open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bobingen

**Bobingen** havas diversajn signifojn:

***Böbingen (Palatinato)** estas komunumo en la distrikto Südliche Weinstraße de la federacia lando Rejnlando-Palatinato en Germanio.
***Böbingen an der Rems** estas komunumo en la distrikto Ostalb de la federacia lando Baden-Virtembergo en Germanio.
***Bobingen (Bavario)** estas komunumo en distrikto Augsburg en Bavario en Germanio.
Boholt

**Boholt** havas diversajn signifojn:

* **Boholţ** (boholc) (, germane: *Bucholz*) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Făgăraş.
* **Boholt (Hunedoara)** (hungare: *Boholt*, germane: *Bolden*) estas vilaĝo en Rumanio norde de Deva.
Borken

**Borken** havas diversajn signifojn:

* **Borken (Hesio)** estas komunumo en distrikto Schwalm-Eder-Kreis en Hesio en Germanio.
* **Borken (Nordrejn-Vestfalio)** estas komunumo en distrikto Borken en Nordrejn-Vestfalio en Germanio.
Brecht

**Brecht** havas diversajn signifojn:

***Brecht (Eifel)** estas komunumo en Germanio. Ĝi apartenas al distrikto Eifelkreis Bitburg-Prüm, Rejnlando-Palatinato.
***Bertolt Brecht**
***Brecht (Belgio)** estas municipo en Belgio.
Ankro

**Ankro** havas diversajn signifojn:

***Ankro (ŝipo)** estas uzata por ligi la ŝipon al fundo je specifa loko por malpermesi drivi per fluo.
***Ankro (arkitekturo)**
***Ankro (konstruado)**
* Similan funkcion havas sekurigiloj en rokogrimpado, same nomataj "**ankro**", kiuj fiksigas la sportiston per najloj, hokoj kaj ŝnuroj.
Burbono

**Bourbon** aŭ esperantigite **Burbono** staras por:
* franca nobela gento, vidu **Burbono (dinastio)**
* flanklinioj:
** Bourbon-Anjou
** Bourbon-Conti
** Bourbon-Parma
** Bourbon-Préaux
** Bourbon-Sicilio

konstruaĵoj:
* Palais Bourbon, Parizo, sidejo de la franca nacia asembleo
* La Mal Coiffée / Ancien Palais du Bourbon, iama rezidejo de la dukoj de Borbono en Moulins

insuloj:
* Île Bourbon, nomdonanto por la burbona vanilo, malnova nomo de la hodiaŭa insulo Reunio
* Isla Borbón, argentina nomo de Pebble Island

lokoj:
* Bourbon (Ilinojso), kantono Douglas , Usono
* Bourbon (Indiano), kantono Marshall, Usono
* Bourbon (Kentukio), kantono Pulaski, Usono
* Bourbon (Misisipo), kantono Washington, Usono
* Bourbon (Missouri), kantono Boone, Usono
* Bourbon Springs, kantono Nelson, Kentukio, Usono
* Bourbon-Lancy, Francujo
* Bourbon-l’Archambault, Francujo

administraciaj areoj:
* Kantono Bourbon-Lancy, Francujo
* Kantono Bourbon-l’Archambault, Francujo
* Bourbonnais, historia provinco en meza Francujo je la maldekstra riverbordo de la Loaro, Francujo

ceteraĵoj:
* **Burbono (viskio)** usona viskio
* **burbono-rozo**
* burbona vanilo, vidu vanilo (spicaĵo)

**Bourbon** estas familia nomo de jenaj personoj:
* César de Bourbon, duc de Vendôme (1594–1665), franca politikisto kaj admiralo
* Charles de Bourbon
* François de Bourbon-Vendôme, duc de Beaufort (1616–1669), tri duko de Beaufort kaj pajro de Francujo
* Henri de Bourbon, duc de Verneuil (1601–1682), episkopo de Metz, duko kaj Pajro de Francio, filo de Henriko 4a (Francio
* Jean de Bourbon (Cluny) (* nekonata–1485), abato de Cluny (1456–1480)
* Louis I. de Bourbon, duc de Vendôme (1612–1669), duko de Vendôme kaj kardinalo
* Louis Auguste II. de Bourbon, duc du Maine (1700–1755), duko de Maine kaj princo de Dombes
* Stephan von Bourbon (ĉ. 1190–1261), dominikana inkviziciano

**Vidu ankaŭ:**
* Bourbon County (apartigilo)
* Bourbon Offshore Norway (norvega ŝipkompanio)
* Borbón (apartigilo)
* Bourbon Virus en 2014 trovita viruso
Bădeni

**Bădeni** havas diversajn signifojn:

***Bădeni (Cluj)** (hungare: *Bágyon*) estas vilaĝo en Rumanio sud-okcidente de Torda.
***Bădeni (Harghita)** (hungare: *Bágy*) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Odorheiu Secuiesc.
Burg

**Burg** signifas en la germana lingvo kastelo. Burg estas ofta nomo por komunumoj kaj setlejoj en germanlingvaj regionoj.

## Germanio 
* **Burg (Dithmarschen)** estas komunumo en distrikto Dithmarschen en Ŝlesvigo-Holstinio en Germanio.
* **Burg (Eifel)** estas komunumo en distrikto Eifelkreis Bitburg-Prüm en Rejnlando-Palatinato en Germanio.
* **Burg (Mozelo)** estas komunumo en distrikto Bernkastel-Wittlich en Rejnlando-Palatinato en Germanio.
* **Burg (Spreewald)** estas komunumo en distrikto Spree-Neiße en Brandenburgio en Germanio.
* La urbo **Burg (Saksio-Anhalto)** estas la administra centro de distrikto Jerichower Land en la federacia lando Saksio-Anhalto de Germanio.

## Svislando 
* **Burg AG** estas komunumo en la distrikto Kulm de Kantono Argovio en Svislando.
* **Burg im Leimental** estas komunumo en la distrikto Laufen en Kantono Bazelo Kampara, Svislando.
* **Burg (Bettlach)** estas setlejo de la komunumo Bettlach de la distrikto Lebern en Kantono Soloturno en Svislando.
* **Burg (Leuzigen)** estas setlejo de la komunumo Leuzigen de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno en Svislando.
* **Burg (Sankt-Antoni)** estas vilaĝo de la komunumo Sankt-Antoni de la distrikto Sense en Kantono Friburgo en Svislando.
* **Burg (Schmitten)** estas vilaĝo de la komunumo Schmitten de la distrikto Sense en Kantono Friburgo en Svislando.

## Aŭstrio 
* **Burg (Burgenlando)** estas vilaĝeto

## Kiel prefikso kaj sufikso 
Burg aperas ankaŭ en nomoj kiel prefikso, ekzemple en Burgdorf, kaj kiel sufikso ekzemple en *Hamburg* (germana nomo de Hamburgo).

## Familia nomo 
* Meno Burg (1789-1853), unua juda staboficiro de la prusa armeo.
Băița (Nucet)

**Băița** [bəica] (hungare: **Rézbánya** rEzbanJa) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Beiuș. Administre ĝi apartenas al Nucet.
## Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 689 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 4% hungaroj).
## Historio
Ĝi estis unue menciita skribe en 1585. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Bihar*). De mezepoko ĝi estas mineja centro. En Băița oni minis aŭ minas kupron, poste ankaŭ molibdenon kaj bismuton. Ĝia hungara nomo *Rézbánya* signifas "kuprominejo". En la 1950-aj jaroj oni minis uranon. De 1985 en Băița estas deponejo por radioaktiva rubaĵo, la nura en Rumanio.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
* Antal Abt (4-a aŭ 6-a de novembro 1828 – Kolozsvár, 2-a de aprilo 1902): fizikisto, universitata profesoro, esploristo de termagnetismo
* Sándor Bihari (19-a de majo 1855 – Budapest, 28-a de marto 1906), pentristo http://www.hung-art.hu/index-en.html

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Administra mapo de la distrikto 

Dosiero:RezBTemplom.jpg |Katolika preĝejo en Băița

## Notoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Bihor
Colombes

**Colombes** estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Hauts-de-Seine, prononco laŭ sistemo IFA [], kiu banano-forme ĉirkaŭvolbas la okcidentan parton de Parizo, kaj en la regiono Francilio, france *Île-de-France* [iːl dəˈfʁɑ̃s], laŭvorte "insulo de Francio") aŭ Pariza Regiono. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Nanterre kaj al la kantono ''*. La teritorio havas komunan limon kun . 

## Geografio 
Colombes estas la sepa plej granda urbo de la Pariza Regiono (kaj la tria plej granda de la departemento). Ĝi situas 10,6 kilometrojn nordokcidente de la centro de Parizo, apud Nanterre.

## Historio 
La nomo "Colombes" devenas de la latina *columna'', tio estas "Kolono". 

Je la 13-a de marto 1896, 17% el la teritorio de Colombes estis apartigita kaj fariĝis aŭtonoma komunumo, Bois-Colombes ("bosko Colombes"). Je la 2-a de majo 1910, 19% el la jam malvastigita teritorio de la komunumo estis denove apartigita kaj fariĝis alia aŭtonoma komunumo, La Garenne-Colombes.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Hauts-de-Seine
* Listo de urboj de Francio
* Colombes (stacidomo)
* Le Stade (stacidomo)
* Les Vallées (stacidomo)
* Jacqueline Auriol (Tramtransporto en Parizo)
* Le Stade - Gare (Tramtransporto en Parizo)
* Parc Pierre Lagravère (Tramtransporto en Parizo)
* Victor Basch (Tramtransporto en Parizo)
* Colombes (pariza metrostacio)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Colombes
Cagno (Lombardio)

**Cagno** estas komunumo en Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la Provinco Como. Fine de  en la komunumo vivis .

Najbaras la komunumoj Albiolo, Cantello (VA), Malnate (VA), Rodero, Solbiate kaj Valmorea.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Dosiero:Cagno 001.jpg|Panoramo
Dosiero:Cagno 002.jpg|Panoramo
Dosiero:Cagno 003.jpg|Panoramo

Dosiero:Solbiate con Cagno - frazione Cagno - chiesa di San Giovanni Paolo II.jpg|Nova kirko
Dosiero:Solbiate con Cagno - frazione Cagno - chiesa di San Giorgio.jpg|Kirko de San Giorgio
Dosiero:Solbiate con Cagno - frazione Cagno - chiesa di San Giorgio - campanile.jpg|Sonorilturo de la kirko de San Giorgio

Dosiero:Solbiate con Cagno - frazione Cagno - chiesa di San Giorgio - grotta.jpg|Groto de la kirko de San Giorgio
Dosiero:Solbiate con Cagno - frazione Cagno - cappella di San Rocco - esterno.jpg|Kapelo de San Rocco
Dosiero:Solbiate con Cagno - frazione Cagno - cappella di San Rocco - interno.jpg|Fresko en la kapelo de San Rocco

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Lombardio
Kategorio:Komunumoj de Provinco Como
Calnic

**Calnic** kaj **Câlnic** estas nomoj de pluraj lokoj en Rumanio.

*Calnic (Covasna) estas vilaĝo en distrikto Covasna
*Câlnic (Alba) estas vilaĝo en distrikto Alba.
*Câlnic (Reșița) estas vilaĝo en distrikto Caraș-Severin.
Catalina

**Catalina** kaj **Cătălina** estas nomoj de pluraj lokoj en Rumanio:

*Catalina (Covasna) estas komunumo en Distrikto Covasna.
*Cătălina (Panticeu) estas vilaĝo en Distrikto Cluj.
*Cătălina (Săcălăşeni) estas vilaĝo en Distrikto Maramureş.
Dragomirești

**Dragomirești** havas diversajn signifojn:

* Dragomirești (Maramureș) (dragomireŝtj) (hungare: *Dragomérfalva*) estas urbo en Rumanio sudoriente de Sighetu Marmaţiei.
* Dragomirești (Timiș) (dragomireŝtj) (hungare: *Dragomér*) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Lugoj.
Delfim Moreira

**Delfim Moreira** havas diversajn signifojn:

***Delfim Moreira (prezidanto de Brazilo)** estis prezidanto de Brazilo
***Delfim Moreira (Minas Gerais)** estas urbo en Brazilo
Dănești

**Dănești**  havas diversajn signifojn:

* Dănești (Șișești) () estas vilaĝo en Rumanio oriente de Baia Mare.
* Dănești (Harghita) (hungare: *Csíkdánfalva*) estas komunumo en Rumanio sur la dekstra bordo de la Olt norde de Miercurea Ciuc.

Vidu ankaŭ:
* Dăneștii Chioarului, vilaĝo en distrikto Maramureș
Dümmer

**Dümmer** havas diversajn signifojn:

***Dümmer** estas komunumo en distrikto Ludwigslust-Parchim de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio en Germanio.
* La lago **Dümmer** situas inter la urboj Damme kaj Diepholz, borde de la distriktoj Vechta kaj Diepholz de la federacia lando Malsupra Saksio en Germanio - temas pri la dua plej granda lago de la federacia lando.
Blanka Domo

**Blanka Domo** havas diversajn signifojn:

***Blanka Domo (Vaŝingtono)** (angle *White House*) estas la oficiala loĝejo de la Prezidento de Usono en Vaŝingtono.
***Blanka Domo (Moskvo)** estas konata konstruaĵo en Moskvo en Rusio, sidejo de rusia registaro.
***Blanka Domo (Roterdamo)** (nederlande *het Witte Huis*) estas konstruaĵo en Roterdamo, kiu iutempe estis la plej alta oficeja konstruaĵo en Eŭropo.
Monteils (Aveyron)

**Monteils** estas francia vilaĝo situanta en la departemento Aveyron kaj la regiono Okctinanio. La loĝantoj de Monteils nomiĝas Monteilois kaj Monteilloises.

## Geografio 
Monteils lokas en la valo de la rivero Aveyron. Diversaj vilaĝoj kaj vilaĝitoj dependas de la komunumo de Monteils, ekzemple Floirac kaj Les Fenials.

## Loĝantaro 
## Persono kunligata al la vilaĝo 
François Marty, kardinalo

## Vidu ankaŭ 
Kategorio:Komunumoj de Aveyron
Blanka Domo (Moskvo)

**Blanka Domo** estas konata konstruaĵo en Moskvo, la ĉefurbo de Rusio. Ĝi estas la sidejo de la registaro de la Rusia Federacio. La konstruaĵo situas sur bordo de rivero Moskva.

La Blanka Domo estis konstruita inter 1965 kaj 1979.

Kategorio:Konstruaĵoj en Moskvo
Kategorio:Distrikto Presnenskij (Moskvo)
Kategorio:Registaro de Rusio
Subapikalo

La **subapikalo** (aŭ **subapikala konsonanto**) estas konsonanto farata per kontaktado per la subo de la pinto de la lango.  La solaj ordinaraj subapikalaj artikulacioj troviĝas en la postalveolara tra palatala regiono; tiuj nomiĝas "retrofleksoj". 

Tamen, la plejo da tiel-nomitaj retrofleksaj konsonantoj fakte estas apikalaj; veraj subapikalaj retrofleksoj troviĝas en la dravidaj lingvoj de suda Barato. 

Malofte la termino *"sublaminalo"* uzatas por subapikalo. Tamen, tiu termino povus preferinde rezerviĝi por raraj sonoj prononcataj inter la subo de la lango kaj la planko de la buŝo, kia la "sublaminala malsupra alveolara klaketo" prononcata inter la lango kaj la malsupra gingivo, kies simbolo en la Etendita IFA estas . 

## Vidu ankaŭ 
* Retroflekso
* Postalveolaro
* Apikalo

Kategorio:Konsonantoj
Aleksandr Moĵajskij

**Aleksandr Fjodoroviĉ MOĴAJSKIJ** () (Kotka, 21-an de marto 1825 – Sankt-Peterburgo, 1-an de aprilo 1890) estis rusa mara subadmiralo, pioniro de la aviado.

## Biografio 
Aleksandr Fjodoroviĉ Moĵajskij devenis el rusa nobla familio kun maristaj tradicioj. Lia patro estis Fjodor Tjimofejeviĉ Moĵajskij, admiralo de la rusa floto.

Moĵajskij ekoficiris en aĝo de 16 jaroj kaj atingis en 1881 la subadmiralan rangon. Li servis ĉefe en la Balta Maro. Li partoprenis en la ekspedicioj pri mapskizo de akvokolekta regiono de la Aralo kaj Amudarjo. Dum tiu ekspedicio, li ekinteresiĝis pri planado de la veturiloj.

## Aviadilo de Moĵajskij 
Li esploris ekde 1876 pri flugmaŝinoj, pli pezaj ol la aero. Li iĝas en 1879 instruisto de kadeta lernejo, tio ebligas por li konsultadon kun plej elstaraj sciencistoj de Rusio. La aviadilo de Moĵajskij estis prezentita, provita la 20-an de julio 1882. La provflugon partoprenis reprezentantoj de la rusa armeo kaj la rusa inĝeniera asocio.

La aviadilon movis 10-ĉevalpova vapormaŝino. Post kiam ĝi atingis la necesan rapidon, deteriĝis kaj saltegis 20–30 metrojn en la aero. Dum alteriĝo, ties unu flugilo detruiĝis.

La precizaj planoj de la aviadilo ne postrestis, nur skizoj pretigitaj dum la prezentado kaj teksta priskribo.

## Vidu ankaŭ 
* 2850 Mozhaiskij

## Eksteraj ligiloj 
* ruse
* angle

Moĵajskij
Clermont (ŝipo)

eta
**Clermont** estis la unua, daŭre uzata vaporŝipo (1807), planita de la usona inĝenier Robert Fulton kaj konstruita de Charles Brown en Novjorko, per financa apogo de Robert Livingston.

Ĝi longis 41 m, larĝis 5 m, merĝa alto estis 2 m. Ĝi havis du flankajn padelradojn, movitajn de maŝinoj de la angla Boulton kaj Watt. Ĝia unua veturo okazis la 7-an de aŭgusto de 1807 kaj postlasis ĉirkaŭ 240 km, per rapido de ĉirkaŭ 8 km/h, sur la rivero Hudson, supren ĝis Albany.

Per la *Clermont* komenciĝis la unua profitdona vaporŝipa entrepreno. La vaporŝipo komunikis inter Albany kaj Novjorko kaj liveris – kontraŭ pago – pasaĝerojn.

Kategorio:Ŝipoj
IJburg

Location|dekstra|250px|eta|Situo de IJburg en Amsterdamo
eta|dekstra|250px|Aerfoto de IJburg, aŭgusto 2004

**IJburg** [**E**jbarĥ] estas nove konstruata kvartalo en la orienta parto de Amsterdamo en Nederlando. Ĝi ekestos sur entute sep artefaritaj (duon)insuloj. La unuaj domoj finpretiĝis en 2003. Post la tuta finpretiĝo en 2012 48 000 homoj loĝos en IJburg.

La unuaj planoj por nova kvartalo jam datiĝis de 1965 fare de la arkitektoj Van den Broek kaj Bakema. Sed nur je la fino de 1999 oni komencis per la konstruo de la unua insulo.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de IJburg

Kategorio:Geografio de Amsterdamo
Kategorio:Urbaj kvartaloj de Nederlando
Kategorio:Insuloj en Nederlando
Alois Allnoch

**Alois ALLNOCH** von Edelstadt (20-an de junio 1799 Tolna (urbo) - 21-an de majo 1849, Buda) estis kolonelo en la armeo de Habsburgoj, kiu mortis pro eksplod-provo je la hungara Széchenyi-Ĉenponto, en Buda.

Allnoch ĵetis sian cigaron sur la pulvoron, la eksplodo disŝiris lin, sed la ponto restis sendifekta. Liaj restaĵoj nun ripozas en Budapeŝto kun tiuj de lia ĉefo Heinrich Hentzi von Arthurm.

Kategorio:Aŭstraj soldatoj
Kategorio:Hungariaj germanoj
Langen

**Langen** havas diversajn signifojn:

* **Langen (apud Bremerhaven)** estas eksa komunumo en distrikto Cuxhaven en Malsupra Saksio en Germanio.
* **Langen (Emsland)** estas komunumo en distrikto Emsland en Malsupra Saksio en Germanio.
* **Langen (Hesio)** estas germana urbo en la sudo de la federacia lando Hesio.
Laubach (apartigilo)

**Laubach** havas diversajn signifojn:

* **Laubach** estas komunumo en Germanio. Ĝi apartenas al distrikto Gießen, Hesio.
* **Laubach (Eifel)** estas komunumo en Germanio. Ĝi apartenas al distrikto Cochem-Zell, Rejnlando-Palatinato. 
* **Laubach (Hunsrück)** estas komunumo en Germanio. Ĝi apartenas al distrikto Rhein-Hunsrück-Kreis, Rejnlando-Palatinato.
Naundorf

**Naundorf** havas diversajn signifojn:

* **Naundorf (Saksa Svislando)**
* **Naundorf (Saksio)** estas komunumo en distrikto Torgau-Oschatz en Saksio en Germanio.
* **Naundorf (Turingio)** estas komunumo en distrikto Altenburger Land en Turingio en Germanio.
* **Naundorf bei Seyda** estas komunumo en distrikto Wittenberg en Saksio-Anhalto en Germanio.
* **Naundorf (Bobritzsch)** estas vilaĝo, kiu apartenas al la komunumo Bobritzsch en la distrikto Freiberg de la germana federacia lando Saksio, Germanio.
Moskvo-rivero

eta|la "krimea ponto" en Moskvo
La **Moskvo-rivero** (), gramatike ankaŭ nomebla **Moskva rivero**, estas rivero en la eŭropa parto de Rusio. Ĝi estas maldekstra alfluanto de rivero Okao, la enfluo estas ĉe urbo Kolomna.

La longeco de Moskvo-rivero estas 502 km, areo de ĝia baseno egalas 17600 km², entuta diferenco de supraĵaltoj atingas 150.0 m.

La rivero fluas tra Smolenska provinco, Moskva provinco kaj urbo Moskvo.

En la ĉefurbo de Rusio Moskvo-riveron alfluas multaj riveretoj inkluzive plej abundan riveron Jaŭza, kun kiu ĝi ligiĝas apud Kremlo, kaj Neglinnaja. Antaŭe en Moskvo okazis pluraj inundoj kaj por likvidi ties negativajn rezultojn oni elfosis grandan kanalon kaj faris ĉirkaŭ 300 lagetojn.

Ekzistas tri ĉefaj toponimiaj versioj de origino kaj interpreto de la baza vorto *Moskvo*. La unua, plej ofte citata diras, ke ĉi-loko ĉiam estis malseka kaj do rusaj prauloj per sia antikva lingvo nomis ĝin tiel. La dua supozas, ke la vortradiko venis el lingvo de iu nerusa popolo kaj signifas ursino. La tria estas simila al la dua versio, sed signifo estas malsama - bova vadejo.

Kvankam en la malnovrusa lingvo la rivero donis sian nomon al urbo Moskvo (aperinta ĉe ĝiaj bordoj en 1147), en la modernaj lingvoj *Moskvo* nepre indikas la urbon, kaj por indiki la riveron oni nepre uzu la derivaĵon *Moskvo-rivero*. Riverborde troviĝas la fama Kaja Domo.

## Bildaro 

Moskvarivermap.png|mapo de Moskvo-rivero
Source of Moskva River.jpg|kapelo ĉe la fonto de la rivero
Москва, Москва-река (02).jpg|ĉi tie ĝi enfluas la ĉefurbon Moskvo
Moscow river near Kolomna.JPG|apud Kolomna ĝi enfluas Okaon
Moskva (river).jpg|Nokta vido

## Noto 
Kategorio:Riveroj en Moskvo
Kategorio:Riveroj en Smolenska provinco
Kategorio:Riveroj en Moskva provinco
Kategorio:Distrikto Moĵajsk
Kategorio:Distrikto Ruza
Kategorio:Distrikto Odincovo
Kategorio:Zvenigorod
Kategorio:Distrikto Krasnogorsk
Kategorio:Distrikto Vidnoje
Kategorio:Dzerĵinskij
Kategorio:Litkarino
Kategorio:Distrikto Ramenskoje
Kategorio:Bronnici
Kategorio:Distrikto Voskresensk
Kategorio:Distrikto Kolomna
Kategorio:Kolomna
Kategorio:Distrikto Luĥovici
San Lorenzo

**San Lorenzo** estas la la hispana kaj itala nomigo de la sanktulo Laŭrenco de Romo, kies religia memortago estas la 10-a de aŭgusto.

Temas interalie pri la nomo de la sekvaj loĝlokoj:

## Italio 
* **San Lorenzo in Campo** estas komunumo en Markio en Italio.
* **San Lorenzo in Banale** estas komunumo en Trentino-Supra Adiĝo/Sudtirolo en Italio.
* **San Lorenzo (Kalabrio)** estas komunumo en Kalabrio en Italio.

## Francio 
* **San Lorenzo (Korsiko)** estas komunumo en Korsiko en Francio.

## Meksiko 
* **San Lorenzo** estas la ĉefurbo de la komunumo Dr. Belisario Domínguez en Meksiko.

## Svislando 
* **San Lorenzo (Losone)** estas vilaĝo de la komunumo Losone de la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino en Svislando.

## Paragvajo 
* **San Lorenzo (Paragvajo)**

## Krome 
* En Argentino, **San Lorenzo de Almagro** estas inter la nacie plej sukcesaj **futbalkluboj**. Ofte ĝi plimallongigite nomatas simple "San Lorenzo".
* En Hispanio, **San Lorenzo (metroo de Madrido)** estas metrostacio de la Metroo de Madrido.
Wellen

**Wellen** havas diversajn signifojn:

***Wellen (Hohe Börde)** (*germane* ) estas parto de la komunumo Hohe Börde de la distrikto Börde en la federacia lando Saksio-Anhalto de Germanio.
***Wellen (Mozelo)** estas komunumo de la distrikto Trier-Saarburg en la federacia lando Rejnlando-Palatinato de Germanio.
***Wellen (Belgio)** (*nederlande* same ) estas municipo en Belgio.
Svisa psalmo

La svisa nacia himno, la tiel nomita **Svisa psalmo** estis komponita en 1841 de la monako *Alberich Zwyssig* laŭ teksto de *Leonhard Widmer*.

Jen la esperanta teksto laŭ traduko de Dietrich Michael Weidmann.

## Teksto 
; 1-a strofo
:Alvenas Ci en la aŭror’
:Manifestiĝas Cia glor’
:Ci, en la radia mar’, ho plej super’
:Kiam alpa glaĉer’ ruĝiĝas
:Tiam Svisland’ al preĝ’ kliniĝas
:Sopiras pie la anim’
:Sopiras pie la anim’
:Di’ en bela patroland’
:Di’, Sinjor’, en bela patroland’.

; 2-a strofo
:Alvenas Ci en la vesper’
:Per steloj brilas vi al ter’
:Cin, mi trovas homamika, amanto!
:En la ĉielaj spacoj helaj
:Estas lok’ por miaj sonĝoj belaj
:Sopiras pie do l’anim’
:Sopiras pie do l’anim’
:Di’ en bela patroland’
:Di’, Sinjor’, en bela patroland’.

; 3-a strofo
:Kaŝiĝas Ci en nebullag’
:Cin serĉas mi en nuba tag’
:Cin, ci tutsenkiala, senfina!
:Kio grize vualiĝis
:Per la sun’ brile klariĝis
:Sopiras pie nun l’anim’
:Sopiras pie nun l’anim’
:Di’ en bela patroland’
:Di’, Sinjor’, en bela patroland’.

; 4-a strofo
:Hurlas Ci en hurakan’
:Protektas nin ja Cia man’
:Ci, agante ĉionpov’, Ci savant’
:En fulmtondra nokt’ terura
:Cin fidu ni kiel nura
:Sopiras pie ja l’anim’
:Sopiras pie ja l’anim’
:Di’ en bela patroland’
:Di’, Sinjor’, en bela patroland’.

Svislando
Kategorio:Naciaj simboloj de Svislando
Kategorio:Kulturo de Svislando
Beto

La **beto** estas herba planto el la familio Kenopodiacoj laŭ Cronquist aŭ Amarantacoj laŭ APG. Ĝia nomo devenas de la franca substantivo *betterave* (*bette* estas blito, kaj *rave* estas napo). La tubera radiko servas krom por kuirartaj celoj, por produktado de sukero (sukerbeto; saĥarozo). Ekzistas ankaŭ kulturata vario por nutrado de bestoj.

La beto riĉas je sukeroj. Ĝi montriĝas kiel unu el la plej fero-riĉaj legomoj, kaj en la radiko kaj en la folioj. En naturaj kondiĉoj, la beto konserviĝas ĝis unu semajno, se tenata en malvarmeta kaj ombra loko. En fridujo, ĝi konserviĝas ĝis 15 tagoj, se pakita en traborita plasta sako; se oni konservas ĝin en senŝeligita, raspita aŭ pikita stato, ĝia freŝdaŭro reduktiĝas al tri aŭ kvar tagoj.

## Specoj
*Beta adanensis* A. Pamukc. ex Aellen
*Beta atriplicifolia* Rouy
*Beta cicla* Lineo
*Beta corolliflora* Zossimovic
*Beta lomatogona* Fischer & C. Meyer 
*Beta macrocarpa* Guss.
*Beta maritima* Lineo      
*Beta nana* Boiss. & Heldr.
*Beta patellaris* Moq.
*Beta patula* Aiton
*Beta procumbens* Lineo
*Beta trigyna* Waldst. & Kit.
*Beta trojana* Pamukc. ex Aellen
*Beta vulgaris* Lineo

## Nutraĵa valoro
*Ĉiuj 100 gramoj da beto enhavas:
** Kalorioj - 50 kcal
** Proteinoj - 3 g
** Grasoj - 0 g
** Vitamino A - 42 U.I.
** Vitamino B1 (Tiamino) - 50 mcg
** Vitamino B2 (Riboflavino) - 55 mcg
** Vitamino B5 (Niacino) - 0,40&nbsp;mg
** Vitamino C (askorbata acido) - 36&nbsp;mg
** Kalio - 350&nbsp;mg
** Natrio - 95&nbsp;mg
** Fosforo - 40&nbsp;mg
** Kalcio - 25&nbsp;mg
** Zinko - 5&nbsp;mg
** Fero - 3&nbsp;mg
** Mangano - 0,5&nbsp;mg

Kategorio:Legomoj
Kategorio:Amarantacoj
Zaitokukai

**Zaitokukai**, plennome ***Zainichi Tokken o Yurusanai Shimin no Kai*** (在日特権を許さない市民の会 "Asocio de civitanoj, kiuj ne akceptas la privilegiojn de koreoj en Japanio") estas la organizo naciisma en Japanio. Ĝia fondinto estas Makoto Sakurai. Ĝi havis pli ol 1500 membrojn en Majo 2007.

## La celo de la asocio 
La asocio pretendas, ke koreoj en Japanio havas multajn malpravigeblajn privilegiojn kaj ke japanoj devas koni la faktojn, kaj forigi tiujn privilegiojn.

## Kritiko 
Kontraŭimperiistoj kaj liberalistoj kritikas la asocion pri ĝia simpatio al rasismo kaj etnocentrismo.

## Eksteraj ligiloj 
* Eldiroj de Doronpo
* Asocio de civitanoj, kiuj ne akceptas la privilegiojn de koreoj en Japanio

Kategorio:Japana naciismo
Kategorio:Naciismaj organizaĵoj
Kategorio:Kontraŭkomunismaj organizaĵoj en Japanio
Kategorio:Dekstra ekstremismo en Japanio
Kategorio:Rilatoj de Japanio kaj Koreio
Kategorio:Terorismo en Japanio
Kategorio:Korea diasporo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2007
Nufaro

**Nufaro** (*Nuphar*) estas genro de akvoplanto el la familio Nimfeacoj kun flosantaj folioj. La plej konata specio estas la flava nufaro (*Nuphar lutea*, antaŭe nomata *Nuphar luteum* kaj *Nuphar advena*). La Pompeblêd (folio de nufaro) estas simbolo de la provinco Frislando en Nederlando kaj videblas sur la flagoj de Frislando kaj de Ommelanden.
[eta|maldekstra|150px|Flago de [Frislando]]

[eta|maldekstra|150px|Flago de la [Ommelanden]]

Kategorio:Akvoplantoj
Kategorio:Nimfeacoj
Kategorio:Floroj
Pompeblêd

eta|Pompeblêd
**Pompeblêd** estas la frisa nomo por la folio de la nufaro.

La nomo estas uzata por indiki la sep ruĝajn korformajn foliojn sur la flago de Frislando . La folioj reprezentas la sep frisajn *zelandojn* (frisaj estrejoj). Neniam estis precize sep de tiuj estrejoj, la nombro 7 verŝajne havas la kromsignifon "multa".

Kategorio:Nederlando
Kategorio:Simboloj
Gaŭlismo

**Gaŭlismo** (france *Gaullisme*) estas franca politika ideologio bazita sur la ideoj kaj agoj de Charles de Gaulle. La vorto ne rekte rilatas al la gaŭloj, la keltaj praloĝantoj de Francio, kvankam la paralelaĵoj de sendependemaj lokaj loĝantoj, kiuj provis rezisti al internaciaj okupantoj,antaŭ 2000 jaroj la Romia Imperio, kiel skizite ekzemple en la dum la 20-a jardeko tre famaj komiksoj pri la gaŭloj Asterikso kaj Obelikso, estis bonvena aldona aludo.

## Doktrino 
eta|150ra|Charles de Gaulle dum 1942
La ĉefa ero de la doktrino de Gaŭlismo estas la deziro pri sendependeco de Francio de fremdaj potencoj, sed ekzistas ankaŭ socia kaj ekonomia komponento en iuj variaĵoj de la filozofio.

### Ekstera politiko 
La strebo pri nacia sendependeco certagrade rezultigis ioman opozicion al internaciaj organizaĵoj kiel NATO kaj la Eŭropa Ekonomia Komunumo. La baza ideo estis ke Francio ne estu dependa de iu ajn fremda lando por certigi dignan pluvivon (tial la kreo de propra franca programo pri nukleaj armiloj), kaj ke Francio malakceptu subordigon al iu ajn fremda ŝtato, ĉu Usono ĉu Sovetunio. Por multaj gaŭlistoj ankaŭ gravis la koncepto de *grandeur* ("grandeco"), do la insisto ke Francio estas gvida monda potenco pro la historia signifo de Francio en mezepoka Eŭropo kaj la influo pro multaj kolonioj tutmonde: rezulte necesus defendi la gvidan pozicion de Francio inter la mondaj ŝtatoj kaj ampleksigi la armean kaj ekonomian potencon por defendi la privilegian staton. En tiu senco, la koncepto de Gaŭlismo signife influis la sekvajn jardekojn ankaŭ post kiam la gaŭlismaj partioj formale ne plu regis la landon.

La finon de la gaŭlismo oni konsideras la prezidant-elektoj de aprilo 2007, en kiuj venkis la dekstra kandidato Nicolas Sarkozy, kiu kunigis en sian unuan registaron kvar membrojn de la novliberala alo de la maldekstro.

La sekvantan politikan eraon en Francio oni kutime nomas sarkozismo.


Kategorio:Charles de Gaulle
Kategorio:Politiko de Francio
Japana imperialismo en Koreio

**Japana okupado de Koreio** (en Koreio nomata *Japana imperia periodo* aŭ *Periodo de la armita okupado fare de Japanio*) estas la periodo en historio de Koreio, kiam la lando estis okupita de Japana Imperio. La japana influo al Koreio draste fortiĝis komence de la 20-a jarcento, speciale post la subskribo de la pakto pri protektado (1905). En 29-a de aŭgusto 1910 Koreio estis aneksita de Japanio kun japana-korea aneksa traktato.

Dum la japana rego korea kulturo estis rigardata malgrava kaj primitiva rilate al japana kulturo. Dum la Dua mondmilito multaj koreoj devis servi al Japanio kiel komfortulinoj, laboristoj kaj soldatoj.

La japana okupado finiĝis en 1945, kiam Japanio kapitulacis.

Sekvoj de la okupado ĝis nun malhelpas rilatojn inter la du landoj ĉefe pro malsamaj pritaksoj de la okazintaĵoj. Interalie, la korea flanko insistas pri multaj malhumanaj agoj de la japana flanko, kiujn en Japanio oni malfacile agnoskas, kaj insistas pri la oficiala pardono. Koreoj ankaŭ ĝenerale ne ŝatas la manieron, kiel la okazintaĵoj estas priskribitaj en japanaj lernejaj lernolibroj. Restis ankaŭ teritoriaj disputoj pri kelkaj insuloj kaj pri internacie uzataj japandevenaj geografiaj nomoj (kiel *Japana maro*, kiun koreoj preferas nomi *Orienta maro*).

Kategorio:Historio de Koreio
Kategorio:Historio de Japanio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1910
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1945
Sarkozismo

***Sarkozismo*** estas nomata la politika sistemo de la franca prezidanto Nicolas Sarkozy (elektita en aprilo 2007), sistemo kiu anstataŭas la eraon de gaŭlismo en Francio.

La esencaj trajtoj de sarkozismo estas priskribitaj en la ĉefartikolo de Ignacio Ramonet, en junio 2007, de Le Monde diplomatique en Esperanto, "Franca popolismo".

Kategorio:Politiko de Francio
Carlo Airoldi

**Carlo Airoldi** (naskiĝis la 21-an de septembro 1869 en Origgio, Italio; mortis en 1929) estis itala maratonistoj, kiu famiĝis, ĉar li iris piede por partopreni la somerajn Olimpikojn de 1896.

Li naskiĝis en kamparana familio en Origgio, ĉe Saronno. Li ekpartoprenis kurkonkursojn en la regiono de Varese.

En 1892 li gajnis kuradon de Lecco al Milano; sekve venkis ĉe Milano - Torino. Li rapide famiĝis kaj estis unu el la plej rapidaj maratonistoj tiamaj. Lia plej granda sukceso estis venko en kurado de Milano ĝis Barcelono en septembro 1895, konkurso dekduetapa, entute 1050 kilometrojn longa. Pro tiu venko li gajnis 2000 pesetojn.

## Bibliografio 
* Manuel Sgarella, La leggenda del maratoneta, Macchione Editore

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Recensione al testo di Sgarella 
* History of Carlo Airoldi and his journey to Athens 

Kategorio:Italaj Olimpikaj atletoj
Yamano Sharin

**YAMANO Sharin** (山野車輪 [Jamano Ŝarin], 1971— ) estas plumnomo de japana manga-verkisto (la vera nomo estas kaŝata). Li estas verkinto de tri volumoj de mangao nomata *Manga Kenkanrju* (マンガ 嫌韓流, en Hepburn-transskribo *Manga Kenkanryu*). Liaj bildstrioj prezentas modernan orientazian historion, sed forte klinitan al favora vido de imperia Japanio. En la tri volumoj li temigas problemojn inter Japanio kaj Koreio: interalie la disputon pri la Liancourt-Rokoj, la polemikon pri japanaj historiaj lernolibro kaj la temon de konsolvirinoj kaj pri aliaj agoj de japanoj dum la Dua Mondmilito, kiujn li simple prezentas, dum multaj homoj en kaj ekster la nuna Japanio ilin konsideras militaj krimoj.

## Verkoj 
* Chosen (elektita) - 朝鮮 - （en 『マンガ嫌韓流 公式ガイドブック』, eldonejo Shinyusha, 2006 ISBN 978-4-88380-517-4）
* Manga Kenkanryu マンガ 嫌韓流（eldonejo Shinyusha, 2005 ISBN 978-4-88380-478-8）
* Manga Kenkanryu 2（eldonejo Shinyusha, 2006 ISBN 978-4-88380-516-7）
* 在日の地図 大韓棄民国物語（海王社、2006 ISBN 978-4-87724-305-0）
* 「反日」の超克 （ en 西村幸祐,『コミックオピニオン誌 撃論１』, オークラ出版, 2006, ISBN 978-4-7755-0850-3）
* 韓国のなかの日本（辰巳出版 2007 ISBN 978-4-7778-0380-4）
* Manga Kenkanryu 3（eldonejo Shinyusha 2007 ISBN 978-4-8838-0630-0）

## Vidu ankaŭ
* Sakurai Makoto

Kategorio:Mangaverkistoj
Kategorio:Japanaj faŝistoj
Kategorio:Japanaj kritikistoj
Kategorio:Japanaj naciistoj
Kategorio:Japanaj verkistoj
Kategorio:Dekstra ekstremismo en Japanio
Socialliberalismo

120ra|dekstra|eta|Flava flago estas tradicia simbolo de liberalismo.
**Socialliberalismo** estas politiko kiu kunigas socialan kaj liberalisman politikon, kaj komence de la 21-a jarcento novliberalismon kun sociala politiko. Socialliberalismo apogas mondkonceptan-moran liberecon kun samtempa ia ŝtata intervenismo al libera merkato (por sociala sekurigo de plejmalriĉuloj) kaj eblecon havi per ŝtato entreprenojn de publika uzebleco.

Adeptoj de socialliberalismo asertas, ke la ŝtato devas garantii al siaj civitanoj liberecon de malriĉeco. Socialliberalismuloj malaprobas klasikajn liberalismajn individualistajn konceptojn kaj en ekonomiaj demandoj proksimiĝas al socialdemokratoj.

Laŭ gvidantoj de grandaj socialistaj kaj socialdemokrataj partioj, la socialliberalismo estas fine de la 20-a jarcento kaj komence de la 21-a jarcento, ĝia politiko. Asertas tiel ekzemple Tony Blair (Brita Laborista Partio, angle *Labour Party*) kaj Gerhard Schroeder (Socialdemokrata Partio de Germanio, germane *Sozialdemokratische Partei Deutschlands*, SPD).

Membroj de socialistaj kaj socialdemokrataj partioj, kiuj iel subtenas la novliberalismon, estas nomataj **socialliberaluloj**.

La socialliberalismo de la socialistaj kaj socialdemokrataj partioj kondukis ie kaj tie al fondiĝo de novaj maldekstraj partioj kun celoj direktitaj kontraŭ la novliberalismo, kiuj do revalorigas la originajn ideojn de la socialistaj partioj, kies elirpunkto estis la Manifesto de la Komunista Partio, eldonita en 1848 de Karlo Markso kaj Frederiko Engelso. Ekzemple en Germanio, tia nova partio nomiĝas Linkspartei ("Maldekstro-partio").

## Ekzemplaj socialliberalaj partioj 
* '***: Aŭstralia Laborista Partio
* ****: Brita Laborista Partio
* ****: Demokrata Movado
* ****: Socialdemokrata Partio de Germanio
* ****: Demokratoj 66
* ****: Demokrata Partio - demokraci.pl
* ***': Demokrata Partio

## Vidu ankaŭ 
* liberalismo
** konservativa liberalismo
* socialismo
Centrismo (politiko)

**Centrismo** estas politika tendenco, kiu strebas troviĝi inter maldekstra kaj dekstra politiko, elektante elementojn de ambaŭ tendencoj por prezenti la sian.

Ofte centrismo estas komparata kontraŭe al ekstremismo, ĉu dekstra aŭ maldekstra. Sed eseisto por la Eŭropa maldekstra blogo *Spirit of Contradiction* defiis tion, dirante, ke centrismaj reĝimoj faris diversajn tre ekstremismajn agojn, de sklaveco en liberalaj socioj, kia ekzistis en Usono ĝis la 19-a jarcento, ĝis koloniismo fare de Eŭropaj liberalaj registaroj. La aŭtoro plu argumentas, ke kvankam ekstremismo estas nemalhavebla parto de la reakcia dekstro, ĝi estas tamen tute malhavebla en la radikala maldekstro, kvankam same ebla kiom en centrismo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tria Vojo
* Popolismo
* Politika dekstro
* Politika maldekstro
* Centro Democrático y Social
* Triĥotomio

Kategorio:Politikaj terminoj
Kategorio:Politikaj ideologioj
Kategorio:Triĥotomioj
Ordeno de la Ĝartero

eta|200px|Emblemo de la ordeno
eta|200px|Blazono de la ordeno
La **Ordeno de la Ĝartero** aŭ **Ĝartera Ordeno** () estas angla kavalira ordeno kaj distingo, la plej altranga brita civila kaj armea ordeno. Ĝi estis fondita en 1348 fare de Eduardo la 3-a, angla reĝo. Ĉar la fondaj dokumentoj neniiĝis en incendio, la originala celo de la fondo, la signifo de la emblemo kaj la origino de la moto ne estas rekonstrueblaj. Laŭ unu ideo aŭ legendo, Eduardo volis restarigi la kavaliran fratecon de la Ronda Tablo de la Arturo-legendo. La ĝartero estis signo de la kavalira estimo al la virinoj.

Laŭ plej konata origin-legendo, la fondiĝo estas ligita al evento, kiam Eduardo dancis kun la Kent-a nobelino Johano, grafino de Salisbury. La ĝartero de la virino falis surplanken kaj la ĉirkaŭstarantaj kaŝe ekridetis. Tiam la reĝo suprenlevis ĝin per eleganta movo kaj ligis la ĝarteron al sia propra piedo. Poste li franclingve atentigis la korteganojn: *Honni soit qui mal y pense* („Honton al tiu, kiu pensas malbonon”). La frazo iĝis moto de la ordeno, kaj oni ĉiujare festis la fondon per granda amuzado kaj kavalira turniro.

Dum la mezepoko, en la ordeno membris la brita reganto, la kimria princo kaj ties 12 akomponantoj. Oni altigis en 1805 la nombron de la akomponantoj al 25 kaj tio validas ĝis hodiaŭ.

## Vidu ankaŭ 
* la artikolon pri la skota Ordeno de la Kardo, post la Ordeno de la Ĝartero la dua plej altranga ordeno de Britio.
* la artikolon pri la Ordeno de la Ora Ŝaffelo, kreita imite de la Ordeno de la Ĝartero.


Ĝartero
Kategorio:Britaj ŝtataj honorigoj
Kategorio:Anglio
Kategorio:Kimrio
Montserrat (monto)

**Montserrat** (la *segita monto*) estas sabloŝtona montaro en Katalunio proksime de la urbego Barcelono. Piede de la orienta montopinto troviĝas la fama benediktana Monaĥejo de Montserrat. 

La fingroformaj rokoj de la montaro aspektas, kvazaŭ en unuopaj punktoj pintaj rokoj profundiĝis en la grundon, tamen fakte la rokoj formiĝis per erozio.

De la monaĥejo, kiu troviĝas en alteco de 720 metroj super marnivelo, pluraj vojoj gvidas al la plej alta pinto, la monto *Sant Jeroni*, kiu altiĝas 1.236 metrojn.

La montaro de Barcelono ne videblas, ĉar la montoĉeno *Collserola* baras la vidon.

eta|center|800px|Panorama vidaĵo de la monto

## Cetere 
La ŝtateto Moncerato en la Kariba Maro ricevis sian nomon memore al la eŭropa montaro, sed krome ne havas ligon al ĝi.

## Vidu ankaŭ 
* Dentorela trajno de Montserrat
* Funikularo de Sant Joan
* Funikularo de Santa Cova
* Telfero de Montserrat

## Eksteraj ligiloj 
* Blogo pri Montserrat  

Kategorio:Geografio de Katalunio
Kategorio:Simboloj de Katalunio
Kategorio:Montoj en Hispanio
Veliĉea lingvo

La **Veliĉea Lingvo** aŭ **Ĉedunguna Lingvo** (hispane aŭ angle nomata la **Veliche** **Huilliche**, aŭ **Huiliche**) estas Araŭkana lingvo parolata (en 1982) de ĉirkaŭ 2000 anoj de la etna popolo "Huilliche" en Ĉilio. Ĝi estas parolata en areo sude de kie loĝas la Mapuche, en montaj valoj en la regiono Los Lagos, inter la urbo Valdivia kaj pli sude al la insulo Chiloé.  La plejmulto el la parolantoj de **la veliĉea** estas pli aĝaj, ĉar la lingvo estas malkreskanta; plejparte homoj etne veliĉeaj nun parolas la hispanan kiel sian gepatran lingvon.http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=huh

Veliĉea havas dialekton nomitan Tsesungún.

La mapudunguna, la lingvo de la Mapuche, estas proksime parenca al tiu de la veliĉea, sed ili estas apenaŭ kompreneblaj unu al la alia.

## Eksteraj ligiloj 
*
*

Kategorio: Indiana lingvaro de Sudameriko
Kategorio:Lingvoj de Ĉilio
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Didaa lingvo

La **Didaa Lingvo** estas Krua lingvo, aŭ du lingvoj, parolata(j) en Ebur-Bordo.

La didaoj povas esti dividitaj en du grupojn, Yocoboué Dida (101,600 parolantoj) kaj Lakota Dida (93,800 parolantoj), kiuj povas esti konsiderataj kiel dialektoj de unu sola didaa lingvo, aŭ kiel du apartaj lingvoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio: Krua lingvaro
Kategorio: Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio: Lingvoj de Ebur-Bordo
Finna signolingvo

La **finna signolingvo** estas la signolingvo plej kutime uzata en Finnlando. Laŭtakse estas 5000 finnaj surduloj kiuj havas la finnan signolingvon kiel patrinan lingvon.  Lingvistike la finna signolingvo plej parencas al la sveda signolingvo, de kiu ĝi komencis apartiĝi kiel sendependa lingvo meze de la 19-a jarcento.

Finna juro agnoskis la finnan signolingvon kiel unu el la finnlandaj enlandaj (malfremdaj) lingvoj en 1995 kiam ĝi estis inkluzivita en la novigita konstitucio. Finnlando tiam iĝis la tria lando en la mondo kiu agnoskis signolingvon kiel naturan lingvon kaj la rajton uzi ĝin kiel patrinan lingvon.

Kursoj en la signolingvo estas instruataj en Finnlando ekde la 1960-aj jaroj. Tiam, oni instruis mansignojn sed sekvis finnan vortordon (vidu Mane kodita lingvo). Poste, esplorado pri signolingvoj ĝenerale kaj la finna signolingvo aparte konstatigis, ke signolingvoj emas havi tre malsaman gramatikon al parolataj lingvoj; la instruado de la finna signolingvo diverĝis de la parola finna lingvo.

## Eksteraj ligiloj 
*Vortaro de la finna mansigna Lingvo *(finne)*
*Malneta programo kaj dtrukturo de la finna signolingvo (PDF) *(angle)* - enhavas utilan informon pri la gramatiko de la finna signolingvo

Kategorio:Signolingvoj
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Lingvoj de Finnlando
Ĉipevajana lingvo

La **ĉipevajana** aŭ **dene-sulina lingvo** (; dene-suline: *Dëne Sųłiné*, *Dene Sųłiné*, *Dene Suliné*, *Dëne Suliné*, *Dene Soun’liné*) estas la lingvo parolata de la ĉipevajana gento de centra Kanado (partoj de Alberto, Saskaĉevano, Manitobo, Nordokcidentaj Teritorioj, kaj Nunavuto). Parolas ĝin 4000 el 6000 etnaj ĉipevajanoj.

La ĉipevajana estas parto de la atabaska familio kaj estas parenca al la denea lingvo.

La dene-sulina estas unu el la oficialaj lingvoj de la Nordokcidentaj Teritorioj; la aliaj estas la angla, la franca, la kria, la dogriba, la gviĉina, la inuka lingvo kaj la slavea.

## Sonoj 
### Konsonantoj 
La 39 konsonantoj de la dene-sulina:

La "velaraj" frikativoj estas reale uvularaj.

### Vokaloj 
La dene-sulina havas vokalojn de 6 diferencaj kvalitoj.

La plejo da vokaloj povas esti aŭ

* *buŝa* aŭ *naza*
* *mallonga* aŭ *longa*

Rezulte, la dene-sulina havas 18 fonemajn vokalojn:

La dene-sulina ankaŭ havas 9 buŝajn kaj nazajn diftongojn de la formo *vokalo* + .

### Tonoj 
La dene-sulina havas du tonojn:
* alta
* malalta

## Eksteraj ligiloj 
* Chipewyan je Ethnologue
* Niaj Lingvoj: Dene  (Saskaĉevana Indiana Kultura Centro)
** historio & fono 
** rezervejoj 
** rezervejo (mapoj, mapas) 
** konservado/revitalization 
** alfabeto 
** gramatiko 
** terminoj)/frazoj  (inkluzivas sondosierojn)

## Bibliografio 
* Cook, Eung-Do. (2004). *A grammar of Dëne Sųłiné (Chipewyan)* (~*A gramatiko de Dëne Sųłiné (Chipewya)*. Algonquian and Iroquoian Linguistics - Special Athabaskan Number, Memoir 17. Winnipeg: Algonquian and Iroquoian Linguistics. ISBN 0-921064-17-9.
* Gordon, Raymond G., Jr. (Ed.). (2005). *Ethnologue: Languages of the world* (~*Ethnologue: Lingvoj de la mondo*) (15-a ed.). Dallas, TX: SIL International. ISBN 1-55671-159-X. (Perreta versio: http://www.ethnologue.com).
* Li, Fang-Kuei. (1946). Chipewyan. In C. Osgood & H. Hoijer (Eds.), *Linguistic structures of native America* (~*Lingvaj strukturoj de aŭtoĥtona Ameriko*) (pp. 398-423). New York: The Viking Fund.
* Osgood, Cornelius; & Hoijer, Harry (Eds.). (1946). *Linguistic structures of native America* (~*Lingva (strukturoj, strukturas) de aŭtoĥtona Ameriko*). Viking fund publications in anthropology (No. 6). New York: The Viking Fund. (Represita 1963, 1965, 1967, & 1971, ( New York: Johnson Reprint Corp.).

Kategorio:Atabaska lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Kanado
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Aŭtomate tradukitaj, kontrolindaj
Gaja lingvo

La **Gaja Lingvo** estas la parolata lingvo de ĉirkaŭ 180,000 homoj (1989) en la monta regiono de Norda Sumatro ĉirkaŭ Takengon, Genteng, kaj Lokon. Ĝi estas klasifikita en la okcident-malajopolinezia branĉo de la aŭstronezia lingvaro, sed estas ne proksime parenca al aliaj lingvoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Ethnologue raporto

Kategorio:Okcident-malajopolinezia lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Indonezio
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Aŭtomate tradukitaj, kontrolindaj
Hana lingvo

eta|dekstra|200px|Ĉefo Isaak de la HAN popolo

La **hana lingvo** estas endanĝerigita indiĝena lingvo de Ameriko parolata en nur du lokoj: la vilaĝoj Eagle ("Aglo") kaj Tanacross kun iom da spuroj en la urbo Fairbanks en Alasko, Usono kaj Dawson, Jukonio en Kanado. Restas nur kelkaj fluaj parolantoj (eble ĉirkaŭ 15), ĉiuj el ili kadukuloj.

Ĝi estas membro de la Atabaska lingva familio, kiu estas parto de la pli granda Na-Denéa familio. La nomo de la lingvo estas derivita de la nomo de la popolo, "Hän Hwëch'en", kiu en la lingvo signifas "popolo kiu loĝas laŭ la rivero", kiu rivero estas la Jukono. Estas nun klopodoj revigliĝi la lingvon loke.

## Fonologio 
### Konsonantoj 
La konsonantoj de la hana en la norma ortografio estas listitaj sube (per IFA-notacio en krampoj):

### Vokaloj 
La vokaloj de la hana en la norma ortografio estas listitaj sube (per IFA-notacio en krampoj):

:* nazaj vokaloj estas markita per ogoneka diakrito, ekz., **ą**
:* malalta tono estas markita kun maldekstra korno, ekz., **à**
:* pligrandiĝanta tono estas markita kun ĉapela supersigno, ekz., **â**
:* falanta tono estas markita kun (hoketo (supersigno), haĉeko) (*aŭ* háček), ekz., **ǎ**
:* alta tono estas neniam markita, ekz., **a**

## Eksteraj ligiloj 
* Nova vortaro strebas konservi endanĝerigitan HAN-lingvon 
* Hän  (Jukonteritoria Aŭtoĥtona Lingva Centro - inkluzivas alfabeto)
* HAN  (ANLC)
* Ethnologue: HAN

## Bibliografio 
* Alaska Aŭtoĥtona Lingva Centro. Alaska Aŭtoĥtona Lingva Centra tTT-ejo: http://www.uaf.edu/anlc/ (atingita 24-a de julio, 2005).
* Gordon, Raymond G., Jr. (Ed.). (2005). *Ethnologue: Lingvoj de la mondo* (15-a ed.). Dallas, TX: SIL internacia. ISBN 1-55671-159-X. (Surlinia versio: http://www.ethnologue.com).
* Mithun, Marianne. (1999). *La lingvoj de Aŭtoĥtona Nordameriko*. Kembriĝo (Britio): Cambridge (Britio) University Press. ISBN 0-521-23228-7 (hbk); ISBN 0-521-29875-X.

Kategorio:Atabaska lingvaro
Kategorio:Tonlingvoj
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Indianaj lingvoj de Alasko
Roy Williams (trejnisto)

eta|Roy Williams
**Roy WILLIAMS** (n. 1-an de aŭgusto 1950) estas la trejnisto por la vira korbopilka teamo ĉe la Universitato de Norda Karolino.

Kategorio:Korbopilkado
Rastislav Šarišský

**Rastislav ŠARIŠSKÝ**, nomata **Rasťo** [rastjo] (naskiĝis la 12-an de januaro 1977 en Levoča), estas slovaka esperantisto, eksaktivulo de la Slovakia Esperanta Junularo kaj nuntempa aktivulo de la Slovakia Esperanta Federacio.

Nuntempe li vivas en Bratislavo, kie li laboras kiel informadikisto en la ŝtata Literatura informa centro (*Literárne informačné centrum*). Antaŭe li mallonge laboris en la Oficejo por publika provizado kaj en la Elektroteĥnika fakultato de la Universitato de Žilina en Žilina, kie li en 2000 finstudis pri teĥnika funkciado de telekomunikoj.

Li estas aktiva ankaŭ kiel kreisto de retpaĝaroj kaj amatora verkisto de sciencfikcia literaturo. Li interesiĝas ankaŭ pri filozofio. Por Esperanto li ekaktivis en julio de 2002. Kiel kunfondinto kaj aktivulo de la Slovakia Esperanta Junularo li okupiĝas precipe pri publika informado pri Esperanto kaj Esperanto-aranĝoj, kaj pri verkado kaj tradukado de tekstoj, kiuj multnombre aperas interalie en la retpaĝaro de la organizo.

La 26-an de majo 2007 dum la kongreso de SKEF en Martin oni elektis lin kiel prezidanton de tiu ĉi landa asocio de UEA en Slovakio. En 2010 en Trenčianske Teplice li fariĝis ĝia vicprezidanto.

## Eksteraj ligiloj 
* Persona retpaĝaro de Rastislav Šarišský *(slovake)*
* Blogo de Rastislav Šarišský *(slovake)*

ŠARIŠSKÝ, Rastislav
ŠARIŠSKÝ, Rastislav
Kategorio:Naskiĝintoj en Slovakio