Maria Pawlikowska-Jasnorzewska

[ligilo=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Witkacy - Portret Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej - 1924-07 - KDM I 509.jpg/220px-Witkacy - Portret Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej - 1924-07 - KDM I 509.jpg|eta| Portreto de [Stanisław Ignacy Witkiewicz|Witkacy, 1924]]
[ligilo=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/PL_Wojciech_Kossak_Maria_Pawlikowska.jpeg/220px-PL_Wojciech_Kossak_Maria_Pawlikowska.jpeg|eta| Portreto de [Wojciech Kossak, 1934]]
[ligilo=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Maria_Jasnorzewska_Grave.JPG/220px-Maria_Jasnorzewska_Grave.JPG|eta| La tombo de Pawlikowska kaj ŝia edzo [Stefan Jasnorzewski en Manĉestro]]
**Maria Teresa Pawlikowska-Jasnorzewska de** **Kossak**, *primo voto* **Bzowska**, *secundo voto* **Pawlikowska**, *tertio voto* **Jasnorzewska** (naskiĝis la 24-an de novembro 1891 en Krakovo, mortis la 9-an de julio 1945 en Manĉestro) estis pola poeto kaj dramisto de la intermilita periodo.

## Vivo 
Maria Janina Teresa Kossak, la filino de la pentristo Wojciech Kossak (filo de Juliusz) kaj Maria Anna Kisielnicka-Kossak, naskiĝis la 24-an de novembro 1891 en Krakovo. Hejme kaj inter amikoj ŝi estis nomata Lilka. Ŝia pli maljuna frato, Jerzy Kossak, estis pentristo, kaj ŝia pli juna fratino, Magdalena, konata sub la literatura pseŭdonimo Magdalena Samozwaniec, verkis satiraĵojn.

Ambaŭ gepatroj de la verkistino devenis el la nobelaro, ilia Krakova grandbieno Kossakówka estis ofta rendevuejo por homoj de la artista medio. En la domo de Kossak gastis interalie Henryk Sienkiewicz, Ignacy Jan Paderewski, Wincenty Lutosławski. Maria Pawlikowska-Jasnorzewska ne frekventis lernejon, oni instruis al ŝi hejme, kie ŝi lernis plurajn fremdajn lingvojn kaj ricevis humanisman edukadon. Dum mallonga tempo ŝi estis sendependa studento ĉe la Akademio de Belartoj en Krakovo.

Ŝi edziniĝis trifoje. La unua edzo, Władysław Bzowski, edziĝinta al ŝi la 25-an de septembro 1915 en Krakovo, estis oficiro en la aŭstra armeo. La geedziĝo disiĝis (ĝi estis deklarita nevalida fare de la eklezio la 12-an de marto 1919). En la aŭtuno de 1916 en Zakopane ŝi renkontis Jan Henryk Gwalbert Pawlikowski, amantoj de Tatroj, verkiston kaj poeton, la pli junan filon de Jan Gwalbert Pawlikowski, kaj enamiĝis al li. La 2-an de junio 1919 en Krakovo ŝi edziniĝis kun Pawlikowski kaj ili loĝis en *Willa pod Jedlami* en Zakopane. Tiu ĉi geedziĝo ne daŭris longe (unu el la kialoj estis la ekstergeedzeca rilato de Pawlikowski kun la dancistino Valérie Konchinsky) kaj estis nuligita de la Supera Kortumo la 23-an de decembro 1929.

La poeto multe vojaĝis, kaj spurojn de tio oni troviĝas en ŝiaj verkoj. Ŝi vizitis interalie Italion, Turkion, Nordafrikon kaj Francion, kie en 1927 en Parizo ŝi spertis grandan amon kun la aviadisto kaj poeto Sarmento de Beires. La 19-an de junio 1931 en Poznano ŝi edziĝis al Stefan Jasnorzewski, oficiro de la aerarmeo.

## Verkoj de Maria Pawlikowska-Jasnorzewska 
En 1924 ŝi debutis kiel verkistino per la teatraĵo *Szofer Archibald.* *Komedio en tri aktoj*. Ĝis 1939 ŝi verkis dek kvin teatraĵojn. Plej multaj el ili estas tipaj komedioj. Pro ŝia perspektivo en temoj kiel ekzemple aborto kaj ekstergeedzecaj rilatoj, kelkaj el ŝiaj spektakloj estis konsiderataj skandalaj. Kritikistoj alte taksis ŝin, estas konataj komparoj de la poetino al Molière, Marivaux, Wilde, Shaw kaj Witkacy.

## Influo de la verkoj de Maria Pawlikowska-Jasnorzewska 
La poemoj de Pawlikowska-Jasnorzewska ofte estis prezentitaj kiel kantoj interalie de Ewa Demarczyk kun la muziko de Zygmunt Konieczny, Czesław Niemen (al sia propra muziko) aŭ Krystyna Janda al la muziko de Jerzy Satanowski. Unu el la poemoj de Jasnorzewska aperas en la *Pornografio* de Gombrowicz reĝisorita de Jan Jakub Kolski.

Unu el la asteroidoj estis nomita en ŝia honoro – Jasnorzewska (4114).

La fratino de la poetino, Magdalena Samozwaniec, publikigis siajn memuarojn pri ŝi dufoje en la volumoj: *Maria kaj Magdalena* (1956) kaj *Zalotnica niebieska* (1973).

## Premioj kaj medaloj 
* Ora Kruco de Merito (la 11-an de novembro 1934)
* Ora Akademia Laŭro (5 novembro 1935)

## Piednotoj 
Kategorio:Polaj poetoj
Kategorio:Krakovanoj
Kategorio:Dramaturgoj