (Kaw)
## Verkoj
***Budaisma Fakvortareto laŭ la vortaro de Palilingvo.** Eld. la aŭtoro, Iŝikaŭa, 1934. 

## Traduko
*Laksmi Narasu. **Budao**. 

Kategorio:Japanaj esperantistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1895
Vitold Konstantinoviĉ Tenisov

**Vitold Konstantinoviĉ TENISOV**, ruso, eksoficiro. Naskiĝis en 1872, mortis en la 25-a de novembro 1922. Esperanton ellernis en 1893 en Niĵnij kaj altiris multajn oficirojn al Esperanto. En multaj urboj agis por Esperanto. Siajn lastajn jarojn li pasigis en malriĉeco en Barnaul (Siberio), kie fondis Esperanto-Grupon kaj eldonis manskribatan rondirantan gazeton „Fajrerĉeno“.

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Jaan Tenisson

**Jaan TÕNISSON** (Jaan TENISSON), estono, antaŭe tajloro, nun kampulo. Nask. 30 sept. 1864 en Viljandimaa. Kiel paŝtista knabo lernis volapükon. E-isto de 1891. Unu el la unuaj E-pioniroj en Estonujo. Iniciatis la movadon en Narva, kaj en la tuta lando. Eldonis je propra kosto E-aĵojn kaj propilojn, subtenis la eldonadon de lernolibroj. Fondis en Narva la unuan E-librovendejon, presejon kaj bibliotekon. Korespondis kun Z. Dum la estona-rusa milito en 1919 brulego detruis lian tutan havaĵon, la E presejon ktp. tiam li transloĝiĝis al kamparo, malaktiviĝis, perdante pro la katastrofo siajn energion kaj bonhumoron.
Kategorio:Estonaj esperantistoj
Josep M. Terricabras

D-ro **Josep M. TERRICABRAS** [terikabras] (naskiĝis la  en Vic; mortis la  en Vic) estis kataluna esperantisto kaj kuracisto. 

Li estis esperantisto de 1907, prezidanto de la loka Esperanto-grupo, membro de la komitato por gastigo de tielnomataj aŭstro-infanoj post la unua mondmilito. Li verkis propagandajn artikolojn.

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Teorio de Esperanto

***Teorio de Esperanto*** estas "helpilo por superaj Esperanto-kursoj" verkita de Vladimir Varankin kaj eldonita en 1929 de Sovetrespublikara Esperantista Unio. La verko estis reeldonata en 1977 en Sarbrukeno fare de Artur E. Iltis.

La libreto konstituas enkondukon en la teorion de la Internacia Lingvo. Ĝi prezentas genealogian klasifikon de la lingvoj, fonetikon, morfologion, sintakson  de Esperanto kaj etimologion de la Esperanta radikaro.

## Recenzoj
## Kritikoj
## Eksteraj ligiloj
* *Enciklopedio de Esperanto*/T en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Gramatiko de Esperanto
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1977
Kategorio:Eldonaĵoj de Artur E. Iltis
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
The Esperantist

***The Esperantist*** (angle por *La esperantisto*) estis Esperanto-gazeto en Anglio. Harold Bolingbroke Mudie eldonis la unuan numeron en novembro 1903. La antaŭparolo estis skribita de la fama publicisto William Thomas Stead. Inter la tiutempaj Esperantaj gazetoj *The Esperantist* okupis altan lokon, enhavante bonajn lingvajn artikolojn (ofte iom danĝerajn) kaj multajn originalaĵojn de konataj Esperantistoj.

* Vol. I. n-roj 1-14, Nov. 1903-dec. 1904 - 14xIV + 224 p.
* Vol. II: n-roj 15-26, jan: dec. 1905 - 12xIV + 192 p.
Pro la bono de la Esperanta movado en Anglio Mudie faris la oferon, enkorpigi *The Esperantist* en *The British Esperantist* en januaro 1906.

## Eksteraj ligiloj 
* Skanaĵo de ĉiuj numeroj
* Enkomputiligitaj numeroj 

Kategorio:Esperanto-gazetoj
The Esperanto-Monthly

**The Esperanto Monthly** estis revuo de Esperanto-Asocio de Britio. Ĝin redaktis en la unua jarkolekto de 1913 William Walter Mann, kaj ekde januaro 1914 William Main Page. La revuo enhavis precipe kursojn kaj materialon por instruistoj (lingvostudoj, rakontoj kaj poeziaĵoj).

* Vol. I. 1913, IV+192 p.
* Vol. II. 1914, IV- --188 p.
* Vol. III. 1915, 188 p.
* Vol. IV. 1916, IIXIV- -128 p.
* Vol. V. 1917-l3xIV+1 p.
* Vol. VI. 1918-13xIV+140 p.
* Vol. VII. 1919-l3xIV- 136 p.&nbsp;24x15.

En januaro 1920 ĝi estis enkorpigita en la revuon *La Brita Esperantisto*. En la Enciklopedio de Esperanto de 1934 la tiam jam historian projekton prezentetis Paul Tarnow.

## Notoj kaj referencoj 

Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Edukado de Esperanto
Lucien Jacques Thevenin

**Lucien Jacques THEVENIN** (15-a de aprilo 1891 en Nervieux, Loire – 1962) estis franca esperantisto kaj fakestro por internacia komerco. Esperantisto de 1907, aliĝis al EG en St. Etienne en 1910, kaj poste ĝia vicprezidanto Du jarojn sekr. de Rodana EF. Trad. prozon kaj versojn el la franca literaturo, el kiuj aperis en L'Eclaireur du Soir (Nice), La Tribune E-iste, La Ligilo, Pola E-isto.

Li estas konata kiel tradukisto kaj poeto de originalaj poezioj.
## Fabloj de Jean de La Fontaine
Cikado kaj Formiko

Korvo kaj Vulpo

Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Esperantlingvaj poetoj
Alexander Taussig

**Alexander TAUSSIG** (taŭsig), aŭstriano, farmacia magistro. Naskiĝis en la 24-a de aŭgusto 1865 en Temesvár (Hungare; nun Timiŝoara en Rumanio). Estis kasisto, delegito poste honora ano de Unuiĝo-Wien. Vicprezidento de Laborkomitato de Vienaj Esperanto-Societoj,  vicprezidento de Viena Esperanto-Unio. Tradukaĵoj kaj originalaj artikoloj aperis en  „Aŭstria Esperantisto (revuo)“, Heroldo de Esperanto kaj ,Esperanto (revuo)‘.

## Referencoj 
Kategorio:Aŭstraj esperantistoj
Thieme et Cie

**Thieme et Cie** - do en plena Esperanto "Thieme kaj kompanio" - estis presejo-eldonejo en Nederlando, kun sidejo en Zutphen, en provinco Gelderland. La eldonejo en la 1930-aj jaroj eldonis preskaŭ ĉiujn verkojn de H. J. Bulthuis, la tradukon de Odiseo (Manders), ankaŭ tragediojn kiel *Gysbreght van Aemstel* kaj vortarojn, gramatikojn kaj laste nederlandlingve la verkon de E. Aisberg: Fine mi komprenas la radion. La de ĝi eldonitaj libroj estas ĉiuj ampleksaj, belaj kaj tial ĝi atingis famon, malgraŭ ke la tuta eldonita verkaro, en Esperanto, laŭ la indiko de la Enciklopedio de Esperanto de 1934 ne atingis dekon. La vendovaloro de tiuj libroj en la 1930-aj jaroj estis ĉ. 60 svisaj frankoj (kalkulante unu ekzemplerojn de ĉiu eldonita verkaĵo).

Kategorio:Esperanto-eldonejoj
Karin Thilander

**Karin THILANDER** (naskiĝis kiel **Karin HÖJER** la 4-an de septembro 1866 en Stokholmo, mortis la 13-an de oktobro 1927 en la komunumo kaj luterana paroĥo *Danderyd* apud Stokholmo) estis sveda esperantistino, orgenistino kaj muzikinstruisto. Ŝi blindiĝis en la unuaj jaroj de sia vivo. Jam post 1900 ŝi vigle partoprenis la Esperanto-propagandon inter blinduloj. Ŝia bofrato, ĉefpastro en suda Svedio, venis por edzinigi ŝin je la 16-a de junio 1919 al Harald Thilander, kiun ŝi tiam jam dum preskaŭ du jardekoj helpis en lia Esperanto-laboro.

Kategorio:Svedaj esperantistoj
Pál Tholt

**THOLT Pál** [tolt] (mortis antaŭ 1933) estis hungara esperantisto kaj profesoro en Versec. Li apartenis al la unuaj Esperanto-pioniroj en Hungario. En 1904 li fondis grupon en Versec. Li verkis propagandan broŝuron en 1905, artikolojn en Esperanto kaj tradukaĵojn.

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Hilda Thisell

**Hilda** Karolina Fredrika **THISELL,** naskiĝinta **CEDERBLAD** (naskiĝis la  en paroĥo *Överselö*, hodiaŭ parto de komunumo Strängnäs, en Sudermanio; mortis la  en paroĥo Kungsholm en Stokholmo), estis sveda esperantisto.

Ŝi lernis Esperanton jam antaŭ 1898, kaj multe kaj bone verkis traduke kaj originale dum la unua periodo de Esperanto. Ŝiaj artikoloj troviĝas en ''Lingvo Internacia, L'Espérantiste'' kaj aliaj gazetoj.

Interalie ŝi estis inter la aktoraro de la teatraĵo Edziĝo kontraŭvola de Molière, kiu havis esperantlingvan premieron en la Unua Universala Kongreso de Esperanto de 1905. Tiam ŝi ankoraŭ citiĝis je la fraŭlina nomo Cederblad, do tiam ankoraŭ ne estis edziĝinta.

## Fontoj
* 

Kategorio:Svedaj esperantistoj
Herbert Moy Thomas

**Herbert Moy THOMAS**, kiu sin mem pro la tri inicialoj HMT nomis "Hometo", estis angla inĝeniero kaj esperantisto, kiu naskiĝis la 31-an de decembro 1863 en Brixton, Londono. Lia precipa distraĵo estis muziko: Li fariĝis esperantisto en 1908 kaj ĉefdelegito de UEA por Anglujo de 1928, verkis kaj komponis multajn Esperantajn kantojn, el kiuj „La Kongres-Amatino“ verŝajne estas la plej bone konata. Kiel kantulo sin akompananta per gitaro li estis tre konata inter londonaj kaj alilandaj rondoj. Li mortis en 1950 .

## Referencoj 
Kategorio:Anglaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj 
Kategorio:Anglaj inĝenieroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1863
Kategorio:Mortintoj en 1950
H. Th. Thomsen

**H. Th. THOMSEN** estis dana tipografisto kaj Esperantisto de 1905. Dum multaj jaroj li estis la ĉefa gvidanto de la Esperanta vivo en Oslo. Li fondis la unuan Esperanto-klubon en Oslo la 8-an de februaro 1906. Pro ekestinta disputo inter la anoj de la gazeta komitato je propra risko redaktis kaj eldonigis la unuan numeron (1-a de januaro 1909) de „N E-Gazeto“ Norsk E-blad. Kunfondinto de Norvega Esperantista Ligo 1911. Disponigis por la Esperanto-klubo propran ĉambron en sia hejmo. Aranĝis grandan Esperanto-ekspozicion en 1909. Verkis artikolojn, poemojn lernolibrojn, unu el ili aperis en 10.000 ekzempleroj.

## Tradukoj
*Al ĉiu ŝajnas siaj propraj idoj plej belaj de P. Chr. Asbjørnsen.
*Satano en la nukso de P. Chr. Asbjørnsen.

Thomsen, H. Th.
Varma Elisabet Thilander

**Varma Elisabet THILANDER** nask. je la nomo *Varma Elisabet Järvenpää* la 1-an de majo 1899 en la vilaĝeto Illo, tiam en komunumo Tyrvää (intertempe ekde 2009 parto de komunumo Sastamala, provinco Pirkanmaa), Finnlando, estis finna esperantistino, masaĝistino kaj manlaboristino. Post blindiĝo ŝi poste rericevis ioman vidpovon. Ŝi verkis originalajn Esperanto-poemojn kaj tradukaĵojn kaj estis premiita de la Floraj Ludoj. Fraŭlino Järvenpää enmigris al reĝlando Svedio por lerni blindulpresejan laboron kaj edziniĝis en 1928 je Harald Thilander, transprenante la familian nomon de li. En la brajla presejo de la edzo, kiu fakte ekde la geedziĝo estis komuna entrepreno, ŝi laboris ĝis la 1970-aj jaroj. En UK 1937 en Varsovio ŝi recitis versojn ĉe la tombo de Zamenhof.

Birger Viggen informis en artikolo de 1989 en la blindula gazeto Esperanta Ligilo, ke post la morto de la edzo en 1958 Varma daŭrigis lian verkon, kiu intertempe fariĝis ankaŭ ŝia vivoverko. Ĝis la mezo de la 1970-aj jaroj ŝi daŭre sidis, fine tute sola ĉe sia maŝino. En 1978 ŝi vendis la grandan domon kaj translokiĝis al duĉambra loĝejo. Tie ŝi loĝis nur dum du monatoj, kiam apopleksio subite transformis ŝiajn lastajn sep jarojn. Ŝi tamen konservis sian plenan konscion ĝis la fino.

Ŝi mortis la .

## Verkoj 
* *Ĉe la lulilo* (drameto, 1934)

## Referencoj 
Kategorio:Finnaj esperantistoj
Kategorio:Svedaj esperantistoj
Kategorio:Esperantistaj blinduloj
Zsigmond Tieder

**TIEDER Zsigmond** (ti'der ĵigmond **TIBORC Zsigmond** 1887-1979), hungaro, ĵurnalisto, kunlaboranto de la laboristaj gazetoj „Népszava“ ktp., tiu de multaj enciklopedioj kaj aliaj sciencaj verkoj. Naskiĝis 1877 en Budapest. Li estis prezidanto de HESL dum 1927-1930. Verkis broŝuron, multajn artikolojn pri Esperanto por laboristaj gazetoj; redaktis „Antaŭen“, faris kelkdek paroladojn en la sindikatoj. 

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
József Tihanyi

**TIHANYI József** [tihanji] (mortinta dum la dua mondmilito) estis hungara esperantisto kaj kolonelo. Li estis esperantisto de 1905 (rigardinte Esperanto-lernolibron en montrofenestro). Li gvidis kursojn por oficiroj en Kaposvar de 1911 ĝis 1913. Li estis prezidanto de Budapesta grupo de HES en 1929 kaj 1930. (laŭ *Hungara Heroldo* 1933, n-ro 3.)

## Fontoj 
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Giorgi Ciklauri

**Tiflisano**, ankaŭ **Ciklari,** estis pseŭdonimoj de la kartvela poeto, vojaĝanto, esperantisto kaj  **Giorgi Ciklauri** (ankaŭ prononciita *Ciskarauli*). Li naskiĝis en Gudamaqari en Orienta Kartvelio. Li mortis ĉirkaŭ 1914.

Ciklauri kunlaboris ankaŭ al *La Revuo.* Laŭ mencio en EdE kiel Ciklari, li restadis iafoje en Hungario, ŝajne en 1912, samjare de Edmond Privat.

## Verkoj 
* *Kavaliro en Tigra Felo* (buŝa trad.)
* *Tra la Mondo per Esperanto* (verkaĵoj, 1909-11)
* *Poemaro* (poemaro, 1911)

## Referencoj 
* 
* 

Kategorio:Kartvelaj esperantistoj
Kategorio:Kartvelaj poetoj
Kategorio:Vojaĝantoj
Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Naskiĝintoj en la 19-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en 1910-1919
Toki Zenmaro

**TOKI Zenmaro** (naskiĝis la 8-an de junio 1885 en Tôkyô-si, mortis la 15-an de aprilo 1980 en Meguro, Japanio) estis japana esperantisto, literatursciencisto, lirikisto kaj ĵurnalisto en *Tokyô Asahi*.

Inter liaj verkoj troviĝas japanlingva biografio de Zamenhof (1929). Li estis eksmembro de la japana nacia Unesko-Komisiono.

## Eksteraj ligiloj 
* *Verdstela Pilgrimo*, raporto de Toki Zenmaro pri vizito en Bjalistoko kaj Varsovio dum UK 1927

## Referencoj 
Kategorio:Japanaj verkistoj
Kategorio:Japanaj esperantistoj
Kategorio:Japanaj ĵurnalistoj
Elek Tolnai

**TOLNAI Elek** (naskiĝis la 25-an de januaro 1893 en Budapeŝto) estis hungara esperantisto.

Profesie li estis reprezentanto de petrolfabriko. Li esperantistiĝis en 1914. Li gvidis Esperanto-kursojn, ankaŭ por blinduloj. De 1915 ĝis 1931 li estis kasisto de HES. Li kunorganizis la Universalan Kongreson 1929 en Budapeŝto. En lia parencaro estis 9 esperantistoj, inter ili lia edzino Boris Rona kaj lia filino Agi, kiu jam 13-jara ofte deklamis aŭ kantis dum Esperantaj literaturaj vesperoj. (laŭ *Hungara Heroldo,* 1930, n-ro 5.)

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
János Tomán

**TOMÁN János** (naskiĝis la 29-a de aŭgusto 1900 en Arad) estis hungara esperantisto kaj arĥitekto.

Li esperantistiĝis en la jaro 1920, kaj poste aktivemiĝis per instruado, organizado kaj propagando. En 1927-1928 li iĝis prezidanto de la Hungara Esperantista Societo Laborista (HESL).

Li kompilis dulingvajn vortarojn de Esperanto al la hungara kaj inverse, kaj ankaŭ verkis gramatikojn.

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Pál Tolnai

**TOLNAI Pál** (naskiĝis la  en Törökbálint; mortis en 1971) estis hungara esperantisto kaj komercisto.

Tolnai Pál vivis dum kvin jaroj kiel militkaptito en Siberio. Li estis esperantisto de 1926. Li agadis kiel ĉefsekretario de la UK en Budapeŝto kaj de HES en 1928-29. Li estis prezidanto de la budapeŝta grupo de HES kaj komitatano de UEA. Li gvidis kursojn, ankaŭ por blinduloj. Lia edzino Göndör Rózsi [roĵi] estis aktiva esperantistino, kiu gvidis kursojn kaj tradukis novelojn. (Laŭ „Hungara Heroldo“, 1930, n-ro 5.)

TOLNAI, Pál

TOLNAI, Pál
TOLNAI, Pál
Tooguu Tojosato

**TOOGUU Tojosato** (naskiĝis la  en Tôkyo-si, mortis la   en Odaŭara estis japana esperantisto kaj kuracisto.

Li multe tradukis novelojn:
* *Deklaracio* de Takeo Arishima, 1924
* Literatureseo: *Senbedaŭre amo rabas* de Takeo Arishima, 1931
* *E kurso por kuracisto*, 1927

## Referencoj 
Kategorio:Japanaj esperantistoj
Thorsten Torbjär

'''*Thorsten* Pontus Valfrid TORBJÄR'* (torŝten turbjer), 1893–1951, estis sveda instruisto kaj esperantisto en Gotenburgo.

Esperantisto de 1929, li estis prezidanto de Sveda Instruista Esperanto-Federacio de 1932, kaj reprezentanto en Svedio por *Internacia Pedagogia Revuo.'' Li ankaŭ estis kunlaboranto de Sveda-Esperanto Gazetara Informo-Servo. Laŭ EdE, li lerte organizis Esperanto-kursojn.

Torbjär estis edzigita al Karin, naskiĝita Lindstedt (1892–1984). Li naskiĝis en Marstrand en Bohuslän la , kiel filo de Emelie, naskiĝita Karlsdotter, kaj la ŝipisto Pontus Svensson. Li mortis en Gotenburgo la .

## Fontoj
* http://privat.bahnhof.se/wb193712/9=nian=10-1/index.htm?/wb193712/9%3Dnian%3D10-1/000/000/218.htm 
* http://libris.kb.se/hitlist?q=zper:%22%5ETorbj%C3%A4r%20Thorsten%5E%22&p=1&m=10&d=libris&f=browse

TORBJÄR, Thorsten
Péter Török

**TÖRÖK Péter** (naskiĝis la 23-an de januaro 1857 en Hajdúböszörmény, mortis la 28-an de novembro 1929 en Debrecen) estis hungara gimnazia instruisto kaj Esperanto-aktivulo.

Török havis diversflankajn interesojn, krom Esperanto li okupiĝis pri mineralogio, botaniko kaj entomologio. Esperantisto de 1907, li estis delegito de UEA en Debrecen (1911-1916), kursgvidanto, aŭtoro de lernolibro (1909), Esperanta-hungara vortaro (1910) sintakso (1912 - internacie premiita) kaj eminenta resumo de la sciindaĵoj pri la kalendaroj (Porĉiama kalendaro, 1910). Li tradukis la Esperantan parton de la priskribo pri la regiono Hortobágy, kiu jam frue estis celo de internacia turismo (Nagyhortobágy, 1910). Li restis aktiva ankaŭ post sia emeritiĝo (1913): komitatano (1920-1928) de Hungarlanda Esperanto-Societo kaj membro (1922-1929) de la Lingva Komitato. En manuskripto en 1933 ekzistis ankoraŭ kelkaj gravaj verkoj liaj.  El liaj verkoj estas konataj „Esperanta sintakso“ kaj „Porĉiama kalendaro“.
## Esperantigo
Interese, kiel li fariĝis esperantisto. Iutage studento lin demandis, ĉu valoras lerni Esperanton. Prof. Török respondis, ke li povos tion diri nur kiam li scios, kio estas Esperanto. Tuj li aĉetis lernolibron, kiun li trastudis ĝis la alia tago. De tiam li estis fervora pioniro por Esperanto.

## Verkoj 
* **1910**: Teljes eszperantó-magyar szótár. Debreczen: Kókai Lajos, 1909 [1910]. VII, 288 p.
* **1912**: Normala sintakso de la internacia helpa lingvo Esperanto Debreczen: Kókai Lajos, 1912

## Literaturo 
* **1929**: „Hungara Heroldo“ 1929. B. n-ro 6.)
## Referencoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Akademio de Esperanto
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Umberto Toschi

**Umberto TOSCHI** [toski] (naskita la 10-an de junio 1897 en Dozza; mortinta en 1966 en Bolonjo) estis itala doktoriĝinta profesoro de ekonomia geografio, instruisto en komerca lernejo de Bologna, rektoro de la Universitato de Bari (1940–1944) kaj sekretario de Itala Esperanto-Federacio (IEF) de 1923 ĝis 1925.

Toschi estis esperantisto de 1912 kaj baldaŭ ekaktivis kiel motoro de "Associazione Esperantista Italiana fra gli studenti" (Itala Esperanto-Asocio por Studentoj) en 1913. En 1915 li gajnis premion en la 5-aj Floraj Ludoj de Barcelono. Li estis sekretario de la 7-a Itala Esperanto-kongreso en oktobro 1920 en Bolonjo kaj en 1923 sekretario de la Internacia Konferenco por Komuna Lingvo en Komerco kaj Turismo, okazinta en Venecio en 1924.

Li kontribuis al la organo de IEF, nomita "L'Esperanto", kaj en Esperanto i.a. verkis "La geografia koncepto de regiono" (San Vito al Tagliamento 1923).

## Literaturo 
* Migliorini, Elio: Nekrologo. En: ''L'Esperanto* 1966, p.&nbsp;166.
* Vlora, A. K.: *L'opera geografica de Umberto Toschi.* (La geografia verkaro de Umberto Toschi.) Napoli: La Buona Stampa, 1967. 
* Migliorini, Elio: *Pionieri dell’Esperanto in Italia.* Roma 1982 *(itale).''

## Eksteraj ligiloj 
*Libroj de kaj pri Umberto Toschi en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo

Kategorio:Italaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1897
Kategorio:Mortintoj en 1966
Tra la Esperanta Literaturo

***Tra la Esperanta Literaturo*** estas antologio kompilita de Luigi Giambene. La 113-paĝa libro eldoniĝis en la jaro 1907 en Romo ĉe "Editrice Romana". En 1908 aperis dua eldono en Parizo, ĉe "Librairie de l' Esperanto" .

## Recenzoj
## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* *Enciklopedio de Esperanto*/T en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Esperanto-antologioj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita itallingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1908
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Vince Tóth

**TÓTH Vince** [tot] (naskiĝis la  en Sümeg) estis hungara esperantisto, doktoro de la juro kaj polickapitano. Li estis ekspertizisto i. a. pri Esperantaj aferoj en la politika sekcio de Budapeŝta Ĉefkapitanejo, polickapitano en la urbo Ungvár (1939-1944) kaj policisto ankaŭ post la dua mondmilito.

Li estis esperantisto ekde 1910. Liaj tradukoj aperis en Esperanto-revuoj kaj en la polica fakrevuo Magyar Rendőr. Dum kelkaj jaroj li laboris por Esperanto ĉe la hungara polico, eĉ organizis kurson al policistoj. Li gvidis la HEI, aranĝis la administracion de *Literatura Mondo* en 1924-26, kunlaboris por la aperigo de ''La Tragedio de l' Homo* (Imre Madách) kaj tradukis la *Kriminologion'' de Rusztem Vámbéry 1928. Lia Vortaro de oficialaj radikvortoj de Esperanto aperis en kvar eldonoj (1923-1937). Por apogi la eldon-agadon en la dudekaj jaroj li organizis Hungaran Esperanto-Instituton kaj financis la unuan periodon de Literatura Mondo. 

Distingita per Jubilea Stelo (arĝenta) de Varsovia Jubilea Kongreso, pro Pionira Agado (1937). Li estis de Hungarlanda Esperanto-Societo sekretario 1923-1924; de Hungara Katolika Esperanto-Societo oficestro 1938-1940 kaj prokuroro 1941-1942; de Hungara Esperanto-Federacio komitatano 1938-1939 kaj direkciano 1939-1942; de IEL fakdelegito pri polico en Budapeŝto 1937-1939, 1946 kaj delegito en Ungvár 1940-1941; de UEA fakdelegito pri polico kaj filatelio en Budapeŝto 1947-1951, 1956-1977.

TÓTH, Vince
TÓTH, Vince
Kategorio:Hungaraj prokuroroj
Tra La Mondo (periodaĵo)

eta|300ra|dekstra|Kovrilo de la unua numero (julio 1905)
:*Por aliaj aferoj kun la sama nomo, bonvole vidu la apartagilpaĝon* Tra la Mondo.

***Tra la Mondo***, "Tutmonda Ilustrita Revuo Esperantista" (1905-1908), estis periodaĵo kun "aktualaj, ĝeneralinteresaj, artaj, sportaj, modaj, sciencaj, edukadaj, junulaj ktp. artikoloj, demonstritaj per multaj bonaj bildoj". La redaktoro estis Auguste Capé-Montrosier, la presejo A. J. Witteryck.

De julio 1905 ĝis decembro 1908 en Meudon aperis 4 volumoj kun 196, 212, 192 kaj 96 paĝoj kaj multaj kovrilpaĝoj kaj pli ol 90 bildoj, 29x22 cm. La januara numero de 1908 ekzemple enhavis fruan (partan) tradukon de *La Metamorfozo* de Franz Kafka, faritan de P. Oreŝkof. Bibliografio de Internacia Lingvo (BIL, 1929) ne mencias la ĉefkunlaboranton, fraŭlino Oxenford. 

La eldonistoj –  – ĉesigis la eldonon de tiu ĝis tiam plej bela esperanta gazeto pro "pripensita kaj intencita kontraŭtenado" de la esperantistoj kaj la esperantaj gazetoj.

## Vidu ankaŭ 
* Frua Esperanto-gazetaro
* Tra la Mondo (legolibro)

## Eksteraj ligiloj 
* *Tra la Mondo* en *Enciklopedio de Esperanto*
* Jarkolektoj ciferecigitaj (PDF-dosieroj) de "Tra La Mondo" en la Esperanto-Fondaĵo Cesar Vanbiervliet en Kortrijk
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Esperanto-gazetoj)
Tra sovaĝa Kamĉatko

***Tra sovaĝa Kamĉatko*** estas verkaĵo de Sten Bergman (1895-1975).

## En Esperanto aperis 
La verkon esperantigis el la sveda  Birger Gerdman. La tradukaĵo estas publikigita en 1932 kaj ĝi ampleksas 276 paĝojn kaj aperis kun 2 kartoj kaj pli ol 90 bildoj. Ĝi estas reeldonita kiel e-libro de "Inko" en 2001. 

### Recenzoj 
eta

Dosiero:1932 La Servaro UEA 98.jpeg|Kovrilo de *La Servaro 1932*, Universala Esperanto-Asocio, malantaŭe

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/T en sia originala formo en la Interreto
* e-libro de "Inko"  (2001).
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Vojaĝlibroj
Kategorio:Verkoj el la svedlingva literaturo
Kategorio:Verkoj el la esperantigita svedlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1932
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Tri angloj alilande

***Tri Angloj Alilande***  estas romaneto, originale en Esperanto verkita de John Merchant. Ĝi origine eldoniĝis en 1912, fare de Brita Esperantista Asocio, kaj publikiĝis en tri pliaj eldonoj, en 1922, 1931 kaj 1936. Formato de la libroj estis 96 paĝoj en la unua eldono de 1912, 64 paĝoj en la dua eldono de 1922 kaj same en la tria eldono de 1931 kaj la kvara eldono de 1936.

## Recenzoj
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/T en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Transskribita teksto de *Tri Angloj Alilande* (Faded Page)
* plena teksto de la recenzo de 1922 en revuo *Esperanto*
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 

Kategorio:Triopoj
Kategorio:Fikciaj britoj
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Radoslav Kuzmanoff Triĉkoff

**Radoslav Kuzmanoff TRIĈKOFF** (naskiĝis en 1899; mortis la 31-an de majo 1991 en Vraca) estis bulgara esperantisto de pli ol 75 jaroj.

La fervora esperantisto loĝis en Vratza. Li fondis la lokan Esperanto-societon "Sukceso". Dum multaj jaroj li estis delegito kaj peranto de UEA en Bulgario antaŭ la dua mondmilito.

Triczkoff, Radoslav Kuzmanoff
Tridek jarojn en la Ora Nordo

***Tridek jarojn en la Ora Nordo***  estas libro verkita laŭ la rakontado de Jan Welzl, ĉeĥo, kiu pasigis 30 jarojn en la arkta regiono, akiris konsiderindan havaĵon kaj fariĝis eskimestro. La 314-paĝa dokumento estas tradukita el la ĉeĥa kaj eldonita de Moraviaj Esperanto-Pioniroj el Olomouc en la jaro 1931.

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing* 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Verkoj el la esperantigita ĉeĥlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Trans la Fabeloceano

***Trans la Fabeloceano***  estas novelo  originale esperantlingve verkita de Ferenc Szilágyi en 1931 kaj eldonita de Literatura Mondo en Budapeŝto. La dua eldonaĵo aperis en 1972 ĉe Dansk Esperanto-Forlag en Aabyhøj.

## Recenzoj
## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/T en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1972
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Eldonaĵoj de Dansk Esperanto-Forlag
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Tra la Mondo (legolibro)

:*Por aliaj aferoj kun la sama nomo, bonvole vidu la apartagilpaĝon* Tra la Mondo.

***Tra la Mondo***, subtitolita ***Internacia Legolibro*** estas legolibro kiu konsistas el du volumoj redaktitaj de Paul Bennemann. La unua 96-paĝa parto, por komencantoj, aperis en 1921 en Lepsiko ĉe Ferdinand Hirt & Sohn; ties tria eldono okazis en 1925, la kvara en 1929. La dua parto, por progresintoj, 144-paĝa, aperis en 1922.

## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj
* *Enciklopedio de Esperanto*/T en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* La traduko legebla pdf-versie

Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1922
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1925
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Alexander William Thomson

**Alexander William Thomson** (toms‘n) (pseŭdonimo **Avoto**; naskiĝis la 15-an de marto 1896 en Hammersmith apud Londono – mortis en 1982) estis brita esperantisto, honora membro de la UEA kaj taksa komizo en fabrikejo de elektraj kabloj.

Li estis esperantisto de 1911. Thomson estis fondinto de grupo en Bexleyheath (instruis al skoltoj kaj al belgaj rifuĝintoj), 1914, fondinto kaj prezidanto de Skolta Esperantista Ligo en 1918, kaj fondinto de *Psiĥa Esperanto-Ligo* en 1934. Li predikis ĉirkaŭ 12-foje ĉe Esperanto-diservo en Londono.
eta|*Gutaro*, 1979.
Post la Dua Mondmilito li aparte engaĝiĝis pri geografio, antropologio kaj etnografio; en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj li estis unu el la estraranoj de Internacia Geografia Asocio, kolektiĝinta ĉirkaŭ la esperantista ĵurnalisto kaj mondvojaĝanto Tibor Sekelj.

Sub la pseudonimo Avoto Thomson verkis diversajn artikolojn kaj versojn en Esperantaj gazetoj. En Brita Esperantisto li prizorgis rubrikon pri lingvaj kaj gramatikaj temoj.

## Verkoj 
* **1918**: „Rimvortaro Esperantista“, 1918.
* **1959**: Memuaro pri geografiaj nomoj.
* **1979**: Gutaro (poemaro)

## Fontoj 
* **1984**: William Auld en Esperanta Antologio, 1984.
* **1934**: Enciklopedio de Esperanto, 1934, p. 540.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografieto kun foto ĉe "Originalaj aŭtoroj de Esperanto".

Kategorio:Britaj esperantistoj
Kategorio:Honoraj membroj de UEA
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Tri Verkoj de Tolstoj

***Tri Verkoj*** estas libro de Leo Tolstoj pri politika filozofio kaj edukado. Ĝi estas eldonita 76-paĝe, proksimume en 1921, fare de Sennacieca Asocio Tutmonda en Parizo. La tradukaĵo el la rusa estas de "J.M.".

## Recenzoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Tri Verkoj (Leo Tolstoj)* en *Enciklopedio de Esperanto*/T
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo "Erfgoedbib" de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Tri Noveloj

***Tri Noveloj*** estas novelaro de Aleksandr Puŝkin, el la rusa esperantigita de Andreo Fiŝer. La 67-paĝa traduko aperis en 1923 ĉe Ferdinand Hirt & Sohn en Lepsiko. Ĝi konstituas volumon 10 en la serio "Internacia Mondliteraturo".

## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj 
* Plena teksto de la libro ĉe Project Gutenberg
* *Enciklopedio de Esperanto*/T en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vortojn "tri noveloj". 

Kategorio:Esperanto-novelaroj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita ruslingva literaturo
Kategorio:Serio "Internacia mondliteraturo"
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Robert Trögel

**Robert TRÖGEL** estis germana doktoro pri filozofio, lerneja inspektoro kaj esperantisto. Li naskiĝis la 24-an de aprilo 1888 en Rehau-Faßmannsreuth, Bavario.  Robert Trögel enkondukis Esperanton en la instruistan seminarion de Auerbach (Supra Palatinato). Li partoprenis la internacian konferencon pri Esperanto en la lernejoj, Ĝenevo, 1922, kaj la internacian konferencon por la uzado de Esperanto  en la sciencoj puraj kaj aplikataj, Parizo, 1925, kie li reprezentis la Ĝeneralan Sciencan Asocion, kies prezidanto li estis dum kelkaj jaroj. Li estis ekzamenkomisaro de la Esperanto-Instituto, kaj verkis du interesajn germanlingvajn broŝurojn pri Esperanto, (1929 kaj 1930), unu el ili tradukita en la japanan lingvon. Krome li interalie verkis la kongreslibrom por la 14-a Germana Esperanto-Kongreso en 1925, kaj multajn artikolojn en gazetoj, speciale en pedagogiaj revuoj.
## Verkoj
*ESPERANTO KAJ KULTURO. INDIVIDUO. POPOLO. HOMARO. El germana tradukis Johann Schröder. Eld. Heroldo de Esperanto, Kolonjo, 1929.

*VOM KULTUR - UND BILDUNGSWERT DES ESPERANTO.(Pri la valoro kultura kaj eduka de Esperanto). Eld.Ferdinand Hirt & Sohn, Leipzig 1930.

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Tukimoto Kitadi

**TUKIMOTO Kitadi** () naskiĝis la  en Okajama) estis japana esperantisto kaj kuracisto.

Li estis esperantisto de 1906, prezidanto de Kobe-Esperanto-Asocio kaj UEA-delegito.

## Literaturo 
* Tukimoto Kitadi: *Instruisto ĵus reveninta de Germanujo.* En: *La Revuo Orienta* 22 (1941), paĝoj 90–91.

Kategorio:Japanaj esperantistoj
Kategorio:Japanaj kuracistoj
David Ritchie Tullo

**David Ritchie TULLO** (naskita en februaro 1876 en Edinburgo; mortinta la ) estis skota esperantisto kaj solicitoro antaŭ la superaj kortumoj de Skotlando.

Li estis esperantisto de 1908. Li estis kasisto de Skota EF (1920-27) kaj de UK 1926. Delegito al la Komerca Konferenco en Venezia, 1923. Ĉefdelelgito de UEA por Skotlando de 1927. Komitatano de UEA, 1931.

## Fontoj 
Kategorio:Skotaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj 
Kategorio:Esperanto-movado en Edinburgo
Esperanto-movado en Turkio

Pli poste en la 1970-aj jaroj emerita kolonelo Hayrettin Dural fondis asocion en Uskudar distrikto de Istanbulo sub la nomo "Türkiye Esperanto Derneği" (Turka Esperanto Asocio). Li senpage instruis Esperanton al la publiko, li faris ekspozicion pri Esperanto, kaj li verkis kelkajn librojn pri Esperanto: Lernilo de dek lecionoj, turka libro pri Esperanto "Dünya Dili Esperanto", kaj li ankaŭ komencis prepari la "Turka-Esperanto granda Vortaron" sed ne sukcesis fini ĝin. En 2019 lia filino Mujde Dural redaktis la manuskripton de la vortaro kaj publikigis ĝin, sed la vortaro ankoraŭ bezonas relative gravan redaktadon. 

En la jaro 1980 dum la milita puĉo ĉiuj asocioj estis fermitaj. Post kelkaj jaroj Hayrettin Dural denove malfermis la asocion sed la asocio ne prosperis. En la jaro 2000 li demisiis kaj la asocion liveris al Enver Yalcin sed tamen la asocio ankaŭ ne prosperis kaj en la jaro 2003 ĝi fermiĝis. La malgranda tiama nombro de esperantistoj perdis sian intereson al la lingvo.

Post 2010 reaperis malgranda grupo de esperantistoj kaj ekde tiam kvankam la movado estas malforta oni sukcesis atingi kelkajn gravajn aferojn. Ekzemple:

-- Kvar Mezorientaj Kunvenoj estis organizitaj ĝis nun en Turkio: İznik (2009), Eskişehir (2010), Gaziantep (2012), Ürgüp (2016). 

-- La retejoj de esperanto.net, lernu.net, learn.esperanto.com pere de zagreba metodo, kaj la poŝtelefona aplikaĵo Amikumu estas uzeblaj en la turka lingvo.  

-- La libro de Stano Marĉek "Esperanto per rekta metodo" estis tradukita al la turka lingvo. 

-- La revuo Turka Stelo eldoniĝas ekde la komenco de 2016 kaj en decembro 2020 ĝi fariĝis kvin jaraĝa: https://esperantoturkiye.wordpress.com/category/dergi-revueto/
-- Kreiĝis la retejo por la turka esperanto movado: https://esperantoturkiye.wordpress.com/

-- Kreiĝis la retejo por MONA Informado: https://monainformado.wordpress.com/

-- Kreiĝis retejo por la turka versio de la iama lernilo de ELNA "Free Esperanto Course" por instrui Esperanton al komencantoj kun instruanto: https://esperantokursu.wordpress.com/

-- En Esperantujo aperis la libro “Poezia Antologio, Nazım Hikmet Ran”, la 51-a libro el la Serio Oriento-Okcidento de UEA, eldonita de Mondial.

-- Kreiĝis reta vortaro EO-TR kaj TR-EO (tiu parto ankoraŭ ne finiĝis): https://tr-vortaro.info/#/ 

-- Okazis diversaj instruadoj de Esperanto (ambaŭ en lernejoj kaj ekstere) kaj prezentoj por konatigi Esperanton al neesperantistoj.

(Aldonita de Vasil Kadifeli)
Johannes Türn

**Johannes TÜRN** (naskiĝis la  en Tartu; mortis la  en Tallinn) estis estona esperantisto kaj poŝtoficisto. Li estis ŝakmajstro de Estonujo, estrarano de Esperanto-Asocio de Estonio (EAE) kaj EIE, prezidanto de „Espero“ en Tallinn. Li gvidis kurson en Pärnu kaj posedis la superan diplomon.

Kategorio:Estonaj esperantistoj
Kategorio:Ŝakistoj
Péter Turzó

**TURZÓ Péter** estis hungara fervojoficisto kiu naskiĝis je la 7a de junio 1870 en Privigye (nun en Slovakio) kaj mortis je la 7a de junio 1934 en Gödöllő. En 1919 Esperantista ano de la propaganda servo de la kontraŭrevolucia registaro en Szeged. Fine de la 1-a mondmilito li fondis la gazeton „Hungara Esperantisto“, eldonis kaj redaktis ĝin dum 1918-23. Unu el la ĉefaj revivigantoj de la hungara Esperantomovado post la milito.

Peter
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Anna Tuschinski

[eta|Anna Tuschinski kun [Felikso Zamenhof dum UK 1927]]
**Anna TUSCHINSKI** [tuŝinski] (naskiĝis la ; mortinta en 1939) estis pioniro de Esperanto en Danzig de 1907, plej agema membro de la loka societo. Dum la 19-a Universala Kongreso oni nomis ŝin „Esperanto-patrineto“.

Kategorio:Esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1841
Kategorio:Mortintoj en 1939
Tutmonda Biblioteko

**Tutmonda Biblioteko je la memoro de L. Tolstoj**, trad. Nikolaj Kabanov kaj Anna Ŝarapova. Religia kaj filozofia enhavo. En 1912 aperis naŭ kajeroj, enhavante 280 paĝoj. Poste aperis aliaj.

* 1. Dio - unu por ĉiuj
* 2. Unu animo en ĉiuj
* 3. Unua ŝtupo aŭ senmortiga nutrado
* 4. Per kio homoj estas vivaj
* 5. Dio vidas veron, sed ne baldaŭ diros
* 6. Du maljunuloj
* 7. Kie estas amo, tie estas Dio
* 8. Sieĝo de Sebastopolo
* 9. Kaŭkaza militkaptito

Aldonaj numeroj

* 14. Kvar tagojn sur kampo de batalo (de Vsevolod Garŝin)
* 15. Kortisto : Rakonto de S. Semjonov (1915)

## Recenzoj
Pri *Kie estas amo, tie estas Dio*

## Eksteraj ligiloj 
* Tutmonda Biblioteko je la memoro de L. Tolstoj en katalogo "Erfgoedbib" (*LibraryThing*)

Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1912
Kategorio:Esperanto-libroserioj
Marcelle Tiard

**Marcelle TIARD** , francino. Naskiĝis en la 18-a de junio 1861 en Paris mortis en la 1-a de junio 1932 en Parizo. Interesiĝis pri feminismo kaj teozofio. Esperantistiĝis en 1903. Senlaca propagandistino dum 25 jaroj. Prezidis grupojn (Nice, Alger), Federacion de Provence, la Internacian Teozofian Ligon, la Unuiĝon de Esperantistaj Virinoj.

Kategorio:Esperantistoj
Tutmonda Espero

**Tutmonda Espero**. Kvankam TE nomiĝis organo de la kataluna Esperantistaro kaj eĉ de jan. 1909 ĝis la apero de „Kataluna Esperantisto“ en aprilo 1910 mem havis la subtitolon „Kataluna Esperantisto“, ĝi enhavis tiom da modelaj tradukoj kaj originaloj de bonaj literaturaĵoj, ke ĝi ankaŭ estis multe legata en eksterlando, tio estis la kaŭzo, ke ĝi de julio 1910 ankoraŭ aperis nur en Esperanto, kaj ke ĝi malaperis tuj je la komenco de la milito. Tutmonda Espero tute regule aperis de jan. 1908-majo junio 1914, IV-+12-16 p. 24x17. Paĝonombro: 1908:12xIV+192; 1910: 10x IV+160;1911;  9xIV+136; 1912: 9xIV+108; 1913: 10xIV+ 120; 1914: 5xIV+60. Eld. Societo Espero Kataluna. Red. E. Halabader, M. Casas, Frederik-Pujula Y Vallos.
P. TARNOW.

Kategorio:Esperanto-movado
Tutmonda Kolektanto

**Tutmonda Kolektanto**, organo de Tutmonda Asocio Kolektanta (TAK), estis gazeto aperinta en Esperanto. Ĝi aperis de 1930 ĝis 1937. Redaktoro estis d-ro József Takács, Nagymaros, Hungario. 

## Vidu ankaŭ 
* Kolektado

Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Kolektado
John Fogg Twombly

**John Fogg TWOMBLY** [tŭombli] (naskiĝis la  en Ŝanhajo, Ĉinio; mortis en junio 1959) estis usona esperantisto kaj juristo, fondinto kaj prezidanto de Esperanto-Grupo en Bostono (1905, la unua grupo en Usono). Li kunfondis Amerikan Esperanto-Asocion en 1905 kaj estis ĝia sekretario ĝis 1908. En 1907 kaj 1908 li redaktis *Amerikan Esperantistan Revuon*. Tiutempe li loĝis en Brookline, kantono Norfolk, Masaĉuseco. Iam en la 1910-aj jaroj li forlasis la Esperanto-movadon. En 1925 li loĝis en New Rochelle, kantono Westchester, Nov-Jorkio.

Kategorio:Usonaj esperantistoj
Kategorio:Usonaj juristoj
Anna Ŝarapova

**Anna ŜARAPOVA** (ankaŭ konata kiel *Anna Ŝarapov* ) estis rusia esperantistino, kiu naskiĝis en 1863 kaj mortis en 1923. Ŝi estis tre fervora propagandistino pri la internacia lingvo en la urbo Kostroma. Anna Ŝarapova multe kunlaboris en la Esperanto-gazetaro. En apartaj libretoj aperis ŝiaj tradukoj „Kaŭkaza kaptito“, „Esperanto kaj Vegetarismo“, „Dio - unu por ĉiuj“ kaj „La morto de Ivan Iljiĉ“ de Leo Tolstoj.

Dum la Unua mondmilito ŝi loĝis en Svislando kaj ŝia reveno al Rusio en 1920 multe helpis al restarigo de internaciaj Esperanto-rilatoj post la milito inter la rusaj kaj alilandaj esperantistoj.

## Referencoj 
Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Leopold Dreher

**Leopold DREHER**, (pseŭdonomo: Leo Turno) hebreo, doktoro, advokato. Naskiĝis la 24-an de oktobro 1896 en Krakovo en la familio de Abraham Aron Dreher kaj Breindel Lea Rabinowicz. Aktiva cionisto, multe verkis en la antikva hebrea lingvo. Esperantisto de 1911. En 1912 dum la Universala Kongreso en Krakovo li jam estis ano de la organiza komitato. En 1918 li instigis al eldono de *Esperanta Voĉo* kaj estis la redaktanto dum kelkaj jaroj. Ano de la ekzekutiva komitato de PED. Lia unua tradukaĵo aperis (el la germana) en 1913 en *Juna Esperantisto*. Poste multaj aperis en *Pola Esperantisto*, *Esperanta Voĉo*, *Esperanto Triumfonta*, *Heroldo de Esperanto*, k.a. Li verkis ankaŭ prilingvajn studartikolojn. En 1922 aperigis kompletan lernolibron por poloj, (eliris 4 eldonoj); en oktobro en Krakovo li estris la unuan Tutpolujan Esperanto-Konferencon kun ĉ. 110 partoprenanto. Je 1928 estis publikigita *Supera Kurso de Esperanto*, en 1931 anekdotaro *Studo per Rido*. Multaj kursoj. Lingva Komitatano. Kunlaboranto de *Enciklopedio de Esperanto*.

Li estis murdita en lviva geto en 1941.

## Verkoj 
* *Anekdotaro*, 1931
**Kompletny pdrecznik. (Samouczek W. 16 lekcjach) Jezyka Medzynarodowego Esperanto*.  Eld. Wojciech Olszowski, Krakovo, 1926(?).
* *Supera Kurso de Esperanto*, 1928 (2-a eldono: 1932, 3-a eldono: 1958)
**Slownik Esperancko -Polski i Polski Esperancki*. Propra eld.: Kraköw; 1931; 32 pĝ.

eta|maldekstra|
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Skribaĵoj de Leopold Dreher
* Parencoj de Leopold Dreher

Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Judaj esperantistoj
Kategorio:Viktimoj de la naziismo
Kategorio:Murditaj esperantistoj
Timofej Aleksandroviĉ Ŝĉavinskij

EdE-Ŝ

**Timofej Aleksandroviĉ ŜĈAVINSKIJ**, ruso. Nask. en 1862, loĝis en Melitopol, poste en Petrogrado, mortis pro malsato kaj aliaj travivitaj krizoj en 1921. Fervora E-isto jam de la unua epoko. Estis prez. de M-a filio de la ES „Espero“. Multe tradukis kaj verkis en E, redaktis lit. almanakon „Verda Radio“ kaj eldonis artiste presitan de li mem hektografe, revuon „Feĉo“.

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Esperanto-movado en Tunizio

## 21-a jarcento 
En 2005 estis delegitoj de UEA en Sousse-Erriadh kaj Zaouit-el-Arabe. Ne estis gastigantoj de Pasporta Servo. Landa asocio de UEA ne ekzistas.

### Esperantistoj en Tunizio
*Abderrahmann Grine