open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Solikamsko

**Solikamsko** () estas urbo en Permja regiono en Rusio. La urbo estas apud Uralo de okcidento, ĉe rivero Kama (Кама). La urbo estis fondita en jaro 1430, kaj havas statuson de urbo ekde jaro 1781. La nomo signifas "(io de) salo (je rivero) Kama".

Geografiaj koordinatoj de Solikamsko estas , kaj la diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005). La interurba telefona kodo estas 34253, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (samjare). Kodo de OKATO de la urbo (samjare) estas 57430.

Solikamsko havas fervojan stacion, kaj ekster la urbo estas minkampoj de saloj. En jaro 1959 la urbo havis 82,9 mil loĝantojn, kaj 102,5 mil en 2002.

eta|maldekstre

Kategorio:Urboj de Permja regiono
Sosenskij

**Sosenskij** () estas urbo en Kaluga provinco en Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de 4 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 29216504.

La urbo estis fondita en jaro 1952. Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1992.

La interurba telefona kodo estas 08442 (ĝis 2005), 48442 (ekde 2006). La enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo.

La urbo estas en 4 km de fervoja stacio.

Traduko de nomo de la urbo estas "(de io de) pineto".

En jaro 2002 la urbo havis 12,6 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Kaluga provinco
Kategorio:Distrikto Kozelsk
Sortavala

**Sortavala** (, ) estas urbo en la respubliko Karelio de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urbo situas sur bordo de lago Ladoga. En la urbo estas fervoja stacio.

Ĝis 1918 la urbo estis nomita en la rusa lingvo Serdobol *(Сердоболь).*

La urbo kaj apudaj urbetoj kaj kamparaj vilaĝoj formas apartan urban distrikton de la Respubliko Karelio. La distrikto havas 34 700 loĝantojn kaj inkluzivas i.a. urbeton Värtsilä kaj monahejan insularon Valaam. La urbo mem havas 20 700 loĝantojn.

## Historio 
eta|Situo de Sortavala en teritorio donita de Finnlando al Sovetio en 1940.
La praa loĝantaro de Sortavala regiono estas kareloj. De 14-a ĝis la 15-a jarcento la regiono apartenis al Novgorodo. La regiono estis aneksita al Svedio en 1617 kaj la ortodoksa loĝantaro grandparte fuĝis al Rusio (vidu: Tverjaj kareloj).

La urbo Sortavala estas fondita en 1643 (pluraj fontoj mencias fondojaron 1632, kiu tamen estas malĝusta).

Ĝis 1721 la urbo apartenis al Svedio. Kiam la urbo fariĝis parto de Rusa imperio en 1721 ĝi perdis siajn urbajn rajtojn. Dum la milito de 1742 ĝis 1743 la svedoj okupis la urbon kaj bruligis ĝin. En 1783 la urbaj rajtoj estis redonitaj. En 1812 la urbo estis ligita al Finnlando (Granda duklando Finnlando de Rusa Imperio).

Signifa evoluo okazis post 1894, kiam fervojo estis konstruita de Viborg al Sortavala. Tio signifis evoluon de industrio, ekzemple segejoj kaj diversaj uzinoj estis fonditaj en la urbo. Instruista altlernejo estis fondita en la urbo en 1880 kaj lernejo de pastroj en 1918.

Post la vintra milito inter Finnlando kaj Sovetio (1939-1940) la urbo estis ligita al Sovetio, kie ĝi fariĝis parto de Karela-Finna Soveta Respubliko. Inter 1941 kaj 1944, dum milito, la urbo estis religita al Finnlando. Ekde 1944 ĝi apartenas al Rusio.

La antikva ligna urbocentro estas konservita malgraŭ militoj.

## Loĝantaro 
La loĝantaro de la urbo kreskis malrapide. En 1697 la urbo havis nur 600 loĝantojn.

En 1939 la urbo havis 4 700 loĝantojn kaj en antaŭurboj ekster la urba limo estis pliaj 4 500 loĝantoj. En vintra milito (1939-1940) la urbo estis ligita al Sovetunio kaj la finna loĝantaro fuĝis al Finnlando. La novaj loĝantoj venis el diversaj partoj de Ruslando kaj ankaŭ el Belorusio kaj Ukrainio.

En 1959 Sortavala havis 17 600 loĝantojn, el kiuj 76,1 % estis rusoj kaj 4,8 % kareloj.

## Vidu ankaŭ 
* Kampara komunumo de Sortavala

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de urbo Sortavala 
* Pri la historio de Sortavala en la finna
* Finnlanda fondaĵo pri Sortavala
* Retejo pri la historio de Sortavala en la finna, la rusa kaj la angla lingvoj.

Kategorio:Eksaj urboj de Finnlando
Kategorio:Urboj de Karelio
Sosnovka

**Sosnovka** () estas urbo en la Kirova provinco kaj en la Ĉevolga federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de 14 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La urbo estis fondita en jaro 1699. Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1962.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 33210504. La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo.

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Vjatka (Вятка). En la urbo estas fervoja stacio.

En la jaro 1959 la urbo havis 14,1 mil loĝantojn, kaj en 2002 estis 12,8 mil loĝantoj.

Traduko de nomo de la urbo estas "(io de) pino".

Kategorio:Urboj de Kirova provinco
Sosnovij Bor

**Sosnovij Bor** () estas urbo en Leningrada provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 41454.

La urbo estis fondita en jaro 1958.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1973.

La interurba telefona kodo estas 81269, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur bordo de la Finna Golfo, ĉe rivero Kovaŝi (Коваши).

En la urbo estas fervoja stacio Kaliŝĉe (Калище).

En jaro 1959 la urbo havis 1,7 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 66,1 mil loĝantojn.

Traduko de nomo de la urbo estas "pina arbaro".

Kategorio:Urboj de Leningrada provinco
Sorsk

**Sorsk** () estas urbo en Ĥakasio en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 95230505.

La urbo estis fondita en jaro 1940-aj jaroj.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1966.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Dzerĵinskij (Дзержинский) ĝis 1966. *(Ekzistas ankaŭ la alia urbo Dzerĵinskij en Moskva provinco en Rusio.)*

La interurba telefona kodo estas 39033, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 4 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

En jaro 1959 la urbo havis 11,1 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 13,3 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Ĥakasio
Spassk-Dalnij

**Spassk-Dalnij** () estas urbo en Ĉemara Regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 05420.

La urbo estis fondita en jaro 1886.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1917.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Spasskoje (Спасское) en 1886 ... 1917;
* Spassk (Спасск) en 1917 ... 1929.

La interurba telefona kodo estas 42352, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 7 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

En la urbo estas fervoja stacio (ekde 1906).

