open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gergely Czuczor

**Gergely CZUCZOR** [gergej cucor], hungare **Czuczor Gergely** estis hungara poeto, ordena pastro kaj lingvisto.
eta|230px|Gergely Czuczor
Li naskiĝis, kiel *Czuczor István* la 17-an de decembro 1800 en **Andód** (nun Andovce en Slovakio). Li mortis la 9-an de septembro 1866 en Pest (urbo). En la ordeno li prenis la nomon Gergely.

## Biografio 
Li frue lernis germane, latine, slovake kaj greke. En 1817 li aliĝis al benediktanoj en Pannonhalma, poste en Győr, fine en Pest. Ekde 1824 li instruis, kiel pastra instruisto. En la sama jaro li debutis, kiel poeto kun eposo *Batalo de Augsburg* kaj li amikiĝis kun Mihály Vörösmarty. En 1831 li estis ano de Hungara Scienca Akademio kaj li estis unu el la fondintoj de Societo Kisfaludy.

Dum la hungara liberecbatalo li verkis poemon *Alarmo*, poste pro tio li estis kondamnita al malliberejo 6 jarojn. Pro agado de akademianoj li estis pli frue libera.

Ankaŭ en la malliberejo li verkadis. La ĉefverko estas *Vortaro de la Hungara Lingvo*. Li estis membro de Societo Kisfaludy. En Győr li havas skulptaĵon antaŭ gimnazio nomata pri Czuczor.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

[eta|230px|maldekstra|Skulptaĵo pri Gergely Czuczor kaj [Ányos Jedlik]]

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj benediktanaj monaĥoj
Guy-André Kieffer

**Guy-André KIEFFER** (n. la 25-an de majo 1949) estas franca-kanada ĵurnalisto. Li lastatempe laboris por la afriktema, ekonomikisma gazeto *La Lettre du Continent* kaj malaperis la 16-an de aprilo 2004 en la eburborda ĉefurbo Abiĝano en tre malprecizaj cirkonstancoj, kiuj ĝis nun ne estis klarigitaj.

Kategorio:Francaj ĵurnalistoj
János Irinyi

**János IRINYI** [jAnoŝ irinji], hungare **Irinyi János** estis hungara kemiisto kaj inventisto.
eta|230px|János Irinyi
Li naskiĝis la 18-an de majo 1817 en Transilvanio, en Albis (nun Albiş (Buduslău) en Rumanio). Li mortis la 17-an de decembro 1895 en la tiama Vértes. Lia frato estis József Irinyi.

## Biografio 
Li frekventis lernejojn en Debrecen kaj Vieno. En 1836 li patentis tian alumeton, kiu ne eksplodas kaj brulas senbrue. Tial li ekhavis monon, el kiu li profitis la pluan lernadon en Berlino. Tie li verkis kemian faklibron. Li fondis la unuan fabrikon pri alumetoj en 1839 en Pest (urbo). Li diligente studis la kemian sistemon de Antoine Lavoisier. En 1848-1849 li partoprenis la hungaran liberecbatalon, kiel ĉefa respondeculo pri kemiaĵoj kaj eksplodaĵoj. Poste li estis kondamnita.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

## Notoj 
* [Laŭ tiu ĉi retejo kaj laŭ la Magyar életrajzi lexikon li naskiĝis en Nagyléta(https://eo.wikipedia.org/wiki/L%C3%A9tav%C3%A9rtes)]

Irinyi

Irinyi
Christopher Loeak

**Christopher J. LOEAK** (n. la 11-an de novembro 1952 en Ailinglaplap) estas marŝala politikisto kaj prezidanto de la Respubliko de la Marŝala Insularo depost januaro 2012.

Li difinis edukadon kiel sian ĉefan prioritaton por sia venonta mandato.

## Notoj 
Kategorio:Marŝalaj politikistoj
Carterton

**Carterton** estas la nomo de pluraj artikoloj.

***Carterton** estas urbo en Britio.
***Carterton** estas urbo en Nov-Zelando.
Japoatã

**Japoatã** estas municipo en la brazila subŝtato Serĝipo, kiu havis 12.938 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Serĝipo

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Serĝipo
Geografia informsistemo

**Geografia informa sistemo** (angle *Geographic information system*), mallonge **GIS** estas je komputiloj bazita informa sistemo por kolektado, analizado kaj vizualiĝado de datumoj, kiuj havas spacan rilaton al surfaco de tero. Datumoj, kun kiuj GIS laboras, estas difinitaj per geometrio, topologio, atributo kaj dinamiko.

## Partoj de GIS 
GIS konsistas el jenaj partoj:
* **Aparataroj** (aŭ **hardvaro**)
* **Softvaro** (programoj, regaj datenoj)
* Datumoj - ofte plej grava kaj plej multekosta parto
* **Uzantoj**
* Metodoj de laboro kaj organizado de GIS

## 5 etapoj de evoluo de GIS 
* Komenco de 60-aj jaroj de 20-a jarcento - 1973
En fino 60-aj jaroj de 20-a jarcento evoluigis la kanada registaro la unuan geografian informsistemon CGIS (Canada Geographical Information System). En jaro 1969 fondis Jack Dangermond usonan kompanion ESRI.
* 1973 - komenco de 80-aj jaroj 20-a jarcento
En tiu ĉi tempo estis evoluigitaj unuaj personaj komputiloj, kio gvidis al tio, ke uzantoj povis labori kun GIS hejme.
* 1982 - ĝis fino 80-aj jaroj de 20-a jarcento
En tiu ĉi tempo oni ĉefe plibonigadis datumbazojn, ĉefe rilato inter datumbazoj kaj grafiko.
* 90-aj jaroj de 20-a jarcento
Aperas pli kaj pli novaj programoj por laboro kun GIS, kiujn povas uzantoj ŝanĝi laŭ iliaj bezonoj. En nordamerikaj kaj okcidenteŭropaj landoj oni precizigas kolektadon, analizadon de datumoj kaj kreadon de datumbazoj.
* Nuntempo
En jaro 2007 aperis direktivo de Eŭropa Komisiono INSPIRE (**IN**frastructure for **SP**atial **I**nfo**R**mation in **E**urope), kies celo estas krei eŭropan leĝdonan kardon, kiu estas bezonata por konstruado de eŭropa infrastrukturo de spacaj informoj.

## Datumaj modeloj en GIS 
[eta|Ekzemplo de simpla vektora mapo kun bazaj topologiaj elementoj - [Punktoj por putoj, rektoj por riveroj kaj plurlatero por lago]]Por reprezento de spacaj datumoj estas plej ofte uzataj vektora kaj rastruma modeloj. Geobjektoj, kiuj priskribas saman temon, estas en projektoj ofte en unu tavolo. Tio signifas, ke uzantoj laboras laŭ bezono samtempe kun pliaj tematikaj tavoloj (ekz. tavolo de riveroj, lagoj, ŝoseoj, trajnaj haltejoj ks.).

## Aplikado de GIS 
GIS povas esti uzita en multaj fakoj:
* Kriminologio
* Transporto
* Merkatiko
* Loĝistiko
* Statistiko
* Kartografio
* Arkeologio
* Urboplanado
* Turismo
kaj multaj aliaj fakoj...

## Softvaro por GIS 
Ekzistas programoj kun malfermita kodo (plej konataj estas GRASS GIS, Quantum GIS aŭ SAGA GIS) kaj programoj komercaj (ekzemple ArcGIS de Esri).

