open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Estêvão Gomes

**Esteban Gómez**, ankaŭ konata kiel **Estevan Gómez**, naskiĝinta **Estêvão Gomes** (en Oporto, ĉ. 1483 - en iu loko ĉe la rivero Paragvajo, 1538), estis kartografo kaj esploristo el Portugalio kiu navigis sub la servo de la hispana monarkio en la ŝiparo de Fernando de Magallanes, forlasante la ekspedicion antaŭ la alveno ĉe la Magelana markolo kaj revenante al Hispanio en majo 1521. En 1524 kaj 1525, li gvidis alian esploran vojaĝon de la orienta bordo de Nordameriko, ekde Nov-Skotio ĝis Florida. Kiel rezulto de tiu ekspedicio, la mondmapo farita de Diogo Ribeiro en 1529 preskaŭ perfekte priskribas tiun marbordon.eta|350x350ra|Mondmapo de Diego Ribero, 1529
Kategorio:Portugalaj esploristoj
Kategorio:Hispanaj esploristoj
Konferenca Domo

eta|dekstra
La **Konferenca Domo** (ankaŭ konata kiel "Bentley Manor") estis domo konstruita antaŭ 1680 kaj ĝi situas proksime de la plej suda pinto de Novjorkio sur Staten-Insulo, kiu iĝis konata kiel "Billop's Point" en la 18-a jarcento. La Packonferenco de Staten-Insulo okazis ĉi tie la 11-an de septembro 1776, kiu malsukcese provis meti finon al la Usona Milito de Sendependeco. La domo estas la nura antaŭrevolucia granda bieno daŭre restanta en Novjorko. Ĝi estis aldonita al la Registrado de Historiaj Lokoj de Usono en 1982.

Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Historiaj domoj
Grancey-sur-Ource

**Grancey-sur-Ource** estas franca komunumo, kiu situas en Francio, regiono Burgonjo, departemento Côte-d'Or.

## Geografio
### Demografio
## Ekonomio
## Historio kaj vidindaĵoj
La preĝejo Nia Damo de Ĉielenpreno estis konstruita de 1833 ĝis 1837. Ĝia fasado estas novklasika kun kolonoj laŭ dorika ordo. 

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ
### Internaj ligiloj 
*Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Metoakoj

dekstra|eta|Moderna mapo montranta areon kie loĝis la metoakoj
**Metoakoj** estas la kolektiva nomo por la kulturaj kaj lingvaj grupoj de indianoj kiuj setlejis oriente de kio nun estas la distrikto distrikto Nassau sur Long-Insulo en Novjorko dum eŭropa kontakto en la 17-a jarcento. Metoakoj ne specife rilatas al politikaj, kulturaj, lingvaj, aŭ sociaj triboj, sed pli temas pri geografia esprimo kiu arigis indianojn de specifa loko. Ĝi foje estas erare uzita por la neekzistantaj dek tri triboj de Long-Insulo, unue aperinta en libro de la 19-a jarcenta de la loka amatora historiisto Silas Wood, kaj post tio, ripetita en multaj aliaj verkoj.

La esprimo estas verŝajne de derivaĵo metau-hok, la loka vorto por la malglata litorino, kiu ludis gravan rolon en la ekonomio de la regiono antaŭ kaj post alveno de eŭropanoj. Long-Insulo unue estis aranĝita de koloniisto de Nova Nederlando kaj Nov-Anglio en la duono de la 17-a jarcento kaj iĝis gravaj komercpartneroj, precipe en la liverado de seŭant, alternativa valuto. Indiĝenaj popoloj malkreskis signife post kelkaj jardekoj. Derivaĵoj de la multaj el la loknomoj donitaj de la indiĝenoj estas en uzo hodiaŭ. Grupetoj de pluvivantaj indianoj sukcesis oficiale akiri ŝtatan kaj federacian statuson kiel triboj, kaj ili konservas rezervadojn sur aŭ proksime de la *Orienta Forko de la Insulo*.

Kategorio:Indianaj etnoj en Usono
Halve Maen

eta|dekstra|250px|Desegno de la Halve Maen
***Halve Maen*** (Duonluno) estis ŝipo de la Nederlanda Orient-hindia Kompanio kiu navigis en tio, kio nun estas la haveno de Novjorko en septembro 1609. Ĝi estis komisiita de la Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj por sekrete trovi orientan transirejon al Ĉinio. La ŝipo estis gvidita de Henry Hudson, anglo sub la servo de la Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj.

Kategorio:Ŝipoj
John Peter Zenger

**John Peter ZENGER** (n. la 26-an de oktobro 1697 - m. la 28-an de julio 1746 en Novjorko) estis german-usona printisto, eldonisto, redaktisto, kaj ĵurnalisto en Novjorko. Li estis arda defendanto de la preslibereco en Usono.

Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Kategorio:Presistoj
Chivres

**Chivres** estas franca komunumo kiu situas en Francio, regiono Burgonjo, departemento Côte-d'Or.

## Geografio 
La vilaĝo situas sur la unuaj montetoj apud la Saono.

### Demografio 
## Ekonomio 
Ĉefaj kulturoj estis terpomo kaj vito sed nun  estas tritiko, kolzo, maizo kaj sunfloro. Ankaŭ estas brutobredado.

## Historio 
La abatejo de Citeaŭ kaj la malsanulejo de Beaune posedis tie terenojn.
La preĝejo datiĝas el la 15-a jarcento, ĝia ligna volbo similas al tiu de la hospico de Beaune.

eta|maldekstra|Kapeleto sankta Léger.
Du kapeletoj, sankta Leger kaj sankta Roch, estis konstruitaj en 1853.

## Vidu ankaŭ 
### Internaj ligiloj 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
* la preĝejo

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Antaŭkolumba Ameriko

eta|Karibia familio sur bildigo de John Gabriel Stedman el la jaro 1818
[eta|dekstra|220px|La [unua vojaĝo de Kolumbo markis la finon de ĉi tiu etapo de la amerika historio]]
La **antaŭkolumba epoko** kunigas ĉiujn subetapojn en la historio kaj prahistorio de Ameriko antaŭ la apero de signifaj eŭropaj influoj sur la amerika kontinento, enhavante la tempon de la Supra Paleolitiko ĝis la eŭropa koloniado dum la komenco de la Moderna periodo.

Dum la frazo "antaŭkolumba epoko" laŭlitere temas nur pri la tempo de la vojaĝoj de Kristoforo Kolumbo de 1492, ĝi ankaŭ estas uzata por la tuta historio de amerikaj indiĝenaj kulturoj ĝis la konkerado aŭ influoj de eŭropanoj. Pro tiu kialo, ankaŭ la alternativaj esprimoj *antaŭkolonia Ameriko* aŭ *prahistoria Ameriko* estas uzataj.

Multaj antaŭkolumbaj civilizoj establis konstantajn setlejojn, urbojn, agrikulturon, civitan kaj monumentan arkitekturon, gravajn terremparojn, kaj kompleksajn sociajn hierarkiojn. Kelkaj el tiuj civilizoj longe fadis antaŭ la tempo de la unuaj permanentaj eŭropaj alvenoj, kaj estas konataj nur tra arkeologiaj enketoj. Aliaj estis samtempaj kun la kolonia periodo, kaj estis priskribitaj en historiaj rakontoj de la epoko.

Amerikaj civilizoj dum eŭropa alveno posedis multajn imponaĵojn. Ekzemple, la aztekoj konstruis unu el la plej imponaj urboj en la mondo, Tenoĉtitlano, la antikva loko de Meksikurbo, kun laŭtaksa loĝantaro de 200 000. Amerikaj civilizoj ankaŭ montris imponajn konitaĵojn pri astronomio kaj matematiko. Multaj el tiuj popoloj kaj iliaj posteuloj konservas diversajn tradiciojn kaj praktikojn kiuj rilatas al la pli fruaj tempoj, kaj ankaŭ ili kombinas ilin kun postaj adoptitaj influoj.

## Vidu ankaŭ 
* *América antes de Colón*, verko de Ramón J. Sender
* Antaŭkolumba arto
* Nazka Kulturo

Kategorio:Historio de Ameriko
Lenapehoking

dekstra|250px|eta|Lenapehoking.
**Lenapehoking** (Lenape: *Lënapehòkink*) estas nomo kiun ricevas la teritorioj historie loĝitaj de la indianoj konataj kiel lenapoj, en nun nordorienta Usono. Kvankam ĝi foje laŭdire estas vorto en la lenapa lingvo por la areo, ĝi ankaŭ estas uzata implikante lingvojn en la algonkenoj. Ekzistas ia konfuzo pri la signifo kaj historio de la nomo. Multe da tiu areo estas urbigita.

Dum la alveno de la eŭropanoj en la 16-a kaj 17-an jarcento, la Lenap-patrujo ĝenerale ampleksiĝis al la teritorio najbara al Delavaro kaj pli malaltaj rivervaloj Hudson, ankaŭ la ĉe teritorio inter ili. Ĝi etendiĝis de nuntempa Delavaro al okcidenta Konektikuto kaj Long-Insulo kaj inkludis partojn de orienta Pensilvanio kaj nuntempa Nov-Ĵerzejo, kaj la sudaj distriktoj de Novjorkio, inkluzive de la distrikto Nassau, kaj la kvin urbetoj de Novjorko.

Laŭ kelkaj homoj, la lenapoj nomis ilian hejman teritorion "Lenapehoking", signifante "en la tero de lenapoj". Tiu aserto akiris ĝeneraligitan akcepton kaj estas vaste trovebla en lastatempa literaturo pri lenapoj. Ray Whritenour, filologo, diras ke la esprimo ne aperas en fontoj de la 18-a jarcento, sed estas moderna nomo elpensita de Nora Thompson Dean.

## Referencoj 
Kategorio:Indianaj etnoj en Usono
Kabo Cod

eta|dekstra
**Kabo Cod**, ofte surloke nomata nur *Kabo*, estas insulo kaj kabo en la plej orienta parto de la ŝtato Masaĉuseco, en nordorienta Usono. Pluraj malgrandaj insuloj dekstre de Kabo Cod, inkluzive de la Monomoy insulo, Monomoscoy insulo, Popponesset insulo, kaj Seconsett insulo, troviĝas en la distrikto Barnstable, estante parto de municipoj kun tero sur la Kabo. La urbeta karaktero de la Kabo kaj granda strandpromenejo altiras turismon dum la somermonatoj.

Kategorio:Geografio de Usono
Kategorio:Kaboj en Usono
Monta komunumaro Monti Picentini

La **monta komunumaro Monti Picentini** aŭ formale *Comunità Montana Monti Picentini*  estas kunligo de naŭ komunumoj de Italio en la provinco Salerno de la regiono Kampanio. 

La areo de la komunumaro ampleksas la komunumojn ĉirkaŭ la montaro *Monti Picentini* kaj kovras teritorion de 323 kvadrataj kilometroj. 

Al la naŭpersona gvida konsilio de la komunumaro la unuopaj komunumaj konsilioj sendas po unu membron. La komunumaro havas sian sidejon en Giffoni Valle Piana.

## Membraj komunumoj 
La komunumaro ampleksas la sekvaj naŭ komunumojn:

*Acerno
*Castiglione del Genovesi
*Giffoni Sei Casali
*Giffoni Valle Piana
*Montecorvino Rovella
*Olevano sul Tusciano
*San Cipriano Picentino
*Montecorvino Pugliano
*San Mango Piemonte

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (itale)

Kategorio:Provinco Salerno
Preĝejo Triunuo (Novjorko)

[eta|180ra|Preĝejo de la Triunuo vidata de la [World Trade Center.]]
La **Preĝejo de la Triunuo** (angle *Trinity Church*) estas episkopana preĝejo situanta en la interkruĉiĝo de Wall Street kun Broadway.

En 1696, la reganto de la urbo, Benjamin Fletcher, aprbis la akiradon de tereno por la anglikana komunumo kiu volis konstrui novan preĝejon. La koncedo de la tereno klarigis etan jaran luadon pro leĝoj de Anglio.

La nuna *Trinity Church* estas verko de la usona arkitekto Richard Upjohn, kiu elpensis ĝin laŭ novgotika stilo. Ĝi estas en la listo de usonaj historiaĵoj, pro la arkitektura stilo sed ankaŭ pro la grava rolo kiun ĝi ludis en la historio de la urbo.

Usonaj elstaruloj estis entombigitaj en la apuda tombejo, propraĵo de la preĝejo. En ĝi troviĝas la tomboj de Alexander Hamilton aŭ Robert Fulton, inventinto de la vaporŝipo.

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Usono
Kategorio:Anglikanaj kirkoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Novjorko
Feroaj subarktaj herbejoj

[eta|220ra|Vegetaĵaro ĉe [Lago Grothusvatn,insulo Sandoy.]]
[eta|220ra|Somera pejzaĝo en Saksun, insulo [Listo de insuloj de la Ferooj|Streymoy.]]
eta|220ra|Feroa alkemilo.
La **feroaj subarktaj herbejoj** estas tersupraĵa ekoregiono el la eŭropa-siberia ekoprovinco de la palearktisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Ĝi kongruas kun la samnoma ekoregiono difinita de la Eŭropa Vivmedia Agentejo.

## Priskribo 
Biome la ekoregiono apartenas al mezvarmaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj. Ĝi etendiĝas sur areo de 1 400 kvadrataj kilometroj kaj ampleksas Feroojn.

## Flaŭro 
La vegetaĵaro estas tre malabunda ĉar temas pri rokaĵaj vulkaninsuloj kun tre malriĉa torfa grundo.

Marĉa kalto (*Caltha palustris*) estas komuna en la insularo en majo-junio.

Surbaze de la tipologio de la plantaj vivoformoj laŭ Raunkiær, Ostenfeld  estas nombrinta en Ferooj 3 nanofanerofitojn, 33 ĥamefitoj, 176 hemikriptofitojn, 33 geofitojn, 29 helofitojn kaj hidrofitojn kaj 26 therofitojn.

## Faŭno 
En la klifoj de la marbordo, kiu longas 1 120 kilometrojn, nestas multeco de marbirdoj.

La eŭrazia hematopo estas la nacia birdo de la insularo.

## Endemiismoj 
La feroa alkemilo (*Alchemilla faeroensis*) estas ekzemplo de endemia planto.

## Stato de konservado 
La ekoregiono estas vundebla.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Konservada stato de ekoregiono
* Ordinara galinago

## Eksteraj ligiloj 
*  Ekoregiono PA0807 : Feroaj subarktaj herbejoj (WWF)
*  Feroaj subarktaj herbejoj (*WWF-Wildworld*)
*  Feroaj subarktaj herbejoj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo

*  Feroaj subarktaj herbejoj (*Globalspecies*) 

*  Cifereca Mapo de Eŭropaj Ekologiaj Regionoj

Kategorio:Palearktisaj ekoregionoj
Kategorio:Mezvarmaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
Kategorio:Geografio de la Ferooj
Gasujo

[eta|hochkant|Diskaj turgasujoj de MAN- (fone – en funkcio) kaj de Klönne (malfono – ekster funkcio) de [koaksigejo Prosper en Bottrop ]]
**Gasostokejo** (ankaŭ nomata **gasometro**) estas rezervujo por stokado de brulemaj gasoj kiel koaksigeja gaso (lumgaso), tergaso, likva naftogaso kaj biogaso. La termino ampleksas surterajn **gasujojn** kiel ankaŭ profundajn kavernojn.

Klasika gasrezervujo estas grandega kloŝo, kie en gasfabriko oni konservas la purigitan gason sub konstanta regula premo antaŭ la distribuado.

Laŭ Francisko Azorín **gasometro** estas *Granda rezervujo por gaso. eliganta ĝin sub konstanta regula premo.* Li indikas etimologion el greka *kaos + metron* (ĥaoso, nebulo + mezuro); gaso, estas, vorto elpensita de Helmonto en 1644, kaj li aldonas terminojn *Gaskomputilo; gasejo, gasisto; lumgaso*.

Nuntempe la gasrezervujoj estas plejofte premujoj, kie la gaso estas stokata je premo de 10 ĝis 20 bar. Tiamaniere la ujo en difinita volumeno povas enteni multe pli da gaso.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Aug. Klönne: *Der größte Gasbehälter der Welt, Wasserloser Gasbehälter, DRP., von 600000 m³ Nutzraum, bergschadensicher, für die Gelsenkirchener Bergwerks-Akt.-Ges.*. Firmenschrift, Dortmund 1939.
* Aug. Klönne: *Kolbengasbehälter von 50000 m³ Inhalt – D.R.P. – für die Dortmunder Aktiengesellschaft für Gasbeleuchtung Dortmund*. Firmenschrift undatiert (nach 1930).
* Scheibengasbehälter M.A.N, Firmenprospekt, Dortmund 1958.

## Vidu ankaŭ 
* Gasometro Oberhausen
* Gongo - eksa gasujo, nun koncertejo

## Eksteraj ligiloj 
* Bildoj de teleskopaj gasujoj
* Listo de bildoj pri ankoraŭ ekzistaj gasujoj 
* Tekniko kaj funkciado de gasometroj en gasuzinoj

Kategorio:Ujoj
Kategorio:Tergaso
Pepino

[eta|250px|Situo de la [provinco Toledo en Hispanio]]
[eta|250px|Situo de Pepino en la [provinco Toledo kaj en Hispanio]]
**Pepino** (kukumo) estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.

## Toponimio 
La termino "Pepino" ŝuldas al nomo de antikva kamparano kiu nomiĝis Alonso Pepino. Antikve la loko nomis "Aldea Nueva de Talavera" (Nova Domaro de Talavera). La loĝantoj nomiĝas *Pepineros*.

## Loĝantoj 
La censita populacio en 2011 estis de 2.563 loĝantoj kaj la denseco estas de 55,72 loĝ/km².

## Situo 
Pepino estas situa en la nordokcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Montaro de San Vicente en la nordokcidenta parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 454 m; je 84 km el Toledo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 46 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°1′53″ N 4°48′12″ Ok.

## Geografio 
Limas kun la municipaj teritorioj de Cervera de los Montes, San Román de los Montes, Cazalegas, Talavera de la Reina kaj Segurilla, ĉiuj de la provinco de Toledo. Pepino troviĝas je nur 8 km de la plej proksima urbo, nome Talavera de la Reina kaj je 120 km de Madrido, la ŝtata ĉefurbo. Ĝi estas je 454 m de altitudo, kaj enhavas 4605 hektarojn.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie.

## Historio 
La municipo de Pepino apartenis ekde ties komenco, kiel setlejo, al la urbo de Talavera, en la senjorlando de la arkiepiskopoj de Toledo.

Por rekrutado kiun faris Talavera en 1592 Pepino donas du soldatojn. En 1532 oni mencias la lokon de Pepino okaze de konflikto inter Mejorada, Segurilla kaj Talavera, pro la posedo de bienoj Berrocal kaj Miraflores. La komunaj posedaĵoj estas unu komuna bieno kaj du malgrandaj kverkarbaroj (paŝtejoj), ĉe Talavera.

Dum la lasta kvarono de la 20a jarcento post la Hispana transiro al demokratio, la vilaĝo estis regata preskaŭ ĉiam de municipa konsilantaro hegemonia de la socialisma partio.

Danke al proksimeco al grandurbo, la populacio kreskis dum la 20a jarcento el nur malpli da 400 loĝantoj al 2,563.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo virgulino Koncipiĝo.
* Ermitejo Kristo Medinaceli.
* En Gran Chaparral videblas enorma statuo de Kristo kvinmetra.
* Festoj: 3a de februaro, Sankta Blas, kaj 8a de septembro, Virgulino.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Municipoj de Toledo
Kategorio:Provinco Toledo
Bifig

'*Bifig* estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Bifig (Gondiswil)** estas vilaĝo de la komunumo Gondiswil de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno en Svislando.
* **Bifig (Eisten)** estas setlejo de la komunumo Eisten de la Distrikto Vispo en Kantono Valezo en Svislando.
* **Bifig (Zwischbergen)** estas vilaĝo de la komunumo Zwischbergen de la Distrikto Brigo en Kantono Valezo en Svislando.
Carl Brashear

eta|Brashear meze, kun Cuba Gooding junior
**Carl Maxie Brashear** (19-an de januaro 1931 en Tonieville, LaRue County - 25-an de julio 2006 en Portsmouth (Virginia)) estis la usona afro-usona subakvisto, same la unua certifikigita subakvisto kun amputita piedo en la usona mararmeo.

Carl Brashear ekservis en la usona mararmeo la 25-an de februaro 1948, kie li plenumis ĝis majo de 1948 bazan trejnadon en la *Naval Training Center von Great Lakes*, Ilinojo. Lia trejnado, rekrutado finiĝis en junio de 1950. Poste li servis en pluraj ŝipoj, kie li plenumis diversajn subakvadajn taskojn - de riparado ĝis bomba malaktivigo. Intertempe li estis instruisto en subakvada lernejo. De junio 1956 ĝis junio 1958, li apartenis eĉ al eskorto de prezidento Dwight D. Eisenhower. Meze de 1964, li akiris la rangon de Subakvisto Unua Klaso ("First Class Diver").

La 23-an de marto 1966 okazis grava akcidento dum elakviĝa proceso de nuklea bombo ĉe Palomares, kiam tubo trafis subgenuan kruron de Brashear tiel grave, ke oni devis amputi lian kruron sub la genuo. Post resaniĝo, li ripozis de majo 1966 ĝis marto de 1967 en *Naval Regional Medical Center*, Portsmouth (Virginia). Post tio, li trejnis sin por denove servi kiel subakvisto.

Meze de la 1970-aj jaroj, li atingis la plej gravan rangon "Subakvada majstro" ("Master Diver"). Li pensiiĝis la 1-an de aprilo 1979 en rango de Master Chief Petty Officer el la mararmeo kaj vivis kiel pensiulo. Poste li estis ofte petita konsilisto kiel subakvada ekspertulo. Li mortis pro korproblemo la 25-an de julio 2006 kaj estis entombigita per maramrea estimo en la mararmea tombejo "Woodlawn Memorial Gardens".

Brashear vivis ĉiam laŭ du gravaj principoj: "Tio estas ne peko, defali. Sed tio estas peko, ne ekstari (post tiam)" same "Mi ne permesas ke iu ajn ŝtelu miajn sonĝojn."

## Distingoj 
Dum lia kariero, Carl Maxie Brashear ricevis multajn distingojn:
* Good Conduct Medal (entute 8x)
* Navy Commendation Medal
* Navy Achievement Medal
* National Defense Service Medal
* China Service Medal
* Korean Service Medal
* United Nations Medal
* Navy and Marine Corps Medal
* Armed Forces Expeditionary Medal
* Presidential Unit Citation
* Navy Occupation Service Medal

## Filmigo de lia rekruta tempo 
La eksterordinara vivhistorio de Carl Maxie Brashear estis filmigita (*Men of Honor*) en 2000 kun Cuba Gooding junior (kiel Carl Brashear) kaj Robert De Niro (kiel Chief Sunday, lia trejnisto). Por la filmo Brashear estis konsilisto. La filmo ricevis 9 nomumojn, sed neniun premion.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo al honoro de Brashear 
* Brashear ĉe la mararmeo  
* Brashear ĉe lasentinel.net 

Kategorio:Usonaj subakvistoj
Cazalegas

[eta|dekstra|250px|Situo de la [provinco Toledo en Hispanio]]
[eta|dekstra|250px|Situo de Cazalegas en la [provinco Toledo kaj en Hispanio]]
**Cazalegas** estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.

## Toponimio 
La termino "Cazalegas" povus deveni el vorto de keltoj "*caçaliecas*". En 1156 aperas laŭ nomo de "Faztalegas" (eble popola korupto pro "faru tolsakojn") kaj komence de la 16a jarcento kiel "Caçalegar" kaj "Caçalegal".

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *Cazalegueños* [kazalegEnjos]. La censita populacio en 2011 estis de 1.842 loĝantoj kaj la denseco estas de 61,4 loĝ/km².

## Situo 
Cazalegas estas situa en la nordokcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Montaro de San Vicente en la nordokcidenta parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 440 m; je 70&nbsp;km el Toledo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 30&nbsp;km². La geografiaj koordinatoj estas 40°00′28″ N 4°40′30″ Ok.

## Geografio 
La municipo troviĝas situanta sur monteto ĉe la valo de la rivero Alberĉe. Ĝi apartenas al la komarko de la Sierra de San Vicente, en la Teroj de Talavera, kaj limas kun la municipaj teritorioj de San Román de los Montes, Castillo de Bayuela, Lucillos, Talavera de la Reina kaj Pepino. La municipo situa sur monteto karakteras pro klimato kontinenta kun malvarmaj vintroj kaj nebulaj kaj someroj ege varmaj. Ĝi posedas riĉan flaŭron ĉe la bordoj de akvorezervejo, komponita de poploj, ulmoj, tremoloj, akvoplantoj ktp., nome taŭga observejoj de birdoj (birdumo), ĉefe akvobirdoj kaj migrantaj kiaj ardeoj, kormoranoj, anseroj, anasoj kaj rabobirdoj kiaj falkoj, agloj aŭ la Marĉa cirkuo.

En tiu teritorio troviĝas la akvorezervejo de Cazalegas, kiu kolektas akvon el la rivero Alberĉe. Ĝi estis konstruata en 1949, havas areon de 150 ha kun enhavkapablo de 7 Hm³.

eta|center|550px|Panoramo de la placo de Cazalegas.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie.

## Historio 
Oni diras, ke la loko devenas el la antikva romia urbo de Kazalia, kvankam ne estas konfirmo. Dum sekigo de la tereno por la konstruo de la akvorezervejo oni trovis skribŝtonojn kun restoj malfruromiaj kaj de visigotoj. La araboj eble havis kampardomojn por profiti la riĉon de la tero kaj post la konkero de tiuj teritorioj en 1083 fare de Alfonso la 6-a ili estis profitataj kiel terkultivejoj por la loĝantoj de Talavera de la Reina. El antikveco atestas du turoj, unu alta el briko kaj ŝtono, kaj aliaj pli malalta, kun ventomontrilo, de jaroj 700-aj.

La riĉo en ekonomio kaj turismo venis en 1949 kiam ekfunkciis la akvorezervejo de Cazalegas, ene de la irigaciaj planoj realigataj de la diktatora registaro de Franco. Krom la kresko de kultivoj la strandoj iĝis grava distrejo, sportejo kaj amuzejo de la populacio, kaj grava allogilo por interna turismo.

La populacio duobliĝis el 600 al 1200 dum la 20-a jarcento.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Municipoj de Toledo
Kategorio:Provinco Toledo
Neue Mitte Oberhausen

eta|upright=1.5|*Neue Mitte Oberhausen*, panoramo (2004). En la malfono maldekstre: libertempa parko *CentrO PARK*, bildcentro: aĉetumejo *CentrO*, fono maldekstre: kinarejo, malantaŭe teatrejo (verda tegmento), centra fono: la intertempe malkonstruita elektro-ŝtalfandejo**Neue Mitte Oberhausen** [eo: **Nova Centro Oberhausen**] estas iama industri-tereno, nuntempe uzata kiel libertempejo, aĉetumejo same kiel starejo por sportaj kaj kulturaj eventoj.

*Neue Mitte Oberhausen* baziĝas sur urbevoluiga koncepto de la fruaj 1990-aj jaroj. Laŭ ĉi tiu koncepto *Neue Mitte Oberhausen* anstataŭu la konstruaĵojn de la ŝtalfandejo *Gutehoffnungshütte*, la malnovan uzin-industrian kernon de la urbo, per nova urbocentro. Tio venku daŭre la malnovan ekonomian unustrukturon kaj ligu la kreskintajn urbajn kaj urbopartajn centrojn unu kun la aliaj. Krome *Neue Mitte Oberhausen* donu al la urbo novan ekonomian direkton kiel aĉetuma, libertempuma kaj turisma celo same kiel daŭra starloko de eta kaj mezgranda industrio.

*Neue Mitte Oberhausen* validas per sia koro *CentrO* kiel unu el la plej sukcesaj projektoj de la strukturŝanĝo en la Ruhr-regiono. La allogaĵoj de *Neue Mitte Oberhausen* estas unu el la plej ŝatataj turismaj celoj en la Ruhr-regiono.

En la Ruhr-regiono ekestis akraj kritikoj, kiuj nomis *Neue Mitte* domaĝa por la malgrandaj vendejoj kaj centroj en Oberhausen kaj en la najbarurboj. En la jaro 2005 la Supra Administro-Juĝejo je Monastero devis revizii kadre de normkontrolaj plendoj deflanke de kelkaj najbarurboj kaj de la Distriktaro distriktego Duseldorfo, ĉu la planado estas senrespekta. La juĝejo neis tion kaj forrifuzis la plendojn.

Fakte tamen multaj vendejoj kaj grandmagazenoj en la malnova centro de Oberhausen nuntempe estis fermitaj, tiel ke la urbocentro komencas dezertiĝi.

## Eroj de Neue Mitte Oberhausen 
eta|300px|Mai 2009: Rigardo ekde nordoriento, maldekstre la aĉetumejo, supre la Areno, dekstre la parko, marbesta akvariego ĉe la jaĥt-haveno Neue Mitte estas dividebla en plurajn partojn:
* aĉetumejo (vendejaro) CentrO.
* promenejo kun variaj restoracioj
* amuzparko Centro-Park
* eventohalo
* kinejaro
* muzikalteatrejo
* marbesta akvariego
* modeltrajno-ekspoziciejo
* ekspoziciejo kaj eventejo Gasometro Oberhausen
* grimpsportejo Gasometro Oberhausen
* oficeja kaj etindustria kampo
* jaĥthaveno ĉe Rejn-Herne-Kanalo
* Rejnlanda Industrimuzeo (muzea deponejo)
* novteknologio-industriejo
* kromaj institucioj (ekz. federacilanda radiostacio, pluedukejoj, medicinaj institucioj)

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Oberhausen
Lotzwil

**Lotzwil** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Aarwangen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 2477 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Lotzwil situas en la Svisa Mezlando sude de la urbo Langenthal, ambaŭflanke de la rivero Langete. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Lotzwil kaj Gutenburg, kaj la setlejoj Chleiholz kaj Eichi

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,21 km², de kiuj 36,2% estas kovritaj de arbaro, 47,5% servas por agrikulturo kaj 15,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Lotzwil limas en nordo al Langenthal, en oriento al Obersteckholz, en sudoriento al Busswil ĉe Melchnau, en sudo al Madiswil, en sudokcidento al Rütschelen, kaj en okcidenton al Bleienbach.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 244 de Langenthal al Huttwil kaj paralele al ĝi fervojlinio. La stacidomo de Lotzwil per la regionaj fervojlinioj S6 kaj S7 estas konektita al la publika transportreto. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas proksimume 12 kilometrojn norde apud Rothrist.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Lotzwil datiĝas el la jaro 1194 kiel *Locewillare*. Dum mezepoko en Lotzwil bienposedantoj estis la Monaĥejo Sankt-Urban kaj la Komandorejo Thunstetten. Regis en Lotzwil dum mezepoko unue la Senjoroj de Langenstein. Post pluraj posedantoŝanĝoj en la jaro 1431 ĝi estis aĉetita de la urbo Burgdorf, kiu ĝin kunigis kun Gutenburg, Kleindietwil, Rütschelen, Thörigen kaj Bettenhausen al la Voktejo Lotzwil, kiun administris membro de la konsilio de Burgdorf. La alta jurisdikcio apartenis al la Voktejo Wangen, inter kiu kaj Burgdorf en la 17-a kaj 18-a jarcento regis kvereloj pri la malalta jurisdikcio en Lotzwil. Per la Helveta Revolucio en la jaro 1798 la Voktejo Lotzwil estis malfondita kaj atribuita al la helveta distrikto Langenthal. En la jaro 1803 Lotzwil estis atribuita al la distrikto Aarwangen, kiu en la jaro 2010 estis integrita al la nova administra distrikto Supra Argovio.

## Partnerkomunumo 
Partnerkomunumo de Lotzwil estas Větřní en Ĉeĥio.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Lotzwil (stacidomo)
* Gutenburg (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Lotzwil

## Bildoj 

Dosiero:Lotzwil Ingoldhof1.jpg|Biendomo Ingoldhof (kulturheredaĵo de nacia signifo)
Dosiero:Lotzwil Pfarrhaus2.jpg|Pastra domo de Lotzwil
Dosiero:2012-03-01-Supra Argovio (Foto Dietrich Michael Weidmann) 440.JPG|Lernejo
Dosiero:2012-03-01-Supra Argovio (Foto Dietrich Michael Weidmann) 417.JPG|Faktrabdomo
Dosiero:2012-03-01-Supra Argovio (Foto Dietrich Michael Weidmann) 432.JPG|La preĝejo de interne
Nebula Science Fiction

***Nebula Science Fiction*** estis la unua skota sciencfikcia gazeto. Ĝi eldoniĝis de 1952 ĝis 1959. Ĝin fondis 18-jara Peter Hamilton, presigante ĝin ĉe la presfirmao *Crownpoint Publications*, en Glasgovo, posedata de la gepatroj. Ĝi aperadis tie iom neregule de la unua numero (aŭtuno 1952) ĝis la 12-a numero, en 1955. Tiam ĝi ekpresiĝis ĉe presejo en Dublino, kie ĝi iom pli regule ritmiĝis, aperante ĉiumonate de januaro 1958 ĝis februaro 1959. La fina, 41-a numero aperis en junio 1959.

*Nebula Science Fiction* eldonis la unuajn novelojn de pluraj konataj verkistoj, i.a. Robert Silverberg, Brian Aldiss, kaj Bob Shaw. Proksimume tri kvaronoj de la abonantoj estis ekster Britio, kaj la revuo devis ĉesiĝi pro la premo de importaj impostoj, precipe en Sudafriko kaj Aŭstralio, kaj de akcizo en Britio mem.

## Notoj 
Kategorio:Skotaj beletraj revuoj
Kategorio:Sciencfikcio
Lajos Parti Nagy

**Lajos PARTI NAGY** [lajoŝ parti nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Parti Nagy Lajos** estas hungara poeto, dramisto kaj tradukisto. Lia edzino estas Kriszta Bíró.
Lajos Parti Nagy naskiĝis la 12-an de oktobro 1953 en Szekszárd.

## Biografio 
Lajos Parti Nagy lernis en Scienca Universitato Janus Pannonius, kie li akiris diplomon pri instruisto en 1977. Inter 1979-1986 li havis postenon en literatura redaktejo, kie aperis lia debuta poemo. La unua libro aperis en 1982. En 1990 romaneto aperinta en revuo portis sukcesojn kaj poste la romaneto aperis libroforme trifoje. La aŭtoro ricevis jam pli, ol 30 premiojn, inter ili premion Kossuth en 2007.

## Verkoj (elekto) 
* *Angyalstop* (Anĝelo-stop), debuta poemolibro, 1982
* *Se dobok, se trombiták* (Nek tamburoj, nek trumpetoj), noveloj, 1993
* *Esti kréta* (Vespera kreto), elektitaj poemoj, 1995
* *Ibusár – Mauzóleum* (Ibusár - maŭzoleo), teatraĵoj, 1996
* *A test angyala* (Anĝelo de la korpo), etromano, 1997
* diversaj tradukaĵoj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj dramistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
János Pilinszky

**János Pilinszky** [jAnoŝ pilinski], hungare **Pilinszky János,** Esperante **Johano Pilinszky** estis elstara hungara poeto. Lia unua edzino estis Anna Mark.

Li naskiĝis la 27-an de novembro 1921 en Budapeŝto. Li mortis la 27-an de majo 1981 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li frekventis lernejojn en Budapeŝto, kie poemadis jam en 1935. La unuaj poemoj aperis en 1938 en diversaj revuoj. Post la 2-a mondmilito li partoprenis en redaktadoj de katolikaj revuoj. La unua debuta libro aperis en 1946. En 1949 pro la diktaturo li devis silenti. En 1955 li edziĝis, sed post monatoj ili divorcis. Pilinszky denove edziĝis al germanino en la 1970-aj jaroj. Tiutempe li vojaĝis ofte al eksterlando. Li ricevis premion Kossuth en 1980 kaj ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkoj (elekto) 
[eta|*A mélypont ünnepélye* (Poemo de Pilinszky sur la muro en [Leiden)]]
* *Halak a hálóban* (Fiŝoj en la reto), 1942
* *Aranymadár* (Oro-birdo), 1957
* *A nap születése* (Naskiĝo de la suno), 1974
* *Kráter* (Kratero), 1976
* *Válogatott művei* (Elektitaj verkoj), 1978

## Memorigiloj 
* strato en Budapeŝto
* 2 filmoj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Eichi

**Eichi** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Eichi (Diessbach ĉe Büren)** estas vilaĝo de la komunumo Diessbach ĉe Büren de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno en Svislando.

* **Eichi (Lotzwil)** estas vilaĝo de la komunumo Lotzwil de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno en Svislando.
József Rájnis

**József RÁJNIS** [jOĵef rAjniŝ], hungare **Rájnis József,** Esperante **Jozefo Rájnis** estis hungara poeto, tradukisto kaj instruisto.

Li naskiĝis la 4-an de junio 1741 en Kőszeg. Li mortis la 23-an de septembro 1812 en Keszthely.

## Biografio 
Li aliĝis al la jezuitoj en 1757. Li devis servi en Vieno kaj Leoben. Ekde 1761 li instruis en Hungario, komence en Esztergom. Ekde 1778 li studis en Jezuita Universitato de Nagyszombat. En 1771 li estis sanktita pastro. Depost 1773 la ordeno ne rajtis funkcii, tial li instruis en la ĉeflernejo kaj faris pastrajn taskojn en Győr. Lastfoje li instruis en Keszthely.

## Verkoj (elekto) 
* *Applausus poeticus festis honoribus cels. ac. rev. principis Francisci Barkotzi oblatus Strigonii* (latine), 1761
* *Óda, midőn...* (Odo, kiam...), 1774
* *A magyar Helikonra vezérlő kalauz* (Ekzemploj kaj reguloj de la hungara poezio), 1781
* *Magyar Virgilius* (Hungara Vergilio), eseo pri la tradukarto, 1789
* *Lantos vers* (Liuta poemo), 1790
* *Perfecta quadratura circuli ...* latine, 1793

## Memorigiloj 
* memortabulo en Kőszeg

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Roma martirologio

La **Martirologio Roma** estas liturgia libro kaj konstituas la bazon de la liturgia kalendaro kiu ĉiujare fiksas la religiajn festojn en la Katolika Eklezio. Ĝia unua oficiala eldono resendas al 16-a jarcento kaj estis aprobita de papo Gregorio la 13-a en 1586, la sama de la Gregoria Kalendaro.

## Historio de la Martirologio 
En la unuaj tempoj de la historio de Kristanismo oni kutimis konservi memoron pri tiuj kiuj estis mortigitaj pro ilia kredo: la martiroj. Ĉiu unuopa eklezio havis sian martirologion, tio estas listo de martiroj; baldaŭ oni donis gravecon al la tago de ilia paso al la ‘eterna vivo’, dirita *dies natalis* (naskiĝa tago), kaj oni komencis rememori la tagon de ilia morto por celebri ilian martiran elstariĝon, aparte en la loko kie ripozis iliaj korprestaĵoj.

Dum la 16-a jarcento oni decidis unuigi la diversajn martirologiojn en unika listo en kiu troviĝu ĉiuj *sanktuloj kaj beatuloj* (ne nur do martiroj) rekonitaj tiaj ĉe la aŭtoritato de la Katolika Eklezio, oni kompilis, tial, la roman martirologion zorge de kardinalo Cezaro Baronio. Ĉi-kaze estis forigitaj el la listo Klemento de Aleksandrio kaj Sulpicio Severo kaj aliaj. Sekve oni alportis modifojn kaj centojn da revizioj, kaj ankaŭ erarojn kun sekvaj revizioj.

## Ĵusaj eldonoj de la roma martirologio 
La pli ĵusa martirologio estas tiu de 2001, tiu antaŭa estis kompilita en 1956, sed pro la nombra sanktuligadoj (kanonizadoj) kaj beatuligadoj okazintaj, aparte iniciate de papo Johano Paŭlo la 2-a, oni decidis ĝin ĝisdatigi, ĝin reformante laŭ la kriterioj fontantaj el la Dua Vatikana Koncilio.

En tiu lasta revizio estis forigitaj tiuj sanktuloj kaj beatuloj pri kiuj oni ne posedas precizajn, nome certaj kaj dokumentitaj, informojn. Nun ĝi entute nombras 6538 voĉojn. La nomo de la sanktulo aŭ beatulo estas akompanata de mallonga noto kunprenanta mortoloko, la kvaliton de sanktulo aŭ beatulo, la titolon sciigantan pri la “stato” eklezia *(apostolo, martiro, kredmajstro, misiisto, konfesanto, episkopo, pastro, virino konsekrita, geedza, vidva, fila...)*, aktivecon kaj karismon.

## Vidu ankaŭ 
* Liturgia jaro de la Katolika Eklezio
* Ĝenerala Roma Kalendaro
* Listo de la liturgiaj katolikaj libroj
* Dokumentoj de la Katolika Eklezio

## Bibliografio 
* AA.VV., *Il martirologio romano. Teologia, liturgia e santità*, 2005, ISBN 8820977478
* *Martyrologium Romanum: Ex Decreto Sacrosancti cumenici Concilii Vaticani II Instauratum Auctoritate Ioannis Pauli PP II Promulgatum*, 2004, ISBN 8820972107

## Eksteraj ligiloj 
* Santi, beati e testimoni, Kompleta enciklopedio de hagiografioj kaj bildoj
* titolo=*Conferenze stampa di presentazione del nuovo Martirologo Romano* el la oficiala retejo de Vatikano. Noto de 16-a de decembro 2009
* Martirologi sul sito del Vaticano
* Prezentado de la Martirologio sur intratext.com
*  *Vetus Martyrologium Romanum*

## Referencoj 
Kategorio:Dokumentoj de la Katolika Eklezio
*
San Román de los Montes

[eta|250ra|Situo de la [provinco Toledo en Hispanio]]
[eta|250ra|Situo de San Román de los Montes en la [provinco Toledo kaj en Hispanio]]
**San Román de los Montes** estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo.

## Toponimio 
La termino "San Román" (Sankta Romano) devenas el "Romanus" aŭ "Romano", nome sanktulo kun kulto dokumentita en la 10a kaj 11a jarcentoj. Probable la municipo nomiĝis tiele ĉar ties preĝejo estis dediĉata al tiu sanktulo. La termino "del Monte" (de la monto) rilatas al montareco de la areo kie ĝi troviĝas.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *Sanromaniegos*. La censita populacio en 2011 estis de 1.824 loĝantoj kaj la denseco estas de 40,53 loĝ/km².

## Situo 
San Román de los Montes estas situa en la nordokcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Montaro de San Vicente en la nordokcidenta parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 440 m; je 77 km el Toledo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 45 km². La geografiaj koordinatoj estas 40°4′17″ N 4°43′53″ Ok.

Limas kun la municipaj teritorioj de Marrupe, Hinojosa de San Vicente, Castillo de Bayuela, Cazalegas, Pepino kaj Cervera de los Montes, ĉiuj de la provinco de Toledo.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie.

## Historio 
Apenaŭ ekzistas informo pri ties historio ĉar la municipaj arkivoj detruiĝis pro incendio en 1860. Estas probable ke post la kristana konkero ĝi estis okupata de loĝantoj devenaj el la Ávila.

La jurisdikcia pilorio indikas la titolon de vilaĝo, kion oni atingis komence de la 16a jarcento.

Meze de la 20a jarcento la populacio trioniĝis draste pro elmigrado al urboj kaj malbona situacio de agrikulturo. El pli da 1,000 loĝantoj restis nur 231 komence de la 1980-aj jaroj. Poste dum tri jardekoj ĝi pli ol sepobliĝis al nunaj 1,824 loĝantoj.

## Vidindaĵoj 
* Pilorio (1539) en la centro de la placo inter urbodomo kaj kastelo.
* Preĝejo de Sankta Romano.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Municipoj de Toledo
Kategorio:Provinco Toledo
Róta

En norena mitologio, **Róta** estas valkirio. Róta estas atestita en la 36-a ĉapitro de la libro *Gylfaginning* de la *Proza edao*, kie ŝi menciiĝas apud la valkirioj Gunnr kaj Skuld, kaj oni diras ke la triopo "ĉiam rajdas por elekti, kiuj estas mortigotaj, kaj por priregi la mortigojn." Krom tie, Róta aperas en du esprimoj, unu de Egill Skallagrímsson kaj alia de Hallfreðr vandræðaskáld. Teorioj estas proponitaj pri la signifo de ŝia nomo, kaj pri eblaj mencioj en *Gesta Danorum*.

## Teorioj
### Nomo
Laŭ Guðbrandur Vigfússon, la nomo *Róta* estas ligita al la norena substantivo «róta» (t.e. "glacipluvo kaj ŝtormo") kaj Róta estas "diino kiu sendas ŝtormon kaj pluvon."

### *Gesta Danorum*
En la dua libro de *Gesta Danorum*., menciiĝas iu virino «Ruta», kaj en la sesa libro iu persono "Rothi"
. Iuj opinias ke unu el aŭ ambaŭ estas, aŭ aludas al, Róta, kvankam aliaj opinias, ke la unua temas pri la (homa) vidvino de Hrólfr Kraki,  kaj la dua eble al la dio Odino.

## Referencoj
## Literaturo
* Davidson, Hilda Ellis. Fisher, Peter (2008). *Saxo Grammaticus: The History of the Danes*. D. S. Brewer.
* Faulkes, Anthony (Trans.) (1995). *Edda*. Everyman. ISBN 0-460-87616-3
* Vigfusson, Gudbrand (1874). *An Icelandic-English Dictionary: Based on the MS. Collections of the Late Richard Cleasby*. Oxford at the Clarendon Press.

Kategorio:Mitologio
Conducător

**Conducător** (laŭvorte en la rumana: kondukanto, gvidanto) estis titolo uzata de rumanaj politikistoj.

## Historio
La vorto devenas de la rumana verbo *conduce* havanta latinan etimologion (el la vorto *ducere* - konduki). Ĝi rilatas al similsignifaj titoloj de duko (*dux*) kaj *duce* el faŝisma Italio kaj kongruas kun Führer el Nazia Germanio kaj kaŭdilo el frankisma Hispanio.

Kiel la unua uzis la titolon reĝo Karolo la 2-a en la lastaj jaroj de Nacia Renaskiĝa Fronto, faŝisma partio establita de li. Sekve la titolon komencis uzi marŝalo Ion Antonescu kiu de la  havis diktatoran povon en la Reĝlando de Rumanio. Kvankam oficiale la ŝtatestro estis reĝo Mikaelo la 1-a, la fakta potenco apartenis plene al Antonescu.

Post la jaro 1968, kune kun kreskanta kulto de personeco de ŝtatestro Nicolae Ceaușescu, *conducător* fariĝis unu el liaj titoloj.

## Similaĵoj
* *Duce*
* *Führer*
* Kaŭdilo

*
Kategorio:Rumanio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Titoloj
Kategorio:Rumanaj vortoj kaj esprimoj
József Romhányi

**József ROMHÁNYI** [jOĵef romhAnji], hungare **Romhányi József,** Esperante **Jozefo Romhányi** estis hungara poeto, tradukisto, libretisto kaj verkisto.

József Romhányi naskiĝis la 8-an de marto 1921 en **Nagytétény**, kiu estas nun apartenaĵo de Budapeŝto. Li mortis la 7-an de majo 1983 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li lernis muzikon en Budapeŝto, lia unua laborloko estis en Hungara Radio, kie li longe laboris. Li verkis aŭ tradukis tekstojn de diversaj operoj, oratorioj, filmoj, ŝlagroj. Tiuj verkoj prezentitaj nombris 211. Oni aprezas lin, kiel majstro de rimoj.

## Verkoj (elekto) 
* *Szamárfül* (Azeno-orelo), pribestaj poemoj, rimoj, 1983, poste 7 eldonoj
* *Doktor Bubó* (Doktoro Bubó), televizia serio 1979
* *A Mézga család* (Familio Mézga), 1974 kaj simile aliaj popularaj televiziaj serioj
* diversaj libretoj
* aparte menciindaj du ŝlagroj: *Két vallomás* (Du konfesoj) kaj *Párizsban szép a nyár* (En Parizo estas bela la somero)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Romhányi
Romhányi
Romhányi
Filoj de Libereco

eta|300px|
La **Filoj de Libereco** () estis politika grupo kiu naskiĝis inter usonaj patriotoj de la Usona milito por la sendependiĝo disde la Brita Imperio. La grupo estis formita por protekti la rajtojn de la kolonianoj pro la uzurpoj de la brita registaro post 1766. Ili estas plej konataj pro entreprenado de la *Bostona teumado* en 1773, kiu kondukis al la Neelteneblaj Leĝoj (intensa pulicpurigo de la brita registaro), kaj mobilizado de la patriotoj rekte kondukante la Usonan Revolucion en 1775.

Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Patriotismo
Stamp Act Congress

La **Stamp Act Congress** estis renkontiĝo okazinta la 19-an de oktobro 1765 en Novjorko kun reprezentantoj de la Dek tri Kolonioj. Ili diskutis kaj agis pri la Stampleĝo ĵus preterpasita de la reganta Parlamento de Britio eksterlande, kiu ne inkluzivis ajnajn reprezentantojn de la kolonioj. Ĝi okazis en la Federacia Halo, kun delegitoj de 9 el la 13 kolonioj.

La kolonioj kiuj ne sendis delegitojn estis Georgio, Norda Karolino, Virginio, kaj Nov-Hampŝiro. La delegitoj de Novjorko estis reprezentantoj de distriktoj ene de la kolonio, sed ne de la kolonio mem.

En junio 1765, cirkulero de la Masaĉuseca Asembleo estis sendita al la domo de reprezentantoj de la resto de la kolonioj por "konsulti kune pri la nunaj cirkonstancoj de la kolonioj". Ĉiuj delegitoj servis en la leĝdonaj korpoj de la kolonioj.

Kategorio:Historio de Usono
Centro-Park

eta|300px|Enirejo de la amuzparko *CentrO.PARK*

**Centro-Park** (propra skribmaniero **CentrO.PARK**) estas amuzparko kaj ero de la Neue Mitte Oberhausen en la urbo Oberhausen. La mastruma societo de Centro instalis la parkon kadre de la projekto „Neue Mitte“ [Nova Centro] sur neuzata industritereno kaj malfermis ĝin en 1996. La parko en la komenco estis promenparko, kiu etendiĝis je 8,5 hektaroj. La Centro-mastrumantoj tamen pliampleksigis la parkon, konservante ĝin naturecan karakteron.

La 23-an de septembro 2006 oni registris la unu-milionan vizitanton en la parko.

dosiero:CentroPark-Speedy-2.jpg|okforma kurbfervojeto *Speedy*
dosiero:Centr.O Park Oberhausen Germany.jpg|Centro-Park de supre
dosiero:Riesenrad centro park oberhausen.jpg|La giganta rado

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Centro-Park 
* Raporto pri Centro-Park ĉe coastersandmore.de 

Kategorio:Amuzparkoj
Kategorio:Oberhausen
Plano de komisaroj de 1811

[dekstra|eta|100px|Vidaĵo de la plano, [1807.]]
La **plano de la komisaroj** de 1811 estis la origina dizajnprojekto por la stratoj de Manhatano, kiu difinis Manhatanon ĝis la nuntempo.
Ĝi estiĝis kiel propono de la Novjorkia Leĝdona Komitato, adoptita en 1811 por la bonorda evoluo kaj vendo de la terenoj de Manhatano inter la Strato 14 kaj Washington Heights. La plano estas verŝajne la plej fama uzo de la kradoplano kaj estas konsiderita de la plejmulto el la historiistoj esti kiel sekvoriĉa kaj vizia. Ekde ĝiaj plej fruaj tagoj, la plano estis kritikita pro la monotoneco kaj rigideco, en komparo kun neregulaj stratoj de pli aĝaj urboj, sed en lastaj jaroj estis konsiderita pli favore de la kritiskistoj de urboplanado.

Central Park, la granda verda parko en Manhatano ekde Eighth Avenue ĝis Kvina Avenuo kaj de strato 59 ĝis 110, ne estas parto de tiu plano, ĉar ĝi ne estis planita ĝis 1853. Ekzistis kelkaj pli malgrandaj interrompoj, kiel ekzemple parko nomita Paradon inter la stratoj 23 kaj 33.

Kategorio:Manhatano
Kategorio:1811
Dolisie

**Dolisie,** ĝis 1975 nomata **Loubomo** estas grandurbo, (la tria plej granda urbo) en Respubliko Kongo. Ĝi situas en la departemento Niari kaj estas ties administra centro.  

## Bazaj informoj 
* 
* Supermara alteco: 290 m

* Telefonkodo: 242
* Loĝantaro: 83 798 en 2007

* Horzono: UTC + 1

## Geografio 
Dolisie situas en la norda parto de la lando.

## Historio 
Dolisie ricevis la nomon de franca persono en 1934. Tiam la francoj konstruis fervojon, kies stacio estis tiu loko. Apud la stacidomo oni konstruis domojn por komerca urbo. La interna milito en la 1990-aj jaroj kaŭzis migradon de kamparanoj al la grandurboj, tial Dolisie signife pligrandiĝis. La urbo estas grava trafika kaj komerca centroj, kie la loĝantaro okupiĝas pri prilaboro de lignoj, produkto de nutraĵoj kaj pri metalurgio.

## Trafiko 
Dolisie havas flughavenon kaj la fervojo ankaŭ nun gravas.

## Klimato 
Dolisie situas en proksimeco de Ekvatoro, sekve ĝi havas tropikan klimaton. La temperaturo varias konstante inter 18-32 °C. Jare pluvas po 1255 mm, inter junio-aŭgusto neniam pluvas.

## Fontoj 
* Rusa Vikipedio

Kategorio:Urboj de la Respubliko Kongo
Mortopunkto

eta|dekstra|250px|Mortopunkta fervojo
**Mortopunkto** estas teknika termino por marki pozicion, en kiu okazas ŝanĝo de orientado de movo.

La nocio mortopunkto estas uzata en pluraj terenoj:
# ĉe piŝtomaŝinoj kun revena movo de piŝto.
# en fervojtrafiko, kie trajno ŝanĝas direkton de veturo. Kaŭzo povas esti kondukado de fervojo neebliganta rektan veturon (ekz. trajno haltas en fina fervoja stacio aŭ deklivaj rilatoj (la fervojo superas grandan ascendon (mortopunkta fervojo).

Kategorio:Tekniko
4168 Millan

'*4168 *Millan'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio Félix Aguilar en la provinco de San Juan (Argentino).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de argentina inĝeniero pri minejoj Julio Rodolfo Millan (1923–1995), unua rektoro de la *Universidad Nacional de San Juan'' (Nacia Universitato de San Juan).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Félix Aguilar
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
4169 Celsius

'*4169 *Celsius*** (aŭ **4169 Celsio*') estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la sveda astronomo, matematikisto kaj fizikisto Anders Celsius (1701–1744), ĉefe konata pro la temperatura skalo, kiu ricevis lian nomon. En ĉi-tiu skalo, 4169 gradoj *Celsius* kongruas kun 7536 gradoj *Fahrenheit*, kaj 7536 estas precize la numero de la asteroido *7536 Fahrenheit*.

## Orbito 
Ĝiaj orbitaj ecoj similas tiujn de la anoj de la Cibela grupo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Alkemilo

**Alkemilo** (*Alchemilla*) estas genro de herbecaj staŭdoj el la rozacoj, kaj populara ĝardenplanto kun la komuna nomo **dammantelo**. Estas ĉirkaŭ 300 specioj, la plimulto hejma al malvarmetaj kaj subarktaj regionoj de Eŭropo kaj Azio, kun kelkaj specioj hejmaj en la montaroj de Afriko kaj Nordameriko.

La plimultaj alkemilospecioj estas akumulaĵo-formantaj aŭ rozetaj, staŭdoj kun bazaj folioj leviĝantaj ekde lignecaj rizomoj. Iuj specioj havas foliojn kun loboj kiuj disradias el komuna punkto kaj aliaj havas dividitajn foliojn – ambaŭ tipe estas ventumilo-formaj kun etaj dentoj je la pintoj. La long-tigaj, griz-verdaj ĝis verdaj folioj ofte estas kovritaj de molaj haroj, kiuj retenas akverojn je la surfaco kaj laŭlonge de la randaĵoj. La verdaj ĝis hele verd-flavaj floroj estas etaj, ne havas petalojn kaj are aperas super la foliaro malfru-printempe kaj somere .

;Elektitaj specioj

## Referencoj 
[eta|220px|[Ilustraĵo de *Alchemilla vulgaris* de 1917–1926.]]

Kategorio:Rozacoj
Kategorio:Afrotropisa flaŭro
Kategorio:Orientalisa flaŭro
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Ĝardenplantoj
Festi

**Festi** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Festi (Ligerz)** estas vilaĝo de la komunumo Ligerz de la administra distrikto Bielo en Kantono Berno en Svislando.

* **Festi (Melchnau)** estas vilaĝo de la komunumo Melchnau de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno en Svislando.
Aliaj signifoj:

* Fari feston