open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
József Bártfay (kemiisto)

**József Bártfay** [jOĵef bártfai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bártfay József** estis hungara kemiisto, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *Baubach* [baŭbaĥ].

József Baubach naskiĝis la  en Rákospalota (iama urbo), li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
József Bártfay maturiĝis en gimnazio en 1923 en Újpest, poste li akiris kemiistan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1928. Jam dum la studentaj jaroj li estis helpanto de Géza Zemplén, inter 1928–1930 jam asistanto. Li estis kemiisto en instituto en Budapeŝto inter 1930–1939, poste li soldatiĝis. Intertempe li akiris plian diplomon en Universitato István Tisza en 1933. Li laboris en alia instituto inter 1941-1949, poste en tria instituto, kie li okupiĝis pri fermentadoj. En 1967 li pensiuliĝis kiel vicinstitutestro, tamen li instruis en universitato pri hortikulturo inter 1973–1976. En 1959 li kandidatiĝis ĉe Hungara Scienca Akademio. Li okupiĝis pri fermentadoj kaj enzimoj.

## Disertaĵoj 
* *Vizsgálatok a zsírszövet katalázáról* (1933)
* *A keményítő enzimes cukrosításának szerepe a szesziparban* (1958)

## Elektitaj kontribuoj 
* *Különböző tápanyagok befolyása a kozmaolaj minőségére a szeszes erjedésnél* (kunaŭtoro, 1950)
* *Erjedésipari laboratóriumi gyakorlatok az ipari technikumok számára. I–II.* (kunaŭtoro, mezlerneja lernolibro, 1951; 1954)
* *Burgonyakeményítő és annak meghatározási módjai* (1956, 1957)
* *A foszfor szerepe az erjedés biokémiájában* (kunaŭtoro, 1965)
* *Szeszgyártás keményítőtartalmú és egyéb nyersanyagból* (1974)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Cvrčovice

Nomon **Cvrčovice** havas pluraj municipoj:
* Cvrčovice (distrikto Brno-provinco) – municipo en distrikto Brno-provinco, antaŭe en&nbsp;distrikto Břeclav
* Cvrčovice (distrikto Kladno) – municipo en&nbsp;distrikto Kladno
* Cvrčovice (Zdounky) – parto de municipo Zdounky en distrikto Kroměříž
* Cvrčovice (Podolanka) – baza setlejunuo de municipo Podolanka en distrikto Prago-oriento, ĝis la jaro 1950 la nomo de la tuta hodiaŭa municipo Podolanka.
John Lewis (civilrajta aktivulo)

**John Robert LEWIS** (21-an de februaro, 1940 – 17-an de julio, 2020) estis usona civilrajta gvidanto kaj politikisto. Li estis membro de la Demokrata Partio kaj estis Usona Reprezentanto por 5a kongresa distrikto de Georgio de 1987 ĝis sia morto. Li estis ankaŭ la prezidanto de la kongresa delegacio de Georgio. La distrikto, en kiu li servis, inkluzivas la nordajn tri-kvaronojn de Atlanta.

Lewis, kiu kiel prezidento de la Studenta Neperforta Kunordiganta Komitato (SNCC) estis unu el la "Gravaj Ses" gvidantoj de grupoj kiuj organizis la marŝon sur Vaŝingtono de 1963. Li ludis multajn kernajn rolojn en la civilrajta movado kaj ties agoj finigis la laŭleĝan rasan apartigon en Usono. Lewis fariĝis gvidanto de la Demokrata Partio en la Usona Domo de Reprezentantoj, servanta de 1991 kaj de 2003. Li ricevis multajn honorajn gradojn kaj premiojn, inkluzive la Prezidentan Medalon de Libereco.

## Referencoj 
Kategorio:Senperfortaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj memoraĵistoj
Zoltán Bátyi

**Zoltán Bátyi** [bAtji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bátyi Zoltán** estas hungara juristo, ĵurnalisto.

Zoltán Bátyi naskiĝis la  en Szeged.

## Biografio 
Zoltán Bátyi maturiĝis en mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1974, iom poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 1980, fine li studis en akademio por ĵurnalistoj (1980-1982). Ekde 1980 li estis ĵurnalisto ĉe pluraj gazetoj en Szeged. En 2003 li akiris nejuĝistan postenon en juĝejo, sed li ankaŭ verkadas ĉefe novelojn. Li ricevis premiojn inter 1993-2019.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Belami, a nyugalmazott szépfiú* (1993)
* *Belami 66 - Zsibbasztó történetek a Panel Pál lakótelepről* (2003)
* *Tisza királynő* (raportaro, 2005)
* *Táncol a Tisza* (novelaro, 2011)
* *Hóhércsárdás* (raportaro, 2015)
* *Csókolj meg, Júdás!* (novelaro, 2018)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Vlachov

**Vlachov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Lukavice en&nbsp;distrikto Šumperk. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 36&nbsp;adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Vlachov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo de 1,97&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1318.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Kolono de La plej sankta Triunuo - ŝtonista laboro el la jaro 1853

## Pluaj fotoj 

Vlachov, stodola.jpg|Vlachov, garbejo
Vlachov, zastávka.jpg|Vlachov, haltejo
Vlachov, silnice.jpg|Vlachov, ŝoseo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Lukavice (distrikto Šumperk)
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Kategorio:Setlejoj en Mohelnica sulko
Bohutín

Nomon **Bohutín** havas pluraj municipoj:
* Bohutín (distrikto Šumperk) – municipo en distrikto Šumperk
* Bohutín (distrikto Příbram) – municipo en distrikto Příbram
* Bohutín (Lidmaň) – parto de municipo Lidmaň en distrikto Pelhřimov
(101610) 1999 CW7

**(101610) 1999 CW7** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 1:4 kun Venuso.

Ĝia discentra, klinita orbito krucas tiun de Marso kaj proksimiĝas ĝin ĉe sia malsuprenira nodo, ĝia marsa MOID estas 0,191147 AU, tie estas 28,595 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Bukovice

Nomon **Bukovice** havas pluraj setlejoj:
* Bukovice (distrikto Brno-provinco) – municipo en distrikto Brno-provinco
* Bukovice (distrikto Náchod) – municipo en distrikto Náchod

* Bukovice (Jeseník) – parto de urbo Jeseník en distrikto Jeseník
* Bukovice (Písařov) – parto de municipo Písařov en distrikto Šumperk
* Bukovice (Velké Losiny) – parto de municipo Velké Losiny en distrikto Šumperk
* Bukovice (Bžany) – parto de municipo Bžany en distrikto Teplice

kaj ankaŭ monto: 
* Bukovice (Drahana montetaro) – monto (501 m) en&nbsp;Drahana montetaro super kampurbo Černá Hora en&nbsp;distrikto Blansko
Zizi Jeanmaire

**Zizi Jeanmaire**, realnome **Renée Marcelle Jeanmaire** (naskiĝis  en Parizo, mortis  en Tolochenaz, Svislando) estis franca baleta dancistino, kantistino, revu-estrino kaj aktorino.

## Filmaro 
* 1952: *Hans Christian Andersen et la Danseuse* (*Hans Christian Andersen*) de Charles Vidor: Doro
* 1956: ''Quadrille d'amour* (*Anything Goes*) de Robert Lewis: Gaby Duval
* 1956: *Folies-Bergère* aŭ *Un soir au music-hall* de Henri Decoin: Claudie
* 1957: *Charmants Garçons*  de Henri Decoin: Lulu Natier
* 1959: *Guinguette* de Jean Delannoy: Renée alidire Guinguette
* 1961: *Les Collants noirs (Black Tights)* de Terence Young: la croqueuse de diamants / Carmen
* 1992: *Zizi Jeanmaire légendaire*, dokumenta filmo de Pierre Fournier-Bidoz: ŝi mem
* 1997: *Roland Petit à Marseille*, dokumenta filmo: ŝi mem

## Teatro 
* 1954: *The Girl in Pink Tights*, muzikalo de Jerome Chodorov kaj Joseph Fields, teksto de Leo Robin, muziko de Sigmund Romberg (Mark Hellinger Theatre)
* 1959: *Patron*, opereto de Marcel Aymé, muziko de Guy Béart (théâtre Sarah-Bernhardt)
* 1965: *La Dame de chez Maxim* de Georges Feydeau, reĝisoris Jacques Charon (théâtre du Palais-Royal) 
* 1981: *Can-Can* de Cole Porter, libreto de Abe Burrows (Minskoff Theatre)
* 1992: *Marcel et la Belle Excentrique* de Marcel Jouhandeau, reĝisoris Roland Petit (théâtre Montparnasse)

## Video 
* 2007: * Plumes et Diamants*, realigo de Jean-Christophe Averty, koregrafio de Roland Petit. Entenas *Plumes et Diamants* (1982), *Zizi aux Bouffes-du-Nord* (1988), *Zizi au Zénith* (1995), *Zizi Jeanmaire 2000* (2000) kaj aldone: kreado de *Mon truc en plumes'' (1961) - Bel Air Classiques

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en Parizo
Kategorio:Mortintoj en kantono Vaŭdo
Kategorio:Francaj kantistoj
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de Artoj kaj Literaturo
Lucio Urtubia

**Lucio URTUBIA Jiménez** (Cascante, Navaro; 18a de februaro 1931 - Parizo, 18a de julio 2020) estis hispana masonisto kaj anarkiisto. Pro sia eksterleĝa agado favore al internaciaj grupoj de anarkiistoj kaj aliaj revoluciuloj, li estis konsiderata de la hispanaj kaj francaj maldekstruloj kiel ia Robin Hood.

Li estis unu el la ĉefaj partoprenantoj de agado por kolekti monon destinitajn al diversaj politikaj organizoj, baze sur fraŭdo al First National City Bank pere de la falsigo de veturĉekoj (*traveler’s cheques*) fartiaj per presplatoj kiun li aranĝis. Tiel centoj de falsaj veturĉekoj estis distribuitaj tra Eŭropo kaj diversaj landoj de Latinameriko inter januaro 1980 kaj decembro 1982.

La nomitaj "operacoj de monrekuperado", el kiuj la fraŭdo al City Bank formis parton, utilis por monkolektado por apogi luktantoj kaj necesulojn. Post la malmuntado de la infrastrukturo de falsigo, la franca polico ne povis rekuperi la presplatojn de la veturĉekoj, kio devigis City Bank kaj la francan registaron al pakto kun Urtubia.

Lia vivo estis rakontita en libroj, raportadoj kaj filmoj, same kiel utilis por inspiro al multaj kantoj diversĝenraj. Lia domo estas sidejo de la *Espace Louise-Michel* (ejo Louise Michel), kie okazas debatoj, prelegoj, ekspozicioj kaj kinprezentadojn.

## Verkoj 
* Urtubia, Lucio (novembro 2008). *La revolución por el tejado. Autobiografía*. Tafalla: Txalaparta. ISBN 978-84-8136-532-0.
* Urtubia, Lucio (7a de decembro 2014). *Mi utopía vivida*. Tafalla: Txalaparta. ISBN 978-84-15313-99-1.

## Vidu ankaŭ 
* Eksproprietiga anarkiismo

## Notoj 
## Bibliografio 
* Thomas, Bernard (2001). *Lucio Urtubia, el anarquista irreductible*. Ediciones B. ISBN 84-666-0267-4.
* Thomas, Bernard. ''Lucio, l'irréductible'' (Albertina Rodríguez kaj Francisco Rodríguez, trad.). Suma de Letras SL. ISBN 84-663-0671-4.

Kategorio:Hispanaj anarkiistoj
(101612) 1999 CS8

**(101612) 1999 CS8** estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero, malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).

Ĝi orbitas, kun granda klinangulo, en la ĉirkaŭaĵo la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, do estas ano de la tiel nomata «Greka Tendaro».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Rycerz Niepokalanej

***Rycerz Niepokalanej*** ( eo. *Kavaliro de la Senmakula*) estas pola katolika mariana revuo eldonita ekde 1922. La revuo estas eldonita de Minoritanoj.

## Historio 
La revuo estis fondita de pastro Maksimiliano Kolbe en 1922. Laŭ pastro Maksimiliano, la revuo celas "ne nur profundigi kaj plifortigi la fidon, montri veran asketismon kaj konatigi kredantojn kun kristana mistikismo, sed ankaŭ zorgi pri konvertiĝo de pekuloj en la spirito de la Kavalireco de Snmakula."

Ĝis oktobro 1922 la revuo estis eldonita en Krakovo, poste en Grodno kaj ekde 1927 en Niepokalanów. La apero de la unua numero estis 5.000 ekzempleroj, en 1927 70.000 ekzempleroj, en 1933 - 680.000 kaj en 1939 ne multe malpli ol 800.000 ekzempleroj. Dum la milita okupado, en decembro 1940, Maksimiliano petis la germanajn okupaciajn aŭtoritatojn presi la numeron de la *Kavaliro* po 120.000 ekzempleroj. Baldaŭ poste Maksimiliano estis arestita. En la intermilita periodo, ĝi estis unu el la plej grandaj polaj revuoj koncerne nombron da aferoj.

