open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gelert

eta|*Gelert* de Charles Burton Barber (ĉ. 1894)
**Gelert** (kimra prononco: GElert) estas legenda hundo asociita kun la vilaĝo Bedd-*gelert* (kies nomo signifas "la Tombon de Gelert") en Gwynedd, norda-okcidenta Kimrio. En la legendo, Llywelyn la Granda revenas de ĉasado kaj ne trovas sian bebon, la lulilo estas renversita kaj Gelert havas sangon sur sia muzelo. Kredante, ke la hundo murdis la infanon, Llywelyn prenas sian glavon kaj mortigas Gelert. Poste, kiam la hundo estis mortanta, Llywelyn aŭdas la kriojn de la bebo, senvunda sub la lulilo, kune kun mortinta lupo, kiu estis atakinta la infanon kaj estis mortigita de Gelert. Llywelyn estas venkita pro pento kaj entombigas la hundon kun granda ceremonio, sed ankoraŭ povas aŭdi ties lamentoj. Post tiu tago Llywelyn neniam ridetis denove.

La rakonto estas vario de la "Fidela Hundo", nome folklora rakonto, kiu vivas kiel urba legendo.

## Poemoj kaj aliaj interpretoj 
dekstra|eta|*Kiu konas la spiriton de viro*... de Byam Shaw (1901)
Ĉi tiu rakonto formis la bazon por pluraj anglaj poemoj, inter kiu estas "Beth Gêlert; aŭ, la Tombo de la Leporhundo" de William Robert Spencer skribita ĉirkaŭ 1800; "Beth Gelert" de Richard Henry Horne; "Gelert" de Francis Orray Ticknor kaj la drameca poemo "Llewellyn" de Walter Richard Cassells. La rakonto estas ankaŭ aludita de John Critchley Prince en linioj 24 al 29 el lia poemo "Norda Kimrio:" Malgraŭ tio ĉi kaj malgraŭ la ĉeesto de alta altaĵeto en la vilaĝo nomita la Tombo de Gelert, historiistoj ne kredas, ke Gelert iam ajn ekzistis.

La rakonto efektive aperas en multenombraj kulturoj kun negravaj varioj. La Alpa liguria poemo *R sacrifisi dr can*, skribita en la Liguria, rakontas pri kiel ŝafisto pafmortigis sian hundon, kiam li trovis ĝin kovrita en ŝafa sango, kaj nur poste li trovis mortintan lupon en la stalo.
eta|La tombo de Gelert, Beddgelert, 1850
dekstra|eta|La tombo de Gelert, Beddgelert, 2010

## Referencoj 
Kategorio:Mezepokaj legendoj
Kategorio:Mitaj hundoj
Kategorio:Unuopaj hundoj
(133090) 2003 MS9

**(133090) 2003 MS9** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *LINEAR* elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito ekstere proksime tanĝas tiun de Marso sub febla orbita klineco. Ĝia marsa MOID estas 0,06854 astronomia unuo, tie estas 10,253 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
X-Generacio

**X-Generacio** estas esprimo, kiu rilatas, laŭ iuj, al individuoj naskitaj en la sojlo de la 1960-aj jaroj ĝis la fruaj 1980-aj jaroj, kontrete la homoj naskitaj inter 1965 kaj 1980, tio estas, dum la jaroj post la *bumeroj* de postmilito, okazinta inter 1946 kaj 1964. Laŭ aliaj, X-Generacio konsistus el homoj naskitaj inter la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj .    Kiel Fran Kick klarigas, ne ekzistas preciza limo. Intergeneracia ŝanĝo ofte okazas dum tri ĝis kvin jaroj, eble pli longe, depende al kiu oni demandas.

Alternative, la termino 'X-Generacio' ankaŭ estis uzata en diversaj tempoj kaj lokoj por aludi diversajn subkulturojn kaj kontraŭkulturon ekde 1950. Dum mezaĝo, esplorado priskribas ĉi tiujn individuojn kiel aktivajn kaj feliĉajn, atinginte ekvilibron inter laboro kaj persona vivo.

## Historio de X-Generacio 
Robert Capa la fotisto de Magnum Agency elpensis en 1950 la esprimon "X-Generacion", kaj poste uzus ĝin kiel titolon de foto-eseo pri junaj viroj kaj virinoj, kiuj kreskis tuj post la dua mondmilito . La projekto aperis en 1953 en la brita revuo "Picture Post" kaj en la usona "Holiday".

Jane Deverson uzis la terminon en studo pri la brita junularo en 1964. Deverson estis invitita de ''Woman's Own* revuo por intervjui tiutempajn adoleskantojn. La studo malkaŝis generacion de adoleskantoj, por kiuj estis kutime amori antaŭ geedziĝo, kiuj ne sufiĉe kredis al Dio, kiuj ne ŝatis la reĝinon Elizabeto la 2-a kaj kiuj ne respektis siajn gepatrojn. Tamen la studo estis konsiderata netaŭga por la revuo. Deverson, klopodante savi sian esploradon, laboris kun la ĵurnalisto Charles Hamblett por krei libron el la studo. Hamblett decidis nomi ĝin X-Generacio.

Nur la romano *X-Generacio: Rakontoj por Akcelita Kulturo* (1991, de la kanada aŭtoro Douglas Coupland, pri la junuloj de la malfruaj 1980-aj jaroj kaj ilia vivmaniero) popularigis la esprimon. Revua artikolo de 1989 erare atribuis la originon de la esprimo "X-Generacio" al la angla muzikisto Billy Idol. Fakte, Idol estis membro de la *punka'' bando X-Generacio, de 1976 ĝis 1981. La nomo de la bando estis kreita surbaze de la titolo de la libro de Deverson kaj Hamblett, kies ekzempleron akiris la patrino de Idol.
[eta|249x249ra| Eddie Vedder, [ĉefkantisto de Pearl Jam, naskiĝinta en 1964, apartenas al X-Generacio.]]

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Bumeroj (homoj naskitaj inter 1946 kaj 1964)
* Y-Generacio (homoj naskitaj inter 1981 kaj 1996)
* Z-Generacio (homoj naskitaj inter 1997 kaj 1912)

Kategorio:Kulturaj generacioj
Kloralozo

**Kloralozo** estas dormiga kaj toksa organika klorido kun malneta formulo C8 H11 O6 Cl3. Ĝi rezultas el kondenso de kloralo kaj glukozo. Kemie, ĝi estas klora acetalo derivita de glukozo, neredukta, kun molmaso . Acida hidrolizo de kloralozo reestigas glukozon kaj kloralon. Ĝia identigo okazas en toksologio per la reago Fujiwara-Ross.

Kloralozo uziĝis kaj en iuj landoj uziĝas kiel veneno por laŭleĝa kaj kontraŭleĝa mortigado de birdoj kaj mamuloj, kaj en logaĵoj por kapti fiŝojn. Ĝi estas danĝera ankaŭ por necelitaj specioj, kiuj povas manĝi la venenon aŭ manĝi tiujn, kiuj manĝis la venenon. En Tunizio ĝi iam estis la precipa kaŭzo de toksado en katoj, kaj en Francujo ĝi estis la dua plej ofta kaŭzo de toksado en sovaĝaj bestoj, precipe anasoj, kolomboj, kaj perdrikoj.

## Referencoj 
Kategorio:Monosaĥaridoj
Joe Slovo

**Joe SLOVO** (denaske **Yossel Mashel Slovo**; 23a de Majo 1926&nbsp;– 6a de Januaro 1995) estis politikisto de Sudafriko kaj opozicianto de la sistemo de apartismo. Marksista-Leninista, li estis long-daŭra estro kaj teoriulo en la Sudafrika Komunista Partio (SKP), grava membro de la Afrika Nacia Kongreso (ANK), kaj ĉefkomandanto de la milita fako de la ANK nome Umkhonto we Sizwe (MK).

Sudafrika civitano el Jud-Litova familio, Slovo estis delegito en la multrasa Kongreso de la Popolo de Junio 1955 kiu redaktis la Ĉarton de Libereco. Li estis enprizonigita dum ses monatoj en 1960, kaj aperis kiel estro de Umkhonto we Sizwe la sekvan jaron. Li vivis en ekzilo el 1963 ĝis 1990, estrante operacojn kontraŭ la apartisma reĝimo el Britio, Angolo, Mozambiko, kaj Zambio. En 1990 li revenis al Sudafriko, kaj partoprenis en la negocado kiu finigis la apartismon. Li iĝis konata ĉar proponis la "sunset clauses" por la 5 jaroj post demokratia balotado, inkludante garantiojn kaj sekurecon al ĉiuj partioj, kaj pro siaj ardaj ne-rasismaj sintenoj. Post la balotado de 1994, li estis nomumita Ministro por Loĝado en la registaro de Nelson Mandela. Li mortis pro kancero en 1995.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Joe Slovo – biografia skizo en retejo de ANK
* Joe Slovo Archive en marxists.org
* "Speeches and Writings of Joe Slovo", ĉe SACP
* "Old Marxist Returns, With Hope for South Africa" – artikolo de Chris Hedges, *The New York Times*, 17a de Oktobro 1990
* "Joe Slovo: Ode to a mensch" – nekrologo fare de lia amiko Linzi Manicom

Kategorio:Sud-Afriko
Kategorio:Apartismo
Kategorio:Sudafrikaj politikistoj
Kategorio:Sudafrikaj komunistoj
Kategorio:Sudafrikaj judoj
Kategorio:Judaj socialistoj
Kategorio:Litovaj judoj
Kategorio:Marksismaj verkistoj
Kategorio:Sudafrikaj aktivuloj
Kategorio:Sudafrikaj ateistoj
Chabrières (stacidomo)

**Chabrières** estas franca stacidomo sur linio Nice - , situanta en  Entrages, en departemento Alpes-de-Haute-Provence, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.

Temas pri stacidomo de regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura, priservata de trajnoj de Chemins de fer de Provence.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Nice - Digne.

## Vidu ankaŭ 
* Entrages

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Alpes-de-Haute-Provence
Kategorio:Entrages
Anton Lembede

**Anton Muziwakhe LEMBEDE** (21a de Marto 1914 – 30a de Julio 1947) estis sudafrika aktivulo kaj fondinta prezidanto de la *African National Congress Youth League* (ANCYL), nome Junulara Ligo de la Afrika Nacia Kongreso. Li estis priskribita kiel "la ĉefa arkitekto de la unua plenrajta ideologio de afrika naciismo de Sudafriko." Lembede faris fortan influon sur Nelson Mandela, Walter Sisulu kaj Oliver Tambo. Lembede estis konsiderata kiel pinoniro de la "Programo de Agado" kiu estis adoptita kiel gvida dokumento en la kunsido de 1949 de la Afrika Nacia Kongreso. Li mortis en 1947, estante nur 33-jaraĝa.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Gerhart, Gail M. (1978). Black Power in South Africa: The Evolution of an Ideology. Berkeley, CA: University of California Press. ISBN 978-0-520-03022-0.
* Lodge, Tom (2000). "Pioneer of Black Consciousness". The Journal of African History. 41 (1): 160–161. doi:10.1017/s0021853799407686. JSTOR 183533.
* Mandela, Nelson (1995). Long Walk to Freedom. London: Abacus. ISBN 978-0-349-10653-3.
* Meredith, Martin (2010). Mandela. New York, NY: PublicAffairs. ISBN 978-1-586-48832-1.

Kategorio:Sud-Afriko
Kategorio:Apartismo
Kategorio:Sudafrikaj politikistoj
Kategorio:Sudafrikaj aktivuloj
Kategorio:Sudafrikaj ateistoj
András Gáspár (aktoro)

**András Gáspár** [andrAŝ gAŝpAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gáspár András** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, instruisto, prezentisto. Lia origina familia nomo estis *Tóth-Gáspár*, lia edzino estas Ágnes Balázs.

András Tóth-Gáspár naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
András Gáspár maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1988, poste li akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1993, sed li studis ankaŭ en Londono. Lia ĉefinstruisto estis István Iglódi. Jam dum la studentaj jaroj li ricevis malgrandajn filmajn rolojn. Inter 1992-1994 li apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto), poste li ne ligiĝis al teatraj trupoj. Inter 1994 kaj 2006 li estis televizia prezentisto kaj redaktoro, sed li estis videbla ankaŭ en scenejoj kaj filmoj. En 2005 kaj 2006 li akiris ekonomian kaj proparolantan diplomojn en Ekonomia Altlernejo (Budapeŝto). Li ankaŭ instruas aktoradon en gimnazio. Li edukas 3 gefilojn, sed inter ili estas nur unu komuna kun la edzino.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare: Somermeznokta sonĝo - Demetrius; Lysander
* Ágnes Balázs: *Andersen, avagy a mesék meséje* - titolrolo
* Ferenc Molnár: *A doktor úr* - Bertalan

## Liaj filmaj roloj (elekto) 
* *Angyalbőrben* (televizia serio, 1989-1990) - soldato
* *Európa expressz* (1999) - ĉefrolo
* *Ördögi kör* (2007) - ĉefrolo
* *Mintaapák* (televizia serio, 2019) - Halmos Igor
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Walter Koenig, Jamie Oliver, Seann William Scott, Lee Evans

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj prezentistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Pop-ikono

[dekstra|eta|280x280ra| Grupo de imitantoj de [Elvis Presley, kiu estas pop-ikono]]
[eta|242x242ra| [Darth Vader, Star Wars, estas unu el la plej konataj kaj rekoneblaj filmaj roluloj.]]
**Pop-ikono** ( angle : **Pop icon,** loze tradukita: stelo de la popola kulturo) estas la difino de famulo, rolulo aŭ objekto, kutime donita de amaskomunikiloj aŭ publiko. La pop-ikono ege influas pop-kulturon.

## Distingo 
Se la popmuziko ikono estas homo plej ofte li akceptas tiun difinon pro admiro de la amaso, portante al aparta idealo, nekutima aspekto aŭ speciala konduto.

Ankaŭ multaj popaj ikonoj mortis en juna aĝo kaj iuj fariĝis ikonoj nur post sia morto.

Ikono ankaŭ povas esti bildstria rolulo, bando, filmo aŭ eĉ objekto. 

Multfoje la bildo aŭ pentraĵo de la pop-ikono ornamas vestaĵojn kaj objektojn. Ankaŭ elstaraj diraĵoj de la pop-ikono povas aperi sur diversaj presaĵoj.

## Ekzemploj de popaj ikonoj 
## Vidu ankaŭ 
* Idolo de juneco
* Kultura ikono

## Eksteraj ligiloj 
* Listo de la 100 plej grandaj kulturaj simboloj, en la retejo Manchester Evening News

## Piednotoj 
Kategorio:Populara kulturo
Ŝtonoj de Carnac

eta|250ra|
La **ŝtonoj de Carnac** aŭ **ŝtonoj de Karnag** (bretone *Steudadoù Karnag*) estas escepte densa kolekto de megalitoj proksime al la suda marbordo de Bretonio en nordokcidenta Francio, konsistanta el ŝtonaj vicoj, dolmenoj (ŝtonaj tomboj), tumuloj (tumuloj) kaj unuopaj menhiroj (starantaj ŝtonoj). Pli ol 3 000 antaŭhistoriaj konstantaj ŝtonoj estis hakitaj el loka granito kaj starigitaj de la antaŭkeltaj homoj de Bretonio, kaj formas la plej grandan tian kolekton en la mondo.

eta|maldekstre|250ra|Ŝtonoj en la* Kerlescan* vicoj
La plej multaj el la ŝtonoj estas ene de la bretona komunumo Carnac/Karnag, sed kelkaj oriente estas en La Trinité-sur-Mer/An Drinded-Karnag. La ŝtonoj estis starigitaj en iu fazo dum la neolitika periodo, probable ĉirkaŭ 3300 a.K., sed iuj eble datiĝas ĝis 4500 a.K.

Kategorio:Historio de Bretonio
Kategorio:Morbihan
Kategorio:Carnac
Universitato de Witwatersrand

eta|dekstre|*The Great Hall*, en la Orienta Kampuso, kie okazas gradigaj ceremonioj, ceremoniaj prelegoj, koncertoj kaj aliaj similaj eventoj.
La **Universitato de Witwatersrand** (; ) estas universitato] en Sudafriko ene de la regiono Witwatersrand en la nordaj areoj de centra Johanesburgo.​ Estas la plej grava universitato de la lando kaj fondiĝis origine en Kimberley, kaj translokiĝis al sia aktuala loko post la Dua Bura milito, kaj tiam ekhavis la nomon de Teknika kaj Mina Lernejo.

Inter ties plej elstaraj studentoj estis Nelson Mandela, Nadine Gordimer, Sydney Brenner kaj Aaron Klug, ĉiuj Nobel-premiitoj. Witwatersrand estas la plej altranga universitato en Afriko.​ Ties moto estas "Scientia et Labore". Estas pli ol mil dungitoj kaj ĉirkaŭ 30 000 studentoj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* *The Golden Jubilee of the University of the Witwatersrand* 1972 ISBN 0-85494-188-6 (Jubilee Committee, Univ. Witwatersrand Press)
* *Wits: The Early Years : a History of the University of the Witwatersrand Johannesburg and its Precursors 1896 – 1936* 1982 Bruce Murray ISBN 0-85494-709-4 (Univ. Witwatersrand Press)
* *Wits Sport: An Illustrated History of Sport at the University of the Witwatersrand* 1989 Jonty Winch ISBN 0-620-13806-8 (Windsor)
* *Wits: A University in the Apartheid Era* 1996 Mervyn Shear ISBN 1-86814-302-3 (Univ. Witwatersrand Press)
* *Wits: The "Open Years": A History of the University of the Witwatersrand, Johannesburg, 1939–1959* 1997 Bruce Murray ISBN 1-86814-314-7 (Univ. Witwatersrand Press)
* *A Vice-Chancellor Remembers: the Memoirs of Professor G.R. Bozzoli* 1995 Guerino Bozzoli ISBN 0-620-19369-7 (Alphaprint)
* *Wits Library: a Centenary History* 1998 Reuben Musiker & Naomi Musiker ISBN 0-620-22754-0 (Scarecrow Books)

Kategorio:Universitatoj en Sud-Afriko
Kategorio:Johanesburgo
Bylnice

**Bylnice** estas la suda parto de urbo Brumov-Bylnice en distrikto Zlín en Ĉeĥio. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo I/57 kaj ŝoseo II/495. Estas ĉi tie registritaj 575 adresoj kaj vivas ĉi tie  ().

**Bylnice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 16,09&nbsp;km².

## Historio 
Sur teritorio de la municipo okazis la 28-an de aprilo 1957 fervoja akcidento, dum kiu mortis 10 homoj.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Statuo de sankta Johano Nepomuka

## Pluaj fotoj 

Bylnice, pohled z trati.jpg|Vido al Bylnice el fervojo
Bylnice nadrazi.jpg|Stacidomo en Bylnice

Kategorio:Brumov-Bylnice
Kategorio:Valaĥio (Moravio)
Kategorio:Setlejoj en Blankaj Karpatoj
La Trinité-sur-Mer

''''* (jen france, bretone *An Drinded-Karnag*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Morbihan'' (jen france, ), en la regiono Bretonio (, ). Fine de  en la komunumo vivis .

En la marborda komunumo, konata interalie pro sia jaĥta haveno, situas iuj kolektoj de la ŝtonoj de Karnag.

## Famuloj 
* Jean-Marie Le Pen (1928-2025), franca politikisto, naskita kaj entombigita tie.
* Alain Barrière (1935-2019), franca kantisto kaj komponisto, naskita kaj entombigita tie.
* Alain Souchon (1944- ), franca kantisto, posedas domon tie.

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Morbihan

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|500px|la ĉemara domaro komunumocentre

Kategorio:Komunumoj de Morbihan
Epopeo de Manas

[dekstra|eta|332x332ra| Tradicia *Manashi* ĉe [Jurto|jurta tendaro en Karakol oriente de lago Isik Köl.]]
**Manas** estas tradicia epopea poemo de la kirgizoj kaj la nomo de la heroo en la epopeo. La poemo havas preskaŭ duonmilionon da linioj, tial ĝi estas preskaŭ dudek fojojn pli longa ol la *Odiseado* de Homero kaj 2.5 fojojn pli longa ol la Mahabarato. Ĝi estas konsiderata la dua plej longa epopeo en la mondo post la Epopeo de Reĝo Gesar. Ĝi estas patriota verko, kiu traktas la ekspluatadon de Manas kaj liaj posteuloj kaj sekvantoj, kiuj batalis kontraŭ la ujguroj en la 9-a jarcento por subteni la kirgizan sendependecon. Kvankam la epopeo estas menciita jam en la 15-a jarcento, ĝi ne ekzistis en skriba formo antaŭ ol 1885. Estas pli ol 65 skribaj versioj de partoj de la epopeo.

La epopeo estas la klasika centra peco el la kirgiza literaturo, kaj okaze de kirgizaj festoj partoj de ĝi ofte estas kante deklamitaj kaj akompanataj per tri-ŝnura komuzo. La *manasĉioj*, la tradiciaj deklamantoj de la epopeo, estas tre estimataj en la kirgiza socio.

## Nemateria Kultura Heredaĵo de la Homaro (UNESKO) 
Ekde 2009 Manas eniris la reprezentan liston de la Nemateria Kultura Heredaĵo de la Homaro (UNESKO). La Epopeo de Manas estas konsiderata rezervejo de kirgizaj kutimoj, historio kaj etika kodo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Epopeo de Reĝo Gesar

Kategorio:Kulturo de Kirgizio
Kategorio:Eposoj
Kategorio:Epopeoj
Kategorio:Unesko
Károly Esztergályos

**Károly Esztergályos** [kAroj estergAjoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Esztergályos Károly** estas hungara reĝisoro, scenaristo, altlerneja instruisto. Lia pli juna fratino estis Cecília Esztergályos, lia unua edzino estis Vera Venczel, la dua Krisztina Deák.

Károly Esztergályos naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Károly Esztergályos akiris reĝisoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1965. Liaj plej gravaj instruistoj estis Félix Máriássy kaj Károly Makk. Li estis reĝisoro de la Hungara Televizio inter 1965–2002. Li ankaŭ instruis en la altlernejo inter 1975–1992. Li ricevis premiojn inter 1974-2012. Li edziĝis trifoje, la dua kaj tria edzino naskis unufoje.

## Liaj teatraj reĝisoraj laboroj (elekto) 
* Molière: Tartufo (1988)
* Jenő Heltai: *A tündérlaki lányok* (2004)
* Lajos Zilahy: Printempo de Morto (teatra versio, 2013)

## Liaj filmaj reĝisoraj laboroj (elekto) 
* *Találkozás* (1962)
* *Orosz asszony* (1973)
* *Nóra* (1986)
* *István király* (1992)

## Liaj scenarlibroj, samtempe reĝisoro (elekto) 
* *Paradicsomi játékok* (1968)
* *Kaputt* (1974)
* *A bukás* (1986)
* *Feltámadás Makucskán* (1995)
* *Szégyen – Töredék a huszadik századból* (2010)

## Lia libro 
* *Meztelen képernyő. A TV aranykora* (2005)

## Elektitaj disĉiploj 
* Andrea Balázs

## Fontoj 
* https://port.hu/adatlap/szemely/esztergalyos-karoly/person-9441

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Capo Vaticano

**Capo Vaticano** (do *Kabo Vatikana*) estas vasta promontora, ĉemara kaj plata parto de la italia vilaĝeto San Nicolò, en la komunumo Ricadi (VV), situanta inter Pizzo Calabro kaj Nicotera, laŭlonge de la "Costa degli Dei", la *marbordo de la dioj*, konata parto de la suda Tirena marbordo kaj aparte aprezata de turistoj.

La areo de Capo Vaticano estas plena de turismaj strukturoj ekipitaj per distraj servoj. La terkapo atingas maksimuman altecon de 124 metroj kaj estas el speciala blanka-griza granito, studata pro siaj geologiaj trajtoj. Fama pro siaj panoramaj vidpunktoj, apartaj estas la vidoj de la koloroj de la maro ĉe sunsubiro.

De la kabo estas larĝa vido de la markolo de Messina kaj ĉiuj liparaj aŭ eolaj insuloj (Stromboli, Vulcano, Lipari, Salina, Filicudi, Alicudi kaj Panarea). Kiam videbleco estas bona, eblas vidi la altajn kolonojn, per kiuj Sicilio iam estis provizita per elektro supertere de Kalabrio.

La loko malgraŭ sia nomo fakte ne havas rilaton kun la Vatikano. La nomo rilatas al orakolo kiu estis vizitita fare de maristoj dum la tempo de greka setlado. La origina nomo *Capo dei Vaticinii* (do Kabo de Profetaĵoj) venas de tiu historia loko. Ĝi tra la multaj jarcentoj de la antikva epoko aliformiĝis al *Capo Vaticano* (do Kabo Vatikana). Sur la fakta kabo, la lumturo situas en barita areo. Parkejo kaj turisma vojo kaj ankaŭ malgranda restoracio kompletigas la turisman oferton.

## Bildaro 

Dosiero:Sentiero panoramico a Capo Vaticano con faro.JPG|Panorama vojo al Capo Vaticano kun lumturo 2009
Dosiero:Insenature di Capo Vaticano.JPG|Fjordoj de Capo Vaticano 2009
Dosiero:Panorama da Capo Vaticano.JPG|Panoramo el Capo Vaticano 2009
Dosiero:Spiagga di Località Grotticelle.JPG|Strando de Loko Grotticelle

## Bibliografio 
* Agostino Pantano, Gvidilo de Ricadi Capo Vaticano, MGE, 2009
* Marcello Macri, Malkovrante la ĉirkaŭaĵojn de Tropea, MGE, 2009

eta|maldekstra|

Kategorio:Promontoroj
Kategorio:Kalabrio
Brumov

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en distrikto Brno-provinco. Pri parto de urbo Brumov-Bylnice temas artikolo Brumov (Brumov-Bylnice).*

**Brumov** estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Brno-provinco, en Sudmoravia regiono. Ĝi troviĝas en Suprasvratka montetaro, en Naturparko Svratka montetaro, proksimume 13 kilometrojn norde de Tišnov. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1390.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapelo de Ĉielpreno de Virgulino Maria (1921–1923)
* Marmora kruco ĉe la kapelo (1893)
* Marmora kruco ĉe vojo al Černovice (1904)
* Marmora kruco ĉe vojo al Černovice (1909)
* Kruco ĉe nigra ŝtono en malsupra parto de la municipo (1950)
* Marmora kruco ĉe agrikultura kooperativo (nedatumita)
* Ligna kruco ĉe vojo al Osiky (1956, rekonstruo 1999)

## Pluaj fotoj 

Kaple Nanebevzetí Panny Marie, Brumov, okres Brno-venkov.jpg|Kapelo de Ĉielpreno de Virgulino Maria
Kříž před kaplí, Brumov, okres Brno-venkov.jpg|Kruco antaŭ la kapelo
Kříž u silnice na Osiky, Brumov, okres Brno-venkov.jpg|Kruco ĉe ŝoseo al Osiky
Základní škola, Brumov, okres Brno-venkov.jpg|Baza lernejo
Chov koní, Brumov, okres Brno-venkov.jpg|Bredado de ĉevaloj ĉe la municipo

### Panoramo 
Kategorio:Municipoj en distrikto Brno-provinco
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Brno-provinco
Kategorio:Setlejoj en Suprasvratka montetaro
Dolní Ves

**Dolní Ves** () estas la suda parto de urbo Fryšták en distrikto Zlín en Ĉeĥio. Estas ĉi tie registritaj 221 adresoj kaj vivas ĉi tie  ().

**Dolní Ves** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 10,99&nbsp;km².

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Agrikultura korto n-ro 118
* Krucifikso

## Pluaj fotoj 

Dolní Ves (Fryšták), Stolařská.jpg|Dolní Ves

Kategorio:Fryšták
Kategorio:Setlejoj en Vizovica montetaro
Ernst Hoeltzer

**Ernst HOELTZER** (naskiĝinta la  en Kleinschmalkalden, mortinta la  en Esfahano) estis germana telegrafiisto kaj fotisto. Li venis al Irano dum la regado de Naser al-Din Ŝaho Kaĝaro vivonte tie dum jardekoj (1871–98). Li faris multajn altvalorajn fotojn de la urbo kaj la medio.

## Vivo 
Post frekvento de Salzmann-lernejo (Schnepfenthal) li laboris i.a. por la firmao telegrafia Siemens & Halske kable ĉe Mediteraneo. Li komisiitis fare de la britoj organizi la telegraficentron en Esfahano. Post fino de la laboroj en 1867, li mallonge iris al Germanujo reen, kie li ellernis fotografiajn bazkonojn. Li sekve aĉetis kameraon kaj aliajn teknikaĵon kiujn li venigis al Irano. Inter 1873 kaj 1897 Hoeltzer fotis milojn da motivoj iranaj; precipe en Esfahano kun ĉirkaŭaĵoj, kelkajn ankaŭ en Teherano, Ĥomo kaj Kaŝano.

## Privataĵoj kaj postlasitaĵoj 
En 1870 li edzinigis la armeninon Maryam Haghnazar (1850-1920) el Teherano. Postmorte ĉiuj havaĵoj donitis al la filino Karolina kiu edziniĝis al la armeno Eskandar Khan David Khanian. Ŝi vivis en Teherano havante du filinojn, Ricolletta kaj Hildegard. Post la Dua mondmilito Ricolletta nuptis germanon kaj venigis ĉiujn postlasitaĵojn de la avo al Germanujo. Tiu ĉi tezoro de fotoj, notblokoj, taglibroj kaj teĥnikaj iloj malkovritis en 1969. En 1975 parto de la fotoj publikigitis. Republikigo en Irano faritis en 1976 kaj 2004 sub la titolo *Thousand Sights of Life. Pictures taken of Isfahan by Hoeltzer*.

Hoeltzer entombigitis sur la armena tombejo en Esfahano.

## Bildaro 

File:Ali-Qapu-1885.JPG|Ali-Qapu Placo Naqsh-e Jahan
File:Haftdast 2 by Ernst Hoeltzer.jpg|Haftdast
File:Haftdat palace and Ayenekhane pavilion by Ernst Hoeltzer.jpg|Haftdat-palaco kaj Ayenekhane.
File:Chahar Bagh Madrasa by Ernst Hoeltzer - 1870s.jpg|Chahar Bagh Madrasa
File:Sheikh al-Islam’s Hall-House of Sheikholeslam of Esfahan-Ernest Hoeltzer-1878.jpg|Domo de Sheykh ol-Eslam

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informoj ampleksaj sur la paĝaro de Siemens 
* «ارنست هولتسر»  در وبگاه مرکز اسناد و مدارک میراث فرهنگی

Kategorio:Germanaj inĝenieroj
Kategorio:Telegrafio
Kategorio:Irano
Kategorio:Fotado
Kategorio:Distrikto Schmalkalden-Meiningen
Fryšták

:*Eble vi serĉas: Fryštát – eksa urbo, konsisto de Karviná.*

**Fryšták** () estas urbo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Zlín, en Regiono Zlín 7&nbsp;km norde de Zlín, surrande de montaro Hostýnské vrchy kaj sur dislimejo de Valaĥio kaj Hanakio. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1356.

## Loĝantaro 
## Partoj de urbo 
* **Fryšták**
* Dolní Ves
* Horní Ves
* Vítová

## Naskiĝintoj 
* Břetislav Bakala (1897–1958), muzika komponisto kaj dirigento
* Dalibor Brázda (1921–2005), ĉeĥa-svisa muzika komponisto kaj dirigento
* Hanuš Domanský (* 1944), muzika komponisto
* Jozef Cholek (1873–2005), slovaka kaj ĉeĥoslovaka politikisto
* Ludvík Jadrníček (1863–1954), akademia pentristo kaj vwerkisto
* Josef Januschka (1823–1907), aŭstra ŝtata oficisto kaj politikisto
* Jaroslav Kvapil (1892–1958), pianisto, muzika komponisto, dirigento kaj pedagogo
* Karel Pekárek (1911–1966), etnografo, pedagogo kaj kontisto de Valaĥio

## Pluaj fotoj 

Fryšták.jpg|Vido al Fryšták
Fryšták, Hrubá hospoda.jpg|Placo de Mír-Hrubá hospoda
Socha Jana Nepomuckého ve Fryštáku na náměstí Míru - panoramio.jpg|Placo de Mír-statuo de sankta Johano Nepomuka
Church of Saint Nicholas, Fryšták (1).jpg|Preĝejo de sankta Nikolao
Fryšták, fara a Dům Ignáce Stuchlého.jpg|Paroĥo kaj Domo de Ignác Stuchlý SKM, salesiana centrejo de junularo
Skalka kaple.jpg|Kapelo de sankta Antonio de Padovo


Kategorio:Municipoj en distrikto Zlín
Kategorio:Urboj en distrikto Zlín
Kategorio:Urboj en Moravio
Kategorio:Setlejoj en Vizovica montetaro
Thorame-Haute (stacidomo)

**Thorame-Haute** estas franca stacidomo sur linio Nice - , situanta en  Thorame-Haute, en departemento Alpes-de-Haute-Provence, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.

Temas pri stacidomo de regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura, priservata de trajnoj de Chemins de fer de Provence.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Nice - Digne.

## Vidu ankaŭ 
* Thorame-Haute

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Gare de Thorame-Haute - Chemins de Fer de Provence 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Alpes-de-Haute-Provence
Kategorio:Thorame-Haute
Vítová (apartigilo)

**Vítová** havas plurajn signifojn:

* Hana Vítová – ĉeĥa aktorino kaj kantistino
* Iveta Vítová – Ĉeĥa prezentistino, Ĉeĥa Miss 2009
* Romana Vítová – ĉeĥa prezentistino
* Vítová – parto de urbo Fryšták
Vítová

**Vítová** () estas parto de urbo Fryšták en distrikto Zlín en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas proksimume 5&nbsp;km de la statuta urbo Zlín. Estas ĉi tie registritaj 108 adresoj kaj vivas ĉi tie  ().

**Vítová** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,16&nbsp;km².

## Historio 
Vítová estas unuafoje menciita en Landaj tabuloj en la jaro 1480. En la jaro 1516 la municipo estas indikata kiel dezerta kaj denove enloĝigita ĝi estis nur ĉirkaŭ la jaro 1548.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapeleto

## Pluaj fotoj 

Vítová kaplička.jpg|Memorige protektita kapelo el la jaro 1860
Vítová kříž.jpg|Kruco
Vítová zastávka.jpg|Aŭtobusa haltejo
Vítová, cesta na Velou.jpg|Arbara vojo al monteto Velá

Kategorio:Fryšták
Kategorio:Setlejoj en Vizovica montetaro
Kategorio:Setlejoj en Hostýna-vsetína montetaro
Horní Ves (Fryšták)

**Horní Ves** () estas la nordorienta parto de urbo Fryšták en distrikto Zlín en Ĉeĥio. Estas ĉi tie registritaj 408 adresoj. Vivas ĉi tie  ().

Horní Ves situas en katastra teritorio **Horní Ves u Fryštáku** kun areo 8,29&nbsp;km².

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

Horní Ves (Fryšták), Hornoveská (3).jpg|Horní Ves

Kategorio:Fryšták
Kategorio:Setlejoj en Vizovica montetaro
Silloi

***Silloi*** (greka pluralo de  signife "okulo malfermetita") estas termino por formo de antikva greka *spoudaiogeloion*, specife filozofia paskvilo aŭ parodio skribita kiel poezio. *Silloi* estas poemoj skribita en heksametro. Ili devenis en ĉi tiu formo kun la pironisma filozofo Timono de Flio, *ĉirkaŭ* 250 a.k., kiu kunmetis tri librojn de ili (de kiu nuraj fragmentoj supervivas, kelkaj 135 versoj). Ksenofono de Kolofono skribis filozofian paskvilon antaŭe, sed Timon ricevis famon por la *silloi* formo. Ĝenerale, kvankam estis iom personecigita paskvilo, la versoj de Timon plejparte paskvilis la filozofiojn de aliaj filozofoj kaj ne la filozofojn mem.

## Referencoj 
* Brogan, T.V.F. "Silloi" en Alex Preminger kaj T.V.F. Brogan, eds., *La Nova Princeton Encyclopedia de Poezio kaj Poetics*. Princeton, NJ: Princeton Universitata Gazetaro, 1993. 1148.

Kategorio:Antikva greka lingvo
Kategorio:Poezio
Brumov (Brumov-Bylnice)

:*Estas ankaŭ Brumov.*

**Brumov** estas la norda parto de urbo Brumov-Bylnice en distrikto Zlín en Ĉeĥio. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo I/57. Estas ĉi tie registritaj 574 adresoj kaj vivas ĉi tie  ().

**Brumov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 21,5&nbsp;km².

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Juda tombejo en Brumov

## Pluaj fotoj 

Kostel svatého Václava, Brumov, Brumov-Bylnice, okres Zlín.jpg|Preĝejo de sankta Venceslao
Kaple svaté Anny, Brumov, Brumov-Bylnice, okres Zlín (02).jpg|Kapelo de sankta Anna en Brumov
Hrad Brumov.JPG|Burgo Brumov
Židovský hřbitov Brumov.JPG|Juda tombejo
Brumov, č.p. 1389 a 1289.jpg|Domoj en la urbo
Železniční zastávka Brumov-střed, Brumov, Brumov-Bylnice, okres Zlín.jpg|Fervoja haltejo Brumov-střed

### Panoramo 
Kategorio:Brumov-Bylnice
Kategorio:Valaĥio (Moravio)
Kategorio:Setlejoj en Blankaj Karpatoj
Ilona Bányász

**Ilona Bányász** [bAnjAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bányász Ilona** estis hungara aktoro, eterna membro de Nacia Teatro (Szeged). Ŝia origina familia nomo estis *Bucsezán* [buĉezAn], ŝia filino estis Bori Markovits.

Ilona Bucsezán naskiĝis la  (laŭ alia informo la naskiĝjaro estas 1923) en Szeged, ŝi mortis la  en Szeged.
 
## Biografio 
Ilona Bányász maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ŝi estis amatora aktoro en la sama urbo en la menciita teatro en 1944. Baldaŭ ŝi akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1954. Ŝia ĉefinstruisto estis Magda Olthy. Post la diplomo ŝi ludis en scenejo en Hódmezővásárhely du jarojn, poste ŝi revenis al Szeged, kie ŝi havis rolojn ĝis la emeritiĝo en 1978. Ŝi havis edzon kaj naskis trifoje.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare: Romeo kaj Julieta - vartistino
* Anton Ĉeĥov:
** Tri fratinoj - Anfisa (maljuna vartistino)
** Onklo Vanja: - maljuna vartistino
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - Schwartz
* Friedrich Schiller: Maria Stuart - Margaret Kurl 
* Imre Kálmán:
** *Bajadér* - Rosay
** *Marica grófnő* - Cecilia
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* - duonpatrino

## Ŝia partopreno en filmo 
* *Szimulánsok* (1977)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Padasjoki

**Padasjoki** estas komunumo de Finnlando en provinco Päijänne-Tavastio  sur okcidenta strando de lago Päijänne. Areo de la komunumo estas , el kio  estas tero kaj  akvo. La 31-an de marto 2021 la komunumo havis  loĝantojn. Ĝis la jaro 1997 Padasjoki estis parto de Gubernio Tavastio kaj 1997–2010 parto de Gubernio Okcidenta Finnlando. En Padasjoki estas parto de la Nacia Parko Päijänne. Insuloj de Päijänne en Padasjoki estas k.a. Virmailansaari kaj Kelvenne. Ekzistas multaj terspinoj en Padasjoki. La finnlanda ŝoseo 24 inter Lahti kaj Jämsä iras tra Padasjoki. En Padasjoki situas 206 lagoj. Ili apartenas al du akvokolektaj areoj: akvokolekta areo de Kymijoki kaj akvokolekta areo de Kokemäenjoki. Ekzistas multaj da Natura 2000 -areoj en Padasjoki. Komunestro de Padasjoki estas en 2026 Juha Rehula.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Finnlando
Stilpono

**Stilpono** (en la greka : **Στίλπων;** 360 **-** ‏ 280 a.K.), filozofo greka.

## Biografio 
Stilpono naskiĝis en la urbo Megara proksime de Ateno. Li komencis siajn studojn en Likiaon de Teofrasto, sed baldaŭ iris studi filozofion ĉe Feskileso (frato de la filozofo Kerteso de Tebo) kaj de Diogeno, la cinika, de Sinop. Estas kredo, ke li ankaŭ studis kun Eŭklido. Ĉirkaŭ 320 a.K. li komencis instrui en Ateno, kaj li havis multajn disĉiplojn, inkluzive Nikarta, kiu estis lia amanto. Stilpono estis konata tra antikva Grekio kiel bonega parolanto, kiu alfrontis aliajn parolantojn kun granda sukceso. Iuj diras, ke li alfrontis Diodorus Kronos en la kortego de Ptolemeo la 1-a, reĝo de Egiptio. Laŭ alia versio, li ne obeis la peton de ĉi tiu reĝo, kiu volis gastigi lin en sia kortego en Aleksandrio.

Kiam Demetrio la 1-a Poliorketes konkeris grekajn grandurbojn, inkluzive de Magara, li serĉis kompensi Stilponon pro liaj perdoj. Stilpono rifuzis, dirante, ke lia sola havaĵo estas scio, kaj ke ĉi tiu havaĵo ne estis forprenita de li.

Laŭ Plutarko, Stilpono estis plaĉmaniera viro, kiu havis multajn amikojn. Li estis tre estimata ne nur tra Grekio sed ankaŭ en la kortegoj de reĝoj, kiuj serĉis lian kompanion. Laŭ Cicerono, Stilpono havis inklinon al vino kaj virinoj, sed li superis ĉi tiun tendencon per studoj. Tamen iuj diras, ke li akcelis sian morton trinkante vinon.

## Lia ismo 
El ĉiuj verkoj de Stilpono, nenio travivis, sed oni scias, ke li traktis ĉefe la teorion de logiko kaj dialektiko. Lia filozofia instruado estis proksima al tiu de la stoika skolo kaj la skolo de la cinikuloj. Koncerne la purecon de virtoj kaj la kontentecon kun malmulto, li opiniis, ke estas al la saĝulo ne nur venki siajn problemojn, sed ankaŭ ne senti ilin kaj tute ne esti influata de ili. Tiel farante, liaj instruoj estis tre proksimaj al tiuj de la cinikuloj.

Seneko skribis en sia libro "Leteroj de Moralo":
Post kiam Stilpono eskapis de la fajro en sia hejmurbo, kie li perdis sian edzinon, infanojn kaj ĉiujn siajn posedaĵojn, Demetrio la 1-a Poliorketes, kiu vidis neniun timon sur sia vizaĝo malgraŭ la vasta detruo, demandis lin, ĉu li ne suferis perdon. Ne, ĉar dank 'al Dio, li respondis, li ankoraŭ ne perdis ion propran.

## Eksteraj ligiloj 
* Diogeno Laertiso, **stilpono Life** (tradukita en la anglan)

Kategorio:Grekaj filozofoj
Kategorio:Helenismaj filozofoj
Guido Cantelli

**Guido CANTELLI** (n. la 27-an de aprilo 1920 en Novara; m. la 24-an de novembro 1955 en Paris) estis itala orkestra dirigento.

Li estis grava disĉiplo de Arturo Toscanini kaj akiris grandan elstarecon kiel orkestra dirigento. En 1950 li famiĝis en Anglio kaj el 1953 en Usono, kaj per nombraj ludoj ambaŭlande li akiris admiron de tieaj publikoj.

## Referencoj 
Kategorio:Italaj dirigentoj
Le Fugeret (stacidomo)

**Le Fugeret** estas franca stacidomo sur linio Nice - , situanta en  Le Fugeret, en departemento Alpes-de-Haute-Provence, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.

Temas pri stacidomo de regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura, priservata de trajnoj de Chemins de fer de Provence.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Nice - Digne.

## Vidu ankaŭ 
* Le Fugeret

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Alpes-de-Haute-Provence
Kategorio:Le Fugeret
Alfred Bitini Xuma

**Alfred Bathini Xuma**, ofte referencata kiel **AB Xuma** (8a de Marto 1893 – 27a de Januaro 1962), estis la unua nigrula sudafrikano kiu iĝis medicina doktoro, same kiel estro, aktivulo kaj ĝenerala prezidanto de la Afrika Nacia Kongreso (ANK) el 1940 ĝis 1949. Li estis membro de la afrik-usona frataro "Alpha Phi Alpha".

Kvankam de la maldekstra branĉo de ANK, Xuma estis konsiderita dum sia estreco kiel tro konservativa fare de la pli radikala junularo, kiu malfidis je li. (Liaj leteroj al kolegoj estas plenaj je malamikaj referencoj al komunistoj.) Tiukadre li estis vidita kiel malkongrua kun la necesoj kaj postuloj de la bazoj. Tamen dum lia estreco spite kritikojn la ANK en 1942 establis sian Junularan Ligon.

Juna Nelson Mandela estis inter la aktivuloj (kiel Walter Sisulu, Congress Mbata kaj William Nkomo) kiu en 1944 vizitis la hejmon de Dr. Xuma en Sophiatown por instigi lin al aprobo de la manifesto de la ligo kaj skizo de ties konstitucio. Mandela memoris sian impresoj pro la "grando" de la hejmo Xuma kaj pro lia revivigo de la ANK: Xuma estis sukcedinta reguligi la membrecojn kaj kotizojn, kaj ege plibonigis la financojn de la movado. Tamen Xuma tute malkonsentis kun la sintenoj de la junuloj.

## Referencoj
Kategorio:Sud-Afriko
Kategorio:Apartismo
Kategorio:Sudafrikaj politikistoj
Kategorio:Sudafrikaj aktivuloj
Preĝejoj de Kleinschmalkalden

eta|La kirko hesa
eta|La kirko gotaa
Eĉ **du vilaĝaj preĝejoj** troviĝas en Kleinschmalkalden, kvartalo de Floh-Seligenthal en Germanujo. Tio ŝuldiĝas al la divido de Kleinschmalkalden en la 15-a jarcento: eoste la teritorio apartenis al Saksio-Gotao dume la areo ĉe la uesta flanko al la Grafujo Henneberg-Hesio; la limon kreis la torento Schmalkalden.

## Preĝejo hesa 
``
La Hesa preĝejo estas meze de la vilaĝo. En 1719 anstataŭ ligna kirko el 1570 faritis pli granda ŝtona. La grandecoj kirkaj orientiĝis je la nombro de la loĝantoj. Interne ĝi farbitis blanke kaj verde; ĝi ricevis ankaŭ duetaĝan galerion. En la altarejo estas, krom altartablo, baptujo kaj orgeno. La stato konstrua de ĝi estas bonega. La tegmento novigitis kaj la puto ĉe la eosta flanko de la kirko prizorgatas fare de la fajrobrigadistoj. Ekde 1829 paroĥestris tie ĉi la naturscienculo Philipp Hoffmeister.

## Preĝejo gotaa 
``
La Hesa preĝejo ne ĝuis pri tiom da subteno fare de la fideluloj kiom la najbara hesa kio ŝuldiĝis simple al la fakto ke la loĝantoj estis pli malriĉaj. La kvereloj inter la du memstaraj vilaĝoj malkreskis kiam la duko finfine starigitis en 1854 sur la grundo de la tombejo en 1854 duan kirkon. Tiu ĉi dua estas sur deklivaĵo en valo mallarĝa. La transepto estas ĉe la okcidenta flanko de la ejo. La interno rearanĝigitis en la originaj koloroj malhelblua kaj roza kaj la interno ĝenerale ne malplaĉe brilas. En 2011/12 dumrestaŭrade multo refaritis laŭ la iama stato. La ligna baptopelvo kun gisfera kovrilo estas maloftaĵo artista.

Ambaŭ kirkoj en niaj tagoj administratas de ununura protestantisma komunumo.

## Eksteraj ligiloj 
## Notoj 
Kleinschmalkalden
Kategorio:Distrikto Schmalkalden-Meiningen
Timono de Flio

**Timono de Flio** (en antikva greka Τίμων ὁ Φλιάσιος: ĉirkaŭ 320 a.K., Flio - ĉirkaŭ 230 a.K., Ateno), filozofo de Antikva Grekio, poeto kaj satira kaj migranta predikisto.

Timono studis filozofion kun Stilpono kaj kun Pirono, la fondinto de la skeptikismo, kiu profunde influis lin. Fariĝinte fama kaj eĉ riĉiĝante de instruaj kaj paroladaj postenoj ĉe Kalcedono, li pasigis la ceteron de sia vivo ĉefe en Ateno, kie li mortis. Li verkis multajn verkojn en prozo kaj poezio, inkluzive de epopeoj, tragedioj, komedioj kaj satiraj teatraĵoj, laŭ la raportoj de Diogeno Laertio. El liaj verkoj nur kelkaj eltiraĵoj postvivis.

Timono famiĝis ĉefe pro sia poemo *Silloi,* satira poemo kun tri volumoj de heksametro, kiu ankaŭ servis kiel parodio al la epopeoj de Homero. En la poemo Timono mokis ĉiujn filozofojn, kiuj antaŭis Pironon pro ilia pretendo kaj aroganteco scii ĉion, kiam fakte ili sciis nenion kaj ne rekonis veran saĝon kiam ili renkontis ĝin. Nur de Ksenofono oni ŝparis la mokadon, ĉar Timono konsideris lin la plej honesta el la filozofoj, kaj estas prezentita en "Silloi" kiel unu, kiu sekure gvidis la mallertajn ideojn de aliaj pensuloj. Timono plej respektis Pironon, kiun li admirinde nomas la "Suno".

Nur kelkaj eltiraĵoj de "Silloi" travivis. En alia verko de Timono nomata "Python", estas dialogo inter Timono kaj unu el liaj instruistoj dum ili marŝis al la Orakolejo de Delfo. Ĉar Pirono mem postlasis neniun skribaĵon, Timon, kiel la buŝo de Pirono, fakte tre influis la akcepton de Pirona skeptikismo.

Ne konfuzu Timono de Fliuso kun la mizantropo Timono el Ateno. En postaj anekdotaj raportoj iliaj roluloj reunuiĝis. Ĉi tiu Timon, la hibrida filo, estis la inspiro por la teatraĵo de William Shakespeare, "Timono la viro de Ateno", kiu ne havis multajn historiajn fundamentojn rilatajn al la vivo de Timono de Flio.

Kategorio:Roluloj de Shakespeare
Kategorio:Grekaj filozofoj
Kategorio:Ĝermoj pri poetoj
Evelyn Mase

**Evelyn Ntoko Mase** (18a de Majo 1922 – 30a de Aprilo 2004), poste nomita **Evelyn Rakeepile**, estis flegistino el Sudafriko. Ŝi estis la unua edzino de la aktivulo kontraŭ-apartismo kaj estonta prezidento Nelson Mandela, al kiu ŝi edziniĝis el 1944 ĝis 1958.

Ĉe Walter Sisulu, Mandela ekkonis Evelyn Mase, kiu jam estis kaj zorgistino kaj aktivulino de la ANK el Ngkobo, Transkejo. Enirinte en amrilaton kaj geedziĝinte en Oktobro 1944, ili dekomence loĝis kun siaj parencoj ĝis translokiĝi al luprenita domo en la kvartalo Orlando, Soweto komence de 1946. Ilia unua filo, Madiba "Thembi" Thembekile, naskiĝis en Februaro 1945; filino, Makaziwe, naskiĝis en 1947 sed mortis pro meningito naŭ monatojn poste. Kvankam dua filino, Makaziwe Mandela, naskiĝis en Majo 1954, la rilato de Mandela kun Evelyn malboniĝis, kaj ŝi akuzis lin pro adolto. Eble li havis amaferojn kun ANK-anino Lillian Ngoyi kaj sekretariino Ruth Mompati; variaj individuoj proksimaj al Mandela en tiu periodo asertis poste, ke tiu lasta faris el li filon. Evelyn aliĝis al la Atestantoj de Jehovo kaj malakceptis la priokupado de Mandela kun politiko.

La geedzeco de Mandela rompiĝis en 1956 kaj Evelyn lasis lin, portante iliajn filojn loĝi kun sia frato. La proceso por divorco ekis en Majo 1956, kaj ŝi plendis, ke Mandela fizike perfortis ŝin; li neis tiujn akuzojn, kaj plendis por akiri la gardadon de iliaj filoj. Ŝi retiris sian peton separiĝi en Novembro, sed Mandela petis la divorcon en Januaro 1958; la divorco estis oficialigita en Marto, kaj la filoj estis atribuitaj al la gardado fare de Evelyn.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Benson, Mary (1986). Nelson Mandela. Harmondsworth: Penguin Books. ISBN 978-0-14-008941-7.
* Lodge, Tom (2006). Mandela: A Critical Life. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-921935-3.
* Mandela, Nelson (1994). Long Walk to Freedom Volume I: 1918–1962. Little, Brown and Company. ISBN 978-0-7540-8723-6.
* Meer, Fatima (1988). Higher than Hope: The Authorized Biography of Nelson Mandela. London: Hamish Hamilton. ISBN 978-0-241-12787-2.
* Meredith, Martin (2010). Mandela: A Biography. New York: PublicAffairs. ISBN 978-1-58648-832-1.
* Sampson, Anthony (2011) [1999]. Mandela: The Authorised Biography. London: HarperCollins. ISBN 978-0007437979.
* Smith, David James (2010). Young Mandela. London: Weidenfeld & Nicolson. ISBN 978-0-297-85524-8.

Kategorio:Sud-Afriko
Kategorio:Apartismo
Kategorio:Sudafrikaj politikistoj
Kategorio:Sudafrikaj aktivuloj
Kategorio:Familio Mandela
Sophiatown

**Sophiatown** /soʊˈfaɪətaʊn/, konata ankaŭ kiel '''Sof'town** aŭ **Kofifi'*, estas ĉeurbo de Johanesburgo, Sudafriko. Sophiatown estis legenda kultura kerno de nigruloj kiu estis detruita dum la reĝimo de apartismo, rekonstruita laŭ la nomo de *Triomf'', kaj en 2006 oficiale revenigita al sia origina nomo. Sophiatown estis unu el la plej malnovaj areoj de nigruloj en Johanesburgo kaj ties detruo reprezentas kelkajn el la troigoj de Sudafriko dum la reĝimo de apartismo. Tie aktivulis kelkaj el la plej famaj verkistoj, muzikistoj, politikistoj kaj artistoj de Sudafriko, kiel Nelson Mandela, Alfred Bitini Xuma, Miriam Makeba, Hugh Masekela, Desmond Tutu kaj multaj aliaj.

## Notoj 
Kategorio:Johanesburgo
Kapelo Naskiĝo de Maria (Csepreg)

La **kapelo Naskiĝo de Maria** (origine hungare Kisboldogasszony kápolna aŭ Szentkút kápolna) estas romkatolika monumento historia en urbo Csepreg (Hungario). La kapelo estas ankaŭ pilgrimloko.

## Historio 
En tiu loko la kapelo estis konstruita en la jaroj 1815 kaj 1816. En 2015 ĝi estis plene renovigita.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en malgranda korto. Antaŭe estas kelkaj benkoj. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo reliefas. La enirejo estas meze sub la turo. La fasado havas po unu niĉojn ene kun statuoj de Sankta Anna kun Sankta Maria respektive Johano Baptisto. Interne la novgotika altaro estis farita en la 19-a jarcento.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* https://www.muemlekem.hu/muemlek/show/8873
* https://kirandulastervezo.hu/latnivalo/csepreg/szentkuti-kapolna
* https://www.kozterkep.hu/27186/szent-anna-olvasni-tanitja-mariat
eta|maldekstre|
eta|

Csepreg
Csepreg
Csepreg
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Csepreg
Utila idioto

En politika ĵargono, **utila idioto** (de la rusa ) estas malestima termino por persono, rigardata kiel propagandanto pri iu afero, intereso, sen plene kompreni la celojn de la afero kaj kies simpatiemo, entuziasmo estas cinike eluzata por popularigo de la afero. La termino estis origine uzita dum la malvarma milito por priskribi nekomunistojn rigardatajn kiel sentivajn al komunisma propagando kaj manipulado. La esprimo ofte estis atribuata al Vladimir Lenin, sed ĉi tiu atribuo restas nepruvita. Tio estas kutime la nomo donita al okcidentaj intelektuloj, kiuj subtenis la sovetian registaron, ne komprenante, ke ĝi estas ligita kun la subpremoj de Stalino, la Holodomoro kaj aliaj vivproblemoj en Rusio.

Kategorio:Sovetia terminologio
Kategorio:Malvarma milito
Kategorio:Pejorativoj
Kategorio:Politikaj esprimoj
Hemulo

**Hemulo** (esperanta traduko el Sten Johansson; , ) estas la nomo de fikcia rolulo kaj de ties fikcia specio en Mumin-libroj kaj bildliteraturoj de Tove Jansson kaj en animaciaj serioj, kiuj rakontas pri Mumintroloj. Ordinare *la hemulo* () signifas nur najbaron de la Mumin-familio, kiu estas plantosciencisto kaj ornitologo, antaŭe filatelisto. Tamen en la libroj, bildliteraturoj kaj animacioj estas ankaŭ aliaj figuroj de specio *hemulo*. Hemuloj ordinare estas trankvilaj figuroj, kiuj estas stresataj pro iuj malmultaj aferoj. Kutime ĉiu hemulo okupiĝas pri unusola intereso, ekz-e kolekti florojn, aŭ poŝtmarkojn, aŭ papiliojn, kaj ignoras ĉion alian. Multaj hemuloj estas viraj, sed surhavas longan vestaĵon kiu similas al virina robo. Ankaŭ la policisto de Muminvalo estas hemulo.

## Eksteraj ligiloj 
* ĈAPELO DE SORĈISTO , esperantigis Sten Johansson, alirita 2021-08-05 

Kategorio:Mumin
Kategorio:Fikciaj bestoj
Kategorio:Fikciaj specioj kaj rasoj
Kategorio:Fikciaj humanoidoj
Moriez (stacidomo)

**Moriez** estas franca stacidomo sur linio Nice - , situanta en  Moriez, en departemento Alpes-de-Haute-Provence, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.

Temas pri stacidomo de regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura, priservata de trajnoj de Chemins de fer de Provence.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Nice - Digne.

## Vidu ankaŭ 
* Moriez

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Alpes-de-Haute-Provence
Kategorio:Moriez