open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baletaj ŝuoj

[250px|dekstra|eta|Baletaj ŝuoj sur piedoj estantaj en la [tria pozicio.]]
**Baletaj ŝuoj** estas malpezaj ŝuoj dizajnitaj speciale por baleta dancado. Ili estas farita el mola ledo, kanvaso aŭ atlaso, kaj havas flekseblajn maldikajn plandumojn. Baletaj ŝuoj estas tipe haveblaj en rozkolora, nigra, griza kaj blanka koloroj. Tradicie, virinoj vestas rozkolorajn ŝuojn kaj viroj vestas blankajn. En la alia tradicio, viroj vestas nigrajn ŝuojn kaj virinoj vestas blankajn aŭ nigrajn ŝuojn. Karne aŭ flavo-brune kolorigita ŝuoj, estas modestaj kaj tial donas aspekton de dancado nudpiede, ili estas uzataj de ambaŭ viroj kaj virinoj.

Komencantaj baletistinoj, kaj baletistinoj pli junaj ol proksimume dek du jaroj de aĝo, vestas nur baletajn ŝuojn dum trejnado kaj plenumado, dum kiam pli plibonigitaj inaj dancistoj povas vesti baletajn ŝuojn aŭ surfingrebligajn ŝuojn depende de la situacio. Junaj dancistoj estas tipe limigitaj al baletaj ŝuoj ĝis kiam iliaj ostoj estas ostiĝintaj kaj iliaj muskoloj estas sufiĉe fortaj por dancado surfingre. Virdancistoj preskaŭ ĉiam vestas molajn baletajn ŝuoj, ĉar ili malofte dancas surfingre.

Baletaj lernejoj tipe gvidas teknikajn klasojn, en kiuj dancistoj vestas nur baletajn ŝuojn, kaj surfingrajn klasojn en kiuj dancistoj unue vestas baletajn ŝuojn por varmiĝi je la manrelo, kaj poste ŝanĝas ilin al surfingrebligajn ŝuojn por la centraj ekzercoj. Multaj baletaj lernejoj postulas minimume kvin jarojn de trejnado antaŭ permeso al iliaj dancistoj al iri surfingre.

## Konstruo 
Simile al multaj aliaj specoj de dancaj ŝuoj, baletaj ŝuoj povas havi fendo-planduman aŭ pleno-planduman konstruon. La fendita plandumo konsistas el du apartaj partoj, unu sub fingroj kaj la alia sub kalkano, por pli granda fleksebleco. La pleno-planduma konstruo estas pli simila al tiu de la kutimaj, ne-dancaj ŝuoj.

Baletaj ŝuoj estas kutime farataj el mola ledo, kanvaso aŭ atlaso:

* Ledaj ŝuoj estas longdaŭre uzeblaj kaj helpas konservi la piedojn varmajn. Grand-grajnaj ledaj ŝuoj estas tipe la plej flekseblaj kaj komfortaj, kaj ankaŭ la plej multekostaj.
* Kanvasaj ŝuoj estas tipe uzataj de viroj. Ili kostas malpli multe ol ledaj baletaj ŝuoj kaj la kanvaso kapabligas al la piedo al spiri sed ĝi eluziĝas pli rapide ol ledo.
* Atlasaj ŝuoj estas tipe uzataj de virinoj. Ili estas facile farbataj por agordi la ŝuan koloron.

Elastaj rubandoj estas uzataj por helpi fiksi baletajn ŝuojn al la piedoj. Ĉiu ŝuo povas esti fiksita per sola rubando trans la arko de la piedo, aŭ per du rubandoj kiuj kruciĝas je "X" formo je la supro de la arko. Fendo-plandumaj ŝuoj tipe havas du rubandoj, dum kiam pleno-plandumaj ŝuoj kutime havas nur unu rubandon. Ĉe solo-rubandaj ŝuoj, plejparto de fabrikantoj de baletaj ŝuoj alfiksas la rubandojn al la ŝuoj dum la fabrikada procezo. Ĉe duopo-rubandaj ŝuoj, fabrikantoj tipe alfiksas unu finon de ĉiu rubando al la ŝuo kaj lasas al la aĉetanto alfiksi la liberajn finojn de la rubandoj por optimala adapto.

## Vidu ankaŭ 
* Surfingrebligaj ŝuoj
* Malmolaj dancaj ŝuoj
* Dancaj ŝuoj
* Piedvesto
* Baleto

Kategorio:Danco
Kategorio:Piedvesto
Dalekarla lingvo

]]
**La dalekarla lingvo** (*Dalska, Ovansiljans dalmål*) estas malnova skandinava lingvo kaj kulturo de sveda provinco Dalekarlajo.

## Geografio 
La geografio de Dalekarlajo estas tiu de ĝiaj rivervaloj. Dialekte, oni dividas la lingvon jene:

## Supra silga
La supra silga estas la vera "dalekarla lingvo" (dalska). Ĝi havas tri ĉefajn dialektojn:
* muraa (mormål), en komunumo de Mora kaj kun varianto en Ore en norda parto de komunumo de Rättvik,
* ursaa (ossmol), en komunumo Orsa,
* elvedala (elwdasmål), en suda parto de komunumo Älvdalen.

La dialekta divido en malnova tempo estis tre forta. Ekzemple la muraa vilaĝo Östnor dum multaj generacioj estis dividita en tri apartajn dialektojn kun geografie ne ŝanĝiĝantaj limoj. La dialekto vuomusa, de paroko Våmhus, historie apartenas al la muraa grupo sed havas multajn trajtojn komunajn kun elvedala. La ursaa dialekto estas pli unueca en si kaj pli aparta de la aliaj, interalie per alia sonsistemo, kie ekzemple la sono r ne retrofleksigas sian sekvanton sed anstataŭe malaperas, ekzemple ĝia nomo por si mem, "orsmol" (Orsa-lingvo) estas elparolata "us-mul", kie la unua silabo estas mallonga.

La diferenco inter muraa kaj ursaa estas kompareble same granda kiom inter sveda kaj norvega lingvoj. Ene de Supra Silga regiono oni interkomprenas sin per la lokaj dialektoj, sed forlasinte ĝin al ekzemple Malsupra Silgo oni devas uzi la svedan por komprenigi sin.

La dialektoj de plej nordaj parokoj Särna kaj Idre ne estas dalekarlaj, sed norvegaj, kaj historie, kaj lingvomelodie kaj vortare.

## Malsupra silga 
Malsupraj silgaj dialektoj (svede nedansiljansmål) estas tiuj de Retviko (Rättvik), Leksando kaj Gagnefo ĉe la suda flanko de Silga Lago (Siljan). Lingve ili situas ie inter supra silga kaj nacia sveda lingvoj, kaj gramatike kaj vortoprovize. Tradicie dulingveco estis malpli evidenta.

Kategorio:Kulturo de Svedio
Merida troglodito

La **Merida troglodito** (***Cistothorus meridae***) estas tre malgranda birdo de la familio de Trogloditedoj en Ameriko. Ĝi estas endemia de Venezuelo.

## Aspekto 
Plenkreskuloj (nur 10&nbsp;cm longa) havas brunajn suprajn partojn kun helbrunaj brusto kaj flankoj striitaj kaj blankaj gorĝo kaj ventro. La **dorso estas nigra** (malkutime ĉe trogloditedoj) **kun blankaj strioj** kiuj atingas la malsupran dorson kaj la pugon. Ili havas malhelan (brunnigra) **kronon striita je nigro** (ankaŭ malkutime ĉe trogloditedoj) kun larĝa blanka linio superokula (pli larĝa malantaŭ la okulo) kaj mallonga maldika beko. La flugilplumoj kaj la mallonga vosto (kutime levata) estas malhele striitaj.

La kanto estas tre varia. Temas pri altatonaj notoj trilaj kiujn ili miksas kun pli raŭkaj notoj iom plendecaj. La kanto de du populacioj de tiu specio estas tre diferenca, kvankam la loko ne estas distaj pli da 6&nbsp;km. Kiel ĉe la Marĉotroglodito kaj la Mallongbeka cistotoro, la maskloj posedas ege riĉan kantaron, kvankam tiu de la Merida troglodito estas ne tiom riĉa (nur 25 kantoj ĉe 200 de la okcidentaj populacioj de la Marĉotroglodito).

## Habitato 
Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj herbejoj de alta altitudo. Ili loĝas ĉe la zonoj de humidejoj de altebenaĵo, ekosistemo komponita de bromeliaceoj teraj kaj arbustoj kiu disvolviĝas je altitudoj inter 3100 kaj 4000 m de altitudo super marnivelo. Ili okupas areon de distribuado geografie tre malgranda, 160&nbsp;km longa kaj 40&nbsp;km larĝa, en la provincoj de Merida kaj Trujillo, nordokcidente de Venezuelo.

## Kutimaro 
Estas tipa de la genro *Cistothorus*. Ili moviĝas aktive en malalta vegetaĵaro, sed ili ne estas specife timidaj. Ĝi levas ofte la voston sur sia dorso, ĝis kiam ĝi tuŝas preskaŭ sian kapon. Por sia agado ŝajne ĝi bezonas grandan teritorion. La kutima kanto ŝajnas pli proksima de tiu de monogama specio ol de tiu kiu praktikas la poligamion. Kiel ĉe la Marĉotroglodito, ankaŭ tiu ĉi detruas ovojn de aliaj specioj kiuj estas en sia teritorio. Ili manĝas senvertebrulojn.

## Reproduktado 
Oni scias malmulte pri tio. Oni trovis nombrajn nestojn kiuj uzitas kiel dormejoj en la regiono de Mérida maje kaj junie 1997. Temas pri strukturoj kupolformaj kun flanka enirejo. La konstruaĵo estas farita el longaj herberoj interplektitaj kun internaj fibroj de *espeletia*. Unu de la nestoj estis precize en arbusto de *espeletia*, je 50&nbsp;cm supergrunde, la aliaj en kanejoj. Ĝis 3 birdoj povus tie ripozi. Oni ne scias ĉu tiuj ripozejoj estas ankaŭ reproduktejoj.

## Referencoj 
* En la franca pri tiu specio
* BirdLife International 2004. Cistothorus meridae . 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Trogloditedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Rumpersdorf

**Rumpersdorf,** hungare **Rumpód,** kroate **Rupisce** estas ne memstara vilaĝeto en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando, en la distrikto Oberwart, en la komunumo Weiden bei Rechnitz.
300ra|eta|Panoramo de Rumpersdorf

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 100
* Poŝtkodo: 7463
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: OW

## Situo 
Rumpersdorf situas sur deklivoj laŭ negrava flankovojo. Oberwart troviĝas 13 km-ojn.

## Historio 
La turkoj detruis la malnovan vilaĝon en 1532, poste kroatoj kaj italoj refondis ĝin. En 1910 vivis en la komunumo 241 homoj (germanoj kaj ciganoj en malplimulto, kroatoj en plimulto). Ĝis la Traktato de Trianon en 1919 la loĝloko apartenis al Hungara reĝlando en Aŭstrio-Hungario, al la reĝa departemento Vas/Eisenstadt, al distrikto Kőszeg/Güns, poste al la respubliko Aŭstrio, inter 1938-1945 al nazia Germanio.

## Fontoj 
* hungara Vikipedio

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Unterschützen

eta|Romkatolika preĝejo
eta|Tombejo
**Unterschützen** [unterŝucen], hungare **Alsólövő** [alŝOlovo], kroate **Dolnje Šice** estas ne memstara vilaĝeto en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Oberschützen. Unter, alsó kaj dolnje signifas: suba.

## Situo 
Unterschützen situas laŭ negrava flankovojo. Oberwart troviĝas 5 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1393 en formo *"Utreque Lave"*. Komence sagistoj (havantaj privilegiojn) loĝadis tie, kiuj defendis la landlimon. En 1683 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. En 1910 vivis en la komunumo 697 homoj (germanoj en majoritato, hungaroj kaj ciganoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon Alsólövő apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio.

## Vidindaĵo 
romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Bernardo el la 13-a jarcento

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com

Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Oberkohlstätten

**Oberkohlstätten,** hungare **Felsőszénégető** [felŝOsEnEgetO] estas ne memstara vilaĝeto en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en la distrikto Oberwart, en municipo de Unterkohlstätten. Ober kaj felső signifas: supra.
eta|Panoramo de Oberkohlstätten

## Bazaj informoj 
* Alto super marnivelo: 550 m
* Loĝantaro: 200
* Aŭtokodo: OW

## Situo 
Oberkohlstätten situas flanke de monto laŭ negrava flankovojo.

## Historio 
En tiu ĉi loko oni trovis tombon el la ferepoko, poste romianoj vivis tie. La vilaĝo fondiĝis en la 16-a jarcento, la loĝantoj laboris en karbigejoj, ili produktis karbetojn. La unua mencio okazis en 1597 laŭ malnova hungara ortografio "ZenEgeto". En 1640 la komunumo disiĝis al supra kaj malsupra partoj. La kirko estis konstruita en 1756. En 1910 vivis en la komunumo 194 homoj (plejparte germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Felsőszénégető apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Kőszeg, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio.

## Vidindaĵo 
romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Lenardo el la 17-a jarcento

## Fontoj 
* hungara Vikipedio

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Glashütten bei Schlaining

**Glashütten bei Schlaining** [ŝlajning] hungare **Szalónakhuta** [salOnakhuta], estas ne memstara vilaĝeto en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Oberkohlstätten. Ĝis (1899 la oficiala hungara loknomo estis *Szalonok-Üveghuta*.
eta|280px|Panoramo de Glashütten bei Schlaining

## Situo 
Glashütten bei Schlaining situas inter montoj laŭ negrava flankovojo. Oberwart troviĝas en distanco de 12 kilometroj.

## Historio 
En 1658 grafo Batthyány [batjAnji] fondis tie vitrofarejojn. Ekde la 19-a jarcento la loĝantoj minadis precipe antimonon. En 1910 vivis en la komunumo 216 homoj (germanoj en majoritato, ciganoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon Szalónakhuta apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Kőszeg, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio.

## Vidindaĵo 
romkatolika preĝejo de 1801

## Fontoj 
* hungara Vikipedio

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Mönchmeierhof

**Mönchmeierhof,** hungare **Barátmajor,** kroate **Marof** estas ne memstara vilaĝeto en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando kaj en distrikto de Oberwart, en municipo de Weiden bei Rechnitz.
300px|eta|Panoramo de Mönchmeierhof

## Situo 
Mönchmeierhof situas sur deklivoj laŭ negrava flankovojo. Rechnitz troviĝas 18 km-ojn.

## Historio 
En la 15-a jarcento abatejo fondiĝis. La unua mencio devenis el 1570 en formo *"Baratok mayera"* (la hungara esprimo signifas: biencentro de abatoj). En la 16-a jarcento limgardistaj soldatoj alvenis. En 1622 incendio okazis. En 1910 vivis en la komunumo 308 homoj (kroatoj en majoritato, ciganoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon Barátmajor apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Kőszeg, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo
* kapelo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Rauhriegel

**Rauhriegel,** hungare **Füsthegy** [fuŝthedj], kroate **Rorigljin** estas ne memstara vilaĝeto en Aŭstrio, en la federacia landofederala ŝtato Burgenlando, en la distrikto Oberwart, en la komunumo Weiden bei Rechnitz.
300ra|eta|Panoramo de Rauhriegel

## Situo 
Rauhriegel situas sur deklivoj laŭ negrava flankovojo. Stadtschlaining troviĝas nur 2 km-ojn.

## Historio 
En la 16-a jarcento limgardistaj soldatoj fondis la vilaĝon. Baldaŭe kroatoj alvenis. En 1910 vivis tie kaj en la najbara vilaĝeto Sirokány [ŝirokAnj] 181 homoj (plejparte kroatoj). Ĝis Traktato de Trianon la loĝloko apartenis al Hungara reĝlando en Aŭstrio-Hungario, al la reĝa departemento Vas/Eisenstein, al la distrikto Kőszeg/Güns, poste al la respubliko Aŭstrio, inter 1938-1945 al nazia Germanio.

## Vidindaĵo 
romkatolika preĝejo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Mallongbeka cistotoro

La **Mallongbeka cistotoro** aŭ Mallongbeka troglodito, *Cistothorus platensis*, estas malgranda birdo de la familio de Trogloditedoj en Ameriko. Ĝi estas konata ankaŭ kiel Mallongbeka marĉotroglodito kaj en Sudameriko kiel Herbotroglodito. Estas ĉirkaŭ 20 diferencaj subspecioj kiuj troviĝas en plej parto de Ameriko. Kelkaj el tiuj formoj povas esti separata specio.

Plenkreskuloj havas brunajn suprajn partojn kun helbrunaj brusto kaj flankoj kaj blankaj gorĝo kaj ventro. La dorso havas palajn striojn. Ili havas **malhelajn kronojn kun palaj strioj**, nuancan linion superokulan kaj tre mallongan maldikan bekon.

eta|maldekstra|Cistothorus platensis elegans; ilustración de Keulemans en Biologia Centrali-Americana, 1902.
Ties reprodukta habitato estas humidaj herbejoj kaj bordoj de marĉoj en orienta Nordameriko kaj centra Kanado. La nesto estas rondoforma bulko ligata al malalta vegetaĵaro, kun flanka enirejo; ĝi estas kutime tre bone kaŝita. La masklo ofte konstruas kelkajn neuzatajn nestojn en sia teritorio; li povas pikorompi ovojn de aliaj birdoj nestumante najbare.

Tiuj birdoj migras al marbordaj areoj de sudorienta Usono, kaj de la tuta marbordo de la Golfo de Meksiko suden tra orienta Meksiko ĝis plej suda Sudameriko.

Tiuj birdoj manĝas en malalta vegetaĵaro, foje eksaltante por kapti insektojn dumfluge. Ili manĝas ĉefe insektojn, ankaŭ araneojn.

La kanto de la masklo estas vibranta trilado.

La populacio de tiu birdospecio malpliiĝas, eble pro perdo de habitato.

## Referencoj
* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 52005, Cistothorus platensis, 12a Majo 2006. Malplej Zorgiga.

## Eksteraj ligiloj 
* Speciinformaro pri Mallongbeka cistotoro – Laboratorio Cornell de Ornitologio
* Informaro kaj Fotoj de Mallongbeka cistotoro - Suddakotaj Birdoj kaj Birdumo
* Sedge Wren *Cistothorus platensis*  USGS Patuxent Birdidentigejo
* Poŝtmarkoj  de la Falklandoj; (inkludas Teritorian Mapon)
* Filmetoj de Mallongbeka cistotoro ĉe Interreta Birdokolekto
* Fotaro de Mallongbeka cistotoro  VIREO
* Birdokanto de Mallongbeka cistotoro 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Trogloditedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Hipolaoj

**Hipolaoj** estas mezgrandaj birdoj apartenantaj al genro *Hippolais*, iam lokitaj en la familio de Silviedoj, sed lastatempe separataj en la familio de Akrocefaledoj. Ili troviĝas en Eŭropo, Afriko kaj okcidenta Azio.

eta

## Priskriboj 
Tiuj akrocefaledoj **asociiĝas kun arboj** (dum kanbirdoj asociiĝas kun kanejoj aŭ junkejoj), kvankam kutime en malferma arbaro pli ol en densaj plantejoj. Kompare kun la tre proksimaj rilataj specioj de la genro *Acrocephalus*, la hipolaoj de la genro *Hippolais* havas pli **kvadratformajn vostojn kaj pli larĝajn bekobazojn**. Plej parto estas **nestriecaj verdecaj aŭ brunecaj** supre kaj kremokoloraj aŭ blankecaj sube. Ili estas insektovoraj, sed povas eventuale manĝi ankaŭ berojn aŭ semojn. La specioj kiuj reproduktiĝas en moderklimataj regionoj estas tre migrantaj.

## Specioj 
La 8 specioj estas la jenaj:

(subgenro *Iduna*)
* Malgranda hipolao, *Hippolais caligata*
* Rama hipolao, *Hippolais rama*
* Okcidenta hipolao (aŭ Izabela hipolao), *Hippolais opaca*
* Pala hipolao, *Hippolais pallida*

(subgenro *Hippolais*)

* Griza hipolao, *Hippolais languida*
* Olivhipolao, *Hippolais olivetorum*
* Melodia hipolao, *Hippolais polyglotta*
* Flava hipolao, *Hippolais icterina*

## Taksonomio 
Konsiderinda pruvo, ĉefe ĉe Parkin *et al*. (2004), sugestas ke la genro *Hippolais* estas parafiletika rilate al *Acrocephalus*. Analizojn de DNA studis ekzemple Leisler *et al*. (1997), interpretate de Sangster (1997), indikas, ke la Olivhipolao kaj la grupo de la Malgranda hipolao kaj la Rama hipolao (la subgenro *Iduna*) estas pli rilataj al la specioj de *Acrocephalus* ol la Flava hipolao kaj la Melodia hipolao kaj sekve la nederlanda CSNA movis tiujn kvar speciojn al la genro *Acrocephalus*. Posta revizio  de la BOURC retenas la genron *Hippolais*, por la ok specioj, sed samopinie kun Sangster, oni agnoskas ke ili estu dividitaj en du grupojn.

La reteno de la grupigo *Iduna* ene de *Hippolais* fariĝis ĉar estas pruvo de malgrandaj diferencoj kaj separigaj kialoj, pli ol pro opinio ke la statuso estas ĝusta – nenia pruvo malakceptas analizojn de DNA. Mark Constantine, en "The Sound Approach to Birding"  ilustras, ke estas ampleksa koincido en kantotipoj inter specioj el la du genroj, kaj ke laŭvoĉe, ne estas karakteroj kiuj permesas separi speciojn al unu genron aŭ al alian. Kenneth Williamson  kaj Hadoram Shirihai, pristudante la identigon de *Hippolais* kaj *Acrocephalus* emfazis la similaĵojn inter specioj de la du genroj. Colin Bradshaw, en *British Birds*, verkis kelkajn artikolojn pri la morfologia simileco inter kruc-genraj speciparoj ekzemple la Pala hipolao kaj la Arbedokanbirdo unuflanke (Bradshaw 2000 ) kaj la Kampokanbirdo kaj la Malgranda hipolao aliflanke (ekz. Bradshaw & Steele 1995 , Bradshaw & Steele 1997,  kaj tio ĉio estas respondo al la komentoj de la ornitologo Lars Svensson  ĉe Bradshaw & Steele 1995).

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Podgoria

**Podgoria,** jen germane, kroate **Podgorje**, hungare **Hármasfalu** [hArmaŝfalu], estas ne memstara unuigita vilaĝeto en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando, en la distrikto Oberwart, en la komunumo Weiden bei Rechnitz. La slavdevena historia hungara loknomo estis **Podgoria** (=sub monto). En 1906 la vilaĝo ricevis hungarecan nomon signifanta triopo-vilaĝoj pro la hungariga politiko.
300px|eta|Vojo en "Suba" Podgoria
300px|eta|Panoramo de "Supra" Podgoria

## Situo 
Podgoria situas flanke de monto laŭ negrava flankovojo. Rechnitz troviĝas 16 km-ojn.

## Historio 
Komence en tiu loko fondiĝis 3 apartaj vilaĝetoj: "Suba" Podgoria, "Supra" Podgoria kaj Parapaticshegy [parapatiĉhedj]. En la 17-a jarcento kroatoj fondis vilaĝeton **Bošnjak Brig**, kiu iĝis Suba Podgoria. Pli frue tie estis nur farmo de germana familio Geiger, tial la germana loknomo estas **Geigermeierhof**. Inter 1517-1547 bosnianoj alvenis, kiuj fondis *Supra Podgoria*, germane **Unterwald,** kroate **Malo Podgorje**. Proksime la bienestro estis "Parapatić" kie kroatoj fondis vilaĝeton. En 1910 vivis en la unuigita komunumo 324 homoj (germanoj en malplimulto, kroatoj en plimulto). Ĝis la traktato de Trianon la loĝloko apartenis al la Hungara reĝlando en Aŭstrio-Hungario, al la reĝa departemento Vas/Eisenstadt, al distrikto Kőszeg/Güns, poste al la respubliko Aŭstrio, inter 1938-1945 al nazia Germanio.

## Fontoj 
* hungara Vikipedio

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Kantono Abbeville (Suda Karolino)

La **kantono Abbeville** - angle *Abbeville County*, prononco laŭ la sistemo IFA [] - estas unu el la 46 kantonoj de Usono en la subŝtato Suda Karolino. La administra centro estas la urbo '**. La kantono estis fondita la . Ĝi ricevis sian nomon laŭ la francia urbo **'.

Laŭ la stato de la jaro  en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El la kantona teritorio cetere  kvadrataj kilometroj estas tera areo kaj  kvadrataj kilometroj estas akva areo. La teritorio havas komunan limon kun . 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de kantonoj de Suda Karolino

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kantonoj de Suda Karolino
Chichimilá

**Chichimilá** estas unu el la 106 komunumoj de la meksika subŝtato Yucatán, kiu estas unu el la tri meksikaj subŝtatoj sur la duoninsulo Jukatano. La ĉefurbo de la komunumo estas la samnoma Chichimilá. La komunumo situas en la sudorienta parto de Yucatán en la regiono 2 "Oriente", kiu limas al la federacia subŝtato Quintana Roo en la oriento kaj sudo, al la regiono 1 "Litoral Oriente" en la nordo, al la regiono 4 "Centro" en la nordoriento kaj al la regiono 5 "Centro Sur" en la okcidento. Eta parto en la sudo krome limas al la regiono 9 "Sur". La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 31021.
maldekstra|eta|300px|La situo de la regiono 2 en Yucatán

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7439 loĝantojn. El tiuj estis 3700 viroj kaj 3739 virinoj. La komunumo havas surfacon de 358,60&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 26 metroj super la marnivelo.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 83&nbsp;mm/m2 de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas . Ĝenerale la klimato estas varma kaj duonhumeda. La pluva sezono ĝenerale komencas fine de majo kaj ĝi daŭras ĝis oktobro. Plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj decembro kaj plej varmaj monatoj estas julio kaj aŭgusto.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3869 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2597 scipovis legi kaj skribi kaj 1269 personoj estis analfabetoj. Do 32,8% de la personoj pli aĝaj ol 15 en la komunumo estis analfabetoj.

En la jaro 2000 en la komunumo vivis 6561 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 5511 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 84% de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La ĉefa indiĝena lingvo en Yucatán estas la jukatana majaa lingvo, ankaŭ nomita Majatano.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Chichimilá  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()
* Chichimilá  en ''Nuestros municipios” (niaj komunumoj; retejo de la registaro de Yucatán) ()

Kategorio:Komunumoj de Yucatán
Terijakio

eta|250ra|terijakio el koko.
[250ra|eta|[Whopper Teriyaki ĉe Burger King]]
**Terijakio** (kanji: りき; hiragana: てりやき, en romaji: teriyaki) estas »sojmielita viando«, kuirospeco en Japanio. Manĝaĵoj estas kuiritaj aŭ frititaj en dolĉa sojsaŭco.

La vorto *terijakio* devenas de la vorto , kiu indikas la brilon de la sukero kiu enestas. , signifas kuiri aŭ rosti. La viando estas enmetata kelkfoje en saŭcon antaŭ kaj dum la kuirado aŭ oni metas la saŭcon per peniko.

La saŭco, nomita *tare* estas tradicie farita per miksado kaj kuirado de sojsaŭco, sakeo aŭ mirino kaj sukero aŭ mielo.

Terijakio povas ankaŭ esti surtabligita malvarme, kiel ekzemple en *Bentō*, menuo en kesteto.

## Teriyaki burger 
 estas variaĵoj de hamburgero, kreitaj de la japana restoraci-grupo Mos Burger en 1973.

## Vidu ankaŭ 
* Rostado
* Kradrostado

Kategorio:Japana kuirarto
Kategorio:Saŭcoj
Eanbald la 2-a

eta|dekstra|Monero de Eanbald la 2-a
**Eanbald la 2-a** (m. inter 808 kaj 830) estis ĉefepiskopo de Jorko, Anglio.

Li edukiĝis ĉe Jorko sub Alcuinus, kiu amike moknomis lin "Simeono".

La 14-an de aŭgusto 796 li konsekriĝis ĉefepiskopo de Jorko, sekvante Eanbald la 1-an.

Alcuinis skribis multajn leterojn al Eanbald pri reguloj por la administro de la ĉefdiocezo.

Eanbald helpis Aethelhard regajni la postenon de ĉefepiskopo de Canterbury, de kiu li estis forpelita de Eadberht la 3-a, reĝo de Kent.

En 798 Eanbald okazigis sinodon ĉe Finchale, proksime al Durham, dum kiu estis decidoj rilate ekleziajn tribunalojn kaj la celebron de pasko.

Li kverelis kun Eardwulf, reĝo de Northumbria, kies adultojn li kondamnis kaj al kies malamikoj li donis rifuĝon. Alcuinus kritikis Eanbald ĉar li kutime kutime akompaniĝis de granda armita sekvantaro, sed sendube tio necesis. Verŝajne, aldone estis disputoj pri ekleziaj posedaĵoj.

Li mortis eble ĉirkaŭ 808, kvankam estas moneroj kiu sugestas pli postan mortjaron.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Jorko
Eardwulf

**Eardwulf** estis reĝo de Northumbria, Anglio de 796 al 806/8 kaj denove de 808/10. Li mortis eble ĉirkaŭ 810.

## Deveno, frua vivo kaj altroniĝo 
Pri lia deveno nenio certas. Laŭ Simeono de Durham lia patro ankaŭ nomiĝis Eardwulf.

Ŝajne li estis malamiko de Aethelred la 1-a, kiu regis Northumbria dum multe da la malfrua 8-a jarcento. Simeono de Durham diris ke en 790 Eardwulf "estis kaptata, kaj kondukata al Ripon, kaj Aethelred komandis ke tie li estu mortigata ekster la pordo de la monaĥejo. La monaĥoj portis la korpon en la preĝejon, kantante gregoriajn ĉantojn, kaj metis ĝin eksteren en tendon; post meznokto oni trovis lin en la preĝejo, vivan." Letero de Alcuinus al Eardwulf sugestas ke oni konsideris la resanigon mirakla.

Aethelred mortigis aliajn rivalojn por la trono, sed li mem estis mortigata de konspirantoj estrataj de Ealdred la 18-an de aprilo 796. Li estis sekvata de Osbald sed tiu regis nur 27 tagojn antaŭ ol esti detronigata de nobeloj de Northumbria. Osred fuĝis al la regno de la piktoj, kaj la 14-an de majo Eardwulf altroniĝis. La 26-an de majo li konsekriĝis ĉe la katedralo de Jorko.

## Edziĝo 
Aethelred edziĝis antaŭ sia altroniĝo: nelonge post tio Alcuinus riproĉis lin pro forlasi sian edzinon kaj akiri novan edzinon aŭ konkubinon. Laŭdire edzino (verŝajne la dua edzino) de Eardwulf estis filino de Karlo la Granda: se tio veras, ŝi estus nelegitima filino.

## Regado 
Eardwulf kverelis kun aliaj superaj ekleziuloj. Eanbald la 2-a, kiu iĝis ĉefepiskopo de Jorko en 796, kondamnis lin pro adultoj. Eanbald ankaŭ kutime akompaniĝis de granda armita sekvantaro, kaj donis rifuĝon al malamikoj de Eardwulf. Verŝajne, aldone estis disputoj pri ekleziaj posedaĵoj.

Malamikoj de Aethelred ankaŭ kontraŭis Eardwulf. En 798 Wada, kiu estis inter tiuj kiu komplotis kontraŭ Aethelred, batalis kontraŭ Eardwulf ĉe Billington Moor, proksime al Whalley, Lancashire, sed malvenkis kaj eble fuĝis al Mercia. Eble Wada deziris retronigi Osbald: ĉirkaŭ 798 Alcuinus skribis leteron al Osbald per kiu li petis tiun ne plu interveni en la aferoj de Northumbria, kaj ne post 799 Osbald iĝis abato.

Restis aliaj malamikoj. En 799 nobelo nomata Moll estis mortigata pro "urĝa ordono" de Eardwulf; la sekvantan jaron Ealhmund (verŝajne filo de Alhred kiu regis Northumbria de 765 al 774) estis mortigata de sekvantoj de Eardwulf.

En 801 Eardwulf invadis Mercia, kies reĝo Coenwulf donis rifuĝon al liaj malamikoj. Ne estis decidiga batalo: sekvis pacakordo per kiu nek Mercia nek Northumbria gajnis avantaĝojn.

## Detroniĝo kaj retroniĝo 
Ĉirkaŭ 806/808 Eardwulf estis detroniĝo, verŝajne parte pro intervento de Coenwulf de Mercia. Aelfwald la 2-a gajnis la tronon. Eardwulf fuĝis al la kortego de Karlo la Granda kaj poste iris al Romo kie li gajnis la subtenon de papo Leono la 3-a. Post ĉirkaŭ du jaroj, akompanata de delegitoj de la papo kaj Karlo la Granda, Eardwulf regajnis sian regnon.

Ne certas kiun jaron li mortis, sed verŝajne tio estis ĉirkaŭ 810. Li estis sekvata de sia filo Eanred.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Reĝoj de Northumbria
Alkmund de Derby

**Alkmund de Derby** (aŭ **Ealhmund**, **Alcmund**...), (mortis verŝajne la ) estis verŝajne filo de Alhred kiu regis Northumbria, Anglio de 765 al 774. Pro dinastiaj luktoj, li pasis pli ol dudek jaroj kiel ekzilito inter la piktoj. Ĉirkaŭ 800 li eniris Northumbria kun armeo. Li estis mortigita sed oni ne scias la cirkonstancojn. Laŭdire reĝo Eardwulf de Northumbria ordonis lian mortigon, kaj li estis venerata kiel martiro kaj sanktulo. Lia festotago estas la 19-a de marto.

Li estis entombigita ĉe Lilleshall, Shropshire, tiam en Mercia kien multaj malamikoj de Eardwulf fuĝis. Estis raportoj de mirakloj ĉe lia tombo. Poste, pro disraboj de la vikingoj, la kadavro estis reentombigata en Derby. Pluraj preĝejoj en la ĉirkaŭaĵo estas dediĉitaj al Alkmund.

## Bibliografio 
* Grosjean, P., *Codicis Gothani Appendix (Vita Sancti Aelkmundi regis)*, Analecta Bollandiana lviii (1940), 178-83

[eta|maldekstra|Kruca fosto de la eksa Preĝejo S-ta Alkmund, [Derby en Muzeo kaj artgalerio de Derby]]

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de sanktuloj‎
* Muzeo kaj artgalerio de Derby

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Muzeo kaj artgalerio de Derby

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Muzeo kaj artgalerio de Derby
Eanbald la 1-a

**Eanbald la 1-a** (m. la 10-a de aŭgusto 796) estis ĉefepiskopo de Jorko, Anglio.

Li studis ĉe Jorko kune kun Alcuinus sub Ethelbert, kiu estis lia antaŭulo kiel ĉefepiskopo de Jorko. Alcuinus priskribis lin kiel "frato kaj ege fidela amiko". Ethelbert al Eanbald kaj Alcuinus konfidis la estradon de la rekonstruo de la katedralo de Jorko.

En 780 Ethelbert mortis, kaj Eanbald estis nomumata lia sekvanto. Alcuinus iris al Romo por ricevi la paliumon de papo Hadriano la 1-a.

En 786 Eanbald estris sinodon en Northumbria kiun ĉeestis du papaj legatoj kaj reĝo Aelfwald la 1-a. Estis decidate ke
*  ne rajtis heredi regnojn
* pastroj ne celebru meson nudkrure
* episkopoj ne diskutu neekleziajn aferojn dum sinodoj
* ĉiuj pagu dekonaĵojn al la eklezio
* estu reguloj pri la vestmanieroj de kanonikoj, monaĥoj kaj neekleziuloj.
La sinodo ankaŭ kondamnis reĝmortigon, sendube ĉar tiuepoke pluraj reĝoj estis mortigitaj dum dinastiaj luktoj.

Dum li estis ĉefepiskopo la vikingoj ekdisrabis Northumbria.

La 26-an de majo 796, ĉe Jorko, Eanbald konsekris Eardwulf reĝo de Northumbria. Eanbald mortis ĉe monaĥejo de Etlete aŭ Edete la 10-an de aŭgusto 796. Li entombiĝis en la katedralo de Jorko. Li estis sekvata de Eanbald la 2-a.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Canterbury
Vieze

**Vieze** estas svisa rivero en Valezo, maldekstra alfluanto de Rodano

Ĝia fonto estas okcidente de la Dents du Midi, proksime de la franca limo, apud la urbo Champéry.

Ĝia longo estas ĉ 12 km, kaj ĝi alfluas Rodanon ĉe la urboj Monthey.

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Alfluantoj de Rodano
Kantono Jasper (Suda Karolino)

La **kantono Jasper** - angle *Jasper County* - estas unu el la 46 kantono de Usono en la subŝtato Suda Karolino. La administra centro estas la urbeto ''* (kiu tamen nur parte situas en la kantono Jasper, je alia parto en la najbara kantono Beaufort). La kantono estis fondita en la jaro 1912. Ĝi estis nomita omaĝe al *William Jasper*.

Laŭ la stato de la jaro  en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El la areo,  kvadrataj kilometroj estas tero kaj  akvo. La teritorio havas komunan limon kun . La loĝlokoj en la suda parto de la kantono konsidereblas antaŭurboj de la urbego Savannah sude en la najbara kantono Chatham, kiu jam apartenas al la subŝtato Georgio. En la plej suda parto, la kantono havas mallarĝan parton de la marbordo al la Atlantika Oceano.

## Urboj 
Kvankam *Ridgeland* estas la administra centro de la kantono, la laŭ loĝantaro plej larĝa komunumo estas la urbo Hardeeville. Pluaj urboj kaj urbetoj estas *Coosawhatchie, Gillisonville, Grahamville, Grays, Levy, Okatie, Old House, Pineland, Pocotaligo, Robertville, Switzerland, Tarboro, Tillman* kaj *Wagon Branch''.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de kantonoj de Suda Karolino

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Jasper
Kantono Lancaster (Suda Karolino)

La **kantono Lancaster** - jen kun anglalingva kantononomo, plene esperante estus **kantono Lankastro**, sen ke pri la efektiva uzo de tiu esperantigita kantona nomo en la gazetaro aŭ literaturo de Esperanto estus eksteraj referencoj, angle *Lancaster County*, prononco laŭ la sistemo IFA [] - estas unu el la 46 kantonoj de Usono en la subŝtato Suda Karolino. La administra centro estas la urbo '''', . La kantono estis fondita la . La teritorio havas komunan limon kun .

Ĝi estis nomita tiel omaĝe al la kantono Lancaster (Pensilvanio), kaj kompreneble, origine referencas al la kantono aŭ graflando ĉirkaŭ la brita urbo Lancaster aŭ Lankastro, la ĉefurbo de Lancashire aŭ esperante Lankaŝiro, Anglio.

Laŭ la stato de la jaro  en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El la kantona teritorio cetere  kvadrataj kilometroj estas tera areo kaj  kvadrataj kilometroj estas akva areo.

## Urboj 
Jen listo de ĉiuj urboj kaj lokoj de la kantono, pri kiuj tamen ĝis la stato de 2025 ankoraŭ ne estas unuopaj esperantaj artikoloj:

* Buford
* Elgin
* Heath Springs
* Indian Land
* Irwin
* Kershaw
* Lancaster Mill
* Lancaster
* Springdale
* Taxahaw
* Van Wyck

## Vidu ankaŭ 
* Listo de kantonoj de Suda Karolino

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kantonoj de Suda Karolino
Vicente Ferrer Moncho

**Vicente Ferrer i Moncho** (naskiĝis en Barcelona la 9-an de aprilo 1920; mortis en Anantapur, Andra-Pradeŝo, Barato, la 19-an de junio 2009) estis hispana filantropo, konsiderata kiel unu el la plej aktivaj en la helpado al malriĉuloj en Barato, kie li alvenis en 1952 kiel jezuita misiisto. 

## Juneco 
Juna, li aliĝis al la komunista organizaĵo POUM kaj 16-jaraĝa li estis rekrutita dum la Hispana Intercivitana Milito. Li partoprenis la Batalon de la Ebro kaj en la retiriĝo de la respublika armeo ĝis  Francio post la disfalo de la fronto en Katalunio. Dum mallonga tempo li restis en koncentrejo de Argelès-sur-Mer (Francio). Li decidis reveni en Hispanion kaj tie estis malliberigita dum 1939 en Betanzos. Li fine estis liberigita, sed post plenumado de militservo.

En 1944 li forlasis siajn studojn de juro kaj eniris la  Societon de Jesuo (la Jezuitoj)

## Agado por la malriĉuloj 
En 1952 li alvenis en Mumbai, Barato kiel jezuita misiisto, por pliampleksigi sian spiritan edukadon kaj li komencis sian agadon favore al malriĉuloj de tiu lando. Spite al tio, liaj projektoj kaŭzis sukpektemon de parto de la kamparanoj, kiuj marŝis kontraŭ Vicente Ferrer gvidataj de diversaj politikistoj kaj religiaj aŭtoritatoj. Malgraŭ tio, la tiama ĉefministrino  Indira Gandhi, estis favora al lia laboro.

En 1969, post unujara loĝado en Hispanio li revenis en Baraton kaj instaliĝis en Anantapuro (ŝtato Andra-Pradeŝo), unu el la plej malriĉaj regionoj de Barato. Vicente Ferrer tie rekomencis la helpon por la malbonŝanculoj. Tiun jaron li forlasis la Societon de Jesuo, kaj kreis kun la angla ĵurnalisto Anne Perry, al kiu poste li edziĝis, la fondaĵon * Vicente Ferrer* Tamen, la aŭtoritatoj, dum tiuj unuaj jaroj denove sukpektis pri lia agado kaj klopodis malliberigi lin. Tamen la kortumoj verdiktis favore al Ferrer. 

En 1996 li kreis la *Fondaĵon Vicente Ferrer* en Hispanio por certigi la financadon de la projektoj en Barato. Nuntempe, laŭ la fondaĵo, skipo de 1,900 homoj, kun la apogo de 139,000 kunlaborantoj daŭrigas la laboron en la kampoj de edukado, sano, handikapitoj, loĝado, virinoj kaj medio-protektado. 

Lia agado estis pozitive agnoskita per diversaj distingoj de ŝtataj, regionaj kaj universitataj aŭtoritatoj. Li ricevis interalie la Premion Princo de Asturio pri Konkordo, en 1998.

## Eksteraj ligiloj 
*Fondaĵo Vicente Ferrer
*Nekrologo kaj kompiladoj de liaj intervjuoj publikigilaj en La Vanguardia (hispane) 
*Vicente Ferrer, el hombre que se convirtió en milagro (hispane)

Kategorio:Katalunoj 
Kategorio:Hispanoj 
Kategorio:Filantropoj
Trient (rivero)

300ra|300ra|eta|Rivero Trient

**Trient** estas svisa rivero, en Valezo estas maldekstra alfluanto de Rodano.

Ĝi fontas el la Trient-Glaĉero, apud la la franca limo en la komunumo Trient. Ĝi fluas tra la Valo de Trient, videnda kanjono profunda je 200 m.

Ĝi alfluas Rodanon, post 17 km da fluo, apud urbeto Vernayaz.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Trient

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Alfluantoj de Rodano
Kategorio:Riveroj de la Alpoj
Monaĥejo de Yuste

La **Monaĥejo de Yuste** [ĜUSte] estas monaĥejo ĉe la vilaĝo de Cuacos de Yuste, kie la Imperiestro Karlo la 5-a retiriĝis post abdiko kaj kie loĝis iom pli da unu jaro antaŭ sia morto (1556-1558). Ĝi estas je kelkaj km for de la vilaĝo en belega natura areo en montarbaro de natura komarko La Vera.

eta|maldekstra|200px|Monaĥejo de Yuste.
En la epoko de la retiriĝo de la imperiestro oni faris reformojn por komfortigi la vivon de la malsana eksimperiestro, kiu povis eĉ ĉeesti la meson ekde sia dormejo. Krome la helpantaro estis 60 aŭ 70 personoj. La eksimperiestro mortis tie, estis entombigita tie, sed poste reentombigita en la monaĥejo de El Escorial.

Komence de la 19a jarcento dum la Hispana Milito de Sendependigo la monaĥejo estus detruita, poste ruiniĝis kaj nur dum la dua duono de la 20a jarcento estis rekonstruita kiel memoraĵo kaj por allogi turismon.

Kategorio:Monaĥejoj en Hispanio
Kategorio:Kristanismo en la 15-a jarcento
Kategorio:Ekstremaduro
Vicente Ferrer

* Sankta Vicente Ferrer — hispana sanktulo kaj monaĥo (1350 – 1419)
* Vicente Ferrer Moncho — hispana filantropo (1920 – 2009)
Versoix (rivero)

[300ra|eta|Rivero Versoix en [Versoix]]

**Versoix** estas franca-svisa rivero, longa je ĉirkaŭ 22 km, kiu alfluas en la Lago Lemano.

Ĝi fontas en franca departemento Ain, sur la deklivoj de montoj Ĵuraso, je 600 m de alto; tie ĝia nomo estas *La Divonne*. Ĝi trafluas urbon Divonne-les-Bains kie ĝi provizas la lageton Lac de Divonne.

Poste, kun la nomo **Versoix** ĝi preteriras la francan-svisan landlimon sur 10,5 km, unue inter Francio kaj Kantono Vaŭdo, poste inter Francio kaj Kantono Ĝenevo. Ĝi alfluas Lagon Lemanon apud la samnoma urbo Versoix.

La ĉefaj alfluantoj de **Versoix** estas:
* en Francio, rojoj *Oudar* kaj *Munet*
* en Svisio, rojoj *Nant de Crève-coeur*, *Creuson*, *Nant de la Rebatière* kaj *Nant de la Fontaine-de-Pissevache*.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Riveroj de Ĵuraso
La Cumbre (Cáceres)

**La Cumbre** (Montopinto) estas municipo kaj loĝloko de Hispanio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma komunumo aŭ regiono Ekstremaduro, al ties pli norda provinco Kacereso *(Cáceres)* kaj al la komarko *Tierra de Trujillo*. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La loĝantoj nomiĝas *cumbreños*. 

## Situo 
La Cumbre estas situa en la orienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Tierra de Trujillo, je altitudo de 480 m. La surfaco de ties teritorio estas de 113.52&nbsp;km². Ĝi situas sur pinto (de kie devenas la nomo) de malalta ebenaĵo kiu dividas la valetojn de la rojoj Gibranzos kaj Magasquilla.

## Ekonomio 
Enspezofontoj estas precipe agrikulturo kaj brutobredado.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Municipoj de Cáceres
Citrario

**Citrario** (ĉeĥe: *Citerárium*) estas ostrava muzeo dediĉita al citroj, kiun fondis kaj trafikas Jan Folprecht. En liaj kolektoj, kiuj estas unikaj enkadre de la tuta meza Eŭropo, troviĝas cent dudek instrumentoj, citra literaturo kaj 6000 notaj partituroj. La ekspozicio klarigas verŝajnajn kaŭzojn, kial la citroj falis en forgeson, kvankam temis pri ŝatataj kaj disvastigitaj muzikaj instrumentoj; per la citro ludis ekz. František Dvořák, la patro de Antonín Dvořák. La citrario troviĝas en la tria etaĝo de iama hotelo hotelo Gambrinus en Placo de Masaryk en Ostrava en domo super apoteko.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro 

Kategorio:Moravia Ostrava
Kategorio:Muzeoj en Ostrava
Kategorio:Citroj
Kategorio:Muziko en Ostrava
Deleitosa

200px|eta|Loko de la provinco de Cáceres en Hispanio
**Deleitosa** (Plezurejo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *deleitoseños*. La censita populacio en 2008 estis de 850 loĝantoj.

## Situo 
Deleitosa estas situa en la orienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Ibores, je altitudo de 564 m; je 95&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 144&nbsp;km².

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado. Pri gastronomio gravas la ĉasado, kolbasoj, fromaĝoj kaj tipaj dolĉaĵoj.

## Toponimio 
La deveno de la nomo ne estas klara, kvankam la popola etimologio uzas du hipotezojn: ĉu estis karcero tie kaj tiele plezurejo estus ironia kiel "Valle Delitoso" (Plezura valo). Ĉu plezuro devenus el monaĥejo fondita de San Pedro de Alcántara kie punis la monaĥoj kiuj pekis karne.

## Monumentoj 
Krom la belega pejzaĝo, estas la Preĝejo de Sankta Johano la Evangeliisto de la 16a jarcento, kun skulptaĵo de la Kristo *del Desamparo*, laŭ onidiroj frato de la Kristo de Serradilla, ĉar ambaŭ estas faritaj el la sama ligno. La lokanoj atribuas al li miraklojn, la lasta dum sekeco la 9a de marto de 1949, oni procesiis la skulptaĵon kaj ekpluvegis.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Kulm im Burgenland

**Kulm im Burgenland,** hungare **Kólom,** kroate **Kulma** estas iama malgranda vilaĝo, nun estas parto de foira komunumo Eberau en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando kaj en la distrikto Güssing.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 7521
* Aŭtokodo: GS

## Situo 
Kulm im Burgenland situas laŭ vojo numero 56, laŭ la hungara landlimo, kontraŭe Szentpéterfa troviĝas. Centro de Eberau estas nur 1 km-on.

## Historio 
Komence romianoj vivis tie. La unua mencio okazis en 1221 laŭ latina formo "Villa Colon". En 1472 apud la vilaĝo oni fondis monaĥejon. En 1545 kroataj rifuĝintoj alvenis. En 1558 la monaĥoj estis forigitaj, la monaĥejo plene detruiĝis. En 1720 oni komputis tie 12 familiojn, en 1787 oni komputis en la vilaĝo 43 domojn kun 242 loĝantoj, en 1828 43 domojn kun 322 loĝantoj, en 1857 44 domojn kun 358 loĝantoj.

Laŭ priskribo de Elek Fényes: "Kolon estas vilaĝo loĝata de germanoj en departemento Vas, en bieno de Monyorókerék, oni okupiĝas pri vinoproduktado kaj laboras en la arbaro. La lasta poŝto situas en Szombathely."

En 1910 vivis en la komunumo 307 homoj (germanoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon Kólom apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szombathely, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas ie ajn trapasebla senkontrole.

## Vidindaĵo 
* kapelo de Sankta Triunuo de 1821

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Gaas (Aŭstrio)

**Gaas,** hungare **Pinkakertes** [pinkakerteŝ] estas ne memstara vilaĝeto en Aŭstrio, en la federacia lando Burgenlando kaj en distrikto de Güssing, en municipo de Eberau.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 7521
* Aŭtokodo: GS

## Situo 
Gaas situas laŭ rojo, laŭ vojo numero 56, laŭ la hungara landlimo, kontraŭe Szentpéterfa troviĝas. Güssing estas 20 km-ojn.

## Historio 
Longe oni trovis tie feron. La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1221 en formo *"villa Kertes"*, pri la fortikaĵo el 1271. La fortikaĵo nun jam senŝpure malaperis. En 1698 la hodiaŭa germana loknomo aperis unuafoje. En 1910 vivis en la komunumo 719 homoj (germanoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon Pinkakertes apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Körmend, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas ie ajn trapasebla senkontrole.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1739, en 1892 pligrandiĝis
* statuo de Dipatrino (Maria) proksimume de 1470
* gotika pilgrimloka romkatolika preĝejo de 1524, en 1963 renovigita

## Fontoj 
* hungara Vikipedio

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Burg (Burgenlando)

eta|
eta|
eta|

**Burg,** hungare **Pinkaóvár** estas ne memstara vilaĝeto en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Oberwart, en municipo de Hannersdorf.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 7473
* Aŭtokodo: OW

## Situo 
Burg situas laŭ rojo, laŭ vojo numero 56, laŭ la hungara landlimo, kontraŭe Felsőcsatár troviĝas, laŭ fervojo Schachendorf-Oberwart. La lasta urbo estas 20 km-ojn.

## Historio 
Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. Impona fortikaĵo konstruiĝis dum regado de Stefano la 1-a (Hungario), kiu pligrandiĝis post jarcentoj dufoje. La diametro estis 560 m-ojn, interne 3 fortikaĵetoj situis. En 1445 Ján Griska okupis ĝin. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1344 laŭ tiama hungara ortografio *"Owar"*. La fortikaĵo baldaŭe malkonstruiĝis. En 1910 vivis en la komunumo 472 homoj (plejparte germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Pinkaóvár apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio, inter 1938-1945 al Germanio. Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas ie ajn trapasebla senkontrole.

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo, fundamente mezepoka, en 1834 trakonstruiĝis

## Fontoj 
* hungara Vikipedio

Kategorio:Komunumopartoj de Burgenlando
Pianosonato n-o 30 (Beethoven)

**Pianosonato n-o 30 de Ludwig van Beethoven** op. 109 en E-maĵoro el la jaro 1820 estas la trialasta el liaj pianosonatoj. Post la ampleksa *Hammerklaviersonate* op. 106 Beethoven en tiu revenis al pli malgrandaj dimensioj kaj al pli intima karaktero. Li dediĉis la sonaton al Maximiliane Brentano, filino de la longjara amikino de Beethoven, *Antonie Brentano*, por kiu Beethoven en 1812 jam komponis la malgrandan pianotrion B-maĵoran (verko sen opusnumero) 39. Muzike la trimovimenta verko distingiĝas per libera kaj originala traktado de la sonatformo. Ĝia pezocentro situas sur la tria movimento, variacio-movimento, kiu interpretas sian temon individue kaj pokaze laŭ tute malsama maniero.

## Historio de ekesto 
eta|170x|Laborĉambro de Beethoven (laŭ Johann Nepomuk Hoechle, 1827) La komenco de komponado de op. 109 datigeblas en la unuajn monatojn de la jaro 1820. Ĝi antaŭenigis la intertraktadojn de Beethoven kun Adolf Schlesinger, eldonisto de liaj lastaj tri sonatoj. En la pli novaj esploroj oni supozas, ke Adolf Starke petis de Beethoven verki kontribuaĵon por sia pianoantologio *Wiener Pianoforteschule*. Beethoven interrompis la verkadon de *Missa Solemnis*. Finfine li tamen proponis al Starke la bagatelojn op. 119, n-oj 7–11.

## Eksteraj ligiloj 
* Beethovens Klaviersonate Nr. 30, Op. 109 - Zur Entstehungsgeschichte und zum musikalischen Inhalt
* Digitales Archiv des Beethoven-Hauses in Bonn - Sonate für Klavier (E-Dur) op. 109
* Alfred Brendels Gedanken über die 32 Klaviersonaten in Essayform (englisch)
* Beethovens Skizzen zu Op. 109 auf der Seite der Library of Congress

### Notoj 
* 

## Referencoj 
30
Kategorio:Verkoj de 1820
Ĝenerala Asembleo de Kentukio

eta|dekstra|250ra|Kapitolo de Kentukio
La **Ĝenerala Asembleo de Kentukio** ( aŭ ) estas la leĝofara institucio de la usona ŝtato Kentukio. Ĝi konsistas el du apartaj ĉambroj, nome la Kentukia Domo de Reprezentantoj kaj la Senato de Kentukio.

La Ĝenerala Asembleo ekkunveniĝas ĉiujare en la ŝtata Kapitolo en Frankfort, komence de januaro. Ĉiu sesio ne daŭru pli ol 60 tagoj, kaj ĉiukaze finiĝu antaŭ la 15-a de aprilo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Asembleo, Ĝenerala
Kentukio