open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Seeland (administra distrikto)

La **administra distrikto Seeland** estas administra unuo de Kantono Berno kaj formas kune kun la administra distrikto Bielo la administran regionon Seeland. Ĝi havis 67812 loĝantojn la 1-an de januaro 2010. Ĝia ĉefurbo estas Aarberg.

## Geografio 
Al la distrikto Seeland apartenas la ebenaĵo inter la lagoj de Neŭŝatelo kaj Bielo sude de la Zihl-Kanalo, kiu ligas la du lagojn kaj la flotebenaĵo de Aro

## Historio 
La administra distrikto Seeland estiĝis la 1-an de januaro 2010 per la kunigo de la malnovaj distriktoj Aarberg, Büren, Erlach, kaj parto de la iama distriktoj Nidau kaj Fraubrunnen.

## Komunumoj de la distrikto Seeland 
La distrikto Seeland konsistas (stato en 2010) el 45 komunumoj, el kiuj la plej granda estas la urbo Lyss. Jen la listo:

## Iamaj komunumo de la administra distrikto Seeland 

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo pri la administra distrikto Seeland sur la kantona retejo
Laliŝ

[eta|250px| La konikaj tegmentoj tipaj de la [jezidoj|jezidismo ĉe la tombo de Adi ibn Musafir en Laliŝ]]
**Laliŝ**, **Lalesh**, Laliş aŭ *Lalişa Nûranî* estas malgranda montara valo en la nordo de Irako, je 60&nbsp;km nordokcidente de Mosulo. Ĝi estas sankta loko por la jezidoj ĉar en ĝi troviĝas la tombo de Adi ibn Musafir, sufia mistikulo kiu vivis en la 12-a jarcento. Temas pri unu el la plej elstaraj jezidaj mistikuloj.

Almenaŭ unufoje en la vivo, la jezidoj devas pilgrimi dum ses tagoj al Laliŝo por viziti la tombon kaj aliajn sanktajn lokojn. La lokaj jezidoj pilgrimas unu fojon jare okaze de la Festo de la Asembleo, inter aŭgusto kaj septembro.

Kategorio:Jezidismo
Kategorio:Geografio de Irako
Kategorio:Kurdio
Adi ibn Musafir

eta|dekstra|250px|Tombo de Adi ibn Musafir en Laliŝ.
La ŝejĥo **Adi ibn Musafir al-Umawī** (arabe عدي بن مسافر الاموي, kurde *Şêx Adî*), ankaŭ konata kiel Ŝejĥo Adi aŭ Adi ibn Mustafa, estas devenanto de la omajada kalifo Marvan la 1-a. Li naskiĝis en Baalbeko, en la valo de Bekao, en nuna Libano, en la 1070-aj jaroj kaj mortis en 1162. La jezidoj konsideras lin kiel avataro de Melek-Taŭso, la Anĝelo Pavo.

La ŝejĥo Adi vivis grandan parton de sia vivo en Bagdado. Li vivis kiel sufio kaj retiriĝis al Kurdistano en la serĉado de trankvileco. Lia tombo troviĝas en Laliŝ, Irako, sankta loko de la jezida pilgrimado.

Kategorio:Sufioj
Kategorio:Jezidismo
Cordillera de Talamanca

[eta|220px|[Akvofalo en Kostariko.]]
**Cordillera de Talamanca**, Esperantigite **Talamanko**, estas montaro kiu troviĝas je la landlimo inter Kostariko kaj Panamo. Multo de la areo estas inkludita en la Internacia Parko La Amistad, kiu ankaŭ apartenas al ambaŭ landoj.

## Priskribo 
Tiu montaro ampleksas la plej altajn pintojn de Kostariko kaj Panamo: Cerro Chirripó kun 3 819 m, kaj la pli atingebla alta pinto, Cerro de la Muerte. Multo de la karibaj areoj de la montaro ankoraŭ estas neesplorataj.

La montaro estas kovrita de la Talamankaj montaraj arbaroj ĝis altitudoj de ĉirkaŭ 3 000 m. Super altitudoj de 1,800 m la arbaroj estas dominataj de grandaj kverkoj (*Quercus costaricensis*). Super 3,000 m, la arbaroj transiras al enklavoj de sub-paramo, speco de arbustetaro superregata de arbustaro kaj nana bambuo de *Chusquea*, super altitudo de 3,400 m ili estiĝas Kostarikaj paramoj, tropika montara herbejo. La sub-parama kaj parama vegetaĵaro suferas de regula nokta frosto, temperaturoj je 3,200 m atingante . La regiono funde estas studita de paleolimnologoj por rekonstrui la ŝanĝojn pri klimato, vegetaĵaro kaj frekvenco de incendioj.

La montaro havas tutmondan gravecon kiel centro de endemioj por multaj plantaj kaj bestaj kladoj kaj kiel biotopo por multaj grandaj mamuloj ( *Tapirus bairdii* , pumo, jaguaro ) kaj birdoj kiuj nuntempe estas tre minacataj en multo de siaj arealoj.

eta|400px|maldekstra|Talamanko kun centre la pinto Cerro Chirripó.

Kategorio:Geografio de Panamo
Kategorio:Geografio de Kostariko
Kostarika kverko

La **Kostarika kverko** (***Quercus costaricensis***, sinonimo *Quercus irazuensis*, *Quercus endresii* ) estas neotropisa specio de kverko, endemia al la talamankaj montaraj arbaroj de Kostariko kaj Panamo. Ĝi ofte estas asociata kun *Quercus copeyensis* en la altmontaraj arbaroj, ĝis altitudo de 3 100 metroj.

## Vidu ankaŭ 
*Talamanko

## Eksteraj ligiloj 
* IUCN Red List: *Quercus costaricensis* 
 
Kategorio:Fagacoj
Kategorio:Neotropisa flaŭro
485 Genua

'*485 *Genua'''* estas granda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la itala astronomo Luigi Carnera, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl en Germanio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita "*Genua''", latina nomo de la itala urbo Ĝenovo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Ĝenovo
Kategorio:Malkovrita de Luigi Carnera
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1902
486 Kremono

**486 Kremono** estas granda, meze hela kaj malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la itala astronomo Luigi Carnera elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la itala urbo Kremono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luigi Carnera
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1902
Morašice (distrikto Chrudim)

