Karpodakoj

La **Karpodakoj** estas birdoj de la familio de Fringedoj. Plej parto de la specioj de la genro *Carpodacus* havas diversajn kvantojn de **ruĝa aŭ roza koloro** en la plumaro kio estas karaktera de tiu grupo. La Komuna karpodako estas ofte nomata simple "Karpodako", tio estas la sama termino, kiel ofte okazas, utilas por la genro kaj por la plej tipa, disvastigata, komuna aŭ konata specio.

Karpodakoj troviĝas tra la norda hemisfero, sed la plej granda diverseco estas en Azio. Plej parto de specioj estas tradicie lokataj en la granda genro ***Carpodacus***, sed estas duboj ĉu ĉiuj el ili vere apartenas al genro.

## Sistematiko 
Komparo pere de DNA ege indikas, ke la genro *Carpodacus* bezonas revizion. Ekzemple, la Brunbrusta karpodako, specio kun tre distinga aspekto, estas ankaŭ tre distinga genetike kaj eble definitive apartenas al alia genro, kiu povus esti lokita kun la fringo kaj la montofringo en la subfamilio de Fringilenoj; dum ĉiuj aliaj specioj apartenas al la fringa subfamilio de Karduelenoj.

Estis nombro de radiadoj de Karpodakoj. Unuaj disigintaj estis la prauloj de la nordamerikaj specioj; la Komuna karpodako kaj la Skarlata karpodako, ĝenerale lokataj en sia propra genro. Tiuj grupoj, kiu povus esti rilataj, disiĝis en la Meza Mioceno (antaŭ ĉirkaŭ 14-12 milionoj da jaroj) el la prakarpodakoj. Ĉiu el tiuj grupoj ŝajne konstituus distingajn genrojn. La tipoj de la genroj *Erythrina* Brehm 1829 kaj *Carpodacus* Kaup 1829 estas ofte konsiderataj same kiel la Komuna karpodako, sed ambaŭ aludas al la Roza karpodako.
La nordamerikaj specioj eble meritas distingan genron *Burrica*.

La Longvosta karpodako, tradicie lokita ankaŭ en monotipa genro, estas ege rilata al la Strieca karpodako kaj eble al aliaj specioj; ili disiĝis antaŭ ĉirkaŭ 11-10 milionoj da jaroj kaj ĉu estu lokataj en *Carpodacus* ĉu unuigitaj en *Uragus*. Se tio lasta adoptiĝas, la kerno de la aziaj specioj estu retenita en *Carpodacus* aŭ lokita en la genro *Rubicilla*.

La Urocinkramo (*Urocynchramus pylzowi*) rezultis ne esti Karpodako, kaj eĉ ne vere fringo (eble inter fringo kaj emberizo), sed ĝi konstituas monotipan familion Urocinkramedoj.

## Specioj 
* **Amerikaj karpodakoj** (probable distinga genro *Haemorhous* aŭ *Burrica*)
** Kasina karpodako, *Carpodacus cassinii*
** Purpura karpodako, *Carpodacus purpureus*
** Ruĝkapa karpodako, *Carpodacus mexicanus*
* **Brunbrusta karpodako** (probable distinga genro *Procarduelis*, eble apartenanta al subfamilio de Fringenoj)
** Brunbrusta karpodako, *Carpodacus nipalensis*
* **Komuna karpodako** (probable distinga genro)
** Komuna karpodako, *Carpodacus erythrinus*
* **Skarlata karpodako** (tradicie separata kiel *Haematospiza*)
** Skarlata karpodako, *Carpodacus sipahi*
* **Striecaj karpodakoj** ( probable distinga genro *Uragus* aŭ *Rubicilla*)
** Makula karpodako, *Carpodacus rubicilla*
** Strieca karpodako, *Carpodacus rubicilloides*
** Longvosta karpodako, *Carpodacus sibiricus*
* **Tibeta karpodako** (eble distinga genro *Kozlowia*)
** Tibeta karpodako, *Carpodacus roborowskii*
* **Ruĝfrunta karpodako** (eble distinga genro *Pyrrhospiza*)
** Ruĝfrunta karpodako, *Carpodacus puniceus*
* **Aziaj karpodakoj**, *Carpodacus* proper
** Blankabrova karpodako, *Carpodacus thura*
** Roza karpodako, *Carpodacus roseus*
** Trizona karpodako, *Carpodacus trifasciatus*
* ***Incertae cedis***, lokigo necerta (plej probable apartenanta al azia grupo)
** Blanforda karpodako, *Carpodacus rubescens* - eble rilata al la Brunbrusta karpodako
** Bela karpodako, *Carpodacus pulcherrimus*
** Rozpuga karpodako, *Carpodacus eos*
** Rozbrova karpodako, *Carpodacus rhodochroa*
** Vinkarpodako, *Carpodacus vinaceus*
** Malhelpuga karpodako, *Carpodacus edwardsii*
** Hela karpodako, *Carpodacus synoicus*
** Punktoflugila karpodako, *Carpodacus rhodopeplus*
** Rozmantela karpodako, *Carpodacus rhodochlamys*
* **Ruĝkapa pinikolo**, ĝenerale lokita en *Pinicola* aŭ en monotipa genro, povus aparteni al la grupo de la karpodakoj.
** Ruĝkapa pinikolo, *Propyrrhula subhimachala*

Karpodakoj estas birdoj **brunecaj, kun ruĝaj aŭ rozkoloraj ĝeneralaj nuancoj aŭ markoj en kapo, brusto, pugo** ktp.

## Referencoj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Filmetoj, fotoj kaj sonoj de Karpodakoj ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Ameriko