open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
György Csákány

**György Csákány** [djordj ĉAkAnj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Csákány György** estis hungara radiologo, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Grünwald*, lia konata filo estis M. György Csákány.

 naskiĝis  (aliaj informoj prezentas malsamajn datenojn) en Cluj (Rumanio), li mortis  (aliaj informoj prezentas malsamajn datenojn) en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Pro la mondmilito nur en 1947 li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány. Post la diplomo li laboris en pluraj budapeŝtaj malsanulejoj, poste inter 1958-1977 li gvidis la radiologian branĉon en kardiologia instituto, krome en alia instituto li estis vicgvidanto. Ekde 1978 ĝis sia pensiuliĝo en 1989 li instruis en Medicineduka Universitato, samtempe li estis klinikestro. Li ricevis premiojn inter 1973-1995. Li edziĝis en 1941, lia edzino naskis 2 gefilojn en 1946 kaj 1949.

## Elektitaj libroj 
* *A kisvérkör röntgenvizsgálata* (1963)
* *A tüdő röntgendiagnosztikája* (1985)
* *Klinikai röntgendiagnosztika* (kunaŭtoro, 1977; 2-a eldono: 1984)
* *Vesztegzár alatt (A mikrobiológia regénye)* (1958)  
* *A röntgenvizsgálatok racionális javallatai*

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nechranice (Březno)

**Nechranice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Březno en distrikto Chomutov. Ĝi troviĝas proksimume 11&nbsp;km sude de Chomutov kaj 4 km sude de Březno. La vilaĝo troviĝas senpere sub la digo de akva rezervujo Nechranice, apud la maldekstra bordo de rivero Ohře. En la jaro  ĉi tie vivis . 

Nechranice situas en katastra teritorio **Březno u Chomutova** kun areo 37,3&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1332.

Post la dua mondmilito la germanaj loĝantoj estis ellandigitaj.

La plej signifa evento de la 20-a jarcento por la vilaĝo estis konstruado de akva rezervujo Nechranice, kies enakvigado komencis en la jaro 1967. Sub ĝia digo estis por bezonoj de la konstruaĵo konstruita vico da konstruaĵoj, kiujn pli poste transprenis ĉeĥoslovaka armeo el Poláky.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapelo

## Ĉirkaŭaĵo
* Akva rezervujo Nechranice
* Soběsuky

## Pluaj fotoj

Negranitz-2010-06-21-SeverniStranaNavsi.JPG|La norda flanko de la vilaĝplaco
Nechranice 2016-10-16 Bytové domy.jpg|Loĝdomoj sur la norda rando de la vilaĝo
Nechranice 2021-10-24 Sušárna.jpg|Mastruma objekto kun sekigejo de lupolo

Kategorio:Březno (distrikto Chomutov)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Setlejoj en Mosta baseno
Kategorio:Setlejoj sur Ohře
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Sviŝtov

**Sviŝtov** () [sfiʃˈtɔf] antaŭe ankaŭ konata kiel **Sistov**) estas urbo kaj haveno en Bulgario, la administra centro de la samnoma municipo. Ĝi situas en la Provinco Veliko Tarnovo.

Ĝi situas sur la dekstra bordo de la Danubo, limante al Rumanio, 235 km nordoriente de Sofio. Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

En Sviŝtov, la Danubo atingas sian plej sudan punkton (430,37°N). 

La urbo situas ĉe la Danuba Bicikla Vojo, internacia longdistanca bicikla vojo.

## Historio 
Dum la  1-a jarcento, la areo venis sub la kontrolon de la Romia Imperio, apartenanta al la provinco Moesia. Imperiestro Vespasiano deplojis la Legion I Italica por defendi la Danuban limon kaj establis la tendaron de Novae ĉi tie, kie la legio restis postenigita ĝis almenaŭ la  5-a jarcento.

En 1791 estis ĉi tie oni konkludis la sviŝtova paco (d:Q697368) por fini la Aŭstra-Otomana milito (d:Q6542740).

En 1877, dum la Rusa-turka Milito, ĉi tie okazis batalo kies rezulto estas ke tiu ĉi urbo estis la unua urbo liberigita de la Otomana Imperio kun rusa helpo, en dankemo pro la disvolviĝo de la bulgara cirila skribo.

## Esperantistoj 
* Ivan D. Ŝiŝmanov

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Gvidilo al municipo Sviŝtov - urboj kaj vilaĝoj ()

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Veliko Tarnovo
Kategorio:Urboj ĉe Danubo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Landlimo de Bulgario kaj Rumanio
Pál Deák

**Pál Deák,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Deák Pál** estis hungara radiologo, altlerneja instruisto. Lia familia nomo estis *Deuts* ĝis 1917.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis en Sorbonne, fine li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1934. Post la diplomo li laboris en sanatorio, iom poste en kliniko, en 1939 li akiris radiologian licencon. Dum la 2-a mondmilito pro sia judeco li povis labori nur en juda hospitalo, krome li estis trudlaboristo, poste li kuracadis en ŝtata kuracejo. En 1949 li estis levita ĉefkuracisto, interrompe en 1956 li kuracadis kaj instruis en Hanojo. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1959 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ekde 1962 li instruis en Medicineduka Universitato. Li edziĝis en 1938, lia edzino malaperis dum la holokaŭsto, poste denove li ne edziĝis. Li ricevis premiojn en 1958 kaj 1962.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Röntgenkép-Röntgen lelet* (1963)
* *Diagnostik der Knochen und Gelenke nach führenden Röntgensymptomen* (1965)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nikopol

**Nikopol** povas aludi al 
* Nikopol (Bulgario),  [niˈkɔpoɫ]; historie , , kaj al
* Nikopol (Ukrainio),  [njikopol].
Itala Federacio de Manpilkado

100ra|maldekstre
100ra|maldekstre
La **Itala Federacio de Manpilkado** ( aŭ **FIGH**) estas la nacia organizaĵo pri manpilkado en Italio. La asocio reprezentas kaj la viran nacian teamon de manpilkado kaj la virinan nacian teamon de manpilkado, kaj ankaŭ provizas iujn naciajn teamojn de pli junaj sportistoj laŭ aĝogrupoj. Ĝi membras en la Internacia Federacio de Manpilkado (IHF) kaj en la Eŭropa Manpilkada Federacio (EHF), kaj ankaŭ proksime kunlaboras kun la Rumana Olimpika Komitato.

## Naciaj teamoj 
*  Itala vira nacia teamo de manpilkado
*  Itala virina nacia teamo de manpilkado

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 


Italio
Blankdorsa turdo

La **blankdorsa turdo** () estas birdospecio el la familio de turdedoj. Ĝi troviĝas en la montoj de Ĉinio.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj

## Referencoj 
Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Nikopol (Bulgario)

**Nikopol** ( [niˈkɔpoɫ]; historie , , ) estas urbo ĉe la malsupra Danubo en norda Bulgario. Ĝi estas la administra centro de la samnoma municipo, parto de la provinco Pleven, sur la dekstra bordo de la rivero Danubo, 4 kilometrojn laŭflue de la kunfluejo de la Danubo kun la rivero Osam.

