Horusapuso

La **Horusapuso** aŭ **Horusa apodo** (*Apus horus*) estas malgranda birdo, laŭ aspekto simila al hirundo aŭ murhirundo. Ĝi estas, tamen, tute nerilata al tiuj paseroformaj specioj, ĉar la apusoj estas en la ordo Apodoformaj. La simileco inter tiuj grupoj estas konsekvenco de konverĝa evoluo respegulante similajn vivmanierojn. Apusoj havas tre mallongajn krurojn, kiujn ili uzas nur por alkroĉiĝi al vertikalaj surfacoj. Ili neniam sidiĝas libervole sur la tero, kaj pasigas la plejparton de sia vivo en la aero, manĝante insektojn, kiujn ili kaptas per siaj bekoj. Ili eĉ trinkas, pariĝas kaj eĉ dormas dumfluge.

La genronomo devenas el la greka απους, *apous*, signife "sen piedoj". Tiu ĉi specio troviĝas en Subsahara Afriko. Horus, kies nomo tiu ĉi birdospecio rememoras, estis la sundio de Antikva Egipto, filo de Osiriso kaj Iziso.

## Taksonomio
La Horusapuso estis formale priskribita en 1869 fare de la germana esploristo kaj ornitologo Theodor von Heuglin kun la dunoma nomo *Cypselus horus*. La specia epiteto devenas el la mitologio de Antikva Egipto: Horus estis la sundio. 

Tiu ĉi specio estas nun unue el 20 apusoj metitaj en la genron *Apus* kiun enkondukis en 1777 la itala natursciencisto Giovanni Antonio Scopoli. La specio estas traktata kiel monotipa. La subspecioj *A. h. fuscobrunneus* kaj *A. h. toulsoni* estis iam agnoskitaj kiel tio, sed ili estas nun konsiderataj kolormorfoj de la nomiga formo.

## Aspekto
La Horusa apuso estas 13–15 cm longa kaj sufiĉe dika. Ĝi aspektas tute nigreca krom blanka makulo sur la mentono kaj blanka pugo. Ĝi havas mezlongan forkoforman voston. Ĝi havas flugetan flugon kiel la Eta apodo. Tiu havas kvadratforman voston kaj pli vastan blankon sur la pugo ol la Horuso, kaj tiu havas pli profunde forkoforman voston kaj pli mallarĝan blankan bendon. La krio estas zuma *piiioo*, *piiiiiioo*.

## Distribuado kaj habitato
Tiu ĉi apuso reproduktiĝas en subsahara Afriko. Ĝi havas ampleksan kontinuan distribuon de orienta kaj suda Sud-Afriko norden ĝis suda Zambio kaj centra Mozambiko, kaj ĵus koloniigis la naturrezervejon De Hoop de Okcidenta Kablando. Ĝi ankaŭ troviĝas tre dise en granda parto de la cetero de la subsahara regiono, kie la etiopiaj montoj kaj la areo de centra Kenjo ĝis Ugando havas grandajn populaciojn. Identigaj malfacilaĵoj konfuzas la limojn de la teritorio de ĉi tiu specio. Birdoj en Sud-Afriko estas migrantaj, travintrante pli norde. Aliaj populacioj estas loĝantaj (nemigrantaj) birdoj krom lokaj movoj.

## Kutimaro
La Horusa apuso reproduktiĝas en malnovaj nestotruoj de abelmanĝuloj, grundaj pegoj (*Geocolaptes olivaceus*), alcionoj kaj hirundoj, kiuj tipe troviĝas en naturaj aŭ artefaritaj sablaj bordoj. La plata nesto el vegetaĵaro kaj haroj, gluita per salivo, estas konstruita ĉe la fino de la tunelo kaj oni demetas 1-4 ovojn. La ovoj estas kovataj dum 28 tagoj ĝis eloviĝo, kaj la elnestiĝa periodo estas de ĉirkaŭ 6 semajnoj. Ĉi tiu specio ne estas kolonia, sed la naturo de ĝia reprodukta vivejo signifas, ke pluraj paroj povas esti disigitaj tra kolonio de abelmanĝuloj aŭ strihirundoj. Ĝi manĝas je mezaj niveloj super apudaj vivejoj, sed evitas grandajn urbojn.

## Referencoj 
* *Swifts* de Chantler kaj Driessens, 
* 
* 
* 
* Sinclair, Hockey kaj Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa*, 

## Eksteraj ligiloj
* Horusapuso - Speciteksto en *The Atlas of Southern African Birds*.

Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko