open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jarošov

Municipo **Jarošov** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, 15&nbsp;km okcidente de urbo Litomyšl, sur rando de naturrezervejo Maštale *(Ĉevalstaloj)*. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Nomo de la vilaĝo devenas eble el malnovslavaj tempoj, el la persona nomo Jaroš. Sed ekesto de la vilaĝo Jarošov datiĝas nur inter la jaroj 1350 - 1360. La unua mencio pri ĝi estas el la jaro 1366, kiam episkopo Petr el Litomyšl disputis kun monaĥejo en Podlažice pri limoj. Por decidi la kverelon estis nomita komisiono, kies membro estis ankaŭ iu Albert el Jarošov, supoza posedanto de fortikaĵeto en okcidenta rando de la vilaĝo, kie estas ankoraŭ nun videblaj restoj de remparoj.

Ĉirkaŭ la jaro 1400 aĉetis vilaĝojn Jarošov, Budislav, Mladočov kaj Desná kavaliro Toulovec el Třemošná. Li estis persono pri kiu cirkulis diversaj onidiroj kaj ankaŭ konata el diversaj historiaj fontoj. Sian riĉaĵon li onidire akiris per rabado, plejparte en Moravio, kaj kontraŭ venĝo de moravianoj li kun sia rabista kavalerio kaŝadis sin en malfacile alireblaj ravinoj kaj rokoj ĉe Budislav kaj Jarošov. Dum sia rabista junaĝo li verŝajne loĝis en fortikaĵeto de Jarošov. Siajn maljunajn jarojn li vivis kiel honesta urbano de Litomyšl kaj faris multajn bonajn agojn. Li mortis proksimume en la jaro 1412.

En la jaro 1480 la vilaĝon aĉetis urbo Litomyšl.

## Loĝantaro 
## Vidindaĵoj 
### Popola arĥitekturo 
Ligna kampanileto el la duono de 19-a jarcento troviĝas en centro de la vilaĝo. Ĝi havas supre malgrandan tureton kovritan per ŝindoj. En ĝi estas sonorileto nomita Prokopio, sankta patrono de la vilaĝo.

En okcidenta parto de la vilaĝo nomata Záves troviĝas kelkaj popolaj konstruaĵoj.

### Toulovcovy maštale 
Al Jarošov apartenas ankaŭ domaro Vranice en okcidenta parto de katastra distrikto, kiu estas bona elirpunkto por vizito de Toulovcovy maštale, roka labirinto, kreita en sabloŝtona tavolaro. En belegaj, plejparte pinaj arbaroj okcidente de Jarošov estas troveblaj rokaj formacioj, ekzemple "Cikánka", "Panský stůl", "Velryba", "U Kostelíčka" kaj ceteraj.

## Literaturo 
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.
* Dr. Ing. František Mandys, CSc. – *Českomoravská vrchovina*. Eldonis Olympia en Prago en j. 1986.

## Pluaj fotoj 

Jarošov, municipal office.jpg|Municipa ofico
Jarošov, general store.jpg|Loka vendejo
Jarošov, bell tower.jpg|Memorinda ligna sonorilejo en vilaĝplaco
Jarošov, house No. 59.jpg|Plektita arkozona domo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Litomyšlsko  
* Paĝaro de Asocio de komunumoj Toulovcovy maštale 


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Marianne von Weizsäcker

**Marianne von WEIZSÄCKER** (plennome *Marianne Viktoria Armgard Helene Doria Freifrau von Weizsäcker*, naskiĝis en 1932 kiel **Marianne von Kretschmann**) estas la vidvino de la germana prezidanto Richard von Weizsäcker.

Kategorio:Homoj ligitaj al Essen
⚭Marianne
Preĝejo Sankta Sarkis

eta|270ra|Preĝejo Sankta Sarkis
**Preĝejo Sankta Sarkis** () estas preĝejo de la Armena Apostola Eklezio en la distrikto Nor-Norko de Erevano, Armenio. Konstrulaboro komenciĝis en 1998 sponsorita de Sarkis Gabrieljan, armena bonfaranto de Nov-Jorko.

La preĝejo estis konstruita laŭ la dizajno de la arkitekto Baghdasar Arzumanjan. La pentraĵo de la Dipatrino kun la infano Jesuo por la altaro estas de la pentristo Grigor Ĥanĝjan. La lastatempe starigita preĝejo Sankta Sarkis, kun sia arkitektura valoro, alportas respekton kaj honoron al la verkintoj de la projekto, al la konstruanto-majstroj kaj al la Ĉefpreĝejo. Ĝia cirkla formo, plurlatera kaj trietaĝa strukturo estis efektivigitaj laŭ la tradicia armena arkitektura stilo.

La alteco de la ĉefkupolo estas 23 metroj. La preĝhalo estas plurlatera kaj brila, kun ĝenerala areo de 328 kvadrataj metroj. La ĉefa altaro videblas klare ekde ĉiu angulo. La kolonoj de la preĝhalo havas la simbolajn bildojn de la 12 apostoloj. Niĉoj estas dizajnitaj por kandel-ŝaltado. Specialaj ventoliloj estas metitaj super ili por protekti la murojn kontraŭ la fumo. La preĝejo estas la unua en Armenio, kiu estas varmigita per la hejtadosistemo sub la marmorplanko.

Kategorio:Preĝejoj de la Armena Apostola Eklezio en Armenio
Kategorio:Konstruaĵoj en Erevano
1232 Cortusa

**1232 Kortuzo** estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la floro *Cortusa*, (el la familio de la *Primolacoj*).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Libana Socialdemokrata Partio

La **Libana Socialdemokrata Partio - LSDP** (Araba: *Hezb al-Kata’eb al-Ishtiraki al-Dimuqrati*), pli konata kiel la Kataeb, estas dekstrula Libana politika partio. Kvankam estas oficiale nereligia, estas plejparte subtenitaj de Maronitoj. La partio ludis ĉefan rolon en la Libana enlanda milito (1975-1990). Malpliiĝanta en la fino de la 1980-aj jaroj kaj 1990-aj, la partio malrapide reaperis ekde komenco de la 2000-aj. Estas nun parto de la parlamenta plimulto, la ligo 14 Alianco, kontraŭ la ligo 8 Alianco gvidita de Hizbulaho kaj la Libera Patriota Movado.

Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1936
Rybník (distrikto Levice)

**Rybník,** hungare **Garamszőlős** [garamsOlOŝ] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Rybník situas en la plej griza parto

## Situo 
Rybník situas laŭ flankovojo. Levice troviĝas je 10&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Poste alvenis keltoj kaj kvadoj. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1075 laŭ tiama hungara ortografio *"Sceulleus"* (=vinbera). La slovaka loknomo aperis en 1525. En 1601 oni komputis tie 128 domojn, 3 nobeldomojn, lernejon kaj paroĥon. En 1781 la vilaĝo ricevis rajton pri bazarado. En 1828 loĝis tie 943 loĝantoj en 134 domoj. En 1831 ĥolero, en 1890 incendio okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Garamszőlős 1385 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Léva, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Rybník 1403 homoj, (1372 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo de 1771
* tombeja kapelo omaĝe al Sankta Jozefo
* kapelo omaĝe al Urbano la 1-a
* ĉefepiskopa kastelo el la 18-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Szőllős naskiĝis Miklós Muszka kaj Antal Muszka, ambaŭ jezuitoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Rybník sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Josep Anglada i Rius

**Josep Anglada i Rius**, (Vic, Barcelono, (Katalunio), 21 de junio de 1959), estas hispana politikisto de dekstro, fondinto kaj prezidanto de la politika partio Platformo por Katalunio. De majo de 2003 estas magistratano de la Urbodomo de Vic kaj regiona konsilanto de Osona.

Kategorio:Katalunaj politikistoj
Platformo por Katalunio

**Platformo por Katalunio** (katalune *Plataforma per Catalunya, PxC*) estas politika partio de Katalunio (Hispanio), kies politika kerno estas la kritiko de la aktuala politiko de enmigrado. La platformo estas kutime pritaksita kiel ksenofoba kaj ekstremdekstra.

La politika programo de PxC baziĝas sur la opozicio al la islama enmigrado, kiu konsideras ke ĝi estas minaco por la demokratiaj komencoj de la kataluna socio, kaj ke ĝi postulas la aplikon de "tolero nulo" antaŭ la krimo kaj la terorismo, la arierulo de la tradiciaj valoroj de la familio kaj la protektado de la medio. La partio proponas pli solidan reguladon antaŭ la enmigrado.

En la urbaj elektoj de 2003 akiris ĉirkaŭ 10% de voĉdonoj en la urbo Vic, urbo de kiu estas natura lia prezidanto, Josep Anglada. En la aŭtonom-komunumaj elektoj de 2003 atingis preskaŭ 5.000 voĉdonoj en tuta Katalunio, ankoraŭ estante ĉi tiuj ĝiaj unuaj elektoj. Nuntempe, post la urbaj elektoj de 2007 PxC havas magistratanojn en sep katalunaj lokoj: Vic, Manresa, Manlleu, kaj Roda de Ter (Barcelono), Cervera kaj Sant Martí de Riucorb (Lérida), Olot (Gerona) kaj Vendrell (Tarragona).

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la partio 

Kategorio:Naciismaj partioj
László Fikk

**FIKK László** estis rumania hungara bibliotekisto, bibliografo naskita en Târgu Mureş la 2-an de februaro 1920 kaj mortinta en Târgu Mureş la 27-an de aprilo 1969. 

## Kariero
László Fikk la mezlernejon finis en sia naskiĝurbo, la teologion en Alba Iulia kaj Romo. Li doktoriĝis en 1943. Li instruis, poste de 1945 li iĝis bibliotekisto, poste ĉefbibliotekisto de la Biblioteko Teleki. Li restarigis la originan ordon de la historia librofondo de la biblioteko. Li estis unu el redaktoroj de la katalogo de la prapresaĵoj: *Catalogus incunabulorum Bibliothecae Teleki-Bolyai* (Marosvásárhely, 1971). 

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Flikk, L.
Flikk, L.
Aladár Filep

**FILEP Aladár**, *remetei* estis hungara kuracisto, universitata privatprofesoro naskita en Sibio la 4-an de julio 1896 kaj mortinta en Budapeŝto la 20-an de aprilo 1987.

## Kariero 
Filep Aladár finis la mezlernejon en Koloĵvaro kaj la universitaton en Budapeŝto en 1921. Li komencis labori en la sekcio de akuŝejo-ginekologio de la malsanulejo de Szentes, kie li estis de 1926 ĉefkuracisto kaj inter 1928-1966 ankaŭ direktoro. En 1931 li iĝis privatprofesoro en la universitato de Segedo. Li ricevis la titolon meritkuracisto en 1958. Pluraj enlandaj kaj eksterlandaj fakasocioj elektis lin membro.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Odette Bancilhon

**Odette BANCILHON** () estis franca
astronomino, aktiva en la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj.

Ŝi laboris en la
Observatorio de Alĝero,
kaj tie malkovris la asteroidon 1333 Cevenolon la .

Ŝiaj sciencaj artikoloj estas subskribitaj **O. Bancilhon**.

En la 1940-aj jaroj (inter 1940 kaj 1948), ŝi edzigis sian kolegon
Alfred Schmitt kaj de tiam subskribis siajn artikolojn **O. Schmitt-Bancilhon**.

La asteroido 1713 Bancilhon
estis tiel nomata en ŝia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Francaj astronomoj
Historia muzeo Berno

dekstra|200ra|Bildo
eta|200ra|Bildo
eta|200ra|Bildo

La Historia muzeo Berno en Berno, Svisujo, estas granda historia muzeo.

## Ekspozicio 
La ekspozicio *James Cook kaj la malkovro de suda maro* estas de 7-a oktobro 2010 ĝis 13-a februaro 2011. Oni eldonis katalogojn en germana, franca kaj angla lingvoj.

## Libroj 
* Anne-Marie Biland: svisa arta gvidlibro *Schweizerische Kunstführer GSK*, volumo 549/550: *Bernisches Historisches Museum Architekturführer*, Berno 1994, ISBN 3-85782-549-9

## Bildoj en vikipedio 
* http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Historisches_Museum_Bern?uselang=eo

## Eksteraj ligiloj 
* libroj en germana nacia biblioteko
* retejo historia muzeo Berno
* retejo historia muzeo Berno - ekspozicio James Cook kaj la malkovro de suda maro 7-a oktobro 2010-13-a februaro 2011, katalogoj pri ekspozicio James Cooken en germana, franca,kaj angla lingvoj , ,  en musea butiko de historia Museo en Berno, Svisujo germane; franca kaj angla eldonoj en musea butiko en Museo en Berno. Historia muzeo Berno; http://www.bhm.ch/de/ ; (butiko de museo: shop@bhm.ch)

Kategorio:Historiaj muzeoj
Kategorio:Muzeoj en Svislando
Kategorio:Berno
1235 Schorria

'*1235 *Schorria''''' estas malgranda kaj malrapide rotacianta asteroido de la interna asteroida zono, ano de la Hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan astronomon Richard Schorr.

## Orbito 
Ĝi sufiĉe proksimiĝas al Marso por esti klasifikata kiel marsrenkonta asteroido.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* La Lumkurbo de la Longperioda Hungaria Asteroido 1235 Ŝorio 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Miklós Fischer

**FISCHER Miklós** (fiŝer) estis rumania hungara publicisto naskita en Temeŝvaro la 11-an de julio 1893 kaj mortinta en Temeŝvaro la 21-an de marto 1977. 
## Kariero
Miklós Fischer finis la mezlernejon en Temeŝvaro, poste estis soldato en la unua mondmilito. En 1919 li laboris en la urbodomo kiel oficisto. Li laboris por plibonigo de la viv- kaj kulturkondiĉoj de la servistinoj. Li establis la unuan servistinhejmon en Temeŝvaro. Al la modelo de tiu ankaŭ en aliaj urboj estiĝis similaj institucioj en la 1930-aj jaroj en Transilvanio. Al la problemo de la servistinaro li atentigis en pluraj artikoloj kaj eldonaĵoj. Post 1945 li partoprenis la organizadon de la konsumkooperativoj. Pli poste li iĝis prezidanto de la asocio de la emerituloj de Temeŝvaro. 
## Libro
**Cselédek a válaszúton* (Temesvár, 1933).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Alfonsaj tabeloj

eta|350px|Alfonsaj tabeloj
**Alfonsaj tabeloj** estas “astronomiaj tabeloj” taŭgaj por informi pri la pozicioj de la suno, de planedoj kaj de la steloj (fiksaj) kaj la datoj de la eklipsoj.

La kompilado de tiuj tabeloj estis organizita de la reĝo Alfonso la 10-a reĝo de Kastilio kaj Leono kaj efektigita en Toledo (Hispanio) ĉirkaŭ la jaro 1252 de kvindekoj da astronomoj kadre de la . Ili estis kompilitaj laŭ la astronomiaj teorioj de Ptolomeo kaj oni povas ilin taksi kiel ĝisdatigitan revizion kaj plibonigon de tiuj kompilitaj de la majstro kaj konataj kiel la *Almagesto.*

Tiu alfonsa verko konstituas la unuan astronomian laboron je ampleksa redaktaĵo en la kristana Eŭropo. Tiuj tabeloj, tiam, havas neflankan gravon en la historio de la astronomio kaj de la geografiaj malkovroj. Ili fakte estis ege utiligitaj, rekte aŭ en versioj, konstante submetitaj al revizio, de la grandaj navigistoj de 16-a jarcento kaj de la 17-a. Aparte Kristoforo Kolumbo bazis siajn projektojn de transoceana navigado sur unu el iliaj revizioj efektigita de Abraham Zakuto. Ilin honoris ankaŭ preseldono pretigita en Venecio en 1483. Koperniko lernis ilin uzi ĉe la Krakova universitato.

Estu rimarkite ke tiu la plej intensa utiligo de tiuj tabeloj, same kiel aliaj tabeloj, koncernis astrologiajn celojn.

## Vidu ankaŭ 
* Historio de la astronomio
* Literaturo de Alfonso la 10-a la Saĝulo
* Historio de scienco kaj teknologio
* Tradukskolo de Toledo
* Prusiaj Tabeloj
* Toledaj tabeloj

## Bibliografio 
Hispane:
* DEYERMOND, Alan D., *Historia de la literatura española, vol. 1: La Edad Media*, Barcelona, Ariel, 2001 (1ª ed. 1973), pp. 166. ISBN 84-344-8305-X
* LÓPEZ ESTRADA, Francisco, «La obra puesta bajo el nombre de Alfonso X», en LÓPEZ ESTRADA, Francisco y LACARRA, María Jesús, *Orígenes de la prosa*, Madrid, Júcar, 1993, Cap. 7, págs. 125-154.
* VIOLAT BORDONAU, José Carlos, *Glosario Selenográfico*, España, 2006.
* CHABÁS, José ; R. GOLDSTEIN, Bernard R. *Las Tablas Alfonsíes de Toledo*. Toledo: Diputación Pronvincial de Toledo, 2008.

## Eksteraj ligiloj 
* astronomical tables
* http://www.viestoriche.net/acqua/brian.html
* http://cronologia.leonardo.it/invenzio/tab000.htm 

Kategorio:Astronomio
Kategorio:Astrologio
Kategorio:Navigado
Kategorio:Historio de scienco
Osasco (San-Paŭlio)

**Osasco** (oficiale ) estas municipo, universitata urbo kaj antaŭurbo de San-Paŭlo (urbo) en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Metropolitana de São Paulo kaj en la mikroregiono Osasco. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

La loĝloko fondiĝis la  1962; la subŝtata ĉefurbo San-Paŭlo situas en distanco de 16 kilometroj. 

## Klimato 
Osasco havas subtropikan klimaton.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio	
* Listo de milionurboj

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* Asocio de Municipoj de San-Paŭlio (same )

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlio
Antal Fleischer

**FLEISCHER Antal** (flejŝer) estis hungara kemiisto, universitata profesoro naskita en Kecskemét la 19-an de julio 1845 kaj mortinta en Koloĵvaro la 28-an de novembro 1877.

## Kariero 
Antal Fleischer studis farmacion en Vieno. Li doktoriĝis en Budapeŝto. En 1868 li iĝis asistanto kaj ekpublikis memstare siajn esplorrezultojn en hungaraj kaj eksterlandaj fakrevuoj. En 1872 li iĝis universitata profesoro de la Universitato de Koloĵvaro. En la lernojaron de 1872–73-a li studis la laboratoriojn de eksterlandaj universitatoj, precipe de tiu de Bonn. En 1875 oni elektis lin honora membro de la unuiĝo de apotekistoj.

## Verkoj 
* *A szobránci hideg sóskénes ásványvizek vegyi vizsgálata* (Pest, 1872);
* *A cyánsav vegyületek szöveti alkatáról* (Bp., 1877)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Ferenc Flór

**FLÓR Ferenc** (flo:r) estis hungara kirurgo, magistrata ĉefkuracisto, ano korespondanta de la MTA (1838) naskita en Váradolaszi la 19-an de julio 1845 kaj mortinta en Koloĵvaro la 28-an de novembro 1877.
eta|maldekstre|Premio Flór Ferenc

## Kariero 
Ferenc Flór diplomiĝis en 1833, en 1834 kvalifikiĝis pri kirurgio kaj kiel akuŝistmajstro. Li estis la unua, kiu defendis sian disertacion en hungara lingvo. De 1834 li estis asistanto en la katedro pri bestkuracado, poste en la kliniko de kirurgio. De 1837 li estis magistrata kuracisto en Pest (urbo), en 1840 li estis ĉefkuracisto de la Malsanulejo Rókus, de 1847 ties direktoro kaj magistrata ĉefkuracisto de Pest. En 1849 li estis ĉefo de la sanaferoj de la pridefenda ministerio. Post la liberecbatalo oni internigis lin. En 1861 kaj 1867 li denove estis magistrata ĉefkuracisto de Pest kaj direktoro de malsanulejo. Li estis la unua en Hungario, kiu aplikis kloroformon por ĝenerala anestezo. Li redaktis la eldonaĵon titolitan *Magyar orvosok és természetvizsgálók munkálatai* (I–III., Pest, 1841–43), de 1839 ĝis 1849 ili eldonis *Orvosi Tár*, la unuan adresaron en Hungario *Orvosrend névsora* por jaro 1840 (Pest, 1840).

## Verkoj 
eta|Ferenc Flór
* *Kisdedápolás* (latine kaj hungare, Pest, 1833)
* *A tetszhalottak felélesztéséről szóló tanítás* (Pest, 1835)
* *Húgykő-metszés és morzsolás* (Pest, 1842)
* *Hivatalos tudósítás a hagymáz-járványról, mely szabad királyi Pest város polgári kórházában 1846–47. évben uralkodott* (Buda, 1848)

## Memorigiloj 
* hospitalo kun reliefo kaj gimnazio en Kistarcsa
* premio fondita en 1992

## Fontoj 
* hungare
* hungare
* hungare
* la koncerna teksto estas legebla pli malsupre

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj kirurgoj
Kategorio:Hungaraj magistrataj kuracistoj
Lex Mahumet pseudoprophete

**Lex Mahumet pseudoprophete** (esperante: "Leĝo de Muhammad, la falsa profeto") estas la traduko de la Korano en latinan fare de Robert de Ketton (ĉ. 1110-1160).

En 1142 Petro, la Respektinda, persvadis Robert al aliĝo al teamo kiun li estis kreante por traduki arabajn verkojn en latinan cele helpi la religian konvertiĝon de Islamanoj al Kristanismo. La ĉefa laboro de ĉi tiu kolekto estis traduki la Koranon, Islama rivelita leĝo, klopodo markanta sian unuan tradukon en iun okcidentan lingvon. La entrepreno estis grandega, kaj necesis proprigi al si unu jaron kaj plenigi super 100 folioj (180 paĝoj en moderna preso). Ĉi tiu traduko de la Korano estis populara en sia tempo, kun pli ol 25 manuskriptoj ankoraŭ ekzistantaj, kune kun du presaĵoj de la 16-a jarcento. Estis la normotraduko por Eŭropanoj de ĝia debuto ĝis la 18-a jarcento.

## Eksteraj ligiloj 
* The latin Qu'ran, as edited by Bibliander  (reviziita eldono de 1550, kompleta teksto rete)

Kategorio:Korano
Kategorio:Kritikoj de Islamo
Kategorio:Latinlingva literaturo
Kritiko de Mohamedo

**Kritiko de Mohamedo** ekzistis ekde la 7-a jarcento, kiam Mohamedo estis mallaŭdita de lia neislamaj arabaj samtempuloj pro la fakto, ke li predikis monoteismon, pro liaj geedziĝoj kaj militistaj ekspedicioj. Dum la Mezepoko li estis ofte fifamigita en Eŭropo kaj pro aliaj neislamaj polemikoj. En la moderna epoko, kritiko ankaŭ pritraktas lian sincerecon per kiu li pretendis esti profeto kaj la leĝoj kiujn li establigis kiaj tiuj pri sklaveco.
Kritiko de Islamo

**Kritiko de Islamo** ekzistis ekde kiam Islamo formis siajn unuajn ideajn stadiojn. Frue skribita kritiko venis de Kristanoj, antaŭ la 9-a jarcento, el kiuj multaj vidis Islamon kiel radikalan Kristanan herezon.

Poste en diversaj lokoj aperis kritiko de la Islama mondo, kaj ankaŭ de judaj verkistoj kaj de ekleziaj kristanoj. Objektoj de kritiko inkluzivas la moralecon de la vivo de Mohamedo, la profeto de Islamo, kaj en lia publika kaj en persona vivo. Aferoj rilate al la aŭtentikeco kaj moraleco de la Korano, la Islama sankta libro, ankaŭ estas diskutitaj de kritikantoj.

Aliaj modernaj kritikoj koncentriĝas pri la demando pri homaj rajtoj en modernaj islamaj landoj, kaj la traktado al virinoj en islamaj juro kaj praktiko. Iuj kritikantoj de multkultureco sugestas ke Islamo havas negativan influon sur la kapablo de islamaj enmigrintoj por adaptiĝi en okcidentajn landojn.
1236 Thaïs

'*1236 *Thaïs''''' estas malgranda malhela kaj malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Grigorij Nikolajeviĉ Neujmin elde la Simeiza observatorio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la greka amoristino Thais, kiu fariĝis la kunulino de Aleksandro la Granda.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Grigorij Neujmin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Kristana fundamentismo

[eta|Membro de la eklezio [Baptista Eklezio de Vestboro dum manifestado en Tulsa, Oklahoma]]
**Kristana fundamentismo** aŭ **Radikala kristanismo** estas aro de radikalaj tendencoj ene de la diversaj eklezioj kiuj komponas Kristanismon, ĉu inter katolikoj, protestantoj, ortodoksoj, ktp., sed plej ofte lastatempe oni uzas la terminon por aludi al diversaj radikalaj eklezioj de Usono.

**Radikala kristanismo**, kiu ankaŭ nomiĝas *kristana integrismo,* estas difinita de historiisto George M. Marsden kiel "batalanta kontraŭmodernisma protestanta evangeliismo." Marsden klarigas ke integristoj estis evangeliismaj kristanoj kiuj en la 20-a jarcento "batalas kontraŭ ambaŭ modernismoj en teologio kaj la kulturaj ŝanĝoj tio modernismo aprobita. Batalema kontraŭstaro al modernismo estis kio plej klare ekigis integrismon". La nomo estas prenita el la titolo de serio de eseoj eldonitaj de la Biblia Instituto de Losanĝeleso, *La Fundamentoj: Atesto pri la Vero*.

Kiel organizita movado ĝi komenciĝis kiam preĝejoj adoptis "bataladan stilon" kaj kelkaj teologiaj elementoj, kiel *sendevigismo*, sed estas ne organizita movado kaj ne havis nacian korpon aŭ oficialan komunikilon.

Integrismo estiĝis el brita kaj usona protestantismo en fino de 19-a jarcento kaj komenco de 20-a jarcento inter evangeliismaj kristanoj. La fondintoj reagis kontraŭ liberala teologio, aktive asertis ke la sekvaj ideoj estis fundamentoj de la kristana kredo: la nerakonteco de la Biblio, *Sola Scriptura*, la partenogenezo de Jesuo Kristo, la doktrino de anstataŭa pentofaro, la korpa resurekto de Jesuo, kaj la tuj okazonta reveno de Jesuo Kristo.

La termino "integristo" estas polemika en la 21-a jarcento; estas ofte uzita por ataki aŭ moki anojn, kvankam estis elpensita de gvidantoj. Iuj kiuj tenadas ĉi tiujn kredaron malakceptas la etikedon de "integrismo", vidanta ĝin kiel tro malsata dum al aliaj jam fariĝis fierrubando. Tiaj kristanoj preferas uzi la terminon *fundamenta* kontraste al integrismaj (e.g., Sendependaj Fundamentaj Baptistoj kaj Sendependaj Fundamentaj Eklezioj de Usono). Ĉi tiu termino estas foje konfuzita kun Kristana laŭleĝismo.
1237 Geneviève

'*1237 *Geneviève'''* estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Guy Reiss elde la observatorio de Alĝero.

## Nomo 
Ĝi ricevis la antaŭnomon de *Geneviève'', pliaĝa filino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Guy Reiss
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
2082

**2082** estos normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (vidu ĉi tie kalendaron).

En la jaro 2082 post Kristo okazos, interalie:

## Eventoj
* 27-a de februaro: ringa suna eklipso videbla en Peruo, Brazilo, Franca Gujano, kaj en nordo de Hispanio kaj Portugalio.
* 24-a de aŭgusto: plena suna eklipso videbla Malajzio, Indonezio kaj Papuo-Nov-Gvineo.
* Se tiam estos homoj sur Marso, ili vidos  la 17-an de decembro pasadon de Merkuro antaŭ Suno

## Naskiĝoj
Ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...

## Mortoj
Same ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
1238 Predappia

'*1238 *Predappia''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, ano de la Adeona familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la itala astronomo Luigi Volta elde la Observatorio de Torino en Pino Torinese.

## Nomo 
Ĝia nomo derivas de tiu de la itala komunumo Predappio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luigi Volta
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1932
1239 Queteleta

'*1239 *Queteleta''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la belgan astronomon kaj sociologon Adolphe Quételet.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1932
1240 Centenaria

'*1240 *Centenaria''''' estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Richard Schorr la  elde la Observatorio de Hamburgo, en Hamburg-Bergedorf.

## Nomo 
Ĝia nomo celebras la centjariĝon de la Observatorio de Hamburgo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1932
Sikenica

**Sikenica,** hungare **Peszektergenye** [pesektergenje] estas malgranda unuigita vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Sikenica situas en la plej griza parto

## Situo 
Sikenica situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Levice troviĝas je 21&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. En tiu formo Sikenica naskiĝis en 1960 pro unuiĝo de 2 vilaĝoj menciitaj sube. Pli frue la 2 vilaĝoj ĝis Traktato de Trianon apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Vámosmikola, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko. Inter 1938-1945 la komunumoj rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 2001 vivis en Sikenica 629 homoj, (358 slovakoj, 254 hungaroj).

### Nagypeszek 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1295 laŭ tiama hungara ortografio *"Pescech"*. En 1828 loĝis tie 497 vilaĝanoj en 83 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagypeszek 643 homoj, (plejparte hungaroj).

### Tergenye 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1307. En 1828 loĝis tie 497 vilaĝanoj en 83 domoj. En la 19-a jarcento slovakoj kaj germanoj alvenis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tergenye 539 homoj, (plejparte hungaroj).

En Tergenye naskiĝis hungara kirurgo Lajos Ádám.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo el la 15-a jarcento, en 1892 ĝi plene trakonstruiĝis
* kalvinana baroka preĝejo de 1750, en 1908 ĝi trakonstruiĝis

## Famuloj 
* ofte gastigadis tie Franz Schubert
* en la iama vilaĝo Nagypeszek naskiĝis hungara novelisto Aladár Bálint

## Eksteraj ligiloj 
* Sikenica sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Montsevelier

**Montsevelier** (la malnova germanlingva nomo de la loko estas *Mutzwil*) estis ĝis la fino de decembro 2012 komunumo kaj estas ekde la 1-a de januaro 2013 parto de la komunumo Val Terbi en la Distrikto Delemonto en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 502 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Montsevelier situas en la nordoriento de la Valkaldrono de Delemonto en la tiel nomita *Val Terbi*. La teritorion de la komunumo senakvigas la rivereto de Montesevelier, kiu alfluas al Scheulte, alfluanto de Birs. La nordan limon de la komunumo formas la kresto de la ĵurasa montĉeno *Fringeli*, kie kun alteco de 1073 m s.m. situas la plej alta punkto de la komunumo. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,75&nbsp;km², de kiuj 45% estas kovritaj de arbaro, 51% servas por agrikulturo kaj 4% por setlado.

## Iamaj najbaraj komunumoj 
La iama komunumo Montsevelier limis ĝis fino de 2012 en nordo al Grindel (SO), en nordoriento al Erschwil (SO), en oriento al Beinwil (SO), en sudo al Mervelier, en okcidento al Corban, kaj en nordokcidento al Bärschwil (SO).

## Trafiko 
La komunumo Montsevelier situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per buslino tra Mervelier al Delemonto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Montsevelier datiĝas el la jaro 1136 kiel *Muzivilir*.

Dum mezepoko Montsevelier estis majorejo de la Senjorujo Delemonto interne de la Paroĥaro Moutier-Grandval. Kiel tia ĝi estis eksklavo sub la protekto de la neŭtraleco de la Svisa Ĵurkomunumo kaj inter 1792 ĝis 1797 la okupadon francan, kio kreis la miton de la *Sendependa Respubliko Montsevelier*. De 1797 ĝis 1800 ĝi apartenis al la franca departemento *Mont Terrible* kaj ek de 1800 al la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la regionon al la svisa Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Montsevelier apartenas al la nove fondita Kantono Ĵuraso.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 estis fondita el Montsevelier, Vermes kaj Vicques la nova komunumo Val Terbi. Origine volis partopreni ankaŭ komunumoj Corban, Courchapoix, Courroux kaj Mervelier, sed iliaj loĝantaroj dum la baloto de la 7-a de februaro 2012 malakceptis la kuniĝon, kial la nova komunumo nun konsistas nur el tri de la sep komunumoj de la valo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Montsevelier
* Montsevelier en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Montsevelier 303.JPG|Rigardo al la vilaĝo
Dosiero:Montsevelier tombejo 323.JPG|Tombejo
Dosiero:Montsevelier rivereto 330.JPG|Vilaĝa rivereto
Dosiero:Montsevelier preghejo 317.JPG|Preĝejo
Savarmeo

La **Armeo de Savo** aŭ **Savarmeo**, estas internacia kristana evangelia movado kiu nuntempe laboras en 127 landoj. Ĝi havas sian Internacian Ĉefsidejon (IHQ) ĉe 101 Queen Victoria Street, Londono, Anglio.[eta|200ra|[Flago de la Armeo de Savo.]]Ĝi estis fondita en 1865 en Britio de William kaj Catherine Booth kiel la Orienta Londona Kristana Misio kaj havas kvazaŭ-armean strukturon. William Booth naskiĝis en Nottingham en 1829 sed rezidis en Londono ekde 1849 kie, post laborado kiel la asistanto de garantipruntisto, li dediĉiĝis al predikado. Li mortis en 1912.

La Savarmeo prezentas evangelian, socian kaj bonfaran laboron kaj alportas la kristanan mesaĝon al la senhavuloj, malriĉuloj kaj malsatuloj per satigado de iliaj spiritualaj kaj fizikaj bezonoj. Ĝia ministerio etendiĝas al ĉiuj, senkonsidere de aĝo, sekso, koloro aŭ kredaro.

 

Kategorio:Karitataj organizaĵoj
Kategorio:Kristanaj organizaĵoj
Kategorio:Ne-registaraj organizaĵoj
Eŭrabio

[eta|300px|[Islamo en Eŭropo

         ]]

**Eŭrabio** estas politika neologismo kiu aludas al la premiso ke la islama loĝantaro en Eŭropo fariĝos plimulto post kelkaj generacioj pro daŭra enmigrado kaj naskokvantaj indicoj.

La termino estis diskonigita de la verkisto Bat Ye'or, precipe en ŝia libro de 2005 *Eŭrabio: La Eŭroaraba Akso*, kiu temas pri komuna eŭroaraba ekstera politiko kiun ŝi karakterizas kiel kontraŭusona kaj kontraŭcionisma. La termino estas ĝenerale uzita en kombinaĵo kun "demisiemo", plua oficperiodo enkondukita de Ye'or, indikante sinteno de cedo, kapitulaco kaj cedismo al Islamo.

Kategorio:Kritikoj de Islamo
Kategorio:Islamo en Eŭropo
Kategorio:Konspiraj teorioj pri islamanoj
Kategorio:Politikaj neologismoj
Historio de la astronomio

[eta|200px|Sistema de [Ptolemeo.]]

[eta|200px|[Epiciklo|Epicikloj de Ptolemeo.]]
La **historio de la astronomio** estas la rakonto de la observadoj, malkovroj kaj konoj akiritaj laŭlonge de la historio pri temoj astronomiaj.

De prahistoriaj tempoj la homo interesis pri la astroj, kiuj montris konstantajn ciklojn kaj senŝanĝecon dum la mallonga periodo de la vivo de la homo kio estis utila ilo por determini la periodojn de abundo por la ĉaso kaj la rikolto aŭ de tiuj aferoj kiel la vintro kio postulis preparadon por postvivi al la adversaj klimataj ŝanĝoj.

La praktiko de ĉi tiuj observoj estas tiom certa kaj universala ke troviĝas tra la tuta planedo en ĉiuj tiuj partoj kie loĝis la homo. Deduktiĝas tiam ke la astronomio estas probable unu el la plej malnovaj oficoj, manifestanta en ĉiuj homaj kulturoj.

La senŝanĝeco de la ĉielo, estas ŝanĝita de realaj ŝanĝoj kiujn la homo per siaj observoj kaj komenca kono ne povis klarigi, de tie naskiĝis la ideo ke en la ĉielo loĝas potencaj estaĵoj kiuj influas la destinojn de la komunumoj kaj kiuj montras homajn kondutojn kaj sekve ili postulas adorado por ricevi ties favorojn aŭ almenaŭ eviti aŭ mildigi ties punojn. Ĉi tiu religia komponaĵo estis amplekse rilatigita al la studo de la astroj dum jarcentoj ĝis kiam la progresoj kaj sciencaj kaj teknologiaj komencis klarigi multe de la fenomenoj komence ne komprenitaj. Ĉi tiu disiĝo ne okazis pace kaj multaj de la malnovaj astronomoj estis persekutitaj kaj juĝitaj pro la fakto ke ili proponis novan organizon de la universo. Nuntempe ĉi tiuj religiaj faktoroj survivas en la moderna vivo kiel superstiĉoj kaj emo al la astrologio.

## Vidu ankaŭ 
* Astronomio en mezepoka Islamo
Slatina (distrikto Levice)

**Slatina,** hungare **Szalatnya** [salatnja] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Slatina situas en la plej griza parto

## Situo 
Slatina situas laŭ rojo sub monto 262 m-ojn alta, laŭ ĉefvojo Lučenec-Šahy. La lasta urbo troviĝas je 11&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1245 en formo *"Zalatna"*. En 1558 oni komputis tie 8 domojn, kiujn la turkoj detruis en 1602. En 1715 oni komputis tie 18 domojn kaj muelejon. En 1828 loĝis tie 355 vilaĝanoj en 59 domoj. Tiutempe oni komencis profiti la kuracakvon por trinki kaj banadi. Impona banloko konstruiĝis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szalatnya 463 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Ipolyság, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Szalatnya rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1944 la germanoj akuzis ciganojn pro ŝtelado kaj ili murdis 56 ciganojn. En 2001 vivis en Slatina 348 homoj, (195 hungaroj kaj 107 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Johano Nepomuko el la 18-a jarcento
* banejo

## Famuloj 
* En 1846 vizitis la banlokon Sándor Petőfi kaj Mór Jókai.
* En la iama Szalatnya naskiĝis hungara kuracisto Lajos Antal.

## Eksteraj ligiloj 
* Slatina sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Kategorio:Banlokoj en Slovakio
Gorgido

**Gorgido** (Γοργίδας) estis nobelulo kaj militisto teba kompano de la generalo Epaminondas kaj komandante de la Bataliono de Tebo, milita korpuso de elito formita de 150 paroj de amikoj, komponitaj de po unu viro kaj lia knabo, kiuj batalis kune, 300 totale. Post la rekonkero de Tebo, okupita en la 379 a. K. fare de roto el Sparto, kaj post la morto de Arĥio kaj Leontiado, Epaminondas kaj Gorgido unuiĝis al Pelopido kaj enmetis lin en la teban azembleon, petante al popolon lukti por la libereco. En 378 a. K. Gorgido kaj Pelopido estis "beotarĥoj" kaj decidis  pacnegoci kun Esfodrio, la sparta guberniestro kiun Kleombroto estis lasinte en Tespio, por havigi ke Sparto invadu Atikon provokante kontraŭstaron inter Ateno kaj Sparto.
Batalo de Keroneo

300 px|eta|dekstra
**Keroneo** estas antikva urbo de Grekio situa en la regiono de Beotio. Tiu urbo famiĝis por la Historio ĉar estis scenejo de bataloj decidaj por la estonteco de Ateno. Poste jam en la 1-a jarcento a.K. okazis en Keroneo la lasta de la bataloj inter la romia armeo estrata de Sulao kaj la reĝo de Ponto Eŭksino, Mitridato la 4-a.

## Antaŭaĵoj de la batalo 
La batalo plej fama okazinta en Keroneo estis tiu de Filipo la 2-a (Makedonio) kontraŭ la unuigitaj armeoj de la urboj de Tebo kaj Ateno, en la jaro 338 a. K.. Post tio la polisoj grekaj alianciĝis al Makedonio kiel impostopagantaj ŝtatoj, kvankam konservante sian sendependon.

Filipo de Makedonio estris ekspedicion tra grekaj teroj, cele regi ĉiujn tiujn. Kiel okazos poste ĉe aliaj multaj invadantoj, ankaŭ li admiris kaj protektis la grekan kulturon, kaj pro tio li celis submeti al si la grekojn kaj ne detrui ilin. La diversaj grekaj popoloj kaj polisoj estis dum jarojn luktante inter si por la suprema hegemonio de Grekio: tio estis taŭga situacio por la celoj de Filipo.

La unua venko de la makedona en greka teritorio okazis la 346 a. K., kiam tiu konkeris la regionon de Focido (en la centro de la greka duoninsulo). El tiam Makedonio kaj ties reĝo estis admitita en la Anfiktionio. Per sia ĵus akirita povo, Filipo dominis la aferojn de Grekio kaj ekhavis la kontrolon de la Orakolejo de Delfo, ege grava por ĉiu ajn decido ĉu milita ĉu politika.

En 338 a. K. la urboj de Tebo kaj Ateno kunfruntis; sed, antaŭ la danĝero kiun montris Filipo kaj lia granda armeo, kaj sekve la konsilojn de la granda oratoro kaj politikisto Demosteno, decidis unuiĝi kontraŭ la komuna malamiko kaj iniciatis militon. La tri armeoj luktis en la kamparo de Keroneo. La makedonia armeo havis kiel generalojn du elstarajn strategojn: Filipo kaj lia filo Aleksandro, kiu tiam estis 18-jaraĝa kaj jam estris 1.800 ĉevalrajdantojn. Dekomence la venko ŝajnis foavori la grekojn, sed la makedoniestroj estis bonkvalitaj militistoj kaj Filipo sciis trompi la malamikon, kiu surpriziĝis subite el frunto kaj kun flanko senprotekta. Filipo venkis la batalon kaj poste kondutis per politika saĝeco, ĉar ne humiligis la venkitojn —ĉefe la atenanojn— kaj liberigis la prizonulojn.

## Okazo de la batalo 
La dekstra kaj centra flankoj de la makedonia armeo estis formata de la falango kaj la aliancanoj (amikaj grekoj) sub estrado de Filipo kaj Parmenio. La maldekstran flankon estris lia filo Aleksandro kun sia ĉevalrajdantaro de hetairoi. En la greka armeo formis la atenanoj la maldekstran flankon, kaj la tebanol la dekstran kun la Bataliono de Tebo en la pinto. Frunte al tiuj estis la ĉevalerio de Aleksandro. Filipo translokigis sian homojn kontraŭ la atenanojn kaj poste ŝajnigis retiriĝon. Tiam haltis, turniĝis kaj fruntis la persekutantojn atenajn surprize. Dum Filipo tiele manovris, lia filo lanĉis sin kontraŭ la *sankta bataliono* kiu estis antaŭe, venkis ilin kaj detruis la dekstran flankon de la greka armeo. La atenanoj fuĝis kaj la tebanoj estis komplete malvenkitaj.

Kategorio:-338
Keroneo
György Kákay Szabó

**KÁKAY SZABÓ György** (ka:kai sabo:) estis hungara pentristo, restaŭristo naskita en Tenke en 1903 kaj mortinta en Budapeŝto 1964.

## Kariero
Kákay Szabó finis en la Industriarta Altlernejo kaj en la Reĝa Belarta Altlernejo. Li vojaĝis al Vieno, Milano, Berlino. En 1929-1930 li estis romia stipendiulo. Kvankam oni rekonis liajn kvalitojn kiel pentristo, de 1931 li laboris ekskluzive kiel restarigisto.

## Liaj disĉiploj
* Judit B. Kopp

## Fontoj
* http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07232.htm
* Művészeti Kislexikon, 1973.

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj restaŭristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Malkovro

[eta|Ekzemplo de malkovro, nome la [Malkovro de Ameriko.]]
**Malkovro** estas la nova aŭ originala observo de iu aspekto de la realo, kutime natura fenomeno; la trovo, renkonto aŭ demonstracio de kio estis kaŝita kaj sekreta aŭ estis ne konita.

Laŭ la fluo de la scienca novigo, la pli elstaraj sciencaj teorioj kaj la plej grandaj malkovroj en aliaj medioj ne estas persona verko de genio, sed de grupo de personoj, ĉu laŭ teamoj aŭ el sumo de pluaj penadoj de individuoj aŭ homaj grupoj. En la plej granda parto de la kazoj, ne estas sukcesoj devigitaj al la serendipo aŭ la hazardo, sed frukto de procezoj de esploro kaj sistema kaj konscia tre daŭraj en la tempo.

Ankaŭ oni povas nomigi *malkovro* la priskribon de la unuaj eniroj de homo de unu kulturo en la geografia kaj kultura medioj de alia. La okcidenta kulturo uzis la terminon por emfazi la gravecon en la historio de la mondo de la esploro ligita al la ekspansio de Eŭropo al la resto de la mondo. La *malkovro* de ĉiu kontinento, insulo kaj geografia akcidento, fare de vojaĝistoj, esploristoj, konkerantoj kaj koloniantoj eŭropaj, kondukis al la nocio ke la indiĝenoj estis *malkovritaj*, sendepende de la fakto ke ili jam estis tie de antaŭ jarcentoj aŭ inkluzive jarmiloj. Oni kutimas denunci ke la termino implicas eŭrocentrismajn kaj etnocentrismajn nuancojn en la lingvo kaj la penso.

## Ekzemploj de malkovroj 
* La malkovro fare de Joseph John Thomson de la modelo de la elektrono.
* La malkovro de la strukturo de la DNA.
* La malkovro de la Kvazaroj.
* La fajro.
* La agrikulturo, en la nomita Neolitika revolucio.
* La malkovro ke la Tero ne estas ebena, kio kutime atribuiĝas al Eratosteno, kiu proponis mezuradon de la Tero baze sur la foresto de ombro dum la solstico de somero en la Tropiko de Kankro. Aliaj civilizacioj havas similajn malkovrojn. Fakte, la kurveco de la tero estas observebla evidente (unue malaperas la fundo de ŝipo kiam ektrapasas la horizonton, aŭ la bazo de monto se oni malproksimiĝas de tiu).
* La malkovro ke la Tero ne estas la centro de la universo (Tercentra teorio -Koperniko, Galileo, Kepler, Newton-).
* La Epoko de malkovroj estas la nomo kiun ricevas la transira periodo inter la Mezepoko kaj la Moderna Epoko karaktera pro la geografiaj malkovroj.
** La Malkovro de Ameriko.
* Fine de la Moderna Epoko kaj en plena Nuntempa Epoko okazis la malkovrojn de Aŭstralio, de la fontoj de la Rivero Nilo, de la Antarkto aŭ de la geografiaj celoj de la esploroj al la polusoj (Norda Poluso kaj Suda Poluso) kaj en la grimpado de la plej altaj montoj (Everest).
* La Submara esplorado kaj la Kosmoesploro estas du novaj fakoj por malkovroj.

## Vidu ankaŭ 
* Invento
Javorník (distrikto Svitavy)

Municipo **Javorník** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, 4&nbsp;km nordokcidente de urbo Svitavy. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
En mezepoko la vilaĝo, ĝis la jaro 1945 tute germana, nomiĝis germane Ahorn (Achorns) kaj de la 18-a jarcento oni uzadis nomon Mohren. En la ĉeĥa estas atestita en la jaro 1388 nomo Jaworzie, nun Javorník.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Kapelo 
En centro de la vilaĝo estas malfrubaroka kapelo de la Plejsankta Triunuo, konstruita ĉirkaŭ la jaro 1800. Ĝi estas ununava kun senŝtupa duoncirkla presbiterejo kaj prisma turo tegmentita per bulbo. La fenestroj estas duoncirklaj, volboj plataĵaj kaj konĥo kun segmentoj.
Ekipaĵo estas el la dua duono de 19-a jarcento.
La preĝejo estas havaĵo de municipa komunumo, kiu en 90-aj jaroj efektivigis sufiĉe grandajn riparojn de eksterioro kaj interioro.

### Fera kruco 
Antaŭ kapelo de la Plejsankta Triunuo sur ŝtona soklo troviĝas fera kruco el la jaro 1868.

## Turismo 
La vilaĝo troviĝas ĉe estinta ĉefa ŝoseo n-ro 35 el Litomyšl al Svitavy. Sur kelkaj lokoj en la vilaĝo estas agrablaj ripozejoj. Tiujn uzas kaj loĝantoj de Javorník kaj multaj traveturantaj vizitantoj. El Svitavy al Javorník gvidas nova biciklovojo.

Oriente de la vilaĝo troviĝas fontregiono de la rivero Svitava kun arbara lageto. El Svitavy en la areon kaj alivoje reen gvidos nin signita instrua pado.

## Literaturo 
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Pluaj fotoj 

 Javorník, bus stop.jpg|Ŝoseo de la 2-a klaso 366
 Javorník, church.jpg| Kapeo de La plej sankta Triunuo
 Javorník, restaurant.jpg| Hotelo U Jelena sude de la municipo
 Javorník, house No 70.jpg| Domo n-ro 70

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Svitavsko 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en dislimejo de Bohemio kaj Moravio
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Ferenc Fodor (geografo)

**FODOR Ferenc** estis hungara geografo, kartografo-historiisto naskita en Tenke la 5-an de marto 1887 kaj mortinta en Budapeŝto la 23-an de majo 1962.

## Kariero 
Ferenc Fodor doktoriĝis en Budapeŝto en 1910. De 1911 ĝis 1919 li estis instruisto de la ĉefgimnazio de Karánsebes. En 1920 li iĝis universitata privatprofesoro kaj adjunkto ĉe Pál Teleki en la universitato pri ekonomiko, en 1928 li estis titulara eksterordinara universitata profesoro, de 1940 ĝis 1946 lernejdistrikta ĉefdirektoro. Li estis kunlaboranto de Pál Teleki en redaktado de liaj mapoj etnografiaj kaj ekonomiaj.

## Verkoj 
* *Magyarország gazdaságföldrajza* (Bp., 1924);
* *Szülőföld és honismeret* (Bp., 1926);
* *A Szörénység tájrajza* (Bp., 1930; verko distingita kun laŭdo de la MTA);
* *Egy palócfalu (Nagyvisnyó) életrajza* (Bp., 1930);
* *Magyar föld, magyar élet* (Bp., 1937);
* *Az elnemsodort falu* (Bp., 1940);
* *A Jászság életrajza* (Bp., 1942; verko laŭreato kun premio MTA kaj memormedalo de akademio);
* *A magyar térképírás* (1952–1954);
* *Az „Institutum Geometricum”* (Bp., 1954);
* *A magyar kéziratos vízrajzi térképek katalógusa 1867-ig* (I–III. Bp., 1954–1956);
* *A magyar vízimérnököknek a Tisza-völgyben végzett felmérései és azok eredményei* (Bp., 1957.; verko laŭreato en konkurso de MTA).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj kartografoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Starý Hrádok

**Starý Hrádok,** hungare **Kisóvár** [kiŝOvAr] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Starý Hrádok kaj óvár signifas: malnova fortikaĵo. La historia slovaka loknomo estis **Ovárky**.
300ra|eta|Starý Hrádok situas en la plej griza parto

## Situo 
Starý Hrádok situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Levice troviĝas je 8&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1239 laŭ tiama hungara ortografio *"Oluar"*. En 1601 oni komputis tie 19 domojn. En 1828 loĝis tie 184 vilaĝanoj en 30 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kisóvár 311 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Léva, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Kisóvár rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondomilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 vivis en Starý Hrádok 178 homoj, (154 slovakoj, 24 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika novbaroka preĝejo de 1658

## Eksteraj ligiloj 
* Starý Hrádok sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Levice
Fredric Wertham

**Fredric WERTHAM** (kies vera nomo estis: **Friedrich Wertheimer**; naskiĝis la 20-an de marto 1895 en Munkeno, Germanujo; mortis la 29-an de novembro 1981) estis german-usona psikiatrio kaj aŭtoro.

Li famiĝis pro sia en 1954 publikigita libro *"Seduction of the Innocent"* (*Logo de la senpekuloj*), kiu estigis la komikso-kodekson, por marki la malmoralajn aŭ alie nedeziratajn ekzemplerojn.

## Bibliografio 
* Ole Frahm *Letzte Warnung. Jugendkultur ist jugendgefährdend: F. W. und sein Kreuzzug gegen den Comic (Lasta averto. Junulkulturo estas junuldanĝeriga: F.W. kaj lia krucmilito kontraŭ komikso)* en: *Frankfurter Rundschau*, 16-an de novembro 2006, p. 25

Kategorio:Usonaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj psikiatroj
Kategorio:Germanaj psikiatroj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Germanaj judoj
Kategorio:Viroj