open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Svinertona ruĝgorĝulo

La **Svinertona ruĝgorĝulo** (***Swynnertonia swynnertoni***) estas malgranda afrotropisa paserina birdo kiu estis iam klasita kiel membro de la familio de Turdedoj, sed nuntempe estas pli ĝenerale konsiderata membro de la familio de Muŝkaptuledoj. Tiu kaj aliaj similaj specioj formas la grupon de  Saksikolenoj. Tiu estas la ununura specio de la genro *Swynnertonia*.

## Aspekto 
Temas pri malgranda birdo 13-14 cm longa. Ĝi havas **blugrizajn suprajn partojn kaj kapon kaj oranĝan bruston** kiu flaviĝas en suba ventro. Tre tipa karaktero estas blanka fajna horizontala **strio en supra gorĝo** (malfacile videbla en naturo), bordita de faina nigra strio (ankaŭ malfacile videbla).

Simila specio estas la Blankastelulo, *Pogonocichla stellata*, kiu estas pli granda, havas flavan bruston (ne oranĝan), estas pli malhela, havas pli longan voston kun oranĝaj internaj vostoplumoj; krome la *P. stellata* neniam estas vidata surgrunde, ĉiam almenaŭ 1 m supergrunde.

La voĉo estas milda, trena, fajfa zitt zitt, kun la lasta silabo pli altatona. Alarma noto estas monotona, tre trena.

## Disvastiĝo kaj kutimaro 
Ĝi troviĝas en sudorienta Afriko nome Mozambiko, Tanzanio kaj Zimbabvo en limigita montara teritorio. Ties natura biotopo estas tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj de malaltaj teroj aŭ montarbaroj. La specio estas minacata pro habitatoperdo. Ili preferas altajn kanopeojn super malferma subkreskaĵaro kie ili manĝas senvertebrulojn kaj malgrandajn fruktojn, ofte atendante kolonojn de armeformikoj dum la seka sezono. Ili estas ofte abundaj kiam hegemonias la planto *Dracaena fragans*. Ĉe Udzungva la kutima altitudo estas ĉirkaŭ 1,400-1,550 m, plej ofte ĉe zingibro, *Cyperus* kaj *Podocarpus*.

En Zimbabvo la nomiga subspecio loĝas ĉe Ĉirinda kaj aliaj arbarmakuloj ĉe la bordo kun Mozambiko. En Mozambiko la subspecio *umbratica* estas komuna en Monto Gorongosa (ĉ.125 km² de arbaro en 1970), kaj estas eble ne pli da 1,000 individuoj en centra Mozambiko. En Tanzanio la subspecio *rodgersi* troviĝas je 1,100 km norde de la Montoj Udzungva, kie ĝi estas rara al komuna surloke, kun eksterordinaroj densecoj de ĝis 25 paroj/km² en duarangaj arbaroj kaj *rodgersi* loĝas ankaŭ je 400 km norde en malaltaj makuloj en la montoj de Orienta Usambara, kie la subpopulacio estas probable malgranda. La populacio de la Montoj Udzungva eble ne estas pli da 1,000 birdoj.

Ili kutime vivas **laŭpare surgrunde**. Ili estas timidaj kaj malaperas kaze de ĝenado aŭ plantoforhakado. La ino demetas 2 ovojn.

La populacio estas ĉirkaŭkalkulita je 2,500 al 10,000 sed malpliiĝanta, en teritorio de 6,800 km².

## Referencoj 
* BirdLife International http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=6577&m=0 
* BirdLife International 2004.  Swynnertonia swynnertoni. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.

Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Planoise Châteaufarine

**Planoise Châteaufarine** estas loko de la komunumo de Besançon en Francio, en departemento Doubs, en arondismento Besançon, en kantono Besançon-Planoise. Ĝi havas 20.700 loĝantojn (1999).

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Doubs
Kategorio:Planoise
Kantono Ayen

**Kantono Ayen** (france *canton de Ayen*) ĝis marto 2015 estis franca kantono lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi estis unu el la 15 kantonoj de la arondismento de Brive-la-Gaillarde. Ĝia ĉefurbo estis Ayen.

## Komunumoj 
Apartenis al la kantono la jenaj 11 francaj komunumoj :

## Vidu ankaŭ 
*Listo de kantonoj de la departemento Corrèze
*Komunumoj de Corrèze

Ayen
Arondismento Tulle

**Arondismento de Tulle** estas unu el la tri arondismentoj de la franca departemento Corrèze, en la regiono Limoĝio. Ĝia ĉefurbo estas Tulle.

## Kantonoj 
La arondismento de Tulle entenas 14 kantonojn kaj 118 komunumojn.

*Kantono Argentat
*Kantono Corrèze 
*Kantono Égletons 
*Kantono Lapleau 
*Kantono Mercœur
*Kantono La Roche-Canillac 
*Kantono Saint-Privat 
*Kantono Seilhac 
*Kantono Treignac 
*Kantono Tulle-Campagne-Nord 
*Kantono Tulle-Campagne-Sud 
*Kantono Tulle-Urbain-Nord 
*Kantono Tulle-Urbain-Sud 
*Kantono Uzerche

## Vidu ankaŭ 
*Listo de kantonoj de la departemento Corrèze
*Komunumoj de Corrèze

Tulle
Briza media

***Briza media***, esperante **meza brizo**, estas specio de poacoj el la subfamilio de Pooideae.

## Priskribo 
[eta|maldekstra|[Spiketo]]
Ĝi estas staŭda. Ĝi havas malgrandajn rizomojn. Ĝi altas 15-40 cm. Spiketoj estas larĝaj.

## Parazitoj 
## Ekologio 
Ĝi vivas en sekaj herbejoj.

## Disvastiĝo 
La specio devenas de la Malnov-Arkta ekozono.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Briza

### Eksteraj ligiloj 
* Tela Botanica 
* Flora Web  

Kategorio:Poeoj
Shrewsbury School

**Shrewsbury School** - prononco laŭ sistemo IFA  - estas privata lernejo en Shrewsbury, Shropshire, Anglio.

La lernejo estis fondata en 1552 de Adam Jones kaj Eduardo la 6-a, kaj pligrandigata de Elizabeto la 1-a en 1571. Ĝis 1882 ĝi situis sur Castle Hill (Kastela Monteto): tiun jaron la lernejo translokiĝis trans Rivero Severn. La antaŭa konstruaĵo nun servas kiel publika biblioteko.

Ĝis 2008 la lernejo enhavis nur knabojn: ekde tiun jaron ĝi akceptas ankaŭ knabinojn en la plej altaj klasoj. Entute estas ĉirkaŭ 690 geknaboj.

eta|maldekstra|320ra|
## Lernejanoj 
Inter la plej famaj knaboj edukitaj ĉe Shrewsbury School estas:
* Philip Sidney (1554-1586, verkisto, militisto kaj kortegano)
* Fulke Greville (1-a Barono Brooke) (1554-1628, poeto kaj politikisto)

* Charles Darwin (1809-1892)
* Samuel Butler (romanisto) (1835-1902)

* Martin Rees (n. 1942, fizikisto, kosmologo kaj astronomo)
* Michael Palin (n. 1943, aktoro, komediisto, verkisto, ano de la aktora grupo * Monty Python*)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Lernejoj en Shropshire
Kantono Donzenac

**Kantono Donzenac** (france *canton de Donzenac*) ĝis marto 2015 estis franca kantono lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio - kiu poste en 2016 integriĝis en novan administran regionon Nova Akvitanio. Ĝi estis unu el la 15 kantonoj de la arondismento Brive-la-Gaillarde. Ĝia ĉefurbo estis Donzenac.

## Komunumoj 
Apartenis al la kantono de Donzenac la jenaj 6 francaj komunumoj :

## Demografio 
## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de kantonoj de la departemento Corrèze
* Komunumoj de Corrèze

Donzenac
Kantono Argentat

**Kantono Argentat** (france ''canton d'Argentat'') estas franca kantono lokita en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi estas unu el la 14 kantonoj de la arondismento de Tulle. Ĝia ĉefurbo estas Argentat.

## Komunumoj 
Apartenas al la kantono de Argentat la jenaj 11 francaj komunumoj :

## Vidu ankaŭ 
*Listo de kantonoj de la departemento Corrèze
*Komunumoj de Corrèze

Argentat
Shrewsbury

**Shrewsbury** estas la ĉefurbo de Shropshire, Anglio. Ĝi situas apud Rivero Severn. Fine de  en la komunumo vivis .

La loko estas okupita ekde la antaŭromia epoko. Multajn jarojn post tiu epoko ĝi estis posedata de Powys (regno), sed en 778 Offa (Mercia) kaptis ĝin. En 1069 la kimroj sieĝis la urbon sed estis forpelataj de armeo de Vilhelmo la konkerinto. En 1403 okazis grava batalo, kiam Henriko la 4-a decide venkis ribelon estritan de Henry Percy, la 2-a grafo de Northumberland, konata kiel *Henry Hotspur*.

Dum la mezepoko ĝi ege prosperis pro lan-komerco, kaj ankoraŭ videblas multaj mezepokaj konstruaĵoj.

En 1552 fondiĝis grava lernejo Shrewsbury School.

Inter la vizitindaĵoj estas:
* Kastelo Shrewsbury, kiu nun enhavas regimentan muzeon
* Abatejo Shrewsbury

Shrewsbury estas la ĉefa lokalo de la detektiv-romanoj de Ellis Peters kies enketanto Frato Cadfael estas monaĥo de la abatejo.

## Famuloj 
Mortis en Shrewsbury Magda Salacz, hungardevena arthistoriisto.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|la mezepoka bazarplaco en Shrewsbury

Kategorio:Urboj de Shropshire
Meza faka valdorfa lernejo en Ostrava

**Valdorfa liceo en Ostrava** (oficiala nomo: *Střední odborná škola waldorfská, Ostrava, příspěvková organizace*, en E-o *Meza faka lernejo valdorfa, Ostrava, kontribua organizaĵo*) estas kvarjara ŝtata mezlernejo de gimnazia tipo finita per abituro fondita en lernojaro 2003/2004. La lernejo havas en lerneja registro registrita studan fakon 78-42-M/004 Valdorfa liceo. La lernejo fariĝis la unua kaj dumtempe ununura meza alterna lernejo en Ostrava kaj en la tuta Moraviasilezia regiono. Instruado de la ĉefaj lernobjektoj okazas en la t.n. epokoj (ĉiam du ĉiutage), kiam la unuopaj lernobjektoj estas instruataj dum kelke da sinsekvaj tagoj tiel, por ke la lernantoj senprokraste ligis al la instruita lernaĵo. Nombro de lernantoj estas limigita al unu klaso en unu lernojaro.

## Humana specialigo 
La humana specialigo celas al tio, por ke la lernanto:
* komprenu al kultura diverseco, estu kapabla kontribui al senkonflikta kunvivo en plurkultura medio kaj eluzi la akiritajn konojn en la civitana vivo kaj ankaŭ en sia estonta profesio;
* orientiĝu en la bazaj pedagogiaj nocioj kaj rilatoj inter ili, interkonatiĝu kun funkcio de pedagogio kiel scienco kaj akiru intereson pri studado de la pedagogiaj fakoj;
* akiru la bazan orientiĝon en strukturo de homa personeco;
* firmigu kaj profundigu siajn kapablojn percepti kaj taksi traktadojn de aliaj homoj kaj la sian, surbaze de memreflekso sciu korekti siajn sintenojn kaj konduton;
* profundigu kaj evoluigu siajn sociajn kapablojn;
* disvastigu siajn konojn kaj kapablojn akiritaj en civitana edukado, eventuale en historio.

Profilantaj lernobjektoj estas:
* pedagogio
* psikologio
* bazoj de sociaj sciencoj

## Teknika specialigo 
La teknika specialigo celas al tio, por le la lernanto:
* disvastigu kaj profundigu siajn konojn kaj kapablojn el matematiko kaj fiziko;
* komprenu la internajn koneksojn inter lernaĵo de matematiko, fiziko kaj teknikaj lernobjektoj;
* eklernu la elektitajn konojn el tereno de tekniko, akiru la bazajn konojn kaj kapablojn precipe en la tereno de teknika desegnado, maŝina teknologio kaj teknika mekaniko;
* disvolvu kaj profundigu siajn kapablojn bezonataj por plua studado;
* estu motivita por studado de teknikaj fakoj.

Profilantaj lernobjektoj estas:
* matematiko II
* teknika desegnado
* teknika mekaniko
* deskriptiva geometrio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Mezlernejoj en Ostrava
Kategorio:Moravia Ostrava
Arbarnajtingaloj

La **Arbarnajtingaloj** estas malgrandaj birdoj de Centra kaj Okcidenta Afriko el la genro ***Stiphrornis***. Ili estis klasita en la familio de Turdedoj, sed estas nuntempe ĝenerale lokitaj en Muŝkaptuledoj en la grupo konata kiel Saksikolenoj. Estus pli precize la nomo de Arbarruĝgorĝuloj, sed estus pli malfacile prononcebla kaze de la specioj kaj netaŭge ĉe kelkaj kiuj ne havas ruĝon sed flavoranĝon.

Tradicie oni agnoskis nur ununuran specion, la Arbara ruĝgorĝulo (*S. erythrothorax*), sed ĵusaj pristudoj rekomendis agnoski **5 speciojn**. Ĉiuj havas totalan longon de ĉirkaŭ 12 cm, havas malhelajn suprajn partojn, kaj gorĝon kiu, depende de la preciza specio, estas ĉu flavoranĝa ĉu tre oranĝa.

## Taksonomio 
La komenca disigo en multaj specioj ene de tiu genro baziĝas sur studo de 1999 baze sur la koncepto de filogenetikaj specioj, kaj oni asertis, ke la agnoskitaj taksonoj estu konsiderataj monotipaj specioj. El tiuj, *S. gabonensis* kaj *S. xanthogaster* estis iam konsiderataj subspecioj de *S. erythrothorax*, dum *S. saghensis* estis priskribita kiel tute nova specio.

Alia specio el tiu komplekso de specioj, nome *S. pyrrholaemus*, estis priskribita kiel nova specio en 2008. Baze sur analizoj de DNA, ĝi estis lokita ene de *S. erythrothorax (sensu lato)*, kaj sekve estas nur specio (pli ol subspecio de *S. erythrothorax*) se oni sekvas almenaŭ kelkajn el la taksonomioj rekomenditaj en 1999. La genetika diverĝo inter *S. pyrrholaemus* kaj aliaj membroj de la genro estas komparebla kun tiu inter kelkaj aliaj tre rilataj specioj.

### Specioj 
* Arbara ruĝgorĝulo (*Stiphrornis erythrothorax*).
* Olivdorsa arbarnajtingalo (*Stiphrornis pyrrholaemus*).
* Gabona arbarnajtingalo (*Stiphrornis gabonensis*).
* Centrafrika arbarnajtingalo (*Stiphrornis sanghornis*).
* Orienta arbarnajtingalo (*Stiphrornis xanthogaster*).

## Subspecioj de specio (*Stiphrornis erythrothorax*) aŭ specioj de la genro 
* *erythrothorax*, Hartlaub, 1855 – Sieraleono Orienten al S Niĝerio.
* *gabonensis*, Sharpe, 1883 – Kameruno Suden al Ok Gabono, ankaŭ Bioko (Fernando Póo).
* *xanthogaster*, Sharpe, 1903 - SOr Kameruno kaj NOr Gabono Orienten al N & C DRKongo kaj S Ugando.
* *sanghensis*, Beresford & Cracraft, 1999 - SOk Centrafrika Respubliko.

## Referencoj 
Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Pjotr Naliĉ

eta|250px|Pjotr Naliĉ en 2008 jaro.
**Pjotr Naliĉ** ( ) (naskiĝis  en Moskvo) estas rusia muzikisto, li famiĝis dank'al kanto "Guitar". Li alŝutis sian kanton "Guitar" en YouTube.
Naliĉ lernis en Moskva arkitektura instituto.

## "Guitar" 
"Guitar" (Gitaro) estas la kanto, kiun Naliĉ kantas angle kun forte akĉento. Ĝi estis skribita, laū aŭtoro, sub influo de cigana, balkana kaj latinamerika muziko. Amatoran muzikvideon de kanto alŝutis Pjotr en YouTube la . La muzikvideo estis farita printempe de 2007 en la vilao de aŭtoro apud Moskvo. Ĝi reprezentas kantiston, kiu kantas «Jump to my Jaguar» («Saltu en mian Jaguaron!») en aŭto VAZ-2101 kaj dancas kun amikoj. Por tiu muzikvideo oni uzis amatoran ciferecan videoregistrilon, primitivaj efektoj aldoniĝis per Sony Vegas. La muzikvideo havis vastan popularecon inter interretuzantoj. Revuanto de "Komercisto" nomis la kantiston "la unua rusia kantanta interret-fenomeno".
Aŭtune de 2007 komenciĝis koncertaj elpaŝoj de «Muzika kolektivo de Pjotr Naliĉ» (MKPN).

En novembro 2008 Naliĉ aperigis sian unuan albumon «La ĝojo de simplaj melodioj» ( ), kiun li alŝutis en Interreton por libera elŝuto aŭ propravola pago.
La  MKPN partoprenis en filantropa "Viva koncerto" de "Doktoro Liza" (Elizaveta Glinka) "Justa helpo".
En julio 2009 Pjotr Naliĉ kantis en la muzikfesto "Sfinks" (Antverpeno, Belgio).
eta|maldekstra|250px|Muzika kolektivo de Pjotr Naliĉ, 2008 jaro

## Eksteraj ligiloj 
* PeterNalitch.ru — persona paĝaro de muzikisto
* fotografaĵo el koncerto Pjotr Naliĉ (28/11/2008)
* fotografaĵo el koncerto MKPN en Petrovac, Montenegro (12/06/2009)
* 

Kategorio:Rusiaj komponistoj
Kategorio:Rusiaj kantistoj
Kategorio:Rusiaj muzikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Moskvo
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2010
Arbara ruĝgorĝulo

La **Arbara ruĝgorĝulo** aŭ *Okcidenta arbarnajtingalo* (*Stiphrornis erythrothorax*) estas specio de birdo troviĝanta en malaltaj niveloj en arbaroj de Okcidenta Afriko el Sieraleono al Niĝerio. Ĝi estis lokita en la familio de Turdedoj, sed ĝi estas nuntempe ĝenerale lokita en la Muŝkaptuledoj.

Ĝi komune inkludas la aliajn membrojn de la genro *Stiphrornis* kiel subspeciojn, en kiu kazo la komuna nomo por la "kombinata specio" (speciego) estus simple Arbara ruĝgorĝulo. La Okcidenta arbarnajtingalo povas esti separata el la aliaj membroj de la genro pro la kombino de ties tre oranĝa gorĝo kaj flavoranĝa brusto, nuance al pli blankeca ventro, kaj olivbrunecaj aŭ grizecaj supraj partoj. Kiam ĝi estas konsiderata samspecifa kun la aliaj membroj de la genro, *S. erythrothorax* estas konsiderata kiel Malplej zorgiga de IUCN. Kiam oni ne sekvas la disigon en kelkaj specioj, ĝi estis priskribita kiel ofta al surloke abunda, El tiuj, *S. gabonensis* kaj *S. xanthogaster* estis iam konsiderataj subspecioj de *S. erythrothorax*, dum *S. saghensis* estis priskribita kiel tute nova specio. La genetika diverĝo inter *S. pyrrholaemus* kaj aliaj membroj de la genro estas komparebla kun tiu inter kelkaj aliaj tre rilataj specioj.

Resume *Stiphrornis erythrothorax* (Sibley kaj Monroe 1990, 1993) estis dekomence disigata en *S. erythrothorax*, *S. sanghensis*, *S. gabonensis* kaj *S. xanthogaster* laŭ Beresford kaj Cracraft (1999), sed tiu traktado estas ne plu akceptata laŭ studo de la Taksonomia Laborgrupo de BirdLife, ĉar la plumardiferencoj estas relative malgrandaj kaj la analizo de DNA sugestas ioman izoladon de tiuj taksonoj, sed nur ĉar la ekzemplaro estis prenita de malproksimaj lokoj. Krome la voĉanalizo ne estis konkluda inter *sanghensis* kaj la aliaj taksonoj. Fine ne klaras ĉu estas interreproduktado aŭ parapatrio kie la taksonoj koincidas; estas mencio de ŝajna interreprodukado en Kameruno. Collar (2005) konsidera trofrua la disigon de tiuj taksonoj en kvar diferencaj specioj, kion sekvas la Taksonomia Laborgrupo de BirdLife ĝis nun.

## Subspecioj se temas pri ununura specio (*Stiphrornis erythrothorax*) aŭ specioj de la genro 
* *erythrothorax*, Hartlaub, 1855 – Sieraleono Orienten al S Niĝerio. 
* *gabonensis*, Sharpe, 1883 – Kameruno Suden al Ok Gabono, ankaŭ Bioko (Fernando Póo). 
* *xanthogaster*, Sharpe, 1903 - SOr Kameruno kaj NOr Gabono Orienten al N & C DRKongo kaj S Ugando.
* *sanghensis*, Beresford & Cracraft, 1999 - SOk Centrafrika Respubliko.

## Referencoj 
Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Oktobro de 2009

Jen listo de okazaĵoj en **oktobro de 2009**.

## 2-a de oktobro 
* Rio-de-Ĵanejro (Brazilo) estis elektita kiel ĉefurbo de la Olimpiaj ludoj de 2016.

## 3-a de oktobro 
* Forpasis Marek Edelman, lasta gvidanto de la ribelo en varsovia geto en 1943. Poste li partoprenis en la ribelo de Varsovio kaj estis aktivulo de Solidareco.
* Estis diskonigite, ke dum la antaŭtaga voĉdonado ĉ. 60 % irlandanoj subtenis la aliĝon de sia lando al la Traktato de Lisbono.

## 4-a de oktobro 
* La socialista partio PASOK venkas en la ĝeneralaj balotoj de Grekio
* Forpasas la argentina kantisto Mercedes Sosa

## 8-a de oktobro 
* La Nobel-premion pri literaturo ricevis rumana germanlingva verkistino Herta Müller.
* La rusia registaro deklaris pri intenco enkonduki la plenan malpermeson pri ampoloj ekde la  por ŝpari energion.

## 9-a de oktobro 
* Nobel-premio pri paco 2009 estis atribuita al Barack Obama. La Nobel-komitato en Oslo informis, ke Obama estas premiata pro liaj „eksterordinaraj klopodoj plifortigi la internacian diplomation kaj la kunlaboradon inter la popoloj“. La premion li ricevas „ankaŭ kaj ĝuste pro lia engaĝiĝo por mondo sen atomarmiloj“.
* Ses anoj de la azeria naciista grupo *„Nigraj akcipitroj“* estis kondamnitaj al 4 ĝis 7 jaroj de malliberigo. En majo de 2008 ili atakis en la Moskva metroo du rusajn moskvanojn kaj grave vundis ilin per tranĉiloj. Unu el la akuzitoj — Rasul Ĥalilov — estis mortpafita fare de nekonataj la  2009.

## 12-a de oktobro 
* Semajnlonga **Lingva Festivalo en Ĉeboksaro**. Festivalo okazis jam la 14-an jaron sinsekve.

## 19-a de oktobro 
* La Eŭropa suda observatorio (ESO) anoncis en Madrido la malkovron de 32 novaj ekstersunaj planedoj el la observatorio La Silla, en Ĉilio.

## 21-a de oktobro 
* La afgana prezidento Hamid Karzai akceptas duan balotadon kontraŭ eksa ĉefministro Abdullah Abdullah je la 7-a de novembro, post fortaj internaciaj protestoj pro suspektoj pri fraŭdo en la unua parto de la baloto. Vd ĉe Eventeo

## 28-a de oktobro 
* Angela Merkel estis reelektita kiel kanceliero de Germanio.
* Grupo da talibanoj invadis la reprezentejon de la Unuiĝintaj Nacioj en Kabulo (Afganio). Rezulte de tiu kaj sekva sturmo estis mortigitaj 6 kaj vunditaj 5 eksterlandanoj. Ankaŭ pereis afgana policano kaj afgana sekretservisto. Ĉiuj teroristoj estis pafmortigitaj.
* En Rusio oficiale estis konfirmitaj unuaj kvar mortoj pro porka gripo.

## 29-a de oktobro 
* Somaliaj piratoj ostaĝigis en la Hinda oceano la tinuskaptan ŝipon «Thai Union». Ĉiuj 23 ŝipanoj estas rusianoj el Kaliningrado.

Kategorio:Oktobro laŭ jaroj
10
Metala hidrogeno

[eta|Estas supozate, ke rokecan kernon de la planedo [Jupitero (planedo)|Jupitero ĉirkaŭas tavolo da metala hidrogeno]]
**Metala hidrogeno** estas fazo de hidrogeno, kiu estas sub granda premo. Ĝi estas ekzemplo de degenera materio. Iuj opinias, ke en certa areo da premojn (ĉirkaŭ 400 gigapaskaloj aŭ **GPa**) metala hidrogeno restas likva, eĉ ĉe malaltaj temperaturoj.

Sciencistoj opinias, ke la kerno de Jupitero kaj de aliaj gasgigantoj komponiĝas de metala hidrogeno.

La metala hidrogeno estas kristala reto de atomkernoj (fakte, de protonoj) kies interspaco estas signife pli malgranda ol la radiuso de Bohr. Tiu interspaco estas komparebla kun la ondolongo de la elektronoj (en la hipotezo de Broglie). Tiuj elektronoj ne estas ligataj, kaj kondutas tiel, kiel tiuj de konduktilo.

## Prognozo  en la 1930-aj jaroj 
Kvankam hidrogeno estas, en la perioda tabelo, en la kolumno de la alkalaj metaloj, ĝi ne estas metala en la normalaj kondiĉoj. En 1935, Eugene Wigner kaj Hillard Bell Huntington prognozis, ke je fortega premo (25 GPa) la hidrogenaj atomoj malpli ligiĝus kun siaj elektronoj kaj akirus metalan econ.

## Malkovro
En marto 1996, esploristoj de la Nacia laboratorio Lawrence Livermore raportis esti produktintaj metalan hidrogenon, dum unu mikrosekundo, je temperaturo de miloj da kelvinoj kaj premo de pli ol 100 gigapaskaloj. La tiel produktita metalo ne kondutis kiel alkala metalo.

## Nunaj esploroj
En 1998, Arthur Ruoff kaj Chandrabhas Narayana de la Universitato Cornell; kaj en 2002, Paul Loubeyre kaj René LeToullec de Commissariat à l'énergie atomique en Francio pruvis, ke je premoj proksimaj de tiuj en la centro de Tero  (3,2 ĝis 3,4 milionoj da *atmosferoj* aŭ ĉ. 300 GPa) kaj temperaturoj de 100 ĝis 300&nbsp;K, 
hidrogeno ne ĉiam estas alkala metalo.

Esploradoj por observi metalan hidrogenon daŭras, pli ol 70 jaroj post la hipotezo pri ĝia ekzisto.

## Aplikoj
Laŭ teorio ekzistas metastabila formo de metala hidrogeno (dirata *MSMH*: "MetaStabila Metala Hidrogeno") kiu ne reiĝus gaso sub atmosfera premo. Tiu-ĉi povus utili kiel brulaĵo, kies efikeco estus kvinobla ol tiu de la nune uzata likva hidrogeno.

Alia teorio prognozas, ke la metala hidrogeno havus superkonduktivecon en alta temperaturo.

Kategorio:Kemio
Kategorio:Fiziko
Skotero

**Skotero** estas variaĵo de motorciklo. La skotero estas konstruita tiamaniere, ke la framo ne troviĝas inter la kruroj de stiranto. Krome ĉiuj mekanismoj de la skotero estas fermitaj per paneloj. Paneloj de tegaĵo ankaŭ defendas la stiranton de koto kaj alfluanta aero.

eta|300ra|Skotero "Baltmotors Joy-R"

## Populareco 
Apartan popularecon havas la skoteroj de klaso 50&nbsp;cm³, kiuj laŭ la trafikregularo de iuj landoj egalas al la mopedoj kaj ne postulas la stirpermesilon kaj registradon (tamen en kelkaj Eŭropaj landoj la stirpermesilo bezonatas ankaŭ por veturi sur mopedo). Malgraŭ tio oni produktas ankaŭ superskoterojn kaj "hiperskoterojn", kies motora volumeno atingas 800&nbsp;cm³.

La skotero iĝis tre populara veturilo en grandaj urboj kaj urbaroj danke al sia ŝpareco dum ekspluatado kaj manovreco.

## Mekanismo 
La unuaj skoteroj havis ordinaran mekanikan rapidumskatolon kaj ĉenan transmision al la posta rado. Verŝajne la sola moderna skotero kun la mekanika rapidumskatolo estas "Honda GiornoCub". Nune preskaŭ ĉiam aplikiĝas senŝtupa kojnorimena rapidumŝanĝilo kaj aŭtomata decentrokura kluĉilo. En la plej etprezaj skoteroj anstataŭ la senŝtupa rapidŝanĝilo en la sama korpo oni metas la simplan ĉenan transmisiilon, kio grave malbonigas dinamikon.

## Motoro 
Ĉe peraera malvarmigo de la motoro la lasta ĉirkaŭbloviĝas per ventolilo, troviĝanta sur akso de la elektra generatoro, ĉar la motoro estas fermita per paneloj kaj renkonta aerfluo ĝin ne atingas. Renkontiĝas ankaŭ perakva malvarmigo.

La motoro povas esti dutakta kaj kvartakta. Nuntempe sfero de aplikado de la dutaktaj motoroj malvastiĝas pro severigo de ekologiaj postuloj.

Ekzistas ankaŭ skoteroj kun elektra motoro – elektroskoteroj.

## Vidu ankaŭ 
* Motorciklo
* Mopedo
* Handikapula skotero
* Motorsledo
* Skutilo
* Lambretta
* Vespa

Kategorio:Transportaj rimedoj
Kategorio:Motorcikloj
Ligetfalva

**Ligetfalva,** germane **Haintal** estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Keszthely. La loknomo signifas: vilaĝo de bosko.

## Bazaj informoj 
* Areo: 5 km²
* Loĝantaro: 56
* Poŝtkodo: 8782
* Telefonprefikso: 83
* Koordinatoj: 46°49′31″N 17°03'38″E

## Situo 
Ligetfalva situas en Montetaro Zala sur mildaj deklivoj, fine de 1 km-ojn longa sakovojo el ĉefvojo Keszthely-Zalaegerszeg. Hévíz troviĝas 13, Pacsa 15, Zalaszentgrót 16, Keszthely 18, Zalaegerszeg 20, Balatonszentgyörgy 28 kilometrojn.

## Historio 
Ĝis 1950 la loknomo estis **Zalanémetfalu** (=Zala-germana-vilaĝo). En Ligetfalva migra poŝto servas. La municipa administracio en Zalacsány funkcias.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika kapelo omaĝe al (Granda) Sankta Tereza el la 20-a jarcento konstruita el kampanilo

## Fontoj 
* http://zalatermalvolgye.hu/node/90 
* http://nepesseg.com/zala/ligetfalva

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Tilaj

**Tilaj** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg.

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 km²
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 8782
* Telefonprefikso: 83
* Koordinatoj: 46°48′20″N 17°02'41″E

## Situo 
Tilaj situas en Montetaro Zala sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Keszthely-Zalaegerszeg preteriras. Pacsa troviĝas 12, Hévíz 13, Keszthely 18, Zalaszentgrót 19, Zalaegerszeg 20, Balatonszentgyörgy 27 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1276. En la 16-a jarcento la turkoj faris senhoma la komunumon. La rehomiĝo en la 18-a jarcento okazis. Vilaĝservoj estas kulturdomo kaj migra poŝto. La municipa administracio en Zalacsány funkcias.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika lerneja kapelo omaĝe al Emeriko de Hungario el la 20-a jarcento

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Zalaigrice

**Zalaigrice** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg.

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 km²
* Loĝantaro: 110
* Poŝtkodo: 8761
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°44′48″N 17°00'32″E

## Situo 
Zalaigrice situas en Montetaro Zala, laŭ traira flankovojo, kanalo Principális preterfluas. Pacsa troviĝas 4, Hévíz 18, Zalaegerszeg 19, Keszthely 22, Zalaszentgrót kaj Zalakaros po 27, Balatonszentgyörgy 28, Budapeŝto 199 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=16896&i2=9566 .

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1251. En 1574 la turkoj okupis ĝin, dume la vilaĝo senhomiĝis. Ekde 1750 la kampoj apartenis al Szentpéterúr. En 1785 196 vilaĝanoj loĝis en 76 domoj. En Zalaigrice migra poŝto servas, la municipa administracio en Pacsa funkcias.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Arondismento Brive-la-Gaillarde

**Arondismento de Brive-la-Gaillarde** estas unu el la tri arondismentoj de la franca departemento Corrèze, en la regiono Limoĝio. Ĝia ĉefurbo estas Brive-la-Gaillarde, kiu ankaŭ estas la ĉefurbo de la departemento.

## Kantonoj kaj komunumoj 
La arondismento de Brive-la-Gaillarde entenas 99 komunumojn, kiuj ĝis marto 2015 dividiĝis en 15 kantonojn (jen listiĝas ankoraŭ la malnovaj kantonoj).

* Kantono Ayen, kiu ĝis marto 2015 entenis 11 komunumojn :Ayen, Brignac-la-Plaine, Louignac, Objat, Perpezac-le-Blanc, Saint-Aulaire, Saint-Cyprien, Saint-Robert, Segonzac, Vars-sur-Roseix kaj Yssandon.

* Kantono Beaulieu-sur-Dordogne, kiu ĝis marto 2015 entenis 13 komunumojn :Astaillac, Beaulieu-sur-Dordogne, Billac, Brivezac, La Chapelle-aux-Saints, Chenailler-Mascheix, Liourdres, Nonards, Puy-d'Arnac, Queyssac-les-Vignes, Sioniac, Tudeils kaj Végennes.

* Kantono Beynat, kiu ĝis marto 2015 entenis 7 komunumojn :Albignac, Aubazine, Beynat, Lanteuil, Palazinges, Le Pescher kaj Sérilhac.

* Kantono Brive-la-Gaillarde-Centre, kiu nur entenis parton de unu komunumo :Brive-la-Gaillarde.

* Kantono Brive-la-Gaillarde-Nord-Est, kiu nur entenis parton de unu komunumo :Brive-la-Gaillarde

* Kantono Brive-la-Gaillarde-Nord-Ouest, kiu nur entenis parton de unu komunumo :Brive-la-Gaillarde

* Kantono Brive-la-Gaillarde-Sud-Est, kiu ĝis marto 2015 entenis 2 komunumojn :Brive-la-Gaillarde (parto) kaj Cosnac.

* Kantono Brive-la-Gaillarde-Sud-Ouest, kiu ĝis marto 2015 entenis 5 komunumojn :Brive-la-Gaillarde (parto), Estivals, Jugeals-Nazareth, Nespouls kaj Noailles.

* Kantono Donzenac, kiu ĝis marto 2015 entenis 6 komunumojn :Allassac, Donzenac, Sadroc, Sainte-Féréole, Saint-Pardoux-l'Ortigier kaj Saint-Viance.

* Kantono Juillac, kiu ĝis marto 2015 entenis 10 komunumojn :Chabrignac, Concèze, Juillac, Lascaux, Rosiers-de-Juillac, Saint-Bonnet-la-Rivière, Saint-Cyr-la-Roche, Saint-Solve, Vignols kaj Voutezac.

* Kantono Larche, kiu ĝis marto 2015 entenis 8 komunumojn :Chartrier-Ferrière, Chasteaux, Cublac, Larche, Lissac-sur-Couze, Mansac, Saint-Cernin-de-Larche kaj Saint-Pantaléon-de-Larche.

* Kantono Lubersac, kiu ĝis marto 2015 entenis 12 komunumojn :Arnac-Pompadour, Benayes, Beyssac, Beyssenac, Lubersac, Montgibaud, Saint-Éloy-les-Tuileries, Saint-Julien-le-Vendômois, Saint-Martin-Sepert, Saint-Pardoux-Corbier, Saint-Sornin-Lavolps kaj Ségur-le-Château.

* Kantono Malemort-sur-Corrèze, kiu ĝis marto 2015 entenis 6 komunumojn :La Chapelle-aux-Brocs, Dampniat, Malemort-sur-Corrèze, Ussac, Varetz kaj Venarsal.

* Kantono Meyssac, kiu ĝis marto 2015 entenis 14 komunumojn :Branceilles, Chauffour-sur-Vell, Collonges-la-Rouge, Curemonte, Lagleygeolle, Ligneyrac, Lostanges, Marcillac-la-Croze, Meyssac, Noailhac, Saillac, Saint-Bazile-de-Meyssac, Saint-Julien-Maumont kaj Turenne.

* Kantono Vigeois, kiu ĝis marto 2015 entenis 6 komunumojn :Estivaux, Orgnac-sur-Vézère, Perpezac-le-Noir, Saint-Bonnet-l'Enfantier, Troche kaj Vigeois.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de kantonoj de la departemento Corrèze
* Komunumoj de Corrèze

Brive-la-Gaillarde
Zalaújlak

**Zalaújlak** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Nagykanizsa. La loknomo signifas: Zala-nova-loĝej'.

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 km²
* Loĝantaro: 110
* Poŝtkodo: 8822
* Telefonprefikso: 93
* Koordinatoj: 46°33′30″N 17°04'45″E

## Situo 
Zalaújlak situas en Montetaro Zala sur mildaj deklivoj, fine de longa sakovojo. Zalakaros troviĝas 4, Nagykanizsa 17, Pacsa 23, Balatonszentgyörgy 27 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1259 en formo *Wilok*. Dum regado de la turkoj la loĝantoj forfuĝis. En 1883 tie naskiĝis pentristo József Egry. Vilaĝservoj mankas en Zalaújlak. En Zalaújlak migra poŝto servas, la municipa administracio en Nagyrécse funkcias.

## Famuloj 
* en la vilaĝo naskiĝis pentristo József Egry

## Vidindaĵoj 
* romkatolika novromanika preĝejo omaĝe al Gardanĝeloj de 1740, en 1948 turo alkonstruiĝis
* naskiĝdomo de József Egry

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Pölöskefő

**Pölöskefő** estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Nagykanizsa. Simila loknomo estas Pölöske.
300ra|eta|Nobeldomo en Pölöskefő

## Bazaj informoj 
* Areo: 12 km²
* Loĝantaro: 400
* Poŝtkodo: 8773
* Telefonprefikso: 93
* Koordinatoj: 46°45′18″N 16°55'26″E

## Situo 
Pölöskefő situas en Montetaro Zala, laŭ flankovojoj, kanalo Principális preterfluas. La fervojo 3 km-ojn ĉe Gelse trafikas. Pacsa kaj Zalakaros troviĝas 17, Nagykanizsa 21 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri Pölöskefő devenis el 1354 laŭ tiama hungara ortografio *"Pyliskefew"*. En la 15-a jarcento malgranda fortikaĵo konstruiĝis. La turkoj kelkfoje, aŭstraj sulduloj en 1687 bruldetruis la vilaĝon.

La unua skriba mencio pri najbara vilaĝo *Dusnok* devenis el 1290. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. La rehomiĝo en la 1760-aj jaroj okazis.

Proksimume en 1880 ambaŭ vilaĝoj unuiĝis. La nuna loknomo uziĝas ekde 1908. Vilaĝservo estas migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika novbaroka preĝejo omaĝe al Maria Magdalena de 1875
* tombeja kapelo en vilaĝparto Dusnok
* nobeldomoj de Pálffy [pAlfi] kaj Csertán [ĉertAn]
* monumentoj pri falintoj dum la mondomilitoj

## Famuloj 
En Pölöskefő naskiĝis Ferenc Mező (sporthistoriisto).

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Enciklopedio de Esperanto. Vol. 2: K-Z

**Enciklopedio de esperanto. Vol.2: K-Z**

* kurta skizo: La Enciklopedio de Esperanto estas enciklopedio pri la Esperanto-movado. Ĝi estis iniciatita de Ivan Ŝirjaev, kiu jam pretigis milon da slipoj. Post lia morto en 1933 la projekto estis pluigita kaj efektivigita, sub redakto de Lajos Kökény kaj Vilmos Bleier kaj kun la helpo de multaj kunlaborantoj. Ĝi aperis kiel dulibra eldono, de Literatura Mondo en Budapeŝto en la dua duono de 1934.

* aŭtoro: Ivan Ŝirjaev, Lajos Kökény, Vilmos Bleier
* tradukisto:
* eldonejo: Literatura Mondo (Budapest, Hungario) 
* jaro de kompono kaj unua eldono: 1933-1934
* jaro de la reeldono: 1979, 1986 (ambaŭ en unuvoluma formo)
* presejo: 
* formato: 328 p. (1933)
* recenzoj:
* situo: RŜBEL 275-599p.; rubriko: Искусственные языки-Эсперанто; УДК: 811-922; ĉifro de depono 1001702X, 99.B 6733/58002; inventara numero: 522438 (X); 2374720 (X)

Kategorio:Katalogo de RŜBEL
Kategorio:Esperantaj enciklopedioj
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Herman Van Rompuy

**Herman VAN ROMPUY** (naskiĝis la 31-an de oktobro 1947 en Etterbeek) estas belga politikisto el la nederlandlingva landoparto Flandrio. Li estas membro de la kristandemokratia politika partio Christen Democratisch en Vlaams (CD&V).
Ekde la unua de decembro 2009 li estas la unua Prezidanto de la Eŭropa Konsilio. Antaŭe li estis la ĉefministro de Belgio.

Lia registaro ekoficinta la 30-an de decembro 2008 konsistis el 15 ministroj inkluzive de li mem, kaj aldone el sep ŝtataj sekretarioj asistantaj al la ministroj. En la registara koalicio el la nederlandlingva norda landoparto Flandrio partoprenis la kristandemokratoj kaj la liberaluloj. El la franclingva suda landoparto Valonio partoprenis same la liberaluloj kaj kristandemokratoj plus la socialdemokratoj.

La 19an de novembro 2009 li estis nomumita la unua Prezidanto de la Eŭropa Konsilio, nove kreita funkcio laŭ la Traktato de Lisbono. La prezidanta funkcio komencis la 1an de decembro 2009.

## Publikaĵoj 
* *De kentering der tijden*, eldonejo Lannoo, Tielt 1979, ISBN 90-209-0788-3
* *Hopen na 1984*, Davidsfonds, eldonejo Loveno 1984, ISBN 90-6152-194-7
* *Het christendom. Een moderne gedachte*, eldonejo Davidsfonds, Loveno 1990, ISBN 90-6152-584-5
* *Vernieuwing in hoofd en hart. Een tegendraadse visie*, eldonejo Davidsfonds, Loveno 1998, ISBN 90-6152-688-4
* *De binnenkant op een kier. Avonden zonder politiek*, eldonejo Lannoo, Tielt 2000, ISBN 90-209-4002-3
* *Dagboek van een vijftiger*, eldonejo Davidsfonds, Loveno 2004, ISBN 90-5826-301-0

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (nederlande)
 

Kategorio:Ĉefministroj de Belgio
Kategorio:Belgaj politikistoj
Kategorio:Flandraj politikistoj
Kategorio:Konservativistoj
Kategorio:Eŭropa Unio
Van Rompuy, Herman
Membrantransporto

miniatur|350px|eta|dekstra|**bildo 1:** Ege skema bildigo de la eblecoj, trans biomembrano interŝanĝi substancojn kun la ĉirkaŭo, **1** estas la interno, **2** la ekstero. Pliaj priskriboj vidu en la teksto.

Sub **membrantransporto** en la biologio oni komprenas la transporton de diversaj substancoj tra biomembrano. Se samtempe partoj de la membrano mem translokiĝas, oni foje ankaŭ parolas aparte pri **membranfluo**.

La interno de spaco ĉirkaŭita de biomembrano (ekzemple citoplasmo de ĉelo) estas biologie aktiva unuo. Ĝi posedas specifan, por la funkcio nepre necesan, kemian miksaĵon. La el fosforlipidoj konsistanta duobla lipidotavolo de la membrano estas nur por gasoj kaj tre malgrandaj, plej ofte neŝargitaj (kaj pro tio hidrofobaj) molekuloj permeabla. Por jonoj kaj por la plej multaj bilogie efikaj substancoj ĝi sen helpo estas nesuperebla bariero, ĉar tiaj molekuloj estas ŝargitaj kaj pro tio hidrofilaj.

Ĉiuj vivoprocesoj kaj specifaj ĉelfunkcioj dependas de tio, ke la ĉelo aŭ ties fakoj estas en kontakto kun sia ĉirkaŭo. Al tio ankaŭ apartenas la substancinterŝanĝo kun la ekstero. Pro tio devas ekzisti mekanismoj, kiuj permesas al la molekuloj, trairi la membranon.

## Vidu ankaŭ 
* Agopotencialo
* Biofiziko
* Stomo (botaniko)
* Transporto (biologio)
* Ĉelbiologio
* Ĉelmembrano
* Biomembrano

## Literaturo 
* Bruce Alberts kaj aliaj: *Lehrbuch der Molekularen Zellbiologie.* Wiley-VCH, Aprilo 2005, ISBN 3-527-31160-2
* Helmut Plattner, Joachim Hentschel: *Zellbiologie.* Thieme, Stuttgart Januar 2002, ISBN 3-13-106512-5
* Gerald Karp: *Molekulare Zellbiologie.* Springer, Berlin März 2005, ISBN 3-540-23857-3

Kategorio:Ĉelbiologio
Kategorio:Biofiziko
Abatejo Shrewsbury

eta|dekstra|Preĝejo de Abatejo Shrewbury
**Abatejo Shrewbury** estis benediktana abatejo fonditan en 1083 en Shrewsbury, Shropshire, Anglio.

La abatoj estis inter la plej potencaj estroj de anglaj monaĥejoj. La abatejo estis fermata de Henriko la 8-a (Anglio), kaj tiam multparte malkonstruiĝis. Kiam Thomas Telford konstruis grandan vojon tra Shrewsbury, la plejparto de la restaĵoj detruiĝis, kaj nun restas nur la preĝejo.

La abatejo estas kerna lokalo de la detektiv-romanoj de Ellis Peters kies enketanto Frato Cadfael estas monaĥo de la abatejo.

Kategorio:Abatejoj en Shropshire
Kategorio:Benediktanaj monaĥejoj
Edith Pargeter

**Edith PARGETER** (n. la 28-an de septembro 1913, m. la 14-an de oktobro 1995) verkis multmultajn romanojn. Ŝi famas ĉefe pro detektiv-romanoj (eldonitaj de 1977 al 1994 sub la pseŭdonimo **Ellis Peters**) kies mezepoka enketanto estas Frato Cadfael, benediktana monaĥo de Abatejo Shrewsbury.

Ŝi naskiĝis en vilaĝo de Shropshire, Anglio. Dum la dua mondmilito ŝi laboris kiel administrantino en la virina sekcio de la brita mararmeo. En 1947 ŝi vizitis Ĉeĥoslovakion kaj fasciniĝis pri ĉeĥa kulturo: ŝi lernis la ĉeĥan lingvon kaj tradukis ĉeĥajn literaturaĵojn en la anglan.

Krom la romanoj pri Frato Cadfael, ŝi verkis multajn romanojn pri historiaj kaj aliaj temoj, kaj nefikcian prozaĵon pri vojaĝo al Ĉeĥoslovakio.

La aktoro Derek Jacobi ĉefrolis en televida versio de dek-tri el la Cadfael-romanoj.

Kategorio:Anglaj verkistoj
Kategorio:Britaj verkistoj
ACEEEO

Oni fondis la **Asocion de Eŭropaj Baloto-Spertuloj** (angle: *Association of European Election Officials*) en 1991 kiel Asocion de Centra- kaj Orienteŭropaj Baloto-Spertuloj en Budapeŝto.  Instituciaj membroj de la organizo estas la ŝtataj baloto-komisionoj de 23 landoj, ĝiaj oficialaj lingvoj estas la angla kaj la rusa. La profesia asocio organizas seminariojn, trejnadojn, konferencojn, misiojn por observi balotojn kaj aperigas publikaĵojn, el inter kiuj la plej grava estas la dulingva Balotoj en Eŭropo (Elections in Europe/Выборы в Европе). La sidejo kaj sekretariejo de ACEEEO estas ekde ĝia fondiĝo en Budapeŝto. ACEEEO havas reprezentantan internacian estraron kaj juran hungaran estraron. Zsolt Szolnoki estas la ĝenerala sekretario de la internacia estraro, kaj prezidanto de la hungara estraro. 

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Baloto
Kategorio:Organizaĵoj en Eŭropo
Normandoj

[eta|dekstra|275px|Fragmento de la [tapiŝo de Bayeux.]]
**Normandoj** estis mezepoka popolo laŭ kiu nomiĝis Normandio en norda Francio.

Post antaŭaj disraboj, vikingoj sub Rollo fondis duklandon en Normandio. Sekvis multe da geedziĝo de vikingoj kaj antaŭaj loĝantoj de la regiono, kaj el tio estiĝis la normanda popolo. Tiu iĝis inter la plej potencaj popoloj de mezepoka Eŭropo. La normandoj konkeris Anglion, Sicilion kaj parton de suda Italio, kaj fondis reĝlandojn en Grekio kaj, dum la krucmilitoj, la Sankta Lando.

## Vidu ankaŭ 
* Normandio
* Anglo-normanda lingvo
* Listo de dukoj de Normandio
* Normanoj


Kategorio:Historio de Eŭropo
Kategorio:Etnoj
Zalamerenye

**Zalamerenye** [zalamerenje] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Nagykanizsa. Ĝis 1892 la oficiala loknomo estis *Merenye*.
eta|maldekstre|Zalamerenye
eta|Akvorezervujo ĉe Zalamerenye
eta|Kamparana domo en Zalamerenye
eta|Strato kun puto en Zalamerenye

## Bazaj informoj 
* Areo: 14 km²
* Loĝantaro: 170
* Poŝtkodo: 8747
* Telefonprefikso: 93
* Koordinatoj: 46.57552N 17.09635E

## Situo 
Zalamerenye situas en Montetaro Zala sur ebenaĵo, laŭ rojo, fine de sakovojo. Zalakaros troviĝas 4, Nagykanizsa 20, Pacsa 21, Balatonszentgyörgy 25, Hévíz, Keszthely kaj Marcali po 30 kilometrojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri Pölöskefő devenis proksimume el 1203. En 1548 kaj 1566 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1828 vivis tie 418 homoj en 55 domoj. En 1960 la komunumo ricevis la titolon "Kolĥoza Vilaĝo". Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko. La municipa administracio en Zalakaros, la bestkuracejo en Garabonc funkcias. En Zalamerenye migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka Preĝejo Sankta Mikaelo (Zalamerenye) de 1760
* akvomuelejo
* paroĥo el la 18-a jarcento
* akvorezervujo

## Famuloj 
En Zalamerenye naskiĝis bibliotekisto István Monok.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Periapsido

La **periapsido** estas la punkto de la orbito de astro (luno, natura aŭ artefarita satelito, planedo, komponanto de kelkopa stelo...), kie tiu astro estas pli proksima de la astro, ĉirkaŭ kiu ĝi orbitas.

La periapsido estas unu el la du **apsidoj**

Kategorio:Astronomio
GERB

eta|Gvidantoj de la partio GERB: Bojko Borisov
**GERB** (bulgare ГЕРБ) estas konservativa politika partio en Bulgario ĉirkaŭ Bojko Borisov, la eksa urbestro de Sofio, eksa sekretario en la ministerio pri internaj aferoj kaj ekde julio 2009 ĉefministro de Bulgario. Bojko Borisov konsideriĝas la neoficiala partia prezidanto, kvankam la formala prezidanto estas *Cvetan Cvetanov*.

La literoj *GERB* estas mallongigo el la komencaj literoj de *Graĵdani za Evropejsko Rasvitie na Bălgarija* (cirile *„Граждани за европейско развитие на България“*) - en Esperanto „Civitanoj por Eŭropa Evoluo de Bulgario“. La partio ekde la jaro 2007 estas membro de la Eŭropa Popola Partio kaj reprezentiĝas en la Eŭropa Parlamento en la frakcio Eŭropa Popola Partio kaj Eŭropaj Demokratoj.

La partio fondiĝis la 3-an de decembro 2006, surbaze de samnoma civitana iniciato fondita de Bojko Borisov en majo 2006. Rapide post sia fondiĝo la partio iĝis la gvida politika forto de Bulgario. En majo 2009 ĝi gajnis 24 procentojn de la bulgaraj voĉoj en la Eŭropaj Balotoj 2009, iĝis la plej forta bulgara partio en la parlamento, kaj tie ricevis kvin parlamentajn seĝojn.

En la nacia parlamenta baloto en Bulgario de la 5-a de julio 2009 la partio ricevis preskaŭ 40 % de la voĉoj, starigis malplimultan registaron, kaj en la parlamento estas senrezerve subtenata de la naciisma partio *Ataka*, kaj konstruktive ankaŭ helpata de du centre dekstraj koalicioj — la tiel nomata „Blua Koalicio“ kaj la alianco „Ordo, Sekureco kaj Justeco“.

En julio 2010 Bojko Borisov diris al ĵurnalistoj, ke li taksas laboron de lia registaro dum la pasinta ekde la baloto jaro kiel „bona“. Li aldonis, ke li metus la noton „ses“ (en bulgaraj lernejoj oni uzas ses-punktan taksadon) al sia agado, se la traktado kun Rusio pri energiaj projektoj finiĝos kun la atingo de liaj kondiĉoj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la partio
* germanlingva artikolo "turnopunkto en Bulgario: Borisov ordigas" el la retejo n-tv.de

Kategorio:Politikaj partioj de Bulgario
Kategorio:Konservativaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2006
Albert est méchant (filmo)

***Albert est méchant*** (***Albert estas malbona***) estas franca filmo de Hervé Palud, aperinta en 2004.

## Temo 
Patrick Lechat ekscias, ke sia patro, la fama verkisto Jo Lechat, ĵus mortis postlasante konsiderindan fortunon. Albert Moulinot, stranga homo, kiu montriĝas la duon-frato de Jo, vivas en plej profunda Dordogne. Albert estas kontraŭ laboro. Li vivtenas sin de interŝanĝoj, meze de naturo, kun aprido kiel dombesto. Li estas la ununura heredanto de Jo Lechat. Tial Patrick devas renkonti Albert-on. Tiu estas preta rezigni pri sia heredaĵo, ĉar li volas nenion, li volas abolicii monon. Tamen Patrick devas venigi Albert-on al Parizo, por ke li subskribu rezignon pri heredaĵo. Tamen tio daŭros iom pli ol antaŭvidite.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Albert est méchant*
* Reĝisoro: Hervé Palud
* Scenaro: Igor Aptekman kaj Hervé Palud
* Produktado : Patrice Ledoux kaj Hervé Palud
* Produkta firmao: Gaumont
* Buĝeto: 8,96 milionoj da eŭroj
* Muziko: Vladimir Cosma
* Foto: Robert Alazraki
* Muntado: Roland Baubeau
* Dekoroj: Ivan Maussion
* Kostumoj: Martine Rapin
* Devenlando: Francio
* Formatoj: Kolora - 1,85:1 - Dolby Digital - 35&nbsp;mm
* Ĝenro: Komedio
* Daŭro: 85 minutoj
* Aperdato:  (Belgio, Francio)

## Rolularo 
* Christian Clavier: Patrick Lechat
* Michel Serrault: Albert Moulinot (aŭ Moulineau?)
* Arielle Dombasle: Barbara Lechat
* Priscilla: Chelsea
* Bernard Farcy: Lechevalier
* Ged Marlon: Direktoro de hotelo
* Hans Meyer: James Lord Cooke
* Jackie Berroyer: Mastro Kermarec
* Véronique Boulanger: Dany Cooke
* Marina Tomé: Marie-Ange, apotekistino
* Patrick Mille: Eddy
* Marie-Christine Demarest: Sinjorino kun hundetoj
* Pierre Coville: Trinkejestro
* François Borysse: Trumpetisto
* Roger Trapp: Kliento

## Pri la filmo 
Notindas apero de Patrick Poivre d'Arvor en rolo de ĵurnalisto de *Vol de nuit*.

## Videoteko 
Ekzistas DVD de la filmo.

## Eksteraj  ligiloj 
* Albert est méchant en IMDb

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2004
Samuel Butler (poeto)

eta|dekstra|Samuel Butler
**Samuel BUTLER** (n. la 8-an de februaro 1612, m. la 25-an de septembro 1680) estis angla poeto kaj satiristo.

Li estis filo de kultivisto kaj edukiĝis en Worcester ĉe la reĝa lernejo. Kiel junulo li estis paĝio de la grafino de Kent. Poste li servis kiel aktuaro de pluraj puritanaj juĝistoj. Per la grafino de Kent li renkontis la klerulon kaj juriston John Selden. Li klopodis pentri sed ne sukcesis: laŭdire, kiam estiĝis fenestro-imposto, liaj pentraĵoj estis uzataj por bloki fenestrojn (tiel malpliigante la imposton).

Post la Angla Resurtronigo (1660) li iĝis sekretario (ĉefa komizo) de la Lordo-Prezidento de Kimrio, kaj edziĝis al vidvino, S-ino Herbert.

En 1663 eldoniĝis la unua parto de lia ĉefverko, longa poemo *Hudibras*; la dua kaj tria partoj eldoniĝis en 1664 kaj 1678. La poemo satiris la puritanojn, kaj furoris. Ĝi estis influata de Kiĥoto de Miguel de Cervantes kaj pritraktas la aventurojn de aroganta kavaliro nomata Hudibras kiu estas fervora protestanto. Karlo la 2-a (Anglio) ege ĝuis la poemon kaj donis al Samuel Butler pension.

Samuel Butler entombiĝis en Abatejo Westminster.

Kategorio:Anglaj poetoj
Bojko Borisov

**Bojko Metodiev BORISOV** (; naskiĝis la 13-an de junio 1959 en *Bankja* proksime de Sofio) estas bulgara politikisto. Li estas membro de la konservativisma politika partio GERB, kiu fine de la jaro 2006 fondiĝis grandparte je lia iniciato. Ekde la 27-a de julio 2009 ĝis marto 2013 li estis la ĉefministro de Bulgario. Li estas edziĝinta al *Cvetelina Borislavova*, la direktorino de la bulgara SI-banko.

Post la parlamenta baloto de 2009 kaj la venko super la ekskomunistoj de la Bulgara Socialisma Partio (BSP) li diris:

Bojko Borisov naskiĝis en familio de policano kaj mezlerneja instruistino. Li volis studi en la fakultato de ŝtata sekureco kaj provis ekzameniĝi tie en 1977, sed ne estis akceptita pro sia deveno: lia avo estis murdita de komunistoj en 1944. Tiel li finis fakultaton de fajroestingistoj kaj laboris laŭ tiu fako en la Ministerio pri internaj aferoj ĝis 1990. En 1991 li fondis propran privatan gardistan entreprenon, inter ties klientoj estis Todor Ĵivkov kaj la eksa caro Simeono la 2-a.

En la partio de la caro Simeono li eniris la grandan politikon. En 2005 li gajnis la voĉdonon por la posteno de urbestro de Sofia, la ĉefurbo de Bulgario. En 2006 li fondis propran partion „Civitanoj por la eŭropa evoluo de Bulgario“ (GERB). En la parlamentaj elektoj de julio 2009 la partio GERB gajnis plejparton de la lokoj en la landa parlamento. Tiel Bojko Borisov iĝis premiero kaj organizis la novan estraron.

Borisov sportumas. Li estas konata kiel fakulo pri karateo (li okupiĝas pri ĝi ekde 1978), li ankaŭ ludas futbalon en la publikaj ludoj de politikistaj teamoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* biografio de Bojko Borisov en la retejo de lia partio (bulgare)
* retejo de la partio GERB (bulgare)

Kategorio:Ĉefministroj de Bulgario
Kategorio:Bulgaraj politikistoj
Kategorio:Konservativistoj