Kunhavado

[eta|Kunhavado de [manĝaĵo]]
[eta|Kunhavante [Trinkaĵo|trinkaĵon]]
[eta|Kunhavado de [mikroskopo]]
[eta|[Testudoj kunhavas spacon sur seka lignaĵo, kiu flosas ene de malsekejo.]]
**Kunhavado**  estas la komuna uzado de rimedo. Koncerne materiajn varojn, la varo aŭ la tempo pasigita uzante ĝin devas esti dividitaj inter la uzantoj, dum kulturaj varoj kiel scio (aŭ eĉ vidpunktoj kaj opinioj) povas *esti kunhavataj* kaj tiel uzataj plene kaj samtempe. El la perspektivo de ekonomia etnologio, kunhavado estas formo de reciprokeco, kiu povas esti esprimita en diversaj formoj - ekzemple, donac-ekonomioj aŭ interŝanĝ-ekonomioj.

## Priskribo 
Kunhavado estas konsiderata pozitiva valoro en multaj valorsistemoj, manifestante sin en la socio kiel solidareco kaj la strebado al justeco, interalie. Studoj montras, ke ŝajnas esti en la homa naturo kunlabori por atingi komunan celon ("kunhavigi la laboron", labordivido) kaj poste kunhavigi la enspezon aŭ profiton. La egaleca socio estas citita kiel ekzemplo de la originala formo de ĉi tiu zorgaĵo sen rekta kompenso.

La koncepto ankaŭ rilatas al la procezo de divido kaj distribuado. Preter ĉi tiuj evidentaj uzoj, kiujn oni povas observi en homa agado, ekzistas aliaj ekzemploj trovitaj en la naturo. Kiam organismo manĝas aŭ spiras, ĝiaj internaj organoj estas strukturitaj por dividi kaj distribui alvenantan energion kaj provizi la partojn de la korpo, kiuj bezonas ĝin. En pli larĝa senco, ĝi povas rilati al la libera uzo de varo, kiel ekzemple informo.

## La valoro de kunhavado 
Kunhavi rimedon eble permesas pli bonan utiligon de ĝia potencialo ol ekskluziva aliro fare de ununura uzanto. Ĉi tio estas ekstreme evidenta ĉe nemateriaj varoj kiel scio, kiu nur ekviviĝas per komunikado kaj povas esti kunhavita virtuale senlime. Tamen, konceptoj kiel aŭtokunhavigo ankaŭ pliigas la utiligon de palpeblaj rimedoj per asignado de uzotempo laŭ postulo. Malfermaj laborrenkontiĝoj povas pliigi la utiligoftecon de maŝinoj kaj iloj kaj redukti malfunkcitempon. Interretaj platformoj por kunhavigi ĉiutagajn objektojn celas malhelpi plurajn aĉetojn ene de domanaro aŭ najbarejo. 

Kunhavado estas fundamenta aspekto de konceptoj kiel libera programaro. Konceptoj kiel *la kunula produktado* de Yochai Benkler kaj *la kunula ekonomio* de Christian Siefkes provas translokigi ĉi tiujn principojn de kunhavado, kiuj pruviĝis sukcesaj en la produktado de libera programaro, al aliaj areoj, kiel la ekonomio kiel tuto. Anstataŭigante ekskluzivan aliron reguligitan de proprieto per postul-bazita aliro al resursoj, oni malŝlosas potencialon por pliigita efikeco.

* Kunhavado, en la formo de libervola kostodivido aŭ tropago, aŭ kiel divido de posedaĵo, estas karakterizaĵo de multaj renovigaj kaj sociaj movadoj, ekzemple en evoluhelpo aŭ en frua kristanismo.
* En la komerca mondo, ĉi tiu valorsistemo povas manifestiĝi kiel dungita partopreno en kompanioj aŭ en kunhavigo de decidpovo.
* En teknologio, ekzistas elstaraj konceptoj pri kunhavigo de komunaj rimedoj. En komputiloj, tiel nomata *tempokunhavigo* ebligas ŝajne samtempan uzadon fare de malsamaj uzantoj aŭ aplikaĵaj procezoj per dividado de la komputila tempo de la procezoro.

Elinor Ostrom ankaŭ priskribis la fenomenon de pliigita alirebleco kiam rimedoj estas kundividitaj. Kundivido povas havi longdaŭran efikon sur la koncernatoj, simile al pliiĝo de la kreskorapideco. La teorio de justa kundivido traktas la problemon de justeco en kundivido el ludteoria perspektivo.

En sociaj retoj, "kunhavigi" signifas plusendi aŭ rekomendi alian afiŝon al oniaj amikoj aŭ sekvantaro. Ĉe Tvitero, tio ankaŭ nomiĝas "retvitado". Ĉar sociaj retoj estas ĝuste socia fenomeno, la rimedo kunhavi estas esenca en ties fukciado. Aparte la propra ekzisto kaj funkciado de Vikipedio estas oportuna ekzemplo de kunhavado, ĉar socia komunumo de vikipediistoj kunhavas la respondecon krei kaj zorgi enhavojn kaj simile la uzantoj de la vikio kunhavas la profiton konsulti kaj viziti ĝin. Prie vidu ekzemple paĝon Helpo:Redakti.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
# Komuna bono

Kategorio:Kunuzado