Acerosiropo

[eta|250ra|Enboteliĝata acerosiropo el [Kebekio, Kanado.]]
[eta|274ra|Ruĝa acero (*Acer rubrum*), Neuen Botanischer Garten ("Nova Botanika Ĝardeno"), [Marburg, Hesio, Germanio Bildo: ]]

**Acerosiropo** estas siropo kutime farita de la ksilema arbsevo de sukeracero (*Acer saccharum*), ruĝa acero (*Acer rubrum*) aŭ nigra acero (*Acer nigrum*), kvankam oni povas ankaŭ fari siropon de aliaj aceraj specioj, kiel ekzemple, la Oregona aŭ grandfolia acero (*Acer macrophyllum*). En malvarmaj klimatareoj, tiuj arboj akumulas amelon en la trunkoj kaj radikoj antaŭ la vintro; dum la printempo ili transformas la amelon ĝis sukero, kiu leviĝas je la sevo.

Oni spilas la acerarbon per bori truojn en la trunkon kaj deĉerpi la eksuditan sevon. Poste, oni koncentras la kolektitan sevon per varmigado vaporiĝi iom da akvo. La unua-nacia popolo de Kebekio kaj Vermonto antaŭ longe komencis kolekti kaj uzi acerosiropon; poste la eŭropaj setlantoj povosciiĝis produkti la siropon kaj grade plibonigis la rafinadajn metodojn. Teknikaj plibonaĵoj dum la 1970-aj jaroj plue rafinis la siropan procezadon.

Kebekio en Kanado produktas la plej grandan parton da acerosiropo; la provinco faras rondcifere tri kvaronojn el la mondofertado. Kanado ĉiu-jare eksportas acerosiropon ĝis valoro de pli ol 145 milionoj da dolaroj aŭ 107 milionoj da eŭroj. Vermonto, stereotipa kiel lando de acerosiropo, estas la plej granda produktejo en Usono, ĝi generas ĉirkaŭ kvin kaj duonan procentojn el la mondofertado.

Kanado kaj Usono gradigas acerosiropon laŭ skalo bazita sur denseco kaj diafaneco. Saĥarozo estas la plej ĝenerala sukero en acerosiropo. Siropoj ne rajtas enhavi io ajn alie ol acerosevo kaj bezonas almenaŭ sesdek ses procentojn da sukero por etikediĝas kiel "acerosiropo" en Kanado; en Usono, ĉiu siropo devas esti farita preskaŭ tute de acerosevo por etikediĝas kiel "acero". Acerosiropo plejofte estas manĝita kun patkukoj, vafloj, ovaĵpano aŭ avenkaĉo (poriĝo). Ĝi ankaŭ estas ofte ingredienco en bakado, aŭ kiel dolĉigaĵo kaj gustigaĵo. Kuiristoj kaj kulinaraj specialistoj havas laŭdita la unikan guston, kvankam la kemio kiu respondas pro ĉi tio ne plene kompreniĝas. Kaj acerosiropo kaj la sukeracerarbo simbolas Kanadon kaj plurajn usono-ŝtatojn, precipe Vermonton.

eta|274ra|19-a jarcenta ilustraĵo, "Sukero-farado inter la Indianoj en la nordo"

## Historio 
### Indiĝenaj nordamerikanoj 
La praloĝantoj de la Amerikianoj, indiĝena popolo kiu vivis en la nordorienta parto da Nordameriko estis la unuaj konataj etnoj produkti acerosiropon kaj acerosukeron. Laŭ buŝaj tradicioj de Oĝibvoj kaj aliaj tribaj grupoj, same kiel arkeologiaj indicaĵoj, acerarba sevo aŭ *wiishkobaaboo* ("ŭiŝkobabuo", lauvorte "dolĉan akvon") prozesiĝis por ĝia sukera enhavo kiel siropo aŭ *zhiiwaagamizigan* ("ĵivagamizigano") kaj acerosukero aŭ *ziinzibaakwad* ("zinzibakŭado", lauvorte "formata en ligna muldilo"), oportuna por staplado, longe antaŭ ol la eŭropanoj alvenis en la regiono.

La produktado de acerosiropo estas unu el nur kelkaj agrikulturaj procezoj en Nordameriko kiu ne estas eŭropa kolonia importaĵo. Ekzistas neniuj aŭtentikigitaj rakontoj de la eltrovado de produktado kaj konsumo de acerosiropo inter fruaj indiĝenaj grupoj, sed diversaj legendoj ekzistas kiel al la origino de acerosiropoproduktado; unu el la plej popularaj implikas acerosukon por kuiri kaj servi cervaĵon al ĉefo.

Aliaj historioj atribuas la evoluado de acerosiropa produktado diverse al Oĝibvaj diaĵoj kiel Nanaboĵo, Gluskapo, aŭ al la petolema Sciuro. Indiĝenaj triboj evoluigis ritojn ĉirkaŭ sukerofarado, festanta la Sukero Luno (la unua plenluno de printempo) kun Acero Danco. Multaj unua-naciaj preparaĵoj anstataŭigis la salon tradician el Eŭropo kun acerosukero aŭ siropo. aŭ forlasado la sitelojn eksponitajn al la malvarmaj temperaturoj dum la nokto kaj forigado la glaciotavolon kiu surface formiĝis super la viskoziĝa suko.

eta|274ra|Du spiloj en acerarbo, kun plastiktuboj por sevokolektado
eta|274ra|Tradicia sitela spilo kaj plastiksaka spilo ĉe Boŭdojno Parko en Ŭapingera Akvofalo, Nov-Jorkio

### Eŭropanoj 
En la fruaj stadioj de eŭropa koloniigo en nordorienta Nordameriko, la indiĝena popolo montris la alvenantajn kolonianojn sian metodaron por deĉerpi la trunkojn da certaj specoj de aceroj dum la fru-printempa degelo por rikolti la sukon. André Thevet, la Reĝa Kosmografo de Francio, skribis leteron pri Jacques Cartier trinkanta acerosukon dum siaj kanadaj vojaĝoj. Antaŭ 1860, eŭropaj kolonianoj kaj akaparaj felkomercistoj komencis rikolti aceroproduktojn.

[eta|274ra|Folioj de ruĝa acero en la komenco de la aŭtuno. Notu la [samaroj (paroj da flugilaj semoj). Bildo: ]]
Tipe, sukerfaradaj festoj komenciĝis ĉe la printempa degelo en arbaroregionoj konata enhavi sukeraceroj en sufiĉaj nombrojn.

[eta|274ra|maldekstra|[Sukerkabano kie oni koncentris la sukon al acerosiropo.]]
eta|274ra|Malgranda vaporiga siropujo
eta|274ra|Acerosevo transformiĝas al siropo
eta|274ra|Kvalitoj de siropo, maldekstre al dekstre: *Fancy* (Altega), *Grade A Medium Amber* (A-grada mezosukceno-kolora), *Grade A Dark Amber* (A-grada malhelosukceno-kolora) kaj *Grade B* (B-grada)

## Sukerkabanoj 
**Sukerkabano** (france: *cabane à sucre*; angle: *sugar shack*) estas duonkomerca entrepreno ofta en Orienta Kanado kaj en la nordo de Nov-Anglio. Ili estas lokoj, kie kolektiĝas kaj boliĝas la sevo de acero por produkti acero-siropon. La nuntempaj sukerkabanoj oferas lokon por kunvenoj kaj eksteraj aktivaĵoj por la publiko. Tio inkluzivas sledrajdadon, esploradon de la ĉirkaŭaĵoj kaj manĝadon de receptoj preparataj antaŭ la klientoj.

## Referencoj 
Kategorio:Unua-nacia kuirarto
Kategorio:Kanada kuirarto
Kategorio:Nov-Anglia kuirarto
Kategorio:Dolĉigaĵoj
Kategorio:Gustigaĵoj
Kategorio:Ingrediencoj