Rolando Bonaparto

**Roland-Napoléon Bonaparte, 6-a Princo di Canino e Musignano** (naskiĝis la 19-an de majo 1858 en Parizo; mortis la 14-an de aprilo 1924, samloke) estis franca princo, membro de la Bonaparte-dinastio, kaj ankaŭ sciencisto, antropologo, verkisto kaj esperantisto.

Li estis la nepo kaj lasta vira posteulo de Lucien Bonaparte, la pli juna frato de Napoleono Bonaparte, kaj la genetike pli maljuna branĉo de la familio ekde 1844.

## Vivo 
Ĝis 1886 li estis oficiro en la franca armeo kaj tiam li vivis en Parizo kiel privata civitano, entreprenis longajn vojaĝojn kaj organizis sciencajn ekspediciojn, inkluzive de fotado kaj mezurado de indiĝenaj popoloj.

Inter liaj multaj geografiaj kaj etnologiaj verkoj estas *Le habitants de Suriname* (1884), *Les récents voyages des néerlandais à la Nouvelle-Guinée* (1885), *Notes on the Lapps of the Finnmark* (1886), *Le fleuve Augusta* (1887), *La Nouvelle-Guinée* (1888) kaj *La néerlanda premier établissement à des néerlandais* (1888). Finance subtenate de la heredaĵo de sia edzino, Roland Bonaparte dediĉis sin al vojaĝado kaj verkado pri siaj observaĵoj en diversaj landoj. En Anglio, li studis universitatan vivon; en Nederlando, li studis la kolonian politikon de la lando; en Svedio kaj Norvegio, li esploris la antropologion de la laplanda popolo kaj la fiŝindustrion; kaj en Tirolo kaj Svislando, li esploris hidrografion. Por lia scienca kariero li turnis sin al geografio, geologio, speleologio kaj etnologio. Li ankaŭ amasigis grandan kolekton de verkoj pri geografio, historio kaj aliaj sciencoj.

En 1895, li estis elektita Internacia Membro de la Usona Filozofia Societo.  En 1907 li ricevis honordoktorecon de la Universitato de Upsalo. 

Li estis prezidanto de la Franca Geografia Societo de 1910 ĝis sia morto, prezidanto de la Botanika Societo de Francio (d:Q1506427) en 1919, prezidanto de la Franca Astronomia Societo (d:Q2919053) de 1921 ĝis 1923, kaj prezidanto de la Internacia Geografia Unio de 1922 ĝis 1924.

Je la morto de lia kuzo, Princo Napoleono Karlo Bonaparte, li sukcedis lin kiel la sesa Princo de Canino kaj Musignano sed neniam alprenis la titolon. Kun la morto de Princo Rolando, la vira linio de la posteuloj de Lucien Bonaparte formortis.

La grandega herbario de Roland (herbario enhavanta 2,5 milionojn da eroj kaj 100 000 speciojn, la plej granda privata kolekto tia en la mondo) troviĝas ĉe la Universitato de Liono. En sia testamento, li lasis grandajn sumojn por riĉigi la Municipan Bibliotekon en Ajaccio.

La aŭtornomo (d:Q669585) **Bonap**. povas esti uzata por Roland Bonaparte rilate al scienca nomo (d:Q10753560) en botaniko.

## Lia esperantisteco 
Lia rilato al Esperanto estis tiu de eminenta subtenanto inter francaj sciencistoj. Li ne estis aktiva verkisto en la lingvo, sed li publike subtenis ĝin kiel helpan internacian lingvon por scienco kaj internacia kunlaboro.

En 1906, la usona revuo *The Atlantic Monthly* menciis lin inter la famaj francaj sciencistoj (kune kun Berthelot, Poincaré, Richet ktp.), kiuj aliĝis al la “verda standardo” de Esperanto. Tiuj eminentuloj estis vidataj kiel gvidantoj en siaj fakoj, kiuj rekonis la valoron de la lingvo.

Li estis honora prezidanto de la Internacia Societo de Amikoj de Esperanto (Société Internationale des Amis de l’Esperanto) ĉirkaŭ 1921–1923. Tiu organizaĵo celis antaŭenigi Esperanton kiel neŭtralan helplingvon.

En 1924 (nur semajnojn antaŭ sia morto), li estis unu el la 42 membroj de la Franca Akademio de Sciencoj, kiuj subskribis deklaracion, kiu agnoskis kaj rekomendis Esperanton. La deklaracio emfazis, ke Esperanto helpus la progreson de scienco, plivastigus la influon de franca scienco eksterlande kaj faciligus internaciajn kongresojn kaj publikigojn. Ĝi proponis, interalie, enkonduki laŭvolan instruadon de Esperanto en sciencaj kursoj kaj uzi ĝin ĉe internaciaj sciencaj eventoj.

Wikidata kaj aliaj fontoj indikas, ke li parolis aŭ subskribis en Esperanto (krom la franca), kaj li estas listigita kiel esperantisto en kelkaj biografiaj notoj.

## Verkaro (elekto) 
* 1884 ''Les Habitants de Suriname, notes recueillies à l'Exposition coloniale d'Amsterdam en 1883*
* 1885 *Les Derniers voyages des Néerlandais à la Nouvelle-Guinée*
* 1886 *Anthropologie laponne* 
* 1889 *Le glacier d'Aletsch et le lac de Maerjelen*

* 1889 *Le prince Lucien Bonaparte et sa famille*
* 1890 *Le Premier établissement des Néerlandais à Maurice*
* 1891 *Une Excursion en Corse*
* 1895 *Documents de l’époque mongole des XIIIe et XIVe*
* 1904 *Mexique au début du XXe''

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Prezidantoj de la Franca Geografia Societo

Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Bonaparte
Kategorio:Francaj geografoj
Kategorio:Francaj esperantistoj