open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Romano Bolognesi

D-ro **Romano BOLOGNESI** (Bolonjo 22.03.1941-) estis funkciulo en diversaj fakoj de la Itala Ŝtata Fervojo (FS) en Bolonjo. Esperantisto ekde la jaro 1957, li estis Prezidanto de la urba grupo en la jaroj 1978-79, nacia konsilanto de la Itala Esperanto-Federacio (IEF), redaktoro de la bulteno de la Itala Fervojista Esperanto Asocio (IFEA) ekde la jaro 1979, IFEA-Sekretario dum la jaroj 1984-2014. Li atingis la instruan nivelon en la jaro 1986 kaj membriĝis ĉe la Itala Instituto de Esperanto (IIE). Direktoro de la IIE-Bologna-Katedro ekde la jaro 1987. IIE-estrarano dum la jaroj 1993-2007 kaj IIE-Kasisto dum la jaroj 1996 -2007. UEA-Delegito en Bologna.
Li kunagis ĉe la Dopo Lavoro Ferroviario – DLF – (libertempa organizo de fervojisto) por konfirmigi la daŭre agantan grupon organizante kursojn kaj instruante la Lingvon ekde la jaro 1979. 

## IFEF-agado 
D-ro Bolognesi seninterrompe partoprenis en la Internacia Fervojista Kongreso de Romo (IT) 1978 ĝis Kunming (CN) 2015. Li estis membro de la Loka Kongresa Komitato (LKK) de la 45-an IFK en Cervia 1993, la 61-an en Triesto 2009 kaj la 66-an en San Benedetto del Tronto en la jaro 2014 kiel LKK-Prezidanto. Propagande tre aktiva, li daŭre organizas kursojn, ekzamenojn, ekspoziciojn, manifestaciojn, debatojn, prelegojn.  Li verkas artikolojn itale kaj Esperante. Ema pri interlingvistiko li prelegas/instruas pri tio kaj aliaj temoj en Italio kaj eksterlande en internaciaj staĝoj. 

En la IFK en Salou (ES) 1989 li elektiĝis Sekretarion de IFEF, kies novan Statuton (1990) li reordigis. Li elektitiĝis IFEF-Prezidanton en la IFK en Aalborg (DK) 1998, kaj konfirmiĝis en Tabor (CZ) 2001, en Sopron, (HU) 2004, en Parizo (FR) 2007, demisiis en Sofio (BG) en la jaro 2010. En Triesto en la jaro 2009 li iĝis IFEF-Honoran Prezidanton.

Kategorio:Italaj esperantistoj
Úněšov

**Úněšov** () estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Plzeň-nordo en Regiono Plzeň. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1352.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Úněšov**
* Budeč
* Čbán
* Číhaná
* Hvožďany
* Lípa
* Podmokly
* Štipoklasy
* Vojtěšín

## Memorindaĵoj 
* gotika preĝejo de sankta Prokopio menciata en la jaro 1365
* du pentaj krucoj en la katastro de municipo
* pereinta burgo Malšín sur altaĵo Špičák ĉe solejo Liška

## Pluaj fotoj 

Kaple ve Čbánu (Q66054801) 02.jpg|Kapelo en Čbán


Kategorio:Municipoj en distrikto Plzeň-nordo
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Plzeň-nordo
Kategorio:Setlejoj en Plasa montetaro
Číhaná (Úněšov)

**Číhaná** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Úněšov, troviĝanta en distrikto Plzeň-nordo. Ĝi troviĝas proksimume 2&nbsp;km nordokcidente de Úněšov. Kondukas tra ĉi tien ŝoseo I/20. Estas ĉi tie registritaj 38 adresoj. En la jaro  daŭre vivas ĉi tie .

**Číhaná** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 7,72&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1219.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Baroka preĝejo de sankta Venceslao el la jaro 1717
* Baroka etaĝa paroĥestrejo el la unua duono de la 18-a jarcento
* Statuo de Johano Nepomuka
* Empira kaj trabfaka domo
* Dia torturo
* Mejloŝtono

## Pluaj fotoj 

Číhaná, dům čp.2.jpg|Domo en Číhaná
Boží muka v Číhané na rozcestí (Q36864389) 02.jpg|Dia torturo en Číhaná
Číhaná, fara čp.1.jpg|Paroĥestrejo

Kategorio:Úněšov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Plzeň-nordo
Kategorio:Setlejoj en Plasa montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
American Express

eta|dekstra|250px|Centraj oficejoj de American Express en Novjorko.
[eta|maldekstre|250px|Sidejo de American Express en [Bonaero.]]
***American Express Company***, ofte konata kiel AMEX aŭ AmEx, estas financa institucio kun sidejo en Novjorko, Novjorkio, Usono. Ĝi havas pli ol 1700 oficejojn en pli ol 130 landoj en la tuta mondo. La revuo *Fortune* metas ĝin en la 95a rango en la tutmonda rangigo de la plej grandaj firmaoj de la mondo. Inter ĝiaj servoj estas la kreditkartoj, veturĉekoj, asekuroj, kaj ankaŭ servoj de stokokontoj kaj de reta banko, tiuj du lastaj superkontrolitaj de la *American Express Bank*.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* American express, oficiala retejo

Kategorio:Usonaj varomarkoj
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Firmaoj de Nov-Jorkio
Kategorio:Financaj firmaoj
Kategorio:Bankoj en Usono
Karaikudi

**Karaikudi,** ankaŭ **Karaikkudi,** () estas urbego en distrikto Sivaganga, en subŝtato Tamilnado, en sudorienta Barato. Ĝi estis deklarita heredaĵurbo. La loknomo derivas sian nomon de dorna planto. 
eta|maldekstre|

## Geografio 
Karaikudi situas sur ebenaĵo en averaĝa alteco de 82 metrojn. Pudukkottai troviĝas 17, Tiruĉirapali 69, Tanĝavur 73, Maduraj 79, Dindigul 85, Koimbatore 212, subŝtata ĉefurbo Ĉenajo 352, Mumbajo 1160, Kolkato 1710, tutlanda ĉefurbo Delhio 2051 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/. 
eta|170px|

## Demografio 
En 2011 Karaikudi havis  da loĝantoj. La meza legopovo estas 81.48%.

## Historio 
Karaikudi estis establita en la 19-a jarcento. Mahatma Gandhi faris du paroladojn en la urbo en 1927. La municipo estis fondita en 1928, en pli altaj statusoj en 1973, 1988 kaj 2013.

## Ekonomio 
Karaikudi estas evolua urbo precipe industrie. Gravas ankaŭ la hejmindustrio, la virinoj teksas korbojn el palmfolioj, la viroj produktas kahelajn mozaikojn.

## Religio kaj lingvoj 
La ĉefa religio en Karaikudi estas hinduismo. La tamila estas la oficiala lingvo.

## Eduko 
En Karaikudi universitato kaj kolegio funkcias.

## Trafiko 
Karaikudi estas bone ligita voje kaj fervoje al la proksimaj areoj. La plej proksimaj flughavenoj funkcias en Tiruĉirapali kaj Maduraj.

## Klimato 
Karaikudi havas savanoklimaton laŭ klimata klasifiko de Köppen kun musonoj. Jare pluvas averaĝe 920 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen en la dua jarparto pli ofte. La temperaturo varias inter 24-34 °C.
eta|

## Vidindaĵoj 
* temploj, moskeoj, kirkoj
* palaco

## Fontoj 
* WikiTrans

LCTL-auditorium-karaikudi.JPG|Universitato
Alagappa-university-science-block.jpg|Universitato

Kategorio:Urboj de Barato 
Kategorio:Urboj de Tamilnado
36340 Vaduvescu

'*36340 *Vaduvescu'''* estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono proksima de la  1:2 kun Marso kaj 3:1 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rumana astronomo *Ovidiu Vaduvescu''  de la Grupo da Teleskopoj Isaac Newton (Roque de los Muchachos, Hispanio), kies kariero ampleksas plurajn landojn. Dediĉata observanto, li laboris pri la apudteraj asteroidoj kaj la . Multenombraj  profitis de liaj edukaj talentoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Urbodomo de Altenburg

eta|La urbodomo de Altenburg en 2017
La **Urbodomo de Altenburg** () troviĝas en la eostturingia urbo Altenburg en Germanujo. Ĝi estas sidejo de la administrado municipa taksate unu el la plej gravaj renesancstilaj urbodomoj de tuta Germanlando.

## Arĥitekturo 
Temas pri trietaĝa, rektangula konstruaĵo sur angula areo ĉe la sudflanko de la altenburga foirejo. La fasado regule parceligitis. Aldone kelkaj fenestroj havas fenestrajn gablojn. Frontfasade meze troviĝas okangula ŝtupara turo kun rektangula soklo kaj vostita spajro. Krome muntitis malpostflanke du angulaj orieloj kio ankaŭ tipis por saksaj urbodomoj tiutempaj (ekz. en Lepsiko kaj Torgau). Ĉeorielare estas reliefaj bildoj de bibliaj scenoj, de saksiaj dukoj kaj erotoj. La tri portaloj de la urbodomo estas rondarkaj kaj ĉirkaŭataj de kolonoj. Gablokampe estas ankaŭ gapkapoj.

Teretaĝe estas kelo *Ratskeller* kun krucvolboj kuŝantaj sur kolonoj kun figuraj kapiteloj.

## Historio 
Starigo estis inter 1561 kaj 1564. La planoj por tio estis de Nikolaus Gromann dume realigis la faron Caspar Böschel. Ĉiuj skulptadlaboraĵoj ene kaj ĉe la urbodomo estas el la gotaa ateliero de Hermann Werner orientiĝante parte je italaj modeloj. Jam en 1663 estis la unua restaŭrado, en 1864 la dua. En 1923/24 aldonitis domero por la urba ŝparkaso estante en stila harmonio kun la urbodomo.

## Literaturo 
* *Dehio-Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler: Thüringen.* Deutscher Kunstverlag, München 2003, ISBN 3-422-03095-6.

## Eksteraj ligiloj 
Altenburg
Altenburg
Kategorio:Konstruaĵoj en Altenburg
Josef Heise

**Josef HEISE** (naskiĝinta la  en Münster; malĝusta literumado intertempe *Josef Seife*) estis germana skulptisto kaj medalionisto en Vajmaro.eta|Memoro de la falintaj anoj de Germana Ŝilera Ligo, Vajmare; artaĵo de Heise

## Vivo 
Heise estis mastra disĉiplo ĉe Adolf Brütt en Vajmaro. Li studis ĉe la artakademioj kasela kaj vajmara. Ekstere apenaŭ konate li ja ĝuis certan famon en Vajmaro mem.  Heise kreis monumentojn en parkoj kaj sur tombejoj. Aĵojn honore de falintaj soldatoj li ne nur faris Vajmare respektive sur aliaj porsoldataj tombejoj sed eĉ en okupitaj teritorioj (Franclando). Heise krome produktis la monumenton por la falintaj membroj de la societo Germana Ŝilera Ligo sur la Historia tombejo vajmara.  En la parko de Holzdorf (kvartalo vajmara) restis de li i.a. *Krokodilsbank* (krokodila benko) kaj *Schwanenbank* (cigna benko).

## Verkoj (elekto) 
* memorŝtono por Johann Martin Mieding en 1919 sur la Jakoba tombejo en Vajmaro. 
* puto *Kolonialbrunnen* en Vajmaro, 1930
* soldata monumento en Hermsdorf 1930
* figuroj por la Holzdorf-parko (nekompleta konserviĝo) sind
* statuo *Heldenglaube* en la memorhalo de sur la Historia tombejo vajmara

## Eksteraj ligiloj 
* artikolo el Weimarische Landes-Zeitung, 22.8.1920
* Josef Heise sur la paĝoj de Deutsche Gesellschaft für Medaillenkunst

## Notoj 
Kategorio:Germanaj skulptistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Mortintoj en la 20-a jarcento
Kategorio:Medalionistoj
36773 Tuttlekeane

'*36773 *Tuttlekeane'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la 5-an de septembro 2000 en la kadro de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *James Tuttle Keane'', postdoktora esploristo ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio, kiu studas la tajdan evoluon de la sunsistemaj planedoj, satelitoj kaj malgrandaj korpoj; li havas ankaŭ talenton por klare ilustri planedajn procezojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Hermann Conradi

**Hermann CONRADI** (naskiĝinta la  en Jeßnitz, mortinta la  en Würzburg) estis germana verkisto.eta| Würzburg, honora tombo

## Vivo 
Studinte ekde 1884 en Berlino, Lepsiko kaj Würzburg li jam frue interesiĝis pri verkista kariero. Reprezentanto entuziasma de naturalismo li verkis la skizojn »Brutalitäten« (Zuriko 1886), »Lieder eines Sünders« (Leipzig 1887) kaj la romanon »Phrasen« (Leipzig 1887), kiun sekvis la psikologia socia observado »Wilhelm II. und die junge Generation« (Leipzig 1888).

Treege furoris lia romano »Adam Mensch« (Leipzig 1889), kio kaŭzis konflikton kun la kriminaljuraj aŭtoritatoj. Kun Wilhelm Walloth kaj Konrad Alberti li akuzitis pri publika lezo de dececo. Ankoraŭ antaŭ sinprezento tribunala li mortis (pro pneŭmonito). Li flegis leterinterŝanĝon kun Alberta von Maytner.

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 4. Leipzig 1906, p. 260 (ĉi tie interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj ĉe Projekt-Gutenberg
* Verkoj ĉe Zeno; kun biografio kaj foto

Kategorio:Germanaj verkistoj
Germana Ŝilera Ligo

eta|Friedrich-Schiller-plakedo de Germana Ŝilera Ligo

**Germana Ŝilera Ligo** () estis societo fondita por flegi la kulturan heredon de la poeto Friedrich Schiller.

## Historio 
Fondiĝo estis en la 30.9.1906 en Vajmaro, Germanujo, okaze de la unua Naciteatra tago. La dua Naciteatra tago faritis en 1908 sub la estrado de Wilhelm Schultze-Arminius. La estraron formis sume 28 uloj.

Patrono kluba estis lia grandduka moŝto Vilhelmo Ernesto (Saksio-Vajmaro-Eisenach), kiu tamen sekve nek tro interesiĝis nek engaĝiĝis ĉi-prie.

La ligo en si tenadis diversajn filiojn. Unu el la kunfondintoj estis la direktoro de Schiller-domo (Weimar), Eduard Scheidemantel. Iniciatinto estis Adolf Bartels, kiu siavice eksmembriĝis jam en 1913. Bartels intencis krei Bayreuth-on teatran, speciale por la germana junularo. Lian forlason kluban kialigis kreskanta rasisma kaj naciema insultiĝo de aliaj klubanoj. Ankaŭ la Wagner-stipendia fondaĵo volis ebligi al junaj talentitaj muzikistoj la estadon ĉe la festivaloj de Bayreuth. Tio tuŝis la fruan historion de Richard-Wagner-asocio: oni strebis novigi la germanan teatron kaj ebligi al junuloj travivaĵojn neforgeseblajn pere de spekto de klasikaj teatraĵoj surscenigitaj Vajmare. En 1909 tiu ĉi asocio organizis la jubileajn solenaĵojn en honoro de Schiller, ekz. *Nationalfestspiele für die deutsche Jugend* laŭ iniciato de Adolf Bartels (parte ankaŭ kun publikaj monrimedoj). Tio ankaŭ relegeblas en la protokoloj de Reichstag. Naciema pensado ĝenerale modis Vajmare dum al fondojaroj klubaj. Ja la entuziasmo iĝis forma kulto pri Schiller kion intertempe ankaŭ karikature kritikitis. La lastaj tiaj naciaj festivaloj okazis en 1943.

Renomo de la nacia festivalo estis en 1937 je *Weimar-Festspiele der deutschen Jugend*. La malferman paroladon faris en la 14.5.1937 la nacisocialisma regna junulargvidanto Baldur von Schirach. Unu jaron poste judaj membroj de Ein Jahr später 1938 wurden jüdische Mitglieder der *Goethe-Gesellschaft* elpelitis. Similo supozendas por Ŝilera Ligo.

Organo liga memkompreneble ankaŭ ekzistis. Malfondiĝo estis en 1949. Monumenton por falintaj membroj en la Unua mondmilito kreis la skulptisto Josef Heise kiu admireblas sur la Historia tombejo vajmara.

### Post 1949 
Tamen la ŝileraj memoroj ne ĉesis post fondo de GDR. Inter 1955 kaj 1959 revenis la tradicio de vajmaraj festotagoj kio pligrandiĝis en 1961. De ili estiĝis *Weimartage der Jugend* nomiĝinte ekde 1980 *Weimartage der FDJ* kun lasta unusemajna festado en julio 1989. Krom kulturaj aranĝoj ankaŭ surtagordis vizito de la koncentrejo de Buchenwald.

En Okcidenta Germanio okazis ene de Kameradschaftsring Nationaler Jugendverbände kaj Deutsches Kulturwerk Europäischen Geistes la ekstremisma organizo *Schillerjugend* kiun fondis en 1955 la verkisto Herbert Böhme.

## Referencoj 
Kategorio:Vajmaro
Kategorio:Germanaj asocioj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1906
Kategorio:Friedrich Schiller
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 1949
36352 Erickmeza

'*36352 *Erickmeza'''* estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la perua astronomo *Erick Meza*, ĉefa esploristo por la nova teleskopo de 1 m ĉe la Perua Kosma Agentejo *CONIDA'' (Moquegua, Peruo). Lia laboro includas teleskopajn komisiojn, astrometrion por antaùkalkulo de stelaj kaŝadoj kaj studon pri la plutona atmosfero.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Serĉilo Google

La **serĉilo Google** (prononco: GUgul), **Google-Serĉo**, aŭ iam Gugla serĉilo, estas interreta serĉilo, kiun evoluigis la firmao Google. Ĝi estas la plej uzita serĉilo sur la Tut-Tera Teksaĵo, ĉiun tagon pritraktante pli ol 3.6 miliardojn da serĉoj. En la komenco de la jaro 2022, ĝi estas la plej uzita serĉilo en la mondo, kun merkatparto de 92 procentoj. Google resendas serĉrezultojn, kies ordo estas bazita, parte, laŭ paĝorango-sistemo. La serĉilo ankaŭ disponigas multajn malsamajn opciojn por adaptitaj serĉoj, uzante simbolojn por inkludi, ekskludi, precizigi aŭ postuli certan serĉan konduton, kaj ofertas specialigitajn interagajn travivaĵojn — ekzemple, la statuson de flugnumero aŭ de pakaĵo por livero, veterprognozojn, valuton, la konvertojn inter mezurunuoj kaj horzonaj tempoj, vorton difinoj, kaj pli.

La ĉefcelo de Google-Serĉo estas ĉasi tekston en publike alireblaj dokumentoj ofertitaj per retserviloj, kontraste al aliaj datumoj — ekzemple, bildoj aŭ datumoj, kiun enhavas datumbazoj. Ĝin origine evoluigis Larry Page kaj Sergey Brin en 1997.

## Referencoj 
Kategorio:Google-servoj
Kategorio:Aperis en 1998
Kategorio:Tut-Tera Teksaĵo
Kategorio:Interretaj serĉiloj
Bulvardo Saint-Michel (Parizo)

eta|dekstre|250px|Bulvardo Saint-Michel.
La **Bulvardo Saint-Michel**, nome *Bulvardo Sankta Mikaelo*, en franca *Boulevard Saint-Michel*, estas bulvardo de Parizo, kiu separas la teritoriojn de la 5-a kaj 6-a arondismentoj ekde la rivero Sejno ĝis la kvartalo Port-Royal. Ĝia nomo estas omaĝe al la ĉefanĝelo Sankta Mikaelo (()
. 

La bulvardo etendiĝas el la *ponto Saint-Michel* ĝis la avenuo ''de l'Observatoire* (*avenuo de la Observatorio*). Ĝi estas nomata familiere «Boul’Mich’» [bulMIŜ], kiel kuntiriĝo de «boulevard Saint Michel», kion uzis iam studentoj, eble iom pro antiklerikalismo. 

La norda parto de la bulvardo estas nuntempe de plej vigla etoso, aparte pro la nombraj vesto- kaj libro-vendejoj, ekzemple la fama librovendejo Gibert Joseph. En la areo estas ankaŭ la Luksemburga Ĝardeno.

El la bulvardo oni aliras al la ĉefa enirejo de la Sorbono kaj el la placo Samuel-Paty, tra la rue des Écoles, al la Muzeo de Cluny, tra la rue Du Sommerard. 

Rimarkindas estas la *fontano Saint-Michel'', kiu prezentas la ĉefanĝelo Mikaelo mortiganta la Diablon en triumfa arko ĉirkaŭita de ĥimeroj (aŭ drakoj). 

Kategorio:5-a arondismento de Parizo
Kategorio:6-a arondismento de Parizo
Německý Chloumek

**Německý Chloumek** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Bochov en distrikto Karlovy Vary. Ĝi troviĝas proksimume 4&nbsp;km okcidente de Bochov. Tra la vilaĝo kondukas ŝoseo II/208. La vastan ĉirkaŭaĵon kreas ampleksaj kampoj; okcidente troviĝas du fiŝlagoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 6 adresoj. Německý Chloumek estas distingo de Český Chloumek.

**Německý Chloumek** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,36&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1536.

## Loĝantaro 
## Ĉirkaŭaĵo
* Dlouhá Lomnice

## Pluaj fotoj 

Bochov, Německý Chloumek.jpg|Německý Chloumek
Bochov, Německý Chloumek, Road No 208.jpg| Ŝoseo II/208
Bochov, Německý Chloumek, Chloumecká strouha.jpg | Rojo Chloumecká strouha

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Karlovy Vary
Kategorio:Setlejoj en Slavkova arbaro
Kategorio:Bochov
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
András Pál (aktoro)

**András Pál** [andrAŝ pAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pál András** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, instruisto.

András Pál naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
András Pál maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis en aktorstudio pri Margit Dajka. Lia instruisto estis ekzemple Katalin Kőváry. Post roladoj li akiris aktoran diplomon en Universitato de Kaposvár en 2006. Liaj signifaj instruistoj estis László Babarczy kaj Tamás Balikó. Inter 2006-2010 li estis membro de Nacia Teatro (Pécs), poste li pasis 3 jarojn en Teatro Magyar. pli poste en Teatro Radnóti. Li estis ankaŭ gastrolanto en aliaj teatrejoj kaj li instruis en teatra akademio. Li ricevis teatrajn premiojn inter 2009-2020.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Rikardo la 3-a - princo Gloster
** La Dresado de la Megero - Lucentio
** Reĝo Lear - Edmund
** *Dekdua Nokto aŭ Epifanio : aŭ kiel vi volas* - princo Orsino; Malvolio
** Vintra Fabelo - Leontes
* Bertolt Brecht:
** *Trigroŝa opero* - Jakab
** La Bonulo de Siĉŭano - kuzo
* Ferenc Molnár: *Liliom* - Ficsúr
* Henrik Ibsen: *Hedda Gabler* - Ejlert Lövborg
* Ede Tóth: *A falu rossza* - titolrolo

## Liaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *Képvadászok* (1986)
* *Premier* (2006)
* *Login* (2013) - Tamás Soós
* *Eltörölni Frankot* (2021) - László Rajmond
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Jon Bernthal, Charlie Hunnam, Method Man

## Liaj televidaj filmaj roloj (elekto) 
* *Munkaügyek* (serio, 2014) - Gábor Horváth
* *Drága örökösök* (serio, 2020) – Rémusz

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* filmoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Placo Denfert-Rochereau

[eta|dekstre|270px|Placo Denfert-Rochereau kaj [Leono de Belfort centre.]]
La **Placo Denfert-Rochereau**, iam konata kiel ''Place d'Enfer'', estas publika placo en la 14-a arondismento de Parizo, Francio, en la kvartalo Montparnasse, en la interkruciĝo de la bulvardoj Raspail, Arago, kaj Saint-Jacques, kaj la avenuoj René Coty, Général Leclerc, kaj Denfert-Rochereau, same kiel ĉe la stratoj Froidevaux, Victor-Considérant kaj de Grancey. Ĝi estas unu el la plej grandaj kaj plej gravaj placoj de la maldekstra bordo de la rivero Sejno.

La placo nomiĝas laŭ Pierre Denfert-Rochereau, franca komandanto kiu organizis la defendon dum la Sieĝo de Belfort dum la Francia-Prusia Milito (1870–1871). Ĝi estas dominata de kopio de la statuo Leono de Belfort (pli malgranda versio de la originala Leono de Belfort en Belfort) fare de Frédéric Bartholdi.

La placo estas la loko de la muzeo de la Katakomboj de Parizo. Ĝi estas ofte startejo aŭ konkludejo el kiu eliras aŭ eniras manifestacioj kaj protestomarŝoj en Parizo. La placo estas ankaŭ la loko priskribita en la fono de la komenco de la tria akto de La Bohème de Puccini.

## Publikaj transportoj 
*    '**
*   **'
*  RATP 38 68 88 216 OpenTour 

Kategorio:14-a arondismento de Parizo
Municipo Līvāni

La **distrikto > municipo Līvāni** () estas distrikto en centra Latvio. Distrikto estis kreita post la administra-teritoria reformo de Latvio en 2009. Tiam distrikto Preiļi () estis dividita en pli malgrandajn unuojn. En 2021, la aliaj partoj estis reunuigitaj por formi distrikto Preiļi (), sed distrikto Līvāni restis aparta. Ĝiaj najbaraj distriktoj estas oriente kaj sude distrikto Preiļi, sude distrikto Augšdaugava, okcidente kaj norde distrikto Jēkabpils. La centro de la distrikto situas en Līvāni.

## Historio 
La loĝantaro de la distrikto estas konata ekde la neolitiko. La oportuna loko ĉe la kunfluejo de Daŭgavo kaj Dubna, kie Līvāni nun situas, altiris la komercistojn de la Daŭgava komercvojo, kaj setlejo de metiistoj kaj borsistoj Dubna estis establita tie antaŭ 1000 jaroj. Dubna kastelo de la Livonia Ordeno estas konata en tiu loko ekde 1289. En 1533 ĉi tie konstruiĝis grandbieno - Livenhof. La malpli favorata areo al agrikulturo instigis la evoluon de metioj ĉi tie kaj pli postan industrion. Male al Līvāni, Jersika sude estis granda fortikaĵo kaj administra centro ekde la 9-a jarcento. Komence de la 13-a jarcento, Jersika kaj la tuta Daugava akvovojo estis konkeritaj fare de la krucistoj, post kio ili iom post iom disvastigis sian potencon super la ĉirkaŭaj regionoj.

Post la Livonia milito, la regiono venis sub polan regon en Pārdaugava Duklando, poste sub rekta pola rego. En 1772, pro diviĝo de Pollando, la regiono venis sub la kontrolon de Rusia Imperio kaj unue estis inkluzivita en la Pskova provinco, poste en 1778 en la Polacka provinco, ekde 1796 en la Belorusia provinco kaj ekde 1802 en la Vicebska provinco. En 1918-1920 la distrikto estis inkludita en la Respubliko de Latvio.

## Geografio 
La distrikto situas en la Jersika ebenaĵo en la malaltebenaĵo de orienta Latvio (). Mineraloj: argilo, dolomito, kvarca sablo, torfo. La grundoj estas plejparte argilaj podzoligitaj kaj torfejaj. Geologie, kiel en la plej granda parto de Latvio, la supra devonia sedimentoj dominas.

Averaĝa temperaturo estas -6,5°C en januaro kaj +17°C en julio. Da precipitaĵo falas 650 mm jare.

## Akvoj 
Du grandaj riveroj transiras la distrikton - Daŭgavo kaj Dubna, kiu fluas en Daŭgavo en Līvāni. Nereta kaj la alfluantoj de Dubna - Feimanka, Sanaude, Sauna kaj Ūša ankaŭ fluas tra la distrikto. En la distrikto ne estas grandaj lagoj.

## Loĝantaro 
Laŭ la stato de la jaro  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Administraj unuoj (ekde 2022.07.01) 
### Urboj (pilsēta) 
Līvānu pilsēta.

### Paroĥoj (*pagasts*) 
Jersikas pagasts, Rožupes pagasts, Rudzātu pagasts, Sutru pagasts, Turku pagasts.

## Galerio 

IMG 8213 iso ПЦDubna8.jpg|Rivero Dubna.
Rudzātu baznīca 2001-08-11.jpg|Rudzāti preĝejo.
Pārceltuve pāri Daugavai (3).jpg|Līvāni pramo.
Cinderella shoes - panoramio.jpg|Līvāni vitro.
Līvānu katoļu baznīca.jpg|Līvāni katolika preĝejo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Līvāni
Ferenc Paláncz

**Ferenc Paláncz** [palAnc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Paláncz Ferenc** estis hungara aktoro, voĉoaktoro.
eta|
Ferenc Paláncz naskiĝis la  en Békéscsaba, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Paláncz komence estis amatora aktoro, fine li akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1959. Lia ĉefinstruisto estis Miklós Szinetár. Post la diplomo li ludis en Teatro Gárdonyi Géza. Inter 1966–1976 li estis membro de Nacia Teatro (Miskolc), poste de Nacia Teatro (Szeged). Ekde 1979 li aliĝis al Teatro Kisfaludy, kie en 1989 li ricevis la titolon "eterna membro de la teatro". Intertempe li ofte havis ankaŭ filmajn rolojn. Li ricevis premion en 1969.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Somermeznokta sonĝo - Zuboly
** Hamleto - Claudius
** Makbeto - titolrolo
* Mór Jókai: *Az aranyember* - Mihály Tímár (ĉefrolo)
* Gyula Illyés: *Fáklyaláng* - Lajos Kossuth
* József Katona: *Bánk bán* - titolrolo
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - Verŝinin
* Bertolt Brecht-Kurt Weill: *Trigroŝa opero* - Peacock
* Endre Fejes: *Rozsdatemető* - Jani Hábetler
* Mihály Vörösmarty: *Csongor és Tünde* - Balga
* Ferenc Molnár: *Liliom* - titolrolo
* Sándor Márai: *A kassai polgárok* - István

## Liaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *A harangok Rómába mentek* (1958)
* *Sodrásban* (1964)
* *A járvány* (1975) – János Varga
* *Csapd le csacsi!* (1991)
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Serge Reggiani, Valentin Zubkov

## Liaj televidaj filmaj roloj (elekto) 
* *Egy ablak világít* (1959) – Miska Fábián
* *Pokolraszállás* (1974)
* Dek unu estas pli, ol tri (1976)
* *Bolondnagysága* (1981) – pli juna Csóka
* *Játékosok* (1990) – Aleksej
* *Az édesanya* (1992)

## Memorigiloj 
* Memortabulo pri Ferenc Paláncz en Újbuda (2013)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* roloj
* filmoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Strato Bonaparte

eta|dekstre|250ra|Strato Bonaparte el rue de Vaugirard.
**Strato Bonaparte**, en franca *Rue Bonaparte*, estas strato de la 6-a arondismento de Parizo.

Tiu strato trapasas la kernon de la *Rive gauche*. La areo estas servita per la metrostacioj Saint-Sulpice, Saint-Germain-des-Prés kaj Mabillon. Ĝi trapasas gravajn vojojn kiel quai Malaquais, rue Jacob, rue du Vieux-Colombier, rue de Vaugirard kaj aliaj.

Tiu strato portas la nomon de Napoléon Bonaparte (1769-1821), imperiestro de francoj.

Tie estas diversaj vidindaĵoj kiel la Preĝejo Saint-Sulpice.

## Notoj 
Kategorio:6-a arondismento de Parizo
Luterana preĝejo (Hatvan)

La **Luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en urbo Hatvan (Hungario).

## Historio 
En 1840 en Hatvan vivis nur 3 luteranoj, sed dum jardekoj la kvanto altiĝis. En 1902 la luteranoj aliĝis al la kalvinanoj kaj ili uzis la ĵus konstruitan kalvinanan preĝejon. Post jaroj la luteranaj diservoj okazis en lernejo, pli poste en la pastra domo. En 1930 la luteranoj estis jam tri centope kaj ili jam bezonis propran kirkon. Motoroj de la kirkokonstruado estis Gábor Sztehlo kaj Ödön Legány. La preĝejo estis konstruita en 1935 dum duonjaro kaj samjare estis konsekrita. Oni metis memortabulojn pri Gábor Sztehlo en 1995, pri Ödön Legány en 2001.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto, sed la fasado rekte tuŝas la trotuaron, ĉar la trotuaro tien kliniĝas. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo iomete reliefas. La enirejo troviĝas tra la turo. La turpinto estas piramida.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* https://medit.lutheran.hu/files/hlavacska_hatvan_2015_ig.pdf
* https://mapsus.net/HU/hatvani-evangelikus-egyhazkzseg-temploma-14471 

Hatvan
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Hatvan

Legány Ödön emléktáblája Hatvanban az Evangélikus tempom falán.jpg|Memortabulo pri Ödön Legány
Sztehlo Gábor emléktáblája Hatvanban.jpg|Memortabulo pri Gábor Sztehlo
Tombejo de Pantin

La **Tombejo de Pantin** estas tombejo en ĉirkaŭurbo de Parizo, Francio. Ties areo estas sur la komunumoj Pantin kaj Bobigny, departemento Seine-Saint-Denis.

La inaŭguro de la tombejo okazis la 15an de Novembro 1886. La ekfunkciado estis samtempa kun tiu de la Pariza tombejo de Bagneux. Fine de la 19-a jarcento ties medio estis ankoraŭ esence de agrikulturista etoso. Laŭlonge de la 20-a jarcento aperis industriaj areoj en la zono limigita inter la tombejo kaj la fervojo je la sudo de tiu. Temas pri la plej granda tombejo de Parizo, kun totala areo de 107,6&nbsp;ha.

## Kelkaj entombigitoj 
* Jacques Audiberti, verkisto (1899-1965) - Division 32
* Émile Bernard, pentristo (1868-1941) - Division 43
* Lautreamont, poeto (1846-1870)
* Louise Weber, La Goulue, dancistino (1866-1929)

## Notoj 
## Bibliografio 
* Bertrand, Frédéric; Croq, Gisèle (10a de junio 2007). «Cimetières et environnement urbain. Les limites de la ville». Archives du patrimoine. Parcours d'architecture (en franca) (Pantin) (13): 23. Arkivita el la originalo la 2an de julio 2014. Konsultita la 11an de Januaro 2022.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de tombejoj de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Pantin
Guy de La Brosse

**Guy de La Brosse** (1586 – 1641 en Parizo), estis franca botanikisto, doktoro, kaj farmaciisto. Kuracisto de la reĝo Ludoviko la 13-a, li estas fama ankaŭ pro la kreado de grava botanika ĝardeno de kuracherboj, kiu estis komisiita de la reĝo. Tiu ĝardeno, nome *Jardin des Plantes* (Ĝardeno de Plantoj, origine *Jardin du Roi*, Ĝardeno de la Reĝo) estis la unua botanika ĝardeno en Parizo, kaj la dua en Francio (post la ĝardeno de Montpellier kreita en 1593).

La ĝardena projekto estis prokrastita ĉar la Fakultato de Medicino en Parizo konsideris la ĝardenon kiel konkurenco al sia agado, ĉar La Brosse deziris instrui botanikon kaj kemion tie. La ĝardeno tial ne estis oficiale inaŭgurita ĝis 1640, pli ol 5 jaroj post sia fakta kreado. Por trankviligi la universitatan fakultaton, la reĝo rajtigis nur unu instruiston sen diplomo en la ĝardeno, kaj tiu elekto kuŝis al la ĝardena kontrolisto.

eta|maldekstre|*Calla aethopica*, de Abraham Bosse, 1640|243x243px
En 1628 La Brosse publikigis "*Dessin du Jardin Royal pour la culture des plantes médicinales*" ("Dezajn de Reĝa Ĝardeno por kultivado de kuracplantoj"). Ĝi estis publikigita denove kun kvin suplementaj lignogravuraĵoj en 1640. Ĝi enhavis la naturon, virtuojn kaj uzadon de la kuracplantoj, katalogon de la plantoj kiuj tiutempe estis kultivataj kaj planon de la ĝardeno. En 1631 li publikigis "*Avis pour le Jardin royal des plantes*" ("Averto por la Reĝa Ĝardeno"). La Brosse ankaŭ planis publikigon de "Collection of planters of the Jardin du Roi" akompanata de kvar cent kuproplatoj atribuitaj al Abraham Bosse (1602–1676), sed lia morto malebligis, ke La Brosse plenumu tion. La heredantoj de Guy de La Brosse vendis la kuproplatoj laŭ la pezo de la metalo. Guy-Crescent Fagon (1638–1718), sukcedanto de La Brosse en la posteno de Kontrolisto de la *Jardin du Roi*, povis barakte trovi nur kvin dek el ili. Finfine Sebastien Vaillant (1669–1722) kaj Antoine de Jussieu (1686–1758) publikigis kolekton de 24 specimenoj.

## Verkoj 
* *Traicté de la peste, fait par Guy de La Brosse,... avec les remèdes préservatifs* (1623)
* *Dessin du Jardin Royal pour la culture des plantes médicinales* (1928)
* *De la nature, vertu, et utilité des plantes* (1628)
* *Avis pour le Jardin royal des plantes* (1931)
* ''L'ouverture du Jardin royal de Paris'' (1640)

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Guy de la Brosse's biography and works digitized by the BIUM (Bibliothèque interuniversitaire de médecine et d'odontologie, Paris), see its digital library Medic@.

Kategorio:Francaj botanikistoj
Ennemaborg

eta|Alirejo de la Ennemaborg
[eta|La kolorplena [artgalerio de Maya Wildevuur]]
La **Ennemaborg(h)** estas burgo en Midwolda. Formale parolante, ĝi fakte ne estas burgo sed kampara bieno, ĉar mankis nobelaj privilegioj. La ternobelaro ne povis formiĝi en Oldambt ĉar la urbo Groningen akiris tiun areon jam pli frue. En la 19-a jarcento ĝi iĝis torfburgo.

Malantaŭ la burgo estas arbaro 2,5 kilometrojn longa kaj 300 metrojn larĝa, kiu, kiel la burgo, estas posedata de la fondaĵo *Groninga Pejzaĝo*. Antaŭ la burgo estas gazono de stinsen-plantoj (börgbloumkes) kiel farmaj krokusoj , arbaraj gageoj , neĝboruloj, sciloj kaj vintraj erantidoj. Apud la burgo estas proksimume 200-jara fago, kiu postvivis la grandan ŝtormon de 1976. Tamen, la malnovaj tilioj (spaliroj) antaŭ la kaleŝodomo estis replantitaj en la 1980-aj jaroj. Malantaŭ la burgo estas lageto, kiu eble estis parto de la malnova kanalo en la pasinteco.

Hodiaŭ, la burgo estas loĝata de pentristino Maya Wildevuur. La kaleŝejo estas restoracio.

eta|meza|700px|Stinsenfloroj antaŭ la burgo kaj la kaleŝodomo

Kategorio:Burgoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Groningo (provinco)
Hunikuina lingvo

alternative=Yube Huni Kui, unu el la reprezentantoj de la popoluu Huni Kui dum la UN-klimata konferenco en Parizo (2015).|eta|405x405ra|Yube Huni Kui, unu el la reprezentantoj de la popolo Huni Kui dum la UN-klimata konferenco en Parizo (2015).
La **hunikuina lingvo** (ankaŭ konata alilingve kiel ***Hantxa Kuin** (*foje *Huni Kui),* ***Kashinawa****, Caxinawa, Caxinawá, Caxinauá,* *Kaxinawá* kaj *Kaxynawa*) estas indiĝena lingvo en okcidenta Sudameriko kiu apartenas al la pana lingvaro kaj kiu estas parolata de la indianoj Huni Kuin el Pindoramo (Brazilo) kaj Peruo. Ĝin parolas ĉirkaŭ 1 600 homoj en Peruo laŭlonge de la riveroj Curanja kaj Purus kaj 400 en Brazilo, en la subŝtato Akro.

En la hunikuina lingvo oni uzas formon de la latina alfabeto disvolvita de misiistoj. Tradiciaj vokaloj estas uzataj, escepte de “E”, mallonge, longa (duobla) kaj nazalaj formoj (*an, in, on, un*); Inter la konsonantoj la literoj *B, D, F, G, K, L, Q, W* ne estas uzataj.

Hunikuina vortaro estas kompilata kaj publikigata ekde 1980. Seksa markado venas antaŭ substantivoj. Artikoloj kaj adjektivoj estas metitaj post substantivoj. La hunikuina uzas malsaman interpunkcion por la demandosigno. Sep malsamaj prefiksoj kaj kvin sufiksoj estas uzataj.

## Ekzemploj de vortprovizo 
* Bestichai (unu)
* Dabe (du)
* Dabe inun bestichai (tri)
* Dabe inun dabe (kvar)
* Meken besti (kvin)
* Juni (maskla)
* Ainbu (virino)
* Kaman (hundo)
* Badi (suno)
* Uxe (luno)
* Unpax (akvo)

## Bibliografio 
* (en) Gvidilo pri Prononco kaj Ortografio de la hunikuina (Cashinahua), retejo de *Native languages.org* pri denaskaj lingvoj de la Amerikoj. 1998-2008.
* Saĝa, Mary Ruth. 1981. *Diccionario Cashinahua*. Yarinacocha, Peruo: Instituto Lingüístico del Verano.
* Kensinger, Kenneth M., *The phonological hierarchy of Cashinahua (Pano)*. Somera Instituto de Lingvistiko, Universitato de Oklahomo. 1963.
* Montag, Rikardo. 2008, *Participant Referencing in Cashinahua*. SIL Internacia.
* MONTAG, Susan. *Diccionario Cashinahua* (Hunikuina vortaro): Volumo 1. Yarinacocha: Instituto Lingüístico de Verano, 1981.
* MONTAG, Susan. *Diccionario Cashinahua* (Hunikuina vortaro): Volumo 2. Yarinacocha: Lingva Instituto de Verano, 1981.
* (es) MONTAG, Susan. *Lecciones para el aprendizaje de la gramática pedagógica en Kashinawa*. Lima: Ministerio de Educación e Instituto Linguístico de Verano, 2008.

## Noto kaj referencoj 
Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la artikolo *Língua caxinauá* en la portuala vikipedio, listo de aŭtoroj.

## Vidu ankaŭ 
Huni Kuin (indianoj)

## Eksteraj ligiloj 
* (angla) La hunikuina en Omniglot
* (angla) La hunikuina en "*native-languages.org*"
* (angla) 
* (hunikuina) *He yama yo*, kanto por kunkanti en la hunikuina kaj kiu rakontas la historion de la espero kaj la tuta amo kiu loĝas en nia koro.

Kategorio:Indianaj lingvoj
Kategorio:Lingvoj de Peruo
Kategorio:Lingvoj de Brazilo
Kategorio:Indiĝenaj lingvoj de Ameriko
Kategorio:Indiĝenaj lingvoj
Alda folio

eta|400px|
eta|maldekstra|200px|
La **alda folio** estas ornama prestipo kiu estas nomita laŭ la itala presisto kaj eldonisto Aldo Manuzio (latine *Aldus Manutius*). Li uzis la korforman folion kiel dekoraĵon en siaj libroj. 

Alia nomo por la Aldus-folio estas **hedera signo** laŭ la latina nomo por helica hedero, kun kies folioformo ĝi havis certan similecon. Tamen, en la paso de la tempo la alda folio estis stiligita pli kaj pli en la formo de koro. Tipografie ĝi apartenas al la floronoj, la florsimilaj ornamaĵoj.

Ekzempla vikipedia artikolo kiu uzas aldajn foliojn tipografie en la informkesto estas tiu pri "Ovidio".

Kategorio:Tipografio
Huni Kuin (indianoj)

La **Huni Kuin** (ankaŭ konata kiel *Kaxinawá*, *Cashinahua*, *Kaschinawa*, Kashinawa, *Caxinauás*) estas indianoj, indiĝenoj de Brazilo kaj Peruo. Iliaj vilaĝoj troviĝas laŭlonge de la riveroj Purus kaj Curanja en Peruo kaj laŭlonge de la riveroj Tarauacá, Jordão, Breu, Muru, Envira, Humaitã kaj Purus en Brazilo.

En la perua Amazona pluvarbaro, kelkaj *Huni Kuin* vivas en la Indiĝena Teritorio Alto Purús kune kun la Kulina popolo.

## Festivalo kun transkulturaj interŝanĝoj 
Tribestro de la Huni Kuin partoprenis alternativan festivalon ('*Medicine*') en Anglio kie la emfazo ne estas sur hedonismo (ĝi estas sen alkoholaĵoj) sed 'sovaĝiĝanta' alimaniere, nome kokusante bonfarton kaj farante ion bonan por la planedo kaj la homoj kiel ekzemple subteni indiĝenajn popolojn. La festivalo okazis sur tereno de bieno de ekologia agrikulturo kaj ofertis ekzemple lagon por naĝado kaj ĝardenon kie disponeblas sesioj de arbarbanado ĝis masaĝo aŭ jogo, krome al kunestado ĉirkaŭ fajro por rakontado kaj kantado de tradiciaj kantoj el la amazona ĝangalo fare de membroj de la tribo Huni Kuin. Dum transkultura interŝanĝo *Huni Kuin* kundividis en jurto komprenojn pri sia indiĝena kulturo kaj parolis pri la bezono protekti la naturon, la indiĝenajn vivmanierojn kaj kunhavigi la tradiciojn de sia popolo.

## Nomo 
La nomo *Huni Kuin* signifas "veraj homoj" aŭ "homoj kun tradicioj".

La alternativa nomo *Kaxinawá* signifas "kanibaloj", "batilajn homoj" kaj "homoj kiu piediras nokte". Ĝi ankoraŭ estas vaste uzata en literaturo, sed tamen la Huni Kuin malakceptas la nomon (ĉar insulto).

## Lingvo 
La *Huni Kuin* parolas la hunikuinan lingvon, apartenanta al la pana lingvaro. Ili mem nomas sian lingvon *Hancha Kuin (*"veraj vortoj").

Nur 5% ĝis 10% de la *Huni Kuin* en Peruo parolas la hispanan kaj indicoj pri legokapablo estas malaltaj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Hunikuina lingvo

Internacia festivalo de la Tero

## Eksteraj ligiloj 
(hunikuina) *Curawaka*, sankta kanto, jutuba filmeto

(angla) Festivalo Medicine; medicinefestival.com

Kategorio:Indianaj etnoj en Peruo
Kategorio:Indianaj etnoj en Brazilo
Kategorio:Indiĝenaj lingvoj
Florono

eta|400px|
En presado, **florono** estas tipografia prestipo en formo de stiligita floro aŭ folio, ornamante la titolon aŭ malplenaĵojn de komponaĵo. Ĉi tiu tipografia ornamaĵo ankaŭ funkcias por marki la finon de ĉapitro en libro.

Tipa reprezentanto de tiu tipografia kategorio estas la alda folio.

Unikodo inter la signoj U+1F650 kaj U+1F66B enprenis en sia signaro 28 pliajn floronojn:

Kaj en vasta senco ankaŭ la unikodaj signoj `U+058D` ֎ kaj `U+058E` ֍ konsidereblas floronoj.

## Referencoj 
Kategorio:Tipografio
Tonga Fosego

La **Tonga Fosego** estas oceana profunda submara fosego en sudokcidento de Pacifika Oceano. Ĝi estas la plej profunda fosego en la Suda Hemisfero kaj la dua plej profunda en la Tero. La plej rapida plato-tektonika rapideco sur la Tero estas okazanta en tiu loko, ĉar la Pacifika plato estas subdukciita okcidenten en la fosegon.

La plej malalta registrita profundeco estas en Horizon-profundo de  ± 10 m. Ĝi estis nomita laŭ la esplorŝipo *Horizon* de la Scripps Institution of Oceanography, kies ŝipanaro trovis la profundon en Decembro 1952.

Kiel unu el la plej profundaj hadopelagaj fosegoj, la sedimentos de *Horizon Deep* estas hejmo de komunumo de nematodoj. Studo de 2016 trovis, ke la abundo de individuoj en tiu komunumo estas sesfoje pli granda ol tiu de loko ĉe la bordo de fosego (ĉ. ) apud la profundo kaj ke la diferenco en biomaso inter tiuj du lokoj estas eĉ pli granda. Specidiverseco, aliflanke, estas dufoje pli granda sur la deklivo de la fosego, probable pro malgranda nombro de oportunemaj specioj en la fosego.

## Notoj 
## Fonto 
* Leduc, D.; Rowden, A. A.; Glud, R. N.; Wenzhöfer, F.; Kitazato, H.; Clark, M. R. (2016). "Comparison between infaunal communities of the deep floor and edge of the Tonga Trench: Possible effects of differences in organic matter supply" (PDF). *Deep Sea Research Part I: Oceanographic Research Papers*. 116: 264–275. Bibcode:2016DSRI..116..264L. doi:10.1016/j.dsr.2015.11.003. Alirita la 11an de Januaro 2022.

Kategorio:Geomorfologio
Kategorio:Platotektoniko
Kategorio:Oceanografia terminologio
Kategorio:Ekstremaj lokoj sur Tero
Kategorio:Terformoj en la Pacifiko
Filipina Fosego

La **Filipina Fosego** (ankaŭ **Filipina Profundo**, **Mindanaa Fosego**, kaj **Mindanaa Profundo**) estas submara fosego oriente de la Filipinoj. La fosego estas en la Filipina maro de okcidenta Norda Pacifika Oceano kaj pluas NNOk-SSOr. Ĝi havas longon de proksimume  kaj larĝon de ĉirkaŭ 30 km el la centro de la Filipina insulo Luzono sudoriente al norda insulo Moluka nome Halmahera en Indonezio. Je ĝia plej profunda punkto, la fosego atingas .

## Notoj 
Kategorio:Geomorfologio
Kategorio:Platotektoniko
Kategorio:Oceanografia terminologio
Kategorio:Ekstremaj lokoj sur Tero
Kategorio:Terformoj en la Pacifiko
Ambillou

''''* [] estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Indre-et-Loire*, prononco [], en la regiono Centro-Valo de Luaro, , prononco []. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Chinon* kaj al la kantono *''.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Indre-et-Loire

Kategorio:Komunumoj de Indre-et-Loire
Placo Tertre

eta|dekstre|240px|Placo Tertre.
La **Placo Tertre**, aŭ en franca *Place du Tertre*, estas sur la monteto Montmartre, en la kvartalo Clignancourt de la 18-a arondismento de Parizo, Francio, je 130 m de altitudo. Ĝi estis la ĉefa placo de la antikva vilaĝo Montmartre kaj nuntempe famas tutmonde kiel loko kie artistoj pentras kaj turistoj venas amase. Fakte ĝi estas unu de la lokoj de Parizo kiu estas plej vizitata. Fakte ĝi estas tute apud la Baziliko de la Sankta Koro kaj de la preĝejo de Sankta-Petro de Montmartre. Fine de la 19-a jarcento kaj komence de la 20-a jarcento, nombraj pentristoj kiel Toulouse-Lautrec, Picasso, Modigliani kaj Utrillo loĝis tie.

eta|350px|maldekstre|Nokte en la Placo Tertre.
La loko estas atingebla per la linio (M) (12) kaj la metrostacio Abbesses kaj per la linio (M) (2) kaj la metrostacio Anvers, same kiel per la buslinio 40, la nura kiu cirkulas sur la monteto Montmartre.

## Eksteraj ligiloj 
* Satelita bildo el Google Maps
* Virtuala panoramo de 360 gradoj: uzu la muson

Kategorio:18-a arondismento de Parizo
Kategorio:Francaj pentristoj
Aleuta Fluo

[eta|La [Aleutaj Insuloj, plilongigo de Alasko en la Beringa maro.]]
**Aleuta Fluo**, nomita ankaŭ *ĉearkta fluo*, estas marfluo kiu fluas orienten kaj estas norde de la Pacifika Norda Marfluo kiu moviĝas nordorienten, poste orienten inter la latitudo 40º N kaj la latitudo 50º N. Pli proksime al la marbordo de Nordameriko ĝi dividiĝas por formi la marfluon de Alasko, kiu fluas norden, kaj la marfluon de Kalifornio kiu iras suden.

## Referencoj 
* 

Kategorio:Marfluoj
Kategorio:Pacifiko
Orienta Pacifika Altaĵeto

[eta|300px|La Orienta Pacifika Altaĵeto, etende suden el la [Golfo de Kalifornio|alt=]]

La **Orienta Pacifika Altaĵeto** estas mezoceana dorso, diverĝa bordo de tektona plato laŭlonge de la fundo de Pacifika Oceano. Ĝi separas la Pacifikan platon okcidente el (norde al sudo) la Nordamerikan platon, la Riveran platon, la Kokosan platon, la Nazkan platon, kaj la Antarktan platon. Ĝi etendiĝas suden el la Golfo de Kalifornio en la baseno de la Saltona maro en Suda Kalifornio ĝis punkto ĉe 55°&nbsp;S, 130°&nbsp;Ok, kie ĝi aliĝas al la Pacifik-Antarkta Altaĵeto tendence okcident-sudoriente al Antarkto, ĉe Nov-Zelando (kvankam en kelkaj uzoj la PAA estas konsiderata kiel suda parto de la OPA). Multo de la Altaĵeto kuŝas ĉirkaŭ 3200&nbsp;km el la sudamerika marbordo kaj staras ĉirkaŭ 1,800–2,700 m super la ĉirkaŭa marfundo.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* East Pacific Rise 2004 – Scripps Institution of Oceanography
* Columbia University Researchers Find Key to the Formation of New Seafloor Spreading Centers – Columbia University

Kategorio:Platotektoniko
Kategorio:Terformoj en la Pacifiko
Kategorio:Kalifornio
Kuroŝivo

eta|La oceanaj marfluoj ĉirkaŭ la Japana arkipelago: **1. Kuroŝivo**. 2. Kuroŝiva etendo. 3. Kuroŝiva kontraŭfluo. 4. Cuŝima Fluo. 5. Tsugaru Fluo. 6. Sōya Fluo. 7. Oĝaŝia Fluo. 8. Lima Fluo.
La **Kuroŝivo** (, kun signifo "nigra tajdo" kaj prononco ["kuroŝio"]), konata ankaŭ kiel *Nigra* aŭ *Japana Fluo* (日本海流, Nihon Kairĝū) aŭ Nigra Marfluo, estas nord-fluanta, varma oceana marfluo en la okcidenta flanko de la Nordpacifika Oceanbaseno, fluanta norden oriente de Japanio. Ĝi estis nomita laŭ forta blua aspekto de sia akvo. 
350px|maldekstra|eta|
Simile al la Golfa Marfluo en Norda Atlantiko, la Kuroŝivo estas povega limokcidenta marfluo kiu transportas varman ekvatoran akvon polusdirekten kaj formas la okcidentan parton de la Nordpacifika Subtropika Turno. La Kuroŝivo havas gravajn efikojn al fizikajn kaj biologiajn procezojn de la Norda Pacifiko, kiel la transporton de nutraĵojn kaj sedimentojn, pacifikajn ŝtormojn kaj regionan klimaton, kaj la akvoformacion de Pacifika maniero. Aldone, la grava nutrotransporto rezultas en biologia riĉa ekoregiono kiu subtenas gravan industrion de fiŝkaptado same kiel de diversaj marbestaj retoj. La Sudĉina maro ekzemple havas relative malaltajn nutrokoncentrojn en siaj supraj akvoj, sed diversaj demarŝoj plibonigis biologian produktivecon pro la Kuroŝia Fluo. Pliiĝanta esplorado centrita ĉirkaŭ la reago de la Kuroŝiva Fluo al la klimata ŝanĝo antaŭvidas plifortigon en la surfacaj fluoj de tiu okcidenta limfluo kiu kontrastas kun la antaŭviditaj ŝanĝoj en la Golfa Marfluo de la Atlantiko.

## Notoj 
Kategorio:Marfluoj
Kategorio:Pacifiko
Kategorio:Geografio de Japanio
Kategorio:Oceanografio
Paris Rive Gauche

dekstra|eta|300px|Avenue de France.
**Paris Rive Gauche** (Pariza Maldekstra Bordo) estas nova kvartalo en la 13-a arondismento, sur la maldekstra bordo de Parizo. Tiu kvartalo bordas al la rivero Sejno, al la fervojoj de la Gare d'Austerlitz kaj al la Boulevard Périphérique. Tiu areo de 130 ha havas 10 ha de verdaj spacoj kaj 2 000 arbojn. Paris Rive Gauche estas dividita en tri distriktojn laŭlonge de Sejno: Austerlitz, Tolbiac kaj Massena (el Nordo al Sudo).

Temas pri nova kvartalo, densa, kompakta, mult-faceta, mezenspeza, alirebla por piedirantoj kaj biciklistoj, kaj riĉa en publika transporto. Konstruado startis en 1995, kaj tiu sektoro estis konstruita ĉe iamaj fervojoj, stokejoj, kaj industriaj negocejoj. Ĝi estis citita kiel modelo de kvalita urba dezajno kaj planintegrado kun daŭripova transporto.

La granda Franca Nacia Biblioteko kaj unu el la kampusoj de la Universitato de Parizo estas en tiu areo, ĉe la rivero.

En la kvartalo loĝas proksimume 15 000 loĝantoj, 30 000 studentoj kaj universitatanoj kaj 50 000 dungitoj. Ĝi estas alirebla pere de stacio de Metroo de Parizo kaj de RER Bibliothèque François Mitterrand, Linio 3A ĉe la haltejo Avenue de France, kaj per metrostacio Quai de la Gare.

## Mapo 

800px|centra

## Publikaj transportoj 
*   '**
*   **'
*   '**
*   **'

## Notoj 
Kategorio:13-a arondismento de Parizo