Max Ernst

**Max ERNST** (naskiĝis la 2-an de aprilo 1891 - mortis la 1-an de aprilo 1976) estis germana dadaista kaj superrealista artisto.

## Vivo 
Max Ernst naskiĝis en Bruhl, Germanio. En 1910, li ekĉeestis kursojn en la Universitato de Bonn por studi filozofion sed baldaŭ forlasis la kursojn.

En 1918 li edziĝis kun la arthistoriisto Luise Straus - ŝtorma interrilato kiu ne daŭros. Ŝi mortis en Auschwitz en 1945. En 1919 Ernst vizitis la artiston Paul Klee kaj kreis siajn unuajn pentraĵojn, blokpresaĵojn kaj kolaĝojn, kaj eksperimentis kun miksita artmaterialo. Dum la Unua Mondmilito li servis en la germana armeo kaj post la milito, plena je novaj ideoj, Ernst, Jean Arp kaj sociala agitanto Alfred Grünwald, formis la Dadaistan grupon de Kolonjo, Germanio, sed du jarojn poste, en 1922, li reiris la artistan komunumon ĉe Montparnasse en Parizo.

Kontinue eksperimentante, en 1925 li inventis teknikon de grafiko nomita frotado, kiu uzas krajonfrotojn kiel objektojn kaj kiel fonton de bildoj. La veninta jaro li kunlaboris kun Joan Miró pri desegnoj por Sergej Djagilev. Kun la helpo de Miró, Ernst pioniris gratadon en kiu li trulis pigmenton de liaj kanvasoj.

Ernst allogis grandan polemikon kun sia 1926-a pentraĵo *La Virgulino pugfrapadante la Kristan Infanon*: André Breton, Paul Éluard kaj la Pentristo.

En Montparnasse li estis grava por la deziro de Breton ekstermeti amikon de Ernst, Éluard.

En 1927 li edziĝis kun Marie-Berthe Aurenche. Oni diras, ke "lia interrilato kun ŝi eble estis inspirinta la erotikan subjektaĵon de tiu pentraĵo kaj aliaj de tiu jaro."

Ernst ekskulptis en 1934 kaj pasigis tempon kun Alberto Giacometti.

Ernst disvolvis fascinon pri birdoj kiu estis multloka en lia verko. Lia alia mio en pentraĵoj, kiun li nomis Loplop, estis birdo, kiu, li sugestis, esti etendaĵo de li, tiginte de frua konfuzo de birdoj kaj homoj. Li diris, ke lia fratino naskiĝis baldaŭ post lia birdo mortis. Loplop ofte aperas en kolaĝoj de la verko de aliaj artistoj, kiel la kolaĝoj Loplop prezentas al André Breton, kaj ili kutime havas birdan pieduman objekton surmetita al tio de la edzino de alia artisto.

Post la komenciĝo de la Dua Mondmilito, Ernst estis retenita kiel malamika alilandano en Francio, sed kun la helpo de la usona ĵurnalisto Varian Fry en Marseille, li apenaŭ povis eskapi el la lando kun Peggy Guggenheim. Li forlasis sian amatinon, Leonora Carrington, fakto kiu kaŭzis ŝin suferi grandan mensan averion. Ernst kaj Guggenheim alvenis en Usonon en 1941 kaj edziĝis la sekvan jaron. Kune kun aliaj artistoj kaj amikoj (Marcel Duchamp kaj Marc Chagall) kiu estis fuĝinta de la milito kaj vivis en Novjorko, Ernst helpis inspiri la evoluon de abstrakta ekspresionismo.

Lia edzeco kun Guggenheim ne daŭris, kaj en Beverly Hills, Kalifornio en oktobro de 1946, en duobla ceremonio kun Man Ray kaj Juliet Browner, li edziĝis kun Dorothea Tanning.

Ernst restis precipe en Usono, loĝante en Sedono, Arizono, kaj en 1948 skribis la traktaĵon *Preter Pentrado*. Kiel rezulto de la publikeco, li ekgajnis financan sukceson.

En 1963 li kaj Tanning transloĝiĝis al malgranda urbeto en suda Francio kie li kontinuis labori. He City, kaj la Galeries Nationales du Grand-Palais en Parizo eldonis kompletan katalogon de liaj verkoj.

Ernst mortis la 1-an de aprilo 1976 en Parizo, Francio, kaj enteriĝis tie en la Tombejo Père-Lachaise.

## Postviva famo 
Usona postpunka grupo Mission of Burma titolis du kantojn por la artisto: *Max Ernst* en 1979, kaj *La Revo de Max Ernst* en 2004. La verko de Ernst ankaŭ estis centre sur la komercaĵoj de la usona rokgrupo The Mars Volta.

## Elektitaj verkaĵoj 
* 1919 *Trophy, Hypertrophied*
* 1919 *Farewell My Beautiful Land of Marie Laurencin. Help! Help!*
* 1919 *Aquis Submersus*
* 1919 *Fruit of a Long Experience*
* 1919 *Two Ambiguous Figures*
* 1919-20 *Little Machine Constructed by Minimax Dadamax in Person*
* 1920 *The Hat Makes the Man*
* 1920 *Murdering Airplane*
* 1920 *Here Everything is Still Floating*
* 1920 *Dada Gauguin*
* 1920 *The Small Fistule that Says Tic Tac*
* 1920-1 *The Gramineous Bicycle Garnished with Bells the Dappled Fire Damps and the Echinoderms Bending the Spine to Look for Caresses*
* 1921 *The Elephant Celebes*
* 1921 *Birds, Fish-Snake and Scarecrow*
* 1921 *Seascape*
* 1921 *Approaching Puberty or the Pleiads*
* 1921 *Young Chimera*
* 1922 *A Friends Reunion*
* 1922 *Oedipus Rex*
* 1923 *Castor and Pollution*
* 1923 *Holy Caecilie - The Invisible Piano*
* 1923 *Men Shall Know Nothing of This*
* 1923 *Histoire Naturelle*
* 1923 *The Equivocal Woman*
* 1923 *Pietà or Revolution by Night*
* 1923 *Ubu Imperator*
* 1923-4 *Woman, Old Man and Flower*
* 1924 *Two Children are Threatened by a Nightingale*
* 1924 *Dadaville*
* 1925 *Mer et Soleil - Lignes de navigation*
* 1925 *Paris Dream*
* 1925 *The Couple in Lace*
* 1925 *Eve, the Only One Left to Us*
* 1926 *The Numerous Family*
* 1927 *The Kiss*
* 1927 *Der grosse Wald*
* 1927 *Gulf Stream*
* 1927 *Forêt*
* 1927 *Forest and Dove*
* 1927 *The Wood*
* 1927 *Fishbone Forest*
* 1928 *Tree of Life*
* 1928 *The Sea*
* 1928 *Die Erwählte des Bösen*
* 1929 *Et les Papillions se Mettent a Chanter*
* 1929 *Snow Flowers*
* 1930 *Loplop Introduces Loplop*
* 1931 *Human Form*
* 1933 *Zoomorphic Couple*
* 1934 *The Entire City*
* 1934 *Une Semaine de Bonte*
* 1935 *The Whole City*
* 1936 *Landscape with Wheatgerm*
* 1936 *The Nymph Echo*
* 1937 *L’Ange du Foyer ou Le Triomphe du Surréalime*
* 1937 *The Angel of Hearth and Home*
* 1940 *Attirement of the Bride*
* 1940 *Spanish Physician*
* 1940-1942 *Europe After the Rain*
* 1941-1942 *Day and Night*
* 1942 *Surrealism and Painting*
* 1943 *Window*
* 1943 *Painting for Young People*
* 1943-1944 *The Eye of Silence*
* 1944 *The King Playing with the Queen*
* 1944 *Moonmad*
* 1944 *The Table is Set*
* 1944 *Napoleon in the Wilderness*
* 1945 *Vox Angelica*
* 1945 *The Temptation of st. Anthony*
* 1946 *Phases of the Night*
* 1947 *Dangerous Correspondance*
* 1947 *Design in Nature*
* 1948 *Capricorn*
* 1950 *Parisian Woman*
* 1951 *The Weatherman*
* 1956 *L’oiseau Rose*/*Der Rosa Vogel*
* 1958 *Petite Feerie Nocturne*
* 1958 *Apres Moi le Sommeil*
* 1960 *Paysage Arizona*
* 1960 *Ursachen der Sonne*
* 1962 *The Garden of France*
* 1965 *Grand Ignorant*
* 1966 *Immortel*
* 1967 *Corps Enseignant Pour une École de Tueurs*
* 1968 *Nordlicht am Nordrhein*
* 1970 *Ein Mond ist guter Dinge*

Kategorio:Superrealismaj pentristoj
Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Germanaj skulptistoj
Kategorio:Dadaistoj
Kategorio:Avangardismo