open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fekunda duonluno

eta|250px|
La **Fekunda duonluno** estas termino, per kiu oni markas la teritorion de nuntempaj Irako, Sirio, Libano, Jordanio kaj Israelo, iam ankaŭ Egiptio. Tio estas loko, kie en la tempo proksimume antaŭ kvin mil jaroj estis konvenaj kondiĉoj por nasko de civilizacio. Tio estis regiono tre konvena por agrikulturo kaj oni supozas, ke tie naskiĝis la civilizacio de la unuaj agrikulturistoj.

La metaforo de duonluno kiel bildo rilatas, krom la formo, al la posta simbolo de duonluno kiel imago de Islamo, kiu multajn jarcentojn poste enradikiĝos en tiu mondoregiono.

## Vidu ankaŭ 
* Antaŭceramika neolitiko
* Mezoriento


Kategorio:6-a jarmilo a.K.
Kategorio:7-a jarmilo a.K.
Kategorio:8-a jarmilo a.K.
Köveskál

eta|550px|center|Kalvinana kirko de Köveskál
**Köveskál** [koveŝkAl] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Tapolca. Köves signifas: ŝtona, Kál estis hungara tribestro. Apud la vilaĝo troviĝas multe de karakteraj *ŝtonoj*.
eta|maldekstre|Blazono de Köveskál
eta|Katolika kirko de Köveskál

## Bazaj informoj 
* Areo: 15&nbsp;km²
* Loĝantaro: 440
* Poŝtkodo: 8274
* Telefonprefikso: 87

## Situo 
Köveskál situas en baseno nomata *Káli*, laŭ flankovojoj, la loĝantoj komune uzas fervojohaltejon de Zánka. Balatono troviĝas 7, Zánka 6, Tapolca 11 km-ojn for. La baseno estas iama granda kratero, en kies mezo kuŝas la vilaĝo.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1291. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en 1548. La vilaĝo ricevis rangon kampurbo en 1828. La loĝantaro okupiĝas pri vinkulturo kaj fremdultrafiko. La vilaĝo apartenas al vinregiono de Nordbalatona Altaĵo aŭ pli konate al Badacsony.

En Köveskál migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo el la 18-a jarcento sur monteto
* romkatolika preĝejo el la 18-a j.c. en la vilaĝocentro
* laveja domo apud rojo
* prizono, nun gastejo

## Famuloj 
En Köveskál naskiĝis literaturhistoriisto Géza Birkás.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Kategorio:Vinvilaĝoj
Zalahaláp

**Zalahaláp** (zalahalAp) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Veszprém, en subregiono de Tapolca. Zala estas departemento, kien la vilaĝo longe apartenis, Haláp estas malnova familia nomo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 24&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1070
* Poŝtkodo: 8308
* Telefonprefikso: 87

## Situo 
La vilaĝo situas en baseno sub monto *Haláp* 358 m-ojn alta, laŭ flankovojoj. Tapolca troviĝas 5, Balatono 15&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1243. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Lernejo ekfunkciis ekde 1853. La loĝantaro okupiĝas pri fremdultrafiko kaj vinkulturo. La vilaĝo apartenas al vinregiono de Badacsony.

Vilaĝservoj estas lernejo, kulturdomo, interretejo.

## Vidindaĵoj 
* katolika baroka preĝejo de 1770
* sekvojo 200-jara

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Kategorio:Vinvilaĝoj
Nula ludo

En kombinatorika ludoteorio, la **nula ludo** estas la ludo kie neniu ludanto havas laŭregulan movon. Pro tio, la unua ludanto aŭtomate malvenkas, kaj do la dua ludanto venkas. La nula ludo havas nulan valoron de Sprague-Grundy. La kombina skribmaniero de la nula ludo estas

`{ | }`

Simplaj ekzemploj de nulaj ludoj estas ludo de Nim sen amasoj aŭ figuro de Hackenbush kun nenio desegnita sur ĝi.

Nula ludo estas la malo de la stelo {0|0}, kiun nepre venkas la unua ludanto, ĉar la unua ludanto devas movi al nula ludo.

Ankaŭ la aliaj ludoj povas havi nulan valoron de Sprague-Grundy. Fakte, ĉiu ludo en kiu la dua ludanto venkas havas la nulan valoro, kvankam ĝi ne estas la nula ludo.

Ekzemple, ludo de Nim kun du identaj amasoj de ajna nenula amplekso estas ne la nula ludo, sed havas valoron 0, pro tio ke ĝi estas dua-ludanta venka situacio sendepende de konduto de la unua ludanto. Ĝi ne estas nebula ludo ĉar unua ludanto ne havas venkantan alternativon.

Kategorio:Kombina ludoteorio
Kategorio:Ludoj
Nuldimensia spaco

En matematiko, **nuldimensia** aŭ **0-dimensia spaco** estas topologia spaco kies topologia dimensio estas nulo, aŭ ,ekvivalente, se ĝi havas bazon konsistantan el fermitaj-malfermitaj aroj. Nuldimensia hausdorfa spaco estas tutece malkonektita, sed la inverso ne nepre validas. Tamen loke kompakta hausdorfa spaco estas nuldimensia, se kaj nur se ĝi estas tutece malkonektita.

Nuldimensia pola spaco estas aparte oportuna por priskriba aroteorio. Ekzemploj de tia spacoj estas spaco de Cantor kaj spaco de Baire.

Nuldimensiaj hausdorfaj spacoj estas precize la subspacoj de topologiaj potencoj *2I* kie 2 estas la aro {0,1} kun diskreta topologio. Ĉi tiaj spacoj estas iam nomataj kubo de Cantor. Se *I* estas kalkuleble malfinia, tiam *2I* estas la spaco de Cantor.

## Literaturo
*

Kategorio:Dimensia teorio
Kategorio:Priskriba aroteorio
Hegymagas

**Hegymagas** [hedjmagaŝ] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Tapolca. La loknomo signifas: monto-alta.
eta|maldekstre|Kapelo de Hegymagas
eta|dekstra|Hegymagas laŭ birdoperspektivo
eta|Panoramo de Hegymagas el la montosupro
eta|dekstra|Premejo nomata Tarányi de Hegymagas

## Bazaj informoj 
* Areo: 8&nbsp;km²
* Loĝantaro: 250
* Poŝtkodo: 8265
* Telefonprefikso: 87

## Geografio 
Hegymagas situas en baseno sub iama vulkano de Szent György (=Sankta Georgo) 415 m-ojn alta, laŭ traira flankovojo. Balatono troviĝas 5, Tapolca 6, Keszthely 22, Veszprém (urbo) 54, Budapeŝto 161 km http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=25803&i2=9566 . La ĉirkaŭaĵo apartenas al Nacia parko. La vilaĝo apartenas al vinregiono de Badacsony.

## Historio 
La unua mencio devenis ĉirkaŭ el 1095 en formo *Vgmogos*. La loĝantaro okupiĝas pri vinkulturo kaj fremdultrafiko.

En Hegymagas migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo de 1755
* kapelo nomata Lengyel (=Pola) ĉe monto Szent György
* premejo nomata Tarányi (tarAnji) de 1786
* bazaltokolonoj de la monto

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Hegymagas

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Kategorio:Vinvilaĝoj
Nul-elemento

En matematiko, **nul-elemento** (aŭ simple nulo) estas unu el kelkaj ĝeneraligoj de la nombro nulo al aliaj algebraj strukturoj. Ĉi tiuj aliaj signifoj povas esti aŭ ne esti la sama aĵo, depende de la kunteksto. La nul-elemento povas esti:

* **adicia neŭtrala elemento**, t.e. la neŭtrala elemento rilate al duvalenta operacio en adicia notacio;
* **sorba elemento** en multiplika semigrupo;
* la elemento en ringo, kiu estas samtempe la adicia neŭtrala elemento kaj la multiplika sorba elemento, kaj kies ĉefidealo estas la plej malgranda idealo.
* la plej malgranda elemento en parta ordo.

Kategorio:Aro-teorio
Kategorio:Abstrakta algebro
Kapolcs

**Kapolcs** [kapolĉ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Tapolca. Ŝajnas, Kapolcs estis kumana tribestro.
eta|dekstra|Kapolcs
eta|dekstra|Centro de Kapolcs
eta|dekstra|Preĝejo de Kapolcs

## Bazaj informoj 
* Areo: 14&nbsp;km²
* Loĝantaro: 450
* Poŝtkodo: 8294
* Telefonprefikso: 87

## Situo 
La vilaĝo situas en iama granda kratero, nun baseno nomata *Káli*, laŭ flankovojoj. Tapolca troviĝas 15, Veszprém (urbo) 30, Budapeŝto 149&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
Pli frue romianoj loĝis tie. La unua mencio devenis el 1092 en formo *Kapulch*. La loĝantaro okupiĝis pri diversaj metioj. La vilaĝo estas fondinto de festivalo Valo de Artoj.

En Kapolcs migra poŝto servas.

## Festivalo 
Ĉiujare somere okazas festivalo pri teatraĵoj, koncertoj, spektakloj ekde 1988. La partoprenantaj komunumoj estas:

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo de Sankta Triunuo (Kapolcs)
* luterana preĝejo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Nulo-suma problemo

En nombroteorio, **nulo-suma problemo** estas la problemo trovi la plej malgrandan entjeron *k* tian ke ĉiu vico de eroj de *G* kun longo *k* enhavas *n* erojn kies sumo estas la neŭtra elemento (0), kie *G* estas finia komuta grupo kaj *n* estas donita entjero.

En 1961 Paŭlo Erdős, A. Ginzburg kaj A. Ziv pruvis la ĝeneralan rezulton por \mathbb{Z}/n\mathbb{Z} (la entjeroj mod n):

: *k = 2n-1*.

En ĉi tiu okazo, la *n* egalas al amplekso de *G*, kvankam ĝenerale ĉi tio ne nepras.

Eksplicite ĉi tio signifas ke ĉiu multaro de *2n-1* entjeroj havas subaron de amplekso *n*, la sumo de kies eroj estas oblo de *n* (kaj do estas 0 module *n*). Ĉi tiu rezulto estas ĝenerale sciata kiel la EGZ teoremo laŭ ĝiaj esploristo.

Pli ĝeneralaj rezultoj ol ĉi tiu teoremo ekzistas - teoremo de Olson, konjekto de Kemnitz (pruvita de Christian Reiher en 2003), kaj la pezita EGZ teoremo (pruvita per D. J. Grynkiewicz en 2005).

## Eksteraj ligiloj 
* EGZ teoremo  je PlanetMath
* Pri nulo-sumaj problemoj  de Zhi-Wei Sun
* Kovrantaj sistemoj kaj iliaj ligoj al nulaj sumoj  de Zhi-Wei Sun
* Kovrantaj sistemoj, limigita sumaj aroj, nulo-sumaj problemoj kaj ilia samspecigo  de Zhi-Wei Sun

Kategorio:Kombinatoriko
Memoro (komputiko)

[eta|180px|1 [gigabajto|GB de SDRAM muntita en persona komputilo. Ekzemplo de ĉefmemoro.]]
[eta|180px|40 [gigabajto|GB diskaparato (HDD); konektite al komputilo ĝi servas kiel *akcesora* memoro.]]
[eta|180px|Diversaj formoj de memoro, dividitaj laŭ sia distanco de la [ĉefprocesoro. La fundamentaj komponantoj de ĝeneral-cela komputilo estas aritmetika kaj logika unuo, stirorgano, memora spaco, kaj enigo-eligaj aparatoj. Teknologio kaj kapacito estas kiel estis kutime en hejmaj komputiloj ĉirkaŭ 2005.]]
[eta|180px|[Diskaparato kun tegilo forprenita.]]
[eta|180px|Granda [benda biblioteko. Bendaj kartoĉoj estas lokitaj sur bretaroj en la antaŭo, robota brako moviĝas malantaŭe. Videbla alto de la biblioteko estas proksimume 180 cm.]]
[eta|180px|1 GB modulo de DDR [senvice atingebla memoro]]

**Memoro** en komputiko estas ilo per kiu komputilo konservas datumojn. Memoro estas de diversaj specoj laŭ sia destino. La malsameco estas ĉefe je rapideco de aliro kaj tempodaŭro kaj kondiĉoj en kiuj la memoro kapablas konservi la datumojn.

eta|maldekstra|Malfruiĝa memorlinio

Specoj de komputila memoro estas:
* KD-ROM
* Ĉefmemoro
* Efemermemorilo
* Energidependa memoro
* Energinedependa memoro
* EREPROM
* Malfruiĝa memorlinio

## Vidu ankaŭ 
* Dosiersistemo
* Fulmomemoro
* Virtuala memoro

Kategorio:Komputiko
Kategorio:Komputila memoro
Nulredukto

En matematiko, **nulredukto** estas forigo de la redundaj nuloj (ciferoj "0") de nombro. La nuloj povas estas antaŭ la plej signifa cifero en entjera parto kaj post la malplej signifa cifero en frakcia parto de la nombro.

Ekzemploj:

* 000529 = 529
* 4,59810000 = 4,5981
* 0038,3941000 = 38,3941
* 2,45000×1010 = 2,45×1010
* 0,0045×1010 = 4,5×107

Tamen, iam (aparte en fiziko) la nuloj post la malplej signifa cifero en frakcia parto de la nombro signifas la precizecon de la nombro, tiam la nulredukto fuŝas la informon. Tiel ekzemple:

* 4,59810000 estas komprenata kiel 4,5981±0,00000001
* 4,598100 estas komprenata kiel 4,5981±0,000001
* 4,5981 estas komprenata kiel 4,5981±0,0001

Nulredukto estas ankaŭ maniero pli kompakte priskribi ordigitan aron (tabelon) de nombroj, kie multaj elementoj estas nuloj. Anstataŭ skribi sinsekve la valorojn, oni povas skribi la indeksoj kune kun la valoroj de la ne-nulaj eroj. Se nuloj estas sufiĉe multaj, tiel la malpli granda spaco povas esti uzata entute.

Ekzemplo (indeksoj ekde 0):

* Tabelo: 0, 0, 3, 0, 0, 2, 7, 0, 0, 0, 0, 3, 0, 0, 0, 0, 0
* Paroj de indeksoj kaj datumoj: {2,3}, {5,2}, {7,5}, {11,3}

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.its.bldrdoc.gov/projects/devglossary/_zero_suppression.html 

Kategorio:Informa teorio
Zenzizenzizenzike

La **zenzizenzizenzike** (pli moderna literumado kiel **zenzizenzizenzic**) de nombro estas ĝia oka potenco. Ĉi tiu termino estis sugestita de Robert Recorde, 16-a jarcenta kimra verkisto de popularaj matematikaj lernolibroj, en lia laboro *The Whetstone of Witte*, publikigita en 1557.

eta|Paĝo de *The Whetstone of Witte*, 1557. *Zenzizenzizenzike* okazas je la supro de la dekstra paĝo.

La vorto estas malmoderna escepte kiel kuriozaĵo; la Oksforda Angla Vortaro havas nur unu citaĵon por ĝi. Ĝi travivas kiel historia kuriozeco.

La vorto *zenzizenzizenzic* havas pli multajn literojn z ol ĉiu la alia vorto de la angla lingvo.

La vorto estas de tempo kiam ankoraŭ ne estis inventita facila maniero por skribi potencojn de nombroj escepte de kvadratoj kaj kuboj. Ĝia radika vorto estas la germana **zenzic**, de la mezepoka itala *censo*, kies signifo estas "kvadratigita". Pro tio ke la kvadrato de kvadrato de nombro estas ĝia kvara potenco, Recorde uzis vorton **zenzizenzike** (pli moderna literumado **zenzizenzic**) por la kvara potenco. Ĉi tio estas densigita formo de la itala *censo di censo*, uzita de Leonardo de Pizo en lia fama libro *Liber Abaci* de 1202. Simile, ĉar la sesa potenco de nombro estas egala al la kvadrato de ĝia kubo, Recorde uzis vorton *zenzicubike* (pli moderna literumado kiel **zenzicube**, estas trovita en Logisticelogia de Samuel Jeake) por la sesa potenco. Fine, la vorto *zenzizenzizenzike* signifas la kvadraton de kvadrato de kvadrato, kiu estas la oka potenco.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri bizaraj vortoj

Kategorio:Angla lingvo
Kategorio:Matematika notacio
Primo de Wolstenholme

En nombroteorio, **primo de Wolstenholme** estas primo tia ke:

:{{2p-1}\choose{p-1}} \equiv 1 \pmod{p^4}

La primoj de Wolstenholme estas nomita post Joseph Wolstenholme kiu pruvis la teoremon de Wolstenholme, la ekvivalentan frazon por *p3* en 1862, sekve post Charles Babbage montris la ekvivalenton por *p2* en 1819.

La nuraj sciataj primoj de Wolstenholme estas 16843 kaj 2124679. Ĉiu la alia primo de Wolstenholme devas esti pli granda ol 109. Ĉi tiuj datumoj estas konsekvenca kun la heŭristiko ke la restaĵo module *p4* estas pseŭdo-hazarda oblo de *p3*. Ĉi tiu heŭristiko antaŭdiras ke la kvanto de primoj de Wolstenholme inter *K* kaj *N* estas proksimume *log log N - log log K*. La kondiĉo estas kontrolita por ĉiuj primoj supren ĝis 109, kaj la heŭristiko diras ke devas esti proksimume unu primo de Wolstenholme inter 109 kaj 1024.

## Vidu ankaŭ 
* Primo de Wieferich
* Primo de Wilson
* Listo de specialaj klasoj de primoj
* Primo de Wall-Sun-Sun

## Eksteraj ligiloj 
* 
* La Prima Glosaro: Primo de Wolstenholme
* Statuso de la serĉo por primoj de Wolstenholme

Kategorio:Primoj
Kategorio:Faktorialo kaj dutermaj temoj
Mapo de Zaslavskii

La **mapo de Zaslavskii** estas diskreto-tempa dinamika sistemo. Ĝi estas ekzemplo de dinamika sistemo, kiu havas ĥaosan konduton. La mapo de Zaslavskii prenas punkton (xn, yn) en la ebeno kaj mapas ĝin al nova punkto (la nova punkto estas funkcio de la antaŭa punkto):

:x_{n+1}=[x_n+\nu(1+\mu y_n)+\epsilon\nu\mu\cos(2\pi x_n)]\, (\textrm{mod}\,1)
:y_{n+1}=e^{-r}(y_n+\epsilon\cos(2\pi x_n))\,

kie *mod* estas la modula operatoro kun reelaj argumentoj. La mapo dependas sur kvar konstantoj *&nu;*, *&mu;*, *&epsilon;* kaj *r*. Russel (1980) donas dimension de Hausdorff 1,39 sed Grassberger (1983) demandas ĉi tiu valoro estas bazita sur iliaj malfacilaĵoj je mezuro de la korelacia dimensio.

## Referencoj
* 
* 
* 

Kategorio:Dinamikaj sistemoj
Kategorio:Ĥaosoteorio
Y-detranĉo

eta|300ra|Grafikaĵo de funkcio kun *y*-detranĉo je (0,1).
En matematiko, la '''*y*-detranĉo'* estas la punkto kie la grafikaĵo detranĉas la *y*-akson de la koordinatsistemo.

La *y*-detranĉo de funkcio estas la punkto je kiu ĝi sekcas la linion *x=0*. Tial, se la funkcio estas de formo *y=f(x)*, la *y*-detranĉo estas ĝia valoro je 0, *f(0)* tiel ĉi tia funkcio havas maksimume unu *y*-detranĉon.

Se la funkcio estas nedifinita je *x=0*, ekzemple *y=cot(x)*, ĝi ne havas *y*-detranĉon.

Ĉe polinoma funkcio *y=P(x)*, kie *P* estas polinomo, la konstanta termo estas la *y*-detranĉo de la polinomo. Ĉi tio estas ĉar ĉiu aliaj termoj enhavas potencon de variablo *x* kaj tial estas nuloj en kalkulado de *P(0)*.

Se la interrilato estas de formo *f(x, y) = 0*, aŭ en formo de parametraj ekvacioj, la respektivaj ekvacioj devas esti solvitaj por trovi la *y*-detranĉon. Iuj figuroj, ekzemple cirkloj, elipsoj kaj hiperboloj povas havi pli ol unu *y''-detranĉon.

La nocio povas esti etendita por 3-dimensia spaco kaj pli altaj dimensioj, kaj ankaŭ por aliaj koordinataj aksoj, eble kun aliaj nomoj.

## Vidu ankaŭ 
* Karteziaj koordinatoj
* Nulo de funkcio

Kategorio:Matematiko
Esenco

En filozofio, **esenco** estas aro da proprecoj de objekto aŭ substanco, kiu konserviĝas se la objekto ŝanĝiĝas, restante en si.

La signifo de la vorto ŝanĝiĝis kun evoluo de la filozofio.

La vorto aperis el la latina *esse*, kies signifo estas "esti".

## Proverbo 
Ekzistas 2 proverboj pri esenco en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:
* 
* 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ekzistado antaŭvenas esencon
* Esencismo

Kategorio:Filozofio
Kander

**Kander** estas geografia nomo de:

* Kander-Glaĉero en la Bernaj Alpoj, Svislando,
* **Kander** estas rivero en Kantono Berno, Svislando,
* **Kander** estas rivero en Nigra Arbaro, Germanio.

**Kander** estas familia nomo de
* **John Kander**, usona komponisto.
Kander (Svislando)

**Kander** estas rivero en Berna Oberlando, Kantono Berno, Svislando. La rivero naskiĝas el la lango de Kander-Glaĉero je alteco de 2300 m super la marnivelo en la regiono nomita Blüemlisalp. Ĝi unue fluas tra la tiel nomita **Gastern-Valo** kaj tiam kiel sovaĝa rivero tra la **Kander-Valo**. En ĝia lasta parto post la alfluo de **Simme** en Wimmis la rivero estas ĝustigita per braĵoj kaj fluas kiel forta torento al la Lago de Thun. Antaŭ la riverkorekto ĝi fluis post Thun al Aro kaj ofte kaŭzis grandajn inundojn en Thun.

## Katastrofo de la svisa armeo 
Ĵaŭdon la 12-an de junio 2008 dronis en Kander 5 soltatoj de 3-a aersekuriga kompanio de Svisa Armeo, dum ekzerco kun oficiroj kaj suboficiroj, kiuj per aergomboatoj volis malsuprenveturi la danĝeregan riveron al la lago de Thun. La komandanto de la grupo en aŭtuno 2009 de svisa armetribunalo estis kondamnita al trijara malliberejpuno por mortigo pro neglektemo.

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Kantono Berno
Kategorio:Riveroj de la Alpoj
Kategorio:Berna Oberlando
Kategorio:Akvokolekta areo de Aro
Fiŝhokado

eta|300px|dekstra|Fiŝhokado

**Fiŝhokado** estas fiŝkaptado per hoko. Oni metas logaĵon sur la fiŝhoko, por logi la fiŝon; kaj por tiri ĝin el la akvo, oni ligas al la hoko fadenon. Fiŝkano ofte uzatas. Tio estas malnova kaj ofta maniero de fiŝkaptado. Homoj hokas fiŝojn kiel sporto, hobio, ŝatokupo, aŭ kiel negoco, aŭ simple pro bezono manĝi.

En popola kulturo oni ofte ripetas konatan eldiraĵon pri malpliigo de malriĉeco aŭ malsato en malriĉaj landoj: "Donu al ili ne fiŝon por manĝi, sed fiŝkanon, por ke ili mem elturniĝu" aŭ "Ne donu al ili fiŝojn, sed instruu ilin fiŝkapti".

## Vidu ankaǔ 
* Fiŝfadeno
* Korkoflosilo
* Fiŝhoko
* Fiŝkano

## Proverbo 
Ekzistas proverboj pri (fiŝ)hoko en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:
* 
* 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Fiŝkaptado
Kategorio:Ŝatokupoj
X-Y-Z matrico

En matematiko, la **X-Y-Z matrico** estas ĝeneraligo de la koncepto de matrico al tri dimensioj.

X-Y-Z matrico *A* havas komponantojn ai, j, k kie

: *1 ≤ i ≤ m, 1 ≤ j ≤ n, 1 ≤ k ≤ p*

por iuj pozitivaj entjeroj *m, n, p*.

Tiaj matricoj estas uzeblaj ekzemple en konsidero de kradoj en tri dimensioj, ekzemple en komputilaj simuladoj de tri-dimensiaj problemoj.

## Vidu ankaŭ 
* Karteziaj koordinatoj

Kategorio:Matricoj
Vigántpetend

**Vigántpetend** [vigAntpetend] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Tapolca.
eta|maldekstre|Rojo ĉe Vigántpetend
eta|Preĝejo de Vigántpetend

## Bazaj informoj 
* Areo: 11&nbsp;km²
* Loĝantaro: 220
* Poŝtkodo: 8294
* Telefonprefikso: 87

## Situo 
Vigántpetend situas en iama kratero, nun baseno *Káli*, laŭ traira flankovojo.

## Historio 
En la frua historio formiĝis 2 vilaĝoj **Vigánt** kaj **Petend**. Ili unuiĝis en 1938.

Vilaĝservoj estas akvodukto, gasodukto, telefona reto, migra poŝto.

### Vigánt 
La unua mencio devenis el 1236. La kampoj apartenis al kapitulo de Veszprém (urbo). La vilaĝo disiĝis al komunumoj por nobeloj kaj por kapitulo. La turkoj senhomigis ilin en 1672, ĉirkaŭ en 1750 ĝi refondiĝis.

### Petend 
La unua mencio devenis el 1333. La kampoj apartenis al kapitulo de Veszprém (urbo), poste al diversaj familioj. La turkoj senhomigis la vilaĝon ne tro longe.

## Festivalo 
La vilaĝo nuntempe partoprenas en festivalo Valo de Artoj, kies centro estas Kapolcs. Ĉiujare somere okazas aranĝaĵo pri teatraĵoj, koncertoj, spektakloj ekde 1988. La partoprenantaj komunumoj estas:

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo de 1760
* sonorilstablo
* muzeo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Teoremo de Wolstenholme

En matematiko, **teoremo de Wolstenholme** diras ke por ĉiu primo *p > 3*:

:{2p-1 \choose p-1} \equiv 1 \, \bmod \, p^3

kie la krampo estas la simbolo de Newton. Ekzemple por *p=7*, ĉi tio diras ke 1716 estas oblo de 343 plus 1, kaj vere 1716=343×5+1. Ekvivalenta formulaĵo estas la kongrueco

:{ap \choose bp} \equiv {a \choose b} \bmod \, p^3

La teoremon unue pruvis Joseph Wolstenholme en 1862; Charles Babbage montris la ekvivalenton por *p2* en 1819.

Ne estas konataj komponitaj nombroj, kiuj kontentigas kondiĉon de la teoremo.

Nur malmultaj primoj kontentigas la ekvivalentan kondiĉon kun *p4*, ili estas nomataj primoj de Wolstenholme. La du konataj valoroj estas 16843 kaj 2124679.

Teoremo de Wolstenholme povas ankaŭ esti esprimita kiel paro da kongruecoj de nombroj de Bernoulli:

:(p-1)!\left(1+{1 \over 2}+{1 \over 3}+...+{1 \over p-1}\right) \equiv 0 \, \bmod \, p^2
:(p-1)!^2\left(1+{1 \over 2^2}+{1 \over 3^2}+...+{1 \over (p-1)^2}\right) \equiv 0 \, \bmod \, p 

Ekzemple, por *p=7*, la unua el ili diras ke 1764 estas oblo de 49, kaj la dua diras 773136 ke estas oblo de 7.

## Vidu ankaŭ 
* Malgranda teoremo de Fermat

Kategorio:Primoj
Kategorio:Matematikaj teoremoj
Kategorio:Faktorialo kaj dutermaj temoj
Monostorapáti

**Monostorapáti** [monoŝtorapAti] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Tapolca. La loknomo signifas: abatejo-abato.

## Bazaj informoj 
* Areo: 26&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1090
* Poŝtkodo: 8296
* Telefonprefikso: 87

## Situo 
Monostorapáti situas en valo, laŭ traira flankovojo. Veszprém (urbo) troviĝas 36, Tapolca 12&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
En 1121 abatejo nomata Almád fondiĝis. Ĉirkaŭe vilaĝo naskiĝis. En 1441 fortikaĵestro de Szigliget rabis la abatejon. En 1477 la vilaĝo ekhavis la rangon kampurbo kun rajto de tutlanda foiro. En 1540 la abatoj forlasis la abatejon. La vilaĝo restis viva dum la turkoj. Poste la kampoj apartenis al episkopejo de Veszprém. En 1855 ĥolero, en 1868 incendio okazis. En 1877 oni disdonis arbaropartojn al la vilaĝanoj. La vilaĝo nuntempe partoprenas en festivalo Valo de Artoj, kies centro estas Kapolcs.

## Famuloj 
En Monostorapáti naskiĝis Márton Varga (instruisto).

## Festivalo 
Ĉiujare somere okazas festivalo pri teatraĵoj, koncertoj, spektakloj ekde 1988. La partoprenantaj komunumoj estas:

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo
* lago
* ruinaĵo de abatejo nomata Almád
* ekskursejoj

== Komunumoj pri *apát* (= abato) en Hungara reĝlando ==

eta|maldekstra|Lagobordo de Monostorapáti
eta|dekstra|Futbalejo de Monostorapáti
eta|dekstra|Preĝejo de Monostorapáti

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Kategorio:Vinvilaĝoj
Gyulakeszi

**Gyulakeszi** (djulakesi) estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Meza Transdanubio**, en Veszprém (departemento), en subregiono de Tapolca. Gyula estas malnova alta rango kaj samtempe Julio, keszi estas hungara tribonomo, unu el la 7 triboj.
300ra|eta|dekstra|Fortikaĵo Csobánc

## Bazaj informoj 
* Areo: 10&nbsp;km²
* Loĝantaro: 720
* Poŝtkodo: 8286
* Telefonprefikso: 87

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, sub iama vulkano Csobánc, laŭ flankovojoj. Tapolca troviĝas 4 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1180 en formo *Kesző*. En 1869 incendio okazis.

## Vidindaĵoj 
* iama fortikaĵo de Csobánc, kiun la turkoj neniam povis havi
* katolika preĝejo el la 18-a jarcento, rekonstruita post la incendio
* kapelo omaĝe al Sankta Donato
* kastelo de Eszterházy el la 18-a j.c.
* kastelo de Csigó (ĉigO) el la 18-a j.c.

## Komunumoj de "Keszi" en Hungara reĝlando 
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Kategorio:Vinvilaĝoj
Szentbékkálla

**Szentbékkálla** (sentbEkAla) estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Tapolca.
eta|maldekstre|Nuntempa preĝejo de Szentbékkálla

## Bazaj informoj 
* Areo: 11&nbsp;km²
* Loĝantaro: 230
* Poŝtkodo: 8281
* Telefonprefikso: 87

## Situo 
Szentbékkálla situas en iama kratero, nun baseno *Káli*, laŭ traira flankovojo.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1273 en formo *Szentbenedekkálla* (=Sankta Benedikto-kálla). En 1296 estis menciita ankaŭ vilaĝo **Töttöskál** (totoŝkAl), kie loĝis reĝaj servistoj. La turkoj detruis la vilaĝon en 1531.

En Szentbékkálla migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
eta|Iama preĝejo de Szentbékkálla
* iama romanika katolika preĝejo, nun ruino, nomata Töttöskál
* romkatolika preĝejo
* ruinaĵo de palaco de 1559
* gastejo "Pegazus"
* domo de Istvándy de 1825
* elvidejo nomata Eötvös (otvoŝ)

## Famuloj 
* Pál Horváth (abato)

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Kategorio:Vinvilaĝoj
Cement-klinkero

eta|klinkero
**Klinkero**  estas la meza produkto de cementfabrikado. La bazmaterialojn de cemento oni unue fajne muelas, poste homogenigas kaj ĝenerale trabruligas en turniĝanta forno. Ĉe la alta temperaturo (ĉ. 1 450 ) la miksaĵo varmiĝas, ĝis sur la limo de kristaloj estiĝas degelaĵo. Dume pro la efiko de alta temperaturo el la originaj mineralkombinaĵoj de bazaj materialoj estiĝas la pli komplikaj, t. n. klinkeraj mineraloj. Pro la turna movo el la maso estiĝas pli malgrandaj aŭ pli grandaj globoj. Ĉi tiu globaro, kiu fluas el la forno, estas la klinkero.
Post malvarmiĝo oni kune kun diversaj aldonaĵoj muelas la klinkeron, kaj tiel fabrikiĝas la cemento.

## Vidu anlaǜ 
Komparu kun skorio
* Betono
* Kalko
* Kalkoŝtono
* Klinkero
* Kompozita materialo
* Ŝtalbetono

Kategorio:Betono
Kategorio:Kalkoŝtono
Kategorio:Substancoj
Miles Davis

**Miles DAVIS** la 3-a (26-a de majo 1926 – 28-a de septembro 1991) estis usona ĵaza trumpetisto, bandestro, kaj komponisto. Vaste konsiderata kiel unu el la plej influaj musikistoj de la 20-a jarcento, Davis estis pioniro de preskaŭ ĉiuj ĉefaj disvolviĝoj en ĵazo de la Dua Mondmilito al la 1990-aj jaroj. Li ludis variajn bibopajn albumojn kaj registris unu el la unuaj albumoj de freŝa ĵazo. Li estis unu el la inventistoj de modala ĵazo, kaj ĵazroko disvolviĝis de lia laboro kun aliaj muzikistoj en la malfruaj 1960-aj jaroj kaj fruaj 1970-aj.

Davis postmorte membriĝis en la Rock and Roll Hall of Fame 13-an de marto 2006.

Apenaŭ estas konate, ke Miles estis moderna pentristo. Li komencis pentri dum la jaro 1981 pro liberiĝi de sia droga avido.

## Ekspozicioj 
* Hanovro 2010 Theatermuseum
* Klagenfurt 2011 Alpen-Adria-Galerie


Kategorio:Usonaj ĵaztrumpetistoj
Kategorio:Usonaj ĵazbandego-direktistoj
Kategorio:Usonaj ĵazkomponistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Usonaj pentristoj
Kategorio:Kavaliroj de la Honora Legio
Listo de riveroj en Svislando

eta|300px|dekstra|Mapo de Svislando kun la plej gravaj riveroj kaj lagoj
eta|300px|dekstra|Rejno apud Dörflingen
Pro ĝia topografio kaj akvoriĉeco, en Svislando ekzistas multaj riveroj. La riveroj formis dum la jarmiloj ankaŭ esence la nunan bildon de Svislando kune kun la glaĉeroj de la lastaj malvarmperiodoj, forminte kune la nunajn valojn. Praktike ĉiu regiono de Svislando estas karakterizita de rivero.

## La grandaj riversistemoj 
Svislando apartenas al kvar grandaj eŭropaj riversistemoj, nome:
* la riversistemo de Rejno, kiu fluas al la Norda Maro, kiu apartenas al Atlantiko,
* la riversistemo de Rodano, kiu fluas ĉe la Golfo de Liono al la okcidenta Mediteraneo,
* la riversistemo de Pado, kiu alfluas al la Adriatika Maro, kiu apartenas al la orienta Mediteraneo,
* kaj kvare al la sistemo de Danubo, kiu fluas al la Nigra Maro.

## Listo de la riveroj en Svislando 
(La listo ne kompletas)

### A 
* Aabach (Seetal), longo 27&nbsp;km
* Albulo, longo 39,9&nbsp;km (kun Landwasser 59&nbsp;km)
* Allaine, longo 65&nbsp;km
* Aro, longo 291&nbsp;km

### B 
* Birs, longo 73&nbsp;km
* Borgne, longo 30&nbsp;km
* Brojo, longo 79&nbsp;km
* Bünz, longo 30.47&nbsp;km

### C 
* Calancasca, longo 31&nbsp;km

### D 
* Doubs, longo 435&nbsp;km
* Dünnern, longo 37,4&nbsp;km

### E 
* Emme, longo 81,9&nbsp;km
* Engelberger Aa, longo 37&nbsp;km
* Ergolz, longo 40&nbsp;km
* Eta Emme, longo 58&nbsp;km
* Eulach, longo 16&nbsp;km

### F 
* Frenke, longo 18&nbsp;km (Antaŭa Frenke), 15&nbsp;km (Malantaŭa Frenke)

### G 
[eta|dekstra|200px|[Glatt (Rejno) en Dübendorf]]
* Glano, longo 37&nbsp;km
* Glatt (Rejno), longo 35,9&nbsp;km
* Gürbe, longo 29&nbsp;km

### I 
* Ilfis, longo 21,9&nbsp;km
* Inn (ankaŭ nomita Eno), longo 517&nbsp;km

### J 
* Jona, longo 20&nbsp;km
* Jonenbach, longo 17&nbsp;km
* Julio, longo 37,5&nbsp;km

### K 
* Kander, longo 44&nbsp;km

### L 
* Landquart, longo 43&nbsp;km (kun Vereinabach 54&nbsp;km)
* Langete, longo 30&nbsp;km
* Linth, longo 60&nbsp;km
* Limato, longo 35,9&nbsp;km (kun Linth 135,9&nbsp;km)
* Lorze, longo 30&nbsp;km
* Luthern, longo 30&nbsp;km

### M 
* Maggia, longo 58&nbsp;km
* Moësa, longo 47&nbsp;km
* Mönchaltorfer Aa, longo 11&nbsp;km
* Murg (Turo), longo 34,1&nbsp;km

### N 
* Necker, longo 31,2&nbsp;km

### O 
* Oesch, longo 28&nbsp;km
* Orbe, longo 67&nbsp;km

### P 
* Plessur, longo 33,1&nbsp;km

### R 
* Rejno, longo 1320&nbsp;km
* Reppisch, longo 25&nbsp;km
* Reuss, longo 158&nbsp;km
* Rodano, longo 812&nbsp;km

### S 
* Sarino (rivero), longo 126&nbsp;km
* Schwarzwasser, longo 23&nbsp;km
* Seez, longo 21&nbsp;km
* Sernf, longo 18&nbsp;km
* Sense, longo 35&nbsp;km
* Sihl, longo 73&nbsp;km
* Simme, longo 55&nbsp;km
* Sitter, longo 49&nbsp;km
* Surbo (rivero), longo 25&nbsp;km
* Suro, longo 34&nbsp;km

### T 
* Tamina, longo 18&nbsp;km
* Tiĉino, longo 248&nbsp;km
* Turo, longo 130&nbsp;km
* Töss, longo 50&nbsp;km

### U 
* Urtenen, longo 19&nbsp;km
* Ustermer Aa, longo 11,2&nbsp;km

### V 
* Venoge, longo 42&nbsp;km
* Vispa, longo 38&nbsp;km

### W 
* Wigger, longo 41&nbsp;km

## Eksteraj ligiloj 
* en la retejo *schweizerfluss.ch* preneblas informoj pri ĉiuj tiuj riveroj ()

-
Riveroj
Flago de Kanado

[eta|La Nacia Flago de [Kanado]]
La **Nacia Flago de Kanado**, ankaŭ nomita angle la *Maple Leaf* (la Acerfolio) kaj france ''l'Unifolié'' (la Unufolia), estas ruĝa flago kun blanka kvadrato encentre, kiu montras desegnitan 11-punktan ruĝan acerfolion. Kiam ĝi ekuziĝis en 1965, estis la unua fojo, ke nacia flago oficiale anstataŭis la Unian Flagon (de Britujo). La Kanada Ruĝa Standardo (la eksflago de Kanado) ankaŭ neoficiale uziĝas ekde la 1890-aj jaroj, kaj estis aprobita de leĝo en 1945 por uziĝi "tie ajn, kie loko kaj okazo dezirigas onin montri distingitan Kanadan flagon." En 1964, Ĉefministro Lester B. Pearson nomumis komitaton por solvi la demandon, kreante gravan debaton pri la flagŝanĝo. El tri ebloj, oni elektis la desegnaĵon de acerfolio de George F. G. Stanley. La flago unue aperis je la 15-a de februaro, 1965; oni nun ĉiujare festas tiun daton, kaj ĝi nomiĝas la Tago de la nacia flago de Kanado.

Oni kreis aliajn flagojn por la uzo de kanadaj oficistoj, registaraĵoj, kaj militistaroj. La plimulto da tiuj flagoj enhavas la acerfolion (aŭ variaĵon de ĝi). La Unia Flago ankaŭ estas oficiala flago en Kanado, uzita kiel simbolo de la kanada membreco en la Komunumo de Nacioj. La Unia Flago estas konsistaĵo de aliaj kanadaj flagoj, kiel la provincaj flagoj de Manitobo kaj Ontario.

Kanado
Kategorio:Naciaj simboloj de Kanado
Kategorio:Flagoj de Kanado
Kategorio:Kanado
Daniel Libeskind

**Daniel Libeskind** (naskiĝis la 12an de majo 1946, en Łódź, Pollando) estas usona renoma arkitekto kaj urboplanisto devenanta de Pollando. Li estas konata pro lia multdisciplina aliro kaj nova, kritikeca diskutado en la arkitekturo. Inter liaj ĉefaj verkoj estas gravaj kulturaj konstruaĵoj, kiel la juda Muzeo en Berlin, la Nussbaum-muzeo en Osnabrück, Germanio, la Denver Art Museum, la Imperial War Museum en Manchester. Li faris planojn por regionoj kaj urboj, konceptis ekspoziciojn, scen-aranĝojn por teatroj. Dum somero 2002 li enscenigis operon „Saint Francois d’Assise" ĉe la Deutsche Oper. En 2003 Libeskind gajnis la konkurson pri la nova One World Trade Center en Novjorko.

## Biografio 
Lia patro Nachman Libeskind estis esperantisto. En 1957 liaj gepatroj elmigris al Israelo.

1960 Libeskind elmigris al Usono, 1960 li fariĝas Usonano. Li studas muzikon en Israelo kaj en Novjorko kaj praktikas kiel profesia muzikisto. Poste li ŝanĝas al la studado de la Arkitekturo. 1970 li finas sian studadon je la Cooper Union for the Advancement of Science and Art en Novjorko.
1972 li doktoriĝas en historio kaj teorio de arkitekturo je la School of Comparative Studies en Essex. 1989 li translokiĝas kun sia familio al Berlino, ekde 2003 li vivas en Novjorko.

Libeskind instruis i.a. je la Universitatoj Yale, Londono, Zürich, St. Gallen, Graz, Karlsruhe kaj Lüneburg.eta|Imperial War Museum North en Manchester, Britio.
[eta|[Jüdisches Museum Berlin.]]
[eta|San Francisco [Contemporary Jewish Museum.]]

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj arkitektoj
Kategorio:Polaj arkitektoj
Taliándörögd

eta|centre|600ra|Spacotelekomunikada stacio, jam historia monumento
**Taliándörögd** [taljAndorogd] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Tapolca. Dörögd estas familia nomo, la familio longe havis la kampojn.
eta|Iama preĝejo ĉe Taliándörögd

## Bazaj informoj 
* Areo: 28&nbsp;km²
* Loĝantaro: 710
* Poŝtkodo: 8295
* Telefonprefikso: 87

## Situo 
Taliándörögd situas en montaro Bakony, fine de sakovojo.

## Historio 
Pli frue romianoj loĝis tie. La unua mencio devenis el 1249 en formo *Drugd*, kie loĝis nobeloj. Poste formiĝis 4 vilaĝoj: Suba Dörögd, Supra Dörögd, Imár kaj Ráskó. Ili havis preĝejojn po 1 kaj la turkoj senhomigis ilin en 1548. Post la turkoj la posedanto estis Francisko Tallián. En 1925 uzino por alkoholo ekfunkciis. Fine de la 20-a jarcento oni instalis spacotelekomunikadan stacion (unusolan en Hungario), jam neuzatan. La vilaĝo nuntempe partoprenas en festivalo Valo de Artoj, kies centro estas Kapolcs.

## Festivalo 
Ĉiujare somere okazas festivalo pri teatraĵoj, koncertoj, spektakloj ekde 1988. La partoprenantaj komunumoj estas:

## Vidindaĵoj 
* katolika Preĝejo Nomo de Sankta Maria (Taliándörögd)
* kalvinana preĝejo
* luterana preĝejo
Flago de Francio

eta|200px|la flago de Francio
La **flago de Francio** estas la nacia emblemo de Francio, laŭ la dua artikolo de la franca konstitucio de 1958. Ĝi ofte estas nomata *drapeau tricolore* (aŭ *tricolore*), kiu signifas “trikolora flago”: ĝi ja havas tri vertikalajn bendojn bluan, blankan kaj ruĝan. Ĝiaj proporcioj estas 2:3, kaj la bendoj estas samlarĝaj.

La blanko estis la koloro de la monarkio, kaj la bluo kaj ruĝo tiuj de Parizo. La flago estis adoptita la 15-an de februaro 1794.

Dum longa tempo, la tri bendoj ne estis samlarĝaj (la proporcioj estis 30:33:37), kaj la masto estis ĉu ĉe la blua flanko, ĉu ĉe la ruĝa. Napoléon Bonaparte decidis, ke la tri bendoj estu samlarĝaj, kaj ke la masto estu ĉe la blua flanko.

La francaj ŝipoj – militaj kaj civilaj – plu uzas la antaŭan flagon, kun malsamlarĝaj bendoj.

[eta|dekstra|200px|La flagoj de Francio kaj [Eŭropa Unio, ĉe la franca ambasadejo de Londono]]
La franca Prezidento Emmanuel Macron decidis ŝanĝi la bluan koloron de la flago de Francio, omaĝe al la franca revolucio. La konsilisto Arnaud Jolens proponis al la prezidento ŝanĝi la bluan koloron de la flago staranta malantaŭ la prezidento okaze de oficialaj deklaroj kaj diskursoj. Iom post iom, oni ŝanĝis ĉiujn flagojn flirtantajn ĉe la Prezidenta Palaco. Laŭ oficiala komuniko de la Prezidento, temas pri la blua koloro uzita dum la Franca Revolucio, ĝi ankaŭ estas la koloro de la francaj flagoj dum la unua kaj dua mondmilitoj. En la jaro 1976, la Prezidento Valéry Giscard d’Estaing decidis uzi pli helan kaj brilan koloron bluan, simila al la eŭropunia flago.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Le drapeau français – Présidence de la République  (fr)

Francio
Kategorio:Naciaj simboloj de Francio
Kategorio:Flagoj de Francio
ZetaGrid

**ZetaGrid** estis iam la plej granda distribuita komputanta projekto por esplori radikojn de la funkcio zeta de Riemann, esplorinta pli ol 109 radikojn en diurno.

Radikoj de la ζ-funkcio estas de aparta interesi en matematiko ĉar la ekzisto de eĉ sola unu kiu estas ne en linio *Re z = 1/2* estus kontraŭekzemplo kaj devus tuj malpruvi la , kun grandaj konsekvencoj por ĉiuj de matematiko.

La projekto estis finita en novembro de 2005.  Post kiam la rezultoj estas analizitaj, la projekto administristo estigis ke ili estos afiŝitaj en retejo de la Amerika Matematika Socio. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo

Kategorio:Ζ kaj L-funkcioj
Kategorio:Hilbertaj problemoj
Kategorio:Eksperimenta matematiko
Heath Ledger

**Heath LEDGER** (; Esperantigite **Ĥito LEĜERO**) (naskiĝis la 4-an de aprilo 1979, mortis la 22-an de januaro 2008) estis plurpremiita aŭstralia kina kaj televida aktoro. Post aktorado en pluraj televidaj roloj dum la 1990-aj jaroj, Leger disvolvis filman karieron, aperante en preskaŭ 20 filmoj. Li estis stelulo en ambaŭ kritikaj kaj komercaj sukcesoj, inkluzivante filmojn *10 Things I Hate About You*, *The Patriot*, ''Monster's Ball*, *A Knight's Tale* kaj *Brokeback Mountain*. Pro lia rolo en *Brokeback Mountain* li estis kandidatigita por Akademia Premio por "Plej bona aktoro en ĉefa rolo" kaj pluraj aliaj premioj.

Li mortis la 22-an de januaro 2008 pro akcidenta trodozo de kuracilo.

## Filmoj
* *The Brothers Grimm'', 2005

Kategorio:Aŭstraliaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1979
Kategorio:Mortintoj en 2008
Kategorio:Naskiĝintoj en Aŭstralio
Atol das Rocas

**Atol das Rocas** estas atolo en la Atlantiko Oceano. Ĝi estas parto de la ŝtato Rio Grande do Norte, Brazilo. Estas de vulkana deveno kaj korala formacio. La ovala atolo estas  ( mejlojn) longa kaj  ( mejlojn) larĝa. La laguno estas ĝis  () profunda kaj havas areon de  (). La tera areo de la du insuletoj (Cemitério Insulo, sudokcidenta kaj Farol Cay, nordokcidenta) estas  (89 akreoj). Farol Cay kovras preskaŭ du trionojn de la areo. La plej alta punkto estas sabla monteto en la sudo de la pli granda Farol Cay, kun alto de  (). Ambaŭ insuletoj estas kreske kovritaj de herboj, arbustoj kaj kelkaj palmoj. Estas kraboj, araneoj, skorpioj, sablopuloj, skaraboj, grandaj blatoj, kaj multa(j) specio(j) de birdoj.
eta|200px|Situo

## Biogeografio 
Biogeografie la atolo estas, kune kun la insulo Fernando de Noronha, parto de tersupraĵa ekoregiono el la orient-sudamerika ekoprovinco de la neotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono, kiu nomiĝas **Humidaj arbaroj de Fernando de Noronha-Atolo das Rocas**, apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de maraj ekoregionoj

Kategorio:Atoloj
Kategorio:Geografio de Brazilo
Kategorio:Neotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
Kvociento de Wilson

En matematiko, **kvociento de Wilson** *W(p)* estas difinita kiel:

: W(p) = \frac{(p-1)! + 1}{p}

Se *p* estas primo, la kvociento estas entjero laŭ la teoremo de Wilson. Se *p* estas komponita nombro, la kvociento estas ne entjero. Se *p* dividas na *W(p)*, *p* estas primo de Wilson. La entjeraj valoroj de *W(p)* estas:

: *W(2)=1*
: *W(3)=1*
: *W(5)=5*
: *W(7)=103*
: *W(11)=329891*
: *W(13)=36846277*
: *W(17)=1230752346353*
: *W(19)=336967037143579*
: ...

## Vidu ankaŭ 
* Primo de Wilson
* Teoremo de Wilson

## Eksteraj ligiloj 
* 
*  - vico de entjeraj valoroj de *W(p)*

Kategorio:Primoj
Kategorio:Entjeraj vicoj
Primo de Wilson

En matematiko, **primo de Wilson** estas primo *p* tia ke *p2* dividas na *(p-1)!+1*, kie "!" estas faktorialo, aŭ ekvivalente *p* dividas na *W(p)* kie *W(p)* estas la kvociento de Wilson. La teoremo de Wilson statas ke ĉiu primo *p* dividas na *(p-1)! + 1*.

La nuraj sciataj primoj de Wilson estas 5, 13, kaj 563. Se alia ekzistas, ĝi devas esti pli granda ol 5×108. Estas konjekto ke ekzistas malfinie multaj primoj de Wilson, kaj la kvanto de primoj de Wilson en intervalo *[x, y]* estas proksimume *log(log(y) / log(x))*. Tiel estas atendate ke estas proksimume unu primo de Wilson inter 5×108 kaj 5×1023.

## Vidu ankaŭ 
* Primo de Wieferich
* Primo de Wall-Sun-Sun
* Primo de Wolstenholme
* Teoremo de Wilson
* Kvociento de Wilson

## Eksteraj ligiloj 
*  - vico de primoj de Wilson
* La Prima Glosaro: Primo de Wilson
* 
* Statuso de la serĉo por primoj de Wilson

Kategorio:Faktorialo kaj dutermaj temoj
Kategorio:Primoj
Merga teoremo de Whitney

En diferenciala topologio, la **merga teoremo de Whitney** statas ke por *m>1*, ĉiu glata *m*-dimensia sternaĵo povas esti mergita en eŭklidan *(2m-1)*-spacon. Ekvivalente, ĉiu glata *m*-dimensia sternaĵo povas esti mergita en la *(2m-1)*-dimensian sferon (trairo al la sfero forprenas la limigon ke *m>1*).

## Pluaj rezultoj 
Massey iris al pruvi ke ĉiu *n*-dimensia sternaĵo estas ene homologa al sternaĵo kiu mergas en *(2n-a(n))*-sferon kie *a(n)* estas la kvanto de "1" en la duuma prezento de *n*. En la sama papero, Massey pruvis ke por ĉiu *n* estas sternaĵo, kiu estas produto de reelaj projekciaj spacoj kiu ne mergas en *(2n-1-a(n))*-sferon. La konjekto ke ĉiu *n*-sternaĵo mergas en *(2n-a(n))*-sferon estas sciata kiel la **merga konjekto** kiu estis eble solvita de Ralph Cohen.

## Vidu ankaŭ
* Eniga teoremo de Whitney

Kategorio:Diferenciala topologio
Kategorio:Matematikaj teoremoj
Ombrelo de Whitney

dekstra|frame|Sekco de la surfaco
En matematiko, la **ombrelo de Whitney** estas sin-sekcanta ortangulo lokita en tri-dimensia spaco.

Ĝi povas esti donita per la parametraj ekvacioj

: *x = uv*
: *y = u*
: *z = v2*

(kio estas ĝuste la ortangulo en 3-spaco)

aŭ per la implica ekvacio

: *x2=y2z*

kun inkluzivi de ankaŭ negativaj *z*, kio donas la anson de la ombrelo.

Ĝi estas loka modelo de pinĉa punkta specialaĵo, kiu kune kun la faldo estas la nuraj du stabilaj specialaĵoj de funkcio kun 3-dimensia valoro kaj 2-dimensia argumento (mapo R^2 \to R^3).

La fuguro estas nomita pro usona matematikisto Hassler Whitney.

## Vidu ankaŭ 
* Kruco-ĉapo

## Referencoj 
* 

Kategorio:Diferenciala topologio
Kategorio:Teorio de specialaĵoj
Kategorio:Surfacoj
Ekvacio de Wiener

La **ekvacio de Wiener** estas simpla matematika prezento de moviĝo de Brown. Ĝi alprenas ke la aktuala vektora rapido de fluida partiklo estas hazarda:

:\mathbf{v} = \frac{d\mathbf{x}}{dt} = g(t)

kie *v* estas vektora rapido,
: *x* estas vektoro de situo,
: *d/dt* estas la tempa derivaĵo,
: *g(t)* povas ekzemple esti blanka bruo.

La ekvacio de Wiener estas nomita pro Norbert Wiener.

Laŭ la ekvacio, la vektora rapido ŝanĝiĝas tuj, kio ne povas esti reale. Tiel la ekvacio estas ne taŭga por mallonga tempa skalo, en ĉi tiu okazo, la ekvacio de Langevin, kiu enkalkulas la akcelon de la partiklo, devas esti uzata.

Kategorio:Stokastikaj procezoj
Kategorio:Ekvacioj
Kategorio:Partikla fiziko
National Basketball Association

eta|280px|
eta|
La **National Basketball Association** (mallongige **NBA**; en la angla lingvo signifas "Nacia Korbopilkada Asocio") estas la plej granda ligo en Nordameriko por profesia vira korbopilkado, komponita de 30 teamoj el Usono kaj Kanado. La NBA estas unu el la kvar ĉefaj sportligoj de Nordameriko, kiu ankaŭ inkluzivas la nacian glacihokean ligon NHL, la nacian usonfutbalan ligon NFL kaj la superan basbalan ligon MLB.

La ligo estis fondita en Novjorko la 6-an de junio 1946 kiel la ***Basketball Association of America*** (Korbopilkada Asocio de Ameriko) en la aŭtuno de 1949 post kunigo kun la rivala ligo "National Basketball League". La ĉefsidejo lokiĝas en la nubskrapulo *Olympic Tower* en centra Manhatano, Novjorko.

Ekde la ludjaro 2004-05 ĝi estas formita de 30 teamoj, dividitaj en du asocioj, nomataj *"konferencoj"*, la Okcidenta kaj la Orienta, kiuj siavice estas dividitaj en ses divizioj el po 5 teamoj (vidu la grupiĝojn sur la mapo sube dekstre).

## Ĉampionoj 
La historie plej ofte venkinta teamo estas la Boston Celtics kun dek sep ĉampionadoj, sekvata de Los Angeles Lakers kun dek ses. La ludisto kun plej multaj ĉampionecoj estas *Bill Russell* kun dek unu ĉampionecoj en dek tri jaroj. La ludisto kun plej multe da poentoj estas Kareem Abdul-Jabbar kun 38 387 poentoj en dudek jaroj. La ludisto kun pli da individuaj premioj estas Michael Jordan.

La ĉampiono de la sezono 2023/24 estas la kalifornia teamo Boston Celtics.

### Listo de ĉampionecoj 
Kategorio:Kanado
Kategorio:Usono
Kategorio:Korbopilkado
Kategorio:Asocioj
Kategorio:Sportaj ligoj
Pezanta matrico

En matematiko, **pezanta matrico** *W(n, w)* de ordo *n* kun pezo *w* estas *n* &times; *n* kvadrata matrico ĉe kiu ĉu elemento egalas al 0, 1 aŭ -1, tia ke *WWT=wI*.

*W(n, n-1)* estas ekvivalento al konferenca matrico kaj *W(n, n)* estas matrico de Hadamard.

Iuj propraĵoj sekvas senpere de la difino:
* Ĉiuj de linioj estas inter si perpendikularaj.
* Ĉiu linio kaj ĉiu kolumno havas akurate *w* ne-nulajn erojn.
* *WTW=wI*, pro tio ke *W−1 = w−1WT* (se la pezo ne estas 0).

Ekzemplo de *W(2, 2)*:

:\begin{pmatrix}-1 & 1 \\ 1 & 1\end{pmatrix}

La ĉefa demando pri pezantaj matricoj estas ilia ekzisto, por kiuj valoroj de *n* kaj *w* ekzistas *W(n, w)*. La ĝenerala respondo estas nekonata. La alia grava demando pri pezantaj matricoj estas ilia numerado - por donitaj *n* kaj *w*, kiel multaj *W(n, w)* ekzistas. La ĝenerala respondo ankaŭ al ĉi tiu demando estas nekonata, eĉ por konferencaj matricoj kaj matricoj de Hadamard.

Kategorio:Matricoj
Kategorio:Kombinatoriko