open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arbara-savana mozaiko

La **arbara-savana mozaiko** estas transira zono inter la tropikaj humidaj foliarbaroj de ekvatora Afriko kaj la pli sekaj savanoj kaj duonarbaroj al nordo kaj sudo de la afrik-arbara ekoprovinco. La arbara-savana mozaiko konsistas el pli sekaj arbaroj, ofte galeriaj arbaroj, alternante kun savanoj kaj malfermaj herbejoj.

## Ekoregionoj
La Monda Natur-Fonduso (WWF) diferencigas plurajn arbar-savanaj mozaikajn ekoregionojn :

* La gvinea arbara-savana mozaiko estas la transiro inter la supra kaj malsupra-gvineaj arbaroj de Okcidentafriko kaj la okcident-sudana savano. La ekoregiono etendiĝas ekde Senegalo en la okcidento ĝis la Kamerunaj Altaĵoj  en la oriento. La Benina Senarbejo estas regiono de Togolando kaj Benino kie la arbara-savana mozaiko etendiĝas ĝis la marbordo, disigante la supra-gvineajn arbarojn de la malsupra-gvineaj arbaroj.  
*La nord-konga arbara-savana mozaiko troviĝas inter la kongaj arbaroj de Centra Afriko kaj la orient-sudana savano. Ĝi etendiĝas ekde la Kamerunaj Altaĵoj en la okcidento ĝis la valo de Granda Rifto en la oriento, ĉirkaŭante partojn de Kameruno, Centr-Afrika Respubliko, Kongo Kinŝasa, kaj sudokcidenta Sudano.
*La okcident-konga arbara-savana mozaiko troviĝas sudokcidente de la zono de la kongaj arbaroj, kovrante partojn de suda Gabono, suda Kongo Brazavila, okcidenta Kongo Kinŝasa , kaj nordokcidenta Angolo.
*La sud-konga arbara-savana mozaiko troviĝas en la oriento de la okcident-konga arbara-savana mozaiko en Kongo Kinŝasa, disigante la kongajn arbarojn en la nordo de la mjombaroj en la sudo.
*La viktori-basena arbara-savana mozaiko troviĝas en la oriento kaj la nordo de Viktorio en Orientafriko, kaj estas ĉirkaŭata en la oriento kaj okcidento de montarbaroj de okcidentaj kaj orientaj branĉoj de Granda Rifto. La ekoregiono kovras multon de Ugando, etendiĝanta en partojn de orienta Kenjo, nordokcidenta Tanzanio, orienta Ruando.

## Maparo

AT0707 map.png|Gvinea arbara-savana mozaiko
AT0712 map.png|Nord-konga arbara-savana mozaiko
AT0723 map.png|Okcident-konga arbara-savana mozaiko
AT0718 map.png|Sud-konga arbara-savana mozaiko
AT0721 map.png|Viktori-basena arbara-savana mozaiko

Kategorio:Afrotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
Kategorio:Geografio de Angolo
Kategorio:Geografio de Benino
Kategorio:Gabono
Kategorio:Geografio de Kenjo
Kategorio:Geografio de la Respubliko Kongo
Kategorio:Geografio de la Demokratia Respubliko Kongo  
Kategorio:Geografio de Ruando
Kategorio:Geografio de Senegalo
Kategorio:Geografio de Sudano
Kategorio:Geografio de Togolando
Kategorio:Geografio de Tanzanio
Kategorio:Geografio de Ugando
Tutrusia Ŝtata Instituto de Kinematografio

La **Tutrusia Ŝtata Instituto de Kinematografio** (ruse *ВГИК – Всероссийский государственный институт кинематографии имени Сергея Герасимова*) nome de Sergej Gerasimov. Ĝi estis la unua universitato en la mondo instruanta studentojn en ĉi tiu fako.

## Historio 
La 1-an de septembro 1919 aperis La Ŝtata Kino-lernejo, kiun estris aktoro kaj reĝisoro *Vladimir Gardin*.
En 1920 oni produktis tie la unuan sovetian filmon *“Serpo kaj Martelo”*.
En 1924 oni kreis studion de animacia kino, kiu atingis grandan sukceson.
En 1931 oni organizis la unuan filmotekon, kiu nun estas la plej granda arkivo de filmoj produktitaj en Sovetunio, tre valora heredaĵo de ĝia popolo.
La 28-an de julio 1992 ĝia nomo estis ŝanĝita al la nuna: "Tutrusia Ŝtata Instituto de Kinematografio".

En 1944 komencis funkcii la reĝisora studio sub la gvido de Sergej Gerasimov kaj *Tamara Makarova* (lia edzino). En pli ol kvardek jaroj la studadon en la studio finis 106 geaktoroj kaj 108 gereĝisoroj. Ekde 2004 en la universitato funkcias kolegio instruanta studentojn en malpli alta nivelo.
Diplomitoj de Tutrusia Ŝtata Instituto de Kinematografio laboras en 90 landoj de la mondo.

Konstruaĵoj de Tutrusia Ŝtata Instituto de Kinematografio najbaras kun filmstudio Gorkij situanta en Ostankino, distrikto de Moskvo. La du organizaĵoj kunlaboras en produktado de filmoj kaj instruado de studentoj.

## Elektitaj studentoj 
* Anna Czóbel
* Ilona Katkics
* Sándor Kocsis (kameraisto)
* Ilona Kolonits
* László Lugossy (reĝisoro)
* Miklós Markos
* Márta Mészáros
* Nikita Miĥalkov
* Orsolya Székely (reĝisoro)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo , 
eta|maldekstre

Kategorio:Universitatoj en Moskvo
Kategorio:Rusa kino
Kategorio:Sovetia kino
Kategorio:Distrikto Rostokino (Moskvo)
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1919
Kategorio:1919 en Rusio
112 Ifigenio

**112 Ifigenio** estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
La usona astronomo Christian Heinrich Friedrich Peters malkovris ĝin, la 19-an de septembro 1870 elde la observatorio de Clinton (Nov-Jorkio, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Ifigenio, greka princino de la helena mitologio, kiun ŝia patro Agamemno oferis al Artemiso, por ke la ventoj estu favoraj por iri al la troja milito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Christian Heinrich Friedrich Peters
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1870
ELN (Bolivio)

[eta|250ra|Mapo de [Bolivio. La kvadrato markas la agozonon de la gerilo de Che Guevara en 1966-1967.]]
**ELN** estas hispana mallongigo de *Ejército de Liberación Nacional* (tio estas "naciliberiga armeo") kaj en tiu artikolo oni aludas al tiu kreita de Che Guevara en Bolivio.

Ĝi nomiĝis laŭhistorie ankaŭ kiel CERRITO aŭ **Gerilo de Ñancahuazú** pro la nomo de la loko kie disvolviĝis tiu grupo en 1966 kaj 1967, kio finis per la morto de Che kaj de la plej parto de la membroj de la grupo. Ĝi setlis je baza kampadejo en bieno trapasata de la rivero Ñancahuazú, sezona alfluanto de la rivero Grande, je 250 km sude de la urbo de Santa Cruz.