Post la milito, la revuo estis eldonita ĝis 1952, kiam ĝi estis malpermesita de la komunistoj. La revuo estis renovigita en 1981 kaj daŭre publikiĝas hodiaŭ. La nuna cirkulado estas 80.000 ekzempleroj.

## Ekster Pollando 
Post la beatigo de Maksimiliano en 1971, polaj minoritanoj komencis en Santa Severa proksime al Romo, elsendante la *Rycerz Niepokalanej* por elmigritaj poloj. Ĉi tiu versio estas montrita regule ĝis hodiaŭ, malgraŭ la fakto, ke en 1981 la aktiveco rekomencis en Niepokalanov.

Ankaŭ ekzistas japana versio de *Rycerz*, "Seibo no Kishi", fondita en Nagasako en 1930 danke al klopodoj de Maksimiliano kaj liaj kunlaborantoj. Ĝi estas la unua japana katolika revuo.

En Ĉeĥio la ideoj de *Rycerz estas* sekvataj de la revuo Immaculata, eldonita de ĉeĥaj minoritanoj en Brno ekde 1992.

## Rilataj artikoloj 
* Maksimiliano Maria Kolbe
* Kavaliro de Senmakula
* Immaculata

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retpaĝo
* Grzegorz Łęcicki: *Media katolickie w III Rzeczpospolitej (1989-2009)* . En: Kultura - Media - Teologia 2 (2) 2010, s. 112-122 eo: Katolika Amaskomunikilaro en la Respubliko de Pollando (1989-2009)
* Czesław Strzeszewski: *Katolickie czasopiśmiennictwo społeczne w Polscew dwudziestoleciu międzywojennym*. En: Roczniki Nauk Społecznych, 1978, s. 29-49. eo: Katolika socia ĵurnalismo en Pollando en la intermilitaj dudekjaro.

Kategorio:Polaj gazetoj
Kategorio:Minoritanoj
Ascito

eta|Abdomeno de persono kun amasa ascito kaj elstaraj surfacaj vejnoj.
En medicino, **ascito** estas la estado de sero en la spaco kiu estas inter la viscera kaj la parieta peritoneoj.

Ĝenerale, se la akumulado de la likvo en la abdomeno estas malabunda, ne okazas simptomoj, sed ascito povas okazigi abdomenan malstreĉigon, pirozon, misordon de la digesto kaj doloron en la malsupra dorso inter L2 kaj L5, krom malfaciloj en spirado (dispneo). En kelkaj pacientoj kun ascito, la maleoloj ŝveliĝas (edemo) pro la troa pezo de la likvo sur la grandaj ingvenaj tuboj. La doloro ne estas simptomo karaktera de la ascito.

## Notoj 
Kategorio:Hepato
Kategorio:Gastroenterologio
Kategorio:Metabolaj malsanoj
Hepata encefalopatio

La **hepata encefalopatio** estas termino de medicino uzita por priskribi neŭropsikiatrian nenormalecon okazigita per tokseco de la cerbo kaj de la duaranga nerva sistemo secundario al hepata malsufiĉo kaj/aŭ sanga derivaĵo porto-sistema (per ekspono de la cerbo al altaj koncentroj de toksaj substancoj: ĉefe amoniako). Ĝi povas esti iompostioma kaj kronika misordo aŭ de akuta apero kaj estas foje inversigebla. Eble tio okazas en foresto de hepataj damaĝoj.

## Notoj 
Kategorio:Cerbo
Kategorio:Gastroenterologio
Kategorio:Hepatomalsanoj
Koagulado

**Koagulado** aŭ **koaguliĝo** estas la procezo per kiu la sango perdas sian likvecon kaj iĝas ĝelo, kiu siavice formas koagulon aŭ trombon. Tiu procezo eventuale rezultas en hemostazo, tio estas, en la ĉeso de la perdo de sango el damaĝita tubo, sekvita de ties riparo. La mekanismo de koagulado postulas la aktivigon, aligon kaj agregado de platetoj, kune kun la stokado kaj maturigo de la fibrino. La disordoj de la koagulado estas statoj de malsanoj kiuj povas okazigi spontanajn hemoragiojn, formadon de hematomoj aŭ ŝtopkoagulado (trombozo).

La mekanismo de koagulado estas tre bone konservita tra la diversaj specioj en la biologio; en ĉiuj mamuloj, la koagulado postulas ĉelajn faktorojn (platetoj) kaj proteajn faktorojn (koagulfaktoroj). La sistemo estis etende studita en homoj, specio en kiu ĝi estas plej bona komprenita.

## Vidu ankaŭ 
* Antikoagulanto
* Cikatriĝo
* Cirkula sistemo
* Embolio

## Notoj 
## Bibliografio 
* Hoffman, M; Monroe DM, 3a eld (Junio 2001). «A cell-based model of hemostasis.». Thrombosis and haemostasis 85 (6): 958-65. PMID 11434702.
* Hoffman, Maureane; Monroe, Dougald M. (2007). «Coagulation 2006: A Modern View of Hemostasis». Hematology/Oncology Clinics of North America 21 (1): 1-11. PMID 17258114. doi:10.1016/j.hoc.2006.11.004.
101713 Marston

'*101713 *Marston'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Roy A. Tucker elde la Observatorio Goodricke-Pigott, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona psikologo William Moulton Marston (1893–1947), aŭtoro, inventisto kaj kreinto de la bildliteratura rolulino *Wonder Woman*, kiu aperis en "*All Star Comics''" n-ro 8 en decembro 1941. Marston ankaŭ inventis la teston de sistola sangopremo, komponanto de la moderna mensogodetektilo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Roy A. Tucker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Andreas Schmidt

**Andreas SCHMIDT** (naskiĝinta la  en Mănărade, mortinta en printempo 1948 en Vorkuto) estis rumanuja politikisto nazia. Li apartenis al la malplimulto de la transilvaniaj saksoj.

## Vivo 
Originante el kamparana familio li frekventis lernejon en Mediaș kaj la gimnazion en Blaj kie li trapasis la abiturientan ekzamenon. Post malfinita studo de jurscienco ĉe la Universitato de Kluĵo li aliĝis en 1933 al la grupo de la agrikulturisto Richard Langer en Cincu kiu favoris la Germanan popolpartion en Rumanio (DVR), branĉon radike nacieman ene de la germanlingvana politika sceno. En 1935 Schmidt estis en Berlino por nova studoprovo (nun pri agronomio) kiu ankaŭ fiaskis post du jaroj. Schmidt nun preferis karieri politike kio sukcesis danke al multaj altrangaj kontaktoj al anoj de NSDAP kaj SS. En vintro 1937 Schmidt ekfunkciulis en Sibiu kaj iĝis iel kontraŭulo de la ne tiom germanimania Fritz Fabritius. Post alia restado berlina Schmidt revenis al Sibiu en decembro 1939 en la funkcio de stabestro de *Nationale Arbeitsfront* (NAF). En 1940 Schmidt nomumitis fare de Berlino oficiala gvidanto de la germana etno sen iu elekto anstataŭigante Wolfram Bruckner. Li fifamiĝis i.a. per atakoj akregaj kontraŭ Hans Otto Roth.

Unue Schmidt, dum la regado de Ion Antonescu, organizis la estigon de la partio *NSDAP de la germana etno en Rumanujo*. Poste pli gravis necesoj militaj, ekz. la rekrutigo de germanlingvanoj por SS. Dum la ŝtatrenverso en Rumanio de 1944 Schmidt estas en Budapeŝto; kaŝe reirinte al Rumanujo li malsukcese provis organizi partizanan militeton kontraŭ la Ruĝa Armeo. Kiam li provis fuĝi norden li arestitis kaj transportitis al gulago en Vorkuto; tie li verŝajne per hako murditis.

Interesa estis la kariero de la antaŭe ene de la rumanujaj germanlingvanoj tute nekonata Schmidt kiu ŝuldiĝis ankaŭ al kontaktoj kun Heinrich Himmler mem. Li ja intencis kopii centprocente nacisocialismajn partistrukturojn germanajn en Transilvanio kio tie apenaŭ bonvenigitis.

## Literaturo 
* Wolfgang Miege, Schmidt, Andreas, ĉe: Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas. Bd. 4. Hgg. Mathias Bernath / Karl Nehring. München 1981, p. 95-96, surrete
* Klaus Popa: *Die Herrschaftsbestrebungen des Volksgruppenführers Andreas Schmidt und die Deutsche Volksgruppe in Rumänien (1940–1944) als Paradebeispiel für NS-Fanatisierung und Instrumentalisierung.*
* Hillgruber, Andreas: *Hitler, König Carol und Marschall Antonescu. Die deutsch-rumänischen Beziehungen 1938-1944*. Wiesbaden 1965
* Miege, Wolfgang: *Das Dritte Reich und die Deutsche Volksgruppe in Rumänien 1933-38.* Bern, Frankfurt 1972.
* Johann Böhm: *Welches war die wesentliche Ursache, dass Andreas Schmidt 1937 nach Berlin ging, sowie Geschichtsumdeutungen der Siebenbürger Sachsen* (=Elektronische Halbjahresschrift für südosteuropäische Geschichte und Politik, 2/2017), interrete ĉi tie

Kategorio:Transilvaniaj saksoj
Kategorio:Nazioj
Kategorio:Rumanaj politikistoj
Sandviĉo (seksumado)

eta|Sandviĉo
[eta|Sandviĉo en la libro *[Kamasutro*]]
**Sandviĉo** estas seksa pozicio dum seksumado inter tri personoj. Ĉe tio unu persono kuŝas inter la du aliaj personoj, samkiel pansurmetaĵo inter du pantranĉaĵoj, tial la nomo.

Ne ĉiam temas pri du viroj kaj unu virino. Per erotikaj helpiloj kiel ekzemple rimen-gadmeso tiu ago eblas ankaŭ inter tri virinoj aŭ du virinoj kaj unu viro. Inter samseksemaj viroj la termino indikas seksan agon dum kiu la persono kiu troviĝas en la mezo tiel estas anuse penetrata, kiel mem penetras aliulon.

## Vidu ankaŭ 
* Penetro
* Duobla penetrado
* Ejfelturo (seksumado)

Kategorio:Homa seksumado
Kategorio:Seksa konduto
Kategorio:Seksaj praktikoj
Siama kato

eta|250ra|dekstre|Moderna siama kato.
eta|250ra|dekstre|Tradicia siama kato.
**Siama kato** estas populara kaj konata raso de kato. Ene de tiu raso estas distingataj du variaĵoj: nome unuflanke la **siama moderna**, kaj aliflanke la **siama tradicia**. Ŝajne tiuj animaloj kunvivis kun la reĝo kaj lia familio, nome iom ekskluzivaj de la reĝaj personoj. Tiu privilegio rilatas al la fakto ke ili estis konsiderataj de pura karaktero, ĉar denaske tiu raso estas blanka, nome sankta koloro en Siamo, pro kio ili estis iam tre popularaj tie.

La siama **moderna** estas devena de la iama regno Siamo, aktuale Tajlando. En 1882 ili estis alportitaj al Anglio kaj en 1890 al Usono. La normigo de la moderna aŭ stiligita siama indikas elegantan, sveltan, stiligitan, flekseblan kaj bone muskolhavan korpon, kun skemo de koloraro nomita "pointed" kaj en aliaj okazoj, "colourpoint". Ties kapo estas trianguleca, la muzelo fajna, la okuloj estas migdalformaj kaj oblikvaj, la oreloj estas grandaj, la kolo maldika kaj longa, same kiel la korpo kaj vosto. Ties hararo estas mallonga, brila, fajna, milda, densa kaj premita al la korpo. La siama estas karakterizata pro sia skemo de koloraro tipe "pointed", tio estas, pro koloraro pli malhela en la punktoj en kiuj la korpa temperaturo estas pli malalta (membroj, vosto, vizaĝo kaj oreloj), kio kontrastas kun la cetero de la korpo.

La **tradicia** siama, siaflanke, estas variaĵo ene de la sama siama raso devena de la nuna Tajlando, nome antikva siama aŭ prasiama, kiu generis tra genetikaj modifoj la modernan siaman. Tamen la tradicia kunhavas kelkajn trajtojn kun la moderna siamo (por ekzemplo, la modelon de koloraro aŭ akromelanismo) kaj diferencas de tiu pro siaj rondecaj formoj. Tiel, la tradicia "thai" prezentas korpon pli fortikan kaj rondecforman, kapon kun pli plenaj kaj rondecformaj vangoj, muzelon pli mallongan, orelojn de situo alta sed ne enormajn, okulojn longecajn (ne tute oblikvajn) ĉielbluajn aŭ rekte bluajn, voston pli mallongan aŭ mezlongan kaj ĝenerale kun pinto pli rondecforma kaj dika.

## Bildaro 

Dosiero:Seal Old Style Siamese Thai.jpg|Tradicia siama
Dosiero:Sushi 10 meses wikipedia.JPG|Tradicia siama
Dosiero:Fionaau.jpg|Tradicia siama katino
Dosiero:First Frost Point.jpg|Tradicia siama
Dosiero:CRW 3235.jpg|Tradicia siama junulo

Kategorio:Kataj rasoj
Kategorio:Tajlando
Hepata dukto

La komuna **hepata dukto** aŭ komuna **galdukto** estas la dukto formata de la kunfluo de la dekstra hepata dukto (kiu drenas la galon el la dekstra lobo de la hepato) kun la maldekstra hepata dukto (kiu drenas la galon el la maldekstra lobo de la hepato). La komuna hepata dukto kuniĝas poste kun la cista dukto, devena de la gala veziko, por formi la dukton koledoko. La hepata dukto estas normale 6–8 cm longa kun 6 mm de diametro ĉe plenkreskuloj.

## Notoj 
Kategorio:Hepato
Kategorio:Digesta sistemo
Kategorio:Hepatologio
Damblainville

**Damblainville** estas franca  situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Damblainvillais*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
* Damblainville ĉe CdC Pays de Falaise

Kategorio:Komunumoj de Calvados
Deux-Jumeaux

''''* (esperanta signifo: Du-Ĝemeloj)  estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Kalvadoso, france *Calvados*) kaj en la regiono Normandio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Bayeux kaj al la kantono *''. 

La teritorio havas komunan limon kun .

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
* Deux-Jumeaux ĉe CdC Isigny-Omaha Intercom ()

Kategorio:Komunumoj de Calvados
Farkas Beke

**Farkas BEKE** [farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Beke Farkas** estis hungara gimnazia kaj altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *bekeházi*.

Farkas Beke naskiĝis la  en Pécs, li mortis la  en Győr.

## Biografio 
Farkas Beke akiris diplomon en Reĝa Jura Akademio (Pozsony) en 1799, poste li instruis literaturon kaj gramatikon en gimnazio de Körmöc. Inter 1805-1807 li instruis en Reĝa Jura Akademio (Kassa), poste en Reĝa Jura Akademio (Nagyvárad), ekde 1809 ĝis sia morto en Jura Akademio (Győr). En la lernojaro 1824 li estis akademiestro.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Principia politiae commertii et rei aerariae* (tralaboro de verko de :en:Joseph von Sonnenfels, 2 volumoj, 1807–1808; 2-a eldono 1823; ĝis 1840 ĝi estis studenta manlibro) 
* *De necessitate constituendarum in Hungaria iudiciorum cambio-mercantilium* (manuskripto)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo B, poste serĉu la nomon)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Siberia kato

eta|dekstre|300ra|Siberia virkato.

**Siberia kato** estas raso de kato indiĝena de la orienta parto de Rusio, specife de la malvarma regiono de Siberio kaj probable rezulto de la kruciĝo inter la eŭropa mallonghara kato kaj la sovaĝa kato (*Felis silvestris*) indiĝena de la siberiaj arbaroj. Tiu raso estas ene de la kategorio de katoj de mezlonga kaj abunda hararo, kiu permesis ke la raso survivu mil jarojn eltenante temperaturojn de preskaŭ 30 °C sub nulo, nome -30 ºC.

## Ĝeneralaj trajtoj 
Denaske, kaj ĝis tri monatoj de aĝo, la siberia kato havas mallongan hararon, sed poste ĝi disvolvigas abundan longan hararon de tipa tigreca kolorato inter bruna kaj griza, kun striecaj bildoj pli malhelaj kaj kaj blankaj zonoj en mentono kaj brusto, kie la hararo kreskiĝas pli longa, kio havigas la aspekton de koliero. Tiu fenotipo estas ofta en vintro, kiam la malvarmo kaj la humideco de la neĝo estas ekstremaj kaj la sebeca sekrecio kiu ĉirkaŭas la harara foliklo helpas reteni temperaturon taŭgan por povi survivi. En somero, male la kato mudas kaj restas kiel kato de mallonga hararo.

Elstaras la rondecaj formoj en la kapo, oreloj kaj okuloj. La gamboj estas larĝaj kaj la malantaŭaj estas pli longaj ol la antaŭaj. La vosto estas pli larĝa en la bazo ol en la pinto kaj havas longan kaj tre densan hararon.

Tiu tipo de felisedoj estas de fortika konstruo, pezas inter 4 kaj 9 kg, kaj posedas viglecon kaj rapidon taŭgan de granda ĉasisto.

Ties karaktero estas tre amikebla kaj ludema, kaj estas unu el malmultaj katoj al kiuj plaĉas ludi per akvo. Ili elstaras ankaŭ pro sia granda inteligento. Ili strategie turnas sin al ronronado kaj karesoj rilate al zorganto, al kiu estas tre fidela. Male al aliaj rasoj, ankaŭ la inoj de siberia kato fuĝemas speciale dum oestro. Alia speciala trajto de tiu kato, okazas ĉenaske kiam plej ofte la masklo pariĝas kun unusola ino, kaj ili restas kune kaj la masklo eĉ restas kun la ino por idozorgado; tio okazas ĉiam en siberiaj hejmaj katoj.

## Partikulareco 
La siberia kato havas partikularan trajton ke ili preskaŭ ne okazigas alergiojn en la homo, ĉar ili ne produktas proteinon kiu okazigas la 80% de tiuj alergioj, nome la nomita Fel D1.

La Fel D1 estas proteino molekula produktita per la sebigaj glandoj de la felisedoj, kiuj estas en ties salivo, kaj kiu alvenas al ties hararo kiam la katoj lekas sin dum sia ofta memaranĝo.

## Vidu ankaŭ 
* Skvaro de Siberiaj Katoj

Kategorio:Kataj rasoj
Kategorio:Faŭno de Siberio
101721 Emanuelfritsch

'*101721 *Emanuelfritsch'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥaj geedzoj geastronomoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Emanuel Fritsch'' (1874–1956), fervoja inĝeniero kaj regiona reprezentanto de la Ĉeĥa Turisma Klubo. Li servis kiel volontulo en konstruo kaj en la markado de marŝadpadoj en Sudbohemia regiono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Malkovrita de Jana Tichá
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Titoismo

**Titoismo** estas priskribita kiel la post-mondmilitaj politikoj kaj praktikoj asociitaj kun Josip Broz Tito en Jugoslavio, karakterizitaj per opozicio aŭ sendependo de Sovetunio kaj defendo de aŭtonomeco de la laborfortoj.

## Politiko 
La fundamenta principo de titoismo estas, ke la socialismo devas esti atingita laŭ la apartaj politikaj, kulturaj, historiaj kaj geografiaj kondiĉoj de ĉiu lando, kaj ne trudita de eksteraj orientiĝoj. Marŝalo Tito ne akceptis la politikon de Kominform submeti la komunistajn partiojn de la membrolandoj al la gvido de Moskvo kaj rompis kun Stalinisma Sovetunio.

En la specifa jugoslava okazo, Tito havis sufiĉe moralan marĝenon por ĉi tiu speco de manovro, ĉar dum la dua mondmilito Jugoslavio ne estis liberigita for de la nazioj fare de la Ruĝa Armeo, kiel plejparto de Orienta Eŭropo, sed per la armita rezisto de batalantoj (partizanoj) estritaj de la marŝalo.

Tito serĉis konservi Jugoslavion kiel "socialisma sed sendependa" lando kaj kreis la principon de memregado (*samoupravljanje*, en la serbokroata), laŭ kiu la tuta socio devas esti memsufiĉa per sia propra laboro, sur ĉiuj niveloj: de fabriko al la tuta lando. La Teorio de Asociita Laboro kondukis al oficialaj politikoj de fabrikoj apartenantaj al la laboristoj mem (ne nur administritaj de ili) kaj dividado de profitoj inter laboristoj. La ĉefaj kunlaborantoj de Tito por krei ĉi tiujn politikojn estis Milovan Đilas kaj Edvard Kardelj.

## Referencoj 
Kategorio:Tipoj de socialismo
Kategorio:Politiko de Jugoslavio
Kategorio:Josip Broz Tito
Izor Béldi

**Izor Béldi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Béldi Izor** estis hungara advokato, ĵurnalisto, muzikkritikisto, komponisto, framasono. Lia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Goldstein József* ĝis 1883.
eta|Afiŝo, kie estas legebla ankaŭ Béldi
Izor Béldi naskiĝis la  en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Izor Béldi devenis el juda familio. Li akiris juran diplomon, poste li havis juran postenon. En 1891 li malfermis propran advokatan atelieron, krome ekde 1893 ĝismorte li kontribuis muzikajn kaj teatrajn kritikojn. En 1901 li ricevis ĵurnalistan postenon en gazeto, poste lia advokata laboro estis nur flanka. Li verkis ankaŭ teatraĵojn, romanojn, ankaŭ tradukis kaj li komponis operetojn. Li ofte atakis muzikojn de Béla Bartók kaj Zoltán Kodály. En 1913 li aliĝis al loĝio *Sas*.

## Elektitaj operetoj 
* *Bureau Maliconre* (scenarlibro, 1886)
* *Katalin* (scenarlibro, kunaŭtoro, 1901)
* *Kültelki Hercegnő* (scenarlibro, 1905)
* *Katonadolog* (kunaŭtoro, komponisto Béla Zerkovitz, 1913, vidu la apudan bildon!)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* *A tűzoltó* (komedio prezentita en Budapeŝto)
* *Osztrigás Mic* (komedio de Georges Feydeau, prezentita en Gaja Teatro, 1889)
* *A három kívánság* (opereto, prezentita en Budapeŝto, 1902)

## Elektitaj prozoj 
* *Elemér gróf* (1885)
* *Bonaparte* (dramo, 1903)
* *Úr* (prezentita en 1918 en Budapeŝto)
* *Intermezzók, Intimitások és Indiszkréciók* (libro pri teatraj historietoj, 1922)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj muzikkritikistoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Preĝejo Senmakula Koncipiĝo (Etyek)

La **preĝejo Senmakula Koncipiĝo** estas katolika, jam neuzita historia monumento en Hungario, en jam malaperinta vilaĝo *Bot,* nun en ekstera parto de Etyek.
eta|maldekstre|220ra|Aerfoto

## Historio 
En Bot gotika kirko estis konstruita en la 15-a jarcento. Nazarenoj (nuntempe jam adventistoj) konstruis simplan monaĥejon ĉirkaŭ 1750. La nazarenoj servis en la preĝejo inter 1765-1775. La kirko mem estis trakonstruita en 1794.
eta|Fasado

## Konstruaĵoj 
La kirko kaj la monaĥejo kontaktiĝas, la duopo situas sola sur monteto en forlasita areo (kie herboj, arboj, arbustoj kreskas) en ekstera parto de Etyek.

### Preĝejo 
La kirka fasado estas tre simpla kaj simetria. Meze la enirejo troviĝas, pli supre ortangula fenestro, plej supre tre malgranda duonarka fenestro estas videblaj. Ornamaĵoj mankas. Plej supre baroka firstotureto altiĝas. La navo estas kvadro. En la dekstra flanko estas 3 ortangulaj fenestroj kaj 4 apogpilieroj. Inter la dua kaj tria pilieroj estas enmurita pordo. En la maldekstra flanko estas kontakto kun la monaĥejo. La navo finiĝas en oklatera absido. Ankaŭ tie estas pilieroj. Interne la instalaĵoj estas mankhavaj. La predikejo estis farita en la 18-a jarcento.

### Monaĥejo 
La monaĥejo estas tre simpla, kvazaŭ teretaĝa loĝdomo. Meze la enirejo estas videbla, kiun la plilongigita tegmento defendas kontraŭ la pluvoj. Du kolonoj tenas la plilongigitan tegmenton. Apud la enirejo po 2 fenestroj donas lumon.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj kun fotoj
* hungare kun fotoj kun fotoj
* hungare kun fotoj kun fotoj

Etyek
Etyek
101722 Pursell

'*101722 *Pursell'''* estas malgranda malhela asteroido
de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Walter R. Cooney, Jr. elde la Observatorio de Highland Road Park en Baton Rouge (Luiziano, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Wallace Pursell* (1929–2016), kun-fondinto de la Astronomia Societo de Baton Rouge kaj amatora astronomo dum lia tuta vivo. Li estis Aglo Skolto en la Knaboj-Skoltoj de Ameriko kaj ricevis Bakalaŭron de Arto pri geologio de la Veslia Universitato de Ohio.

*Oni ne konfuzu kun 4040 Purcell''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Walter R. Cooney
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
101723 Finger

'*101723 *Finger'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 1:4 kun la Tero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Roy A. Tucker elde la Observatorio Goodricke-Pigott, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona bildliteraturisto Milton "Bill" Finger (1914–1974), kiu kreis la ĉefajn rolulojn *Batman*, (kun Bob Kane) kaj *Green Lantern*, (kun Martin Nodell). Li ankaŭ kreis *Robin*, *Catwoman*, *the Joker* kaj *the Penguin*. Li estis enkodukita en la Halon de Famo "Jack Kirby" kaj en la Halon de Famo "*Will Eisner Comic Book''".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Roy A. Tucker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Ejfelturo (seksumado)

La **Ejfelturo** estas pozicio dum seksumado inter tri personoj. Ĉe tio du personoj surgenue sidas ambaŭflanke de tria persono, ĉe kio la tria persono samtempe midzas kaj vagine aŭ anuse estas penetrata. Kiam la du personoj reciproke donas altfrapon temas pri Ejfelturo.

La Ejfelturo ankaŭ eblas kun kvar personoj, kiam du personoj en sama pozicio surgenue sidas vid-al-vide dum la tria kaj kvara personoj estas penetrataj aŭ midzas.

Kategorio:Homa seksumado
Kategorio:Seksa konduto
Kategorio:Seksaj praktikoj
Imre Békey

**Imre Békey** [bEkei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Békey Imre** estis hungara juristo, oficisto. Lia origina familia nomo estis *Drescher* [dreŝer] ĝis 1845.

Imre Drescher naskiĝis la  en Buda, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Imre Békey maturiĝis en piarista gimnazio en Pest (urbo) en 1847, poste li studis 7 jarojn filozofion, poste juron en Reĝa Universitato de Pest. En 1855 li eklaboris en administraciejo de Buda, baldaŭ li laboris en juĝejoj de Eger kaj Székesfehérvár. Fine de 1860 li jam akiris diplomon kaj li havis postenon en sia naskiĝurbo, en la sekvanta jaro li estis subnotario. Li akiris ankaŭ la juran diplomon, tial li akiris pli gravan postenon en 1867. Li fervore projektis la bazlernejojn, tial en naskiĝo de Budapeŝto (1873) li jam respondecis pri edukado de la nova ĉefurbo. Ekde 1878 li laboris en la eduka ministerio. Li ricevis Honoran legion en 1878.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Budapest főváros tanügyi hatóságainak, tanárai s tanítónőinek… névtára s jegyzéke. Az említett iskolák főbb szabályaival* (1875)
* *Hivatalos jelentés az 1878. évben Párisban tartott egyetemes kiállításról. Az elemi közoktatás.* (1879)
* *Budapest főváros közoktatásának vázlatos története. 1868–1881.* (1882)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Neukirchen an der Vöckla

'''''' estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Supra Aŭstrio kaj al la distrikto Vöcklabruck. Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Vöcklabruck
(101742) 1999 FO7

**(101742) 1999 FO7** estas malgranda, malhela marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

Ĝia discentra klinita orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo : ĝia marsa MOID estas 0,302785 AU, tie estas 45,296 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Misfunkciado de renoj

**Misfunkciado de renoj** aŭ **malsufiĉo de renoj** okazas kiam la renoj ne estas kapablaj akurate filtri taŭge la toksinojn kaj aliajn forĵetendajn substancojn el la sango. Fiziologie, la rena misfunkciado estas priskribita kiel malpliiĝo en la plasma renfluo, kio rezultas en alta nivelo de kreatinino en la sero.

Oni ne komprenas tre bone ankoraŭ multajn el la faktoroj kiuj influas en la rapideco per kiu okazas la rena misfunkciado. La esploristoj ankoraŭ studas la efikon de la proteinoj sur la manĝado kaj la koncentroj de kolesterolo en la sango por la rena funkcio.

## Signoj kaj simptomoj
Inter la signoj kaj simptomoj de la akuta rena misfunkciado estas la jenaj:
* Malpliiĝo de la volumeno de urino ekskreciita (diurezo), kvankam foje tiu restas stabila.
* Reteno de likvo, kio okazigas ŝvelon en gamboj, maleoloj aŭ piedoj.
* Manko de aero por spirado.
* Laco.
* Malorientigo.
* Naŭzo.
* Malforteco.
* Neregula kora ritmo.
* Doloro aŭ premo en la brusto.
* Konvulsioj aŭ komato en plej akutaj kazoj.

Kategorio:Sindromoj en nefrologio
101777 Robhoskins

'*101777 *Robhoskins'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usonaj geastronomoj Meredith Howard kaj Walter R. Cooney Jr. elde la Observatorio de Highland Road Park en Baton Rouge (Luiziano, Usono).

Ĝi estas en orbita resonanco 3:7 kun Marso.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Robert Edward "Rob" Hoskins'' (1965–2016), agnoskita kaj laŭdata usona advokato, kiu fakiĝis en la protekto de la rajtoj de la emeritiĝintaj laboristoj, kaj sukcese pledis antaŭ la Supera Kortumo de Usono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Walter R. Cooney
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Portala vejno

eta|dekstre|220px|Portala vejno kaj ĝiaj alfluaĵoj.
**Portala vejno** aŭ **portalhepata vejno** estas dika vejno kiu transportas la sangon el la stomakintesta organaro kaj el la lieno al la hepato por ke la nutraĵoj estu metaboligitaj. Ĝi estas formata per la unuigo de la supra mezentera vejno kaj la splen-mezentera trunko.

La portala vejno estas tre dika, por ekzemplo, estas 10 ĝis 20 mm de diametro en homa plenkreskulo. Tamen ĝi havas maldikajn murojn.

Kategorio:Sangocirkula sistemo
Kategorio:Vejnoj
Kategorio:Hepato
Kategorio:Hepatologio
Ferenc Benedek (juristo)

**Ferenc Benedek,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Benedek Ferenc** estis hungara juristo, altlerneja instruisto.

Ferenc Benedek naskiĝis la  en Ozmánbük, li mortis la  en Pécs.

## Biografio 
Ferenc Benedek maturiĝis en premonstrata gimnazio en Szombathely en 1944, poste li studis jaron en teologia altlernejo en la sama urbo, fine li akiris juran diplomon en Universitato de Pécs en 1951. Li instruis en la universitato inter 1951-2006 kiel komence asistanto, inter 1955–1964 lektoro, docento (1964–1978), katedrestro (1964-1996), profesoro (1978–1996), fine emerita profesoro. Li estis ankaŭ vicdekano (1975–1978) kaj dekano (1978–1981). Li esploris en Romo en 1961 kaj li studvojaĝis al eŭropaj universitatoj inter 1961-1983, kie li ofte prelegis. Intertempe li kandidatiĝis en 1969 ĉe Hungara Scienca Akademio. Li ricevis premiojn inter 1967-2002. Li edziĝis en 1962, lia edzino naskis filon en 1966.

## Liaj disertaĵoj 
* *Jogalap nélküli gazdagodás a római jogban* (1968)
  
## Elektitaj kontribuoj 
* *A iusta causa traditionis a római jogban* (1959)
* *A senatus consultum Silanianum* (1963)
* *Pflege und Literatur des römischen Rechts in Ungarn seit 1945* (1970)
* *A senatusconsultum Macedonianum célja és keletkezési körülményei* (1975)
* *Zur Frage des „diabolischen Beweises”* (1983)
* *Római magánjog. Dologi és kötelmi jog.* (studenta lernolibro, 1993; 1995)
* *A felbujtó és a bűnsegéd a római büntetőjog forrásaiban* (2004)
* *Római magánjog* (kunaŭtoro, 2019)

## Memorigiloj 
* jura biblioteko de Universitato de Pécs portas la nomon Benedek Ferenc ekde 2007

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto kun aprezo
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Combray

''''*  estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Kalvadoso, france *Calvados*) kaj en la regiono Normandio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Caen kaj al la kantono *''. 

La teritorio havas komunan limon kun . 

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
* Combray ĉe CDC Cingal – Suisse Normande ()

Kategorio:Komunumoj de Calvados
Biotransformado

[eta|250px|En animaloj, la biotransformado okazas ĉefe en la [hepato, renoj kaj pulmoj.]]
**Biotransformado** estas la kemia modifo (aŭ modifoj) fare de organismo al kemia komponaĵo. Se tiu modifo finas en mineralaj komponaĵoj kiel CO2, NH4+, aŭ H2O, la biotransformado estas nomata mineraligo.

Biotransformado signifas kemian ŝanĝon de kemiaĵoj kiel nutraĵoj, aminoacidoj, toksinoj, kaj drogoj en la korpo. Ĝi estas necesa por polusigi nepolusajn komponaĵojn por ke ili ne estu reabsorbitaj en renaj tuboj kaj estas ekskreciitaj. Biotransformado de ksenobiotiko povas domini toksokinetikon kaj la metabolitoj povas atingi pli altajn koncentrojn en organismoj ol iliaj originaj kemiaĵoj. Ĵuse ties aplikado estas vidita kiel efika, kostefektiva, kaj facile aplikebla alproksimiĝo por la valorigo de agrikulturaj forĵetaĵoj kun potencialo por plibonigi ekzistantajn bioaktivajn komponantojn kaj por la sintezigo de novaj komponaĵoj.

## Referencoj
Kategorio:Biotekniko
Kategorio:Biomalkomponado
Jenő Benda

**Jenő BENDA** [jenO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Benda Jenő** estis hungara ĵurnalisto, redaktoro, advokato, stenografisto. Lia nobela antaŭnomo estis *marczinfalvi* ekde 1905.

Jenő Benda naskiĝis la  en Hust (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Ĥust en Ukrainio), li mortis la  en Dachau (Nazia Germanio).

## Biografio 
Jenő Benda maturiĝis en gimnazio en Máramarossziget, poste li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, baldaŭ en 1913 li advokatiĝis. Ekde 1902 li estis ĵurnalisto en pluraj gazetoj, fine li estis respondeca redaktoro. Tamen inter 1913-1918 li estis advokato, iom poste li estis stenografo dum la pripaca konferenco en Parizo. Dum la nazia erao (1944) li estis rezistanto, tial li estis deportita al Dachau, kie li mortis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Mikor a halottak visszatérnek* (teatraĵo, 1916)
* *Circe* (romano, 1917, 4-a eldono en 1928)
* *Az uszítók. A világháború kulisszái mögül.* (1918)
* *Akiket halálra ítéltek* (tradukita romano de *Farrère, Claude*, 1921; 1924)
* *Páristól Genováig* (taglibro, 1922)
* *A mosolygó álarc* (romano, 1923)
* *A titokzatos másik* (1936)
* *A magyar nemzet története* (kunaŭtoro, 1939; 2001)
* *Az ördög bibliája* (romano, 1940)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj stenografistoj
Pöndorf

'''''' estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Supra Aŭstrio kaj al la distrikto Vöcklabruck. Fine de  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Supra Aŭstrio
Kategorio:Distrikto Vöcklabruck
Ouilly-du-Houley

**Ouilly-du-Houley** estas franca  situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.

Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas *Ribaudiens*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Calvados
Viktor Bérces

**Viktor Bérces** [bErceŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bérces Viktor** estas hungara juristo, altlerneja instruisto, infana aktoro, pianisto, komponisto. Lia pli longa nomvarianto laŭ hungarlingve kutima nomordo estas *Bérces Viktor László*.

Viktor Bérces naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Viktor Bérces maturiĝis en cisterciana gimnazio en Székesfehérvár en 2002, sed inter 1995–1999 li estis ankaŭ infana aktoro de poste en Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár), pli poste li estis ankaŭ muzikisto. Li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 2007, fine li akiris sciencan gradon Ph.D. en 2012. Ekde 2009 li instruis en Altlernejo János Kodolányi kaj Katolika Universitato Pázmány Péter, krome ankaŭ en Kalvinana Universitato Gáspár Károli. Inter 2014-2016 li estis ĉefkonsilisto ĉe la ĉefjuĝejo. Li estas ankaŭ aktiva muzikisto. Li havas edzinon, kiu estas juristo.

## Lia disertaĵo 
* *A védői szerepkör értelmezésének kérdései – különös tekintettel a büntetőbíróság előtti eljárásokra* (2012)

## Elektitaj kontribuoj 
* *A resztoratív igazságszolgáltatási koncepció érvényesülésének lehetőségei büntetőügyekben - különös tekintettel a mediációra és annak hazai szabályozására* (2009)
* *A védőügyvédi tevékenység gyakorlásának személyi és szervezeti keretei Magyarországon* (2013)
* *A büntetőperbeli bizonyítás alapfogalmainak dogmatikai megközelítései a hazai jogtudományban* (2018)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokomponistoj
Hepataj vejnoj

En homa anatomio, la **hepataj vejnoj**, nomitaj ankaŭ suprahepataj vejnoj por distingi ilin el la portalhepata vejno, estas vejnoj kiuj transportas la sangon senoksigenan el la dekstra kaj maldekstra loboj de la hepato ĝis la malsupra kava vejno. Estas 3 hepataj vejnoj kiuj devenas respektive de la maldekstra, centra kaj dekstra parto de la hepato, ĉiuju el ili elfluas en la malsupra kava vejno. La hepataj vejnoj formiĝas per la unio de la sublobetaj vejnoj. Tiuj siavice kolektas la sangon de la malgrandaj centrolobetaj vejnoj kiuj troviĝas en la centro de ĉiu hepata lobeto.

La ŝtopiĝo de la hepataj vejnoj okazigas la malsanon konatan kiel sindromo de Budd-Chiari.

## Vidu ankaŭ 
* Kardiovaskula sistemo

## Notoj 
Kategorio:Vejnoj
Kategorio:Hepato