open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alonso de Alvarado

**Alonso de Alvarado Montaya González de Cevallos y Miranda** (Secadura, Voto, Kantabrio, 1500 - Lima, 1556) estis esploristo kaj konkistadoro hispana.

Filo de *García López de Alvarado* *la Bona*, senjoro de la domo de Voz y Rayz en Secadura kaj pro heredo de Talamanca kaj Vilamor, kaj de *María de Miranda*, filino de Francisco de Montaya. Juna, li estis edukita de sia onklino Teresa de Alvarado, en Hontoria de la Cantera.

Post servi iom da tempo en Gvatemalo sub la ordonoj de sia onklo la Adelantado Pedro de Alvarado, akompanos lin al Peruo en 1534. Post la reveno de Pedro al Gvatemalo, li aliĝis al la fortoj de Francisco Pizarro. Tuj li iĝis konfidulo de Pizarro kaj ricevis ordonojn por esplorado, konkero kaj fondo de urboj.

## Bibliografio 
* Hemming, John (1982). La Conquista de los Incas. México: FCE. ISBN 968-16-1110-1.
* Del Busto Duthurburu, José Antonio:
:*Diccionario Histórico Biográfico de los Conquistadores del Perú*. Tomo I. Lima, Editorial Arica S.A., 1973.
:*La conquista del Perú. Lima, Librería STUDIUM S.A., 1984.
:*La pacificación del Perú. Lima, Librería STUDIUM S.A., 1984.
* Inca Garcilaso de la Vega: *Historia general del Perú*. Tres tomos. Lima, Editorial Universo S.A., 1972.
* Vargas Ugarte, Rubén: *Historia General del Perú*. Tomo I. Editor: Carlos Milla Batres. Lima, Perú, 1981. ISBN 84-499-4813-4
* Vega, Juan José: *La guerra de los viracochas*. Lima, Ediciones Nuevo Mundo, 1966. Dua eldono.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Alonso de Alvarado de José A. del Busto D.

Kategorio:Kantabroj
Kategorio:Hispanaj esploristoj
Kategorio:Hispanaj militistoj
Kategorio:Hispanaj konkistadoroj
Kategorio:Historio de Gvatemalo
Kategorio:Historio de Peruo
Ági Mednyánszky

**Ági Mednyánszky** [mednjAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mednyánszky Ági** estis hungara aktoro, voĉoaktoro, dancisto, primadono, operetkantisto, anoncisto.

Ági Mednyánszky http://www.imdb.com/name/nm0575862/ naskiĝis la  en Aŭstrio en Vieno, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ági Mednyánszky lernis baleton jam ekde 1933 en baleta lernejo de Budapeŝta Ŝtata Operejo, poste ŝi dancadis en diversaj amuzejoj en Budapeŝto. Ekde 1943 ŝi ricevis prozajn rolojn en Teatro Magyar, baldaŭ en aliaj teatroj. En 1958 ŝi aliĝis al trupo de Operetoteatro (Budapeŝto), sed pli frue ŝi jam havis tie rolojn. En 1992 ŝi estis nomumita eterna membro de la Operetoteatro. Ŝi ricevis 3 premiojn inter 1988-2004. Ŝi havis edzon.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* - Stázi, Cecília
* Albert Szirmai: *Mágnás Miska* - grafino Korláth Lotti
* William Shakespeare: *A makrancos hölgy* - Bianca
* Lerner–Loewe: *My Fair Lady* - Mrs. Higgins

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* *Heten, mint a gonoszok* (1942)
* *Zöld, sárga, piros* (1948)
* *2x2 néha 5* (1954)
* *Játék a szerelemmel* (1959)
* *Szemüvegesek* (1969)
* *Tűzoltó utca 25.* (1973)
* *De kik azok a Lumnitzer nővérek?* (2006)

## Elektitaj televiziaj roloj 
* dum oficiala starto de Hungara Televizio ŝi estis anoncisto
* Lili (filmo, 1989)

## Aliaj roloj 
* partoprenoj en programoj de Hungara Radio
* *Szabó család* (radia serio), (1963–2007) Icu (virina ĉefrolo)
* hungaraj voĉoj en eksterlandaj filmoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj primadonoj
Kategorio:Hungaraj operetkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj subretoj
Kategorio:Hungaraj anoncistoj
Mezbotuoba minejo

**Mezbotuoba minejo** estas la naftogasokondensata minejo kiu situas en Jakutio (Rusio), 112 km sud-okcidente de la urbo Mirnij kaj estas parto de la Leno-Tungusa naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1970 kaj ekspluatata ekde 1990.

## Geologio 
La minejo situas en la centra parto de la Mirnij-volbo de la Nepo-Botuoba anteklizo. Ĝi estas la granda levaĵo nord-oriente etendiĝinta, grandeco 60 x 20 km, amplitudo ĝis 40 m. Tektonikaj rompoj dividas ĝin je du blokoj — la Norda kaj Centra.

La gaso kaj nafto troviĝas ĉefe en la subsala komplekso, kiuj konsistas el (de malsupre supren) la terigenaj ediokaraj (la talaĥa, ulaĥana, botuoba horizontoj) kaj karbonataj malsuprekambriaj (la osa horizonto) sedimentaĵoj. La ĉefa gasa (ĉirkaŭ 95%) kaj nafta kapacito estas ligitaj al la botuoba horizonto.

La talaĥa horizonto de la Norda bloko troviĝas je la fundo 1900 m. La efikaj dikecoj estas 4,5 m, poreco de la kolektujoj 12%, gasosatureco 71%. La ulaĥana horizonto situas ene de la Norda bloko. Ĝi estas formita de grejsoj dikaj 3,5-5,4 m, poreco 13%, gasosatureco ĉirkaŭ 70%. La gaskuŝejo estas tavola, litologie kaj tektonike ŝirmita, grandeco 10 x 6 km, alteco ĉirkaŭ 2,6 m. 

La botuoba horizonto estas relative homogena laŭ litologia konsisto, formita de kvarcaj grejsoj kun intertavoloj de aleŭrolitoj kaj argilitoj. Poreco 15%, gasosatureco 80%. La naftogasa kuŝejo estas tavola volba, tektonike ŝirmita, grandeco 30 x 10 km, alteco ĉirkaŭ 30 m. Ene de la Norda bloko la grejsoj kuŝas je la fundo 1934 m, averaĝa efika dikeco 2,7 m. La gasonafta kontakto estas registrita je la absoluta marko -1584 m. En la Centra bloko la grejsoj kuŝas je la fundo 1870 m, efika dikeco 9,9 m, la gasonafta kontakto estas registrita je la absoluta marko -1564 m.

Konsisto de la gaso de la botuoba horizonto: metano 86,99%, etano 3,66%, propano 1,32%, butano 0,43%, pentano kaj la superaj hidrokarbonoj 0,56%, heliumo 0,56%, karbonduoksido 0,25%, azoto 6,34%, hidrogeno 0,09%.

La karbonataj rokaĵoj de la osa horizonto havas efikan dikecon ĝis 4 m porecon ĝis 13%, gasosaturecon 60% kaj estas evoluintaj nur ene de la Norda bloko je la fundo 1550 m.

En 2002 la gaskapacito estis taksita je 132,9 miliardoj da kubaj metroj kaj la gaselminigado sumis je 3,1 miliardoj da kubaj metroj.

## Literaturo 
* 

Kategorio:Gasminejoj de Rusio
Kategorio:Geologio de Jakutio
Preĝejo Stefano la 1-a (Vadosfa)

**Preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas impona romkatolika historia monumento en Hungario, en tre malgranda vilaĝo Vadosfa.

## Historio 
Post la mezepoko plejparto de la loĝantoj sekvis la kalvinismon, la katolikoj havis nur kapelon. En 1681 Jozefo la 2-a nomumis la vilaĝon artikola loko, tial amase alvenis luteranoj antaŭ mesoj. En 1751 granda religia tumulto okazis: la katolikoj aranĝis marŝon al la katolika kapelo, sed pro miskompreno la luteranoj atakis ilin per agrikulturaj iloj. Pluraj homoj vundiĝis. La sekva juĝeja proceso kondamnis la vilaĝanojn al pago de monoj, el tio la katolikoj konstruis pli grandan preĝejon apud la luterana post 3 jaroj. En la sekvaj jaroj/jardekoj/jarcentoj nombro de la katolikoj ne altiĝis, la kirko estis apenaŭ uzata, tial la konstruaĵo gardis la originan karakteron.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto laŭ la ĉefvojo. La fasado estas malsimetria, ĉar en la dekstra flanko turo altiĝas. La navo formas brikon, apude etaĝa sakristio estas videbla. En fino de la navo duonronda absido etendiĝas. Interne la mebloj, predikejo kaj altaroj estis kreitaj en la 18-a jarcento. Menciindas la ŝtonaj skulptaĵoj.

Kermeso okazas en la 20-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* hungare kun foto 
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj

eta|maldekstre|Katolika preĝejo en Vadosfa (dekstre)

Vadosfa
Vadosfa
Tas-Jurjaĥa minejo

**Tas-Jurjaĥa minejo** estas la naftogasokondensata minejo kiu situas en Jakutio (Rusio), 75 km sud-okcidente de la urbo Mirnij kaj estas parto de la Leno-Tungusa naftogasa provinco. Ĝi estis malkovrita en 1981.

## Geologio 
La minejo estas ligita al la samnoma antiklinalo de la Mirnij-elstaraĵo ene de la nord-orienta parto de la Nepo-Botuoba anteklizo de la Siberia kratono. Ĝia grandeco estas (19-23) x (35-38) km, amplitudo 35-40 m. Sekco de la minejo konsistas el la terigenaj, karbonataj, halogenaj rokaĵoj de kvaternaro, ĵurasio, kambrio kaj ediakaro, kies komuna malkovrita dikeco estas 2067 m. Industrian signifon havas la terigenaj kolektujoj de la (de malsupre supren) talaĥa kaj botuoba horizontoj de ediakaro. 

En la talaĥa horizonto efikaj gasohavaj tavoloj estas dikaj 3,4-13 m, poreco 14-16%, gasosatureco 56-63%, tavolpremo 13,9-14,1 MPa. En la gasa parto botuoba horizonto efikaj gasohavaj tavoloj dikas 1 ĝis 21,6 m, poreco 10-14%, gasosatureco 85-88%, tavolpremo 14,1 MPa. En la naftoparto efika dikeco ne superas 13,5 m, poreco 8-14%, naftosatureco 76-96%.

Konsisto de la gaso: metano 79,9-86,2%, etano 4,3-7,4%, propano 1,5-2,5%, butano 0,7-0,9%, pentano kaj superaj hidrokarbonoj 0,7-0,8%, azoto kaj heliumo 0,5-0,6%, karbonduoksido 6,1-7,9%.

En 2002 la gaskapacito estis taksita je 102,7  miliardoj da kubaj metroj kaj la gaselminigado sumis je 0,1 miliardoj da kubaj metroj.

## Literaturo 
* 

Kategorio:Gasminejoj de Rusio
Kategorio:Geologio de Jakutio
Brigantino

eta|300px|dekstra|Usona brigantino *Irving Johnson*.
La **brigantino** estas velŝipo de du mastoj.

La brigantino aperis meze de la 16a jarcento kaj estis uzata etende ĝis la 19a jarcento. Ĝi karakteriziĝis pro la granda areo de velaro kiun ĝi kapablis maletendi por sia pelveturado, kiu atingis eĉ ĝis 600 tunoj, per sia rapidkapablo, sia lerteco en la manovrado kaj sia taŭgeco por la marveturado interkontinenta.

## Vidu ankaŭ 
* Ŝipoj

## Eksteraj ligiloj 
* El bergantín goleta "Jaime Soberano segundo" 

Kategorio:Ŝipoj
Kategorio:Velŝipoj
Narcisisma defendo

**Narcisismaj defendoj** estas procezoj, kiuj konservadas la idealigitajn partojn de la egoo kaj negadas ĝiajn limojn. Ili tendencas esti rigidaj kaj totalismaj. Ilin ofte motivas sentoj pri honto kaj kulpo, ĉu konsciaj aŭ nekonsciaj.

## Originoj
Narcisismaj defendoj estas inter la plej fruaj defendmekanismoj, kiuj elmerĝiĝis el la psikologia fako, kaj inkludas negadon, misformadon, kaj psikologian projekcion. Duonigado estas alia defendmekanismo ofte trovita en individuoj kun narcisisma personeca obstrukco—vidado de homoj kaj situacioj laŭ terminoj de nigro kaj blanko, aŭ tute bonaj aŭ tute malbonaj.

Narcisisma defendo, kun la trovalorigo de la egoo tipa por la obstrukco, povas aperi en iu ajn etapo de evoluado.

## Defendaj sekvencoj
La narcisisto tipe provas ĉiun en sekvenco de defendoj por eligi dolorajn sentojn ĝis li aŭ ŝi trovas defendon, kiu funkcias:
# senkonscia psikologia subpremo
# konscia negado
# misformado (inklude troigo kaj minimumigado) kaj mensogoj
# psikologia projekcio (kulpigo de alia)
# utiligante la helpon de unu aŭ pli el siaj kundependaj amikoj, kiuj subtenos la misformitan vidpunkton de la narcisisto.

## Stigmata sinteno pri psikiatriaj malsanoj
Arikan (2005) trovis, ke stigmata sinteno pri psikiatriaj pacientoj asociiĝas kun narcisismaj defendoj.

## Vidu ankaŭ
## Referencoj
## Tradukfonto 
## Eksteraj ligiloj
*() "A narcissistic defence against affects and the illusion of self-sufficiency"

Kategorio:Narcisismo
Kategorio:Psikoanalizo
Kategorio:Psikologio
Bismarckturm (Kallstadt)

eta|hochkant|Bismarck-turo sur la monto Peterskopf
eta|hochkant|malantaŭa aspekto de la Bismarck-turo

La **Bismarck-turo** estas 36 m alta elrigardoturo sur la 493,5 m alta monto Peterskopf en la montara ĉeno Haardt je la orienta rando de la Palatinata Arbaro. Ĝi staras sur eksklavo de la komunumo Kallstadt (Rejnlando-Palatinato) kaj ricevis la nomon *Bismarckturm Bad Dürkheim* pro la proksimeco al la distrikturbo Bad Dürkheim.

## Konstrukto 
La bosaĵo de la turo konsistas el bunta sabloŝtono, kiu estis kolektita en la proksimeco de la starejo de la turo. Ĝi havas la bazan areon de 16,7 m² kaj estas vertikale dividita en kvar partoj

## Vidu ankaŭ 
* Bismarck-turoj

## Eksteraj ligiloj 
* Bismarckturm Bad Dürkheim  bei bismarcktuerme.de

Kallstadt
Kategorio:Belvederoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Bad Dürkheim
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Bad Dürkheim
Kategorio:Konstruaĵoj en la Palatinata Arbaro
Kategorio:Konstruaĵoj el sabloŝtono
Kategorio:Kallstadt
Kallstadt
ADHD

**ADHD** aŭ **A.D.H.D.** povas esti:

* anglalingva mallongigo por Atentomanka-hiperaktiva perturbo
* muzika grupo de Islando, vidu ADHD (Islanda muzika grupo)
* muzika grupo de Nederlando, vidu ADHD (Nederlanda muzika grupo)
* parto de la nomo de muzika grupo de Pollando, vidu ADHD Syndrom
* muzika albumo de Master Shortie, vidu A.D.H.D. (muzika albumo)
Vanteco

[eta|**Vanitas** de [Léon Perrault (1832-1908).]]
**Vanteco** estas ekscesa kredo en propraj kapablecoj aŭ allogeco por aliuloj. Ankaŭ ekstravaganca montrado de vestaĵoj kaj ornamaĵoj nomiĝas *vanteco*.

Antaŭ la 14-a jarcento la nocio ne havis tian narcisisman nuancon.

## Vidu ankaŭ 
* Egoismo
* Fiero
* Orgojlo
* *Vanitas*
* Dunning-Kruger-efiko
* Hibriso
* Megalomanio
* Narcisismo
* *La Portreto de Dorian Gray*

Kategorio:Socia psikologio
Kategorio:Malvirtoj
Kategorio:Narcisismo
La Asunción

**La Asunción** (*Ĉieliro*, pri tiu de la Virgulino Maria) estas insula urbo de Venezuelo, ĉefurbo de la subŝtato Nova Sparto situa en la orienta parto de la Insulo Margarita kiu havis laŭ la censo de 2011  loĝantojn.

## Geografio 
* Alteco: .
* Latitudo: 11 01' 39" n
* Longitudo: 063º 51' 46" W

## Historio 
eta|maldekstra|Kastelo de Santa Rosa.

La urbo estis fondita de Pedro González Cervantes de Albornoz en 1562 kaj dum sia historio ĝi estis nomita diference ekzemple jeno: Villa del Espíritu Santo, Valle de Santa Lucía kaj La Margarita ĝis resti oficiale La Asunción.

La Asunción estis grava bastiono en la lukto por la sendependeco de Venezuelo kaj krome laŭlonge de sia historio estis grava setlejo por la Hispana Imperio kaj tiele ĝi estis ofte atakita de piratoj kaj korsaroj.

En julio de 1561 Lope de Aguirre alvenis al la insulo Margarita kaj kontrolis ĝin, sciigante ties loĝantojn ke li portas grandan trezoron de la inkaoj kaj tiuj, inklude la guberniestron don Juan Villadrando, avaremaj, falis en la trompon. Aguirre enprizonigis la guberniestron kaj membrojn de la konsilantaro. Poste li kaptis permilite La Asunción kaj najbarajn vilaĝojn. Koninte pri tio, la kontinentaj aŭtoritatoj, sendis Francisco Fajardo lukti kontraŭ li. Antaŭ abandoni Margarita Aguirre ekzekutis la guberniestron kaj 50 lokanojn.

Kategorio:Urboj de Venezuelo
Lago Valencia

[eta|270px|Vido panorama de [Marakajo, kaj fone la Lago *Tacaraigua* aŭ Valencia.]]
La **Lago Takaraigŭa** aŭ **Lago Valencia** estas la dua lago laŭ gravo en Venezuelo post la lago Marakajbo kaj estas la nesala akvejo sen aliro al la maro plej granda de Venezuelo. 

## Geografio
Ĝi troviĝas sur grabeno konata kiel **Grabeno de Tacarigua aŭ Valencia** kiu troviĝas inter la montaroj Venezuela Marbordo kaj la serranía del Interior. La akvokolekta baseno estas de tipo senelflua kaj kovras 3150 km² (0,3% el la lando).

Tiu lago estas la fenomeno hidrografia plej grava de la centro de la lando, havas longon maksimume de 30 km, larĝon maksimume de 20 km, kaj profundon maksimume de 39 metroj kaj averaĝe de 21 metroj. 

Ĝenerale, la baseno de la lago Valencia estas ankaŭ konata populare kiel *Valoj de Aragŭa*. En la aktualo la lago havas etendon de 344 km². En ties bordoj kuŝas du el la ĉefaj urboj de la lando nome Marakajo kaj Valencia kaj aliaj gravaj urboj estas Mariara, San Joaquín, Güigüe, Guacara, Los Guayos kaj Palo Negro.

eta|center|850px|Vido de la Lago Valencia.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* La lago (angle) en la World Lakes Database
* Alexander von Humboldt pri Venezuelo (angle) 

Kategorio:Aragua
Kategorio:Lagoj en Venezuelo
Nirgua

**Nirgua** estas urbo de la ŝtato Yaracuy situa en la Cordillera del Interior en Venezuelo, fondita en 1624, estas la ĉefurbo de la samnoma municipo. Ĉe 2015, al la civila paroĥejo Nirgua oni ĉirkaŭkalkulis 66.589 loĝantojn baze sur la censo farita en 2011.

Temas pri la municipo plej granda el la ŝtato Yaracuy, granda produktanto en agrikulturo (tre konata ekstee pro siaj oranĝoj kaj kafo) kaj ĝi posedas grandajn eblojn kiel destino turisma kaj nacie kaj internacie.

Nirgua ĝuas varmajn temperaturojn dum la tuta jaro de ĉirkaŭ 22,5 °C, belajn tropikajn pejzaĝojn ĉefe de montaro kiuj allogas multajn vizitantojn ĉiujare.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la urbodomo de Nirgua.
* Municipo Nirgua 

Kategorio:Yaracuy
Kategorio:Urboj de Venezuelo
Trujillo (Venezuelo)

**Trujillo** [truĤIjo] (fondita kiel *"Nuestra Señora de la Paz de Trujillo"* aŭ *"Trujillo de Nuestra Señora de la Paz"*) estas urbo situa okcidente de Venezuelo, ĉefurbo de la samnomaj municipo kaj ŝtato. Tiu urbo kuŝas ĉe la Valo de Los Mukas. Ĉirkaŭata de montaroj, ĝi estas konata kiel la urbo de "Paz y Encanto" (paco kaj ĉarmo). Ĝi estas longa kaj mallarĝa, dominata de enorma skulptaĵo de la Virgulino de la Paco, nome monumentego  metrojn alta,  tunojn peza, starigita sur  metrojn super la marnivelo. Inaŭgurita en decembro de 1983 ĝi estis desegnata de la skulptisto Manuel de la Fuente.

La nomo de la urbo venas el la nomo de samnoma urbo en Ekstremaduro, Hispanio.

## Loĝantaro 
Laŭ la censo por 2015 estis  loĝantoj, kaj tiele ĝi estas la tria urbo laŭ loĝantaro en la ŝtato Trujillo, superita nur de la urboj Valera kaj Boconó.

## Geografio 
La urbo situas en la anda regiono, atingante alton de 834 msm, situanta ĉe latitudo de 09º 22' 00" N kaj longitudo de 070º 25' 59" O. Krom tio Trujillo enhavas grandajn pejzaĝojn kaj montojn ekzemple la Teta de Nikitao, la roko de la Virgulino kaj la paramo Ortiz, inter aliaj. Trujillo kiu estas la plej malgranda ŝtato el la 3 ŝtatoj andaj, enhavas geografion kaj etendan kaj gravan. La reliefo estas kruta ĉar ĝi troviĝas en la Andoj de Venezuelo (nome Sierra de Mérida), kiu formas parton de la Granda Montaro Andoj kvankam ĝi posedas ankaŭ ampleksan regionon ebenan en la depresio de la Lago Marakajbo.

## Vidindaĵoj 
* Monumento al la Virgulino de Paco

## Eksteraj ligiloj 
* Trujillo
* Portalo reteja de la Estado Trujillo. 
* Retejo de la urbestraro Trujillo.

Kategorio:Trujillo (subŝtato)
Kategorio:Urboj de Venezuelo
El Tocuyo

eta|dekstre|200px|Situo en Venezuelo.
**El Tocuyo** [toKUjo], fondita kiel Nuestra Señora de la Pura y Limpia Concepción de El Tocuyo, estas urbo de Venezuelo, ĉefurbo de la municipo Morán, subŝtato Lara.

## Geografio 
Situa sur fekunda valo, ĉirkaŭata de montetoj, tiu urbo troviĝas ĉe la nordaj deklivoj de Andoj.

**El Tocuyo** troviĝas je averaĝa alteco de 620 msm kaj ties klimato klasiĝas kiel kserofila. La jara precipitaĵo ne superas 600 mm. Ĝi estas trapasata de la Rivero Tocuyo kiu nomigas la urbon kies signifo, laŭ fakuloj, estas «Fumo de jukao». Tiu rivero permesas la irigacion de la kultivo de sukerkano en sia valo, kies etendo atingas 20 km².

## Historio 
La urbo estis fondita en la 7-a de decembro 1545 de la reĝa funkciulo Juan de Carvajal, kun la nomo «Nuestra Señora de la Pura y Limpia Concepción de El Tocuyo». Tiu urbo krom ties elstareco en la unuaj jaroj de konkistadoroj kaj koloniistoj, havis gravon etendeman, ĉar el tie eliris la diversaj ekspedicioj por loĝigi urbojn de la Provinco Venezuela. Pro tio El Tocuyo estis kromnomita «ciudad madre» (patrina urbo) de Venezuelo.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Olier, Janett (Editora). 1995. El Tocuyo 450 años. J & Eme Editores S.A. Maracaibo-Venezuela.
* Troconis de Veracoechea, Hermila. 1984. «Historia de El Tocuyo Colonial», Universidad Central de Venezuela, Ediciones de la Biblioteca, Caracas.
* José Ángel Rodríguez: Alemanes en regiones equinocciales. Calixto Cler declaró en contra de Juan de Carvajal. Alfadil Ediciones. 1999. Caracas. en 2007, ISBN 980-354-071-8. Pág. 49

## Eksteraj ligiloj 
* Historia de El Tocuyo - El Tocuyo, historias de mi pueblo (Blog)
* El Tocuyo al día
* El Tocuyo - VenezuelaTuya.com
* Pablo Canela y su conjunto: El Gavilán Tocuyano - YouTube 
* Historia de la conquista y población de la provincia de Venezula de José de Oviedo y Baños Parte I Lib III Cap II/III p174-185

Kategorio:Lara (Venezuelo)
Kategorio:Urboj de Venezuelo
Borburata

eta|290px|Atlantika triangula komerco (ĉefe pri sklavoj) kio gravis por la historio de Borburata.

**Borburata** estas urbo de la municipo de Puerto Cabello, en la ŝtato Karabobo, Venezuelo, je malmultaj kilometroj de la haveno de Puerto Cabello, nome la marhaveno plej grava kaj de plej granda ekonomia valoro de la lando.

## Historio 
En tempo antaŭkolumba Borburata estis la ligejo inter la indianoj kiuj alvenis kun marproduktoj kaj tiuj kiuj alvenis el la lageto Takarigua tra la vojo de Vigirima. La zono estis la okcidenta pinto de la regiono kutime loĝata de kariboj.

Durm la 16a kaj 17a jarcentoj la urbo suferis nombrajn atakojn fare de piratoj.

En 1555 francaj piratoj okupis la tiaman domaron dum ses tagoj.

La 7a de septembro de 1561 la ribelulo Lope de Aguirre elŝipiĝis ĉe tiu haveno devena el la insulo Margarita. La lokanoj jam estis fuĝintaj ĉar ili jam konis la masakrojn kiujn li estis fifarinta. Post para de tagoj, Lope de Aguirre pluis al Nueva Valencia del Rey.

Poste okazis multaj epizodoj pro la komerco de sklavoj kaj la agado de korsaroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo de Notitarde pri historio

Kategorio:Urboj de Venezuelo
Emília Nirschy

**Emília Nirschy** [nirŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nirschy Emília** estis hungara baletisto, baletinstruisto.

Emília Nirschy http://www.imdb.com/name/nm0632577/ naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Francio en Grasse.

## Biografio 
Emília Nirschy komence lernis baleton hejme, poste en Baleta Instituto. Ŝi aliĝis al baleta trupo de Budapeŝta Ŝtata Operejo en 1901, kie ŝi debutis post 5 jaroj. Inter 1906-1920 ŝi estis la unua balerino. En la jaro 1911 ŝi dancadis en Londono. En 1917 ŝi establis propran baletlernejon, kie ŝi instruis ĝis 1928. En 1920 ŝi dancadis en Berlino, kie ŝi suferis akcidenton. Escepte ŝi dufoje dancadis en 1923 en Budapeŝto kaj en la sekva jaro en Vieno. En 1923 ŝi edziniĝis en la dua fojo, en 1937 ŝi sekvis sian edzon, kiu estis franca diplomato en diversaj landoj. Ekde 1955 ĝismorte ili vivis en Francio.

## Elektitaj baletaj roloj 
* Guerra: *Magyar táncegyveleg* (1906) - debuto
* Guerra: *Művészfurfang* - Tiktek
* Zöbisch: *A rózsa lelke* - junulino
* Campilli-Léo Delibes: *Coppélia* - Swanilda
* Zöbisch-Béla Bartók: *A fából faragott királyfi* (Reĝido skulptita el ligno, 1917) - reĝidino (ĉefrolo)

## Elektitaj lernantoj de Nirschy 
* Sára Berczik
* Flóra Korb
* Bea Egerváry

## Ŝia libro 
* *A művészi tánc. 10 képpel* (Budapeŝto, 1918) - la unua hubgara baleta libro https://axioart.com/tetel/9fc43d2eb91eee25fbc4d02a32eb191e_325744
 
## Memorigiloj 
* ĉambro en Baleta Instituto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj baletistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Bieno Weilach

eta|murrestaĵoj de la bieno Weilach
La **biena ruino Weilach**, ankaŭ nomata **la malnova domo**, estas la ruino de bieno en la Palatinata arbaro proksime de Bad Dürkheim en la germana federacia lando rejnlando-palatinata distrikto Bad Dürkheim.

## Geografia situo 
La bieno Weilach situas en la meza Palatinata arbaro. 13/01/2017i troviĝas 3 km nordokcidente de la kerna urbo Bad Dürkheim kaj 3,2 km okcidente de la urboparto Ungstein de Bad Dürkheim inter la monto Peterskopf (aslteco 493,5 m) en la nordokcidento kaj la monto Teufelsstein (ĉ. 285 m) en la sudoriento en la valo de la rivereto Weilach sur alteco de apenaŭ 320 m.

## Historio 
La bieno estis menciita unuafoje en la jaro 1381 kiel Weilacher Hof en posedo de la grafoj de Leiningen.

## Literaturo 
* Otto Gödel: Zeitschrift *Pfälzerwald*, Heft 2 1982, die Geschichte des leiningischen Hofes Weilach
* Walter Eitelmann: *Rittersteine im Pfälzerwald*. 4.&nbsp;überarbeitete und wesentlich erweiterte Auflage. Pfälzerwald-Verein, Neustadt/Weinstraße 1998, ISBN 3-00-003544-3

Kategorio:Konstruaĵoj en Bad Dürkheim
Kategorio:Kulturmonumentoj en Bad Dürkheim
Dezső Kapás

**Dezső Kapás** [deĵO kapAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kapás Dezső** estis hungara reĝisoro, scenaristo, altlerneja instruisto.
eta|Memortabulo pri Dezső Kapás
Dezső Kapás http://port.hu/adatlap/szemely/kapas-dezso/person-136557 naskiĝis la  en Debrecen, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Dezső Kapás akiris reĝisoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1963, poste unu jaron li apartenis al Nacia Teatro (Miskolc). Ekde 1964 ĝismorte li reĝisoradis en Budapeŝto en la Gaja Teatro, ekde 1970 li instruis ankaŭ en la menciita altlernejo. Interrompe en 1991 li estis reĝisoro de Teatro Petőfi (Veszprém). Li ricevis premion en 1982. Lia edzino estis pentristo. Li estas entombigita en Kalvinana alea kirko.

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Ernő Szép: *Május* (televizia filmo, 1983)
* *Drong, a bohóc* (televizia filmo, 1976)
* *Tangó* (televizia filmo laŭ teatra prezentado)
* Gyula Krúdy: *A vörös postakocsi* (teatra versio)

## Elektitaj scenarlibroj 
* *Hűség* (1964)
* *Haszontalanok* (1976)
* *Vereség* (1980)

## Aliaj prozaj kontribuoj 
* *Anyám halálai* (Budapeŝto, 1979)
* *Papírkosár* (Budapeŝto, 1986)

## Elektitaj disĉiploj 
* Antal Cserna
* Nóra Görbe
* Bernadett Gregor
* Sándor Halmágyi (aktoro)
* László Jászai (pli juna)
* Iván Kamarás
* Kitty Kéri
* László Keszég
* Ádám Lux
* Erika Marozsán
* Tamás Széles

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Pleisbach

eta|Pleisbach apud Sankt Augustin-Schmerbroich
eta|Pleisbach

La **Pleisbach** (antaŭe ankaŭ *Pleissbach*) estas 24,3&nbsp;km longa rivereto en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio de Germanio. Ĝi apartenas al la distrikto Rhein-Sieg, tutproksime de la urbo Bonno, kaj krome grupiĝas en la administra distriktaro Kolonjo. La rivereto estas maldekstra alfluanto de la rivero Sieg.

## Geografio 
### Fontrojoj 
;Logebach
:la 8,4 km langa *Logebach* estas la maldekstra fontrojo de la 'Pleisbach*. Ĝi kelkfoje enkŭ estas rigardata la supra parto de la *Pleisbach*. La Logebach fontas norde de la monto Asberg sur alteco de 330 msur la urba teritorio de Bad Honnef.
;Quirrenbach
:la 7,5 km longa *Quirrenbach* estas la dekstra fontrojo. Ĝi fontas oriente de Wülscheid, vilaĝeto de Aegidienberg, komunumparto de Bad Honnef sur alteco de 260 m.

La du fontrojoj en Nordrejn-Vestfalio pasas la landan limon kaj kuniĝas okcidente de Schweifeld, vilaĝeto de la komunumo Windhagen en Rejnland-Palatinato - tiu punkto konsideriĝas la fonto de la komuna rivereto. Poste la juna rivereto orientiĝas norden kaj tuj repasas la landan limon, por pasi sian tutan vojon tra Nordrejn-Vestfalio ĝis enfluejo apud Sankt Augustin en la riveron Sieg, kaj kun la akvo de tiu rivero post pliaj 12 kilometroj okcidenten enfluas la riveron Rejno.

### Alfluantoj 
Post ĝia kunfluo alfluas al *Pleisbach* la jenaj rojoj:
* Laubach (*maldekstre*), 1,4&nbsp;km
* Hebbigsbach (*dekstre*)
* Grummigsbach (*maldekstre*)
* Brudersiefen (*dekstre*)
* Igelsbach (*dekstre*), 2,6&nbsp;km
* Eisbach (*dekstre*), 3,5&nbsp;km
* Lützbach (*maldekstre*), 7,2&nbsp;km
* Lafkaulenbach (*maldekstre*)
* Fuchsbach (*dekstre*), 1,8&nbsp;km
* Blankenbach (*dekstre*), 2,4&nbsp;km
* Elsbach (*maldekstre*), 1,3&nbsp;km
* Freckwinkelbach (*maldekstre*), 3,4&nbsp;km
* Pützbach (*maldekstre*), 1,6&nbsp;km
* Selbach (*dekstre*), 0,9&nbsp;km
* Herrenbach (*dekstre*), 2,1&nbsp;km
* Lauterbach (*maldekstre''), 8,3&nbsp;km

## Ceteraĵoj 
La komunumpartoj Oberpleis kaj Pleiserhohn de Königswinter kaj Niederpleis, komunumparto de Sankt Augustin portas la nomon de la rojo.

## Referencoj 
Kategorio:Akvokolekta areo de Sieg
Kategorio:Sankt Augustin
Kategorio:Riveroj en Nordrejn-Vestfalio
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Riveroj en Westerwald
Kategorio:Distrikto Rhein-Sieg
Frigyes Bárány

**Frigyes Bárány** [fridjeŝ bArAnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bárány Frigyes** estis hungara aktoro, voĉoaktoro.

Frigyes Bárány http://www.filmkatalogus.hu/Barany-Frigyes--sz18900 naskiĝis la  en Budapeŝto kaj mortis la 31-an de marto 2023.

## Biografio 
Frigyes Bárány lernis de Margit Makay, tamen li estis grafikisto inter 1952–1956. Li aliĝis al provinca trupo en 1957, poste inter 1960 kaj 1964 en Teatro Csokonai (Debrecen). En 1962 li debutis en filmo, kiu portis tutlandan konatecon. Liaj sekvaj stacioj estis:
* 1964-1971 Teatro József Attila
* 1971–1972 Teatro Kisfaludy Győr)
* 1972–1974 Teatro Szigligeti (Szolnok)
* 1974–1981 Nacia Teatro (Pécs)
Li finis sian karieron en teatro de Nyíregyháza, en 1990 li pensiuliĝis. Li ricevis premiojn inter 1985-2014.
  
## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Romeo kaj Julieta - Benvolio; princo
** Rikardo la 3-a - Lord Hastings
** Somermeznokta sonĝo - Egeus
** La Gajaj Edzinoj de Vindsoro - Dr. Caius
** Kiel plaĉas al vi - Oliver; ekzilita princo
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Dio; apostolo Petro
* József Katona: *Bánk bán* - Biberach
* Károly Nóti–Zágon: Hyppolit, la lakeo (teatra versio) - titolrolo

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* *Az aranyember* (1962)
* *A tanévzáró* (1975)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Honfoglalás* (1963)
* *Felelet* (1975)
* *Malom a Séden* (1987)
* *Itt a vége, pedig milyen unalmas napnak indult* (1995)

## Aliaj roloj 
* hungaraj voĉoj en eksterlandaj filmoj ekzemple de Alberto Sordi, Hugh O'Brian

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gua Ŝa

alternative=Gua Ŝa |eta|Gua Ŝa
**Gua Ŝa** (ĉine: 刮痧；pinjine : guāshā) deskrapas la haŭton per kornoj aŭ glataj jadoŝtonoj ĝis kreiĝas ruĝaj strioj kaj punktoj sur la korpo. Oni kredis ke tiu terapio taŭgis por preskaŭ ajna malsano inkluzive de ĥolero. La ruĝaj punktoj kaj kontuzado daŭras 3 ĝis 10 tagojn por resaniĝi kaj ekzistas ofte iu doloro en la koncerna korpoareo.

Kategorio:Ĉina tradicia medicino
Kategorio:Masaĝo
Korpokandelo

**Korpokandelo**, pli konata sub la formo de **orelo-kandelo** (), estas praktiko en la kampoj de alternativa medicino kaj bonfarto, kiu celas plibonigi la ĝeneralan sanstaton per la lumigo de unu fino de kava kandelo kaj metante la alian finon en la orelo-kanalon. Medicina esploro montris ke tiu ĉi praktiko estas kaj danĝera kaj neefika kaj ne helpas forigi orelovakson aŭ toksajn substancojn. La aserto de unu fabrikisto, ke orelokandeloj originintus de la indiana Hopi-tribo estas ankaŭ falsa.

## Kandelo sur oreloj aŭ aliaj korpopartoj 
eta|OrelokandeloPost la enkonduko de orelokandelo, la korpokandelo estis enkondukita kiel kurackandelo analoge al la orelkandelo. La apliko de korpokandelo ne estas limigita al la orelo. Korpokandeloj estas metitaj sur ĉiuj facile alireblaj korpo-, reflekso- kaj ĉakro-punktoj.

## Produktregulado 
En Eŭropo, kelkaj orelokandeloj portas la markon CE (93/42/EEC), kvankam ili estas plejparte mem-eldonitaj de la fabrikisto. Ĉi tiu marko indikas ke la produkto estas desegnita kaj fabrikita por ne endanĝerigi la sekurecon de pacientoj, sed sendependa testado ne estas postulita kiel pruvo.

## Origino 
Kvankam Biosun, fabrikisto de orelokandeloj, referencas al ili kiel "Hopi" orekokandeloj, ne ekzistas tia praktiko ene de la tradiciaj Hopi resanigopraktikoj. Vanessa Charles, respondeculo por la publikaj rilatoj de la Hopi Tribal Council, deklaris ke uzado de orelokandeloj "ne estas kaj neniam estis praktiko farita ene de la Hopi-tribo aŭ la Hopi indianoj." La Hopi-tribo multfoje demandis al Biosun, la fabrikisto de 'Hopi Ear Candles' (hopi orelkandeloj), ne plu uzi la nomon Hopi por la kandeloj

Multaj rekomendantoj de orelokandeloj asertas ke la praktiko originas en la tradicia ĉina, greka, egipta aŭ nord-amerika sanpraktikoj. Oni raportis ankaŭ ke ĝia origino devenus el la mita urbo Atlantis

## Vidu ankaŭ 
* Orelo
* Listo de senefika kancero traktadoj

## Referencoj 
## Tradukfonto 
Tiu ĉi artikolo originas parte de la ĉi rilataj artikoloj en la angla (ear candeling) kaj la germana (Ohrkerze).

Kategorio:Otorinolaringologio
Kategorio:Alternativa medicino
Kategorio:Pseŭdoscienco
Kategorio:Nova Epoko
Kategorio:Kandeloj
Léon Perrault

**Léon Bazille PERRAULT** (Poitiers, 16-an de junio 1832 - Royan, 16-an de aŭgusto 1908) estis franca pentristo. Oni konsideras liajn verkojn kiel akademia arto.

## Vivo kaj laboro 
Perrault estis de simpla deveno kaj komence laboris kiel tajloro. Ekde 19-jaraĝo li trapasis lecionojn je la Nacia Altlernejo de Belartoj. Li ankaŭ dumtempe estis lernanto de François-Édouard Picot kaj poste de William-Adolphe Bouguereau. En 1861, preskaŭ 30-jaraĝa, li ekloĝis en Parizo kaj definitive elektis por lia pasio: la pentrado. En 1863 li por la unua fojo ekspoziciis en la Pentrosalono de Parizo, kie liajn verkojn ankaŭ pliposte, ankoraŭ multfoje estis akceptitaj. En 1889 li gajnis medalon je la pariza Universala Ekspozicio de Parizo de 1889.

Perrault estis lerneja ekzemplo de la akademia arto, kiu dum la mezo de la 19-a jarcento ankoraŭ furoris, precipe en Francio. Li pentris mitologiajn temojn, nudaĵojn kaj iom sentimentalajn ĝenropentraĵojn kun infanoj. Dum lia tempo li estis famkonata artisto, kiu faris verkojn por altrangaj personoj, kiel Napoleono la 3-a. En la 20-a jarcento li ege forgesiĝis, kvankam liaj verkoj hodiaŭ denove liveras altajn prezojn dum aŭkcioj, ofte po multaj dekmiloj da eŭroj.

Perrault en 1887 estis akceptita en la franca Honora legio. Li mortis en 1908, 76 jaraĝa.

## Verkaro 
.

Leon Perrault, selfportrait.jpg|Léon Perrault, memportreto
Perrault Leon The Flower Vendor.jpg|*La florvendistino*
Léon Perrault, 1868 - Lady Looking in a Hand Mirror.jpg|*Damo kiu rigardas en manspegulo*
Léon Bazile Perrault Bildnis einer jungen Frau.jpg|*Portreto de juna virino*
The Apple Picker by Léon Bazile Perrault.jpg|*La pomplukistino*
Leon Perrault - Maternity.jpg|*Patrineco*
Perrault Leon Jean Basile Meditation 1893.jpg|*Meditado*
Perrault Leon Jean Basile Love and Innocence 1884.jpg|*Amo kaj senpekeco*
Perrault Leon Jean Basile Venus A La Colombe.jpg|*Venuso kun kolombo*
Perrault Leon Jean Basile Vanitas.jpg|*Vanteco*
Perrault Leon Jean La Baigneuse.jpg|*La banistino*

## Literaturo 
* Antigny Alexis: ''De l'Enfant de la tradition académique à travers l'œuvre de Léon Perrault'', majstroverko, Universitato de Poitiers, 2007

## Eksteraj ligiloj 
* Mallonga biografio
* Biografio

Kategorio:Francaj pentristoj
Kretzhaus

**Kretzhaus** estas komunumparto de la urbeto Linz am Rhein en la rejnlando-palatinata distrikto Neuwied. Malgranda parto en la sudoriento de la loko („Oberkalenborn“) apartenas al la komunumo Vettelschoß.

## Geografio 
Kretzhaus situas sur alteco de 360 m super marnivelo sur la Rejn-Vestervalda Vulkana montodorso, malsupre kaj nordoriente de la monto *Meerberg* (alteco 431 m). Ĝi estas tipa stratovilaĝo laŭlonge de la landstrato 254, kiu ligas Rottbitze trans Kretzhaus al Linz am Rhein. Tuj vidalvide de la orienta stratflanko troviĝas la komunumo Vettelschoß al kiu apartenas Kalenborn. En la nordo najbaras la domareto Reifstein kiu apartenas al la komunumo Erpel. Kretzhaus estas la plej alte situanta urboparto de Linz am Rhein.

## Literaturo 
* Elli Lind: *Gründung und Geschichte von Kretzhaus.* In: Landkreis Neuwied (Hrsg.): *Heimat-Jahrbuch des Landkreises Neuwied*, Neuwied 1972, S. 64–67.
* Hans Heinrich Mohr: *Kretzhaus. Reifstein. Vettelschoß*, Bad Tölz 2006, S. 1–150.

## Eksteraj ligiloj 
* Endphase des Zweiten Weltkriegs in Kalenborn/Kretzhaus

Kategorio:Linz am Rhein
Kasbachtalbahn

[eta|maldekstre|[Uerdinger Schienenbus la Kasbachtalbahn en la turista trafiko apud Linz am Rhein]]
[eta|maldekstre|fervoja viadukto en [Kasbach-Ohlenberg|Kasbach]]
[eta|ponto de la Kasbachtalbahn apud Kalenborn/[Reifstein]]
[eta|“Uerdinger Schienenbus“ en la fina stacio [Kalenborn (Vettelschoß)|Kalenborn]]
La fervoja linio **Kasbachtalbahn** estas ne elektrifikita, unurela flanklinio, kiu ligis 35,2 km Linz (Rhein) (dekstra Rejnlinio) kun Flammersfeld (Holzbachtalbahn). Ĝi iris inter Wiedmühle kaj Peterslahr en la valo de la rivero Wied, kaj inter Linz am Rhein kaj Kalenborn ĝi iris en la valo de la rojo Kasbach.

[eta|maldekstre|[DR-konstruvico 95|95 027 en ranĝado dum la jubilea festo *100 jaroj Kasbachtalbahn* en oktobro 2012 en la stacidomo Linz]]
[eta|maldekstre|[DB-Baureihe 215|215 086 kun vagono 4yg dum la evento *100 jaroj Kasbachtalbahn* en oktobro 2012 en stacidomo Linz]]

## Eksteraj ligiloj 
* Eifelbahnverkehrsgesellschaft mbH (EVG)
* Fahrplan und weitere Informationen
* Bilder der Tunnelportale
* Streckenführung Notscheid-Peterslahr mit Steilstrecke (Meßtischblatt von 1935) (Deutsche Fotothek)
* Streckenführung Oberlahr-Altenkirchen (Meßtischblatt von 1946) (Deutsche Fotothek)

Kategorio:Fervojaj linioj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Distrikto Neuwied
Kategorio:Linz am Rhein
Kategorio:Vettelschoß
Kategorio:Ŝpuro 1435 mm
Komerca lernejo

**Komerca lernejo** estas profesiiga lernejo por estontaj komercistoj, kiun eblas frekventi post paso de mezlernejo. Ĝi en Eŭropo ekkutimiĝis en la 1820-aj jaroj, en aliaj kontinentoj iom poste, kaj la konkreta instruplano tre varias laŭ landoj (kaj ankaŭ signife ŝanĝiĝis laŭ la historio). 

## Germanio 
En la Germana Federacio la unua "komercista lernejo" (germane "Kaufmannsschule") fondiĝis en 1818 en la urbo Gotha, centra urbo de la duklando Saksio-Gotao-Altenburgo, fare de *Ernst-Wilhelm Arnoldi*, asekura komercisto konsiderata la "patro de asekuraj kompanioj en Germanio". Post la Dua Mondmilito en Federacia Respubliko Germanio la komercaj lernejoj, nun kutime nomataj *Handelsschule* (prononco ), estas lernejo de metia instruado kiu fineblas en du jaroj, se lernanto ankoraŭ ne sukcese finis reallernejon aŭ la unuan parton de gimnazio, aŭ en unu jaro se jam pasiĝis tia lerneja finekzameno. Krom ĝenerale edukaj fakoj kiel matematiko, gepatra kaj fremdaj lingvoj, natursciencoj fiziko, kemio kaj biologio, sociaj sciencoj historio, politiko, geografio, sporto kaj artaj fakoj, instruiĝas specifaj fakoj kiel komerca administrado, ekonomiko, kontado kaj informadiko. Post sukcesa paso de komerca lernejo povas sekvi plia specialiga lernejo, nomata *Höhere Handelsschule* ("pli alta komerca lernejo").

## Aŭstrio 
En Aŭstrio la komercaj lernejoj, same post la Dua Mondmilito kutime nomataj *Handelsschule* (mallongigite HAS, prononco ) estas profesiiga mezlernejo (germane *berufsbildende mittlere Schule*, mallonge BMS), kies fokuso estas je komercaj fakoj. La ŝtataj komercaj lernejoj kutime estas en samaj konstruaĵoj kiel la komercaj akademioj (germane *Handelsakademie*, mallonge HAK) - tial kutimas komuna mallongigo BHAK/BHAS por *Bundeshandelsakademie/Bundeshandelsschule*). La eduko por la kutime 14- ĝis 17-jaraj gelernantoj daŭras tri jarojn, inkluzivas projektan laboraĵon kaj gvidas al finekzameno parola kaj skriba. 

## Ĉeĥoslovakio 
Post la disfalo de la Habsburga Imperio post la Unua Mondmilito, la komercaj lernejoj de Ĉeĥoslovakio komence funkciis tre simile al la samspecaj aŭstriaj lernejoj, ĝis kiam post la Dua Mondmilito la lando iĝis parto de la komunisma Orienta Bloko kaj komercaj lernejoj juĝiĝis simboloj de kapitalismo kaj ne plu bezonataj. En la intermilita tempo en la lando aktivis aparte multaj gravaj esperantistoj kiel instruistoj de komercaj lernejoj: unu el la ekzemploj estas Theodor Kilian.

## Anglalingvaj landoj 
La koncepto *Business school* de anglalingvaj landoj celas universitatnivelan **komercan altlernejon**, do estas fake pli altnivela ol la mezeŭropa koncepto de komerca lernejo, kiu transpreniĝis al la esperantlingva termino de "komerca lernejo". 

Kategorio:Profesiedukado
Kategorio:Lernejoj laŭ tipoj
Kategorio:Lernejoj laŭ fakoj
Kategorio:Komerco
Hermann Goethe

**Hermann GOETHE** (naskiĝinta la  en Naumburg an der Saale, mortinta la  en Baden bei Wien) estis germana enologiisto kaj
pomologo.

## Vivo 
Goethe ellernis hortikulturon kaj agrikulturon en Erfurto, frekventis la Akademion terkultivistan Hohenheim en Stuttgart-Plieningen kaj fariĝis estro de la Agrikultura lernejo en Dresden-Gorbitz. En 1865 li estis migranta instruisto pri frukto- kaj vinkultivado en Karlsruhe, en 1871 migranta instruisto en Malsupra Aŭstrio kaj ĝis 1883 estro de la nove fondita Landa lernejo pri frukto- kaj vinkultivado en Mariboro.

En 1886 li habilitiĝis kiel privata docento ĉe la Altlernejo pri terkultivado en Vieno kaj nomumitis en 1888 estro de la Biologia provostacio pri vinfarado kaj afergvidanto de la Societo por la protekto de aŭstria vinkreado en Baden bei Wien. Poste li iĝis ties vicprezidanto.

## Verkoj 
* »Die Obstbaumschule« (2-a eld., Stuttgart 1884)
* »Der Weingarten« (Wien 1873)
* »Ampelographisches Wörterbuch« (Wien 1876)
* »Der Obstbaum, seine Pflanzung und Pflege als Hochstamm« (3-a eld., Weimar 1889)
* »Handbuch der Ampelographie« (2-a eld., Berlin 1887)
* »Die Rebenveredelung« (Wien 1886)
* »Die wichtigsten amerikanischen Reben« (Graz 1884)
* »Die Phylloxera und ihre Bekämpfung« (Wien 1887)
* »Weinbau trotz Reblaus« (Graz 1890)
* »Aus der biologischen Weinbauversuchsstation« (Graz 1891)
Kune kun la frato Rudolf Goethe li eldonis fakatlason titolian »Atlas der für den Weinbau Deutschlands und Österreichs wertvollsten Traubensorten« (Wien 1874–78) kaj redaktis inter 1867–71 la gazeton »Rheinische Gartenschrift«, inter 1876–81 la gazeton »Ampelographische Berichte« kaj ekde 1892 la gazeton »Mitteilungen des Vereins zum Schutz des österreichischen Weinbaues«

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 8. Leipzig 1907, p. 168, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Fruktoscienco
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Kategorio:Germanaj sciencistoj
Kategorio:Vinscienco
Rudolf Goethe

**Rudolf GOETHE** (naskiĝinta la  en Naumburg an der Saale, mortinta la  en Darmstadt) estis germana ĝardenistadfakulo kaj pomologo kaj frato de Hermann Goethe.
## Vivo
Rudolf frekventis ekde 1860 la Pomologian instituton de Reutlingen kaj la Ĝardenadfaklernejo en Dresden-Obergorbitz.

En 1868 li akiris la berfruktkultivadan faklernejon "Fürer'sche Beerenobstschule" en Stuttgart kaj fondis en 1874 la Imperiestran fruktosciencan kaj hortiulturon lernejo de Grafenbourg apud Brumath en Alzaco. Ĝin li estris ĝis kiam li vokitis (en 1879) estro de la Reĝa instituto pri kulturado frukta kaj vina en Geisenheim. 

Li retiriĝis en 1903.

## Verkoj
*»Weinbau und Kellerwirtschaft« (Leipzig 1876)
*»Mitteilungen über den Krebs der Apfelbäume« (Strasburgo 1877)
*»Instruktion für Straßenpflanzungen« (2-a eld., Strasburgo 1880)
*»Mitteilungen über den schwarzen Brenner und den Grind der Reben« (Leipzig 1878)
*»Anleitung zum Veredeln der Reben auf amerikanischen Unterlagen« (2-a eld., Wiesbaden 1885)
*»Die Frostschäden der Obstbäume« (Berlin 1883)
*»Die Blutlaus« (2-a eld., Berlin 1885)
*»Verzeichnis der für das westliche Deutschland empfehlenswerten Obstsorten« (5-a eld., Rüdesheim 1900)
*»Die Kernobstsorten des deutschen Obstbaues« (Berlin 1890)
*»Die Obstverwertung unsrer Tage« (2-a eld., Wiesbaden 1897)
*»Handbuch der Tafeltraubenkultur« (Berlin 1894)
*»Die Obst- und Traubenzucht an Mauern, Häuserwänden und im Garten« (Berlin 1900)
*»Der Krebs der Obstbäume« (Berlin 1904)
Krome li fondis en 1886 la gazetojn  »Geisenheimer Mitteilungen über Obst- und Gartenbau« kaj »Mitteilungen über Weinbau und Kellerwirtschaft« en 1889.

## Fonto
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 8. Leipzig 1907, p. 168, (tie ĉi interrete)
Damo (ludkarto)

La **damo** estas karto el la norma kartludo, inter la fanto kaj reĝo.

Tiu karto foje ankaŭ nomiĝas **reĝino** kaj montras la bildo de virino en vestoj de tradicia reĝino. Tial la litero Q en la anguloj, kiuj venas de la angla vorto Queen (= reĝino).

Dosiero:Queen of hearts fr.svg|Damo de kero
Dosiero:Queen of diamonds fr.svg|Damo de karoo
Dosiero:Queen of spades fr.svg|Damo de piko
Dosiero:Queen of clubs fr.svg|Damo de trefo

Kategorio:Ludkartoj
Kategorio:Fikciaj nobeloj
Lope de Aguirre, príncipe de la libertad

***Lope de Aguirre, príncipe de la libertad*** (Lope de Aguirre, princo de la libereco) estas la sesa romano de la verkisto venezuela Miguel Otero Silva, publikita de la eldonejo Editorial Seix Barral, en 1979.

## Recenzo 
La rakonto estas rekonstruo de la vivo de la hispana konkistadoro Lope de Aguirre en kiu la verkisto kontraŭas la kutiman vidon ĝenerale demonigita de liaj antaŭaj biografiistoj.

En la romano Otero rakontas tragedian ekspedicion serĉe de "El Dorado" je sugesto de la vicreĝo de Peruo, estrita dekomence de la kapitano Pedro de Ursúa, en 1560. Ankaŭ Lope de Aguirre apartenis al tiu ekspedició estrita de Ursúa, kiu veturis akompanata de sia amantino, Inés de Atienza. La arbitreco de Ursúa pelis grupon de soldatoj plani ties murdon, kaj ili krome verkis leteron al la reĝo Filipo la 2-a kiel klarigo de ilia decido. La letero estis subskribita de ĉiuj, inklude Lope de Aguirre, kiu inkludis la vorton "perfida". Poste, laco, malsanoj, mortoj kaj murdoj kaj konspiroj pelis Lope de Aguirre al rolo protagonista laŭ kiu li murdis siajn opoziciantojn kaj ŝanĝis la kurson de la ekspedicio. 

Otero baziĝas sur la teksto sendita al la reĝo Filipo la 2-a fare de Aguirre en kiu li deklaras sin sendependa el la Hispana krono kaj neas al li rajton al la teroj de la nova mondo kiel ekzemplo pionira de la amerika sendependeco.

Kategorio:Libroj aperintaj en 1979
Kategorio:Historiaj romanoj
Kategorio:Historio de Venezuelo
Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Kategorio:Miguel Otero Silva
Kategorio:Ribeloj en Hispanameriko
Bugo (Agathosma betulina)

**Bugo** (en la afrikansa nomata *Boegoe*) estas la komuna nomo por ***Agathosma betulina*** : sudafrika aromata planto kun kuracaj kvalitoj, apartenanta al la familio Rutacoj kaj kiu kreskas proksime de riveretoj en finboso-vivejoj. La folioj entenas esencajn oleojn uzataj en la aromoterapio kaj por parfumo. 

## Bibliografio 
* Van Wyk, Ben-Erik (2005). *Food Plants of the World*. Portland Oregon: Timber Press, Inc. ISBN 0-88192-743-0
* Lis-Balchin M., Hart S. and Simpson E. (2001). Buchu (*Agathosma betulina* and *A. crenulata*, Rutaceae) essential oils: their pharmacological action on guinea-pig ileum and antimicrobial activity on microorganisms. *J Pharm Pharmacol.* 53(4):579-82.

Kategorio:Rutacoj
Kategorio:Kuracplantoj
Sara Joffré

**Sara JOFFRÉ GONZÁLES** (Callao, 16-a de novembro de 1935 - 16-a de decembro de 2014) estis perua dramistino kiu, krom sia laboro de verkistino, konstituis gravan parton por la plifirmigo de movado teatra en Peruo. Li estis direktorino kaj fondistino de *Homero Teatro de Grillos*, grupo per kiu ŝi samtempe ekigis forte la intereson por teatro por infanoj en la kultura etoso de Peruo; ŝi estis ankaŭ pioniro, eldonistino, kaj teatra kritikisto por la ĵurnalo *El Comercio* (la komerco).

En la lastaj jaroj ŝi dediĉis al verkado, instruado kaj helpo al teatro. Sara Joffré publikigis 24 nombrojn de sia gazeto, memeldonita, "Muestra". Temas pri gazeto kiu publikigas nur peruajn dramistojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Sara Joffré
* “El teatro es también para pensar” 
* Theatre Notes: Simposio De Teatro Latinoamericano En U.C.L.A. (PDF)

Kategorio:Hispanlingvaj verkistoj
Kategorio:Dramaturgoj
Kategorio:Peruaj verkistoj
Omero Antonutti

**Omero ANTONUTTI** (Basiliano, Udine, 3-a de aŭgusto de 1935, mortis la 5-a de novembro 2019) estis itala aktoro kaj duoblisto, kiu faris grandan parton de sia kariero en Hispanio, kie famis lia rolo de *Agustín* en la filmo *El sur* (la sudo), de reĝisorita de Víctor Erice en 1983.

En sia kariero li dediĉis sin kaj al teatro kaj al kino, kie elstaris lia kunlaborado kun la fratoj Taviani en *Padre, padrone* (1977), *La notte di San Lorenzo* (1982) -kun Margarita Lozano- kaj *Kaos* (1984). Li partoprenis ankaŭ en *Sandino* (1991), de Miguel Littín, en *Farinelli, voce Regina* (1991), de Gérard Corbiau kaj en *Un eroe borghese* (1994), de Michele Placido.

## Filmaro selektita 
* *14, Fabian Road*, de Jaime de Armiñán (2008).
* ''The God's Bankers*, de Giusseppe Ferrara (2002).
* *Tierra del Fuego*, de Miguel Littín (2000).
* *El maestro de esgrima*, de Pedro Olea (1992).
* *Sandino*, de Miguel Littín (1991).
* *El Dorado*, de Carlos Saura (1988).
* *Good Morning, Babilonia*, de Paolo kaj Vittorio Taviani (1986).
* *El rey y la reina*, de José Antonio Paramo (1986)
* *Golfo de Vizcaya*, de Javier Rebollo (1985).
* *Kaos*, de Paolo kaj Vittorio Taviani (1984).
* *El sur*, de Víctor Erice (1983).
* *La notte di San Lorenzo*, de Paolo kaj Vittorio Taviani (1982).
* *O Megaleksandros*, de Teo Angelopulos (1980).
* *Padre padrone'', de Paolo kaj Vittorio Taviani (1977).

Kategorio:Italaj aktoroj
Kategorio:Hispanaj aktoroj