open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Plurelementa sterkaĵo

**Plurelementa sterkaĵo** aŭ **plurnutraĵa sterko** estas nutraĵoj por plantoj kaj enhavas male al unuelementa sterkaĵo plurajn makronutroelementojn.

Mineralaj sterkaĵo enhavas kiel teknika produkto praktike ĉiam malpuraĵojn, inter ili ankaŭ pluraj nutroelementoj. Tamen plurnutraĵa sterkaĵo nur estas sterkaĵo, kiu enhavas konsiderindan procentaĵon de pluraj plantutileblaj elementoj.

## Kompletsterkaĵo 
, 8 % fosfato kaj 8 % kalio.]]
Sterkaĵo, kiu enhavas  nitrogeno (N), fosfato (P) kaj kalio (K) –do la ĉefaj nutraĵelementoj– nomiĝas **kompletsterkaĵo** aŭ NPK-sterkaĵo. Nitrophoska estas la markonomo de la unua homogena kompletsterkaĵo, kiun la firmao  BASF 1927 kiel unua surmerkatigis. Hodiaŭ ekzistas diversaj kompletsterkaĵoj en firma kaj fluida formo, ankaŭ ĝardensterkaĵoj kiuj depende de la plantbezono krome havas mikroelementojn. La procentaĵoj de la ĉefaj nutraĵementoj estas indikitaj komerckutime ekzemple (13/13/21). Tiuj indikoj signifas, ke la sterkaĵo enhavas 13 % N; 13 % P2O5; 21 % K2O.

Jenaj normigitaj sterkaĵspecoj estas farataj de diversaj sterkaĵfaristoj kaj vendataj  sub diversaj markonomoj:

* (13/13/21) ruĝa koloro, kalio en formo de klorido;
* (15/15/15) flava koloro, kalio en formo de klorido;
* (12/12/17 + 2) blua koloro, konata sub la markonomo „**Blaukorn**“, kalio en formo de sulfato, 2 % MgO.

La avantaĝo de kompletsterkaĵo estas la malkomplika aplikado, la ŝparado de transportkostojn kaj la reduktado de la kvanto de saloj. Grava fiziolgia avantaĝo estas la relative malgranda osmoza ŝarĝo por la planto kompare kun la pli malmultekostzaj balastaĵriĉaj sterkaĵoj.

Malavantaĝe estas ĉe NPK-sterkaĵoj la pli alta prezo kaj la fiksita kvociento de la unuopaj nutroelementoj. Tial sur grandaj areoj en agrokultivado la unuelementaj nutraĵoj dominas. Ĉe intensivaj kulturoj, salsensivaj plantoj kaj ĉe subvitraj kulturoj de hortikulturo la  plurnutraĵsterkaĵoj estas preferataj.

]]

## Komercspecoj 
Vendataj estas krom unuelementaj sterkaĵoj kaj  NPK-sterkaĵoj diversaj formoj de duelementaj sterkaĵoj aŭ aliaj nekomplertaj sterkaĵoj kun aŭ sen mikroelementoj. Jen kelkaj ekzemploj:

* NP-sterkaĵo, nitrogenfosfato (20/20);
* NK-sterkaĵo, nitrogenkalio (20/20);
* NMg-sterkaĵo, nitrogenmagnezisulfato kun kupro ( Cu) (20/8 + 0,2) kun 8 % MgO kaj 0,2 % Cu;
* PK-sterkaĵo, Thomas-fosfato-Kalio (10/15);
* KMg-sterkaĵo, kalimagnezio „(Patentkali)“ 30 % kalisulfato, 10 % magnezisulfato

## Vidu ankaŭ 
* nutrosalo
* nutraĵo (planto)
* grundofekundeco

## Literaturo 
* Arnold Finck: *Pflanzenernährung in Stichworten*. 3. überarbeitete Auflage. Hirt, Kiel 1976, ISBN 3-554-80197-6, (*Hirts Stichwortbücher*).

Kategorio:Sterkaĵoj
Kategorio:Grundfekundeco
Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Hortikulturo
Skotaj Liberalaj Demokratoj

La **Skotaj Liberalaj Demokratoj** (; skotgaele: **Libearal Deamocratach na h-Alba**; skote **Scots Leeberal Democrats**) estas la skota landa (subnacia) filio de la federalaj Liberalaj Demokratoj. Ĝi estas liberalisma politika partio, kun socialdemokrataj influoj. La partio kampanjis pro skota malcentrigo (angle: *devolution*) dum la referendumo pri malcentrigo kun la Skota Laborista Partio, la Skota Nacia Partio kaj la Skota Verda Partio.

Antaŭe la partio regis en koalicio kun la Laborista Partio en Skotlando, sed ekde la nacia koalicio kun la Konservisma Partio la partio malkreskis. Ĝi havas kvin sidlokojn en la Skota Parlamento kaj neniom da skotaj sidlokoj en la Eŭropa Parlamento. Ĝi perdis ĉiujn sidlokojn dum la 2015-a ĝenerala balotado, poste gajnis unu sidlokon en kromvoĉdonado, en la Orkadoj kaj la Ŝetlandaj Insuloj. Tiuj ĉi insuloj, kiuj estis influitaj de norena kulturo, ofte subtenas la Liberalajn Demokratojn.

La partia gvidanto estas Willie Rennie. Li fariĝis estro en 2011.

Kategorio:Politikaj partioj de Britio
Kategorio:Politikaj partioj de Skotlando
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1988
Sejmmarŝalo

eta|300ra|La seĝo de sejmmarŝalo
eta|200ra|Kapo de la marŝala bastono
**Sejmmarŝalo** (, pron. [marŜAŭek SEJmu]; plena titolo  - Marŝalo de Sejmo de Pola Respubliko) estas prezidanto de Sejmo de Pollando, la malsupera ĉambro en la pola parlamento. Li gardas rajtojn kaj honoron de Sejmo kaj gvidas ĝiajn laborojn.

## Elekto 
Marŝalon elektas deputitoj dum la unua kunsido de Sejmo. Post la ĵuroj de la deputitoj *marŝalo-senjoro* (pormomenta prezidanto, kutime la plej maljuna deputito) organizas elekton de la sejmmarŝalo. Grupo de 15 deputitoj povas nomumi sian kandidaton, kaj la elekto validas se la kandidaton elektas absoluta plimulto en noma voĉdonado. Se neniu kandidato ricevas bezonatan plimulton, okazas dua voĉdonado, en kiu forstrekata estas la nomo de tiu kandidato, kiu ricevis plej malmultajn voĉojn. Post la elekto de la sejmmarŝalo oni elektas ties subulojn - vicsejmmarŝalojn.

Kaze de la morto aŭ demisio de la sejmmarŝalo liajn devojn, laŭ la sejma regularo, plenumas la plej maljuna vicmarŝalo ĝis la momento de nova elektado.

## Taskoj 
* reprezentas Sejmon
* kunvokas sejmajn kunvenojn
* gvidas kunvenojn de Sejmo, Nacia Asembleo kaj ĉiuj kunaj kunvenoj de Sejmo kaj Senato
* zorgas pri ordo kaj akurateco de la laboro de Sejmo kaj ties organoj
* gvidas la laboron de la Prezidio de Sejmo kaj estras ties kunsidojn
* kunvokas la Konventon de Senjoroj kaj estras ties kunsidojn
* antaŭenigas leĝodonajn iniciatojn kaj proponojn de ŝtatorganoj
* okupiĝas pri rilatoj de Sejmo kun alilandaj parlamentoj
* gardas ordon en la tuta tereno apartenanta al Sejmo, laŭnecese uzas ordonojn i.a. kaze de la neceso uzi Marŝalan Gardistaron
* alprenas statuton de la Sejma Kancelario
* alprenas buĝeton de la Kancelario
* difinas la daton de prezidantaj balotoj
* anstataŭas prezidanton de Pollando ĝis ekokupo de la posteno fare de nova prezidanto kaze de ties morto, demisio, akuzo ĉe Ŝtata Tribunalo, neeblo ofici, neekokupo de la ofico k.a.
* kun senatmarŝalo donas opinion pri mallongigo de parlamenta oficperiodo
* povas turni sin al Konstitucia Tribunalo por esplori konstituciecon de leĝo aŭ solvi konflikton de kompetentoj
* opinidonas pri leĝo subskribota de la prezidanto
* antaŭenigante leĝodonajn iniciatojn rajtas antaŭkontroli ilian laŭleĝecon
* decidas pri salajroj de la deputitoj
* havas ekskluzivan rajton proponi eksigon de Ombudsmano
* proponas kandidaton por prezidanto de Supera Kontrola Organo
* kun certaj organoj enoficigas ĉefon de Sejma Kancelario kaj ties subulojn, vicombudsmano kaj Ĝeneralan Inspektoron de Protektado de Personaj Datumoj, vicprezidantojn kaj kolegianojn de Supera Kontrola Organo, Ĉefan Laborinspektoron kaj lian subulon, Konsilion de Laborprotekto kaj estron de Landa Balota Oficejo.

## Eksigo 
Laŭ la propono de almenaŭ 46 deputitoj la marŝalo povas esti eksigita. La propono devas ekhavi la nomon de kandidato por nova marŝalo. La voĉdonado validas kaze de absoluta plimulto en la voĉdonado kun ĉeesto de almenaŭ duono de la leĝa deputitaro (t.e. de duono el 460 personoj).

## Referencoj 
Kategorio:Prezidantoj de parlamento aŭ parlamenta ĉambro
Kategorio:Politiko de Pollando
Ventoforno

[eta|Ventoforno ĉe manĝovendejo de la ĉeno Hungry Howie's en Auburn, [Alabamo.]]

**Ventoforno** (konata ankaŭ kiel *ventumilhelpata forno* aŭ simple *ventumilforno*) estas forno kiu havas ventumilojn por cirkuligi aeron ĉirkaŭ la manĝaĵo. Konvenciaj fornoj, kiuj ne havas ventumilojn, depende ĉefe el radiado el la fornomuroj, kaj je pli malgranda etendo, el natura varmotransigo kaŭzita de temperaturaj diferencoj ene de la forno, por transigi varmon al la manĝo. Kontraste, la ventumiloj en ventofornoj permesas transigon de pli da varmo tra natura varmotransigo.

Ventofornoj distribuas varmon eĉ ĉirkaŭ la manĝaĵon, removante la tavolon de malvarma aero kiu ĉirkaŭas la manĝaĵon en la forno, permesante ke la manĝaĵo estu kuirita plie eĉ en malpli da tempo kaj je malpli da temperaturo ol en konvencia forno.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Video: How a Convection Oven Works 
* Convection Oven Recipe Converter

Kategorio:Kuiriloj
Terry Adkins

**Terry Roger Adkins** (naskiĝis la 9-an de majo 1953 en Vaŝingtono, mortis la 8-an de februaro 2014 en Broklino, Novjorko) estis usona artisto. Skulptisto kaj saksofonisto, li estis Profesoro de Belartoj ĉe la Fasonada Lernejo de la Universitato de Pensilvanio, kaj en siaj instalaĵoj kombinis skulptadon kaj muzikon.

Li diplomiĝis de Universitato Fisk kun Scienca Bakalaŭra diplomo, de Ilinojsa Ŝtata Universitato kun diplomo de Magistro (Mastro de Sciencoj), kaj de Universitato de Kentukio kun diplomo Mastro de Belartoj. Li estris la Lone Wolf Recital Corps (Soleca Lupo Recitalo-Korpuso), kiu premieris verkojn ĉe la *Institute of Contemporary Arts* (Instituto de Nuntempaj Artoj) en Londono, ĉe *Rote Fabrik *(Ruĝa Fabriko) en Zuriko, ĉe *New World Symphony* (Nov-Monda Simfonio) en Miamio, ĉe la Muzeo de Moderna Arto de Novjorko kaj ĉe *Institute of Contemporary Art* (Instituto de Nuntempa Arto) en Filadelfio.

Adkins mortis pro kora malsufiĉo en Broklino, Novjorko en februaro 2014, li havis 60 jarojn.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj artistoj
Adebisi Akanji

**Adebisi Akanji** (naskiĝis en la 1930-aj jaroj) estas niĝeria artisto. Dum sia frua vivo li laboris kiel masonisto kaj unue komencis krei skulptaĵojn dum konkurso pri la farado de cementaj bestoj surbaze de tradiciaj arkitekturaj elementoj de jorubaj domoj. Akanji estas ĉefe konata pro siaj malferm-vizaĝaj cementaj dividiloj kaj alia skulptaĵaj verkoj. Li ankaŭ faris teksaĵojn.

## Referencoj 
Kategorio:Niĝeriaj artistoj
Kategorio:Niĝeriaj skulptistoj
Kuirujo

eta|232px|Variaj komercaj panbakujoj.
[eta|Kupraj saŭcujoj, kastelo de [Vaux-le-Vicomte.]]
**Kuirujoj** aŭ **kuirpotoj**, kaj **bakujoj** aŭ **bakpotoj** estas tipoj de manĝujoj uzataj por manĝopreparado, ofte trovataj en kuirejoj. Kuirujoj estas manĝujoj, kiaj saŭcujoj kaj patoj, uzataj sur fajroj. Bakujoj estas manĝujoj, kiuj estas uzataj ene de fornoj. Kelkaj kuiriloj povas esti konsiderataj kaj kiel kuirujoj kaj kiel bakujoj.

La elekto de materialo por kuirujoj kaj por bakujoj havas gravan efikon pri la utilo (kaj la kosto), partikulare laŭ terminoj de termika konduktivo, kaj pri kiom da manĝaĵo oni metas sur ili. Kelkaj elektoj de materialo postulas ankaŭ specialan antaŭpreparadon de la surfaco antaŭ ili estu uzataj por manĝopreparado.

Kaj la kuirujo kaj ties teniloj povas esti farataj el la sama materialo, sed nepre necesas ke por preni aŭ tuŝi ajnan el tiuj partoj oni uzu fornogantojn. Por eviti tion, teniloj povas esti farataj el la nevarmokondukaj materialoj, ekzemple bakelito, plasto aŭ ligno. Plej bone eviti kavajn tenilojn ĉar ili estas malfacile purigeblaj aŭ sekigeblaj.

## Kuirujoj 
* Bolbanujo
* Boligilo
* Bolkruĉo
* Fajfbolilo
* Kaserolo
* Kuireja maŝino
* Kurba pato
* Marmito
* Pato
* Premmarmito
* Samovaro
* Tekruĉo

## Bibliografio 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Kuiriloj
Et in Arcadia ego (Guercino)

eta|dekstre|250px|*Et in Arcadia ego*.
***Et en Arcadia ego*** (ankaŭ konata kiel ***La Ŝafistoj de Arkadio***) estas pentraĵo de la itala baroka artisto Giovanni Francesco Barbieri (Guercino), de ĉ. 1618–1622. Ĝi nun montriĝas en la Nacia Galerio de Antikva Arto en Romo.

La pentraĵo montras du junajn ŝafistojn kiuj fiksrigardas kranion, kun muso kaj muŝego, lokitan sur tombo kie estas surskribitaj[//en.wikipedia.org/wiki/Cippus] la vortoj *Et en Arcadia ego* ("ankaŭ mi [estis] en Arkadio"). Tiu frazo estas morala referenco al Morto. La frazo aperas por la unua tempo en arto kaj arkitekturo en ĉi tiu verko. La ikonografio de la temo de mortmemoro (*memento mori* en la latina) simboligita en arto per la kranio estis populara en Romo kaj Venecio ekde la Renesanco.

Elias L. Riveroj sugestis ke la frazo "Et en Arcadia ego" estas derivita de linio de la enterigo de Dafno en la Kvina Eklogo de Vergilio *Daphnis ego en silvis* ("Daphnis mi estis ene de la arbaro") kaj ke ĝi referencis la mortintan ŝafiston en la tombo, prefere ol Morton mem.

Menciita unue en la kolekto de Antonio Barberini en 1644, la pentraĵo estis poste akirita de Colonna de Sciarra (1812), kvankam atribuita al Bartolomeo Schedoni ĝis 1911. Nicolas Poussin ankaŭ faris du pentraĵojn sur la temo de *Et in Arcadia Ego*, malpli ol du jardekoj poste.

La pentraĵo estas konektita kun Senhaŭtigo de Marsiaso pere de Apolono de la sama aŭtoro en Palazzo Pitti (1618), kie ĉeestas la sama grupo de ŝafistoj.

## En literaturo 
*Itala Vojaĝo* de Goethe (1816) havas "Et En Arcadia Ego" kiel ĝia devizo. Goethe vidis la pentraĵon de Guercino en Cento (17a de Oktobro 1786).

Juĝisto Holden, en Sanga Meridiano: aŭ La Vespera Ruĝo en la Okcidento, havas la frazon 'Et en Arcadia Ego' sur sia fusilo. La referenco estas kreditita kiel la unua fojo en kiu unu el la klasikaĵoj estis asociita kun viro nomanta sian armilon.

Teatraĵo *Arcadia* de Tom Stoppard (1992) referencas la devizon 'Et en *Arcadia* ego' en la titolo kaj ankaŭ la pentraĵo de Guercino tra la teatraĵo rilate de la pejzaĝo de Sidley Parko.

*Brideshead* *Revisited* de Evelyn Waugh (1945) Libro Unua, "Et en Arcadia Egoismo" en unua el tri libroj.

## Referencoj 
Kategorio:Famaj pentraĵoj
Kategorio:Itala pentrarto
Kategorio:Morto
Dizelpunko

alt=noir image.|eta|Ekzemplo de dizelpunka arto. Bildo de Stefan Prohaczka.
***Dizelpunko*** estas parto de sciencfikcio inspirita de vaporpunko, sed bazita sur uzado de dizelmotoro (dum vaporpunko uzas vapormaŝinon). Tiu stilo estis multe uzata por sciencfikciaj rakontoj dum la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj por reprezenti estonton bazita sur tiutempa teknologio.

La arta stilo dizelpunko estas nuntempe komprenata kiel inspirata de la stetiko kiu estis populara dum la periodo inter la Unua mondmilito (tra la Dua mondmilito) ĝis komence de la 1950-aj jaroj (tial la muziko de dizelpunko rilatas al ĵazo, kiu estis ege populara dum tiu epoko). La vorto "dizelpunko" estis uzata unuavice de Lewis Pollak por priskribi sian vaporpunkan ludon *Children of the Sun* je la jaro 2001, ties difino kreskis dum la lastaj jaroj aldonante karakterojn de la videbla arto, muziko, fikcio kaj teknologio de la mondmilitaj tempoj, finfine uzebla nuntempe por difini tiutempajn romanojn, nigrajn filmojn kaj aliajn.

Ekzistas dizelpunka variaĵo, la Dekopunko, ĝi populariĝis je la jaro 2008, ties nomo venas de "deco", angla formo por nomi la movado *art déco*. Dekopunko estas inspirita en la periodo inter la jaroj 1920 kaj 1950, kaj estas laŭ Sara M. Harvey (vaporpunka artisto dum intervjuo por la retpaĝo CoyoteCon): "... Pli brila ol dizelpunko, kiel dekopunko. Kaj dizelpunko estas malpura (*gritty*) versio de vaporpunko... Dekopunko estas la versio malpli peza kaj *art déco*; sama periodo, sed tute kromiita".

La Bildliteraturo *Rocketeer* kaj la filmo *Captain Sky and the World of Tomorrow* estas ekzemploj de la dizelpunka arto.

Kategorio:Sciencfikciaj temoj
Kategorio:Moderna arto
18334 Drozdov

'*18334 *Drozdov'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa sovietunia profesoro en biologio Nikolaj Nikolajeviĉ Drozdov (cirile: *Николай Николаевич Дроздов*), aŭtoro kaj ĉefa produktoro de la tre populara televida programo "En la mondo de la bestoj" (; cirile: *В мире животных'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Kimra Konservativa Partio

**Kimraj Konservativuloj** (; kimre: **Ceidwadwyr Cymreig**) aŭ ankaŭ **Kimra Konservativa Partio** (; kimre: *Plaid Geidwadol Cymru*) estas la filio de Brita Konservativa Partio en Kimrio. Ĝi estas konservativa politika partio.

Ĝia gvidanto estas ekde 2011 Andrew R. T. Davies. Ĝi havas 15 sidlokojn en la Nacia Asembleo por Kimrio, 11 en la Ĉambro de Komunuloj kaj unu en la Eŭropa Parlamento.

Kategorio:Politikaj partioj de Britio
Kategorio:Politikaj partioj de Kimrujo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1921
Ŝirmkorbo

eta|ŝirmkorboj de la 16a jarcento
[eta|*ŝirmkorboj* de la usona armeo en [Irako]]

**Ŝirmkorbo** estas cilindra plektaĵo el flekseblaj vimenaĵoj kaj tero. La milita uzado de ŝirmkorboj komenciĝis ekde la invento de nigra pulvo precipe por en fortikaĵa milito por konstrui kampajn fortikaĵojn. Ili servas en tranĉekonstruo al plifortikado de brustŝirmiloj, sapeoj kaj kompletaj ŝirmejoj.

Normalkaze ŝirmkorbo ne havas fundon. Ekzistis diversaj mezuroj. En la Germana imperio oni normigis en la dua duono de la 19a jarcento je alteco de 1,30 m kaj diametro de 0,60 m. La elasta materialo (tero kaj sablo) absorbas la kuglojn de la malamiko. En tranĉeoj la sapeistoj povas relative facile movi la korbojn kaj plenigi ilin per tero. Krome la ŝirmkorboj estas facile fareblaj.

La plej malgrandaj tipoj de la ŝirmkorboj estas la ĉ. 70 cm altaj kaj 40 cm larĝaj *sapekorboj*, kiuj estis metitaj unu apud la alia kaj fiksitaj per palisoj, kie soldatoj povis plenigi ilin per tero. Aliaj korboj havis altecon de ĉ. unu metro kaj diametro de 60–70 cm kaj servas por plifortigi la brustŝirmilojn. Pli grandaj korboj protektas kontraŭ artileriopafoj kaj nomiĝas *baterikorboj*.

Tiuj korboj ankaŭ estis uzataj por konstrui lagetojn kaj baraĵojn. Ankaŭ el ili oni konstruis *ŝirmkorbajn pontojn*. Hodiaŭ tiaj konstruaĵoj nomiĝas gabioj. Ili ofte ne estas el vimenoj, sed el metala kaĝo. Tiaj gabioj ankaŭ estas uzataj en militaj konfliktoj.

## Vidu ankaŭ 
* gabio

## Literaturo 
* Heinrich August Pierer: Universal-Lexikon der Gegenwart und Vergangenheit.' 4. Auflage, Altenburg 1857–1865, Band 15, S. 90–91.
* Bernhard von Poten: *Handwörterbuch der gesamten Militärwissenschaften.* Verlag Velhagen & Klasing, Bielefeld und Leipzig 1880, S. 295.

Kategorio:Milito
Kategorio:Fortikaĵoj
!
Sankta Vitalo de Milano

**Sankta Vitalo de Milano** (Milano – Raveno inter la 3-a kaj la 4-a jarcentoj) estis kristana martiro; kaj estas venerata kiel sanktulo de la Katolika Eklezio. Lia memortago estas la 28-a de aprilo.

Laŭ serioza tradicio, li estis edzo de sankta Valeria. Vitalo kaj Valeria estis gepatroj de aliaj du sanktuloj tre venerataj en Milano kaj en Raveno: nome Gervasio kaj Protasio.

## Hagiografio 
[eta|maldekstra|Mozaiko en la [Preĝejo Sankta Vitalo de Raveno Vitalo estas la unua el maldekstro. La relikvoj de Sankta Vitalo estis kunportitaj al Raveno de Galla Placidia en 409.]]
Laŭ hagiografia tradicio, Vitalo estintus romia soldato kiel aperus en dokumento trovita ĉe la korpoj de la du filoj Gervasio kaj Protasio, en tombejo de Milano esplorigita en 396 de sankta Ambrozio de Milano. Laŭ tiu dokumento, Vitalo eskortis la juĝiston Paŭlinon al Raveno, kie la sama juĝisto mortokondamnis kaj la ligurian mediciniston Ursicinon kiu sin jam deklaris kristana. Vitalo helpis la mediciniston alfronti torturon kaj morton kaj provizis por la entombigo. Sed tiu lia konforta sinteno pruvis ke mem estas kristana: pro tio li estis mortokondamnita kaj entombigita en Raveno.

Laŭ iuj hagiografiistoj la kulto al sankta Vitalo de Milano kaj Raveno naskiĝis aŭ trovis kreskiĝon kiam la milana episkopo Ambrozio kunportis al Milano relikvojn de sankta Vitalo servisto de sankta Agrikolo martiro de Bolonjo.
Laŭ anonimo hagiografiisto, la edzino de Vitalo, Valeria aliris al Raveno por rekuperi lian korpon. Sed sensukcese. Male laŭlonge de revenvojo ankaŭ ŝi suferis martiriĝon permane de idoladorantoj kiu ŝin "oferus al la dio Silvano".

Por honori sanktan Vitalon oni, en Raveno, konstruis la belegan Bazilikon de Sankta Vitalo.
La Roma martirologio, lin memorigas la 28-an de aprilo reasertante ke Sankta Vitalo estis edzo de Sankta Valeria kaj patro de sanktaj Gervasio kaj Protasio.

## Notoj 
## Aliaj projektoj 
KOMUNEJO: https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Vitalis_of_Milan?uselang=it

## Eksteraj ligiloj 
*  Patron Saints: Vitalis of Milan 
Kategorio:Mortintoj en Raveno

## Bibliografio 
** Katolikaj enciklopedioj:
* [http://letterepaoline.net/progetto-ec/ ] Enciclopedia_Cattolica
* Cathopedia 
* http://www.newadvent.org/cathen/ Catholic_Encyclopedia

Kategorio:Religiaj konceptoj
Kategorio:Katolikaj sanktuloj
Kategorio:Italaj sanktuloj
Kategorio:Personoj de Milano
Kategorio:Raveno
Preĝejo de la Bona Jesuo de Bona Vojaĝo de Paranapiakabo

**Monumento por la Dia Savinto, **ankaŭ konata kiel **Monumento por Kristo Savinto **aŭ** Preĝejo el Bona Jesuo de Bona Vojaĝo de Paranapiakabo.**

Lokita je Ŝoseo SP-122, proksime de la Trajnstacio Campo Grande (inter Rio Grande da Serra kaj Paranapiacaba), parto de la pasinteca municipo de São Bernardo do Campo, inaŭgurita je la 06-a de majo de 191 kaj enkanonita en 1913, laŭ dokumentoj de la Metropola Kurio de San-Paŭlo.

Temas pri ia "masonita kapelo, kovrita per argilaj tegoloj tipe francaj, sur ties pinto staras statuo de Jesuo Kristo kun malfermitaj brakoj antaŭ la fervojlinio. La konstrŭaĵo havas arkajn lignajn pordojn kaj du malgrandajn flankajn malfermojn. Interne, ekzistas altaro kun alta planko kaj arka kavo. Ekzistas du flankaj preĝlokoj kaj nur du lignaj benkoj, el kiuj unu estas difektita. Nuntempe, ĝi estas fermita". Spite de la difektita farbaĵo, ties stato bonas.

Elpensita de la pastro Luiz Capra, tiutempe paroĥestro de Paranapiakabo, kun celo esti "eksponata al okuloj de alvenantaj imigrantoj, de la pasanta vojaĝanto, transdonante konforton por sekvi ties vojon". Pastro Capra elspezis sian ŝparitan monon por la konstrŭado de tiu monumento.

Tiutempe, la pastro estis serĉata en Ribeirão Pires por celebri mesojn en la kapelo, krom edziĝo kaj baptismo.

Inter la jaroj 1930 kaj 1935, Angelin Arnoni pafis al statuo, forŝirante el ĝi du fingrojn. Laŭ antikvaj loĝantoj, post 25 sinsekvaj pluvemaj tagoj, kiuj malfaciligis la transporto de ligno ĝis la fervoja stacidomo por komerco kun aliaj urboj en la ABC-a regiono, la ĉefurbo kaj Santos-a regiono, per la fervojlinio de la entrepreno São Paulo Railway, la suno finfine brilis matene; dum la ŝoforistoj sinpreparis por eliri, sed rekomencis la pluvo. Konsekvence okazis la pafo de Angelin Arnoni. Koincide, ĵus post tiu okazo la pluvo ĉesis kaj la suno denove brilis...

La historiisto Ademir Medici, en sia kolumno "Memoro", ĉe la ĵurnalo Diário do Grande ABC, skribis pri la monumento kaj pri la ĉirkaŭanta loĝantaro dum eldonoj inter septembro kaj novembro de 1987, janŭaro kaj julio de 1988, 07 kaj 08 de majo 2010, 18 de janŭaro kaj 25 de febrŭaro 2011.

Komence de febrŭaro 2011, la monumento transpasis reformon kiu modifis ĝiajn originalajn kolorojn.

La raporto publikigita en Diário do Grande ABC je la 03-a de majo 2013 denuncis la neglekton kaj nekonservadon de la kapelo, spite de la protektado de Comdephaapasa (Urba Konsiljo de Defendado de la Historia, Arta, Urba-Artektura kaj Pejzaĝa Ĥeredaĵo de Sankto Andreo) komencita je 2011.

## Eksteraj ligiloj 
* En la portugala - [//www.dgabc.com.br/Noticia/277582/capela-da-boa-viagem-e-alvo-de-vandalismo?referencia=buscas-lista Capela da Boa Viagem é alvo de vandalismo.]

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Brazilo
Haneda (Ota)

**Haneda** (japana lingvo: 羽田 *Haneda?*) estas kvartaleto en la speciala kvartalo Ōta de Tokio. Laŭ la stato de  en la kvartalo vivis  sur areo de 1,03 kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². En ĝi estas la flughaveno Haneda, plej grava en la metrolopa areo de Tokio.

Kategorio:Kvartaloj de Tokio
Dimuhe Ponto

La Dimuhe Ponto estas konstruata pendoponto apud Liupanŝui, Gŭiĝoŭo en Ĉinio. La ponto estos konstruita kiel unu de la plej altaj pontoj en la mondo. La ponto formos parton de la G56 Hangĝoŭo–Ruili Fervojo inter Liupanŝui kaj Biĉie. La ponto anticipiĝas malfermi en 2015.

Kvankam Dimuhe Ponto estas oficie 360 m alta, la ponto transiros super baseno, 340 m el la ponta nivelo ĝis la laga surfaco se la baseno estos plena. La baseno estas de la rivero Sanĉa, la fonta rivero de la rivero Wu.

Kategorio:Fervojaj pontoj
Kategorio:Pontoj en Ĉinio
Rivero Capivari (Rivero Tietê)

La **Rio Capivari (Rio Tietê)** (portugale: *Rio Capivari*, "Rivero Capivari") estas rivero en San-Paŭlio en Brazilo. Ĝi estas alfluanto de la Rio Tietê. Ĝi estas 212,6 km longa.

Kategorio:San-Paŭlo (subŝtato)
Kategorio:Riveroj en Brazilo
Rivero Tietê

La **Rio Tietê** ("Rivero Tietê") estas rivero en San-Paŭlio, Brazilo.

La nomo "Tietê" unue aperis skribita sur karto el 1748. La nomo signifas "la verema rivero" aŭ "veremaj akvoj" en la tupia.

La Rivero Capivari estas alfluanto de la Rio Tietê.

Kategorio:San-Paŭlo (subŝtato)
Kategorio:Riveroj en Brazilo
Rivero Nasuva

La **Rivero Nasuva** estas rivero sur Vanua Levu, Fiĝioj. La taksa alteco super marnivelo estas 93 m. Aliaj riveroj de Vanua Levu estas Labasa, Wailevu, Qawa, Wainikoro kaj Dreketi.

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de la Fiĝioj
Mount Pierre (arkipelago Palmer)

eta|Lokigo de Insulo Liège en la Antarkta duoninsula regiono.
**Mount Pierre** (alteco: 210 m) estas akra kona pinto. Ĝi situas tuje sude de Punkto Moureaux, la plej norda loko de duoninsulo Kran sur insulo Liège en la Insularo Palmer de Antarkto. Ĝi eltroviĝis kaj nomiĝis per la Belgia Antarkta Ekspedicio subaŭtoritate de Gerlache, 1897-99.

Kategorio:Arkipelago Palmer
Kategorio:Montoj en Antarkto
Al-Muntafiq

**Al-Muntafiq** (Arabe: المنتفق‎) estas granda araba triba konfederacio de suda kaj centra Irako. Membroj de la Al-Muntafiq triba konfederacio formas la plej grandan kaj influan irakan ŝijaisman komunumon. La tribo havas tri ĉefajn branĉojn, *Bani Malik*, *al-Ajwad* kaj ''Bani Sa'id''.

Kategorio:Islamo en Irako
Kategorio:Etnoj en Irako
József Galamb

**József Galamb** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Galamb József,** en Usono konata **Joseph A. Galamb** estis hungara-usona inĝeniero, inventisto.
József Galamb http://tudosnaptar.kfki.hu/g/a/galamb/galambpant.html naskiĝis la  en Makó. Li mortis la  en Usono en Detrojto.

## Biografio 
József Galamb frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste faklernejon en Szeged, fine altlernejon en Budapeŝto, kie li akiris inĝenieran diplomon en 1901. Post siaj studoj li laboris en Diósgyőr nur monatojn, poste li soldatiĝis. Lia ĉefo estis Miklós Horthy. Post la frua civiliĝo li laboris en Hódmezővásárhely, Arad, Békéscsaba, poste helpe de stipendio li laboris en Germanio. En 1903 li vojaĝis al Usono, kie komence li estis laboristo. En 1905 li konatiĝis kun Henry Ford, fine li laboris plu en ties fabriko. Li partoprenis en kreaĵoj de aŭtoj kaj traktoroj, dume li kreis signifajn inventojn pri aŭtoj. Li ricevis usonan ŝtatanecon. En 1911, poste plurfoje li revojaĝis al sia naskiĝurbo (lastfoje en 1932). Li edziĝis en 1917, baldaŭe li havis 2 filinojn. En 1944 pro sanstataj problemoj li pensiuliĝis.
eta|Memortabulo pri József Galamb
eta|Busto pri József Galamb

## Memorigiloj 
* diversaj memortabuloj en Makó
* faklernejo en Makó
* 2 bustoj en Makó
* 132824 Galamb
* memormedaloj de 2006 kaj 2008
* memorĉambro en Budapeŝto
* kolegio en Budapeŝto
* poŝtmarko

## Fontoj 
* http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-3435000079.html 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Usonaj inĝenieroj
Kategorio:Usonaj inventistoj
Aurél Gábor

**Aurél GÁBOR,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gábor Aurél**, estis hungara kuracisto, profesoro, ambulancisto kaj internisto.

Aurél Gábor http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=gabor naskiĝis la  en Sopron. Li mortis la  en Ács.

## Biografio 
Aurél Gábor akiris kuracistan diplomon en Universitato de Debrecen en 1948. Post siaj studoj li laboris en ambulanca hospitalo en Budapeŝto, poste en hospitalo de Sztálinváros. Ekde 1954 li estis ĉefkuracisto en la tutlanda ambulanco. Li senĉese laboris dum Hungara revolucio de 1956. Inter 1968 kaj 1976 li havis postenon en la tutlanda ambulanco. Li instruis oksikologion (ambulancadon) kaj en universitato, kaj en altlernejo, li prizorgis la plej altan ambulancan instruadon. En 1966 li kandidatiĝis. En 1975 li ricevis oran medalon, en la sekva jaro li mortis pro aŭtoakcidento.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Adatok a myokardiuminfarctus korai diagnosisának és therapiájának néhány kérdéséhez* (1966)
* *Életveszélyes állapotok körzeti orvosi ellátása* (1970)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Sopron de 2006 https://www.kozterkep.hu/~/17176/

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj ambulancistoj
Kategorio:Hungaraj internistoj
Navaha Nacio

eta|Sigelo
La **Navaha Nacio** (Navaha: *Naabeehó Bináhásdzo*) estas duonaŭtonoma usonindiĝena-regata teritorio kovranta  km² ( mejlojn2), okupanta porciojn de nordorienta Arizono, sudorienta Utaho kaj nordorienta Nov-Meksiko en Usono. Ĝi estas la plej granda tera areo tenata per usona tribo kaj mastrumata tra interkonsentoj kun la Usona Kongreso kiel suverena usonindiĝena nacio.

La Navaha Nacio estas unu de la plej grandaj tribaj registaroj de la nordamerikaj indiĝenaj triboj. Ĝiaj institucioj inkluzivas juran sistemon, leĝdonan domon, plenuman oficejon, grandan leĝtrudan kaj socialservan aparaton, sansistemon, Diné altlernejon, kaj aliajn lokajn instruajn fundojn.


Kategorio:Indianaj etnoj en Usono
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1868
Insulo Liège

La **insulo Liège** (, ) estas insulo en la arkipelago Palmer antaŭ la nordokcidenta bordo de la Antarkta duoninsulo. Ĝi estas 14&nbsp;km longa kaj situas proksimume 5&nbsp;km nordoriente de la plia granda insulo Brabant. La insulo estis kartografiita de la Belgica-ekspedicio (1897–1899) sub Adrien de Gerlache, kiu nomis ĝin laŭ la belga provinco Liège ().

La Monto Pierre estas akra kona pinto kiu situas tuje sude de Punkto Moureaux, la plej norda loko de duoninsulo Kran sur insulo Liège.

## Referencoj 
Liège
Liège
Tradicia ĉina skribo

eta|250ra|Maldekstre kaj nigre, signoj por "ĉina signo" en la tradicia ĉina skribo; dekstre kaj ruĝe, "ĉina signo" en la simpligita ĉina skribo.
[eta|250ra|Ekzemplo de [ĉina kaligrafio.]]
La **tradicia ĉina skribo** aŭ **tradiciaj ĉinaj signoj** (ĉine tradicie 正體字/繁體字; simpligite 正体字/繁体字; pinjine *Zhèngtǐzì/Fántĭzì*) estas ĉina signoj en ajna signaro, kiuj ne enhavas signojn aŭ signo-anstataŭaĵojn nove kreitajn post 1946. Ili estas plej ofte la signoj en la normigitaj signaroj de Tajvano, Honkongo kaj Makao aŭ en la Kangxi-Vortaro. La modernaj formoj de tradiciaj ĉinaj signoj unue aperis kun la apero de la klerika skribo (ĉine 隸書; pinjine lìshū; japane 隷書体, *Reiŝotai*) dum la Han-dinastio kaj estis pli-malpli stabilaj ekde la 5-a jarcento de nia erao (dum la Sudaj kaj Nordaj Dinastioj regintaj inter la jaroj 420 kaj 589.) La termino "tradicia ĉina" estas uzata por kontrastigi tradiciajn signojn kun la simpligita ĉina skribo, normigita litertiparo enkondukita de la registaro de la Popola Respubliko Ĉinio en la kontinenta Ĉinio en la 1950-aj jaroj.

Kategorio:Ĉina lingvaro
Insulo Brabant

La **insulo Brabant** () estas la dua plej granda insulo en la arkipelago Palmer. Ĝi apartenas al la brita, argentina kaj ĉilia antarktaj teritorioj. La insulo situas sude de la markolo Bransfield inter la insulo Anvers kaj la insulo Liège. Ĝi etendiĝas de nordo al sudo je 53&nbsp;km. Ĝi estas 25&nbsp;km larĝa, havas areon de 976,8&nbsp;km² kaj atingas en la Mount Parry altecon de 2522 m.

Insulo Brabant estis nomita de la Belgica-ekspedicio (1897–1899) sub Adrien de Gerlache de Gomery laŭ la tiama belga provinco Brabant aprezante la subtenon fare de ties loĝantaro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la regiono 

Brabant
Brabant
Zeuneria

***Zeuneria*** estas genro de insektoj en la subfamilio *Phaneropterinae* de la familio *Tettigoniidae* aŭ katidedoj, kiu rilatas al la griloj.

## Specioj
* *Zeuneria biramosa* Sjöstedt, 1929 
* *Zeuneria centralis* Rehn, J.A.G., 1914 
* *Zeuneria longicercus* Sjöstedt, 1929 
* *Zeuneria melanopeza* Karsch, 1889

Kategorio:Ortopteroj
Periodo de Printempo kaj Aŭtuno

La **Periodo de Printempo kaj Aŭtuno** (simpligita ĉina skribo 春秋时代, tradicia ĉina skribo 春秋時代, pinjine *Chūnqiū Shídài*) estis periodo en la
historio de Ĉinio de proksimume la jaroj 771 ĝis 476 antaŭ nia erao (aŭ laŭ kelkaj aŭtoritatoj el 722 ĝis 421 aŭ 403 antaŭ nia erao) kiu korespondas pli-malpli al la unua duono de la orienta dinastio Zhou. La nomo devenas de la *Analoj de Printempo kaj Aŭtuno*, kroniko de la antikva ŝtato Lu de inter la jaroj 722 kaj 479 antaŭ nia erao, kiun oni tradicie asociigas kun Konfuceo.

## Vidu ankaŭ 
* Ĉu (ŝtato)

Kategorio:Historio de Ĉinio
Kategorio:Dinastio Zhou
Ciro Redondo

**Ciro Redondo** estas municipo kaj urbeto en la provinco Ciego de Ávila de Kubo. Ĝi situas duone inter la urboj Ciego de Ávila kaj Morón. Ĝi estis nomita laŭ la kuba revoluciulo Ciro Redondo.

## Loĝantaro 
La municipo de Ciro Redondo havis  loĝantojn en 2004. Kun totala areo de 588 km2 (227 mejloj2), ĝi havis loĝdenson po 50,3 por km2 (po 130 por mejlo2).

Kategorio:Urboj de Kubo
Kategorio:Provinco Ciego de Ávila
Analoj de Printempo kaj Aŭtuno

La **Analoj de Printempo kaj Aŭtuno** (ĉine tradicie 春秋, pinjine *Chūnqiū*) estas antikva ĉina kroniko kiu estis unu el la kernaj klasikaj tekstoj de la ĉina kulturo ekde antikvaj tempoj. La *Analoj* estas la oficiala kroniko de la ŝtato Lu, kaj kovras 241-jaran periodon inter la jaroj 722 kaj 481 antaŭ nia erao. Ĝi estas la plej frua konservita ĉina historia teksto kiu estis aranĝita en anala formo. Ĉar ĝi estas tradicie konsiderata esti kompilita de Konfuceo (post kiam tiun opinion publikigis Menceo), ĝi estis konsiderata kiel unu el la Kvin Klasikaĵoj de ĉina literaturo.

La *Analoj* dokumentigas la ĉefajn okazaĵojn kiuj okazis en Lu dum ĉiu jaro, kiel ekzemple la akirojn de novaj teritorioj, nuptojn, mortojn kaj entombigojn de regantoj, batalojn, oferajn ritojn observatajn, astronomiajn fenomenojn konsiderataj rite gravaj kaj naturajn katastrofojn.

Dum la periodo de Militantaj Regnoj, kelkaj komentoj al la *Analoj* estis kreitaj kiuj provis ellabori aŭ trovi pli profundan signifon en la mallongaj tekstopartoj de la *Analoj*. La Komento de Zuo (左傳, *Zuozhuan*, la plej konata de tiuj komentoj, mem fariĝis klasikaĵo ĉina literaturo, kaj estas la fonto de pli da ĉinaj diraĵoj kaj idiomaĵoj ol iu ajn alia klasika verkaĵo.

La periodo de Printempo kaj Aŭtuno en la historio de Ĉinio estas nomata laŭ la analoj.

Kategorio:Ĉina lingvaro
Sudaj kaj Nordaj Dinastioj

La **Sudaj kaj Nordaj Dinastioj** (ĉine 南北朝, pinjine *Nánběicháo*) estis periodo en la historio de Ĉinio kiu daŭris de la jaro 420 ĝis 589 de nia erao. Ĝi estas foje konsiderata kiel lasta parto de pli longa periodo konata kiel la "Ses Dinastioj" (jaroj 220 ĝis 589 de nia erao). Kvankam temis pri epoko de interna militado kaj politika ĥaoso, estis ankaŭ epoko de florantaj artoj kaj kulturo, progreso en teknologio, kaj la disvastiĝo de mahajana budhismo kaj taoismo. La periodo vidis grandskalan migradon de han-ĉinoj en la teritoriojn sude de la rivero Jangzio.

## Vidu ankaŭ 
* 16 Regnoj
* Dinastio Jin (265–420)

Kategorio:Historio de Ĉinio
Heterops hispaniolae

***Heterops hispaniolae*** estas koleoptera specio de la familio *Cerambycidae*. Ĝi unue estis priskribita fare de Fisher en 1932. Ĝi estas unu el naŭ specioj agnoskitaj en la genro *Heterops*.

Kategorio:Koleopteroj
Arkipelago Palmer

La **arkipelago Palmer** (; ankaŭ *Archipiélago Palmer*, *Antarktiske Arkipel* aŭ *insularo Palmer*) estas insularo en la Antarkto, je la nordokcidenta bordo de la Antarkta duoninsulo. Ĝi etendiĝas de la insulo Tower en la nordo ĝis la insuloj Brabant, Anvers kaj Wiencke en la sudo. La markoloj Gerlache kaj Bismarck disigas la arkipelagon de la Antarkta duoninsulo.

## Historio 
Adrien de Gerlache, gvidanto de la Belgica-Ekspedicio de 1897 ĝis 1899, malkovris la arkipelagon en 1898. Li nomis ĝin laŭ la Usona ĉasisto de fokoj Nathaniel Palmer, kiu vidis la 17-an de novembro 1820 kiel unu el la unuaj la Antarkton.

## Esplora stacio sur la arkipelago Palmer 
La Palmer-stacio estas daŭra Antarkta stacio de Usono sur la insulo Anvers. La ĉilia Yelcho-stacio troviĝas sur la insulo Doumer sude de la insulo Anvers. Sur la malgranda insulo Goudier antaŭ la bordo de la insulo Wiencke kaj sur la insulo Wiencke ĉe Jougla Point troviĝis de 1944 ĝis 1962 la brita esplora stacio Port Lockroy, kiu nuntempe estas haltejo de krozadŝipoj kaj dum la somero gastigas poŝtejon laborigatan de kunlaborantoj de British Antarctic Heritage Trust. Port Lockroy nuntempe ne plu havas statuson kiel stacio, sed kiel muzeo. La kunlaborantoj tamen krome faras esplorajn laborojn dum la antarkta somero, precipe la pingvenoj en ĉiu kovada sezono estas nombrataj plurfoje.

## Insuloj 
* Insulo Anvers
* Insulo Brabant
* Insulo Doumer
* Insulo Goudier
* Insulo Liège
* Insulo Tower
* Insulo Wiencke


Kategorio:Insularoj en la Suda Oceano
Insulo Goudier

La insulo **Goudier** estas insulo en la  sudoriento de la arkipelago Palmer okcidente de la Antarkta duoninsulo. Ĝi situas antaŭ la insulo Wiencke en la naturhaveno Port Lockroy. La rokeca insulo estas sidejo de malgranda Antarkta stacio. La insulo Goudier krome servas kiel nestejo por papuaj pingvenoj.

La esplora stacio Port Lockroy estis fondita en 1944 sur la insulo Goudier kaj en 1962 denove fermita. La konstruaĵo estis restaŭrita en 1996 kaj servas ekde tiam kiel alircelo por la krozoŝipa turismo. Tie laboras malgranda muzeo kaj laŭtempe la (laŭ propraj informoj) ununura poŝtoficejo en la Antarkto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Goudier
Goudier
Hipotiroidismo

La **hipotiroidismo** estas malsano, ĉe kiu okazas, ke la tiroido estas nesufiĉe aŭ ne aktiva. La kialo estas pleje la malesto de jodo. Se ĝi ekigas en la malgranda infaneco, oni nomas ĝin kretenismo. Se ĝi komencas pli malfrue, oni nomas ĝin *miksodemio*.

En iuj regionoj la akvo estas malriĉa en jodo. En tiuj regionoj la hipotiroidismo estis karaktera. Oni nomas tiun *endemia kretenismo*. La kretenismo okazas intelektan malkapablon, la miksodemio intelektan lacecon. Ambaŭ havas ankaŭ korpajn simptomojn.

## Korpaj simptomoj 
eta|150ra|Kropo
La plej pli karaktera estas la kropo, kiu dikigas kaj antaŭstampas kolon. La kropo estas la pligrandigita tireoido mem, sed ĝi ne povas sekrecii sufiĉe. Ĝi povas esti tiu granda, ke ĝi premas traĥeon, kaj malhelpas spiradon. La aliaj korpaj simptomoj estas la seka haŭto, la fragmentado de hararo, la malrapideco de intestoj, kaj la ne sufiĉa funkcionado de la generaj organoj.

## Intelektaj simptomoj 
En la malgranda infaneco la hipotiroidismo ofte okazigas intelektan malkapablon, kiu povas esti tre severa. Oni povas ĝin parte sanigi per hormonoj de tiroido, kiujn oni devas doni regule.

La miksodemio ne malgrandigas la intelekton, sed ĝi faras ĝin lacigema kaj pigra. Aliaj simptomoj estas la ŝanĝigado de la mieno, la seka kaj akveca haŭto, kaj la malrapida movado. Ili sanigas per hormonoj de tiroido, kiujn ili devas uzi regule.

## Historio 
maldekstra|eta|altdekstre=1.20|Malsana infano
En iuj regionoj la hipotiroidismo estis karaktera. Oni nomas tiun *endemia kretenismo*. Ĝi igis malpli ofta post la enkondukado de jodigita salo.

En la historia Hungario estis tiuj regionoj Žitný ostrov, iuj partoj de Mátra kaj Börzsöny, kaj Szepes. Aliaj tiuj regionoj estis ebenaĵo de Karelio kaj alta montaro de Svislando.

Multaj homoj konsideris la kretenojn kiel bestojn, sed ilia familio kristanigis ilin kun la penso, ke ili estas ankaŭ homoj. Do ili estis nomitaj kristanoj, kaj el tiu igis la vorto kreteno.

James Copland skribis tiel pri la kretenoj:

La frunto inklinas malantaŭen, estas malvasta kaj plata, la muskoloj molaj kaj nefiksita, la haŭto faltita kaj malpure flava. La lango estas ŝveligita, la mundo larĝa, ĉiam malfermigita kaj salivas. La mandiblo antaŭsaltas, la okuloj estas ruĝaj, malgrandaj, oprotudaj, ili larmas, kaj ofte strabas. La kretenoj ofte estas ankaŭ surdmutuloj. La brakoj kaj gamboj estas mallarĝaj kaj kurbaj.

Kategorio:Malsanoj de tiroido
Kategorio:Tiroido
Kategorio:Malsanoj de hundoj
Kategorio:Handikapoj
Insulo Doumer

La insulo **Doumer** estas ĉefe de neĝo kaj glacio kovrata kaj neloĝata insulo en la antarkta arkipelago Palmer, kiu situas inter la sudaj partoj de la insuloj Anvers kaj Wiencke. Karakterizaĵo de la insulo estas la 515 m alta Karling.

La insulo estis malkovrita dum la Belgica-ekspedicio de Adrien de Gerlache. Pli poste la insulo en la jaroj 1904–1905 estis denove vidita kaj mapita de la franca Antarkta ekspedicio, ĉe kiu oni nomis ĝin ankaŭ laŭ Paul Doumer, franca financministro kaj pli posta prezidento de Francio.

Ĉilio havas sur la insulo nur somere okupatan stacion, la Yelcho-stacion.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* U.S. Board on Geographic Names, abgerufen am 28. Juni 2010 

Doumer
Doumer
Insulo Anvers

La insulo **Anvers** (ankaŭ insulo **Antwerpen** aŭ insulo **Antverpeno**) estas insulo en la Ĉeantarkto, antaŭ la bordo de la norda parto de la Antarkta duoninsulo (Lando de Graham).

La insulo Anvers estas la plej granda insulo de la arkipelago Palmer. Ĝi estas 74&nbsp;km longa kaj 55&nbsp;km larĝa kaj havas areon de 2432&nbsp;km². La plej alta monto de la insulo estas la 2761&nbsp;m alta Mount Français.

Inter la insulo Anvers en la okcidento kaj la insulo Wiencke en la sudoriento situas la Neumayer-kanalo, pejzaĝe ĉarmega markolo kun polusaj montaraj pejzaĝoj kaj apikaj deklivaj glaĉeroj.

## Historio 
En 1830/32 la insulo Anvers estis ekvidita de John Biscoe. En 1873/74 Eduard Dallmann esploris la akvejojn ĉe la okcidenta bordo de la insulo kaj malkovris la golfeton *Hamburghafen* kaj la antaŭe situantaj insuloj Gossler kaj Rosenthal.

La nomon *Anvers* la insulo ricevis en 1898 de la Belgica-ekspedicio sub la gvidado de Adrien de Gerlache laŭ la franca nomo de la urbo Antverpeno en Belgio. La unua ekspedicio de Charcots esploris en 1904 la sudokcidentan bordon de la insulo Anvers.

Sur la insulo Anvers troviĝis de 1955 ĝis 1958 la brita stacio N. Post fino de la geologiaj kaj geodeziaj laboroj la stacio esti luis en la jaro 1963 al la Usona Palmer-stacio, kiu situas proksime. La usonaj esploristoj uzis la stacion ekde 1965 kiel biologia laboratorio. Ĉe renovigaj laboroj fare de la British Antarctic Survey (BAS) la konstruaĵo forbrulis la 28-an de decembro 1971, tiel ke ankaŭ la bazo por la subteno de la aertransporto foriĝis. ĉi tiu parto de la aktivaĵoj estis transigita en 1973 al la insulo Adelaide (stacio T de BAS), post kiam ankaŭ la varfo por surskiaj aviadiloj iom post iom pli malfacile&nbsp; fariĝis uzeblaj.

En la arkta somero 1990/91 la ankoraŭ restinta rubo kaj defalaĵoj estis forigita enkadre de United States Antarctic Program, nur la betonfundamentoj restis.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Arthur Rundle: Snow accumulation and ice movement on the Anvers Island

Anvers
László Miklós Füzesy

**László Miklós Füzesy** [lAslO miklOŝ fuzeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Füzesy László Miklós** estis hungara geologo.

László Miklós Füzesy http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=fuzesy naskiĝis la  en Szeged. Li mortis la  en Kanado en Regina.
 
## Biografio 
László Miklós Füzesy akiris geologian diplomon en Scienca Universitato Eötvös Loránd en 1953. Post siaj studoj li instruis en Universitato de Miskolc nur jaron, poste li havis postenojn en minejo de Komló kaj ministerio pri peza industrio. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li migris al Saskaĉevano. Tie li ricevis geologian postenon, kiun li interrompis (inter 1967-1969 li plulernis en Kambriĝo). En 1987 li pensiuliĝis. Li okupiĝis pri geologiaĵoj de Saskaĉevano.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Problem in the correlation of Mississippian strata in southeastern Saskatchewan* (1960)
* *Future oil seen for (rare Williston pay…* (1975)
* *Geology of the Deadwood (Cambrian), Meadow Lake and Winnipegosis (Devonian) Formations in west-central Saskatchewan*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Kanadaj geologoj
Silingoj

[eta|411: Dispartigo de la Iberia Duoninsulo inter [alanoj, sueboj, asdingoj (nordokcidente) kaj silingoj (sude), la nordoriento restis romia]]
La **silingoj** (, germane - kiel reprezentanto de nunaj ĝermanaj lingvoj - '** aŭ **') estis parto de la ĝermana etno de vandaloj, kiuj ĝis la 3-a jarcento de nia erao vivis en Silezio. Probable la nomo "Silezio" devenis de la silingoj. Fine de la 3-a jarcento ili unuiĝis kun la dua granda parto de la vandala etno, la asdingoj, kaj en 401 atakis la Romian Imperion. En 406 ili kun aliaj ĝermanaj etnoj transiris la Rejnon kaj konkeris grandan parton de Gaŭlio, tri jarojn pli poste, en 409, ili konkeris parton de la Iberia Duoninsulo kaj ekvivis en la antaŭa romia provinco Baetica, proksimume la nuntempa regiono Andaluzio.

Sub la gvidado de la asdinga reganto Gaisariks en la jaro 429 armeo de asdingaj kaj silingaj vandaloj kune kun alanoj transiris al la nordo de Afriko kaj fondis vandalan regnon en la antaŭa romia provinco *Africa proconsularis* en nordokcidenta Afriko, ampleksanta ankaŭ la insulojn Korsiko kaj Sardinio. Post kreo de sia ŝtato, la vandaloj militmarŝis kontraŭ pliaj partoj de la Roma Imperio, kaj ili en 455 prirabis Romon. Post morto de Gaisariks, ilia ŝtato malfortiĝis kaj en 534 la Bizanca militestro Belizar detruis ĝin. La vandaloj poste asimiliĝis al la loka popolo.

Kategorio:Ĝermanoj
Kategorio:Historio de Silezio
Kategorio:Historio de Hispanio
Pneumocystis wakefieldiae

***Pneumocystis wakefieldiae*** estas specio de parazita fungo. Ĝi estis unuafoje izolita el ratoj. Ties genro apartenas al la Askofungoj.

Kategorio:Fungospecioj
Brustŝirmilo

eta|mezepoka brustŝirmilo kun kreneloj
eta|brustŝirmilo de fortikaĵremparo (1870)
**Brustŝirmilo** aŭ **parapeto** estas rekta protektmuro de burgoj, kaj fortikaĵoj, krome batalkampa protektaĵo por protekti la defendantojn aŭ atakantojn kontraŭ sagoj, kugloj au aliaj aĵoj ĵetitaj aŭ pafitaj kontraŭ ili. Ĝi estas la ĉefa parto de militaj fortikaĵoj. Malantaŭ la brustŝirmilo situas la bankedo kaj la barbedo.

En burgo la parapeto estas ofte alta kiel viro. Ĝi estas la ekstera protektmuro de la defendkoridoro aŭ de defendplatformo. Se ĝi havas krenelojn aŭ embrazurojn ĝi nomiĝas krenela parapeto, alikaze fermita parapeto. Ĝis la malfrua mezepoko brustŝirmilo konsistis el ŝtonoj. Post la apero de fajropafiloj la brustŝirmiloj estis konstruitaj el ligno, ĉar evidentiĝis ke la ŝtoneroj post trafo de la muro damaĝis pli ol la trafo mem.

Vidu ankaŭ: parapeto

## Literaturo 
* Horst Wolfgang Böhme, Reinhard Friedrich, Barbara Schock-Werner (Hrsg.): *Wörterbuch der Burgen, Schlösser und Festungen*. Philipp Reclam, Stuttgart 2004, ISBN 3-15-010547-1, S. 88.
* Otto Piper: *Burgenkunde*. Weltbild, Augsburg 1994, ISBN 3-89350-554-7, S. 333–334, 667.

## Eksteraj ligiloj 
* Kurze Definition von Brustwehr 

## Referencoj 
Kategorio:Fortikaĵoj
Kategorio:Burgoj