Vito Corleone

Don **Vito Korleone** (itale kaj angle: **Vito Corleone**) estas fikcia rolulo de la libro de Mario Puzo, "Don Corleone La Mafiisto" kaj en la filmtrilogio de Francis Ford Coppola (*The Godfather*, *The Godfather 2* kaj *The Godfather 3*), kaj la ĉefrolulo en la plej granda parto de la unua filmo en la serio. Li estas portretita fare de Marlon Brando en la unua filmo (1972) kaj de Robert De Niro en la dua filmo (1974). Ambaŭ gajnis Oskarojn pro siaj roloj.

Laŭ la libro, Vito Corleone naskiĝis sur la insulo Sicilio en Italio, sed li poste enmigris al Usono por konstrui mafian imperion . Li estis la unua estro de la fifama Corleone-familio, kaj post lia morto la gvidado estis transprenita fare de lia filo Michael Corleone . Vito havis du pliajn filojn, Santinon ("Sonny") kaj Frederico ("Fredo"), kaj filinon, Constanzia ("Connie"). Vito ankaŭ adoptis la amikon de Sonny Tom Hagen, kiu iĝas la advokato kaj konsilisto de la familio (*Consigliere*). La riĉaĵo de Vito estas konstruita sur hazardludado, kontrabando kaj korupto, sed li estas tamen konata kiel afabla, malavara viro kun morala kompaso. Li tre alte taksas lojalecon al amikoj kaj familio estas super ĉio. Vito ankaŭ estas tradiciisto kiu postulas respekton de ĉiuj ĉirkaŭ li. Eĉ tiuj plej proksimaj al li nomas lin "Baptopatro" kaj "Don Corleone" prefere ol Vito.

La ege famia diraĵlinio de Vito estas « ''I'm gonna make him an offer he can't refuse'' » ("Mi faros al li oferton, kiun li ne povas rifuzi") estis voĉdonita la dua plej bona linio en usona filmhistorio en 2005, en la AFI 100 Jaroj...100 Movie Quotes. 

## Fikcia biografio 
La frua vivo de Don Corleone estas montrita en la dua filmo.

Vito Andolini estis naskita en 1892 en Corleone, Sicilio. Tiu urbo estas terurita fare de loka gangstero nomita Don Chicho.

Vito fuĝis de Sicilio post kiam lia tuta familio estis murdita fare de Don Chicho; Unue lia patro, Antonio, kiu estis malĝentila al Don Chicho. Li estis sekvita fare de lia pli maljuna frato Paolo, kiu ĵuris venĝon kaj estis mortigita dum la entombigo. Lia patrino petegas Don Chicho'n por havi kompaton je sia 9-jaraĝa filo, Vito, kaj ne mortigi lin kiel li mortigis la ceteron de ŝia familio, sed Don Chicho asertas ke kiam li kreskos, Vito provos asasini lin. La patrino provis minaci lin sed estis pafita senvive kaj Vito fuĝas al la urbo.

En Corleone, unu familio malobeas la regulojn de Chicho kaj helpas al Vito'n. Ili metis lin sur ŝipon al Novjorko. Lia filo, komizo, ŝanĝas sian familian nomon al la nomo de la urbo. Vito Andolini nun estas Vito Corleone. Vito kreskiĝis en Novjorko sub la aŭspicioj de la familio Abbandando.

## Sukcesado 
En 1917, Vito kaj lia amiko Genco Abbandando laboras kune en la nutraĵvendejo de la patro de Genco. Vito eksiĝas post kiam loka gangstero nomita Don Fanucci minacas la nutraĵvendejposedanto Vito eksiĝas kaj estas anstataŭigita per la nevo de Fanucci. Vito komencas fari siajn unuajn krimojn kun kelkaj el siaj amikoj, Sal Tessio kaj Peter Clemenza. Poste ankaŭ Genco aliĝas al ili.

Post kvar jaroj da krimo en la ombro de Fanucci, ĉi-lasta postulas relative grandan sumon de la profitoj de Vito kaj liaj amikoj. Liaj amikoj konsentas, sed Vito kontraŭas. Vito krevas en la domon de Don Fanucci kaj pafas lin senvive per pafilo enpakite en mantuko. Vito iĝas la nova baptopatro de krimo. Post kelkaj jaroj li revenas al Colleone, eliminas Don Chicho'n, (kiel li mem antaŭdiris) kaj iĝas la Dono de la urbo.

## Familio Corleone 
Antaŭ liaj heroaĵoj kiel krimulo, li geedziĝis kun Carmela, ankaŭ, kiel la plej multaj el liaj homoj, de sicilia origino. Lia majoratulo Santino "Sunny" estis naskita, sekvita fare de lia dua filo Frederico "Fred", lia tria filo Mikaelo, kaj lia ununura filino Connie. Vito kaj Carmella ankaŭ adoptis orfan knabon nomitan Tom Hagen kiun Sunny konis kiel infano.

## Starigo de la krimfamilio 
Dono Vito Corleone iĝis la estro de la Corleone-krimfamilio kaj estas konata fare de liaj konatoj en la krima mondo kiel "La baptopatro". Li fondis sian pajlofirmaon, "Jenko Olive Oil" en la 1920-aj jaroj. Krom tio, en pluraj regionoj de Usono, li kontrolas kelkajn kazinojn kaj bordelojn, kiujn mastrumas kelkcent homoj. Vito ankaŭ estas engaĝita pri batalfortoj kiuj kontraŭbatalas lin, kiel ekzemple aliaj krimfamilioj kaj aliaj mafiomembroj. Ĉiujn malmultajn jarojn ekzistas mafia milito inter ili. Li establis plurajn bandojn, armetrupojn kiuj estas disaj en krimlokoj.

Vito estas la estro de la familio kaj prizorgas tiujn entreprenojn. Sub li estas multaj homoj, kiuj helpas lin administri lian laboron. Genco Abbandando funkciis kiel la estro de la firmao "Genco Olive Oil" kaj kiel konsilisto (*Consigliere*), la konsilisto de la familio, kaj post sia morto Tom Hagen fariĝas la konsilisto. Sunny, Clemenza, Tessio kaj aliaj homoj ĉiu funkciis kiel la estro de la bando, kiel "estro" (vokto? angle Boss).

## Okazaĵoj de "La baptopatro" 
La patro de la familio kaj baptopatro de krimo estas Don Vito Corleone, estro de la Corleone-krimfamilio. Du el la plej gravaj membroj de la Corleone-familio estas Peter "Fat" Clemenza kaj Salvatore "Sally" Tessio, maljunaj amikoj de Vito kiuj establis ĉiujn familiajn entreprenojn kun li, kiuj funkcias kiel "batalionkomandantoj" en la familio. El la kvin infanoj de Vito kaj lia edzino, estas tri kiuj helpas lin administri la organizon: lia plej aĝa filo, Sunny, impulsema kaj perforta, implikita en la tuta familia komerco; lia adoptita filo, Tom Hagen, la advokato kaj konsigliere de la familio; Kaj Fredo, la malpli sukcesa filo de Vito. Krome, Vito havas du infanojn kiuj ne estas implikitaj en la familia entrepreno: la plej juna filo, Mikaelo, kaj la fratineto Connie. En 1941, post la Atako kontraŭ Pearl Harbor, dum la 50-a naskiĝtago de Vito rezultas al lia konsterno, Mikaelo volontulis por la marsoldatoj, malgraŭ la sendevigaj ordonoj kiujn li akiris por siaj kvar filoj. Tiu okazaĵo kreas rifton inter Vito kaj Mikaelo.

Post la milito, drogestro Vergilio "The Turk" Solluzzo renkontiĝis kun Don Corleone por fermi interkonsenton kun li - financa investo de unu miliono da dolaroj kontraŭ 30% de la drogprofitoj. Corleone asertas ke la komerco difektos liajn rilatojn kaj tial rezignas la interkonsenton. Li sendas junioran soldaton nomitan Luca Brazzi por kaŝobservi Solluzzo. Solluzzo faras aliancon kun Don Philip Tatalia kaj eliminas Brazzi, tiel komencante sangan mafiomiliton.

Kiel parto de tiu konflikto, la Tetalia viroj pafas, preskaŭ al morto, Don Corleone. Dum lia enhospitaligo, Sunny prizorgas la familian entreprenon, dum Clemenza, Tessio kaj Hagen helpas kaj konsilas lin. Mikaelo, kiu suspektas ke lia patro estas ronde esti asasinita, konsultas Sonny kaj malgraŭ lia ordo li iras por provi savi al sia patro koruptan policiston nomitan McCluskey kiu estas ligita al Tatalia kaj Solluzzo forpelas la gardistojn de Vito, batas Mikaelo'n kaj provas al. arestu lin, sed Tom Hagen savas lin. Samtempe, la estroj de la familio kverelas pri tio, kion oni devas fari. Sunny estas favora al bojkotmilito kontraŭ Solluzzo kaj Tatalia, kontraste al Tom Hagen, kiu instigas atingi kompromison kaj asertas ke pli da atencoj difektos la batalhalton inter la mafio kaj la polico. Malgraŭ tio, Sunny decidas elimini la filon de Tatalya. Por ke ne suspektu de la polico, ke tio estas unu el la viroj de Don Corleone, oni decidis, ke Mikaelo, kiu ĝis tiam ne okupiĝis pri la familia entrepreno, eklaboros en la bakejo. Mikaelo eliminas la policanon kaj Sullozzo'n kaj eskapas al Sicilio.

En la sama tempo kiel prizorgado de mafiomilito, Sunny estas implikita en amafero kun prostituitino malantaŭ la dorso de sia edzino kaj en konstantaj bataloj kun sia bofrato Carlo, kiu batas Connie multajn fojojn. Unu el la tempoj Sunny revenas por venĝi lin, Carlo vokas Dono Tatalia kaj la viroj de Tatalia eliminas Sunny. Don Corleone kiu resaniĝis ricevas la novaĵojn kun granda malĝojo kaj organizas pintkunvenon inter la estroj de la familioj. En tiu ĉi renkontiĝo li rajtigas homojn de Tatalia kaj Solluzzo komerci medikamentojn, kaj en rendimento ili konsentos pri batalhalto kaj lasos Mikaelo'n reveni sekure. Krome Don Corleone donos al ili la juran protekton de siaj amikoj en politiko.

Post la reveno de Mikaelo, Vito duon-emeritiĝas kaj nomumas sian lastatempe revenintan filon sub li. Kelkajn semajnojn poste li mortis ludante kun Anthony, la filo de Mikaelo. Antaŭ ol li mortis, li rakontis al Mikaelo preni kiel limigitan garantion la promesojn de Tatalia kaj Barzini pri la batalhalto, ĉar ili daŭre havas rankoron kontraŭ la familio. Laŭ li, unu el la familianoj perfidos kaj petos al Mikaelo veni al renkontiĝo organizita de Tatalia, en kiu ili mortigos Mikaelo'n, kiel Mikaelo mem faris al McCalsky kaj Solluzzo. Efektive, ĉe la entombigo de Vito, Tessio proponas renkontiĝon kaj Mikaelo akceptas. Dum la bapto de la filo de Carlo kaj Connie, liaj "familianoj" eliminas Don Tatalia-n, kaj la aliajn tri familiestrojn, Tessio-n kaj Carlo Ricci-n.

## Referencoj 
Kategorio:Fikciaj murdistoj
Kategorio:Mafio
Kategorio:Filmaj roluloj
Kategorio:Literaturaj roluloj
Kategorio:Fikciuloj de la 19-a jarcento
Kategorio:Fikciuloj de la 20-a jarcento