Karamuruo

**Karamuruo** estis portugala ŝiprompiĝinto, kiu pasigis sian vivon inter la indianaj homoj el la marbordo de Brazilo kaj kiu faciligis kontakton inter la unuaj eŭropaj vojaĝantoj kaj la indiĝenaj popoloj de Brazilo. Li ricevis la kromnomon "Caramuru" de la Tupinambaoj. Li estas konsiderita la fondinto de la bahia municipo de Cachoeira.

## Iom da historio
Naskita Diogo Álvares Correia, Caramuru estis portugalo, kiu vrakis en Brazilo ĉirkaŭ 1510-a, kun la aĝo de 17. Malgraŭ sia malbonaŭgura ŝiprompiĝo, li havis la sorton naĝi marborde nur dek kilometrojn de la Golfeto de Ĉiuj Sanktuloj, unu el la plej grandaj  de la Okcidenta Hemisfero. Li ankaŭ havis la bonŝancon baldaŭ poste renkonti Paragŭasuo-on: filino de Morubixaba Taparica (1471–1530), granda Tupinambá militisto-ĉefo de la regiono.
eta|maldekstre|450px|Fantazia alveno de Karamuruo en la brazilajn terojn.
Oni diras ke Karamuruo unue impresis la indiĝenojn faligante flugantan birdon per unu eksplodema pafo de arkebuzo. Sed kio vere savis lin estis la amo de Paragŭasuo. Ili baldaŭ iĝis geedzoj, kaj kun kelkaj aliaj vrakopluvivantoj kaj multaj Tupinambaoj, li loĝigis sian propran tribon en kio poste iĝus la urbo de Salvadoro de Bahio. La Tupinambao donis al li la nomon Karamuruo, kiu verŝajne venis el la Tupi-vorto por la mureno, en referenco al lia longa, "pikanta" arkebuzo. Estas kelkaj, tamen, kiuj asertas, ke tiu vorto estas misprezento de "caraymuru", kiu signifas "malseka blankulo", ĉar li ellavis el la maro.

Dum jaroj, Karamuruo laboris kun la francoj kaj aliaj kiuj vizitis Brazilon serĉante brazil-arbon kaj aliajn rabaĵojn. La francoj konis la areon kie Karamuruo vivis kiel "Pointe du Caramourou". Ekzistas rakontoj de li savante vrakitajn portugalajn, francajn kaj hispanajn maristojn, kaj savante ilin de aliaj Tupinambá-triboj kiuj estus mortigintaj aŭ en kelkaj kazoj eĉ manĝintaj ilin. Karolo la 5-a, Sankta Romia Imperiestro, iam sendis al Karamuruo dankleteron pro lia helpo. Kelkaj vrakopluvivantoj kaj dizertintoj restis kun Karamuruo, edziĝante kun liaj filinoj aŭ aliaj indianoj.
[eta|maldekstre|350px|"Epika poemo pri la Malkovro de Bahio", fare de Frato José de [Santa Rita Durão (1722-1784).]]
En 1526-a, Karamuruo kaj Paragŭasuo vojaĝis al Francio. En 1528 Paragŭasuo estis baptita kaj ricevis la nomon Katarina de Brazilo omaĝe al ŝia baptopatrino, Catherine des Granches (1501–1575) (edzino de la fama franca esploristo Jacques Cartier). Post ilia reveno al Brazilo, Karamuruo kaj Paragŭasuo iĝis la unua kristana paro en Brazilo registrite. Kiel oni scias, neniuj aliaj kristanaj virinoj vivis en Brazilo tiutempe, kaj tre malmultaj translokiĝus tien ĉi eĉ ĝis la fino de la jarcento.

La portugaloj baldaŭ iĝis interesitaj pri ekspluatado de la bonegaj rilatoj de Karamuruo kun la indianoj por siaj koloniigaj provoj. En 1536-a, :pt:Francisco Pereira Coutinho (1480-1547) alvenis en Brazilo por fondi la Kapitanlandon de Bahio. Li alianciĝis sin kun Karamuruo kaj oficiale donis al li la teron de sia tribo: ĝuste en la koro de la moderna Salvadoro de Bahio.

Kiam venis la tempo establi la Ĝeneralan Registaron de Brazilo, Johano la 3-a, la reĝo de Portugalio, decidis loki la ĉefurbon en Salvadoro: plejparte pro la ĉeesto de Karamuruo tie kaj lia prestiĝo kun la lokaj indianoj. Pluraj aliaj kompromisoj malsukcesis pro bataloj kun la indianoj, kaj la portugaloj bezonis je stabila lokon por krei sian bazon. Johano la 3-a sendis leteron al Karamuruo en 1548-a petante lian asistadon en establado de la nova registaro, kiun Karamuruo disponigis okaze de la alveno de Tomé de Sousa unu jaron poste.

Karamuruo mortis en 1557, kaj Paragŭasuo en 1582. La nomo Karamuruo iĝis eternigita kiam José de Santa Rita Durão publikigis epopeon sub sia nomo en 1781-a.

Kaj se Karamuruo neniam estus ŝiprompiĝinta apud Salvador, la tuta historio de Brazilo povus esti radikale alia.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1475
Kategorio:Mortintoj en 1557
Kategorio:Naskiĝintoj en la 15-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 16-a jarcento