open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Richárd Pauli

**Richárd Pauli,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pauli Richárd** estis hungara operkantisto, (tenoro), altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *berzéki*, lia origina familia nomo estis *Paulikovics,* lia persona nomvarianto estis *Rikhárd*. Lia edzino estis same operkantisto Ilka Markovits.

Richárd Pauli http://mek.oszk.hu/08700/08756/html/III/szin_III.0536.pdf naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Rakovic (nuntempa Rakovice (distrikto Piešťany) en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
eta|maldekstre|140ra|Desegnaĵo pri Richárd Pauli
eta|190ra|Richárd Pauli
eta|190ra|Richárd Pauli en 1865

## Biografio 
Richárd Pauli lernis en Nagyszombat, kie li estis talenta preĝeja kantisto. Li lernis kantadon, pianludon kaj violonludon en Vieno. En 1857 li debutis en Pressburg, poste li kantadis en Olmütz, Graz, Brünn, Krakovo, Bukareŝto. Inter 1859 kaj 1862 li estis la ĉefa tenoristo en Nacia Teatro de Kolozsvár, poste en Nacia Teatro de Pest. En 1869 li edziĝis, en 1882 li ekinstruis en la Muzikakademio. En 1884 li kantadis dekomence en la ĵus fondita Reĝa Operejo de Budapeŝto. Li samloke adiaŭis de la scenejo en 1890, samptempe li ricevis reĝan premion. Kelkfoje li komponis kantojn.

## El lia repertuaro 
* Georges Bizet: *Carmen* — Don José
* Gaetano Donizetti:
** *Lucia di Lammermoor* — Sir Edgard Ravenswood
** *Lucrezia Borgia* — Gennaro
* Friedrich von Flotow: *Marta* — Lyonel
* Charles Gounod: *Faust* — titolrolo
* Wolfgang Amadeus Mozart: *Die Zauberflöte* — Tamino
* Gioachino Rossini: *La barbiro de Sevilo* — grafo Almaviva
* Giuseppe Verdi:
** *La traviata* — Alfred Germont
** *Rigoletto* — duko de Mantua
* Richard Wagner:
** *Die Meistersinger von Nürnberg* — Dávid
** *Der Fliegende Holländer* — Erik

## Liaj kontribuoj 
* *Az énekművészetről* (1895) - libro
* *Märchen winkt es* (1871) - komponaĵo

## Liaj disĉiploj 
* Margit Kaczér (operkantisto)
* Dezső Zádor (operkantisto)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kálmán Chován

**Kálmán Chován** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Chován Kálmán** estis hungara komponisto, pianisto, altlerneja instruisto.

Kálmán Chován http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC02469/02501.htm naskiĝis la  en Szarvas, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Kálmán Chován lernis muzikon komence hejme, poste ankaŭ en la gimnazio, baldaŭ en la konservatorio en Pest (urbo), fine en Vieno. Jam ekde 1874 li komponadis. Post 2 jaroj li ekinstruis en Vieno, kie baldaŭe li estis lernejestro. Pro emerititiĝo de Ferenc Erkel inter 1889 kaj 1916 li instruis en Reĝa Muzikakademio de Budapeŝto. En 1891 oni fondis lernejon por pianistoj, kie li estis la ĉefa instruisto.

## Elektitaj komponaĵoj 
* *Aphorismen* (5 skercoj)
* *Gnomenkampf* (parafrazo)
* *Nagy szonáta (E-dúr)* (sonato)

## Liaj libroj 
* *A zongorajáték tanmódszere* (1892)
* *Elméleti és gyakorlati zongoraiskola* (1905)

## Elektitaj disĉiploj 
* Ilona Durigó
* Imre Keéri-Szántó
* Lajos Kentner
* Bianka Maleczky
* Arnold Székely
* Margit Varró

## Memorigiloj 
* memortabulo en Szarvas (1935) https://www.kozterkep.hu/~/14795/Chovan_Kalman_emlektabla_Szarvas_1935.html
* muzika lernejo de Szarvas portas la nomon Chován Kálmán ekde 1964

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun bildo 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj klasikaj komponistoj
Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ashley Benson

**Ashley Victoria Benson** (naskiĝis la 18-an de decembro, 1989 en Anaheim Kalifornio) estas usona aktorino. Ŝi rolis la fikciulinon Abby Deveraux en la sapserio *Days of Our Lives* (Tagoj el niaj vivoj). Ŝi ankaŭ rolis la fikciulinon Hanna en la TV-serio *Pretty Little Liars* (Belaspektaj mensoguletoj). Ŝi komencis la aktoran karieron per reklamfilmetoj. Benson estas unu el la roluloj en *Spring Breakers* (Printempaj feriantoj).

## Referencoj 
eta|maldekstra|Ashley Benson, Spring Breakers 2013
eta|meza|Ashley Benson 2012

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj infanaj aktoroj
Kategorio:Usonaj dancistoj
Kategorio:Usonaj fotomodeloj
Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Püspökladány)

**Preĝejo de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Püspökladány.

## Historio 
En La loknomo püspök (=episkopo) signifis tion, ke la teritorio apartenis al episkopo de Várad. En la mezepoko la komunumo havis kapelojn aŭ kirkojn. Fonto mencias gotikan preĝejon en 1423. La kalvinanoj en 1556 akiris la preĝejon, episkopo de Eger ne povis reakiri ĝin en 1721 kaj 1768. Tiu ĉi kirko ruiniĝis, poste malkonstruiĝis en 1801. La katolikoj povis konstrui kapelon en 1779. Nur la sanktejo estis konstruita el ŝtonoj, la navo el lignoj, kanoj kaj argiloj. En la sama loko pli nova preĝejo konstruiĝis en 1805, sed en 1921 pro kadukiĝo ankaŭ tio estis malkonstruita. La nun videbla kirko estis konstruita post 2 jaroj. La orgeno estis farita en 1927. Tamen post la konstruo la kirko havis malbonan staton, tial oni trakonstruis ĝin por esti pli stabila. Tiutempe la mesoj okazis en la lernejo. En 1944 pafoj trovis ĉefe la turon, poste la rekonstruo faris pli malaltan turon. En la 1980-aj jaroj interne la muroj estis pentritaj.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en mezo de granda korto, antaŭe kruco troviĝas. La fasado estas simetria, meze 3 arkoj reliefas, pli supre denove grandaj arkaj fenestroj estas videblaj. La kvadrata turo apud la navo altiĝas, ankaŭ la turo havas enirejon. La turopinto estas piramida. Iom post la turo teretaĝa sakristio kuŝas.
eta|Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo en Püspökladány (nur fone videbla)
## Fontoj 
* hungare 
* hungare kun foto 
* http://muemlekem.hu/muemlek?id=5385

Puspokladany
Puspokladany
Puspokladany
Puspokladany
Modelo de la erotika fotografio

[200px|eta|Erotika [Manekeno (homo)|modelo.]]
**Modelo de la erotika fotografio**, estas la persono, ĉu viro aŭ ino, pozanta tute aŭ duone nuda por ebligi la realigon de erotikaj fotoj, reprezentotaj en ekspozicioj, galerioj, libroj, revuoj, kalendaroj, ktp. La persono povas esti nuda, en bankostumo etc. Por praktiki kiel erotika modelo, ne estas bezonata speciala edukado, tamen, la modelo devas havi sintenon seksalloga.

## Vidu ankaŭ 
* Fotarto
* Erotiko

## Referencoj 
Kategorio:Perkorpa modelado
Kategorio:Erotiko
Arrival (filmo)

***Alveno*** (eo : alveno) estas usona sciencfikcia filmo de 2016, direktita fare de Denis Villeneuve kies centra temo estas komunikado kaj pri la kerna rolo kiun ludas lingvo kaj politike kaj en niaj personaj rilatoj, kiel unua armilo en batalo . La filmo aperis la 1-an de septembro, premieris en konkurso ĉe la Festivalo de Venecio kaj estis ankaŭ selektita por la internacia filma festivalo de Toronto 2016. La filmo ricevis pozitivajn recenzojn ĉefe pro ĝia etoso, inteligenta sciencfikcia rakontado kaj la performado de Amy Adams, unu el la rolantoj kies heroeco ne venas de kruda forto aŭ specialajn povojn, sed de ŝia kuraĝo, komunikado, inteligenteco, senpartieco kaj aŭtenta deziro rigardi ion el aliaj vidpunktoj. En Usono oni petis al lingvisto Louise Banks malkriptigi la lingvon de la eksterteranoj. Kiam kreskis malamikeco inter la landoj kie la kosmoŝipoj surteriĝis, la skipo serĉas respondojn en vetkuro kontraŭ la tempo.

## Rolantaro 
* Amy Adams kiel profesoro de lingvistiko Louise Banks
* Jeremy Renner kiel fizikisto Ian Donnelly
* Forest Whitaker kiel kolonelo Weber
* Michael Stuhlbarg kiel agento Halpern
* Mark O'Brien kiel kapitano Marks
* Tzi Ma kiel generalo Ŝang

## Produktado 
La filmo komenciĝis la 7-an de junio 2015 en Montrealo, Kebekio, Kanado. La 15-an de junio 2016 la origina titolo *Rakonto de via vivo* estis ŝanĝita en *Arrival *(eo : Alveno*)*.

## Muziko 
Deutsche Grammophon eldonis la oficialan muziktrakon la 11-an de novembro 2016. La tuta albumo estis komponita de Jóhann Jóhannsson. Jóhannsson estis nomumita por la Oskaro por plej bona originala muziko en 2017, sed finfine li ne gajnis la premion.

### Traka listo 
## Filmo sur HD, DVD kaj BLU-RAJ 
*Arrival* estis eldonita kiel cifereca reta distribuaĵo la 31-an de januaro 2017 kaj kiel DVD kaj Blu-radia disko la 14-an de februaro 2017.

## Referencoj 
* La samtitola artikolo en la anglalingva vikipedio, versio de la 12-a julio 2017.

## Eksteraj ligiloj 
## Vidu ankaŭ 
* Eksolingvistiko
* Vorterosigno
* Hipotezo de Sapir-Whorf
* Enso

Kategorio:Usonaj dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2016
Kategorio:Usonaj sciencfikciaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj pri lingvoj
Kategorio:Eksterteranoj en fikcio
Benzotiofeno

**Benzotiofeno** estas aromata organika kombinaĵo, blanka solidaĵo kun odoro simila al naftaleno. Strukture ĝi elesprimiĝas kiel unu benzena ringo fandita al tiofena ringo. Ĝi nature trovatas kiel konstituanto en la petroldevenaj deponaĵoj tia kia la lignita gudro.

Benzotiofeno ne estas dome uzata sed ĝi trovas utilecon kiel organika reakcianto en farmacia industrio kiel komponanto en la sintezo de multaj drogoj uzataj en la traktado de brustokancero kaj hidrosensulfurigaj reakcioj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Benzotiofeno estas preparata per refluo de la **o-merkapto-beta-kloro-stireno** en alkala alkohola solvaĵo:

### Sintezo 2 
* Benzotiofeno ankaŭ prepariĝas per varma interagado de la **stireno** kaj hidrogena sulfido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Benzotiofeno sub refluado kun hidrogena peroksido kaj acetata acido formas la benzotiofenan duoksidon aŭ sulfonon. La duoksido estas pli stabila ol la tiofeno.

### Reakcio 2 
* Benzotiofeno estas sensulfurigita per agado de la **nikela borohidrido** preparata per nikela klorido kaj natria borohidrido, tiamaniere ke la benzotiofeno donas la 2-etil-benzenon.

## Literaturo 
* Organic Chemistry Portal
* Scielo
* Alfa Aesar
* Heterocyclic Chemistry, Raj K. Bansal
* Heterocyclic Chemistry, John A. Joule, Keith Mills
* Organometallic Modeling of the Hydrodesulfurization and Hydrodenitrogenation ..., Robert A. Sánchez-Delgado

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Thioindigo.svg|**Tioindigo**
Raloxifene_Chemical_Structure_V.1.svg|**Raloksifeno**
Zileuton.svg|**Zileuton**
Sertaconazole.svg|**Sertakonazolo**
BTCP.svg|**Benociklidino**

## Vidu ankaŭ 
* Indolo
* Tiofeno
* Benzofurano
* Benzonitrilo
* Benzokaino
* Benzilamino

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj
21375 Fanshawe

'*21375 *Fanshawe'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la *Fanshawe College'', fondita en 1967 en Londono, Kanado, kaj kiu disvolvis apartan famon en artoj, komunikoj, desegno de pejzaĝoj kaj la gastigo de studentoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Dubenzofurano

**Dubenzofurano** estas heterocikla organika komponaĵo kies kemia strukturo estas du benzenaj ringoj fanditaj al centra furana ringo. Fizike ĝi estas volatila blanka solidaĵo solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj.

Halogenidhavaj duoksinoj kaj dubenzofuranoj estas vaste vivmediaj poluantoj kaj enviciĝas inter la plej akute toksaj komponaĵoj jam produktitaj. Halogenidhavaj duoksinoj kaj dubenzofuranoj ne estas produktitaj por komercaj celoj, ili ekaperas kiel spurpoluciantoj en certaj industriaj procezoj kiuj faras uzon el halogenidigaj reakcioj en ĉeesto de fenolaj substratoj. Klasikaj ekzemploj inkludas certajn paperblankigajn procezojn, la produktadon de acido-herbicidaj miksaĵoj de fenokso-acetata acido tia kia la "Oranĝa Agento" kaj la sintezo de la **heksaklorofino** longatempe uzata en antibakteriaj sapoj.

Kvankam duoksinoj kaj dubenzofuranoj povas facile detruiĝi per varmaj kaj kemiaj traktadoj, ili ofte ĉeestas en la vivmedio laŭ malaltaj sed tokso-konsiderindaj koncentriĝoj. La varma aŭ kemia detruo de la vastaj kvantoj da sojloj kaj aliaj poluitaj materialoj per duoksinoj kaj dubenzofuranoj estas nek ekonomie praktikebla nek vivmedie akceptebla. Ilia elimino per mikrobiaj biodegradigaj procezoj tiam estus aparte konsiderinda, ĉar tiuj procezoj estas selektivaj, nedetruivaj kaj ekonomiaj. 

## Sintezo 
* Dubenzofurano estas preparata per la metodo de Feist-Benary simple varmigante 2-acetokso-2-jodo-bifenilon sub refluaj kondiĉoj kun akva solvaĵo da natria hidroksido, kaŭzante la fandon de la dufenilaj ringoj kun la furana ringo. Ĉi-vojo uzatas por la sintezo de serio da poliklorhavaj dubenzofuranoj:

## Literaturo 
* Chemicalland21
* EPA
* The Chemical Components of Tobacco and Tobacco Smoke, Second Edition, Alan Rodgman,Thomas A. Perfetti
* Cooper's Toxic Exposures, Andre R. Cooper, Sr.
* Advanced Physical Chemistry Dheeraj Kumar
* Proceedings of the Third Asia-Pacific Conference on Sustainable Energy and ..., Xijun Hu, Po Lock Yue

## Vidu ankaŭ 
* Furano
* Benzofurano
* Tiofeno
* Benzotiofeno
* Dubenzotiofeno
* Karbazolo
* Franz Feist (1864-1941)
* Erich Bénary (1881-1941)

## Referencoj 

Kategorio:Ciklaj ketonoj
Kategorio:Difenilaj eteroj
Dubenzotiofeno

**Dubenzotiofeno** estas organo-sulfura komponaĵo konsistante je du benzenaj ringoj fanditaj la centra tiofena ringo. Ĝi estas senkolora solidaĵo iomete kemie simila al la antraceno. Ĉi-hetero tricikla kombinaĵo, kaj aparte ĝiaj alkil-substituitaj derivaĵoj, vaste okazas en pli pezaj frakcioj de la nafto.

Dubenzotiofenaj derivaĵoj estas potencaj anti-bakteriaj agentoj uzataj en la traktado de tuberkulozo kaŭzata de la fungo konata kiel Mycobacterium tuberculosis. Neantaŭlongaj eksperimentoj elmontris ke la genro "Rhodococcus rhodochrous" degradigas la dubenzotiofenon per oksidado kaj eliminigo de la sulfuro en la tiofena ringo.

Akvaj solvaĵoj de dubenzotiofeno estis submetitaj al lumo kaj fotolizaj eksperimentoj estis mezurataj sub variantaj oleo-koncentriĝoj, salaj kondiĉoj kaj kvanto da flosantaj partikloj. Fotolizo transformis la dubenzotiofeno en pli akvosolveblaj produktoj kaj la ĉefa fotoprodukto formita en akvaj sistemoj estis la dubenzofurano, iu alte toksa komponaĵo. Aliaj oksigenhavaj produktoj formiĝis en la krudolea/akva sistemoj. Salsolvaĵoj elmontris duoblan plibonigon en la fotoliza rapido inter 30% kaj 40%.

## Sintezo 
* Dubenzotiofeno estas preparata per agado de la **dufenilo** kaj sulfura duklorido en ĉeesto de aluminia triklorido:

## Literaturo 
* ACS Publications
* Environmental Analysis, Volume 3, Wolfgang Kleiböhmer
* The Chemistry of Heterocyclic Compounds, Condensed Thiophene Rings, H. D. Hartough
* Microbiology for Minerals, Metals, Materials and the Environment, Abhilash,B. D. Pandey,K. A. Natarajan
* Catalyst Deactivation 1997, G.A. Fuentes, C.H. Bartholomew
* Microbial Transformations of Low Rank Coals, Don L. Crawford

## Vidu ankaŭ 
* Tiofeno
* Antraceno
* Benzotiofeno
* Benzofurano
* Benzonitrilo
* Furano

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj
Museu Picasso

**Museu Picasso** (katalune:  por Picasso-Muzeo), en Barcelono, Katalunujo, Hispanujo, enhavas unu el la plej ampleksaj kolektoj de artaĵoj de la hispana artisto Pablo Picasso de la 20-a jarcento. Kun 4251 verkoj de la pentristo, ĝi estas unu el la plej kompletaj kolektoj de verkoj.

Malfermita al la publiko la 9-an de marto 1963, ĝi estis la unua muzeo dediĉita al la verkaro de Picasso kaj la sola kreita dum la vivo de la artisto. En 2005 la kataluna registaro deklaris ĝin nacia heredaĵo.

Inter la ĉefaj eksponaĵoj estas du el liaj ĉefaj verkoj: ''* (La Unua Komunio) (1896) kaj *Ciencia y caridad'' (Scienco kaj Karitato) (1897). La muzeo lumigas la ligojn de Picasso kun la urbo Barcelono, rilato kiu formiĝis dum lia junaĝo kaj plenaĝeco kaj daŭris ĝis lia morto.

## Vidu ankaŭ 
* Muzeo Picasso (Parizo)

## Eksteraj ligiloj 
*  (, , )

Picasso
Picasso
Picasso
Picasso
Picasso
Kategorio:Pablo Picasso
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1963
Kategorio:Muzeoj fonditaj en 1960-1969
Rose Bertin

. Kvankam vaste konata kiel unu el la unuaj kreintoj de franca modo, Rose Bertin teĥnike ne povas esti konsiderata kiel dezajnistino, tial ke la profesio naskiĝis nur post la franca revolucio, tio estas post kiam regularoj kaj gildoj estis aboliciitaj, kaj la tajloroj povis libere esprimi sian kreativecon.

## Biografio 
Rose Bertin malfermis sian propran butikon, *Le Grand Mogol*, en Parizo en 1770, akirante preskaŭ tuj la favoron de la franca nobelinoj. Du jarojn poste ŝi estis konatigita al la Daŭfenino, Marie-Antoinette, kiu elektis ŝin kiel personan modistinon. Post la kronado, la nova reĝino de Francio komencis renkonti Rose Bertin dufoje semajne por ke ŝi montru al ŝi siajn kreaĵojn.

Rose Bertin ankaŭ kreis ellaboritajn hararanĝojn, modajn akcesoraĵojn kaj pupojn el vakso, ligno aŭ porcelano (nomitajn *Pandora*), kiujn la reĝino uzis kiel donacojn. Ligita al la reĝino ankaŭ per forta amikeco, Rose Bertin fariĝis tre potenca figuro en la kortego de Versailles, tiel ke ŝi estis kromnomita *ministro de la modo* de siaj disfamigantoj. Samtempe ŝiaj kreaĵoj komencis esti eksportitaj al Vieno, Londono, Venecio kaj Sankt-Peterburgo kaj Parizo fariĝis la ĉefa centro de eŭropa modo.

Rose Bertin kreis preskaŭ ĉiuj vestojn de la reĝino ĝis 1792, jaro en kiu Marie-Antoinette estis detronigita. Dum la franca revolucio Rose Bertin elmigiris al Londono kie ŝi daŭre laboris por servi siajn antaŭajn klientojn, tra la *émigrés* (francaj elmigrintoj (1789-1815)). Fine Rose Bertin retiriĝis komence de la 19-a jarcento, lasante la negocon al siaj genepoj. Ŝi mortis en 1813.

## Bibliografio 
* *La modiste de la reine* de Catherine Guennec, 2004. Edizioni Jean Claude Lates. ISBN 84-89367-03-5

## Vidu ankaŭ 
* Rose Bertin (Tramtransporto en Parizo)

## Tradukfonto 
Kategorio:Modistoj
Kategorio:Épinay-sur-Seine
Géza Kardoss

**Géza Kardoss** [kardoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kardoss Géza** estis hungara aktoro, teatrestro. Lia familia nomvarianto estis *Kardos*.
eta|Géza Kardoss sur scenejo
Géza Kardoss http://www.imdb.com/name/nm0439112/ naskiĝis la  en Tiszacsege, li mortis la  en South Bend (Indianao, Usono).

## Biografio 
Géza Kardoss akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1909, poste li komencis sian aktoran karieron en Teatro Csokonai (Debrecen). Inter 1911 kaj 1914 li apartenis al migranta trupo de Ignác Krecsányi, inter 1915-1920 al Gaja Teatro. Li estis direktoro de la menciita teatro en Debrecen inter 1920-1936, poste en Kecskemét (1936) kaj Hódmezővásárhely (1937-1939). En tiu periodo li studvojaĝis al Romo kaj Milano (1926–1927), al Parizo (1928). Dum la 2-a mondmilito unue li direktis migrantan trupon, poste li estis teatrestro de Nacia Teatro (Szeged), fine li estis aktoro en Budapeŝto. En 1944 li migris al nazia Germanio, poste al Usono.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Ferenc Molnár: *Farsang* - policsekretario
* Lajos Zilahy: *Süt a nap* - Mihály Sámson
* Ferenc Herczeg: *Ocskay brigadéros* - titolrolo
* Sándor Bródy: *A tanítónő* - pastro

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Nebántsvirág* (1918) – Celestin/Floridor (ĉefrolo)
* *A nap lovagja* (1918) – ĵurnalisto
* *Mária két éjszakája* (1940) – amiko
* *Fiú vagy lány?* (1944) – teatrestro

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Adam Jacot de Boinod

**Adam Jacot DE BOINOD,** kutime konata kiel **Jacot,** (naskiĝis en 1960) estas brita aŭtoro, rimarkinda por lia verkaro pri nekutimaj, netradukeblaj vortoj kaj lia plej lasta libro *The Wonder of Whiffling* (La Miro de Whiffling) kiu rivelas nekutimajn vortojn en la angla.

## Kariero 
Jacot okupiĝis pri la unua serio de la televida panela ludo QI. Lia esploro por la programo rezultis en tio ke li devis sin okupi legante tutan albanlingvan vortaron kaj notanta ajnajn vortojn kiujn li trovis interesaj. Li interalie notis ke estas 27 malsamaj vortoj por lipharoj kaj 27 vortoj por brovoj en la albana, ekzemple "vetullan" ("tre densaj brovoj"), "vetullor" ("iomete brovojn") kaj "vetullosh" ("tre dikaj brovoj")

## Netradukeblaj vortoj 
Post kiam li forlasis la televidprogramon *QI*, Jacot komencis esplori aliajn lingvojn, ekzamenanta 280 vortarojn kaj 140 retejojn. Tio ĉi gvidis al la kreo de lia unua libro *La Signifo de Tingo*, prezentante vortojn kiuj ne havas ekvivalenton en la angla lingvo, ekzemple "" kiu estas vorto de la lingvo rapanui (parolata sur la Paskinsulo) kaj kiu signifas "deprunti aferojn de la domo de amiko, unu post la alia, ĝis restas nenio".

En 2007 li verkis daŭrigon libron kun la nomo *Toujours Tingo* kaj en 2009 li verkis *The Wonder of Whiffling*, libro pri nekutimaj vortoj en la angla, kiel ekzemple la vorto "whiffling" havanta plurajn signifojn, a) "unu kiu ekzamenis kandidatojn por gradoj… b) oficiro kiu malbaris la vojon por procesio kaj c) nomo de la viro kun la vipo en la angla popola danco Morris dancing"

### Netradukeblaj vortoj en Esperanto 
Itala retejo pri netradukeblaj vortoj en pli ol 60 lingvoj enhavas ankaŭ vortojn en Esperanto.

Jen kelkaj tipaj netradukeblaj vortoj kiuj fontas en la Esperanto-kulturo: krokodili, alligatori, kajmani, gufujo, kabei, samideano, homaranismo, interna ideo, finvenkismo, raŭmismo,..

## Bibliografio 
* *(angla) The Meaning of Tingo and Other Extraordinary Words from around the World* (La Signifo de Tingo kaj aliaj eksterordinaraj vortoj el la tuta mondo*), 2005,* aperinta kiel bitlibro en 2007: 1429531142 (ISBN13: 9781429531146), eld. Penguin Books, 224 paĝoj.
* *(franca) Toujours Tingo* (Ĉiam* *Tingo), 2007
* *(angla) The Wonder of Whiffling* (La Miro de Whiffling), 2009
* (angla) Cassin, Barbara, *Dictionary of Untranslatables: A Philosophical Lexicon*, 2014, Princeton: Princeton UP.

## Vidu ankaŭ 
* Société Neuchâteloise de Généalogie
* Idiotismo
* Poligloto
* Tradukado
* Interkultura komunikado

## Referencoj 
Tiu ĉi traduko grandparte baziĝas sur la originala angla artikolo samnoma, versio de la 12-a de julio 2017.

Kategorio:Britaj leksikografoj
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Britaj tradukistoj
Arko (apartigilo)

**Arko** referencas al variaj konceptoj kaj artikoloj.
* Laŭ PIV arko povas esti jeno:
** En geometrio parto de cirklo aŭ de alia kurbo nome arko: arksekundo (1/3600 de grado); arkolongo.
** En matematiko nombro, esprimanta la grandon de angulo per la arkolongo sur koncerna cirklo kun radiuso 1. 
** Objekto, havanta tian formon: arkoj de kroketludo; arkoj de selo; arkoj de laŭbo; arko de brovo; 
** Lumarko.
** En milito aŭ ĉasado pafarko
** En arkitekturo kurbo, laŭ kiu estas kreita volbo aŭ lintelo nome arko: arko de fenestro, de volbo; arko duoncirkla, segmenta, elipsa, korbansa, triloba, hufa, kilforma; apoga, deŝarĝa arko; triumfa arko. 
** En anatomio nomo de diversaj elementoj en formo de arko: aorta arko; brova, puba, ripa arko; la dentara arko.
** En muziko ligaturo.
** En tipografio supersigno kun la formo de arko.

## Arkitekturo
* Arko (arkitekturo)
* Romp-arko
* Hufofera arko
* Triumfa arko

## Muziko
* Arketo aŭ arĉo

## Geografio
* Vulkanarko
* Atlantika Arko
* Arko aŭ Arco, itala komunumo
* Ĉielarko

## Vidu ankaŭ
* Arkpafado
* Elektra arko
Arany János utca (metrostacio)

La **Arany János utca** (=strato János Arany) estas metrostacio en Budapeŝto. La nomo venis de la strato (János Arany apartenis al la plej grandaj hungaraj poetoj), sed ĝuste ĉe la metrostacio mankas domo(j), tiel placo formiĝis. Estis facila solvo: oni konstruis la enirejan domon en mezo de la placo. Simila solvo okazis pli frue en Batthyány tér (metrostacio).
eta|maldekstre|3 rulŝtuparoj de la metrostacio

## Historio 
En 1976 ekfunkciis la unua itinero de la tria metrolinio en Budapeŝto. Tiu itinero en 1981 estis preta. Post la ekfunkcio ĉesis la trama trafiko, sed por 2 troleolinioj ĉi tie estiĝis nova finhaltejo. Ili havas la necesajn lokojn en la kvazaŭa placo. La kajo etendiĝis 24 metrojn sub la tersurfaco kaj havas solan elirejon kun 3 rulŝtuparoj. Unu funkcias al malsupro, la dua al supro, la tria laŭ neceso. La kajo havas flanke po unu peronojn, kie la metrovagonoj trafikas. Tiu metrostacio (eĉ metrolinio) ĝis 2017 neniam estis renovigita. Kelkaj asertas, ke la metrolinio jam estas vivdanĝera. En 2017 kelkaj vagonoj estis ŝanĝitaj al pli modernaj, la malnovaj estis faritaj en Sovetunio, la novaj en Rusio.

## Benko 
Ĉe la kajo situas benko, tute alia, ol la ceteraj en la stacio. La benko estis deziro de poeto Sándor Kányádi. Sur la muro estas videbla ankaŭ memortabulo pri la okazintaĵo http://www.moksha.hu/utazas/budapesti-metro/. La benko estas nature publika, uzebla.

## Kontaktoj 
La Arany János utca estas malgranda trafika nodo, krom la metroo trafikas pluraj aŭtobusoj kaj troleoj. Proksime situas Baziliko Stefano la 1-a (Budapeŝto) kaj multe da loĝdomoj kun vendejoj.
eta|Benko de Kányádi

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Budapeŝto
* Metrostacioj de Budapeŝto

## Fontoj 
* http://www.metros.hu/vonal/jellemzok_m3.html 
* http://www.metros.hu/mutargy/allomas.html 
* hungare kun fotoj 

Arany János utca, Budapest metro 3.JPG|Kajo de la stacio
Budapest, metró 3, Arany János utca, 11.jpg|Unu el la peronoj

Kategorio:Metrostacioj de Budapeŝto
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1981
Kategorio:1981 en Hungario
Listo de asteroidoj (40001–41000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 40001 ĝis 41000**.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. La numera ordo tute ne kongruas kun la dato de la malkovro.

Krom numeron, okazas, ke kelkaj el la asteroidoj ricevis nomon. Plejparte el la aliaj asteroidoj havas nenian menciindecon.

## Plena listo (40001-41000) 
### 40001-40050 
### 40051-40100 
### 40101-40150 
### 40151-40200 
### 40201-40250 
### 40251-40300 
### 40301-40350 
### 40351-40400 
### 40401-40450 
### 40451-40500 
### 40501-40550 
### 40551-40600 
### 40601-40650 
### 40651-40700 
### 40701-40750 
### 40751-40800 
### 40801-40850 
### 40851-40900 
### 40901-40950 
### 40951-41000 
## Eksteraj ligiloj 
*  Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 40 001 - 45 000
Abel Pintos

**Abel PINTOS** (naskiĝis la  en Bahía Blanca, provinco Bonaero, Argentino) estas argentina kantisto. Li komencis sian solulan karieron kiam li aĝis 13 jarojn per la albumo *Para cantar he nacido*, subtenite finance de León Gieco.

## Referencoj 
Kategorio:Argentinaj kantistoj
Karbolino

**beta-Karbolino** estas nitrogenhava organika kombinaĵo konsistanta je unu indola grupo fandita al alia piridina ringo. Ĝi estas palflava solidaĵo kaj prototipo el klaso da komponaĵoj konataj kiel beta-karbolino. Beta-karbolino trovatas en pluraj plantoj tiaj kiaj Chrysophyllum lacourtianum, Catharanthus roseus, Lolium perenne, Strychnos johnsonii, Strychnos potatorum, kaj Festuca arundinacea. Ankaŭ ĝi produktiĝas de kelkaj bakterioj el la genroj Nocardia kaj Streptomyces, samkiel la novzelanda Ascidio, Ritterella sigillinoides kaj Noctiluca scintillans.

## Sintezo 
* Biologia sintezo de beta-Karbolino per senkarboksiligo sekvata de aldono da metanalo laŭ Reakcio de Pictet–Spengler:

## Literaturo 
* Principles of Addiction Medicine, Richard K. Ries, Shannon C. Miller, David A. Fiellin
* Beta-carboline: Webster's Timeline History 1957 - 2007, ICON Group International
* Alcohol and the Addictive Brain, Kenneth Blum
* Advances in Serum Albumin Research and Application: 2013 Edition
* Addiction Controversies, David M. Warburton
* Naturally Occurring Benzodiazepines, Ivan Izquierdo
* Synthesis of beta-carboline derivatives

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Tryptoline.svg|**Triptolino**
Pinoline.svg|**Pinolino**
Harmane.svg|**Harmano**
Harmine_structure.svg|**Harmino**
Harmaline_structure.svg|**Harmalino**
Tetrahydroharmine_structure.svg|**Tetrahidroharmino**
Tryptamin.svg|**Triptamino**

## Vidu ankaŭ 
* Pirolo
* Indigo
* Triptofano
* Antranilata acido
* Indolo

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj
23689 Jancuypers

'*23689 *Jancuypers'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la belga astronomo *Jan Cuypers'' (1956– 2017) de la reĝa observatorio de Belgio. Partopreninte al pluraj astronomiaj kaj publikaj taskoj, li estis tre ŝatita de siaj kolegoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Northrop F-5

La **Northrop F-5 (F-5)** estas Usona jetmotora ĉasaviadilo.

## Historio 
La projekto de F-5 estas komencita en mezo de 1950-jaroj, kiam Usona mararmeo proponis novan ĉasaviadilon por eskorta aviadila ŝipo. Sed la unua modelo N-156 estis tro malgranda por aviadila ŝipo. Poste la projekto de eskorta aviadila ŝipo estis nuligita, sed Northrop daurigis prilaboron. Northrop fabrikis du modelojn, edukaviadilo N-156T (kiu poste iĝos T-38 Talon) kaj ĉasaviadila versio N-156F. En 1959 Unua N-156F estis donita en servo en Kalifornio.

Unue Aerarmeo interesis pri F-100 Super Sabre, kiu havis pli bonan rendimenton ol F-5, Tamen en 1962, la Kennedy Administrado revivigis malaltkostan ĉasaviadilan programon. Danke al malalta operadkosto, N-156F venkis en programo "F-X" kaj ricevis nomon "F-5A". F-5A eksportiĝis en Kanado (tiu versio poste iĝos Canadair CF-5, la Kanada versio de F-5.) kaj Hispanio.

Post la venko en Internacia Ĉasaviadila Konkurso en 1970, Northrop prilaboris F-5E por anstataŭi F-5A. F-5E havis multajn plibonigitajn avioniksojn, kiel radaro kaj INS, TACAN kaj ECM. F-5E sukcese operaciis en eksterlandaj aerarmeoj, sed Usona Aerarmeo ne operaciis F-5E. La plibonigita versio, F-5G ricevis "F-20 Tigershark" kaj intendis eksporton al Tajvano, sed eksporto estis nuligita pro la rilato kun Ĉinio.

## Variantoj 
* F-5A/B/C (1959): Originala versio de F-5.
* F-5E/F (1970): Eksporta, plibonigita versio de F-5A.
* F-5G (1982, ankaŭ estis nomita kiel *F-20 Tigershark*): Plibonigita versio de F-5E.

## Vidu ankaŭ 
* Usona Aerarmeo
* McDonnell Douglas F-4 Phantom II

F-05
Philippe de la Hire

eta|250px|Portreto de Philippe de la Hire.
**Philippe de La Hire** (aŭ **Lahire** aŭ eĉ kiel **Phillipe de La Hire**) (18-a de marto de 1640 — 21-a de aprilo de 1719), estis franca matematikisto, astronomo kaj gnomonisto.

La Hire verkis pri grafikajn metodojn 1673, pri konusaj sekcioj 1685, pri traktaĵo pri epicikloidoj 1694, pri ruletoj 1702 kaj finfine pri konkoidoj. Liaj verkoj pri koniko kaj epicikloidoj baziĝis sur la notoj de la kursoj kiujn li faris kun Desargues (la Hire estis lia favorita studento). Li ankaŭ publikigis serion de astronomiaj tabeloj en 1702. Lia laboro etendiĝis ankaŭ al la priskriba zoologio, la studo de la spirado kaj studoj en optiko.

## Elektitaj verkoj 
eta|250px|Andromed kaj Kasiopeo, detalo en *Planisphere celeste* (1705).
* *Nouvelle Méthode en Géométrie pour les sections des superficies coniques et cylindriques* (1673)
* *Nouveaux Éléments des Sections Coniques: Les Lieux Géométriques : Les Constructions ou Effections des équations* (1679)
* ''La Gnomonique ou l'Art de faire des Cadrans au Soleil* (1682)
* *Sectiones conicæ in novem libros distributæ* (1685)
* *Tables du soleil et de la lune* (1687)
* *École des arpenteurs* (1689)
* *Traité de mecanique : ou l'on explique tout ce qui est nécessaire dans la pratique des arts, & les propriétés des corps pesants lesquelles ont un plus grand usage dans la physique* (1695)
* *Tabulæ Astronomicæ* (1702)
* *Planisphère céléste* (1705)
* *Mémoire sur les conchoïdes'' (1708)

Kategorio:Francaj inĝenieroj
Kategorio:Francaj matematikistoj
Kategorio:Francaj astronomoj
Oskar von Hase

**Georg Oskar Immanuel von Hase** (n. la 15-an de septembro 1846 en Jena; m. la 26-an de januaro 1921 en Leipzig) estis germana eldonisto kaj librovendisto.

Li studis en la Bonna universitato.

Per verko pri "Die Koberger, Buchhändlerfamilie zu Nürnberg" («la "Koberger", familio de librovendistoj en Nurenbergo») li iĝis la 10-an de aprilo 1869 en Jena doktoro de filozofio.

## Verkoj (elekto) 
* Die Koberger. Eine Darstellung des Buchhändlerischen Geschäftsbetriebes in der Zeit des Überganges vom Mittelalter zur Neuzeit. Leipzig 1869, Leipzig 1885.
* Entwicklung des Buchgewerbes in Leipzig. Leipzig 1887.
* Verband der Berufsgenossenschaften. 1888.
* Kürrassierbriefe eines Kriegsfreiwilligen. 1895.
* Emil Strauß ein deutscher Buchhändler am Rheine. Leipzig 1907.
* Breitkopf und Härtel in Leipzig. 1911

## Bibliografio 
* Hermann A. Ludwig Degner. ''Who's Who in Germany. Wer ist's?* Degner, Leipzig, 1912, S. 597.
* Rudolf Vierhaus: *Deutsche Biographische Enzyklopädie*, eldonejo K. G. Saur, Munkeno , 2006, 2-a eldono, ISBN 3-598-25034-7, 4-a volumo, p. 475.
* Karl Alfred von Hase: *Unsere Hauschronik: Geschichte der Familie Hase in 4 Jahrhunderten*; Leipzig: Breitkopf & Härtel 1898 (Online)
* Dirk Hainbuch, Florian Tennstedt, Karin Christl: *Biographisches Lexikon zur Geschichte der deutschen Sozialpolitik 1871 bis 1945.'' University press GmbH, Kassel, 2010, ISBN 978-3-86219-038-6, S. 64.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Librovendistoj
Kategorio:Germanaj eldonistoj
Hermann Knaur

**Imanuel August Hermann KNAUR** (3a de Aprilo 1811 en Leipzig; 1a de Aprilo 1872 samloke) estis germana skulptisto.

Unu el liaj unuaj verkoj nome „Der Wanderer mit dem Hunde“ (la vagulo kun hundo) tuj famiĝis. Li specialiĝis en portretoj kaj movantaj figuroj.

## Verkoj (elekto) 
* Der Wanderer mit dem Hunde
* Entwurf für das Beethoven-Denkmal in Bonn
* Ein Mädchen, das Tauben füttert
* Kain und Abel
* Altes Bach-Denkmal in Leipzig nach einem Entwurf von Eduard Bendemann, Ernst Rietschel und Julius Hübner (1843)
* Bekrönungsmodell des Napoleonsteins (1857)
* Bildschmuck am Plato-Dolz-Denkmal am Leipziger Dittrichring (1865, 1894)
* Büste des Zöllner-Denkmals im Leipziger Rosental
* Leibniz-Büste für die Aula der Leipziger Universität
* Das Neue Gellert-Denkmal im Leipziger Rosental (1865, 1959 abgetragen)
* Lessing-Büste im Lessinghaus in Kamenz (1863)
* Statueto de G.W. Leipnitz, privata

## Bildaro 

Dosiero:Tauben fütterndes Mädchen.jpg|Skizo por „Junulino“
Dosiero:Knaur Kain und Abel.jpg|Skizo por „Kain kaj Abel“
Dosiero:Altes Bach-Denkmal in Leipzig.JPG|Monumento al Bach en Leipzig
Dosiero:Johann Chr Dolz Denkmal Leipzig 2010.jpg|Memortabulo al Dolz
Dosiero:Fotothek_df_roe-neg_0006466_013_Gellert-Denkmal_(Christian_Fürchtegott_Gellert).jpg|Skulptaĵo al Gellert
Dosiero:Kamenzer Lessingmuseum (58).JPG|Lessing-Büste in Kamenz

## Bibliografio 
* 
* Horst Riedel: *Stadtlexikon Leipzig von A bis Z.* *PRO*LEIPZIG, Leipzig 2005, ISBN 3-936508-03-8, S. 303
* Overbeck: Hermann Knaur, in: Die Gartenlaube 1859, S. 496ff. https://de.wikisource.org/wiki/Seite:Die_Gartenlaube_%281859%29_496.jpg

Kategorio:Germanaj skulptistoj
Kategorio:Germanaj framasonoj
25225 Patrickbenson

'*25225 *Patrickbenson'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Patrick “Pat” Benson'', volontulo por la programo de vespera popularigo de la Observatorio Lowell. Li ankaŭ partoprenis al popularigo en la astronomia komunumo. Liaj jardekoj da sperto en amatora astronomio faris de li tre ŝatata ano de la volontula teamo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Caroline Aigle

**Caroline AIGLE** (naskiĝis , mortis ) estis franca piloto de ĉasaviadilo. Ŝi naskiĝis en Montauban. Ŝi estis la unua en Francio trejnita por flugi per aviadilo "Mirage 2000". Ŝi mortis pro velkanta melanomo. Ŝi estis patrino de du knaboj. Prezidanto de la Respubliko Nicolas Sarkozy aljuĝis al ŝi la Medalon de Aeronaŭtiko per postmorta agnosko.

Kelkajn semajnojn antaŭ sia morto, ŝi estis selektita fare de Eŭropa Kosma Agentejo por trejnado por fariĝi kosmonaŭto.

Caroline Aigle diplomiĝis de *Franca Politeknika Lernejo* kaj *Aerarmea Lernejo*.

## Vidu ankaŭ 
* Caroline Aigle (Tramtransporto en Parizo)

## Tradukfonto 
Kategorio:Francaj militistoj
Kategorio:Francaj aviadistoj
Kategorio:Kosmaj programoj de Francio
Kategorio:Francaj inĝenieroj pri aviado‎
The Lancet

***The Lancet*** estas ĉiusemajna reviziita ĝenerale gazeto pri medicino. Ĝi estas unu el la plej antikvaj el mondo kaj unu el la plej bone konataj medicinaj gazetoj.

*The Lancet* estis fondita en 1823 de Thomas Wakley, angla kirurgo kiu nomigis ĝin laŭ la kirurgia instrumento nome angle *lancet* (skalpelo), same kiel laŭ la anglalingva termino de gotika arkitekturo "lancet arch" (ogiva fenestro), nome fenestro kun akrapinta arko, kiu indikas la "lumon de saĝo" aŭ "lumigi".

*The Lancet* publikigas originalajn esplorajn artikolojn, revuajn artikolojn ("seminarioj" kaj "revuoj"), redaktajn angulojn, librorezencojn, korespondadon, same kiel novaĵojn kaj informojn. *The Lancet* estis posedo de Elsevier ekde 1991. Je 2015, la ĉefradaktoro estas Richard Horton. La gazeto havas eldonejajn oficejojn en Londono, Novjorko, kaj Pekino.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* *The Lancet* Student

Kategorio:Anglalingvaj gazetoj
Kategorio:Sciencaj gazetoj
Kategorio:Ĉiusemajnaj gazetoj
Kategorio:Medicinaj gazetoj
Kategorio:Ĝenerala medicino
Kategorio:Aperis en 1823
Ilona Szendrey

**Ilona Szendrey** [sendrei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szendrey Ilona** estis hungara aktoro, primadono.

Ilona Szendrey http://www.hangosfilm.hu/filmenciklopedia/szendrey-ilona naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis en 1989.

## Biografio 
Ilona Szendrey aĝis 4, kiam ŝi debutis kiel infana aktoro. Ŝi akiris diplomon en Teatra Akademio en 1938. Post siaj studoj ŝi havis rolojn en sia naskiĝurbo, poste en pluraj provincaj teatroj. Post ĉefroloj en operetoj ŝi havis rolojn en dramoj kaj muzikaj teatraĵoj. Ŝiaj signifaj teatraj stacioj estis:
* Nacia Teatro (Pécs) (1949–1954)
* Teatro Csokonai (Debrecen) (1954–1960)
* Nacia Teatro (Szeged) (1971–1973)
* Teatro Szigligeti (Szolnok) (1977–1980).
Ŝi pensiuliĝis en 1980. Ŝi havis edzon kaj ŝi naskis unufoje, baldaŭ ŝi eksedziniĝis.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Ferenc Lehár: *A mosoly országa* - Liza
* Gounod: Faust - Margit
* Molière: La Avarulo - Fruzsina
* Brecht–Weill: *Koldusopera* - S-ino Peacock

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Tokaji aszú* (1940) - kantistino
* *A gyilkos a házban van* (1970)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Kategorio:Hungaraj primadonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Karbazolo

**Karbazolo** estas heterocikla organika kombinaĵo konsistante je unu centra pirola ringo fandita al du benzenaj ringoj aŭ unu indola grupo fandita al benzena ringo. Karbazolo estas komponaĵo de la tabako kaj uzatas en la preparado de farboj kaj farmakologiaj ingrediencoj por traktado de malsanoj, ĉefe en terapeŭtika kampo, inklude de kancertraktadoj pro ĝiaj anti-oksidigaj, anti-fungaj kaj anti-bakteriaj proprecoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Karbazolo estas preparata laŭ la metodo de Graebe kaj Ullmann en nitrita acido. En la unua etapo de la reakcio la n-fenil-1,2-duaminobenzeno konvertiĝas al ties duazonia salo kiu rekte reakcias al 1,2,3-triazolo. Sub altaj temperaturoj, ĉi-substanco estigas la karbazolon kun eligo de nitrogena gaso:

### Sintezo 2 
* Karbazolo povas prepariĝi en laboratorio laŭ la cikliga reakcio de Borsche-Drechsel. En la unua etapo, la fenil-hidrazino kondensiĝas kun cikloheksanono al la koresponda **imino** La dua etapo estas rearanĝa acido-katalizita reakcio kun fermado de la ringo al tetrahidrokarbazolo. En alia reakcio, la du etapoj transformiĝas en unu plenumante la reakcion meze de acetata acido. En la tria etapo, ĉi-komponaĵo oksidiĝas al karbazolo pere de **ruĝa plumboksido**:

## Literaturo 
* Chemicalland21
* Science Direct
* Formamides—Advances in Research and Application: 2013 Edition: ScholarlyBrief
* The Chemistry of Heterocyclic Compounds, Indole and Carbazole Systems, W. C. Sumpter, F. M. Miller
* Carbazole ICON Group International
* Pseudomonas: Volume 5: A Model System in Biology, Juan-Luis Ramos, Alain Filloux

## Vidu ankaŭ 
* Furano
* Benzofurano
* Tiofeno
* Benzotiofeno
* Dubenzofurano
* Dubenzotiofeno

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj
Ilka Markovits

**Ilka Markovits** [markoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Markovits Ilka** estis hungara operkantisto, (koloratursoprano). Ŝia familia nomvarianto estis *Markovics* [markoviĉ], ŝia nomo post la geedziĝo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Pauliné Markovits Ilka*. Ŝia edzo estis same operkantisto Richárd Pauli.

Ilka Markovits http://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-eletrajzi-lexikon-7428D/m-76AF9/markovits-ilka-markovics-76C46/ naskiĝis la  en Pest (urbo), ŝi mortis la  en Cirák.
eta|Ilka Markovits en 1858
eta|Ilka Markovits en 1861

## Biografio 
Ilka Markovits komence lernis kantadi hejme, ekde 1856 en Vieno. Ŝi debutis post 3 jaroj en Nacia Teatro (Pest). Inter 1861 kaj 1863 ŝi estis membro de Nacia Teatro (Kolozsvár), poste de kortega Operejo de Vieno. En 1873 pro malgranda malsano ŝia kantovoĉo malaperis. Post jaroj ŝi eksedziniĝis kaj edziniĝis al juristo en 1877.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Ferenc Erkel:
** *Hunyadi László* - Mária Gara
** *Bánk bán* - Melinda
* Wolfgang Amadeus Mozart: Die Zauberflöte - reĝino de Nokto
* Giuseppe Verdi: Rigoletto - Gilda

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* http://mek.oszk.hu/08700/08756/html/III/szin_III.0233.pdfhttp://mek.oszk.hu/08700/08756/html/III/szin_III.0234.pdf
eta|maldekstre|Ilka Markovits kiel Ophelia

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Cincinnati Reds

La ***Cincinnati Reds*** (Sinsineti-aj Ruĝoj) estas usona profesia basbala teamo bazita en Cincinnati, Ohio. La *Reds* konkurencas en la Granda Ligo de Basbalo (MLB) kiel membra klubo de la centra divizio de la *National League* (NL). Ili estis la unua profesia teamo fondita la 1-an de junio en 1869. Ili estis ĉarta membro de la *American Association* en 1882 kaj aliĝis la NL en 1890.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*   ()

eta|maldekstre|300ra|Cincinnati Reds basbala teamo en 1909.

 

Kategorio:Basbalaj teamoj en Usono
Kategorio:Ohio
Triptamino

**Triptamino** estas alkaloido kaj nervotransigilo konsistanta je unu indola grupo ligita al la radikalo etilamino (-CH2CH2NH2). Ĝi estas derivita el la aminoacido triptofano kaj troveblas laŭ spurkvantoj en la cerboj de mamuloj kaj hipoteze plenumas rolon kiel neŭromoduliganto aŭ nervotransigilo. Triptamino estas ordinara funkcia grupo de kunaĵo da komponaĵoj konataj kiel *substituitaj triptaminoj*. Tiu kunaĵo inkludas multajn biologie aktivajn kombinaĵojn tiaj kiaj la nervotransigiloj kaj halucinogenaĵoj.

Multaj plantoj enhavas etaj kvantoj da triptamino. Ĝi estas krudmaterialo por la metabolaj vojoj kiuj influas la plantokresko kaj la mikrobiomo. Ekzemple ĝi estas ebla peranto ĉe biosinteza vojo por la planto-hormono **indolo-3-acetata acido**. Pli altaj koncentriĝoj povas troviĝi en multaj specioj de akacioj.

## Sintezo 
* Biologia sintezo de beta-Karbolino per senkarboksiligo de la triptofano sekvata per aldono de metanalo al molekulo de triptamino, laŭ Reakcio de Pictet–Spengler. La triptamino estas rezulto de la senkarboksiligo de la triptofano, kaj la beta-karbolino estas produkto de la interagado de la triptamino kun metanalo:

## Literaturo 
* Novel Psychoactive Substances: Classification, Pharmacology and Toxicology, Paul Dargan, David Wood
* Nutrition and Brain, John D. Fernstrom, Ricardo Uauy, Pedro Arroyo
* Neurotransmitters, Drugs and Brain Function, Roy Webster
* Alkaloids: Biochemistry, Ecology, and Medicinal Applications, Margaret F. Roberts
* The Psychopharmacology of Hallucinogens, Richard C. Stillman, Robert E. Willette
* The Alkaloids: Chemistry and Pharmacology

## Kunrilataj kemiaĵoj 
* Dimetiltriptamino (DMT)
* Psilocibino
* Psilocino

## Vidu ankaŭ 
* Triptofano
* Serotonino
* Aminoacidoj
* Tiramino
* Histamino
* Dopamino
* Nervotransigilo

## Kunrilataj temoj 

Indole-3D-balls-2.png|**Indolo**
Melatonin_molecule_ball.png|**Melatonino**
L-Tryptophan-3D-balls.png|**Triptofano**
Tryptamine3D.png|**Triptamino**
Serotonin-Spartan-HF-based-on-xtal-3D-balls-web.png|**Serotonino**
Indole-3-acetic_acid_3D_ball.png|**Indolo-acetata acido**
Indole-3-butyric acid 3D.png|**Indolo-buterata acido**
Indole-3-propionic acid 3D.png|**Indolo-propionata acido**

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Organikaj acidoj
Baseball Hall of Fame

La **Basbala Halo de Famuloj** ( aŭ plej ĝuste ) estas usona historia muzeo kaj famulejo, kiu troviĝas en Cooperstown, Novjorkio, kiu funkcias laŭ privataj interesoj. Ĝi utilas kiel la centra punkto por la studo de la historio de basbalo en Usono kaj eĉ ekstere, montras basbal-rilatajn artefaktojn kaj ekspoziciojn, kaj honorigas tiujn kiuj estis elstaraj en la ludado, administrado, kaj servado al la sporto. La moto de la Halo estas "Preserving History, Honoring Excellence, Connecting Generations" (konservi historion, honorigi elstarecon, konekti generaciojn).

La vorto *Cooperstown* estas ofte uzata kiel mallongigo (aŭ metonimio) por la *National Baseball Hall of Fame and Museum*. Ĉiujare, ĉirkaŭ 260,000 homoj vizitas la muzeon.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Hall of Fame History el Major League Baseball
* Awards and Honors. Baseball-Reference.com (including HOF inductees, Hall of Famer Batting and Pitching Stats, and HOF Voting Results for 1936 to present)

Kategorio:Basbalo en Usono
Kategorio:Famuloj
Kategorio:Nov-Jorkio
Kategorio:Muzeoj en Nov-Jorkio
Kategorio:Naciaj muzeoj en Usono
Kategorio:Sportmuzeoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1936
Kategorio:Sporto en 1936
25227 Genehill

'*25227 *Genehill'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Gene Hill'', kiu fariĝis volontulo ĉe la Observatorio Lowell en 2009. De tiam, li dividis sian fervoron por la eduko kaj astronomio, doninte tuttagajn vizitojn de la historia kampuso de la observatorio kaj operaciinte ties sunajn teleskopojn. Li ĉiam alportis lastajn novaĵojn pri astronomio por inkludi en siaj vizitoj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Brooklyn Dodgers

La *Brooklyn Dodgers* estis usona basbala teamo kiu estis aktiva en la ĉefaj ligoj el 1884 ĝis 1957, post kio la klubo translokiĝis al Los Angeles, kie ĝi pluigis sian historion kiel la *Los Angeles Dodgers*. La *Dodgers* ludis en du stadionoj en Suda Broklino, ĉiu el kiuj nomiĝis Washington Park, kaj en Eastern Park en la kvartalo Brownsville antaŭ translokiĝi al Ebbets Field en la kvartalo Flatbush en 1913. La teamo estas fama ĉar dungis Jackie Robinson en 1947 kiel la unua ludisto nigrulo en la modernaj ĉefaj ligoj.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 
* Prince, Carl E. ''Brooklyn's Dodgers: The Bums, the Borough, and the Best of Baseball, 1947–1957'' (2011) DOI:10.1093/acprof:oso/9780195115789.001.0001 rete

alt=Brooklyn Dodgers Team Photograph, 1913|eta|maldekstra|Brooklyn Dodgers Team Photograph, 1913

Kategorio:Basbalaj teamoj en Usono
Kategorio:Sporto en Novjorko
Branch Rickey

**Wesley Branch Rickey** (n. la 20-an de decembro 1881, m. la 9-an de decembro 1965) estis funkciulo de la *Major League Baseball* (MLB) elektita por la *Baseball Hall of Fame* en 1967. Li estis eble plej bone konata ĉar rompis la rasbarieron de la *Major League Baseball* kiam li dungis la afrik-usonan ludiston Jackie Robinson, ĉar ankaŭ rekrutis la unuan latinan superstelulon, nome Roberto Clemente, ĉar kreis la kadron por la moderna klubosistemon de la *minor league*, ĉar kuraĝigis la *Major Leagues* aldoni novajn teamojn tra sia engaĝigo en la proponita Kontinenta Ligo, kaj ĉar enkondukis la uzadon de la batul-kasko.

Kategorio:Usonaj basbalistoj
Kategorio:Kontraŭrasismo
Kategorio:Usonanoj de la Unua Mondmilito
Kategorio:Usonaj oficiroj