open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ascona

**Ascona** (prononcu *Askona*; en Esperanto ankaŭ **Askono**; ne plu uzata germanlingva nomo: **Aschgunen**) estas komunumo de la distrikto Locarno en la itallingva kantono Tiĉino de Svislando.

## Geografio 
La banloko Ascona situas ĉe la norda bordo de la Lago Majora, okcidente de la delto de la rivero *Maggia*. Ascona formas aglomeraĵon kun la najbara urbo Locarno. La komunumo konsistas el la lokoj Gerbi, Monescie, Monte Verità, Moscia kaj Saleggi.

## Trafiko 
Ascono atingeblas per lokaj busoj ek de Locarno. Ascona estas ankaŭ ligita per poŝtaŭtolinioj kun Brissago kaj kun Tenero. Per la ŝipoj sur la Majora Lago de Ascona atingeblas la Insuloj de Brissago kaj aliaj turismaj lokoj en Italio.

## Rimarkindaĵoj 
Ĉiusomere en la stratoj de la urbo okazas la konata "Nov-Orleana Ĵaza Festivalo". Laŭ la urbo baptiĝis la aŭta marko Ascona de la firmao Opel.

La loka monto nomiĝas *Monte Verità*, "monto vereco", kiu dum la unua duono de la 20-a jarcento havis grandan kulturan signifon. Sur la monto kolektiĝis kaj ekloĝis malsociiĝintoj kaj mondplibonigemuloj kaj en unueca miksaĵo propagandis teoriojn de libera amo, vegetarismo, anarkiismo kaj komunismo.

Dum la 1930-aj jaroj en Ascona fondiĝis filio de la dum 1932 en Arlesheim fondita kliniko pri antropozofia medicino de la kuracistino Ita Wegman, kiu iĝis la dua tia kliniko tutmonde.

## Vidindaĵoj 
* paroĥa preĝejo *Santi Pietro e Paolo* kun altara pentraĵo de *Giovanni Serodine* (1599-1630)
* preĝejo *Santa Maria della Misericordia* kun gotzika fresko-ciklo kaj renesanca altaro de *Antonio de Lagaio* (1519)
* "papa kolegio" (*Collegio Papio*) kun renesanca korto kaj reliefo el la jaro 1602
* vilao *Casa Serodine*, konstruita dum 1620 de Cristoforo kaj G. Battista Serodine
* ruinoj de la kastelo *San Materno* kun romanika kapelo
* komunuma muzeo de moderna arto Ascona

Dosiero:Kirche-in-ascona.jpg|preĝejo Santi Pietro e Paolo en Ascona
Dosiero:Asconadelta.jpg|delto de la rivero *Maggia* kaj la urbo Ascona
Dosiero:Lake Maggiore sculpture.jpg|skulptaĵo borde de la Majora Lago
Dosiero:Asconalocarnomaggiadelta.jpg|Ascona (malfone) kaj Locarno (fone) ĉe la Maggia-delto

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ascona datiĝas el la jaro 1224 kiel *burgus de Scona*.

## Esperanto-movado 
En 1943 dum la 2-a mondmilito okazis en Ascona kaj Locarno la Svisa Esperanto-Tago, kiun organizis Edmond Privat. Tio estis unu el la malmultaj grandaj Esperanto-eventoj, kiu entute okazis dum la terura epoko de la mondmilito. (Fonto: Universalaj Lingvoj en Svislando p. 191)

## Konataj lokuloj 
* en Askono mortis:
** hungara aktoro Lici Balla
** hungara verkisto Gyula Háy
** la verkisto Georg Kaiser

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la komunumo Ascona
* Turisma retejo plurlingva pri la Lago Majora 
* Retejo de la Nov-Orleana Ĵaza Festivalo Ascona 
* Retejo de la artmuzeo de Ascona
* Ascona en la Historia Leksiono de Svislando

Kategorio:Esperanto-movado en Svislando laŭ lokoj
Klenshyttan

dekstra|eta|250px|dekstra|Ferfarejo Klenshyttan en 2013
**Klenshyttan** estas sveda vilaĝo en la Ludvika komunumo.

Ministvilaĝo kun renovigita altfornejo kaj bone konservita industria altfornego. Troviĝas informŝirmoj pri procedo de ferproduktado.

Loko: Meze inter Ludvika kaj Grängesberg laŭ nacia vojo 50. Medio de Ekomuzeo Minlando. Malfermita ĉiutage por propramanaj vizitoj.
Altfornejtagoj estas kulturpaketoj enhavante gvidatan montradon kaj rakontadon pri la ekkonstruado kaj funkciado ekde 1605 ĝis la ĉeso 1920. Entute 315 jaroj da senĉesa altforneja ekspluado.

La altfornejo estas montrebla por grupoj post interkonsento. Telefono: Ludvika Turistoficejo 0240-86050.

Kategorio:Ludvika (komunumo)
Kategorio:Urboj de Svedio
Skattlösberg

**Skattlösberg** en Ludvika komunumo. Vilaĝo 35 km okcidente de Ludvika inter Sunnansjö kaj Fredriksberg.

## Vidindaĵoj 
[eta|dekstra|200ra|[Loussastugan.]]
Estas en Skattlösberg domo nomita Loussastugan, kiu estas la memordometo de Dan Andersson en Skattlösberg (”Senimpostmonto”).Ĉi tie loĝis la familio Andersson 1912 – 1915 kaj verkis Dan sian unuan gravan verkon, Kolarhistorier (”Karbigistrakontoj”). La kantistino Linda Rattfeldt ludas, kantas kaj rakontas.
(Medio en Ekomuzeo Minlando)

Loko: Skattlösberg. Nacia vojo 245. Remarku: 800 metroj da promenado el parkejo.
Malfermita: Junio – Aŭgusto ĉiutage 11.00 – 17.00. Vizito de egaj grupoj kontaktu Ludvika – Smedjebacken Turistoficejon, 0240 – 860 50.

Kategorio:Ludvika (komunumo)
Kategorio:Urboj de Svedio
Stora Hagen

**Stora Hagen** (”La Granda Bosko”) situas en Grängesberg, Ludvika komunumo (Svedio). Ĝi estas unu el la plej bone konservitaj laboristloĝejgrundoj de komenco de la 20a jarcento. 22 plastitaj kvarloĝejdomoj, el kiuj unu estas aranĝita kiel muzeo. Unu loĝejo montras loĝadon 1900-jaran kaj alia montras loĝadon 1960-jaran. Troviĝas ankaŭ memorĉambro pro Bernhard Eriksson.

Loko: En centra Grängesberg, Stora Hagvägen 22.

Kategorio:Ludvika (komunumo)
Kalveco

**Kalveco**, **senhareco** aŭ medicine **alopecio**, estas perdo de haroj sur la kranio, do la supra parto de la kapo, postlasante senharan haŭton. La aĝorilata kalveco, aperanta precipe ĉe viroj (speciale blankhaŭtuloj) kaj malofte ĉe virinoj dum la menopaŭzo, ofte estas konsiderata negative en la okcidenta civilizo kiel signo de maljuniĝo. La ĉiuj kalvuloj ne estas tutkalvuloj, sed oni povas diri pri homo, ke li estis kalva, kvankam li havus iom de haroj flanke aŭ malantaŭe sia kape, eĉ eble longaj haroj. Kalveco estas pli tipe taksata kiel negativa ol pozitiva eco. Tamen estas ankaŭ kalvuloj, kiuj ŝatas pri sia kalvo.

Kelkaj kalvaj uzas kalvovazon por fari sian kapon brilema.

Kalveco estas parte hereda.

La vira senhariĝo kiel heredita kalveco (androgena harperdo, ) komencas kutime ĉe la tempioj. Ĉe la malsano ''* estiĝas malgrandaj senharaj makuloj, ĝi estas nekompleta, t.n. makula kalveco. Kelkaj medikamentoj, joniga radiado kaj diversaj malsanoj ankaŭ povas estigi kalvecon. Kanceraj medikamentoj kalvigas (tia kalvulo ne havas ankaŭ ekzemple subsoklajn, pubajn nek haŭtajn harojn), sed se tia kalvulo iĝas sana, la haroj komencas kreski denove.

La libervola senharigo de la kapo estas konscia ekkonilo, ekzemple ĉe razkapuloj, en apartaj samseksemaj grupoj, religiaj grupoj, ekz. budhismaj aŭ kristanaj monaĥoj. Depost kelkaj jaroj moderniĝis ke viroj senharigi la tutan kapon por deturni la atenton pri komenca aŭ parta kalveco.

Personoj kiuj volas kaŝi kalvan kapon povas uzi perukon aŭ "tupeon". Ekde la mezo de la 1990-aj jaroj ekzistas la medicina eblo de har-transplantado.

Produktantoj de specialaj ŝampuoj aŭ har-fluidaĵoj promesas eblan prokrastadon de heredita kalvaĵo. 

## Figure 
Figure la adjektivo "kalva" estas uzata por esprimi ion senvegetaĵan, ekz. kalva monto. Vidu artikolojn senarbarigo aŭ rearbarigo.

Dosiero:Patrick_Stewart_by_Gage_Skidmore_2.jpg|Patrick Stewart, brita aktoro
Dosiero:LLZ 1904.jpg|250px|Ludvig Lazarus Zamenhof, kreanto de Esperanto
Dosiero:Urho-Kekkonen-1977-c.jpg|Urho Kekkonen, prezidanto de Finnlando
Dosiero:Swedish_Prime_Minister_in_2013.jpg|Fredrik Reinfeldt, sveda politikisto

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tonsuro
* Razkapulo
* Harblankismo
* la absurda teatraĵo *La kalva kantistino''

Kategorio:Hararanĝoj
Kategorio:Haŭtmalsanoj
Kategorio:Harmalsanoj
Kategorio:Homaj haroj
Loussastugan

eta|Loussastugan
**Luossa-stugan** en ludvika komunumo, Svedio, estas la memordometo de Dan Andersson en Skattlösberg. La familio kun la gepatroj de Andersson loĝis en la dormeto 1912–1915 kaj verŝajne tie verkis Dan Andersson sian unuan gravan verkon, *Kolarhistorier,* ’Karbigistrakontoj’. Ĝi estas parto de la ekomuzeo Ekomuseum Bergslagen.

Somere la gvido Linda Rattfeldt ludas, kantas kaj rakontas. Por vizito, oni sekvas la nacia vojo 245 al SKattlösberg, 35&km okcidente de Ludvika. La dormeto troviĝas 800 metroj el parkejo. La dormeto estas malfermita Junio–Aŭgusto ĉiutage 11.00–17.00. Vizito de egaj grupoj kontaktu la turistoficejon en Ludvika.

Kategorio:Ludvika (komunumo)
Ekomuseum Bergslagen

**Ekomuzeo Minlando**, svede **Ekomuseum Bergslagen** estas muzea reto en Svedio, en kiu ses komunumoj kaj du guberniaj muzeoj kunlaboras.

La muzeo estas disvastigita en ĉirkaŭ 40 lokoj en sep komunumoj en la gubernioj Dalekarlio kaj Västmanland, kie oni konservas konstruaĵojn de granda kulturvaloro. Kelkloke oni povas propramane piediri, aliloke gvidado haveblas. Plejparte temas pri la ferproduktado en Minlando, uzinlokoj, minejoj, forĝejoj, ministbienoj ktp.

## Eroj de la muzeo 
* Fagersta komunumo
** Dunshammar
** Engelsberg uzino
** Engelsberg olefabriko (Oljeön)
** Semlaområdet
** Västanforsområdet

* Hallstahammars komunumo
** Borgåsunds hamn
** Skantzenområdet
** Strömsholms kanal
** Strömsholmsområdet
** Trångsforsområdet

* Ludvika komunumo
** Bränntjärnstorpet (karbigistdomo)
** Donaco de Cassels
** Grangärde preĝejvilaĝo
** Uzinoj Gravendal kaj Strömsdal
** Forĝistdomoj en Hammarbacken
** Altfornejo de Klenshyttan
** Trajnmuzeo en Grängesberg
** Ludvika Oldbieno kun Minadmuzeo
** Mårten & Kullens kyrkstigar
** Skattlösberg kun Luossastugan
** Stora Hagen (minlaboristdomoj)

* Norberg komunumo
** Högfors bruk
** Svinryggen
** Polhemshjulet
** Norbergs Gruvmuseum
** Landforsens Hytta
** Klackberg
** Nya Lapphyttan

* Skinnskatteberg komunumo
** Bastnäsfältet
** Ebba Brahes lusthus
** Färna bruk
** Karmansbo bruk
** Kopparverket
** Lienshyttans masugn
** Röda Jorden

* Smedjebacken komunumo
** Altfornejo de Flatenberg
** Flogbergets gruvor
** Johan Albäck
** Malingsbo bruksmiljö
** Schisshyttans vandringsled
** Smedjebackens hamn
** Stimmerbo bergsmansby
** Stollbergs gruvor
** Söderbärke hembygdsgård

## Ekstera ligilo (angla, germana kaj sveda) 
* Ekomuzeo Minlando

Kategorio:Muzeoj en Svedio
Kategorio:Dalekarlio
Kategorio:Vestmanio
Kategorio:Ludvika (komunumo)
Skoltismo por Knaboj

***Skoltismo por Knaboj*** (originala titolo angle *Scouting for Boys*) estas tre fama kaj unua libro de Robert Baden-Powell, publikigita en 1908. Ĝi estis publikigita dufoje monate, inter Januaro kaj Marto en 6 partoj, sekve unuigita en unu libro.

B.-P. volis transdoni siajn spertojn kaj volis difini la skizon de la homo de la arbaroj, ĉirkaŭ la kampfajro, per siaj rakontoj.eta|Kovrilo de la anglia versio de *Skoltismo por Knaboj,* unua kajero
## Adresatoj 
*Skoltismo por Knaboj* estas manlibro kaj por geknaboj kaj por edukantoj. Baden-Powell uzas stilon kaj lingvaĵo por geknaboj por transdoni pedagogiajn konceptojn al la kapoj.

B.-P. volis transdoni siajn spertojn kaj volis difini la skizon de la homo de la arbaroj, ĉirkaŭ la kampfajro, per siaj rakontoj.

## Aludoj al Esperanto 
*"Also if you want to use a secret language in your patrol, you should all set to work to learn Esperanto. It is not  difficult and is taught in a little book costing one penny. This language is being used in all countries so that you would be able to get on it abroad now”* ("Cetere se vi volas uzi sekretan lingvon en via patrolo, vi devus entrepreni la lernadon de Esperanto. Ĝi ne malfacilas kaj estas instruata en libro, kiu kostas unu pencon. Tiu lingvo estas uzata en ĉiuj landoj, tiel vi povus esti kapabla elturniĝi per ĝi eksterlande").Estas ankoraŭ tri pliaj aludoj en la libro: Baden-Powell invitas la skoltojn instrui (supozeble al la kolegoj) semaforan lingvaĵon kaj morsan kodon ("kaj Esperanton, se eble"); li rekomendas al skoltoj eniri kursojn de Esperanto, kontado, meĥaniko, elektro kaj... stenografio! Baden-Powell ankaŭ rekomendas Esperanto-libron de la fama ĵurnalisto Stead, "*Esperanto for the Million*".

La aludoj malaperis en la postaj eldonoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Libroj
Kategorio:Skoltismo
Kategorio:Skoltoj
Pfaffendorf

**Pfaffendorf** ("pastora vilaĝo") estas la nomo de jenaj lokoj:

## Germanio
* parto de Anger (Obb), vd. Pfaffendorf-Anger
* urboparto de Koblenz, vd. Koblenz-Pfaffendorf
* urboparto de Koblenz, vd. Koblenz-Pfaffendorfer Höhe
* urboparto de Königstein (Sächsische Schweiz)
* urboparto de Leipzig
* parto de la saksa komunumo Markersdorf (Landkreis Görlitz), vd. Pfaffendorf (Markersdorf)
* parto de la komunumo Stadelhofen, Landkreis Bamberg, Frankonio
* parto de la merkata urbo Maroldsweisach, Landkreis Haßberge, Frankonio

## Aŭstrio
* la komunumo Pfaffendorf (Gemeinde Pernersdorf), Malsupra Aŭstrio
* la komunumo Pfaffendorf (Gemeinde Rappottenstein), Malsupra Aŭstrio
* la komunumo Pfaffendorf (Gemeinde Kammern), Stirio
* la komunumo de Wolfsberg (Kärnten), Karintio

## Pollando
* vilaĝo kaj bieno en la distrikto Ortelsburg (Orienta Prusio), vd. Popowa Wola, Pollando
* historia industria kvartalo de la urbo Łódź, vd. Księży Młyn
Strömsdal (Svedio)

eta|Dagkarlsstugan (laboristloĝejo)
**Strömsdal** estas vilaĝo en la sveda komunumo Ludvika, 30 km okcidente de Grängesberg.

Strömsdal disponas pri muzea forĝejo (svede *smedja*) kaj *Dagkarlsstugan* (laboristloĝejo), kie oni povas observi, kiel forĝistoj laboras.

Kategorio:Ludvika (komunumo)
Gravendal

**Gravendal** estas vilaĝo en la komunumo Ludvika en Svedio. Ĝi situas 15 km sude de Fredriksberg.

## Vidindaĵoj 
La *Räckhammare* (forĝa martelego) de Gravendal estas rekonstruaĵo de forĝa martelego pelita de akvo-rado, kiun oni povas rigardi en la loka muzeo.

Kategorio:Ludvika (komunumo)
Flatenbergs hytta

**Flatenbergs hytta** (la ferfandejo de Flatenberg) estas muzeo en la sveda komunumo Smedjebacken proksimume 3&nbsp;km de Smedjebacken al Fagersta. Ĝi estas ero en la muzea reto Ekomuzeo Minlando.

Ĝi montras, kiel oni produktis gisferon. La ferfandejo unikas kaj kiel memora kulturdomo kaj kiel studejo pri feraĵproduktado. La ferfandejo establiĝis jam la 14-an jarcenton kaj funkciis ĝis 1918. En la ferfandejo montriĝas altfornejo, kuniloj, maŝinblovilo kaj rustforno. La tuta kampo de ferfandejo situas belpejzaĝe kaj malfermitas por propraj promenoj. Tra montrila fotorelvolvo oni povas vidi ekzakte kiel aspektis kiam la uzino funkciadis. La altfornon oni povas viziti kun gvidisto.
Specialaranĝoj: fandado, forĝado, familiatago, fandado kun fandbiero.

Kategorio:Muzeoj en Svedio
Pola landvojo n-ro 20

La **pola landvojo n-ro 20** (**DK20**) estas landvojo en norda parto de Pollando je longeco ĉirkaŭ 318 km

## Pli gravaj urboj laŭ landvojo DK20 
* Stargard Szczeciński
* Chociwel
* Węgorzyno
* Drawsko Pomorskie
* Złocieniec
* Czaplinek
* Szczecinek
* Biały Bór
* Miastko
* Bytów
* Kościerzyna
* Żukowo
* Gdynia
Pola landvojo n-ro 21

La **pola landvojo n-ro 21** (**DK21**) estas landvojo en Pomeria Provinco je longeco ĉirkaŭ 70 km el Miastko ĝis Ustka. Ĝi estas grava kunigilo landvojo  kun .

## Pli gravaj urboj laŭ DK21 
* Miastko
* Dretyń
* Trzebielino
* Kobylnica
* Słupsk
* Ustka
Tequila

**Tequila** [tekIla] estas:
* la hispanlingva nomo de la plej fama kaj populara alkohola trinkaĵo en Meksiko, esperante Tekilo,
* komunumo en la meksika subŝtato Veracruz nome Tequila (Komunumo en Veracruz),
* ties ĉefurbo nome Tequila,
* komunumo en la meksika subŝtato Jalisco nome Tequila,
* ties ĉefurbo nome Tequila,
* hispana rokmuzika grupo de la 1980-aj jaroj nome Tequila.
Keighley

**Keighley** (prononcita [ˈkiːθli]) estas urbo en la konteo West Yorkshire en la nordo de Anglio. Ĝi situas nordokcidente de Bradford kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis . Keighley havas la statuson de civitana komunumo (*civil parish*) kaj estas la tria plej granda tiuspeca en Anglio. Keighley apartenas al la *Metropolitan Borough* de la City of Bradford kaj estas konsiderata parto de la „Brontë Country“, la hejma regiono de la fratinoj Brontë, verkistoj Anne Brontë, Charlotte Brontë kaj Emily Brontë.

## Historio 
Tradicie Keighley estis urbo de tekstilindustrio, precipe la prilaboro de lano kaj kotono. En 1800 tie vivis ĉirkaŭ 6.000 homoj, pro la industriigo la nombro de loĝantoj kreskis al pli ol 60.000 ĝis 1850.

En la 1960-aj jaroj multaj, precipe muslimaj enmigrintoj el Pakistano kaj Bangladeŝo ekloĝis en Keighley, kiuj laboris en la teks-industrio. Nuntempe ĉirkaŭ 8000 muslimoj vivas en la urbo kaj disponas pri sep moskeoj.

## Ĝemelaj urboj 
*  Myrtle Beach, Usono
*  Poix du Nord, Francio

## Esperanto en Keighley 
En Esperantujo la urbo estas precipe konata, ĉar en Keighley estis fondita la unua Esperanto-societo en Britio en la jaro 1902 fare de la loka ĵurnalisto Joseph Rhodes, kiu tie naskiĝis.

## Vidu ankaŭ 
* Bruno Najbaro

## Eksteraj ligiloj 
* Keighley en la retejo *yorkshire.com* ()
* Keighley en „Brontë Country“ ()

Kategorio:Urboj de Britio
Vietnam Veterans against John McCain

***Vietnam Veterans Against John McCain*** (Veteranoj de la Vjetnama Milito kontraŭ John McCain, en la angla) estas politika organizo fondita en 1997.  La grupo asertas, ke John McCain perfidis Usonon dum sia kaptiteco en Vjetnamo.  Jerry Kiley kaj Ted Sampley, veteranoj de la Vjetnama milito, estas la fondintoj de la organizo.

La grupo kreis videon en kiu Bob Smith eksa respublikana senatoro de New Hampshire; Bob Dornan, eksa respublikana reprezentanto de Kalifornio; eksaj kongresaj dungitoj; kaj aliaj diras diversajn deklarojn kontraŭ McCain.  La grupo ankaŭ disvastigas benditajn elĉerpaĵojn de la interpelacio inter McCain kaj Dolores Alfond de la Nacia Alianco de la Familioj.

## Eksteraj ligiloj 
*oficiala TTT-ejo (angle) 

Kategorio:Politiko de Usono
Pola landvojo n-ro 22

La **pola landvojo n-ro 22** (**DK22**) estas landvojo, je longeco ĉirkaŭ 460&nbsp;km, kunigas landlima trairejo kun Germanio kun trairejo kun Rusio.

## Pli gravaj urboj laŭ DK22 
* Grzechotki – landlima trairejo al Rusio
* Maciejewo
* Wielewo
* Chruściel
* Elbląg
* Malbork
* Czarlin
* Starogard Gdański
* Zblewo
* Czarna Woda
* Czersk
* Chojnice
* Człuchów
* Barkowo
* Podgaje
* Jastrowie
* Wałcz
* Człopa
* Dobiegniew
* Strzelce Krajeńskie
* Gorzów Wielkopolski
* Krzeszyce
* Słońsk
* Kostrzyn super Odra – landlimo kun Germanio
Beringen

**Beringen** havas plurajn signifojn.

* **Beringen SH** estas komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo en Svislando.
* **Beringen Bad Bf (stacidomo)** estas fervoja stacio en Beringen SH.

* **Beringen (Limburgo)** estas urbo en la Provinco Limburgo en Belgio.
Provinco Kordovo

**Kordovo** estas provinco de la suda regiono Andaluzio en Hispanio. Ĝi situas sude de la provincoj Badajoz kaj Reĝurbo de aliaj regionoj kaj inter la andaluzaj provincoj Sevilo kaj Ĥaeno dum sude estas angulo de provincoj de Granado kaj Malago. La ĉefurbo estas la fama kaj historia urbo Kordovo.

Ĝia areo etendiĝas sur 13.769 km². En la provinco Kordovo loĝas ĉirkaŭ 803.038 homoj laŭ censo de 2009, el kiuj pli ol 40% troviĝis en Kordovo ĉefurbo, kaj ĝia loĝdenso estas 58,88 loĝ/km².

La provinco, formata el 75 municipoj, administre kuniĝas sub 7 etaj unuiĝoj kaj sub 10 juĝodistriktoj.


Kategorio:Andaluzio
Kategorio:Provincoj de Andaluzio
Beringen SH

**Beringen** estas komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 3407 loĝantojn je la 31-a de januaro 2009, kiu nombro post integriĝo de Guntmadingen kreskis al 3789 je la 1-a de januaro 2013.

## Geografio 
Beringen en la kampara regiono de Klettgau ĉe la piedo de la montoĉeno Randen. Ĝi estis origine kampara vilaĝo sed kun la industriigo de la urbo Ŝafhaŭzo ankaŭ Beringen mem fariĝis pli kaj pli industria kaj hodiaŭ estas parto de la aglomeraĵo de Ŝafhaŭzo. Ekde la 1-a de januaro 2013 ankaŭ Guntmadingen apartenas al la komunumo Beringen.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 18,64 km², de kiuj 58,7% estas kovritaj de arbaro, 29,9% servas por agrikulturo kaj 10,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
Beringen limas en nordo al la komunumoj Siblingen kaj Hemmental, en oriento al Ŝafhaŭzo, en sudo al Neuhausen ĉe Rejn-Akvofalo kaj Jestetten (Baden-Virtembergo-Germanio), kaj en okcidento al Neunkirch kaj Löhningen.

## Trafiko 
Tra Beringen pasas la kantona ĉefvojo n-ro 13 de Schaffhausen al Waldshut kaj la kantona ĉefvojo n-ro 14 de Schaffhausen al Schleitheim. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A4 situas 5 kilometrojn sudoriente de la komunumo apud Neuhausen ĉe Rejn-Akvofalo. Beringen posedas stacidomon de la tiel nomita *Hochrheinbahn* de Deutsche Bahn inter Ŝafhaŭzo kaj Bazelo.

## Historio 
La unua skriba mencio de Beringen datiĝas el la jaro 1090 el donacdokumento de la Grafo Burkhard de Nellenburg al la Monaĥejo Allerheiligen en Ŝafhaŭzo. Dokumento kun la dato 965, en kiu Beringen estas menciita kiel *Peringen* estas laŭ la Historia Leksikono de Svislando falsado el la 12-a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Beringen.
* Beringen Bad Bf (stacidomo)
* Beringerfeld (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Beringen
Bibern SH

**Bibern** estis ĝis la 31-a de decembro 2008 komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 244 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Ekde la 1-a de januaro 2009 Bibern estas parto de la komunumo Thayngen.

## Geografio
Bibern situas ĉe la bordo de la rivereto *Biber* norde de Thayngen ĉe la limo de Svislando kun Germanio.

## Najbaraj komunumoj kaj lokoj
Bibern limas en nordo al la komunumo Hofen, en oriento al Hilzingen kaj Tengen (ambaŭ en Baden-Virtembergo en Germanio), en sudo al Thayngen, en sudokcidento al Lohn kaj en okcidento al Opfertshofen.

## Trafiko
Bibern per lokaj aŭtobusoj de Verkehrsbetriebe Schaffhausen estas ligita kun Thayngen kaj Ŝafhaŭzo.

## Historio
La unua dokumenta mencio de Bibern datiĝas el la jaro 1050 kiel *Biberaha*.

### Komunuma kunfandiĝo
Per la publika baloto de dimanĉo la 17-an de aŭgusto 2008 la kvin aŭtonomaj komunumoj Thayngen, Altdorf, Bibern, Hofen kaj Opfertshofen akceptis la kunfandiĝon de iliaj komunumoj kun efiko je la 1-a de januaro 2009. La nova komunumo Thayngen havas proksimume 5000 loĝantojn. Kiel konsekvenco Bibern ekde la 1-a de januaro 2009 ĉesis ekzisti kiel aŭtonoma politika komunumo.

## Vidu ankaŭ
*Aliaj lokoj kun la nomo **Bibern**

## Eksteraj ligiloj 
*Profilo de la komunumo Bibern en la retejo de Kantono Ŝafhaŭzo 
*Bibern en la Historia Leksikono de Svislando
Pago

**Pago** (komparu la italan *pagare*) estas la transdono de mono aŭ alia valoraĵo, kutime por ricevo de varo, posedaĵo, servo aŭ por transcedo de rajto. Per pagado oni kvitigas sin de materia aŭ morala ŝuldo. 

Pago povas esti farita ekzemple per: kontanta mono, remburso, ĝiro (transpago), daŭra transpago, kreditkarto, debetkarto, debet-enkasigo, kambio, akreditivo (dokumenta kredito, kreditletero), ĉeko.     

## Figure
En figura senco pagi signifas aŭ: trakti iun same malbone, kiel li nin aŭ aliulon traktis, aŭ: esti traktata same malbone, kiel oni traktis aliulon.

## Fontoj 
* .
* "Etimologia Vortaro de Esperanto" fare de Ebbe Vilborg

## Vidu ankaŭ 
* sepaga kontraŭ libera (d:Q13415025)
Grangärde

eta|dekstra|250px|Grangärde, somere de 2007.
**Grangärde**, estas paroĥo kaj preĝej-vilaĝo (svede *Kyrkby*) en la sveda komunumo Ludvika. Ĝi situas 30 km nordokcidente de la urbo Ludvika. Fine de  en la vilaĝo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Grangärde estas parto de Ekomuzeo Minlando.

En la vilaĝo troviĝas preĝejo de 15-a jarcento, kiu estis pligrandigita dum la 17-a kaj 18-a jarcentoj kaj larĝe kaj longe. Krome ekzistas havenmagazeno, ministbienoj, sinjorbieno kaj pastrodomo. Troviĝas malnova gastejo ”Gästis” kun vendejo de Laxsjöbagarn (bakisto). En la paroĥdomo estas la uzin-arĥivo de Nyhammar kaj arto de Grangärde. Ankaŭ estas finndomo, turisthotelo, parko por infanoj ktp.

Kategorio:Ludvika (komunumo)
Kategorio:Urboj de Svedio
Lutz Heilmann

**Lutz Eberhard HEILMANN** (n. 7-an de septembro 1966 en Zittau) estas germana politikisto (partio *Die Linke*). Heilmann estas la unua ano de la federacia parlamento *Bundestag*, kiu iam antaŭe laboris ĉefofice por la ministerio pri ŝtata sekureco de GDR.

## Vivo kaj profesio 
Post la abituro 1985 en Zittau Heilmann militservis ĉe la ministerio pri ŝtatsekuro de GDR, kaj anstataŭ la devigaj 19 monatoj li libervole plilongigis tion al tri jaroj. Poste li fariĝis ĉefofica kunlaboranto de la departemento pri personprotekto. Laŭ propra aserto Heilmann petis pri eksiĝo en oktobro 1989, sed vere li eliris nur en januaro 1990, kiam la ministerio estis dissolvita.

Poste Heilmann studis ekonomikon en Zittau kaj juron en Berlino kaj Kiel. Li akiris la unuan ŝtatan ekzamenon pri juro en 2005. Samjare li fariĝis ano de la federacia parlamento.

## Politiko 
En 1986 Heilmann fariĝis membro de Sozialistische Einheitspartei Deutschlands, la gvida partio de GDR. En 1992 li forlasis la partion (kiu havis intertempe la nomon PDS), sed refariĝis membro en 2000. Okazis skandalo, kiam en oktobro 2005 - post la parlamentaniĝo - magazino *Der Spiegel* eltrovis ke Heilmann havis prisilentitan pasintecon kun rilato al la ŝtatsekuro.

## Eksteraj ligiloj 
* *Linkspartei-Abgeordneter war bei der Stasi*  (NDR Online de 8-a de oktobro 2005)

## Piednotoj 
Kategorio:Germanaj politikistoj
Tlacolulan

**Tlacolulan** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Tlacolulan. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 177.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 9420 loĝantojn. El tiuj estis 4733 viroj kaj 4687 virinoj. La komunumo havas surfacon de 137.4 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 19 gradoj kaj 40 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 22 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 1740 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 8307 personoj. En la jaro 2000 temis pri 8899, do temis pri kresko / malkresko je 1.39 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 7570 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 18 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/veracruz/municipios/30177a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Veracruz
Pozdišovce

**Pozdišovce,** hungare **Pazdics** [pazdiĉ] estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Michalovce.
eta|maldekstre|Ĉefvojo en Pozdišovce
  
## Situo 
Pozdišovce situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Sečovce-Michalovce. La lasta troviĝas 5 km.
  
## Historio 
La unua mencio pri la fortikaĵo devenis de 1345. En 1910 loĝis en Pazdics 1219 da homoj, (1024 slovakoj, 134 hungaroj, 17 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Pazdics apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Michalovce, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1942 la judoj estis deportitaj. En 2001 loĝis en Pozdišovce 1221 homoj, (1200 slovakoj, 11 ĉeĥoj, 4 ciganoj, po 2 ukrainoj kaj rutenoj, 1 hungaro).
 
## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo kun gotika sanktejo
* kastelo de Szirmay (sirmai), en 1890 rekonstruita
* muelejo el la 19-a jarcento
* nobeldomo de 1701, nun vilaĝdomo

## Famuloj 
En la iama Pazdics naskiĝis judhungara rabeno Mózes Feldmann.

Kategorio:Municipoj en distrikto Michalovce
Kučerovci

**Kučerovci** (prononcu *Kuĉerovci*) estas ĉeĥa voĉe instrumenta muzika grupo, kiu kantas havajan kaj sudamerikan muzikon. La nomo de grupo signifas Kuĉeridoj. La grupo estiĝis la 1-an de novembro 1946.

## Historio 
La kerno kaj apogo de la origina muzika grupo Kučerovci estis geedzeca geopo Václav kaj Marta Kučera-oj. Václav, naskiĝinta la 10-an de septembro 1925 en Prago, priregis havajan gitaron kaj hispanan gitaron, trumpeton kaj pluajn instrumentojn. Marta, ankoraŭ sub junulina nomo Komárková, komencis sian karieron de kantistino en opereto. Poste ŝi agadis en muzika grupo de Ludvík Pleštil. Ŝi kantis kaj dancis tie havajajn kaj sudamerikajn kantojn kaj dancojn. Interesaĵo de ensemblo de Pleštil estis kvarmembra nederlanda muzika grupo Kilima Hawaians, kun kiu iom pli poste Marta Kučerová kantis kantojn, kiuj havis sian originon precipe en Indonezio. Laŭ tiu ĉi muzika grupo Václav Kučera elektis nomon de sia ensemblo **Philippines Hawaians**. Ekde la jaro 1946 la grupo aperis en diversaj estradoj kaj en cirkoj Praga, Volf a Ctirad.

Kučerovci studis ampleksan repertuaron el regionoj de Pacifiko, Latina Ameriko kaj Indonezio. Václav Kučera elektante ekzotikajn kantojn, kiujn lia edzino kantis en la origina aspekto, ne fidis nur pri si mem, sed li kunlaboris kun vico da lingvaj konsilantoj. Al Kučerovci helpis en la 50-aj jaroj ankaŭ Jiří Hanzelka kaj Miroslav Zikmund.

## Interesaĵoj 
Ilia populareco estis tre granda dum la 20-a jarcento. Ekzemple germanaj doganistoj enlasis ilin en Germanion dum supozo, ke ili kantos por ili en ilia prezento la kanton *Ave Maria*, kiu estis tiutempe tre populara en Germanio. Milionoj da surdiskigaĵoj Artia vendis en landoj, kie ili neniam ludis - en Japanio kaj en Sovetunio. Dum la jaroj en iliaj vicoj alternis ĉirkaŭ du cent muzikistoj, dancistinoj, meneĝeroj, konferencieroj kaj lingvaj konsilantoj. Severa emfazo al muzika kaj lingva pureco kaj aparta stilo, eksterordinaraj personecoj, kiaj Marta kaj Václav Kučera-oj estis, farigis el la bando veran eŭropan unikaĵon.

## Aŭskultebla 
* Kučerovci – Agua De Beber - Kučerovci – Agua De Beber (brazila kanto)
* Ludas kaj kantas Kučerovci - indonezia, tahita, meksika, havaja kantoj

Kategorio:Ĉeĥaj muzikaj grupoj
Kategorio:Havaja muziko
Kategorio:Latinamerika muziko
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1946
Lorenco Bodenlos

**Lorenco (ankaŭ Laŭrenco) BODENLOS** (naskiĝis la 14-an de aŭgusto 1906 en Nižný Medzev - mortis ?) – estis slovaka esperantisto, instruisto kaj verkisto; gvidis E-kursojn en la urbo Košice; estis prezidanto de la fervojista sekcio de SEA; ellernis la ŝuistan metion, poste estis administranto; post la jaro 1945 estis forkondukita en Sovetunion, en labortendaron; verkis poemojn germane, hungare, slovake kaj ekde la jaro 1962 Esperante. En la jaro 1981 li ricevis arĝentan insignon de AE SSR.

## Fonto 
Ján Vajs: 100 gravaj personoj (de slovaka E-movado), II-a eldono, por LEK eldonis Espero 2009.

Kategorio:Slovakaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1906
Voľa

eta|dekstra|330ra|Voľa situas en la plej griza distrikto
eta|dekstra|300ra|Preĝejo de Voľa
eta|dekstra|260ra|Blazono de Voľa

**Voľa** (volja), hungare **Laborcfalva** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Michalovce. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis **Laborcz-Volya**.

## Bazaj informoj 
* Areo: 6 km²
* Supermara alteco: 126 m
* Loĝantaro: 250
* Poŝtkodo: 072 21
* Aŭtokodo: MI
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Voľa situas laŭ dekstra bordo de Laborec, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Humenné-Michalovce. La lasta troviĝas 12 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1357. En 1910 loĝis en Laborcfalva 420 da homoj, (374 slovakoj, 26 hungaroj, 20 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Laborcfalva apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Nagymihályi, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Voľa 242 da homoj, (238 slovakoj kaj aliaj).

## Vidindaĵo 
* greko-katolika preĝejo de 1700, baldaŭe klasikismiĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Voľa en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Michalovce
Aventuro (tekstaventuro)

eta|dekstra|600px|*La insulo Texel* je **Aventuro 2.1**
**Aventuro** estas Esperantlingva programo, de Wim Koolhoven, por fari kaj ludebligi tekstaventuron. Ĝi estis farita en 1987. Ĝi havas specimenan ludon, kies nomo estas *La insulo Texel*.

## Vidu ankaŭ 
* Interaga fikcio

## Eksteraj ligiloj 
* Aventuro
* La Insulo Texel ĉe la IFDB

Kategorio:Videoludoj
Kategorio:Interaga fikcio
Zemplínska šírava

eta|dekstra|300ra|Zemplínska šírava
**Zemplínska šírava** () estas akvorezervujo en orienta Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Michalovce. La slovaka nomo devenas de la historia departemento.

## Bazaj informoj 
* Longo: 11 km
* Larĝo: 3.5 km
* Profundo averaĝa: 9.5 m (plej profunda: 14 m)
* Areo: 33 km²
* Volumo: 334 mio m³

La lago ricevas la akvon de Laborec kaj de rojoj proksimaj. Enfluejo kaj elfluejo troviĝas en la okcidenta flanko proksime de Michalovce, krome estas elfluejo de Hnojné. La slovaka maro havas komparon kun Balatono, kiu nomiĝas "Hungara maro". Ambaŭ lagoj norde havas montojn, sude ebenaĵon. Apudbordaj vilaĝoj estas oriente Jovsa, norde Kusín, Klokočov, Kaluža kaj Vinné, sude Zalužice, Lúčky kaj Hnojné.

## Historio 
La akvorezervujo konstruiĝis inter 1961-1965 kaj tuj iĝis ŝatata feriejo. La turistoj nomumas ĝin **Slovaka maro**.

## Eksteraj ligiloj 
* Slovaka maro en la mapo

Kategorio:Lagoj en Slovakio
Kategorio:Distrikto Michalovce
Kategorio:Akvaĵoj en Regiono Košice
Kategorio:Akvokolekta areo de Bodrog
Nacina Ves

eta|dekstra|330px|Nacina Ves situas en la plej griza distrikto
eta|dekstra|300px|Preĝejo de Nacina Ves
eta|dekstra|260px|Blazono de Nacina Ves

**Nacina Ves,** hungare **Nátafalva** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Michalovce.

## Bazaj informoj 
* Areo: 16 km²
* Supermara alteco: 128 m
* Loĝantaro: 1740
* Poŝtkodo: 072 21
* Aŭtokodo: MI
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Nacina Ves situas laŭ dekstra bordo de Laborec, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Humenné-Michalovce. La lasta troviĝas 9 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1219 en formo *"Nata"*. En 1910 loĝis en Nátafalva 1033 da homoj, (812 slovakoj, 106 germanoj, 82 hungaroj, 8 rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon Nátafalva apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Nagymihályi, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1942 la judoj estis deportitaj. En 2001 loĝis en Nacina Ves 1746 da homoj, (1519 slovakoj, 220 ciganoj, 5 ĉeĥoj, 1 hungaro).

## Vidindaĵoj 
* gotika katolika preĝejo de 1443, baldaŭe barokiĝis
* moderna greko-katolika preĝejo omaĝe al Sanktaj Cirilo kaj Metodo de 1993

## Eksteraj ligiloj 
* Nacina Ves en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Michalovce
Foliarbo

En forstado **foliarboj** estas ĉiuj angiospermaj arboj kun foliecaj folioj, kiuj do ne apartenas al la koniferoj.
Se oni enkludas arbustojn kaj arbedojn estus pli precize uzu la fakan terminon folihava lignoplanto. 

Kontrasto estas la termino pingloarboj. Miksarbaro estas komunlingva esprimo de arbaroj, kie kune kreskas foliarboj kaj pingloarboj.

Arbaro, kiu ĉefe konsistas el *foliarboj* estas foliarbaro.

En Mezeŭropo la ĉefaj genroj de foliarboj estas: 
* acero (*Acer*)
* alno (*Alnus*)
* betulo (*Betula*)
* karpeno (*Carpinus*)
* kratago (*Crataegus*)
* fago (*Fagus*)
* frakseno (*Fraxinus*)
* ilekso (*Ilex*)
* pomarbo (*Malus*)
* poplo (Populus)
* ĉerizarbo (*Prunus*)
* pirarbo (*Pyrus*)
* kverko (*Quercus*)
* saliko (*Salix*)
* sorbuso (*Sorbus*)
* tilio (*Tilia*) kaj
* ulmo (*Ulmus*)

## Vidu ankaŭ 
* Listo de foliarboj de la tropika zono
* Listo de foliarboj de la modera klimatzono

## Fontoj
Kategorio:Arboj
Gérald Thomassin

**Gérald THOMASSIN** (naskiĝis  en Pantin) estas franca aktoro.

Depost 2013, li estas suspektata esti la krimulo de murdo okazinta en 2008, sed justico ankoraŭ ne deklaris lin kulpa. Li malaperis ekde la .

## Biografieto 
Malofta tamen grandega, **Gérald Thomassin** estas fetiĉa aktoro de Jacques Doillon kaj Jean-Pierre Sinapi.

## Parta filmaro 
* 1990: *Le petit criminel* de Jacques Doillon: *Marc*
* 1991: ''Contre l'oubli*, epizodo de Jacques Doillon
* 1996: *Clubbed to Death (Lola)* de Yolande Zauberman: *Paul*
* 1998: *Louise (Take 2)* de Siegfried: *Yaya*
* 2000: *Nationale 7* de Jean-Pierre Sinapi: *Jean-Louis*
* 2000: *Paria* de Nicolas Klotz: *Momo*
* 2002: *Une affaire privée* de Guillaume Nicloux: *Inspektoro Bonnis*
* 2003: *Mister V.* de Emilie Deleuze: *Jean-François, ĉeval-prizorganto*
* 2006: *Itinéraires* de Christophe Otzenberger: *Rouillé*
* 2006: *Sheitan* de Kim Chapiron: *Maurice*
* 2007: *Jacquou le Croquant* de Laurent Boutonnat: *le Bigleux*
* 2008: *Le premier venu* de Jacques Doillon: *Costa*

## Rekompencoj 
* 1991: César por plej bona vira espero, en *Le petit criminel*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Gérald Thomassin en IMDb
* Gérald Thomassin en Allocine 
* *Le mystère Gérald Thomassin* artikolo aperinta en *Le Monde''

Kategorio:Francaj aktoroj
Mana Neyestani

**Mana NEYESTANI** () estas irana azeridevena kartunisto. Li estas la frato de Touka Neyestani, kiu ankaŭ estas kartunisto. Tumultoj erupciis de etna Azerio en Irano kiam ili prenis ofendon en Mana Neyestania karikaturo, eldonita en la porinfana sekcio de la 12an de majo 2006 suplemento de Irano, registara ĵurnalo. La karikaturo prezentis blaton respondantan en azeria aŭ persa. Li kune kun Mehrdad Ghasemfar, la redakciestro de Irano, estis arestita de ŝtatoficistoj kaj la ĵurnalo estis fermita pro sekvantaj tumultoj kaj protestoj. Neyestani naskiĝis en 1973 en Teherano. Li estas diplomita de Universitato de Teherano kun M.A. en Arkitekturo kaj eminenta reputacio kaj sukcesa kartunisto ekde liaj unuaj desegnoj por "Zan" (Virino) ĵurnalo en 1998. Mana Neystani-a patro estas de Kerman. Lia patro Manouchehr estis fama Irana poeto.

Kategorio:Verkistoj de bildstrioj
Kategorio:Iranaj karikaturistoj
Pingloarbaro

[eta|[Pino-arbaro en vintro]]
En forstumado **pingloarbo** aŭ **konifero**  estas arbo, kiu havas pingloformajn foliojn - kontraste al foliarbo. Ĉiuj pingloarboj apartenas al la biologia ordo pinaloj kaj inkluzivas ĉiujn koniferojn.
Koniferajn arbojn, arbustojn aŭ arbedojn oni ofte plantas en parkoj, "publikaj verdejoj", ĝardenoj aŭ eĉ en ujoj (mobila verdejo). Ili estas ŝatataj ĝardenistaj plantoj.

Arbaroj konsistantaj ĉefe el *pingloarboj* en forstumado estas nomataj pingloarbaroj aŭ koniferaroj.

Miksarbaro estas komunlingva esprimo de arbaroj, kie kune kreskas foliarboj kaj pingloarboj.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
* Pinofitoj
* Listo de pingloarboj.

Kategorio:Arboj
Kategorio:Hortikulturo
Kategorio:Biomoj
Interreta ludo

**Interretaj ludoj** estas ludoj kiujn oni povas ludi per interreto. Konataj ekzemploj estas OGame aŭ Travian.

Post 2010, retumilaj ludoj verkitaj en aliaj formatoj krom Flash restas popularaj, kiel HTML5, WebGL kaj WebAssembly. Inter la plej konataj ludoj estas Slither.io kaj Agar.io.

En la pasinteco, multaj ludoj estis kreitaj per Adobe Flash, sed ili ne plu povas esti luditaj en la ĉefaj retumiloj, kiel Google Chrome, Safari kaj Firefox.

Miloj da ĉi tiuj ludoj estis konservitaj per la Flashpoint-projekto.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de videoludoj en Esperanto
Tierra Blanca

**Tierra Blanca** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Tierra Blanca. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 174. *Tierra Blanca* signifas en la hispana *Blanka Tero*.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 86075 loĝantojn. El tiuj estis 40808 viroj kaj 45267 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1363.8 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 27 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 26 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 60 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 90123 personoj. En la jaro 2000 temis pri 89382, do temis pri kresko / malkresko je -0.16 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 79755 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 2732 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/veracruz/municipios/30174a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Veracruz
Multludista enreta ludo

**Multludista enreta ludo** aŭ mallonge **MELO** - angle *massively multiplayer online game* aŭ mallonge MMOG - estas speco de komputila ludo, kiu prezentas al la ludantoj persistan virtualan mondon, do fikcian mondon konstante alireblan kaj iusence similan al la reala mondo, kaj ludeblas per la interreto fare de multegaj uzantoj, ofte samtempe pluraj miloj da ili. Kutime la ludantoj interkomunikas kaj interagas, kaj tiel komune decidigas pri la pluevoluo de la mondoparto al ili alirebla.

Parto de la MELoj karakterizeblas kiel konstruaj respektive strategiaj ludoj, dum plia parto apartenas al la rolludoj: Kiel en ĉiuj rolludoj, la ludantoj surprenas la rolon de fikcia karaktero (ofte en fantazia aŭ mezepoka mondo), kaj kontrolas multajn el la agoj de tiu karaktero. Multludista enreta rolludo distingiĝas de unu-ludista aŭ malmult-ludista komputila rolludo per la nombro de ludantoj kaj per tio, ke la virtuala mondo de la ludo estas funkciigata de la publikiginto de la ludo kaj pluekzistas kaj ŝanĝiĝadas kiam la ludanto ne ĉeestas la ludon.

## Ekzemploj 
* Club Penguin
* OGame

## Vidu ankaŭ 
* Interreta ludo
* Listo de interretaj ludoj en Esperanto

* Tipoj de videoludoj

Kategorio:Videoludaj ĝenroj
Kategorio:Interretaj ludoj
Ludo esperanta

**Ludoj esperantaj** estas ludoj, ĉe kiuj estas uzata la lingvo Esperanto, ofte kiel esenca parto de la ludo. Ekzemplo estas kartludo kun demandoj kaj respondoj en Esperanto.

Alia ekzemplo estas interretaj ludoj. Tiuj kutime estas tradukitaj al Esperanto.

Vidu ankaŭ interretaj ludoj.

## Listo de esperantaj ludoj 
### GEO 
GEO estas kvizoludo kun kartoj, ludomapo kaj peonoj. Ĝin distribuas (ĉu -is?) eldonejo Mnemo de Eckhard Bick en Viby, Danlando. Laŭ la eldoneja priskribo: "GEO celas esti internaciisma, instrua kaj interaga ludo, uzebla speciale en internacia medio, kiel Esperanto-renkontiĝoj."

Necertaj informoj:

* GEO estas eldonita en la 1988-89. (ĉar pridemandas ĉirkaŭ-Eŭropan jubilean bicikladon).
* GEO eble ne plu estas vendata, sed ĝi povus esti parto de "Kvinpinta ludaro", "kolekto de ĉiaspecaj ludoj por renkontiĝoj", eldonita en 1992.

Kategorio:Esperanto-ludoj
Esperanto-movado en Nord-Koreio

Tuj post la Korea milito la **Esperanto-movado en la norda parto de Koreio** suferis gravan baton, kiam el la komunisma partio estis elpelita Park Heon-young, eksa vicĉefministro de Norda Koreio kaj iama elstara aktivulo de la Esperanto-movado.

Li estis  arestita kaj mortkondamnita kiel spiono de usona imperiismo en la Zamenhofa tago, la 15-an de decembro 1955, kaj ekzekutita kredeble en la 20-a de decembro. En la severaj postmilitaj kondiĉoj aliaj esperantistoj sendube ne emis afiŝi siajn iamajn internaciajn kontaktojn, sed preferis diskrete silenti.

La Esperanto-movado en Norda Koreio tamen evidente revigliĝis fine de la 1950-aj jaroj. En 1959 estis fondita (Norda) Korea Esperanto-Asocio, kies prezidanto estis Song Bong Uk, la tiama ministro pri financoj de Norda Koreio. Kvin jarojn poste, en 1964, la asocio eldonis 350-paĝan vortaron de Esperanto.

Laŭ la antaŭparolo de la vortaro, la "Esperanto-movado progresas laŭ la saĝa gvido de la Laborista Partio kaj la registaro". La vortaro, kies aŭtoro estis Kim Hyungro, enhavas specialan sekcion kun esperantaj nomoj por la diversaj institucioj de la registaro, politikaj partioj kaj sociaj organizaĵoj de Norda Koreio. 

Post tio, la sola konata ligo inter Esperanto kaj Norda Koreio estis Asocio por Amikeco kun Koreio, KFA, fondita en la jaro 2000. Ĝia senpretenda retejo estas registrita en Hispanio, kaj havas kelkajn esperantlingvajn paĝojn kiuj subtenas la linion de la nordkorea registaro. 

En Norda Koreio ekzistas esperantistoj, kiuj servas al la organizo de Amika Societo, kiu uzas ankaŭ Esperanton krom aliajn fremdlandajn lingvojn. Laŭscie ili ne multe kontaktas kun Esperantujo, tamen propagandas al la mondo per Esperanto ekzemple pri turismo, kulturo en Norda Koreio.

En la jaro 2017 delegacio de Esperantistoj vizitis nord-koreion, sed ne povis trovi Esperantistojn.

## Eksteraj ligiloj
* Libera folio (2008-09-11) : Esperantistoj plu ekzistas en Norda Koreio

## Referencoj 

Koreio, Nord-
Ringo (ĵonglado)

[eta|470x470ra|[Luca Pferdmenges ĵonglado per 7 ringoj]]
**Ringo** estas ĵongleblaĵo ronda kaj maldika. Oni ĵonglas per ringoj kiel per pilkoj aŭ klaboj. Sed ringojn oni povas flugigi pli alten ol aliajn aĵojn. Do eblas ĵongli pli da ringoj ol ekzemple da klaboj. Tamen multaj ĵonglistoj ne tre ŝatas ilin, ĉar granda alteco aŭ supera senlimeco de la ĵonglejo estas bezonata kaj ĉar la kaptado de la ringoj (kun nebona ĵongladkielo) ofte estigas doloron.

## Interdonado
Anstataŭ la pli uzataj klaboj, eblas interdonade ĵongli per ringoj.  

## Rekordoj
*Tiu, kiu ĵonglis la plej longe kaj multobjekte (tio estas ĉiuj objektoj estas ĵetataj kaj kaptataj pli ol dufoje) estas Anthony Gatto per dek ringoj: 47 kaptoj dum 2006.
*Tiu, kiu fulmĵonglis la plej multobjekte (tio estas ĉiuj objektoj estas ĵetataj kaj kaptataj unufoje) estas Albert Lucas per 13 ringoj, dum 2002. Tio estas la plej multa ol io ajn ĵonglilo.

## Eksteraj ligiloj
* Ĵongladvidearego, parte kun ringoj  (multlingve)
* Bona artikolo pri la dolorevitado dum ringĵonglado kaj eblaj lertaĵoj (germane, angle kaj katalune)

Kategorio:Ĵonglado
Air Force One

[eta|230px|dekstra|Boeing VC-25 (Militversio de [Boeing 747) flugas sur Monto Rushmore.]]
La **Air Force One** ( Aerarmeo Unu aŭ Aerforto Unu) estas oficiala aviadtrafika voknomo por aviadilo, en kiu prezidento de Usono troviĝas. Nuntempe Boeing VC-25 (Militversio de Boeing 747) estas ofte uzata por oficiala aviadilo de usona prezidento.

## Historio 
La unua prezidento, kiu komencis vojaĝi per aviadilo estas Franklin D. Roosevelt. Dum la dua mondmilito, Roosevelt vizitis Marokon per *Dixie Clipper* kun flugkompaniistoj de Pan Am por eviti atakon de germanaj submarŝipoj. La Usonaj Armeaj Aerfortoj (USAAF, antaŭulo de USAF) modifis unu Consolidated C-87A (Transportversio de bombaviadilo *B-24 Liberator*) por uzi ĝin kiel transporta aviadilo de VIP en 1943. Tamen Sekreta Servo (La eskorta servo de Usona prezidento) rifuzis ĝin pro rendimento de aviadilo. Tial Douglas C-54 Skymaster iĝis fakta unua oficiala aviadilo por usona prezidento. Tra tiu aviadilo, Prezidento Roosevelt vojaĝis al Jalto en 1945 por partopreni en la Jalta konferenco.

## Vidu ankaŭ 
* Prezidanto de Usono

Kategorio:Aviado en Usono
Centjarulo

eta|200px|dekstra|Supercentjarulino Ann Pouder (1807–1917) fotita je ŝia 110-a datreveno.
**Centjarulo** estas persono, kiu aĝas cent jarojn aŭ pli.

**Centdekjarulo** (aŭ **cent-dek-jarulo**) estas persono atinginta aĝon de 110 jaroj aŭ pli.

Nur ĉirkaŭ unu el mil centjaruloj atingas tiun aĝon (laŭ eŭropaj statistikoj), kaj nur 2% el la centdekjaruloj vivas ĝis 115.

Pretendo de ekstrema aĝo estis ofte faritaj, jam en antikvaj epokoj. Tamen nur malmultaj tiaj pretendoj pruviĝis sendube al kritika ekzameno - ekzemple: ĉu ekzistas skribita atesto pri naskiĝo? Ĉu ĝi akordas kun la atesto pri geedziĝo? aŭ kun la datenoj el popolcenso? ....

La plej aĝa homo iam vivinta estis Jeanne Calment, kiu atingis aĝon de 122 jaroj kaj 164 tagoj laŭ nerefuteblaj dokumentoj.

Ekzistas dokumentoj pri pli ol mil centdekjaruloj en historio.

## Literaturo 
Ludwig Wegener, La arto fariĝi centjara, 1953, Esperantofako de la eldonejo Limburger Vereinsdrukerei,

## Vidu ankaŭ 
* Plejaĝuloj

## Fontoj 
* Louis Epstein: *The Oldest Human Beings* —  listo de dokumentitaj supercentjaruloj

## Eksteraj ligiloj 
* Supercentenarian Research Foundation
* International Database on Longevity
* Gerontology Research Group 


Kategorio:Aĝo
Kategorio:Homoj
Kategorio:Rekordoj
Lappar, la antikristo

***Lappar, la Antikristo*** estas novelaro de Endre Tóth aperinta postmorte en 1982. Ĝi estas eldonita de Hungara Esperanto-Asocio el Budapeŝto. Tri el la noveloj estas premiitaj en la Belartaj Konkursoj de UEA en 1974 kaj 1976. La verko estas menciita en la baza legolisto laŭ William Auld.

En la rakontaro aferoj okazas sen klara kaŭzo kaj sen evidenta celo. Homoj agas sen videbla motivo kaj sen esprimita intenco. Tio validas kaj pri la protagonistoj, kaj pri la flankaj roluloj. Tio kreas por la leganto tre apartan perspektivon. Oni trovas sin kvazaŭ en tunelo sen komenco kaj fino, ne sciante de kie kaj kien oni survojas. Pro tio aparte elstaras la agoj kaj okazaĵoj per si mem.

## Recenzoj 
## Literaturo
* Sten Johansson: *Orientiĝi en absurda mondo.* En: *Kroze – proze.* Literatura esearo. Stokholmo: Eldona Societo Esperanto, 2013. Paĝoj 73–76.

## Eksteraj ligiloj 
* La teksto de la novelo estas legebla tie ĉi
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" de *LibraryThing*

Kategorio:Esperanto-novelaroj
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto