Vulkana apuseto

La **Vulkana apuseto** aŭ **Vulkana salangano** (*Aerodramus vulcanorum*, laŭ kio ankaŭ *Vulkanapuseto*) estas malgranda apuso de la genro *Aerodramus* kaj unu el 25 specioj de la genro. Ĝi estis iam konsiderata samspecia kun la Himalaja apuseto (*Aerodramus brevirostris*). 

La vulkana apuseto estas ofte 13–14 centimetroj longa kaj malhelgriza kun nerimarkinda bruna pugobendo, dum pli junaj individuoj montras malpli difinitan bendon. Ili povas esti facile aŭditaj pro la unika "Tiri tiriiii tiriiiii" klakanta sono, kiun ili faras. Nenio estas konata pri la dieto de ĉi tiu birdo. Multaj specioj de *Aerodramus*-apusetoj nestas kolonie en kavernoj, kio instigas ilin uzi eĥolokigon por navigi tra la mallumaj medioj kiel kavernoj kaj fendetoj, same kiel dum la krepuskaj horoj. Dum la apuseto povas eĥoloki kiel la tre konata specoj de vespertoj, ili estas multe malpli lertaj kaj malpli rafinitaj en tiu uzado por kapti predon. Ĉi tiu eĥolokiga kapablo distingas *Aerodramus*-on de proksime rilataj genroj kiel *Hydrochous* kaj la plej multaj specioj ene de *Collocalia*.

## Aspekto 
La ĉefaj distingaj trajtoj de la vulkana apuseto estas ĝia vostoforko kaj nigraj flugiloj, kiuj aspektas brilaj per purpura nuanco. Unu el la difinaj diferencoj inter maskloj kaj inoj estas la stato de la tarso. La maskla apuseto havas nudan tarson, dum la ino havas plumohavan tarson. Ambaŭ seksoj tamen kunhavas la distingan trajton havi blankajn plumobranĉojn (la branĉiĝantaj strukturoj etendiĝantaj de la plumoŝafto donas al la plumo ĝian teksturon kaj helpas dumfluge). Koncerne la junajn vulkanajn apusetojn, ili havas malpli difinitan pugobendon kaj malpli da plumoj en la tarso.

## Habitato 
La vulkana apuseto vivas plu sur la insulo Javo en Indonezio kaj en la arbaro de Balio. La vulkana apuseto estas ofte vidata en ses vulkanaj lokoj sur la insulo Javo. Ĉi tiuj vulkanoj estas Monto Gede, Monto Pangrango, Tangkuban Perahu, Monto Ciremai, Monto Slamet kaj la Jangaj Altaj Teroj. Tiu ĉi apuseto emas nesti en rokfendoj je 2200–3000 metroj, kvankam ili ankaŭ troveblas ĉirkaŭ pintoj kaj krestoj de vulkanoj super montaraj arbaraj regionoj. La aktiva altitudo de ĉi tiu specio ludas gravan rolon en ĝia loĝloko. Kelkaj apusetoj ankaŭ povas vivi en krateroj, sed tio ne estas ofta ĉar ili restas en la samaj lokoj tutjare kaj ne migras. Ĉiuj konataj reproduktejoj de la vulkana apuseto estas sur aktivaj vulkanoj, kio elstarigas ĝian unikan adaptiĝon al provizoraj kondiĉoj. Ĉi tiu specio ne estas strikte loĝanta kaj ĝi moviĝas ene de sia indiĝena teritorio.

## Eĥolokigo 
Multaj specioj de apusetoj de la genro *Aerodramus* nestas kolonie en kavernoj, kio instigas ilin uzi eĥolokigon por navigi tra malhelaj medioj kiel kavernoj kaj fendoj, same kiel dum la krepuskaj horoj. Kvankam la apusetoj povas eĥoloki (kiel vesperto), ili estas multe malpli lertaj kaj malpli rafinitaj en ties uzado por kapti predon. Ĉi tiu eĥolokiga kapablo distingas *Aerodramus* de proksime rilataj genroj, kiel ekzemple *Hydrochous*, kaj plej multaj specioj ene de *Collocalia*.

## Populacio 
Oni taksas, ke tipe estas ĉirkaŭ 25 paroj en kolonio kaj ĉirkaŭ po unu kolonio por loko, do verŝajne estas ĉirkaŭ 400 vulkanaj apusetoj en la mondo. Pro ilia aera naturo, la vulkana apuseto estas tre lerta pri koloniigo de insuloj. Pluraj specioj montras vastan distribuon tra grandaj areoj de arkipelagoj.

### Minacoj 
Ne ekzistas multaj minacoj al la vulkana apuseto krom foja formorto pro vulkana agado, ĉar ĉiuj iliaj konataj reproduktejoj estas sur aktivaj vulkanoj. Formorto povus eble okazi iam ajn.

## Manĝado 
Malmulto estas konata pri la dieto de la vulkana apuseto. Tamen, kiel ĉe aliaj apusetoj, oni supozas, ke ili plej verŝajne manĝas dumfluge, kaptante malgrandajn insektojn kaj eble aliajn aerajn predojn.

## Referencoj 
* Chantler kaj Driessens, *Swifts* 
* Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) *Swifts: a Guide to the Swifts and Treeswifts of the World*, 2a eld., Pica Press, East Sussex.
* Birdlife International
* Grimmett, Inskipp and Inskipp, *Birds of India* 
* Robson, Craig  *A Field Guide to the Birds of Thailand* 

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Indonezio