## Ligiloj 
* GIS Lounge - paĝaro en la angla pri GIS
* Reta kurso "Enkonduko al la Geografia Informprilaborado per la Geografiaj Informsistemoj GRASS kaj Quantum GIS" 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de programoj por GIS
* 2GIS
* Kartografia ĝeneraligo
* Matematika geografio

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 

Kategorio:Geografio
Kategorio:Kartografio
Kategorio:Geografia informsistemo
Carterton (Nov-Zelando)

**Carterton** estas malgranda urbo en la Velingtono-regiono de Nov-Zelando, en la Norda Insulo. Ĝi situas 14 kilometrojn sudokcidente de Masterton. Ĝi havis 4 122 loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006, kun 2 976 pliaj homoj vivantaj en la ĉirkaŭa kampara distrikto.

## Historio 
La 7-an de januaro 2012 kraŝis varmaerbalono iom norde de la urbo, kaŭzante la morton de dekunu homoj.

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala distrikta retejo 

Kategorio:Urboj de Nov-Zelando
Moskeo Mohammad Al-Amin

La **Moskeo Mohammad Al-Amin** estas moskeo situanta ĉe la Placo de la Martiroj en la urbocentro de Bejruto, Libano. Ĝi estis konstruita inter 2002 kaj 2007 de la iama libana Ĉefministro Rafik Hariri, kiu estis enterigita en ĝi. La moskeo estis oficiale inaŭgurita de lia filo Saad Hariri la 17-an de oktobro 2008.

Laŭ la arkitekto, Azmi Fakhuri, la blukupola moskeo havas otomanan inspiron surbaze de la Blua moskeo de Istanbulo.

La dekoracio, pentrado kaj ornamaĵoj estis faritaj de la armen-libana artisto Harut Bastaĵjan, fondinto de la *Arto de Moskeoj,* en 2005.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* ArchNet info 
* Bildoj de Anobel Odisho 

Kategorio:Moskeoj en Libano
Ĉena frakcio

**Ĉena frakcio** aŭ **ĉenfrakcio** estas matematika objekto de jena formo:

: b_0 + \cfrac{a_1}{b_1 + \cfrac{a_2}{b_2 + \cfrac{a_3}{b_3 + \cfrac{a_4}{\ddots}}}}\quad

kun b_0 \in \Z, a_i, b_i \in \N, aŭ

: b_0 + \cfrac{1}{b_1 + \cfrac{1}{b_2 + \cfrac{1}{b_3 + \cfrac{1}{\ddots}}}}

kun b_0 \in \Z kaj b_i \in \N. La unua formo nomiĝas ankaŭ "ĝeneraligita", la dua ankaŭ "regulara".

Se ĉena frakcio havas finie da elementoj (iun sub-frakcion anstataŭas simpla nombro), ĝi nomiĝas finia ĉena frakcio, alie nefinia ĉena frankcio. La valoro de nefinia ĉena frakcio estas difinita kiel limeso de trunkitaj frakcioj, en kiuj la unuan, duan… subfrakcion anstataŭas nulo.

Ĉiuj reelaj nombroj estas prezenteblaj kiel regularaj ĉenaj frakcioj. racionalaj nombroj estas prezenteblaj per finiaj frakcioj, neracionalaj per nefiniaj. Regularan ĉenan frakcion por certa racia nombro eblas konstrui per la eŭklida algoritmo.

## Ekzemplo de finia ĉenfrakcio 
Aplikante la eŭklidan algoritmon al la frakcio 19/13 ni ricevas:

:19 = 1 · 13 + 6
:13 = 2 · 6 + 1
:  6 = 6 · 1

Do la ĉen-frakciaj koeficientoj b_0, b_1 kaj b_2 estas 1, 2, 6:

: 19 / 13 = 1 + \frac{6}{13} = 1 + \frac{1}{\frac{13}{6}} = 1 + \frac{1}{2 + \frac{1}{6}} 

## Vidu ankaŭ 
* John Wallis

Kategorio:Frakcioj
Kategorio:Nombroteorio
Arondismento Liono

La **arondismento Liono** ekde 2017 estas administra divido kaj de la metropolo Liono kaj parto de la departemento Rodano *(Rhône)* en la administra regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj de Francio. Ĝi konsistas el ses kantonoj kaj 76 komunumoj en la departemento Rodano *(Rhône)* kaj aldone 59 komunumoj en la metropolo Liono. La metropolo Liono ne havas kantonojn. Ĉefurbo (prefektejo) estas Liono. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Antaŭe, de 2015 ĝis 2017 la arondismento identis al la metropolo Liono (534 km²), do estis signife pli malvasta, kaj antaŭ tio, do ĝis 2015, ĝi sur areo de 1 746 km² konsistis el la jenaj 43 kantonoj: L'Arbresle, Bron, Caluire-et-Cuire, Condrieu, Décines-Charpieu, Écully, Givors, Irigny, Limonest, Lyon-1, Lyon-2, Lyon-3, Lyon-4, Lyon-5, Lyon-6, Lyon-7, Lyon-8, Lyon-9, Lyon-10, Lyon-11, Lyon-12, Lyon-13, Lyon-14, Meyzieu, Mornant, Neuville-sur-Saône, Oullins, Rillieux-la-Pape, Sainte-Foy-lès-Lyon, Saint-Fons, Saint-Genis-Laval, Saint-Laurent-de-Chamousset, Saint-Priest, Saint-Symphorien-d’Ozon, Saint-Symphorien-sur-Coise, Tassin-la-Demi-Lune, Vaugneray, Vaulx-en-Velin, Vénissieux-Nord, Vénissieux-Sud, Villeurbanne-Centre, Villeurbanne-Nord kaj Villeurbanne-Sud.

Kategorio:Arondismentoj de Rhône
János Xántus (etnologo)

**János XÁNTUS** [jAnoŝ ksAntus], hungare **Xántus János,** angle **John Xantus de Vesey** estis hungara etnologo kaj zoologo.
eta|230px|Grafikaĵo pri János Xántus
225px|eta|Skulptaĵo pri Xántus
Li naskiĝis la 5-an de oktobro 1825 en la tiama Csokonya. Li mortis la 13-an de decembro 1894 en Budapeŝto. Lia nomo estas rekonebla en *Chaenactis xantiana,* *Hylocharis xantusii,* *Phyllodactylus xanti,* *Xantusiidae.*

## Biografio 
Li frekventis lernejojn en Győr kaj Pécs kaj diplomis pri juro en 1847 en Pest (urbo). Li batalis en la hungara armeo en 1848, kie li estis militkaptito. La Habsburgoj kondamnis lin je mallibereco, kie li rifuĝis kaj migris al Usono. En 1853 li instruis en universitato, kolektis diversajn bestojn kaj kreskaĵojn, fine, kiel **Lajos VÉSEY** [lajoŝ vEŝei], servis en la usona armeo. Tiutempe Karl May profitis priskribojn de Xántus en la mondfamaj indianaj libroj. Li sendis kolektitan materialon al Hungario, tial li estis ekstera ano de Hungara Scienca Akademio. En 1861 li revizitis Hungarion, poste li estis usona diplomato, fine li hejmenvenis en 1864. Post 2 jaroj li fondis Bestoĝardenon kaj Botanikan ĝardenon de Budapeŝto, poste li vojaĝis al Cejlono, Ĉinio, Siamo, Japanio kaj Borneo. Lia kolektaĵo faris pli riĉa la Hungaran Nacian Muzeon.

## Verkoj (elekto) 
* Leteroj el Usono *Xantus János levelei Éjszakamerikából* 1858
* *Descriptions of supposed new species of birds, from cape St. Lucas, Lower California, Notes on a collection of birds, made … at cape St. Lucas, Filadelfio 1859
* Vojaĝo en suda Kalifornio *Utazás Kalifornia déli részeiben* 1860
* Kelkaj semajnoj en Cejlono *Néhány hét Ceylon szigetén* 1877
* Dumvojaĝaj rememoroj pri Singapuro kaj la ĉirkaŭaĵo *Uti-emlékeim Singapoore és vidékéről,'' 1879

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio

Kategorio:Hungaraj etnologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
4052 Crovisier

'*4052 *Crovisier''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la franca astronomo Jacques Crovisier, de la observatorio de Parizo en Meudon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Preĝejo Johano Baptisto (Brașov)

**Franciskana preĝejo Johano Baptisto** estas romkatolika preĝejo kaj monaĥejo en Rumanio, en urbo Brașov, en la urbocentro.

## Historio 
Klarisoj havis tie gotikan preĝejon kaj monaĥejon, sed la ordeno estis forigita en 1543. En 1644 la luteranoj transprenis la preĝejon kaj ili trakonstruis ĝin. En 1689 pro incendio ĝi bruldetruiĝis. En 1716 la franciskanoj ekhavis la preĝejon, sed post 2 jaroj denove incendio okazis. En 1725 la preĝejo denove estis konsekrita. En 1783 oni konstruis sakristion.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas laŭ strato. La preĝejo havas unu turon super la sanktejo laŭ kutimo de la franciskanoj. La konstruaĵo kontaktiĝas kun la monaĥejo. Ekstere iom da gotikaj (parte kaŝitaj) partoj, memortabulo, skulptaĵo pri Jesuo kaj renesanca reliefo estas videblaj. Oni konjektas, ke la navo estas nova el 1834 (el la pli frua navo restis nenio). Spite tion la altaroj kaj la predikejo pretiĝis pli frue inter 1725-1729. En 1928 oni faris la ornamajn pentraĵojn.

Kermeso okazas en dimanĉo post la 26-an de julio.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Brașov
Kategorio:Franciskanaj preĝejoj
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Rumanio
Kategorio:Monaĥejoj en Rumanio
Vasil Cjapinski

**Vasil Cjapinski-Ameljanoviĉ** (beloruse Васіль Цяпінскі-Амельяновіч ~1530-40, vilaĝo Cjapina apud Lepel - 1603), humanisto-klerigisto, verkisto, libreldonisto, tradukisto.

## Biografio 
Naskiĝis en nobela familio. Preciza dato de naskiĝo ne estas konata. Junaĝe militservis, oficis je subkancelero de Litvo Astafij Valoviĉ, kiu estis protestanto. Li kontinuis humanismajn tradiciojn de Francisk Skaryna, havis personajn kaj ideajn interrilatojn kun Simono Budny, dividis liajn politikajn kaj religiajn ideojn. Same kiel Budny li pasis de kalvinismo ĝis kontraŭtriunuismo (protestanta movado, abolinta dogmaton pri ekzistado de triunuo). En sia libro "Pri gravegaj artikoloj de kristanismo" Simono Budny verkis, ke en la jaro 1574 en hejmo de "frato kara Vasil Cjapinski" okazis kongreso de kontraŭtriunuistoj. En alia sia libro, li verkis pri kongreso de 1578, dum kiu Cjapinski argumentis, ke posedi per bienoj kaj parceloj, kaj partopreni en militoj kontraŭ invado kaj tiranio ne estas peko kaj ĉi tio ne kontraŭdiras al Biblio, kontraŭ kio argumentis pli maldekstraj kontraŭtriunuistoj.

En 1571 Vasil Cjapinski kontraŭ siaj monoj fondis presejon kun intenco presi librojn en rusina lingvo. Li havis bonan bibliotekon, necesa por lia eldonista kaj tradukista laboro. Li eldonis evangelion en du lingvoj: Slavono kaj rusina, kio postulis pezan kaj komplikan laboron. Nuntempe estas sciigoj nur pri unu eldono de evangelio, kiu estis presita ĉirkaŭ la jaro 1570, kaj konsistis el evangelioj laŭ Mateo, Marko kaj parto de evangelio de Luko. La libro estis presita en du kolumnoj (en slavono kaj rusina lingvo) kun multnombraj referencoj al literaturaj fontoj. Antaŭparolo al libro verkis Cjapinski mem. En sia antaŭparolo li kritikis laikajn kaj religiajn famulojn, kiuj estas indiferentaj al sorto de patrio. En siaj verkoj li maltrankviliĝis pri dekadenco de edukado, alvokis fondi lernejojn. Cjapinski strebis pruvi utilon de legado de evangelio en gepatra lingvo por pli bona komprenado de religio. En sia antaŭparolo li verkis, ke pro deficito de monoj kaj pro kontraŭstaro de malamikoj, kiuj primokadis lian sinceran intencon pri eldono de libro, li presis ĝin nur parte. Per ĉi tia eldono li strebis ne nur al religia klerigado, sed al plivastigado de edukado kaj plialtigado de nacia memkonscio de popolo.

En sia presejo li eldonis verkojn de Simono Budny "Kateĥizo" kaj "Pravigo de peka homo antaŭ la Dio". Li verkis paroladojn, en kiaj akuzis spiritan dekadencon de komunumo, alvokis religiajn estrojn kaj laikajn edukitajn homojn pli okupi sin per lernejaj, edukadaj faroj. Kontraŭstaris al ŝrumpo de uzado de rusina lingvo en politika vivo de tiatempa Litvo, kaj anstataŭigo de ĝin per pola.

Kategorio:Belorusaj verkistoj
Kategorio:Mortintoj en 1603
Riachuelo (Serĝipo)

**Riachuelo** [riaĉuElu] estas municipo en la brazila subŝtato Serĝipo, kiu havis 9.355 loĝantojn en 2010 .

*Riachuelo* signifas en la portugala same kiel *Rojo* aŭ *Rojeto*.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Serĝipo

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Serĝipo
Sainte-Foy-Sillery

eta|200ra|La arondismento en sunsubiro, proksime kvartalo *Saint-Sacrement*.
[eta|200ra|Apartementoj proksime [Universitato Laval.]]
**Sainte-Foy (aŭ Sainte-Foy-Sillery)** estas arondismento de Kebeko, hodiaŭ Ste-Foy-Sillery-Cap-Rouge kun la aliĝo de Cap-Rouge la , kaj estis urbo ĝis 2002. Ĝia lasta urbestrino estis Andrée P. Boucher.

Ekzistas ankaŭ tie la strato Esperanto, franclingve ''rue de l'Espéranto*.

## Historio 
La urbo estis unue aliĝata jen la 2002 kun Sillery. Ĝi iĝis arondismento de Kebeko.

La , la arondismento aliĝis kun la duono de la plej malnova arondismento *Laurentien*, iĝinta Ste-Foy-Sillery-Cap-Rouge. La alia duono iĝis *La Haute-Saint-Charles''. La arondismento enhavas la Universitaton Laval.

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retpaĝo de la urbo de Kebeko

Kategorio:Arondismentoj de Kebeko
Sutton Coldfield

**Sutton Coldfield** (ofte nur **Sutton**) estas grandurbo (ankaŭ reĝa urbo ekde 1528) en Unuiĝinta Reĝlando, en Anglio.
eta|260ra|Urbodomo de Sutton Coldfield
eta|220ra|Butika strato en Sutton Coldfield
eta|220ra|Preĝejo en Sutton Coldfield
eta|220ra|la "nova halo"

## Bazaj informoj 
* Supermara alteco: m
* Poŝtkodo: B72 - B76
* Telefonkodo: 0121
* Loĝantaro: 105.452 en 2001
* Areo: km ²

## Geografio 
Sutton Coldfield etendiĝas en centro de Anglio. Birmingham troviĝas 13 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko, sed en la proksimeco oni trovis ilojn de la neolitiko. La romianoj havis tie vojon. Baldaŭe estis tie vilaĝeto kaj grandbieno. Poste okazis evoluo kaj malevoluo pro la militadoj. Dum la 16-a jarcento la akvoj estis ekspluatitaj por industriaj celoj. Tiu evoluo dauriĝis ankaŭ dum la sekvaj jarcentoj. En 1862 fervojo ekfunkciis al Birmingham. En 1882 Sutton Coldfield iĝis municipa urbeto. En 1974 Sutton Coldfield iĝis parto de Birmingham.

## Vidindaĵoj 
* parko Sutton, unu el la plej grandaj urbaj parkoj en Eŭropo
* diversaj malnovaj domoj
* preĝejo de Sankta Triunuo de 1300
* preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj
* preĝejo de Sankta Petro de 1908
* biblioteko de 1974

## Konataj urbanoj 
* ĝemelaj fratoj James kaj Oliver Phelps, roluloj de Fred kaj George Weasley, ĝemelaj fratoj de Ronald Weasley, en la filmoj pri Harry Potter de J. K. Rowling

## Fontoj 
* 

Kategorio:Urboj de Anglio
Daisy McCrackin

**Daisy MCCRACKIN** (n. la 12-an de novembro 1981 en San Rafael (Kalifornio)) estas usona aktorino kaj kantistino, kanto-verkistino.

## Biografio
La filma debuto de McCrackin okazis en la strata videofilmo *A Crack in the Floor*, kun Mario Lopez. Post tio, ŝi ludis en diversaj televidaj serioj, kiel *Cold Case* kaj *Angel* kaj en filmoj kiel *Hollywood Horror*, *3000 Miles to Graceland*, *Love and Suicide*, kaj *Halloween: Resurrection*. Ŝi verkis muzikon por kaj ludis en la filmo *Till Death Do Us Part*. Mica Film surmarketigis tiun muzikan debuton kiel *Till Death Do Us Part*, kompilante fare de Steve Muhic en aŭgusto de 2009. Tion sekvis la muzikalbumeto *The Rodeo Grounds* en novembro de 2009, fare de *Aeronaut Records*. Ŝi ludis en 2011 en la filma adaptigo de libro *Atlas Shrugged* (verkita de Ayn Rand, aperis en 1957). Atlas Shrugged (filmo)

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
4053 Cherkasov

'*4053 *Cherkasov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Rusio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan sovetan film-aktoron Nikolaj Konstantinoviĉ Ĉerkasov (cirile: *Николай Константинович Черкасов'', 1903–1966).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Karen David

eta|dekstra|350px|Karen David en Sud-Afriko. (foto fare de Ilze Kitshoff)
**Karen Shenaz DAVID** (n. la 15-an de aprilo 1979 en Ŝilongo, Barato) estas kanada-brita aktorino, kantistino, kantoverkistino, kiu estas plej konata pro sia rolo kiel *Francesca "Cesca" Montoya* (*Francesca "Cesca" Kirby*) en la televida serio de BBC, *Waterloo Road*, kaj kiel *Layla* en la usona agfilmo *The Scorpion King 2: Rise of a Warrior* (2008). Ŝi ludis ankaŭ en filmoj *Flight of Fury* (2007), *The Colour of Magic* (2008)

Ŝi vivis kun la gepatroj en Toronto, Kanado, antaŭ ol ili transloĝis al Londono, Britio. Ŝi havas la kanadan kaj britan ŝtatanecojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo

Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Barato
Rakontoj pri Afanti

***Rakontoj pri Afanti*** estas rakontaro pri la heroo Nasrudin Afanti, organizita kaj adaptita en Esperanto de Fan Yizu kaj eldonita de Ĉina Esperanto-Eldonejo en 1982, kun revizio de Geoffrey Sutton kaj ilustraĵoj de Tian Yuan.

Nasrudin Afanti estas rolulo de la populara rakontaro de la provinco Ŝinĝango, precipe de la ujgura popolo. La rakontoj pri li reflektas la lokan kulturon de jarcentoj. Ili spegulas ecojn kiel saĝon, kuraĝon, optimismon, diligentecon, humoron kaj aliajn bonajn kvalitojn de la homa estaĵo. Tiu verketo en Esperanto prezentas 41 el tiuj rakontetoj, krom antaŭparolo pri la precipa rolulo. 

La esperantigo de Fan Yizu sekvis la simplan rektan stilon de la buŝa popola elparolo, tiel ke tiu verko fariĝis taŭga kiel eduka rimedo por Esperanto-instruado. En aprilo 2006 ĝi estis e-librigita de E-lerno.

## Enhavo
Krom antaŭparolo prezentanta la ĉefan rolulon Nasrudin Afanti, la verko organizita de Fan Yizu havas 41 rakontojn, kies titoloj estas:
#Serĉado por Saĝo
#Mono kaj Justeco
#Kvarpieda Reĝo
#Ŝarĝo por Du Azenoj
#Li Nesubigebla
#Sorĉa Povo Kontraŭ Pluvo
#Plantado de Oro
#Afanti kaj la Reĝo
#Forto de Kamparanoj
#Bonege!
#Sindefendo kontraŭ Ŝtelistoj
#Admono de Alaho
#Stranga Karavano
#Mandareno en Boato
#Ankaŭ Vi Estas Lupo
#Frenezulo
#Kial Vi Ankoraŭ Bezonas Surtutojn?
#Saĝo
#Ne Serĉu per Via Propra Vivo!
#Balai la Korton
#Kiu Estas Pli Frandema?
#La Plej Altaj Maksimoj
#Kaldrono Naskis Idon
#Mi Malkonstruas Nur Mian Etaĝo
#Kalkulado de la Konto de Kokino
#Por ke Ĝi Ne Estu Soifa
#Manĝigi Veston
#En Razejo
#Honto
#Kia Sono Estas la Plej Bela?
#Veneno
#Turbano
#Kie Estas la Kato?
#Aĉeti Oleon
#Donaco Falinta de la Ĉielo
#Neniu Scias Nun
#Preni Azenon kiel Modelon
#Ĝi Diris, ke...
#Ne Aŭskultu la Edzinon
#Kulpo de la Hundo
#Morti Du Tagojn Pli Frue ol Vi

## Eksteraj Ligiloj
* *Rakontoj pri Afanti* en la libroservo de UEA
* *Rakontoj pri Afanti*, e-libro de Elerno 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 

Kategorio:Verkoj el la esperantigita ĉinlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
4086 Podalirio

**4086 Podalirio** estas meze granda, malhela troja asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
En la Helena mitologio, Podalirio estis filo de Asklepio. Kun sia frato Makaono, li estis kuracisto de la grekaj trupoj dum la troja milito.

## Orbito 
Ĝi estas troja asteroido, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, en la "Greka Tendaro".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Maggie Lawson

**Maggie LAWSON** (n. la 12-an de aŭgusto 1980 en Louisville, Kentukio; naskiĝnome *Margaret Lawson*) estas usona aktorino.

## Biografio 
[eta|Maggie Lawson dum [Comic-Con International|Comic-Con en 2009]]
Lawson ludis kiel infano en spektakloj de amatoraj teatroj, kion sekvis reklamfilmo en la loka televida stacio. Kiel junulo, ŝi translokiĝis al Los Angeles, kie ŝi ludis en televidaj serioj. Li ekzamenis en mezlernejo en fako de teleinstruado. Ŝi havis pli gravan rolon en la televida trilero *I’ve Been Waiting for You* (1998), en kiu ŝi ludis kun Ben Foster.

En la televida komedio *Model Behavior* (2000), Lawson ricevis ĉefrolon; en la filmo ludetis ankaŭ Justin Timberlake. En la misteria televida filmo *Nancy Drew* (2002) ludis ŝi la ĉefrolon de studentino *Nancy Drew*. Ŝi poste ludis en pliaj filmoj, televidaj serioj, listigitaj sube.

## Filmaro (elekto) 
* 1998: *I’ve Been Waiting for You*
* 1998: *Pleasantville*
* 1999: *Nice Guys Sleep Alone*
* 1999: *Party of Five* (televida serio)
* 2000: *Model Behavior*
* 2002: *Heart of a Stranger*
* 2002: *Smallville*
* 2002: *Cheats*
* 2002: *Nancy Drew*
* 2003: *Winter Break*
* 2003–2004: *It’s All Relative* (televida serio)
* 2004: *Love Rules!*
* 2004: *Revenge of the Middle-Aged Woman*
* 2006: *Crumbs* (televida serio)
* ekde 2006: *Psych* (televida serio)
* 2007: *Cleaner*
* 2008: *Fear Itself* ((televida serio), unu epizodo)
* 2009: *Gamer* (flanka rolo kiel televida novaĵ-prezentistino)

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Slovenia Esperanto-Ligo

**Slovenia Esperanto-Ligo** () estas la landa Esperanto-asocio en Slovenio. Ĝi fondiĝis en 1937 kaj en 1992 aliĝis kiel landa sekcio al Universala Esperanto-Asocio. Antaŭe, post ties fondiĝo en 1946 ĝi estis sekcio de Jugoslavia Esperanto-Federacio. Laŭ informoj de UEA ĝi laŭ la stato de 2012 havas 120 membrojn. La administra sidejo de la ligo estas en la landa ĉefurbo Ljubljano - inter la pluraj lokaj grupoj aparte elstaras tiu de Mariboro, la dua plej granda urbo de Slovenio.

## Eksteraj ligiloj 
*  ( kaj )
* ekzempla eldono de la bulteno Informacije = Informoj el decembro 2022
* konciza informo en la retejo de UEA pri la ligo


Kategorio:Slovenaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Organizaĵoj en Slovenio
Jan Kazimir Paŝkeviĉ

**Jan Kazimir Paŝkjeviĉ** - litova verkisto de unua duono de 17-a jarcento.

Biografiaj faktoj pri li mankas. Eble devenis de nobela familio. Estis konata nur unu lia versaro "Polujo abundas per latino, Litvo abundas per rusine..." (estis datita ĉirkaŭ la jaro 1621, eldonita en 1842). La poeto konstatis rolon de sia (rusina lingvo en ŝtata vivo de Litvo, honoras per internacia famo de sia popolo, kredas en ĝia senmorteco. kiel atestas enhavo, poezia formo kaj lingvo de versaro, la aŭtoro estis laika homo, altedukita, patriota belorusa nobelo aŭ urbano. La verko konservis en unu el ekzempleroj de litva leĝaro kompilita en la jaro 1529. En ĝi estis skribitaj 3 notoj de la poeto kaj enskriboj de aliaj personoj, kiuj atestas, ke leĝaro estis en Vilno, kie, eble, estis verkita la versaro.

## Literaturo 
* Грынчык М. Шляхі беларускага вешаскладання. Мн., 1973.
* Кісялёў Г. Героі і музы. Мн., 1982

Kategorio:Belorusaj verkistoj
Kategorio:Belorusaj poetoj
Cybill Shepherd

**Cybill SHEPHERD** (n. la 18-an de februaro 1950 en Memphis, Tenesio) estas usona aktorino. Ŝiaj plej konataj roloj estas *Jacy* en *The Last Picture Show*, *Betsy* en *Taxi Driver*, *Madeleine Spencer* en *Psych*, *Maddie Hayes* en televidaj serioj *Moonlighting*, Cybill Sheridan en *Cybill*, kaj kiel *Phyllis Kroll* en *The L Word*.eta|350px|Cybill ShepherdŜi studis en la Novjorka Universitato, komence de sia kariero ŝi agadis kiel manekeno. Ŝi havis kontrakton kun L'Oréal por 8 jaroj. Ŝi ludas en filmoj ekde 1971.

Ŝia unua edzo estis en 1978-1982 David Ford. Ili filino Clementine Ford naskiĝis en 1979, ili divorcis en 1982. Ŝia dua edzo estis Bruce Oppenheim (1987-90), de kiu ŝi naskis ĝemelojn en 1987 (Molly Ariel kaj Cyrus Zachariah), ili divorcis en 1990.

## Filmoj 
* 1971: *The Last Picture Show*
* 1972: *The Heartbreak Kid*
* 1974: *Daisy Miller*
* 1976: *Taxi Driver*
* 1976: *Special delivery*
* 1977: *Silver Bears*
* 1979: *The Lady vanishes*
* 1980: *The Return*
* 1983: *Masquerade*
* 1984: *Seduced*
* 1985-1989: *Moonlighting* (gajnis premion Golden Globe en 1985 kaj 1986 kiel plej bona aktorino en fako televida serio, komedio, muzikalo), Emmy-nomumojn
* 1985: *The long hot summer*
* 1989: *Chances Are*
* 1990: *Alice*
* 1990: *Texasville*
* 1991: *Married to it*
* 1991: *Memphis*
* 1991: *Once upon a crime*
* 1991: *Which way home*
* 1992: *Stormy weathers*
* 1992: *Contract for murder*
* 1993: *There was a little boy*
* 1994: *While justice sleeps*
* 1994: *Baby Brokers*
* 1995-1998: *Cybill* gajnis premion Golden Globe kiel plej bona aktorino en fako televida serio, komedio, muzikalo
* 1999: *The Muse*
* 2005: *Martha Behind Bars*
* 2006: *Hard Luck*
* 2007-2009: *The L Word* (kiel Phyllis Croll)
* ekde 2008: *Psych* (kiel Madeleine Spencer)
* 2009: *Nora Roberts*
* 2010: *Drop Dead Diva*

Kategorio:Usonaj aktoroj
4054 Turnov

'*4054 *Turnov''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la ĉeĥa urbo Turnov, en Bohemio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Turnov
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Ungava Golfo

**Ungava Golfo** (en angla *Ungava Bay*, en franca ''baie d'Ungava*, en inuita ᐅᖓᕙ ᑲᖏᖅᓗᒃ/*ungava kangiqluk*) estas granda golfo en Nunavik, nordorienta Kanado, separanta la areon (la plej norda triono de Kebekio) el la Bafina Insulo. La golfo estas malprecize ovaloforma kun diametro de ĉirkaŭ 225&nbsp;km kaj havas areon de proksimume 50&nbsp;000&nbsp;km². Ĝi estas ĝenerale neprofunda, kvankam ĉe ties bordo kun la Atlantika Oceano estas profundoj de 300 &nbsp;m. La vortderivaĵo de *ungava'' estas inuita; ĝi signifas "malproksimen".

eta|234ra|dekstra|Sunsubiĝo super Rivero Meĉeŝuo (Georgo) ĉe Ungava Golfo.

## Geografio 
La plej granda insulo en Ungava Golfo, Akpatoka, estas Nunavuta, dum la pli malgrandaj insuloj sude de 60°N apartenas al Kebekio.

Kvankam la Ungava Golfo alproksimiĝas la malferman Atlantikon (nur la Hudsona Markolo separas ilin), pli ĝenerale, ĝin konsideras kiel parto de la Arkta Oceano, ĉar la ĉirkaŭanta tero havas treege malvarman klimaton. La apuda Labradora Marfluo malvarmas la somerojn; arboj ne povas kreski, kaj la tuta tero ĉirkaŭe la golfo estas senarba tundro. Tipe, somertemperaturoj ĉe Kuĝuako, dudek kilometroj laŭ la Koksoako, averaĝigas 7&nbsp;°C, kaj vintrotemperaturoj averaĝigas –20&nbsp;°C. La precipitaĵo averaĝigas ĉirkaŭ 400–450&nbsp;mm je jaro; la plejmulto falas somere.

Sudokcidenta Ungava Golfo, kune kun Golfo de Fundy, havas la plej altajn alflu-refluo diferencojn en la mondo.

## Referencoj 
Kategorio:Golfoj en Kanado
Kategorio:Kebekio
Arauá

**Arauá** estas municipo en la brazila subŝtato Serĝipo, kiu havis 10.878 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Serĝipo

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Serĝipo
Roberto Carlos

[eta|Roberto Carlos dum la [1970-aj jaroj.]]
**Roberto Carlos Braga** (* 19-an de aprilo 1941 en Cachoeiro de Itapemirim, Espírito Santo) estas brazila kantisto kaj aktivas kiel tia ekde 50 jaroj.

## Vivo 
Komence de sia kariero li estis ega adepto de Elvis Presley kaj faris tiel ankaŭ rokenrolo-muzikon. En la 1960-aj jaroj li kunlaboris en tri filmoj, kiuj ege orientiĝis je la filmoj de The Beatles. Tiutempe li estis junulara idolo en Brazilo.

Ekde la 1970-aj jaroj li transiris ekde la rokmuzika stilo en la amkantan ĝenron, al kiu li restis fidela ĝis nun. Per siaj altromantikaj, sentemaj tekstoj kaj melodioj li akiris al si treegan anaron en tuta Latinameriko, Hispanujo, Portugalujo kaj Italujo. Kelkaj kantoj estis tradukitaj ekde la portugala en la hispanan, ĉar tiuj tiamaniere pli bone vendiĝis en la hispanlingvaj landoj.

Pli ol 100 milionojn da sonportiloj li ĝis nun povis vendi tutmonde. Per tio li estas la plej sukcesa brazila muzikisto el ĉiuj epokoj.

Li regulrevene gastas en la brazila televido. Krome ĉiujare dum printempo li prezentas koncerton por invititaj gastoj sur la krozadoŝipo *Costa Fortuna*.

La patrino de la samnoma piedpilkisto (de *Corinthians São Paulo*) estis ano de Roberto Carlos, tial ŝi nomis sian filon laŭ li.

Al liaj plej famaj pecoj apartenas inter aliaj: "Amigo", "Detalhes",
"Café da Manhã", "Cama e Mesa", "Jesus Cristo" kaj "Emoções"

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala hejmpaĝo 

Kategorio:Kantistoj
Kategorio:Brazilaj muzikistoj
Samuel L. Jackson

[eta|Samuel Jackson en [Los Angeles (2006)]]
**Samuel Leroy JACKSON** naskiĝis  en Vaŝingtono) estas usona aktoro, kies unuaj sukcesoj okazis kiel reprezentanto de New Black Cinema. Li havis diversajn roletojn en filmo *Goodfellas* antaŭ ol li renkontis lian mentoron, Morgan Freeman kaj direktiston Spike Lee. Akirinte bonajn kritikojn pro la rolo en *Jungle Fever* en 1991, li ludis en filmoj kiel *Patriot Games*, *Amos & Andrew*, *True Romance* kaj *Jurassic Park*. Lian internacian trarompon alportis ludo en kulta filmo de Quentin Tarantino, la *Pulp Fiction* (1994), en kiu li ludis la rolon Jules Winnfield.

Jackson post tiam aperis en pli ol 100 filoj, interalie en *Die Hard with a Vengeance*, *The 51st State*, *Jackie Brown*, *Unbreakable*, *The Incredibles*, *Black Snake Moan*, *Shaft*, *Snakes on a Plane*.
Jackson plenkreskis en Tennessee. Dum sia junaĝo, li interesiĝis pri muziko, estis longtempa membro de la lerneja orkestro kaj volis iĝi komence trumpetisto. Pli poste li ŝanĝis do al teatra grupo, ĉar lia kuracisto proponis al li la aktoradon kiel kuracaĵon kontraŭ balbutado.

Li finstudis en 1972 pri teatra scienco en *Morehouse College* en Atlanto. Poste komence ludis en teatraĵoj, pli poste ŝanĝis al filmoj.

Jackson geedziĝis en 1980 kun LaTanya Richardson, kun kiu li havas filinon Zoe.

## Filmaro 
eta|Jackson (2006)

### Televido 
### Videoludoj 
### Aŭdlibroj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj televidaktoroj
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Kategorio:Usonaj videoludaj aktoroj
Kategorio:Usonaj televidproduktoroj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de decembro
Kategorio:Afrik-usonanoj
Kategorio:Trotuaro de famo en Holivudo
Kategorio:BAFTA-premiitoj
David Graeber

eta|upright|David Graeber
**David Rolfe GRAEBER** (naskiĝis la 12-an de februaro 1961, mortis la 2-an de septembro 2020) estis usona antropologo kaj anarkiisto, kiu notinde aktivis en 2002 kontraŭ la Monda Ekonomia Forumo de Novjorko kaj partoprenis en la movado Okupu Wall Street. Li anis en la sindikato IWW.

## Juna vivo 
Lia patro, Kenneth, partoprenis en la Hispana Revolucio kaj luktadis en la Hispana Enlanda Milito. David mem estis anarkiisto de sia 16-jaraĝo. Li doktoriĝis en la Universitato de Ĉikago danke al sia disertaĵo pri magio, sklaveco kaj politiko en Madagaskaro.

## Universitata kariero 
Li estis ekde 1998 adjunkta profesoro en la Universitato Jeilo kaj estis maldungita en 2005 de tiu universitato pro sia supozita politika agado.

## Aŭtoraĵoj 
David Graeber skribis *Fragments of an Anarchist Anthropology* kaj *Towards an Anthropological Theory of Value*.

## Aktivado 
En Novembro 2011, la revuo *Rolling Stone* diris, ke Graeber helpis la kreon de la unua novjorka Ĝenerala Kunveno kun nur 60 gepartoprenantoj, la 2-a de aŭgusto 2011.

## Publikado 
### Libroj 
*  *Towards an Anthropological Theory of Value: The False Coin of our Own Dreams*
*  *Lost People: Magic and the Legacy of Slavery in Madagascar* 
*  *Possibilities: Essays on Hierarchy, Rebellion, and Desire*
*  *Debt: The First 5,000 Years*, Ŝuldo: la 5000 unuaj jaroj (2011)
*  *Revolutions in Reverse*

### Artikoloj 
*  "To Have Is to Owe" – kunbilda eseo en la anglalingva revuo *Triple Canopy* pri historio de ŝuldo, kiu enhavas eltiraĵojn el la libro *Debt: The First 5,000 Years*
*  "Anarchism, Or The Revolutionary Movement Of The Twenty-first Century ", Anarkiismo, aŭ la Revolucia Movado de la dudekdua jarcento – artikolo el David Graeber en la reta revuo *Z Magazine*

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Anarkiistaj teoriistoj
Kategorio:Usonaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj anarkiistoj
Pittura metafisica

[eta|[Giorgio de Chirico, *Cavalli* (foto Paolo Monti. Fondo Paolo Monti, BEIC).]]

La itala esprimo **Pittura Metafisica** (metafizika pentroarto) estas itala movado de pentroarto, kiu floris en la 1910-aj jaroj kaj ĉesis post la unua mondmilito, en mezo de la 1920-aj jaroj. La nomo venas el metafiziko, kiu signifas la instruon de la bazoj kaj la rilatoj de la ekzisto. En 1917 Giorgio de Chirico, lia frato Alberto Savinio kaj la futurista Carlo Carrà fondis la *Scuola Metafisica* en Ferrara.

## Karakterizaĵo 
Tiu pentroarta tendenco volis unuigi la antikvajn, klasikajn idealojn, la abstraktajn, eterne validajn verojn de la geometrio kaj matematiko kun la subkonsciaj timosentoj, premaj fantasmagorioj, mistikaj, simbolaj imagaĵoj. Ĝi estas rigardebla kiel pioniro al la surrealismo.

## Pentra prezento 
Tiu pentroarto estas prezentita en formo de preskaŭ scena, plej ofte senhoma ejo. Tiun ĝenron dominas ŝanĝitaj proporcioj, nerealaj farbadoj kaj la nekorekta redono de lumoj kaj ombroj, same la uzo de pluraj fuĝopunktoj.
Pro manko de aera perspektivo, aperas diversaj pentraĵoj kiel en vakuo.

## Reprezentantoj 
La tri plej gravaj repretzentantoj de Pittura metafisica estis:
* Giorgio de Chirico (1888 – 1978)
* Carlo Carrà (1881 – 1966)
* Giorgio Morandi (1890 – 1964)

Kategorio:Artaj movadoj
Kategorio:Modernaj artoj
Keke Palmer

**Keke PALMER** (naskiĝis la 26-an de aŭgusto 1993 en Harvey, Ilinojo kiel *Lauren Keyana Palmer*) estas usona aktorino kaj kantistino.

## Biografio 
Palmer komencis la kantadon en aĝo de kvin jaroj en la preĝeja ĥoro, antaŭkantis por la muzikalo *The Lion King (muzikteatraĵo)*.

Keke Palmer debutis kiel aktorino en 2004 en filmo *Barbershop 2: Back in Business*. En tiu filmo, ŝi ludis la rolon de *Ginas Nichte*. Ŝi ludis de 2004 ĝis 2006 en diversaj televidaj serioj, ekz. en *Cold Case*, *Strong Medicine*, *ER* kaj *Law & Order: Special Victims Unit*. Poste ŝi ludis en 2006 en du filmoj, *Madea’s Family Reunion* kaj *Akeelah and the Bee*, en kiu Palmer havis la ĉefrolon. De 2008 ĝis 2010, ŝi ludis la ĉefrolon en la Nickelodeon-serio *True Jackson*.

Keke Palmer agadis krom la aktorado kiel kantistino. Ŝi partoprenis en 2003 en la konkurso *American Juniors*, sed sen granda sukceso. Ŝi eldonis albumon en 2007 („So Uncool“).

## Filmoj (elekto) 
* 2004: *Barbershop 2: Back in Business*
* 2006: Madea’s Family Reunion
* 2006: *Akeelah and the Bee*
* 2007: Jump In!
* 2007: *Cleaner*
* 2008–2011: *True Jackson* (televida serio)
* 2008: *The Longshots*
* 2009: *Shrink*

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Corcelles-Cormondrèche

**Corcelles-Cormondrèche** estas komunumo en la distrikto Boudry en Kantono Neŭŝatelo, Svislando. Ĝi havis 4624 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Corcelles-Cormondrèche situas kvar kilometrojn okcidente de la kantonĉefurbo Neŭŝatelo sur la suda deklivo de la plej suda ĉeno de la Neŭŝatela Ĵuraso. La komunumo konsistas el la du vilaĝoj Corcelles kaj Cormondrèche. La vilaĝoj en la lastaj jardekoj komplete kunkreskis inter si kaj kun la najbara komunumo Peseux kaj fariĝis parto de la aglomeraĵo de Neŭŝatelo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,86 km², de kiuj 42,8% estas kovritaj de arbaro, 30,7% servas por agrikulturo kaj 26,3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Corcelles-Cormondrèche limas en nordo al Val-de-Ruz, en oriento al Peseux, en sudo al Milvignes, kaj en okcidento al Rochefort.

## Trafiko 
Tra Corcelles-Cormondrèche pasas la kantona ĉefvojo n-ro 10 de Neŭŝatelo al Pontarlier. De Corcelles la kantona ĉefvojo n-ro 170 kondukas al Le Locle. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A20 troviĝas 4 kilometrojn oriente en Neŭŝatelo kaj al la svisa aŭtovojo A5 3 kilometrojn sude en Auvernier. Corcelles disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Neŭŝatelo al Pontarlier. La komunumo estas konektita al la loka busreto de la urbo Neŭŝatelo nome per la trolejbuslinio n-ro 1, kaj tra la komunumo pasas la interurba buslinio de Neŭŝatelo al Le Locle.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Corcelles datiĝas el la jaro 1092 kiel *Curcellis*, kaj Cormendrèche estis la unuan fojon menciita en la jaro 1220 kiel *Cormundreschi*. Ĝis la reformacio Corcelles-Commondrèche apartenis al la priorejo Corcelles, al kiu ankaŭ apartenis la vilaĝoj Coffrane, Les Geneveys-sur-Coffrane kaj Montmollin. Post la reformacio en la jaro 1530 la grafino de Neŭŝatelo kaj la senjoroj de Colombin dividis inter si la rajtojn pri la priorejo Corcelles. Ĝis la revolucio de la jaro 1848 Corcelles-Cormondrèche estis parto de la majorejo La Côte. La preĝejo de Corcelles, siatempe ligita al Cluny, estas el la 15a jarcento kaj entenas freskojn de la pentristo Philippe Robert.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Corcelles-Peseux (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Corcelles-Cormondrèche
4056 Timwarner

'*4056 *Timwarner''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona astrofizikisto Timothy Warner (1961–1990), murdita la .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
4055 Magelano

**4055 Magelano** estas tre malgranda sed tre hela amora asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la portugalan navigadiston Fernão de Magalhães, aŭ *Magelano* (1480–1521).

## Orbito 
Ĝia orbito pasas inter ĉiuj de Tero kaj Marso. Ĝi alproksimiĝas la teran orbiton, sed restas al pli de 35,9 milionoj da km de Tero.
* La  ĝi pasis al 0,2666 AU (39,877 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,2401 AU (35,923 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Somala regiono

La **somala regiono** () estas unu el la naŭ etnaj regionoj de Etiopio. Ĝi kovras la orienton de la lando, kaj historie estas konata sub la nomo Ogadeno. La regiona ĉefurbo estas Ĝiĝiga. En 2007 la somala regiono havis  loĝantojn. Ĝi etendiĝas sur  kvadrataj kilometroj. La teritorio limas kun Ĝibutio, Kenjo kaj Somalio. Laŭ censo de la jaro 2007,  religie estas muzulmanoj, kaj  etne somaloj. Majoritate do loĝata de islamaj somaloj, la regiono estis scenejo de milito inter Etiopio kaj Somalio, kiuj ambaŭ postulas la teritorion kiel parto de sia ŝtato. Internacie ĝi plu estas konsiderata parto de Etiopio.

Kategorio:Regionoj de Etiopio
Aŭasa

**Aŭasa** - ankaŭ latinliterigata **Awasa** aŭ *Awassa*, *Auasa* aŭ *Avasa*, amhare አዋሳ - estas urbo de Etiopio. Laŭ la stato de la censo de oktobro 1994 ĝi havis 69 169 loĝantojn, kaj laŭ takso de la nacia statistika agentejo en julio 2006 havis 125 315 (ne kalkuliĝas la antaŭurba zono). Laŭ la informoj de la nacia statistika agentejo  kaj la vikipedia listo pri grandaj urboj de Afriko temas pri unu el sume 11 etiopiaj urbegoj de pli ol 100&nbsp;000 loĝantoj. Aŭasa ĝis 2019 apartenis al la etiopia Regiono de nacioj, naciecoj kaj popoloj de la Sudo, aŭ plennome "regiono de la sudaj nacioj, naciecoj kaj popoloj" de Etiopio, kaj estis ties ĉefurbo. Ekde 2020 ĝi estas la ĉefurbo de apartigita regiono Sidama. La urbo situas borde de samnoma lago Aŭasa, proksimume 280 kilometrojn sude de Adis-Abebo.

## Notoj 
Kategorio:Urboj de Etiopio
4057 Demofono

**4057 Demofono** estas troja asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la mita reĝo de Ateno Demofono, dua filo de Tezeo kaj Fedra. Kun sia antaŭulo Menesteo, li partoprenis al la troja milito kaj estis unu el la batalantoj kaŝitaj en la troja ĉevalo.

## Orbito 
Ĝi estas troja asteroido, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, en la tiel nomata "Greka Tendaro".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Sarah Paulson

eta|Sarah Paulson, 2011
**Sarah Catharine PAULSON** (naskiĝis en Tampa, Florido) estas usona aktorino.

## Biografio 
Paulson plenkreskis en usona federacia ŝtato Maine kaj en Novjorko. Ŝi studis en American Academy of Dramatic Arts kaj en *Fiorello H. LaGuardia High School of Music & Art and Performing Arts*. Ŝi debutis en la  teatraĵo *The Sisters Rosensweig*. Ŝi ricevis en 1994 roleton en la televida serio *Law & Order*.

## Filmaro 
## Televido 
* 1995–1996: *American Gothic* (televida serio, 18 epizodoj)
* 1999–2001: Jack & Jill (televida serio, 31 epizodoj)
* 2001: *Metropolis* (televida serio)
* 2002:  *Leap of Faith*, ludis ĉefrolon en 6 epizodoj
* 2005: *Deadwood* (televida serio, neun epizodoj)
* 2006–2007: Studio 60 on the Sunset Strip (televida serio, 22 epizodoj)
* 2007, 2011: Desperate Housewives (televida serio, epizodoj 4x07 & 8x03)
* 2010: Grey’s Anatomy (televida serio, epizodo 6x15)
* 2011: Martha Marcy May Marlene
* 2011: After-School Special
* 2011: *American Horror Story*, televida serio, du epizodoj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj televidaktoroj
Kategorio:Usonaj teatruloj
Kategorio:Ambaŭseksemaj artistoj
Kategorio:Desperate Housewives
Kategorio:Premiitoj de Ora Globo
Ŝaŝamane

**Ŝaŝamane** - ankaŭ latinliterigata *Shashamane, Shashamene* kaj *Shashemene*, amhare ሻሸመኔ - estas urbo de Etiopio. Laŭ la stato de la censo de oktobro 1994 ĝi havis 56 821 loĝantojn, kaj laŭ takso de la nacia statistika agentejo en julio 2006 havis 98 076 (ne kalkuliĝas la antaŭurba zono). Laŭ la informoj de la nacia statistika agentejo  kaj la vikipedia listo pri grandaj urboj de Afriko temas pri unu el sume 11 etiopiaj urbegoj de pli ol 100&nbsp;000 loĝantoj. Ŝaŝamane apartenas al la etiopia regiono Oromio.

La urbo situas proksimume 250 kilometrojn sude de la etiopia ĉefurbo Adis-Abebo. Multaj loĝantoj de Ŝaŝamane estas membroj de la movado de Rastafarioj, kiuj origine venis el Jamajko kaj elmigris al Etiopio, kiu en la rastafaria instruo konsideratas la "benata lando".

## Notoj 
Kategorio:Urboj de Etiopio
Sat.1

**Sat.1**  - ankaŭ literumata *SAT.1* - estas privata televida entrepreno, kiu produktas plenan germanlingvan televidan programon en samnoma televida kanalo "Sat.1": pro parte apartaj programoj por Aŭstrio kaj Svislando - vidu sube - eblus diri ke fakte temas pri tri kanaloj, kies programo tamen dum la plejparto de la tago identas. Sidejo de la entrepreno estas la loko Unterföhring proksime de Munkeno.

*Sat.1* ekde la jaro 2000 kune kun la televidaj entreprenoj *ProSieben*, *kabel eins* kaj multaj pliaj, pli etaj televidaj entreprenoj konsistigas la konzernon *ProSiebenSat.1 Media AG*, akcia kompanio plejparte en posedo de la kompanio Lavena Holding, po duone posedata de la investaj entreprenoj *Permira* kaj *KKR*.

En Aŭstrio kaj Svislando dum partoj de la tago elsendiĝas apartaj landaj programoj, kaj la televida programo tiutempe dissendita en la ĉefa kanalo germania do en tiuj kanaloj ne videblas.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de Sat.1 Germanio
* oficiala retejo de Sat.1 Aŭstrio
* oficiala retejo de Sat.1 Svislando

Kategorio:Germana televido
Kategorio:Televidkanaloj en Germanio
Kategorio:Televidkanaloj en Aŭstrio
Kategorio:Televidkanaloj en Svislando