Disfalo de Rana Plaza

eta|2013 savar building collapse02
dekstra|eta|Savar (ruĝe), loko de Rana Plaza
Je la mateno de la  **disfalis Rana Plaza**, ok-etaĝa komerca konstruaĵo en Savar (nordokcidente de Dako, la ĉefurbo de Bangladeŝo). Almenaŭ  homoj mortis kaj  vundiĝis. La konstruaĵo enhavis vestofabrikojn, bankon, kaj plurajn aliajn butikojn. La proprietuloj estis ignorintaj malokupan ordonon de la antaŭa tago. Nur kvin monatoj post fajrego en alia vestofabriko, la disfalo estas la plej mortiga industria misokazo en la historio de Bangladeŝo, kaj la plej mortiga ne-terorisma struktura miso en moderna historio.

## Detalaro 
La konstruaĵon posedis la gvidanto de la loka Jubo-Ligo, la junularo de la reganta Awami-Ligo. Ĝi enhavis plurajn vestofabrikojn, kiuj dungis ĉirkaŭ  homojn kaj kreis vestojn por markoj inkluzive de *Benetton Group*, ''The Children's Place*, *Primark*, *Monsoon*, kaj *DressBarn*. Walmart asertas ke ĝi ne aĉetis vestojn el ĉi tiuj fabrikoj, kvankam unu el ili, *Ether Tex*, ŝajne nomis ĝin en sia listo de klientoj.

La ĉefo de la bangladeŝa fajrobrigado, Ali Ahmed Khan, diris ke la superaj kvar etaĝoj konstruiĝis sen permeso. Raportiĝis ke inspektistoj trovis fendojn en la konstruaĵo je la antaŭa tago kaj ordonis malokupon kaj fermon. La butikoj kaj la banko tuj fermis, sed la vestistoj ordoniĝis reveni ĉar iliaj kontrolistoj decidis ke la danĝero estis tro malgranda.

La konstruaĵo disfalis ĉirkaŭ la 9-a horo atm, kaj nur la teretaĝo restis staranta. La prezidento de la Bangladeŝa Vestofabrikada kaj Eksporta Asocio konstatis ke  laboristoj enis dum la disfalo. Pli ol duono el la viktimoj estis virinoj, kune kun iliaj infanoj kiuj estis en vartejoj. La disrompaĵoj falis sur alian proksiman tri-etaĝan konstruaĵon kiu ankaŭ disfalis.

La savado daŭris pli ol du semajnojn, dum kiuj la mortnombro kreskis konstante kaj neatendite; la unuaj raportoj sugestis malpli ol 100 mortojn. Multe da korpoj estis trovitaj sub la ŝtuparoj, kie laŭsupoze ili estis provintaj sin ŝirmi. La varma vetero rapidigis la putriĝon de la kadavroj kaj pluraj estis preskaŭ skeletoj kiam ili estis formovitaj, kiujn oni povis identigi nur per poŝtelefonoj aŭ legitimaĵoj. La lasta travivanto, *Reŝma'', troviĝis sur la dua etaĝo je 15.15 de la 10-a de majo, 17 tagojn post la disfalo. Sukcesis ŝi travivi per sekigita manĝaĵo kiun ŝi hazarde havis ĉemane, sed du tagojn antaŭ ŝia savo ŝi elĉerpis la provizon kaj sin subtenis sole per pluvakvo.

## Kaŭzo 
La unua enketo pri la kaŭzo de la katastrofo komenciĝis en majo 2013. Main Uddin Khandaker komentis ke elektrorompo okazis je kelkaj minutoj antaŭ la disfalo. Ĉi tio startigis kvar grandajn generatorojn sur la superaj kvar etaĝoj. La vibroj de la generatoroj kaj la malbona kvalito de la konstruado devis ĉe-respondeci.

Rana Plaza kreiĝis en julio 2006, kiel kvar-etaĝa konstruaĵo (kun konvenaj subtenantaj muroj) kiu estis starigita sur plenigita lageto. De 2008 ĝis 2012, kvar superaj etaĝoj aldoniĝis, kaj oka etaĝo estis konstruata ĉe la momento de la disfalo. La novaj etaĝoj ne havis subtenantajn murojn. La vestofabrikojn enhavis la dua ĝis sepa etaĝoj.

## Suspektatoj 
dekstra|eta
dekstra|eta
La , ĉefministro ŝejĥino Hasina Oaĝed ordonis la tujan areston de la kvar posedantoj de la vestofabrikoj kaj de Sohel Rana, la proprietulo de la tuta konstruaĵo. Rana provis fuĝi, sed li estis arestita je la 28-a proksime de Benapol, apud la barata limo.

La suspektatoj estas:
* Sohel Rana, proprietulo de Rana Plaza
* Abdul Khalek, la patro de Sohel Rana
* Mahbubur Rahman Tapash, administranto de New Wave
* Abdur Razzak, inĝeniero kaj dungito de Rana

La registaro anoncis ke ĉiu familio de forpasinto ricevos kompense  takojn, kaj ĉiu vundito ricevos  takojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Foto de 2010 
* Foto de 2011 

Kategorio:Katastrofoj en 2013
Kategorio:2013 en Bangladeŝo
Kategorio:Katastrofoj en Azio