open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lin-Manuel Miranda

**Lin-Manuel MIRANDA** /mænˈwɛl/ *man-WELL* (naskita la 16-an de januaro 1980 en Novjorko) estas usona aktoro, komponisto, lirikisto, kantverkisto kaj repisto, dramisto, produktoro kaj film- kaj teatra reĝisoro. Li gajnis Premion Pulitzer, du Premiojn Grammy, Premion Emmy, Premion MacArthur kaj tri Premiojn Tony.

Li estas plej fama kiel la kreinto de la sukcesaj Broadway-muzikaloj *In the Heights* kaj *Hamilton*. Pro ĉi-lasta  li ricevis multajn prestiĝajn teatrajn kaj muzikajn premiojn, inkluzive de la Pulitzer-premio. Li ankaŭ verkis kantojn por la animaciaj filmoj Moana kaj Encanto (Walt Disney Animation Studios).

La furora muzikalo *Hamilton* temas pri la vivo de Alexander Hamilton, ŝtatisto konsiderata unu el la Fondintoj de Usono, kaj la *The Neighborhood on the Heights* temas pri la hispanida komunumo en la kvartalo Washington Heights de Manhatano.

## Kariero 
Miranda verkis la muzikon kaj kantotekston por la muzikalo The *Slumdog Millionaire*, kiu premieris sur Broadway ĉe la Richard Rodgers Theatre en marto 2008. La verkado de Miranda pri la muzikalo gajnis al li multajn laŭdojn, inkluzive de la Tony-premio de 2008 por Plej Bona Origina Muziko kaj la Grammy-premio de 2009 por Plej Bona Muzika Albumo. La aktorado de Miranda en la ĉefrolo de Osnaby ankaŭ gajnis al li Tony-premion por Plej Bona Elstara Aktoro, kaj la muzikalo gajnis la premion por Plej Bona Muzikalo.

Miranda ankaŭ verkis la libron, muzikon kaj kantotekston por la muzikalo *Hamilton*, lia dua sukcesa Broadway-muzikalo, bazita sur la biografio Alexander Hamilton de la historiisto Ron Chernow el 2004. La spektaklo gajnis la Pulitzer-premion en 2016 por Plej Bona Dramo, la Grammy-premion por Plej Bona Muzika Albumo, kaj rekord-rompantan nombron da nomumoj al la Tony-premioj, estante nomumita por 16 Tony-premioj, gajnante 11, inkluzive de Plej Bona Muzikalo (dua en la mondo post *The Producers*, kiu gajnis 12). Pro sia aktorado en la titolrolo en la muzikalo Alexander Hamilton, Miranda ricevis la Drama League-premion por Plej Bona Aktoro, kaj estis nomumita por dua Tony-premio por Plej Bona Aktoro. Miranda ankaŭ gajnis la Tony-premion por Plej Bona Origina Muziko por Muzikalo kaj la Tony-premion por Plej Bona Muzikalo Bazita sur Libro.
En 2021, Miranda faris sian reĝisoran debuton per la muzikalo *Tick, Tick... Boom* !.

Miranda kontribuis novajn kantojn al la plenlonga filmo de Disney el 2023*, La Eta Marvirino*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Tony-premiitoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Usonaj kantoverkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1980
Končiny (Slatina nad Úpou)

**Končiny** estas domaro en Ĉeĥio, kreanta bazan setlejunuon de municipo Slatina nad Úpou en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimume 1 km norde de Slatina nad Úpou. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . Aliro en la domaron eblas sur asfaltita vojo kuniganta Mečov kun Slatina nad Úpou.

Končiny situas en katastra teritorio **Slatina nad Úpou** kun areo 4,25&nbsp;km². 

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Končiny čp. 120.JPG|Končiny
Cesta od Mečova (Končiny) 01.jpg|Vojo de Mečov al Končiny
Končiny čp. 127 02.jpg|Končiny
Končiny čp. 146.JPG|Končiny
Končiny čp. 244.JPG|Končiny
Končiny čp. 211.jpg|Končiny

Kategorio:Slatina nad Úpou
Kategorio:Domaroj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
Kategorio:Setlejoj sur Úpa
Mečov

**Mečov** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Hořičky en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimume 2 km nordoriente de Hořičky. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . Kelke da jaroj ĉi tie havis domon la ĉeĥa aktoro Luděk Munzar komune kun sia edzino, aktorino Jana Hlaváčová. El Mečov kondukas ununura vojo al domaro Končiny.

Mečov situas en katastra teritorio **Křižanov u Mezilečí** kun areo 1,08&nbsp;km². 

## Historio
La unua sribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1454.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Mečov ze stráně Vysokého Tábora.JPG|Mečov
Mečov čp. 13 02.jpg|Mečov
Mečov čp. 8.jpg|Mečov
Mečov čp. 9.jpg|Mečov
Mečov čp. 5 01.jpg|Mečov

Kategorio:Hořičky
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
Alden H. Miller

**Alden Holmes MILLER** (4a de Februaro, 1906 – 9a de Oktobro, 1965) estis usona ornitologo kaj direktoro de la Muzeo de Vertebra Zoologio ĉe la Universitato de Kalifornio ĉe Berkeley dum 25 jaroj. Li publikigis pli ol 250 artikolojn pri la biologio, distribuo kaj taksonomio de birdoj, kaj funkciis kiel prezidanto de la Usona Unio de Ornitologoj (1953-1955) kaj la Internacia Komisiono pri Zoologia Nomenklaturo (1964-1965), kaj kiel redaktisto de *The Condor* de 1939 ĝis sia morto. Li estis membro de la Nacia Akademio de Sciencoj.

## Kariero
Alden Miller naskiĝis en Los-Anĝeleso, Kalifornio, filo de Loye H. Miller, fama profesoro kaj esploristo. Li studis en la Universitato de Kalifornio en Los-Anĝeleso kaj poste en Berkeley, kie gradiĝis en Biologio en 1928 kaj doktoriĝis en Biologio en 1930 sub Joseph Grinnell. Dek jarojn poste li sukcedis Grinnell kiel direktoro de la Muzeo de Vertebrula Zoologio. Li famis pro siaj studoj pri *Lanius* (la plej granda genro de laniedoj) kaj pri junkuloj. Li ricevis la Brewster-Medalon pro siaj kontribuoj al ornitologio.

Miller superrigardis ĉirkaŭ 30 doktorajn studentojn kaj 15 magistrajn studentojn, multaj el kiuj fariĝis famaj ornitologoj memstare. Inter liaj doktoriĝantaj studentoj estis Charles G. Sibley, kiu kunevoluigis la taksonomion de birdoj de Sibley-Ahlquist; la aŭtoron kaj naturprotektiston A. Starker Leopold; kaj Richard C. Banks, fondinton de la *Ornithological Council*.

## Libroj
*(kun Joseph Grinnell)
*(kun Robert C. Stebbins)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
*Alden H. Miller artikolaro ĉe la Reta Arkivo de Kalifornio

Kategorio:Usonaj ornitologoj
Kategorio:Usonaj zoologoj
Křižanov (Hořičky)

**Křižanov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Hořičky en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km norde de Hořičky. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Křižanov situas en katastra teritorio **Křižanov u Mezilečí** kun areo 1,08&nbsp;km². En la katastra teritorio Křižanov u Mezilečí situas ankaŭ Mečov. 

## Historio
La unua sribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1527.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Křižanov 2.JPG|Křižanov
Křižanov 3.JPG|Křižanov
Křižanov čp 22.jpg|Křižanov
Křižanov čp. 13 02.JPG|Křižanov
Křižanov čp. 51, 22 a 28.JPG|Křižanov
Hospoda v Křižanově.JPG|Gastejo en Křižanov

Kategorio:Hořičky
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
Jennifer Love Hewitt

**Jennifer Love HEWITT** (naskita la 21-an de februaro 1979 en Waco, Teksaso) estas usona aktorino kaj kantistino. Ŝi fariĝis aparte konata pro sia rolo kiel *Sarah Reeves* en la serioj *Party of Five* kaj *New York Life*. Jennifer Love Hewitt ankaŭ atingis grandan popularecon per sia ĉefrolo en la unuaj du epizodoj de *I Know What You Did Last Summer*, kiel la ĉefa aktorino en la serio *Ghost Whisperer,* kaj kiel la ĉefa aktorino en la serio 9-1-1 kiel Maddie Buckley.

Aliaj filmoj de Hewitt inkluzivas la komediojn '':en:Can't Hardly Wait* (1998), *Heartbreakers* (2001), *:en:The Tuxedo* (2002), kaj la du realfilmajn filmojn *de Garfield* (2004–2006). Ŝi ludis Melinda Gordon en la supernatura dramo *:en:Ghost Whisperer* de CBS (2005–2010), kaj ĉefrolis en la dramserio *The Client List* de Lifetime (2012–2013), la krimdramo *:en:Criminal Minds* de CBS (2014–2015), kaj la procedura televida serio  de Fox/ ABC (2018–nun). Ŝi estis nomumita por la Premio Ora Globo por Plej Bona Aktorino - Miniserialo aŭ Televida Filmo pro la pilotfilmo *:en:The Client List* (2010).

En muziko, Hewitt publikigis kvar studiajn albumojn. Post kiam ŝia debuta albumo, *Love Songs* (1992), estis publikigita en Japanio kiam ŝi havis 12 jarojn, ŝi surbendigis *:en:Let's Go Bang* (1995), *Jennifer Love Hewitt* (1996) kaj *:en:BareNaked* (2002), ĉi-lasta el kiuj fariĝis ŝia unua albumo en la furorlisto de Usono, atingante la 37-an lokon en la *Billboard* 200- furorlisto. Ŝia plej sukcesa unuopaĵo en la *Billboard* Hot 100- furorlisto estis la eldono de 1999 *How Do I Deal*, kiu atingis la 59-an lokon.

Aldone al muziko kaj aktorado, Hewitt funkciis kiel produktanto por kelkaj el ŝiaj filmaj kaj televidaj projektoj. Ŝi aperis en la ĉiujara listo Celebrity 100 de *Forbes* en 2008 kaj ŝia libro pri rendevuaj konsiloj de 2010, *:en:The Day I Shot Cupid* (2010), pintis la furorlibron de *The New York Times''. Etikedita kiel sekssimbolo, ŝi aperis en la listoj de pluraj revuoj pri la plej belaj virinoj de la mondo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Usonaj filantropoj
Kategorio:Usonaj infanaj kantistoj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Moabit

**Moabit** estas kvartalo ekde 2001 en la urbodistrikto Mitte, en centra Berlino (Germanio). Antaŭ la Germana reunuigo, ĝi estis parto de Okcidenta Berlino. Ekde 1920 ĝis la administra reformo de Berlino en 2001, Moabit estis la nomo de pli malvasta urbodistrikto Tiergarten, kies loĝantoj estis tradicie laboristoj, do malpli riĉaj civitanoj, kaj multaj el ili estis engaĝitaj socialistoj. La areo de la loĝloko Moabit estas komplete ĉirkaŭata de akvovojoj kaj kanaloj, interalie de la rivero Spree, do teknike ĝi estas insulo - la artefarita insulo per 26 pontoj estas ligata al la ĉirkaŭa urba areo. La loko estis loĝata ekde 1685, kaj en 1861 ĝi iĝis parto de la ampleksiĝanta urbo Berlino. La teritorio de la nuna kvartalo en horloĝa direkto norde limas je la kvartalo Wedding, oriente al la pli malvasta kvartalo Mitte (la sola najbara areo kiu ĝis la Germana reunuigo de 1990 situis en Orienta Berlino kaj do en GDR), sude al la kvartalo Tiergarten kaj kvartaleto *Hansaviertel* de kompare modernaj pluretaĝaj domoj, kaj okcidente al la kvartaloj Charlottenburg kaj Charlottenburg-Nord, partoj de la nuna urbodistrikto Charlottenburg-Wilmersdorf.

Laŭ la stato de  en la kvartalo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Nomo 
La origino de la nomo "Moabit" estas spurebla reen al la unuaj loĝantoj de ĉi tiu regiono, la hugenotoj. La francaj luteranaj religiaj rifuĝintoj nomis sian novan setlejon "terre de Moab" (lando de Moabo), aludante al la Malnova Testamento, ĉar ili trovis rifuĝon ĉi tie same kiel la antikva izraelido Elimeleĥ kaj lia familio trovis rifuĝon en la antikva lando Moabo. Pliaj supozoj sugestas, ke la nomo "Moabit" povus deveni moke de "la terre maudite" (malbenita tero) pro ĝia sabla grundo. Ankoraŭ pliuaj, parte fantaziaj hipotezoj, ke la hugenotaj setlantoj, seniluziigitaj pro la malsukceso de siaj morusujoj plantitaj sur la sabla brandenburgia grundo, elektis ĝin laŭ la biblia lando *Moabo* pro ĝia dezerteca aspekto aŭ la nomo devenas de la slava vorto *moch* (signifanta 'musko'), estas konsiderataj neteneblaj. Alia, same fantazia teorio asertas, ke la hugenotoj nomis la areon "mon habit", kio laŭdire estas mallongigita versio de "mon habitation", kiu povas esti tradukita kiel "mia loĝloko".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  de la urbodistrikto Mitte ()

Kategorio:Kvartaloj de Berlino
Kategorio:Mitte
Elimeleĥ

eta|
**Elimeleĥ** (, "mia Dio estas reĝo") estas, laŭ la *Libro de Rut*, parto de la juda sankta libro Tanaĥo, la edzo de Naomi kaj patro de du filoj, Maĥlon kaj Kiljon. Pro malsatego, li elmigras de Betleĥem al la lando Moabo. Tie li kaj liaj du filoj mortas. Lia edzino Naomi revenas al Betleĥem kun unu el siaj bofilinoj, Rut, post la fino de la malsatego, dum la alia, Orpa, restas en Moab. 

## Referencoj 
Kategorio:Roluloj de la Tanaĥo
Nový Dvůr (Hořičky)

**Nový Dvůr** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Hořičky en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimume 1 km sude de Hořičky. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . Aliro en la domaron eblas el ŝoseo kuniganta Újezdec kun Hořičky.

Nový Dvůr situas en katastra teritorio **Hořičky** kun areo 6,66&nbsp;km². 

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Nový Dvůr křižovatka.jpg|Nový Dvůr
Nový Dvůr čp. 5.jpg|Nový Dvůr
Nový Dvůr čp. 2.jpg|Nový Dvůr

Kategorio:Hořičky
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
Újezdec (Lhota pod Hořičkami)

**Újezdec** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Lhota pod Hořičkami en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimume 300 m okcidente de Lhota pod Hořičkami kaj proksimume 1,5 km nordoriente de municipo Chvalkovice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . El la vilaĝo eblas aliri ĝis Nový Dvůr el ŝoseo kuniganta Újezdec kun Hořičky.

Újezdec situas en katastra teritorio **Újezdec u Hořiček** kun areo 1,76&nbsp;km². 

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Újezdec čp. 11 01.jpg|Újezdec
Újezdec čp. 16.jpg|Újezdec
Hasičská zbrojnice (Újezdec).JPG|Fajroerstingista armilejo

Kategorio:Lhota pod Hořičkami
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
George B. Sennett

**George Burritt SENNETT** (28-a de julio 1840 en Sinclairville, Novjorkio – 18-a de marto 1900 en Youngstown, Ohio) estis usona iktiologo kaj ornitologo. Li devenis de riĉa fono kaj, pro malforta vidkapablo, turneis Eŭropon anstataŭ studi ĉe Universitato Yale. Dum kelka tempo li koncentriĝis pri komerco, sed post 1873 aŭ 1874 li pli kaj pli interesiĝis pri ornitologio. Li poste korespondis kun Elliott Coues kaj evoluigis laborrilaton kun li. En 1876 li havis sian unuan ekspedicion kaj poste verkis artikolojn pri la birdoj de la Malsupra Rio Grande. Krom ekspedicioj, li pasigis multon de sia vivo en Pensilvanio kaj Ohio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*Sennett, George B. (George Burritt), 1840–1900. – Biodiversity Heritage Library

Kategorio:Iĥtiologoj
Kategorio:Usonaj ornitologoj
Bicje

**Bicje,** per simpligita ĉina skribo **毕节,** per tradicia ĉina skribo **畢節,** per pinjino *Bìjíe* estas prefektujnivela milionurbo en provinco Gŭiĝoŭo, en Ĉina Popola Respubliko.
eta|maldekstre|

## Loĝantaro 
En 2020 la prefektuja loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
La prefektujnivela urbego situas en montaro sur areo  km² kaj administras 8 dividojn. La averaĝa alteco estas 1723 m, la plej alta punkto estas 2901 m. Apartenaĵo de la areo estas granda akvorezervujo. Anŝun troviĝas 134, provinca ĉefurbo Gŭijango 163, Czunji 165, Ŝanhajo 1628, Pekino 1733 km aere laŭ https://www.thedistancenow.com/hu/bijie_china/zunyi_china.

## Historio 
Bicje estis establita en 2011 kiel prefektujnivela milionurbo.

## Ekonomio 
La vilaĝo Ĉahe estas grava centro de forceja florkulturo.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
Pro la montara areo la unua fervoja linio estis konstruita nur en 2019. La ĉefvoja kontakto estas bona. La loka flughaveno servas enlandajn flugojn.

## Klimato 
La prefektujnivela urbego situas en humida subtropika altebenaĵa klimato (Cwb) laŭ la klimata klasifiko de Köppen kun influo de musonoj, krome iomete en humida subtropika klimato (Cwa). La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 898 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ol duono de la jara totalo okazas de junio ĝis aŭgusto. La averaĝa jara sunbrilo estas 1231 horoj.

## Vidindaĵoj 
* kelkaj naturaj vidindaĵoj

## Ĝemelurboj 
*  (2016)

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Komarkoj de Katalunio

[eta|300px|Komarkoj de [Katalunio antaŭ la kreo de Lluçanès kaj nuntempaj provincoj.]]
Katalunio estas dividita inter 43 komarkoj. La komarkoj havas sian devenon en dekreto de 1936 de la Ĝeneralitat de Katalunio, kiu estis suprimata de la diktatoro Francisco Franco Bahamonde en 1939. En 1987 la Ĝeneralitat de Katalunio denove alprenis tiun divizaĵon, sed unu jaro poste, en 1988, oni aldonis tri novajn komarkojn: Pla de l'Estany, Alta Ribagorça kaj Pla d'Urgell. En 2015 oni kreis la kvardek-duan komarkon: Moianès; kaj en 2023 oni kreis la kvardek-trian kaj lastan: Lluçanès. 

Nune, Katalunio estas dividita en 43 teritorioj: 42 komarkoj kaj Arana valo, komarko kun aŭtonoma rango.

## Listo de komarkoj de Katalunio 
En tiu-ĉi tabelo oni indikis la nomon, kodon, ĉefurbon, provincon kaj pejzaĝon de ĉiu komarko.

* La komarko Cerdanya estas nomata ankaŭ Baixa Cerdanya por diferenci ĝin disde la komarko Alta Cerdanya en Nordkatalunio (vidu sube).

La komarko Lluçanès oficiale ne havas kodon, sed propono povus esti LÇ.

## Komarkoj Nord-Katalunio kaj Franja de Ponent 
[eta|Mapo de [Nord-Katalunio kun ĝiaj komarkoj.]]
Nord-Katalunio (suda Francio) kaj Franja de Ponent (orienta Aragono) estas teritorioj kie oni parolas ankaŭ la katalunan lingvon. Ankaŭ tie estas komarkoj.
Eomuziko.com

**eomuziko.com** estas retejo kreita de Thomas Preece kun datumbazo de esperantlingva muziko. La dulingva retejo (eo & en) enhavas sekcion pri la historio de Esperanto-Muziko kaj datumbazo pri Esperanto-Muziko kun listoj laŭ jardekoj, titoloj, artistoj, eldonejoj kaj sonportiloj. Preece faris originalan esploradon pri  malnova kaj forgesita muziko kaj kolektis ligilojn al aliaj fontoj.

## Vidu ankaŭ 
* Kantaro-Vikio

## Ligiloj 
* Esperanto-Muziko: Historio
* Esperanto-Muziko: Datumbazo

## Referencoj 
Kategorio:Esperanto-muziko
Kategorio:Esperantlingvaj retejoj
Kategorio:Esperanto-kantaroj
Maršov (Studená)

**Maršov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Studená en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas proksimume 4,5 km sude de Studená. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Maršov situas en katastra teritorio **Maršov u Heřmanče** kun areo 2,5&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1364.

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

Maršov (Studená) čp26 (01).jpg|Maršov
Maršov (Studená), jižní okraj 01.jpg|Maršov
Maršov (Studená), zastávka 01.jpg|Aŭtobusa haltejo

Kategorio:Studená (distrikto Jindřichův Hradec)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Setlejoj en Javořica montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Marthe Franceschini

**Marthe FRANCESCHINI** (1755 - 1799), renomita Lalla Dawiya, estis sklav-konkubino kaj poste la edzino de sultano Mohammed ben Abdallah de Maroko (r. 1757–1790).

Ŝi estis naskita en Korsiko, sed kuracisto William Lempriere trovis ŝiajn regustrojn ke ŝi estis itala virino indiĝena de Ĝenovo. Kiam ŝi estis sepjaraĝa, ŝi estis kidnapita fare de korsaroj kaj vendita ĉe la sklavmerkato en Maroko.

Priskribita kiel belulino, ŝi estis akirita fare de sultano Mohammed ben Abdallah kiel sklavkonkubino en lia haremo. Ŝi poste akiris favoratpozicion en la 'Alaŭia haremo. Kiel tia, ŝi konvertiĝis al Islamo kaj ricevis la nomon Lalla Daŭija. En 1786, la sultano igis ŝin unu el siaj laŭleĝaj edzinoj. Ŝi konservis diplomatiajn kontaktojn kun eŭropaj regantoj kiel ekzemple Napoleono la 1-a.

## Vidu ankaŭ 
* Heleno Gloag

## Referencoj 
Kategorio:Mortintoj en 1799
Kategorio:Naskiĝintoj en 1755
Kategorio:Sklavoj
Kategorio:Marokanoj
Omotenaŝio

aù **japana artgastamo** estas japana kulturo de gastamo kaj servemo, kiu signifas sincere kaj senatende zorgi pri aliaj per trankvila, diskreta atento. Ĝi ne estas nur "bona servo", sed sinteno: fari la ĝustan aferon ĝustatempe, sen fanfarono kaj sen atendi rekompencon aù rekonon. La kerno estas antaùvidi bezonojn antaù ol la gasto ilin esprimas, por ke li sentu sin sekura,komforta kaj respektata. 

Omotenaŝio estas forte ligita al japana teceremonio precipe al la instruoj de la 16-jarcenta temajstro Sen no Rikyu.

Ĝi esprimas la ideon agi sen kaŝitaj intencoj, sen postpensoj aù persona intereso. La gastamo estas tute sincera.
Omotenaŝio estas influita de zeno-budhismo,konfuceismo kaj Ùabi-sabio

Moderna uzo :
Nuntempe la vorto estas vaste uzata por priskribi :
* la kvaliton de servo en Japanio
*entreprenan kulturon
*turisman kaj komercan akcepton

Tiu vorto vaste internaciiĝis post 2013 dum la kandidatiĝo de Tokio al Someraj Olimpikoj 2020 kaj tiu vorto nun ekzistas en pluraj lingvoj , laù originala japana nomo.

## Fontoj 
Laù diskuto inter japanaj kaj eùropaj esperantistoj fino de dec.2025.

Kategorio:Turismo en Japanio
Kategorio:Japanaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Kulturo de Japanio
Kategorio:Homa komunikado
Andrew Wyeth

**Andrew Newell WYETH** /ˈwaɪɛθ/ *WY-eth*; (naskiĝis la 12-an de julio 1917 - mortis la 16-an de januaro 2009) estis usona realisma pentristo kaj gravuristo, reprezentanto de regiona stilo de pentrado (regionismo, d:Q15838173), usona scenpentraĵo (d:Q469913) kaj socia realismo. Li estas konsiderata unu el la plej famaj usonaj artistoj de la mezo de la 20-a jarcento.

Li estas foje nomata la "popola pentristo" pro sia populareco en Usono. Liaj plej ŝatataj temoj estis la kamparo kaj la homoj ĉirkaŭ lia hejmurbo Chadds Ford, Pensilvanio, kaj lia somera rezidejo proksime de Cushing, Majno. Lia plej konata verko, kaj unu el la plej famaj en la usona arto de la 20-a jarcento, estas ''"Christina's World"* (La mondo de Christina, d:Q2465911), kiu troviĝas en la Muzeo de Moderna Arto en Novjorko.

Li estis la filo de la eminenta ilustristo Newell Convers Wyeth, la frato de la inventinto Nathaniel Wyeth kaj la artistino Henrietta Wyeth Hurd, kaj la patro de la artistino Jamie Wyeth.
Membro de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj, la Usona Instituto de Artoj kaj Literaturo, la Usona Filozofia Societo, la Usona Akvarela Societo, la Akademio de Belartoj, la Nacia Akademio de Dezajno, la Reĝa Akvarela Societo kaj la Sankt-Peterburga Akademio de Belartoj.
[eta|[Newell Convers Wyeth|NC Wyeth, la patro de Andrew, en sia studio kun vakera modelo]]
Li uzis temperan farbon kaj akvarelon (krom fruaj eksperimentoj kun oleo).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La retejo de Andrew Wyeth

### Muzeoj 
* Muzeo de la Rivero Brandywine
* Farnsworth Art Museum kaj Wyeth Center
* *La mondo de Christina* en la reta kolekto de MoMA
* Pluraj ekspoziciaj katalogoj de Wyeth el la Bibliotekoj de la Metropola Muzeo de Arto (plene haveblaj interrete kiel PDF)

### Aliaj 
* Artnet – Andrew Wyeth
* Victoria Browning Wyeth diskutas la arton de sia familio en *Conversations from Penn State''
* Kiu Estis Andrew Wyeth? 3 aferoj, kiujn vi devus scii pri la ofte miskomprenita artisto

Kategorio:Usonaj pentristoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Usonaj portretistoj
Kategorio:Modernaj pentristoj
Misio Velichovky

**Misio Velichovky** estis agado de usona armeo, okazinta en periodo inter la 7-a kaj la 8-a de majo 1945 sur teritorio de Bohemio, kun celo enmanigi informon pri kapitulaco de la germanaj armitaj fortoj al kampa marŝalo Ferdinand Schörner, la komandanto de la germana grupo de armeoj "Mezo" (Heeresgruppe Mitte). Pro tiu kaŭzo estis al Plzeň transportigita germana agento kolonelo Wilhelm Meyer-Detring, kiu devis la kapitulacon persone enmanigi. La komandanto de la misio estis subkolonelo Robert H. Pratt el stabo de la V-a korpuso de la usona Tria armeo. Al konvojo de usonaj veturiloj komandis majoro Carl O. Dowd.

La mision partoprenis membroj de la 23-a esplorista skvadrono de la usona 16-a kirasita divizo de la V-a korpuso de la usona Tria armeo. La konvojon kreis kvin veturiloj Ford M8, tri veturiloj Jeep, du stabaj limuzinoj, radiodisaŭdiga kaj sanitara veturiloj. Plu akompanis la konvojon usonaj ĵurnalistoj kaj korespondento de agentejo Reuters.

Nokte el la 7-a je la 8-a de majo la konvojo haltis en Prago, kie kulminis Praga ribelo. Ĉi tie ili renkontiĝis kaj kun reprezentantoj de la ribelintoj (komandantejo "Bartoš"), kaj kun la germana komandanto  generalo Toussaint. Tiun la usonanoj petis, por ke li haltigu la batalojn en Prago kaj helpis konvinki Schörner, por ke li ordonu lasi la reziston, ĉar la Tria regno jam kapitulacis. Poste la delegitaro daŭrigis ĝis Velichovky. Ne estas klare, ĉu la usona delegitaro en Velichovky vere renkontiĝis kun Schörner – laŭ kelkaj fontoj jes, laŭ aliaj Schörner fuĝis jam antaŭ tio. Sed la germanaj generaloj rifuzis la haltigon de bataloj, ili faris senkulpigojn pro la perdo de komuniko kun subulaj taĉmentoj kaj ili estis deciditaj daŭrigi en la bataloj tiel longe, ĝis kiam ili perforte devigos la vojon en usonan militkaptitecon anstataŭ la sovetan.

## Ligiloj
### Referencoj 
### Literaturo 
* 

Kategorio:Liberigo de Ĉeĥoslovakio
Kategorio:Armeaferoj de Usono dum la dua mondmilito
Kategorio:Rilatoj de Germanio kaj Usono
Kategorio:Eventoj en 1945
Kategorio:Velichovky
Arsenal Kiev

La **Futbala klubo Arsenalo Kievo** (), estas ukrainia futbalklubo fondita en 1925 kies sidejo estas en la ĉefurbo Kievo. Ĝi estis malfondita en 2013 kaj refondita en 2014. Ĝi estis finalano de la Pokalo de Ukrainio en 1998 kaj 2001 kaj venkis la duadivizia ĉampionludo en 2018. La subtenanta klubo de la teamo famas pro sia kontraŭrasisma engaĝiĝo.

## Vidu ankaŭ 
* Dinamo Kievo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Ukrainaj futbalteamoj
Slavorum Apostoli

***Slavorum Apostoli*** (Esperanto: *La Apostoloj al la Slavoj*) estas encikliko de la Papo Johano Paŭlo la 2-a, verkita en 1985. En ĉi tiu dokumento, la Papo parolas pri la dua sanktaj fratoj Cirilo kaj Metodo kaj la kristana misiejo de ili al la slavoj.

## Referencoj 
Kategorio:Enciklikoj
Kategorio:Enciklikoj de Johano Paŭlo la 2-a
Hustířany

**Hustířany** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Velichovky en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 km okcidente de Velichovky. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

**Hustířany** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,49&nbsp;km².  

## Historio
La unua sribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1355.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Hustirany, pravy breh.JPG|Hustířany, la dekstra bordo
Hustířany čp. 43.jpg|Hustířany
Hustířany čp. 31.jpg|Hustířany
Hustířany čp. 47.jpg|Hustířany
Obec Hustirany, zima.JPG|Hustířany vintre

Kategorio:Velichovky
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Li Qingzhao

**Li Qingzhao** (, Wade -Giles: ''Li Ch'ing-chao*; naskiĝis iam en 1084; mortis ĉ. 1155), pseŭdonimo **Yi-an Jushi** () estis ĉina poetino, kiu estas konsiderata la plej fama klasika poeto kaj verkisto en Ĉinio, kaj kiu vivis dum la Dinastio Song.

Plue, ŝi estas konsiderata unu el la plej grandaj poetoj en la ĉina lingvo.

maldekstra|eta|Li Qingzhao, pentrita fare de Qing-dinastio pentristo Jiang Xun (1764-1821).

## Signifo 
Li Qingzhao famiĝis ĉefe pro siaj ci-poemoj (), lirikaj tekstoj agorditaj al specifaj melodioj, ankaŭ nomataj " *kantoj "*. Ŝi estas la unua, kiu establis poetikon de *ci-poezio, la Cílùn ().*  Li Qingzhao estas konsiderata la kulmino de la " *virina* " skolo ene de ci-poezio, la Wǎnyuēpài (), kontraste al la " *vira* " skolo, la Háofàngpài (), kiu originis ĉe Su Ŝi. 

Li Qingzhao estas aparte populara pro sia "Postskribo al la Katalogo de Surskriboj sur bronzo kaj ŝtono", , aŭtobiografia teksto en kiu ŝi priskribas, interalie, la fruan, feliĉan periodon de sia geedzeco kun Zhào Míngchéng (). Per ĉi tiu verko, ŝi kreis idealigitan bildon de reciproke subtena, amika rilato inter geedzoj, kiu daŭre inspiras nuntempe.  Ĉi tiu teksto ankoraŭ estas legata en lernejoj nuntempe, kaj en la Ĉina Popola Respubliko kaj en Tajvano.

Ŝia dua edziniĝo kaj la letero en kiu ŝi komentas pri ĝi, same kiel ŝia aŭtoreco de kelkaj Ci-poemoj, estas polemikaj.

## Vivo 
eta|Statuo de Li Qingzhao
Naskita kaj edukita en familio de burokratoj, ŝi akiris fruan rekonon kiel poetino. Kun sia edzo, Zhao Mingcheng, klerulo-oficisto, ŝi dividis amon al libroj, literaturo kaj poezio. La feliĉa vivo de la literatura paro estis interrompita de la invado de la Jurchen- oj, kiu renversis la Nordan Dinastion Song kaj, en 1126, detruis ĝian ĉefurbon, Kaifeng, inkluzive de la hejmo de Li Qingzhao. La paro fuĝis suden al Nankingo, sed Zhao Mingcheng mortis tri jarojn poste. La dua geedzeco de Li Qingzhao (malakceptata afero en la konfucea socio), kun Zhang Ruzhou, malsukcesis; la poetino rapide eksedziĝis.

Li Qingzhao pasigis la reston de sia vivo kiel sola akademiulino en la ĉefurbo de la Suda Song, Hangzhou, verkante *shi-* kaj *ci-* poezion kaj redaktante la *"Jin shi lu"* de sia edzo, kolekton de bronzaj surskriboj el la Zhou-dinastio. La morto de Zhao Mingcheng markis turnopunkton en ŝia verkaro: ŝia pli frua, malpeza kaj eleganta poezio ŝanĝiĝis al pli serioza, pli lirika stilo, trapenetrita de sento de perdo. Li eniris la historion kiel majstro kaj teoriulo de la *ci-* verso, stilo de verso kun nepara nombro da silaboj, destinita por esti kantata laŭ fiksa melodio (kiu kutime formas la titolon de la poemo). Ĉi tiu stilo ofte estis uzata por pli persona liriko, sed estis malpli ŝatata ol la pli formala *ŝi*. En sia teoria komentaĵo, *"Cilun"*, Li Qingzhao forte defendis la valoron de *ci-* poezio, agnoskante ĝin kiel egalan .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La cí-poezio de Li Qinzhao
* la poezio de Li Qingzhao
* Elektado de ŝia poezio el *Famaj Poetoj kaj Poemoj*
* Eniro pri Li Qingzhao el *Other Women's Voices''

Kategorio:Ĉinaj poetoj
Kategorio:Ĉinaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Kategorio:Epigrafiistoj
Kategorio:Epigrafikistoj
Eleanor H. Porter

**Eleanor Hodgman PORTER** (naskiĝis la 19-a de decembro 1868 - mortis la 21-a de majo 1920) estis usona aŭtorino de porinfana kaj junulara literaturo. 

Ŝia plej fama infanlibro estis la romano *Pollyanna*, publikigita en 1913, sekvita du jarojn poste de la daŭrigo *Pollyanna Grows Up*. Ambaŭ libroj restas tre popularaj en Usono.

Ŝi trejniĝis kiel muzikistino kaj studis ĉe la konservatorio. Ŝi verkis romanojn, ĉefe por infanoj; ŝi ankaŭ verkis amrakontojn.

## Verkaro 
### Noveloj 
* *Cross Currents* (1907)
* *The Turn of the Tide* (1908)
* *The Story of Marco* (1911)
* *Miss Billy* (1911)
* ''Miss Billy's Decision* (1912)
* *Pollyanna* (1913)
* *The Sunbridge Girls at Six Star Ranch* (1913)
* *Miss Billy Married* (1914)
* *Pollyanna Grows Up* (1915)
* *Just David* (1916)
* *The Road to Understanding* (1917)
* *Oh, Money! Money!* (1918)
* *The Tangled Threads* (1919)
* *Dawn* (1919)
* *Mary Marie* (1920)

### Rakontoj 
* *A Delayed Heritage*

* *A Four-Footed Faith and a Two*

* *A Matter of System*

* *A Mushroom of Collingsville*

* *A Patron of Art*

* *Angelus*

* *Crumbs*

* *Millionaire Mike's Thanksgiving*

* *That Angel Boy*

* *The Apple of Her Eye*

* *The Daltons and the Legacy*

* *The Elephant's Board and Keep*

* *The Folly of Wisdom*

* *The Glory and the Sacrifice*

* *The Indivisible Five*

* *The Lady in Black*

* *The Letter*

* *The Saving of Dad*

* *When Mother Fell Ill*

* *When Polly Ann Played Santa Claus*

* *Women in Black''

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* PBS biography
* Papers at Dartmouth

Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Kategorio:Usonaj porinfanaj verkistoj
Johann Wendler

**Johann WENDLER** (naskiĝinta la  en Röthenbach an der Pegnitz, mortinta la  en Lepsiko) estis germana libra eldonisto kaj vendisto kaj mecenato.  

Inter 1743–1745 li estis afergvidanto de la lepsika eldonejo *Weidmannsche Buchhandlung* de Moritz Georg Weidmann la Juna; poste li ĝis 1765 liberprofesiulis  eldonade. Lian entreprenon transprenis en 1766 Heinrich Wilhelm Hahn. 

Li estis la ĉefa importanto de anglalingvaj libroj; ankaŭ la komerca periodaĵo *Öconomische Nachrichten* aperis ĉe li. Li gravis kiel eldonanto de la verkoj de Christian Fürchtegott Gellert. Post la tria eldono de la fabeloj de Gellert li donis tri stipendiojn kaj fondis la lernejon *Wendlersche Freischule* por 60 infanoj malrichaj. En 1791 li pagis ses konviktajn lokojn por studentojel Nurenbergo aŭ ties ĉirkaŭaĵoj. Ankaŭ fremduloj bonvenis. En sia ĝardeno li starigis monumenton por Gellert. Ĝi estis translokita poste en la universitatan ĝardenon, poste al la monteto *Schneckenberg* (nun kopio je Ŝilerparko). De novembro 1898 strato en la lepsika kvartalo *Kleinzschocher* nomiĝas *Wendlerstraße,* je lia honoro.

## Fontoj
*"Wendler" - ĉe: *Pierers Universal-Lexikon,* volumo 19, Altenburg 1865, p. 94
**Leipziger Biographie*
## Notoj
Jesse Ventura

**James George JANOS** (naskita la 15-an de julio 1951 en Mineapolo, Minesoto), pli bone konata per sia ringnomo **Jesse VENTURA***,* estas usona politikisto, aktoro kaj iama luktisto. Post atingado de famo en la World Wrestling Entertainment (Monda Luktada Federacio, WWF), li funkciis kiel la 38-a guberniestro de Minesoto de 1999 ĝis 2003. Li estis elektita guberniestro laŭ la Reformpartia programo kaj estas la sola kandidato de tiu partio, kiu gajnis gravan publikan oficon.  

Dum la Vjetnama milito, Ventura servis en la Usona Mararmeo. Post sia maldungo el la militistaro, li komencis luktadan karieron de 1975 ĝis 1986, adoptante la nomon **Jesse "The Body" Ventura** . Li havis longan karieron en la WWF kiel luktisto kaj komentisto kaj estis enkondukita en la WWE Halon de Famo en 2004. Aldone al luktado, Ventura okupiĝis pri aktora kariero, kaj tiel li ludis subtenajn rolojn en pluraj filmoj, inkluzive de *Predator* (1987), *The Running Man* (1987), *Demolition Man* (1993), *Batman & Robin* (1997), kaj *The Master of Disguise* (2002).

Ventura eniris politikon en 1991 kiam li estis elektita urbestro de Brooklyn Park, Minesoto, postenon kiun li tenis ĝis 1995. Li estis la kandidato de la Reformpartio en la guberniestra elekto de Minesoto en 1998, gvidante malalt-buĝetan kampanjon kiu fokusiĝis al popolaj eventoj kaj nekutimaj reklamoj instigis civitanojn ne "voĉdoni politikon kiel kutime". Rezulte, Ventura venkis kaj Demokratajn kaj Respublikanajn kandidatojn. Meze de internaj bataloj por kontrolo de la partio, Ventura forlasis la Reformpartion jaron post ekoficado kaj servis por la Minesota Sendependeca Partio por la resto de sia oficperiodo kaj fariĝis la plej populara guberniestro en la historio de la ŝtato, atingante popularec-rangigon de 73%. Li ne kandidatiĝis por dua oficperiodo.

Ekde sia publika ofico, Ventura priskribis sin kiel "ŝtatiston" prefere ol politikiston.

Li esprimas pozitivan opinion pri konspiraj teorioj pri la atencoj de la 11-a de septembro 2001. Li esprimis siajn dubojn pri la disvolviĝo de ĉi tiuj eventoj, kiel vaste raportite en la amaskomunikiloj, interalie en libro titolita " *Ne Komencu la Revolucion Sen Mi* !" kaj en multaj intervjuoj kaj TRU TV-filmoj, en kiuj li provis esplori ilin.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Minesota Historia Societo
* Issue positions and quotes ĉe On the Issues
* Fact-checking ĉe PolitiFact.com
* 
* Off The Grid with Jesse Ventura
* Jesse Ventura ĉe Substack

Kategorio:Guberniestroj de Minesoto
Kategorio:Eksaj luteranoj
Kategorio:Usonaj politikaj verkistoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Usonaj libertarianoj
Kategorio:Usonaj humanistoj
Kategorio:Usonaj konspirteoriistoj
Kategorio:Usonaj kanabaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj ateistoj
Kategorio:Usonaj kontraŭmilitaj aktivuloj
Kategorio:Konspiro-teorioj pri la 11-a de septembro 2001
Kategorio:Usonaj vrestlingistoj
Wolfram Weimer

**Wolfram WEIMER**, je plena nomo *Wolfram Robert Wilhelm Weimer* estas germana eldonisto, publikisto, entreprenisto kaj politikisto (senpartia). Li naskiĝis la 11-an de novembro 1964 en Gelnhausen, Hesio, do li nun estas -jaraĝa. Ekde 2025 li estas ŝtata ministro ĉe la Federacia Kanceliero (Friedrich Merz) kaj registara komisaro pri kulturo kaj amaskomunikiloj.

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj publicistoj
Kategorio:Germanaj entreprenistoj
Ben Stein

**Benjamin Jeremy "Ben" STEIN** (naskita la 25-an de novembro 1944 en Vaŝingtono) estas usona aktoro, aŭtoro, advokato kaj komentisto pri politikaj kaj ekonomiaj aferoj. Li antaŭe estis sukcesa paroladverkisto por la respublikanaj usonaj prezidantoj Richard Nixon kaj Gerald Ford. Poste, li eniris la distran industrion, fariĝante aktoro, komikisto kaj Emmy-premiita ludspektakla gastiganto.

Stein ofte verkis komentariojn pri ekonomiaj, politikaj kaj sociaj temoj, kaj ankaŭ donis financajn konsilojn al individuaj investantoj. Li estas la filo de ekonomikisto Herbert Stein, kiu laboris en la Blanka Domo sub Prezidanto Nixon. Lia fratino Rachel ankaŭ estas aŭtoro.

Komence de la 1990-aj jaroj, li aperis en pluraj televidreklamoj, kaj havis gastajn rolojn en multaj televidserioj, inkluzive de MacGyver, *The Sorrows of Raising Daughters*, *Married... with Children*, kaj *Seinfeld*. Li ankaŭ voĉigis rolulojn en pluraj desegnofilmoj, kaj verkis scenarojn por pluraj televidserioj, kiel ekzemple "Amerika". En 1991, li ludis en la filmo " *Bubbles of Love* ".

En 1997, li kunprezentis televidan ludspektaklon de *Comedy Central* kun Jimmy Kimmel nomitan "Win Ben Stein's Money" - programo kiu gajnis kvin Premiojn Emmy ĝis ĝi estis forigita de la elsendo en 2003. Li ankaŭ prezentis la intervjuspektaklon "Turn Ben Stein On" sur la televidkanalo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Ben Stein
*   
* Ben Stein pri *Politikado kun Larry King* 

Kategorio:Usonaj advokatoj
Kategorio:Usonaj cionistoj
Kategorio:Usonaj kontraŭabortaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj politikaj verkistoj
Světlá (Lhota pod Hořičkami)

**Světlá** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Lhota pod Hořičkami en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas proksimume 1,5 km nordoriente de Lhota pod Hořičkami. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Světlá situas en katastra teritorio **Světlá u Hořiček** kun areo 1,94&nbsp;km². 

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Světlá čp. 35.jpg|Světlá
Světlá č. 27.jpg|Světlá
Roubenka (Světlá pod Hořičkami).JPG|Světlá
Světlá čp. 48.jpg|Světlá

Kategorio:Lhota pod Hořičkami
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
Antila kaprimulgo

La **Antila kaprimulgo** aŭ **Antila noktofalko**, *Chordeiles gundlachii*, estas specio de birdoj de la familio de kaprimulgedoj en ties genro *Chordeiles* de Ameriko, sed propra de Karibio, vivanta en Kubo, Hispaniolo, Puertoriko, Bahamoj, kaj Floridaj Rifoj.

La specia epiteto, *gundlachii*, estas honoro al kuba natursciencisto Juan Gundlach.

## Aspekto
La plenkreskuloj estas malhelaj kun brunaj, grizaj kaj blankaj padronoj sur la supraj partoj kaj brusto; la longaj flugiloj estas nigraj kaj montras blankan strion dumfluge. La vosto estas malhela kun blanka strio; la subaj partoj estas blankaj kun nigraj strioj. La plenkreska masklo havas blankan gorĝon; la ino havas helbrunan gorĝon. La plej distinga karakterizaĵo por determini ĝian identecon de ĝia plej proksima parenco, nome la Amerika kaprimulgo, estas la kontrastaj palaj trianguloj proksime de la malantaŭo de la flugiloj de sidanta birdo. Ekzistas du kolormorfoj, griza kaj ruĝbruna tipoj. Kiel aliaj noktofalkoj, ĉi tiu birdo montras sin per flugado supren kun distinga voknoto, poste plonĝante, retiriĝante el la plonĝo nur kelkajn futojn de la grundo. Ĉi tio kreas ekblovon de aero kaj distingan sonon.

## Habitato kaj distribuado
Ilia reprodukta vivejo estas malferma kamparo de la Grandaj Antiloj, la Malgrandaj Antiloj, Bahamoj, kaj la Floridaj Rifoj en Usono. Ili kutime nestas sur nuda tero, foje en levitaj lokoj inkluzive de stumpoj aŭ gruzaj tegmentoj. Ili aparte preferas ĵus senarbarigitajn areojn en arbaroj, flughavenaj kampoj, kankampoj kaj paŝtejoj. Malmulte oni scias pri migradaj kutimoj, kvankam ekzistas iuj indikoj pri migradaj vojoj al Norda kaj Centra Sudameriko.

## Reproduktado
La Antila noktofalko migras el sia reprodukta teritorio post zorgado de siaj idoj. Ankoraŭ ne estas konata, kie la birdoj pasigas la vintron. La du ovoj estas demetitaj rekte sur nudan grundon - tie ne estas nesto. La kovadon faras plejparte la ino kaj daŭras ĉirkaŭ 20 tagojn. La idoj elnestiĝas je ĉirkaŭ 20 tagoj.

## Manĝado
Ili kaptas fluginsektojn dumfluge, ĉefe manĝoserĉante proksime de tagiĝo kaj krepusko (krepuskula) aŭ foje nokte kun plenluno.

## Voĉo
La krio estas mallonga *pikadik* kutime aŭdata supre. Ankaŭ la Amerika kaprimulgo foje faras similan krion, sed ĝi ne estas tiel konsistema. En la Dominika Respubliko, la birdo nomiĝas *querebebé*; en Porto-Riko, la birdo nomiĝas *querequequé*. Ambaŭ estas onomatopeaj terminoj kiuj originas de la Taina lingvo.

## Referencoj 
* John K. Terres (1980), *Audubon Society Encyclopedia of North American Birds*, Knopf, ISBN 0-394-46651-9

## Eksteraj ligiloj 
* Antillean Nighthawk Bird Sound

Kategorio:Kaprimulgedoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Karibio
Kategorio:Birdoj de Kubo
Nakunda noktofalko

La **Blankventra kaprimulgo** aŭ **Nakunda noktofalko**, *Chordeiles nacunda*, estas specio de birdoj de la familio de kaprimulgedoj en ties genro *Chordeiles* de Ameriko, sed propra de Sudameriko, vivanta ekzemple en Brazilo, Venezuelo, Kolombio, Bolivio, Peruo ktp. Ĝiaj naturaj vivejoj estas seka savano, subtropikaj aŭ tropikaj laŭsezone malsekaj aŭ inunditaj herbejoj de malaltaj teroj, kaj tre degraditaj iamaj arbaroj.

## Taksonomio
La Nakundan noktofalkon estis formale priskribis en 1817 la franca ornitologo Louis Vieillot kun la dunoma nomo *Caprimulgus nacunda* baze sur specimeno kolektita en Paragvajo. La specio estis iam metita en la monotipan genron *Podager*, sed estis movita en la genron *Chordeiles* baze sur la rezulto de studo de 2010 pri molekula filogenetiko. La iama genronomo *Podager* originiĝis el la Latina signife "suferanto el podagro" reference al la maniero piediradi de tiu kaprimulgo. La specia epiteto *nacunda* deriviĝis el la gvarania vorto por "grandbuŝulo".

Genetikaj studoj montris, ke la Nakunda noktofalko estas frata taksono de la multe pli malgranda Nana kaprimulgo (*Chordeiles pusillus*).

Oni agnoskis du jenajn subspeciojn:
* *C. n. nacunda* (Vieillot, 1817) – orienta Peruo kaj centra Brazilo ĝis centra Argentino

## Aspekto
La Nakunda noktofalko estas ne nur la plej granda el la tre aeraj kaprimulgoj konataj kiel noktofalkoj kaj la plej granda specio de kaprimulgo en la neotropikoj, ĝi estas ankaŭ unu el la plej grandaj kaprimulgedaj specioj en la mondo. Ĝia longo, je 27,5 ĝis 32 cm, estas iom malpli longa ol tiu de la Grandorela kaprimulgo, kiu estas tipe konsiderata la plej granda specio en la familio, sed la nakundo povas fakte pezi iom pli averaĝe. Ses specimenoj de nakunda noktofalko estis trovitaj averaĝe 159 g en korpomaso, kun intervalo de 130 ĝis 188 g. Ĝia tre granda grandeco, granda kapo kaj pala korpo kun tre kontrastaj nigraj unuarangaj flugilplumoj igas la nakundan noktofalkon facile identigebla.

Ĉi tiu specio estas rimarkinda pro siaj parte tagaj kutimoj. Kvankam kapabla aera manĝanto, la nakunda noktofalko pasigas konsiderindan kvanton da tempo sur la tero; ĝi havas rimarkinde longajn tarsojn por kaprimulgo, kaj pli verŝajne ol aliaj specioj videblas staranta sur la tero, anstataŭ ripozanta sur la surfaco.

## Referencoj 
* John K. Terres (1980), *Audubon Society Encyclopedia of North American Birds*, Knopf, ISBN 0-394-46651-9

## Eksteraj ligiloj 
* Foto
* IBC.lynxeds.com

Kategorio:Kaprimulgedoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Siegbert Tarrasch

**Siegbert Curt TARRASCH** [ˈziːɡbɐt ˈtaraʃ] (naskiĝis la 5-an de marto 1862 en Breslau; mortis la 17-an de februaro 1934 en Munkeno) estis germana kuracisto kaj ŝakludisto de juda deveno, partoprenanto de la mondĉampionuma matĉo kontraŭ Emanuel Lasker. Fine de la 19-a kaj komence de la 20-a jarcentoj, li estis unu el la plej fortaj ludantoj en la mondo kaj ankaŭ unu el la plej gravaj ŝakteoriuloj, kiu kontribuis al la asimilado kaj rafinado de la instruoj de Wilhelm Steinitz, kondukante al signifa progreso en la ludo.

Ĉirkaŭ la fino de la 19-a jarcento kaj la komenco de la 20-a jarcento, Tarrasch estis unu el la plej fortaj ludantoj de la mondo, venkante en pluraj gravaj internaciaj ŝakturniroj. Antaŭ 1903, li gajnis 7 el la 13 turniroj, en kiuj li partoprenis, pli ol iu ajn alia. Tamen, li fariĝis unu el la ĉefaj grandmajstroj, kiuj ne sukcesis iĝi monda ŝakĉampiono. Li ludis por la ĉampioneco nur kiam li jam ne estis en sia plej bona formo. Tarrasch estis tre grava kiel ŝakverkisto, estis nomita la ŝakinstruisto de Germanio (*Praeceptor Germaniae*), kaj kiel ŝakinstruisto li daŭre estis grava tra la mondo, eĉ kvankam novaj, tiel nomataj hipermodernaj ideoj aperis jam dum lia vivo, kiujn li ne plene komprenis, kaj kiuj longe ombris liajn klopodojn.

En 1914, Tarrasch atingis la kvinludantan finalon de la fama turniro en Sankt-Peterburgo kaj, kune kun Lasker, José Raúl Capablanca, Aleksandro Aleĥin kaj Frank Marshall, estis honorita de imperiestro Nikolao la 2-a per la titolo de Grandmajstro.

Tarrasch kontribuis al la disvastiĝo de pozicia ludo. Li faris signifan kontribuon al la disvolviĝo de la malferma teorio. Unu el la sistemoj de la Reĝina gambito, la tiel nomata Defendo Tarrasch ( 1.d4 d5 2.c4 e6 3.Nc3 c5 ), unu el la bazaj variaĵoj de la Franca defendo (1.e4 e6 2.d4 d5 3.Nd2) kaj variaĵo de la Hispana malfermo (1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bb5 a6 4.Fa4 Nf6 5.0-0 N:e4) estas nomitaj laŭ li. ﻿

Laŭ la sistemo Chessmetrics , li atingis sian plej altan rangon (Elo-nombro) en junio 1895, kun poentaro de 2824, vicigante lin dua en la mondo, post Emanuel Lasker.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Defendo Tarrasch

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Siegbert Tarrasch ĉe Chessmetrics
* Ballo, Harald (1996). Siegbert Tarrasch Part 1. *ChessCafe.com*.
* Ballo, Harald (1996). Siegbert Tarrasch Part 2. *ChessCafe.com.*
* 1908 Lasker–Tarrasch Title Match, *mark-weeks.com*
* "Siegbert Tarrasch" de Edward Winter

Kategorio:Partoprenantoj en la Ŝak-Olimpikoj
Kategorio:Germanaj kristanoj
Kategorio:Konvertitoj de judismo al kristanismo
Kategorio:Ŝakaj teoriistoj
Bruna kaprimulgo

**Bruna kaprimulgo** (*Veles binotatus*) estas specio de kaprimulgoj en la kaprimulga familio Kaprimulgedoj kaj ununura specio de la genro *Veles*. Ĝi troviĝas en Kameruno, Centrafrika Respubliko, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Gabono, Ganao, kaj Liberio.

La bruna kaprimulgo estas 21–23 cm longa entute kaj havas suprajn partojn, kiuj estas malhelbrunaj kun densa flavecbruna makuleco. 

Tre malmulte oni scias pri la konduto. Ĝia krio, metala "klioŭ" noto donita je unu-sekundaj intervaloj, estis unue priskribita en 1998. 

Ĝia rilato al aliaj specioj de kaprimulgo estas necerta, ĉar ĝi ne estis inkludita en molekulfilogenetika studo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Semmelweis-efiko

La **Semmelweis-efiko**, **Semmelweis-fenomeno** aŭ **Semmelweis-reflekso** priskribas la fenomenon, ke nova ideo, invento aŭ scienca malkovro renkontas unue ĉefe kontraŭstaron, ĉar ĝi kontraŭas establitajn normojn, konvinkojn aŭ paradigmojn.

## Ekzemploj de la Semmelweis-efiko 
La termino *Semmelweis-efiko* rilatas al la tragika sorto de la hungara kuracisto Ignaz Semmelweis, kiu malkovris la gravecon de la higieno ĉe kirurgio kaj akuŝo. Semmelweis ricevis ĉefe malestimon kaj mortis en 1865 en mensmalsanulejo.

Pliaj ekzemploj de la Semmelweis-efiko estas la sekvaj malkovroj:

* suncentrismo
* platotektoniko

## Esperanto kaj la Semmelweis-efiko 
Jam en la jaro 1900 Ludoviko Zamenhof priskribis la Semmelweis-efikon en la komenco de sia eseo Esenco kaj Estonteco de la ideo de Lingvo Internacia:

:"Ĉiuj ideoj, kiuj estas ludontaj gravan rolon en la historio de la homaro, havas ĉiam tiun saman egalan sorton: kiam ili ekaperas, la samtempuloj renkontas ilin ne sole kun rimarkinde obstina malkonfido, sed eĉ kun ia neklarigebla malamikeco; la pioniroj de tiuj ĉi ideoj devas multe batali kaj multe suferi; oni rigardas ilin kiel homojn frenezajn, infane malsaĝajn, aŭ fine eĉ rekte kiel homojn tre malutilajn."

Zamenhof prezentis tie sian lingvon Esperanton kiel ekzemplon de la Semmelweis-efiko. Tiu termino tamen aperis nur fine de la 20-a jarcento.

Kategorio:Kredo
Kategorio:Epistemologio de scienco
Neznášov

:*Pri parto de municipo Všemyslice en distrikto České Budějovice temas artikolo Neznašov.*

**Neznášov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Rožnov en distrikto Náchod. Ĝi troviĝas sudokcidente de Rožnov. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

**Neznášov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,1&nbsp;km².  

## Historio
La unua sribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1370.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Neznášov čp. 65.JPG|Neznášov
Neznášov čp. 66.JPG|Neznášov

Kategorio:Rožnov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio