open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vyšné Ladičkovce

**Vyšné Ladičkovce** (hungare *Felsőlászlófalva* [felŝOlAslOfalva]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. 

## Situo 
Vyšné Ladičkovce situas en valo de rojo, fine de sakovojo el Nižné Ladičkovce. Humenné troviĝas je 15&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1427. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *"Felső-Ladiskócz"*, poste ĝi ricevis plenan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsőlászlófalva 237 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Humenné, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 pro la partizanoj la faŝistoj bruldetruis la vilaĝon. En 2001 vivis en Vyšné Ladičkovce 258 vilaĝanoj (256 slovakoj). 

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1995

Kategorio:Municipoj en distrikto Humenné
Disaj Insuloj en la Hinda Oceano

**Disaj Insuloj en la Hinda Oceano** ( ''Îles éparses de l'océan Indien*) apartenas al Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj (*TAAF'') kaj situas en Mozambika Kanalo, krom Tromelino oriente de Madagaskaro.

## Insuloj 
(1) grupo de du ĉefaj insuloj (Insulo Granda Glorioso kaj Lys-insulo)

## Bildgalerio 

File:Îles éparses.svg|Mapo de Disaj Insuloj
File:Flag of the French Southern and Antarctic Lands.svg|Flago de TAAF
File:Armoiries des Terres australes et antarctiques françaises.svg|Blazono de TAAF
File:1997 europa tortue ponte.jpg|Testudo sur Eŭropinsulo

Kategorio:Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj
Kategorio:Insuloj en la Hinda Oceano

Kategorio:Insuloj en Francio
Kategorio:Transmara Francio
Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj
Abeokuta

**Abeokuta** estas industria metropolo kaj ĉefurbo de subŝtato Ogun en Niĝerio. La loknomo signifas: "sub la ŝtonoj".
eta|300ra|Panoramo en Abeokuta
eta|300ra|Vojo en Abeokuta

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: km²
* Supermara alteco: 170 m
* Loĝantaro: 593.140 en 2006
* Horzono: UTC +1
* Telefonkodo:

## Geografio 
Abeokuta situas en sudokcidenta angulo de Niĝerio laŭ Ogun (rivero). Lagoso troviĝas je 75 km-oj.

## Historio 
Rifuĝintaj indiĝenoj fondis Abeokuta-on en 1825. Ili kaŝiĝis de sklavoĉasistoj ĉe la rokoj. Baldaŭe oni ĉirkaŭis la domaron je defenda muro 32&nbsp;km-ojn longa kaj 3 m-ojn alta kaj iĝis memstara urboŝtato. La loĝantoj estis precipe joruboj. En 1847 baptistaj kaj anglikanaj misiistoj funkciigis lernejojn. En 1851 la joruboj venkis la sklavoĉasistojn kaj en 1864 ili venkis la eksterajn ribelistojn, sed en 1914 la britoj okupis la ŝtaton. Pli frue jam en 1899 la britoj konstruis fervojon al Lagoso. Ekde 1988 universitato funkcias en la urbo.

## Trafiko 
Abeokuta havas ĉefvojojn al la proksimaj urboj.

## Industrio 
Palmoleo, ligno, kaŭĉuko kaj kakao estas la ĉefaj historiaj artikoloj de komercado. Nuntempe aldoniĝis ŝtonominado, farado de cemento, plasto, nutraĵoj kaj biero.

## Famuloj 
* Wole Soyinka Nobel-premiita verkisto

Kategorio:Urboj de Niĝerio
Kategorio:Metropoloj
Moosbrunnen

**Moosbrunnen** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Moosbrunnen (Lufingen)** estas setlejo de la komunumo Lufingen de la distrikto Bülach en Kantono Zuriko en Svislando.

* **Moosbrunnen (Wiler)** estas kvartalo de la komunumo Wiler ĉe Utzenstorf de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno en Svislando.
1915 Kecalkoatlo

**1915 Kecalkoatlo** estas tre malgranda, hela amora asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Albert George Wilson elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la mezamerika dio Kecalkoatlo.

## Orbito 
Ĝi trairas la marsan orbiton kaj tanĝas tiun de Tero, sed ne trairas ĝin. La  ĝi proksimiĝis al 3,789 milionoj da km de Tero.

Ĝia afelio de preskaŭ 4 astronomiaj unuoj gvidas ĝin preter la ekstera asteroida zono, proksimiĝante la Jupiteran orbiton (5,2 AU). Ĝi estas en orbita resonanco 3:1 kun Jupitero tio, kiu malhelpas ĝin tro proksimiĝi al tiu planedo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  The rotacio, koloro, fazo kaj diametro de 1915 Quetzálcoatl

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Albert George Wilson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1953
Li Weilun

**LI Weilun** (李威伦） naskiĝis en Malajzio en 1936. Li estas el la plej famaj esperantistoj en Ĉinio. Li estas ankaŭ la estro de Pekina Esperanto-Asocio.

Li estas profesoro en Lingva Universitato Pekina. Li instruas hispanan lingvon, kaj kompreneble Esperanton.

Li fervore subtenas la esperanto-movadon en Ĉinio. Li klopodis kaj klopodas propagandi kaj popularigi esperanton.

Kategorio:Ĉinaj esperantistoj
Pekina Esperanto-Asocio

La **Pekina Esperanto-Asocio** (PEA) estas esperantista instituto en Pekino, ĉefurbo de Ĉinio. La nuna estro estas Li Weilun. Ĝi fondiĝis la .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Esperanto-Asocio
Kategorio:Ĉinaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Esperanto-movado en Ĉinio
James B. Gibson (astronomo)

**James B. GIBSON** estas usona astronomo.

Li malkovris, laŭ la Minor Planet Center, 25 asteroidojn, el kiuj 4 kun Carlos Ulrrico Cesco. 

Li interaliae malkovris 2309 Mr. Spock kaj 100000 Astronautica.

La asteroido 2742 Gibson estas tiel nomita en lia honoro.

## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de James B. Gibson

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
James B. Gibson

Pluraj homoj havas la nomon **James B. Gibson**

*James B. Gibson, usona astronomo, malkovrinto de asteroidoj,
*James B. Gibson (1949 - ), urbestro de Henderson (Nevado) de 1997 al 2009,
Okzalosupo

eta|300px|Tradicia okzalosupo kun overoj
**Okzalosupo** (konata ankaŭ kiel **verda barĉo**) estas verda, acidgusta supo, en kiu la ĉefa ingredienco estas okzalo. La planto, kiu donas unikan guston, ne estas konservebla; tial la supo estas sezona, somera manĝaĵo. Ĝi estas parto de tradiciaj kuirartoj en orienta Eŭropo, ĉefe en slavaj landoj (Pollando, Rusio, Ukrainio) kaj en juda kuirarto.

Ĝiaj ingrediencoj krom okzalo estas: buljono vianda aŭ legoma, terpomoj, karoto, acida kremo. La supon oni ofte manĝas aŭ varman, aŭ malvarman, kutime kun pano, frititaj paneroj aŭ overoj.

Kategorio:Supoj
Kategorio:Pola kuirarto
Kategorio:Rusa kuirarto
Kategorio:Aŝkenaza kuirarto
Kategorio:Ukraina kuirarto
Sonnenbühl

**Sonnenbühl** en Esperanto signifas *suna monteto*. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Sonnenbühl (Baden-Virtembergo)** estas komunumo de la distrikto Reutlingen en Baden-Virtembergo en Germanio.

* **Sonnenbühl (Oberembrach)** estas setlejo de la komunumo Oberembrach de la distrikto Bülach en Kantono Zuriko en Svislando.
Sankta-Paŭlo

Insulo **Sankta-Paŭlo** (), laŭ la samnoma sanktulo Paŭlo, situas en la Hinda Oceano. Ĝi formas kun Amsterdam-Insulo 85&nbsp;km-ojn norde, distrikton de Insuloj "Sankta-Paŭlo kaj Amsterdam", kiu apartenas al Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj (*TAAF*). Ĝia areo ampleksas 8&nbsp;km². Ĝi estas senhoma tero.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de maraj ekoregionoj

## Bildgalerio 

Dosiero:TAAF-fr.png|Situo de Sankta-Paŭlo
Dosiero:StPaul Map.png|Mapo de Sankta-Paŭlo
Dosiero:Flag of the French Southern and Antarctic Lands.svg|Flago de TAAF
Dosiero:Armoiries des Terres australes et antarctiques françaises.svg|Blazono de TAAF
Dosiero:Île Saint-Paul.jpg|Insulo Sankta-Paŭlo

Kategorio:Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj
Kategorio:Insuloj en la Hinda Oceano
Kategorio:Insuloj en Francio
Kategorio:Transmara Francio
Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj
Kategorio:Maraj ekoregionoj
1916 Boreo

**1916 Boreo** estas tre malgranda amora asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Sylvain Arend elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

Tuj post ĝia malkovro, ĝi perdiĝis kaj estis remalkovrita en 1974 de *Richard Eugene McCrosky*, *G. Schwartz* kaj *J. H. Bulger*, laŭ lokalizo kalkulata de Brian G. Marsden.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la helena dio Boreo, personigo de la norda vento.

## Orbito 
Ĝi trairas la marsan orbiton sed ne tre proksimiĝas al Tero. La , kelkaj tagoj antaŭ sia malkovro, ĝi proksimiĝis al 47,119 milionoj da km de Tero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Sylvain Arend
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1953
Chaux

**Chaux** estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
maldekstra|100px|Blazono

## Geografio 
## Demografio 
## Ekonomio 
Tie ŝtonminejoj estas.

## Historio 
La 18-an de decembro 1870, batalo okazis tie inter la germana armeo kaj la franca (bataliono de la komandanto Maffre-Lacan).

## Famuloj 
La komediisto Jean-Paul Bonnaire naskiĝis en Chaux.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Nuits-Saint-Georges

### Eksteraj ligiloj 
* Paĥoco 
* komunumaro 

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
1917 Cuyo

'*1917 *Cuyo''''' estas tre malgranda amora asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la argentinaj astronomoj Carlos Ulrrico Cesco kaj A. G. Samuel, elde la Observatorio Félix Aguilar,en la provinco de San Juan (Argentino).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Nacia Universitato de Cuyo grava universitato en la provinco de Mendoza, en Argentino.

## Orbito 
Ĝi trairas la marsan orbiton kaj tanĝas tiun de Tero. La , ĝi proksimiĝos al 13,411 milionoj da km de Tero, kaj la , al 10,913 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Carlos Ulrrico Cesco
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1968
Imboden (distrikto)

La **distrikto Imboden** estas administra unuo de Kantono Grizono. Ĝi havis 18483 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Domat/Ems.

## Geografio 
La distrikto Imboden situas en la supra parto de la Koira Rejnvalo ĉe la kunfluo de la du fontriveroj de Rejno, nome **Antaŭa Rejno** kaj **Malantaŭa Rejno**.

## Komunumoj de la distrikto Imboden 
La distrikto Imboden konsistas (stato en 2011) el 7 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Domat/Ems estas la plej granda. Jen la listoj:

### Komunumaro Rhäzüns 

### Komunumaro Trins 

## Eksteraj ligiloj 

!
Venuso (genro)

**Venuso** (science: *Venus*) estas genro de la duvalvuloj el la filiumo moluskoj.

## Listo de specioj 
* *Venus affinis* (Sowerby, 1855)
* *Venus albina* Sowerby, 1853
* *Venus casina* Lineo, 1758
* *Venus cassinaeformis* Yokoyama, 1926
* *Venus chevreuxi* Dautzenberg, 1891
* *Venus corbis* Lamarck, 1818
* *Venus crenulata* (Schröter, 1788)
* *Venus declivis* Sowerby, 1853
* *Venus elegans* (Gray, 1828)
* *Venus fasciata* (da Costa, 1778)
* *Venus foveolata* (Sowerby, 1853)
* *Venus gallina* Lineo, 1758
* *Venus lamellaris* Schumacher, 1817 
* *Venus lamellata* (Lamarck, 1818)
* *Venus lubuana* (A. Adams kaj Reeve, 1850)
* *Venus (Gemma) manhattensis* (Prime, 1862)
* *Venus materna* Iredale, 1929
* *Venus mindoroensis* (Smith, 1916)
* *Venus nux* Gmelin, 1791 
* *Venus ovata* Pennant, 1777 
* *Venus persimilis* Iredale, 1930 
* *Venus punctigera* Dautzenberg & Fischer, 1906 
* *Venus resticulata* Sowerby, 1853 
* *Venus rosalina* Rang, 1802 
* *Venus thomassini* (Fischer and Vukadinovi, 1977)
* *Venus toreuma* A.A. Gould, 1851 
* *Venus undata* (Pennant, 1777)
* *Venus verdensis* (Dautz and Fischer, 1906)
* *Venus verrucosa* Lineo, 1758
* *Venus verrucosa simulans* (Sowerby, 1844)

## Referencoj 
Kategorio:Moluskoj
1918 Aiguillon

'*1918 *Aiguillon''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Guy Soulié, elde la Observatorio de Bordeaux, Francio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la franca komunumo Aiguillon en departemento Lot-et-Garonne, naskiĝloko de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Aiguillon (Lot-et-Garonne)
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1968
Rhäzüns (komunumaro)

La **komunumaro Rhäzüns** (en la romanĉa lingvo **Circul Razén**) estas administra unuo de Kantono Grizono kaj parto de la distrikto Imboden. Ĝi havis 12255 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas Domat/Ems.

## Geografio 
La komunumaro Rhäzüns situas ĉe la kunfluo de Malantaŭa Rejn kaj Antaŭa Rejo al Rejno. La rivero Rejno kaj poste Malantaŭa Rejno formas ĝian nordokcidentan limon.

## Komunumoj de la komunumaro Rhäzüns 
La komunumaro Rhäzüns konsistas (stato en 2011) el 4 komunumoj, el kiuj ĝia ĉefloko Domat/Ems estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio 
La hodiaŭa komunumaro Rhäzüns estis kreita en la jaro 1851 surbaze de la malnova tribunalejo Rhäzüns, kiu estigis el la mezepoko Senjorujo Rhäzüns.

Dum mezepoko la nobela familio de Rhäzüns regis pri senjorujo, kiu konsistis el la komunumoj Bonaduz kaj Rhäzüns kaj pliaj lokoj. En la jaro 1424 la Senjoroj de Rhäzüns fondis kune la Abato de Disentis, la Grafoj de Sax-Misox kaj diversaj komunumoj de la Malantaŭa kaj la Antaŭa Rejnvalo la Grizan Federacion, kiu ĝis 1798 estis sub aŭstria suvereneco. Post la napoleonaj militoj la Senjorujo Rhäzüns apartenis du mallonga tempo al Francio. En la jaro 1814 ĝi estis atribuita de la Viena Kongreso al Kantono Grizono kaj fariĝis parto de Svislando.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
Testamento (Ŝevĉenko)

***Testamento*** () estas unu el la plej vaste konataj versaĵoj de ukraina poeto Taras Ŝevĉenko. La versaĵo estis verkita la  en Perejaslav.

"Testamento" havis kaj plu havas grandan influon al la ukraina kulturo. Ĝi estis tradukita al pli ol 150 lingvoj (estas konataj pli ol ok esperantaj) kaj ĝi fariĝis bazo por multaj muzikaĵoj.

## En muziko 
Plej unue la versaĵo estis muzikigita fare de Mikola Lisenko por vira ĥoro, tenora soloo kaj piano (en 1868).

La plej populara iĝis la melodio, kreita en la 1870-aj jaroj fare de G. Hladkij (poste redaktita de Lisenko) kaj eldonita en Poltavo fare de G. Markeviĉ. La melodio estis ege proksima al la ukrainaj popol-kantoj, kaj tial dum longa tempo estis konsiderata kiel popola.

Por la teksto de "Testamento" estis komponitaj ankaŭ grandformaj muzikaĵoj: kantatoj de V. A. Barvinkskij (1918), S. F. Ludkeviĉ (1934, la dua redakto - 1955), B. N. Latoĉinskij (1939), L. N. Revuckij (1939); simfonia poemo de R. M. Glier (1939). La melodio de Hladkij estis uzita kiel bazo por vokal-simfonia muzikaĵo de D. B. Kabalevskij en la sceno de entombigo de V. N. Boĵenko en la filmo "Ŝĉors" (reĝisorita de Oleksandr Dovĵenko).

Entute ekzistas pli ol 60 muzikaj interpretoj de "Testamento".

## La originala teksto kaj la Esperantaj tradukoj 
Kiam mortos mi, amikoj,

Mian tombon faru
En la stepo larĝe vasta
De Ukrainio kara:
Por ke vidu mi la valojn,
Dnepron kaj montetojn,
Por ke aŭdu, kiel muĝas
La river impeta.
Kiam sangon malamikan
For de ter' Patruja
Portos ĝi al blua maro,
Mi ekstaros tuje.
Lasos ĉion kaj mem Dion
Mi atingos pie,
Preĝos verve... Sed sen tio
Mi ne scias Dion!
Tombon faru kaj ekstaru,
Ŝiru ĉenon feran,
Kaj aspergu per tirana
Sango la liberon!
Kaj en nova familio,
Granda, bela, forta,
Ne forgesu rememori
Min per bona vorto!

*Trad. de L. Novikova*

## Piednotoj 
## Fontoj 
* La ŝevĉenka vortaro. Vol. 1 / Literatura instituto nomita omaĝe al T. G. Ŝevĉenko (Akademio de Sciencoj de USSR) — Kievo: La ĉefa redakcio de Ukrainia Sovetia Enciklopedio, 1978. — pp.&nbsp;230–231.

Kategorio:Taras Ŝevĉenko
Kategorio:Ukrainlingvaj versaĵoj
Kategorio:Verkoj de 1845
Kategorio:Ukrainio en beletro
Janĉengo

**Janĉengo,** ĉine **盐城** estas prefektujnivela milionurbo havanta universitaton en Ĉina Popola Respubliko. Ties administra unuo estas de 16,920 km² kaj ties populacio en 2008 estis de 8.117.000.
eta|maldekstre|
   
## Geografio 
Janĉengo etendiĝas  ĉe Flava Maro.

## Historio 
Janĉengo estis menciita jam en -119, kiel loko de salokolektado kaj tiam kantono fondiĝis. En la 1930-aj jaroj la urba armeo estis tre fama.

## Ekonomio 
Gravas produktado de mara salo, kio nomigas la urbon. Menciinda estas la agrikulturo en la apudaĵo kaj en la urbo oni produktas partojn de maŝinoj kaj motoroj.

## Klimato 
En Janĉengo pluvas jare iom pli, ol 1000mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen plej ofte dum junio kaj julio. En julio kaj aŭgusto la temperaturo iomete superas 30 °C. Dum vintro preskaŭ neniam frostas.

## Trafiko 
Janĉengo havas novan stacidomon de 2006 kaj aŭtovojon. En la urbo aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.
  
## Vidindaĵoj 
* sala marĉo laŭ la maro

## Eksterlandaj ĝemelurboj 
* Chieti, Italio (1992)
* Namvon, Sud-Koreio (1998)
* Deva, Rumanio (1998)
* Kaŝima, Japanio (2002)
* San Diego, Usono (2003)

## Fontoj 
* Angla Vikipedio

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
1920 Sarmiento

**1920 Sarmiento** estas asteroido de la interna asteroida zono, ano de la Hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 11-an de septembro 1971 de la usona astronomo James B. Gibson kaj de la argentina Carlos Ulrrico Cesco, elde la Observatorio Félix Aguilar, en la provinco de San Juan (Argentino).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la prezidenton de Argentino Domingo Faustino Sarmiento, kiu aktivis por la disvolvigo de la sciencoj en sia lando.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carlos Ulrrico Cesco
Kategorio:Malkovrita de James B. Gibson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
1922 Zuluo

**1922 Zuluo** estas asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la sud-afrika astronomo Ernest Leonard Johnson, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.

Post ĝia malkovro, ĝi estis perdita kaj remalkovrita en 1974 de *Richard Eugene McCrosky*, *Cheng-yuan Shao* kaj *J. H. Bulger*, laŭ lokalizo kalkulata de *Conrad M. Bardwell*.

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la Zuluoj, etno de Suda Afriko.

## Orbito 
Ĝi estas unu el la maloftaj asteroidoj en orbita resonanco 2:1 kun Jupitero.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Zuluoj
Kategorio:Malkovrita de Ernest Leonard Johnson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1949
Finŝa frankolino

La **Finŝa frankolino** (***Scleroptila finschi*** aŭ *Francolinus finschi*) estas birdo de la familio de Fazanedoj de la ordo de Kokoformaj kaj grupo de afrikaj frankolinoj. Ĝi formas superspecion kun la frankolinoj *F. streptophorus*, *F. levaillantii* kaj *F. africanus*. Oni ĵus proponis reorganizadon de tiu specio de Francolinus en la genro *Scleroptila* kun *F. streptophorus*, *F. levaillantii*, *F. africanus*, *F. psilolaemus*, *F. shelleyi* kaj *F. levaillantoides*. Ĝi estas monotipa. 

Ĝi troviĝas en sudokcidenta Afriko nome en okcidenta Angolo, malsupra rivero Kongo nome en Respubliko Kongo kaj en Demokratia Respubliko Kongo (provinco Kŭando) kaj en Gabono.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Francolinus finschi.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
1921 Pala

'*1921 *Pala'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 20-an de septembro 1973 de la usona astronomo Tom Gehrels elde la Observatorio de la Monto Palomar. Ĝi estas unu el la maloftaj asteroidoj en orbita resonanco 2:1 kun Jupitero.

## Nomo 
Ĝia nomo "*Pala''", estas tiu de unu tribo de usonaj indianoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Ŝelia frankolino

eta|300ra| Ŝelia frankolino, ilustraĵo fare de John Gerrard Keulemans, 1893

La **Ŝelia frankolino** (***Scleroptila shelleyi***) estas birdo de la familio de Fazanedoj de la ordo de Kokoformaj kaj grupo de afrikaj frankolinoj.

## Taksonomio 
La specio estis nomita laŭ Sir Edward Shelley, kuzo de la ornitologo George Ernest Shelley, siavice nepo de Percy Bysshe Shelley. Oni ĵus proponis reorganizadon de tiu specio de Francolinus en la genro *Scleroptila* kun *F. streptophorus*, *F. levaillantii*, *F. africanus*, *F. psilolaemus*, *F. finschi* kaj *F. levaillantoides*.

## Distribuado kaj habitato 
Ĝi troviĝas en Demokratia Respubliko Kongo, Kenjo, Malavio, Mozambiko, Ruando, Sudafriko, Tanzanio, Ugando, Zambio kaj Zimbabvo.

eta|maldekstra|Subspecio *S. s. uluensis*, ilustraĵo fare de John Gerrard Keulemans, 1893

## Aspekto 
Temas pri frankolino malhelbruna kaj strieca en krono kaj subaj partoj, kun helbruna superokula strizono, dividita per tre fajna nigra strio, kaj subokula malhela vango, dum la gorĝo estas blankeca kun nigra bordo sed sen punktoj, malkiel parencaj. La subaj partoj estas sablokoloraj kun tre markata ruĝeca vertikala strieco en brusto kaj flankoj. En la ventro estas nigraj punktomakuloj. La kruroj estas flavecaj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Francolinus shelleyi. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Eduardo Chillida

**Eduardo Chillida Juantegui** [ĉijIda] (Donostio, 10-a de januaro de 1924 – San Sebastián, 19-a de aŭgusto de 2002) estis skulptisto hispana.

Juna 18-jaraĝa en 1942 preparas sian eniron al studoj de arkitekturo, sed rezignis kaj dum unu jaro li estis futbalisto de la eŭska teamo *Real Sociedad de Fútbol*, dum lia patro estis prezidanto de la teamo; fakte li estis golulo. Poste li ekpentris en Madrido kaj komencis sian karieron kiel skulptisto.eta|200ra|*Chillida-Leku*.
eta|200ra|*Elogio del horizonte* (laŭdo al horizonto).Li translokiĝis poste al Parizo kie ekverkis per skulptaĵo el gipso. Tiam komencis lia rivaleco kun la skulptisto kaj pentristo Jorge Oteiza, ambaŭ konstruismaj. Jorge Oteiza akuzis na Eduardo Chillida pri plagiato de siaj verkoj kaj pri ties malakcepto de influo de la eŭska skolo. Ambaŭ skulptistoj repaciĝis nur en 1997 en Chillida Leku.

En 1951 li revenis definitive al Donostio. Chillida realigis sian unuan verkon el fero, *Ilarik*, kaj tiun materialon jam uzos porĉiame.

## Referencoj 
Eduardo Chillida: *Escritos*. La Fábrica Editorial http://www.lafabricaeditorial.com , Madrid 2005.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Eduardo Chillida 
* Premio Príncipe de Asturias de las Artes 1987
* Muzeo Chillida-Leku
* Eduardo Chillida ĉe Centro Virtual Cervantes
* Babilado de Chillida kun Santiago Amón por Revista de Occidente
* Galeria de Arte Virtual pri Eduardo Chillida
* Chillida, el desocupador del espacio, fare de José Antonio de Ory 
* El mundo de Eduardo Chillida - Publikaj skulptaĵoj de Eduardo Chillida [en germana]
* Chillida en la Real Sociedad

Kategorio:Eŭskaj skulptistoj
Kategorio:Hispanaj skulptistoj
Kategorio:Hispanaj gravuristoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri artoj
Antoni Tàpies

**Antoni Tàpies i Puig**, markizo de Tàpies (Barcelono, 13-a de decembro de 1923) estas pentristo, skulptisto kaj artoteoriisto kataluna. Li estas konsiderata unu el la plej elstaraj el la katalunaj artistoj de la 20a jarcento. Li estas artisto de avangardo, kiu kombinas la simplecon kun la aliro al abstrakto.

## Bibliografio 
# AA.VV. (1994). Diccionario de pintores y escultores españoles del siglo XX. Forum Artis, Madrid. ISBN 84-88836-14-7.
# AA.VV. (2002). Gran Enciclopèdia Catalana. Enciclopèdia Catalana, Barcelona. ISBN 84-412-2890-6.
# AA.VV. (1994). La pintura catalana. Els protagonistes dels segles XIX i XX. Carroggio, Barcelona. ISBN 84-7254-279-3.
# AA.VV. (2000). Tàpies. MNCARS, Madrid. ISBN 84-8003-965-5.
# Barral i Altet, Xavier (1999). Art de Catalunya. Arquitectura religiosa moderna i contemporània. L'isard, Barcelona. ISBN 84-89931-14-3.
# Barral i Altet, Xavier (2001). Art de Catalunya. Pintura moderna i contemporània. L'isard, Barcelona. ISBN 84-89931-19-4.
# Bozal, Valeriano (1999). Summa Artis. Pintura y escultura españolas del siglo XX (1939-1990). Espasa Calpe, Madrid. ISBN 84-239-5480-3.
# Cirlot, Juan-Eduardo (2000). Tàpies. Omega, Barcelona. ISBN 84-282-1166-3.
# Cirlot, Lourdes (1990). Las últimas tendencias pictóricas. Ed. Vicens-Vives, Barcelona. ISBN 84-316-2726-3.
# Combalía, Victoria (1990). Tàpies. Sarpe, Madrid. ISBN 84-7700-106-9.
# Corredor-Matheos, Josep (1992). Antoni Tàpies. Materia, signo, espíritu. Ed Polígrafa, Barcelona. ISBN 84-343-0681-6.
# Corredor-Matheos, Josep (2001). Història de l'art català. La segona meitat del segle XX. Ed. 62, Barcelona. ISBN 84-297-4120-8.
# Faerna, José María (2006). Tàpies. Pintura matérica. Ed Polígrafa, Barcelona. ISBN 84-343-1105-4.

Kategorio:Wolf-premiitoj pri artoj
Kategorio:Katalunaj pentristoj
Kategorio:Katalunaj skulptistoj
Kategorio:Abstraktismaj pentristoj
Sáenz de Oíza

[eta|250ra|Preĝejo de Aránzazu, [Onjato, Gipusko.]]
eta|250ra|Torres Blancas (Blankaj Turoj), Madrido.

**Francisco Javier Sáenz de Oiza** arkitekto hispana, naskiĝinta en Cáseda, Navaro, la 12-a de oktobro de 1918. Mortiĝis en Madrido, la 18-a de julio de 2000.

Jam en la 1940-aj jaroj gajnis premiojn kaj veturis al Usono por ampleksigi studojn.

Dum la 1950-aj jaroj ekinstruis arkitekturon.

Dum la 1960-aj jaroj ekprofesoris.

Li kombinis la instruadon kun la praktikado de la profesio, por kio li reprezentis la modernajn konceptojn de la arkitekturo de avangardo.

## Bibliografio 
* Javier Sáenz de Oiza, Antón Capitel kaj Javier Sáenz Guerra. *Javier Sáenz de Oiza, arquitecto*. Eldonejo Pronaos, S.A. Madrid, 1996. (ISBN 84-85941-28-4)
* Rosario Alberdi Jiménez kaj Javier Sáenz Guerra. *F.J. Sáenz de Oiza, arquitecto: libro-estudio* Eldonejo Pronaos, S.A. Madrid, 1996. (ISBN 84-85941-32-2)
* Rosario Alberdi Jiménez. *Cinco proyectos de vivienda social en la obra de Javier Sáenz de Oiza* Eldonejo Pronaos, S.A. Madrid, 1996. (ISBN 84-85941-24-1)
* Juan Daniel Fullaondo Errazu. *La bicicleta aproximativa: conversaciones en torno a Sáenz de Oiza* Kain Eldonejo. Madrid, 1991. (ISBN 84-87828-00-0)
* Andrés Cánovas Alcaraz. *Banco de Bilbao, Saénz de Oiza* Universidad Politécnica de Madrid. Escuela Técnica Superior de Arquitectura. Departamento de Proyectos Arquitectónicos. Madrid, 2000. (ISBN 84-922352-8-4)
* *Francisco Javier Sáenz de Oiza 1947-1988*. El Croquis. El Escorial, 2002 (ISBN 84-88386-24-9)
* Federico Climent Guimerá kaj Jaume Carbonero Malbertí. *J. Sáenz de Oiza: Mallorca, 1960-2000, proyectos y obras* José J. de Olañeta, Eldonisto. Palma de Mallorca, 2001. (ISBN 84-7651-978-8)

Kategorio:Hispanaj arkitektoj
Premio Princo de Asturio de la Artoj

La **Premio Princo de Asturio de la Artoj** estas atribuita al la persono, grupo de personoj aŭ institucio kies laboro ĉe arkitekturo, kino, danco, skulptarto, muziko, pentrarto kaj aliaj artaj fakoj, estu grava kontribuo al kultura heredo de la Homaro.

## Listo de premiitoj 
::

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fondaĵo Princo de Asturio 
* Premioj kaj aktoj de la ĵurioj ĉiujaraj 


Kategorio:Hispanaj literaturaj premioj
Kategorio:Asturio
Orientafrika frankolino

La **Orientafrika frankolino** (*Scleroptila psilolaema* aŭ *Francolinus psilolaema*) estas birdo de la familio de Fazanedoj de la ordo de Kokoformaj kaj grupo de afrikaj frankolinoj. Oni ĵus proponis reorganizadon de tiu specio de Francolinus en la genro *Scleroptila* kun *F. streptophorus*, *F. levaillantii*, *F. africanus*, *F. finschi*, *F. shelleyi* kaj *F. levaillantoides*.

Temas pri frankolino malhelbruna kaj strieca en krono kaj subaj partoj, kun helbruna superokula strizono, dividita per tre fajna nigra strio, malhelbruna strio malantaŭokule kaj subokula nigra strio, dum la gorĝo estas blankeca kun multaj nigraj punktoj. La subaj partoj estas sablokoloraj kun ruĝecaj makuloj en flankoj. La kruroj estas flavecaj.

Ĝi troviĝas en marĉoj de altaj teroj de Etiopio, Kenjo kaj Ugando. La subspecio de tiuj lastaj du landoj estas foje konata kiel Elgona frankolino. Kompare kun la nomiga subspecio de Etiopio, la Elgona frankolino estas pli brilar (pi ruĝeca) kaj ne havas nigrajn punktojn en la gorĝo, kio kondukas al konflikta konsidero de taksonomio. Kvankam plej parto de fakuloj pluhavas ĝin kiel subspecio de la Orientafrika frankolino, oni sugestis, ke estus specio (*S. elgonensis*), aŭ subspecio de la Ŝelia frankolino (*S. shelleyi elgonensis*),

## Vidu ankaŭ 
*Etiopaj montaraj arbustetaroj

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Francolinus psilolaemus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Banko de la Respubliko de Haitio

La **Banko de la Respubliko de Haitio** (france, '''''Banque de la République d'Haïti*** aŭ **BRH*') estas
financa institucio, kiu funkciigas kiel la centra banko de Haitio. Ĝi regulas la haitian monan politikon, inkluzive interezajn taksojn. Ĝi ankaŭ povas emisii monon kaj kontroli krediton, laŭleĝe.

## Notoj kaj referencoj 
## Bibliografio 
* Richard A. Haggerty, ed. Haiti: A Country Study. Washington: GPO for the Library of Congress, 1989.

## Vidu ankaŭ 
* Haitia gurdo
* Ekonomio de Haitio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Haitio
Kategorio:Ekonomio de Haitio
Listo de asteroidoj (2001–3000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 2001 al 3000**. La asteroidoj ricevas numeron kaj nomon nur kiam ilia orbito estas konfirmita, tio, kio povas okazi longtempe post ilia malkovro. La numera ordo ne nepre kongruas kun la dato de la malkovro.

## Plena listo (2001-3000) 
### 2001-2050 
### 2051-2100 
### 2101-2150 
### 2151-2200 
### 2201-2250 
### 2251-2300 
### 2301-2350 
### 2351-2400 
### 2401-2450 
### 2451-2500 
### 2501-2550 
### 2551-2600 
### 2601-2650 
### 2651-2700 
### 2701-2750 
### 2751-2800 
### 2801-2850 
### 2851-2900 
### 2901-2950 
### 2951-3000 
## Eksteraj ligiloj 
*  Discovery Circumstances : Numbered Minor Planets (1)-(5000) *Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 1 - 5000*
Bin Ĝavad

**Bin Ĝavad** (arabe بن جواد) estas urbo de 9 675 loĝantoj en Libio, en ŝabiato Sirto. Ĝi situas proksimume duonvoje inter Bengazi kaj Misrata.

La 5-an de marto 2011, tie armeoj grupiĝis kontraŭ Muamar Kadafi.. La urbo estis definitive konkerita per la ribelantoj la 27-an de aŭgusto 2011.

## Notoj kaj referencoj
Kategorio:Urboj de Libio
Ohradzany

**Ohradzany,** hungare **Göröginye** [goroginje] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis *Ochránce*.

## Situo 
Ohradzany situas laŭ flankovojoj. Humenné troviĝas je 10&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la malfrua neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1317 laŭ tiama hungara ortografio *"Geregynne"*. En 1557 8 familioj pagis imposton. En 1715 oni komputis tie 2 muelejojn, 32 loĝatajn kaj 20 neloĝatajn domojn. En 1828 estis tie 76 domoj. En 1884 lernejo fondiĝis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Göröginye 973 homoj, (poloj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Homonna, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1940 incendio okazis. En 2001 vivis en Ohradzany 622 vilaĝanoj (607 slovakoj). 

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Granda) de 1939

Kategorio:Municipoj en distrikto Humenné
Porúbka (distrikto Humenné)

**Porúbka** (hungare *Kisortovány* [kiŝortvAnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Porúbka situas en valo, fine de sakovojo el Chlmec. Humenné troviĝas je 9&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1451. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *"Porúbka"*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kisortovány 225 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Humenné, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Porúbka 265 vilaĝanoj (262 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* preĝejo
* skiejo

Kategorio:Municipoj en distrikto Humenné
Distrikto Sirto

La **distrikto Sirto** () estas unu de 22 distriktoj (ŝabiatoj) de Libio. Ĝia ĉefurbo estas Sirto. En tiu urbo naskiĝis Muamar Kadafi kaj pro tio dum la Libia revolucio de 2011 tiu areo restis dekomence fidela al la diktatoro.

Urboj de tiu distrikto estas Uedo Al-Ahmar kaj Nufalija. Vilaĝo estas Harava.

S
Kategorio:Tripolio
Maribel Verdú

**María Isabel VERDÚ Rollán** [berDU] (Madrido, 2-a de oktobro de 1970), konata en la arta etoso kiel **Maribel Verdú**, estas aktorino hispana kiu ludis en multaj filmoj por kino kaj televido kaj ricevis multajn premiojn pro sia agado kaj en Hispanio kaj en Meksiko.

## Komencoj 
Ŝi komencis karieron en reklamado. Ankoraŭ nur 13-jaraĝa ŝi aperis jam en televidserio. Per la filmo *27 horas* (27 horoj), de Montxo Armendáriz, kie ŝi ludis drogulinon, ege malfacila sperto, ŝi ekelstaris. Baldaŭ venis filmoj tiom gravaj kiom *La estanquera de Vallecas* (La tabakistino de Vajeko), de Eloy de la Iglesia, kaj *El año de las luces* (La lumjaro), de Fernando Trueba.

## Sukceso 
Ŝia rolo kiel senkulpulino en *Amantes*, de Vicente Aranda, markis la senĉesan ascendon en ŝia kariero kaj la maturecon de ŝia ludarto. El tiam ŝi aktoris por la ĉefaj hispanaj reĝisoroj: nome José Luis Garci, en *Canción de cuna* (Lulkanto); Bigas Luna, en *Huevos de oro* (Orovoj); denove Trueba, en la oskarpremia *Belle Époque*; Emilio Martínez-Lázaro, en *Carreteras secundarias* (Duarangaj ŝoseoj); Carlos Saura, en *Goya en Burdeos* (Goya en Bordozo); Gonzalo Suárez, en *El portero* (La golulo) kaj *Oviedo Express*, inter aliaj.

Internacie elstaras ŝia protagonista rolo en *Y tu mamá también*, de la meksika Alfonso Cuarón, al kiu sekvis *El laberinto del fauno* (La faŭna labirinto), de Guillermo del Toro. Post tiu filmo Maribel estis invitita formi parton de la Akademio de Hollywood.

En teatro debutis en 1986 per la rolo de Julieto kaj ekde tiam li aktoris en ambaŭ medioj. Ŝi partoprenis ankaŭ en diversaj televidserioj kiaj *Turno de oficio*, *Segunda enseñanza*, ktp.
eta|dekstra|230px|Maribel Verdú en 2011.

Ŝi ricevis la Ormedalon de la Kinakademio de Hispanio en 2008.

## Filmoj
eta|dekstra|230px|Maribel Verdú en 2018.

## Premioj 
Maribel Verdú estis nomumita al Goya sesfoje. Pro *Amantes*, kiam ŝi ne gajnis antaŭ Sílvia Munt pro *Alas de mariposa*, pro *La Celestina*, de Gerardo Vera, kiam ŝi ne gajnis antaŭ la veterana Mari Carrillo pro *Más allá del jardín*, pro *La buena estrella*, de Ricardo Franco, kiam ŝi ne gajnis antaŭ Cecilia Roth en *Martín Hache*, en 2006 pro *El laberinto del fauno*, de Guillermo del Toro, kiam ŝi ne gajnis antaŭ Penélope Cruz. Fine en la kvina fojo Maribel ricevis la premion pro *Siete mesas de billar francés*, de Gracia Querejeta. Krom la Goya, Maribel posedas du premiojn Ondas kaj di *Fotogramas de Plata* (arĝentaj) pro la serio *Canguros* kaj kiel plej bonkvalita aktorino ĉe *Los girasoles ciegos*, de José Luis Cuerda.

Ŝi estas la unika hispana aktorino kiu ricevis la premion Ariel al plej bonkvalita aktorino en Meksiko, pro *El laberinto del fauno*.

## Ŝiaj plej monproduktaj filmoj 
* 2006 - *El laberinto del fauno* - 83.258.226 $
* 2001 - *Y tu mamá también* - 33.616.692 $
* 1992 - *Belle Époque* - 11.080.021 $

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Hispanaj aktoroj
1924 Horuso

**1924 Horuso** estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la kunlaborado de la usona astronomo Tom Gehrels kaj la nederlandaj geastronomoj Cornelis Johannes van Houten kaj Ingrid van Houten-Groeneveld, de la observatorio de Leiden en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Tom Gehrels fotis ĝin per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar kaj sendis la fotografiajn platojn en Nederlandon, kie la geedzoj Cornelis Johannes van Houten kaj Ingrid van Houten-Groeneveld ekzamenis ilin.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la antikva egiptia dio Horuso.

*Oni ne konfuzu ĝin kun la asteroido 21900 Oruso.*

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Az Zintan

**Az Zintan** (aliaj formoj estas **Az** aŭ **Ez** aŭ **Al** **Zintan** aŭ **Zintan** aŭ **Zentan** , plej ofte **Az Zintan**), (arabe **الزنتان**) estas urbo en nordokcidenta Libio situante ĉirkaŭ 160 km sudokcidente de Tripolo.

En 2011, ties loĝantoj partoprenis en la protestoj kontraŭ la subprema registaro de Gadafi. Poste ili partoprenis en opozicio al islamistoj en la Dua Libia Enlanda Milito.

Kategorio:Urboj de Libio
Populus fremontii

***Populus fremontii*** aŭ okcident-amerika nigra poplo aŭ **fremont-poplo** aŭ riverborda, ĉerivera nigra poplo estas nigra poplo indiĝena en okcidenta Norda Ameriko, en Kalifornio (escepte Plataĵo Modoc) kaj oriente ĝis Nevado, Utaho, Arizono kaj Nov-Meksiko kaj sude al Sonora en nordokcidenta Meksiko. Ĝi kreskas en ĉeriveraj areoj kaj inunditaj landoj en sudokcidenta Usono kaj ĝis nordokcidenta Meksiko.

## Priskribo 
eta|maldekstra|Folio: Populus fremontii ssp. fremontii.
*Populus fremontii* estas larĝa arbo kreskanta 12-35 m, kun larĝa krono, kun trunko kun diametro ĝis 1,5 m. La arboŝelo estas glata se juna, sed sulka ĉe aĝaj arboj. La floraro konsistas el longa penda amento, kiu floras de marto ĝis aprilo. . La frukto estas akeno, disvastigata per vento, kiu ŝajnas aspekti kiel pecetoj el kotono pendiĝanta de membroj. La folioj longas 3-7 cm, korformaj, kun pintiĝinta fino, blankaj vejnoj kaj krenela rando; ili estas glataj ĝis harplenaj kaj ofte makulitaj kun lakteca rezino.

Laŭ la „National Register of Big Trees” (Nacia Registro de Granda Arboj), la plej granda fremonta nigra poplo en Usono estas en Santa Cruz, Arizono. Ĝi havas perimetron de 42 futoj, altecon de 92 futoj, kaj etendiĝon de 108 futoj.

## Uzado 
Populus fremontii estas uzata en plantado por ŝirmovivejoj kaj ekologia restarigo, pli grandaj ĝardenoj kaj kiel indiĝena planto de land-aspekto, ventoŝirmilo, eroziokontrolo, ombro por brutaro kaj ĉe refreŝigaj instalaĵoj kaj parkoj. Fremont-poplo estis uzita en la pasinto fare de setlantoj kaj agrikulturistoj por fuelo kaj barilopostenoj.

La indiĝenaj amerikanoj manĝis la internan ŝelon de Fremont-poplo kontraŭ skorbuto. La ŝelo kaj foliaro kutimis fari kataplasmojn por trankviligi turga, trakti vundojn, kaj kuraci kapdolorojn. La branĉetoj estis uzitaj fare de la Pima-tribo por korbomaterialoj, kaj Cahuilla-triboj uzis la lignon por iloj. Populus fremontii estis uzita fare de la Pueblo-triboj por tamburoj, kaj estis la preferata lignospecio el la Kolorad-riveraj arbaroj por kveĉanaj kremacioj.

## Vidu ankaŭ 
* Arizonaj montarbaroj

## Eksteraj ligiloj 
*  Jepson Manual treatment: 'Populus fremontii ssubsp. fremontii*
*  Fremont-poplo (*USDA'').

Kategorio:Poploj
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Arboj de Meksiko
Kategorio:Arboj de Usono
Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Usona kuirarto
1925 Franklin-Adams

'*1925 *Franklin-Adams'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovritala  de la nederlanda astronomo Hendrik van Gent, elde la Suda Stacio de la Observatorio de Leiden en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la britan amatoran astronomon *John Franklin-Adams'' (1843–1912).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hendrik van Gent
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1934
1926 Demiddelaer

'*1926 *Demiddelaer'''* estas asteroido de la asteroida zono, ano de la Eŭnomia familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle (Belgio).

## Nomo 
Ĝia nomo omaĝas al *Mireille Demiddelaer'', nepino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1935
Araŭkariaj humidaj arbaroj

eta|220px|Situo de la ekoregiono.
La **araŭkariaj humidaj arbaroj** estas tersupraĵa ekoregiono el la orient-sudamerika ekoprovinco de la neotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome ĝi apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj de suda Brazilo kaj nordorienta Argentino. La ekoregiono estas parto de tutmondaj 200-regiono, la atlantikaj arbaroj kiuj estas samtempe biodiverseco-riĉaĵejo de Naturprotekto Internacie (angle : *Conservation International*).

## Priskribo 
eta|maldekstra|220px|Araŭkariaro en Nacia Parko Aparados da Serra.
La araŭkariaj humidaj arbaroj kovras areon de 216 100 km2, ampleksante regionon de montaroj kaj altebenaĵoj en la brazilaj subŝtatoj de San-Paŭlo, Paranao, Sankta Katarino, kaj Suda Rio-Grando, kaj etendiĝanta en la argentina Provinco de Misiones.

La ekoregiono troviĝas super 500 m, altiĝante ĝis altitudo de 1 600 m je la alta deklivaro de *Serra da Mantiqueira*.

La ekoregiono limtuŝas norde, okcidente kaj sude la landinternajn arbarojn de Paraná-Paraíba, nordoriente la savanojn kaj arbustarojn de Cerado, oriente la marbordajn arbarojn de *Serra do Mar*, kaj sudokcidente la urugvajajn savanojn.

La araŭkariaj humidaj arbaroj havas subtropikan klimaton, kun ripetaj frostoj dum la vintraj monatoj. La jara precipitaĵo estas alta, variante inter 1 300 kaj 3 000 mm, sen seka sezono.

## Flaŭro 
eta|220px|Brazila araŭkario (*Araucaria angustifolia*).
La ekoregiono plejofte konsistas el ĉiamverdaj subtropikaj humidaj arbaroj, kun kanopeo de *Ocotea pretiosa*, *Ocotea catharinense* (laŭracoj), *Campomanesia xanthocarpa* (mirtacoj), kaj *Parapiptadenia rigida* (fabacoj). Brazila araŭkario (*Araucaria angustifolia*) konstituas elstarantan stratumon, kreskante ĝis altecon de 45 m. La arbaroj estas signifoplenaj el evoluisma vidpunkto, kiel relikvo de miksaj koniferaj kaj foliarbaj arbaroj kiuj iam estis multe pli disvastigitaj, kaj kiuj gastigas multajn taksonojn de la Antarkta flaŭro.

## Faŭno 
La ekoregiono gastigas plurajn endanĝerigitajn speciojn, kiuj estas endemiaj en la atlantika arbaro, inkluzive de *Alouatta guariba* (primatoj) kaj *Amazona pretrei* (papagedoj). La araŭkariaj humidaj arbaroj estas agnoskitaj kiel gravan endemibirdan areon.

## Konservado kaj minacoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Konservada stato de ekoregiono

## Eksteraj ligiloj 
*  Ekoregiono NT0101 : Araŭkariaj humidaj arbaroj (WWF)
*  Araŭkariaj humidaj arbaroj (*WWF-Wildworld*)
*  Araŭkariaj humidaj arbaroj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo
*  Araŭkariaj humidaj arbaroj (*The Encyclopedia of Earth*)
*  Araŭkariaj humidaj arbaroj (*Globalspecies*) 
*  Situo de la ekoregiono : tajpu *Araucaria moist forests*
*  Tutmondaj 200; numero 048 : Atlantikaj arbaroj (WWF) 
*  Atlantikaj arbaroj (Naturprotekto Internacia)
*  Brazilaj ekoregionoj (*The Encyclopedia of Earth*)

Kategorio:Ekoregionoj de Sudameriko
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
Kategorio:Global 200
Kategorio:Biodiverseco-riĉaĵejoj
Kategorio:Biosferaj rezervejoj
Kategorio:Geografio de Argentino
Kategorio:Geografio de Brazilo
1927 Suvanto

**1927 Suvanto** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda helpanta astronomo Rafael Suvanto elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en omaĝo al ĝia malkovrinto, Rafael Suvanto, kalkulisto kaj helpanto de Yrjö Väisälä, pli malfrue rektoro en la lernejo de Naantali. Li estis mortigita je la lastaj tagoj de la Vintra milito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
Sokoto (urbo)

**Sokoto** estas universitata urbo en Niĝerio kaj ĉefurbo de subŝtato same tiel nomata Sokoto.
eta|300ra|Palaco de sultano en Sokoto

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro:  en 2012
* Horzono: UTC +1
* Telefonkodo:

## Geografio 
Sokoto situas en nordokcidenta angulo de Niĝerio laŭ rivero same tiel nomata Sokoto.

## Historio 
En Sokoto renkontiĝo de du veziroj okazis en 1804. Post 5 jaroj oficiale limgardejo fondiĝis. Baldaŭe prospera urbo formiĝis. En 1818 jam kompleta defenda muro altiĝis. Ĉirkaŭ la urbo kaliflando etendiĝis jam ekde 1809, kiun la britoj okupis en 1903. La kaliflando tamen havis iom aŭtonomion. Ekde 1967 Sokoto iĝis la ĉefsidejo kaj daŭre estas centro de islama lernado. En 1975 universitato fondiĝis.

## Trafiko 
En Sokoto preskaŭ mankas aŭtobusoj kaj taksioj. Plej ofte oni trafikas per mopedoj. Flughaveno enlanda troviĝas je 10 km-oj.

## Industrio 
La loĝantaro okupiĝas precipe pri agrikulturo, iomete pri fiŝkaptado. Oni produktas maizon, rizon, terpomon, maniokon, fabon, tritiko, kotonon kaj legomon. En 2008 oni komencis plani cementouzinon.

## Klimato 
En Sokoto jare pluvas po 733&nbsp;mm, (precipe en aŭgusto, iomete inter julio-septembro). Tiam la aero estas tre vapora. La temperaturo atingas 45&nbsp;°C-ojn en aprilo. En decembro kaj en januaro estas nur 15&nbsp;°C. Tiam ofte okazas polvoŝtormoj, la aero estas tre seka.

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* https://archive.is/20121204183538/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-153&srt=pabn&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-158

Kategorio:Urboj de Niĝerio
1928 Summa

'*1928 *Summa'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 21-an de septembro 1938 de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la finna urbeto "*Summa''", kie okazis batalo dum la vintra milito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1938
Sudafrika frankolino

La **Sudafrika frankolino** (***Francolinus africanus***) estas birdo de la familio de Fazanedoj de la ordo de Kokoformaj kaj grupo de afrikaj frankolinoj. Ĝi formas superspecion kun la frankolinoj *F. streptophorus*, *F. levaillantii* kaj *F. finschi*. Oni ĵus proponis reorganizadon de tiu specio de Francolinus en la genro *Scleroptila* kun *F. streptophorus*, *F. levaillantii*, *F. finschi*, *F. psilolaemus*, *F. shelleyi* kaj *F. levaillantoides*. Ĝi estas monotipa. 

Ĝi troviĝas kiel endemio en Sudafriko nome el Kaburbo orienten tra Oranĝoŝtato kaj Natalo al sudorienta Transvalo kaj Lesoto.

La Sudafrika frankolino estas grizbruna birdo kun rimarkinda kapobildo konsista je nigrablankaj striecaj strioj ĉe krono, el malantaŭokulo kaj ĉirkaŭ la blankeca gorĝareo; ĉirkaŭokule estas pli larĝa helbruna al ruĝecbruna zonostrio el la beko al la kolflanko kaj al brusto, kaj iĝas pli ruĝeca al la ŝultroj. La supraj partoj estas brunecaj kun strioj; laventro estas blankeca. La beko estas nigreca kaj la kruroj flavecaj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Francolinus africanus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Afrotropisa faŭno