Blanka motacilo

eta|Motacilla alba
La **Blanka motacilo** aŭ **Griza motacilo** (*Motacilla alba*) estas mezgranda paseroforma birdo el la familio Motaciledoj, kiu enhavas motacilojn, pipiojn kaj longungulojn. La specio vivas en granda parto de Eŭropo kaj Azio kaj en lokoj de norda Afriko, kaj malofte videblas en Alasko kaj eĉ reproduktiĝas en norda Nordameriko. Ili estas loĝantaj birdoj en la plej klimatmildaj partoj de sia teritorio, sed en aliaj lokoj migras al Afriko.

Tiu estas insektovora birdo de malferma kamparo, ofte ĉe homa setlejo kaj ĉe akvo. Ili preferas nudajn areojn por manĝado, kie ili povas facile vidi kaj kaŝi sian predon. En urbaj areoj ili adaptiĝis al manĝo ne nur en ĝardenoj sed ankaŭ eĉ en pavimitaj areoj kiel stratoj kaj aŭtohaltejoj kie iam ili klopodas eniri en eksteraj respegulaj aŭtospeguloj kvazaŭ ili estus flakoj.

Ili nestumas en fendoj en ŝtonaj muroj kaj similaj naturaj aŭ artefaritaj strukturoj.

## Taksonomio kaj sistematiko 
[eta|dekstra|240ra|Blanka motacilo, subspecio: **nigradorsa motacilo**, [latine: *Motacilla alba lugens*, ĝi havas nigran okulstrion kaj blankajn vostoplumojn (**Japanio / Hokkaido, Honŝuo**, Orienta Rusio / Primorska regiono, Ĥabarovska regiono, Kamĉatko, Kuriloj, Saĥalino)]]
La Blanka motacilo estas unu el la multaj specioj origine priskribataj de Linnaeus en sia verko de la 18a jarcento, *Systema Naturae*, kaj ĝi ankoraŭ portas sian originan nomon de *Motacilla alba*. La latina genro nomo origine signifas "etan movanton", sed iuj verkistoj de la mezepoko pensis ke ĝi signifas "vostomovanto", kaŭzante novan latinan vorton *cilla* por "vosto". La specifa epiteto *alba* estas latina vorto por "blanka".

Ene de la motacila genro *Motacilla*, la plej proksimaj parencoj de la Blanka motacilo ŝajne estas aliaj blankanigraj motaciloj kiaj la Japana motacilo, *Motacilla grandis*, kaj la Blankabrova motacilo, *Motacilla madaraspatensis*, (kaj eble la Mekonga motacilo, *Motacilla samveasnae*, kies filogenetika situo ene de tiu grupo estas mistera) kiuj ŝajne formas superspecion. Tamen ĵusaj analizoj per DNA sugestas, ke la Blanka motacilo estas polifiletika aŭ parafiletika (Tio estas, la specio ne estas per si mem sola kohera grupigo). Aliaj filogenetikaj studoj uzante DNA tamen ankaŭ sugestas, ke estas konsiderindan genofluon inter rasoj kaj la rezulta fermeco faras *Motacilla alba* ununuran specion. Kelkaj studoj sugestis la ekziston de nur du grupoj : la grupo *alboides*, kun *M. a. alboides*, *M. a. leucopsis* kaj *M. a. personata*; kaj la grupo *alba*, kun *M. a. alba*, *M. a. yarrellii*, *M. a. baicalensis*, *M. a. ocularis*, *M. a. lugens*, kaj *M. a. subpersonata*.

## Aspekto 
Tiu estas svelta birdo, 16.5 al 19&nbsp;cm longa (orientaziaj subspecioj estas pli longaj, ĝis 21&nbsp;cm, kun la karaktera **longa, konstante movata vosto** de tiu genro. La nomiga subspecio *Motacilla alba alba* estas ĝenerale **griza supre kaj blanka sube**, kun **blanka vizaĝo kaj nigraj krono kaj gorĝareo**.

Estas multaj aliaj subspecioj, kelkaj el kiuj povus estiĝi pro parta geografia izolado, kiel la brita formo, la Nigradorsa motacilo *M. a. yarrellii*, kiu nuntempe reproduktiĝas ankaŭ en apudaj areoj de la najbara eŭropa kontinento. La Nigradorsa motacilo *M. a. yarrellii*, nomata tiele pro la naturalisto William Yarrell, ŝanĝas la grizan koloron de la nomiga formo per la nigra (aŭ tre malhelgriza ĉe inoj), sed ĝi estas ĉiukaze identa pro kutimaro. Aliaj subspecioj, kies valideco estas dubinda, diferencas laŭ koloro de flugiloj, dorso, kapo aŭ aliaj karakteroj. Kelkaj rasoj montras trajtojn de seksa dimorfismo dum la reprodukta sezono. Ĝis ses subspecioj povus ekzisti en la vintraj teritorioj en suda kaj sudorienta Azio kaj tie ili povas esti malfacile distingeblaj. Filogenetikaj studioj per DNA sugestas, ke kelkaj morfologiaj karakteroj evoluis pli da unufoje kiel la koloroj de dorso kaj mentono. Reprodukta *M. a. yarrellii* aspektas multe kiel la nomiga raso escepte pro la nigra dorso, kaj *M. a. alboides* de Himalajo diferenciĝas el la centrazia *M. a. personata* nur pro la nigra dorso. *M. a. personata* reproduktis en la Valo Siddar de Kaŝmiro de Okcidenta Himalajo. Oni notis ankaŭ ke kaj dorso kaj mentono ŝanĝas koloron dum la antaŭbaza plumoŝanĝo; ĉiuj nigragorĝaj subspecioj disvolvigas blankajn mentonojn kaj gorĝojn vintre kaj kelkaj nigradorsaj birdoj estas grizdorsaj vintre.

## Distribuado kaj habitato 
eta|maldekstra|400ra|Reproduktaj teritorioj de la ĉefaj rasoj
Tiu specio reproduktiĝas tra Eŭrazio ĝis latitudoj 75°N, kaj forestas nur el Arkto el areoj kie la julia izotermo estas malpli da 4&nbsp;. Ĝi reproduktiĝas ankaŭ en montoj de Maroko kaj okcidenta Alasko. Ĝi okupas ampleksan varion de habitatoj, sed ĝi foestas el dezertoj.

La Blanka motacilo estas specio de loĝantaj birdoj en pli mildaj partoj de sia teritorio kiel Okcidenta Eŭropo kaj ĉe la Mediteraneo, sed migrantas en multe de la resto de sia teritorio. Nordeŭropaj reproduktantoj vintras ĉe la Mediterrneo kaj en tropika kaj subtropika Afriko, kaj aziaj birdoj moviĝas al Mezoriento, Barato, Ankaŭ birdoj el la nordamerika populacio vintras en tropika Azio.

### Statuso 
Tiu specio havas grandan teritorion ĉirkaŭkalkulitan je pli da **10 milionoj da km²**. Oni ne konas la populacigrandon, sed oni supozas, ke ankaŭ ĝi estas granda, kiel "komuna" specio en almenaŭ partoj de sia teritorio. Ankaŭ la populacitendenco ne estis kalkulita, sed oni supozas, ke tiu specio ne alproksimiĝas al la kriterioj de malpliiĝoj fare de la IUCN Ruĝa Listo kaj pro tio la specio estis pritaksata kiel *Malplej Zorgiga*. La populacio en Eŭropo ŝajne estas sufiĉe stabila.

### Dieto kaj manĝado 
La preciza kompono de la dieto de la Blanka motacilo varias laŭloke, sed teraj kaj akvaj insektoj kaj aliaj malgrandaj senvertebruloj formas plejan parton de la dieto. Tio gamas el skaraboj, libeloj, malgrandaj helikoj, araneoj, vermoj, krustuloj ktp al larvoj troviĝintaj en kadavraĵoj kaj ĉefe muŝoj de la ordo *Diptera*. Ankaŭ oni konstatis malgrandajn fiŝojn en la dieto. La Blanka motacilo estas iom nekutima en la partoj de la teritorio kie ĝi estas nemigranta ĉar ĝi estas insektovora birdo kiu plumanĝas insektojn dumvintre (plej parto de aliaj insektovoraj birdoj de moderklimatoj migras aŭ ŝanĝas al pli vegetala manĝeraro).

### Reproduktado 
[eta|ovoj de *Cuculus canorus canorus* en nesto de *Motacilla alba* - [Muzeo de Tuluzo]]
[eta|ovoj de *Motacilla alba alba* - [Muzeo de Tuluzo]]
La Blanka motacilo estas monogama kaj defendas reproduktajn teritoriojn. Kvankam oni scias ke ĝi estas gastiganta specio de la Komuna kukolo, la Blanka motacilo ofte abandonas sian neston, se ĝi estis parazitita. Sciencistoj teoriumas, ke tio okazas ĉar la motacilo estas tro malgranda por forigi la entrudan ovon for de la nesto, kaj tro mallongbeka por detrui la ovon per bekofrapado.

## Diversaj bildoj kaj plumaroj 

Image:White Wagtail 001.jpg|Blanka motacilo, regiono de Moskvo, Rusio 2007
Image:White Wagtail 05apr2007 13.jpg|Blanka motacilo ĉe regiono de Moskvo, Rusio aprilo 2007
Image:Wagtail White Young.jpg|Juna Blanka motacilo, regiono de Moskvo, Rusio 2007
Image:White Wagtail (Motacilla alba) near Hodal I IMG 9645.jpg|ĉe Hodal en Faridabado Distrikto de Harjano, Barato.
Image:White Wagtail- (Non-breeding- leucopsis race) at Kolkata I IMG 3546.jpg|Nereproduktulo *leucopsis race* ĉe Kalkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Image:White wagtail- (Non-breeding- leucopsis race) at Kolkata I IMG 9947.jpg|Nereproduktulo *leucopsis* ĉe Kalkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Image:White Wagtail- (Non-breeding- leucopsis race) at Kolkata I IMG 7984.jpg|Nereproduktulo *leucopsis* ĉe Kalkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Image:White Wagtail- (Non-breeding- leucopsis race) at Kolkata I1 IMG 5597.jpg|Nereproduktulo *leucopsis* ĉe Kalkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Image:White Wagtail- (Non-breeding- leucopsis race) - About to take off at Kolkata I IMG 7283.jpg|Nereproduktulo *leucopsis* ĉe Kalkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Image:White Wagtail (Motacilla alba) at Jayanti, Duars, West Bengal W IMG 5576.jpg|Nereproduktulo *leucopsis* ĉe Jayanti en Tigrorezervejo Buxa en Jalpaiguri distrikto de Okcidenta Bengalo, Barato.
Image:White wagtail - Male (Non-breeding- personata race) at Hodal- I IMG 9164.jpg|Maskla nereproduktulo- *personata*) ĉe Hodal en Faridabado, Distrikto de Harjano, Barato.
Image:White wagtail - Male (Non-breeding- personata race) at Hodal- I IMG 9162.jpg|Maskla nereproduktulo- *personata*) ĉe Hodal en Faridabado, Distrikto de Harjano, Barato.
Image:White wagtail - Male (Non-breeding- personata race) at Hodal- I IMG 8818.jpg|Maskla nereproduktulo- *personata*) ĉe Hodal en Faridabado, Distrikto de Harjano, Barato.
Image:White wagtail - Male (Non-breeding- personata race) at Hodal- I3-Haryana IMG 8812.jpg|Maskla nereproduktulo- *personata*) ĉe Hodal en Faridabado, Distrikto de Harjano, Barato.
Image:Motacilla alba alba.JPG|Blanka motacilo (*M. a. alba*)
Image:Pied Wagtail rear view 700.jpg|Nigradorsa motacilo (*M. a. yarrellii*)
Image:Motacilla_alba_(Marek_Szczepanek).jpg|Junulo
Dosiero:Motacilla alba.jpg|Griza motacilo, (hibrido inter subspecioj *yarrelii* kaj *alba* aŭ ino de *yarrelii*)
Image:Motacilla alba yarrellii -Pied Wagtail -SE England.jpg|*Motacilla alba yarrellii*, Nigradorsa motacilo en SO Anglio.
Image:White Wagtail- (Non-breeding- leucopsis race) -I2- Kolkata IMG 6515.jpg|Nereproduktulo *M. a. leucopsis * en Barato.
Image:White wagtail - Male (Non-breeding- personata race) at Hodal- I3-Haryana IMG 8813.jpg|Nereproduktulo maskla *M. a. personata* Barato
Image:Motacilla alba by Igors Jefimovs.jpg|Blanka motacilo *(Motacilla alba)* ĉe Jelgava, Latvio.
File:Nederlandsche_vogelen_(KB)_-_Motacilla_alba_(118b).jpg|Blanka motacilo in *Nederlandsche Vogelen* 1789

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.hkbws.org.hk 
* http://www.naturligvis.u-net.dk  
* http://www.rozhlas.cz/hlas/pevci-ch/_zprava/30263Hlasová  
* http://images.google.com/images?q=Motacilla+alba 
* Filmetoj, fotoj kaj sonoj de Motacilo  ĉe Internet Bird Collection
* Norwegian Cyberbirding: Fotoj de Maska, Nigradorsa kaj Blanka motaciloj . Konsultita la 2006-11-26.
* Romani Rise: Nigradorsa motacilo - la cigana birdo  Nigradorsa motacilo ĉe kimracigana kulturo. Konsultita la 2006-11-26.
* Identigartikolo kun bildoj(pdf) 
* Diferencoj laŭ aĝo kaj sekso (PDF) de Javier Blasco-Zumeta 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Motaciledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Afriko