open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Agriș (Satu Mare)

**Agriș** [agriŝ] () estas vilaĝo kaj komunuma sidejo en Rumanio nordoriente de Satu Mare.

Ĝis 2004 Agriș apartenis al la komunumo Botiz. Ĝi estis fondita kiel memstara komunumo per la leĝo n-ro 84/2004. Administre apartenas al ĝi Ciuperceni.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 1050 loĝantojn (hungaroj), en 1992 1058 (93&nbsp;% da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1300. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Szatmár*).

## Fonto 
## Renomaj personoj 
* Bálint Csűry: lingvisto
* Ferenc Visky (Egri, 1-a de julio 1918 – Oradea, 5-a de oktobro 2005): reformita teologo.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Botiz jud Satu Mare.png|Situo de iama Botiz en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Cehăluț

**Cehăluț** [ĉehəluc] () estas vilaĝo en Rumanio sude de Tășnad. En 1910 ĝi nombris 1 162 loĝantojn (hungaroj), en 1992 869 (85&nbsp;% da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1330. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szilágy vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Cehal.

Cehăluț situas ĉe la distrikta vojo DJ109P, la sola voja ligilo inter la komunuma centro Cehal kaj la urbo Tășnad. Ĝi estas la sola parto de la komunumo kun signifa, eĉ majoritata hungara loĝantaro, laŭ la censo de 2002:

## Famuloj 
En la iama Magyarcsaholy naskiĝis Zoltán Sztáray.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Orbău

:''**Orbau** ankaŭ estas la germana nomo por Gârbova de Sus.

**Orbău** [orbəŭ] () estas vilaĝo en Rumanio sude de Tăşnad (Tasnád, Trestendorf aŭ Trestenburg). En 1910 ĝi nombris 411 loĝantojn (rumanoj), en 1992 estis 441, kaj laŭ la stato de  en la vilaĝo vivis . Ĝia unua skriba mencio estis en 1213. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Közép-Szolnok, de 1877 Szilágy vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Cehal.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapeŝto.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Moișeni

**Moișeni** [mojsenj] () estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Satu Mare. En 1910 ĝi nombris 798 loĝantojn (rumanoj), en 1992 1327. Ĝia unua skriba mencio estis en 1828. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Certeze.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Satu Mic (Lupeni)

**Satu Mic (Lupeni)** [satu mik] (**Kisfalud (Farkaslaka)** kiŝfalud *Kecsetkisfalud*) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Odorheiu Secuiesc. Administre ĝi apartenas al Lupeni.
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 749 loĝantojn (hungaroj); en 1992 525 (hungaroj). 
## Historio
Ĝi estis unue menciita skribe en 1460. Ĝi formiĝis per la unuiĝo de du vilaĝoj en 1870. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Udvarhely*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Gravaj personoj 
*Júlia Varga-Werther (n. 18-a de junio 1955): pentristino, grafikistino (ekde 1984 en Aŭstrio).

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto
 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Harghita
Zune

eta|180ra|
eta|180ra|
**Zune** estas la nomo de la mp3-ludilo fabrikota de Mikrosofto, kiu konkurencos la iPod-on de Apple. *Zune* vendeblos ŝajne iam dum la nuna jaro 2006. Aldone al la mp3-ilo Mikrosofto ekigos propran muzikelŝutejon, kie eblos akiri kaj elŝuti titolojn por la *Zune*. Per tio, Mikrosofto volas ataki la merkatestrecon de la muzikmontrejo iTunes de Apple.

La *Zune*, kontraŭe al la *iPod*, ebligos elŝuti la muzikdosierojn senkable pere de WLAN el la interreto en la ludilon. La *iPod* bezonas kablokonekton por tio.

Ĝis nun, ekzistas kvar versionoj de ZUNE. Ĝi estas: ZUNE 30, ZUNE 4, ZUNE 8 kaj ZUNE 80. Ĉiu de tiuj numeroj eminentas la memorĉelo, kio la respektiva disponaĵo havas.

Ĉiam, kiam una novo disponaĵo estas publicata, la posedantoj de la pli olda disponaĵoj ricevi una ĝisdatigo, ke iliaj ZUNEj nun havas la seman programaron kiel ĉiuj aliaj.

## Eksteraj ligiloj 
 Retpaĝo enkondukante la Zune 
* iPod-paĝo  
* Artikolo kaj komentoj  

Kategorio:Mikrosofto
Kategorio:Varomarkoj
Kategorio:Ludiloj
Floyd Landis

[eta|dekstra|Floyd Landis dum la lasta etapo de la [Tour de France 2006]]
**Floyd LANDIS** estas biciklisto usona, kiu naskiĝis la 14-an de oktobro 1975 en Lancaster (Pensilvanio) (de gepatroj menoanaj, devenaj de Svisio, pli precize de la kantono Glarus). Samteamano de Lance Armstrong ĝis 2004, li ŝanĝis teamon en 2005. En 2006, li gajnas *Tour de France*. Antaŭ la fino de la somero oni anstataŭigos lian koksan artikon, kiu suferas je nekrozo.

## Biografio 
* Profesiulo de 1999. Li ekis kiel profesiulo kun Mercury-Viatel (1999–2001), antaŭ labori por US-Postal (2002–2004) kaj Phonak en 2005.
* Unua venko en 1999 : etapo de la *Cascade Classic*.

## Teamoj 
* 1999 – 2001: Mercury
* 2001 – 2004: US-Postal
* 2005 – : Phonak
* 2008 : la biciklista teamo Slipstream volas dungi lin

## Venkoj 
* *Tour du Poitou-Charentes*: 2000
* *Volta ao Algarve*: 2004
* 2-a de la *Critérium du Dauphiné Libéré*: 2002
* 3-a de la ''Tour de l'Avenir*: 1999
* *Paris-Nice*: 2006
* *Tour of California*: 2006
* *Tour de France*: 2006

### Rezultoj dum la *Tour de France* 
* *Tour de France* 2002: 61-a
* *Tour de France* 2003: 77-a
* *Tour de France* 2004: 23-a
* *Tour de France* 2005: 9-a
* *Tour de France* 2006: 1-a

### Rezultoj dum la *Vuelta Ciclista a España* 
* *Vuelta Ciclista a España* 2003: 76-a
* *Vuelta Ciclista a España'' 2004: rezigno dum la 18-a etapo

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ttt-ejo de Floyd Landis  
* Floyd Landis dum la Tour de France  (france)

Kategorio:Usonaj biciklistoj
Cămin

**Cămin** [kǝmin] (, ) estas komunumo en Rumanio norde de Carei. Administre ĝi ĝis 2002 apartenis al la komunumo Căpleni, de tiam ĝi estas memstara komunumo.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 1072 loĝantojn (hungaroj), en 1992 1445 (47&nbsp;% da hungaroj, 46&nbsp;% da germanoj), kaj laŭ la stato de  en la komunumo vivis .

En la censo de 2011 la 1.388 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn:

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1335. En 1748 la hungaroj estis translokitaj en Bervenion, kaj estis koloniigitaj ŝvaboj. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 la vilaĝo apartenis al Hungario (*Szatmár*).

## Renomaj personoj 
* Ferenc Láng (19-a de septembro 1889 – Satu Mare, 8-a de decembro 1950): lokhistoriisto.
* István Láng, plumnomo *Stephan Lang* (1945 – Hago, Nederlando, 13-a de decembro 2008): verkisto.
* Mihály Láng: instruisto, pedagogia verkisto
* Ferenc Scheffler: romkatolika teologo, redaktoro
* János Scheffler: episkopo, martiro
* Joseph Solomayer: (1922 – 2011) kuracisto

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto

Dosiero: Camin jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Kategorio:Unuvilaĝaj komunumoj de Rumanio
Lupeni (Harghita)

**Lupeni**  ( ) estas komunumo en Valea Feernicului, Rumanio, nordokcidente de Odorheiu Secuiesc. Administre apartenas al la komunumo la jenaj vilaĝoj: Bisericani, Bulgăreni, Păltiniș, Păuleni, Firtușu, Morăreni, Satu Mic, Sâncel.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 mil 327 loĝantojn (hungaroj); en 1992 1 mil 071 (99 % da hungaroj).

En la censo de 2002 la 4.518 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Historio 
Ĝi estis unue menciita skribe en 1566. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Udvarhely). La plimulto de la loĝantoj vivtenas sin per karbofarado.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eventoj 
* La 23-an de aŭgusto 2005 la inundo okazigis 3 mortviktimojn kaj grandegajn materialajn damaĝojn.

## Renomaj personoj 
* Ágnes Jakab (n. 1955): tekstilartistino http://szorakozas.szekelyhon.ro/archivum/offline/cikk/72863/jakab-agnes-es-a-fordulopontok-eve 
* Csaba Jakab (n. 24-a de oktobro 1965): arkitekto, industriartisto.
* Zsigmond Jakab (1920 – 1995): bestkuracisto, amatora grafikisto.
* Matild Kolumbán (n. 31-a de januaro 1946): instruistino, fabelverkistino.
* József Miklós (1940 – 2003) instruisto pri fremdaj lingvoj en Miercurea Ciuc.
* Áron Tamási (1897 – 1966): verkisto.
* Gáspár Tamás (15-a de aŭgusto 1904 – Odorheiu Secuiesc, 12-a de novembro 1982): memuaristo (*Vadonnőtt gyöngyvirág* (Sovaĝe kreskinta majfloro)); la pli juna frato de verkisto Áron Tamási.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de la distrikto
* Bildoj pri la inundo (de 2005) 

Dosiero: Lupeni jud Harghita.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
-es

En baza senco, ***-es***  estas elemento de la korelativa sistemo de Esperanto. Por detaloj vidu la artikolon korelativo. La origino estas la germanaj vortoj *wessen* (= kies) kaj *dessen* (= ties) kun rilato al la ĝermana *-s* genitiva.

Mallonge antaŭ la publikigo Esperanton *-es* indikis kvaran gramatikan tempon, nome perfekton: "hieraŭ mi leges tiun libron", sed Zamenhof decidis elimini ĝin. Alfabete ĝi estis parto de la serio "-as, *-es*, -is, -os" de la estanteco tra la estinteco(j) al la estonteco.

## Vidu ankaŭ 
* Tabelvorto

Kategorio:Sufiksoj en Esperanto
Protektita birda areo

eta|180ra|
eta|180ra|

**Protektita birda areo** (**PBA**) (en: Special protection area) estas teritorio deklarita en EU laŭ direktivo 79/409/EWG de
2-an de majo 1979, pri protektado de libervivantaj birdoj (en:Directive on the Conservation of Wild Birds), mallongige direktivo pri birdoj. (Direktivo havas 19 artikolojn.)
Laŭ ĉi - direktivo membraj landoj de EU devas protekti birdoj per protektado areoj gravaj por birdoj. 
Kune kun la direktivo (no. 92/43 EHS) pri Zonoj de Speciala Konservado (naturaj biotopoj de libervivantaj animaloj kaj liberkreskantaj vegetaĵoj) kreas sistemon NATURA 2000, kiuj kreadoj estas unu el devo por membranoj de EU.

Ĉiu **PBA** havas lian propran EU-kodon p.e. PBA de Anglujo **Nord Norfolk Coast** havas kodon **UK 9009031**

PBA-oj estas limigita laŭ troviĝejo de specioj nomitaj en aldono de direktivo de EU aŭ kiel amasejo (nestejo, vinterejo) de birdoj de libervolaj specioj en nombro pli ol 10.000. Tiuj birdoj estas ĉefa aĵo de protekto, sed en **PBA** estas protektitaj ĉiuj birdoj krome permesitaj esceptoj de naturprotekta oficejo, kiu prizorgas la teritorion.

PBA ne estas ZSK.

Estraro deklaras ilin per ĝiaj ordonoj en kiu estas neniuj malpermesoj sed tie ĉi povas nomitaj aktivecoj, kiu postulas permeson de naturprotekta organo en PBA. En PBA oni subtenas manierojn de mastrumado kiu ŝparas naturon.

Tiu situacio estis ĝisdatigita de la Birda Direktivo.

## Vidu ankaŭ 
* Grava birda areo
* Listo de protektitaj birdaj areoj en Eŭropo
* Birda Direktivo

Kategorio:Eŭropunia juro
Kategorio:Naturprotektejoj
Kategorio:Birdoj
Neskuĉnij Sad

[dekstra|eta|260px|[Kiosko en Neskuĉnij Sad nokte.]]
[eta|maldekstra|280px|kajo de [Moskva (rivero)|Moskva rivero]]
**Neskiĉnij Sad** ("Neenu(ig)a ĝardeno", ) estas la plej malnova parko de Moskvo. Ĝi konsistas el tri ĉefaj bienoj aperigitaj en la 18-a jarcento kaj multaj aliaj konstruaĵoj, kiuj situas en granda parko preskaŭ encentre de Moskvo. La parko estas malfermita por ĉiuj vizitantoj (senpage) kaj estas konata kaj ŝatata loko por ripozo.

## Parkaj bienoj 
En la parko situas tri ĉefaj bienoj:
# Bieno "Neskuĉnoje" ("Neenu(ig)a"), kiu donis la nomon al la parko. La posedanto de la bieno estis princo Nikita Trubeckoj, kiu famiĝis kromalie pro siaj gajaj baloj. En la bieno estis ankaŭ la unua en Rusio *"subĉiela teatrejo"*, kiu situis en la parko kaj parkaj arbustoj kaj arboj sekvis kiel dekoraĵoj de la scenejo. Ĝis nun konserviĝis nur parto de parko kaj unu kiosko, nomata *"Oĥotniĉij domik"* ("Ĉasista dometo"), kiu nun estas la studio de fama kvizludo "Kio? Kie? Kiam?".
# Bieno de grafo Prokopij Demidov konstruita meze de la 18-a jarcento. Post aĉeto de la bieno fare de Nikolao la Unua, ĝi estis renomigita al *"Aleksandrijskij"* kaj fariĝis parto de granda imperiestra sidejo en la centro de Moskvo. Por la sidejo aldone estis konstruitaj *"Kavalerskij"* ("Kavalira" (por korteganoj) kaj "Frejlinskij" ( "Fräulein" (por korteganinoj)) konstruaĵoj. Nun tio estas la ĉefsidejo de Rusa Akademio de sciencoj, en la mezo de tiu konstruaĵaro funkcias fontano farita laŭ projekto de la itala skulptisto Ivan (Giovani) Vitali, kiu estis transmetita ĉi tien de Lubjanskaja placo de Moskvo en 1934.
# Bieno de grafo Dmitrij Golicin

## Konstruaĵoj de la parko 
Krom la bienoj en la parko troviĝas multaj aliaj malpli grandaj konstruaĵoj:
# Dometo de grafo Orlov (1976).
# Dometo kun rotondo.
# Arka ponto kun tri trapasejoj.
# Maneĝo.
# Tedometo.
# Kupolhava pavilono.
# Botanika ĝardeno kun 5000 diversaj (ankaŭ tropikaj kaj ekzotikaj) plantoj. *(ne plu ekzistas)*

## La ĝardeno hodiaŭ 
Lastatempe la ĝardeno fariĝis la ŝatata loko por adeptoj de Tolkien, kiuj nomas ĝin *"Eglador"* (poste pro konfliktoj kun polico ili devis translokiĝi al Caricinskij parko). Krome ĉi tie okazas diversaj ŝakaj turniroj (anstataŭ eksa *"Ŝaka dometo"*, estis konstruita pli ampleksa *"Ŝaka kiosko"*). Okazas turniroj pri tabloteniso. Sur la bordo de Moskva rivero situas funkcianta biblioteko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.msk-guide.ru/page_9314.htm  historio, fotoj ktp 
* http://www.moskva-put.net/leisure_recreation/parki/neskuchnyj-sad/ mapo 
* http://www.youtube.com/watch?v=MpuY1bHZEcI video

Kategorio:Ĝardenoj kaj parkoj de Moskvo
Kategorio:Distrikto Jakimanka (Moskvo)
Unuverso

**Unuverso** estas specifa poezia ĝenro, poemo konsistanta el unusola verslinio (normale kun klara ritmo, kutime sed ne nepre jamba).

Oni ofte asertas, ke tiu formo ekzistis jam en antikvaj greka kaj latina poezio, kvankam seriozaj pruvoj pri tio mankas.

La formo populariĝis en la 20-a jarcento. La unua probable estis rusa poeto Valerij Brjusov, kies unuverso "Ho kaŝu viajn palajn gambojn" (1894, origine la ritmo estas anapesta) kaŭzis skandalan diskuton. (Verdire, rusaj poetoj jam en 18-a - 19a jarcentoj verkis unuversojn, tamen en jam ekzistanta ĝenra tradicio de epitafo, kaj tio ne influis postan evoluon de unuverso).

En Eŭropo la unuverso de Guillaume Apollinaire "kantanto" (1914) kaŭzis ondon de unuversa eksperimentado de francaj, anglaj, usonaj, italaj kaj rumanaj poetoj.

La plej fama verkanto de unuversoj en la rusa lingvo estas Vladimir Viŝnevskij, kiu ekde 1980-aj jaroj kreis centojn da ili, akirinte per tio grandan popularecon. La unuversoj de Viŝnevskij estas plejparte humuraj kaj satiraj, ofte aludas, citas aŭ parodias iun vaste konatan frazon aŭ poemfragmenton. Baldaŭ aperis pluraj disĉiploj kaj imitantoj.

En Esperanto unuversojn verkis Varingjeno; jen kelkaj specimenoj:

Multajn unuversojn verkis Valentin Melnikov, iom da ili aperis en la poemaro "Moskvaro" kaj estas legebla rete.

## Referencoj 
Kategorio:Poezio
Paul Émile Botta

**Paul Émile BOTTA** (naskiĝis la 6-an de decembro 1802 en Torino, Italio; mortis la 29-an de marto 1870 en Achères, Francio) estis filo de la historiisto Carlo Giuseppe Guglielmo Botta.

Li estis konsulo en Mosulo kaj arkeologo distinga, kaj famiĝis malkovrante ĉe Khorsabad la ruinoj de Ninive.

Kategorio:Italdevenaj francoj
Kategorio:Francaj arkeologoj
Kategorio:Francaj diplomatoj
Kategorio:Francaj malfikciaj verkistoj
Kategorio:Francaj natursciencistoj
Kategorio:Francaj entomologoj
Kategorio:Francaj verkistoj de la 19-a jarcento
Apateu (Arad)

Apateu (Arad) (hungare:**Apáti**) estas komunumo en Rumanio norde de Ineu (Arad). En 1910 Apáti havis 2837 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 2536 (rumanoj). Ĝia unua mencio estas en 1219. Apáti apartenis ĝis 1919 al Hungario (*Arad (reĝa departemento) vármegye*).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
== Komunumoj pri *apát* (= abato) en Hungara reĝlando ==

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Arad
Kamasutro

eta|272x272px|Bildo el prikamasutra manuskripto.
La **Kamasutro** ( signifante „Erotikohelpiloj“), verkita verŝajne inter 200 kaj 300 p. K. fare de Mallanaga Vatsyayana, estas unu el la plej famaj tekstoj de la mondkulturo pri erotika amo. Ĝi tamen estas multe pli ol simpla erotiklernilo, kion oni ofte supozas. La plena titolo de la sanskrita libro estas .

## Galerio 

Dosiero:KamaSutra02.jpg
Dosiero:KamaSutra03.jpg
Dosiero:KamaSutra04.jpg
Dosiero:KamaSutra05.jpg
Dosiero:KamaSutra06.jpg
Dosiero:KamaSutra07.jpg
Dosiero:KamaSutra08.jpg
Dosiero:KamaSutra09.jpg
Dosiero:KamaSutra10.jpg
Dosiero:KamaSutra11.jpg
Dosiero:KamaSutra12.jpg
Dosiero:KamaSutra13.jpg
Dosiero:KamaSutra14.jpg
Dosiero:KamaSutra15.jpg
Dosiero:KamaSutra16.jpg
Dosiero:KamaSutra17.jpg
Dosiero:KamaSutra18.jpg
Dosiero:KamaSutra19.jpg
Dosiero:KamaSutra20.jpg
Dosiero:KamaSutra21.jpg
Dosiero:KamaSutra22.jpg
Dosiero:KamaSutra23.jpg
Dosiero:KamaSutra24.jpg
Dosiero:KamaSutra25.jpg
Dosiero:KamaSutra26.jpg
Dosiero:KamaSutra27.jpg
Dosiero:KamaSutra28.jpg
Dosiero:KamaSutra29.jpg
Dosiero:KamaSutra30.jpg
Dosiero:KamaSutra31.jpg
Dosiero:KamaSutra32.jpg
Dosiero:KamaSutra33.jpg
Dosiero:KamaSutra34.jpg
Dosiero:KamaSutra35.jpg
Dosiero:KamaSutra36.jpg
Dosiero:KamaSutra37.jpg
Dosiero:KamaSutra38.jpg
Dosiero:KamaSutra39.jpg
Dosiero:KamaSutra40.jpg
Dosiero:KamaSutra41.jpg
Dosiero:KamaSutra42.jpg
Dosiero:KamaSutra43.jpg
Dosiero:KamaSutra44.jpg
Dosiero:KamaSutra45.jpg
Dosiero:KamaSutra46.jpg
Dosiero:KamaSutra47.jpg
Dosiero:KamaSutra48.jpg
Dosiero:KamaSutra49.jpg
Dosiero:KamaSutra50.jpg
Dosiero:KamaSutra51.jpg
Dosiero:KamaSutra52.jpg
Dosiero:KamaSutra53.jpg
Dosiero:KamaSutra54.jpg
Dosiero:KamaSutra55.jpg

## Eksteraj ligiloj 
* *"The Kama Sutra of Vatsyayana"* Angla traduko de *La Kamasutro* de Richard Francis Burton.
* *"Kama Sutra"* Franca traduko de *La Kamasutro* ĉe Vikifontaro.

Kategorio:Homa seksumado
Kategorio:Erotika literaturo
Bixad (Covasna)

**Bixad** [biksad] (hungare: **Sepsibükkszád** ŝepŝibuksad) estas vilaĝo kaj komunuma sidejo en Rumanio laŭ la Olt 27 km norde de Sfântu Gheorghe. Administre ĝi iam apartenis al Malnaș, sed ekde 2004 estas aparta komunumo.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1971 loĝantojn (hungaroj), en 1992 1883 (99 % da hungaroj).

En la censo de 2002 la 1.811 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1648. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Háromszék vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
* Tibor Kádár (19-a de junio 1919 – Cluj, 2-a de septembro 1962): pentristo.
* Antal Németh (n. 9-a de majo 1933): skulptisto.
* István Sovánka (Liptószentmiklós, 1858 – 23-a de februaro 1944): skulptisto, vitroartisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Malnas jud Covasna.png|Bixad kaj Malnaș en la distrikto
Dosiero: ROU CV Bixad CoA.png|Blazono de Bixad

Kategorio:Komunumoj de distrikto Covasna
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Covasna
Kategorio:Distrikto Covasna
Kategorio:Unuvilaĝaj komunumoj de Rumanio
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Urziceni (Ialomița)

**Urziceni** [urziĉEnj] estas urbo en la distrikto Ialomița en Rumanio.
Ĝi havas loĝantaron de 17 089 (en 2005) kaj estas la tria plej granda urbo de la distrikto (post Slobozia kaj Fetești).
Ĝiaj koordinatoj estas 44,709° N / 26,629° E; ĝi situas 50&nbsp;km nord-oriente de Bukareŝto.

La nomo de la urbo laŭdire devenas de la rumana vorto "urzică" (urtiko).
La unua dokumenta mencio de la urbo okazis je 1596-04-23. En 1831 ĝi akiris la statuson de bazarejo, en 1895 tiun de urbo.

Inter 1716 kaj 1833 Urziceni estis la ĉefurbo de la tiama distrikto Ialomița.

## Trafiko 
La urbo havas fervojan ligon, per la linioj de Bukareŝto (norda stacidomo) al Brăila kaj de Ploiești al Slobozia. Ĝi situas ĉe la kruciĝo de la eŭropaj vojoj E60 (okcidenten kaj orienten) kaj E85 (norden).

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 
* Mesagerul , loka semajna gazeto

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Ialomița
Urziceni
Horacio

**Horacio** aŭ pli ĝuste **Quintus Horatius Flaccus** (8-an de decembro 65- 27-an de novembro 8 a. Kr.), estas kun Vergilio unu el la plej gravaj poetoj de Romo dum la epoko de Aŭgusto, t.e. inter 43 a. Kr. kaj 14 p. Kr., de la morto de Cicerono ĝis la morto de Aŭgusto.

En 35 a.Kr. aperis lia unua libro de *Satiroj*; la dua samtitola libro aperis en 30 a.Kr. La satiroj de Horacio neniel estas sarkasmaj, male - ofte mildegaj. La satirojn li verkis en heksametroj.

Pli malpli samepoke li verkis sian libron *Epodoj*; tio estas kolekto plejparte en jamba formo.

Lia famo ege kreskis, kiam en 23 a.K. aperis la unuaj tri libroj de Odoj. En tiu verko li klopodis por stile rivali la klasikajn Grekajn poetojn - kiel Sapfoa, Alkajo kaj Pindaro. En siaj odoj li aplikis preskaŭ ĉiujn jam ekzistantajn metrikojn. Neniam iu ajn Latina poeto tion faris!
La temoj estas ĉefe amo, vino, festeno kaj la bonfaroj de, kaj bonfarto sub, la regado de Aŭgusto. La verkado de l' Odoj postulis pli malpli sep jarojn.

Liaj Odoj estis ege laŭdataj tra la jarcentoj, sed preskaŭ neniu eĉ klopodis por iom imiti lin. Oni lin admiras, kaj tre ofte citas po unu aŭ du versojn, sed imiti...

Specialan lokon inter la Odoj havas la Odoj III:1-6, kiujn ofte oni nomas la **Romaj Odoj**. En tiuj ses Odoj la poeto esprimas sian politikan kaj etikan esperon je la estonto de Romo.

Multe pli poste li ankoraŭ aldonis kvaran libron da Odoj.

En 20 kaj 13 a.Kr. aperis ambaŭ liaj libroj *Epistoloj*, leteroj en heksametra formo. Inter ili troviĝas unu el la plej influaj tekstojn, kiujn entute li verkis: la *Epistolo al la Pizonoj*, pli konata kiel lia **Arto Poetika**.

## En Esperanto aperis ... 
En El Parnaso de Popoloj de Antoni Grabowski - 1913 - aperis traduko de Odo III:30.

En Tutmonda Sonoro de Kálmán Kalocsay - 1981 - aperis de li tradukoj je paĝoj 196-212.

En Antologio Latina, volumo 2, de Gerrit Berveling - 1998 - aperis el ĉiuj liaj verkoj ekzemplaj eroj en la paĝoj 325-382. Ĉe tio la tradukinto ĉiam sekvis la originan metrikon.

La *Romaj Odoj* aperis kiel memstara libreto ĉe VoKo kun dediĉo al s-ino Perla Martinelli - 1991, 24 p.

## Eksteraj ligiloj 
* Spaco Horace (france)
* La tuta originala verko de Horacio (latine)
* Mallonga biografio  

Kategorio:Naskiĝintoj en la 1-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en la 1-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en -8 
Kategorio:Romiaj poetoj
Kategorio:Latinlingvaj poetoj
Kategorio:Romiaj verkistoj
Kategorio:Personoj cititaj en La Dia Komedio (Infero)
Kategorio:GLAT-verkistoj
Schönthal

**Schönthal** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Schönthal (Supra Palatinato)** estas komunumo en distrikto Cham en Bavario en Germanio.

* **Schönthal BE** estas iama komunumo kaj nuntempe vilaĝo de la komunumo Linden en Kantono Berno en Svislando.

* **Schönthal** estas la germanlingva nomo de la vilaĝo **Urziceni (Satu Mare)** en Rumanio.
Erich Auerbach

**Erich AUERBACH** (naskiĝis la 9-an de novembro 1892 en Berlino, mortis la 13-an de oktobro 1957 en Wallingford) estis germana filologo, literaturkritikisto kaj romanistikisto.

Auerbach enkondukis en 1938 kompare al la antikva, de Aŭgusteno uzita esprimo *enkarnigo de la verbo* la novan esprimon *figurigo*, kiu interrilatas kun la problemo de ŝanĝo de vorto kaj bildo kiel prezentaĵo de historia realo Mimesis. Pri tio problemo temas lia dua, en Istanbulo ekzile verkita ĉefverko.

## Verkoj 
* Erich Auerbach: Mimesis. Dargestellte Wirklichkeit in der abendländischen Literatur (1946) 3. Aufl. Bern 1964; Tradukita de Willard B. Trask al: Mimesis. La prezentado de realo en la okcidenta literaturoThe Representation of Reality in Western Literature, Princeton 1953
* Erich Auerbach: Figura, Archivum Romanicum, 22, 1938, S. 436-489; Tradukita de R. Mannheim al: Scenes from the Drama of European Literature, University of Minnesota, 1984, S. 11-76

## Eksteraj ligiloj 
* Figuration and secularization
Richard Francis Burton

Sir **Richard Francis BURTON**, Ordo de Sankta Mikaelo kaj Sankta Georgo, (naskiĝis la 19-an de marto 1821 en Torquay, Devonshire, Anglio; mortis la 19-an de oktobro 1890 en Triesto) estis brita konsulo, esploristo, tradukisto, glavisto kaj fakulo pri orientalistiko.

Li regis multajn orientalajn lingvojn kaj vojaĝis vestita kiel pilgrimanto sole al Mekao, kiu estis malpermesita por kristanoj tiam, kaj daŭre estas nun. Li tradukis multajn verkojn, inter aliaj *La Mil kaj unu noktoj*, la *odorantan ĝardenon* kaj la *Kamasutro* al la angla. Kiel esploristo li laboris interalie pri astrokartografio.

Li vojaĝis dum 1857 kun John Hanning Speke al Afriko, por malkovri la grandajn lagojn kaj la fontojn de la Nilo. Tiam, en la jaro 1858 li malkovris la lagon Tanganjiko, kiun li opiniis esti la fonto de la Nilo. En 1861 li sukcesis kune kun la germana botanikisto Gustav Mann atingi kiel unuaj la pinton de la monto Kameruno.

Li vizitis la Mormonismo-profeton Brigham Young en la ĵus fondita Salt Lake City, vojaĝis tra la mondo kaj verkis multajn librojn. Poste li laboris kiel brita konsulo en Triesto, Damasko kaj Fernando Poo. Li ankaŭ estis konsulo en Santos, Brazilo, kaj vojaĝis tra la Brazila internlando laŭ la rivero São Francisco.

En 1866 li ricevis la honoran titolon *Sir*.

## Verkoj 
* "Sindh and the races that inhabit the valley of the Indus" (Londono 1850)
* "Goa and the Blue Mountains" (London 1851)
* "Personal narrative of a pilgrimage to El Medinah and Meccah" (Londono 1855)
* "First footsteps in East Africa; or, An Exploration of Harar" (1856)
* "The Kasidah of Haji Abdu El-Yezdi"
* "Zanzibar" (Londono 1872)
* "Unexplored Syria" (Londono 1872)
* "Ultima Thule" (1875)
* "Two Trips to Gorilla Land" (1876)
* "The Land Midian" (1877)
* "The Gold-Mines of Midian and the ruined Midianite cities (1878)
* "The Land of Midian revisited" (1879)
* "The Book of the Sword" (1883)
* "Vikram and the Vampire" (1893)

### Tradukoj 
* "The Kama Sutra of Vatsyayana" (1883), "Kamasutro"
* "The Book of The Thousand Nights And A Night" (1885-88), *"La Mil kaj unu noktoj"*

## Eksteraj ligiloj 
* La vivo de Sir Richard Burton  (angle)
* TTT-ejo pri la tombo de Sir Burton  (angle)
* TTT-ligiloj pri Sir Richard F. Burton  (angle)

**Kelkaj verkoj de Burton, legeblaj en interreto (angle):**
* *Personal Narrative Of A Pilgrimage To Al-Madinah and Meccah -- Volume 1*
* *Personal Narrative Of A Pilgrimage To Al-Madinah and Meccah -- Volume 2*
* *Vikram and the Vampire*
* Verkoj de Burton, legeblaj ĉe la retejo de la Universitata biblioteko de Adelaide 

Kategorio:Britaj esploristoj
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Britaj tradukistoj
Kategorio:Orientalistoj
Haseldorf

**Haseldorf** estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Pinneberg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro suda Holstinio, administra ligo de dek formale sendependaj politikaj komunumoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300px|loka kirko

Kategorio:Distrikto Pinneberg
Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio
Horea (Alba)

**Horea** [horja] (hungare: **Arada**) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Câmpeni. En 2002 ĝi havis 351 loĝantojn (rumanoj). Ĝia unua mencio estas en 1733. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torda-Aranyos vármegye). Administre apartenas al ĝi 15 vilaĝoj, kiuj (kun la centro) entute havas 2 219 loĝantojn: Baba, Butești, Dârlești, Fericet, Mincești, Niculești, Giurgiuț, Mătișești, Pătrusești, Petreasa, Teiu, Trifești, Zânzești.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
* En la vilaĝo Fericet naskiĝis en la jaro 1730 Nicola Ursu (Horea), unu el kondukintoj de la kamparana ribelo en 1784.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Alba
* Administracia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Inkvizitoro

eta|Blazono de la hispana inkvizicio (1571)
**Inkvizitoro** estis membro de Inkvizicia tribunalo.

**Granda inkvizitoro** estis la ĉefo de ĉiuj inkvizitoroj en certa regiono.

La mezepokaj inkvizitoroj estis konataj pro fanatika pieco kaj senkompata krueleco kontraŭ herezuloj kaj aliaj kulpintoj kontraŭ la katolika eklezio, sed ankaŭ ĉe aliaj kristanaj eklezioj.

La plej fama inkvizitoro estis Tomás de Torquemada. Aliaj estis Alonso de Salazar y Frías

## Vidu ankaŭ 
* Granda inkvizitoro, fantazia rolulo riĉa je signifoj, en ĉapitro de la romano "La fratoj Karamazov", de la rusa verkisto Fjodor Dostojevskij

Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Religiuloj
Jaroslav Kuzník

**Jaroslav Kuzník** (naskiĝis la 7-an de julio 1929 - mortis la 26-an de junio 2006 en Opava) estis ĉeĥa esperantisto, kiu en pasinteco ĉefrolis en la ĉeĥa junulara E-movado.

Li naskiĝis en Opava. Esperanton li ellernis en la unua postmilita kurso, kiu okazis en Opava en la jaro 1947 kaj post frekvento de la kurso en Somera Esperanto Kursaro en Rožnov li fariĝis instruisto de la lingvo (1950)

Li baldaŭ fariĝis grava kaj oferema funkciulo de nove naskita Loka grupo de EA ČSR en Opava, plenumante taskojn de ĝia sekretario. Li ekredaktoris la kluban cirkuleron "Informační list - Oběžník" (Informa folio - Cirkulero, 1950 -1951) kaj ĉeestis preparon kaj organizon de junularaj SET-oj en Žimrovice (1952-1954).

Post likvido de la landa asocio EA ČSR en 1952 transprenis iniciatemon la junularo, kiu bone tutŝtate organiziĝis kaj gvidis la ĉeĥoslovakan esp.-movadon. La 4-a landa jarkonferenco en Hradec apud Opava (1953) elektis s-anon Kuzník kiel ĉefdelegiton, la funkcion li plenumis du sinsekvajn jarojn. Lige kun tiu li transprenis ankaŭ la redaktadon de Tagiĝo (1953-1956), kiu estis "neoficiala" organo de la ne nur junulara movado en nia lando - post ĉesigo de ĝia antaŭulo Junularo, agu!.

Post sia rezigno s-ano Kuzník gvidis Esperanto-klubon en Opava ĝis transdono de tiu funkcio al Vlastimil Kočvara. Longajn jarojn li ankaŭ funkciis kiel delegito kaj fakdelegito de UEA en Opava.

Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj
Upupoformaj birdoj

La **Upupoformaj birdoj** (*Upupiformes*) estas ordo el la Neognatoj (*Neognathae*). Antaŭe oni enordigis ilin al la ordo Koracioformaj birdoj (*Coraciiformes*), sed tio ne plu estas scienca sciostato.

La Upupoformaj birdoj entenas du familiojn: la Upupedojn kaj la Fenikuledojn. La Bucerotedojn (*Bucerotidae*) kelkaj aŭtoroj alnombras al la ordo de la Upupedoj.

## familioj 
* Upupedoj (*Upupidae*)
* Fenikuledoj (*Phoeniculidae*)
* Bucerotedoj (*Bucerotidae*)
Neognatoj

[eta|Vira [Mandarenanaso, *Aix galericulata*(Galloanserae: Anseriformes: Anatidae)]]
La **Neognatoj** (*Neognathae*) formas unu el la du subklasoj de la Birdoj kaj subkomprenas per siaj proksimume 9000 specioj la plej grandan parton de la diverseco de la birdoj.

La plej granda rekonilo, kiu distingas la Neognatojn de la Paleognatoj, estas la strukturo de la palato. Al Neognatoj mankas la „Pterigoido-palata-komplekso“ (PPC), kunfiguriĝo de ostoj konsistanta el pterigoido (flugil-osto), palateno (palat-osto) kaj vomero. Malsimile al la Paleognatoj, krom tiu ne ekzistas alia speciale eminenta karakterizilo. Inter la Neognatoj ekzistas kaj flugantaj kaj ne flugantaj birdoj, kiel la Pingvenoj, la Kakapoj, kiuj apartenas al la Papagoj, kaj la Kaguoj, kiuj estas propra familio. La plej granda Neognato estas la Kondoro (*Vultur gryphus*) kun longeco de 1,30 metroj kaj flugilvasteco de ĝis 3,20 metroj.

La unuaj fosile konservitaj Neognatoj originas el la malfrua Kretaceo, antaŭ proksimume 70 milionoj da jaroj. La nomo jam indikas, ke ili laŭ tradicia opinio evoluis el la Paleognatoj. Sed tiu opinio pri la sistematiko pridubiĝis per esploroj je mitokondria DNA, laŭ kiuj la origina disiĝo ne okazis inter Paleognatoj kaj Neognatoj, sed, en la frua Kretaceo, antaŭ proksimume 110 milionoj da jaroj, inter Paseroformaj birdoj kaj ĉiuj aliaj birdoj. El tiu perspektivo la ecoj de la Neognatoj estas la originaj, dum tiuj de la Paleognatoj supozeble evoluis per neotenio, tio estas la daŭrigo de ecoj de la junbesto en la adoltaĝon. Laŭ tio la Paleognatoj estus nur grupo ene de la Neognatoj, kiuj tiel ne plu formus monofilumikan taksonon, tio signifas, ke ili ne plu ampleksus ĉiujn idojn de sia komuna praulo, ĉar tiu ja estus la komuna praulo de ĉiuj vivantaj birdoj.

## Sistematiko 
La Neognatojn oni subdividas je jenaj 26 ordoj:

* Alcedoformaj birdoj (Alcediniformes)
* Anseroformaj birdoj (Anseriformes)
* Apodoformaj birdoj (Apodiformes)
* Cikonioformaj birdoj (Ciconiiformes)
* Falkoformaj birdoj (Falconiformes)
* Fenikopteroformaj birdoj (Phoenicopteriformes)
* Gavioformaj birdoj (Gaviiformes)
* Gruoformaj birdoj (Gruiformes)
* Kaprimulgoformaj birdoj (Caprimulgiformes)
* Karadrioformaj birdoj (Charadriiformes)
* Kokoformaj birdoj (Galliformes)
* Kolioformaj birdoj (Coliiformes)
* Kolomboformaj birdoj (Columbiformes)
* Koracioformaj birdoj (Coraciiformes)
* Kukoloformaj birdoj (Cuculiformes)
* Paseroformaj birdoj (Passeriformes)
* Pegoformaj birdoj (Piciformes)
* Pelikanoformaj birdoj (Pelecaniformes)
* Podicipoformaj birdoj (Podicipediformes)
* Procelarioformaj birdoj (Procellariiformes)
* Psitakoformaj birdoj (Psittaciformes)
* Pterokloformaj birdoj (Pteroclidiformes)
* Sfeniskoformaj birdoj (Sphenisciformes)
* Strigoformaj birdoj (Strigiformes)
* Turnicoformaj birdoj (Turniciformes)
* Upupoformaj birdoj (Upupiformes)

La paseroformaj birdoj kun siaj 5300 specioj entenas la je distancego plej grandan varion da specioj.


Kategorio:Birdoj
Tamana

:*Ĉi tiu artikolo temas japanan urbon. Por la distrikto, vidu Tamana-distrikto.*
**Tamana-urbo** (玉名市 [tamana-ŝi]) situas en Kumamoto-prefektujo, sur la insulo Kiuŝuo. Fama pro la varmaj fontoj nomataj Tamana-Varmfonto 玉名温泉. Ĝi havas ĉirkaŭ 73,000 loĝantojn kaj areon de 152.53 km².

## Historio
En la 3-a de oktobro 2005, Tamana-urbo unuiĝis kun la tri najbaraj urbetoj nome Taimei, Tensui kaj Jokoŝima kaj fariĝis nove naskita "Tamana-urbo".

## Transportado 
### Fervojo 
Per JR Kyushu: Estas tri stacidomoj de Kagoshima-Ĉeflinio en Tamana, nome stacioj Tamana-Stacio, Higo-Ikura-Stacio kaj Ōnoshimo-Stacio.  Tamana-Stacio estas la ĉefa stacidomo de la urbo Tamana, kie ekspresaj trajnoj ankaŭ haltas.  Ĉirkaŭ 30 minutoj de Kumamoto-Stacio al Tamana-Stacio, kaj ĉirkaŭ unu horo kaj 5 minutoj de Hakata-Stacio en Fukuoka al Tamana-Stacio.

### Aŭtomobilo 
Per Kyushu-Aŭtovojo: Eliĝu ĉe Kikusui-Interŝanĝejo, Nankan-Interŝanĝejo aŭ Ueki-Interŝanĝejo.

## Esperanto-movado 
En la urbo, estas Esperanto-grupo nomata "Ariake-Esperanto-Grupo" (有明エスペラント会 [ariake esuperanto kai]) fondita en 2004. La grupanoj de tri najbaraj urboj (Tamana, Arao kaj Omuta) unufoje en la 2-a dimanĉo ĉiumonate kunvenas kaj studas.

## Eksteraj ligiloj 
*有明エスペラント会会報 -Livedoor Blog版

Kategorio:Urboj de Japanio
Kategorio:Municipoj de Japanio
Eriu-Sâncrai

**Eriu-Sâncrai** [eriu sınkraj)] () estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Carei. En 1910 ĝi nombris 1 208 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 estis 700 (58% rumanoj, 42% hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la vilaĝo vivis . Ĝia unua skriba mencio estis en 1334. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szilágy vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Craidorolț kaj al la distrikto Satu Mare.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapeŝto.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Urziceni (Satu Mare)

**Urziceni** [urziĉenj],  [ĉana:loŝ],  [ŝøntal] - estas komunumo en Rumanio nordokcidente de Carei. Administre apartenas al ĝi Urziceni-Pădure.

Tra Urziceni pasas la nacia vojo 1F de Carei al Nagyecsed en Hungario. La landlimo situas kelkcent metrojn de la vilaĝo; aliflanke situas Vállaj.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 1 748 loĝantojn (hungaroj), en 1992 1 607 (rumanoj, 43 % da hungaroj).

En la censo de 2002 la 1 296 loĝantoj de la vilaĝo deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1221. En 1712 estis koloniigaj germanoj el Württemberg. Estis grava ĝiaj vinberkulturado kaj ĉevalbredado. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Szatmár*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
* Ferenc Mentes (n. 14-a de marto 1918): katolika pastro, dekano, titolita abato.
* György Nonn (9-a de januaro 1918 – Budapeŝto, 17-a de novembro 2007): juristo, la plej supra prokuroro, landkunvena deputito, redaktoro.
* József Tempfli (n. 9-a de aprilo 1931): rom-katolika pastro, distrikta episkopo.

## Bibliografio 
* Bura László: *Csanálos*, vilaĝmonografio, 2001.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Dosiero: Urziceni jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Corod

**Corod** [korod] () estas vilaĝo en Rumanio oriente de Satu Mare. Administre ĝi apartenas al la komunumo Culciu.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 504 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 745 (rumanoj, 45% hungaroj.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1344. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Lipău

**Lipău** - jen rumane, prononco [LIpəu], , [SAmoŝlipo:] - estas vilaĝo en Rumanio oriente de Satu Mare. Administre ĝi apartenas al la komunumo Culciu.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 908 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 671 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1409. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapeŝto.

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Apateu (Culciu Mare)

**Apateu (Culciu Mare)** ( dobraĉapati) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Satu Mare. Administre Apateu apartenas al Culciu.

## Loĝantaro 
En 1910 Dobrácsapáti nombris 361 loĝantojn (hungaroj), en 1992 315 (rumanoj, 64% hungaroj.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1321. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, al Szatmár.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

== Komunumoj pri *apát* (= abato) en Hungara reĝlando ==

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Boghiș

**Boghiș** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:

* Boghiș (Doba) estas vilaĝo en distrikto Satu Mare.
* Boghiș (Sălaj) estas vilaĝo en distrikto Sălaj.
Cărășeu

**Cărășeu** [kərəŝeu] () estas vilaĝo en Rumanio oriente de Satu Mare. Administre ĝi apartenas al la komunumo Culciu.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 1 453 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 1 205 (71&nbsp;% da hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la komunumo vivis .

En la censo de 2002 la 1 161 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1300. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár).

## Fontoj 
## Renomaj personoj 
* Emilian Onciu (n. 1957): kantisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Boghiș (Sălaj)

**Boghiș** [bogiŝ] ( [*sila:djbagoŝ*]) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Șimleu Silvaniei.

Administre aparternas al ĝi la vilaĝo Bozieș.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 343 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 1 533 (rumanoj, 78&nbsp;% hungaroj).
 
## Historio 
Ĝia unua mencio estas en 1214. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Szilágybagos apartenis al Hungario (Kraszna, poste *Szilágy*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
* János Bánffy (Holtmaros aŭ Torda, 1817 – Szilágybagos, 1852) barono, honvedkolonelo.
* József Birtalan (10-a de novembro 1927): komponisto, dirigento.
* Miklós Szabó (1907–1982): popolpoeto.
* Róbert Csaba Szabó (26-a de aprilo 1981): verkisto, redaktoro de revuo Látó.

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto 

Dosiero: Boghis jud Salaj.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Sălaj
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Sălaj
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sălaj
Boghiș (Doba)

**Boghiș** [bogiŝ] () estas vilaĝo en Rumanio okcident-sudokcidente de Satu Mare. Administre ĝi apartenas al la komunumo Doba.

Boghiș situas inter Doba kaj la hungara landlimo. La plej proksimaj transirejoj estas ĉe Petea kaj Urziceni.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 1 554 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 949 (rumanoj, 21&nbsp;% da hungaroj).

## Historio
Ĝia unua skriba mencio estis en 1310. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Szatmár*). 

## Fonto 
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
*Béla Borsi-Kálmán (*1948): historiisto

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Apateu (Nojorid)

**Apateu (Nojorid)** (hungare: **Oláhapáti**) estas komunumo en Rumanio sude de Oradea. Administre Apateu apartenas al Nojorid.

## Loĝantaro 
En 1910 Oláhapáti nombris 582 loĝantojn (rumanoj); en 1992 288 (rumanoj).

## Historio 
Ĝi estis unue menciita skribe en 1291. Ĝia hungara loĝantaro en en la 17-a jarcento pereis. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Bihar (reĝa departemento) vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

== Komunumoj pri *apát* (= abato) en Hungara reĝlando ==

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Bihor
San Leonardo de Yagüe

**San Leonardo de Yagüe** [sanleoNARdo deĜAgŭe] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, nordokcidente de la provinco Sorio kaj en la *Komarko Pinares* (Komarko Pinaroj) en la nordokcidento de la provinco. La loknomero *de Yagüe* estas rilata al la frankisma generalo Juan Yagüe kiu estis naskiĝinta tie kaj mortis en 1952, kiam *San Leonardo* iĝis *San Leonardo de Yagüe* pro decido de la frankisma diktaturo. Laŭ la nuna Leĝo pri Historia Memoro, la nomo devus esti denove simple *San Leonardo*, sed tio ne plenumiĝis ankoraŭ. Du socialistaj urbestroj ne faris la necesan proceduron nuligi la heredon de diktaturo.

## Geografio 
[150ra|eta|maldekstra|*[Komarko Pinares|Komarko Pinaroj* en la nordokcidento de la provinco Sorio.]]
[150ra|eta|maldekstra|Loko de San Leonardo de Yagüe en la [provinco Sorio.]]
230ra|eta|maldekstra|La kastelo.
230ra|eta|maldekstra|La preĝejo.
230ra|eta|maldekstra|Mezepoka arko.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 60,58 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 2 042 loĝantojn. Ĝi ne perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, sed fakte akiris preskaŭ 1 000 loĝantojn el la komenco de la jarcento.

Ĝi distas 52 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas loĝlokojn Arganza kaj San Leonardo de Yagüe. Parto de la municipa teritorio de San Leonardo estas en la Natura Parko Cañón del Río Lobos.

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Cañón del Río Lobos*, okupanta 2 116 hektarojn, nome 35 % de la teritorio kaj la Birdoprotekta Areo ZEPA konata kiel *Cañón del Río Lobos*, okupanta 1 080 hektarojn, nome 11 % de la teritorio.

## Historio 
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento. Plej frua mencio estis de 1173, en privilegiiga dokumento de Alfonso la 8-a. Tradicia dediĉo estis ĉarkonstruado.

Ĝis 1985 estis fervoja stacidomo.

## Aktualo 
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj lignoproduktado, manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo kaj la kastelo.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de provinco Sorio

## Notoj 
## Bibliografio 
Kategorio:Municipoj de provinco Sorio
Băbești

**Băbești** [bəbeŝtj] () estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Satu Mare. Administre ĝi apartenas al la komunumo Halmeu.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 565 loĝantojn (hungaroj), en 1992 estis 445 (87&nbsp;% da hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la vilaĝo vivis .

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1261. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Ugocsa).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Louis Dutens

**Louis DUTENS** (naskiĝis la 15-an de januaro 1730 en Tours; mortis la 23-an de majo 1812 en Londono) estis franca verkisto, filologo, fakulo pri moneroj kaj historiisto de la reĝo de la Unuiĝinta Reĝlando.
eta|''Du miroir ardent d'Archimede'', 1775

Liaj gepatroj estis kalvinanoj kaj pro tiuj siaj religiaj opinioj li forlasas Francion kaj rifuĝas en Londono, kie lia onklo estas juvelisto. Tie Louis Dutens eklaboras kiel edukanto. Li studas matematikon kaj orientajn lingvojn, lernas la grekan, italan kaj hispanan.

En 1758 li iĝas vikario anglikana kaj sekretario de la brita ministro Stuart de Mackenzie, ambasadoro en Torino.

Reveninte al Londono, li iĝas edukanto de la filo de la duko de Northumberland kaj en 1775 membro de la Akademio de Surskriboj kaj Beletro de Francio kaj membro de la Reĝa Societo de Londono.

Lia nevo estas Joseph Michel Dutens.

## Eksteraj ligiloj 
* Dutens , en: Meyers Konversationslexikon, 4.Aufl. 1888-90, Bd.5, S.254 

Dutens, Louis
Distrikto Tamana

eta|250px
**Distrikto Tamana** (玉名郡 [tamana-gun]) estas distrikto en Gubernio Kumamoto sur la japana insulo Kjuŝuo. Ĝi havas 46 709 loĝantojn kaj areon de 211,54&nbsp;km² en 2006.
Ĝi enhavas urbetojn Gjokuto, Nagasu, Nankan kaj Nagomi.

Kategorio:Gubernio Kumamoto
Tamana
Mesteacăn

Mesteacăn estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio

*Mesteacăn (Brad) estas vilaĝo en Distrikto Hunedoara.
*Mesteacăn (Răchitova) estas vilaĝo en Distrikto Hunedoara.
*Mesteacăn (Valea Chioarului) estas vilaĝo en Distrikto Maramureş.
*Mesteacăn (Halmeu) estas vilaĝo en Distrikto Satu Mare.
Crișeni (Craidorolț)

**Crișeni** - jen rumane, prononco [kriŝenj], ,  - estas vilaĝo sudokcidente de Satu Mare apartenanta administre al la komunumo Craidorolț. Ĝis la Trianona traktato de 1919 ĝi apartenis al la Hungara reĝlando kadre de la habsburga imperio Aŭstrio-Hungario kaj inter la Dua Viena Arbitracio de 1940 kaj la Ŝtatrenverso en Rumanio de 1944 apartenis al la tiutempa respubliko Hungario - en ambaŭ epokoj ĝi estis parto de la tiutempa departemento Szatmár.

Crișeni situas ĉe rivereto Crasna; la distrikta vojo DJ195B ligas ĝin al Craidorolț (sude) kaj al Moftinu Mare (norde). La plej proksima fervoja stacio estas en Moftin.

En 2002 en la vilaĝo vivis 220 loĝantoj, kaj laŭ la stato de  estis . En la censo de 2002 la 220 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio