open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Preĝejo Sankta Kruco (Szany)

**Preĝejo de Trovo de Sankta Kruco** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en Szany.

## Historio 
En Szany kirko funkciis jam dum la mezepoko. En Szany ekde 1740 la bienoj apartenis al la diocezo, la terkultivado okazis moderne. La vilaĝo riĉiĝis kaj en 1747 oni konstruis kapelon de Sankta Vendelo, en 1753 kapelon de Sankta Anna, kiu baldaŭe iĝis pilgrimloko. En 1783 episkopa palaco, en 1767 impona baroka preĝejo konstruiĝis. En 1867 oni alkonstruis ankaŭ 2 navojn kun 2 turoj, la malnova turo iĝis pli longa. La nuna orgeno muzikas ekde 1924, sed ekde 1970 ĝi funkcias helpe de kurento. La freskoj estis pentritaj en 1963.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en la korto, kie en la proksimeco estas skulptaĵo pri Johano Nepomuko. La preĝejo havas po 3 turojn kaj navojn. La sanktejo estas duonronda kaj malpli larĝa, ol la navoj. Interne la ornamriĉa ĉefaltaro fariĝis jam pli frue ĉ. 1700, kies bildo pri Trovo de Sankta Kruco estis pentrita en 1855. Reliefoj pri Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo ornamas la predikejon. La skulptitaj benkoj estis faritaj en 1758. Nepre menciindas la belaj vitrobildoj en la fenestroj.

Kermeso okazas en la 3-an de majo.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare
* hungare kun bildoj
* hungare

Szany
Szany
Zsuzsa Takács

**Zsuzsa Takács** [ĵuĵa takAĉ], hungare **Takács Zsuzsa** estas hungara poeto, verkisto, tradukisto kaj profesoro.

Zsuzsa Takács naskiĝis la  1938 en Budapeŝto.

## Biografio 
Zsuzsa Takács frekventis universitaton kaj ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1958-1963. Poste ŝi havis postenon en universitato de Havano. Inter 1964-2001 ŝi edukis en universitato en Budapeŝto. Ŝi havas 2 filinojn. Ŝi ricevis hispanan premion en 1997, premion Kossuth en 2007, inter 1984-2005 ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* poemolibroj, ekzemple *Ragyogó trón* 2000
* novelaro: *A megtévesztő külsejű vendég* 2007
* tradukaĵoj el italaj, hispanaj, katalunaj, francaj, anglaj poetoj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

[eta|260ra|maldekstre|Zsuzsa Takács en [2010]]

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
György Rába

**György Rába** [djordj], hungare **Rába György** estis hungara poeto, verkisto, tradukisto, literaturhistoriisto, instruisto kaj kritikisto.

György Rába naskiĝis la  1924 en Budapeŝto. Li mortis la  2011 en Budapeŝto.

## Biografio 
Poemoj de György Rába debutis en Nyugat. Li ricevis diplomon en universitato en Budapeŝto en 1948, sed pli frue li apartenis al fondintoj de nova literatura revuo. Inter 1949-1957 li instruis en Budapeŝto, poste li havis postenon en filio de Hungara Scienca Akademio. Li ricevis premion Kossuth en 2008, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* poemolibroj, ekzemple *Az Úr vadászata* 1943; *Nyílttenger* 1961; *Férfihang* 1969; *Próbaidő* 1982
* eseoj, studoj
* noveloj
* tradukaĵoj
* antologioj (parte)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj kritikistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Reiss

**Reiss** (Reisz):
* Clotilde Reiss (* 1985), franca studentino, enkarcerigita en Irano
* Guy Reiss, franca astronomo

* Reiss-Engelhorn-Muzeoj
* 1577 Reiss (aŭ: 1577 Rejso)
Ágnes Gagyi

**GAGYI Ágnes** [gadji] estas hungara prisocia esploristino, tradukistino, universitata instruistino. Ŝi naskiĝis en Miercurea Ciuc en 1980. Ŝi estas la filino de sociesploristo József Gagyi kaj de instruistino Katalin Bara.

## Biografio
Ágnes Gagyi finis en 2003 en la fakoj pri hermeneutiko kaj filozofio de kulturo, pri hungara-angla lingvoj en UBB de Kluĵo, ŝi doktoriĝis pri socia komunikado en Peĉo en 2011. Inter marto 2008 kaj aprilo 2009 ŝi estis esploristino de Rumana Instituto por Esploro de Naciminoritatoj, de septembro 2010 ĝis majo 2011 szi estis lekciistino de ELTE de Budapeŝto pri studoj de artteorio kaj amaskomunikiloj, kaj aktuale en la Universitato de Arto Moholy Nagy. Ŝiaj esplorkampoj estas: la sociaj movadoj, ideologioj kaj praktikoj en civila socio en la erao de tutmondiĝado. 

## Elektitaj publikaĵoj
*„I’m so grassroots I could quote myself.” Honnan ismerünk fel egy mozgalmat, ha látunk egyet? (Kiel vi rekonas movadon, se vidas unu?), in Látás, tekintet, pillantás, Kovács Éva szerk., 65-74 (in press)
*Amikor nincs hová elmenni (When there’s no other place to go) (Kiam ni scipovas nenien iri), in Az egzotikum. Tanulmányok. Tabula Könyvek 9. Budapest – Szeged, Néprajzi Múzeum – Szegedi Tudományegyetem Kommunikáció- és Médiatudományi Tanszék, 2008, 189-199.
*Squat-kultúra Budapesten – Hogyan keretezzük? (Squat culture in Budapest – how to frame it) Anthropolis 3.1, Budapest 117-129.
*Globalizáció, közösség és a politika hitelvesztése (Tutmondiĝo, komunumo kaj kreditperdo de politiko). A jobb- és baloldali globalizációellenes szerveződések kontextusáról, (Globalisation, community, and the devaluation of politics. Ont he context of alterglobalist movements) in Alteris – Anuar de studii si comunicari multiculturale – Status, 2007, 90-101.

## Fonto
*Filmtett.ro
*CurriculumVitae

Kategorio:Hungaraj sociologoj
Kategorio:Hungaraj socia psikologoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Mike Rutherford

**Michael John Cleote Crawford Rutherford** (2an oktobro 1950, Guildford, Surrey) estas angla muzikisto. Li estas fondanta membro de Genesis, dekomence basisto kaj ĥorvoĉisto. Rutherford ofte ludis per ritma gitaro kaj 12korda gitaro por la grupo en la komencaj jaroj. Sekve de la foriro de Steve Hackett el Genesis en 1977, li ekludis la rolon de ĉefa gitaristo en la studialbumoj de la grupo, komence per *And Then There Were Three* en 1978. Li estas unu el nur du konstantaj membroj en Genesis (la alia estas la klavaristo Tony Banks). Rutherford verkis la tekstojn de multaj kantoj de Genesis dum sia kariero, inklude kelkajn el plej sukcesaj internaciaj kantoj kiaj "Follow You, Follow Me", "Turn It On Again", "Land of Confusion" kaj "Throwing It All Away". Li formis ankaŭ la grupon Mike + The Mechanics en 1985.

## Komenco 
## Basgitara ludado 
## Stilo 
## Solooj 
## Instrumentoj 
## Persona vivo 
## Diskaro 
## Notoj 
Kategorio:Anglaj muzikistoj
Kategorio:Progresivrokmuzikaj muzikistoj
András Keszthelyi

**KESZTHELYI András** [kestheji] estas hungara politologo, politika konsilanto. Li naskiĝis en Kluĵo (Rumanio) en 1961. Li estas la filo de redaktoro Gyula Keszthelyi.

## Biografio
András Keszthelyi finis en 1990 en ELTE de Budapeŝto en la fako pri filozofio-estetiko. Li estis inter 2004 kaj 2010 ĉefkonsilanto de ministeriprezidantoj Ferenc Gyurcsány kaj Gordon Bajnai. En la kabineto li respondecis por politika esploro kaj analizo, dum la registaro Medgyessy li estis direktoro de Komunikadcentro de registaro (vicŝtatsekretario), poste kabinetestro de Ferenc Gyurcsány, ministro pri sporto. Dum la balotadkampanjoj de 2002a kaj 2006a li estis strategikonsilanto. Pli frue li estis direktoro pri komunikado de Akcisocieto Synergon, en la 90-aj jaroj gazetara agento, konsilanto de kampanjo de Gábor Demszky, ĉefurbestro de Budapeŝto.

## Fonto
*Biografiaj indikoj 

Kategorio:Hungaraj politikaj sciencistoj
Kategorio:Politikaj konsilantoj
Tony Banks

eta|250ra|Banks lude kun Genesis en Danio, 2007
**Anthony George "Tony" Banks** (27-an de marto 1950) estas brita komponisto kaj plur-instrumentisto, ĉefe konata kiel klavaristo kaj fondomembro de la grupo de progresiva roko nome Genesis. Li estas unu el nur du membroj (la alia estas la basgitaristo Mike Rutherford), kiuj estis ĉe Genesis dum ĝia tuta historio.

Banks estis unu el la ĉefaj komponistoj de la muziko de Genesis, kaj ankaŭ faris ĉefajn vortumajn kontribuojn al la bandaj kantoj. Kiel klavaristo li uzis varion de instrumentoj, inklude la sintezilon ARP Pro Soloist, la melotronon, kaj la organojn Yamaha CP-70 kaj la Hammond T-102. En la plej komencaj jaroj de la bando Banks ludis akustikan gitaron por kelkaj el la mildaj kaj paŝtistecaj kantoj.

Banks
Banks
Kategorio:Progresivrokmuzikaj muzikistoj
Ottó Tolnai

**Ottó Tolnai,** hungare **Tolnai Ottó** estas hungara poeto, verkisto kaj tradukisto.

Ottó Tolnai naskiĝis la  1940 en Magyarkanizsa, kiu ĝuste tiam rehungariĝis ĝis 1944, poste la urbo apartenis al Jugoslavio, al aŭtonoma regiono Vojvodino.

## Biografio 
Ottó Tolnai frekventis hungarlingvan gimnazion en Senta, poste universitaton en Novi Sad, poste li plulernis en universitato de Zagrebo. En 1961 li estis redaktoro de hungarlingva periodaĵo en Novi Sad. Baldaŭe li fondis novan periodaĵon. Inter 1974-1994 li apartenis al stabo de hungara dissendo de Radio Novi Sad. En la 2000-aj jaroj li redaktas revuon, kiu fondiĝis en Veszprém. Li ricevis premion Kossuth en 2007, pli frue ankaŭ aliajn (ankaŭ jugoslavian) premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* poemolibroj, ekzemple *Homorú versek* - debuta poemaro - 1963; *Legyek karfiol* 1973; *Világpor* 1980; *Versek könyve* 1992;
* romanoj, ekzemple *Rovarház* - debuta romano - 1969; *Virág utca 3.* 1983
* noveloj, ekzemple *Gogol halála* 1972; *Június* (Junio) 1994
* eseoj: *A meztelen bohóc* 1992
* dramoj: *Bayer aspirin* 1981; *Végel(ő)adás* 1996

En sia versromano *Ómama egy* *rotterdami* *gengszterfilmben* (2006), inspirita de partopreno en poezia festivalo Roterdama, li mencias Esperanton. Liaj verkoj estas tradukitaj al germana, franca, serba lingvoj, ekzemple Lorand Gaspar tradukis al la franca lingvo.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Tolnai
Tolnai
Tolnai
Reunia noktardeo

La **Reunia noktardeo** (*Nycticorax duboisi*) estis formortinta birdospecio de ardeo iam loĝanta en la maskarena insulo de Reunio.

Ĝi estis dumlonge konata nur el unusola priskribo, nome tiu de Dubois publikita  en 1674. Li parolis pri:

Kiam oni malkovris ostojn de subfosilioj fine de la 20a jarcento, ili estis dekomence priskribitaj sub nova nomo ĉar oni supozis, ke la origina priskribo ne estis valida. Tamen nur la genro dekomence atribuita de Rothschild estis malĝusta.

La Reunia noktardeo estis la plej granda specio de la genro *Nycticorax* el la Maskarenaj Insuloj kaj pli granda eĉ ol la Oceania noktardeo. Malkiel ties parencoj la Maŭricia kaj la Rodrigesa, ĝi ne estis adaptita al la surtera vivostilo; ties flugiloj estis fortaj kaj ties kruroj ne estis adaptitaj al ĉaso de predoj perpiede. Dubois mencias ke la birdoj vivtenis sin el fiŝoj.

## Formorto 
El ĉiuj informoj menciantaj ardeojn en Reunio, nur tiu de Dubois povas esti atribuita al tiu specio. Signife, Feuilley en 1705 ne menciis tiujn birdojn, kaj nur en la dua duono de la 18a jarcento denove oni mencias ardeojn en Reunio, kaj estas la Striardeo la ununura specio troviĝanta, sed "tre rara". Tiele, la Reunia noktardeo eble iĝis formortinta ĉirkaŭ 1700. Tamen, ĉar ne estas bonaj tialoj por tiu malapero (nek habitatodetruo nek enmetitaj predantoj povus multe efiki sur la specio, nek ŝajne estis preferata ĉelo por ĉasistoj), ĝi povus estis pluvivinta ĝis konsiderinde poste.

## Notoj 
## Referencoj 
*  Kriterioj kial tiu specio estas formortinta.
* Rothschild, Walter (1907): [*Ardea duboisi*]. *In*: *Extinct Birds*: 114.

Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Hinda Oceano
Rodrigesa noktardeo

La **Rodrigesa noktardeo** (*Nycticorax megacephalus*) estis birdospecio jam formortinta de ardeo el la familio de Ardeedoj iam loĝanta en la insulo de Maskarenoj nome Rodrigeso.

## Aspekto 
Ĝi estas konata nur el ostoj de subfosilioj kaj el la priskribo de 1708 fare de Leguat same kiel la informo de 1726 fare de Julien Tafforet. La priskribo de Leguat jenas:

Ambaŭ fakuloj koincidas, ke tiu botaŭreca birdo, kun la grando de dika koko aŭ malgranda egretardeo, estis ĉefe surterema, netimida, kaj nur elflugis kaze de ĝenado, kvankam eĉ tiam ili dekomence klopodis fuĝi kure. Ili ŝajne demetis verdecajn ovojn; unu el ties preferataj manĝeroj estis gekoj, probable la Rodrigesa taggeko ĉar la alia surloka specio, nome Rodrigesa giganta taggeko estis preskaŭ tiom granda kiom la birdo mem (ankaŭ ambaŭ gekospecioj estas nune jam formortintaj). Analizoj de la fosiliaj restoj konkludis, ke la beko de tiu specio estis tre forta (de tie la nomo *megacephalus* - "grandkapa") kaj ĝi estis evoluanta al senflugeco.
eta|maldekstra|Pelvo.

## Formorto 
Tiu birdo ŝajne estis ĉasata ĝis formorto meze de la 18a jarcento. Pingré mencias en sia informo ke jam ne plu troviĝas "botaŭroj" en Rodrigeso en 1761.

## Notoj 
## Referencoj 
*  Kriterioj kial tiu specio estas formortinta.
* Milne-Edwards, Alphonse (1873): Recherches sur la faune ancienne des Îles Mascareignes. *Ann. Sci. Nat. Zool. (Paris)* **5**(19), Article 3, plate 14. [Artikolo en franca] ***Noto:*** Kutima la jaro de publikigo estas montrita kiel 1874. Tamen, kvankam la volumo estis laŭnome de tiu jaro, ĝi estis jam publikita en 1873.
* 

## Eksteraj ligiloj 
* *Encyclopædia Mauritiana* article 

Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Hinda Oceano
Magdolna Csomortáni

**CSOMORTÁNI Magdolna** [ĉomorta:ni] estas rumania hungara lingvistino, universitata instruistino. Ŝi naskiĝis en Misentea (Rumanio) la 9-an de oktobro 1960. 

## Biografio
Magdolna Csomortáni diplomitiĝis en 1983 pri hungara-franca lingvoj en UBB de Kluĵo kaj de 1991 ŝi instruas en la hungara katedro de lingvistiko de la sama universitato. De 1995 ŝi estas universitata adjunktino. Ŝia esplortemo estas la loknomesploro. 

## Libroj
**Felcsík helynevei*. I. Magyar Névtani Dolgozatok 149. Budapest, 1997.

## Fonto
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

## Eksteraj ligiloj
*Publikaĵoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lingvistoj
Vryheid

'*** estas grandurbo en Sudafriko en provinco Kvazulu-Natalo. La loknomo signifas: libereco.
eta|300ra|Mapo de Sud-Afriko, kie  estas trovebla nordoriente

## Bazaj informoj 
* Areo: 17&nbsp;km²
* Loĝantaro: 209.620 (en 2012)
* Supermara alteco: 1112 m
* Horzono: UTC +2 h

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo en la nordorienta parto de la lando. Richards Bay (kun Hinda Oceano troviĝas 168, Durbano 232, Johanesburgo 325, **Pretorio*' 347, Port Elizabeth 853, Kaburbo 1369 km.

## Historio 
Dum bataladoj inter buroj kaj britoj la loka tribestro-reĝo donis permeson al terkultivistoj veni al tiu ĉi areo. En 1884 ili deklaris respublikon *Nieuwe Republiek* (Nova Respubliko), kies ĉefurbo estis . Baldaŭe la britoj okupis ĝin kaj ĉesis la bura sendependeco.
maldekstre|eta|200ra|Flago de

## Ekonomio 
 estas parte karbominada urbo, parte regiona centro agrikulturo, kie gravas brdado de brutoj.

## Trafiko 
El  kuras 4 gravaj vojoj, el ili la plej grava estas al haveno de Richards Bay.
dekstre|eta|260ra|Ĉefvojo de

## Klimato 
 havas subtropikan klimaton.

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* loĝantaro
* mapo, distancoj 
* mapo

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Maŭricia noktardeo

alternative=Nycticorax mauritianus.jpg|eta|Nycticorax mauritianus
La **Maŭricia noktardeo** (*Nycticorax mauritianus*) estas formortinta birdospecio de la grupo de noktardeoj el Maŭricio. Ĝi estas konata nur el sep ostorestoj de subfosilio konsista je kranio, pelvo, korakoido, ulno, radiuso, kaj tarsometatarso trovita en Mare aŭ Songes. Nur la korakoido kaj la tarsometatarso restas nune. Ĝi estis science studata en 1893 de Alfred Newton kaj Hans Gadow el la Kembriĝa Universitato. Newton kaj Gadow mezuris la tarsometatarso je 81 al 87&nbsp;mm . Ĝi supozeble iĝis formortinta fine de la 17a jarcento kaj estis probable unuafoje menciata de François Leguat en 1693 kiu priskribis ilin kiel "granda flugo de botaŭroj".

## Referencoj 
*  Kriterioj kial tiu specio estas formortinta.

Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Formortintaj bestoj de Afriko
László Marton

**László Marton**

***László Marton (skulptisto)** (1925–2008)
***László Marton (reĝisoro)** (1943–2019)
***Márton László** (1976)
Observatorio Municipa de Campinas Jean Nicolini

La **Observatorio Municipa de Campinas Jean Nicolini** (portugale : *Observatório Municipal de Campinas Jean Nicolini*) estas astronomia observatorio en la distrikto Joaquim Egídio de la municipo Campinas en Brazilo.

Ĝi estis inaŭgurita la  kaj kunlaboris kun la **Observatório de Capricórnio** ĝis 2001. Ĝi akceptas ĉ. po 12 000 vizitantojn kaj studentojn ĉiuj jaroj ; ĝi estas malfermita nur dimanĉe.

La observatorio situiĝas sur la * Monte Urânia*, en la Serra das Cabras je alto de 1033 m, proksime de la urbo Morungaba. Ĝi havas teleskopon de 60&nbsp;cm de diametro kaj motorizitan kupolon. Ĝia kodo MPC estas **870**.

Ĝi estis nomita en honoro de la brazila astronomo *Jean Nicolini* (1922 – 1991)
fondinto de la Observatorio de Capricorno en 1948.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  el "*Web Campinas*"
*  Observatório, el la paĝaro de la *Empresa Brasileira de Pesquisa Agropecuária*
*  Observatório Municipal de Campinas 
*  Observatório de Capricórnio

Campinas
Jenoptik Robot

[eta|Robot Visual Systems en [Monheim am Rhein]]
La **Jenoptik Robot GmbH** estas unu el la plej gravaj produktantoj de trafikobservaj sistemoj en Germanio.
Ĝi eksportas mondskale. La sidejo estas en Monheim am Rhein. La kompanio estas parto de la grupo Jenoptik.

## Historio 
eta|Robot klasika kamerao kun risortmotoro

La kompanio estis fondita dum la 1930-aj jaroj fare de Hans Heinrich Berning laŭ la nomo Otto Berning & Co. Ĝi produktis etformatajn fotilojn, nomitaj "Robot". Ili havis motoron, kiu ebligis fari pliajn fotojn dum unu sekundo. La motoro funkciis per spirala risorto. Tiu sistemo estis malmultekosta kaj pli rapida ol nuntempaj multekostaj elektraj motorsistemoj. La risortmotoro troviĝas en la granda butono sur la mezo de la kamerao. Oni devis streĉi la motoron per ĉ. tri turnigoj, kio liveris la energion por ĉ. dek fotoj.

Poste la kompanio koncentriĝis je scienca fotado kaj speciale je observado-sistemoj. Ekde la 1950-aj jaroj oni konstruis specialajn kameraojn por uzo en policaj veturiloj, en bankoj kaj por observado de la trafiko. Tiuj kameraoj havis eblecon fari kelkcent fotojn sur unu granda filmkasedo.

Nunaj sistemoj ne plu uzas filmojn sed elektronikajn kameraojn kaj memorstokilojn.

La kompanio nun estas mondskale plej grava sur la kampo de trafika sekureco.

eta|miniature|TraffiPax
eta|maldekstra|TraffiStar S330 en tunelo
La sistemo uzas infraruĝan fulmon, nevideblan

## Eksteraj ligiloj 
* Jenoptik Robot GmbH
* Robot Kameras (privata), teksto germana

## referencoj 
Kategorio:Trafiko
6108 Glebov

'*6108 *Glebov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (en tiama Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la sovetunia elektra inĝeniero Igor Aleksejeviĉ Glebov (cirile: *Игорь Алексеевич Глебов'', 1914–2002), ano de la Rusia Akademio de Sciencoj, heroo de Socialisma Laboro en 1981.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Inverness

**Inverness** () estas urbo situanta en Skotlando, ĉefurbo la regiono Highlands, kaj estis antaŭe ĉefurbo de Inverness-shire. La urbo havas la statuton de "City of United Kingdom" kaj mem decidis iĝi ĉefurbo de Highlands.

## Geografio 
Inverness situas ĉe enmarejo de la rivero Ness, Nord-Eoste de Skotlando. La urbnomo devenas de : *Inbhir Nis* kio signifas enmarejon de la Ness. Tiu rivero fluas de Loch Ness.

## Historio 
eta|maldekstra|"Prospectus Civitatis Innerness", Inverness in 1693

En 565 sankta Kolumbao venis en Inverness por konverti piktojn.

La rego Vilhelmo la 1-a donis al la urbo la rajton de komunumo.

## Bildaro 

File:Inverness 2010 sign.jpg|Bordo de Ness, dekstre Greig Street Bridge
File:St Andrews Cathedral - from Ness Bank - Inverness Scotland.jpg|Sankta-Andreo Katedralo
File:River Ness.jpg|Sankta-Andreo Katedralo ĉe Ness
File:Inverness Castle, Scotland - Diliff.jpg|Rivero Ness kaj Kastelo de Inverness

## Ĝemelitaj urboj 
* Inverness , Florido, Usono
* Inverness , Kebekio, Kanado
* Augsburg , Germanio
* La Baule , Francio
* Saint-Valery-en-Caux , Francio

Kategorio:Urboj de Skotlando
São José do Hortêncio

**São José do Hortêncio** estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 4.804 loĝantojn en 2019.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
Imre Répási

**RÉPÁSI Imre** [re:pa:ŝi] estis hungara instruisto, lokhistoriisto. Ŝi naskiĝis en Gyergyótölgyes hodiaŭ (Rumanio) la 30-an de julio 1943 kaj mortis 13-a de septembro 1987 en Putnok.
## Biografio
Imre Répási dro estis instruisto pri hungara lingvo kaj historio, diplomitulo de Universitato de Debreceno. Li vivis en Putnok de 1948, inter 1969 kaj 1987 li instruis en la loka gimnazio. Li kolektis kun siaj gelernantoj la objektmemorojn de la malaperintaj kamparana vivo. Li havis ankaŭ sciencan agadon.

## Fonto
*Putnok.hu

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Mozasaŭro

La **mozasaŭro** estas genro de reptilioj el la familio de Mozasaŭredoj (*Mosasauridae*).

La mozasaŭro (laŭvorte "la lacerto de la rivero Mozo pro ĝia malkovro en 1764 proksime de la Sint-Pietersberg apud Maastricht, (urbo dividita per la Mozo) estas reptilio-simila giganto lacerto kiu vivis en Mezozoiko, Kretaceo. Ĝi estas proksima parenco de la varanedoj, do lacerto. Kiel balenoj kaj delfenoj, la mozasaŭroj estis adaptitaj al la mara vivo.

Ilia grandaj dentoj kiel ponardoj ŝajnas indiki, ke ili estis oportunismaj predantoj, nutrante sin plejparte per grandaj fiŝoj, kalmaroj, kaj eĉ aliaj maraj reptilioj.

En 1998 oni trovis en la ENCI-fosaĵo grandan partan kranion kun peco de la spino. La fosilioj estis transportitaj al la Naturhistoria Muzeo Maastricht. Ĝi ricevis la nomon Bèr. Tamen ne temis pri mozasaŭro sed pri nova specio el la genro prognatodono: P. saturator.

Je la 19-a de septembro 2012 la ENCI kaj la Naturhistoria Muzeo Maastricht, anoncis ke en la ENCI-fosaĵo oni denove trovis fosilion verŝajne de mozasaŭro. Temas pri skeleto kiu longas 13 metrojn, de kiu grandaj partoj de la kranio, kaj parto de ventro kaj vosto estas sekurigita. La aĝo provozore estas taksita je 68 milionoj jaroj, unu kaj duono milionoj jaroj pli aĝa ol la trovaĵo el 1998.

## Listo de specioj 
* *Mosasaurus hoffmannii*
* *Mosasaurus beaugei*
* *Mosasaurus dekayi*
* *Mosasaurus iembeensis*
* *Mosasaurus lemonnieri*
* *Mosasaurus Mokoroa*
* *Mosasaurus conodon*
* *Mosasaurus missouriensis*
* *Mosasaurus maximiliani*
* *Mosasaurus maximus*

[eta|maldekstra|Malkovrita en kavernoj [Maastricht kranio de la Mozasauro, dua ekzemplero de tiu specio malkovris kaj la tipo de la genro]]
eta|maldekstra|* Mosasaurus hoffmanii*
[eta|center|Kranio de *Hainosaurus*' (antaŭe* Mosasaurus gaudryi*) en la [Nacia Muzeo de Natura Historio, Parizo]]

## Vidu ankaŭ 
* Le serpent des mers de retour à Maastricht  - *Le Soir*, 

Kategorio:Paleontologio
Kategorio:Prahistorio
Kategorio:Formortintaj reptilioj
Kategorio:Fosilioj
6106 Stoss

'*6106 *Stoss'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geedzastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la *Palomar–Leiden survey''.

Ĝi estis fotita de Tom Gehrels sur unu el la 130  eksponitaj en septembro kaj oktobro 1960, per la Schmidt-teleskopo de 122&nbsp;cm de la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego). Tiuj platoj poste estis senditaj en Leiden (Nederlandon), kie ili estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana skulptisto Veit Stoss (1445–1533).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Novlandaj Grandaj Benkoj

300px|eta|Mapo montranta la Novlandajn Grandajn Benkojn.
La **Novlandaj Benkegoj** aŭ **Novlandaj Grandaj Benkoj** (france: *Grands Bancs*, angle: *Grand Banks*) estas grupo de subakvaj ebenaĵoj sudoriente de Novlando ĉe la kontinenta ŝildo el Nordameriko. Tiuj areoj estas relative neprofundaj, game el 24–100 m de profundo. La malvarma Labradora Marfluo miksiĝas tie kun la varmaj akvoj de la Golfa Marfluo.

La mikso de tiuj akvoj kaj la formo de la oceana fundo nutras la surfacon. Tiuj kondiĉoj helpis krei unu el plej riĉaj lokoj por fiŝkaptado de la mondo. Ĉefaj fiŝospecioj tiurilate estas moruo, spadofiŝo, eglefino, kaj kapelino. Gravaj marfruktoj estas pektenoj kaj omaroj. La areo enhavas ankaŭ grandajn koloniojn de marbirdoj kiaj la Norda sulo, pufinoj, kaj mergenoj kaj diversaj marmamuloj kiaj fokoj, delfenoj, kaj balenoj.

Aldone al efiko pri nutrado, la mikso de kaj malvarmaj kaj varmaj marfluoj ofte kaŭzas nebulon en la areo. Ĝi gravas pro ties proksimo al la vrakoloko de la ŝipo *Titanic*, kaj tiele la starta punkto de la ekspedicioj al Titanic.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de maraj ekoregionoj

Kategorio:Fiŝkaptado
Kategorio:Novlando kaj Labradoro
Kategorio:Maraj ekoregionoj
Kategorio:Atlantiko
Kategorio:Geografio de Kanado
William Robert Ogilvie-Grant

**William Robert Ogilvie-Grant** (25a de marto 1863 – 26a de julio 1924) estis skota ornitologo.

## Kariero 
Ogilvie-Grant estis edukita ĉe Cargilfield kaj Fettes, Edinburgo, kie li studis zoologion kaj anatomion. En 1882 li iĝis helpanto ĉe la Muzeo pri natura historio de Londono. Li studis iktiologion kun Albert C. L. G. Günther, kaj en 1885 li provizore ekzorgis pri la Ornitologia Sekcio dum la vizito de Richard Bowdler Sharpe al Hindio. Li restis en tiu fako, eventuale iĝante Zorgisto de Birdoj el 1909 al 1918.

Li ankaŭ sukcedis post Bowdler Sharpe kiel eldonisto de la bulteno de la ''British Ornithologists' Club*, posteno kiun li plenumis dum 1904-1914.

Ogilvie-Grant faris multajn kolektajn veturojn, ĉefe al Sokotro, Madejro kaj Kanarioj.

## Referencoj 
* Mullens kaj Swann - *A Bibliography of British Ornithology''

Kategorio:Skotaj ornitologoj
Wanganui

**Whanganui** (prononce angle hw|ɒ|ŋ|ɡ|ən|uː|i}; {kaj maorie waŋanʉ.i), literume ankaŭ kiel **Wanganui**, estas urba areo kaj distrikto en la okcidenta marbordo de la Norda Insulo de Novzelando. Ĝi estas parto de la regiono Manawatu-Wanganui.

Kiel kelkaj novzelandaj centroj, ĝi estis oficiale nomumita kiel urbo laŭ administra reorganizado en 1989, kaj estas nune administrata de Distrikta Konsilantaro. Spite tion, ĝi estas ankoraŭ konsiderata urbo de plej novzelandanoj.

Kvankam nome Wanganui el 1854, la *New Zealand Geographic Board* (novzelanda geografia servo) rekomendis, ke la nomo ŝanĝu al "Whanganui", kaj la registaro decidis en decembro 2009 ke, dum ambaŭ literumadoj estas akcepteblaj, la ŝtataj agentejoj uzu la literumadon Whanganui.

## Referencoj
Kategorio:Geografio de Nov-Zelando
6107 Osterbrock

'*6107 *Osterbrock''''' estas asteroido de la interna asteroida zono, ano de la hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Carl Alvar Wirtanen elde la observatorio Lick (oriente de San Jose en Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astrofizikisto Donald Edward Osterbrock (1924–1988). Li estis profesoro pri astrofiziko ĉe la Universitato de Viskonsino en Madison, ĉe la Universitato de Kalifornio en Santa Cruz kaj direktoro de la observatorio Lick de 1973 al 1981. Liaj esploroj temis pri la gasaj nebulozoj, la interstela materio, la galaksia strukturo, la kvazaroj kaj la aktivaj galaksiaj kernoj. Li verkis biografiojn de pluraj gravaj usonaj astronomoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carl Alvar Wirtanen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1948
Hiers-Brouage

**Hiers-Brouage** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 648 loĝantojn en la jaro 2011.

La fortikaĵo kaj la marĉo de Brouage apartenas al la Reto de grandaj lokoj de Francio.

## Geografio 
eta|maldekstra|upright|Situo de Hiers-Brouage en Charente-Maritime
Hiers-Brouage konsistas el du partoj: la vilaĝo Hiers kaj la citadelo Brouage, kiuj estas ĉirkaŭataj de marĉoj. La komunumo havas maran bordon nordokcidente.

La najbaraj komunumoj estas Moëze norde, Beaugeay nordoriente, Saint-Jean-d'Angle oriente, Saint-Just-Luzac sude, Marennes sudokcidente kaj Bourcefranc-le-Chapus oriente.

## Historio 
eta|maldekstra|La citadelo de Brouage
En la 14-a jarcento, Brouage estis haveno por komerco de salo. En la 16-a jarcento, ĝi iĝis milita haveno. Pierre de Conty d'Argencour
konstruis tie citadelon en la 17-a jarcento. Hodiaŭ la maro estas 3 kilometrojn for de Brouage.

eta|maldekstra|upright|Monumento al Champlain antaŭ la preĝejo de Brouage
Brouage estis ankaŭ la deirpunkto de pluraj esplorvojaĝoj al Nova Francio (francaj kolonioj en Norda Ameriko): tie naskiĝis inter 1567 kaj 1580 Samuel de Champlain, la fondinto de Kebeko.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro 

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Kategorio:Laborejoj de Vauban
Kategorio:Naciaj grandaj lokoj (Francio)
Niua noktardeo

La **Niua noktardeo** (*Nycticorax kalavikai*) estis jam formortinta birdospecio de la familio de Ardeedoj kaj grupo de noktardeoj kiu estis endemia de la insulo de Niuo en Okcidenta Polinezio.

## Historio 
Tiu noktardeo estis priskribita en 2000 el ostoj de subfosilioj kolektitaj en januaro 1995 de paleozoologo Trevor Worthy ĉe la kavoloko Anakuli ĉe la vilaĝo Hakupu. La aĝo gamas el ĉirkaŭ 5300 al 3600 jaroj el fosilia materialo kolektita el loko kie predis la homaj setlantoj de la insulo.

## Etimologio 
La specifa epiteto devenas el la niuaj vortoj *kalavi* (terkrabo) kaj *kai* (manĝo), alude al spekulado fare de priskribintoj ke terkraboj konstitutas gravan parton de la dieto de tiu specio.

## See also 
* Niuo

## Referencoj 
Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Polinezio
Middelburg (Mpumalanga)

'*** estas grandurbo en Sud-Afriko, en provinco Mpumalanga.

## Bazaj informoj 
* Areo: 63&nbsp;km²
* Loĝantaro: 205.403 (en 2012)
* Supermara alteco: 1490 m
* Horzono: UTC +2 h
* Telefonkodo: 013

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo en la norda parto de la lando. Emalahleni troviĝas 25, Benoni 123, **Pretorio** 124, Johanesburgo 146, Durbano 477, Port Elizabeth 984, Kaburbo 1396 km.

## Historio 
Middelburg estis establita kiel **Nasareth*' en 1864. La loknomo estis ŝanĝita en 1872 al Middelburg por marki ĝian situacion duonvoje inter Pretorio kaj la orminadurbo de Lydenburg. La britoj konstruis grandan koncentrejon en Middelburg dum la 2-a kontraŭbura milito, kie multe da homoj mortis.

## Ekonomio 
 estas granda industria urbo, kie gravas ankaŭ la terkultivado. La plej grava industria branĉo estas produktado de ŝtaloj. Ankaŭ la turismo evoluas.

## Trafiko 
El  la plej grava vojo kuras al Emalahleni, krome estas 4 malpli gravaj vojoj al aliaj direktoj.

## Klimato 
 havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 11-21 °C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas iom malpli, ol 700 mm. La pluvo en novembro kulminas. Inter majo-aŭgusto apenaŭ pluvas.

## Vidindaĵoj 
* preĝejo por nederlandanoj konstruita en 1890
* memormuzeo en la iama deportejo

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj 
* loĝantaro
* mapo

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Egon Schmidt

**Egon Schmidt** [ŝmit], hungare **Schmidt Egon** estis hungara fakverkisto kaj ornitologo.

Egon Schmidt naskiĝis la  1931 en Budapeŝto kaj mortis la 31-an de januaro 2023.

## Biografio 
Egon Schmidt jam frue interesiĝis pri birdoj. Li eklaboris en Bestoĝardeno kaj Botanika ĝardeno (Budapeŝto) en 1954. En 1980 li aliĝis al fakrevuo, dume li verkis artikolojn ankaŭ al porinfanaj periodaĵoj. Lia temo estis ornitologio. Li havas edzinon kun 3 filoj. Li ricevis premion Kossuth en 2009, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* sciencaj kaj popularaj prozoj, ekzemple *Hová mennek, honnan jönnek vándormadaraink?* (Kien foriras, el kio alvenas niaj migrobirdoj?) 1974, ISBN 963-233-006-4; *Madárdal erdőn-mezőn* (Birdofajfo en arbaro, en kampo), 1981, ISBN 963-233-068-4; *A lombkorona élővilága* (Vivaĵoj de la branĉaro), 2001, ISBN 963-9355-29-1; *Madarak Budapesten* (Birdoj en Budapeŝto), 2003, ISBN 9789639527133; *Állatok a kertben* (Bestoj en la korto), 2008, ISBN 963-375-146-2

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ornitologoj
Szabolcs Várady

**Szabolcs Várady** [sabolĉ vAradi], hungare **Várady Szabolcs** estas hungara poeto, verkisto kaj tradukisto.

Szabolcs Várady naskiĝis la  1943 en Budapeŝto.

## Biografio 
Szabolcs Várady frekventis gimnazion en Budapeŝto inter 1957-1961, poste li eklaboris en eldonejo. Baldaŭe li frekventis universitaton por iĝi instruisto. Helpe de stipendio li vivis en Usono inter 1988-1989. Hejmenveninta li aliĝis al literatura revuo, kie li estras la fakon poezio. Li ricevis premion Kossuth en 2009, inter 1983-2011 ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* poemolibroj, ekzemple *Ha már itt vagy* 1981; *Hátha nem úgy van* 1988
* tradukaĵoj (poemoj, dramoj), ekzemple de William Jay Smith, Erich Fromm, Percy Bysshe Shelley
* partoj en antologioj, ekzemple *Első ének* 1968

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Dénes György

**GYÖRGY Dénes** [djoerdj] estis rumania hungara redaktoro, poemdeklamisto. Li naskiĝis en Kilyénfalva (hodiaŭ en Rumanio) la 9-an de januaro 1887 kaj mortis en Kluĵo la 8-an de aŭgusto 1983. 

## Biografio
Dénes György akiris diplomon de instruisto pri hungara lingvo kaj historio en 1911 en Universitato de Koloĵvaro. De 1914 ŝi instruis en la Porfraŭlina gimnazio Marianum de Koloĵvaro. De 1925 li estis respondeca eldonejdirektoro de gazeto Újság de Kluĵo, de 1927 li laboris en la redakcio de *Pásztortűz*. De 1933 ĝis 1940 li estis memstara poemdeklamisto. Poste li denove instruis, sed ankaŭ deklamis.

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj deklamistoj
Gyula Balássy (instruisto)

**BALÁSSY Gyula** [bala:ĵi] estis hungara instruisto, publicisto. Li naskiĝis en Székelymagyaros (hodiaŭ en Rumanio) en 1856 kaj mortis en Sepsiszentgyörgy (hodiaŭ en Rumanio) la 7-an de julio 1920. 
## Biografio
Gyula Balássy estis instruisto, amiko de verkisto Elek Benedek. Li estis la unua instruisto de la lernejo de Fotos. Li finis ankaŭ la kursojn de industria-ekonomia lernejo de Kolozsmonostor. Li daŭrigis pli poste sian laboron en la ŝtataj lernejoj de Szemerja kaj fine en Sepsiszentgyörgy. Li publikis artikolojn en gazeto *Nemzeti Iskola* de Budapeŝto redaktita de Elek Benedek  
## Fonto
*Biografiaj indikoj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pedagogoj
Gyula Balássy (skulptisto)

**BALÁSSY Gyula** [bala:ĵi] estis hungara lignoskulptisto. Li naskiĝis en Olthévíz (hodiaŭ en Rumanio) la 27-an de septembro 1912 kaj mortis en Dombóvár la 16-an de aprilo 1978. 
## Biografio
Gyula Balássy fariĝis inĝeniero, sed li elektis kiel destino la skulptadon. Li ekspoziciis kaj konkursis plurfoje sukcese. 
## Premioj, distingoj
*1960-popola industriartisto,
*1964-majstro de Popolarto.
## Fontoj
**Magyar Életrajzi Lexikon*

Kategorio:Hungaraj lignogravuristoj
Endre Solymossy

**SOLYMOSSY Endre** [ŝojmoŝi] estis hungara instruisto, lokhistoriisto. Li naskiĝis en Bögöz (hodiaŭ en Rumanio) en 1855 kaj mortis en Székelyudvarhely (hodiaŭ en Rumanio) en 1909. 
## Biografio
Endre Solymossy diplomitiĝis en la Universitato de Koloĵvaro kaj de 1881 li instruis historion kaj geografion en sia iama lernejo, en la reformita kolegio de Székelyudvarhely. Liaj artikoloj aperis en lokaj gazetoj kaj en *Székely Nemzet* en *Csíki Lapok*, *Archeológiai Értesítő*, *Nagyküküllő*.
## Fonto
*Biografiaj indikoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lokhistoriistoj
György Papp

**PAPP György** estis hungara hungara, usona fizikisto, inĝeniero pri mekaniko. Li naskiĝis en Szamosújvár (hodiaŭ en Rumanio) la 27-an de septembro 1912 kaj mortis en Usono en 1964. 

## Biografio
György Papp akiris diplomon de instruisto pri matematiko-fiziko en Universitato de Segedo en 1935. Lia profesoro Zoltán Bay invitis lin al la katedro de teoria fiziko. Li doktoriĝis en 1937. En 1949 li sekvis sian profesoron en Usonon kaj li estis en laborrilato kontinue kun li ĝis sia morto.

## Fonto
*Biografiaj indikoj

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Alfonso la 11-a

**Alfonso la 11-a** (naskiĝis la  en Salamanko, mortis la  en Ĝibraltaro) estis reĝo de la Reĝlando Kastilio. Li estis filo de la reĝo Ferdinando la 4-a kaj de Konstanzo de Portugalio. Lia patro mortis nur post unu jaro, do, li heredis regnon estante ankoraŭ bebaĝa. Lia avino Maria de Molina funkciis kiel energia regentino. La reĝo ekreĝis jam 15-jaraĝa kaj tuje montris energion kaj regokapablon. Li elektis efikajn kunlaborantojn kaj kontraŭstaris la povon de la alta nobelaro kaj de la urboj, kies urbestrojn li anstataŭos per reĝaj funkciuloj (*corregidores*). Pri la militprocezo kontraŭ la araboj, kiu lastatempe stagnis, li akcelis ĝin ĉefe agante ĉe la Ĝibraltara Markolo, kie li venkis ĉe la lago Salado (1340) kaj konkeris Algeciras (1344).

Pri ekstera politiko li sukcesis pluhavi neutralecon de Kastilio en la epoko de la Tridekjara Milito inter Anglio kaj Francio. Tiele Kastilio profitis por kontroli la lanmerkaton en la nordo.

La privata vivo de la reĝo estis komplika: Li estis edzo de Maria de Portugalio, el kiu li havis filon kaj heredonton Pedro la 1-a. Sed en 1329 (li estis 18-jaraĝa) li ekhavis amaferon kun belega sevila vidvino nome Leonor de Guzmán. Por ŝi li starigis kortegon kaj kun ŝi li havis ok filojn kaj unu filino, nome la venonta dinastio, familio Trastamara. Flankenigita reĝino Maria malamegis dum jaroj tiun aferon. La reĝo mortis marte de 1350, dum sieĝo al Ĝibraltaro, viktimo de pesto. La reĝino revenĝis, enkarcerigis la amantinon de la reĝo, torturigis ŝin kaj finfine murdigas ŝin. La filo de Leonor nome Henriko kontraŭstaris sian duonfraton la reĝo Pedro (ambaŭ estas samaĝaj) kaj dum terurra enlanda milito en 1369 ĉe la Kamparo de Montiel Pedro estis murdita de agento de Henriko nome la franca Bertrand Duguesclin. Henriko iĝis la reĝo Henriko la 2-a.

## Notoj 
Kategorio:Historio de Kastilio
Kategorio:Reĝoj de Kastilio
6109 Balseiro

**6109 Balseiro** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio Félix Aguilar en la provinco de San Juan (Argentino).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la argentina nuklea fizikisto José Antonio Balseiro (1924–1962).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Félix Aguilar
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Couronnes (pariza metrostacio)

**Couronnes** [kuʁɔn] estas stacio de la linio 2 de la metroo de Parizo; ĝi situas sur la limo de la 11-a kaj la 20-a arondismentoj de Parizo.

## Stacio 
La nomo "Couronnes" devenas de la strato "rue des Couronnes", kiu ŝuldas sian nomon al loko nomita «&nbsp;Les Couronnes-Sous-Sanses&nbsp;».

Enirejo troviĝas ĉe n-ro 37, boulevard de Belleville.

## Incendio 
La , 84 homoj mortis pro asfiksio en incendio. Ekzistis nek help-elirejo, nek help-cirkvito de elektro kaj vagonaroj estis konstruitaj el ligno.

## Interkonektoj 
*  RATP 96
*  N12, N23

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* linio 2 de la metroo de Parizo
* Akcidento en stacio Couronnes de la Metroo de Parizo

Kategorio:Linio 2 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 11-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 20-a arondismento de Parizo
Károly Eduárd Novák

**Károly-Eduard Novak,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Novák Károly Eduárd** estas rumania hungara sportisto (rapidglitkuristo), mondĉampiono, ormedala paralimpikano (biciklisto) en 2012. Li naskiĝis en Miercurea Ciuc la 28-an de julio 1976.

## Biografio 
Károly-Eduard Novak apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li komencis sian sportistan karieron kiel konkuranto de glitkura sekcio de ŜportKlubo de Miercurea Ciuc. Li gajnis en la internaciaj porjunularaj konkursoj en Italio, Germanio, Aŭstrio kaj Ukraino. En januaro de 1996a li suferis aŭtoakcidenton kaj oni devis amputi lian unuan piedon. Sed li ne lasis sin. Inter 1998 kaj 2001 ankoraŭ kiel amatoro li komencis bicikladi, poste en komenco de 2001a li establis teamon kaj de tiam li konkurbiciklas. Li konkuris sukcese en konkursoj organizitaj por mankhavuloj (Pokalo Eŭropo, LC2 kategoria titolo de ĉampiono de Eŭropo. Li partoprenis en paralimpikoj de Ateno (2004) - du kvaraj lokoj; en Pekino (2008] - dua loko. En 2009 en Bogono (Italio) li fariĝis arĝentmedalisto en individua tempokuro kaj ĉampiono en kampokonkurso. La 5-an de septembro 2012 li gajnis ormedalon laŭ mondrekordo en la paralimipiko de Londono.

## Fontoj 
* Biografiaj indikoj
* Intervjuo 
* Intervjuo en 2011 
* Ekspozicio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj glitkuristoj
Kategorio:Biciklistoj
Kategorio:Sketiloj
Kategorio:Paralimpikoj
Kategorio:Rumaniaj hungaroj
Università degli Studi Niccolò Cusano

eta|300ra|Universitato de Nikolao el Kuzo - Romo
**Università degli Studi Niccolò Cusano** (mallongigite **UNICUSANO**) estas itala privata universitato kun sidejo en Romo. La universitato estis fondita en 2006 de Stefano Bandecchi.

## Fakultatoj 
La universitato ofertas ampleksan gamon de gradoj en 5 lernejoj. ​​
* Lernejo de Ekonomio
* Lernejo de Edukado
* Lernejo de Juro
* Lernejo de Politikaj Sciencoj
* Lernejo de Inĝenierio

## Vidu ankaŭ 
* Edizioni Edicusano
* Nikolao el Kuzo

## Eksteraj ligiloj 
* 
*  retejo de Università degli Studi Niccolò Cusano
*  retejo de Università degli Studi Niccolò Cusano
*  Unicusano >Universitaly
*  Fondazione Università Niccolò Cusano per la ricerca medico-scientifica


Kategorio:Universitatoj kaj altlernejoj en Romo
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 2000-2009
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2006
OpenTTD

Emblemo de OpenTTD|eta|dekstra|150pxeta|Dum la ludo eblas vidi multajn informojn pri stacioj, unuopaj trajnoj / busoj...|250px**OpenTTD** estas plursistema libera klono de ludo Transport Tycoon Deluxe, en kiu la ludanto estas direktoro de transporta kompanio kaj per transportado de pasaĝeroj kaj ŝarĝo gajni pli da mono ol la kontraŭludantoj. Transporto povas esti per busoj, trajnoj, aviadiloj kaj ŝipoj (kaj se la ludanto volas, li povas elŝuti el interreto diversajn aldonaĵojn kaj uzi en urboj ankaŭ tramojn aŭ trolebusojn).

## Mapigo 
La mapoj povas esti en
maldekstra|eta|Busstacioj en vintera mapo.
la 4-aj sezonoj. La mapoj antaŭ ludado estas faritaj harzarde.

## Ludado mem 
Normala ludo komencas en jaro 1950 kaj finas en jaro 2050, sed oni povas starti ankaŭ pli frue aŭ pli malfrue, tamen en normala ludo nur inter jaroj 1950 - 2050 okazas evoluo de novaj transportiloj. En mapo komence ne ekzistas iu ajn infrastrukturo por transportado, nur ŝoseoj en urboj (rare ankaŭ kun pontoj) kaj riveroj: ĉiujn trajnstaciojn, busstaciojn, ŝiphavenojn, flughavenojn, fervojajn trakojn kaj ŝoseojn devas konstrui la ludanto mem.

## Pluradludant-modo 
Eblas ludi pleje 128-ludante.

## Aldonaĵoj 
Ludantoj povas elekti el multaj aldonaĵoj, kiuj ebligas ekzemple:
* konstrui trakojn por diversaj rapidecoj kun diversaj kostoj
* konstrui stacidomojn kaj pontojn en aliaj stiloj ol nur en bazaj
* uzi en landoj de la mondo reale uzitajn trajnojn, ekzemple germanajn ICE trajnojn (bazaj iloj estas inventitaj)
* havi dekorumojn.maldekstra|eta|Aldonaro de hungar-austriaj iloj GYSEV.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de ludo kaj projekto 
* Plurlingva vikio pri la ludo 
* 

Kategorio:Liberaj elektronikaj ludoj
Kategorio:Ekonomiaj simuladaj videoludoj
Ascensiona noktardeo

La **Ascensiona noktardeo** (*Nycticorax olsoni*) estis jam formortinta birdospecio de la familio de Ardeedoj kaj grupo de Noktardeoj en la genro *Nycticorax*, kiu estis endemia de la insulo de Suda Atlantiko nome Ascensiono. Ĝi estas konata ĉefe el osteroj el ses specimenoj trovitaj en guanokuŝejoj kaj kavoj de Ascensiono kaj priskribita de Philip Ashmole, Kenneth Edwin Laurence Ryder Simmons kaj William Richmond Postle Bourne en 2003.

La Ascensiona noktardeo malaperis en la 16a jarcento. Ties scienca nomo rememoras Storrs L. Olson.

Oni trovas eblan informon pri la Ascensiona noktardeo en la ĉapitro "''D'une isle nommte I'Ascention*" (pri insulo nome Ascensiono) en la veturinformo *Les singularitez de la France antarctique* (la partikularecoj de la antarkta Francio) de André Thévet. El fakto ke Thévet aludas al nefluga birdo nome *Aponar* en 1555, ege eblas ke li aludis al la Ascensiona noktardeo. La traduko de la informo de Thevet pri la *Aponar* (foje literumita ankaŭ kiel *Aponat* aŭ *Aponard*) asertas jene

* *Krome en tiu insulo estas ia tipo de grandaj birdoj kies nomojn mi aŭdis kiel Aponaroj; ili havas malmulte da flugiloj, kaj tiele ili ne povas flugi. Ili estas grandaj kaj altaj kiaj ardeoj, kaj havas blankan ventron kaj dorson nigran kiel karbo, la beko kiel de kormorano; kiam oni mortigas ilin, ili krias kiel porkoj*.

Oni scias, ke Thevet ne estas tute fidinda kaj foje inventis animalojn aŭ aliajn detalojn. La nomo *aponard* estas atestita de Jacques Cartier, kiu uzis ĝin por la Granda aŭko en informo pri nordokcidentatlantika ekspedicio kelkajn jarojn antaŭe. Oni trovis nek Grandan aŭkon nek similajn ostojn en Ascensiono; ili estas tro pezaj por birdostoj, dum la Granda aŭko estis granda senfluga specio adaptita al plonĝado kaj certe estus estintaj konservitaj pli bone ol tiuj de specio de la genro *Nycticorax*. Konsiderinte tion kaj biogeografion, certe Thevet ne povis vidi la saman birdon kion Cartier trovis en la novlandaj Grandaj Benkoj.

La informoj de Cartier levis konsiderindan intereson inter la kleraj francoj ĉirkaŭ 1550, kaj tre verŝajne Thevet mem legis ilin kio estus lia fonto por la nomo. Ĉu Theved inventis sian *aponar* laŭ alia klopodo fari sian libron pli interesan – kiel li certe faros -, aŭ ĉu lia atesto estas fakte priskribo de specio de *Nycticorax* estas malfacile certigebla. La priskribo de Cartier estas svaga kaj Thevet certe ne vidis veran Grandan aŭkon ĉirkaŭ 1558; lia priskribo povus same egale aplikiĝi ĉu al tiu birdo aŭ al *Nycticorax'', kvankam kelkaj detaloj – la komparo kun ardeoj aŭ la voĉo – ŝajnas kongrui kun la Ascensiona noktardeo pli ol kun la Granda aŭko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Thevet's original description of the *Aponar* In: Les singularitez de la France antarctique (france; eldono el 1878), p. 104

Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Neflugaj birdoj
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Atlantiko
6113 Tsap

'*6113 *Tsap'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 16-an de septembro 1982 de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Teodor Teodoroviĉ Cap*, kaj de ties filo *Jurij Teodoroviĉ Cap'', ambaŭ astronomoj en la Krimea Astrofizika Observatorio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982