Municipo **Morašice** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en submontara regiono de Železné hory, en valo de rivereto Bylanka, 8&nbsp;km sudokcidente de urbo Chrudim, 4&nbsp;km sudoriente de urbo Heřmanův Městec. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Vilaĝo Morašice apartenas al la plej malnovaj domaroj en regiono Chrudim. Unue ĝi estas rememorata en la jaro 1226, kiam posedis ĉi tie havaĵon Jan el Morašice, pruvita kiel atestanto sur dokumento de la reĝo Přemysl Otakar la 1-a. Post kelkaj ŝanĝoj de posedantoj aĉetis Morašice Mikuláš Štítný el Štítné. Li ege Morašice florigis. Li starigis novajn mastrumajn konstruaĵojn, fondis novajn greftejojn, fiŝlagojn kaj simile. Ankaŭ lia filino kaj nepino bone mastrumadis. Filino Jana per sia edziniĝo venigis ĉi tien familiaron de Hamzoj Bořek el Zábědovice.
En la vilaĝo estis du sinjorejoj. El la pli malnova konserviĝis nur etaj terenaj ondoj, el la pli nova restis ĝis fino de la 19-a jarcento du keloj kaj puto. Pro konstruo de lernejo sur tiu loko estis la restaĵoj forigitaj.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Morašice**
* Holičky
* Janovice
* Skupice
* Zbyhněvice

## Pri vilaĝpartoj 
Vilaĝeto **Skupice** estas unue rememorata en la jaro 1442. Tiam ĝi apartenis al sinjorejo de Lichnice kaj pli poste al la reĝa kamero.

En vilaĝo **Janovice** troviĝas mezepoka fortikaĵejo Rozpakov.

En teritorio de la komunumo troviĝas kelkaj etaj domaroj kaj kortoj, ekzemple Bačalský muelejo, Dubina, Dolany, Palučina, kiuj finkreas en libera pejzaĝo karakteron de submontara regiono. Ankaŭ du fiŝlagoj apud Morašice subtenas agrablan impreson de la ĉirkaŭaĵo.

## Vidindaĵoj 
Sur tombejo en orienta parto de la vilaĝo staras gotika preĝejo de Sankta Vito, en la jaro 1349 rememorata kiel la paroĥa. Ĝi estas ununava kun trilatere fermita presbiterejo, kun turo kaj sakristio sur norda flanko. En la navo estas du kampoj de barela volbo. La presbiterejo estas volbita krucforme kun kojnaj ripoj. Sur norda flanko estas sankta ŝranko kun trilatera vimperko, la fenestroj estas mallarĝaj, pintarkaj. Ankaŭ triumfa arko estas pinta. La ĥorejo estas ligna.

Ekipaĵo estas novgotika el la jaro 1893. La predikejo el tempo ĉirkaŭ la jaro 1700 havas riĉajn ornamentajn reliefojn kun figuroj de kvar evangeliistoj. En la preĝejo estas kvin renesancaj tomboŝtonoj de Hamzoj Bořek el Zábědovice el la 16-a jarcento..

Kadavrejo sur tombejo estas prisma kun hakitaj anguloj.

En paroĥestra domo troviĝas bildo de Sankta Vito el la jaro 1684, kiu origine estis sur la ĉefa altaro.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Chrudim 
* Paĝaro de mikroregiono západně od Chrudimi 
* Militista pietloko 


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
Kampiktero

La **Kampiktero** (***Icterus jamacaii***) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj de ties tipa genro nome Ikteroj kiu enhavas speciojn kiuj montras flavajn kaj nigrajn kolorojn. Ĝi troviĝas en granda parto de Sudameriko nome en Argentino, Bolivio, ĉefe en nordorienta Brazilo, Kolombio, Ekvadoro, Gujano, Paragvajo kaj Peruo. Ĝi loĝas en pli sekaj areoj kiaj kaatingo kaj savano, sed ankaŭ ĉe deciduaj arbaroj.

## Aspekto 
Tiu specio havas nigrajn kapon, supran bruston, mezan dorson, flugilojn kaj voston, dum estas flavoranĝaj nuko, supra dorso, pugo, subaj partoj inklude subvoston kaj ŝultromakuloj. Estas blanka flugilstrio. La suba makzelo estas klare helblugriza. Kaj klara distingilo estas **blankeca iriso**, malkutime inter ikteroj.

## Diferencoj 
Kelkaj fakuloj kiaj Ridgely kaj Tudor kaj Howard kaj Moore traktis iam la Kampikteron kiel subspecio de la Trupialo, *Icterus icterus*, sed lastatempe, kiel ĉe Clements, oni konsideras ilin apartajn speciojn. La Kampiktero diferencas el la Trupialo pro oranĝa koloro pli ol blanka ĉe grandaj kovriloj, blanka flugilstrio nur en duarangaj flugilplumoj kaj tre limigita areo de blua haŭtaĵo ĉirkaŭ okuloj, dum la Oranĝadorsa iktero havas oranĝajn kronon, nukom kaj dorson.

Estas polemiko ankaŭ pri la fakto ĉu la Kampiktero konstruas siajn proprajn nestojn aŭ rabas ilin de aliaj birdoj.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Ocialo

La **Ocialo** (***Ocyalus latirostris***) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj monotipa en la genro ***Ocyalus***, kvankam ankaŭ la Klipiktero povus esti inkludata tien. Ĝi troviĝas je malaltaj densecoj en okcidenta Amazonio ĉefe en nordokcidenta Brazilo kaj nordorienta Peruo, kaj iom ĉe sudokcidenta Kolombio kaj nordokcidenta Ekvadoro.

Ĝi estas ĝenerale nigra birdo kun malhelruĝecaj krono kaj nuko, blueca iriso kaj eburflaveca beko. Plej karaktera distingilo estas flavaj eksteraj plumoj en bazo de vosto.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Ocyalus latirostris.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Klipiktero

La **Klipiktero** laŭ genro aŭ Kaskiktero laŭ komuna nomo de specio (***Clypicterus oseryi***) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj monotipa en la genro ***Clypicterus*** kvankam ĝi ŝajnas tre proksima al la Ocialo kaj povus esti inkludata en la genro *Psarocolius*. Ĝi foje asociiĝas en aroj kun kacikoj.

Ĝi troviĝas en Bolivio, Brazilo, kaj ĉefe en Ekvadoro kaj Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

Ĝi estas tre bunta kaj rimarkinda specio kiu havas longecaj ambaŭ makzelojn kaj ĉefe la supra kia plato kiu kovras la frunton. La vizaĝo estas malhelbruneca kiu nuanciĝas al griza en la gorĝareo kaj siavice al flava brusto dum la ventro estas ruĝeca. Ankaŭ la flugiloj estas ruĝecaj sed kun koloraj blua kaj flava flugilstrioj. La vosto estas bruna kun eksteraj flavaj plumoj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Clypicterus oseryi.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Amblicerko

**Amblicerko** aŭ Flavbeka kaciko (***Amblycercus holosericeus***) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj monotipa en la genro ***Amblycercus***.

Ĝi troviĝas en Belizo, Bolivio, Kolombio, Kostariko, Ekvadoro, Salvadoro, Gvatemalo, Honduro, Meksiko, Nikaragvo, Panamo, Peruo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, montararbaroj kaj tre degraditaj iamaj arbaroj. Ili preferas bambuon en altaj teroj de Kosta-Riko kaj Andoj, kio ne kaŭzis konverĝan evoluon kaj separon disde la populacioj de malaltaj teroj. Ĝi loĝas en deklivaroj de Karibio kaj suda Pacifiko, en arbustaroj kun disaj arboj kaj en malfermaj arbaraj areoj kiaj arbarbordoj kaj arboj ĉe akvo.

Ĝi estas mezgranda tutnigra birdo kun fortika pintakra helflava beko (kio nomigas la specion per alternativa komuna nomo) kaj samkoloraj okuloj; ĝi estas ĝis 24 cm longa. La kruroj estas malhelgrizecaj.

La populacio ne estas kalkulita kaj oni supozas, ke estas inter 500,000 kaj 5,000,000 de individuoj en tre ampleksa teritorio de ĉirkaŭ 1,150,000 km².

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Amblycercus holosericeus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* Bildo ĉe ADW 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro
491 Carina

'*491 *Carina'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Carina''", signifas "malgranda karitino" en latina lingvo.

## Vidu ankaŭ 
* 832 Karin
* 2257 Kaarina
* 2651 Karen

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1902
Berrocal (Huelva)

250ra|eta|Loko de la provinco de Onubo en Hispanio
**Berrocal** (Rokejo) estas municipo de Hispanio, en la provinco Onubo, regiono Andaluzio.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *berrocaleños*. La censita populacio en 2008 estis 375 loĝantoj kaj la denseco estas 2,98 loĝ./km².

## Situo 
Berrocal estas situa en la okcidenta parto de Andaluzio en la komarko aŭ distrikto Mineja Zono en la okcidenta parto de Sierra Morena kaj nordo de la provinco de Onubo, je altitudo de 283 m; je 79 km el Onubo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 126 km². La geografiaj koordinatoj estas .

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado.

## Historio 
## Notoj 
Kategorio:Municipoj de la provinco de Huelva
Women's Freedom League

La '''Women's Freedom League'* (*Virina ligo por libereco'') aŭ **WFL** estis brita organizaĵo kiu kampanjis por virinbalotrajto kaj egaleco inter viroj kaj virinoj.

La ligo fondiĝis en 1907 post malkonkordo en la Women's Social and Political Union (*Socia kaj politika unio de virinoj* aŭ *WSPU*). La fondintoj de la WSPU, Emmeline Pankhurst kaj Christabel Pankhurst celis malkunvoki la ĉiujaran kongreson kaj estri la organizaĵon nure kun mem-nomumita komitato. Sep dek membroj forlasis la WSPU, notinde Teresa Billington-Greig, Charlotte Despard, Elizabeth How-Martyn, Dora Marsden, Helena Normanton, kaj Margaret Nevinson, kaj fondis la WFL.

La ligo estis, kiel la WSPU, militema organizaĵo kiu volonte rompis leĝojn: pli ol 100 WFL-membroj estis malliberigitaj. Tamen, malkiel la WSPU, WFL estis tute senperfortema. WFL kontraŭis vandalismon kontraŭ nepublika propraĵo kaj aparte kontraŭis la WSPU kampanjon de krimbruligo. Anstataŭe, la ligo protestis per impostrezisto, nekompletigado de popolnombraj dokumentoj kaj senperfortemaj manifestacioj. Ekzemple, WFL-membroj sin enĉenigis en la brita parlamentejo, la House of Commons.

Kiam la Unua Mondmilito komenciĝis en 1914, la pacista WFL (ankoraŭ malkiel la WSPU) ne apogis la militon kaj ne laboris kun la registaro. Ĝi paŭzis virinbalotrajtistan aktivadon por fari homhelpan laboron, sed rekomencis en 1916.

En 1918, kiam virinoj unue povis voĉdoni kaj kandidati en balotado, WFL-membroj Despard, How-Martyn kaj Emily Phipps memstare kandidatis por parlamenta membreco. Kiel ĉiuj pacistaj kandidatoj en tiu balotado, ili malsukcesis. Poste, ili daŭris la virinrajtan aktivadon, aparte pri egala laborpago kaj egalaj moralaĵoj.

Kvankam nuntempe malpli fama ol la WSPU, la WFL tamen havis pli da membroj. La WSPU neniam havis pli ol ĉ. 2,000 membrojn, kaj la WFL havis pli ol 4,000. Ankaŭ la ligo pli longe daŭris: la WSPU estis dissolvita en 1917, kaj la WFL en 1961.

## Notoj 
Ĉi tiu artikolo estas bazita sur ĝia angla versio.

Vidu ankaŭ:
* http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/Wfreedom.htm 

Kategorio:Virinaj organizaĵoj
Kategorio:Feminismo en Britio
Kategorio:Baloto
John McCormick (filologo)

**John McCORMICK** (naskita la  en Thief River Falls en Minesoto, mortinta la  en York) estis angla filologo, spertulo pri amerikistiko.

En 1941 li diplomiĝis ĉe la Universitato de Minesoto. Kiam Usono ekpartoprenis en la dua mondmilito li aniĝis en la mararmeo kaj estis estro de du militŝipoj, unue en Atlantiko, poste en Pacifiko.

En 1951 McCormick doktoriĝis pri kompara literaturscienco ĉe Universitato Harvard. Li instruis unue en la universitato de Salzburg (Aŭstrio); en 1952 li transiris al la Libera Universitato Berlino, kie li restis ĝis 1960, instruante kiel profesoro ĉe departemento pri amerika literaturo. Poste li interalie estis profesoro en Meksikurbo, Leeds, Tokio kaj Nov-Ĵerzejo (Universitato Rutgers).

Post sia multjara instruado en Germanio McCormick opiniis, ke Germanio post la dua mondmilito ne sukcesis disiĝi de faŝismo.

Konatiĝis lia biografio de George Santayana. La originala manuskripto perdiĝis en ŝipakcidento, kaj li reskribis ĉion el sia memoro.

## Kelkaj verkoj 
* The Berlin events: Cold War turning point? 1953 (pri la ribelo en GDR)
* The frozen country. The Kenyon Review, 1960 (32–59)
* Bullfighting: Art, Technique & Spanish Society (1967; originale: *The complete aficionado*)
* Biografio de George Santayana (1987)

## Fontoj 
Kategorio:Usonaj filologoj
El Campillo

La nomo **El Campillo** (La Kampeto) povas aludi al:
* La vilaĝo El Campillo (Teruel).
* La vilaĝo El Campillo (Valladolid).
* La vilaĝo El Campillo (Zamora).
* La vilaĝo El Campillo (Onubo).
* La vilaĝo El Campillo de la Jara
* La Fortikaĵdomo de El Campillo (El Escorial, Madrido)
Malév

La entrepreno **Malév** (hungare *Magyar Légiközlekedési Vállalat*) estas hungaria flugkompanio kun sidejo en Budapeŝto. Ekde la 1-a de aprilo 2007 ĝi estas membro de la flugkompania alianco *"oneworld"*. La kompanio laŭ la stato de 2009 ĉiujare transportas proksimume 3,1 milionojn da pasaĝeroj kaj disponas pri 22 regulaj pasaĝeraj aviadiloj.

La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon **MA**; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas **MAH**.

En 2012 Malév bankrotiĝis kaj aliaj kompanioj transprenis la flugojn.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Hungaraj flugkompanioj
Japan Airlines

La entrepreno **Japan Airlines** (japane 株式会社日本航空, *Kabuŝiki-gaiŝa Nihon Kōkū*, mallongigite **JAL**) estas japania flugkompanio kun sidejo en la urbodistrikto *Ŝinagaŭa* de Tokio. Ekde la 1-a de aprilo 2007 ĝi estas membro de la flugkompania alianco *"oneworld"*. La kompanio laŭ la stato de 2009 ĉiujare transportas proksimume 52,9 milionojn da pasaĝeroj kaj disponas pri 170 regulaj pasaĝeraj aviadiloj.

La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon **JL**; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas **JAL**.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Japanaj flugkompanioj
LAN Airlines

La entrepreno **LAN Airlines** (hispane origine *Línea Aérea Nacional*) estas ĉilia flugkompanio kun sidejo en Santiago de Ĉilio. Ekde la 1-a de junio 2000 ĝi estas membro de la flugkompania alianco *"oneworld"*. La kompanio laŭ la stato de 2009 ĉiujare transportas proksimume 13,2 milionojn da pasaĝeroj kaj disponas pri 93 regulaj pasaĝeraj aviadiloj. Temas pri la plej granda flugkompanio de Sudameriko.

La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon **LA**; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas **LAN**.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 

Kategorio:Ĉiliaj flugkompanioj
Kategorio:Santiago de Ĉilio
Vespo (motorciklo)

eta|dekstre|1969 Vespa Rally 180
**Vespo** (*Vespa* en la itala) estas itala marko de skotero, kiu estis registrita en la jaro 1946. La nomon elpensis entreprenisto Enrico Piaggio. Vespo estas tre ŝatata transporta rimedo precipe en suda kaj okcidenta Eŭropo (ĉefe en Italio, sed ankaŭ en Granda Britio, Hispanio ktp.), danke al alirebla prezo kaj komforteco de vojaĝado.

Krome ĝi iĝis tipa motorciklo por urba kaj promenada uzadoj, kio konvertis ĝin en tre ŝatata marko por urbaj uzantoj.

Kategorio:Motorcikloj
Kategorio:Italaj varomarkoj
Kategorio:Varmarkoj
Roman Holiday

***Ferio en Romo*** (en angla originalo:***Roman Holiday***) estas usona romantika komedio de reĝisoro Billy Wilder de firmao Paramount Pictures el la jaro 1953, en kiu ĉefajn rolojn kreis holivudaj steloj Gregory Peck kaj Audrey Hepburn. Aŭtoro de scenaro estis konata verkisto kaj scenaristo Dalton Trumbo, sed kiu tiutempe ne povis verki, ĉar li estis en holivuda nigra listo, do en la originalaj filmaj titoletoj li ne estis indikita.

## Okazintaĵo 
La juneta princino Anna (Audrey Hepburn), heredontino de trono, vojaĝas tra Eŭropo. Sed la ŝtataj devoj ĉesas amuzigi ŝin, ŝi estas lacigita kaj trosatigita de ili. Dum ŝtata vizito al Romo ŝi subite decidiĝos almenaŭ por momento fuĝi de la pretendema vivo de la reĝa filino kaj perdiĝos sur la stratoj de itala metropolo Romo. En sia aventurema vojo ŝi ekkonas multajn homojn, inkluzive de usona ĵurnalisto Joe Bradley (Gregory Peck). La ĵurnalisto helpe de sia amiko fotografisto Irving Radovich (Eddie Albert) dekomence peliĝas nur al sensacio en aspekto de la fuĝinta princino. Sed iom post iom li enamiĝos en la juneta nobelino, ŝi reciprokas lian amon. La filmo finas malfeliĉe per doloriga disiro de ambaŭ ĉefaj figuroj.

[maldekstra|eta|Sceno de renkontiĝo de Anna kaj Joe sur [Placo de Hispanio (Romo)|roma hispanplaco.]]
[maldekstra|eta|Joe kaj Anna veturante per [vespo (motorciklo)|vespo tra stratoj de Romo — veturo, kiu finas en polica stacio]]
[dekstra|eta|Sceno ĉe [Buŝo de vero (Romo)|buŝo de vero en Romo (kiel ununura ĝi estis filmita per ununura filmero)]]

## Aktoraj okupigoj 
* Gregory Peck - Joe Bradley, ĵurnalisto de usona raportista agentejo
* Audrey Hepburn - princino Anna (alias *Anna Smith* respektive *Anja*)
* Eddie Albert - Irving Radovich, fotografisto
* Hartley Power - sinjoro Hennessy, ĉefredaktisto
* Harcourt Williams - ambasadoro
* Margaret Rawlings - grafino Vereberg
* Tullio Carminati - generalo Provno
* Paolo Carlini - Mario Delani, frizisto
* Claudio Ermelli - Giovanni, la hejmmastrino de Joe Bradley
* Paola Borboni - ordigistino
* Alfredo Rizzo - taksiisto
* Laura Solari - sekretariino de la grandambasadorejo
* Gorella Gori - vendisto de ŝuoj
* Heinz Hindrich - Dr. Bonnachoven
* John Horne - enkondukisto
* Andrea Esterhazy - laborulo de la ambasadorejo
* Ugo De Pascale - laborulo de la ambasadorejo

Audrey Hepburn pro sia unua ĉefa filma rolo en usona filmo gajnis premion de Usona akademio de filma arto kaj sciencoj Oscar.
maldekstra|eta|Bildo el kameraa provo antaŭ filmado, parto de la provo estis uzita en reklama trailero por propagado de la filmo

## Interesaĵoj 
* La tuta filmo estis komplete filmita en itala metropolo Romo
* Unu el la du kameraistoj de la filmo estis Franz Planer, kio estis naskdevena ĉeĥo naskonome František Plánička. Krom tiu ĉi eminenta filmo, krom alia, li filmis alian legendan filmon kun Audrey Hepburn, filmon ''Breakfast at Tiffany's*, plu ankaŭ filmojn *The Unforgiven* kaj *The Children's Hour*.

## Literaturo 
* Barry Paris, *Audrey Hepburnová: životopis'', BB/art s.r.o., Praha 2005, ISBN 80-7341-684-0

Kategorio:Usonaj romantikaj komediaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1953
492 Gismonda

'*492 *Gismonda'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Temisa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon, "*Gismonda*", kiu referas al "*Gismond''", rolulo de itala rakonto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1902
Crochetage (luktotekniko)

La **crochetage** estas termino franca kiu koncernas diferencajn luktoteknikojn:

:1 - Agado de kontrolo de la korpoparto de la kontraŭulo kaj speciale de membro. Ĝi apogas sur la ĉirkaŭi la korpoparto de la kontraŭulo per hoko formata per la flekso de la artiko kiel  genuo kaj kubuto. La kontrolo povas efikiĝin esanto super sia piedoj aŭ sur la grundo. Per etendo, oni trovas aliajn bridojn diferencajn.

:2 - Agado de disekvilibrigi (aŭ de ĵeto) konsistanta:
::. aŭ al ĉirkaŭi la korpoparto de la kontraŭulo por ne allasi la uzon de tiu ĉi parto aŭ por efiki punkton de apogilo por favori un disekvilibrigi (de tipo "balancilo")
::. aŭ al forigi la apogilo sur la grundo per movo de ĵeto (nomita de falĉo) aŭ de piedbato. 

Ĝenerale, un falĉo realigiĝi al la nivelo de la kokso de la kontraŭulo, sed ĝi povas esti realigata pli malalta sur la piedo aŭ pli alta sur la kokso. Tiu ĉi movo estas al diferenci de balao kiu oni realigas pli malalta (sur la piedo aŭ la malalta de la tibio).

Image: crochetage6.jpg |*Tekniko de crochetage al la interno de la apogiloj ĉiloke en "sportala" bokso*
Image: crochetage5.jpg |*Tekniko de crochetage al la eksterno de la apogiloj ĉiloke en "sportala" bokso *
Image: balayage_crocheté.jpg |*Balao de tipo piedbato de hoko ĉiloke en "sportala" bokso*

## Fontoj 
*Alain Delmas, 1. *Lexique de la boxe et des autres boxes (Document fédéral de formation d’entraîneur)*, Aix-en-Provence, 1981-2005 - 2. *Lexique de combatique (Document fédéral de formation d’entraîneur)*, Toulouse, 1975-1980.
*Gabrielle & Roland Habersetzer, ''Encyclopédie des arts martiaux de l'Extrême-Orient'', Ed. Amphora, Paris, 2000

Kategorio:Ĵetoteknikoj en lukto
Kategorio:Luktoteknikoj
Mrákotín (distrikto Chrudim)

Municipo **Mrákotín** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en montetaro Železné hory, 6&nbsp;km sudokcidente de la urbo Skuteč kaj 10&nbsp;km norde de la urbo Hlinsko. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Nomo de la vilaĝo devenas el posedo de la vilaĝo al princo Mrákota, kiu vivis en burgo Rychmburk. Li ricevis la vilaĝon donace en la jaro 1512.
En arbaroj en ĉirkaŭaĵo kreskas multo da manĝeblaj fungoj.

## Loĝantaro
## Partoj de municipo 
* **Mrákotín**
* Oflenda

## Pluaj fotoj 

Mrákotín, common.jpg|Vilaĝplaco
Mrákotín, old barn.jpg|Duonriparita garbejo
Mrákotín, road to Prosetín.jpg|Ŝoseo al nordo al &nbsp;Prosetín
Mrákotín, south part.jpg|Dometoj laŭlonge rojo Mrákotínský potok


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
Cathay Pacific

**Cathay Pacific** estas Hongkonga flugkompanio, kia sidejo lokiĝas en Honkongo. Ekde la 1-a de februaro 1999 ĝi estas membro de la flugkompania alianco *"oneworld"*. La kompanio laŭ la stato de 2009 ĉiujare transportas proksimume 25 milionojn da pasaĝeroj kaj disponas pri 117 regulaj pasaĝeraj aviadiloj.

La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon **CX**; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas ** CPA**.

La nomo devenas de , malnova alia nomo por Ĉinio, en Esperanto: Katajo.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Flugkompanioj
Kategorio:Ĉinaj flugkompanioj
Kategorio:Honkongo
Iberia

La entrepreno **Iberia** - plennome **Iberia Líneas Aéreas de España S.A.** - estas hispania flugkompanio kun sidejo en Madrido. Ekde la 1-a de septembro 1999 ĝi estas membro de la flugkompania alianco *"oneworld"*. Ankoraŭ antaŭ la fino de la jaro 2010 la kompanio laŭ gazetaraj informoj fuzios kun la brita flugkompanio British Airways.

La kompanio laŭ la stato de majo 2009 ĉiujare transportas proksimume 32,5 milionojn da pasaĝeroj kaj disponas pri 120 regulaj pasaĝeraj aviadiloj.

La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon **IB**; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas **IBE**.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* LAPE

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

eta|maldekstra|300px|aviadilo Iberia A320

Kategorio:Hispanaj flugkompanioj
Jalšové

**Jalšové,** hungare **Jalsó** [jalŝO] estas malgranda vilaĝeto en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Hlohovec.
300px|eta|Jalšové situas en la plej griza parto

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 9 km²
* Supermara alteco: 161 m
* Loĝantaro: 481 en 2001
* Poŝtkodo: 922 31
* Aŭtokodo: HC
* Telefonprefikso: 033

## Situo 
Jalšové situas laŭ maldekstra bordo de Váh, laŭ traira flankovojo. Hlohovec troviĝas je 9&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1352. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Jalsó 412 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Galgóc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Jalšové 481 homoj, (478 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Jalšové sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Hlohovec
Canadian Airlines

La entrepreno **Canadian Airlines** - kutime mallonge simple angle **Canadian** respektive france **Canadien** - estis kanada flugkompanio kun sidejo en Calgary. Ĝi ekestis en 1987 el fuzio de la tri kompanioj Canadian Pacific Air Lines (CP Air), Nordair kaj Pacific Western Airlines (PWA). La 1-an de februaro 1999 la flugkompanio estis fondomembro de la flugkompania alianco *"oneworld"*. En januaro 2001 la kompanio estis integrigita en la kompanion Air Canada.

La flugoj de la kompanio havis la IATA-mallongigon **CP**; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estis **CDN**.

## Emblemo 
Por konsideri la interesojn de la franclingva loĝantaro de Kanado, aparte en Kebekio, la kompanio pluuzis la ruĝan sagan emblemon (**>**) de la antaŭa entrepreno Pacific Western Airlines en sia kompania emblemo. La uzo de la ruĝa sago en la nomo "**Canadi****>****n**" permesis kaj la anglalingvan interpreton "**Canadian**" kaj la franclingvan "**Canadien**".

## Notoj 
Kategorio:Kanadaj flugkompanioj
Giovanni Battista Bassani

**Giovanni Battista Bassani** (* ĉirkaŭ 1647 en Padovo; † 1-an de oktobro 1716 en Bergamo) estis itala violonisto kaj komponisto.

## Vivo 
Sian edukadon li ricevis en Venecio, Bassani estis tie supozeble lernanto de Giovanni Legrenzi kaj Daniele da Castrovillari (1617-1659–74). Violoninstruon li ricevis de Giovanni Battista Vitali.

Ekde 1677 li estis renoma membro de la Accademia Filarmonica en Bolonjo, kies "Principe" li fariĝis en 1682.

Ekde 1685 li laboris ĉe la akademio de Ferrara kiel kapelmajstro kaj ekde 1688 ankaŭ kiel orgenisto kaj kapelmajstro ĉe la tiea katedralo. En 1712 li ricevis la postenon de kapelmajstro ĉe Santa Maria Maggiore en Bergamo, kiun li tenis ĝis sia morto.

Bassani klopodis pri la pluevoluigo de la violonarĉo, la ĝis tiam konveksa formo nun estis pli rekta, kaj lia arĉo havis je la tenilo mekanismon por streĉado kaj malstreĉado de la ĉevalharoj.

## Verkoj 
Li verkis multajn komponaĵojn el ĉiuj ĝenroj, inter ili 13 operoj kaj 13 oratorioj, el kiu ok perdiĝis. Krome li komponis sakralan muzikon por variaj ensembloj, inter ili *Acrona Missale*, kolekto de mesoj kaj motetoj (1700 Amsterdamo). Unu ekzemplero de tiu troviĝis en la postlasaĵo de Johann Sebastian Bach.

### Instrumenta muziko 
* op. 1 triosonatoj (12) *Balletti, Correnti, Gighe, e Sarabande à Violino e Violone, overo Spinetta, con il Secondo Violino à beneplacito* (1677)
* op. 5 ''Sinfonie a due, e tre Instrumenti, con il Basso continuo per l'Organo* (1683)

### Kantatoj 
* op. 2 *Cantate Amorose Musicali à voce sola, opera seconda'' (Bolonjo 1680)

### Oratorioj 
* L'Esaltazione di S Croce, 1675
* L'Epulone, 1675
* La tromba della divina misericordia, 1676
* L'amore ingeniero, 1678
* Il mistico Roveto, 1681
* Il Davide punito overo La pestilente strage d'Israele, 1686
* Il Giona (Ambrosini), 1689
* Mosè risorto dalle acque, 1694
* Il conte di Bacheville, 1696
* Susanna, 1697
* Gl'impegni del divino amore nel transito della Beata Caterina Vegri detta di Bologna, 1703
* Il trionfo della Fede, 1704
* La morte delusa, 1703; kune kun G.B. Brevi, G.A. Perti, G. Bononcini, A. Scarlatti

### Operoj 
* ''L'amorosa preda di Paride*, Dramma per musica en 3 aktoj (1683 Bolonjo)
* *Falaride tiranno d'Agrigento*, (Adriano Morselli), Dramma per musica en 3 aktoj (1683 Venecio)
* *L'Alarico, rè de' Goti*, (B. Bonacossi), Dramma per musica en 3 aktoj (1685 Ferrara)
* *Vitige*, Dramma per musica en 3 aktoj (1686 Ferrara)
* *Agrippina in Baia*, 1687
* *Gli amori alla moda*, Scherzo melodrammatico en 3 aktoj (1688 Ferrara)
* *Il trionfo di Venere in Ida*, Melodramma (Ferara 1688)
* *La Ginevra, infanta di Scozia*, Dramma per musica en 3 aktoj (1690 Ferrara)
* *Le vicende di coceio Nerva*, Dramma per musica en 3 aktoj (1691 Ferrara)
* *Gli amori tra gl'odii o sia Il Ramiro in Norvegia*, Dramma per musica en 3 aktoj (1693 Verona)
* *Roderico*, Ferrara, 1696
* *L'Alarico*, 1709
* *Armida al campo'', Ferrara, 1711

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Bühnenwerke
* Gerard Lesne singt das Salve Regina aus Op.12

Kategorio:Italaj orgenistoj
Kategorio:Italaj violonistoj
Kategorio:Italaj komponistoj
Kategorio:Barokaj komponistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1647
Mineja Zono (Onubo)

eta|dekstra|250px|Mineja Zono norde de la provinco de Onubo kaj okcidente de la regiono Andaluzio en Hispanio

**Mineja Zono** aŭ en la hispana *Cuenca Minera* (Onubo) estas komarko hispana situa en la nordo de la provinco de Huelva, en Andaluzio. Ĝi situas okcidente de Sierra Morena.

Ĝi enhavas la municipojn de Berrocal, Campofrío, El Campillo, La Granada de Riotinto, Minas de Río Tinto, Nerva kaj Zalamea la Real.

Ĝi limas oriente kun la provinco de provinco de Sevilla, sude kun la komarko de la Graflando, okcidente kun Andévalo kaj norde kun Sierra de Aracena.

## Vidu ankaŭ 
Aliaj komarkoj de la provinco de Onubo estas la jenaj:
* Andévalo
* Graflando
* Okcidenta Marbordo (Onubo)
* Sierra de Aracena
* Urba komarko de Onubo

Kategorio:Andaluzio
Kategorio:Municipoj de Onubo
Kategorio:Provinco de Onubo
Kategorio:Komarkoj de Onubo
Canadian

La nomo *Canadian* (anglalingva adjektivo rilata al Kanado) povas interalie rilati al
* urbeto *Canadian*, ĉefloko de la Kantono Hemphill en Teksaso aŭ al
* Canadian Airlines.
497 Iva

'*497 *Iva'''* estas granda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Raymond Smith Dugan elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la antaŭnomon de *Iva Shores'', filino de la posedanto de la bieno farmita de Dugan.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Raymond Smith Dugan
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1902
496 Gryphia

'*496 *Gryphia''''' estas granda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Flora familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan verkiston Andreas Gryphius.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1902
Johano el Matha

**Johano el Matha,** aŭ *Sankta Johano el Matha*, en la katolika eklezio kaj en la okcidenta historio famas pro sia iniciato, poste daŭrigita de liaj sekvantoj, por la liberigo de la kristanoj sklavigitaj de islamanoj de Nordafriko, kutime enprizonigitaj surmare kaj en eŭropaj teritorioj raziitaj. Lia karismo sukcesis rikolti monon elspezeblan por elaĉeti, en Nordafriko, kristanajn homojn kaj ilin revenigi al siaj landoj kaj familioj.

## Biografio 
Johano de Matha naskiĝis en Faucon-de-Barcelonnette (Francio) en 1150 kaj elvivis en Romo en 1213. Familie nobela, li studis teologion en Parizo kaj en 1192 estis levita al la ordinoj kiel sacerdoto. Kiam lia iniciato manifestiĝis originala kaj grande karitata, eksvarmis hagiografaĵo laŭ kiu anĝelo, al li aperinta dum la celebrado de la unua meso, inspiris la instituigon de religia ordeno kun aparta kristana celo: la elaĉeto de kristanoj el la mano de «maŭroj».

Atinginte la permeson de la papo Inocento la 3-a, li unuiĝis al la ermito Feliĉo el Valezio kaj iniciatis komunumon en zono de Francilio, konsekritan al la Triunuo kaj sub la protekto de la Virgulino de la Rimedo, kies Johano estis elektita gvidanto: la nova ordeno estis aprobita de la papo en 1198. La Ordeno de la Sanktega Triunuo originis la popolan nomigon «Triunuanoj».

Li vizitis ankaŭ Romon, kie fondis konventon kaj hospitalon por la pilgrimuloj ĉe la preĝejo de *Sankta Tomaso in Formis*, sur la monteto Kaelio, al li koncedita de la papo. Ĉi tie, en 1209, lin vizitis Sankta Francisko el Asizo kiun li gastigis fariĝante lia amiko.

Lia liturgia memoro estas ĉiujare celebrita la 17an de decembro.

## La nuna aktivado de la sekvantoj de Johano el Matha 
Hodiaŭ la Triunuanoj aktivas, ĉiam laŭ la karismo de la fondinto, en aliaj sociaj sektoroj: aktualigante liberigon kaj servon al la novaj formoj de sklaveco: (prostituo, alkoholismo, drogodependenco ktp.); asistante kristanajn dubemulojn; plenumante la taskon de la evangelizado;
partoprenante en la liberigo de bezonuloj el la sklaveco de la malriĉeco.

## Eksteraj ligiloj 
*  http://www.santiebeati.it/Detailed/35750.html
*  http://santibeati.it/dettaglio/78450

Kategorio:Katolikaj sanktuloj
Kategorio:Francaj sanktuloj
Kategorio:Ordeno Triunua
498 Tokio

**498 Tokio ** estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la japania ĉefurbo Tokio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Tokio
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1902
Dekduimamismo

**Dekduimamisma Ŝijaa Islamo** (Athnā‘ashariyyah aŭ Ithnā‘ashariyyah, ) estas la plej grando branĉo de ŝijaa Islamo. La anojn de Dekduimamisma Ŝijao oni nomas "dekduimamanoj", pro ilia kredo je la dekdu konsekritaj estroj, la Dekdu Imamoj, kaj ilia kredo ke la Mahdo estos ja la reveninta Dekdua Imamo, kiu malaperis kaj estas kredata de Dekduimamanoj esti en kaŝinteco. Proksimume 85% de ŝijaanoj estas Dekduimamanoj.

## Vidu ankaŭ 
* Ajatolo


Kategorio:Ŝijaismo
Kategorio:Islamo
Ruĝpuga kaciko

La **Ruĝpuga caciko** (***Cacicus haemorrhous***) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de kacikoj, kiuj estas nigraj birdoj kun flavaj aŭ ruĝaj markoj kaj bluaj okuloj. Ĝi estas specio de la Amazona Baseno kaj la Gujanoj en norda Sudameriko, kaj estas nur marborda en Gujanoj kaj ĉe Amazona Rivero ĉe Atlantiko; krome ekzistas granda separata disa teritorio en sudorienta kaj marborda Brazilo, inklude Paragvajon, kaj partojn de nordorienta Argentino. Ĝi troviĝas ankaŭ en Bolivio, Kolombio, Ekvadoro, Peruo kaj Venezuelo.

La natura habitato de la Ruĝpuga caciko estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, marĉoj kaj tre degraditaj iamaj arbaroj.

La Flavpuga caciko estas svelta birdo, kun longa vosto, tre bluaj okuloj, kaj palflava (ebureca) pintakra beko. Ĝi havas ĉefe nigran plumaron, krom tre **malhelruĝan etendan pugon**, kio nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo kio estas kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka kiuj donas etimologion ankaŭ al la vorto "hemoroido”. La ino estas pli senkolore nigra ol la masklo. Temas pri specio tre simila al la Skarlatpuga kaciko.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Cacicus haemorrhous.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
*Filmetoj de Ruĝpuga caciko ĉe Internet Bird Collection
*Poŝtmarkoj  (de Surinamo) kun mapo (montras disan teritorion de SOr marborda Brazilo)
*Fotaro de Ruĝpuga caciko  VIREO Foto-Alta Rez 
*Foto; Artikolo-(Alta Rez: fotaro: nesto, plumaranĝado, surinama mapo ktp.) webserv.nhl.nl

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Raymond Smith Dugan

**Raymond Smith DUGAN** (naskiĝis la 30-an de majo 1878 en Montague, mortis la 31-an de aŭgusto 1940 en Bryn Mawr) estis usona astronomo, ricevinte diplomon de la Amherst College en Masaĉuseco en 1899, li iris dum tri jaroj en Libano (1899 - 1902), instrui pri matematiko kaj astronomio en la "*Syrian Protestant College*" de Bejruto.

En 1902 li pluigis sian lernadon en Germanio, en la "*Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl*" (Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl) de la Universitato de Hajdelbergo,
kiu tiam estis grava centro de esploro pri asteroidoj estrita de Max Wolf.

Dum sia restado en Hejdelbergo li malkovris 16 asteroidojn inter kiuj la tre grandan *511 Davida*.

En 1905 Li prezentis sian doktorecan disertaĵon en la Observatorio de Hejdelbergo kaj reiris Usonon.

En 1905, li estis instruisto en la Universitato Princeton, helpanto profesoro en 1908 kaj profesoro ekde 1920. Li edzinigis Annette Rumford en 1909.

Kun Henry Norris Russell kaj John Quincy Stewart li kun-verkis en 1927 gravan verkon en du volumoj :*Astronomy: A Revision of Young’s Manual of Astronomy* (Ginn & Co., Boston, 1926-27, 1938, 1945) (Revizio de la Lernlibro pri astronomio de Young). La unua volumo estas : *The Solar System* (la Sunsistemo); la dua : *Astrophysics and Stellar Astronomy* (Astrofiziko kaj Stela Astronomio).

## Honoroj 
En lia honoro, oni donis lian nomon al:
* La asteroido 2772 Dugan,
* La kratero Dugan sur Luno.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Raymond Smith Dugan

## Eksteraj ligiloj 
*  Nekrologo, el ""Ciel et Terre"", Vol. 57, p. 308

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Perua kaciko

La **Perua caciko** aŭ **Kepka kaciko** (***Cacicus koepckeae***) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de kacikoj, kiuj estas nigraj birdoj kun flavaj aŭ ruĝaj markoj kaj bluaj okuloj. Ĝi estas endemia de izolitaj lokoj de sudorienta Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj ĉefe ĉeriveraj kun kanejoj, sed ne ĉe grandaj riveroj kiaj Urubamba. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

Ĝis ĵuse tiu specio estis konata nur el tri areoj de tre malgranda teritorio, kio lokigis ĝin je risko el hazardaj okazaĵoj aŭ rapidaj habitatoŝanĝoj, kaj tiele ĝi estis taksita kiel **Vundebla**. Tamen oni ĵus trovis en 2001 tiun specion ankaŭ en almenaŭ unu aldona protektita areo nome Koĉa Kaŝu, kaj ĉiuj vidaĵoj estis el dise loĝataj areoj kiuj ne estas sub tuja minaco de habitatoperdo. Se oni malkovros pliajn populaciojn en najbaraj areoj, ĝi povos esti retaksata kiel Preskaŭ Minacata.

La Perua caciko estas ĉ. 23 cm longa, mezgranda, nigra ikteredo. Ĝi havas **kvadratan flavan pugomakulon**. Relative malgrandakapa aspekto. La irisoj estas helbluaj kiel ĉe la samgenranoj, sed diference de la Flavpuga kaciko, la Ruĝpuga kaciko kaj la Skarlatpuga kaciko, ĝi havas ankaŭ bluecan bekon (anstataŭ helflava), pli pala en pinto kaj relative malgranda ĉe ikteredoj. Ĝi estas simila al la alopatria Montokaciko, *C. chrysonotus*. 

La voĉo estas iom varia kaj ĝenerale silenteca, sed ĝi estas laŭta, rapida serio de eksplodaj, parecaj notoj ĉik-paŭ, kun kelkaj trisilabaj notoj intermetitaj. Ankaŭ rapida serio de akraj notoj ĉih, pli amplekse disaj frazoj ĉih-ĉih, paŭ-paŭ. Oni aŭdis parojn elsendantajn arojn de sesfrazaj serioj kombine kun longa sekvenco. 

La populacio estas de ĉ. 2,500-10,000 individuoj en malgranda teritorio de ĉ. 550 km². Ĝi estas probable arborema, kun paroj aŭ malgrandaj grupoj moviĝantaj tra kanopeo de transira arbaro. Oni vidis ilin manĝante inter semingoj, eble insektojn, sen atenti proksimajn fruktarbojn. La tipa specimeno estis unu de areto de 6 birdoj kiuj estis vidataj banantaj kaj drinkantaj, kaj oni konstatis grupojn de 4 al 6 individuoj.

## Referencoj 
* Angle, priskribo, ekologio kaj disvastiĝo 
* BirdLife International 2004.  Cacicus koepckeae.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
*BirdLife Species Factsheet.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Ĉefministro de Aŭstralio

La **Ĉefministro de Aŭstralio** aŭ en angla **Prime Minister of the Commonwealth of Australia** estas la ĉefministro de Aŭstralio. Tiu individua posteno estas la plej aĝa *Minister of the Crown*, la estro de la ministraro kaj de la priparolanto de la Nacia Sekurkomitato. La oficposteno ne estas menciata en la Konstitucio de Aŭstralio kaj ekzistas nur tra neverkitaj politikaj konvencio kaj tradicio. Spite tion, praktike ĝi estas la plej pova parlamenta posteno en Aŭstralio. La individuo kiu tenas la oficpostenon estas komisiita de la Ĝenerala Guberniestro de Aŭstralio.

Preskaŭ ĉiam kaj laŭ la konvencio, la Ĉefministro estas la estro de la majoritata partio aŭ la plej granda partio en koalicio de partioj en la Ĉambro de Reprezentantoj. Tamen, ne estas konstitucia postulo ke la ĉefministro sidu en la Ĉambro de Reprezentantoj, aŭ eĉ estu membro de la parlamento, kvankam laŭ konvencio tio okazas ĉiam. La nura okazo kiam membro de la Senato estis nomumita ĉefministro estis John Gorton, kiu sekve rezignis sian senatan poienon kaj estis elektita kiel membro de la Ĉambro de Reprezentantoj (Senatano George Pearce funkciis kiel ĉefministro dum sep monatoj en 1916 kiam Billy Hughes estis transmare).

Scott Morrison tenis la oficpostenon de Ĉefministro ekde la 24a de Aŭgusto 2018.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
* Listo de ĉefministroj de Aŭstralio

## Eksteraj ligiloj
* Official website of the Prime Minister of Australia
* Department of Prime Minister and Cabinet
* Australia's Prime Ministers  – National Archives of Australia reference site and research portal
* Biographies of Australia's Prime Ministers / National Museum of Australia
* Classroom resources on Australian Prime Ministers

Kategorio:Politiko de Aŭstralio
La Granada de Riotinto

250px|eta|Loko de la provinco de Onubo en Hispanio
**La Granada de Riotinto** estas municipo de Hispanio, en la provinco Onubo, regiono Andaluzio.

*Granada* signifas en la hispana "granato", kio aperas en la flago kaj blazono de la vilaĝo.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *granadeños*. La censita populacio en 2009 estis 211 loĝantoj kaj la denseco estas 4,8 loĝ./km².

## Situo 
La Granada de Riotinto estas situa en la okcidenta parto de Andaluzio en la komarko aŭ distrikto Mineja Zono en la okcidenta parto de Sierra Morena kaj nordo de la provinco de Onubo, je altitudo de 437 m; je 90 km el Onubo, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 44 km². La geografiaj koordinatoj estas 37º 46' N, 6º 30' Ok.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado.

## Historio 
## Notoj 
Kategorio:Municipoj de la provinco de Huelva
Impostparadizo

**Impostoparadizo** aŭ **impostparadizo** estas ŝtato aŭ regiono, kie oni pagas tre malaltajn aŭ neniujn impostojn por bonhavo, enspezoj aŭ interezoj. Tiel la koncerna ŝtato allogas entreprenojn aŭ personojn investi en la koncerna ŝtato aŭ regiono.

## Karaktero 
Impostparadizoj ofte estas etaj landoj kiuj ne havas multajn aliajn ekonomiajn aktivecojn. Ofte en tiuj landoj oni ankaŭ trovas grandan kvanton de leterkestentreprenoj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de impostparadizoj

Kategorio:Impostoj