open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Spinako

eta|vela jaĥto kun spinaker-velo
La **spinako** aŭ **Spinaker-velo** (aŭ nacilingve tradicie kun duobla "n" nomata **Spinnaker)** estas specifa speco de velo kun bovla aŭ "duonbalona" formo, farita el aparte malpeza tuko simila al tiu de paraŝuto aŭ varmaerbalono. Ofte tiu baze triangula "paraŝuta velo" estas aparte brile kolorplena. La velo uzatas kiam velŝipo havas la venton de preskaŭ malantaŭe: ĝi pleniĝas per vento, etendiĝas ambaŭflanke antaŭ la masto, kaj forte antaŭenpuŝas la ŝipon.

## Referencoj 
## Bildoj 
 
dosiero:Unter Spinnaker 001.jpg
dosiero:Varianta bei Regatta.jpg
dosiero:SUV LM06 2.jpg
dosiero:Spinnakers in Puget Sound.jpg
 

Kategorio:Velado
György Vukán

**György VUKÁN** [djordj], hungare **Vukán György** estis hungara ĵazpianisto kaj komponisto.

György Vukán naskiĝis la  1941 en Budapeŝto, li mortis la  2013 en Gárdony.

## Biografio 
György Vukán frekventis gimnazion en Szombathely, muzikartan altlernejon en Budapeŝto, sed li akiris diplomon pri dentokuracado en 1964. Li eklaboris, kiel dentokuracisto, dume ofte li koncertadis, kie li prezentas ĵazon. Li roladis en tuta Eŭropo, Usono kaj Japanio. Li kune ludis ekzemple kun Philly Joe Jones, Clifford Jordan, Linda Hopkins, Aladár Pege. Kiel dentokuracisto, li havis gravan licencon kaj li verkis ankaŭ libron pri muziko. Li ankaŭ instruis inter 1965-1980 en muzika mezlernejo. Li ricevis premion Kossuth en 2012, pli frue ekde 1957 ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj komponaĵoj (elekto) 
* *Derby* - baleto
* *Missa Ad Dominum Jesus Christum* - meso (1998)
* *Atlanta, Georgina (Black Advent)* - opero (1996)
* *Jazz Sekt* - baleto (2001)
* filma muzikaĵo de La atestanto
* diversaj ĵazaj muzikaĵoj

## Elektitaj disĉiploj 
* Tamás Berki
* Magdi Bódy

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hompaĝo

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj ĵazpianistoj
Kategorio:Hungaraj ĵazkomponistoj
Kategorio:Hungaraj dentkuracistoj
Kategorio:Hungaraj filmaj komponistoj
Velkado

eta|220ra|Velkigitaj maizaj spadikoj.
eta|220ra|Velkigitaj folioj.
**Velkado** plusendas al la perdo de rigideco de ne-lignecaj partoj de plantoj. Tiu okazas kiam la turgecopremo en ne-lignigitaj plantĉeloj falas direkte al nulo, kiel rezulto de malpliigita akvo en la ĉeloj. La procezo de velkado modifas la folian angulodistribuadon de la planto (aŭ de la kanopeo) direkte al pli da erektofilaj ( emo al vertikala pozicio de la folioj ) kondiĉoj.

La malplialta akvohavebleco povas rezulti el :
* trosekecaj cirkonstancoj, kie la grundohumideco falas sub la kondiĉoj plej favoraj por la funkciado de la plantoj;
* la temperaturo falas al la punkton kie la vaskula sistemo de la planto ne povas funkcii;
* alta saleco, kiu kaŭzas difuzadon de la akvo el la plantĉeloj kaj ŝrumpadon;
* saturita grundo, kie la radikoj ne kapablas akiri sufiĉan oksigenon por ĉela spirado, kaj tiel ne povas transporti akvon en la planto; aŭ
* bakterioj aŭ fungoj kiuj ŝtopas la vaskula sistemo.

Velkado malpliigas la plantan povon de spiri kaj kreski. Permanenta velkado kondukas al planta morto. Simptomoj de velkado kaj melduo similas.

Ĉe lignecaj plantoj, reduktita akvohavebleco kondukas al kavitacio de la ksilemo.

La vorto estas ankaŭ ofte uzata metafore.

## Rilataj temoj 
* Velkadopunkto
* Malkomponiĝado
* Putrado

Kategorio:Plantaj malsanoj
Kategorio:Planta fiziologio
Preĝejo Sankta Anna (Horjani)

**Preĝejo de Sankta Anna** estas romkatolika Monumento historia en Ukrainio, en urbo Uĵhorodo, pli precize en iama vilaĝo Horjani. Ĝi apartenas al la plej malnovaj arkitekturaj monumentoj de Ukrainio.

## Historio 
La rotondo supozeble konstruiĝis en la 10-a jarcento. Ĝi longe apartenis al riĉa hungara familio *Drugeth*. En nekonata tempo oni alkonstruis al la rotondo diversajn partojn. Post la mezepoko la preĝejo malgraviĝis kaj restis en la manoj de katolikanoj. Foje la jezuitoj profitis ĝin. En 1911 oni renovigis ĝin. En 1949 Sovetunio transdonis la preĝejon al la ortodoksa eklezio kaj en 1962 oni malpermesis la funkciadon. En la 1980-aj jaroj oni restaŭris la raran preĝejon. Ekde 1990 la grekokatolikanoj uzas la preĝejon, sed dum kermeso romkatolika kaj hungarlingva meso okazas.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas unu navon kaj super la enirejo malaltan turon, kiu kreskiĝis el la navo. Post la navo sekvas la mezepoka rotondo, kiu havas sesangulan strukturon. Tio estas malofta kaj nekutima en [centra) Eŭropo, similaĵoj estas multnombre nur en Armenio.

La preĝejo estas pilgrimejo.

## Fontoj 
* Hungara kaj ukraina Vikipedioj
* (hungare)
eta|250ra|maldekstre|Interno de la preĝejo

Horjani
Anna (Horjani)
Kategorio:Rotondoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Transkarpata provinco
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en la 10-a jarcento
Szabolcs Molnár

**MOLNÁR Szabolcs** (molna:r) estas rumania hungara literaturhistoriisto, tradukisto, universitata instruisto naskita en Tileagd la 12-an de aprilo 1943. Li estas la edzo de verkistino, redaktorino Erzsébet Molnár kaj la patro de fabelverkistino Zsófi Molnár. 
## Kariero
Szabolcs Molnár diplomiĝis en UBB de Kluĵo pri hungara lingvo kaj literaturo (1966). De 1969 li instruas en la Universitato de Bukareŝto hungaran literaturon kaj hungaran kulturhistorion.
## Fonto
*RMIL 
Molnar, Sz.
Ferenc Sebő

**Ferenc SEBŐ** [ŝebO], hungare **Sebő Ferenc,** Esperante estas hungara popolkantisto, gitaristo, vjelisto, komponisto kaj altlerneja instruisto.

Ferenc Sebő naskiĝis la  1947 en Szekszárd.

## Biografio 
Ferenc Sebő frekventis muzikan lernejon en Székesfehérvár, sed poste li studis en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Inter 1970-1973 laboris, kiel arkitekto. Baldaŭe li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Jam pli frue li komencis sian kantistan kaj komponistan karierojn en 1969 kune kun Béla Halmos. Poste li ricevis rolojn en filmoj kaj en Hungara Radio, dume li profesie okupiĝis pri popolmuziko. Li estis grava motoro de movado "dancodomo", kiu estas grupo, kiu dancas kaj kantas hungarajn popolkantojn. Li ricevis postenojn ankaŭ en Hungara Televizio kaj Hungara Scienca Akademio kaj instruis en Muzikarta Altlernejo. Li fondis orkestron nomatan "Sebő". Li ricevis premion Kossuth en 2012, pli frue ekde 1976 ankaŭ aliajn premiojn.

Li eldonis diversajn muzikdiskojn kaj li muzikadas la hungaran popolkantojn kaj poemojn de famaj hungaraj poetoj.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj popolkantistoj
Kategorio:Hungaraj gitaristoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj orkestrestroj
Kategorio:Hungaraj kolektistoj pri popolaj muzikoj
5686 Chiyonoura

'*5686 *Chiyonoura'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masanori Matsuyama kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la sabla plaĝo *Chiyonoura* inter *Bentengahama* kaj *Shiundai'', en la suda de Kuŝiro. Nova haveno estas konstruata kaj tiu plaĝo, eroziata, iom post iom malaperas.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Masanori Matsuyama
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
5692 Shirao

'*5692 *Shirao'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio sur la insulo Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana geologo kaj fotisto *Motomaro Shirao'', kies pliŝatataj temoj estas la vulkanoj, la geologiaj strukturoj kaj Luno.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Nha Trang

dekstra|230px|eta|Nha Trang
**Njaĉango** (  ) estas administra urbo de provinco Khanh Hoa en la Suda Centra Marbordo de Vjetnamio. Ĝi situas je la koordinatoj  kaj havas ĉ. 392.000 loĝantojn. Ĝi distancas proksimume du horojn de Hanojo.

Ĝi estas banurbo. Okazis tie en 2016 *Asian Beach Games* ("Aziaj Strandludoj"). En Nha Trang okazis ankaŭ beleckonkursoj de *Miss Earth* ("Fraŭlino Tero") en 2010 kaj *Miss Universe* ("Fraŭlino Universo") en 2008.

## Partneraj urboj 
*  Ĝuĝou en Ĉinio
*  Slavutiĉ en Ukrainio

## Eksteraj ligiloj 
* Nha Trang - Wikivoyage 
*  *(blogaĵo pri vojaĝo en 2013)*

Kategorio:Urboj de Vjetnamio
Kategorio:Banlokoj
Sankta Maria (Scilly)

250ra|eta|dekstre|Sankta Maria (Scilly)
alternative=St. Martins en la Scili-insularo|eta|St. Martins en la Scili-insularo
**Sankta Maria** (; ) estas la plej granda insulo de Insuloj Scilly, nome insularo ĉe la sudokcidenta marbordo de Kornvalo en Anglio.

## Priskribo 
La ĉefa urbo, Hugh Town *(kornvale: Tre Huw)*, estis vendita la la loĝantoj fare de la Brita krono en 1949. La resto de la insulo apartenas al la Duklando Kornvalo. Aliaj setlejoj en la insulo estas Malnova Urbo, Porthloo, Holy Vale, Maypole, Roka Monteto kaj Telegrafo.

La insulo iĝis hejmo de la Brita ĉefministro Harold Wilson kaj lia fina ripozloko post lia morto en 1995.

Kategorio:Geografio de Anglio
Kategorio:Insuloj de Britio
Oberschrot

**Oberschrot** estas komunumo en la distrikto Sinĝino en Kantono Friburgo, Svislando. .

## Geografio 
Oberschrot situas en la nordaj Friburgaj Antaŭalpoj ĉe la okcidenta flanko de la akvokolekta baseno de la rivero Sinĝino. La komunumo konsistas el la vilaĝo Oberschrot kaj la vilaĝetoj Ried (sur alteco de 876 m s.m.), Sahli (sur alteco de 880 m s.m.) kaj Gansmatte (sur alteco de 892 m s.m.) kaj Plötscha (sur alteco de 860 m s.m.), kaj diversaj izolitaj bienoj. La ĉefvilaĝo de la komunumo praktike kunkreskis kun la najbara vilaĝo Plaffeien.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,35 km², de kiuj 34,4% estas kovritaj de arbaro, 56,1% servas por agrikulturo kaj 7,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Oberschrot limas en nordo al Brünisried, en nordoriento al Zumholz, en oriento kaj sudo al Plaffeien, en okcidento al Plasselb, en nordokcidento en unu punkto al Giffers, kaj en nordnordokcidento al Rechthalten.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 178 de Friburgo al Plaffeien. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas proksimume 12 kilometrojn nordokcidente de la komunumo apud Friburgo. Per buslinio de Tafers al la Nigra Lago, de Friburgo al Sangernboden, kaj de Friburgo al Rechthalten la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
Ĝis 1831 Oberschrot estis unu el la kvartaloj (en la alemana lingvo *Schrote*) de la komunumo Rechthalten, kies historian sorton Oberschrot dividas.
En la jaro 1832 Oberschrot konstituiĝis kiel aparta komunumo en la Germana distrikto de Friburgo. Surbaze de la nova konstitucio de 1848 ĝi estis atribuita al la nove kreita distrikto Sinĝino.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oberschrot
Nacia Parko Orienta Cavo

eta|Elefantoj trapasante ŝoseon en Nacia Parko Orienta Cavo
**Nacia Parko Orienta Cavo** () estas unu el plej malnovaj kaj plej grandaj parkoj en Kenjo kun 11,747 kvadrataj kilometroj. Malfermita en aprilo de 1948, ĝi situas ĉe la vilaĝoj *Cavo* kaj *Voi* en la distrikto *Taita-Taveta* de la Marborda provinco de Kenjo. La parko estas dividata en orienta kaj okcidenta sekcioj fare de la ŝoseo A109 kaj de fervojo. Nomita laŭ la rivero Cavo, kiu fluas el okcidento al oriento tra la nacia parko, ĝi estas limo de la montoj Ĉjuluoj kaj de la Nacia Parko Mkomazi en Tanzanio.

Kategorio:Naciaj parkoj en Kenjo
5687 Yamamotoshinobu

'*5687 *Yamamotoshinobu'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshio Kushida kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de la Suda Jacugatake apud Hokuto en Gubernio Jamanaŝi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Shinobu Yamamoto* (japane *Yamamoto Shinobu''), direktoro de la planetario Gotoh de 1987 al 1990. En la 1950-aj jaroj li multe klopodis por ripari la planetarion post la 2-a mondmilito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Osamu Muramatsu
Kategorio:Malkovrita de Yoshio Kushida
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Gábor Reviczky

**Gábor REVICZKY** [revicki], hungare **Reviczky Gábor,** Esperante **Gabrielo Reviczky** estas hungara aktoro.

Gábor Reviczky naskiĝis la 28-an de marto 1949 en Tatabánya.

## Biografio 
Gábor Reviczky finis la lernadon en aktora ĉeflernejo en Budapeŝto en 1973. Li komencis sian karieron en Teatro Csiky Gergely (Kaposvár), poste li aliĝis al trupo de Teatro Csokonai (Debrecen), poste al aliaj teatroj. Inter 1989-1991 li apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto). Li ricevis premion Kossuth en 2012, pli frue ekde 1986 ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj roloj (elekto) 
* 50 kinejaj filmoj inter 1972-2010, ekzemple *Makra*, 1972; *80 huszár* (80 husaroj), 1980; *A vörös grófnő* (La ruĝa grafino), 1985; *Szamárköhögés*, 1987; *Csinibaba*, 1997; **Zimmer Feri**, 1998
* 24 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1977-2012, ekzemple *Nagyvizit*, 2006
* diversaj teatraĵoj, ekzemple Gyula Illyés: *Fáklyaláng* (Torĉoflamo); - Artúr Görgey; Ernő Szép: *Lila ákác* - Lali; Béla Balázs: Burgo de la duko Blubarbo (dramo) - titolrolo; William Shakespeare: Hamleto - Claudius; Somermeznokta sonĝo - Vackor; La ventego - Trinculco; Makbeto - pordisto; Sándor Petőfi: *Tigris és hiéna* (Tigro kaj hieno) - Baját

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Reviczky
Sugestio

**Sugestio** ( - subŝovi, suflori) estas cediga efikado aŭ influado de pensoj aŭ ideoj, al kiu persono nevole cedas. Oni povas cedi al ideo, imago, deziro aŭ opinio de aliulo aŭ de si mem.

## Memsugestio 
Se sugestio estas kaŭzita de propra ideo (elpensaĵo, opinio, deziro,...) - temas pri **memsugestio** ( - mem), kiu povas, sed ne devas, esti konscia. Nekonscia memsugestio povas kaŭzi mensan malsanon.

## Vidu ankaŭ 
*Hipnoto
*Nekonscio

## Eksteraj ligiloj 
*Hipnoto kaj sugestio 

## Tradukfonto 
Kategorio:Socia psikologio
5829 Ishidagoro

'*5829 *Ishidagoro'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Satoru Otomo kaj Osamu Muramatsu elde Kijosato, loĝloko de la urbo Hokuto en la Gubernio Jamanaŝi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana astronomo Goro Ishida (japane: 石田五郎, *Ishida Goro'', 1924–1992), asociita direktoro de la Astrofizika Observatorio de Okajama (branĉo de la Astronomia Observatorio de Tokio).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Satoru Otomo
Kategorio:Malkovrita de Osamu Muramatsu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Amor Prohibido

***Amor Prohibido*** (1994) estis la 5-a muzika albumo de la meksikdevena usona kantistino Selena, kaj la lasta publikigita dum ŝi vivis. La kanto kiu donas nomon al la disko, inspiriĝis super amhistorio de la geavoj de Selena. La muzikalbumo estis la hispanlingva disko plej bone vendita el ĉiuj epokoj. La albumo vendiĝis je pli ol 15 milionoj da kopioj kaj gajnis kvin stelojn kaj igis ŝin la ununura virino kiu atingis tian pozicion kun pli da solaj kantoj en hispanlingva muzikalbumo en Usono. 

*Amor Prohibido* signifas en la hispana "malpermesita amo".

## Kantoj 
# "Amor Prohibido"
# "No Me Queda Mas"
# "Cobarde"
# "Fotos y Recuerdos"
# "El Chico del Apartamento 512"
# "Bidi Bidi Bom Bom"
# "Techno Cumbia"
# "Tus Desprecios"
# "Si Una Vez"
# "Ya No"

## Sukcesoj 
## Piednotoj 
Kategorio:Selena
Kategorio:Muzikalbumoj aperintaj en 1994
I Could Fall in Love

"**I Could Fall in Love**" estas kanto farita de Selena. La kanto estas publikigita en la jaro 1995 sur la sondisko *Dreaming of You*. La kanto atingis la numeron unu en Usono kaj Kanado. Ĝi fariĝis unu el liaj plej famaj kantoj. La kanto estis liberigita post ŝi estis murdita en 1995.

## Referencoj 
Kategorio:Kantoj de Selena
Kategorio:Verkoj de 1995
Alarmosignalo

[dekstra|eta|Alarmadoj estis studitaj en multaj specioj, kiaj ekzemple [urozizeloj.]]
En la kampo de bestokomunikado, **alarmosignalo** aŭ **alarmalvoko** estas kontraŭpredanta adaptado plusendanta al diversaj signaloj elsenditaj de sociaj bestoj en respondo al danĝero.

## Priskribo 
Multaj primatoj kaj birdoj havas kompleksajn alarmadojn por avertado de samspeciuloj pri proksimiĝantaj aŭ minacantaj predantoj. Ekzemple, la karaktera alarmado de la Merlo estas konata sono en multaj ĝardenoj kaj ĉefe en kamparo. Aliaj bestoj kiaj fiŝoj kaj insektoj povas uzi aliajn ne-aŭdajn signalojn, kiaj ekzemple vidaj aŭ kemiaj mesaĝoj. Ĉar vidaj signaloj estis uzataj kiel alarmosignaloj, ili estas ankaŭ pli facilaj konstateblaj fare de predantoj kaj malpli efike supozeble ricevitaj de samspeciuloj, kaj pro tio oni tendencas konsideri ilin kiel signalo por la predanto anstataŭe.

Malsamaj vokoj povas esti uzataj pri predantoj kaj surteraj kaj elaeraj. Ofte, la bestoj povas koni kiun membron de la grupo estas kiu faras la vokon, tiel ke ili povas ignori tiujn de nur malmulta fidindeco.

Evidente, maltrankviligaj signaloj faciligas supervivon per permesado al la aŭskultantoj de la alarmo eskapi de la fonto de danĝero, sed tiu ekologia sekureca sistemo povas rezulti en kosto al la alarminto. Kiam besto vokatentas, markas sin mem per signalado, kaj povas esti pli supozeble manĝata fare de predanto ol se ĝi konserviĝus trankvila. Tiu supozo estis konfirmita per eksperimentaj datumoj pri predadaj indicoj kaj la ligo inter tiuj kaj la bruaj pepaj aŭ susurantaj alarmadoj. Tamen, ekzistas ankaŭ iu indico ke alarmadoj povas ankaŭ pliigi individuan trejnitecon.

Alarmadoj ofte estas altfrekvencaj sonoj ĉar tiuj sonoj estas pli malfacile lokalizeblaj, malgraŭ ofta kredo.

## Selekta avantaĝo 
## Simioj 
## Falsaj alarmosignaloj 
## Vidu ankaŭ 
* Kontaktalvoko
* Zizelo de Richardson (*Spermophilus richardsonii*)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [Ĉe paruoj(https://eo.wikipedia.org/wiki/paruoj)]
* The Trek of the Pika "A story complete with sounds of pika and marmot calls" 2002-10-30
* Characteristics of arctic ground squirrel alarm calls Oecologia, Volumo 7, Numero 2 / Junio, 1971
* Why do Yellow-bellied Marmots Call?  Daniel T. Blumstein & Kenneth B. Armitage, Department of Systematics and Ecology, Universitato Kansaso
* Alarm calls of Belding's ground squirrels to aerial predators: nepotism or self-preservation?

Kategorio:Etologio
Missing My Baby

"**Missing My Baby**" estas kanto farita de Selena. La kanto estas publikigita en la jaro 1992 sur la sondisko *Entre a Mi Mundo*. Ĝi atingis la numeron 22 en Usono.

## Referencoj 
Kategorio:Kantoj de Selena
Kategorio:Verkoj de 1992
Amor Prohibido (kanto)

"**Amor Prohibido**" estas kanto farita de Selena. La kanto estas publikigita en la jaro 1994 sur la sondisko *Amor Prohibido*. La kanto atingis la numeron unu en Usono. Ĝi estis registrita oro en Meksiko. Ĝi vendis pli ol 500.000 ekzempleroj.

*Amor Prohibido* signifas en la hispana "malpermesita amo".

## Referencoj 
Kategorio:Kantoj de Selena
Kategorio:Verkoj de 1994
Flughaveno Augusto C. Sandino

La internacia flughaveno **Augusto C. Sandino** (FAA: MGA – IATA: MGA – OACI: MNMG) estas la ĉefa kaj la plej uzata flughaveno de Nikaragvo, ĝi situas 11 km oriente el la ĉefurbo Managvo.

La flughaveno operas proksimume 100 flugojn tage al Usono, Centra-Ameriko, Meksiko, Panamo kaj lokaj flugoj al la atlantika regiono de Nikaragvo.

## Eksteraj Ligiloj 
http://www.eaai.com.ni/

Kategorio:Flughavenoj en Nikaragvo
União da Serra

**União da Serra** estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordoriento de Rio-Grando (portugale *Nordeste Rio-grandense*), kaj apartenas al la mikroregiono Guaporé. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Suda Rio-Grando

Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
Carlos Mejía Godoy

**Carlos Arturo Mejía Godoy** estas muzikisto, kantisto-kantoverkisto kaj komponisto.
Li estas unu el la plej gravaj reprezentantoj de la "Nova Kanto" de Nikaragvo. Li aktive partoprenis en la sandinista registaro (1979-1990).

Lia laboro, kies enhavo estas tre socia, estas ege grava por la historio de la Nikaragva kaj la tuta hispanlingva muziko.

Ankaŭ lia frato Luis Enrique Mejía Godoy estas grava muzikisto, komponisto kaj kantaŭtoro.

## Eksteraj ligiloj 
* Gazetara Artikolo 
* Premiado 

Kategorio:Nikaragvaj muzikistoj
Spermokonkurenco

**Spermokonkurenco** aŭ **Spermokonkurado** estas konkurado inter la spermo (fakte la spermatozooj) de du aŭ pliaj diferencaj maskloj por fekundigi ovon. Tio okazas kiam inoj decidis engaĝiĝi en eksterpara sekspariĝo por pliigi iliajn ŝancojn en produktado de pli realigeblaj idoj, do konkurado evoluis. Pariĝi kun pli ol unu masklo generis situacion konatan kiel spermokonkurado; la ĉeesto de spermokonkurado kondukis al evolua respondo; respondo kiu kaŭzis ke maskloj evoluigis adaptadojn al helpo pliigi iliajn ŝancojn pri reprodukta sukceso. Spermokonkurenco rezultas el seksa konflikto inter maskloj kaj inoj. Atakaj taktikoj de spermokonkurado inkludas rektajn malhelpojn fare de unu masklo kontraŭ la reprodukta sukceso de alia masklo, ekzemple fizike formovante la spermon de alia masklo antaŭ pariĝi kun ino.

## Vidu ankaŭ
* Aŭstrala baleno

## Referencoj
Kategorio:Etologio
Kategorio:Zoologio
Kategorio:Reproduktado
Ŝosea biciklista konkurso

[eta|Vojbiciklistoj de la (principe francia) konkurso [Tour de France komence de deklivo al la germana urbo Bad Herrenalb en 2005]]
[eta|Vojbiciklistoj en la etapofina sprinto de konkurso en la germana urbo [Lorsch en 2007]]
**Ŝosea biciklista konkurso** estas ŝoseaj konkursoj de biciklistoj - principe kaj en apartaj biciklistaj konkursejoj, kie okazas trakaj konkursoj, kaj sur publikaj ŝoseoj. La celo kutime estas plej rapide perbicikle pasi difinitan distancon. Tamen ankaŭ estas iuj konkursoj de vojbiciklistoj kies celo estas pasi difinitajn vojajn punktojn je laŭeble frua vico. Aparte konataj ŝoseaj biciklistaj konkursoj estas la eventoj Tour de France, kiu komenciĝas kaj finiĝas en Francio sed dumvoje foje ankaŭ pasas najbarajn landojn, kaj Giro d'Italia en Italio.

## Famaj kurbiciklistoj 
* Lance Armstrong
* Alberto Contador
* Christopher Froome
* Miguel Induráin
* Eddy Merckx
* Tom Simpson
* Charles Terront
* Jan Ullrich

## Vidu ankaŭ 
* *Vuelta a Colombia*
* *Vuelta a España*
* *Vuelta al Táchira*
* Konkurso de paco
* Tour de Feminin

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la unio internacia de biciklistoj

Kategorio:Biciklado
Kolombia akademio de la lingvo

La **Kolombia Akademio de la lingvo** () estas akademio de la hispana lingvo kies tasko estas kontroli la disvolvon de la hispana lingvo en Kolombio, ĝi estas membro de la asocio de akademioj de la hispana lingvo. La sidejo de la akademio situas en la ĉefurbo de la lando, ĉe Bogoto. Ĝi estis fondita en 1871 de grupo de elstaraj filologoj kaj verkistoj, kiel Rufino José Cuervo kaj Miguel Antonio Caro.

## Historio 
maldekstra|eta|Statuo de Félix Restrepo kaj la sud-okcidenta flanko de la akademio.
[eta|180px|Statuo de [Miguel Antonio Caro.]]
La kolombia akademio de la lingvo estas la plej malnova el ĉiuj la hispanaj akademioj de la hispana lingvo en Ameriko, kaj la dua plej malnova, nur superata de la Reĝa Akademio Hispana 

La unua sidejo de la akademio situis ĉe la hejmo de la fondinto kaj eks-presindanto kolombia Miguel Antonio Caro, ĝi estis konstruita inter 1916 kaj 1918 sed ĝi estis detruita por konstrui grandan avenuon.

La nuntempa sidejo situas je la "carrera 3a con Calle 17", ĝi estis konstruita fine de la 1950-a jardeko. La konstruaĵo estis dizajnita de la arkitekto hispana Alfredo Rodríguez Ordaz, ĝia stilo estas novklasika. La akademio estis gastiganto de la 3-a kongreso de akademioj je 1960.

Ekde 1960 la akademio estas la oficiala konsilanto de la kolombia registaro je lingvaj aferoj. La nuna direktoro estas Jaime Posada Díaz.

## Biblioteko 
La biblioteko estas dividita je tri sekcioj. La unua estas nur uzebla de reserĉistoj kaj esploristoj, ĝi nomiĝas "Antonio Gómez Restrepo" kaj estis akirita je 1971, tiu ĉi sekcio havas 18.000 librajn volumon kaj eksterlandaj kaj naciaj. La dua sekcio estas referenca kaj havas 17.000 volumon librajn, ĝi estas konsultebla de la ĝenerala publiko. La tria sekcio estas la oficejo de informado, ĝi havas 2.000 librojn kaj estas konsultebla de studantoj.

[eta|180px|[Blazono de Kolombio ĉe la enirejo de la akademio.]]

## Referencoj 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Páĝo pri la "Kolombia akademio de la lingvo"  ĉe la retpaĝo de la Asocio de Akademioj de la Hispana Lingvo .
* Bulteno de la Kolombia akademio de la lingvo 

Kategorio:Konstruaĵoj en Kolombio
Kolombio
Kategorio:Kulturo de Kolombio
Rabak

**,** arabe **ربك** estas grandurbo kaj ĉefurbo de subŝtato en Sudano. Ĝi estas ankaŭ duobla urbo kun Kosti.
eta|dekstre|300ra|Riverbordo en

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 202.166 (en 2012)
* Supermara alteco: 375-412 m
* Horzono: UTC +3

## Geografio 
 situas sur montetaro en la suda parto de la lando laŭ dekstra bordo de Blanka Nilo. En la alia flanko etendiĝas Kosti, inter ili ponto funkcias. Kosti troviĝas 7, Vad-Medani 164, Ĥartumo 272, Al Ubajid 273, Omdurban 278, Etiopio 340, Kassala 471 km.

## Historio 
 iĝis subŝtata ĉefurbo en 1994.

## Ekonomio 
En  grava fabriko pri cementoj funkcias. La urbo estas unu el gravaj komercaj urboj de Sudano.

## Trafiko 
 havas flughavenon. Vojoj kuras al Ĥartumo kaj Sud-Sudano, tra Kosti ankaŭ al aliaj urboj. Nun neuzitaj reloj kuras al Sudanhavenurbo kaj Al Ubajid.

## Klimato 
En  la averaĝa temperaturo varias inter 27 kaj 32 °C. La varmo en aprilo kulminas, en januaro malkulminas. Jare pluvas po 326 mm. La pluvo kulminas en aŭgusto. Inter decembro-marto neniam pluvas.

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj 
* loĝantaro
* vetero

Kategorio:Urboj de Sudano
Erzsi Pásztor

**Erzsi PÁSZTOR** [erĵi pAstor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pásztor Erzsi** estas hungara aktorino, voĉoaktoro.
Erzsi Pásztor naskiĝis, kiel *Pápay Erzsi* la  1936 en Budapeŝto.

## Biografio 
Erzsi Pásztor frekventis Teatran Altlernejon inter 1955-1959 en Budapeŝto. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro Csokonai (Debrecen), baldaŭe ŝi aliĝis al diversaj teatroj, ekzemple Nacia Teatro (Pécs), Teatro Madách. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2012, pli frue ekde 1977 ankaŭ aliajn premiojn.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* 43 kinejaj filmoj inter 1958-2009, ekzemple *Felfelé a lejtőn*, 1958; Fantomo en Lubló (filmo), 1976; *Veri az ördög a feleségét*, 1977; *Az élet muzsikája* (Muziko de la vivo - pri Imre Kálmán), 1984
* 35 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1962-2003, ekzemple *Tiszazug*, 1991; *Szomszédok* (Najbaroj), 1995
* diversaj teatraj roloj, ekzemple István Örkény: *Macskajáték* (Katoludo) - S-ino Orbán; Gergely Csiky: *A nagymama* (La avino) - S-ino Galambos; József Katona: Bánk (banuso) - Gertrudis
* hungaraj voĉoj en eksterlandaj filmoj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Velkadopunkto

eta|220ra|Planto radikita en grundo kiu estas sub la velkadopunkto.
**Velkadopunkto** (**VP**) aŭ **Punkto de permanenta velkado** estas difinita kiel la minimuma grunda humideco kiu estas necesa por ke planto ne velku. Se la humideco malpliiĝas al tiu aŭ al iu ajn malplialta valoro, planto velkiĝas kaj poste ne povas regi denove sian turgecon kiam oni metas la planto en saturita atmosfero dum 12 horoj. La fizika difino de velkadopunkto ( simbole esprimita kiel θvp  ) estas difinita kiel la akvoenhavo ĉe −1500 J/kg ( aŭ −15 baroj ) de suĉopremo aŭ negativa hidraŭlika kapo.
Tamen, notinda estas ke la VP-valoroj en kampokondiĉoj ne estas konstantaj por iu antaŭfiksita grundo, sed estas determinitaj per la integraj efikoj de planto, grundo kaj atmosferaj kondiĉoj.

## Historio 
La koncepto estis lanĉata en la fruaj 1910-aj jaroj. Lyman Briggs kaj Homer LeRoy Shantz (1912) proponis la velkan koeficienton, kiu estas difinita kiel la laŭprocenta akvoenhavo de grundo kiam la plantoj kreskantaj en tiu grundo unue estas submetitaj al velkita kondiĉo post kiu ili ne povas renormaliĝi en ĉirkaŭ saturita atmosfero sen la aldono de akvo al la grundo .

Frank Veihmeyer kaj Arthur Hendrickson de Universitato de Kalifornio-Davis trovis ke ĝi estas konstanto (karakterizo) por la grundo kaj estas sendependa de mediaj cirkonstancoj. Lorenzo A. Richards proponis ke ĝi estu prenita kiel la akvoenhavo ĉe −1500 J/kg .

## Referencoj 
## Bibliografio 
*  Taiz, L. and E. Zeiger 1991 : Plant Physiology. *The Benjamin/Cummings Publishing Co.*, Inc. Redwood City, CA.

Kategorio:Grundo
Kategorio:Hidrologio
Kategorio:Botaniko
Kategorio:Fiziologio
Francisko Nádasdy (banuso)

Grafo **Francisko NÁDASDY** , , estis hungara magnato, militestro kaj banuso. Li estas nepo de Francisko Nádasdy (politikisto).

Francisko Nádasdy naskiĝis en nuntempe duobla urbo, (kiu konsistas el Bad Radkersburg kaj Gornja Radgona) la 27-an de oktobro 1708 - mortis la 22-an de marto 1783 en Karlovac.

## Biografio 
Francisko Nádasdy edukiĝis jam frue pri militado aŭ ties scienco. Li iĝis generalo de Habsburga Imperio. En 1754 li estris fortikaĵon de Buda, ekde 1756 li estis banuso de Kroatio. Li havis militsukcesojn precipe en la Sepjara milito. Liaj husaroj disrabis Berlinon. Poste li ricevis altan rangon kaj gravan premion aŭ ordenon de Maria Tereza de Aŭstrio.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
eta|250px|maldekstre|Francisko Nádasdy

Kategorio:Banusoj de Kroatio
Kategorio:Hungaraj magnatoj
Kategorio:Hungaraj militestroj
László Földes (muzikisto)

**László FÖLDES** [lAslO foldeŝ], hungare **Földes László** estas hungara kantisto, aktoro, verkisto kaj komponisto, vaste konata, kiel „**Hobo**”. Li estas fondinto de bando *Hobo Blues Band*. Lia edzino estis 13 jarojn Éva Igó.

László Földes naskiĝis la  1945 en Újpest.

## Biografio 
László Földes abiturientis en Veszprém (urbo) en 1963, poste li eklaboris en Budapeŝto. Baldaŭe li komencis okupiĝi pri ŝlagroj. Li tute ne sekvis politikajn direktojn de la unusola partio, tial li frue havis konfliktojn. Li frekventis universitaton, kiun pro la konfliktoj li forlasis, sed li ricevis rolojn en 3 filmoj. Poste li apartenis al diversaj bandoj, kie li kantadis, dume li komponadis ŝlagrojn. En 1978 li fondis bandon *Hobo Blues Band*, kiu iĝis tutlande konata. Poste li koncertadis, muzikadis en propra klubo, verkis librojn fine denove li filmadis. Li havas edzinon, kiu naskis 2 filinojn. Li ricevis premion Kossuth en 2011, pli frue ekde 1991 ankaŭ aliajn 3 premiojn.

## Diskografio 
* 17 diskoj inter 1987-2009

## Liaj roloj 
* roloj en 14 filmoj inter 1969-2000
* 8 teatraj roloj inter 1981-2010

## Liaj verkoj 
* 5 libroj inter 1982-2008

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Sándor Széllyes

**SZÉLLYES Sándor** [sze:jes ŝandor] estis rumania hungara kantisto, popoldancisto, deklamisto, amatora lignoskulptisto naskita en Călugăreni la 4-an de julio 1932 kaj mortinta en Târgu Mureș la 15-an de januaro 2006.
## Kariero
Sándor Széllyes estis laborkampulo, tagsalajristo. Li finis en Liceo Farkas Bolyai de Târgu Mureș. Li estis fondintano de Székely Népi Együttes de Târgu Mureș, kies li estis kantisto kaj rakontisto, iom da tempo ankaŭ artgvidanto de 1956 ĝis 1988. Lian memoron konservas la memorĉambro kaj la nomo de Teatro de Garbejo de vilaĝo.
## Literaturo
*Székely Szabó Zoltán: *Szerencsés jó estét kívánok e háznak...* – Széllyes Sándor emlékezete, kun lumbildoj kaj  KD-suplemento, Kriterion Könyvkiadó, 2013.

## Fonto
*Biografiaj indikoj.
## Eksteraj ligiloj
*Széllyes rakontas hungaran popolajn soldatkantojn
*Széllyes rakontas hungaran popolfabelon
*[Széllyes kantas kun Erzsébet Kerekes Tóth(https://eo.wikipedia.org/wiki/Erzs%C3%A9bet_Kerekes_T%C3%B3th)]

Szellyes, S.
Kategorio:Rumanujaj hungaraj deklamistoj
Sándor Tóth (aktoro)

**TÓTH Sándor** (to:t)) estas rumania hungara aktoro naskita en Oradea la 24-an de julio 1923.
## Kariero
Tóth partoprenis poraktorinstruan kurson, poste li estis helpaktoro de urba teatro en 1947-1948, poste ĝis 1976 aktoro de Ŝtata Teatro Oradea Trupo Szigligeti. 
## Fonto
*Romániai magyar ki kicsoda, 1997.

Tóth, S.
Erzsébet Kerekes Tóth

**KEREKES TÓTH Erzsébet** (kerekeŝ to:t)) estas rumania hungara kantistino de popolkanto, deklamistino naskita en Târgu Mureș la 26-an de junio 1929.

## Kariero
Erzsébet Kerekes Tóth aktordiplomiĝis en SZISZI de Kluĵo en 1954. Ŝi estis ĝis 1958 anino de loka hungara puprteatro kaj poste ĝis 1985 anino de Székely Népi Együttes de Târgu Mureș. Ŝi estis inter 1965-1969 direktorino de pupteatro, en 1969-70 direktorino de Maros Művészegyüttes de Târgu Mureș.

## Fonto
*Romániai magyar ki kicsoda, 1997.

## Eksteraj ligiloj
*[Erzsébet Kerekes Tóth kantas kun Sándor Széllyes(https://eo.wikipedia.org/wiki/S%C3%A1ndor_Sz%C3%A9llyes)]

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj kantistoj
Sándor Tóth (matematikisto)

**TÓTH Sándor** (to:t) ankaŭ *T. Tóth* estas rumania hungara matematikhistoriisto naskita en Torba la 21-an de marto 1913 kaj mortinta en Kluĵo la 20-an de aŭgusto 2007.
## Kariero
Sándor Tóth diplomitiĝis en la Universitato Ferdinand la 1-a de Kluĵo (1935). De 1950 li instruis matematikhistorion en Universitato Bolyai respektive de 1959 en UBB de Kluĵo ĝis sia pensiuliĝo en 1977. Li publikigis kaj hungare kaj rumane.
## Verkoj
**Apariţia şi răspîndirea cifrelor în Ţările Române* (Buk. 1972; ankaŭ hungare *A számok megjelenése és elterjedése a román országokban*, samloke. 1972);
**Primele manu­scrise matematice româneşti în Ţările Române* (Kv. 1972);
**Matematikai műveltségünk keretei. Középkor és reneszánsz* (kune kun Árpád Szabó, Bp. 1988);
**Az erdélyi matematika történetéből* (kun Árpád Szabó , Kv. 2004).
## Fonto
**Romániai magyar irodalmi lexikon *
Toth, S.
Rózsi Kocsis

**KOCSIS Rózsi** (koĉiŝ) estis rumania hungara aŭtobiografiistino naskita en Seko en 1932 kaj mortinta en Budapeŝto en 1999.
## Biografio
Rózsi Kocsis finis kvar klasojn en bazlernejo kaj ŝi fariĝis kiel naŭ jarulino servistino. Pli poste ŝi laboris kiel fabriklaboristino. En 1967 ŝi translokiĝis Gherlan kun sia edzo.
## Libroj
**Megszépült szegénység*, Bukarest, 1988. 
**Remények és kétségek*- Egy asszony életútja. Erdélyi Gondolat, 1997, Székelyudvarhely.
**Nyitott könyv a lelkem - Egy anya vallomása*, L'Harmattan Kiadó, 2003.

## Fonto
*Biografiaj indikoj
Kocsis, R.
5688 Kleewyck

'*5688 *Kleewyck'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
La nomo "Kli Vik" (aŭ "Kli Ŭik"), signifante "La Ridetantino" en lingvo nuu ĉah nulth, estis la nomo donita fare de la indianoj de la Vankuvera Insulo al la kanada pentristino Emily Carr (1871–1945), dum unu el ŝiaj pentraj ekspedicioj en la orientan kanadan marbordon je la 1900-aj jaroj. Ŝi poste verkis libron pri sia sperto ĉe la indianoj sub la (angligita) titolo "*Klee Wyck''".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroido (5688) Kleewyck, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Birdy (kantistino)

**Birdy** (naskonome: **Jasmine van den Bogaerde**) (naskiĝis  en Lymington, Hampshire, Unuiĝinta Reĝlando), estas brita muzikistino. Ŝi gajnis muzikan konkurson "Open Mic UK" en 2008, kiam ŝi estis 12-jaraĝa. Ŝia versio de *Skinny Love* de la grupo Bon Iver estis sukcesa, kulminante en la 20 plej bonaj rangoj en la ĉartoj de Unuiĝinta Reĝlando kaj aliaj eŭropaj landoj. Ŝia samnoma unua albumo *Birdy* aperis la .

Birdy estas de nederlanda/belga/brita deveno. La patrino de Birdy estas koncertpianistino kaj sia praonklo, Dirk Bogarde, estis konata aktoro. Birdy lernis je sepjara aĝo ludi pianon, kaj komencis unu jaron pliposte per la verkado de sia propra muziko.

## Diskaro 
### Studiaj albumoj 
* 2011: *Birdy*
# *"1901"*
# *"Skinny Love"*
# *"People Help the People"*
# *"White Winter Hymnal"*
# *"The District Sleeps Alone Tonight"*
# ''"I'll Never Forget You"*
# *"Young Blood"*
# *"Shelter"*
# *"Fire & Rain"*
# *"Without A Word"*
# *"Terrible Love"*
# *"Comforting Sounds"* (Bonus) (Deluxe Edition)
# *"Farewell and Goodnight"* (Bonus) (Deluxe Edition)
# *"People Help the People"* (Rak Session) (Deluxe Edition)

### Unuopaĵoj 
* 2011: *Skinny Love*
* 2011: *Shelter*
* 2011: *People Help the People*
* 2012: *1901*
* 2013: *Wings''

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Birdy 
* 

Kategorio:Britaj kantistoj
Kategorio:Infanaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Britio
5736 Sanford

'*5736 *Sanford'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona instruisto kaj amatora astronomo *John Sanford* (1939–2011), iama prezidento de *Orange Country Astronomers''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Pál Dragomán

**DRAGOMÁN Pál** estis rumania hungara geografo, muzeologo. Li estis naskita en Székelyudvarhely la 14-an de februaro 1914 kaj mortinta en Szombathely la 2-an de marto 1993. Li estis al avo de verkisto György Dragomán.

## Kariero 
Pál Dragomán diplomiĝis en Kluĵo, kaj post dekjara instruado de 1949 ĝis sia pensiuliĝo li estis direktoro de Distrikta Muzeo de Târgu Mureș.

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj geografoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj muzeologoj
Orizoideoj

**Orizoideoj** (; sinonimo ) estas subfamilio de poacoj, nomita laŭ la tipa genro Orizo. Iliaj glumoj estas malgrandoj, ili havas (ĝenerale) ses stamenojn.

## Sistematiko 
## Notoj kaj referencoj
Alunișul (Mehedinți)

**Alunișul** [aluniŝul] estas vilaĝo en Rumanio oriente de Drobeta-Turnu Severin. En 2002 ĝi havis 63 loĝantojn, inter kiuj 60 rumanoj. Administre ĝi apartenas al Husnicioara, kiu situas 6 km norde de ĝi.

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mehedinți
Zoltán Bezerédi

**Zoltán BEZERÉDI,** hungare **Bezerédi Zoltán** estas hungara aktoro kaj reĝisoro.

Zoltán Bezerédi naskiĝis la  1955 en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Bezerédi frekventis aktoran ĉeflernejon, poste li komencis sian aktoran karieron en Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). Post du jardekoj li aliĝis al Teatro Katona József. Li ricevis premion Kossuth en 2010, pli frue ekde 1990 ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj roloj (elekto) 
* 40 kinejaj filmoj inter 1979-2009, inter ili *Hány óra Vekker úr*, 1985; *Banánhéjkeringő*, 1986
* 8 televiziaj filmoj inter 1979-2000, ekzemple *Patika* (Apoteko), 1996
* hungaraj voĉoj en eksterlandaj filmoj
* diversaj teatraĵoj, ekzemple William Shakespeare: Somermeznokta sonĝo - Puck; La ventego - Caliban; Hamleto - Laertes; Makbeto - Duncan; Pongrác Kacsóh: *János Vitéz* (Johano la Brava) - Bagó
* roloj-voĉoj en Hungara Radio

## Liaj reĝisoraĵoj (elekto) 
* literaturaj teatraj vesperoj
* en teatroj: García Lorca: *Yerma*; Ferenc Molnár: *Üvegcipő* kaj aliaj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ciklodromo

eta|280px|la konkura trako de traka bicikla konkursejo - bone videblas la blua, ruĝa, nigra kaj pli larĝa helblua linioj
**Traka bicikla konkursejo**, aŭ pli mallonge **ciklodromo** aŭ ankoraŭ per evitebla neologismo **velodromo**, estas sportejo por okazigo de konkursoj de traka biciklado - unu el la variaĵoj de voja bicikla konkurso. Ĝi uzeblas nur per apartaj bicikloj - nur en esceptaj kazoj kaj en konkursoj de publikaj vojoj, kiuj sprinte finiĝas en traka bicikla konkursejo, permesatas la uzo de konkuraj bicikloj antaŭvidataj por publikaj vojoj.

## Konstruado 
Por la konstruado de trakaj biciklaj konkursejoj historie uziĝis diversaj materialoj. La nuntempe plej oftaj materialoj estas ligno, betono kaj asfalto. La trakoj el ligno ebligas plej altajn rapidecojn, ĉar ili havas malplej da frotada rezisto. Por subĉielaj trakoj interalie uziĝas la malofta tropika ligno afzelia. Por tegmente protektitaj trakoj unuavice uziĝas ligno de siberiaj piceoj. Asfalto bone uzeblas por trakoj pli longaj ol 333 metroj kaj sen fortaj kurbiĝoj respektive sen forta kurba traka kliniĝo - por aliaj trakoj ĝi ne plu konvenas al nuntempaj kvalitaj normoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ciklodromo Andreasried
* Dromo
* Vintra Ciklodromo
* Medisono

Kategorio:Biciklado
Kategorio:Ciklaj konkursoj
Kategorio:Sportejoj
Putinga

**Putinga** estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordoriento de Rio-Grando (portugale *Nordeste Rio-grandense*), kaj apartenas al la mikroregiono Guaporé. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Suda Rio-Grando

Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
Die Zauberharfe

**Die Zauberharfe** (D 644) estas melodramo je tri aktoj de komponisto Franz Schubert laŭ teksto de Georg von Hofmann. Unuafoje ĝi estis prezentata la 19-an de aŭgusto 1820 en Vieno.

La teksto de la plejparte parolata kavalirdramo aŭ spektaklo estas perdiĝinta, pro tio la peco ne plu estas surscenejigebla. La uverturo de *Zauberharfe* ĝis nun apartenas al koncertrepertuaro, estis tamen longan tempon misnomata uverturo al la romantika dramo *Rosamunde*, kiun Schubert ankaŭ ekipis per teatromuziko. Schubert verkis sep ĥoraĵojn kaj unu interaktan muzikon por la peco, krome ses pli grandajn melodramojn. Malofte la muziko estas koncertata, plejofte sen la melodramoj, inter kiuj estas skribitaj nur gvidvortoj de la perdiĝinta teksto.

Kategorio:Verkoj de Franz Schubert
Kategorio:1820
4-a simfonio (Schubert)

**Simfonio n-ro 4 c-minora**, D 417, nomata la **Tragedia Simfonio**, estas komponaĵo de Franz Schubert.

## La verko 
eta|dekstre|Franz Schubert, litografio de C. Helfert laŭ Josef Kriehuber, (postmorta)
Franz Schubert komponis la 4-a simfonion en la jaro 1816 kaj pretigis ĝin unu jaron post la 3-a simfonio, kiam li ĵus aĝis 19 jarojn. Tamen la verko estis unuafoje prezentata nur la 19-an de novembro 1849 sub la direktado de August Ferdinand Riccius en Lepsiko, pli ol du jardekojn post la morto de Schubert.

La titolo *Tragedia*, kiun la komponisto poste elektis, rilatas al la skuaj momentoj troveblaj en la verko. La titolo ĉiam denove kaŭzis diskutojn kaj kritikon: Antonín Dvořák transskribis la adjektivon per „profunda patoso“, kaj Robert Schumann kritikis: „… al tragedia oni starigus tute aliajn postulojn“. Harry Goldschmidt analizis, ke Schubert starigis al si per la verko mensan problemon, kiun li pro sia junaĝo ne povis majstri: „Li volis verkis *tragedian* simfonion, kaj jen fariĝis nur *patosa* el ĝi.“

La verko estas krom la *Nefinita* la ununura simfonio en minortonalo. La kvar movimentoj okupas daŭron de proksimume 30 minutoj.

## Movimentoj 
# movimento: Adagio molto - Allegro vivace
# movimento: Andante
# movimento: Menuetto. Allegretto vivace
# movimento: Allegro

## Literaturo 
* Renate Ulm (eldonisto): *Franz Schuberts Symphonien. Entstehung – Deutung – Wirkung.* dtv/Bärenreiter, Munkeno/Kassel 2000, ISBN 3-423-30791-9.
* Henning Bey: *Freiheit in der Reflexion. Über das Erhabene von Schiller und die Tragische Sinfonie in c minor von Schubert.* En: M. Kube (eldonisto): *Schubert-Jahrbuch* 2003-2005. Bärenreiter, Kassel 2008, ISBN 978-3-7618-1984-5.
* Arne Stollberg: *Der „allertragischste Kampf und Sieg“? Schuberts ‚Vierte Symphonie‘ im Kontext der zeitgenössischen Tragödientheorie*. En: *Schubert:Perspektiven* 7 (2007), pj. 137-225.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

#04.
Camaquã

**Camaquã** estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 62.764 loĝantojn en 2010 . 

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
5749 Urduja

'*5749 *Urduja''''' estas malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la milita princino Urduja, de la 14-a jarcento en Filipinoj. Bone edukita, juna kaj feroca batalintino, ŝi estris la reĝlandon Tawalisi.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Mesostigmata

[eta|dekstre|250px|Akaro de la genro *[Varroa*]]

**Mesostigmata** estas ordo de akaroj apartenantaj al la Parazitoformaj. Malkiel plej membroj de tiu grupo, multaj el tiuj akaroj ne estas fakte parazitaj sed libervivantaj kaj predantoj. Ili povas esti rekonataj el ununura paro de spirakloj flanke de la korpo.

La familio kun plej priskribitaj specioj estas Fitoseedoj. Aliaj menciindaj familioj estas Diploginiedoj, Makroĥeledoj, Paĥilaelapedoj, Uropodedoj kaj Veigajedoj.

## Taksonomio 
Kategorio:Akaroj
Serokonverto

**Serokonverto** estas la evoluo de mezureblaj specifaj antikorpoj al mikroorganismoj en la sero kiel rezulto de infekto aŭ imunigo. Serologio (la testado por antikorpoj) kutimas determini antikorpan pozitivecon. Antaŭ serokonverto, la sangokontrolo estas seronegativa por la antikorpo; post serokonverto, la sangokontrolo estas seropozitiva por la antikorpo. Tion determinas la *Serostatuso*

La termino *Serokonverto* ofte estas uzata en referenco al sangotestado pri kontraŭHIV antikorpoj. Aparte, "serokonvertita" estis plusendita al la procezo iĝadi "HIV-pozitiva."

*Seroreverto* estas la malo de Serokonverto. Tio okazas kiam la testoj jam ne povas detekti antikorpojn en la serumo de paciento.

## Notoj
Kategorio:Serologio
Kategorio:Vakcinoj kontraŭ la kronvirusa malsano de 2019
Intesta parazitozo

**Intestaj parazitoj** estas parazitoj kiuj loĝas en la digesta sistemo en homoj kaj aliaj bestoj. Ili povas vivi ĝenerale en la korpo, sed plej preferas la intestan muron. Sistemoj de ekspono inkludas: manĝadon de nesufiĉe kuirita viando, trinkadon de sepsa akvo, kaj haŭtosorbadon. Parazito estas organismo kiuj manĝas el alia organismo, nome gastiganto.

La plej gravaj grupoj de parazitoj inkluzivas protozoojn (organismoj havante nur unu ĉelon) kaj parazitajn vermojn (helmintoj). De tiuj, protozooj, inkluzive de criptosporidium, microsporidia, kaj isospora, estas plej ordinaraj en HIV-kontaĝitaj personoj. Ĉiu de tiuj parazitoj povas infekti la digestadkanalon, kaj foje du aŭ pli povas kaŭzi infekton samtempe.

## Notoj 
## Referencoj 
* Marlene Zuk. Riddled with Life. Orlando, Florida: Harcourt, Inc 2007

Kategorio:Parazitoj
Kategorio:Sindromoj en interna medicino
Kategorio:Parazitozoj de homoj