open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
László Valovits

**VALOVITS László** [pr. valoviĉ] estas rumanuja hungara pentristo, grafikisto naskiĝinta en Târgu Lăpuş en 1945. 
## Kariero
Li finis en Kluĵo en Belarta Altlernejo Ion Andreescu en 1972. Li estas scenejdekoraciisto de la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo. En 2005 la Muzeo MIN-ON de Tokio aĉetis kaj ekspoziciis  lian pentraĵon pri rumana komponisto George Enescu.

## El liaj individuaj ekspozicioj
*1969 – Kluĵo; 
*1986 – Universitata Biblioteko, Kluĵo; 
*1987 – Antaŭhalo de Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo;
*1993 – Galerio Szentegyház-strata de Belarta Ligo (UAP), Kluĵo;  
*1994 – Universitata Biblioteko, Kluĵo; 
*1994 – Galerio Gy. Szabó Béla, Kluĵo; 
*1995 – Budapest, Belgrád Rakpart 24.;
*1996 – Budapest, Semmelweis u.;
*1996 – Budapest, „INNOF” Kulturcentro;
*1996 – Budapest Galéria;
*1998 – Gellért Szálló, Budapest;
*2000 – Nacia Muzeo, Kluĵo.

## El liaj grupaj ekspozicioj
*1993 – „Stigma” , Ludwigslust, Germanujo;
*1993 – „Stigma” , Potsdam, Germanujo;
*1993 – „Stigma”  „Libro de Aperaĵoj”, Galerio de Belarta Ligo, Kluĵo;
*1995 – „Stigma” „Libro de Aperaĵoj”, Nacia Muzeo, Kluĵo; 
*1995 – „Lucian Blaga” Belarta Konkursekspozicio, Nacia Muzeo, Kluĵo;

## Fonto
*Retejo de Galerio Korunkhttp://www.korunk.org/galleria.htmscenejdekoraciojhttp://www.hamlet.ro/emberek.php?id=840 

Valovits, L.
Papirusoj Chester Beatty

eta|300px|P. Chester Beatty I, (P45) Folio 13-14, kun partoj de Evangelio de Luko

**Papirusoj Chester Beatty** estas grupo de bibliaj manuskriptoj sur papiruso. La manuskriptoj estas en malnovgreka lingvo kaj havas kristanan originon. Ekzistas 11 manuskriptoj de tiu tipo, sep entenas partojn de la Malnova Testamento, tri partojn de Nova Testamento (Gregory-Aland no. P45, P46 kaj P47), unu konsistas el partoj de etiopia henoĥlibro kaj unu neidentifigita homilio. Ili estas datataj je la 3-a jarcento. Plimulto de la ekzempleroj estas rezervataj en la Biblioteko Chester Beatty (Dublino) kaj Universitato de Miĉigano.

Plej verŝajne, la papirusoj estis akiritaj neleĝe de komercistoj de antikvaĵoj. Ilin akiris Alfred Chester Beatty, post kiu oni nomumis la fragmentojn, kvankam kelkajn paĝojn kaj fragmentojn aĉetis ankaŭ la Miĉigana Universitato kaj aliaj kolektistoj.

La papirusoj estis unuafoje prezentitaj la 19-an de novembro 1931, sed oni trovis en la sekva jarcento ankaŭ sekvajn fragmentojn.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la papirusoj de la Nova Testamento

Kategorio:Papirusoj de la Nova Testamento
Kategorio:Papirusoj de la Malnova Testamento
Vaksa tabulo

[eta|Junulino kun vakstabula libro kaj grifelo ([Herculaneum, ĉ. 50)]]
eta|Reprodukto de romia vaksa tabulo kun tri grifeloj.
[eta|Malnovgreka figurigo de homo kun vaksa tabulo ([Duris, ~ 500 a.K.)]]
La **vaksa tabulo** (lat.: *tabula cerata*) estas skribotabuleto plej ofte el ligno, kiu estas kovrita unu- aŭ duflanke el vakso.

Ĝi estis uzata de la antikvo ĝis en la mezepoko, en kelkaj regionoj eĉ ĝis komenco de la 20-a jarcento. La skribado okazis per grifelo en la vaksan surfacon. Oni glatigis la paĝon per vaksa glatigilo. Oni povis kunligi plurajn vaksajn tabulojn per simplaj ledaj rimenoj (malofte metalaj ŝarniroj) al vakstabula libro (kodekso). Oni nomas la dupartan vakstabulan libron diptiĥono, la tripartan triptiĥono, kvarpartan politiĥono. Tiuj nomumoj estas uzataj por kodeksoj el nevaksaj tabuloj.

## Historio 
### Antikvo 
La vaksajn tabulojn uzis jam la grekoj, romianoj, etruskoj. La plej frua mencio de la vakstabula diptiĥono okazis en la 5-a jc. a.K. ĉe la greka historiisto Herodoto. Jam Homero skribas en Iliado (8./7. jc.. a.K.) pri transigo de la sciigo per diptiĥono, sed li ne mencias materialon de la skriba surfaco.

Oni uzis la vaksajn tabulojn en la antikvo pri surskribo de ĉiutipaj aferoj: notoj, fakturoj, mastrumaj aferoj. Oni ofte sigelis la vakstabulajn librojn kaj tiel ili servis kiel leteroj, kiujn la ricevinto deviŝis kaj respondis sur la sama vaksa surfaco. Oni trovis multajn originalajn vaksajn tabulojn, precipe el urboj, kiujn kovris erupcio de Vezuvo en 79 p.K. Oni trovis en Pompeji 153 vaksajn tabulojn kun emastrumaj surskriboj de bankisto Lucius Caecilius Iucundus. En Murecine, oni elfosis vaksajn tabulojn de alia bankista familio. Pluaj vaksaj tabuloj respegulas romian juron aŭ entenas literaturajn tekstojn.

En la malnova antikvo aperis diptiĥonaj kovriloj el eburo kun artaj figuroj, bildoj. Ili servis kiel kostaj donacoj.

### Mezepoko 
Oni uzis vaksajn tabulojn en la mezepoko (tie: *Diptycha ecclesiastica*), por gvidi nomliston pri vivantoj kaj mortintoj, por kiuj oni preĝis aŭ memoris.

Oni uzis ankaŭ vakstabulajn librojn (ofte kun ronda supra parto), menciita estis ekz. en la Codex Manesse.

## Vakso 
Tipa konsisto de vaksa miksaĵo estis
* 80% abela vakso
* 10% rezino
* 10% fulgo

## Vidu ankaŭ 
* Novgoroda Kodekso
* Argila tabulo
* Skribotabulo
* Antikva kodekso
* Skribardezo
* *Tabula rasa*

Kategorio:Skribo
Kategorio:Librohistorio
Géza Imrédy

**IMRÉDY Géza** [pr. imre:di] estis rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Versec la 19-an de januaro 1909 kaj mortinta en Kluĵo la 2-an de junio 1987.

## Kariero 
Li ludis en Oradea en jaroj 1927–1929, poste en Satu Mare, Târgu Mureş kaj Arad. Inter 1941 kaj 1944 li estis ano de la Teatro de Erzsébetváros en Budapeŝto. En 1945 li revenis al Satu Mare. Ekde 1947 ĝis 1975 li estis ano, unu el gvidantaktoroj de la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo. Inter 1949 kaj 1952 li instruis drampraktikon en la Magyar Művészeti Intézet. Li tradukis teatraĵojn kaj verkis kanttekstojn (inter aliaj la tekston por kanzono de George Sbârcea *A Donát úton nyílnak már...*)

## El liaj roloj 
* Ádám, Lucifer (Imre Madách: Az ember tragédiája);
* Jegor Bulicsov (Gorki: Jegor Bulicsov és a többiek);
* János pápa (Gyula Háy: Isten, császár, paraszt);
* von Walter (Schiller: Ármány és szerelem);
* Bolingbroke (Scribe: Egy pohár víz);
* Almaviva (Beaumarchais: Figaro házassága);
* Narrátor (Tolstoj–Piscator: Háború és béka);
* Ill (Dürrenmatt: Az öreg hölgy látogatása).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Turkmena Soveta Socialisma Respubliko

[eta|200ra|[Flago de Turkmena Soveta Socialisma Respubliko.]]
eta|200ra|
La **Turkmena Soveta Socialisma Respubliko**, mallonge **SSR de Turkmenio** (en la turkmena: Түркменистан Совет Социалистик Республикасы *Türkmenistan Sowet Sotsialistik Respublikasy* ) estis la nomo de la nuna Turkmenio kiam ĝi estis unu el la 15 respublikoj de Sovetunio.

## Historio 
Post la Rusa Revolucio de 1917, Aŝgabato konvertiĝis je bazo de la kontraŭ-bolŝevika agado, pro tio ĝi estis atakata de la sovetoj de Taŝkento. La britaj trupoj okupis Aŝgabaton kaj la sudon de Turkmenio ĝis 1919, kaj post la brita rejdo, Turkmenio fariĝis la *turkmena oblasto* de la *ASSR de Turkestano* ene de la Rusa Soveta Federacia Socialisma Respubliko la 7-an de aŭgusto 1921. La 13-an de majo 1925, Turkmenio disiĝis de Rusio kaj fariĝis *SSR de Turkmenio* ene de Sovetunio. En tiu ĉi epoko oni fiksis la modernajn landlimojn de la nuna Turkmenio. Ĝi ŝanĝis sian nomon al *Respubliko Turkmenio* la 27-an de oktobro 1991 kaj proklamis la sendependecon la 26-an de decembro 1991.

Kategorio:Historio de Turkmenio
Kategorio:Respublikoj de Sovetunio
Moskva matematika papiruso

eta|upright=1.75|Detaloj de Moskva Papiruso (tasko 14)
La **Moskva matematika papiruso** estas malnov-egipta papiruso kun matematika enhavo, kiu entenas kolekton de entute 25 kalkultaskoj. Ĝi longas 5,44&nbsp;m kaj larĝas nur 8&nbsp;cm, estas datita je jaro 1850&nbsp;a.K. kaj estas krom la papiruso Rhind unu el la plej gravaj historiaj fontoj pri matematiko en antikva Egiptio. 

## Historio 
La papiruson malkovris, aĉetis en 1893 la rusa egiptologo Vladimir Goleniŝĉev en Egiptio kaj venas originale el Dra Abu el-Naga ĉe Tebo. La rusa egiptologo veturis 60-foje en Egiption, dume li neniam faris elfosadojn, sed donacis sian tutan antikvan kolektaĵon en 1911 al la Puŝkin-muzeo en Moskvo, kie ĝi nun estas rezervata sub numero 4676.

## Enhavo 
La papiruso estas verkita en hierata skribo, kies traduko estis publikigita en 1930 fare de Vasilij Struve kaj Boris Turajev.

La papiruso entenas 25 matematikajn taskojn, kiuj ne estas sisteme ordigitaj kiel ĉe la papiruso Rhind. Pro tio Gabriele Höber-Kamel taksas la papiruson speco de „ekzamenlaboro“ kaj apogas sian hipotezon unuflanke per – kompare al aliaj matematikaj papirusoj – la relativa malgranda nombro de taskoj kaj aliflanke la ekzistantaj rimarkoj malantaŭ la taskoj, kiuj estas tradukeblaj: „*Vi tion ĝuste elpensis*“.

## Literaturo 
* Wassili Wassiljewitsch Struwe, Boris Turajew: *Mathematischer Papyrus des Staatlichen Museums der Schönen Künste in Moskau*. Quellen und Studien zur Geschichte der Mathematik, Astronomie und Physik, A, Bd.1, J. Springer,  Berlin 1930
*Hans Wußing: *6000 Jahre Mathematik*. Springer, Berlin u.&nbsp;a. 2008. ISBN 978-3-540-77189-0, S. 119-121

## Eksteraj ligiloj 
* Papyrus Moskau 4676 bei www.meritneith.de 

Kategorio:Historio de matematiko 
Kategorio:Kulturo de Rusio
Kategorio:Egiptaj papirusoj
Kategorio:Matematika literaturo
Kategorio:Kulturo de Antikva Egiptio
Kategorio:Scienco de Antikva Egiptio
Kategorio:Verkoj de la 19-a jarcento a.K.
Hiroŝima-jo

[eta|210px|La rekonstruita [kastelo de la karpo, Hiroŝimo]]
**Hiroŝima-jo** () nomata ankaŭ ***kastelo de la karpo*** (, ), estas kastelo en la urbo Hiroŝimo de Japanio.

Ĝi estis la sidejo de la daimioj de la *han* (bieno) de Hiroŝimo.
La unue en la 1590-aj jaroj konstruita kastelo estis detruita en 1945 de la atombombo *Little Boy* faligita sur Hiroŝimon la 6-an de aŭgusto 1945. Ĝi estis rekonstruita en 1958 kaj utilas nun kiel muzeo por la historio de Hiroŝimo antaŭ la dua mondmilito.

## Bibliografio 
* *Castles in Japan (Kasteloj en Japanujo)*, Morton S. Schmorleitz, 1974, eld. Charles E. Tuttle Co., Tokio, ISBN 978-0804811026
* *Japanese Castles (Japanaj kasteloj)*, Hinago Motoo, 1986, eld. Kodansha, Tokio, ISBN 978-0870117664

Kategorio:Hiroŝimo
Kategorio:Kasteloj en Japanio
Schnitzler

Estas pluraj personoj havantaj la nomon **Schnitzler**. Inter ili havas esperantan vikipedian artikolon:
* Arthur Schnitzler
* Friedrich Wilhelm Schnitzler
* Jakob Schnitzler

Kategorio:Germanaj familiaj nomoj
Sándor Imre

**IMRE Sándor** estis rumanuja hungara dramaturgisto, reĝisoro, dramvekisto, tradukisto, teatra fakverkisto naskiĝinta en Nagyvárad la 26-an de decembro 1891 kaj mortinta ĉirkaŭ 1944. 
## Kariero
Li estis ekde 1923 dramaturgisto-reĝisoro de la Kolozsvári Magyar Színház. Li dramatis la romanon de Géza Tabéry (*Szarvasbika*), surscenejigis la teatraĵon de Schnitzler (*Reigen*), tradukis teatraĵojn (Strindberg: *Kísértetek* kaj Wedekind: *Pandora szelencéje*). Li mortis kiel laborservulo dum la dua mondmilito.

## Libroj
**Dr. Janovics Jenő és a színház*(Kolozsvár, 1922); 
**Színház* (Nagyvárad, 1939). 
## El liaj reĝisoraĵoj
*Dostojevskij: Bűn és bűnhődés; 
*Lenormand: Névtelenek; 
*Ibsen: Peer Gynt; 
*Goethe: Faust.

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

|Imre, S.
Rainer Brüderle

**Rainer BRÜDERLE** estas germana politikisto. Li naskiĝis  en Berlino, do nun estas -jara. Inter 1987 kaj 1998 li estis ministro pri ekonomio en la landa registaro de la germania federacia lando Rejnlando-Palatinato, de 1998 ĝis 2009 vicprezidanto de la liberalisma frakcio de la nacia parlamento Bundestag, kaj rezulte de la parlamenta baloto en Germanio 2009 ekde la 28-a de oktobro de tiu jaro estis ministro pri ekonomio kaj teknologio en la registaro de Germanio. Li reprezentas la liberalisman partion FPD, unu el tri partioj kiuj kune konsistigis la registaran koalicion, kaj ekde 1995 estas ties vicprezidanto.

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj ministroj pri ekonomio
Kategorio:Dua ministraro de Angela Merkel
Atombombita kupoldomo

[maldekstra|eta|[Hiroŝimo antaŭ la dua mondmilito]]
La **atombombita kupoldomo** en Hiroŝimo (, pacmemorigilo aŭ , , atombombita kupolo) estas memorigejo en la japana havenurbo Hiroŝimo por la unua milita uzo de nuklea armilo. Ĝi troviĝas en la pacparko Hiroŝimo, en kiu troviĝas ankaŭ la pacmuzeo Hiroŝimo.

eta|maldekstra|La atombombita kupoldomo
La kupoldomo estis la iama japana industria kaj komerca ejo, kiu estis konstruita en aprilo 1915 laŭ planoj de la ĉeĥa arkitekto Jan Letzel. La 6-an de aŭgusto 1945 je 8:16 (loka tempo), ĝi estis detruita de la usona atombombo *Little Boy* faligita de la usona bombaviadilo *Enola Gay* kaj tute forbrulis. Ĉiuj tie laborantaj homoj tiam mortis.

Malgraŭ la malgranda distanco de nur 160 metroj de la nulo-punkto multaj konstruaĵstrukturoj supervivis, interalie la aparta helpkonstruo de la kupolo, kiu donis sian nomon al la memorigejo. La restoj estis konservitaj en la tiama stato kaj apartenas malgraŭ la vetoo de Usono kaj Ĉinujo ekde decembro 1996 al la monda heredaĵo de Unesko.

## Plua legaĵo 
Ĉu japanoj kulpas pri atoma bombo?, Monato, 1986/07, p. 14.

## Eksteraj ligiloj 
* Veto de Ĉinujo kaj Usono kontraŭ la enlistigo en la mondan heredaĵon 
* TTT-ejo de la urbo Hiroŝimo (japane, angle)
* La atombombita kupoldomo kaj Baumkuchen

## Vidu ankaŭ 
* 
* Monda heredaĵo-listo (Unesko)

Kategorio:Atombombado de Hiroŝimo kaj Nagasako
Kategorio:Hiroŝimo
Kategorio:Konstruaĵoj en Japanio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Japanio
Franz Josef Jung

**Franz Josef JUNG** estas germana politikisto. Li naskiĝis  en Eltville, do nun estas -jara. Inter novembro 2005 kaj oktobro 2009 li estis ministro pri defendo en la registaro de Germanio, kaj rezulte de la parlamenta baloto en Germanio 2009 ekde la 28-a de oktobro de tiu jaro dum la unua monato estis ministro pri laboro en la registaro de 2009 ĝis 2013. Tamen jam la 30-an de novembro 2009 li deklaris sian demision el la registaro pro kritikoj pri la informa politiko rilate al elaera atako proksime de Kunduz en Afganio septembre 2009: tiam germanaj armeaj aviadiloj bombe atakis du benzintransportajn kamionojn ŝtelitajn de talibanoj, detruis la kamionojn sed mortigis ankaŭ pli ol 50 nur hazarde trafitajn civitanojn. Lian postenon kiel ministro pri laboro kaj socialaj aferoj, kiun li plenumis nur monaton, transprenis Ursula von der Leyen, kaj ŝian antaŭan postenon de ministrino pri familio, maljunularo, virinaro kaj junularo transprenis la tiumomente nur 32-jara Kristina Schröder.

Franz Josef Jung reprezentas la kristandemokratian partion CDU, unu el tri partioj kiuj kune konsistigas la registaran koalicion.

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj ministroj pri defendo
Kategorio:Ministroj pri laboro
Kategorio:Unua ministraro de Angela Merkel
Kategorio:Dua ministraro de Angela Merkel
HiPER

**High Power laser Energy Research facility**, eble Esperantigo *Grandforta laserenergia  esplora kapablo*, mallonge **HiPER** estas eksperimenta programo por laser-efektivigita inercia kuntena fuzio (*ICF*).

Ĝia konstruado estis planata en la Eŭropa Unio en ĉ. 2010-12. La projekto (en 2020) ŝajnas esti neaktiva.

HiPER estas la unua eksperimentejo, kie oni povas studi la "rapidan kuntenon" por generi nuklean fuzion. Por tiu oni volas uzi pli malgrandajn laserojn ol la ĝisnunaj eksperimentejoj. La instalaĵo povas doni "fuzian gajnon", kiu estas pli granda ol tiu de National Ignition Facility (NIF), per redukto en la konstruaj kostoj je dekono. 

Oni celas uzi laserdiodan forton, pli efika ol konvena ripeta lasero. La laserdiodo produktas pli monokromatikan lumon, per malpli da energio. Ĝia energia efiko estas 10-20% kompare al 1-1,5 % de tradicia lasero.

HiPER proponas konstrui demonstrilon de dioda "laserpumpa" sistemo produktanta 10&nbsp;kJ ĉe 1&nbsp;Hz aŭ 1&nbsp;kJ ĉe 10&nbsp;Hz depende je uzata  modelo. La plej fortaj nunaj laseroj havas malpli grandan povumon; MERCURY ĉe Livermore estas 70&nbsp;J, HALNA en Japanio estas ~20&nbsp;J, kaj LUCIA en Francio ~100&nbsp;J. Demonstrilo de HiPER' estas 10-500-oble pli forta ol tiuj. 

Por fari praktikan komercan povuman generatoron, la grandgajna instalaĵo kiel HiPER devos kombiniĝi kun grandripeta lasero kaj la celĉambro kapabla de eltiro de la energio. 

## Eksteraj ligiloj
* 
*Fast track to fusion  

Kategorio:Nuklea fuzio
Agamio

La **Agamio** (*Psophia crepitans*), konata surloke ankaŭ kiel *trumpetisto*, *agamí*, *aramí*, *jacamín* aŭ *yacamí*,​ estas birdospecio de la familio Psofiedoj (*Psophiidae*) kiu loĝas nur en Amazonio, Kolombio, Venezuelo, Brazilo kaj nordorienta Peruo. Tiu birdo alvokas per laŭta, basa sono aŭdebla dedistance, pro kio ĝi estas ofte aldomigita fare de indiĝenoj por ke ili utilu kiel gardistoj; krome oni atribuas al ili kapablon fortimigi kaj kapti serpentojn. 

## Taksonomio kaj sistematiko
La taksonomio de Agamio aŭ grizflugila trumpetisto estas ne ankoraŭ definitiva. La Internacia Ornitologia Komitato (IOK), La Sudamerika Klasigkomitato de la *American Ornithological Society*, kaj la taksonomio de Clements atribuas al ĝi tri subspeciojn: nome la nomiga *P. c. crepitans*, *P. c. napensis*, kaj *P. c. ochroptera*. Kelkaj fakuloj traktas *P. c. ochroptera* kiel subspecio de la Blankflugila psofio (*P. leucoptera*) kaj la *Handbook of the Birds of the World* de BirdLife International traktas ĝin kiel aparta specio, kiel okraflugila trumpetisto. Krome, estis ioma sugesto ke la aliaj du subspecioj postulas traktadon kiel specio.

Tiu artikolo sekvas la modelon de la tri subspecioj.

## Priskribo
Ĝi estas 48 ĝis 56 cm alta kaj pezas averaĝe 1,3 kg. La korpo estas rondoforma; la longaj kaj fortaj gamboj estas adaptitaj al kutimoj precipe surteremaj; la longa kolo kaj la flava mallonga beko estas karakteraj. La plumaro estas nigra aŭ bluecnigra kun grizaj flugiloj. Rare ili flugas kaj nur por mallongdistance. Ili kapablas naĝi.

Ili distingiĝas facile disde aliaj samgenraj specioj laŭ la koloro de la flugiloj: *Psophia viridis* havas pli malhelajn flugilojn, dum *Psophia leucoptera* havas pli blankecajn flugilojn. 

## Referencoj 
Kategorio:Gruoformaj
Abdulĥakim Ismailov

dekstra|eta|230px|Hisado de flago sur Reichstag.
**Abdulĥakim Isakoviĉ ISMAILOV**, , (naskiĝis la , mortis la  en urbo Ĥasavjurt en Dagestano) estis sovetia soldato kaj Heroo de Sovetunio.

Ismailov deĵoris en Ruĝa Armeo ekde la jaro 1939. Li travivis historian sangan batalon je Stalingrado en 1942 - 1943, en kiu Sovetunio fine venkis kaj kiu signifis komencon de retiriĝo de naziaj soldataroj el Sovetunio.

Abdulĥakim Ismailov enpaŝis en la historion, kiam komune kun pluaj du sovetaj soldatoj fotografis lin fotografiisto de agentejo TASS sur regna kongresejo en 1945 post konkero de Berlino. Fakte temis pri enscenigita fotografio, sed malgraŭ tio ĝi fariĝis simbolo de malvenko de Adolf Hitler.

## Eksteraj ligiloj 
* Умер Герой России Абдулхаким Исмаилов *Mortis heroo de Sovetunio Abdulĥakim Ismailov* 

Kategorio:Herooj de Rusia Federacio
Kategorio:Sovetiaj militistoj de la Dua Mondmilito
Ursula von der Leyen

**Ursula Gertrud VON DER LEYEN**  (naskita **Ursula ALBRECHT**  la  en Elsene, Belgio) estas germana politikistino. Ŝi estas membro de la kristandemokratia partio CDU.

De 2003 ĝis 2005 ŝi estis ministro pri socialaj aferoj, virinoj, familioj kaj sano de Malsupra Saksio. De 2005 ĝis 2009 ŝi estis ministro pri familioj, maljunuloj, virinoj kaj junuloj de Germanio en la ministraro unua de Angela Merkel. En 2009 ŝi transprenis la postenon de ministro pri laboro kaj socialaj aferoj de la sampartiano Franz Josef Jung. En la tria ministraro de Angela Merkel ŝi estis ministro pri defendo.

La  la Eŭropa Parlamento elektis ŝin prezidanto de la Eŭropa Komisiono, kun oficperiodo ekde la .

## Eduko kaj profesio 
Ursula Albrecht abiturientiĝis en gimnazio en Lehrte, Germanio. De 1977 ĝis 1980 ŝi studis ekonomikon en la universitatoj de Göttingen kaj Münster, sed ne finis tiujn studojn. Anstataŭe ŝi ekstudis medicinon en la Medicina Universitato de Hanovro. En 1987 ŝi trapasis la finan ekzamenon kaj ricevis kuracistan aprobacion. Poste ŝi laboris en la ginekologia fako de la universitata malsanulejo. En 1991 ŝi doktoriĝis.

Post la nasko de sia tria infano Ursula von der Leyen 1992 rezignis pri siaj klopodoj fariĝi fakkuracistino pri ginekologio. De 1992 ĝis 1996 ŝi kaj ŝia familio vivis en Usono. De 1996 ĝis 2002 ŝi estis kunlaboranto de Friedrich Wilhelm Schwartz en la epidemiologia fako de la Medicina Universitato de Hanovro. Depost ekzameno en 2001 ŝi rajtas nomi sin Mastro pri Publika Sano.

## Lingvo 
Ŝi gajnis la premion de la jara lingvofraŭdanto en 2014 kaj la premion de la angla mato por fremduloj en 2019, pro pruvo estigi EU-an decidan proceduron nure en la angla en la epoko de la Briteliro.

## Familio 
Ursula von der Leyen estas la filino de la eksa ĉefministro de la germania federacia lando Malsupra Saksio, Ernst Albrecht (CDU), kaj de lia edzino *Heide Adele*. Ŝi havas kvin fratojn. Ekde la jaro 1986 ŝi estas la edzino de la medicina profesoro Heiko von der Leyen. La paro havas sep infanojn. La familio loĝas en Burgdorf.

## Eksteraj ligiloj 
* persona retejo 
* 

Kategorio:Germanaj kristandemokratoj
Kategorio:Germanaj ministroj pri infanoj, junuloj kaj familioj
Kategorio:Germanaj ministroj pri laboro
Kategorio:Germanaj ministroj pri defendo
Kategorio:Unua ministraro de Angela Merkel
Kategorio:Dua ministraro de Angela Merkel
Kategorio:Tria ministraro de Angela Merkel
Kategorio:Kvara ministraro de Angela Merkel
Kategorio:Germanaj kuracistoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Komisiono
Kategorio:Prezidantoj de la Eŭropa Komisiono
Kategorio:Komisiono von der Leyen
Kategorio:Karolpremiitoj
Paŝnombrilo

eta|Mekanika paŝnombrilo
eta|Elektronika paŝnombrilo
**Paŝnombrilo** estas ilo, kiu nombras paŝojn. Per multipliko per la meza longeco de paŝo eblis kalkuli la distancon paŝitan.

Modernaj *paŝnombriloj*, pli ekzakte distancmezuriloj uzas GPS-on por kalkuli la distancon pli precize.

## Funkciado 
Kvankam la precizeco estas limigita, tiu metodo estas tre utila por ricevi proksimuman valoron de distanco aŭ por fari kontrolon.

Nuntempe troveblas paŝnombriloj diversformaj: paŝnombra bastono, mp3-legilo kun ena paŝnombrilo, ktp.

Iuj modernaj paŝnombriloj indikas ankaŭ post antaŭe enmetita valoro de la korpopezo, la proksimume uzitajn kaloriojn.

## Historio 
Romianoj uzis distancmezurilon kalibrigita je paŝoj por mezuri distancojn milit- kaj civilcele, kvankam teknike ĝi ne estis paŝnombrilo.

Leonardo Da Vinci desegnis mekanikan paŝnombrilon kiel ilo por militaj celoj.

Modernaj tutmekanikaj paŝnombriloj estis enkondukitaj al Usono de Thomas Jefferson.
Jefferson ricevis ekzempleron el Francujo, sed oni ne scias, ĉu li modifis ĝin aŭ importis ĝin tute sama en Usonon. Kvankam oni vaste atribuas tiun paŝnombrilon al Thomas Jefferson, pruvo estas malfacile trovebla, ĉar li neniam petis iun patenton por iu ajn el siaj inventaĵoj 

En 1965 paŝnombrilo nomita *manpo-kei*, tio estas 10.000 paŝ-nombrilo (万歩計) surmerkatiĝis en Japanujo fare de Y. Hatano.

Y. Hatano promociis "manpo-kei-paŝnombriloj" ekde 1985, post kiam lia studo estis akceptita, ke 10.000 paŝoj tage reprezentis bonan ekvilibron por konservi sanan korpon, sed la fondinto de Yamasa Tokei Keiki, la patro de Yasuji Kato, fabrikis paŝnombrilojn agnoskitajn akurataj kaj poste nomis ilin "manpo-kei." 

## Sanaspekto 
Uzo de paŝnombrilo instigas al fizika moviĝo kaj povus tiel esti saniga.

Ekzemplo estas la kampanjo *„Bewegung und Gesundheit“ (moviĝo kaj sano)* de la germana ministerio pri sano. Laŭ la frapfrazo *„Jeden Tag 3.000 Schritte extra“ (Ĉiutage 3.000 ekstraj paŝoj) motivigas la kampanjo ekde majo 2005 homojn promeni kaj paŝi por plibonigi sian sanon kaj resti kiel eble plej longe bonstata.

La asocio *"America on the move" (Ameriko moviĝanta)* proponas virtualajn padojn por motivigi homojn paŝi pli kaj donas konsilojn por atingi *"2000 kromajn paŝojn"*.

### Agskalo laŭ taga paŝnombro 
Laŭ tiu skalo  eblas mezuri la agemon de iu laŭ la nombro de paŝoj faritaj tage:

! paŝoj
! agnivelo
|-----
|  12.500
| agemega
|}

## Bibliografio 
* Roger Duquette, *Topométrie Général''

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Distancmezurilo

## Eksteraj ligiloj 
* American College of Sports Medicine: Paŝnombrilo  (angle, pdf-dosiero)
* Nih.gov: Paŝnombriloj kaj konsiloj: pligrandigi fizikan agadon por tropezaj plenkreskuloj
* Rochester.edu: Artikolo pri paŝnombrilo 
* Alberta Centre for Active Living: Informoj pri paŝnombriloj 

Kategorio:Mezuriloj
Kategorio:Sporto
Kategorio:Irado
Antonov An-225

eta|Burano sur An–225, Parizo, 1989
eta|An–225, fronte
eta|Sepaksa rad-aro
eta|La enŝarĝigado
La **Antonov An–225** ( Мрія (sonĝo), NATO raportnomo: **Cossack**) estas transporta aviadilo, evoluigita en la kieva projekta buroo Antonov, en la dua duono de la 1980-aj jaroj. Ĝi kapablas ekflugi kun pezo de maksimume 640&nbsp; tunoj, tiel ĝi estas la plej peza aviadilo de la mondo, kiu kapablas transporti 250&nbsp;t da utilŝarĝo. Ĝiaj fizikaj mezuroj estas la plej grandaj hodiaŭ, nur la unufoje flugata usona Hughes H–4 (post la dua mondmilito) havis pli larĝan enverguron. An-225 havas nur unu funkciantan kaj unu parte konstruitajn ekzemplerojn, oni celas finprodukti tiun lastan.

## Historio 
An–225 estis evoluigita por servo de la sovetia kosma programo, ties tasko estis transporto de la kosmoŝipo Burano kaj partoj de porta raketo energija. En tiu rolo, li ŝanĝis la aviadilojn de Mjasiŝĉev VM–T. Oni povas lokigi la ŝarĝojn sur aŭ en la aviadilon.

La planado komenciĝis en 1985, la aviadilo estis finkonstruita jam en 3,5 jaroj. Tion helpis, ke la aviadilo baziĝas ĉefe sur An–124, tiel oni uzis ties instalaĵojn, partojn kaj la motorojn. La unua flugo okazis la 21-an de decembro 1988 en Kievo. La tipo ricevis en 2001 la internacian flugpermesilon, la unua komerca flugo okazis la 31-an de januaro 2002. Ĝi servas en flugkompanio Avialinyiji Antonova kaj transportas ŝarĝojn kun la brita Air Foyle HeavyLift.

## Teknikaĵoj 
eta|Sur alteco An-225 postlasas ses specifajn vaporspurojn.

* longo: 84 m
* enverguro: 88,4 m
* envergura surfaco: 905 m2
* alto: 18,1 m
* ŝarĝejo: 4,4 × 6,4 × 43 m
* maksimuma ekfluga maso: 600 000 kg
* maksimuma utilŝarĝo: 250 000 kg
* motoroj: 6 Lotarjov D–18T
* Tira forto de unu motoro: 229,5 kN
* flugrapido: 800 km/h
* maksimuma rapido: 850 km/h
* flugalto: 9000 m
* flugmaksimumo: 11 000 m
* Maksimuma flugdistanco: 15 400 km
* Flugdistanco kun 200 t ŝarĝo: 4500 km
* Flugdistanco kun 150 t ŝarĝo: 7000 km

Kategorio:Aviadiloj de Antonov
Kategorio:Ŝarĝotransportaj aviadiloj
Katalin Ilosvay

**ILOSVAY Katalin** [pr. iloŝvai] *Jäger* estis hungara aktorino, deklamistino naskiĝinta en Arad la 17-an de septembro 1923 kaj mortis la 28-a de decembro 1993.

## Kariero 
Ekde 1945 dungis ŝin la Nacia Teatro de Budapeŝto, ekde 1949 la Ifjúsági Színház (Junulara Teatro), ekde 1952 la Teatro Madách.

## Premioj, distingoj 
* Meritartisto (1975).

## El ŝiaj roloj 
* Liane (Cocteau: Szent szörnyetegek);
* Erzsébet királyné (Shakespeare: Rikardo la 3-a);
* Breitmayerné (Dezső Szomory: Incidens az Ingeborg-hangversenyen);
* Juliane Tesman (Ibsen: Hedda Gabler);
* Kocsma Jenny (Brecht–Weill: Koldusopera);
* Colbertné (László Németh: Colbert).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
C-minoro

**C-minoro** estas tonalo de la modalo minoro, kiu baziĝas sur la toniko c. La tonalo c-minoro estas indikata en la notacio per tri bemoloj (♭).  (b♭, e♭, a♭). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko c-e♭-g), oni nomas c-maĵoro.

Ĉi tiu tonalo validas al multaj kiel sorteca-tragika ekde la 5-a simfonio de Ludwig van Beethoven.

## Verkoj 
*Johann Sebastian Bach: pasakaljo c-minora por orgeno; muzika ofero
*Ludwig van Beethoven: 5-a simfonio; 3-a pianokonĉerto; pianosonato n-o 8 („Pathétique“); Fantazio por piano, ĥoro kaj orkestro; pianosonato n-o 32, 1-a movimento
*Johannes Brahms: 1-a simfonio; Akademische Festouvertüre c-Moll op. 80
*Anton Bruckner: arĉkvarteto; 1-a simfonio, 2-a simfonio, 8-a simfonio
* Luigi Cherubini: rekviemo c-minora por miksita ĥoro kaj orkestro
* Frédéric Chopin: pianosonato n-o 1; revolucietudo op. 10.12
* Joseph Haydn: 95-a simfonio
* Wolfgang Amadeus Mozart: granda meso en c-minoro KV 427, pianokonĉerto KV 491
* Sergej Rachmaninoff: 2-a pianokonĉerto
* Antonín Dvořák: 1-a simfonio

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro

Kategorio:Tonaloj
G♭-maĵoro

**G♭-maĵoro** aŭ **G-bemola maĵoro** estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko g♭. La tonalon G♭-maĵoro oni indikas en la notacio per ses bemoloj (b♭, e♭, a♭, d♭, g♭, c♭). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko g♭-b♭-d♭), oni nomas C♭-maĵoro.

Verkojn en G♭-maĵoro troviĝas relative malofte en la literaturo. Ofte la komponistoj uzas anstataŭe F♯-maĵoron, la enharmonie ŝanĝita formo de G♭-maĵoro.

## Verkoj 
Klasiko:
* Franz Schubert: Impromptu op. 90.3
* Frédéric Chopin: etudoj op. 10.5 & op. 25.9, polonezo o.op. (1829)
* Antonín Dvořák: humoresko - op. 101.7
* Anton Bruckner: arĉkvinteto (adaĝo)
* Gabriel Fauré: barkarolo n-o 3 op. 42

Ĵazo:
* Thelonious Monk: ’Round Midnight
* Dave Brubeck: Take Five

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro

Kategorio:Tonaloj
C♭-maĵoro

**C♭-maĵoro** aŭ **C-bemola maĵoro** estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko c♭. La tonalon C♭-maĵoro oni indikas en la notacio per sep bemoloj (b♭, e♭, a♭, d♭, g♭, c♭, f♭). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko c♭-e♭-g♭), oni nomas C♭-maĵoro.

Pro la sep antaŭsignoj oni nur malofte uzas ĉi tiun tonalon; oni povus prezenti C♭-maĵoron  – enharmonie ŝanĝita – pli simple per B-maĵoro.

## Instrumentoj en C♭ 
En marŝbandoj oni uzas senklapajn flutojn en soprana kaj tenora pozicio, agorditajn en C♭. Sed la flutoj en C pli kaj pli venkas.

La duoblapedala harpo estas agordita en C♭. Ĉar oni pro la pedalmekaniko povas transagordi ĉiun kordon du fojojn, oni do povas ludi ĉiun tonalon. Krome laharpo sonas pli bone en tonaloj kun multaj bemoloj (♭), kelkaj komponistoj uzas ĉi tiun efekton kaj notas pecojn en B-maĵoro enharmonie ŝanĝitajn en C♭-maĵoro (ekz. Claude Debussy: Sonato por fluto, vjolo kaj harpo).

## Verkoj
*Gabriel Fauré: Nokturno n-o 8 op. 84

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro

## Eksteraj ligiloj 
Werke in Ces-Dur

Kategorio:Tonaloj
Unua ĉina-japana milito

eta|dekstra|240ra|Mapo de la bataloj de la unua japana-ĉina milito
La **unua japana-ĉina milito** (ĉine: 甲午战争, 甲午戰爭, *jiǎwǔ zhànzhēng*, "Jiawu-milito"; japane: 日清戦争, *nisshin sensō*, "milito inter Japanujo kaj Qing-Ĉinujo") okazis de la 1-a de aŭgusto 1894 ĝis aprilo 1895. Tiam Ĉinujo estis Dinastio Qing kaj Japanujo estis Erao Meiji. En 1895 la du registaroj faris Traktaton Shimonoseki, kaj Japanujo atingis Tajvanon, Duoninsulon Liaodong, kaj Insularon Penghu.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de militoj
* Listo de bataloj
* Japana imperiismo
* Japana Imperio
* Imperijapana Ŝiparmeo


Kategorio:Militoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Militoj de Ĉinio
Kategorio:Militoj de Koreio
Kategorio:Militoj de Japanio
Kategorio:Militoj de Tajvano
Kategorio:Konfliktoj en 1894
Kategorio:Konfliktoj en 1895
Kategorio:19-a jarcento en Ĉinio
Kategorio:19-a jarcento en Japanio
D♭-maĵoro

**D♭-maĵoro** aŭ **D-bemola maĵoro** estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko d♭. La tonalon D♭-maĵoro oni indikas en la notacio per kvin ♭j (b♭, e♭, a♭, d♭, g♭). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko d♭-f-a♭), oni nomas D♭-maĵoro.

D♭-maĵoro ofte estas sentata kiel varma kaj mola. Multaj verkoj de la romantismo tonalas en D♭-maĵoro

## Verkoj 
* Ludwig van Beethoven: 2-a movimento de la pianosonato n-o 14 („lunbrilosonato“)
* Frédéric Chopin:
** „pluvgutopreludo“
** „minutovalso“
** mazurko op. 30.3
** nokturno n-o 8 op. 27.2
* Robert Schumann: rekviemo op. 148
* Gabriel Fauré:
** barkarolo n-o 8 op. 96
** nokturno n-o 6 op. 63
** impromptu n-o 4 op. 91
* Claude Debussy: „Clair de lune“ el la *Suite bergamasque*
* Sergej Prokofjev: 1-a pianokonĉerto op. 10
* Aleksandr Skrjabin: etudo op. 8.10
* Ture Rangström: simfonio n-o 3

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro

Kategorio:Tonaloj
A♭-maĵoro

**A♭-maĵoro** aŭ **A-bemola maĵoro** estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko a♭. La tonalon A♭-maĵoro oni indikas en la notacio per kvar bemoloj (b♭, e♭, a♭, d♭). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko a♭-c-e♭), oni nomas A♭-maĵoro.

A♭-maĵoro ofte estas sentata kiel varma kaj mola, ĝis transfigurita. Multaj verkoj de la romantismo tonalas en A♭-maĵoro.

## Verkoj 
* Muzio Clementi: pianosonato WoO 13 (1765)
* Ludwig van Beethoven: pianosonatoj n-oj 12, 31, 8 („Pathétique“) *(2-a movimento)*, 1-a pianokonĉerto (Beethoven) *(2-a movimento)*
* Frédéric Chopin: 3-a balado op. 47
* Robert Schumann: La plej granda nombro de pecoj el la ciklo Carnaval
* Richard Wagner: grandaj partoj de la opero „Parsifal“ (i.a. antaŭludo kaj finalo)
* Edward Elgar: 1-a simfonio

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro

Kategorio:Tonaloj
Pacmuzeo Hiroŝimo

eta|Ekstera vido de la pacmuzeo en Hiroŝimo
La **pacmuzeo Hiroŝimo** (, *heiwa kinen shiryōkan*, *pac- kaj memorig-fondiĝejo*) estis konstruita post faligo de la detruega atombombo sur Hiroŝimon kiel muzeo kaj memorigejo en la pacparko Hiroŝimo en 1955. La muzeo estas membro de la Internacia Reto de Muzeoj por Paco

## Vidu ankaŭ 
* hibakuŝo
* Hiroŝima paca parko

## Eksteraj ligiloj 
* Esperanta retejo pri la pacmuzeo de Hiroŝimo
* Oficiala TTT-ejo de la muzeo (japane, angle)
* Aŭstra pacservo en Hiroŝimo 

Kategorio:Pacmovado
Kategorio:Muzeoj en Japanio
Kategorio:Atombombado de Hiroŝimo kaj Nagasako
Ministro pri familioj kaj aferoj de konsumantoj (Danio)

La **ministro pri familioj kaj aferoj de konsumantoj** de Danio (dane *Minister for Familie- og Forbrugeranliggender*) estis politika posteno en la Registaro de Danio kreita en aŭgusto 2004. La ĉefa celo de la ministerio estis protekti la interesojn de familioj en vasta senco. La ministro estis gvidanto de samnoma ministerio pri familioj kaj aferoj de konsumantoj. 

La ministerio ĉefe kovris la temojn de protekto de konsumantoj, sekureco de nutraĵoj kaj temoj de infanoj, junuloj kaj familioj kiel protekto de infanaj rajtoj, helpo al infanoj kaj junuloj, adoptoj, juro de nuptoj kaj divorcoj. Ĝi organiziĝis laŭ ĉefa departemento de 60 dungitoj, tri subdepartementoj kaj esplora institucio; sume la ministerio havis 3000 dungitojn. 

La 13-an de decembro 2006 la Konservativa Popola Partio (*Det Konservative Folkeparti*) anoncis ne plu havi fidon pri la ministro *Lars Barfoed*. La ministro demisiis la sekvan tagon, kaj la 15-an de decembro 2006 *Carina Christensen* estis nomumita lia posteulino.

Post la parlamenta baloto de 2007, la ministerio estis nuligita la 23-an de novembro 2007, kaj la respondecoj estis integrigitaj en novan Ministerion pri Sociala Zorgo de Danio.

## Listo de la ministroj pri familioj kaj aferoj de konsumantoj 
Kategorio:Politiko de Danio
Kategorio:Ministroj pri infanoj, junuloj kaj familioj
Hiroŝima paca parko

La **Hiroŝima paca parko** aŭ ** Hiroŝima pacmemoriga parko** (; ) estas memorigejo pri la faligo de la unua usona atombombo sur la japanan urbon Hiroŝimo.
Ĝi situas en la centro de la urbo Hiroŝimo, proksime de la nulo-punkto de la eksplodo.[dekstre|250px|eta|La Memor[cenotafo en la Hiroŝima paca parko.]]
[eta|La monumento al la memoro de [Sasaki Sadako en la Paca Parko en Hiroŝimo. Miloj da japanaj lernejanoj vizitas la monumenton ĉiujare kaj kutime lasas tie falditajn origamiajn gruojn memore al infanaj viktimoj el la mondmilito kiel simbolo de monda paco kaj memoro.]]

## Monumentoj 
En la pacparko troviĝas interalie:
* Atombombita kupoldomo (Monda Kulturheredaĵo de UNESKO)
* Paca muzeo
* Infanara paca monumento
* Monumento al Marcel Junod

## Vidu ankaŭ 
Karl BRUCKNER

## Eksteraj ligiloj 
* Hiroshima Peace Memorial Museum (Guide to Peace Memorial Park)
* Photo of the statue "Mother and Child in the Storm", taken in winter 
* Hiroshima National Peace Memorial Hall for the Atomic Bomb Victims 
* Chugoku Newspaper special article of Hirosima "The park had to change the original design" 
* Chugoku Newspaper special article of Hirosima "The reconstruction map of the town used be there" 
* hiroshima peace memorial park blog in japanese 
* Peace Message, Lantern Ceremony, 2009

Kategorio:Atombombado de Hiroŝimo kaj Nagasako
Kategorio:Hiroŝimo
Kategorio:Parkoj en Japanio
Kategorio:Monumentoj en Japanio
Anna and the King (filmo)

***Anna and the King*** ("Anna kaj la reĝo") estas usona filmo de Andy Tennant aperinta en 1999.

Kiel multaj aliaj filmoj kaj telefilmoj, ĝi estas loze adaptita de la rakonto de Anna Leonowens, instruistino pri angla lingvo en Siamo, en la 19-a jarcento.

## Temo 
En 1862, Anna Leonowens perdis sian edzon antaŭ du jaroj. La juna vidvino decidas forstreki sian doloran pasinton kaj forlasi Hindion kune kun sia filo Louis. Ŝi alvenas en la reĝlandon de Siamo, kie ŝi devas instrui la anglan lingvon al la 58 infanoj de la suvereno, la reĝo Mongkut.

## Teĥnikaj detaloj 
* Titolo: *Anna and the King*
* Lingvoj: taja/angla/franca
* Reĝisoro: Andy Tennant
* Scenaro: Steve Meerson, Peter Krikes laŭ romano de Margaret Landon
* Produktoro: Lawrence Bender
* distribuo: 20th Century Fox
* Buĝeto: 75 milionoj da dolaroj
* Daŭro: 149 minutoj
* Aperdato: 

## Rolularo 
* Jodie Foster: Anna Leonowens
* Chow Yun-Fat: Reĝo Mongkut
* Bai Ling: Tuptim
* Tom Felton: Louis, filo de Anna Leonowens
* Syed Alwi: The Kralahome, Ĉefministro
* Randall Duk Kim: Generalo Alak
* Kay Siu Lim: Princo Chaofa, frato de Reĝo Mongkut
* Melissa Campbell: Princino Fa-Ying
* Keith Chin: Princo Chulalongkorn
* Mano Maniam:  Moonshee, Servisto de Anna Leonowens
* Shanthini Venugopal:  Beebe, Servistino de Anna Leonowens
* Deanna Yusoff: Reĝino Thiang, 1-a edzino
* Geoffrey Palmer: Lord John Bradley
* Anne Firbank: Lady Bradley
* Alif Silpachai: Frato de Chulalongkorn
* Bill Stewart: Mycroft Kincaid, Brita Orienthinda Kompanio.
* Sean Ghazi: Khun Phra Balat
* Ramli Hassan: Reĝo Chulalongkorn

## Eksteraj ligiloj 
* Anna and the King en IMDb

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1999
Kategorio:19-a jarcento en fikcio
Ilse Aigner

**Ilse Aigner** estas germana politikistino. Ŝi naskiĝis  en Feldkirchen-Westerham, do nun estas -jara. Ekde oktobro 2008 ŝi estis ministro pri nutro, agrikulturo kaj protekto de konsumantaro en la registaro de Germanio, kiel posteulo de la sampartiano Horst Seehofer, kiu elektiĝis ĉefministro de la federacia lando Bavario, kaj rezulte de la parlamenta baloto en Germanio 2009 ekde la 28-a de oktobro de tiu jaro plu havas saman postenon en la germania registaro de 2009 ĝis 2013. Ŝi reprezentas la bavaran kristandemokratian partion CSU, unu el tri partioj kiuj kune konsistigas la registaran koalicion.eta|Ilse Aigner (2012)

## Eksteraj ligiloj 
* persona retejo

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj ministroj
Kategorio:Ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Dua ministraro de Angela Merkel
E♭-maĵoro

**E♭-maĵoro** aŭ **E-bemola maĵoro** estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko e♭. La tonalon E♭-maĵoro oni indikas en la notacio per tri bemoloj (b♭, e♭, a♭). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko e♭-g-b♭), oni nomas E♭-maĵoro.

E♭-maĵoro ofte estas sentata kiel varma kaj malpli hela ol la maĵortonaloj kun diesoj. Multaj pecoj por blovinstrumentoj staras en E♭-maĵoro, ĉar muzikistoj kun latunaj blovinstrumentoj en B♭ aŭ E♭, klarnetoj en B♭ kaj kornoj en F tiam ludas kun malpli antaŭsignoj.

Okulfrape ĉe multaj pecoj en E♭-maĵoro la ĉeftemo aŭ -motivo konsistas el tonoj de la akordo E♭-maĵoro.

## Verkoj 
Baroko:
* Johann Sebastian Bach: preludo kaj fugo E♭-maĵora por orgeno

Viena klasikismo:
* Joseph Haydn: simfonioj n-oj 22, 99, 103 („kun la timbalorulado“)
* Wolfgang Amadeus Mozart: 39-a simfonio; pianokonĉerto KV 271 („Jeunehomme-Konzert“); kornkonĉertoj KV 417, 447, 495
* Ludwig van Beethoven: 3-a simfonio („Eroica“); 10-a simfonio; 5-a pianokonĉerto; 10-a arĉkvarteto („harpokvarteto“)

Romantismo:
* Franz Liszt: 1-a pianokonĉerto
* Robert Schumann: 3-a simfonio
* Richard Wagner:
** antaŭluda al Rheingold
** pilgrima ĥoro kaj finaĵo el Tannhäuser
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij: Tria Simfonio
* Anton Bruckner: 4-a simfonio („romantisma“)
* Gustav Mahler: 8-a simfonio („Simfonio de milo“)
* Edward Elgar: 2-a simfonio
* Antonín Dvořák: 3-a simfonio

Modernismo/20-a jarcento:
* Dmitrij Ŝostakoviĉ: 9-a simfonio

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro

Kategorio:Tonaloj
Ĥionidedoj

La **Ĥionidedoj** *(Chionidae)* estas birdofamilio en la ordo de la Ĥaradrioformaj (*Charadriiformes*). Ĝi konsistas el nur unu genro kun du specioj.

## Nomo 
La latina scienca nomo devenas de la greka χιών, kiu signifas neĝon. La esperanta nomo estas formita el fiktiva genitiva radiko chionid(is), kvankam en la greka la genitivo estas χιόνος.

## Aspekto 
Ĥionedoj estas birdoj grandaj kiel kolomboj, kun densa varmiga pure blanka plumaro. Inter la antaŭaj piedfingroj ili havas nur malgrandajn naĝmembranojn. Tamen ili bone naĝas, sed ne tro ŝatas. La malantaŭa piedfingro komenciĝas pli supre ol kutime. Kvankam la flugiloj estas nur mallongaj, la birdoj kapablas bone flugi.

## Vivmaniero 
Ĥionedoj preferas lerte kaj persiste marŝi sur la marbordo kaj serĉi nutraĵon. Sur ilia menuo estas fakte ĉio havebla: etaj fiŝoj kaj aliaj marbestetoj, ovoj kaj idoj de pingvenoj, postnaskaĵoj de fokoj, eĉ ties koto, kiu enhavas ankoraŭ nutrajn substancojn.

## Generado 
Ili kovas en maldensaj kolonioj. En la nesto kuŝas du ĝis tri ovoj blue kaj grize makulecaj. La kovado daŭras 28 tagojn.

## Disvastiĝo 
Ĥionidoj vivas en subantarktaj regionoj: la blanka ĥionido sude de la Atlantiko, la malgranda sude de la Hinda Oceano.

## Genro kaj specioj 
* Ĥionido *(Chionis)*
** Blanka ĥionido *(Chionis alba)*
** Malgranda ĥionido *(Chionis minor)*

Kategorio:Ĥaradrioformaj
Aladár Ihász

**IHÁSZ Aladár** [pr. iha:s] estis rumanuja hungara aktoro, reĝisoro, dramverkisto naskiĝinta en Kiskunfélegyháza en 1886 kaj mortinta en Oradea en 1960. Lia frato estis Lajos Ihász, li estis la patro de aktorino Klári Ihász (1945- en Oradea).
eta|Aladár Ihász (dekstre)

## Kariero 
Inter 1908 kaj 1916 li estis ano de Nacia Teatro de Koloĵvaro, poste li ludis en Budapeŝto en la Teatro Magyar kaj Teatro Művész, inter 1924 kaj 1936 denove en Kluĵo, inter 1936 kaj 1940 en Nacia Teatro (Szeged), ekde 1940 ĝis 1947 en la Operetoteatro (Budapeŝto), inter 1947 kaj 1960 en la teatro Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea. Li reĝisoris plurajn spektaklojn en la Segedaj Liberaeraj Ludoj. Li verkis infanteatraĵon titolitan *Árva kislány karácsonya* (Kristnasko de orfa knabino), kiun prezentis la trupo de Kluĵo en 1929.

## Premioj, distingoj 
* 1957-Meritartisto

## El liaj roloj 
* Miska (Szirmai A.: Mágnás Miska);
* Mercutio (Shakespeare: Romeo kaj Julieto);
* Zsiga (Ede Szigligeti: Cigány);
* Arnolphe (Molière: A nők iskolája);
* Trahanache (Caragiale: Az elveszett levél);
* Öreg Nagy (Sándor Bródy: A tanítónő);
* Lichtenberg (Dendrino: Szálljon a dal);
* Szilvai professzor (Ede Szigligeti: Liliomfi).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
F-maĵoro

**F-maĵoro** estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko f. La tonalon F-maĵoro oni indikas en la notacio per unu bemoloj (b♭). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko f-a-c), oni nomas F-maĵoro.

Tradicie F-maĵoro validas kiel „pastoraltonalo“, ĉar multaj lignaj blovinstrumentoj de ĉiam kaj havas f kiel tonikon kaj ankaŭ estis sociataj kun paŝtistoj.

F-maĵoro ofte estas sentata iomete malpli hela kaj klara ol C-maĵoro.

## Verkoj 
* Johann Sebastian Bach: pastoralo kaj kristnaska oratorio; Brandenburgaj konĉertoj n-oj 1 kaj 2; itala konĉerto
* Ludwig van Beethoven: arĉkvarteto op. 18,1; 7-a arĉkvarteto op. 59,1; 6-a simfonio; 8-a simfonio
* Franz Schubert: okteto
* Frédéric Chopin: balado n-o 2
* Joachim Raff: 3-a simfonio
* Anton Bruckner: arĉkvinteto
* Johannes Brahms: 3-a simfonio
* Gustav Mahler: adaĝeto el la 5-a simfonio
* Felix Draeseke: 2-a simfonio
* Arvo Pärt: spegulo en spegulo
* Antonín Dvořák: 5-a simfonio

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro

Kategorio:Tonaloj
György Jakab

**JAKAB György ** estas rumanuja hungara aktoro, reĝisoro naskiĝinta en Kluĵo la 24-an de majo 1954. 

## Kariero
Inter 1973–81 li havigis amatoran teatroludan praktikon. En 1978 li finis reĝisoran kurson. Lia ekzamenreĝisoraĵo estis: *A la recherche du temps perdu* (Proust). Ekde 1981 li vivas en Kanado. 

## El liaj reĝisoraĵoj
*Gáspár (Vaszary J.: Bubus); 
*Feri bácsi (Imre Kálmán: A csárdáskirálynő); 
*Strázsamester (Kacsoh P.: János vitéz); 
*Kálmán (Gergely Csiky: A nagymama).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Jakab, Gy.
Jakab, Gy.
E♭-minoro

**e♭-minoro** aŭ **e-bemola minoro** estas tonalo de la modalo minoro, baziĝanta sur la toniko e♭. La tonalon e♭-minoro oni indikas en la notacio per ses bemoloj (b♭, e♭, a♭, d♭, g♭, c♭). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko e♭-g♭-b♭), oni nomas e♭-minoro.

## Verkoj 
Klasika muziko:
* Joseph Haydn: pianotrio n-o 31
* Frédéric Chopin:
** etudo op. 10.6
** mazurko op. 6.4
** polonezo n-o 2 op. 26.2
** preludo op. 28.14
* Gabriel Fauré: nokturno n-o 1 op. 33.1
* Arnold Schönberg: 2-a ĉambrosimfonio op. 38
* Nikolaj Mjaskovskij: 6-a simfonio op. 23
* Sergej Prokofjev: 6-a simfonio op. 111
* Dmitrij Ŝostakoviĉ: arĉkvarteto n-o 15 op. 144
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij: arĉkvarteto n-o 3 op. 30
Ĵazo:
* Dave Brubeck: Take Five

## Vidu ankaŭ 
* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro

Kategorio:Tonaloj