open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Administracia juĝistaro en Finnlando

En Finnlando la **administracia juĝistaro** konsistas el:
* la regionaj administraciaj kortumoj (unuainstancaj);
* la Supera Administracia Kortumo.

La Supera Administracia Kortumo verdiktas pri la laŭleĝeco de la administraciaj decidoj; tiujn ĉi la Kortumo povas nuligi kaj laŭokaze reformi. Kontraŭe la plimulto de la juĝaferoj pri respondeco de la administracio falas en la jurisdikcion de la privata/civila juĝistaro.

La Kortumo konsistas el unu prezidanto (nomumita de la respublika prezidento) kaj 24 membroj (nomumitaj de la respublika prezidento post propono de la Kortumo).

La Kortumo verdiktas apelacie, aŭ unua- kaj lastinstance por la decidoj de la landaj administraciaj aŭtoritatoj.

Ĝi povas doni sian opinion pri leĝprojektoj laŭ peto de la Ministrara Konsilio, kaj pri alprenitaj, ne jam promulgitaj leĝoj laŭ peto de la respublika prezidento. Al la prezidento ĝi povas proponi leĝmodifojn. Diversaj ministrejoj neformale petas al ĝi opinion pri leĝprojektoj. Ĝiaj opinioj kaj proponoj estas publikaj.

Finnlando
Kategorio:Finnlando
Dražen Petrović

eta|200px|dekstra|
eta|dekstra|Statuo de Dražen Petrović
**Dražen Petrović** [draĵen petroviĉ] (la  en Šibenik, Kroatio (tiam parto de Jugoslavio); mortis la  en Denkendorf, Germanio, pro aŭtomobila akcidento) estis kroata korbopilkisto.

Li estis unu el la plej bonaj korbopilkistoj de Eŭropo siatempe kaj plej sukcesa eŭropano en la usona profesia ligo NBA. Li estis kvarfoje elektita laŭ Gazzetta dello Sport al plej bona korbopilkisto de la jaro (1986, '89, '92 kaj '93).

Petrović naskiĝis kiel filo de policisto en Šibenik, havenurbo ĉe Adriatiko. Li jam frue okupiĝis pri korbopilkado kaj en aĝo de 15 li estis jam membro de la jugoslava nacia teamo. En aĝo de 18 li estis la plej bona ludisto de Jugoslavio.

Li ludis en KK Šibenik, Cibona Zagreb (1985-1986), Real Madrid, poste en Portland TrailBlazers kaj New Jersey Nets (en NBA). Tiu lasta klubo (1991-1993) portis por li la trarompon, sukcesegon.

Li akiris kun la jugoslava korbopilka teamo en 1988 arĝentan medalon en la somera olimpiko de 1988 kaj kun la krota korbopilka teamo en 1992 same arĝentan medalon.

En 2002 Petrović iĝis membro en *Basketball Hall of Fame* (halo de famaj korbopilkistoj). Lia patrino malfermis muzeon en 2006 pri li.

Kategorio:Kroataj korbopilkistoj
Tria Stato

eta|Franco el la **Tria Stato** dum 1789
La **Tria Stato** () en la feŭdisma Francio ĝis la jaro 1789 kaj ankaŭ en aliaj feŭdismaj ŝtatoj estas la kolekta termino por ĉiuj personoj, kiuj ne apartenis al la privigeliitaj klasoj nobelaro (la "Unua Stato") kaj klerikaro (la "Dua Stato"). Ĉiuj tri "Statoj" reprezentiĝis en la francia tutlanda asembleo Ĝeneralaj Statoj (france *Etats généraux*) - asembleo, kies ĉefa tasko estis la decido pri impostoj.

La "Tria Stato" konsistis el tre diversaj grupoj da homoj: Al ĝi apartenis riĉaj burĝoj, meti-laboristoj, kamparanoj kaj po-tagaj dungitoj, kaj ankaŭ la homoj el la proletaraj subaj sociaj tavoloj en la urboj. Dum la jaro 1789, kiam okazis la Franca Revolucio tio estis proksimume 98 procentoj de la enloĝantaro - 25 milionoj kontraste al 500.000 da aristokratoj kaj klerikoj.

Unuafoje la asembleo Ĝeneralaj Statoj dum 1302 kunvokiĝis de la franca reĝo *Filipo la 4-a*. La pinton de sia politika influo atingiĝis dum la 15-a jarcento. Poste la Ĝeneralaj Statoj perdis influon kaj inter 1614 kaj 1789 tute ne plu kunvokiĝis.

## La rolo de la Tria Stato komence de la Franca Revolucio 
[eta|maldekstre|[Mirabeau, deputito de la Tria Stato.]]
Por eviti bankrotiĝon de la ŝtato, la franca reĝo *Ludoviko la 16-a* sub premado de sia financa ministro *Jacques Necker* konsentis kunvoki la Ĝeneralajn Statojn. Kvankam pro la kreskinta konscio kaj ekonomia signifo de la burĝoj oni konsentis al la Tria Stato la duoblan nombron da deputitoj, tamen restis neklare, ĉu por decidoj validu la nombroj da unuopaj voĉoj de la deputitoj, aŭ voĉdonu la unuopaj statoj, kaj poste validu la plimulto inter tiuj tri opini-esprimoj. La dua alternativo klare subtenus la antaŭan privilegion de la nobelaro kaj klerikaro. La unua alternativo almenaŭ donis esperon al la burĝaro, "tiri" unuopajn nobelojn aŭ klerikojn al sia flanko.

Kiam la reĝo ne permesis voĉdonon laŭ la unuopaj voĉoj de la deputitoj, la Tria Stato la 17an de junio 1789 nomumis sin "Nacia Asembleo" kaj ĵuris ne disiri, ĝis ekzistos konstitucio franca.

## La "Tria Stato" en la siatempa publikigado 
Jam la anonco de la asembleo Ĝeneralaj Statoj rezultigis grandan nombron da artikoloj, publikitigaj sur disdonataj paperoj. La plej konata kaj influa estas tiu de la abato *Emmanuel Joseph Sieyès*. Li skribis en la enkonduko de "Kio estas la Tria Stato?" ''"(Qu'est-que le Tiers Etat?)":*

*Kio estas la Tria Stato? Ĉio.*
*Kio ĝi ĝis nun estis en la politika ordo? Nenio.*
*Kion ĝi postulas. Esti io.''

Poste Sieyès klarigis, ke la Tria Stato pro sia signifo sola havas la rajton reprezenti la volon de la nacio kaj krei nacian asembleon.

## Ŝanĝiĝo de la vorta signifo 
Dum la 19a jarcento la termino "Tria Stato" reduktiĝis al la signifo nur celi la **burĝojn**, do la liberajn civitanojn kiuj perlaboris tiom da mono, ke eblis pli-malpli kontentige vivi kaj doni socian edukon al siaj infanoj. La "industria proletaro", laboristoj kiuj sub malbonaj kondiĉoj perlaboris nesufiĉan monon en la ekiĝantaj fabrikegoj, ricevis la nomon **"Kvara Stato"**.

Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Franca Revolucio
Administracia juĝistaro en Tajlando

La **Administracia juĝistaro de Tajlando** estas branĉo de la jurosistemo de Tajlando, kiu traktas plendokazojn kontraŭ ŝtataj organizoj aŭ samaj oficistoj. La tajlanda jurordo estas mikso de romiĝermana kaj anglosaksa juro (*common law*), kaj por la administracia justico ĝi inspiriĝis de la franca kaj germana modeloj.

Profunde reformite kaj ricevinte konstitucian statuson per la konstitucio de la reĝlando Tajlando de la 11-a de oktobro 1997, la administracia juĝistaro konsistas el:
* Supera Administracia Kortumo;
* unuainstancaj administraciaj tribunaloj;
* eventuale apelaciaj administraciaj kortumoj, kies kreon permesas la konstitucio.

La administraciaj juĝistaroj verdiktas i.a. pri konfliktoj inter la individuoj kaj la centraj administraciaj aŭtoritatoj (agantaj nome de la registaro), la lokaj kolektivoj aŭ la publikaj firmaoj. La Supera Administracia Kortumo verdiktas pri la laŭleĝeco de la reĝaj dekretoj kaj pri ĉiuj aferoj, pri kiuj la leĝo atribuas al ĝi kompetenton. Ĝi rolas kiel konsilanto de la  koncerne la leĝ- kaj dekreto-projektoj.

## Vidu ankaŭ
* Administracia juro
* Administraciaj juĝistaroj

Tajlando
Kategorio:Tajlando
Ari Þorgilsson

**Ari Þorgilsson** aŭ **Ari fróði** (*Ari la multescia*) (1067-1148) estis pastro. Oni povas diri ke li estas patro de la islanda historia skribado kaj literaturo. Estas nur konservita unu libro de li, la fama *Íslendingabók* (Libro de Islandanoj). Ĝi estas maldika kajero, skribita en la periodo inter la jaroj 1122-1133. En tiu libro li skribas historion de sia popolo de enmigrado de la lando en la 9-a jarcento ĝis 1120. Ĝi estas scienca verko, kaj en la enkonduko li skribas jenan frazon, kiu estas devizo de ĉiu vera scienculo: "Sed se io ajn estas erara en ĉi tiu libro, oni prefere prenu tion kio pruviĝas pli vera." La stilo de Ari estas simpla kaj konciza kaj la fakto ke Ari verkis sian libron en islanda lingvo havis grandan signifon por liaj posteuloj.

## En esperanto aperis 
* *Sekcio pri enloĝo de Grænland el la Libro de Islandanoj* en La Tradukisto, 35-a numero, 12a julio 2000, en traduko de Gísli Halldórsson.

Kategorio:Islandaj verkistoj
Sântu

**Sântu** [sıntu] (hungare: **Mezőszentandrás** mezosentandraŝ) estas vilaĝo en Rumanio okcident-nordokcidente de Reghin administracie apartenanta al la komunumo Lunca. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 640 loĝantojn (rumanoj) kaj en 1992 460. 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1319. En mezepoko ĝi estis hungara servutulvilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (*Kolozs*).

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Sânmărghita (Sânpaul)

**Sânmărghita (Sânpaul)** [sınmərgita] (hungare: **Mezőszentmargita** mezosentmargita) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Târgu Mureș, administracie apartenanta al la komunumo Sânpaul. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 363 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 266 (rumanoj, 3% hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1408. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Torda-Aranyos*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Sânmărghita

Sânmărghita estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio

*Sânmărghita (Mica) estas vilaĝo en Distrikto Cluj.
*Sânmărghita (Sânpaul) estas vilaĝo en Distrikto Mureş.
Socolu de Câmpie

**Socolu de Câmpie** [sokolu de kimpie] (hungare *Mezőszokol* [mezosokol]) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Reghin kaj administracie apartenas al komunumo Cozma. En 1910 ĝi havis 616 loĝantojn (rumanoj); en 1992 estis nur 254. Ĝia unua skriba mencio estas en 1321. En mezepoko ĝi estis hungara-rumana vilaĝa. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (departemento Kolozs). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de distrikto 
* Interaga mapo de distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Răzoare

Răzoare estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio

*Răzoare (Frata) estas vilaĝo en distrikto Cluj
*Răzoare (Târgu Lăpuș) estas vilaĝo en distrikto Maramureș.
*Răzoare (Miheșu de Câmpie) estas vilaĝo en distrikto Mureș.
Cloașterf

**Cloaşterf** [kloaŝterf] ( mikloŝtelke ) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Sighişoara kaj administracie apartenas al komunumo Saschiz. En 1910 ĝi havis 343 loĝantojn (germanoj, ciganoj, rumanoj), kaj en 1992 estis 187 loĝantoj (rumanoj, ciganoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1267. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Nagy-Küküllő vármegye).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de distrikto 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Răzoare (Miheșu de Câmpie)

**Răzoare** [rəzŭare] (hungare: **Mezővelkér**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Târgu Mureș, administracie apartenanta al la komunumo Miheșu de Câmpie. En 1910 ĝi havis 1 542 loĝantojn (rumanoj, ciganoj, hungaroj) kaj en 1992 980 (rumanoj). En mezepoko ĝi estis rumana servutulvilaĝo. Ĝia unua skriba mencio estas el 1392. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Torda-Aranyos vármegye*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Renomaj personoj 
*József Spielmann (9-a de majo 1917 – Târgu Mureș, 28-a de aŭgusto 1986) medicinhistoriisto, universitata profesoro.

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Adrianu Mare

**Adrianu Mare** (hungare: **Nagyadorján** [nadjadorjan]) estas vilaĝo en Rumanio orient-sudoriente de Târgu Mureș administracie apartenanta al la komunumo Gălești.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 260 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 145.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1570. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
* József Németi (n. 1921): popolpoeto.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Morăreni (Rușii-Munți)

**Morăreni** [morərenj] (hungare: **Monosfalu** [monoŝfalu]) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Reghin kiu administracie apartenas al komunumo Rușii-Munți. En 1910 ĝi havis 580 loĝantojn (rumanoj) kaj en 1992 458. Ĝia unua skriba mencio estas el 1497. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Torda*, poste *Maros-Torda vármegye*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Sânmărtinu de Câmpie

**Sânmărtinu de Câmpie** [sınmərtinu de kımpije] (hungare: **Mezőszentmárton** mezosentmarton) estas vilaĝo en Rumanio okcident-sudokcidente de Reghin kaj administracie apartenas al la komunumo Râciu. En 1910 ĝi havis 1 401 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 1 035 (rumanoj, 2% hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1296. En la mezepoko ĝi estis hungara-rumana vilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de distrikto 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Iclandu Mare

**Iclandu Mare** [iklandu mare] (hungare: **Nagyikland** nadjikland) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Târgu Mureș kaj administracie apartenas al la komunumo Iclănzel. En 1910 ĝi havis 1 482 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 740 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1419. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Torda-Aranyos vármegye*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de distrikto 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Micești

**Micești** [miĉeŝtj] estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:

* Micești (Alba Iulia) estas vilaĝo en distrikto Alba.
* Micești (Moldova Nouă) estas vilaĝo en distrikto Caraș-Severin.
* Micești (Tureni) estas vilaĝo en distrikto Cluj.
* Micești (Mureș) estas vilaĝo en distrikto Mureș.
Ŝahab-3

**Ŝahab-3** (; *Meteoro-3*) estas la nomo de la irana raketo, bazita je la nordkorea mezatinga raketo Nodong-1. La *Ŝahab-3* havas startŝovon de 255 kN, startmason de 14500-16250 kg, diametron de 1,35 m, longon de 14,82-16 m kaj atingopovon de 1200-1500 km (lastfoje 2100).

La raketo estis testita inter 1998-2003 kaj estis ekuzita en la armeo ekde julio de 2003.

La Ŝahab-3 estis unuafoje publike videbla la 25-an de septembro 1998, dum memorfesto al la Iraka-Irana milito. Irano faris 6 testojn kun la raketo, dum la lando sciigis novembre de 2004, ke oni povas produkti la misilojn amase.

## Shahab-3B 
Ŝahab-3B estas pluevoluigo de la Ŝahab-3 ĝis atingopovo de 1700-2500 km, kun plia precizeco kaj eksplodpinto de 500 kg.

## Vidu ankaŭ 
* Ŝahab-1
* Ŝahab-2
* Ŝahab-4

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.astronautix.com/lvs/shahab3.htm

Kategorio:Misiloj
Kategorio:Armiloj de Irano
Maiad

**Maiad** [majad] (hungare: **Nyomát** njomat) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Târgu Mureș, kiu administracie apartenas al komunumo Găleşti.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 688 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 400 (88% hungaroj, 17% ciganoj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1513. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda *).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Regina

eta|Konstruaĵo de Asemblea legislativo en Regina
**Regina** (pron. [reĜAJna]), en Esperanto: *Reĝino*, estas la ĉefurbo kaj dua plej granda urbo de Saskaĉevano (Kanado). Ĝi situas en la centro de la suda parto de la provinco.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis .

## Servoj 
* Universitato de Reĝino
* Universitato de unuaj nacioj de Kanado

[eta|maldekstre|[Universitato de unuaj nacioj de Kanado|Universitato de unuaj nacioj]]
## Famuloj 
En Regina mortis hungara-kanada geologo László Miklós Füzesy.

Kategorio:Urboj en Saskaĉevano
Kategorio:Ĉefurboj de Kanadaj Provincoj kaj Teritorioj
Cimo (komputscienco)

**Cimo** estas eraro, manko aŭ misfunkcio ĉe komputila programo, kiu malebligas la intencitan kondutmanieron de la programo.

Preskaŭ ĉiu komputila programo de ioma amplekso enhavas cimojn. Plej multaj cimoj ne estas gravaj por la funkciado de la programo aŭ aperas nur en tre specifaj, maloftaj, kazoj. Provi forigi cimojn de komputila programo nomiĝas sencimigi. Speciala programaro, erarserĉilo, povas helpi trovi kaj forigi cimojn. Ofte tiucele ekzistas aparta sencimiga reĝimo de la programo.

La plej konata cimo estas la Problemo de jaro 2000. Ofta cimo estas bufra troo.

## La unua cimo 
eta|300px|dekstra|Foto de la supozata plej unua cimo.
La unuan komputilan cimon malkovris Grace Murray Hopper. Ŝi laboris por la universitato de Harvard. Komputiloj siatempe konsistis el mekanikaj partoj. Serĉante eraron en la komputilo, ili trovis cimon fiksitan je la komputilo. Tiu ĉi komputilo estis la Mark II Aiken Relay Calculator. Kiel vi vidas, la unuan cimon oni gluis al ĵurnala libro de komputilo.

## Kelkaj kaŭzoj de cimo 
* Penseraro aŭ fuŝo de programisto dum la skizado aŭ kodigo. Ĉefaj kaŭzoj:
** ŝanĝante parton de la programo, ne (kon)scii pri la konsekvencoj
** miskompreni la signifon de certa esprimo en programlingvo, aŭ parto de la detalado de la aplikprograma interfaco
* Tajperaro de la programisto
* Nova eldono de operaciumo (ĉefe kaŭzo de problemoj je Mac OS X)

## Vidu ankaŭ 
* Kodumulo

Kategorio:Komputiko
Dileu Vechi

**Dileu Vechi** [dileu vekj] (hungare: **Oláhdellő** ola:deloe:) estas vilaĝo en Rumanio okcident-sudokcidente de Târgu Mureș, kiu administracie apartenas al la komunumo Ogra. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 728 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 256 (rumanoj, 46% hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1344. Ĝis 1919 Oláhdellő apartenis al Hungario (departemento *Torda*, poste *Torda-Aranyos*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Gravaj personoj
*János Antal (22-a de februaro 1767 – Marosvásárhely, 12-a de aŭgusto 1854): reformita episkpo de Transilvanio.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Petrilaca

**Petrilaca** [petrilaka] (hungare: **Oláhpéterlaka** olapeterlaka) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Luduş kiu administracie apartenas al la komunumo Cuci. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 183 loĝantojn (rumanoj) kaj en 1992 675. 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1332 kiel ekleziejo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Alsó-Fehér*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Renomaj personoj 
* Emil Gherasim (17-a de oktobro 1904 – Târgu Mureș, 26-a de majo 1946) ĵurnalisto, poeto
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Ercea

**Ercea** (, hungare: **Nagyercse** ) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Reghin administracie apartenanta al la komunumo Băla. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 721 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 242 (rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1394. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Kolozs*, poste *Maros-Torda*). Ĝia reformita preĝejo havas pentritan lignan baldakenon faritan de nekonata aŭtoro en 1772.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Renomaj personoj 
*Imre Huszár (27-a de septembro 1899- Budapest, 9-a de aprilo 1985): skulptisto.
*Mihály Tholdalagi (Nagyercse? ĉirkaŭ 1580 - Gyulafehérvár, 24-a de marto 1642): memuaristo.
* Ödön Nagy (*1-a de decembro 1957)): skulptisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Laslău Mare

[eta|dekstra|300px|[Ladislao la 1-a (Hungario), pri kiu nomiĝis ĉi tiu vilaĝo]]
**Laslău Mare** [lasləu mare], hungare: **Oláhszentlászló** (olAsentlAslo), germane: **Rumanisch Lasseln** estas vilaĝo en Rumanio sude de Târgu Mureș kaj administracie ĝi apartenas al la komunumo Suplac. En 1910 ĝi havis 786 loĝantojn (rumanoj) kaj en 1992 489.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1332 kiel ekleziejo. En la mezepoko ĝi estis hungara-saksa vilaĝo. Iam la vilaĝo hungare nomiĝis *Nagyszentlászló* (=granda-sankta-Ladislao). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, al departemento Kis-Küküllő.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Komunumoj pri Ladislao la 1-a (Hungario) en Hungara reĝlando 
Oni fondis Asocion pri Ladislao la 1-a (Hungario).

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de distrikto 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Cimo (insekto)

**Litocimo**, aŭ **litlaŭso**, estas parazito de homo kaj aliaj bestoj. Ĝi apartenas al la familio **Cimicidae**, subordo Heteropteroj (cimoj).

## Formo 
La plej kutima litocimo estas *Cimex lectularius*. Ĝi vivas en tre diversaj klimatoj en la tuta mondo.

La plenkreskaj litocimoj estas brun-ruĝaj, kun korpo ovforma kaj plata. Ili ne havas flugilojn, kaj havas mikroskopajn harojn. Litocimoj mezuras 5 ĝis 8&nbsp;mm kaj ne moviĝas tre rapide. Ili iom similas lentojn aŭ pomkernojn.

La larvoj laŭforme similas la plenkreskajn. Ili estas pli malgrandaj kaj pli helaj, preskaŭ travideblaj.

## Vivmaniero 
La litocimoj ĝenerale aktivas nokte. Ili trovas predon, homan aŭ bestan, pere de ĝiaj karbongaso kaj varmo. Por nutri sin ili suĉas sangon, ĝis sepoble sian propran pezon. Tio daŭras maksimume 10 minutojn, kaj kutime ne estas rimarkebla. Ili bezonas denove nutri sin post 7 ĝis 10 tagoj.
La litocimoj ĝenerale vivas grupe, kaj tage kaŝas sin en plej diversaj lokoj, kie ili ankaŭ reproduktiĝas: en la matraco mem, en remburitaĵoj, sub tapiŝo aŭ kurteno, en fendo de la planko, en ŝraŭbtruo, en kaŝilo de elektra konektilo... Estas tre malfacile trovi kie ili vivas.
La plenkreskaj litocimoj povas supervivi ĝis 40 semajnojn sen nutraĵo.
Ĉiu cimino demetas dum sia vivo proksimume 200 ovojn, de unu ĝis 12 tage.
Post 14 tagoj eloviĝas la larvoj, kiuj bezonos 6 semajnojn por iĝi plenkreskaj, per kvin stadioj. La larvoj bezonas en ĉiuj stadioj almenaŭ unufoje trinki sangon. Ili bezonas sufiĉe altan temperaturon: sub 13 aŭ 15&nbsp; ili ne povas kreski.

## Historio 
Oni supozis ke en la okcidenta mondo, ĉefe pro la uzo de DDT, litocimoj estis ekstermitaj. Tamen, dum la pasintaj jaroj ili reaperas.

## Kontraŭbatalo 
Kiam litocimoj ekloĝis ie, necesas forta purigado per kontraŭinsekta veneno por seniĝi de ili. Ankaŭ la matracoj, kovriloj, kurtenoj, tapiŝoj, vestaĵoj, pluŝoj devas esti purigitaj, lavitaj je 60&nbsp; aŭ forĵetitaj.
Ekzistas malfortaj venenoj kiuj mortigas nur la larvojn, kaj povas konduki al malapero de la litocimoj, se oni regule uzas ilin dum longa periodo.
La litocimoj povas facile transportiĝi en valizoj, sakoj, mebloj... kaj tiel infekti novan lokon. Por protekti sin kontraŭ tio (kiel gasto aŭ kiel gastiganto), ekzistas forpuŝaj produktoj. Eblas ankaŭ lasi la valizojn en alia loko ol tiu kie oni dormas.

:Ĉefe loĝantoj de Novjorko luktas kontraŭ cimoj en siaj litoj.

:La besto donis sian nomon al komputila eraro, vidu Cimo (komputscienco).

Kategorio:Hemipteroj
Pipea

**Pipea** [pipja] (hungare: **Pipe**, germane: **Weppesdorf**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Sighişoara. Ĝi administracie apartenas al la komunumo Nadeş. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 336 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 105 (94% hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1325. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő *). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Renomaj personoj 
*Zoltán Gyulai (16-a de decembro 1887 – Budapest, 13-a de julio 1968) fizikisto, universitata profesoro, ano de MTA.
*Árpád Burus (16-a de januaro 1926, instruisto en Eliseni, aŭtobiografiisto
*János Burus (n. 17-a de marto 1946) instruisto, lingvisto, etnografo, lokhistoriisto.

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Batalo de La Hougue

La **batalo de La Hougue** estis grava ŝipa batalo dum la milito de la ligo de Augsburg. Ĝi okazis en 1692 inter la angla-nederlanda ŝiparo kaj la franca ŝiparo de la vicadmiralo Anne-Hilarion de Costentin, antaŭ la bordoj de Normandio. La batalo estis malvenkego por la Francoj.

La batalo estis kaŭzita de la franca reĝo Ludoviko la 14-a, kiu volis sendi ŝiparon kaj militistojn al sia kuzo Jakobo la 2-a, cele al la repreno de la angla trono post la Glora Revolucio. La Francoj, antaŭ trafi iliajn kontraŭulojn, planis elŝipigi proksime de la insulo de Portland.

Post la venko de Francis Drake kontraŭ la Hispanoj en 1688, tiu nova sukceso plifortigis la ŝipan superecon de Anglio, kiu fakte daŭriĝis ĝis la Dua Mondmilito.

## Vidu ankaŭ 
* Milito de la ligo de Augsburg

La Hougue
La Hougue
Kategorio:1692
La Hougue
Șeulia de Mureș

**Șeulia de Mureș** [ŝeulia de mureŝ] (hungare: **Oláhsályi** [olaŝaji]) estas vilaĝo en Rumanio norde de Târnăveni kiu administracie apartenas al la komunumo Cucerdea. En 1910 ĝi havis 749 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 653 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1379. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő vármegye*).

La vilaĝon preterpasas la nacia vojo DN14A inter Târnăveni kaj Iernut. La plej proksima fervoja stacio estas en Cipău, tri kilometrojn nord-oriente.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Traktato de Rijswijk

La **traktato de Rijswijk** (aŭ franclingve *Ryswick*), estis subskribita en 1697 en Rijswijk (nederlanda ĉirkaŭurbo de Hago) kaj ĉesigis la militon de la ligo de Augsburg inter Francio kaj vasta alianco.

Jam longe trodaŭris la traktado por paco. La franca reĝo Ludoviko la 14-a fine sendis ultimaton al la ligo por plirapidigi la diskutojn. Francio subskribis unuan traktaton je la 20-a de septembro kun Nederlando, Anglio kaj Hispanio, kaj sekve duan tekston kun la Sankta Romia Imperio je la 30-a de oktobro.

Ludoviko la 14-a akceptis agnoski Vilhelmon la 3-an de Oranje kiel la novan anglan reĝon. Li plie akceptis redoni plejmulton el Hispana Nederlando al Karlo la 2-a, samkiel Katalunio kaj Barcelono. Hispanio devis cetere agnoski francan suverenecon sur la okcidenta parto de Sankta Domingo en Antiloj.

La plej gravaj perdintoj de Rijswijk estis la duko de Loreno kaj la imperiestro Leopoldo la 1-a. Ludoviko malokupis Lorenon, sed konservis Sarlandon. En Germanio, li ankaŭ akiris plejmulton el Alzaco, precipe Strasburgo. Francio plie ekhavis monon kompense de siaj rajtoj pri Palatinato.

Rijswijk
Kategorio:Ludoviko la 14-a (Francio)
Kategorio:1697
Iron gazet

**«Iron gazet»** (osete "Oseta gazeto") estis la unua ĵurnalo en la oseta lingvo. Ĝia unu numero aperis en Vladikavkaz la . Funkciigo de la unua osetlingva ĵurnalo havis grandegan influon al evoluo de la funkciaj stiloj de la lingvo, en la gazeto unuafoje estis publikigitaj verkoj de pluraj poste populariĝintaj aŭtoroj.

Post apero de naŭ numeroj la gazeto estis fermita "pro ĝia revolucia direktiĝo".

## Daŭrigo de la tradicio 
En marto 1907 aperis nova osetlingva gazeto — «Nog card» ("Nova vivo"). Oni eldonis 75 numerojn de tiu gazeto.

Hodiaŭ en la oseta lingvo aperas du ĉiutagaj ĵurnaloj: «Ĥurzarin» ("Suno") en Cĥinvalo kaj «Rastdzinad» ("Vero") en Vladikavkaz. Krom tio plene aŭ parte en la oseta lingvo aperas lokaj ĵurnaloj kaj literaturaj revuoj.

Kategorio:Osetlingvaj gazetoj
Păcureni

**Păcureni** [pəkurenj] (hungare: **Pókakeresztúr** po:kakerestu:r) estas vilaĝo en Rumanio norde de Târgu Mureș administracie apartenanta al la komunumo Glodeni. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 376 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 302 (97% hungaroj). 
## Histoiro
Ĝia unua skriba mencio estas en 1322. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda vármegye*).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
*József Bíró (1887-1975 pentristo.
*László Székely (Pókakeresztúr, 1741 – samloke, 1791): hungara nobelo, bienulo, gardistarano de kortego en Vieno.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 
## Fonto
*Magyar Nagylexikon

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Merișor (Glodeni)

**Merișor** [meriŝor] (hungare: **Pusztaalmás** [pustaalmaŝ], germane: **Apfeldorf**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Reghin. En 1910 Pusztaalmás havis 355 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 296 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1256. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, al Maros-Torda. Administre ĝi apartenas al la komunumo Glodeni.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

== Komunumoj pri *almás* (= poma aŭ pomarbaro) en Hungara reĝlando ==
Pro grandeco la tabelo ne havas la ceterajn komunumojn en Hungara reĝlando, nur en Transilvanio. Ekzistas  listo de hungaraj loknomoj kun "almás".

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Interaga mapo de distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Jacu

**Jacu** [ĵaku] (hungare: **Oláhzsákod** olaĵakod) estas vilaĝo en Rumanio norde de Sighişoara kiu administracie apartenas al komunumo Albeşti. En 1910 ĝi havis 373 loĝantojn (rumanoj) kaj en 1992 22. Ĝia unua skriba mencio estas en 1301. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő vármegye*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de distrikto 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Șerbeni

**Șerbeni** [ŝerbenj] (hungare: **Soropháza** [ŝorophaza]) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Reghin kaj administracie apartenas al la komunumo Beica de Jos.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 645 loĝantojn (rumanoj) kaj en 1992 451.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1453. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Țiptelnic

**Țiptelnic** [ciptelnik] (hungare: **Száltelek** [saltelek]) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Târgu Mureș administracie apartenanta al la komunumo Band (Mureş).

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 335 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 185 (rumanoj, 12 % da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1602. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Henano

**Henano** () estas provinco en orienta, meza Ĉinio kun ĉirkaŭ 97 milionoj da loĝantoj. En Henan troviĝas la urboj Lŭojan (, pinjine *Luòyáng*), Ŝjinjango (, pinjine *Xìnyáng*), Pindinŝan (, pinjine *Píngdǐngshān)* kaj Kajfen (開封市 / 开封市, pinjine *Kāifēng*), kiuj estis ĉefurboj de la ĉina imperio. Henan estas la plej dense loĝata provinco de Ĉinio (572/km²) kaj havas centran situon.

Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio 
Oni fondis en tiu ĉi provinco la ĉinan civilizon, ĉe kunfluo de riveroj Wei, Fen kaj la Flava rivero. Tie aperis la dinastioj Shang aŭ Yin (18-a ĝis 12-a jarcento antaŭ nia erao). La urbo Lŭojango estis imperiestra sidejo – kun interrompoj – ekde 771 antaŭ nia erao ĝis 937 de nia erao, ĝis la falo de la dinastio Tang. Ekde tiam Kajfengo iĝis la ĉefa sidejo de la lando ĝis malvenko de la norda dinastio Sung en 1127 fare de la mongoloj.

## Geografio 
Henano estas dividebla je orienta ebenaĵa kaj okcidenta montara parto.

Ankaŭ la Flava rivero dividas la landon: norde de la rivero situas montara regiono (montaro Xionger Shan kaj Funiu-montaro kun basenoj).

### Urboj, kuntiritaj areoj 
* Ĝengĝoŭo (ĉefurbo, prefektujnivela)
* Anjan (prefektujnivela)
* Cjaoĉo (prefektujnivela)
* Ĝoukou (prefektujnivela)
* Ĝumadian (prefektujnivela)
* Hopi (prefektujnivela)
* Kajfen (prefektujnivela)
* Loha (prefektujnivela)
* Lŭojan (prefektujnivela)
* Nanjan (prefektujnivela)
* Pindinŝan (prefektujnivela)
* Pujang (prefektujnivela)
* Sanmensja (prefektujnivela)
* Sinsjan (prefektujnivela)
* Suĉang (prefektujnivela)
* Ŝancjo (prefektujnivela)
* Ŝjinjango (prefektujnivela)
* Ĉijuan (distriktonivela)

## Kulturado 
En Henan oni kultivas tritikon, sojfabon, maizon, dolĉan terpomon, milion, hordeon, lenton. Gravas ankaŭ la industriaj plantoj kiel kotono, tabako kaj oleo-plantoj. La provinco estas ankaŭ centro de la silkraŭpa bredado.

## Industrio 
En la industrio gravas minado de terkarboj (Lŭojango, Ĝengĝoŭo, Kaifeng kaj Sinsjan), produkto de traktoroj kaj aliaj industriaj maŝinoj.

## Vidu ankaŭ 
* Ĝjiahuo


Kategorio:Provincoj de Ĉinio
Glora Revolucio

[eta|dekstra|250px|[Vilhelmo la 3-a (Anglio)|Vilhelmo la 3-a fariĝis la nova angla reĝo post la Glora Revolucio.]]
La **Glora Revolucio** (angle *Glorious Revolution*), kelkfoje alinomata **Dua Angla Revolucio**, estis paca angla revolucio (1688-1689) kiu kaŭzis la eksigon de la reĝo Jakobo la 2-a kaj la alvenon de la filino de tiu ĉi, Maria la 2-a, kaj de ŝia edzo Vilhelmo la 3-a, princo de Oranje. La revolucio starigis novan, pli konstitucian kaj parlamentan monarkion, anstataŭe de la aŭtokrata reĝado de la Stuartoj.

La sampartianoj de Jakobo la 2-a, kiu malakceptis la novajn estrojn, ekhavis la kromnomon "Jakobitoj" (*Jacobites*). Inter ili estis multaj irlandaj aŭ skotlandaj katolikoj, kiuj estis venkegitaj okaze de la batalo de la Boyne (Irlando, 1690) kaj ĉe Glencoe en 1692 (Skotlando).

La Glora Revolucio estis unu el la plej gravaj okazaĵoj en la historio de Anglio. Ĝi indikis ke reĝo ne regus sen la volo de la popolo, kaj ke ĉiu provo trudi absolutan monarkion al Anglio en la stilo de Ludoviko la 14-a estis kondamnita al fiasko.

La Bill of Rights estas konsiderata orientilo en plifortigo de la potenco de parlamento kaj la senduba determino ke Anglio estas protestanta lando, kaj la dokumento daŭre estas utiligita kiel bazŝtono de brita juro. La fakto, ke la atingoj de la revolucio pasis sen sangoverŝado, donis al ĝi sian kromnomon - "la glora".

## Vidu ankaŭ 
* Jakobitismo
* Magna Carta
* Partia Frenezo (Anglujo)

Kategorio:Revolucioj en la 17-a jarcento
Kategorio:Historio de Anglio
Kategorio:1688
Kategorio:Konfliktoj en 1680-1689
Yang Xiuqing

**YANG Xiuqing** [jang hsiu-ĉing] (1821 – ĉ. 2-a de septembro 1856 en Nankino, Ĉinio), estis organizanto kaj ĉefkomandanto de la tajping-ribelo (1850-1864 en suda Ĉinio).

Li komercis komence pri hejt-lignoj, sed antaŭ komenco de la ribelo aliĝis al la tajping-taĉmentoj kaj tie atingis altan rangon. Li konvertis al kristanismo en 1848.

La plej alta gvidanto de la ribelo Hung Hsiu-ch'üan (1814–64) en 1851 deklaris fondon de sia dinastio kaj alprenis la nomon T'ien-wang (ĉiela reĝo), dum li nomumis Yang al ĉefkomandanto de la armilaj taĉmentoj kaj donacis al li la titolon Tung-wang (orienta reĝo). Yang organizis la tajping-armeon, sed krom tio elkonstrus spionan reton pri kontrolado de la propraj movadanoj.

Kun gvido de Yang, la ribelantoj okupis teritoriojn norde kaj en 1853 okupis eĉ la urbegon Nankino kaj igis ĝin ĉefurbo. Post tio oni volis konkeri la imperiestran ĉefurbon Pekingon. Hung nomumis lin ĉefministro kaj donsi potencon por organizi la tajping-administradon.

Yang pli kaj pli akiris prefer-rajtojn de Hung, sed tion Hung ne toleris kaj ordenis ekzekuton de Yang, lian familion kaj milojn de sekvantoj. Post la puĉo kreskis la malfido inter la gvidantoj kaj komenciĝis velko kaj kolapso de la movado.

Kategorio:Ĉinoj
Kategorio:Militestroj
Ormeniș (Viișoara)

**Ormeniș** [ormeniŝ] (hungare: **Szászörményes** [sasormenjeŝ], germane: **Irmesch** [irmeŝ]) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Sighișoara kaj administracie apartenas al komunumo Viișoara.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 816 loĝantojn (germanoj, hungaroj) kaj en 1992 398 (rumanoj, ciganoj).

En la censo de 2002 la 395 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1319. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő*). Ĝia germana loĝantaro en la dua parto de la 20-a jarcento rekoloniiĝis en Germanion.

## Renomaj homoj 
* Gusztáv Paál, publicisto, redaktoro

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Sântioana

**Sântioana** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:

*Sântioana (Mărișelu) estas vilaĝo en distrikto Bistrița-Năsăud.
*Sântioana (Țaga) estas vilaĝo en distrikto Cluj.
*Sântioana (Viișoara) estas vilaĝo en distrikto Mureș.
Sântioana (Viișoara)

**Sântioana** [sıntiŭana] (hungare: **Szászszentiván** [sassentivan], germane: **Johannisdorf**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Sighișoara kaj administracie apartenas al komunumo Viișoara. En 1910 ĝi havis 807 loĝantojn (germanoj, rumanoj) kaj en 1992 548 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1303. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, al Kis-Küküllő. 

==Komunumoj *szentiván* (= Sankta Ivano) en Hungara reĝlando==
   

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Jangĉino

dekstra|300px
La **jangĉino** aŭ **yangqin** (yang-ch'in) estas ĉina zimbalono, kies kordojn oni frapas per bambuo, kovrita per gumo aŭ ledo. La vibradon de la kordoj komunikas *pontoj* al la sube situanta, trapezforma ligna resonilo-plato.

La instrumento havas 4 aŭ 5 pontojn, kelkajn kordojn sur ĉiu ponto. La agordigo de la kordoj sur la sama ponto diferencas je unu sono al la najbara, tiel oni povas prezenti tutan kromatikan skalon en ĉiu toniko.

La sonamplekso komenciĝas je unu oktavo sub la mezlinia C kaj finiĝas je du kaj duonoktavoj pli supre. La yangqin alvenis ĉ. 1800 en orienta Azio per okcidenta perado. Ĝi gravas ankaŭ hodiaŭ en la ĉinaj muzikgrupoj kaj kiel helpinstrumento de baladokantistoj.

## Vidu ankaŭ 
* la artikolon pri zimbalono, la pli ĝenerala grupo de muzikiloj batataj per maleetoj,
* pri la moderna formo de citro, plukata sed similforma kiel zimbalono,
* kaj pri psaltero, jam antikve konata instrumento diversforma, kiu foje ankaŭ ludiĝis per maleetoj.

Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Kategorio:Frapinstrumentoj
Kategorio:Kordinstrumentoj
Șapartoc

**Șapartoc** [ŝapartok] (hungare: **Sárpatak** [ŝarpatak]) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Sighișoara kaj administracie apartenas al komunumo Albești. En 1910 ĝi havis 550 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 61 (54&nbsp;% da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1231. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Nagy-Küküllő vármegye*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Bobelfolio

eta|Bobelfolio

**Bobelfolio** estas travidebla kaj fleksebla pakmaterialo el plasto kio estas uzata por enpaki rompeblajn objektojn. Bobeloj da aero en duonaj sferoj en la materialo formas kusenetojn kiuj povas protekti rompeblajn objektojn.

La angla nomo por la materialo, **bubble wrap**, estas propraĵo de la Sealed Air Corporation kaj pro tio ĝi nur devus esti uzata por produktoj de tiu firmao. La termino estas tamen regule uzata en la ĉiutaga vivo por nomi samspecajn materialojn.

La bobeloj en la materialo povas servi kiel skusorbilo por protekti rompeblajn aŭ fragilajn objektojn dum transportado. Bobelfolio estas disponebla en diversaj grandoj variante de 6 milimetro ĝis pli ol 2,5 centimetro. Krom la bobeloj ankaŭ la plasto mem povas protekti enpakitajn materialojn. Tiel sentivaj elektronikaj partoj estas pakitaj en kontraŭ-statikaj bobeloj por protekti ilin kontraŭ statika elektro kiu povas damaĝi objektojn kiel komputilaj mikroĉipoj.

## Amuzado 
eta|Infano ludas per bobelfolio
La rompado de la bobeloj el plasto ankaŭ estas uzata kiel deturna aŭ stresoredukta aktiveco. La homoj kiuj tion faras, opinias ke la sono de la krevantaj bobeloj estas agrabla. Eĉ estas retejoj pri ĉi tiu fenomeno kie homoj per la komputilmuso virtuale rompas plastajn bobelojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Sealed Air Corporation 
* Pop bubbles online 
* Bubble Wrap Appreciation Day

Kategorio:Pakmaterialo
Kategorio:Plasto
Sonic Youth

alt=|eta|270ra|Sonic Youth 2011
[eta|181ra|[Moonlander, Lee Ranaldo, Sonic Youth, Yuri Landman, 2007]]
**Sonic Youth** (Sona Juneco) estas usona rokgrupo, organizita 1981 en Novjorko.

Dum unuaj jaroj la grupo estis identigita kun Novjorka arta kaj muzika movado *No Wave* (*Ne Ondo*, kontraŭ *New Wave*, *Nova Ondo*). Malgraŭ tiu movado malaperis post mallonga tempo, Sonic Youth kontinuis evoluigi sian stilon en direktojn de punko kaj rok-muziko kaj iĝis unu de la plej gravaj grupoj de alternativ-muziko.

Sonic Youth estas speciale sciata pro malordinaraj gitaraj bruoj kaj sintonizoj.

En 1998 Sonic Youth eldonis SYR3: Muzikaj Perspektivoj - disko kun titoloj de kantoj en esperanto.

Anoj:
* Thurston Moore - gitaro, voĉo
* Kim Gordon - basgitaro, gitaro, voĉo
* Lee Ranaldo - gitaro, voĉo
* Steve Shelley - drumo

Eksanoj:
* Bob Bert, Jim Sclavunos - drumoj
* Ann Demarinis - klavaroj
* Jim O'Rourke - gitaro, baso, klavaroj

## Vidu ankaŭ 
* Ne ondo

Kategorio:Esperanto-muziko
Kategorio:Usonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1981
Administracia juĝistaro en Pollando

[eta|250px|la Supera Administracia Kortumo de Pollando en [Varsovio]]
En Pollando la **administracia juĝistaro** konsistas el:
* la Supera Administracia Kortumo (pole *Naczelny Sąd Administracyjny*);
* 16 administraciaj tribunaloj (ekde la 1-a de januaro 2004).

La Supera Kortumo nun verdiktas apelacie (anstataŭe unua- kaj lastinstance pasintatempe).

La administracia juĝistaro povas verdikti pri administraciaj aktoj kaj pri senagado de administracio. Ĝi povas nuligi la kontraŭleĝajn aktojn kaj ordoni agon al la administracio (okaze de ties senagado).

La reformo de 2004 ankaŭ kreis ĉe la novaj administraciaj tribunaloj proceduron de perado kaj plisimpligitan proceduron nepublikan (laŭkaze).

La Supera Administracia Kortumo solvas la kompetento-konfliktojn inter la lokaj kolektivoj kaj la lokaj registaraj organoj. Ĝi ankaŭ povas alpreni rezoluciojn por klarigi la aplikendajn regulojn okaze de diverĝa jurisprudenco de la administraciaj tribunaloj.

Pollando
Kategorio:Pollando
FOCINE

**FOCINE** estas la mallonga nomo de la **Compañía de Fomento Cinematográfico** ("Kompanio por Stimulado de Kinoarto"), organizaĵo fondita en Bogoto (Kolombio) por administri la ŝtatan agadon rilate la stimuladon de la nacia kinoarto kaj de la produktado de filmoj far kolombiaj produktistoj, direktoroj, reĝisoroj, aktoroj, k.t.p.

La organizaĵo estis fondita la 28an de julio de 1978, kaj dependis de la kolombia Nacia Ministrejo pri Komunikado . Ĝi estis likvidita en decembro de 1992.

Dum sia ekzistado, FOCINE helpis la produktadon de 29 longaj filmoj.

Kategorio:Kino
FOCINE
FOCINE
Colcultura

**Colcultura** estis la mallonga nomo de la **Instituto Colombiano de Cultura** ("Kolombia Instituto por Kulturo"), organizaĵo kreita far la nacia kolombia registaro en 1968 por direkti la oficialan agadon de la ŝtato en la kultura kampo, kaj kiel peranto tiufaka inter la ŝtato kaj la civitanoj.

La Instituto dependis de la kolombia Nacia Ministrejo pri Edukado, kaj estis respondeca pri konservado, defendado kaj disvastigado de la popolkulturo kaj la kultura heredaĵo arkeologia, historia kaj arta de Kolombio. Ĝi ankaŭ celis stimuli la sciencan esploradon, legemon en la popolo, kaj la disvastigadon de libroj, publikaj bibliotekoj, kulturdomoj, kaj muzeoj. Ĝi helpis la regionajn registarojn de la lando por starigi proprajn kulturplanojn.

En la jaro 1997 la kolombia registaro anstataŭis ĉi tiun instituton per la kreo de la Nacia Ministrejo pri Kulturo. Jam en ministra rango, la ŝtata kultura agado povis ekhavi pli da povo kaj amplekso por atenti la ceterajn kulturajn flankojn, ekzemple: etnaj grupoj, junularo, kaj kino-produktado (ĉi-lasta ankaŭ antaŭe estis prizorgata per aparta organizaĵo nomata Focine).

## Referencoj 
Colcultura
Colcultura
Novliberalismo

**Novliberalismo** estas moderna formo de ekonomia liberalismo. La nocio estis uzata jam en la mezo de la 20-a jarcento de liberaluloj, kiuj klopodis trovi mezan vojon inter kapitalismo kaj socialismo.

Ekde la lastaj jaroj de la 20-a jarcento, la nocion uzas ĉefe alimondistoj por nomi tiun ekonomikan politikon, kontraŭ kiu ili batalas. Novliberalismo estas do rigardata kiel kontraŭa pozicio al socialismo kaj ekologiismo.

Novliberalismo signifas, el tiu ĉi vidpunkto:
* subtenon de libera komerco, kun la principo de "libera kaj sendifekta konkurenco" (vd la tiurilatajn leĝajn tekstojn de Eŭropa Unio, kaj resumon de ties Fundament-Akordo http://mas-eo.org/article185.html)
* malfermon de la merkatoj en la tuta mondo, eventuale ankaŭ per politika premo (kaj en ekstremaj kazoj eĉ per milita interveno)
* decidan subtenon de la rajto je proprieteco
* inklinon malaltigi impostojn
* malatenton pri socia justeco
* malatenton pri rajtoj de laboristoj
* malatenton pri ekologiaj principoj

Subtenantoj de novliberalismo ofte preferas ne uzi tiun ĉi nocion, sed paroli simple pri *ekonomia liberalismo*.

## Vidu ankaŭ 
* Konservativismo
* Novkonservativismo
* Pensfabriko
* Tutmondiĝo
* NAFTA
* Libera komerco
* Ekonomio de Usono
* Ekonomio de Ĉinio
* Kontraŭ-tutmondiga movado
* Alimondismo
* Okupu Wall Street

Kategorio:Alimondismo
Kategorio:Ekonomiko
Kategorio:Ismoj
Kategorio:Politiko
Abu Musab az-Zarqawi

**Abu Musab az-Zarqawi** [ZARKAŬI] naskiĝis kiel **Ahmad Nazzāl al-Chalaila** ( 30-an de oktobro 1966 en Zarqa, Jordanio — mortis la 7-an de junio 2006 ĉe Baquba, Irako) estis teroristo en Irako, gvidanto de la landa Alkaido. Lin denuncis al usonanoj lokaj loĝantoj je espero de la 25-milion-dolara kapmono. La cirkonstancoj de lia morto ne estas klaraj. Li certe vivis, kiam oni kaptis lin, sed la fina morta kaŭzo ne estas konata. Laŭ okulatestantoj, usonaj soldatoj mortbatis lin, kiam li volis fuĝi, vundite.

La nomo de Zarqawi estas ligita murdo de centoj da homoj en Irako, fremdaj soldatoj kaj lokaj civitanoj.

Kategorio:Jordanianoj
Kategorio:Membroj de Alkaido
Kategorio:Teroristoj