open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Poschiavo (komunumaro)

La **komunumaro Poschiavo ** estas administra unuo de Kantono Grizono kaj parto de la distrikto Bernino. Ĝi havis 3521 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas Poschiavo.

## Geografio
La komunumaro, kiu teritorie kongruas kun ĝia ununura komunumo situas sude de Berninopasejo en la supra parto de la rivero Poschiavino, alfluanto de Adda. La plej alta punkto de la komunumo estas en nordo la pinto de la monto Piz Palü kun alteco de 3900 m s.m.

## Lingvoj
La ĉefa lingvo de Poschiavo estas la itala. Parolata estas lombarda dialekto. Laŭ la popolnombrado de 2000 90,45% parolis la italan, 7,91% la germanan, kaj 0,43% la romanĉan. 93% de la loĝantaro estas svisaj civitanoj.

## Komunumoj de la komunumaro Poschiavo 
La komunumaro Poschiavo  konsistas (stato en 2011) el nur unu sola komunumo:

## Historio
Surbaze de la administracia reformo de Kantono Grizono de 1851 estis kreita el la malnova tribunalejo Poschiavo post disiĝo de Brusio la aktuala komunumo kaj komunumaro Poschiavo. La punjurisdikcia kompetento de la komunumaro en la jaro 2001 transiris al la aŭtoritatoj de la distrikto Bernino. Al la komunumaro restas la rajto elekti la deputitan al la granda konsilio de la kantono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj

!
Kuba kverko

La **Kuba kverko** (***Quercus cubana***), estas mezgranda ĉiamverda arbo hejma en okcidenta Kubo en la ekoregiono de la pinaj arbaroj.
 
Iuj aŭtoroj konsideras ke tiu neotropisa planto estas hibrido de *Quercus geminata* kaj *Quercus oleoides* pli ol vera specio .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kubaj pinaroj

Kategorio:Fagacoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Neotropisa flaŭro
Pha That Luang

eta|dekstra|Pha That Luang

**Pha That Luang** (laose ພຣະທາດຫຼວງ 'Granda Stupao') estas granda budhana orkovrita stupao en la centro de Vjentiano, Laoso. Ekde ĝia konstruado, supozeble en la 3-a jarcento, ĝi suferis plurajn modifojn ĝis la jaro 1930 pro la eksterlandaj invadoj en la regiono. Ĝi estas la plej grava monumento kaj nacia simbolo de Laoso

Pha That Luang laŭ la laosanoj estis konstruita kiel hinduisma templo en la 3-a jarcento. Budhanaj misiistoj el la Maŭrja Imperio estis senditaj de la imperiestro Aŝoko, inkluzive de Bury Chan aŭ Praya Chanthabury Pasithisak kaj kvin monaĥoj kiuj portis relikvaĵon (eble osto de la brusto) de la Budho Gotamo al la stupao.

Kategorio:Budhismo en Laoso
Kategorio:Bikŝuejoj en Laoso
Setthathirat

[eta|Statuo al la reĝo Sai Setthathirath ĉe [Pha That Luang, Vjentiano]]
**Setthathirath** (ເສດຖາທິຣາດ) estas konsiderata kiel unu el la grandaj gvidantoj el la historio de Laoso. Ĉirkaŭ la jaro 1560 ĝis sia morto, li sukcese defendis sian reĝlandon Lan Xang kontraŭ la militkampanjoj de birma konkeranto Bayinnaung, kiu estis submetita al (Chiang Mai) en 1558 kaj Ajutthaja en 1564. Setthathirath multe konstruigis kaj starigis plurajn budhanajn monumentojn inkluzive de Wat Xieng Thong en Luangprabango kaj Pha That Luang en Vjentiano.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1534
Kategorio:Mortintoj en 1572
Kategorio:Reĝoj de Laoso
3169 Ostro

**3169 Ostro** estas malgranda sed eksterordinare hela duopa asteroido de la interna asteroida zono, ano de la Hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo Steven J. Ostro (1946–2008), fakulo pri radara astronomio.

## Duopa sistemo 
La duopa eco de **3169 Ostro** estis malkovrita la  de P. Descamps, F. Marchis,, A. Peyrot, J.-P. Teng-Chuen-Yu, J. Dorseuil, B. Payet, T. Dijoux, Y. Leonie, H. Berrouachdi, C. Chion Hock, F. Bernard, C. Benard, J. Berthier, D. Hestroffer kaj F. Vachier per observoj de ĝia luma kurbo farde la *Institut de mécanique céleste et de calcul des éphémérides* elde la Observatorio de la Makes en Insulo Reunio, anoncita la 20-an de decembro 2005.

**3169 Ostro** konsistiĝas el du longigitaj korpoj de 4,4&nbsp;km × 3,4&nbsp;km × 3,2&nbsp;km (ekvivalenta diametro de 3,89 ± 0,06&nbsp;km) kaj 4,8&nbsp;km × 2,6&nbsp;km × 2,4&nbsp;km (ekvivalenta diametro de 3,38 ± 0,07&nbsp;km); ili orbitas je distanco de ĉ 5,2&nbsp;km kun orbita periodo egala al la rotacia periodo de la centra korpo: 0,2712 horoj (kaptita rotacio).

La proksimeco inter ambaŭ korpoj lasas suspekti, ke ili povus esti kontakta duopo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (3169) Ostro; paĝo de Robert Johnston
*  Naturo de la malgranda asteroido 3169 Ostro; de P. Descamp kaj aliaj; el *Icarus* 14-a de februaro 2007

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Žabokreky

**Žabokreky** [ĵabokreki], hungare **Zsámbokrét** [ĵAmbokrEt], germane **Schabokrek** [ŝabokrek] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Žabokreky situas laŭ traira flankovojo, sed ĉefvojo kaj fervojo estas tre proksime. Martin troviĝas je 7 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam en la 9-a jarcento. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1282 en latina formo *"Villa Zabokrek"*. En 1715 oni komputis tie 23 familiojn. En 1785 357 vilaĝanoj loĝis en 51 domoj, en 1828 198 vilaĝanoj loĝis en 31 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zsámbokrét 435 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turócszentmárton, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en 1123 homoj, (1106 slovakoj).

## Famuloj 
En la iama Zsámbokrét naskiĝis hungara violonisto Zsigmond Bachrich.
250ra|eta|maldekstra|Vilaĝdomo de Žabokreky
eta|maldekstra|250ra|Ĉirkaŭaĵo de Žabokreky

Kategorio:Municipoj en distrikto Martin
Listo de urboj de Ekvadoro

eta|dekstra|300px|Mapo de Ekvadoro
Jen listo de urboj de Ekvadoro:

* Guayaquil
* Kito
* Cuenca (Ekvadoro)
* Santo Domingo de los Colorados
* Machala
* Durán
* Manta (Ekvadoro)
* Portoviejo
* Ambato (Ekvadoro)
* Riobamba
* Quevedo (urbo)
* Loja (Loja)
* Ibarra (Ekvadoro)
* Milagro
* Esmeraldas (Ekvadora urbo)
* La Libertad (Ekvadoro)
* Babahoyo
* Sangolquí
* Latacunga
* Tulcán
* Pasaje
* Chone
* Santa Rosa
* Huaquillas
* Nueva Loja
* El Carmen
* Jipijapa
* Ventanas
* Daule
* Cayambe
* Otavalo
* Velasco Ibarra
* Azogues
* Santa Elena
* Salinas (Ekvadoro)
* La Troncal
* Buena Fé
Krioniko

**Krioniko** (el la greka vorto *κρύος*, kiu signifas *frosto*) estas perfrostiga konservado de homoj aŭ aliaj bestoj, kiujn nuntempaj kuracmetodoj ne kapablas teni vivaj, kun la espero, ke eblos revivigi ilin en iu estonteco.

Tiun ĉi procedon oni ne povas malfari per nuntempa teĥnologio kaj, en multaj landoj, ne eblas laŭleĝe frostigi homojn antaŭ ol ili estas konsiderataj klinike mortintaj.

Proponantoj de krioniko asertas, ke homoj kiuj nuntempe estas laŭleĝe aŭ klinike konsiderataj mortintaj, ne estas mortintaj laŭ pli rigoraj difinoj de *morto*, kaj ke la unuaj stadioj de klinika morto povus esti inversigeblaj en iu estonteco.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Cerba morto
* Klinika morto


Kategorio:Medicina tekniko
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Fikciaj teknologioj
Bubaneŝaro

'''''' (Oriya : ଭୁବନେଶ୍ୱର.  ) estas metropolo, universitata urbo, ekonomia kaj religia centro en Barato, en subŝtato Oriso. En la subŝtato ĝi estas la plej granda.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
eta|maldekstre|

## Geografio 
 situas sur ebenaĵo laŭ rivero, laŭ ĉefvojo kaj fervojo nordo-sudo sekvanta la Bengalan Golfon.

## Historio 
Historio de  daŭras 3000 jarojn. Pli frue ĝi havis diversajn loknomojn, ekzemple Toŝali, Kalinga Nagari, Nagar Kalinga, Ekamra Kanan, Ekamra Khetra kaj Mandira Malinia Nagari. En 1946 laŭplane la urbo estis modernigita. En 1948 ĝi iĝis ĉefurbo de Oriso. En la 1990-aj jaroj la elektroniko estis evoluigita en la urbo.

## Trafiko 
 havas flughavenon kaj bonajn vojajn kaj fervojajn kontaktojn kun la ceteraj urboj.

## Klimato 
 havas tropikan klimaton kun influo de musono. La temperaturo varias inter 10-. En aprilo kaj en majo regas la plej granda varmo. Jare pluvas 1540&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter junio-oktobro.

## Vidindaĵoj 
* 600 hinduaj temploj
* historia muzeo
maldekstra|eta|230px|Templo Lingaraj
eta|260px

Kategorio:Urboj de Odiŝo
Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Metropoloj
Baziliko de Győr

eta|300px|Aerfoto pri la baziliko en Győr
'*** (oficiale **Baziliko-katedralo de Ĉieliro de Maria*') estas Malgranda baziliko, ankaŭ pilgrimloko en Hungario, en urbo Győr.

## Historio 
Stefano la 1-a (Hungario) fondis diocezon en Győr, kie ankaŭ romanika katedralo konstruiĝis. El tio nur la absido restis, sed estas interese, ke iom da ŝtonoj venis el konstruaĵoj de la romianoj. Post la tatara invado la preĝejo rekonstruiĝis, kiel impona gotika konstruaĵo. Dum dominado de turkoj la preĝejo estis deponejo kaj parto de la fortikaĵo. Inter 1639-1645 la hungaroj trakonstruis ĝin, kiel baroka katedralo. En 1655 rifuĝinta episkopo el Irlando alvenis, kiu kunportis bildon pri Virga Maria. En 1697 laŭdire la bildo sangoploris, ekde tiam la preĝejo estas ankaŭ pilgrimloko. En 1823 ĝi ricevis parte klasikisman reornamon. En 1996 Johano Paŭlo la 2-a vizitis la preĝejon, kiu post unu jaro ricevis la rangon "Malgranda baziliko".

En la baziliko oni gardas diversajn sanktajn trezorojn, relikvojn. En la katedralo estis entombigitaj ekzemple ĉefepiskopo János Püsky, episkopoj István Breyer, Joseph Christian Fengler kaj Antal Juranics.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Bazilikoj en Hungario
Kategorio:Katedraloj en Hungario
Győr
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Győr
3170 Dzhanibekov

'*3170 *Dzhanibekov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1979 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la sovetan kosmonaŭton Vladimir Aleksandroviĉ Dĵanibekov (cirile *Владимир Александрович Джанибеков'') dufoje heroo de Sovetunio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Flago de Skotlando

[eta|250ra|[Dosiero:FIAV 111000.svg|23ra 1:2, 2:3, 3:5, 4:5]]
**Flago de Skotlando** (angle *Flag of Scotland*, skote *Banner o Scotland*, skotgaele *Bratach na h-Alba*) estas oficiala historia simbolo de Skotlando. Ĝi prezentas bluan ortangulan tukon kun blanka oblikva (Andrea) kruco. Oni ne reglamentas proporcion de flankoj kaj kutime uzas tukojn 2:3 aŭ 3:5. Larĝo de la diagonalaj strioj, kiuj derivas la oblikvan krucon, estas 1/5 parto de larĝo de la flago.

Laŭ legendo, en la jaro 832 la reĝo Oengus la 2-a, kiu gvidis l’armeon de piktoj kaj skotoj kaj preparis sin al batalo kontraŭ engla reĝo Adelstano, en la nokto antaŭ la batalo preĝis al Dio pri donado de venko, kaj votis, ke en okazo de venko li deklaros la sanktan apostolon Andreon kiel la patrono de Skotlando. Matene nuboj super la batalkampo derivis en blua ĉielo la literon «X», ripetinta formon de la kruco, sur kiu en la jaro 70 p.K. en greka urbo Patraso estis krucumita la sankta Andreo. Piktoj kaj skotoj inspiriĝis per tiu ĉi dia antaŭsigno, kaj englojn atakis timo. Kiel rezulto, la armeo de Oengus la 2-a, malplia je kvanto ol la engla armeo, venkis en la batalo, kaj la apostolo Andreo estis deklarita kiel la sankta patrono de Skotlando.

eta|La reĝa standardo
Fakte, unuan fojon la oblikva kruco estis uzita kiel nacia simbolo en 1286 sur sigelo de la skota gvardio, kaj la flago mem aperis en la jaro 1542.

En 1601 la skota kaj la angla flagoj estis kunigitaj en la flagon de Britio.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de britaj flagoj

Kategorio:Naciaj flagoj
Kategorio:Skota kulturo
Kategorio:Flagoj de Britio
Wacław Sieroszewski

**Wacław Kajetan SIEROSZEWSKI**, pseŭdonomo Wacław Sirko (naskiĝis la 24-an de aŭgusto 1858 en Wólka Kozłowska apud Tłuszcz, mortis la 20-an de aprilo 1945 en Piaseczno) – pola verkisto, kreanta lime de kvar epokoj: pozitivismo, Juna Pollando, intermondmilita periodo kaj nuntempo, ekzilito al Siberio, vojaĝisto, etnografo de Siberio kaj sendependeca aktivulo, kavaliro de la Kruco de la Ordeno Virtuti Militari, deputito kaj senatano en la Dua Pola Respubliko.

## Verkoj 
* *Dzieła zbiorowe* (Kolektitaj verkoj; volumoj 1–25, 1931–1935)
* *Dzieła* (Verkoj; volumoj 1–20, 1958–1963)

**(Etnografiaj laboraĵoj**
* *Dwanaście lat w kraju Jakutów* (Dekdu jaroj en la lando de jakutoj)
* *Korea. Klucz Dalekiego Wschodu* (Koreio. Ŝlosilo de Fora Oriento)
* *Wśród kosmatych ludzi* (Inter vilaj homoj)
* *Ze świata* (De la mondo)
* *Wśród lodów* (inter glacioj)
* *W niepodległej Mongolii* (En sendependa Mongolio)

**Beletro**
* *Na kresach lasów* (Rande de arbaroj) – romano
* *W matni* (En embusko)– kolekto de rakontoj
* *Z fali na falę* (De ondo al ondo)– kolekto de rakontoj
* *Dno nędzy* (La fundo de l'mizero) – romano
* *Latorośle* – rakonto
* *Jesienią* (Aŭtune) – rakonto
* *Chajlach* – rakonto
* *Skradziony chłopak* (Ŝtelita knabo)– rakonto
* *W ofierze bogom* (Ofere al dioj) – rakonto
* *Czukcze* Ĉukĉoj) – rakonto
* *Powieści chińskie* (Ĉinaj romanoj) - rakonto
* *Ol-Soni-Kisań* – rakonto
* *Z życia Korei* (El la vivo de Koreio)– rakonto
* *Beniowski* (Beniowski) – rakonto
* *Ocean* (Oceano)– rakonto
* *Jan-Guj-Tzy* – rakonto
* *Ucieczka* (Fuĝo) – romano (1904)
* *Zacisze* – romano
* *Zamorski diabeł* (Transmara diablo)– romano
* *Miłość samuraja* (Amo de samurajo) – romano
* *Dary Wiatru Północnego* (Donacoj de la Norda Vento)– romano
* *Risztau* – romano
* *W szponach* (En ungegoj– romano
* *Łańcuchy* (Ĉenoj) – romano
* *Topiel* – romano
* *Brama na świat (Gdynia)* (Pordo al la mondo (Gdynia)
* *Marszałek Józef Piłsudski* (Marŝalo Józef Piłsudski)
### Recenzoj
Pri *Marŝalo Józef Piłsudski* (tradukita de B. Strelczyk, eld. Pola Esperanto-Asocio)

## Filmaj scenaroj (kunaŭtoro)
* *Na Sybir* (Al Siberio) kaj *Wiatr od morza* (Vento de la maro) K. Czyński (1930)
* *Rok 1914* (La jaro 1914) H. Szaro (1932)
* *Dziewczyna szuka miłości* (Knabino serĉas amon) R. Gantkowski (1938)

1926 La Fundo de l' Mizero.jpeg|''La Fundo de l' Mizero'', eldono 1926.

## Eksteraj ligiloj
* Paĝo pri Wacław Sieroszewski 

Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Polaj senatanoj
Strečno

eta|250ra|maldekstra|Strečno
[250ra|eta|maldekstra|[Burgo Strečno]]
250ra|eta|maldekstra|Monumento al francaj partizanoj en Strečno
**Strečno** (hungare *Sztrecsény* [streĉEnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Strečno situas laŭ dekstra bordo de Váh (kontraŭe Varín etendiĝas), laŭ ĉefvojo Vrútky-Žilina. La lasta urbo troviĝas je 10 km.

## Historio 
### Burgo 
Supozeble en la 13-a jarcento fortikaĵo konstruiĝis, kiun baldaŭe Mateo Csák akiris. La gravan fortikaĵon la Habsburgoj eksplodis en 1698. Neniam ĝi rekonstruiĝis.

### Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Ekde la 9-a jarcento slavoj loĝadis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1300 en formo *"Strechun"*, post 21 jaroj ĝi estis doganprena loko kaj en 1384 administrejo de departemento. Posedantoj de la kampoj ofte ŝanĝiĝis. En 1598 oni komputis tie 35 domojn. En 1784 336 vilaĝanoj (76 familioj) loĝis en 76 domoj, en 1828 731 vilaĝanoj loĝis en 70 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Sztrecsnó*, poste ĝi ricevis alian nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Strečno 793 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Žilina, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 francaj kaj slovakaj partizanoj batalis flank-al-flanke kontraŭ germanaj soldataroj.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo de 1847
* Burgo Strečno
* monumento al francaj partizanoj

## Vidu ankaŭ 
* Batalo en Streĉna krutaĵo


Kategorio:Municipoj en distrikto Žilina
Blümlisalp

**Blüemlisalp** signifas en la germana lingvo **floreta alpopaŝtejo**.

Ĝi havas sekvantajn signifojn:

*Blümlisalp (montmasivo) estas montmasivo en Berna Oberlando en Svislando. 

*Blümlisalp (ŝipo) estas radovaporŝipo, kiu cirkulas sur la Lago de Thun en Berna Oberlando en Svislando.
Tibor Sekelj/Bibliografio

__TOC__
## Bibliografio de Tibor Sekelj 
* Publikigaĵoj (Libroj, gazetartikoloj, ktp)
** verkitaj de Tibor Sekelj
*** originaloj
*** listo de tradukoj
** tradukitaj de Tibor Sekelj
** pri Tibor Sekelj

### Indekso 
* Ordigebla simpligita listo

### Galerio 
|}

## Notoj kaj referencoj
Bibliografio
Kategorio:Eldonaĵoj de Internacia Kultura Servo
3171 Wangshouguan

'*3171 *Wangshouguan''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Purpura Monto, proksime de Nankingo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la ĉinan astronomon kaj akademianon Wang Shouguan, fondinton de la moderna astrofiziko en Ĉinio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Purpura Monto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Servuto

**Servuto** estis la laboro, kiun kamparano ŝuldas senpage al la terposedantoj de nobeloj (aŭ feŭdaj senjoroj) aŭ al la ŝtato. Ĝi estis adoptita kiel pli konvena ol sklaveco post la estiĝo de la feŭdoj dum la Mezepoko: La familio kaj ties posteuloj devis pagi per laborado la servojn kaj ŝuldojn al la feŭda senjoro, pro permesado je laborado en lia tereno, uzado de la muelejo, riveroj, ktp.

En la antikva epoko, kiu forte baziĝis je la koncepto de sklaveco, ĝi ankoraŭ ne ekzistis, ĉar je la morto de unu sklavo oni simple aĉetis alian. 

## Vidu ankaŭ 
* servuto en la Regno Ahom
* Servuteco

Kategorio:Mezepoko
Kategorio:Laborista historio
Oun Ĥam

**Oun Ĥam** (naskiĝis en 1811 aŭ 1816 - mortis la 15-an de decembro 1895) estis reĝo de Luangprabango dum 1872-1887 kaj duafoje inter 1889 kaj 1895. La 7-an de junio 1887 la reĝa ĉefurbo de Laoso estis kaptita kaj disrabita, kaj la regantoj apenaŭ povis eskapi. Inter la regadperiodoj li ekziliĝis al Bangkoko kie li asistis al Auguste Pavie. La du lastaj jaroj de lia regado finiĝis per la establado de la franca protektorato en Laoso.

Kategorio:Reĝoj de Laoso
Kategorio:Naskiĝintoj en 1811
Kategorio:Mortintoj en 1895
Ĉina Nigroflaga Armeo

eta|dekstra|Eble rekonstruado de la flago de Liu Yongfu
La **Nigroflaga Armeo** (ĉine: 黑旗军; pinjino: Hēiqí Jūn) estis splitoresto el bandita grupo rekrutita plejparte el soldatoj de la ĝŭanga etno, kiuj transiris la limon de la regiono Gŭangŝio en Ĉinio en Supra Tonkino, en la Imperio Annam (Vjetnamio) en 1865. Ili iĝis konataj plejparte pro la bataloj kontraŭ francaj fortoj kunlabore kun vjetnamaj kaj ĉinaj aŭtoritatoj. La Nigroflaga Armeo estas tiel nomita pro la prefero de ĝia komandanto, Liu Yongfu, por uzado de nigraj komandoflagoj.

Kategorio:Historio de Ĉinio
Piraquara

**Piraquara** estas municipo de la brazila subŝtato Paranao, kiu taksis 93.279 loĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|400px|Subŝtate

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de Paranao

Kategorio:Municipoj de Paranao
Savang Vatthana

**Savang** aŭ **Sisavang Vatthana** (n. en Luangprabango la 13-an de novembro 1907 - m. en Sam Neŭa, la 13-an de majo 1978; aŭ eble en 1984) estis la lasta reĝo de la Reĝlando Laoso. Li regis de 1959 post la morto de lia patro, ĝis lia kontraŭvola abdiko en 1975. Savang Vatthana iĝis nekapabla administri landon en politika tumulto. Lia regado finiĝis per la transpovigo de la Pathet Lao en 1975, post kiu li kaj lia familio estis senditaj al reedukadotendaro fare de la Pathet Lao.

Kategorio:Reĝoj de Laoso
Kategorio:Naskiĝintoj en 1907
3172 Hirst

'*3172 *Hirst''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la sud-afrikan astronomon William Parkinson Hirst (1903–1994).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Annam

[eta|Malnova mapo pri Annam, desegnita de [Aleksandro de Rhodes (1651).]]
**Annam** aŭ **Annamo** (vjetname: An Nam, 安南, "la suda Pacifiko") estas eksa nomo de Vjetnamio. La nomo devenis de la antikva ĉina provinco, *An Nam đô hộ phủ*, kiu estis en Nord-Vjetnamio, la strio de la orienta marbordo de la Hindoĉinia duoninsulo, en Vjetnamio el ĉ. 150.000 km2. La centra parto de Vjetnamio (*Trung Kỳ*) estis franca kolonio kaj ankaŭ estis nomata **Annam** (france: l'Annam). Ĉi tiu ebenaĵo estas trairata de la Annama montaro, kies pleja alteco troviĝas sur Ngoc Linh (2.598 m).

## Historio 
La areo estis konkerita de Ĉinio en la jaro 200 a.K. kiu nomis ĝin Annam, nomo kiu neniam estis uzata de la lokanoj. Ĝi iĝis sendependa en la 15-a jarcento, preparante la vojon por stabila avancado de la vjetnamoj ĝis la delto de la rivero Mekongo. Kiam Vjetnamio estis unuigita en 1802, la urbo Hue iĝis la ĉefurbo de ĉi tiu regiono regata de la Imperiestro de Annam (Nguyen dinastio).

La centro de Vjetnamio falis laŭgrade sub regado de Francio en la 19-a jarcento; iĝante protektorato inter la jaroj 1883 kaj 1885 kaj la kortego ĉe Hue nur havis simbolan aŭtoritaton. La regiono estis dividata inter Norda kaj Suda Vjetnamio en 1954 kaj la lasta imperiestro estis eltronigita en 1955. En 1976 ĉesis la divido inter Nord-Vjetnamio kaj Sud-Vjetnamio. Inter la plej gravaj loĝlokoj de ĉi ebenaĵo troviĝas Da Nang kaj Hue.

## Vidu ankaŭ 
* Franca Hindoĉinio
* Annamo (Franca protektorato)

Kategorio:Eksaj landoj de Azio
Kategorio:Historio de Vjetnamio
Jackie McLean

**John Lenwood „Jackie“ McLean** (* 17-an de majo 1931 en Novjorko; † 31-an de marto 2006 en Hartford, Konektikuto), estis usono ĵazmuzikisto kaj aldosaksofonisto.

Li apartenas al la vojpreparantoj de malmolbopo kaj muzikis i.&nbsp;a. kun ĵazgranduloj kiel Miles Davis, Gil Evans, Sonny Rollins, Charles Mingus kaj Ornette Coleman. Lia volumena sono, kiu kontrastis de la aldosaksofona sono tipa por la tiama tempo, same kiel lia esprimpova, bluskolorigita ludo kaj iomete eĝeca frazigo estis liaj artaj etikedoj.

## Diskoj (elekto) 
La indikoj rilatas al la registrada dato:
* *Miles Davis and Milt Jackson Quintet/Sextet* (aŭguston de 1955)
* *Lights Out* (januaron de 1956)
* *4, 5, and 6* (julion de 1956)
* *Contour* (1956)
* *Drum Suite* kun Art Blakey; tri pecoj kun Bill Hardman (tp), Sam Dockery (p) kaj Spanky DeBrest (b) (decembron de 1956)
* *McLean’s Scene* (decembron de 1956 kaj februaron de 1957)
* *A Long Drink Of The Blues* (februaron de 1957)
* *Strange Blues* (februaron de 1957)
* *Makin’ The Changes* (februaron de 1957)
* *Alto Madness* (majon de 1957)
* *Jackie’s Bag* (januaron de 1959 kaj septembron de 1960)
* *New Soil* (majon de 1959)
* *Swing, Swang, Swingin* (oktobron de 1959)
* *Capuchin Swing* (aprilon de 1960)
* *Bluesnik* (januaron de 1961)
* *A Fickle Sonance* (oktobron de 1961)
* *Let Freedom Ring* (marton de 1962)
* *Tippin’ The Scales* (septembron de 1962)
* *One Step Beyond* (aprilon de 1963)
* *Vertigo* (majon de 1959 kaj februaron de 1963)
* *Destination… Out!* (septembron de 1963)
* *Action-Rvg* (septembron de 1964)
* *Right Now* (januaron de 1965)
* *Jacknife* (*sic*) (septembron de 1965)
* *Dr. Jackle* (decembron de 1966)
* *New And Old Gospel* (März 1967) kun Ornette Coleman ĉe trumpeto
* *Demon’s Dance* (decembron de 1967)
* *Ode to Super* (julion de 1973)
* *Dynasty* (novembron de 1988)
* *Rhythm Of The Earth* (marton de 1992)
* *Fire & Love* (julion de 1997)
* *Nature Boy* (junion de 1999)

## Literaturo 
* A. B. Spellman: Four Jazz Lives, University of Michigan Press (Noveldono de „Four Lives in the Bebop Business“, Pantheon 1966)

## Eksteraj ligiloj 
* Portreto (Wolf Kampmann)
* Retpaĝo pri Jackie McLean  (anglalingva)
* Biografio sur la retpaĝoj de la fondaĵo NEA (anglalingva) 
* nekrologo en The Guardian

Kategorio:Usonaj ĵazaldsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazmuzikistoj
Caenorhabditis elegans

**Caenorhabditis elegans** (*C. elegans*) estas libera vivanta, travidebla nematodo kaj estas ĉirkaŭ 1 milimetro. Ĝi estas model-organismo koncerne molekula biologio kaj disvolviĝ-biologio kaj estis la unua besto kies genaro vicriveliĝis (tio estis en 1998).

## Biologio 
eta|maldekstra|Movado de *C. elegans*
*C. elegans* prezentas sin sur tergrundo kaj manĝas bakteriojn kan gistojn. La genaro de 97 miliona baza paroj konsistus el ĉirkaŭ 20470 genoj kodantaj por proteinoj.

Du seksoj ekzistas, la hermafrodita sekso kaj la vira sekso. Nur 0.05% de *C. elegans* estas vira. La viroj havas unu seksan kromosomon kaj 959 ĉelojn, la hermafroditoj havas du seksajn kromosonojn kaj 1031 ĉelojn. Averaĝe viroj estas tamen malpli grandaj ol hermafroditoj. Ambaŭ seksoj havas kvin duoblajn homologajn kromosomojn. La viro ne estas necesa por la reproduktado, la ekzistado estus utila por havi genitikan diversan populacion.

Ĉe neseksa reproduktado *C. elegans* fabrikas ĉirkaŭ 300 ovojn, ĉe seksa reproduktado ili fabrikas ĝis ĉirkaŭ 1000 ovojn.

### Vivo 
2,5 tagoj ĉe 25&nbsp; post kiam la vermoj iras el ĝiaj ovoj, ili estas seksmatura. Poste ili vivas ĉirkaŭ 14 horoj kiel embrio. Post tio ili havas la unua larva stadio (L1) daŭre de ĉirkaŭ 12 horoj. Kiam sufiĉa manĝo ĉeestas la vermoj havas daŭre de ĉirkaŭ 7 horoj la dua larva stadio (L2), poste ili havas ĉirkaŭ 8 horoj la tria (L3) kaj finfine ĉirkaŭ 10 horoj la kvara (L4).

Kiam ne sufiĉa manĝo ĉeestas post ĉirkaŭ 13 horoj en la L2 stadio eblas la komenco de la "dauer"-a stadio. Daŭre de ĉi tia stadio la larvoj povas postvivi 4 monatoj, poste ili havas la L4 stadio. Daŭre de ĉi tia stadio, la vermo *C. elegans* povas glaciumata. La organismoj ne maljuniĝas kaj postvivos psikajn tensiojn.

Kiam ili ne estas en "dauer"-a stadio, la vermoj postvivos ĉirkaŭ 3 sematojn ĉe 25&nbsp;.

## En la esploro 
eta|maldekstra|Adolta *C. elegans*
*C. elegans* ofte uziĝas kiel model-organismo. Ĝi estas tre taŭga pro ĝia malgrandeco, ĝia rapida kaj ofta reproduktado kaj la simpleco por fari mutaciojn kaj konservi. Aliparte la besto estas travidebla, pro tio ĝi eblas por observi la mutaciojn *in vivo*. RNA-interfereco (RNAi) estas ankaŭ ofte uzita, ĉar la vermo rapide akceptas dsRNA post ekz. injekto aŭ dsRNA en manĝitaj bakterioj. En 2006 gajnis Craig Cameron Mello kaj Andrew Zachary Fire la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino pro siaj laboroj de 1998 en la Carnegie Instituto pri RNAi.

Ĉar la genaro de *C. elegans* estas konata, ĝi estas utila model-organismo. Krome aĵoj kiel la rivelado kaj la funkcio de ĉiaj ĉeloj de la hermafrodito estas konataj. Ekz. 302 neŭronoj ĉeestas en hermafroditoj. Pro ĉi tio *C. elegans* ankaŭ estas utila pro laboro pri la funkciado proksimuma de la cerbo kaj neŭronoj.

## Referencoj 
Kategorio:Nematodoj
Kategorio:Model-organismoj
Kategorio:Genetiko
Blazono de Laoso

La **Blazono de Laoso** estis modifita komence de la 1990-aj jaroj. La komunismaj simboloj kiel la ruĝa stelo kaj la rikoltilo kaj martelo estis anstataŭataj de la nacia simbolo "*Pha That Luang*" (*Granda Stupao*). Sur ĝi aperas akvorezervujo kiel simbolo de la elektrogenerado en la artefarita lago Nam Ngun. Sur ĝi ankaŭ aperas pavimita vojo kaj irigaciitaj kampoj. En la malsupra parto estas denta rado ĉirkaŭante la kolorojn de la ĉielarko. Du flankaj skribaĵoj diras, dekstre: Paco, Sendependeco, Demokratio (en laosa lingvo: ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ); kaj maldekstre, Unueco kaj Prospero (laose: ເອກະພາບ ວັດຖະນາຖາວອນ).

## Historiaj blazonoj 

Image:Royal Seal of the Kingdom of Laos.svg|Blazono de la Reĝlando Laoso (1949-1975)

Kategorio:Naciaj simboloj de Laoso
Laoso
Asocio vaporcentro Vinterturo

VDW **Asocio vaporcentro Vinterturo**, germane: VDW *Verein  Dampfzentrum Winterthur*: Oni fondis la asocion vaporcentron Vinterturo en 25-a novembro 2009 en Vinterturo, Svisujo.

## Celoj de centro
La vaporcentro Vinterturo estos nova fabriko kaj nova tipo de muzeo. La asocio  volas ankaŭ montri la kolekton de historiaj vapormaŝinoj de frua *vaporama* de Thun. Ankaŭ la malnova najlo-fabriko estas parto de centro kaj ankaŭ aliaj firmaoj pri fervojoj,  Vaporlokomotivo- kaj Maŝinfabriko DLM, industria kulturo, modela konstruo kaj turista firmao. La turista firmao organizas vojaĝojn pri industria kaj fervoja kulturo. 

## Vidu ankaŭ
*Blümlisalp (ŝipo)
*Vaporama
*Vaporlokomotivo- kaj Maŝinfabriko DLM

## Eksteraj ligiloj
* oficiala retejo de vaporcentro 
* inbahn pri fervoja kulturo
* DLM AG  
* svisa najlofabriko 
* IN.KU Bulletin 08: "Nagli" Winterthur , de septembro 1993 pri najlofabriko svisa societo pri teĥnika historio kaj industria kulturo; Schweizerische Gesellschaft für Technikgeschichte und Industriekultur
* http://www.sgti.ch/
* http://de.wikipedia.org/wiki/Schweizerische_Nagelfabrik; svisa najlofabriko Vinterturo

Kategorio:Asocioj de Svislando
Kategorio:Muzeoj en Svislando
Subregiono Granda Mekongo

[eta|La rivero Mekongo en [Amphoe Khong Chiam, Tajlando ().]]
La **Subregiono Granda Mekongo** ne estas geologia regiono, sed evoluiga projekto planata de la Evoluiga Azia Banko en 1992 kun la landoj kie Mekongo troviĝas: Kamboĝo, Laoso, Mjanmaro, Tajlando, Vjetnamo, kaj la ĉinaj provincoj Junano kaj Gŭangŝjio. La regiono estas parto de la Hindoĉina biodiverseco-riĉaĵejo de Naturprotekto Internacie kaj parto de la dolĉakva tutmondaj 200-regiono Mekongo.

## Eksteraj ligiloj 
*  Hindocina biodiverseco-riĉaĵejo (Naturprotekto Internacie) 
*  Subregiono Granda Mekongo (WWF)
*  Mekongo (WWF) 
*  Subregiono Granda Mekongo (ADB)


Kategorio:Orientalisaj ekoregionoj
Kategorio:Regionoj en Azio
Kategorio:Biodiverseco-riĉaĵejoj
Kategorio:Global 200
Ponta Grossa

**Ponta Grossa** estas municipo kaj universitata urbego de la brazila subŝtato Paranao.

## Bazaj informoj 
eta|En la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 337.658
* Supermara alteco: 975 m
* Areo: 2068 km²
* Telefonkodo: (+55) 42
* Poŝtkodo: 84015-000
* Horzono: UTC -3
* 
eta|center|540px|Larĝa panoramo de Ponta Grossa

## Geografio 
eta|maldekstre|Panoramo en Ponta Grossa
eta|maldekstre|Biblioteko de Ponta Grossa
Ponta Grossa situas sur altebenaĵo en suda parto de la lando inter Maringá kaj Curitiba. Tiu lasta urbego troviĝas 98, Campinas 395, San-Paŭlo (urbo) 397, Guarulhos 408, Porto Alegre 560, Campo Grande 689, Nova Iguaçu 729, **Rio-de-Ĵanejro** 743, São Gonçalo 767, Belo Horizonte 859, Goiânia 941, **Braziljo** 1060, Salvador de Bahio 1816, Maceió 2295, Teresina 2358, Recife 2491, São Luís 2588, Belém 2635, Manaus 2663, Natalo (Brazilo) 2672 km.

## Historio 
Ponta Grossa estis fondita en 1822, ĝi urbiĝis en 1855.

## Ekonomio 
La ekonomio de Ponta Grossa havis tri grandajn evoluojn dum la dudeka jarcento. La unua prospera fazo okazis dum la komenca parto de la jardeko, tiam alvenis la fervojo. En la 1970-aj jaroj okazis la dua prospero, tiam prilaborado de nutraĵoj okazis. En la 1990-aj jaroj okazis granda establado de grandaj naciaj firmaoj, ĉefe la serva sektoro evoluis.

## Klimato 
Ponta Grossa situas en subtropika klimato kun mildaj aŭ varmaj someroj averaĝe 21&nbsp;°C. La vintroj povas esti eĉ malvarmaj averaĝe 13&nbsp;°C. La averaĝa jara temperaturo estas 17&nbsp;°C, sed almenaŭ unufoje dum la jaro la temperaturo falas sub frostopunkto. Averaĝe pluvas jare po 1517 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte en aŭgusto, plej malofte dum januaro pluvas.

## Trafiko 
Ponta Grossa havas flughavenon kun enlandaj flugoj. Estas bonaj relaj kaj vojaj ligiloj al la regiono. En la urbego mem aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.
eta|Moderna katedralo Sankta Anna en Ponta Grossa

## Vidindaĵoj 
* moderna katedralo Sankta Anna
* Campos Gerais Muzeo
* Operejo
* "Parque Estadual da Vila Velha", kie estas videblaj ŝtonaj formacioj formitaj dum milionoj da jaroj
* nacia festivalo

## Ĝemelurboj 
*  Leiria, Portugalio
*  Gvadalaharo, Meksiko
*  Asunciono, Paragvajo
*  Kitwe, Zambio
*  Dzjasin, Ĉinio

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Paranao

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 
*  Asocio de Municipoj de Paranao
*  http://www.britannica.com/place/Ponta-Grossa
*  mapo, distancoj 

Kategorio:Municipoj de Paranao
Kategorio:Urboj de Brazilo
Babaganuŝo

eta|230px|Babaganuŝo
**Babaganuŝo**, (arabe **بابا غنوج** bābā ġanūj [baba ganuĝ], hebree **באבא גנוש** baba ganush [baba ganuŝ], laŭvorte: patro eldorlotita, patro indulgita aŭ patro de koketeco) estas libana manĝaĵo el melongenoj kaĉigita kaj miksita kun virga olivoleo kaj spicherboj. Ofte, ĝi estas manĝata kiel tremposaŭco kun ĥubzo (platpano) aŭ pita bulko, kaj kelkfoje kiel almanĝaĵo ĉe aliaj pladoj. Kutime la koloro estas grunde helbruna. Ĝi estas populara en Levantenio kaj Egiptio.

## Eksteraj ligiloj 
 Recepto el Vikilibroj
* recepto (angle)
* recepto (hispane)
* recepto (ruse) 

Kategorio:Saŭcoj
Kategorio:Araba kuirarto
Kategorio:Israela kuirarto
Kategorio:Egipta kuirarto
Kategorio:Libana kuirarto
Kategorio:Vegana kuirarto
Clifford Jordan

**Clifford Irving Stanley Jordan** (* 2-an de septembro 1931 en Ĉikago; † 27-an de marto 1993 en Manhatano) estis usona ĵaz-saksofonisto kaj flutisto.

## Vivo kaj verkado 
Jordan ludis infanaĝe pianon, antaŭ ol li transiris al tenorsaksofono. Li komencis prezenti kun kunklasanoj de la *DuSable High School*, Johnny Griffin, John Gilmore kaj John Jenkins. Siajn profesiajn prezentadojn li havis kun Max Roach, Sonny Stitt kaj diversaj ritmenbluso-bandoj.

En 1957 li iris kun Roach al Novjorko, kie li fariĝis posteulo de Sonny Rollins en la kvinopo de Max Roach kaj ludis por tri albumoj por Blue Note, la unua, *Blowing In from Chicago* 1957 kun John Gilmore, Horace Silver, Curly Russell kaj Art Blakey. Post tio li kunlaboris kun Horace Silver, J. J. Johnson, Kenny Dorham kaj de 1962 ĝis 1964 denove kun Max Roach, ekz. je ties albumo *It’s Time* el 1962 por Impulse!. En 1964 li partoprenis la mitan koncertvojaĝon de Charles Mingus tra Eŭropo. Dum la sekvaj jaroj li laboris ĉefe kiel bandestro kaj entreprenis plurajn vojaĝojn tra Eŭropo. En 1965 ekestis kun Julian Priester albumo dediĉita al blus-kantisto Leadbelly. Ekde 1974 ĝis 1975 li estis membro de la kvaropo de Cedar Walton. Krome li kunlaboris pri la albumo *Mingus Dynasty*.

Dum siaj lastaj jaroj Jordan direktis propran bandegon; kun preskaŭ forgesitaj muzikistoj kiel Dizzy Reece, Kiane Zawadi, Jerome Richardson, Charles Davis kaj Vernel Fournier ekestis komence de la 1990-aj jaroj lia albumo *Down Through the Years*. Kiel lia lasta verko validas la albumo "The Mellow Side of Clifford Jordan" aperinta postmorte en 1997 kun ĵazaj normkantoj kiel "Soul Eyes" kaj Ellington/Strayhorn-programo, je kiu kunlaboris multjaraj vojkunuloj kiel Julian Priester, Larry Willis kaj Mike LeDonne.

## Diskoj 
* *Blowing In From Chicago*, 1957, Blue Note
* *Cliff Craft*, 1957, Blue Note
* *Cliff Jordan*, 1957, Blue Note
* *Spellbound*, 1960, Riverside
* *Bearcat*, 1961, Jazzland
* Charles Mingus, *Cornell 1964 (blue Note); The Great Concert, Paris 1964*, 1964, America/MusiDisc
* *Glass Bead Games*, 1974, Strata-East
* *The Highest Mountain*, 1975, Muse
* *Two Tenor Winner!*, 1984, Criss Cross

## Rimarkoj 
## Literaturo 
* Ian Carr, Digby Fairweather, Brian Priestley: *Rough Guide Jazz*, Metzler, Stutgarto 2004 (2-a eldono), ISBN 978-3-476-01892-2
* Richard Cook, Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD* 6-a eldono. ISBN 0-14-051521-6
* Martin Kunzler: *Jazzlexikon*. Reinbek, Rowhlt, 1988

Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazflutistoj
Vivteniga agrikulturo

eta|Agrikulturo en Vjetnamujo
[eta|Samkiel la plimulto de la kamparanoj de [Subsahara Afriko, ĉi kamerunano kultivas je vivteniga nivelo.]]

La **vivteniga agrikulturo** estas speco de agrikulturo en kiu la kampo nur produktas la sufiĉan kvanton por nutri la familion kiu prizorgas ĝin. La tipa vivteniga bieno havas vicon da kultivaĵoj kaj bestoj kiuj provizias la manĝadon por tuta jaro. La decido pri plantoj estas farataj laŭ la bezonoj de la familio por la baldaŭa jaro, prefere ol merkataj prezoj. Ĝenerale, la vivteniga agrikulturo koncentriĝas sur limigita kvanto da mallongciklaj kultivaĵoj (jaraj aŭ duonjaraj) kaj sezonaj.

La vivteniga agrikulturo surbaze de grenaĵoj (ĉefe tritiko kaj hordeo) unue aperis dum la Neolitika revolucio kiam homoj komencis ekloĝi en Nilo, Eŭfrato, kaj Induso-valoj. Ĝi estis la reganta maniero produkti en la mondo ĝis antaŭnelonge, kiam merkat-bazita kapitalismo iĝis ĝenerala. La vivteniga hortikulturo eble evoluis pli frue en Sud-Orienta Azio kaj Papuo-Nov-Gvineo.

Vivteniga terkultivado hodiaŭ daŭre ekzistas en grandaj partoj de Afriko, kaj aliaj landoj de Azio kaj Latinameriko. Ĉi terkultivado ekmalaperis en Eŭropo antaŭ la komenco de la Unua Mondmilito, kaj en Nordameriko kun la movado de hubuloj kaj farmantoj dum la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj. En Centra kaj Orienta Eŭropo la vivteniga kaj duonvivteniga agrikulturo reaperis ene de la transira ekonomio ekde proksimume 1990.

## Vidu ankaŭ 
* Legomo
* Vivtena ekonomio

Kategorio:Agrikulturo
Diario Frontera

**Diario Frontera** (Esperante *Tagĵurnalo Landlimo*) estas venezuela ĵurnalo de la urbo kaj de la ŝtato Merido fondita la 12-a de aŭgusto 1978 fare de José Benedicto Monsalve.

La direktoro estas ekde 2000 Alcides Monsalve.

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala TTT-ejo

Kategorio:Venezuelaj gazetoj
Kategorio:Hispanlingvaj gazetoj
3174 Alcock

'*3174 *Alcock''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la britan astronomon George Alcock (1912–2000).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Subtegmenta vendejo

**Subtegmenta vendejo** estas tia formo de etkomerca vendado, kiu uzas efektivan ejon en domo, luprenitan ĉambron, standon aŭ kioskon, kontraste al ret-butiko. En subtegmenta vendejo la aĉetanto venas al la vendotablo kaj rekte komunikas kun la vendisto, ekzamenas la realan varon,
ne nur ĝian foton sur komputila ekrano. Por ambaŭ tipoj de vendejoj validas iom diferencaj leĝoj kaj reguloj, aliaj garantioj kaj reklamacioj.

Kategorio:Konstruaĵoj
Retbutiko

**Retbutiko** estas retejo, en kiu uzanto povas elekti, mendi, plejofte antaŭpagi aĉetaĵojn pere de komputilo el sia hejmo aŭ laborejo, sen bezono veni al la subtegmenta vendejo de koncerna firmao. Ĉar li ne povas rekte ekzameni la varojn, sed vidas nur ĝian foton surekrane, li kutime rajtas redoni la varon ĝis certa limtempo. Sekve por retbutikaj aĉetoj validas iom diferencaj garantioj kaj reklamacia regularo kompare kun la subtegmentaj vendejoj.

## Vidu ankaŭ 
* Elektronika komerco
* Yandex Market

## Eksteraj ligiloj 
*
Fotometrio (astronomio)

**Fotometrio** en la lingvouzo de astronomio estas tekniko fokusanta je la mezurado de la intenseco de elektromagneta radiado de astronomia objekto - astronomoj nomas tian intensecon fluo (respektive latine *flux*). Kutime, fotometrio en astronomia senco celas la mezuradon de vasta gamo de ondolongoj da radiado. Kaze ke ne nur la kvanto de radiado, sed ankaŭ la spektra distribuo estas mezutata, uzatas la termino *spektrofotometrio*.  

## Metodoj
La metodoj uzataj por fotometrio en astronomia senco dependas de la ondolongaro studata. Plej fundamente, fotometrio signifas kolekti elkosman radiadon en teleskopo, eventuale pasigante ĝin tra specialaj optikaj filtriloj, kaj tiam kapti kaj registri la luman energion per lumsentema instrumento. 

Historie, fotometrio inter la ondolongoj de infraruĝa radiado ĝis ultraviola radiado signifis la uzon de fotoelektra fotometriilo, instrumento kiu mezuris la lumintensecon de unuopa objekto per direktado de ties lumo al lumsentema ĉelo. Tiu metodo grandparte anstataŭiĝis per lumkaptilaj kameraoj kiuj samtempe povas registri multajn objektojn, kvankam lumsentemaj fotometriiloj ankoraŭ uzatas en specialaj situacioj, kiam ekzemple bezonatas specifa bildigo pri la tempa evoluo de la radiado. 

Kategorio:Astronomio
Kategorio:Astrofiziko
Arthur Allen Hoag

[eta|150px|la [Objekto de Hoag, fotita per la kosmoteleskopo Hubble]]
**Arthur Allen Hoag** (1921-1999) estis usona astronomo plej fama pro sia malkovro de la objekto de Hoag en 1950. Li estis la filo de la *Lynne Arthur Hoag*, membro en la medicinaj fakultatoj de la universitato Harvard, universitato Cornell kaj la universitato de Miĉigano en Ann Arbor, kaj de ties edzino *Wylma Wood Hoag*. Arthur Allen Hoag havis du fratinojn, *Mary* kaj *Elizabeth*, kaj filon nomatan *Tom*. Lia patrino kaj la 3-jaraĝa fratino Mary mortis la 1-an de junio 1926 en pasaĝera ŝipo kiu havariis en la rivero Hudsono inter Novjorko kaj Nov-Ĵerzejo.

La asteroido *3225 Hoag* malkovrita fare de Carolyn kaj Eugene M. Shoemaker ricevis sian nomon laŭ li. Arthur Allen Hoag doktoriĝis en astronomio kadre de la universitato Harvard en 1953. Ekde la jaro 1977 li estis la direktoro de la observatorio *Lowell Observatory* en la urbo *Flagstaff* de Arizono. Inter fakuloj aparte notiĝis lia laboro pri fotoelektra kaj fotarta fotometrio.  Krome li ankaŭ evoluigis astronomiajn instrumentojn, kaj esploris pri "kvazaŭstelaj fontoj" respektive kvazaroj.

Kategorio:Usonaj astronomoj
Ban Huajsai

**Ban Huajsai** (laose: ຫ້ວຍຊາຍ) estas la ĉefurbo de la provinco Bokeo de Laoso, ĉe la landlimo kun Tajlando. Trans la rivero Mekongo troviĝas la taja urbo Ĉjang Ĥong. La urbo havas flughavenon kun regulaj flugoj al Vjetniano kaj Luangprabango (laŭsezone). La plejmulto de la loĝantoj estas budhanoj.

Kategorio:Urboj de Laoso
Attapeu

**Attapeu **, **Attopu** aŭ **Attapu** (laose: ອັດຕະປື) estas la ĉefurbo de la provinco Attapeu, Laoso. Ĝi estas la plej suda el la provincaj ĉefurboj de Laoso, fronte al Phongsali en la nordo.

Kategorio:Urboj de Laoso
Baziliko de Sankta Petro en Katenoj

La **baziliko de Sankta Petro en Katenoj** (latine *Basilica Sancti Petri ad vincula*, itale *Basilica di San Pietro in Vincoli al Colle Oppio*) en Romo estas katolika baziliko en Vatikano. Ĝi situas sur la monto Eskvilino de Romo, proksime de la Koloseo, kaj estas kardinaltitola preĝejo de la romkatolika eklezio.

## Historio 
La konstruon de la baziliko en la 5-a jarcento financis *Licinia Eudoxia*, la edzino de la okcidentromia imperiestro Valentiniano la 3-a. Ĝi staras sur antaŭaj fundamentoj de romia konstruaĵo el la 2-a jarcento. La konstruado ekis en 431, kaj ok jarojn pli poste, en 439 la papo Siksto la 3-a konsekris ĝin. Dum sia historio la baziliko plurfoje trakonstruiĝis, laste laŭ planoj de la itala arkitekto *Francesco Fontana* en renesanca stilo.
[eta|maldekstra|200px|la [maŭzoleo de papo Julio la 2-a kaj la fama statuo de Moseo, skulptita de Mikelanĝelo]]
La 8-an de majo 2011 la nova bazilika kardinalo, *Donald William Wuerl*, ĉefepiskopo de Vaŝingtono, celebris sian unuan meson en funkcio de bazilika kardinalo en la preĝejo. Inter la plej famaj antaŭaj bazilikaj kardinaloj cetere estis la mezepoka teologo kaj filozofo Nikolao el Kuzo. Lia tombo troveblas en la maldekstra navo de la baziliko.

El arta vidpunkto la baziliko aparte famas pro statuo de Moseo, skulptita de Mikelanĝelo kiel parto de la tombo de la papo Julio la 2-a - tiu statuo konsideratas unu el la plej gravaj verkaĵoj de la skulptisto.

eta|maldekstra|400px|impreso pri la bazilika interno

Kategorio:Bazilikoj en Romo
3175 Netto

**3175 Netto** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne kaj de la brazila astronomo Edgar Rangel Netto elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Edgar Rangel Netto*, unu el ĝiaj malkovrintoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Malkovrita de Edgar Rangel Netto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Brusio (komunumaro)

La **komunumaro Brusio ** estas administra unuo de Kantono Grizono kaj parto de la distrikto Bernino. Ĝi havis 1146 loĝantojn la 31-an de decembro 2009. Ĝia ĉefloko estas Brusio.

## Geografio 
La teritorio de la komunumaro Brusio kongruas kun tiu de ĝis ununura samnoma komunumo. Brusio formas la suban parton de la valo de Poschiavo, tra kiu fluas la rivereto Poschiavino. Krom la ĉefloko Brusio en la komunumaro situas en la valfundo la vilaĝoj Campocologno, Zalende, Campascio, Piazzo kaj Miralago kaj alte super la valo ankaŭ Viano kaj Cavajone.

## Trafiko 
Tra la komunumaro pasas la kantona ĉefvojo n-ro 29 kiu kondukas trans Berninopasejo kaj la Berninolinio de Retia Fervojo.

## Lingvoj 
La ĉefa lingvo en Brusio estas lombarda dialekto de la itala. Okaze de la popolnombrado de la jaro 2000 92,43% de la loĝantaro parolis la italan, 5,32% la germanan kaj 0,67% la romanĉan.

## Komunumoj de la komunumaro Brusio 
La komunumaro Brusio konsistas (stato en 2011) el unu sola komunumo:

## Historio 
La komunumaro Brusio estis kreita surbaze de la nova adiministracia ordo de Kantono Grizono de la jaro 1851. Ĝis tiam Brusio formis parton de la tribunalkomunumo Poschiavo kaj dividis ties historion.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
Bahamaj pinaroj

La **bahamaj pinaroj** estas tersupraĵa ekoregiono el la kariba ekoprovinco de la neotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome ĝi apartenas al tropikaj kaj subtropikaj koniferarbaroj.eta|220ra|Mapo de Bahamoj
eta|220ra|Disvastiĝo de la tropikaj kaj subtropikaj koniferarbaroj.

## Priskribo 
La ekoregiono situas en Bahamoj kaj Turkoj kaj Kajkoj kie ĝi kovras areon de 2 100 kvadrataj kilometroj. Pinaroj troviĝas en kvar de la nordaj insuloj de Bahamoj : Andros, Abako-Insularo, Granda Bahamo, kie ili kovras duonon de la insulo  kaj Novprovidenco, kune kun Turkoj kaj Kajkoj.

## Flaŭro 
La pinaroj estas dominataj de la kariba pino (*Pinus caribaea* var. *bahamensis*), dum *Bletia purpurea* (orkidacoj), *Andropogon glomeratus* (poacoj), agla pteridio, *Tetrazygia bicolor* (melastomatacoj) , *Tabebuia bahamensis* (bignoniacoj), *Chiococca alba* (rubiacoj), *Cassytha filiformis* (laŭracoj), *Metopium toxiferum* (anakardiacoj), *Zamia integrifolia* (zamiacoj) kaj *Coccothrinax argentata* (arakacoj) vegetas en la subarbaraĵo. Sen oftaj arbaraj incendioj, pinaroj estos anstataŭigitaj de angiosperma kopsarbaro. Junaj karibaj pinoj postulas grandajn kvantojn de sunlumo por kreskado, kaj estas rezistemaj kontraŭ fajro kiam ili estiĝas plenkreskaj .

## Faŭno 
La faŭno trovata en la pinaroj inkludas *Cyclura* spp. (igvanedoj), *Epicrates* spp. (serpentoj), *Melanerpes superciliaris* (pegedoj), *Calliphlox evelynae* (kolibroj), bahaman parulion (*Geothlypis rostrata*), kaj *Erophylla sezekorni* (kiropteroj). Kirtlanda parulio (*Dendroica kirtlandii*) migradas ekde la Banks-pinaroj en Malsupra Duoninsulo de Miĉigano al Bahamaj pinaroj ĉiujare, kie ili pasas la vintron .

eta|250ra|Pinaro en Bahamoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Konservada stato de ekoregiono

## Eksteraj ligiloj 
*  Ekoregiono NT0301 : Bahamaj pinaroj (WWF)
*  Bahamaj pinaroj (*WWF-Wildworld*)
*  Bahamaj pinaroj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo
*  Bahamaj pinaroj (*Globalspecies*) 
*  Ekoregiono NT0301 : tajpu *Bahamian pine mosaic* 
*  Bahamaj ekoregionoj (*The Encyclopedia of Earth*)

Kategorio:Neotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj koniferarbaroj
Kategorio:Geografio de la Bahamoj
Kategorio:Turkoj kaj Kajkoj