## Eksteraj ligiloj 
* *Ñancahuazú: la lucha contra el "Che" Guevara*, de la Generalo Luis Reque Terán (R), Ejército Boliviano, Airpower Journal, Edición Hispanoamericana, Trimestre Primavera 1993 

Kategorio:Che Guevara
Kategorio:Malvarma milito
Kategorio:Geriloj
Kategorio:Milita historio de Bolivio
Kategorio:Politiko de Bolivio
Kategorio:Naciliberigaj movadoj
Kategorio:Historio de Bolivio
Magister Juris

La **Magister Juris** (breve *MJur* aŭ *Mag.jur.*) estas akademia titolo en juro donata por kelkaj universitatoj.

## Anglalingvaj landoj 
Kelkaj universitatoj en landoj anglalingvaj uzas la titulon de Magister Juris por magistra titolo. Aspiranto bezonas antaŭan juran titolon por esti allasata.

Ekzemple, en la Universitato de Oxford, la MJur estas unujara instruada programo kaj tie egalvaloras al LL.M. de aliaj universitatoj. Oxford ankaŭ havas programon nomatan *Bachelor of Civil Law* (BCL). La MJur kaj la BCL estas la sama programo kaj la studentoj de la du programoj povas partopreni la samajn kursojn; la studentoj kies unua jura titolo estis en sistemo de la Common Law gajnos la BCL kaj la studentoj de la Civila juro gajnos la MJur plenuminte la samajn postulojn.

La Universitato de Malto uzas la nomon MJur por unujara programo de instruado en juro, egalvalora al LL.M. de aliaj universitatoj.

## Germanio 
Tradicie, germanaj juraj studentoj ne gajnis akademian titolon plenuminte siajn studojn en juro. La fina ekzameno post universitataj jaroj estis la unua ŝtata ekzameno, kiu estis kondukata de la ministerio pri justico de la respektiva federacia lando. Ekde kelkaj jaroj, kelkaj universitatoj germanaj donas titolon de Magister Juris al siaj studentoj kiuj sukcese finis unuan ŝtatan ekzamenon por substreki la valoron de la studoj egalaj al Magistro en alia fako.

## Pruvoj 
Kategorio:Akademiaj titoloj
Tunela efiko

**Tunela efiko** estas tiu fenomeno en la fiziko, kiam atomaj korpuskloj povas trairi potencialajn barilojn ankaŭ tiam, se ties energio estas malpli ol tiu de la barilo. Laŭ leĝoj de la klasika fiziko, tio estus neebla, sed la kvantuma mekaniko ebligas tion. Per helpo de la tunel-efiko estas klarigebla interalie la alfa-disfalo de la atomkernoj. La teknika apliko de la tunel-efiko estas la tunel-efika mikroskopo.

La efikon malkovris en 1897 Robert Williams Wood, sed ne povis klarigi tion.
La bazojn por la klarigo faris en 1926 Gregor Wentzel, Hendrik Anthony Kramers kaj Leon Brillouin per la t.n. WKB-metodo.

Oni uzas la tunel-efikon ĉe grand-erigaj kampaj elektron- (1936) kaj jonmikroskopoj (1951). Tiujn evoluigis Erwin Wilhelm Müller en Berlino. Tiuj ebligis atoman detaligon.

Plua apliko de la tunel-efiko okazas interalie ĉe tuneldiodoj (Leo Esaki, 1957), en suprakonduktado, tunel-efika mikroskopo.

## Vidu ankaŭ 
* Eksponente malpligrandiĝanta ondo

Kategorio:Partikla fiziko
Kategorio:Kvantummekaniko
Nigra saksaulo

***Haloxylon aphyllum***, **nigra saksaulo**, estas malgranda arbusto, apartenanta al la amarantacoj. Ĝi kreskas en la kontinentaj dezertoj de Meza kaj Centra Azio, inklude nordan Ĉinion, kie ĝi estas la dominanta planto kun la parenca blanka saksaulo.

La nigra saksaulo altas 2-8 (tipe maks. 4-5) metrojn kaj mankas al ĝi larĝaj foliotipaj folioj. Ĝi havas profundan pivotan radikan sistemon, ebligante travivon en seka, saleta aŭ sabla ĉirkaŭo. La arbusto estas uzata por hejtado, kuirado en la dezerto.

*Turcmenigena varentzovi* (saksaula longkorna skarabo) estas damanĝanto de la nigra saksaulo en Kazaĥio, Turkmenio, kaj Uzbekio.

Kategorio:Amarantacoj
Kategorio:Dezertaj plantoj
Rebecca Romijn

**Rebecca ROMIJN** (pli frue **Rebecca Romijn-Stamos**; 6-an de novembro 1972 en Berkeley, Kalifornio) estas usona aktorino kaj iama fotomodelo.[eta|Rebecca Romijn ([Life Ball 2010)]]

Post lernado en *Berkeley High School*, ŝi studis muzikon en Universitato de Kalifornio. Ŝi interrompis sian studadon kaj ekmodelis. Ŝi translokiĝis por 2,5 jaroj en Parizon kaj pozis interalie por Sports Illustrated, Christian Dior kaj Victoria's Secret. De 1998 ĝis 2000 moderis ŝi la MTV-programon *House of Style*.

Ŝi aperis en la kineja filmo unuafoje en *Austin Powers – Spion in geheimer Missionarsstellung*, kie ŝi ludis sin mem. La trarompon alportis por ŝi en 2000 la unua grava rolo: la form-ŝanĝanto *Mystique* en la sukcesa komiks-filmigo *X-Men*. Ŝi ludis la saman rolon en la daŭrigoj, en *X-Men 2* (2003) kaj *X-Men 3* (2006). Ŝi ludis en 2002 en refilmigo de *Rollerball* sian unuan ĉefrolon kaj samjare ŝi transprenis ankaŭ la ĉefrolon en la erotiktrilera filmo *Femme Fatale*. Ŝi ludis en 2004 denove en filmigo de Marvel Comics: *The Punisher*.

Romijn geedziĝis en 1998 kun aktoro John Stamos kaj alprenis la nomon Rebecca Romijn-Stamos. Kiam ili disiĝis en 2004 kaj divorcis en 2005, ŝi ek-reuzis la naskiĝnomon. En 2007, ŝi geedziĝis kun aktoro Jerry O'Connell. Ŝi iĝis patrino de ĝemeloj la 28-an de decembro 2008.

Ŝi ludis de 2007 ĝis 2008 – kun Eric Mabius kaj Vanessa Lynn Williams – transseksan personon post ties seks-ŝanĝo, en la usona televida serio *Ugly Betty*.

## Filmaro 
* 1997: *Friends* (televida serio)
* 1998: *Dirty Work*
* 1998–2000: *House of Styles* (televida serio)
* 1999: *Austin Powers: The Spy Who Shagged Me*
* 1999: *Hefner: Unauthorized* (TV)
* 2000: *X-Men*
* 2000: *Jack & Jill* (televida serio)
* 2001: *Rollerball*
* 2002: *MADtv* (televida serio)
* 2002: *S1m0ne*
* 2002: *Femme Fatale*
* 2003: *X-Men 2*
* 2004: *The Punisher*
* 2004: *Godsend*
* 2006: *Man About Town*
* 2006: *X-Men: The Last Stand*
* 2006: *Pepper Dennis* (televida serio)
* 2006: *The Alibi*
* 2006–2008: *Ugly Betty* (televida serio)
* 2007: *Drawn Together* (televida serio)
* 2007: *Carpoolers* (televida serio)
* 2008: *Lake City*
* 2009–2010: *Eastwick* (televida serio)

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj fotomodeloj
Kategorio:Nederlandaj usonanoj
113 Amaltejo

**113 Amaltejo** estas ne tre granda, meze hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
La germana astronomo Karl Theodor Robert Luther malkovris ĝin la , elde Duseldorfo (Germanio).

## Nomo 
Ĝia nomo estas tiu de Amaltejo, kaprino kiu mamnutris Zeŭson infanon per ŝia lakto (en pli malfruaj mitoj, Amaltejo estas nimfo).

Tiun nomon ankaŭ ricevis la jupitera luno Amalteo malkovrita en 1892.

## Ecoj 
Laŭ ĝia spektra klaso "S", ĝi estas "ŝtona" asteroido, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio. **113 Amaltejo** aspektas esti fragmento de la mantelo de plu granda korpo, frakasita miliardo da jaroj antaŭe. Alia granda restaĵo de tia korpo estus 9 Metiso.

## Satelito ? 
La , P. Maley, R. Campbell, D. Eisfeldt, S. Insana, T. Blank, W. Thomas, S. Deaneti kredis esti malkovrintaj sateliton per observoj de stelaj kaŝadoj elde Fenikso (Arizono); Waco (Teksaso); Clifton (Teksaso), malkovro anoncita la .

Tiu satelito, maldefinitive nomita S/2017 (113) 1, havus diametron de ĉirkaŭ 5&nbsp;km.

Tamen, la , tiu malkovro estis malkonfirmita: ĝi rezultis de eraro de kodo en programaro de redukto.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Theodor Robert Luther
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1871
Adonaj

***Adonaj***, hebree אֲדֹנָי, signifas "mia Sinjoro" aŭ "la Sinjoro", kaj estas unu el la plej disvastigitaj inter la prononcataj nomoj en la Biblio de la Dio de la Abrahamaj religioj: en la juda tradicio oni per ĝi anstataŭas dum la voĉlegado la Biblian Tetragramon, kiun oni pro respektego ne prononcas.

Pro longtempa uzado tiakonteksta, la judoj evitas priparoli Dion ekster la legado de la Sankta Skribo uzante eĉ la vorton (*Adonaj*), kaj preferas uzi aliaj frazojn, kia *HaŜem* (השם = "La-Nomo").

Kiam en la Biblio la masoretoj de la 8-a jarcento de nia erao ekuzis vokalajn diakritilojn, tiam al la konsonanta teksto, per kiu la ŝemidaj kulturoj skribis siajn lingvojn, ili aldonis al la Biblia Tetragramo יהוה (JHVH) la vokalojn de la vorto *Adonaj’*, por indiki ke oni ne prononcu la sanktegan nomon kaj diru anstataŭe "*Adonaj*". Rezultis la kombinaĵo יְהֹוָה (t.e., יהוה kun la vokalaj signoj de אֲדֹנָי). Pro miskompreno, oni pensis mezepoke ke oni devas elparoli la Biblian Tetragramon kiel "Jehova" (vidu Javeo).

En la Tanaĥo, la vorto אֲדֹנָי troviĝas 434 fojojn, dum la kombinaĵo יְהֹוָה aperas 6519 fojojn.

Al la vorto hebrea אֲדֹנָי (*Adonaj*) korespondas la greka Κύριος (*Kyrios*), termino kiu ĝenerale aperas en la manuskriptoj de la traduko greka de la hebrea Biblio (la Septuaginto) reprezentante la Biblian Tetragramon de la teksto originala hebrea. Ankaŭ la Nova Testamento uzas la saman terminon por traduki citaĵojn el la Tanaĥo, kiuj entenas la Tetragramon.

Kiel אֲדֹנָי (*Adonaj*), tiel ankaŭ Κύριος (*Kyrios*) havas sencon, kiu ne nepre rigardas al la Dio de la Abrahamaj religioj. Indikas ĝenerale iun ajn, kiu havas potencon aŭ aŭtoritaton, kaj oni utiligas ĝin, kiel "Sinjoro" en Esperanto, kiel respektema maniero alparoli iun. La Nova Testamento aplikas ĝin al Dio, Jesuo, kaj al multaj aliaj personoj kaj aferoj.

## Vidu ankaŭ 
* Biblia Tetragramo
* Dio de la Abrahamaj religioj
* Elohim
* Javeo
* Nomoj de Dio en la Biblio

## Referencoj 
Kategorio:Dio
Kategorio:Biblio
Kategorio:Hebreaj vortoj kaj esprimoj
114 Kassandra

'*114 *Kassandra''''' estas granda, sed malhela asteroido de la asteroida zono. Ĝi estas unu el la maloftaj T-tipaj asteroidoj.

## Malkovro 
La usona astronomo Christian Heinrich Friedrich Peters malkovris ĝin, la , en la observatorio de Clinton (Nov-Jorkio, Usono).

## Nomo 
La eponimo, Kasandra, estis la filino de la reĝo Priamo de Trojo. Ŝi estis amata de Apolono, kiu donacis al ŝi la kapablon antaŭscis la estontecon. Sed ĉar ŝi sin rifuzis al li, la dio faris, ke ŝi estis neniam kredita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Christian Heinrich Friedrich Peters
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1871
Bruck an der Leitha

**Bruck an der Leitha** [bruk anda lajta] estas urba komunumo en Malsupra Aŭstrio. Ĝi situas 35 km oriente de Vieno kaj samdistance sudokcidente de Bratislavo. Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma distrikto. Krome ĝi apartenas al la historia regiono *Industrieviertel*  (industria regiono). Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. 

Tra Bruck pasas vojo B10 (*Budapester Strasse*); norde-oriente preterpasas aŭtovojo A4 (Vieno – Hungario), de kiu nord-oriente debranĉiĝas aŭtovojo A6 al Bratislavo. Rivero Leitha trafluas la urbon de sud-okcidento al nord-oriento. Ĝi nome distingas la urbon disde Bruck an der Mur.

Fervoje Bruck situas ĉe la internacia linio Vieno – Györ – Budapeŝto. Por mallongdistanca trafiko ĝi estas finstacio de linio S60, kiu iras okcidenten al Vieno. Orienten estas fervoja ligo al Parndorf kaj plu al Bratislavo, Hegyeshalom aŭ Neusiedl am See.

Entrepreno en Bruck estas la plej granda produktanto de planta dizeloleo en Aŭstrio.

## Famuloj 
En Bruck an der Leitha naskiĝis hungara juristo Aladár Schnierer.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Bruck
Ĉervenjovo

**Ĉervenjovo,** ukraine **Червеньово,** rutene **Червенёво** [ĉervenjovo], ruse **Червенево** [ĉervenevo], slovake **Červeňovo,** hungare **Cserlenő** [ĉerlenO] estas ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en municipo de Znjacovo.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 3&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 105 m
* Loĝantaro: 1950
* Poŝtkodo: 89651
* Telefonprefikso: 3131

## Situo 
## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon Cserlenő apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. La komunumo rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Konservada stato de ekoregiono

**Konservada stato** de Tutmondaj 200-ekoregionoj estas uzata por klasifiki ekoregionojn en unu aŭ tri larĝajn kategoriojn : **kriza /endanĝerigita**,
**vundebla**, aŭ **relative stabila/relative sendifekta**.

La konservada stato de tersupraĵaj ekoregionoj estas notataj : **CE** por kriza ( angle : critical ) aŭ endanĝerigita, **V** por vundebla, kaj **RS** por relative stabila aŭ sendifekta.

Ekoregionoj varias kaj pri siaj biologiaj specialecoj, kaj pri sia konservada stato. Tiu ĉi reprezentas taksadon de la nuntempa kaj estonta kapablo de la ekoregiono por subteni la ekologian vivipovon kaj por reagi al vivmediaj ŝanĝoj.

Konservada stato estas bazita sur pejzaĝo ( aŭ ekvivalento por dolĉakvaj kaj maraj ekoregionoj ), kiel totala habitatodetruo , habitata fragmentado, rango de degrado, rango de bezonata protekto, rango de urĝeco por konservadaj bezonoj, kaj tipoj de konservado, praktikadaj aŭ postulataj.

La listo de Tutmondaj 200-regionoj plejofte povas kontribui al konservado je regiona skalo ( loka senarbarigo, detruo de marĉaj vivmedioj, grunda degrado ...). Tamen, certaj fenomenoj kiel migrado de cetacoj kaj birdoj dependas de pli komplikaj variabloj ne uzitaj en la difino de la nuna datumbazo ( kiel atmosferaj fluoj, dinamisma pelaga ekosistemo …). Tiuj bezonus pliajn kolektadojn de informoj, kaj koordinadon de strebadoj inter pluraj ekoregionoj. Tamen, Tutmondaj 200-ekoregionoj povas utili al tiuj strebadoj per la identigo de vivmediaj ejoj kaj de ripozejoj por migrantaj bestoj. Ĝi povas ankaŭ utili al identigo de invadaj specioj, kaj prezenti levilon por malrapidigi aŭ haltigi ilian penetradon kaj starigadon

## Vidu ankaŭ 
* Ekozono
* Konserva statuso

Kategorio:Global 200
Kategorio:Naturprotektismo
Kategorio:Mediprotektado
Radio Rebelde

**Radio Rebelde** (Ribela Radio) estas radiostacio kuba, dekomence sekreta, fondita de Ernesto Che Guevara, dum la kampanjo de geriloj kontraŭ la reĝimo de Fulgencio Batista. La unuaj elsendoj okazis el radiostacioj situaj ekster Kubo. Poste oni klopodis situi transmisoron en la zono kontrolita de la Movado 26-a de Julio en la Sierra Maestra, el kie pluelsendis ĝis la triumfo de la Kuba Revolucio en 1959. Ĝi estis grava armilo por la triumfo de la Kuba Revolucio.

La unua elsendo daŭris nur 20 minutojn. Tiutage oni ne identiĝis la radiostacio kiel poste estos kutime pere de la emocia "...Aquí, Radio Rebelde..." (Ĉi tie Ribela Radio). Male oni elsendis unue la notojn de la Himno Invada, la unuan militinformon pri la Batalo de Pino del Agua kaj pri aliaj agadoj de la kolumno de Che; la kapitano Luis Orlando Rodríguez (Direktoro) redaktis kaj legis mesaĝon rilatante la tagon de la 24a de Februaro kaj la fondon de la radiostacio.

Kategorio:Che Guevara
Kategorio:Kuba Revolucio
Kategorio:Kubaj radiostacioj
Mario Monje

**Mario Monje Molina** (Irupana, 29-a de marto 1929 -- Moskvo, 15-a de januaro 2019) estis politikisto bolivia kiu estis fondinto kaj ĝenerala sekretario de la Komunisma Partio de Bolivio. Speciale, estis analizita la rolon kiun li ludis en rilato kun la aktiveco gerila kiun Ernesto Che Guevara iniciatis en 1966 kaj en kiu rezultis mortinta la revoluciulo argentina.

## Biografio
Mario Monje estis unu de la fondintoj en 1950 kaj poste ĝenerala sekretario de la *Partido Comunista de Bolivia*.

En la jardeko de 1960, la Komunisma Partio de Bolivio, jam direktita de Mario Monje, subtenis dubasencan pozicion fronte al la armita lukto kiun pelis Kubo ekde la triumfo de la Kuba Revolucio en 1959. Unuflanke, la propra Monje kaj aliaj aktivuloj de la partio estis ricevintaj militan trejnigon en Kubo. Aliflanke Monje kaj aliaj estroj estis esprimintaj en iuj cirkonstancoj sian opozicion al ago gerila en Bolivio. La pozicio de Mario Monje kaj de la PCB estis tre priduba fronte al la ago de Ernesto Che Guevara kaj liaj homoj en Bolivio.

La 31-a de decembro de 1966, Monje kaj Guevara realigis konatan kunvenon en la tendaro gerila de Ñancahuazú en kiu tiu postulis la komandon de la trupoj, subtenante ke ne pretis akcepti ke fremdaj personoj estis je la komando de armeo gerila en lia lando. Guevara kontraŭstaris efike. Kvankam la kunveno finis en formo ŝajne afabla kaj Monje promesis reveni, fakte ne denove ekzistis kontakto inter ambaŭ ĉefoj. Ĉiukaze pluraj membroj de la PCB batalis kaj mortis en Ñancahuazú.

En la 1980-aj jaroj Monaje tuj translokiĝis al Moskvo, kie li restas de tiam.

En la dua parto de la filmo "Che" (2008), nomita "Gerilo", reĝisorita de Steven Soderbergh, kie oni parolas pri la laboro de Che en Bolivio, la aktoro Lou Diamond Phillips interpretis la rolon de Monje.

## Bibliografio
* Jon Lee Anderson, *Che Guevara. Una vida revolucionaria*, 1997, Barcelona: Anagrama, ISBN 84-339-2572-0

* Inti Peredo, *Mi campaña con el Che*, 1971, Chile: El Umbral

* Harry Villegas, *Pombo, un hombre de la guerrilla del Che*, 1996, La Habana: Editora Política
ISBN 9505816677

## Vidu ankaŭ
* Komunismo.
* Historio de Bolivio.
* Che (filmo)
Félix Rodríguez

**Félix Ismael Rodríguez Mendigutia**, *«Lázaro»*, (n. 1941 en Havano, Kubo) estas kontraŭkastristo kaj agento de la CIA de Usono, fama ĉefe pro partopreno en la Invado de la Porkogolfeto, la murdo de Ernesto Che Guevara en Bolivio, kaj sia ligo kun la Prezidento George H. W. Bush dum la skandalo Irano-Kontra. Li ricevis multajn kondekoraciojn de la CIA.

La familio de Rodríguez abandonis Kubon kiam li estis 18-jaraĝa. Inter 1958 kaj 1959, Rodríguez estis sekreta policano de la Diktatoreco de Fulgencio Batista. El tiam li klopodis kontakti kun la gerilaj kaj paramilitaj grupoj kiuj klopodis elpovigi la registaron de Fidel Castro. Partoprenis unue en la *Legión Anticomunista del Caribe* estrata de la diktatoro de Dominga Respubliko Rafael Trujillo, ĝis la malsukceso de la invado de Kubo en 1959. Tiam li estis jam agento de la CIA kaj eĉ la ekzilitaj kubanoj ekmalamis lin ĉar ŝajne la usona prezidento Kennedy ne volis plie apogi tiun invadon. Rodríguez dum la invado estis en Havano kaj fuĝis danke al apogo de la frankisma hispana ambasadoro.

Kiam Che komencis sian gerilon en Bolivio kaj li estis kaptita la 8-an de oktobro de 1967, Rodríguez estis la ligo inter la bolivia prezidento René Barrientos kaj la armeanoj kiuj fakte plenumis la murdon. Li ankaŭ klopodis montri ke la morto de Che ne estis kontraŭleĝa ekzekuto sed ke li mortis dum batalo la antaŭan tagon.

Poste li ĉiam je la servo de la CIA estis en la Milito de Vjetnamio kaj partoprenis en programo por murdo de maldekstruloj en Sudameriko.

Kategorio:Spionoj
Kategorio:Che Guevara
Kategorio:Kubaj usonanoj
Kategorio:Kontraŭrevoluciuloj
Kategorio:CIA
Kategorio:Historio de Kubo
Kategorio:Historio de Bolivio
Kategorio:Historio de Usono
Mario Terán

**Mario TERÁN** estis la bolivia soldato kiu pafis laŭ ordo de la generaloj René Barrientos kaj Alfredo Ovando al Ernesto Guevara, la "Che", kaŭzante al li la morton la 9-a de oktobro de 1967, en la publika lernejo de la komunumo de La Higuera (proksime de la urbo de Vallegrande, en la Sankta Kruco, Bolivio). Terán pafis kontraŭ la revoluciulo, post kiam ĉi tiu prononcis siajn lastajn vortojn kiuj laŭdire estis la jenaj: «Sereniĝu kaj direktopafu bone! Tuj vi mortigos viron!». La ordono de ekzekuto venis de la Prezidento de Bolivio, la generalo René Barrientos. La grado de impliko de la CIA en ĉi tiu decido estas ankoraŭ malfermita al debato.

Kurioze estos kuracistoj kubaj kiuj en 2007 redonos la vidkapablon al Terán en la kadro de unu el la kampanjoj de solidareco kun la bolivia registaro de Evo Morales. La novaĵo estis diskonigita de la kuba oficiala ĵurnalo Granma en la jaríĝo de la morto de Guevara.

## Referencoj 
Kategorio:Che Guevara
Kategorio:Ekzekutistoj
Kategorio:Boliviaj militistoj
René Barrientos

**René Barrientos Ortuño** (Tarata, Koĉabambo, 30-a de majo de 1919 - Arque, samloke, 27-a de aprilo de 1969) estis militisto kaj politikisto bolivia, la 47a Prezidento de Bolivio.

* Unua prezidenteco: 5-a de novembro de 1964 post puĉo -26-a de majo de 1965.
* Dua prezidenteco: 26-a de majo de 1965 - 2-a de januaro de 1966.
* Tria prezidenteco: 6-a de aŭgusto de 1966 - 27-a de aprilo de 1969.

En 1967 eksplodis la gerilo estrata de Ernesto Guevara, la Che. Poste de komencaj sukcesoj, la gerilo estis disvenkita de la armeo, ene de senĉesa propagando ultranaciisma, kaj la forta ekonomia apogo kaj militista de Usono. Barrientos deklaris ke Che Guevara estis mortinta en batalo kiam li mem estis doninta la ordonon murdi lin en la lernejo de La Higuera, la 9-a de oktobro de 1967.

Dum lia registaro, li enoficigis la militkrimulon naziisman Klaus Barbie, kiu nomiĝis en Bolivio, Klaus Altmann, prezidanto de la Socio Naviga de la ŝtato (*Transmarítima*), kiu en la epoko havis unusolan ŝipon (memoru ke Bolivio ne havas maraliron), kaj kiu laŭ rezervitaj informoj, dediĉis sin al la neleĝa internacia komerco de armiloj. Barbie ankaŭ estis enoficigita de Barrientos kiel asesoro de la Servoj de Inteligenteco de Bolivio.

Aparte alta estis la nombro de viktimoj dum lia diktatoreco. Laŭ Internacia Amnestio, nur inter 1966 kaj 1968 li ekzekutigis inter 3.000 kaj 8.000 murdojn fare de la mortorotoj. Inkludita la nomita Masakro de Sankta Johano en kiu membroj de la Armeo de Bolivio atakis la sendefendan loĝantaron de la centroj ministaj de Catavi, Siglo XX ktp.

Li pereis en stranga akcidento de helikoptero je la aĝo de 50 jaroj, dum estis en ekzerco de la prezidanteco.

Kategorio:Che Guevara
Kategorio:Prezidantoj de Bolivio
Kategorio:Vicprezidantoj de Bolivio
Kategorio:Diktatoroj
Kategorio:Mortintoj en transportaj akcidentoj
Simeón Cuba

**Simeón Cuba Sarabia**, *«Willy»* (n. 15-a de januaro de 1932, Cochabamba, Bolivio; m. 9-a de oktobro de 1967, La Higuera, Bolivio) estis sindikatisto kaj gerilano bolivia kiu eniris en la Gerilo de Ñancahuazú estrata de Ernesto Che Guevara en 1966-1967 en la sudoriento de Bolivio. Li estis murdita samtempe kun Che Guevara en la lernejo de La Higuera (Bolivio) kie ambaŭ troviĝis arestitaj el la antaŭa tago.

## Biografio 
Simeón Cuba estis sindikatestro de ministoj en la minoj de stano de Huanuni, kie li okupiĝis kiel sekretario de milicoj kaj sekretario de organizo de la sindikato de la mino. Post la puĉo estrita de la Generalo René Barrientos en 1964 li estis forpelita de la mino.

Apartenis al la Komunisma Partio de Bolivio sed en 1965 disiĝis kun aliaj membroj por fondi kaj estri la Komunisman Marksisma-Leninisman Partion de Bolivio (PCML), estrita de Moisés Guevara, kiu subtenis favoran pozicion al la lukto armita kaj ideologio maoista.

### Gerilo de Ñancahuazú kaj morto 
Poste de la fiaska sperto ĉe Kongo, la Che Guevara organizis fokuson gerilan en Bolivio, kie li instaliĝis la 3-a de novembro de 1967, en proksima monta zono al la urbo de Sankta Kruco, en areo kiu trairas la sezona rivero Ñancahuazú, alfluanto de la grava Granda rivero (Bolivio).

La gerila grupo prenis la nomon de *Ejército de Liberación Nacional* (ELN) de Bolivio kun apogosekcioj en Argentino, Ĉilio kaj Peruo.

Simeón Cuba aliĝis en la kolumno de avangardo estrata de Ernesto Guevara. Kiam ĉi tiu lasta estis vundita en la Quebrada de Yuro, la 8-a de oktobro de 1967 Cuba restis apud li, estante kaptitaj kune kaj translokigitaj al La Higuera (Bolivio), kie restis enfermita en la lernejo, en la apuda klasĉambro al kiu estis destinita al la enfermo de la Che Guevara. Sekvan tagon li estis murdita malmultaj minutoj antaŭ la murdo de Ernesto Guevara.

Liaj restaĵoj estis enterigitaj ankaŭ sekrete en komuna elfosaĵo kun tiuj de Ernesto Guevara kaj aliaj kvin gerilanoj mortintaj inter la 8-a kaj la 9-a de oktobro.

La korpo estis trovata la 12-a de julio de 1997, kaj ripozas en la *Memorial de Ernesto Guevara* en Santa Clara, Kubo.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Anderson, Jon Lee, *Che Guevara. Una vida revolucionaria*, 1997, Barcelona: Anagrama, ISBN 84-339-2572-0

* Eusebio Tapia Aruni, *Piedras y espinas en las arenas de Ñancaguazú (testimonio de un guerrillero boliviano)*, 1997, Bolivio: propra eldono, (reta konsulto)

## Vidu ankaŭ 
* Gerilo de Ñancahuazú

## Eksteraj ligiloj 
* ''Members of Che's guerrilla movement in Bolvia*Latino American Resources
* *Los que se graduaron junto al Che'', Antorcha 
* w:en:Simeon Cuba Sarabia

Kategorio:Che Guevara
Kategorio:Boliviaj sindikatistoj
Kategorio:Boliviaj revoluciuloj
Hercivci

**Hercivci,** ukraine **Яблунів,** rutene **Герцôвцï** [hercovcji], ruse **Герцовцы,** [hercovci], slovake **Hercovce,** hungare **Hegyrét** [hedjrEt] estas tre malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en municipo de Puznjakivci.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 0.2&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 464 m
* Loĝantaro: 79
* Poŝtkodo: 89630
* Telefonprefikso: +380&nbsp;3131

## Situo 
## Historio 
La historia oficiala hungara loknomo estis **Hercfalva**, kiu pro la hungariga politiko ŝanĝiĝis al belsona hungara nomo. Ĝis Traktato de Trianon Hegyrét apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Hercivci/Hegyrét. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Freida Pinto

**Freida PINTO** (n. 18-a de oktobro 1984) estas barata aktorino kaj profesia modelulino plej multe konata el ŝia rolo de Latika en ŝia debuta filmo *Slumdog Millionaire*, kiu gajnis 8 Oskar-premiojn inter ili tiu al Oskaro por la plej bona filmo en 2009. Ŝi persone ricevis multajn aliajn premiojn.

La familio estas de katolika deveno en Mangaloro. Ŝi studis en Barato (inter aliaj baratajn dancojn kaj salson), kaj en Havajo.

## Filmaro 
* 2008: *Slumdog Millionaire*
* 2010: *You Will Meet a Tall Dark Stranger*
* 2010: *Miral*
* 2011: *Rise of the Planet of the Apes*
* 2011: *Immortals*

Kategorio:Naskiĝintoj en 1984
Kategorio:Barataj virinaj modeloj
Kategorio:Barataj fotomodeloj
Kategorio:Barataj aktoroj
Kategorio:Homoj el Mumbajo
Kategorio:Mangaloranoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Barato
Kategorio:Naskiĝintoj la 18-an de oktobro
Horonda

**Horonda** (ukraine, rutene kaj ruse '''' [horonda], , ) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 4&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 109 m
* Loĝantaro: 4000
* Poŝtkodo: 89656
* Telefonprefikso: +380&nbsp;3131

## Situo 
## Historio 
La vilaĝo fondiĝis en 1550. En 1910 vivis en Gorond 1626 loĝantoj, (1336 rutenoj, 279 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Gorond apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Horonda/Gorond. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Mangaloranoj

**Mangaloranoj** (Tulu: *Kudladakulu(ಕುಡ್ಲದಕುಲು)*; Konkani: *Kodialchi*; Kannada: *Manglurinavaru*(ಮಂಗಳೂರಿನವರು); dialekto Byari/Beary: *Maikaaltanga*) estas ĝenerale konsiderataj esti kolekto de etna grupo de la sudokcidenta marbordo de Karnatako en Barato, kvankam laŭ la Esperanta gramatiko temas nur kaj konkrete pri loĝantoj de la urbo Mangaloro.

## Referencoj 

Kategorio:Mangaloro
Kategorio:Karnatako
*
Azharuddin Mohammed Ismail

**Azharuddin Mohammed Ismail** estas barata infana aktoro, kiu rolis la plej malaĝan version de Salim Malik en la oskar-gajninta filmo *Slumdog Millionaire*. Sekvanta filma sukceso estis rolo en bolivuda filmo *Kal Kisne Dekha* (hindie कल किसने देखा, laŭvorta traduko "Kiu vidis la morgaŭon?") el 2009.

Kategorio:Barataj infanaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝjaro nekonata
Kategorio:Homoj el Mumbajo
Kategorio:Barataj islamanoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Barato
Vlčí Habřina

Municipo **Vlčí Habřina** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, en ebenaĵo de rivero Elbo, ĉe flanka ŝoseo n-ro 323 liganta vilaĝojn Břehy kaj Rohovládova Bělá, 7&nbsp;km nordoriente de urbo Přelouč kaj 10&nbsp;km okcidente de urbo Lázně Bohdaneč. En la vilaĝo estas industria produktado de pastbuloj, pli ĝuste de famaj ĉeĥaj "knedlikoj" por restoracioj kaj hejmoj en vasta ĉirkaŭaĵo. Vivas ĉi tie  ().

## La nomo
Nomo de la vilaĝo en traduko signifas *"Lupa karpenarbaro"* kaj ekestis pro tio, ke en arbaro proksima al la vilaĝo oni metis tenatojn por kaptadi lupojn. Ĉar en regiono ĉirkaŭ Pardubice estis riĉaj ĉasejoj, estis intereso de grandbieno Pardubice neniigi damaĝbestojn, kompreneble je la unua loko lupojn. La arbaro estis havaĵo de grandbieno kaj la kaptiloj povis esti senprobleme metataj. Ankoraŭ nuntempe estas en arbaro proksime de Vlčí Habřina videblaj profundaj lupolfosaĵoj.

La lasta lupo en proksima senjorejo de Častolovice estis mortpafita en la jaro 1840 kaj ĝia pezo estis 56&nbsp;kg.

## Loĝantaro 
## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Bohdaneč  

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Egino

La vorto **Egino** (helene Αἴγινα *Aígina*, greke Αίγινα *Éyina*) havas plurajn signifojn:
* **Egino** estas persono en la helena mitologio.
* **Egino** estas insulo en Grekio.
* **91 Egino** estas asteroido en la sunsistemo, malkovrita en 1866.
Voleč

Municipo **Voleč** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, en milde ondiĝinta pejzaĝo inter riveroj Cidlina kaj Elbo, ĉe ŝoseo n-ro 36 inter Chlumec nad Cidlinou kaj Pardubice, 9&nbsp;km sudoriente de urbo Chlumec nad Cidlinou, 10&nbsp;km nordokcidente de urbo Lázně Bohdaneč, 4&nbsp;km de elveturejo n-ro 68 el aŭtoŝoseo n-ro D11 (E67) kaj 5&nbsp;km de elveturejo n-ro 76. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skriba mencio pri Voleč devenas el la jaro 1398. La unuaj konataj posedantoj de la vilaĝo estis Mareš kaj Jan el Vyšehněvice, Johanka el Hustířany, Kunát pli juna el Dobřenice, Vojtěch el Pernštejn kaj de la jaro 1560 la Reĝa Kamero.

Dum la tridekjara milito Voleč ege suferis, estis prirabita kaj forbruligita. Ankoraŭ en la 18-a jarcento estis proksime de Voleč multaj fiŝlagoj kaj arbaroj.

En 19-a jarcento la vilaĝo ekfloras ekonomie kaj kulture. La loĝantaron vivtenas agrokulturado, oni sekigas fiŝlagojn, arbaroj kaj paŝtejoj cedas al plugkampoj. Estis konstruataj nova lernejo, biblioteko, ŝparkompania domo. Oni fondis diversajn societojn, ludis teatron.

En la 20-a jarcento Voleč moderniĝis: estis konstruataj vilaĝaj ŝoseoj, akvokondukilo, kanalizo, moderniĝas agrokulturado ktp. Tamen multaj homoj foriras al urboj. En la jaro 1890 estis en la vilaĝo 63 domoj kaj 495 loĝantoj kaj nuntempe estas 130 domoj kaj nur 320 loĝantoj. La lernejo, antaŭlernejo, ŝparejo estis nuligitaj kaj la servojn oni certigas alie. En Voleč ekestas novaj bezonataj entreprenoj, ekestis tempo de aŭtomobiloj, interreto, poŝtelefonoj. Vilaĝo egaliĝas al urboj.

## Loĝantaro 
## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Bohdaneč  

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Gorkij filmstudio

**Gorkij filmstudio** ( *Киностудия им. Горького*) estas unu el plej malnovaj kaj plej grandaj filmoproduktejoj de Rusio.
En 1915 negocisto *Miĥail Trofimov* fondis kinofabrikon “RUSJ” (Rusio) en Moskvo, kiu estis bazo por la studio.

Ekde 1924 ĝi nomiĝis “MeĵRabPom-Rusj”. Ekde 1928 – “MeĵRabPomFilm”. Ekde 1936 la kinofabriko nomiĝis “SojuzDetFilm” kaj prefere produktis filmojn por infanaro.

En 1948 pro filmado de multaj verkoj de la fama rusa verkisto Maksim Gorkij ĝi prenis lian nomon.eta|maldekstraTie en 1931 oni kreis la unuan sovetian sonan filmon *“Путёвка в жизнь”* (Vivodona Atesto). La unua muzika filmo *"Гармонь"* “(Harmoniko) ankaŭ aperis tie en 1934. La unuan kolorigitan sovetian filmon *"Груня Корнакова"* (Grunjo Kornakova) oni aperigis tie en 1936. Ekzemplo de sukcesa internacia projekto estis la porinfana filmo Mio, mia Mio (1987) surbaze de romano de Astrid Lindgren, malfacile majstrebla kunproduktado inter Svedio, Norvegio kaj Sovetunio kun altrangaj aktoroj ankaŭ el anglalingvaj landoj, por kiu en Sovetunio la filmstudio kunlaboris kun la organizaĵo Sovinfilm.

Gorkij filmstudio produktis pli ol 1000 filmojn, 60 el ili gajnis tre prestiĝajn internaciajn premiojn. Famaj rusiaj geaktoroj dublis (interpretis) monologojn de multaj eksterlandaj filmoj tie. Dum multejara konkurado kun TV la studio ne tro prosperas lastatempe.
Konstruaĵoj de Gorkij filmstudio najbaras kun VGIK situanta en Ostankino (distrikto) de Moskvo. Ambaŭ objektoj kunlaboras en produktado de filmoj kaj instruado de studentoj multjare.

## Eksteraj ligiloj 
* Historio de filmstudio (oficiala retpaĝo) 
* Historio de filmstudio (oficiala retpaĝo)  


Kategorio:Rusa kino
Kategorio:Sovetia kino
Kategorio:Rusiaj kinaj firmaoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Moskvo
Kategorio:Distrikto Rostokino (Moskvo)
Diego Pozo

**Diego POZO** (naskiĝis , do nun -jara) estas argentina eks-futbalisto. Interalie li estis golulo de la argentina nacia teamo de futbalo en la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2010 en Sud-Afriko.

Kategorio:Argentinaj futbalistoj
Martín Demichelis

**Martín DEMICHELIS** (naskiĝis  en Justiniano Posse, Provinco Kordobo (Argentino), do nun -jara) estas argentina futbalisto. Interalie li estis membro de la argentina nacia teamo de futbalo en la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2010 en Sud-Afriko kaj de la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo. Ekster naciaj matĉoj li ekde la jaro 2003 estas membro de la unua vira teamo de la germana klubo Bayern München.

Kategorio:Argentinaj futbalistoj
Gonzalo Higuaín

eta|130px|Gonzalo Higuaín
**Gonzalo Higuaín** (naskiĝis  en Brest (Francio), do nun -jara) estas argentina futbalisto. Li naskiĝis kiel filo de argentinaj gepatroj: la patro tiutempe estis profesia futbalisto en la futbalklubo de Brest, sed en aĝo de 10 monatoj la bebo Gonzalo Higuaín forlasis Francion direkte al Argentino kaj ne revenis ĝis la Futbala Mondpokalo 1998. Samkiel la patro kaj la du pli aĝaj fratoj, kiuj iĝis futbalaj profesiuloj en la usona klubo Columbus Crew, Gonzalo fariĝis profesia futbalisto. Interalie li estis membro de la argentina nacia teamo de futbalo en la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2010 en Sud-Afriko, de la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo kaj de la Futbala Mondpokalo 2018 en Rusio. Ekster naciaj matĉoj li ekde la jaro 2007 aktivas kiel membro de la unua vira teamo de la itala klubo *SSC Napoli*.

Kategorio:Argentinaj futbalistoj
Kategorio:Hispandevenaj francoj
Virusoscienco

**Virusoscienco** aŭ **virusologio** estas la fako de biologio, kiu priskribas kaj priesploras virusojn, la nurajn vivantajn estaĵojn, kiuj kapablas reproduktiĝi nur post infektado de alispecaj ĉeloj.

Ĝi ankaŭ konsistigas gravan fakon de medicino, ĉar pluraj virusoj kapablas estigi ĉe bestoj kaj homoj gravajn malsanojn, kiel, ekzemple, rabion, flavan febron, poliomjeliton.

## Historio de virusoscienco 
* 1898: Friedrich Loeffler kaj Paul Frosch konkludas, ke ekzistas infektaj estaĵoj pli malgrandaj ol bakterioj, priesplorinte senĉelajn likvaĵojn, kiuj tamen plu kapablas infekti je bova afto.
* 1901: Walter Reed malkovras la viruson de flava febro, la unua malkovrita viruso, kiu profitas artropodojn kiel perantojn por sia disvastiĝo.
* 1901: Louis Pasteur malkovras la viruson de rabio.
* 1909: Karl Landsteiner kaj Erwin Popper sukcesas malsanigi simion per encerbigo de mjelo el homo suferanta je poliomjelito. Tiel pruviĝas, ke poliomjelito disvastiĝas per viruso.
* 1912: Alexis Carrel unue kultivadas virusojn.
* 1966: Internacia Komitato pri Taksonomio de Virusoj disvolvas universalan skemon por taksonomio de virusoj.

## Vidu ankaŭ 
* Gripo
* Hepatito
* Kronviruso
* SARS
Språkförsvaret

**Lingvodefendo** () estas politike sendependa organizo, fondita en 2005, kiu laboras por fortigo de la sveda lingvo kaj kontraŭ perdo de ties uzkampoj (t.e. ke oni ne plu uzas ĝin en certa kampo). Lingvodefendo konscias pri la uzateco de la angla kiel fremda lingvo, sed opinias ke la nuna statuso de la angla kiel mondlingvo en longdaŭra perspektivo minacas pluekziston de aliaj lingvoj, inkluzive de la sveda.

Laŭ Lingvodefendo, multlingveco en si mem estas valora kaj ekde la membriĝo de Svedio en EU kaj kreskanta internaciigo, la sveda en Svedio bezonas esti aktive defendata en tute alia maniero ol antaŭe.

Lingvodefendo ellaboris propran proponon de lingvoleĝo por Svedio kaj aron da aliaj dokumentoj, i.a. pri lingvopolitiko kadre de altlernejo kaj la nordia lingvokomunumo. La organizo ankaŭ funkciis kiel referencinstanco kiam nova lingvoleĝo estis ellaborata.

Lingvodefendo krome regule organizas debatrenkontiĝojn kaj seminariojn pri rilataj temoj, kaj ekde la 1a de julio 2009, kiam la nova sveda lingvoleĝo ekvalidis, aktive laboras por apliko de la leĝo en laŭeble multaj partoj de la socio. La organizo testis efektivan povon de la nova lingvoleĝo farante serion da atentigoj pri ties neobeado al la parlamento, i.a. kontraŭ anglalingvaj retadresoj uzataj de la registaro.

Kategorio:Lingvopolitiko
Kategorio:Sveda lingvo
Kategorio:Organizaĵoj en Svedio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2005
117 Lomia

'*117 *Lomia'''* estas granda kaj malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estas malkovrita de la franca astronomo Alphonse Louis Nicolas Borrelly, la 12-an de septembro 1871 elde la observatorio de Marsejlo (Francio).

## Nomo 
La deveno de ĝia nomo *Lomia'' estas nekonata. Eble estis "Lamia" malbone ortografiita. (Cetere la asteroido 248 Lamio ricevos tian nomon en 1885.)

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Alphonse Louis Nicolas Borrelly
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1871
118 Peitoo

**118 Peitoo** estas ne tre granda sed tamen hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Karl Theodor Robert Luther en Duseldorfo (Germanio) la .

## Nomo 
En la helena mitologio, Peitoo estis kunulino kaj servistino de Afrodito. Ŝi personiĝis la persvadon kaj la seksallogon. Laŭ iaj fontoj ŝi estis oceanidino.

## Ecoj 
Ĝi estas verŝajne S-tipa asteroido.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Theodor Robert Luther
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1872
Charles Rappoport

**Charles RAPPOPORT** (Karlo Rapoporto) (naskiĝis en 1865, mortis en 1941) estis franca komunista aktivulo el juda rusa origino.

Marksisto, li aktivas en la Franca Sekcio de la Laborista Internacio (FSLI).
En 1914, li denuncas la akcepton de la Unua Mondmilito, la voĉdonon por militkreditoj, kaj la partoprenon al registaro de "sankta unuiĝo" fare de la Franca Sekcio de la Laborista Internacio.
Post la milito, li aktivas sine de la FSLI por ke la partio aliĝu al la Komunista Internacio. Dum la Tura Kongreso en decembro 1920, li estas el la majoritato kiu fondas la Francan Sekcion de la Komunista Internacio (kiu poste iĝos la Franca Komunista Partio (FKP), kaj li estas elektita ĉe la Komitato.

Post la stalinismigo de la FKP, li estas senrespondecigita. Pro sia profunda malkonsento kun la partia linio kaj sia subteno al Sovetunio, li forlasos la FKP en 1938.

## Verkoj 
* *Filozofio de la historio kiel evolu-scienco* (La Philosophie de l'histoire comme science de l'évolution):
** Unua eldono : éditions G. Jacques, coll. Bibliothèque d'études socialistes XII, Paris, 1903, XV-247 p., 36054780m.
** Lasta eldono : éditions Rivière, coll. Études sur le devenir social no 20 Paris, 1925, XV-247 p., 355939360.
* *Iom da historio: originoj, doktrinoj kaj metodoj socialistaj* (Un peu d'histoire : origines, doctrines et méthodes socialistes), Librairie Aristide Quillet, coll. Encyclopédie socialiste, syndicale et coopérative de l'Internationale ouvrière no 1, Paris, 1912, 524 p.-[4] p., 37270668d. – Note : la collection était publiée sous la direction technique de Compère-Morel et de Jean-Lorris comme directeur-propagateur.
* *La socia Revolucio* (La Révolution sociale), Librairie Aristide Quillet, coll. Encyclopédie socialiste, syndicale et coopérative de l'Internationale ouvrière no 4, Paris, 1912, 506 p.-[24] p., 37270753n. – Note : la collection était publiée sous la direction technique de Compère-Morel et de Jean-Lorris comme directeur-propagateur.
* *Johano Jaŭreso: la homo, la pensulo, la socialisto* (Jean Jaurès : l'homme, le penseur, le socialiste).
** Unua eldono : éditions l'Émancipatrice, Paris, 1915, VII-432 p.-[2] p., 35593929q.
** Dua eldono : (préface de Claudie Weill ; postface et annotations de Daniel Lindenberg), Éditions Anthropos, 1984, XXXII-417 p., , 34758831k.
* *Kial ni estas socialistoj?* (Pourquoi nous sommes socialistes ?), Librairie Aristide Quillet, coll. Encyclopédie socialiste, syndicale et coopérative de l'Internationale ouvrière no 10, Paris, 1919, 653 p., 37270614g. – Note : la collection était publiée sous la direction technique de Compère-Morel et de Jean-Lorris comme directeur-propagateur.
* *Revolucia vivo: 1883-1940: memoraĵoj de Karlo Rapoporto* (Une vie révolutionnaire : 1883-1940 : les mémoires de Charles Rappoport) (teksto pretigita kaj komentita de Harvey Golberg et Georges Haupt ; eldono finfarita kaj prezentita de Marc Lagana), Maison des sciences de l'homme, Paris, 1991, 513 p., , 35475707r, 93146996.

## Eksteraj ligiloj 
* Tekstoj de Karlo Rapoporto (france)

Kategorio:Francaj komunistoj
Kategorio:Francaj judoj
Iljkivci

**Iljkivci,** ukraine **Ільківці,** rutene *Илькôвцï/Ïвкôвцï,* ruse **Ильковцы,** [iljkovci], slovake *Jivkovce/Ilkovce,* hungare *Ilkó/Ilkóc* estas tre malgranda, ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en municipo de Boboviŝĉe.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 0.2&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 372 m
* Loĝantaro: 76
* Poŝtkodo: 89632
* Telefonprefikso: +380&nbsp;3131

## Situo 
## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon Ilkó apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Iljkivci/Ilkó. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio