open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Osvětimany

**Osvětimany** estas kampurbo en la distrikto Uherské Hradiště en la regiono Zlín de Ĉeĥio. Ĝi situas proksimume 15&nbsp;km okcidente de urbo Uherské Hradiště en montaro Chřiby. En la municipo vivas  ().

## Historio 
La unua skriba mencio pri la komunumo estas el la jaro 1350.

## Loĝantaro 
## Galerio 

Osvětimany, kostel zezadu.JPG|Preĝejo de sankta Havlo
Osvětimany, náves (1).JPG|Placo
Osvětimany - Jan Nepomucký.jpg|Statuo de Johano Nepomuka
Osvětimany, OÚ.JPG|Oficejo de la kampurbo
Klimentek 1.jpg|Burgejo de sankta Klimento

Kategorio:Kampurboj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Municipoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Kampurboj en Moravio
Kategorio:Setlejoj en Chřiby
Fenetila propionato

**Fenetila propionato** aŭ **C11H14O2** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la propionata acido kaj fenetila alkoholo, senkolora likvaĵo kun fruktodoro, uzata kiel odorigagento. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Fenetila propionato estas malmulte solvebla en akvo, sed estas solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj.

Fenetila propionato estas nature trovata en pluraj plantoj kaj planto-derivaĵoj tiaj kiaj Psidium guajava, Arachis hypogea, pomcidro, biero, rumo, pombrando, kaj diversaj fromaĝoj. Fenetila propionato estas uzata kiel gustigilo kaj odorigagento, samkiel insekticido.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de fenilacetata acido kaj fenetila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *fenilacetata anhidrido* kaj fenetila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de *fenetila klorido* kaj fenilacetata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria fenilacetato kaj *fenetila klorido*:

### Sintezo 5 
* Reakcio de transesterigo inter fenetila acetato kaj metila fenilacetato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transigo inter *fenetila benzoato* kaj fenilacetata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transigo inter anizila fenilacetato kaj fenetila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *fenetila propionato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *fenetila propionato*:

### Reakcio 3 
* Preparado per acida transigo inter *fenetila propionato* kaj benzoata acido:

### Reakcio 4 
* Preparado per alkohola transigo inter *fenetila propionato* kaj anizila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *fenetila propionato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun amoniako:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun klorida acido:

## Literaturo 
* Encyclopedia of Food and Color Additives
* Toxnet
* The Good Scents Company
* Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients
* Cornell Cooperative Extension
* Encyclopedia of Food and Color Additives
* Monographs on Fragrance Raw Materials

## Referencoj 
Kategorio:Propionataj esteroj
Propionatoj
Laurence N. Wolfe

**Laurence N. Wolfe ** (1929) estas usona advokato.

Li diplomiĝis ĉe California State University, Los Angeles kaj doktoriĝis ĉe University of La Verne (*Juris Doctor*).

En 1967 Wolfe verkis la rakonton pri la epizodo "The Ultimate Computer" de Star Trek, kiu estis scenarigita de D.C. Fontana. Ĉi tiu estas lia sola verko.

Kategorio:Usonaj advokatoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Jerome Robbins

**Jerome ROBBINS** (denaske Jerome Rabinowitz; Novjorko, 11a de oktobro 1918 - samloke, 29a de julio 1998) estis usona dancisto, koregrafo, direktoro de kompanio kaj instruisto de baleto.

En 1950 li kunlaboris kun la Kontraŭmalusona Komitato antaŭ kiu li denoncis supozitajn komunistajn kolegojn.

Edukita en moderna danco kaj en la diversaj esprimoj de la usona populara danco, li atingis grandajn sukcesojn en Broadway pere de muzikaloj kiel *On the Town* kaj *West Side Story*. Lia entuziasmo al baleto kondukis lin al la *Ballet Theatre* kaj al la Baleto de Novjorko por kiuj li kreis ŝlosilajn verkon kiel *Fancy Free*, *The Cage* aŭ *Afternoon of a Faun*. Nomumita en 1969 baletmajstro de la Baleto de Novjorko fare de George Balanchine, ĝia arta direktoro, li kontribuis al kreado de repertorio kaj stilo kiuj estis difinita kaj aprezata kiel aŭtente usona. Post la morto de Balanchine en 1983, Robbins esti ĝis sia demizio en 1990 arta kun-direktoro de la kompanio kun la dancisto Peter Martins. Li revenis al la Baleto de Novjorko en 1995 pere de la *West Side Story Suite*, nome kompilaĵo de la plej famaj pecoj de la muzikalo kaj en 1957 pere de *Brandenburg* pri la samnomaj konĉertoj de Johann Sebastian Bach.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Lawrence, Greg (2001). Dance with Demons: The Life of Jerome Robbins. G.P. Putnam's Sons. ISBN 0-399-14652-0. OCLC 45015298.
* Jowitt, Deborah (2005). Jerome Robbins: His Life, His Theater, His Dance. Simon & Schuster. ISBN 978-0-684-86986-5.
* Vaill, Amanda (2006). Somewhere: The Life of Jerome Robbins. Broadway. ISBN 978-0-7679-0420-9.
* Conrad, Christine (2001). Jerome Robbins: That Broadway Man', Booth-Clibborn ISBN 1-86154-173-2
* Emmet Long, Robert (2001). Broadway, the Golden Years: Jerome Robbins and the Great Choreographer Directors, 1940 to the Present. Continuum International Publishing Group. ISBN 0-8264-1462-1
* Altman, Richard (1971). The Making of a Musical: Fiddler on the Roof. Crown Publishers.
* Thelen, Lawrence (1999). The Show Makers: Great Directors of the American Musical Theatre. Routledge.ISBN 0415923468

Kategorio:Usonaj baletistoj
Kategorio:Usonaj koreografoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Akademia Premio por plej bona reĝisoro
53910 Jánfischer

'*53910 *Jánfischer''''' estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la slovakaj astronomoj Leonard Kornoš kaj Dušan Kalmančok elde la Observatorio de Modra en Slovakio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la slovaka fizikisto Ján Fischer (1905–1980), teoria fizikisto kaj profesoro ĉe la Universitato Komenio de Bratislavo. Li studis la interagon inter la materio kaj la elektromagneta radiado kaj signife kontribuis al la kvantuma teorio de la fotoelektra efiko kaj de la Kompton-efiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Leonard Kornoš
Kategorio:Malkovrita de Dušan Kalmančok
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Liceo Vauban (Luksemburgo)

eta|Luksemburgo, Gasperiŝo, "Bei der Kéiwiss"
La **Liceo** aŭ **Gimnazio Vauban** en Luksemburgo (Lycée Vauban - Lycée français de/à l'étranger en franclingvo) estis la malspecifa nomo donita al la "Kolegio kaj franca Gimnazio en Luksemburgo" ĝis 2017. La konstrua projekto de nova franclingva kampuso en Luksemburgio, la "Gimnazio Vauban kaj la franca lernejo de Luksemburgo" kunfandis en aprilo 2017 en "**Vauban, Lernejo kaj Franca Gimnazio de Luksemburgo**". Estis lokita al la Limpertsbergo, kvartalo de la urbo de Luksemburgo, ĝis 2018. La kolegio-gimnazio trovas sin ekde februaro 2018 en Gasperiŝo. La **franca lernejo de Luksemburgo** movis al la kampuso en septembro 2017.

## Referencoj 
Vauban (Luksemburgo)
Kategorio:Edukaj organizaĵoj en Luksemburgo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1985
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1980-1989
The Ultimate Computer

**"The Ultimate Computer"** [La Plej moderna komputilo] estas la dudek-kvara epizodo de la dua sezono de Star Trek: The Original Series. Verkita de D.C. Fontana (bazita sur rakonto de Laurence N. Wolfe) kaj direktita fare de John Meredyth Lucas, ĝi estis unua elsendita la 8-an de marto 1968.

## Intrigo
La Enterprise estas kunvokita al kosma stacio sen ekspliko. Komodoro Wesley (Barry Russo) klarigas, ke la "Enterprise" estos provoŝipo por la *M-5 Multitronic System*, revolucia taktika komputilo desegnita de D-ro. Richard Daystrom (William Marshall). La M-5 devas manipuli ĉiujn stelŝipajn funkciojn sen homa helpo. Dum Spock estas impresita per M-5, Kapitano James T. Kirk kaj Leonard McCoy havas dubojn.

La M-5 sukcesas ĉe siaj unuaj taskoj, plenumante ŝipajn funkciojn pli rapide kaj efike ol homoj. Tamen, M-5 ankaŭ montras neatenditan konduton, kiel forigi potencon kaj vivan subtenon al neokupataj partoj de la ŝipo, kaj desegni pliigitan potencon pro nekonataj kialoj; Daystrom subtenas ke M-5 laboras konvene.

Dum sia unua taktika manovro, M-5 protektas la "Enterprise'n" kontraŭ simulitaj atakoj de stelŝipoj *Excalibur* kaj *Lexington*. La "Enterprise" estas deklarita la venkinto, kaj Wesley ĝoje nomas Kirkon kiel "Kapitano Dunsel", utiligante dirmaniero de Stelflota Akademio por iu servanta neniun utilan celon. Kirk estas maltrankviligita de ĉi tio.

Dume, kvar el la samklasaj kosmoŝipoj de Enterprise, *Lexington*, *Potemkin*, *Excalibur*, kaj *Hood*, alproksimiĝas por komenci novan taktikon. M-5 silentas komunikilon kiam detektas la kosmoŝipojn kaj atakas ilin per veraj armiloj. La stelŝiparo rigardas senhelpe kiam la Enterprise pafas sur la Lexington, mortigante 53 homojn, kaj poste turniĝas al la Excalibur, mortigante ĉiujn enŝipe kaj lasante ĝin sen motoroj. Wesley petas permeson de komando de stelfloto por memdetrui la Enterprise'n.

Daystrom, indikante, ke la *engramoj* (algoritmoj), kiujn li uzis, estis siaj propraj, kaj kredas ke li povas rezoni kun la M-5, sed lia konversacio kun la maŝino rapide degeneras en memkompatan lamenton pri sia propra kariero kaj seniluziiĝoj. McCoy avertas al Kirk, ke okazas psikotan epizodon, kaj kiam Daystrom ekkriis laŭte, Spock submetas lin.

Kirk tiam provas persvadi la komputilon por deteni siajn atakojn. Kirk demandas al M-5 tion, kio estas ĝia celo. M-5 respondas, ke ĝia celo estas protekti vivantojn. Kirk diras, ke ĝi agis kontraŭ sia celo mortigante homojn. M-5 agnoskas, ke ĝi mortigis kaj devas sekve morti sin. Tiel farante, ĝi ankaŭ kripligas la kosmoŝipon.

Ricevinte permeson detrui Enterprise'n, la aliaj stelŝipoj proksimiĝas. Ĉar Scott ne povas restarigi komunikojn tuj, Kirk decidas lasi la kosmoŝipon sen ŝildoj, esperante ke Komodoro Wesley rimarkos, ke la minaco pasis. Tio sukcesas kaj la Komodoro ordonas siajn ŝipojn halti en la lasta momento.

Kategorio:Epizodoj de Star Trek
Kategorio:Artefarita intelekto en fikcio
Kategorio:Verkoj de 1968
Turnponto

eta|Animacio de turnponto
eta|Turnponto
**Turnponto** estas movebla ponto kiu (mal)fermiĝas per  rotacio ĉirkaŭ vertikala akso.

## Priskribo 
La supraĵo de la ponto laŭiras, dum la (mal)fermado, arkon. Tio ankaŭ havas sekvojn por la kuniĝo inter la abutmentoj kaj la finaĵoj de la pontkovrilo: neniu parto de la pontkovrilo rajtas tuŝi la abutmenton. Se la ponto en ambaŭ direktoj devas estis malfermebla, tio signifas ke ankaŭ la finaĵoj de la pontkovrilo estu arkformaj.

Antaŭ ol la ponto povas esti malfermata, ĝi estas malligata per malsuprenigo de la krikoj sur kiuj kuŝas la pontkovrilo, la tielnomata *surmetmekanismo*. En fermita stato la ponto estas riglita per la krikoj.

Turnponto povas konsisti el du samlongaj brakoj, Tiel ekestas du traveturejoj ĉe kio la turnpunkto de la ponto situas sur insulo. Se unu traveturejo sufiĉas, oni konstruas malsamlongbrakan turnponton. En tiu kazo oni devas, por akiri egalan ŝarĝon sur la mekanismo, aldoni kontraŭpezilon al la plej mallonga brako de la ponto.

La avantaĝo de turnponto estas ke estas traveturejo se limigoj en alto por la trafiko, dum tamen eblas rapide (mal)fermi la ponton. La larĝo de la ŝipveturejo tamen povas esti limigita.

Kategorio:Pontoj laŭ tipoj
Hanam

**Hanam** (, laŭ ĉinaj literoj **河南市**) estas urbego en Sud-Koreio.
eta|maldekstre|215ra|Urbodomo de Hanam
eta|Ŝoseo en Hanam
eta|Poŝtejo en Hanam

## Bazaj informoj 
* Areo: 93&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 254,415 en 2018
* Horzono: UTC + 9
* Poŝtkodoj:
* Telefonkodo: +82 31, +82-2
* 

## Geografio 
Hanam estas satelita urbo de Seulo situanta tuj oriente de la ĉefurbo kaj najbaras kun Namjanĝu (norde), Kvanĝu (okcidente) kaj Songnam (sude). La teritorio de la urbego kuŝas en baseno de rivero.
eta|Turo en Hanam

## Historio 
En 6-a jarcento a. K. oni fondis novan urbon en la teritorio de hodiaŭa Hanam, nomata Vireson. En 370 Vireson iĝis la ĉefurbo de la frua korea stato. En 940, la urbo de Kvanĝu estis formita ĉi tie, la teritorio de la moderna Hanama fariĝis parto de ĉi tiu urbo. Hanam fariĝis aparta urbo apartigita de Kvanĝu en 1989. En 2009 Songnam kaj Hanam intencas unuiĝi.

## Klimato 
Hanam situas en kontinenta klimato kun influo de musono. La averaĝa jara temperaturo estas 12,5 °C. Jare pluvas (aŭ neĝas) pli ol 1400 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo-septembro pli ofte.

## Vizitindaĵoj 
* Kultura Festivalo de Hanam
* dancfestivalo
* turo
* arkeologia loko (historia heredaĵo) en la aglomeraĵo
* fortikaĵo kun muroj 7 metrojn altaj kaj ĉirkaŭ 2 kilometrojn longaj.
* statuo de Budho el 977
* trietaĝa pagodo 3,6 metrojn alta

## Ĝemelurboj 
*  Little Rock (Arkansaso), Usono
*  Ruŝan, Ĉinio
*  Shah Alam, Malajzio

## Fontoj 
* WikiTrans
* http://www.hanamcitycouncil.go.kr/source/korean/main/main.html 

하남 동사지 오층석탑.jpg|Templo (pagodo)
Korea Animation High School.jpg|Altlernejo

Kategorio:Urboj de Sud-Koreio
Deklaro de Santos Dumont

**Deklaro de Santos Dumont** estas la dokumento, per kiu la Brazila Esperantista Junulara Organizo (BEJO) estis oficiale fondita en 1967, okaze de la II-a Seminario de Esperanto.

Santos Dumont
Kategorio:Dokumentoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Aperis en 1967
Kategorio:Esperanto-movado en Brazilo
Kategorio:Brazila Esperantista Junulara Organizo
Kategorio:Esperanto en 1967
(54071) 2000 GQ146

**(54071) 2000 GQ146** estas malrapide rotacianta terrenkonta kaj marsrenkonta amora asteroido malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia klinata orbito pasas proksime de tiu de la Tero, kaj precipe de tiu de Marso ĉe siaj ambaŭ nodoj.

Ĝia tera MOID estas 0,125804 AU (18,820 milionoj da km):
* La  ĝi pasis al 0,146770 AU (21,956 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,125301 AU (18,745 milionoj da kilometroj) de nia planedo.

Ĝia marsa MOID estas 0,0157487 AU (2,356 milionoj da km):
* La  ĝi pasis al 0,0620836 AU (9,288 milionoj da km) de Marso.
* La  ĝi pasos al 0,0206879 AU (3,095 milionoj da kilometroj) de tiu ĉi planedo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Tibor Márkus

**Tibor Márkus** [mArkuŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Márkus Tibor** estas hungara ĵazpianisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.

Tibor Márkus  naskiĝis la  en Szombathely.

## Biografio 
Tibor Márkus frekventis muzikan bazlernejon, poste li maturiĝis en konservatorio en Budapeŝto, fine li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Lia ĉefinstruisto estis Károly Binder. Post siaj studoj li faris ĵazkurson en Pedagogia Altlernejo Dániel Berzsenyi. En la lernojaro 1992 li ekinstruis en muziklernejo, sed en la sekvaj jaroj li ofte faris kursojn en kulturdomoj, lernejoj, eĉ universitatoj. En 2000 li ekinstruis en la Muzikarta Altlernejo. Krom la instruado li ankaŭ faras koncertojn kaj li komponadas. Li ricevis premiojn inter 2010-2017.

## Elektitaj koncertoj 
* Romo (2000)
* Banská Štiavnica (2007)

## Elektitaj komponaĵoj 
* akompanaj muzikaĵoj por filmoj kaj testraĵoj

## Elektitaj libroj 
* *A jazz elmélete I.-III.* (2012-2015)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ĵazpianistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Miklós Malek (pli aĝa)

**Miklós Malek** [miklOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun distinga vorteto (=pli aĝa) **id. Malek Miklós** estas hungara komponisto, dirigento. Lia edzino estas Mária Toldy, lia filo estas Miklós Malek (pli juna).

Miklós Malek  naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Miklós Malek maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1963, poste li akiris trumpetistan diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1970. Jam dum la lernojaroj en 1963 li estis membro de ĵazorkestro, kiu atingis la unuan lokon en televizia konkurso. Inter 1969-1989 li apartenis al konata ŝlagromuzikista orkestro. En 1969 li ekhavis postenon en la Hungara Radio, en 1983 en Teatro Madách. Inter 1992 kaj 1999 li laboris ankaŭ en Hungara Televizio, li kunlaboris kun kremo de hungaraj muzikistoj. Ekde 2000 li komponadas plej ofte simfoniojn. Li ricevis premiojn inter 1969 - 2011. Li havas edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

## Elektitaj komponaĵoj 
* ŝlagroj: ekzemple: Hull az elsárgult levél, Szállj kék madár
* muzikalo: Kell néha egy kis csavargás (1976)
* akompananta muziko de teatraĵo: Életem bére (1989)
* filma muziko: Macskafogó 2 (2007)
* pluraj konĉertoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(54013) 2000 GA97

**(54013) 2000 GA97** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito ekstere proksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,0556061 AU, tie estas 8,319 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Lula (Nederlando)

**Lula** estas setlejo kaj antaŭa vilaĝo en la komunumo Midden-Groningen en la provinco Groningen en Nederlando. La setlejo situas en la samdirekta daŭrigo de Kalkwijk, ofte ambaŭ  vilaĝoj estas vidataj kiel unu vilaĝo.

Lula komence apartenis al la paroĥo Hoogezand, sed en 1755 al la nova  **Windeweer kaj Lula**; La protestanta kirko eksituis en Windeweer. Ekde 1811 Lula estis parto de la burĝa komunumo Windeweer, kiu en 1821 estis aldonita al Hoogezand.

La ekesto de la vilaĝo estas interligita kun la komenco de la torfofosado en tiu parto de la torfeja vilaĝo. La Frisa Kompanio komencis en la 17-a jarcento per la konstruado de la Kalkwijk. En la torfejoj laboris homoj el multaj kompasdirektoj. En Lula tiuj grandparte estis svisaj menonitoj kiuj fuĝis el ilia propra lando. La familia nomo *Leutscher* kiu en tiu regiono multfoje aperas origine devenas el Erlenbach (Svislando).

eta|maldekstra|222px|Situo de Lula je la Kalkwijkerdiep en la orienta parto de la antaŭa komunumo Hoogezand. Mapo el 1867.

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Groningo
Peter B. Stetson

**Peter Brailey STETSON** estas kanada astronomo, profesoro pri astronomio ĉe la Universitato de Viktorio.

Minor Planet Center kreditas lin de la kunmalkovro de la asteroido 54411 Bobestelle en kunlaboro kun David D. Balam la .

Li interesiĝas pri la fotometrio de la stelamasoj, precipe la , li ankaŭ laboris pri la  en la najbaraj nanaj galaksioj kaj en la kampo de Lakta Vojo.

Li estis ano de la Ŝlosila Projekto de Skalo de Ekstergalaksiaj Distancoj per la Kosmoteleskopo Hubble.

Li disvolvis programarojn, kiuj permesas ricevi fotometriajn kaj astrometriajn informojn elde fotaj kaj ciferecaj du-dimensiaj bildoj.

## Honoro 
La asteroido 255703 Stetson estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Persona paĝaro de Peter B. Stetson el *Herzberg Astrophysics*
* Peter B. Stetson, bibliografio ; el la paĝaro de *Cornell University*

Kategorio:Kanadaj astronomoj
Postmoderneco

[eta|300px|[Bauhaus Dessau.]]
La termino **postmoderneco** estas uzata por aludi ĝenerale al ampleksa nombro de artaj, kulturaj, literaturaj kaj filozofiaj movadoj de la 20a jarcento, kiuj pluas ĝis nun, difinitaj en diversaj gradoj kaj manieroj pro siaj opozicio aŭ supero de la tendencoj de la moderneco.

En sociologio tamen, la terminoj *postmoderno* kaj *postmodernigo* referencas al kultura procezo okazinta en multaj landoj dum la 20a jarcento, identigita jam komence de la 1970-aj jaroj. Tiu aparta signifo de la vorto estas pli klara sub la termino *postmaterialismo*.

La diferencaj tendencoj de la postmoderna movado aperis dum la dua duono de la 20a jarcento. Kvankam tio aplikiĝas al tre diversaj tendencoj, ĉiuj el ili kunhavas la ideon ke la moderna projekto malsukcesis en sia klopodo por radikala plinovigo de la tradiciaj formoj de arto kaj kulturo, de pensaro kaj de socia vivo.

Unu el plej gravaj problemoj por trakti tiun temon estas ĝuste kiel alveni al preciza koncepto aū difino kiu povu kontentigi pri tio kio estas la postmoderneco. La malfacilo por tiu tasko rezultas el diversaj faktoroj, kiel la ĝisdatigo - kaj tiel malabundo kaj malprecizo de la analizota informaro - kaj la manko de valida teoria kadro kiu ebligu ties etendon al ĉiuj faktoj kiuj okazas laŭlonge de tiu komplika procezo nomita postmoderneco.

## Vidu ankaŭ 
* Postmodernismo


Kategorio:Postmodernisma teorio
Kategorio:Sociologio
Kategorio:Historio laŭ periodoj
Kategorio:Poststrukturismo
Kategorio:Artaj movadoj
Kategorio:Okcidenta kulturo
Kategorio:Cinikismo
Kategorio:Moderneco
Kategorio:Historiografio
Kategorio:20-a jarcento
Kategorio:21-a jarcento
Paul Taylor

**Paul TAYLOR** (Wilkinsburg, Pensilvanio; 29a de julio 1930 - Manhatano, 29a de aŭgusto 2018) estis usona dancisto kaj koregrafo.

## Kariero 
Li ludis por la kompanioj de Merce Cunningham, Martha Graham kaj George Balanchine, antaŭ fondi sian propran kompanion (nome *Paul Taylor Dance Company*) en 1954.

Lia unua laboro estis tuta manifesto de intencoj: *Duet* (1957), kie li restis senmova apud pianisto kiu ne ludis pianon - havante ne-partituron de John Cage -. Tiu ludo provokis similan respondon de la fama kritikisto Louis Horst: li lasis malplena sian kolumnon de la *Observer*. Spite la avangardemon de la propono, liaj postaj prezentoj estis pli tradiciaj, kun klara tendenco al la muzikeco kaj al la lirikismo, kvankam traktitaj per pli natura maniero: elstaris *Aureole* (1962), *Airs* (1978) kaj *Arden Court* (1981).

## Elektitaj verkoj 
* Circus Polka (1955)
* 3 Epitaphs (1956)
* Seven New Dances (1957)
* Rebus (1958)
* Tablet (1960)
* Fibers (1961)
* Junction (1961)
* Aureole (1962)
* La Negra (1963)
* Scudorama (1963)
* Party Mix (1963)
* The Red Room (1964)
* Duet (1964)
* Post Meridian (1965)
* Orbs (1966)
* Lento (1967)
* Public Domain (1968)
* Private Domain (1969)
* Churchyard (1969)
* Big Bertha (1970)
* Fetes (1971)
* So Long Eden (1972)
* Noah's Minstrels (1973)
* American Genesis (1973)
* Sports and Follies (1974)
* Esplanade (1975)
* Runes (1975)
* Cloven Kingdom (1976)
* Polaris (1976)
* Images (1977)
* Dust (1977)
* Airs (1978)
* Nightshade (1979)
* Profiles (1979)
* Le Sacre Du Printemps (1980)
* Arden Court (1981)
* House of Cards (1981)
* Mercuric Tidings (1982)
* Sunset (1983)
* Equinox (1983)
* Roses (1985)
* Musical Offering (1986)
* Counterswarm (1988)
* Danbury Mix (1988)
* The Sorcerer's Sofa (1989)
* Fact & Fancy (1991)
* Company B (1991)
* Spindrift (1993)
* Prim Numbers (1997)
* Eventide (1997)
* Piazzola Caldera (1997)
* The Word (1998)
* Oh, You Kid! (1999)
* Cascade (1999)
* Dandelion Wine (2000)
* Black Tuesday (2001)
* Antique Valentine (2001)
* In The Beginning (2003)
* Le Grand Puppetier (2004)
* Spring Rounds (2004)
* Troilus and Cressida (2006)
* Lines Of Loss (2007)
* De Suenos Que Se Repiten (2007)
* Changes (2008)
* Also Playing (2009)
* Three Dubious Memories (2010)
* The Uncommitted (2011)
* To Make Crops Grow (2012)
* Perpetual Dawn (2013)
* Sea Lark (2014)
* Death and the Damsel (2015)

## Notoj 
## Bibliografio 
* Abad Carlés, Ana (2004). Historia del ballet y de la danza moderna. Alianza Editorial, Madrid. ISBN 84-206-5666-6.

Kategorio:Usonaj koreografoj
Kategorio:Usonaj dancistoj
Kategorio:Modernaj dancistoj
Glen Tetley

**Glenford Andrew Tetley Jr.** (Klevlando, Ohio; 3a de februaro 1926 - Florido, 26a de januaro 2007) estis usona dancisto kaj koregrafo. 

## Kariero
Li studis kun Hanya Holm, kaj ekkarieris kiel dancisto en la kompanioj de Martha Graham, Antony Tudor kaj Jerome Robbins, same kiel en la *American Ballet Theatre*. Lia unua koreografio estis *Pierrot Lunaire* (1962), kun muziko de Arnold Schönberg, kiu estis ege sukcesa. Poste li laboris en Eŭropo, kie en 1973 li verkis *Voluntaries*, kun muziko de Francis Poulenc, omaĝe al John Cranko. En 1969 li estis nomumita arta direktoro de la *Netherlands Dance Theatre*, kaj inter 1974 kaj 1976 li laboris en la Baleto de Stuttgart. Reveninte al Nordameriko, li estis direktoro de la Nacia Baleto de Kanado.

La stilo de Tetley okazigis, ke lia verko estis enmetita ene de la nomita "postmoderna danco", kiu enkondukis la ĉiutagecon, la ordinarajn korpojn kontraŭ la stiligitaj korpoj de los klasikaj dancistoj, kun kombino de diversaj stiloj kaj influoj, el orientaj al folkloraj. En lia verkaro elstaras la adapto de la klasika repertorio al la nuntempa tekniko, baze  sur la kuntiriĝoj kaj la uzado de la gravito.

## Bibliografio
* Abad Carlés, Ana (2004). Historia del ballet y de la danza moderna. Alianza Editorial, Madrid. ISBN 84-206-5666-6.

Kategorio:Usonaj koreografoj
Kategorio:Usonaj baletistoj
Kategorio:Modernaj dancistoj
Video-instruilo

**Video-instruilo** estas metodo peri sciojn kaj povas esti uzata kiel parto de procezo de lernado. Ĝi konsistas en filmeto. Pli interaga kaj specifa ol libro, lekcio aŭ prelego, video-instruilo serĉas instrui per ekzemploj kaj doni informojn por kompletigi certan taskon.

Video-lernilo povas prezentiĝi en multaj formoj, de fasko kun instrukcioj por kompletigi taskon ĝis interaga sesio por solvi problemon (kutime en akademiaj medioj).

Kategorio:Video
Kategorio:Edukaj metodoj
István Mészáros

**István Mészáros** [iŝtvAn mEsAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mészáros István** estis hungara agema esperantisto. István Mészáros naskiĝis en 1950, li mortis en 2017.

## Vivo 
István Mészáros (1950 - 2017) dum pluraj jardekoj estis motoro en la funkciigo de Hungaria Esperanto-Asocio kaj teorie, kaj praktike. Li gvidis la Librovendejon kaj Informcentron de HEA en Budapeŝto, en la Strato Kenyérmező. En la jaro 1983. okaze de la Universala Kongreso de Esperanto, li estis membro, kaj ĉefadministranto de Loka Kongresa Komitato (LKK). En la Centra Oficejo de HEA  per urĝa aranĝo li savis la esperantlingvan libro-stokon dum la inundo en la deponejo. Li estis ŝlosilpersono de la Esperanto-Fondaĵo kaj de la Kultura Esperanto-Asocio. Post sia emeritiĝo li regule partoprenis la krean laboron de la Budapeŝta Medicina Esperanto-Fakgrupo (fondita en la jaro 1969). Li estis scienca konsilanto de la Fakgrupo. Li havis grandsignifan rolon en la hungara-esperanta kaj angla-esperanta eldonoj de la Traktato pri Estigo de Eŭropa Konstitucio, I-a kaj II-a partoj. Li redaktis la eminentan, multflankan, enhavoriĉan retejon egalite. Tiu ĉi retejo luktis dum pluraj jaroj por la kapabloevoluiga instruado de la Internacia Pontolingvo Esperanto. Lia aminda, kvieta personeco, lia agado por sia familio kaj por la tuta, esperanta komunumo estas sekvenda ekzemplo por ĉiuj hungariaj, por-esperantaj agantoj.

István Mészáros (esperantisto)
Fenetila benzoato

**Fenetila benzoato** aŭ **C15H14O2** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la benzoata acido kaj fenetila alkoholo, senkolora likvaĵo kun flora kaj frukta odoro, uzata kiel odorigagento. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Fenetila benzoato estas malmulte solvebla en akvo, sed estas solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Fenetila benzoato estas nature trovata en pluraj plantoj kaj planto-derivaĵoj kaj uzatas en fabrikado de parfumoj kaj kosmetikaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de benzoata acido kaj fenetila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de benzoata anhidrido kaj fenetila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de *fenetila klorido* kaj benzoata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria benzoato kaj *fenetila klorido*:

### Sintezo 5 
* Reakcio de transesterigo inter fenetila acetato kaj metila benzoato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transigo inter *fenetila benzoato* kaj benzoata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transigo inter anizila benzoato kaj fenetila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *fenetila benzoato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *fenetila benzoato*:

### Reakcio 3 
* Preparado per acida transigo inter *fenetila benzoato* kaj benzoata acido:

### Reakcio 4 
* Preparado per alkohola transigo inter *fenetila benzoato* kaj anizila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *fenetila benzoato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun amoniako:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun klorida acido:

## Vidu ankaŭ 
* Benzoatoj

## Literaturo 
* Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients
* Encyclopedia of Food and Color Additives
* Salicylic Acids—Advances in Research and Application
* The Good Scents Company
* Molbase
* Perflavory
* Chemical Book

## Referencoj 
Kategorio:Benzoatoj
Kategorio:Esteroj
benzoatoj
Péter Máté

**Péter Máté,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Máté Péter** estis hungara ŝlagrokantisto (tenoro), komponisto, pianisto, instrumentadisto.
eta|Péter Máté kantas en 1970
Péter Máté  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Péter Máté frekventis aĝis 6, kiam komencis lerni pianadon private, poste en muziklernejo en aĝo 14. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li kantis, pianludis, gitarludis, iom poste li jam fondis propran ŝlagrorkestron. Lia unua muzikdisko aperis en 1967. En la sekvaj jaroj li akiris unuajn lokojn en festivaloj kaj enlande kaj eksterlande. Li estis aŭdebla en Hungara Radio kaj Hungara Televizio. Li ŝlagro *„Elmegyek”* iĝis mondoŝlagro kun franca teksto „Nicolas” fare de Sylvie Vartan. Li komponis resume 150 ŝlagrojn. Li mortis frue, tragike, sed liaj ŝlagroj pluvivis jardekojn. Li ricevis premiojn inter 1973-1980. Li havis edzinon.

## Elektitaj ŝlagroj 
* Egy darabot a szívemből
* Mondd, miért szeretsz Te mást?
* Azt súgta a szél
* Azért vannak a jóbarátok

## Memorigiloj 
* 2 memortabuloj en Budapeŝto (2017)
* premio fondita en 2018

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto kaj video
* hungarlingva biografio kun foto kaj video

Memorial Plaque for Péter Máté (Budapest Krisztina körút 75) 002.jpg|Memortabulo en Budapeŝto
Memorial Plaque for Péter Máté at gateway (Budapest Krisztina körút 75).jpg|Memortabulo en Budapeŝto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokomponistoj
Kategorio:Hungaraj instrumentadistoj
Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Bjo Trimble

**Betty JoAnne Trimble**, naskita *Conway* (1933), konata per plumnomo *Bjo Trimble*, estas usona sciencfikcia verkistino kaj artistino.

La enkonduko de Trimble al scienca fikcio estis la 10-a Monda Scienca Fikcio-Konvencio TASFiC, en 1952 Worldcon. Ŝi estis ano de United States Naval Reserve (Women's Reserve) [Usona Marista Rezervejo (Virina)] ĉe Naval Station Great Lakes [Ŝipejo de Grandaj Lagoj] kiam ŝi hazarde vidi anoncon en la revuo Astounding Science Fiction pri la venonta konvencio tiun semajnfinon. Ŝi renkontis multajn aliajn sciencfikciajn entuziasmulojn, inkluzive Robert Bloch, Willy Ley, August Derleth kaj Harlan Ellison. Kiam oni malkovris ke ŝi estis artisto kaj karikaturisto, ŝi estis varbita por kontribui ilustradojn por sciencfikciaj fanzinoj. Trimble renkontis la estontan edzon John Griffin Trimble, kiu estis en la Aerarmeo.

Trimble helpis revivigi asocion Los Angeles Science Fiction Society fine de la 1950-aj jaroj. En 1958 ŝi organizis la kunvenon "Worldcon Futuristic Fashion Show" ĉe la 16-an Mondan SciencoFikcian Konvencion, nomata *Solacon*. Ŝi organizis denove en 1966 la 24-an Mondan SciencaoFikcian Konvencion (24-a Worldcon, nomata *Tricon*), prezentante ekvidon de tri fruaj kostumoj de Star Trek. Trimble komencis kaj direktis prezentaĵon "Project Art Show", la unuan modernan koncerton ĉe konvencioj en 1960. La sukceso de *Project Art Show* kondukis al aliaj artaj spektakloj fariĝante profita parto de plej multaj konvencioj, grandaj kaj malgrandaj.

Gesinjoroj Trimble estis parto de la sukcesa kampanjo "Save Star Trek", ĝenerale akreditita per permesado de la tria sezono de la televidserio anstataŭ esti nuligita. Trimble kontribuis al la unua enciklopedika kolekto de datumoj por Star Trek, la Star Trek Concordance, kiu enhavas referencojn pri ĉiu karaktero, evento kaj aparato en ĉiu epizodo de la originala ' Star Trek: La Originala Serio kaj Star Trek: The Animated Series kaj, en postaj eldonoj de la libro pri la kinoserio de 'Star Trek'.

Ŝiaj aliaj filmaj kreditoj inkluzivas ŝminkon por Flesh Gordon kaj rolo kiel *Ma Cant*, satira versio de Martha Kent en mallonga filmo nomita *Superbman: The Other Movie*.

Penadoj gajnis al gesinjoroj Trimble senkreditajn rolojn kiel kosmoŝipanoj en Star Star: The Motion Picture, kune kun kontingento de aliaj fanoj, kiuj rajtas servi kiel ekstruloj en plena kostumo..

Gesinjoroj Trimble ankaŭ helpis kun la kampanjo por ke la unua de la spaca pramo de NASA nomis Space Shuttle Enterprise 

## Premioj 
* 1964: Big Heart Award de Society for Creative Anachronism;
* 1974 : Inkpot Award de Comic-Con International;
* 1995: Guest of Honor de DragonCon;

## Referencoj 
Kategorio:Star Trek
Kategorio:Usonaj sciencfikciaj verkistoj
54237 Hiroshimanabe

'*54237 *Hiroshimanabe''''' estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma (gubernio Ehime, Japanio)

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la japana ilustristo Hiroshi Manabe (japane : 真鍋博, 1932–2000), naskiĝinta en gubernio Ehime, bone konata pro liaj ilustraĵoj por sciencfikciaj kaj krimaj romanoj. Li servis ankaŭ kiel planisto por la  de Osako (1970), Okinavo (1975) kaj Cukuba (1985).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Akimasa Nakamura
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Trajneto de Universala Ekspozicio de Parizo de 1889

La **Trajneto de Universala Ekspozicio de Parizo de 1889** estis etŝpura fervojo ()

## Vidu ankaŭ 
* Universala Ekspozicio de Parizo de 1889
* Etŝpura fervojo

## Tradukfonto 
Kategorio:Transporto en Parizo
Kategorio:Ŝpuro 600 mm
Kategorio:Internaciaj ekspozicioj en Parizo
Kategorio:Fervojo
Kategorio:Historio de Parizo
József Bloch

**József Bloch** [jOĵef bloĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bloch József** estis hungara violonisto, komponisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.

József Bloch  naskiĝis la  en Buda aŭ Pest (urbo), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Bloch devenis el juda familio. Li frekventis muziklernejon en urbo Pest, liaj plej gravaj instruistoj estis Alajos Gobbi, Károly Huber kaj Robert Volkmann. Li aĝis 12, kiam li debutis en recitalo. Li studis ankaŭ en konservatorio en Parizo de Charles Dancla. Inter 1889 kaj 1992 li violonadis en kvarteto de Jenő Hubay. En 1889 li ekinstruis en la Tutlanda Hungara Reĝa Muzika kaj Teatra Akademio, inter 1890–1900 ankaŭ en la konservatorio en Budapeŝto.

## Elektitaj libroj 
* *A hegedűjáték és tanítási módszere* (1903)
* *Hegedűiskola 5 részben* (1904, uzata dum 50 jaroj!)

## Elektitaj komponaĵoj 
* *Ouverture Solennelle (Op. 57)*
* *Magyar nyitány*
* *Magyar rapszódia*
* *Hegedűverseny*

## Elektitaj disĉiploj 
* György Garay
* Endre Gertler
* Károly Haják
* Frigyes Sándor
* Zoltán Székely (violonisto)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Hungaraj klasikaj komponistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Urbodomo de Vieno

**Urbodomo de Vieno** () estas la novgotika Nova Urbodomo de Vieno, konstruita en 1872-1883 laŭ projekto de la germana arkitekto Friedrich von Schmidt sur la ĵuskreita Ringostrato, ĉar la antaŭa oficejo, konstruita en 1316 kaj rekonstruita en 1700, iĝis malsufiĉa por la kreskinta oficistaro. 

## Konstruado 
La urbestro Cajetan Felder hastis, ĉar apude samtempe kreskis kelkaj grandaj kaj prestiĝaj konstruaĵoj — la Viena Ŝtata Operejo, la parlamentejo, la ĉefsidejo de la Viena universitato, ktp. 

Ĝia 98-metra centra turo altas nur unu metron malpli ol tiu de Votivkirche. 1575 ĉambroj okupas 113 mil m². En 2012 komenciĝis rekonstruado, kiu devos finiĝi en 2023.

Ĉiujare estas aranĝata la tiel nomata operkinejo, kiu funkcias de julio ĝis aŭgusto kaj ebligas spekti operojn subĉiele. Sidvicoj staras inter la Urbodomo kaj Urbodoma parko kaj granda ekrano pendas sur la Urbodomo.

## Vidu ankaŭ 
* Urbodoma parko (Vieno)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 
*  *(la impresoj de esperanto-vojaĝanto, 2016)* 

## Referencoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Interna urbo (Vieno)
Vieno
Kategorio:Aperis en 1883
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1880-1889
Kategorio:Novgotikaj konstruaĵoj en Aŭstrio
Emánuel Moór

**Emánuel Moór** [mOr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Moór Emánuel** estis hungara pianisto, komponisto, inventisto.

Emánuel Moór  naskiĝis la  en Kecskemét, li mortis la  en Chardonne VD (Svislando).
eta|maldekstre|Memportreto de Emánuel Moór
eta|Inventita piano de Emánuel Moór

## Biografio 
Emánuel Moór devenis el juda-germana familio. Li frue lernis muzikon en la familio, poste li studis en Budapeŝto kaj Vieno. Liaj plej gravaj instruistoj estis Robert Volkmann kaj Anton Bruckner. En la aĝo de 18 li estis instruisto de piano en konservatorio de Szeged. Inter 1885 kaj 1897 li turneis unue en Usono, poste en Eŭropo. Li amiko estis Pablo Casals. Pro la 1-a mondmilito li translokiĝis al Svislando kaj ne plu li donis koncertojn. Li havis edzinon.

## Lia inventita piano 
Li inventis novan pianon *Duplex-Coupler Grand Pianoforte* aŭ *Pleyel-Moór-piano*. Ĝi havas du klavarojn iom super unu la alian kun 2 pedaloj. La supra klavaro sonas en la pli alta oktavo. Ili helpas salti, atingi la oktavojn, krome faras novajn efektojn. La instrumento estis prezentita en 1928 kune kun sia brita edzino en Budapeŝto. Maurice Ravel diris, ke piano de Moór produktis tiujn sonojn, kiujn li vere celis en kelkaj el liaj verkoj.

## Elektitaj komponaĵoj 
* operoj: *Die Pompadour*, *Andreas Hofer*, *Hochzeitsglocken*
* simfonioj, konĉertoj, rekviemoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Hungariaj germanoj
Kategorio:Hungaraj judoj
54288 Daikikawasaki

'*54288 *Daikikawasaki''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japana amatora astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Daiki Kawasaki*, plej maljua nepo de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tomimaru Okuni
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Fenetila cinamato

**Fenetila cinamato** aŭ **cinamato de fenetilo** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la cinamata acido kaj fenetila alkoholo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo kun dolĉeca gusto, uzata kiel odorigagento. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Fenetila cinamato estas malmulte solvebla en akvo, sed estas solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Fenetila cinamato estas nature trovata en pluraj plantoj kaj planto-derivaĵoj kaj uzatas en fabrikado de parfumoj kaj kosmetikaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de cinamata acido kaj fenetila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de cinamata anhidrido kaj fenetila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de *fenetila klorido* kaj cinamata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria cinamato kaj *fenetila klorido*:

### Sintezo 5 
* Reakcio de transesterigo inter fenetila acetato kaj metila cinamato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transigo inter fenetila benzoato kaj cinamata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transigo inter anizila cinamato kaj fenetila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *fenetila cinamato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *fenetila cinamato*:

### Reakcio 3 
* Preparado per acida transigo inter *fenetila cinamato* kaj benzoata acido:

### Reakcio 4 
* Preparado per alkohola transigo inter *fenetila cinamato* kaj anizila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *fenetila cinamato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun amoniako:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun klorida acido:

## Literaturo 
* Encyclopedia of Food and Color Additives
* The Good Scents Company
* Vigon
* Chemicalland21
* Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients
* Dangerous Properties of Industrial Materials
* A Legislative History of the Federal Food, Drug, and Cosmetic Act and Its Amendments

## Referencoj 
Kategorio:Cinamatoj
Kategorio:Esteroj
Urbodoma parko (Vieno)

eta|150ra|Urbodoma parko
**Urbodoma parko de Vieno** () situas apud la Urbodomo en Interna urbo de Vieno. Ĝi okupas areon 370 x 160 m.

## Konstruado 
Antaŭe la tuta tereno estis uzata kiel armea ekzercejo kaj paradejo ĝis en 1873 la urbestro Cajetan Felder aranĝis ĉi tie parkon. Origine oni planis planti nur arbustojn por ke altaj arboj ne ombrigu la fasadon de la konstruota Urbodomo, sed la urbestro deziris ion similan al la Urboparko kaj venkis. La parko estis finita la  1873 — je la tago, kiam oni metis la unuan ŝtonon en la fundamenton de la Urbodomo. La ĝardenistoj provis regajni en 1878, kiam la Cajetan Felder eksiĝis, sed fiaskis denove.

## Priskribo 
La parko plenas je floroj, multaj plantoj estis subskribitaj. Centre de la parko staras la plej malnova arbo de la parko — platano, kies naskiĝjaro estas konsiderata 1783. Ĝi altas 30 metrojn kaj havas cirklon je 6 metroj.

Menciindas skulptaĵo forme de vira kapo — la monumento al la aŭstria prezidanto Karl Renner. Granda monumento reprezentis Franz Grillparzer — la aŭstran dramiston de la 19-a jarcento, kiu ekde 1818 laboris en la apuda Burgtheater.

## Vidu ankaŭ 
* Urbodomo de Vieno
* Viena urboparko

## Eksteraj ligiloj 
*  *(la impresoj de esperanto-vojaĝanto, 2016)*

## Referencoj 
Kategorio:Parkoj en Vieno
Kategorio:Interna urbo (Vieno)
Kategorio:Aperis en 1873
Preĝejo Sankta Jakobo (Pósfa)

La **preĝejo Sankta Jakobo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Pósfa.

## Historio 
Laŭ analizo de la fundamento tiu ĉi kirko estas romanika, konstruita eble en la 13-a jarcento. Tiun aserton kontraŭdiras baldaŭa dokumento, laŭ tio la kirko estis konstruita en la 1560-aj jaroj https://www.vaol.hu/hetvege/a-csaladi-viszaly-vegere-hazassag-tett-pontot-reszlet-posfa-multjabol-1820029/ . Tamen povas okazi, ke tio estis nur trakonstruo aŭ rekonstruo. Laŭ alia informo la kirko estis konstruita en la 18-a jarcento. En 1758 ĝi estis filio de Répceszentgyörgy. En 1879 la preĝejo estis pligrandigita kaj trakonstruita laŭ romantikismo. En la 1990-aj jaroj arkeologoj esploris la murojn sen mezepokaj trovaĵoj.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas laŭ la vojo kaj havas po unu turon, navon, duonrondan absidon kaj sakristion. La turopinto estas piramida, la sakristio estas kuboforma.

Kermeso okazas en la 25-an de julio.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj

Posfa
Posfa
Kategorio:Pósfa
Sophora toromiro

alternative=Toromiro.jpg|eta|Toromiro
***Sophora toromiro*** estas endemia arbo de Paskinsulo, nun formortinta en sia natura medio. La lignaj skulptaĵoj ne estis faritaj el ĉi tiu arbo. Pluraj specioj estas nomataj *miro* sur la Paskinsulo.

|Ilustraĵo de Edwards kaj Edwards

## Referencoj 
Kategorio:Soforo
Kategorio:Formortintaj specioj
Kategorio:Arboj de la Pacifiko
Mary Cartwright

**Mary Cartwright** (Aynho, Anglio, 17-an de decembro 1900 - Cambridge, 3-a de aprilo, 1998) estis brita matematikisto. Ŝi kaj J. E. Littlewood, estis la unuaj, kiuj analizis dinamikan sistemon pere de la ĥaosoteorio.

En 1936 Cartwright estis direktoro ĉe la Kolegio Girton (Kembriĝa Universitato). La Fako de Scienca kaj Industria Esplorado produktis memorandon pri sekuraj diferencialaj ekvacioj, kio kaŭzis progresojn por radaroj.

Ŝi mortis 97-jaraĝa en Kembriĝo.

Kategorio:Britaj matematikistoj
Kategorio:Damoj Komandoroj de la Ordeno de Brita Imperio
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Aitolio

**Aitolio** (greke Αιτωλία - novgreke, Etolia - malnovgreke.) estas historia distrikto en centra Grekio. Ĝi limas kun distriktoj Akarnanio, Lokriso, Doriso kaj Epiro. Ĝi proksimume respondis al nuna orienta parto de la regiona unuo Aitolio-Akarnanio en la regiono Centra Grekio.

## Historio 
Aitolio estis en antikva epoko komence loĝata per negrekaj gentoj Pelasgoj, sed relative baldaŭ ĉi tie eksetlis Grekoj, prefere el Elido sur Peloponezo. Tiuj miksiĝis kun la indiĝena popolo kaj helenigis ĝin. Signifaj urboj estis Termoso, Kalidono kaj Naŭpaktoso.

Grekoj ĉi tie kreis al si Aitolan ligon, kiu ampleksis lokajn urbajn ŝtatojn, por defendi sin kontraŭ Aĥaja ligo kaj Makedonio. Sed tio ne sukcesis, ĉar tutan Sudan Grekion konkeris Makedonia reĝo Filipo la 2-a. Post morto de  Aleksandro la Granda Aitola ligo renoviĝis, sed jam en la jaro 146 superregis ĝin romanoj.

En la 3-a kaj 4-a jarcentoj p.K. la regionon dezertigis  gotoj. De la jaro 395 apartenis Aitolio al Orientromia imperio (bizanca imperio). Ĉi tiea loĝantaro estis pure kristana. En la 6-a jarcento Aitolion kaj tutan Grekion ruinadis  slavoj. En Aitolio verŝajne ne ensetlis granda parto de slavoj, tiuj tra ĉi tie nur migris al Peloponezo. Tiel la loĝantaro ne devis forkuri.

En la 8-a jarcento Bizanco iom post iom Centran Grekion de slavoj liberigis. Aitolio ne estis aparte grava regiono, pro tio ĉi tie vivis relative simplaj homoj. Post falo de Bizanco en la jaro 1204 Aitolio transiĝis en grekan Epiran despotlandon, sed jam en la 15-a jarcento la teritorion konkeris turkoj kaj ekestis ĉi tie Sandĵak Karleli. En la 19-a jarcento la grekoj sukcesis batalakiri sendependecon, ĉe kio en Aitolio en revolucion engaĝiĝis prefere urbo Messolongi, kaj tiel ankaŭ Aitolio fariĝis parto de Grekio.

## Fonto 
## Vidu ankaŭ 
*1142 Etolio
International Mother Language Institute

**International Mother Language Institute** (**IMLI**) aŭ **Internacia Instituto por Gepatra Lingvo** (**IIGL**) estas instanco kun jura statuso en Bangladeŝo kies funkcio estas la konservado de lingvoj. En 2015 la instituto ricevis rekonon de UNESKO kiu aljuĝis la institutan statuson kategorio 2 al IMLI.

La bengala lingvo-movado de 1952 kaj la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo estis la ĉefaj inspirofontoj malantaŭ la instituto. la 15-an de marto 2001. La tiama Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj Kofi Annan ĉeestis la malfermon. Ĉefministrino Ŝejĥino Hasina inaŭguris la konstruaĵon de la Internacia Instituto por Gepatra Lingvo (IIGL) dum la Tago de la Martiroj kaj de la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo en 2010. Ekde tiam, la Internacia Instituto por Gepatra Lingvo plulaboras al ĝia fiksita misio kaj vizio.

## Vidu ankaŭ 
* Internacia Tago de la Gepatra lingvo
* Movado por bengala lingvo
* Universala Deklaracio de Lingvaj Rajtoj
* European Language Equality Network
* Lingva revitaligo

## Notoj kaj referencoj 
Tiu ĉi artikolo estas traduko de la samtitola artikolo en la anglalingva vikipedio je la 8-a de marto 2019.

Kategorio:Dako
Kategorio:Lingvaj rajtoj
Kategorio:Lingvismaj organizaĵoj
Kategorio:Organizaĵoj en Bangladeŝo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2001
Kategorio:Bangladeŝo