open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Birdokanto

[eta|dekstra|250px|Eŭropa [sturno (*Sturnus vulgaris*) kantanta]]
**Birdokanto** estas ĉiu ajn sono, kiun birdo eligas por komuniki kun samspecianoj. Eĉ sonoj nemelodiaj por la homa orelo nomiĝas *birdokanto*.

La paseroformaj birdoj havas la plej disvolvitajn kantojn. La viraj birdoj estas pli emaj kanti ol la inaj. Kanto de ĉiu birdo konsistas el denaskaj partoj, sed ankaŭ la kanto povas enhavi partojn lernitajn dum vivo kopiitajn laŭ aliaj birdoj.

## Kantoj kaj krioj 
Malsame je la kanto, kiu normale kaj preskaŭ ĉiam estas eligita nur de la virbirdo, la krioj estas eligitaj de ambaŭ seksoj.

## Rolo 
Ili rolas je kelkaj kutimaj momentoj:
* Kontaktkrio (birdo) (socia ligilo)
* Alarmkrio (birdo)
* Krioj dum nutrado

## Imitado ĉe birdokanto 
### Ĝenerala diskuto 
Imitado, ĉu de fonmediaj bruoj, ĉu de apudaj birdoj (sed foje nur de certa parenca specio), renkontiĝas en multaj birdokantoj. Foje la birdo imitas la tutan kanton, pli ofte imitadoj estas enmetitaj (kiel en simfonioj de kelkaj komponistoj) meze de la propra kanto (kalandra alaŭdo)

### Kelkaj kazoj 
* specioj de la alaŭda genro:
** *Melanocorypha calandra*
* imitado de la Ĝardensilvio fare de la Nigraĉapa silvio
* sturnedoj,

## Dialektoj 
En la kanto de birdoj kun granda distribuareo foje estas konstateblaj geografiaj diferencoj. Plej kurioze ĵusa studo pruvis, ke dialektaj diferencoj povas etendiĝi malprofite al aliaj diferencoj ene de la sama specio kaj en tre mallonga tempodaŭro. Tiu studo analizis la kanton de migrobirdo Blankgorĝa emberizo (*Zonotrichia albicollis*) en Kanado kaj nordorienta Usono, kies kanto finis per sama noto ripetita trifoje; tamen jam en 1990-aj jaroj oni konstatis ripeton de tiu noto de nur du fojoj en Brita Kolumbio, do plej okcidente en la distribuareo. En la provinco Alberto en 2004 la duono de maskloj ankoraŭ kantis la trioblan noton, sed dek jarojn poste faris tion neniu, kaj en 2019 la dunota kanto jam estis atinginta okcidentan Kebekion, je 3 300 km el la naskoloko de tiu dialekta diferenco. Oni supozas, ke tio estis helpita de kunvivado de populacioj vintre. Oni konstatis pere de markado per GPS, ke parto de la birdoj de Brita Kolumbio vintrumas tra la Roka Montaro kaj eble tie oni instruis la novan "modon". Ĉiuokaze estis surprizo por la fakuloj, ke tiu ŝanĝo tiom rapide okazis kaj krome oni spekulativas ĉu inoj estis allogitaj per la novaĵo, kio decidigis la masklojn al la kantoŝanĝo.

## Kuriozaĵo 
La Rizobirdo, (*Padda oryzivora* aŭ *Lonchura oryzivora*) klakas la bekon dum kantado. Ĵusa studo konstatis, ke maskloj kongruigas tiun klakadon kun la kantosekvencoj je maniero simila al tiu de perkutado en muziko.

## Notoj 
Kategorio:Birdoj
Agostino Carracci

**Agosrino CARRACCI** (AgostIno KarrAtĉi] (naskiĝis en Bolonjo la 16-an de aŭgusto 1557 kaj mortis en Parma la 22-a de marto 1602). Li estis itala pentristo kaj gravuristo.

## Galerio 

Image:Carracci Jupiter et Junon.jpg
Image:Carracci Antoine et Cleopatre.jpg
Image:Carracci Achille et Briseis.jpg
Image:Ovide et Corine.jpg
Image:'Pieta'_by_Agostino_Carracci,_The_Hermitage.JPG|Bildigo de la Virgulino Maria lulanta la mortan korpon de Jesuo

Kategorio:Italaj pentristoj
Kategorio:Italaj gravuristoj
Teknika redakto

**Teknika redakto** aŭ **teĥnika redakto** estas profesia fako, en kiu oni preparas la helpan dokumentaron por uzantoj de maŝino, de komputa programo kaj de similaj malsimplaj objektoj. Pli flate oni povas nomi ĝin **teknika verkado**. Ĝi najbaras al scienca aŭ teknika ĵurnalismo.

## Principoj 
Teknika dokumento estas mezaĵo inter teknikistoj, kiuj konstruas maŝinojn, kaj uzantoj. Teknika redaktisto devas esti aŭ fakulo kun klariga talento, aŭ bona verkanto kun kompreno pri fakaĵoj.

Teknikaj klarigoj devas adaptiĝi al la celata publiko. Se la publiko estas jam kompetentaj profesiuloj, la tekstoj povas uzi fakan ĵargonon kaj konvenciajn skemojn. Male se la publiko estas el ordinaruloj, oni devas prezenti la aferojn simple, iom detale, aŭ klarigi la bazajn nociojn unue.

Redaktisto devas gramatike kaj vortprovize bone regi la lingvon, plani dokumentojn, prezenti aferojn laŭ logika ordo. Iuj el la kutimaj rekomendoj por teknika redaktado estas:
* Ĉiam mencii la saman aferon per la sama nomo
* Uzi mallongajn frazojn
* Uzi limigitan vortprovizon
* Prezenti proceduron laŭtempe, sen retroiroj
* Konsekvence uzi titolojn, indeksojn kaj similajn
* ...

## Dokumentspecoj 
La specoj de teknikaj dokumentoj estas tre multaj. Tipaj kaj ofte uzataj specoj estas ekzemple: 
* Manlibro de instalo - por munto, instalo, unuafoja funkciigo
* Instrulibro - kun gvidaj ekzemploj de uzado
* Manlibro de administro - por perioda purigo, flego, riparo ktp.
* Manlibro de uzo - por ordinara uzo
* Referenca manlibro - kun listoj de ĉiuj komandoj, erarokazoj, ktp
* Ekrana helpo - ene de komputikaj programaroj

## Helpoj 
Kelkaj kompanioj proponas formalajn metodojn de teknika redakto.

Kategorio:Maŝinoj
Kategorio:Profesioj
Majo de 2005

**Aktualaĵoj en majo de 2005**
## Vendredo, 28-a de majo 2005
*Diversaj manifestacioj en Ajuno, Daĥlo kaj kelkaj marokaj urboj, favore al suvereneco de Okcidenta Saharo.
## Merkredo, 25-a de majo 2005
*Rusia ĉefurbo Moskvo restis sen elektro. Proksimume duono de la urbo kaj ankaŭ multaj apudurboj estas absolute senigitaj de elektroenergio. Tio kaŭzis halton de kvin (el pli ol dek) linioj de metroo, misfunkcion de pluraj Interretaj serviloj kaj telefon-retoj. Malsanulejoj, parlamento, kosmoŝipa centro kaj aliaj gravaj konstruaĵoj transiris al aŭtonomaj elektrocentraloj. Simila energia krizo okazis antaŭe en Usono (aŭgusto 2003).

## Sabato, 21-a de majo 2005
*Troviĝis la kadavroj de 16 ĉiliaj soldatoj en la Andoj; restas 29 soldatoj netrovitaj. La ĉilia prezidento, Ricardo Lagos, deklaris 3 tagojn de funebrado.
## Vendredo, 20-a de majo 2005
* Koreaj sciencistoj sukcese faris praĉelojn el klonitaj embrioj de malsanuloj. La atingo eblas doni novajn kuracadojn kontraŭ iuj malsanoj.
## Ĵaŭdo, 19-a de majo 2005
* La  kuvajta parlamento ŝanĝas la balotan leĝaron tiel ke de nun virinoj rajtas voĉdoni kaj kandidati en parlamentaj balotoj.
* Hispanio kiel sepa lando ratifas la konstitucion de la Eŭropa Unio. Post referendumo kaj voĉdono en la kongreso de deputitoj, nun ankaŭ la senato voĉdonis por la konstitucio, tiel ebligante la ratifon.
## Lundo, 16-a de majo 2005
*Laŭ NRO-oj jam estis mortigitaj 500 ĝis 600 homoj en la subpremado de la insurekcio en Uzbekio.

## Dimanĉo, 8-a de majo 2005
*Solena kunmemoro de la datreveno de la liberigo de la nazia koncentrejo Mauthausen. Interalie, unuafoje partoprenas hispana reprezentanto, prezidento José Luis Rodríguez Zapatero, kiu omaĝas la milojn da hispanaj respublikanoj tie murditaj.
## Merkredo, 4-a de majo 2005
* Sinmortiga bombatenco en la kurda urbo Irbil de Irako mortigas pli ol 50 personojn. En alia incidento, 9 irakaj soldatoj estas mortigitaj en bombatenco en sudo de Bagdado.
* Israelo haltigas la foriron el Cisjordanio ĝis la palestinaj militantaj grupoj estos senarmigitaj.
## Mardo, 3-a de majo 2005
* Du usonaj militaviadiloj kolizias super Irako pro malbona vetero. Unu piloto mortis, la alia estas malaperinta.
* Ĉinio preparas donaci al Tajvano du grandajn pandojn kiel signon de bonvola gesto.

## Dimanĉo, 1-a de majo 2005
* Ortodoksaj kristanoj, precipe en orienta Eŭropo, sed ankaŭ tutmonde, festas la Paskon. Laboristaj movadoj festas la tagon de la laboro.

05
Eliyahu M. Goldratt

**Eliyahu M. GOLDRATT** (15-an de aŭgusto 1948 - 11-an de junio 2011) estis israela fizikisto kiu iĝis konsilisto entreprena. Li inventis la teorion "teorio de la limigoj" (mallonge: *TOC*).

## Eksteraj ligiloj 
* Goldratt Institute retpaĝo

Kategorio:Israelaj judoj
Kategorio:Israelaj fizikistoj
Visual Kei

**Visual-Kei** (Japane, ヴィジュアル系 [viĵual kej] aŭ [biĵual-] lit. *Vida Tipo*) estas termino por unu el junulaj subkulturoj en Japana rok-muziko. Al entuziasmuloj de Visual-kei, ilia originala kostumo kaj aspekto interesas.

La termino povas apliki al viraj artistoj.
Membroj de Visual-Kei parade vestiĝas; neŭtralseksan aŭ inan kostumon, ne virecan. Alie, iuj vestiĝas laŭ fluo de rolludo, mangao kaj ŝoŭĵo.
Vortoj en iliaj muzikoj emas al ruino, dekadenco kaj detruo.

Visual-Kei komencis en 1980-aj jaroj. Plej fruaj artistoj de Visual-kei apartenis al muzikproduktantoj Extasy Records aŭ Free Will.
Ĉirkaŭ 1997, Visual-Kei floris, multaj artistoj de Visual-Kei populariĝis: GLAY, L'Arc-en-Ciel, Kuroyume, PENICILLIN ktp.

Tamen nuntempe Visual-kei-movado malsupreniĝis, sed fervoraj entuziasmuloj ankoraŭ subtenas.

Iuj muzikartistoj malŝatas ĝenron Visual-Kei, L'Arc-en-Ciel malŝatas ke oni konsideras ilin Visual-Kei.

## Japanaj muzikgrupoj de Visual-Kei 
* Aucifer
* D'espairs Ray
* Dir en Grey
* Due-le-Quartz (Miyavi)
* Gazette 
* Glay
* L'Arc-en-Ciel
* Luna Sea
* Malice Mizer
* Moi dix Mois
* Raphael 
* Schwarz Stein
* Velvet Eden
* Versailles 
* Vidoll
* X-Japan

Kategorio:Muzikaj ĝenroj
Kategorio:Rok-muziko
Kategorio:Japanio
Muzeo Plantin-Moretus

eta|La muzeo en la 19-a jarcento
La muzeo **Plantin-Moretus** estas la sola presejo-eldonejo en la mondo, kiu konserviĝis el la renesanca kaj baroka periodoj. Ĝi estas la daŭrigo de la *Officina Plantiniana*, fondita en 1555 de Christoffel Plantijn, la unua industria presisto en la historio. Post lia morto la presejo estis transprenita de lia bofilo Jan I Moretus.

En 1876 Edward Moretus vendis la presejon kun la tuta meblaro al la urbo Antverpeno. Unu jaron poste, en 1877, la loĝejo kaj presejo estis publike viziteblaj.

Ekde la jaro 1997 la muzeo estas protektita monumento kaj ekde 1999 ĝi apartenas al la muzeoj de 'tutlanda graveco'. En 2002 la muzeo estis kandidatlistigita kiel Monda Kulturheredaĵo de UNESKO. En 2005 ĝi efektive akceptiĝis je tiu listo (kiel unua muzeo en ĝi).

En la presejo troviĝas la du plej malnovaj presiloj por gazetoj de la tuta mondo.

La muzeo situas ĉe *Vrijdagmarkt* (vendreda bazaro) en Antverpeno

## Eksteraj ligiloj 
* Muzeo Plantin-Moretus 
* Fotoj de la muzeo

Kategorio:Muzeoj en Belgio
Kategorio:Konstruaĵoj en Antverpeno
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Belgio
Kategorio:Aperis en 1877
Huiĉoloj

dekstra|250px
La **huiĉoloj** estas indiana tribo en Meksiko. Ili vivas en la senvojaj montaraj regionoj de norda centra Meksiko, en la federacia ŝtato Jalisco kaj Nayarit. La tribo havas ĉ. 18.000 anojn. Por ili estas permesita la - por ritaj celoj - konsumado de pejotlo-kakto (kies konsumado estas malpermesita por aliaj loĝantoj pro ties psiĥotropa enteno).

En la pasintaj jardekoj, la tribo estis vizitita multfoje fare de antropologoj, kiuj observis kaj dokumentis ties vivmanieron kaj kulturon. La okcidenta mondo interesiĝis - danke al la movado New Age - precipe pri la originala ŝamanismo de la tribo same pri la artaĵoj, kreitaj dum viziaj sonĝoj de la tribanoj.


Kategorio:Indianaj etnoj en Mezameriko
Henry Pearce

**Henry "Bobby" PEARCE**  estis aŭstralia remanto, kiu sukcesis en la Olimpiaj ludoj de 1928 kaj 1932 en solopa remboato. Li iĝis ekzemplo pri la paco kaj harmonio de la amsterdama olimpiko en 1928 (laŭ Internacia Olimpika Komitato), ĉar li haltis en la kvaronfinalo por permesi krucan formarŝon de sovaĝansera familio. Li tamen gajnis la kvaronfinalon kaj fine ankaŭ la ormedalon.

## Referencoj 
eta|maldekstra|300px|

Kategorio:Aŭstraliaj remistoj
Kategorio:Aŭstraliaj vrestlingistoj
Kategorio:Kanadaj militistoj de la Dua Mondmilito
ISSN

**ISSN** estas internacia normigita numero de gazeto (angle ***I**nternational **S**tandard **S**erial **N**umber*). Ĝin difinas la normo ISO 3297. ISSN unusignife identigas periodan publikigaĵon: gazeton aŭ alian similan komunikilon. Por libroj validas ISBN.

## Konsisto 
ISSN konsistas el la vorto *ISSN* sekvata de du-parta numero kun disiga streketo. La lasta cifero estas kontrol-kodo kalkulita laŭ la antaŭa serio.

ISSN ricevas arbitran interrespondon kun la titolo kaj komencdato de eldonaĵo, senrilate al la lando, lingvo aŭ alia eco. Se la gazeto ŝanĝas sian titolon, ĝi ricevu novan ISSN-on. Se gazeto aperas en pluraj formoj, ekzemple papere kaj sonregistre, ĝi ricevu tiom da ISSN-oj.

## Administro 
Centre kunordigas la disdonon de ISSN la *Internacia Centro de ISSN*.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.nlc-bnc.ca/iso/tc46sc9/isan.htm 
* http://www.ifpi.org/isrc 
* http://www.issn.cz 
* http://www.issn.org

Kategorio:Gazetoj
Kategorio:Identigiloj
Kategorio:Mallongigoj
Manartiko

En homa anatomio, la **manartiko** aŭ **pojno** estas la fleksebla artiko inter la mano kaj la brako.

Tial ke la manartiko estas pli mallarĝa ol la mano kaj la brako, ĝi estas uzata por modo kaj praktikaĵoj kiel brakhorloĝoj, brakringoj kaj mankatenoj.

## Referencoj 
Kategorio:Homa anatomio
Mano

eta|200px|Maldekstra mano de interna flanko
[eta|200px|Manetoj de [Java tupajo (*Tupaia javanica*) sur mano de homo (*Homo sapiens*)]]
La **mano** (el la latina lingvo *manus*) estas la parto de la brako de homo aŭ alia primato, kie la membro finiĝas. Ĉi tiu parto de la membro estas speciale uzata por teni kaj preni aĵojn. Mano estas konektata al la brako per la pojno. Norme, homa mano havas kvin fingrojn: dikfingron, montrofingron, mezfingron, ringofingron, kaj etfingron.

En homa biologio, la koncepto de dominanta mano referencas al pli ampleksa lerteco, rendimento, rapido, precizeco aŭ individua prefero por la uzado de difinita mano (ĉu la dekstra ĉe dekstramanuloj; ĉu la maldekstra ĉe maldekstramanuloj). La pli malkapabla mano aŭ tiu por kiu oni montras malpli grandan preferon, estas nomata nedominanta mano.

Fermita mano nomiĝas pugno.

## Uzado 
Ambaŭmaneco aŭ *ambidekstreco* (el la latina  *ambi*  - "ambaŭ" kaj la latina  *dexter*  - "dekstra") estas denaska aŭ trejnita egala disvolviĝo de la funkcioj de ambaŭ manoj, sen elstari la ĉefan manon, kaj la kapablo de persono plenumi motorajn agojn per la dekstra kaj maldekstra mano kun la sama rapideco kaj efikeco . Ĉirkaŭ unu procento de infanoj havas denaskan ambidekstrecon; tiaj infanoj duoble pli emas havi lingvajn malfacilaĵojn kaj ADHD, iliaj notoj estas averaĝe pli malbonaj ol tiuj de dekstramanuloj kaj maldekstramanuloj Tamen, kiel montras moderna esplorado, ambidekstreco kontribuas al pli denaska kompreno de sociaj dinamikoj, kaj rezulte tiaj homoj fariĝas pli sukcesaj en la socio . La mala fenomeno, kiam persono trovas malfacile uzi ambaŭ manojn, nomiĝas ambisinisterio ( latine  *ambi*  - "ambaŭ" kaj latine  *sinister* - "maldekstra").

## Proverbo 
Ekzistas pluraj (50) proverboj pri mano en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 
* 

## Bildaro 

Dosiero:Handshake icon black circle.svg|Homa mano tipe havas kvar fingrojn kaj unu dikfingron
Dosiero:Gray219.png|Ostoj de la **mano**.
Dosiero:vuist.jpg|Pugno.

## Vidu ankaŭ 
* Fingrartiko
* Ganto
* Manrelo
* Pugno

## Referencoj
Gustave Caillebotte

**Gustave Caillebotte** [ɡystav kɑjbɔt] (naskiĝis la  en Parizo, mortis la  en Gennevilliers) estis franca pentristo kaj mecenato de la impresionisma movado.[eta|300px|dekstra|''Place de l'Europe, temps de pluie, [1877*]]

## Verkaro 
* *Femme à sa toilette* (1873), privata kolektado
* *Les raboteurs de parquet'' (1875), Musée d'Orsay, Parizo
* ''Le pont de l'Europe* (1876), Musée du Petit Palais, Ĝenevo
* *La Place de l'Europe, temps de pluie* (1877), Art Institute, Ĉikago
* *Les perissoires* (1877), National Gallery of Art, Vaŝingtono
* *La partie de bateau* (1877), privata kolektado, Parizo
* *Vue de toits, effet de neige'' (1878), Musée d'Orsay, Parizo
* *Les Orangers* (1878), Museum of Fine Arts, Houston, Teksaso
* ''Canotiers ramant sur l'Yerres* (1879)
* *La partie de besigue* (1880), privata kolektado
* *Gustave Caillebotte, autoportrait* (memportreto) (1892)
* *Arbre en fleurs, petit Gennevilliers*, vendita kontraŭ 1.046.583 € en junio 2004
* *L'Homme au balcon, boulevard Hausmann*

## Bildgalerio 

Gustave_Caillebotte_-_The_Floor_Planers_-_Google_Art_Project.jpg|*Rabotistoj de pargeto'', 1875 (Muzeo d'Orsay)
Caillebotteautoportrait.jpg|*Memportreto*, ĉ. 1892

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/caillebotte 
* http://artchive.com/artchive/C/caillebotte.html 
* http://cgfa.sunsite.dk/c/index.html#caillebotte  
* Pentraĵoj ĉe la reta galerio *The Artchive* 
* Domo kaj Parko Caillebotte, 8 rue de Concy, 91330 Yerres 

Kategorio:Francaj impresionismaj pentristoj
Kategorio:Mecenatoj
Kontenero

[eta|dekstra|250px|Konteneroj en la haveno de [New Jersey|Nov-Ĵerzeo.]]
eta|280px|Kontenero 12.19 m longa.
**Kontenero** - nomata ankaŭ **transportkestego** aŭ **transportujego** - estas ŝarĝujo kun laŭnorma kapacito de 1 ĝis 63 kubaj metroj, plejofte apartenanta al transportentrepreno kaj destinita por enteni varojn kun aŭ sen pakumo, ŝutaĵojn, fluidojn, por ebligi stokadon kaj facilan manipuladon dum transporto per sinsekve malsamaj rimedoj (ŝipo, aviadilo, fervojo, kamiono).

## Historio 
La kontenero kiel transportilo estis inventita por transporti karbon en Britujo en la 18-a jarcento. Diversajn kontenerojn utiligis fervojkompanioj en la 19a kaj 20a jarcentoj.

La modernan ŝtalan konteneron inventis en la tridekaj jaroj de la 20a jarcento sinjoro Malcolm McLean. Kun inĝenieroj, li specifigis sistemon por konekti la kontenerojn unu al alia. La konteneroj devus ankaŭ facile adaptiĝi por esti mem ŝarĝitaj al ŝipoj kaj fervojoj kaj tiel plu. La celo estis krei ŝarĝujon dureblan kaj konektilon fortan por toleri longajn marvojaĝojn. La konektilojn, nomatajn *twistlock*, t.e. tord-ŝloso, oni insertas en ingojn ĉe la supraj anguloj de unu konteneroj al la malsupraj anguloj de la super ĝi sidanta kontenero.

Tutmonde la ISO-norma kontenero estis enkondukita nur en 1956.

## Uzoj 
La kontenero estas ofte uzata por transporto sur ŝipoj trans maroj: la plej grandaj konteneraj ŝipoj momente povas transporti inter 6500 kaj 9000 kontenerojn kun norma longeco de 6 metroj. Eĉ ekzistas planoj por konstrui ŝipojn kiuj povas transporti pli ol 12000 kontenerojn. Konsekvence, ekzistas planoj en Panamo inter aliaj por plilarĝigi diversajn kanalojn kaj ebligi trapason. Povas facile transporti tiujn ĉinormajn kontenerojn ankaŭ trajnoj kaj ŝarĝaŭtoj.

La kontenera transporto malmultekostigas la transporton. La vastigo de uzado de konteneroj grandparte senigis la bezonon por amasoj da stivistoj en havenoj por aranĝi ŝarĝojn en ŝipoj. Malgraŭ la malrapida kresko de la ekonomio, transporto per konteneroj forte kreskas je la komenco de la 21a jarcento.

Lastatempe aperis en kelkaj lokoj iuj konteneroj recikligitaj por uzoj kiaj oficejoj, loĝejoj, ŝirmejoj kaj tiel plu.

## Datumoj 
Ĉiu kontenero estas provizita je kelkaj teknikaj datumoj. Mezuroj estas ĝenerale skribitaj en internaciaj mezurunuoj (kilogramoj kaj kub-metroj), kaj usonaj (funtoj kaj kub-futoj). Ĉiu kontenero havas sur pordo:
* Unikan identigan numeron, konsistanta el kodo por la posedanto, la kategorio de kontenero, seria numero kaj la lasta numero estas kontrolo-cifero.
* MAX GROSS: la maksimuma pezo de kontenero kaj ŝarĝo kune. (povas esti MAX GW aŭ simile)
* TARE: la propra pezo de la kontenero malplena.
* NET: la maksimume akceptebla pezo de la ŝarĝo. (povas esti MAX CW, MAX CARGO, MAX PAYLOAD aŭ simile)
* CU. CAP: interna volumeno de la kontenero.

Kategorio:Ujoj
Kravaře

**Kravaře** estas silezia urbo de Hluĉinio en distrikto Opava en Ĉeĥio kaj ĝi situas inter la urboj Opava kaj Hlučín. Kravaře iom post iom fariĝas administra centro de okcidenta parto de Hluĉinio. Vivas ĉi tie  (). 

## Historio
Ĝi estas menciata en la jaro 1224, en la jaro 1669 ĝi estas okazintejo de kampara ribelo. Baroka kastelo el la tempo ĉirkaŭ la jaro 1725, kvarala kun interna kortego. Ĝi forbruliĝis en la jaro 1936, nun ĝi estas rekonstruita. En la kastelo, kiu apartenas laŭflanke arte-historia al la plej signifaj barokaj memorigaĵoj en la regiono, estas instalita muzea ekspozicio interkonatiganta vizitantojn kun la paso de malfacilaj liberigbataloj, kiuj ĉi tie estis okazantaj enkadre de Ostrava operaco. En angla parko kreskas raraj lignokreskaĵoj. En Kravaře agadis verkistino Ludmila Horká, aŭtorino de libroj el vivo de hlučína popolo. Norde troviĝas fluvioglaciaj aluvioj kun vagŝtonegoj, kiuj estas naturmemorigaĵo.

## Loĝantaro 
## Partoj de urbo 
* **Kravaře**
* Dvořisko
* Kouty

Ĉiuj tri partoj situas en katastra teritorio *Kravaře ve Slezsku*.

## Famaj naskiĝintoj kaj loĝantoj 
* Nobela dinastio de senjoroj el Kravaře
* Michal Sendivoj ze Skorska (1566-1636) - alkemiisto kaj kemiisto, posedanto de Kravaře
* Alois Hadamczik - trejnisto de ĉeĥa nacia glacihokea reprezentaro

## Rilataj artikoloj
* Fervojlinio Opava východ – Hlučín
* Fervojlinio Kravaře ve Slezsku – Chuchelná

## Pluaj fotoj 

File:Kravaře_u_Opavy_(2).jpg|Urbodomo
File:Kravaře_u_Opavy_(1).jpg|Kastelo
File:Kravaře_u_Opavy_(5).jpg|Preĝejo de sankta Bartolomeo
File:Kravaře_u_Opavy_(3).jpg|Monumento al viktimoj de la 1-a mondmilito
File:Kravaře_u_Opavy_(4).jpg|Kastela parko
Kravaře, kostel svatého Bartoloměje III.jpg|Preĝejo de sankta Bartolomeo


Kategorio:Municipoj en distrikto Opava
Kategorio:Hluĉinio
Kategorio:Urboj en distrikto Opava
Kategorio:Ĉeĥa Silezio
Kategorio:Urboj en Ĉeĥa Silezio
Kategorio:Setlejoj en Opava montetaro
Provincoj de la Filipinoj

La **provinco** (filipine *lalawigan* aŭ *probinsya*) estas la registara subunuo de la Filipinoj. La lando dividiĝas al 79 provincoj, grupigitaj al 17 regionoj (*rehiyon*). La provincoj konsistas el urboj (*lungsod*) kaj municipoj (*bayan*). La Nacia Ĉefurba Regiono, en kiu situas la ĉefurbo Manilo, ne havas provincojn.

Ĉiu provinco havas propran registaron, estratan de guberniestro (*gobernador*). Por elektoj la provincoj estas subdividitaj al kongresaj distriktoj (*distrito*), kiuj elektas po deputiton.

**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
'''

## Listo de la regionoj 
Regionoj 4-A kaj 4-B iam estis regiono "Suda Tagalogo".

## Mapo de la provincoj 
(La metropola regiono de Manilo ankaŭ indikiĝas, por orientiĝo, sed en ruĝaj literoj, por akcenti ke ĝi ne estas provinco)

## Listo de la provincoj 
(listigo laŭ la precipe uzata nacilingva formo; nombro de loĝantoj laŭ la jaro 2010)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Filipinoj
*
Brazila tradicia mezuro

Brazilo adoptigis la Sistemo Internacia de Unuoj de jam en la 19-a jarcento, malnovan mezuron estis oficiala lasita, sed kelkaj el ili ankoraŭ estas uzataj en kelkaj regionoj.

## Longoj 
## Areoj 
## Pezoj 
## Volumenoj 
Kategorio:Mezurunuoj
Gimaroj

eta
**Gimaroj** (tagaloge: *Guimaras*) - estas insula provinco de la Filipinoj. Ĝia ĉefurbo estas Jordan (Guimaras).

La provinco estas unu el la plej malgrandaj; laŭ la censo de 2015 ĝi havas 174,613 loĝantojn kaj estas loĝantare la 7-a plej malgranda provinco. Laŭ sia areo de 604,7&nbsp;km² ĝi estas eĉ la 5-a plej malgranda.

eta|dekstra|Situo de la ĉefurba distrikto
La provinco situas en la Panaja Golfo, inter la pli grandaj insuloj Panajo kaj Negroso. Ĝi estas aparta provinco de la 11-a de majo 1992; antaŭe ĝi apartenis al la provinco Iloilo, nun nord-okcidente de ĝi. La loĝantaroj de la du provincoj parencas, kaj la loĝantoj de Guimaras ĉefe parolas la lingvon iloilan (*Hiligaynon*), sed komprenas ankaŭ la filipinan kaj anglan lingvojn.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.guimaras.gov.ph Provinca Registaro de Guimaras

Kategorio:Provincoj de la Filipinoj
Kategorio:Insuloj en la Filipinoj
Hanteco

La brna **hanteco** (hantece *brněnské hantec*, ĉeĥe *brněnský hantec*) estas dialekto specifa por loĝantoj de la urbo Brno en Ĉeĥio. Hanteco estas argoto, kiu evoluis en Brno dum pluraj jarcentoj, dum kiuj tie kunekzistis paralele al la hodiaŭ superanta ĉeĥa lingvo ankaŭ la lingvoj de la mezepokaj koloniistoj – la germana, la itala kaj la jida. En la 19-a jarcento kaj frua 20-a jarcento estis hanteco uzata en la malsupraj sociaj tavoloj kaj apenaŭ komprenata de la ceteraj homoj. Ekde la 1960-aj jaroj ĝi prezentiĝas en formo alikonstruita kaj pluevoluigita de grupo de artistoj el Brno, kiuj sukcesis disvastigi konscion pri ĝi en la publiko per distraj rakontoj kaj reteni en la aktiva ĉiutaga uzado de la lokuloj relative limigitan grupon de vortoj kaj esprimoj. Multaj lingvaj trajtoj de hodiaŭa hanteco estas kunhavataj kun la mezmoraviaj dialektoj.

## Etimologio 
El la germana *hantieren* (manipuli, labori, okupi sin) estiĝis *Hantiersprache* uzata kiel slango de negocistoj, tiu transformiĝis en la ĉeĥa oficiala literatura lingvo al *hantýrka* (slango, argoto, ĵardono), el kio en la slango de Brno estiĝis *hantec*.

## Vortprovizo 
Al la plej konataj vortoj de hanteco apartenas:
* **šalina** (elparolu *ŝalina*) = tramo (per kromnomo "Schelin" [*ŝelin*] de la germana "elektri*sche Linie*" [elektriŝe linie] = "elektra linio"), ĉeĥe "tramvaj"
* **hokna** = laboro (verŝajne de la germana "haken" = "haki", "pioĉi"), ĉeĥe "práce"
* **zoncna** = suno (de la germana "Sonne"), ĉeĥe "slunce"
* **čurina** = amuzo, ĉeĥe "legrace"

Pliaj ekzemploj de vortoj transprenitaj de la germana estas:
* **augle** = okuloj (de "Augen")
* **cimra** = ĉambro (de "Zimmer")
* **fajrovat** = bruli (de "Feuer" = "fajro")
* **fusakle** = "ŝtrumpeto" (de "Fußsack" = "piedingo" aŭ "Fuß" + "Socke" = "ŝtrumpeto")
* **haksna** = "gambo" (de "Haxe")
* **hercna** = "koro" (de "Herz")

## Vidu ankaŭ 
* Brno
* Dialekto
* Argoto

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝaro pri hanteco *(ĉeĥe)*
* Unu el pluraj "vortaroj" de hanteco *(hanteca-ĉeĥa)*

Kategorio:Brno
Kategorio:Dialektoj de la ĉeĥa lingvo
Komparativo (gramatika)

**Komparativo** estas grado de adjektivo aŭ adverbo, uzata interalie (sed ne nur) en komparaj esprimoj.
En Esperanto komparativo estas formata per specialaj vortetoj *pli* kaj *malpli*:

* Amiko estas kara, sed vero *pli kara* (Proverbaro).
* *Pli bone* malfrue, ol neniam (Proverbaro).
* Via pano estas *malpli freŝa*, ol mia (Ekzercaro, §10)
* Li estas *malpli inteligenta ol* ruza (PAG, §71).

Do, komparativo estas gramatika rimedo, per kiu oni modifas adjektivon aŭ adverbon, por signifi, ke la econ esprimatan de ili posedas laŭ diversaj gradoj du komparataj objektoj aŭ personoj, aŭ ke unu sama objekto aŭ persono posedas tiun econ pli aŭ malpli ol alian komparatan econ.

Komparativon povas postuli ankaŭ aliaj, nekomparaj parolturnoj, ekz-e:

* **Ju** laboro *pli publika*, **des** *pli granda* la kritiko (Proverbaro).
* *Tiom pli gaja* estos la akcepto (''La Batalo de l' Vivo*).

En aliaj lingvoj komparativo povas esti esprimata analize aŭ sintetike. Ekzemple:
* en la angla analize (per vortoj more kaj less) kaj sintetike (per finaĵo -er, kiel en *greater* "pli granda");
* en la rusa analize (per vortoj *более* kaj *менее*) kaj sintetike (*новый* "nova" → *новее* "pli
nova").

En kelkaj lingvoj, kiel la latina kaj la portugala ambaŭ formoj estas eblaj por fonetikaj aŭ semantikaj kialoj, sed estas du klasoj de vortoj, tiuj kiuj faras la komparativon analize, kaj tiuj kiu faras la komparativon sintetike.

## Absoluta komparativo 
En kelkaj lingvoj, interalie en Latino kaj la germana lingvo, oni uzas komparativon «absolute», ekster ia sintakse kondiĉita kunteksto, por indiki ian neplenan, mildigitan intenson de la eco esprimata de la adjektivo. Ekz-e en la ĉeĥa oni dirus «Paní Nováková je *starší* dáma» (S-ino Nováková estas *pli aĝa* damo) por ne diri malimplice, ke «Paní Nováková je *stará*» (S-ino Nováková estas *maljuna*).

En Esperanto (samkiel en la rusa kaj en la franca) la absoluta komparativo ne ekzistas. Anstataŭe PAG, §72 rekomendas:

Por traduki tiun nuancon, oni povas uzi du metodojn:

a) pozitivan, antaŭmetante al la adjektivo la adverbojn: **iom, ete, kelke, meze, pli ol iom, pli malpli**: *la forno estis iom varma, sed ne varmega; ŝi estas ete riĉa; li ŝajnis kelke hezita; homo meze kulturita; libro pli ol iom interesa; pli-malpli frue oni certe rekonos tion*. Oni povas uzi ankaŭ la sufikson -et: *beleta knabino.*

b) negativan, antaŭmetante la esprimojn **ne mal-, ne tro mal-, ne sen**: *tio estas ne malgrava informo; li estas ne tro inteligenta'' (= iom stulta); ŝi estas ne sen riĉaĵoj.

Tiel do la latinan «senior erat et loquacior» oni ne laŭvorte traduku per «li estis pli maljuna kaj pli babilema», sed prefere «li estis maljuneta kaj iom babilema».

## Vidu ankaŭ 
* Grado (gramatika)
* superlativo

Kategorio:Gramatiko
Romiaj mezurunuoj

La romia mezuro, kiel aliaj tradiciaj mezuroj, ne havis racian difinojn kaj eĉ variis dum la jarcentoj. Tiuj mezuroj aperis laŭ nekonataj historiaj kialoj. Pro la grandeco de Romia imperio, tiu mezuro tre influis la eŭropajn mezurojn ĝis la kreado de SI.

**pezo**

**longo**

Kategorio:Antikvaj mezurunuoj
Kategorio:Romia Imperio
Semantika Reto

**Semantika Reto** (Angle: Semantic Web) estas nova koncepto pri evoluo de Interreto, kiun alprenis kaj disvastigas Konsorcio de la Tutmonda Teksaĵo. Iufoje oni ĝin nomas **Semantika Teksaĵo**, **Semantika Plekto**.
Tiu koncepto permesas publikigi, konsulti, kaj speciale aŭtomatigi la traktadon de sciadoj strukturitaj.

## Celo 
**Semantika Reto** estas fondita tute sur la Interreto kaj ne surogatas ĝin.
Semantika Reto estas aldonaĵo al estanta Tutmonda Reto, kiu devas igi enretan informaĵon pli komprenebla por ĉiu komputilo. Preskaŭ ĉiu informo de la Interreto estas en teksta formo. Teknologioj de prilaboro kaj rekono de homa diskurso (Angle: Natural Language Processing) situas nun sur malalta nivelo kaj evoluas malrapide. Niaj komputiloj ne povas ankoraŭ adopti kaj pripensi vortan informaĵon de Interreto. Kiel do ni devigos komputilojn kompreni sencon de enreta informo kaj kiel ni instruos komputilon uzi la informon? Tiun ĉi problemon volas solvi koncepto de Semantika Reto. La vorto **Semantika**, en tiu ĉi kunteksto, signifas «pripensebla», «komprenebla».

## Kerna ideo 
Nun komputiloj nur iomete partoprenas en formigado kaj prilaborado de la informo. Funkcioj de komputiloj estas enteno, redono kaj serĉo de informo, sed kreado de informaĵo, taksado de l' informaĵo, klasifikado de informaĵo k.t.p., estas okupoj de homo. Kiel ni povas devigi komputilon fari tion? Se komputilon oni ankoraŭ ne povas igi komprenanta homajn lingvojn, do necesas uzi lingvon, kiun komputilo povas kompreni. En plej bona okazo la informaĵo devas esti en du specoj de lingvoj: homaj kaj komputilaj. **Semantika Reto estas koncepto de reto, kie ĉiu hom-lingva risurco estas ekipita per speciala priskribo en komputila lingvo**.

En tiu ĉi funkciado, dosieroj estas kreitaj, traktitaj, komunikitaj per programaroj. Tiuj programaroj permesas, ofte sen komputila scio:
* krei datumojn semantikojn ekde tajpoj uzantaj
* kunigi datumojn semantikojn pro publikigo aŭ traktado
* publikigi datumojn semantikojn laŭ enskribigo propra aŭ speciala
* komuniki aŭtomate datumojn laŭ ties rilatoj semantikoj
* krei datumojn semantikojn aŭtomate, sen uzanta tajpo, ekde regularo
eta|maldekstra|180ra

## Vidu ankaŭ 
* DCMI

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.w3.org/TR/owl-features 
* http://www.w3.org/2001/sw 
* http://www.w3.org/DesignIssues/Semantic.html 
* http://www.w3.org/2001/sw/Activity 

Kategorio:Interreto
Ĉarto de Nov-Delhio

**Ĉarto de Nov-Delhio** estas dokumento de Unesko pri arkeologio subskribita en la 5-a de novembro de 1956.

Ĝi deklaras ke la ŝtatoj rajtas krei leĝojn pri arkeologio kaj arkeologiaj restaĵoj en sia teritorio, pro tio, la ĉarto estas rekomendo.

La ŝtatoj devus esti rigoraj pri arkeologio kaj krei centraligitan departementon por pririgardi la aferon. Pri la arkeologiaj eltrovoj, oni rekomendas al ĉiuj ŝtatoj krei leĝojn kiuj devigas al serĉantoj la deklaron de ĉiuj eltrovaĵoj. Oni rekomendas ke la ŝtatoj kreas leĝojn kiuj devigas al arkeologoj peti aŭtorizon antaŭ komenci la serĉadon. La ŝtatoj devus ankaŭ puni la arkeologojn kiuj ne deklaris la eltrovaĵojn en leĝa limtempo kaj konfiski tiujn eltrovaĵojn. Tiu prizorgo ne signifu malpermeson de eniro de fremdaj arkeologoj; la leĝoj ne devus distingi inter fremduloj kaj naciuloj tiurilate.

La dokumento ankaŭ rekomendas la kreadon de naciajn, regionajn kaj lokajn muzeojn por eviti la disperson de objektoj tra multaj kolektoj. 

Oni rekomendas ankaŭ la edukadon de publiko kiu vizitas la arkeologiajn sieĝojn, kaj la stimulon de vizito al tiuj lokoj.

La ĉarto rekomendas internacian kunlaboron kaj helpon inter la ŝtatoj pri arkeologio. En tiu senco, oni stimulu la vizitadon de fremdaj arkeologoj al sieĝoj kaj la provizoran pruntdonon de objektoj por ekspozicioj en aliaj landoj.

La ŝtatoj devus protekti la intelektan propraĵon de arkeologon, ne permesante, dum kvin jaroj, ke aliaj teamoj pristudis la objektojn eltrovitajn aŭ konis detalajn raportojn pri la afero, escepte se la eltrovanto tion permesus.

La leĝoj devus pritrakti la komercon de antikvaĵoj kaj reguli la akiron de objektojn de fremdaj muzeoj. Oni rekomendas la estigo de internaciajn traktatojn por reavigo de arkeologiaj objektoj senditaj kontraŭleĝe al eksterlando.

Dum militaj okupoj, oni rekomendas ke la okupantaj ŝtatoj ne faru arkeologiajn serĉojn en la okupita teritorio.

Kategorio:Arkeologio

Kategorio:Traktatoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Ĉarto
Kategorio:Politiko en 1956
Marakatuo

**Marakatuo** (kelkfoje esperantigita ankaŭ kiel **Marakato**) estas brazildevena muzikstilo, treege danciganta, kutime ludata dum la karnavaloj de la ŝtatoj de Norda Brazilo, precipe en Maranjano kaj Pernambuko.

Tiu stilo venas de la erao de sklavigado kaj naskiĝis pro tio, kiam estis permesata al sklavoj rereĝigi simbolan reĝon. La preĝanta muziko estas ludata do intence forte, por ke ĝi estu sentata de ĉiuj.

## Substiloj 
* Kampara Marakatuo: tre pli rapida, ĝi estas ludata per la tipaj muzikiloj *caixa* kaj *agogô*, krom trumpeto kaj tamburo.

* Urba Marakatuo: pli kutima, ĝi estas ludata per la tipaj muzikiloj *caixa*, *gonguê*, *AB* kaj *alfaia*.

## Grupoj de Pernambuco 
Pernambuko estas la brazila ŝtato, kiu regas la tradicion de marakatuo. Ĝiaj ĉefaj grupoj, ofte nomataj "nação" (nacio), estas:
* Nação Estrela Brilhante (Nacio Brila Stelo)
* Nação Leão Coroado (Nacio Regata Leono)
* Nação Porto Rico (Nacio Riĉa Haveno)
* Nação Elefante
* Nação Pernambuco
* Maracatu Badia
* Ouro do Porto
* Cambinda Estrela
* Nação do Engenho
* Maracambuco
* Batuque Estrelado
* Encanto da Alegria
* Leão Negro (Olinda - PE)
* Chuva de Prata (Olinda - PE)
* Vila Nova (Surubim - PE)

## Aliaj Grupoj de Brazilo 
* Nação Amaranto (Divinópolis - MG)
* Mucambo (São João del Rei - MG)
* Baque do Vale (Itajubá - MG)
* Trovão de Minas (Belo Horizonte - MG)
* Lua Nova (Belo Horizonte - MG)
* Nação Fortaleza (Fortaleza - CE)
* Nação Iracema (Fortaleza - CE)
* Vozes D'africa (Fortaleza - CE)
* Reis de Paus (Fortaleza - CE)
* Nação Acasa (Salvador - BA)
* Estrela do Sul (Curitiba - PR)
* Treme Terra (Bombinhas - SC)
* Arrasta Ilha (Florianópolis - SC)
* Ilê Aláfia (São Paulo - SP)
* Nobre Real (São Paulo - SP)
* Quiloa (Santos - SP)
* Nação Tainã (Campinas - SP)
* Rio Maracatu (Rio de Janeiro - RJ)
* Aurora Africana (Jaboatão dos Guararapes - RJ)

Kategorio:Brazila muziko
Kategorio:Dancmuziko
Chodov

**Chodov** (prononcu Ĥodov) estas nomo por urbo kaj vilaĝoj en pluraj distriktoj en Ĉeĥio.

*Chodov (distrikto Domažlice) - municipo situanta en distrikto Domažlice
*Chodov (distrikto Karlovy Vary) - municipo situanta en distrikto Karlovy Vary
*Chodov (distrikto Sokolov) - urbo situanta en distrikto Sokolov

;alia
* Chodov (Prago) - kvartalo de Prago
* Chodov (Praga metroo) - nomo de stacio de metroo en Prago
* Zadní Chodov - municipo en distrikto Tachov
Hodonín (apartigilo)

**Hodonín** estas nomo por urbo kaj vilaĝoj en pluraj distriktoj en Ĉeĥio.

*Hodonín - urbo situanta en distrikto Hodonín
*Hodonín (distrikto Blansko) - municipo situanta en distrikto Blansko
** Hodonín u Kunštátu – dum la dua mondmilito koncentrejo ĉe Hodonín en distrikto Blansko 
*Hodonín (distrikto Chrudim) - municipo situanta en distrikto Chrudim

aŭ partoj de municipoj:
* Hodonín (Zdíkov), parto de municipo Zdíkov en distrikto Prachatice
Josefov

**Josefov** estas nomo por urba parto kaj municipoj en pluraj distriktoj en Ĉeĥio.

* Josefov (distrikto Hodonín) - municipo situanta en distrikto Hodonín)
* Josefov (Jaroměř) - parto de urbo Jaroměř situanta en distrikto Náchod)
* Josefov (distrikto Sokolov) - municipo situanta en distrikto Sokolov)
* Josefov (Prago) aŭ Geto de Prago - parto de Prago
Písek (apartigilo)

**Písek** estas nomo por urbo kaj municipoj en pluraj distriktoj en Ĉeĥio.

*Písek - urbo situanta en distrikto Písek
*Písek (distrikto Frýdek-Místek) - municipo situanta en distrikto Frýdek-Místek
*Písek (distrikto Hradec Králové) - municipo situanta en distrikto Hradec Králové

## Vidu ankaŭ
*Moravský Písek - municipo en distrikto Hodonín 

## Alia signifo
En astronomio : 2672 Písek estas asteroido.
Andělská Hora (apartigilo)

**Andělská Hora** estas nomo de setlejoj en pluraj distriktoj en Ĉeĥio.

*Andělská Hora - urbo situanta en distrikto Bruntál
*Andělská Hora (distrikto Karlovy Vary) - vilaĝo situanta en distrikto Karlovy Vary

… aŭ parto de municipo:
* Andělská Hora (Chrastava) – vilaĝo, en la pasinteco minejurbo, hodiaŭ parto de urbo Chrastava en distrikto Liberec

kaj ankaŭ:
* Andělská Hora (burgo) – gotika burgo en municipo Andělská Hora en distrikto Karlovy Vary
Benešov (apartigilo)

**Benešov** estas nomo por urbo kaj vilaĝo en pluraj distriktoj en Ĉeĥio.

*Benešov - urbo situanta en distrikto Benešov
*Benešov (distrikto Blansko) - municipo situanta en distrikto Blansko
* Benešov nad Ploučnicí – urbo en distrikto Děčín

;aŭ partoj de municipoj
* Benešov (Broumov) – parto de urbo Broumov en distrikto Náchod
* Benešov (Černovice), ankaŭ *Benešov nad Lipou* – parto de urbo Černovice en distrikto Pelhřimov
* Benešov (Chlumek) – domaro, konsisto de municipo Chlumek en distrikto Žďár nad Sázavou

## Vidu ankaŭ 
*Dolní Benešov - urbo en distrikto Opava
*Horní Benešov – urbo en distrikto Bruntál
Březová

**Březová** estas nomo por urbo kaj pluraj vilaĝoj en pluraj distriktoj en Ĉeĥio.

* Březová (distrikto Beroun) - municipo situanta en distrikto Beroun
* Březová (distrikto Karlovy Vary) - municipo situanta en distrikto Karlovy Vary
* Březová (distrikto Opava) - kampurbo situanta en distrikto Opava
* Březová (distrikto Sokolov) - urbo situanta en distrikto Sokolov
* Březová (distrikto Uherské Hradiště) - municipo situanta en distrikto Uherské Hradiště
* Březová (distrikto Zlín) - municipo situanta en distrikto Zlín
* Březová nad Svitavou, municipo en distrikto Svitavy
* Březová-Oleško, municipo en distrikto Prago-okcidento

...aŭ parto de municipoj:
* Březová (Březová-Oleško), parto de municipo Březová-Oleško en distrikto Prago-okcidento, ties parto estas ankaŭ Nová Březová
* Březová (Meziměstí), parto de municipo Meziměstí en distrikto Náchod
* Březová (Úmonín), parto de municipo Úmonín en distrikto Kutná Hora
* Březová (Všelibice), parto de municipo Všelibice en distrikto Náchod
* Březová Lada, parto de municipo Horní Vltavice en distrikto Prachatice
Kyjov (apartigilo)

**Kyjov** estas nomo por urbo kaj por pluraj municipoj en pluraj distriktoj en Ĉeĥio,

*Kyjov - urbo situanta en distrikto Hodonín
*Kyjov (distrikto Havlíčkův Brod) - municipo situanta en distrikto Havlíčkův Brod
*Kyjov (distrikto Žďár nad Sázavou) - municipo situanta en distrikto Žďár nad Sázavou

*Kyjov (Zadní Chodov) – parto de municipo Zadní Chodov en distrikto Tachov

en Slovakio:

*Kyjov (distrikto Stará Ľubovňa) - municipo situanta en distrikto Stará Ľubovňa
Bělá

**Bělá** estas nomo por pluraj municipoj en pluraj distriktoj en Ĉeĥio.

* Bělá (distrikto Havlíčkův Brod) - municipo situanta en distrikto Havlíčkův Brod
* Bělá (distrikto Opava) - municipo situanta en distrikto Opava
* Bělá (distrikto Pelhřimov) - municipo situanta en distrikto Pelhřimov
* Bělá (distrikto Semily) - municipo situanta en distrikto Semily

**Bělá** fariĝis la nomo de setlejoj

* Bělá (Libavá) – pereinta municipo en armea spaco Libavá
… aŭ partoj de municipoj:
* Bělá (Bělá pod Pradědem) – vilaĝo en municipo Bělá pod Pradědem en distrikto Jeseník
* Bělá (Liberk) – vilaĝo en municipo Liberk en distrikto Rychnov nad Kněžnou
* Bělá (Luže) – vilaĝo en municipo Luže en distrikto Chrudim
* Bělá (Malonty) – vilaĝo en municipo Malonty en distrikto Český Krumlov
* Bělá (Mírová pod Kozákovem) – vilaĝo en municipo Mírová pod Kozákovem en distrikto Semily
* Bělá (Nová Pec) – vilaĝo en municipo Nová Pec en distrikto Prachatice
* Bělá (Děčín) (Děčín X-Bělá) – parto de urbo Děčín en distrikto Děčín

aŭ konsisto de ilia nomo:
* Bělá nad Radbuzou – urbo en distrikto Domažlice
* Bělá pod Bezdězem – urbo en distrikto Mladá Boleslav
* Bělá nad Svitavou – municipo en distrikto Svitavy
* Bělá pod Pradědem – municipo en distrikto Jeseník
* Bělá u Jevíčka – municipo en distrikto Svitavy
* Česká Bělá – municipo en distrikto Havlíčkův Brod
* Dolní Bělá – municipo en distrikto Plzeň-nordo
* Horní Bělá – municipo en distrikto Plzeň-nordo
* Malá Bělá – parto de municipo Bakov nad Jizerou en distrikto Mladá Boleslav
* Rohovládova Bělá – municipo en distrikto Pardubice
* Bělá u Pecky – parto de municipo Pecka en distrikto Jičín
* Nová Bělá – parto de urbo Ostrava en distrikto Ostrava-urbo
* Stará Bělá – parto de urbo Ostrava en distrikto Ostrava-urbo

## Vidu ankaŭ 
* Belá
* Belo
* BEL
Universitato de Edinburgo

La **Universitato de Edinburgo** (, ) estas universitato en Britio. Ĝi kompreneble lokiĝas en la urbo Edinburgo, kaj estis fondita en la jaro 1583. En la vintra semestro 2019/2020 en ĝi studis ĉirkaŭ  studentoj. La institucio apartenas al la Koimbra Grupo, internacia asocio de 41 universitatoj en Eŭropo, kaj ankaŭ membras en la Ligo de Eŭropaj Esploraj Universitatoj.

Inter lernejoj menciindas la Fakultato de Historio, Klasikaj Sciencoj kaj Arkeologio.

## Dua Mondmilito 
13.11.1940: Senato de la Universitato de Edinburgo decidis pri fondo de la pola Kuracista Fakultato. En la jaroj 1941–1949 en la altlernejo funkciis Pola Kuracista Fakultato instruanta medicinistojn por la bezonoj de Polaj Armitaj Fortoj en Britio.

## Elektitaj studentoj 
* Péter Ungár (1991-), geografo laŭ studo, nun parlamenta deputito kaj negocisto
* Trudy Mackay (1952-), biologino

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝaro de la Universitato
maldekstra|200ra|eta
Universitato de Aberdeen

La **Universitato de Aberdeen** (), kiu situas en la urbo Aberdeen en Skotlando, estas unu el la plej malnovaj universitatoj en Skotlando (la tria plej malnova) kaj en Britio (la kvina plej malnova). La nuna universitato estis establita en 1860 de la unio de King's College, establita en 1495, kaj Marischal College, establita en 1509. La universitato estas membro de la Aurora reto.

## Altlernejoj kaj studprogramoj 
La universitato estas organizita en tri kolegioj: homscienco kaj sociosciencoj, medicino kaj vivsciencoj, ekzaktaj sciencoj. Ĉiu el la kolegioj estas dividita en lernejojn kaj esplorinstitutojn. La lernejoj de la universitato inkluzivas la lernejon de Komercadministracio, la lernejon de Edukado, la lernejon de Juro, la lernejon de Medicinaj Sciencoj kaj Nutrado, la lernejon de Psikologio, la lernejon de Inĝenieristiko, la lernejon de Komputiko kaj pli .

Eblas studi ĉe la universitataj kursoj por bakalaŭro, teoria magistro, esplora magistro kaj doktoriĝo. Estas ankaŭ internaciaj programoj kaj kursoj por interretaj studoj.

## Esploro 
La Universitato de Aberdeen faras esploradon en diversaj kampoj kaj funkciigas diversajn centrojn kaj esplorinstitutojn. La esplorkampoj inkluzivas sciencon, medicinon, inĝenieristikon, lingvojn, homsciencon kaj ankaŭ interfakajn studojn .

Tra la jaroj, la esploristoj de la universitato atingis diversajn atingojn, inkluzive de evoluoj en la kampo de traktado de diabeto per insulino, la studo de la arkeologio de Skotlando kaj la establado de arkeologia muzeo . Universitataj esploristoj kunevoluigis la unuan MRI- aparaton . Fine de la sepdekaj teamo de esploristoj de la universitato evoluigis la unuan MRI-skanilon kaj en aŭgusto 1980 la teamo uzis ĉi tiun aparaton por realigi medicinan bildigon de la korpo de paciento, kiu traktis kanceron.

## Nobel-premiitaj fakultatanoj kaj eks-studentoj 
* Frederic Soudi, kiu estis fakultatano en Aberdeen de 1914 ĝis 1919 gajnis la Nobelpremion pri Kemio en 1921.
* John MacLeod, kiu studentiĝis ĉe Aberdeen en 1898, gajnis la Nobel-premion pri Fiziologio aŭ Medicino en 1923.
* George Paget Thomson gajnis la Nobel-premion pri fiziko por 1937 danke al esploroj kiujn li faris dum sia laboro en Aberdeen.
* John Boyd Orr, kiu estis fakultatano ĉe Aberdeen en la 1920-aj jaroj, gajnis la Nobel-premion pri paco por 1949.
* Richard Singh, kiu estis fakultatano ĉe Aberdeen de 1948 ĝis 1966, gajnis la Nobelpremion pri Kemio en 1952.

## Kelkaj profesoroj 
* Sir John Struthers

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝaro de la Universitato

Aberdeen
Universitato de Glasgovo

**Universitato de Glasgovo** estas universitato en Britio. Ĝi lokiĝas en urbo Glasgovo en Skotlando. Temas pri unu el sume tri urbaj universitatoj: la aliaj du estas la Kaledonia Universitato de Glasgovo kaj la Universitato de Strathclyde. Ĝi estis fondita en jaro 1451 de reĝo de Skotlando Jakobo la 2-a. En jaro 2005 en ĝi studis ĉirkaŭ 19000 studentoj.

## Elektitaj docentoj 
* Cecilia Tortajada (1962-), meksika media esploristino, docento ekde januaro 2021

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝaro de la Universitato


Kategorio:Glasgovo
Reĝina Universitato de Belfast

**Reĝina Universitato de Belfast** () estas universitato en Nord-Irlando. Ĝi lokiĝas en la urbo Belfasto. La altlernejo estis fondita en la jaro 1845 kiel kolegio de la brita reĝino Viktoria. Ĝi estis agnoskita kiel universitato en la jaro 1908 kaj per tio estis la unua universitato en Nord-Irlando.

## Aliaj universitatoj de Nord-Irlando 
* Universitato de Ulster

## Elektitaj esploristoj kaj docentoj 
* Michael J. Stanhope, biologo
* Victor G. Waddell, biologo

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝaro de la Universitato ()

eta|maldekstra|300ra|

Belfast
Kategorio:Britio
Universitato de Surrey

La **Universitato de Surrey** () estas publika esplora universitato, situanta en Surrey en Britio, kiu estis establita kaj agnoskita kiel universitato en 1966. Kvankam la universitato estis agnoskita kiel universitato nur en 1966, regionaj akademiaj institucioj ekzistis ekde 1891. Nuntempe, ĉirkaŭ 16,000 studentoj studas tie (el kiuj proksimume 13,000 por bakalaŭroj kaj proksimume 3,000 por altnivelaj gradoj).

La universitato estas membro de multaj akademiaj organizoj, inkluzive de la Konferenco de Eŭropaj Lernejoj por Altnivela Inĝenieristiko-Eduko kaj Esplorado (**CESAER**) kaj la Asocio de Britaj Ŝtatkomunumaj Universitatoj. La universitato havas signifajn kunlaborojn kun North Carolina State University, la Universitato de Honkongo, Nacia Universitato de Seulo kaj la Universitato de San-Paŭlo.

La prezidanto de la universitato estas Princo Eduardo, Duko de Kent. Unu el la plej elstaraj diplomiĝintoj de la universitato estas la iama ĉefministro de Libano Hassan Diab.

## Organizo 
## Rangigoj 
* Ŝanhaja rangotabelo - 301–400 (2019)
* Times Higher Education - loko 251–300 (2020)
* QS University Ranking - 267 (2020)

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝaro de la Universitato

Surrey