Gravedeco en arto

eta|452x452ra|Gustav Klimt, 1903, *Hoffnung I* (Espero 1)
Ajna verkaĵo, kiu montras gravedecon, estas konsiderata artverko. En la arto, kiel en la vivo, ne ĉiam estas klare, ĉu la intenco estis prezenti gravedulinon aŭ ĉar la virino estas montrita en pozicio, kie ŝi protektas sian ventron per la mano, oni komprenas kvazaŭ la virino estas graveda.

Historie, reprezentado de gravedaj virinoj estas sufiĉe malofta . Okcidenta arto kutime inkluzivas du ĉefajn temojn en kiuj aperas gravedaj virinoj: , en kiuj la gravedeco estas grava parto de la rakonto, kiel ekzemple la rakonto de *Diana/Artemiso kaj Kalisto,* en kiu Diana vidiĝas tuj kiam ŝi malkovras sian malpermesitan gravedecon. Alia temo en kiu aperas gravedulino estas en la rakonto de la Nova Testamento . Ĝenerale dirite, pentraĵoj de gravedulinoj komencis esti pli modaj ĉirkaŭ la jaro 1600.

## Tradicio kultura 
[maldekstre|eta|320x320ra|[Venuso de Willendorf, ĉ. 25,000 AKE, Aŭstrio]]
Statuetoj de gravedaj virinoj aperis en diversaj kulturoj, en malsamaj periodoj, en malsamaj lokoj en la mondo. Ceramikaj statuetoj povas esti trovitaj en antaŭkolumbaj kulturoj kaj en antikva epoko en la Proksima Oriento. Granda parto de tiuj statuetoj rilatas al fekundeco kaj foje estas malfacile identigi ĉu la statueto vere enkorpigas gravedecon, aŭ ĝian signifon en la kulturo en kiu ĝi aperas .

Inter la plej malnovaj ekzemploj de gravedecaj statuoj troveblas prahistoriaj statuetoj en Eŭrazio konataj kiel Venusaj statuetoj. La plej konata el ili ĉiuj estas la statueto Venuso de Willendorf - statueto farita el neolitika kalcia ŝtono kaj en kiu oni vidas virinon kun troige grandaj brusto kaj Koksoj kiuj venas por emfazi ŝian fekundecon. Tiaspecaj statuetoj kutime troigas la grandecon de la ventro, femuroj, brusto, talio kaj vulvo, sed la gravedeco mem ne estas precipe elstara .

## Okcidenta arto 
La pentraĵo de Ticiano de Diana kaj Kalisto, de 1559, reflektas la momenton kiam la gravedeco de Kalisto estis malkovrita. En Eŭropo, estis ĝenerale evitite pentri gravedulinojn (krom en sanktaj figuroj), sed poste, en okcidenta arto, ekzistis du temoj en kiuj gravedecoj estis esprimitaj kiel parto de rakonto.

### Kalisto 
[eta|*Diana kaj Kalisto*, pentraĵo de [Ticiano 1559, montras la momenton kiam la gravedeco de Kalisto estas eltrovita.]]
En la helena mitologio, la nimfoj Kalisto gravediĝis de Zeŭso (Jupitero en la romia mitologio). La gravedeco malkovris kiam Kalisto banis en rivero. Ŝia Sinjorino Artemiso (Diana) koleriĝis kontraŭ ŝi kaj forpelis ŝin. Aldone Junono, la edzino de Zeŭso, igis ŝin urson. La klasikaj pentraĵoj, en kiuj aperis Kalisto, reflektis la momenton, kiam ŝi fariĝas urso, sed poste, precipe ekde la renesanca periodo, Kalisto vidiĝas en la momento, kiam la gravedeco estas malkovrita. La fonto de inspiro por tiuj pentraĵoj estis la poezio de Ovidio , sed, kutime, ĉi tiu gravedeco ne estas ilustrita vide. Nur en la nederlandaj pentraĵoj el la 15-a jarcento la artistoj komencis fari tion .

La ampleksa vesta modo, en religia arto kaj eĉ en la ĉiutaga vivo, dum la Mezepoko, malfaciligas scii ĉu la virinoj en la bildoj estas ja gravedaj. En pentraĵoj de la malfrua Mezepoko, vertikala malfermaĵo aperas en la vestaĵo, antaŭe aŭ flanke, kiu kutime implicas ke la virinoj prezentitaj en ili estas gravedaj, kvankam tia malfermaĵo estis tre moda ekde 1450, kaj ĝi povus ankaŭ esti vidita ĉe virinoj kiuj ne estis nepre gravedaj .

Alia malofta temo estis pri *dubado de Jozefo*. Ankaŭ ĉi tie Maria aperas graveda kaj, en kelkaj versioj, la gravedeco estas subkomprenata de la malfermo en la robo aŭ parta prezento de la feto en la utero . Tiaj bildoj estis kreitaj precipe por gravedaj virinoj kaj iliaj familianoj, same kiel por virinoj, kiuj deziris gravediĝi. En la ĉambro de la dukino Klaŭdo de Francio, kiu sukcesis naski sep infanojn antaŭ ol ŝi mortis en la aĝo de 24 jaroj, pendis la bildo *Visitation* de Sebastiano del Piombo, kiu nun montriĝas en la Luvro Muzeo de Parizo .

Inter la bildoj de ĉi tiu tipo, oni povas trovi ankaŭ pentraĵojn, en kiuj la nenaskita Jesuo estas parte vidata en la ventro de sia patrino. En multaj el la pentraĵoj la patrino metas protektan manon sur ŝian ventron. Portretoj de ĉi tiu tipo ankaŭ troviĝas en bildoj kiuj komencis aperi post la Reformacio, sed bildoj de Jesuo en la ventro de lia patrino iĝis pli maloftaj kaj en ilia loko Maria aperis kun la kristana marko **IHS** sur ŝia ventro.

En ikonografio de orienta ortodoksa kristanismo, Jesuo en la ventro de sia patrino kutime prezentiĝas plene vestita, kiel parto de tradicio kiu estis konservita ĝis nuntempe. Ĉi tio videblas ankaŭ en la konata rusa ikono el la 12-a jarcento de la Revelacio, en la Galerio Tretjakova en Moskvo, kie en la brusto de la patrino aperas feto de la grandeco de natura infano, same kiel en la ikono. de Maria nomita en la rusa *Pomozhenie rodam* kiu signifas "helpo en akuŝo".

### Portretoj 
[eta|[Praskovia Kovaljova de artisto de la Argunov familio, 1803. Ŝi mortis en akuŝo, do la pentraĵo povas esti postmorta versio de pli frua portreto de kapo kaj ŝultroj.]]
En la malfrua mezepoko komencas aperi portretoj de gravedulinoj, kvankam eblas ke la modo de vestoj kolektitaj en la fronto malfaciligas la identigon de la gravedulinoj .

La martiriĝinta sanktulino Katerino de Aleksandrio kutime aperas en simila moda vestaĵo de la epoko, kaj estis la patrono de akuŝo, do eblas, ke en ĉi tiu tipo de pentraĵoj la ambigueco estas intencita.

[eta|Angla "gravedeca portreto" de nekonata sinjorino, atribuita al [Marcus Gheeraerts la malpliaĝa|Marcus Gheeraerts II, ĉ. 1595
]]

Certaj portretoj de la Renesanco estas rilataj al gravedeco aŭ la postnaska periodo. Inter tiuj bildoj ankaŭ inkluzivas la pentraĵon de Leonardo da Vinci de La Gioconda, en kiu la robo malkovrita, en 2006, sub transruĝe radia ekzameno sugestas la eblecon ke la figuro estis graveda aŭ ĵus post naskiĝo kiam da Vinci pentris ŝin. Ankaŭ en la portreto de Botticelli de Smeralda Brandini , la virino metas la manon sur sian ventron. Tio estas pozicio kiu ekzistas en aliaj bildoj kiel ekzemple tiuj prezentantaj la revelacio al Maria, kiel en la bildoj de Anthony van Dyck  kaj en la bildo de Rafaelo "*La donna gravida*" kie la virino sidas kun sia maldekstra mano ripozanta sur ŝia ventro. Sed bildoj de ĉi tiu tipo estas maloftaj en la renesanca arto . Sed kiam aperas graveda virino, oni kutime montras ŝin staranta. Tiaj bildoj povas esti trovitaj plejparte en Anglio, kie la kolektita vestmodo iĝis populara ĉirkaŭ 1590 sekvante la anglan pentriston Marcus Gheeraerts la malpliaĝa, kiu estis plej elstara pentristo de tiu speco de pentraĵoj. Tre eblas ke ekzistis postulo por tiaj pentraĵoj ĉar la akuŝonta patrino alfrontis vivdanĝeron kaj eblas ke kelkaj el tiuj bildoj eĉ estis kreitaj post la morto de la patrino . Ŝia filino, Anna de Aŭstrio, ankaŭ estis pentrita kiam ŝi estis en progresinta gravedeco.

Pli postaj portretoj de gravedulinoj kutime apartenis al familianoj, ĉar estis tre multekoste komisii pentraĵon kaj la plej multaj virinoj ne volis aperi en bildo dum gravede. Kutime tiuj bildoj estis komisiitaj tuj post la geedziĝo, kaj en kelkaj kazoj, kie estas konata ke la virino estis graveda, la gravedeco estis fakte kaŝita en la pentraĵo mem . La angla artisto William Hogarth pentris multajn gravedulinojn en siaj verkoj, ĉefe por emfazi la satiran aŭ komedian flankon de la situacio kaj kutime sugestis ke tio estas negativa kaj nedezirinda situacio .

### Moderna periodo 
[dekstra|eta|*Hoffnung II* ("Espero 2"), [Gustav Klimt, 1907-08]]En modernaj tempoj, artistoj komencis bildigi virinojn kiam ili estis klare gravedaj. La gravedaj virinoj ankaŭ estis montritaj en nudaj fotoj. Du pentraĵoj de Gustav Klimt, Espero I (vidu supre) kaj Espero II montras maldikan virinon kun progresinta gravedeco kaj nudan virinon en kiuj la gravedeco estas tre emfazita .

Alice Neel pentris serion de sep gravedaj virinoj, nudaj . Lucian Freud pentris gravedan knabinon en 1960-61 en kiu lia partnero Bernadine Coverley aperis kiam ŝi estis graveda kun ilia filino Bella . Aliaj artistoj, kiel Damien Hirst kaj Ron Mueck, ankaŭ pentris kaj skulptis gravedulinojn.

## Medicinaj ilustraĵoj 
maldekstra|eta|Paĝo de la plej frua manuskripto de Muscio pri akuŝistiko, 9–11a jarcento
En la kampo de medicino, ilustraĵoj de gravedaj virinoj estis unu el la unuaj kaj plej oftaj temoj en medicinaj libroj. La ilustraĵo estis, kutime, de malferma utero kiel ĝi aperis en religiaj pentraĵoj de la Mezepoko. La ilustraĵoj de la feto estis en la centro, pli ol la ilustraĵoj de la patrino mem. La plej multaj el la fruaj ilustraĵoj en obstetrikaj manlibroj estis distorditaj, sed daŭre helpemaj en montrado de naskiĝpozicioj. Tiuj ilustraĵoj baziĝis sur kopiado de figuroj de antaŭaj generacioj kaj medicinaj libroj kiuj eĉ datiĝas de la jaro 500 .

## Arto desegnita por gravedaj virinoj 
eta|Bartolomeo di Fruosino, 1420, tipa *desco da parto* (verso) kun heraldriko kaj beba knabo urinating, por instigi pozitivajn pensojn dum gravedeco kaj eĉ la naskiĝo de tia infanoEstas verkoj kreitaj specife por gravedaj virinoj, kvankam ili estas pli maloftaj ol verkoj destinitaj por virinoj kiuj aspiris gravediĝi. Unu el la klarigoj por la kreado de Venusaj statuetoj estas, ke ili estis tenataj en la manoj de la virinoj kiam ili estis naskotaj kaj tial devis konveni en la manplaton .

La pentraĵo de la *Madonna del Parto* kaj aliaj pentraĵoj de la Virgino Maria en gravedeco kutime ludis rolon de temigado pri la kredo de virinoj kaj iliaj familioj. En 1954, la urbestro de la urbo Monterchi, kie troviĝas la bildo de la Madono de Piero della Francesca, rifuzis pruntedoni la bildon al ekspozicio en Florenco ĉar li ne volis, ke la loĝantoj de la urbo suferu pro ĝia manko .

Pentraĵoj de la stilo *Desco da parto,* kiuj estas de "naskiĝpleto" estis grava simbola donaco al edziĝintaj virinoj ĉe la fino de la Mezepoko. Sur tiuj pletoj, sur la supra flanko, estis pentritaj scenoj el klasika mitologio kaj scenoj el la Biblio aŭ la Nova Testamento, kaj tiuj bildoj estis tre popularaj antaŭ la naskiĝo . Sur la malantaŭa flanko de la pleto, la malpli gravaj desegnaĵoj estis desegnitaj, inkluzive de figuroj de familio, infanoj kaj familiaj simboloj .

Dum la Renesanco oni kredis, ke tio, kion vidas graveda virino, influas la gravedecon mem kaj eĉ povas influi la nenaskitan infanon. Martin Luther rakontis pri virino kiu estis timigita de muso dum graveco kaj kiel rezulto naskis muson. La trejnaj kajeroj konsilis rigardi bildojn, kiuj havas pozitivan efikon, kiel bildojn de nudaj infanoj, aŭ sukcesa naskiĝo. Tio estis unu el la kialoj ke bildoj de la Virgulino kaj la Filo kaj la specialaj pletoj estis penditaj en dormoĉambroj .

## Galerio 

dosiero:Preclassic_Central_Mexican_Pottery_Figure_(9777536752).jpg|Ceramikaj figuroj de antikva Meksiko
dosiero:Cycladic_figurine_woman,_marble,_Spedos,_2700–2500_BC,_BM,_A18,_142699.jpg|Ciklada figuro, Frua Bronzepoko
dosiero:Venus_of_Willendorf,_20210730_1214_1255.jpg|Venuso de Willendorf, proksimume 25,000 a.K., Aŭstrio

dosiero:Litomerice_Altarpiece-The_Visitation.jpg|Bildo el la 16-a jarcento en Aŭstrio en kiu la gravedeco, nekutime, estas tre klara
dosiero:Bogenberg_Marienkirche_-_Gnadenaltar_2_Maria.jpg|alt="Cutaway" unborn Jesus, from a Swiss altarpiece of 1505|"Tranĉaĵo" nenaskita Jesuo, de svisa retablo de 1505
dosiero:Angelico,_visitazione_da_predella_annunciazioe_di_cortona.jpg|alt=Fra Angelico, Visitation|Fra Angelico, *Vizito*, pli tipa bildo, en kiu la gravedeco ne estas klara
dosiero:Vierge_enceinte,_Galerie_nationale,_Prague.JPG|alt=Maria Gravida, International Gothic|*Maria Gravida*, Internacia Gotiko
dosiero:15th-century_unknown_painters_-_Madonna_del_Parto_-_WGA23928.jpg|alt=Madonna del Parto, 15th century, Italy|*Madonna del Parto*, 15-a jarcento, Italio

## Anglalingva bibliografio 
* Cook, Jill, Venus figurines , Video with Dr Jill Cook, Curator of European Prehistory, British Museum
* Ferrie, Frank, "Piero della Francesca's *Madonna del Parto* and the Function of Images of the Pregnant Virgin Mary", *Dandelion*, London, 2 December 2010. online. Date accessed: 15 May. 2017
* Hall, James, ''Hall's Dictionary of Subjects and Symbols in Art*, 1996 (2nd edn.), John Murray, 
* Hearn, Karen, "A Fatal Fertility? Elizabethan and Jacobean Pregnancy Portraits", 2000, *Costume: The Journal of the Costume Society* Vol. 34, Iss. 1, Pages 39–43
* Jolly, Penny Howell, *Picturing the 'Pregnant' Magdalene in Northern Art, 1430–1550: Addressing and Undressing the Sinner-Saint*, 2016, Routledge, , 9781351911238, google books
* Klepp, Susan E., *Revolutionary Conceptions: Women, Fertility, and Family Limitation in America, 1760–1820*, 2012, UNC Press Books, , 9780807838716, google books
* Matthews, Sandra, and Wexler, Laura, *Pregnant Pictures*, 2013, Routledge, , 9781136766237, google books
* Mitchell, Elizabeth Kathleen, "William Hogarth’s Pregnant Ballad Sellers and the Engraver’s Matrix", in *Ballads and Broadsides in Britain, 1500–1800*, 2010, Ashgate, google books
* Roberts, Helene E., "Pregnancy" in *Encyclopedia of Comparative Iconography: Themes Depicted in Works of Art*, 2013, Routledge, , 9781136787935, google books
* Schiller, Gertud, *Iconography of Christian Art, Vol. I*, 1971 (English trans from German), Lund Humphries, London, 
* Taiz, Lincoln and Lee, *Flora Unveiled: The Discovery and Denial of Sex in Plants*, 2017, Oxford University Press, , 9780190490263, google books
* "V&A", "Renaissance childbirth", Victoria & Albert Museum
* Karen Hearn, *Marcus Gheeraerts II: Elizabethan Artist'', Tate, London 2002

## Referencoj 
Kategorio:Ikonografio
Kategorio:Virinoj en arto
Kategorio:Gravedeco