Frederik Ruysch

**Frederik Ruysch** (1638-1731) estis nederlanda botanikisto, kirurgo, kuracisto, anatomo, zoologo, kiu famiĝis dank'al siaj studoj rilate al la anatomia konservado kaj al la kreado de dioramoj aŭ scenaro por enkorpigo de hompartoj. Ruysch estas agnoskita pro sia esploroj rilate al la valvoj de la limfa sistemo, vomeronazaj organoj, ekzistantaj en la vipuroj, kaj la centra okulo-arterio aŭ *arteria centralis oculi*.

Li studis en la Universitato de Lejdeno, kie Franciscus Sylvius (1614-1672) estis lia profesoro, kaj liaj kun-studentoj estis Jan Swammerdam (1637-1680), *Regnier de Graaf* (1641-1673) kaj Nikolao Stenono (1638-1686). En 1661, li edziĝis al la filino de la nederlanda arkitekto Pieter Post (1608-1669). En 1685, li estis nomumita profesoro pri botaniko de la Amsterdama Ĝardena Botaniko, kie li laboris kun Jan Commelijn (1629-1692) kaj Caspar Commelijn (1668-1731).

Ruysch esploris multajn kampojn de la homa anatomio kaj muntis unu el la plej famaj kolektoj pri anatomio el Eŭropo. En 1697, Petro la Granda kaj Nicolaes Witsen (1641-1717) vizitis lian anatomian ekspozicion, dum du tagoj kiam okazis malferma vizitado por la publiko. Lia filino, Rachel Ruysch (1664-1750) estis Aĵpentristino. Unu el liaj ĉefaj verkoj "Thesaurus anatomicus" estis tute ilustrita de Cornelius Huyberts (1669-1720).

## Elektita verkaro 
* Dilucidatio valvularum in vasis lymphaticis et lacteis. Hagae-Comitiae, ex officina H. Gael, 1665; Leiden, 1667; Amsterdamo, 1720. 2-a eldono 1742
* Museum anatomicum Ruyschianum, sive catalogus rariorum quae in Authoris aedibus asservantur. Amsterdamo, 1691, 2-a eldono 1721; 3-a eldono 1737
* Observationum anatomico-chirurgicarum centuria. Amsterdamo 1691; 2-a eldono 1721; 3-a eldono 1737
* Epistolae anatomicae problematicae. 14 volumoj, Amsterdamo, 1696-1701
* Het eerste Anatomisch Cabinet. Amsterdamo, Johan Wolters, 1701
* Thesaurus anatomicus. 10 volumoj, Amsterdamo, Johan Wolters, 1701–1716
* Adversarium anatomico-medico-chirurgicorum decas prima. Amsterdamo 1717
* Opera omnia. 4 volumoj, Amsterdamo, 1721
* Kune kun Herman Boerhaave: Opusculum anatomicum de fabrica glandularum in corpore humano. Leiden, 1722; Amsterdamo, 1733
* Tractatio anatomica de musculo in fundo uteri. Amsterdamo, 1723
* Thesaurus animalium primus. Amsterdamo, 1728, Amsterdamo, 1710, 1725
* Curae renovatae seu thesaurus anatomicus post curas posteriores novus. Amsterdamo, 1728
* Opera omnia anatomico-medico-chirurgica huc usque edita. 5 libroj. Amsterdamo, 1737
* Herbarivm Rvyschianvm, in Mvsei Imperialis Petropolitani, vol. 1, pars secvnda. Petropolitanae, 1745
* Curae posteriores seu thesaurus anatomicus omnium precedentium maximus. Amsterdamo, 1724
* Catalogus Musaei Ruyschiani. Praeparatorum Anatomicorum, variorum Animalium, Plantarum, aliarumque Rerum Naturalium. Amsterdamo: Janssonio-Waesbergios, 1731
* Tractatio anatomica de musculo in fundo uteri. Amsterdamo, 1723
* Thesaurus animalium primus. Amsterdamo, 1728, Amsterdamo, 1710, 1725
* Curae renovatae seu thesaurus anatomicus post curas posteriores novus. Amsterdamo, 1728
* Opera omnia anatomico-medico-chirurgica huc usque edita. 5 libroj. Amsterdamo, 1737
* Herbarivm Rvyschianvm, in Mvsei Imperialis Petropolitani, vol. 1, pars secvnda. Petropolitanae, 1745
* Curae posteriores seu thesaurus anatomicus omnium precedentium maximus. Amsterdamo, 1724
* Catalogus Musaei Ruyschiani. Praeparatorum Anatomicorum, variorum Animalium, Plantarum, aliarumque Rerum Naturalium. Amsterdamo: Janssonio-Waesbergios, 1731

## Literaturo 
* [Dream Anatomy](http://books.google.com.br/books?id=d_U_DJ6U8kUC&pg=PA170&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=vTVUVL-5MfPfsAT60ILwDg&ved=0CBwQ6AEwAA#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), Michael Sappol
* [Forces of Form: The Vrolik Museum](http://books.google.com.br/books?id=Ot8mzkPvBCwC&pg=PA13&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=vTVUVL-5MfPfsAT60ILwDg&ved=0CCcQ6AEwAg#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), Laurens de Rooy, Simon Knepper
* [Collection - Laboratory - Theater: Scenes of Knowledge in the 17th Century](http://books.google.com.br/books?id=VrC_gsY4ED8C&pg=PA255&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=vTVUVL-5MfPfsAT60ILwDg&ved=0CCwQ6AEwAw#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), Helmar Schramm, Ludger Schwarte, Jan Lazardzig
* [Fluid Preservation: A Comprehensive Reference](http://books.google.com.br/books?id=_WqYAwAAQBAJ&pg=PA12&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=vTVUVL-5MfPfsAT60ILwDg&ved=0CDEQ6AEwBA#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), John E. Simmons
* [Spina Bifida: Management and Outcome](http://books.google.com.br/books?id=cpJcUNVgZGMC&pg=PA6&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=vTVUVL-5MfPfsAT60ILwDg&ved=0CD0Q6AEwBg#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), M. Memet Özek, Giuseppe Cinalli, Wirginia J. Maixner
* [The Botany of the Commelins](http://books.google.com.br/books?id=eb_dEGP56-QC&pg=PA212&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=vTVUVL-5MfPfsAT60ILwDg&ved=0CEgQ6AEwCA#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), D.O. Wijnands
* [Misplaced Objects: Migrating Collections and Recollections in Europe and the ...](http://books.google.com.br/books?id=GOUJRp_2bJwC&pg=PA32&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=vTVUVL-5MfPfsAT60ILwDg&ved=0CE4Q6AEwCQ#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), Silvia Spitta
* [The Body Within: Art, Medicine and Visualization](http://books.google.com.br/books?id=4BGzlODCWqcC&pg=PA31&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=RjdUVOKUL5LlsATm-4DIAQ&ved=0CBsQ6AEwADgK#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), Renée van de Vall, Robert Zwijnenberg
* [History of Allergy](http://books.google.com.br/books?id=dffSAwAAQBAJ&pg=PA74&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=RjdUVOKUL5LlsATm-4DIAQ&ved=0CCAQ6AEwATgK#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), K.-C. Bergmann, J. Ring
* [Manhood: The Rise and Fall of the Penis](http://books.google.com.br/books?id=jt6u0CeVmAoC&pg=PA14&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=RjdUVOKUL5LlsATm-4DIAQ&ved=0CCUQ6AEwAjgK#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), Mels van Driel
* [Speaking for the Dead: The Human Body in Biology and Medicine](http://books.google.com.br/books?id=ixWrn5PhtbwC&pg=PA91&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=RjdUVOKUL5LlsATm-4DIAQ&ved=0CCsQ6AEwAzgK#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), Professor D Gareth Jones, Maja I Whitaker
* [Ornament: A Modern Perspective](http://books.google.com.br/books?id=HzQ_YEkyKL4C&pg=PA161&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=RjdUVOKUL5LlsATm-4DIAQ&ved=0CDIQ6AEwBDgK#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), James Trilling
* [A History of Modern Culture, Volume 2](http://books.google.com.br/books?id=U_nCAwAAQBAJ&pg=PA111&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=RjdUVOKUL5LlsATm-4DIAQ&ved=0CDYQ6AEwBTgK#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), Preserved Smith
* [Sex and Drugs Before Rock 'n' Roll: Youth Culture and Masculinity During ...](http://books.google.com.br/books?id=2_Vkh0lrFXYC&pg=PA143&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=RjdUVOKUL5LlsATm-4DIAQ&ved=0CDwQ6AEwBjgK#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), Benjamin Roberts
* [The Hospital Autopsy: A Manual of Fundamental Autopsy Practice, Third Edition](http://books.google.com.br/books?id=sROl6RwRucEC&pg=PA6&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=RjdUVOKUL5LlsATm-4DIAQ&ved=0CEIQ6AEwBzgK#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), Julian L. Burton, Guy Rutty
* [Boerhaave and His Time](http://books.google.com.br/books?id=4dAUAAAAIAAJ&pg=PA74&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=RjdUVOKUL5LlsATm-4DIAQ&ved=0CEkQ6AEwCDgK#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), Gerrit Arie Lindeboom
* [Science and Spectacle in the European Enlightenment](http://books.google.com.br/books?id=xX0aoZEB1jUC&pg=PA151&dq=Frederik+Ruysch+(1638-1731)&hl=en&sa=X&ei=RjdUVOKUL5LlsATm-4DIAQ&ved=0CE0Q6AEwCTgK#v=onepage&q=Frederik%20Ruysch%20(1638-1731)&f=false), Bernadette Bensaude-Vincent, Christine Blondel

## Vidu ankaŭ 

Sylviusf.jpg|Franciscus Sylvius(1614-1672)
Okerk2.jpg|Johannes van Hornius(1621-1670)
Jan_Commelin01.jpg|Jan Commelijn(1629-1692)
Jan_Swammerdam.jpg|Jan Swammerdam(1637-1680)
Niels_stensen.jpg|Nikolao Stenono(1638-1686)
Reinier_de_Graaf_17e_eeuw.jpg|Regnier de Graaf(1641-1673)
Nicolaas_Witsen_1674-1717_by_Petrus_Schenk_1701.jpg|Nicolaes Witsen(1641-1717)
RRuysch.jpg|Rachel Ruysch(1664-1750)
Albertus Seba by Jacobus Houbraken after Jan Maurits Quinkhard.jpg|Albertus Seba(1665-1731)
Caspar_Commelijn00.jpg|Caspar Commelijn(1668-1731)
Herman_Boerhaave_by_J_Champan.jpg|Herman Boerhaave(1668-1738)
Cornelius Huyberts Vanitas-Diorama Frederik Ruysch 1721.jpg|Cornelius Huyberts(1669-1720)
Peter_der-Grosse_1838.jpg|Petro la Granda(1672-1725)
Hallerbause.jpg|Albrecht von Haller(1708-1777)

Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Nederlandaj botanikistoj
Kategorio:Nederlandaj kirurgoj
Kategorio:Nederlandaj kuracistoj
Kategorio:Nederlandaj anatomoj