Artocarpus

[eta|ilustraĵo de *[Artocarpus incisus*]]
[eta|folioj kaj fruktaroj de *[Artocarpus elasticus*]]
[eta|fruktaroj ĉe la arbo de [jakvo aŭ jakvoarbo aŭ diversfolia artokarpo (*Artocarpus heterophyllus*) tuj ĉe la trunko]]
**Artokarpo** (*Artocarpus*) estas plantgenro el la familio de la Morusacoj (*Moraceae*) de monoikaj arboj kun kunmeta ŝajnfrukto, devenanta el la kuniĝo de la veraj fruktoj (akenoj), de la floroj kaj de la floraj receptakloj; ĉ. 50 specioj el Hindio kaj Malajzio, du (panarbo kaj jakvarbo) kultivataj por manĝebla ŝajnfrukto kaj kelkaj liverantaj bonkvalitan lignon. Ĝi hejmiĝas en la subtropikaj kaj tropikaj Azio kaj Malajzio. Fruktoj kaj ligno de kelkaj specioj havas ekonomian gravon.

## Priskribo 
### Vegetaj karakterizaĵoj 
Ĉiuj *Artocarpus*-specioj estas ĉiamverdaj aŭ folifalaj arboj. Ili enhavas laktosukon. Ili havas alternestarantajn, duliniajn aŭ spirale startantajn foliojn. La folioj havas tigojn. La grandaj foliplatoj estas simplaj ĝis palmataj kaj glatrandaj kun leda konsisto. Ĉiuj specioj havas stipulojn, kiuj estas nekunkreskintaj.

### Generativaj karakterizaĵoj 
*Artocarpus*-specioj estas unuseksaj dioikaj. Ofte ĉe la trunko aŭ ĉe la ĉefaj branĉoj kreskas terminale florarojn kun multnombraj floroj. La masklaj floroj ne estas kunkreskintaj kaj ĉirkaŭitaj de brakteoj. La sepaloj estas tube kunkreskintaj, havante du ĝis kvar kalikajn pintojn. Nur ekzistas unu stameno kun globforma ĝis oblonga antero.

La inaj floroj estas minimume parte kunkreskintaj kun la brakteoj. La kaliko estas parte tubforma. La ovario estas nekunkreskinta.
Floroj kaj brakteoj estas flanke kunkreskintaj kaj formas post la fekundigo karnecan karpelaron. La semoj ne havas endospermon.

## Disvastigo 
La genro *Artocarpus* estas disvastigita de la tropikaj kaj subtropikaj Azio kaj pacifikaj insuloj.

## Sistematiko 
La unua priskribo de la genro *Artocarpus* estis publikigita de la germanaj natursciencistoj Johann Reinhold Forster kaj Johann Georg Adam Forster 1775 en *Characteres Generum Plantarum*, 102, tabuloj 51 kaj 51a. Ambau, patro kaj filo partoprenis la duan vojaĝon tra la suda Pacifiko (1772 ĝis 1775) de James Cook. Ĉe la publikigo de siaj rezultoj ili priskribis kaj ordigis la genron *Artocarpus* per la priskribo de la specio *Artocarpus communis* (hodiaŭa valida nomo *Artocarpus altilis*) estas ordinara artokarpo. La genra nomo konsistas el la grekaj vortoj *artos* por pano kaj *carpos* por frukto. Sinonimoj por *Artocarpus* J.R.FORST. & G.FORST. estas: *Polyphema* LOUR., *Radermachia* THUNB., *Sitodium* PARKINSON. La genro *Artocarpus* apartenas al la tribo *Artocarpeae* en la familio Morusacoj. 

La genro Artokarpo (*Artocarpus*) konsistas el 50 ĝis 60 specioj. La genro estas dividita en la subgenroj *Artocarpus* kaj *Pseudojaca*. Jen elekto de la specioj 

La fruktoj de la jakvo-arbo (*Artocarpus heterophyllus*) de la ĉempedako (*Artocarpus integer*), de *Artocarpus tonkinensis* kaj *Artocarpus mariannensis* estas manĝeblaj. Konataj estas centoj da kultivaroj.

La latekso de *Artocarpus hypargyreus* estas uzata.

## Fontoj 
* Zhengyi Wu, Zhe-Kun Zhou & Michael G. Gilbert: Moraceae in der *Flora of China*, Volume 5, 2003, S. 30: Online.
* N. Y. C. ZEREGA, D. RAGONE, T.J. MOTLEY: *Systematics and species limits of breadfruit (Artocarpus, Moraceae)*, In: *Systematic Botany*, 30, 2005, S. 603–615: PDF-Online, 
* Reinhard Lieberei, Christoph Reisdorff: *Nutzpflanzenkunde - begründet von Wolfgang Franke*. 7. Auflage, Thieme-Verlag, 2007; S. 104 f, 212 f; ISBN 978-3-13-530407-6

## Referencoj