open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rus-Turka Milito (1806–1812)

La **Rus-Turka Milito** (1806–1812) inter la Rusa Imperio kaj la Otomana Imperio estis unu el la diversaj Rus-Turkaj militoj. Tiu milito ekis en 1805–1806 en la kunteksto de la Napoleonaj Militoj. Estis kampanjoj en 1808–10 kaj en 1811–12.

## Komenco 
Dekomence, la Imperiestro Aleksandro la 1-a malemis koncentri grandajn fortojn kontraŭ la Otomana Imperio dum siaj rilatoj kun la Napoleona Francio estis necertaj kaj la ĉefa parto de lia armeo estis okupita luktante kontraŭ Napoleono Bonaparte en Prusio. Amasa Otomana ofensivo celis la Rus-okupitan Bukareston, nome ĉefurbo de Valakio, estis tuje kontrolita ĉe Obilesti fare de nur 4,500 soldatoj komanditaj de Miĥail Miloradoviĉ (2a de Junio, 1807). En Armenio, la 7,000-homa truparo de la grafo Ivan Gudoviĉ detruis la Turkan forton de 20,000 en Arpaĉai (18a de Junio). Dume, la Rusa Imperia Mararmeo estrita de Dmitri Senjavin blokadis la Dardanelojn kaj venkis super la Otomana ŝiparo en la Batalo de Dardaneloj (1807), post kio Selimo la 3-a estis elpostenigita. La Otomana ŝiparo estis detruita la venontan monaton en la Batalo de Atos, tiele establante Rusian hegemonion surmare.

## Kampanjoj de 1808–10 
## Kampanjoj de 1811–12 
## Kaŭkazo 
Kategorio:Militoj de Rusio
Kategorio:Militoj de la Otomana Imperio
Kategorio:Napoleonaj militoj
1806
Kategorio:Militoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Konfliktoj en 1800-1809
Kategorio:Konfliktoj en 1810-1819
Listo de asteroidoj (52001–53000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 52001 al 53000**.
La asteroidoj ricevas numerojn nur kiam iliaj orbitoj estas konfirmitaj ; tio, kio povas okazi tre longtempe post iliaj malkovroj. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.

Plejparte el la asteroidoj restas sennomaj kaj havas nenian menciindecon.

## Plena listo 52001-53000 
### 52001-52050 
### 52051-52100 
### 52101-52150 
### 52151-52200 
### 52201-52250 
### 52251-52300 
### 52301-52350 
### 52351-52400 
### 52401-52450 
### 52451-52500 
### 52501-52550 
### 52551-52600 
### 52601-52650 
### 52651-52700 
### 52701-52750 
### 52751-52800 
### 52801-52850 
### 52851-52900 
### 52901-52950 
### 52951-53000 
## Eksteraj ligiloj 
*  Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 50 001 - 55 000
Imre László

**Imre László** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **László Imre Bálint** estis hungara aktoro, kantisto pri hungarecaj kantoj, bonvivanto.

Imre László http://www.mediaklikk.hu/2014/08/15/az-a-szep-laszlo-imre-2/ naskiĝis la  (aliaj fontoj mencias aliajn datenojn) en Csongrád (urbo), li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Imre László lernis en privata aktorlernejo de Szidi Rákosi, krome li lernis ankaŭ kantadon aparte. Inter 1921 kaj 1924 li apartenis al Nacia Teatro (Pécs), kie li plej ofte estis kantisto-bonvivanto. En 1926 li kantadis en revuo en Budapeŝto, poste li okupiĝis nur pri kantado, eĉ li komponadis kantojn. Liaj kantovoĉoj estis aŭdeblajaj en kafejoj, eĉ Muzikakademio de Budapeŝto, Palaco Vigadó, gramafondiskoj kaj Hungara Radio. Ofte li mem pianludis dum kantado. Li edziĝis en 1930 kaj 1940.

## Sola filma rolo 
* *A kölcsönkért kastély* (1937, nur kantado dum la filmo)

## Elektitaj kantoj 
* *Gyere Bodri kutyám* https://www.youtube.com/watch?v=20a0GjtIlXE 
* *Csillagtalan sötét éjjel* https://www.youtube.com/watch?v=mXg3RXVbsTU
* *Szamos víze ott kanyarog* https://www.youtube.com/watch?v=dg_IQIKFvZA

## Elektitaj komponaĵoj 
* "Száz szál piros rózsát" (1928, la plej konata)
* *Leszállt a csendes éj*
* *Vecsernyére szól a harang*
 
## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto 
* http://mek.oszk.hu/08700/08756/html/szocikk/w/28/28007.htm

Kategorio:Hungaraj kantistoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj bonvivantoj
Kuku Jalanĝa lingvo

La **Kuku-Jalanĝa lingvo** estas parolata de la Kuku-Jalanĝaj homoj de Fornorda Kvinslando. 

## Vortoj 
## Referencoj 
Kategorio:Pama-nungaa lingvaro
Archimédesz Szidiropulosz

**Archimédesz Szidiropulosz** [arĥimEdes sidiropulos], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szidiropulosz Archimédesz** estas greka hungarlandana historiisto, sociologo, instruisto.

Archimédesz Szidiropulosz https://hu.wikipedia.org/wiki/Szidiropulosz_Archim%C3%A9desz naskiĝis la  en Ptolemaida (Grekio).

## Biografio 
Archimédesz Szidiropulosz rifuĝis al Hungario en 1948. Li abiturientis en Budapeŝto en 1962, poste li akiris diplomojn en Scienca Universitato Loránd Eötvös pri historio en 1967, pri sociologio en 1980. Jam inter 1967 kaj 1969 li instruis en gimnazio de Nagykáta, inter 1970–1982 de Budapeŝto, poste li estis inspektoro de la ĉefurbaj kolegioj. En 1985 li esploris en Grekio helpe de stipendio. En 1986 li estis nomumita konsilisto de pedagogia instituto. Ekde 1998 li esploras Trianonan Traktaton. En 2005 li pensiuliĝis, tamen li instruis ĝis 2013. Li estis nomumita institutestro en 2015, kie li esploras historion de la hungariaj grekoj. Li ricevis premiojn en 2007, 2011 kaj 2013. Li havas edzinon, kiu naskis 2 filinojn.

## Elektitaj libroj 
* *Ithaka partjai. A kisebbségi lét dimenziói.* (1990)
* *1956 – Görögök a forradalomban.* (1997)
* *Trianon utóélete. A magyar társadalom Trianon-képe az ezredfordulón.* (2004)
* *Miért hiúsultak meg Tisza István román tárgyalásai?* (2014, escepte artikolo)

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto 

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj sociologoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungariaj grekoj
Preĝejo Sankta Andreo (Tornaszentandrás)

**Preĝejo Sankta Andreo** estas unika romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Tornaszentandrás.

## Historio 
En la 1100-aj jaroj germanaj ministoj alvenis el Tirolo por minadi ferojn en la apudaĵo. Ili konstruis la romanikan kirkon laŭ kutimoj en Tirolo en la 12-a jarcento, la unua mencio okazis nur en 1283. En la 1200-aj jaroj ĝi pligrandiĝis per gotikaj partoj. En la 14-a jarcento la navo estis pligrandigita per pli larĝa kvadrata parto. Dum dominado de la turkoj la preĝejo ruiniĝis, poste en la 1720-aj jaroj la loĝantoj konstruis lignan kapelon kun sonorilostablo, post 2 jardekoj la ruina konstruaĵo barokiĝis kaj oni alkonstruis sakristion. La pentrita galerio kaj la predikejo estis faritaj en fino de la 18-a jarcento. Ekde 1810 la preĝejo havas paroĥan titolon. En 1907 la orgeno alvenis. En 1971 plenaj renovigaj laboroj komenciĝis. Laŭeble la mezepokaj partoj estas videblaj ankaŭ nun.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en rando de la vilaĝo sur pinto de monteto. En Hungario nur tie estas videbla ĝemelaj absidoj. Tio estas 2 absidoj apude, la unua estas dediĉita al Sankta Barbara, la alia al Sankta Andreo. La restintaj freskoj prezentas vivojn de Sankta Andreo, apostoloj, Stefano la 1-a (Hungario) kaj Ladislao la 1-a (Hungario).

Kermeso okazas en la 30-an de novembro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* http://lexikon.katolikus.hu/T/Tornaszentandr%C3%A1s.html

Tornaszentandrás
Kategorio:Tornaszentandrás
Tornaszentandrás
Karlo de Aŭstrio-Teŝino

Arkiduko **Karlo de Aŭstrio, Duko de Teschen** (; naskiĝis la , mortis la ) estis Aŭstra kampomarŝalo, nome la tria filo de la imperiestro Leopoldo la 2-a kaj de lia edzino, María Luisa de Borbón. Li estis ankaŭ la pli juna frato de Francisko la 2-a. Spite esti epilepsia, Karlo atingis respekton kiel komandanto kaj kiel reformisto de la Aŭstria armeo. Li estis konsiderata unu el la plej famaj oponantoj de Napoleono Bonaparte.

Li ekis sian karieron luktante kontraŭ la revoluciaj armeoj de Francio. Frue en la militoj de la Unua Koalicio, li vidis venkon en Neerwinden en 1793, antaŭ esti venkita en Wattignies en 1793 kaj en Fleurus en 1794. En 1796, kiel ĉefo de ĉiuj Aŭstriaj fortoj en la Rejno, Karlo venkis super Jean-Baptiste Jourdan ĉe Amberg kaj Würzburg, kaj poste venkis ĉe Emmendingen kio devigis Jean Victor Marie Moreau retiriĝi tra la Rejno. Post tiuj venkoj estis aliaj ĉe Zuriko, Ostrach, Stockach, kaj Messkirch en 1799. Li reformis la armeojn de Aŭstrio por adopti la principon de armita lando; en 1809, li iris al la Milito de la Kvina Koalicio kaj okazigis la unuan malvenkon al Napoleono en Aspern-Essling, antaŭ suferi malvenkon en la sangelverŝa Batalo de Wagram. Post Wagram, Karlo ne vidis pli gravan agon en la Napoleonaj Militoj.

[eta|maldekstra|[Surĉevala statuo de Arkiduko Karlo de Aŭstrio-Teŝino sur placo Heldenplatz de Vieno, nome la plej granda en la mondo kun nur du eltenaj punktoj.]]
Kiel milita stratego, kelkaj historiistoj komparas lin al la Duko de Wellington, konservema, prudenta, kaj kompetenta. Karlo estis studobjekto laŭ kontrastoj. Kiel praktikanto, li estis senmakula plenumante komplikon kaj riskajn manovrojn de trupojn en la ardo de la batalo, atinganta brilajn venkojn en la antaŭaĵo de preskaŭ certa malvenko. Kvankam, kiel teoriulo, lia dediĉo al la tereno kaj al la prudento kondukis lian samtempulo, Carl von Clausewitz, al kritiko de rigideco kaj aliro al la geografia strategio. Tiele, li restis inter la panteono de herooj de Aŭstrio de la Francaj Revoluciaj kaj Napoleonaj militoj.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Rothenberg, Gunther E. Napoleon's Great Adversary: Archduke Charles and the Austrian Army, 1792-1814. Staplehurst: Spellmount, 1995. ISBN 1873376405

## Vidu ankaŭ 
* Listo de teŝinaj princoj
* Teŝina princlando
* Alta Majstro de la Germana Ordeno
* Guberniestro de la Habsburga Nederlando

Kategorio:Habsburgo-Loreno
Kategorio:Arkidukoj
Kategorio:Aŭstriaj nobeloj
Kategorio:Aŭstraj feldmarŝaloj
Kategorio:Guberniestroj de la Habsburga Nederlando
Kategorio:Sankta Romia Imperio
Kategorio:Homoj de la Francaj revoluciaj militoj
Kategorio:Aŭstraj generaloj
Kategorio:Homoj de la Napoleonaj militoj
Kategorio:Kavaliroj de la Ordeno de la Ora Ŝaffelo
Kategorio:Altaj majstroj de la Ordeno de germanaj kavaliroj
Kategorio:Florencanoj
Kategorio:Teŝina princlando
Gerő Aradi

**Gerő Aradi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Aradi Gerő** estis hungara teatrestro, aktoro. Lia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Czútz Gergely*, liaj familiaj nomvariantoj estis *Czúcz, Czútz, Tzútz*.

Gerő Aradi https://hu.wikipedia.org/wiki/Aradi_Ger%C5%91 naskiĝis la  (laŭ aliaj fontoj la naskuĝjaro estas 1829) en Csépa, li mortis la  en Marillavölgy (nuntempa Marila en Rumanio).

## Biografio 
Gerő Aradi lernis en Szolnok, Arad (urbo) kaj Pest (urbo). Li komencis sian aktoran karieron en 1858 en trupo de Boldizsár Láng en Debrecen. Li estis migranta aktoro preskaŭ jardekon en diversaj urboj (ekzemple Győr (1860–1861), Várad (1862–1863), Szombathely (1864). En 1864 li iĝis teatrestro en Dunaföldvár, poste ekzemple en Miskolc (1867), Szeged (1868–1870, 1886–1889), Buda (1870), Pécs (1872, 1883–1885), Arad (1874, 1889–1892), Szabadka (1873, 1883), Kecskemét (1875). Kelkfoje li havis samtempe du teatrajn trupojn. Li multe zorgis pri edukado de junaj aktoroj. Pro vidviniĝo li edziĝis dufoje, lia filo naskiĝis en 1869.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Ede Szigligeti: *Strike* - onklo Lajos
* Szigeti J.: *Becsületszó* - Ákos

## Aktoroj, kiuj rolis en trupo de Aradi (elekto) http://www.sulinet.hu/oroksegtar/data/kulturalis_ertekek_a_vilagban/a_szegedi_szinjatszas_kronikaja_a_koszinhaz_tort_1883_1944/pages/027_tarsulati_nevsorok.htm 
* Péter Andorffy
* Antal Bokody
* Etel Csigaházy
* Mari Eibenschütz
* Kálmán Egri
* Gusztáv Eőry Pordán
* Marietta Erdélyi
* Vilma Fratta
* László Gonda
* Hermin Haraszthy
* Lajos Jakab
* Imre Kőmíves
* István Kozma (operetkantisto)
* Sándor Krémer
* Kálmán Árpád Latabár
* Anna Lukács
* János Makróczy
* Kornélia Mindszenty
* György Némethy
* János Nyéki
* György Pálffy (aktoro)
* Laura Réthy
* Gusztáv Rónaszéki
* Gusztáv Szepesi
* Kornél Sziklay
* Dezső Tapolczai
* Adolf Tollagi
* Sándor Veres (operkantisto)
* György Verő (reĝisoro)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo A, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Listo de asteroidoj (53001–54000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 53001 al 54000**.
La asteroidoj ricevas numerojn nur kiam iliaj orbitoj estas konfirmitaj ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.

Plejparte el la asteroidoj restas sennomaj kaj havas nenian menciindecon.

## Plena listo 53001-54000 
### 53001-53050 
### 53051-53100 
### 53101-53150 
### 53151-53200 
### 53201-53250 
### 53251-53300 
### 53301-53350 
### 53351-53400 
### 53401-53450 
### 53451-53500 
### 53501-55550 
### 53551-53600 
### 53601-53650 
### 53651-53700 
### 53701-53750 
### 53751-53800 
### 53801-53850 
### 53851-53900 
### 53901-53950 
### 53951-54000 
## Eksteraj ligiloj 
*  Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 50 001 - 55 000
Finna Milito

eta|300px|Montaĵo
eta|dekstre|150px|Aleksandro la 1-a, Imperiestro de Rusio.
eta|dekstre|150px|Gustavo la 4-a Adolfo, la Sveda Reĝo.
La **Finna Milito** estis luktita inter la Regno Svedio kaj la Rusa Imperio el Februaro 1808 al Septembro 1809. Kiel rezulto de la milito, la orienta triono de Svedio estis establita kiel la aŭtonoma Granda Duklando Finnlando ene de la Rusa Imperio. Aliaj rimarkindaj efikoj estis la adopto fare de la Sveda parlamento de nova konstitucio kaj la establado de la dinastio Bernadotte, nome nova Sveda reĝa dinastio, en 1818.

## Fono 
Post la Rusa Imperiestro Aleksandro la 1-a subskribis en 1807 la terminojn de la Traktato de Tilsit kun Napoleono Bonaparte, Aleksandro, en sia letero de 24a de Septembro 1807 al la Sveda Reĝo Gustavo la 4-a Adolfo, informis al la reĝo ke la pacaj rilatoj inter Rusio kaj Svedio dependis el la sveda konsento akcepti la limigojn de la Traktato de Tilsit, kio practike signifis ke Svedio estis postulata sekvi la Kontinentan Sistemon. La reĝo, kiu vidis Napoleonon kiel la Antikristo kaj Brition kiel lia aliancano kontraŭ Napoleona Francio, estis konscia de la ruinigaj sekvoj de tiu sistemo por la sveda markomerco. Li anstataŭe eniris en negocado kun Britio por prepari kunan atakon kontraŭ Danio, kies Norvegaj posedaĵoj li ambiciis.

## Februaro – Majo 1808 
## Junio – Julio 1808 
## Aŭgusto – Septembro 1808 
## Vintro 1808 
## Printempo - Somero 1809 
## Referencoj 
## Bibliografio 
* Mattila, Tapani (1983). Meri maamme turvana [Margardi nian landon] (Finne). Jyväskylä: K. J. Gummerus Osakeyhtiö. ISBN 951-99487-0-8.

Kategorio:Militoj de la Rusia Imperio
Kategorio:Ruso-Svedaj militoj
Kategorio:Napoleonaj militoj
Kategorio:Konfliktoj en 1808
Kategorio:Konfliktoj en 1809
Kategorio:Militoj de la 19-a jarcento
Kategorio:19-a jarcento en Rusio
Kategorio:19-a jarcento en Svedio
Rokajlo

[eta|altdekstre=0.8|Rokajloj kaj [suprafenestro, ĉirkaŭ la jaro 1760 (Palaco de familiaro Kinski, Prago)]]
eta|altdekstre=0.8|Porcelanaj sanktakvujoj kun motivo de rokajlo (Nymphenburg 1760)

**Rokajlo** (fr. *rocaille* – konĥeto) estas abstrakta kaj ofte nesimetria ornamaĵo, laŭ kiu estis nomita arta stilo rokoko. Ĝi ofte havas formon de duflanka helicera konko aŭ flametoj, kutime kombinata kun diversspecaj folioj aŭ drapaĵaro. Bazo estas formo de konko, kiu estas farita en formo de flametoj aŭ kurbaj krestetoj.

Ĝi origine ekestis en artefaritaj grotoj de kastelaj parkoj, kiuj ofte estis ornamataj per realaj konkoj, kaj en tempo de la franca reĝo Ludoviko la 15-a ĝi disvastiĝis preskaŭ en la tutan Eŭropon. Estis ofte uzata en la jaroj 1745–1780 kaj poste ankaŭ en periodo de la "dua rokoko" fine de 19-a jarcento.

Ĝi troviĝas sur fasadoj, separate aŭ apud fenestroj kaj alkovoj, kiel dekoracio de lignaj, ofte orumitaj kadroj de speguloj, bildoj kaj diversaj kartuŝoj, sed ankaŭ sur dekoraciaj pentraĵoj kaj freskoj, sur mebloj kaj porcelano.

## Tradukfonto 
Kategorio:Rokoko
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Francaj vortoj kaj esprimoj
Ĝeneralaj Statoj

La **Ĝeneralaj Statoj** estas aŭ estis termino por (historia) parlamento en kelkaj eŭropaj teritorioj:

* Francaj Ĝeneralaj Statoj
* Ĝeneralaj Statoj de la Reĝlando Nederlando
* Ĝeneralaj Statoj de Svedio
Kontinenta Blokado

[dekstra|300px|eta|Europo en 1811. Malhelviola la [Unua Imperio (Francio)|Franca Imperio; viola la satelitaj ŝtatoj de Francio kaj okupitaj zonoj; helviola la landoj devigitaj fare de Francio apliki la Kontinentan Blokadon.]]
La **Kontinenta Sistemo** aŭ **Kontinenta Blokado** (konata en franca kiel *Blocus continental*) estis la eksterlanda politiko de Napoleono la 1-a de Francio en sia lukto kontraŭ Granda Britio dum la Napoleonaj Militoj. Kiel reago al la ŝipara blokado de la Franciaj marbordoj aprobita de la Brita registaro en la 16a de Majo 1806, Napoleono publikigis la Berlinan Dekreton la 21an de Novembro 1806, kiu ekvalidigis grand-skalan embargon kontraŭ la Brita komerco. Tiu embargo estis efektiva intermite. Ĝi finis la 11an de Aprilo 1814 post la unua abdiko de Napoleono. Laŭ terminoj de ekonomia damaĝo al Granda Britio, la blokado estis tre senefika; tamen, la Britaj eksportoj al la kontinento suferis perdon de 25% al 55% de ties totala valoro inter la jaroj 1802 kaj 1806. Ĉar Napoleono konstatis ke etenda komerco ekzistis tra Hispanio kaj Rusio, li invadis tiujn du landojn. Liaj fortoj estis ege ligataj en Hispanio — kie dume okazis la Milito de Hispana Sendependiĝo — kaj li ege suferis en, kaj finfine retiriĝis el, Rusio en 1812.

La Berlina Dekreto malpermesis la importadon de Britaj varoj en Eŭropaj landoj aliancaj kun aŭ dependaj el Francio, kaj instalis la Kontinentan Sistemon en Eŭropo. Ĉiuj konektoj estu tranĉitaj, eĉ poŝto. Britaj komercistoj kontrabandis multajn varojn en multaj landoj kaj la Kontinenta Sistemo ne estis povega armilo de ekonomia milito. Estis iome da damaĝo al Brita komerco, speciale en 1808 kaj 1811, sed ties kontrolo de la oceanoj kondukis al anstataŭo de la komerco kun Norda kaj Suda Ameriko, same kiel al grandskala kontrabando en Eŭropo.
Krome la perdo de Britio kiel komerca partnero frapis ankaŭ la ekonomiojn de Francio mem kaj de ties aliancanoj. Malkontentaj registaroj trovis kromaĵon por malatenti la Kontinentan Sistemon, kio kondukis al malfortigo de la koalicio de Napoleono.

## Referencoj 
Kategorio:Napoleonaj militoj
Kategorio:Militoj de Britio
Kategorio:19-a jarcento en Francio
Kategorio:19-a jarcento en Britio
Kategorio:Komerco
Kategorio:Marmilito
Kategorio:Ekonomio de Britio
Eckmühl

**Eckmühl** (iam konata kiel *Eggmuhl*, en Bavario oficiale kiel *Eggmühl*) estas vilaĝo de Germanio, en Bavario, ĉe Große Laaber, 20 km S.Or. de Regensburg. Ĝi estas fama kiel loko de batalo luktita la 22an de Aprilo 1809 dum la Milito de la Kvina Koalicio inter Francoj, Bavarianoj, Württemberger-anoj estritaj de Napoleono unuflanke, kaj la Aŭstrianoj estritaj de la Arkiduko Karlo de Aŭstrio-Teschen, kio rezultis en la malvenko de tiuj lastaj. Napoleono Bonaparte, kiel agnosko de la granda kontribuo de la Marŝalo Davout en la venko, havigis al li la titolon de Princo de Eckmühl.

## Referencoj 
* Chisholm, Hugh, eld. (1911). "Eckmühl". Encyclopædia Britannica (11a eld.). Cambridge University Press.

## Bibliografio 
* Castle, Ian. Eggmuhl 1809: Storm Over Bavaria, Oxford, Osprey Publishing, 1998, ISBN 1-85532-708-2.

## Eksteraj ligiloj 
* Monumento al la batalo 

Kategorio:Distrikto Regensburg
Kategorio:Vilaĝoj de Germanio
Walcheren

eta|dekstra|250ra|Turo Campveer en Veere, konstruita en 1500.

Dosiero:Loudspeaker.svg**Walcheren** estas iama insulo en la provinco Zelando en Nederlando ĉe la buŝo de la estuaro de Skeldo. Ĝi kuŝas inter Oosterschelde norde kaj Westerschelde sude kaj ĝi havas iel la formon de rombo. La du flankoj al la Norda Maro konsistas el dunoj; la cetero de ties marbordo estas formata de fosaĵoj. Middelburg kuŝas centre; tiu urbo estas la provinca ĉefurbo kaj Vlissingen 9&nbsp;km sude estas la ĉefa havenurbo. La tria municipo estas Veere.

## Historio 
Origine, Walcheren estis insulo, sed polderoj kaj digoj tra Oosterschelde estis konektinta al la (iama) insulo Zuid-Beveland, kiu siavice estis konektita al la ĉeftero de Norda Brabanto.

La Kampanjo Walcheren estis malsukcesa Brita ekspedicio al Nederlando en 1809.

Dum la Dua Mondmilito tie okazis la Operaco Infatuate por malfermi la havenon de Antverpeno al la navigacio kaj tiel liveri loĝistikajn rimedojn. Ĝi okazis de la 1a al la 8a de novembro 1944.

## Topografio 
350ra

*Topografia mapo de Walcheren, 2010-2011. Kliku por pligrandigi.*

## Referencoj
Kampanjo Walcheren

eta|La bombardado de Flushing.
La **Kampanjo Walcheren** estis malsukcesa Brita ekspedicio al Nederlando en 1809 intencita por malfermi alian fronton en la lukto de Aŭstria Imperio kontraŭ Francio dum la Milito de la Kvina Koalicio. Ĉirkaŭ 40,000 soldatoj, 15,000 ĉevaloj kune kun kampartilerio kaj du sieĝarmoj trapasis la Nordan Maron kaj alteriĝis al Walcheren la 30an de Julio. Tiu estis la plej granda Brita ekspedicio de tiu jaro, pli granda ol la armeo servanta en la Duoninsula Milito en Portugalio. La Kampanjo Walcheren konsistis el malmulta luktado, sed okazis fortaj perdoj por la malsano populare kromnomita kiel "Febro Walcheren". Kvankam pli ol 4,000 Britaj trupoj mortiĝis dum la ekspedicio, nur 106 mortiĝis en lukto; la survivantoj retiriĝis la 9an de Decembro.

## Eksteraj ligiloj 
* The British Expeditionary Force to Walcheren: 1809

Kategorio:Konfliktoj en 1809
Walcheren
Walcheren
Kategorio:Militoj de Britio
Kategorio:Militoj de Nederlando
Kategorio:Walcheren
Traktato de Schönbrunn

[eta|330ra|dekstra|Palaco Schönbrunn kaj ties ĝardenoj, pentraĵo de [Bernardo Bellotto (1758/61)]]
La **Traktato de Schönbrunn** (France: *Traité de Schönbrunn*; Germane: *Friede von Schönbrunn*), foje konata kiel **Traktato de Vieno**, estis subskribita de reprezentantoj de Francio kaj Aŭstrio ĉe la Palaco Schönbrunn ĉe Vieno la 14an de Oktobro 1809. La traktato finigis la Kvinan Koalicion dum la Napoleonaj Militoj, post Aŭstrio estis venkita ĉe la decidiga Batalo de Wagram la 5an/6an de Julio.

Francio trudis akrajn pacterminojn: Aŭstrio devis cedi la Duklandon Salcburgo al Bavario kaj perdis sian aliron al la Adriatika Maro rezignante pri marbordaj teritorioj de Gorico-Gradisko kaj la libera imperia urbo Triesto, kun Kranisko, la Markio de Istrio, okcidenta ("Supra") Karintio kun Orienta Tirolo, kaj la la kroataj landoj sudokcidente de la rivero Sava al la Franca Imperio. Okcidenta Galicio estis cedita al la Varsovia Duklando, kaj la distrikto Ternopilo al la Rusa Imperio.

Aŭstrio agnoskis la antaŭajn konkerojn faritajn de Napoleono el aliaj landoj same kiel la regadon fare de lia frato Joseph Bonaparte kiel reĝo de Hispanio. Aŭstrio ankaŭ pagis al Francio grandan monkompenson kaj la Aŭstria armeo estis limigita al 150,000 homoj - promeso kiu ne estis plenumita. Aŭstrio ankaŭ devis apliki la Kontinentan Sistemon de Napoleono, ĉar Britio restis milite kontraŭ Francio.

Schönbrunn
Schönbrunn
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Historio de Slovenio
Kategorio:Historio de Kroatio
Kategorio:Aperis en 1809
Kategorio:Politiko en 1809
Silk Road

**Silk Road**  ("Silka Vojo" en la angla, nomita pro la historia silka vojo) estis enreta nigra bazaro kaj la unua moderna kaŝbazaro, plej bone konata kiel platformo por la vendo de kontraŭleĝaj drogoj. Kiel parto de la malhela TTT, ĝi estis funkciigata kiel kaŝita Tor-servo, tiel ke enretaj uzantoj povis uzi ĝin anonime kaj sekure sen eventuala trafik-observado. La retejo estis lanĉita en februaro 2011; ĝia evoluigado komencis ses monatojn antaŭe. Limigita kvanto da novaj vendistokontoj komence estis disponataj; novaj vendistoj devis aĉeti konton en aŭkcio. Poste, fiksita kotizo estis pagigata por ĉiu nova vendista konto.
En oktobro 2013, la usona polic-agentejo FBI fermis la retejon kaj arestis Ross William Ulbricht kun la akuzo, ke li estis ĝia kaŝnomita fondinto "Dread Pirate Roberts". La 6-an de novembro 2013, Silk Road 2.0 aperis enrete, funkciigata de eksadministrantoj de Silk Road. Ankaŭ ĝi estis fermita kaj la akuzita administranto estis arestita la  kiel parto de internacia polica operacio nome "Operation Onymous”. Ulbricht estis konviktita pri ok krimoj rilate al Silk Road en la Usono Federacia Kortumo en Manhattan kaj kondamnita al ĝismorta mallibero sen ebleco liberiĝi pro parolo je la honoro.

La teknikoj de Silk Road daŭre influas hodiaŭajn kaŝbazarojn, kiuj karakteriziĝas per uzo de anonima reto (tipe Tor aŭ I2P), pago per Bitmono aŭ alia ĉifromono (ekzemple Monero), kaj eBay-stila sistemo por lasi rimarkojn pri vendistoj.

Kategorio:Drogotrafiko
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2011
Kategorio:Retejoj malaperintaj en 2013
Antal Bokody

**Antal Bokody** [bokodi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bokody Antal** estis hungara aktoro, teatrestro.

Antal Bokody http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/014/pc001452.html#3 naskiĝis la  en Szentes, li mortis la  en Békéscsaba.

## Biografio 
Antal Bokody frekventis lernejojn en Szarvas kaj Nagykőrös, poste li estis instruisto 2 jarojn. Li komencis sian aktoran karieron en trupo de József Szabó (teatrestro) en Szeged en 1858. En la sekvaj jaroj li apartenis ekzemple al trupoj de Gusztáv Hubay (1863, 1865), István Reszler (1864), Antal Fehérváry (1866), Andor Sztupa (1875–1877), Ignác Krecsányi (1878). Intertempe ekde 1867 li ankaŭ kelkfoje estis reĝisoro, inter 1870-1875 li estis teatreatro. En 1875 lia trupo bankrotiĝis, tial li denove aliĝis al teatraj trupoj ekzemple Lajos Jakab (aktoro) (1881, 1883), Gerő Aradi (1882, 1885). Li edziĝis dufoje kaj li havis 2 filinojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Molière:
** La Avarulo - Harpagon (ĉefrolo)
** Tartufo - titolrolo
** La malsanulo pro imago - Argan
* József Gaál: *A peleskei nótárius* - Nagyzájtai Zajtay István
* Gergely Csiky: *Proletárok* - Timót Pál

## Elektitaj verkoj (teatraĵoj) 
* *Zsidó Sári* (1881)
* *Angyalcsinálók* (1882)

## Elektitaj aktoroj en trupo de Bokody 
* Andor Barna
* Mihály Dombay
* Jenő Halmi (1877)
* Béla Hetényi
* Hermin Kállai
* Endre Gyula Latabár
* János Németh (operkantisto)
* Gusztáv Rónaszéki
* Béla Vágó (aktoro)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Emil Laskó

**Emil Laskó** [laŝkO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Laskó Emil** estis hungara dirigento, komponisto.

Emil Laskó http://m.imdb.com/name/nm8470150/ naskiĝis la  en Döbrököz, li mortis la  en Stokholmo.
 
## Biografio 
Emil Laskó lernis pianon en Muzikakademio de Budapeŝto de Béla Bartók en 1934, sed en la sekva jaro li lernis eklezian dirigentadon de Lajos Bárdos kaj Artúr Harmat. Ekde jam 1935 li dirigentis koruson de Preĝejo Sankta Antonio (Pasarét), kie post la diplomo li ricevis statuson preĝejkantisto. En la 1940-aj jaroj li estis en korusestro de koruso pri "Liszt Ferenc". En 1946 li vojaĝis al Svedio, poste li neniam revenis al Hungario. En Stokholmo li dirigentis en la Operejo, krome li estis orgenisto pri hungaraj mesoj.

## Liaj filmaj komponaĵoj 
* *Mágiától a bűvészetig* (1941, hungara mallonga filmo)
* *Symphony In Motion* (1961, usona mallonga filmo)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Svedaj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungardevenaj svedoj
Vincențiu Babeș

**Vincențiu Babeș** [vincenciu babeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Babes Vince** estis hungaria rumana politikisto, parlamentano, ĵurnalisto, juristo, unu el la fondintoj de Rumana Akademio (1866). Lia origina nomo estis *Vincențiu Călușăr*, lia filo estis Victor Babeș.
eta|Vincențiu Babeș
Vincențiu Călușăr http://mpgy.ogyk.hu/mpgy/alm/al_1886/08.htm  naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Hodony (nuntempa Hodoni en Rumanio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Vincențiu Babeș frekventis mezlernejojn en Temeŝvaro, Karlóca kaj Szeged, poste li akiris teologian diplomon en Arad (urbo), fine juran diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Ekde 1845 li estis juristo en Pest (urbo), poste en Arad. Li interesiĝis ankaŭ pri István Széchenyi. Dum la Hungara revolucio de 1848 li kontribuis en gazetoj kaj li konatiĝis kun Ioan Dragoș. En 1849 li estis nomumita inspektoro de rumanaj lernejoj en Limgarda zono, sed en fino de la jaro li eklaboris en Vieno kiel juristo. Li edziĝis en 1951, li ricevis la titolon kortega konsilisto en 1859. Inter 1863-1869 li laboris en Pest en juĝejo, poste li estis advokato. Li estis parlamenta deputito en la porokaza parlamento en 1861, poste inter 1865 kaj 1887, kie li estis la plej grava aktivisto de la rumanaj interesoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Die Sprach- und Nationalitätenfrage in Österreich* (1860)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* rumanlingva biografio kun foto
* rumanlingva biografio kun foto
* http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/b/b00570.htm

Kategorio:Hungariaj rumanoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Rus-Angla Milito (1807–1812)

Dum la Napoleonaj Militoj, la **Rus-Angla Milito** (2a de Septembro 1807– 18a de Julio 1812) estis la fazo de kontraŭstaroj inter Granda Britio kaj Rusio post tiu lasta subskribis la Traktaton de Tilsit kiu finigis sian militon kontraŭ Francio. Rus-anglaj bataloj limiĝis ĉefe al minoraj marbataletoj en la Balta kaj Barenca Maroj.

Decembre de 1807 Britio deklaris embargon kontraŭ rusaj ŝipoj tiam en Britio. Estis tiaj konfliktoj ankaŭ ĉe Lisbono, Portugalio, rilate al la rusa ŝiparo.

Kategorio:Militoj de la Rusia Imperio
Kategorio:Militoj de Britio
Kategorio:Napoleonaj militoj
Kategorio:Militoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Konfliktoj en 1807
Kategorio:Konfliktoj en 1808
Kategorio:Konfliktoj en 1809
Kategorio:Konfliktoj en 1810
Kategorio:Konfliktoj en 1811
Kategorio:Konfliktoj en 1812
Vestfalia lingvo

La **vestfalia lingvo** (vestfalie: *Wäästfaalisch*) estas unu el la ĉefaj dialektgrupoj de la okcidenta branĉo de la platgermana lingvo. Ĝi estas plejparte nur parolataj de maljunuloj. Plejparte da vestfalianoj parolas lokan variaĵon de la norma germana lingvo kun vestfalia akĉento.

Kategorio:Platgermana lingvo
Kategorio:Lingvoj de Germanio
Kategorio:Germanaj dialektoj
Kategorio:Nordrejn-Vestfalio
Chicha morada

eta|290px|preparado de *chicha morada*
**Chicha morada**  estas tipa nealkohola trinkaĵo el Peruo, variaĵo de ĉiĉo. Ĝi prepariĝas baze de purpura maizo (ankaŭ nomataj lila aŭ malva maizo), kiu en Peruo konatas kiel *maíz morado* .

## Deveno 
La purpura maizo estas variaĵo de maizo, kiu havas kiel apartaĵo intense malhelan purpuran koloron de la tutaj spadikoj. La koloron kaŭzas alta parto de antocianinoj. La purpura maizo kreskas precipe en la Andoj, kaj bezonas specifajn klimatajn kondiĉojn por ricevi sian tipan koloron. La maizaj spadikoj sekiĝas ĉe la plantoj kaj nur poste rikoltiĝas.

 (maldekstre)]]
## Trinkaĵo 
Malvarme servita la *chicha morada* en Peruo konatas kaj aprezatas kiel tre efika freŝigo.

Tradicie oni atribuas al la trinkaĵo malaltigon de la sangopremo, kvankam tiu efiko ankoraŭ ne sendube pruviĝis en medicinaj studoj. Tamen medicinaj studoj fokusiĝis pri la altaj kvantoj pri antioksidantoj de la trinkaĵo: esploristoj de la Universitato de Nagojo en Japanio en ratoj trovis pozitivajn efikojn kontraŭ kancero de rektumo, kaj ĉe antioksidanta protekto de la hepato.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* informoj de la  perua instituto pri agrikultura esploro (INIA) (pdf, ; 194&nbsp;kB)
*artikolo en la perua semajna revuo *Caretas* pri la esploroj de la universitato  Nagojo en Japanio

Kategorio:Trinkaĵoj
Kategorio:Maizo
Kategorio:Perua kuirarto
TLS (reto)

**TLS** estas mallongigo de '''**, kaj same kiel ties antaŭulo, **' (SSL) estas kriptigita protokolo por interreto, kiu subkomprenas pli sekuran komunikadon inter gastiganto kaj kliento.  Kelkaj versioj de tiuj protokoloj trovas disvastigitan uzadon en aplikaĵoj kiaj interreta navigado, retpoŝto, interret faksado, tujmesaĝado, kaj interreta telefonado (VoIP). Retejoj povas uzi TLS por sekurigi ĉiujn komunikaĵojn inter siaj serviloj kaj uzantoj. SSL kaj TLS uzas nesimetrian ĉifradon por aŭtentikigi interŝanĝajn ŝlosilojn, simetrian ĉifradon por konservi konfidencon, kaj mesaĝajn aŭtentikigajn kodojn por mesaĝa integreco.

## Origino de SSL kaj historio de TLS 
La SSL estis origine evoluigita de *Netscape Communications* por aldoni la protokolon HTTPS al sia retumilo Netscape Navigator. En 2014, la usona registaro raportis pri vundebleco en la nuna versio de la protokolo. SSL devus esti malrekomendita favore al TLS (vidu CVE-2014-3566).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Detala enkonduko al TLS ĉe voko-korvo

Kategorio:Interretaj normoj
Kategorio:Komputila sekureco
Kategorio:Interretaj protokoloj
Kategorio:Retkomerco
Horace Vernet

**Émile Jean-Horace VERNET** (30a de Junio 1789 – 17a de Januaro 1863) estis franca pentristo de bataloj, portretoj, kaj orientismaj temoj.

## Vivo kaj verko 
Li naskiĝis en la Pariza Luvro, kiam liaj gepatroj estis tie dum la Franca Revolucio. Vernet tuj disvolvigis disdegnon por la troa seriozeco de akademia franca arto influita de klasikismo, kaj decidis pentri temojn prenitajn ĉefe el la tiutempa vivo. Dum sia ekkariero, kiam Napoleono Bonaparte estis en povo, li ekpentris la francajn soldatojn laŭ pli familiara, populara maniero pli ol laŭ idealigita, Davideca modo. Kelkaj el liaj pentraĵoj kiuj reprezentas francajn soldatoj laŭ pli rekta, malpli idealigita stilo, estas *Hundo de la Regimento*, *La ĉevalo de la trumpetisto*, kaj *Morto de Poniatowski*.

Li akiris rekonon dum la Burbona Restaŭrado pro serio de batalpentraĵoj komisiitaj de la duko de Orleano, nome estonta reĝo, Louis-Philippe. Kritikistoj gapis pro la nekredebla rapido laŭ kiu li pentris. Multaj el liaj pentraĵoj faritaj dum tiu frua fazo de lia kariero estis "notitaj pro ties historia akurateco same kiel pro ties ŝarĝitaj pejzaĝoj." Ekzemploj de pentraĵoj en tiu stilo estas lia serio de Kvar Bataloj: nome *La Batalo de Jemappes* (1821), *La Batalo de Montmirail* (1822), *La Batalo de Hanau* (1824), kaj *La Batalo de Valmy* (1826).

## Galerio 
## Referencoj 
## Literaturo
* Dayot, Armand (1898). *Les Vernet : Joseph--Carle--Horace*. Paris: A. Magnier.
* Harkett, Daniel and Katie Hornstein, eld, (2017). *Horace Vernet and the Thresholds of Nineteenth-Century Visual Culture*. Dartmouth College Press/University Press of New England
* Ruutz-Rees, Janet E. (Janet Emily) (1880). *Horace Vernet*. New York: Scribner and Welford.

## Eksteraj ligiloj 
* Galerio de Pentraĵoj de Horace Vernet 
* Anne S. K. Brown Military Collection, Brown University Library

Kategorio:Francaj pentristoj de la 18-a jarcento
Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Akademio de Belartoj (Francio)
Batalo de Eckmühl

La **Batalo de Eckmühl** (konata ankaŭ kiel "Eggmühl") luktita en Eckmühl la 21an kaj la 22an de Aprilo 1809, estis turnopunkto de la Kampanjo de 1809, konata ankaŭ kiel la Milito de la Kvina Koalicio. Napoleono la 1-a estis nepreparita por la starto de konfliktoj la 10an de Aprilo 1809, okazigitaj de Aŭstroj estre de la Arkiduko Karlo de Aŭstrio-Teschen kaj por la unua fojo li akceptis ke la Franca Imperia Krono estis devigita cedi la strategian iniciaton al oponanto. Danke al arda defendo fare de la 3-a Korpuso de la *Grande Armée*, komandita de la Marŝalo Davout, kaj la Bavaria 7-a Korpuso, komandita de la Marŝalo Lefebvre, Napoleono kapablis venki super la ĉefa Aŭstria armeo kaj tenis la strategian iniciaton por la cetero de la milito.

El la flanko de la aŭstrianoj luktis 35,000 soldatoj, dum el la flanko de franc-germanoj 30,000 al 60,000. La unuaj suferis 12,000 perdojn inter mortigitaj, vunditaj aŭ kaptitaj, dum la duaj perdis 6,000.

## Referencoj 
Eckmühl
Eckmühl
Eckmühl
Eckmühl
Eckmühl
Eckmühl
Taltemsen

**Taltemsen** (en tamazight: ⵜⴰⵍⵜⵎⵙⵏ) estas Amazigh-vilaĝo en la koro de la Anti-Atlaso en la regiono de Souss-Massa en suda Maroko. Ĝi estas je 2359 m de altitudo. Ĝi havas loĝantaron nur de ĉirkaŭ 55 personoj en 2004, ĉar ĝi suferis pro elmigrado al urbo kaj eksterlanden. Ĉefa industrio estas la komerco kaj antaŭe la agrikulturo de tritiko, kiu nun estas en malbona stato pro sekego kaj apero de aproj.

## Referencoj 
Kategorio:Souss-Massa
Kategorio:Vilaĝoj de Maroko
Bara Konfederacio

[eta|366px|La lokoj de la [rezisto de la anoj de la Bara Konfederacio kaj la batal-lokoj de Bara Konfederacio kontraŭ la rusa armeo kaj la armeo de la reĝo Stanislao Aŭgusto Poniatowski]]

La **Bara Konfederacio** (; 1768–1772) estis asocio de polaj nobeloj (*szlachta*) formita ĉe la fortikaĵo de Bar en Podolio en 1768 por defendi la internan kaj eksteran sendependon de la Pol–Litova Komunumo kontraŭ la Rusia influo kaj kontraŭ la reĝo Stanislao Aŭgusto Poniatowski kun Polaj reformistoj, kiuj estis klopodante limigi la povon de la riĉo de la magnatoj de la Komunumo.
[eta|maldekstra|La kruco de [Bara Konfederacio kun la bildo de la Senmakula koncipiĝo de Dipatrino de la urbo Strzyżów (en suda (Pollando)]]
[eta|Pola generalo [Kazimierz Pułaski en la pola fortikaĵo de Bar en Podolio dum la Bara Konfederacio, la oleopentraĵo de Korneli Szlegel]]
[eta|maldekstra|Pola generalo [Kazimierz Pułaski dum la batalo ĉe Częstochowa, dum la Bara Konfederacio,la oleopentraĵo de Józef Chełmoński]]

La 15an de aŭgusto 1769 la anoj de la Konfederacio ĵure promesis antaŭ la bildo de la Senmakula koncipiĝo de Dipatrino en Strzyżów (en la suda Pollando), ĉeestis Kazimierz Pułaski kaj Franciszek Trzecieski. Tiun bildon oni enmetis sur la standardon kaj sur la krucon de la Konfederatoj (vidu la apudan foton).

La fondintoj de la Bara Konfederacio estis la magnatoj Adam Krasiński, episkopo de Kamjanec, Karol Stanisław Radziwiłł, Kazimierz Pułaski, Moric Benjovski kaj Michał Krasiński. Ties kreo kondukis al enlanda milito kaj kontribuis al la Unua Dispartigo de Pollando. Kelkaj historiistoj konsideris la Baran Konfederacion kiel la unua insurekcio de Pollando.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Pollando
Kategorio:Ruso-Polaj militoj
Kategorio:Polaj ribeloj
Kategorio:Galicio
Kategorio:Militoj de Rusio
Kategorio:Militoj de Pollando
Kategorio:Bataloj en la 18-a jarcento
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1760-1769
Kategorio:Aperis en 1768
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 1770-1779
Kategorio:Malaperis en 1772
Mireille Darc

**Mireille Darc** [miʁɛj daʁk] (naskiĝis  en Toulon, mortis  en Parizo) estis franca manekeno kaj aktorino. Ŝi estis longtempa kun-rolantino kaj kunulino de Alain Delon. Ŝi aperis kiel ĉefrolantino en la filmo de Jean-Luc Godard *Weekend* de 1967. Mireille Darc estis kavaliro de la Honora legio kaj komandoro de la Nacia Ordeno de Merito.

## Fruaj jaroj 
Naskiĝinta naskonome **Mireille Christiane Gabrielle Aimée Aigroz** en Toulon, ŝi vizitis la Konservatorion de Dramaj Artoj en Toulon, kaj iris al Parizo en 1959.

## Kariero 
Ŝi debutis en 1960 en *La Grande Brétèche* de Claude Barma. Ŝia unua ĉefrolo estis en 1961 kun "Hauteclaire" de Jean Prat. Ŝi ĉefrolis kiel Christine en "Le Grand Blond avec une chaussure noire" kaj "Le retour du grand blond" kaj apud Alain Delon en pluraj filmoj: ''L'Homme pressé*, *Pouic-Pouic*, *Les Bons Vivants*, *Mort d'un pourri*, *Madly*, *Jeff*, *Les Seins de glace*, *Il était une fois un flic*, *Borsalino* kaj la televidserio de 2003 *Frank Riva*.

En la 1980-aj jaroj ŝia kariero estis interrompita de korĥirurgio post aŭto-akcidento, en kiu ŝi estis grave vundita, kaj ŝia disiĝo de Alain Delon post dek kvin jaroj kune. Ŝi forlasis sian kinokarieron, sed revenis al televido en la 1990-aj jaroj. En 2006, Jacques Chirac atribuis Honoran legion al Mireille Darc

## Sanstato kaj morto 
En 2013, Mireille Darc trapasis plian operacion de korĥirurgio, kaj dum 2016 ŝi suferis plurajn hemoragiojn. Ŝi mortis  en Parizo trafita de komato, 79-jaraĝa.

## Teatro 
## Filmaro 
### Filmoj 
### Kurtfilmoj 
### Kiel reĝisoro 
## Voĉoaktorado 
## Bibliografio 
* 2008 *Mon Père*
* 2005 *Tant que battra mon coeur* (Membiografio)
* 1982 *Jamais avant le mariage''

## Ordenoj 
* Oficiro de la Honora legio (2015), (Kavaliro en 2006)
* Komandoro de la franca Nacia Ordeno de Merito (2009)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Mireille Darc en IMDb
* Mireille Darc en AllMovie

## Tradukfonto 
Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Francaj manekenoj
Kategorio:Komandoroj de la franca nacia Ordeno de Merito
Kategorio:Francaj televidaktoroj
Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio
Margit Lánczy

**Margit Lánczy** [lAnci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lánczy Margit** estis hungara aktoro, infana aktoro. Ŝia nomo post la orfiĝo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Prégler Margit*, ŝia edzo estis Jenő Feiks.

Margit Lánczy https://hu.wikipedia.org/wiki/L%C3%A1nczy_Margit http://www.imdb.com/name/nm0529434/ naskiĝis la  en Bódvarákó, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Margit Lánczy naskiĝis pro neleĝa amkontakto inter István Keglevich kaj Ilka Lánczy. Ŝi komencis sian aktoran karieron kiel infana aktoro, ŝi aĝis 15, kiam ŝi ricevis titolrolon en Nacia Teatro (Budapeŝto). Ŝi akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1915. Inter 1916 kaj 1944 ŝi apartenis al la Nacia Teatro, sed ŝi lernis ankaŭ operkantadon (ankaŭ en Germanio kaj Italio). Ŝi havis ankaŭ operajn rolojn en Teatro Városi (1926) kaj Reĝa Operejo de Budapeŝto (1927). Ŝi establis teatran trupon en 1934 kaj ŝi faris turneon en Italio. En 1944 ŝi aliĝis al Teatro Madách, sed post 3 jaroj ŝi retiriĝis. Tamen en 1957 ŝi escepte estis videbla sur scenejo. Ŝi edziniĝis en 1917, ŝi eksedziniĝis en 1934.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** La dresado de la megero - Bianca
** Somermeznokta sonĝo - Hyppolita
** Romeo kaj Julieta - ina titolrolo
** La Venecia Komercisto - Portia
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Olivia
** Kiel plaĉas al vi - Hymen
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Éva (ina ĉefrolo), Hippia, Cluvia
* Karolo Kisfaludy: *Csalódások* - Vilma
* Ferenc Herczeg: *A Gyurkovics lányok* - Katinka
* László Németh: *Széchenyi* - Crescentin aŭ S-ino Széchenyi (ŝia lasta rolo)
* Giacomo Puccini: Tosca - titolrolo

## Elektitaj filmaj roloj 
* *A becsapott újságíró* (1914) – Alice
* *Mackó úr kalandjai* (1920)
* *Nászút féláron* (1936)
* *Keresztúton* (1942) - S-ino Nedeczky
* *Mit csinált feleséged 3-tól 5-ig?* (1964)

## Ŝia sola tradukaĵo 
* Lodovici: *A kerék* (teatraĵo prezentita en 1937 en la Nacia Teatro en Budapeŝto)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Artúr Harmat

**Artúr Harmat,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Harmat Artúr** estis hungara eklezia komponisto, altlerneja instruisto, dirigento. Lia origina familia nomo estis *Hubacsek* [hubaĉek] ĝis 1903, lia bopatro estis Rudolf Maros ekde 1950.
eta|Memortabulo pri Artúr Harmat (1967)
Artúr Hubacsek http://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-eletrajzi-lexikon-7428D/h-75B54/harmat-artur-75C61/ naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Nyitrabajna (nuntempa Bojná en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Artúr Harmat akiris diplomon en Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio en 1908, li estis ankaŭ dirigento de koruso en Primasa baziliko de Esztergom. Post la diplomo li estis gimnazia instruisto kaj korusestro en Nyitra. Li lernis ankaŭ en Prago kaj Berlino. En 1912 Pongrác Kacsóh invitis lin por instrui en Budapeŝto, kie li estis ankaŭ korusestro ekde 1921. Post 3 jaroj li jam instruis en la Muzikakademio ĝis 1959. Inter 1920-1946 li estis inspektoro de muzikinstruistoj. En 1927 li fondis katedron pri eklezia muziko en la Muzikakademio. Li ricevis premion en 1956.

## Elektitaj komponaĵoj 
* *Misék és motetták*
* *Te Deum*
* *A 150. zsoltár*
* *Stabat Mater*

## Lia lernolibro 
* *Ellenponttan* (1947, 1958)

## Elektitaj disĉiploj 
* Ilona Andor
* Kornél Albert Bárdos
* József Gát
* Gábor Lisznyay Szabó
* József Maklári

## Memorigiloj 
* 2 memortabuloj en Budapeŝto https://www.kozterkep.hu/~/2742/Harmat_Artur_emlektabla_Budapest_1967.html https://www.kozterkep.hu/~/13086/harmat_artur_dombormuves_emlektablaja_budapest_borsos_miklos_2002.html

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva aprezo kun foto 

Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Adolph Northen

**Adolph NORTHEN** (literumita ankaŭ kiel **Adolf Northen**, **Adolf Northern** or **Adolph Northern**) (6a de Novembro 1828 – 28a de Majo 1876) estis germana pentristo.

Li naskiĝis en Münden, Regno de Hanovro kaj estis membro de la Duseldorfa Pentroskolo.

Li priskribis batalajn scenojn kaj partikulare eventojn de la Napoleonaj Militoj, tiele ke la plej notitaj verkoj de Northen estas inter aliaj
* *Napoleona retiriĝo el Rusio* kiu priskribas la malsukceson de la invado de Rusio de 1812 fare de Napoleono Bonaparte
* *Prusia atako ĉe Plancenoit*, montranta la Prusiajn diviziojn de Hiller, Ryssel kaj Tippelskirch venkante super la Franca Imperia Juna Gvardio, 1aj Batalionoj de la 2a Grenadistoj kaj 2a Ĉasistoj ĉe la Batalo de Waterloo.

Northern mortiĝis en Düsseldorf aĝe 48.

## Verkoj 

File:Prussian Attack Plancenoit by Adolf Northern.jpg|*Prusia atako ĉe Plancenoit*, 1863
File:Zigeunerkarawane Düsseldorf by Adolf Northen.jpg|*Cigana karavano*
File:Napoleons retreat from Moscow by Adolph Northen.jpg|*Retiriĝo de Napoleono el Rusio*

## Referencoj 
**Presitaj fontoj:**
* Champlin, John Denison *Cyclopedia of Painters and Paintings*, 2005
* Krafft, Eva Maria *Katalog der Meister des 19. Jahrhunderts in der Hamburger Kunsthalle*, 1969

**Retejoj:**
* Artnet *Adolf Northen* alirita la 6an de Julio 2007

## Notoj 
Kategorio:Pentristoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Germanaj pentristoj
María Ángeles Maeso

**María Ángeles MAESO**, Valdanzo (Soria) 22a de junio 1955, estas hispana poetino. Ŝi studis Hispanan Filologion kaj aliajn studojn rilatajn kun la Sociaj Sciencoj. Aktuale, ŝi kombinas instruadon de Hispanaj Lingvo kaj Literaturo en mezlernejo, kun aliaj pedagogiaj agadoj kiel volontulino ĉe lernantoj de marĝenaj sociaj grupoj.

Lia poezia verkaro havigis al ŝi la agnoskon de ĉefaj antologiistoj interesatoj pri ina poezio de la lastaj jaroj de la 20-a jarcento. Krome, ŝi ĉiam ricevis specialan atenton fare de la literaturaj revuoj. Ŝi publikigis *Sin regreso* (Senrevene, Palencia, 1990), *Trazado de la periferia* (Periferia skizo, 1996), kaj verkis *Algunas preguntas para la nieve* (Kelkaj demandoj por la neĝo). Poste venis *El bebedor de los arroyos* (La trinkanto ĉeroje), *Vamos, vemos* (Ni iras, vidas) kaj noveloj *Perro* (Hundo) kaj *Los condes del no y no* (La grafoj de ne kaj ne).

Lastaj verkoj estis *Basura mundi* (2008), *¿Quién crees que eres yo?* (2012) kaj *Huy, qué miedo*.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* BENEGAS, Noni kaj MUNÁRRIZ, Jesús. *Ellas tienen la palabra. Dos décadas de poesía española. Antología* (Madrid: Hiperión, 1997).
* FERNÁNDEZ, Miguel, "Konata neesperanta eldonejo publikigis gravan poemaron en dulingva (hispana-esperanta) versio", Sennaciulo, nº 0-06 (1343-1344), Majo-Junio 2017. Paĝo 24. Ĉefa pri *Vamos, vemos* (Ni iras, vidas).

## Eksteraj ligiloj 
* María Ángeles Maeso - Primavera nuevamente / Printempas re - legas Miguel Fernández Dekomence en hispana, poste en Esperanto

Kategorio:Hispanaj poetoj
Quercus wislizeni

alternative=Interior live oak twig with acorn.JPG|eta|Interior live oak twig with acorn
eta|Quercus wislizeni range map 1
**Quercus wislizeni** estas ĉiamverda kverko indiĝena al Kalifornio kaj Meksiko, en Malsupra Kalifornio. Ĝi estas konata sub la komuna nomo *Interior Live Oak* (esperante *Interna Viva Kverko*).

## Referencoj 
Kategorio:Kverkoj
Kategorio:Ĝardenplantoj
Kategorio:Arboj de Usono