open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
László Orosz (biologo)

**László Orosz** [lAslo oros], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Orosz László** (naskiĝis la  en Hungario en Sepse (nuntempa Kotlina en Kroatio)) estas hungara biologo, genetikisto, profesoro, membro (korespondanta en 2001, ordinara en 2010) de Hungara Scienca Akademio.https://hu.wikipedia.org/wiki/Orosz_L%C3%A1szl%C3%B3_(genetikus) 

## Biografio 
László Orosz akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1966. Post siaj studoj li laboris komence en genetika instituto en Budapeŝto, inter 1971 kaj 1973 en simila instituto en Szeged. En 1973 li kandidatiĝis, poste li prelegis en universitato de Leeds. Hejmenveninta en 1974 li fondis genetikan katedron en Scienca Universitato Attila József, kie li estis katedrestro (komence en instrua rango docento) ĝis 1989. En 1983 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio, post 2 jaroj li profesoriĝis. Inter 1989-2001 li gvidis la esploradon en Gödöllő, sed kelkfoje li esploris en Usono. Li instruis ankaŭ en Gödöllő kaj en Universitato Loránd Eötvös. Li ricevis premion en 1988. 
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Genetic mapping of Rhizobiophage 16-3* (1970) - kunverkinto
* *A Rhizobium meliloti 16-3 mérsékelt bakteriofág molekuláris genetikája* (1982)
* *Alkalmazott molekuláris biológia* (1995)
* *Géntérképektől génekig, génektől genetikai útvonalakhoz és iskolákhoz* (2002) - prelego por akademiiĝo
* *Complete mitochondrial genome sequence of a Hungarian red deer (Cervus elaphus hippelaphus) from high-throughput sequencing data and its phylogenetic position within the family cervidae* (2016) - kunverkinto

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto kun foto

Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj genetikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kastelo de Mosdós

La **Kastelo de Mosdós** (konata ankaŭ pri la iama posedanto-familio **Kastelo de Pallavicini** [palaviĉini]) estas historia monumento en Hungario, en vilaĝo Mosdós.
eta|maldekstre|Aerfoto pri la kastelo
eta|Flanko de la kastelo
## Historio 
La markiza familio profitis la tiean bienon por ĉasadi. Ili spertis la klimaton bona kontraŭ astmo, tial kastelo estis konstruita en fino de la 19-a jarcento, sed kelkaj aliaj konstruaĵoj jam en la sekva jarcento. Interne oni kolektis bibliotekon kun 4000 volumoj kaj ankaŭ valorajn kornojn. En 1936 Somogy (historia departemento) aĉetis la kastelon por malsanulejo. Tamen en 1939 ĝi estis rifuĝa kampo de poloj, en fino de la 2-a mondmilito armea hospitalo, en 1947 rifuĝa kampo de grekoj. Nur en 1949 komencis funkcii hospitalo pri koro- kaj pulmomalsanoj. En 1979 oni instalis ankaŭ kuracejon. En 2002 la nova posedanto estis la kalvinana eklezio, sed la funkcio restis (kiel eklezia hospitalo).
eta|Fasado de la kastelo
eta|Angula parto de la kastelo

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa kastelo (kun iom da mansardo) imitas la skotlandajn kastelojn. Ĝi situas sola en bela parko. La kastelo konsistas el du aloj, kiuj renkontiĝas en ortangulo, sed la ekstera angulo estas trunkita, tie funkcias la ĉefenirejo kun teraso, kiun tenas kolonoj. Ĉe fino de unu el la aloj ankaŭ malalta turo reliefas. Interne menciindas la ŝtuparejo.

## Parko 
Ankaŭ la parko gardis la belecon, eĉ dum la hospitala erao oni plantis maloftajn arbojn. En la parko promenaj vojetoj kuras al senarbarejoj, skulptaĵoj kaj fontanoj.
 
## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto 
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun foto

## Bildaro 

Dosiero:V. Pallavicini-kastély, Tüdőszanatórium (8015. számú műemlék) 7.jpg|La kastelo el la parko
Dosiero:V. Pallavicini-kastély, Tüdőszanatórium (8015. számú műemlék) 5.jpg|La ŝtuparejo 
Dosiero:V. Pallavicini-kastély, Tüdőszanatórium (8015. számú műemlék) 6.jpg|Interna parto en la kastelo

Mosdos
Kategorio:Kasteloj de familio Pallavicini
Palmopieduloj

alternative=Anas platyrhynchos male.jpg|eta|*Anas platyrhynchos* masklo
**Palmopieduloj** estas birdoj palmopiedaj, tio estas kun piedoj kun formo de palmoj. Tiu termino estis atestita jam en *Nature des oyseaux* de Pierre Belon, klasigo aperinta en 1555. Nun sciencistoj nomas ilin anseroformaj birdoj. Ili havas ankaŭ kolojn pli longajn ol piedoj kaj plumojn kun kontraŭakvaj sekrecioj.

Kategorio:Anseroformaj
25082 Williamhodge

'*25082 *Williamhodge''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la skota matematikisto William Vallance Douglas Hodge (1903–1975), kiu studis en Edinburgo kaj Kembriĝo kaj en 1936 estis elektita al la Lowndes-a katedro de Astronomio kaj Geometrio ĉe Kembriĝo. Li laboris pri algebra geometrio, ĉefe en la teorio pri harmoniaj integraloj kaj ties apliko al la analitiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
25084 Jutzi

'*25084 *Jutzi'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la svisan esploriston *Martin Jutzi'' de la Universitato de Berno, kiu studis la procezojn de alfrapo en la sunsistemo. Lia ĉefa sperto estas en la studo de la grand-skalaj alfrapoj, kiuj formis la Lunon,  kaj gigantajn alfrapajn basenojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
András Hábetler

**András Hábetler** [andrAŝ] (naskiĝis en 1973 en Budapeŝto) estas basbaritona operkantisto, privata kantisto, opero-reĝisoro, konstanta gastoartisto de la Budapeŝta Ŝtata Operejo.

## Kariero 
Kiel adoleskulo li estis sukcesa akvopilkisto, poste li akiris kuracistan diplomon ĉe la Medicinascienca Universitato Semmelweis. Li lernis kantadon private, inter liaj majstroj estis: Mircea Breazu, Veronika Kincses, Margit Ercse kaj László Polgár. Li debutis kiel operkantisto en la jaro 2000, li kantis Masetto de Don Giovanni en la Fortikaĵo de Diósgyőr, reĝisorite de Balázs Kovalik. Inter 2000 kaj 2002 li estis gastostudento de la Muzikarta Universitato Ferenc Liszt, tie li aktoris en la jenaj ekzamenaj spektakloj: Monteverdi: Kronigo de Poppea, Händel: Giustinio, Massenet: Don Quichotte, Poulenc: Mamoj de Tiresias.

Li debutis en la Budapeŝta Ŝtata Operejo en septembro 2003, kiel 2-a arbohakisto de la Sanga Nupto. Inter 2003 kaj 2005 li estis studia aktoro de la Operejo, ekde tiam konstanta gastoartisto. Li estis la iniciatoro kaj organizanto de la t.n. Balkoncertoj de la festivalo Pozsonyi Piknik en Budapeŝto. Li ankaŭ okupiĝas pri reĝisorado de operaj spektakloj, en somero 2013 li havis grandan sukceson per la moderna reĝisorado de La geedziĝo de Figaro sur la Subĉiela Scenejo de Városmajor. Li fondis la operkompanion Faremido kun elstaraj operkantistoj celante popularigi la ĝenron de opero.

Inter 2020 kaj 2021 li gvidis operopopularigan radioprogramon 'Operaklub' en la progresema budapeŝta radiostacio 'Klubrádió'. Ekde 2021 li reiris al sia profesio kiel kuracisto.

## Liaj ĉefaj roloj 
* Figaro (Mozart: La geedziĝo de Figaro)
* Masetto (Mozart: Don Giovanni)
* Papageno (Mozart: La Magia Fluto - Die Zauberflöte)
* Nachtigall (Richard Wagner: La Majstraj Kantistoj de Nurembergo)

## Fontoj 
opera.hu

https://www.habetlerandras.hu/ 

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
25087 Kaztaniguchi

'*25087 *Kaztaniguchi'''* estas asteroido de la ĉefa zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Taniguchi Kazushige*, kiu gajnis la duan rangon en 2008 en la *Intel International Science and Engineering Fair* pro sia projekto en teamo pri energio kaj transporto. Li estis lernanto ĉe la Teknika Liceo *Oji'' de la Gubernio Nara en Nara, Japanio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Progresema eduko

**Progresema eduko** estas pedagogia movado, kiu komenciĝis en la finaj jardekoj de la 19a jarcento; ĝi daŭris en diversaj formoj ĝis la nuntempo. Per la termino 'progresemo' oni distingis tiun edukon de la tradicia eŭrop-amerikaj instruplanoj de la 19a jarcento, kiuj radikiĝis en klasika preparado por la universitato kaj forte diferencis inter sociaj klasoj. Kontraste, progresema eduko celas pli praktikajn lernobjektojn kaj metodojn pli utilajn en la ĉiutaga vivo. Krome multaj aliaj celoj estas indikitaj por la tiel nomita progresema eduko, kiaj povas esti:
* uzado de plia libereco
* liberpenso, kiel scienca edukado super religiaj aŭ legendaj kredoj
* egaleco de edukado miksita por ambaŭ seksoj

## Ekzempleroj pri lernejoj de progresema eduko 
* Birklehof 
* FSG Wickersdorf
* Louisenlund 
* Odenwaldschule
* Schulfarm Insel Scharfenberg
* Schule Schloss Salem
* Summerhill

## Vidu ankaŭ 
* Alternativa edukado
* Anarkiismo kaj edukado
Andrej Grubačić

**Andrej Grubačić** estas jugoslavdevena anarkiisma teoriulo, loĝanta en Usono, federisto pri Balkanio, kaj profesoro pri antropologio kun jugoslava fono kiu verkis pri monda historio, teorio pri mondaj sistemoj, anarkiismo kaj la historio de Balkanio. Defendanto de anarkiisma alproksimiĝo al la teorio pri mondaj sistemoj, Grubačić estas unu el la ĉefaj figuroj de la "nova anarkiismo",
kaj membro de la kontraŭ-aŭtoritata, branĉo por rekta agado ene de la tutmonda justecmovado. Li estas ankaŭ membro de la *International Organization for a Participatory Society* (Internacia Organizo por Partopreniga Socio). Liaj verkoj kaj interesoj gamas el anarkiismo aŭ 'partopreniga' edukado al la nov-marksisma teorio de monda sistemo, kaj el la kaŝita historio de la usona demokratio al la historio de sencentrigitaj komunumoj kaj interhelpo ĉe la Balkanoj.

## Selekto de libroj 
* "Living at the Edges of Capitalism*
* 
* 
*  
* 
* Anarchism Reader 
* * Noam Comski, Politika bez Moci''. Izdavac: DAF Zagreb, 2004. ISBN 953-6956-01-2.
* 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Exiting Capitalism with Andrej Grubacic
* Radio Discussion on exile with Andrej Grubacic
* Letters and Politics - The Life & Times of Gavrilo Princip with Andrej Grubacic
* Grubacic detained by Japanese immigration authorities
* Andrej Grubacic takes listeners on a stroll through radical historical moments and movements in anecdotal stages
* Andrej Grubacic on Organizing in the Age of Obama 
* Andrej Grubačić's rousing presentation at the 2009 Bay Area Anarchist Book Fair about the ideas and issues covered in "Wobblies and Zapatistas" 

Kategorio:Usonaj anarkiistoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Jugoslavaj anarkiistoj
Kategorio:Jugoslavaj verkistoj
Ferenc Zámor

**Ferenc Zámor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zámor Ferenc** (lia origina familia nomo estis *Zsabokrszky* [ĵabokrski]; naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Bazin (nuntempa Pezinok en Slovakio), mortis la  en Budapeŝto) estis hungara inĝeniero.http://www.mek.iif.hu/porta/szint/muszaki/kozleked/zamor/html/index.htm
[eta|[Relo-buso kreita de Ferenc Zámor]]

## Biografio 
Ferenc Zámor frekventis lernejojn laŭvice en Pozsony, Budapeŝto, Pécs, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknikuniversitato palatino József en 1901. Dum la studentaj jaroj li estis ankaŭ futbalisto, tial interrompoj okazis en la lernado, eĉ li laboris en fabriko (fondita de Ábrahám Ganz). Li laboris en la menciita fabriko inter 1902 kaj 1945, en 1910 li jam estis ĉefinĝeniero. En 1905 li edziĝis, baldaŭ li havis filinon. Li batalis dum la 1-a mondmilito, li estis kaptita en la Rusa Imperio. Li eskapis en 1921 kaj laboris plu en la fabriko gvidata de Kálmán Kandó. Tiutempe la fabriko produktis ĉefe trajnojn el lignokovraĵoj, sed Zámor ŝanĝis ĝin al ŝtalo. Tiuj vagonoj estis produktitaj ankaŭ por eksterlando. En 1925 li estis nomumita vicfabrikestro, en 1928 fabrikestro. Liaj projektoj estis sukcesaj eĉ eksterlande. En 1945 li pensiuliĝis, tamen interrompo okazis inter 1950-1957, tiam li okupiĝis komence pri metroo.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Mechanikus vagy elektromos erőátvitelt alkalmazzunk-e a motorkocsikon* (1929)
* *A motorüzem térfoglalása a személyforgalomban* (1935)
* *A Ganz-gyár motorkocsi gyártmányai* (1955, 1956)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
25058 Shanegould

'*25058 *Shanegould''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (Kvinslando, Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomata en honoro de la aŭstralia sportnaĝistino Shane Gould, gajnintino de tri oraj medaloj, krom unu arĝenta kaj unu bronza je la Somera Olimpiko 1972 de Munkeno. Ŝi havas la distingon esti la ununura naĝanto, vira aŭ ina, kiu venkis la mondajn rekordojn samtempe ĉe la kvin distancojn de libera naĝo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de John Broughton
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Stadtwerder

eta|Kuŝherbejo sur Stadtwerder
La **urbinsulo**, , erare nomata ankaŭ **Werderinsel** (erare pro tio, ĉar „Werder“ signifas riverinsulo; do „Werderinsel“ signifas insul-insulo), estas enlanda duoninsulo en Bremeno.

## Situo 
La insulo etendiĝas en Bremen-Neustadt je proksimume ses kilometra longeco inter Vezero kaj Malgranda Vezero, kiu pli okcidente transiras en la Werder-Lagon, ĝis la urboparto Habenhausen. Sur la tiea terkonekto ĝi estas protektata per somerdigo kontraŭ altakvo-fluejo, dum kiam estas enkonstruita malgranda kanalo tra la endigita tereno, protektata per baroŝovilo.

## Literaturo 
* Herbert Schwarzwälder: *Das große Bremen Lexikon*. Edition Temmen, Bremeno 2003, ISBN 3-86108-693-X.

Kategorio:Geografio de Bremeno
Kategorio:Duoninsuloj en Germanio
Sámuel Zay

**Sámuel ZAY** [zaj]?, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zay Sámuel** ((naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Komárom, mortis la  en Tata (Hungario)) estis hungara kuracisto, instruisto, mineralogo, eĉ pioniro de la hungara mineralogio. http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=zay

## Biografio 
Sámuel Zay lernis en kalvinana lernejo en sia naskiĝurbo, ekde 1768 en kolegio de Debrecen. Li interrompis la lernadon kaj li instruis en Karcag inter 1771-1773. Li finis la lernadon en la kolegio en 1781, poste li estis lernejestro 2 jarojn en Tiszafüred. En 1788 li akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Pest, poste li kuracadis en sia naskiĝurbo. Inter 1790 kaj 1794 li estis kuracisto de Kecskemét, poste li estis ĉefkuracisto en Tata ĝismorte.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Magyar mineralógia avagy az ásványokról való tudomány...* (Hungara mineralogio aŭ scienco pri la mineraloj...), (1791) - fundamenta ĉefverko
* *Falusi orvos pap, vagy olly orvosi útmutatás...* (Vilaĝa kuracisto-pastro, aŭ tia medicina gvidlibro...), (1810) - tiam moderna medicina verko

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva koncerna teksto

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj mineralogoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
István Oroszlán

**István Oroszlán** [iŝtvAn oroslAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Oroszlán István** estas hungara-usonana kemiisto, farmakologo, virusologo, imunologo, biokemiisto, membro (ekstera (1995)) de Hungara Scienca Akademio.

István Oroszlán http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19347 naskiĝis la  en Nagytilaj.

## Biografio 
István Oroszlán akiris kemian diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1950, poste li laboris en biologia esplora instituto. Post falo de Hungara revolucio de 1956 li migris al Usono. Li akiris sciencan gradon Ph.D pri farmakologio en 1960 en Universitato Georgetown, poste li esploris en diversaj institutoj. Inter 1983 kaj 1998 li estis laboratoriestro, poste li pensiuliĝis. Li kreis patentojn pri HIV. Li vivas en Frederick (Marilando), en 2002 li ricevis hungaran premion. 
 
## Prelegoj, kontribuoj 
* *Retrovírus fehérjék bioszintézise és funkciója, különös tekintettel a proteáz szerepére a vírus életciklusában* (1997) - prelego por akademiiĝi

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas lastfoje)

Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Diancey

**Diancey** estas franca komunumo lokita en la departemento de Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
Diancey etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj kilometre alt du.

La komunumo enhavas la vilaĝon Diancey kaj la vilaĝetojn Chauvirey, Chelsey, Jonchery kaj eble kelkajn aliajn.

### Najbaraj komunumoj 
Ĝiaj najbaraj komunumoj estas .

## Historio 
La 15-an de marto 1815 Napoleono la 1-a ripozis en la kastelo de Chissey.

## Referenco 
## Vidu ankaŭ 
### Interna ligo 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de Echo des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Galateo (mitologio)

**Galateo** (latine *Galatea*) estas en helena mitologio filino de mara dio Nereo, do ŝi estas unu el Nereidinoj.

## Akiso kaj Galateo 
Ŝi reciprokis amon de belaspekta junulo nomata Aciso. Sed Galateo plaĉis ankaŭ al grandega malbela unuokula giganto Polifemo. Li ekamis ŝin senespere kaj sekrete sekvis ŝin.

Kiam foje sidis la belaj geamantoj sur mara bordo kaj tenere interparolis, ĵaluzo de Polifemo eksplodis kaj kontraŭ la duopo li furioze ĵetis grandegan ŝtonon. Galateo eskapis senvunde, sed Acison la ŝtonego dispremis. Elfluanta sango turniĝis en kristalece klaran rivereton, kiu ĝis nun portas sur Sicilio nomon *Fiume d´Iaci*.
[eta|Galateo kaj Polifemo sur [fresko el Pompejo]][eta|Aciso, Galateo kaj Polifemo sur [pentraĵo de Rafaelo Sanzio el la jaro 1512]]

## Reflekto en arto 
Okazaĵo de amo de Aciso kaj Galateo estis preferata temo de vidartistoj kaj komponistoj, precipe dum rokoka kaj baroka epokoj.
* fama estas bildo *Galateo*, de Rafaelo Sanzio, el la jaro 1514, deponita en Vilao Farnesina, Romo
* bildo *Aciso kaj Galateo* de Claude Lorrain el la jaro 1657 estas deponita en Dresdena galerio
* kaj bildo *Galateo* de Francesco Albani (ĉirkaŭ la jaro 1650)
* opero de Jean-Baptiste Lully *Aciso kaj Galateo*
* opero de Georg Friedrich Händel *Acis and Galatea*, antaŭ nelonge belege interpretita en "Reĝa Operdomo" *(Royal Opera House)*, *Covent Garden* kvartalo de Londono dum marto kaj aprilo 2009.

## Eksteraj referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
László Orosz (jezuito)

**László Orosz** [lAslO oros], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Orosz László** (naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Csicser (nuntempa Čičarovce en Slovakio), mortis la  en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio)) estis hungara pastro, monaĥo, instruisto, misiisto.http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/index.htm

## Biografio 
László Orosz aliĝis al la jezuitoj en 1716, poste li lernis laŭvice en Trencsén, Graz, Gyöngyös, fine en Vieno en Pázmáneum. En 1726 li pastriĝis, poste li lernis 2 jarojn en Sevilo, la kurso faris misiistojn. En 1729 li venis al Argentino, kie li pasis 4 jardekojn. Li instruis en universitatoj de Bonaero kaj Kordobo (Argentino). Li estis rektoro en 1734, 1738 kaj 1742, foje monaĥejestro. Li vojaĝis resume 5500 km. En la 1740-aj jaroj la ordeno sendis lin al Romo, Madrido kaj Portugalio, sed poste li revenis al Argentino. En 1764 li establis en Kordobo presejon, kiu estis la unua en la nuntempa Argentino, Urugvajo kaj Paragvajo. En 1768 la jezuitoj estis forpelitaj, li revenis al Hungario, kie li estis pastro en Nagyszombat.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Eucharisticon Divo Ignatio de Loyola...* (1715)
* *Decades (quinque) Virorum illustrium Paraquariae S. J. ex Historia Provinciae et aliunde depromptae ...* (1759)
* *De transmigratione guaranitica* (1756) - restis en manuskripto 

## Memorigiloj 
* prezentita dramo pri László Orosz en Bonaero

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 4-a punkto)

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj misiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Gutta Boys

***Gutta Boys*** (en Esperanto "knaboj knaboj") estis norvegia porinfana kaj -junulara televida serio de sep epizodoj kiuj unuafoje elsendiĝis en la televida kanalo NRK 1 en printempo 2006. Ĝi estis produktita por la Norvega Amaskomunikila Entrepreno fare de la firmao *Monster Film AS*, kaj samjare estis la unua norvega televida serio kiu nomumiĝis por *Emmy*-premio (kune kun la animacia filmo *La eta savboato Elias*, norvege *Den lille redningsskøyta Elias*, kiu ankaŭ estis nomumita en la sama kategorio en la sama jaro). La serio estis bazita sur norveglingva serio de facile legeblaj porinfanaj libroj de la verkisto *Axel Hellstenius*.

La serio premieris en la televida kanalo NRK 1 la 4-an de marto 2006, kaj la lasta epizodo estis unuafoje elsendita la 15-an de aprilo la saman jaron. Sekvajare la serio ricevis la nacian televidan premion *Gullruten* en la kategorio de plej bona infanaj aŭ junulara programo.

## Pri la serio 
*Arne, Bjørn Tore (Bønna), Petter* kaj *Eivind* estas dekdujaraj knaboj en transiro inter infanaĝo kaj juneco. Ili elprovas la limojn de ĝusteco kaj malĝusteco, amikeco kaj lojaleco.

Kategorio:Norvegaj televidaj serioj
Kategorio:Norvegaj infanaj filmoj
Houilles - Carrières-sur-Seine (stacidomo)

**Houilles - Carrières-sur-Seine** estas franca stacidomo sur linio A de RER (branĉoj **A3** kaj **A5**), situanta en komunumo Houilles, apud Carrières-sur-Seine, en departemento Yvelines en regiono Francilio.

Temas pri stacidomo de SNCF ankaŭ sur linio J kaj linio L de Transilien.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Nanterre-Université - Sartrouville (975900).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-St-Lazare - Le Havre (340000).

## Bildgalerio 

Houilles - Gare04.jpg|Stacidomo *Houilles - Carrières-sur-Seine*
Gare Houilles 3.JPG|Nomplato *Houilles - Carrières-sur-Seine*
RER A - Gare Houilles 11.JPG|trajno de RER A en *Houilles - Carrières-sur-Seine*
Houilles - Gare02.jpg|Kajoj kaj reloj

## Interkonektoj 
*   (branĉoj **A3** ↔ **A5**) ↔   ↔ 
*  Bus en Seine 3 10 19 23 25H 26
*  R'Bus 4 6 34

## Projektoj 
*  

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio A
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Transilien
* Transilien J
* Transilien L
* Stacidomoj de Transilien
* Carrières-sur-Seine
* Houilles

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio A
Kategorio:RER de Francilio E
Kategorio:Transilien J
Kategorio:Transilien L
Kategorio:Fervojaj stacioj en Yvelines
Kategorio:Carrières-sur-Seine
Kategorio:Houilles
Hong Sa-ik

eta|200px|Hong Sa-ik, 1946.
eta|150px|familio de Hong Sa-ik.
**Hong Sa-ik** (koree: 홍사익, 洪思翊, 2-a de februaro 1887 - 26-a de septembro 1946) estis Generalleŭtenanto de Korea Imperio (1907 ĝis 1909) kaj de enkoreia Japana imperia armeo (1914 ĝis 1946). Li atingis la plej altan rangon por etne koreoj en japana ŝtato. Li estis akuzita pro militkrimoj pro la agado de la Japana Imperio dum la Dua Mondmilito.

## Eksteraj ligiloj 
* War criminal, general, but still a Korean *Korea JoongAng Daily*, la 5-an de marto 2004.
* The US-Korea relations: 1910-1945 A brief history of the US-Korea relations prior to 1945:Kim Young-Sik, Ph.D.  Association for Asian Research. Retrieved, 2006-11-25.

Kategorio:Historio de Koreio
Kategorio:Historio de Japanio
Kategorio:Milita historio de Japanio
Kategorio:Armeoj
Kategorio:Unua Mondmilito
Kategorio:Dua Mondmilito
Universitato János Kodolányi

La **Universitato János Kodolányi** hungare *Kodolányi János Egyetem* estas provinca universitato (iam altlernejo) en Hungario en Székesfehérvár, sed kampusoj funkcias en Budapeŝto, Siófok kaj Orosháza. La hungara mallongigo estas **KJE**.

## Historio 
La altlernejo estis fondita en 1992, en la lernojaro eklernis 147 studentoj. La municipo donacis konstruaĵon por la kampuso, ĉar en la urbo ĝis tiam mankis altlernejo aŭ universitato. La edukejo dekomence prenis la nomon János Kodolányi, ĉar la verkisto ligiĝis al la urbo. En 1994 startis la propra radiodissendo por la tuta urbo, kie la lernantaj raportistoj praktikadis. En 1997 propra mezlernejo ekfunkciis, en la sama jaro fakultato en Siófok, en la sekva jaro kampuso en Budapeŝto. En Orosháza (apud Gyopárosfürdő) en 2004 komenciĝis la lernado. En 2017 loko de la kampuso estis transmetita al Orosháza, En la sekva jaro la altlernejo estis altrangigita universitato.

## Kapacito 
En la altlernejo instruas preskaŭ 200 pedagogoj 3500 studentojn en 11 katedroj.

## Eduka strukturo 
* BA, BSc lernadoj: pri eduko-scienco, pedagogio, turismo-gastigado, komunikado
* MA, MSc lernadoj: pri turismo, entreprenado, kultureduko

## Elektitaj instruistoj 
* Viktor Bérces
* Magdolna Csath
* Juli Fábián
* István Horváth (fizikisto)
* Endre Kiss
* András Lánczi
* Krisztina Máté
* Barna Pély
* Ferenc Schreck
* Annamária Szalai
* Gábor Ujváry

## Elektitaj studentoj 
* Sebastián Cortés (koreografo)
* Erika Kertész
* Sarolta Kovács
* Gyula Mesterházy
* András Nemény

## Fontoj 
* oficiala paĝo  ,  
* http://www.kodolanyi.hu/felveteli/images/tartalom/File/kodolanyi_tajekoztato_2012_web.pdf  

Kategorio:Universitatoj en Hungario
Kategorio:Székesfehérvár
25103 Kimdongyoung

'*25103 *Kimdongyoung'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Kim Dongyoung*, kiu gajnis la unuan rangon en 2008 en la *Intel International Science and Engineering Fair* pro sia projekto pri komputado ; li ricevis ankaŭ la premion *Seaborg* de la *Stockholm International Youth Science Seminar*. Li estis lernanto ĉe la Domina Akademio *Minjok'', Anheung (Gangwon-do, Sud-Koreio)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kontraŭ-tutmondiga movado

[eta|upright=1.2|Miloj de personoj ĉe manifestacio en [Varsovio, ĉefurbo de Pollando, kiam la lando prepariĝis por eniri en la Eŭropa Unio en 2004.]]

La **kontraŭ-tutmondiga movado**, aŭ **anti-tutmondiga movado**, estas socia movado kritika al la tutmondiĝo farita de korporacia kapitalismo. Tiu movado estas ankaŭ ofte menciata kiel tutmonda justecmovado, alimondisma movado, kontraŭ-tutmondiĝa movado, kontraŭkorporacia aktivismo, aŭ movado kontraŭ novliberala tutmondigo.

Partoprenantoj bazigas sian kritikaron sur nombraj rilataj ideoj. Kio estas komuna estas ke partoprenantoj kontraŭas kion ili vidas kiel grandaj, transnaciaj firmaoj havas neregulatan politikan povon, plenumita pere de komertraktatoj kaj neregulataj financaj merkatoj. Specife, korporacioj estas akuzitaj kiel serĉantaj maksimuman profiton je malprofito de sekuraj laborkondiĉoj kaj normigoj, labordungado kaj kompensaj normigoj, primediaj konservoprincipoj, kaj la integreco de landaj juraŭtoritato, sendependeco kaj suvereneco. En januaro 2012, kelkaj komentistoj karakterizis la senprecedencajn ŝanĝojn en la tutmonda ekonomio kiel "turbo-kapitalismo" (Edward Luttwak), "merkata fundamentismo" (George Soros), "kazinkapitalismo" (Susan Strange), kaj "McWorld" (Benjamin Barber).

Multaj kontraŭ-tutmondiĝaj aktivuloj alvokas por formoj de tutmonda integrado kiu plej bone havigas demokration, progreson de la homaj rajtoj, la justa komerco kaj la eltenebla disvolvigo kaj tiele sentas ke la termino "kontraŭ-tutmondiĝo" estas konfuziga.

Gravaj okazoj por la tutmonda disvastigo de la movado estis la Protestoj kontraŭ MOK en 1999 en Seattle.

## Vidu ankaŭ 
* Kontraŭkapitalismo
* Nigra bloko
* Izolismo
* Protestoj kontraŭ MOK en 1999 en Seattle
* Kuracistoj por socia respondeco
* ATTAC
* Indymedia
* Transnacia firmao
* Extinction Rebellion
* Naomi Klein

## Referencoj 
Kategorio:Kapitalismo
Kategorio:Tutmondiĝo
Kategorio:Sociaj movadoj
Nigra bloko

[eta|Nigra bloko en manifestacio al la sidejo de la [Monda Banko, en Vaŝingtono, en 2009. Notu ke kelkaj nigrablokaj protestantoj povas simple vesti kapuĉojn, tiele permesante vidon de ties vizaĝoj, dum aliaj povas uzi ankaŭ skarpojn kaj malhelajn okulvitrojn aŭ maskojn por kaŝi siajn vizaĝojn tiom multe kiom eble.]]

[eta|[Antifa nigra bloko en Germanio.]]
**Nigra bloko** estas taktiko por protestoj kaj manifestacioj kie individuoj vestas nigrajn vestojn, skarpojn, okulvitrojn, bivakĉapojn, motorciklajn kaskojn kun kusenetoj, aŭ aliajn vizaĝ-kaŝajn aŭ protektajn aĵojn. Tia vestaĵaro celas kaŝi la identecojn de la manifestaciantoj kaj malhelpi la agadon de la polico, malfaciligante la distingon inter la diversaj partoprenantoj. Ĝi celas ankaŭ protektadon kontraŭ la armiloj uzitaj de la polico kiel gasoj aŭ pipraĵoj. Tiu taktiko krome ebligas ke la grupo aperu kiel granda unuigita homamaso, kaj helpas solidarecon. Partoprenantoj de Nigra bloko estas ofte asociaj kun anarkiismo, kun kiu kunhavas emon al nigra simbola koloro, kaj ankaŭ kun la kontraŭfaŝismo aŭ kun la kontraŭ-tutmondiga movado.

Tiu taktiko estis disvolvigita en la 1980-aj jaroj en la protestoj de la aŭtonomisma movado de Eŭropo kontraŭ la elhejmigo de la partoprenantoj en domokupado, kontraŭ la atomenergio kaj la limigoj al rajto al aborto inter aliaj aferoj. Nigraj blokoj ekzemple atingis pli ampleksan atenton fare de amaskomunikiloj ekster Eŭropo dum la Protestoj kontraŭ MOK en 1999 en Seattle, kiam Nigra bloko damaĝis havaĵojn de famaj firmaoj kiaj Gap, Starbucks, Old Navy, kaj de aliaj transnaciaj entreprenoj ĉe la urbocentro de Seatlo.

La vorto "nigra amaso" estas komprenebla, laŭ la modelo de la ekzistanta "fulmamaso" ("flashmob".)

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 
* 
* 
* Gee, Teoman (2001) "Militancy Beyond Black Blocs" . Alpine Anarchist Productions.
* 
* 
* Katsiaficas, George. *The Subversion of Politics: European Social Movements and the Decolonization of Everyday Life.* Oakland and Edinburgh: AK Press, 2006.
* *The Black Bloc Papers: An Anthology of Primary Texts From The North American Anarchist Black Bloc 1988–2005* , by Xavier Massot & David Van Deusen, Breaking Glass Press, Shawnee Mission, KS, 2010. ISBN 0-9791671-0-8
* Mohandesi, Salar (2012) "On the Black Bloc." Viewpoint Magazine.
* 
* Shantz, Jeff. *Active Anarchy: Political Practice in Contemporary Movements.* Lanham, MD: Lexington Books, 2011.
* *Black Blocs and Contemporary Propaganda of the Deed*, de Jeff Shantz
* Washington Nor Stowe: Common Sense For The Working Vermonter* , by David Van Deusen and the Green Mountain Anarchist Collective, Catamount Tavern Press.
* *The Rise and Fall of The Green Mountain Anarchist Collective*, 2015.

## Eksteraj ligiloj 
* Infoshop: Black Blocs for Dummies 
* "Blocs, Black and Otherwise" de CrimethInc.
* Men in Black

Kategorio:Anarkiismo
Kategorio:Sociaj movadoj
Rheinauhafen

eta|Elaera foto de Rheinauhafen (2010)
**Rheinauhafen** (en esperanto: haveno en la apud-rejna herbejo) nomiĝas la iama haveno en la urba sudo de Kolonjo (Germanujo). Nuntempe la tereno estas uzata kiel loĝo-, oficejo-, servo- kaj industrio-areo.

## Situo kaj graveco 
Trans la duoninsulo „Werthchen“ pasas la strato *Im Zollhafen*, ĉe kiu ankaŭ staras la gruejoj; la stratonomo ŝanĝiĝas ankoraŭ du fojojn en suda direkto. Paralele kun la duoninsulo pasas la Federacia Strato 51 laŭlonge de la maldekstra bordo de la Rejno. La Ponto Severino kondukas super la duoninsulo. La nuna Rheinauhafen ne plu havas havenan funkcion, sed estas loĝa kaj industria areo. Ĝi entenas terareon da 15,4 hektaroj kaj akvosurfacon da 5,7 hektaroj. La ekzistanta domkonsisto estas uzata de oficejoj, servoj, loĝejoj kaj ejoj por arto kaj kulturo. Ĉi tie ekestis entute 2200 laborlokoj, kaj sur la areo ampleksa je 235000 kvadrataj metroj loĝas proksimume 1500 personoj.

## Literaturo 
* Klaus Kuschek: *686,4. Der Rheinauhafen Köln*, kun enkonduko de Hajo Steinert, Greven-Verlag, Kolonjo 2012, ISBN 978-3-7743-0605-9
* Joseph Stübben k.a.: *Neue Werft- und Hafenanlagen zu Köln*. Festschrift zum 14. Mai 1898
* Ines Waschkau: *Der Rheinauhafen – Kölns neue In-Meile*. J. P. Bachem Verlag, Kolonjo 2008, ISBN 978-3-7616-2188-2
* Architekten- und Ingenieurverein Köln-Bonn e.V. von 1875 (eld.): *Köln – seine Bauten. Der Rheinauhafen*. J. P. Bachem Verlag, Kolonjo 2010, ISBN 978-3-7616-2231-5

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo

Kategorio:Konstruaĵoj en Kolonjo
Kategorio:Havenoj en Germanio
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1890-1899
Afinecgrupo

[eta|250px|dekstra|La kontraŭmilita afinecgrupo "Collateral Damage" (Flanka Damaĝo). Tiuj sep estis procesitaj la 4an de Decembro, 2002, pro okupo de la oficejo de Senatano [Wayne Allard proteste kontraŭ la milito en Irako.]]

**Afinecgrupo** estas grupo formita ĉirkaŭ komuna intereso aŭ celo, al kiu individuoj formale aŭ neformale apartenas aŭ estas koncernataj. Afinecgrupoj supozeble estas ĝenerale ekster la ombrelo de registara agentejo, kaj ties celoj devas esti unuarange nekomercaj. Ekzemploj de afinecgrupoj estas privataj sociaj kluboj, fratrioj, skribo aŭ lego cirkloj, hobiaj kluboj, kaj grupoj engaĝitaj en politika agado.

Kelkaj afinecgrupoj estas organizataj en ne-hierarkia maniero, ofte uzante interkonsentan decidfaradon, kaj estas ofte formitaj el intimaj amikoj. Ili havigas metodon de organizado kiu estas fleksebla kaj sencentrigitaj. Aliaj afinecgrupoj povas havi hierarkion por havigi administradon de la grupaj longdaŭraj interesoj, aŭ se la grupo estas sufiĉe granda por postuli la delegadon de respondeco al aliaj membroj aŭ stabanaro.

Afinecgrupoj povas esti bazataj sur komuna ideologio (ekz., anarkiismo, pacismo), kunhavata afero pri specifa temo (ekz., Kontraŭatomenergio, Kontraŭmilito) aŭ komuna aktiveco, rolo, intereso aŭ kapablo (ekz., jura helpo, medicina helpo, nigraj blokoj). Afinecgrupoj povas havi ĉu malferman aŭ ferman membrecon, kvankam tiu lasta estas multe pli ofta. Kelkaj grupoj postulas kotizon aŭ esperas je la membroj kunpagu la koston de la grupaj elspezoj.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Hauser, Luke *Direct Action: An Historical Novel*, (New York: GroundWork, 2003) 768 pp. ISBN 0-9740194-0-2

Kategorio:Sociaj movadoj
Kategorio:Sociologio
Kategorio:Anarkiismo
Jolán Mátrai

**Jolán MÁTRAI,** laŭ hungarlingve kutima nomordo (sed neuzita en tiu formo) *Mátrai Jolán* (naskiĝis la  en Budapeŝto, mortis la  en Budapeŝto) estis hungara fizikistino, profesorino.http://hps.elte.hu/~zemplen/ZemplenJolan.html

Ŝia origina nomo estis **Zemplén Jolán,** ŝia kutima edzina nomo estis **Mátrai Lászlóné**, ŝia kombina nomformo estis *Mátrainé Zemplén Jolán*. Ŝia patro estis Győző Zemplén, ŝia frato estis Zoltán György Zemplén, ŝia onklo estis Géza Zemplén.

## Biografio 
Jolán Mátrai frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris bakalaŭron en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1935, en la sekva jaro ŝi doktoriĝis. Post siaj studoj ŝi estis asistanto en Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato palatino József. Ekde 1938 ŝi instruis ankaŭ en gimnazio. En 1950 ŝi laboris en ministerio, kie ŝi okupiĝis pri eldonadoj de verkoj de sovetiaj fizikistoj. En 1959 ŝi estis nomumita docento, en 1967 profesoro, ankaŭ katedrestro. Ŝi estis la unua hungara fizikista profesoro. En 1966 ŝi doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝi okupiĝis pri spektroskopio kaj historioj de fiziko kaj fizikistoj. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *A modern fizika világképe* (1941)
* *A háromezer éves fizika* (1946)
* *Roger Bacon* (1954)
* *A magyarországi fizika története a XVIII. században. A fizika szaktudománnyá válik* (Bp., 1964)
* *Dejiny fyziky na Slovensku do polovice 19. storočia* (1974)

## Memorigiloj 
* memormedalo "Zemplén Jolán"

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Endre Zétényi

**Endre Zétényi** [zEtEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zétényi Endre** (naskiĝis la  en Tiszalúc, mortis la  en Budapeŝto) estis hungara astronomo, muzeestro, altlerneja docento.http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=zetenyi
eta|En supro de la licea turo situas la observatoria muzeo

## Biografio 
Endre Zétényi akiris pedagogian diplomon en Sárospatak, alian diplomon en Scienca Universitato de Szeged. Ekde 1950 li instruis en Universitato Károly Eszterházy, ĝuste post jardeko li doktoriĝis. Li multe okupiĝis pri la iama observatorio en Eger, li kolektis malnovajn astronomiajn ilojn. Li gvidis la observatorian ekspozicion ekde 1967. Li partoprenis en observadoj de usonaj Luno-ekspedicioj en la jaroj 1969 kaj 1970. Li aranĝis astronomiajn klubojn.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Albert Ferenc* (1962)
* *Hell Miksa csillagász* (1970)
* *A 200 éves márvány délvonal* (1976)
* *Egy különleges napóra* (1983)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Universitato Károly Eszterházy

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* koncerna tekstro

Kategorio:Hungaraj astronomoj
Kategorio:Hungaraj muzeestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Don Knotts

**Jesse Donald** "**Don**" **KNOTTS** (naskiĝis la ) estis populara usona muzikisto, verkisto, komikulo kaj aktoro. Li estis konata ĉefe kiel Barney Fife ĉe *The Andy Griffith Show*, nome ĉiutaga serio de la 1960-aj jaroj per kio li atingis kvin premiojn Emmy. Li ludis ankaŭ la rolon de Luther Heggs en la filmo de 1966 nome *The Ghost and Mr. Chicken*, kaj pro *The Incredible Mr. Limpet*, en kiu li ludis rolon de parolanta fiŝoj dum la majoritato de la filmo.

## Eksteraj ligiloj 
* Don Knotts ĉe imdb.com

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Humuristoj‎
Kategorio:Akademia Premio por plej bona subtena aktoro
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Katastrofo de Marcinelle

eta|kelkaj aparatoj de la minejo|300px
eta|Instalaĵoj en la minejo|300px
eta|put-skizo|300px
eta|topografio de la putoj: 1 Bazo de la motoro
2 "Molette en ripozo"
2bis "Molettes"
3 Dratreta latiso de la puto **I** la puto de la malfeliĉo.
4 Dratreta latiso de la puto **II**
5 turo de la ventolado
6 teknika lokalo
7 De kie la foto estis farita, en 1956 estis (+/-) la puto numero **III**|300px
eta|Ĉefa enirejo de la minejo|300px
eta|upright=1.4|kelkaj aparatoj de la minejo
La **katastrofo de Marcinelle** okazis la 8-an de aŭgusto 1956 matene en la minejo de karbo Bois du Cazier de Marcinelle, en Belgio, en kiu mortis 262 laboristoj el 12 landoj: el ili, 136 estis italaj migrintoj, (duone el la regiono Aprutio). Okazis fajrego, kaŭzita de la brulado de la altprema oleo startigita de elektra fajrero.

La alta kvanto de italaj laboristoj inter ministoj estis pro la Interkonsento inter Italio kaj Belgio de la 20-an de junio 1946, per kio oni akordiĝis sendi 50.000 italajn laboristojn en la karbo-minejoj de Belgio, kaj kompense, Belgio havigos al Italio karbon je favora prezo.

La laboro en karbominejoj estis ĉiukaze tre peza, malsaniga kaj danĝera (inter 1946 kaj 1963, mortis en Belgio 867 italaj ministoj).

## Eksteraj ligiloj 
* Bitoteko.it: Katastrofo de Marcinelle

Kategorio:Katastrofoj en 1956
Kategorio:Minejaj akcidentoj
Kategorio:1956 en Belgio
Marcinelle

**Marcinelle** estas urbo en la provinco Henegovio de Belgio.

## Geografio 
Ĝi estas en la suda periferiaĵo de Charleroi.

## Historio 
Estas konata pro la *katastrofo de Marcinelle*, kiu okazis en la mateno de la 8a de aŭgusto de 1956 en minejo de karbo, en kiu mortis 262 laboristoj, ĉefe italoj (136).

Oni reaŭdis pri Marcinelle je la fino de la 1990-aj jaroj, kiam oni malkovris tie internacian reton de pedofiloj respondecan pri seksperfortoj, infanŝteloj kaj multnombraj infanmurdoj.

## Personoj kun ligoj al Marcinelle 
* Tiberio Murgia (1929-2010), itala aktoro kaj karakteristo, loĝis en Marcinelle.
* Franc-Belga bildliteraturo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Bois du Cazier.
* Bitoteko.it: Katastrofo de Marcinelle
* Marcinelle: memorie dal sottosuolo  (itale).

Kategorio:Urboj de Belgio
Kategorio:Municipoj de Henegovio
25113 Benwasserman

'*25113 *Benwasserman'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  fare de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Benjamin David Wasserman*, kiu gajnis la duan rangon en 2008 en la *Intel International Science and Engineering Fair* pro sia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Li estis lernanto ĉe la *Roslyn High School'' de Roslyn Heights (Novjorkio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Palhoça

**Palhoça** [palhosa] estas marborda grandurbo kaj municipo en suda Brazilo en subŝtato Sankta Katarino. Ĝi apartenas al urbaro de Florianópolis

## Bazaj informoj 
eta|Palhoça en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 137,334 (en 2010)
* Supermara alteco: 3 m (averaĝe)
* Areo: 395&nbsp;km²
* Telefonkodo: 048
* Poŝtkodo: 88130-000
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 

## Geografio 
eta|maldekstre|Panoramo pri Palhoça
eta|maldekstre|Palhoça en 1928
Palhoça situas laŭ golfo de Atlantiko en suda parto de la lando. La najbaraj municipoj estas São José, São Pedro de Alcântara, Santo Amaro da Imperatriz, Paulo Lopes. *Florianópolis* troviĝas 15, Curitiba 253, Porto Alegre 364, San-Paŭlo (urbo) 500, Guarulhos 510, Campinas 550, Nova Iguaçu 755, **Rio-de-Ĵanejro** 759, Belo Horizonte 984, Campo Grande 1001, Goiânia 1221, **Braziljo** 1320, Salvador de Bahio 1941, Maceió 2415, Teresina 2583, Recife 2615, Natalo (Brazilo), 2815, São Luís 2833, Belém 2912, Manaus 2982 km.

## Historio 
Palhoça estis fondita en 1793, kiam la konstruata vojo el Florianópolis atingis tiu ĉi lokon. Ĝia nomo venis de "pajlotegmento", nomita pro tiaj domoj de la indiĝenoj. En 1882 ĝi iĝis memstara, en 1894 la titolo estis levita al rajto pri municipo.

## Ekonomio 
La loĝantoj de Palhoça laboras en industria regiono en la najbareco, en urbo Palhoça en komerco. En la plena municipo gravas ankaŭ la turismo kaj kaj fiŝkaptado.

## Trafiko 
eta|Marborda panoramo
eta|Boatoj en la haveneto
Palhoça kuŝas laŭ grava vojo, kiu ĝenerale sekvas la marbordon al Florianópolis, krome kuras vojo al interno de la lando. La haveneto servas nur por fiŝkaptado. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

## Klimato 
Palhoça situas en subtropika klimato. La temperaturo varias somere 25-38 °C, vintre 6-11 °C. Jare pluvas po 1518 mm, en ĉiuj monatoj pluvas. La plej sekaj monatoj estas junio kaj julio.

## Vidindaĵoj 
* marbordaj strandoj
* protektata regiono kuŝas proksime en la suda marbordo, kie ofte mangrovoj kreskas

## Famuloj 
En Palhoça naskiĝis Egon Schaden, esperantisto.

## Fontoj 
* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* mapo, distancoj 
* oficiala paĝo 

Kategorio:Urboj de Brazilo
Kategorio:Municipoj de Sankta Katarino
Kategorio:Banlokoj
La dezerto de la tataroj

***Il deserto dei Tartari*** estas romano de Dino Buzzati. Eldonita en 1940, ĝi donis al Buzzati lokon inter la grandaj verkistoj de la itala 20-a jarcento. Esperantlingva traduko je la titolo *La dezerto de la tataroj* fare de Daniele Mistretta aperis en 1993, publikigite per la eldonejo Edistudio.

La verkisto de Belluno intervjuita rakontis ke la ideo por la romano venis al li:

La libro honoriĝis per akcepto en la liston de "La 100 libroj de la 20-a jarcento laŭ Le Monde".

## Eksteraj ligiloj 
* recenzo pri la esperanta traduko de *La Dezerto de la Tataroj* fare de Sten Johansson
Marek Erhardt

**Marek ERHARDT** (naskiĝis la 9-an de majo 1970 en Hamburgo, Germanio) estas germana teatra kaj filma aktoro kaj moderatoristo. Li ludas rolon de inspektoro Oliver Kottke en la televida serio *Da kommt Kalle*'''.

Kategorio:Germanaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1970
Konko (arĥitekturo)

eta|Plano de la Pilgrimpreĝejo Birnau kun konkoj maldekstre kaj dekstre de la navo kaj apsido formita kiel konko (supre)
[eta|maldekstre|Fontano en la persikĝardeno de Kastelo Belvedere en [Vieno kun konko (centre), en kiu origine staris fontanskulpturo]]
**Konko** (gr. *konché*; lat. *concha*, „konko“) estas en arĥitekturo kavaĵo aŭ duonronda niĉo, kiu supren kutime finiĝas per kupolo. En preĝejoj apsidoj aŭ flankaj kapeloj povas esti formitaj kiel konko.

Kiel konko nomebla estas ankaŭ la duonronda kupolo super la absido aŭ la absido mem.

Aparta uzado troviĝas en la trikono (ekzemple en la kolonja preĝejo Sankta Maria en la Kapitolo), centroplana konstruaĵo kun tri egale aranĝitaj konko.

## Eksteraj ligiloj 
* Konche en reta konsultlibro

Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Bizanca arkitekturo
Vilao Caro

eta|La muzeo en la Vilao Caro La **Vilao Caro** () estas muzeo en Glivico, Pollando, strato Dolnych Wałów 8a. La unuajn, eĉ pli imponajn planojn faris la arkitekto Paul Stegmüller.

## Priskribo 
Temas pri bonege konserviĝinta renesancstila rezidejo el la 19-a jarcento. Unue la vilao apartenis al la industriulo Oscar Caro. En 1934 ĝi transdonitis al la Suprasilezia Muzeo de Glivico. La inter 1882-85 konstruita domo estis ĉirkaŭita de larĝa eklektismostila ĝardeno estante unuetaĝa. En la 1920-aj jaroj aldonitis plua etaĝo. Nuntempe ĝardeno nova kaj reproduktita latbarilo ĉirkaŭas la konstruaĵon. Interne bonege kaj originale konservitis marketroj, plafonoj, fenestroj, pordoj, plankoj.

Hodiaŭ troviĝas ene la daŭra ekspozicio pri loĝado de malsupraj industriuloj de la 19-a jarcento. Krome okazas regule koncertoj kaj prelegoj kaj laborrondoj. Teretaĝe antaŭ la kaso estas belega manĝejo kun vido je teraso.

## Kolektoj 
Du kolektoj en la vilajo jenas: Arto/artmetiado kaj etnografio. Videblas i.a. interesa kolekto de vitraj artaĵoj el la 17-a ĝis la 20-a jarcentoj kiel ankaŭ la plej grando kolekto pri postmilitaj argentaj juveloj de Pollando. Ekster tio admiriĝas aĵoj porcelanaj kaj fajencaj el multaj eŭropaj urboj. Interesigas onin ankaŭ pola artista fotografiado de glivicaj fotistaj rondoj (Zofia Rydet, Jerzy Lewczynski, Michal Sowinski).

Etnografikoncerne gravas objektoj de silezia popolarto el la 18-a kaj la 19-a jarcentoj, pentraĵoj surlinaj kaj survitraj, artikulturaj kaj metiistaj instrumentoj. Tamen ties plejmulto troviĝas nun en la Kastela muzeo ĉe la ĉefa placo de Glivico.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo 
* Informoj sur la urbaj oficialaj paĝoj

Glivico
Kategorio:Vilaoj
Kategorio:Gliwice
Memordomo pri suprasilezia judaro

eta|La juda memordomo en eksa tombeja halegaro en Glivico La **Memordomo pri suprasileziaj judoj** (pole: *Dom Pamięci Żydów Górnośląskich*) troviĝas en Glivico, Pollando, strato Ks. Józefa Poniateoskiego 14. Ĝi plenigas la longan mankon pri dokumentado de judoj el la malsuprasilezia regiono.

## Historio de la konstruaĵo 
Temas pri eksa funebra salonego konstruita en 1902-03 apud la Nova juda tombejo laŭ planoj de la fama viena arkitekto Max Fleischer fare de la firmao glivica de Julius Scheer. Solena malfermo okazis en la 15-a de novembro 1903. La tuto estas tripartita: centra reprezenta preĝejhalo kun rekta elirejo tombejen, kadavrejo por la preparo de la mortintoj, loĝejo de la tombejistoj.

Ĝis 1939 kaj tombejo kaj la apudtombejaj konstruaĵoj funkciis laŭcele. Dum la Dua mondmilito la konstruaĵoj utiligitis armee kio malhelpis ilian detruon. Post la milito la tuto denove plenumis sian rolon sed pro pli kaj pli malofta uzo ekkadukiĝis. Deklarite monumentprotektindaj en 2003 la aĵoj transdonitis al la urbo Glivico fare de la juda komunumo en 2007. En 2012 deciditis restaŭrado kaj uzo muzea respektive dokumentada.

## Taskoj 
Unua celo estas la prezentado de juda vivo el Supra Silezio. Pro historiaj landlimaj ŝanĝoj tio ĝis nun en polaj judaj muzeoj ne sufiĉe profunde fariĝas. Krome intencatas perado de interreligia konatiĝo kaj (historia) prezentado de bunta ensilezia loĝantaro laŭ religioj, klasoj, etnioj. Daŭra ekspozicio preparatas. Precipe infanoj kaj junuloj ankaŭ informatu pri historiaj faktoj. Certe ankaŭ religiaj aspektoj pri morto kaj rilato al Dio ne neglektatas.

## Eksteraj ligiloj 
* Muzea hejmpaĝo
* Prie ĉe sztetl.org 
* Germanlingvaj informoj pri la arkitekto Max Fleischer

Kategorio:Gliwice
Glivico
Glivico
Glivico
Glivico