open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Robot Hall of Fame

La **Robot Hall of Fame** (La „Robota Halo de Famuloj” aŭ ~glorejo de famaj robotoj) estas glorejo, fondita en 2003 fare de „School of Computer Science” (informadika instituto) de Carnegie Mellon University. En ĝi aperas gravaj evoluigistoj de robotoj, robota teknologio, same kiel robotoj el sciencfikcio kaj el vero.
[eta|Enkonduko de Robot Hall of Fame en [Carnegie Science Center,Pittsburgh.]]
La robotojn elektas ĉiujare ĵurio, kiu konsistas el internaciaj spertuloj, sciencistoj, verkistoj kaj dezajnistoj. Membrojn de la ĵurio komisias James H. Morris, dekano de „Carnegie Mellon West”. Ĵurianoj estis: Minoru Asada, Gordon Bell, Arthur C. Clarke, Ray Jarvis, Steve Wozniak kaj Will Wright.

La nomumo de novaj membroj okazas ĉiujare en festa ceremonio, en kunlaboro de *School of Computer Science* de *Carnegie Mellon University* kaj Robotics Institute kaj Entertainment Technology Center.

## Anoj de la glorejo 
## Galerio 

Dosiero:Sojourner on Mars PIA01122.jpg|Sojourner sur Mars PIA01122
Dosiero:USA - California - Dysneyland - Asimo Robot - 3.jpg|ASIMO en Californio.
Dosiero:RUNSWift AIBOS.jpg|AIBO
Dosiero:Maria from the film Metropolis, on display at the Robot Hall of Fame.jpg|Maria el la *Metropolis*
Dosiero:Opportunity in Endurance Crater (cropped).jpg|*Opportunity en* Endurace Crater.
Dosiero:NAO robot in the Robinlab.JPG|NAO en Robinlab
Dosiero:WALL·E 03.jpg|Imitaĵo de Wall-E

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Robotoj
Kategorio:Aperis en 2003
Kaŝin

*Ekzistas ankaŭ baseno Kaŝino en Rumanio .*

**Kaŝin** () estas urbo en Tvera provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 28420.

La urbo estis fondita en jaro 1238.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1775.

La interurba telefona kodo estas 08234, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas ĉe rivero *Kaŝinka* (Кашинка) (kiu demaldekstre enenfluas en riveron Volgo (Волга)).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis proksimume 16 200 loĝantojn, en la jaro 2002 estis 17 300, kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de 11 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Famuloj 
* En Kaŝin mortis Gustav Eriksson Vasa (1568-1607), kiu estis princo de Ugliĉ dum 1601-1605, filo de reĝo Eriko la 14-a de Svedio kaj do nepo de Gustavo Vasa.
* Miklós Kun (historiisto) naskiĝis en tiu urbo

Dosiero:L1210749.jpg|
Dosiero:Kashin Monastery.jpg|
Dosiero:L1210710.jpg|

Kategorio:Urboj de Tvera provinco
Provinco Orellana

**Orellana estas** provinco de Ekvadoro.

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La ĉefurbo estas Puerto Francisco de Orellana.

## Kantonoj 
Kantono (Ĉefurbo)
# Aguarico (Nuevo Rocafuerte)
# Francisco de Orellana (Puerto Francisco de Orellana)
# Joya de los Sachas (La Joya de los Sachas)
# Loreto (Loreto)

## Vidu ankaŭ 
* Nacia Parko Sumaco Napo-Galeras

Orellana
Opportunity

eta|Projekciaĵo de Mars Exploration Rover
eta|La unua bildo de Opportunity
eta|Panorama bildo de la kratero Aglo. Ĝi indikas ekziston de akvaj fontoj.
**Opportunity** (prononcu:[oporTJUneti]) estas la nomo de la aŭtonoma esplorada vaganta veturilo sur la planedo Marso.
Ĝia oficiala nomo estas: *Mars Exploration Rover - B* (**MER-B**) kaj ĝi estas la dua el du identaj esploradaj robotoj lanĉitaj en junio kaj julio de la jaro 2003. La alia veturilo **MER-A** ricevis la nomon Spirit.

Opportunity grundiĝis sur Marson la 25-an de januaro 2004, 5:05(UTC). La celita loko estis Meridiani Planum, granda ebenaĵo. Dum la proksimiĝo al la surfaco la sondilo sukcese uzis la paraŝutojn kaj la aersakojn por bremsi kaj rompi la ŝokon de la kontakto kun la surfaco.

## Ĉefaj malkovroj de *Opportunity* 
La analizoj de la fotoj kaj la sciencaj datumoj eble pruvos la ekziston de akvorezervoj (en ajna formo) sur la planedo Marso.

## Problemo kun la blokitaj radoj en sabloduno 
La , Opportunity kaptiĝis en tre mola sabloduno.

La 4-an de junio, Opportunity sukcese manovris kaj eskapis de la mola sablo.

## Fino de la misio 
La 13-an de februaro 2018, la NASA finas la 15-jaran marsan mision de la kosmaŭto *Opportunity*, ne sukcesinte veki ĝin post tempo de memkonserva moduso.

## Vidu ankaŭ 
* Spirit
* Kosmoesploro

## Eksteraj ligiloj 
* "SpaceFlightNow" paĝo pri Marso (angle)

Kategorio:Sondiloj de Marso
Iŝim

vidu ankaŭ Iŝim (urbo)

**Iŝim** (; ) estas rivero fluanta tra Kazaĥio kaj Rusio. Ĝi estas 2450 km longa; ĝia averaĝa malŝarĝo (akvolivero) estas 56,3 m3/s.
Ĝi estas maldekstra alfluanto de la Irtiŝ-rivero. La rivero Iŝim estas parte navigebla en ties malaltaj fluoj. La supra fluo de Iŝim trapasas Nursultanon, ĉefurbon de Kazaĥio. En Rusio, la rivero fluas tra vasta marĉo kaj havas sennombrajn meandrojn kaj meandrajn lagojn. La rivero estas glacikovrata de fino de novembro ĝis marto.

## En Nursultano 
eta|maldekstra|Iŝim en Nur-Sultan
Laŭ prezidanto de Kazaĥio, Nursultan Nazarbajev, Nursultano (antaŭe Astana) estis elektita kiel ĉefurbo parte pro la ĉeesto de la rivero. La urbo ankaŭ estas dividita je du sekcioj, la Dekstra (norda) Bordo de Iŝim aŭ la malnova urbo, kaj la Maldekstra (suda) Bordo, kie situas la novaj registaraj konstruaĵoj kiel la Ak Orda, la Domo de la Registaro kaj la Supera Kortumo, same kiel multaj prestiĝaj apartamentoj kaj loĝaj kompleksoj.
Ekde 1998 la rivero Iŝim en Nur-Sultan estas aktive prizorgita, por traktado de inundoj kaj konservado de akvonivelo, por disponigi distrajn uzojn kaj certigi la spektaklan aspekton. Ĝi estas akvobarita fludirekte de la centra Nur-Sultano, subtenante ties nivelon pli alta ol alie estus en plejparto de la tempo, dum la riverfundo estis profundigita, por lasi inundajn akvojn pli rapide traflui. En centra Nur-Sultan, proksime al la urba parko, nun estas publika plaĝo kaj luebleco pri pedalboato; dume, se la rivero ne estus barita, "civitanoj estus povintaj marŝi trans ĝin". Alia digo estos konstruita flu-supren de la urbo, por pli bona kontrolo de la inundoj.

La urbaj aŭtoritatoj ankaŭ havas planojn por plue profundigi la riveron, kio fine permesos al malgrandaj pasaĝeraj ŝipoj funkcii sur 22-km-a sekcio de la rivero tra la nacia ĉefurbo.

Por konservi la deziratan nivelon de akvofluo, akvo estas pumpata al Iŝim de la Irtiŝ, tra la Irtiŝ–Karaganda kanalo kaj akvodukto.

Kategorio:Riveroj en Kazaĥio
Kamenka (apartigilo)

**Kamenka** povas esti:

* Kamenka - urbo en Penza provinco en Rusio
* Kamenka (Odry) - parto de urbo Odry en Ĉeĥio
*  Kamenka - rivero en Novosibirska provinco en Siberio, Rusio
Provinco Pichincha

**Pichincha** [piĈINĉa] estas provinco de Ekvadoro. Ĝi havas sian nomon de la vulkano Pichincha, kiu situas en la provinca teritorio, proksime de la ĉefurbo Kito.

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La ĉefurbo estas Kito (Quito).

## Kantonoj 
Kantono (Ĉefurbo)
# Cayambe (Cayambe)
# Mejía (Machachi)
# Pedro Moncayo (Tabacundo)
# Pedro Vicente Maldonado (Pedro Vicente Maldonado)
# Puerto Quito (Puerto Quito)
# Quito (Kito)
# Rumiñahui (Sangolquí)
# San Miguel de los Bancos (San Miguel de los Bancos)

## Vidu ankaŭ 
* Kajambe
* Makipukuna

## Eksteraj ligiloj 
* Quito Ekvadoro 

Pichincha
Provinco Sucumbíos

**Sucumbíos** estas provinco de Ekvadoro. 

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝia ĉefurbo estas Nueva Loja.

## Kantonoj 
Jen listo de la provincaj kantonoj kaj de ĝiaj ĉefurboj.
# Cascales (El Dorado de Cascales)
# Cuyabeno (Tarapoa)
# Gonzalo Pizarro (Lumbaqui)
# Lago Agrio (Nueva Loja)
# Putumayo (Puerto El Carmen de Putumayo)
# Shushufindi (Shushufindi)
# Sucumbíos (La Bonita)

## Vidu ankaŭ
* Nacia Parko Sumaco Napo-Galeras
Provinco Zamora-Chinchipe

**Zamora-Chinchipe** estas provinco de Ekvadoro.

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝia ĉefurbo estas Zamora.

## Kantonoj 
Kantono (Ĉefurbo)
# Centinela del Cóndor (Zumbi)
# Chinchipe (Zumba)
# El Pangui (El Pangui)
# Nangaritza (Nangaritza)
# Palanda (Palanda)
# Paquisha (Paquisha)
# Yacuambi (Yacuambi)
# Yanzatza (Yanzatza)
# Zamora (Zamora)
Provinco Tungurahua

[eta|250ra|Montaro proksime al [Baños]]
**Tungurahua** estas provinco de Ekvadoro. 

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝia ĉefurbo estas Ambato.

La provinco Tungurahua prenis la nomon de rimarkinda vulkano tie.

## Kantonoj 
Jenas listo de la provincaj kantonoj kaj de iliaj ĉefurboj.
# Ambato (Ambato)
# Baños (Baños)
# Cevallos (Cevallos)
# Mocha (Mocha)
# Patate (Patate)
# Pelileo (Pelileo)
# Píllaro (Píllaro)
# Quero (Quero)
# Tisaleo (Tisaleo)

Tungurahua
Helsingborg

**Helsingborg** situas en suda Svedio en la provinco Skanio ĉe la marbordo Öresund. Sur la alia flanko (dana) de Öresund situas Helsingør. 

En 2017 Helsingborg havis proksimume  loĝantojn. Helsingborg kalkulas sian naskiĝjaron je 1085.

La pramo Öresundslinjen konektas Helsingborg kun Helsingør en Danio. Hodiaŭ la tiu pramlinio estas la plej okupata en la mondo, kun pli ol 70 foriroj ĉiudirekten ĉiutage.

## Esperantistoj el Helsingborg 
* Inga Magnusson
* Bengt Olof Åradsson
* Ann-Louise Åkerlund

## Bildaro 

Dosiero:Helsingborg port.jpg|La urba jaĥthaveno
Dosiero:Sankta Maria kyrka (Helsingborg, Sweden).jpg|St Maria preĝejo
Dosiero:Fredriksdals herrgård BÅn.JPG|Fredriksdals liberaera muzeo kaj parko
Dosiero:Helsingborg rådhuset BÅn.jpg|Urbodomo
Dosiero:Kärnan.JPG|La centro de Helsingborg
Dosiero:Helsingborg C (Knutpunkten) 2022.png|Helsingborga Centra Stacidomo

## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj de Svedio
* 10549 Helsingborg, asteroido

Kategorio:Skanio
Kategorio:Urboj de Svedio
Egeo

La gloso **Egeo** havas plurajn signifojn, inter aliaj:

## Geografio 
* Egea Maro, parto de la Mediteraneo inter Grekio kaj Turkio
* Egea regiono de Turkio
* Egeaj kaj okcident-turkaj sklerofilaj kaj miksaj arbaroj

## Homoj 
Egeo estas greka virnomo de multaj homoj kiel:
* Egeo, duonmita reĝo de Ateno kiu donis sian nomon al maro
* Egeo, unu el gefiloj de Oceano (dio)
* Egeo, mita heroo de Sparto
* Egeo, mita heroo de Rodo

## Astronomio 
* Egeo estas natura satelito de la planedo Saturno
Marmora Maro

La **Marmora maro** (greke: *Θάλασσα του Μαρμαρά*, turke: *Marmara Denizi*) estas malgranda maro, kiu troviĝas inter la Nigra maro nordorienten, la Egea maro sudokcidenten, Anatolio (la azia parto de Turkio) sudorienten, kaj Trakio (la sudorienta parto de la Balkana duoninsulo) nordokcidenten. Bosporo kunligas la Marmoran al la Nigra maro, kaj la Dardaneloj kunligas ĝin al la Egea.

Sub la Marmora maro troviĝas la Nordanatolia faŭlto, kiu kaŭzis la tertremon de Izmit en 1999, kaj multajn aliajn tertremojn.

La maro estas tiel nomata, ĉar sur Marmora insulo abundas marmoro.

## Insuloj de la Marmora Maro 
* Afsia
* Aloni
* Princaj insuloj (turke *Adalar*)
* Imrali
* Kalolimui
* Kulali
* Marmora insulo (turke *Marmara adası*)
* Türkeli adası

Dosiero:Tu-map.png|
Dosiero:Bakirkoy-mardemarmara.png|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.adiyamanli.org/seaofmarmara.html 
* http://www.gesource.ac.uk/worldguide/html/image_1370.html  
* http://www.diss.fu-berlin.de/2004/80 

Kategorio:Maroj
Kategorio:Geografio de Turkio
Egea maro

eta|250px|La Egea maro

La **Egea maro** ( [ajgaion pelagos]; ) estas parto de la Mediteraneo, kaj troviĝas inter la greka duoninsulo kaj Anatolio. Ĝi estas kunligita al la Marmora maro (kaj preter tio, al la Nigra maro) de la Dardaneloj.

## Insuloj de la Egea Maro 
eta|Sur insulo Fourni
La Egea Maro enhavas multegajn insulojn. Multaj insularoj efektive estas subakvaj etendaĵoj de la montaroj sur la tero. Iuj el la grandaj insuloj havas farmeblajn valojn kaj ebenaĵojn.
eta|Pyrgi estas vilaĝo sur la insulo Chios
La multajn centojn da egeaj insuloj oni povas dividi en 7 ĉefajn insularojn:
* La Cikladoj
* La Trakia Insularo
* La Orient-Egea Insularo
* La Nord-Sporadoj
* La Sud-Sporadoj
* La Sarona Insularo
* Kreto

En la Egea Maro troviĝas ankaŭ du iom grandaj insuloj, kiuj apartenas al Turkio:
* Bozcaada /bozĝaada/ (greke: Ίμβρος /imvros/)
* Tenedos (turke: Gökçeada /gjokĉeada/; greke: Τένεδος /tenedos/)

## Vidu ankaŭ 
* Iona dialekto
* Listo de maraj ekoregionoj


Kategorio:Maroj
Kategorio:Maraj ekoregionoj
Kategorio:Geografio de Grekio
Kategorio:Geografio de Turkio
Grundolaciĝo

**Grundolaciĝo** signifas la malboniĝon, malpliiĝon de la produkta kapablo de grundo, sur kiu oni kultivis jaro post jaro certajn plantojn (ĉefe temas pri monokulturo). La sentemaj plantoj – fabacoj, betospecoj – estas kultiveblaj samgrunde nur post 3-4 jaroj. La grundolaciĝo malaperas per konvena kultiva metodo (per ŝanĝo de la sinsekvaj plantospecoj).

Eblaj kaŭzoj:
*malpliiĝo de mineraloj, elĉerpita per iu plantospecio
*planta misakordo (alelopatio)

Oni ofte ne nomas grundolaciĝo (sed oni povas trakti tie ĉi), se oni kultivas samgrunde plantojn (ekz. cerealojn) - kiuj havas la samajn fiinsektojn, plantajn malsanojn- kaj pro tio okazas biologia damaĝo pro pliiĝo de fibestoj, plantaj malsanoj. Tion oni povas korekti nur per grandaj elpagoj: tuta sterilizado de la grundo, plusa plantoprotektado)
*en la germana 

Kategorio:Agrikulturo
Jolly Roger

eta|dekstra|250px|La plej konata Jolly Roger
Ĝenerale la piratflago nomiĝas **Jolly Roger** (, Angle por "Gaja Roĝero"). La bildo sur la flago plej ofte estas simbolo por la morto.

La nun plej konata piratflago konsistas el blanka kranio kun du krucitaj ostoj malantaŭ ĝi (kaj poste ankaŭ sub ĝi) sur nigra fono, sed principe ĉiu pirato kun propra ŝipo havis sian propran flagon. Ĉi tiun konatan flagon unuafoje uzis Richard Worley en 1718, kvankam preskaŭ samtempe Emanuel Wynne uzis la saman flagon, nur kun aldono de sablohorloĝo.

La elementoj kiuj troviĝis sur piratflagoj estis skeletkapo, la simbolo por la morto, skeleto indikis turmentan morton, sablohorloĝo indikis ke la tempo venis, sanganta koro malrapida kaj dolora morto kaj ponardo aŭ maĉeto signifis impulso por batali. Pri la unuaj piratflagoj de la filibustroj oni asertis ke ili estis unukolore ruĝaj aŭ nigraj.

La koloro de la flago mem estis blanka sen surpreso, ruĝa aŭ nigra, blanka ĝenerale signifis la persekutadon, ĉe kiu la viktimo povis kapitulaci. Ruĝa indikis ke ĉiu kiu rezistis estis mortigita kaj ke ĉio estis kunportita. ĉe nigra flago kelkfoje estis tempo por kapitulaco, sed ofte ankaŭ oni tuj atakis. Nigra flago povis ankaŭ signifi bonan novaĵon por la kaptitoj, kiuj tiam havis ŝancon por esti liberigitaj kaj kunportitaj.
Ekde proksimume 1700 la koloro nigra pli malpli fariĝis la normo kaj oni malofte uzis ruĝajn kaj blankajn flagojn.

Pri la origino de la nomo 'Jolly Roger' malmulte estas konata, verŝajne ĝi estas fuŝaĵo de 'le Joli Rouge' (), kio france signifas 'la Bela Ruĝo', kio koncernas la koloro de la ruĝaj flagoj, aŭ eble la koloro de sango. Ĉi tio fuŝaĵo verŝajne estis helpita de la fakto ke la diablo havis la kromnomon 'Old Roger', kio estas multe pli facile prononcebla al geangloparolantoj. Malpli ofta aserto de la origino estas 'le Joyeux Rouge' (), kio signifas 'la Ĝoja Ruĝo'.

## Vidu ankaŭ 
* nigra flago (simbolo)
* Pirato
* Piratado

Kategorio:Flagoj
Kategorio:Piratado
Juĝisto

[eta|250px| [2006]]
**Juĝisto** estas homo, kiu okupas postenon en tribunalo kaj tie faras decidojn pri juraj aferoj.

Li decidas ekzemple
* en civilaj procesoj pri kvereloj pri posedoj aŭ financaj postuloj
* en kriminalaj procesoj pri kondamno de akuzito
* en administraciaj procesoj pri ĝusteco de administraciaj agoj.

Juĝisto estu neŭtrala persono, kiu senpartie ekkonu la veron kaj kondutu juste kontraŭ ĉiu. En la trovo de la decidoj li estas ligita al leĝoj, la konstitucio, al sia konscienco kaj la homaj rajtoj.

## Vidu ankaŭ 
* Ĉefjuĝisto
* Prenita juĝisto
* Germana Asocio de Juĝistoj

## Bildaro 

Dosiero:Noirepremierpresident big.gif|

## Proverbo 
Ekzistas 5 proverboj pri juĝisto (juĝanto), kaj 14 pri juĝo,  en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:
* 
* 
* 

## Referencoj 

Kategorio:Profesioj
Kategorio:Bazaj terminoj de juro
Galapagoj

La **Galapagoj** () estas insularo en la Pacifika Oceano. Ĝi estas parto de Ekvadoro.

Ĝi konsistas el 13 grandaj insuloj (Isabela, Santa Cruz, Fernandina, Santiago (San Salvador), San Cristóbal, Floreana (Santa María), Española, Genovesa, Santa Fe, Darwin, Roca Redonda, Marchena, Pinta), 8 malgrandaj insuloj kiaj Wolf kaj ĉirkaŭ 40 insuletoj.

Laŭ la stato de  en la insularo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Biogeografie la galapagaj kserofitaroj estas unu el la tersupraĵaj tutmondaj 200-regionoj. Tiuj ĉi estas nombro da kunigitaj ekoregionoj elektitaj fare de la Monda Natur-Fonduso (WWF) pro ties graveco por la naturprotekto. Galapagoj ankaŭ troviĝas en mara ekoregiono.

Administre kaj politike ĝi konstituas provincon el Ekvadoro, kies ĉefurbo estas Puerto Baquerizo Moreno en la insulo San Cristóbal.

## Flaŭro 
*Scalesia helleri* estas specio de angiospermo el la familio asteracoj. Ĝi estas indiĝena el la Galapagoj.

## Faŭno 
* Galapaga testudo
* Galapaga kormorano

## Bildaro 
eta|maldekstra|350ra|Animacia vojaĝo al la Galapagoj
[eta|maldekstra|350ra|La arko de [Darwin je malpli ol 1 km. de la insulo Darwin.]]
eta|maldekstra|350ra|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Nacia Parko Galapagoj
* Insulo Darwin
* Insulo Wolf

## Eksteraj ligiloj 
*  Galapagoj ( WWF )
*  Tutmondaj 200; numero 132 : Galapagaj kserofitaroj (WWF) 

## Aliaj projektoj 

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Ekvadoro
Kategorio:Global 200
Kategorio:Dezertoj kaj kserofitaroj
Kategorio:Insularoj
Kategorio:Maraj ekoregionoj
Provinco Aksaray

**Aksaray** /aksaraj/ estas provinco en centra parto de Turkio. La nomo de la provinco estas interesa, ĝi signifas "blanka palaco". La teritorio situas en la regiono Sudorienta Anatolio. Administra centro de la provinco estas la samnoma urbo Aksaray. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

* Distriktoj: Ağaçören, Eskil, Gülağaç, Güzelyurt, Ortaköy kaj Sarıyahşi.

## Vidindaĵoj 
Ruinoj de kelkaj antikvaj loĝlokoj. Madraso (islama lernejo) de 14-a jarcento.

## Lokaj festoj 
* 15-a de junio: ĉiujare oni festas en Aksaray *Internacian Tagon de Bopatrinoj* (patrinoj de edzinoj).
* komence de julio: okazas ĉiujara festivalo de turismo kaj kulturo.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝaro de provinca registaro 
* pliaj turismaj informetoj 
* http://www.pbase.com/dosseman/aksaray_turkey multaj fotoj el la provinca ĉefurbo] 

Kategorio:Centra Anatolio
Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Aksaray
Liro

La termino **Liro** havas plurajn signifojn, inter aliaj:

* La turka liro estas monunuo en Turkio,
* la libana liro monunuo en Libano,
* la malta liro iama monunuo en Malto, antaŭ transiro al la eŭropa komuna valuto eŭro komence de 2008, kaj
* la itala liro iama monunuo de Italio, same antaŭ transiro al la komuna valuto eŭro komence de 2001.
* La liro (muzikilo) estas antikva muzika plukinstrumento, krome la Liro (arĉinstrumento) moderna arĉinstrumento en la popola muziko de Grekio.
* La liro (poezio) estas renesanca strofo de la itala kaj hispana literaturoj.
* Liro (konstelacio) estas stela konstelacio, iom simila al la antikva muzikilo, kaj 
* Liro (konkurso) estas esperantlingva literatura konkurso.
Esperanto sub la Suda Kruco

***Esperanto sub la Suda Kruco*** estas la Esperanto-gazeto de la Aŭstralia Esperanto-Asocio kaj la Nov-Zelanda Esperanto-Asocio. La redaktisto estis dum multaj jaroj la honora membro de UEA Donald Broadribb. Poste sekvis interalie Chris Krägeloh kaj Ŝandor Monostori (almenaŭ de 2008 ĝis 2010). Inter 2011 kaj 2013 sekvis Kam Lee kaj David Ryan. Ekde 2014 ĝi estas redaktata de David Ryan kaj Joanne Johns.

## Enhavo 
Ene de la revuo troviĝas eseoj, rakontoj, intervjuoj, esprimoj de vidpunkto kaj pri Esperanto kaj pri ĉiutaga vivo, leteroj, recenzoj de libroj, raportoj kun amaso da fotoj. Fine de ĝi aperas anoncoj de venontaj Esperanto-aranĝoj kaj kelkfoje krucvortenigmoj.

Sur la malantaŭa paĝo troviĝas teksto skribita en la angla, “What is this?” (Kio estas tio?), kiu priskribas Esperanton al angla-parolantoj kiuj hazarde trovus la revuon kaj ne scias pri tio.

## Eksteraj ligiloj 
* Aŭstralia Esperanto Asocio
* listo de libere elŝuteblaj numeroj de la gazeto (en formato PDF)
* 

## Vidu ankaŭ 
* La Suda Kruco aŭstralia gazeto inter 1920 kaj 1934

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Aŭstraliaj gazetoj
Kategorio:Nov-Zelandaj gazetoj
Kategorio:Aŭstralia Esperanto-Asocio
Kategorio:Nov-Zelanda Esperanto-Asocio
Kategorio:Esperanto-movado en Aŭstralio
Kategorio:Esperanto-movado en Nov-Zelando
Esperanto-domo de Sidnejo

La **Esperanto-domo de Sidnejo** estas posedata de la Esperanto-Federacio de Novsudkimrio.

Ĝi situas ĉe 143 Lawson St. Redfern kaj havas Esperanto-bibliotekon kaj ĉambron por vizitantoj esperantistaj.

De tempo al tempo en la ĉefa ĉambro de la domo okazas kursoj pri Esperanto.

Tel: +61 2 9319 4775 

## Ligiloj 
* https://esperantohouse.org.au/ - retejo de la domo

Kategorio:Esperanto-domoj
Kategorio:Esperanto-movado en Aŭstralio
Kategorio:Zamenhof/Esperanto-Objektoj
Esperanto Federacio de Viktorio

200px120pxLa **Esperanto Federacio de Viktorio** estas unu el la ŝtataj federacioj de la Aŭstralia Esperanto-Asocio. Ĝi havas la plej malnovan historion de Esperanto en Aŭstralio, komenciĝante kun la grupo en Melburno en 1905.

## Lokaj grupoj 
* Melburna Esperanto-Asocio - Melburno
* Grupo de Melburnaj Esperanto-lernantoj - Melburno
* Monash Esperanto-Klubo - Oakleigh, Melburno

## Eksteraj ligiloj 
* Melburna Esperanto-Asocio
* Aŭstralia Esperanto-Asocio
* Esperanto-Federacio de Viktorio en la vikio de la aŭstralia Esperanto asocio

Kategorio:Esperanto-movado en Aŭstralio
Esperanto Federacio de Kvinslando

200px120px
La **Esperanto Federacio de Kvinslando** estas unu el la ŝtataj federacioj de la Aŭstralia Esperanto-Asocio.

## Lokaj grupoj 
* Brisbana Esperanto-Societo - Brisbano
* Toowoomba Esperanto-Societo - Toowoomba
* Ormarborda Esperanto-Societo - Ora Marbordo
* Esperanto-Grupo de Warwick - Warwick

## Eksteraj ligiloj 
* Esperanto Federacio de Kvinslando 
* Aŭstralia Esperanto-Asocio

Kategorio:Esperanto-movado en Aŭstralio
Esperanto en Sudaŭstralio

200px120px
**Esperanto en Sudaŭstralio** estas unu el la ŝtataj federacioj de la Aŭstralia Esperanto-Asocio. En 1997, la 82-a Universala Kongreso de Esperanto okazis en Adelajdo, la ĉefurbo de Suda Aŭstralio.

## Organo 
La oficiala organo de *Esperanto en Sudaŭstralio* estas *Tamen Plu.* Ĝi ofte inkluzivas lokajn raportojn, internaciajn Esperanto-novaĵojn kaj ŝercojn, kaj estas redaktata de Bob Felby.

## Eksteraj ligiloj 
* Esperanto en Sudaŭstralio

Sudaŭstralio
Kategorio:Suda Aŭstralio
Sudaŭstralio
Esperanto-Societo de Sidnejo

La **Esperanto-Societo de Sidnejo** estas unu el la lokaj grupoj en la Esperanto-Federacio de Novsudkimrio kaj en la Aŭstralia Esperanto-Asocio. Ĝi situas ĉe la Esperanto-domo de Sidnejo, 143 Lawson St, Redfern NSW, en Sidnejo. Lastatempe la grupo estis neaktiva, sed pluekzistas kiel "Kafo kun Sid". La membroj de la grupo plej aktivas en la Esperanto-Federacio de Novsudkimrio, kie oni okazigas kursojn kaj kulturajn aranĝojn, kaj la Esperanto-Klubo de Manlio, kie oni ankaŭ okazigas kulturajn aranĝojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Esperanto-Klubo de Manlio
* Aŭstralia Esperanto-Asocio

Kategorio:Aŭstraliaj Esperanto-asocioj
Provinco Katamarkio

**Catamarca** estas provinco de Argentino, situanta en la norda de la lando.
eta|Situo de la provinco

* **Ĉefurbo:** San Fernando del Valle de Catamarca
* **Areo:** .
* **Loĝantaro:**  (2001)

## Departementoj 
(parenteze la ĉefurboj)
# Ambato (La Puerta)
# Ancasti (Ancasti)
# Andalgalá (Andalgalá)
# Antofagasta de la Sierra (Antofagasta de la Sierra)
# Belén Departemento (Belén)
# Capayán (Chumbicha)
# Capital (San Fernando del Valle de Catamarca)
# El Alto Departemento (El Alto)
# Fray Mamerto Esquiú (San José, Catamarca)
# La Paz Departemento, Catamarca (Recreo)
# Paclín (La Merced)
# Pomán (Pomán)
# Santa María (Santa María)
# Santa Rosa (Bañado de Ovanta)
# Tinogasta (Tinogasta)
# Valle Viejo (San Isidro)

## Geografiaj lokoj 
* Galán

## Eksteraj ligiloj 
* Interreto (Hispana lingvo)
* Historio  (Hispana lingvo)
* CatamarcaWeb Interreto 
* Catamarca  (Hispana lingvo)

Katamarkio
Novkastela Esperanto-Societo

200px120px
**Novkastela Esperanto-Societo** (NES) estas organizaĵo kiu promocias la Internacian Lingvon en
Novkastelo, aŭstralia havenurbo 160&nbsp;km norde de Sidnejo. NES estas loka grupo en la Esperanto-Federacio de Novsudkimrio kaj en la Aŭstralia Esperanto-Asocio.

## Historio 
Laŭ la libro *Esperanto en Aŭstralio* verkita de Ray Ross, Esperanto unue aperis en Novkastelo en 1923 kun klaso ĉe WEA (Worker's Education Association - Laborista Edukado-Asocio) kun 30 partoprenintoj.

En 1980, estis malgranda grupo en Novkastelo pri kiu oni scias malmulton.

En 2002, tiam 13 jarojn aĝa Jonathan Moylan fondis Novkastelan Esperanto-Asocion. La grupo baldaŭ ŝanĝis la nomon al Novkastela Esperanto-Societo. La grupo organizis kursetojn kaj budojn ĉe lokaj festoj kiel Stomp, Fiesta, ktp.
En 2003, NES, kune kun la Huntera Branĉo de la Aŭstralia Asocio pri Unuiĝintaj Nacioj kaj la Multkreda Asocio de Novkastelo, okazigis seminarion pri Esperanto ĉe la Universitato de Novkastelo. Ĉeestis, interalie, la federa parlamentano pri Novkastelo, Sharon Grierson, kaj la tiama Prezidanto de la Aŭstralia Esperanto-Asocio, Matthew Maguire.
En 2004, WEA (vd. supre) decidis denove fari kurson pri Esperanto instruata de S-ro Moylan kaj tiu lasta okazigis postan kurson ĉe la Migrant Resource Centre (Migrintula Rimed-Centro) en 2005. En 2004, NES ankaŭ helpis la Hunteran Branĉon de la Aŭstralia Asocio pri Unuiĝintaj Nacioj okazigi feston ĉe la urbodomo por la internacia tago pri homaj rajtoj kaj la samtaga 50a datreveno de la Rezolucio de Montevideo pri Esperanto.

## Eksteraj ligiloj 
* Novkastela Esperanto-Societo
* Aŭstralia Esperanto-Asocio

Kategorio:Esperanto-movado en Aŭstralio
Brisbana Esperanto-Societo

200px120px
La **Brisbana Esperanto-Societo** estas loka grupo en la Esperanto Federacio de Kvinslando kaj en la Aŭstralia Esperanto-Asocio. Brisbano estas la ĉefurbo de Kvinslando en Aŭstralio.

## Eksteraj ligiloj 
* Esperanto Federacio de Kvinslando 
* Aŭstralia Esperanto-Asocio

Kategorio:Esperanto-movado en Aŭstralio
Esperanto-Federacio de Novsudkimrio

200px120px
La **Esperanto-Federacio de Novsudkimrio** estas unu el la ŝtataj federacioj de la Aŭstralia Esperanto-Asocio.

Ĝi havas longan historion kaj la nuran Esperanto-domon en Aŭstralio: la Esperanto-domo de Sidnejo. La adreso de la Esperanto-Federacio estas ĉe la Esperanto-domo de Sidnejo.

## Lokaj grupoj 
* Esperanto-Societo de Sidnejo - Sidnejo
* Esperanto-Klubo de Manlio - Sidnejo
* Novkastela Esperanto Societo - Novkastelo
* Sudorienta Esperanto - Bega

## Kontaktdetaloj 
Esperanto-domo, 143 Lawson St, Redfern NSW 2016, Aŭstralio, +61 2 9319 4775, nsw@esperanto.org.au

## Eksteraj ligiloj 
* retejo "EspFed" de la Esperanto-Federacio de Novsudkimrio
* Aŭstralia Esperanto-Asocio

Kategorio:Esperanto-movado en Aŭstralio
Kategorio:Aŭstralia Esperanto-Asocio
Kategorio:Novsudkimrio
Esperanto-Klubo de Manlio

La **Esperanto-klubo de Manlio** estas malnova loka Esperanto grupo en Sidnejo, Aŭstralio. Ĝi estas parto de la Esperanto-Federacio de Novsudkimrio kaj de la Aŭstralia Esperanto-Asocio. Temas pri la plej aktiva Esperanto-grupo en Sidnejo.

## Eksteraj ligiloj 
* Aŭstralia Esperanto-Asocio 

Kategorio:Aŭstraliaj Esperanto-asocioj
Sudorienta Esperanto

**Sudorienta Esperanto** estas loka Esperanto-grupo en Bega, Novsudkimrio, Aŭstralio. Ĝi estas unu el la plej aktivaj Esperanto-grupoj en Aŭstralio kaj gastigos la Aŭstralian Esperanto Somerkursaron en 2006. La stariginto, Penny Vos-Pym, estis unu el la instruistinoj ĉe la Treetops Montessori lernejo en Perto.

## Eksteraj ligiloj 
* Sudorienta Esperanto 
* Aŭstralia Somerkursaro de Esperanto 2006
* Aŭstralia Esperanto-Asocio

Kategorio:Aŭstraliaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Novsudkimrio
Esperanto-Ligo de Okcidentaŭstralio

La **Esperanto-Ligo de Okcidentaŭstralio** estas unu el la ŝtataj federacioj de la Aŭstralia Esperanto-Asocio. Ĝi nun havas la nuran lernejon kiu instruas Esperanton, kaj la patrono de la Ligo estas D-ro Peter Natrass, la urbestro de Perto, la ĉefurbo de Okcidentaŭstralio.

## Lernejo
La Treetops Montessori-lernejo estas la nura lernejo en Aŭstralio kiu instruas Esperanton. Ĉiu lernanto de la unua grado (ĉ. 6-jaraĝaj) ĝis la oka grado (ĉ. 13-jaraĝaj) lernas Esperanton devige, kaj oni rajtas studi Esperanto en la naŭa kaj deka gradoj (ĉ. 14-16 jaraĝaj). La instruistino estas Saani Bennetts.

## Lokaj grupoj
*Perto (kontaktu ELO). - esperantowa@hotmail.com
*Treetops Esperanto-Klubo

## Eksteraj ligiloj 
* Esperanto-Ligo de Okcidentaŭstralio
* Treetops Montessori-Lernejo
* Aŭstralia Esperanto-Asocio

Kategorio:Aŭstraliaj Esperanto-asocioj
Sharon Grierson

**Sharon Joy GRIERSON** (naskiĝinta 4-an de majo 1951), aŭstralia politikistino, estis membro de Aŭstralia Labora Partio kaj membro de la Aŭstralia Ĉambro de Reprezentantoj ekde novembro 2001, reprezentante la elektoraton de Novkastelo (NSK). Ŝi naskiĝis en Novkastelo (NSK), kaj edukiĝis ĉe Novkastela Instruista Kolegio. Ŝi estis instruisto kaj lernejestro antaŭ ol eniri politikon.

Kategorio:Aŭstraliaj Laborpartiaj politikistoj
Aŭstralia Laborista Partio

La **Aŭstralia Labora Partio** (*Australian Labor Party* en la angla, mallongigita kiel *ALP*) estas la ĉefa centro-maldekstrema politika partio en Aŭstralio. Ĝi estis la reganta partio en la Federa Parlamento ekde 2007 ĝis 2013, kaj ankaŭ gvidas la registaron en iuj ŝtatoj kaj en la ĉefurba teritorio, ekzemple Suda Aŭstralio. La partiestro, ekde Majo 2019, estas Anthony Albanese.

Ĝi estas la plej malnova partio en la lando. Ĝia tendenco estas socialdemokrata, kaj nun apartenas al la Progresema Alianco de Socialistoj kaj Demokratoj, estinte membro de la Socialista Internacio.

Dum 2007, ĝi estas la unua partio kiu regis en ĉiuj ŝtatoj, en ĉiuj teritorioj kaj federale, post la akiro de memregado por la teritorioj.

## Vidu ankaŭ 
* Aŭstraliaj politikaj partioj

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Socialdemokratiaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1901
Liberala Partio de Aŭstralio

La **Liberala Partio de Aŭstralio** estas la ĉefpartio de la federacia opozicio (en opozicia koalicio kun la Nacia Partio) de Aŭstralio ekde 2022. La partio ankaŭ regas en 2 el la 6 ŝtatoj de Aŭstralio. Ĝia nuna gvidanto estas Peter Dutton, la Estro de la Opozicio, ekde 2022.

## Politikaro 
La Liberala Partio estas politike dekstra kaj longtempe estas "kontraŭsocialista".

Tony Abbott, kiu malkredas je tutmonda varmiĝo, establis opozicion kontraŭ scienco pri klimata ŝanĝo kaj tutmonda varmiĝo, karbonimposto kaj malpliigo de CO2 kiel oficiala partia politiko.

## Vidu ankaŭ 
* Liberalismo
* Komunuma Liberala Partio

Kategorio:Liberalaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1945
Provinco Almerio

**Almerio** () estas hispana provinco en la aŭtonoma komunumo Andaluzio, ĝia ĉefurbo estas Almerio. Ĝi limas okcidente kun la provinco Granado, oriente kun la Regiono Murcio kaj sude kun la Mediteraneo.

La provinco kovras areon de 8 774 km² kaj en 2001 havis 536 731 loĝantoj - la loĝdenso laŭ tiu stato estis 61,17 homoj/km².

La provinco konsistas el 102 municipoj, tiuj plej loĝataj en la suda marbordo, inter ili El Ejido (57.877 loĝ.), Roquetas de Mar (50.096 loĝ.), Adra (21.983 loĝ..), Níjar (17.824 loĝ.), Vícar (16.784 loĝ.), Huércal-Overa (14.850 loĝ.), Berja (13.312 loĝ.) kaj Cuevas del Almanzora (10.517 loĝ.).

La provinco havas plurajn montojn, preskaŭ duono da almerianoj loĝas en montecaj urboj, la plej alta monto estas *El Chullo* 2.609 m. alta en Sierra Nevada, aliaj estas *Almirez* (2.518 m.), *Morrón* (2.236 m.), *Calar Alto* (2.168 m.), *Tetica de Bacares* (2.080 m.) kaj *Pinto de María* (2.045 m., en Montaro de Maria).

Ĉe siaj strandoj 219 km longa, oni povas trovi kelkaj elstaraĵoj, inter ili golfo de Almerio, Kabo de Gata kaj *Insulo Alborán*

Klimato estas mediteranea, varma kaj seka, kun malgravaj riveroj kiel *Almanzora* kaj *Andarax*. Havas gravajn naturajn lokojn kiel Nacia Parko Sierra Nevada (kie oni povas trovi aprojn kaj sovaĝajn kaprojn), du Naturaj Parkoj (Kabo de Gata kaj Montaro de Maria) kaj aliaj gravaj lokoj kiel *Dezerto de Tabernas* (teĥnike la ununura en Eŭropo kaj kie oni filmis diversajn vesternojn) kaj *Karsto de Sorbas*. En tiu provinco vivas La Olivarbo de *Aguamarga*, kiu eble estas la plej granda kaj antikva en Eŭropo.

Nuntempe parto de la teritorio estas uzata por intensa agrikulturo sub forcejoj, kio kondukis en la lastaj jaroj al forta ekonomia kresko.

## Komarkoj 
* Alpujarra Almeria
* Filabres-Tabernas
* *Levante Almeriense*
* *Poniente Almeriense*
* Valo de Almanzora
* *Los Vélez*

## Vidu ankaŭ 
* Proksimaĵoj Murcio-Alakanto

Kategorio:Provincoj de Andaluzio
Provinco Almerio
Aŭstraliaj Verduloj

La **Aŭstraliaj Verduloj** estas la ĉefa ekologia politika partio en Aŭstralio. Ĝi estas la dua plej granda maldekstrema partio en Aŭstralio. Ĝin gvidas *Richard Di Natale* ekde 2015. *Bob Brown* estis la gvidanto dum 2005-2012 kaj *Christine Milne* gvidis ilin dum 2012-2015.

La partio formiĝis en 1992 kaj estas hodiaŭ konfederacio de ok subŝtataj kaj teritoriaj partioj. Aldone al ekologiismo la partio celas per kvar fundajn valorojn: ekologia daŭripovo, socia justeco, bazdemokratio kaj paco kaj neperforto.

Partiaj gravecoj spuras el diversaj devenoj – precipe la frua ekologia movado en Aŭstralio kaj la formado de la Unuiĝinta Tasmanio-Grupo, unu el la unuaj verdaj partioj en la mondo, sed ankaŭ el la nuklea senarmiĝo movado en Okcident-Aŭstralio kaj sekcioj de la industria maldekstro en Nov-Sud-Kimrio. Estas kunlaboro inter ekologiistaj aroj dum la 1980aj jaroj kun diversaj gravaj protestoj. Kernaj homoj okupitaj en ĉi tiuj kampanjoj inkluzivis eksajn gvidantojn de la partio Bob Brown kaj Christine Milne kiuj poste celis kaj gajnis seĝoj en la Tasmania Parlamento kaj formis la Tasmaniajn Verdojn.

Federe, la Verdoj havas dek senatanojn kaj unu deputiton en la malalta ĉambro, 23 elektitajn reprezentantojn en subŝtataj kaj teritoriaj parlamentoj, pli ol 100 lokaj konsilistoj kaj proksima al 10 000 partianoj (en 2011).

La partio subtenis federe la Laboristan ministraron de Julia Gillard. Hodiaŭ, ĝi subtenas Laboristan ministraron en la Aŭstralia Ĉefurba Teritorio. En Tasmanio, ĝi subtenis multajn ministrarojn, kaj laboristajn-maldekstremajn kaj liberalajn-dekstremajn.

## Referencoj 
Kategorio:Ekologiaj partioj
Kedrovij

**Kedrovij** () estas urbo en Tomska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 69407.

La urbo estis fondita en jaro 1982 kiel loĝejo por naftistoj.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1987.

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 4 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas en valo de rivero Ĉuzik () (baseno de rivero Obj ()).

En jaro 2002 la urbo havis 3,1 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Tomska provinco
Kemj (urbo)

**Kemj** () () estas urbo en la respubliko Karelio de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 86402.

La urbo estis fondita en la 14-a jarcento.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1775.

La interurba telefona kodo estas 81458, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas ĉe rivero Kem (Kemj, Кемь) kie ĝi enfluas en maron.

En la urbo estas fervoja stacio.

Kategorio:Urboj de Karelio
Kaŝira

**Kaŝira** () estas urbo en Moskva provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 46435.

La urbo estis fondita en jaro 1619.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1777.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Oka (Ока).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 31,6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 40,9 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Moskva provinco
Kategorio:Distrikto Kaŝira
Ardezo

[eta|Ardezo, [metamorfa rokaĵo]]
**Ardezo** estas speco de roko, fendiĝanta en platajn tavolojn, uzatajn i.a. por fari tegmenton. Ĝia koloro estas grizblua.

Ardeza tabuleto estis uzata iam de junaj lernantoj por skribado.

Laŭ Francisko Azorín **Ardezo** estas *Duonenigra ŝtono facile disigebla en tavoloj, uzata por kovri tegmentojn, k.c.* Li indikas etimologion el Ardeso, propra nomo de Irlanda regiono.

## Bildaro 

Dosiero:Schiefertafelmitschwamm.jpg|Skribardezo.
Dosiero:Chlorite schist.jpg|Klorita skisto.
Dosiero:Leisteen.jpg|Tegmento el natura ardezo.
Ardezo.jpg|Ardezo kiel materialo de moderna arto.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de petroj
* Kahelo
* Slabo

Kategorio:Mineraloj
Kategorio:Petrologio
Kategorio:Petro
Kimri

**Kimri** () estas urbo en Tvera provinco de Rusio. Ĝi situas ĉe rivero Volgo, kie ĝin enfluas rivero Kimerka () enfluas ĝin. En la urbo estas fervoja stacio Savjolovo (). En 1959 la urbo havis proksimume 41 200 loĝantojn, en 2013 estis 47 637, kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Kimri estas naskiĝloko de fama rusa revolucia verkisto Aleksandr Fadejev.

Kategorio:Urboj de Tvera provinco
Kinel

**Kinel** () estas urbo en Samara provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 36408.

La urbo estis fondita en jaro 1837.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1944.

La interurba telefona kodo estas 84663, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 1 horo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas ĉe rivero Bolŝoj Kinel (Большой Кинель), apud ĝia enenfluo dedekstre en riveron Samara (Самара).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 32,4 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 34,4 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Samara provinco
Kirensko

**Kirensko** () estas urbo en Irkutska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 25220501.

La urbo estis fondita en jaro 1630.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1775.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Nikolskij pogost (Никольский погост) ĝis 1665;
* Kirenskij ostrog (Киренский острог).

La interurba telefona kodo estas 39568, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 5 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas ĉe enenfluo rivero Kirenga (Киренга) en riveron Lena (Лена).

En jaro 1959 la urbo havis 14,4 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 13,7 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Irkutska provinco
Kirĵaĉ

**Kirĵaĉ** () estas urbo en Vladimira provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 17230501.

La urbo estis fondita en mezo de la 14-a jarcento kiel loĝejo ĉe monaĥejo.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1778.

La interurba telefona kodo estas 09237, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo.

La urbo estas ĉe rivero Kirĵaĉ (Киржач), kiu demaldekstre enfluas la riveron Klazjma (Клязьма).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 2002 la urbo havis 22,7 mil loĝantojn, kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Vladimira provinco
Ormarborda Esperanto-Grupo

La **Ormarborda Esperanto-Grupo** estas loka Esperanto-grupo en la Esperanto Federacio de Kvinslando kaj en la Aŭstralia Esperanto-Asocio. Ormarbordo estas ofta turisma destino en Kvinslando.

## Eksteraj ligiloj 
* Ormarborda Esperanto-Grupo
* Esperanto Federacio de Kvinslando 
* Aŭstralia Esperanto-Asocio

Kategorio:Aŭstraliaj Esperanto-asocioj
Melburna Esperanto-Asocio

200ra120ra
La **Melburna Esperanto-Asocio** (antaŭe Melburna Esperanto-Societo kaj Melburna Esperanto-Klubo) estas la plej malnova Esperanto-organizaĵo en Aŭstralio. Ĝi estas loka grupo en la Esperanto Federacio de Viktorio kaj en la Aŭstralia Esperanto-Asocio.

Aliaj Esperanto-grupoj en Melburno estas la Monash Esperanto-klubo kaj la Grupo de Melburnaj Esperanto-lernantoj.

## Radio 
La Melbourne Ethnic Community Radio 3ZZZ havas la nuran Esperanto-radioprogramon en Aŭstralio, kaj unu el la 6 Esperanto-radioprogramoj en la Mondo. Ĝi dissendas je ĉiu lundo je la 13-a (1-a ptm).

## Eksteraj ligiloj 
* www.melbespero.org retejo de Melburna Esperanto-Asocio, ne plu ekzistanta: ĝi ekzistis almenaŭ ĝis 2010, sed en la interreta arkivo ne bone konserviĝis, tie ekzistas nur antikva arkivigo de 2004
* Aŭstralia Esperanto-Asocio

Kategorio:Esperanto-movado en Aŭstralio
Kategorio:Aŭstralia Esperanto-Asocio
Kirov

**Kirov** () estas urbo en la orient-eŭropa parto de Rusio, ĉe la rivero Vjatka (Вятка), ĉefurbo de Kirova provinco. Ĝi apartenas al la Ĉevolga federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².Kirov estas haltejo de la Trasiberia fervojo, okcidente de Uralo.

La urbo tre suferis dum la Rusa Enlanda Milito inter 1917-1922.

Fakte en la urbo mem la Rusa Enlanda milito ne estis, estis aliaj urboj kiuj suferis dum tiu milito multe pli, kiam ili apartenis dum tiu milito jen al Ruĝa armeo, jen al Blanka Gvardio, jen al iuj ajn banditoj.

En la urbo troviĝas transportaj krucvojoj (fervoja kaj aŭtovoja) kaj haveno; flughaveno.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 33401.

La urbo estis fondita en jaro 1374.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Vjatka () ekse 1374 ĝis 1457;
* Ĥlinov () ekde 1457 ĝis 1781;
* Vjatka () ekse 1781 ĝis 1934.

La interurba telefona kodo estas 8332, la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj. La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo.

En la jaro 1959 la urbo havis 13,2 mil loĝantojn, en 1999 estis 465 mil kaj en 2017 estis 501 468 loĝantoj.

La urbo surprenis la nunan nomon en decembro de 1934 honore al la kaŝmurdita soveta politikisto kaj unue revoluciulo Sergej Mironoviĉ Kirov (la vera familino estas *Kostrikov*, ruse: Костриков). Sergej Kirov naskiĝis en urbeto Urĵumo (, en la Kirova, tiam Vjatka gubernio).

## Gefiloj
*Ĵanna Agalakova, ĵurnalistino kaj televidprezentistino

## Vidu ankaŭ 
* Kirov (stacidomo)
* Trolebusa transporto en Kirov

## Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Urboj de Kirova provinco
Kirovo-Ĉepeck

**Kirovo-Ĉepeck** () estas urbo en la Kirova provinco kaj en la Ĉevolga federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².. Ĝi situas okcidente de Uralo, kie rivero Ĉepca *(Чепца)* fluas en riveron Vjatka *(Вятка).* En la urbo estas fervoja stacio Ĉepeckaja *(Чепецкая).*

La urbo antaŭe estis nomita Ustj-Ĉepca *(Усть-Чепца)*, ekde fondiĝo de la loĝloko en la 15-a jarcento per setlantoj el la Novgoroda Respubliko ĝis ŝanĝo al la nuna nomo en 1955.

En 1935 apud la urbo estis komencita konstruado de elektrocentralo por urbo Kirov.

En 1959 la urbo havis proksimume 28&nbsp;700 loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Kirova provinco
Kirovsk (urbo en Leningrada provinco)

**Kirovsk** () estas urbo en Leningrada provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 41428.

La urbo estis fondita en jaro 1929 dum konstruado de elektrocentralo.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1953.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
*Nevdubstroj (Невдубстрой) ĝis 1953.

La interurba telefona kodo estas 81262, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur alta maldekstra bordo de rivero Neva (Нева) apud lago Ladoĵskoje (Ладожское).

En la urbo estas fervoja stacio Nevdubstroj (Невдубстрой).

En jaro 1959 la urbo havis 11,1 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 24,4 mil loĝantojn.

## Vidu ankaŭ 
* Kirovgrad
* Kirovo-Ĉepeck

Kategorio:Urboj de Leningrada provinco
Toowoomba Esperanto-Societo

200ra120ra
La **Toowoomba Esperanto-Societo** estas loka grupo en la Esperanto Federacio de Kvinslando kaj en la Aŭstralia Esperanto-Asocio. Toowoomba estas urbo en Kvinslando, Aŭstralio.

## Eksteraj ligiloj 
* Esperanto Federacio de Kvinslando 
* Aŭstralia Esperanto-Asocio

Kategorio:Esperanto-movado en Aŭstralio
Kirs

**Kirs** () estas urbo en la Kirova provinco kaj en la Ĉevolga federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de 14 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².. La urbo estas ĉe rivero Kirs *(Кирс),* apud ĝia enenfluo en riveron Vjatka *(Вятка).* En la urbo estas fervoja stacio. La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo.

La urbo estis fondita en 1729 kiel loĝejo ĉe karbonferproduktanta uzino. En 1959 Kirs havis 10,9 mil loĝantoj. En 1965 ĝi ekhavis statuson de urbo, kaj en 2002 havis 11,8 mil loĝantojn.

Kodo de OKATO de la urbo estas 33207501. La interurba telefona kodo estas 83339, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj.

Kategorio:Urboj de Kirova provinco
Kirsanov

**Kirsanov** () estas urbo en Tambova provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 68405.

La urbo estis fondita en jaro 1702 kiel loĝejo ĉe ferproduktanta uzino.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1779.

La interurba telefona kodo estas 07537, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas apud dekstra bordo de rivero Vorona (), ĉe enenfluo en ĝin de rivero Pursovka () (baseno de rivero Don ()).

En la urbo estas fervoja stacio (malfermita en 1875).

En jaro 1959 la urbo havis 16,6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 18,5 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Tambova provinco
Kiselovsk

**Kiselovsk** () estas urbo en Kemerova provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 32416.

La urbo estis fondita en jaro 1917.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1936.

La interurba telefona kodo estas 38464, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 4 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas ĉe rivero Aba (Аба).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 130,7 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 106,3 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Kemerova provinco
Klimovsk

**Klimovsk** () estas parto de la urbo Podolsk en la moskva provinco de Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 46436.

La urbo estis fondita en jaro 1883.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1940.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

En la urbo estas fervoja stacio Grivno (Гривно).

En jaro 1959 la urbo havis 29,5 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 55,6 mil loĝantojn.

## Partneraj urboj 
Partneraj urboj de Klimovsk estas
*  Iĥtiman () en Bulgario
*  Novoĉeboksarsk, parto de  en Rusio
Kluĉi

**Kluĉi** () estas urbo en Rusio.

La urbo estas ĉe rivero Kamĉatka (Камчатка).

Kategorio:Urboj de Kamĉatka regiono
Knjaginino

**Knjaginino** () estas urbo en la Niĵnij-Novgoroda provinco kaj en la Ĉevolga federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de 9 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi situas ĉe rivero Imza *(Имза)* en la baseno de rivero Sura *(Сура).*

## Famuloj 
* Vladimir Markovnikov

Kategorio:Urboj de Niĵnij-Novgoroda provinco