La haveno Nikopol ĉe la rivero Danubo havas pramŝipan kajon kun konektoj al la urbo Turnu Magurele (d:Q570213) ĉe la rumana marbordo. 

## Historio 
maldekstre|eta|250x250ra|Pentraĵo de la Batalo de Nikopol kiu okazis en 1396
La urbo unue estas menciita en dokumentoj el 169, kiam ĝi situis en la romia provinco Moesia. En pli postaj tempoj, ĝi situis ĉe la norda rando de la Bizanca Imperio.

En 1059 la urbo ricevis la nomon Nikopolo (*Urbo de Venko*).

Nikopolo (Nikopolis) atestis multajn historiajn batalojn, inkluzive de la malvenko de la bulgara caro Ivano Ŝiŝman en 1393, kiam la urbo estis konkerita de turkaj fortoj. Tri jarojn poste okazis la Batalo de Nikopolo - kolizio inter armeo de eŭropaj krucmilitistoj komanditaj de Sigismondo de Luksemburgo, subtenataj, interalie, de valakia kontingento gvidata de Mirĥa la Maljuna, kaj la trupoj de sultano Bajezid la 1-a. La turkoj eliris venkaj el ĉi tiu kolizio, plifortigante sian regadon en Bulgario kaj dominadis sur Balkana duoninsulo.

La urbo estis sieĝita plurfoje de hungaraj kaj valaĥaj princoj (1444, 1595, 1598). En 1797 ĝin konkeris paŝao Osman Pazvantoğlu de Vidin.

Dum la otomana periodo, inter la 15-a kaj 17-a jarcentoj, la urbo estis unu el la plej grandaj milit-administraj centroj, fanfaronante pri forta fortikaĵo, same kiel ekonomia, religia kaj politika centro. La sanktejo de Ali Kach Baba sur monteto sude de la urbo memorigas ĉi tiun epokon. En la 18-a kaj 19-a jarcentoj, la urbo komencis malkreski kaj perdis sian statuson kiel milita kaj politika centro.

[maldekstre|eta|250x250ra|Kapitulaco de la fortikaĵo Nikopol la 4-an de julio 1877 dum la [rusa-turka milito (1877–1878)]]
Dum la sepa rus-Turka Milito (1806–1812), la rusoj sub Nikolaj Kamenskij okupis la fortikaĵon en 1810. En 1829, la turka floto estis detruita de la rusoj, kaj la turka milita tendaro estis sturmita. En la Batalo de Nikopol (1877), la urbo estis konkerita kaj detruita de la rusoj la 15-an de junio 1877.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* https://web.archive.org/web/20051220013159/http://get.info.bg/visit/Dir.asp?d=0-13-PLEVEN-Nikopol
* http://www.encyclopedia.com/html/N/NikopB1ul.asp
* bbc.co.uk
* https://web.archive.org/web/20131016090456/http://www.pleven.pro/weather/town.php?id=nikopol

Kategorio:Urboj ĉe Danubo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Landlimo de Bulgario kaj Rumanio
Intelsat

**Intelsat SA** () estas telekomunika kompanio. En aprilo 2013, la satelita konstelacio Intelsat konsistas el 55 komunikaj satelitoj. Ĝi estas la plej granda satelita kompanio en la mondo.

Ĝi estas la plej granda provizanto de komercaj telekomunikaj servoj kaj satelita funkciigisto de la mondo.

Intelsat provizas servojn per vasta reto de oficejoj situantaj en Luksemburgo, Brazilo, Ĉinio, Japanio, Honkongo, Francio, Germanio, Barato, Singapuro, Sud-Afriko, UAE, Britio kaj Usono. La kompanio provizas komunikajn servojn al amaskomunikilaj kompanioj, fiksaj kaj sendrataj telekomunikaj funkciigistoj, datenservaj provizantoj por entreprenaj kaj moveblaj aplikoj en la aero kaj mare, multnaciaj kompanioj kaj provizantoj de interretaj servoj.

*Intelsat I* estis la unua komerca komunikada satelito en geostacia orbito. Ĝi estis lanĉita en la spacon la 6-an de aprilo 1965, sur raketo Delta-D. Ĝis nun, pluraj generacioj de Intelsat-satelitoj estis lanĉitaj. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Mapo de satelita kovrado
* Yahoo! – Intelsat, Ltd. Company Profile

Kategorio:Interregistaraj organizaĵoj
Makula arbarstrigo

**Makula arbarstrigo** (*Strix seloputo*) estas mezgranda strigo, tio estas birdospecio, fakte noktula rabobirdo, kiu apartenas al genro *Strix*, parto de pli granda grupo de noktulaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj *strigoj*. La alia grupo estas la turstrigoj, nome Titonedoj.
]]
Ĝia teritorio estas disa; ĝi troviĝas en multaj regionoj ĉirkaŭ Borneo, sed ne sur tiu insulo mem.

## Aspekto
La makula arbarstrigo kreskas ĝis longo de ĉirkaŭ 44 ĝis 48 cm kun flugillongo de 30 ĝis 36 cm. La kapo estas ĉokoladbruna kun oranĝec-flavbruna vizaĝdisko kaj, ĉe la nomiga subspecio, flaveca gorĝobendo, sed ne estas oreltufoj. La supraj partoj estas kafkoloraj, kun blankaj strioj kaj makuloj kun nigraj bordoj. La subaj partoj estas obtuze flavaj kun larĝaj blankaj kaj mallarĝaj nigraj strioj. La okulo estas malhelbruna kaj la beko verdec-nigra. La kruroj kaj piedfingroj estas bone plumhavaj, kun la videblaj partoj olivecverdaj. La krio estas ruliĝanta "huhuhu" sekvata de longa "hu".

## Ekologio
La dieto de ĉi tiu strigo konsistas ĉefe el musoj kaj ratoj, kompletigitaj per insektoj kaj malgrandaj birdoj.

## Notoj kaj referencoj 
* Holt, Denver W., Berkley, Regan; Deppe, Caroline; Enríquez Rocha, Paula L.; Olsen, Penny D.; Petersen, Julie L.; Rangel Salazar, José Luis; Segars, Kelley P. & Wood, Kristin L. (1999): 94. Spotted Wood Owl. *In:* del Hoyo, J.; Elliott, A. & Sargatal, J. (eds): *Handbook of Birds of the World, Volume 5: Barn-owls to Hummingbirds*: 197, plate 12. Lynx Edicions, Barcelona. 
* König, Claus; Weick, Friedhelm & Becking, Jan-Hendrik (1999): *Owls: A guide to the owls of the world.* Yale University Press, New Haven. 
* Lewis, Deane P. (2005): OwlPages.com Owl Species ID: 130.010.000 - Spotted Wood Owl - *Strix seloputo*. Versio de 2005-APR-21. Alirita en 2007-Aŭg-16.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Municipismo

**Liberecana Municipismo** estas politika ideologio, kiu celas doni pli grandan aŭtonomecon al municipoj, konsiderante aparte la organizadon kaj prerogativojn de urboj kaj vilaĝoj, per malcentralizo de publika administrado.

Subtenantoj de ĉi tiu pensmaniero ofte emfazas la gravecon de la urbo kiel la esenca centro de la vivoj de homoj, ĉar ĝi estas la spaco en kiu ili vivas, laboras kaj disvolviĝas persone kaj profesie. Subtenantoj de ĉi tiu movado en Latinameriko, en landoj kiel Brazilo, vidas municipismon kiel la spegulon en kiu disvolvi sian ideon pri la urbo kaj kiel reflekton de la reala mondo, dum la federacio estus abstrakta institucio fremdiĝinta de la provizado de registaraj servoj.

## Origino 
Kvankam, kiel aliro, ĝi estis adoptita de politikaj grupoj tiel diversaj kiel katolikoj, protestantoj, liberaluloj kaj marksistoj, ĝi aperis en Eŭropo kiel io, kio disvolviĝis ene de socialismaj partioj. En 1881, la Franca Socialista Partio gajnis kontrolon de Commentry. En postaj komunumaj elektoj, la nombro de municipoj, kiujn ili kontrolis, pliiĝis al 70 en 1892, kaj poste al pli ol 100 en 1896. Dume, en Italio, ŝanĝoj al la balotleĝoj permesis al la Itala Socialista Partio (d:Q590750) gajni sian unuan municipon, Imola, sub la gvidado de Andrea Costa.

## Priskribo 
**Libereca municipismo** estas politika teorio, kiu disvolviĝis el la verkaĵoj de la usona socia teoriulo kaj filozofo Murray Bookchin. Ĝi pledas por establi rektajn demokratiajn sistemojn ene de municipoj, kiel ekzemple urboj kaj urbetoj. Ĝi antaŭvidas ĉi tiujn lokajn komunumojn kiel la fundamenton por ekologia socio, kie civitanoj aktive administras sociajn kaj ekonomiajn aferojn rekte anstataŭ fidi je reprezentantoj aŭ deputitoj. Ĉi tiu aliro instigas municipojn aliĝi al konfederacioj por kolektive trakti pli grandajn regionajn problemojn, kreante reton de interligitaj komunumoj fokusitaj sur kunlaboro kaj reciproka helpo. Enradikiĝinta en principoj de rekta demokratio, malcentralizo kaj libereca komunumismo, ĉi tiu sistemo celas servi kiel alternativo al centralizitaj nacio-ŝtatoj kaj entreprena kapitalismo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Socia filozofio
Kategorio:Politikaj teorioj
Kategorio:Politikaj ideologioj
Kategorio:Municipoj
AviList

**AviList** estas tutmonda kontrollisto pri birdoj kreita por produkti interkonsentan taksonomion por la birdoj de la mondo. Ĝi estas havebla interrete kaj povas esti libere elŝutita.

Antaŭ la enkonduko de AviList en junio 2025, ekzistis tri vaste uzataj kaj regule ĝisdatigitaj tutmondaj kontrollistoj. Ĉi tiuj apartaj listoj estis konservitaj nome de la Internacia Unio de Ornitologoj, BirdLife International kaj la Laboratorio de Ornitologio Cornell. La listoj diferencis laŭ la nombro da agnoskitaj specioj kaj la divido de la specioj en genrojn kaj familiojn. Ĉe kunveno okazinta en 2018, grupo de ornitologoj konsentis kunlabori por produkti unuecan konsentan taksonomion por la birdoj de la mondo. La tri antaŭaj listoj nun ĉesis fari iujn ajn sendependajn taksonomiajn ĝisdatigojn.

## Fono
En diskuto ĉe la Internacia Ornitologia Kongreso okazinta en Vankuvero en 2018, grupo de ornitologoj konsentis formi komitaton, la Laborgrupon pri Birda Nomenklaturo (WGAC), por konsideri unuigon de la tri sendependaj birdaj kontrollistoj.

La tri kontrollistoj, kiuj nun adoptis la taksonomion AviList, estas jenaj: La taksonomio de Clements subtenas la retejon *Birds of the World*, la aplikaĵon Merlin Bird ID por iOS kaj Android aparatoj, la retan datumbazon eBird de birdaj observoj kaj la Bibliotekon Macaulay de fotoj, filmetoj kaj sonregistraĵoj. La taksonomio estis regule ĝisdatigata de BirdLife International. Ĉi tiu taksonomio subtenas la IUCN Ruĝan Liston de Minacataj Specioj kaj kelkajn internaciajn konvenciojn, kiel ekzemple la Interkonsento pri la konservado de migrantaj akvobirdoj de Afriko-Eŭrazio (AEWA) kaj la Konvencio pri Migrantaj Specioj (CMS). Tiu taksonomio estis uzata de la anglalingva vikipedio, la British Ornithologists' Union, kaj la retejo de sonregistraĵoj xeno-canto.

Krom la supraj listoj, la *Howard and Moore Complete Checklist of the Birds of the World* estis influa en birda taksonomio. La kvara eldono estis publikigita kiel du volumoj en 2013 kaj 2014, sed ne estis ĝisdatigita ekde tiam.

La unua versio de la unuigita kontrollisto estis publikigita rete la 11an de Junio 2025. Krom la tri organizoj jam menciitaj, la unuigita listo estis adoptita de la British Ornithologists' Union.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* oficiala retejo

Kategorio:Birdoj
Kategorio:Vertebrula taksonomio
Franca vira nacia teamo de manpilkado

La **franca vira nacia teamo de manpilkado**, reprezentanta la eŭropan landon Francion, estas aktuale inter la plej sukcesaj en manpilkado: interalie, ĝi ĉampionis en la Manpilka Mondpokalo de 1995, 2001, 2009, 2011, 2015 kaj 2017, kaj ankaŭ venkis en la Eŭropa Ĉampionado de Manpilkado de 2006, 2010, 2014 kaj 2024, sed ankaŭ en la aliaj lastaj turniroj de tiuj serioj ĉiam havis pintajn poziciojn. Ĝi agas sub la organizado de la Francia Federacio de Manpilkado, nacia federacio de la Internacia Federacio de Manpilkado kaj la Eŭropa Manpilkada Federacio.

Ĉeftrejnisto ekde  estas , kaj la teamestro, do aparte sperta aktiva teamano, estas  laŭ la stato de 12 2025. Golreĝo, do la teamano kiu rezultigis plej da goloj, estas Jérôme Fernandez - li realigis 1463 golojn inter la jaroj 1997 kaj 2015, kiu ankoraŭ fine de 2025 estas la rekordo.

## Vidu ankaŭ 
* Franca virina nacia teamo de manpilkado 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* oficiala paĝo en la retejo *Facebook* (precipe )
* oficiala paĝo en la retejo *Instagram* (precipe )

eta|maldekstra|360ra|
eta|maldekstra|360ra|

 

Kategorio:Manpilkado en Francio
Francio
Kroata vira nacia teamo de manpilkado

La **kroata vira nacia teamo de manpilkado**, reprezentanta la eŭropan landon Kroation, estas aktuale inter la plej sukcesaj en manpilkado. Ĝi agas sub la organizado de la Kroata Manpilkada Asocio, nacia federacio de la Internacia Federacio de Manpilkado kaj la Eŭropa Manpilkada Federacio.

Ĉeftrejnisto ekde  estas , kaj la teamestro, do aparte sperta aktiva teamano, ekde  estas . Golreĝo, do la teamano kiu rezultigis plej da goloj, estas Domagoj Duvnjak - li realigis 796 golojn inter la jaroj 2006 kaj 2025, kiam li post la dua loko en la Manpilka Mondpokalo en februaro malaliĝis el la nacia teamo. La mombro fine de 2025 daŭre estas la rekordo kaj probable ankoraŭ plurajn jarojn tiel restos.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|360ra|
eta|maldekstra|360ra|

Kategorio:Manpilkado en Kroatio
Kategorio:Viraj naciaj teamoj de manpilkado
László Farádi

**László Farádi** [lAslO farAsi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Farádi László** estis hungara internisto, oficiro, subministro, altlerneja instruisto. Lia familia nomo ĝis 1946 estis *Reichenfeld*.

 naskiĝis  en Győr, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1926, poste li studis 3 jarojn en Universitato de Vieno, pli poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Erzsébet en 1933. Post la diplomo li praktikadis en la kliniko, iom poste li estis asistanto, en 1938 li akiris internistan licencon. Dum la dua mondmilito li estis trudlaboristo, dum la nazia erao li estis deportita. Hejmenveninta en 1945 li tuj aliĝis al la komunistoj kaj revenis en la klinikon, kie li estis lektoro. En 1947 li iĝis privatdocento. En 1950 en la ĉefurba armea malsanulejo li estis ĉefkuracisto kun rango subkolonelo. Inter 1951-1957 li estis levita kolonelo, poste li ricevis pli altan rangon. En 1968 li civiliĝis kaj pensiuliĝis, tamen li estis subministro ĝis 1973, poste li instruis kiel katedrestro en Medicineduka Universitato. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1952, li doktoriĝis en 1966 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li edziĝis en 1939 kaj 1946 (la unua edzino malaperis dum la holokaŭsto).  ricevis premiojn inter 1969-1985.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Elektrokardiographiai tapasztalatok rheumás megbetegedésekben*. (1936)
* *Miliaris gümőkór és szívizomtuberculosis*. (1939)
* *Orvosi megfigyelések német koncentrációs táborokban*. (1945)
* *A hyperthyreosis methylthiouracil- és aminothiazol-kezeléséről*. (kunaŭtoro, 1948)
* *A dialektikus materializmus a gyakorlati orvosi tevékenységben*. (1953)
* *Adatok a hypertonia-betegség korai szakának megítéléséhez*. (kunaŭtoro, 1957)
* *A tömeges sérültellátás alapvető elvei*. (1968)
* *Az orvosképzés és továbbképzés hazai fejlődése és jövője*. (1977)
* *Diagnózis az életemről*. (rememoroj, 1983)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* medicina leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Striventra strigo

La **Striventra strigo** (*Pulsatrix melanota*, laŭ kio ankaŭ *Nigrorela strigo*) estas mezgranda specio el la birda genro *Pulsatrix*, kaj apartenas al la pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas inter aliaj la speciojn kiuj estas nomataj strigoj. La alia grupo estas la Titonedoj, el kiuj plej multaj specioj apartenas al la genro de turstrigoj.

Ĝi troviĝas en Bolivio, Kolombio, Ekvadoro kaj Peruo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Striventra strigo eble formas superspecion kun la Brunbrova strigo (*Pulsatrix koeniswaldiana*). Oni sugestis, ke ili estas samspeciaj, sed ili havas diferencajn morfologion kaj voĉojn. La Striventra strigo havas du subspeciojn, nome la nomiga *P. m. melanota* kaj *P. m. philoscia*. La plenkreskulo havas malhelbrunan vizaĝdiskon kaj blankajn "brovojn" super malhelruĝecbrunaj okuloj. Ĝiaj supraj partoj estas malhele ĉokoladbrunaj kun disaj flavbrunaj makuloj. La vosto ankaŭ estas malhelbruna, kun maldikaj blankaj strioj. La supra brusto estas ruĝecbruna kun flavecbrunaj strioj. La cetero de la subaj partoj estas blankaj ĝis kremkoloraj kun ruĝecbrunaj strioj. La plumaro de la junulo ne estis priskribita. Tamen, la specio estas malbone konata kaj "povus esti minacata pro habitatoperdo".

## Referencoj
Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Peruo
Germana vira nacia teamo de manpilkado

La **germana vira nacia teamo de manpilkado**, reprezentanta la eŭropan landon Germanion, estas aktuale inter la plej sukcesaj en manpilkado. Ĝi agas sub la organizado de la Germana Manpilkada Asocio, nacia federacio de la Internacia Federacio de Manpilkado kaj la Eŭropa Manpilkada Federacio.

Ĉeftrejnisto ekde  estas , kaj la teamestro, do aparte sperta aktiva teamano, ekde  estas . Golreĝo, do la teamano kiu rezultigis plej da goloj, estas Christian Schwarzer - li realigis 966 golojn inter la jaroj 1980 kaj 2008, kiu ankoraŭ fine de 2025 estas la rekordo.

## Teamo decembre de 2025 / komence de 2026 
La 18 teamanoj komence en 2025 kaj 2026 estas (en alfabeta ordo)

* Rune Dahmke
* Justus Fischer
* Johannes Golla 
* Marko Grgić
* Mathis Häseler
* Tom Kiesler
* Juri Knorr 
* Jannik Kohlbacher
* Julian Köster
* Matthes Langhoff
* Nils Lichtlein
* Lukas Mertens
* Miro Schluroff
* Franz Semper
* David Späth (golulo)
* Renārs Uščins
* Andreas Wolff (golulo)
* Lukas Zerbe

## Vidu ankaŭ 
* Germana virina nacia teamo de manpilkado 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|360ra|

Kategorio:Manpilkado en Germanio
Germanio
Hejma regado

En anglosaksa politika scienco, la termino **Home Rule** (rekte tradukita **Hejma regado**, efektive signifante memregado, aŭtonomio) ĝenerale rilatas al memregado fare de lokaj aŭtoritatoj.

Ĝi estas precipe identigita kun la centra konflikto en irlanda historio ene de Britio en la malfrua 19-a kaj frua 20-a jarcentoj, kaj estas konata en la irlanda kiel *la Rialtas Dúchais*. Ĉe la irlanda flanko, aspiroj por memregado ene de Britio ekestis. Tio kondukis al kvar Aŭtonomiaj Leĝoj, el kiuj nur la kvara, la *Leĝo pri la Registaro de Irlando* de 1920, ekvalidis, donante al Irlando (ekskludante Nord-Irlandon) gradon da limigita sendependeco.

En 1998, la principo de memregado estis etendita al Kimrio, Skotlando kaj Nord-Irlando en la formo de la Devoluciaj Aktoj. Ilia parta aŭtonomio ankaŭ estas nomata *hejma regado*.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Aŭtonomaj komunumoj de Hispanio
* Eŭskaj kaj pireneaj foruoj
* Plaid Kimrio
* Skota Nacia Partio (SNP)
* Federacio
* Protektorato

Kategorio:Loka administracio
Kategorio:Hindia sendependiga movado
Boglárka Csemer

**Boglárka Csemer** (naskita la 30-an de novembro 1986 en Budapeŝto ), pli bone konata per sia artista nomo **Boggie**, estas hungara kantistino kaj kantaŭtorino.

## Biografio 
Boggie, kromnomata la "parfumknabino", enflugis kiel kometo la hungaran kaj internacian muzikscenejon en 2014 per sia numero *Parfüm* (parfumo) kaj la akompananta impresa muzikfilmeto. Ŝia debuta albumo lanĉis ŝin rekte en  la Billboard-furorliston kaj ŝi gajnis plurajn premiojn Fonogram kaj Hangvilla.

Boggie kantas siajn komponaĵojn en sia propra lando laŭ preskaŭ unika maniero, en tri lingvoj: franca, angla kaj hungara. La kantoj de Boggie ĉerpas inspiron el kaj la hungara kaj la franca kulturo: popkantoj, kanzonoj kaj ĵazaj influoj miksiĝas en ŝian unikan muzikan mondon.

Ŝi gajnis internacian atenton, ĉefe en Britio kaj Usono. Kun la kanto "*Wars for Nothing*" (Militoj por Nenio), ŝi gajnis la hungaran talentan konkurson *A Dal* en 2015 kiu estas la hungara antaŭselekto por la 60-a Eŭrovizia kantfestivalo, kie ŝi atingis la finalon kaj finis 20-a en la aŭstra ĉefurbo Vieno.

Ŝi reprezentis Hungarion plurfoje internacie: ĉe la  Eŭrovizia kantfestivalo, dufoje ĉe la Eŭropa Muzika Festivalo [fr] en Alĝerio, en Usono, Francio, Pollando, Sud-Koreio ĉe la Eŭrazia Festivalo, kaj ankaŭ en Uzbekio ĉe la Internacia Festivalo Sharq Taronalari.

Ŝi publikigis kvar albumojn dum la pasintaj dek jaroj kaj ŝia kvina studia albumo aperos en 2026.

## Vidu ankaŭ 
Multlingveco en muziko

## Eksteraj ligiloj 
Oficiala retejo
 

La kanto Wars for Nothing estas sur la kanalo de Boggie ĉe YouTube.

## Referencoj 
Kategorio:Pseŭdonimoj
Kategorio:Hungaraj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso
Tibeta turdo

La **tibeta turdo** () estas birdospecio el la familio de turdedoj. Ĝi troviĝas en Himalajo, de norda Pakistano ĝis sudeosta Tibeto.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

## Distribuo kaj biotopo 
La tibeta turdo troviĝas loke en la Himalajoj de Barato, Pakistano, Nepalo, Butano, kaj Ĉinio. Dum la reprodukta sezono, ĝi loĝas en krutaj herbaj, rokaj deklivoj kaj alpaj herbejoj ĝuste super la arbarlimo je altitudoj de 3200–4800 m. Vintre, ĝi malsupreniras al pli malaltaj altitudoj, sed malofte sub 3000 m.

## Referencoj 
Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Magreba strigo

**Magreba arbarstrigo** (*Strix mauritanica*) estas mezgranda strigo, tio estas birdospecio, fakte noktula rabobirdo, kiu apartenas al genro *Strix*, parto de pli granda grupo de noktulaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj *strigoj*. La alia grupo estas la turstrigoj, nome Titonedoj. Tiu specio estas mezgranda strigo kiu ricevis specistatuson en 2020, el la *IOC World Birds List Version 10.1*, ĉar ĝi estis antaŭe priskribita kiel subspecio de la Arbarstrigo (*Strix aluco*) nome *Strix aluco mauritanica.* 

La plej proksima populacio de arbarstrigoj troviĝas norde de la Ĝibraltara Markolo en suda Eŭropo kaj diferencas laŭ siaj genetiko, morfologio, voĉoj kaj distribuo. La Magreba strigo estas endemia de nordokcidenta Afriko, de Maroko ĝis Tunizio kaj Maŭritanio.

Ĝia vivejo estas diversa, game de urbaj vivejoj ĝis mediteraneaj arbaroj, kaj ĉio inter ili. Ankaŭ diversa estas la dieto de la Magreba strigo, kiu manĝas mamulojn, insektojn, birdojn, reptiliojn kaj amfibiojn. Studo pri ĉi tiu strigo en naturo rivelis, ke preskaŭ duono de ĝia dieto konsistas el mamuloj. La rezultoj de ĉi tiu ekzameno de la dieto de Magreba strigo en maroka kaverno rivelis, ke ĝi predis plejparte kurbflugilajn vespertojn, eŭropajn rinocerajn skarabojn kaj nigrajn ratojn, kiuj konsistigis la plej signifan biomason de la dieto. La sekva plej signifa predo, laŭ biomaso, estis Berberaj perdrikoj kaj leporoj.

La granda plimulto de strigoj (*Strigiformes*) estas listigitaj en CITES Apendico II, inkluzive de la Magreba strigo. Tio signifas, ke la specio eventuale povus iĝi minacata specio se internacia komerco estas nereguligita. Komerco de la Magreba strigo estas permesita, sed reguligita.

## Notoj kaj referencoj 
* König, Claus; Weick, Friedhelm & Becking, Jan-Hendrik (1999): *Owls: A guide to the owls of the world.* Yale University Press, New Haven. 

## Eksteraj ligiloj 
* 
* eBird Magreba strigo
* Cornell Lab of Ornithology Macaulay Library, fotoj kaj sonregistraĵoj de Magreba strigo
* Cornell Lab of Ornithology, Magreba strigo

Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kaŝtana turdo

La **kaŝtana turdo** () estas azia birdospecio el la familio de turdedoj. Ĝi troviĝas en Himalajo kaj en centra kaj suduesta Ĉinio.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj Ĝi montras seksan dukromatismon, formon de seksa dimorfismo en kiu maskloj kaj inoj havas malsamajn plumarkolorojn. Tamen, ĉi tiu diferenco tipe ne estas rimarkebla al homaj observantoj.

## Referencoj 
Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Baltistiko

**Baltiko**, **Baltistiko**, **Baltologio** aŭ **Baltaj studoj** estas subfako de moderna eŭropa filologio, kiu traktas la baltajn lingvojn kaj la historion, kulturon kaj mitologion de la baltaj popoloj. Ĉi tiuj popoloj (kune kun pluraj aliaj) vivas en la balta regiono (Baltio). El filologia, t.e., lingv-historia, perspektivo, la baltaj popoloj inkluzivas la litovojn, la latvojn kaj plurajn formortintajn baltajn tribojn, sed ne la germanaj baltoj, estonojn, livonojn aŭ rusojn.

Tiu kiu studas baltistiko estas nomata **baltisto** (kaj respektive por baltologio kaj **baltologo**).

Specife, Letonistiko estas la studo de la latva lingvo, kaj Litovistiko estas la studo de la litova lingvo.

Nuntempe ekzistas ĉirkaŭ 30 centroj de baltiko, plejparte bazitaj en Eŭropo, la Universitato de Vilno estas konsiderata la plej aktiva centro.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Slavaj studoj
* Hindeŭropaj studoj

## Eksteraj ligiloj 
* Baltaj lingvoj | Britannica.com


Kategorio:Baltaj popoloj
Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Eŭropaj studoj
Kategorio:Eŭropa folkloro
Kategorio:Etnografio
Harry Forbes Witherby

**Harry Forbes WITHERBY** (7a de oktobro 1873 – 11a de decembro 1943) estis konata brita ornitologo, aŭtoro, eldonisto kaj fondredaktisto (en 1907) de la revuo *British Birds*.

## Kariero
Li komencis unu el la unuaj du birdoringadaj projektoj de la mondo en 1909 (ili kunfandiĝis fine de la 1930-aj jaroj), transdonante respondecon, en 1937, al la British Trust for Ornithology (BTO), kiu daŭre administras ĝin. Witherby estis Honora Sekretario kaj Kasisto (1904–14), kaj Prezidanto (1924–27) implikitaj en la alvoko kiu kondukis al la fondo de la British Trust for Ornithology (BTO), organizo por la studo de birdoj en la Britaj Insuloj, fariĝante fondinta membro kaj frua vicprezidanto. La BTO pluvivis danke al lia financa malavareco, ne malpleje per donacado de la enspezo de la vendo de lia ampleksa kolekto de remburitaj birdoj al la Brita Muzeo - ĉi tio nun estas ĉe la Muzeo pri Natura Historio, Tring.

La mejloŝtona veko de Witherby estis *The Handbook of British Birds* (1938–1941). Kovrante kvin volumojn, ĝi estis represita plurfoje, kaj la pli postaj eldonoj havas kelkajn paĝojn dediĉitajn al korektoj kaj aldonoj al antaŭaj eldonoj, sed malmultaj el ĉi tiuj estas tre signifaj kaj la ĉefa teksto restis netuŝita. Li fariĝis Honora Ulo de la Usona Unio de Ornitologoj en 1928 *Emberiza schoeniclus witherbyi* (kanemberizo) kaj *Erithacus rubecula witherbyi* (eŭropa ruĝgorĝulo).

## Referencoj
*
* Mullens kaj Harry Kirke - *A Bibliography of British Ornithology* (1917)

Kategorio:Britaj ornitologoj
M. György Csákány

**M. György Csákány** [em djordj ĉAkAnj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj sen mallongigo **Csákány Mátyás György** estis hungara ginekologo, obstetrikisto. Lia patro estis György Csákány.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 akiris medicinan diplomon en Universitato Semmelweis en 1971, post 4 jaroj ginekologian licencon. Inter la diplomo kaj licenco li laboris en kliniko de Gimnastika Universitato de Budapeŝto, poste li esploris la gravedecan diabeton helpe de stipendio apud István Gáti (kuracisto). Baldaŭ en ordinara ĉefurba hospitalo li estis obstetrikisto, kie li neis la naskojn hejme, sed li en hospitalo permesis la naskojn helpe de simplaj akuŝistoj. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1983 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis du filojn.  ricevis premiojn en 2008 kaj 2019.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A sympathikus idegrendszer szerepe, késői terhességi toxaemiás hypertensio fenntartásában* kunaŭtoro, (1979)
* *Az ultrahang diagnosztika lehetőségei ikerterhességben II. A magzatok nemének meghatározása és annak jelentősége* (kunaŭtoro, 1987)
* *A terhesség diabetogen hatása - gestatiós diabetes mellitus* (kunaŭtoro, 1996)
* *Praegestatiós diabetes és terhesség: a szülész feladatai* (2005)
* *A születési súlyok megoszlása 2011 és 2015 között és a percentilisértékek változása 1996 és 2015 között. A Tauffer-adatbázis feldolgozása* (kunaŭtoro, 2019)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografieto hungare kun foto
* akademia paĝo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ginekologoj
Kategorio:Hungaraj obstetrikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Holetice

**Holetice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Březno en distrikto Chomutov. Ĝi troviĝas proksimume 8,5&nbsp;km sudoriente de Chomutov kaj 2,5 km sudoriente de Březno. En la jaro  ĉi tie vivis . Sude de la vilaĝo kondukas fervojlinio Lužná u Rakovníka – Chomutov.

**Holetice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,59&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas en konfirma dokumento de waldsassena monaĥejo el la jaro 1195. Grandan parton de sia ekzistado ĝi apartenis al&nbsp;senjorujo Ahníkov.

Post la dua mondmilito sinkis la nombro de loĝantoj al duono de la antaŭmilita stato, kaj ĝi plu sinkis ĝis preskaŭa senhomiĝo.

## Loĝantaro 
## Ĉirkaŭaĵo
* Akva rezervujo Nechranice

## Pluaj fotoj

Holetice 2011-07-25 Železniční zastávka.jpg|Fervoja haltejo

Kategorio:Březno (distrikto Chomutov)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Setlejoj en Mosta baseno
Kategorio:Minado de brunkarbo en Ĉeĥio
Kategorio:Minado de fererco en Ĉeĥio
Kopeček (Březno)

**Kopeček** () estas domaro en Ĉeĥio, parto de municipo Březno en distrikto Chomutov. Ĝi troviĝas proksimume 8,5&nbsp;km sude de Chomutov kaj 2 km sudoriente de Březno. En la jaro  ĉi tie vivis . En la 19-a jarcento en la ĉirkaŭaĵo evoluis intensa minado de brunkarbo

Kopeček situas en katastra teritorio **Březno u Chomutova** kun areo 37,3&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1787.

Fine de la 20-a jarcento la domaro preskaŭ senhomiĝis kaj parto de la domoj servis al refreŝigado.

## Loĝantaro 
## Ĉirkaŭaĵo
* Akva rezervujo Nechranice

## Pluaj fotoj

Kopeček 2016-10-15 Socha svatého Donáta.jpg|Statuo de sankta Donato

Kategorio:Březno (distrikto Chomutov)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Setlejoj en Mosta baseno
Kategorio:Minado de brunkarbo en Ĉeĥio
Kategorio:Minado en distrikto Chomutov
Stranná (Březno)

**Stranná** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Březno en distrikto Chomutov. Ĝi troviĝas proksimume 10&nbsp;km sudoriente de Chomutov kaj 4 km sudoriente de Březno. En la jaro  ĉi tie vivis . En ĝia najbareco estiĝis refreŝigeja domaro ĉe rivero Ohře.

Stranná situas en katastra teritorio **Stranná u Nechranic** kun areo 2,39&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1351.

Ĝis la dua mondmilito vivis en la vilaĝo nur germana loĝantaro. Post ilia ellandigo sinkis la nombro de loĝantoj proksimume al duono, kaj ĝi sinkis plu ĝis fino de la 20-a jarcento, kiam la vilaĝo preskaŭ senhomiĝis.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Preĝejo de La plej sankta Triunuo

## Ĉirkaŭaĵo
* Akva rezervujo Nechranice

## Pluaj fotoj

Stranná - kostel Nejsvětější Trojice.jpg|Vilaĝo kun preĝejo de La plej sankta Triunuo
Stranná 2018-04-19 Náves.jpg|Domoj en la vilaĝplaco
Stranná 2018-04-19 Rybářský domov.jpg|Bieneto Fiŝkaptista hejmo
Stranná 2018-04-19 Mariánský sloup.jpg|Mariana kolono sur sudokcidenta rando de la vilaĝo

Kategorio:Březno (distrikto Chomutov)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Setlejoj en Mosta baseno
Kategorio:Setlejoj sur Ohře
Kategorio:Minado de brunkarbo en Ĉeĥio
Jenő Forrai

**Jenő Forrai,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Forrai Jenő** estis hungara radiologo. Lia origina familia nomo estis *Friedmann*.

 naskiĝis  en Nyíregyháza, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Li akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Budapeŝto en 1952. Post la diplomo li ekhavis armean statuson, inter 1954-1964 li estis radiologo en centra armea malsanulejo, poste li civiliĝis. En 1964 kiel ĉefkuracisto li establis radiologian branĉon en hematologia instituto, poste li gvidis ĝin ĝis sia morto. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1969, li doktoriĝis en 1983 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Lia edzino naskis filon en 1962. Li ricevis 3 premiojn inter 1974-1984, dum en 1978 li ricevis titolon honora universitata instruisto.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Microradiographia*. (1957)
* *A tibia fáradásos töréseinek differenciáldiagnosztikai problémáiról*. (kunaŭtoro, 1964)
* *Röntgenkonzílium*. (1972)
* *Az arthropathia haemophilica radiológiája*. (1979, ankaŭ angle kaj ruse)
* *Haematológiai betegségek csontrendszeri manifesztációi*. (1982)

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Vičice

**Vičice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Březno en distrikto Chomutov. Ĝi troviĝas proksimume 10&nbsp;km sude de Chomutov kaj 3 km sudoriente de Březno. En la jaro  ĉi tie vivis .

Vičice situas en katastra teritorio **Březno u Chomutova** kun areo 37,3&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1352.

Post la dua mondmilito okazis ellandigo de la germana loĝantaro kaj la nombro de loĝantoj sinkis proksimume al duono, kaj plu ĝi sinkis.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Baroka kastelo Vičice
* Bieneto n-ro 6

## Ĉirkaŭaĵo
* Akva rezervujo Nechranice

## Pluaj fotoj

Vičice - zámek.jpg|Ĝardena fasado de kastelo Vičice
Kaple ve Vičicích (Q78785474) 01.jpg|Kapelo en Vičice

Kategorio:Březno (distrikto Chomutov)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Setlejoj en Mosta baseno
Kategorio:Setlejoj sur Ohře
Kategorio:Minado de brunkarbo en Ĉeĥio
Rufaflugila turdo

La **rufaflugila turdo** () estas azia birdospecio el la familio de turdedoj. Ĝi reproduktiĝas en orienta Siberio kaj travintras en Ĉinio, Koreio kaj Japanio.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Passeriformes - paseroformaj
**Turdidae - turdedoj
****Turdus* Linnaeus, C, 1758 - turdo
*****Turdus eunomus* Temminck, CJ, 1831 - rufaflugila turdo

Ĝi proksime rilatas al la stepa turdo (*Turdus naumanni*) kaj antaŭe ambaŭ estis traktataj kiel samspeciaj.

## Aspekto 
La rufaflugila turdo estas mezgranda sed fortika turdo, kiu similas al la malgranda griza turdo. La subflugiloj estas ruĝetbrunaj, kaj estas pala brovo.

Ĝi havas malhelbrunan dorson kaj pugon; la masko, brusto, kaj flanko estas nigraj. La ventro kaj subvosto estas blankaj. La stepa turdo kompare havas pli palajn brunajn dorson kaj kapon; la vizaĝo, brusto, flankoj kaj pugo estas rufaj.

## Referencoj 
Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Mária Gődény

'*** [gOnEnj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gődény Mária*' estas hungara radiologo, onkologo. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Polony Istvánné* [poloni iŝtvAnE].

 naskiĝis  en Wolfsburg (Germanio).

## Biografio 
 akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Debrecen ĉirkaŭ 1968. Post la diplomo ŝi praktikadis en pluraj malsanulejoj en Budapeŝto. En 1988 ŝi iĝis inspektoro de radiologia universitata laboratorio en la ĉefurbo. En 1996 helpe de stipendio ŝi studvojaĝis al  Universitato de Kalifornio en San-Francisko, reveninta ŝi estis ĉefo de instituta diagnoza centro. Ekde 2009 ŝi partoprenis kaj en Budapeŝto kaj en Pécs en la medicina edukado. Intertempe ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1993, ŝi doktoriĝis en 2017 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝi ricevis premiojn inter 2008-2019.

## Elektitaj kontribuoj 
* *CT és MR vizsgálatok szerepe orr- és melléküreg gyulladások értékelésében.* (disertaĵo, 1993)
* *Multiparametrikus MR vizsgálat prognosztikai és prediktív faktorokat meghatározó szerepe fej-nyaki tumoroknál, valamint a kismedence főbb daganat csoportjaiban.* (disertaĵo, 2017)

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* video

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* akademia paĝo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ruĝgorĝa turdo

La **ruĝgorĝa turdo** () estas migranta azia birdospecio el la familio de turdedoj.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

Ĝi povas hibridiĝi kun la nigragorĝa turdo (*T. atrogularis*) kaj tial similas al tiu ĉi lasta sed havas iom da rufa aŭ purpura en la nigraj areoj.

## Disvastiĝo 
Tiu specio troviĝas de la sudcentra Siberio (orienta Altajo kaj Bajkalo), suden al norda Mongolio kaj norduesta Ĉinio. Ĝi vintras suden de norda Pakistano al norda Birmo.

## Referencoj 
Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Zelená (Málkov)

**Zelená** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Málkov en distrikto Chomutov. Ĝi troviĝas proksimume 800 m okcidente de Málkov. En la jaro  ĉi tie vivis . 

**Zelená** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,76&nbsp;km². Zelená situas ankaŭ en katastra teritorio Ahníkov kun areo 4,49&nbsp;km² kaj Kralupy u Chomutova kun areo 7,03&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1490.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kolono de La plej sankta Triunuo

## Pluaj fotoj

File:Libědice - Pilíř Nejsvětější trojice (od 2012 in Zelená).jpg|Kolono de La plej sankta Triunuo
File:Zelená - Zelenská lípa.jpg|Tilio de Zelená
File:Zelená - Ahníkovská lípa.jpg|Tilio de Ahníkov
File:Zelená - bytové domy.jpg|Loĝdomoj ĉe Subercmontara alkondukilo

Kategorio:Málkov (distrikto Chomutov)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Kategorio:Setlejoj en Mosta baseno
Ahníkov

**Ahníkov** () estas tute pereinta vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Málkov en distrikto Chomutov. Ĝi troviĝis proksimume 1,5 km sudokcidente de Málkov. En la jaro  ĉi tie vivis . La vilaĝo pereis en la jaro 1985 pro kaŭzo de disvastigado de brunkarba minejo Nástup.

**Ahníkov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,49&nbsp;km². En la katastra teritorio Ahníkov situas ankaŭ Zelená.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1367.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* La plej signifa memorindaĵo en la vilaĝo estis renesanca kastelo Ahníkov.
* Kapelo
* Statuo de sankta Johano Nepomuka

En Ahníkov estis lokigitaj okazintaĵoj de infana serio en Večerníček *Maksihundo Fík.*

## Personecoj 
* Karl Reissig (1832–1908), advokato el Brno, moravia landa deputito, naskiĝinto en Ahníkov
* Rudolf Čechura (1931–2014), verkisto, aŭtoro de Maksihundo Fík en Večerníček, agadanta en la vilaĝo kiel instruisto

## Pluaj fotoj

Ahníkov, historická ortofotomapa (50. léta).jpg|Aviadila foto de Ahníkov el la jaro 1953
Místo 2020-09-22 Socha svatého Jana Nepomuckého (cropped).jpg|Statuo de sankta Johano Nepomuka, kiu situis antaŭ kastelo Ahníkov

Kategorio:Málkov (distrikto Chomutov)
Kategorio:Pereintaj setlejoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Pereintaj setlejoj en Mosta baseno
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Tajvana turdo

La **tajvana turdo** () estas birdospecio el la familio de turdedoj. Ĝi estas endemia de Tajvano.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

## Priskribo 
La maskla tajvana turdo havas nigrajn suprajn partojn krom blanka kapo kaj gorĝo. La subaj partoj estas plejparte malhele oranĝaj kun nigreta supra brusto. La ino havas similan aspekton sed estas pli senkolora, kun bruna dorso, la kapo bruna kaj blanka kaj blanka brovo, flavbruna gorĝo, la supra brusto strieca brune, kaj kun pli senkoloraj oranĝaj subaj partoj. Ĝia beko, kruroj kaj piedoj estas flavaj. Maskloj kaj inoj estas similaj laŭ grandeco, ĉirkaŭ 22 cm longaj, sed sufiĉe diferenceblaj laŭ aspekto, vidu artikolon seksa dimorfismo.

## Distribuo kaj habitato 
La specio estas malofta loĝanto de la montaj arbaroj de centra Tajvano je altitudoj de 1800–2500 m.

## Referencoj 
Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Andrij Holovko

**Andrij Vassiloviĉ Holovko** (, ; naskiĝis la 21-an de novembro 1897 en vilaĝo Jirkij (nun distrikto Kozelŝĉina, Poltava provinco, Ukrainio, tiam distrikto Kobeljatskij, Poltava provinco, Rusia Imperio); mortis la 5-an de decembro 1972 en Kievo, Ukraina SSR) estis ukraina verkisto.

Meze de la 1920-aj jaroj, li fariĝis membro de la literatura organizaĵo "Pluh" (esperantigita Plugilano) kaj travivis sian plej kreivan periodon dum ĉi tiu tempo, publikigante, inter aliaj verkoj, siajn plej konatajn titolojn "Burjan" kaj "Pylypko". Kiel reprezentanto de la laborista kaj kamparana literaturo, liaj verkoj karakteriziĝis per revolucia romantismo kaj montras trajtojn de socialisma realismo.

## Verkaro 
* *Samocvity* (1919)
* *Pylypko* (1923)
* *Červona Chustyna* (1924, esperantigita La ruĝa kaptuko)
* *Burjan* (1927)
* *Maty* (1932)
* *Artem Garmaš* (1951)

## En Esperanto aperis 
* La ruĝa kaptuko, eldonejo Plugilano.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://gazeta.ua/articles/history-newspaper/_andrij-golovko-zastreliv-tih-kogo-lyubiv/194353
* http://mosters.ru/39/195
* http://www.ukrlit.vn.ua/biography/golovko.html

Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Lideň

**Lideň** () estas vilaĝo en Ĉeĥio en Ercmontaro, parto de municipo Málkov en distrikto Chomutov. Ĝi troviĝas proksimume 8 km okcidente de Chomutov kaj proksimume 3 km nordokcidente de Málkov. Estas ĉi tie registritaj 26 adresoj. En la jaro  ĉi tie vivis . 

**Lideň** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,23&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1281.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo de sankta Floriano

## Pluaj fotoj

Kaple svatého Floriána v Lidni (Q94434342) 01.jpg|Kapelo de sankta Floriano

Kategorio:Málkov (distrikto Chomutov)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Kategorio:Minado de fererco en Ĉeĥio
Kategorio:Minado en distrikto Chomutov
Stranná

Nomon **Stranná** havas pluraj setlejoj:

* Stranná (Dyjice), parto de municipo Dyjice en distrikto Jihlava
* Stranná (Březno), parto de municipo Březno en distrikto Chomutov
* Stranná (Žirovnice), parto de urbo Žirovnice en distrikto Pelhřimov