open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Richard Davis

**Richard DAVIS** (naskiĝis la 15-an de aprilo 1930 en Ĉikago - mortis la 6-an de septembro 2023) estis usona ĵaza kontrabasisto. Li ludis, interalie, en la albumoj *Out to Lunch* de Eric Dolphy, kaj *Astral Weeks* de Van Morrison, pri ĉi-lasta Greil Marcus, la muzikrecenzisto de Rolling Stone, skribis, "Richard Davis ludis la plej bonan basrolon iam ajn en rokalbumo." 

## Vivo kaj verkado 
Richard Davis studis dum la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj private la ludon de kontrabaso kaj muzikis en diversaj orkestroj de Ĉikago . Komence de la 1950-aj jaroj li prezentis kun Ahmad Jamal, Charlie Ventura kaj Don Shirley, poste kun Sarah Vaughan kaj Kenny Burrell. Dum la 1960-aj jaroj li verkis kun klasikaj simfoniorkestroj direktataj de George Szell, Leopold Stokowski, Igor Stravinskij, Pierre Boulez, Gunther Schuller kaj Leonard Bernstein. Liaj ĵazkunuloj tiutempe estis Eric Dolphy, Booker Ervin, Andrew Hill, Ben Webster, Stan Getz, Earl Hines, Jaki Byard, Alan Dawson kaj Rahsaan Roland Kirk; krome li ankaŭ kunverkis la (ĵazinfluitan) albumon „Astral Weeks“ de Van Morrison .

Kun Michael Fleming, Lisle Atkinson, Milton Hinton, Ron Carter kaj Sam Jones li apartenis ekde 1968 al la ensemblo *New York Bass Violin Choir* de Bill Lee. Dum la malfruaj 1960-aj kaj en la 1970-aj jaroj li estis membro de la *Thad Jones-Mel Lewis-Orchestra*. Ekde 1977 li instruas ĉe la Universitato de Viskonsino je Madison, krom tio li koncertis dum multaj internaciaj festivaloj. En 1993 li fondis la *Fondaĵon Richard Davis por Junaj Basistoj*, kiu sindediĉas al la antaŭenigo de junaj kontrabasistoj .

Davis publikigis dekon da albumoj kiel bandestro kaj kunverkis kiel gastmuzikisto pli ol du mil sonregistraĵojn.

## Diskoj 
* *Rip, Rig and Panic, kun Roland Kirk, 1965
* *Now's the Time* (1972) kun Joe Bonner, Freddie Waits, Clifford Jordan, Marvin Peterson
* *Forest Flowers* (32 Jazz, 1975-80) kun Stanley Cowell, Ted Dunbar, Billy Hart, James Spaulding, Eddie Henderson, Billy Cobham, Chick Corea, Frankie Dunlop
* *Persia My Dear* (DIW, 1987) kun Freddie Waits, Roland Hanna, Frederick Waites, Richard Anthony Davis
* *Live at Sweet Basil* (Evidence, 1990) kun George Cables, Ricky Ford, Cecil Bridgewater, Ronnie Burrage, Roland Hanna 
* *The Bassist: Homage to Diversity'' (Palmetto, 2001) kun John Hicks

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de Richard Davis
* www.toruku.jp

Kategorio:Ĵazaj basinstrumentistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Joe Williams

**Joe WILLIAMS**, vera nomo *Joseph Goreed* (naskiĝis la 12-an de decembro 1918 en Cordele, Georgio; mortis la 29-an de marto 1999 en Lasvegaso) estis usona ĵaz-kantisto, precipe konata pro siaj koncertoj kun la bandego de Count Basie.

## Vivo 
Williams iris infanaĝe al Ĉikago, kie lia patrino kaj avino edukis lin. Dum ia junaĝo li prezentis kiel membro de la kantensemblo *Jubilee Boys* en la preĝejoj de suda Chicago. Fine de la 1930-aj jaroj li laboris kiel pordisto kaj kantisto en klubejoj kaj verkis kelkajn ŝelakdiskojn kun ĉikagaj ritmenblusaj orkestroj. En 1943 Lionel Hampton dunkis lin kiel kantisto, kiu kunvojaĝis koncerte kun lia orkestro. Eksukceson kaj veran artan evoluon al bluskantisto li havis nur kiel kantisto de la *Count Basie Orchestra*, kie li estis posteulo de la mitaj bandokantistoj Jimmy Rushing kaj Maxine Sullivan kaj kie li povis utiligi siajn blusajn kvalitojn efike en blusnumeroj. Ekde 1954 Basie kaj Williams lacis furoraĵojn per pecoj kiel *Everyday I Have the Blues* kaj *Al right, O.k., You Win*. Aparte sukcesa estis la albumo *Count Basie Swings, Joe Williams Sings*, publikigita de Verve en 1956. Sur la Novporta Ĵazfestivalo de 1957 li koncertis kun la bando de Basie, je kiu ankaŭ gastis Lester Young. Tiam komencis longdaŭra kunlaboro kun diskeldonejo Verve. Proksimume 1959 li verkis kelkajn albumojn kun arĉinstrumentaj aranĝaĵoj por Roulette Records (*Joe Williams Sings About You*) same kiel por RCA-Victor (*Jump for Joy*, 1963). Ankaŭ post la fazo ĉe Basie li restis sukcesa, muzikante kun propran bando, tamen pli malfrue li ankaŭ ofte revenis al Basie. En 1966 li surdiskigis ankaŭ kun la bandego de Thad Jones kaj Mel Lewis (fondita en la sama jaro).

En la 1980-aj jaroj li rolis en la spektaklo de Bill Cosby kiel lia bopatro „*Grandpa Al* Hanks“.

## Diskoj 
**Verve Records**
* 1956 Count Basie Swings, Joe Williams Sings
* 1957 One o'Clock Jump
* 1958 A Man Ain't Supposed to Cry
* 1963 Jump for Joy
* 1964 Me and the Blues
* 1966 Presenting Joe Williams and the Thad Jones/Mel Lewis Jazz Orchestra
* 1973 Joe Williams Live
* 1985 I Just Wanna Sing
* 1993 Live at Orchestra Hall, Detroit
* 1993 Every Day: The Best of the Verve Years
* 1997 The Best of Joe Williams: The Roulette, Solid State & Blue Note Years
* 1998 One for My Baby
* 1999 Ultimate Joe Williams
* 2001 The Heart and Soul of Joe Williams and George Shearing
* 2002 The Definitive Joe Williams
* 2004 In Good Company (i.a. kun Shirley Horn)
* 2006 Music For Lovers
**Delos Records**
* 1984 Nothin' but the Blues

## Fontoj 
* Will Friedwald: *Swinging Voices of America - Ein Kompendium großer Stimmen*. Hannibal, St. Andrä-Wördern, 1992. ISBN 3-85445-075-3

## Eksteraj ligiloj 
* Mallonga biografio ĉe riverwalkjazz.org 
* Retpaĝo de Verve pri Williams

Kategorio:Ĵazaj kantistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Provinco Ĥomo

eta|
eta|moskeo Hazrat-e-Masuma
La **provinco Ĥomo** - , ankaŭ latinliterigata *Qom* kaj *Ghom*, *Kom* kaj *Kum* - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la samnoma urbo Ĥomo respektive Qom. La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havis  loĝantojn.

## Administra divido 
La provinco konsistas el 5 distriktoj:
* Centro respektive Ĥomo (Qom)
* Ĝafar Abad (Jafar Abad)
* Ĥalagestan (Khalajestan)
* Nofel Loshato (Nofel Loshato)
* Salafĉegan (Salafchegan)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala provinca retejo 

Kategorio:Provincoj de Irano
Tago de la Flago de Pola Respubliko

eta|Flago de Pollando
[eta|Flago de Pollando flirtis/svingis super la ruinigita germana [Berlino pendigita fare de la soldatoj de pola armeo la 2an de majo 1945]]
[eta|La Polaj Flagoj sur la Monteto de [Tadeusz Kościuszko kaj sur la apudaj publikaj verdejoj en Krakovo la 2an de majo 2019 dum la Tago de la Flago de Pola Respubliko]]
**Tago de la Flago de Pola Respubliko** – pola festo celebrata de 2004, enkondukita laŭleĝe la 20-an de februaro 2004.

Ĝi estas celebrata inter la festoj: la 1-a de majo – Tago de la Laboro kaj la 3-a de majo – Festo de la Konstitucio de la 3-a de Majo. En la jaroj de Pola Popola Respubliko ĝuste tiun ĉi tagon oni malhisis post la 1-a de majo ŝtatajn flagojn, por ke ne eksponi ilin dum la tago de, forigita de komunistaj regopovoj, datreveno de la Festo de la Konstitucio de la 3-a de Majo.

Samtage 1945, polaj soldatoj hisis blankan-ruĝan standardon sur la kolumnon Siegessäule en Berlino dum la batalo de Berlino.

## Fikso de la festo 
Pola Senato voĉdonis la 12-an de februaro 2004 la tagon de la 2-a de majo Festo de la Blanka Aglo. Rezulte de la decido de Pola Sejmo la feston oni ŝanĝis je Tago de la Flago de Pola Respubliko. Samtempe la 2-a de majo estas festata kiel Tago de la Pola Diasporo kaj de Poloj Eksterlande.

## Celebrado 
Oni organizas diversajn aranĝojn kaj patriotajn manifestaciojn. Ekzemple, en Bytom la 2-an de majo 2009 pli ol 500 personoj kreis blankan-ruĝan flagon de preparitaj pli frue kaj samtempe alten levitaj ombreloj. Tio estis plej verŝajne la plej granda kreita flago en Pollando okaze de la Tago de Pola Flago.

## Festado de la flago en la mondo 
Krom Pollando la feston de propra flago oni celebras en pluraj aliaj landoj, kiel en Usono, Meksiko, Argentino, Finnlando, Turkmenio, Ukrainio, Litovio kaj en Ĉinio.

## Vidu ankaŭ 
* Flago de Pollando

Kategorio:Festoj en Pollando
Kategorio:Naciaj simboloj de Pollando
Gitta Alpár

**Gitta ALPÁR,** hungare **Alpár Gitta,** estis hungara operkantisto kaj aktorino.
eta|Gitta Alpár
Gitta Alpár naskiĝis, kiel *Klopfer Regina* la  1903 en Budapeŝto - mortis la  1991 en Palm Springs (en Kalifornio).

## Biografio 
Gitta Alpár devenis el juda familio kaj ŝi frekventis Muzikakademion ekde 1919 en Budapeŝto. Ŝi debutis en 1924, tiam ŝi kantis en la operejo. Inter 1925–1927 ŝi apartenis al operejo en Munkeno, poste ĝis 1933 al operejo de Berlino, poste al operejo de Vieno, sed dume ŝi gastrolis en diversaj eŭropaj urbo, nature ankaŭ en Budapeŝto. En 1936 ŝi edziniĝis kaj ili vivis kune en Los Angeles, kie lastfoje ŝi rolis en 1941. En 1987 ŝi ricevis premion "Golden Band" en Berlino. En 1989 en Szentendre oni prezentis spektaklon pri vivo de Gitta Alpár.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* Gitta entdeckt ihr Herz (1932) - germana filmo
* Die - oder keine (1932) - germana filmo
* Ball im Savoy (1935) - aŭstra-hungara filmo
* I Give My Heart (1935) - angla filmo
* Le Disque 413 (1935) - franca filmo
* Guilty Melody (1936) - angla filmo
* Everything in Life (1936) - angla filmo
* Mr. Stringfellow Says: No (1936) - angla filmo
* The Flame of New Orleans (1941) - usona filmo
* „Ganz Berlin lag ihr zu Füßen: Gitta Alpar” - televizia filmo de ZDF (1987)
* Mosaik - Treffpunkt der Generationen - germana filmo (serio)
* **La barbiro de Sevilo** estis ŝia plej sukcesa operorolo

## Fontoj 
* http://www.hangosfilm.hu/filmenciklopedia/alpar-gitta

Alpar
Alpar
Alpar
Provinco Zanĝano

eta|Zanĝano en Irano
eta|sanktejo *Mola Hasan Kaŝi*
La **provinco Zanĝano** - , , ankaŭ latinliterigata *Zanjan* - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la samnoma urbo Zanĝan respektive Zanjan aŭ Zəncan. La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj laŭ la censo de 2011 havis  loĝantojn.

## Administra divido 
La provinco konsistas el 7 distriktoj:

* Abhar
* Eĝrud (Eejrud, Eedschrud)
* Ĥodabandeh (Khodabandeh)
* Ĥroramdareh (Khorramdarreh)
* Zanĝan (Zanjan)
* Tarom
* Mahneŝan (Mahneshan)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala provinca retejo 

 

Z
4940 Polenov

'*4940 *Polenov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (tiam en en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo, Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa pentristo Vasilij Dmitrieviĉ Polenov (cirile: *Василий Дмитриевич Поленов'', 1844–1927).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Tago de la Pola Diasporo kaj de Poloj Eksterlande

**Tago de la Pola Diasporo kaj de Poloj Eksterlande** – pola festo celebrata la 2-an de majo, ekde 2002, fiksita de la Pola Parlamento kiel atesto de rekono al la pola diasporo pro ties atingoj kaj kontribuo por regajno de la sendependeco de Pollando, kaj kiel konfirmo pri la rilatoj kun la patrujo kaj unueco de ĉiuj poloj en la mondo.

Samtempe tiun ĉi tagon estas celebrata Tago de la Flago de Pola Respubliko.

Dum la tago de la 2-a de majo oni laboras.

## Vidu ankaŭ
* Tago de Pola Setlinto
* Asocio de Poloj en Germanio
* Asocio de Poloj en Latvio
* Poloj en Belorusio

## Eksteraj ligiloj
* Dzień Polonii i Polaków za Granicą obczyzna.wordpress.com  (*autor: Joanna Mieszko-Wiórkiewicz*)
* Światowy Dzień Polonii i Polaków za Granicą obczyzna.wordpress.com

Kategorio:Tagoj
Kategorio:Festoj en Pollando
Kategorio:Pola diasporo
Provinco Teherano

eta|
[eta|la montaro [Elbrus en la nordo de Teherano ]]
La **provinco Teherano** - , ankaŭ latinliterigata *Tehran* - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la samnoma urbo Teherano respektive Tehran. La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havis  loĝantojn.

Kelkaj gravaj urboj estas Andiŝe, Malard, Islamŝahro, Gods, Golestan, Ŝahrijar, Karaĝo, Varamin, Karĉak, Nasimŝahr, Robatkarim.

## Administra divido 
La provinco konsistas el 13 distriktoj:

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala provinca retejo
Provinco Suda Ĥorasano

[eta|la citadelo *Furg* en la provinca ĉefurbo Birĝand, malfone sekiĝas [safrano ]]

La **provinco Suda Ĥorasano** - , prononco pli malpli , ankaŭ latinliterigata suda *Khorasan* („lando de la leviĝanta suno“), historie ankaŭ *Ghahestan/Kuhestan* („montara lando“)*/Birjand* - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la urbo Birĵando. La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havis  loĝantojn.

## Administra divido 
La provinco konsistas el 7 distriktoj:
* Birĝand (provinco)
* Darmian
* Ferdous (Ferdows)
* Nahbandan
* Kajenat (Qayenat)
* Sarajan (Sarayan)
* Sarbiŝeh (Sarbisheh)
Pluvo de fiŝoj

eta|Yoro en Honduro
**Pluvo da fiŝoj** (his: *Lluvia de peces*) estas eksterordinara, veteroscienca fenomeno, kiu okazas ĉiujare inter majo kaj julio post abunda pluvo en Yoro, Honduro. Okazas ke post du- aŭ tri-hora pluvego, fiŝoj troviĝas sur la stratoj de la urbo. Oni raportas tiun ĉi kuriozan fenomenon ekde kelkaj jarcentoj.

Kategorio:Meteologio
Kategorio:Honduro
Chaudenay-la-Ville

**Chaudenay-la-Ville** estas franca komunumo situanta en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo. *Ville* signifas urbo. Iam la komunumo nomiĝis Chaudenay-la-Montagne. *Montagne* signifas monto.

## Geografio 
Tie estas unu bieno (brutbredado) kaj unu loĝejo por turistoj.

### Demografio 
## Historio kaj vidindaĵoj 
La preĝejo datiĝas el la 19-a jarcento. En la komunumo estas tri krucoj de vojo.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (3,57 %) en 2014.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Internaj ligiloj 
* Komunumoj de Côte-d'Or
* Chaudenay-le-Château

### Ligiloj eksteren kaj dokumentoj 
*  Retpaĝaro de la kantono
*  Retpaĝaro de la turista oficejo 
*  Retpaĝaro de la paroĥo

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Clevedon

**Clevedon** estas urbo kaj paroko en la unuara instanco de North Somerset en la angla regiono Sud-okcidenta Anglio. La loĝantaro estis 21,957 en 2001 lau la popolnombrado de la Unuiĝinta Reĝlando. Ĝi situantas inter montetoj ĉe la estuaro de la rivero Severn.

Kategorio:Geografio de Anglio
Provinco Semnano

eta|
La **provinco Semnano** -  - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la samnoma Semnano (urbo). La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havis  loĝantojn.

## Administra divido 
La provinco konsistas el 4 distriktoj:
* Damghan
* Garmsar
* Semnan
* Ŝahrud

## Lingvoj 
La precipe parolataj lingvoj estas la persa kaj la mazandarana, malpli multe ankaŭ la semnana (sume tutmonde parolata nur de 60 000 homoj) kaj la sangsara (sume tutmonde parolata de 36 000 homoj).


Kategorio:Provincoj de Irano
Provinco Rezaa Ĥorasano

[eta|moskeo en [Maŝhado]]
La **provinco Rezaa Ĥorasano** - , ankaŭ latinliterigata *Razavi Khorasan* - aŭ **provinco Centra Ĥorasano** estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la urbo Maŝhado. La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havis  loĝantojn. La nomo jam indikas, ke la provinco estas la centra parto de la historia teritorio Ĥorasano. Reza estas nomo de la oka imamo de Ŝijaistoj, kies maŭzoleo estas en Maŝhado. Ĝi estas unu el la plej vizitataj pilgrimejoj de la nuntempa Irano. Li martiriĝis en Maŝhado, kio laŭlitere signifas *martiriĝejo*.

## Administra divido 
La provinco konsistas el 19 distriktoj, nome de jenaj urboj:

## Vidu ankaŭ 
* ISO 3166-2:IR

Kategorio:Provincoj de Irano
4997 Ksana

'*4997 *Ksana'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (tiam en en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la kemiistino *Ksenija Andrejevna Nessler*, aktivulino por la mediprotekto kaj amikino de la malkovrintino. "*Ksana*" estas karesa formo por "*Ksenija''".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Provinco Sistano kaj Baluĉistano

eta|Baluĉistano en Irano
eta|La fortikaĵo Naseri en Iranŝahr
La **provinco Sistano kaj Baluĉistano** -  - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la urbo Zahedano. La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havis  loĝantojn. La nomo indikas ke la teritorio estas parto de la historia regiono Baluĉistano aŭ Baluĉio.

## Administra divido 
La provinco konsistas el 8 distriktoj:
* Ĉahbahar *(Chahbahar, Tschahbahar)*
* Iranŝahr *(Iranshahr, Iranschahr)*
* Ĥaŝ *(Khash, Khasch)*
* Neekŝahr *(Neekshahr, Neekschahr)*
* Saravan
* Sarbaz
* Zabol
* Zahedano

Pli nova distrikto estas Bampuro ekde 2013.

## Lokoj 
* Arkeologia kuŝejo Ŝahr-e Suĥteh

### Geografiaj elementoj 
* Dezerto Daŝti-Lut

Kategorio:Provincoj de Irano
4930 Rephiltim

'*4930 *Rephiltim'''* estas mezgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Stephen L. Salyards elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo estas komponita en honoro de la tri gefoloj de la malkovrinto: *Rebecca Anne Salyards, Philip Stephen Salyards* kaj *Timothy Theodore Salyards''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Johann Gottfried Piefke

**Johano Gotfredo PIEFKE** (naskiĝinta la 9-an de septembro 1815 en Skwierzyna, mortinta la 25-an de januaro 1884 en Frankfurto ĉe Odro) estis prusia militmuzikistoj kaj komponisto.

Ankoraŭ dumvive li konsiderinde famkonatiĝis kaj tre verŝajne estas la etimologia radiko de la en Aŭstrio iomete aĉa moknomo "Piefke" por "germano". Ĉar li ĉeestis la batalon ĉe Königgrätz en 1866, kaj dum la sekvanta venkoparado en Gänserndorf li kaj lia frato Rudolf orĥestrodirektante imponis la aŭstrojn pro ilia sinteno rezoluta.

## Verkoj 
Krom la milita muziko li dediĉis sin al la prilaboro de klasikaj muzikeroj kaj organizis koncertojn. Fama li iĝis per siaj nenombreblaj militaj marŝoj kiel: "Preußens Gloria", "Düppeler Schanzen-Marsch" aŭ "Königgrätzer Marsch".

## Premioj 
* Düppeler Sturmkreuz, 1864
* Goldene Medaille des Kaisers von Österreich-Ungarn, 1865
* Königlicher Hausorden von Hohenzollern la 18-an de januaro 1869
* Eisernes Kreuz (1870) II. Klasse
* Preußischer Kronenorden IV. Klasse, 1880

## Literaturo 
* Schneider, Joachim: *„Gottfried von Frankfurt a. O.“* en *Mitteilungen des historischen Vereins zu Frankfurt (Oder) e.V.*, 1993/1, p. 7-13
* Sprungala, Martin: *"Johann Gottfried Piefke (1815-1884)".* En *Posener Stimmen*, 2006/4, Lüneburg, en la adonitaj "Posener Blätter"

## Notoj 
Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Milita muziko
Formo (botaniko)

En botanika nomenklaturo, **formo**  ( latine : *forma*, pluralo *formae* ) estas unu el la "sekundaraj" taksonomiaj rangoj, sub tiu de vario, kiu siavice estas sub tiu de specio; ĝi estas infraspecia  taksono. Se pli ol tri rangoj estas listigitaj en priskribo de taksono, la "klasifiko" estas precizigita, sed nur tri partoj difinas la "nomon" de la taksono: genronomo, specionomo kaj infraspecia epiteto.

La mallongigo "f.", aŭ komplete, "forma" estas metenda antaŭ la infraspecia epiteto por indiki la rangon.

Ekzemple :
* *Acanthocalycium spiniflorum* f. *klimpelianum* aŭ
** *Acanthocalycium spiniflorum* forma *klimpelianum* (Weidlich & Werderm.) Donald
* *Crataegus aestivalis* (Walter) Torr. & A.Gray var. *cerasoides* Sarg. f. *luculenta* Sarg. estas klasifiko de planto kies nomo estas :
** *Crataegus aestivalis* (Walter) Torr. & A.Gray f. *luculenta* Sarg.

Formo kutime indikas grupon kun notinda sed duaranga devio. Ekzemple, blank-floraj formoj de specioj kiuj kutime havas neblankaj floroj povas esti nomataj "f. *alba*". Apomiksaj formoj ( *Formae apomicticae* ) kelkfoje estas nomitaj tiuj plantoj kiuj reproduktadas nesekse, apomikse. Iuj botanikistoj kredas ke oni ne bezonu la formojn, ĉar teorie ekzistas sennombraj formoj bazitaj sur duarangaj genetikaj diferencoj.

## Vidu ankaŭ 
* Hibrido
* Kulturvario
* Subspecio

## Referencoj 
Kategorio:Botaniko
Kategorio:Taksonomio
Provinco Sankta Kruco de Tenerifo

*Sankta Kruco de Tenerifo* () estas provinco de Hispanio en la aŭtonoma regiono Kanarioj. Ĝi konsistigas ties okcidentan parton kun la insuloj Tenerifo, La Palma, La Gomera kaj El Hierro. Provinca ĉefurbo estas Santa Cruz de Tenerife, de kiu ĝi ricevis sian nomon.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de provinco Sankta Kruco de Tenerifo


Kategorio:Geografio de Kanarioj
Universitato de Amsterdamo

La **Universitato de Amsterdamo** (,  **UvA**) estas unu el la du universitatoj en Amsterdamo. La alia universitato estas la Vrije Universiteit Amsterdam.

Kun buĝeto de €600 milionoj, pli ol 30&nbsp;000 gestudentoj kaj proksimume 5&nbsp;000 stabanoj, la UvA estas unu el la ĉefuniversitatoj de Eŭropo. Ĝi interalie membras en la Ligo de Eŭropaj Esploraj Universitatoj. La universitato havas fortan internacian programon kaj ofertas pli ol 85 magistroprogramojn en la angla lingvo, kaj ankaŭ nombron da nederlandaj kaj anglaj kursoj kaj Esperanto-kurso. En ĝi funkcias la Katedro Interlingvistiko kaj Esperanto.

## Fakultatoj 
La universitato havis en 2007 la sekvajn fakultatojn:
* Fakultato por Geesteswetenschappen (homoj sciencoj)
* Fakultato por Rechtsgeleerdheid (juro)
* Fakultato por Geneeskunde (medicino)
* Fakultato por Tandheelkunde (dentokuracado)
* Fakultato por Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica (natursciencoj, matematiko kaj informadiko)
* Fakultato por Economie en Bedrijfskunde (ekonomio kaj entreprena administrado)
* Fakultato por Maatschappelijke- en Gedragswetenschappen (socia kaj kondutscienco)

## Elektitaj instruistoj 
* László Pólos

## Elektitaj studentoj 
* András Patyi

## Eksteraj ligiloj 
*  Retejo de la UvA
*  Paĝo pri profesoro d-ro Federico Gobbo

## Vidu ankaŭ 
* Wim Jansen
* Federico Gobbo

Amsterdamo
Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Bakonypéterd)

**Preĝejo de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Bakonypéterd.

## Historio 
La unua kirko estis konstruita en la 1720-aj jaroj. La nun videbla preĝejo konstruiĝis en la 1810-aj jaroj. Oni supozas, ke 2 skulptaĵoj pri anĝelo devenas el la malnova preĝejo. La mebloj, altaroj, predikejo restis originaj. La paroĥo funkcias ekde 1840. La orgeno estas aŭdebla ekde 1888.

## Konstruaĵo 
Antaŭ la konstruaĵo ŝtona kruco situas. La preĝejo havas unusolan malaltan turon, kiu situas super la enirejo kaj kreskiĝis rekte el la navo. Interne oni vidas originajn ĉefaltaron kaj 2 flankoaltarojn.

Kermeso okazas en dimanĉo post la 29-a de junio.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj

* hungare

Bakonypeterd
Bakonypeterd
Bakonypeterd
Bakonypeterd
Steinpeißer

[eta|Bieno de la senjoroj de [:de:Steinpeiss|Steinpeiß, Hartberg/Orienta Stirio; nun muzeo kun periodaĵeldona servo]]**Steinpeißer** estas la titolo de la fakgazeto de la historia societo de Hartberg (*Historischer Verein Hartberg*) en Aŭstrio, kies sidejo estas en la surloka muzeo. Unuafoje ĝi aperis en 1975. Ĝi estas eldonita unufoje dum jaro.

## Eksteraj ligiloj 
* muzeo *Steinpeißhaus* sur la komunuma retpaĝaro kun eta historia priskribo 

Kategorio:Aŭstriaj gazetoj
Kategorio:Historiaj muzeoj
Kategorio:Stirio
Thüringer Rostbratwurst

[eta|La manĝaĵo, preta por esti ĝuata en distranĉita [kolbasobulko kun mustardo.]]

La ege ŝatata **Turingia kradrostita kolbaso** () estas rigardata eŭrope protektita "produkto de geografia origino".

La leĝo ĝin normigas: 1) Ĝi devas esti inter 15 kaj 20 centimetrojn longa. 2) Ne en artefaritajn sed en naturajn intestojn maldikajn oni enŝovu la farĉon. Tiu farĉo povas esti aŭ nekuirita aŭ antaŭbrogita. Antaŭbrogo estas de multaj puristoj neakceptata. Oni povas preni puran porkaĵon aŭ almiksitan bovaĵon. La priskribitaj spicoj estas karvio aŭ majorano. Malofte oni enmiksas tien ankaŭ muskaton aŭ ajlon.

## Eksteraj ligiloj 
* Aliaj protektitaj viandaĵoj el Turingujo.

## Vidu ankaŭ 
* Muzeo pri la kradrostita kolbaso en Mühlhausen (de 2023; antaŭe en Amt Wachsenburg)
* Kulinara-geologia aventurpado *Vom Bier zur Bratwurst*
* Turingiaj buloj

## Notoj 
Kategorio:Turingia kuirarto
Kategorio:Viandaĵoj
Festo de la Konstitucio de la 3-a de Majo

[eta|300px|*[Aprobo de Konstitucio de la 3-a de Majo* de Jan Matejko]]
**Festo de la Konstitucio de la 3-a de Majo** – pola festo celebrata la 3-an de majo, fiksita en 1919 kaj denove en 1990, en la datreveno de la Konstitucio de la 3-a de Majo de la Respubliko de Ambaŭ Nacioj.

La tago ne estas labortago.

## Signifo de la dato 
La 3-an de majo 1791 oni proklamis la unuan konstitucion en la moderna Eŭropo, la duan en la mondo post la Usona Konstitucio. Ĝi anticipis la trian en la mondo - la francan konstitucion. La konstitucio estis voĉdonita de Kvarjara Sejmo, kiun oni kunvenigis oktobre 1788.

## Fiksigo de la festo 
La decido pri la Konstitucio de la 3-a de Majo estis agnoskita kiel festo jam la 5-an de majo 1791.

Komence de la 2007 la 3-a de majo estas ankaŭ nacia festo de Litovio.

## Festado dum la germana kaj soveta okupacioj 
* 1940: En pluraj lokoj de Pollando aperis blankaj-ruĝaj flor-bukedoj sur tomboj de naciaj herooj kaj aliloke por memorigi gravajn eventojn en la historio; okaze de la festo polaj lernantoj en Varsovio de kelkaj oficiale ekzistantaj lernejoj ne venis lerni kaj nekonataj personoj metis florojn sur tomboj de mortfalintaj soldatoj septembre 1939

* 1941: Okaze de la 150-a datreveno de la Konstitucio de la 3-a de Majo prezidento de Usono Franklin D. Roosevelt depeŝis al prezidento Władysław Raczkiewicz, kaj Winston Churchill parolis al poloj en la tuta mondo alte taksante generalon Sikorski, polajn aviadilistojn, kiuj defendis Anglion, kaj polajn maristojn - fine mesaĝis al la okupata pola nacio, "kies spirito estas nevenkebla", krome emfazis metafore, ke ĉiun tagon ekzekutaj plotonoj de Hitler pafmortigas: lunde nederlandanojn, marde norvegojn, merkrede francojn aŭ belgojn, ĵaŭde ĉeĥojn, kaj nun serbojn kaj grekojn, sed poloj estas ĉiutagaj viktimoj;

* Brita Hindio: en Kolkato aperis libro "India and Poland", redaktita kaj eldonita de Wanda Dynowska kun enkonduko de Tagore, honora prezidanto de pola-barata asocio;

* En soveta militkaptitejo subleŭtenanto Tadeusz Zieliński finis skulpti reliefon *Dipatrino de Kozelsk*, kiu poste ektroviĝis sur kampa altaro de la Pola Armeo en Sovetunio kaj dum la Batalo de Monte Cassino, samnoman pentraĵon pretigis tie Michał Siemiradzki

* Oni ankaŭ memorigis la polan feston aliloke en Santiago de Ĉilio, Istanbulo, Tokio, Harbino, Kyrenia (Kipro), Kairo, Windsor (Ontario) kaj Latrun (Palestino)

* 1943: Krzysztof Kamil Baczyński verkis poemon "Ciemna miłość" (Sombra amo)
* Organizaĵo Eta Sabotado „Wawer”, kreita grandparte de skoltoj „Grizaj Taĉmentoj”, disaŭdigis en varsovia Żoliborz, tra strata megafono, 15-minutan patriotisman disaŭdigaĵon

## Eksteraj ligiloj 
* Celebrado de la festo de la 3-a de majo 1939 en Varsovio, Fragmento de la antaŭmilita Pola Filma Kroniko de PAT
* Festado de la 3-a de maj 1939 en Katowice, Fragmento de la antaŭmilita Pola Filma Kroniko de Pola Agentejo Telegrafa

Kategorio:Festoj en Litovio
Kategorio:Festoj en Pollando
Kategorio:Sekularaj festoj
4931 Tomsk

'*4931 *Tomsk''''' estas malgranda treege hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne kaj de la itala astronomo Giovanni de Sanctis elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la rusa urbo Tomsk.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Malkovrita de Giovanni de Sanctis
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Valle Gran Rey

**Valle Gran Rey** - hispane, en traduko "valo de la granda reĝo" - estas unu el ses municipoj de la insulo La Gomera, parto de la insularo Kanarioj en la Atlantika Oceano, kiu geografie apartenas al Afriko sed politike estas parto de Hispanio. La municipa nomo aludas al la guanĉa tribestro Hupalupa, kiu en 1488 mortis en batalo kontraŭ la hispanaj koloniistoj.

La municipo kovras la okcidenton de la insulo. Plej multaj municipanoj loĝas en la samnoma valo, kiu havas abundajn fruktoplantejojn (precipe bananoj kaj oranĝoj), multajn palmojn, kaj marborde plurajn plaĝojn de fajna, malhelgriza sablo - administra centro de la municipo estas la loĝloko *La Calera*, marborde en la valo situas la loĝlokoj *Vueltas* (la municipa haveno), *Borbalán* kaj *La Playa*, kaj pli alte en la valo ol *La Calera*, pli malproksime de la maro, interalie la loĝlokoj *Los Granados, El Hornillo, La Vizcaína* kaj *El Retamal*. Ekster la geografia valo, sed parto de la municipo, krome aldoniĝas interalie la loĝlokoj *Las Hayas, Arure* kaj *Taguluche*.

En la dua duono de la 20-a jarcento la loĝloko Valle Gran Rey iĝis centro de eŭropaj ekologiemuloj, alternativemuloj kaj hipioj, aparte el Germanio, Aŭstrio kaj iom malpli el Anglio. Nun la loko estas la turisma centro de la insulo, sed ankoraŭ nun la turismo estas pli ekologia ol en la aliaj insuloj de la Kanarioj, la hoteloj malpli grandaj, kaj multaj feriantoj preferas migri kaj grimpi sur la insulaj montaj padetoj ol sunbruniĝi plaĝe.

eta|maldekstra|300ra|pejzaĝa impreso

Kategorio:Municipoj de La Gomera
4933 Tylerlinder

'*4933 *Tylerlinder'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Tyler Linder'', asiduan observanton de asteroidoj ĉe la Instituto de Astronomia Esploro. Kiel kunfondinto de "Observo de Apud-Teraj Objektoj de la Suda Ĉielo", li disvolvis observadojn de sekvado ĉe la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo kaj estis respondeca por fari observojn de sekvado en ambaŭ duonsferoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Agulo

**Agulo** estas la plej malgranda el la ses municipoj de la insulo La Gomera, parto de la insularo Kanarioj en la Atlantika Oceano, kiu geografie apartenas al Afriko sed politike estas parto de Hispanio. La municipo kovras malvastan nordan marbordan parton de la insulo, kaj etendiĝas suden al la alta insula centro. 

La municipo konsistas el du partoj. En la norda, marborda kaj malalta zono situas *Agulo Casco*, kvazaŭ natura amfiteatro, en kiu situas la tri loĝlokoj *La Montañeta*, *Las Casas*, *El Charco*, kaj iom for de ili la bieno *Caserio de Lepe*. Super ĝi, en alteco de 250 metroj super la marnivelo, situas la centra loĝloko *Agulo*, fondita en la 1720-aj jaroj. La pli alta zono *Sobreagulo* kun la loĝlokoj *Las Rosas*, *La Palmita*, *Meriga* (la arbaro de *Meriga* deklariĝis monda natura heredaĵo de UNESKO) kaj *Cruz de Tierno* situas proksime de la insulocentra Nacia Parko Garajonay. 

Kategorio:Municipoj de La Gomera
4937 Lintott

'*4937 *Lintott''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la brita astrofizikisto Chris Lintott, scienca esploristo en la departemento pri fiziko de la Somerville College, Universitato de Oksfordo, kaj prezentisto de programoj de scienca popularigo ĉe la BBC.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Tibor Udvardy

eta|260ra|La tombo de Tibor Udvardy en Budapeŝto
**Tibor UDVARDY,** hungare **Udvardy Tibor** estis hungara operkantisto (tenoro).

Tibor Udvardy naskiĝis la  1914 en Budapeŝto - mortis la  1981 en Balatonboglár.

## Biografio 
Tibor Udvardy finis la lernadon en Budapeŝto en la muzika ĉeflernejo en 1939. Poste li debutis en Budapeŝta Ŝtata Operejo. Longe li kantis ankaŭ en preĝejo kaj li kantis ne nur operojn, sed ankaŭ oratoriojn. Li havis sukcesojn, kiel gastrolanto ankaŭ en Eŭropo kaj Usono. En 1952, 1955 kaj 1973 li ricevis premiojn.

## Lia repertuaro (elekto) 
* Bizet: *Carmen* - Don José
* Britten: *Peter Grimes* - titolrolo
* Puccini: *Tosca* - Cavaradossi
* Wagner: *Lohengrin* - titolrolo
* Puccini: *Madama Butterfly* - Pinkerton (aŭ Linkerton)
* Leoncavallo: *Pagliacci* (La Pajacoj) - Canio
* Verdi: *La traviata* - Alfred
* Wagner: *Lohengrin* - titolrolo
* Wagner: *Siegfried* - titolrolo

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
4939 Scovil

'*4939 *Scovil'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la britan amatoran astronomon *Charles E. Scovil*, kiu kompilis, kun Christos Papadopoulos, la atlason de la variantaj steloj de la AAVSO ("*AAVSO Variable Star Atlas*"), norda parto de la "*True Visual Magnitude Photographic Star Atlas''".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Lajos Balázsovits

**Lajos BALÁZSOVITS** [lajoŝ balAĵoviĉ], laŭ la kutima hungara nomsinsekvo **Balázsovits Lajos** estis hungara aktoro, reĝisoro kaj teatrestro. Lia filino estas Edit Balázsovits.

Lajos Balázsovits naskiĝis la  1946 en Nagykanizsa kaj mortis la 19-an de julio 2023.

## Biografio 
Lajos Balázsovits frekventis ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1965-1969, dume li filmadis. Poste li ricevis gravajn rolojn en filmoj, eĉ li rolis en itala filmo. Inter 1968–1973 li apartenis al Teatro Madách, inter 1990–1991 al Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1992 li estris teatron. Lia edzino kaj filino estas aktoroj. Li ricevis premiojn en 1982 kaj 1987.

## Roloj (elekto) 
* diversaj filmoj (ankaŭ televiziaj), ekzemple Lumaj ventoj, 1969; *Rózsa Sándor* (Sándor Rózsa), 1971; *Kisváros* (Urbeto), 1971
* diversaj reĝisoradoj
* diversaj teatraj roloj, ekzemple Molière: Tartufo - *Orgon*

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Balázsovits
Balázsovits
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Ad calendas graecas

"**Ad calendas graecas**" (eldiru: Ad Kalendas grekas = prokrasti ĝis la senfino, do “neniam”) estas latinlingva lokucio, kaj havas la signifon de “neniam”. La integra frazo estas "*ad kalendas graecas soluturos*" (= "intencitaj pagi ĉe la grekaj kalendoj”).
La frazo estis atribuata, de la romia historiisto Gajo Suetonio Trankvilo, al la imperiestro Aŭgusto Cezaro , kiun li ofte uzadus por indiki personojn kiuj ne intencis pagi siajn ŝuldojn.
La subintencita “neniam” devenas el la fakto ke la kalendoj ekzistis nur en la Roma kalendaro (la unua tago de ĉiu monato, kiam la heroldo anoncadis al la popolo festojn, ludojn, tagojn faŭstajn kaj malfaŭstajn okazontajn dum la monato) kaj ne en la tiu greka: prokrasti pagon ĝis la grekaj kalendoj signifas “pagi neniam”.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de latinaj eldiroj
* Kalendoj
* Kalendaro
* Julia kalendaro

Kategorio:Latinaj esprimoj
4994 Kisala

'*4994 *Kisala'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Rachel Kisala'', kiu, dum la mezo de 2008, helpis al la arkivado de kometaj observadoj fare de la kosma observatorio SOHO kaj al la komputila registrado de la cirkuleroj de IAU.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Joe Reisman

**Joseph „Joe“ Reisman** (naskiĝis la 16-an de septembro 1924 en Dallas, Teksaso; mortis la 15-an de septembro 1987 en Los-Anĝeleso) estis usona muzikisto (tenor- kaj baritonsaksofonoj, klarneto), bandestro, muzikproduktisto muzikaranĝisto sur la kampo de svingo kaj distra muziko.

Reisman studis ĉe la Universitato Baylor kaj ĉe la Universitato de Teksaso je El Paso. Sian muzikistan karieron li komenci kiel saksofonisto en bandoj kiel Casa Loma Orchestra de Glen Gray, ĉe Louis Prima, Bob Crosby kaj Jack Teagarden; kiel aranĝisto li verkis i.a. por Ray Bauduc kaj Gene Williams. Fine de la 1940-aj jaroj li rezignis la aktivan muzikistecon kaj verkis en la holivudaj studioj kiel aranĝisto kaj produktisto, i.a. por Patti Page, kiun li subtenis je ŝiaj furorkantoj „How Much is That Doggy in the Window?“ kaj „Tennessee Waltz“. Li ankaŭ kunverkis produktaĵojn de Eartha Kitt („Sho-Jo-Ji (The Hungry Raccoon“), de Sarah Vaughan, June Valli, Georgia Gibbs kaj de Ames Brothers.

Meze de la 1950-aj jaroj li laboris kiel muzika direktisto de pluraj televidspektakloj, ekz. de ''NBC's Shower of Stars* kaj de *The Oldsmobile Hour''; krome li laboris por RCA Victor kaj Roulette Records. Ĉe RCA li Roulette verkis ankaŭ plurajn albumojn laŭ stilo de fonmuziko; etan furoraĵon li lanĉis per la novversio de la peco „Armen's Theme“ de Ross Bagdasarian. Komence de la 1960-aj jaroj Reisman revenis al RCA kaj laboris tiam preskaŭ tridek jarojn kiel produktisto por Henry Mancini, komence per la albumo *Our Man in Hollywood* (1964). Li mortis en 1987 pro korinfarkto.

## Eksteraj ligiloj 
* Portreto kaj diskaro ĉe spaceagepop.com

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Muzikproduktistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Péter Balázs (aktoro)

**Péter BALÁZS** [balAĵ], hungare **Balázs Péter** (naskiĝis la  1943 en Budapeŝto) estas hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro kaj teatrestro. Lia patro estis János Balázs (aktoro).

## Biografio 
Péter Balázs akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1965 en sia naskiĝurbo. Li komencis sian aktoran karieron poste en Teatro Petőfi (Veszprém). Ekde 1970 li revenis al Budapeŝto. Li estas teatrestro en Teatro Szigligeti (Szolnok). Li ricevis premion Kossuth en 2012, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj roloj (elekto) 
* 26 filmoj inter 1965-2007
* 32 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1966-2002, ekzemple *A fekete város* (La nigra urbo), 1971; Petőfi, 1977; *Kisváros* (Urbeto), 1993-1994
* diversaj teatraj roloj
* en eksterlandaj (nehungaraj) filmoj lia hungara voĉo estis aŭdebla anstataŭ Louis de Funès kaj aliaj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
György Bánffy (aktoro)

**György BÁNFFY** [djordj bAnfi], hungare **Bánffy György,** Esperante **Georgo Bánffy** estis hungara aktoro. Lia patrino estis Klára Pápay, lia filino estis Eszter Bánffy.

György Bánffy naskiĝis, kiel *Hunyadi-Buzás György* la  1927 en Budapeŝto - mortis la  2010 en Korfuo.

## Biografio 
György Bánffy frekventis aktoran ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1950–1954, pli frue li estris kinejon. Poste li apartenis al diversaj teatroj, ekzemple al Nacia Teatro (Budapeŝto), Operetoteatro (Budapeŝto), Nacia Teatro (Pécs). En 1955 li edziĝis baldaŭe havanta filon kaj filinon. Ekde 1978 li instruis parolon en Muzikakademio. Inter 1985–1994 li estis parlamentano. Li ricevis premion Kossuth en 2001, precipe pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj roloj (elekto) 
* 23 filmoj inter 1950-2006, ekzemple Mephisto, 1981; *Rokonok* (Parencoj), 2006
* televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1968-2008, ekzemple Petőfi, 1981; Tivadar Puskás, 1983
* dufoje li reĝisoradis en Teatro József Attila
* diversaj teatraj roloj, ekzemple Ŝekspiro: Reĝo Lear, Othello; Mór Jókai: *A kőszívű ember fiai* (Filoj de l' ŝtonkora homo)

## Memorigiloj 
* memorparko en Pesthidegkút de 2011

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
4932 Texstapa

'*4932 *Texstapa'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Brian A. Skiff elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la "*Texas Star Party''" (Teksasa Stela Festo): unu el plej gravaj kunvenoj de amatoraj astronomoj de Usono, kiu okazas en aprilo aŭ majo je la dato de la novluno en Fort Davis proksime de la Observatorio McDonald.

Ĝi estis nomita en majo 1996, je la okazo de la 18-a datreveno de ĉi-tiu kunveno.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Brian A. Skiff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Faztransiro

**Faztransiro** estas ŝanĝo de iu fazo de materio al alia. Dum faztransiro, kvantaj proprecoj de la sistemo ŝanĝiĝas abrupte, ofte ne kontinue.

## Ekzemploj de faztransiro 
* La plej familiara estas la faztransiro inter la solida, likva, kaj gasa fazoj.
** Gaso → likvo: kondensado
** Solido → likvo: fandado
** Likvo → gaso: vaporiĝo
** Solido → gaso: sublimado
** Likvo → solido: solidigo
** Gaso → solido: depono
* Transiro al/el/inter mezofazoj, ekz., likvaj kristaloj.
* Transiro inter la feromagneta kaj paramagneta fazoj de magneto, ĉe la Curie-punkto.
* Transiro inter la superkondukta kaj nesuperkondukta fazoj de superkonduktanto
* Transiro al/el Bose-Einstein-kondensa aŭ superfluida fazoj
* Spontanea rompo de simetrio, ekz.: per la mekanismo de Higgs.

## Klasifiko de faztransiroj 
La aŭstra-nederlanda fizikisto Paul Ehrenfest klasifikis faztransirojn al la jenajn kategoriojn:
* Dum **unuaorda faztransiro**, la unua derivaĵo de libera energio de la sistemo nekontinue "saltas". Tiu ĉi tipo de faztransiro rompas simetrion. Ĉar la unua derivaĵo de la libera energio estas ne kontinua, dum la faztransiro la sistemo enigas aŭ eligas varmon, laŭ la ekvacio de Clausius-Clapeyron.
** Ekz.: transiro inter gaso, likvo, kaj solido. (La denso -derivaĵo de la libera energio laŭ la kemia potencialo- ne estas kontinua.)
* Dum **duaorda faztransiro**, la unua derivaĵo de la libera energio de la sistemo estas kontinua, sed la dua derivaĵo ja *saltas". Tiu ĉi tipo de faztransiro ankaŭ rompas simetrion, sed nek enigas nek eligas varmon. La ekvacio de Ehrenfest kaj la teorio de Landau traktas tiajn faztransirojn.
** Ekz.: feromagnetoj; superkonduktantoj; superfluidoj; likvaj kristaloj; modelo de Ising (kun almenaŭ du dimensioj); ktp.
* Dum **senfinorda faztransiro**, kontinua estas ioma ajn ordo de derivaĵo de la libera energio, sed la libera energio ne estas analitika ĉe la faztransiro. Tiu ĉi tipo rompas *nenian* simetrion, sed okazas kvalita ŝanĝo en la propraĵoj de la sistemo.
** Ekz.: la faztransiro de la XY-modelo en du dimensioj; lameno de superfluida heliumo.

## Vidu ankaŭ 
* fazo de materio
* krita eksponento
* teorio de Landau


Kategorio:Statistika mekaniko
Samdistanca cilindra projekcio

[eta|300ra|Samdistanca cilindra projekcio: ''[blua globeto: teraj koloroj de kontinentoj, oceanoj kaj glacio kiel vidate el la kosmo, distordita al ĉi-tiu mapa projekcio]]
**Samdistanca cilindra projekcio** (ekzemple  aŭ ) aŭ **samdistanca rektangula projekcio** (ekzemple ), foje ankaŭ simple nomata **plata mapo** ( aŭ ) en kartografio estas distancofidela cilindra projekcio de mapo en normala pozicio.

Malgraŭ sia alta aĝo (unua mapo en samdistanca cilindra projekcio konatas de la fenica kartografo Martinos de Tiro, fine de la 1-a jarcento) tiu mapa projekcio longe malmulte uziĝis, sed en la moderna kartografio estas inter la plej gravaj projekcioj.

La longitudoj estas bildigataj distancofidele. La latitudoj tamen krom fiksita mapocentra latitudo estas distorditaj, do ne reprezentas samajn distancojn. La polusoj estas bildigitaj kun sama larĝeco kiel la ekvatoro, kaj la area distordo pli grandiĝas ju pli la mapa detalo proksimas al unu el la polusoj.

La baza formo de samdistanca cilindra projekcio ekestas, se geografiaj longitudo \lambda kaj latitudo \phi rekte uziĝas kiel karteziaj koordinatoj:

:x = \lambda
:y = \phi

Temas pri la matematike plej simpla koncepto de mapa projekcio.

## Vidu ankaŭ 
* merkatora projekcio

Kategorio:Kartografio
Merkatora projekcio

[eta|Video de la jutuba kanalo [Scivolemo (projekto)|Scivolemo pri la merkatora projekcio.]]
La kartografie uzata **merkatora projekcio** estas formo de cilindra projekcio de mapo, nomata laŭ la flandra kartografo Gerhard Mercator. En ĝi la projekcio de la (en vero proksimume globa aŭ sfera, se temas pri la tuta tero, aŭ globoparta, se temas pri parto) tera surfaco estas distordita tiel, kvazaŭ la tersurfaco estus cilindro, kies akso (en "normala merkatora projekcio") samus al la tera akso. Unue do la sursferaj detaloj estas orte ĵetataj kvazaŭ sur cilindron ĉirkaŭantan ĝin, kaj en dua paŝo por ne misformigi la kontinentojn, li pligrandigis ilin vertikaldirekte je la sama kvanto, laŭ kiu ili estas horizontale pligrandigitaj pro la orta elĵeto. Tiel ju pli la landoj estas altlatitudaj, des pli ili aperas trograndaj sur la mapo; sed tio havas la avantaĝon konservi iliajn formojn. La tre norda kaj tre sudaj partoj de la tero, unuavice Arktiko (respektive mape Gronlando) kaj Antarktiko, en tiu projekcio aspektas eksterproporcie grandaj, sed en mapaj *detaloj* do la geografiaj formoj estas fidele reprezentataj - ekzemple konstruaĵoj kun cirkla fundamento bildiĝas cirkle, kaj konstruaĵoj kun kvadrata fundamento kvadrate.

eta|unua mapo en merkatora projekcio de 1569
Laŭ la fakto ke proksime de la ekvatoro areoj aspektas aparte malgrande, kaj ju pli proksime al la polusoj des pli grande, en merkatoraj mapoj ne eblas fidele kompari la areojn de diversaj mondopartoj laŭ simpla komparo. Krom la "normala merkatora projekcio", en kiu la mapoprojekcia cilindra akso kaj la vera tera akso identas, ankaŭ ekzistas "transversa merkatora projekcio", en kiu la du aksoj havas ortangulan angulon, kaj "oblikva merkatora projekcio" por ĉiuj aliaj anguloj de la du aksoj.eta|klasika Merkatora projekcio en normala pozicio

Kategorio:Kartografio
Lívia Warga

**Lívia WARGA,** hungare **Warga Lívia,** estis hungara operkantistino (soprano).

Lívia Warga naskiĝis la  1913 en Budapeŝto - mortis la  1988 en Budapeŝto.

## Biografio 
Lívia Warga frekventis superan  en Budapeŝto, poste plue lernis en Milano, fine ŝi revenis al Nuzikakademio en Budapeŝto. Ŝi debutis en 1938 en tiutempa Urba Teatro, poste ŝi apartenis al Budapeŝta Ŝtata Operejo. Ŝi havis sukcesojn, kiel gastrolanto ankaŭ en diversaj urboj.  En 1966 ŝi ricevis premion.

## Ŝia repertuaro (elekto) 
*Beethoven: *Fidelio* - Leonora
*Rossini: *Vilhelmo Tell* - Matild
*Puccini: *Tosca* - titolrolo
*Verdi: *Un balo in Maschera* (Maskobalo) - Amelia
*Verdi: *Il Trovatore* (La trubaduro) - Leonora
*Verdi: *Otello* - Desdemona
*Wagner: *Tannhäuser* - Elizabeta
*Wagner: *Lohengrin* - Elza

## Fontoj 
*Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Vallehermoso

**Vallehermoso** (hispane, "bela valo") estas unu el ses municipoj de la insulo La Gomera, parto de la insularo Kanarioj en la Atlantika Oceano, kiu geografie apartenas al Afriko sed politike estas parto de Hispanio.

La municipa centro estas la samnoma loĝloko en fekunda kaj relative pluvoriĉa valo samnoma en la insula nordo, en kiu abunde kultiviĝas fruktoj, aparte bananoj, vinberoj kaj oranĝoj. Al la areo tamen ankaŭ apartenas vasta teritorio en la nordo ĉirkaŭ tiu valo, parto de la insula centro, parto de la insulocentra Nacia Parko Garajonay, kaj maldense loĝata parto de la insula sudokcidento.

eta|maldekstra|300ra|terasaj kampoj en la municipa loĝloko *Alojera*

Kategorio:Municipoj de La Gomera