open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tombo de Hafizo

La **Tombo de Hafizo** kaj ĝia rilata memorsalono, la **Ḥāfeẓia**, estas du strukturoj kiuj situas en la norda limo de Ŝirazo, Irano, en memoro pri la famkonata persa poeto Hafizo. La malfermaj pavilonostrukturoj situas en la ĝardenoj Golgašt-e Moṣallā sur la norda bordo de laŭsezona rivero kaj enhavas la marmortombon de Hafizo. La nunaj konstruaĵoj kompletiĝis en 1935; la franca arkitekto kaj arkeologo André Godard ĝin desegnis. Ĝi staras en la loko de antaŭaj strukturoj, la plej bonkonata el kiuj konstruiĝis en 1773. La tombo, ĝiaj ĝardenoj kaj la ĉirkaŭaj monumentoj al aliaj bonegaj figuroj estas turismofokuso en Ŝirazo.

eta|maldekstra|175ra|Historia foto de fera transeno, latisata sanktejingo kiu antaŭe enfermis la tombon de Hafizo.Narenjestan Muzeo de Ŝirazo
eta|maldekstra|175ra|La nuntempa plialtigata tombo de Hafizo en 2009.

## Historio 
Hafizo naskiĝis en Ŝirazo ĉirkaŭ 1315 kaj mortis tie en 1390. Kara figuro de la iranaj homoj, kiuj lernas parkere siajn versojn, Hafizo estis eminenta en sia hejmurbo kaj aranĝis pozicion kiel la kortegopoeto.

En lia memoro, Timurida guberniestro Babur Ibn-Baysunkur ordonis en 1452 la konstruon de kupolsimila struktureto en Ŝirazo proksime de lia tombo ĉe Golgašt-e Moṣallā — ĝardenoj kiu rolis en la poezio de Hafizo. Pli ol 19,000 kvadrataj metroj, la vastaj ĝardenoj ankaŭ estis hejmo al Ḵāk-e Moṣallā, unu el la tombejoj de Ŝirazo, kaj Babur samtempe ordonis la konstruon de naĝejo ĉi tie. Safavida Abbaso la 1-a kaj Nādir Ŝaho ambaŭ kredis ke antaŭsignoj en la poezio de Hafizo necesigis la restarigon de monumentoj, kaj ili aranĝis apartajn tiajn projektojn dum la sekvantaj 300 jaroj.

Multe pli granda monumento estis konstruita en la ĝardenoj en 1773 dum la regado de Zandida Karim Ĥano. Trovita sur la norda bordo de la laŭsezona Rudĥaneye Ĥoŝk-rivero en la Musalla Ĝardenoj, la Ḥāfeẓia havis kvar centrajn kolonojn, kun du ĉambroj ĉe la orientaj kaj okcidentaj finoj; la nordaj kaj sudaj flankoj restis malfermaj. La konstruaĵo dividis la ĝardenojn en du regionoj; antaŭe staris bosko de oranĝarboj; malantaŭe estis la tombejo. Ekstere de la strukturo, meze de la tombejo, estis la tombo mem, kun marmorplato metita super la tombo. Kaligrafiisto gravuris la marmoron kun eltiraĵoj de la poezio de Hafizo.

dekstra|eta|178ra|La nuntempe Hafizo-biblioteko en la ĝardenoj Golgašt-e Moṣallā.
Tetrinkejo sur la grundoj provizas refreŝigaĵojn en tradicia scenaro. La kupolo super la tombo de Hafizo, lumigita dum la nokto, disponigas allogan fokuson. La antaŭa tombo de Qāsem Khan Wāli nun estas biblioteko de 440 kvadrataj metroj, kiu havas 10&nbsp;000 volumojn dediĉitajn al Hafizo-stipendio.

## Notoj 
Kategorio:Ŝirazo
Kategorio:Monumentoj en Irano
Kategorio:Entombigaj konstruaĵoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Irano
Metafizikaj poetoj

La **metafizikaj poetoj** estis anglalingvaj poetoj de la 17-a jarcento kiuj uzis karambolojn kaj malsimplajn ideokombinojn por esplori filozofiajn temojn, kaj aludoj al ĉiutagaj aĵoj ofte enkondukis profundan pensadon.

Inter ili estis John Donne, George Herbert, Richard Crashaw, Andrew Marvell, Henry Vaughan kaj Thomas Traherne.

Dum siaj vivoj, ili estis alte taksataj. Tamen dum la fina parto de la 17-a jarcento literaturaj gustoj ege ŝanĝis, per la influo de Edmund Waller, John Dryden kaj aliaj poetoj, kaj oni komencis preferi pli simplan stilon. Ĝis la 20a jarcento, antologioj de anglalingvaj poemoj enhavis malmultajn metafizikajn poemojn. T. S. Eliot ludis gravan rolon rilate la reeltrovon de la metafizikaj poetoj, kiuj populariĝis.

## Metafizika poezio en Pollando
En Pollando metafizikan poezion verkis interalie Mikołaj Sęp Szarzyński. Ĝi tuŝis problemaron de malaperado de la homo, vanecon kaj maldaŭron de la ekzisto, esprimis esperon por saviĝo kaj helpo en Dio, ankaŭ rilatis al tentoj, malforteco kaj pasioj de nuna vivo de la nuntempa homo en la materiala mondo; ĝi esprimas sintenon de la homo disŝirita inter korpeco kaj eterna vivo, kiu konscias tion, kiel devus vivi por atingi savon, sed samptempe ne povas kontraŭstari tentadon de la satano kaj la mondo, en kiu vivas, ne kapablas konkeri siajn malfortaĵojn.

Metafizika poezio influis nuntempan lirikon ĉe tiaj verkistoj kiel: Czesław Miłosz, Zbigniew Herbert, Adam Zagajewski, kaj pastroj-poetoj kiel Karol Wojtyła.

## Bibliografio
* Stanisław Barańczak, *Wstęp* (Enkonduko), en: *Antologia angielskiej poezji metafizycznej XVII stulecia* (Antologio de la angla metafizika poezio de la 17-a jarcento), 2-a eldono, PIW, Warszawa 1991, p. 6–32, ISBN 83-06-01963-6.

Kategorio:Anglaj poetoj
3074 Popov

'*3074 *Popov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan inĝenieron kaj fizikiston Aleksandr Stepanoviĉ Popov (cirile *Александр Степанович Попов'', 1859–1906), eltovinto de la anteno de radiofonio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Formosa do Oeste

**Formosa do Oeste** estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 8.755 loĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|400px|En la subŝtato (ruĝe).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de Paranao

Kategorio:Municipoj de Paranao
Sophisticated Lady

**Sophisticated Lady** estas ĵaza normkanto kiun verkis en 1932 Duke Ellington (melodio) kaj ties eldonistoj Irving Mills kaj Mitchell Parish (teksto).

## Strukturo kaj enhavo de la kanto 
Ellington komponis la pecon en 1932 kiel instrumentaĵo. Ekde la publikigo li ankaŭ validas kiel aŭtoro, dum kiam laŭ la biografiisto de Ellington, Stuart Nicholson, la aŭtoroj estas Ellington, Otto Hardwick, Lawrence Brown kaj Mills. Laŭ indikoj de Lawrence Brown la unuaj taktoj devenas de li kaj iliaj solvo de Hardwick. La peco daŭre sonanta en maĵoro havas la klasikan kantoformon AABA. En parto A estas komence arpeĝa movo supren kaj poste kromata movo malsupren, dum kiam la melodio en parto B faras tonsaltojn ambaŭdirekten ekde la trito ĝis la septo. La komponaĵo jam enhavas kelkajn harmoniturnojn, kiuj deflankiĝas de la laŭkutima skemo kaj tiamaniere anticipas erojn de moderna ĵazo; Al Alec Wilder ili ankoraŭ ŝajnis „sorĉaĵoj“

Nur poste Mitchell Parish aldonis tekston. Ĝi raportas la malgajan rakonton pri virino bonstata, multfumanta, -drinkanta kaj ne pensanta pri la morgaŭo, kiu post longaj jaroj ankoraŭ prifunebras kaj priploras sian amon, se neniu estas en ŝia proksimeco. Laŭ opinio de Ellington la teksto estas grandioza, kvankam ĝi ne konvenas al lia origina ideo, ĉar la komponaĵo memorigis lin pli al la sperteco de lia lerneja instruistino. Tamen la teksto ankaŭ detale konformas kun la melodio: Kiam la teksto mencias la fumadon, drinkadon kaj dancadon, en la melodio estas aŭdebla ŝajna valso.

## Literaturo 
* Hans-Jürgen Schaal (Hrsg.) *Jazz-Standards. Das Lexikon*; Bärenreiter, Kassel, 2004 (3. Auflage); ISBN 9783761814147

## Eksteraj ligiloj 
* Prezentado ĉe *jazzstandards.com* (anglalingva)
* Kantoteksto 

## Rimarkoj 
Kategorio:Ĵazaj normkantoj
Kategorio:Verkoj de 1932
Horná Štubňa

**Horná Štubňa** (hungare *Felsőstubnya* [felŝOŝtubnja], germane *Ober-Stuben*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. 

## Situo 
Horná Štubňa situas laŭ ĉefvojo kaj fervojo Martin-Kremnica. Turčianske Teplice troviĝas je 6, Kremnica je 15, Martin je 33 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1390 en formo *"Wylehota"*. La unuaj loĝantoj estis germanaj ministoj. La hungara loknomo *"Felsewstubna"* aperis en 1493. En 1785 989 vilaĝanoj loĝis en 79 domoj, en 1828 1530 vilaĝanoj loĝis en 128 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsőstubnya 2528 homoj, (1974 germanoj, 484 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turčianske Teplice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 preskaŭ ĉiuj germanoj deportiĝis al Germanio. En 2001 vivis en Horná Štubňa 1606 homoj, (1488 slovakoj, 82 germanoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika renesanca preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1650, baldaŭe turo alkonstruiĝis
* kapelo omaĝe al Johano Nepomuko de 1814 
* kapelo omaĝe al Sankta Vendelo de 1894

## Personecoj de la municipo 
*Emília Vášáryová (* 1942), aktorino
*Judita Ďurdiaková (* 1948 - † 1992), aktorino

Kategorio:Municipoj en distrikto Turčianske Teplice
Soucy (Yonne)

**Soucy** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 1371&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2007.

__TOC__

## Geografio 
Soucy etendiĝas sur 21.62&#160;km², kaj havis 1371&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 63&#160;homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

## Historio 
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ino Mireille Ladrange, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Administrado 
Soucy apartenas al la kantono Sens-Nord-Est, kies ĉefurbo estas Sens. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Sens, unu el la tri arondismentoj de la departemento Yonne.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Yonne
* Kantono Sens-Nord-Est

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo de Soucy 

Kategorio:Komunumoj de Yonne
3075 Bornmann

'*3075 *Bornmann''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronominon Patricia L. Bornmann.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
3076 Garber

'*3076 *Garber'''* estas malgranda, malhela duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 13-an de septembro 1982 de Richard Eugene McCrosky, Cheng-Yuan Shao, G. Schwartz, J. H. Bulger kaj aliaj teamanoj de la Observatorio Oak Ridge en Harvard (Masaĉuseco, Usono)

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan historiiston Paul E. Garber (1899–1992), unuan kuratoron de la *National Air and Space Museum''.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de V. Benishek kaj P. Pravec per  observitaj elde la observatorio de Sopot (Serbio), anoncita la .

Tiu satelito havas diametron de almenaŭ 1,06 km, orbitan  estimata al 10 km kaj  de 0,9229 ± 0,0004 tago (22,15 ± 0,01 horoj). Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (3076) Garber; el la paĝaro de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Oak Ridge
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
INDECT

**INDECT** estas akronimo de la EU-Projekto ***"Intelligent information system supporting observation, searching and detection for security of citizens in urban environment"*** (angle.; eo.: Inteligenta informsistemo por subteni observadon, serĉi kaj ekkapti por la sekureco de civitanoj en urbaj ĉirkaŭejoj). Ĝi estas financata de la Eŭropa Unio. La celoj de tiu programo estas konekti ĉiujn observadteknologiojn por celi unu universalan observadilon por iniciativa polica laboro. Sub la tialo sekurigi la vivon de la cvitanoj, kaŝiĝas la intenco de la ŝtatoj kaj de la registaroj kontroli ĉiujn kaj ĉiajn kondutojn ne nur danĝerajn por ili sed ankaŭ ne subtenan aŭ indiferentan. La registaroj volas certigi, ke ili povas koni kaj kontroli kion faras la civitanoj. Kio aperis kiel malutopio en la romano de George Orwell 1984, nune estas tre proksime de la realo.

## Financado kaj Planado 
La EU financas la Projekton per 10,91 milionoj da eŭroj. La Projekto ekis 2009 kaj verŝajne daŭros 5 jarojn.

## Partoprenantoj 
### Universitatoj 
* AGH Krakovo (Krakovo, Pollando)
* Teknika Universitato Gdansko (Gdansko, Pollando)
* Universitato Karlo la 3-a de Madrido (Madrido, Hispanio)
* Teknika Universitato Sofio (Sofio, Bulgario)
* Universitato de Wuppertal (Wuppertal, Germanio)
* Universitato de Jorko (Jorko, Britio)
* Teknika universitato Ostrava (Ĉeĥio)
* Teknika Universitato Koŝice (Koŝice, Slovakio)
* Universitato de aplikaj Sciencoj Vieno (Vieno, Austrio)

## Ligiloj 
* indect-project.eu: oficiala retpaĝo de la projekto 
* www.dailymotion.com/video/xsbtr0_l-effroyable-projet-indect-pire-que-la-gestapo-asselineau_webcam/ la unua politika partio, kiu denuncis ĝin

Kategorio:Scienco kaj teknologio en Eŭropo
Kategorio:Eŭropa Unio
Kategorio:Sekureco
Potencialo

En fiziko **potencialo** estas eco de konservecaj fortokampoj.

En ĉiu ajn punkto de la kampo, la potencialo karakterizas la kvanton de la potenciala energio de iu ajn korpo.

Gravaj ekzemploj estas la potencialoj en gravita kampo, en vektora kampo, en elektra kampo (elektra potencialo) kaj en magneta kampo.

En ĥemio kaj termodinamiko uzatas ankaŭ la nocio de potencialo (kemia potencialo kaj termodinamika potencialo resp.).

En matematiko estas potencialoj en skalara kampo kaj vektora kampo.

Kategorio:Fiziko
Kategorio:Fizika kemio
Kategorio:Vektora kalkulo
Zoltán Schilling

**SCHILLING Zoltán** [ŝilink zoltan] estis hungara inĝeniero pri mekaniko. Li estis naskita en 1876 en Koloĵvaro kaj li mortis en 1942 en Budapeŝto.

## Biografio
Zoltán Schilling studis la universitatoj de Kolozsvár kaj Zürich kaj diplomitiĝis en Budapeŝto en 1898. Li debutis ĉe *Ganz Villamossági Rt.,* de 1902 li laboris ĉe la Patenta Oficejo. Inter 1920 kaj 1924 li estis teknika vicprezidanto de *Országos Központi Árvizsgáló Bizottság* (prezrevizia komitato), de 1923 li gvidis la industriinspektadon de la Ministerio pri Komerco, de 1928 ĝis sia morto li estis prezidanto de la Patenta Tribunalo. De 1911 li estis sekretario de *Magyar Mérnök- és Építész Egylet* (Asocio por inĝenieroj kaj konstruistoj), inter 1914 kaj 1917 ĝia ĉefsekretario. Li estis unu el fondintoj, pli poste honora ano de *Magyar Mérnökök és Építészek Nemzeti Szövetsége* (ligo de inĝenieroj kaj konstruistoj). Li havis rolon en la fondado de Inĝeniera Ĉambrego de Budapeŝto en 1924. De 1931 li estis ĝis sia morto prezidanto de la Inĝeniera Konsilantaro.

## Fontoj
**Magyar Életrajzi Lexikon*
*hungare kun foto

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Adelma Vay

**Adelma Vay** naskita Adelaide Wurmbrandt Stuppach, (la 20-an de oktobro, 1840 en Ternopilo - 1925 en Slovenske Konjice, Reĝlando SHS, nun Slovenio), ankaŭ konata kiel Adelma von Vay aŭ Adelma Vay de Vaya, estis grafino, verkisto, komunikilo, kaj plej elstara rekomendanto de spiritismo en Hungario.

## Vivo kaj laboro 
Ŝi heredis la mistikon de havado de potencoj de sia patrino, la grafino Teleki, poste dukino Solm. Ŝi estis supozita havi kapablon de profeto kaj esti klarvida. Ŝi skribis, parolis kaj partoprenigis ŝajnan trancon. Ŝi estis fama homeopatiisto kaj provis kuraci homuzadon magnetismo. En 1873, kune kun sia edzo barono Odon Vay de Vaya, ŝi formis en Budapeŝto "Verein-spiriter Forscher" - hungaran spiritisman asocion, kaj ili iĝis ĝiaj unuaj prezidantoj.

## Bibliografio 
Ŝi estis aŭtoro de multaj libroj, skribitaj germane, kaj tradukis:
* Geist-Kraft-Stoff (spirito, Power, And Matter) (1869),http://www.amazon.com/Spirit-potenco-afero-Adelma-Vay/dp/0548111049, ISBN 142-861-952-6
* Studien-über ĵetkubo Geisterwelt (Studoj sur la Spiritmondo), (1874) Otto Mutze, Leipzig, Studies sur la Spirito-Vorto, ISBN 3939626023, ISBN 9783939626022
* De My Life (1900),
* Bildoj de la Pretere (1905).
* Die Sphären-zŭisken der Erde und Sonne, ISBN 978-3-902646-50-7
dekstra|250px|eta|

## Libroj 
* Nena Židov: superrigardo de la historio de homeopatio en Slovenio en la 19-a jarcento
* Pataky, Sophie: Lexikon-deutsker Frauen der Feder, libro 2, Berlino 1898, paĝo 387

## Eksteraj ligiloj 
* Historio de homeopatio en Slovenio en la 19-a jarcento
* germana paĝo
* germana paĝo

Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Homeopatoj
3077 Henderson

'*3077 *Henderson''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 22-an de septembro 1982 de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la skotan astronomon Thomas James Henderson (1798–1844), unuan astronomon kiu mezuri la distancon al Alfa Centaŭro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Christian Schesaeus

**Christian Schesaeus** (pro ŝeseus) estis saksa humanisto, evangelia pastro en Transilvanio naskita en Medgyes ĉirkaŭ 1536 kaj mortinta en Medgyes la 30-an de junio 1586.

## Biografio 
Christian Schesaeus; Schaesius studis en Braŝovo kaj Wittenberg (1563). De 1569 li estis evangelia pastro de Medgyes. En sia epopeo *Ruinae Pannonicae Libri Quatvor* (Wittenberg, 1571) li skribis ankxu pri hungara historio.

## Verko 
* *Elegia de falsis prophetis* (Claudiopoli, 1558);
* *Chronologia historica Pannonine ad Rudolphum II.* (Frankfurt, 1596)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Saksoj
Kategorio:Saksaj humanistoj en Transilvanio
Vitória (Espirito-Santo)

**Vitória** /vi'torja/, foje esperantigita **Vitorio**, nomo kiu signifas "Venko", estas la ĉefurbo de ŝtato Espirito-Santo. Ĝi situas en insulo, kaj posedas havenojn kiu servas ĉefe al senmara ŝtato Minas-Ĝerajso, Gojaso, Suda Mato-Groso kaj Mato-Groso.
* **Koordinatoj:** 
* **Loĝantaro:** 313 312 (stato al la 1-a de julio de 2005)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Espirito-Santo

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 
* Fotoj de Vitória

Kategorio:Ĉefurboj de Brazilo
Kategorio:Municipoj de Espirito-Santo 
Kategorio:Urboj de Brazilo
Gallia Cisalpina

[eta|[Gaŭlio en la 1-a jarcento a.K., Gallia Cisalpina en la sudoriento]]
**Gallia cisalpina** aŭ **Gallia citerior** (en Esperanto "Gaŭlio ĉiflanke de la Alpoj" aŭ "Gaŭlio ĉiflanka") inter la jaroj 203 kaj 41 antaŭ nia erao estis provinco de la Romia Imperio. Laŭ modernaj geografiaj terminoj la provinco *Gallia cisalpina* ampleksis proksimume la nuntempan nordan Italion kaj la kroatian duoninsulon Istrio (latine *Histria*).

Ĉar en la areo ekde la 5-a jarcento antaŭ nia erao setlis keltoj, ĝi laŭ antikva kompreno unue apartenis al Gaŭlio, ne al Italio. La armeo de Romio okupis ĝin kadre de la Dua Punika Milito. En la unuaj jaroj la provinca nomo ankoraŭ ŝanĝiĝis. La historiisto Tito Livio nomis ĝin, foje „Gallia“, „Ligures et Gallia“ kaj „Ariminum“ (Rimini). La nomo „Gallia cisalpina“ kutimiĝis plej laste en la tempo de Lucio Kornelio Sulao, sed dokumentiĝas nur en la jaro 59 antaŭ nia erao, kiam Gaius Iulius Caesar (Julio Cezaro) ricevis tiun provincon kune kun Gallia Narbonensis kaj Illyricum por administrado.

En la jaro 49 antaŭ nia reao la urboj de la provinco ricevis la juron de romia civitaneco (*civitas Romana*), kaj ekde la jaro 41 antaŭ nia eraro la provinco ne plu konsideriĝis parto de Gaŭlio, sed parto de la provinco Italia kaj perdis la statuson esti propra provinco. Gallia cisalpinaestis estis la hejmregiono de signifaj latinaj verkistoj kiel Katulo, Vergilio, Tito Livio, *Cornelius Nepos* kaj la du Plinioj.

eta|maldekstra|260ra|la gentoj de la provinco *Gallia cisalpina* (je verda fono)

## Regionoj 
La provinco dividiĝis je la regionoj
* *Aemilia* (aŭ *Gallia cispadana*, vidu la nunan italan regionon Emilio-Romanjo),
* *Liguria* (vidu la nunan Ligurion),
* *Venetia et Histria* (vidu la nunajn regionojn Veneto (ĉirkaŭ la urbo Venecio) kaj Istrio)
* *Transpadana* (aŭ *Gallia transpadana*).

## Literaturo 
* John Anthony Cramer: *A Geographical and Historical Description of Ancient Italy* ["geografia kaj historia priskribo de antikva Italio"], volumo I, Oksfordo 1826, paĝoj 40 ĝis 110
* Tilman Bechert: *Die Provinzen des Römischen Reiches. Einführung und Überblick* ["la provincoj de la Romia Imperio. Enkonduko kaj superrigardo"], von Zabern, Majenco 1999, ISBN 3-8053-2399-9, paĝo 63 kaj sekvaj

Kategorio:Romiaj provincoj
Teritoria organizado de Kipro

eta|300ra|Mapo de la insulo Kipro kun la administraj dividoj

La Respubliko Kipro administre dividiĝas en ses distriktoj: Distrikto Nikozia, Distrikto Famagusta, Distrikto Limasolo, Distrikto Pafo, Distrikto Larnaka kaj Distrikto Kirenio. Ĉiu distrikto estas regata de reprezentanto de la centra registaro. La distriktoj Distrikto Famagusta, Distrikto Kirenio kaj parto de Distrikto Nikozia troviĝas en la memproklamita Turka Respubliko Norda Kipro.

Ankaŭ ĝi havas la teritoriojn Akrotiri, sude de la insulo, kaj Dhekelia, oriente, kiuj estas sub regado de administranto nomumita de Britio. En ĉi tiuj teritorioj ekzistas britaj militistaj bazoj.

Kategorio:Geografio de Kipro
Afonso Cláudio

eta|dekstra|300px|En la subŝtato (ruĝe).
**Afonso Cláudio** estas municipo de la brazila subŝtato Espirito-Santo, kiu taksis 31.086 loĝantojn en 2010 .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Espirito-Santo

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 
*  Asocio de Municipoj de Espirito-Santo 

Kategorio:Municipoj de Espirito-Santo
Eŭdemonio

Laŭ la helena mitologio, **Eŭdemonio** aŭ **Eŭdajmonio** (el la greka *εὐ* «bona» kaj *δαίμων*, «dajmono») estis unu el la Karisoj, diinoj pri gracio, beleco, ornado, ĝojo, festoj, dancoj kaj kantoj. Krom la tri plej elstaraj (Aglajo, Eŭfrozino kaj Talio), aperas kaj en la rakontoj, kaj en la artaj prezentadoj, aliaj malpli gravaj, konataj kiel la *plej junaj karisoj*, kiuj prezidis ĉiun konkretan nuancon de festoj kaj ĝuigaj aferoj. Eŭdemonio elstaris inter ĉi tiuj lastaj, ĉar ŝi simbolis feliĉon, prosperon kaj riĉ-abundon, gravegaj celoj en la vivo laŭ la tiama pensmaniero. Fakte, la filozofia ismo kiu adoptas feliĉon kiel viv-celo, priskribita inter aliaj de Aristotelo, ricevis sian nomon de ĉi tiu diaĵo.[eta|dekstra|*Morto de [Sokrato*, laŭ David (1787). Ĉi tiu filozofo konsideris **Eŭdemonion** la plej grava kaj atingenda celo de ĉiu homo, kaj bazigis sian pensmanieron sur tiu aserto.]]Ŝi ofte aperis sur vazaj pentraĵoj inter la akompanantaro de la diino Afrodito, kune kun la Erosoj, Pandajsio kaj aliaj junaj karisoj. Pri ŝia genealogio kaj tiu, de la ceteraj plej junaj karisoj troviĝas multaj malsamaj versioj. La plej disvastigata asertis ke ili estis filinoj de Zeŭso kaj la oceanidino Eŭrinomo, kvankam la orfea religio anstataŭas ŝian patrinon per la horo Eŭnomio. Tamen, kelkaj verkistoj rakontas ke ŝiaj gepatroj estis Helioso kaj Aeglo, aŭ Hero, sen aldoni la nomon de la patro. Dionizo ankaŭ aperas kiel patro de tiuj diinoj, kune kun Kronoiso.

## Vidu ankaŭ 
* Karisoj
* Eŭdemonismo

## Eksteraj ligiloj 
*  La akompanantaro de Afrodita ĉe Theoi.com. Inter ili, Eŭdemonio.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Gracioj
Serra (Espirito-Santo)

eta|centre|540ra|Larĝa riverborda panoramo en Serra
**Serra** estas urbego kaj municipo de la brazila subŝtato Espirito-Santo. Ĝi apartenas al urbaro de Vitória (Espirito-Santo). Serra havas kvin distriktojn kaj 118 kvartalojn. La loknomo signifas: montaro.

## Bazaj informoj 
eta|Serra en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 409.324 (en 2010) .
* Supermara alteco: 301 m
* Areo: 553.254 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3 (ne estas somera tempo)
* 

## Geografio 
Serra situas sur montetaro en sudorienta Brazilo en najbareco de Vitória. Belo Horizonte troviĝas 380, São Gonçalo 411, **Rio-de-Ĵanejro** 434, Nova Iguaçu 439, Guarulhos 744, San-Paŭlo (urbo) 755, Campinas 767, Salvador de Bahio 816, **Braziljo** 939, Goiânia 1021, Curitiba 1090, Maceió 1262, Recife 1463, Campo Grande 1494, Porto Alegre 1555, Natalo (Brazilo) 1686, Teresina 1694, São Luís 2004, Belém 2259, Manaus 2856 km.

## Historio 
eta|maldekstre|Ĉefvojo en Serra
Serra estis fondita en 1556, ĝi iĝis paroĥo en 1752, sed estis nur instalita en 1769. La vilaĝo urbiĝis en 1822. Memstara komunumo formiĝis en 1833. Liberiga movado de sklavoj komenciĝis en 1849. En la sekvaj jardekoj la kafoindustrio faris prosperon, kiu finiĝis pro la tutmonda ekonomia krizo en 1929. Inter 1921 kaj 1923 moderna vojo konstruiĝis al Vitória.

## Ekonomio 
En Serra la ekonomio havis 2 fazojn. En la komenca fazo oni kultivis sukerkanojn, kafojn, cerealojn, rizojn, maizojn kaj oni produktis sukerojn, ĉokoladojn, brandojn, farunojn. En la 1950-aj jaroj oni grandparte kultivis ananasojn venditajn eĉ en Argentino.

## Trafiko 
En Serra aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

## Esperanto-movado 
Tie estas gastiganto de Pasporta Servo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Espirito-Santo

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo

## Fontoj 
* mapo, distancoj 
* portugala Vikipedio helpe de Guglo

Kategorio:Municipoj de Espirito-Santo
Kategorio:Urboj de Brazilo
Mark Hatfield

**Mark Odom HATFIELD** (naskiĝis la 12-an de julio 1922, mortis la 7-an de aŭgusto 2011) estis usona politikisto (Respublikano) kaj edukisto el la ŝtato Oregono.

Li servis dum 30 jaroj (1967 - 1997) kiel usona senatano de Oregono kaj kiel membro (eĉ foje estro) de la komitato pri disponigado de mono. Denaska oregonano, li deĵoris en la usona mararmeo en Pacifiko dum la 2-a mondmilito. Antaŭ la milito li studis ĉe Universitato Willamette, kaj post la milito li akiris bakalaŭran gradon de Universitato Stanford, poste revenis al Oregono kaj profesoriĝis ĉe Willamette.

Dum sia profesorado, Hatfield servis ankaŭ en la oregona parlamento, en ambaŭ ĉambroj. Kiam li havis 34 jarojn, li elektiĝis kiel Ŝtatsekretario de Oregono, kaj du jarojn poste elektiĝis kiel la 29-a ŝtatestro de Oregono. Li estis la plej juna oficanto en la historio de ambaŭ tiuj postenoj. Post du elektoperiodoj kiel ŝtatestro, li elektiĝis kiel usona senatano..

## Fontoj 
La artikolo baziĝas sur la anglalingva vikipedio.

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Usonaj aktivuloj
Kategorio:Usonanoj de la Dua Mondmilito
Gyranthera

***Gyranthera*** estas genro de tropikaj arboj de Sud- kaj Centrameriko, apartenante al la familio de malvacoj.

*Gyranthera caribensis* estas granda ( ĝis 60 metrojn ) arbo kun apogilradikoj, kiu vegetas en la Mar-andaj montarbaroj de norda Venezuelo. *Gyranthera darienensis* estas endanĝerigita specio, endemia en Panamo.

Kategorio:Bombakoideoj
Kategorio:Neotropisa flaŭro
Kategorio:Endemiismoj
Lőrinc Schlauch

**SCHLAUCH Lőrinc** (pro ŝlauĥ) estis hungara romkatolika episkopo, kardinalo, eklezijuristo, direktorarano de MTA (1901) naskita en Újarad la 27-an de marto 1824 kaj mortinta en Nagyvárad la 10-an de julio 1902.

## Biografio 
Lőrinc Schlauch studis en Segedo kaj Peŝto. De 1846 li estis episkopa arkivisto en Temesvár. De 1847 li estis kaplano, de 1852 teologia profesoro en Temesvár. De 1859 li estis parokestro de Mercyfalva, de 1863 de Temesgyarmat. En 1867 li doktoriĝis pri eklezijurot. Li fariĝis de 1872 kanoniko, de 1873 episkopo de Satmaro, de 1887 latinceremonia episkopo de Nagyvárad, en 1886 grafo de Romo kaj papaa tronstaranto, en 1893 kardinalo. Por flego de hungarlingva kulturo de ĉangohungaroj li estis unu el fondintoj de Szent László Társulat (Asocio Sankta Ladislao), kaj de 1877 li fariĝis ties prezidanto. En 1886 li aĉetis la bibliotekon de publicisto János Török kaj sub nomo *Bibliotheca Laurentiana* li fondis en Satmaro episkopan bibliotekon.

## Verkoj 
* *Magyarok segedelmezése keleten* (Bp., 1880);
* *A bukovinai és csángó magyarok és a Szent László Társulat* (Bp., 1884);
* *A rabszolgakereskedés Afrikában* (Bp., 1889);
* *Beszédei* (I – IV., Bp., 1890 – 1899);
* *Evolutio és a létért való küzdelem* (Bp., 1890).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj kardinaloj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj ekleziaj verkistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Episkopoj de Oradea
Antal Schmidt

**SCHMIDT Antal** (pro. ŝmit) estis hungara natursciencisto naskita en Lugos la 9-an de februaro 1880 kaj mortinta en Bp. la 17-an de septembro 1966.

## Biografio 
Antal Schmidt diplomitiĝis en la Universitato de Budapeŝto en 1903 kaj li doktoriĝis en 1913. De 1904 li laboris en la Bestarejo de la Hungara Nacia Muzeo, de 1936 li estis direktoro de la muzeo ĝis sia pensiuliĝo en 1939. Lia merito interalie estis la modela evoluigo de la papilikolekto de la Naturscienca Muzeo.

## Verkoj 
* *Die Entwicklungsgeschichte von Oxytripia orbiculosa Esp.* (Annales Mus. Nat. Hung. 1912);
* *Notes sur la Faune des Lépidoptères du Massif du Retyezat en Transylvanie* (L’ Amateur de Papillons, é. n.);
* *Contributiort à l’Étude de la Faune des Lépidoptères du Département des Alpes Maritimes* (Lepidoptera, III., 1928);
* *Neue Spanische Microlepidopteren* (I – II., Bol. de La Soc. Esp. de Historia Nat., 1933 – 41);
* *On the Pyralidae collected by Messrs. F. le Cerf and G. Talbot in the Great Atlas of Morocco* (Annals ad Magazine of Natural History, 1934).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj zoologoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Martin Schmeitzel

**Martin Schmeitzel** (pro ŝmajcel), Schmeizel estis saksa statistikisto en Transilvanio, universitata profesoro naskita en Braŝovo la 28-an de majo 1679 kaj mortinta en Halle la 30-an de julio 1747.

## Biografio 
Martin Schmeitzel de 1700 studis teologion en Jena, poste en Wittenberg kaj Greifswald. Kiel ĉedoma instruisto li faris vojaĝojn en Danio, Germanio kaj Svedio. En 1721 li estis profesoro en Jena kaj universitata bibliotekisto. De 1731 li estis profesoro pri ŝtatjuro kaj historio de universitato de Halle. Li uzis unue la vorton statistiko en siaj prelegoj de Jena (Collegium politico-statisticum, 1723). Dum sia restado en Halle li esploris precipe la historion de Transilvanio kaj li pririĉigis la kolekton de la universitata biblioteko. La katalogon kunmetitan de li eldonis universitata profesoro Michael Agnethler en Helmstedt (1748 – 51).

## Verkoj 
* *Commentatio historica de Coronis…Regni Hungariae coronae* (Jenae, 1712);
* *Einleitung zur Staatwissenschaft…*(Halle, 1732);
* *Catalogus scriptorum, qui res Hungariae, Transsilvaniae etc illustrant…* (Halle, 1748).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Saksaj statistikistoj en Transilvanio
Blažovce

**Blažovce** [blaĵovce], (hungare *Turócbalázsfalva* [turOcbalAĵfalva]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Blažovce situas laŭ traira flankovojo. Martin troviĝas je 22 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1343 en hungara formo *"Mezeuhaz"* (=kampa domo), poste en 1505 latine, kiel *"Mezewhaza aliter Blazsoucz"*. En 1785 94 vilaĝanoj loĝis en 15 domoj, en 1828 114 vilaĝanoj loĝis en 17 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Turócbalázsfalva 96 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turčianske Teplice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Blažovce 162 homoj, (159 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* barika nobeldomo el la 18-a jarcento, post jarcento trakonstruita
* klasikisma nobeldomo el la 19-a jarcento
* ligna sonorilostablo

Kategorio:Municipoj en distrikto Turčianske Teplice
Budiš

**Budiš** (hungare *Turócborkút* germane *Budisch* [budiŝ]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Budiš situas laŭ flankovojoj. Turčianske Teplice troviĝas je 11, Prievidza je 21, Martin je 30 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1616. En 1785 136 vilaĝanoj loĝis en 22 domoj, en 1828 200 vilaĝanoj loĝis en 26 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. Ĝis 1907 la oficiala hungara loknomo estis *Budis*, poste ĝi estis nomita pri la fama minerala akvo pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Turócborkút 264 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turčianske Teplice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Budiš 216 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* mineralakvo malkovrita en 1573, oni disvendas ĝin ekde 1964

Kategorio:Municipoj en distrikto Turčianske Teplice
Abramová

eta|300 px|Turócábrahámfalva.
**Abramová,** hungare **Turócábrahámfalva,** germane **Abrahamsdorf in der Turz** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. En la loknomoj nomo Abrahamo troviĝas. Ankaŭ 2 vilaĝetoj apartenas al la municipo.

## Situo 
Abramová situas laŭ flankovojoj. Martin troviĝas je 24 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1400 en latina formo *"villa Abraham"*. La hungara nomo *"Abrahamfalua"* aperis en 1419. En 1785 172 vilaĝanoj loĝis en 35 domoj, en 1828 314 vilaĝanoj loĝis en 37 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Turócábrahámfalva 241 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Stubnyafürdő, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Abramová 152 homoj, (149 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo el la 13-a jarcento escepte la turon, kiu konatruiĝis en la 20-a jarcento
* 2 nobeldomoj el la 18-a jarcento kaj el la 19-a jarcento
* protektata arbo 15 m alta

Kategorio:Municipoj en distrikto Turčianske Teplice
Jèrriais

**Jèrriais** ( **Ĵerzeja lingvo**) estas formo de la franca lingvo kaj "dialekto" de la normanda lingvo, kiun oni uzas en la insulo Ĵerzejo, la plej granda el la Manikinsuloj. 

## Uzo 
Jèrriais havas 2600 parolantojn, sed ĝis 10 000 havas ioman scion. La uzo de la lingvo malprosperis dum la 20-a jarcento, ĉar la angla estiĝis la lingvo de instruado, komerco kaj politiko. Ĉirkaŭ 15 % de la loĝantaro iel scias la lingvon kaj 3 % uzas ĝin por persona komunikado. Estas simila lingvo parolata en la najbara insulo Guernsey, la gernezeja lingvo. Unuafoje en 2001 oni rimarkis ke la uzado de la lingvo ĉe junuloj kreskas .

### Aliloke 
La sola aliloka komunumo estis en Kebekio. Samloke, la lingvo estis parolata ĝis ĉirkaŭ 1960-aj jaroj. Societo por ĉi tiu lingvo ekzistas en Kebekio.

Kategorio:Ĵerzejo
Kategorio:Manikinsuloj
Kategorio:Franca lingvo
Brieštie

**Brieštie** ( ; ) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Brieštie situas meze de sakovojo el Slovenské Pravno. Martin troviĝas je 32 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1392 en formo *"Beryssth"*. En 1715 oni komputis tie 14 familiojn, post 5 jaroj ankaŭ muelejon. En 1785 217 vilaĝanoj loĝis en 30 domoj, en 1828 271 vilaĝanoj loĝis en 40 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon triaklasa (=malbona). En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Berestyénfalva 352 homoj, (plejparte germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turčianske Teplice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 preskaŭ ĉiuj germanoj deportiĝis al Germanio. En 2001 vivis en Brieštie 170 homoj, (142 slovakoj, 25 germanoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Turčianske Teplice
Unua Sasuna Rezisto

La **Sasuna rezisto de 1894** aŭ ankaŭ konata kiel **Unua Sasuna Rezisto** (armene: Սասնո առաջին ապստամբութիւն ) estis la konflikto inter la fortoj de la Otomana Imperio kaj la armena milico apartenanta al la  Hunĉaka Partio de la Armena nacia movado de la regiono Sasun. La Social-demokrata partio Hunĉakian kaj Daŝnako estis du armenaj organizoj de la Armena nacia movado aktivaj en la regiono. En 1894, la sultano Abd-ul-Hamid la 2-a komencis persekuti la armenojn kiel antaŭaĵo de la Hamidaj masakroj. Tiu persekuto fortigis naciisman senton inter la armenoj.

En Sasun armenaj naciismaj idealoj estis pliigitaj fare de Hunĉak-aktivuloj, kiel ekzemple Mihran Damadjan, Hamparcum Bojaĝjan, kaj Hrajr.

La unua rimarkinda batalo en la armena rezista movado okazis. La armenoj de Sasun alfrontis la Otomanan armeon kaj kurdajn neregulajn trupojn en Sasun, kaj estis venkitaj de la turkoj kaj kurdoj pro la alta nombro. La Daŝnako ankaŭ ludis signifan rolon en armado de homoj de la regiono.

Eksterlandaj novaĵagentejoj oponiĝis impete kontraŭ la Sasuna-okazaĵo. La brita ĉefministro William Ewart Gladstone nomis la sultanon "Hamid la Granda Krimulo" aŭ "la Ruĝa Sultano". La resto de la grandaj potencoj ankaŭ protestis kaj postulis la plenumon de la promesitaj reformoj de Hamid. Enketokomisiono kunmetita de la franca, brita, kaj rusa reprezentantoj estis senditaj al la regiono por  ekzameni la okazaĵon.

Kategorio:1894
Defendo de Van

La **Defendo de Van** estis ago je mem-defendo de la armena loĝantaro en Van kontraŭ la armeo de la Otomana Imperio en junio 1896.

La regiono Van evitis la pli fruajn okazintaĵojn de la Hamidaj masakroj en 1895. Tamen, antaŭ januaro 1896 ekzistis kreskanta violento. Raporto de la brita vickonsulo en Van, W. H. Williams, diris ke la plejparto de la armenaj vilaĝoj estis disrabitaj kaj "armenoj estas ĉie je panika stato, timante ke la printempo alportos pliajn katastrofojn ". La otomanaj aŭtoritatoj poste sendis ekspedicion por ataki la armenan loĝantaron de Van en junio 1896.

Inter la 3-a kaj la 11-a de junio proksimume 700 armenaj viroj defendis la armenajn kvartalojn de Ajgestan (ĝardenurbo) distrikto de la urbo Van. Post semajno da batalado, la sultano serĉis asistadon de la okcidentaj potencoj por fini la violenton, promesante ke li garantius la vivon kaj sekurecon de la armenoj de Van. Post kelkaj intertraktadoj, kaj klarigante ke li agis je mem-defendo kontraŭ daŭranta masakro, la armenaj defendantoj jesis forvojaĝi al Irano, eskortitaj de otomanaj trupoj. Survoje, preskaŭ 1,000 armenoj marŝis direkte al la landlimo, ili estis masakritaj de otomanaj trupoj kaj kurdaj tribanoj. Tio estis sekvita de pliaj masakroj ĝenerale en la Van-regiono. Vickonsulo Williams taksis ke proksimume 20,000 armenoj estis mortigitaj kaj proksimume 350 armenaj vilaĝoj detruiĝis.

En julio 1897, grupo de la armena milico entreprenis venĝatakon, konata kiel Ekspedicio Ĥanasor , kontraŭ la kurda tribo Mazrig kiuj estis la respondeculoj de la masakro de la defendintoj de Van kiuj ĉi tiuj direktiĝis al la persa landlimo.

Kategorio:Otomana Imperio
Kategorio:Armena Genocido
Kategorio:Historio de Armenio
Kategorio:1896
Ferenc Schmidt

**SCHMIDT Ferenc** (pro. ŝmit) estis hungara inĝeniero pri konstruo naskita en Temeŝvaro la 14-an de februaro 1827 kaj mortinta en Budapeŝto la 7-an de marto 1901.

## Biografio 
Ferenc Schmidt gradiĝis en la universitatoj de Vieno kaj Munkeno. Li laboris en Budapeŝto kiel arkitekto. Li faris ĉion por diskonigo de du matematikistoj Farkas Bolyai kaj János Bolyai. Li estis unu el redaktoroj de eldonaĵo de leteroj inter Farkas Bolyai kaj Gauss (kun Pál Stäckel, Bp. – Leipzig, 1899).

## Verkoj 
* *Aus dem Leben zwei ungarischer Mathematiker, Wolfgang und Johann Bolyai von Bolya* (Archiv. f. Mathem, u. Phys. 48. 1867);
* *Petzval József* (Term. tud. Közl. 1887).

## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* hungare kun foto

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
3079 Schiller

'*3079 *Schiller''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 per la kunlabora esploro de la usona astronomo Tom Gehrels kaj la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.

En septembro kaj oktobro 1960, Tom Gehrels eksponis 130 fotografiajn platojn per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego) kaj sendis ilin en Leiden (Nederlando), kie ili estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj. 3079 Schiller estis trovita sur unu el tiuj platoj.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan poeton Friedrich Schiller (1759–1805).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Friedrich Schiller
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Malkovrita de Palomar–Leiden survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Sándor Schmidt

**SCHMIDT Sándor** (pro. ŝmit) estis hungara inĝeniero pri minado naskita en Felsőbánya la 12-an de marto 1882 kaj mortinta en Bp. la 12-an de junio 1953.

## Biografio 
Sándor Schmidt diplomitiĝis en 1904 en akademio de Selmecbánya. De 1902 li laboris en Nagybánya ĉe ŝtata minejo, en 1904 en la valo de Zsil. En 1905 li estis uzunestro en Dorog, en 1911 samloke minejestro. En 1933 li estis la unua en Hungario, kiu akiris la titolon de doktoro pri minado. En 1953 li estis false akuzita, poste arestita, kie li mortis.

## Verkoj 
* *A dorogi altáró és a II. sz. akna terve* (Bány. és Koh. L. 1914);
* *A tokodi Erzsébet-akna víztelenítése* (Bány. és Koh. L. 1917);
* *Az esztergomi szénmedence bányászatának ismertetése* (Esztergom, 1932)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* hungare kun foto

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Jakob Schnitzler

**Jakob SCHNITZLER** (pron. ŝnicler) estis germanlingva astronomo, teologo kaj filozofo en Transilvanio naskita en Sibio, germane *Hermannstadt* la 1-an de januaro 1636 kaj mortinta en la sama urbo la 16-an de junio 1684. Li apartenis al la etna kaj kultura grupo de transilvaniaj saksoj.

## Biografio
Jakob Schnitzler studis de 1655 en Wittenberg kaj tie doktoriĝis en 1658. En 1661 oni elektis lin adjunkto de la fakultato pri filozofio, en 1662 oni kvalikis lin privatprofesoro. En 1663 post plurfoja invito li revenis al sia hrjmurbo kaj li fariĝis rektoro de la tiea lernejo. Poste li abdikis kaj li okupis la katedron pri filozofio. En 1667 oni elektis lin denove rektoro. Ekde 1668 li estis pastro de la urbo.  

## Verkoj
**Theses miscellaneae mathematicae* (Wittenbergae, 1661).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Transilvaniaj saksoj
Gyula Schönherr

**SCHÖNHERR Gyula** (pro. ŝoenher) estis hungara historiisto, ano korespondanta de MTA (1896) naskita en Nagybánya la 26-an de septembro 1864 kaj mortinta en Nagybánya la 24-an de marto 1908.

## Biografio 
Gyula Schönherr studis juron en Bp. kaj historion en Vieno. De 1889 li laboris en la sekcio pri arkivo de Hungara Nacia Muzeo, en 1900 li iĝis muzea konservisto, poste direktoro. En 1900 li fariĝis privatprofesoro de la Universitato de Budapeŝto. Krome la politika historiverkado li priokupiĝis heraldikon, familihistorion, bibliografion pri mezepoko kaj diskonatigon de arkivaj fontoj. En 1907 pro malsano li revenis en sian naskiĝurbon.

## Verkoj 
* *Hunyadi Corvin János…* (Magy. történeti életrajzok, Bp., 1894);
* *Az Anjou-ház és örökösei* (Bp., 1895);
* *Nápolyi László trónköveteléseinek külföldi vonatkozásai* (Akad. székfoglaló, Bp., 1897).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj arkivistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Preno de la Otomana Banko en 1896

eta|300ra|Otomana Banko
La **Preno de la Otomana Banko en 1896** (armene: Բանկ Օտոմանի գրավում) estis la preno de la Otomana Banko en Konstantinopolo, Otomana Imperio, la 26-an de aŭgusto 1896, fare de membroj de la Daŝnako. Kun la celo ke okcidentaj potencoj kaj elstaruloj atentu pri la armena afero, 28 armitaj viroj kaj virinoj gviditaj de Papken Siuni kaj Armen Karo prenis la bankon kiu plejparte dungis eŭropan personaron el Britio kaj Francio. Instigitaj plejparte pro la senmoveco de la eŭropaj potencoj antaŭ la pogromoj kaj masakroj iniciatitaj de la sultano Abd-ul-Hamid la 2-a, la daŝnakanoj vidis ĝian forkapton kiel plej bona provo alporti plenan atenton pri la masakroj. La Otomana banko, en tiu tempo, funkciis kiel grava financa centro kaj por la Imperio kaj por la landoj de Eŭropo.

Armitaj per pistoloj, obusoj, dinamito kaj porteblaj bomboj, la forkapto de la banko daŭris dum 14 horoj, kondukante al la morto de dek el la armenoj kaj turkaj soldatoj. Turka reago al transprenado vidis pliajn masakrojn kaj pogromojn de 6,000 armenoj loĝantaj en Konstantinopolo kaj ankaŭ Hamid minacis ebenigi la tutan konstruaĵon mem. Tamen, interveno de parto de la eŭropaj diplomatoj en la urbo sukcesis por ke la forkaptintoj havu sekuran eliron al Francio. Malgraŭ la nivelo de perforto kiun la okazaĵo havis, la forkapto estis raportita pozitive en la eŭropa gazetaro, laŭdante la armenojn pro ilia kuraĝo kaj la celoj kiujn ili celis plenumi. Tamen, krom emisiado de noto kondamnanta la pogromojn en la urbo, la eŭropaj potencoj ne reagis laŭ la promesoj observigi reformojn en la lando por ke estontaj masakroj de armenoj ne okazu.

Kategorio:Armena Genocido
Kategorio:Otomana Imperio
Kategorio:Historio de Armenio
Kategorio:Konstantinopolo
Kategorio:1896
Kenny Drew la pli maljuna

**Kenneth Sidney DREW**, (* 28-an de aŭgusto 1928 en Novjorko, Novjorkio; † 4-an de aŭgusto 1993 en Kopenhago, Danujo) estis usona ĵaz-pianisto de ĉefstila ĵazo kaj malmolbopo.

## Vivo 
Drew lernis en la kvina vivojaro pianludon kaj ricevis edukadon de la *Music and Art High School*. Li unuafoje surdiskigis kun Howard McGhee en 1949 kaj poste kun Coleman Hawkins, Lester Young, Charlie Parker. Inter 1952 kaj 1953 li ludis en la kvaropo de Buddy DeFranco kaj direktis en 1954 triopon en Los-Anĝeleso kaj San-Francisko. Li akompanis Dinah-on Washington, estis ĉe Art Blakey (1957), aperis sur la albumo *Blue Train* de John Coltrane el 1957 kaj muzikis kun Buddy Rich (1958), Miles Davis same kiel Milt Jackson. En 1960 li registroludis por la albumo *Undercurrent* kun Freddie Hubbard, Hank Mobley, Sam Jones kaj Louis Hayes ĉe Blue Note. Kiel aliaj muzikistoj lin allogis komence de la 1960-aj jaroj la pli liberala Eŭropo. En 1961 li transloĝiĝis al Parizo kaj ekloĝis en 1964 en Kopenhago, kie li formis kun la dana basisto Niels-Henning Ørsted Pedersen triopon, kiu ankaŭ kiel ritmogrupo regule akompanis gastmuzikistojn en la ĵazklubejo Montmartre (Jazzhouse Montmartre Band), kaj ekde kie li gastis en tuta Eŭropo. Li publikigis multajn albumojn je propra nomo ĉe Steeplechase kaj surdiskigis ekz. kun Johnny Griffin, Dexter Gordon, Ben Webster, Chet Baker kaj Freddie Hubbard. Dum kiam li tiamaniere estis tre fama en la eŭropa ĵazmondeto, lia famo paliĝis en Usono, kie li meze de la 1950-aj jaroj estis kunlaborinta kun preskaŭ ĉiuj granduloj de ĵazo kiel gastmuzikisto.

Drew estis geedziĝinta kun la filino de la dana bandestro Leo Mathisen. Lia filo Kenny Drew la pli juna (naskiĝinta en 1958) ankaŭ estas ĵazpianisto.

## Diskoj 
* *Talkin’ and Walkin’* (Jazz West, 1955)
* *Trio/Quartet/Quintet: The Riverside Collection* (Riverside/OJC, 1956/57) kun Paul Chambers, Philly Joe Jones
* *Undercurrent* (Blue Note, 1960) kun Freddie Hubbard, Hank Mobley, Sam Jones, Louis Hayes
* *Dark and Beautiful* (Steeplechase, 1974) kun NHØP, Tootie Heath
* *Recollection* (Timeless, 1989) kun NHØP
* *At the Brewhouse* (Storyville, 1993) kun NHØP kaj Alvin Queen

## Eksteraj ligiloj 
* Vivhistorio ĉe keepswinging.blogspot.com
* Diskolisto ĉe jazzdisco.org

Kategorio:Usonaj ĵazpianistoj
Kategorio:Danaj ĵazpianistoj
3080 Moisseiev

'*3080 *Moisseiev'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Pelageja Fjodorovna Ŝajn elde la Simeiza observatorio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan sovetan astronomon Nikolaj Dmitrieviĉ Moisejev (cirile: *Николай Дмитриевич Моисеев'', 1902–1955).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Pelageja Fjodorovna Ŝajn
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1935