open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Namakva stepkoko

La **Namakva stepkoko** (*Pterocles namaqua*) estas specio de birdo de la familio de Pterokledoj.

## Aspekto
Kiel preskaŭ ĉiu pterokledo ĝi havas en la brusto strion kiu separas du malsimilkolorajn partojn, nome brusto helgrizbruna kaj ventro malhelgrizbruna kun diverskoloraj partoj; la strio estas blanka kun subaj nuancoj tre malhelbrunaj. La kolo estas iom pli verdeca kaj la vizaĝo pli flavoranĝa ĉefe ĉe la gorĝo. La okulo estas nigra kaj la okulringo estas flava. La beko estas blueca. La dorso estas malhelbruna tute markita de helbrunaj kaj kelkaj blankaj plumomakuloj.

## Disvastiĝo
Ĝi troviĝas en la plej sudokcidenta Afriko, nome Angolo, Bocvano, Lesoto, Namibio, Sudafriko kaj Zimbabvo. Ĝi loĝas en sekaj regionoj, sed de kie ili povas flugi al akvejoj.

## Taksonomio
La Namakva stepkoko estis formale priskribita en 1789 fare de la germana natursciencisto Johann Friedrich Gmelin en sia reviziita kaj etendigita eldono de la verko de Carl Linnaeus nome *Systema Naturae*. Li metis ĝin kun ĉiuj tetraonoj (*grouse*) kiel birdospecioj de la genro *Tetrao* kaj stampis la dunoman nomon *Tetrao namaqua*. Gmelin bazis sian priskribon en la "Namaqua grous" kiu estis priskribita en 1783 fare de la angla ornitologo John Latham en sia *A General Synopsis of Birds*. La Namakva stepkoko estas nun metita kun 13 aliaj specioj en la genron *Pterocles* kiu estis enkondukita en 1815 fare de la nederlanda zoologo Coenraad Jacob Temminck. La genronomo kombinas la radikojn de antikva greka *pteron* kun la signifo "flugilo" kaj *-klēs* kun la signifo "elstara". La specia epiteto *namaqua* devenas el Namakvalando, regiono en Namibio kaj Sudafriko, nome tipa loko. La specio estas monotipa: neniu subspecio estas agnoskita.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Pterocles namaqua. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.  24s de Julio 2007.

## Eksteraj ligiloj
* Namaqua sandgrouse&nbsp;– Speciteksto en *The Atlas of Southern African Birds*.

Kategorio:Pterokledoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Mário Ritter Nunes

**Mário RITTER NUNES** estis brazila esperantisto, pri kiu ĝis nun nek konatas naskiĝ- nek mortodato.
En 1945 li estis ano de la organiza komitato de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto, en 1953 ankaŭ de la 1-a Esperanto-Kunveno de Ŝtato Rio de Janeiro, kaj ankaŭ en la 14-a Brazila Kongreso de Esperanto de 1954 li publike elpaŝis. Loke li estis aktiva membro de la Esperanto-klubo Niterói. En pluraj tekstoj li citiĝas kiel speciala esperantista komisiito de la Brazila Instituto pri Geografio kaj Statistiko (IBGE).

## Verkoj 
**Gramática Sinóptica de Esperanto*. Eld. Brazila Esperanto-Ligo, Rio de Janeiro, 1954.

## Eksteraj ligiloj 
* indikoj pri libroj de li en la retejo *https://esperanto.bib.net.br* de la Biblioteko *Carlos Domingues* de Brazila Esperanto-Ligo ( kaj )

Kategorio:Brazilaj matematikistoj
Kategorio:Brazilaj statistikistoj
Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-klubo Niterói
Eŭreka

[eta|*heŭreka* - La origino de la termino devenas de la vorto en fama legendo, kiu aperas en la naŭa volumo de la libro "Pri [Arĥitekturo" de Vitruvio, kaj rakontas en ĝi, kiel Arĥimedo sukcesis ekscii, ĉu la krono de la Reĝo Fero II estis farita el pura oro.]]
**Eŭreka** aŭ pli ĝuste **Heŭreka** (greke: *εὕρηκα/ηὕρηκα*, la perfektivo de *εὑρίσκω, heuriskoo*, "*Mi trovis*"; prononcata [heŭreka] en la antikva greka kaj *ebrika* en moderna greka) estas la fama diraĵo de Arĥimedo, atribuita al li post lia eltrovo de la principo de Arĥimedo. La frazo estas uzata prunteprenante por indiki gravan malkovron aŭ gravan kaj surprizan komprenon.

La termino famiĝis, ĉar onidire Arĥimedo nude trakuris la stratojn de Sirakuzo entuziasme kaj laŭte ekkriis *heŭreka* post kiam li banis sin en banujo en publika banejo, li rimarkis, ke lia korpo mergita en bano forpuŝas kvanton da akvo egala al sia korpa volumo. Tiel li lernis kiel mezuri la volumon de iu korpo, kaj tiel malkovris la, laŭ li nomitan, Principon de Arĥimedo, leĝo de flosemo. Ĉi tiun anekdoton transdonis Vitruvio en sia verko "Pri Arĥitekturo" kaj poste ankaŭ Plutarĥo. Konsiderante tiun ĉi rakonton pli kritikema, ĝi probable estas malpreciza ĉar la volumenaj diferencoj inter ora krono kaj falsa krono kun la sama pezo, kiu ekzemple konstituas duono da oro kaj duono da arĝento, igos la akvan surfacon leviĝi per tro malgranda diferenco por esti rimarkita en la mezuriloj de tiuj tagoj.

Ekde tiam *eŭreka* estas ĝojkrio kiam iu solvis malfacilan problemon.

*Eŭreka* ankaŭ estas la ŝtata devizo de Kalifornio, referante sin al la Kalifornia deliro pri oro je 1848.

Tiu vorto fariĝis la nomo de du asteroidoj :
* 4133 Heureka ;
* 5261 Eureka : marsa trojano.

## Vidu ankaŭ 
* Formikoj de la specio *Martialis heureka*

Kategorio:Antikva Grekio
Kategorio:Arkimedo
Kategorio:Grekaj vortoj kaj esprimoj
Dutranĉita kuba kahelaro

{{Hiperpluredro
|nomo=Dutranĉita kuba kahelaro
|bildo=Bitruncated cubic honeycomb.png
|speco=Konveksa unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco
|Schl=t1,2{4,3,4}
|CD=Dosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 4.pngDosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 3.pngDosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 4.pngDosiero:CDW dot.png  Dosiero:CD ring.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD downbranch-11.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD 4.pngDosiero:CD dot.png  Dosiero:CD p4-1111.png
|ĉeloj=Senpintigitaj okedroj (4.6.6) 30px
|edroj=Kvadratoj {4}  seslateroj {6}
|lfiguro=Izocela triangulo {3}
|vfiguro=Egaledra tetraedro
|ĉeloj/latero= (4.6.6)3
|ĉeloj/vertico= 4 senpintigitaj okedroj (4.6.6)
|edroj/latero= 4.6.6
|edroj/vertico= 42.64
|lateroj/vertico= 4
|grupo=[4,3,4]
|duala=Egaledra tetraedra kahelaro
|propraĵoj=ĉelo-transitiva, latero-transitiva, vertico-transitiva
}}
maldekstra|eta|Latera krado
maldekstra|eta|Pli granda parto de kahelaro

En geometrio, la **dutranĉita kuba kahelaro** estas kahelaro de eŭklida 3-spaco.
Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti farita per dutranĉo de la regula kuba kahelaro.

La kahelaro estas unu el 28 konveksaj unuformaj kahelaroj de eŭklida 3-spaco. Ĝi estas ankaŭ ero de diversdimensia familio de kahelaroj konsistantaj el permutaj hiperpluredroj.

Ĝi estas komponita nur el senpintigitaj okedroj, po 4 ĉirkaŭ ĉiu vertico.

Ĝi estas ĉelo-transitiva. Ĝi estas ankaŭ latero-transitiva, kun 2 seslateroj kaj unu kvadrato ĉirkaŭ ĉiu latero.

Dum konstruado, la kahelaro havas du fontoj de senpintigitaj okedroj. Duono estas centrita je ĉeloj de la originala kuba kahelaro, kaj duono estas centrita sur la verticoj de la originala kahelaro.

Kvankam nur regulaj kvaredroj ne povas kaheli eŭklidan spacon, la duala de ĉi tiu kahelaro, egaledra tetraedra kahelaro, konsistas el identaj neregulaj kvaredraj ĉeloj kun izocelaj triangulaj edroj (ĉi tia kvaredro estas egaledra tetraedro) kaj kahelas la spacon.

## Vidu ankaŭ 
* Kuba kahelaro

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Kahelaroj
Laterotranĉita kuba kahelaro

{{Hiperpluredro
|nomo=Laterotranĉita kuba kahelaro
|bildo=Cantellated cubic honeycomb.png
|speco=Konveksa unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco
|Schl=t0,2{4,3,4}  t0,2,3h{4,3,4}
|CD=CDW dot.png  CD ring.png
|ĉeloj=Laterotranĉitaj kuboj (3.4.4.4) 30px  kuboj (4.4.4) 30px  kubokedroj (3.4.3.4) 30px
|edroj=Trianguloj {3}  kvadratoj {4}
|vfiguro=
|ĉeloj/latero=
|edroj/latero=
|ĉeloj/vertico=
|edroj/vertico=
|lateroj/vertico=
|hi=0
|grupo= [4,3,4]
|duala=
|propraĵoj=Vertico-transitiva
}}
En geometrio, la **laterotranĉita kuba kahelaro** estas unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco.

Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti farita per laterotranĉo de la regula kuba kahelaro.

La kahelaro estas unu el 28 konveksaj unuformaj kahelaroj de eŭklida 3-spaco.

250px|maldekstra|eta|Latera krado

Kategorio:Kahelaroj
Pruvo per disputo

*Tiu ĉi artikolo traktas pri pruvo per disputo kiel pri neformala pruvo en senco kutime uzata en matematiko, logiko kaj en kutima pripensado. Pri formala disputo kiel pri nocio de matematika logiko traktas artikolo Disputo (matematika logiko).*
----
**Pruvo per disputo** (aŭ **pruvo per negacio**; latine *reductio ad absurdum*) estas tipo de logika pruvo, en kiu oni pruvos, ke supozo kondukas al sensenca rezulto (al logika disputo), kio signifas, ke la supozo estas malvera, kaj do validas ties logika neo. Ĉar la pruvo per disputo estas fondita en leĝo pri elimino de tria, eblas uzi ĝin sole en tiuj logikaj sistemoj, en kiuj tiu ĉi leĝo validas. La pruvon per disputo do ne eblas uzi ekz. en plurvaloraj logikoj aŭ en intuicionista logiko.

## Uzo en formala logiko
Ni diru, ke la celo estas pruvi aserton *p*. La pruvo per disputo okazas tiel, ke ĝi derivos, ke la aserto "ne estas vero, ke *p*" kondukas al logika disputo. La aserto *p* do ne povas esti malvera kaj ĝi devas esti, danke al leĝo pri elimino de tria, vera.

### Ekzemplo 
Tasko estas pruvi aserton "ne ekzistas la plej malgranda racionala nombro pli granda ol nulo". En la pruvo per disputo oni unue supozas malon, do ke tia nombro *ekzistas*, ni marku ĝin ekz. *r0*. Nun aŭ *x*&nbsp;= *r0*&nbsp;:&nbsp;2. Per tio oni akiros nombron *x*, kiu estas racionala, ĝi estas pli granda ol nulo kaj ĝi estas pli malgranda ol *r*, kio estas en disputo kun la supozo. Per tio la pruvo per disputo finas, la origina supozo ("ne ekzistas la plej malgranda racionala nombro pli granda ol nulo") estis ĝusta.

## Uzo en filozofio
La pruvo per disputo povas esti uzita per multaj manieroj, ekzemple tiel kiel en la jena ekzemplo.

:A: *Vi devus respekti la kredon de sinjoro C, ĉar ĉiuj kredoj estas egalaj kaj nenia devus esti rifuzata.*
:B: *Kaj kio la kredo de sinjoro D?* (Ni supozu, ke D kredas en io, kio estas rifuzata de grandega plimulto da homoj)
:A: *Tio estas vero, vi devus rifuzi la kredon de sinjoro D.*
:B: *Se estas ĝuste rifuzi la kredon de sinjoro D, ne estas vero, ke nenia kredo devus esti rifuzata. Tial la motivo, kial mi devus respekti la kredon de sinjoro C, estas sensenca.*

## Uzo en rajto
En la rajto **argumentum reductionis ad absurdum** apartenas al ofte uzataj metodoj de interpretado de juraj preceptoj. Se certa interpretado kondukas en unu kazo al evidente neakceptebla, absurda konkludo, poste tiu ĉi interpretado necesas konsideri kiel malĝusta ankaŭ en aliaj kazoj, respektive se ekzistas du eblaj interpretadoj kaj ni pruvos, ke unu kondukus al absurdaj rezultoj, poste ĝusta estas la dua interpretado.

## Vidu ankaŭ
*Rekta pruvo
*Nerekta pruvo
*Pruvo per matematika indukto

Kategorio:Logiko
Kategorio:Rajto
Kategorio:Specoj de matematikaj pruvoj
Alterne edroverticotranĉita kuba kahelaro

{{Hiperpluredro
|nomo=Alterne edroverticotranĉita kuba kahelaro
|bildo=Cantitruncated alternated cubic honeycomb.jpg
|bildo1=Cantitruncated alternated cubic tiling.png
|bildo1-priskribo=Latera krado
|speco=Konveksa unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco
|Schl=t0,1,3h{4,3,4}
|CD=Dosiero:CD ring.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD downbranch-10.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD 4.pngDosiero:CD ring.png
|ĉeloj=Senpintigitaj kuboj (3.8.8) 30px  grandaj rombokub-okedroj (4.6.8) 30px  senpintigitaj kvaredroj (3.6.6) 30px
|edroj=Trianguloj {3}, kvadratoj {4}, seslateroj {6}, oklateroj {8}
|grupo=[4,3,4]
|propraĵoj=Vertico-transitiva
}}
En geometrio, la **alterne edroverticotranĉita kuba kahelaro** estas unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco.

La kahelaro estas unu el 28 konveksaj unuformaj kahelaroj de eŭklida 3-spaco.

## Konstruo
La kahelaro povas esti farita per *alterna edroverticotranĉo* de la regula kuba kahelaro. En ĉiu ebeno de ĉiu el 3 familioj de ebenoj de edroj de la fonta kahelaro, la edroj estas alterne tranĉataj en unu direkto perpendikulare al la ebeno kaj en la mala direkto.

Ankaŭ, en lokoj de verticoj de la fonta kahelaro estas farata aldona tranĉo de verticoj.

Dum la operacio, duono de la kuboj, *al* kiuj estas la tranĉo, iĝas senpintigitajn kubojn. La alia duono de la kuboj iĝas grandajn rombokub-okedrojn. Novaj senpintigitaj kvaredroj aperas en lokoj de verticoj de la fonta kahelaro.

La operacio estas malproksime simila al operacioj de alternado kaj edroverticotranĉo.

Notu, ke ĉi tiu kahelaro *ne* estas rezulto de edroverticotranĉo de la alternita kuba kahelaro kaj *ne* estas rezulto de alternado de la edroverticotranĉita kuba kahelaro.

## Vidu ankaŭ
* Alterne edrotranĉita kuba kahelaro

Kategorio:Kahelaroj
Lateroverticotranĉita kuba kahelaro

{{Hiperpluredro
|nomo=Lateroverticotranĉita kuba kahelaro
|bildo=Cantitruncated Cubic Honeycomb.svg
|Schl=t0,1,2{4,3,4}  t0,1,2,3h{4,3,4}
|CD=Dosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 4.pngDosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 3.pngDosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 4.pngDosiero:CDW dot.png  Dosiero:CD ring.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD downbranch-11.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD 4.pngDosiero:CD ring.png
|speco=Konveksa unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco
|ĉeloj=Lateroverticotranĉitaj kuboj (4.6.8) 30px  kuboj (4.4.4) 30px  senpintigitaj okedroj (4.6.6) 30px
|edroj=Kvadratoj {4}  seslateroj {6}  oklateroj {8}
|grupo=[4,3,4]
|propraĵoj=Vertico-transitiva
}}
En geometrio, la **rektigitotranĉita kuba kahelaro** aŭ **lateroverticotranĉita kuba kahelaro** estas unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco.

Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti farita per lateroverticotranĉo de la regula kuba kahelaro.

La kahelaro estas unu el 28 konveksaj unuformaj kahelaroj de eŭklida 3-spaco.

Kategorio:Kahelaroj
Egaledra tetraedra kahelaro

En geometrio, la **egaledra tetraedra kahelaro** estas kahelaro de eŭklida 3-spaco farita de identaj neregulaj kvaredraj ĉeloj.

La ĉeloj estas streĉitaj kvaredroj; ĉi tia kvaredro estas nomata egaledra tetraedro. Ĉeloj estas edro-transitivaj kun 4 identaj izocelaj triangulaj edroj.

24 egaledraj tetraedroj kuniĝas je ĉiu vertico de la kahelaro. La unio de ĉi tiuj 24 egaledraj tetraedroj formas romban dekduedron. Ĉiun lateron de la kahelaro ĉirkaŭbaras 4 aŭ 6 egaledraj tetraedroj, depende de tio, ĉu la latero estas la bazo aŭ unu el la flankoj de ĝiaj najbaraj izocelaj triangulaj edroj. Se latero formas la bazojn de ĝiaj najbaraj izocelaj trianguloj, ĝi estas ĉirkaŭbarita per 4 egaledraj tetraedroj; ili formas malregulan okedron. Se latero formas unu el la du egalajn flankojn de ĝiaj najbaraj izocelaj triangulaj edroj, la 6 egaledraj tetraedroj ĉirkaŭbarantaj la lateron formas specialan specon de paralelepipedo nomatan tritranĉa kajtopluredro.

La duala de la galedra tetraedra kahelaro estas la unuforma dutranĉita kuba kahelaro.

## Vidu ankaŭ
* Kuba kahelaro

## Referencoj
*
*La antaŭa estas represita: 

*

Kategorio:Kahelaroj
Berijev A-40

eta
**Berijev A-40 "Albatros"** (Ankaŭ **Be-42**, NATO raportnomo: **Mermaid**) estas moderna sovet-rusa transporta aviadilo kaj la plej granda amfibia aviadilo de la mondo. Oni konstruis el ĝi nur du ekzemplerojn, tiel ĝi restis prototipo kaj ne atingis la serian produktadon.

La tipo unuafoje flugis en 1986, la unua deakva starto okazis en novembro de 1987. la publika prezento okazis en 1989.

Post la malvarma milito, oni ne vidis milituzeblecon de la aviadilo, tiel evoluigis la pli malgrandan Berijev Be-200, kiu estas serie produktota.

## Teknikaj datenoj 
* Longo: 45,7 m
* Enverguro: 42,5 m
* Alto: 11,0 m
* Flugila surfaco: 200 m²
* Malplena maso: 43,9 t
* Maks. starta maso: 86 t
* Militista utilmaso: 6.500 kg da bomboj, torpedoj aŭ minoj
* Du Solovjev D-30KPV - jetmotoro kun je 15&nbsp;000 kg ŝovforto
* Du RD-60 (R-60K) - jetmotoro
* Maks. rapido: 800 km/h
* Flugalto: 8000 m
* Atingopovo: 5500 km
* Starta vojo: 1000 m (grundo) / 2000 m (akvo)
* Alvena vojo: 700 m (grundo) / 900 m (akvo)
* Teamo: 4 viroj

Kategorio:Militaj aviadiloj
Plilongigita kvaredro-okedra kahelaro

{{Hiperpluredro
|nomo=Plilongigita kvaredro-okedra kahelaro
|nomo1=Plilongigita alternita kuba kahelaro
|bildo=Elongated alternated cubic honeycomb.png
|bildo1=Elongated alternated cubic tiling.png
|speco=Konveksa unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco
|Schl=h{4,3,4}:e
|ĉeloj=Kvaredroj (3.3.3) 30px  okedroj (3.3.3.3) 30px  triangulaj prismoj (3.4.4) 30px
|edroj=Trianguloj {3}, kvadratoj {4}
|vfiguro=triangula kupolo aligita al izocela seslatera piramido
|vbildo=VF-extended alternated cubic.png
|ĉeloj/vertico={3,4}3+{3,3}4+(3.4.4)4
|grupo=P63/mmc
|propraĵoj=Vertico-transitiva
}}
En geometrio, la **plilongigita kvaredro-okedra kahelaro** aŭ **plilongigita alternita kuba kahelaro** estas unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco farita el kvaredroj, okedroj, kaj triangulaj prismoj.

Ĝi estas vertico-transitiva kun 3 okedroj, 4 kvaredroj, 6 triangulaj prismoj ĉirkaŭ ĉiu vertico. Ĉiu prismo tuŝa okedron je unu bazo kaj kvaredron je la alia bazo.

La kahelaro estas unu el 28 konveksaj unuformaj kahelaroj de eŭklida 3-spaco.

Ĝi havas ankaŭ *turnitan* formon kiu estas la turnoplilongigita alternita kuba kahelaro kun la sama ordigo de ĉeloj je ĉiu vertico.

## Vidu ankaŭ
* Kvaredro-okedra kahelaro (alternita kuba kahelaro)
* Turnita kvaredro-okedra kahelaro
* Turnoplilongigita kvaredro-okedra kahelaro
* Plilongigita triangula prisma kahelaro

Kategorio:Kahelaroj
Plilongigita triangula prisma kahelaro

{{Hiperpluredro
|nomo=Plilongigita triangula prisma kahelaro
|bildo=Elongated triangular prismatic honeycomb.png
|speco=Konveksa unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco
|Schl={3,6}:e x {∞}
|ĉeloj=Kuboj (4.4.4) 30px  triangulaj prismoj (3.4.4) 30px
|edroj=Trianguloj {3}, kvadratoj {4}
|propraĵoj=Vertico-transitiva
}}
En geometrio, la **plilongigita triangula prisma kahelaro** estas kahelaro de eŭklida 3-spaco.

Ĝi estas konstruita de plilongigita triangula kahelaro per aldono de la 3-a dimensio kaj kreo de prismoj.

Ĝi estas unu el 28 konveksaj unuformaj kahelaroj de eŭklida 3-spaco.

## Vidu ankaŭ
* Triangula prisma kahelaro
* Turnita triangula prisma kahelaro
* Turnoplilongigita triangula prisma kahelaro
* Plilongigita kvaredro-okedra kahelaro

Kategorio:Kahelaroj
Emisio (apartigilo)

**Emisio** povas havi tre diversajn signifojn depende de la koncerna fako.

## Ekonomio 
Emisio estas eldono de valorpaperoj kaj de kontanta mono al publiko fare de la  rajtigita kreinto, tiel ke tiuj dokumentoj ekhavas sian valoron.

### Emisio de valorpaperoj
Temas pri vendo de novaj valorpaperoj, ofte helpe de banko kaj borso. La emisianto estas
* la kreditoro ĉe fiks-rentaj kaj similaj paperoj,
* la koncerna akcia kompanio ĉe akcioj.

### Emisio de mono 
Banknotoj kutime estas emisiataj de centra banko. Monerojn ofte emisias la koncerna ŝtato. Dum valorpaperojn en merkata ekonomio rajtas emisii ĉiu, kiu obeas al difinitaj reguloj, monon rajtas emisii nur unu instanco (aŭ almenaŭ malmultaj difinitaj) en ĉiu lando.

## Fiziko 
Emisio estas elsendo de partikloj, gasoj aŭ fizikaj radioj (kiel ekzemple pri emisia nebulozo).

## Medicino 
En medicino, "emisio" estas sinonimo al ejakulo, la elkorpigo de spermo el vira korpo. Aparte ofte la specifa termino "nokta emisio" estas sinonimo al polucio, senintenca elfluo de sperma likvaĵo (nevola ejakulo) dum dormo de junuloj kaj viroj. Medicinaj problemoj pri ejakulo kaj polucio traktiĝas en la fako urologio, kiu ankaŭ kovras la temojn de reprodukta medicino.

## Referencoj 

Kategorio:Ekonomio
Kategorio:Fiziko
Kategorio:Urologio
Peter Grünberg

**Peter Andreas GRÜNBERG**, naskita la  en Pilsen (nun Plzeň en Ĉeĥio -- mortis la 7-a de aprilo 2018 en Jülich), estis germana fizikisto, kies esploroj okupiĝas pri solidoj. Lia plej konata eltrovo estas la fenomeno de Giganta Magneta Rezistanco. En 2007 li ricevis por tio, kune kun Albert Fert, la Nobel-premion pri fiziko.

## Biografio 
Grünberg studis ekde 1962 en Frankfurt am Main kaj Darmstadt; tie ĉi li pasigis signifan parton de sia akademia kariero. En 1969 li doktoriĝis ĉe Stefan Hüfner pri "spektroskopiaj esploroj pri kelkaj rar-teraj grenatoj" (*Spektrokopische Untersuchungen an einigen Selten-Erd-Granaten*). Li pasigis tri jarojn ĉe Universitato Carleton en Otavo (Kanado) kaj ekde 1972 laboris en esplorcentro Jülich. Li habilitiĝis en Kolonjo kaj ekde 1984 estis plenrajta docento, ekde 1992 eksterregula profesoro ĉe la universitato de Kolonjo. De sia pensiiĝo en 2004 li laboras kiel gasto en esplorcentro Jülich en la instituto pri esploro pri solidoj, en ties fako pri elektronikaj ecoj.

Ĉirkaŭ la jarŝanĝo 1987/1988 Grünberg – preskaŭ samtempe kun, sed sendepende de Albert Fert – malkovris la fenomenon de Giganta Magneta Rezistanco, kiu ekde la 1990-aj jaroj ebligas la konstruon de alt-kapacitaj firmaj magnetdiskoj. Nun la skribaj-legaj kapoj de preskaŭ ĉiuj magnetdiskoj baziĝas sur tiu GMR-efiko. La licencajn tantiemojn pri la koncernaj patentoj ricevas la instituto, en kiu laboras Grünberg.

En 2006/2007 li estis premiita la Wolf-Premio pri Fiziko.

## Eksteraj ligiloj 
* Nobelpremia retpaĝaro 
* Biografio de Peter Grünberg  (Forschungszentrum Jülich, germane)]
* Der Riesenmagnetwiderstand (la giganta magneta rezistanco, germane) en la retejo de *Welt der Physik*

Kategorio:Germanaj fizikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Wolf-premiitoj pri fiziko
Grenato

eta|Grenato
eta|220ra|Ŝlifita grenato
La **grenatoj** estas grupo de siliciataj mineraloj, kiuj formas kristalojn dekduedrajn aŭ trapezoedrajn. Ili apartenas al la nesosilikatoj (insulaj silikatoj) kaj havas jenan kemian formulon:
A3B2(SiO4)3

La elementoj reprezentataj per *A* kaj *B* estas precipe kalcio, magnezio, aluminio, fero(II), fero(III), kromo(III), mangano kaj titano.

La nomo "grenato" devenas de la latina vorto *granatus* = grajnohava. Eble la grenato ricevis tiun ĉi nomon el la granato, kies semoj estas laŭ formo, grando kaj koloro similaj al kelkaj ruĝaj grenatoj nature troveblaj aŭ mineblaj.

Oni uzas ilin ekzemple por intajloj.

## Vidu ankaŭ 
* Grenata koloro

Kategorio:Gemoj
Hindia stepkoko

La **Hindia stepkoko** (*Pterocles indicus*) estas mezgranda birdo de la familio de pterokledoj kiu loĝas en suda Azio.

## Aspekto 
maldekstra|eta|
maldekstra|eta|Junulo.
Tiu specio estas 28&nbsp;cm longa kaj pezas 166 ĝis 208 g la masklo kaj 166 ĝis 176 g la ino. Maskloj kaj inoj montras sufiĉe diferencajn plumarojn. La okulo bruna havas flavan okulringon. La beko estas brunoranĝa.

La masklo montras larĝan blankan brustostrion limigitan de du pli mallarĝaj nigraj strioj, la suba pli larĝa al la ventro. La vizaĝo subokula, kolo kaj supra brusto estas sablokoloraj. La ventro estas malhela punktite same kiel la krono. En la frunto estas rimarkindega ambaŭflanka nigra strio bordita de ambaŭ blankaj partoj. La dorso estas sablokolora kun nigraj kaj blankaj strioj en supra kaj malantaŭa dorso.

La ino estas ĝenerale sablokolora kun mallarĝaj blankaj kaj nigraj strioj tutkorpe kaj malhavas la nigroblankajn rimarkindajn markojn en brusto kaj frunto de la masklo. Junuloj estas similaj al inoj, sed eĉ pli striitaj.

## Disvastiĝo 
Tiu ĉi specio estas endemio, kiel la nomo sugestas, de la hindia subkontinento, kaj ĉefe de orienta Pakistano, kaj okcidenta kaj centra Barato, sed ne norde aŭ sudpinte. La Hindia stepkoko preferas nudajn ŝtonajn ebenaĵojn aŭ montetojn pli ol sablajn kaj tute ne marbordajn aŭ montarajn; ili bezonas arbustojn.

## Kutimoj 
Ili manĝas ĉefe grajnojn, berojn kaj kelkajn insektojn, ĉefe dum reprodukta sezono. Ili flugas krepuske kaj mateniĝe por trovi akvejojn.

Ili estas malpli gregemaj ol aliaj specioj de stepkokoj kaj pro tio ili estas videblaj kiel solaj paroj aŭ en etaj grupoj de ĝis nur 10 individuoj. Ili ne estas timidaj, permesas homan alproksimiĝon kaj ekflugas nur malproksime se oni ĝenas ilin. Ili estas loĝantaj kaj ne migrantaj, sed moviĝas foje fine de la pluvsezono.

## Reproduktado 
La nesto estas nur engrunda truo iom protektita kaj foje kovrita de herberoj, kie la ino demetas du aŭ pli ofte tri kamuflajn helajn ovojn. Ambaŭ gepatroj kovas sed la masklo dumnokte. La idoj estas frumaturaj kaj ekmanĝas solaj tuj post eloviĝo. La reprodukta sezono povas varii laŭ la regionoj sed ne okazas fine de somero.

## Referencoj 
*  Ne minacata

## Eksteraj ligiloj 
* Franclingva ejo pri Hindia stepkoko

## Referencoj 
Kategorio:Pterokledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Magyaralmás

**Magyaralmás** (madjaralmAŝ) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de Mór. La loknomo signifas hungare: hungara-pomoarbaro. Estas ĉe la Danubo vilaĝo Rácalmás, kie loĝis serboj. Por fari diferencon, ĉi tiu vilaĝo ricevis "magyar". Ankoraŭ tria "almás", Dunaalmás troviĝas ankaŭ ĉe Danubo en la departemento Komárom-Esztergom, inter Tata kaj Neszmély.

## Bazaj informoj 
* Areo: 22 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1490
* Poŝtkodo: 8071
* Telefonprefikso: 22

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo inter montoj Bakony (bakonj) kaj Vértes (vErteŝ), laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Székesfehérvár-Győr estas proksime.

## Historio 
En 1791 katolika preĝejo konstruiĝis, krome estas ankaŭ kalvinana preĝejo. En 1912 impona paroĥo konstruiĝis. En 1945 okazis grandaj bataloj inter germanoj kaj **Ruĝa Armeo**.

== Komunumoj pri *almás* (= poma aŭ pomarbaro) en Hungara reĝlando ==
Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Transilvanio, vidu ilin en Bălan (Sălaj)!

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér
Söréd

**Söréd** [ŝorEd] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Mór. Ŝajnas, ke la vilaĝo estis nomumita laŭ *Sarolta,* la patrino de Stefano la 1-a.

## Bazaj informoj 
* Areo: 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 500
* Poŝtkodo: 8072
* Telefonprefikso: 22

## Situo 
La vilaĝo situas sur sudaj deklivoj de montaro Vértes, laŭ flankovojoj, ĉefvojo Székesfehérvár–Győr preteriras. Mór troviĝas 10, Székesfehérvár kaj Várpalota po 22, Budapeŝto 71 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=2893&i2=9566.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1152 en formo *Serold*. Post la mezepoko la turkoj senhomigis la vilaĝon. En 1945 okazis grandaj bataloj inter germanoj kaj la Ruĝa Armeo. Granda parto de la vilaĝo detruiĝis.

En Söréd migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1952

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér
Kategorio:Vinvilaĝoj
Jantikovo

**Jantikovo** ( ĉuvaŝe *Тӑвай*) estas vilaĝo en Ĉuvaŝio, administra centro de distrikto de la Ĉuvaŝa Respubliko ekde 1935.

La vilaĝo troviĝas je 25 km de Kanaŝ, tra kiu estas konekto al aliaj partoj de la Respubliko. Ĉeboksari situas je 104 km. Loĝantaro de Jantikovo nombris 3,8 mil homoj (1999). La nemultaj entreprenoj funkcias en agrikultura tereno. En la vilaĝo dominas unuetaĝaj domoj. En la centro de la vilaĝo estas kelkaj du-tri etaĝaj ŝtonkonstruaĵoj.

En la vilaĝo funkcias mezlernejo, porinfana artlernejo, teknika liceo de Kazana teknologia universitato, centro de antaŭuniversitata preparado de Ĉuvaŝa Ŝtata Universitato, pedagogia klaso de Ĉuvaŝa Ŝtata Pedagogia Universitato. En la vilaĝo estas regiona muzeo, 2 bibliotekoj, kultura centro, aperas la distrikta ĵurnalo «Ял ĕçченĕ» en la ĉuvaŝa lingvo.

Kategorio:Urboj de Ĉuvaŝio
Teatro Nézőpont

**Nézőpont Színház** (Teatro Vidpunkto) estas hungarlingva teatro en Odorheiu Secuiesc, Rumanio fondita en aŭtuno de 2006. Ĝi estas la unua privatteatro en hungara lingvo en Transilvanujo.
## La trupo
La trupanoj estas: Ádám Kroó, Kinga Tamás, Tekla Magyari; kiel gastoj: Miklós Levente Ördög, Attila Kozma, Gábor Viola,
Ányos Elek, Kata Bartsch.

Kategorio:Odorheiu Secuiesc
Kategorio:Teatroj en hungara lingvo en Rumanio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2006
Etnogenezo kaj biosfero de la Tero

**Entogenezo kaj biosfero de la Tero** estas la ĉefverko de soveta etnologo, historiisto, filozofo Lev Gumilov, dediĉita al la problemo de naskiĝoj de etnoj kaj ties interrilatoj kun la Tero, kun la naturo. La aŭtoro surbaze de biogenetikaj esploroj de la naturo de etnoj, la naturo de la etnogenezo priskribas la natur-sciencan mekanismon de la apero kaj vivo de la popoloj de la Tero, li esploras la moviĝon de la popoloj kaj etnoj, kiuj serĉante sian historian niĉon interkonfliktas kun la ĉirkaŭanta medio.

## Eksteraj ligiloj 
* Этногенез и биосфера Земли (retlibro en la rusa lingvo)

Kategorio:Libroj
Kategorio:Etnologio
Balinka

**Balinka** estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Mór.
eta|Blazono de Balinka

## Bazaj informoj 
* Areo: 19 &nbsp;km²
* koordinatoj: 
* Loĝantaro: 1000
* Poŝtkodo: 8055
* Telefonprefikso: 22

## Situo 
Balinka situas ĉe rando de montaro Bakony, laŭ traira flankovojo. Mór troviĝas 9, Várpalota 16, Székesfehérvár 27, Zirc 30 km-ojn.

## Historio 
La komunumo estis loĝata jam dum la ferepoko, poste avaroj kaj romianoj vivis tie. La unua mencio okazis en 1187, en 1193 jam aperis la loknomoformo *Boynka*. La turkoj post la mezepoko faris senhoma la vilaĝon, poste germanoj refondis ĝin. Inter 1842-2003 karbonominejo funkciis. Nuntempe oni profitas el la turismo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Vendelo de 1883

## Famuloj 
En Balinka naskiĝis kemiisto Ákos Ásvány.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér
Echinox

Echinox [ekinoks] estas la revuo de la studentaro de la Universitato Babeş-Bolyai. Ĝi aperas ekde decembro 1968. Ĝi estis fondita kiel trilingva – rumana, hungara kaj germana – kultura revuo. Ĝiaj ĉefredaktoroj: Ion Pop, de 1973 Marian Papahagi. Por la hungarlingvaj publikaĵoj respondecis unu post la alia la sekvaj vicĉefredaktoroj (Zoltán Rostás, Miklós Tamás Gáspár, Németi Rudolf, Németi Nagy Erzsébet) kaj respondecredaktoroj (György Gaal, László Cselényi), pli malfrue respondecredaktoroj (Sándor Kereskényi, Péter Egyed, Beke Mihály András), redaktoroj (Géza Boér, Géza Szőcs, Ferenc Bréda, Bretter Zoltán). 

La redaktoroj de la germanlingva sekcio estis: Peter Motzan (1968-1972), Werner Söllner (1972-1975), Georg Aescht (1975-1976), Edith Konradt (1976-1977), Helmut Britz kaj Anton Seitz (1977-1980), Klaus F. Schneider kaj Maria Schullerus (1981-1982), Ute Roth (1983), Karlheinz Gierling (1984-1985). 

Nun ĝi aperas nur en la lingvoj rumana kaj hungara. La nunaj redaktoroj de la hungaraj paĝoj estas: Zalán Serestély, Dóra Mărcuţiu-Rácz, Péter Kovács Újszászy, Szabó Ivett, Szalma Krisztina, Péter Blanka, Kovács Péter Zoltán, Pataki-Péter Hanna, Tóth Mesi.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

## Eksteraj ligiloj 
*Bibliografio 
*Ĝia retpaĝo 

Kategorio:Kluĵo
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Monica Lewinsky

eta|Monica Lewinsky en 2014
**Monica Samille LEWINSKY** (naskiĝis la 23-an de julio 1973 en San-Francisko, Kalifornio) laboris meze de la 1990-aj jaroj kiel staĝulino en la Blanka Domo, Pentagono en Vaŝingtono kaj atingis mondkonatecon per midzado de tiama usona prezidento Bill Clinton.

La seksa rilato senvualiĝis en 1998, kiam amikino de Lewinsky, Linda Tripp transdonis telefonparolajn partojn al la ŝtata advokato kaj eksterordinara komisiito Kenneth Starr.

Oni ekis senprezidentigan proceson kontraŭ Clinton pro falsa atesto, sed tio malsukcesis. Clinton pardonpetis al la nacio en televida parolo.

Lewinsky poste agadis kiel memstara komercistino en e-komerco. Ŝi vendas sub la etikedo „The Real Monica Inc.“ mansakojn en interreto, kiujn ŝi mem planis. Lewinsky havas ekde 1995 universitatan diplomon pri psiĥologio. En decembro de 2006, ŝi finis pluan studaĵon kun magistro-titolo pri socialpsiĥologio en la London School of Economics, kie ŝi studis ekde septembro de 2005.

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Politiko de Usono
Kategorio:Historio de Usono
Isztimér

**Isztimér** [istimEr], germane **Stimmersdorf** estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de Mór.

## Bazaj informoj 
* Areo: 54 &nbsp;km²
* koordinatoj: 
* Poŝtkodo: 8045
* Telefonprefikso: 22
* Loĝantaro: 960

## Situo 
La vilaĝo situas ĉe montaro Bakony (Bakonj), fine de sakovojo el Gúttamási. Várpalota troviĝas 12, Mór 13, Székesfehérvár 24, Zirc 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1193 en formo *"Stamer"*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon, poste germanoj refondis ĝin. Ĝi iĝis opidumo inter 1792-1872. En 1946 la germanoj estis deportitaj al Germanio. En 1966 memstara vilaĝo Gúttamási aldoniĝis.

Ne tro for troviĝas ruinoj de fortikaĵo Csikling (ĉikling) kaj monto 470 m-ojn alta.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér
Csákberény

**Csákberény** (ĉAkberEnj) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Mór.

## Bazaj informoj 
* Areo: 41 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1240
* Poŝtkodo: 8073
* Telefonprefikso: 22

## Situo 
Csákberény situas sur sudaj deklivoj de montaro Vértes laŭ flankovojoj.

## Historio 
La komunumo estis loĝata jam en la neolitiko, baldaŭe romianoj alvenis. En la hungara erao komence Csákberény apartenis al fortikaĵo Csókakő. La turkoj inter 1543-1687 faris senhoma la vilaĝon. En 1831 klasikisma kastelo de **Lamberg** konstruiĝis, kiu malkonstruiĝis en 1966 kaj iĝis kulturdomo. En 1945 okazis grandaj bataloj inter germanoj kaj Ruĝa Armeo. En 1950 kolĥozo pri Petőfi formiĝis. En 1994 tie estiĝis la unua "teledomo", kie estis instalita interreto por la vilaĝanoj.

La komunumo havas katolikan kaj kalvinanan preĝejojn.

## Famuloj 
En Csákberény naskiĝis:
* László Gereblyés, poeto
* László Tóth (episkopo).
eta|maldekstre|Katolika preĝejo de Csákberény

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér
Kategorio:Vinvilaĝoj
Akvofalo de Kľak

**Akvofalo de Kľak** *(slovake: Kľacký vodopád)* troviĝas en la suda parto de montaro Mala Fatra *(slovake: Lúčanská Malá Fatra) * 4 km nordokcidente de vilaĝo Vrícko sub la monto Kľak en la alteco 990 m s.m.

## Priskribo 
Ĉi akvofalo estis deklarita kiel unu el kvin akvofaloj en 1996 kiel nacia naturmemoraĵo. Antaŭ ĝi estis protektita kiel protektita natura kreaĵo de 1992. Ĝi dokumentas - montras evoluo de reliefo de lando kaj erozia aktiveco de akvo.

## Aliro 
Sur verdmarkita turista piedvojo de vilaĝo **Vrícko**. De Fačkovské sedlo (Selo de Fačkov) per flavaj markoj, sub **Kľak** turniĝi al verda.

## Vidu ankaŭ 
Listo de slovakaj akvofaloj

## Galerio 
* http://vonku.szm.sk/galeria/ff1/22.htm

Kategorio:Distrikto Martin
Kategorio:Akvofaloj en Slovakio
Kategorio:Akvaĵoj en Regiono Žilina
Kategorio:Malgranda Fatro
Bačkov

**Bačkov** estas nomo por pluraj vilaĝoj en pluraj distriktoj en Ĉeĥio kaj Slovakio:

En Ĉeĥio:
*Bačkov (distrikto Havlíčkův Brod) (vilaĝo situanta en distrikto Havlíčkův Brod).

En Slovakio:
*Bačkov (distrikto Trebišov)  (vilaĝo situanta en distrikto Trebišov).
Bosonidoj

La **Bosonidoj** () estis dinastio de la franka nobelaro. La Bosonidoj akiris sian nomon pro tio, ke pluraj membroj de la familio nomiĝis Bosono (*Boson*, *Boso*, *Bozo* aŭ *Bouzo* en variaj tekstoj...). La Bosonidoj interalie konsistigis la unuan domon de Burgonjo. Inter iliaj membroj, oni povas mencii :

* Bosono la Maljuna, fondinto de la familio.
* Bosono la 5-a de Provenco, grafo, duko, sekve reĝo de Provenco (mortis en 887)
* Richilde d'Ardennes, edzino de la franca reĝo Karlo la 2-a la Senhara
* Rikardo la Juĝejestro , duko de la franca Burgonjo (*celtica Burgundae*)
* Rodolfo de Francio, reĝo (mortis en 936)
* Bosono la 1-a aŭ "Bosono de Burgonjo", frato de la reĝo Rodolfo
* Hugo la Nigra, duko de Burgonjo (mortis en 952)
* Bosono de Arles, markizo de Transjurane

Kategorio:Dinastioj
Kategorio:Historio de Francio
Ludoviko la 5-a (Francio)

**Ludoviko la 5-a** (naskiĝis ĉirkaŭ 967; mortis ), kromnomita **Ludoviko la Nenionfara** () estis la lasta karolida reĝo de Francio, kaj reĝis en 986 kaj 987. Ludoviko estis la filo de la reĝo Lotaro de Francio kaj de Emma de Italio. Lian kromnomon li verŝajne akiris pro tio, ke nenion gravan li plenumis dum sia mallonga reĝado.

En 982 en Brioude (Haute-Loire), lia patro edzigis lin kun Adelajda de Anĵuo, kiu aĝis preskaŭ dudek jarojn pli ol li. La edziĝo estis nedaŭra, kaj la geedzoj divorcis du jarojn poste.

La 8-an de junio 979, je la pentekosta dimanĉo, lia patro Lotaro asociis lin al la trono, kaj kronigis lin en la abatejo Saint-Corneille de Compiègne fare de Adalberono, ĉefepiskopo de Reims. Kiam mortis lia patro la 2-an de marto 986, Ludoviko kunvenigis asembleon da Frankoj en Compiègne por juĝi Adalberonon, kiu antaŭe subtenis la imperiestron Oto la 2-a kontraŭ Lotaro. Tamen la tagon antaŭ la kunvenigo mortis Ludoviko okaze de ĉasado en la arbaro Cuise, apud Compiègne. Li estis entombigita en la abatejo Saint-Corneille.

Asembleo kunveniĝis la sekvan junion en Senlis (Oise), kaj elektis kiel novan reĝon Hugon Kapeton, kiu estis la plej aĝa filo de Hugo la Granda, grafo de Parizo.

Mortinta sen heredanto, Ludoviko la 5-a estis la lasta reĝo de la karolida dinastio. Postaj reĝoj apartenis al la kapetida dinastio.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de monarkoj de Francio

Kategorio:Francaj reĝoj
Kategorio:Dukoj de Akvitanio
Kategorio:Karolidoj
-5000

En la jaro 5000 antaŭ Kristo okazis, interalie:

## Eventoj
* Sur la teritorio de la hodiaŭa komunumo Schötz ekzistis mezŝtonepokaj cervoĉasistoj.

## Vidu ankaŭ 
* 5-a jarmilo a.K.

-00
Kategorio:Jaroj
Litovaj eŭro-moneroj

La **litovaj eŭro-moneroj** estas la moneroj de la komuna eŭropa valuto eŭro. Kiel ĉiuj eŭro-moneroj, ankaŭ la litovaj havas komunan flankon, kiu montras la valuton de la monero, kaj ĉiu lando, kiu partoprenas la eŭron, havas proprajn desegnaĵojn sur la alia flanko de la moneroj. Ĉi tiuj varias, ekde simpla montro de la monarĥo (ekzemple Belgio) ĝis tute malsama desegnaĵo ĉe ĉiu monero (ekzemple Italio). Tamen, ĉiuj moneroj iel montras 12 stelojn ankaŭ sur tiu flanko.

La litovaj civitanoj dum la resendependiĝo de sia ŝtato dum 1991 donis altan simbolan signifon al la fakto denove havi sendependan nacian valuton, la litovan lidon, kies desegnaĵoj memorigas pri la mezepoka litova ŝtato. La litovaj eŭro-moneroj transprenis el la mezepokaj simboloj la bildon Vytis de la nacia blazono, kiu montras rajdantan kavaliron. La eŭro-moneroj kun la Vytis jam en proveldono produktiĝis.

Al la Eŭropa Valutoŝanĝa Mekanismo II Litovio aliĝis la 28-an de junio 2004, kaj antaŭvideblas la transiro de la litova lido al la komuna eŭropa valuto dum la venontaj jaroj, kvankam la dato ankoraŭ ne ekzakte fiksiĝis: la registaro de Litovio kaj la nacia Banko de Litovio jam alcelis la jaron 2007, sed devis prokrasti la celon ĝis 2010, poste ĝis 2012 kaj fine ĝis la 1-a de januaro 2015, kiam ĝi finfine ja okazis.

## Bildoj de la naciaj flankoj de la litovaj eŭro-moneroj 
La **litovaj eŭro-moneroj** ĉiuj portas la saman desegnaĵon: la bildon Vytis de la nacia blazono, kiu montras rajdantan mezepokan kavaliron. La litovajn eŭro-monerojn produktigas la centra Banko de Litovio.

## Vidu ankaŭ la paĝojn pri 
* bildoj de komunaj flankoj de eŭro-moneroj
* la komuna valuto eŭro
* la ĝisnuna nacia valuto litova lido (*Litas*)

## Eksteraj ligiloj 
* artikolo "Kiam la Eŭro venos al Litovio?", revuo Monato, marto 2006, paĝoj 17 kaj 18  
* paĝoj de la Eŭropa Centra Banko en Frankfurto ĉe Majno
* paĝoj de la nacia banko de Litovio
* germanlingva artikolo pri la enkonduko de la eŭro en Litovio kaj la ontaj litovaj eŭro-moneroj

Kategorio:Eŭro-moneroj laŭ landoj
Kategorio:Ekonomio de Litovio
Kategorio:2015 en Litovio
Nagyveleg

**Nagyveleg** (nadjveleg) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Mór. Nagy signifas: granda.
275pxDosiero:Red_Dot.gifNagyveleg en la departemento kaj en Hungario

## Bazaj informoj 
eta|Blazono de Nagyveleg
* Areo: 13&nbsp;km²
* koordinatoj: 
* Loĝantaro: 720
* Poŝtkodo: 8065
* Telefonprefikso: 22

## Situo 
Nagyveleg situas inter montaroj Bakony kaj Vértes, fine de sakovojo el Mór. Tiu urbo troviĝas je 8 km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1230. La turkoj faris senhoma la vilaĝon, en 1746 slovakoj kaj hungaroj refondis ĝin. En 1784 luterana sentura preĝejo konstruiĝis, la turo 36 m-ojn alta alkonstruiĝis en 1936. En 1796 incendio okazis. En 1948 kolĥozo pri **Libereco** formiĝis.

Apud la vilaĝo ofte okazas aŭtokonkursoj.

## Famuloj 
En la iama Velegh naskiĝis:
* luterana pastro Károly Taubner
* Sándor Kovács (luterana episkopo).

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér
Paulino Santiago

**Paulino SANTIAGO** naskiĝis je la 13-a de marto de 1888, en Maceió, Alagoas, Brazilo, kaj mortis je la 10-a de oktobro 1967. Laboris en librovendejo, post estis estro de agentejo de Banco do Brasil (*Banko de Brazilo*) kaj direktoro de Banco de Alagoas (*Banko de Alagoas*). Li estis filologo, poeto, fondanto de Academia Alagoana de Letras (Alagoasa beletra akademio), folkloristo, kaj eseisto. En 1945 li estis delegito de Alagoas en 10-a Brazila Kongreso de Esperanto.
Bakonykúti

**Bakonykúti** [bakonjkUti] estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Székesfehérvár. Bakony estas granda montaro en la Transdanubio, kúti signifas hungare puta.
eta|300ra|Panoramo de Bakonykúti

## Bazaj informoj 
* Areo: 12 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 100
* Poŝtkodo: 8046
* Telefonprefikso: 22

## Situo 
Bakonykúti situas en montaro Bakony, fine de sakovojo.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la bronzepoko, poste avaroj alvenis. La turkoj faris senhoma la vilaĝon, en 1759 germanoj refondis ĝin. En 1795 katolika preĝejo omaĝe al (Granda) Dipatrino konstruiĝis. En 1945 la germanoj tenis la fronton dum 3 monatoj.

Nuntempe la vilaĝo estas feriejo. En Bakonykúti migra poŝto servas.

== Komunumoj pri *kút* (= puto) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér
Csókakő

300ra|dekstra|eta|Fortikaĵo en Csókakő
**Csókakő** (ĉOkakO) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de Mór. La loknomo signifas hungare: monedo-ŝtono.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1070
* Poŝtkodo: 8074
* Telefonprefikso: 22

## Situo 
Csókakő situas en rando de montaro Vértes, fine de sakovojo el ĉefvojo Győr-Székesfehérvár. La lasta urbo troviĝas 20 km-ojn.

## Historio 
Apud la komunumo sur montopinto (479m) konstruiĝis fortikaĵo en la 12-a jarcento, kiu gardis la valon. La turkoj havis la fortikaĵon inter 1543-1687, dume la aŭstroj-hungaroj sukcesis kelkfoje reokupi ĝin. En 1691 aŭstroj alvenis. En 1945 la germanoj tenis la fronton dum 3 monatoj.

## Temploj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Donato de 1773, en 1866 trakonstruiĝis, en 1945 detruiĝis, en 1950 renoviĝis, la turo estas 30 m-ojn alta

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér
Kategorio:Vinvilaĝoj
Egy Hét

Egy Hét (Unu Semajno) estis kontraŭfaŝisma revuo en hungara lingvo en Oradea, Rumanio inter januaro 1935 kaj majo 1935 redaktite de László Bárdos. ĝi okupiĝis pri politikaj, sociologiaj kaj literaturja problemoj. Ĝi publikis regule la verkojn de Szilágyi András, Korvin Sándor, Cseresnyés Sándor, Herczka István (Dimény István) kaj Salamon Ernő. El universala literaturo ĝi aperigis verkojn de Ernst Toller, Erich Kästner, Klaus Mann kaj Lion Feuchtwanger, Langston Hughes, Tenton Johnson, Jaroslav Hašek, Egon Erwin Kisch, Agnes Smedley, Louis Fischer, Ilja Erenburg, H. G. Wells, F. C. Weiskopf. Ĝi estis malpermesita.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
Kategorio:Oradea
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Lingewaard

Dosiero:Loudspeaker.svg **Lingewaard** () estas municipo en la orienta parto de Nederlando en la provinco Gelderland. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj (de kiu 6,46 km² estas akvo), kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La teritorio havas komunan limon kun . La municipo situas en la baseno de la riveroj Vakalo, Rejno kaj Linge.

## Vilaĝoj 
La municipo ekestis je la 1-a de januaro 2001 pro kuniĝo de la antaŭaj municipoj Bemmel, Gendt kaj Huissen. La municipo konsistas el la vilaĝoj Huissen, Bemmel, Gendt, Angeren, Doornenburg, Haalderen kaj Ressen.
Vintra Olimpiko 1932

*Lake Placid*  estas vilaĝo en nordorienta Nov-Jorkio en la nordorienta parto de Usono. Ĝi apartenas al la Adirondaka montaro. En la malgranda vintrosporta loko ankaŭ okazis la Vintra Olimpiko 1980, kaj diversaj aliaj internaciaj vintrosportaj ĉampionecoj, precipe en bobado.

eta|maldekstra|200ra|

## Partoprenantoj 
Nombro de nacioj reduktis ĝis 17 (antaŭe estis 25). Argentino, Estonio, Jugoslavio, Latvio, Litovio, Luksemburgio, Meksiko kaj Nederlando ne partoprenis kvankam ili partoprenis en la Vintra Olimpiko 1928.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

eta|maldekstra|320ra|

## Medala klasifiko 
----
----

----
----

Kategorio:1932 en Usono
Kategorio:Lake Placid
Dentobroso

eta|200px|Dentobroso
eta|dekstra|200px|Modernaj dentobrosoj
**Dentobroso** estas ilo por brosi dentojn. Ĝi kutime havas malgrandan broseton ĉe la ekstremaĵo de tenilo.

Funkcio de brosodento gravas al buŝa higieno, kaj ĝia ĉiutaga uzo estas la plej bona metodo trovita de homoj por forigi nutraĵrestojn el inter la dentoj. Minimuma uzo dufoje tage (matene post la matenmanĝo kaj vespere antaŭ enlitiĝo, aŭ normala uzo (trifoje tage, post ĉiu manĝo) estas efika rimedo kontraŭ denta kario kaj malbona buŝodoro.

## Historio 
La uzo de diversaj metodoj por purigi dentojn jam ekzistis en antikveco. Multaj arkeologiaj elfosadoj ĉie en la mondo evidentigis ĉiajn purigilojn por dentoj, inter ili: dentopurigiloj el ligno, plumoj, dornoj, haroj de histriko ktp.

La nuntempa dentobroso estis verŝajne inventita en Ĉinio, sed William Addis unua produktis ilin serie en Britio en 1780.

## Fotogalerio 

Image:Toothbrush 20050716 004.jpg|Dentobroso
Image:Toothbrush-20060209.JPG|Dentobrosoj en glaso
Image:Electrical toothbrush 20050717 001.jpg|Elektra dentobroso

## Vidu ankaŭ 
* Buŝlavo
* Dentopasto
* Dentofadeno
* Dentopikilo

Kategorio:Purigiloj
Kategorio:Buŝa higieno
Kategorio:Dento
Presidente Olegário

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Noroeste de Minas* (do "Nordokcidento de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono *Paracatu''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Viswanathan Anand

[eta|dekstra|Viswanathan Anand, [2005]]
**VISWANATHAN Anand** (nomita ankaŭ *„Vishy“*; naskiĝis la 11-an de decembro 1969 en Ĉenajo, Tamilnado, Barato) estas barata ŝakisto. Li estis de 2000 ĝis 2002 ŝakmondĉampiono de la internacia ŝakfederacio kaj fariĝis mondĉampiono la 29-a de septembro 2007.

La 22-an de novembro 2013, Anand perdis sian mondtitolon kontraŭ Magnus Carlsen.

## Verkoj 
* *My Best Games of Chess* (Gambit, 2001)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala ttt-ejo 
* 
* 
* 
* 
* 
* All Anand Games (angle) 
* Intervjuo kun Viswanathan Anand

Kategorio:Mondĉampionoj pri ŝako
Kategorio:Barataj ŝakistoj
Kategorio:Mondaj Junioraj Ŝakaj Ĉampionoj
Kategorio:Ŝakistoj de la 21-a jarcento
21-a jarcento a.K.

La **21-a jarcento antaŭ Kristo** aŭ **antaŭ nia erao** komenciĝis la 1-an de januaro 2100 kaj finiĝis la 31-an de decembro 2001 antaŭ nia erao.
Egység

Egység (Unueco) estis hungarlingva semajnrevuo de la transilvania judaro aperinta en Kluĵo, Rumanio inter 9-a de majo 1946 kaj aprilo 1950. Ĝiaj respondecredaktoroj estis Sándor Neumann, de 18-a de oktobro 1946 György Rózsa. Ĝi publikis regule ankaŭ belestristikaĵojn (Anavi Ádám, Balla Károly, Bárdos B. Artúr, Farkas Imre, W. Rózsa Aliz, Salamon László, Szántó György, Vajda Erzsébet). Ĝiaj publicistoj estis: Benczel Béla, Elekes Miklós, Erős László, Fischer Ernő, Kahána Sámuel, Kallós Miklós, Kohn Hillel, Kornis Ottó, Neumann György, Rappaport Ottó, Rózsa György. De 1949 ĝi havis la titolon *Új Út* (Nova Vojo).

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Kluĵo
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio