open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Umujo

***Umujo*** estis libera interreta Esperantlingva revuo. Ĝi aperis ekde 2016 kiam ĝi estis lanĉita de grupo de Esperanto-parolantaj uzantoj de la tujmesaĝilo Telegram ĝis 2018. Ĝi estis redaktata de internacia skipo (en la kerna grupo estis 6-7 membroj). en la formatoj PDF kaj EPUB; voĉa eldono estis anoncita, sed papera eldono ne estis prognozita.

La revuo ne havas sian propran retejon, anstataŭe la redakcia teamo uzis sociajn retojn kiel la Telegrama grupo, Twitter aŭ Reddit.

## Numeroj 
## Notoj kaj referencoj 
### Notoj 
### Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Umujo - Google Drive
* Umujo ĉe Telegram
* Umujo ĉe Twitter
* Intervjuo pri Umujo ĉe Movada vidpunkto
* 

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Internaciaj gazetoj
Yellow Submarine (filmo)

***Yellow Submarine*** (*flava submarŝipo*) estas brita animacia muzikala fantazia filmo de 1968 inspirita de la muziko de the Beatles, reĝisorita de animacia produktoro George Dunning, kaj produktita de United Artists kaj King Features Syndicate. Dekomencaj gazetaraj informoj asertis ke Beatles mem havigus siajn proprajn rolulajn voĉojn; tamen, krom komponi kaj ludi la kantojn, la realaj *Beatles* partoprenis nur en la ferma sceno de la filmo, dum ties kartunaj kontraŭpartneroj estis prezentitaj per la voĉoj de aliaj aktoroj.

La filmo ricevis ampleksan pozitiva akcepton el kritikistoj kaj publiko. Ĝi supozeble ankaŭ alportis plian intereson al animacio kiel serioza arta formo. *Time* komentis ke ĝi "iĝis frapan sukceson, kiun ĝuis same adoleskuloj kaj estetikistoj".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* *Yellow Submarine* filmorevizio de Roger Ebert
* h2g2 Yellow Submarine – the Film Edited Guide Entry
* "Heinz Edelmann, 'Yellow Submarine' Artist, Dies at 75", *The New York Times*
* Proposed *Yellow Submarine* remake

Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:Animacio
Kategorio:The Beatles
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1968
Kategorio:Submarŝipoj en fikcio
La Princo de Egipto

***The Prince of Egypt*** (**La Princo de Egipto**) estas usona animacia eposa biblibazita muzikala filmo de 1998 kaj la unua produktita per tradicia animacio kaj publikigita fare de DreamWorks Pictures. La filmo estas kinadaptaĵo de la Eliro kaj sekvas la vivon de Moseo el kiam li estis princo de Egipto al sia lasta destino konduki la izraelidojn el Egipto al Palestino.

Reĝisorita de Brenda Chapma,Steve Hickner kaj Simon Wells, tiu filmo prezentas kantojn verkitajn de Stephen Schwartz kaj muzikon komponita de Hans Zimmer. La voĉaro estas farita de nombraj aktoroj de Holivudo en la parolantaj roloj, dum profesiaj kantistoj anstataŭis ilin por la kantoj, escepte ĉe Michelle Pfeiffer, Ralph Fiennes, Steve Martin, Martin Short, kaj Ofra Haza (kiu kantas ankaŭ la kanton de sia rolulo, "Deliver Us", en deksep aliaj lingvoj por la filmaj duoblaĵoj), kiuj kantis siajn proprajn partojn.

Jeffrey Katzenberg ofte estis sugestinta animacian adaptaĵon de la fama filmo de 1956 nome *La dek ordonoj* dum li laboris por la animaciaj studioj de The Walt Disney Company, kaj li decidis realigi tiun ideon post fondi DreamWorks en 1995. Por fari tiun inaŭguran projekton, la animaciaj studioj de DreamWorks dungis artistojn kiuj estis laborante por la animaciaj studioj de Walt Disney kaj la ĵus malmuntita *Amblimation*, totale laboristaro de 350 personoj el 34 diferencaj landoj. La filmo havis mikson de tradicia animacio kaj de komputil-generita bildaro, kreitan pere de programaro el *Toon Boom Animation* kaj el *Silicon Graphics*.

Publikigita la 18an de Decembro, 1998, kaj por hejma video la 14an de Septembro, 1999, revizioj estis ĝenerale pozitivaj, ĉar la kritikistoj laŭdis la animacion, muzikon, kaj voĉolaboron. La filmo enspezis ĉirkaŭ 218 milionojn da usonaj dolaroj tutmonde en kinteatroj, kio faris ĝin la plej sukcesa ne-Disneja animacia filmo en tiu tempo. La sukceso de la filmo kondukis al rekt-alvidea antaŭaĵo nome *Joseph: King of Dreams* (2000) kaj al disvolvigo de teatra adaptaĵo. La kanto "When You Believe" iĝis komerce sukcesa soloaĵo en pop-muzika versio plenumita de Whitney Houston kaj Mariah Carey, kaj ricevis Oskar-premion al la Plej Bonkvalita Kanto de 1999.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo arkivita el la originalo la 12an de Aprilo, 2001
* 

Kategorio:Aventuraj filmoj
Kategorio:Usonaj animaciaj filmoj
Kategorio:Eliro
Kategorio:Biblio en populara kulturo
Kategorio:Antikva Egiptio en fikcio
Kategorio:Historio de Israelo
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1998
Kategorio:Fikciaj princoj
Adolf Goering

**Adolf GOERING** (naskiĝinta la  en Lüchow, mortinta la  en Berlino) estis germana inĝeniero kaj supera fervojliniisto.

## Vivo 
Li studis ekde 1859 en Hanovro kaj ekdeĵoris ĉe la generaldirekcio de la Hanovraj Ŝtataj Fervojlinioj ekde 1864. Ekde 1868 Goering estis ĉefkonstruisto ĉe *Niederschlesisch-Märkische Staatsbahn* kaj estis en 1871 registara ĉefarkitekto ĉe la sudaj linioj de *Magdeburg-Halberstädter Eisenbahn*. Kiel sekciestro li gvidis la planon kaj konstruon de la fervojtrakaro inter Langelsheim kaj Clausthal en la harca regiono laborante ankaŭ por *Deutz-Gießener Bahn*.
En 1877 Goering transprenis la nove fonditan katedron pri fervojlini- kaj tunelkonstruado ĉe la Reĝa konstruakademio berlina. En 1878 li nomumitis orda profesoro. Lia praktika laboraro ampleksis vere ĉiujn gravajn kampojn de fervojlinifarado inkluzive la stacidomajn areojn. Li okupiĝis pri projektrealigado sub tre malsamaj kondiĉoj. Kiel preleganto li tre ŝatis zorgado pri sistema aranĝo de stacidomoj. Ĉi-kampe li estis pioniro akademia.

Li verkis i.a.: »Eisenbahnbau« (7-a eldono, Berlino 1902), »Massenermittelung, Massenverteilung und Transportkosten bei Erdarbeiten« (4-a eldono, Berlino 1902); »Die Bauausführung der zweiten Weichselbrücke bei Dirsch« (Berlino 1890).

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 8. Leipzig 1907, p. 137-138, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Germanaj inĝenieroj
Kategorio:Fervojo en Germanio
Kategorio:Akademianoj
John Randolph Bray

eta|*How Animated Cartoons Are Made* (Kiel oni faras animaciojn, 1919).
**John Randolph BRAY** (25a de Aŭgusto, 1879 – 10a de Oktobro, 1978) estis usona animaciisto.

Dum la 1910-aj jaroj, la produktado de animaciitaj mallongaj filmoj, tipe referencata kiel "cartoons", iĝis industrio per si mem kaj kartunaj kurtoj estis produktitaj por esti montritaj en kinteatroj. La plej sukcesa produktoro tiame estis John Randolph Bray, kiu, kun animaciisto Earl Hurd, patentis la procezon de la celuloida animacio kiu hegemonios en la animacia industrio dum la cetero de la jardeko.

## Referencoj 
Kategorio:Miĉigano
Kategorio:Usonaj kinistoj
Kategorio:Animacio
Zsuzsanna Hőgye

**Zsuzsanna Hőgye** [ĵuĵana hOdje], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hőgye Zsuzsanna** aŭ *Hőgye Zsuzsa* estis hungara aktoro. Ŝia edzo estis Gábor Csikos.

Zsuzsanna Hőgye http://www.imdb.com/name/nm0405900/ naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la .

## Biografio 
Zsuzsanna Hőgye frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1963. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Szeged). Ŝiaj sekvaj signifaj teatraj stacioj estis:
* Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) (1970-1977)
* Nacia Teatro (Pécs) (1977-1980)
* Teatro Petőfi (Veszprém) (1981-1984).
Ŝi finis sian aktoran karieron denove en Nacia Teatro en Szeged. Ŝia edzo estis same aktoro.
 
## Elektitaj teatraj roloj 
* Endre Fejes: *Rozsdatemető* - Pék Mária
* William Shakespeare:
** Henriko la 4-a: S-ino Sürge
** La komedio de eraroj - Luciana
* Imre Madách:
** La tragedio de l' homo - servisto en Ateno, vendisto pri violo
** *A civilizátor* - Mürzl
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* - princino

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* ‘‘Amíg holnap lesz’‘ (1961)
* ‘‘Szikrázó lányok’‘ (1974)
* ‘‘Te rongyos élet’‘ (1984)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘Zokogó majom’‘ (1978)
* ‘‘Fagylalt tölcsér nélkül’‘ (1989)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* http://port.hu/adatlap/szemely/hogye-zsuzsa/person-131464
* https://baceleb.org/all/item/1473-h%C5%91gye-zsuzsanna

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Max Fleischer

**Max FLEISCHER** (19a de Julio, 1883 – 11a de Septembro, 1972) estis usona animaciisto, inventisto, kin- reĝisoro kaj produktoro.

Fleischer estis pioniro en la disvolvigo de desegnofilmoj kaj iĝis estro de Fleischer Studios. Li kreis animaciajn rolulojn inter kiuj kelkaj tre konataj kiaj Koko la Klaŭno, Betty Boop, Popeye, kaj Superman al la kinarto kaj estis respondeca pri nombraj teknologiaj plinovigoj kiaj la Rotoskopo (*Rotoscoping* aŭ Turnoskopio, laŭ kiu animaciistoj registras movadon per rekta agado, uzante bildon post bildo), la "Bouncing Ball" kantofilmoj, kaj "The Stereoptical Process."

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Freely downloadable Max Fleischer cartoons
* The history of the Fleischer's Popeye series 
* Max Fleischer Biografio
* Out of the Inkwell 
* Ko-Ko Song Car Tunes 

Kategorio:Usona animacio
Kategorio:Usonaj inventistoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Poldevenaj usonanoj
Kategorio:Krakovanoj
Kategorio:Novjorkanoj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Viktor Skumin

**Víktor Skumin** ( [*Viktor Andrejeviĉ Skumin*], naskiĝis la  en Penza provinco, RSFSR, Sovetunio) estas rusa psikiatro, profesoro.

## Biografio
Viktor Skumin naskiĝis 30-an de aŭgusto 1948 en Penza provinco, RSFSR, Sovetunio kiel filo de armea oficiro.

Viktor Skumin montris ek de siaj junaj jaroj dispozicion por la studo pri la homa psiko. Skumin diplomiĝis la Medical University en 1973 kun diplomo kun honoroj. En 1968, kiam li daŭre estis medicina studento, li proponis la esprimon ″kulturo de sano″,  kiu fariĝis ĝeneraligita. La ĉeftasko de *kulturo de sano* devas efektivigi novigajn sanprogramojn kiuj apogas holisman aliron al fizika, mensa kaj spirita bonfarto.

En 1978, li iĝis psikoterapiisto en Kievo Instituto de kardiovaskula kirurgio. Skumin estis la unua al priskribita antaŭe nekonata malsano, nun ĝi nomiĝas Skumin-sindromo. Tiu sindromo estas asociita kun mekanika korvalvo-enplanto. Profesoro Alain Carpentier (2011) de Université Pierre et Marie Curie kaj membro de la Akademio de Sciencoj de Francio taksoj ke kvarono de pacientoj per artefarita korvalvo evoluigus la Skumin sindromon.

Viktor Skumin estas edziĝinta. Li havas du filojn – Andrew kaj Maxim, kiel bone kiel la nepino Alice Skumina kaj nepo Alexey Skumin.

## Vidu ankaŭ 
* Kardiovaskula sistemo
* Korvalvo
* Penza provinco

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* Harvard Library: Skumin V A

## Video 
* 

Kategorio:Sovetiaj psikiatroj
Kategorio:Sovetiaj psikologoj
Kategorio:Rusiaj psikiatroj
Kategorio:Rusiaj psikologoj
Kategorio:Psikoterapiistoj
Kategorio:Sovetiaj aktivuloj
Kategorio:Rusiaj aktivuloj
Kategorio:Sovetiaj kuracistoj
Kategorio:Rusiaj kuracistoj
István Hunyadkürti

**István Hunyadkürti** [iŝtvAn hunjadkurti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hunyadkürti István** estas hungara aktoro. Lia familia nomvarianto estas *Hunyadkürthy*, lia frato estis György Hunyadkürti.

István Hunyadkürti http://www.imdb.com/name/nm0403214/ naskiĝis la  en Csorvás.

## Biografio 
István Hunyadkürti frekventis gimnazion en Makó, poste li estis sportisto. Li komencis sian aktoran karieron kiel subaktoro en Teatro Jókai (Békéscsaba) en 1968. Li estis trupano preskaŭ en ĉiuj provincaj teatroj, en la ĉefurbo en Gaja Teatro kaj Nacia Teatro (Budapeŝto). Li havis rolojn ankaŭ en 70 kinejaj kaj en 50 televiziaj filmoj. Li ricevis premion en 2007.
   
## Elektitaj teatraj roloj 
* Ede Szigligeti *Liliomfi* Gyuri (kelnero)
* *La atestanto* (teatra versio, 2012)
* *La kaporalo kaj la aliaj* (teatra versio, Miskolc, 2008)

## Elektitaj filmaj roloj 
* *A kenguru* (1975)
* *Az elvarázsolt dollár* (1985) - Veréb
* *Csinibaba* (1997)
* *Le a fejjel!* (2005)
* *Aranyélet* (televizia serio, 2015)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto 
* http://port.hu/adatlap/szemely/hunyadkurthy-istvan/person-172276

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Insulo Leitir Mór

**Leitir Móir** aŭ  estas vilaĝo en la irlanda Gaeltacht en la graflando Galivo, Irlando. Gi ankaŭ estas nomo de insulo, ligita per ŝoseo al la irlanda ĉefa insulo, kie la samnoma vilaĝo situas. La nomo estas de la irlanda *Leitir Móir* kiu signifas *granda sovaĝa montpejzaĝo* (*leitir* = *sovaĝa montpejzaĝo*). La ĉefa lingvo en tiu regiono estas la irlanda. La insulo konsistas el du duonoj. La orienta duono estas konata kiel Lettermore, kaj la okcidenta duono nomiĝas *Lettercallow* (*Leitir Calaidh*, "sovaĝa montpejzaĝo kun marĉa areo").

## Demografio 
## Vidu ankaŭ 
* liato de urboj en la Respubliko Irlando
* Darach O'Cathain
* Gorumna
* CLG Naomh Anna, Leitir Móir
* Fiachra Breathnach
* Seoighe Inish Bearachain

Kategorio:Graflando Galway
Leitir Mór
Quy Nhơn

**Qui Nhơn** aŭdu estas metropolo, havenurbo, en provinco *Bình Định* de regiono Suda Centra Marbordo en Vjetnamio. Ĝi estas ankaŭ provinca ĉefurbo.
eta|210ra|Mapo pri Vjetnamio, kie estas videbla Qui Nhơn
eta|maldekstre|Lernejo en Qui Nhơn
eta|Universitato en Qui Nhơn
eta|Muzeo en Qui Nhơn
eta|Konstruaĵo en Qui Nhơn

## Bazaj informoj 
* Areo: 284&nbsp;km²
* Supermara alteco: 0- m
* Loĝantaro: 537,320 en 2014
* Horzono: UTC +7
* Telefonkodo:
* 

## Geografio 
Qui Nhơn situas laŭ la Sudĉina Maro en sudorienta parto de la lando (ĝia marbordo estas 42 km. longa. Da Lat troviĝas 222, Da Nang 278, Hue 348, Ho-Ĉi-Min-urbo 436, Rạch Giá 615, Hai Phong 834, Ha Long 867, Hanojo 884 km.

## Historio 
Quy Nhơn estis oficiale fondita en la malfrua 18-a jarcento, kvankam ĝiaj antaŭaĵoj devenas el la 11-a jarcento. Dum la 1620-aj jaroj la urbo estis portugalaj jezuitoj, kiuj nomis la lokon **Pulo Cambi**. La haveno estis malfermita al franca komerco en 1874, ĝi estis pligrandigita post la 2-a mondmilito. Dum erao de 2 landoj tiu urbo apartenis al Suda Vjetnamio. Dum la Vjetnama milito armeo de Usono havis tie signifan bazon. La haveno estis skrapita en 1977 por akcepti ankaŭ ŝipegojn.

## Ekonomio 
Qui Nhơn estas unu el la ĉefaj industriaj centroj de la provinco, eĉ de la lando. Historie oni okupiĝis pri komercoj, agrikulturoj kaj fiŝkaptadoj. En la lastaj jaroj okazis signifa ŝanĝo direkte al servoj kaj turismo. Tradicie estas signifa la haveno, sed oni jam okupiĝas ankaŭ pri fiŝbredado. La agrikulturo produktas cerealojn, legomojn, sukerkanojn, kokosojn, arakidojn kaj nuksojn, la industrio meblojn ĝardenajn kaj lignaĵojn.

En 2008 13 eksterlandaj firmaoj dungis 1119 homojn en la metropolo.

## Eduko 
Qui Nhơn havas du universitatojn, kie 601 instruistoj instruis en 2009 23,383 studentojn. Quy Nhon University kaj Quang Trung University. Ekzistis 19,900 bazlernejanoj kaj 28,500 mezlernejanoj.

## Trafiko 
eta|maldekstre|Stacidomo de Qui Nhơn
Qui Nhơn havas enlandan flughavenon. La metropolo havas trairan marbordan ŝoseon, sed estas ankaŭ alia ŝoseo al interno de la lando. La trajna vojaĝado estis suspendita en 2016.

## Klimato 
En Qui Nhơn pluvas en la jaro 1650 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter septembro-decembro pli ofte pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias inter 23-30 °C. Neniam frostas.

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.britannica.com/place/Qui-Nhon 
* mapo, distancoj 
eta|Strando en Qui Nhơn

Kategorio:Urboj de Vjetnamio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Banlokoj
Kategorio:Metropoloj
Danubokurbiĝo

La termino **Danubokurbiĝo** (hungare *Dunakanyar*, germane *Donauknie*, "danuba genuo") estas parto de la rivero Danubo proksime de la urboj Vác kaj Visegrád, proksimume 30 kilometrojn norde de Budapeŝto, en norda Hungario.

maldekstre|eta|280px|Alta elaera vido de la riverkurbiĝo
La rivero jen fosis sian vojon per preskaŭ ortangula kurbiĝo kaj sekva plia ĉirkaŭnavigo de monto tra la montaro Visegrád. Krom la tiel pejzaĝe interesaj riverbordaj deklivoj aparte la multe de feriantoj vizitataj urboj Esztergom, Visegrád kaj Szentendre en tiu parto de la rivero estas kulture interesaj. La riverbordaj zonoj kaj  precipe en somero estas la veturcelo de multaj feriantoj, banantoj kaj akvosportantoj.

La regiona grupo de Hungaria Esperanto-Asocio en la regiono norde de Budapeŝto kun administra centro en Vác baptiĝis laŭ kiu riveroparto kaj nomiĝas *Esperanto-Grupo Danubokurbiĝo*, hungare *Dunakanyar Eszperantó Csoport*.

## Eksteraj ligiloj 
* elaeraj fotoj de la Danubokurbiĝo ()

Kategorio:Geografio de Hungario
Kategorio:Insuloj en Danubo
Hungaria Asocio de Esperantistaj Pedagogoj

La **Hungaria Asocio de Esperantistaj Pedagogoj** aŭ **Asocio de Hungariaj Esperantistaj Instruistoj** - , mallonge EPME - estas la sekcio de la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) en . Ĝi estas faka sekcio de kaj proksime kunlaboras kun la Hungaria Esperanto-Asocio (hungare: *MESZ, Magyarországi Eszperantó Szövetség*) de 1902, la landa asocio de UEA. La asocia adreso laŭ la stato de 2024 estas en la loĝloko Ihász, parto de la vilaĝa komunumo Marcaltő en la regiono Meza Transdanubio de Hungario. Estraro de la asocio inter 2024-2028 estas Jozefo Németh (prezidanto, sekciestro), Pálma Salomonné Csiszár kaj József Eszényi. La kerno de la asocio estas en 2022 39 membroj, kiuj estas samtempe ŝtataj instruistoj kaj estas organizantoj de Esperanto-kursoj en lernejoj. Al tio krompreneble aldoniĝas multaj pliaj kursgvidantoj, kiuj aŭ ankoraŭ estas studentoj de iuj fakoj aŭ je baza profesio tute havas aliajn fakojn, sed kiuj honorofice engaĝiĝas pri instruado de Esperanto. La membronombro kompreneble de jaro al jaro ŝanĝiĝas - en 2010 la membronombro aparte altis, fine de la jaro la sekcio havis 61 instruistajn membrojn: 57 plenrajtajn membrojn, kun membreco en ILEI kaj 4 apogantajn membrojn.

## Juna Amiko 
Aparte menciinda "infano" de la esperantistaj instruistoj en Hungario estas la revuo ***Juna Amiko*** de ILEI, kiun en novembro 1972 en Hungario lanĉis la instruisto *Géza Kurucz* kaj kiu baldaŭ havis vastan internacian legantaron. Géza Kurucz kun kelkaj aliaj instruistoj vidis la similspecajn revuojn je dispono por la lernantoj de aliaj lingvoj, komprenis la valoron aperigi ion similan en Esperanto, kaj konvinkis la ILEI- kaj HEA-estraranojn pri tio. Li redaktis la revuon regule de 1973 ĝis 1981, kiam li transdonis ĝin al Oldřich Kníchal, slovako vivanta en Hungario. Li redaktis ĝin ĝis 1986, kiam li transdonis la stafetan bastonon al alia eksterlandano vivanta en Hungario Stefan MacGill el Nov-Zelando. Kiam en 1996 tiu sentis kreskon de aliaj ILEI-taskoj, Géza precize en tiu jaro emeritiĝis el lernejestra posteno; li denove ĉefredaktis la revuon ĝis 2004 kaj de 2005 kunlabore kun Stefan MacGill la duonon de la revuo, kiu tiam ricevis duoblan amplekson de 52 paĝoj. Komence de 2011 75-jara Géza Kurucz anoncis sian deziron retiriĝi, en 2013 Stefan MacGill fariĝis vic-prezidanto de UEA kaj forlasis sian postenojn de prezidanto de ILEI kaj ĉefredaktisto de Juna Amiko. Sekvis lin en tiu ofico Stano Marček el Slovakio, membro de la Akademio de Esperanto. Stefan MacGill same kiel deko da aliaj personoj daŭre estas kunlaboranto de la revuo.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo ()

Kategorio:Instruistaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Hungaraj Esperanto-asocioj
Sjadvado

***Syādvāda*** (sanskrite: स्याद्वाद , esperantigeble kiel ***sjadvado***) estas dialektika principo de ĝajnismo, nome tiu de "kondiĉa prediko". Ĝi estas praktika apliko de *anekantavada* (plurismo).

Tiu principo postulas, ke oni diru ĉion per la sanskrita optativa modo (tio ĉi-tie signifas necertecon aŭ kondiĉecon), ĝenerale uzante la optativan formon de la verbo *as* (esti): *syāt*. Tio necesas pro tio, ke la realeco malsimplas (kaj do oni ne povas plene esprimi ĝin per unuopaj asertoj): ĉiu afero havas multajn ecojn (por uzi sanskritan esprimon: ĉio estas *anekāntātmaka*), kaj unuopa eco (*naya*) estas nur parto de la tuto.

Laŭ la principo sjadvado, necesas ĉion diri sepope (pro tio oni nomas la principon ankaŭ *saptibhaṅgīnāya*, "teorio de la sep kondiĉaj predikoj"):
# *syād-asti* (iel estas)
# *syān-nāsti* (iel ne estas)
# *syād-asti-nāsti* (iel estas kaj ne estas)
# *syād-asti-avaktavyaḥ* (iel estas kaj nepriskribeblas)
# *syān-nāsti-avaktavyaḥ* (iel ne estas kaj nepriskribeblas)
# *syād-asti-nāsti-avaktavyaḥ* (iel estas kaj ne estas kaj nepriskribeblas)
# *syād-avaktavyaḥ* (iel nepriskribeblas)

La plej frua konata referenco al sjadvado estas en skribaĵoj de Bhadrabahu (ĉirkaŭe 433 - 357 a. K.).

Laŭ Samantabhadra (ĉirkaŭ 600 p. K.):

## Referencoj
## Literaturo 
* Chatterjea, Tara (2001). *Knowledge and Freedom in Indian Philosophy*. Lanham, MD: Lexington Books. ISBN 0-7391-0692-9. 
* Grimes, John (1996). *A Concise Dictionary of Indian Philosophy: Sanskrit Terms Defined in English*. New York: SUNY Press. ISBN 0-7914-3068-5. 
* Jain, Vijay K (1-a de januaro 2016), Ācārya Samantabhadra's Aptamimamsa (Devāgamastotra), ISBN 9788190363983 
* Koller, John M. (July 2000). "Syādvadā as the Epistemological Key to the Jaina Middle Way Metaphysics of Anekāntavāda". *Philosophy East and West*. Honolulu. Numero 50, paĝoj 400-407. 

## Eksteraj ligiloj 
* *The Indian-Jaina Dialectic of Syadvada in Relation to Probability*  de Prasanta Chandra Mahalanobis, Dialectica 8, 1954, 95–111.  (*La ĝajna dialektiko de sjadvado, en rilato kun probablecoj*)
* *The Syadvada System of Predication*  de  J. B. S. Haldane, Sankhya 18, 195–200, 1957.  (*La sjadvada sistemo de prediko*)

Kategorio:Ĝajnismo
Kategorio:Logiko
Kategorio:Hinda filozofio
Scott Redding

**Scott REDDING** (naskiĝis la 4-an de januaro 1993 en Quedgeley) estas brita motorciklisto.

Komencis en Klaso 125 en 2008 per Aprilia. En 2010 ekkuris en Moto2, kondukante Suter. En 2012 ekkuris al la Kalex. En 2014 ekkuris en MotoGP, kontraktita el Gresini Racing kaj kondukis Honda. En 2015 kondukis Honda de la teamo Marc VDS. En 2016 ekkuris al Pramac Racing, kondukante Ducati.

## Rezultoj en MotoGP 
## Notoj 
Kategorio:Britaj motorciklistoj
Kategorio:Pilotoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Britio
Egmond aan Zee

**Egmond aan Zee** estas banloko en la komunumo Bergen en la nederlanda provinco Noord-Holland. En la loka dialekto ĝi ankaŭ nomiĝas *Derp* (aŭ majuskle *DERP*).

Egmond aan Zee estis ĝis la 1-a de julio 1978 memstara komunumo kaj je tiu dato kunfandiĝis kun la komunumo *Egmond-Binnen* al *Egmond*. Ekde la 1-a de januaro 2001 la komunumo Egmond fuziis kun la komunumoj *Schoorl* kaj Bergen al la komunumo Bergen.

## Fotaro 

Egmond_aan_Zee_overview_with_lighthouse.jpg
Egmond_aan_Zee_-_lighthouse_zoomed.jpg
Egmond_aan_Zee_-_Church_A.jpg
Egmond_aan_Zee_-_Church_B.jpg
StrandEgmondaanZee-2.jpg
StrandEgmondaanZee-20.jpg
StrandEgmondaanZee-17.jpg
StrandEgmondaanZee-9.jpg
Egmond aan zee Kunst.jpg
Egmond-aan-Zee-Windfarm.jpg
2015 Egmond aan Zee.jpg
Zeezicht bij Egmond aan Zee.jpg

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la vilaĝo en Historische Gemeente Atlas van Nederland, J. Kuyper 1865-1870 
* Retkamerao sur la KNRM Savstacio Egmond aan Zee  
* La aktuala vetero en Egmond aan Zee 
* Ĝeneralaj informoj, fotoj, filmoj ktp pri Egmond aan Zee  

Kategorio:Banlokoj
Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Who Framed Roger Rabbit

[eta|[Bob Hoskins ludis la rolon de Eddie Valiant]]
***Who Framed Roger Rabbit*** (angle, prononco laŭ sistemo IFA [], kun signifo "Kiu trompis Roĝeron la Kuniklon") estas usona fantazia komedia trilera filmo de 1988 reĝisorita de Robert Zemeckis, produktorita de Frank Marshall kaj Robert Watts, kaj verkita de Jeffrey Price kaj Peter S. Seaman. Tiu filmo estas bazita sur la romano de Gary K. Wolf de 1981 nome *Who Censored Roger Rabbit?*. En la filmo stelulas Bob Hoskins, Christopher Lloyd, Charles Fleischer, Stubby Kaye kaj Kathleen Turner. Kombinante rektan agadon kun animacio, la filmo montras okazaĵojn en Holivudo dum la fino de la 1940-aj jaroj en alternativa tempo kiam animaciaj roluloj reale ekzistas. La intrigo sekvas la aventurojn de Eddie Valiant, privata detektivo (dungita de eksploda belegulino, nome seksosimbolo Jessica Rabbit, kiel en la modeloj de krima romano) kiu devas pruvi la senkulpecon de "Toon" Roger Rabbit, kiu estis akuzita je murdo de riĉa negocisto.

Walt Disney Pictures aĉetis la rajtojn de la historio por la filmo *Who Framed Roger Rabbit* en 1981. Jeffrey Price kaj Peter S. Seaman verkis du skizojn de la scenaro antaŭ Disney dungis plenuman produktoron Steven Spielberg, kaj lian produktoran kompanion, Amblin Entertainment. Zemeckis estis dungita por reĝisori la filmon, kaj la kanada animaciisto Richard Williams por superrigardi la animaciajn scenojn. La produktorado estis translokigita el Los Angeles al la studioj Elstree en Anglio por kongruigi Williams kaj lian grupon de animaciistoj. Dum la filmado, la produktora buĝeto eketendiĝis rapide kaj la filmada kalendaro daŭris pli ol atendite.

Disney prezentis la filmon pere de sia divizio Touchstone Pictures la 22-an de junio 1988, kaj ĝi ricevis kritikan kaj komercan sukceson, kio iĝis *furoraĵo*. Tiu filmo alportis renovigitan intereson al la ora epoko de la usona animacio, disvastigante la modernan usonan animacion kaj la nomitan epokon de la Dizneja Renesanco.

## Referencoj
## Literaturo
* Mike Bonifer (junio 1989). The Art of Who Framed Roger Rabbit. First Glance Books. ISBN 0-9622588-0-6.
* Martin Noble (decembro 1988). Who Framed Roger Rabbit. Novelization of the film. Virgin Books. ISBN 0-352-32389-2.
* Gary K. Wolf (julio 1991). Who P-P-P-Plugged Roger Rabbit?. Spin-off from the film and Wolf's Who Censored Roger Rabbit?. Villard. ISBN 978-0-679-40094-3.
* Bob Foster (1989). Roger Rabbit: The Resurrection of Doom. Comic book sequel between Who Framed Roger Rabbit and the theatrical short Tummy Trouble. Marvel Comics. ISBN 0-87135-593-0.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
*  
* 
*  

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1988
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Usona animacio
Kategorio:Filmoj de Disney
Roger Rabbit
Roger Rabbit
Kategorio:Bildliteraturo
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj de Steven Spielberg
Kategorio:Filmoj pri kino
Osmosis Jones

***Osmosis Jones*** estas usona komedia filmo de 2001 pri kontrasta duopo kiu kombinas animaciajn scenojn reĝisoritajn de Tom Sito kaj Piet Kroon kaj realvivajn scenojn reĝisoritajn de la fratoj Farrelly. La filmo fokusas al Frank Detorre, neglekt-aspekta bestoĝardenisto; la realvivaj scenoj okazas ekster la korpo de Frank, dum la animaciaj scenoj okazas ene de lia korpo, kiu estas portretita kiel urbo loĝata de antropomorfaj mikroorganismoj. La leŭkocita policano Osmosis "Ozzy" Jones kaj la lozanĝo Drix devas eviti ke mortiga viruso Thrax mortigu Frank ene de 48 horoj.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj infanaj filmoj
Kategorio:Aventuraj filmoj
Kategorio:Usonaj animaciaj filmoj
Kategorio:Mikroorganismoj
Kategorio:Virusoj
Kategorio:Homa korpo en populara kulturo
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2001
László Deme

**László DEME** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Deme László** estis hungara lingvisto, altlerneja instruisto, esperantisto. Lia pseŭdonimo estis (hungarsisteme) **Kurdi Péter**.

László Deme https://www.nyest.hu/hirek/elhunyt-deme-laszlo-nyelvesz naskiĝis la  en Pécel, li mortis la .
 
## Biografio 
László Deme akiris diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1943. En fino de la 2-a mondmilito li estis asistanto kaj li iomete partoprenis en la bataladoj. Post la milito li same estis asistanto. Inter 1949 kaj 1970 li laboris en la akademia lingva instituto. Li kandidatiĝis en 1956, poste li doktoriĝis en 1970. Inter 1964-1969 li instruis ankaŭ en *Universitato Komenského* en Bratislavo, inter 1970-1981 li estis katedrestro de Universitato József Attila en Szeged. En tiu periodo li strebis ankaŭ por Esperanto. Ekde 1976 li estis aŭdebla kune kun Blanka Péchy en la Hungara Radio en lingva programo. Inter 1977-1981 li estis honora prezidanto de Hungaria Esperanto-Asocio. Li pensiuliĝis en 1981.

Li ricevis 12 premiojn inter 1943-2011. Li edziĝis trifoje, el la unuaj 2 geedziĝoj li havis 3 gefilojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A hangátvetés a magyarban* (1943)
* *A magyar nyelvjárások néhány kérdése* (1953)
* *Helyesírási rendszerünk logikája* (1965)
* *A beszéd és a nyelv* (1976)
* *Helyesírási kéziszótár* (kunredaktoro, 1988)
* *Nyelvi illemtan* (kunredaktoro, 1999)

## Fontoj 
* http://epa.oszk.hu/00100/00188/00066/pdf/136114.pdf
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Sándor Horváth (aktoro)

**Sándor Horváth** [ŝAndor horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth Sándor** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia edzino estis Ilona Szekeres.

Sándor Horváth http://www.imdb.com/name/nm0395818/ naskiĝis la  en Ĉeĥoslovakio en Pered, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Sándor Horváth akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1956. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro Gárdonyi Géza. Liaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) (1957–1959)
* Nacia Teatro (Miskolc) (1959–1962)
* Nacia Teatro (Pécs) (1962–1963)
* Teatro Szigligeti (Szolnok) (1963–1967)
* Teatro Petőfi (Veszprém) (1967–1970).
Lia lasta teatro estis Teatro József Attila ekde 1970 ĝis la pensiuliĝo. Li estis 15 jarojn gvidanto de la aktora sindikato. Li ricevis 5 premiojn inter 1967-1980. Li havis edzinon ekde 1957, kiu naskis 2 gefilojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Malvolio
** Rikardo la 3-a - titolrolo
* Zsigmond Móricz: *Rokonok* - Berci bácsi
* Ernő Szép: *Vőlegény* - Lala

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* ‘‘Kilenc perc…’‘ (1960)
* ‘‘A dunai hajós’‘ (1974)
* ‘‘Redl ezredes’‘ (1985)
* ‘‘Simon mágus’‘ (1999)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘Bors’‘ (serio, 1968)
* ‘‘Micsoda idők voltak’‘ (1975)
* ‘‘Az eltüsszentett birodalom’‘ (1985)
* ‘‘Öregberény’‘ (serio, 1993-1995)
* ‘‘Szuromberek királyfi’‘ (2007)

## Voĉoaktoraj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Omero Antonutti kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=13517

## Fontoj 
* http://port.hu/adatlap/szemely/horvath-sandor/person-11571
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Space Jam

***Space Jam*** estas usona realviva animacia prisporta komedia filmo de 1996 en kiu stelulas la ludisto de korbopilko nome Michael Jordan kaj kiu prezentas la kartunajn rolulojn de *Looney Tunes*. Tiu filmo estis produktorita de Ivan Reitman, kaj reĝisorita de Joe Pytka, kun Tony Cervone kaj Bruce W. Smith kiel direktoroj de animacio. Nigel Miguel estis teknika konsilisto pri korbopilko.

Prezentitaj en kinejoj fare de Warner Bros. laŭ la etikedo de *Family Entertainment* la 15an de Novembro 1996, la filmo rakontas fikcian alternativan historion pri tio kio okazis inter la dekomenca retiriĝo de Jordan el la NBA en 1993 kaj lia reveno en 1995, en kiu li interplektiĝas en okazaĵoj kun Bugs Bunny kaj liaj amikoj. *Space Jam* iĝis No. 1 en Usono kaj enspezis ĉirkaŭ 230 milionojn da usonaj dolaroj tutmonde, iĝante la plej enspeza filmo pro korbopilko el ĉiuj tempoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Animaciaj filmoj
Kategorio:Aventuraj filmoj
Kategorio:Usonaj infanaj filmoj‎
Kategorio:Korbopilkado
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1996
Kategorio:Warner
Éva Igó

**Éva IGÓ,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Igó Éva** estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia dua edzo estis László Földes (muzikisto), la tria Péter Sziámi Müller.

Éva Igó http://www.imdb.com/name/nm0407285/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Éva Igó frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi laboris en diversaj laborejoj. Ekde 1976 ŝi estis amatora aktoro. Ŝi akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1980. Ŝia ĉefinstruisto estis Imre Kerényi. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Miskolc). Inter 1984 kaj 1987 ŝi estis membro de Teatro Csiky Gergely (Kaposvár), poste de Gaja Teatro en Budapeŝto. En 2006 ŝi akiris sciencan gradon DLA. Ŝi ricevis 13 premiojn inter 1981-2013. Ŝi edziniĝis trifoje, dum la unua geedziĝo ŝi naskis filinon.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Reĝo Lear - Cordélia; stultulo; Regan
** Romeo kaj Julieta - virina titolrolo
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Viola
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* - Stasi
* Ibsen: Peer Gynt - Solvejg

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* ‘‘Tegnapelőtt’‘ (1982)
* ‘‘Esti Kornél csodálatos utazása’‘ (1994)
* ‘‘Casting minden’‘ (2008)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Dániel* (serio, 1979)
* ‘‘Kisváros’‘ (serio, 1993-2001)
* *Presszó* (2008)
* ‘‘Aranyélet’‘ (2015)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Audrey Hepburn, Charlotte Rampling,  Geraldine Chaplin kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=4099&lap=munkassag

## Fontoj 
* http://port.hu/adatlap/szemely/igo-eva/person-4017
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Astoria (metrostacio)

La **Astoria** estas grava metrostacio en Budapeŝto. La nomo venis de la hotelo Astoria staranta ĉe la stratangulo.

## Historio 
Ekde 1950 oni komencis konstrui la 2-an metrolinion en Budapeŝto, sed en tiu loko oni ne faris haltejon. Post jaroj pro financaj problemoj la konstruado paŭzis, nur en la sekva jardeko komenciĝis denove la konstruado. Intertempe la planoj ŝanĝiĝis kaj oni konstruis haltejon ĉe Astoria spite tion, ke sube la tunelo jam estis preta. La inĝenieroj faris planon pri tio ĝis tiam ne ekzistanta en la mondo. Oni konstruis ankaŭ subirejon sub la vojkruciĝo. La metroo estas atingebla el la subirejo per 3 rulŝtuparoj, unu funkcias al malsupro, la dua al supro, la tria laŭ neceso. Dum konstruado oni malkovris fundamentojn de la iama urbopordego, la vojo kondukis al Hatvan. La unua itinero (kun Astoria) estis inaŭgurita en 1970. En 2005 plenaj renovigaj laboroj okazis. Ĝis 2012 la vagonoj devenis el Sovetunio, poste vagonoj de Alstom trafikas, eĉ jam sen ŝoforoj.

## Kontaktoj 
Astoria estas grava trafika nodo, tamen mankas parkumejo. Estas kontaktoj al tramoj, aŭtobusoj. Krom la hotelo estas menciinda, ke kontraŭ la hotelo estis konstruita la unua stabila teatrejo de la urbo: Teatro Magyar de Pest. Ĝi jam estis malkonstruita, en tiu loko moderna domego por vendejoj kaj diversaj servoj funkcias.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Budapeŝto
* Metrostacioj de Budapeŝto

## Fontoj 
* http://hu.wikipedia.org/wiki/Astoria_(metr%C3%B3%C3%A1llom%C3%A1s)

A metró Astoria állomása. Fortepan 5884.jpg|Sovetia vagono (jam ne funkcianta)
007e Kelet-nyugati kereskedőház.jpg|La moderna domego kun diversaj servoj
Astoria - 2013.09.18 (4).JPG|Hotelo Astoria
Astoria (Budapest metro).jpg|Subirejo de Astoria

Kategorio:Metrostacioj de Budapeŝto
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1970
Kategorio:1970 en Hungario
Róbert Ilyés

**Róbert Ilyés** [rObert ijEŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ilyés Róbert** estas hungara aktoro. Lia familia nomo erare estas *Illyés*.

Róbert Ilyés  naskiĝis la  en Hajdúnánás.

## Biografio 
Róbert Ilyés akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1990. Lia ĉefinstruisto estis Gábor Zsámbéki. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro de Nyíregyháza. Liaj sekvantaj teatraj stacioj estis:
* Teatro Petőfi (Veszprém) (1992-1995)
* Teatro de Kecskemét (1995-1998)
* Teatro Hevesi Sándor (1998-2007).
En 2007 li estis membro en malgranda teatro en Budapeŝto, poste en teatro de Budaörs. Li ricevis premion en 2001.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Reĝo Lear - duko Cornwall; grafo Kent
** Hamleto - Fortinbras
** Kiel plaĉas al vi - Orlando; Jaques
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - apostolo Petro; 3-a kortegano
* Molière:
** Tartufo - Valér
** Georgo Dandin - titolrolo
** La Avarulo - Valer
* Ibsen: Peer Gynt - titolrolo

## Lia televizia filo 
* Goldoni: *Chioggiai csetepaté* (1990)

## Fontoj 
* http://port.hu/adatlap/szemely/ilyes-robert/person-183557
* hungarlingva biografieto kun foto
* http://www.barka.hu/hu/eladasok/felntt-eladasok/79.html 
* http://www.szinhazkolonia.hu/alkoto/Ilyes-Robert

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Chesterfield

**Chesterfield** estas urbo en la angla graflando Derbyshire. Ĝi situas sude de Sheffield ĉe la  alfluo de rivero Hipper en la riveron Rother kaj havas ĉirkaŭ  loĝantojn. Chesterfield estas ne nur administrejo de *Borough of Chesterfield*, sed ankaŭ tiu de la ĉirkaŭa distrikto North East Derbyshire. La urbonomo venas de la anglosaksaj vortoj *caester* = *castrum* (romia  fortikaĵo) kaj *feld* (kampo). En la Domesday Book, baza libro de Anglujo el la malfrua  11-a jc., okazis mencio de *Cestrefeld*, vilaĝeto de Newbold.

## Historio 
En la hodiaŭa urbokerno de Chesterfield oni elfosis partojn de iama romia fortikaĵo, datebla je 80–100 p.K.
En 1204 donis la reĝo Johano (Anglio) al la urbo rajton pri merkato, per kio Chesterfield akiris la staton de libera Borough. En 1266 redutis sin sekvuloj de Simon de Montfort, 6a Grafo de Leicester, inter ili Robert de Ferrers, 6a Grafo de Derby, kaj Baldwin Wake, Lordo de Chesterfield, en la urbo ĉe fino de la Dua milito de la baronoj. La 15-an de majo 1266 atakis reĝa armeo de Henriko de Almain, kondukite de nevo Henriko la 3-a (Anglio), en la Batalo de Chesterfield kaj venkis.

En 1594 reĝino Elizabeto pligrandigis la rajtojn de Chesterfield kaj permesis urbestron kaj aliajn konsilantojn kaj membrojn.

Al granda urbo ĝi kreskis en la 19-a jarcento, kiam la fervoja linio de Leeds al [Derbio] (Derby (Derbyshire)) konstruita de George Stephenson estis ligita al ĝi. Dum la konstruado oni malkovris grandajn karbodeponejojn.

## Vidindaĵoj 
### St Mary and All Saints’ - The Crooked Spire 
La rekonilo de la urbo estas la kurba preĝeja turopinto de la preĝejo Sankta Maria kaj Ĉiuj Sanktuloj (Chesterfield) de la 14-a jarcento. La pinto dekliniĝas proksimume 2,9 metrojn de la centro de la konusa bazo kaj estas tordita ĉirkaŭ unu-one de ties propra akso. Dendrokronologia analizo pruvas, ke la 150-tuna ligna strukturo de la turopinto estas datebla je ĉirkaŭ 1362. Oni kovris la pinton en 1639 per 50 tunoj da plumbo-folio. Ĝis tiam, la pinto estis verŝajne kovrita per kverko-ŝindoj.
La kaŭzo de la tordiĝo ne estas precize konata. Unu supozo estas, ke oni uzis nesekan lignon, alia aludas je manko de fakuloj post pesto-epidemio. Plia kaŭzo povas esti, ke sur la suda flanko la ligno pli forte ŝanĝiĝis ol ĉe la norda flanko. La plej verŝajna kaŭzo estas la plumbaj platoj, kiuj anstataŭigis la originajn lignajn ŝindojn ĉirkaŭ 300 jarojn post la konstruado. La ligna konstruaĵo ne taŭgis por tiu plia pezo kaj deformiĝis.

Chesterfield estas ankaŭ nomdona por la sid-meblo Chesterfield.

## Famuloj
* John Hurt, aktoro


Kategorio:Derbyshire
Idolo de Ŝigir

La **Idolo de Ŝigir** estas kvin metrojn alta antropomorfa ligna (el lariko) idolo el la Ŝigir-pluvmarĉo, kiu estis malkovrita en januaro de 1890 en torfa tavolo ĉe vilaĝo Kalata en proksimo de Kirovgrad, norde  de Jekaterinburg, Rusio. Oni datas ĝin laŭ radiokarbona analizado el 2015 je ĉ. 9000 a.K.

La ornamita paliso estas pruvaĵo pri mezolitika lignoprilaboro. Oni trovis en la Ŝigir-pluvmarĉo pli ol 3000 ĉasarmilojn, fiŝkaptilojn kaj ilojn el korno kaj osto.

La idolo estas skulptita el larika ligno. Kiel identigita de la jar-ringoj, la arbo estis almenaŭ 159 jarojn aĝa. Oni uzis ŝtonajn ilojn por skulpti la markojn. La kapo reproduktas vizaĝon kun okuloj, nazo kaj buŝo. La korpo estas plata kaj rektangula. Geometriaj motivoj ornamas ties surfacon. Horizontalaj linioj je la nivelo de la ventro povas reprezenti ripojn kaj V-liniojn por kovri reston de la korpo.  Kune kun la vizaĝo ĉe la supro, pluraj vizaĝoj estas videblaj ĉe diversaj areoj laŭ la skulptaĵo.

Ŝigir
Kategorio:Holoceno
Kategorio:Prahistoria skulptarto
Kategorio:Prahistorio de Azio
Kategorio:Mezolitiko
Kategorio:Arkeologio en Rusio
Kategorio:Lignaj skulptaĵoj
Kategorio:Historio de Sverdlovska provinco
Beauty and the Beast (2017)

***Beauty and the Beast*** (angle, prononco laŭ sistemo IFA [], Belulino kaj la Besto) estas usona muzikala fantazia filmo de 2017 reĝisorita de Bill Condon kaj verkita de Stephen Chbosky kaj Evan Spiliotopoulos. Produktorita de Walt Disney Pictures kaj Mandeville Films, la filmo estas realbilda refilmaĵo de la animacia filmo de Disney de 1991 samnoma, siavice adaptaĵo de la fabelo de Jeanne-Marie Leprince de Beaumont. La filmo estas aktorata de brita kaj usona geaktoraro komponita inter aliaj de Emma Watson, Dan Stevens, Luke Evans, Kevin Kline, Josh Gad, Ewan McGregor, Stanley Tucci, Audra McDonald, Gugu Mbatha-Raw, Ian McKellen kaj Emma Thompson.

Temas pri princo kiu estis transformata en Besto (Malbelaĵo) kaj junulino nome Belle kiun li malliberigas en sia kastelo. Por reiĝi princo denove, Beast devas ami Belle kaj gajni ŝian amon aŭ li restos kiel Beast porĉiame.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Fantastaj filmoj
Kategorio:Fabelaj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1991
Kategorio:Filmoj de Disney
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:Usonaj muzikaj filmoj
The Trap Door

***The Trap Door*** ("La kelpordo") estas brita animacia televida serio, origine montrata en Unuiĝinta Reĝlando en 1984. La intrigo temas pri la ĉiutagaj vivoj kaj la misaventuroj de grupo de monstroj kiuj loĝas en kastelo. Kvankam la emfazo estas en humuro kaj la spektaklo estis etikedita kiel porinfana programo, ĝi prezentas multon el horora kaj malhela fantazio. La spektaklo iĝis kulta serio kaj restas unu el la plej amplekse agnoskitaj familiaj distraĵoj el la 1980-aj jaroj. La cifereca porinfana televida kanalo *Pop* ekreelsendis la spektaklon en 2010. Ambaŭ sezonoj estas nune disponeblaj en iTunes.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
*
**The Trap Door* ĉe iTunes
*Trap Door Page  ĉe 80scartoons.co.uk
* Trap Door Page ĉe retrojunk.co.uk
*Boni's Trapdoor Appreciation Page Alia retejo de sekvantaro
*Berk's Trapdoor Game Pri Trapdoor Board Game.

Kategorio:Britaj televidaj serioj
Kategorio:Porinfanaj programoj
Kategorio:Animacio
Kategorio:Hororo
Kategorio:Fikciaj monstroj
Kategorio:Televidaj programoj de ITV
Kategorio:Televidaj programoj de Channel 4
Esperantina Grażyna Mirska

**Esperantina Grażyna MIRSKA** (naskiĝis la 4-an de marto 1955) estas poldevena denaska parolanto de Esperanto, kiu ricevis sian iom nekutiman personan nomon de la movade aparte fervoraj gepatroj. Ŝi studis klasikan filologion en la universitato de Lodzo kaj en la universitato de Krakovo, poste loĝis en Budapeŝto kaj studis Esperantologion kaj Interlingvistikon en la Scienca Universitato Loránd Eötvös (ELTE). Nun ŝi vivas en Vieno, Aŭstrio. Menciindas interalie ŝiaj kontribuoj al la pedagogia projekto de la fondaĵo Talento.

## Eksteraj ligiloj 
* Persona Facebook-paĝo

Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Denaskaj esperantistoj
András Lukács

**András LUKÁCS** - en la hungara kutime *Lukács András* - estas hungara esperantisto kaj mediprotektisto.

## Fondaĵo "Talento" 
Ene de la Esperanto-movado li aparte konatiĝis pro la fondaĵo Talento, kiun establis la Ekonomikista Grupo de Hungara Esperanto-Asocio en la jaro 1989. La fondaĵo okupiĝis pri kapablo-evoluigo de infanoj kaj mediprotektado. En septembro 1989 la fondaĵo je iniciato kaj gvido de András Lukács ekfunkciigis lernejan klason por ses-jaraj infanoj en urbeto Budaörs (apud Budapeŝto), en kiu interalie ankaŭ partoprenis la 6-jara filo de András Lukács. En la instruprogramo de la Talento-lernejo krome precipe kunlaboris Péter András Rados, kunaŭtoro de la superintensaj kursoj, la poldevena filologino Esperantina Mirska kaj Balázs Wacha, kiu flegis la lingvoscion de infanoj en la tria studjaro kaj akompanis ilin al la eksterlandaj vojaĝoj. La instruprogramo emfazis ĉefe matematikon kaj fremdajn lingvojn. Kiel enkondukan fremdan lingvon la infanoj lernis Esperanton. 12 infanoj en la unua kaj la dua studjaroj lernis Esperanton ĉiutage 3 horojn. En la tria studjaro ili komencis lerni la francan lingvon. Jam ĉe la fino de la unua lernojaro videblis la evoluo de la lernantoj kaj evidentiĝis la sukceso. Post 3-jara eksperimento komencis la lernadon la dua klaso. Tie la laboro baziĝis sur la spertoj de la unua klaso. Ekde tiu tempo oni jam povas paroli pri vera lernejo kaj ne nur pri eksperimenta klaso. Ekde septembro de la 1993-a jaro Talento-lernejo havis tri klasojn: unuan, duan kaj kvinan. La lernejo funkciis en la sama konstruaĵo kiel la oficejo de Fondaĵo Talento, kiu subtenas la lernejon. Tamen en 1994 la fondaĵo protestis kontraŭ konstruota aĉetcentro apud la lernejo, kaj post tio la loka registaro ne plu apogis la lernejon - tio en 1994 aŭ iom poste signifis la finon de la projekto.

## Mediprotektado 
Nun András Lukács en Hungario publike precipe konatas kiel aparte aktiva mediprotektisto.

## Eksteraj ligiloj 
* pri la eksperimento (arkivigite) ()

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
John Halas

**John HALAS** (denaske János Halász 16a de Aprilo 1912 Budapeŝto, Hungario – 21a de Januaro 1995, Londono, Anglio) estis pionira hungara animaciisto. Kun Gyula Macskássy (konatulo el la artostudio de Sándor Bortnyik, Műhely), kaj Félix Kassowitz, Halász kunfondis la unuan animacian studion de Hungario, nome Coloriton, en 1932. Coloriton ekzistis dum 4 jaroj, kaj produktis alt-kvalitan propagand-orientitan animacion por televido kaj kinejoj inklude *Boldog király kincse* ("La trezoro de la Gaja Reĝo"). Halász lernis sian metion ĉe George Pal, sed lanĉis sian propran karieron en 1934, kaj du jarojn poste li translokiĝis al Anglio kie poste, kun sia edzino Joy Batchelor, fondis Halas kaj Batchelor en 1940.

Ties plej bone konata filmo, Animal Farm (1954), estis la unua tut-longa animacia filmo farita en Granda Britio.

De 1979 ĝis 1988 li estis la prezidanto de Internacia Asocio de Animaciaj Filmoj (ASIFA) 

## Filmaro 
* The Cartoons of Halas & Batchelor (2000)

## Referencoj 
Kategorio:Britaj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj artistoj
Kategorio:Hungardevenaj britoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj animaciistoj
Ŝajna povumo

[eta|[Transformatoro kun ŝajna povumo de 100&nbsp;kVA .]]
La **ŝajna povumo** estas elektroteknika grando, kiun oni devas konsideri dum transmisio de elektra energio per alterna kurento. Kutime ĝi ne egalas al la aktiva aŭ efika povumo kiu estas transdonita al la uzanto kaj utiligata por produkti varmenergion, mekanika energion aŭ alian energiformon.

La kvociento de la aktiva povumo per la ŝajna povumo estas nomata faktoro de povumo. Kiam la faktoro de povumo egalas al 1, kurento kaj tensio estas en fazo kaj la ŝajna povumo egalas al la aktiva povumo.

La ŝajna povumo estas uzata por determini la dimensiojn de la elektraj instalaĵoj kaj ĝi estas ankaŭ la nominala povumo de maŝino. La mezurunuo la ŝajna povumo estas la voltampero (VA), kiu ebligas distingi ĝin de la aktiva povumo mezurata en vatoj.

Kategorio:Elektra povumo
Kategorio:Elektrotekniko