Francisco Urondo

**Francisco URONDO** (pseŭdonimo - **Paco**; n. la 10-an de januaro 1930 en Santa Fe, provinco Santa Fe ; m. la 17-an de junio 1976 en Mendoza) estis argentina intelektulo, poeto, verkisto, universitata profesoro kaj aktiva membro de la urba gerilo *Montoneros*. 

Unu el la plej gravaj aŭtoroj de la argentina kulturo en la sesdekaj jaroj, li verkis romanon, du rakontolibrojn, teatraĵojn, filmscenarojn kaj naŭ poemarojn, kie li establis kuniĝon inter poezio kaj politiko.   Krome, li kunlaboris por la gazetoj kaj semajnĵurnaloj *Primera Plana*, *Confirmado* kaj *La Opinión*, inter aliaj, kaj estis membro de la gerila organizo Montoneros .   En 1973, post kunhavigo de malliberejo kun la pluvivantoj de la Masakro de Trelew, kiujn li intervjuis, li publikigis la atestromanon *La patria fusilada*, pri tiu okazaĵo.  Li estis murdita en 1976 dum armita konflikto.

## Vivo kaj laboro 
En 1948, en la aĝo de 18 jaroj, Urondo komencis studi kemion, sed baldaŭ ŝanĝis al juro. Post alia ŝanĝo al filozofio, li forlasis la studojn sen diplomiĝi kaj translokiĝis al Bonaero.

Politike interesita, li baldaŭ renkontis membrojn de la FAR kaj Montoneros (MPM) kaj aliĝis al ĉi-lasta. Dum tiu tempo, li ankaŭ komencis eldoni literaturajn verkojn kaj ofte interŝanĝis ideojn kun Mario Benedetti, Roque Dalton kaj Juan Gelman.

Aldone al siaj propraj literaturaj verkoj, Urondo ankaŭ komencis labori por televido: interalie, li signife partoprenis en la scenaroj por la klasikaj filmadaptigoj de *Madame Bovary* de Flaubert, *Ruĝa kaj Nigra* de Stendhal kaj *Os Maias* de Eça de Queiroz.

En 1968, Urondo estis oficiale nomumita por kontroli kaj direkti ĉiujn kulturajn aferojn en la provinco Santa Fe. Post kvin jaroj, li demisiis de tiu posteno kaj revenis al Bonaero. Tie, en 1973, li estis nomumita Profesoro pri Literaturo ĉe la Universitato de Bonaero.

Dum la mallonga prezidanteco de Héctor José Cámpora, Urondo estis nelonge malliberigita en 1973. Post sia liberigo, li verkis sian polemikan verkon *La patria fusilada* ("La ekzekutita patrujo"), en kiu, krom siaj propraj spertoj dum sia malliberigo, li ĉefe traktis la masakron de Trelew en Patagonio. 

Kiam generalo Jorge Rafael Videla ekregis printempe de 1976, Urondo estis maldungita kaj resendita al Mendoza. En majo 1976, li forlasis la ĉefurbon kun sia partnerino Alicia Raboy kaj ilia filino. Kelkajn semajnojn poste, li estis murdita de soldatoj en Mendoza. Lia edzino, Alicia Raboy, aŭ pli ĝuste ŝia korpo, restas "mankanta" ĝis hodiaŭ. Lia juna filino estis kidnapita kaj, post ĉirkaŭ dudek tagoj, estis trovita kaj savita de familianoj en la sekreta kaptitejo "D2" en la provinco Mendoza. Nur en 2011 kvar el la soldatoj implikitaj en la murdo estis kondamnitaj al ĝismorta malliberigo.  La tombo de Urondo nun estas en Mendoza. La ĵurnalisto Rodolfo Walsh verkis rimarkindan nekrologon.

La intence senpolitika filo de Urondo, Javier, nun funkciigas restoracion en la kvartalo Parque Chacabuco de Bonaero. 

## Verkaro 
* *Historia Antigua*, poezio, 1956.
* *Breves*, poezio, 1959.
* *Lugares*, poezio, 1961.
* *Nombres*, poezio, 1963.
* *Todo eso*, mallongaj rakontoj, 1966.
* *Veraneando y sainete con variaciones*, teatraĵo, 1966.
* *Al tacto*, mallongaj rakontoj, 1967.
* *Del otro lado*, poezio, 1967.
* *Adolecer*, poezio, 1968.
* *Veinte años de poesía argentina*, eseo, 1968.
* *Larga distancia*, poezio, Madrid, 1971.
* *Los pasos previos*, romano, 1972.
* *La patria fusilada*, intervjuoj, 1973.
* *Cuentos de batalla*, poezio, 1998.
* *Poemas*, poezio, Visor.
* *Obra poética*, poezio, Hidalgo, 2006.

### Pri Francisco Urondo 
* *The Unfinished Song of Francisco Urondo: When Poetry is Not Enough* (Hernán Fontanet, Lanham, MD: University Press of America, 2014) .
* *Francisco Urondo y su poesía: un arma cargada de futuro* (Hernán Fontanet, Newark, DE: Juan de la Cuesta - Hispanic Monographs, 2012) .

## Referencoj 
Kategorio:Argentinaj poetoj