Nordafrika falko

La **Nordafrika falko** (*Falco pelegrinoides*) estas mezgranda falko korvogranda. Tiu rabobirdo reproduktiĝas en Kanarioj kaj en la marbordaj regionoj de Nordafriko kaj ĉefe el Maroko al Libio, sed ankaŭ orienten al sudokcidenta Azio. Ĝi estas specio ĉefe de loĝantaj birdoj.

## Aspekto 
Ĝi estas birdo de duondezertaj kaj sekaj malfermaj montetoj. La ino tipe demetas siajn ovojn en klifokornicaj nestoj.

La Nordafrika falko estas simila al la Migra falko, sed pli malgranda, nome 33–39 cm longa kun enverguro de 76–98 cm. La ino estas pli granda ol la masklo. Ili similas al sia parenco en ĝenerala strukturo.

Plenkreskuloj havas pli helblugrizajn suprajn partojn ol la Migra kaj ofte havas sablokolorajn nuancojn en la striecaj subaj partoj, dum la pli grandaj specioj havas blankan fonkoloron. La nuko estas ruĝeca, sed tio malfacile videblas.

Ambaŭ seksoj estas similaj, krom grando, sed junuloj havas brunajn suprajn partojn kaj striecajn subajn partojn. La strieco estas pli hela ol ĉe junuloj de la Migra falko.

La alvoko estas altatona "rek-rek-rek".

## Taksonomio 
La Nordafrika falko diferencas laŭ aspekto el la Migra falko lau la Regulo de Gloger. La genetika distanco estas malmulta kaj la specio formas fermitan komplekson kaj iome parafiletikan grupon laŭ analizoj de DNA. Ili diferencas pli laŭ kutimaro, ekologio kaj anatomio ol kutime ĉe samspecianoj. Ili kapablas produkti fekundajn hibridojn, sed ili estas ĝenerale alopatriaj kaj kunloĝas nur dum la reprodukta sezono en malgrandaj areoj ĉe Panĝabo, Ĥorasano, kaj eble Magrebo kaj Mongolia Altajo, kaj estas klara pruvo de pariĝo al similuloj kun hibridiĝo malfacile okazanta laŭ naturaj kondiĉoj. Mallonge ili okupas apudajn teritoriojn, ili reproduktiĝas je diferencaj epokoj de la jaro kaj Nordafrikaj falkoj eventuale neniam reproduktiĝas kun Migra en naturo.

Konsiderante genetikan distancon de 2% ĉe hierofalkoj korespondas diverĝon de antaŭ 200,000-130,000 jaroj, la 0.6-0.7% genetika distanco ĉe la komplekso Migra-Nordafrika falko ("peregrinoid")  La Nordafrika falko estas unu el la raraj kazoj kiuj povas esti studote konsiderata specio laŭ la biologia koncepto, sed certe ne laŭ la Filogenetika specikoncepto. Tiu kazo montrus, ke kio faras "specion" ne estas nur ties posteularo, sed kiel okazas al populacio laŭlonge de evoluo, kiel ĝi adaptiĝas, kaj kiel tio tuŝas sian reproduktan izoladon (aŭ sekva manko) el frata taksono.

## Notoj
## Referencoj
*  (1994): Phylogenetic relationships among falcon species (genus Falco) according to DNA sequence variation of the cytochrome b gene. *In:* : *Raptor conservation today*: 593–599. PDF plena teksto
*  (2005): Out of Africa? Phylogenetic relationships between *Falco biarmicus* and other hierofalcons (Aves Falconidae). *Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research* **43**(4): 321–331.  PDF fulltext
*  (1998): *The complete birds of the western Palaearctic on CD-ROM*. Oxford University Press. ISBN 0-19-268579-1
*  (1968): Peregrine Falcon and Purple Gallinule of late Pleistocene Age in the Sudanese Aswan Reservoir Area. *Auk* **85**(1): 133. PDF plena teksto 
*  (1961): Systematic notes on Palearctic birds. No. 44, Falconidae, the genus *Falco*. (Part 1, *Falco peregrinus* and *Falco pelegrinoides*). *American Museum Novitates* **2035**: 1–19. plena teksto
*  (1994): 60. Peregine Falcon. *In:*  (editors): *Handbook of the Birds of the World, Volume 2 (New World Vultures to Guineafowl)*: 274–275, plate 28. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-15-6
*  (1994): Family Falconidae. *In:*  (editors): *Handbook of the Birds of the World, Volume 2 (New World Vultures to Guineafowl)*: 216–275, plates 24–28. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-15-6
*  (2000): Advances in the molecular systematics of African raptors. *In:* : *Raptors at Risk*: 135–147. WWGBP/Hancock House, Berlin/Blaine. PDF plena teksto
*  (1998): Molecular systematics of holarctic raptors (Order Falconiformes). *In:* : *Holarctic Birds of Prey*: 29–48. Adenex & WWGBP. PDF plena teksto
*  (2000): Phylogenetic relationships between Black Shaheen (*Falco peregrinus peregrinator*), Red-naped Shaheen (*F. pelegrinoides babylonicus*) and Peregrines (*F. peregrinus*). *In:* : *Raptors at Risk*: 853–857. WWGBP/Hancock House, Berlin/Blaine. PDF plena teksto
*  (2004): Phylogenetic relationships in the Hierofalco complex (Saker-, Gyr-, Lanner-, Laggar Falcon). *In:* : *Raptors Worldwide*: 499–504. WWGBP, Berlin. PDF plena teksto

## Eksteraj ligiloj 
*Bird Biographies 

Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko