open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Manuel María de Arjona

**Manuel María de Arjona y de Cubas** (Osuna, provinco Sevilo, 12-a de junio de 1771 - Madrido, 25-a de julio de 1820), estis hispana poeto de la Novklasikismo, apartenanta al la Sevila Skolo de la Hispana literaturo de la Klerismo.

## Biografio 
Filo de riĉaj gepatroj Zoilo de Arjona kaj Andrea de Cubas, studis filozofion kaj civilan kaj kanonan juron. Pastriĝis kaj enposteniĝis altrange en la katedralo de Kordovo; ankoraŭ en Osuna jam fondis literaturan akademion nome Silé, kaj partoprenis en aliaj kiaj Horaciana (1788) de Sevilo, *Buenas Letras* kaj *Letras Humanas*, ambaŭ en Sevilo kaj li fakte kunfondis tiun lastan en 1793. En 1789 li doktoriĝis en Osuna. En 1797 akompanis la arkiepiskopon de Sevilo, nome Antonio Despuig y Damato, dum ties veturo al Romo; tie la papo Pio la 6-a nomumis lin sia honora kapelano sekreta, eble pro la kompono de la poemo *Las ruinas de Roma* (la ruinoj de Romo), publikita en 1808. Reveninte al Kordovo, li iĝis duon *afrancesado* en 1810 , fondis reĝan kordovan Akademion kaj disvolvigis la fakon literaturo de la Sociedad Económica de Amigos del País. La francoj mendis lin unuigi la hospitaloj de Kordovo kaj nuligi la funkciadon de la Inkvizicio, kies arkivojn klasigis kaj elsarkis. Li redaktoris la porjozefan gazeton *Correo Político y Militar* de Kordovo, kvankam dum mallonge. En 1812 li estis arestita en Écija kiam li veturis al Kadizo, estis enkarcerigita, suferis konfiskon de siaj havaĵoj kaj estis portita al Kordovo. En 1814 publikigis *Manifiesto* de memsenkulpigo. En 1818 li translokiĝis al Madrido, kie li estis sekretario de la Akademio Latina; sed Lozano de Torres denoncis lin kaj estis ekzilita al Kordono; reveninta al Madrido pro konstitucia ŝanĝo, publikigis *Necesidades de España que deben remediarse en las próximas Cortes* kaj mortiĝis en 1820.

## Verkaro 
Li estis kulta pastro, kiu verkis poezion de horacia stilo, dista el la kutima pompo de la Sevila Skolo. Tion oni observas en preskaŭ liaj ĉiuj odoj kaj kantoj kaj religiaj kaj nereligiaj. Krom "Las ruinas de Roma", nome etenda poemo en silvoj citata ofte, elstaras aliaj komponoj kiaj "La diosa del bosque" (la diino de la arbaro), interesa pro la novaĵo de la metriko kaj de ties muzikeco, kaj "A la memoria" (al memoro). Kunlaboris kun Alberto Lista, José Marchena kaj José María Blanco White. Apartenis al la generacio de verkistoj kiuj, naskiĝintoj fine de la 18a jarcento, verkis ĉefe dum la 19a jarcento.

## Verkoj de la aŭtoro 
* A Albino
* A Cicerón
* Al amor
* El autor a sí mismo
* La diosa del bosque
* Triste cosa es gemir entre cadenas
* A la memoria.
* *Necesidades de España que deben remediarse en las próximas Cortes*
* A la Inmaculada Concepción
* Al pueblo hebreo
* A Cicerón
* A la muerte de San Fernando.
* A la decadencia de la gloria de Sevilla
* España restaurada en Cádiz.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Sevilo
Kategorio:Akademianoj
Kategorio:19-a jarcento
Bourgneuf (Charente-Maritime)

**Bourgneuf** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
Bourgneuf situas en la nordo de Charente-Maritime,  oriente de La Rochelle. Ĝi najbaras kun Sainte-Soulle, Montroy, Périgny kaj Dompierre-sur-Mer.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Bourgneuf

**Bourgneuf** estas la nomo de pluraj lokoj en Francio.
* Bourgneuf, komunumo en Charente-Maritime
* Bourgneuf, komunumo de Savoie
* Bourgneuf, iama komunumo de Indre, nun parto de Vicq-sur-Nahon
* Bourgneuf-en-Mauges, komunumo de Maine-et-Loire
* Bourgneuf-en-Retz, komunumo de Loire-Atlantique
** Bourgneuf-en-Retz (stacidomo), fervoja stacio en Bourgneuf-en-Retz, Francio
* Le Bourgneuf-la-Forêt, komunumo de Mayenne
* Le Bourgneuf, iama komunumo de Loiret, nun parto de Loury
* Golfo de Bourneuf, golfeto de Atlantiko en Loire-Atlantique
Alžbětín

**Alžbětín** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Železná Ruda en distrikto Klatovy. Ĝi situas en Montopasejo de Železná Ruda en valo de rivereto Řezná proksimume 2,5&nbsp;km sudokcidente de centro de Železná Ruda sur limo kun Germanio mem. Tra Alžbětín kondukas ŝoseo I/27 inter Železná Ruda kaj Bayerisch Eisenstein kaj troviĝas ĉi tie ankaŭ lima stacidomo Železná Ruda-Alžbětín sur fervojlinio Plzeň–Klatovy–Železná Ruda (–Zwiesel–Plattling). Estas ĉi tie registritaj 24 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Alžbětín** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 7,8&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1569.

## Loĝantaro 
## Interesaĵoj 
* komuna ĉeĥo-germana stacidomo Železná Ruda-Alžbětín, la ŝtatlimo kondukas meze de la fervoja konstruaĵo
* memorinda arbo Alžbětínská lípa
* instruigaj vojoj *Sekretigita defendo de ferkurteno* kaj *Sklářská*

## Fotoj 

Bahnhof Bayerisch Eisenstein CZ 2012 06 18.jpg|Ĉeĥo-germana fervoja konstruaĵo
Alžbětín, naučná stezka, zastavení.jpg|Instruiga vojo *Sekretigita defendo de ferkurteno*
Alžbětín, Großer Arber.jpg|Vido el Alžbětín al Velký Javor
Jindrich Eckert - Zelezna Ruda, Alzbetin (1880-2).jpg|Alžbětín en la jaroj 1880–1882

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Klatovy
Kategorio:Setlejoj en Šumava
Kategorio:Železná Ruda
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio
Kategorio:Setlejoj en PPR Šumava
Jenő Módy

**Jenő MÓDY** [mo:di] estas rumania hungara kuracisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 22-an de majo 1927. 
## Kariero
Jenő Módy diplomitiĝis en OGYI de Târgu Mureș (1952). Li estas doktoro de medicinaj sciencoj (1966). Li studis ankaŭ en Universitato Ruhr de Bochum (1970-71) Li laboris en la instituto de biokemio de OGYI (1953-57), poste en fiziologia instituto. De 1962 li estis gvidanto de la Centra Klinika Laboratorio de Biokemia Instituto.

## Libroj
**Anatómiai és fiziológiai jegyzet gyógyszerészhallgatók számára* (Mv. 1960); 
**Klinikai és biokémiai jegyzet* (hungare kaj rumane, Mv. 1969); 
**Immunpatológiai jegyzet* (hungare kaj rumane, Mv. 1981); 
**Az egészség és betegség határán* (1981); 
**A molekulák és az élet* (Kv. 1990). 

## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Ukraina Grek-Katolika Eklezio

**Ukraina Grek-Katolika Eklezio** (ukraine *Українська греко-католицька церква*) estas unu de orientaj katolikaj eklezioj. Ĝi uzas bizancan riton. Nuntempe ĝi estas la plej granda de inter orientaj katolikaj eklezioj.

## Historio 
En komenco la eklezio estis unuiĝinta kun patriarkato en Konstantinopolo. Post la orienta skismo en 1054 la eklezio en ukrainia teritorio iom post iom venis al malamikeca pozicio kontraŭ la okcidenta eklezio. En 14a jarcento granda parto de ukrainia teritorio estis reganta de katolika Litovio. La metropolito de Kijivo Izidoro partoprenis ĉe ferrara-florenca koncilio kaj en 1439 li aprobis unuigadon de katolikoj kaj ortodoksoj. Tamen tio estis rifuzata poste. Post politika unuigado de Litovio kaj Pollando en 1569, de kiam granda parto de ukrainia teritorio estis regata de Pollando, multaj ukrainaj ortodoksoj komencis subteni unuigadon kun Romo. Ili volis plibonigi sian situacion kaj konservi bizancajn tradiciojn ĉar la pola katolikismo estis disvastiĝanta.

En 1595 la sinodo de ortodoksaj episkopoj subskribis la religian union en Bresto, per kiu la ortodoksoj en teritorio regata de Pollando (en Kieva teritorio) unuiĝis kun la Katolika Eklezio. La eparĥioj en Galicio aliĝis nur pli malfrue (Przemyśl en 1692 kaj Lvivo en 1700). En 18a jarcento 2/3 de origine ortodoksoj estis grek-katolikaj.

Kiam la teritorio poste troviĝis sub la rusa reĝo, la unio estis subpremata. En 1839 la rusa caro Nikolao la 1-a forigis la union en tuta Rusio krome la Chełma eparĥio (kie la unio estis forigita en 1875). En alia parto de ukrainia teritorio – Galicio, kiu de 1772 estis sub la reĝo de Aŭstrio-Hungario, la grek-katolikoj estis subtenataj.

Post la dua mondmilito almenaŭ ĉiuj ukrainaj grek-katolikoj troviĝis en Sovetunio. Tielnomata *sinodo de Lvivo* en 1946 proklamis la brestan union nuligita. Ĉiuj grek-katolikaj episkopoj estis arestataj. Kaj ĉiuj homoj kiuj rezistis estis ankaŭ arestataj (inkluzive pli ol 1400 sacerdotoj kaj 800 monaĥinoj). La grek-katolika eklezio povis ekzisti nur en sekreto. Dum tiu ĉi periodo la eklezio funkciis precipe eksterlande. En 1946 la ukrainoj de Pollando estis deportata al Sovetunio kaj tiel la grek-katolika eklezio estis subpremata ankaŭ en Pollando.

Nur post la falo de komunismo la eklezio povis esti laŭleĝa. Nuntempe la eklezio havas ĉirkaŭ 4,28 milionojn de kredantoj. Tiel ĝi estas la plej granda orienta katolika eklezio.

La ĉefaj centroj de Ukraina grek-katolika eklezio estas Kijivo. Sed dumlonge la centro de la eklezio estis Lvivo. La kapo de la eklezio estas kieva-galicia ĉefepiskopo.

La eklezio havas siajn episkopujojn en Ukrainio, Usono, Kanado, Francio, Pollando kaj en aliaj landoj.

## Referencoj 
## Fontoj 
* Farrugia, Edward G.: *Encyklopedický slovník křesťanského Východu.* Olomouc : nakladatelství Centra Aletti Refugium Velehrad-Roma s.r.o., 2010. 1040 p. ISBN 978-80-7412-019-0

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de Ukraina grek-katolika eklezio
* The Ukrainian Catholic Church ()

## Vidu ankaŭ 
* Preĝejo de Sankta Barbara (Vieno)
Fragnes

**Fragnes** estis ĝis 2015 franca komunumo, kiu situas en la departemento SaonLuaro kaj en la regiono Burgonjo.

## Geografio 
### Najbaraj komunumoj 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

### Demografio 
## Historio kaj vidindaĵoj 
eta|maldekstra|Kanalo konstruita de 1784 ĝis 1794
La kanalo konstruita  de 1784 ĝis 1794 markis la historion de la komunumo.

## Esperanto vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,30 % de voĉoj)  en 2009.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Saône-et-Loire

Kategorio:Komunumoj de Saône-et-Loire
Torsten Albig

**Torsten ALBIG**  (naskiĝinta  en Bremeno, do nun -jara) estas germana politikisto.

Lia partio estas la Socialdemokratia Partio de Germanio (SPD). De la  ĝis la  li estis ministroprezidanto de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio de Germanio. Antaŭe, de 2009 ĝis 2012 li oficis kiel ĉefurbestro de la landa ĉefurbo Kilo. Profesie li estas prifinanca ŝtatoficisto.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de Torsten Albig 

Kategorio:Ŝlesvigo-Holstinio
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Ministroprezidantoj de germana federacia lando
Freie Arbeiter-Union Deutschlands

eta|Delegitoj de la FAUD sur la kongreso je Erfurt en 1922
La **Freie Arbeiter-Union Deutschland** (FAUD), eo: **Libera Laboristo-Unuiĝo je Germanujo** ekestis la 15-an de septembro 1919 per alinomiĝo el la Libera Unuiĝo de Germanaj Sindikatoj (ger: Freie Vereinigung deutscher Gewerkschaften; FVDG). Ĝi estis ĝis sia malfondado en 1933 la plej grava organizaĵo de la germana anarĥi-sindikatismo.

## Eksteraj ligiloj 
* Helge Döhring: Superrigardo kaj enkonduko aparte pri FAUD
* Hartmut Rübner: „Analizo de la revolucia sindikatismo en Germanujo“  
* Tekstkolekto pri anarĥosindikatismo und * Tekstkolekto de FAU

Kategorio:Socialismaj organizaĵoj
Kategorio:Anarkiistaj organizaĵoj
Kategorio:Sindikatismo
Kategorio:Germanaj sindikatoj
Lídia Molnár

**Lídia MOLNÁR** [mo:di] estas rumania hungara ornitologino. Ŝi naskiĝis en Oradea la 14-an de majo 1951. 

## Kariero
Lídia Molnár diplomitiĝis pri biologio en UBB de Kluĵo (1975). Ŝi laboris en la distrikta muzeo de Sfântu Gheorghe (1976-83), poste en la distrikta biblioteko (1983-84). De 1985 ŝi estis instruistino pri biologio. Ŝi publikigis precipe pri ornitologio en la revuoj *Tibiscum*, *Aluta*, *Acta Hargitensia*, *Aquila*, *Ştiinţele Naturii*, *Ocrotirea Naturii şi Mediului Înconjurător*, *Natura*.

## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj biologoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ornitologoj
Yuki Kato

**Yuki Anggraini KATO** (naskiĝis la  en Malang, Indonezio) estas indonezia kina kaj televida aktorino. Yuki Kato konatiĝis post ĉefrolado en la dramserio "Primatoj Bela" . Krome ŝi ludis la ĉefan rolulon en la dramserio serio *Koro* kaj en *My Love*. Yuki, kiu ŝatas bicikli kaj legi librojn, ankaŭ ludas kun Raffi Ahmad kaj Laudya Chintya Bela en *Domoj Arietta* por la rolo kiel fratino Raffi Ahmad.

Kategorio:Indoneziaj aktoroj
Kategorio:Modelo de Indonezio
Kategorio:Naskiĝintoj en Indonezio
Centra kanalo (Francio)

La **Canal du Centre**, aŭ **Centra Kanalo** esperante, estas kanalo en la nordorienta parto de Francio. Ĝi ligas la riverojn Luaro kaj Saono kaj tiel ligas la Atlantikon kun la Mediteranea Maro.
eta|maldekstra

## Fizikaj ecoj 
La Centra Kanalo estas kanalo kun supra interkluzejo laŭ la normaj Freycinet-dimensioj. Ĝia longeco estas 112,125 kilometroj. Ĝi enhavas 61 kluzojn : 27 laŭ la Luaro deklivo kaj 34 laŭ la Saono.

Ĝi interligas la urbojn Chalon ĉe Saono kaj Digoin. De tie, oni atingas la luaran flankkanalon, kiu superigas la Luaron per kanalponto, ĵus antaŭ ke maldekstre kunfluas la kanalon de Roanne ĝis Digoin. Interdekliva kluzejo en Montchanin ricevas akvon de multaj akvujoj. La kanalo iras laŭ la valo de rivero Thalie de Chalon ĝis Chagny kaj poste laŭiras la valon de rivero Dheune de Chagny ĝis Saint-Julien-sur-Dheune. En Ecuisses, ŝtuparo de kvar kluzoj ebligas kompensi je 17,5 m. Oni malsuprenas al Digoin tra la valo de Bourbince.

## Eksteraj ligiloj 
* Datumbazo Sandre 
* Historio 

Centra Kanalo (Francio)
Magdolna Mosoni B.

**Magdolna MOSONI B.** [moŝoni] estas rumania hungara lenolibroredaktorino, tradukistino. Ŝi naskiĝis en Braŝovo la 17-an de junio 1931. 

## Kariero
Magdolna Mosoni B. diplomitiĝis pri geografio-geologio en Universitato Bolyai de Kluĵo (1956). Ŝi laboris en Bukareŝto, poste estis sekretariino en la ambasadejo rumana de Irano (1961-65), pli poste tradukistino, redaktorino en la hungara sekcio de lernolibroeldonejo de Bukareŝto.

## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
(8532) 1992 YW3

**(8532) 1992 YW3** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshio Kushida kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de la Suda Jacugatake apud Hokuto (gubernio Jamanaŝi, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Osamu Muramatsu
Kategorio:Malkovrita de Yoshio Kushida
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Miklós Móritz

**Miklós MÓRITZ** [mo:ric] estas rumania hungara inĝeniero pri forno. Li naskiĝis en Aiud la 7-an de novembro 1932. 
## Kariero
Miklós Móritz diplomitiĝis en la teknikuniversitato de Bukareŝto (1955). Li laboris en Bukareŝto (1956-58), Baia Mare (1958-63) kaj Kluĵo, kie li estis kunlaboranto ankaŭ de filio de lernolibroeldonejo. Li estis kunultradukisto de 2-a parto de lernolibro de *A fémmegmunkálás technológiája, szerszámai és munkagépei* (1980) redaktita de Atanasiu-Arieşanu-Peptea. 
## Libro
**Öntők könyve* (1980). 
## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj inĝenieroj
Turingia Baseno

La **Turingia Baseno** - germane *Thüringer Becken* - estas geomorfologia baseno en la centra kaj norda parto de la federacia lando Turingio de Germanio. Ĝi etendiĝas proksimume 90 kilometrojn de nordokcidento ĝis sudoriento de la rivero Unstrut ĉe la urbo Dingelstädt ĝis la rivero Ilm ĉe la urbo Bad Sulza, kaj proksimume 55 kilometrojn de nordoriento ĝis sudokcidento de la loĝloko Seega ĝis la rivero *Gera* ĉe la urbo Arnstadt. Sume la baseno kovras areon de proksimume 2,700 kvadrataj kilometroj, pli-malpli sesono de la tuta areo de Turingio. En tiu areo vivas ĉirkaŭ 650 000 loĝantoj (loĝdenso 163 loĝantoj po km²). La basena grundo estas agrikulture tre fekunda.

La baseno ĉirkaŭiĝas fare de pluraj malgrandaj montoĉenoj, ekzemple *Dün* norde, *Hainleite, Windleite* kaj *Kyffhäuser* norde, *Schmücke, Hohe Schrecke* kaj *Finne* nordoriente, *Ettersberg* sudoriente, *Fahner Höhe* sude kaj *Hainich* okcidente (la Nacia Parko Hainich cetere estas la sola nacia parko de la federacia lando).

Kategorio:Geografio de Germanio
Kategorio:Turingio
Kategorio:Regionoj en Eŭropo
Kategorio:Regionoj en Germanio
Freikorps

**Freikorps**, en traduko **libera korpuso** (franc.: *corps*, „korpo, korporacio“; el la lat.: *corpus*, „korpo“) nomiĝis ĝis la komenco de la 20-a jarcento militistaj kromtaĉmentoj sendepende de sia nacia deveno. En germanlingvaj landoj oni formis unuafoje en la 18-a jarcento liberajn regimentojn el landanaj volontuloj, malamikaj transfuĝintoj, fuĝintoj el la propraj armeoj kaj krimuloj. La foje ekzote ekipitaj trupoj servis kiel infanterio kaj kavalerio, pli malofte kiel artilerio. Parte nur je rota forto, parte kun pluraj miloj da viroj, ankaŭ ekzistis miksitaj taĉmentoj resp. legioj kunmetitaj el diversaj trupospecoj. La prusa Libera Korpuso von Kleist entenis infanterion, militĉasistojn, dragonojn kaj husarojn. La francaj *Volontaires de Saxe* unuigis ĉevalrajdajn lancistojn kaj dragonojn.
## Vidu ankaŭ 
Freikorps Lichtschlag
## Eksteraj ligiloj 
* *1918–1933 Freikorps* en LeMO (DHM kaj HdG)
* Federacia Arĥivo je Freiburg 

Kategorio:20-a jarcento en Germanio
Kategorio:Kvazaŭarmeaj organizaĵoj
Kategorio:Terorismo en Germanio
Transporta ponto de Rochefort

La **transporta ponto de Rochefort** () aŭ **transporta ponto de Martrou** estas la lasta transporta ponto en Francio. Ĝi estis inaŭgurita en 1900 kaj deklarita historia monumento en 1976.

## Priskribo 
eta|maldekstra|La movebla platformo de la ponto
La transporta ponto de Rochefort ebligas transiri la riveron Charente inter Rochefort kaj Échillais, en la sudokcidento de la lando.

Ĝi konsistas el kvar ŝtalaj pilonoj  altaj, starantaj duope en ambaŭ bordoj. Ili portas  longan platformon,  super akvo. Movebla platformo pendanta de la supra platformo portas vojaĝantojn de unu bordo al la alia. La transirado daŭras proksimume 4 minutojn kaj duonon.

## Historio 
eta|maldekstra|La ponto vidata de la suda bordo
Konstruado de la transporta ponto de Rochefort komenciĝis en la jaro 1898. Ĝi estis inaŭgurita 27 monatojn poste, la .

Ĝi ĉesis funkcii en 1967, anstataŭite de levponto. Ekde 1990, ĝi estis renovigata, kaj ĝi malfermiĝis denove en 1994 por piedirantoj kaj biciklistoj. Motoraj veturiloj transiras Charente per la ponto de Martrou.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ponto Martrou

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* 

Kategorio:Historiaj monumentoj en Charente-Maritime
Rochefort
Rochefort
Kategorio:Rochefort (Charente-Maritime)
8533 Oohira

'*8533 *Oohira'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takeŝi Urata elde la Observatorio de Nihondaira en Ŝimizu (kvartalo de Ŝizuoka).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la *Stacio de Oohira'' de la Observatorio de Nihondaira, elde kiu ĝi estis malkovrita. Tiu stacio estis tre aktiva en observado de kometoj kaj asteroidoj de 1987 ĝis 2000.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Kastelo Sigmundskron

thumb|maldekstra| 200px|Enireja pordego.

**Kastelo Sigmundskron** (, ) estas ampleksa kastelo kaj aro de fortikaĵoj situanta proksime de Bolzano en Sudtirolo Italio. Nuntempe ĝi estas precipa sidejo de la muzeo pri montoj (Mesnera Montomuzeo) fondita de la sudtirola grimpisto Reinhold Messner.

## Historio 
La unua historia mencio de la kastelo, sub la nomo *Formicaria* (poste *Formigar*), datiĝas de la jaro 945.

En 1027 Imperiestro Konrado la 2-a transdonis la kastelon al la episkopo de Trento. En la 12-a jarcento ĝi estis transdonata al ministerianoj, kiuj de tiam nomiĝis **Firmian**.

Ĉirkaŭ la jaro 1473 la Princo de Tirolo, duko Sigismundo de Aŭstrio, aĉetis la kastelon, renomis ĝin Kastelo Sigmundskron kaj fariĝis ĝin fortikaĵo. De la malnova kastelo de *Formigar* restis nur kelkaj vestiĝoj, plejparte situantaj en la plej alta punkto de la ejo. Pro monmalfacilaĵoj Sigismundo devis garantie doni la kastelon baldaŭ poste. En la sekvantaj jarcentoj la kastelo ruiniĝis ĉiam pli.

Ĉe la fino de la 18-a jarcento la kastelo apartenis al la grafoj Wolkenstein, de 1807 al 1870 al la grafoj de Sarentino, poste ĝis 1994 al la grafoj de Togenburgo.

En la jaro 1996 la ruino iĝis propraĵo de la provinco Sudtirolo. En 2003, post longdaŭra diskutado Reinhold Messner ricevis licencon por sia de longe planita montomuzeo. La parta rekonstruado estis financiata de la provinco. Dum konstrulaboro,neolitika tombo estis malkovrita, en kiu estis trovataj la skeletrestaĵoj de virino. La aĝo de la tombo estas taksita je 6,000-7,000 jaroj.

## Simbolo de la aŭtonomio 
La fortikaĵo estas grava politika simbolo en Sudtirolo. En 1957, sub la gvidado de Silvius Magnago, la plej granda protestagado en la historio de Sudtirolo estis okazigita ĉi tie. Pli ol 30,000 homoj kunvenis en la ejo por protesti kontraŭ la malobservado de la traktato de Parizo kaj postuli liberecon por Sudtirolo ("Libereco de Trento").

## Eksteraj ligiloj 
Rondiro tra la kastelejo kaj muzeo en 81 fotoj 

Tirolo
Kategorio:Muzeoj en Sudtirolo
Kategorio:Lokaj muzeoj en Italio
Bálint Tüzes

**Bálint TÜZES** [tyzeŝ] estis rumania hungara instruisto, ĵurnalisto, poeto. Li naskiĝis en Oradea la 11-an de decembro 1951 kaj mortis la 9-an de junio 2013 en Oradea. 
## Kariero
Bálint Tüzes diplomitiĝis en UBB de Kluĵo en 1981. Li instruis hungaran kaj francan lingvojn en sia naskiĝurbo, estis ĵurnalisto de gazetoj de Oradea, raportisto de gazetoj de Kluĵo (Vasárnap, Keresztény Szó).

## Libroj
**Életfaárnyék*, Europrint Kiadó, Nagyvárad, 2001 (33 vers);
**Forrongó századelő*, Europrint Kiadó, Nagyvárad, 2006 (kune kun János Tóth).
## Fonto
*Hungara vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Ormont

**Ormont** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

## Germanio 
* Ormont (Rejnlando-Palatinato) estas komunumo de la Distrikto Vulkaneifel en la federacia lando Rejnlando-Palatinato en Germanio.

## Svislando 
* Ormont-Dessous estas komunumo de la Distrikto Aigle en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* Ormont-Dessus estas komunumo de la Distrikto Aigle en Kantono Vaŭdo en Svislando.
La Forclaz

**La Forclaz** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **La Forclaz (Evolène)** estas vilaĝo de la komunumo Evolène de la Distrikto Hérens en Kantono Valezo en Svislando.
* **La Forclaz (Ormont)** estas vilaĝo de la komunumo Ormont-Dessous de la Distrikto Aigle en Kantono Vaŭdo en Svislando.
Montroy (Francio)

**Montroy** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 645 loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
Montroy estas vilaĝo en la nordo de Charente-Maritime,  oriente de La Rochelle.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Montroy

**Montroy** povas esti:
* Montroy, franca komunumo en Charente-Maritime,
* Montroy, hispana komunumo en Valencio.
Ormont-Dessous

**Ormont-Dessous** estas komunumo en la distrikto Aigle en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
La komunumo Ormont-Dessous situas en la Vaŭdaj Alpoj en la mezo de la valo de la riverlo *Grande Eau*. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Le Sépey (sur alteco de 974 m s.m., ĉefloko de la komunumo Ormont-Dessous), La Forclaz (sur alteco de 1261 m s.m.), Cergnat (sur alteco de 1051 m s.m.), Les Voëttes (sur alteco de 1274 m s.m.), La Comballaz (sur alteco de 1344 m s.m.) kaj Les Mosses (sur alteco de 1436 m s.m. sur la kulmino de la Montpasejo Col des Mosses. En nordoriento de la komunumo situas la Lago de Chavonnes.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 64,07 km², de kiuj 38,7% estas kovritaj de arbaro, 44,5% servas por agrikulturo kaj 3,2% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Ormont-Dessous limas en nordo al Château d'Oex, en oriento al Ormont-Dessus, en sudo al Ollon, en sudsudokcidento al Aigle, en okcidento al Leysin, en nordokcidento al Corbeyrier, kaj en nordnordokcidento al Villeneuve.

## Trafiko 
Tra Ormont-Dessous pasas la kantona ĉefvojo n-ro 11 de Château d'Oex al Aigle. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas 4 kilometrojn sude de la komunumo apud Aigle. Pere de la etŝpuraj trajnlinioj de Le Sépey kaj Diablerets al Aigle la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ormont datiĝas el la jaro 1200 kiel *Ormont*, el la jaro 1564 datiĝas la mencio *Bas-Ormont* (Malsupra Ormont) el kiu fariĝis la nuntempa Ormont-Dessous. La plej malnovaj setlejoj troviĝas en Le Sépey, La Forclaz kaj Cergnat, kie staras la pastra preĝejo Saint-Aymon, kiu estis dokumentita en la jaro 1279. Aymon de Pontverre konstruis en la 14-a jarcento sur la montoteraso Aigremont burgon, kiu estis detruita en la jaro 1475 de la bernanoj. Sub la berna reĝimo de 1475 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Ormont-Dessous apartenis al la mandata teritorio Les Ormonts, povis tamen konservi sian tradician juron, kiu en la jaro 1674 estis skribe fiksita. En 1798 ĝi estis atribuita al la Distrikto Aigle, kiu ĝis 1803 apartenis al la Kantono Lemano kaj poste estis integrita al la tiam surbaze de la Mediacia Akto de Napoleono fondita Kantono Vaŭdo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Ormont
* Exergillod (stacidomo)
* Le Sépey (stacidomo)
* Les Echenards (stacidomo)
* Les Fontanelles (stacidomo)
* Les Planches (Aigle) (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Ormont-Dessous

## Bildoj 

Dosiero:Col des Mosses.jpg|Montpasejo Col des Mosses
Dosiero:Cergnat01.JPG|Preĝejo Cergnat
Dosiero:LeSepey01.JPG|Ĉefvojo en Le Sépey
Dudek Horoj

***Dudek Horoj***, origine hungare *Húsz óra* estas romano de la aŭtoro Ferenc Sánta, aperinta en 1964 dum la socialismo en Hungarujo.

## Historia epoko 
La historio okazis en la fruaj 1960-aj jaroj en hungara vilaĝo, dume estas oftaj rememoroj ekde la 1930-aj jaroj. La precipaj okazaĵoj:
* malriĉeco de kamparanoj antaŭ la 2-a mondmilito
* disdono de parceloj al la malriĉuloj en 1945
* post kelkaj jaroj oni komencis agiti la kolĥozan sistemon, iom da kolĥozoj ekfunkciis
* post morto de Stalino estis ebleco forlasi la kolĥozojn
* revolucio en 1956, en la vilaĝoj ĝenerale okazis nenio, tamen la vilaĝanoj apogis la revoluciulojn
* post kelkaj jaroj denove oni organizis la socialistan agraran sistemon, tiam nomatan produktajn kooperativojn, kiujn komprenu kolĥozoj
* finiĝis la plena kolĥoziĝo, potenco de la komunistoj firmiĝis

Kiu ne konas tre bone tiun hungaran historion, tiu ne komprenas la romanon. Dum apero de la libro tute ne povis aperi veraj historiaj informoj, nur la vidpunktoj de la komunistoj. Tasko de la aŭtoro Ferenc Sánta (verkisto) estis montri pozitivajn historiojn pri la vilaĝa vivo kaj forgesi la tiutempe nomitan "kontraŭrevolucion".

## Historio 
Ĵurnalisto faras raportojn resume *dum 20 horoj* en vilaĝo. Li volis ekscii, kial okazis pafado en la vilaĝo en 1956? En la vilaĝo vivas 4 gravaj familioj (pli frue malriĉuloj), ili ricevis teron en 1945. Jozjĉo post jaroj iĝis kolĥozestro, Varga iĝis sekreta policano. Li preskaŭ pafis Balogh-on, ĉar li forlasis la partion. Jozjĉo malpermesis frekventadon de Kiskovács en la universitato kaj post la "kontraŭrevolucio" li gvidis la homojn kontraŭ Varga. Li nevole mortpafis Kocsis-on tra la pordo. Varga forlasis la vilaĝon, sed en animoj de la vilaĝanoj doloras la vundoj.

La historio estis adaptita al filmo: Dudek horoj (filmo) kaj la romano estis tradukita al Esperanto.

Post fino de socialismo la romano perdis la aktualecon, tio estas nur historia falsa rememoro.
## En Esperanto
***Dudek horoj**. Eld. Corvina eldonejo, Berlino, 1968(?)

## Eksteraj ligiloj 
* hungare
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing* 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
*Katalogo de Libraro Ludovika
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Verkoj el la esperantigita hungarlingva literaturo
Kategorio:Hungarlingvaj romanoj
Kategorio:Hungara revolucio de 1956
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Libraro Ludovika
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Linio Chūō-Sōbu

**Linio Ĉuo-Sobu** ( [ĉūō-sōbu-kankō-sen], ) estas linio de fervoja reto Japana Fervojo. La linio apartenas al Orient-Japania Fervoja Kompanio. Ĝi situas ĉefe en Tokio kaj parte en Gubernio Ĉiba.

Unua duono de linio iras laŭ Linio Ĉuo (rapida) kaj la alia iras laŭ Linio Sobu (rapida). La vorto "緩行" [kankō] (laŭvorte: malrapida irado) signifas, ke la trajnoj haltas ĉe ĉiu stacio, kaj distingas la linion de la rapidaj linioj Ĉuo kaj Sobu. Mallonga meza sekcio (3 stacioj) ne najbaras kun la rapidaj linioj.

## Stacioj 
Ĉe la stacio  la linio Ĉuo-Sobu kuniĝas kun Linio Tozaj de Tokjo Metro. La linioj havas komunajn trajnojn matene kaj vespere, kiuj iras laŭ la linio Ĉuo-Sobu ĝis/ekde stacio .

Ankaŭ ĉe la stacio  la linio Ĉuo-Sobu kuniĝas kun la Linio Tozaj. La linioj havas komunajn trajnojn, kiuj iras laŭ la linio Ĉuo-Sobu ĝis/ekde stacio .

; Markoj por la rapidaj linioj:
* ●: haltas ĉiuj trajnoj
* : haltas iuj trajnoj
* ▲: preterpasas ĉiuj trajnoj ripoztage
* ｜: preterpasas ĉiuj trajnoj

Kategorio:Linioj de JR en Tokio
Kategorio:Linioj de JR en Gubernio Ĉiba
Kategorio:CAP-ŝpuro
Rutena grek-katolika eklezio

**Rutena grek-katolika eklezio** estas unu el la orientaj katolikaj eklezioj. Ĝi uzas bizancan riton.

## Historio 
Plimulto de la teritorio de la nunaj rutenoj estis longe sub la reĝo de Hungarujo. La deveno de la nuntempa rutena grek-katolika eklezio estas en la unio de Uĵhorodo de 1646, kiam la rutenoj unuiĝis kun Romo. La baza teritorio de la eklezio estas en la Transkarpata provinco en Ukrainio. En Ukrainio la eklezio havas Mukaĉevan eparĥion. Ĝia espiskopo havas sidejon en Uĵhorodo.

Dum 19a kaj 20a jarcentoj multaj homoj el rutenaj teritorioj elmigris en Usonon. Tie multaj el ili fariĝis ortodoksaj . En 1982 en Usono estis 690 000 rutenoj, kaj triono el ili estis rutenaj grek-katolikoj. La eklezio tie nun havas 4 episkopujojn.

La rutena grek-katolika eklezio ne havas unu komunan sinodon. Ĝi nun konsistas el tri sendependaj partoj en Ukrainio, Usono kaj Ĉeĥio.

## Referencoj 
## Fontoj 
* Farrugia, Edward G.: *Encyklopedický slovník křesťanského Východu.* Olomouc: nakladatelství Centra Aletti Refugium Velehrad-Roma s.r.o., 2010. 1040 p. ISBN 978-80-7412-019-0

## Eksteraj ligiloj 
* Mukaĉeva eparĥio
* Pittsburgha episkopujo
* retejo de eklezio en Ĉeĥio
* The Ruthenian Catholic Churches ()

Kategorio:Orientaj katolikaj eklezioj
Kategorio:Karpata Rutenio
Kategorio:Religiaj organizaĵoj en Ukrainio
Zsigmond Horváth

**Zsigmond HORVÁTH** [ĵigmond horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horváth Zsigmond** estis hungara luterana pastro, tradukisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1833).

Zsigmond Horváth http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/index.htm naskiĝis la  1782 en malaktuala Kisköcsk. Li mortis la  1845 en Kővágóörs.

## Biografio 
Zsigmond Horváth frekventis mezlernejon en Sopron, universitaton en Jena. Hejmenveninta unue li estis ĉefamilia edukisto, poste li pastriĝis en 1806. Post longa servado en Vas (reĝa departemento) li eklaboris en preĝejo de Kővágóörs en 1824. Post 4 jaroj li iĝis notario, baldaŭe juĝisto. Liaj artikoloj aperis precipe en Erdélyi Múzeum.

## Verkaro (elekto) 
* *Cooknak, ama híres anglius hajós-kapitánynak a föld körül utazása, melyet Banks és Solander tudósok társaságában tett 1768-1771. esztendőben* (1810) - tradukaĵo el la angla pri vojaĝo de James Cook
* *A vallásnak intései s vigasztalásai. Melyeket a csengei ev. hiveknek, a midőn ezek az ő gyászos hamvaiból újonnan felépült templomokba nov. 21. 1813. isteni tisztelet végett legelőször beléptek, tolmácsolt és szivekre kötött*
* *Amerikának haszonnal mulattató esmértetése: vagyis az újvilág minden tartományainak, nevezetesebb hegyeinek, folyóinak, városainak, terméseinek, s állatjainak és egyéb ritkaságainak; úgy nem különben otthoni s külföldi, vad és szelid lakosainak természeti, polgári, erkölcsi s vallásbeli állapotjokra nézve a legújabb időkig folytatott leirása*
* *Gróf Macartneynek Chinába tett követségi utazása* (1818) tradukita el la germana

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero H kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

 
Kategorio:Hungaraj luteranaj pastroj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Slovaka grek-katolika eklezio

**Slovaka grek-katolika eklezio** estas unu de orientaj katolikaj eklezioj. Ĝi uzas bizancan riton.

## Historio 
En 9-a jarcento venis en Grandan Moravion Cirilo kaj Metodo. Ili estis grekoj kaj venis el Bizanca imperio. Tiel ili alportis bizancan riton en la teritorion de nuna Slovakio. Post la morto de sankta Metodo, liaj disĉiploj estis elpelitaj. Post la falo de Granda Moravio estis du ritoj en Hungarujo – kaj bizanca kaj latina. En 1054 okazis la orienta skismo inter Romo kaj Konstantinopolo.

En 1646 (unio de Uĵhorodo) la kristanoj de bizanca rito ankaŭ en teritorio de Slovakio unuiĝis kun eklezio de Romo. En 1818 estis kreita la eparĥio de Prešov.

En 1950 la tielnomata *sinodo de Prešov*, organizita de komunistoj, nuligis la union kun Romo kaj forigis la grek-katolikan eklezion en Slovakio. Ĝiaj du episkopoj kaj multaj sacerdotoj estis arestitaj. Ambaŭ episkopoj estis pli malfrue beatigitaj. La grek-katolika eklezio estis denove permesita en 1968 sed ili ekzemple ne povas havi regulan episkopon. La plenan liberecon la eklezio ricevis nur post la falo de komunismo en 1989.

eta|Mapo de la episkopujoj kun blazonoj
En 1980 la roma papo kreis la slovakan grek-katolikan eparĥion en Toronto (Kanado). En 1997 estis kreita ekzarkato en Košice kaj en 2008 eparĥio en Bratislavo. Kaj tiel nuntempe la eklezio havas 1 ĉefepiskopujon kaj 2 episkopujojn en Slovakio.

## Referencoj 
## Fontoj 
* Farrugia, Edward G.: *Encyklopedický slovník křesťanského Východu.* Olomouc : nakladatelství Centra Aletti Refugium Velehrad-Roma s.r.o., 2010. 1040 p. ISBN 978-80-7412-019-0

## Eksteraj ligiloj 
* ĉefepiskopujo de Prešov ()
* Grek-katolika eklezio en Slovakio
* The Slovak Catholic Church ()

Kategorio:Orientaj katolikaj eklezioj
Kategorio:Kristanismo en Slovakio
Listo de mondaj heredaĵoj en Azio kaj Oceanio

La Mondaj Heredaĵoj en Azio kaj Oceanio, agnoskitaj de UNESKO estas listigataj laŭlande.
*Ĉi-listo estas tre for de esti kompleta. Helpu kompletigi ĝin!*

##  
* Bamijan
* Bamijana valo
* Budhoj el Bamijan
* Minareto de Ĝam

##  
eta

* Azat
* Duduko
* Ereruk
* Katedralo de Eĉmiadzin
* Monaĥejo Geghard
* Monaĥejo Haghpat
* Monaĥejo Sanahin
* Sankta Gajane (preĝejo)
* Sankta Ripsime (preĝejo)
* Ŝoghakat
* Zvartnoco

##  
* Bakuo
* Gobustanaj rokmemorindaĵoj
* Malnova Urbo (Bakuo)
* Palaco de Ŝirvanŝahoj
* Turo de la Pucelo

##  
* Fraser-insulo
* Granda Barilrifo
* Nacia parko Kakaduo
* Makvora Insulo
* Operdomo de Sidnejo

##  
* Somapura Mahavihara

##  
eta
* Aĝanto
* Bhimbetka
* Chhatrapati Shivaji
* Ellora
* Fatehpur Sikri
* Fortikaĵo Agra
* Khaĝuraho
* Konarako
* Montaraj fervojoj en Barato
* Nacia Parko Keoladeo
* Ruĝa fortikaĵo
* Sanĉi
* Tombo de Humajun

##  
##  
eta
* Emej-ŝan
* Granda Ĉina Muro
* Huangŝan
* Kavernaro Longmen
* Kavernaro Yungang
* Leŝana giganta Budho
* Lijiang
* Luŝan
* Makao
* Malpermesita Urbo
* Palaco Potala
* Somera Palaco
* Suĝoŭo
* Terakota armeo
* Vulingjuan
* Ĉiela Altaro
* Ŝtonkavernaro de Mogao

##  
##  
* Borobuduro
* Prambanano

##  
* Aŝuro
* Hatra
* Minareto de Samaro

##  
* Bam-Citadelo
* Behistun-surskribo
* Monaĥejo de Sankta Tadeo

##  
* Akko
* Jerusalemaj remparoj
* Malnova Urbo (Jerusalemo)

##  
eta|Horju-ĝi
* Atombombita kupoldomo
* Ginkaku-ĝi
* Himeĵi-Kastelo
* Historiaj vilaĝoj Ŝirakaŭa-go kaj Gokajama
* Horju-ĝi
* Icukuŝima-Sanktejo
* Kabuko
* Kinkaku-ĝi
* Kōfuku-ji
* Nara (urbo)
* Nikko
* Nikko Toŝo-gu
* Ocu
* Tōdai-ji
* Ŝirakami (montaro)

##  
* Sokotraj kserofitaroj
* Ŝibam

##  
* Petra

##  
[eta|[Angkor Ŭat]]
* Angkor
* Angkor Ŭat

##  
[eta|[Katedralo de Bagrato]]
* Katedralo de Bagrato
* Mcĥeta
* Monaĥejo Gelati
* Uŝguli

##  
##  
##  
##  
##  
##  
* Tiro

##  
##  
##  
* Bogd Ĥan Uul
* Erdene Zuu
* Uvs Nuur

##  
* Lumbini

##  
##  
##  
* Nacia parko Tongariro

##  
##  
eta
Fortikaĵo de Lahore
* Fortikaĵo de Rothas
* Ĝardenoj de Ŝalimar
* Mohenĝo-daro
* Taksila
* Thatta

##  
##  
##  
##  
##  
* Medino

##  
##  
* Antikva Urbo de Bosra
* Ar-Raka
* Citadelo de Saladino
* Krak des Chevaliers
* Maalula

##  
##  
##  
##  
##  
##  
##  
* Buĥaro
* Ĥivo
* Ĥorezmo

##  
eta
* Golfo Halong
* Hue
* Nacia Parko Phong Nha-Ke Bang
* Thang Long
* Thanh Nha Ho

Azio kaj Oceanio
Freikorps Lichtschlag

**Freikorps Lichtschlag** estis libera korpuso, kiu estis formita la 14-an de decembro 1918 mallonge post la fino de la Unua Mondmilito.

Post la Novembra Revolucio la generalkomandejo de la 7-a armea korpuso de la Reĝlando Prusio en Monastero sub generalo Oskar von Watter komencis formi liberajn korpusojn el taĉmentoj revenantaj de la okcidenta fronto. Je tio ekestis el proksimume 2500 viroj en la tereno ĉirkaŭ Hagen la *Freikorps Lichtschlag*, nomita laŭ la komandanto Kapitano Otto Lichtschlag (1885–1961).

Komence de 1919 Oskar von Watter uzis la korpuson kontraŭ la socialigomovado en la Ruhr-Regiono. La 15-an de februaro la trupo treege malmilde operaciis kontraŭ strikantaj laboristoj en Dorsten. Sekve de tio la anoj de la KPD kaj de la USPD deklaris la ĝeneralan strikon en la Ruhr-Regiono. Tiu ĉi estis perforte sufokata. Sekvatempe la situacio restis eksplodema, kaj perfortaj ekscesoj akrigis ĝin. La 15-an de aprilo 1919 anoj de la Freikorps Lichtschlag pafis en kunvenon de strikantaj laboristoj en la distrikto Mettmann, kaŭzante mortigojn kaj vundadojn.

La taĉmento ne klare subtenis dum la Kapp-Puĉo la laŭleĝan registaron, sed validis kiel subtenanto de la puĉintoj. Ĝi batalis ne kontraŭ tiuj ĉi, sed kontraŭ la laboristoj, kiuj post la fino de la puĉo ne ĉesis la ĝeneralan strikon.

Dum la Ruhr-Leviĝo marton de 1920 ĝi enmarŝis en Wetter, por entrudiĝi de oriente en la Ruhr-Regionon. La 16-an de marto 10.000 soldatoj de la Ruĝa Ruhr-Armeo haltigis la antaŭenmarŝo de la trupo ĉe Dortmund-Aplerbeck. La sekvan tagon ili venkis la liberan korpuson.

En la Ruhr-Regiono „Freikorps Lichtschlag“ ricevis pro sia malmildega procedo la malgloran same kiel vortludan nomon „Freikorps Totschlag“ (do „Liberkorpuso Mortbato“).

## Referencoj 
Kategorio:Armeo
Kategorio:Kontraŭkomunismo
István Fóris

**István FÓRIS** [fo:riŝ] estis rumania hungara komunista aktivisto kaj ĵurnalisto. Li naskiĝis en Tatrang la 15-an de majo 1892 kaj mortis en somero de 1946 en Bukareŝto. 

## Kariero
István Fóris komencis siajn studojn en Braŝovo, sed li estis eligita, ĉar organizis maldekstran lernantgrupon. Li studis poste en Budapeŝto. Iom da tempo li vivis en Parizo. Dum la unua mondmilito li estis oficiro artileriana. Je la fino de 1918 kiel studento pri matematiko li aliĝis al komunistoj. Post la falo de komunista diktaturo en Hungarujo, li revenis en Rumanujon. En 1921 li aliĝis al la nove fondita rumana komunista partio, kiu estis malpermesita en 1924. Li fariĝis redaktoro de gazetoj *Munkás*, *Előre* kaj *Világosság*. Post la malpermeso de tiuj, li fondis senleĝan presejon en sia naskiĝvilaĝo. Li vivis iom de tempo en Moskvo. Vieno kaj Berlino. Li revenis en Rumanujon en 1930 kaj li estis malliberigita (1931-35). Li publikigis artikolon en rumanaj gazetoj *Reporter*, *Atlas*, *Arena* kaj *Zorile*. Inter 1940-1944 li estis ĝenerala sekretario de Komunista Partio de Rumanio. La 9-an de junio 1945 li estis arestita pro perfido kaj murdita en 1946. Li estis rehonorigita en 1968.

## Fonto
*RMIL 
*Hungara vikipedio
*Rumana vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Endre Hőgyes

**Endre Hőgyes** [hOdjeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hőgyes Endre** estis hungara kuracisto, profesoro, patologo, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1889).

Endre Hőgyes http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC05727/06612.htm naskiĝis la  1847 en Hajdúszoboszló. Li mortis la  1906 en Budapeŝto.

## Biografio 
Endre Hőgyes frekventis mezlernejojn en sia naskiĝurbo kaj Debrecen. Li iĝis kuracisto en Pest (urbo) en Budapeŝto 1870. En la sekva jaro li diplomiĝis ankaŭ pri kirurgio kaj li eklaboris en Malsanulejo Rókus. En 1875 li ekinstruis en Universitato Kolozsvár, ekde 1883 li instruis en Universitato de Budapeŝto. Ekde 1886 li redaktis kuracistan fakrevuon *Orvosi Hetilap*. En 1890 li fondis hospitalon. Li kreis helpilon pri ekzamenado de orelo. Li ricevis premion en 1890.

## Verkaro (elekto) 
* *A vese szereplése az anyagforgalomban*, 1872
* *Telephonszerkezetü magneto-inductor idegizomizgatásokra*, 1878
* *Folytatólagos adatok a szédülés tanához*, 1882)
* *Emlékkönyv a budapesti királyi magyar Tudomány Egyetem Orvosi Karának múltjáról és jelenéről* 1896

## Memorigiloj 
* gimnazio kaj skulptaĵo en Hajdúszoboszló
* strato en Budapeŝto
* memormedalo fondita en 2003

## Fontoj 
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero H kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj patologoj
Saint-Médard-d'Aunis

**Saint-Médard-d’Aunis** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
Saint-Médard-d’Aunis situas en la nordo de Charente-Maritime,  oriente de La Rochelle.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
8534 Knutsson

'*8534 *Knutsson''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la sveda verkisto kaj radiofona prezentisto Gösta Knutsson (1908–1973), kiu enkondukis programojn de kvizoj en Svedion. Liaj porinfanaj rakontoj pri la kato Pelle Svanslös, kies dek du librojn li verkis de 1939, estas tre popularaj. Li vivis ne malproksime de la lokoj, kie multaj el la aventuroj okazis.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Preĝejo Johano Baptisto (Balatonederics)

**Preĝejo de Johano Baptisto** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Balatonederics.

## Historio 
La unua kirko funkciis en tiu loko jam en la 13-a jarcento. Post 3 jarcentoj la turkoj okupis ĝin. La sekva preĝejo estis konstruita en 1752. Ĝi bruldetruiĝis pro incendio en 1838. La nun videbla preĝejo estis konstruita inter 1895-1898. Ĝuste post jarcento ĝi renoviĝis. La orgeno estis farita en 1900 kaj estis trakonstruigita en 1909.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas unusolan kvadratforman turon super la ĉefenirejo. Antaŭ la konstruaĵo 2 ŝtonaj krucoj situas. En la fasado estas videbla ankaŭ malgranda fenestrorozo. 2 sakristioj aliĝas al la navo, la pli nova estis konstruita en 1956.

Kermeso okazas en la 29-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* hungare
* hungare
* hungare
* hungare kun malnova foto

Balatonederics
Balatonederics
Jenő Hubay

**Jenő Hubay** [hubai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hubay Jenő** estis hungara violonisto, komponisto, profesoro, membro honora de Hungara Scienca Akademio (1921). Lia patro estis Károly Huber, lia frato estis Károly Hubay.

Jenő Hubay http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC05727/06627.htm naskiĝis kiel *Huber Jenő* la  1858 en Pest (urbo). Li mortis la  1937 en Budapeŝto.
eta|maldekstre|210px|Memortabulo pri Jenő Hubay

## Biografio 
Jenő Hubay jam antaŭ la lernejaj jaroj interesiĝis pri muziko, kiun li lernis de la patro. Dum lernado li samtempe violonadis. Iom poste li lernis plu eksterlande. Li havis sukceson en koncerto en Parizo jam en 1878. En 1882 li instruis violonadon en Bruselo. En 1886 li hejmenvenis kaj daŭris la instruadon en la Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio, kiun li gvidis inter 1919-1934. Li ofte koncertadis ankaŭ eksterlande.

## Liaj komponaĵoj (elekto) 
* kantoj laŭ poemoj de Sándor Petőfi
* operoj
* simfonioj
* konĉertoj

## Elektitaj disĉiploj 
* Jelly Arányi
* Alice Bárdos
* Dénes Buday
* Ilona Fehér

* Loránd Fenyves
* György Garay
* Barnabás Géczy (violonisto)
* Stefi Geyer
* Ferenc Gábriel
* Endre Gertler
* Károly Haják
* István Ipolyi
* Ferenc Jancsin
* Rezső Kemény
* Géza Kresz (violonisto)
* Tibor Ney
* Ödön Pártos
* Dezső Rados
* Nándor Rékai
* Erna Rubinstein
* Tibor Serly
* Zoltán Székely (violonisto)
* Péter Szervánszky
* József Szigeti (violonisto)
* Emil Telmányi
* János Temesváry
* Tibor Varga
* Ferenc Vecsey
* Sándor Végh
* Imre Waldbauer
* Ede Zathureczky
* Mária Zipernovszky
* Nándor Zsolt

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Praktikaj Komercaj Leteroj

***Praktikaj Komercaj Leteroj in Esperanto*** estas  libreto verkita de J.C. O’Connor kaj P.D. Hugon kaj eldonita en 1907 de Guilbert Pitman el Londono. Ĝi entenas kolekton de komercaj leteroj traktantaj ĉiajn komercajn aferojn.

Tiu ĉi leteraro speciale taŭgas por tiuj kiuj estas okupataj aŭ okupotaj en komercaj aferoj.

## Enhavo 
#Ĝeneralaj sciigoj, komercplaca taksaro
#Petoj por prezmontroj, specimenoj...
#Respondoj al informpetoj, mendoj pripetataj, proponoj de servoj...
#Peto kaj dono de referencoj
#Leteroj pri konatigo kaj de kredito
#Makleroj, sendoj kaj marveturkontoj
#Mendoj, kontraktoj, mendoj kaj kontraktoj sendataj, ricevataj kaj plenumataj
#Ricevo de komercaĵoj, plendoj kaj rekompenspetoj
#Kontoj, enkasigoj kaj pagoj

## Eltiraĵoj 

Dosiero:1907 Komercaj Leteroj 01.jpg
Dosiero:1907 Komercaj Leteroj 16-17.jpg
Dosiero:1907 Komercaj Leteroj 26-27.jpg
Dosiero:1907 Komercaj Leteroj 28-29.jpg
Dosiero:1907 Komercaj Leteroj 46-47.jpg
Dosiero:1907 Komercaj Leteroj 48.jpg

## Vidu ankaŭ 
* *Komercaj Leteroj*
* Borel, Jean 1910/1922 : *Komerca Korespondo*, Möller & Borel, Berlino, 48 paĝoj

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj 
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing* 

Kategorio:Fakaj verkoj en Esperanto
Kategorio:Komerco per Esperanto
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj 
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Angliers

**Angliers** estas la nomo de pluraj lokoj.

## Francio 
* Angliers, komunumo en la departemento Charente-Maritime
* Angliers, komunumo en la departemento Vienne

## Kanado 
* Angliers, vilaĝo en Kebekio
Anais

**Anais** estas la nomo de du komunumoj en Francio:
* Anais, en la departemento Charente,
* Anais, en la departemento Charente-Maritime.

## Krome 
* Anaïs estas virina persona nomo
Viktor Nagy B.

**Viktor NAGY B.** [nadj], Bágyi estas rumania hungara laborista verkisto. Li naskiĝis en Aita Seacă la 7-an de aŭgusto 1923 kaj mortis la 15-an de decembro 2009. 
## Kariero
Viktor Nagy B. finis metilernejon kaj laboris en Sfântu Gheorghe. Li publikigis poemojn kaj novelojn, estis kunlaboranto de *Megyei Tükör* de Sfântu Gheorghe.
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
8535 Pellesvanslös

'*8535 *Pellesvanslös''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la fikciulo Pelle Svanslös, bonkora kato, rolulo de la porinfana verko de Gösta Knutsson. Iuj el la aventuroj de tiu kato, kies vosto estis tranĉita de rato kiam li estis aĝa je kelkaj tagoj, okazas en la kvartalo de Upsalo, kie troviĝas la Observatorio de Upsalo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993