open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ludoviko la 3-a (Napolo)

**Ludoviko la 3-a, reĝo de Napolo** (naskiĝis la 25-an de septembro 1403 - mortis en Kosenco, la 12-an de novembro 1434) estis ankaŭ Grafo de Provenco, Forcalquier, Piedmonto, kaj Maine, Duko de Anĵuo (1417–1434) kaj Kalabrio (1426–1434).

## Biografio 
Li estis unuenaskita filo de Ludoviko la 2-a, reĝo de Napolo (1377-1417) kaj Jolanda de Aragono (1383-1443), reĝino de la Kvar Regnoj: Sicilio, Jerusalemo, Kipro kaj Aragono.

La trono de Aragono fariĝis vaka en 1410, okaze de la morto de Marteno la 1-a, reĝo de Aragono kaj Ludoviko estis nur ses-jara. Jolanda, la patrino de Ludoviko, estis la sola vivanta filino de Johano la 1-a el Aragono (1350-1396), antaŭulo de Marteno. Do, la trono de Aragono plediĝis favore al la juna Ludoviko.

Post du jaroj sen reĝo, Ferdinando el Kastilio fariĝis reĝo de Aragono. Ferdinando estis la dua filo de Eleanor de Aragono (1358-1382) kaj Johano la 1-a el Kastilio (1358-1390).

La okjara Ludoviko ĝis tiu momento estis perdinta unu el siaj regnoj. Tamen, lia familio estis garantiita kelkajn aragonajn teritoriojn en Montpellier kaj Roussilon. Tiam, la reĝo Ludoviko ligiĝis edziĝe kun la familio Boncascu. Jolanda kaj ŝiaj filoj prioritate konsideris sin la unuajn heredantojn, kaj komencis uzi la titolon kiel Reĝoj de Aragono. Ekde tiam, Ludoviko kaj Jolanda estis konataj kiel la Reĝo kaj Reĝino de la Kvar Regnoj. Alia interpretado asertas ke la regno de Napolo apartiĝis de Sicilio, kaj tio ekskluzivis ankaŭ la regnon de Kipro. Tamen, Jolanda kaj ŝia familio konservis teritoriojn en kelkaj el tiuj regnoj nur dum mallongaj intervaloj, kaj la insulo de Sicilio same kiel Kipro-Jerusalemo ŝajne neniam faris parton de ilia regno.

La papo Marteno la 4-a agnoskis lian titolon kiel reĝon de Sicilio en la 4-a de decembro 1419. Tio kontrastis kun la volo de la maljuna kaj seninfana reĝino Johana la 2-a (1373-1435), kiu adoptis la estontan reĝon Alfonso la 5-a el Aragono (1396-1458) kiel ŝia heredantino. En 1420, Ludoviko elŝipiĝis en Kampanio kaj sieĝis Napolon, sed li devis fuĝi ĉe la alveno de la aragona ŝiparo. Alfonso eniris en la urbon en 1421, kaj Ludoviko perdis la apogon de la papo, laca pro la kostoj de la milito. Tamen, kiam la rilatoj inter Alfonso kaj la reĝino subite plimalboniĝis post la aresto de Giovanni Caracciolo (1372-1432), amanto kaj ĉefministro de Johana, la reĝino translokiĝis al Antverpeno, kiu Ludoviko kuniĝis al ŝi. Li estis adoptita kaj nomumiĝis heredanto anstataŭ Alfonso, kaj donis al li la titolon kiel Duko de Kalabrio. Kiam Alfonso devis reiri al Aragono, la regno pacifiĝis. Ludoviko translokiĝis al sia feŭda regno en Kalabrio, kie li vivis kun Margareta de Savojo (1416-1479), filino de Amedeo la 8-a (Savojo). Ili ne havis gefilojn.

Ludoviko neniam sukcesis efektive fariĝi reĝo kaj li mortis pro malario en la 12-a de novembro 1434, en Kosenco, Kalabrio. Post la morto de Johanna en la sekvanta jaro, lia frato Renato de Anĵuo (1409-1480) fariĝis reĝo de Napolo.

## Vidu ankaŭ 
* Filipo, la Justulo, Palatina Elektisto (1448-1508)
* Ludoviko la 4-a, Palatina Elektisto (1424-1449)

## Referencoj 
Kategorio:Reĝoj de Napolo
Ludus Magnus

eta|250px|*Ludus Magnus*.
***Ludus Magnus*** aŭ ***Granda Gladiatora Trenlernejo*** estas la plej granda el la gladiatoraj arenoj en Romo, Italio. Ĝi estis konstruigita de la imperiestro Domiciano (81-96 nia erao) en la valo inter Eskvilino kaj Kaelio, nome areo jam okupita de strukturoj de la Respublika kaj Aŭgusta epokoj. La ankoraŭ videblaj ruinoj de la monumento apartenas al dua konstruaĵo atribuita al la imperiestro Trajano (98-117), kie la ludeja grundo estis levita ĉirkaŭ 1.5&nbsp;m.

## Referencoj 
* Retejo ĉe la Roma oficiala retejaro 

Kategorio:Antikva Romo
Kategorio:Romia arkitekturo
Kategorio:Spektakloj
Kategorio:Arkeologio
Opia Monteto

La **Opia Monteto** (en latina, *Oppius Mons*; {en itala Colle Oppio) estas la suda restaĵo de la Eskvilino (Varro, LL V.50), unu el la famaj Sep montetoj de Romo. Ĝi estas separata el *Cispius* norde per la valo de Subura, kaj el Kaelio sude pre la valo de la Koloseo. La Opia kaj la Cispia kune formas la ebenaĵon de Eskvilino ĝuste ene de la linio de Servia Murego.

## Eksteraj ligiloj 
* Platner kaj Ashby

Kategorio:Antikva Romo
Velarium

[eta|*Velarium* videblas fone en la pentraĵo de [Jean-Léon Gérôme nome *Ave Caesar Morituri te Salutant*]]
**Velarium** ("kurteno") estis tipo de markezo uzita en romia epoko. Ĝi etendis super la tuto de la *cavea*, nome la sideja areo en la Koloseo, por protekti la spektantaron kontraŭ elementoj (pluvo aŭ suno). Precize kiel la markezo estis tenita estas temo por studo.

La *velarium* kiu kovris la Koloseon en Romo havigis kaj ombron kaj ioman protekton kontraŭ pluvo, kvankam la ĉefa uzo de la *velarium* estis krei aerumadon, kreante cirkuladon kaj freŝan venteton.

## Referencoj
## Literaturo
*Juvenal iv.121 
* Suetonio, *Vivo de Kaligulo* 26 (Teksto).

Kategorio:Antikva Romo
Princa kripto de Weimar

eta|La bizanca kapelo ĉe la maŭzoleo. eta|La ĉerkoj de Goeto kaj Ŝilero. La **Princa kripto** (germane: *Weimarer Fürstengruft*) estas entombigejo de nobeloj kaj de Goeto kaj de Ŝilero  en Vajmaro sur la Malnova tombejo.

## Historio 
Per la aranĝo de *Tombejo antaŭ la Pordego de Nia Sinjorino* la urbo Vajmaro ricevis en 1818 modernan tombejon. Ties plej malnova parto nomatas *Historia tombejo*.

Ĉe la flankaj muroj troviĝas la tomboj de eminentuloj de ĉiuj sociaj klasoj. La de tilioj ĉirkaŭita ĉefa pado kondukas onin al altebeneton sur kiu staras - kun surfaco de greka kruco - la Princa kripto. Ĝin konstruigis duko Karolo Aŭgusto en 1825/26 laŭ la planoj de la vajmaro ĉefarkitekto Clemens Wenzeslaus Coudray: ĝi estu la duka deziro tre simpla, nur funkcianta mortuldeponejo tutsimple.

## Priskribo 
En la malsupra etaĝo staras pluraj ĉerkoj de princaj familianoj; la impresa sarkofago baroka de dukino *Eleonora Wilhelmina* plej dominas la spacon dekstre de la ŝtuparo. Sudoriente videblas la ĉerkoj de Goeto kaj (laŭdire) de Ŝilero. Esploroj pri la identeco de la en la sarkofago trovita kranio tamen montris ke ĝi ne apartenis al la geniulo.

Ŝilero en la 1805-a jaro jam estis enterigita sub la maŭzolea volbaĵo de sur la tombejo de la Kirko Sankta Jakobo. Laŭ instigo de la urbestro Carl Leberecht Schwabe ĝiaj ostoj en marto de 1826 forprenitis de tie kaj transmetitis en la princan kripton en la 16-a de decembro 1827. Goeto flanke de Ŝilero entombigitis en la 26-a de marto 1832.

## Preĝejo ortodoksa apudanta 
En 1862 sude de la maŭzoleo alkonstruitis kolorriĉa rusa ortodoksa kapelo en novbizance historiisma stilo kiel lasta dormejo de la rusa grandprincino kaj granddukino de Maria Pavlovna Romanova. Laŭ ŝia volo kvieti kune kun la edzino Karlo Frederiko, la muroj de la Princa kripto finfine transboritis tiel ke nun la du sarkofagoj apudas. Antaŭe kolektiĝis por diservoj la rusortodoksaj fideluloj en kapelo en la Stein-domo. Konsekrinto estis la arkipresbitero Stefan Sabinin.

## Literaturo 
* Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-6, p. 173
* Fritz Kühnlenz, Paul Meßner: *Tourist Stadtführer. Weimar*, VEB Tourist Verlag Berlin/Leipzig, 3-a eldono 1988, p.99-103

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la kripto sur la paĝoj de Klassik Stiftung Weimar.

Kategorio:Maŭzoleoj
Kategorio:Muzeoj en Weimar
Weimar
Arko de Konstanteno

[eta|dekstre|300px|[Hadriano leonĉase (maldekstre) kaj oferbuĉe (dekstre), ĉe detalparto de Arko de Konstanteno]]

La **Arko de Konstanteno** (, ) estas triumfa arko en Romo, troviĝanta inter la Koloseo kaj la Palatina Monteto.

## Historio 
La Arko de Konstanteno estis starigita de la Romia Senato por festi la venkon de Konstanteno la 1-a super Maksencio ĉe la Batalo de Milvia Ponto la 28-an de oktobro, 312. Dediĉita en 315, ĝi estas la plej malfrua de la ekzistantaj triumfaj arkoj en Romo, kaj la nura kiu faras ampleksan uzon de spolia, recikligante plurajn gravajn reliefojn de du-jarcentaj imperiaj monumentoj, kiuj donas frapan kaj faman stilan kontraston al la skulptaĵo lastatempe kreita por la arko.

## Loko kaj apudaj konstruaĵoj 
La arko superenhavas la *Via Triumphalis*, la vojon iritan fare de la imperiestroj kiam ili envojaĝis la grandurbon en triumfo. Tiu itinero komenciĝis ĉe la Marsa Kampo, sekvis tra la Circus Maximus kaj ĉirkaŭ la Palatina Monteto; tuj post la Arko de Konstanteno, la procesio turnus maldekstre ĉe la Meta Sudans kaj marŝus laŭ la Via Sacra al la Roma Forumo kaj al la Kapitola Monteto, pasante kaj la Arkon de Tito kaj tiun de Septimo Severo.

## La Arko de Konstanteno kaj Esperanto 
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome *Poemo de Utnoa* okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo *anoŭdo*. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Poste aperas la japana pentristo Hokusajo kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el Azio. Kaj poste venas la vico de Fidiaso, kiu montras mirindaĵojn el Eŭropo. Jen kiel oni prezentas la Arkon de Konstanteno kiel unu el ĉefaj mirindaĵoj de Romo:

:Ambaŭ vojaĝas plue al Roma urbo riĉlaŭra:
:-Jen l'alta Koloseo kun marmorŝtono polura,
:la Konstantena arko kaj statuego de Febo,
:nobela Panteono kaj civitana Forumo.
:Tie la Katedralo de Sankta Petro videblas
:kun la skulptaĵo fajna de l'Pietato Sidanta
:kaj freskoj surplafonaj en la Finjuĝa Kapelo.

## Notoj
## Eksteraj ligiloj
*1960 Summer Olympics official report.  Volume 1. p.&nbsp;80.
*1960 Summer Olympics official report.  Volume 2, Part 1. p.&nbsp;118.
*The Arch of Constantine , a detailed article "for scholars and enthusiasts"
*Inscriptions illustrated and discussed
*Google Maps satellite image
*Guided tour of the Arch of Constantine on Roma Interactive 

Kategorio:Monumentoj en Romo
Kategorio:Triumfaj arkoj
Kategorio:Konstanteno la Granda
Muzeo Kastelo Posterstein

La **Muzeo Kastelo Posterstein** () estas regionhistoria muzeo en Posterstein (Germanujo; Burgberg 1).

## Priskribo de la loko 
Muzeo sur la burgo Posterstein jam fonditis en 1952, kies unua mencio iĝis en la 1191-a jaro. Post pluraj jaroj de restaŭradlaboroj la muzeo, kun nova koncepto, povis esti ree prezentita al la publiko en la Internacia muzea tago de 1991.

## La kolektoj kaj legendo pri la kirkaj artaĵoj 
En la barokaj salonoj de la burgo oni informiĝas pri la regiona historio. Fokuso estas ekz. pri la intelektaj agoj de Doroteo de Kuronio  ĉe la najbaraj Kastelo Löbichau kaj Kastelo Tannenfeld.

En la galerio montratas nedaŭraj ekspozicioj. Inkluzivas en enirbiletoj la vizito de la karcero kiel ankaŭ la grimpado al 25 metrojn alta belfrido.

Vidindas ankaŭ la malfrugotika kirko kun baroka skulptaĵo de Johannis Hopf de 1689. Sagao rakontas ke la lignoskulptisto Hopf krimegis kiam li travojaĝis la regionon kaj estis poste ĵetita en burgan karceron. Dum la malliberiĝo li farus la artaĵojn por la kirko. Pro tio la por li planita mortpuno fariĝis puno je dumviva enkarceriĝo.

## Literaturo 
* Sabine und Klaus Hofmann: *Burg Posterstein Geschichte und Restaurierung*. Museum Burg Posterstein 1998.
* Thomas Bienert: *Mittelalterliche Burgen in Thüringen*. Wartberg Verlag, 2000. p. 22. ISBN 3-86134-631-1.
* H. C. von der Gabelentz: *Die ausgestorbenen Adelsfamilien des Osterlandes*. in: Mitteilungen der geschichtsforschenden Gesellschaft des Osterlandes, Altenburg 1836–66.
* Klaus Hofmann (eld): *Die Herzogin von Kurland im Spiegel ihrer Zeitgenossen. Europäische Salonkultur um 1800. Zum 250. Geburtstag der Herzogin von Kurland*, Museum Burg Posterstein, 2011
* Sabine und Klaus Hofmann: *Wo ich einst residierte, wo ich Fürstin des Landes war…Lebensstationen der Herzogin von Kurland*, Museum Burg Posterstein, 2007
* Sabine und Klaus Hofmann: *Zwischen Metternich und Talleyrand. Der Musenhof der Herzogin von Kurland im Schloss zu Löbichau*, Museum Burg Posterstein, 2004

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la kastelo *(germane, angle kaj france)*

Posterstein
Posterstein
Posterstein
Neuenburg (apartigilo)

**Neuenberg** staras por:

* Neuenberg (Nümbrecht), urboparto de Nümbrecht en la distrikto "Oberbergischer Kreis", Nordrejn-Vestfalio
* Neuenberg (Wuppertal), monteto sur la teritorio de la urbo Wuppertal
* Burg Neuenberg, burgruino en Lindlar-Scheel en la distrikto "Oberbergischer Kreis" en Nordrejn-Vestfalio
* Neuenberg (Fulda), urboparto de Fulda
* monaĥejo Neuenberg, Benediktana monaĥejo en la urboparto Neuenberg en Fulda

**Vidu ankaŭ:**
* Neŭŝatelo
* Neuenburg
* Neuenbürg
Erwin Weiss (apartigilo)

**Erwin Weiss** estas la nomo de jenaj personoj:

* Erwin Weiss (komponisto) (1912–2004), aŭstra komponisto
* Erwin Weiss (kemiisto) (* 1926), germana kemiisto
* Erwin Weiss (kantisto) (1934–2008), germana kantisto
Urba muzeo de Pößneck

eta|maldekstra| 
La **Urba muzeo en la urbodomo** () estis grava regionhistoria muzeo en Pößneck, Markt nr 1. Ekde 2015 ekzistas ĝia posteula muzeo kiu nomiĝas *Museum642 - Pößnecker Stadtgeschichte*. Ĝi troviĝas ĉe Klosterplatz nr 2.

## Priskribo de la konstruaĵo kaj historio de muzeado surloka 
Eltrovonte la plej belan urbodomon de Turingio oni certe ne povus ne konsideri la urbodomon de Pößneck. Konstruite en malfrugotika stilo (1478-99) ĝi restaŭritis de 1992-98 profunde kaj altkvalite. La impona konstruaĵo en si mem jam reprezentas gravan parton de la historio de Pößneck. Ne mire ke en la 1998-a jaro instalitis en ĝi la urba muzeo. En la suda alo kiel en la iama karcero la atestiloj de pasintaj tempoj trovis novan hejmon.

Jam ĉirkaŭ la komenciĝo de la 20-a jarcento estis honoroficuloj kiuj kreis  muzeeton, kiu ekzistis de 1902-45. Faligo de bomo detruis la domicilon (iama kunvenejo de framasona loĝio en la Mario-strato) sed ne povis malesperigi la kolektintojn. Ĉirkaŭ unu jarcenton poste la anoj de Pößneck denove povas informiĝi pri la historio de siaj prapatroj.

## Gamo tema 
Jenas bunta varieco de la prezentitaj temoj:
*fono de la unua mencio de la urbo kaj urba historio
*metioj , i.a. de potfaristoj, tanistoj, stanistoj 
*restado de Johann Wolfgang von Goethe en la urbo
*ĉiutaga vivo kaj laborkondiĉoj pli fruaj
*produktoj de la porcelanaĵfabriko *Conta & Böhme*, ĉefe faritaj por la eksterlando; historio de industriigo en la urbo
*verkoj de surlokaj artistoj, kiel: Franz Huth, Otto Lindig (ceramikisto de Bauhaus)
*historio de la urbodomo
*la monakejo kaj la kirkoj
*historia kuirejo
*seruristejo *Wohlfahrt*

## Literaturo
Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-6, p.&nbsp;129

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la muzeo sur la retpaĝaro de la urbo. 
* informo pri la urba muzeo en la erfurta radio *FREI* ( kaj )

Possneck
Kategorio:Pößneck
Possneck
József Tempfli

**József Tempfli** [jOixef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tempfli József** estis rumania hungara pastro, episkopo, abato. Li apartenas al la hungara minoritato en Rumanio.

József Tempfli http://tempflijozsef.blog.hu/ naskiĝis la  1931 en Urziceni (Satu Mare). Li mortis la  2016 en Oradea.

## Biografio 
József Tempfli abiturientis en 1950 en Satu Mare, poste li plulernis por diplomo pri rusa lingvo en Bukareŝto, poste li instruis en Transilvanio. En 1956 li lernis en la seminario de Alba Iulia. Li pastriĝis en 1962. baldaŭe li estis pastro. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
* abato en 1982
* episkopo en 1990.
Li strebis multe pri redonoj de havaĵoj forprenitaj dum la socialismo. Li emeritiĝis en 2008. Li ricevis rumanan kaj hungaran premiojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Schlösslein

**Schlösslein** aŭ **Schlößlein** estas la germana vorto por "kasteleto"

**Schlösslein** estas loknomo de

* Schlößlein (Rothenburg ob der Tauber), urboparto de Rothenburg ob der Tauber, distriktoAnsbach, Bavario, Germanio
* Schlößlein (Thierstein), urboparto de la komunumo Thierstein, distrikto Wunsiedel en "Fichtelgebirge", Bavario, Germanio
* Schlößlein (Waischenfeld), urboparto de Waischenfeld, distrikto Bayreuth, Bavario, Germanio
Witschel

**Witschel** estas la familia nomo de jenaj personoj:

* Christian Witschel (* 1966), germana historiisto
* Georg Witschel (* 1954), germana diplomato
* Johann Heinrich Witschel (1769–1847), germana evangelia pastro kaj deputito en la bavara parlamento
* Viviane Witschel (* 1993), germana aktorino
Gideon

**Gideon** ( - ''Ghide'on'') estas persono en la juda Biblio, la Tanaĥo, pli precize unu el la juĝistoj priskribitaj en la libro de la juĝistoj ĉapitroj 6-8. Li estas konsiderita sanktulo ĉe la katolika eklezio kiu lin festas la 26-an de septembro.

## Biblia rakonto 
### Elektito de Dio 
eta|maldekstra|
Gideon estas filo de Ioaŝ, devenas el neelstara familio de la tribo de Manase sed estas viro de granda konfido je Dio.

Post kvardeko da pacaj jaroj alportitaj de la venko de Debora kaj Barak kontraŭ la kanaanidoj, la izraelidoj denove foriris el la ordonoj de la Sinjoro kaj, pro dia puno, estas atakataj de Midjanidoj kaj Amalekidoj. Gideon estas elektita de Dio por savi sian popolon kaj ĝin malproksimigi de idolkulto. Kiel signon kaj konfirmon de tiu elekto, Gideon volas miraklon, kiu estiĝas per konsumado de la ofero de Gideon (kaprido kaj multaj panoj ne fermentintaj) per fajro ŝprucinta el roko (6, 11-21).

Obeante al la dia ordono, Gideon detruas, noktotempe, la altaron konstruitan en la urbo por honori la dion Baalo. Kiam la loĝantaro informiĝis pri tio okazigita de Gideon kaj prezentiĝis por ke Gideon estus transdonita al iliaj manoj, lia patro Ioaŝ oponas ke se Baalo estas dio li povas sin defendi tutsole (6, 25-32).

Gideon kuniras sekve la virojn de la triboj de Manase, Aŝer, Zabulon kaj Neftali por repuŝi la invadantojn midjanidojn kaj amalekidojn. Li propfetas denove signon al Dio: Dio, tial, konsentas surŝprucigi roson nur sur ŝaflana vualo dum la ĉirkaŭa tereno restas seka (6, 36-40).

### Venko sur la invadantoj 
Dio ne volas ke la venko kiun estas donanta al la izraelidoj kontraŭ la invadanto estas malĝuste interpretita. Dio do ordonas al Gideon elekti nur tricent virojn inter la dudek miloj kiujn li estis kunigintaj (7, 2-7).

Dumnokte, Gideon enŝoviĝis en la kampon de Midjanidoj kaj kiam la tricent trumpetsone atake sin lanĉis, la Maidjanidoj ekpanikis kaj reciproke sin buĉis. La supervivintaj ekfuĝis (7, 2-16).

Post tiu venko izraelidoj invitas Gideon fariĝi ilia reĝo. Li rifuzis, respondante ke nur Dio estas ilia gvidanto (8, 22-23).

Tiamaniere la lando spertis la pacon dum la tuta vivo de Gideon..

## Kulto 
Gideon estas konsiderata sanktulo de la katolika Eklezio. El la Roma martirologio de 26-a de septembro: “Memoro pri Gideon, de la tribo de Manase, kiu estis juĝisto en Izraelo kaj, ricevinte el la Sinjoro la signon de la roso descendanta sur la vualo, per la dia forto detruis la altaron de Baalo kaj liberigis la izraelidan popolon el la jugo de la malamikoj”.

## Vidu ankaŭ 
* Libro de juĝistoj
* Baalo

Kategorio:Ĉefpastroj de Izraelo
Kategorio:Eliro
Kategorio:Kohenoj
Kategorio:Katolikaj sanktuloj
Kategorio:Kristanaj sanktuloj el la Malnova Testamento
Kategorio:Homoj de la 2-a jarmilo a.K.
Imre Tempfli

**Imre Tempfli** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tempfli Imre** estis rumanuja  hungara pastro, romkatolika eklezia verkisto. Li apartenas al la hungara minoritato en Rumanio.

Imre Tempfli http://lexikon.katolikus.hu/T/Tempfli.html naskiĝis la  1954 en Căpleni.

## Biografio 
Imre Tempfli frekventis mezlernejon en Carei, poste li éernis teologiob en altlernejo en Alba Iulia fininta ĝin en 1979. Li pastriĝis en la sama jaro, poste li ricevis pastrajn postenojn en diversaj komunumoj de Transilvanio, poste li instruis en altlernejo de Alba Iulia  Inter 1990–1993 li plulernis en Romo. En 1994 en Budapeŝto li doktoriĝis el teologio. Baldaŭe li aliĝis al katolika helpservo en Germanio.

## Elektitaj publikaĵoj 
* ’’Ein Land und vier Religionen. Die Entstehung der siebenbürgischen Tolerantz.’’ (1996)
* ’’Kaplony. Adalékok egy honfoglaláskori település tört-éhez.’’ (1996)
* ’’A Szatmári Római Katolikus Egyházmegye író-papjai Sipos Ferenccel’’ (2000) 
* ’’A kaplonyi monostortemplom’’  (2002)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio 
 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj ekleziaj verkistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Hauterive (Yonne)

**Hauterive** estas franca komunumo lokita en la departemento Yonne kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi havis 409&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2011.

__TOC__
## Geografio 
Hauterive etendiĝas sur 9,56&#160;km², kaj havis 409&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas po 43&#160;homoj laŭ kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.

## Historio 
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2014 venkis en la komunumo S-ino Christine Delagneau, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Yonne
*Kantono Seignelay

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Komunumoj de Yonne
Mátyás Hodgyai

**Mátyás HODGYAI** [hodjai] rumania hungara instruisto, lokhistoriisto. Li naskiĝis en Nicolești la 24-an de februaro 1949. 
## Kariero
Mátyás Hodgyai akiris diplomon en UBB de Kluĵo en 1980 pri historio kaj li instruas en Oradea. Li estas ano de EME kaj publikigas en revuoj, ĵurnaloj.
## Fonto
*Biografiaj indikoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lokhistoriistoj
Gizella Horváth

**Gizella HORVÁTH** [horvAt] rumania hungara universitata instruistino. Ŝi naskiĝis en Aninoasa la 1-an de aŭgusto 1962. 

## Kariero
Gizella Horváth diplomitiĝis en UBB de Kluĵo (1984). De 2001 ŝi instruas en Universitato Kristana de Partium de Oradea. Ŝi estas programdirektoro de Erdélyi Disputa.

## Volumoj
**A vitatechnika alapjai* (Kv., 2002.), *Maine de Biran*. Egy filozófus életútja (La vivkariero de filozofo) (Kv., 2005). 

## Fonto
*Biografiaj indikoj 
*Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj filozofoj
Villefranche-sur-Saône

**Villefranche-sur-Saône** [] estas franca komunumo kaj subprefektejo de la departemento Rhône, en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2013.

## Geografio 
eta|maldekstra|Pontoj en Villefranche-sur-Saône
Villefranche-sur-Saône situas ĉe Rodano,  norde de Liono.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Rhône
* Listo de urboj de Francio
* Villefranche-sur-Saône (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo


Kategorio:Komunumoj de Rhône
Kategorio:Subprefektejoj de Francio
Kategorio:Urboj de Francio
Preĝejo Venkema Sankta Maria (Vác)

**Kirko Venkema Sankta Maria** estas romkatolika historia monumento en Vác, en loĝkvartalo „Felsőváros” (=Supra urbo). La neoficiale uzata nomo estas kirko de blankuloj. Tiu nomo venis pro vesto de la dominikanoj.
eta|maldekstre|

## Historio 
La kirko estis konstruita inter 1699-1755. Liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a kaŭzis la tre longan konstruan tempon. La internaj mebloj estis faritaj en la 1760-aj jaroj. La orgeno estis konstruita en 1870, riparita en 1951.

## Mumioj 
En la 1990-aj jaroj oni restaŭris la preĝejon. Dum laboro oni trovis kelon, kie estis videblaj 265 ĉerkoj, interne ne ostoj, sed mumioj estis trovitaj. Aero de la kripto estas tia, ke la kadavroj mumiiĝis nature. Unu el tiuj mumioj estis Antal Simon.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas laŭ la trotuaro en angulo de placo. 3 skulptaĵoj ornamas la fasadon: Domingo de Guzmán, Sankta Emeriko de Hungario, Senmakula koncipiĝo. La turo situas apud la sanktejo. La interna parto estas riĉe ornamita. Bildo de la ĉefaltaro prezentas preĝadon de Pio la 4-a.

## Fontoj 
* hungare kun 3 fotoj
* hungare
* hungare kun fotoj kaj mapo

Church of the Whites. Portal. Nave. - Vác.JPG|Interna foto
Vác, Fehérek temploma belső tere 2025 07.jpg|Murpentraĵo
Vác, Fehérek temploma főoltára 2025 05.jpg|Ĉefaltara bildo

Venkema
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Vác‎
Roland Ries

**Roland Ries**, naskiĝinta la  en Niederlauterbach (Bas-Rhin), estas franca politikisto , membro de la Socialisma Partio, eksa senatano de Bas-Rhin (2005-2014) kaj eksa urbestro de Strasburgo (2008-2020).

## En Strasburgo 
Municipa konsiliano de marto 1983, li estis la unua adjunkto de la urbestro de Strasburgo, Catherine Trautmann, inter 1989 kaj 1997, komisiita pri urboplanado, transportoj, kaj aparte pri la urbaj moviĝoj kaj la transporto de handikapuloj, li kondukis la konstruon de la du unuaj tramlinioj.

Post la nomumo de Catherine Trautmann al la registaro, li estis elektita urbestro de Strasburgo la  poste prezidanto de la urbeca komunumaro de Strasburgo. En junio 2000, li forlasis siajn du oficojn al Catherine Trautmann post ŝia eliro el la registaro.

Inter 2001 kaj 2008, li refariĝis municipa kaj komunumara konsiliano en opozicio.

La , li estis elektita urbestro de Strasburgo de la Municipa Konsilio per 52 voĉoj kontraŭ 13 blankaj voĉoj. La , li forlasis la prezidon de la urbeca komunumaro de Strasburgo al Jacques Bigot kaj estis elektita 1-a vicprezidanto, komisiita pri kunordigo, transportoj kaj Eŭropo.

## Mandatoj 
### Naciaj kaj eŭropaj mandatoj 
* de 1995 ĝis 2002 : Membro de la kongreso de lokaj kaj regionaj povoj en Eŭropo
* de 2001 ĝis 2003 : Membro de la Ekonomia, Sociala kaj Media Konsilio
* de 2004 : Senatano de Bas-Rhin. Li estas membro de la komisiono pri ekonomiaj aferoj, kaj, de 2008, vicprezidanto de la komisiono pri eŭropaj aferoj

### Lokaj mandatoj 
; municipaj mandatoj
* de 1983 ĝis 1989 kaj de 2001 ĝis 2008 : municipa konsiliano de Strasburgo
* de 1989 ĝis 1997 : unua vicurbestro de Strasburgo
* de 1989 ĝis 1997 : vicprezidanto de la urbeca komunumaro de Strasburgo
* de 1997 ĝis 2000 : urbestro de Strasburgo
* de 1997 ĝis 2000 : prezidanto de la urbeca komunumaro de Strasburgo
* de 2001 ĝis 2008 : komunumara konsiliano de la urbeca komunumaro de Strasburgo
* de 2008 : Urbestro de Strasburgo
* de 2008 : unua vicprezidanto de la urbeca komunumaro de Strasburgo

; regionaj mandatoj

* de 1996 ĝis 2004 : regiona konsiliano de la Alzaco

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
## Bibliografio 
* Léon Strauss: « Roland Ries », en *Nouveau dictionnaire de biographie alsacienne*, vol. 31, p. 3215

## Eksteraj ligiloj 
* Lia slipo sur la interretejo de la Senato
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en Niederlauterbach
Kategorio:Homoj de la franca Unuigita Socialisma Partio
Kategorio:Homoj de PS (Francio)
Kategorio:Senatanoj de Bas-Rhin
Kategorio:Kongreso de lokaj kaj regionaj povoj (Eŭropo)
Kategorio:Urbestroj de la franca socialista partio
Kategorio:Studentoj de la universitato de Strasburgo
Kategorio:Urbestroj de Strasburgo
Kategorio:Agregaciuloj pri moderna literaturo
12575 Palmaria

'*12575 *Palmaria''''' estas asteroido de
la asteroida zono, malkovrita la  de la italaj astronomoj
Paolo Pietrapiana kaj Luigi Sannino
elde la Observatorio Monte Viseggi en La Spezia (Italio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Palmaria, plej grava insulo en la golfo de la Spezia, fama pro ĝia malnova
ŝtonminejo de rara nigra kaj orkolora marmoro kromnomita "Portoro".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Luigi Sannino, plej juna asteroida malkovrinto. Sian asteroidon li nomis PALMARIA (La Nazione, 1-a de oktobro 2011)

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Metroo de Lillo

La **Metroo de Lillo** () estas publika metroo de la franca urbo Lillo. Ĝi estis inaŭgurita la  kaj hodiaŭ la metro-reto havas 2 liniojn kaj estas  longa. Ĝi estis unu el la unuaj metrooj aŭtomataj (tio signifas, ke ne estas homoj laborante en la trajnoj). Ĝi estas la plej longa aŭtomata metroo en la mondo.

En 2011, 99 milionoj da pasaĝeroj uzis la metroon.

__TOC__

## Metrolinioj 
centra|740ra|eta|Skemo de Metroo de Lillo

## Mapo 
center|700ra

: Metro-linio **1**
: Metro-linio **2**
: Tram-linio **R**oubaix
: Tram-linio **T**ourcoing

## Veturanta materialo 

VAL 206 - Lille - 2.JPG|VAL 206
Ligne 1 du métro de Lille Métropole - Interstation CHR Oscar-Lambret ↔ CHR B-Calmette (02A).JPG|VAL 208

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Metroo
* Listo de metrooj en la mondo
* Lillo
* Tramtransporto en Lillo
* Vehiklo Aŭtomata Leĝera
* Metroo sur pneŭoj

## Eksteraj ligiloj 
*  (Ilévia) (///)
* Trans'Lille
* cartometro.com
* UrbanRail.Net


Kategorio:Konstruaĵoj en Lille
Kategorio:Transporto en Lille
Lillo
Lillo
Lillo
Peter Hofmann (apartigilo)

**Peter Hofmann** estas la nomo de jenaj personoj:

* Peter von Hofmann (1865–1923), aŭstra generalo
* Peter Hofmann (kantisto) (1944–2010), germana tenoro kaj rokmuzikisto
* Peter Hofmann (kemiisto) (* 1947), germana kemiisto
* Peter Hofmann (manpilkisto) (* 1955), germana manpilkisto
* Peter Hofmann (theologo) (* 1958), germana teologo kaj filozofo
* Peter Hofmann (psikiatro) (* 1961), aŭstra psikiatro
* Peter Hofmann (glacikokeisto (* 1974), germana glacihokeisto
* Peter Ralf Hofmann (* 1965), germana verkisto

**Vidu ankaŭ:**
* Peter Hoffmann
12576 Oresme

'*12576 *Oresme''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca matematikisto kaj teologiisto Nikolao de Oresme (ĉ. 1322–1382), Episkopo de Lisieux. Li elpensis reprezenton de kvantoj variantaj en la tempo per du-dimensia grafikaĵo, uzante analogio kun latitudo - longitudo. Li desegnis grafikaĵon rapido - tempo por korpo moviĝanta kun konstanta akcelo, anticipante pli malfruajn malkovrojn en analitika geometrio kaj kinematiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Imre Kordics

**Imre KORDICS** [kordiĉ] rumania hungara lokhistoriisto. Li naskiĝis en Oradea en 1953. 
## Kariero
Imre Kordics esta membro de Komitato por Monumentoj kaj Memorlokoj de Partium kaj Banat. Li publikigas de 1992.
## Fonto
*Biografiaj indikoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lokhistoriistoj
Károly Kovács (skulptisto)

**Károly KOVÁCS** [kovAĉ] rumania hungara artisto. Li naskiĝis en Oradea en [[]]?.
## Kariero
Károly Kovács diplomitiĝis pri skulptoarto en Kluĵo en 1983. Li translokiĝis en Hungarujon, poste en Los Anĝeleson .

## Fonto
*Biografiaj indikoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Vincze Lucskai

**Vincze LUCSKAI** [Luĉkai] rumania hungara/hungara poeto. Li naskiĝis en Oradea en 1954.

## Kariero
Vincze Lucskai akiris diplomon pri konstruaĵo en Temeŝvaro. Nuntempe li vivas en Hungarujo. De 2004 li publikigas regule en retaj portaloj kaj en ties antologioj.

## Fonto
* Biografiaj indikoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Chiclayo

**Ĉiklajo** (hispane: Chicalyo) [ĉiKLAjo] estas metropolo, diocezo kaj signifa universitata urbo en norda Peruo, en Provinco Chiclayo, en Departemento Lambayeque. Ĝi estas ankaŭ departementa ĉefurbo, krome ĝi apartenas al urbaro.

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 629.990 (en 2011)
* Supermara alteco: 27 m
* Areo: 175 km²
* Telefonkodo: 74
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC - 5
* 

## Geografio 
Ĉiklajo situas 13 kilometrojn al la interno de la Pacifika Oceano. Trujillo (Peruo) troviĝas 174, Chimbote 291, Callao 659, Limo 652, Kusko 1142, Arekipo 1401, Tacno 1626 km.

## Historio 
eta|maldekstre|Vido en Ĉiklajo
La komunumo estis fondita en 1720 fare de hispanoj proksime al grava prahistoria arkeologia ejo. La origina loknomo estis "Santa María de los Valles de Chiclayo". Ĝi estis deklarita urbo en 1835.

## Ekonomio 
En la proksimaj kampoj oni okupiĝas pri produkto de sukerkanoj, kotonoj kaj rizoj. Ĉiklajo estas la ĉefa komerca centro de Lambayeque.

## Trafiko 
Ĉiklajo havas internacian flughavenon, krome trakuras Tut-Amerika Ŝoseo al Piura kaj Trujillo (Peruo), fine estas mallonga vojo al la haveno.

## Klimato 
Ĉiklajo havas varman kaj tre sekan dezertan tropikan klimaton, la suno brilas la tutan jaron.
eta|Vojo en Ĉiklajo
[eta|maldekstra|Mapo pri urboj en Peruo, kie estas trovebla Ĉiklajo en proksimeco de la [oceano]]
eta|750px|center|Merkato de Ĉiklajo

## Vidindaĵoj 
* katedralo kaj aliaj kirkoj
* en la proksimo piramido kaj aliaj arkeologiaj lokoj

## Famulo 
* Papo Leono la 14-a (Robert Francis Prevost), iama episkopo de Chiclayo (2015-2023).

## Fontoj 
* Angla Vikipedio helpe de Guglo
* http://www.britannica.com/EBchecked/topic/110723/Chiclayo 
* mapo, distancoj 

Kategorio:Urboj de Peruo
Kategorio:Metropoloj
Grethlein (apartigilo)

**Grethlein** estas la familia nomo de jenaj personoj:

* Christian Grethlein (* 1954), germana evangelia teologo
* Gerhard Grethlein (* 1924), germana juristo 
* Jonas Grethlein (* 1978), germana filologo
Tinnefeld (apartigilo)

**Tinnefeld** estas la familia nomo de jenaj personoj:

* Franz Tinnefeld (* 1937), germana bizancisto
* Günter Tinnefeld (* 1957), germana futbalisto
* Thomas Tinnefeld (* 1960), germana lingvisto
Paolo dal Pozzo Toscanelli

eta|Paolo dal Pozzo Toscanelli.

**Paolo dal Pozzo Toscanelli** (Florenco, 1397 - 10-a de majo de 1482) estis matematikisto, astronomo kaj kosmografo itala. Li estis la filo de la fizikisto Domenico Toscanelli. Li lernis matematikon en la Universitato de Padovo kaj gradiĝis en 1424 per la titolo de doktoro je medicino. Tie li amikiĝis kun la multfaka kardinalo Nikolao el Kuzo. Reveninta en sian naskurbon, li helpis Brunelleschi ĉe liaj kalkuloj por la konstruado de la kupolo de Katedralo Santa Maria del Fiore.

Kun la portugala kuracisto Fernao Martíns de Roriz konversaciis pri la eblo veturi al Indioj.

Li faris observojn pri kometoj kaj kalkulis ties orbitojn. Inter tiuj estis la kometo Halley en 1456. Reale li lasis praktike neniun skribitan verkon. Oni diras, ke li sendis leteron kaj mapon al la kortego de Lisbono, detalante skizon por navigi al la Spicinsuloj irante okcidenten. Tiele supozitaj kopioj de tiu letero kaj mapo estus estinta sendita al Kristoforo Kolumbo kiu estus uzinta ĝin por sia unua vojaĝo. La letero sendita al Kolumbo estas konata nur laŭ la hispanlingva versio kiun faris el ĝi la monaĥo Bartolomé de Las Casas kaj en ĝi li parolis pri la itinero al Hindio okcidenten. La kalkuloj de Toscanelli, kiu malhavis sperton kiel kosmografo kaj neniam estis elirinta el Florenco, havigus por la Tero cirkonferencon de ĉirkaŭ 29.000&nbsp;km, anstataŭ la certaj 40.000. Tiu eraro estus okazinta ĉar li baziĝis sur la eraraj kalkuloj fare de Ptolemeo. Tiu konfuzo havis du gravajn efikojn; unue, danke al tio Kolumbo povis ricevi la apogon de la kastilia regno, kiun malfacile li estus atinginta kaze esti konata la realan distancon al Cipango, ties origina celo. Due, tio permesis la identigon de la teroj de Karibio kun la insuloj de Orienta Azio, fare de la almiralo Kolumbo. Do temas pri eraroj konstruitaj sur aliaj eraroj.

## Bibliografio 
* Armando Cortesão, Cartografia Portuguesa Antiga, Lisboa, 1960.
* Armando Costesão, História da Cartografia Portuguesa, 2 vols., Lisboa, 1969–1970.
* Davidson, Miles H. Columbus then and now: a life reexamined University of Oklahoma Press, 1997 ISBN 0-8061-2934-4
* G. Uzielli, La Vita e i tempi di Paolo di Pozo Toscanelli, Roma 1894.
* Quinn, David B. Quinn The European Outthrust and Encounter: The First Phase C.1400-c.1700 Liverpool University Press, 1994 ISBN 0-85323-229-6
* Markam, Clements R. Journal of Christopher Columbus (During His First Voyage, 1492–93) and Documents Relating to the Voyages of John Cabot and Gaspar Corte Real Ayer Publishing, 1972 ISBN 0-8337-2230-1
* Rahn Phillips, Carla The Worlds of Christopher Columbus Cambridge University Press, 1993 ISBN 0-521-44652-X
* Kern, Ralf. Wissenschaftliche Instrumente in ihrer Zeit. Vom 15. – 19. Jahrhundert. Cologne: Koenig, 2010. ISBN 978-3-86560-772-0.

## Vidu ankaŭ 
*8209 Toscanelli

Kategorio:Italaj astronomoj
Lanser (apartigilo)

**Lanser** estas la familia nomo de jenaj personoj:

* Günter Lanser (* 1932), germana verkisto
* Hans Lanser-Ludolff (m. post 1923), aktoro kaj reĝisoro
* Heinz Lanser (* 1937), germana pentristo kaj desegnisto
12579 Ceva

'*12579 *Ceva''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala fratoj Giovanni (1647–1734) kaj Tommaso Ceva (1648–1737), matematikistoj interesitaj pri geometrio kaj fiziko. Giovanni estis en la servo de la Duko de Mantuo. Tommaso estis profesoro pri matematiko ĉe la Jezuita Kolegio de Milano kaj estas konata ankaŭ kiel poeto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio San Vittore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Eŭrometropolo Strasburgo

**Eŭrometropolo Strasburgo** (), antaŭe **Urba Komunumaro de Strasburgo** (, mallongigita**CUS**) estas franca komunumaro, situanta en la departemento Bas-Rhin en la regiono Alzaco. Ĝia nuna prezidanto estas Robert Herrmann.
eta|dekstra|Situo en departemento Bas-Rhin

## Historio 
De la , Strasburgo estas la centro de urbeca komunumaro.

Post la teritoria reformo leĝo de , la *Urba Komunumaro de Strasburgo* la  fariĝis la *Eŭrometropolo Strasburgo*.

## Administrado 
La urbeca komunumo Strasburgo arigas 28 komunumojn:

## Prezidantoj de la urbeca komunumaro 
* Pierre Pflimlin (1967 - 1983) - MRP, poste UDF / CDS ;
* Marcel Rudloff (1983 - 1989) - UDF / CDS ;
* Catherine Trautmann (1989 - 1997) - PS ;
* Roland Ries (1997 - 2000) - PS
* Catherine Trautmann (2000 - 2001) - PS
* Robert Grossmann (2001 - 2008) - RPR poste UMP
* Jacques Bigot ( - ) - PS
* Robert Herrmann ( - en ofico)

## Loĝantaro 
La Eŭrometropolo Strasburgo enhavis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de .

## Aneksaĵoj 
### Referencoj 
### Eksteraj ligiloj 
* 
*  SIG de la CUS : mapoj, planoj, datumoj…
*  Eksterseria numero de la gazeto "Courrier du Parlement" dediĉita al la CUS (januaro 2009)

*
Cubagua

eta|dekstra|200ra|Elŝipejo en la Insulo Cubagua

La **Insulo Cubagua** [kuBAgŭa] estas insulo de la Kariba Maro, situanta nordoriente de Venezuelo. Ĝi havas areon de 24 km². Estas parto de la Municipo Tubores de la subŝtato Nueva Esparta. Tiu ŝtato, krom Cubagua, estas kunformita de la insuloj Margarita kaj Coche.

Nueva Cádiz (Nova Kadizo) estis la unua urbo fondita en Venezuelo kaj ankaŭ la unua hispana urbo en Sudameriko, sur la marbordoj de la insulo, fondita antaŭ la jaro 1500, post la tria vojaĝo de Kolumbo fare de la itala maristo, je la servo de Karlo la 5-a, Giacomo Castiglione (hispanigita kiel Santiago Castellón) kiel provizora kampadejo por la ekspluatado de elproduktejoj de perloj. La iama urbo estas nun almenaŭ parte submarigita same kiel parto de la insulo mem, kie ĉiuokaze restas ankoraŭ kelkaj ruinoj.

Kategorio:Geografio de Venezuelo
Buchleitner (apartigilo)

**Buchleitner** estas la familio nomo de jenaj personoj:

* Ellen Buchleitner (* 1968), germana atletino 
* Gerhard Buchleitner (* 1942), aŭstra politikisto (SPÖ)
* Michael Buchleitner (* 1969), aŭstra kuristo
* Peter Buchleitner (* 1933), aŭstra politikisto (ÖVP) kaj agrikultivisto
Izabela d'Este

'''Izabela d'Este''' (naskiĝis en Ferrara, en la 17-a de majo 1474 - mortis en Mantovo, en la 13-a de februaro 1539) estis unu el la plej gravaj virinoj de la Renesanco kaj de la ŝiaepoka kultura mondo. Ŝi estis filino de Herkulo la 1-a, Duko de Ferrara kaj Eleonoro de Aragono (1450-1493), kiu ŝiavice estis filino de Ferdinando la 1-a, reĝo de Napolo (1423-1494).

## Biografio 
Ŝi estis patronino de la artoj same kiel renoma figuro, kies pionira stilo de ŝiaj vestaĵoj kopiiĝis de virinoj tra la kortegoj en Italio kaj Francio. La poeto Ariosto nomis ŝin "la liberala kaj grandanima Izabelo", dum Matteo Bandello (1480-1562) ŝin priskribis kiel la "plej sublima inter la virinaro". Niccolò da Correggio (1450-1508) estis pli aŭdaca dirante ke ŝi estis "La Unua Damo de la Mondo".

Ŝi servis kiel regentino de Mantovo dum la foresto de sia edzo, Francisko la 2-a Gonzaga (1466-1519), Markizo de Mantovo, kaj dum la malpliaĝeco de sia filo, Federiko la 2-a Gonzaga, Duko de Mantovo (1500-1540). En 1500, ŝi renkontiĝis Ludoviko la 12-a, en Milano, dum diplomatia misio kaj konvinkis lin ne sendi trupojn kontraŭ Mantovo.

## Vidu ankaŭ 
* Herkulo la 1-a, Duko de Ferrara (1431-1505)
* Alfonso la 1-a (1476-1534), Duko de Ferrara
* Herkulo la 2-a (1508-1559), Duko de Ferrara

## Referencoj 
Kategorio:Este
⚭
Bührer (apartigilo)

**Bührer** staras por:

* Bührer (traktoro), svisa entrepreno

**Bührer** estas la familia nomo de jenaj personoj:
* Dennis Bührer (* 1983), germana futbalisto
* Dietmar Bührer (* 1947), germana fotografo
* Gerold Bührer (* 1948), svisa politikisto
* Gisa Bührer-Lucke (* 1953), germana ĵurnalistino kaj aŭtorino
* Jakob Bührer (1882–1975), svisa ĵurnalisto kaj verkisto
* Karl-Heinz Bührer (* 1959), germana futbalisto
* Karl Wilhelm Bührer (1861–1917), svisa aŭtoro kaj entreprenisto
* Marco Bührer (* 1979), svisa glacihokeisto
* Tanja Bührer (* 1974), svisa historiistino
* Thomas Bührer (* 1968), svisa kuristo
* Urs Bührer (* 1942), svisa komponisto, orgenisto kaj muzikpedagogo
* Willy Bührer (1912–??), svisa dekatleto

## Vidu ankaŭ
* Bürer
La Isabela

eta|400px|Loko kie troviĝis La Isabela en La Hispaniolo
**La Isabela** aŭ **Villa Isabela** estis la unua urbo fondita en la Nova Mondo (Ameriko) fare de la hispanoj (1494). Kristoforo Kolumbo elektis ĝin anstataŭe de *Fuerte de La Navidad*, en la norda marbordo de Hispaniolo (en aktuala teritorio de la provinco Puerto Plata, Dominika Respubliko), kaj nomumis regokonsilion, el kiu formis parton monaĥo Bernat Boyl. La urbo estis mikso de havenurbo, ŝipkonstruejo, dogano kaj stokejo, tra kiu oni kanaligis la tutan trafikon inter la insulo kaj Hispanio.

## Eksteraj ligiloj 
* La Isabela, primera ciudad del Nuevo Mundo (Historia del Nuevo Mundo) 

## Vidu ankaŭ 
* Concepción de la Vega

## Referencoj 
Kategorio:Malkovro de Ameriko
Kategorio:Historio de Dominika Respubliko
Kategorio:Hispaniolo
Muzeo Kastelo Ranis

eta|Granda kastelo ŝvebanta super vilaĝo.
La **Muzeo Kastelo Ranis** () estas regionhistoria muzeo en Ranis, Germanujo.

## Priskribo 
La kastelo Ranis estas unu el malmultaj en origina stato kvazaŭ komplete konservitaj grandaj mezepokaj burgkompleksoj. Ĝia fondodato ne konatas. En la 12-a jarcento ĝi unuafoje menciitis kiel regna bieno de germanaj imperiestroj kaj reĝoj.

Ekde 1956/57 ĝi gastigas regionhistorian muzeon. Krom la geologion koncernas la daŭra ekspozicio - verŝajne unikaĵo en muzeo - la tertremosciencon. Tion kaŭzis kaj ebligis grandstacio sismologia en trea proksimeco. Originalaj sismografoj ne nur registras la grandajn tertremojn sed ankaŭ la tremetojn faritajn de la tra la salonoj promentantaj vizitantoj.

## Muzeaj sekcioj 
Sekcio pri prahistorio dokumentadas la prahistorian esploradon en la regiono. La larĝa mallevaĵo ĉe la rivero Orla kaj ties randaj zonoj estas de longtempe setlitaj. La Ilsen-kaverno de sub la burgo nombriĝas inter la plej gravaj trovejoj de paleolitiko en Mezeŭropo.

La burgan historion dokumentas kirasoj kaj armiloj, kroniko kaj prezento de la historio de la konstruo de la burgo. Krome videblas kutlruhistoriaĵoj kaj pentraĵoj, grafikaĵoj kaj skulptaĵoj de artistoj el la ĉirkaŭaĵo (19-a kaj 20-a jc).

Viziteblas ankaŭ la burga kelaro, la karcero en la t.n. Turo de malsato kaj kuirejo. De la belfrido povas oni ĝui belvidon ĝis la Turingia Arbaro.

## Literaturo 
Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-6, p.&nbsp;130-131

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la muzeo. 
* Kiel malhelpi la fermon de la muzeo pro troaj ŝuldoj de la komunumo.
* Novaj konceptoj por la ekspozicioj.

Ranis
Ranis
Ranis
Alejo Fernández

**Alejo Fernández** (ĉ. 1475 – 1545) estis pentristo de la hispana Renesanco, de germana deveno, rekonita kaj elstara membro de la sevila skolo de pentrarto. Lia pentraĵo *Virgulino de la Navigantoj* estas agnoskita kiel unua bildo pri la Malkovro de Ameriko. Li edziĝis dufoje ĉiam ene de la pentrartaj etosoj. Li reprezentis la transiron al la plena pentrarto de la Renesanco. Li ekkarieris en Kordovo, sed en 1508 li translokiĝis al Sevilo ĉefe por labori por la retablo de la katedralo.[350px|eta|Retablo de la [Virgulino de la Navigantoj|Virgulino de la Maristoj aŭ de la Navigantoj, Kapelo de la ĉambro de la Almiralo en la Alkazaro de Sevilo.]]

[eta|350px|dekstra|*Anunciación* de Alejo Fernández ([Muzeo de Belartoj de Sevilo).]]

## Eksteraj ligiloj 
* Alejo Fernández ĉe *Patrimonio Mueble de Andalucía*. Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico

Kategorio:Hispanaj pentristoj
Kategorio:Renesanca pentrarto
Frankenblick

**Frankenblick** estas komunumo en Germanio, kiu ekzistas ekde la 1-a de januaro 2012. Tiam kunfandiĝis la antaŭe memstaraj komunumoj Effelder-Rauenstein kaj Mengersgereuth-Hämmern. Ĝi troviĝas en la distrikto Sonneberg de la federacia lando Turingio. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn.

## Vidindaĵoj 
* Kastelo Effelder (eksa kulturdomo)
* Muzeo Neues Schloß, ĉefe pri porcelano (kvartalo Rauenstein)
* Burgo Rauenstein, ruino
* Schildkröt-pupmuzeo (kvartalo Rauenstein)
* Preĝejo Savinto (Mengersgereuth)

## Gefiloj
*Arthur Ehrhardt, militverkisto (kvartalo Hämmern)
*Friedrich Stammberger, geologo (kvartalo Rauenstein)
*Wilhelm Eichhorn, fotisto (kvartalo Rauenstein)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

[eta|maldekstra|300px|la nova kastelo Rauenstein, [Muzeo Nova Kastelo Rauenstein|muzeo ĉefe pri porcelano (fone la ruino de la malnova burgo)]]
eta|maldekstra|300px|la kastelo en la komunumoparto *Effelder*, nuna komunuma administrejo

Kategorio:Distrikto Sonneberg
Kategorio:Urboj de Turingio
Leonor de Aragono

** Leonor de Aragono** (naskiĝis en Napolo, en la 22-a de junio 1450 - mortis en Ferrara, en la 11-a de oktobro 1493) estis Dukino (progeedza) de Ferrara, Modeno kaj Reggio.

Ŝi estis filino de Ferdinando la 1-a kaj Izabela de Chiaromonte, filino de la princo de Taranto kaj nevino de Maria d'Enghien (1367-1446), reĝino de Napolo. Do, ŝi estis fratino de Alfonso la 2-a (Napolo) (1448-1495), Federiko la 1-a (Napolo) (1452-1504) kaj Beatrico de Aragono (1457-1508), reĝino de Hungario kaj edzino de Matiaso Korvino kaj poste de Ladislao la 2-a el Bohemio.

En 1471, ŝi edziniĝis al Herkulo la 1-a d'Este, Duko de Ferrara (1431-1505). Kiam ŝia edzo forestis, ŝi partoprenadis en la "Ekzameno de la Petegoj", kaj prenadis la bridilojn de la regno. La Ekzameno konsistis je serio da favorpetoj aŭ liberigo de arestitoj en Ferrara. Hodiaŭ ŝi troviĝas sepultita en marmora tombo de la Monaĥejo de la Corpus Domini, kune kun la filo Alfonso la 1-a d'Este kaj du genepoj: Aleksandro d'Este kaj Izabela d'Este.

## Vidu ankaŭ 
* Ferdinando la 1-a, reĝo de Napolo (1423-1494)
* Isabella d'Este (1474-1539)
* Beatrico d'Este (1475-1497)
* Alfonso la 1-a d'Este, Duko de Ferrara (1476-1534)
* Ferrante d'Este (1477-1540)
* Hipolito d'Este (1479-1520)

## Referencoj 
Kategorio:Dinastio de Trastamaro
⚭
Montfermeil

**Montfermeil** [] estas franca komunumo kaj ĉirkaŭurbo de Parizo en la departemento Seine-Saint-Denis, en la regiono Francilio. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2011.

## Geografio 
eta|maldekstre|Situo de Montfermeil rilate al Parizo kaj la ĉirkaŭaj departementoj
Montfermeil situas  oriente de la centro de Parizo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-Saint-Denis
* Listo de urboj de Francio
* Clichy - Montfermeil (pariza metrostacio)
* Clichy - Montfermeil (Tramtransporto en Parizo)
* Arboretum (Tramtransporto en Parizo)
* Daniel Perdrigé (Tramtransporto en Parizo)
* Hôpital de Montfermeil (Tramtransporto en Parizo)
* Notre-Dame des Anges (Tramtransporto en Parizo)
* Paul Bert (Tramtransporto en Parizo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Seine-Saint-Denis
Kategorio:Urboj de Francio