open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Peĉora (rivero)

**Peĉora** () estas rivero en Rusio, en la nordorienta parto de Eŭropa areo. Plejparte fluas tra Komiio, nur la suba parto tuŝas Nenecion. Laŭ akvofluo, ĝi estas plej granda rivero de tiu Norda regiono.

## Geografio 
La rivero fontas estas sur okcidentaj deklivoj de Norda Uralo. Komence, ĝi fluas en mallarĝa valo sudokcidente, tiam turniĝas norden, malrapidiĝas kaj fluas sur la Peĉora ebenaĵo. Ĝi turniĝas okcidente ĉe buŝo de la rivero Usa, ĝia fluejo plilarĝiĝas - de tie oni nomas la riveron *Granda Peĉora* - kaj post du akraj kurboj, ĉe buŝo de rivero Cilma, la rivero denove fluas norden. Sur tiu areo, ĝia inunda areo estas larĝa, ĝi havas multajn flankajn kaj finbranĉojn. Je ĉ. 130&nbsp;km de la buŝo, sur teritorio de Nenecio, ĝi disiĝas je du grandaj branĉoj kaj formas riverdelton ĉe Narjan-Mar kaj alfluas la Barencan maron en la Peĉora golfo. La larĝo de la delta estuaro atingas 45&nbsp;km.

La supra kaj meza parto de la rivero fluas en la arbaro areo, kiun laŭgrade anstataŭigas tundro en la suba parto. Ĝi frostas en malfrua oktobro, la printempa inundado okazas en malfrua aprilo, komence de majo kaj pintas en mez-majo. La printempan degelon ofte akompanas forta glaci-amasiĝo. La rivero denove inundas, se okazas granda pluvokvanto dum somero.

Plejparto de la Peĉora ĝis urbo Troicko-Peĉorsk (ĉirkaŭ ĝis 1550.&nbsp;km) estas navigebla, en printempo kaj aŭtono eĉ plu. La marŝipoj povas 110&nbsp;km trafiki ĝis la haveno de Narjan-Mar.

Grandaj alfluantoj fluas ĝenerale tra Komiio. Plej granda alfluanto estas en la dekstra flanko Usa, en la maldekstra estas rimarkindaj la riveroj Piĵma kaj Cilma.

## Urboj 
La Peĉora regiono estas malabunde loĝata, ekzistas nur kelkaj gravaj setlejoj kaj konstruitaj transportaj itineroj. La rivera ŝargotransporto tiel tie estas de aparta graveco. Gravaj havenoj:

* Peĉora (urbo) - la plej granda urbo de la baseno (proksimume 50 000 loĝantoj) kaj plej grava rivera haveno. Tie sur la rivero kuras la sola fervoja ponto.
* Troicko-Peĉorsk - grava haveno en la supra parto
* Narjan-Mar - centro de Nenecio (proksimume 20 000 loĝantoj), rivera kaj mara haveno de la riverdelto

## Mineraloj kaj naturaj riĉaĵoj 
En la akvokolekta aero de Peĉora estas troveblaj konsiderindaj mineralaj kaj hidrokarbonidaj tavoloj. Tie okazas longtempe minado, kiel - ĉe Inta (karbo) ĉe Vuktil (tergaso), ĉe Usinsk (petrolo) - aliaj mineraloj atendas ekspluaton kaj esploron.
En 1993, ĉe Usinsk okazis la plej detrua nafto-disverŝo.

La aliaj, grandegaj areoj de la akvokolekta areo estas tute netuŝitaj de industria aktivado. La rivero estas riĉa je fiŝo, la riverdelta regiono estas nestejo por multaj migrantaj birdoj.
La supra parto de Peĉora kaj la areo ĝis rivero Iliĉ entenas 720 000 hektarojn, kies netuŝitaj praarbaroj aperas sur UNESKO-listo de Monda Heredaĵo.

Kategorio:Alfluantoj de Peĉora golfo
Kategorio:Riveroj en Komiio
Kategorio:Riveroj en Nenecio
Internacia Spiritisma Konsilantaro

eta|Emblemo de Internacia Spiritisma Konsilantaro
**Internacia Spiritisma Konsilantaro - ISK** ( **Conselho Espírita Internacional - CEI**) establiĝis la 28an de novembro 1992. Ĝi konsistas en kuniĝo de la landaj spiritismaj organizoj. Ĝia sidejo estas en Braziljo, Brazilo. Ĝi celas estigi solidaran kaj fratan unuecon inter la spiritismaj organizoj el ĉiu lando, kaj la unuiĝon de la spiritisma movado. Ĝi respondecas pri la okazigo de la Mondaj Spiritismaj Kongresoj.

## EDICEI 
**EDICEI** (eldonejo de ISK) respondecas pri la publikigo de spiritismaj libroj tradukitaj al naciaj lingvoj, kio inkluzivas enpaĝigon, ellaboron de kovriloj, preson kaj diskonigon de la libroj. Aperis verkoj ekz. en la lingvoj franca, hispana, angla, germana, rusa kaj hungara. La eldonejo partoprenas la ĉefajn librofoirojn en la mondo (ekzemple en San-Paŭlo, Rio-de-Ĵanejro, Frankfurto, Parizo, Novjorko kaj Bonaero).

## Membroj de ISK 
La jenaj landaj spiritismaj asocioj membras en ISK:
# : Deutsche Spiritistische Vereinigung
# : Sociedade Espírita Allan Kardec de Angola
# : Confederación Espiritista Argentina 
# : Franciscans Spiritist House 
# : Verein für Spiritistische Studien Allan Kardec
# : Union Spirite Belge
# : Federación Espirita Boliviana 
# : Federação Espírita Brasileira
# : Conseil Spirite Canadien
# : Centro de Estudios Espirita Buena Nueva
# : Confederación Espiritista Colombiana
# : Sociedad Amor y Caridad Universal
# : Federación Espirita de El Salvador 
# : Federación Espirita Española
# : United States Spiritist Council
# : Conseil Spirite Français 
# : Cadena Heliosóphica Guatemalteca 
# : Asociación Civil de Proyección Moral 
# : Spiritist Society of Ireland 
# : Unione Spiritica Italiana
# : Communion Spirite Chrétienne Francisco Cândido Xavier 
# : Groupe Spirite Allan Kardec de Luxembourg 
# : Consejo Espírita de México
# : União Espirita de Moçambique
# : Gruppen for Spiritistiske Studier Allan Kardec
# : Allan Kardec Spiritist Group of New Zealand
# : Nederlandse Raad voor het Spiritisme
# : A Fraternidad Espírita Dios, Amor y Caridad
# : Centro de Filosofia Espiritista Paraguayo
# : Federación Espirita del Perú
# : Federação Espírita Portuguesa
# : British Union of Spiritist Societies 
# : Svenska Spiritistiska Förbundet
# : Union des Centres d'Études Spirites en Suisse 
# : Federación Espirita Uruguaya
# : Asociación Civil Sócrates

## Vidu ankaŭ 
* Brazila Spiritisma Federacio

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de ISK
* Fejsbuka paĝo de ISK
* Rilataj paĝoj pri ISK  el la retejo de Brazila Spiritisma Federacio ()
* Retejo de EDICEI  (eldonejo de ISK)
* TVCEI  (reta televido de ISK)

## Referencoj 
Kategorio:Spiritismaj organizoj
Kategorio:Organizaĵoj en Brazilo
César Mallorquí

**César MALLORQUÍ** [majorKI] (Barcelono, 10an de junio 1953) estas hispana verkisto aŭtoro de pli ol 15 romanoj.

Lia patro, nome la fama hispana verkisto José Mallorquí, aŭtoro de serio de privakeraj romanoj pri *El Coyote* (la kojoto), tuj translokigis la familion al Madrido, kie César studis ĵurnalismon en la Universidad Complutense. El 1970 li kunlaboris al kelkaj gazetoj, ekzemple la humura *La Codorniz* (la koturno). El 1981 li dediĉis sin al reklamado kaj redaktorado. El 1991 li dediĉis sin al beletroj. Li ricevis multajn premiojn.

## En Esperanto 
En Esperanto aperis *La donaco (Kristnaska rakonto)* (tradukis Antonio Valén), teatrigebla dialogo kaj historio kristnaska aŭ kontraŭkristnaska.

## Literaturaj verkoj 
* La vara de hierro. (Romano. Quaderns UPCF. 1993)
* El círculo de Jericó. (Antologio. Ediciones B. 1995)
* El coleccionista de sellos. (Romano. Ediciones B. 1996)
* El último trabajo del Señor Luna. (Romano. EDEBÉ 1997)
* La Fraternidad de Eihwaz. (Romano. EDEBÉ 1998)
* La cruz de El Dorado. (Romano. EDEBÉ 1999)
* El maestro oscuro. (Romano. EDEBÉ 1999)
* La catedral. (Romano. SM 2000)
* El hombre de arena (Romano. EDEBÉ 2001)
* Las lágrimas de Shiva. (Romano. EDEBÉ 2002)
* La puerta de Agartha (Romano. EDEBÉ 2003)
* La compañía de las moscas (Romano. Alfaguara 2004)
* La piedra inca (Romano. EDEBÉ 2005)
* El viajero perdido (Romano. SM 2005)
* La Mansión Dax. (Romano. SM 2005)
* La caligrafía secreta (Romano. SM 2007)
* El juego de Caín (Romano. Espasa 2008)
* El juego de los herejes (Romano. Espasa 2010)
* Leonís (Romano. EDEBÉ 2011)
* La isla de Bowen (Romano. EDEBÉ 2012)
* La estrategia del parásito (Romano, SM 2012)
* Trece monos (Antologio, Fantascy 2015)
* Las fabulosas aventuras del Profesor Furia y Mr. Cristal (Romano, EDEBÉ, 2015) (reviziita versio de la romano "La compañía de las moscas")

## Referencoj 
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Enrique Uribe Carreño

**Enrique URIBE Carreño** estas verkisto, tradukisto, ĵurnalisto kaj profesoro de Kolombio. Li instruas lingvon kaj kulturon de Hispanameriko en la Universitato de Strasburgo. Kiel aŭtoro li interesiĝas ĉefe pri noveloj kaj mallongaj rakontoj. Li alvenis al Strasburgo en 1985 por traduki verkon pri teologio de la liberigo kaj jam restis en Elzaco. Li pritraktas foje temojn pri indiĝenaj loĝantoj de Hispanameriko, ekzemple el Kolombio. Li kunlaboras al gazetoj ekzemple *ElPais* de Kostariko.

## En Esperanto 
En Esperanto aperis *Tri minirakontoj* (tradukis István Ertl).

## Verkoj 
* Enrique Uribe Carreno, *Trois comprimés par jour/Tres comprimidos al dia*, Do Bentzinger, 222 p., Les Affiches-Moniteur.
* Enrique Uribe Carreño, David Gondar kaj Elisabeth Koonja, *Dans le jardin de ma mémoire : Paroles de voisins*, ISBN 2849602825
* Denis Rolland kaj Enrique URIBE CARREÑO, ''La Colombie aujourd'hui vue par la presse colombienne'', 2012, Harmattan.
* Enrique Uribe Carreño, Garzon Olga, Ribieras Aria, Schuppert Estelle, Colombie, comprendre le processus de paix, 2017, L'Harmattan
* Olga Stella Garzon, Mathilde Sallerin, Enrique Uribe Carreño, Venezuela, la révolution bolivarienne, 20 ans après, 2020, Paris, L'Harmattan
* Enrique Uribe Carreño, Joëlle Chassin, Arthur Morenas, Le Pérou. Des citoyens en quête de République, 2023, Paris, L'Harmattan.

## Referencoj 
Kategorio:Kolombiaj verkistoj
Juan Mayorga

**Juan Antonio MAYORGA Ruano** (Madrido, 6a de aprilo 1965) estas unu el la hispanaj dramaturgoj nuntempaj plej ludataj de la generacio nomita, iom polemike, *Generacio Bradomín*. Lia dramaturgio, profunda, engaĝigita kaj laŭmetoda, trapasis la naciajn barierojn kaj estis tradukita kaj ludita en ĉefaj eŭropaj teatroj. li estas ofta kunlaboranto de trupoj kiaj *Animalario* kaj laboris kiel adaptisto kaj dramaturgiisto por la hispanaj *Centro Dramático Nacional* kaj la *Compañía Nacional de Teatro Clásico*. Li estas edzo kaj havas tri filojn.

## En Esperanto 
En Esperanto aperis ''La biblioteko de l' diablo'' (tradukis Jorge Camacho).

## Referencoj 
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Vatnajökull (nacia parko)

''''* estas nacia parko en Islando. Ĝia areo estas , preskaŭ 12 % de la teritorio de Islando. Ĝi estas la plej granda nacia parko en Islando. La loko estas listigata en la Monda heredaĵo de Unesko.

La nacia parko  estis fondita  kaj inkludas du eksajn naciajn parkojn: la eksan parkon *Jökulsárgljúfur* fonditan en 1973 kaj la antaŭan parkon *Skaftafell'' fonditan en 1967.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Detala mapo de la nacia parko (PDF)
* Paĝo en la retejo de la Ministrejo por protekto de la ĉirkaŭa medio de Islando
* Islando. Glaciaj kavernoj. Fotoraportaĵo

Kategorio:Naciaj parkoj en Islando
Kategorio:Protektitaj areoj kreitaj en 2000-2009
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Islando
Árpád Kishegyi

**Árpád Kishegyi** [kishedji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kishegyi Árpád** estis hungara kantisto pri operoj kaj operetoj (tenoro). Lia origina familia nomo estis **Kleinberger**.

Árpád Kishegyi http://www.imdb.com/name/nm0457198/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Novjorko.

## Biografio 
Árpád Kishegyi devenis el juda familio. Li ricevis rolojn kiel infano en teatra trupo de Artúr Lakner ekde 1933. Li komencis kanti en korusoj en 1937. Dum la 2-a mondmilito li estis trudlaboristo en Sopron, sed li sukcese rifuĝis. En 1946 li debutis en opera rolo, en la sekva jaro li aliĝis al Budapeŝta Ŝtata Operejo, kies membro li estis ĝismorte. Kelkfoje li faris turneojn, ekzemple en 1965 en Italio. Li ricevis 3 premiojn inter 1965-1976, en 2009 postmorte li estis nomumita eterna membro de la Ŝtata Operejo. Li mortis dum turneo en Usono.

## Elektitaj roloj 
* Georges Bizet: *Carmen* – Remendado
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* – franca reĝo
* Ferenc Lehár: *Luxemburg grófja* – Lanchester
* Wolfgang Amadeus Mozart: *Die Zauberflöte* – Monostatos
* Giacomo Puccini:
** *Madama Butterfly* – Goro
** *La bohème* – Benoit
* Giuseppe Verdi:
** *La Forto de la Destino* – Trabuco
** *Falstaff* – Bardolf
* Richard Wagner:
** *Die Meistersinger von Nürnberg* – David, Balthasar Zorn
** *Tristan und Isolde* – paŝtisto
** *Das Rheingold* – Mime

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Közbejött apróság* (1966)
* *Egy esküdtszéki tárgyalás* (1971)
* *Vendégek* (1974)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Monto Baker

**Monto Baker** (esperantigita kiel **Monto Bakero**) estas aktiva tavolovulkano en la Kaskada Montaro de la subŝtato Vaŝingtonio en Usono. Ĝi ankaŭ nomiĝas **koma kulŝan** aŭ simple **kulŝan**. Monto Baker estas la dua plej termike aktiva vulkano de la Kaskada Montaro post Monto Saint Helens, kaj ĝi estas la plej juna vulkano en la Mount Baker vulkanaro. La nuna konuso verŝajne estas ne pli ol 140 000 jaroj. Pli malnova konusoj ne ekzistas, ĉar la glaciiĝo eroziis ilin for.

Kategorio:Vulkanoj en Usono
Kategorio:Montoj en Vaŝingtonio
Kategorio:Kaskada Montaro
27421 Nathanhan

'*27421 *Nathanhan'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Nathan Han*, finalisto de la *Broadcom MASTERS* 2011, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo, pro lia projekto pri biokemio, medicino, sano kaj mikrobiologio. Li estis lernanto ĉe la *Jackson Mann K-8 School'' en Allston (kvartalo de Bostono, Masaĉuseco).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Armand Kautzky

**Armand Kautzky** [kaŭcki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kautzky Armand** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, rakontanto. Lia patrino estis Lia Kopetty.
[eta|Armand Kautzky kun [Ádám Lux]]
Armand Kautzky http://port.hu/pls/pe/person.person?i_pers_id=21192 naskiĝis la  en Eger.

## Biografio 
Armand Kautzky akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1989. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro Madách, kie li pasis 2 jardekojn. En 2000 li edziĝis, baldaŭ li havis 2 gefilojn. Ekde 2009 li ne ligiĝas stabile al iu ajn teatro, li ofte roladas en teatrejo de Budaörs, krome li instruas en hejma lernejo de Teatro Madách. Li ricevis premion en 2015.

En la 2010-aj jaroj vespo pikis lin, kiu kaŭzis alergion, eĉ li preskaŭ mortis http://www.borsonline.hu/celeb/a-klinikai-halalbol-hoztak-vissza-kautzky-armandot/112583.

## Elektitaj roloj teatraj 
* William Shakespeare:
** *La Vintra Fabelo* – Antigonus
** *Hamleto* - Rosencrantz
** *Kiel plaĉas al vi* - Oliver
* Neil Simon: *Nudpiede en la parko* - Paul Bratter

## Elektitaj roloj filmaj 
* *Mindszenty - Szeretlek, Faust!* (2010)
* *Kisváros* (1998) - televizia serio
* *Szomszédok* (1991-1993) - televizia serio
* *Ausztrália* parolanto en televizia filmo

## Aliaj roloj 
* hungaraj voĉoj ekzemple de Richard Dean Anderson, Pierce Brosnan, Tom Cruise, Marton Csokas, Jeremy Irons, John Malkovich, Patrick Swayze, Billy Zane, Sigourney Weaver
* parolanto en diversaj radioj kaj televizioj

## Fontoj 
* voĉoaktoraj roloj
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj rakontantoj
Max Power

**Max POWER** (27a de julio 1993) estas angla futballudisto. Nuntempe, li partoprenas kun la angla teamo Wigan Athletic FC.

Li ekkarieris ĉe *Tranmere Rovers*, en kiu li faris 126 aperojn kaj markis 19 golojn en ĉiuj konkurencoj laŭlonge de kvar sezonoj.

Kategorio:Anglaj futbalistoj
Alex Gilbey

**Alex GILBEY** (9-a de decembro 1994) estas angla futballudisto. Nuntempe, li partoprenas kun la angla teamo Wigan Athletic FC.

Li ekkarieris ĉe *Newport County A.F.C.* kaj ĉe *Colchester United F.C.*.

Kategorio:Anglaj futbalistoj
Wacław Krzyżanowski

**Wacław Krzyżanowski** (naskiĝis la 3-an de februaro 1923 en Zarzecz Łukowski apud Łuków, mortis la 10-an de oktobro 2014 en Koszalin) – pola juristo, akuzisto, kolonelo de Popola Pola Soldataro.

## Vivo 
Wacław Krzyżanowski partoprenis batalon de Lenino (proksime al Horki, 60 km de Katin).

De oktobro 1945 ĝis januaro 1946 aŭskultanto de Centra Lernejo de Ministerio pri Publika Sekureco en Lodzo. De januaro 1946 ĝis majo 1950 estis enketa oficiro de Armea Akuzistaro Regiona en Gdańsk.

En 1946 estis helpa akuzisto en la montra proceso de Danuta Siedzikówna (pseŭdonomo „Inka”). Tiutempe li postulis por neplenkreska (17-jara) akuzatino mortpunon. Samtage de la kondamno de Siedzikówna li ankaŭ faris akuzaktojn, en kiuj postulis mortpunon por du aliaj junuloj: Heinz Baumann, 19-jara germano el Gdańsk, kiu en arbaro trovis armilon kaj ĉasis kapreolon (verdikto plenumita la 9-an de septembro 1946) kaj 16-jaran Benedykt Wyszecki, kiu post malkovro ĉe li kelke da rustiĝintaj pafiloj sen kulaso kaj municio deklaris, ke li kolektis ilin sur kampoj por militludi. Tiukaze la juĝejo ne konsentis kun postulo de la akuzisto, konsiderinte, ke la juĝato krimis pro facilanimo kaj kondamnis lin al 7 jaroj de mallibero.

En armea justico de Pola Popola Respubliko li laboris ĝis 1976, plurfoje distingata kaj premiata.

Li estis la unua akuzisto, kiun Instituto pri Nacia Memoro akuzis pri partopreno en komunista justica murdo. Li estis senkulpigita en juĝejo de la 1-a kaj 2-a instancoj (2001). Dum la proceso konstatis, ke stalinisma leĝosistemo havis kriman karakteron. Verŝajne li kontribuis al morto de pluraj senkulpaj personoj, apogante siajn riproĉojn per falsaj kaj absurdaj akuzoj. Laŭ laŭleĝa decido de Oficej-Gvidanto pri Ekssoldatoj kaj Personoj Persekutataj estis senigita de ekssoldataj privilegioj.

Entombigita kun armea honora asisto la 13-an de oktobro 2014 sur Komunuma Tombejo en Koszalin.

Pro la honora armea asisto dum la enteriga funebra ceremonio de Wacław Krzyżanowski, ĉefo de MON (Ministerio pri nacia defendo) Tomasz Siemoniak tuj demisiis de la postenoj ĉefkomandanton kaj komandanton de la garnizono Koszalin.

Kategorio:Poloj
Kategorio:Akuzistoj
Kategorio:Krimuloj
Dénes Szabó (kriminologo)

**Dénes SzABÓ** [dEneŝ sabO] aŭ **Denis Szabo,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Dénes** estas hungara-kanadana kriminologo, profesoro, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (1993), membro de Kanada Reĝa Akademio.

Dénes Szabó http://www.bm-tt.hu/assets/letolt/ules/2012nov30/SzaboDeneslaudacio.pdf  naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Dénes Szabó frekventis mezlernejojn ĉefe en Kőszeg, poste li studis en Scienca Universitato Péter Pázmány. Li interrompis la lernadon pro la komenciĝinta socialismo kaj li disidis al Belgio kun Sándor Lámfalussy kaj Rudolf Rezsőházy en 1949. Li akiris sociologian diplomon en Katolika universitato de Loveno, poste li akiris sciencan gradon Ph.D en Parizo. Ekde 1958 li laboris en universitato en Montrealo, kie li fondis kriminologian instituton en 1960, post 9 jaroj internacian kriminologian centron. Li instruis en pluraj landoj, ekzemple inter 1991-2003 en Polica Altlernejo de Budapeŝto. En 1995 li emeritiĝis. Li faris tendencon por ĉesigi la centran policon kaj krei municipajn policojn. Li ricevis hungarajn kaj eksterlandajn premiojn inter 1968-1998.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Criminologie* (1965)
* *A bűnözés a századvégen* (1994) - akademia prelego 
* *Egy élet pályája – életinterjú Szabó Dénes kriminológussal* (2016)

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto (la koncerna teksto estas lastfoje)

Kategorio:Hungaraj kriminologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
27423 Dennisbowers

'*27423 *Dennisbowers'''* estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey* elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono,
Usono). 

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Dennis Bowers*, bona, longdaŭra teknikisto ĉe la *Lunar and Planetary Laboratory'' de la Universitato de Arizono, elektronika inĝeniero por kosmoveturiloj kaj ĉegrundaj observadaj aparatoj ; kaj por modernaj aŭdiovidaj ilaroj por klasoj, lekcioj kaj konferencoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Nordoriento de Vjetnamio

La regiono **Nordoriento** () de Vjetnamio, kiel facile diveneblas, estas la plej nordorienta el la regionoj de Vjetnamio. Ĝi enhavas dek unu provincojn norde de la dense loĝata malaltebenaĵo de la Ruĝa Rivero. Multaj de tiuj dek unu provincoj estas montaraj, kaj kvin havas limon al Ĉinio. La teritorio sume ampleksas proksimume  kvadratajn kilometrojn. Foje la plej okcidentaj el tiuj provincoj, *Lào Cai* kaj *Yên Bái*, ankaŭ kalkuliĝas kiel parto de la regiono Nordokcidento de Vjetnamio.

## Provincoj 
Bắc Giang
Bắc Kạn
Cao Bang
Ha Giang
Lang Son
Lao Cai
Phu Tho
Quang Ninh
Thái Nguyên
Tuyen Quang
Yen Bai

Kategorio:Regionoj de Vjetnamio
Delto de la Ruĝa Rivero

La regiono **Delto de la Ruĝa Rivero** () laŭ ofte uzata grupigo estas unu el ok regionoj de Vjetnamio. Ĝi enhavas la malgrandajn sed dense loĝatajn provincojn borde de la Ruĝa Rivero, kiu tie enfluas la vjetnaman golfon. Ekzistas naŭ provincoj en tiu regiono. Ĝi ankaŭ inkluzivas la nacian ĉefurbon, Hanojo, kaj la havenurbon Hajfongo - ambaŭ estas sendependaj de ajna provinca registaro.

## Provincoj 
* *Bắc Ninh* (ĉefurbo samnoma *Bắc Ninh*)
* *Hà Nam* (ĉefurbo *Phủ Lý*)
* *Hải Dươn* (ĉefurbo samnoma *Hải Dương*)
* *Hưng Yên* (ĉefurbo samnoma *Hưng Yên*)
* *Nam Định* (ĉefurbo samnoma *Nam Định*)
* *Ninh Bình* (ĉefurbo samnoma *Ninh Bình*)
* *Thái Bình* (ĉefurbo samnoma *Thái Bình*)
* *Vĩnh Phúc* (ĉefurbo *Vĩnh Yên*)

Ĝis la jaro 2008 plia provinco estis *Hà Tây*. La 1-an de aŭgusto de tiu jaro la kompleta areo iĝis parto de la nacia ĉefurbo Hanojo.

Kategorio:Regionoj de Vjetnamio
Kategorio:Riverdeltoj
Norda Centra Marbordo de Vjetnamio

La regiono **Norda Centra Marbordo** () de Vjetnamio laŭ ofte uzata grupigo estas unu el ok regionoj de Vjetnamio. Ĝi enhavas ses provincojn en la norda duono de la mallarĝa centra parto de Vjetnamio. Ĉiuj provincoj en tiu regiono etendiĝas de la marbordo en la oriento al Laoso en la okcidento.

## Provinco 
* Ha Tinh
* Nghe An
* Quang Binh
* Quảng Trị
* Thanh Hóa
* Thừa Thiên-Huế

Kategorio:Regionoj de Vjetnamio
Sudoriento de Vjetnamio

La regiono **Sudoriento** () de Vjetnamio laŭ ofte uzata grupigo estas unu el ok regionoj de Vjetnamio. Ĝi enhavas tiujn partojn de malaltaĵoj de suda Vjetnamio kiuj estas norde de la Mekonga delto. Estas kvin provincoj, kaj plie Ho-Ĉi-Min-urbo (antaŭe Sajgono).

## Provincoj
Ba Ria-Vung Tau
Binh Duong
Binh Phuoc
Dong Nai
Tay Ninh
Ho-Ĉi-Min-urbo (municipo)

Kategorio:Regionoj de Vjetnamio
Centraj Altaĵoj de Vjetnamio

La regiono **Centraj Altaĵoj** () de Vjetnamio laŭ ofte uzata grupigo estas unu el ok regionoj de Vjetnamio. Ĝi enhavas la kvin malmarajn provincojn de sudcentra Vjetnamio. Preskaŭ ĉiu parto de tiu regiono estas montara. Plejparte  loĝas tie, sed ankaŭ signifa kvanto de vjetnamoj.

## Provincoj 
Dak Lak
Dak Nong
Gia Lai
Kon Tum
Lam Dong

## Urboj 
* Buôn Ma Thuột

Kategorio:Regionoj de Vjetnamio
Suda Centra Marbordo de Vjetnamio

La regiono **Suda Centra Marbordo** () de Vjetnamio laŭ ofte uzata grupigo estas unu el ok regionoj de Vjetnamio. Ĝi enhavas sep marbordajn provincojn kaj la urbon Da Nang en la suda duono de la centra parto de Vjetnamio. Vjetnamio estas pli larĝa tie ol en la Norda Centra Marbordo regiono, kaj tiel la malmaraj areoj estas apartaj provincoj, kiuj kune konsistigas apartan regionon Centraj Altaĵoj (*Tây Nguyên*).

## Provincoj 
Binh Dinh
Binh Thuan
Khanh Hoa
Ninh Thuan
Phu Yen
Quang Nam
Quang Ngai
Da Nang (municipo)

## Urboj 
* Qui Nhơn
Nam Dinh

**Nam Dinh** () estas urbo en Vjetnamio kaj ĉefurbo de la provinco Nam Dinh. Nam Dinh havas  loĝantojn (censo de 2009).

Kategorio:Urboj de Vjetnamio
Ꞛ

**Ꞛ**, minuskle **ꞛ**, estas litero uzata en Volapuko kiel alternativo por *ä*. Ĝi estas uzata por redoni IFA-an sonon [].

## Vidu ankaŭ 
* Volapuko
* Ꞝ
* Ꞟ

Kategorio:Derivitaj latinaj literoj
Kategorio:Volapuko
27426 Brettlawrie

'*27426 *Brettlawrie'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey* elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono). 

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Brett Lawrie*, inĝeniero ĉe la *Lunar and Planetary Laboratory'' de la Universitato de Arizono kaj ĉe la Observatorio Steward. Li ludas gravan rolon por la fasonado, la konstruo kaj la testo de instrumentoj kaj aparataroj por vasta serio da ĉegrundaj observatorio, analizaj laboratorioj kaj multenombraj misioj de NASA-aj kosmoveturiloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
27433 Hylak

'*27433 *Hylak'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Benjamin Lourdes Hylak*, finalisto de la *Broadcom MASTERS* 2011, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo, pro lia projekto pri inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la *Sacred Heart School'' en Oxford (Pensilvanio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Kastelo de Mesteri

La **Kastelo de Mesteri** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Batthány** [bathAnji]) estas klasikisma historia monumento, nun speciala hospitalo en Hungario, en ekstera parto de Mesteri (konata kiel *Intaháza*).
eta|maldekstre|Enirejo de la kastelo
[eta|[Sonorilostablo en la hospitala parko]]

## Historio 
La unua mencio okazis pri la baroka kastelo kun flankaj domoj en 1762. Ĝi estis nemoveblaĵo de familio Batthány. En la 1820-aj jaroj la kastelo estis trakonstruita al klasikisma stilo. En 1914 László Batthyány-Strattmann heredis la kastelon, kiu establis senpagan malsanulejon en la konstruaĵo. En la 1920-aj jaroj alia nobelo luis la kastelon, ĉesis la hospitalo. En 1945 la Ruĝa Armeo okupis la kastelon, en la sekva jaro jam la vilaĝaj servistoj loĝis en la kastelo. Post kelkaj jaroj la nova funkcio estis psikiatriejo, kiu estas fama pri novaj metodoj. Oni kreis muzikan kaj laboran metodojn. La malsanuloj laboras en la parko, ili kultivas diversajn plantaĵojn kaj bredas bestojn.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa konstruaĵo situas en parko, kiu formas brikon. En mezo de la fasado teraso reliefas, kiun 2 kolonoj tenas. Malantaŭ de la teraso la enirejo funkcias, ĉe la tegmento timpano (arkitekturo) estas videbla kun blazono de familio Batthyány. Ankaŭ en la malantaŭa fasado estas alia enirejo kun balkono.

## Parko 
En la parko grandparte restis la arboj, sed kelkaj domoj estis konstruitaj por la hospitalo.

## Fontoj 
* oficiala paĝo 
* hungare kun fotoj
* http://www.kastelyok-utazas.hu/Lap.php?cId=2889  
* https://www.facebook.com/media/set/?set=a.744244068990138.1073742463.611200015627878 

Mesteri
Mesteri
27438 Carolynjons

'*27438 *Carolynjons'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko,
Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Carolyn Kay Jons*, finalistino de la *Broadcom MASTERS* de 2011, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo, pro ŝia projekto
pri fiziko. Ŝi estis lernantino ĉe la *Central Middle School'' en Eden Prairie (Minesoto).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Les Vallées (stacidomo)

**Les Vallées** estas franca stacidomo sur linio L de Transilien inter komunumoj Bois-Colombes, Colombes kaj la Garenne-Colombes.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-St-Lazare - Le Havre (340000).

## Interkonektoj 
*  RATP 164 566

## Vidu ankaŭ 
* Transilien
* Transilien L
* Bois-Colombes
* Colombes
* La Garenne-Colombes

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Transilien L
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hauts-de-Seine
Kategorio:Bois-Colombes
Kategorio:Colombes
Kategorio:La Garenne-Colombes
27445 Lynnlane

'*27445 *Lynnlane'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey* elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono). 

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Lynn Lane*, longtempan financan kaj komercan direktorinon de la *Lunar and Planetary Laboratory'' (LPL) kaj de la Departemento pri Planedaj Sciencoj de la Universitato de Arizono. Ŝi servis kvar direktorojn de LPL kaj alportis netakseblan subtenon al multenombraj planedaj sciencistoj, studentoj kaj misioj de kosmoveturiloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Spiritisma Esperanto-Asocio

**Spiritisma Esperanto-Asocio** (**SEA**), estas faka asocio, kiu celas disvastigi Esperanton en spiritisma medio kaj spiritismon per Esperanto. 

La asocio estis fondita en Braziljo, Brazilo, la  sub la nomo Brazila Asocio de Esperanto-Spiritistoj - BAES ( Associação Brasileira de Esperantistas-Espíritas). Ekde la 8-a de junio 2009 ĝi estas jura persono, neprofitocela asocio laŭ la brazila leĝo. En la 13-a de aŭgusto 2023 ĝi estis alinomita al SEA.

Ĉiujare ekde 2008 ĝi respondecas pri la okazigo de spiritisma renkontiĝo. 

En la  debutis Konsolanto, oficiala organo de la asocio.

En la 25-a de julio 2023 la asocio lanĉis retejon, kiu konsistas el la tuta enhavo de La Libro de la Spiritoj.
## Referencoj
## Vidu ankaŭ
* Spiritisma Esperanto-Renkontiĝo
*Internacia Spiritisma Konsilantaro
* Brazila Spiritisma Federacio
* Monda Spiritisma Asocio
*Konsolanto

## Eksteraj ligiloj
* Oficiala retejo

Kategorio:Spiritismaj organizoj
Kategorio:Esperanto-asocioj
Akvobaraĵo Mir Alam

**Akvobaraĵo Mir Alam** okazigas akvorezervejon en Hajderabado, Telangano, Barato. Tiu akvobaraĵo situas sude de la rivero Musi. Ĝi estis la unuaranga fonto de trinkakvo por Hajderabado antaŭ la konstruo de la akvorezervejoj (diglagoj) Osman Sagar kaj Himajat Sagar. Ĝi estis konektita kun la Nacia Aŭtoŝoseo 7 ĉe la Palma Valo (Tadbun).

* Koordinatoj 17°21′N 78°26′E

Kategorio:Geografio de Barato
Kategorio:Akvobaraĵoj
Kategorio:Hajderabado
Parramatta

eta|center|775x775px|Panoramo de Parramatta. La urbo estas la plej granda centro en Okcidenta Sidnejo je 2010.

**Parramatta** estas antaŭurbo kaj ĉefa negoca distrikto en la metropola areo de Sidnejo, Aŭstralio. Ĝi estas situa en Centr-Okcidenta Sidnejo 23 km okcidente de la Sidneja centra negocdistrikto ĉe la bordoj de la rivero Parramatta. Parramatta estas la administra sidejo de la loka registara areo de *City of Parramatta*. Ĝi estas agnoskita ankaŭ registrita de la Registro de Geografiaj Nomoj de Novsudkimrio kiel unu el nur kvar urboj ene de la Sidneja metropola areo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* retejo de Parramatta City Council
* retejo de Parramatta Park 
* retejo de Parramatta & District Historical Society Inc

Kategorio:Sidnejo
Sándor Vándor

**Sándor Vándor** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vándor Sándor** estis hungara korusestro, komponisto, dirigento, helpekzercisto, esperantisto. Lia origina familia nomo estis *Venetianer*.
eta|Reliefo pri Sándor Vándor
eta|Memortabulo pri Sándor Vándor (la teksto estas: en tiu domo naskiĝis Sándor Vándor 1901-1945 komponisto, dirigento, fondinto de laboristaj korusoj)
Sándor Vándor http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC16241/16373.htm naskiĝis la  en Miskolc, li mortis la  en Sopron.

## Biografio 
Sándor Vándor aranĝis revolucian grupon el lernantoj dum la Hungara Sovetrespubliko, tial post falo de la respubliko li estis eksigita el ĉiuj lernejoj. Li lernis en Berlino en 1921, en Lejpcigo inter 1921-1924, poste li laboris en operejoj en Italio 8 jarojn kiel helpekzercisto. Hejmenveninta en Post 1932 li estis dirigento en Sopron, sed li laboris ankaŭ en Budapeŝto kaj Miskolc. En 1936 li komencis dirigenti koruson, kiu nuntempe havas la nomon Koruso Vándor. La koruso ofte prenis muzikaĵojn de Béla Bartók kaj Zoltán Kodály, sed mem Vándor komponis korusajn muzikaĵojn. Li ofte laboris kun Attila József, kies poemojn li profitis en komponadoj. Dum la nazia erao li estis murdita en apudaĵo de Sopron.

## Elektitaj komponaĵoj 
* opero: *Doktor Kiss Álmos* (1942)
* ĉambraj muzikoj
* arĉaj kvartetoj
* kantatoj
* komponaĵoj por korusoj (Endre Ady: *Felszállott a páva*, (1932); Attila József: *Tiszta szívvel*, (1937); Sándor Petőfi: *Feltámadott a tenger*, (1941))

## Memorigiloj 
* memortabulo en Miskolc
* reliefo en Budapeŝto
* strato en Budapeŝto mapo
* strato en Sopron https://terkepem.hu/utvonalterv/auto/9400-sopron-vandor-sandor-utca,47.690266,16.566744#!l=0,1!p=18/47.69027/16.56674
* muziklernejo en Tiszaújváros http://www.iskola.tiszaujvaros.hu/index.php?option=com_content&view=category&id=4&Itemid=13
* fondaĵo http://www.vandorkorus.hu/alapitvany/

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj korusestroj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj helpekzercistoj
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Inuktituta brajlo

**Inuktituta brajlo** estas proponita brajla alfabeto por la inuktituta lingvo, surbaze de la inuktituta silabaro. Ĝi estas vera alfabeto, malkiel la silabaro, kun apartaj literoj por la konsonantoj kaj vokaloj. Vokaloj estas skribataj antaŭ la konsonantoj, kvankam la vokaloj sekvas la konsonantojn en parolado. Ĝi estis eldonita en 2012 de Tamara Kearney, manaĝero de *Braille Research and Development* ĉe la *Commonwealth Braille and Talking Book Cooperative*. La libro ᐃᓕᐊᕐᔪᒃ ᓇᓄᕐᓗ (*La orfo kaj la blanka urso*) estis la unua (kaj eble nura) verko transskribita en inuktituta brajlo.

## Ekzemplo 
Jen ekzempla teksto, unue en brajlo, poste en la silabaro kaj poste la transskribo.

:⠕⠁⠪⠟⠘⠇⠪⠭⠘⠗⠞⠀⠕⠁⠪⠟⠕⠁⠘⠎⠪⠟⠟⠕⠞⠘⠝⠅
:ᐅᖃᓕᒫᕆᑦ ᐅᖃᐅᓯᖃᖅᑐᓂᒃ 
:*uqalimārit uqausiqaqtunit*

:⠘⠁⠕⠝⠕⠟⠘⠞⠞⠪⠞⠂⠀⠘⠁⠘⠇⠟⠕⠅⠘⠎⠕⠟⠘⠞⠞⠪⠞⠂
:ᐃᓄᖁᑎᑦᑕ, ᐃᓕᖅᑯᓯᖁᑎᑦᑕ, 
:*inuqutitta, iliqkusiqutitta,*

:⠕⠡⠪⠍⠕⠚⠞⠂⠀⠘⠁⠘⠇⠪⠞⠘⠗⠪⠚⠕⠁⠚⠕⠚⠘⠞⠞⠪⠞⠂
:ᐆᒪᔪᑦ, ᐃᓕᑕᕆᔭᐅᔾᔪᑎᑦᑕ, 
:*ūmajut, ilitarijaujjutitta,*

:⠘⠏⠘⠛⠪⠁⠗⠘⠝⠘⠗⠪⠇⠕⠁⠟⠪⠞⠞⠪⠞⠂
:ᐱᒋᐊᕐᓂᕆᓚᐅᖅᑕᑦᑕ, 
:*pigiarnirilauqtatta,*

:⠕⠝⠪⠝⠕⠋⠪⠾⠟⠘⠎⠪⠍⠘⠝⠞⠪⠞⠕⠇
:ᓄᓇᕗᑖᖅᓯᒪᓂᑦᑕᓗ 
:*nunavutāqsimanittalu*

:⠘⠍⠅⠪⠮⠕⠽⠪⠑⠕⠚⠘⠝⠅⠂⠀⠪⠁⠍⠪⠍⠕⠇
:ᒥᒃᓵᓅᖓᔪᓂᒃ, ᐊᒻᒪᓗ 
:*miksānūngajunik, ammalu*

:⠪⠁⠘⠍⠕⠎⠅⠪⠅⠝⠘⠝⠗⠘⠝⠅⠲
:ᐊᒥᓱᒃᑲᓐᓂᕐᓂᒃ.
:*amisukkannirnik.*

## Eksteraj ligiloj 
* Inuktituta brajlo 

Kategorio:Brajlo
Kategorio:Skribo
Kategorio:Inuita lingvo
Kategorio:Aperis en 2012
Lajos Bartkó

**Lajos Bartkó** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bartkó Lajos** estis hungara geologo.

Lajos Bartkó http://nevpont.hu/view/2475 naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Zólyombrézó (nuntempa Podbrezová en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Bartkó akiris diplomojn en Reĝa Universitato Péter Pázmány en 1936 kaj 1937. Post siaj studoj li instruis en industria lernejo 2 jarojn, inter 1939 kaj 1941 li estis asistanto de la menciita universitato. Li laboris en la geologia instituto inter 1941–1949, sed li batalis en la 2-a mondmilito. Li estis ĉefgeologo de trusto de minejoj en Nógrád inter 1949-1971, sed interrompe li havis postenon en la ministerio 2 jarojn. En 1963 li kandidatiĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. En 1971 li pensiuliĝis, sed poste li estis samloke konsilisto.

Liaj meritoj estas trovo de karbonoj en Bátonyterenye, trovo de kuracakvo en Sóshartyán, trovo de restaĵoj el la triaso en Ipolytarnóc. Li ricevis memorringon en 1973, 3 memormedalojn en 1986. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Földtani és őslénytani adatok Rákosszentmihály és környékének oligocén–miocénkori rétegeihez* (1937) - disertaĵo
* *Cápafogak Ipolytarnóc környékéről* (1941)
* *A Budapest-környéki szénhidrogén-kutatások eddigi eredményei* (1946)
* *Magyarországi kőszénelőfordulások ismertetése* (1957)
* *Az északmagyarországi barnakőszéntelepek kora* (1961)
* *Ipolytarnóc. ősmaradványok.* (1985; la 4-a pli kompleta eldono en 1996)

## Memorigiloj 
* praa juglando *Carya bartkoi* (1985)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Fergus Riordan

**Fergus RIORDAN** (naskiĝis , do nun -jaraĝa) estas aktoro el familio de irlanda patro kaj skota patrino, kiu naskiĝis en Madrido.

## Kariero 
En la aĝo de 7 jaroj li akompanis sian patrinon, ties amikinon kaj la filon de la patrina amikino al aktoriga prezento, kaj sekve havis sian aktoran debuton en la rolo de la knabo *Richard* en la filmo *Fragile* ("facile rompebla"), kiu publikiĝis samjare en 2005. Poste li akiris gravan rolon en '** ("mi volas soldatiĝi", foje prezentita per anglalingva titolo **') de 2010, kie li prezentas la 10-jaraĝan knabon *Alex*, kaj en la mallonga filmo '**. En 2011 li post la filmo **' ("la sonĝo de Ivano"), kie li portretigas la apogan rolon *Morenilla*, internacie signife plikonatiĝis per la filmo ''* ("Fantoma Rajdanto: Spirito de Venĝo"), kie li vivigas la ĉefrolon de *Danny*, laŭ la scenaro 10-jaraĝa filo de la diablo. En 2015 sekvis ĉefrolo en la filmo ** ("ne plenkresku").

## Eksteraj ligiloj 
* hispanlingva intervjuo kun multaj fotoj
*  ()
* arkivigita retejo pri la filmo "Spirit of Vengeance"
* arkivigita persona paĝo en la retejo *twitter''

## Referencoj 
Kategorio:Britaj aktoroj
Ervin Bauer

**Ervin Bauer,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bauer Ervin** estis hungara kuracisto kaj biologo. Lia frato estis Béla Balázs, lia unua edzino estis Margit Kaffka.

Ervin Bauer http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Lőcse (nuntempa Levoča en Slovakio), li mortis la  en Sovetunio en Leningrado (nuntempa Sankt-Peterburgo en Rusio).

## Biografio 
Ervin Bauer devenis el juda familio. Li studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto kaj Göttingen. Post la medicina diplomo li soldatiĝis kaj vundiĝis en 1915. Ekde la sekva jaro li laboris unue en Temeŝvaro, poste en kliniko en Vieno, kie li okupiĝis ankaŭ pri teoria biologio. Post la 1-a mondmilito li hejmenvenis, ĝuste tiam li vidviĝis, en la sekva jaro li denove edziĝis. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis aktiva kiel komunisto. Post falo de la respubliko li rifuĝis al Vieno, poste li estis asistanto en Prago, en 1924 li laboris en instituto en Berlino. En la sekva jaro li migris al Soveta Rusio. Li estis katedrestro kaj laboratoriestro en Moskvo inter 1930-1934, poste li instruis en Leningrado. En 1937 li estis arestita, en la sekva jaro mortpafita. Li estis martiro de purigado de Stalino.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Grundprinzipien der einen naturwissenschaftlichen Biologie* (1920)
* *Теоретическая биология* (Teoria biologio), (1935; hungare en 1982)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Granda purigo
Kategorio:Hungaraj judoj
Amikumu

**Amikumu** povas esti:

* Amikumu (aplikaĵo), plursistema aplikaĵo por poŝtelefonoj (ekde 2017)
* Amikumu (retejo), eksa retejo (2006-2008)
Jura Akademio (Pécs)

La Jura Akademio kun jura liceo estis signifa altlernejo en Pécs inter 1785-1922 kun interrompoj.

## Historio 
En Pécs estis fondita dum la mezepoko la unua hungara universitato, kiu baldaŭ ĉesis. En 1686 ĉesis dominado de turkoj en Pécs, la jezuitoj tuj komencis la bazajn instruadojn. Ekde 1751 episkopo György Klimó komencis kampanjon por nova universitato, li konstruis necesan domon, fondis presejon kaj bibliotekon, sed lia morto en 1777 finis la strebon. Tamen okazis iom da antaŭeniro: inter 1785-1802 Jura Akademio (Győr) funkciis en Pécs.

En 1828 episkopo Ignác Szepesy fondis privatan filologian dujaran instruadon (studium domesticum) en la seminario en Pécs, el tio formiĝis akademio-liceo (liceum episcopale) kun filologia kaj jura fakultatoj en 1831. Samtempe ekfunkciis pedagogia altlernejo.

Dum la Hungara revolucio de 1848 ne okazis instruado, ĉar la lernantoj soldatiĝis, poste la Habsburgoj integris la akademion al ĉefgimnazio. Nur en 1865 komenciĝis denove la instruado kun ŝtata inspektorado en la jura akademio kun 3 lernojaroj. En 1874 la ŝtato deklaris egalrajta ĉiujn jurajn akademiojn al jura fakultato de la universitato. La lernado daŭris 4 jarojn.

En 1918 la serba armeo okupis Pécs-n, la akademio funkciis neoficiale, sed tiam jam fraŭlinoj rajtis studi. En 1922 la akademio estis integrita al la ĵus alveninta Universitato Erzsébet, historio de la akademio finiĝis.

## Elektitaj famuloj de la akademio 
* Gyula Antal, licea instruisto
* Károly Balogh (oficisto), studento
* Béla Baranyai, studento
* Tibor Farkas (politikisto), akademia instruisto 
* Mihály Herczegh, akademia instruisto
* Ignác Kosutány, akademia instruisto
* Adolf Lukáts, akademia instruisto
* Viktor Mutschenbacher, direktoro de la akademio
* Albert Németh, studento 
* János László Pyrker, studento, estonta ĉefepiskopo
* János Pollák direktoro de la akademio (1874-1883)
* Ráfael Schaurek, akademia instruisto
* József Szeredy, studento kaj akademia instruisto
* Ottó Szőnyi, studento kaj akademia instruisto
* Ferenc Vasváry, akademia instruisto
* György Verő, studento, estonta reĝisoro
* Vilmos Zoltán, studento

## Fontoj 
* http://lexikon.katolikus.hu/P/p%C3%A9csi%20jogakad%C3%A9mia%20%C3%A9s%20jogl%C3%ADceum.html
* http://www.pecstortenete.hu/index.php/component/content/article/98-psz1998-3-4/311-rajczi-peter-a-pecsi-puspoki-jogakademia-tortenete 

Kategorio:Altlernejoj en Hungario
Kategorio:Pécs
Henry Charles Stanley

**Henry Charles STANLEY** (1840–1921) estis ĉefa inĝeniero de fervojoj en Kvinslando, Aŭstralio.

En 1863 Stanley elmigris al Kvinslando.

Je sia alveno en Kvinslandon, Stanley estis dungita por la fervoja servo de la kvinslanda registaro. En 1872, li ekzorgis pri inĝenierado de sudaj kaj okcidentaj fervojoj. En 1886, ankaŭ la centraj fervojoj venis sub lia respondeco. En 1891, li estis formale nomumita kiel Ĉefa Inĝeniero por la tuta reto de Kvinslando.

Li dediĉis sin ĉefe al konstruado de fervojaj pontoj kaj akvobaraĵoj.

## Referencoj 
Kategorio:Aŭstraliaj inĝenieroj
Kategorio:Fervojoj
Kategorio:Edinburgo
Warwick (Kvinslando)

**Warwick** [wɒrɪk] estas urbo kaj loko en sudorienta Kvinslando, Aŭstralio, kiu kuŝas ĉe 130&nbsp;km sudokcidente de Brisbano. Ĝi estas la administracia centro de la komunuma registaro de la regiono Southern Downs. La ĉirkaŭaj areoj de Darling Downs havigis fortan agrikulturam industrion por kio Warwick, kune kun la pli granda urbo Toowoomba, servas kiel konvena servocentro. La urbo havis ĉirkaŭkalkule urban loĝantaron de 15,505 junie de 2015.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Southern Downs Regional Council

Kategorio:Urboj de Kvinslando
Teorio de Rankine

La **teorio de Rankine (maksimum-normala premteorio)**, disvolvigita en 1857 de William John Macquorn Rankine, estas premfaka solvo kiu antaŭdiras aktivan kaj pasivan terpremojn. Ĝi eliras el fakto ke la grundo estas nekohera, la muro estas senfrota, la grund-mura interfaco estas vertikala, la malstabila surfaco sur kiu la grundo moviĝas estas ebena, kaj la rezulta forto estas angule paralela al la repleniga surfaco. La ekvacioj por koeficientoj de aktiva kaj pasiva flankaj grundopremoj estas donitaj sube. Notu ke φ' estas la angulo de ŝera rezisto de la grundo kaj la pleniga surfaco estas klina ĉe angulo β al la horizontalo.

:  K_a = \frac{\cos \beta - \left(\cos ^2 \beta - \cos ^2 \phi \right)^{1/2}}{\cos \beta + \left(\cos ^2 \beta - \cos ^2 \phi \right)^{1/2}}*cos\beta

:  K_p = \frac{\cos \beta + \left(\cos ^2 \beta - \cos ^2 \phi \right)^{1/2}}{\cos \beta - \left(\cos ^2 \beta - \cos ^2 \phi \right)^{1/2}}*cos\beta

Se β estas 0, la subaj ekvacioj simpliĝas al

: K_a = \tan ^2 \left( 45 - \frac{\phi}{2} \right) \ 

: K_p = \tan ^2 \left( 45 + \frac{\phi}{2} \right) \ 

## Referencoj 
Kategorio:Grundmekaniko
27452 Nikhilpatel

'*27452 *Nikhilpatel'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Nikhil Sanjay Patel*, finalisto de la *Broadcom MASTERS* de 2011, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo, pro lia projekto pri scienco de la medio. Li estis lernanto ĉe la *Sanford Middle School'' de Sanford (Florido).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Amikumu (aplikaĵo)

[eta|Epizodo de [podkasto Movada vidpunkto pri Amikumu el la 10-a de oktobro 2016 kun ĝiaj kunaŭtoroj Chuck Smith kaj Evildea.]]
**Amikumu** estas plursistema aplikaĵo por saĝtelefonoj (Android kaj iOS), per kiu oni povas trovi kaj kontakti proksimajn esperantistojn aŭ parolantojn de aliaj lingvoj. Ĝi estas la sola socia reto kies dua lingvo estas Esperanto. 

La aplikaĵo funkcias dumaniere, oni povas trovi proksimajn esperantistojn per listo aŭ per mapo. La aplikaĵo lanĉiĝis por esperantistoj la 22-an de aprilo 2017. 

## Arkitekturo 
La Android-aplikaĵo estas programata per Java, la iOS-aplikaĵo per Swift, kaj la servilo per Ruby on Rails. La celo estis atingita post 27 horoj. La kampanjo daŭris ĝis la .:

* 60,7% baznivelaj
* 25,4% meznivelaj
* 12,2% altnivelaj
* 1,4% denaskaj

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Alilaj aplikaĵoj por lerni lingvojn:

Babbel - Drops - Leeve - Lingo (aplikaĵo) - Mango (aplikaĵo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
*  ()
*  ()
* 
* Amikumu ĉe VKontakte
*Pri Amikumu  ĉe Twitter
* Monkolekto ĉe Kickstarter
* Klarigoj pri la teknika plano por la estonto de Amikumu, filmeto de Chuck Smith, septembro 2020

Kategorio:Aplika programaro
Kategorio:Esperanto-komunumo
Kategorio:Telefono
Batalo de Tel el-Kebir

La **Batalo de Tel el-Kebir** aŭ **el-Tal el-Kebir** okazis inter la armeoj de egipta insurekcio estrita de Ahmed Urabi kaj la Brita ĉe Tall al Kabir en la 13a de Septembro 1882. Post malkontentaj egiptaj oficiroj kun Urabi ribelis en 1882, la Unuiĝinta Reĝlando reagis por protekti siajn financajn kaj ekspansiismajn interesojn en la lando, kaj partikulare rilate al la Sueza Kanalo. Laŭ la okcidentaj fontoj mortis nur 57 britoj dum 1 396 egiptaj, krom duobla nombro de vunditoj.

## Notoj 
## Referencoj 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* OnWar.com 

Kategorio:Historio de Egiptio
Kategorio:Koloniismo
Kategorio:Brita imperio
Kategorio:Bataloj en Afriko
Kategorio:1882
Asuana Malalta Baraĵo

La **Asuana Malalta Baraĵo** aŭ **Asuana Malnova Baraĵo** estas gravita masonaĵa kontraŭforta akvobaraĵo sur la rivero Nilo in Asuano, Egipto. Tiu akvobaraĵo estis konstruita ĉe la iama unua akvofalo de Nilo, kaj estas situa ĉirkaŭ je 1000&nbsp;km supre en la rivero kaj je 690&nbsp;km (laŭ rekta distanco) sudoriente de Kairo. Kiam oni ekkonstruis inter 1899 kaj 1902, nenio tia estis iam intencita; finkonstruita, ĝi estis la plej granda masonaĵa akvobaraĵo en la mondo. Tiu akvobaraĵo estis desegnita por havigi stokadon de ĉiujara inundakvo kaj pligrandigi la fluaĵon de seka sezono por subteni pli grandan irigacian disvolvigon kaj populacikreskon en la malsupra Nilo. Tiu akvobaraĵo, originale limigita en alto pro konservaj aferoj, funkciis kiel desegnita, sed havigis maltaŭgajn stokokapablojn por la planita disvolvigo kaj estis levita dufoje, inter 1907–1912 kaj denone en 1929–1933. Tiuj altoj ankoraŭ ne plenumis irigaciajn postulojn kaj en 1946 ĝi estis preskaŭ super-altigita kiel klopodo por maksimumi ties uj-alton. Tio kondukis al esplorado kaj konstruo de la Asuana Alta Baraĵo 6&nbsp;km supre.

## Vidu ankaŭ 
* Benjamin Baker
* William Willcocks

## Referencoj 
Kategorio:Akvobaraĵoj
Kategorio:Nilo
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1902
William Willcocks

**Sir William WILLCOCKS** (27a de septembro 1852 Barato – 28a de julio 1932 Kairo) estis Brita civila inĝeniero dum la plej alta pinto de la Brita Imperio. Li estis irigacia inĝeniero kiu proponis kaj konstruis la unuan Asuanan Baraĵon, kiam nenio tia estis iam intencita. Li poste entreprenis aliajn gravajn irigaciajn projektojn en Sudafriko kaj en arabaj regionoj de la Otomana Imperio.

## Referencoj 
Kategorio:Irigacio
Kategorio:Akvobaraĵoj
Kategorio:Britaj inĝenieroj