En jaro 1959 la urbo havis 39,6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 51,7 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Ĉemara Regiono
Spassk-Rjazanskij

**Spassk-Rjazanskij** () estas urbo en la Rjazana provinco kaj en la Centra federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis 7 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La urbo estis fondita en jaro 1629. Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1778.

La urbo antaŭe estis nomita:
* Spasskoje (Спасское) ĝis 1778;
* Spassk (Спасск) en 1778 ĝis 1929.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 61246501. La interurba telefona kodo estas 09135 (ĝis 2005), 49135 (ekde 2006). La enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj.
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo.

La urbo estas en valo de rivero Oka (Ока). Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

En jaro 1959 la urbo havis 7,2 mil loĝantojn, kaj en 2002 estis 8,9 mil loĝantoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Rjazana provinco
Sosnogorsk

**Sosnogorsk** () estas urbo en Rusio.

La urbo situas sur la maldekstra bordo de rivero Iĵma *(Ижма)* (baseno de rivero Peĉora *(Печора)*). En la urbo estas fervoja stacio.

Traduko de nomo de la urbo estas "(io) pino-monta".

Ĝis 1957 la urbo estis nomita Iĵma *(Ижма).* En 1959 la urbo havis 15.800 loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Komiio
Sosnovoborsk

**Sosnovoborsk** () estas urbo en la Krasnojarska regiono de la Rusia Federacio (Rusio). Ĝi geografie situas en orienta Siberio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 04433.

La urbo estis fondita en jaro 1971 dum konstruado de uzino.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1985.

Diferenco inter la loka krasnojarska tempo (horzono UTC+07:00) kaj la moskva tempo estas 4 horoj.

La urbo estas sur la dekstra bordo de la rivero Jenisejo (Енисей).

En la jaro 1979 la urbo havis 12,6 mil loĝantojn, kaj en 2002 estis 30,6 mil loĝantoj: aktuala nombro videblas komence de la teksto kaj en la informkesto.

Traduko de nomo de la urbo estas "(io de) pina arbaro".

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Krasnojarska regiono
Sokolniki (apartigilo)

La vorto **Sokolniki** havas plurajn signifojn.

## Loĝlokoj 
* **Sokolniki** estas urbo en Tula provinco (Rusio)
* **Sokolniki** estas vilaĝo en distrikto Dmitrov, Moskva provinco, Rusio

## Aliaj signifoj 
* **Sokolniki** estas distrikto de Moskvo (Rusio)
* **Sokolniki** estas parko en Moskvo
* '''** kaj ** estas stacioj de la Metroo de Moskvo
Sovetsk

Tri urboj en Rusio havas la nomon **Sovetsk:**
* Sovetsk en la Kaliningrada provinco (ruse cirile *Советск* ekde 1945, , litove **Tilžė**)
* Sovetsk (Kirova provinco)
* Sovetsk (Tula provinco)

Pliaj urboj en Rusio havas similajn nomojn:
* Sovetskaja Gavanj
* Sovetskij
Josef Thomayer

**Josef THOMAYER** (naskiĝis la 23-an de marto 1853 en Trhanov - mortis la 18-an de oktobro 1927 en Praha) estis ĉeĥa kuracisto kaj verkisto, kies nomo portas unu el plej grandaj Pragaj hospitaloj.

Profesoro de Universitato de Karolo en Prago pri medicino, li okupiĝis precipe pri malsanoj de la koro, renoj kaj nervoj. Multe li vojaĝis tra Eŭropo kaj verkis tekstojn fakajn kaj beletrajn (beletron sub pseŭdonomo **R. E. Jamot**).

## Verkoj 
* **Příroda a lidé** (Naturo kaj homoj, 1880)
* **Vedle cesty** (Apud la vojo, 1895)
* **Po různých cestách** (Tra diversaj vojoj, 1902)
* **Žloutne listí** (Flaviĝas la foliaro, 1905)
* **Paběrky** (Stoploj postrikoltaj, 1911)
* **Z paměti lidí nepatrných** (Laŭ memoro de homoj sensignifaj, 1913)

## Fakaj verkoj 
* **Úvod do drobné praxe lékařské** (Enkonduko en etan medicinan praktikon)
* **Patologie a terapie nemocí vnitřních** (Patologio kaj terapio de malsanoj internaj)

Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Sol-Ileck

**Sol-Ileck** () estas urbo en la Orenburga provinco kaj en la Centra federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La urbo estis fondita en jaro 1754. Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1865.

La urbo antaŭe estis nomita:
* Ileckaja Zaŝĉita (Ileckaja-a Defendo, Илецкая Защита) de 1754 ĝis 1865;
* Ileck (Илецк) de 1865 ĝis 1926;
* Ileckoje (Илецкое) de 1926 ĝis 1935;
* Ileckaja Zaŝĉita (Ileckaja-a Defendo, Илецкая Защита) de 1935 ĝis 1945.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 53425X. Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj.

La urbo estas apud Uralo, ĉe rivero Jelŝanka (Елшанка) (baseno de rivero Ural (Урал). Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 21,6 mil loĝantojn, kaj en 2002 estis 26,9 mil loĝantoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Orenburga provinco
Soĉi

eta|maldekstra|250ra|Soĉi
**Soĉi** (aŭ Soĉo aŭ Soĉio) (; ; ) estas ĉemara urbo en Krasnodara regiono de Rusio. La urbo estas populara en Rusio ripozloko, en ĝi situas multaj ripozejoj. Soĉi (t. n. Granda Soĉi) estas teritorie la plej granda urbo de Rusio (3.502 km²), ĝi etendiĝas je 146 km laŭ la bordo de la Nigra maro.

Pro influo de la maro kaj la montoj, Soĉi havas mildan subtropikan klimaton, per tio ĝi estas la plej norda loko kun tia klimato en la mondo. En regiono de Soĉi oni kreskigas plantojn, kiuj nenie aliloke travivas vintron en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 03426. La interurba telefona kodo estas 8622, la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj (en jaro 2005).

La urbo estis fondita en jaro 1874. Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1917.

La urbo antaŭe estis nomita:
* Daĥovskij (Даховский) en 1864-1874;
* Daĥovskij Posad (Даховский Посад) en 1874-1896.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

## Vintra Olimpiko 2014 
Ekde la 7-a de Februaro ĝis la 23-a de Februaro 2014 okazis en Soĉi la Vintra Olimpiko.

## Formulo 1 
Ekde la jaro 2014 okazos en Soĉi la ĉefkuro de Rusio de Formulo 1.

## Loĝantaro 
En jaro 1959 la urbo havis 127 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 328,8 mil loĝantojn.

Laŭ rezultoj de la censo de 1989, en la urbo loĝis
* rusoj — 70,2 % (236,2 mil)
* armenoj — 14,6 % (49,1 mil)
* ukrainoj — 6,0 % (20,2 mil)
* kartveloj — 1,5 % (5,1 mil)
* grekoj — 1,2 % (4,0 mil)
* aliaj — 3,5 % (11,8 mil)

Laŭ la nunaj pritaksoj la armena diasporo eble jam superis 20%, dum la greka preskaŭ plene formigris al Grekio.

## Esperanto en Soĉo 
Fejsbuka grupo Esperanto en Soĉo https://www.facebook.com/groups/socxio/

## Vidu ankaŭ 
* Soĉi (stacidomo)
* Adler (stacidomo)
* Aeroport Soĉi (stacidomo)
* Internacia flughaveno Soĉi
* Anapa
* Tuapse
* Gagra
* Soĉo, aŭ Seocho-gu, urbodistrikto de Seulo


Kategorio:Urboj de Krasnodara regiono
Kategorio:Urboj sur marbordo de Nigra maro
Kategorio:Vintrolimpikaj urboj
Mangarbo

La **mangujo**, **mangoarbo** aŭ **hindia mangifero** (*Mangifera indica*) estas tropika orientalisa fruktarbo kun lancet-formaj, malhele verdaj folioj kaj kun blankete rozaj floroj produktantaj mangojn. Ĝi estas hejma en Norda Hindio, multe kultivata en la tropikaj landoj kaj Kalifornio.
eta|maldekstre|frukto de Mango
eta|maldekstre|diverskoloraj mangoj en supermerkaro en Florencia, Kolumbio
eta|maldekstre|sekigitaj mango-tranĉaĵoj
eta|110-jara antikva mangarbo de Gopalganj, Bangladeŝo
eta|The Botanical Magazine. Mango|alt=The Botanical Magazine. Mango.jpg

## Referencoj 
Kategorio:Anakardiacoj
Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Orientalisa flaŭro
Kategorio:Plantoj de Azio
Kategorio:Tropika agrikulturo
Kategorio:Pruntaĵoj el la tamila lingvo
Kategorio:Plantoj de Barato
Sokol

La vorto **Sokol** havas plurajn signifojn:

"*Sokol*" signifas ĉeĥe, pole, ruse "falko", tiel la vorto popularis kiel varomarko.

* **Sokol** estas urbo en Vologda provinco (Rusio)
* **Sokol** estas distrikto de Moskvo (Rusio)
* '*** estas stacio de la Metroo de Moskvo
* Sokol estis rusa poŝradio.
* **Sokol-movado** en Ĉeĥio
* **PZL W-3 Sokół** - pola helikoptero
* **Erich Sokol**
* **Bettina Sokol**
* **Franciszek Sokół**
* **Sokolo*', vilaĝo en Mali, kie oni surscenigis la filmon *La Vie Sur Terre* 1998.
* **Socol** (sokol) (hungare: **Nérasolymos**) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Oraviţa.
Gherla

eta|250ra|Urbocentro
[eta|250ra|La [rumana grek-katolika eklezio|grek-katolika preĝejo en Gherla]]
[eta|250ra|La [Armena Katedralo Sankta Triunuo (Gherla)|Armena Katedralo Sankta Triunuo]]
**Gherla** [gerla] ( [samoŝu:jva:r], *Gerlahida*, *Örményváros*; , ), estas urbo en Rumanio ĉe la rivero Someșul Mic nordoriente de Cluj-Napoca. Administre apartenas al ĝi Băița, Hășdate, Silivaș. Gherla estas ĝemela al Forchheim (Germanio), kaj estas viglaj kontaktoj inter la esperantistaj grupoj en la du urboj.

## Historio 
Ĝi estis unue menciita skribe en 1291. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Szolnok-Doboka vármegye*). Ĝi estas la iama centro de armenoj en Transilvanio, kiuj aperis en la urbo en 1672. En ĝia prizono multe da politikaj malliberuloj suferis dum la komunista diktaturo.

## Vizitindaĵoj 
* La kastelo-fortikaĵo renesancstila (1540–1550)
* La grandparte baroka Armena Katedralo Sankta Triunuo (Gherla)

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 6857 loĝantojn (hungaroj, rumanoj, germanoj); en 1992 25.284 (rumanoj, 18 % da hungaroj).

En la censo de 2002 la 24 083 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Vidu ankaŭ 
* Listo de renomaj personoj de Gherla

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la urbo 
* Mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

Kategorio:Urboj de Rumanio
2Gherla
Kategorio:Distrikto Cluj
Cehu Silvaniei

**Cehu Silvaniei** - jen rumane, prononco [ĉehu silvaniej], hungare **Szilágycseh** [sila:djĉe], germane **Bömischdorf** -  estas urbo en Rumanio laŭ la rivereto Sălaj nordoriente de Zalău. Administre apartenas al ĝi Horoatu Cehului, Motiş, Nadiş, Ulciug.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris  loĝantojn (hungaroj, rumanoj); en 1992  (61% hungaroj).

## Historio 
Ĝi estis unue menciita skribe en 1405, en mezepoka latina lingvo je la nomo *oppidum Chehy*, "ĉeĥa urbo". Poste aldoniĝis la germana traduko *Bömischdorf*, "bohemia vilaĝo". La vortoj indikas ligon kun Bohemio respektive kun la Ĉeĥa krono, kaj eble setlintoj de tie origine vivis en la areo. Sed pri tio krom la urbonomaj variaĵoj de multaj dokumentoj ne estas historia indikoj: ĝis la 18-a kaj 19-a jarcentoj la regionanoj grandparte parolis hungare, malplimulte germane kaj rumane. Ĝis la Trianona traktato de 1919 ĝi apartenis al la Hungara reĝlando kadre de la habsburga imperio Aŭstrio-Hungario kaj inter la Dua Viena Arbitracio de 1940 kaj la Ŝtatrenverso en Rumanio de 1944 apartenis al la tiutempa respubliko Hungario (unue al la departemento *Közép-Szolnok*, de 1876 departemento  Szilágy).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj homoj 
* Erzsébet Zsófia Csatlós, (Fóris, Zsófia Ferencz), (n. 4-a de aŭgusto 1975 en la urbo): instruistino, redaktorino
* Béla Gerencséry, *Grenczer* (Szilágycseh, n. 16-a de aŭgusto 1887 en la urbo, m. 25-a de decembro 1960 en Budapeŝto): nutraĵa kemiisto, universitata profesoro.
* Béla Kun politikisto
* Miklós Molnár, naskonomo *Löwinger* (n. la 4-an de januaro 1922 en la urbo, m. la 20-an de aprilo 1959 en Kluĵo) ekonomikisto
* István Nagy (n. en Târgu Mureş la 23-an de aŭgusto 1943): muzikinstruisto kaj kapelestro
* Réka Zsuzsanna Simon (n. en 1976): fabelverkistino
* Andrea Sólyom (n. en 1978): sociologino, universitata instruistino de EMTE
* Sándor Szabó (n. la 30-a de januaro 1937) ĵurnalisto, poeto kaj tradukisto

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Sălaj
Jibou

**Jibou** - jen rumane, prononco [ĵiboŭ], hungare **Zsibó** [ĴIbo:], germane **Siben** [ZI:bn] - estas urbo en Rumanio ĉe la norda piedo de la monto de Meseş laŭ la rivero Someş nordoriente de Zalău. Ĝi estas fervoja kaj publikvoja nodo. Administre apartenas al ĝi Cuceu, Husia, Rona, Var.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 3 047 loĝantojn (hungaroj, rumanoj); en 1992 10 198 (82% rumanoj).

## Historio 
Ĝi estis unue menciita skribe en 1384. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (ekde 1876 *Szilágy*). Ĝi estis kamparurbo de 16-a jarcento. En 1842 tie oni fondis la unuan infanĝardenon de Transilvanio. En la kastelparko estas botanikĝardeno.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
* Dóra Czégényi (n. 1974): etnografino, universitata instruistino de UBB de Kluĵo
* Aurel Martin (15-a de majo 1926): literaturhistoriisto.
* Gyula Lőrinczi (*3-a de septembro 1929): matematikisto, universitata profesoro.
* Nicolae Matyus (*14-a de majo 1938 - ? 1981): pentristo.
* Gyöngyi Orbán (17-a de januaro 1955): literaturteoriistino, lernolibrverkistino.
* Zoltán Rézműves (*12-a de julio 1950): pianisto, koncertmajstro.
* Ibolya Samoilă (Emese Dávid) (*23-a de aŭgusto 1946): inĝenierino pri mekaniko, scienca esploristino, interpretistino, faktradukistino.
* István Szabó K. (Jibou , 21-a de junio 1977): reĝisoro.
* Szilárd Sziklavári (29-a de julio 1980 - Kluĵo la 30-a de marto 2012): operkantisto
* Miklós Wesselényi, barono (Zsibó, 11-a de decembro 1750 – samloke, 25-a de oktobro 1809): politikisto, transilvania grandbienulo.
* Miklós Wesselényi pli juna, barono (30-a de decembro 1796 - Pest, 21-a de aprilo 185): politikisto, publicisto.
* Zsuzsanna Wesselényi, baronino (1758 - ? ?): taglibro verkistino, tradukistino.

## Eksteraj ligiloj 
* Elektronika literatura suplemento  (rumane kaj hungare).

* Botanikĝardeno
* Kronologio de Jibou  (hungare)
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Sălaj
Câmpia Turzii

Câmpia Turzii [kımpia turzij] ( [aranjoŝdje:reŝ], Gyéres; ) estas urbeto en Rumanio sur la dekstra bordo de rivero Arieş oriente de Turda.

## Loĝantaro 
En 1910 Aranyosgyéres nombris  loĝantojn (hungaroj, rumanoj); en 1992  (90% rumanoj).

## Historio 
Ĝi estis unue menciita skribe en 1292. Ĝis 1919 apartenis al Hungara reĝlando, (*Torda-Aranyos*). Ĝi estis kampurbo de 1610, sed perdis tiun titolon je la fino de la 18-a jarcento, kaj ĝi reurbiĝis nur en 1968. Post 1922 estis aligita al Câmpia Turzii Ghiriş-Sâncraiu.

## Fontoj 
* Magyar nagylexikon

## Ĝemelkomunumo 
*  Kisbér, Hungario

## Gravaj personoj 
* Béla Bakó pedagogo, universitata docento
* Béla Botond Bakó (1940): instruisto, ĵurnalisto
* Tibor Balázs (*13-a de aprilo 1958): poeto, eseisto, studverkisto, tradukisto.
* Lajos Bartha (Aranyosgyéres, 12-a de marto 1902 – Budapest, 10-a de aŭgusto 1971): prikemia inĝeniero.
* Teodor Murăşanu (19-a de julio 1891 - ?, 2-a de septembro 1966): licea instruisto, verkisto.
* Annamária Nagy (n. 26-a de januaro 1959): vitroartistino
* János Paget, *John Paget esquire* (Thorpe Satchville, Leicester 1808 – Aranyosgyéres, 10-a de aprilo 1892): angladevena agrikulturisto, verkisto.
* Károly Rass (Aranyosgyéres, 12-a de aprilo 1872 – 28-a de majo 1962, Cluj): literaturhistoriisto, verkisto.
* József Tomcsik (Aranyosgyéres, 19-a de majo 1898 – Bazel, 30-a de decembro 1964): kuracisto, mikrobiologo kaj serologo, universitata profesoro.
* Berta Tövissi, (Korobján, Corobeanu) (n. 9-a de aprilo 1927): fakverkistino pri sporto
* Polixéna Wesselényi (?, 1801 - Aranyosgyéres, 1-a de septembro 1878): privojaĝa verkistinohttp://mek.oszk.hu/06200/06251/#

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de distrikto 

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Ștei (apartigilo)

**Ștei** [ŝtej] estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.

* Ștei (hungare *Vaskohsziklás*, germane *Stey*) estas urbo en distrikto Bihor.
* Ștei (Densuș) (hungare *Stejvaspatak*) estas vilaĝo en distrikto Hunedoara.
Vașcău

**Vașcău** - jen rumane, prononco [vaŝkəŭ], hungare **Vaskoh** [vaŝko], germane **Eisenstein** - estas urbo en la distrikto Bihor en Rumanio, borde de la rivero Körös (pli ekzakte ĝia branĉo *Crișul Negru, Fekete-Körös* respektive *Schwarze Kreisch*), sud-sudoriente de Beiuș. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Câmp, Câmp-Moți, Colești, Vărzarii de Jos kaj Vărzarii de Sus.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 1 270 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 1 977 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio 
Ĝi estis unue menciita skribe en 1552. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Bihar vármegye*). Ĝi havas marmorminejon. De 1808 ĝi estis kamparurbo.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapeŝto.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
* Alexandru Andrițoiu (n. la 8-an de oktobro 1929): rumana poeto, tradukisto.
* Károly Jancsó (n. en 1875 – m. en Bukareŝto en julio 1926): juristo, ĵurnalisto.
* Imre Ruszkiczay-Rüdiger (n. la 20-an de novembro 1889 – m. en Budapeŝto la 11-an de januaro 1957): generalkolonelo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Dosiero: Vascau jud Bihor.svg|Situo en la distrikto

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Bihor
Beiuș

**Beiuș** - jen rumane, prononco [beJUŜ], hungare **Belényes** [BEle:njeŝ], germane **Weißschloß** [VAJSŝlos] aŭ **Bins** respektive **Binsch** - estas urbo kaj municipo en Rumanio sur la dekstra bordo de la rivero Körös (pli ekzakte ĝia branĉo *Crișul Negru, Fekete-Körös* respektive *Schwarze Kreisch*), sud-oriente de Oradea (Nagyvárad, Großwardein, Veľký Varadín).

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 4 223 loĝantojn (hungaroj, rumanoj); en 1992 11 923 (90 % rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio 
Ĝi estis unue menciita skribe en 1291. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Bihar*). Ekde 1828 ĝi havis gimnazion en la rumana lingvo.

## Renomaj personoj 
* István Antal (n. 15-a de junio 1936): kontrabasisto, ĥorkapelestro.
* László Benedek (5-a de septembro 1887 – Kitzbühel, 6-a de septembro 1945): psikiatro, neŭrologiisto, universitata profesoro.
* János Bottyán (23-a de oktobro 1911 – Budapest, 22-a de januaro 1984): reformita pastro, redaktoro
* Lucia Cosma (13-a de septembro 1875 – Sibiu, 11-a de junio 1972): operkantistino (soprano).
* Kálmán Csákabonyi (Belényes, 15-a de aŭgusto 1902 – Pécs, 27-a de majo 1970): arkivisto.
* Jenő Halmi, pli juna (18-a de novembro 1905 – ?): aktoro, direktoro.
* András Kiss (n. 17-a de aprilo 1938): kuracisto, memuaristo
* Károly Mártonffy (16-a de septembro 1890 – Budapest, 22-a de majo 1979): juristo, universitata profesoro.
* János Miklós (*Episcopia Bihorului, 11-a de majo 1949): grafikisto.
* Anna Ilona Marossy (*12-a de marto 1931): muzeologino en Oradea.
* Edith Mayer (*15-a de oktobro 1910 – ): pentristino, grafikistino.
* Anna Pánti (13-a de septembro 1960): kantistino (koloratursoprano)
* István Pathai, hungara kalvinana episkopo mortis supozeble en la iama Belényes
* Béla Szokolay (1891-1959), instruisto, pupteatra fakulo, verkisto
* Gábor Vágó (19-a de aŭgusto 1894 - Segedo, 1968) skulptisto, metalartisto

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapeŝto.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Bihor
Aleșd

**Aleșd** - jen rumane, prononco [ALeŝd], hungare: **Élesd** [E:Leĵd], germane **Ellesch**, prononco [ELeŝ], jide kaj hebree **אלשד**, Alŝd -  estas urbo en Rumanio (distrikto Bihor) ĉe la piedo de Rezeș-monto norde de rivero Crișul Repede, oriente de Oradea. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Aștileu (Esküllő), Pădurea Neagră (Feketeerdő), Peștiș (Sólyomkőpestes), Tinăud (Tinód), Groși (Tőtös).

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 2 337 loĝantojn (hungaroj, rumanoj); en 1992 10 920 (72 % da rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio 
Élesd estis unue menciita skribe en 1291. Ĝis 1919 Élesd apartenis al Hungario (*Bihar*). De 1968 Aleșd fariĝis denove urbo, pli frue de 1886 ĝi estis kamparurbo.

En la censo de 2002 la loĝantoj deklaris jenajn plej multnombrajn etnecojn:

Krome estis po 3 ukrainoj kaj judoj, 2 grekoj kaj po 1 turko kaj bulgaro.

## Eventoj 
* La 24-an de aprilo 1904 pro konflikto inter la Sendependa Partio kaj Socialdemokratia Partio la policanoj pafis inter la manifestanciantojn. Sekve de la pafaro 33 personoj mortis kaj 90 vundiĝis.
* La poeto Miklós Radnóti tie estis duafoje laborservutulo inter la 28-a de septembro kaj la 14-a de novembro 1942.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapeŝto.

## Renomaj personoj 
* Zsolt Bodoni (n. 1975): pentristo
* József Bondor (9-a de januaro 1917 – Budapest, 5-a de julio 1981): politikisto, ministro.
* Ilona Anna Dezső (n. 1961): verkistino, poetino, pentristino
* Tibor Kulcsár (29-a de decembro 1945 – Kluĵo, 27-a de februaro 1988): psikologo.
* Boldizsár Láng (Miskolc, 15-a de novembro 1824 – Élesd, 9-a de februaro 1890): aktoro, teatrestro.
* Lajos Lassú, hungara katolika pastro
* Sándor Létai (19-a de oktobro 1885 – Budapest, 27-a de aprilo 1942): arkitekto, aviadilkonstruisto.
* Lajos Papp poeto
* Rodica Stanca-Pamfil (15-a de oktobro 1934 – ? de julio 2005): skulptistino.
* Kálmán Tellyesniczky: hungara kuracisto

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Bihor
Sokolniki (stacio de Moskva metroo)

**Sokolniki** () estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Ruĝa linio, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' nord-oriente de Moskvo.

La stacio havas unu rektan kajon kaj du trakojn.

## Historio 
La stacio estis malfermita je la 15-a de majo 1935 kiel unu el stacioj de la unua vico de Moskva metroo. Ĝis 1965 la stacio estis nord-orienta fino de la linio. Pro tio ĝi havas denorde sakovojojn por ŝanĝo de direkto de la trajnoj, kiuj estas uzataj ĝis nun (2006) por akcesoraj celoj kaj nokta staro de la trajnoj.

## Interkonektoj 
De tie ekzistas transirejo al:
* →  linio (stacio ''*)
* →   (stacio *Mitkovo'')

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Sokolniĉeskaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Sokolniki (Moskvo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1935
Kategorio:1935 en Moskvo
Nucet

**Nucet** - jen rumane, prononco [nuĉet], hungare **Diófás** [diOfAŝ], germane **Reesburg** - estas urbeto en Rumanio ĉe la okcidenta piedo de la montaro de Bihor, sudoriente de Beiuş. Administre apartenas al ĝi la vilaĝo Băiţa.

## Loĝantaro 
En 2002 el 1 702 loĝantoj 0,6% estis hungaroj, en 2011 1 500 rumanoj, 65 hungaroj.

## Historio 
Ĝis 1919 Diófás apartenis al Hungario (*Bihar*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

== Komunumoj pri *Dió* (=juglando) en Hungara reĝlando ==

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Bihor
Lipova

**Lipova** - jen rumane, hungare kaj germane: **Lippa**, serbe **Липова** - estas urbo en Rumanio oriente de Arad. La urbo estas parto de la distrikto Arad kaj de la kultura regiono Transilvanio. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Radna kaj Șoimoș.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 7 864 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 8 829 (95 % da rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1315. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Temes*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapeŝto.

## Gravaj personoj 
* László Benedek (n. 1968): violonisto en Peruo
* Alajos Degré (6-a de januaro 1819 – Budapest, 1-a de novembro 1896): francdevena hungara verkisto, publicisto.
* János Koszó (25-a de aprilo 1892 – Budapest, 10-a de oktobro 1952): literaturhistoriisto, universitata profesoro.
* Tibor Marcel Orvos (n. 3-a de majo 1944): pentristo, instruisto
* György Rieger (22-a de februaro 1838 – Budapest, 15-a de julio 1913): muelejdirektoro, fakverkisto.
* Filippo Scolari *(Ozorai Pipo)* (Tizzano, ? 1369 – Lippa, 27-a de decembro 1426): soldato, artmecenato.
* Zoltán Vass (Lippa, 14-a de septembro 1898 – Kluĵo, 13-a de junio 1970): kuracisto
* Daniel Vighi (n. je 9-a de oktobro 1956): prozisto, eseisto, publicisto.

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Lipova

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )


Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Arad ()
Curtici

**Curtici** - jen rumane, prononco , hungare **Kürtös**, germane **Kurtitsch**) estas urbo en Rumanio sur la orienta rando de Granda Ebenaĵo nord-nordokcidente de Arad. La urbo estas parto de la distrikto Arad kaj de la kultura regiono Transilvanio.

## Loĝantaro 
En 1910 Kürtös havis 8 298 loĝantojn (rumanoj, hungaroj, germanoj) kaj en 1992 8 146 (95 % rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1519. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (*Arad vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Komunumoj pri *Kürt* en Hungara reĝlando 
Kürt apartenas al la 7 hungaraj gentoj.

## Renomaj personoj 
* Antal Kerpely inĝeniero pri forno
* Emil Şimăndan (3-a de septembro 1940: rumana ĵurnalisto

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Arad
Homaro

**Homaro** estas aro da homoj. Sed male ol, ekzemple, **arbaro** en la senco de **aro da arboj**, da kiuj ekzistas tuta amaso, en Esperanto, kiel prave atentigis jam Edmond Privat, **homaro** fakte signifas **la homaro** en la senco de **ĉiuj homoj**. Tio apartenas al la tiel nomata interna ideo de la lingvo.

Per la vortkombino "la homaro" oni kutime do subkomprenas, ke temas pri ĉiuj homoj de la Tero. Tiu nocio estis kreita de sankta Aŭgusteno. La homaron eblas rigardi el historia vidpunkto kaj el ĉi-momenta vidpunkto; la homaro estas konsiderata relative stabila en la daŭro de unu generacio (ĉ. 20 jaroj).

[dekstra|eta|400px|Mapo de [landoj laŭ loĝantaro. Vidu ankaŭ: Listo de landoj laŭ loĝantaro ]]

Amplekso de la homaro estis:
* en 1800 ĉirkaŭ 1*109 (ĉ. 1 miliardo).
* en 2000 ĉirkaŭ 6*109 (ĉ. 6 miliardoj).

Homaro ne estas nur "aro de ĉiuj homoj", tiu nocio ankaŭ subkomprenas komplikajn rilatojn inter homoj kaj homaj grupoj, interŝanĝon de informo kaj objektoj ktp. Per tio "homaro" estas unika nocio (oni, ekz., neniam uzas en simila senco vortojn "simiaro" aŭ "vulparo").

## Vidu ankaŭ 
* Homaranismo
* Monda loĝantaro

Kategorio:Sociologio
Chișineu-Criș

**Chișineu-Criș** - jen rumane, prononco , {hungare **Kisjenő** [kiŝjeno] - estas urbo en Rumanio sur la dekstra bordo de la rivero Crișul Alb norde de la urbo Arad. La urbo Chișineu-Criș/Kisjenő estas parto de la distrikto Arad kaj de la kultura regiono Transilvanio. Administre apartenas al ĝi la vilaĝo Nădab.

## Loĝantaro 
En 1910 Kisjenő havis 2 821 loĝantojn (rumanoj, hungaroj, germanoj) kaj en 1992 7 156 (70 % rumanoj, 29 % hungaroj, 1 % germanoj), kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1360. Ĝis 1919 la urbo apartenis al Hungario, al Arad.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Ĝemelkomunumo 
*  Szentbalázs, Hungario

## Komunumoj pri *Jenő* en Hungara reĝlando 
Jenő estas unu el la 7 hungaraj gentoj.

Vidu ankaŭ: Tiszajenő

## Renomaj personoj 
* Rudolf Kocsis (*29-a de majo 1963): skulptisto, universitata asistanto.
* Ioan Matiuț (*18-a de decembro 1956): poeto.
* Teréz Nyári (*11-a de februaro 1954): fizikistino.
* Egon Olosz (5-a de decembro 1920 – 18-a de decembro 1995, Târgu Mureș) medicinprofesoro
* Lajos Olosz (1891-1977), poeto tie vivis grandparton de sia vivo.
* Farkas Radnai, ĝis 1872 *Rillhammer* (Kisjenő, 25-a de marto 1848 – Sümeg, 14-a de oktobro 1935): romkatolika episkopo, eklezia verkisto.
* Erzsébet Vassy (*28-a de septembro 1952): dizajnistino, grafikistino.
* Gábor Vida (*4-a de aprilo 1968) verkisto, redaktoro de revuo Látó.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Arad
Interreta filma datumbazo

dekstra|eta|200px|Markemblemo de la Interreta filma datumbazo
**Interreta filma datumbazo** () estas datumbazo kun informoj pri filmoj, televidaj programoj, aktoroj, reĝisoroj kaj ĉio cetera, kio rilatas al la filma kreado.

La datumbazo estis enretigita kiel nekomerca projekto la 17-an de oktobro 1990. Ekde 1996 la grandeco de la datumbazo kaj la kostoj de la mastrumado gvidis al la fondo de la firmao *Internet Movie Database Ltd.* Ekde 1998 la firmao kaj la datumbazo apartenas al *Amazon.com, Inc.*
Samjare aldone al la origine anglalingva datumaro enkondukiĝis similenhavaj versioj de la retejo ankaŭ en la franca, germana kaj itala, iom poste ankaŭ en la hispana, hungara, pola, portugala, rumana kaj turka. Ili transprenis bazajn enhaverojn el la anglalingva datumbazo kaj ebligis aldonon de pliaj informoj, sed en multaj kazoj la indikoj pri filmoj kaj aktoroj estis malpli ampleksaj ol en la angla - kvankam tiukaze kompreneble eblis ankoraŭ konsulti la anglan aŭ alilingvan versiojn. En februaro 2013 tamen ĉiuj ne-anglalingvaj versioj de la retejo estis komplete forigitaj, por "koncentriĝi" pri la "kerna" anglalingva datumaro.

## Vidu ankaŭ 
* Kinopoisk

## Eksteral ligiloj 
*  

Kategorio:Interretaj datumbazoj
Kategorio:Kino
Tertremo en Ŝenŝjio

eta|Provinco Ŝenŝjio estas ruĝa. Aliaj provincoj damaĝitaj estas flava.
La **Tertremo en Ŝenŝjio** estas la plej mortiga tertremo iame registrata, kiu mortigis proksime 830.000 homojn. Ĝi okazis dum la mateno de  en Ŝenŝjio (Shaanxi), Ĉinio. Plej homoj en la tertrema regiono loĝis en manfaritaj kavernoj, kiu destruiĝis dum la katastrofo. Aliaj provincoj damaĝita estis Ŝanŝjio, Henano, Gansuo, Hebejo, Ŝandongo, Hubei, Hunano, Ĝjangsuo kaj Anhujo.

Kategorio:Tertremoj en Azio
Kategorio:1556
Kategorio:Ŝenŝjio
Landokupo de la madjaroj (rundpentraĵo)

La rund-pentraĵo de Árpád Feszty pri la *Landokupo de la hungaroj* estas la plej granda kaj grava panorama bildo en Hungario.
eta|Parto el la rundpentraĵo
La pentristo vidis rundpentraĵon dum sia vizito (1891) en Parizo, kie li primiris panoraman bildon pri la napoleona milito. Li tiam decidis pentri similan rundpentraĵon. Je propono de sia bopatro Mór Jókai (grava hungara novelisto), li elektis kiel temon de la madjara landokupo, ĉar proksimiĝis ties miljara datreveno (896-1896).

La pentradon helpis ankaŭ aliaj pentristoj. Oni importis konvenan tolon el Belgio kaj luis parcelon je loko en Budapeŝto, kie nuntempe staras la Hungara Belarta Muzeo (Budapeŝto). Adolf Feszty planis konstruaĵon por la rundprentraĵo kaj oni pli poste efektivigis tion. La pentristoj skizis desegnaĵojn ĉe la piedoj de orientaj Karpatoj, en la valo de Voloc, en la trapasejo de Verecke kaj al ebenaĵo de Munkács.

Oni komencis en 1892 la pentradon de 2000 figuroj kaj la pejzaĝoj. La pejzaĝon pentris László Mednyánszky, la ĉevalajn batalojn Pál Vágó kaj aliaj, ekzemple Ferenc Olgyay.
eta|maldekstre|Memortabulo pri la rundpentraĵo
eta|maldekstre|Rotondo por la rundpentraĵo
Oni povis unuafoje viziti la rundpentraĵon la 12-an de majo 1894. La pentraĵo estis 1800 km2, longa 120 m kaj altan 15 m.

La pentraĵo estis vizitebla ĝis 1899 en la menciita konstruaĵo, kiam oni konstruis tia la same menciitan Belartan Muzeon. Tiam oni liveris la pentraĵon al Londono, de kie ĝi revenis en 1909 en novan konstruaĵon apud la banejo Széchenyi [seĉenji]. La pentraĵo grave difektiĝis dum la dua mondmilito, oni dispecigis ĝin je 8-metraj strioj kaj rulis ili sur lingnajn cilindrojn kaj rezervis ilin en diversaj stokejoj. Restis nur 730 kvadrataj metroj, kiujn oni liveris al Szeged en 1974 kaj oni faris statoprotektan restaŭron. Post la reĝimŝanĝo en Hungario (1990) komenciĝis restaŭra laboro kun polaj kaj hungaraj restaŭristoj dum 4 jaroj. Oni prezentas ekde 1995 la rundpentraĵon en aparta konstruaĵo de Ópusztaszer, apud Szeged (en la Nacia Historia Memorparko de Opustaser).

## Fontoj 
RIGARDU la pentraĵon! 

Kategorio:Pentrado
Kategorio:Hungario
Fujaro

eta|250px|dekstra|Fujarludanto.
**Fujaro** estas tipa slovaka ligna popola blova muzika instrumento. Ĝi similas al gotika basa tri-trua fajfilo, kiu estis amase disvastigita kaj konata en Eŭropo dum la 12-a kaj 13-a jarcentoj.

La sono de fujaro estas malgaja kaj melankolia. Laŭ slovakaj spertuloj pri fujaro ĝia devenloko estas en areo norde de Banská Bystrica en ĉirkaŭaĵo de Slovenská Ľupča.

Fujaron paŝtistoj uzadis dum ŝafpaŝtado, dum diversaj solenaj kaj malĝojaj okazoj. Ĝi estis uzata ankaŭ kiel signala komunik-instrumento. Fujarludo estas pretendema kaj postulas bonan aŭdsenton de la ludanto. Fujarludisto kutime akompanas sian fujarludon per kantado, kutime unu post la alia. Fujarludado estas sufiĉe libera, ludanto ne nepre kantas la saman melodion kiun li ludas. La areo de fujar-uzado en centra Slovakio (teritorio Podpoľanie) estas ĉirkaŭ 500 km². Ĝian melodian sonon uzis en siaj komponaĵoj ankaŭ slovakaj muzikaj komponistoj (Svetozár Stračina kaj aliaj).

De la 25-a de novembro 2005 fujaro estas en la listo de (nemateria) monda kultura heredaĵo UNESCO.

## Priskribo 
eta|200px|dekstra|Blovado
Fujaro estas de 70 cm ĝis 190 cm (laŭ agordado) longa ligna fajfilo kun tri truoj. Pro sia longo ĝi havas helpan fajfileton por alkondukado de aero, alie ne povus fujaron ludi tre malaltaj ludantoj. Tiuj ĉi partoj estas kunligitaj per ledaj rimenetoj. Fujaroj estas ornamitaj en pluraj manieroj: profunda kaj malprofunda lignoskulptado, kolorigo per natura koloro de juglandarbaj fruktujoj aŭ per hidrogena klorido kaj per enbatado de maldikaj metalaj strioj. Ankaŭ eblas lasi fujaron en naturala, kruda aspekto.

La plej ofte uzata ligno por elfarado de la instrumento estas ligno de nigra sambuko. Nuntempe oni foje produktas fujaron ankaŭ el plasto, plejparte de PVC. Avantaĝo de plasto estas multoble malpli alta kosto kaj ĝia disponeblo (kiel akvokonduk-tuboj). Tamen multaj kontraŭas uzadon de plasto ĉar laŭ ili plasto estas maltaŭga materialo por fujaro. Laŭ ili plasto tute detruas la senton de natura instrumento, kiun povas doni nur ligno. Ekzistas multaj popolaj konsiloj pri materialo por fujaro, ekz. ke "la ligno aŭdu nek rivereton nek kokojn nek preĝejan sonorilon". Aŭdado de rivereto kaj kokoj rilatas al fekundeco de grundo, se la grundo estas tre fekunda do arbo kreskas tro rapide kaj ties ligno estas maltaŭga. Aŭdado de preĝeja sonorilo rilatas al libereco kiu estis limigata de multaj flankoj, inkluzive religian liberecon limigitan fare de kristanoj.

En centra Slovakio en vilaĝo Korytárky (distrikto Zvolen) okazas dum somero fujara festivalo.
eta|200px|maldekstra|Ornamo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* finfajfilo

## Eksteraj ligiloj 
* www.fujara.sk (slovaka kaj angla)
* Kiel teni fujaron: http://www.fujara.sk/sk/zakladne_drzanie.htm (slovake)
* Transiro de ligno al instrumento: http://www.fujara.sk/sk/smutny_pavol.html  (slovake}
* Sonoj de fujaro http://www.fujara.sk/audio_samples.htm 

Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Kategorio:Blovinstrumentoj
Kategorio:Lignaj blovinstrumentoj
Provincoj de Pollando

eta|250ra|Mapo de la provincoj de Pollando
La **Provincoj de Pollando** (, en Esperanto ankaŭ *vojevodio*) indikas areon kiu estas regata de estro nomata *vojevodo*. Nuntempe estas 16 provincoj de Pollando.

La vorto *vojevodo* devenas de la slava vorto *voj-voda*, kio signifas litere *gvidanto de la armeo*. Tiu titolo similas al la latindevena duko.

La malnova reĝlando Pollando havis vojevodiojn, sed ankaŭ la reĝoj de Moldavio kaj Valaĥio estis vojevodoj. La nomo Vojvodino de norda regiono en Serbio simple signifas vojevodio.

## Provincoj de Pollando 
La administra reformo (ekfunkciis la 1-an de januaro 1999) estas farita por krei 16 grandajn provincojn en la Eŭropa Unio. Pli frue la vojevodioj estis tro malfortaj por efektive uzi monhelpon kaj administri ilin.

Nuntempe en Pollando ekzistas:

## Vidu ankaŭ 
* Vojevodio Braclavo, Vojevodio Podolio,
* la kodojn laŭ normo *ISO 3166-2* pri Pollando
* Komunumo (Pollando), Distrikto (Pollando)
* Departemento (Francio, Hungario)
* Federacia lando (Germanio, Aŭstrio)
* Graflando (Britio)
* Kantono (Svislando)
* Oblasto (Belorusio, Bulgario, Kirgizio, Rusio, Ukrainio)
Ineu

**Ineu** - jen rumane, prononco [ineŭ], hungare **Borosjenő** [boroŝjenø:], historie ankaŭ germane **Jenopol** kaj serbe **Јенопоље**, Jenopolje - estas urbo en Rumanio sur la orienta rando de Granda Ebenaĵo laŭ la Crișul Alb norde de Arad.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 6 599 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 9 942 (90 % da rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1214. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Arad vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
* Margit Árpád (1903 – Budapest, 29-a de februaro 1980): aktorino.
* Rudolf Balló (Borosjenő, 24-a de aprilo 1884 – Budapest, 6-a de novembro 1969): kemiisto, universitata profesoro.
* László Diószeghy pentristo, papilikolektisto.
* Béla Horváth (23-a de aprilo 1927 – Cluj-Napoca 5-a de septembro 1981): aktoro, reĝisoro.
* Ferenc Jozefovits (n. 19-a de julio 1923): pulmoklinika ĉefkuracisto, universitata adjunkto.
* Constanţiu Mara (n. 20-a de novembro 1937): pentristo.
* József Nagyari (n. 1650 – Fogaras, 18-a de februaro 1694): reformita predikverkisto.
* Eta Mézes (n. 9-a de marto 1912 – ): amatora poemaŭtoro.
* Iván Ormos (29-a de novembro 1902 – Budapest, 10-a de marto 1958: poeto, verkisto.
* László Perecsényi Nagy (? 1771 – Borosjenő, komenco de junio 1827): poeto, verkisto.
* Artúr Pénzes P. (1-a de oktobro 1899 – ?): poeto, verkisto.
* Márton Péterfi (Borosjenő, 1-a de februaro 1875 – Cluj, 30-a de januaro 1922): botanikisto, instruisto.
* Rózsaági Antalné; *Etelka Bálintffy* (Borosjenő, 24-a de marto 1844 – Zilah, 28-a de junio 1906): poetino. http://www.eternus.hu/szerzo/B%E1lintffy_Etelka
* Jolán Stiller, hungara akvobiologo
* János Vásárhelyi (22-a de aprilo 1800 – Lökösháza, 9-a de septembro 1843): poeto.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la distrikto 

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Arad
Châlons-en-Champagne

**Châlons-en-Champagne** - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas franca komunumo en la iama regiono Ĉampanjo-Ardenoj (nun ekde 2016 en regiono Grand Est) kaj en la departemento Marne. Kvankam Reims, lokita en la sama departemento, estas pli multhoma, Châlons estas la ĉefurbo de la departemento. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo estas ankaŭ ĉefurbo de la arondismento *Châlons-en-Champagne* kaj de kvar kantonoj.

En la franca, la loĝantoj de Châlons nomiĝas la *châlonnais*.

## Geografio 
La rivero Marno trafluas la urbon. Châlons dankas sian administran gravecon al sia centra situo en la departemento. En la regiono, ne nur Reims, sed ankaŭ Troyes kaj Charleville-Mézières estas pli multhomaj ol ĝi.

## Historio 
Antaŭe nomita *Châlons-sur-Marne*, la urbo akiris sian aktualan nomon (kiun ĝi fakte jam havis antaŭ la Franca Revolucio) en 1798. La ŝanĝo, decidita jam unufoje en 1995, estis komence rifuzita de la franca Ŝtata konsilio en 1997. Ĉi tiu fine akceptis dum la sekva jaro.

### Episkopo-grafo de Châlons-en-Champagne 
En la reĝlando Francio, la episkopo de Châlons-en-Champagne estis unu el la ses klerikaj pajroj, do el la plej altrangaj nobeloj de la reĝlando.

## Vidindaĵoj 
eta|maldekstre|200px|Kolegiata preĝejo *Notre-Dame-en-Vaux*
eta|maldekstre|200px|*Jeanne Agnès Berthelot de Pléneu**Musée des Beaux-Arts* de Châlons-en-Champagne

La urbodomo estas enskribita sur la listo de historiaj monumentoj ekde 1932.

La katedralo Sankta Stefano estas enskribita sur la listo de historiaj monumentoj ekde 1862.

La kolegiata preĝejo *Notre-Dame-en-Vaux* (Nia Damo en valoj) estas enskribita sur la listo de Monda heredaĵo de Unesko ekde 1998.

En la urbo estas muzeo de belartoj kaj arĥeologio.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Marne

* Listo de urboj de Francio
* Châlons-en-Champagne (stacidomo)
* Champagne

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Komunumoj de Marne