Gliese 581

**Gliese 581** estas ruĝa nano de spektroklaso M3V, kiu lokiĝas je 20,3 lumjaroj for de la Tero en la konstelacio Pesilo. Ĝia maso estas proksimume 1/3 , kaj ĝi estas la 89-a plej proksima stelsistemo al la Suno. Observoj sugestas, ke la stelo havas almenaŭ ses planedojn: Gliese 581 e, b, c, g, d kaj f. kaj ŝajne estas tajde ŝlosita. Ĝi estas ruĝa nano de spektroklaso M3V, je 20,3 lumjaroj for de la Tero. Ĝi troviĝas du grandojn norde de Beta Librae, la plej brila stelo en la konstelacio Pesilo. Ĝia maso estas proksimume 1/3 , kaj estas la 87-a plej proksima stelsistemo al la Suno.

eta|maldekstra|Grandoj de la Suno (maldekstre) kaj Gliese 581 (dekstre).

Nanostelo de klaso M, kiel Gliese 581, estas multe malpli masa ol la Suno, tial ĝi fuzias hidrogenon multe pli malrapide ol la Suno. De la ŝajna magnitudo kaj distanco, oni taksas ke ĝia temperaturo estas 3200 K kaj videbla lumeco de nur 0.2% de tiu de la Suno. (Kompare, la maksimuma elsendo de la Suno okazas je 530 nanometroj, meze de la por ni videbla parto de la spektro). Kiam oni kalkulas je la tuta spektro (ne nur la parto videbla de homoj), ĉi tiu stelo havas absolutan magnitudon de 1,3% . Planedo devus esti multe pli proksime al sia stelo por ricevi similan kvanton da energio ol tiom kiom ricevas la Tero. Tia zono, kie la planedo ricevas similan kvanton da energio ol la Tero, estas nomata enloĝebla zono. La etendiĝo de tiu zono estas alia je ĉiu planeda sistemo. Gliese 581 ŝajne estas tro maso por esti flagra stelo, kio faciligus la eblan ekziston de vivo. Gliese 581 ne elsendas X-radiadon.

## Planeda sistemo 
eta|La planeda sistemo Gliese 581.

Astronomoj malkovris almenaŭ kvar planedojn ĉirkaŭ Gliese 581. Gliese 581 b, proksimume samgranda kiel Neptuno, estis malkovrita dum aŭgusto 2005. Ĉi tiu interna planedo estas almenaŭ 16-oble pli masa ol la Tero kaj ĝia orbita periodo estas nur 5,4 tagoj.

Alia planedo, Gliese 581 c, estis malkovrita dum aprilo 2007. Astronomoj kredas, ke Gliese 581 c estas roka planedo kun radiuso 1,5-oble pli granda ol tiu de la Tero. Ĝi estas unu el la plej malmasaj planedoj malkovritaj en la enloĝebla zono de alia stelo, kaj estis la unua kandidato por teni vivon. La averaĝan nigrakorpan surfacan temperaturon oni taksas je  (por albedo simila al tiu de Venuso) kaj  (por albedo simila al tiu de la Tero), Iuj astronomoj kredas ke en la sistemo okazis planeda migrado kaj ke Gliese 581 c povintus formiĝi ekster la frostiga linio, kun konsisto simila al glaciecaj astroj kiel Ganimedo. Gliese 581 c faras kompletan rivoluon post 13 tagoj.

Dinamikaj simuladoj de la sistemo Gliese 581, supozante ke la orbitoj estas samebenaj, montras, ke la sistemo fariĝas nestabila se iu el la komponantoj estas 1,6 ĝis 2-oble pli masa ol ĝia minimuma maso. La supra limo por tiu similado estas 3,1, 30,4, 10,4 kaj 13,8 Termasoj por la planedoj e, b, c kaj d respektive.

## Vidu ankaŭ 
* Gliese 876
* Stéphane Udry

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Major Discovery: New Planet Could Harbor Water and Life Space.com
* Gliese 581 / HO Librae  Solstation.com
* *Extrasolar Planets Encyclopaedia*: Gl 581 
* Do your own simulation of radio communications to or from Gliese 581
* All Wet? Astronomers Claim Discovery of Earth-like Planet, Scientific American
* Position of Gliese 581 marked on local space  (Top right corner)
* Photo of Constellation Libra with Gliese 581
* Artist conceptions of planets of Gliese 581
* Speculation about geology/geochemistry of Gliese 581c  *The Geochemical Society*
* Computer models suggest planetary and extrasolar planet atmospheres - A gas, gas, gas  Washington University in St. Louis
* Extrasolar Planet Interactions  by Rory Barnes & Richard Greenberg, Lunar and Planetary Lab, University of Arizona
* Earth-like planet found that may support life  Ctv.ca

Kategorio:Planedaj sistemoj
Kategorio:Variaj steloj