Blua vinio

**Blua vinio** (*Vini peruviana*), konata ankaŭ kiel *Tahitia vinio*, estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas unu el kelkaj specioj de lorioj de la genro *Vini* troveblaj iam en 23 insuloj ĉirkaŭ Tahitio, sed ĝi estas nun limigita eble al nur ok insuloj: Aitutaki, Apataki, Arutua, Kaukura, Manuae, Maupihaa, Motu One, Rangiroa, kaj eble ĉe Manihi kaj Manuae. 

Ilia plumaro estas ĉefe malhelblua kaj ĝi havas blankan areaon sur sia supra brusto, gorĝo kaj vizaĝo. 

Ili estas aktivaj birdoj, kiu manĝas nektaron kaj insektojn surgrunde.

## Distribuado kaj habitato
]]
La blua lorio estis origine endemia de insuloj de Franca Polinezio.

Ĝi ĉeestas ankaŭ en la Kukinsuloj, kie ĝi estas unu el malgranda nombro de terbirdoj en la insulo Aitutaki. Dean Amadon, skribante en 1942 post la Ekspedicio Whitney al Suda Maro, opiniis, ke eble ĝi estis enmetitaj en la Kukinsuloj. David Steadman, kiu studis la formortintajn speciojn de la areoj, verkis en 1991, ke ĝi eble estis tio, sed li ne povis trovi pruvon je tio. Se ili estus estintaj induĝenaj tie, ili estus kunvivintaj kun la Vinio de Kuhl; nuntempe neniu *Vini*-lorio estas simpatria. Li poste konkludis, ke ĝi probable estis enmetita, ĉar etendaj elfosadoj de fosilioj estis trovintaj restaĵon de la vinio de Kuhl same kiel de du aliaj specioj de formortintaj *Vini*-lorioj, sed neniun fosilion de blua lorio.

La blua lorio vivas en iu ajn arbarkovrita vivejo ene de sia teritorio, inkluzive de kultivataj areoj. Ĝi estas plej abunda en miksaj arbaroj de kokosoj kaj de *Heliotropium foertherianum*.

## Aspekto
, Germanio]]
La blua lorio estas 18 cm longa kun mallonga rondoforma vosto. Ĝia plumaro estas ĉefe malhelblua kaj ĝi havas blankan areon super sia supra brusto, gorĝo kaj malsupra vizaĝo. Erekteblaj plumoj sur la supro de ĝia kapo montras helbluajn striojn. Ĝia beko estas oranĝkolora kaj ĝiaj irisoj estas flavbrunaj. Ĝi havas oranĝkolorajn krurojn. Plenkreskaj maskloj kaj inoj havas identan eksteran aspekton. La junulo ne havas la blankan plumaron de la plenkreskulo kaj havas malhelgrizbluajn vizaĝon kaj malsuprajn partojn. La junulo ankaŭ havas nigran bekon, malhelbrunajn irisojn, kaj ĝiaj kruroj estas oranĝecbrunaj. Tia blua plumaro, kiu estas kunhavita kun la parenca ultramara vinio, estas tre nekutima en la papaga ordo.

## Kutimaro
Ili ripozas en kokospalmoj, leviĝante ĉe tagiĝo kaj vokante kaj plumaranĝante sin antaŭ manĝado. Ili kutime troviĝas en malgrandaj grupoj de malpli ol dek birdoj. Ili ripozas dum la varmego de la tago en ombro antaŭ ol rekomenci manĝadon posttagmeze. Ĉe krepusko grupoj flugas ĉirkaŭe vokante ĝis mallumo, kiam ili retiriĝas al lokoj inter palmfolioj por ripozi dumnokte.

### Dieto kaj manĝado
Bluaj loritoj manĝas la nektaron kaj polenon de kokospalmoj (*Cocos nucifera*), *Guettarda speciosa*, *Pemphis acidula*, laŭrocedro (*Suriana maritima*), moruso (*Morinda citrifolia*), *Heliotropium foertherianum*, *Scaevola* spp. kaj *Musa*. Sur Rangiroa ili manĝis plejparte kokosflorojn dum unu trisemajna studo. Ili manĝas silente en malgrandaj grupoj, kaj uzas sian brossimilan langon por leki nektaron kaj polenon. Kie floroj ne plene malfermiĝis, ili uzas siajn bekojn por malfermi ilin. Post kiam ĉiuj floroj sur unu arbo estas manĝigitaj, ili moviĝas al la sekva arbo, kriante dum ili iras. Ili ankaŭ manĝas insektojn inter folioj kaj sur la arbara grundo, kaj foliajn ŝosojn kaj molajn fruktojn.

## Statuso
Ili estas endanĝerigitaj ĉefe de invadaj specioj, kiel katoj, ratoj, marĉocirkuoj kaj moskitoj portantaj birdan malarion.

## Referencoj
* Juniper & Parr (1998) *Parrots: A Guide to Parrots of the World*; .
* Forshaw (2006) *Parrots of the World: An Identification Guide*; .
* Arndt, Thomas (2001): *Lexicon of Parrots*. Arndt Verlag
* 

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio