open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kabarda lingvo

La **kabarda lingvo** (адыгэбзэ, *adəgăbză*), foje ankaŭ nomata **kabarda-ĉerkesa lingvo**, estas lingvo aŭ kontinua dialektaro el la abĥaz-adigea lingvaro kaj de ties subgrupo cirkasaj lingvoj, parolata en la regionoj Kabardio-Balkario kaj Karaĉajio-Ĉerkesio de Rusio, kaj aldone en nordorienta Turkio.

La kabarda lingvo estas uzata de proksimume 1,5 milionoj da homoj, t.e. preskaŭ 360 000 homoj en Rusio kaj pli ol 1 miliono en Turkio.

La nombro de parolantoj konstante malkreskas. Tial Unesko konsideras la kabardan vundebla lingvo.

La lingvo havas 48 konsonantajn fonemojn, el kiuj 23 estas frikativaj. Kelkaj lingvistoj konsideras la kabardinan kaj adigean lingvojn nuraj dialektoj de la adigea lingvo.

La adigeoj, kabardoj kaj ĉerkesoj nomas sian lingvon *adigebze*, kio signifas *adigea lingvo*. Tamen en la rusa oni distingas inter la kabarda kaj ĉerkesa lingvaro.

Ĝis 1924 la kabarda alfabeto funkciis surbaze de la araba kaj cirila alfabetoj, en 1924-1936, surbaze de la latina alfabeto, ekde 1936 ĝi baziĝas sur la cirila alfabeto.

Ekzistas vikipedio en la kabarda lingvo, kiu komence de februaro 2012 havis iom pli ol 1900 artikoloj.

## Alfabeto 
## Referencoj 
## Literaturo 
En Esperanto : Poemo "Al Istanbulo", unu el la unuaj literaturaj kabardaj verkoj kiuj pritraktis la tabuan temon de la ĉerkesa eliro, sekve de milito kun la rusoj (1817-1864), kiu finiĝis per la migro de preskaŭ du milionoj da ĉerkesoj al Anatolio kaj Balkanoj.

## Vidu ankaŭ 
* Latinliterigo en Sovetunio

Kategorio:Abĥaz-adigea lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Kabardio-Balkario
Kategorio:Lingvoj de Karaĉajio-Ĉerkesio
Kategorio:Lingvoj de Rusio
Kategorio:Lingvoj de Kartvelio
Kategorio:Lingvoj de Irako
Kategorio:Lingvoj de Turkio
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Aglutinaj lingvoj
Banĝara lingvo

La **banĝara lingvo** (*Bahasa Banjar*) estas lingvo el la aŭstronezia lingvaro, parolata precipe en Indonezio kaj Malajzio, kun fokuso pri la regiono Kalimantano, la indonezia parto de la insulo Borneo. Laŭ censo de la jaro 2000, la lingvon uzas proksimume 3,5 milionoj da homoj. Estas kaj kutimoj kribi la lingvon per latina kaj per araba alfabetoj.

Ekzistas vikipedio en la banĝara lingvo, kiu komence de februaro 2012 havis iom pli ol 1200 artikoloj.

eta|maldekstra|250ra|situo de Kalimantano, kie troviĝas plejparto de la banĝarlingvanoj
[eta|centra|150ra|emblemo de la [:bjn:|vikipedio en la banĝara lingvo]]

Kategorio:Malaja lingvo
Kategorio:Aglutinaj lingvoj
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Lingvoj de Indonezio
Kategorio:Lingvoj de Malajzio
Lajos Nagy (verkisto)

**Lajos NAGY** [lajoŝ nadj], hungare **Nagy Lajos,** Esperante **Ludoviko Nagy** estis hungara verkisto, majstro de noveloj.

Lajos Nagy naskiĝis la 5-an de februaro 1883 en Apostag. Li mortis la 28-an de oktobro 1954 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li frekventis universitaton, sed li neniam akiris diplomon pri juro. Li komencis sian karieron en 1907 per novelo, post 4 jaroj aperis la unua novelaro. Ekde 1918 li estis kunlaboranto de periodaĵo, inter 1922-1929 li estis ano de Nyugat. En 1927 kaj 1929 li vojaĝis al Vieno, kie li kontaktiĝis kun hungaroj. Baldaŭe li laboris ĉe diversaj revuoj, periodaĵoj. En 1934 li partoprenis verkistan kongreson en Moskvo kaj en la sekva jaro li edziĝis. En 1940 li funkciigis vendejon por libroj. En 1945 li aliĝis al komunistoj. Li ricevis diversajn premiojn, fine en 1948 premion Kossuth.

## Verkoj (elekto) 
* multe da noveloj
* 3 romanoj
* 2 membiografioj

## En Esperanto aperis 
* Hungara Antologio 1933: novelo: *Honto*

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj novelistoj
Sam T. Brown

**Sam T. Brown** (naskiĝis la 19-an de januaro 1939 en Sankta Luiso, Misurio; mortis la 28-an de decembro 1977 en Bloomington, Indianao) estis usona ĵazgitaristo.

Brown, kiu ludis ĉefe akustikan gitaron, kunverkis je la ĵazopero *Escalator over the Hill* de Carla Bley kaj en la *Liberation Music Orchestra* de Charlie Haden. Poste li estis membro de la bandego de Thad Jones kaj Mel Lewis. En 1971 li muzikis en la kvaropo de Gary Burton kaj kunverkis ties sonregistradon kun Keith Jarrett. En 1972 dungis lin por sia produktaĵo *Expectations*; li ankaŭ kunverkis kun Jarrett kaj violonisto Leroy Jenkins la unuan albumon de Paul Motian "Conception Vessel". En 1974 li muzikis por la albumo *Treasure Island* de Keith Jarrett. Li ankaŭ surdiskigis kun Paul Desmond, kun Bill Evans, kun Richard Davis kaj Bill Lee same kiel kun James Brown.

Kategorio:Usonaj ĵazgitaristoj
Tony Bennett

eta|Tony Bennett dum koncerto en 2006
**Tony Bennett** (naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1926 en Novjorko, mortis la 21-an de julio 2023; vere *Anthony Dominick Benedetto*) estis usona ĵazkantisto kaj amuzisto. Famiĝinta ankaŭ tutmonde per kantoj kiel *I Left My Heart in San Francisco*, la 17-foja gajninto de la premio Grammy apartenis al la plej popularaj kantistoj de Usono. Entute li vendis pli ol 50 milionojn da sonportiloj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo kun liaj sonregistraĵoj 
* Oficiala retpaĝo kun lia prentraĵoj
* Biografio sur la retpaĝaro de la fondaĵo NEA

Kategorio:Usonaj ĵazkantistoj
Kategorio:Premiitoj de Premio Emmy
Kategorio:Italaj usonanoj
Kategorio:Usonaj pentristoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Usonanoj de la Dua Mondmilito
Dezső Szomory

**Dezső Szomory** , laŭ hungarlingve kutima nomordo **SZOMORY Dezső** (naskita **WEISZ Mór**  la  en Pest (urbo); mortinta la  en Budapeŝto) estis hungara verkisto kaj dramisto.

## Biografio 
Dezső Szomory devenis el juda familio. Li komence lernis muzikon, tamen li elektis postenon en redaktejoj. En 1890 por eviti la soldatajn jarojn li rifuĝis al Francio, kie li sendis skribaĵojn al Hungario. En 1906 li hejmenvenis, post 2 jaroj li aliĝis al Nyugat. Liaj dramoj estis ofte prezentitaj en teatroj.

## Verkoj (elekto) 
* *Péntek este* (Vendreda vespero), dramo, 1896
* *Mária Antónia* dramo, 1914
* *II. József császár* (Imperiestro Jozefo la 2-a), dramo, 1918
* *II. Lajos király* (Reĝo Ludoviko la 2-a), dramo, 1922
* *Takáts Alice* (Alice Takáts), dramo, 1930
* *Bodnár Lujza* (Lujza Bodnár), dramo, 1936
* *Az isteni kert* (La dia ĝardeno), prozo, 1910
* *A pékné* (La bakistino), prozo, 1916
* *Horeb tanár úr* (Sinjoro instruisto Horeb), prozo, 1934
* *Az Irgalom Hegyén* (Sur Monto Indulgo), novelaro, 1964

## En Esperanto aperis 
* *Reĝo Richard III.* Studo. Tradukis Karlo Bodó. En: *Literaturo Mondo* marto 1931, paĝoj 37–40.
* *Ĉe Mülhausen la malĝoja oficiro.* Novelo. En: *Hungara Antologio,* 1933.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj dramistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Béla Révész (verkisto)

**Béla RÉVÉSZ** [bEla rEvEs], hungare **Révész Béla** estis hungara socialista verkisto kaj ĵurnalisto.

Béla Révész naskiĝis la 17-an de februaro 1876 en Esztergom. Li mortis en 1944 en la koncentrejo (ekstermejo) en Auschwitz (Aŭŝvico).

## Biografio 
Li frekventis gimnaziojn en Esztergom kaj Budapeŝto. En 1905 li konatiĝis kun Endre Ady. En la sekva jaro li komencis ĵurnaladi en laborista ĵurnalo. En 1908 li aliĝis al Nyugat. En 1919 dum la revolucio li havis literaturan postenon, tial poste li rifuĝis al Vieno. En 1922 li hejmenvenis kaj laboris en redaktejo de ĵurnalo. En 1931 li ricevis premion. En 1944 li estis deportita, kie en la koncentrejo en Auschwitz (Aŭŝvico) li mortis.

## Verkoj (elekto) 
* *A nagy börtön* (La granda prizono), novelaro, 1907
* *A lárva mögött* (Malantaŭ la larvo), novelaro, 1911
* *Vonagló falvak* (Konvulsiantaj vilaĝoj), romano, 1914
* *Beethoven*, versa prozo, 1917
* *Miniatűrök* (Malgrandaĵoj), versa prozo, 1919

## En Esperanto aperis 
* Hungara Antologio 1933: novelo: *Odoroj*

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
4266 Waltari

'*4266 *Waltari''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la finna verkisto Mika Waltari (1908–1979).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1940
Listo de trajnaj kategorioj en Eŭropo

## Eŭropaj longdistancaj / altrapidecaj trajnoj 
## Ĉeĥio (České dráhy) 
; SuperCity (SC)
: plej kvalitaj trajnoj, ĉiam bezonata lokbileto, uzataj estas Elektraj trajnkompletoj 680
; Eurocity (EC)
: kvalitaj internaciaj trajnoj, plej ofte kun novaj aŭ modernigitaj vagonoj de diversaj fervojaj kompanioj, haltas nur en plej gravaj urboj
; Euronight (EN)
: internaciaj noktaj trajnoj
; Intercity (IC)
: plej kvalitaj ennaciaj trajnoj kun vagonoj similaj al EuroCity trajnoj
; Express (Ex)
: rapidaj trajnoj kun celo konekti regionojn, kutime pli rapidaj kaj pli komfortaj ol trajnoj Rychlík (R)
; Rychlík (R)
: longdistancaj rapidtrajnoj, kutime ja kun malnovaj vagonoj kaj malpli rapidaj kompare kun EuroCity
; Spěšný vlak (Sp)
: regionaj trajnoj kiuj haltas nur en kelkaj stacioj
; Osobní vlak (Os)
: personaj trajnoj kiuj haltas plej ofte en ĉiuj stacioj
## Francio (SNCF) 
; TGV
: internaciaj aŭ naciaj trajnoj, kutime kun devigo pagi la lokbileton, parte ankaŭ je altrapidaj linioj speciale por tiuj ĉi trajnoj
; LUNEA
: Noktaj longdistancaj trajnoj
; CORAIL TEOZ
: Trajnoj similaj al InterCity trajnoj, neniam je altrapidaj linioj
; CORAIL INTERCITES
: Similaj al InterCity trajnoj aŭ InterRegio, sen bezono pagi iujn krompagojn
; TER (TRAIN EXPRESS REGIONAL)
: Tiuj ĉi trajnoj estas financataj de regionoj, sed ili ankaŭ funkcias kiel trajnoj inter regionoj.
## Slovakio (ZSSK) 
; Eurocity (EC)
: kvalitaj internaciaj trajnoj, plej ofte kun novaj aŭ modernigitaj vagonoj de diversaj fervojaj kompanioj, haltas nur en plej gravaj urboj, konektoj kun Hungario, Ĉeĥio kaj Germanio
; InterCity (IC)
: plej kvalitaj ennaciaj trajnoj kun vagonoj similaj al EuroCity trajnoj, tiuj ĉi trajnoj konektas Bratislava kaj Košice (ĉiam oni bezonas lokbileton)
; EuroNight (EN)
: internaciaj noktaj trajnoj
; Express (Ex)
: rapidaj trajnoj kun celo konekti regionojn, kutime pli rapidaj kaj pli komfortaj ol trajnoj Rychlík (R) - kelkaj el tiuj ĉi trajnoj konektas Slovakion kun Ĉeĥio, kie estas tiu ĉi trajnoj en kategorio InterCity
; Rýchlik (R)
: longdistancaj rapidtrajnoj, kutime ja kun malnovaj vagonoj kaj malpli rapidaj kompare kun EuroCity, haltejoj en gravaj urboj
; Regional Express (REX)
: international local train stopping at few stations; semi fast, Slovakia/Austria
; EURegional(ER)
: border-crossing local train stopping at few stations (but more than Regional Express); semi-fast, Slovakia/Austria
; Zrýchlený vlak (Zr)
: regionaj trajnoj kiuj haltas nur en kelkaj stacioj
; Osobný vlak (Os)
: personaj trajnoj kiuj haltas plej ofte en ĉiuj stacioj

Kategorio:Fervojo en Eŭropo
Tamás Kóbor

**Tamás Kóbor** [tamAŝ], hungare **Kóbor Tamás** estis hungara verkisto kaj ĵurnalisto.

Tamás Kóbor naskiĝis, kiel **Bermann Adolf** la 28-an de aŭgusto 1867 en Pozsony (Hungara reĝlando), nuntempa Bratislavo en Slovakio. Li mortis la 26-an de majo 1942 en Budapeŝto.

## Biografio 
Tamás Kóbor devenis el juda familio. Li studis por esti juristo, poste li havis postenon en  banko. Lia bofrato estis József Kiss (poeto), tial li ŝanĝis postenon al diversaj redaktejoj. Li ofte verkadis pri la judoj. En 1925 li aperigis artikolon, kie li malkovris okazintaĵojn pri 2 laboristoj murdintaj. Tial li longe povis redakti anonime.

## Verkoj (elekto) 
* *Budapest* (Budapeŝto), romano, 1901
* *Munka* (Laboro), novelo, 1909
* *Ki a gettóból* (For el la getto), romano, 1911
* *Válogatott munkái* (Elektitaj verkoj), 1930

## En Esperanto aperis 
* Hungara Antologio 1933: novelo: *Ĉe la arbara rando*

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
4267 Basner

'*4267 *Basner'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la soveta komponisto Veniamin Efimoviĉ Basner (cirile: *Вениамин Ефимович Баснер'', 1925–1996).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Ĵazlernejo je Lenox

**Ĵazlernejo je Lenox** (an.: **Lenox School of Jazz**) estis eduka programo por ĵazmuzikistoj, kiu okazis dum la someraj monatoj ekde 1957 ĝis 1960 en Lenox en la usona ŝtato Masaĉuseco.

## Historio de la ĵazprogramo 
La ĉiufoje trisemajna programo *Ĵazlernejo je Lenox*, kiu okazis inter 1957 kaj 1960, havis altan gravecon por la edukado de pli malfrue gravaj ĵazmuzikistoj. En la eta loko ariĝis studentoj ne nur el Usono, sed ankaŭ el Barato, Rodezio, Aŭstrujo, Nederlando, Svedujo kaj Turkujo; la lastan kursaron vizitis 45 studentoj. La kursprogramon fondis Marshall Stearns, profesoro pri angla lingvo ĉe Altlernejo Hunter kaj poste fondinto de la *Instituto pri Ĵazstudoj* ĉe Universitato Rutgers.
[eta|150ra|maldekstra|Ornette Coleman je [Hago en 1994]]
Al la kursgvidantoj apartenis krom multaj ĵazmuzikistoj kiel Kenny Dorham (1958/59) aŭ Dizzy Gillespie (1958) ankaŭ ragtimo-pianisto Eubie Blake, komponisto kaj direktisto Leonard Bernstein, la instruisto de Lernejo Julliard John Mehegan, muziksciencisto Willis James de Altlernejo Spelman, komponisto Marc Blitzstein kaj homsciencisto Richard Waterman de la Nordokcidenta Universitato.
:*La ĵazlernejo donis al ĵazo pezon da renomo, kiu siatempe estis nekonata.*
::- Sonny Rollins.
:*La Ĵazlernejo je Lenox estis nekredebla, unika pionirfaro. Ĝi antaŭiris sian epokon dudek jarojn.*
::- Gunther Schuller.

## Disko 
* *The Lenox Jazz School Concert - August 29, 1959* kun Ornette Coleman, Don Cherry, Kenny Dorham, Jimmy Giuffre, Ian Underwood, Gunther Schuller, Gary McFarland, Attila Zoller, Steve Kuhn, Ran Blake, Larry Ridley, Barry Greenspan (Fresh Sound Records)

## Literaturo 
* Jeremy Yudkin: *The Lenox School of Jazz - A Vital Chapter in the History of American Music and Race Relations.* ISBN 0-9789089-1-0.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo de la Ĵazlernejo je Lenox 
* Fotoj de la lernintoj en Lenox 
* Muzika edukado en Nov-Anglujo

Kategorio:Ĵazo
Kategorio:Usona muziko
Kategorio:Masaĉuseco
4261 Gekko

**4261 Gekko** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Yoshiaki Oshima elde la Observatorio Gekko apud Kannami (Gubernio Ŝizuoka, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la observatorio, elde kie ĝi estis malkovrita. Tiu nomo signifas *lunlumo* en japana lingvo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yoshiaki Oshima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
4269 Bogado

**4269 Bogado** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉilia astronomo Carlos Torres elde la observatorio de Cerro el Roble en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la paragvajan amatoran astronomon "*Manuel D. Bogado*", kiu estas konata por siaj laboroj pri astrofotografio kaj la variantaj steloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carlos Torres
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1974
Kernenried

**Kernenried** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Burgdorf kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 443 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Kernenried situas en la Svisa Mezlando ĉe la okcidenta flanko de la flotebenaĵo de la rivero Emme, proksimume 5 kilometrojn okcidentnordokcidente de la urbo Burgdorf. La okcidentan limon de la komunumo formas la rivero Urtenen. La komunumo konsistas el la du pli-malpli samgrandaj setlejoj Kernenried sur alteco de 506 m s.m. en okcidento kaj Chappeli sur alteco de 502 m s.m., ĉar Kernenried situas kelkajn metrojn pli alte oni ĝin nomas ankaŭ Oberdorf kaj Chappeli Unterdorf.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,33 km², de kiuj 23,7% estas kovritaj de arbaro, 60,1% servas por agrikulturo kaj 14,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Kernenried limas en okcidento kaj nordo al Zauggenried, en nordoriento al Fraubrunnen, en sudoriento aliflanke de la aŭtovojo al Lyssach, en sudo al Hindelbank, kaj en sudokcidento al Münchringen.

## Trafiko 
Tra Kernenried pasas la kantona ĉefvojo n-ro 245.1 de Burgdorf al Fraubrunnen, kaj ekzistas konekta vojo de Kernenried al Hindelbank. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 estas la alveturejo Kirchberg, kiu situas 3 kilometrojn oriente de la komunumo en Rüdtligen-Alchenflüh. Ber la buslinio de Burgdorf al Fraubrunnen la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Kernenried datiĝas el la jaro 1261 kiel *Reide*. En la arbaro Oberholz-Schulwald ekzistas tombomonteto el la Hallstatt-epoko. Dum mezepoko la regantoj en Kernenried estis la Grafoj de Kiburgo, krome la Monaĥejo Fraubrunnen kaj la Monaĥejo Selz estis bienposedantoj. La administrantoj de la Senjorujo Kernenried estis la kiburgaj vasaloj, la Senjoroj de Kerr, kies prasiedejo estis akvokasteolo en Mösli, kiun la bernanoj en la jaro 1318 komplete detruis. Ne plu ekzistas restaĵoj de la kastelo. Sub berna regado Kernenried apartenis al la tribunalejo de Zollikofen kaj armee al Hindelbank. Post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 Kernenried estis atribuita al la distrikto Burgdorf kaj post ties dissolvo en la jaro 2010 integrita al la administra distrikto Emme-Valo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Kernenried
Poro (Insulo)

**Poro** estas insulo je la Filipinoj en la provinco Cebuo. 

Ĝi situas inter la insuloj Cebuo kaj Lejteo. Sude de ĝi estas la insulo Boholo. 

Poro mezuras  oriente-okcidente kaj 15 km norde-sude.

Okcidente situas la insulo Pacijano.  Nordoriente situas insulo Ponsono.

En la insulo estas du vilaĝoj: Poro kaj Tudela, kiuj ambaŭ situas je la suda marbordo.

La nomo de la insulo devenas de la vorto en la lingvo varaja *puro*, kiu signifas insulo.

## Lingvo 
Nur en la vilaĝo Poro estas parolata la lingvo *Porohanon* - aŭ Camotes Visayan - kiu tre similas al Cebua lingvo.

Kategorio:Insuloj en la Filipinoj
4270 Juanvictoria

'*4270 *Juanvictoria'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio Félix Aguilar en la provinco de San Juan (Argentino).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Juan Victoria* (1906–1986), leĝa reprezentanto de la *Yale-Columbia Southern Station'' kiam ĝi estis konstruata en la komenco de la 1960-aj jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Félix Aguilar
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Herbert Hainer

**Herbert Hainer** (naskita 1954 en Dingolfing) estas nuna prezidanto CEO de la kompanio  Adidas.

## Kariero
1979-1987: Procter & Gamble GmbH, Division Manager Sales and Marketing Germany
1987-1989: adidas Germany, Sales Director Hardware
1989-1991: adidas Germany, Sales Director Field
1991-1993: adidas Germany, National Sales Director
1993-1995: adidas Germany, Managing Director Sales
1996-1997: adidas AG, Senior Vice President Region Europe, Africa, Middle East
1997-1999: adidas AG, Member of the Executive Board
1999-2001: adidas-Salomon AG, Deputy Chairman of the Executive Board
ekde 2001: adidas-group AG, CEO kaj estro de la "Executive Board"

## fontoj 
* "Herbert Hainer, Adidas" , *European CEO*, 2010-03-16. legita 2010-11-09.
* "Executive Profile: Herbert Hainer" *Business Week*. Legita 2010-11-09.

Kategorio:Adidas
Kategorio:Germanaj entreprenistoj
4274 Karamanov

'*4274 *Karamanov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la ukraina komponisto Alemdar Sabitoviĉ Karamanov, (ukraine cirile: *Алемдар Сабітович Караманов'', 1934–2007).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Benavente (Zamoro)

[eta|maldekstre|240ra|Benavente en la [provinco Zamoro.]]
eta|maldekstre|240ra|Fortika sonorilturo.
eta|maldekstre|240ra|Hospital de la Piedad - Benavente (Zamora).

**Benavente** [benaBENte] estas urbo situanta en la provinco Zamoro, ene de la regiono Kastilio-Leono, Hispanio.

## Geografio 
Situanta sur monteto en la centro de granda ebenaĵo, tiu urbo okupas la kunfluejon de du geografiaj zonoj diferencaj kaj fizike kaj ekonomie, nome la Tero de Kampoj kaj tiu de la valoj trafluataj de la riveroj Esla, Tera kaj Órbigo. Ĝi havas areon de 45,12&nbsp;km² kaj troviĝas je 744 metroj super marnivelo laŭ la hispana *Instituto Geográfico Nacional*. Distas 65&nbsp;km el Zamoro, provinca ĉefurbo, kaj 112&nbsp;km el Valadolido, regiona ĉefurbo.

Ĝi havas 17 523 loĝantojn (2021) kaj kontraste al la najbaraj loĝlokoj ne perdis loĝantaron en la lastaj jardekoj, sed tute male ricevis tiom kion perdis aliaj, ĉar ĝi estas la komarka centro. Nome preskaŭ kvarobligis sian loĝantaron en la lasta jarcento. Ĝi limas kun Manganeses de la Polvorosa, Villabrázaro, San Cristóbal de Entreviñas, Fuentes de Ropel, Santa Cristina de la Polvorosa, Castrogonzalo, Santa Colomba de las Monjas, Arcos de la Polvorosa kaj Villanueva de Azoague.

## Historio 
La areo estis loĝata jam en antaŭromia epoko. Poste en epoko de suevoj estis konata kiel Ventosa, alude al ventoj, pro situo sur monto. Sed en la 12a jarcento la plej antikvaj mencioj de la nuna setlejo estas de Malgrat, Malgrado, Maldrag ktp. En la 13a kaj 14a jarcento la urbo prosperis kaj iĝis kerno de graflando, dum suferis pro militoj. Inter 1808 kaj 1809 Napoleono mem tranoktis en la urbo kaj tiukadre okazis gravega rabado kaj detruoj. El tiu historia pasinteco restas grava kultura heredaĵo kaj vizitindaĵoj: preĝejoj, palacoj, kaj aliaj monumentoj, parkoj, festoj.

Agrikulturo (produktado de vino) kaj brutobredado estas la tradiciaj enspezofontoj. Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis.

## Vidu ankaŭ 
* Benavente (Portugalio)
* Municipoj de Provinco Zamoro

## Notoj 
## Bildaro 

Benavente verkl.jpg|Turego de la palaco
Iglesia de Santa María del Azogue, Benavente.jpg|Fasado de kvin absidoj en la Preĝejo de Santa María del Azogue
Torre del Caracol - Benavente (Zamora).JPG|Turo de la palaco, nune ŝtatposedata hotelo
CorridaTorosBenavente.jpg|Pentraĵo atribuita al flandra pentristo Jacob van Laethem de la kortego de Filipo la 1-a, titolita "Taŭrludado en Benavente honore al Felipe el Hermoso", realigita en 1506
1906, Northern Spain, pp. 134-135, Benavente.jpg|Benavente ĉirkaŭ 1906

Kategorio:Municipoj de la provinco Zamoro
Kategorio:Provinco Zamoro
Kategorio:Urboj de Hispanio
Observatorio Boyden

La **Observatorio Boyden** () estas astronomia observatorio kaj centro de scienca
instruo situanta 20 kilometroj nord-oriente de Bloemfontein en provinco Liberŝtato, Sud-Afriko.

Mastrumas ĝin la Universitato de Liberŝtato. Ĝi estas helpata de la grupo de publika intereso "La amikoj de Boyden" (angle : "*The Friends of Boyden*"), kaj de la anoj de la
Astronomia societo de Sud-Afriko (*Astronomical Society of Southern Africa*).

## Historio 
La "Stacio Boyden de la Observatorio Harvard" estis fondita en 1889, fare de la Universitato Harvard, sur la Monto Harvard apud Limo en Peruo. Ĝi estis translokita en Arekipon en oktobro 1890.

Ĝi estis nomita en honoro de la bostona inventisto Uriah A. Boyden, kiu en 1879 donacis al la Universitato Harvard 238&nbsp;000 $ uzeblajn por astronomia celo.

En 1927, la observatorio estis translokita al sia nova situejo en Sud-Afriko, konjektinte ke Bloemfontein estas malpli nubhava ol Arekipo: tio montriĝis vera. La situejo apud la loĝloko de Mazelspoort estis oficiale inaŭgurita en 1933, la unua direktoro por Sud-Afriko estis John S. Paraskevopoulos, en posteno de 1927 al 1951.

En 1954, pro financaj malfacilaĵoj en la Universitato Harvard, la observatorio Boyden esti preskaŭ fermota; sed pluraj eŭropaj landoj partoprenis je esploroj en la observatorio kaj je ties monhelpo. En 1975, la Universitato Harvard (kiu estis transdoninta la titolon al la Smithsonian Institution) anoncis, ke ĝi ne plu monhelpas la observatorio, kiu estis cedita al a Universitato de Liberŝtato en 1976.

## Instrumentoj 
* La teleskopo "Boyden-UFS" de 60 coloj (150&nbsp;cm) konata ankaŭ kiel "Rockefeller Reflector". la .

La observatorio Boyden plenumas esploroj pri astrofiziko per la teleskopo de 150&nbsp;cm. Ĝi faras ankaŭ aktivan programon de edukado kaj por lernantoj kaj por la publiko.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de astronomiaj observatorioj
* :Kategorio:Malkovrita de Observatorio Boyden

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Boyden Observatory (paĝaro de la Universitato de Liberŝtato
*  Paĝaro de *the Friends of Boyden Observatory*
*  Boyden Observatory (Harvard) 1889 ĝis nun (Astronomical Society of Southern Africa) 

Boyden
Boyden
Rajmondo de Burgonjo

[eta|maldekstra|225ra|Tombo de la grafo Rajmondo de Burgonjo, [katedralo de Santiago de Compostela.]]
**Rajmondo de Burgonjo (Kapeto)** (Besançon, Franĉ-Konteo, 1070 – Grajal de Campos, Leono, 24-a de majo de 1107). Edziĝis al la infantino Urraca de Leono (prononce [urAka], filino de Alfonso la 6-a *el Bravo* (la kuraĝulo). Li estis patro de Alfonso la 7-a de Leono kaj Kastilio kaj de la infantino-reĝino Sanĉa Raimúndez. Enkondukis la dinastion de Burgonjo en Leono kaj en Kastilio.

Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Regno de Leono
Kategorio:Mezepoko en Hispanio
Kategorio:Historio de Burgonjo
Novzelanda oksiuro

La **Novzelanda oksiuro** (*Oxyura vantetsi*) estas formortinta specio de anaso el Novzelando kiu estas konata nur el restoj subfosiliaj. Ĝi estis unuafoje priskribata kiel distinga specio de Trevor H. Worthy en 2005.

La Novzelanda oksiuro estis proksime rilata al la aŭstralia Blubeka anaso (*Oxyura australis*) sed ties ostoj estis ĉirkaŭ unu dekonon pli malgrandaj ol tiuj de ties aŭstralia parenco. La holotipo estis trovata en 1967 ĉe la Lago Poukawa ĉe la regiono de Hawke's Bay, Norda Insulo, Novzelando kaj restas en la kolekto de la Novzelanda Muzeo Te Papa Tongarewa. La specia nomo honoras al la aŭstralia ornitologo Gerard Frederick van Tets (1929–1995) kiu la unua agnoskis la rilaton de tiu specio kun la rektavostaj anasoj en 1983. Ĉar la ostoj de la Novzelanda oksiuro estis senetikedaj, nur en 2004 Trevor H. Worthy el la Novzelanda Muzeo Te Papa Tongarewa identigis 19 ostojn el 13,000 fosiliaj restaĵoj de akvobirdoj troviĝantaj en kuŝejoj de Holoceno ĉe la Lago Poukawa. La fosiliaj restaĵoj konsistas el humeroj. La Novzelanda oksiuro supozeble iĝis formortinta pro troa ĉasado fare de la Māori en la 16a jarcento.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Tennyson, A. & Martinson, P.: *Extinct birds of New Zealand.* Te Papa Press, 2006, ISBN 0-909010-21-8
* Worthy, T. H. (2005): *A new species of Oxyura (Aves: Anatidae) from the New Zealand Holocene.* Longmann Symposium. - Memoirs of the Queensland Museum, 51: 255-272.
* Worthy, T. H. (2004): *The Holocene fossil waterfowl fauna of Lake Poukawa, North Island, New Zealand* (PDF full text, Online, 652 kilobytes )
* Horn, P. L (1983): Subfossil avian deposits from Poukawa, Hawkes Bay, and the first record of Oxyura australis (Blue-billed Duck) from New Zealand. Journal of the Royal Society of New Zealand 13: 67-78.

## Eksteraj ligiloj 
* *New Zealand Stiff-tailed Duck. Oxyura vantetsi. From the series: Extinct Birds of New Zealand.*  by Paul Martinson. Artwork produced for the book *Extinct Birds of New Zealand*, by Alan Tennyson, Te Papa Press, Wellington, 2006

Kategorio:Oksiurenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Urraca la 1-a (Leono)

**Urraca la 1-a de Leono** (prononce proksimume [urAka] (24-a de junio de 1081-Saldaña, 8-a de marto de 1126). Reĝino de Leono kaj de Kastilio (1109–1126). Filino kaj postvenanto de Alfonso la 6-a, kaj de la reĝino Konstanzo de Burgonjo. Ŝin sekvis ŝia filo Alfonso la 7-a.

Kategorio:Reĝoj de Leono
Corbu (Constanța)

**Corbu** [korbu] estas komunumo en distrikto Constanța, historia regiono Dobruĝo, en sudorienta Rumanio. Ĝi situas 23 km norde de Konstanco, ĉe la norda bordo de la Corbu-lago. Al ĝi apartenas administre la vilaĝoj Luminița kaj Vadu.

## Historio 
Ĝin fondis tataroj kaj ĝi formiĝis el du partoj. La suda, turka *Yukarı Kargalık* (rumane: Gargalâcul Mare) ricevis la nomon *Corbul de Sus* en la 1950-aj jaroj. La norda, iam turka *Aşağı Kargalık* (rumane: *Gargalâcul Mic*) ricevis la nomon *Corbu de Jos* same en la mezo de la 20-a jarcento.

Dum la bataloj de la rumana sendependiĝa milito (1877–1878), la suda Gargalâcul Mare tute senhomiĝis, sed jam en 1879 alvenis novaj loĝantoj precipe el la najbara komunumo Gargalâcul Mic.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la komunumo 

Kategorio:Komunumoj en distrikto Constanța
Sanĉo la 3-a (Kastilio)

**Sanĉo la 3-a de Kastilio** (Toledo, 1134 - samloke, 31-a de aŭgusto de 1158). Kromnome *el Deseado* (la dezirata) estis reĝo de Kastilio ekde la 21-a de aŭgusto de 1157 ĝis sia morto unu jaron poste. Li estis filo de Alfonso la 7-a, reĝo de Kastilio kaj de Leono, kaj de ties edzino Berengela de Barcelono. Lin sukcedis lia filo Alfonso la 8-a (Kastilio).

Kategorio:Reĝoj de Kastilio
Costinești (Constanța)

**Costinești** [kostineŝtj] estas vilaĝo kaj komunumo en distrikto Constanța, historia regiono Dobruĝo, en la sudorienta Rumanio. Ĝi situas 30 km sude de Konstanco kaj 14 km sude de la plej proksima urbo Eforie. Al la komunumo apartenas administre la vilaĝo **Schitu**.

## Situo 
Ĝi situas ĉe la bordo de la Nigra maro; ene de la vilaĝo estas lago, kiun dividas de la maro terkolo.

## Historio 
La vilaĝo situas sur iama loko de antikva greka komunumo **Parthenopolis**, dum la mezepoko, ĝia nomo estis **Stratoni** kaj poste **Mangeapunar**. En la 1960-aj jaroj, ĝi aperis sur la mapoj kiel **Dezrobirea** (Liberiĝo). La nuna nomo Costinești venas de Emil Costinescu, kiu estis rumana ministro pri financaj aferoj, inter 1902 kaj 1916, plurfoje.

Ĝis 1960, la vilaĝo estis eta fiŝista komunumo; poste oni komencis transformi ĝin en ripozan centron. Ĝi estas tre populara somerripozejo precipe por junuloj, kaj havas unu el la plej popularaj nudistaj plaĝoj en Rumanio.

Proksime al la bordo videblas la vrako de la greka ŝipo *Evangelia*, surgrundiĝinta en la fino de la 1960-aj jaroj. Ĝi estas la grava vidindaĵo de la vilaĝo.

## Galerio 

dosiero:Evangelia.JPG| La ŝipvrako
dosiero:Golful Francez Costinesti.jpg|La franca golfo
dosiero:Costineşti.JPG| Strando

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la komunumo 

Kategorio:Komunumoj en distrikto Constanța
Sanĉa de Kastilio kaj Barcelono

**Sanĉa de Burgonjo** (naskiĝis en 1137 - mortis 1177 aŭ 1179?), Infantino de Kastilio kaj reĝino pro geedzeco de Navaro (1157 - 1179). Filino de la reĝo Alfonso la 7-a de Leono kaj Kastilio kaj de ties unua edzino nome Berengela de Barcelono.

La 2-a de junio de 1157 edziniĝis en Carrión de los Condes (Palencia) kun la reĝo Sanĉo la 6-a (Navaro). Ili havis ses gefilojn kiuj estas la jenaj:

* Berengela de Navaro (ĉ. 1165 - 1230), edziniĝinta en 1191 kun Leonkora Rikardo, reĝo de Anglio.
*Sanĉo la 7-a (1170 - 1234), reĝo de Navaro (1194 - 1234).
*Blanka (1177 - 1229), edziniĝinta kun la grafo Teobaldo la 3-a de Ĉampanjo, patrino de la reĝo Teobaldo la 1-a (Navaro). Liaj posteuloj iĝos en la 13a jarcento reĝoj de Navaro.
***Ferdinando** (? – 1207)
***Ramiro** aŭ **Remigio** (? - 1128), episkopo de Pamplono (1220 - 1229).
***Konstanzo**, trofrue mortinta.

⚭
Kategorio:Infantoj de Leono
Kategorio:Infantoj de Kastilio
Kategorio:Hispanaj reĝedzinoj
Sanĉo la 6-a (Navaro)

'*Sanĉo la 6-a, *el Sabio* (la saĝulo)*' (1133? - 1194). Reĝo de Navaro (1150-1194). Li estis la unua kiu abandonis definitive la titolon de *Reĝo de Pamplono* por adopti tiun de *Reĝo de Navaro*. Filo de García Ramírez de Navaro kaj de ties unua edzino Margarita de l'Aigle.

Lia regado karakteriĝis pro konstantaj kontraŭstaroj kontraŭ Kastilio kaj Aragono. Liaj ĉefaj sukcesoj estis stabiligi la Regnon kaj plifirmigi sian dinastion en la navara regno. Krome li realigis gravajn arkitekturajn verkojn kaj fondis nombrajn monaĥejojn de Cistercianoj.

Kategorio:Reĝoj de Navaro
Kategorio:Infantoj de Navaro
Eforie

**Eforie** estas urbo en la distrikto Constanța, historia regiono Dobruĝo, en la sudorienta Rumanio, ĉe la bordo de la Nigra maro. Ĝi havas du urbopartojn, la faktan urbon **Eforie Nord** kaj la sudan vilaĝan parton **Eforie Sud**. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Eforie estas la dua plej granda ĉemara ripozcentro de Rumanio, post Mamaia.

## Situo 
La urbon limas okcidente la Techirghiol-lago, oriente la Nigra maro, norde la urbo Agigea. Ĝi situas 14 km sude de Konstanco (Rumanio).

## Historio 
En 1878, post kiam Rumanio akiris Dobruĝon, la rumana ŝtato donacis al *Mihail Kogălniceanu* tiun teritorion. Post lia morto, liaj heredantoj vendis la bienon en 1894 al Ioan Movilă, moldava bojaro. Li decidis pri konstruado de Hotelo inter la Nigra maro kaj la Techirghiol-lago. Oni metis la bazŝtonon de la *Movilă Hotel* la 20-an de septembro 1899. Tiel estiĝis la ripozcentro Movilă-Techirghiol. Tiu estis la unua ĉemara turisma centro en Dobruĝo.

Eforie estis menciita antaŭ la unua mondmilito kiel *Carmen Sylva* (laŭ la pseŭdonomo de la rumana reĝino Carmen Sylva, de 1949 ĝis 1965 kiel *Vasile Roaită* (honore al fervoja laboristo, mortpafita dum striko en 1933). Ekde 1965 la komunumo uzas sian nunan nomon.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj en distrikto Constanța
Kategorio:Urboj de distrikto Constanța
Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj sur marbordo de Nigra maro
Comana (Constanța)

**Comana** [komana] estas subdistrikto en distrikto Constanța, historia regiono Dobruĝo, en la sudorienta Rumanio. Ĝi situas 45&nbsp;km sudokcidente de Konstanco 13 nordoriente de la plej proksima urbo Negru Vodă. Al ĝi apartenas administre la komunumoj: **Pelinu, Tătaru**. 10 % de la loĝantaro estas tataroj.

La tri komunumoj havas 1 877 loĝantojn (2002), el kiu Comana 917 (2002).

## Historio 
Ĝia malnova turka nomo estas *Mustafafakih*, rumane *Mustafa-Aci* aŭ *Mustafaci*. La komunumon fondis turkoj, la unuaj rumanaj familioj alvenis kaj setlis en 1877. Ĝia hodiaŭa nomo venas de familia nomo de frua setlanto **Teodor Comănescu**.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la komunumo

Kategorio:Komunumoj en distrikto Constanța
4308 Magarach

'*4308 *Magarach'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Instituto pri Vito kaj Vino « Magarach » (cirile: *Институт винограда и вина «Магарач»''), lernejo fakita pri vinkultivado kaj vinfarado fondita en 1828 apud Jalto.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Sanĉa de Kastilio kaj Pollando

**Sanĉa de Kastilio kaj Pollando** (?, 21-a de septembro de 1154 aŭ 1155 – Sigena, 9-a de novembro de 1208) estis infantino de infantino de Kastilio kaj reĝino pro geedzeco de Aragono (1174–1206).

maldekstre|eta|230ra|Alfonso la 2-a de Aragono kaj lia edzino Sanĉa de Kastilio prezide la Reĝan Konsilantaron en miniaturo de fino de la 12a jarcento.
Estis filino de la reĝo de Kastilio Alfonso la 7-a de Leono kaj Kastilio kaj de ties dua edzino, nome Rikvilda de Pollando.

Ŝi estis la unua reĝino de Aragono kiu uzis sigelon reĝan.

Ŝi konstruigis la Monaĥejon de Sigena.

Kategorio:Infantoj de Leono
Kategorio:Infantoj de Kastilio
Kalvinana preĝejo kaj monaĥejo (Ócsa)

La premonstrata **kalvinana kirko** kune kun monaĥejo estas religia konstruaĵo, grava Monumento historia en Hungario, en urbo Ócsa.

## Historio 
La romanika monaĥejo kaj kirko de Dipatrino estis menciita unuafoje en 1234. En la 16-a jarcentoj la monaĥoj foriris pro dominado de la turkoj, poste kalvinanoj profitis la konstruaĵon. Baldaŭe la konstruaĵo estis ruina, la katolikoj ne povis reakiri ĝin, ĉar la kalvinanoj ricevis permeson por renovigi ĝin. En 1872 fulmo, en 1884 incendio okazis. Nova renovigo okazis 1897, la turoj iĝis pli altaj en 1924. La lasta renovigo okazis en 1992, tiam oni denove konstruis muron ĉirkaŭ la konstruaĵo.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas 2 imponajn turojn kaj 3 navojn. La preĝejo havas 2 ĉefenirejojn, unun uzis la monaĥoj, la alian la publiko. Dum la historio multe da konstruaĵopartoj perdiĝis, tamen, kiu restis, estas altvalora.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Dosiero:Ocsai templom.JPG|
Dosiero:Ócsa kolostor2.jpg|
Dosiero:Ócsa kolostor3.jpg|
Dosiero:Ócsa légifotó1.jpg|

Ocsa
Ocsa
Ocsa
Alfonso la 2-a (Aragono)

**Alfonso la 2-a de Aragono**, kromnome *el Casto* (la ĉastulo) (Huesca, 1-a - 25-a de marto de 1157 - Perpinjano, 25-a de aprilo de 1196) estis reĝo de Aragono, grafo de Barcelono kaj grafo de Provenco (ekde 1166, laŭ titolo de markizo), inter la 18-a de julio de 1164 kaj la 25-a de aprilo de 1196. Li sukcedis sian patrinon Petronila de Aragono. Sukcedis lin lia filo Petro la 2-a (Aragono).

Kategorio:Reĝoj de Aragono
Kategorio:Infantoj de Aragono
Traktato de Sahagún

La **Traktato de Sahagún** estis subskribita inter Ferdinando la 2-a de Leono kaj lia frato Sanĉo la 3-a (Kastilio) la 23-a de junio de 1158.

Laŭ la kondiĉoj de la interkonsento, ambaŭ subskribantoj konsentis doni reciprokan helpon; se iu de ili mortos sen idaro, lia reĝlando estus okupita de la postvivanto; la teritorioj kiuj en la estonteco estos konkeritaj al la islamanoj disdoniĝu inter ambaŭ, apartenante al la reĝlando de Leono la zonon de Niebla al Lisbono, restante la resto por la reĝlando de Kastilio.

La morto de Sanĉo la 3-a fine de aŭgusto de la sama jaro kaj ties sukcedo fare de Alfonso la 8-a (Kastilio), tro juna, estis profitata de Ferdinando la 2-a de Leono por etendi siajn teritoriojn al kastilia teritorio, lasante senvalida la traktaton.

Kategorio:Sahagún
Sahagún
Kategorio:Leono
Kategorio:Kastilio
Alfonso la 8-a (Kastilio)

**Alfonso la 8-a de Kastilio** (Soria, 11-a de novembro de 1155 — Gutierre-Muñoz, Ávila, 6-a de oktobro de 1214), konata ankaŭ kiel «el de las Navas» («tiu de las Navas») aŭ «el Noble» («la Nobelulo»), estis Reĝo de Kastilio el 1158 al 1214. Filo de Sanĉo la 3-a de Kastilio kaj de Blanka Garcés de Navaro, venkis la almohadojn en la batalo de las Navas de Tolosa, okazinta en 1212, kaj estis sukcedata en la trono de sia filo Henriko la 1-a (Kastilio).

La tradicio asertas, ke en la Preĝejo de Sankta Romano (Toledo) li kroniĝis reĝo la 26an de aŭgusto de 1166.

## Notoj 
Kategorio:Reĝoj de Kastilio
Kategorio:Infantoj de Kastilio
Kategorio:Infantoj de Leono
Radikala Partio (Italio)

La **Radikala Partio** (1955-1988), pli poste **Transnacia radikala partio** (1989-2001), nun **Italaj radikaluloj**, estis respektive estas politika partio de Italio. Plej konataj membroj estis respektive estas Marco Pannella kaj Emma Bonino.

## Historio 
La *Radikala Partio*, itale *Partito radicale*, fondita en 1955, ŝanĝis la 1-an de januaro 1989 sian nomon al Transnacia partio. La 14-an de julio 2001 la partio plian fojon ŝanĝis sian nomon kaj nun nomatas *Italaj radikaluloj* (itale *Radicali Italiani*) - daŭre ĝi konsideratas la politika heredaĵo de la origina radikala partio de Italio. La partio *Italaj radikaluloj* transprenis la membrecon en la internacia organizaĵo Liberala Internacio kaj en la Eŭropa Liberala, Demokrata kaj Reforma Partio kaj en la Alianco de Liberaluloj kaj Demokratoj por Eŭropo, unu el la politikaj frakcioj de la Eŭropa Parlamento. Ĝi konsideriĝas maldekstre liberalisma.

## Rimedoj 
*Radio Radicale* - itale, do Radikala Radio - estas la oficiala radiostacio de la Radikala Partio en Italio. Ĝi estis fondita en la 1970-aj jaroj, kune kun plia stacio nomata "Radio libere".

## Gravuloj 
* Emma Bonino
* Domenico Modugno
* Antonio Negri
* Marco Pannella
* Ilona Staller

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de nuna partio *Italaj radikaluloj* ()

Kategorio:Politikaj partioj de Italio
Kategorio:Liberalaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1955
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1989
Zoltán Ambrus (verkisto)

**Zoltán AMBRUS** [ambruŝ], hungare **Ambrus Zoltán** estis hungara verkisto kaj ĵurnalisto, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Petőfi, membro de Societo Kisfaludy. Lia dua edzino estis Etelka Benkő.

Zoltán Ambrus naskiĝis la 22-an de februaro 1861 en Debrecen, li mortis la 28-an de februaro 1932 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li frekventis gimnaziojn en Nagykároly kaj Budapeŝto, universitatojn en Budapeŝto kaj Sorbonne. Hejmenveninta li komencis ĵurnaladi en revuoj, poste ankaŭ redaktadis kaj estis unu el la fondintoj de Nyugat. Inter 1917-1922 li estris la Nacian Teatron. Lia stilo similis al Gustave Flaubert, Guy de Maupassant kaj Anatole France. Resume li verkis 16 volumojn.

## Verkoj (elekto) 
* *Midás király I-II* (Reĝo Midaso), debuta prozo, 1891, 1906, 1967
* *Giroflé és Girofla* (Giroflé kaj Girofla), ĉefverko, romano, 1911
* *Berzsenyi báró és családja* (Barono Berzsenyi kaj lia familio), prozo, 1902
* *A tóparti gyilkosság* (Murdo ĉe la lagobordo), elektitaj noveloj, 1961
* *A türelmes Grizeldisz* (La pacienca Grizeldis), prozo, 1978

## En Esperanto aperis 
* Hungara Antologio 1933: novelo: *La monaĥo predikas akvon*
* libroforme aperis: *La bazaro brulas*

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Julianna Zsigray

**Julianna ZSIGRAY** [ĵigrai], hungare **Zsigray Julianna** estis hungara poetino kaj verkisto. Ŝi uzis pseŭdonimojn **Serák**; **Aradi Eszter**; **Ebeczky György**.

Julianna Zsigray naskiĝis la 15-an de februaro 1903 en Törökszentmiklós. Ŝi mortis la 21-an de februaro 1987 en Kiskunhalas.

## Biografio 
Julianna Zsigray frekventis lernejojn en Budapeŝto. Ŝi komencis sian karieron en Nyugat. En 1929 ŝia novelo atingis la unuan lokon en konkurso de literatura revuo. Poste ŝi havis postenon en redaktejo. Ekde la 1960-aj jaroj ŝi vivis en Kiskunhalas.

## Verkoj (elekto) 
* *Szüts Mara házassága* (Edziniĝo de Mara Szüts), romano, 1931
* *Kristálymuzsika* (Kristalo-muziko), noveloj, 1934
* *1 férfi - 2 nő* (1 viro - 2 virinoj), romano, 1937
* *Pacsirta énekel* (Alaŭdo kantas), romano, 1941
* *A Sugár úti palota* (Palaco laŭ vojo Sugár), romano pri vivo de Ferenc Erkel, 1957
* *Tragikus keringő* (Tragika valso), romano pri vivo de Ferenc Lehár, 1959
* *Távoli fény* (Fora lumo), porjunulara romano, 1982
* El kelke da libroj oni faris ankaŭ filmojn
* Diversaj scenarioj por filmoj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Zsigray
Parabolo de la fariseo kaj publikano

eta|250px|**La fariseo**, ilustraĵo de la parabolo.
eta|250px|**La publikano**, ilustraĵo de la parbolo.
[dekstra|eta|250px|**Parabola publikano**, vitrala ilustraĵo en la preĝejo de Janskerk ([Gouda).]]

La **Parabolo de la fariseo kaj publikano** estas unu el la paraboloj de Jesuo, rakontita nur en la Evangelio laŭ Luko (18,9-14)

## Teksto de la parabolo laŭ Luko 
La evangelio laŭ Luko diras je Jesuo rakontis tiun parabolon por

“9... ankaŭ por iuj, kiuj fidis al si, ke ili estas justuloj, kaj malestimas la ceterajn:10 Du homoj supreniris en la templon, por preĝi; unu estis fariseo, kaj la alia estis impostisto. 11 La Fariseo, starante, preĝis kun si jene: Ho Dio, mi Vin dankas, ke mi ne estas kiel la ceteraj homoj, rabemaj, maljustaj, adultemaj, nek eĉ kiel ĉi tiu impostisto. 12 Mi fastas dufoje en semajno; mi donas dekonaĵojn el ĉio, kion mi akiras. 13 Sed la impostisto, starante malproksime, ne volis eĉ levi la okulojn al la ĉielo, sed batadis sian bruston, dirante: Ho Dio, estu favora al mi pekulo. 14 Mi diras al vi: Ĉi tiu malsupreniris al sia domo, pravigita pli ol tiu; ĉar ĉiu, kiu sin altigas, estos humiligita; sed kiu sin humiligas, tiu estos altigita”.

## Personoj 
Epoke de Jesuo fariseoj estis la religia grupo ege estimita en hebrea komunumo pro ilia rigora observo de la leĝo de Moseo. Ofte Jesuo diskutadis kun ili preskaŭ por profiti la okazon por lanĉi sian novan instruon ĉar ĝenerale ili estis vere religiaj kvankam tro, laŭ Jesuo kaj la kristana komunumo, emaj konfuzi religion kun formalismo kaj ekĉesa aldono, al mosea leĝo, de sennombraj preceptoj (precize 521).

Aliflanke, se konsideri la estimon ĝuitan ĉe la popolo, estis poziciitaj la publikanoj, hebreoj kiuj kunlaboradis kun la Romia imperio, kaj por ĝi enkasigis la impostojn, kaj ĝuste pro tio ĝuis ĉe la popolo famon de publikaj pekuloj.

En la parabolo Jesuo prezentas tiujn du homojn en la kunteksto de la tiutempa popola stereotipo. Ĉar la publikano vere pardonpetas ĉe Dio, neniu povis akuzi Jesuon pri simpatio al publikano kaj, do, kun la okupantoj; kaj ĉar la fariseo kulpas nur pri pretendo esti pli justa ol la aliaj, Jesuo ne eniras rektan kontraston kun konsiderinda parto de la fakta religia aparato.

En la evangelioj ne estas registataj reagoj favoraj aŭ kontraŭecoj al Jesuo pro tiu parabolo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Paraboloj de Jesuo
* Fariseoj
* Publikano

Kategorio:Paraboloj de Jesuo
Techirghiol-lago

La **Techirghiol-lago** (ankaŭ *Tekirghiol*) situas en Rumanio rekte ĉe la Nigra maro ĉe Techirghiol, inter la banlokoj *Eforie Nord* kaj *Eforie Sud*. Ĝi estas la plej granda sala lago de Rumanio kaj havas la surfacon de ĉ. 11 km². La mikrofaŭno kaj flaŭro de la forte sala kaj minerala marakvo akomodiĝis al la medio. Ĝi konsistas el bakterioj, verdalgoj kaj krustacoj.[eta|[Eforie Nord kun Techirghiol-lago]]La ŝlimo de la maro estas uzata por kuracado en la najbaraj banejoj Eforie Nord kaj Eforie Sud. La traktado efikas okaze de reŭmataj kaj endokrinaj malsanoj.

Kategorio:Lagoj en Rumanio
Kategorio:Salaj lagoj
Kategorio:Distrikto Constanța
Endre Bajcsy-Zsilinszky

**Endre BAJCSY-ZSILINSZKY** [bajĉi-ĵilinski], hungare **Bajcsy-Zsilinszky Endre** estis hungara ĵurnalisto kaj politikisto.
eta|250px|Reliefo pri Endre Bajcsy-Zsilinszky
Endre Bajcsy-Zsilinszky naskiĝis, kiel *Zsilinszky Endre* la 6-an de junio 1886 en Szarvas. Li mortis la 24-an de decembro 1944 en la tiama *Sopronkőhida*, nun urboparto de Sopron.

## Biografio 
Li frekventis gimnazion en Békéscsaba, universitatojn en Koloĵvaro kaj en Germanio. Hejmenveninta li havis diversajn postenojn en Supra Hungarujo. Li finbatalis la 1-an mondomiliton, dume li vundiĝis. Poste li politikadis en Szeged kaj fondis ĵurnalon en Budapeŝto. En 1922 oni elektis lin parlamentano. Dum la 2-a mondmilito li entuziasme batalis por la hungareco kaj kontraŭ la faŝistoj. Li estis arestita, kie li mortis.

## Verkoj (elekto) 
* *Egyetlen út: a magyar paraszt* (Unusola vojo: la hungara kamparano), politika prozo
* *Nemzeti radikalizmus* (Nacia radikalismo), politika prozo
* *Helyünk és sorsunk Európában* (Nia loko kaj sorto en Eŭropo), politika prozo
* *Erdély, a Múlt és a Jövő* (Transilvanio, Paseo kaj Futuro), politika prozo

## Memorigiloj 
* reliefo en Budapeŝto
* memortabulo
* stratoj en multe da municipoj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Bajcsy
Bajcsy
4272 Entsuji

'*4272 *Entsuji'''* estas malgranda, meze hela duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroki Kosaj kaj Kiiĉiro Furukaŭa (aŭ Kiichiro Hurukawa) elde la Stacio Kiso de la observatorio de Tokio sur la Monto Ontake (Gubernio Nagano, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la templo *Entsu-ji'', apud kiu vivis Hiroki Kosaj en sia junaĝo. La zenista monaĥo kaj poeto Ryokan lernis en tiu templo.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la 14-an de septembro 2015 de V. Benishek, J. Pollock, D. Caton, R. Hawkins, P. Pravec, D. Pray, V. G. Chiorny, D. Reichart, J. Haislip kaj A. Smith per observoj de  elde diversaj observatorioj, anoncita la 

Tiu satelito havas diametron de ĉirkaŭ 1,36&nbsp;km, orbitan  de proksimume 13&nbsp;km kaj  de 0,6644 ± 0,0003 tago (15,9456 ± 0,0072 horoj). Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (4272) Entsuji; el la paĝaro de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Hiroki Kosaj
Kategorio:Malkovrita de Kiiĉiro Furukaŭa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977