Orang Asli

**Orang Asli** (litere ĝi signifas "originala homo" (*orang*=originala, *asli*= homo) en la malaja lingvo oni nomas la popolon "*sakaj*" ("sklavo") kvankam tiu termino estas malŝatata de la Orang Asli pro ĝiaj negativaj konotacioj. Tial *Orang Asli* anstataŭas la pli malnovan malestiman esprimon *Sakai)* estas la oficiala nomo uzata en Malajzio ekde 1966 por kolektivo de indiĝenaj popoloj kiu formas nacian malplimulton en la Duoninsula Malajzio. La Orang Asli plejparte retiriĝis al la pli altaj montregionoj de la duoninsulo, ofte vivantaj duon-nomade. En *Taman Negara* (Nacia Parko), la 4 340 kvadratkilometra areo en la mezo de la duoninsulo, ili rajtas daŭrigi sian tradician vivon.

Kun ĉ. 145 000 homoj la Orang Asli formas nur 0.7% de la tuta loĝantaro de Malajzio (2010). La plej granda grupo estas la *Senois*, kiu konsistigas pli ol 54% de la Orang Aslia loĝantaro.

La Orang Asli havas oficialan statuson *Bumiputra* fare de la malajzia registaro, kune kun la malajzianoj kaj la indiĝenaj popoloj de Orienta Malajzio (Borneo), jura statuso, kiu donas al la indiĝenaj popoloj sociajn avantaĝojn super la enmigrintaj ĉinoj kaj indianoj en la multetna Malajzio.

La Orang Asli konsistas el pluraj etnoj:

* la *Semang* aŭ Negritos, kiuj plejparte vivas kiel ĉasistoj kaj kolektantoj,
* la *Senoi* , kiuj kultivas rizon kaj milio en la altebenaĵoj, kaj
* la *Jakun* (aŭ indiĝenaj malajoj), kiuj kultivas en la malaltaj teroj kaj komercas kiel arbaraj kolektantoj.  Ilin peras ŝamanoj *(nomataj Pawang, Saatih, Kemantan)*, kiuj alvokas spiritojn je helpo kaj plenumas ekstazajn ceremoniojn kaj ŝamanajn inicajn ritojn. Precipe ĉe la etnoj *Sakai* kaj la *Jakun* oni povas paroli pri ŝamanismo (*Hala* kaj *Poyang*), iom malpli ĉe la etno *Semang* *(Halaa)*. La ritoj multe diferencas en la detaloj, sed sekvas komunan bazan ŝablonon: incensoj, dancoj, muziko kaj tamburado estas la normaj ritoj. Alvoko de spiritoj je helpo kaj animvojaĝoj oftas, samkiel la interpretado de sonĝoj. Ŝamanoj havas altan statuson eĉ post ilia morto. Kiel ĉe la indoneziaj pluvarbaraj popoloj, centra temo ĉe la ŝamanoj estas la alvoko de la tigra spirito, kiu igas la ŝamanon - sed ankaŭ ĉiun, kiu provas ĝin - posedata (*lupa*).

## Renomaj personoj 
* Amani Williams Hunt Abdullah, Orang Asli politikisto kaj Orang Asli aktivulo,
* Profesoro d-ro. Bahari Belaton, la unua Orang Asli nomumita kiel prezidanto en la malajzia historio. Li estas la prezidanto de Universiti Sains Malajzia (USM) Lernejo de Komputila Scienca (SOCS) kaj ankaŭ servas kiel direktoro de la Nacia Altnivela IPv6 Centro (NAv6). Li apartenas al la tribo Semai de Tangkai Cermin en Perak.
* Ramli Mohd Nek, parlamentano
* Yosri Derma Raju, eksa Malajzia futbalisto.
* Sapiah Mohd Nek, ĝenerala direktoro de la Orang Asli Evoluada Departemento (Jakoa). Ŝi estas la unua virino de Orang Asli-deveno kiu estis nomumita por tiu posteno.

## Esperanto 
(en) *How Esperanto can help the orang asli and orang asli community* (pri Esperanto kiel helpilo en la kampoj de ekonomio, scio, komunikado kaj indiĝenaj rajtoj)

## Literaturo 
* Iskandar Carey: *Orang Asli: The Aboriginal Tribes of Peninsular Malaysia*. Oxford University Press, Londono 1976, ISBN 0-19-580270-5
* Roy Davies Linville Jumper: *Orang Asli Now: The Orang Asli in the Malaysian Political World.* University Press of America, Lanham (Maryland) 1999

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Semaja lingvo

Semajoj

## Eksteraj ligiloj 
(en) MOASF (Orang Asli ĉe Facebook)

Kategorio:Malajaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Etnoj en Malajzio
Kategorio:Indiĝena kulturo
Kategorio:Ŝamanismo