open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nerkin Getaŝen

**Nerkin Getashen** (, ankaŭ transskribita kiel Nerk'in Getashen, Nerkin Getachen, kaj Nerqin Getashen - signifanta "Malsupra Getashen"; antaŭ 1945, Nerkin Aĝaman kaj Niĵnij Aĝaman - ambaŭ signifas "Malsupra Aĝaman") estas fiŝkaptista vilaĝo sur la suda marbordo de lago Sevan en Gegharkunik, Armenio. En la frua mezepoko ĝi estis la ĉefurbo de la regiono konata en tiu tempo kiel Kot.

En la vilaĝo estas la monaĥejo kaj preĝejo Kotavank de la 9-a jarcento, forlasante la vilaĝon, kaj la rivero Argiĉi kun granda tombejo apuda. Ene de la vilaĝo estas ankaŭ baziliko en ruinoj, nomita de la lokanoj kiel "Ĝam" kun ĥaĉkaroj kaj ne for de ĝi estas malgranda sanktejo. Ekzistas ankaŭ granda fortikaĵo de la Mezepoko situanta je 2&nbsp;km en la oriento kaj 3&nbsp;km de la okcidento de la vilaĝo.

Kategorio:Vilaĝoj de Armenio
Jenő Grigercsik

﻿**GRIGERCSIK Jenő** (grigerĉik) estis rumania hungara meteorologo naskita en Petrozsény la 12-an de januaro 1913 kaj mortinta en Kluĵo la 6-an de marto 1983.

## Kariero
Jenő Grigercsik abiturientiĝis en sia naskiĝurbo en 1935 poste diplomiĝis en la Universitato de Kluĵo en 1940. Unue li instruis en mezlernejoj en Kluĵo, de 1949 en la Universitato Bolyai, post 1959 en UBB. De 1964 li prelegis en altlernejo en Temeŝvaro ĝis 1974.

## Verkoj
** Gyakorlati meteorológia* (Bukarest, 1958).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj meteologoj
Teror

**Teror**, alinome **Villa Mariana de Teror** estas municipo sur la kanaria insulo Gran Canaria en la hispana provinco Las Palmas de Gran Canaria. Ĝi situas norde sur la insulo kaj estas unu el ĝiaj sep municipoj sen marbordo.

Kvankam la komunumo estis oficiale fondita nur en 1836, la vilaĝo Teror estas inter la plej malnovaj de la insularo. Ĝia unua dokumenta mencio estas el 1481, kiam tie estis trovita statuo de Sankta Maria (nomata *Virgen del Pino* aŭ *nuestra Señora del Pino*), patrono de la insulo kaj de la provinco. Pro tio la vilaĝo ekde 1590 havas la titolon *Villa Mariana* (= maria urbo). Festoj honore al la patrono komenciĝas ĉirkaŭ la 15-a de aŭgusto kaj kulminas la 7-an kaj 8-an de septembro per granda pilgrimado.

Teror estas malpli influata de turismo kaj pli trankvila ol aliaj komunumoj de Gran Canaria.

## Loĝantaro 
Teror estas laŭ areo la kvara malplej granda komunumo de Gran Canaria, antaŭ Valleseco, Santa Brígida kaj Firgas. Laŭ la loĝantaro ĝi havas la 12-an lokon inter 21 komunumoj. Ĝia loĝdenso de ĉ. 500/km² estas relative alta por montara regiono, sed ne komparebla kun tiuj de la urbecaj komunumoj Telde kaj Las Palmas.

Kategorio:Municipoj de Gran Canaria
Kategorio:Municipoj de provinco Las Palmas
Ĝambarak

**Ĝambarak** (armene: **Ճամբարակ ** ankaŭ transskribita kiel *Chambarak * aŭ *Jambarak*; ĝis 1920, Miĥajlovka, de 1920-1972, *Karmir Gjugh*, de 1972-1991, kaj Kraside) estas urbo en la provinco Gegharkunik, Armenio. Ĝambarak estis fondita en 1835-1840 ĉe la rivero Getik fare de rusaj enmigrintoj, sub la nomo Miĥajlovka. Karmir Gjugh kaj Krasnosjelsk kaj signifas "Ruĝa Vilaĝo" en armena kaj rusa lingvoj, respektive.

## Etimologio
maldekstra|eta|Vidaĵo de Ĝambarak.
La vorto *Ĝambarak* laŭvorte signifas malgrandan tendaron en la armena. La nomo devenas de pli malnova setlejo kiu ekzistis sur la loko de la nuna urbo dum la Mezepoko, ĉar ekzistas la restaĵoj de la preĝejo Sankta Gregorio de la 1a jarcento kaj multaj ĥaĉkaroj en la urbo devenantaj de la 13-a jarcento.

## Historio 
Origine, la vilaĝo *Miĥajlovka* iom post iom formiĝis inter 1740 kaj 1785 de rusaj molokanaj migrantoj, kiuj transloĝiĝis el la areoj de Samaro kaj Saratov de la Rusa Imperio. La vilaĝo okupis la lokon de la pli malnova armena setlejo Ĝambarak. Kun la sovetigo de Armenio en 1920, Miĥajlovka estis renomita *Karmir Gjugh* (Ruĝa Vilaĝo). En decembro 1937, la *Krasnoselsk-Rajono* formiĝis kiel administra divido de la Armena Soveta Socialisma Respubliko, kun la vilaĝo *Karmir Gjugh* kiel ĝia centro.

En 1971, *Karmir Gjugh* estis pligrandigita kun la fuzio de la proksimaj setlejoj Verin (supra) kaj Nerkin (malsupra) Ĝambarak, kaj fariĝis urbotipa setlejo. La sekvan jaron, la setlejo oficiale renomiĝis *Krasnoselsk* .

Post la sendependeco de Armenio, *Krasnoselsk* estis renomita *Ĝambarak* en 1992 kaj fariĝis urba komunumo.

En julio 2020, Ĝambarak fariĝis celo de la kolizioj kun Azerbajĝano.

## Loĝantaro
maldekstra|eta|Maljuna virino de Ĝambarak.
La censo de 2011 montris signifan malkreskon en la loĝantaro de Ĝambarak. Nuntempe la urbo havas 5850 loĝantojn. Plejmulto el la loĝantaro de la eta urba komunumo de Ĝambarak estas etnaj armenoj kiuj apartenas al la Armena Apostola Eklezio. La eklezio estas reguligita de la Diocezo de Gegharkunik.

## Ekonomio 
La loĝantaro de Ĝambarak ĉefe okupiĝas pri agrikulturo kaj brutobredado kaj abelbredado. Ĝi antaŭe havis malgrandajn firmaojn por fromaĝproduktado. Ekzistas ankaŭ kelkaj turismaj servoj, ĉefe ekoturismo funkciantaj en la urbo, parte pro la proksimeco al la montaro kaj al lago Sevan.

## Galerio 

Dosiero:Khndzorkut, Chambarak.jpg|Vidaĵo de montaro proksime al Ĉambarak
Dosiero:Apicultura en Chambarak.jpg|Abelbredado en Ĝambarak.
Dosiero:Pastoreo de ovejas, Chambarak.jpg|Bredado
Dosiero:Edificio administrativo de Chambarak.jpg|Administra konstruaĵo de Ĝambarak

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Armenio
Kategorio:Gegharkunik
Ŝamlugh

**Ŝamlugh** (armene: Շամլուղ ) estas urbo situanta en la provinco Lori, Armenio. Ĝi troviĝas sur maldekstra bordo de la rivero Debed, je 196 km norde de la landa ĉefurbo, Erevano kaj je 63 km norde de la provinca ĉefurbo Vanadzor. Ĝi kovras areon de 3.6 km² nur je 7 km okcidente de la aŭtoŝoseo Vanadzor-Tbiliso, kun nur 800 loĝantoj laŭ la censo de 2009.

Ŝamlugh estis vilaĝo ĝis 1938 kiam ĝi fariĝis urbo. En 1995 la registaro de sendependa Armenio reasertis la statuson de Ŝamlugh kiel urbo. Dum la reformo de 1995, la malgrandaj komunumoj de Bendik, Bughakar kaj Verin Aĥtala estis kunfanditaj ene de ĝi.

Kategorio:Urboj de Armenio
Telde

**Telde** estas municipo kaj urbo sur la kanaria insulo Gran Canaria en la hispana provinco Las Palmas de Gran Canaria. Ĝi situas oriente sur la insulo kaj etendiĝas de la marbordo ĝis preskaŭ la centro de la insulo.

Telde estas sude najbara al la insula ĉefurbo Las Palmas kaj enhavas la flughavenon de la insulo. Tra ĝi nord-sude iras la ĉefa aŭtovojo de la insulo, GC-1. 

## Loĝantaro 
Telde havas la duan plej grandan loĝantaron de la provinco, post la ĉefurbo. En 2009 ĝia loĝantaro superis la nombron 100.000.

## Kvartaloj kaj komunumaj partoj 
Telde konsistas, aldone al la urbo mem, el 45 partoj: Arenales, Balcón de Telde, Caserones, Cazadores, Cendro, Cruz de Jerez, Cuatro Puertas, El Calero, El Caracol, El Ejido, El Goro, El Palmital, Gando, Hoya del Pozo, La Breña, Jinámar, La Garita, La Gavia, La Herradura, La Higuera Canaria, La Majadilla, La Pardilla, Las Goteras, Las Huesas, Las Remudas, Lomo Bristol, Lomo Cementerio, Lomo Magullo, Marpequeña, Medianías, Melenara, Ojos de Garza, Piletillas, Playa del Hombre, Salinetas, San Antonio, San Gregorio, San José de las Longueras, San Juan, San Francisco, Tara, Tufia, Valle Casares, Valle de Los Nueve, Valle de San Roque.

Kategorio:Municipoj de Gran Canaria
Kategorio:Municipoj de provinco Las Palmas
Boĵodi-kvarteto

**Bozsodi Kvarteto** (boĵodi) estas hungara klasikmuzika ensemblo, kies membroj naskiĝis en Târgu Mureş (Rumanio) kaj estas fratoj. 

## Membroj
*Lóránt Bozsodi  - 1-a violono
*Tamás Bozsodi  - 2-a hegedű
*Szabolcs Bozsodi  - aldo
*Zoltán Bozsodi  - violoncelo

## Kariero
En somero 1989 la Bozsodi-fratoj translokiĝis Hungarion en urbon Szombathely. Lóránt, Szabolcs kaj Zoltán havigis diplomon en la Muzikarta Akademio de Vieno. Post aliĝo de Tamás ili studis kamermuzikon por du jaroj ĉe profesoro Thomas Kakuska, ano de Alban Berg Quartett kaj ĉe profesoro Sándor Devich, kiu estis dum 25 jaroj ano de Bartók Kvarteto. La Bozsodi Kvarteto distingiĝis en 1995 en Vieno, kiam ĝi havigis la 1-an premion de la publiko en la kamerkonkurso de la muzikakademioj de urboj Prago-Vieno-Budapeŝto.

## Diskoj
*1999 - Kvartetoj de Mozart kaj Ĉajkovski
*2005 - kvintetoj de Mozart kaj Brahms (kune kun klarinetartisto László Horváth) 

## Fonto
*Retpaĝo
*Bozsodi-quartetthttp://www.bozsodi-quartett.hu/

Kategorio:Hungaraj muzikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Zamora azeno

eta|dekstra|250ra|Masklo

La **Zamora azeno** estas speco de azeno, kiu devenas de la provincoj Zamoro kaj Leono en Hispanio. Ili estas relative grandaj kaj fortaj, atingas "postkolan alton" (tio estas la distanco inter la grundo kaj la postkolo) de 1,45 m kaj pezon ĝis 400 kg. Ili havas ruĝbrunan ĝis nigran felon, helan buŝon kaj ventron kaj helajn ringojn ĉirkaŭ la okuloj. Ili atingas aĝon ĝis 50 jaroj.

Tiuj bestoj estas ĝis nun uzataj en agrikulturo, i.a. por tiri plugilojn kaj porti grandajn ŝarĝojn. Sed pro moderniĝo per maŝinoj ilia kvanto malpliiĝis draste. Nun ankoraŭ mil ekzempleroj ekzistas. Oni klopodas bremsi tiun tendencon.

Nova laboro por la azenoj estas zorgado pri bestohelpita terapio de handikapuloj.

## Eksteraj ligiloj 
* en germana

## fonto 
Neue OZ 2010-12-29 Arche Alfsee: Nachwuchs bei Zamorano-Eseln

Kategorio:Azenoj
Kategorio:Kastilio kaj Leono
Kategorio:Faŭno de Hispanio
Nojemberjan

**Nojemberjan** (armene: Նոյեմբերյան , ankaŭ transskribita kiel Noyemberyan; ĝis 1938, Barana kaj Baran) estas urbo en nordorienta parto de Armenio en la provinco Tavuŝo. Ĝi situas ĉe la valo de la rivero Koghb, je 187&nbsp;km de Erevano kaj je 22&nbsp;km de la stacidomo Ajrum, en la itinero Erevano-Tbiliso. La landlimo kun Azerbajĝano troviĝas nur je malmultaj kilometroj de la urbo. Ĝi havas 5,560 loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Armenio
Vladimir Ŝuĥov

**Vladimir Grigorjeviĉ ŜUĤOV** () naskiĝis la 28-an de aŭgusto n.s. 1853 en urbo *Grajvorono*, Belgoroda provinco, Rusia Imperio, mortis la 2-an de februaro 1939 en Moskvo. Li estis eminenta rusa sciencisto, inĝeniero, arkitekto kaj inventinto. Iufoje oni nomas lin "RusaEdison".

Lia patro *Grigorij Petroviĉ Ŝuĥov* apartenis al fama rusa dinastio, kies kelkaj generacioj militservis en la rusa armeo kiel oficiroj. Patrino *Vera Kapitonovna Poĵidajeva* ankaŭ maturiĝis en la milita medio, ĉar ŝia patro estis oficiro.

Dum lernado en loka gimnazio oni rimarkis lian talenton kaj pasion al inventado. Tial laŭ rekomendo de la patro Vladimir komencis studi en *Moskva Imperiestra Teknika Lernejo* (nun *Teknika Universitato Bauman*), kiun li sukcese finis en 1876 meritinte la Oran medalon. De tiam li flue parolis en la angla, la franca kaj la germana lingvoj.

En 1894 li edziĝis al *Anna Nikolajevna Medinceva*. La geedzoj havis kvin gefilojn: *Ksenia*, *Sergej*, *Fabij*, *Vera* kaj *Vladimir*.

Sferoj de lia agado estis multe diversflankaj. Laŭ liaj inventoj kaj projektoj oni kreis naftajn destilojn, specialajn duktojn kaj ujojn por naftaĵoj kaj gasoj, fornegojn, metalajn tegmentojn kun vitroj, fervojajn pontojn, noriojn por greno, kablotramojn k.t.p. Li estas kreinto de la rusia naftoŝiparo. Laŭ lia projekto ĝis nun funkcias rotaciebla sceno de fama Moskva Arta Ĉeĥov Teatro .

Lia ĉefa inventaĵo estas metalaj turoj kun unika hiperbola strukturo, kiun li unue prezentis en urbo Niĵnij Novgorod en 1896. Li patentigis sian inventaĵon, kiu havis grandan sukceson. La akvoturon aĉetis lia amiko, fama mecenato Jurij Neĉajev-Malcov kaj establis en sia bieno *Polibino*. Ĝi konserviĝis ĝis nun.

En 1919-1922 laŭ projekto de Vladimir Ŝuĥov oni konstruis la metalan turon en Moskvo por brodkasti radion. Ĝi aspektas kiel teleskopa konstrukciaĵo, kies alteco atingas 160 metrojn. Ĝin konsistigas ses sekcioj. La 19-an de marto 1922 ĝi ekfunkciis. Ekde la 10-a de marto 1939 ĝin oni uzis ĉefe kiel TV dissendilo.

Fremduloj ofte invitis lin elmigri por riĉiĝi en Usono aŭ iu eŭropa lando, sed Vladimir Ŝuĥov kiel vera patrioto ĉiam rifuzis ĉiujn proponojn.

La 2-an de februaro 1939 en la moskva familia apartamento okazis incendio pro la falinta kandelo, kio mortigis la scienciston.

Vladimir Ŝuĥov estis sepultita en moskva Novodeviĉje tombejo.

En 2008 okazis inaŭguro de grandioza monumento omaĝe al Vladimir Ŝuĥov en Turgenev placo de Moskvo.

## Vidu ankaŭ 
* Kanton turo

File:Moscow Kievsy Rail Station glass and steel roof.jpg| Kievskij stacidomo en Moskvo
|V.Ŝuĥov monumento en Moskvo
File:World First 1896 Hyperboloid Structure by Vladimir Shukhov in 2006.jpg|akvoturo en Polibino
File:Shukhov Tower photo by Sergei Arsenyev.jpg|TV dissendilo en Moskvo

Kategorio:Rusiaj inĝenieroj
Kategorio:Sovetiaj inĝenieroj
Kategorio:Rusiaj arkitektoj
Kategorio:Rusiaj inventistoj
Kategorio:Arkitektoj de moderno
Kategorio:Rusiaj fotistoj
Kategorio:Sovetiaj fotistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Belgoroda provinco
Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Kategorio:Herooj de Laboro
Flughaveno Gran Canaria

eta|La pasaĝerejo
La **flughaveno Gran Canaria**,  **aeropuerto de Gran Canaria**, estas internacia flughaveno sur la hispana insulo Gran Canaria. Ĝi situas oriente sur la insulo, en areoj de la municipoj Telde kaj Ingenio, proksime de la marbordo, kaj estas ligita per la aŭtovojo GC-1 al la ĉefurbo Las Palmas 18&nbsp;km norde kaj la turismaj centroj sude.

Ĝi servas al la inter-insula trafiko de la Kanarioj kaj precipe al turismo. En 2009 ĝi traktis 9.155.665 pasaĝerojn per 101.557 aviadilmanovroj (alvenoj/foriroj). Ĉirkaŭ sesono de la trafiko estas inter-insula.

La flughaveno estas uzata ankaŭ por armeaj aviadiloj (*Base Aérea de Gando*); unu el la du kurejoj servas precipe por ili. Pro la malgranda distanco inter la du kurejoj eblas nur alterna uzo.

## Incidentoj 
La  de la flughaveno ekiris aviadilo, kiu portis Franciscon Franco al kontinenta Hispanio. Per tio komenciĝis la Hispana Enlanda Milito.

La  en la flughaveno eksplodis bombo metita de lokaj aŭtonomiemuloj. Pro tio oni fermis la flughavenon kaj transdirektis ĉiujn alvenantajn aviadilojn al la flughaveno Los Rodeos sur la najbara insulo Tenerifo. La granda trafiko tie estis unu el la kaŭzoj de kolizio inter nederlanda kaj usona aviadiloj.

Gran Canaria
Kategorio:Gran Canaria
Berd

**Berd** (armene: Բերդ ; antaŭe, Berdagjugh, Berdgjugh, T'avuzghala, T'auzk'end, T'ovuz, T'oza, Taua Kale, T'auzkala, Taja-Kala, Tovuzkala, Bert, T'us Gale, Volorut, Ŝlorut, Ghalak'jand, kaj T'uzukala) estas urbo en Armenio en la provinco Tavuŝo, kaj konsiderita kiel la regiona ĉefurbo en la areo Ŝamŝadin. Ĝi situas maldekstre de la rivero Tavuŝo, je 211 km de Erevano, kaj estas ĉirkaŭataj de malaltaj montoj.

Proksime de la urbo estas la ruinoj de la fortikaĵo Tavuŝo (10-a jarcento), la monaĥejoj Nek-Varagavank kaj Ĥoranaŝat (12-a jarcento). Aliaj proksimaj monaĥejoj estas Ŝĥmuradi, Srveghi kaj Kaptavank.

Berd ankaŭ estas la centro de agrikultura areo en Armenio. Proksime de la urbo, estas disvolvigita la sektoroj pri produktado de fruktoj, tabako kaj aliaj kultivaĵoj. Aliaj tre evoluintaj industrioj de Berd inkluzivas vinfaradon, abelbredadon, kaj grenejojn.

## Partneraj urboj 
Inter la partneraj urboj estas ankaŭ
*  Focșani / Fokschan / Foksány / פֿאָקשאַן [fokŝan] en Rumanio 

Kategorio:Urboj de Armenio
Jeghiŝe Ĉarenc

eta|maldekstra|Poŝtmarko eldonita de la armena poŝto pri Ĉarenc
eta|maldekstra|
**Yeghishe Charents Soghomonjan** (armene: Եղիշե Աբգարի Սողոմոնյան; n. la 13-an de marto 1897 en Kars, Orienta Armenio, Rusa Imperio - m. la 27-an de novembro 1937, en Erevano, Sovetunio) estis armena poeto, verkisto kaj publika aktivulo. Ĉarenc estis unu el la plej famaj kaj elstaraj poetoj de la 20-a jarcento, koncernante amason da temoj kiuj estis prenitaj de liaj travivaĵoj en la Unua Mondmilito, socialismo, kaj, pli elstare, pri Armenio kaj armenoj.

Frua aktivulo de komunismo, Ĉarenc aliĝis al la bolŝevika partio, sed kiam la stalinisma teruro komenciĝis en la 1930-aj jaroj, li iom post iom iĝis seniluzia pri stalinismo kaj estis mortigita dum la stalinaj purigoj en la 1930-aj jaroj.

Kategorio:Armenaj politikistoj
Kategorio:Armenaj komunistoj
Kategorio:Armenaj poetoj
Kategorio:Viktimoj de Granda purigo
Kategorio:Naskiĝintoj la 1-an de marto
Kategorio:Mortintoj la 27-an de novembro
Kategorio:Personecoj sur armenaj monbiletoj
Kategorio:Personecoj sur armenaj moneroj
Kategorio:Personecoj sur armenaj poŝtmarkoj
1379 Lomonosowa

'*1379 *Lomonosowa''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Grigorij Neujmin elde la Simeiza observatorio.

Ĝi estis sendepende malkovrita pli malfrue la saman nokton de la serba astronomo Petar Đurković elde la Reĝa observatorio de Belgio de Uccle. Li anoncis pli frue ĝian malkovron.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan scienciston kaj poeton Miĥail Lomonosov.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Grigorij Neujmin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
1380 Volodia

'*1380 *Volodia'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Louis Boyer elde la observatorio de Alĝero.

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Volodia*", karesa formo de "*Vladimir*", referas al *Vadimir Veselovskij'', naskita dum la nokto kiam la asteroido estis malkovrita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Louis Boyer
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
Linio 1 de Metroo en San-Paŭlo

**Linio 1 de Metroo en San-Paŭlo** aŭ **Linio 1 Blua** estas linio numero 1 de Metroo en San-Paŭlo. Malfermita en 14-a de septembro 1974

## Stacioj de la linio 
dekstra|680px

Kategorio:Metroo en San-Paŭlo
1381 Danubia

'*1381 *Danubia''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Evgenij Fjodoroviĉ Skvorcov elde la Simeiza observatorio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la rivero Danubo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Danubo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1930
Ŝvico (distrikto)

La **distrikto Ŝvico** estas administra unuo de Kantono Ŝvico. Ĝi havis  loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas la samnoma urbo Ŝvico.

## Geografio 
La distrikto Ŝvico etendiĝas de la Svisa Mezlando tra la Svisaj Antaŭalpoj ĝis al la Alpoj. Ĝi etendiĝas de la Lago de Zugo en nordo kaj Rigi kaj la Kvarkantona Lago en okcidento ĝis al la Alpoj en sudo kaj la montvasivo de Mythen en oriento.

## Komunumoj de la distrikto Ŝvico 
La distrikto Ŝvico konsistas (stato en 2009) el 15 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Ŝvico estas la plej granda. Jen la listo:

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la distrikto Ŝvico

!
Codex Alexandrinus

La **Codex Alexandrinus** (Aleksandra kodekso) estas malnovtestamenta kaj novtestamenta manuskripto. Ambaŭ partoj estiĝis en la 5-a jarcento. 

Ĝi konsistas el 773 folioj (duoblaj paĝoj). Ĝia formato estas 32 cm × 27 cm, la teksto konsistas el 2 kolumnoj kun 49–51 vicoj, 20–25 literoj en ĉiu vico.eta|Codex AlexandrinusOni konservas paĝojn de ĝi en la *British Museum* (MS Royal 1. D. V-VIII) en Londono.

## Vidu ankaŭ 
* Codex Sinaiticus
* Codex Vaticanus

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Codex Alexandrinus  ĉe *CSNTM*
* Faksimilo de la novtestamenta parto de Codex Alexandrinus, de B. H. Cowper (1860) 

Kategorio:Biblio
Kategorio:Bibliaj manuskriptoj
1382 Gerti

'*1382 *Gerti'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon "*Gerti*" mallongigo de *Gertrud*, en honoro al *Gertrud Hoehne'', sekretariino en la Instituto de Astronomia Kalkulo de Berlino.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1925
Keran (reĝino de Armenio)

**Keran** (mortinta la 28-an de julio 1285) estis edzino de Leono la 2-a de Armenio. Ŝi estis la filino de la princo Hetumo de Lampron. Naskita kiel Anna, ŝi estis nomita Kir Anna (grafino Anna) regante ekde la jaro 1270 en la Armena reĝlando en Kilikio. Tiu nomo poste estis mallongigita al Keran, aŭ Gerane.

Multaj laŭdoj estis faritaj al la reĝino Keran fare de samtempuloj. La kronikisto kaj skribisto Avetis, priskribis ŝin kiel "bona amikino de ŝia edzo en problemoj kaj en ĝojo."

Ŝi havis dek kvin gefilojn:

# Hetumo la 2-a (reganto en 1289-1293, 1294-1297, 1299-1307)
# Princino Fimi de Armenio (naskita ĉirkaŭ 1266, dato de morto nekonata)
# Princino Sibil de Armenio (naskita c. 1269, dato de morto nekonata)
# Toros la 3-a (reganto 1293-1298)
# Princo Ruben de Armenio (naskita ĉirkaŭ 1272, dato de morto ne konata)
# Princino Zablun de Armenio (naskita c. 1274, dato de morto nekonata)
# Princino Zabel de Armenio (naskita ĉirkaŭ 1276, dato de morto nekonata)
# Smbat (reganto 1297-1299)
# Konstantino la 3-a (Armenio) (reganto 1299)
# Izabela de Armenio (mortinta ĉirkaŭ 1321, dato de morto nekonata), kiu geedziĝis kun Amalriko de Tiro
# Princino Teofane de Armenio (naskita ĉirkaŭ 1278, dato de morto nekonata)
# Rita de Armenio, kiu geedziĝis kun Mikaelo la 1-a Palaeologus, kun-imperiestro de Bizancio kun lia patro Andronikus la 2-a. Ili estis gepatroj de Andronikus la 3-a Palaeologus.
# Princo Nerses de Armenio (naskita ĉirkaŭ 1279, dato de morto nekonata
# Oŝin (reganto 1308-1320)
# Princo Alinaĥ de Armenio (naskita ĉirkaŭ 1283, dato de morto nekonata.

Post naskiĝo de ŝia lasta filo, Keran iĝis monaĥino kaj eniris en la Monaĥejon de Drazark, prenante la nomon Teofania. Ŝi mortis la 28-an de julio 1285 kaj estis entombigita en la monaĥejo.

Kategorio:Armenaj reĝedzinoj
Provinco La Palmoj

**La Palmoj** () estas provinco de Hispanio en la aŭtonoma regiono Kanarioj. Ĝi konsistigas ties orientan parton kun la insuloj Grankanario, Lanzarote, Fuerteventura, La Graciosa kaj kvar insuletoj (Alegranza, Montaña Clara, Roque del Este kaj Roque del Oeste). Ĝia ĉefurbo estas Las Palmas de Gran Canaria, de kiu ĝi ricevis sian nomon.

La provinco ekestis en 1927, kiam la tiama kanaria provinco estis dividita al du provincoj (Sankta Kruco de Tenerifo kaj La Palmoj). Kun  loĝantoj (2010) ĝi estas la pli loĝata el la du provincoj kaj havas la dek-trian lokon en Hispanio. Ĝia areo estas .

La provinco La Palmoj estas dividita al 34 komunumoj (municipoj), kiuj jene dividiĝas al la tri grandaj insuloj:
* 6 municipoj en Fuerteventura,
* 21 municipoj en Grankanario,
* 7 municipoj en Lanzarote.

La insuletoj estas partoj de jenaj municipoj:
* La Chinijo-insularo (Alegranza, La Graciosa, Montaña Clara, Roque del Este kaj Roque del Oeste) apartenas al Teguise (Lanzarote). Nur La Graciosa havas konstantan loĝantaron (iom pli ol 600).
* Isla de Lobos (neloĝata de 1968) apartenas al La Oliva (Fuerteventura).

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de la municipoj de provinco Las Palmas


Kategorio:Geografio de Kanarioj
Toros la 3-a

**Toros la 3-a** (armene: Թորոս Երրորդ, n. ĉ. 1271 - m. la 23-an de julio 1298) estis reĝo de Armena reĝlando en Kilikio, regante de 1293 ĝis 1298. Li estis la filo de Leono la 2-a de Armenio kaj Keran, kaj estis membro de la dinastio de la Hetumidoj. En 1293 lia frato Hetumo la 2-a abdikis en sia favoro. Tamen, Toros revokis Hetumon al la trono en 1295. Ili du portis sian fratinon Rita al Konstantinopolo por geedziĝi kun Mikaelo la 1-a Palaeologidoj en 1296, sed ili estis malliberigitaj en la reveno ĉe Bardzrberd fare de la frato Smbat, kiu uzurpis la tronon profitante la foreston. Toros estis murdita, strangolita la 23-an de julio 1298 en Bardzrberd fare de Oshin, Marŝalo de Armenio, sub la ordonoj de Smbat.

Kategorio:Armenaj reĝoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1271
Kategorio:Mortintoj en 1298
Melospizoj

**Melospizoj** estas la specioj membroj de ***Melospiza***, genro de paserinaj birdoj de la familio de Emberizedoj. La genro, komune aludata kiel "kantopaseroj," enhavas nune tri speciojn, ĉiuj el kiuj estas indiĝenaj de Nordameriko. 

La membroj de *Melospiza* estas mezgrandaj paseroj kun longaj vostoj, kiuj estas ŝveligitaj dumfluge kaj tenataj iome altaj en ripozado. Ili ne estas vidataj en aroj, sed nur kiel malmultaj individuoj aŭ solece. Ili preferas arbustecajn habitatojn, ofte ĉe akvo.

## Specioj de *Melospiza* 
*Linkolna pasero, *Melospiza lincolnii*. 
*Kantopasero, *Melospiza melodia*. 
*Marĉa kantopasero, *Melospiza georgiana*. 

## Vidu ankaŭ 
* Amerikaj paseroj

## Referencoj 
* Paseraj karakteroj  

## Eksteraj ligiloj 
* ITIS

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Izabela de Armenio

**Princino Izabela** aŭ **Zabel de Armenio**) (armene: Զապել ; 1275/1280 - murdita en Armenio antaŭ la 9-a de aprilo 1323) estis la filino de Leono la 2-a de Armenio. Ŝi geedziĝis en Nikozio en 1292/1293 al Amalriko de Lusignan, de kiu ŝi havis ses filojn:

# Hugues de Lusignan
# Henri de Lusignan (mortis ĉ. 1321)
# Guy de Lusignan (mortis en 1344). (Ne konfuzenda kun la pli frua samnomulo Guy de Lusignan!)
# John de Lusignan (mortis en 1343)
# Bohémond de Lusignan (mortis en 1344)
# Marie de Lusignan, kiu geedziĝis kun ŝia kuzo Leono la 4-a de Armenio

Dum iom da tempo inter 1320 kaj 1323, Izabela, kune kun ŝia filo Henriko, estis malliberigita kaj poste murdita de Oŝin de Korikozo. Oshin, kiu reĝis kiel Leono la 4-a de Armenio, volis malpliigi la nombron de postulantoj al la trono de la Armena reĝlando en Kilikio. Oni diras ke Oŝin mortigis Izabelan per veneno por forigi ŝin de la heredlinio.

Kategorio:Armenaj reĝedzinoj
Kategorio:Mortintoj en 1323
1383 Limburgia

'*1383 *Limburgia''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la nederlanda astronomo Hendrik van Gent, elde la Suda Stacio de la Observatorio de Leiden en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas ĝian nomon al ambaŭ belga kaj nederlanda provincoj Limburg.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hendrik van Gent
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1934
1384 Kniertje

'*1384 *Kniertje'''* estas malgranda, tre hela asteroido de la asteroida zono, ano de la Adeona familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la nederlanda astronomo Hendrik van Gent, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la ĉefrolulino de la dramo "*Op Hoop van Zegen*" (*Je Bona Espero'') de la nederlanda verkisto Herman Heijermans.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hendrik van Gent
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1934
In Plenty and In Time of Need

''''* (esperante: *Dum Multhava kaj Malhava Tempoj'') estas la nacia himno de Barbado.

Oni selektis ĝin kiel la nacia himno kiam Barbado gajnis sendependeco en 1966.

## Kompono 
### Muziko 
C. Van Roland Edwards (1912–1985) komponis la muzikon por la himno.
Kvankam li havis ne formalan trejnadon, Edwards estis membro de la Britia Kanta Societo ekde 1933.
Li komponis kelkajn konatajn komponaĵojn, inkluzive kanton por bonvenigi Elizabeton la 2-a en Barbado je februaro 1966 

Kiam li komponis la muzikon, li estis preskaŭ blinda, do liaj filinoj Nannette kaj Eullia devis helpi lin.

Kiam ajn la himnon ludis, ĉiuj civiluloj ĉeestantaj devus stari rekte, viroj kun senvestaj kapoj. Personoj uniformaj devus agi laŭ instruo.
Normale nur unu verso kaj la refreno ludos. Kiam mallongigata versio de la Nacia Himno ludas, ĝi devus konsisti el la unua dek du mezuroj de la verso kaj la finaj kvar mezuroj de la refreno.

La Nacia Himno devus ludi -

Por esti saluto ĉe ceremoniaj aŭ oficialaj okazoj, ĉe la alveno kaj foriro de

La Guberniestro Ĝenerala.
La Suverenulo aŭ membro de la Reĝa familio,
alilanda Suvereno, Ŝtatestro aŭ membro de reĝada alilanda imperia aŭ Reĝa Familio,
Guberniestroj Ĝeneralaj de Sendependaj Komunumaj landoj.
Guberniestroj de la Asociaj Ŝtatoj, kaj
Guberniestroj, Altaj Kommisiaroj de Funkciistoj kiuj administras la Registaron de dependa teritorio interne de la Komunumo

ĉe komenco de ĉiuj publikaj prezentoj ĉe kinejo.

La Nacia Himno rajtas ludi

ĉe finaĵo de iu publika funkcio, aŭ
kiam toston proponas en oficialaj funkcioj.

La Nacia Himno ne devus parodii verse aŭ kanto aŭ ludi en ajna alia tempo krom la oficiale aprobata (okdek ok kvaronnotoj en minuto). Specife, la melodio ne devus uzi kiel danca melodio aŭ por reklami.
Kiam pli ol unu himnon ludus, la Barbadan himnon devus fine ludi.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* **Aŭdovidaj dosieroj **
** MP3
** Video

Barbado
Kategorio:Naciaj simboloj de Barbado
Kategorio:Barbada muziko
Arth

**Arth** estas komunumo en la distrikto Ŝvico en Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 10549 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009, kaj tiel statistike jam atingis la grandecon de urbo.

## Geografio 
La komunumo Arth situas ĉe la suda fino de la Lago de Zugo, oriente de la monto Rigi, kies kulmino kun alteco de 1797,5 m s.m. estas la plej alta punkto de la komunuma teritorio. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Arth mem, la vilaĝoj Goldau kaj Oberarth, kaj la setlejoj Rigi Klösterli, Rigi Kulm, Rigi Scheidegg, kaj Rigi Staffel.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Arth limas al en nordo al Walchwil (ZG), en nordoriento al la eksklavo Alpli de la urbo Zugo (ZG), en oriento al Steinerberg, en sudoriento al Laŭerco, en sudo al Gersau, en sudokcidento al Vitznau (LU), en okcidento al Weggis (LU), kaj en nordokcidento al Küssnacht.

## Trafiko 
Arth estas grava trafiknodo. Tra la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A4 de Zuriko al Gotardo. En la stacidomo  kruciĝas la fervojlinioj de Zuriko tra Zugo kaj Gotardo al Tiĉino kaj Italio kaj la fervojlinio de Sankt-Galo, tra Rapperswil al Lucerno, kaj ĝi estas la elirstacidomo de la unua dentorado-fervojo de la mondo, nome la Arth-Rigi-Fervojo al la kulmo de la monto Rigi. Sur la Lago de Zugo Arth ankaŭ atingeblas per liniŝipoj ek de Zugo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Arth datiĝas el la jaro 1036 kiel *Arta*. La 2-a de septembro 1806 okazis la Montfalo de Goldau, kiu detruis krom unu domo la tutan vilaĝo Goldau. Mortis dum la katastrofo 457 homoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Arth-Goldau (stacidomo)
* Arth-Goldau RB (stacidomo)
* Fruttli (stacidomo)
* Goldau A4 (stacidomo)
* Kräbel (stacidomo)
* Rigi Klösterli (stacidomo)
* Rigi Kulm (stacidomo)
* Rigi Staffel (stacidomo)
* Rigi Wölfertschen-First (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Arth
*
Malíkov

Municipo **Malíkov** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, en subregiono Malá Haná, valo de Malíkovský potok, 7&nbsp;km sudoriente de urbo Moravská Třebová ĉe sakŝoseo el vilaĝo Rozstání. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Malíkov estis evidente fondita en teritorio kun origine slava loĝantaro. La unua skriba raporto pri la vilaĝo estas nur el la jaro 1365, kiam ĝi estis parto de la sinjorejo Moravská Třebová. Ties ĝi estis ĝis la jaro 1850.

Antaŭ la Dua Mondmilito estis Malíkov malgranda germana vilaĝo nomata ĉeĥe ĝis la jaro 1918 Molíkov, poste Malíkov kaj germane Moligsdorf.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵo 
En la vilaĝo estas konservita statuo de la Plej Sankta Triunuo el la jaro 1847.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj en Ĉeĥio kun la plej malalta nombro de loĝantoj

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Moravská Třebová kaj Jevíčko 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Suborlica montetaro
Makov (distrikto Svitavy)

Municipo **Makov** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, 10&nbsp;km okcidente de urbo Litomyšl apud ŝoseo n-ro 358 el Litomyšl al Nové Hrady kaj Skuteč. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skriba raporto pri Makov estas el la jaro 1349. Sed fondo de la vilaĝo estis verŝajne iam en la unua jarmilo, kiel atestas ĝia nomo Makov *(Kampopapavejo)*. Nomoj derivitaj de naturaĵoj nome apartenas al la plej malnovaj. Pruvaĵoj povas esti ankaŭ trovo de ŝtona hakilo aŭ de kavalira sprono.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
Dominanto de Makov estas preĝejo de Sankta Vito kun la turo 42 m alta. La preĝejo devenas el la komenco de la dua jarmilo, kiel ni povas juĝi laŭ konsekro al Sankta Vito, unu el la plej malnovaj patronoj de la tuta kristana mondo. Pri tiu ĉi konstruaĵo mencias raportoj el la tempo de reĝado de la unuaj Premislidoj. La origina romanika konstruaĵo estis kelkfoje rekonstruata. En la jaro 1999 estis farita nova tegmenta trabaro kaj tegmento, riparita stuko kaj farita nova fasado. La preĝejo fieras pri pentraĵo de fama ĉeĥa pentristo Mikoláš Aleš.

## Famaj personoj 
Al la famaj naskiĝintoj apartenis Jan Lenoch, ĉeĥa politikisto aktivanta ĉirkaŭ ŝanĝo de la 19-a kaj 20-a jarcentoj.

En la listo de loĝantoj ni povas ankaŭ trovi antaŭulojn de nacia artisto, skulptisto Vincenc Makovský.

## Turismo 
Trans la vilaĝo Makov gvidas nesignita cikloturisma vojo el Růžový palouček *(Roza Herbejo)* al Maštale.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Pluaj fotoj 

Makov, Sokol hall.jpg|Sokol-domo
Makov, memorial.jpg|Monumento al viktimoj de la 1-a mondmilito
Makov, road No. 358.jpg|Ŝoseo n-ro 358

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Litomyšlsko  
* Monumento al viktimoj de la Unua Mondmilito 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Špania Dolina

**Špania Dolina,** hungare **Úrvölgy** [Urvoldj], germane **Herrengrund** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La slovaka historia loknomo estis **Pánská Dolina**.

## Situo 
Špania Dolina situas inter Malaltaj Tatroj kaj Granda Fatro. Banská Bystrica estas proksime 9&nbsp;km.

## Historio 
Ekde la neolitiko oni minadis tie kupron kaj arĝenton. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1242. Dum la mezepoko precipe germanoj minadis. En 1888 finiĝis la minado. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Úrvölgy 961 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Besztercebánya, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Špania Dolina 169 homoj, (161 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika romanika preĝejo omaĝe al Ŝanĝiĝo de Dipatrino de 1254, en 1593 gotikiĝis
* iama mineja oficejo el la 16-a jarcento kun turo, en 1996 renoviĝis, nun gastejo kaj muzeeto
* defenda konstruaĵo de 1644, kie oni stokis la armilojn, pote la ministajn ilojn
* ministaj loĝdomoj
* akvodukto de la minejo, tute 42 km longa
* skiejoj

## Famuloj 
* En la iama Úrvölgy naskiĝis pentristo Andor Stollmann.

eta|maldekstre|

Kategorio:Municipoj en distrikto Banská Bystrica
Vlkanová

300ra|eta|Vlkanová situas en la plej griza parto
**Vlkanová** ( [farkaŝpetOfalva]) estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Vlkanová situas laŭ Hron (precipe en la maldekstra flanko), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Zvolen-Banská Bystrica. La lasta urbo troviĝas je 8&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la loko en 1294. Iam estis tie 2 vilaĝoj: Farkasfalva kaj Petőfalva. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis Farkasfalva unuaklasa, Petőfalva duaklasa. En 1828 loĝis tie 233 vilaĝanoj en 30 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vlkanová 380 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al departemento Zvolen, al distrikto de Banská Bystrica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Vlkanová 851 homoj, (811 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* renesanca kastelo el la 17-a jarcento, nun hotelo

## Fontoj 
* 

Kategorio:Municipoj en distrikto Banská Bystrica
1386 Storeria

'*1386 *Storeria'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Grigorij Nikolajeviĉ Neujmin elde la Simeiza observatorio.

La belga astronomo Eugène Joseph Delporte sendepende re-malkovris ĝin elde Uccle la 2-an de aŭgusto; li anoncis pli frue la malkovron.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon *Norman Wyman Storer'', profesoro pri astronomio en la Universitato de Kansaso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Grigorij Neujmin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1935
1387 Kama

'*1387 *Kama'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Pelageja Ŝajn elde la Simeiza observatorio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la rusa rivero Kama, alfluanto de Volgo.

*Oni ne konfuzu ĝin kun 4215 Kamo.''

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Pelageja Fjodorovna Ŝajn
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1935
Satenik

**Satenik** (armene: Սաթենիկ) estis la nomo de la alana princino kiu geedziĝis kun Artaŝes la 1-a, la reĝo de Armenio. Ilia amrakonto, konata kiel *Artashes kaj Satenik*, estas prezentita de la armena historiisto Moseo de Ĥoreno en lia "*Historio de Armenio*" . Moseo notis ke la rakonto, kiun li rekte citas, estis famkonata epopeo en Armenio kaj rakontita kaj kantita de vojaĝantaj amkantistoj. Satenik estas populara ina nomo inter la armeninoj nuntempe.

Kategorio:Armenaj reĝedzinoj
Kategorio:Alanoj
1388 Afrodito

**1388 Afrodito** estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la diino Afrodito de la helena mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Afrodito
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1935
Réka Ugron

﻿

**UGRON Réka** estis rumania hungara pentristino naskita en Miercurea Ciuc la 16-an de marto 1981.

## Kariero
Ugron finis en Temeŝvaro en la Universitatea de Vest Timisoara pentroarton en 2004 kaj la majstrecon en 2009 en la sama universitato
Ŝi estas anino de la Filio Timisoara de Unuiĝo de Belartistoj de 2007.

## Individuaj ekspozicioj
*2009  “Plastic people”, Galeria Calina, Timisoara

## Grupaj ekspozicioj
*2008 Salonul de iarna, Muzeul de Arta, Timisoara; 2009 ; Expozitia studentilor maghiari, Galeria Helios, Timisoara; 
*2009 Expozitia taberei de creatie, Dorobanti; 
*2009 Bienala Internationala de Pictura, Sculptura, si Grafica - Meeting point- editia a doua, Galeria Delta, Arad; 
*2009 Salonul Anual al Artelor 

## Fonto
*Retpaĝo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Historio de Armenio (verkaĵo)

La **Historio de Armenio** (armene: Հայոց Պատմություն, Hajoc Patmut'jun) atribuita al Moseo de Ĥoreno, estas frua verko pri la historio de Armenio, kovrante la mitologiajn originojn de la armenoj same kiel epoko kiam Armenio estis sub la Sasanidoj, Bizancio kaj Arsakida Dinastio ĝis la 5-a jarcento.

Ĝi havas unikan materialon pri antikvaj armenaj legendoj, kaj tiaj informoj pri pagana Armenio. Ĝi ankaŭ havas abundajn datumojn pri la historio kaj kulturo de apudaj landoj. La libro havis grandegan efikon por la armena historiografio. En la teksto, la verkinto mem identigas sin kiel disĉiplo de Mesrop Maŝtoc, kaj klarigas ke li verkis ĝin laŭ peto de Isaak (Sahak), princo de la bagratida dinastio kiu falis en batalo en 482.

Kategorio:Historio de Armenio
Kategorio:Literaturo de Armenio
Kategorio:Mezepoka literaturo
Budča

**Budča** ( [zOjombUĉ], ) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Budča situas apud Hron kaj ĉefvojo. Zvolen estas dista 4&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam antaŭ Kristo 1900. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1254 en formo *"Bucha"*. En 1591, 1599, 1626, 1648 kaj en 1649 turkoj detruis la vilaĝon. Poste dum la kontraŭ-Habsburgaj bataladoj la vilaĝo neniiĝis. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon unuaklasa. En 1828 loĝis tie 493 vilaĝanoj en 66 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Budča 830 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al departemento Zvolen, al distrikto de Zvolen, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Budča 1088 homoj, (1049 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika romanika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo el la 13-a jarcento, post jarcento gotikigita, en 1692 rekonstruita

Kategorio:Municipoj en distrikto Zvolen
Marĉaj araboj

eta|Marĉaraba knabino
La **marĉaj araboj**, ankaŭ nomataj '''Ma'dan'* (madanoj), estas beduena popolgrupo en Irako.

## Kulturo 
Ili vivas en marĉoj kaj sur aluvia grundo en sudo de Irako, ĉirkaŭ Ŝatt al-Arab, la kunfluejo de la Eŭfrato kaj Tigro, sude de urbo Amara kaj oriente de Nasirijo. La iam fekunda areo estas ofte nomata "Edena ĝardeno". Ili vivtenas sin per fiŝkaptado, kion ili efektivigas per fragmito-boatoj. Plua agado estas la kultivado de rizo kaj melonoj. Ili konstruas siajn domojn same el fragmito.

## Historio 
La reĝimo de Saddam Hussein subpremis kaj persekutis la marĉajn arabojn, parte ĉar ili estis ŝijaitoj kaj ili konservis siajn tradiciojn kaj religiajn ritojn (aŝuro).

Post la golfa milito (1991) kontraŭ Usono, la marĉaj araboj batalis kontraŭ la reĝimo kun apogo de Usono. Post retiriĝo de Usono, la venĝo estis brutala je la beduenoj.

Oni elsekigis ilian vivareon, hodiaŭ vivas nur 20-50.000 anstataŭ la originaj 500.000. La homoj estis forpelitaj, ekzekutitaj; la flaŭro kaj la faŭno estis detruitaj. Post malvenko de Saddam Hussein en 2003, la marĉaj araboj provas restarigi la originan vivareon per akvobariloj en suda Irako.

## Vidu ankaŭ 
* Gubernio Ŭasit
* Mezopotamiaj Marĉoj

## Literaturo 
*  Anonimo 1957: Arkitektura majstroverko el kano, *Geografia Revuo*, 2(2), 10-11.
*  Wilfred Thesiger: 2002: *Die Brunnen der Wüste'', Malik Verlag, marto de 2002 ISBN 3-89029-225-9

Kategorio:Etnoj en Irako
Kategorio:Etnoj en Irano
Kategorio:Araboj
Kalifornia dezerta testudo

[eta|Kalifornia dezerta testudo en proksimo de la kalifornia loko [Barstow]]
eta|Sonora-Dezerto
La **Kalifornia dezerta testudo** (*Gopherus agassizii*) estas specio de familio teraj testudoj, de genro Gopherus. La specio vivas en la Mojave-Dezerto kaj Sonora-Dezerto en sudokcidento de Usono kaj en norda Meksiko. La latina specia nomoparto *agassizii* honormemorigas la usonan scienciston Louis Agassiz. Ĝi estas forte protektita besto, tiel ĝi ne aperas en terario.

## Aspekto 
La Kalifornia dezerta testudo povas atingi karapacolongon de 25 ĝis 36 cm, dum la maskloj estas iom pli grandaj ol la femaloj. Krom tio, ĉe la maskloj, la ventra karapaco estas konkava. La dorsa karapaco estas alte arka kaj koloras de grizverda ĝis malhelbruna. La plenkreskitaj testudoj povas pezi ĝis 7 kilogramoj. La antaŭaj brakoj estas skvamaj kaj plataj, kio faciligas fosadon en la tera grundo.

## Vivejo 
Kiel ĉiuj specioj de la genro de dezertaj testudoj, ankaŭ tiu specio vivas en sekaj arbaroj kaj randaj areoj de dezertoj. La grundaj temperaturoj povas atingi ĝis 60 gradoj *celsius*. La Kalifornia dezerta testudo tiel alkutimiĝis al la varmegaj, dezertaj vivkondiĉoj, ke ĝi fosas tre longajn kaj profundajn loĝkavojn kaj pasigas en ĝi ĝis 95 procentojn de sia tempo. La profundaj loĝkavoj servas kiel protektejo kontraŭ la altaj kaj malaltaj temperaturoj. Dum vintro, en la vivareo la temperaturo trapasas la frostan punkton (0). De novembro ĝis februaro aŭ marto, la Kalifornia dezerta testudo vintrodormas. La loĝkavojn de la testudo uzas ankaŭ aliaj bestoj kiel reptilioj, etaj mamuloj, birdoj kaj senvertebruloj.

Sciencistoj dividas la specion minimume je du-tri varioj de la Kalifornia dezerta testudo, laŭ la vivareo: tiu de la Mojavo-Dezerto, de la Sonora-Dezerto kaj de ebla tria tipo de la Nigra Montaro en nordokcidenta Arizono.

La testudo povas vivi ĝis 80-100 jarojn.

## Nutrado 
La kalifornia dezerta testudo estas plantomanĝanto, en la pluvsezono trinkas tre multe. Ekster la pluvsezono, ĝi akiras la necesan trinkaĵon per konsumado de herboj kaj floroj. Dum la seka sezono, ĝi urinas ne likvan, sed solidan urinaĵon.

## Reproduktado 
La reprodukta sezono de la Kalifornia dezerta testudo estas tre longa. La pariĝoj okazas de printempo ĝis aŭtuno, sed plimulto el ili okazas el komenca somero al fina aŭtuno. Ĝi demetas 4-8 ovojn, ofte dufoje dum la jaro. La ovoj havas malmolajn ŝelojn; la nesta kavo estas tunelforma. La eloviĝo okazas post 90-120 tagoj, la idoj atingas la seksan maturecon en aĝo de 7 ĝis 15 jaroj.

## Mortokaŭzoj 
La ovojn kaj la junajn idojn kaptas birdoj, karnomanĝantoj (ĉefe korakoj kaj kojotoj). La junaj idoj havas ĝis karapacolongo de cm nur molan karapacon, tiel la predantoj povas facile mortigi ilin. La plenkreskaj testudoj konkuras kun aliaj plantovorantaj bestoj por la nutraĵo.

La nombro de la Kalifornia dezerta testudo forte reduktiĝis en la Mojave-Dezerto, kie ties nombro malpliiĝis kun 90 porcentoj en kelkaj regionoj.

Translokigo de testudoj en la Mojave-Dezerto malsukcesis.

Kategorio:Teraj testudoj
Kategorio:Testudoj
Kategorio:Faŭno de Usono
Kategorio:Faŭno de Meksiko
Kategorio:Kalifornio
1389 Onnie

'*1389 *Onnie'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la nederlanda astronomo Hendrik van Gent, elde la Suda Stacio de la Observatorio de Leiden en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon, "*Onnie*", al *A. Kruyt*, bofratino de *G. Pels'', kalkulisto en la Observatorio de Bremeno.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hendrik van Gent
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1935
Apostola letero

**Apostola letero** estas unu el la tipologioj de la oficialaj dokumentoj redaktitaj de la Suverena Pontiiko de la Katolika Eklezio.

Ĝi lokiĝas je la kvara grado laŭ graveco, *malsupre de:*
* Apostola konstitucio
* Apostola alvoko
* Encikliko
sed *supre de:*
* Buleo 
* Motu proprio 
* Indulto 
* Reskripto
* simpla letero
* Mesaĝo

La titolado de la Apostola Letero estas “N. (nomo de la Papo) PP. (sekvas la eventuala orda numeralo)/ Ad perpetuam rei memoriam" (por definitiva memoro).

Konsulteblas kolektoj de Apostolaj Leteroj kaj de aliaj papaj dokumentoj, kiujn studuloj rikoltas el la diversaj epokoj.

## Vidu ankaŭ 
*Papa dokumento
*Papo

## Eksteraj ligiloj 
* DE LITTERÆ ECCLESIASTICÆ in Catholica Encyclopedia

Kategorio:Dokumentoj de la Katolika Eklezio
Mukeŝ Ambani

**Mukeŝ Ambani** (naskiĝis la 19-an de aprilo 1957 en Adeno) estas prezidanto de naftofirmao *Reliance Industries* kaj estas unu el la plej riĉaj homoj de la mondo.

## Familio 
Ambani kaj siaj du pli junaj fratoj (unu el ili estas *Anil Ambani*) estas la filoj de la firmaa fondinto de Reliance, *Dhirajlal Hiraĉand Ambani*. Mukeŝ Ambani estas edzo kaj havas tri filojn.

## Kariero 
Ambani finstudis kemian inĝenieradon kiel baĥeloro en la Mumbaja Universitato, post tio li sukcese akiris titolon de magistro de komerca administrado (*MBA*) en la ekonomika fakultato de la Universitato Stanford en Usono. Ekde 1981, li laboris ĉe Reliance kaj transprenis ties prezidantecon en 2002, post morto de la patro.

Oni kalkulis en 2010 lian riĉecon je 29 miliardoj da USD, tiel li akiris la 4-an lokumon inter la mondaj riĉuloj.

## Privata domo 
Ambani konstruigis privatan domon en centro de Mumbajo, kies solena inaŭguro okazis en 2010. La domo altas 173 metrojn kaj havas 37000 kvadratajn metrojn de uzebla surfaco. La konstruaĵo entenas interalie privatan klinikon, ejon por la aŭtomobila kolektaĵo de Ambani, por kiuj oni antaŭplanis 6 etaĝojn. La brita gazeto *The Daily Telegraph* kalkulas la valoron de la domo je 717 milionojn da Eŭro.

Kategorio:Barataj miliarduloj
Kategorio:Barataj entreprenistoj