open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mesitornitedoj

La **mesitoj** (**Mesitornitedoj**) estas familio de birdoj de necerta aliĝo. Ili estas malgrandecaj, preskaŭ neflugaj birdoj endemiaj de Madagaskaro. Ĝenerale brunecaj kun pli palaj subaj partoj, ili estas iome similaj al fazanoj kaj estis dekomence lokitaj kun la Kokoformaj. Plej komune ili estis lokitaj en la Gruoformaj (gruoj, raloj kaj parencoj), sed ankaŭ tio estis disputita pli ĵuse. Foje oni konsideris eĉ propran ordon *Mesitornitoformaj* aŭ *Mesitoformaj*. Ili estas la nura birdofamilio kun pli ol du specioj en kiu ĉiu specio estas minacata; fakte ĉiuj tri estas listitaj kiel vundebla.

## Biologio 
Ili estas birdoj de arbaroj kaj arbustaroj, kiuj manĝas insektojn kaj semojn. La Bruna kaj la Blankabrusta mesitoj manĝas surgrunde, plukante insektojn el folioj kaj sub ili, same kiel ĉe malalta vegetaĵaro. La Dezerta mesito uzas sian longan bekon por plukoserĉi engrunde. Aliaj birdoj, kiaj Dikruredoj kaj Muŝkaptuledoj, sekvas la mesitojn por kapti insektojn elpelitajn kaj nekaptitajn de mesitoj. Tiuj estas voĉemaj birdoj, kun alvokoj similaj al tiuj de paserinoj, uzitaj por teritoria defendo. La ino demetas 2 aŭ 3 blankajn ovojn en nesto konstruita el bastonetoj lokita en arbusto aŭ sur malalta branĉo. La specioj de la genro *Mesitornis* estas monogamaj; *Monias benschi* estas poligama kaj malkiel la aliaj du samfamilianoj ĝi montras gravan kazon de seksa dukromatismo.

## Sistematiko kaj taksonomio 
eta|maldekstre|250px|Respektivaj teritorioj nekoincidaj: Bruna mesito oranĝe, Blankabrusta mesito en verda kaj Dezerta mesito blue
Estas du genroj, *Mesitornis* (2 specioj) kaj *Monias* (Dezerta mesito).

* Blankabrusta mesito, *Mesitornis variegata*
* Bruna mesito, *Mesitornis unicolor*
* Dezerta mesito *Monias benschi*

Historie, mesitoj estis ligitaj al Kolombedoj kaj al Cinkledoj. Dum tio lasta estas certe malĝusta, estas ioma indiko ke ili povus ja esti iom pli proksime (kvankam ne tre proksime) al la Kolomboformaj. sugestis, ke la Mesitedoj estas frata grupo de kolomboj, iome pli diste rilataj al la pterokloj, faetonoj, greboj kaj flamengoj, ene de proponita klado "Metaves". Aliaj fakuloj malkapablis konfirmi la kladon "Metaves".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Dezerta mesito  (Ifaty, Madagaskaro) — foto de Luke W.&nbsp;Cole
* Mesitaj filmetoj ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Mesitornitedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Attila Vörös

**Attila Vörös** [atila voroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vörös Attila** estis hungara geologo, paleontologo, muzeologo, membro (korespondanta en 2004, ordinara en 2010) de Hungara Scienca Akademio.

Attila Vörös http://www.paleo.hu/elements/voros_hun.html  naskiĝis la  1944 en Budapeŝto.

## Biografio 
Attila Vörös frekventis universitaton en Budapeŝto, kie li ankaŭ doktoriĝis en 1968. Li laboris 2 jarojn samloke en la universitato, poste en 1970 li laboris plu muzeo. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1985, li doktoriĝis en 1997 antaŭ la akademio. Li pensiuliĝis en 2012. Li okupiĝis ekzemple pri paleontologiaĵoj en Bakony. Li havas edzinon, kiu naskis 3 filojn. Li ricevis precipe memormedalojn inter 1996-2012.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Escalation reflected in ornamentation and diversity history of brachiopod clades during the Mesozoic marine revolution* (2010)
* *Mesozoic plate tectonic reconstruction of the Carpathian region* (2004)
* *Jurassic microplate movements and brachiopod migrations in the western part of the Tethys* (1993)
* *Brachiopod palaeoecology on a Tethyan Jurassic seamount (Pliensbachian, Bakony Mountains, Hungary)* (1986)
* *Provinciality of the Mediterranean Lower Jurassic brachiopod fauna: causes and plate tectonic implications* (1977)
* *A bakony-hegységi júra fejlődéstörténeti vázlata a főbb üledékföldtani jelenségek kiértékelése alapján* (1972)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj paleontologoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(10636) 1998 QK56

**(10636) 1998 QK56** estas apolona asteroido, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo 'Lincoln Near-Earth Asteroid Research'' elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito trairas tiujn de Tero kaj de Marso. Ĝi estas terrenkonta kaj marsrenkonta asteroido. Ĝia orbita klinangulo gardas ĝin iom  malproksima de Tero.

* La 11-an de februaro 1911 ĝi pasis al 0,12131 AU (18,147 milionoj da km) de Tero.
* La 16-an de februaro 2136 ĝi pasos al 0,12778 AU (19,116 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Burgo Gronau

eta| skizo de la iama burgo el la jaro 1784
La **burgo Gronau**, ankaŭ nomata *kastelo Gronau* , estas ne plu ekzistanta akvoburgo apud la komunumo Rödersheim-Gronau, lokparto Gronau, en la distrikto Rhein-Pfalz, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

De la iama triala burgokonstruaĵo ekzistas ankoraŭ nur fundamentrestoj, fosaĵo kaj memorŝtono. La loko de la iama burgo troviĝas nordokcidente de Rödersheim-Gronau direkte al Assenheim.

## Historio 
## Eksteraj ligiloj 
* Burg Gronau auf alleburgen.de

## Referencoj 
Kategorio:Fortikaĵoj en Rejnlando-Palatinato
Ĉaskastelo Lambsheim

La iama **ĉaskastelo Lambsheim** troviĝas en la strato *Am Schlossgarten 14* en Lambsheim en la distrikto Rhein-Pfalz, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi apartenas al la generalo von Efferen. La 1706 konstruita kaj 1890 pligrandigita konstruaĵo estas ĝis hodiaŭ en privata posedo. Ĝi estas baroka nobela sidejo ekster la fortikaĵo de la urbeto.

La duetaĝa stukita konstruaĵo kun granda libera ŝtuparo estis konstruita kiel akvokastelo ĉirkaŭita de ĝardeno. Ekde 1968 la plej granda parto de la ĝardeno estis uzata por pligrandigi la konstruaĵo kaj la fosaĵo estis plenigita. Al la ĉaskastelo apartenis ankaŭ la en 1706 konstruita *administra konstruaĵo *, kiu estis donacita al la komunumo en la jaro 1936. La du- kaj duonetaĝa angulkonstruaĵo servis unue kiel enkasigejo kaj poste ĝi estis loĝdomo. Ekde la renovigado en 1991 ĝi servas kiel urbodomo.

## Referencoj 

Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Lambsheim
Germanio en la Vintra Olimpiko 2014

Kunordigis la teamon la Germana Olimpika Sporta Asocio. Aparte sukcesaj la germanaj sportistoj estis en sledado, kie ili gajnis 4 orajn kaj plian arĝentan medalojn.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* paĝo en la retejo de la Internacia Olimpika Komitato ( kaj )
* informoj pri la germania teamo en la retejo de la Vintra Olimpiko 2014  

Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2014
Kategorio:Germanio en Vintraj Olimpikoj
Kategorio:2014 en Germanio
Svislando en la Vintra Olimpiko 2014

Kunordigis la teamon la Svislanda Olimpika Asocio, angle titolita *Swiss Olympic*, kiu funkcias kiel la Nacia Olimpika Komitato (NOK) de la lando.

## Eksteraj ligiloj 
*  ( kaj )
* informoj pri la svisa teamo en la retejo de la Vintra Olimpiko 2014  

[eta|maldekstra|300ra|En la unuopa konkurso malsuprenirado de virinoj de la disciplino [alpa skiado atribuiĝis du oraj medaloj: al *Dominique Gisin*, Svislando, kaj *Tina Maze*, Slovenio (bronzan medalon ricevis *Lara Gut*, same Svislando)]]

Kategorio:2014 en Svislando
Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2014
#
10626 Zajíc

'*10626 *Zajíc'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov; en Ondřejov ĉirkaŭ 35 km sud-oriente de Prago (distrikto Prago-oriento).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉeĥa astronomo *Jan Zajíc'' (1910 — 2004) fondinto kaj longtempe direktoro de la Observatorio de Vlašim. Li alportis la astronomion al multenombraj junuloj. Spit'al multaj problemoj, la observatorio estas unu el la plej aktivaj en Ĉeĥio. La asteroido estis nomita je la okazo de la 90-a naskodato de *Jan Zajíc*.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Lenka Kotková
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
10634 Pepibican

'*10634 *Pepibican''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov ; en Ondřejov ĉirkaŭ 35&nbsp;km sud-oriente de Prago.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la aŭstrohungara, kaj poste ĉeĥa futbalisto Josef ("Pepi") Bican (1913 — 2001) proklamita kiel plej bona antaŭ-centrulo de la jarcento fare de la Internacia Fereracio de la Historiistoj kaj Statikistoj de la Futbalo. Li reprezentis Aŭstrion en 19 internaciaj matĉoj kaj Ĉeĥoslovakion en 14 ; li atingis pli ol 5000 golojn en sia kariero. Post sia emeritiĝo li interesiĝis al astronomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Lenka Kotková
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kanado en la Vintra Olimpiko 2014

maldekstra|120ra|

[eta|maldekstra|150px|Heather Moyse kun Kaillie Humphries gajnis la duvirinan konkurson de [bobado - ambaŭ portis la kanadan flagon dum la ferma ceremonio]]

Kunordigis la teamon la Kanada Olimpika Komitato, kiu gastigis la antaŭan vintran olimpikon de 2010 en Vankuvero - tie la kanada teamo atingis la unuan rangon.

[eta|centra|350px|oran medalon gajnis ankaŭ la virina teamo de [glacihokeo]]

## Eksteraj ligiloj 
*  
* informoj pri la kanada teamo en la retejo de la Vintra Olimpiko 2014  

Kategorio:2014 en Kanado
Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2014
#
Corsaint

**Corsaint** estas vilaĝo kaj komunumo en Francujo. Ĝi troviĝas en la kantono Semur-en-Auxois de la regiono Burgonjo-Franĉkonteo. En [[]] la komunumo havis  loĝantojn.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
La komunumo enhavas la vilaĝon Coursaint kaj la vilaĝetojn Ménetreux-le-Haut, Ménetreux-le-Bas, Tivauche-le-Haut, Tivauche-le-Bas, Turley kaj Courtaint.

## Historio 
Corsaint signifas sankta korpo. La sanktulo estis sankta Johano de Réome, kiu konstruis tie ĉirkaŭ en 467 etan monaĥejon, kie li estis entombiĝita.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Guillaume Grandidier

**Guillaume Grandidier** (1873–1957) estis franca geografo, etnologo, zoologo kiu studis la insulon Madagaskaro.

Li estis filo de riĉa industriisto Alfred Grandidier ankaŭ zoologo li mem kaj espertulo pri Madagaskaro. Guillaume Grandidier estis Sekretario de la Geograpia Societo de Parizo kaj fekunda aŭtoro.

Li verkis *Atlas des Colonies Françaises, Protectorats et Territoires sous Mandat de la France*. Société D´Éditions Geographiques, Maritimes et Coloniales. Paris. (1934), kun Gabriel Petit *Zoologie de Madagascar*. Société d'Editions Géographiques, Maritimes et Coloniales, Paris 2 (1932)kaj eldonis kun sia patro *Collection des Ouvrages Anciens Concernant Madagascar* 9 vols. Paris: Comité de Madagascar (1903–1920) kaj multajn aliajn verkojn pri Madagaskaro. La plej bone konata estas la monumenta ''Madagascar L'Histoire politique, physique et naturelle de Madagascar''. Tiu verko estis entreprenita kunbore kun sia patro kaj aliaj kiaj Alphonse Milne-Edwards kaj Leon Vaillant. Tiu verko atingis 40 volumenojn.

## Referencoj 
* Helgen K.M., 2002 Guillaume Grandidier's mammal collections from Madagascar *Mammalian Biology* 67, (6), 378-380.

## Eksteraj ligiloj 
* Madagascar Library Listings

Grandidier, Guillaume
Mesitornis

***Mesitornis*** estas genro de birdoj de la familio de Mesitornitedoj. Ĝi havas nur du membrojn kaj ambaŭ specioj troviĝas en Madagaskaro. Tiu familio estas de malfacila klasigo en biologia ordo.

Tiuj estas la jenaj specioj:
* Blankabrusta mesito, *Mesitornis variegata*
* Bruna mesito aŭ Unukolora mesito, *Mesitornis unicolor*

Estas nur unu alia specio de mesito, tio estas specio aŭ genro el la sama familio, nome la Dezerta mesito (*Monias benschi*).

Kategorio:Mesitornitedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Madagaskaro
Kategorio:Faŭno de Madagaskaro
Kastelo Meckenheimer

eta|la kastelo vidata de la strata flanko

La iama **kastelo Meckenheimer** estas kastelo en Lambsheim en la distrikto Rhein-Pfalz, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Ekde 1400 je la sama loko estis dokumentita sidejo de kavaliro. La Konstruaĵo el la jaro 1500 estis detruita de Philipp von Hessen, poste rekonstruita. De tiu konstruaĵo konserviĝas vastaj keloj. Pli poste multfoje damaĝita, ĝi estis rekonstruita post la Tridekjara Milito kiel duetaĝa domo. La malfrubaroka tegmentturo estis el la modernigado de 1740.

La komunumo heredis ĝin en 1823. Ĝis 1966 la konstruaĵo estas utiligita kiel lernejo kaj administrejo. Hodiaŭ en la teretaĝo estas infanvartejo.

Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Dezerta mesito

La **Dezerta mesito** (*Monias benschi*) estas surgrunde loĝanta birdo endemia de Madagaskaro. Ĝi estas unu el tri specioj en la familio de mesitoj (*Mesitornithidae*), kaj estas limigita laŭ distribuado al malgranda regiono de malaltaj teroj en sudokcidenta Madagaskaro, do la plej limigita teritorio inter la madagaskaraj mesitoj.

La Dezerta mesito estas mezgranda surterema birdo kiu estas ofte priskribita kiel raleca (nome el familio kun kiu la mesitoj estas foje lokitaj). La specio havas longan kaj subenkurban bekon kio distingas ĝin disde la aliaj membroj de la familio. Ambaŭ seksoj estas grizecaj supre kaj montras fajnajn blankajn brovostriojn. Ambaŭ havas blankajn subajn partojn; la masklo havas nigran duonlunforman punktojn flanke de la kolo kaj ĉe supra brusto. La ino havas rufecajn punktojn kiuj povas merĝi en ĝeneralan rufan nuancon, kaj havas flavecan vangomakulon.

La Dezerta mesito estas limigita al veprejoj kun malfermaj areoj el marnivelo al 130 metroj. Ili manĝas per plukado de senvertebruloj, semoj kaj fruktoj el la grundo kaj povas elfosi surface.

La birdonestoj estas eksponitaj platformoj el bastonetoj konstruitaj en arbusto ĉirkaŭ 2 metrojn el la grundo. La ino demetas 1 aŭ 2 ovojn. Kovado kaj idozorgado estas kunhavata de ambaŭ seksoj. Ili povas esti poliandraj aŭ poliginaj.

La populacio de tiu specio povas esti densa ene de tre limigita geografia teritorio. Ĝi estas vundebla pro habitatodegradado, predantoj, ĉasado, manko de oficiala protektado kaj tre limigita teritorio.

## Referencoj 
* *Handbook of the Birds of the World*, Volume Three, Hoatzin to Auks; *de Hoyo, Elliot* kaj *Sargatal*, ISBN 84-87334-20-2

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Birdoj de Madagaskaro
Kategorio:Mesitornitedoj
Adzobekulo

La **Adzobekuloj**, genro ***Aptornis***, estis du proksime rilataj birdospecioj, nome la **Nordinsula adzobekulo**, *Aptornis otidiformis*, kaj la **Sudinsula adzobekulo**, *Aptornis defossor*, de la formortinta familio de **Aptornitedoj**. Tiu familio estis endemia de Novzelando.

## Taksonomio 
upright|eta|maldekstra|Kranio de *A. defossor* dezajnita de James Erxleben

## Aspekto 
## Habitato kaj kutimaro 
## Formorto 
## Referencoj
* **Fain**, Matthew G. & **Houde**, Peter (2004): Parallel radiations in the primary clades of birds. *Evolution* **58**(11): 2558-2573.  PMID 15612298 PDF kompleta teksto 
* **Livezey**, Bradley C. (1994): The carpometacarpus of *Apterornis*. *Notornis* **41**(1): 51–60. PDF kompleta teksto 
* **Weber**, Erich & **Hesse**, Angelika (1995): The systematic position of *Aptornis*, a flightless bird from New Zealand. *Courier Forschungsinstitut Senckenberg* **181**: 292-301.
* **Worthy**, Trevor H. (1989): The glossohyal and thyroid bone of *Aptornis otidiformes*. *Notornis* **36**(3): 248 PDF kompleta teksto 
* **Worthy**, Trevor H., & **Holdaway**, Richard N. (2002) *The Lost World of the Moa*, Indiana University Press:Bloomington, ISBN 0-253-34034-9
* *North Island Adzebill. Aptornis otidiformis*.  de Paul Martinson. Artaĵo produktita por la libro *Extinct Birds of New Zealand*, de Alan Tennyson, Te Papa Press, Wellington, 2006
* *South Island Adzebill. Aptornis defossor*.  de Paul Martinson. Artaĵo produktita por la libro *Extinct Birds of New Zealand*, de Alan Tennyson, Te Papa Press, Wellington, 2006
* http://worddomination.com/adzebill.html

Kategorio:Aptornitedoj
Kategorio:Eŭripigoformaj
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Zelando
Kategorio:Birdoj de Oceanio
(10868) 1996 RF5

**(10868) 1996 RF5** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Granda vokalŝoviĝo

Kiel **grandan vokalŝoviĝon** (angle '**; ankaŭ **') oni kunigas la vokalajn ŝanĝojn de la angla lingvo, kiuj okazis proksimume inter 1400/1450 kaj 1700/1750 kaj per tio ampleksas la fazon de la Frua moderna angla. La esprimoj rilatas eksklude al la ŝanĝoj de la mezangle longoj vokaloj. Temas ĉe tio pri leviĝo resp. fermiĝo de la longaj vokaloj. La en la bildo montrataj mallongaj vokaloj suferas kontraste al la longaj vokaloj malleviĝon resp. plian malfermiĝon. La mallongaj vokaloj tamen ŝanĝiĝas sendepende de la granda vokalŝoviĝo. En la moderna angla ortografio respeguliĝas ĉefe la origina sonstato, ekz. // al // (angl. *,* „senti“), // al // (angl. *,* „trovi“), // zu // (angl. *,* „muso“), // al // (angl. *,* „luno“).

700px|center

Pri la kaŭzo kaj la ekzakta paso de la granda vokalŝoviĝo ekzistas pliaj teorioj. La du klasikaj teorioj estas nomataj kiel ŝovĉeno kaj tirĉeno:
* Ŝovĉeno (formulita de Karl Luick): la mezaj vokaloj // kaj // fariĝas iom post iom pli fermitaj kaj forŝovas // kaj //, kiuj fariĝas la diftongoj // kaj //.
* Tirĉeno (formulita de Otto Jespersen): la du plej fermitaj vokaloj, // kaj //, diftongiĝis al // kaj // kaj tiras la du mezajn vokalojn // kaj // anstataŭe en la pli ekstremajn fermitajn poziciojn

Pli novaj teorioj traktas la du vidmanierojn kiel simpligajn kaj eliras de pliaj pli malgrandaj sendependaj sonŝanĝaj ĉenoj.

## Literaturo 
* Fausto Cercignani: ''Shakespeare's Works and Elizabethan Pronunciation*. Clarendon Press, Oxford 1981.
* E. J. Dobson: *English Pronunciation 1500-1700.* 2. Auflage, 2 Bnde, Clarendon Press, Oxford 1968..
* Manfered Görlach: *Einführung in die englische Sprachgeschichte.'' München u.&nbsp;a., 1994.
* Andreas C. Hofmann: Die Vokalverschiebungen vom Mittelenglischen zum Frühneuenglischen. Zur Entwicklung, Bedeutung und Erforschung des Great Vowel Shifts. Stud.arb München 2004, http://www.aussichten-online.net/2012/09/2955/(http://www.aussichten-online.net/2012/09/2955/) .

Kategorio:Gramatiko de la angla lingvo‎
Zbigniew Bródka

[eta|maldekstra|Zbigniew Bródka, [rapid-sketado|rapidsketisto, la ora medalisto kaj la bronza medalisto (teame) de la Vintra Olimpiko 2014 en Soĉio, foto 2014.]]
[eta|Zbigniew Bródka, [rapid-sketado|rapidsketisto kaj la ora medalisto kaj la bronza medalisto (teame) dum la Vintra Olimpiko 2014 en Soĉio.]]

[eta|Zbigniew Bródka, [rapid-sketado|rapidsketisto kaj la ora medalisto kaj la bronza medalisto (teame) en Soĉio, 2013.]]
**Zbigniew Marcin Bródka** (prononcu: Zbigniev Brudka; Esperantigite **Zbignev Marcin Brudka**) (naskiĝis la 8-an de oktobro 1984 en Głowno / prononcu: Gŭovno) estas pola rapidsketisto specialiĝanta en la distanco de 1500 metroj.

## Sport-kariero 
Li estas la unua polo, kiu gajnis mondpokalon en rapid-sketado (distanco de 1500 m). Zbigniew Bródka estas ora medalisto de mondĉampionado en distanco de 1500 metroj en la Vintra Olimpiko 2014 en Soĉio kaj bronza medalisto de mondĉampionado en distanco de 1500 metroj (teame) en 2014 same en Soĉio. Krome li estas dekkelkfoja ĉampiono de Pollando, same en kurtdistanca kuro kaj longdistanca kuro. Pasintece li aktivis en atletiko kaj triatlono.

## Aliaj atingoj 
La kromaj sukcesoj estas:
* la unua loko kune kun tenisisto **Jerzy Janowicz** en la plebiscito "La plej bona sportisto en Lodzio" en la jaro 2013,
* la unua loko en la kuro je distanco 1000 metroj dum la 14-a Ĉampioneco de Fajroestingistoj en Lodzio en atletiko dum la jaro 2012,
* La premio en la plebiscito por la plej bona policano kaj fajroestingisto en Lodzio dum la jaro 2011 en la kategorio: fajroestingisto kiu atingis la plej bonaj rezultoj en sporto,
* La titolo "Loviĉano de la jaro 2013" aljuĝita januare 2014,
* La titolo "Honora Civitano de Łowicz / Loviĉo" aljuĝita la 19an de februaro 2014,
* La titolo de "Honora Civitano de la urbo Głowno" aljuĝita la 26an de marto 2014.

## La distingoj 
* La **Kavalira Kruco de la Ordeno de Renaskiĝo de Pollando** dekreta aljuĝita de **Pola Prezidento** Bronisław Komorowski (2014),
* La Hon**ora Distingo pro la Meritoj por** Lodzio

## La profesia vivo 
Profesie li estas fajroestingisto en la Distrikta Fajrobrigado en Łowicz / Loviĉo.

## La privata vivo 
Li finis du fakultatojn de la Teknika Universitato / Politekniko en Opole: la Korpokulturon kaj Fizioterapion.
Li loĝas en **Domaniewice** - la komunum-vilaĝo che la urbo Łowicz / Loviĉo.
Li havas edzinon kaj du filinojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉefaspekto en portalo SpeedSkatingsInfo - germane
* Ĉeaspekto en portalo Schaatsstatistieken.nl - nederlande
* Ĉefaspekto sur paĝo de ISU  - angle

Kategorio:Polaj sportistoj
Kategorio:Rapidsketistoj
Usono en la Vintra Olimpiko 2014

Kunordigis la teamon la Usona Olimpika Komitato.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* paĝo en la retejo de la Internacia Olimpika Komitato ( kaj )
* informoj pri la usona teamo en la retejo de la Vintra Olimpiko 2014  

eta|maldekstra|400ra|

Kategorio:2014 en Usono
Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2014
#
Norvegio en la Vintra Olimpiko 2014

Kunordigis la teamon la Norvega Olimpika Komitato, kiu en 2007 estis reorganizita al nova organizaĵo nomata Norvega Sporta Konfederacio kaj Olimpika kaj Paralimpika Komitato.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* informoj pri la norvegia teamo en la retejo de la Vintra Olimpiko 2014  

[eta|centra|400px|la ormedala norvega vira teamo de [biatlono (centre): Tora Berger, Ole Einar Bjørndalen, Tiril Eckhoff kaj Emil Hegle Svendsen]]

Olimpiko
Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2014
Kategorio:Norvegio en Vintraj Olimpikoj
10628 Feuerbacher

'*10628 *Feuerbacher'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan fizikiston Berndt Feuerbacher, dum du jardekoj direktoron de la Instituto pri Kosma Simulado en la Germana Centro pri Aera kaj Kosma Flugado de Kolonjo. Lia instituto estas pionero en kosma esploro. Li iniciatis la disvolvon de la kometa alteriĝilo *Philae* kiel parto de la misio *Rosetta'' de la Eŭropa Kosma Agentejo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Rusio en la Vintra Olimpiko 2014

Kunordigis la teamon - kaj gastigis la tutan Vintran Olimpikon de 2014 - la Rusia Olimpika Komitato.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la rusia teamo en la retejo de la Vintra Olimpiko 2014  

eta|maldekstra|400ra|la rusia teamo eniranta en la stadionon dum la malferma ceremonio

Olimpiko
Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2014
#
Nederlando en la Vintra Olimpiko 2014

eta|maldekstra|300px|

Kunordigis la teamon la landa olimpika komitato, ekde la jaro 1993 oficiale nomata *Nederlanda Olimpika Komitato*Nederlanda Sporta Federacio*.

Aparte en **rapidsketado** la teamo en la Vintra Olimpiko 2014 estis ekstreme sukcesa: sole en tri konkursoj (vidu la fotojn sube) la teamo gajnis ĉiujn tri medalojn:
* en vira 5000-metra rapidsketado la teamo gajnis ĉiujn medalojn:  1) Sven Kramer 2) Jan Blokhuijsen 3) Jorrit Bergsma
* en vira 5000-metra rapidsketado same: 1) Michel Mulder 2) Jan Smeekens 3) Ronald Mulder
* kaj en virina 1500-metra rapidsketado ankaŭ: 1) Jorien ter Mors 2) Ireen Wust 3) Lotte van Beek

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* informoj pri la nederlanda teamo en la retejo de la Vintra Olimpiko 2014  

Olimpiko
Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2014
#
Bruna mesito

La **Bruna mesito** (*Mesitornis unicolor*) aŭ laŭ la latina scienca nomo **Unukolora mesito** estas surgrunde loĝanta birdospecio endemia de Madagaskaro. Ĝi estas unu el la tri specioj de la familio de mesitoj nome Mesitornitedoj, kaj kvankam vundebla, ĝi estas la plej disvastigata el la tri samfamilianoj, ĉiuj loĝantaj en la insulo.

La **Bruna mesito** estas mezgranda surterema birdo kiu estis ofte priskribita kiel raleca (simila al familio kun kiu la mesitoj estas foje lokitaj). Tiu specio havas senmarkan vizaĝon (male al la samgenra Blankabrusta mesito), markita nur per iome kontrasta ĉirkaŭokulo ĉirkaŭ tre granda okulo kaj varia blanka strio malantaŭ la okulo. Ĝi havas mallongan kaj rektan bekon. La supraj partoj de la birdo estas ruĝecbrunaj, la subaj partoj estas flavecaj sen striado (male al la samgenra Blankabrusta mesito).

La **Bruna mesito** estas humidarbara specio; ĝi manĝas irante tra la arbargrundo turninte mortintajn foliojn por trovi senvertebrulojn. La preferata habitato estas neĝenata falfoliaj arbaroj el marnivelo al ĝis 1100 metroj s. m.

La populacio de tiu specio estas dise distribuata kaj vundebla ĉar preferas arbarojn de malaltaj lokoj sub la plej grandaj premoj el homfara ĝenado. Ĝi suferas pro ĝenado, kaj ties arbaraj hejmoj estas minacataj pro arbarekspluatado kaj arbaraj incendioj.

## Referencoj 
* *Handbook of the Birds of the World*, Volume Three, Hoatzin to Auks; *de Hoyo, Elliot* and *Sargatal*, ISBN 84-87334-20-2

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet. 
* Bildo ĉe ADW 

Kategorio:Mesitornitedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Faŭno de Madagaskaro
Blankabrusta mesito

La **Blankabrusta mesito** (*Mesitornis variegatus*) estas surgrunde loĝanta birdospecio endemia de Madagaskaro. Ĝi estas unu el la tri specioj de la familio de mesitoj nome Mesitornitedoj, ĝi havas malgrandan populacion kaj estas limigita al kvin lokoj en la nordo kaj okcidento de la insulo.

La Blankabrusta mesito estas mezgranda surterema birdo kiu estis ofte priskribita kiel raleca (simila al familio kun kiu la mesitoj estas foje lokitaj). Tiu specio havas blankan vizaĝon kun distingaj vizaĝaj markoj (blanka superokulo kaj malhelaj vangostrioj) kaj mallongan kaj malhelan bekon. La supraj partoj de la birdo estas ruĝecbrunaj, la subaj partoj estas blankaj kun flaveca brustostrio kaj tre strieca ventro.

La Blankabrusta mesito estas arbara specio; ĝi manĝas malrapide tra la arbargrundo turninte mortintajn foliojn por trovi senvertebrulojn. Ili moviĝas en malgrandaj familiaj grupoj de 2-4 individuoj. La preferata habitato estas neĝenata falfoliaj arbaroj. La populacio de tiu specio estas malpliiĝanta kaj ŝajne tiele pluos. Ĝi suferas pro ĝenado, kaj ties arbaraj hejmoj estas minacataj pro arbarekspluatado kaj arbaraj incendioj. Ĝi estas ankaŭ celo de ĉaspremo.

## Referencoj 
* BirdLife International (2006) Species factsheet: *Mesitornis variegatus* . Elŝutita el http://www.birdlife.org la 15/9/2006

## Eksteraj ligiloj 
* Bildo ĉe ADW 

Kategorio:Mesitornitedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Faŭno de Madagaskaro
(10631) 1998 BM15

**(10631) 1998 BM15** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakala (Havajo, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Disigita infinitivo

**Disigita infinitivo** estas en la angla lingvo gramatika konstruo, en kiu vorto aŭ frazo troviĝas – normale adverbo aŭ adverba frazo – inter *to* kaj la nura infinitiva verbformo (do la baza formo de la verbo). La konstruo estas pro disputo, ĉu ĝi entute gramatike estas permesebla, aparte rimarkinda.

Fama ekzemplo por tio estas unu el la televida serio *Star Trek* devenanta citaĵo: „*to boldly go* where no man has gone before“. Ĉi tie kaŭzas la ĉeesto de la adverbo *boldly* inter la du partoj de la infinitivo *to* kaj *go* disigitan infinitivon. Tia konstruo povas ofte esti ĉirkaŭirata, per tio ke oni metas la inter ili venantajn vortojn post la verbo aŭ antaŭ la *to*: „to go boldly where no man has gone before“ aŭ „boldly to go where no man has gone before“. Tamen ĉi tiuj du formuloj ne havas la saman signifon – la unua ligas la bravecon kun la maniero de la irado, dum ke la lasta ligas la bravecon kun la kompleta ago de la irado „where no man has gone before“.

El la perspektivo de la priskriba lingvistiko disigitaj infinitivoj estas kutimaj en la plej multaj variaĵoj en la angla. Tamen ilia stato kiel parto de la norma lingvo estas  disputata. En la 19-a jarcento diversaj normaj verkoj de la angla gramatiko provis enkonduki  preskriptivan regulon, laŭ kiu disigitaj infinitivoj en la angla ne povus esti uzataj. La plej multaj lingvoekspertoj de la lastaj 100 jaroj pledas tamen por tio, ke la konstruo de la disigita infinitivo povas esti kelkfoje utila, por povi esprimi certan signifon pli ekzakte – kiel en la kazo de „to boldly go“.

Kategorio:Gramatiko de la angla lingvo‎
Trusmadi-Monto

**Trusmadi-Monto** (malaje : *Gunung Trusmadi*) estas la dua plej alta monto de Malajzio, havante altitudon de 2 642 m. Ĝi situas en la subŝtato de Sabaho, apud Kinabalu-Monto, en la insulo Borneo. La monto subtenas grandan gamon da unika flaŭro kaj faŭno, eble plej notinde *Nepenthes macrophylla*, specio de karnomanĝanta planto .
La natura hibrido *Nepenthes × trusmadiensis* estas nomita laŭ la monto .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kinabalu-montaj alpaj herbejoj

Kategorio:Montoj en Azio
Kategorio:Geografio de Malajzio
Kategorio:Borneo
Ĉinio en la Vintra Olimpiko 2014

Kunordigis la teamon la Ĉina Olimpika Komitato, kiu reprezentas la Popolan Respublikon de Ĉinio.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la ĉinia teamo en la retejo de la Vintra Olimpiko 2014  

 

Kategorio:2014 en Ĉinio
Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2014
#
10726 Elodie

'*10726 *Elodie'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Elodie Bouteille*, studantino en la *Liceo Diderot'', scienca sekcio en Langres, departemento Haute-Marne, Francio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Belorusio en la Vintra Olimpiko 2014

Kunordigis la teamon la Belorusa Olimpika Komitato.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la belorusia teamo en la retejo de la Vintra Olimpiko 2014 (arkivigite) 
* informoj pri ĉiuj belorusiaj teamoj en la retejo de la IOK  

Kategorio:2014 en Belorusio
Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2014
#
Muzeo Carmen Funes

**Museo Municipal Carmen Funes**, aŭ **Muzeo Carmen Funes**, estas muzeo de paleontologio en Plaza Huincul, Provinco Neŭkeno, Argentino. Ĝi estas plej bone konata pro sia kolekto de fosilioj de dinosaŭroj, inklude la nuran specimenon de la plej granda registrita el la dinosaŭraj restoj, nome la *Argentinosaurus huinculensis*, kaj la nura konata embrio de saŭropodo, kiuj estis malkovritaj ĉe granda nestoloko en Auca Mahuida, Patagonio. Ties standarda mallongigo estas **MCF-PVPH**, aŭ simple **PVPH** por aludi al la paleontologia kolekto.

## Priskribo 
La fondinto kaj direktoro de la muzeo estas la argentina paleontologo Rodolfo Coria. La muzeo havas ekspozician areon, atelierojn por prepari fosiliojn, ktp. La laboro, ofte kunlabore kun usonaj muzeoj, pluas en fosili-riĉa Patagonio. La muzea kolekto inkludas 11 holotipajn specimenojn.

La muzeo estis starigita en 1984 danke al municipa financo, kaj iĝis grava turisma allogaĵo ĉe la provinco Neŭkeno. La muzeo situantas ĉe 55 Córdoba Avenuo, Plaza Huincul, Provinco Neŭkeno (poŝta kodo 8318), oriente de la kruciĝo de la Nacia Ŝoseo 22 kun la Provinca Ŝoseo 17.

## Eksteraj ligiloj 
* Muzeo Carmen Funes. *Inter Patagonia*. angle
* hispane

Kategorio:Muzeoj en Argentino
Kategorio:Paleontologio
10637 Heimlich

'*10637 *Heimlich''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan kirurgon Henry Heimlich, kiu en la komencaj 1970-aj jaroj, elpensis la Heimlich-manovron : potence vivsavan metodon por elpuŝi nutraĵon aŭ alian fremdan objekton el la gorĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Pangaloformaj

**Pangaloformaj** aŭ *Pangalliformes* estas provizora klado de birdoj ene de la grupo Kokanseroj. Ĝi estas difinita kiel enhavanta ĉiujn birdojn pli proksime rilataj al kokoj ol al anseroj, kaj inkludas ĉiujn modernajn kokojn, meleagrojn, fazanojn, kaj megapodedojn same kiel la formortintajn speciojn kiuj ne falas ene de la krongrupo Kokoformaj.

La plej fruaj kokoformecaj fosilioj datas el fina Kretaceo, plej rimarkinde tiuj de *Austinornis lentus*. Ties parta maldekstra tarsometatarso estis trovita en la Aŭstina Kuŝejo ĉe Aŭstino, Teksaso, date el ĉirkaŭ antaŭ 85 milionoj da jaroj. Tiu birdo estis tre certe proksime rilata al la Kokoformaj, sed ĉu ĝi estis parto de tiuj aŭ apartenas aliloke en la malmulte konata kokoforma branĉo de la Kokanseroj ne klaras. Tamen, en 2004, Clarke klasigis ĝin kiel membro de la pli granda grupo Pangaloformaj, pli proksime rilataj al kokoj ol al anasoj, sed ne membro mem de la krongrupo kiu inkludas ĉiujn modernajn kokoformajn. Alia specimeno, nome PVPH 237, el fina Kretaceo Portezuelo Kuŝejo (Turoniano-Koniaciano, antaŭ ĉirkaŭ 90 mj) en la montaro Sierra de Portezuelo (Argentino) sugestis ankaŭ ke ĝi estas frua kokoforma parenco. Tiu estas parta korakoido de neornitena birdo, kiu laŭ sia ĝenerala formo kaj partikulare larĝo kaj profundeco de la ligo al la muskolo kuniganta la korakoidon kaj la humero (supra brako) similas la plej bazajn stirpojn de kokoformaj.

## Notoj 
## Referencoj
* Agnolin, Federico L.; Novas, Fernando E. & Lio, Gabriel (2006): Neornithine bird coracoid from the Upper Cretaceous of Patagonia. *Ameghiniana* **43**(1): 245–248. HTML kompleta teksto
* Clarke, Julia A. (2004): Morphology, Phylogenetic Taxonomy, and Systematics of *Ichthyornis* and *Apatornis* (Avialae: Ornithurae). *Bulletin of the American Museum of Natural History* **286**: 1–179 PDF kompleta teksto 

Kategorio:Birdaj taksonoj
Kategorio:Biologiaj ordoj
Kategorio:Formortintaj birdoj
Aŭstina Kuŝejo

La **Aŭstina Kuŝejo** aŭ en angla *Austin Chalk* estas geologia kuŝejo de supra Kretaceo en la regiono de la Golfa Marbordo de Usono. Ĝi estas tiele nomata laŭ la tipa sekcio ĉe Aŭstino, Teksaso. La kuŝejo aŭ formaĵo estas formita de kreto (*chalk* en angla) kaj marno.

Restoj el dinosaŭroj estas inter la fosiliojn kiuj estis malkovritaj el la kuŝejo, kvankam neniu estis referencata al specifa genro.

## Notoj 
## Referencoj 
* Weishampel, David B.; Dodson, Peter; kaj Osmólska, Halszka (eld.): The Dinosauria, 2a, Berkeley: University of California Press. 861 pp.&nbsp;ISBN 0-520-24209-2.

Kategorio:Paleontologio
Kategorio:Geografio de Teksaso
Portezuelo Kuŝejo

eta|*Megaraptor namunhuaiquii*
[eta|La flugilhava [teropodo *Unenlagia*]]
La **Portezuelo Kuŝejo** estas malferma geologia formacio en la provincoj Mendoza, Río Negro kaj Neŭkeno de Argentino. Ĝi estas la kvara plej malnova formacio en la Neŭkena Grupo kaj la plej malnova el la du formacioj en la Subgrupo Río Neuquén. Iam tiu subgrupo estis traktita kiel formacio, kaj la Portezuelo Formacio estis konata kiel **Portezuelo Membro**.

## Notoj 
## Referencoj 
*  (2006): Neornithine bird coracoid from the Upper Cretaceous of Patagonia. *Ameghiniana* **43**(1): 245-248. HTML kompleta teksto
*  (2004): Cretaceous terrestrial beds from the Neuquén Basin (Argentina) and their tetrapod assemblages. *Cretaceous Research* **25**(1): 61-87.  (HTML resumo)
*  (2006): Paleoambientes sedimentarios del Cretácico Superior de la Formación Plottier (Grupo Neuquén), Departamento Confluencia, Neuquén. *Revista de la Asociación Geológica Argentina* **61**(1): 3-18. PDF kompleta teksto
*  (1929): Los Estratos con Dinosaurios y su techo en el este del Territorio del Neuquén. *Dirección General de Geología, Minería e Hidrogeología Publicación* **32**: 1-9.

Kategorio:Geologio
Kategorio:Geografio de Argentino
Kategorio:Paleontologio
Amitabha

***Amitabha urbsinterdictensis*** estas antikva birdospecio el Meza Eoceno (proksimume el antaŭ 50 milionoj da jaroj) en Nordameriko. Oni trovis nur unu specimenon ĝis nun. Bonnie Gulas-Wrobleski kaj Anton Wrobleski priskribis kaj nomigis ĝin en 2002.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 
* 

Kategorio:Eoceno
Kategorio:Prahistoriaj birdoj
Koniacio

[thumb|Giganta saŭropodo *[Futalognkosaŭro* en sia ekosistemo]]
La **Koniacio** estas, ĉe IKSa Geologia temposkalo, la geologia epoko fine de la Kretaceo. Ĝi daŭras la tempon inter 89.3 ± 1 mj kaj 85.8 ± 0.7 Ma (milionoj da jaroj). La Koniaciano estis antaŭta de la Turonio kaj estas sekvata de la Santonio.

La Koniacio estis difinita de la franca geologo Henri Coquand en 1857. Coquand nomis ĝin laŭ la franca urbo Cognac en la regiono Puatuo-Ĉarentoj (departemento Charente), kiu estas la origina tipa loko.

La bazo de Turonio estas difinita kiel la loko kie unuafoje aperis la specio de duvalvulo nome *Cremnoceramus rotundatus* en la stratigrafia kolumno.

## Referencoj 
### Notoj 
### Literaturo 
* ; **2004**: *A Geologic Time Scale 2004*, Cambridge University Press.
* ; **2006**: *Origins and accumulation of organic matter in expanded Albian to Santonian black shale sequences on the Demerara Rise, South American margin*, Organic Geochemistry **37**, pp 1816–1830.

## Eksteraj ligiloj 
* GeoWhen Database - Koniaciano
* Late Cretaceous timescale, ĉe la retejo de la subkomisiono por stratigrafia informaro ĉe ICS
* Stratigraphic chart of the Late Cretaceous , Norvega retejo pri geologio kaj stratigrafio

Kategorio:Kretaceo
10635 Chiragkumar

'*10635 *Chiragkumar'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Chirag Kumar*, finalisto de la *Regeneron Science Talent Search* de 2019, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri terscienco kaj planedoscienco. Li estis lernanto ĉe la *Horace Greeley High School'', Chappaqua (Nov-Jorkio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Turonio

**Turonio** estas, ĉe IKSa Geologia temposkalo, la dua geologia epoko fine de la Kretaceo. Ĝi daŭras la tempon inter 93.5 ± 0.8 mj kaj 89.3 ± 1 Ma (milionoj da jaroj). Turonio estis antaŭta de la Cenomanio kaj estas sekvata de la Koniacio.

Turonio (franca: *Turonien*) estis difinita de la franca paleontologo Alcide d'Orbigny (1802–1857) en 1842. Orbigny nomigis ĝin laŭ la franca urbo Tours en la regiono Tureno (departemento Indre-et-Loire), kiu estas la origina tipa loko.

La bazo de Turonio estas difinita kiel la loko kie unuafoje aperis la specio de amonito nome *Watinoceras devonense* en la stratigrafia kolumno.

## Referencoj 
### Notoj 
### Literaturo 
* ; **2004**: *A Geologic Time Scale 2004*, Cambridge University Press.
* ; **2005**: *The Global Boundary Stratotype Section and Point for the base of the Turonian Stage of the Cretaceous: Pueblo, Colorado, U.S.A.*, Episodes **28**(2): pp 93–104.

## Eksteraj ligiloj 
* GeoWhen Database - Turoniano
* Late Cretaceous timescale, ĉe la retejo de la subkomisiono por stratigrafia informaro ĉe ICS
* Stratigraphic charts of the Cretaceous: http://norges.uio.no/timescale/Fig18.1_Cret_colA.pdf  and http://norges.uio.no/timescale/Fig18.1_Cret_colB.pdf , Norvega retejo pri geologio kaj stratigrafio
* Turonian Microfossils: 48 bildoj de Foraminifera

Kategorio:Kretaceo
Kamil Stoch

**Kamil Wiktor Stoch** (naskiĝis la 25-an de majo 1987 en Zakopane) estas pola skisaltisto, olimpika majstro de Soĉio, individua mondĉampiono kaj teama bronza medalisto el Val di Fiemme (en Trentino-Alto Adige) en 2013, dekunufoja venkinto en Monda Pokalo, venkinto de Somera Kontinenta Pokalo en 2010, dufoja gajninto de la dua loko en ĝenerala klasifiko de Somera Grand Prix, sesfoja individua majstro de Pollando, tria konkursisto de Mond-Pokalo 2012/2013, dufoja teama monda vicmajstro de junularo. Reprezentanto de Pollando, trifoja olimpikisto.

En la Monda Pokalo debutis januare 2004 en Zakopane, kie gajnis la 49-an lokon. La unuajn poentojn akiris februare 2005 en Pragelato pro la 7-a loko. En la Monda ĉampionado pri nordia skiado 2009 sur ordinara skisaltejo estis la kvara. La unuan fojon ekstaris sur podio de Mond-Pokalo januare 2011, venkante en la familia Zakopane. Februare 2013 iĝis mondĉampiono pri skisaltado sur granda skisaltejo en Val di Fiemme. En la Vintra Olimpiko 2014 en Soĉio li gajnis du orajn medalojn.
 [eta|maldekstra|La logotipo de [Vintra Olimpiko 2014|Vintra Olimpiko 2014 en Soĉio sur la monero. Kamil STOCH - du oraj medaloj]]
250px|eta
[eta|maldekstra|Logotipo de **Vintra Olimpiko 2018** en [Pjonĉango. Kamil STOCH - unu ora medalo]]
De la 21-a marto 2015 memstara rekordulo de Pollando pri longeco de skisalto (238 m akirita en alpa valo en Planica, en Slovenio, en prova serio antaŭ teama konkurso). Li akiris 27 medalojn dum vintraj kaj someraj ĉampionaj konkuroj en Pollando, dekfoje venkante.

Kamil Stoch venkis la 6an de januaro 2018 en Bischofshofen, do sume li venkis en ĉiuj kvar konkursoj de la 66. Internacia Kvarsaltejturneo (2018), ripetante la sukceson de Sven Hannawald de la jaro 2002.

Karakterizas lin alta beleco pri formigo de la korpo dum flugo kaj alteriĝo, pro kio li ofte ricevas altajn pritaksojn de juĝistoj, en tio la plej altan "20".

Olimpika majstro de Pjonĉango en granda skisaltejo dum Vintra Olimpiko 2018, la ora medalo akirita la 17an de februaro 2018.

## Distingoj 
* Kavalira Kruco de la Ordeno Polonia Restituta (2014)
* Medalo Holmenkollen (2015)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Kamil Stoch 

Kategorio:Polaj sportistoj
Mont-Saint-Jean

**Mont-Saint-Jean** estas komunumo en Francujo. Ĝi troviĝas en la kantono Pouilly-en-Auxois de la regio Burgonjo. En 2011 la komunumo havis 251 loĝantojn.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
La komunumo enhavas la vilaĝon, ok vilaĝetojn kaj kvar izolataj bienojn. La vilaĝo Mont-Saint-Jean staras sur kalkaŝtona monteto.

Tie oni bredas anason por fabriki grashepataĵon.

### Najbaraj komunumoj 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

## Historio kaj vidindaĵoj 
eta|maldekstra|Dihotelo
La Dihotelo (aŭ malsanulejo) datiĝas el la 12-a jarcento.
La monaĥejo Sankta Petro en la vilaĝeto Glanot datiĝas ankaŭ el la 12-a jarcento. Ĝi estis kluniza. La kastelo de la vilaĝo Mont-Saint-Jean, kiel tiu de Chaudenay-le-Château, datiĝas el la 13-a jarcento.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
* Mont-Saint-Jean ne oficiala paĝaro 
* Monaĥejo Sankta Petro 

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
István Török (naturscienca kaj pedagogia verkisto)

**István TÖRÖK** [toeroek] rumania hungara instruisto, verkisto pri naturscienco kaj pedagogio. Li naskiĝis en Sibio la 19-an de oktobro 1924. 

## Kariero
István Török akiris bazlernajan instruistan diplomon, poste diplomon pri ekonomiko kaj kemio en Bolyai Tudományegyetem en Kluĵo. Li instruis, estis lernejestro, lernejinspektisto. Inter 1957–60 li estis redaktoro de Matematikai és Fizikai Lapok. Li publikigis en Gazeta Matematică şi Fizică, Matematikai és Fizikai Lapok, Revista de Fizică şi Chimie, Korunk, A Hét. 

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pedagogoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
József Vörös

**József Vörös** [jOĵef voroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vörös József** estas hungara ekonomikisto, profesoro, membro (korespondanta en 2013, ordinara en 2019) de Hungara Scienca Akademio.

József Vörös http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=7673 naskiĝis la  1951 en Szakmár.
 
## Biografio 
József Vörös ricevis diplomon en Universitato Marx Károly en 1974. Li atingis la sciencan gradojn CSc en 1983, DSc en 1993. Li profesoriĝis en 1994. Li instruas en universitato en Pécs, kie li estas katedrestro. Li havas edzinon. Li okupiĝas precipe pri matematika modelado de entreprenoj. Li redaktis dum 2 jardekoj revuon *Szigma*. Li ricevis premiojn inter 1993-2012.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Többállomásos termelés-tervezés konkáv és lineáris költségfüggvénnyel* (1980)
* *Termelés management* (1993)
* *A minőség és a termelési képesség stratégiai szerepéről* (2003)
* *Multi-period models for analyzing the dynamics of process improvement activities* (2013)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva membiografio 

Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Imre Vörös (juristo)

**Imre Vörös** [voroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vörös Imre** estas hungara juristo, juĝisto, profesoro, membro (korespondanta en 2010, ordinara en 2016) de Hungara Scienca Akademio.

Imre Vörös http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=17449 naskiĝis la  1944 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Imre Vörös frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1963-1968. Ekde 1969 li eklaboris en jura akademia instituto. Baldaŭe li plulernis helpe de stipendio en Strasbourg kaj Leiden. En 1984 li ankaŭ komencis instrui en universitato en Miskolc.  Li profesoriĝis en 1990, inter 1994-1998 li estis katedrestro, poste li instruis en altlernejo en Győr. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1979, li doktoriĝis en 1989 antaŭ la akademio. En 1990 li estis elektita membro de la konstitucia juĝejo, depost 1999 li laboris en diversaj juĝejoj. Li okupiĝis precipe pri la konkurenca juro. Li ricevis aŭstran premion en 1994, poste 2 hungarajn premiojn.
  
## Elektitaj publikaĵoj 
**A külkereskedelmi és a belföldi vállalatok szerződései* (1977)
**Beruházások versenytárgyalás útján* (1984)
**A tulajdonhoz való jog* (1994)
**A nemzetközi gazdasági kapcsolatok joga I–III.* (2004)
**Csoportkép Laokoónnal. A magyar jogrendszer és az alkotmánybíráskodás vívódása az európai joggal* (2012)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun foto 
* hungarlingva biografieto 

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Maliaŭ-Baseno

eta|220px|Relief-modelo de la baseno.
eta|220px|Rivereto en la arbarprotektejo.
**Maliaŭ-Baseno** () aŭ ankaŭ **Arbarprotektejo Maliaŭ-Baseno**, estas regiono en Sabaho, Malajzio, kiu reprezentas geologian akvokolektan areon ĉirkaŭ Maliaŭ-Rivero. Situante centre de Sabaho en Sandakan-Divizio, ĝi estis signata kiel naturprotektan areon fare de la Sabaha Fonduso (*Sabah Foundation* aŭ *Yayasan Sabah*) en 1981. Poste en 1997 la Sabaha Ŝtata Parlamento (Sabah State Assembly) proklamis la Basenon kiel *Arbarprotektejon (Kategorio I)* kun totala areo de 588 kvadrataj kilometroj. La regiono ampleksas Lotung-Monton (1 667 metroj), Maliaŭ-Akvofalojn, kaj Linumunsut-Lagon. Penadoj estas farataj por nomumi la areon kiel Mondan heredaĵon de Unesko .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kinabalu-montaj alpaj herbejoj

## Eksteraj ligiloj 
*  Informoj pri Sabaho. 
*  Maliau (*Borneoforestheritage*)

Kategorio:Montoj en Azio
Kategorio:Geografio de Malajzio
Kategorio:Borneo