open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Universiado

250ra|eta|flago de la Federacio Internacia de Sporto Universitata (FISU)
La **Universiado** estas internacia multflanka sporta evento, organizata por universitataj atletoj fare de la Federacio Internacia de Sporto Universitata (FISU). La nomo estas kombino el la vortoj "universitato" kaj "olimpiado", neologisma variaĵo de la vorto olimpiko.

## Antaŭaĵoj 
### Internaciaj Universitataj Ĉampionadoj / Internaciaj Universitataj Ludoj 
* 1923 Parizo, 
* 1924 Varsovio, 
* 1927 Romo, 
* 1928 Parizo, 
* 1930 Darmstadt, 
* 1933 Torino, 
* 1935 Budapeŝto, 
* 1937 Parizo, 
* 1939 Monte Carlo, 
* 1939 Vieno, 
* 1947 Parizo, 
* 1949 Merano, 
* 1951 Luksemburgo, 
* 1953 Dortmund, 
* 1955 San Sebastián, 
* 1957 Parizo, 

### Alternativa evento de la Unio Internacia de Studentoj 
La unuaj Internaciaj Universitataj Ĉampionadoj respective Internaciaj Universitataj Ludoj estis organizitaj en 1923 kaj ekde la jaro 1949 okazis sub la aŭspicio de la Federacio Internacia de Sporto Universitata (france *Fédération Internationale du Sport Universitaire*, mallonge FISU) from 1949. Alternativa evento estis organizata de la Unio Internacia de Studentoj (france *Union Internationale des Étudiants*, mallonge UIE) iunter la jaroj 1947 kaj 1962, inkluzive de unu neoficiala evento en 1954 - la listo de eventaj urboj montras ke tiu alternative evento kadre de la Malvarma Milito celiĝis aparte al sportistoj el la ŝtatoj de la Orienta Bloko (Aŭstrio kaj Finnlando kadre de la Malvarma Milito konsideriĝis "neŭtralaj ŝtatoj").

* 1947 Prago, 
* 1949 Budapeŝto, 
* 1951 Berlino, 
* 1953 Bukaresto, 
* 1954 Budapeŝto, 
* 1955 Varsovio, 
* 1957 Moskvo, 
* 1959 Vieno, 
* 1962 Helsinko, 

## Lokoj de la Universiadoj 
La suba tabelo donas superrigardon pri la gastigantaj urboj de kaj la someraj kaj la vintraj Universiadoj.

## Notoj 

Kategorio:Sporto
BBC News

***BBC News*** estas anglalingva 24-hora novaĵkanalo. Ĝi estas parto de la sendostacio BBC, mallongigo de British Broadcasting Corporation (Brita Dissenda Korporacio), ŝtate subvenciita radiofonia kaj televida dissenda instanco en Britio.

La departemento estas la tutmonde plej granda institucio pri dissendo de novaĵoj, kaj ĉiutage generas pli ol 120 horoj da radiofonia kaj televida sendaĵo, aldone al interretaj informaroj. La servo havas regionajn centrojn en ĉiuj partoj de Britio, havas 44 novaĵoficejojn ekster Britio kaj korespondantajn ĵurnalistojn en preskaŭ ĉiuj el la tutmonde 240 ŝtatoj. Ekde la jaro 2004 la direktoro de *BBC News* estas *Helen Boaden*.

La jara departa buĝeto estas 350&nbsp;milionoj da britaj pundoj. Ekzistas 3&nbsp;500 dungitoj, el kiuj 2&nbsp;000 estas ĵurnalistoj. Plej granda konkuranto en Britio estas la komerca kanalo Sky News.

Kategorio:Televidkanaloj en Britio
Viano

* Viano (Italio) estas komunumo de la provinco Reggio Emilia en la regiono Emilio-Romanjo en Italio.

* Viano GR estas vilaĝo de la komunumo Brusio en la samnoma komunumaro de la distrikto Bernino en Kantono Grizono en Svislando.
Brusio

## Pri la komunumo 
**Brusio** (en la germana lingvo **Brüs**, en la romanĉa lingvo **Brüsch** kaj en la itala lingvo **Brusio**) estas komunumo de la komunumaro Brusio kaj la distrikto Bernino en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 146 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Brusio situas en sudo de la Valo de Poschiavo, tra kiu fluas la rivereto Poschiavino. Krom la ĉefloko Brusio en la komunumaro situas en la valfundo la vilaĝoj Campocologno, Zalende, Campascio, Piazzo kaj Miralago kaj alte super la valo ankaŭ Viano kaj Cavajone.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Brusio limas en nordo al Poschiavo, en nordoriento Grosotto (Italio), en oriento Vervio (Italio), en sudoriento Tirano (Italio), en sudo Villa di Tirano (Italio), en sudokcidento Bianzone (Italio), en okcidento Teglio (Italio), kaj en nordokcidento Chiuro (Italio).

## Trafiko 
Tra Brusio pasas la kantona ĉefvojo n-ro 29 kiu kondukas trans Berninopasejo kaj la Berninolinio de Retia Fervojo.

## Lingvoj 
La ĉefa lingvo en Brusio estas lombarda dialekto de la itala. Okaze de la popolnombrado de la jaro 2000 92,43% de la loĝantaro parolis la italan, 5,32% la germanan kaj 0,67% la romanĉan.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Brusio datiĝas el la jaro 1106 kiel *Bruse*. Ĝis 1851 Brusio estis parto de la tribunalkomunumo Poschiavo. Surbaze de la nova administracia ordo de Kantono Grizono de 1851 Brusio disiĝis de Poschiavo kaj fariĝis aparta komunumo kaj komunumaro. En la jaro 1863 la flanka valo Saiento kun la vilaĝeto Cavajone aliĝis al Brusio.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumaro Brusio
* Brusio (stacidomo)
* Campascio (stacidomo)
* Campocologno (stacidomo)
* Miralago (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Brusio
Nezbudská Lúčka

eta|250px|maldekstra|Pramo en Nezbudská Lúčka
eta|maldekstra|250px|Municipo Nezbudská Lúčka kun burgoruino Starhrad
**Nezbudská Lúčka,** hungare **Óváralja** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Nezbudská Lúčka situas laŭ dekstra bordo de Váh (pramo funkcias), fine de sakovojo, laŭ fervojo Vrútky-Žilina. La lasta urbo troviĝas je 12 km.

## Historio 
### Burgo 
Post 1254 estis konstruita burgo, kies nomo slovake *Starý hrad*, hungare *Óvár.* Ambaŭ signifas: malnova burgo, tamen la hungaroj nomumis ĝin ankaŭ *Varin.* Mateo Csák akiris ĝin supozeble en 1300. En la 17-a jarcento la burgo jam ne plu estis uzata, en 1680 la Habsburgoj detruis ĝin.

### La vilaĝo 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1439 en formo *"Vapena Lucska"*, kiel apartenaĵo de la fortikaĵo. En 1598 oni komputis tie 14 domojn. En 1784 148 vilaĝanoj (26 familioj) loĝis en 21 domoj, en 1828 221 vilaĝanoj loĝis en 26 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Nezbud-Lucska*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Óváralja 376 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Zsolna, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Ekde 1960 ĝis fine de la socialismo la loko ne estis municipo. En 2001 vivis en Nezbudská Lúčka 375 homoj, (367 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* ruinoj de la burgo

Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Kronada Ruino-Baziliko de Székesfehérvár

eta|270px|Iama baziliko en Székesfehérvár
eta|250px|La brulanta baziliko de Székesfehérvár
'*** (aŭ **Iama Kronada Baziliko omaĝe al Dipatrino*') estis baziliko, nun ruina ĝardeno, kiel muzeo en urbo Székesfehérvár.

## Historio 
Stefano la 1-a (Hungario) konstruigis germanecan bazilikon komence de la 11-a jarcento. Tiutempe laŭ la grandeco ĝi apartenis al la plej grandaj preĝejoj en Eŭropo. Centre de la preĝejo oni tombis Stefanon kaj Sanktan Emerikon, poste tie kronadis la hungarajn reĝojn.

En 1426 oni konstruis gotikan altan turon, supozeble 65-70m-ojn altan. Poste ankaŭ Matiaso la 1-a pligrandigis la konstruaĵon, kiu iĝis 100 m-ojn longa. En 1543 la turkoj okupis la urbon, ili profitis la bazilikon kiel deponejo de eksplodaĵoj. En 1601 la hungaroj reokupis la fortikaĵon, sed la preĝejo bruldetruiĝis. Post unu jaro la turkoj reokupis la fortikaĵon kaj ili el ŝtonoj de la preĝejo rekonstruis la fortikaĵon.

## Kronadoj 
La jenaj hungaraj reĝoj estis kronitaj en la baziliko:
* 1038 Petro Orseolo
* 1041 Samuel Aba
* 1046 Andreo la 1-a (Hungario)
* 1057 Salomono la 1-a (Hungario)
* 1060 Béla la 1-a (Hungario)
* 1063 Salomono la 1-a (Hungario)
* 1075 Géza la 1-a (Hungario)
* 1077 Ladislao la 1-a (Hungario)
* 1095 Kolomano (Hungario), tie entombigita en 1116
* 1116 Stefano la 2-a (Hungario)
* 1131 Béla la 2-a (Hungario), tie entombigita en 1141
* 1141 Géza la 2-a (Hungario), tie entombigita en 1162
* 1162 Stefano la 3-a (Hungario) kaj poste Ladislao la 2-a (Hungario)
* 1163 Stefano la 4-a (Hungario), tie entombigita en 1165
* 1173 Béla la 3-a (Hungario), tie entombigita en 1196
* 1182 Emeriko (Hungario)
* 1204 Ladislao la 3-a (Hungario), tie entombigita en 1205
* 1205 Andreo la 2-a (Hungario)
* 1214 Béla la 4-a (Hungario)
* 1270 Stefano la 5-a (Hungario)
* 1272 Ladislao la 4-a
* 1290 Andreo la 3-a (Hungario)
* 1301 Venceslao la 3-a
* 1305 Otto la 3-a (Bavario)
* 1310 Karolo la 1-a (Hungario), tie entombigita en 1342
* 1342 Ludoviko la 1-a (Hungario), tie entombigita en 1382
* 1382 Maria (Hungario)
* 1385 Karolo la 2-a (Hungario)
* 1387 Sigismondo de Luksemburgo
* 1438 Albreĥto la 2-a (Sankta Romia Imperio), en la sekva jaro tie entombigita
* 1440 Ladislao la 5-a (Hungario) kaj poste Ladislao la 3-a (Pollando)
* 1464 Matiaso la 1-a, tie entombigita en 1490
* 1490 Vladislao la 2-a (Hungario), entombigita en 1516
* 1508 Ludoviko la 2-a (Hungario), tie entombigita en 1526
* 1526 Johano la 1-a (Hungario)
* 1527 Ferdinando la 1-a (Sankta Romia Imperio)

## Entombigoj 
* 1038 la komence menciitaj Stefano kaj Emeriko
* 1127 Princo Almoŝo
* 1163 Ladislao la 2-a (Hungario)
* 1184 Châtillon Anna (reĝino)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Bazilikoj en Hungario
Kategorio:Székesfehérvár
Varín

**Varín** (hungare *Várna* germane *Warin in der Kleinen Fatra*) estas granda vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Varín situas laŭ dekstra bordo de Váh ĉe kunfluejo de rojo (kontraŭe Strečno etendiĝas), laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Vrútky-Žilina. La lasta urbo troviĝas je 10 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko, kuprepoko kaj ferepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1235 en hungara formo *"Varna"*. Longe ĝi apartenis al fortikaĵo de Varín, dume la loko estis ankaŭ doganprena loko. Ekde la 15-a jarcento ĝi iĝis kampurbo kun bazarada rajto, ekde tiam jam korporacioj funkciis. En 1431 la husanoj detruis la urbeton. En 1568 kalvinana lernejo ekfunkciis, en 1598 oni komputis tie 147 domojn kaj muelejon. En 1720 49 familioj pagis impostojn. En 1784 1088 loĝantoj (205 familioj) loĝis en 168 domoj, en 1828 1699 vilaĝanoj loĝis en 210 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Várna 1320 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Žilina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Varín 3387 homoj, (3365 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* ruinoj de fortikaĵo en la proksimeco
* romkatolika gotika preĝejo el la 13-a jarcento, post 2 jarcentoj trakonstruita
* iama klasikisma poŝto el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Vectron de Siemens

Vectron dum InnoTrans|eta|250ra|dekstra**Vectron** estas plursistema lokomotivo de firmao de Siemens Mobility. Ĝi estis prezentita la unuan fojon dum fervoja foiro InnoTrans je la 21-a de septembro 2010 en Berlino, kie estis samtempe prezentita ankaŭ dizel-elektra versio de tiu ĉi lokomotivo. Maksimuma povumo estas 6400&nbsp;kW, tensiga sistemo estas: 15 kV 16,67&nbsp;Hz; 25 kV 50&nbsp;Hz; 3 kV kk, 1,5 kV kk.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de Siemens Mobility kun informoj pri Vectron 

## Referencoj 
Kategorio:Fervojaj veturiloj de Siemens
Teplička nad Váhom

**Teplička nad Váhom** (hungare *Vágtapolca*) estas granda vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Teplička nad Váhom situas laŭ dekstra bordo de Váh, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Vrútky-Žilina. La lasta urbo troviĝas je 3 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1267 en formo *"Toplucha"*. En 1598 oni komputis tie 55 domojn, en 1720 12 familiojn pagantaj impostojn 2 muelejojn. En 1737 ĝi rajtis aranĝi semajnajn bazaradojn (=kvazaŭ kampurbo). En 1767 teksaĵa uzino ekfunkciis. En 1784 728 loĝantoj (141 familioj) loĝis en 111 domoj, en 1828 873 loĝantoj en 103 domoj. En 1858 tertremo okazis. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Teplicska*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. Longe termala fonto estis ĉe la vilaĝo, poste ĝi malaperis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vágtapolca 1084 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Žilina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1925 oni komencis produkti vitron. Inter 1980-1991 la municipo funkciis en Žilina.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika renesanca preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco de 1589, en 1750 ĝi barokiĝis, en 1928 pligrandiĝis, interne estas tombo, kiu estas pilgrimloko, en 2009 iu bruligis la tombon, poste la restaĵoj solene estis metitaj en vitra ujo
* malfrurenesanca kastelo (kun 4 turoj) el la 16-a jarcento, baldaŭe dufoje pligrandigita
  
## Eksteraj ligiloj 
* Pri la pilgrimejo de Teplička nad Váhom kun fotoj hungare

Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Bombardier

La **Bombardier Inc.** estas kanada industria konzerno, kiu produktas ĉefe Aviadilojn kaj trakajn veturilojn (trajnojn, tramojn, trakbusojn). Sidejo estas en Montrealo. Ĝi estis fondita en jaro 1942 de Joseph-Armand Bombardier, tiama nomo estis ''L'Auto-Neige Bombardier Limitée''.

## Filioj 
Produktoj dividas al traka kaj aera transporto.
* Bombardier Aerospace
* Bombardier Transportation

### Trajnoj kaj tramoj 
* Trakaj veturiloj (metroo, interurbaj trajnoj, regionaj trajnoj, altrapidecaj trajnoj, lokomotivoj, tramoj)
* Trakbusoj
* Ĉasioj
* kaj aliaj servoj

## Galerio de produktoj 

Electroloc-BR185-212.JPG|Lokomotivo DBAG Class 185 de Deutsche Bahn
Bahnhof Gießen01 2010-03-06.jpg|DBAG Class 612 - regiona trajno (produktita por Deutsche Bahn)
Stadtbahn Nancy.jpg|Trakbuso en Nancio (Francio)
Bombardier TVR n°516 + 508 TWISTO - Hérouville Saint-Clair.JPG|Eksa Tramtransporto en Caen (TVR) (Francio)
Bombardier.global5000.oe-inc.arp.jpg|Bombardier Global 5000
TL-be-46-malley.jpg|TL Be 4-6 de Metroo de Laŭzano

## Vidu ankaŭ 
* Bombardier Aerospace
* Bombardier Omneo
* Bombardier TVR
* Talent de Bombardier
* Waggonfabrik Talbot
* Alstom
* MI 20

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Bombardier

Kategorio:Produktantoj de veturanta materialo
Kategorio:Kanadaj firmaoj
Salem (Barato)

**Salem** (tamile **சேலம்**) estas metropolo kaj universitata urbo en Barato, en subŝtato Tamilnado. La loknomo signifas: loko ĉirkaŭanta per montetoj.

eta|250ra|maldekstra|Administrejo en Salem
Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
Salem situas en suda parto de la lando inter montoj. Ĉenajo troviĝas 340 km de ĉi tie.

## Historio 
En Salem dum la historio diversaj dinastioj regis. En 1768 la britoj okupis la urbon, sed en 1772 ili perdis la potencon. En 1799 la britoj sukcese revenis kaj la urbo estis grava loko por la armeo. Baldaŭe Salem iĝis centro de tekstilaĵoj, sed nuntempe ankaŭ la turismo evoluas.

## Vidindaĵoj 
* universitataj konstruaĵoj

## Vidu ankaŭ 
* Distrikto Salem

Kategorio:Urboj de Tamilnado
Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Metropoloj
Mojš

**Mojš** (hungare *Majosfalva* [majoŝfalva]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Mojš situas laŭ dekstra bordo de Váh, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Vrútky-Žilina. La lasta urbo troviĝas je 10 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1419 en hungara formo *"Vasarfalva"* (=bazaro-vilaĝo). En 1598 oni komputis tie 8 domojn, en 1720 9 familioj pagis impostojn. En 1784 189 vilaĝanoj (33 familioj) loĝis en 26 domoj, en 1828 267 vilaĝanoj loĝis en 26 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Moys*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Majosfalva 305 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Žilina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Mojš 474 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* klasikisma nobeldomo el la 19-a jarcento
 
## Naskiĝinto 
*Vladimír Remek, la unua ĉeĥoslovaka kosmonaŭto

Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Dufour-mapo

[eta|[Berno en Dufour-mapo]]
La **Dufour-mapo** aŭ la **topografia mapo de Svisujo**, en germana lingvo: *Topographische Karte der Schweiz*, ankaŭ Dufour-mapo, germane: *Dufourkarte*, estas la plej malnova oficiala maparo de Svisujo. La nomo estas de svisa generalo Guillaume-Henri Dufour (Dufour).
La mapisto Guillaume-Henri Dufour (1787-1875), estis svisa humanisto kaj generalo de la svisa armeo.
[eta|generalo [Guillaume-Henri Dufour (1787-1875)]]

## Eksteraj ligiloj 
* [historiaj mapoj de Svisujo(https://eo.wikipedia.org/wiki/Svisujo)] germane, france, itale, angle

Kategorio:Topografio
Kategorio:Svislando
Kategorio:Geografio
Antal Jánosi

**JÁNOSI Antal** [ja:noŝi]  estas rumanuja hungara grafikisto naskita la 13-an de oktobro 1954 en Sânmartin. 

## Biografio
Antal Jánosi finis en Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo en 1980 kaj li instruis desegnon en Siculeni, poste en Miercurea Ciuc inter 1996 kaj 2000 en Muzika kaj Arta liceo István Nagy, pli poste en Arta Popollernejo.

## Fonto
*Artportal.hu
*Biografio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Mária Katona-Zsombori

**KATONA-ZSOMBORI Mária** [ĵombori] estas rumanuja hungara, hungara pentristino naskita  la 20-an de decembro 1952 en Chendu, 

## Biografio
Katona Zsombori finis pentradon en 1975 en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu. De 1989 ŝi vivas en Hungario.

## Fonto
*artportal.hu 

## Eksteraj ligiloj 
*Persona retejo 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
3176 Paolicchi

'*3176 *Paolicchi''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la serba astronomo Zoran Knežević elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio sur la monto Mátra, proksime de Mátraszentimre en Hungario.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la italan astrofizikiston Paolo Paolicchi.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Cvikov

**Cvikov** () estas urbo de Ĉeĥio en Regiono Liberec, en distrikto Česká Lípa. Vivas ĉi tie  ().

## Loĝantaro 
## Vidindaĵoj 
* Preĝejo de Elizabeto de Hungario de la 14-a jarcento
eta|maldekstra|200ra|Unu el kapeloj
* Hilo *Kruca monteto (Kalvario)* kun 14 kapeloj, renovigitaj en jaro 1991
* Pesta piliero
* Glacia groto Espero

## Elstaruloj 
* Anton Günther, teologo kaj filozofo (el Lindava)
* Optatus Paul, cisterciano kaj abato de Neuzelle

## Referencoj 

Kategorio:Municipoj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Urboj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Zakupa montetaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Luzacia montaro
"Taurus" de Österreichische Bundesbahnen

**Taurus** estas petolnomo de lokomotivoj de tipoj ES64U2 kaj ES64U4 de Siemens AG en posedo de ÖBB, serioj 1016, 1116 a 1216. Oni ankaŭ ĝenerale tiel nomigas, sed malĝuste, lokomotivojn de sama tipo de aliaj transportistoj:
* Deutsche Bahn (Germanio) s. 182
* Dispolok (Germanio) s. 182
* Vogtlandbahn (Germanio) s. 183
* Slovenske železnice (Slovenio) s. 541.0, 541.1
* Polskie Koleje Państwowe (Pollando) s. EU 44
* MÁV (Hungario) s. 1047
* GySEV/ROeBB (Hungario/Aŭstrio) s. 1047.5
* ZSSK (Slovakio) - nur pripensoj pri aĉeto

## Galerio 

Dosiero:Mozart-Taurus.jpg|*Mozart*Taurus ÖBB 1116 250-0
Dosiero:ÖBB EC 162 in Innsbruck Hbf.jpg|ÖBB 1116 234-4 kun svisaj vagonoj en ĉefstacidomo en Innsbruck
Dosiero:Máv 1047.jpg|MÁV 1047 008-6 - hungara Taurus

taur
taur
Mesnay

**Mesnay** ( prononcu : "mene") estas franca komunumo lokita ĉe Arbois, en departemento Jura kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
Mesnay situas ĉe la bordoj de la rivero Cuisance alfluanto de la riveroj Loue kaj Doubs. 

## Demografio 
## Historio 
Karton-entrepreno estis fondita en 1710. Asocio nun vigligas ĝin kadre de Ecomusée du carton

## Vidindaĵoj 
* Muzeo de la ekskarton-fabriko kaj muzeo pri abelbredado

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Jura
* Listo de urboj de Francio

## Eksteraj ligiloj 
* Muzeo de la ekskarton-fabriko  
* Muzeo pri abelbredado  

Kategorio:Komunumoj de Jura
Kaysone Phomvihane

**Kaysone Phomvihane** (ໄກສອນ ພົມວິຫານ) (n. la 13-an de decembro 1920, m. la 21-an de novembro 1992) estis la gvidanto de la Laosa Popola Revolucia Partio ekde 1955, kvankam Suphanuvong estis la vidata rolulo. Li funkciis kiel la unua ĉefministro de Laoso de 1975 ĝis 1991 kaj tiam kiel prezidanto de 1991 ĝis lia morto en 1992.

Kategorio:Prezidentoj de Laoso
Sainjabuli

**Sainjabuli** aŭ **Sajaburi** (laose: ໄຊຍະບູລີ) estas la ĉefurbo de la provinco Sainjabuli, Laoso. Ĝi situas je 80 kilometroj surŝosee nordoriente de Luangprabango, kaj proksime al la landlimo kun Tajlando sudokcidente. La urbo havas flughavenon. En la sudokcidenta parto de la urbo troviĝas 500jara budhana templo nomata Wat Si Bun Huang. Sainjabuli havas 16,200 loĝantojn. 

Kategorio:Urboj de Laoso
Phonsavan

|260px|dekstra|eta|260px
**Phonsavan** (laose: ໂພນສະຫວັນ) estas la ĉefurbo de la provinco Siangĥuang, en Laoso. Ĝi havas pli ol 37,500 loĝantoj laŭ oficialaj statistikoj. La limoj de la urbo kaj la distriktoj ne estas tute klaraj kaj pro tio Phonsavan estas aro de vilaĝoj. Ĝia nomo signifas "montetoj de la paradizo". Ĝia ĉirkaŭaĵo estas regata de verdaj montetoj kaj pinarbaroj. Unu el la plej gravaj etnoj loĝantaj en la urbo estas la hmongoj.

Kategorio:Urboj de Laoso
Paksan

**Paksan** (laose : ປາກຊັນ «Elfluejo de la rivero San») estas urbo de Laoso, ĉefurbo de la  Provinco Boliĥamsai. Ĝi situas, kiel la nomo mem diras, ĉe la kunfluado de la rivero Nam San kaj Mekongo.

Kategorio:Urboj de Laoso
Tombejo de la Defendintoj de Lvovo

**Tombejo de la Defendintoj de Lvovo** (populara nomo: Tombejo de Lvovaj Agletoj) – aŭtonomeca parto de Liĉakiva tombejo en Lvovo. Ĝi okupas apartan lokon - montajn deklivojn sud-oriente de la mezurbo. En ĝi troviĝas tomboj de partoprenantoj de la defendo de Lvovo kaj Orienta Malgrandpolio, mortfalintaj en la jaroj 1918–1920 aŭ mortintaj pli poste.

Ofte oni nomas ĝin Tombejo de Agletoj, ĉar inter enterigitaj tie preskaŭ 3 000 soldatoj, plimulton konsistigas Lvovaj Agletoj, alinome junularo de mezlernejoj kaj altlernejoj kune kun intelektularo. Nomata de poloj sankta loko (Campo Santo).

## Postmilita periodo 
**Detruado**

Post anekso de Lvovo de la Ruĝa Armeo la tombejo estis regule rabita kaj detruata, oni frakasis monumentojn al usonaj kaj francaj soldatoj, kiuj batalis kune kun poloj. En katakomboj, super kiuj oni konstruis etaĝon, estis lokigitaj garaĝoj kaj ŝtonlaborejo. Parton de la tombejo surkovris vojo. Fina detruo okazis en la 70-aj jaroj. La 25-an de aŭgusto 1971, laŭ ordono de Leonid Breĵnev, helpe de tankoj kaj konstrumaŝinoj oni neniigis kolonaron, eĉ oni provis frakasi grandajn pilonojn de la Triumfa Arko, kiuj tamen rezistis kontraŭ tiuj ĉi provoj. Oni pripafis surskribojn sur la pilonoj, niveligis kun la tero duonronde aranĝitaj tomboj sur la terasoj. Ŝtonajn leonojn, kiuj staris antaŭ la Triumfa Arko, estis forveturigitaj urboranden. Tiel ĉesis ekzisti la plej fama nekropolo de la Dua Pola Respubliko.

**Renovigo**

La situacio ŝanĝiĝis en 1989 danke al laboristoj de la pola firmao Energopol, konstruanta nuklean centralon en la urbo Ĥmelnicko, kiuj dum sia libera tempo komencis ordigi la terenon de detruiĝinta tombejo. La laboroj estis entreprenitaj laŭ iniciato de inĝeniero Józef Bobrowski. La laboristoj de Energopol duonleĝe sekurigis kaj parte renovigis la Tombejon de la Defendintoj de Lvovo.

## Vidu ankaŭ 
* Antoś Petrykiewicz
* Tadeusz Rozwadowski
* Józef Teodorowicz

## Eksteraj ligiloj 
* Gvidlibro pri la Tombejo de la Defendintoj de Lvovo de 1939
* Fotoj de la Tombejo de Agletoj

Kategorio:Konstruaĵoj en Lvivo
Defendintoj de Lvovo
Kategorio:Pola-ukraina milito
Kategorio:Milittombejoj
Sam Neŭa

**Sam Neŭa** estas la ĉefurbo de la provinco Huaphanh, en la nordoriento de Laoso. En 2002, ĝi havis 46,800, plejparte loĝata de laosanoj, vjetnamoj kaj hmongoj, kaj kelkaj tajdamoj, tajdaengoj kaj dajoj. Ĝi estas unu el la provincaj ĉefurboj malpli vizitataj de la turistoj, eĉ se ĝi havas du ĉiutagajn flugojn al Vjetniano.

Kategorio:Urboj de Laoso
Baziliko de Sárospatak

**Baziliko de Senmakula koncipiĝo** aŭ **Baziliko de Sankta Elizabeto** estas Malgranda baziliko en Hungario, en urbo Sárospatak. En la urbo oni mencias ĝin pli simple **fortikaĵo-preĝejo**.

## Historio 
Jam en la 11-a jarcento rotondo konstruiĝis, kie reĝidino Elizabeto de Hungario estis baptita en 1207. Baldaŭe romanika preĝejo, en 1492 impona gotika preĝejo konstruiĝis. Ekde 1526 pro la turkoj la preĝejo iĝis parto de fortikaĵomuroj. En 1737 incendio okazis, la renovigo pretiĝis en 1787. Dum la socialismo oni malkovris kelon (suban preĝejon), sed tie estis nur senvaloraĵoj, kiujn lasis la kruelaj iamaj rabistoj. En 2007 la preĝejo ricevis la rangon Malgranda baziliko.

## Vidu ankaŭ 
* Elizabeto de Hungario

## Fontoj 
* http://www.umvp.eu/?q=esemenyek/xviii-punkosdi-szent-erzsebet-unnep-sarospatakon
* http://www.eger.egyhazmegye.hu/
* http://www.sarospatak.eu/index.php/hu/latnivalok/sarospatakon/147-bazilika-minor

eta|maldekstre|Baziliko de Senmakula koncipiĝo en Sárospatak

Sarospatak
Sárospatak
Sarospatak
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Senmakula Koncipiĝo
Thaĥek

**Thaĥek** estas urbo de Laoso, ĉefurbo de la provinco Ĥamuane. Situanta surrande de la rivero Mekongo, fronte de la taja urbo Nakhon Phanom, ĝi havas ĉirkaŭ 70,000 loĝantoj. La urbo posedas plurajn domojn el la kolonia epoko.

  

Kategorio:Urboj de Laoso
Luang Namtha

eta
**Luang Namtha** estas urbo en la nordokcidento de Laoso, ĉefurbo de la provinco Luang Namtha. Ĝia loĝantaro konsistas el etnanoj de ĉirkaŭaj vilaĝoj, kelkaj "laosanoj" kaj forta ĉina komunumo el ĵusa ekloĝado.

Kategorio:Urboj de Laoso
Phongsali

**Phongsali** (laose ຜົ້ງສາລີ) estas la ĉefurbo de la provinco Phongsali, Laoso. Ĝi estas la plej suda el la provincaj ĉefurboj de Laoso, fronte al la urbo Attapeu en la sudo. La urbo havas 6,000 loĝantojn.

En la urbocentro la domoj estas konstruitaj el Yunnana stilo kun ornamaĵoj el lignaĵo. Ĝi estas unu el la malmultaj nordaj urboj kiuj ne suferis la detruadon dum la Vjetnama Milito.

 
Kategorio:Urboj de Laoso
Egipta literaturo

[dekstra|400px|eta|Kopio de la [papiruso Westcar videbla en la Egipta muzeo, Berlino, Germanujo]]
**Egipta literaturo** komenciĝis en antikva Egiptujo kaj estas unu el la plej fruaj konataj literaturoj. Fakte la egipta kulturo estis la unua, kiu evoluigis literaturon tian, kian ni konas ĝin hodiaŭ, tio estas en formo de libro.

## Antikva egipta literaturo 
[eta|Platoj 6 kaj 7 de la [papiruso Edwin Smith en la ĉambro de maloftaj libroj (*Rare Book Room*), de la Novjorka akademio de medicino, Usono]]
Antikvaj egiptoj skribis verkojn ne nur sur papiruson, sed ankaŭ sur murojn, tombojn, piramidojn, obeliskojn kaj aliajn. La eble plej bone konata ekzemplo de antikva egipta literaturo estas la rakonto de Sinuhe; aliaj bone konataj verkoj estas la papirusoj Westcar kaj Ebers, same kiel la fama libro de mortintoj. Dum la plej granda parto de antikva egipta literaturo estis *"saĝecoliteraturo"*, tio estas literaturo celanta instruon pli ol amuzigon, ekzistas ankaŭ mitoj, rakontoj kaj biografioj celantaj nur legadon. Aŭtobiografio estis nomata la plej malnova formo de egipta literaturo.

La Nilo grande influis verkojn de antikvaj egiptoj, kiel ankaŭ greko-romiajn poetojn, kiuj iris al Aleksandrio por tie trovi subtenon de multaj artsubtenantoj, kiuj vivis tie kaj por profiti la fontojn de la tiea biblioteko de Aleksandrio.
Multaj grandaj pensuloj de la antikva mondo iris al tiu urbo, inter ili Kalimako de Libio kaj Teokrito de Sirakuzo. Tamen ne ĉiuj grandaj aŭtoroj de tiu periodo venis de ekster Egiptujo. Unu el la plej famaj egiptaj poetoj estis Apolonio de Rodiso.

## Kristana egipta literaturo 
Aleksandrio iĝis grava centro en la périodo de apero de kristanismo, tio estas ĉirkaŭ de la 1-a ĝis la 4-a jarcento. Koptaj verkoj grande kontribuas al la kristana literaturo de tiu periodo kaj la biblioteko de Nag Hammadi helpis konservi librojn, kiuj sen ĝi estis perditaj.

## Islama egipta literaturo 
Ĉirkaŭ la 8-a jarcento Egiptujo estis konkerita de islamanaj araboj. Literaturon kaj bibliotekojn influis tiam la islamaj konkerintoj.
Pluraj gravaj ŝanĝiĝoj okazis en tiu epoko. Papirusojn anstataŭis papero el ŝtofo, kaj kaligrafio estis enkondukita kiel skribsistemo. Temoj preskaŭ ekskluzive rilatis al islamo. La unua novelo verkita en Egiptujo estis *Theologus Autodidactus* de Ibn al-Nafis, la plej frua ekzemplo de sciencfikcio teologia fabelo.

## Famaj egiptaj aŭtoroj 
* Taha Husayn
* Yūsuf Idrīs
* Sonallah Ibrahim
* Tawfiq al-Hakim
* Gamal Abdel Nasser
* Naguib Mahfouz
* Nawal El Saadawi
* Bahaa Taher
* Alaa Al Aswany
* Abdel Hakim Qasem
* Miral al-Tahawy

## Vidu ankaŭ 
* Literaturo
* Egiptujo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Literaturo en antikva Egiptujo

Kategorio:Literaturo de Egiptio
Salavan

**Salavan** (laose: ສາລະວັນ) estas la ĉefurbo de la provinco Salavan en la sudo de Laoso. Situanta je 125&nbsp;km de Pakse per ŝoseo parte pavimita, ĝi troviĝas en unu el la plej izolitaj regionoj de Laoso.

Kategorio:Urboj de Laoso
Dan Morgenstern

**Dan Morgenstern** (* 24-an de oktobro 1929 en Munkeno) estas ĉefa usona ĵazesploristo, -historiisto kaj –kritikisto, kiu naskiĝis en Germanujo.

## Verkoj 
* kun Ole Brask *Jazz People*, Da Capo 1993
* *Living With Jazz*, Pantheon Books 2004, ISBN 0-375-42072-X
* *The Jazz Story - An Outline History of Jazz*
* kun Richard Long *Louis Armstrong - A Cultural Legacy*
* kun Charles Graham, Whitney Balliett, Gary Giddins, Ralph Ellison *The Great Jazz Day*
* kun Charles Suhor *Jazz in New Orleans*, Scarecrow Press 2001
* Joachim-Ernst Berendt *Story des Jazz*, rororo 1997, artikolo *Swing*
* Morgenstern redonas memoraĵojn ekz. pri la fuĝo trans Danujo al Usono kaj pri la 52-a strato en Novjorko en *Reminiscing in Tempo*, en Ken Burns, Geoffrey Ward *Jazz*, Econ 2001.

## Eksteraj ligiloj 
* Vivhistorio de Scott Yanow
* NEA-Premio de 2007 / intervjuo 
* Vivhistorio ĉe allaboutjazz.com 
* Portreto de Dan Morgenstern surbaze de intervjuo de Robert Brown, 2002 

Kategorio:Usonaj muzikaj kritikistoj
Kategorio:Usonaj muziksciencistoj
Kategorio:Ĵazesploristoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Priedukadaj movadoj en Ĉilio en 2011

La **priedukadaj movadoj en Ĉilio en 2011**, lanĉitaj unue de la studentoj en universitato, due de la liceanoj, kaj poste de la studentoj en profesiaj institutoj kaj teĥnikaj lernejoj, ktp, enhavas ekde marto naciskalajn manifestaciojn, fastostrikojn, policajn perfortojn kaj okupadojn de lernejoj.

Post aliaj tiaj movadoj en 2006, tiu-ĉi estas taksita je plej granda movado ekde la reveno de demokratio en Ĉilio kaj fino de armea reĝimo, kiu enkondukis, la 7a de marto 1990, la Priedukadan Konstitucian Leĝon (Ley Orgánica Constitucional de Enseñanza) promulgita far Pinoĉeto; tiu ĉefrola leĝo, apenaŭ modifita de la Priedukada Ĝenerala Leĝo de 2009, permesis la disvolviĝon de la profitcela privata sektoro.

Tiuj movadoj fondiĝis sur la depostulo je pliigo de edukada partopreno fare de la Ŝtato, kiu aktuale nur regas 25% de la edukada sistemo. La movadoj depostulas demokratiiĝon de la rajto je edukado kaj forigon de profitcelaj lernejoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Edukado en Ĉilio

Kategorio:Politiko de Ĉilio
Kategorio:2011 en Ĉilio
Kategorio:Edukado en Ĉilio
Kategorio:Politiko en 2011
Kategorio:Protestoj en 2011
Kategorio:Studentaj strikoj
Imamo Ŝamil

**Imamo Ŝamil** (Avara lingvo: *Шейх Шамил*; Turka lingvo: *Şeyh Şamil*; Rusa lingvo: *Имам Шамиль*; Araba lingvo: *الشيخ شامل* naskiĝis 1797 en Gimry, Dagestano, mortis 1871 en Medino) estis religia ĉefo gvidanto de la ribelo de kaŭkaziaj montaranoj kontraŭ Rusio en la jaroj 1834-1859.

## Vivo
Ŝamil staris fronte de teokratia ŝtato, nomata kelkiam kiel Imamujo de Ŝamil. Dum duonjarcento li haltigis Rusian Imperion antaŭ anekso de Ĉeĉenio kaj Dagestano.

Laŭdevene estis avaro, naskiĝis en aulo Gimra sur la teritorio de la avara ĥanato. Li ricevis zorgan religian edukitecon. En 1834, post morto de Gamzat-Bek iĝis la tria laŭvice imamo de la komunumo de montaraj popoloj kontraŭstaranta rusan ekspansion. Ligita kun la sufiisma religia korporacio nakŝbandio, la movado, kiu apogis plurajn batalojn de la islama popolo de Kaŭkazo kontraŭ Rusio.

Li montris nedubeblan organizan kaj militistan talenton, multfoje sukcesis dum batalado kun la Armeo de Rusia Imperio. Lia persona gvardio estis grupo de polaj kavaleriistoj-dizertintoj de la rusa armeo; pola oficiro komandis ankaŭ artilerion de la imamujo. Finfine li estis venkita la 25-an de aŭgusto 1859 en aulo Gunib, en meza Dagestano.

Reston de la vivo pasigis en rusa mallibereco. Oni tamen permesis al li pilgrimi al Mekao, dum kiu mortis en Medino, kie estis enterigita.

## Bibliografio
* Grigol Robakidze. *Imam Shamil*. Kaukasische Novellen, Leipzig 1932
* Lesley Blanch. *The Sabres of Paradise*, Novjorko 1960
* Nicholas Griffin. *Caucasus: Mountain Men and Holy Wars*
* Lev Tolstoj. *Haĝi Murat*
* John F. Baddeley. *The Russian conquest of the Caucasus*, 1908
* Kaziev, Shapi. Imam Shamil "Molodaya Gvardiya" publishers. Moscow, 2001, 2003, 2006, 2010. ISBN 978-5-235-03332-0
* Kaziev, Shapi. Ahulgo. Caucasian War of XIX-th century. The historical novel. "Epoch", Publishing house. Makhachkala, 2008. ISBN 978-5-98390-047-9

## Bildoj 

Image:იმამი შამილი შვილებთან ერთად. ალექსანდრე როინაშვილი.jpg|Imamo Ŝamil en la lastaj jaroj de la vivo.
Image:შამილის და შვილების მიერ პეტერბურგს ჩასვლა, 1859 წ.jpg|Imamo Ŝamil kun siaj infanoj en Peterburgo, en 1859.

## Eksteraj ligiloj
* The Great Shamil, Imam of Daghestan and Chechnya, Shaykh of Naqshbandi tariqah
* The Jihad of Imam Shamil
* Picture of Shamil's Aul (hideout village) in Dagestan 
* Portraits of Imam Shamil

Kategorio:Imamoj
Kategorio:Avaroj
Kategorio:Historio de Kaŭkazo
Kategorio:Personoj de Kaluga
Truck Parham

**Charles Valdez „Truck“ Parham** (n. 25-an de januaro 1911 en Ĉikago; m. 5-an de junio 2002) estis usona basisto de svingo kaj de diksilando.

## Vivo kaj verkado 
Truck Parham sekvis dum sep jaroj kantlecionojn, laboris tamen komence kiel prefestis sportisto; li estis boksisto kaj ludis usonan piedpilkon ĉe la Chicago Negro All Stars. Antaŭ ol li ŝanĝiĝis al baso, li estis frapinstrumentisto; li lernis kontrabason ĉe la mita basisto de Count Basie, Walter Page. Parham laboris en la teritoria bando de Zack Whyte ekde 1932 ĝis 1934, ĉefe en Cincinnati. Post sia reveno al Ĉikago li ludis en la 1930-aj jaroj kun Zutty Singleton, Roy Eldridge (1936–1938), Art Tatum kaj Bob Shoffner. En la jaro 1940 li membriĝis en la orkestro de Earl Hines, en kiu li restis du jarojn. Poste li transiris al Jimmie Lunceford (1942–1947), ludis post tio denove ĉe Muggsy Spanier en ties revivo-bando (1950–1955), poste ĉe Herbie Fields (1956–1957), denove ĉe Hines samkiel ĉe Louie Bellson. Dum la 1960-aj jaroj li kunlaboris precipe kun Art Hodes kaj ludis en multaj diksilandbandoj, ekz. de Big Chief Russell Moore. Parham kunlaboris je sonregistradoj de Mildred Bailey, Eldridge, Hines, Lunceford, Pearl Bailey, Spanier kaj Bellson.

## Literaturo 
* Carlo Bohländer kaj Karl-Heinz Holler: *Reclams Jazzführer*. Reclam, Stutgarto 1977
* Richard Cook kaj Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD.* Penguin Londono, 2-a eldono, 1994 und 6-a eldono, 2002
* *Bielefelder Katalog Jazz 2001.*

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ĵazbasistoj
IRAS (kosma observatorio)

**IRAS** ( signifante
infraruĝa astronoma
satelito) estas kosma observatorio
funkciante en la infraruĝo, kreita per kunlabora
projekto de la NASA (Usono), de la nederlanda
kosma agentejo NIVR kaj de la britia
esplora agentejo SERC.

Ĝi funkciis inter januaro kaj novembro 1983.

## Misio 
Ĝi estis lanĉita per la raketo Delta la  elde Vandenberg Air Force Base, apud Santa Barbara (Kalifornio, Usono). Ĝi estis metita
sur sunsinkronan polusan orbiton, tie estas orbito tia, ke la angulo inter la orbita ebeno kaj la direkto de Suno restu konstanta.

Ĝia misio estis fari observon de la tuta ĉielo (*astronomia enketo*) en la ondolongoj de 12, 25, 60 kaj 100 mikrometroj. Ĉirkaŭ 250&nbsp;000 fontoj de infraruĝo estis observitaj.

Por esti sensiva en infraruĝo, ĝia temperaturo estu tre malalta. Rezervujo de 720 litroj de likva heliumo permesis teni ĝin je 1,6 kelvino. Kiam la tutaĵo de la heliumo estis vaporiĝinta,
la satelito ne plu gardis sian malaltan temperaturon kaj ĉesis funkcii, kvankam restante en tera orbito. La misio daŭris ĝis la  tie estas dum 10 monatoj.

## Malkovroj 
La misio IRAS permesi malkovri diskon da kosma polvo ĉirkaŭ la stelo Vego, la unuaj observoj de la centro de nia galaksio (kaŝita pro kosma absorbo en la videbla spektro), pluraj kometojn kaj grandan strion da polvo asociata kun la kometo Tempel 2, kaj tri asteroidojn inter kiuj la apolona asteroido 3200 Faetono, kiu pasas plej proksime de Suno el la nun konataj asteroidoj.

IRAS malkovrigis ankaŭ objekton, kiun oni kredis esti "planedo tiel granda kiel Jupitero en nia sunsistemo".
Estas nun opiniita, ke tiu objekto estas juna malproksima galaksio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  IRAS : Klariga suplemento

Kategorio:Kosmaj observatorioj
3177 Chillicothe

'*3177 *Chillicothe''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Henry Lee Giclas elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la usona urbo Chillicothe (Ohio), nomo kiu signifas "Ĉefa Urbo" en la lingvo de la indianoj Ŝaŭnioj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry Lee Giclas
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1934
Plumbomilvo

La **Plumbomilvo**, *Ictinia plumbea*, estas malgranda rabobirdo de la familio de Akcipitredoj, kiu inkludas ankaŭ la aglojn, akcipitrojn kaj vulturojn.

La Plumbomilvo reproduktiĝas en tropika Ameriko, el orienta Meksiko tra Centrameriko al Peruo, Bolivio kaj Argentino. Ili reproduktiĝas ankaŭ en Trinidado.

Birdoj de nordo kaj sudo de la reprodukta teritorio, inklude la populaciojn de Centrameriko, Trinidado, norda Venezuelo kaj Kolombio, kaj sudaj Argentino kaj Brazilo, estas migrantaj, kiuj moviĝas al tropika Sudameriko dum la norda vintro.

Tiu estas birdo de arbaroj de malaltaj teroj kaj savanoj, kiu konstruas neston el bastonetoj sur arbo kie la ino demetas 1-2 bluecblankajn ovojn. Ĝi estas tipe 33–38&nbsp;cm longa kaj pezas 190-280 g. Ĝi estas ne nepre gregemaj, kvankam ofte estas vidataj laŭ aroj dum migrado.

La Plumbomilvo havas longajn, pintecajn flugilojn. Plenkreskuloj estas ĉefe ardezgrizaj (kio nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo), kun pli helaj kapo kaj subaj partoj. La mallonga nigra vosto havas 2-3 blankajn bendojn. La okuloj estas ruĝaj kaj la kruroj estas oranĝaj. Dumfluge tiu milvo montras ruĝecan unuarangan makulon (antaŭ flugilpinto).

Ambaŭ seksoj estas similaj, sed nematuruloj havas blankestriecajn grizajn suprajn partojn kaj malhelstriecajn blankecajn subajn partojn. Ili ne havas la ruĝecajn flugilmakulojn. La alvoko de la Plumbomilvo estas fajfa *si-sii-uu*.

La flugmaniero estas malrapida, kun ofta glitado, kaj la predoj estas preskaŭ nur insektoj kaptatajn dumfluge. Tiu milvo ofte ripozas rimarkinde sur mortintaj branĉoj, havante siajn longajn flugilojn preter sia vostopinto.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Filmetoj de Plumbomilvo ĉe Internet Bird Collection
* Fotaro de Plumbomilvo  VIREO Photo-High Res

Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
ES64U2 de Siemens kaj Krauss-Maffei

[eta|dekstra|260px|Lokomotivo ÖBB 1116 005 kun futbalmotivo okaze de [Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008 kun motivo de Aŭstrio]]
Lokomotivo **Siemens ES64U2** estas universala alterna elektra lokomotivo kun asinkronaj motoroj konstruita baze de Siemens EuroSprinter. Ili estas uzataj en Aŭstrio de ÖBB en du serioj de tiu ĉi lokomotivo: 1016 kaj 1116 (kelkaj el la lokomtivoj de serio 1116 estis prilaboritaj por uzado kun grandrapidaj trajnoj Railjet) kun nomo Taurus. Tiuj du estas inter ŝatantoj de fervojo konataj pro la sono dum ekveturo, kiu sonas kiel tonalo. En Germanio temas pri serio 182, en Hungario 1047 (de MÁV) kaj 1047.5. Maksimuma rapido estas 230&nbsp;km/h, longeco estas 19 280&nbsp;mm kaj oni povas ilin uzi je standarda ŝpuro 1 435&nbsp;mm. Tensiga sistemo estas jena: 15 kV 16,7&nbsp;Hz; 25 kV 50&nbsp;Hz. Oni povas ilin vidi ankaŭ en Ĉeĥio, sed nur apud la landlimo (ili estas uzataj ĉefe je personaj trajnoj de Břeclav al Vieno kaj Payerbach kaj je kelkaj EuroCity trajnoj al Aŭstrio; poste temas pri personaj trajnoj de Vieno tra Šatov al Znojmo).
Mekanika parto de tiu ĉi lokomotivo iĝis bazo por tipo Siemens ES64U4.

* 

Kategorio:Elektraj lokomotivoj
Kategorio:Fervojaj veturiloj de Siemens
Kategorio:Fervojaj veturiloj de Krauss-Maffei
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Aŭstrio
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Germanio
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Hungario
Moësa (distrikto)

La **distrikto Moësa** estas administra unuo de Kantono Grizono. Ĝi havis 7906 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefurbo estas Roveredo.

## Geografio 
La distrikto Moësa konsistas la itallingva valo de Mesoko, kiun senakvigas la rivero Moësa, kiu al la distrikto donis la nomon, sude de San-Bernardino-Pasejo kaj la valo de Calanca.

## Trafiko 
Tra la distrikto Moësa pasas la svisa aŭtovojo A13 kaj la kantona ĉefvojo n-ro 13, kiuj ligas trans San-Bernardino-Pasejo respektive la aŭtovojo-tunelo Grizonon kun Tiĉino.

## Komunumoj de la distrikto Moësa 
La distrikto Moësa konsistas (stato en 2009) el 17 komunumoj en tri komunumaroj:

### Komunumaro Calanca 

### Komunumaro Mesoko 

### Komunumaro Roveredo 

## Historio 
La distrikto Moësa estis kreita en la jaro 1851 surbaze de la tiam nova administracia ordo de Kantono Grizono el la tri malnovaj tribunalkomunumoj Calanca, Mesoko kaj Roveredo, kiuj fariĝis komunumaroj de la nova distrikto.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
Pontal do Paraná

**Pontal do Paraná** estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 20.919 enloĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|400px|Subŝtate

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 
*  Asocio de Municipoj de Paranao

Kategorio:Municipoj de Paranao
Mesoko (komunumaro)

La **komunumaro Mesoko** (en la itala lingvo **circolo di Mesocco**,  en la germana lingvo **Kreis Misox**, en la romanĉa lingvo **circul da Mesauc**) estas administra unuo de Kantono Grizono kaj parto de la distrikto Moësa. Ĝi havis 2271 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas Mesoko.

## Geografio
La komunumaro Mesoko situas sur la suda flanko de San-Bernardino-Pasejo kaj konsistas el la supra parto de la valo de la rivero Moësa. La Lago de Isola estas baraĵlago, kiu per sia elektra energio estas grava enspezofonto de Mesoko.

## Trafiko
San-Bernardino-Pasejo estas grava nord-sud-konekto de Svislando, tra kiu kondukas per tunelo la svisa aŭtovojo A13 kaj super la pasejkulmino la kantona ĉefvojo n-ro 13.

## Lingvoj
La ĉefa lingvo en la komunumaro Mesoko estas la itala.

## Komunumoj de la komunumaro Mesoko 
La komunumaro Mesoko  konsistas (stato en 2009) el 3 komunumoj, el kiuj ĝis ĉefloko Mesoko estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio
La komunumaro Mesoko estis kreita surbaze de la tiam nova administracia ordo de Kantono Grizono el la antaŭa tribunalkomunumo Mesoko.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj

!
Kategorio:Moësa (distrikto)
Divinka

**Divinka** (hungare *Kisdivény* [kiŝdivEnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis **Malá Divina**.

## Situo 
Divinka situas laŭ dekstra bordo de Váh (kie la rivero havas akvorezervujon), laŭ flankovojoj. Žilina troviĝas je 4 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. Baldaŭe keltoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1393 en parte hungara formo *"Kys Dywyne"*. En 1438 la nuna slovaka formo *"Divinka"* aperis. En 1598 oni komputis tie 9 domojn. En 1784 109 vilaĝanoj (22 familioj) loĝis en 18 domoj, en 1828 188 vilaĝanoj loĝis en 14 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Divina*, poste ĝi parte rericevis la mezepokan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En la 19-a jarcento 2 muelejoj, seguzino kaj brandofarejo produktis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kisdivény 345 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Kysucké Nové Mesto, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Divinka 827 homoj, (810 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* preĝejo el la 18-a jarcento
* renesanca kastelo el la 16-a jarcento, en 1723 trakonstruita

Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Horný Hričov

**Horný Hričov** (hungare *Felsőricsó* [felŝOriĉO]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Geografio 
Horný Hričov situas laŭ maldekstra bordo de Váh (kontraŭe Svederník etendiĝas), laŭ ĉefvojo, aŭtovojo kaj fervojo Vrútky-Bratislavo. Žilina troviĝas je 5 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1208 en formo *"Rizoi"*. La hungara loknomo *"Felsew Rihcho"* aperis en 1469. En 1598 oni komputis tie 18 domojn. En 1720 12 familioj pagis impostojn. En 1784 374 vilaĝanoj (85 familioj) loĝis en 63 domoj, en 1828 487 vilaĝanoj loĝis en 61 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsőricsó 424 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Považská Bystrica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1920 kaj post 4 jaroj incendioj okazis. En la 1930-aj jaroj seguzino kaj 2 brikouzinoj funkciis. En 2001 vivis en Horný Hričov 776 homoj, (767 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* kapelo el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Ĥaka

**Ĥaka** estas dialekto de la aragona lingvo, kiu estas parolata en la komarko de Ĥako kaj en la vilaĝoj de Aratorés, Castiello de Chaca, Caniars, Novés, Guasiello, Asieso, Banaguás, Abay, Atarés, Ipás, Badaguás, Baraguás, Guasa, Gracionépel, Barós, Orante, Ulle, Navasa, Navasiella, Castiello de Lerés, Espuendolas, Larrés, Borrés, Martillué, Pardiniella, Charlata, Cartirana, Sasal, Samianigo kaj Frauca.

Kategorio:Dialektoj de la aragona lingvo
Flower (videoludo)

***Flower*** estas elektronika ludo kreita de thatgamecompany kaj eldonita de Sony Computer Entertainment en 2009 por la ludkonzolo PlayStation 3. 
Temas pri agadaventura ludo, kiu enscenigas florpetalojn portitajn de la vento. La ludanto kontrolas la venton per la movrekonsistemo de la ludilo.

*Flower* ricevis tre pozitivajn kritikojn. Ĝi estis nomumita por la *Game Critics Awards* en la jaro 2008 en la kategorio *"plej bona originala ludo"*, kaj ricevis plurajn premiojn de amaskomunikiloj.

## Teamo de kreintoj 
eta|dekstra|Jenova Chen
* Produktisto: Kellee Santiago
* Krea direktoro: Jenova Chen
* Dezajnisto: Nicholas Clark
* Ĉefinĝeniero: John Edwards
* Arta direktoro: Matt Nava, Hao Cui
* Inĝeniero: Martin Middleton, Rick Nelson
* Komponisto kaj bruisto: Vincent Diamante
* 3-dimensia artisto: Daniel Haas
* Ilustraciisto: Thomas Yamaoka, Bonnie Lui
* Scenaristo: Henry Goldberg

Kategorio:Videoludoj
Svederník

**Svederník** (hungare *Szedernye* [sedernje]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Ankaŭ 2 apudaj vilaĝetoj apartenas al la municipo.

## Situo 
Svederník situas laŭ dekstra bordo de Váh (kontraŭe Horný Hričov etendiĝas), laŭ flankovojoj. Žilina troviĝas je 9 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1392 en formo *"Zedernek"*. En 1598 oni komputis tie 16 domojn. En 1784 331 vilaĝanoj (68 familioj) loĝis en 58 domoj, en 1828 443 vilaĝanoj loĝis en 57 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szedernye 494 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Kysucké Nové Mesto, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Svederník 955 homoj, (948 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* klasikisma nobeldomo el la 19-a jarcento
* sonorilostablo el la 19-a jarcento
* kapeleto de 1929

Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina