Albert Wass

eta|dekstra|Albert Wass
eta|Blazono de familio Wass
**WASS Albert** [vaŝŝ] estis hungara verkisto kaj poeto naskiĝinta la  en Válaszút kaj mortinta la  en Astor (Florido, Usono).

## Biografio 
Albert Wass studis en Ekonomia Akademio (Debrecen), Universitato de Hohenheim kaj Sorbonne. Li revenis en Transilvanion en 1932 kaj soldatservis en la rumana armeo. Post morto de sia avo, li transprenis ties eklezian postenon (1936) kaj tiel iĝis ĉefprizorgisto de la episkopujo de la Hungara Reformita Eklezio. Wass vivis de 1944 en Germanio, poste ekde 1952 en Usono. Liaj verkoj povis reaperi en Hungario nur post la socialismo. Multajn liajn verkojn presis kaj eldonis presejo Saluton BT. Post kiam Hungario en 1940 – laŭ la t. n. Viena decido – rericevis partojn de Transilvanio, li faris krimojn kontraŭ civiluloj, tial li devis fuĝi fine de la milito, komence al Germanio, poste al Usono (1951). Antaŭ kaj dum la milito li esprimis en pluraj gazetartikoloj sian antisemitismon kaj simpation kun la hungaraj faŝistoj.
Li ne rericevis la hungaran ŝtatanecon ĝis sia morto. Liaj cindroj ripozas en Transilvanio, apud la verkisto János Kemény. Nuntempe liaj verkoj estas popularaj en dekstremaj/ekstreme dekstremaj rondoj en Hungario, oni starigis plurajn statuojn por li en dekstreme gvidataj urboj/vilaĝoj, pri kio estas publika diskuto en la lando. En Rumanio li estis kondamnita al morto kiel militkrimulo en 1946.

## Verkoj 
### Romanoj, noveloj, rakontoj 
* 1934 *Farkasverem*
* 1940 *Csaba*
* 1940 *Mire a fák megnőnek*
* 1940 *Jönnek!*
* 1941 *A titokzatos őzbak* noveloj
* 1943 *A kastély árnyékában*
* 1943 *Egyedül a világ ellen*
* 1943 *Vérben és viharban*
* 1944 *Tavaszi szél és más színművek*
* 1945 *Valaki tévedett* noveloj el 1945-49
* 1945 *A költő és a macska* rakontoj
* 1947 *A rézkígyó*
* 1949 *Zsoltár és trombitaszó – Örökösök* noveloj, leteroj el 1949
* 1949 *Adjátok vissza a hegyeimet!*
* 1951 *Ember az országút szélén*
* 1952 *Elvész a nyom*
* 1953 *Tizenhárom almafa*
* 1958 *Az Antikrisztus és a pásztorok*
* 1959 *A funtineli boszorkány*
* 1964 *Átoksori kísértetek*
* 1965 *Elvásik a veres csillag*
* 1967 *Magukrahagyottak*
* 1974 **Kard és kasza**, verko pri hungara familia historio tra generacioj, en Transilvanio
* 1975 *Magyar örökségünk* diversaj verkaĵoj
* 1978 *Halálos köd Holtember partján*
* 1985 *Hagyaték*
* 1989 *Te és a világ* noveloj

* *Eliza* 
* *Igazságot Erdélynek!*
* *Józan magyar szemmel I-II.* publikaĵoj
* *Karácsonyi üzenetek – A temető megindul*
* *Magyar pólus* diversaĵoj
* *Népirtás Erdélyben*

### Poemoj, fabeloj 
* 1927 *Virágtemetés* (poemaro)
* 1942 *Tókirály és szile*
* 1942 *A bölcs bölömbika*
* 1942 *Évszakok teremtése*
* 1946 *Mese az erdőről*
* 1946 *Bulámbuk*
* 1946 *A vén gombacsináló*
* 1946 *Éjjeli pávaszem*
* 1947 *A láthatatlan lobogó*
* 1971 *A hunok útra kelnek*
* 1971 *Isten kardja*
* 1972 *Szerencsés Pista*
* 1972 *A repülő kastély*

## Fonto 
* RMIL 
* Magyar Életrajzi Lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Balázs Ildikó: Wass Albert tanulmányok, krater.hu
* Balázs Ildikó:Wass Albert életmű-bibliográfia 1923-2003 , krater.hu
* Wass Albert: Rövid önéletrajz (részletek) , hhrf.org
* *A kisajátított tér* (La elposedigita spaco).https://www.google.com/search?client=ubuntu&channel=fs&q=a+kisajatitott+ter&ie=utf-8&oe=utf-8f.
* aŭskulteblaj verkoj de Wass Albert
* biografio de Albert Wass 
* verkisto Endre Kukorelly pri Albert Wass 

Kategorio:Hungaraj verkistoj