Friedrich Joseph Haass

**Friedrich Joseph Laurentius HAASS** aŭ  **Fjodor Petroviĉ Gaaz** (naskiĝis la , Bad Münstereifel, Duklando Jülich, mortis la  en Moskvo, Rusia Imperio), estas rusia kuracisto de germana deveno, filantropo, ankaŭ konata kiel “doktoro Gaaz” kaj la “sankta doktoro el Moskvo”. (Laŭ aliaj fontoj li naskiĝis ). Ano de la Moskva prizona komitato kaj ĉefa kuracisto de moskvaj prizonoj.

 Kongregacio por enkanonigo de sanktuloj permesis komenci la proceson de beatigo de Friedrich Joseph Haass.

## Biografio 
### Junaj jaroj 
eta|150px|maldekstra|La memortabulo sur la gepatra domo de F.J.Haass. en Bad Münstereifel
Friedrich Joseph Haass naskiĝis en Bad Münstereifel en granda katolika familio. Li estis filo de apotekisto Peter Haass kaj nepo de kuracisto Wilhelm Anton Haass. Friedrich Joseph, la kvara infano, havis kvar fratojn kaj tri fratinojn. Du fratoj iĝis pastroj, du aliaj — juristoj. Du fratinoj edziniĝis kaj unu, Wilhelmine, loĝis en Moskvo dum dek jaroj (1822 – 1832) kun la frato, kaj poste revenis en Kolonjon por helpi alian sian fraton pri infanoj, kies patrino mortis.

Fininte lokan katolikan lernejon, Friedrich Joseph Haass lernis en Kolonjo kaj Jena, poste studis medicinon en Universitato de Göttingen kaj tie li iĝis Medicina Doktoro. Poste li specialiĝis pri okulkuracado en Vieno. Por entombigo de li kolektiĝis ĉirkaŭ 20000 homoj. Lia tombo situas en Moskvo, sur la tombejo *Vvedenskoe* (ĝia malnova nomo estas *Nemeckoje* — *Germana*). Sur la tombo troviĝas negranda monumento kun la nomo, la datoj de la naskiĝo kaj la morto kaj la moto: “Rapidu fari bonon”. Sur la barilo oni elfandis disŝiritajn katenojn.

150px|eta|dekstra|La moskva monumento de Friedrich Joseph Haass sur malnova bildkarto

## Honorigo 
* En 1909 ĉe la Polica malsanulejo oni konstruis monumenton honore de doktoro Haass. Tiu estas busto de la doktoro. Sub ĝi oni indikis la nomon de la doktoro, la jarojn de lia vivo kaj lian moton: “Rapidu fari bonon”. La skulptisto N. Andreev faris sian laboron senpage.
* En 1998 estis konstruita monumento honore de doktoro Haass en Bad Münstereifel, la naskiĝurbo de la doktoro.
* En la aŭgusto 2019 estis en Ĵeleznovodsko instalita monumento kun bronza busto de doktoro Haass. Sur ĝi ruse kaj germane estis skribita jena epitafo: “La filo de la germana popolo, tutkore servanta al Rusio”.
*  en Moskvo oni nomis straton honore doktoro Haass.
* La Germana lernejo en Moskvo estas nomita honore de Friedrich Joseph Haass.

## Beatigo 
La kolektado de materialoj por beatigo de Friedrich Joseph Haass komenciĝis en la Apostola administrantujo por katolikoj de eŭropa parto de Rusio en 1995. Laŭ peto de la ĉefepiskopo de Kolonjo Joachim Meisner, kun konsento de apostola administranto Tadeuŝ Kondruseviĉ je  la rajto komenci preparon al la proceso de beatigo el la Apostola administrantaro por katolikoj de eŭropa parto de Rusio estis transdonita en la ĉefepiskopujon de Kolonjo. Permeso de Kongregacio por enkanonigo de sanktuloj komenci la proceson de beatigo de Friedrich Joseph Haass (*Nihil obstat*) estas ricevita je .  la dioceza nivelo de la beatiga proceso finiĝis kaj ĝi estis transdonita en Vatikanon. En la komenco de oktobro 2019 la moskva katolika ĉefepiskopo Paŭlo Pezzi aprobis la tekston de preĝo per protekto de Servisto de Dio Fjodor Petroviĉ Gaaz.

## Verkoj 
* ''“Ма visite aux eaux d'Alexandre en 1809 et 1810”*. Moskvo, 1811.
* *“Découverte sur la croup seu l'astma synanchicum acutum”* . Moskvo, 1817.
* *“Beiträge zu den Zeichen des Croups”*. Moskvo, 1818.
* *“Призыв к женщинам”* (*“Alvoko al virinoj”*). Moskvo, 1897.
Tiu ĉi verko, eldonita post la morto de la aŭtoro fare de doktoro Pol A.E., estas iusence testamento de doktoro Haass. En ĝi la aŭtoro esprimis siajn moralajn kaj religiajn principojn. Rete legeblas ruse. Lia filozofa verko “Problèmes de Socrate”, ankaŭ donita al doktoro Pol por eldoni post la morto, ne konserviĝis.
* *“ABC de kristana moralo. Pri laso de insultaj kaj riproĉaj vortoj kaj entute de maldecaj esprimoj pri proksimulo kaj pri komenco de amo al proksimulo”* . Moskvo, 1898.
La libreto estas reeldono de la broŝuro, kiu la doktoro Haass disdonadis al malliberuloj. Rete legeblas ruse.
* *“La letero al la Prizona komitato”*, presita en la libro "“Врата милосердия. Книга о докторе Гаазе”". Moskvo, 2002. Paĝoj 407–414. Rete legeblas ruse.
* *“Testamento de F. Haass”'', presita en "“Русский архив”", 1912, numero 6. Paĝoj 206–211. Rete legeblas ruse.

## Referencoj 
Kategorio:Kuracistoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Rusiaj romkatolikoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Kategorio:Servistoj de Dio
Kategorio:Rusiaj kuracistoj
Kategorio:Rusiaj filantropoj
Kategorio:Rusiaj germanoj