open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Reguloj de futbalo

La **reguloj de futbalo** estis unue kreitaj de *The Football Association* (la angla futbala asocio) je la 8-a de decembro 1863. La nuna regularo konsistas el 17 reguloj:

## La ludejo 
eta|250ra|Ludkampo por futbalo laŭ internacia normo
La futbala ludkampo estas ebena rektangulo sen iaj obstakloj. Normale la grundo estas laŭeble uniforma falĉita razeno, en raraj kazoj oni ludas sur "malmola grundo" aŭ sur "artefarita razeno". 
La mezuro por internaciaj matĉoj:
La mallongaj flankoj (**golejlinio**, bazlinio) estu inter 64 kaj 75 metrojn longaj, la longaj flankoj (**flanklinio**) estu inter 100 kaj 110 metrojn longaj. Plej ofta grandeco: 68 oble 105 m.
La ludkampaj linioj estu markitaj per blanka koloro (kutime kreto), la linioj larĝu maksimume 12 centimetrojn.
Krom la eksteraj flankoj estu markitaj: la **centra linio**, la **ekluda cirklo** en diametro de 9,15 m ĉirkaŭ la ekluda punkto, la **penalareo** kun parta cirklo (diametro: 9,15 m), la goleja areo kaj la kornera kvaroncirklo (diametro: 1 m). 
La kvar anguloj estu markitaj per stango kun flago. (La stango havu alton de minimume 1,50 metroj kaj nepre ne estu pinta). 
Meze de la mallongaj flankoj troviĝas la **golejo** el du **fostoj** kaj **translatoj** kaj goleja reto.
La distanco inter la enaj randoj de la fostoj estu 7,32 m (=8 jardoj), la suba rando de la translato estu en alto de 2,44 metroj (= 8 futoj). Fostoj kaj translato estu blankaj aŭ arĝentkoloraj 

## La pilko 
## La nombro da ludistoj 
## La ekipaĵo de la ludistoj 
## La arbitracianto 
## La help-arbitraciantoj 
Ili estas nomataj ankaŭ liniojuĝistoj, nome la du helpantoj de la arbitracianto, kiuj atentas ĉefe ĉu la pilko transpasis la flanklinion aŭ la golejlinion.

## La daŭro de la matĉo 
Estas du periodoj aŭ duontempoj de po tri horkvaronoj. Intertempo kutime daŭras unu horkvaronon. Kaze de nepra malegaligo, okazos aldonaj periodoj ne tiom longdaŭraj, maksimume de duonhoro entute. Kaze de ankoraŭ nepra malegaligo, okazos punŝotoj.

## La lud-starto kaj restarto 
## La pilko dum kaj ekster la ludo 
## La golo 
## La eksterludo 
## La miskondutoj 
## La liberaj frapoj 
## La penalo 
## La taĉ-reeniro 
## La golejo-frapo 
## La angulo-frapo 
## Notoj 
## Referencoj 
* Tibor Újlaky-Nagy, La sporta lingvo en Esperanto, Hungara Esperanto-Asocio, 1972 [www.freeweb.hu/eventoj/steb/sportalingvo.rtf]

## Bibliografio 
* Paulo Sergio Viana, *Ridinda golo*, Beletra Almanako, nº 9, oktobro 2010, pp. 13-15.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj reguloj de futbalo Retejo de FIFA (anglalingve)

Futbalo
Kategorio:Futbalo
Distrikto Oberspreewald-Lausitz

La **distrikto Oberspreewald-Lausitz** (germane: **Landkreis**, nomata laŭ la regionoj supra (suda) parto de la Spree-arbaro, *Spreewald*, kaj Luzacio, *Lausitz*) situas en la sudo de la federacia lando Brandenburgio de Germanio. La urbo Senftenberg estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 1 216,61 kvadrataj kilometroj fine de  loĝis  homoj; do meznombre 95 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Brandenburgio la koncerna nombro estas 87, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Oberspreewald-Lausitz estas signita per **7**.

Najbaraj distriktoj estas okcidente
Elbe-Elster, norde Dahme-Spreewald, oriente Spree-Neiße. En la sudo limas la saksaj distriktoj Kamenz kaj Riesa-Großenhain. La nordsoraba nomo de la dulingva  estas **Wokrejs Gorne Błota-Łužyca**.

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
Post administra reformo de la jaro 2003, kiu reduktis la nombron de memstaraj komunumoj, la distrikto ankoraŭ konsistas el 25 komunumoj, el ili 9 kun urbaj rajtoj. Laŭ oficiala komunikaĵo de 2008 tri komunumoj oficiale estas dulingvaj - en ili samrajte oficialas la germana kaj malsuprasoraba lingvoj.

(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )

**Urboj**
¹ *urbo kun membreco en komunumaro*
# Calau ()
# Großräschen ()
# Lauchhammer ()
# Lübbenau (Spreewald) – *Lubnjow (Błota)* ()
# Ortrand ¹ ()
# Ruhland ¹ ()
# Schwarzheide ()
# Senftenberg ()
# Vetschau (Spreewald) – *Wětošow (Błota)* ()
**Neurbaj komunumoj sen membreco en komunumaro**
# Schipkau ()

**Komunumaroj kaj membraj komunumoj**

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retpaĝoj de la distrikto, germanlingvaj

## Referencoj 

O
O
Amay (Belgio)

'''''' (france: [AMe]) estas municipo en Belgio. En  la municipo havis &#160;loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Ampsin, Flône, Jehay kaj Ombret apartenas al Amay, la ĉefa municipo.

eta|maldekstra|200px|
Amel (Belgio)

eta|Malnova viadukto en Born, parto de Amel.

'''''' (germane: [Amel] aŭ  [amBLEV']) estas municipo en germanlingva Belgio. En  la municipo havis &#160;loĝantojn. La municipo apartenas al la transnacia Eŭregiono Mozo-Rejno.

Ekde 1977 la municipoj Schoppen, Stephanshof, Iveldingen, Eibertingen, Montenau, Born, Deidenberg, Medell, Möderscheid, Hepscheid, Heppenbach, Halenfeld, Mirfeld, Valender, Wereth, Meyerode kaj Herresbach apartenas al Amel, la ĉefa municipo.

La franca nomo de Amel, Amblève, samtempe estas nomo de rivero en Valonio.

Ĝis la Traktato de Versajlo en 1919 la municipo apartenis al la Germana Regno, kiel la cetero de la tiamaj distriktoj Eupen kaj Malmedy. Antaŭe ĝi estis parto de la duklando Limburgo, kaj post la Viena kongreso en 1815 al Prusio.
Ans

'''''' (france: prononco , ) estas municipo en Belgio. Ĝi apartenas al la provinco Lieĝo, unu el la 5 provincoj de la regiono Valonio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn kaj laŭ la stato de  tie vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . Ĝi situas nordokcidente de la provinca ĉefurbo Lieĝo kaj konsideriĝas antaŭurbo de ĝi. 

Ekde 1977 la antaŭaj municipoj Loncin, Alleur kaj Xhendremael apartenas al Ans, la ĉefa municipo. Laŭ la nuna stato la komunumestro estas .

## Konataj lokuloj 
* Loïs Openda (2000), futbalisto

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
Distrikto Potsdam-Mittelmark

La **distrikto Potsdam-Mittelmark** (germane: **Landkreis**) situas en la okcidento de la federacia lando Brandenburgio de Germanio. La urbo Belzig estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 2 574,98 kvadrataj kilometroj fine de  loĝis  homoj; do meznombre 79 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Brandenburgio la koncerna nombro estas 87, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Potsdam-Mittelmark estas signita per **10**.

Najbaraj distriktoj estas norde Havelland (4), oriente Teltow-Fläming (13) kaj la urboj Potsdam kaj Berlin, sude la saksianhaltaj distriktoj Wittenberg kaj Anhalt-Bitterfeld kaj okcidente la same saksianhalta distrikto Jerichower Land.

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
Post administra reformo de la jaro 2003, kiu reduktis la nombron de memstaraj komunumoj, la distrikto ankoraŭ konsistas el 38 komunumoj, el ili 9 kun urbaj rajtoj.

(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )

**Urboj**
¹ *urbo kun membreco en komunumaro*
# Bad Belzig ()
# Beelitz ()
# Brück ¹ ()
# Havelsee ¹ ()
# Niemegk ¹ ()
# Teltow ()
# Treuenbrietzen ()
# Werder (Havel) ()
# Ziesar ¹ ()
**Neurbaj komunumoj sen membreco en komunumaro**
# Groß Kreutz (Havel) ()
# Kleinmachnow ()
# Kloster Lehnin ()
# Michendorf ()
# Nuthetal ()
# Schwielowsee ()
# Seddiner See ()
# Stahnsdorf ()
# Wiesenburg (Mark) ()

**Komunumaroj kaj membraj komunumoj**

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retpaĝoj de la distrikto, germanlingvaj

## Referencoj 

P
P
Distrikto Oder-Spree

La **distrikto Oder-Spree** (germane: **Landkreis**) situas en la oriento de la federacia lando Brandenburgio de Germanio. La urbo Beeskow estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 2 242,49 kvadrataj kilometroj fine de  loĝis  homoj; do meznombre 86 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Brandenburgio la koncerna nombro estas 87, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Oder-Spree estas signita per **8**.

Najbaraj distriktoj estas sude Spree-Neiße (12), sude kaj sudokcidente Dahme-Spreewald (2), norde Märkisch-Oderland (5) kaj la urbo Frankfurt (Oder). En la nordo krome limas Berlino (konkrete la urboparto Köpenick, parto de la urbodistrikto Treptow-Köpenick) kaj en la oriento Pollando, dividita de la distrikto nur per la rivero Odro.

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
Post administra reformo de la jaro 2003, kiu reduktis la nombron de memstaraj komunumoj, la distrikto ankoraŭ konsistas el 38 komunumoj, el ili 7 kun urbaj rajtoj.

(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )

**Urboj**
¹ *urbo kun membreco en komunumaro*
# Beeskow ()
# Eisenhüttenstadt ()
# Erkner ()
# Friedland ()
# Fürstenwalde (Spree) ()
# Müllrose ¹ ()
# Storkow (Mark) ()
**Neurbaj komunumoj sen membreco en komunumaro**
# Grünheide (Mark) ()
# Rietz-Neuendorf ()
# Schöneiche bei Berlin ()
# Steinhöfel ()
# Tauche ()
# Woltersdorf ()

**Komunumaroj kaj membraj komunumoj**(administra centro *)

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retpaĝoj de la distrikto, germanlingvaj

## Referencoj 

O
O
Distrikto Ostprignitz-Ruppin

La **distrikto Ostprignitz-Ruppin** (germane: **Landkreis**) situas en la nordokcidento de la federacia lando Brandenburgio de Germanio. La urbo Neuruppin estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 2 508,96 kvadrataj kilometroj fine de  loĝis  homoj; do meznombre 44 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Brandenburgio la koncerna nombro estas 87, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Ostprignitz-Ruppin estas signita per **9**.

Najbaraj distriktoj estas oriente Oberhavel (6), sude Havelland (4), okcidente Prignitz (11) kaj en la nordo la meklenburgo-antaŭpomeriaj distriktoj Müritz kaj Mecklenburg-Strelitz.

En la distrikta teritorio cetere ankoraŭ parolatas la orienta platgermana lingvo.

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
Post administra reformo de la jaro 2003, kiu reduktis la nombron de memstaraj komunumoj, la distrikto ankoraŭ konsistas el 23 komunumoj, el ili 6 kun urbaj rajtoj.

(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )

**Urboj**
¹ *urbo kun membreco en komunumaro*
# Kyritz ()
# Lindow (Mark) ¹ ()
# Neuruppin ()
# Neustadt (Dosse) ¹ ()
# Rheinsberg ()
# Wittstock (Dosse) ()
**Neurbaj komunumoj sen membreco en komunumaro**
# Fehrbellin ()
# Heiligengrabe ()
# Wusterhausen (Dosse) ()

**Komunumaroj kaj membraj komunumoj**

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retpaĝoj de la distrikto, germanlingvaj

## Referencoj 

O
O
Distrikto Prignitz

La **distrikto Prignitz** (germane: **Landkreis**) situas en la ekstrema nordokcidento de la federacia lando Brandenburgio de Germanio. La urbo Perleberg estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 2 123,39 kvadrataj kilometroj fine de  loĝis  homoj; do meznombre 37 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Brandenburgio la koncerna nombro estas 87, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Prignitz estas signita per **11**.

Najbaraj distriktoj estas oriente Ostprignitz-Ruppin (9), sude Stendal (en Saksio-Anhalto), sudokcidente kaj okcidente Lüchow-Dannenberg (en Malsupra Saksio) kaj en la nordo Ludwigslust-Parchim (en Meklenburgo-Antaŭpomerio).

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
Post administra reformo de la jaro 2003, kiu reduktis la nombron de memstaraj komunumoj, la distrikto ankoraŭ konsistas el 26 komunumoj, el ili 7 kun urbaj rajtoj.

(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )

**Urboj**
¹ *urbo kun membreco en komunumaro*
# Bad Wilsnack ¹ ()
# Lenzen (Elbo) ¹ ()
# Meyenburg ¹ ()
# Perleberg ()
# Pritzwalk ()
# Putlitz ¹ ()
# Wittenberge ()

**Neurbaj komunumoj sen membreco en komunumaro**
# Groß Pankow (Prignitz) ()
# Gumtow ()
# Karstädt ()
# Plattenburg ()

**Komunumaroj kaj membraj komunumoj**
(administra centro *)

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retpaĝoj de la distrikto, germanlingvaj

## Referencoj 

P
P
Anthisnes

eta|maldekstra|200px|La abatejo de Sankta Laŭrenco en Anthisnes
eta|maldekstra|350px|kapela bieno
**Anthisnes** (*france:*[ANtin's]) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Villers-aux-Tours, Hody kaj Tavier apartenas al Anthisnes, la ĉefa municipo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (france)
Aubel

eta|maldekstra|La centro de Aubel.

**Aubel** (france: [O:bel]) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj St. Jean-Sart (nederlande: Sint-Jansrade) kaj La Clouse apartenas al Aubel, la ĉefa municipo.
Awans

eta|300px|maldekstra|La preĝejo de sankta Agato en Awans.
**Awans** (france: [aVANS]) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Fooz, Othée, Villers-l'Evêque kaj Hognoul apartenas al Awans, la ĉefa municipo.
Aywaille

**Aywaille** (france: [EJvej], valone: Aiwêye) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Ernonheid, Harzé kaj Sougné-Remouchamps apartenas al Aywaille, la ĉefa municipo.
Baelen

**Baelen** (france: [ba:LEN] aŭ nederlande: Balen [BAln]) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

eta|maldekstra|Strato en Baelen.
Ekde 1977 la municipo Membach apartenas al Baelen, la ĉefa municipo.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la municipo Membach (france kaj germane)
Bassenge

**Bassenge** (*france:*[basA:Nĵ'] aŭ ) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Boirs, Eben-Emael, Glons (*Glaaien*), Roclenge-sur-Geer kaj Wonck apartenas al Bassenge, la ĉefa municipo.

## Turismaj vidindaĵoj 
* La Fuortaro Eben-Emael

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (france)
Chrudoš kaj Šťáhlav

**Chrudoš kaj Šťáhlav** (legu Ĥrudoŝ kaj Ŝtjahlav) estis mitaj viraj figuroj el Manuskriptoj de Dvůr Králové kaj Zelená Hora - ciklo de konjekteble malnovĉeĥaj poemoj, kiu estiĝis komence de la 19-a jarcento sub influo de romantika komprenado de la ĉeĥa nacia renaskiĝo. La falsaĵoj estis pruvontaj, ke tra ĉeĥa mezepoka poezio validaj al okcidenteŭropaj modeloj ekzistis jam ĉeĥa verkaro, kiu havis pure slavajn radikojn. La pseŭdo-"manuskriptoj" enhavis du fragmentojn de konjekteble malnovĉeĥaj epikaj poemoj. Ĉefa parto estis mito pri juĝo de la mita ĉeĥa princino Libuše super la viroj Chrudoš kaj Šťáhlav.

Kategorio:Historio de Ĉeĥio
Ulcero

**Ulcero** estas kraterforma vundo de viva histo, kiel ha&#365;to aŭ mukozo, kaŭzata pro abrazio, infektado aŭ kemia agreso. Ulceroj estas ĝenerale necikatriĝemaj lezoj.

Ekzemploj de ulceroj estas:
* pepsina ulcero
** duodena ulcero
** stomaka ulcero
* kornea ulcero
* prema ulcero
* vejnmisfukcia ulcero

Kategorio:Erupcio (medicino)
Kategorio:Patologio
Lerneja masakro

La esprimo **lerneja masakro** aludas okazaĵojn kiel la fama Masakro de Columbine, en kiuj lernejanoj mortigas plurajn samlernejanojn en sia lernejo. Tia afero okazis jam plurfoje en Usono.

Plej ofte la mortigintoj poste mortigas sin. Ofte la mortigantoj estas 'nepopularaj'. Kvankam malmultaj homoj emas simpatii kun la mortigintoj, eblas vidi ilin same kiel la mortigitojn kiel viktimojn de la lerneja sistemo.

## Vidu ankaŭ 
* Masakro de Columbine
* Masakro ĉe Red Lake High School
* Masakro de Virginia Tech
Distrikto Teltow-Fläming

La **distrikto Teltow-Fläming** (germane: **Landkreis**) situas en la sudo de la federacia lando Brandenburgio de Germanio. Sian nomon ĝi havas de la urbo Teltow en la nordo de la distrikto, kiu estas la plej granda loĝloko de la teritorio, kaj de la sabla altejo kaj historia regiono Fläming, al kiu apartenas la suda parto de la distrikto. La urbo Luckenwalde estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 2 092,03 kvadrataj kilometroj fine de  loĝis  homoj; do meznombre 76 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Brandenburgio la koncerna nombro estas 87, en Germanio 231. La nuna distrikto ekestis en decembro 1993, kiam kuniĝis la ĝistiamaj distriktoj Jüterbog, Luckenwalde kaj Zossen. En la sekva skema mapo la distrikto Teltow-Fläming estas signita per **13**.

Najbaraj distriktoj estas oriente Dahme-Spreewald (2), sude Elbe-Elster (3), okcidente Potsdam-Mittelmark (10) kaj la saksa distrikto Wittenberg. Norde limas Berlino.

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
Post administra reformo de la jaro 2003, kiu reduktis la nombron de memstaraj komunumoj, la distrikto ankoraŭ konsistas el 16 komunumoj, el ili 7 kun urbaj rajtoj.

(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )

**Urboj**
¹ urbo kun membreco en komunumaro
# Baruth (Mark) ()
# Dahme (Mark) ¹ ()
# Jüterbog ()
# Luckenwalde ()
# Ludwigsfelde ()
# Trebbin ()
# Zossen ()

**Neurbaj komunumoj sen membreco en komunumaro**
# Am Mellensee ()
# Blankenfelde-Mahlow ()
# Großbeeren ()
# Niederer Fläming ()
# Niedergörsdorf ()
# Nuthe-Urstromtal ()
# Rangsdorf ()

**Komunumaro kaj membraj komunumoj**
* **Dahme (Mark) ()**
# Dahme (Mark), urbo ()
# Dahmetal ()
# Ihlow ()

## Partneraj rilatoj 
20ra La distrikto havas partnerajn rilatojn kun la urbodistrikto Tempelhof-Schöneberg de Berlino.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retpaĝoj de la distrikto, germanlingvaj

## Referencoj 

T
T
Mecklenburg-Strelitz

**Mecklenburg-Strelitz** povas esti:

* Historia germana ŝtato, vidu: Meklenburgo-Strelitz
* Nuntempa germana distrikto, vidu: distrikto Mecklenburg-Strelitz
SPD

La tri-litera kombinaĵo **SPD** havas plurajn signifojn, inter aliaj:

* **spd** estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3.
* Sozialdemokratische Partei Deutschlands, unu el la plej grandaj politikaj partioj en Germanio
* Spektra povuma distribuo, karakterizo de elsendita signalo
* **SPD**, *Serial Presence Detect* (seriala ĉeesto-detekto) metodo atingi informo el ĉefmemoro
Distrikto Uckermark

La **distrikto Uckermark** estas administra distrikto de Germanio en la ekstrema nordoriento de la federacia lando Brandenburgio. La urbo Prenzlau estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 3 058,13 kvadrataj kilometroj fine de  loĝis  homoj; do meznombre 40 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Brandenburgio la koncerna nombro estas 87, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Uckermark estas signita per **14**.

Najbaraj distriktoj estas sude Barnim (1) kaj Oberhavel (6), norde la meklenburgo-antaŭpomeriaj distriktoj Mecklenburg-Strelitz kaj Uecker-Randow. En la oriento limas Pollando.

## Geografio 
La distrikto estas laŭ areo la plej granda en Germanio.

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
Post administra reformo de la jaro 2003, kiu reduktis la nombron de memstaraj komunumoj, la distrikto ankoraŭ konsistas el 34 komunumoj, el ili 7 kun urbaj rajtoj.

(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )

**Urboj**
¹ *urbo kun membreco en komunumaro*
# Angermünde ()
# Brüssow¹ ()
# Gartz (Oder)¹ ()
# Lychen ()
# Prenzlau ()
# Schwedt ()
# Templin ()

**Neurbaj komunumoj sen membreco en komunumaro**
# Boitzenburger Land ()
# Nordwestuckermark ()
# Uckerland ()

**Komunumaroj kaj membraj komunumoj**
(administra centro *)

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retpaĝoj de la distrikto, germanlingvaj 

## Referencoj 

U
U
Heksaklor-cikloheksano

**Heksaklor-cikloheksano** estas halogena hidrogenkarbono, kiu gravas ĉefe kiel insekticido. Ĝi efikas kontraŭ terpoma skarabo.

## Historiaj informoj 
Heksaklor-cikloheksano unuafoje estis produktita en 1825 fare de Michael Faraday. Oni malkovris la insekticidan efikon en 1935. Oni uzas ĝi ekde 1942 kiel insekticido. Post la pintopunkto en 1969, la produktado malgrandiĝis. En Germanio oni rajtas uzi heksaklor-cikloheksanon ekde 1980 nur en la formo de izomera gama-heksaklor-cikloheksano kiel manĝan kaj kontaktan venenon. La pli frue uzitaj alfa kaj beta-izomeroj pruviĝas malfacile malkonstruemaj ol la gama-tipoj. Ekde 1984, la heksaklor-cikloheksano ne plu produktiĝas en Germanio.

## Sintezo 
Heksaklor-cikloheksano estas produktata per aldona klorizo de benzolo. Oni solvas superfluan kloron en benzolo kaj priradias per energioriĉa UV-lumo. La estiĝanta heksaklor-cikloheksano estas miksaĵo de diversaj izomeroj, el kiu montras insekticidajn ecojn nur la gama-heksaklor-cikloheksano. La proporcio de tiu izomero estas nur 15 %. Por apartigi la izomerojn, oni ekstraktas per metanolo kaj ĉefe la gam-heksaklor-cikloheksano iras en solvaĵon. Per pluaj kristaligaj procesoj oni atingas finfine la purecon de 99,5 %. La nedeziritaj izomeroj - ekde komenco de la 1970-aj jaroj – transformiĝas en piroliza proceso al triklorbenzolo.

File:Alpha-hexachlorocyclohexane.svg|α-HCH
File:Beta-hexachlorocyclohexane.svg|β-HCH

## Reakcia konduto 
Je varmegaj efikoj, la heksaklor-cikloheksano disfalas venena, koroda vapormiksaĵo el klorhidrogeno kaj fosgeno. Ĉe kontakto kun metala pulvoro (aluminio, fero, zinko) disfalas heksaklor-cikloheksano kun estiĝo de triklorbenzolo.

## Uzo 
Heksaklor-cikloheksano uzatis pli frue kiel insekticido en la agrikulturo kaj kiel lignoprotektaĵo en la forstokulturo. Krom tio ĝi uzatis en la medicino en 1-procenta maldensigo kiel ekstera medikamento kontraŭ haŭtparazitoj, ĉefe kontraŭ scabio kaj Pedikulose.

## Aldona informo 
Heksaklor-cikloheksano estas tre venena por la akva medio, ĉar ĝi longtempe malkonstruiĝas kaj tiel akumuliĝas tra la nutra ĉeno eĉ en la homo.

Dosiero:Hazard_T.svg|
Dosiero:Hazard_N.svg|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.inchem.org/documents/pims/chemical/pim859.htm 

Kategorio:Pesticidoj
Kategorio:Organikaj kloridoj
Lány (distrikto Kladno)

**Lány** (antaŭe ankaŭ Lahna) estas municipo en Ĉeĥio situanta en Bohemio, 5&nbsp;km sudoriente de Nové Strašecí, en distrikto Kladno. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
En la 14-a jarcento situis en loko sinjora burgaro, kiu ŝirmis vojon el Rakovník ĝis Prago. En la jaro 1589 akiris Lányon imperiestro Rudolfo la 2-a kaj la burgaro estis alikonstruita en ĉasistan kasteleton. Post Valdŝtejnoj venis Fürtenberkoj, kiuj lasis alikonstrui la kastelon en hodiaŭan aspekton. Ekde la jaro 1921, kiam la ŝtato aĉetis la objekton, ĉi tie estas somera restadejo de prezidento de la respubliko. Dum prezidentado de Tomáš Garrigue Masaryk la burga arkitekto Josip Plečnik reguligis ankaŭ **kastelparkon**. La kastelo estas per kovrita koridoro kunigita kun baroka preĝejo **Nomo de Jesuo** (1747–1752). Okcidente de la kastelo situas palma forcejo. La kastelparko, la preĝejo kaj la forcejo estas alireblaj por publiko.

En la municipo estas memorĉambro de Tomáš Garrigue Masaryk, bildgalerio kaj muzeo de historiaj aŭtomobiloj.

Al la kastelparko ligas **Ĉirkaŭbarita arbaro de Lány**, kiun fondis en areo 9 000 ha Valdŝtejnoj en la jaro 1713. En la jaroj 1816–1817 ĝi estis apartigita en du partojn: por nigra bestaro kaj por alta bestaro. La hodiaŭa areo estas 2 144 ha.

## Loĝantaro 
## Referencoj 

Kategorio:Municipoj en distrikto Kladno
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kladno
Kategorio:Setlejoj en Křivoklata montetaro
Kategorio:Setlejoj en Džbán
Distrikto Spree-Neiße

La **distrikto Spree-Neiße** (germane: **Landkreis**) situas en la sudoriento de la federacia lando Brandenburgio de Germanio. La urbo Forst (Luzacio) estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 1 647,87 kvadrataj kilometroj fine de  loĝis  homoj; do meznombre 73 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Brandenburgio la koncerna nombro estas 87, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Spree-Neiße estas signita per **12**.

Najbaraj distriktoj estas norde Oder-Spree (8), nordokcidente Dahme-Spreewald (2), okcidente Oberspreewald-Lausitz (7), sude la saksaj distriktoj Niederschlesischer Oberlausitzkreis kaj Kamenz. La  komplete ĉirkaŭas la eksterdistriktan urbon Cottbus kaj limas en la oriento al Pollando. En la malsuprasoraba (nordsoraba) lingvo ĝia nomo estas Wokrejs Sprjewja-Nysa.

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
Post administra reformo de la jaro 2003, kiu reduktis la nombron de memstaraj komunumoj, kaj la sekva malfondo de la komunumo *Haidemühl*, la distrikto ekde la jaro 2006 ankoraŭ konsistas el 30 komunumoj, el ili 7 kun urbaj rajtoj. Laŭ oficiala komunikaĵo de 2008 18 komunumoj kaj 4 pliaj partoj de krome germanlingvaj komunumoj oficiale estas dulingvaj - en ili samrajte oficialas la germana kaj malsuprasoraba lingvoj.

(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )

**Urboj**
¹ *urbo kun membreco en komunumaro*
² *urbo sen oficiala malsuprasoraba nomo, sed kun dulingva urboparto*
# Döbern ¹ ()
# Drebkau – Drjowk ()
# Forst (Lausitz) ² ()
# Guben ()
# Peitz – Picnjo ¹ ()
# Spremberg – Grodk ()
# Welzow ² ()
**Neurbaj komunumoj sen membreco en komunumaro**
# Kolkwitz – Gołkojce ()
# Neuhausen (Spree) ()
# Schenkendöbern ()

**Komunumaroj kaj membraj komunumoj**
² *komunumo sen oficiala malsuprasoraba nomo, sed kun dulingva komunumoparto*

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retpaĝoj de la distrikto, germanlingvaj

## Referencoj 

S
S
Rajmundo Laval

**Rajmundo** [Raymond] **Laval**, konata pseŭdonime kiel **Valo**, (Aleso, 1900 - Avignon, la ) estis franca verkisto, tradukisto, desegnisto kaj esperantisto.

Lerninte la lingvon ekde 1912, li estis ano de la kabareta rondo de Raymond Schwartz, kies verkojn kaj revuon *La Pirato* li ilustris. Li funkciis kiel kasisto de la Pariz-Regiona Federacio de la landa asocio SFPE en la 20-aj jaroj, fondis grupon en Joinville-Champigny (1923) kaj kunfondis E-grupon en Pau (1946). En 1934 li aliĝis al Sennacieca Asocio Tutmonda kaj korespondis kun Lanti.

Post emeritiĝo, li dediĉis sin al tradukado kaj verkado: sekretario de la Literatura Komitato de SAT ekde 1961, kunrevizianto de la lernolibro *Cours Rationnel* (1973), li aperigis ekde 1975 ĉe la Broŝurservo de SAT 22 titolojn, i.a. verkojn de Lamarck, Paskalo, Han Riner, Kropotkin (kuntraduko), *La poemo de Rodano* de Frederic Mistral (el la provenca), aŭtobiografion en kvar volumetoj, kaj laste kolekton de studoj kaj artikoloj, *Vortoj de Valo* (1995). Ĉi tiun eniris i.a. liaj kontribuoj al la revuo *Laŭte!*, en kiu li havis konstantan rubrikon, *Vortoj de maljunulo*, de 1982 ĝis sia lasta vivmonato.

## Verkoj 
eta|*Sepdek Jaroj sub la Verda Stelo*, 1980.

### Originaloj 
#### Eseoj 
* *Esperanto kaj literaturo*
* *Vortoj de Valo*

#### Membiografiaj 
* *El la kara infaneco*
* *Kontraŭflue*
* *Migrante tra metioj*
* *Sepdek jaroj sub la verda stelo*

#### Franclingvaj pedagogiaj broŝuroj 
* ''Les seize règles de l'Espéranto*

### Tradukoj 
eta|*Brindilles-Branĉeretoj*, 1980 (proksimume).
* *La poemo de Rodano* de Frederic Mistral (el la provenca)
* Ekstraktoj el *Pensoj* de Blazio Paskalo
* Ekstraktoj el *Filozofio zoologia* de Johan-Baptisto Lamarko
* *Legendo pri la bela Pekopeno kaj la bona Boldura* de Victor Hugo
* *Interhelpo* de Petro Kropotkin (kun J. LEPEIX)
* *La inĝenia hidalgo Miguel Cervantes* de Han Ryner
* *La kvina evangelio* de Han Ryner

## Rete legeblaj artikoloj 
* Pri esperantigo de propraj nomoj, el *Sennacieca Revuo*, 1952
* *Pri Valo'', artikolo de Jean Amouroux por "Sudfrancia Stelo", bulteno de la Langvedoka-rusiljona E-Federacio, n-ro 136 (1996).

LAVAL Rajmundo
Laval Rajmundo
Ladislav Kynčl

**Ladislav KYNČL** (naskiĝis 1910 - mortis la 15-an de aŭgusto 1996 en Kladno, Ĉeĥio) estis prezidinto de la Praga Esperanto-Klubo, UEA-delegito pri ĝardenkulturo dum pluraj jardekoj. Verkistino Eli Urbanová rememoras lin kiel sian instruiston, kiu per Esperanto malfermis al ŝi la mondon.

Kyncl, Ladislav
Kyncl, Ladislav
Kyncl, Ladislav
Beyne-Heusay

**Beyne-Heusay** (france: [BEJN-eSE] aŭ valone: Binne-Heuzea) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Bellaire, Queue-du-Bois kaj Moulins-sous-Fléron apartenas al Beyne-Heusay, la ĉefa municipo.
Blegny

eta|maldekstra|La municipa domo de Belgny.

**Blegny** (france: [blenJI] aŭ valone: Blegneye) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Mortier, Trembleur, Barchon, Housse, Saive kaj Saint-Remy apartenas al Blegny, la ĉefa municipo.
Braives

eta|maldekstra|Braives: la malnova policejo.

**Braives** (france: [BREJv]) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Avennes, Ciplet, Fallais, Fumal, Ville-en-Hesbaye, Hosdent-sur-Mehaigne, Latinne kaj Tourinne apartenas al Braives, la ĉefa municipo.
Büllingen

eta|maldekstre|La preĝejo *St. Johannes der Täufer* (Sankta Johano la Baptanto) en Rocherath-Krinkelt, municipo aliĝinta al Büllingen.
**Büllingen** (germane: [BY:Ling'n] aŭ france: Bullange) estas municipo en germanlingva Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la transnacia Eŭregiono Mozo-Rejno.

Ekde 1977 la municipoj Manderfeld, Rocherath kaj Schönberg apartenas al Büllingen, la ĉefa municipo.

Ĝis la Traktato de Versajlo en 1919 la municipo apartenis al la Germana Regno, kiel la cetero de la tiamaj distriktoj Eupen kaj Malmedy. Antaŭe ĝi estis parto de la duklando Limburgo, kaj post la Viena kongreso en 1815 al Prusio.
Burdinne

**Burdinne** (france: [BYRdin']) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Hannêche, Lamontzée, Marneffe, Oteppe kaj Vissoul apartenas al Burdinne, la ĉefa municipo.
Chaudfontaine

[eta|300ra|maldekstra|Idilia loko en Vaux-sous-Chèvremont, sur la rivero [Vesdre.]]
**Chaudfontaine** (france: [ŝofoTEJN], valone: Tchôfontinne) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Vaux-sous-Chèvremont, Beaufays kaj Embourg apartenas al Chaudfontaine, la ĉefa municipo.

Chaudfontaine (la nomo signifas "varma fonto") estas konata pro siaj varmaj akvofontoj (36,5 celsiaj gradoj).
Babili Esperante

**Babili esperante** estas kurso por infanoj en la rubriko "kursoj" de lernu!. Tiu kurso helpas al infanoj uzi kaj kompreni  esperanton.
Kreita en 2004, ĝi nun enhavas 5 numerojn laŭ diversaj temoj.

Ĝi estas interreta magazino por infanoj, kiuj deziras lerni kaj ludi per Esperanto. Ĝi enhavas fiksajn kaj moviĝantajn bildojn, sonojn, rakontojn, ludojn ktp. Oni povas rigardi la paĝojn en ia ajn ordo, lerni vortojn kaj facilajn frazojn. "Babili esperante" aperas ĉiun trian monaton proksimume.

## Eksteraj ligiloj 
* lernu!

Kategorio:Edukado de Esperanto
Kategorio:Esperanto-movado
Dalhem

**Dalhem** [dalHEM] estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

eta|300px|maldekstra|Strateto en Dalhem.
Ekde 1977 la municipoj Saint-André, Berneau, Bombaye, Feneur, Mortroux, Neufchâteau kaj Warsage apartenas al Dalhem, la ĉefa municipo.

## Vidu ankaŭ 
* Saint-André (apartigilo)
Dison

eta|maldekstra|Detalo el la preĝejo de Dison.

**Dison** (france: [diZO:N]) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipo Andrimont apartenas al Dison, la ĉefa municipo.
Konkistadoro

[eta|[Pedro de Valdivia fondas Santiago de Ĉilio]]
**Konkistadoro (hispana:** *conquistador,* signifante *konkeranto)* estas uzata en la internacia historiografio por aludi la soldatojn, esploristojn kaj aventuristojn kiuj unuafoje malkovris por eŭropanoj la terojn de Ameriko kaj Orienta Azio, kaj kiuj ilin metis sub la povo de la hispana monarkio inter la 15-a kaj 17-a jarcentoj.

Oni foje uzas la vorton ankaŭ por aliaj partoprenantoj en tiu historio, kiel verkistoj aŭ misiistoj. Plejofte la vorto aludas hispanojn, kvankam ankaŭ partoprenis homoj el aliaj nacioj; ĝenerale oni ne uzas ĝin por la portugalaj esploristoj de la sama epoko.

La unua esploristo estis Kristoforo Kolumbo, kiu alvenis en Amerikon unuafoje en 1492, kaj faris entute kvar vojaĝojn.

## Listo de famaj konkerantoj kaj esploristoj 
* Lope de Aguirre (Amazono, 1560-1561)
* Diego de Almagro (Peruo, 1524-1535, Ĉilio, 1535-1537)
* Pedro de Alvarado (Meksiko, 1519-1521, Gvatemalo 1523-1527, Peruo, 1533-1535, Meksiko, 1540-1541)
* Pedro Álvares Cabral (Brazilo, 1500)
* Sebastián de Belalcázar (Ekvadoro k Kolombio, 1533-1536)
* Hernán Cortés (Meksiko, 1518-1522, Honduro, 1524, Baja California, 1532-1536)
* Francisco Hernández de Córdoba, malkovrinto de Jukatano (1475?-1517)
* Gonzalo Guerrero (Meksiko, 1470-1536)
* Gonzalo Jiménez de Quesada (Kolombio, 1536-1537, Venezuelo, 1569-1572)
* Miguel López de Legazpi, (Filipinoj, 1565-1571)
* Pánfilo de Narváez (Florido, 1527-1528)
* Vasco Núñez de Balboa (Panamo, 1510-1519)
* Álvar Núñez Cabeza de Vaca (suda Usono, 1527-1536, Argentino, 1540-1542)
* Alonso de Ojeda, Venezuelo, (ĉ. 1468 (por kelkaj 1466) – 1515)
* Cristóbal de Olid (Honduro, 1523-1524)
* Francisco de Orellana (Amazono, 1541-1543)
* Francisco Pizarro (Peruo, 1509-1535)
* Gonzalo Pizarro (Peruo, 1540-1542)
* Juan Ponce de León (Puerto-Riko, 1508, Florido, 1513-1521)
* Hernando de Soto (suda Usono, 1539-1542)
* Pedro de Valdivia (Ĉilio, 1540-1552)
* Francisco Vázquez de Coronado (suda Usono, 1540-1542)
* Diego Velázquez de Cuéllar (Kubo, 1511-1519)

## Aliaj homoj kun rilato al la konkero aŭ la esploro 
* Kristoforo Kolumbo
* Fernão de Magalhães
* Juan Sebastián Elcano
* Bartolomé de las Casas
* Bernal Díaz Del Castillo

## Vidu ankaŭ 
* *Inter caetera*
* Becerrillo


Kategorio:Fremdaj vortoj
Alain de Benoist

**Alain DE BENOIST** (naskiĝis la 11-an de decembro 1943 en Saint-Symphorien) estas franca verkisto kaj unu el la ĉefaj teoriuloj de la eŭropa novdekstrismo.

## Citaĵoj 
estas almenaŭ unu citaĵo de li, je kiu ankaŭ maldekstruloj povus konsenti:
"... tiu pozitiva formo de tolero, kiu ne konsistas en bedaŭranta permeso, sed en amo al diverseco kaj volo ke ĝi pluviglu."

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.alaindebenoist.com/index.php?lang=de 
* http://lexikon.idgr.de/b/b_e/benoist-alain/benoist-alain.php 
* http://www.infosekta.ch/is5/themen/heiden_niewiadomski1999.html 
* retpaĝo de simpatianoj

De Benoist, Alain
De Benoist, Alain
Kategorio:Nova Dekstro (Eŭropo)
Distrikto Uecker-Randow

La intertempe eksa **distrikto Uecker-Randow** (germane: **Landkreis**) situis en la sudoriento de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio de Germanio. La urbo Pasewalk estis la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 1.624&nbsp;km² loĝis 80.308 homoj; do meznombre 49 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Meklenburgo-Antaŭpomerio la koncerna nombro estis 87, en Germanio 231. En la sekvanta skema mapo Distrikto Uecker-Randow estas signita per **12**.
240px|maldekstra
Najbaraj distriktoj estis okcidente Mecklenburg-Strelitz (5), nordoriente Orienta Antaŭpomerio (Ostvorpommern, 9), en la sudo limas la brandenburgia distrikto Uckermark kaj en la oriento najbaras Pollando. La Distrikto Uecker-Randow en la nordo havis bordon ĉe laguno de la Balta Maro.


U
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 2011
Profunda Gorĝo

"**Profunda Gorĝo**", , estis la kaŝnomo de la sekreta informanto por Bob Woodward, usona ĵurnalisto. Li eldonis sekretajn informojn en la afero de Watergate-skandalo, pri la partopreno, tuŝiteco de la Usona prezidento, Richard Nixon. La sekretulo estis grava informodonanto por Bob Woodward kaj Carl Bernstein, kiuj skribis la senvualigan artikolserion por la *Washington Post*. La skandalo kaŭzis abdikon de la prezidento kaj kondukis al enprizonigo de la Persona Estro de Blanka Domo, H. R. Haldeman, kaj de la prezidenta konsilisto John Ehrlichman.

*Profunda Gorĝo* estis ankaŭ nomo de siatempe tre populara pornografia filmo kaj la kaŝnomo venas el tio kaj aludas la malluman fonon de la informanto.

La ekziston de Profunda Gorĝo malkovris Woodward kaj Bernstein en la libro *Homoj de la Prezidento*, kiun oni filmigis kaj tiu filmo ricevis la Oskar-premion (en la filmo Hal Holbrook ludas la rolon de Profundan Gorĝon.)

## provetoj 
Post 30 jaroj, la identeco de Profunda Gorĝo estis unu el la plej grandaj misteroj de usona politiko kaj ĵurnalismo. Woodward kaj Bernstein insistis ke ili ne malkovros la identecon de Profunda Gorĝo ĝis li mortos aŭ li mem senvualigos sin.

Profundan Gorĝon konis nur Woodward, Bernstein kaj la tiama ĉefredaktoro Benjamin C. Bradlee ĝis 2005, kiam li senvualigis sin. Ĝis 2005, oni sciis nur, ke li estas :

* viro;
* altranga oficisto;
* fumas kaj ŝatas la viskion.

En subtera parkumejo oni renkontis la sekretulon, kiu signis la 20-an paĝon de la Woodward-a *New York Times* por indiki, ke li akceptas rendevuon.

La 31-an de majo en 2005, W. Mark Felt, iam la 2-a homo ĉe FBI, publike rekonis, ke li estis Profunda Gorĝo.

Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Kategorio:Pseŭdonimoj
Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Homoj
Kategorio:Viroj
Skandalo Watergate

[eta|350ra|[Richard Nixon|Prezidento Nixon kaj liaj konsilistoj en la Blanka Domo dum **Skandalo Watergate**.]]
La **Skandalo Watergate** (1972-1974) estis usona politika skandalo kaj krizo, kiu kaŭzis abdikon de respublikana Richard Nixon usona prezidento. Oni nomis la aferon laŭ la nomo de la vaŝingtona hotelo, kie okazis la eka ŝtelenrompo en sidejon de la Demokrata Partio.

La skandalon ekis Bob Woodward, usona ĵurnalisto, kies sekreta informatoro **Profunda Gorĝo** sciigis lin pri sekretaj informoj pri la partopreno, tuŝiteco de la Usona prezidento, Richard Nixon en la afero. La sekretulo estis grava infordonanto por Woodward kaj Carl Bernstein, kiuj skribis la senvualigan artikolserion por la *Washington Post*. La skandalo kaŭzis abdikon de la prezidento kaj kondukis al enprizonigo de la Persona Estro de Blanka Domo, H. R. Haldeman kaj la prezidenta konsilisto John Ehrlichman.

La enrompo okazis la 17-an de junio en 1972, kiam oni volis ŝanĝi nefunkciantajn spionaparatojn kaj fari kelkajn fotojn. La partoprenantoj de la enrompo iris en prizonon.

Kategorio:Politiko de Usono
Kategorio:Historio de Usono
Watergate
Roerich

Roerich estas familionomo de multaj homoj ekz..

*Nikolao Roerich, rusa pentristo kaj verkisto (ankaŭ Nikolaj, Nicholas)
*Svetoslav Roerich, rusa pentristo, filo de Nikolao
*Helena Roerich
*Devika Rani Roerich, barata aktoro
Distrikto Mecklenburg-Strelitz

La **distrikto Mecklenburg-Strelitz** ekzistis ĝis la 4-a de septembro 2011. Ekde tiam ĝi estas parto de nova distrikto Meklenburga Lagaro. La sekva teksto ankoraŭ priskribas la historian teritorion:

La Distrikto Mecklenburg-Strelitz (germane: **Landkreis**) situis en la sudoriento de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio de Germanio. La urbo Neustrelitz estis la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 2.089 km² loĝis 85.484 homoj; do meznombre 41 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Meklenburgo-Antaŭpomerio la koncerna nombro estis 87, en Germanio 231. En la sekvanta skema mapo Distrikto Mecklenburg-Strelitz estas signita per 5.
240px|maldekstra
Najbaraj distriktoj estas okcidente Müritz (6), norde Demmin (2) kaj Orienta Antaŭpomerio (9), nordoriente Uecker-Randow (12), ankaŭ la brandenburgiaj distriktoj Uckermark oriente kaj sudoriente, Oberhavel kaj Ostprignitz-Ruppin. Distrikto Mecklenburg-Strelitz preskaŭ komplete ĉirkaŭis la eksterdistriktan urbon Neubrandenburg.


M
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 2011
Comblain-au-Pont

**Comblain-au-Pont** (france: [koBLE-oPO], valone Comblin-å-Pont) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

eta|maldekstra|300px|Ponto en Comblain-au-Pont.
Ekde 1977 la municipo Poulseur apartenas al Comblain-au-Pont, la ĉefa municipo.
Interhelpo (kooperativo)

eta|Simbolo de Interhelpo
**Interhelpo** estis industria laborista kooperativo fondita en majo 1923 en Žilina (nun Slovakio) de idistoj por helpi konstruadon de la soveta Kirgizio. 

Alexander Dubček (ĉefreprezentanto de la politika reviviĝo en 1968 antaŭ la soveta invado) estis partoprenanto de Interhelpo kiel infano, kune kun siaj gepatroj.

Interhelpo estas nomo de Ido, kiun parolis la kooperativanoj. eĉ formis Ido movado.

La kooperativo konstruis vicon de entreprenoj "sur verda herbejo". En kirgizaj stepoj estis konstruitaj kaj funkciigitaj jenaj instalaĵoj:

* 1925 elektrejo
* 1927 teksaĵ-fabriko
* 1928 fandejo
* meblofabriko k.a.

Jam en la jaro 1925 estis Interhelpo oficiale proklamita kiel la plej bona kooperativo en Sovetunio. Dum la jaro 1934 ĝi partoprenis en industria produktado de Kirgizio per plenaj 20 procentoj.

Interhelpo estis likvidita en la jaro 1943. La membroj estis, paradokse, persekutataj kaj ekzekutitaj kiel malamikoj de la Stalina Sovetunio.

La nomon "Interhelpo" uzis ankaŭ ĉeĥa esperantisto Zdenko Křimský (iama sekretario de Ĉeĥa Esperanto-Asocio antaŭ la revolucio en 1989) por sia kooperativo, kiu daŭris ĝis minimume 1991 (donis skriban rekomendon por la ŝtataŭtoritato pri la tiam stariĝinta TEC en ĈSFR).

## Eksteraj ligiloj 
* “Interhelpo. Nuna Budapeŝt-estro, pri Ido, interalie...” Bloga artikolo de B. Vaha pri la historio de Interhelpo, kun kompletigoj de diskutantoj. Laŭ la diskuto, en la kooperativo pli rolis Ido ol Esperanto.
* “STORIA: Interhelpo, la cooperativa esperantista cecoslovacca nel Kirghizistan sovietico“ Itala artikolo de Martina Napolitano pri la historio de Interhelpo.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Esperanto
Kategorio:Kooperativoj
Kategorio:Laborista Esperanto-movado
Jérôme Bonaparte

**Jérôme-Napoléon Bonaparte** (naskiĝis la 15-an de novembro 1784 en Ajaccio; mortis la 24-an de junio 1860 en kastelo Villegenis ĉe Paris) estis la pli juna frato de Napoléon Bonaparte. Inter 1807 kaj 1813 li estis reĝo de la Reĝlando Vestfalio.

Li servis en la Franca Mararmeo, poste li veturis al Usono kaj geedziĝis kun Elizabeth Patterson (1785-1879), filino de Baltimora komercisto. Ilia komuna filo Jérôme Napoleon Bonaparte naskiĝis en Anglio. Napoleon neniigis pli poste tiun geedziĝon, kiu ne rekonis lin kiel ĉefan familiestron de la familio Bonaparte.

Jérôme akiris post Paco de Tilsit (1807) la Vestfalian Reĝlandon, kiun oni volis igi napoleona modelŝtato, sed tio ne sukcesis pro la daŭra monmanko.

Jérôme geedziĝis kun Katarina de Virtembergo, kun kiu li havis 4 gefilojn.

Kategorio:Francaj nobeloj
Jerome
Kategorio:Germanaj regnestroj
Kategorio:Homoj de Vestfalio
Loch Ness

**Loch Ness** (Esperante, ***Loĥneso*** aŭ ***Lago Neso***) estas lago aŭ loĥo en la altmontaroj de norda Skotlando.

Ĝi longas 36 km kaj larĝas nur 1,5 km kaj ĝi havas maksimuman profundon de 230 metroj. Ĝi estas la 2-a plej granda lago de Skotlando. La lago Loch Ness apartenas hodiaŭ al Kaledonia Kanalo (Caledonian Canal). Tiu interkonekta vojo estis konstruita inter la atlantika bordo kaj nordmara bordo por certigi pli mallongajn transportvojojn por la industriaj varoj kaj eviti la malbonveteron norde de Skotlando.

La Loch Ness estas ero de Great Glen, la granda kavo estiĝinta en la praepoko kaj tiel tratranĉas la altebenaĵon de nordoriento al sudokcidento.

Ĉe la bordo de Loch Ness troviĝas ankaŭ ruinoj de Kastelo Urquhart, kiu estis renovigita kaj iĝis ŝatata flugcelo.

Laŭ legendoj, en la lago vivas la Monstro de Loĥneso, ankaŭ nomata *Nessie* (Nesi). La lago estas tre ŝatata turisma celo pro la onidiraj Nesi-kredantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.loch-ness.org 
* http://www.lochnessguide.com 
* http://www.freedigitalphotos.net/thumbnails.php?album=235  
* http://www.lochness.co.uk/

Dosiero:LochNessUrquhart.jpg|
Dosiero:Wt9 schleuse3 augustus locks.jpg|

Kategorio:Lagoj en Skotlando
Monstro de Loch Ness

La **Monstro de Loch Ness** (esperante ***La Monstro de Loĥneso*** aŭ ***Lago Neso***), ofte nomata ankaŭ **Nessie** (Nesi), estas besto, onidire vivanta en Loĥneso (Skotlando) proksime al la urbo Inverness. Nenio pruvas la ekziston de la monstro, sed la hipotezo pri la estaĵoj riĉigis la ĉirkaŭaĵon, ĉefe post la Granda Ekonomia Monda Krizo.

## Historio 
* Unue menciita en 565 en vivo de sankta Kolumba *Life of St. Columba* (latina origina titolo: *Vita Columbae*) de abato Adamnan (* 623/24; † 23.9.704)
* Pliaj sciigoj okazis inter 1872 kaj 1903, sed famiĝis la apero de la 2-a de majo 1933,
* Julie de 2003, BBC financis detalan esploron de Loĥneso per sonaroj, sed oni ne trovis spuron de la estaĵo. La BBC-teamo finis la raporton per konkludo pri neekzisto de la monstro. http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/3096839.stm

## Biologiaj faktoj 
maldekstra|eta|350px|Statuo de la Monstro de Loch Ness.Por longdaŭra kunekzisto de similaj serpentobestoj, iaj saŭroj, oni bezonas minimuman grupan nombron (por reprodukto). Tio povas esti 10–15 ekzempleroj. Tiom da bestoj ne povus vivi en la lago sen ia spuro, vivsigno.

La lago ne estas sufiĉe granda por plesiosaŭroj aŭ similaj bestofamilioj (sen paroli pri tio, ke la lago estas sufiĉe nova kaj multfoje glaciiĝis).

## Literaturo 
Probst, Ernst: Nessie. Das Monsterbuch, Verlag Ernst Probst, Mainz-Kostheim 1992, ISBN 3-935718-90-X

## Vidu ankaŭ 
* Jetio

## Eksteraj ligiloj 
* La Monstro de Loch Ness ĉe *Cryptozoology.com* (angle).

Loch Ness
Kategorio:Misteroj
Kategorio:Kriptozoologio
Kategorio:Folkloraj estaĵoj
Loch Ness
Gyula

**Gyula** [djula], (, ) estas urbo kaj kuracbanloko en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Békés kies iama departementejo estis, en Distrikto Gyula, kies centro ĝi estas.
[eta|maldekstre|[Kastelo de Gyula|Kastelo de Almássy en Gyula]]

## Situo 
La urbo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra flanko de Blanka Körös, laŭ ĉefvojo Békéscsaba-Kisjenő, laŭ fervojo Békéscsaba-Püspökladány.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1214. La komunumo iĝis departementejo ekde la 15-a jarcento, kampurbo ekde 1419. Forta brika fortikaĵo konstruiĝis en 1405. La turkoj okupis ĝin en 1566 post vana sieĝo per sukcesa malsatigo. Same tiel okazis la reokupado en 1695, poste germanoj kaj slovakoj alvenis. Inter 1715-1949 la urbeto denove iĝis departementejo. En 1855 inundo okazis. En 1959 oni trovis termalan akvon apud la fortikaĵo. En la banejo situas arbo de muzikisto Ferenc Erkel. En 1977 vilaĝo kaj samtempe limpasejo **Gyulavári** aliĝis al Gyula, kiu lasta iĝis limourbo.

La urbo famas en Hungario pro la someraj teatraĵoj en la mezepoka fortikaĵo, krome pri kolbaso, farita en la loka viandaĵfabriko. La komunumo estas kultura kaj eduka centro de la hungarlandaj rumanoj.

## Vidindaĵoj 
[eta|300px|[Urbodomo de Gyula]]

### Profanaj vidindaĵoj 
* fortikaĵo, nun muzeo
* kuracbanejo
* Urbodomo de Gyula
* Kastelo de Gyula

### Sakralaj vidindaĵoj 
* romkatolika Preĝejo Sankta Maria (Gyula), ankaŭ pilgrimloko
* Rumana ortodoksa katedralo Nikolao de Mira (Gyula)
* Preĝejo Sankta Jozefo (Gyula)
* Kalvinana preĝejo (Gyula)
* Luterana preĝejo (Gyula)

## Famuloj 
* en Gyula naskiĝis:
** aktoroj Erzsébet Gyöngyössy, Alajos Komáromy, Ilona Kökény kaj Margit Vágóné Berzsenyi
** baletisto Bella Bordy
** Lajos Terényi (ĉefdepartementestro)
** dirigentoj Miklós Lukács kaj Tamás Pál
** esperantisto Sándor Szathmári
** fizikisto Zoltán Bay
** inĝenieroj István Polónyi kaj Pál Benedek (hidrologo)
** inventisto Imre Bródy
** István Székely (juristo)
** kuracisto István Szórády
** literaturhistoriisto Andor Tarnai
** hungardevena usona matematikisto István Fáry
** matematikisto Andor Kertész
** ministro Pál Pepó
** pentristo Zoltán E. Szabó
** poeto Anna Kiss
** verkistoj László Krasznahorkai kaj Janka Szabóné Nogáll
* en Gyula mortis:
** aktoro Győző Daniss
** liberecbatalanto Paulina Pfiffner
** pentristoj Dezső József Firtosi kaj János Pentelei Molnár
** politikisto Lajos Terényi (subdepartementestro)
* en Gyulavári (nuna apartenaĵo de Gyula) naskiĝis kaj en Gyula mortis pentristo György Kohán

## Famaj nomportantoj 
* Albert Gyulay
* Géza Gyulai
* Endre Gyulay
* Ferenc Gyulai (aktoro)
* Ignác Gyulay
* János Gyulai Gaál
* József Gyulai
* Líviusz Gyulai
* Pál Gyulai (kritikisto)
* Sámuel Gyulay (generalo)

## Esperanto 
[eta|Memortabulo al [L. L. Zamenhof|Zamenhof en Gyula (placo Eszperantó 2.)]]

Ekde 1962 dum preskaŭ tri jardekoj okazis aranĝo *Somera Esperanto Universitato* en Gyula.

## Ĝemelaj urboj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.gyula.hu oficiala paĝo
* http://www.hevesitamas.hu/eletrajz 
* http://maps.google.com/maps?q=Gyula,+Hungary&t=k&hl=en 

Kategorio:Gyula
Kategorio:Kuracbanlokoj de Hungario