open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jaun

**Jaun** (en la franca lingvo **Bellegarde**) estas komunumo en la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 644 loĝantojn je la 31-a de decembro 2018.

## Geografio 
Jaun situas en la Friburgaj Alpoj 17 kilometroj oriente de la distriktĉefloko Bulle kaj 30 kilometrojn sudsudoriente de la kantonĉefurbo Friburgo. Tra la komunumo fluas la montara rivereto Jaunbach (en la franca lingvo *Jogne*). Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Jaun la vilaĝetoj Im Fang (franca nomo *La Villette*), Zur Eich, Kappelboden, Oberbach kaj Weibelsried.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 55,21 km², de kiuj 38,8% estas kovritaj de arbaro, 42,5% servas por agrikulturo kaj 1,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Jaun limas en nordo al Plaffeien, en oriento al Boltigen, en sudo al Saanen, kaj en okcidento al Val-de-Charmey.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 180 de Friburgo trans la Jaun-Pasejo al Saanen kaj Boltigen. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas proksimume 20 kilometrojn orientnordoriente de la komunumo apud Bulle. Per la buslinioj de la entrepreno Transporto Publika Friburga de Bulle al Boltigen kaj de Friburgo al Jaun la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Lingvoj 
Jaun estas la sola komunumo de la distrikto Grejerco kies ĉefa lingvo estas la germana, kiun fine de 2011 parolis 89.5% de la loĝantaro kiel denaska lingvo, dum 9.8% parolis la francan.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Jaun datiĝas el la jaro 1228 kiel *Balavarda*. Dum mezepoko Jaun apartenis al la Senjoroj de Corbières. Surbaze de heredaĵdivido Jaun en la jaro 1249 fariĝis aparta Senjorujo, kiu en la jaro 1285 estis submetita al la landa suvereneco de Savojo. En la jaro 1407 trupoj el Saanen deturis la burgon de la senjoroj de Corbières-Jaun. En la jaro 1475 Jaun konkludis civitan kontrakton kun la urbo Friburgo, kiu akiris la senjorujon Jaun en la jaro 1502 kaj 1504 de la Grafoj de Grejerco. De 1503 ĝis la Helveta Revolucio Jaun formis kune kun parto de Châtel sur-Montsalvens friburgan voktejon. En la jaro 1798 ĝi estis atribuita al la distrikto Grejerco.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Jaun

## Bildoj 

Dosiero:Jaun Neue Kirche.jpg|Nova preĝejo de Jaun
Dosiero:Jaun-wasserfall.JPG|Jaun-Akvofalo
UTAU

**UTAU** (la japana vorto por "kanti") estas senpaga programo por sintezante kantadon. Kvankam ĝi estas pensita por sintezante japanlingvan kantadon, iu ajn lingvo povas esti sintezita, kvankam iuj lingvoj eble bezonos pli laboro ol aliaj.
Ekzemple, la softvaro funkcias pli bona kun silabo-bazitaj lingvoj kiel japana kaj la korea, sed kompleksaj lingvoj kiaj angla kaj germana estas malfacilaj (sed ankoraŭ eblaj). La softvaro estas simila al Vokalojdo.

## Resumo 
En marto de 2008, Ameya/Ayame eldonis UTAU, senpage por elŝuti el sia retejo.

Por krei UTAU-an voĉon (nomita angle "voicebank" per anglalingvaj uzantoj, esperante "voĉbanko"), la uzanto devas gravuri ĉiujn eblajn silabojn de la dezirata lingvo, kaj savi ilin izolite kiel .wav. Ekzemple, por krei esperantan voĉbankon, por kanti "tra la mondon, mi kantos", oni devas gravuri *t-ra-la-mo-n-do-n-mi-ka-n-to-s* por baza-CV (signifante *consonant-vowel* aŭ konsonanto-vokalo) voĉbanko; *tra-la-mo-n-do-n-mi-ka-n-to-s* por CV voĉbanko; *tra-la-mo-on-do-on-mi-ka-an-to-os* por CV-VC voĉbanko; aŭ *tra-ala-amo-on-ndo-on-nmi-ika-an-nto-os* por VCV-VC voĉbanko. Evidente, esperanto estas pli malfacila ol la japana lingvo, sed pli facila ol la angla lingvo.

Uzantoj povas ankaŭ elŝuti jam pretajn voĉbankojn el interreto.

## Esperanta UTAU 
Ekzistas du esperantaj UTAU voĉbankoj: "Kanti" (ina voĉbanko kun ĉilia-hispana akĉento) kaj "Komeco Novavojo" (vira voĉbanko kun kanada-angla akĉento). Ambaŭ estas baza-CV voĉbankon.

Esperanta traduko de la programaro ekzistas, sed nun nur por Mac OS. Ĝi povas esti elŝutita ĉi tie.

## Vidu ankaŭ 
* Vokalojdo
* Parolsintezo

Kategorio:Programaro
Kategorio:Kantado
6291 Renzetti

'*6291 *Renzetti'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona fizikisto *Nicholas A. Renzetti* (1914–1998), iama direktoro de la *Deep Space Network''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
League of Legends

***League of Legends*** (*Ligo de Legendoj*, mallongigita kiel ***LoL***) estas multludista enreta ludo de Riot Games por Vindozo.

## Ludmaniero 
Ludantoj ordigas en du paraj teamoj de Ĉampionoj (angle: *Champions*), 3v3 aŭ 5v5. Ekde la 27-a de septembro 2012, ekzistas 105 Ĉampionoj por elekti. Ĉiu ludanto komencas ĉe kontraŭaj flankoj de mapo en areo nomata la *Spawning Pool*, proksime tiel nomatan la *Nexus*. Teamo venkas la matĉon kiam la *Nexus* de la kontraŭa teamo estas detruita. Por detrui la *Nexus*, ĉiu teamo devas batali tra turoj kiuj lokas laŭ pado al ĉiu bazo, nomita *vojeto* (angle: *Path*). Survoje, ĉiu ludanto gajnas nivelojn per mortigado de Ĉampionoj kaj Sbiroj (angle: *Minions*, roluloj kiuj senĉese regeneras kaj atakas la kontraŭan teamon, ne kontrolita de ludantoj) de la kontraŭa teamo, kaj per mortigado de neŭtralaj monstroj. Kompletigante objektivojn rekompencos oro (angle: *gold*) al ludantoj, kiu estas uzata por aĉeti utilaĵojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Multludantaj enretaj batalarenaj videoludoj
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Vindozo
WTFPL

La **WTFPL** (mallongigo de la angla: **Do What The Fuck You Want To Public License**) estas ekstreme libera permesilo. La unua versio estis kreita de Banlu Kemiyatorn en la jaro 2000, kaj la dua versio estis kreita de Sam Hocevar. Ĝi permesas al uzantoj de verkoj haveblaj laŭ la permesilo fari ion ajn kun la verko. La plej lasta versio estas la dua, kreita en Decembro 2004.

## Teksto 
### Unua versio 
 do What The Fuck you want to Public License

 Version 1.0, March 2000
 Copyright (C) 2000 Banlu Kemiyatorn (]d).
 136 Nives 7 Jangwattana 14 Laksi Bangkok
 Everyone is permitted to copy and distribute verbatim copies
 of this license document, but changing it is not allowed.

 Ok, the purpose of this license is simple
 and you just

 DO WHAT THE FUCK YOU WANT TO.

### Dua versio 
            DO WHAT THE FUCK YOU WANT TO PUBLIC LICENSE
                    Version 2, December 2004

 Copyright (C) 2004 Sam Hocevar 

 Everyone is permitted to copy and distribute verbatim or modified
 copies of this license document, and changing it is allowed as long
 as the name is changed.

            DO WHAT THE FUCK YOU WANT TO PUBLIC LICENSE
   TERMS AND CONDITIONS FOR COPYING, DISTRIBUTION AND MODIFICATION

  0. You just DO WHAT THE FUCK YOU WANT TO.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de WTFPL  

Kategorio:Permesiloj
Kurt von Schleicher

**Kurt Ferdinand Friedrich Hermann VON SCHLEICHER** (, naskiĝis  en Brandenburg an der Havel; mortis  en Neubabelsberg apud Pocdamo) estis germana oficiro, laste generalo de la infanterio, kaj politikisto. Inter komenco de decembro 1932 kaj fino de januaro 1933 li estis en la ofico de germana regna kanceliero.eta|Kurt von Schleicher, 1933.
## Vivo 
Naskita kiel filo de prusa oficiro, Schleicher estis edukita milite al leŭtenanto en la soldata lernejo *Lichterfelde* apud la germana ĉefurbo Berlino inter la jaroj 1896 kaj 1900. Fine de la edukado li komencis sian oficon de oficiro en la 3-a gardistara regimento staciita apud Berlino.

Naŭ ĝis dek jarojn poste Schleicher nomumitis ĉefleŭtenanto kaj iris al la milita akademio. En 1913 li finis la tiean edukon kaj iris al la granda ĉefa stabo de generaloj, kie li laboris en la sekcio pri fervojoj sub la ĉefleŭtenanto Wilhelm Groener. En 1914 jam komenciĝis la Unua Mondmilito, sed li nur venis al la fronto (en Galicio) maje de 1917.

Post la malsukcesa milito fiaskis la politika sistemo en Germanujo kaj estiĝis la Vajmara Respubliko – la unua tutgermana demokratio, regita de la nova prezidento Friedrich Ebert. En Septembro 1919 oni ordonis al Schleicher iri al la Regna ministerio pri defendo, kie li iĝis kunlaboranto kaj konsilanto de generalo Hans von Seeckt.

En 1929 Schleicher fariĝis al ŝtata sekretario kaj samtempe al generala majoro. Du jarojn poste li edziĝis kun Elisabeth von Henning, la 28-an de julio 1931. Aprile de la sekva jaro la germana regno malpermesis la naziisman militoorganizaĵon *SA* (germanlingve *Sturmabteilung*), kio rezultis en kverelo inter Schleicher kaj Groener, kiu nun estis regna ministro pri defendo. Schleicher proponis maldanĝerigi la naziojn, i.a. per la transformigo de SA al nepartia defenda organizaĵo, sed tiu propono ne estis akceptata.

La 1-an de junio 1932 nova parlamento estis elektita kaj Schleicher iĝis tiam regna ministro pri defendo en la kabineto de Franz von Papen, kiun Schleicher mem estis proponinta kiel sekvanto de Heinrich Brüning kiel kanceliero al la regna prezidento Paul von Hindenburg. La 17-an de novembro la kabineto de Papen eksiĝis, kaj la 3-an de decembro Schleicher iĝis mem kanceliero per la decido de Hindenburg, sed Schleicher ne sukcesis estigi registaron pro la diferencoj kaj la reciproka malakcepto de la dekstra partio NSDAP kaj la maldekstra SPG. Fine de januaro 1933 Schleicher fine decidis eksiĝi kun sia kabineto kaj konsili, ke Hitler, la estro de la politikaj dekstruloj, iĝu kanceliero.

La 30-an de junio 1934 la registaro de Hitler riproĉis al siaj politikaj adversuloj kaj subtenantoj de la organizaĵo *SA*, al kiuj ja ankaŭ apartenis Schleicher, ke ili estis provintaj fari puĉon. Kiel ŝajnan defendon la reĝimo de Hitler atakis la adversulojn en la tiel-nomata *Nokto de la longaj tranĉiloj*: Schleicher kaj lia edzino estis murditaj hejme.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Röhm-puĉo

Kategorio:Germanaj generaloj
Kategorio:Germanaj kancelieroj
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Murditoj
Györgyi Szilágyi

**Györgyi SZILÁGYI** [pro. sila:dji] estas rumania hungara sociologino, universitata profesorino. Ŝi naskiĝis en 1951 en Oradea.

## Biografio 
Györgyi Szilágyi apartenas al la hungara minoritato en Rumanio. Ŝi estas katedrestrino en la universitato Universitato Kristana de Partium de Oradea. Ŝi pristudis sociologion inter 1970 kaj 1974 en la Bukareŝta universitato kaj ŝi akiris doktortitolon en 2001.

## Fonto 
* Retejo de universitato
* Biografiaj indikoj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj sociologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Domo de Scienco kaj Tekniko (Kecskemét)

La iama neologa sinagogo de Kecskemét estas historia monumento, nuntempe funkciante kiel kulturcentro: **"Domo de Scienco kaj Tekniko"** (hungare *Tudomány és Technika Háza*).

## Historio 
La judoj ekloĝis en Kecskemét en 1746. Ili unue uzis preĝdomon, poste malgrandan sinagogon. La nun videbla sinagogo konstruiĝis inter 1864-1868. En 1911 tertremo okazis, poste ĝi estis renovigita. Dum la 2-a mondmilito la urbaj judoj grandparte pereis, germanaj armeaj unuoj profitis la sinagogon por stalo. En 1966 la urbo aĉetis la konstruaĵon kaj en 1974 ekfunkciis en ĝi la Domo de Scienco kaj Tekniko.

## Konstruaĵo 
eta|La sinagogo post la tertremo
* alto: 55 m
* longo: 39 m
* larĝo: 27 m

La konstruaĵo situas sola. Dum la trakonstruo ĝenerale la ekstera parto restis, sed interne oni forigis ĉiujn restintajn sakralajn objektojn.

## Nuntempo 
En la konstruaĵo oni ofte aranĝas konferencojn kaj koncertojn, krome porokazaj kaj konstantaj ekspozicioj estas videblaj. Ankaŭ kelke da oficejoj trovis lokon en la iama sinagogo.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Sinagogoj en Hungario
Levente Székedi

**Levente SZÉKEDI** [pro. se:kedi] estas rumania hungara sociologo, universitata instruisto. Li naskiĝis en 1973 en Miercurea Ciuc.

Li estas la filo de ĵurnalistino Ágnes Kerekes kaj de ĵurnalisto Ferenc Székedi kaj la pli aĝa frato de Eszter Boda Székedi. Li havas du filojn, Dávid Székedi kaj Péter Székedi.

## Biografio 
Levente Székedi apartenas al la hungara minoritato en Rumanio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo inter 1987–1991. Li pristudis sociologion en UBB de Kluĵo inter 1991 kaj 1995, poste li plulernis 2 jarojn en Universitato de Budapeŝto. Lia esplorkampo estas la medicina sociologio. Li instruas en la universitato Universitato Kristana de Partium, ekde 2012 li estas vicdekano.

## Liaj kontribuaĵoj 
* *Közösségépítés és vállalkozói kultúra a Partiumban* (2009)
* *NGO-s Providing Social Services for Roma in Bihor and Hajdú-Bihar Counties*
* *A társadalmi inklúzió szociológiája*

## Fonto 
* Retejo de la universitato

Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj sociologoj
Gábor Flóra (sociologo)

**Gábor FLÓRA, Dr.** [pro. flo:ra] estas rumania hungara sociologo, universitata profesoro. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 3-an de majo 1965. Li estas filo de la ĵurnalisto Gábor Flóra.

## Biografio 
Gábor Flóra akiris diplomon en 1987 en UBB de Kluĵo pri filozofio-historio kaj li doktoriĝis en 2003 en la sama universitato. Lia esplorkampo estas la naciaj ideologioj, la etnia, nacia kaj religia identitecoj, vivkvalito en en loka kaj regiona komunumoj. Li instruas en la universitato Universitato Kristana de Partium de Oradea.

## Fonto 
* Retejo de la universitato

Kategorio:Rumanujaj hungaraj sociologoj
Gábor Flóra (ĵurnalisto)

**Gábor FLÓRA** [pro. flo:ra] estas rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro. Li naskiĝis en Cincu la 21-an de aŭgusto 1937. Li estas patro de la sociologo Gábor Flóra. 

## Biografio 
Gábor Flóra akiris diplomon pri ĵurnalismo en 1976 en Bukareŝto. De 1959 ĝis 2005 li estis ĵurnalisto de ĵurnalo *Előre*, resp. de *Romániai Magyar Szó*.

## Fonto 
* *Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Preĝejo Ĉieliro de Maria (Ercsi)

**Preĝejo de Ĉieliro de Maria** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Ercsi, kie ĝi troviĝas en la urbocentro.

## Historio 
La unua kirko konstruiĝis en la tiama *Erchy* en 1332, kiun la turkoj okupis post 1526. Dum dominado de turkoj franciskanoj el Bosnio aranĝis la religiajn servojn. En 1698 oni konstruis preĝejon ĉe la Danubo. Familio Szapáry [sapAri] konstruis la nun videblan preĝejon en la 1760-aj jaroj. La unua orgeno alvenis en 1778, la sekvaj en 1912 kaj 1948. Ekde 1855 la preĝejo invitas pilgrimantojn.
 
## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola sur malgranda monteto kaj havas unusolan brikoforman navon. En la mezo de la fasado situas la turo. Sub la turo estas la enirejo. La sanktejo estas duonronda, apude situas la sakristio. La interna bildo estis pentrita en 1772. La barokaj mebloj kaj la predikejo estis faritaj en la 18-a jarcento. Sankta bildo pri Dipatrino estas videbla ĉe la flanka altaro pri sankta Jozefo.

Kermeso kaj ankaŭ pilgrima tago okazas la 15-an de aŭgusto aŭ en la proksima dimanĉo.

## Fontoj 
* (hungare)
* (hungare)
* (hungare)
* (hungare)

Ercsi
Ercsi
Ercsi
Kioto-Esperanto-Societo

**Kioto-Esperanto-Societo** (KES) estas unu el Esperantistaj Grupoj en la gubernio Kioto en Japanio. Membroj de KES nombras 30 kaj kelkajn. La aliaj estas “Esperanto-Populariga Asocio (EPA)” en la urbo Kameoka, kaj “Uĵi/Ĵoojoo-Esperanto-Rondo” en la urboj Uĵi kaj Ĵoojoo. 

## Historio 
Studentoj de Kioto-Universitato kaj aliaj fondis ĝin en aprilo 1907. Tiama nomo estis “Kyooto Rjokusei-Kai” (京都緑星会). La nuna nomo estas “Kioto-Esperanto-Societo” ekde 1974.

## Regulaj Kunsidoj 
KES havas du regulajn kunsidojn preskaŭ ĉiusemajne en “Esperanto-Kaikan” (Esperanto-Domo), kiu situas en la distrikto Ŝimogjoo en la urbo Kioto. Unu esperantisto posedas la domon. Ĝi havas kelkajn ĉambrojn, kiujn oni rajtas lui. Eĉ KES luas ĉambrojn por siaj kunsidoj.

## Eventoj 
### Ĝenerala Kunsido 
KES okazigas ĝin en ĉiu januaro, kaj decidas gravajn aferojn: Rezulto de lastajaraj agadoj, Spezokonto, Agada plano en nova jaro, Buĝeto, kaj aliaj.

### Kurso 
KES okazigas elementajn kursojn ekde aprilo.

### Ekspozicio 
KES okazigas unu-semajnan ekspozicion en “Kyoto-fu Kokusai Sentaa” (京都府国際センター Internacia Centro de la gubernio Kioto) en la Kioto-stacidoma konstruaĵo.

### Zamenhofa Festo 
KES, Uĵi/Ĵoojoo-Esperanto-Rondo, kaj Oumi-Esperanto-Societo kune okazigas Zamenhofan Feston por Zamenhofa Tago ĉiudecembre. 

## Eldonaĵoj 
* Japanlingva Informilo “Ĵimukjoku-Cuuŝin”, eldonata ĉiumonate
* Organo “Al Vi Kara”, eldonata unu aŭ du fojojn jare

## Eksteraj ligiloj 
* Blogo de KES
* Esperanto-Kaikan 
* Arkivo de “Al Vi Kara”
* Esperanto-Populariga Asocio (EPA) 

Kategorio:Japanaj Esperanto-asocioj
Rivero Kafue

eta|dekstre|280ra|Rivero Kafue, Ĉamufumbu, ĉe la pontopramo Lubungu, Zambio
La **rivero Kafue** eltenas unu el plej grandaj naturaj medioj el la mondo. Ĝi estas ĉefa alfluanto de la Zambezi, kaj estas unu el la ĉefaj riveroj de Zambio, el kiu ĝi estas la plej centra kaj plej urba, kaj la plej longa kaj plej granda kuŝe ene de Zambio.

## Mezuro 
La *Encyclopædia Britannica* informas pri la fluo de la **rivero Kafue** kiel de 960&nbsp;km longa, tamen, ĉar ĝi sekvas komplikajn meandrojn, ŝipveturado povas esti de ĉirkaŭ 2000&nbsp;km.

La rivero kolektas akvon el baseno de 155,000&nbsp;km² kaj havas ĉefan fluindicon de 320 m³/s ĉe ĝia suba duono, kun altaj sezonaj varioj. Ĝi elfluas 10&nbsp;km³ jare en la rivero Zambezi.

## Fluejo 
## Medio 
## Notoj 
## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Zambio
Kategorio:Riveroj en Zambio
Kategorio:Naturo de Zambio
Sándor Szalay

**Sándor SZALAY** [ŝAndor salai], hungare **Szalay Sándor** estis hungara fizikisto kaj profesoro.

Sándor Szalay naskiĝis la  1909 en Nyíregyháza. Li mortis la  1987 en Debrecen?.

## Biografio 
Sándor Szalay frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li eklaboris ĉe Albert Szent-Györgyi, poste en Germanio ĉe Peter Debye, fine helpe de stipendio ĉe Ernest Rutherford. En 1935 li hejmenvenis kaj eklaboris en universitato de Debrecen. Post la 2-a mondmilito li daŭris sian laboron pri Nuklea fiziko. En 1954 li fondis filion de Hungara Scienca Akademio: instituton pri esploro de nukleoj. Li konstruis nivelsensilojn (Geiger-Muller numeratorojn) kaj serĉis uraniojn en Hungario. Li havis edzinon, kiu naskis 2 filojn. Li ricevis premion Kossuth en 1952, en 1978 alian premion.

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Lago Bangveulu

eta|Lago Bangveulu (ruĝe) kaj la sistemo de la rivero Kongo.
**Bangveulu** aŭ **Bangweulu** — 'kie la ĉiela akvo kuniĝas kun la ĉielo' — esta unu el plej grandaj humidejaj sistemoj de la mondo, kio enhavas la ***Lagon Bangveulu***, la ***marĉojn Bangveulu*** kaj la ***ebenaĵoj Bangveulu*** nome inundebenaĵoj. Situanta en supra baseno de la rivero Kongo en Zambio, la sistemo Bangveulu kovras preskaŭ komplete ebenan areon samgrande kiel Konektikuto aŭ East Anglia, kun alto de 1,140 m ĉe la provincoj de Zambio Luapula kaj Norda Provinco. Ĝi estas grava por la ekonomio kaj biodiverseco de norda Zambio, kaj por la birda faŭno de multe pli granda regiono, kaj frontas median streson kaj problemojn pri habitata konservado.
eta|dekstra|350px|Satelita foto de la Lago Bangveulu (supre live) kaj la marĉoj Bangveulu (centre). Akvo montriĝas malhelverde. Ŝlosiloj: 1 Lago Ĉifunabuli, 2 Duoninsulo Ifunge, 3 Insulo Mbabala, 4 Lago Valilupe, 5 Insulo Ĉiŝi, 6 Insulo Ĉilubi, 7 Insulo Ifunge Mŭenzi, 8 Insulo Nsumbu, 9 Lago Kampolombo, 10 Duoninsulo Kapata, 11 Lago Kangvena, 12 Lago Ĉali, 13 Lago Ĉaja, 14 Lago Vumba, 15 Laguno Pook, 16 Estuaro Luposoŝi, 17 Estuaro Luena, 18 Estuaro Lukuto, 19 Estuaro Ĉambeŝi, 20 Rivero Luansenŝi, 21 Herbejaj inundebenaĵoj, 22 Insulo Ĉiĉile, 23 Insulo Kasansa, 24 Insulo Panjo, 25 Insulo Nsaluŝi, 26 Insulo Nĉeta, 27 Lunga Bank, 28 Kasenga, 29 Kataba, 30 Lubve, 31 Kasaba, 32 Tvingi, 33 Ĉaba, 34 Kongo Pediklo. *Satellite image credit: Jeff Schmaltz, MODIS Rapid Response Team, NASA/GSFC*
Kun longa akso de 75&nbsp;km kaj larĝo de ĝis 40&nbsp;km, la konstanta malferma akvosurfaco de la '''Lago Bangveulu's''' estas ĉirkaŭ 3,000&nbsp;km², kio etendas kiam ties marĉoj kaj inundebenaĵoj estas inunditaj fine de la pluvsezono maje. La kombina areo de la lago kaj la humidejoj atingas ĝis 15,000&nbsp;km². La lago havas averaĝan profundon de nur 4 m.

La sistemo Bangveulu estas nutrata de ĉirkaŭ 17 riveroj el kiuj la Ĉambeŝi (fonto de la rivero Kongo) estas la plej granda, kaj estas kolektita de la rivero Luapula.

## Fakoj 
## Marĉoj 
## Eŭropana esplorado 
## Homa setlado 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Zambezaj inunditaj herbejoj
Nacia Parko Liuva Ebenaĵo

La **Nacia Parko Liuva Ebenaĵo** situas en la Okcidenta Provinco en Zambio, okcidente de la inundebenaĵo Baroco ĉe la rivero Zambezi proksime al la landlimo kun Angolo.

## Historio 
Ĝi estis deklarita ĉasrezervejo de Barocolando fare de la reĝo Levanika, en la 19-a jarcento, kaj iĝis nacia parko en 1972.

## Loko kaj aliro 
La parko havas nek ŝoseon nek servojn, kaj situantas en unu el la plej foraj kaj malplej loĝataj areoj de la lando. Plej proksima setlejo estas la malgranda urbo Kalabo, je ĉirkaŭ 40 km sude, kiu normale povas esti atingita nur el la provinca ĉefurbo Mongu danke al padoj kaj ponta pramo super la Zambezi. Vizitantoj bezonas ĉiuterenan veturilon, kaj esti komplete memsufiĉaj. Estas kampadejo en Kalabo, sed ne estas gastejoj aŭ aliaj servoj en la parko. Kiel sekvo de ĉio tio ĝi estas rare vizitata; laŭ la gvidilo Bradt por Zambio, ĝi ricevis nur 50 vizitantojn en 2000 kaj 121 en 2002.

## Naturo 
Situante en la okcidentaj zambiaj herbejoj ĝi limiĝas kun la riveroj Luambimba kaj Luanginga kaj konsistas el ebenaĵo de herbejoj kun nombraj sekaj lagoj, kaj vario de animaloj, kun grandaj mamuloj kiaj la Blua gnuo kaj la Blua damalisko kune. Ĝi estas konata ankaŭ pro sia diversa naturo.

Ĉefaj predantoj troviĝantaj tie estas hienoj kaj leonoj, unu el kiuj estas la fama leonino konata kiel Lady Liuwa (Sinjorino Liuva). Post filmo fare de National Geographic pri ŝi, homoj el tuta mondo sekvis ŝian konduton por formi novan idaron, kaj eĉ oni formis fejsbukan komunumon .

## Referencoj 
Kategorio:Naciaj parkoj de Zambio
Kategorio:Naturo de Zambio
Kategorio:Geografio de Zambio
Bothaville

**Bothaville** estas grandurbo en Sudafriko, en Provinco Liberŝtato. Apudaĵo de la urbego estas **Kgotsong** aŭ *Khotsong*.

## Bazaj informoj 
* Areo: 34&nbsp;km²
* Loĝantaro: 112.842 (en 2012)
* Supermara alteco: 1276 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 9660
* Telefonkodo: 056

## Geografio 
Bothaville situas sur altebenaĵo laŭ rivereto en la meza parto de la lando. Vanderbijlpark troviĝas 140, Soweto 174, Krugersdorp 181, Johanesburgo 195, Bloemfontein 201, **Pretorio** 245, Durbano 511, Port Elizabeth 741, Kaburbo 1070 km.

## Historio 
Bothaville estis establita en 1891. Post 2 jaroj la loko prenis la nomon pri Theunis Louis Botha, kiu estis la origina posedanto de la bieno. Dum la brita-bura milito en la proksimeco batalo okazis en 1900. La urbeto ricevis municipostatuson en 1914.

## Ekonomio 
Bothaville estas centro de maizokultivado. Krome oni okupiĝas pri tritikoj, arakidoj, sunfloroj, fine gravas bredado de ŝafoj. Ĉiujare oni aranĝas komercospektaklojn.

## Trafiko 
Bothaville-on ne tuŝas gravaj ĉefvojoj, sed alvenas fervojo el Klerksdorp.

## Klimato 
Bothaville havas subtropikan klimaton. La temperaturo varias averaĝe 11-. En Januaro regas la plej alta varmo, en Julio la plej malalta varmo. Jare pluvas ĉ. 700&nbsp;mm. Pluvo kulminas Januare kaj malkulminas Julie.

## Tradukfonto 
* loĝantaro
* mapo, distancoj 
* mapo

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Naturrezervejo Nilsvlejo

**Naturrezervejo Nilsvlejo** estas protektata areo de 40 km², kuŝe en la sezone inundebenaĵo de la rivero Nil, nome la plej supra parto de la rivero Mogalakvena kiu havas tre profundan gradadon. Ĝi situantas ĉe Mookgophong en la Provinco Limpopo norde de Sudafriko. Tiu areo estis deklarata Ramsara humidejo pro sia internacia konservada gravo. La inundebenaĵo estas formata de etendaj kareksejoj kaj herbejoj ĉirkaŭaj de malferma arbaro.

Situanta en la supra ekflueja areo de la rivero Nil, kaj kovranta ĉirkaŭ 20% el la inundebenaĵo, la areo gastigas ĉirkaŭ 370 birdospeciojn - el kiuj pli ol 100 estas akvobirdoj - kaj dum inundaltoj, oni vidas ĉirkaŭ 80,000 birdojn. La rezervejo estas hejmo ankaŭ por la ĉevala hipotrago kaj la blua damalisko. La ununuraj naturkampoj de natura rizo en Suda Afriko, nome de *Oryza longistaminata*, troviĝas tie.

La origina nomo 'Nylsvley' origine el "vlei" afrikansa vorto por *valo*, nome sezone inundareo, kaj en la vorto por "Nilo". En la 1860-aj jaroj, grupo de *Voortrekker* nome nederlandaj religiaj pioniroj vidis grandan inundebenaĵon kaj riveron fluantan norden kaj decidis, ke ĝi estas la *Nylrivier* (Nilo).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Amikoj de Nylsvley
* Nylsvley Naturrezervejo, Limpopo

Kategorio:Protektitaj areoj de Sud-Afriko
Kategorio:Naturrezervejoj de Sud-Afriko
Kategorio:Geografio de Sud-Afriko
Károly Simonyi

**Károly SIMONYI** [kAroj ŝimonji], hungare **Simonyi Károly** estis hungara fizikisto, inĝeniero, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio.
eta|Partikla akcelilo de Károly Simonyi, nuntempe ĝi estas muzea vidindaĵo
Károly Simonyi naskiĝis la  1916 en Egyházasfalu. Li mortis la  2001 en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Simonyi frekventis gimnazion en Óbuda, poste universitatojn en Budapeŝto kaj Pécs. En 1940 li eklaboris en universitato en Budapeŝto ĉe Zoltán Bay, sed poste dum la 2-a mondmilito li iĝis militkaptito. En 1948 li konstruis partiklan akcelilon en Sopron. En 1956 li apogis la revolucion, tial li estis forigita el la laborejo, sed li pluedukis en la universitato en Budapeŝto. Li havis edzinon, kiu naskis 2 filojn, unu el ili estas Charles Simonyi. Li ricevis premion Kossuth en 1952, inter 1985-2000 ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Elméleti villamosságtan* 1952
* *Villamosságtan* 1954, 1957
* *Elektronfizika* 1965
* *Elméleti Villamosságtan Példatár* 1967
* *A fizika kultúrtörténete* (Kulturhistorio de la fiziko) 1978, 1981, 1986, 1998, 2002
* *A magyarországi fizika kultúrtörténete - XIX. század* (Kulturhistorio de la hungarlanda fiziko - 19-a jarcento) 2001

## Memorigiloj 
* premio "Simonyi Károly"
* faklernejo prenis la nomon "Simonyi Károly"
* la asteroido 142275 Simonyi

## Tradukfonto 
Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj elektroinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Leĉantilopo

[eta|Ino de Leĉantilopo "fluganta" super ero de klara akvo frumatene en la [Okavanga Delto.]]
eta|Arealo. Ruĝe formortinta.
La **Leĉantilopo**, aŭ **Ruĝa kobo**, (*Kobus leche*) estas antilopo de la genro *Kobus* troviĝanta en Bocvano, Zambio, sudorienta Demokratia Respubliko Kongo, nordorienta Namibio, kaj orienta Angolo, ĉefe ĉe la Okavanga Delto, la inundebenaĵoj de la rivero Kafue kaj en la marĉoj Bangveulu.

La Leĉantilopo estas 90 al 100 alta ĉe la ŝultro kaj pezas el 70 al 120&nbsp;kg. Ili estas flavecbrunaj kun blankaj ventroj. Maskloj estas pli malhelaj, sed ĝenerale al nuanco varias depende el la subspecio. La longaj, spiral-strukturaj kornoj estas svage liro-formaj, kaj troviĝas nur ĉe maskloj. La malantaŭaj kruroj estas iome pli longaj en proporcio ol ĉe aliaj antilopoj, konvenaj por facile long-distance kuri sur marĉa grundo.

Tiu afrotropisa specio troviĝas en marĉaj areoj kie ili manĝas akvajn plantojn. Ili uzas la ĝisgenue profundan akvon kiel protekto el predantoj. Ties kruroj estas kovrataj el akvoelpela substanco kiu permesas iiln kuri rapide en ĝisgenue profundan akvon.
La Leĉantilopo estas tagulo. Ili ariĝas en antiloparoj kiuj povas inkludi multajn milojn da individuoj. Tiuj antiloparoj estas kutime el nur unu sekso, sed dum pariĝada sezono ili miksiĝas.

## Subspecioj 
## Vidu ankaŭ 
* Zambezaj inunditaj herbejoj

Kategorio:Antilopoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Mamuloj de Afriko
Kategorio:Faŭno de Orienta Afriko
Józef Garliński

**Józef Garliński**, pseŭdonomo *Long* (naskiĝis la 14-an de Oktobro 1913 en Kievo, mortis la 29-an de Novembro 2005 en Londono) - pola verkisto, historiisto, elmigrinta aganto.

Post renaskiĝo de la pola ŝtato li translokiĝis ene de ties novajn limojn (1920). Lernis en Varsovio, Rakowice, Chyrów, Zakopane. En 1934 finis Gimnazion kaj Liceon je la nomo de Adam Asnyk en Kalisz. Lia patro estris advokatejon en Ostrów Wielkopolski. Józef Garliński soldatservis en Grudziądz kaj en Varsovio studis leĝon.

Dum la dua mondmilito aktivis en konspiro kaj estis gvidanto de Sekureca Fakultato de Ĉefa Komandejo de Pola Enlanda Armeo. Arestita (hitleranoj ne konsciis, kiun ili arestis) kaj sendita al koncentrejo Auschwitz.

Post la milito loĝis en Londono. Tie en 1961 publikigis sian unuan libron *Dramat i opatrzność* (Dramo kaj providenco), premiitan de la Rondo de Enlanda Armeo en Detroit. Liaj laŭvicaj libroj atingis Pollandon ĉefe kiel samizdatoj: en 1968 eldonis *Politycy i żołnierze* (Politikistoj kaj soldatoj), en Pollando samizdate *Przedświt* (Matena krepusko) nur en 1986. Ekde 1975 prezidanto de Asocio de Polaj Verkistoj en Diasporo.

Pro la libro *Oświęcim walczący* (Aŭŝvico batalanta) ricevis premion de Fondaĵo Jurzykowski. Al la plej gravaj publikaĵoj apartenas ankaŭ: *Ostatnia broń Hitlera* (La lasta armilo de Hitler), *Poland*, *SOE ond the Allies* (1969), *Enigma* (1979), *The Swiss Corridor* (1981), *Polska w drugiej wojnie światowej* (Pollando en la dua mondmilito; 1982), *Świat mojej pamięci* (La mondo de mia memoro; rememoroj, 1992).

Li estis membro de Internacia Aŭŝvica Konsilio kaj de Asocio de Polaj Verkistoj. Membro de Pola Scienca Societo en Diasporo (de 1982).

Ŝia edzino estis irlandanino - Eileen Frances Short-Garlińska. Lia filo Jarosław estis la unua poldevena profesoro en Eton College.

Kategorio:Polaj juristoj
Kategorio:Kievanoj
Tombejo Calvaire

La **Tombejo Calvaire** () estas unu el la tombejoj de Parizo kiu situas sur la supro de la monteto Montmartre. La prae nomita *Tombejo Saint-Pierre-de-Montmartre* ŝuldas sian nomon al la ĉeesto de kalvario situanta malantaŭ apuda Preĝejo Saint-Pierre-de-Montmartre.

Ĝi ampleksas areon de , kaj estas la plej malgranda el ĉiuj parizaj tombejoj. Tie 87 tomboj estas registritaj.

## Historio 
Ĉirkaŭanta la Preĝejon Saint-Pierre-de-Montmartre, la tombeko Calvaire estis oficiale kreita en 1688. Dum la Franca revolucio de 1789, ĝi estis tute detruita. Ĝi tiam formis parton de la monaĥeja tuto de la Reĝa abatejo de Montmartre kiu estis tute diserigita krom Preĝejo Saint-Pierre.

Ĝi estis denove malfermita en 1801 por akcepti sepultejojn de loĝantoj de la kvartalo. En 1831, ĝi estis definitive fermita, samtempe kun la kreado de Tombejo Saint-Vincent fare de komunumo de Montmartre.

Hodiaŭ, ĝi estas alirebla al la publiko nur la 1-an de novembro (tagon de Ĉiuj Sanktuloj).

## Tomboj de famuloj 
* Duko de Crillon (Louis des Balbes de Berton de) (1742-1806): generalo
* Félix Desportes (1763-1849): unua urbestro de Montmartre, ambasadoro, prefekto
* Barono Antoine Portal (1742-1832): kuracisto kaj ĥirurgo
* Grafo Louis Antoine de Bougainville (1729-1811): admiralo, esploristo
* Grafo Mathieu Dumas (1753-1837): generalo, ministro, militista verkisto
* Jean-Baptiste Pigalle (1714-1785): franca skulptisto

## Bildgalerio 

Cimetière du Calvaire Paris 18e 006.JPG|Plato sur tombo de Louis Antoine de Bougainville: *"ĉi tie ripozas lia koro - lia korpo estas en Panthéon"*
Cimetière du calvaire 1.jpg|Preĝejo Saint-Pierre kaj Tombejo Calvaire
Cimetière du Calvaire Paris 18e 007.JPG|Tombo de Félix Desportes
Cimetière du Calvaire Paris 18e 009.JPG|Restaĵo de tombo
Cimetière du Calvaire Paris 18e 002.JPG|Tombo de familio Debray

## Vidu ankaŭ 
* Listo de tombejoj de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Calvaire
Kategorio:18-a arondismento de Parizo
6299 Reizoutoyoko

'*6299 *Reizoutoyoko'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masaru Arai kaj Hiroshi Mori elde Jorii (gubernio Sajtama, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Reizou* (1928–2003) kaj *Toyoko Mori'' (1933–1989), gepatroj de la dua malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroshi Mori
Kategorio:Malkovrita de Masaru Arai
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Josef Bolf

**Josef Bolf** (naskiĝis la 7-an de Oktobro 1971, Prago) estas ĉeĥa pentristo.

Li studis je akademioj inter 1990 kaj 1998. En 1995 li studis je Kongsthögskolan en (Stokholmo) kaj en 1996 je la Akademio de artoj en Stutgarto, Germanio. Inter 1996 kaj 2002 li estis membro de la grupo de artistoj *Bezhlavý jezdec* (eo: *Senkapa rajdisto*). La verkoj de Bolf creation montras strangajn karakterojn, ofte suferantajn, foje duone bestaj. Liaj pentraĵoj ofte estas juĝitaj kiel depresiaj, tristaj, malfeliĉaj, melankoliaj. Liaj ideoj ofte devenas de lia infaneco kiun li pasis en la suda parto de Prago.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de Ĉeĥaj pentristoj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
La paĝo de Josef Bolt en la galerio dukan hourdequin 

Kategorio:Ĉeĥaj pentristoj
Nacia parko Pieniny

**Nacia parko Pieniny** povas esti nacia parko en:
* Slovakio, vidu Nacia parko Pieniny (Slovakio)
* Pollando, vidu Nacia parko Pieniny (Pollando)
Universitato Kristana de Partium

**Universitato Kristana de Partium** (hungare: *Partiumi Keresztény Egyetem*, rumane: *Universitatea Creştină Partium-Oradea*) estas hungarlingva privatuniversitato en Rumanio fondita en 1999 de reformita eklezio de Királyhágómellék de Oradea.

## Historio 
La universitato komencis sian agadon kiel Reformita Altlernejo Sulyok István la 1-an de oktobro 1990 kun 238 studentoj por fariĝi religiaj instruistoj. En novembvro 1995 ĝi memstariĝis disiĝinta de Protestanta Teologio de Kluĵo. De 1-a de oktobro 1999 oni fondis la Universitaton Kristana de Partium.

## Katedroj 
* Angla Lingvo kaj Literaturo
* Filozofio kaj Kultura Scienco
* Hungara Lingvo kaj Literaturscienco
* Modernaj Lingvoj
* Germana Lingvo kaj Literaturscienco
* Rumana Lingvo kaj Literaturscienco
* Socisciencoj
* Teologiaj Sciencoj

## Konataj instruantoj 
* Borbála Bökös

## Konataj studintoj 
* Adalbert Csaba Karetka

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

## Fonto 
* Retejo de la universitato

Kategorio:Rumaniaj hungaraj institucioj kaj institutoj
Kristana de Partium
Ferenc Virág

**Ferenc VIRÁG**, Esperanta nomo **Feri FLORO**, (naskiĝis en Hungario) estas hungaro vivanta en Germanio. Li konatiĝis en la 1980-aj jaroj kiel esperantlingva kantisto.

Liaj esperantlingvaj kantoj estas plejparte tradukitaj el la hungara aŭ la hispana, sed kelkaj estas ankaŭ originale verkitaj. Kelkaj el ili sonas gaje, dum aliaj estas tre melankoliaj. 

En 1981 li translokiĝis al Germanio kaj 1984 edziĝis al Christine Schneider, transprenante ŝian familian nomon. Kun ŝi kaj unu plia germano li fondis en 1984 la muzikan grupon *Pentaton*, kiu kantas ĉefe en la hispana kaj la hungara - sed foje ankaŭ en Esperanto, kiel montras la fakto, ke en lia retejo elŝuteblas lia kanto "Fluas akvo".

En 2008 li divorcis kaj reprenis sian hungaran nomon Virág.

En 2014 li fondis denove muzikan Grupon *Feri y la banda*.
Ekde 2016 li kantas sole siajn memfaritajn kantojn kaj aranĝas ilin en sia loĝoĉambro-Studio.

Antaŭ esperantista publiko li kantis verŝajne lastfoje je la jarŝanĝo 1986/1987 en la Internacia Seminario en Kolonjo. Tamen lia nomo restas konata inter esperantistoj, ĉar li publikigis du sonkasedojn, sed nelaste ankaŭ pro tio, ke la himno de la Internacia Seminario – la kanto "IS" de Amplifiki – enhavas la verson "Feri Floro ĉiujn distras per kantaĵoj pri la vivo, jes pri la viroj, la virtoj en la IS".

Ekde 2020 li denove kantas en Esperanto. La kantojn li kolektas ĉi tie:
https://www.youtube.com/channel/UCHWMpqqWODBT1ODsrKnqfvg

## Sonkasedoj
*Floreto, 1982
*Du kolombetoj, 1983

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo *feriflor latinmix* de Ferenc Virág
* persona paĝo en la retejo *Facebook*

Kategorio:Esperantlingvaj kantistoj
La Roche

**La Roche** en la franca lingvo signifas la roko. Ĝi havas diversajn signifojn.

**La Roche** estas francdevena familia nomo:
* *Auguste La Roche* (1810–1875), germana aktorino, kantistino kaj aŭtorino, vidu Auguste Kladzig
* Carl von La Roche (1794–1884), germana aktoro
* Carl Georg von La Roche (1766–1839), prusa sktreta suprera ministo
* Daniel de La Roche (1743–1812), svisa kurscisto kaj botanikisto
* Emanuel La Roche (1863–1922), svisa arĥitketo
* Estienne de La Roche (1470–1530), franca matematikisto
* Friedrich von La Roche († 1174), episkopo de Akkon, ĉefepiskopo de Tyrus kaj kanciliero de la reĝlando Jerusalem
* Georg Michael Frank von La Roche (1720–1788), kanceliero, sektreta konsilisto kaj ministro
* Heinrich de La Roche (–), Majenca katedrala vikario
* Johann La Roche (1745–1806), aŭstra aktoro
* Karl du Jarrys Freiherr von La Roche (1811–1881), badena generalo kaj historiisto
* Käthi La Roche (* 1948), svisa teologino
* Luitpold du Jarrys Freiherr von La Roche (* 1837), reĝa bavara oficisto
* Maximiliane von La Roche (1756–1793), patrino de Bettina von Arnim kaj Clemens Brentano
* Mazo de la Roche (1879–1962), kanada aŭtorino
* Robert La Roche (* 1938), aŭstra okulvitra desajnisto
* Sophie von La Roche (1730–1807), germana aŭtorino
* Walther von La Roche (1936–2010), germana ĵurnalisto kaj instruisto de ĵurnalismo

## Nomo de entrepreno 
* **Hoffmann-La Roche** estas svisa ĥemientrepreno, apartenante al la plej grandaj entreprengruoj de la mondo.

## Geografia nomo 
### Belgio 
* **La Roche-en-Ardenne** estas municipo de la provinco Luksemburgo en Belgio.

### Francio 
* **La Roche-sur-Yon** estas urbo kaj komunumo de la departemento Vendée en regiono Luarlandoj en Francio.
* **La Roche-Bernard** estas komunumo de la departemento Morbihan en regiono Bretonio en Francio.
* '''La Roche-l'Abeille** estas komunumo de la departemento Haute-Vienne en la regiono Limoĝio en Francio.

### Svislando 
* **La Roche FR** estas komunumo de la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo en Svislando.

**Vidu ankaŭ'''
* Haus La Roche, burgunda nobela familio

Kategorio:Familiaj nomoj
La Roche FR

**La Roche** (malnova germanlingva nomo *La Roche*) estas urbo kaj komunumo en la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1428 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
La komunumo La Roche situas en la Friburga Mezlando, proksimume 12 kilometrojn sude de la kantonĉefurbo Friburgo kaj 11 kilometrojn nordoriente de la distriktĉefurbo Bulle oriente de la Lago de Grejerco, al kies bordo la komunumlimo etendiĝas en okcidento, kie la rojo *Serbache*, kiu trafluas la komunumon alfluas la lagon. Krom la vilaĝo La Roche al la komunumo apartenas la vilaĝetoj La Serbache, Le Villaret, Sur Montsoflo kaj Le Zible, kaj diversaj izolitaj bienoj. La plej alta punkto de la komunumo estas kun alteco de 1719 m s.m. la monto La Berra.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 24,09 km², de kiuj 46,9% estas kovritaj de arbaro, 47,0% servas por agrikulturo kaj 4,0% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo La Roche limas en nordo al Treyvaux, en nordnordoriento al Le Mouret, en nordoriento al Plasselb, en sudoriento al Cerniat, en sudo al Hauteville, kaj en okcidento al Pont-la-Ville.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 180 de Friburgo al Jaun. Konekta vojo kondukas tra de La Roche tra Pont-la-Ville al Rossens. Per la buslinio de la entrepreno Transporto Publika Friburga de Friburgo al Jaun la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de La Roche datiĝas el la jaro 1134 kiel *de Rocha*. Dum mezepoko La Roche estis la centro de samnoma senjorujo. Ĝis en la 17-a jarcento pro setlado de germanlingvaj kamparanoj oni en La Roche parolis la germanan. En la jaro 1475 La Roche konkludis civitan kontrakton kun Friburgo. Ek de 1537 ĝis la Helveta Revolucio La Roche apartenis al la distrikto Bulle. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 La Roche estis heveta distrikto. Post ĝi apartenis ĝis 1848 al la distrikto Corbières. Surbaze de la nova kantona konstitucio de 1848 La Roche estis atribuita al la distrikto Grejerco.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo La Roche

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo La Roche
Andrea Boattini

, diplomita en 1996 de la Universitato de Bolonjo. Li estas abunda malkovrinto de kometoj kaj asteroidoj.

Li laboris ĉe la *Istituto di Astrofisica Spaziale e Fisica Cosmica* kaj la *Istituto Nazionale di Astrofisica* de la *Consiglio Nazionale delle Ricerche*, en Romo. Li nun estas ano de la teamo de la *Catalina Sky Survey*.

Kun 21 kometoj malkovritaj aŭ kunmalkovritaj, Boattini estas la unua kometa malkovrinto de Italio. Li estis unu el la tri anoj de la teamo de CINEOS (*Campo Imperatore Near-Earth Objects Survey*), kiuj malkovris la asteroidon 2004 PY42, kiu poste montriĝis esti kometo kaj estis nomita 167P/CINEOS. Li estas kunmalkovrinto de la damokloido 2009 UG89, ankaŭ kiu montriĝis esti kometo : C/2009 UG89 Lemmon.

La  li retrovis kometon, kiun unue malkovris la  la usona astronomo Edward Barnard kaj, kiu poste estis perdita. Tiu kometo portas nun la nomon 206P/Barnard-Boattini.

Laŭ Minor Planet Center, li malkovris aŭ kunmalkovris 258 asteroidoj inter 1994 kaj 2006. El ĉi tiuj li dediĉis 12848 Agostino al sia patro kaj 14973 Rossirosina al sia patrino.

## Honoroj 
En 2005 li ricevis la premion "''Meteorite d'oro - Comune di Secinaro*" por la sesio "kometo"

La asteroido 8925 Boattini estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* 8925 Boattini
* :Kategorio:Malkovrita de Andrea Boattini

## Eksteraj ligiloj 
*  Andrea Boattini, *Un astronomo sotto il cielo dell' Arizona* (el la paĝaro de *Voglio vivere cosi !* 31-a de decembro 2010)
*  Andrea Boattini, *Catalina Sky Survey'' Universitato de Arizono 

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Jichiș

**Jichiș** [ĵikiŝ] estas rivereto en distrikto Cluj en Rumanio. Ĝi trafluas la komunumon Jichișu de Jos kaj la urbon Dej, kie ĝi enfluas de maldekstre en riveron Someș.

Ĝi donis sian nomon al la vilaĝoj Jichișu de Sus kaj Jichișu de Jos.

Kategorio:Riveroj en Rumanio
Kategorio:Akvokolekta areo de Someș
6300 Hosamu

'*6300 *Hosamu'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Tsutomu Hioki kaj Nobuhiro Kawasato elde Okutama (distrikto de Tokio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Osamu Hioki'', elektronika inĝeniero kaj kamarado de la unua malkovrinto en la astronomia klubo de ilia altlernejo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Hioki
Kategorio:Malkovrita de Nobuhiro Kawasato
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Jos-Altebenaĵo

eta|220px|Situo de la Altebenaĵo-Subŝtato.
**Jos-Altebenaĵo** estas altebenaĵo situanta proksime de la centro de Niĝerio. Ĝi kovras  kvadratajn kilometrojn kaj estas limigita per deklivoj de 300-600 metroj ĉirkaŭe multe de ĝia cirkonferenco. Ĝia meza altitudo sumiĝas je  metroj kaj la plej alta punkto estas Ŝir-Montetoj kun altitudo de  metroj. La altebenaĵo donis sian nomon al la subŝtato Altebena () en kiu ĝi situas kaj estas mem nomita laŭ la ĉefurbo de la subŝtato, Jos.

## Geologio 
Jos-Altebenaĵo estas dominita per tri rokaĵo-tipoj. La pli maljunaj granitoj datiĝas de la malfrua kambrio kaj ordovicio. La pli junaj granitoj datiĝas de la ĵurasio, kaj formas parton de serio kiu inkludas Air-Montaron en centra Saharo. Ekzistas ankaŭ multaj vulkanoj kaj bazaltotavoloj elstaritaj ekde la plioceno .

La pli maljunaj granitoj enhavas stanon kiu estis elfosita dum kaj post la periodo de la eŭropa koloniismo.
Gravaj riveroj estas Kaduna-Rivero, Gongola-Rivero, Hadejia-Rivero kaj Jobe-Rivero, kiuj fontas en tiu regiono.

## Klimato kaj naturo 
La klimato en la altebenaĵo estas la duon-modera klimato kun temperaturoj inter 18&nbsp;°C kaj 25&nbsp;°C.

Pro la granda biodiverseco la Monda Natur-Fonduso (WWF) konsideras Jos-Altebenaĵon kiel apartan ekoregionon de tipo montaraj herbejoj kaj arbustaroj, la jos-altebenaĵajn arbara-herbejan mozaikon.

## Historio 
Jos-Altaĵo estas la loĝloko de la antikva Nok-kulturo, konata por ĝia rimarkinda terakota artverko.

Post la brita koloniigo de Niĝerio, Jos-Altebenaĵo iĝis unu el la plej gravaj turismaj celoj en Niĝerio, sed turistia agado estis malhelpita en frua 21-a jarcento per nova konflikto inter kristanoj kaj islamanoj kiel rezulto de tribaj kaj politikaj diferencoj inter la loĝantoj de Jos-Altebenaĵo.

## Lingvo kaj kulturo 
Jos-Altebenaĵo situas en la niĝeria Meza Zono, kaj eĉ en tiu regiono konata por kultura diverseco, ĝi estas nekutime diversspeca. Pli ol 60 etnaj-lingvaj grupoj vivas en la altebenaĵo . La plej multaj el la lingvoj de la altebenaĵo estas en la Ĉada Grupo , kiu estas parto de la afrikazia lingvaro.

Du el la plej grandaj etnaj grupoj de la altebenaĵo estas la berom-popolo, en la norda altebenaĵo, kaj la angas-popolo en la sudoriento. Pli malgrandaj grupoj inkludas la mvagavul, piem, ron, egon, ĉokfem, kaj kofjar.

## Vidu ankaŭ 
* Gvineaj Altaj Teroj
* Jos-Altebena Ŝtato
* Kaduna (rivero)

## Referencoj 
## Bibliografio 
*  Barbour, K.M., et al., editors. 1982 : Nigeria in Maps. *Hodder and Stoughton*, London.
*  Isichei, Elizabeth. 1982 : Introduction. *In* : Studies in the History of Plateau State, Nigeria, ed. by Elizabeth Isichei, pp 1–57. *Macmillan*, London.
*  Morgan, W.T.W. 1983 : Nigeria. *Longman*, London.
*  Encyclopædia Britannica : Jos-Altebenaĵo

Kategorio:Geografio de Niĝerio
Kajero de Morto (filmo)

***Kajero de Morto*** (デスノート [Desu Nōto], angle: ***Death Note***) estas japana neanimacia filmo laŭ la mangao kaj animeo "Kajero de Morto". Filmo estas disigita al 2 epizodoj: "Kajero de Morto" kaj "Kajero de Morto 2: La Lasta Nomo". Ambaŭ partoj aperis en la jaro 2006. Scenaro de la filmo sufiĉe diferencas de tiuj de la mangao kaj animeo. Aparte ĝi estas mallongigita laŭ la plena daŭro de la filmo.

En la jaro 2008 oni filmis la trian epizodon "Kajero de Morto: eL: Ŝanĝu la Mondon" ("Kajero de Morto 3", "*Death Note III*") kun la originala scenaro. Laŭ tiu filmo la samnoma mangailustrita romano estas eldonita en la jaro 2009 (vidu Kajero de Morto).

## Roluloj
Kategorio:Japanaj filmoj
Biladi, Biladi, Biladi

La nacia himno de Egiptio havas la komencajn vortojn بلادي بلادي بلادي, en latinliterigo *Biladi, Biladi, Biladi* (Mia lando, mia lando, mia lando). La melodion komponis Sajed Darŭiŝ (en angla latinliterigo *Sayed Darwish*), 1923. Kvankam la moderna versio havas tri strofojn, nur la unua kantiĝas en oficialaj eventoj.

## Teksto 
Egiptio
Kategorio:Kulturo de Egiptio
Kategorio:Naciaj simboloj de Egiptio
Bestoĝardeno de Cincinnati

eta|Reptiliejo konstruita en 1875.
La **Bestoĝardeno de Cincinnati**, laŭ oficiala nomo en angla *Cincinnati Zoo and Botanical Garden* estas unu el plej malnovaj bestoĝardenoj en Usono, kiu situantas en Cincinnati, Ohio. Ĝi malfermiĝis en 1875, ĝuste 14 monatojn post la Filadelfia Bestoĝardeno kiu malfermiĝis la 1an de julio 1874. La Reptiliejo estas la plej malnova bestoĝardena konstruaĵo en Usono, date el 1875.

La Bestoĝardeno de Cincinnati situantas en la kvartalo de Cincinnati nome Avondale. Ĝi estis fondita en tereno de 26.5 ha en la mezo de la urbo, kaj ekde tiam ĝi akiris kelkajn el ĉirkaŭajn terenojn kaj kelkajn rezervejojn en la ekstera ĉeurbo de Cincinnati. La Bestoĝardeno kondukas bredoprogramojn, kaj estis la unua kiu sukcese bredis Kaliforniajn marleonojn. La Bestoĝardeno de Cincinnati havas aliajn bredoprogramojn kiaj tiujn de gepardoj, la Sumatra rinocero, la Malaka tigro, la Okcidenta gorilo, Perodiktikoj, kaj la Masaja ĝirafo. La Bestoĝardeno de Cincinnati estis hejmo de Martha, nome la lasta vivinta Migrokolombo, kiu mortiĝis en 1914. Ĝi estis hejmo ankaŭ de la lasta vivinta Karolina konuro en 1918. Vizitantoj povas viziti la Zoon kaj Botanikan Ĝardenon ĉiutage de 10:00 a.m. ĝis 5:00 p.m.

La Bestoĝardeno de Cincinnati estas membro de la *Association of Zoos and Aquariums* (AZA), kaj membro de la Monda Asocio de Bestoĝardenoj kaj Akvarioj (WAZA).

## Referencoj 
Kategorio:Ohio
Kategorio:Bestoĝardenoj en Usono