open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Reĝa Ludo de Ur

eta|Skemo de la ludtabulo de la 3a jarmilo a.K.
eta|Reguloj de la ludo de 177 a.K. - la plej malnova ludlibro en la mondo
La **Reĝa Ludo de Ur**, konata ankaŭ kiel **Ludo de la Dudek Kvadratoj**, referencas al antikva ludo reprezentata per du ludotabuloj trovitaj en la reĝa tombejo de Ur en Irako fare de Leonard Woolley en la 1920-aj jaroj. La du tabuloj datas el la Unua Dynastio de Ur, antaŭ 2600 a.K., kaj tio faras la Reĝan Ludon de Ur unu el la plej antikvaj ekzemploj de tabulaj ludoj iam trovitaj, kvankam la tabuloj de Senet trovitaj en tomboj de Antikva Egipto antaŭas ĝin per tiom multe kiom ĝis 900 jaroj. La Ur-stila ludtabulo de la Dudek Kvadratoj estis konata ankaŭ en Egipto kiel **Asseb**, kaj estis trovita en la tombejo de la faraono Tutanĥamono ekzemple, inter aliaj lokoj. La malkovro de tabulo parte priskribanta la ludadon permesis ke la ludo estu ludata denove post ĉirkaŭ 2000 jaroj, kvankam la rekonstruoj de la reguloj detale iom diferencis amplekse.

## Reguloj 
[eta|dekstre|350ra|[Grafitio|Grafitia versio de la ludo el la palaco de Sargon la 2-a. (Nune en la Brita Muzeo en Londono).]]
Le antikvaj reguloj de la ludo estas nur parte klarigitaj per la eltrovo de la tabulo kun la priskriboj. Laŭ arkeologoj kaj fakuloj temis ĉiukaze pri padludo, ĉiu ludanto havis sep peonojn kaj la peonoj devis ekiri de unu ĉelo kaj trairi la tutan padon ĝis la eliro konfidante sin al la bonŝanco per kubĵetoj en formo de kvaredro... Peonarojn oni eltrovis kune kun la tabulo: sep blankajn peonojn kun kvin nigraj punktoj kaj sep nigrajn peonojn kun kvin blankaj punktoj. Ankaŭ estis du aroj de piramidformaj "kuboj". La unua ludanto kiu sukcesis elirigi ĉiujn siajn peonojn el la pado estis la venkanto.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Becker, A., "The Royal Game of Ur" in Finkel, eld., 2008 pp.&nbsp;11–15.
* Bell, R. C., *Board and Table Games from Many Civilisations* Revised edition, two volumes bound as one. New York, Dover Publications, 1979.
* Botermans, Jack, *et al.*, *Le monde des Jeux*, Paris, Cté Nlle des Editions du Chêne, 1987.
* CHN http://www.chnpress.com/news/?section=2&id=4212 "Iran's Burnt City Throws up World’s Oldest Backgammon"], Iranian Cultural Heritage News Agency 4/12/2004 (sic: ambiguous date).
* Finkel I., "La tablette des régles du jeu royal d'Ur", ''Jouer dans l'Antiquité'', Catalogue de l'Exposition, Marseille, Musée d'Archéologie Méditerranéenne, 1991.
* Finkel, I., *Games: Discover and Play Five Famous Ancient Games*, London, British Museum Press, 1995.
* Finkel, I. L., "On the Rules for The Royal Game of Ur" in Finkel, ed., 2008 pp.&nbsp;16–32.
* Finkel, I. L. eld., *Ancient Board Games in Perspective: Papers from the 1990 British Museum colloquium with additional contributions*, London, British Museum Press, 2008.
* Lhôte, J.-M., *Histoire des jeux de société*, Paris, Editions Flammarion, 1994.

## Eksteraj ligiloj 
* The Royal Game of Ur including history and suggested gameplay
* Royal Game of Ur pages  rules history and links
* Time's article on the game 
* Android implementation

Kategorio:Tabulludoj
Kategorio:Sumero
Kategorio:Aziaj ludoj
Muzeo pri Teŝina Silezio

dekstra|eta|300x300px|la muzeo pri Teŝina Silezio en la *Palaco de Larisch*
La **Muzeo pri Teŝina Silezio** () estas muzeo troviĝanta en la urbo Teŝino (), en la nuna Silezia Provinco de Pollando. Ĝi estis fondita en 1802 de jezuita pastro Leopold Szersznik kaj estas unu el la plej malnovaj publikaj muzeoj en Pollando. La muzeo okupiĝas pri la historio kaj tradicioj de Silezio, precipe pri la regiono de Teŝino en Silezio.

La muzeo troviĝas en la Palaco de Larisch (pole: *Pałac Laryszów*), kiu estis konstruita en 1794.

Ĝi estas dividita je la sekvantaj sekcioj:
* arkeologio (la ekspozicio enhavas malnovaĵojn elfositajn dum arkeologia esplorado sur kastela monto en Teŝino, en teŝina urbocentro kaj en remparburgoj en Międzyświeć kaj Bielsko),
* etnografio (la sekcio kolektas instrumentojn kaj objektoj kunigitaj kun ĉiutaga vivo, brodaĵojn, puntojn kaj arĝentajn ornamaĵojn karakterizajn por regionaj popolaj vestaĵoj, oleopentraĵojn, pentritajn kestegojn (pole:*trówły*) ktp.)
* fotarto (la sekcio posedas malnovajn fotilojn, fotaĵojn, dagerotipoj, diapozitivojn ktp.)
* historio (la muzeo posedas dekkelkajn milojn da objektoj kiuj rilatas al historio de teŝina regiono komencante de mezepoko al nuntempo)
* arto (la ekspozicio enhavas skulptaĵojn, pentraĵojn, desegnaĵojon, grafikaĵojn ktp.)
* tekniko (la sekcio kolektas interalie malnovajn petrolajn lampojn, gladilojn, muzikskatolojn, vendejajn kasojn)
Krom la konstataj ekspozicioj estas ankaŭ organizataj la porokazaj.

La ekspozicio estas organizita en ĝuste la sama maniero, kiel la fondinto, Leopold Szersznik, lasis ĝin, en formo de kuriozaĵkabineto. La palacaj internoj de la nuna muzeo estas restaŭritaj laŭ ilia originala aspekto, inter ili estas t.n. "Egipta Salono" ornamita per surmura pentraĵo montranta pejzaĝon kun antikvaj konstruaĵoj kaj sfinksoj, ĉu "Roma Salono" sur kies muroj estas pentrita teraso, de kiu videblas romantika pejzaĝo. Interesa estas ankaŭ la stalo fondita en 1831 per tiama posedanto de la palaco Filip Sankta-Genois d'Anneaucourt, konstruita laŭ projekto de Joseph Kornhäusel. En la stalo troviĝas nun muzea kafejo.

La muzeo havas filiojn en Górki Wielkie, Skoczów kaj Wisła. Ĝi kunlaboras kun  *Książnica Cieszyńska* -  muzea biblioteko en Cieszyn kaj kun Muzeum Těšínska en Český Těšín, la ĉeĥa parto de la urbo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Historio de la muzeo (en la pola)

Teŝina Silezio
Kategorio:Silezio
Kategorio:Teŝino
Dufluoroacetata acido

**Dufluoroacetata acido**, **hidrogena dufluoroacetato** aŭ **F2HC-COOH** estas organika kemiaĵo de fluoro, derivita el acetata acido tie kie du hidrogenatomoj de la metila grupo (-CH3) estas anstataŭataj de fluoratomoj. Ĝenerale la fluoroacetatoj prepareblas per hidrolizo de fluoroacetataj esteroj aŭ traktado de fluorida jono kaj kloroacetata aŭ bromoacetata acidoj. Ĝi estas treege toksa kaj ĝiaj natriaj saloj estas unu el la plej efikaj kontraŭ roduloj.

Dufluoroacetata acido suferas reakciojn tipe de karboksilatajn acidojn kaj estas acido modere forta pro la facila elektronaretiriĝo de la fluoratomoj. Ĝi estas malpli toksa ol la fluoroacetata acido kaj estas pli bone preparata per reakcio inter la *kvarfluoroetileno* kaj amonio, sekvata de alkala hidrolizo de la intera *triazino*.

## Proprecoj 
Dufluoroacetata acido estas senkolora klara likvaĵo, kiu estas alte toksa por mamuloj. En Usono kaj Nov-Zelando ĝi uzatas kiel pesticido kontraŭ ronĝuloj aŭ por preventi ke kojotoj damaĝu ŝafojn kaj kaprojn en paŝtejoj kun bariloj. La toksa naturo de la fluoroacetataj acidoj estis malkovrita en plantejoj de Sudokcidenta Aŭstralio kiam okazis akcidentaj venenigoj. La unuaj esploroj pri fluoroacetata acido estis faritaj en 1896 de iu belga sciencisto, Frédéric Swarts.. En 1944, Marais publikigis ke la fluoroacetata acido estis la ĉefa toksaĵo de la Dichapetalum cymosum.

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Chemical Book
* Webbook
* PAN Pesticides Database - Chemicals
* Advances in Hydrofluoric Acid Research and Application: 2013 Edition ...
* Bioactive Heterocyclic Compound Classes: Agrochemicals, Clemens Lamberth,Jürgen Dinges
* Chlorides—Advances in Research and Application: 2013 Edition

## Halogenidaj derivaĵoj de acetata acido 

Fluoroacetic acid 3D.png|Unufluoroacetata acido
Difluoroacetic acid 3D 2.png|Dufluoroacetata acido
Trifluoroacetic acid 3D.png|Trifluoroacetata acido

Chloroacetic acid 3D.png|Unukloroacetata acido
Dichloroacetic acid 3D.png|Dukloroacetata acido
Trichloroacetic acid 3D.png|Trikloroacetata acido

Iodoacetic acid 3D.png|Unujodoacetata acido
Diiodoacetic acid3D.png|Dujodoacetata acido
Triiodoacetic_acid3D.png|Trijodoacetata acido

Bromoacetic acid 3D.png|Unubromoacetata acido
Dibromoacetic acid 3D 2.png|Dubromoacetata acido
Tribromoacetic acid3D.png|Tribromoacetata acido

MCPA molecule ball.png|Unuklorofenokso-acetata acido
2,4-Dichlorophenoxyacetic-acid-3D-balls-2.png|Duklorofenokso-acetata acido
2,4,5-Trichlorophenoxyacetic-acid-3D-balls.png|Triklorofenokso-acetata acido

## Referencoj 
Kategorio:Fluoraj kombinaĵoj
Kategorio:Acetatoj
18574 Jeansimon

'*18574 *Jeansimon'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la franca astronomo *Jean-Louis Simon*, kiu laboras ĉe la *Institut de mécanique céleste'' de Parizo pri analitika teorio de la planedoj. Li produktis la unuajn valorojn de la sekularaj varioj de la orbitaj  de la planedoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
(18575) 1997 WS31

**(18575) 1997 WS31** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Ludopatio

La **Ludopatio** (kiel neologismo) aŭ **Ludopatologio** konsistas en perturbo en kiu la persono vidiĝas devigita, pro psikologie nekontrolebla urĝo, al ludo, laŭ maniero kaj persista kaj progresa, tuŝante negative la personan, familian kaj laboran vivon. Kvankam en antaŭaj eldonoj de la diagnoza gvidlibro DSM ĝi estis estinta klasigita kiel perturbo de la kontrolo de la impulsoj, ĝi estis poste konceptigita kaj traktita kiel toksikomanio sen veneno, ĝis kiam en la DSM-V estis inkludita fine ene de la kategorio de "Perturboj rilataj kun substancoj kaj toksikomaniaj perturboj".

La patologia ludo klasiĝis en la DSM-IV-R en perturboj de la kontrolo de la impulsoj, kio inkludas ankaŭ la kleptomanion (ŝtelado), la piromanion (incendiigoj) kaj la trikotilomanion (senharigo), en kiuj estas implikita ankaŭ impulsivaro, sed ne estas kunperturbaro kun la menciitaj perturboj.

La ludopatio karakteriziĝas fundamente ĉar ekzistas malfacilo por kontroli la impulsojn, kaj iel ĝi tendencas prezentiĝi kiel praktiko, laŭ kompulsia maniero, de unu aŭ eĉ pliaj hazardludoj, ĉefe se tio implikas monatingon (reciproke kaj rezulte monperdon), tio estas vetludoj. Ĝi povas tuŝi la ĉiutagan vivon de la persono suferanta tiun manion, tiele ke la familio, la manĝo, la laboro aŭ eĉ la sekso iĝas io tute duaranga. Pro ĉio tio, oni ne konfuzu la ludopation kun malvirto, ĉar en tiuj kazoj oni estas antaŭ kronika malsano, nome manio.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ludopatía.org
* Ludopatía.cat 
* Federación Española de Jugadores de Azar Rehabilitados
* Centros de ayuda para la ludopatía en Madrid
* Shot Informativo (Tec de Monterrey) Ludopatía

Kategorio:Ludoj
Kategorio:Konduta dependeco
Aŭlo

[eta|La aŭlo de la universitato de [Göttingen (2013)]]
La **aŭlo** estas salono aŭ halo uzata por asembleoj, solenaĵoj aŭ festoj en universitato aŭ alia supera instruejo.

La vorto devenas de la greka *aule. *Ĉe Homero la *aule* (greke αυλή, „korto“) estis la korto la domo ĉirkaŭita de konstruaĵoj.

Laŭ Francisko Azorín **aŭlo** estas *Universitata ĉambrego, por solenaj kunsidoj, por lekcii.*

## Notoj 
Kategorio:Ĉambroj
La kartoludantoj

[eta|*La kartoludantoj*, unu el la serio de pentraĵoj, tiu de 1895, de [Paul Cézanne, kiu montras kartludon.]]

***La kartoludantoj*** estas serio de olepentraĵoj fare de la franca postimpresionisma artisto Paul Cézanne. Pentrita dum la fina periodo de Cézanne en la komenco de la 1890-aj jaroj, estas kvin pentraĵoj en la serio. La versioj varias laŭ grando kaj laŭ la nombro de ludantoj pentritaj. Cézanne faris ankaŭ nombrajn desegnojn kaj studiskizojn prepare por la serio de *La kartoludistoj*.

Unu versio de *La kartoludantoj* estis vendita en 2011 al la reĝa familio de Kataro kontraŭ prezo varie ĉirkaŭkalkulita inter 250 milionoj kaj 300 milionoj da usonaj dolaroj, kio faris ĝin la dua plej multekosta pentraĵo iam vendita.

## Bildaro 

File:Les Joueurs de cartes, par Paul Cézanne.jpg|*La kartoludantoj* 1894–95Oil on canvas, 47.5 × 57&nbsp;cmMusée d'Orsay, Paris
File:Paul Cézanne, 1892-95, Les joueurs de carte (The Card Players), 60 x 73 cm, oil on canvas, Courtauld Institute of Art, London.jpg|*La kartoludantoj* 1892–95Oleo sur tolo, 60 x 73&nbsp;cmCourtauld Institute of Art, London
File:Paul Cézanne 222.jpg|*La kartoludantoj* 1892–93Oleo sur tolo, 97 × 130&nbsp;cmPrivata kolekto

## Notoj 
Kategorio:Famaj pentraĵoj
Ĉielskrapanto (Katowice)

**Ĉielskrapanto** () estas historia konstruaĵo en Katowice, Silezio, Pollando, situanta ĉe strato *Żwirki i Wigury *numero 15. Ĝi estis la unua ĉielskrapanto konstruita en Pollando post la unua mondmilito. La konstruaĵon oni finis en 1934 post kvin jaroj de konstruo, ĝi estis konstruita uzante tre modernan (por tiama tempo) metodon, nome ŝtalajn framojn. Hodiaŭ la Ĉielskrapanto estas konsiderata la plej sensacia kaj plej bela ekzemplo de moderna arĥitektura stilo en Pollando.

La konstruaĵo havas dek sep etaĝojn, dek kvar el ili super la tero. Ĝi posedis unu el la unuaj en Pollando deglitejoj por rubaĵoj. La Ĉielskrapanto estas 60 metrojn alta kaj ĝis 1955 ĝi estis la plej alta konstruaĵo en la lando. La konstruaĵo estis projektita de arkitekto Tadeusz Kozłowski kaj konstru-inĝeniero Stefan Bryła kiel domo por laboristoj de Impost-oficejo. La apartamentoj estis tre vastaj kaj luksaj. Inter rimarkindaj loĝantoj de la konstruaĵo post la dua mondmilito estis Gustaw Holoubek kaj Kazimierz Kutz.

Kategorio:Silezio
Kategorio:Historiaj monumentoj en Pollando
Sylt (komunumo)

**Sylt ** estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas sur la insulo Sylt en la Norda Maro kaj kreiĝis la 1-an de januaro 2009 el la antaŭa urbo Westerland (dane *Vesterland*, frise *Wäästerlön* aŭ *Weesterlön*) kaj la antaŭe neurbaj komunumoj Sylt-Ost kaj Rantum. Administre ĝi apartenas al la distrikto Norda Frislando de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. La antaŭa urbo Westerland estas la centro de la komunumo Fine de la jaro 2007 Westerland havis  loĝantojn, fine de  la laŭ areo plivastigita komunumo Sylt  loĝantojn. La aliaj kvar komunumoj de la insulo grupiĝas en administra komunumaro, nomata *Landschaft Sylt*, kaj same estas administrataj en Westerland.

Dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj en Westerland ekzistis tute vigla Esperanto-grupo, kaj dum majo 1981 la Germana Esperanto-Kongreso okazis en la urbo.

## Literaturo 
* Herbert Bruns: ''SYLT – Natur, Erholung, Forschung, Lehre, Umweltbelastung, Inselplanung und Bürgerinitiative. Dokumentation vom Kampf gegen 'Atlantis' und für Sylt*. Vol. 4 (Nr. 37–52) en la serio "Biologische Abhandlungen", Biologie-Verlag, Wiesbaden 1975.
* Manfred Wedemeyer/Harald Voigt: *Westerland. Bad und Stadt im Wandel der Zeit.* Stadt Westerland, Westerland 1980.

eta|maldekstra|300ra|plaĝa promenejo kun orkestra "konko"
eta|maldekstra|"Vojaĝantoj en Vento" de *Martin Wolke'' sur la stacidoma placo
[eta|maldekstra|300ra|Turisma [poŝtkarto kun salutoj en Esperanto de la insulo, supre maldekstre la sama orkestra "konko" de Westerland]]

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Norda Frislando
Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio
(18582) 1997 XK9

**(18582) 1997 XK9** estas malrapide rotacianta asteroido de la interna asteroida zono (aŭ Hungaria familio) malkovrita la  en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
(18584) 1997 YB2

**(18584) 1997 YB2** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
18583 Francescopedani

'*18583 *Francescopedani'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Andrea Boattini elde la stacio Cima Ekar de la observatorio de Asiago, apud Asiago en Italio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Francesco Pedani'' (1953–1998), amatora astronomo, biologiisto kaj instruisto en lernejo pri scienco kaj matematiko. En 1988 li fondis la Florencan Astronomian Societon, asocio da amatoraj astronomoj bazita en Florenco ; li estis ties unua prezidento ĝis sia trofrua morto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Andrea Boattini
Kategorio:Malkovrita de Maura Tombelli
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Rogeta Tezaŭro

La **Tezaŭro de Roget** (elp. Raĝet) aŭ **la Rogeta Tezaŭro** estas vaste uzata anglalingva tezaŭro, kreita en 1805 fare de Peter Mark Roget (1779–1869), brita kuracisto, natura teologo kaj leksikografo. Ĝi estis publikigita la 29an de aprilo 1852. La originala eldono havis  vortojn kaj ĉiu nova eldono estis pli granda. La Karpeles Manuskripta Biblioteka Muzeo enhavas la originalan manuskripton en sia kolekto.

## Registrita marko Roget 
La nomo "Roget" estas registrita marko en partoj de la mondo, kiel Britio. Sed ĝi ne estas protektita nomo en Usono, kie uzo de la nomo "Roget" en la titolo de tezaŭro ne nepre indikas ajnan interrilaton al verko de Peter Roget rekte; ĝi vidiĝas kiel ĝenerala tezaŭra nomo.

## La Tezaŭro laŭ Roget mem 
Peter Roget priskribis sian tezaŭron en la antaŭparolo de la unua eldono jene:Jam pasas preskaŭ kvindek jaroj ekde kiam mi unue projektis sistemon de vorta klasifiko simila al tio, sur kio la nuna verko estas fondita. Konceptante ke tia kompilado povus helpi por forigi miajn proprajn mankojn, mi estis, en la jaro 1805, kompletiginta klasifikitan katalogon de vortoj malgrandskale, sed laŭ la sama principo kaj preskaŭ en la sama formo, kiel la Tezaŭro nun eldonita.
*La Tezaŭro de Roget* estas kunmetita laŭ ses ĉefaj klasoj. Ĉiu klaso estas kunmetita de multoblaj subdividoj kaj poste sekcioj. Tio ĉi povas esti konceptita kiel arbo enhavanta pli ol mil branĉojn por individuaj "signifaj grapoloj" aŭ semantike ligitaj vortoj. Kvankam ĉi tiuj vortoj ne estas strikte sinonimoj, tamen ili povas esti vidataj kiel koloroj aŭ implicoj de signifo aŭ kiel spektro de koncepto. Unu el la plej ĝeneralaj vortoj estas elektita por tipigi la spektron kiel ĝia kapvorto, kiu etikedas la tutan grupon.

Rogeta skemo de klasoj kaj iliaj subdividoj estas bazitaj sur la filozofia laboro de Leibniz (Vidu Leibniz—Simbola pensado), kio mem sekvis longan tradicion de epistemologia laboro komencinta per Aristotelo. Kelkaj de la Kategorioj de Aristotelo estas inkluzivitaj en Rogeta unua klaso de "abstraktaj rilatoj".

## Referencoj 
## Literaturo 
* Roget, Peter Mark (1982) [1852], Lloyd, Suzana M., Ed., , Brulgusta Muelejo, Harlow, Essex: Longman Grupigas Limigita, &nbsp;&nbsp;
* Roget, Peter Mark (1962) [1852], nederlandanoj, Robert ., O.B.E., Ed.,  Vortumas (.), Nov-Jorko: Longmans, Green & Co./Dell Eldona Co., Inc.&nbsp;

## Vidu ankaŭ 
* Moby Tezaŭro
* Skizo de la Tezaŭro de Roget

## Eksteraj ligiloj 
* *la Tezaŭro de Roget* : La Originala Manuskripto ĉe Karpeles Manuscripta Biblioteko
* Searchable 1911 versio gastigita de la Universitato de Chicago 
*  
* *Hyperlinked de Roget Tezaŭro*

Kategorio:Vortaroj
Kategorio:Leksikografio
Kategorio:Referencaj verkoj
John Spilsbury (mapisto)

eta|dekstra|"Eŭropo dividita en siaj regnoj, ktp." (1766), supozita la unua intencita puzlo.
**John Spilsbury** (1739 – 3a de Aprilo 1769) estis brita kartografo kaj gravuristo. Li estas konsiderata la inventinto de la puzlo. Tio estus okazinta en 1767 por helpi la infanojn lerni geografion. Li kreis puzlojn pri ok temoj - la Mondo, Eŭropo, Azio, Afriko, Ameriko, Anglio kaj Kimrio, Irlando kaj Skotlando.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* John Spilsbury ĉe National Portrait Gallery
* Jigsaw puzzle, 1766 

Kategorio:Naskiĝintoj en 1739
Kategorio:Mortintoj en 1769
Kategorio:Britoj de la 18-a jarcento
Kategorio:Britaj gravuristoj
Kategorio:Britaj inventistoj
Kategorio:Britaj kartografoj
Kategorio:Puzloj
Ignác Grossmann

**Ignác Grossmann** [ignAc grosman], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Grossmann Ignác** estis hungara fizikisto, inventisto, inĝeniero, instruisto.

Ignác Grossmann http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=grossmanni naskiĝis la  en Göncruszka. Li mortis la  en Pest (urbo).

## Biografio 
Ignác Grossmann devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en Szarvas, poste li akiris pedagogian diplomon en Universitato de Karolo. Inter 1847-1851 li instruis en bazlernejo apud Győr, poste li plulernis en Joseph Industrieschule. Li instruis en juda lernejo ekde 1854, post 3 jaroj en la komerca akademio. En 1859 li inventis hidrargan aeropumpilon, sed li ne faris patenton pri tio. En 1862 li akiris postenon pri fervojaj telegrafoj. En 1865 li havis patenton pri riparado de telegrafaj linioj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Führer in der geometr. Analyse d. Krystallographie* (1857)
* *Az elemi betűszámtan alap vonalai* (1857)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Hungaraj inĝenieroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Marcell Grossmann

**Marcell Grossmann** [ignAc grosman], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Grossmann Marcell** estis hungardevena-svislandana matematikisto, profesoro.

Marcell Grossmann http://tudosnaptar.kfki.hu/g/r/grossmannm/grossmannmpant.html naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Zuriko.

## Biografio 
Marcell Grossmann devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li translokiĝis al Svislando, kie li plulernis kaj akiris diplomon en 1900, li doktoriĝis post 2 jaroj. Lia samklasano estis Albert Einstein, en 1913 ili kontribuis pri la Ĝenerala teorio de relativeco. En 1907 li estis nomumita profesoro en Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko. Li okupiĝis pri neeŭklidaj geometrioj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Entwurf einer verallgemeinerten relativitatstheorie und einer theorie der gravitation* (1913) - kun Einstein
* *Kovarianzeigenschaften der Feldgleichungen der auf die verallgemeinerte Relativitätstheorie gegründeten Gravitationstheorie* (1914) - kun Einstein

## Memorigiloj 
* renkontiĝoj pri *Marcel Grossmann* ekde 1975
* premio *Marcel Grossmann*  

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/~history/Biographies/Grossmann.html 

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Svisaj matematikistoj
Kategorio:Relativecoteoriistoj
(18588) 1997 YO9

**(18588) 1997 YO9** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakalā, en la havaja insulo Maui (Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Jusef Etesami

'''Jusef E'TESAMI** (aŭ **Etesam-ol-molk'*), irana ĵurnalisto, oficialulo, eldonisto, tradukisto kaj verkisto, naskiĝis en 1874 kaj mortis en 1938. En la 1890aj jaroj, Jusef Etesami fondis la unuan tipografian presejon en nord-okcidenta irana urbo Tabrizo.

## Famaj familianoj de Etesami 
Lia patro, Ebrahim, estis de Aŝtiano kaj la estro de financo de la irana provinco Azerio.

Jusef estis la pliaĝa frato de la arkitekto kaj pentristo Abolhasan Etesami kaj la patro de unu el plej famaj poetinoj de la nuntempa Irano, Parvin Etesami.

## Ŝtataj postenoj de Etesami 
Li estis membro de la Irana Parlamento aŭ Maĝleso dum 1909-12. Dum diversaj gravaj tempoj li servis en la Ministerio de Edukado kaj estris kaj la Reĝan Bibliotekon kaj la Maĝlesan Bibliotekon.

## Fondinto de la revuo Bahar 
Etesami fondis la revuon *Bahar* (perse: Printempo) en 1910. La revuo *Bahar* estis sesdek kvar-paĝa monate eldonita dum 1910-1 kaj 1921-2. Kiel notita en ĝia unua numero, la celo de la revuo *Bahar* estis “provizi … forumon por diversaj gravaj temoj de scienco, literaturo, etiko, historio kaj artisma intereso por komprenemaj homoj kaj por konatigi la publikon kun valora informo.” Plejparto de la materialoj de la revuo estis verkita aŭ tradukita de Jusef Etesami mem kaj granda parto de la revua enhavo estis dediĉita al la okcidenta kulturo kaj literaturo. Laŭ la fama orient-esploristo kaj literaturisto Edward Granville Browne (1928, 489), *Bahar* estis “tre moderna kaj eŭropeca laŭ tono”. En la *Enciklopedio Iranika*, Heshmat Moayyad (elp. Heŝmat Moajjed) atentigas pri la “liberala kaj humanisma” orientiĝo de la revuo *Bahar*.

## Tradukoj de Etesami 
Krom siaj kontribuaĵoj al *Bahar*, Jusef Etesami produktis ĉ. kvardek volumojn de diverstemaj tradukoj, probable plej grave kelkajn persajn tradukojn kiel *Amin al-Mara* de Qasim Tahrir, *Les* *Misérables*, vol. 1 de Viktoro Hugo kaj *Kabale* *und Liebe* de Friedrich Schiller. Li estis ankaŭ la aŭtoro de la arablingva komentado de Atwaq ad-Dahab far Abolqassem al-Zamaĥŝari , tri-voluma katalogo de manuskriptoj en la Maĝlesa Biblioteko.

## Etesami kaj Esperanto 
Verŝajne li verkis kaj eldonis la unuan perslingvan artikolon pri Esperanto en Irano en sia modernema revuo Bahar. Tie li ankaŭ menciis parton de la fama Esperanto-himno (La Espero) fare de d-ro Ludoviko Zamenhof.

## Fontoj 
* Browne, Edward G. 1928. A literary history of Persia (Beletra Historio de Persujo), vol. 4. Cambridge: Cambridge University Press.
* Dehkhoda, Ali-Akbar. 1977. Biographical note. En *Poems of Parvin* (Biografia noto. En Poemoj de Parvin) Etessami, ed. Abolfath Etessami, p.&nbsp;342. Tehrano: Abolfath Etessami.
* Etessami, Abolhassan. 1958. Biographical note (Biografia noto). Tehran University News Bulletin 374, pp.&nbsp;34–7.
* Moayyad, Heshmat. Etesami, Mirza Yusof Khan Ashtiani, Etessam-al-molk. en Encyclopædia Iranica online.
* Yusofi, G. H. Bahar. En Encyclopædia Iranica online.

## Eksteraj ligiloj 
* *Encyclopædia Iranica'' enreta 

Kategorio:Iranaj ĵurnalistoj
Kategorio:Iranaj tradukistoj
Kategorio:Iranaj verkistoj
Bromoacetata acido

**Bromoacetata acido**, **acido de bromoacetato** aŭ **BrH2C-COOH** estas kemia organika kombinaĵo, derivaĵo el acetata acido kie unu hidrogenatomo estas anstataŭata de bromo-atomo, senkolora likvaĵo uzata kiel peraĵo en kemiaj sintezoj kaj relative forta alkiligagento. Bromoacetata acidoj kaj ĝiaj esteroj estas vaste uzataj por la manufakturo de aliaj kombinaĵoj kaj farmaciaĵoj.

## Sintezo 
* Bromoacetata acido estas sintezebla per bromigo de la acetata acido:
\mathrm{CH_3{-}COOH\ +\ Br_2\rightleftharpoons} \mathrm{Br{-}CH_2{-}COOH\ +\ HBr} 
* Aŭ per reakcio de kloroacetata acido kaj kalia bromido, pere de nukleofila substituado, ankaŭ konata kiel procezo de Hell-Volhard-Zelinsky:
\mathrm{Cl{-}CH_2{-}COOH\ +\ KBr\rightleftharpoons}\mathrm{Br{-}CH_2{-}COOH\ +\ KCl}

## Proprecoj 
La unubromoacetata acido prezentiĝas kiel senkoloraj kristaloj kun akra odoro, kiu fandiĝas je  kaj facile dissolviĝas en akvo, etanolo, duetila etero kaj aliaj organikaj solvaĵoj. Ĝia akva solvaĵo estas forte acida, pli acida ol acetata acido (pKa 2,69 kontraŭ 4,76 de ĉi-lasta), pro tio ke la bromoacetata anjono estas stabiligita de la bromoatomo, kiu estas elektronegativa kaj do ĝi permesas delokigon de la negativa ŝarĝo de la molekulo.

## Uzoj 
Bromoacetata acido uzatas kiel deirpunkto por sennombraj sintezoj, ekzemple de pesticidoj kaj medikamentoj. Ĝi uzatas senpere kiel konservanto de manĝaĵoj, tamen nuntempe ĉi-utiligo estas malpermesata en pluraj landoj.

Unubromoacetata acido estas forte alkiligagento kaj havas inhibo-efekton sur enzimoj posedantaj la grupon tiolon (-SH), alkoholon (-OH) aŭ aminon (-NH2) sur ĝia aktiva centro. Aliflanke, ĝi jam estis uzita por dolĉigi la francan vinon. En 1980, skandalo ekiĝis en Germanio kiam oni malkovris ĝian uzon kiel biero-konservanton.

La volatilaj esteroj de unubromoacetata acido uzatas kiel larmigan gason; ili estas iritaj por la okuloj kaj spirsistemo kaj povas esti danĝeraj. En pli altaj koncentriĝoj ili estas korodaj kaj povas kaŭzi vivodaŭran damaĝoj al okuloj.

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Santa Cruz Biotechnology 
* Chemical Book
* Chemicalland21
* Cameo Chemicals
* Organic Syntheses
* PrepChem

## Halogenidaj derivaĵoj de acetata acido 

Fluoroacetic acid 3D.png|Unufluoroacetata acido
Difluoroacetic acid 3D 2.png|Dufluoroacetata acido
Trifluoroacetic acid 3D.png|Trifluoroacetata acido

Chloroacetic acid 3D.png|Unukloroacetata acido
Dichloroacetic acid 3D.png|Dukloroacetata acido
Trichloroacetic acid 3D.png|Trikloroacetata acido

Iodoacetic acid 3D.png|Unujodoacetata acido
Diiodoacetic acid3D.png|Dujodoacetata acido
Triiodoacetic_acid3D.png|Trijodoacetata acido

Bromoacetic acid 3D.png|Unubromoacetata acido
Dibromoacetic acid 3D 2.png|Dubromoacetata acido
Tribromoacetic acid3D.png|Tribromoacetata acido

MCPA molecule ball.png|Unuklorofenokso-acetata acido
2,4-Dichlorophenoxyacetic-acid-3D-balls-2.png|Duklorofenokso-acetata acido
2,4,5-Trichlorophenoxyacetic-acid-3D-balls.png|Triklorofenokso-acetata acido

## Referencoj 
Kategorio:Bromaj kombinaĵoj
Kategorio:Acetatoj
Kategorio:Bromoacetatoj
Komunumaro Mittelangeln

**Mittelangeln** estas komunumaro en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Schleswig-Flensburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de  la komunumaro sume havis  loĝantojn. La nomo indikas, ke la regiono estis la centra parto de la regno *Angeln*, kiun loĝigis ĝermana tribo, kiu en Esperanto nomatas engloj - la engloj tamen ne nur loĝis ĉi tie, sed sume vivis en pli granda regiono, kiu kovris signifan parton de la duoninsulo Jutlando, en kaj nuntempa Germanio kaj nuntempa Danio.

## Membraj komunumoj kun komunumopartoj 
eta|maldekstra|situo de la komunumaro kun ĉiuj partoj
* komunumo Mittelangeln kun la komunumopartoj Esmark, Bondebrück, Dammholm, Groß Rüde, Havetoftloit, Klein Rüde, Mooswatt, Nackholz, Obdrup, Hatteshuus, Rabenkiel, Rehberg, Rehbergholz, Rüdestraße, Rüdesüderholz, Satrup, Satrupholm, Satrupkirchenholz kaj Torsballig
* Schnarup-Thumby kun la komunumopartoj Eslingholz, Klaholz, Köhnholz, Lüttholm, Schnarup, Thumby, Thumby-West, Thumbyfeld kaj Thumbyhassel
* Sörup kun la komunumopartoj Barg, Flatzby, Gammelby, Hardesby, Hollehitt, Mooswatt, Mühlenholz, Schwensby, Sörupholz, Sörupmühle, Südensee kaj Winderatt

## Historio 
eta|maldekstra|100px|blazono de la eksa komunumaro Satrup
En 1947 fondiĝis la komunumaro *Amt Satrup* kun administra centro en la loĝloko Satrup. Al ĝi tiam apartenis la komunumoj Satrup, Esmark, Rehberg, Rüde kaj Obdrup.

Kadre de administra reformo de la jaro 1970 la komunumoj Satrup, Esmark, Rehberg kaj Obdrup kuniĝis al pli granda komunumo Satrup kaj la komunumoj Havetoftloit, Torsballig kaj Schnarup-Thumby aldoniĝis al la komunumaro.

La 1-an de januaro 2008 la ĝis tiam administre sendependa komunumo Sörup aliĝis al la komunumaro, kiu sekve ŝanĝis sian nomon al *Amt Mittelangeln*. La 1-an de marto 2013 la tiamaj komunumoj Havetoftloit, Rüde kaj Satrup kuniĝis al nova komunumo Mittelangeln.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Schleswig-Flensburg
M
M
Plenblovita halo

eta|250ra|
La **plenblovita halo** estas ŝveligita elasta hermetika spaco, kiu havas fiksan bazon (kutime betono). Por aliri la halon oni devas trapasi aerkluzon. La konstante kuranta ventolilo enblovas aeron kaj certigas la necesan malgrandan superpremon en la plenblovita halo.

eta|maldekstre|250ra|
eta|250ra|
eta|maldekstre|250ra|
Plenblovitaj haloj estas relative malmultekostaj kaj povas esti konstruitaj pli rapide ol solidaj konstruaĵoj. Tial ili estas ofte uzataj kiel provizoraĵo por stokado, ekspoziciejoj aŭ sporthaloj.

Unu el la plej grandaj plenblovitaj haloj de la mondo estas la *Tokyo Dome* en Tokio malfermita en 1988. Ĝi altas 56 metrojn kaj havas spacon por 55.000 personoj. Oni uzas ĝin kiel stadiono de bazopilko kaj por aliaj okazaĵoj.

Plenblovitaj haloj estas ankaŭ uzataj kiel kovrilo por radaraj antenoj.

Kategorio:Ĉambroj
József Grossmann

**József Grossmann** [jOĵef grosman], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Grossmann József** estis hungara arkitekto.
[eta|[Preĝejo Sankta Kruco (Tata) fare de Fellner-Grossmann]]
József Grossmann http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC04834/05485.htm naskiĝis en 1747 en Vieno. Li mortis la  en Tata (Hungario).

## Biografio 
József Grossmann estis kolego de Jakab Fellner. Post morto de Fellner daŭris jam sola la projektojn, ĉefe barokajn konstruaĵojn. Li edziĝis al vidvino de Jakab Fellner. Li estis ankaŭ lerta desegnisto, zial li projektis ankaŭ ĉefaltarojn.

## Elektitaj projektoj 
* Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Tata) - kun Fellner
* Preĝejo Sankta Stefano (Pápa) (ankaŭ la ĉefaltaro) - kun Fellner
* Preĝejo Nomo de Sankta Maria (Tatabánya) (tiam en Felsőgalla)
* Kirko de Demjén kun la ĉefaltaro (1782)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Dubromoacetata acido

**Dubromoacetata acido**, **dubromoetanoata acido** aŭ **Br2HC-COOH** estas kemia kombinaĵo de bromo kaj acetata acido, kie du hidrogenatomoj de la metila grupo (-CH3) estis anstataŭataj de bromoatomoj. Dubromoacetata acido estas toksa substanco kaj afekcias la fekundecon de la mamuloj..

Kiam uzata en akvotraktado ĝi estas danĝera substanco.. Studoj faritaj kun ratoj konkludis ke kronika ekspozicio al dubromoacetata acido malgrandigas popolaron da esencaj folikloj. Dubromoacetata acido agas kiel larmiga gaso kaj povas esti fatala kiam absorbita tra haŭto. Kiam ingestita ĝi kaŭzas gastrointestajn brulvundojn.

## Sintezo 
* Dubromoacetata acido prepareblas per agado de bromo sur acetata acido:

* En 1858, William Henry Perkin (1838-1907) kaj Baldwin Francis Duppa (1828–1873) preparis dubromoacetatan acidon per varmigado de bromoacetata acido:

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Chemical Book
* ChemBlink
* ScienceDirect
* Toxicological Sciences
* Chebi
* Organic Chemistry Portal

## Halogenidaj derivaĵoj de acetata acido 

Fluoroacetic acid 3D.png|Unufluoroacetata acido
Difluoroacetic acid 3D 2.png|Dufluoroacetata acido
Trifluoroacetic acid 3D.png|Trifluoroacetata acido

Chloroacetic acid 3D.png|Unukloroacetata acido
Dichloroacetic acid 3D.png|Dukloroacetata acido
Trichloroacetic acid 3D.png|Trikloroacetata acido

Iodoacetic acid 3D.png|Unujodoacetata acido
Diiodoacetic acid3D.png|Dujodoacetata acido
Triiodoacetic_acid3D.png|Trijodoacetata acido

Bromoacetic acid 3D.png|Unubromoacetata acido
Dibromoacetic acid 3D 2.png|Dubromoacetata acido
Tribromoacetic acid3D.png|Tribromoacetata acido

MCPA molecule ball.png|Unuklorofenokso-acetata acido
2,4-Dichlorophenoxyacetic-acid-3D-balls-2.png|Duklorofenokso-acetata acido
2,4,5-Trichlorophenoxyacetic-acid-3D-balls.png|Triklorofenokso-acetata acido

## Referencoj 
Kategorio:Bromaj kombinaĵoj
Kategorio:Acetatoj
Tribromoacetata acido

**Tribromoacetata acido**, **hidrogena tribromoacetato** aŭ **Br3C-COOH** estas organika kemiaĵo, derivita el bromigo de acetata acido, toksa kaj koroda kombinaĵo, kie ĉiuj hidrogenatomoj de la metila grupo (-CH3) estis anstataŭataj de bromoatomoj. Kiam varmigitaj ĝis bolpunkto, tribromoacetatoj malkomponiĝas al bromoformo. Tribromoacetata acido uzatas en akvotraktado kaj kiel herbicido en tomato-kultivejoj.

## Sintezo 
* Preparado per agado de bromo kaj acetata acido, en la ĉeesto de katalizilo:
\mathsf{CH_3COOH + 3\;Br_2 \rightarrow CBr_3COOH + 3\;HBr}

## Reakcio 
* Neŭtraliga reakcio inter tribromoacetata acido kaj natria hidroksido:
\mathrm{CBr_3COOH + NaOH \longrightarrow CBr_3COONa + H_2O}

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* NIST National Institute of Standards and Technology
* Santa Cruz Biotechnology 
* Chemical Book
* R. Stenutz
* Disinfection By-products in Drinking Water, K. Clive Thompson, Simon Gillespie, Emma H. Goslan
* Handbook of Hydroxyacetophenones, Robert Martin

## Halogenidaj derivaĵoj de acetata acido 

Fluoroacetic acid 3D.png|Unufluoroacetata acido
Difluoroacetic acid 3D 2.png|Dufluoroacetata acido
Trifluoroacetic acid 3D.png|Trifluoroacetata acido

Chloroacetic acid 3D.png|Unukloroacetata acido
Dichloroacetic acid 3D.png|Dukloroacetata acido
Trichloroacetic acid 3D.png|Trikloroacetata acido

Iodoacetic acid 3D.png|Unujodoacetata acido
Diiodoacetic acid3D.png|Dujodoacetata acido
Triiodoacetic_acid3D.png|Trijodoacetata acido

Bromoacetic acid 3D.png|Unubromoacetata acido
Dibromoacetic acid 3D 2.png|Dubromoacetata acido
Tribromoacetic acid3D.png|Tribromoacetata acido

MCPA molecule ball.png|Unuklorofenokso-acetata acido
2,4-Dichlorophenoxyacetic-acid-3D-balls-2.png|Duklorofenokso-acetata acido
2,4,5-Trichlorophenoxyacetic-acid-3D-balls.png|Triklorofenokso-acetata acido

## Referencoj 
Kategorio:Bromaj kombinaĵoj
Kategorio:Acetatoj
Departementa domo (Balassagyarmat)

La **Departementa domo** estas impona klasikisma historia monumento en Balassagyarmat, nun muzeo.
eta|maldekstre|Departementa domo en Balassagyarmat

## Historio 
En tiu loko estis konstruita kazerno en 1753. Inter 1790 kaj 1950 Balassagyarmat estis centro de Nógrád (historia departemento), tial ekde 1790 en la kazerno funkciis la departementa administrado. La nun videbla departementa domo estis konstruita inter 1832-1835. En 1894 trakonstruo okazis. En 1949 parto de galerio de la ornamĉambro estis malkonstruita.
eta|Aerfoto pri la departementa domo en Balassagyarmat

## Konstruaĵo 
Fasado de la unuetaĝa departementa domo situas laŭ la trotuaro de placo. En mezo de la fasado rizalito kun enirejo estas videbla, super la etaĝo mansardo etendiĝas. Mem la konstruaĵo formas U-majusklon, la dekstra alo najbaras trotuaran straton, la maldekstra alo parkon. Inter ambaŭ aloj malgranda parko aŭ ĝardeno, poste prizono etendiĝas. Sur la fasada muro memortabuloj pri famuloj estas videblaj.

## Famuloj 
En la departementa domo laboris dramisto Imre Madách, romanisto Kálmán Mikszáth, nacia heroo de slovakoj Janko Kráľ, fine Iván Nagy (historiisto) fondis tie muzeon. Antaŭ la konstruaĵo busto pri Kálmán Mikszáth situas.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoserio 
* http://www.palocut.hu/hu/balassagyarmat_latnivalok  
* hungare (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 

Kategorio:Balassagyarmat
Balassagyarmat
Mittelangeln (komunumo)

**Mittelangeln** (dane: *Midtangel*) estas komunumo en Germanio, kiu troviĝas en la distrikto Schleswig-Flensburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Ĝi ekestis la 1-an de marto 2013, kiam la tiamaj komunumoj Havetoftloit, Rüde kaj Satrup kuniĝis al nova komunumo. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn.
La nomo indikas, ke la regiono estis la centra parto de la regno *Angeln*, kiun loĝigis ĝermana tribo, kiu en Esperanto nomatas engloj - la engloj tamen ne nur loĝis ĉi tie, sed sume vivis en pli granda regiono, kiu kovris signifan parton de la duoninsulo Jutlando, en kaj nuntempa Germanio kaj nuntempa Danio.

Mittelangeln konsistas el la komunumopartoj Bondebrück (dane: *Bondebro*), Dammholm (*Damholm*), Esmark, Groß Rüde (*Store Ryde*), Havetoftloit (*Havetoftløjt*), Klein Rüde (*Lille Ryde*), Mooswatt (*Mosevad*), Nackholz (*Nakholt*), Obdrup, Hatteshuus (*Hatteshus*), Rabenkiel (*Ravnkilde*), Rehberg (*Rebjerg*), Rehbergholz (*Rebjerg Skov*), Rüdestraße (*Rydegade*), Rüdesüderholz (*Rydesønderskov*), Satrup, Satrupholm, Satrupkirchenholz (*Satrupkirkeskov*) kaj Torsballig (*Torsballe*), kaj kun la najbaraj komunumoj Schnarup-Thumby kaj Sörup konsistigas komunumaron, nomatan *Amt Mittelangeln*.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ()

eta|maldekstra|300px|loka kirko
eta|maldekstra|300px|civitana centro *Satruphuus*

Kategorio:Distrikto Schleswig-Flensburg
Kategorio:Urboj de Ŝlesvigo-Holstinio
Ĉannapatna

eta|Lignaj ludiloj en Ĉannapatna.
**Ĉannapatna** aŭ **Channapatna** estas urbo situanta en la distrikto Ramanagara de la subŝtato Karnatako, en Barato, 60 km sudokcidente de Bengaluro, ĉe la ŝtata aŭtoŝoseo Bengaluro-Misore. Tiu urbo estas fama pro siaj lignaj ludiloj kaj lakaĵoj. En la indiĝena lingvo (Kannada lingvo), Ĉannapatna estas nomata ankaŭ "goMbegaLa ooru" kio signifas *urbo de ludiloj*. Tiuj ludiloj estas fabrikitaj laŭ tradiciaj kaj laŭ modernaj malgrandskalaj industrioj. Manfabrikado kaj tordigo de silko, rizo, la milio *ragi* kaj la kokoso estas la ĉefaj produktoj de la zono de Ĉannapatna *taluk*. La templo de Sinjoro Aprameja Sŭami estas proksima. La urbo havas 71,912 loĝantojn.

Kategorio:Geografio de Barato
Kategorio:Karnatako
(18591) 1997 YT11

**(18591) 1997 YT11** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Klorofenokso-acetata acido

**Klorofenokso-acetata acido**, **4-klorofenokso-etanata acido** aŭ **ClC6H4OCH2COOH** estas sinteza pesticido apartenanta al la grupo de la planta hormono aŭksino. Fenokso-komponaĵoj kaj ĝiaj alkaloj aŭ amino-saloj povas uzati kiel kresko-regulantoj de akvaj folibranĉetoj por reduktigo de fruktofalo kiu antaŭas la rikolton, stimulante la proporcion de unuformaj grandoj kaj pligrandigante la periodon por fruktokonservado.

Tamen, fenokso-kombinaĵoj estas malmulte selektivaj kaj uzatas pli kiel herbicidoj kontraŭ larĝfoliaj trudherboj ol kiel kresko-hormono.

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* NCBI Resources
* Science Direct
* Toxipedia 
* Wetlands of Kenya: Proceedings of the KWWG Seminar on Wetlands of Kenya ..., S. A. Crafter, Steven G. Njuguna, Geoffrey W. Howard
* Gettign the Drift 
* Pesticides
* Chemicalland21

## Halogenidaj derivaĵoj de acetata acido 

Fluoroacetic acid 3D.png|Unufluoroacetata acido
Difluoroacetic acid 3D 2.png|Dufluoroacetata acido
Trifluoroacetic acid 3D.png|Trifluoroacetata acido

Chloroacetic acid 3D.png|Unukloroacetata acido
Dichloroacetic acid 3D.png|Dukloroacetata acido
Trichloroacetic acid 3D.png|Trikloroacetata acido

Iodoacetic acid 3D.png|Unujodoacetata acido
Diiodoacetic acid3D.png|Dujodoacetata acido
Triiodoacetic_acid3D.png|Trijodoacetata acido

Bromoacetic acid 3D.png|Unubromoacetata acido
Dibromoacetic acid 3D 2.png|Dubromoacetata acido
Tribromoacetic acid3D.png|Tribromoacetata acido

MCPA molecule ball.png|Unuklorofenokso-acetata acido
2,4-Dichlorophenoxyacetic-acid-3D-balls-2.png|Duklorofenokso-acetata acido
2,4,5-Trichlorophenoxyacetic-acid-3D-balls.png|Triklorofenokso-acetata acido

## Referencoj 
Kategorio:Kloraj kombinaĵoj
Kategorio:Acetatoj
Spartak (stacio de Moskva metroo)

**Spartak** () estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Violkolora linio, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' nord-okcidente de Moskvo.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo
* Fantoma metrostacio#Moskvo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Tagansko-Krasnopresnenskaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Pokrovskoje-Streŝnevo (Moskvo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2014
Kategorio:2014 en Moskvo
(18592) 1997 YO18

**(18592) 1997 YO18** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Ľadový štít

**Ľadový štít** estas la tria plej alta pinto en Slovakio (), sed la plej alta en la ĉefa montĉeno de Tatroj. Pro tio iam poloj (kaj slovakoj de regiono Javorina) supozis, ke ĝi estas plej alta en Tatroj.

## Topografio 
De Malgranda glacia pinto () ĝi estas apartigita per glacia fendo, de norda flanko de Malantaŭa glacia pinto (Zadný Ľadový štít) per glacia kurbiĝo. De okcidento troviĝas Suchý hrebeň. La norda flanko estas kovrita per eterna neĝo, pro tio la pinto nomiĝas glacia. Plej populara orienta flanko super kvin lagoj (Päť spišských plies) apud Téryho chata.

## Historio 
Unua fama supreniro okazis en la jaro 1843, grimpis J. Ball (Anglo), W. Richter, C. Ritter, hungara pentristo (nekonata nomo) kaj tri gvidantoj de Pollando.

## Fotoj 

File:Z kolowego na lodowy 2.jpg |Malantaŭ Ľadový štít de Kolový štít.
File:Teryho chata I.jpg|Téryho chata, maldekstre Široká veža, dekstre Malý Ľadový štít kaj Ľadový štít.
File:Mała zimna woda.JPG|Prostredný hrot kaj Ľadový štít.

## Eksteraj ligiloj 
* Ľadový štít na SummitPost.org
* Popis trás

Kategorio:Montoj kun alteco inter 2000 kaj 2999 m
Kategorio:Montoj en Regiono Prešov
Kategorio:Montoj en Altaj Tatroj
Kategorio:Distrikto Poprad
18579 Duongtuyenvu

'*18579 *Duongtuyenvu'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la franca astronomo *Duong Tuyen Vu*, kiu laboras ĉe la *Institut de mécanique céleste'' de Parizo pri efemeridoj de . Li verkis plenan programaran bibliotekon pri la movo de la Galilejaj satelitoj de Jupitero, kiu estas unu el la plej malfacilaj problemoj en ĉiela mekaniko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kotelniki (stacio de Moskva metroo)

**Kotelniki** (, "laŭ la urbo Kotelniki") estas finstacio de la Metroo de Moskvo sur Violkolora linio, kiu situas post la stacio '''' en Kotelniki, urbo de Moskva provinco. Ĝi estas la 197-a stacio, malfermita la .  

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Tagansko-Krasnopresnenskaja linio (Moskvo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2015
Kategorio:2015 en Moskvo
La Bona Dinosaŭro

**La Bona Dinosaŭro** (angle: The Good Dinosaur) estas animacia usona filmo distribuita en 2015.

## Intrigo 
En alternativa universo, la Tero neniam estis trafita de asteroido kaj dinosaŭroj neniam formortis, juna apatosaŭro nomata Arlo perdas sian patron en tragika akcidento. Unu tagon, Arlo falas en riveron kaj roko batas lin. Li iĝas senkonscia. Li estas malproksima de sia hejmo. Provante trovi vojon reen al la Ungegaj Dentaj Montoj, li amikigas prahomon, kiun li nomas "Spot".

Kategorio:Animaciaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2015
Kategorio:Filmoj de Disney
Kategorio:Filmoj de Pixar
Kategorio:Filmoj pri dinosaŭroj
Kategorio:Alternativa historio
Eged

**Eged** () estas kooperativo de publika transporto en Israelo, kiu operacias plejparte busoj. Eged estas la plej granda firmao de publika transporto en la lando kaj unu de la plej grandaj firmaoj de publika transporto en la mondo. 

La interurbaj busitineroj de Eged atingas la plej multajn israelajn urbojn, kibucojn kaj moŝavoj, kaj la firmao funkciigas kaj enurbajn kaj interurbajn busojn ĉie en la lando.

Aktuale en 2018, Eged disponigas proksimume 35% de la publikaj transportservoj de Israelo, dungas proksimume 6,500 laboristojn kaj funkciigas aron de 2,950 busoj. Ties busoj transportas proksimume 900,000 pasaĝerojn tage . 

## Referencoj 
Kategorio:Kooperativoj
Rulringo

[dekstra|eta|320ra|Biciklaj rulringoj en [Toronto, 1922.]]

**Rulringo** estas kaj sporto kaj infana ludo en kiu granda ringo estas rulata laŭlonge de la grundo, ĝenerale helpe de objekto tenata de la ludanto. La celo de la ludo estas teni la ringon stare dum longaj periodoj de tempo aŭ fari variajn ĵonglaĵojn.

Rulringoj estis dokumentitaj ekde la antikveco en Afriko, Azio kaj Eŭropo. Ludita kiel celludo ĝi estas antikva tradicio amplekse disvastigita inter diversaj socioj. En Azio, la plej fruaj registroj datas el Antikva Ĉinio, kaj en Eŭropo el Antikva Grekio.

Okcidente, la plej oftaj materialoj por la ekipado estis el ligno kaj metalo. Lignaj ringoj, kondukitaj per bastonoj ĉirkaŭ unu futa longaj, estas frapopelitaj centre aŭ ĉe 2/3 el la punkto de la bastono por certigi bonan sukceson. Metalaj ringoj, anstataŭ esti frapitaj, estas ofte gvidataj per metala hokilo.

## Notoj 
Kategorio:Ludoj
Kategorio:Sportoj
(18597) 1998 BE8

**(18597) 1998 BE8** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998