open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wiler (Lötschen)

**Wiler (Lötschen)** estas komunumo en la distrikto Okcidenta Rarono en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 575 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Wiler (Lötschen) situas en Lötschen-Valo, flanka valo de la Rodan-Valo en la supra germanlingva parto de Valezlo. La komunumo troviĝas en aera distanco de proksimume 130 km oriente Ĝenevo kaj proksimume 68 km sude de Berno. En nordokcidento de la komunumo situas la Mühlbach-Glaĉero, kiu naskas apud Hockenhorn, kiu kun alteco de 3293 m s.m. estas la plej alta punkto de la komunumo. Al la komunumo krom la ĉefloko Wiler apartenas ankaŭ la turisma vilaĝo Fischbiel sur monta teraso de la alpopaŝtejo Lauchernalp atingebla nur pere de Lauchernalp-Aertelfero kaj mallarĝa kurboriĉa montarvojo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 14,66 km², de kiuj 20,0% estas kovritaj de arbaro, 20,8% servas por agrikulturo kaj 2,5% por setlado. La resto de la komunuma teritorio, tio estas pli ol ĝia duno, konsistas el altmontara dezerto kaj glaĉeroj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Wiler (Lötschen) limas en nordo al Kandersteg (Berno), en nordoriento al Blatten, en sudoriento al Rarono, en sudo al Niedergesteln, kaj en sudokcidento al Kippel.

## Trafiko 
Wiler situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la loko kondukas sole la vala vojo tra Lötschen-Valo al Blatten, kiu komenciĝas ĉe la fervojstacidomo de Goppenstein. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas proksiume 20 kilometrojn sude de la komunumo apud Gampel-Steg. Pere de la poŝtaŭtolinio de la stacidomo de Goppenstein al Blatten la komunumo estas konektita al la publika transportreto. De la vilaĝo Wiler aertelfero kondukas al Fischbiel.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Wiler datiĝas el la jaro 1363 kiel *Wyllere*. La historio de Wiler estas forte konektita kun la historio de la Lötschen-Valo. La 17-an de julio 1900, incendio preskaŭ komplete forbrulis la vilaĝon.

## Monda naturheredaĵo 
Granda parto de la komunuma teritorio apartenas ed de 2007 al la regiono Jungfrau-Aleĉ-Bieĉhorno (germane: Jungrau-Aletsch-Bietschhorn), kiu estis la 13-a de decembro 2001 akceptita kiel unua alpa areo kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Wiler (Lötschen)
Kantono de Jarnages

La **kantono de Jarnages** (france *canton de Jarnages*) estas franca kantono lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi estas unu el la 15 kantonoj de la arondismento de Guéret. Ĝia ĉefurbo estas Jarnages.

## Komunumoj 
Apartenas al la kantono de Jarnages la jenaj 10 francaj komunumoj :

## Vidu ankaŭ 
*Listo de kantonoj de la departemento Creuse
*Komunumoj de Creuse

Jarnages
Palokula turdo

La **palokula turdo** () estas sudamerika birdospecio el la familio de turdedoj.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Passeriformes - paseroformaj
**Turdidae - turdedoj
****Turdus* Linnaeus, C, 1758 - turdo
*****Turdus leucops* Taczanowski, W, 1877 - palokula turdo

Tiu specio antaŭe estis en la genro *Cichlherminia*. Ĝi estis reklasifikita al la genro *Turdus* en 2009 fare de AOU.

## Aspekto
La **masklo** estas tute nigra kun bluecblanka iriso, flavaj kruroj kaj beko. La **ino** estas precipe bruna supre kaj pli pala sube. 

## Distribuo kaj habitato
Ĝi troviĝas en Sudameriko nome en Bolivio, Brazilo, Kolombio, Ekvadoro, Gujano, Peruo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj hunidaj montarabaroj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Platycichla leucops. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Flavkrura turdo

La **flavkrura turdo** () estas sudamerika birdospecio el la familio de turdedoj.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

## Kantado
La kanto de la masklo estas muzikaj frazoj, *sriip, srii, srii, srii*, iom simila al tiu de la nigra turdo, sed foje inklude kelkajn imitadojn de aliaj birdokantoj. La tipa alvoko estas akra *srip* kaj pekuliara *siiit* kiel alarmo.

## Distribuado kaj ekologio 
Ĉe tiu specio estas tre alta separata distribuado; reproduktiĝas en norda Kolombio, Venezuelo, okcidenta Gujano, malproksima norda Brazilo, Trinidado kaj Tobago, kun tre separataj populacioj en orienta Brazilo, orienta Paragvajo kaj malproksima nordorienta Argentino. Laste menciita populacio estas parte migranta, kaj estas loĝantaj birdoj en la norda parto, dum plej sudaj reproduktantoj pasas la sudhemisferan vintron pli norde. Ankaŭ kelkaj populacioj en norda Sudameriko partoprenas en surlokaj movoj, sed tiuj ne estas bone komprenataj.

La habitato de tiu eta turdo estas pluvarbaroj, duarangaj arbaroj kaj tre densaj plantejoj. Temas pri specio de altaj teroj ĝis 2000 m, sed loke ili povas loĝi pli sube ĝis preskaŭ marnivelo.

La flavkrura turdo manĝas ĉefe en arboj kaj arbustoj, malofte surgrunde, kaj ĉefe nutras sin el fruktoj kaj beroj. Ili rare aliĝas al miksitaj manĝantaroj, ĉar ties kutimo atingi la arbopintojn malfacilas la kunigon kun tiuj rimarkindaj grupoj.

La nesto estas kovrita profunda tasforma nesto el bastonetoj ĉe riverbordoj aŭ inter rokoj. La ino demetas 2 aŭ 3 ruĝecmakulitajn verdajn aŭ bluajn ovojn.

Ili estas tre komunaj en plej parto de sia teritorio, kaj tiele estas listitaj kiel Malplej Zorgiga de BirdLife International. Tamen la flavkrura turdo estas timida specio, kaj ĉefe la ino estas malfacile videbla, ĉar ŝi ne kantas kaj havas kamuflan koloradon.

## Referencoj 
* IUCN2008, BirdLife International (BLI), 2008, 147232, Platycichla flavipes, 16a Novembro 2008.
* Clement, Peter & Hathaway, Ren (2000): *Thrushes*. Helm Identification Guides, London. ISBN 0-7136-3940-7
* Richard; O'Neill, John Patton & Eckelberry, Don R. (1991): *A guide to the birds of Trinidad and Tobago* (2nd edition). Comstock Publishing, Ithaca, N.Y.. ISBN 0-8014-9792-2
* Hilty, Steven L. (2003): *Birds of Venezuela*. Helm Identification Guides, London. ISBN 0-7136-6418-5
* Machado, C.G. (1999): A composição dos bandos mistos de aves na Mata Atlântica da Serra de Paranapiacaba, no sudeste brasileiro [Mixed flocks of birds in Atlantic Rain Forest in Serra de Paranapiacaba, southeastern Brazil]. *Revista Brasileira de Biologia* **59**(1): 75-85 [Portugale kun angla resumo].  PDF plena teksto
* Strewe, Ralf & Navarro, Cristobal (2004): New and noteworthy records of birds from the Sierra Nevada de Santa Marta region, north-eastern Colombia. ''Bulletin of the British Ornithologists' Club* **124**(1): 38-51.
* Thomas, John (1994): *They Have Yellow Legs: An Odyssey into the World of Yellow-legged Thrushes''

Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Licicirupo

La **grunda turdo** aŭ **Grundoskrapulo**, aŭ **Licicirupo** () estas birdospecio el la familio de turdedoj. Ĝi troviĝas en suda Afriko.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Passeriformes - paseroformaj
**Turdidae - turdedoj
****Turdus* Linnaeus, C, 1758 - turdo
*****Turdus litsitsirupa* (Smith, A, 1836) - grunda turdo
******Turdus litsitsirupa litsitsirupa* (Smith, A, 1836)
******Turdus litsitsirupa stierlingi* (Reichenow, A, 1900)
******Turdus litsitsirupa pauciguttatus* Clancey, PA, 1956

Estas 3 subspecioj:
**P. l. litsitsirupa* estas la plej suda formo, loĝanta el Namibio, Bocvano, Zimbabvo kaj Mozambiko suden al nordaj kaj orientaj partoj de Sudafrikio.
**P. l. stierlingi* troviĝas en zono el norda Angolo tra okcidenta Tanzanio, Malavio kaj nordokcidenta Mozambiko.
**P. l. pauciguttatus* troviĝas en suda Angolo, norda Namibio kaj nordokcidenta Bocvano.

Antaŭe estis kvara subspecio, *P. l. simensis*, separata el la aliaj en la altaj teroj de Etiopio kaj Eritreo. Nun tiu taksono estas traktata kiel aparta specio, la etiopia turdo (*Turdus simensis*).

## Priskribo 
Ĝi estas 22–24&nbsp;cm longa, kun tre stara sinteno, mallonga vosto, forta beko kaj longaj kruroj. La supraj partoj estas tute grizbrunaj kun sablokolora flugilzono. La subaj partoj estas blankaj kun nigraj grandaj punktoj kaj la vizaĝo estas blanka kun nigraj markoj kuiuj faras ĉefe formon de vizaĝa ringo; temas pri simila aspekto al tute malproksima Viskoturdo, sed multe pli malgranda, mallongvosta kaj stareca. Krome la subflugiloj havas blankanigran bildon kiu videblas dum la ondeca flugo. La kruroj estas flavecaj kaj la beko havas flavecan suban makzelon kun malhela pinto kaj malhelan supran makzelon; la ĉirkaŭokula ringo estas hela.

Tiu birdo havas malrapidan fajfan birdokanton kaj klakan alvokon.

La tasforma nesto estas konstruita uzante vegetaĵaron kaj araneretojn kaj estas kovrita per plumoj aŭ folioj. La ino demetas 3 aŭ 4 ovojn kiuj estos kovataj dum 14 al 15 tagoj. Ili estas bluecaj kun lilaj kaj ruĝbrunaj punktoj kaj makuletoj.

Tiu specio troviĝas en savano, herbejoj kaj malferma arbaro. Ili povas esti iom maltimidaj kaj manĝi ĉe parkoj, ĝardenoj kaj similaj lokoj.

## Referencoj 
* Sinclair, Ian & Ryan, Peter (2003) *Birds of Africa south of the Sahara*, Struik, Cape Town.
* South African Tours *Grundoskrapulo *

Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Dzitás

**Dzitás** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Dzitás. La komunumo situas en la sudorienta parto de Yucatán en la regiono 2 "Oriente", kiu limas al la federacia subŝtato Quintana Roo en la oriento kaj sudo, al la regiono 1 "Litoral Oriente" en la nordo, al la regiono 4 "Centro" en la nordoriento kaj al la regiono 5 "Centro Sur" en la okcidento. Eta parto en la sudo krome limas al la regiono 9 "Sur". La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31030.
maldekstra|eta|300px|La situo de la regiono 2 en Yucatán

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3443 loĝantojn. El tiuj estis 1753 viroj kaj 1690 virinoj. La komunumo havas surfacon de 456&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 20 metroj super la marnivelo.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 156,8&nbsp;mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas . Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 2219 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 1722 scipovis legi kaj skribi kaj 494 personoj estis analfabetoj. Do 22,26% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 3413 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2038 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 59,7% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Dzitás  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()
* Dzitás  en ''Nuestros municipios” (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) ()

Kategorio:Komunumoj de Yucatán
Tristana turdo

La **tristana turdo**' () estas birdospecio el la familio de turdedoj. Ĝi estas endemia de la tre izolita insularo Tristan da Cunha meze de Atlantiko inter Afriko kaj Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Passeriformes - paseroformaj
**Turdidae - turdedoj
****Turdus* Linnaeus, C, 1758 - turdo
*****Turdus eremita* (Gould, J, 1855) - blankdorsa turdo
******Turdus eremita eremita* (Gould, J, 1855)
******Turdus eremita gordoni* (Stenhouse, JH, 1924)
******Turdus eremita procax* (Elliott, HFI, 1954)

Ĝi antaŭe estis klasifikita en la eksa genro *Nesocichla*.

## Aspekto
La tristana turdo havas malhelajn nigrecajn bekon kaj okulojn, tre kontrastajn ĉe ĝenerale bruna birdo, pli malhela en supraj partoj kaj pli hela kaj makulita per strioj de grandaj malhelaj punktoj en subaj partoj. La vizaĝo estas pli hela ol la krono.

## Distribuo kaj habitato
Estas 3 subspecioj:
**T. e. eremita* troviĝas en la insulo Tristan da Cunha.
**T. e. gordoni* troviĝas en la insulo Nealirebla.
**T. e. procax* troviĝas en la insulo Najtingalo, kaj la apudaj insuloj, Mezinsulo kaj Stoltenhoff.

La natura habitato de la tristana turdo estas moderklimata makiso, moderklimata herbejo kaj rokaj strandoj. Ili estas nekomunaj, sed scivolemaj, do relative facile videblaj, ĉefe lokataj per siaj altatonaj alvokoj. Ĝi estas des pli komuna ju pli alte.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Nesocichla eremita. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Platycichla

***Platycichla*** estas eta genro de tropikaj birdoj de la familio de Turdedoj de Sudameriko. Ĝi enhavas nur la du jenajn speciojn:

* Palokula turdo, *Platycichla leucops*
* Flavkrura turdo, *Platycichla flavipes*

Estas mezgrandaj (20–23&nbsp;cm longaj) birdoj de humidaj montarbaroj. Ties nestoj estas tipaj nestoj de turdoj kovritaj tasformaj nestoj el bastonetoj.
 
En ambaŭ specioj la masklo estas ĉefe **malhelgriza aŭ nigra kun flavaj gamboj kaj beko**, kaj la ino estas esence tre bruna supre kaj pli pala sube. Fakte la nomigo Flavkrura turdo taŭgus por ambaŭ specioj, dum eĉ ankaŭ tiu de Palokula turdo iele taŭgus por ambaŭ. Ĉiukaze ĉi tie oni sekvas la klasigon de la latina scienca nomo kie oni atribuas po unu eron al ĉiu specio, kaj tiu de Palokula turdo vere rimarkindas plie en tiu.

La turdoj de la genro *Platycichla* manĝas ĉefe en arboj kaj arbustoj frukton kaj kelkajn insektojn. Estas timidaj specioj, kaj ĉefe la ino estas malfacile videbla, ĉar ŝi ne kantas. La kanto de la masklo konsistas el melodiaj muzikaj frazoj.

La ĉefa kialo por separi tiun genron el la genro *Turdus* estas la plej malgranda grando de tiuj kompare kun plej parto de la membroj de la veraj turdoj. Simileco en plumaro, voĉo,  kutimaro kaj genetiko igis la Sudamerikan Klasig-Komitaton forigi la genron *Platycichla* (kaj anstataŭe inkludi la du speciojn en *Turdus*) laŭ propono de 2006.

## Literaturo 
* *Thrushes* de Clement kaj Hathaway, ISBN 0-7136-3940-7
*
*

## Eksteraj ligiloj 
* Por forigo de Platycichla (South American Classification Committee) 

Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Blatten (Lötschen)

**Blatten (Lötschen)** estas komunumo en la distrikto Okcidenta Rarono en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 305 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Blatten situas en la supra Lötschen-Valo, tra kiu fluas la rivero Lonza, kiu fontas el la Lang-Glaĉero sur la teritorio de la komunumo. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Blatten la setlejoj Eisten, Fafleralp, Kühmad, Ried, Telistafel kaj Weissenried, kaj diversaj alpopaŝtejoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 90,65 km², de kiuj 7,10% estas kovritaj de arbaro, 9,3% servas por agrikulturo kaj 0,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Blatten limas en nordnordokcidento al Kandersteg (BE), en nordnordoriento al Lauterbrunnen (BE), en nordoriento al Fieschertal, en oriento al Naters sudoriento al eksklavo de Baltschieder, en sudo al Rarono, kaj en okcidento al Wiler (Lötschen).

## Trafiko 
Blatten situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la komunumo kondukas la vala vojo laŭlonge de Lonza de Goppenstein, ĉe la suda portalo de la malnova Lötschberg-Tunelo. Pere de poŝtaŭtolinio al la stacidomo de Goppenstein la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Monda naturheredaĵo 
Granda parto de la komunuma teritorio apartenas al la regiono Jungfrau-Aleĉ-Bieĉhorno (germane: Jungrau-Aletsch-Bietschhorn), kiu estis la 13-a de decembro 2001 akceptita kiel unua alpa areo kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Blatten datiĝas el la jaro 1433 kiel *uffen der Blattun*. Blatten disiĝis en la jaro 1898 de la vala paroĥo Kippel.

### Katastrofa terglito en 2025 
eta|Satelita foto de la katastrofo en 2025
Je la 28a de majo 2025 proksimume 90% de la vilaĝo estis detruita per mikso de kolapso de glaĉero kaj sekva terglito, kiu kovris preskaŭ la tutan vilaĝon.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Blatten

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Blatten
Szarvasgede

**Szarvasgede** [sarvaŝgede] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó. Szarvas signifas: cervo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 10&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 440
* Poŝtkodo: 3051
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Szarvasgede situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Pásztó troviĝas 15, Aszód kaj Gyöngyös po 27, Bátonyterenye 29&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1313. Post la mezepoko la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. En 1861 kaj post 8 jaroj incendioj okazis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika mezepoka gotika Preĝejo Prezento de Jesuo (Szarvasgede), en la 18-a jarcento barokigita, en 1829 trakonstruita
* baroka skulptaĵo pri Johano Nepomuka el la 18-a jarcento
* baroka nobeldomo de Ligárd-Pethő el la 18-a jarcento

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kantono Saint-Vaury

La **kantono Saint-Vaury** (france *canton de Saint-Vaury*) estas franca kantono lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi estas unu el la 11 kantonoj de la arondismento de Guéret. Ĝia ĉefurbo estas Saint-Vaury.

## Komunumoj 
Ĝis 2015 apartenis al la kantono la jenaj 9 francaj komunumoj :

## Vidu ankaŭ 
*Listo de kantonoj de la departemento Creuse
*Komunumoj de Creuse

Saint-Vaury
Preĝejo de Ĉieliro de Maria (Ostrava-Třebovice)

**Preĝejo de Ĉieliro de Maria** estas la plej malnova mariana preĝejo sur teritorio de urbo Ostrava. Ĝi troviĝas en urba parto Třebovice. La origina ligna preĝejeto estas skribe dokumentita jam en la jaro 1553. Sur ĝia loko estis en la jaro 1738 konstruita masonita baroka preĝejo. En la jaro 1931 la preĝejo estis ornamita per pentraĵoj laŭ propono de viena pentristo Josef Kleinert.

## Fontoj 
* JUŘICA, Martin. Ostravské svatostánky. Ostrava : Repronis, 2006. ISBN 80-7329-116-9. p.&nbsp;10–11.

Ĉieliro
Ĉieliro
Ostrava-Trebovice
Kategorio:Třebovice (Ostrava)
Kategorio:Barokaj preĝejoj en Ĉeĥio
Szente

**Szente** [sente] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Rétság. Szent signifas: sankta.

## Bazaj informoj 
* Areo: 8&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 340
* Poŝtkodo: 2655
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Szente situas sur deklivoj, laŭ traira flankovojo en montaro Cserhát. Balassagyarmat troviĝas 12, Rétság 15, Szécsény 26, Vác 29, Salgótarján 67, Budapeŝto 75 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=9043&i2=9566.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1255. Ekde mezo de la 16-a jarcento la komunumo apartenis al la Osmana Imperio. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, migra poŝto.

## Vidindaĵo 
* romkatolika romanika Preĝejo Elizabeto de Hungario (Szente) el la 13-a jarcento, poste ofte trakonstruiĝis, en 1934 turo alkonstruiĝis

## Fontoj 
* http://www.palocok.com/Szente

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Sanktvenceslaa muzika festivalo

[eta|dekstra|Sanktvenceslaa muzika festivalo en [Třinec (2010)]]
**Sanktvenceslaa muzika festivalo** estas civitana asociiĝo estiĝinta el iniciato de ostrava grupo de artistoj, muzikaj teoriistoj kaj ŝatantoj de muziko kaj arto en junio de 2003, kiu aranĝas kaj organizas samnomatan internacian muzikan festivalon. Tiu sub unueca dramaturgia kaj idea platformo perigas muzikajn konfrontaciojn al vasta grupo de loĝantoj de Moraviasilezia regiono. La festivalo okazas de 28-a de septembro ĝis la 28-a de oktobro en diversaj lokoj de la regiono.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj ttt-paĝoj

Kategorio:Ĉeĥaj muzikaj festivaloj
Kategorio:Muzikaj asociiĝoj
Kategorio:Kulturo en Moraviasilezia regiono
Kategorio:Organizaĵoj en Ostrava
Kategorio:Eventoj en Moraviasilezia regiono
Kategorio:Aperis en 2003
Júlia Szendrey

**Júlia SZENDREY** [sendrei], hungare **Szendrey Júlia** estis literaturamanto, poeto, verkisto, edzino de Sándor Petőfi, poste de Árpád Horvát. Ŝia konata filo estis Árpád Horvát (kuracisto).

Ŝi naskiĝis en Keszthely, la 29-an de decembro 1828, ŝi mortis en Pest, la 6-an de septembro 1868.
eta|Júlia Szendrey

## Vivo 
Lia patro havis gravan postenon en grandbienoj en Keszthely, poste en Erdőd. Júlia frekventis lernejojn en Mezőberény kaj en Pest.
Ŝi renkontis Sándor Petőfi en balo de Nagykároly en 1846. La tiam jam fama poeto verkis al ŝi multe da belegaj poemoj. Post unu jaro geedziĝo okazis. Gepatroj de Júlia ne apogis la geedziĝon. La juna paro komencis la komunan vivon en Pest. La edzino iom estis ekstravaganca por la tiamaj kutimoj. Ŝi fumis cigaron kaj vestiĝis en pantalono.

La unusola komuna filo Zoltán Petőfi naskiĝis en 1848. Post malapero de la edzo ŝi vivis en Transilvanio, kie ŝi vane serĉigis sian edzon. En 1850 ŝi elektis novan edzon Árpád Horvát. Tiu ago kaŭzis tutlandan indigniĝon. Tamen ŝi naskis 4 gefilojn, dume ŝi ne edukis Zoltán-on. Abrupte en 1866 ŝi forlasis la edzon. Ŝi mortis en Pest, tie ŝi entombiĝis en komuna tombo kun gepatroj de Petőfi. Spite la duan edziĝon, en la tomboŝtono legeblas: Petőfi Sándorné.

## Verkaro 
* tradukaĵo de fabeloj de Hans Christian Andersen de 1856
* poemoj kaj noveloj 1909

## Memoraĵoj 
* skulptaĵoj en Kiskőrös kaj en Mezőberény
* stratoj en Keszthely kaj en Pécs
* lernejo en Keszthely
* 2 memortabuloj

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj poetoj
Albert Pákh

**Albert PÁKH** [pAk], hungare **Pákh Albert** estis advokato, membro de Societo de Dekopo, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy. Lia patro estis Mihály Pákh.

Albert Pákh naskiĝis en Rozsnyó (nuntempa Rožňava en Slovakio), la 11-an de marto 1823, mortis en Pest (urbo) la 10-an de februaro 1867.

## Biografio 
eta|maldekstre|Albert Pákh
Albert Pákh frekventis la lernejojn en Rozsnyó, Miskolc, Igló, Lőcse, poste li studis teologion en Sopron. Tie en 1841 li deklaris sian poemon. Poste li iĝis advokato en Debrecen, dume iomete li verkadis.

En 1844 en Pest li estis helpadvokato, tamen poste li elektis la literaturadon kaj verkis en diversaj revuoj. Post 2 jaroj li aniĝis en Societo Dekopo kaj li komune loĝadis kun Sándor Petőfi. En 1847 ĝis sia morto ricevis gravan malsanon, tial li iris al diversaj kuraclokoj en Aŭstrion. La hejmenveno okazis nur en 1850. Poste denove li verkadis ĝismorte. Li fondis ankaŭ sukcesan gazeton Vasárnapi Újság.

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Szátok

**Szátok** [sAtok] estas malgranda vilaĝo kaj municipo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Rétság.

eta|Vilaĝdomo (administrejo) de Szátok
eta|Ĉefvojo de Szátok

## Bazaj informoj 
* Areo: 9&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 590
* Poŝtkodo: 2656
* Telefonprefikso: 35

## Geografio 
Szátok situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Rétság troviĝas 10, Balassagyarmat 14, Vác 25, Budapeŝto 65 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1255. En la 16-a jarcento la komunumo apartenis al la Osmana Imperio. Vilaĝservoj estas migra poŝto, lernejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika Preĝejo Ĉiuj Sanktuloj (Szátok) de 1732 (kun mezepoka origino), turo alkonstruiĝis en 1784, trakonstruiĝis en 1913
* fonto nomumita pri Francisko Rákóczi la 2-a

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
Halachó

**Halachó** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Halachó. La komunumo situas en la plej okcidenta parto de Yucatán. La regiono 7 nomiĝas "Litoral Poniente". Ĝi limas al la Meksika Golfo en la nordo, al la subŝtato Campeche en la okcidento kaj al la regiono 6 "Influencia Metropolitana" en la oriento. Krome ĝi havas limon kun la regiono 8 "Sur Poniente" en la sudoriento. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31033.
maldekstra|eta|300px|La situo de la regiono 7 en Yucatán

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 18125 loĝantojn. El tiuj estis 9173 viroj kaj 8952 virinoj. La komunumo havas surfacon de 671,9&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 16 metroj super la marnivelo. Al la komunumo apartenas 18 loĝlokoj. La ĉefaj estas la ĉefurbo Halachó, Cepeda, Cuch Holoch, Siho (San Antonio Siho) kaj Santa María Acu.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 50&nbsp;mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas . Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 10928 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 8182 scipovis legi kaj skribi kaj 2731 personoj estis analfabetoj. Do 24,99% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 16864 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 10935 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 64,8% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Politiko 
Sekve listo de la komunumaj prezidantoj kaj la koncerna regtempo:

## Eksteraj ligiloj 
* Halachó  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()
* Halachó  en ''Nuestros municipios” (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) ()

Kategorio:Komunumoj de Yucatán
Patsy Kensit

eta|Patsy Kensit (1991)
**Patricia Jude Frances KENSIT** (4-an de marto 1968 en Hounslow, Londono) estas angla aktorino kaj muzikistino.

Ŝi estis kvarfoje geedziĝinta, ĉiufoje kun muzikistoj. (1988 – Dan Donovan, 1992 – Jim Kerr, 1997–2000 Liam Gallagher de Oasis. El la dua kaj tria geedzigoj ŝi havas po unu filon. Ŝia kvara edzo estis DĴ Jeremy Healy, en 2009-10.

Post ŝia filma debuto en 1974 kun Mia Farrow, ŝi atingis trarompon nur en 1986 kiel en la rolo *Crepe Suzette* en *Absolute Beginners*.

Kensit iĝis en 1985 gvidanta kantistino de Eighth Wonder kaj ili produktis tri sukcesegajn kantojn (*Stay with me*, ''I'm not scared* kaj *Cross My Heart*). Ŝi kantis kun Eros Ramazzotti en 1987 sur ties albumo *In certi momenti* la dueton *La luce buona delle stelle*.

## Kelkaj filmoj 
* 1974: *The Great Gatsby*
* 1979: *Hanover Street*
* 1986: *Absolute Beginners*
* 1989: *Lethal Weapon 2*
* 1990: *Blue Tornado*
* 1990: *Kill Cruise*
* 1991: *Timebomb*
* 1991: *Blame it on the Bell Boy*
* 1991: *Twenty One*
* 1991: *Beltenebros* 
* 1992: *Blame It on the Bellboy*
* 1995: *Dream Man*
* 1995: *Angels and Insects*
* 1999: *Best*
* 1996: *Grace of my heart*
* 1998: *The Last Don II* (TV-miniserio)
* 2001: *Loves music, Loves to dance*
* 2003: *Who's your Daddy?*
* 2006: *Played*
* 2007-10: *Holby City'', televida serio

Kategorio:Britaj aktoroj
Joe Pesci

**Joe PESCI** (9-an de februaro 1943 en Newark (Nov-Ĵerzejo); fakte **Joseph Francesco DeLores Eliot Pesci**) estas usona aktoro, kiu estas konata ĉefe pro la filmoj kun Martin Scorsese kaj Robert De Niro. Pesci ankaŭ estas ĵaz-kantisto kun albumo.

## Biografio 
Jam en la aĝo de 4 jaroj, la itali-devena usonano aperis en radiospektaklo, en aĝo 10, li estis ensembla membro de la televida serio *Star Time Kids* krom Connie Francis. Kiel junulo, li aktoris en diversaj teatraj ludoj kaj lukris ankaŭ kiel kantisto en noktaj kluboj. Meze de la 1960-aj jaroj, li aperigis la sukcesan albumon - sub nomo Joe Ritchie - *Little Joe Sure Can Sing* kaj ludis en multaj bandoj je gitaro. 

Lia grava filmdebuto okazis en 1976 en filmo *The Death Collector*, sed pluaj filmrolaj ofertoj ne alvenis, tiel li laboris kiel masonisto kaj malfermis italan restoracion. En 1980 alvenis lia trarompo apud Robert De Niro en la filmo *Raging Bull*, pro kio oni nomumis lin, *Robert De Niro* kaj reĝisoron Martin Scorsese al Oskar-premio. De Niro vidis la filman debuton de Pesci kaj konvinkis *Scorsese*, laborigi la nekonatulon.

Pesci do karieris en Holivudo, ludis en multaj filmoj, ofte en rolo de mafiano, plurfoje en komedia rolo. Li akiris Oskaron pro ludo en la filmo *GoodFellas*.

Pesci anoncis en 1999 sian retiriĝon el la filma mondo por dediĉi sin al muzika kariero. Li aperigis sub pseŭdonomo *Vincent LaGuardia Gambini* la KD-n *Vincent LaGuardia Gambini Sings Just For You*, sub la nomo *Joe Doggs* publikigis li - kun la ĵaz-orgenisto Joey DeFrancesco - la albumon *Joey DeFrancesco featuring Joe Doggs, Falling in Love Again*.

Joe Pesci reludis en 2004 en filmo *The Good Shepherd*, sesafoje kun Robert De Niro.

Pesci estas fifama pro liaj koleraj sturmoj: li batis paparacojn dum premiero de *Raging Bull*; dum la filmigo de *Casino* batis li Robert De Niro plurfoje, ĉar ne plaĉis al li la filmlibro. Dum komuna libertempo, li rompis nazon de Martin Scorsese.

Pesci havas la maloftan anomalion de la okulo, la iris-heterokromion.

## Familio 
Pesci estis geedziĝanta de 1989 ĝis 1992 kun aktorino *Claudia Haro* kaj havas unu filinon kun tiu edzino.

## Filmoj 
* The Irishman (2019)

## Eksteraj ligiloj 
*  *(recenzo pri filmo, en kiu li ludis)*

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Rarono

**Rarono** (en la germana lingvo **Raron** kaj en la franca lingvo **Rarogne**) estas svisa
komunumo kaj ĉefurbo de la Duondistrikto Okcidenta Rarono.

Ĝi situas en la alta Valezo, tie estas la germanlingva parto de
Kantono Valezo.

La komunumon trairas rivero Rodano, la ĉefa urbo estas sur ĝia dekstra bordo,
ĉirkaŭ 130&nbsp;km (birdfluge) orienten de Ĝenevo kaj
ĉirkaŭ 78&nbsp;km (birdfluge) sude de Berno.

La urbo estas sur la fervoja linio Laŭzano - Brig-Glis, kaj
la Baza tunelo de Lötschberg ligas Raron kun Frutigen.

La aviada kompanio de sekuristoj en montaro Air Zermatt havas sian bazon en Raron.

En Raron estas entombigita la aŭstria poeto Rainer Maria Rilke en la tombejo de la eksa preĝejo (konstruita en la 1500-aj jaroj).
La diservon oni faras en moderna preĝejo elfosita en roko.

Estas ankaŭ vidinda kastelo kaj eksa armea flughaveno.

Al la komunumo apartenas krom la urbeto Rarono la vilaĝo Turtig.

La najbaraj komunumoj estas :
:Okcidente: Niedergesteln;
:Norde: Wiler (Lötschen), Blatten;
:Oriente: Ausserberg, Baltschieder, Vispo, Zeneggen;
:Sude: Bürchen, Unterbäch.

## Vidu ankaŭ 
* Raron (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝoj de Raron
* Kastelo kaj vidindaĵoj en Raron

## Bildoj 

Dosiero:Eglise-Rarogne.JPG|Eksa kirko de Raron, kie estas entombigita Rainer Maria Rilke
Preĝejo de Kristo Reĝo (Ostrava)

**Preĝejo de Kristo Reĝo** troviĝas en ostrava urba parto Svinov.

Ties historio komencis en la jaro 1911, kiam estis destinita Preĝeja unueco de sanktaj Johano kaj Paŭlo. Ĝia tasko estis prepari kondiĉojn por konstruado de nova sanktejo. Tiun oni komencis konstrui en la jaro 1928 kaj finita ĝi estis je unu jaro pli poste. La 9-an de novembro 1931 poste estis en Svinov destinita la paroĥo mem.

La preĝejo mem estas simpla ununava konstruaĵo kun simpla sela tegmento. Tiun emfazigas turo kovrita per kvarflanka prisma tegmento. Antaŭ enirejo en la templan navon troviĝas antaŭĉambro kun tri arkoj.

## Fontoj 
* JUŘICA, Martin. Ostravské svatostánky. Ostrava : Repronis, 2006. ISBN 80-7329-116-9. p. 22.
* ŠTĚPÁNEK, Jan. Kostel Krista Krále [rete]. 2008-12-25, [cit. 2009-02-07]. Alirebla rete.

Kategorio:Preĝejoj en Ostrava
Ostrava
Kategorio:Svinov (Ostrava)
Kantono Emmet (Iovao)

La **kantono Emmet** - angle *Emmet county* - estas unu el la 99 kantonoj de Usono en la subŝtato Iovao. Laŭ la stato de la jaro  en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas Estherville. La kantono estis fondita la . 

La teritorio situas tute norde en la subŝtato kaj norde havas limon al la najbara subŝtato Minesoto.

## Municipoj kaj komunumoj
Jenaj urbaj municipoj (*cities*) situas en la distrikto:

*Estherville, 6.656 loĝ.
*Armstrong, 979 loĝantoj.
*Ringsted, 436 loĝ.
*Wallingford, 210 loĝ.
*Gruver, 106 loĝ.
*Dolliver, 77 loĝ.

La kantono dividiĝas en jenaj subdistriktoj (*townships*):

Armstrong Grove, Center, Denmark, Ellsworth, Emmet, Estherville, High Lake, Iowa Lake, Jack Creek, Lincoln, Swan Lake, Twelve Mile Lake

## Vidu ankaŭ 
* listo de kantonoj de Iovao

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kantonoj de Iovao
Hitzkirch

**Hitzkirch** estas komunumo en la distrikto Hochdorf, en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 4589 loĝantojn je la .

## Geografio 
La komunumo situas en la orienta flanko de la valo *Seetal* inter la Lago de Hallwil norde kaj la Lago de Baldegg sude.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Hitzkirch limas en nordokcidento kaj ankaŭ per sia enklavo norde la la Lago de Hallwil al Altwis kaj Aesch, norde al Schongau oriente al Beinwil (Freiamt), Buttwil kaj Geltwil (ĉiuj tri en Kantono Argovio), sude al Hohenrain, sudokcidente al Römerswil, kaj okcidente al Ermensee, kaj per sia enklavo norde de la Lago de Hallwil ankaŭ al Beromünster.

## Trafiko 
Hitzkirch disponas pri haltejo de la trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Lencburgo al Lucerno, la tiel nomita *Seetal-Fervojo* kaj ankaŭ estas konektita per du buslinioj al la publika trafikreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Hitzkirch datiĝas el la jaro 1230 kiel *Hiltschilche*.

Kun efiko de la  la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Hitzkirch, Gelfingen, Hämikon, Mosen, Müswangen, Retschwil kaj Sulz estis unuigitaj, konservante la nomon de la plej granda el la 7 komunumoj, nome Hitzkirch.

## Vidu ankaŭ 
* Hitzkirch (stacidomo)
* Gelfingen (stacidomo)
* Mosen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Hitzkirch
* Hitzkirch en la Historia Leksikono de Svislando
* Profilo de la komunumo en la retejo de la kantono

Kategorio:Urboj de Svislando
Sangocerambiko

eta
La **sangocerambiko** (*Purpuricenus kaehleri*) estas rara insekto kun vigle ruĝa flugila kovraĵo. Krom tio, la tuta cerambiko estas bluet-nigra. La femaloj havas korpolongan antenon, dum la maskloj havas pli longan. La korpolongo varias inter 15 kaj 25 mm.

La sangocerambiko indiĝenas de Mez- kaj Sud-eŭropo ĝis Okcidenta Azio. Ĝi ŝatas la varmajn, sekajn lokojn, kverkajn arbarojn sur sudaj deklivoj. La larvo evoluas plej ofte en la kverko, pupiĝas en mezo de maldikaj branĉoj de la arbo.

Ĝi estas protektita insekto en Hungario (damaĝantoj devas pagi 10.000 hungarajn forintojn en 2009).

Kategorio:Insektoj
Ostejo

[eta|Mura ornamaĵo el ostoj en "*Capela dos Ossos*" en [Évora, (Portugalio)]]
[eta|[Lustro el ostoj kaj kranioj en la Ostejo en Sedlec]]

**Ostejo** estas loko aŭ konstruaĵo, en kiu oni metas homajn ostojn demetitajn el tombo. Foje, oni ne amasigas tie la ostojn iel-ajn, sed oni faras el ili murajn ornamaĵojn aŭ diversajn objektojn.

Ostejo malsimilas el tombo, pro kio, ke oni neniam unue sepultas mortinto en ostejon; ostejo estas sekundara sepultejo.

En Eŭropo, oni trovas, kiel ostejoj, malgrandajn kapelojn kies celo estas ricevi la ostojn elfositajn el tomboj kies koncesio kadukiĝis, kiam mankas loko por entombigi novajn mortintojn.

La katakomboj de Romo, de Parizo, de Palermo, estas plej konataj enurbaj ostejoj.

Aliaj famaj eŭropaj ostejoj:
* Ostejo en Sedlec kaj Ostejo de Mělník en Ĉeĥa Respubliko
* Capela dos Ossos en Évora, Portugalio
* Ostejo de Douaumont en Francio
* San Bernardino alle Ossa en Milano, Italio

## Rilataj temoj 
* Putrejo

## Eksteraj ligiloj 
*    La ostejo en Seldnec

Kategorio:Sepultado
Kategorio:Arkitekturo
Reĝa boleto

La **reĝa boleto** *(Boletus regius)* estas fungo el la ordo boletaloj *(Boletales)* kaj el la familio boletacoj *(Boletaceae)*.

## Priskribo 
La fungoĉapelo estas 10–22 cm, almenaŭ parte rozeta, karminruĝa; la poroj estas flavaj kaj ne iĝas ruĝaj, la dika stipo (longas 6–10 cm, dikas 4–5 cm) estas flava. La karno de la fungo estas flava, ĝi ne aŭ apenaŭ bluiĝas je premo (tiu estas grava karakterizaĵo ĉe la boletoj). 

La reĝa botelo estas mikoriza fungo, ĝia micelio estas konektita al radiketoj de diversaj foliarboj el la ordo fagaloj, kiel kverko, fago aŭ karpeno.
Ĝi tre proksimas al *Boletus appendiculatus*, kiu montras samajn dimensiojn, same flavajn porojn kaj stipon, sed ne havas ruĝajn kolorojn sur la ĉapelo kaj estas pli bluiĝema.

Tre proksima specio: pseŭdoreĝa boleto.

Kategorio:Fungoj
Kategorio:Manĝeblaj fungoj
Kippel

**Kippel** estas svisa komunumo en duona distrikto de Okcidenta
Raron en la alta Valezo, tie estas la germanlingva parto de
Kantono Valezo. Ĝi kuŝas en valo Lötschental, ĉirkaŭ 129&nbsp;km (birdfluge)
orienten de Ĝenevo kaj ĉirkaŭ 67&nbsp;km (birdfluge) sude de Berno.

Komunumo Kippel entenas urbeton *Hockenalp*.

La najbaraj komunumoj estas :
:Nord okcidente: Kandersteg;
:Nord-oriente: Wiler (Lötschen);
:Sud-oriente: Niedergesteln;
:Sud-okcidente: Ferden.

eta|250px|maldekstra|Vidindaĵo en Kippel: la malnovaj domoj
kun legnaj skulptataj muroj

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝoj de Kippel
* Kippel en la Historia Leksikono de Svislando(trilingve)
Malalta insulo (geologio)

eta|220 px|Marbordo de malalta insulo (Niuo)
**Malalta insulo** estas, en geologio (kaj kelkfoje en arkeologio), insulo de korala origino. La termino aplikiĝas, ĉu la insulo estis formita sekve de sedimentado sur koralrifo ĉu ĝi rezultis de tektona levigado de tia insulo. La termino estas uzata por distingi tiajn insulojn de altaj insuloj, kies origino estas kaŭzita de vulkana aktiveco.

Tiu diferenco estas sufiĉe grava, ĉar ekzistas iuj "malaltaj insuloj", kiel ekzemple Makateo (Franca Polinezio), Nauro, Niuo, Henderson Insulo (Pitkarna Insularo) kaj Banabo (Kiribato), kiuj leviĝas dekojn da metroj super la marnivelo, dum iom da “altaj insuloj” leviĝas apenaŭ super la marnivelo, kaj ofte estas klasifikitaj kiel rokinsuletoj.

Malaltaj insuloj estas ĝenerale tiuj kiuj ĉirkaŭas la lagunojn de atoloj.

La du tipoj de insuloj ofte estas trovitaj unu apud la alia, precipe inter la insuloj de la Suda Pacifiko, kie troviĝas malaltaj insuloj sur la koralrifoj kiuj ĉirkaŭas plejparton de la altaj insuloj.

Malaltaj insuloj havas malriĉan sablan grundon, kiu malfaciligas kulturadon. Ili ne tiel bone favoras homan loĝadon kiel altaj insuloj. La homoj kiuj vivas sur malaltaj insuloj ĝenerale vivteniĝas per fiŝkaptado.

Ekzistas tria, tre malofta, tipo de oceanaj insuloj, nome la granitaj insuloj. Oni nur renkontas ilin en parto de la Sejŝeloj. La sud-aŭstralia Insulo Granita apudas tiu kontinento kaj ne estas *oceana* insulo.

## Vidu ankaŭ 
* Granit-sejŝelaj tropikaj humidaj arbaroj
* Aldabra Insularo

Kategorio:Geologio
Kategorio:Insuloj
Preĝejo de Sankta Maria, reĝino de sankta rozario

**Preĝejo de Sankta Maria, reĝino de sankta rozario**, estas preĝejo situanta en Ostrava loka parto Hrabůvka. Impulso por ĝia konstruado komence de la 20-a jarcento fariĝis disputo inter loĝantoj de Hrabová kaj Hrabůvka pri situo de la nova preĝejo, post kiu la hrabůvkanoj decidiĝis por konstruado de propra preĝejo kaj en la jaro 1908 ili fondis dum subteno de provosto Antonín Cyril Stojan kaj Antonín Mohapl, la paroĥestro de Hrabová, Unuecon de Rozaria Sankta Maria. La konstruado de la preĝejo mem komencis en oktobro de 1909 kaj solena konsekro okazis la 16-an de oktobro 1910, la paroĥo en Hrabůvka estis elparoĥigita el Hrabová en la jaro 1911. Antaŭ la preĝejo troviĝis statuo de sankta Floriano el la jaro 1763, kiu estas hodiaŭ lokigita sur Placo de Masaryk en Ostrava.

## Vidu ankaŭ 
* Rozario

## Fontoj 
* JUŘICA, Martin. Ostravské svatostánky. Ostrava : Repronis, 2006. ISBN 80-7329-116-9. p.&nbsp;10.

Sankta Maria
Sankta Maria
Sankta Maria
Kategorio:Hrabůvka
Afrikaj grundoturdoj

**Afrikaj grundoturdoj** estas nombro de birdospecioj de la familio de turdedoj en la genro *Zoothera*. Oni supozas lastatempe, ke ili formas grupon malpli rilatan al la aziaj membroj de la genro. Ili estas arbaraj, manĝantaj surgrunde, kaj ambaŭ seksoj estas similaj.

## Specioj en taksonomia ordo 
* Abisena turdo aŭ Abisena grundoturdo, *"Zoothera" piaggiae*
* Kivua turdo aŭ Kivua grundoturdo, *"Zoothera" tanganjicae*
* Krosleja turdo aŭ Krosleja grundoturdo, *"Zoothera" crossleyi*
* Oranĝa grundoturdo, *"Zoothera" gurneyi*
* Kameruna turdo aŭ Kameruna grundoturdo, *"Zoothera" cameronensis*
* Griza grundoturdo, *"Zoothera" princei*
* Punktita grundoturdo, *"Zoothera" guttata* - iam *Z. fischeri*
* Oberlendera turdo aŭ Oberlendera grundoturdo, *"Zoothera" oberlaenderi*
* Burua turdo aŭ Burua grundoturdo, *"Zoothera" dumasi*
* Serama turdo aŭ Serama grundoturdo, *"Zoothera" (dumasi) joiceyi*
* Avelkrona turdo aŭ Avelkrona grundoturdo, *"Zoothera" interpres*
* Olivdorsa turdo aŭ Olivdorsa grundoturdo, *"Zoothera" (interpres) leucolaema*
* Ruĝdorsa grundoturdo, *"Zoothera" erythronota*
* Ruĝnigra turdo aŭ Ruĝnigra grundoturdo, *"Zoothera" (erythronota) mendeni*
* Brundorsa turdo aŭ Brundorsa grundoturdo, *"Zoothera" dohertyi*

## Referencoj 
Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Daŭma turdo

La **Daŭma turdo** (*Zoothera dauma*) estas birdospecio membro de la familio de Turdedoj.

Ili reproduktiĝas en humida tajgo de koniferoj, ĉefe en orienta Azio kaj Siberio. Nordaj rasoj estas tre migrantaj, kaj plej parto de birdoj moviĝas al sudorienta Azio dum vintro. Ĝi estas tre rara vaganto al okcidenta Eŭropo. Ili estas tre sekretemaj, preferante densajn habitatojn.

maldekstra|eta|Subespecio *Z. d. horsfieldi*, ilustraĵo fare de Keulemans, 1881.
Estas kvar rasoj: *Z. d. aurea* estas la migranta siberia formo ie nomata Orturdo, *Z. d. dauma* reproduktiĝas en Himalajo kaj migras al montetoj vintre. *Z. d. neilgherriensis* estas loĝantaj birdoj en holmoj de sudokcidenta Barato kaj *Z. d. imbicata* estas endemia en holmoj de Srilanko. Tiu lasta estas pli kaj pli konsiderata distinga specio, dum la Amamia turdo kaj la **Horsfilda turdo** tendencas esti inkludataj en *Zoothera aura*, kiel *Z. d. major* kaj *Z. d. horsfieldi*, respektive.

La nemigrantaj formoj estas foje konsiderataj separata specio. La raso de Sri-Lanko estas partikulare distinga, pli malgranda, longbeka kaj ruĝeca sube, kaj estas foje disigita kiel **Srilanka skvamoturdo**.

Daŭmaj turdoj nestumas en arboj, kie la ino demetas 3 aŭ 4 verdajn ovojn en tasforma nesto. Ili estas unu el la plej grandaj turdoj je 27&nbsp;cm, kaj estas ĉiomanĝantaj, ĉar nutras sin el ampleksa gamo de insektoj, tervermoj kaj beroj.

Ambaŭ seksoj estas similaj, 27–31&nbsp;cm longaj, kun nigra skvameco ĉe blankeca aŭ flaveca fono. La plej rimarkinda identigilo dumfluge estas la nigra strio en la blankaj subflugiloj, karaktero kunhavata kun la Siberia turdo. La masklo havas kanton kiu estas laŭta, kvazaŭ mekanika fajfado, kun paŭzoj de 5-10 sekundoj inter ĉiu unusekunda longa frazo *tuii...tuuu....tuuu....tuuu*.

## Referencoj 
* IUCN2006, BirdLife Internationa, 2006, 51552, Zoothera dauma, 6a Majo 2006.
* *Birds of India* de Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, ISBN 0-691-04910-6
* *Thrushes* de Clement kaj Hathaway, ISBN 0-7136-3940-7

## Eksteraj ligiloj 
* Daŭma turdo kaptata ĉe birdoringigostacio ĉe Schiermonnikoog (ĉe Frisia Insularo), Nederlando.

Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Antoine-François Prévost

dekstra|eta|Antoine-François Prévost (1745)
'''Antoine-François Prévost d'Exiles'* (naskiĝis la 1-an de aprilo 1697 en Hesdin (Pas-de-Calais), mortis la 23-an de novembro 1763 en Courteuil ĉe Chantilly) estis franca pastro kaj verkisto. Nuntempe oni konas lin kutime nur plu pro unu sola inter liaj sennombraj verkoj, pro la relative mallonga romano *Manon Lescaut*.

## En Esperanto aperis 
* *Manon Lescaut.* Tradukis Henri Vallienne. Parizo: Presa Esperantista Societo, 1908. 188 paĝoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Artikoloj en *Namen, Titel und Daten der franz. Literatur'' 
* Biblioweb  (france)

Kategorio:Francaj verkistoj
Danny Glover

eta|Danny Glover ĉe la Oskar-transdono en 2009
eta|Glover (2007)
**Danny Lebern GLOVER** (22-an de julio 1946 en San Francisco en Kalifornio) estas usona aktoro kaj UN-ambasadoro. Glover iĝis konata ĉefe pro la filmrolo kiel serĝento *Roger Murtaugh* kiel partnero de Mel Gibson en la *Lethal-Weapon*-filmoj.

Glover studis en la Ŝtata Universitato de San-Francisco. Li estis junaĝe membro de la revolucia grupo Black Panther. Li estas geedziĝinta ekde 1975 kun Asake Bomani, kun kiu li havas unu filinon, nome Mandisa.

Li agadas en diversaj porafrikaj movadoj (precipe TransAfrika Forumo), por influi la eksteran politikon de Usono favore al Afriko.

## Filmaro 
### Televido 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj televidaktoroj
Kategorio:Usonaj televidproduktoroj
Kategorio:Usonaj pacistoj‎
Vincento Ferrer

**Vincento FERRER** (, valencie *Vicent Ferrer*; naskita la  en Valencio, mortinta la  en Vannes) estis hispana dominikana sacerdoto. Li provis pace solvi la okcidentan skismon de la katolika eklezio. En 1455 li estis sanktigita de papo Kaliksto la 3-a (same valenci-landano).

Liaj sanktulaj atributoj estas fajra globo, stelo kaj baptujo. Li ofte estas prezentata kiel predikanto, kun levita dekstra montra fingro kaj libro en la maldekstra mano.

Oni asertas pri li la konvertadon de miloj da nekristanoj kaj diversajn miraklojn, ekzemple la refluigon de sekiĝinta akvofonto kaj la aperon de flamo super lia kapo.

Vincento Ferrer en 1405 enardigis perpredike el la Preĝejo de Santiago del Arrabal, Toledo, Hispanio, la kontraŭjudisman senton de la paroĥanoj, tiele instigitaj al atakoj kontraŭ judoj, kiuj, por eviti morton, rifuĝis al en la preĝejoj. Tamen li strebis moderigi la sovaĝecon de la masakrantoj, kondamnis la atakojn kaj instigis pliĝuste konvinki judojn laŭparole.
Al la toleda juda komunumo li senigis ĝian ĉefan sinagogon, kiu poste estis konata kiel katolika preĝejo de Sankta Maria Blanka.

## Verkoj (latine) 
eta|120ra|maldekstre|Vincento Ferrer; bildo fare de Francesco del Cossa
* De moderno ecclesiae schismate (doktoreca disertaĵo, teologia pravigo de la legitimeco de Klemento la 7-a)
* De vita spirituali
* Sermones
* De suppositionibus dialecticis
* Quaestio solemnis de unitate universalis
* Tractatus novus et valde compendiosus contra perfidiam iudaeorum
* Tractatus consolatorius in tentationibus circa fidem
* Liber de sacrificio Missae
* De suppositionibus terminorum
* De interiori homine formatvus
* De unitate universalis

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kontraŭjuda masakro de 1391

Kategorio:Sanktuloj