open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mihály Jánó

**JÁNÓ Mihály** (ja:no:) rumanuja hungara muzeologo, belarthistoriisto naskita en Eichstätt la 2-an de majo 1945.

## Biografio 
Mihály Jánó finis la fakojn de historio-filozofio inter 1974-1979 en Universitato Babeş-Bolyai. Inter 1972-1983 li estis konservisto de *Gildhistoria Muzeo* de Târgu Secuiesc, pli poste ĝia muzeologo; inter 1983-1991 li estis la gvidanto de la bildarejo de Székely Nemzeti Múzeum, pli poste kultura ĉefkonsilanto. Lia fakteritorio estis la mezaĝa ikonografio, la esplorado de figurado de *Sankta Ladislao* (Ladislao la 1-a), sed li interesiĝas ankaŭ pri la nuntempa belarto. Li publikis en Korunk, Utunk, Megyei Tükör. En 1994 li ellaboris la heredaĵon de Imre Baász.

## Premioj 
* 1994: EMKE-díj, Kolozsvár;
* 1995: az Erdélyi Múzeum-Egyesület III. díja, Kolozsvár.

## Libroj 
* *Eszmény és hasonlatosság* (Studoj pri pentristo Miklós Barabás, red. M. J., Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 2010.
* *A székelyföldi falfestmények ikonográfiája*, SZNM, 2009.
* *Színek és legendák*. Tanulmányok az erdélyi falfestmények kutatástörténetéhez, Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 2008.
* *Huszka József székelyföldi falképmásolatai* - Katalogo, Sepsiszentgyörgy, 2008.
* *Gelencei Szent Imre-templom (studvolumo), Sepsiszentgyörgy, 2003.
* *A Kálnokyak 750 éve*, katakologo pri ekspozicio, SZNM, 2002.
* *Barabás Miklós 1810-98* (studvolumo), Sepsiszentgyörgy, 2001.
* *Plugor Sándor- Egy rajzoló az írók között'* (studvolumo), Sepsiszentgyörgy, 1994.
* *A gelencei műemlék templom*, Sepsiszentgyörgy, 1994.
* *A Gelencei Szent Imre templom'', kunulaŭtoro István Balázs, studaĵoj, T3 Kiadó, 2003.

## Fonto 
* Erdélyi Magyar Ki Kicsoda.

Jano, M
Jano, M
Nóra Aradi

**ARADI Nóra** esti hungara arthistoriistino. Ŝi estis naskita en Buteni (Arad) la 9-an de aŭgusto 1924 kaj mortinta en Budapeŝto la 10-an de februaro 2001.

## Biografio
Inter 1945–1950 Nóra Aradi pristudis belarthistorion kaj muzeologion en ELTE. Ekde 1972 ŝi estis universitata profesorino, inter 1969–1990 direktorino de *Belarthistoria Esplorgrupo* de la MTA. Ŝi estas aŭtoro de pli ol 40 volumoj, de proksimume 700 studoj, recenzioj, ktp.

## Premioj, distingoj
*1971: Munkácsy-díj; 
*1975: Ipolyi Arnold Emlékérem; 
*1980: a Szakszervezetek Országos Tanácsa (SZOT) díja.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kastelo Nideck

eta|dekstra|250px|La kastelo Nideck, vidita el la akvofalo.
La **kastelo Nideck** (france *château du Nideck*) estas kastelo lokita en la franca komunumo Wangenbourg-Engenthal, en la departemento Bas-Rhin kaj la regiono Alzaco. Ĝi situas super la vojo, kiu iras el Oberhaslach al Wangenbourg.

## Historio 
La kastelo estis menciita por la unua fojo en 1264 de ĉarto, kaj estis tiam posedita de landsinjoro nomita Bourckard, burggrafo de Nideck. En 1336 estis menciita alia kastelo, malsupre de la unua konstruaĵo kaj posedita de la episkopo de Strasburgo.

La kastelo Nideck sekve iĝis la bieno de lokaj landsinjoroj en la 14-a kaj 15-a jarcentoj, depende de la variaj regionaj konfliktoj. Ĝi estis sieĝita de la strasburganoj en 1448. La familio Müllenheim akiris la kastelon, kaj konservis ĝin ĝis 1509. Ĝi estis definitive detruita de incendio en 1636.

## Vizito 
La kastelo elstaras super la akvofalo Nideck, kaj estas facile alirebla por piedirantoj.

## La legendo de Nideck 
En 1816 aperis la legendo de Nideck en la legendaro verkita de la fratoj Grimm. El tiu teksto inspiriĝis la poeto Adelbert von Chamisso por verki *Das Riesenfräulein* ("La Filino de la Giganto"). Laŭ la legendo, la kastelo estis malnovtempe loĝata de gigantaj geedzoj kaj ties filino. Pro tedo, la junulino iam promenis ĝis la alzaca ebenaĵo, kaj malkovris tion, kion ŝi konsideris kiel vivantajn ludilojn. Kiam ŝi revenis al la kastelo, ŝia patro klarigis al ŝi, ke la ludiloj fakte estis homoj, kaj ili estis neperturbendaj pro tio, ke ili kultivadis kampojn por nutri la gigantojn.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de kasteloj en Alzaco

Nideck
Kategorio:Burgoruinoj
Khao Phingan

eta|la "James-Bond-roko" Khao Tapu meze antaŭ la insulo Khao Phingan
La tropika insulo **Khao Phingan** aŭ **Ko Phingan** en la sudokcidento de Tajlando kun proksima pingla roko mondfamiĝis kiel "James-Bond-Insulo". La insulo kun verde plantokovritaj rokaj klifoj de pli ol 300 metroj, kiuj plenas je grotoj, apartenas al la nacia parko *Phang Nga*, en la oriento de la samnoma duoninsulo kaj provinco *Phang Nga* de Tajlando. La insulo samkiel la resta golfeto Phang Nga kun bizaraj kalkoŝtonaj rokoj kaj smaragde verda maro dum la lastaj 100 milionoj da jaroj formiĝis fare de venta kaj pluva erozio, per la mara fluo kaj per tektonikaj movoj inter la eŭrazia kaj la aŭstralia platoj. Rekte antaŭ la insulo situas neloĝata malvasta pingloroko kun la nomo Khao Tapu, kies formo aparte karakteriza.

Dum la jaro 1974 la aktoro Roger Moore en la rolo de la brita sekreta agento James Bond en la kineja filmo "The Man with the Golden Gun" antaŭ la impona insula kuliso.

La insulo ĉe la okcidenta marbordo de Tajlando ne miksendas kun la pli granda insulo *Phangan* ĉe la orienta marbordo de Tajlando en la *Golfo de Tajlando*.

Kategorio:Insuloj en Tajlando
Linio Jamada

eta|300px|dekstra|*DC52 Akaoni* de Orient-Japania Fervoja Kompanio (ĉe stacio Kami-Jonaj, 2000)
**Linio Jamada** (山田線 [jamada-sen], angle: *Yamada line*) estas fervoja linio de Orient-Japania Fervoja Kompanio, ĝi veturas de stacio  en Morioka (Gubernio Iŭate) ĝis stacio  en urbo Mijako tra stacio  en urbo Kamaiŝi. Ĝi veturas de  ĝis  laŭ Marbordo Sanriku. Stacioj inter  kaj , kiuj apartenas al Oficejo de Linio Kamaiŝi, havas esperantajn karesnomojn.

## Datumoj 
* Administrado: Orient-Japania Fervoja Kompanio
* Longeco : 175,5 km
* Larĝo de trako: 1067 mm
* 30 stacioj (inkluzive de finaj stacioj)
* Unuobla trako
* Ne elektrigita

## Vagonoj 
* Kiha-110 de Orient-Japania Fervoja Kompanio
* Fojfoje veturas vapora lokomotivo

## Stacioj 
;Noto
:: stacioj preterpasebla reciproke (escepte de finaj stacioj). Dum trajnoj kuplas aŭ malkuplas en stacio Kami-Jonaj, en ĝi trajnoj ne povas preterpasi reciproke.

Jamada
Kategorio:Zamenhof/Esperanto-Objektoj
Jamada
Zoltán Naftali

**NAFTALI Zoltán** rumanuja hungara kirurgo, fakverkisto (Ocna Mureş, 22-a de novembro 1917 – 8-a de novembro 1991, Wilmette-Chicago, Usono).

## Biografio 
Li finis la mezlernejon en Blaj (1934), akiris diplomon de kuracisto en Universitato Ferdinand la 1-a en Kluĵo (1940). Lia kariero komencis kiel helpkuracisto en *Juda Malsanulejo* (1940-41), pli poste li estis distriktokuracisto en Pecsétszeg (1941-42). Post la militservo ekde 1944 li laboris en la Universitato Bolyai, sekve en la Kirurgia Kliniko de *Instituto pri Medicino kaj Farmacio*; li estis preleganto (1969-83), kiel pensiulo li estis konsultanta universitata profesoro. Li publikis pli ol 100 fakartikolojn en la revuoj Orvosi Szemle – *Revista Medicală*, *Chirurgia*, *Medicina Internă*, *Oncologie şi Radiologie*, *Zentralblatt für Gy-ologie*.

## Verkoj 
* *Chirurgia pancreasului. Chirurgia splinei* (Mv. 1956);
* *Toracoplastica osteoplastica cu transplant paramediastinal de coastă în tratamentul tuberculozei cavernoase* (Mv. 1964);
* *Sebészeti patológia* I. (Mv. 1981).
* *Sebészet.* (kunulaŭtoro): I. *Az általános sebészet alapvonalai* (Mv. 1953); II. *Részletes sebészet* (Mv. 1954); III. *A hasüreg sebészete* (Mv. 1956),
* *Patologia venei cave inferioare* (kunulaŭtoro) (Buc. 1973);
* *Chirurgia ductului biliar comun* (kunulaŭtoro (Mv. 1973).

## Bibliografio 
* Sebestyén Mihály: *A sebész halálára*. Népújság 1991. dec. 20.

Naftali, Z
Naftali, Z
Adrienne Jancsó

**JANCSÓ Adrienne** (janĉo:) estis hungara deklamistino naskita en Ocna Mureş la 25-an de marto 1921 kaj mortinta en Budapest la 23-an de januaro 2006. Ŝi estis edzino de poeto Zoltán Jékely, ŝia nepino estis Bori Péterfy.

## Biografio 
Adrienne Jancsó ekde 1944 estis anino de *Hungara Teatro de Koloĵvaro*, en 1947 ŝi translokiĝis en Hungarujon.
Ŝi ludis en la *Magyar Néphadsereg Színháza* kaj en Teatro Madách. Ekde 1955 ŝi estis deklamistino. Inter 1963–1978 ŝi estis anino de *Irodalmi Színpad*, respektive de Teatro Radnóti. Inter 1985 kaj 1990 ŝi estis la organizantino de vesperoj en Fortikaĵo de Buda kun titolo *Vers és dal* (Poemo kaj kanto). Ŝi deklamis precipe hungarajn folklorverkojn.

## Premioj, distingoj 
* Jászai Mari-díjas (1965), meritartisto (1971).

## Deklamvesperoj 
* *Földédesanyám*;
* *Ady-est*;
* *Bizakodva*;
* *Légy már legenda*;
* *Botozgató*.

## Fontoj 
* MAGYAR SZÍNHÁZMŰVÉSZETI LEXIKON

* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Jancso, A
José Ezquerra

**José EZQUERRA BERGÉS** (Vinaceite, Teruel, 1880 - Barcelono, 17-an de aŭgusto 1965) estis aktivulo de la porblindulara movado en Hispanio.

Li perdis sian vidkapablon 13-jara. 1905 li fondis la Reĝan Asocion por Blinduloj ("Real Asociación Española en favor de los ciegos").

Fondinto kaj Prezidanto de la Blindulara Hispana Asocio (ONCE) inter 1945 kaj 1959.

Li estis Esperantisto de la jaro 1907 kaj multe aktivis en la Movado. Li fondis la Blindularan Esperantan Fakon en la sino de Hispana Esperanto-Federacio, kies unua Prezidanto li ankaŭ estis. Lia persona influo kiel publika homo multe kontribuis ebenigi malfacilaĵojn dum la unua epoko post la civila milito.

Li publikigis brajlajn Esperantajn Gramatikojn kaj tradukis plurajn verkojn per brajla sistemo.

Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Kategorio:Esperantistaj blinduloj
Handlová

**Handlová** (hungare *Nyitrabánya* germane *Kriegerhaj*) estas urbo en okcidenta Slovakio en regiono Trenčín, en distrikto Prievidza. La nomo devenas el la germana hendel (=minejo).

## Situo 
La urbo situas en valo, laŭ ĉefvojo Prievidza-Zvolen, laŭ fervojo Prievidza-Banská Bystrica. Prievidza troviĝas 15 km.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la bronzepoko. Germanaj oroministoj fondis la urbon en la 12-a jarcento, kiun la tataroj detruis en 1241. Ludoviko la 1-a donis permeson por refondi la komunumon en 1376 al la proksimaj germanaj ministoj. En 1599 la tataroj denove bruldetruis la komunumon, sed poste detruis ĝin ankaŭ armeo de Emeriko Thököly en 1680, post 2 jaroj la turkoj faris detruojn, post 2 jaroj incendio okazis. En 1697 bienocentro formiĝis, la loĝantoj okupiĝis pri agrikulturo. Ekde 1730 korporacioj ekfunkciis. La minado de terkarbo komenciĝis en la 18-a jarcento. En 1910 loĝis en la urbo 4248 da homoj, plejparte germanoj. La urbo ĝis 1919 apartenis al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Prievidza. Poste ĝi apartenis al Ĉeĥoslovakio. En 1939 fabrikoj pri kemiaĵoj ekfunkciis. Post la 2-a mondmilito la germanoj estis deportitaj. En 2001 loĝis en la urbo 18&nbsp;018 da homoj, (17&nbsp;323 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* gotika katolika preĝejo Sankta Katarino el la 14-a jarcento, en 1603 renoviĝis, en 1701 barokiĝis, en la 20-a jarcento pligrandiĝis, en 1958 kaj 1996 renoviĝis
* katolika preĝejo omaĝe al Bona Ŝafisto de 1941
* postbaroka kapelo omaĝe al Johano Nepomuka el la 18-a jarcento
* postklasikisma kapelo omaĝe al Sepdolora Dipatrino el la 19-a jarcento 
* monumento de ministoj

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Prievidza
István Lázár (verkisto)

**LÁZÁR István** (la:za:r) estis hungara verkisto, poeto, scenarlibretisto naskita en Gyergyószentmiklós la 6-an de aŭgusto 1881 kaj mortinta en Budapeŝto la 28-an de majo 1936.

## Biografio 
István Lázár pristudis juron en Budapeŝto kaj laboris ĉe la policejo. Li redaktis la revuon *Magyar Világ*, kies estis kunlaborantoj ankaŭ Mihály Babits, Dezső Kosztolányi kaj Zsigmond Móricz. Li estis membro de Societo Petőfi (1922). Li verkis spionrakontojn, milittemajn, utopiojn, aventurajn romanojn, mutfilm-scenarlibretojn.

## Verkoj 
* *Dalok egy aranyhajú leányról* (poemoj, Bp., 1903);
* *Sátán* (romano, Bp., 1910);
* *Vihar* (romano, Bp., 1910);
* *A levélszekrény* (Bp., 1918);
* *Hunor és Magor* (romano, Bp., 1918);
* *Aranykapuk városa*, *Az elsüllyedt Atlantis regénye* (Bp., 1927);
* *Szent Gellért* (romano, Bp., 1930);
* *Omlik az udvarház (transilvanujaj memoraĵoj, Bp., 1931).

## Scenarlibretoj 
* *Makkhetes* (1916),
* *Nőstényfarkas* (1918),
* *Karenina Anna* (1918),
* *A nap lelke* (1920 – 21),
* *A rög* (1920),
* *Szép Ilonka* (1920),
* *Gyimesi vadvirág* (1921),
* *Mária nővér'' (muta varianto, 1929).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Lazar, I
AnnaSophia Robb

**AnnaSophia ROBB** (naskiĝis la  en Denvero (Koloradio)) estas usona aktorino.

## Filmografio 
eta|AnnaSophia Robb (9-a de februaro 2005)
* 2004: Drake & Josh *(Number One Fan)*
* 2004: Samantha: An American Girl Holiday
* 2005: Because of Winn-Dixie
* 2005: Charlie and the Chocolate Factory
* 2006: Danny Phantom
* 2007: Bridge to Terabithia
* 2007: The Reaping
* 2007: Have Dreams, Will Travel
* 2008: Jumper
* 2008: Sleepwalking
* 2008: Doubting Thomas

## Aliaj projektoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* AnnaSophia Robb IMDb

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Vieska (distrikto Dunajská Streda)

**Vieska,** hungare **Dunakisfalud** estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda.

* Areo: 7 km²
* Loĝantaro: 440
* Alto super marnivelo: 118 m
* Poŝtkodo: 930 02
* Telefonprefikso: +421 031

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Bratislavo-Komárno preteriras. Dunajská Streda troviĝas 6 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1322. La loĝantoj restis katolikoj. En 1910 loĝis en la vilaĝo 345 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Pozsony, al distrikto de Dunaszerdahely. Ekde 1920 ĝi apartenis al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš ĝis 1948. En 2001 loĝis en la vilaĝo 435 da homoj, (391 hungaroj, 30 slovakoj).

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, biblioteko. Lernejo troviĝas 1 km-on for en Orechová Potôň.

Kategorio:Municipoj en distrikto Dunajská Streda
Ștefan Odobleja

**Ștefan ODOBLEJA** [ŝtefan odobleĵa], naskita la  en Izvoru Aneștilor en distrikto Mehedinți, mortinta la  en Drobeta-Turnu Severin, estis rumana akademiano, verkisto, filozofo kaj armea kuracisto; li kreis sciencan branĉon nomitan psikokibernetiko.

En 1990 la Rumana Akademio membrigis lin postmorte.

## Vivo 
Ştefan Odobleja devenis el kamparana familio. Li studis en la medicina fakultato de Bukareŝto, iĝis kuracisto kaj praktikis kiel armea kuracisto en pluraj urboj de Rumanio, ekzemple Bukareŝto, Dej, Drobeta Turnu-Severin, Lugoj kaj Târgoviște. Kvankam ofte premata de malriĉeco, li produktis verkaron de pli ol 50.000 paĝoj.

La plej grava el liaj verkoj aperis sub la franclingva titolo *Psychologie consonantiste* (kunsona psikologio), en du volumoj publikigitaj en 1938 kaj 1939. Ĝi enhavas preskaŭ 900 paĝojn kun 300 bildoj. Odobleja skribis, ke temas pri "enhavtabelo, indekso aŭ vortaro de psikologio, [por]... granda traktato de psikologio, kiu ampleksu 20 ĝis 30 volumojn". Iuj konsideras, ke en tiu verko Odobleja metis teorian fundamenton de tio, kio poste iĝis konata kiel kibernetiko. Tamen la verko trafis vastan malatenton, eble pro la komenciĝanta dua mondmilito. La unua rumana eldono aperis nur en 1982.

Odobleja trovis kontraŭecon de la komunismaj regantoj de Rumanio; liaj sciencaj kontaktoj estis interrompitaj. Por malhelpi lian verkadon oni malkonektis la elektron de lia domo. Pro manko de papero li notis siajn ideojn sur la marĝeno de ĵurnaloj.

Post lia morto lia filo insistis, malgraŭ protestoj de la aŭtoritatoj, ke la tomboŝtono de Odobleja portu la titolon "patro de kibernetiko".

## Publikigitaj verkoj 
* 1929 — studo *Metoda de transonanță toracică*, Bukareŝto
* 1932 — *La phonoscopie*, Parizo
* 1938 — *Psychologie consonantiste I*, volumo 1, Parizo
* 1939 — *Psychologie consonantiste II*, volumo 2, Parizo
* 1978 — *Psihologia consonantistă și cibernetica*, Bukareŝto
* 1982 — *Psihologia consonantistă*, Bukareŝto, rumanlingva eldono kaj sintezo de la ĝeneraligita kibernetiko, publikigita en Parizo en la jaroj 1938/39 sub la titolo *Psychologie consonantiste* en du volumoj
* 1993 — prijuĝo de Iosif Constantin Drăgan: *ODOBLEJA — Apariția ciberneticii pe pământ românesc* (apero de la kibernetiko sur rumana tero), Bukareŝto

Kategorio:Rumanaj psikologoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1902
Kategorio:Mortintoj en 1978
Detva

**Detva** (, ) estas distrikta ĉefurbo de distrikto Detva en Slovakio en regiono Banská Bystrica.

## Situo 
Detva situas en valo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Lučenec-Zvolen. Tra la urbo trafluas rivereto Detva, en suda parto fluas rivero Slatina.

## Historio 
La komunumo naskiĝis en 1638, diversaj homoj fondis setlejon en bieno de Ladislao Csáky (ĉAki). Ili okupiĝis pri agrikulturo, paŝtado kaj fortsrumado. Ekde 1638 la komunumo iĝis memstara vilaĝo. En 1811 la vilaĝo ekhavis la rangon kampurbo kun foirorajto. En 1910 loĝis en la urbeto 7339 da homoj, (7075 slovakoj, 177 hungaroj). La urbo ĝis 1919 apartenis al reĝa departemento Zvolen, al distrikto de Zvolenská Slatina. Poste ĝi apartenis al Ĉeĥoslovakio. En 1965 Detva ricevis la rangon urbo. En 2001 loĝis en la urbo 15&nbsp;122 da homoj, (14&nbsp;534 slovakoj).

## Stratoj 
## Nomo 
Deveno de la nomo ne estas certa kaj oni tradicias pliajn versiojn. Karol Anton Medvecký derivis devenon de la nomo de tri fontoj:
* de vortludo *(k)de jeden – (k)de dva* (*kie unu, kie du*) priskribanta nombron de domoj (la plej probabla versio)
* de slovaka vorto *detva*, en signifo “junularo”, priskribanta idojn de pli malnova setlejo
* de etimologia variaĵo *dedova - dedva - detva* (“ava”)

## Vidindaĵoj 
* Folklora festivalo sub Poľana
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Francisko el Asizo de 1804
* popolartaj domoj
* iama vulkano apud la urbo

## Famuloj 
En la iama Gyetva naskiĝis:
* hungara astronomo Károly Lassovszky
* benediktano Maurus Pál Pataki.

## Galerio 

Detva, preĝejo de sankta Francisko el Asizo, fronto.jpg|Preĝejo de Sankta Francisko el Asizo
Preĝejo de sankta Francisko el Asizo (dorso), Detva.jpg|Preĝejo de Sankta Francisko el Asizo
Bonvenigtabulo de Detva ĉe busa stacio.jpg|Bonvenigtabulo ĉe busa stacio
Statuo de Johano Nepomuka en Detva.jpg|Statuo de Johano Nepomuka
Detva, Folklora festo 2011, akordeonisto.jpg|Akordeonisto dum folklora festo
Detva, Folklora festo 2011, grupo sur eta scenejo.jpg|Popolmuzika grupo dum folklora festo
Detva, memortabulo de Karol A. Medvecký.jpg|Memortabulo pri Karol Anton Medvecký

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Novaĵservo de Detva

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Detva
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio
Uzmodelo

La **uzmodelo** estas teknika protektrajto simila kiel la patento.

## Germana rajto 
Necesa kondiĉoj estas: novo,eltrova faro kaj profesia uzablo.

Povas sekuri nenio procedoj kaj biologiteknikaj eltrovoj. Plu atributoj de uzmodelo estas:

* Ne inhava ekzameno (pri novo aŭ eltrova faro)
* Entraganto kaj publikigo post tri monatoj
* maxima protektotemopo: dek jaroj
* ses monatoj post publikigo de eltrova la eltrova "estas nova"

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Patento

### Eksteraj ligiloj 
* IP Takeaway 

Kategorio:Intelekta propraĵo
Kategorio:Teknologio
Kategorio:Juro
Aŭgustenanoj

**Aŭgustenanoj** estas monaĥoj de kristana ordeno, kiu sekvas la regulojn kaj instruojn de Aŭgusteno de Hipono. 

La ermitoj de Sankta Aŭgusteno (latine *Ordo Eremitarum Sancti Augustini*, OESA) vice post la franciskanoj, dominikanoj kaj karmelanoj estas la kvara granda monaĥa ordeno de la malfrua mezepoko, kiu bazigis sian regularon aparte je la regulo de malriĉeco. La ordeno pri iniciato de la katolika episkoparo fondiĝis la 9-an de aprilo 1256 per la papa dokumento *Licet ecclesiae catholicae* de la papo *Aleksandro la 4-a* - temis pri "granda unuiĝo" de multaj norditalaj kaj germanaj malriĉo-regulaj monaĥaj komunumoj kaj ordenoj. 

Nuntempe la ordeno oficiale nomiĝas "ordeno de Sankta Aŭgusteno" (latine *Ordo Sancti Augustini*, OSA) - la nomero pri ermitoj forpreniĝis dum la jaro 1963 de la papo Johano la 23-a, ĉar la ermita vivo ne plu estas aparta karakterizaĵo de la ordenaj monaĥoj: dum la fondojaro 1256 ankaŭ kristanaj grupoj de ermitoj akceptiĝis en la "grandan unuiĝon", sed post la mezepoko ermita monaĥa vivstilo pli kaj pli maloftiĝis. La tipa monaĥa vesto de aŭgustenano konsistas el nigra supra vesto, leda zono kaj nigra kapuĉo. 

## Famaj aŭgustenaj monaĥoj 
* Gregor Mendel
* Johano Mikaelo Brutus
* Leono la 14-a (papo ekde majo 2025)
* Marteno Lutero
* Tomás de Villanueva

## Aŭgustenaj preĝejoj kaj monaĥejoj (elekto)
* Abatejo Sankta Tomaso (Brunno)
* Aŭgustena preĝejo (Vieno)
* Kolegiato de Höglwörth
* Monaĥejo Pivoň



Kategorio:Aŭgusteno de Hipono
Revúca

**Revúca,** hungare **Nagyrőce,** germane **Gross-Rauschenbach** estas urbo en Slovakio en regiono Banská Bystrica, en distrikto Revúca, kies distriktejo ĝi estas. La slovaka historia nomo estis **Veľká Revúca**.

## Situo
La urbo situas en valoj de rojoj Muráň, kaj aliaj, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Jelšava-Muráň. Rimavská Sobota troviĝas 50 km. *Revúčka,* hungare *Kisrőce,* germane *Klein-Rauschenbach* iam estis memstara vilaĝo, nun apartenaĵo de Revúca, kie troviĝas katolika preĝejo omaĝe al Beata Damo.
  
## Historio
Germanoj fondis la komunumon en la 13-a jarcento, la unua mencio devenis el 1357 en formo *Nagy Reucze*. La setlejo iĝis centro de la feroindustrio, en 1566 8 fandofornoj funkciis. Post unu jaro la vilaĝo ricevis rangon urbo, sed aperis ankaŭ  turkoj, kiuj suferigis la loĝantaron ĝis 1690. Poste formiĝis diversaj korporacioj. Ekde 1862 la urbo iĝis centro de la slovaka nacia movado, tial la hungaroj malpermesis funkciadon de slovaklingva gimnazio. En 1910 loĝis en Nagyrőce 1925 da homoj, (1000 hungaroj, 884 slovakoj). La urbo ĝis Traktato de Trianon apartenis al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Nagyrőce, kies distriktejo estis. Poste ĝi apartenis al Ĉeĥoslovakio, fine al Slovakio. En 1963 Revúca ricevis la rangon urbo kaj ekde 1996 denove iĝis distriktejo.

## Vidindaĵoj
* gotika katolika preĝejo omaĝe al martiro Sankta Laŭrenco el la 14-a jarcento, en 1892 unu el la 2 turoj neniiĝis pro incendio 
* klasikisma luterana preĝejo de 1785, post 3 jaroj la turo trakonstruiĝis
* komence nobeldomo el la 18-a jarcento, baldaŭe la unua slovaka gimnazio de 1862
* klasikisma urbodomo de 1809
* novklasikisma hospitalo de 1877

## Famuloj 
En iama Nagyrőce naskiĝis hungara ministro Tihamér Fabinyi.

## Ĝemelurboj
 Kazincbarcika, Hungario
 Litovel, Ĉeĥio
 Uster, Svislando

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio
Kastelo de Lichtenberg

dekstra|250px|eta|La ĉefturo de la kastelo de Lichtenberg.
dekstra|250px|eta|Renovigita parto de la kastelo.
La **kastelo de Lichtenberg** (france *château de Lichtenberg*) estas kastelo lokita en la franca komunumo Lichtenberg, en la departemento Bas-Rhin kaj la regiono Alzaco.

## Historio 
La kastelo de Lichtenberg estas impona fortikaĵo, konstruita por kontenti la ambicion de la grafoj de Hanau-Lichtenberg. Ĝi distingiĝas el la aliaj kasteloj de la nordaj Vogezoj pro longa, sepjarcenta historio, sed ankaŭ pro la altkvaliteco de siaj ruinoj kaj de sia pejzaĝa ĉirkaŭo.

Komence de la 13-a jarcento, granda ĉefturo jam elstaris el tiu loko. Ĉirkaŭ la fino de la 16-a jarcento, la novaj proprietuloj, tio estas la grafoj de Hanau-Lichtenberg, aliformigis sian kastelon en potencan fortikaĵon, pere de renomitaj arkitektoj. Inter ili estis Daniel Specklin, arkitekto el Strasburgo. La familio Hanau-Lichtenberg ne nur fortigis la konstruaĵon, sed ankaŭ klopodis por akiri belan internan dekoracion, konforman al la tiama renesanca stilo. En oktobro 1678, la fortikaĵo kapitulacis antaŭ la armeo de Ludoviko la 14-a. Ĝi tiam fariĝis reĝa fortikaĵo, kaj parto de la defenslinio de la nordorienta landlimo de Francio.

Vespere de la 9-a de aŭgusto 1870, la fortikaĵo falis pro la senĉesa bombardo de la vurtemberga artilerio, okaze de kio gravega incendio tute ruinigis ĝin.

## Renovigo 
Depost 1993 komencis ambicia projekto cele al la renovigo kaj kultura valorigo de la kastelo. Oni ene de la kastelo organizis interalie konferencojn, spektaklojn, dumtempajn ekspoziciojn kaj cetere aranĝis eksteran teatrejon.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de kasteloj en Alzaco

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo de la kastelo 

Lichtenberg
Lichtenberg
Gläserzell

dekstra
**Gläserzell** (*Glasaricella*) ekde la jaro 1972 estas parto de la urbo Fulda en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Fulda de la federacia lando Hesio, kaj la samnoma rivero Fulda trafluas ĝin. La 31-an de decembro 2008 la komunumo havis 1200 loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Informationen über den Stadtteil Gläserzell 
* Stadt Fulda: Gläserzell  

Kategorio:Distrikto Fulda
Zoltán Szőkefalvi-Nagy

**SZŐKEFALVI-NAGY Zoltán** (seo:kefalvi-nadj) estis hungara kemihistoriisto naskita en Kolozsvár la 9-an de majo 1916 kaj mortinta en Eger la 8-an de novembro 1980). Li estis filo de matematikisto Gyula Szőkefalvi-Nagy kaj pli juna frato de matematikisto Béla Szőkefalvi-Nagy. 

## Biografio
Szőkefalvi-Nagy akiris en 1939 instruistdiplomon pri kemio-natursciencoj Szeged Inter 1939-1942 li instruis en Universitato Koloĵvaro, pli poste en Nagyvárad. Ekde 1949 li instruis kaj lernejestris en Keszthely kaj ekde 1952 en la *Pedagogia Altlernejo* de Eger. Ekde 1970 li prelegis pri kemihistorio en la universitato de Debrecen. Oni elektis lin ano de *Scienchistoria Akademio Internacia* (Académie Internationale ďHistoire des Sciences).

## Verkoj
**A kémia története Magyarországon* (kun Szabadváry Ferenc, Bp., 1972); 
**Ilosvay Lajos* (A múlt magyar tudósai, Bp., 1978); 
**Szervetlen kémia* (kun Korcsmáros István, Bp., 1980); 
**Lengyel Béla* (A múlt magyar tudósai, Bp., 1983).

## Bibliografio
*Szabadváry Ferenc: Sz.-N. Z. (Technikatört. Szle, XII., 1981); 
*Táplányi Endre: Sz.-N. Z. (Term. Világa, 1981. 4. sz.); 
*Táplányi Endre: Dr. Sz.-N. Z. egri főisk.-i tanár, orvos-gyógyszerész-történész emlékére (Gyógyszerészet, 1981); 
**A magyar vegyészet arcképcsarnoka* (Magy. Vegyészeti Múz. 22. sz., Várpalota, 1987).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

 Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Gyula Farkas

**FARKAS Gyula** (farkaŝ) estis hungara fizikisto, universitata profesoro, ano de la Hungara Scienca Akademio (MTA) naskiĝinta la 28-an de marto 1847 en Sárosd kaj mortinta la 27-an de decembro 1930 en Pestszentlőrinc.

## Biografio 
Farkas studis juron en Pest, pli poste je influo de Ányos Jedlik li elektis la fakon de naturscienco. Ekde 1870 li estis instruisto pri fiziko-kemio en Székesfehérvár. En 1880 li doktoriĝis. Ekde 1887 li instruis en Universitato de Koloĵvaro, en 1907–08 li estis ĝia rektoro. En la fino de la 1915 li retiriĝis pro sia malsano. Lin interesis kvazaŭ ĉiuj branĉoj de teoria fiziko. Sendepende de Minkowski li malkovris la baztezon de la teorio *Farkas-Minkowski*.

## Verkoj 
* *Die diatonische Dur-Scale wissenschaftlich begründet* (Pest, 1870);
* *A Carnot–Clausius tétel egyszerűsített levezetése* (Mathem. és Phys. L., Bp., 1895);
* *Theorie der einfachen Ungleichungen* (Crelle Journal, 1902);
* *Beiträge zu den Grundlagen der analytischen Mechanik* (Crelle Journal, 1906);
* *Alapvetés az elektromosság és mágnesség folytonossági elméletéhez* (MTA Matem. és Term. tud. Ért., 1910, 1911);
* *Einstein féle gravitáció régi elméletből* (MTA Matem. és Term. tud. Ért., 1921 és Mathematische und Naturwissenschaftliche Berichte aus Ungarn, MTA).

## Bibliografio 
* Ortvay Rudolf: F. Gy., emlékezete (MTA Emlékbeszédek, XXI. Bp., 1933).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Stará Turá

**Stará Turá,** hungare **Ótura** estas urbo en Slovakio en regiono Banská Bystrica, en distrikto Nové Mesto nad Váhom.
eta|maldekstra|Lago ĉe Stará Turá

## Situo 
La urbo situas inter montoj, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Nové Mesto nad Váhom-Myjava. La distriktejo troviĝas 12 km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1392. La vilaĝo iĝis kampurbo en 1467, ĉar la loĝantoj kaptis gravan figuron de la husanoj. Post la mezepoko vivis en la urbeto ne nur kamparanoj, sed ankaŭ metiistoj. Incendio okazis en 1770. En 1848 okazis malgranda batalo inter hungaroj kaj slovakaj memservantoj. En 1910 loĝis en la urbeto 6192 homoj, (plejparte slovakoj). La urbo ĝis 1919 apartenis al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nové Mesto nad Váhom. Poste ĝi apartenis al Ĉeĥoslovakio. En 2001 vivis en la urbo 10 291 homoj (10 025 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo omaĝe al Beata Damo de 1748
* luterana preĝejo de 1784
* kapelo omaĝe al Sankta Kruco de 1863
* tombeja turo, iam malnova preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo, kiu bruldetruis en 1770, nur la turo restis
* lago apud la urbo

## Famuloj 
En la iama Ótura naskiĝis hungara benediktana monaĥo Caesar János Vagács.

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Nové Mesto nad Váhom
Lajos Schlesinger

**SCHLESINGER Lajos** (ŝlezinger) estis hungara matematikisto, universitata profesoro, ano de MTA> Li naskiĝis en (Nagyszombat la 1-an de novembro 1864 kaj mortis en Giessen la 16-a de decembro 1933.

## Biografio 
Lajos Schlesinger siajn universitatajn studojn finis en Heidelberg kaj Berlin, kie li ankaŭ doktoriĝis en 1887. En 1897 li instruis en Bonn. Inter 1897 kaj 1911 li estis profesoro de matematiko en la Universitato de Koloĵvaro. Oni invitis lin en 1911 al Budapeŝto kaj en la sama jaro al Giessen. En 1930 oni pensiumis lin.

## Verkoj 
* *Handbuch der Theorie der Linearen Differentialgleichungen* (I – III., Leipzig, 1895 – 98);
* *János Bolyai in Memoriam* (Kolozsvár, 1902);
* *Vorlesungen über lin. Differencial gleichungen* (Leipzig, 1908);
* *S. F. Gauss’ Werke* (Leipzig, 1917);
* *Raum, Zeit und Relativitätstheorie* (Leipzig, 1920).

## Bibliografio 
* Sch. L. (Matem. és Fiz. L. 1934-)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kastelo de La Petite-Pierre

[eta|300px|La kastelo de [La Petite-Pierre / Lützelstein]]
La **kastelo de La Petite-Pierre** estas kastelo lokita en la franca komunumo La Petite-Pierre (jen france, origine germane kaj alemane *Lützelstein*, alemane ankaŭ literumata *Lìtzelstäin*), en la departemento Bas-Rhin kaj la regiono Alzaco. Ĝi hodiaŭ estas la sidejo de la natura regiona parko "Vosges du Nord".

## Historio 
La kastelo estis konstruita fine de la 12-a jarcento, kaj estis plurfoje renovigita : unue en la 16-a jarcento de la palatinata grafo Georgo Johano la 1-a de Pfalz-Veldenz, kaj due en la 18-a jarcento fare de la fama arkitekto Sébastien Le Prestre de Vauban. Ĝi spertis plurajn alilandajn okupaciojn.

## Vizito 
La kastelo hodiaŭ gastigas modernan ekspozicion pri la natura regiona parko, kaj unu ĉambro estas specife dediĉata al la historio de la kastelo de La Petite-Pierre. Videblas interalie tre bela miniaturo de la *Staedtel* (tio estas la malnova fortikigita urbo, laŭ planoj de la jaro 1771) kaj impona panoramo super la akvujo de la kastelo.

La malnova urbo mem, per sia kapelo Sankta-Ludoviko, la ĥoro de sia 15-a jarcenta preĝejo kaj sia turo por protekti la kastelan akvujon, estis forte kunligata al la kastelo.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de kasteloj en Alzaco

Petite-Pierre
Petite-Pierre
Internacia Unio de Studentoj

dekstra|150px
La **Internacia Unio de Studentoj** (**IUS**) – angle *International Union of Students*, germane *Internationaler Studentenbund* (ISB) - dum la jaro 1946 fondiĝis en Prago kaj nuntempe estas la sola vere tutmonda tegmenta asocio de naciaj studentaj organizaĵoj.

Dum la tempo de la Malvarma Milito la unio konsideriĝis komunisme dominita kaj reprezentis ĉefe la studentajn organizojn de la socialismaj ŝtatoj de la Orienta Bloko. La studentaj organizoj el la okcidentaj demokratioj male ekde la jaro 1950 ĉiujare kunvenis en Internaciaj Studentaj Konferencoj (angle *International Student Conferences, ISC*), kiuj havis konstantan sekretariejon en la nederlanda urbo Leiden. Ekzemple por la tuta ideologie dividita mondo, la studentaro el la okcidenta parto de Germanio kunlaboris kadre de la evento ISC, dum la ŝtata junulara organizo "Freie Deutsche Jugend" de la orienta, socialisma parto de Germanio estis membro en la organizo IUS.

Dum la 1960-aj ambaŭ organizoj komencis forte konkurenci kaj varbi pri la simpatioj de studentaj asocioj en la sendependiĝantaj landoj de la tiel nomata "Tria Mondo", kiuj tamen ofte decidis havi duoblan membrecon en ambaŭ forumoj. Tamen dum la jaro 1969 la okcidenta strukturo ISC malfondiĝis, post kiam publikiĝis, ke antaŭe ĝi estis kunfinancita de la usona sekreta servo, kaj multaj aparte okcidenteŭropaj studentaj organizoj en forta kritiko de tiu kaŝfinancado decidis malmembriĝi. Por almenaŭ daŭrigi parton de la praktika laboro sur socia, edukopolitika kaj kultura nivelo, iuj okcidenteŭropaj studentaj organizoj dum la jaro 1982 rekunligiĝis en loza interreto, el kiu poste ekestis la nuntempa organizo *Eŭropa Studenta Unio* (ESU).

Dum la 1980-aj jaroj, kiam iom-post-iom liberiĝis la ŝtatoj de la Orienta Bloko, por la landaj sekcioj de TEJO en tiuj ŝtatoj la lobiado pri iusenca rekono de esperanta studenta agado fare de la Internacia Unio de Studentoj estis unu el la fokusoj de la asocia agado. Aparte en tiu tereno lobiumis la tiutempe tre aktiva TEJO-sekcio Pola Studenta Esperanto-Komitato (PSEK), kiu nerekte estis branĉo de IUS.

Nuntempe la eks-socialisma organizo IUS laŭ propraj informoj havas 152 membroasociojn el 114 ŝatoj. En la organizo ĉiu ŝtato havas unu voĉon - en ŝtatoj kun pluraj konkurantaj studentaj membroorganizoj la voĉdona rajto estas koresponde dividita. Tamen post la falo de la komunismaj reĝimoj de Eŭropo de 1990 kaj 1991 la organizo ŝajnas multe malpli prestiĝa kaj malpli videbla en multaj universitatoj ol antaŭe. La oficiala retpaĝaro de la centra oficejo de IUS en Prago laŭ la tieaj indikoj lastatempe aktualiĝis dum la jaro 2002 ... tio donas la impreson almenaŭ de nur modesta publika agado.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝo pri IUS en la angla, franca kaj hispana (ne tre aktuala) 
* listo de membraj organizoj 

Kategorio:Junularaj organizaĵoj
Kategorio:Studentaj organizaĵoj
Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Kategorio:Komunismo
Kvarcifera nomenklaturo de Unesko

**Nomenklaturo de Unesko por domajnojn de scienco kaj teknologio** estas la sistemo, kiun Unuiĝint-Naciara Edukada, Scienca kaj Kultura Organizo (Unesko) evoluigis por klasifiko de reserĉaj raportoj kaj doktorecaj disertaĵoj. Tri rangoj de la sistemo oferas diversajn nivelojn de detaleco tra du-, kvar- kaj ses-cifera kodoj.

Ĉi tiu artikolo priskribas la kvarciferan kodon de la sistemo.

## Kvarcifera sistemo 

## Vidu ankaŭ 
* Nomenklaturo de Unesko (ducifera sistemo)
* Sescifera nomenklaturo de Unesko

## Eksteraj ligiloj 
* Origina dokumento laŭ Unesko

Kategorio:Nomenklaturo de Unesko
Kategorio:Komunikado
Kategorio:Konvencioj pri nomigo
Krompachy

**Krompachy,** hungare **Korompa,** germane **Krompach** estas urbo en Slovakio en regiono Košice, en distrikto Spišská Nová Ves.
eta|maldekstra|Vido al Krompachy

## Situo 
La urbo situas en valo kaj dekstra bordo de Hornád, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Košice-Spišská Nová Ves, sed estas linioj al Gelnica kaj Spišské Podhradie. La lasta troviĝas 14&nbsp;km.
    
## Historio 
La unua mencio devenis el 1256. La komunumo estis grava minejo, la kampoj apartenis al Spiŝa burgo. Oni minis feron kaj arĝenton. La vilaĝo iĝis kampurbo en la 14-a jarcento, sekve grava komerca centro. La paroĥo fondiĝis en 1397, la unua gotika preĝejo pretiĝis en 1424. La urbeto iĝis libera reĝa urbo en 1602, kiun poste Emeriko Thököly kelkfoje atakis. Ĥolero trafis la urbon en 1831. Komence de la 20-a jarcento tie funkciis la plej granda ferindustria kombinato de Hungario. En 1910 loĝis en la urbo 6378 da homoj, (2560 hungaroj, 2440 slovakoj, 1063 germanoj, 131 serboj). La urbo ĝis 1919 apartenis al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Spišské Podhradie. Poste ĝi apartenis al Ĉeĥoslovakio. En 1921 okazis sanga ribelo. Ekde 1937 la ferkombinato formiĝis al kuprofabriko. En 2001 vivis en la urbo 8812 da homoj (7679 slovakoj, 736 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al apostolo Sankta Johano de 1774, en 1910 pligrandiĝis
* paroĥo de 1751, en 1780 bruldetruiĝis, en 1792 renoviĝis
* kapelo omaĝe al Sepdolora Dipatrino de 2000
* kapelo omaĝe al Cirilo kaj Metodo de 2000
* kastelo de Piller de 1727
* muzeo
* centro pri skiado

## Famuloj 
En la iama Korompa aŭ Krompach naskiĝis:
* hungara verkisto Zsolt Harsányi
* hungaraj inĝenieroj Ervin Barlai kaj József Gruber
* hungara juĝisto Dániel Tersztyánszky
* hungara kemiisto Mihály Patzier
* hungara ministro Albin Csáky
* hungara pentristo Gyula Gundelfinger.
eta|maldekstra|Hornada kolonio

Kategorio:Urboj de Slovakio
Krinau

**Krinau** (en Esperanto ankaŭ **Krinaŭo**) estas komunumo en la elektodistrikto Togenburgo, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Kun nur 273 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007 ĝi estas la plej malgranda komunumo en Kantono Sankt-Galo. Ĝis la 31-a de decembro 2009 tiu nombro ankoraŭ malkreskis al 252 personoj.

## Geografio 
Krinau situas norokciedente de Wattwil, sudoriente de Mosnang kaj sude de Bütschwil en pitoreska pejzaĝo supre de la valo je alteco de 800 m s.m. La komunumo konsistas el la setlejoj Altschwil, Au, Dreischlatt, Gurtberg, Schuflenberg, Krinäuli, Niederberg, Kapf kaj Gruben. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,27 km², de kiuj 2,98 km² estas kovrita de arbaro, 4,02 km² servas por agrikulturo, kaj 0,22 km² por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Krinau limas en nordoriento al Bütschwil, en oriento kaj sudo al Wattwil, kaj en okcidento kaj nordokcidento al Mosnang.

## Trafiko 
Krinau situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas atingebla per poŝtaŭtobuslinio ek de Lichtensteig en 8-minuta veturado.

## Historio 
La unua skriba mencio de Krinau datas sub la nomo *Krinnow* el la jaro *1357*. En frua mezepoko Krinau estis feŭdo de la Grafoj de Togenburgo. En la jaro 1510 la komunumo Krinau sin liberaĉetis de ĉiuj feŭdaj ŝarĝoj kaj ek de tiam havis sian propran tribunalon. La alta tribunalo restis sub la Princabatejo Sankt-Galo. Dum la tempo de la Helveta Respubliko inter 1798 ĝis 1803 Krinau apartenis al la komunumo Lichtensteig, en la jaro 1803 ĝi okaze de la fondiĝo de Kantono Sankt-Galo fariĝis memstara komunumo. La komunumo nuntempe (2010) suferas pro formigrado kaj samtempe pro manko de loĝejoj, ĉar multaj loĝejo estas luitaj kiel feriloĝejoj al turistoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Krinau
* Krinau en la Historia Leksikono de Svislando

Kategorio:Togenburgo
Kirchberg SG

**Kirchberg** estas komunumo en la elektodistrikto Togenburgo, Kantono Sankt-Galo (SG), Svislando. Ĝi havis 8008 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Kirchberg, kies nomo en esperanto signifas *preĝeja monto* situas en la norda parto de Togenburgo sude de Wil SG. Al la komunumo apartenas krom la municipo Kirchberg mem la vilaĝoj Bazenheid, situanta ĉe la bordo de la rivero Turo, kaj Müselbach, Schalkhausen, Gähwil, Dietschwil, Oetwil, Rupperswil, Nuetenwil kaj Lamperswil. Laŭ la statistiko Kirchberg estas la komunumo kun la plej alta nombro de bovinoj en Svislando.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Kirchberg limas en nordo al Rickenbach (TG), en nordoriento al Jonschwil, en sudoriento al Lütisburg, en sudo al Mosnang, en okcidento al Fischingen (TG), en nordokcidento al Sirnach (TG), kaj en nordnordokcidento al Wilen (TG).

## Trafiko 
Bazenheid situas ĉe la trajnlinio de Nesslaŭ al Wil SG de la Svisaj Sudorientaj Fervojoj kaj la ceteraj municipoj kaj vilaĝopartoj atingeblas per diversaj poŝtaŭtolinioj.

## Historio 
La unua skriba mencio de bienoj sur la teritorio de la hodiaŭa komunumo Kirchberg kiel Pacinwaida (Bazenheid) kaj Ottinwillara (Ötwil) datas jam el la jaro 745 en rilato kun donacoj al la Monaĥejo Sankt-Galo. En mezepoko Kirchberg estis sidejo de la Grafoj de Togenburgo.

## Ekonomio 
Ankoraŭ meze de la 20-a jarcento Kirchberg estis malriĉa kamparana vilaĝeto. Pro la kreskanta konjunkturo de la 60-aj jaroj la komunumo tamen forte disvolviĝis. Kvankam ankoraŭ nun la agrikulturo ludas gravan rolon, la komunumo hodiaŭ estas sidejo de multnombraj etaj entreprenoj kaj ankaŭ estas ŝatata loĝlokoj, de familioj, kiuj trovas laboron en la proksimaj urboj.

## Vidu ankaŭ 
* Bazenheid (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Kirchberg SG
* Kirchberg SG en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Kirchberg SG (Foto Dietrich Michael Weidmann) 126.JPG|Katolika preĝejo Sankta Kruco Petro kaj Paŭlo en Kirchberg
Dosiero:Kirchberg SG (Foto Dietrich Michael Weidmann) 093.JPG|Plafonofreskoj en la preĝejo Sankta Kruco
Dosiero:Kirchberg SG (Foto Dietrich Michael Weidmann) 118.JPG|Reformita preĝejo Kirchberg
Dosiero:Kirchberg SG (Foto Dietrich Michael Weidmann) 129.JPG|Komunuma domo
Dosiero:Kirchberg SG (Foto Dietrich Michael Weidmann) 117.JPG|Tipaj togenburgaj loĝodomoj en Kirchberg
Dosiero:Bazenheid (Foto Dietrich Michael Weidmann) 143.JPG|Preĝejo Sankta Josefo en Bazenheid
Dosiero:Bazenheid (Foto Dietrich Michael Weidmann) 150.JPG|Preĝejo Sankta Josefo de interne
Dosiero:Bazenheid (Foto Dietrich Michael Weidmann) 141.JPG|Bildoj en la vilaĝocentro de Bazenheid

Kategorio:Togenburgo
Károly Gulyás

**GULYÁS KÁroly** (guja:ŝ) estis hungara instruisto, pentristo, bibliotekisto naskita en Debrecen la 15-a de decembro 1873 kaj mortinta en Dévaványa la 27-an de januaro 1948.

## Biografio 
Károly Gulyás akiris diplomon de desegninstruisto en Budapeŝto kaj li instruis en Kisújszállás (1898–1901), interalie la verkiston Zsigmond Móricz. Ekde 1901 li instruis en Marosvásárhely, kie li estis ankaŭ konservisto en Biblioteko Teleki. Li ilustris la revuojn Pásztortűz kaj Cimbora inter 1920–1930. Li estis eminenta pedagogo.

## Verkoj 
* *Földi János magyar grammatikája* (Bp., 1912);
* *Bolyai Farkas zenészeti dolgozata* (Bp., 1914);
* *Bagoly Bandi lakodalma* (Porinfana romano en versoj, kun ilustracioj, Marosvásárhely, 1921);
* *Az ismeretlen gróf Teleki Sámuel* (Bp., 1944).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Gulyas, K
Gulyas, K
Gulyas, K
Gulyas, K
Gulyas, K
Gulyas, K
Melitopolo

**Melitopolo** () estas urbo en la Zaporiĵa provinco, sudorienta parto de Ukrainio . Ĝi troviĝas ĉe la rivero Moloĉna, kiu fluas trans la orienta rando de la urbo al Moloĉna estuaro.

Dum la Rus-ukraina milito, la 25-an de februaro 2022 komenciĝis sturmo de la urbo kaj komence de marto ĝi estis okupita de rusiaj trupoj. La 5-an de novembro 2022 laŭ ordono el Moskvo en la urbon estis revenigita monumento de Lenin, kiun oni forigis 7 jarojn antaŭe.

## Elstaruloj 
* Mieczysław Michałowicz (1872–post 1935), violonisto kaj muzikpedagogo
* Dmitro Doncov (1883–1973), literatura kritikisto, verkisto kaj politikisto

## Loĝantaro 
Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La loĝantaro parolas ĉefe la rusan.

## Invado de Rusio en Ukrainion
eta|maldekstra|200px|Stacio
12.07.23: Urbestro de Melitopol Ivan Fedorov, restanta sur terenoj kontrolataj de la registaro en Kievo, informis pere de „Wall Street Journal” ke ĝis nun rusoj perforte transprenis ĉiujn ukrainajn firmaojn. Kutime al la sidejo eniris maskitaj viroj, batis lokajn gardantojn kaj anoncis, ke la entrepreno estas jam estrata de novaj posedantoj.

Ekzemple fine de marto 2022 en firmao "Ĉerizo", unu el la plej grandaj produktistoj de fruktaĵoj en Ukrainio, la invadintoj anoncis "naciigon". Maskitaj viroj alvenis per kirasitaj veturiloj kaj post terorigo de laborantoj forprenis dokumentojn de la firmao.

## Partneraj urboj 
Inter la partneraj urboj de Melitopolo estas
*  Barisaŭ (Барысаў) en Belorusio
*  Brive-la-Gaillarde en Limoĝio, Francio
*  Kėdainiai en Litovio
*  Sliven (Сливен) en Bulgario

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Melitopol (stacidomo)


Kategorio:Urboj en Zaporiĵa provinco
Arbalcionoj

**Arbalcionoj** (*Halcyoninae*) estas la plej multnombra el la tri subfamilioj de birdoj de la familio Alcededoj. Estas inter 56 kaj 61 specioj de arbalcionoj en ĉirkaŭ 12 genroj. La alcionoj estas tre konataj: la malcerto de la kalkuloj respegulas kontraŭdirojn en la taksonomio de tiu subfamilio pli ol vera nekono de informoj pri la birdoj mem; la nuntempa ordigo de genroj ŝajnas garantiita de molekulaj analizoj, kvankam la rilato de multaj genroj unu kun aliaj estas ankoraŭ nesolvita (Moyle, 2006) 

La subfamilio ŝajne aperis en Hindoĉinio kaj la Malaja Insularo kaj poste disvastiĝis al multaj areoj tutmonde. La arbalcionoj estas disvastigitaj tra Azio kaj Aŭstralazio, sed ankaŭ loĝas en Afriko kaj la insuloj de la Pacifiko kaj Hinda Oceano.

## Taksonomio 
Sinonima nomo por arbalciona subfamilio estas
*Daceloninae*, laŭ la genro *Dacelo* (kukabaraoj). Tiun ĉi nomon proponis Charles Lucien Bonaparte en 1841,
send la nomo *Halcyoninae*, enkondukita far Nicholas Aylward Vigors en 1825, estas pli frua kaj havas prioritaton.

Laŭ nune plej akceptata sistematiko, *Halcyoninae* estas unu el tri subfamilioj de familio *Alcedinidae* (alcionoj). La aliaj du estas *Alcedininae* kaj *Cerylinae*.
La subfamilio mem enhavas 70 speciojn en 12 genroj.
Molekulfilogenetika esploro el jaro 2017 montris, ke laŭ nuna sistematiko genroj *Dacelo* kaj *Actenoides* estas parafiletika. Rezulte oni movis  al monotipa genro *Clytoceyx* kaj  al monotipa genro *Caridonax*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Filmoj de alcionoj ĉe Interreta Birdokolekto

Kategorio:Alcededoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Koracioformaj
Hriňová

**Hriňová,** hungare **Herencsvölgy,** germane **Hrinau** estas urbo en Slovakio en regiono Banská Bystrica, en distrikto Detva.

## Situo 
Hriňová situas en valo de rojo Slatina, laŭ flankovojoj. Lučenec troviĝas 37 km. Dum la historio la proksimaj komunumoj aliĝis al la urbo.

## Historio 
Hriňová estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1393, kiel reĝa bieno. En la 17-a jarcento la kampoj apartenis al Gyetva. La komunumo iĝis memstara vilaĝo en 1891. En 1910 loĝis en Herencsvölgy 7418 da homoj, (plejparte slovakoj). La urbo ĝis Traktato de Trianon apartenis al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Nagyszalatna. Poste jam kiel Hriňová apartenis al Ĉeĥoslovakio. Dum la socialismo la maŝinindustrio prosperis. En 1989 la vilaĝo ricevis la rangon urbo. En 2001 loĝis en la urbo 8&nbsp;289 da homoj, (8&nbsp;170 slovakoj).

## Vidindaĵoj
* novgotika katolika preĝejo omaĝe al apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1947 

## Famuloj 
En la iama Herencsvölgy naskiĝis hungara bibliotekisto Pál Domszky.

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Detva
Izvoru Aneștilor

eta|Situo de komunumo Livezile en distrikto Mehedinţi
**Izvoru Aneștilor** [izvoru aneŝtilor] estas vilaĝo en la distrikto Mehedinți en Rumanio. Ĝi situas ĉ. 10 km oriente de Drobeta-Turnu Severin, proksime de Danubo. Iam ĝi estis sidejo de komunumo, nun ĝi apartenas al la komunumo Livezile.

En Izvoru Aneștilor naskiĝis la rumana kuracisto kaj filozofo Ștefan Odobleja, pioniro de la psikokibernetiko.

Koordinatoj: .
Poŝtkodo: 227312.

Kategorio:Distrikto Mehedinți
Gyula Szőkefalvi-Nagy

**SZŐKEFALVI-NAGY Gyula** (seo:kefalvi-nadj) estis hungara matematikisto, universitata profesoro, ano de MTA naskita en Erzsébetváros la 11-an de aprilo 1887 kaj mortinta en Szeged la 14-an de oktobro 1953. Li estis patro de matematikisto Béla Szőkefalvi-Nagy kaj de kemiisto Zoltán Szőkefalvi-Nagy.

## Biografio 
La universitaton Szőkefalvi-Nagy finis en Kolozsvár, kie li estis studento de Gyula Farkas, Lipót Fejér, Lajos Schlesinger kaj Gyula Vályi. Li gajnis plurajn konkursojn. Li doktoriĝis en 1909. Ĝis 1911 li instruis en Privigye kaj Csíkszereda. En 1911–12 li studis kiel ŝtata stipendiulo en Göttingen, pli poste li estis instruisto, lernejestro, profesoro en Koloĵvaro. En 1926 li ricevis premion Gyula Kőnig. Ekde 1929 instruis en Szeged, ekde 1940 en Koloĵvaro, ekde 1945 denove en Szeged. Lin interesis precipe la algebro kaj geometrio, respektive la limareoj de du sciencbranĉoj.

## Verkoj 
* *Végesrendű geometria* (Matem. és Fia. L. 1941 és Jahresbericht der Deutschen Mathem. Verein, 1944);
* *A geometriai szerkesztések elmélete* (1943, 2. átdolg. és kibővített kiadás, 1967).

## Bibliografio 
* Fejes Tóth László: Sz: N. Gy. (MTA Ért. 1953):
* Obláth Richárd: Sz.-N. Gy. matematikai munkássága (MTA Ért. 1953).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj