Ampera forta leĝo

: *Pri la leĝo pri la integralita tra fermita ciklo magneta kampo ĉirkaŭ elektra kurento pasanta tra la ciklo vidu en ampera cirkvita leĝo

eta|dekstra|280px|
eta|300px|Cirkvito 1 kun kurento *I1* donas forton *F1-2* sur cirkviton 2 *per* la * **B** *-kampo *B1*, kaj inverse

La forto de altiro aŭ dispuŝo inter du konduktiloj kun elektra kurento estas ofte nomata la **forto de Ampère**. La kaŭzo de ĉi tiu forto estas, ke ĉiu konduktilo kun kurento generas magnetan kampon laŭ la leĝo de Biot-Savart, kaj pro tio je la alia konduktilo efikas la lorenca forto. La **leĝo de forto de Ampère** estas formulo, kiu donas valoron de la forto.

La plej simpla okazo de leĝo de forto de Ampère estas sekva: por du maldikaj rektaj senmovaj paralelaj konduktiloj, la forto por unuobla longo de unu konduktilo fare de la tuta alia konduktilo en vakuo estas

:  F_m = k_m \frac {I_1 I_2 } {r} \ 

kie *km* estas la magneta forta konstanto,
: *r* estas distanco inter la konduktiloj,
: *I1*, *I2* estas la kurentoj inter la konduktilo,
: kiel *vakuo* estas komprenata la neatingebla vakuo de libera spaco uzata kiel referenca stato en elektromagneta teorio.

La valoro de *km* dependas de la sistemo de unuoj elektita. En la SI-a sistemo,

:  k_m = \frac {\mu_0}{2 \pi} 

kie *μ0* estas la magneta konstanto, precize difinita kiel

:: \mu_0 =\ 4 \pi \times 10^{-7} \  N A−2.

kaj ĉi tio donas la difinon de la ampero, la SI-a unuo de elektra kurento. Tiel, ampero estas tia kurento ke, por du paralelaj konduktiloj kun kurento de 1 ampero en ĉiu, situantaj je 1 metro aparte unu de la alia en vakuo, la forto sur ĉiu parto de longo 1-metra de ĉiu konduktilo, pro la tuta alia konduktilo, estas precize 2×10−7 N.

Tiel en la SI-a sistemo la leĝo havas formon:

:  F_m = \frac {\mu_0}{2 \pi} \frac {I_1 I_2 } {r}  \     (* **F**m* mezurata en N/m).

Pli ĝenerala formulo de leĝo de forto de Ampère por ajnaj geometriaj formoj de la konduktiloj enhavas liniajn integralojn kaj estas

:  \mathbf{F}_{1-2} = \frac {\mu_0} {4 \pi} I_1 I_2 \oint_{C_1} \oint_{C_2} \frac {d \mathbf{s_2}\  \times \ (d \mathbf{s_1} \ \times \ \hat{\mathbf{r}}_{12} )} {r_{12}^2} \ 

kie

: * **F**1-2* estas la tuteca forto sur cirkvito 2 pro cirkvito 1 (mezurata en neŭtonoj en SI);
: *I1* kaj *I2* estas la kurentoj en cirkvitoj 1 kaj 2 respektive (mezurataj en amperoj en SI);
: la duopa linia integralado sumigas la forton sur ĉiu ero de cirkvito 2 pro ĉiu ero de cirkvito 1;
: *d**s**1* kaj *d**s**2* estas infinitezimaj vektoraj eroj de la vojoj *C1* kaj *C2*, respektive, kun la sama direkto kiel la kurento (mezurataj en metroj en SI);
: la vektoro \hat{\mathbf{r}}_{12} estas unuobla vektoro laŭ la rekto konektanta la erojn de * **s**1* al * **s**2*, kaj *r12* estas la distanco inter ĉi tiuj eroj;
: la signo *×* estas por vektora produto.

## Eksteraj ligiloj 
* 

* 
* SI-a unua broŝuro de BIPM, 8-a redakcio, p. 105, la oficiala difino de la ampero kun la integrala esprimo
* *Ampère's law* (Ampera forta leĝo) en *Hyperphysics'' ()
* Ampera forta leĝo de Ampère 

## Vidu ankaŭ 
* Ampero
* Magneta konstanto
* Lorenca forto
* Ampera cirkvita leĝo
* Libera spaco
* Leĝo de Biot-Savart

Kategorio:Elektromagnetismo
Kategorio:Forto