open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bernartice (distrikto Písek)

eta|maldekstra|Bernartice
**Bernartice** estas kampurbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Sudbohemia regiono, distrikto Písek. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri Bernartice estas el la jaro 1251, sed ekzistas pruvoj pri multe pli malnova loĝigo. La vilaĝo apartenis al diversaj posedantoj - la plej signifaj estis en la jaroj 1606 - 1773 pragaj jezuitoj kaj en la 19-a jarcento Paaridoj. En la pasoj de jarcentoj la vilaĝo estis multfoje tre provata, sed malgraŭ tio ĝi apartenis al la plej riĉaj en la tuta regiono kaj en la fakto ĝis hodiaŭ temas pri centrejo de agrikultura produktado de la tuta ĉirkaŭaĵo.

Kruela sorto trafis la urbeton dum la nazia okupado. En la jaro 1942 estis 3 civitanoj ekzekutitaj kaj 5 senditaj en koncentrejoj pro helpo, kiun ili donis al ĉeĥoslovakaj paraŝutistoj el Britio. Al Bernartice minacis sorto de Lidice. En bataloj en la nura fino de la Dua Mondmilito estis en la vilaĝo mortigitaj 14 lokaj civitanoj. Sume pereis sur la ekzekutejoj, en la koncentrejoj kaj en la bataloj je la vilaĝo 6 % el tiama nombro de la loĝantoj.

Ekde la 10-a de septembro 2014 Bernartice estas kampurbo.

## Loĝantaro 
## Partoj de kampurbo 
Kampurbo Bernartice konsistas el dek unu partoj sur naŭ katastraj teritorioj:
* **Bernartice** (k. t. *Bernartice u Milevska*)
* Bilinka (ankaŭ nomo de k. t.)
* Bojenice (ankaŭ nomo de k. t.)
* Dvůr Leveč (k. t. *Bilinka*), parto de la kampurbo ekde la 6-a de decembro 2016
* Jestřebice (ankaŭ nomo de k. t.)
* Kolišov (ankaŭ nomo de k. t.)
* Ráb (situas en k. t. *Kolišov*)
* Rakov (k. t. *Rakov u Svatkovic*)
* Srlín (ankaŭ nomo de k. t.)
* Svatkovice (ankaŭ nomo de k. t.)
* Zběšice (ankaŭ nomo de k. t.)

Ekde la 1-a de januaro 1988 ĝis la 23-a de novembro 1990 apartenis al la kampurbo ankaŭ Hanov kaj Popovec.

## Vidindaĵoj 
* domo de doktorino Vlasta Kálalová - Di Lotti - ekspozicio pri historio de la komunumo kaj ĉirkaŭaĵo kaj pri famaj lokuloj
* preĝejo de Sankta Marteno, origine romanika, gotika kaj baroke rekonstruita
* pilgrimpreĝejeto de Sankta Rosalia el al 1ía jarcento, kun fonto de onidire kuraca akvo (survoje al Borovany)
* kapelo de Sankta Floriano el la 18-a jarcento
* ŝtona kolono kun statuo de Sankta Jozefo el la 17-a jarcento
* monumento omaĝe al eventoj el fino de la 2-a mondmilito

## Personecoj 
* Vlasta Kálalová-Di Lotti

## Pluaj fotoj

Bernartice (office).jpg|Bernartice
Bernartice Ortsplatz nördlich.jpg|Bernartice
Bernartice Ortsplatz nördlich a.jpg|Bernartice
Bernartice. Okres Písek. (15).jpg|Bernartice


Kategorio:Kampurboj en distrikto Písek
Kategorio:Municipoj en distrikto Písek
Kategorio:Kampurboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
La Teresto

**La Teresto** estis senprofita organizaĵo fondita en Montrealo, Kanado.

Temis pri juna internacia grupo, kiu estis kreita en septembro de 2005, kun la celo ebligi al homoj informiĝi, kunfari kaj partopreni alternativajn vivspertojn rilatajn naturmedio, saneco, komunuma kaj kampara vivo.

La organizaĵo ne plu funkcias.

## Eksteraj ligiloj
* Retpaĝaro de La Teresto 

Kategorio:Organizaĵoj
Muurame

**Muurame** estas komunumo en la provinco Meza Finnlando de Finnlando. Ĝi estas riĉa, bone sukcesanta komunumo, kies loĝantaro kreskas rapide. Ĝis la jaro 2009 ĝi ankaŭ apartenis al la tiutempa gubernio Okcidenta Finnlando. La areo de Muurame estas 193,77 km², el kiu 46,72 km² estas akvo. Muurame situas sude de urbo Jyväskylä. Muurame havas proksimume 10 600 loĝantojn en 2025. La loĝantaro kreskas rapide. Speciale rapide kreskas la setlejo Kinkomaa.

Muurame fariĝis sendependa komunumo en 1921. Komunumo Säynätsalo estis apartigita el Muurame en jaro 1924. Multfoje jam dum proksimume 60 jaroj oni proponis, ke tuta Muurame estu ligita al Jyväskylä, sed muurameanoj vere forte malapogis tiun planon.

Nomo de Muurame estas kreita el la vorto *muurain* ("kamemoro"), kaj tial kamemoro estas ankaŭ la komunuma blazono.

Muurame situas sur okcidenta strando de Päijänne kaj sur insuloj de Päijänne. Ankaŭ Muuratjärvi estas lago en komunumo Muurame kaj eksa komunumo Korpilahti, kiu nuntempe apartenas al Jyväskylä. Plejo el la kirkvilaĝo de Muurame situas sur terkresto Muuratharju. La vorto *harju* signifas tersponon, sed vere Muuratharju estas parto de Terkresto de interna Finnlando. Akvo de Muuratjärvi fluas en rivero Muuratjoki tra la terkresto al Päijänne.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Meza Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Okcidenta Finnlando
Kategorio:Muurame
Puschendorf

**Puschendorf** [puŝndorf] estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Fürth kaj en la distriktaro Meza Frankonio de la federacia lando Bavario. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Distrikto Fürth
Kategorio:Urboj de Bavario
Săgagea

**Săgagea** [səgaĝa] (hungare: **Szegázs**) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Poşaga.
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto
* Administracia mapo de distrikto 
 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Alba
Poșaga de Sus

**Poșaga de Sus** [poŝaga de sus] malnova nomo *Belioara* (hungare: **Felsőpodsága**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Alba Iulia. En 1910 ĝi havis 1 355 loĝantojn (rumanoj); en 1992 821 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1824. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos vármegye). Administre ĝi apartenas al Poșaga.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
Poșaga de Sus situas en montara valo kaj estas voje atingebla nur de Poșaga de Jos.

## Renomaj homoj 
* Kálmán Kovács fizikisto

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Pri internacia lingvo dum jarcentoj

***Pri Internacia Lingvo dum Jarcentoj*** estas esperantlingva libro kompilita de Isaj Dratwer. Ĝi aperis unue kiel modesta 142-paĝa proveldono en la jaro 1970 ĉe Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj (CED) en Roterdamo. La dua, multe ampleksigita eldono kun XV + 320 p. aperis en la jaro 1977 en Tel-Avivo.

## Enhavo 
La dua eldono enhavas citaĵojn de ĉ. 800 famuloj el la tuta mondo pri la lingva problemo, pri planlingvoj kaj precipe pri Esperanto. Ĝi estas dividita laŭ klasifiko de la famuloj: filozofoj, verkistoj, sciencistoj, filologoj kaj lingvistoj, kaj aliaj.

El la libro oni daŭre ĉerpas citaĵojn uzatajn en la informado pri Esperanto, sed bedaŭrinde multaj citaĵoj ne estas ĝustaj. Tial la verko el scienca vidpunkto estas malbona, ĉar la kompilinto neniel klopodis kritike pridubi la verecon de iuj citaĵoj kaj ofte li indikis nur tre malprecizajn fontojn, kiuj apenaŭ estas kontroleblaj.

## Kritiko 
Ekzemple pri Albert Einstein li citas la frazon "Esperanto estas la plej bona solvo de la ideo de la lingvo internacia" kun la referenco *Germana Esperanto-Revuo* sen plia precizigo. Tre verŝajne la citaĵo estas nur esperantigo de la titolo de la germanlingva broŝuro de Leopold Einstein "La lingvo internacia als beste Lösung des internationalen Weltspracheproblems"; ĝi do supozeble tute ne venas de Albert Einstein.

Isaj Dratwer asertas ankaŭ, ke Papo Paŭlo la 6-a: 
sen klopodi kontroli tion per la oficiala vatikana gazeto ''L'Osservatore Romano* (kiu certe ne jam en 1967, sed unuafoje en 1994 menciis paskajn salutojn de papo en Esperanto).

## Recenzoj 
## Vidu ankaŭ 
* Esperanto en nacilingvaj tekstoj, kolekto de diversaj mencioj de Esperanto kun fontoj

## Eksteraj ligiloj 
* *Pri Internacia Lingvo dum Jarcentoj* ĉe libroservo de UEA
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing'' 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1977
Kategorio:Sociolingvistiko
Kategorio:Verkoj el la esperantlingva tradukliteraturo
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Sankta Stefano

**Sankta Stefano** (naskiĝis ĉirkaŭ la jaro 1 p.K., mortis ĉirkaŭ 36/40 p.K.) estis diakono de la komunumo de Jerusalemo, kaj estas tradicie konsiderata la unua martiro de kristanismo.

Laŭ la tradicio, li estis akuzita, juĝita de la alta konsilistaro en Jerusalemo kaj ŝtonumita antaŭ la urbaj muroj. Probable el lia martira morto originis la sanktula kulto kristanisma. Ekde 560 p. K. liaj ostoj troviĝas en la kripto de la Baziliko Sankta Laŭrenco antaŭ la Muroj (*San Lorenzo fuori le mura*) en Romo apud tiuj de la roma arkidiakono Laŭrenco.

Lia nomo devenas de la greka *Στέφανος* (*Stephanos*, krono) aŭ laŭ Jakobo de Voraĝino, en la Ora Legendo, de la hebrea vorto kiu signifas "normo".

## Festotago 
Oni festas Sanktan Stefanon la 26-an de decembro.
[eta|maldekstra|Sankta Stefano, [pentraĵo de Hans Memling.]]

## Vidu ankaŭ 
* Agoj de la Apostoloj
* La ŝtonumado de Sankta Stefano de Rembrandt
* Sankta Korono
* Sankta Paŭlo

## Eksteraj ligiloj 
* Sankta Stefano en la katolika enciklopedio
* Festivaloj en Irlando: Stefanotago

Kategorio:Historio
Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Diakonoj
Kategorio:Ekzekutitoj per ŝtonumado
Kategorio:Sanktuloj de la Ora Legendo
Historia Monumento (Francio)

Laŭ la franca klasado, **monumento historia** (franclingve: *monument historique*) estas konstruaĵo aŭ meblo protektata de la ŝtato pro sia elstara historia kaj arkitektura signifo. Tia agnosko publikan intereson koncernas ĉefe la artan kaj historian aspekton de la monumento.

En Francio, povas esti monumento historia ankaŭ mebloj: mebloj ekleziaj (sonoriloj, kalikoj, simplaj feraĵoj de pordoj, ...).

Estas du niveloj por la protektado : klasita monumento kaj registrita monumento.

## Vidu ankaŭ 
* Klasita aŭ registrita loko (Francio)
* Klasita Historia Monumento (Francio)
* Registrita Historia Monumento (Francio)
* Protektita monumento

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.culture.gouv.fr/culture/infos-pratiques/fiches/index-fiches.htm (france)
* http://www.culture.gouv.fr/culture/infos-pratiques/fiches/fiche11.htm (france)

Kategorio:Monumentoj de Francio
Artiŝoko

[eta|infloresko de artiŝoko uzata en [Floristiko(metio)|floristiko]]
eta|burĝona infloresko
[eta|[infloresko kun malfermitaj bluaj floroj]]
eta|artiŝoko en legomvendejo

**Artiŝoko** (*Cynara cardunculus*, sin.:*Cynara scolymus*) estas specio de cinaro el la familio de asteracoj, kies nematuraj kapituloj estas uzataj kiel legomoj; manĝebla estas la karneca malsupra parto de la kapitulaj brakteoj kaj la bazo mem de la kapitulo.

En Usono en Salinas (Kalifornio) oni kultivas precipe artiŝokojn.

[eta|none|Artiŝokoj en [Bretonio]]

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Artiŝoko ĉe obst-gemuese.at 
* Medicinaj flankoj de la artiŝoko  
* Kuracilo artiŝoko  

Kategorio:Asteracoj
Guillaume de Saint Pair

**Guillaume de Saint Pair**, naskiĝis ĉirkaŭ 1140 en Saint-Pair estas poeto normanda de la 12-a jarcento.

Monaĥo de la abatejo de la Monto Sankta Mikaelo, Guillaume de Saint Pair estas la aŭtoro de la *Roman du Mont-Saint-Michel* (romano de la monto Sankta Mikaelo), adaptigo verseca de la latina al la franca de la *Apparitio sancti Michaelis archangeli in monte Tumba in Gallia* kaj de pluraj aliaj rakontoj pri mirakloj. Lia verko atestas pri la intelekta evoluo atingita sur la Monto Sankta Mikaelo dum la periodo kiam Robert de Torigni estis ties abato (1154-1186) :

:*El tens Robert de Torignie
:*Fust cil romanz fait et trove

Samtempulo de Wace, Guillaume de Saint Pair kontribuis al la perfektigo de la lingvo per kiu li verkis.

## Verko 
* *Le Roman du Mont Saint-Michel*, Éd. Francisque Michel kun esploro pri la aŭtoro far M. Eugène de Beaurepaire, Caen, Hardel, 1856

## Referenco 
* Karl Huber, *Ueber die Sprache des Roman du Mont Saint-Michel von Guillaume de Saint Pair*, Braunschweig, G. Westermann, 1886 (pri la lingvo de la romano de la Monto Sankta Mikaelo de Guillaume de Saint Pair).

Saint Pair, Guillaume
Castres (Tarn)

**Castres** (okcitane **Castras**) estas mezgranda franca komunumo, lokita en la departemento Tarn kaj en la regiono Okcitanio. Ĝi estas la sola subprefektejo de la departemento. Castres enhavas ĉirkaŭ 45 000 loĝantojn, kiuj nomiĝas *Castrais* [kastre].

Castres situas ĉe la bordoj de la rivero Agout. Ĝi estas kutime konata kiel naskiĝloko de la socialista partiestro Jean Jaurès. Tie ankaŭ lokiĝas interesa muzeo Goya pri Hispaniaj artoj, kies bela ĝardeno estas farita de Le Notre.

Ĝi havas rugbean teamon, *Castres Olympique*, kiu apartenas al la Franca elito: Ĉampiono de Francio en 1949, 1950, 1993, 2013, 2018, kaj finalisto en 1995, 2014, 2022. 

## Bildaro 

(Castres) Maisons sur l'Agoût vues du pont Neuf vers le pont Henri Sizaire.jpg|Ĉeriveraj domoj
Popola arkitekturo en Clastres.jpg|Popola arkitekturo en Castres

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Tarn
* Listo de urboj de Francio
* Castres (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo


Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Komunumoj de Tarn
FEB

**FEB** havas plurajn signifojn:

***FEB** kiel deksesuma nombro (kutime ĝi estas skribita kiel **feb16**, **FEB16**, **0xfeb**, **0xFEB**, **0febh**, **0FEBh**) egalas al dekuma nombro 4075.
***Brazila Spiritisma Federacio**
***feb** estas mallongigo de nomo de monato februaro.
Robert de Torigni

**Robert de Torigni** aŭ foje **de Thorigny** (naskiĝis en Torigni-sur-Vire ĉirkaŭ 1110 kaj mortis la 24-an de junio 1186) estis kronikisto normanda.

Monaĥo benediktana, li eniris la Abatejon Bec en 1128 kaj iĝis ties abato antaŭ 1149. Li estis elektita abato de la abatejo de la Monto Sankta Mikaelo en 1154. Robert de Torigni estis granda leganto de verkoj kaj religiaj kaj profanaj. La unua grava verko de Robert de Torigni estis la revizo de la *Gesta Normannorum Ducum* de 1139. Li estas aŭtoro d'aldonaĵoj al la kroniko de Sigebert de Gembloux kiu temas pri la epoko de 385 ĝis 1100. La *Gesta Normannorum Ducum* estas sekvo de Sigebert por la periodo de 1100 ĝis 1186. Tiu verko estas ĉefe grava pri la historio inter 1154 kaj 1170.

## Verkoj 
* *Chronique de Robert de Torigni, abbé du Mont-Saint-Michel*, Éd. Léopold Delisle, Rouen, Le Brument, 1872-3 (Kroniko de Robert de Torigni, abato de la Monto Sankta Mikaelo)
* *De ortu Waluuanii nepotis Arturi*, Éd. Robert Day, Mildred Leake, New York ; London, Garland, 1984

## Referencoj 
* Yves Sandre, ''L'abbé du Mont-Saint-Michel : Robert de Torigni'', 1106-1186, Nantes, Siloë, 2004 ISBN 2842312880

Kategorio:Abatoj de la Monto Sankta Mikaelo
Kategorio:Viroj
Ljudmila Dobrovolska

**Ljudmila DOBROVOLSKA** (ukraine - Людмила Добровольська) - ukrainia televidistino, ĵurnalistino, prezentistino de la novaĵ-programo "TSN" en la televid-kanalo "1+1", unu el la "vizaĝoj" de la televid-kanalo.

Ljudmila Dobrovolska naskiĝis sude de Ukrainio, en la urbo Odeso. Post fino de la lernejo ŝi finis la filologian fakultaton de Odesa Ŝtata Universitato "I.I. Meĉnikov". Komence ŝi laboris kiel ĵurnalistino en la loka gazeto "Jug" ("Sudo"), en 1993 eklaboris en la loka televid-kompanio "ART", kie ŝi laboris kiel ĵurnalistino, prezentistino de novaĵ-programoj, respondeca redaktoro de inform-analizaj programoj.

Ekde la jaro 1998 Ljudmila Dobrovolska eklaboras en la televid-kanalo "1+1" kiel prezentistino de la novaĵ-programo "TSN".

## Eksteraj ligiloj 
*La paĝeto pri Ljudmila DOBROVOLSKA en la oficiala paĝaro de la kanalo (ukraine) 

Kategorio:Televidaj ĵurnalistoj
Kategorio:Ukrainaj ĵurnalistoj
1+1 (televidkanalo)

**1+1** (legu "1 plus 1", la oficiala nomo - **Studio 1+1**) - ukrainia televid-kanalo. La frap-frazo de la kanalo: "Unu plus unu - vi ne estas sola".

La televid-kanalo "1+1" estas unu el la plej popularaj kaj signifaj televid-kanaloj de Ukrainio. Ĝi apartenas al la reto de televidkanaloj CME (angle - Central European Media Enterprizes). La fondinto kaj honora prezidanto de la kanalo - Aleksandr RODNJANSKIJ.

La televid-kanalo estis kreita en aŭgusto 1995; ĝiaj programoj unue aperis en septembro 1995 - komence ili aperadis en la unua tutnacia televidkanalo de Ukrainio. Ekde 1997 la televid-kanalo uzas por siaj programoj la duan tutnacian kanalon. Ĝis la jaro 2004 la studio elsendadis dum 15 horoj diurne, ekde la 30-a de julio 2004 la televid-kanalo ricevis la rajton elsendadi dum 24 horoj diurne.

Teĥnike la programojn de la televidkanalo oni povas spektadi sur 95 elcentoj de la teritorio de Ukrainio. Ekde marto 2006 en la televidaj kablo-retoj de Usono kaj Kanado startis la internacia versio de la televidkanalo - "1+1 International", kiu estas ukrain-lingva televid-kanalo, destinita por ukrainoj-diasporanoj de Usono kaj Kanado.

En la komencaj tempoj la televid-kanalo famiĝis pro elsendado de multaj popularaj kaj furoraj eksterlandaj filmoj ukrain-lingve dublitaj. Nuntempe la studio "1+1" produktas ankaŭ siajn proprajn informajn, distrajn kaj publicajn programojn (multaj el kiuj estas elsendataj ankaŭ eksterlande, ĉefe en Rusio), tamen la konsiderindan parton de la elsendataĵoj konsistigas ankaŭ la ukrainlingve dublitaj filmoj kaj ankaŭ la ruslingvaj televid-serioj (produktitaj en Rusio) kun ukrainlingvaj subtitoloj. La studio aktive partoprenas ankaŭ en filmado de propraj serioj, multaj el kiuj fariĝis famaj en Ukrainio kaj Rusio (tamen pro merkatikaj konsideroj la plimulto de la produktaĵoj de la studio estas ruslingva). Multaj el la produktaĵoj de la televid-kanalo kaj ankaŭ la dezajnistaj atingoj de la studianoj estas premiitaj per multaj enlandaj kaj internaciaj televidaj premioj.

La televid-kanalo ludas ege gravan rolon en la socia vivo de Ukrainio; ĝia novaĵ-programo "TSN" (Televida Servo de Novaĵoj) estas unu el la plej spektataj kaj aŭtoritataj novaĵ-programoj en Ukrainio; ĝiaj prezentistinoj ("vizaĝoj" de la kanalo) Alla MAZUR kaj Ljudmila DOBROVOLSKA estas unuj el la plej facile rekonataj televidistinoj en la lando.

## Eksteraj ligiloj 
* La oficiala paĝaro de la televid-kanalo (ukraine kaj angle)

Kategorio:Televidkanaloj‎
Gilles Deric

**Gilles Déric** (naskiĝis en 1726 apud Saint-Malo; mortis en 1800) estis majstro pri artoj de la universitato de Caen, poste kanoniko de Dol, abato de Notre-Dame (Nia Damo) de Fougères kaj deputito de la *Etats de Bretagne*. Li rifuzis la ĵuron pri civila konstitucio de la kleriko en 1791, kaj foriris al Jersey en 1792. De tie li sendis la manuskripton de la sepa volumo de sia *"Historio"* por presigi ĝin; la manuskripto estis kaptita kaj neniigita. Gilles Deric mortis en 1800 en ekzilo.

## Verko 
* Histoire ecclésiastique de Bretagne. Rennes, Vannier, 1847. (*Historio eklezia de Bretonio*)

## Referencoj 
* livre-rare-book  (france)

Kategorio:Francaj historiistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la provinco Bretonio
Alla Mazur

**Alla MAZUR** (ukraine - Алла Мазур) estas ukrainia televidistino, ĵurnalistino, prezentistino de la novaĵ-programo "TSN" en la televid-kanalo "1+1", unu el la "vizaĝoj" de la televid-kanalo.

Alla Mazur naskiĝis en la Ĥmelnicka regiono de Ukrainio. Post fino de la lernejo ŝi finis fakultaton pri ĵurnalistiko de la Kieva Ŝtata Universitato "T.G. Ŝevĉenko". Komence ŝi laboris en radio kiel korespondento kaj anoncistino de kelkaj programoj, poste estis invitita labori en televido, komence en la Unua Nacia Televid-kanalo de Ukrainio, kie ŝi estis prezentistino en novaĵ-programoj, gvidis kelkajn parol-spektaĵojn, aŭtoris kelkajn originalajn programojn. Ekde januaro 1997 laboras kiel prezentistino de la novaĵ-programo "TSN" en la televid-kanalo "1+1".

Pro siaj profesiaj atingoj Alla Mazur estas distingita per kelkaj premioj (listigitaj laŭ la jaroj de aljuĝo):

* 1996 - laŭreato de la premio "Prometeo-prestiĝo" en la branĉo "La plej bona ĵurnalisto de la jaro 1995"
* 1998 - laŭ la rezultoj de la Kvara tutukrainia festivalo de ĵurnalistiko ŝi estis agnoskita kiel la plej bona prezentistino de novaĵ-programoj de Ukrainio; al ŝi estis aljuĝita ankaŭ la titolo "Tutpopola agnoskato"
* 1998 - ŝi venkis en la branĉo "La plej bona prezentistino de novaĵ-programoj" en la Unua interŝtata forumo de la landoj de KSŜ
* 1999 - laŭ la rezultoj de la konkurso "Negoc-virino de Ukrainio 98" ŝi venkis en la branĉo "Televid-prezentisto"
* 1999 - ŝi ricevis la ŝtatan ordenon "Princino Olga" (la tria-gradan).
* 2001 - ŝi ricevis la nacian premion de Ukrainio en tereno de televido "Teletriumf" en la branĉo "La plej bona prezentistino de la novaĵ-programoj"

**Ekstera ligilo**

La paĝeto pri Alla MAZUR en la oficiala paĝaro de la kanalo (ukraine) 

Mazur
Mazur
Constant Montald

**Constant MONTALD**  estis meritplena flandra pentristo de pejzaĝoj, interioroj, senvivaj naturaĵoj kaj portretoj.

Kategorio:Flandraj pentristoj
Riĥleba burgo

**Rychleby** (legu *Riĥlebi*) (devene ankaŭ *Reichenštejn*) (420m) estas moderna nuna nomo de restaĵoj de burgo de nekonata nomo kaj nekonataj fondintoj kaj posedantoj en katastro de municipo Javorník, troviĝanta proksime de urbeto Javorník, sur roko super kanjona parto de Kankra valo, kaŝita inter arboj.

La devena nomo ne estas konata. **Rychleby**, tiu ĉi burgo aŭ prefere nur ties ruino, transdonis sian pli postan nomon ankaŭ al la tuta montaro - Rychlebské hory (en la germana Reichenstein Gebirge - la nomo de burgo Reichenstein; laŭvorta traduko estas *regna ŝtono*). Proksimume 1 km oriente trans Kankra valo situis en la sama tempo plua gardoburgo, konata kiel Pustý zámek. Nuntempe ruino de burgo Rychleby estas parto de turisma pado, kiu kondukas ĉi tien tra belegaj Predikejoj de diablo aŭ tra Kankra valo el la proksima urbeto Javorník. Rekte el kastela parko sur Jánský Vrch ni povas trovi burgon Rychleby.

## Fotoj

Rychleby 05.JPG|Ruinoj de Riĥleba burgo
Rychleby 01.JPG|Ruinoj de Riĥleba burgo
Rychleby 02.JPG|Ruinoj de Riĥleba burgo
Hrad Reichenštejn (Rychleby), zřícenina a archeologické stopy (Město Javorník).JPG|Ruinoj de Riĥleba burgo
Hrad-Rychleby2014výhled.jpg|Vido el ruinoj de Riĥleba burgo en Kankran valon

Kategorio:Burgoruinoj en distrikto Jeseník
Kategorio:Konstruaĵoj en Javorník
Kategorio:Burgoj en Riĥleba montaro
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en distrikto Jeseník
Druido

[eta|Statuo de druido en [worcestershire]]
**Druido** estis ano de kulta kaj spirita elito de la gaŭla socio. Tamen estas malfacile historie konfirmi ion ajn pri la Druidoj. Ĉar gaŭloj ne skribis, la nunaj scioj devenas de ne-neŭtralaj romiaj, kristanaj, mezepokaj kaj poste esoteraj novkeltaj fontoj. La romianoj subpremis la druidojn dum la 1-a jarcento, kaj ilin reduktis al nur skribaĵoj antaŭ la 2-a. Ni scias ke la druidoj uzis parolan tradicion por transdoni sian historion. Kelkaj rakontoj daŭris fare de la skribaĵoj de Kristanaj monaĥoj, sed ne sen ŝanĝoj.

## Druidoj en ludoj 
Oni ofte povas ludi kiel druidoj en ludoj, antaŭ ĉio en rolludoj. Druidoj simbolas naturon kaj ofte regas ĝin.

## Druidismo 
**Druidismo** aŭ **Novdruidismo** estas nova sento restarigi religian kredon je tiuj. Ĝi estas iom populara en Usono, Britio, Irlando kaj aliaj eŭropaj landoj, kaj en Aŭstralio. Novdruidoj estas novpaganoj, kaj ofte ili miksas druidismon kun aliaj novpaganaj ideoj kaj vidpunktoj.

## Literaturo 
## Eksteraj ligiloj 
http://druidry.org - la hejmpaĝo de OBOD (La Ordeno de Bardoj, Ovatoj, kaj Druidoj), la ĉefa organizaĵo por novdruidismo.

Kategorio:Religio
Kategorio:Historio de Britio
François-Vincent Raspail

dekstra|300px|François-Vincent Raspail
**François-Vincent RASPAIL** (naskiĝis la 29-an de januaro 1794 en Carpentras, Vaucluse; mortis la 7-an de januaro 1878 en Arcueil, Seine) estis franca kemiisto, kuracisto kaj politikisto.

## Verkoj 
* *Essai de chimie microscopique* 1830 (provo pri mikroskopa kemio)
* *Nouveau système de chimie organique* 1833 (nova sistemo de organa kemio)
* *Manuel annuaire de la santé* 1834 (ĉiujara gvidlibro pri sano)
* *Lettres sur les Prisons du Paris* 1839 (leteroj pri la malliberejoj de Parizo)
* *Histoire naturelle de la santé* 1843 (historio natura de la sano)
* * Le Réformateur* (newspaper, published 1834-35) (la reformulo)

## Vidu ankaŭ 
* Raspail (pariza metrostacio)

## Eksteraj ligiloj 
* François Vincent Raspail en la *Encyclopedia of 1848 Revolutions* 

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj kuracistoj
Kategorio:Francaj kemiistoj
Kategorio:Francaj sciencistoj
Kategorio:Entombigitoj en la tombejo Père-Lachaise
Armand Barbès

**Armand BARBÈS** (naskiĝis la 18-an de septembro 1809 en Pointe-à-Pitre, Gvadelupo; mortis la 26-an de junio 1870 en Hago, Nederlando) estis franca politikisto, respublikano ĝisosta, malamikego de la julia monarkio.

Li estis malliberigita en 1848, liberigita en 1854, ekziliĝis memvole kaj mortis en Hago.

## Vidu ankaŭ 
* Barbès - Rochechouart (pariza metrostacio)

Barbès, Armand
Barbès, Armand
Belenus

**Belenus** (latine) aŭ *Belenos* estas kelta dio de lumo. Lia kulto disvastiĝis tra norda Italio, suda Gaŭlio ĝis Britio.

Belenus estis samnivela kun la romia Apolo kaj estis ĉefe dio kuraciga kiu zorgis pri fontosanktejoj. Verŝajna partnero de Belenus estis la fajrodiino Belisama.

Honore al iu dio, kies nomo verŝajne estis *Bel* oni festis ĉiun 1-an de majo en Irlando la feston *Beltane* (fajro de Bel). Dum tiu tago oni pelis la brutarojn inter du grandajn fajrojn por beni ilin magie, iĝi ilin fekundema kaj protekti ilin kontraŭ malsanoj.

Kategorio:Dioj pri sano
Kategorio:Keltaj dioj
Kategorio:Sunaj dioj
Scienca esplorado

alternative=Scienca studento, kunportante blankan laborveston, observas atente pesujon en laboratorio.|eta|Studantoj en laborejo, destinata por scienca esploro.
**Scienca esploro** aŭ **Scienca esplorado** difiniĝas per aro da agoj faritaj por plibonigi kaj pliigi la staton de scioj en scienca fako. Scienca esploro estas ofte priskribita kiel aktiva, diligenta kaj kompleta procezo por malkovro, interpreto kaj repenso de faktoj. Tiu intelekta enketo produktas pli ampleksan komprenon de okazoj, konduktoj aŭ teorioj kaj konkretajn aplikaĵojn per leĝoj kaj teorioj.

## Vidu ankaŭ 
* Aplikata esplorado
* Submara esplorado 
* Kosmoesploro
* Demandaro
* Laboratorio
* Prov-eraro
* Scienca metodo
* Scienca gazeto
* Scivolemo (apartigilo)

Kategorio:Scienca esploro
Kategorio:Scienca metodo
Kategorio:Scio
Guy de Thouars

**Guy de Thouars** (mortis la 13-an de aprilo 1213 en Chemillé) estis la tria filo de Gotfredo la 5-a, vicgrafo de Thouars, kaj duko de Bretonio *jure uxoris* de 1199 ĝis 1201, kaj *baillistre* (regento) por sia filino de 1203 ĝis 1206, kaj de 1207 ĝis 1213.

Li edziĝis al Konstanca (naskiĝis en 1261; mortis en 1201), dukino de Bretonio, vidvino de Gotfredo la 2-a, kaj havis tri filinojn:
* Alix (naskiĝis en 1201; mortis en 1221)
* Katerina de Thouars (1201- ĉ. 1240), kiu edziĝis al André, Lordo de Vitré en Bretonio.
* Margareta de Thouars (1201-1216/1220), kiu edziĝis al Geoffroy la I-a de Rohan..

En 1203, post la morto de sia duonfrato Arturo la 1-a (Bretonio), mortigita de Johano sen Tero, Alix iĝis dukino de Bretonio kaj Guy iĝis regento, sed Filipo la 2-a, reĝo de Francio, ekkontrolis la duklandon, iĝis regento li mem de 1206 ĝis 1207, kaj devigis lin edzinigi sian filinon al Petro de Dreux.

## Referencoj 
Kategorio:Dukoj de Bretonio
Owen Willans Richardson

**Owen Willans RICHARDSON** (naskiĝis la , mortis la ) estis brita fizikisto, profesoro en la Universitato Princeton de 1906 ĝis 1913 kaj ricevanto de la Nobel-premio pri fiziko en 1928.

eta|180px|Owen Willans Richardson

Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Angloj
Kategorio:Britaj fizikistoj
Kategorio:Akademianoj
Lionel Hampton

**Lionel Leo HAMPTON** (20-a de aprilo 1908 - 31-a de aŭgusto 2002), ankaŭ konata kiel **Hamp**, estis usona ĵaza muzikisto. Li estas inter unu el la plej gravaj homoj en historio de ĵazo, kaj laboris kun pluraj famaj ĵazaj muzikistoj, kiel Benny Goodman, Charlie Parker kaj Quincy Jones.

Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Ĵazpianistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1928
Kategorio:Eksaj katolikoj
Ajpetro

**Ajpetro** (, , ; la nomo tradukite el la helena signifas "Sankta Petro") estas unu el la pintoj de la Ĉefa Montoĉeno de la Krimea montaro. La montopinto apartenas al la vasta Ajpetra altebenaĵo, tamen ne estas ĝia plej alta punkto. Administre la monto apartenas al la Jalta municipo.

La monto altas 1234 metrojn kaj estas formita plejparte de kalkoŝtonoj. Ĉe la supro estas 4 rokoj, forme similaj al dentegoj de giganta drako (12-15 metrojn altaj, formitaj pro la efloresko de la rifaj kalkoŝtonoj).

La monto situas super la urbo Alupko kaj loĝloko Koreizo. De la loĝloko Misĥoro sur la monton kondukas telfero (kun la plej longa en Eŭropo senapogmasta fragmento). Oni povas atingi la monton ankaŭ aŭte per la ŝoseo Jalto-Baĥĉisarajo aŭ perpiede tra multaj montaraj padoj. Ĉe la monto-pinto situas la vilaĝeto *Oĥotniĉje*. La monto estas registrita en la "Libro de rekordoj de Ukrainio" kiel la plej venta loko (dum 125 tagoj jare ĉi tie blovas ventoj, kies rapido atingas 50 m/s).

De sur la monto videblas belega panoramo de la Suda bordo de Krimeo. Ĉe la supra stacio de la telfero troviĝas kelkaj restoracioj, vendejoj kaj amuzejoj. La monto estas unu el la plej famaj kaj ofte vizitataj naturaj vidindaĵoj de Krimeo.

## Fotoj 

Dosiero:Ai-Petri view-IV.jpg|Vido de la montpinto
Dosiero:AjPetri02.jpg|La telfero, kiu kondukas al la supro de la monto

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Telfero "Misĥoro — Ajpetro"

Kategorio:Montoj de Krimea montaro
Kategorio:Jalto
Kategorio:Vidindaĵoj de Krimeo
Kategorio:Montoj kun alteco inter 1000 kaj 1999 m
Multia

**Multia** estas komunumo en la provinco Meza Finnlando de Finnlando. Ĝis la jaro 2009 ĝi ankaŭ apartenis al la tiutempa gubernio Okcidenta Finnlando. La areo de la komunumo estas 765,34 km², el kio 30,85 km² estas akvo. La komunumo havas 2 109 loĝantojn.

La komunumo estas escepte maldense loĝata en sia provinco, unu el la plej maldense loĝataj komunumoj de Finnlando suden el la eksa Gubernio Oulu.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Meza Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Okcidenta Finnlando
Ŝtono de Caen

**Ŝtono de Caen** estas kalkoŝtono de bonega kvalito, elfosita ĉirkaŭ la urbo Caen (Calvados, Francio) uzita ekde la 11-a jarcento.

Ekzistaj multaj monumentoj konstruitaj per **ŝtono de Caen**, inter ili jenaj:
* Abatejo de Viroj en Caen (urbodomo),
* Abatejo de Virinoj en Caen (sidedo de Regiona Konsilio de Normandio),
* Memoriga muzeo de Caen,
* Kastelo de Caen,
* Abatejo de Westminster en Londono.

Nuntempe denove ŝtonminejo funkcias por konstrui kaj ripari tiajn konstruaĵojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Urbodomo de Caen 
* Litoteko de Normandio - Geologio 

Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Caen
Kategorio:Kalkoŝtono
Charles Houël du Petit Pré

**Charles HOUËL DU PETIT PRÉ** estis franca oficisto dum la reĝado de Ludoviko la 14-a. Li fariĝis la guberniestro de Gvadelupo, kaj fondis la urbon Basse-Terre en 1643.

Per reĝa proklamo datiĝinta de aŭgusto 1645, li ankaŭ fariĝis la plej grava jura oficisto de la insulo.

Kategorio:Guberniestroj de Gvadelupo
Listo de la abatoj de la Monto Sankta Mikaelo

**Listo de la abatoj de la Monto Sankta Mikaelo**

## Dum la mezepoko (966-1499) 
:966 - 991 : Maynard la 1-a
:991 - 1009 : Maynard la 2-a
:1009 - 1017 : Hildebert la 1-a
:1017 - 1023 : Hildebert la 2-a
:1025 - 1051 : Almod
:1051 - 1055 : Teodoriko
:1055 - 1048 : Suppo
:1048 - 1058 aŭ 1060 : Radulfo aŭ Raoul de Beaumont
:1060 aŭ 1065 - 1084 : Ranulfo aŭ Renaut de Bayeux
:1085 - 1102 : Roger la 1-a
:1106 - 1122 : Roger la 2-a
:1125 - 1131 : Richard de Mère
:1131 - 1149 : Bernard du Bec
:1149 - 1150 : Geoffroy
Dum la sekvaj kvar jaroj, la papo, la dukoj de Normandio kaj la monaĥoj de la Monto Sankta Mikaelone sukcesis konsenti pri abato. Verŝajne la du sekvaj abatoj neniam estris la abatejon.
:1151 - 1153 : Richard de la Mouche, Robert Hardy (?)
:1154 - 1186 : Robert de Torigni 
:1186 - 1191 : Martin de Furmendi
:1191 - 1212 : Abato Jourdain
:1212 - 1218 : Radulfo aŭ Raoul des Îles
:1218 - 1223 : Thomas des Chambres
:1225 - 1236 : Raoul de Villedieu
:1236 - 1264 : Richard Turstin
:1264 - 1271 : Nicolas Alexandre
:1271 - 1279 : Nicolas Famigot
:1279 - 1298 : Jean Le Faë
:1299 - 1314 : Guillaume du Château
:1314 - 1334 : Jean de la Porte
:1334 - 1362 : Nicolas le Vitrier
:1363 - 1386 : Geoffroy de Servon
:1386 - 1410 : Pierre le Roy
:1410 - 1444 : Robert Jolivet
:1444 - 1483 : Guillaume d'Estouteville
:1483 - 1499 : André Laure

## Dum la moderna epoko (1499 - 1788) 
:1499 - 1510 : Guillaume de Lamps
:1510 - 1513 : Guérin Laure
:1515 - 1523 : Jean de Lamps
:1524 - 1543 : Jean le Veneur
:1543 - 1558 : Jacques d'Annebault
:1558 - 1570 : François Le Roŭ d'Anort
:1570 - 1587 : Arthur de Cossé-Brissac
:1588 - 1615 : François de Joyeuse
:1615 - 1641 : Henri de Lorraine, duc de Guise
:1641 - 1643 : Ruzé d'Effiat
:1644 - 1670 : Jacques de Souvré
:1670 - 1703 : Étienne Texier d'Hautefeuille
:1703 - 1718 : Karq de Bebambourg
:1721 - 1799 : Charles Maurice de Broglie
:1766 - 1769 : Étienne-Charles de Loménie de Brienne
:1788 : Louis-Joseph de Montmorency-Laval

## Eksteraj ligiloj
* Listo de la abatoj de la Monto Sankta Mikaelo

!
Kategorio:Listoj
Franca Okcidenthinda Kompanio

[eta|dekstra|275px|Franclingva karto de [Nordameriko datiĝanta de 1681, fare de iu abato Claude Bernou.]]
La **Franca Kompanio de Okcidentaj Hindioj** (franclingve *Compagnie des Indes Occidentales Françaises*) naskiĝis en 1664 danke al Jean-Baptiste Colbert, kiu volis komerci kun Nord-Ameriko, precipe la Antiloj. La kapitalo de la kompanio entenis ses milionojn da pundoj, kaj la sidejo troviĝis en Le Havre.

Komerco ĉefe disvolviĝis kun la plej okcidentaj kolonioj de Francio : Luiziano (Nov-Orleano), Sankta Domingo. Dum kvardek jaroj, la kompanio posedis la francajn teritoriojn ĉe la afrikaj kaj amerikaj marbordoj. Unu el ĝiaj komisioj estis la popolumo de Kanado kaj Akadio.

Inter la agrikultura produktaĵoj, la plej diskonitaj estis sukero kaj tabako. La Franca-Nederlanda milito, ekde 1672, serioze malorganizis la kompanion, kiu malaperis en 1674. La franca reĝo Ludoviko la 14-a tiam reprenis sur sin la rekta administrado de la kolonioj.

## Vidu ankaŭ 
* Franca Kompanio de Orientaj Hindioj
* Kompanio de Senegalo
* Kompanio de Nova Francio

Kategorio:Historio de Francio
The Boss

***The Boss*** (La Estro) estas grava fikciulo en Metal Gear Solid 3: Snake Eater.
eta|maldekstra|200ra

Kategorio:Metal Gear
Ortodoksa Preĝejo al la Sankta Spirito en Bjalistoko

230px|eta|La Ortodoksa Preĝejo al la Sankta Spirito kaj konstruata sonorilturo
La **Ortodoksa preĝejo al la Sankta Spirito** en Bjalistoko troviĝas en la kvartalo Wysoki Stoczek. Ĝi estas la plej granda ortodoksa preĝejo en Pollando kaj unu el la plej grandaj en Eŭropo. Ĝian konstruon oni komencis en 1982 kaj celebris en 1999. La preĝejo estas projektita de Jan Kabac laŭ la 16-jarcenta moskva stilo.

Ĝiaj dimensioj estas:

longeco: 55 metroj

larĝeco: 38 metroj

alteco: 50 metroj.

La preĝejo povas enhavi 2500 kredantojn. Ĝi havas 5 kuprajn kupolojn - la ĉefa 23-metra (kun granda, pli ol sepmetra kruco surpinte) kaj 4 malpli grandaj flankaj kupoloj. Antaŭ la preĝejo estas konstruata 70-metra sonorilturo.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de la Ortodoksa Preĝejo

Kategorio:Konstruaĵoj en Bjalistoko
Kategorio:Ortodoksaj preĝejoj
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Pollando
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Spirito
Joseph E. Stiglitz

**Joseph Eugene Stiglitz** (n. 9-an de februaro 1943 Gary, Indianao, Usono) estas usona ekonomikisto. Li ricevis Nobel-premion pri ekonomio en 2001 pro ellaboro de la ĝenerala koncepto de la asimetriaj merkataj informoj kaj pro bazigo de la informatika ekonomiko (kun George A. Akerlof kaj Michael A. Spence).

Li studis en *Amherst College*, doktoriĝis (Ph. D.) en la Masaĉuseca Instituto de Teknologio en 1967, poste esplorlaboris en la Kembriĝa Universitato. Li estis ekde 1970 instruisto de Universitato Yale, pli poste gastpreleganto de la Princeton-a kaj Oksforda universitatoj. Li laboris ekde 1988 profesoro de Stanford-a Universitato, krom tio li laboris ankaŭ kiel vicprezidanto de la Monda Banko (1997–99) kaj ĉefa konsilisto de Bill Clinton, usona prezidento (1993–97). Li estis ekde 1999 ankaŭ profesoro de *Columbia Business School* (Universitato Kolumbio, Novjorko).

Li analizis en multaj terenoj de la ekonomiko la problemon de la asimetriaj informoj.

En la filmo Der große Ausverkauf („*La granda disvendo*“)  (Germanio, 2007) aperas partoj de intervjuo kun li, en kiu li akre kritikas la politikon de privatigo de publikaj retoj (akvo, kurento, ...)

## Vidu ankaŭ 
* Mendado kaj ofertado, Tutmondigo
* Leopold Kohr

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ekonomikistoj
Kategorio:Usonaj malfikciaj verkistoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Membroj de Rusia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Papa Akademio de Sociaj Sciencoj
Kategorio:Aŝkenazoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri ekonomiko
Kategorio:Verkistoj pri tutmondiĝo
Kategorio:Usonaj kontraŭtutmondiĝaj verkistoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Franca Kompanio de Orientaj Hindioj

La **Franca Kompanio de Orientaj Hindioj** aŭ **Franca Kompanio por la Komerco de Orientaj Hindioj** (franclingve *Compagnie des Indes orientales* aŭ *Compagnie française pour le commerce des Indes orientales*, kutime mallonge: *Compagnie des Indes Orientales*) estis komerca firmo fondita per reĝa letero de la 27-a de aŭgusto 1664, cele al « navigi kaj negoci ekde la kabo Bona Espero ĝis la orientaj Hindioj kaj maroj ».

Francio deziris tiel konkuri la Anglan Kompanion de Orientaj Hindioj kaj la Nederlandan Orienthindan Kompanion.

La kompanio estis fakte imagita de Jean-Baptiste Colbert. Nur pliposte kreis ĝin Ludoviko la 14-a per reĝa deklaro. La kompanio profitis el kompleta komerca monopolo kun Oriento, inkluzive de la okcidentaj marbordoj de Afriko, tio estas Senegalo aŭ Gvineo. Ĝi ricevis komencan kapitalon de 8,8 milionoj da pundoj kaj eĉ latinlingvan moton : « *Florebo quocumque ferar* », tio estas « Mi florumos tie, kie mi alvenos ».

La Franca Kompanio de Orientaj Hindioj malaperis en 1769.
eta|278x278ra|Eŭropaj komercaj setlejoj en Hindio

## Vidu ankaŭ 
* Franca Kompanio de Okcidentaj Hindioj
* Kompanio de Senegalo
* Kompanio de Nova Francio
* Franca Hindio

### Eksteraj ligiloj 
* Oficiala muzeo de la kompanio 

Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Historio de Barato
Pierre Janet

**Pierre-Marie-Félix JANET**, konata simple kiel **Pierre JANET**, (30-a de majo 1859 - 24-a de februaro 1947) estis franca psiko- kaj neŭrosciencisto, kiu grave kontribuis al la studo de mensaj kaj emociaj misordoj koncernantaj anksion, fobiojn kaj aliajn neordinarajn kondutojn.

## Vidu ankaŭ 
* Introspekto

Kategorio:Lernintoj de École Normale Supérieure (strato Ulm, Parizo)
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Francaj psikologoj
Kategorio:Francaj kuracistoj
Kategorio:Francaj hipnotistoj
Augustin Mouchot

**Augustin MOUCHOT** (n. 7-an de aprilo 1825 en Semur-en-Auxois (Bourgogne); m. 4-an de oktobro 1912 en Parizo) estis franca gimnazia instruisto pri matematiko.

Li komencis en 1860 eksperimentojn kun sunkaldrono, kiam li bazis je esploroj de Horace-Bénédict de Saussure. Li ellaboris en 1866 la unuan sun-vapormaŝinon, kiun li pluevoluigis kaj ekspoziciis dum la Pariza Mondekspozicio (1878) kaj ricevis oran medalon (tiu aparato funkciigis vapormaŝinon kaj pumpilon (2000 l/h), ĝi povis distiladi alkoholaĵon, kuiri manĝaĵojn, produkti glacikubetojn). En 1869 aperis lia sunteknika libro, la dua eldono en 1879 entenis ankaŭ historion pri la sunaparatoj kaj priskribon de sun-vapormaŝino.

Kvankam li proponis sunenergiajn aparatojn por la novkoloniigita nord-afriko, la franca registaro vidis lian laboron neekonomia. Li laboris tiam en Alĝerio kaj malkovris la energiorezervigan metodon: li malkombinis la akvon kaj deponis la hidrogenon, per kiu li funkciigis aparatojn eĉ nokte. Li eksperimentis ankaŭ per termopiloj.

Pro moderniĝo de la franca minado malmultekostiĝis la karbo kaj liaj laboroj iĝis neekonomiaj. Li retiriĝis al instruado (1880) kaj mortis forgesite (1912).

Kategorio:Francaj inĝenieroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 7-an de aprilo
Kategorio:Mortintoj la 4-an de oktobro
Sunkaldrono

eta|Sunkuirilo
**Sunkaldrono** aŭ **sunkuirilo** estas (plej efike parabola) aparato kiu fokusigas la sunradiojn je unu punkto kaj tiel varmigas aĵojn en tiu punkto.

## Vidu ankaŭ 
*Augustin Mouchot
*Sunforno

Kategorio:Sunenergio
Aubert

**Aubert** aŭ pli ĝuste **Autbert**, laŭ la *Revelatio* estis episkopo de Avranches kiu vidis en sonĝo la arkianĝelon Sankta Mikaelo ordononante konstruon de sanktejo sur la Monto Sankta Mikaelo. La nomo de la episkopo Aubert aperas antaŭ la 11-a jarcento en neniu alia teksto, oni trovas ĝin nur en postaj tekstoj bazitaj sur la *Revelatio*. Tial kaj pro la proprecoj de la episkopo, ŝajnas ke temas pri fikcia persono kiu simbolas antaŭkristanajn tradiciojn.

## La fondiĝo de la Monto Sankta Mikaelo 
Laŭ la *Revelatio*, *Autbert* vidis en sonĝo la arkianĝelon, kiu postulis konstruadon de sanktejo sur la pinto de la monto *Tombo* por honori la sanktulon ne nur sur la monto *Gargano*, sed ankaŭ tie ĉi. Dum la episkopo meditis la aferon por certigi ĉu vere estis dissendita sonĝo, li ricevis duan vizion. Sed ankaŭ tiun ĉi li ne obeis, sed preĝis por certiĝi pri la vizio. Samtempe virbovo estis ŝtelita kaj kaŝita sur la monto. La tria averto ordonis al Autbert, iri tuj al la monto, kaj ne plu foriri ĝis finkonstruo de la sanktejo. Por pruvi tion oni montras ankoraŭ hodiaŭ la ŝtonon kie sidiĝis la episkopo kaj kiun markis la arkianĝelo per fingrospuro. Demandante sin kie konstrui la sanktejon la episkopo ricevis anĝelan mesaĝon ke la loko estu tie, kie estis ligita la virbovo, kaj por la grandeco, ĝi estu la tuta loko, kiun la virbovo tretis. Post tio li liberigu la virbovon kaj ĝi estu redonita al sia posedinto. Kiam Autbert kunigis homojn por purigi la lokon, ili trovis grandegan nemoveblan ŝtonon, kiun fine sukcesis forpuŝi nur Blain, laboristo kaj patro de 12 filoj, kun la helpo de Sankta Mikaelo. La episkopo ankoraŭ ne certis pri la grandeco de la konstruaĵo, kaj tial roso kovris la monton kaj restis seka nur la loko kie la sanktejo estis konstruota. Kaj fine la episkopo laŭdante Dion kaj petante helpon de la arkianĝelo eklaboris.

## Notoj kaj referencoj 
* Revuo *Le Chasse-Marée - ArMen*, marto 2000, *Aux origines du Mont-Saint-Michel*, Marc Déceneux

Kategorio:Episkopoj
L'Osservatore Romano

'''L'Osservatore Romano''' (itale, "La roma observanto") estas la oficiala gazeto de Vatikanurbo. Ĝia unua numero aperis en itala lingvo la 1-an de julio 1861 en Romo.

La itala eldono aperas ĉiutage. Krome ekzistas ĉiusemajnaj eldonoj en 5 lingvoj:

* franca (ekde 1949)
* angla (ekde 1968)
* hispana (ekde 1969)
* portugala (ekde 1969)
* germana (ekde 1971)

En pola lingvo la gazeto aperas nur ĉiumonate.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Osservatore Romano
Osservatore Romano
Osservatore Romano
Embrazuro (fortikaĵo)

[dekstra|eta|Aspekto de embrazuro uzata en diversaj [burgoj kaj burgaroj]]
[dekstra|eta|Ŝirma embrazuro ĉe [ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj|ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj ŝirmanta la enirejon]]
[eta|maldekstre|pafbreĉo en krucformo ([Corfe Castle)]]
**Embrazuro** aŭ **pafbreĉo** estas aperturo de diversa formo kaj grando en muro de objekto, ŝipo aŭ fortikaĵo antaŭ pafpozicio tiel, por ke estu ebligita gvidi pafadon tra ĝi al batalejon de la objekto, aŭ ŝirma pafado de la proksima ĉirkaŭaĵo de la objekto.
[eta|maldekstre|Embrazuro de pafbreĉo en la interno de [Kastelo Windsor]]

Laŭ Francisko Azorín **Embrazuro** estas *Muraperturo en fortikaĵo por pafi kaŝe de interne.* Kaj li indikas etimologion el franca *en + braser* (en bruli, ene lumi).

Ĉe la embrazuroj estas klopodo krei ilin kiel eble plej malgrandajn, por ke estu la plej malgranda ebleco de trafo fare de malamika pafado. La ekstera flanko de embrazuro povas esti ankaŭ havigita per kelkvica dentigo, kiu plialtigis la ŝirmon per tio, ke ĝi forpuŝigis la falantajn malamikajn pafaĵojn. Plua maniero de la ŝirmo de pafontaro prireganta la armilon, estis la armilo mem, kiu plenigis parte aŭ tute la embrazuron. Sed tiu ĉi armilo devis havi ankaŭ specialan afuston.

## Vidu ankaŭ 
* Embrazuro (arĥitekturo)
* Sentinelbudo

## Notoj 
Kategorio:Fortikaĵoj
Kategorio:Armeo
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Elementoj de militarkitekturo
Forcejo

[eta|eta forcejo en privata [ĝardeno]]
eta|Forceja komplekso en Westland, Nederlando
**Forcejo** (aŭ **plantodomo**, **vitrodomo**, **varmdomo**, **varmodomo**) estas domo plejofte konstruita el vitro por frostosentemaj kaj ekstersezonaj plantoj. La plej multaj forcejoj hodiaŭ ne estas utiligata por forci plantojn. Eblas precizi kiajn plantojn estas aparte kultivataj tie kiel flordomo, tomatdomo kaj tiel plu. Ekzistas hejteblaj kaj nehejteblaj forcejoj.

## Historio 
Ĝi aperis en la 17-a jarcento, kiam la tiamaj forcejoj estis konstruitaj el briko aŭ ligno, kun kutima fenestrofasado kaj kun ioma hejtado. Post kiam la vitro iĝis pli malmultekosta kaj elformiĝis novaj hejtaj metodoj, oni komencis konstrui vitrajn konstruaĵojn kun kompreneble ligna aŭ metala skeleto. Je mezo de la 19-a jc., la forcejoj iĝis lokoj pro ekzotaj, ofte tropikaj plantoj.

La forcejon varmigas la suno mem kaj la ebla hejtado (cirkulata vaporo, varmega akvo aŭ aero). Ĉe la plej modernaj forcejoj, ĉion funkciigas komputilo.

## Tipoj laŭ la temperaturo 
* malvarma forcejo: nokta temperaturo malpliiĝas je  (azaleo, ciklameno, dianto, pelargonio, tulipo ktp.)
* varma forcejo (varmkulturejo): nokta temperaturo malpliiĝas je  (begonio, krizantemo, rozo, kakto ktp.)
* tropika forcejo aŭ tropikejo: nokta temperaturo ne malpliiĝas sub  (filodendrono, gardenio, palmoj ktp.)
* vintra forcejo: ĝi estas vitra domo aŭ vitroekipita loĝeja parto, kiu direkta ligas al la domo (kutima ĝis la 19-a jc.).

## Tipoj de la materialo 
* vitro (vitrodomo)
* plastfolio

## Bildaro 

Dosiero:Parc Andre Citroen Serre.jpg|Forcejo (interna)
dosiero:Greenhouse 2007-01-18.jpg|Forcejo kun tabloj por kultivi potplantojn en komerca hortikulturo
Dosiero:Carl Blechen - Das Innere des Palmenhauses - Google Art Project.jpg|*Palmdomo sur la insulo Pfaueninsel apud Potsdam*, Germanujo, pamtraĵo de Carl Blechen, 1832
Dosiero:Berlin Glienicke Gewächshaus.jpg|Forcejoj en Berlin-Glienicke de 1839
Dosiero:Serre cactees JdP.jpg|*Serre des cactées* (kaktodomo) en la plantĝardeno de Parizo
Dosiero:Kew.gardens.palm.house.london.arp.jpg|*Palmdomo den* en la "Kew ĝardeno"
Dosiero:Botanischer Garten Berlin Schöneberg Palmenhaus.jpg|Granda palmdomo en la malnova botanika ĝardeno en Berlin-Schöneberg, Germanujo, konstruita 1857/58
Dosiero:Wuppertal Hardt 0127.jpg|Forcejo de la Botanika Ĝardeno Wuppertal, Germanujo
Dosiero:Kuppelgewaechshaus im Botanischen Garten in Duesseldorf-Bilk, von Westen.jpg|Kupola forcejo en la Botanika Ĝardeno Düsseldorf, Germanujo, konstruita 1975

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Forceja efiko
* Frubedo
* Oranĝejo
* Vintroĝardeno
Amanito

**Amanito** (*Amanita*) estas genro de fungoj el agarikaloj, amanitacoj kun ĉirkaŭ 100 specioj, blanksporaj fungoj, el kiuj iuj specioj estas tre venenaj, kaj aliaj tre bongustaj. Ili havas ofte blankajn lamenojn, kolumon sub la ĉapo (kiu estas restaĵo de vualo), ingon.
[eta|maldekstra|300px|grupeto da [muŝoamanitoj]]
La plej venenaj estas la blanka venena amanito (*A. verna*), kaj la venena amanito (*A. phalloides*). Ili aperas en la arbaroj fruaŭtune kaj somere. Muŝoamanito aŭ muŝmortiga amanito (*A. muscaria*) (vidu la apudan foton) somera venena paŝteja, herbeja fungo .

La oranĝfungo (fungo de la Cezaroj) estas manĝebla (*A. caesarea*) (vidu la apudan foton) (same manĝeblaj estas *A. rubescens kaj A. vaginata*).
----
La amanitino estas danĝera veneno de faluseca amanito (aŭ faloida amanito *Amanita phalloides*) (vidu la apudan foton), kiu estas kaŭzo de plej multaj fungoveneniĝoj en Eŭropo.

[eta|240px|maldekstra|[Cezara amanito aŭ oranĝfungo (*Amanita caesarea*)]]

## Vidu ankaŭ 
* Eŭropa fago

## Eksteraj ligiloj 
* pri amanitoj en Eo

Kategorio:Mikologio
Kategorio:Fungoj
Episkopejo

**Episkopejo** estas la loĝloko aŭ palaco de episkopo. Kelkaj ekzemploj en ĉi tiu Vikipedio estas: Episkopa Palaco de Kvenko, Episkopejo de Ostrava-Opava, Episkopa palaco (Sümeg).

La vorto "episkopejo" ankaŭ estas uzata kun la signifo "episkopujo", tio estas *diocezo*, eklezia distrikto estrata de episkopo.

Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj