open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zsolt Labancz

'*** [ĵolt labanc], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plia persona nomo **Labancz Zsolt Antal*' estas hungara piarista monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Kecskemét.

## Biografio 
 maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo en 1993, poste li aliĝis al la piaristoj. Li studis teologion en Katolika Universitato Péter Pázmány (1994-2001), poste en Pontifika Instituto Biblia. En 2000 li monaĥiĝis, post du jaroj li akiris teologian licencon. Post siaj studoj li instruis laŭvice en piaristaj gimnazioj de Kecskemét kaj Budapeŝto, ekde 2005 li instruis pastrokandidatojn. Inter 2011-2019 li estis estro de la hungaraj piaristoj, sed li instruis plu en la gimnazio de Budapeŝto. En 2022 li akiris altan postenon inter la aŭstraj piaristoj.

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Ladiĵin

'''''' () estas urbo de Ukrainio. Ĝi situas en la Vinica provinco, en la centro de la lando. Laŭ la stato de  en la urba komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ekde 2000 ĝi oficiale havas la statuson urbo de provinca signifo.

## Partnera urbo 
*  Koło en Pollando

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|230ra|
eta|maldekstra|230ra|

Kategorio:Urboj en Vinica provinco
Nanping

**Nanping,** per simpligita ĉina skribo **南平,** per pinjino *Nánpíng* estas prefektura (triaranga) urbo en provinco Fuĝjano en Ĉinio.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 la prefektura loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
Nanping estas pitoreska malnova urbo situanta 89 m super la marnivelo sur montetaro laŭ rivero. La urba floro estas la lilio. La prefekteja urbo administras 2 distriktojn, 3 distriktnivelajn urbojn kaj 5 kantonojn. Fuĝoŭo troviĝas 130, Nanĉano 319, Ŝanhajo 600, ĉefurbo Pekino 1480 km aere https://www.thedistancenow.com/hu/nanping_china/shanghai_china.

## Ekonomio 
La plej signifa industria produkto estas la alkalaj baterioj. Menciindas la turisma branĉo.
eta|maldekstre|

## Trafiko 
La prefektejo estas bone alirebla ĉefvoje kaj trajne.

## Klimato 
La prefektujo situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen kun mallongaj kaj mildaj vintroj kaj longaj, tre varmaj kaj humidaj someroj. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 1 737 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed inter marto-junio pli multe.
eta|maldekstre|

## Vidindaĵoj 
* temploj, pagodoj
* teatro

## Ĝemelurboj 
*  Stamford (Konektikuto), Usono, Konektikuto (1993)
*  Albury, Aŭstralio, Novsudkimrio (2003)
*  Honoluluo, Usono, Havajo (2005)
*  Sibu, Malajzio, Saravako (2014)
*  Milwaukie, Usono, Oregono (2015)
*  Mirjan, Sud-Koreio (2016)
*  Opfikon-Glattbrugg, Zuriko (2016)

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Ĉinio
Kategorio:Milionurboj
Klifpapago

**Klifpapago** (*Myiopsitta luchsi*) estas specio de papagoj en la familio papagedoj, latine *Psittacidae* indiĝenaj de Sudameriko. Ĝi estas endemio de Bolivio.

## Taksonomio kaj sistematiko
La klifpapago estis delonge traktata kiel subspecio de la monaĥpapago (*Myiopsitta monachus*). Pro morfologiaj kaj kondutaj diferencoj, kaj geografiaj malsamecoj, la Internacia Ornitologia Komitato levis la klifpapagon al specio-statuso en 2015. La verko de BirdLife International nome *Handbook of the Birds of the World* sekvis la ekzemplon en 2020 kaj la Sudamerika Klasifika Komitato de la Usona Ornitologia Societo fine de 2024. Fine de 2024 la taksonomio de Clements retenis ĝin kiel subspecio de monaĥpapageto.

La specion priskribis Otto Finsch kaj nomis ĝin laŭ la germana kuracisto kaj birdobredisto Ernst Luchs.

## Aspekto
La klifpapago estas 30 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 120 g. Plenkreskuloj havas grizajn vizaĝon, gorĝon kaj bruston kaj flavan ventron. Iliaj flankoj, ventro, subvostaj kovriloj kaj femuroj estas verdaj. Ilia malantaŭa krono, nuko kaj dorso montras diversajn nuancojn de verdo. Iliaj centraj vostoplumoj estas malhelverdaj ĝis bluetaj kaj la cetero havas verdajn eksterajn plumojn kaj flavajn internajn plumojn kaj pintojn. Iliaj unuarangaj flugilplumoj, eksteraj sekundaraj kaj kovriloj estas bluaj kaj la cetero de la flugilo verda. Ilia beko estas flavecbruna, foje kun rozkolora nuanco. Iliaj irisoj estas malhelbrunaj kaj iliaj okuloj estas ĉirkaŭitaj de nuda griza haŭto.

## Distribuado kaj habitato
La klifa papago troviĝas en la departementoj Chuquisaca, Cochabamba, La Paz, Potosí kaj Santa Cruz de Bolivio. Ĝi loĝas en sekaj intermontaj valoj kie kserofita vegetaĵaro estas proksime al klifoj. Laŭ alteco ĝi varias inter 1300 kaj 3000 m.

## Kutimaro
### Movoj
Oni kredas, ke la klifa papago estas nemigranta.

### Manĝado
La dieto de la klifpapago konsistas plejparte el fruktoj kaj semoj, sed ankaŭ inkluzivas maizon prenitan de kultivataj kampoj.

### Reproduktado
La klifpapageto konstruas dikan neston el bastonetoj sur klifoj. Male al la nestoj de la monaĥpapageto, ili ne estas komunumaj, sed povas esti konstruitaj proksime unu al la alia. (La du specioj estas la solaj papagoj kiuj ne nestas en kavaĵoj aŭ nestkavernoj, sed konstruas proprajn nestojn.) Oni supozas, ke la ovodemetado estas de ĉirkaŭ ses ovoj. Ekzistas iuj indikoj, ke du idaroj estas foje produktitaj en unu jaro.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Bolivio
Liphara lorio

**Liphara lorio** (*Oreopsittacus arfaki*, laŭ kio ankaŭ *Arfaklorio*) estas specio de papagaj birdoj,

## Taksonomio
La Liphara lorio estas la nura specio de la genro *Oreopsittacus* kaj ĝi havas tri subspeciojn:

*Oreopsittacus* Salvadori 1877
**Oreopsittacus arfaki* (Meyer, AB 1874)
***Oreopsittacus arfaki arfaki* (Meyer, AB 1874) (ruĝoranĝa ventro)
***Oreopsittacus arfaki grandis* Ogilvie-Grant 1895 (verda ventro)
***Oreopsittacus arfaki major* Ogilvie-Grant 1914 (ruĝoranĝa ventro kaj pli granda)

## Teritorio
La indiĝena teritorio de la Liphara lorio estas la montoj inter ĉirkaŭ 2000 m kaj 3750 m de kontinenta Nov-Gvineo tra kaj la indonezia kaj papu-nov-gvinea zonoj de la insulo.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Nana lorio

**Nana lorio** (*Charminetta wilhelminae*, laŭ kio ankaŭ *Vilhelmina lorio*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas monotipa en la genro *Charminetta*. Ĝi troviĝas en la Altaj Teroj de Nov-Gvineo. Ilia natura habitato estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj montararbaroj. Oni supozas, ke la tutmonda populacio de la nanaj lorioj estas malpli ol 50 000 individuoj, sed stabila. Ili vivas je altitudoj de 1000–2200 m. 

## Taksonomio
La Nana lorio estis iam metita en la genron *Charmosyna*. Poste oni movis ĝin al ĝia propra genro *Charminetta* bazita sur filogenetikaj studoj publikigitaj en 2020.

## Aspekto
La Nana lorio averaĝe longas 13 cm (inkluzive de vosto) kaj pezas 20 g. Ĝi estas la plej malgranda el la lorioj. La masklo havas malhelviolan pugon kaj striecan flavan bruston, kun ruĝaj strioj sub siaj flugiloj. Lia vosto estas verda kun flava pinto, kaj liaj okuloj kaj beko estas oranĝaj. La ino ne havas la ruĝan subflugilan strion de la masklo, kaj havas verdan (anstataŭ purpuran) pugon. Nematuraj birdoj similas al plenkreskuloj laŭ aspekto, sed ne havas flavajn striojn sur siaj brustoj kaj havas brunajn bekojn kaj okulojn.

## Kutimaro
Ili havas altfrekvencajn, raŭkajn, relative malfortajn flugvokojn. Paroj faras silentecajn kontaktovokojn.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Hypocharmosyna

***Hypocharmosyna*** estas genro de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. La genro estas endemia de Nov-Gvineo, Molukoj kaj Bismarkoj.

## Taksonomio
La genron *Hypocharmosyna* enkondukis en 1891 la itala zoologo Tommaso Salvadori kun la Ruĝflanka lorio kiel la tipa specio. La genro estis iam konsiderata juna sinonimo de la genro *Charmosyna*, sed post la publikigo de studo pri molekula filogenetiko en 2020, *Hypocharmosyna* estis restarigita por di specioj apartenantaj al klado, kiu estis tre diverĝaj el aliaj membroj de *Charmosyna*.

La genro enhavas du speciojn:
* Ruĝfrunta lorio, *Hypocharmosyna rubronotata*
* Ruĝflanka lorio, *Hypocharmosyna placentis*

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Johann Christian Kühner

**Johann Christian KÜHNER** (naskiĝinta la  en Hildburghausen, mortinta la  en Gotao) estis germana pentristo kaj estroj de kolektoj gotaaj. Edzigis lin en 1795 Friederike Fladung naskonta kvar infanojn.

En la 1802 vojaĝis li kun Friedrich Sickler Parizon, kie li studis ĝis novembro 1803 ĉe Nacia Altlernejo de Belartoj. Post reveno patrujen nomumis lin duko Ernesto la 2-a (Saksio-Gotao-Altenburg) en 1804 kortega kutimpentristo. Inter 1806-1812 troviĝis Kühner por studi en Italujo, fine je Romo. En 1816 duko Aŭgusto (Saksio-Gotao-Altenburg nomumis lin kortega konsilisto kaj profesoro pri teorioj de vidaj artoj. Al li oni komisiis la inspektadon de la ampleksegaj kolektoj (bildaj) ĉe Kastelo Friedenstein. En 1824 duko Frederiko la 4-a (Saksio-Gotao-Altenburg) igis lin direktoro de la menciitaj kolektoj. En 1842 li ekestis sekreta kortega konsilisto danke al decido de duko Ernesto la 1-a (Saksio-Koburgo kaj Gotao).   

Filo de li estis la filologo Raphael Kühner.

## Literaturo 
* *Neuer Nekrolog der Deutschen,* vol. 30/1852 (parto I), Weimar 1854, p. 64–80 (Guglolibroj).
* René Hartmann, Tino Mager: "Kühner, Friedrich Johann Christian." Ĉe: Bénédicte Savoy, France Nerlich (eld.): *Pariser Lehrjahre. Ein Lexikon zur Ausbildung deutscher Maler in der französischen Hauptstadt,* volumo 1: *1793–1843.* De Gruyter, Berlin/Boston 2013, ISBN 978-3-11-029057-8, p. 164.

## Eksteraj ligiloj 
* "Kühner, Friedrich Johann Christian" - ĉe: *Deutsche Fotothek*

## Notoj 
Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Muzeestroj
Kategorio:Homoj rilataj al Gotha
Kategorio:Naskiĝintoj en 1774
Kategorio:Mortintoj en 1852
Ruĝfrunta lorio

**Ruĝfrunta lorio** (*Hypocharmosyna rubronotata*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi troviĝas en norda Nov-Gvineo kaj en la insulo Biak. Ilia natura habitato estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj montararbaroj.

## Taksonomio 
Tiun specion oni metis iam en la genron *Charmosyna*. Oni movis ĝin en restarigitan genron *Hypocharmosyna* baze sur studo pri molekula filogenetiko publikigita en 2020.

Oni agnoskis du subspeciojn:

## Aspekto 
La ruĝfrunta lorio estas ĉirkaŭ 17 cm longa kaj pezas 30–35 g.

## Kutimaro kaj ekologio 
Tiuj papagoj estis observitaj en malgrandaj aroj de ĝis 10 birdoj flugantaj super la arbaro. Ili manĝas kun aliaj specioj de lorioj, dum ili manĝas florojn en la kanopeo.

### Reproduktado 
La reprodukta sezono estas en julio-aŭgusto. Ovoj estas demetitaj en aroj de 2. La ovoj estas 17.0 mm × 13.5 mm grandaj. La ovoj havas kovadan periodon de 23 tagoj, kaj la idoj elnestiĝas antaŭ la aĝo de 7 semajnoj.

### Manĝado 
La lorioj manĝas polenon, nektaron, florojn kaj semojn.

## Rilato kun homoj 
Tiuj papagoj estas neoftaj dorlotbestoj.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Reinhold Pratschner

**Reinhold PRATSCHNER** (naskiĝinta en 1966 en Tirolo) ĝuis la unuajn mecenatecon de la artistino Evi Fersterer: tiam li ankoraŭ lernantis. Edzigis lin la diplomatino Sigrid Berka.  Loĝas ili je Hochfilzen (Distrikto Kitzbühel).

Post la trapaso de la abiturienta ekzameno iris li Parizon antaŭ ekstudo de arkitekturo ĉe la Insbruka universitato. Dua estado pariza helpis pliprofundigon de konoj de verkoj de modernaj francaj artistoj. Reirinte Insbrukon li havis gravajn kontaktojn kun la artistino kaj profesorino Inge C. Pohl. La ŝanceliĝo inter artaj kaj arkitekturaj interesoj ĉe Pratschner, paŝo post paŝo pli grava igis la skulptadon por li. Post diplomiĝo, Pratschner laboris en Sofio docentante altlerneje. Inter 2002-2005 estis li en Belgrado; sekvis restado en Kievo kie gravadis la interŝanĝo kun lokaj artistoj. Dum ĉiuj tiuj jaroj la nombro de ekspozicioj de li diverslokaj multis. Vienon li iris en somero 2007.

Inter 2012-2015 vivis li en Mediolano kun fruktodona kunlaborado kun la skulptisto Rudi Wach kaj la verkisto Karl Lubomirski. En 2012 li partoprenis engrupe la elmontradon "Artisti in vetrina" je Venecio. Septembre 2014 eĉ nur liaj verkoj spekteblis Mediolane ĉe Zanuso-pinakoteko. Printempe 2016 la Aŭstra Kulturforumo de Romo inviis lin. De somero 2015, Pratschner troviĝis en Labako. 

La Sudtirola Kulturinstituto en printempo 2017 okazigis por li apartan ekspozicion ene de la serio "Blick Kunst Tirol" (je Bozen. En aŭtuno 2017 estis ekspozicio grava en Labako je Druzina-galerio. samtempe (ĝis fino de 2017) bildoj kaj dratskulptaĵoj de li videblis en la ejoj de la Ministerio pri internaj aferoj Viene. En 2018 kaj 2019 li montris siajn aĵojn je Tainach, Mariboro, Budapeŝto (kun Akos Banki); en 2020 je Bled. Somere de 2020 estis irote reen al Aŭstrujo.
## Eksteraj ligiloj
*hejmpaĝo
## Notoj
Ruĝflanka lorio

**Ruĝflanka lorio** (*Hypocharmosyna placentis*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi troviĝas en Molukoj, Nov-Gvineo kaj la Bismarkoj. Iliaj naturaj habitatoj estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj manglejoj. 

Nur la plenkreskaj maskloj havas la ruĝan plumaron en la kapo kaj flankoj. Krome ili havas flavajn kapovertojn kaj violbluajn vangojn, dum inoj havas klavan striecon en vangoj. Ambaŭ seksoj havas ruĝajn bekojn kaj oranĝajn okulringojn.

## Taksonomio
Tiun specion oni metis iam en la genron *Charmosyna*. Oni movis ĝin en restarigitan genron *Hypocharmosyna* baze sur studo pri molekula filogenetiko publikigita en 2020'.

Oni agnoskis kvin subspeciojn:
* *H. p. intensior* (Kinnear, 1928) – Nordaj Molukoj, insulo Gebe
* *H. p. ornata* (Mayr, 1940) – nordokcidenta Nov-Gvineo, insuloj de okcidenta Papuo
* *H. p. pallidior* (Rothschild & Hartert, E, 1905) – insulo Woodlark, Bismarkoj, Insulo Bougainville, okcidentaj Salomonoj
* *H. p. placentis* (Temminck, 1835) – Sudaj Molukoj, Aru-insuloj, suda Nov-Gvineo
* *H. p. subplacens* (Sclater, PL, 1876) – orienta Nov-Gvineo

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Le Bon Marché

***Le Bon Marché*** estas unu el la ĉefaj kaj plej ekskluzivaj grandmagazenoj en la mondo kaj situas en Parizo sur la maldekstra bordo de Sejno - *rive gauche* - inter Montparnasse kaj Saint Germain. La grandmagazeno estis fondita en 1852 de Aristide Boucicaut kaj tiam estis nur malgranda butiko, kiu disetendiĝis en grandan grandmagazenon kun vasta sortimento kaj estas konsiderata la unua vera grandmagazeno en la mondo.

La grandmagazeno estis aĉetita de la franca luksa konglomeraĵo LVMH en 1984 kaj en 1987 Bernard Arnault decidis transformi ĝin en luksan grandmagazenon. Filio, *La Grande Epicerie de Paris*, ekde 1988 evoluis en la plej grandan nutraĵvendejon de Parizo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo (en franca kaj angla)

Kategorio:1858
Kategorio:Vendejoj en Francio
Kategorio:Monumentoj de Parizo
Kategorio:Konstruaĵoj en la 7-a arondismento de Parizo
Kategorio:Secesia arkitekturo en Francio
Juronga Birdoparko

**Juronga Birdoparko** (en angla *Jurong Bird Park*, en malaja *Taman Burung Jurong*) estis birdejo kaj turisma allogaĵo en Jurong, Singapuro, inter 1971 kaj 2023. Kiel la plej granda tia birdoparko en Azio, ĝi kovris areon de 0.2 kvadrataj kilometroj sur la okcidenta deklivo de Juronga Monteto, la plej alta punkto en la regiono Jurong. Ĝi estis unu el la parkoj administrataj de *Mandai Naturrezervejo*, kiu administras ankaŭ la bestoĝardenon de Singapuro, *Night Safari* kaj Rivero Wonders.

En 2016, la *Mandai Wildlife Group* anoncis, ke la Juronga Birdoparka estos translokigita al multe pli granda parko ĉe Mandai Lake Road antaŭ 2020, kunfandiĝante kun la tri ekzistantaj naturparkoj kune kun nova Rainforest Park por formi integran naturon kaj naturrezervejon konatan kiel la *Mandai Wildlife Reserve*. En 2021, la grupo anoncis, ke la posteulo de la parko en Mandai nomiĝos Bird Paradise. En 2022, estis anoncite, ke Juronga Birdoparko fermiĝos la 3-an de januaro 2023 por finpretigi sian translokiĝon al Bird Paradise en Mandai.

## Fotaro

File:2016 Singapur, Jurong Bird Park (006).jpg|Pingvenoj
File:Gypohierax angolensis -Jurong Bird Park-8a.jpg|Palmogipo
File:Bubulcus ibis -Jurong Bird Park, Singapore -head-8a.jpg|Bovardeo
File:Blue-and-Yellow-Macaw.jpg|Blua-flava arao
File:Nycticorax caledonicus -Jurong Bird Park, Singapore-8a.jpg|Oceania noktardeo
File:Pelican Trio, Jurong Bird Park, Singapore.jpg|Pelikanoj
File:Cotinga cayana -Jurong Bird Park-8a.jpg|Plurkolora kotingo
File:Grey Crowned Crane, Jurong Bird Park (32592806881).jpg|Grizkrona gruo
File:Oriolus chinensis -Jurong Bird Park, Singapore-8a.jpg|Nigranuka oriolo
File:Nicobar Pigeon at Jurong BirdPark.jpg|Nikobara kolombo
File:Probosciger aterrimus-20030511B.jpg|Palma kakatuo
File:Trichoglossus haematodus -Jurong Bird Park-8a.jpg|Kokosa triĥogloso
File:Ptilinopus perlatus -Jurong Bird Park-8a.jpg|Rozperla fruktokolombo
File:Superb Starling at jurong bird park singapore.jpg|Superba lamprotorno
File:Anthracoceros albirostris -Jurong Bird Park, Singapore -head-8a.jpg|Blankvizaĝa bucero
File:Haliastur indus -Jurong Bird Park, Singapore-8a.jpg|Hinda milvo
File:Marabou Stork Jurong.jpg|Marabuo
File:2016 Singapur, Jurong Bird Park (026).jpg|Ruĝkola gruo
File:2016 Singapur, Jurong Bird Park (176).jpg|Viktoria kronokolombo
File:Corythaeola cristata -Jurong Bird Park, Singapore-8a.jpg|Granda blua turako
File:Aratinga solstitialis -Jurong Bird Park, Singapore -three-8a.jpg|Sunaratingoj
File:Jurong Bird Park High Flyers Show - Hornbill.jpg |Granda bunta bucero
File:American flamingo.jpg|Ruĝa flamengo
File:Shoebill jurong bird park 02.jpg |Ŝubekulo

## Bibliografio
* Véronique Sanson (1992). *Gardens and Parks of Singapore*. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-588588-0.

Kategorio:Konstruaĵoj en Singapuro
Kategorio:Turismo en Sud-Orienta Azio
Kategorio:Birdobredado
Kategorio:Ornitologio
Fea lorio

**Fea lorio** (*Charmosynopsis pulchella*), konata ankaŭ kiel *Ruĝa lorio*, estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. La specio estas endemia de la insulo Nov-Gvineo. Iliaj naturaj habitatoj estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj de malsekaj montararbaroj. Ilia koloraro estas ĉefe ruĝa kun iom da flava en gorĝo kaj de verda en flugiloj. Oni agnoskis du subspeciojn, *C. p. pulchella* kaj *C. p. rothschildi*.

## Taksonomio
La Fea lorio estis formale priskribita en 1859 fare de la angla zoologo George Robert Gray kun la dunoma nomo *Charmosyna pulchella*. Oni movis ĝin el la origina genro *Charmosyna* al la restarigitan genron *Charmosynopsis* post la publikigo de studo pri molekula filogenetiko en 2020.

## Aspekto 
La fea lorio kreskas ĝis longo de ĉirkaŭ 18 cm kaj pezas inter 24 kaj 34 g. La masklo de la nomiga subspecio, *C. p. pulchella*, havas la kapon, nukon, bruston kaj subajn partojn ruĝajn, la brusto foje estas strieca flave. La malantaŭo de la krono havas purpuran makulon. La mantelo, dorso kaj flugiloj estas malhelverdaj, same kiel la supraj vostokovriloj. La supra flanko de la vosto estas verda kun flava pinto kaj la centraj vostoplumoj estas ruĝaj ĉe siaj pintoj. La malsupra flanko de la vosto estas flava kaj la femuroj estas malhelviolaj. La beko estas oranĝa kaj la okuloj flavec-oranĝaj. La ino estas simila, sed la malsupra dorso estas flavec-verda kaj la flankoj de la pugo kaj flankoj estas flavaj.

La masklo de *C. p. rothschildi* diferencas per tio, ke la brusto estas verda kun flava strieco, dum la malhela makulo sur la krono estas pli granda kaj etendiĝas antaŭen al la okulo kaj paliĝas malantaŭen en la verdan mantelon. La supraj vostokovriloj havas flavan nuancon kaj la ventro estas malhelviola. La ino havas larĝan verdan brustobendon kun flava strieco kaj verdetflavan makulon sur la flanko de la pugo.

## Kutimaro
Oni supozas, ke la fea lorio manĝas polenon kaj nektaron manĝitajn de floroj alte en la arbara kanopeo kaj ofte asociiĝas kun arboj de la genro *Melicope*. Reproduktado estis observita en decembro, januaro kaj aprilo. Nestoloko ofte estas truo ĉe la bazo de epifita planto, kie ovodemetado de unu aŭ du ovoj estas kovata dum ĉirkaŭ dudek kvin tagoj.

## Referencoj
*Juniper & Parr (1998) *Parrots: A Guide to Parrots of the World*; .

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Burua lorio

**Burua lorio** (*Charmosynopsis toxopei*), konata ankaŭ kiel *Blufrunta lorio*, estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. La specio estas endemia de la insulo Buruo de Indonezio.

## Taksonomio 
Tiun specion oni metis iam en la genron *Charmosyna*. Poste oni movis ĝin al la restarigitan genron *Charmosynopsis* baze sur studo pri molekula filogenetiko publikigita en 2020.

## Historio
La unua eksterlanda sciencisto, kiu priskribis la buruan lorion kaj la sola, kiu sukcesis kapti ĝin (sep individuoj en la 1920-aj jaroj, uzante kalkon), estis la en Javo naskita nederlanda lepidopterologo Lambertus Johannes Toxopeus, kio speguliĝas en la latina nomo de la birdo. Liajn observojn resumis la nederlanda ornitologo Hendrik Cornelis Siebers (1890–1949) en 1930.

## Distribuado kaj habitato
Toxopeus rimarkigis, ke la vivejo de la birdo en Buruo verŝajne limiĝas al la okcidenta parto de la altebenaĵo Rana en la centro de la insulo (setlejoj Wa Temun, Wa Fehat kaj Nal Besi), ĉar la loka nomo de la birdo, *utu papua*, ne estis konata ie ajn alie sur la insulo. Du indiĝenaj ĉasistoj kaptis blufruntajn loriojn por manĝaĵo nordokcidente de la lago Rana, sed la birdo ne estis trovita en la mangrovoj de la golfo Kayeli ĉe la orienta parto de Buru. La lokanoj loĝantaj ĉe la altebenaĵo Rana raportis, ke la birdo manĝas nektaron kaj polenon de la florantaj arboj. Toxopeus trovis la birdon je altitudoj de 840–1 000 m. Kvar blufruntaj lorioj estis observitaj en la 1980-aj jaroj, en tre malsamaj areoj ĉe la nordokcidentaj (setlejo Bara) kaj sudaj marbordoj de Buruo, ĉe kokosplantejo kaj en ĝenita malaltebenaĵa arbaro inter la marbordaj terkulturaj kampoj kaj la bazo de la proksimaj montetoj. Grupoj de pluraj birdoj estis trovitaj en alia areo je alteco de 600 metroj. En novembro 2014, ĝi estis remalkovrita kaj la unuaj fotoj estis publikigitaj de birdumantoj de BirdQuest en la interreto. La analizo de ĉiuj observoj sugestis, ke la blufrunta lorio prefere loĝas en arbaroj je alteco de plurcent metroj.

## Kutimaro
La blufruntaj lorioj kutime vivas en paroj, sed povas formi grupojn ĝis 10 individuoj. Ili kreskas ĝis ĉirkaŭ 16 cm. La ​​voĉo estis priskribita de Toxopeus kiel strida *ti-ti-ti-ti-tititi*, sed eble rilatas ne al la blufrunta lorio, sed al la Ruĝflanka lorio (*Hypocharmosyna placentis*), kiu poste estis observita en la sama areo. En naturo, la blufruntaj lorioj manĝas florantajn arbojn de la familio Mirtacoj, kaj en kaptiteco ili konsumis bananojn kaj lakton.

## Referencoj
*Juniper & Parr (1998) *Parrots: A Guide to Parrots of the World*; .

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Fritz Pleitgen

**Fritz Pleitgen** estis germana ĵurnalisto. Li naskiĝis la 21-an de marto 1938 en Duisburg kaj mortis en aĝo de 84 jaroj la 15-an de septembro 2022 en Kolonjo. De 1995 ĝis 2007 li estis la estro de la ŝtata televida kanalo WDR, en 2001 kaj 2002 ankaŭ estis ĉefo de la tutnacia grupiĝo de publikaj sendostacioj ARD, kaj inter 2006 kaj 2008 estris en la Eŭropa Unio de Radio kaj Televido. Inter 2007 kaj 2011 li krome estis prezidanto de la kultura iniciato *RUHR.2010 – Kulturhauptstadt Europas*. En 2010 li "malhonoriĝis" per atribuo de la Premio de la jara lingvofraŭdanto, negativa premio disdonata ĉiujare de la *Verein Deutsche Sprache e.V.* ("asocio pri la germana lingvo") por persono de la elito kiu aparte disvolvas la anglan lingvon en Germanio.

Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj
Mueller Park

**Mueller Parko** (angle: *Mueller Park*) estas publika parko en la antaŭurbo Subiaco, en la metropolo Perto, Okcidenta Aŭstralio. Ĝi okupas la orientan parton de la rezervo A9337 kaj estas limigita de Subiaco Road, Coghlan Road, Roberts Road kaj Hamilton Street; tuj okcidente kuŝas Kitchener Park kaj la areo de Subiaco Oval, dum oriente troviĝas Perth Modern School kaj Bob Hawke Altlernejo.

## Priskribo 
La parko konsistas el herbejoj, ombraj padoj kaj du ludejoj (inkluzive universalan ludejon), kun pikniktabloj, trinkfonto kaj necesejo. Du diagonalaj padoj, aranĝitaj en 1906–07, tranĉas la parkon; laŭlonge de ili troviĝas aleoj de koniferaj arboj (ekz. *Araucaria* specioj) kaj *Agonis flexuosa*. En la centro staras ŝtona memortabulo omaĝe al barono Ferdinand von Mueller.

## Referencoj 
Kategorio:Parkoj en Aŭstralio
Kategorio:Perto
Kategorio:Vizitindaĵoj en Aŭstralio
Stria lorio

**Stria lorio** (*Synorhacma multistriata*, laŭ kio ankaŭ *Plurstria lorio*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas monotipa en la genro *Synorhacma*. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

## Taksonomio
La stria lorio estis formale priskribita en 1911 fare de la angla zoologo Walter Rothschild kun la dunoma nomo *Charmosynopsis multistriata*. La specio estis iam metita en la genron *Charmosyna*, sed estis movita al nova monotipa genro *Synorhacma* baze sur filogenetikaj studoj de la lorioj publikigita en 2020. La nomo *Synorhacma* estas anagramo prilaborita el *Charmosyna*.

## Konservado 
La vivejo de la stria lorio estas minacata pro senarbarigo por fari lokon al bienoj kaj minejoj (ĉefe de kupro kaj oro), kaj oni ankaŭ kredas, ke ĝi estas sub premo de lastatempaj severaj veterokazaĵoj.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Maths Pathway

**Maths Pathway** estas aŭstralia edukteknologia programo kaj instru-modelo por matematiko, plej ofte uzata en jaroj 5–10 en lernejoj. Ĝi kombinas individue adaptitan lernadon kun rekta instruado de instruisto, kaj emfazas taksadon laŭ lernokresko anstataŭ laŭ nur jar-niveloj.

## Historio 
La kompanio estis fondita en 2013 de la instruistoj Justin Matthys kaj Richard Wilson en Melburno, post spertoj en la klasĉambro kaj partopreno en Teach For Australia. En 2014 la kunfondintoj fariĝis la unuaj aŭstralianoj ricevantaj la Echoing Green Fellowship, internacia programo por sociaj entreprenoj.

En 2018 Maths Pathway akiris 2,1 milionojn AUD en sema financa rondo gvidata de Social Ventures Australia (SVA), por skali la modelon kaj plivastigi uzon en lernejoj. SVA kaj aliaj efik-investantoj raportis ankaŭ pli fruan kresk-subvencion kaj investan subtenon al la entrepreno.

## Modelo kaj pedagogio 
Maths Pathway prezentas kernan lernoprogramon kun cifereca medio kaj fizikaj laborfolioj, en kiu lernunuoj estas modulaj kaj persone sekvencitaj por ĉiu lernanto. La instru-modelo kombinas: diagnozan taksadon, ofte ripetiĝantajn taksetojn, eksplicitan instruadon de instruisto, taskojn pri problemo-solvado, kaj regulecan retrosciigon pri progreso. Aŭstralia registar-eldonaĵo resumas la aliron kiel personigita taksado kiu mezuras majstradon kaj kreskon, permesante progreson tra la instruplano laŭ propra ritmo.

## Esploro kaj efiko 
De la organizo mem estas publikigitaj resumoj pri esplor-bazo kaj praktikoj subtenantaj la modelon, kaj lernejaj dokumentoj en Aŭstralio priskribas la ok komponantojn de la instru-modelo kaj ĝian aplikon en klasoj. Sendependaj, tutlandaj efik-taksoj pri specifa programo mem estas limigitaj en la publika literaturo; la plej fortaj indikaĵoj pri efikeco devenas de lernej-nivelaj raportoj, registaraj resumoj, kaj investantaj notoj.

## Rekonoj 
* Echoing Green Fellowship por la kunfondintoj (2014).

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo: 

## Referencoj 
Kategorio:Matematika edukado
Kategorio:Edukado en Aŭstralio
Kategorio:Klerigaj retejoj
Johann Andreas Schaubach

**Johann Andreas SCHAUBACH** (naskiĝinta la  en Meiningen, mortinta la  samloke) estis germana arĥitekto, kortega masonisto kaj konstruinspektisto de Saksio-Meiningen.

Estante filo de la municipa masonisto Johann Daniel Schaubach, li mem fariĝis en 1791 dungito ĉekortega. Sekvis aliaj promociiĝoj konstrugvidistaj en 1802 kaj 1806. Frato de li estis la grava astronomo kaj gimnaziestro Johann Konrad Schaubach.

## Verkoj en Meiningen 
* etarkitekturaĵoj en la Angla ĝardeno de Meiningen (de 1791)
* artefaritaj ruinoj en la Angla Ĝardeno (1793/94)
* rajdejo (1797), kie nun gastas la Teatromuzeo de Meiningen
* Malgranda palaco (Meiningen) (1821–1823)
* Granda palaco (Meiningen) (1821–1823)
* alikonstruo de la maltejo/bierfarejo de Meiningen (1823)

## Literaturo 
* Reißland/Schneider, IG Denkmalpflege (eld.): *Meiningen – Denkmale der Innenstadt,* Kulturligo de GDR, 1982.
* Kuratorium Meiningen (eld.): *Lexikon zur Stadtgeschichte Meiningen,* Bielsteinverlag, Meiningen 2008, ISBN 978-3-9809504-4-2.

Kategorio:Germanaj arkitektoj
Kategorio:Homoj rilataj al Meiningen 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1766
Kategorio:Mortintoj en 1844
Johann Konrad Schaubach

**Johann Konrad SCHAUBACH** (naskiĝinta la  en Meiningen, mortinta la  samloke) estis germana astronomo kaj gimnaziinstruisto. Frato de li estis la arĥitekto Johann Andreas Schaubach.

Estante filo de publika ĉefmasonisto li frekventis la liceon de Meiningen kaj ekstudis en 1783 ĉe la universitato de Göttingen filozofion kaj teologion. Tion ebligis stipendio kaj senkosta manĝadprivilegio. Poste estis li privata instruisto en Göttingen. Post sukcesa ekzameniĝo oni akceptis lin en 1787 en Meiningen sur la listo de kandidatoj predikistaj. Reirinte al Göttigen dediĉis li sin tamen al matematiko kaj fiziko. Vokiĝojn el Stralsund kaj Eutin li ne sekvis por povi daŭrigi la studojn. En 1789 finfine iris li al Paedagogium Ilfeld. Tie li estis repetisto ĝis la 1791-a jaro: tiam li fariĝis lernejinspektisto en Meiningen. Post kiam la tiea liceo promociiĝis je vera gimnazio, Schaubach iĝis ties unua estro. Lia pensiiĝo estis en 1835: ĝis tiam li ege modernigis la lernejon instalante i.a. bibliotekon. Jam en 1816 li eknomumiĝis konsistoria konsilisto.

En 1799 iĝis li koresponda membro de la Akademio de Göttingen.

Dume lia persona intereso pri teologio baldaŭ lamis, la okupiĝo pri astronomio kaj astronomihistorio kreskegis. Karl Marx disertacie (Jena 1841: pri la malsameco de la naturfilozofioj demokrita/epikura) uzis fundamentajn ideojn de Schaubach pri Epikuro (*atomoi archai* kontraŭ *atoma stoicheia*).

## Skribaĵoj (elekto) 
* *Über die Katasterismen des Eratosthenes*, 1791.
* *Eratosthenis Catasterismi: cum interpretatione Latina et commentario*, Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 1795.
* *Über die Meinungen der Alten von unserem Sonnensystem*, 1796.
* *Geschichte der griechischen Astronomie bis auf Eratosthenes*, Röwer, Göttingen 1802. 
* *Breiten- und Höhenbestimmungen einiger Örter um Meiningen*, Meiningen 1807.
* *Novae editionis Arateorum Ciceronis, Germanici Caesaris et R. F. Avieni specimen,* du volumoj, Hartmann, Göttingen 1818–1820.
* "Über Epikurs astronomische Begriffe" - ĉe: *Archiv für Philologie und Pädagogik,* 5 (1837), p. 547–557.

## Eksteraj ligiloj 
*ligiloj ĉe DDB
*Art. "Schaubach, Johann Konrad" - fare de: Siegmund Günther, ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie,* vol. 30 (1890), p. 619–620 
* aĵoj de Schaubach - ĉe: *Internet-Archive*

## Notoj 
Kategorio:Germanaj astronomoj
Kategorio:Lernejestroj
Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj
Kategorio:Homoj rilataj al Meiningen 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1764
Kategorio:Mortintoj en 1849
Rudolf Thurneysen

**Eduard Rudolf THURNEYSEN** (n. la 14-an de marto 1857 en Bazelo ; m. la 9-an de aŭgusto 1940 en Bonno) estis svisa lingvisto kaj unu el la plej gravaj keltaj akademiuloj.

Aldone al studoj pri latinidaj kaj hindeŭropaj lingvoj, la esplorado de Thurneysen fokusiĝis ĉefe al la kelta, kun emfazo al malnovirlanda lingvistiko, filologio kaj jura historio.

## Verkaro (elekto) 
* . Leipzig 1879.
* . Halle 1884.
* . Halle 1885.
*  1887.
*    Halle 1892.
* . Berlin 1901.
* . Freiburg 1905.
* , vol. 1: ; vol. 2: . Heidelberg 1909.
* . Halle 1921.
* . Dublin: Dublin Institute for Advanced Studies, 1986 (reprint 2004). 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Thurneysen-Archiv der Keltologie Bonn
* Verkaro de Thurneysen enreta ĉe CELTa projektode Universitata kolegio Cork
* Elektita bibliografio ĉe CELT projekto Universitata kolegio  Cork
* (germane) TITUS-Galerio: bildoj de Rudolf Thurneysen

Kategorio:Svisaj lingvistoj
Kategorio:Keltologoj
Alajos Antal László

**Alajos Antal László** [alajoŝ lAslO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **László Alajos Antal** estis hungara piarista monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Gyón, li mortis  en Vác.

## Biografio 
 aliĝis al la piaristoj en Privigye en 1810, kie poste okazis la novicado, pli poste li instruis en Nagykároly, respektive en Vác. En tiu lasta urbo li studis filozofion, en Nitro kaj Szentgyörgy teologion. En 1818 li pastriĝis, supozeble tiutempe li monaĥiĝis. En la sekvaj jaroj li instruis en piaristaj gimnazioj (Kalocsa 1920, Nagykároly 1821-1823 kaj 1827-1829, Sátoraljaújhely 1824-1826, Kecskemét 1830, Tata (Hungario) 1831-1832). Poste plej ofte li estis gimnaziestro en pluraj lokoj, krome li havis monaĥajn taskojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Lantos vers, mellyel nagyon tiszt. Strobl György ...* (poemo, 1814)
* *Öröm-koszorú, mellyet mélt. gróf Károlyi György ...* (poemo, 1827)
* *Mélt. és főt. Sztankovits K. János úrnak ...* (poemo, 1838)
* *Mélt. ft. bezdédi és kis-bákai báró Béner László ...* (poemo, 1843)

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Christian Bartholomae

**Friedrich Christian Leonhard BARTHOLOMAE** (n. la 21-an de januaro 1855 en Forstleithen, Reĝlando Bavario; m. la 9-an de aŭgusto 1925 ĉe Langeoog, Orientfrislando) estis germana hindeŭropisto, iranisto kaj hindisto.  Li estas plej bone konata por la sianoma leĝo de Bartholomae, pri la hindirana lingva familio. 

Bartholomae estis profesoro en Hajdelbergo de 1909 ĝis 1924, kaj kune kun Friedrich Carl Andreas unu el la plej elstaraj nuntempaj reprezentantoj de irana lingvistika esplorado. La esplorado de Bartholmoae koncernis ĉefe la materialon de la malnova irana lingvo. Lia plej grava verko en la kampo estas *la Altiranisches Wörterbuch* (1904, kun postskribo en 1906).

Aliaj signifaj verkoj estas *Das altiranische Verbum in Formenlehre und Syntax dargestellt* (1878), *Handbuch der altiranischen Dialekte* (1883), *Arische Forschungen* (1886-87), same kiel *Vorgeschichte der iranischen Sprachen* kaj *Awestasprache und Altpersisch* de *Philosophy.* (1895-96).

En siaj fundamentaj verkoj pri la klarigo de antikvaj iranaj lingvoj (precipe en la *Malnova Irana Vortaro* , 1904), Bartholomae kombinis filologiajn kaj komparajn lingvometodojn kaj plene resumis la staton de esplorado de sia tempo.

## Verkaro 
* Das altiranische Verbum. Munkeno, 1878.
* Die Gāθā's des altiranischen Volkes. Halle, 1879.
* Arische Vorsehungen. Hefte 1-3. Halle, 1882-1887.
* Handbuch der altiranischen Dialekte. Leipzig, 1883.
* Beiträge zur Flexionslehre der indogermanischen Sprachen. Gütersloh, 1888.
* Studien zur indogermanischen Sprachgeschichte. Hefte 1-2. Halle, 1890-1891.
* Arisches und Linguistisches. Göttingen, 1891.
* Vorgeschichte der arischen Sprachen. Straßburg, 1895.
* Avestasprache und Altpersisch. Straßburg, 1895.
* Altiranisches Wörterbuch. Straßburg, 1904.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Germanaj lingvistoj
Kategorio:Germanaj orientalistoj
Kategorio:Bavaroj
Alajos Lapónyi

**Alajos Lapónyi** [alajoŝ lapOnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Lapónyi Alajos** estis hungara piarista monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Marikova (Hungara reĝlando, Aŭstra imperio, nuntempa Dolná Mariková en Slovakio), li mortis  en Temeŝvaro (Hungara reĝlando, Aŭstra imperio, nuntempa Timișoara en Rumanio).

## Biografio 
 aliĝis al la piaristoj en 1821 en Privigye, en la sekva jaro okazis la novicado, poste samloke li instruis jaron. En 1824 li instruis jaron en Szentgyörgy, poste li studis filozofion en Vác, kie li akiris diplomon kaj li monaĥiĝis en 1826. Pli poste li studis teologion en Nitro kaj Szentgyörgy, fine li pastriĝis en 1828. Li instruis en piaristaj gimnazioj en Temeŝvaro kaj Szeged, inter 1832–1846 en Vác, poste li estis gimnaziestro en Temeŝvaro. Post 2 jaroj li mortis pro ĥolero.

## Elektitaj kontribuoj 
* partoj el liaj taglibroj (1888)

## Fontoj 
* biografio hungare
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Wilhelm Streitberg

**Wilhelm August STREITBERG** (n. la 23-a de februaro 1864 en Rüdesheim am Rhein ; m. la 19-a de aŭgusto 1925 en Lepsiko) estis hindeŭropisto, kiu specialiĝis pri ĝermanaj lingvoj, precipe la gota. 

Li estis unu el la fondintoj de la novgramatika skolo, la fondinto de hind-ĝermanaj studoj, kaj eldonisto de la Gota Biblio.

Kune kun Karl Brugmann, li fondis la revuon ''*.

## Verkaro 
* 1896 *Urgermanische* *Grammatik*.
* 1897 *Gotisches* *Elementarbuch*. (2a eldono 1906, 3a kaj 4a eldonoj 1910, 5a kaj 6a eldonoj 1920).
* 1908  (kiel redaktoro).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* TITUS-Galeria: Streitberg ĉe titus.uni-frankfurt.de
* http://www.indogermanistik.lmu.de/geschichte/streitberg.htm(http://www.indogermanistik.lmu.de/geschichte/Streitberg.htm) 
* *Gotisch-Griechisch-Deutsches Wörterbuch* (1910)
* *Gotisches Elementarbuch'' (1920)
* 

Kategorio:Germanaj lingvistoj
Ödön Lénárd

**,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Lénárd Ödön** estis hungara piarista monaĥo, instruisto. Lia origina familia nomo estis *Loszkot* [loskot] ĝis 1931.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Kismaros.

## Biografio 
 frekventis piaristan gimnazion en sia naskiĝurbo, sed li maturiĝis en simila lernejo en Kecskemét en 1929, dum en sia aĝo 15 li aliĝis al la piaristoj. Inter 1931 kaj 1936 li studis teologion, krome li akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1936. Intertempe li monaĥiĝis en 1933, post 3 jaroj pastriĝis. Post la diplomo li instruis en piaristaj gimnazioj en Kecskemét, inter 1938-1945 en Szeged. Ekde 1946 li havis postenon en la katolika movado, sed pro la komunista kontraŭeklezia politiko inter 1948-1953 li estis en prizono, denove inter 1961-1963, triafoje inter 1966-1977. Kiam li ne estis en malliberejo, tiam li estis simpla laboristo, krome li sekrete faris ekleziajn servojn. Ekde 1977 li vivis laŭleĝe en monaĥinejo kiel akceptita monaĥo. En 1991 li estis rehabilitita. Tiutempe li esploris en arkivoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Újkori településtörténetünk feladatai* (1937)
* *Emléklapok a 300 éves piarista jubileumról* (1943)
* *Munka, bér, tulajdon* (1946)
* *Koncentrált támadás a „hallgató egyház” ellen: Az 1961-es perhullám* (1991)
* *Összegyűjtött börtönversek* (kolektitaj poemoj, 2003)
* *Istennel, vagy Isten nélkül. A katolikus iskolák államosítása Magyarországon a II. világháború után*  (2008)
* *Kutatástörténet* (2012)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Erudiciulo

eta|La *Erudiciulo kaj liaj libroj* de Gerbrand van den Eeckhout
**Erudiciulo** estas persono, kiu dediĉas konsiderindan tempon al studado, precipe al disvolvado de kompetenteco en studfako. Erudiciulo ankaŭ povas esti akademiano, esploristo, persono, kiu laboras kiel instruisto ĉe universitato aŭ alia institucio de pli alta edukado. Akademiano kutime posedas postbakalaŭran diplomon.

La termino "Erudiciulo" estas kelkfoje uzata sinonime kun *"akademiulo", "esploristo", aŭ "scienculo"* , kaj ĝenerale priskribas tiujn, kiuj atingas majstrecon en scienca esplora fako.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* stipendio
* skolastiko
* memlernanto
* civitana scienco
* scienculo

## Eksteraj ligiloj 
*  de la usona Nacia Koalicio de Sendependaj Akademiuloj (angle, Q18379416)


Kategorio:Pensado
Kategorio:Universitato
Kategorio:Intelekto
Kategorio:Scio
Charmosyna

***Charmosyna*** estas genro de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. La genro estas endemia de Nov-Gvineo, kie la tri nun agnoskitaj specioj vivas en malsekaj arbaroj de la insulo.

La genronomo *Charmosyna* devenas el la greka *ĥarmosunos*, kun la signifo "ĝoja". 

## Taksonomio
*Charmosyna* enhavas la jenajn tri speciojn:
* Jozefina lorio, *Charmosyna josefinae* (Finsch, 1873), Nov-Gvineo (centra montaro kaj Ciklopaj Montoj) LC
* Papua lorio, *Charmosyna papou*, Scopoli, 1786, Nov-Gvineo, LC
* Stela lorio, *Charmosyna stellae*, Meyer, 1886, Nov-Gvineo. LC. Tri subspecioj
** *C. s. stellae*
** *C. s. goliathina*
** *C. s. wahnesi* 

La genro iam inkludis ĝis dek du kromajn speciojn: nome Nana lorio (*Charminetta wilhelminae*), Ruĝfrunta lorio (*Hypocharmosyna rubronotata*), Ruĝflanka lorio (*Hypocharmosyna placentis*), Burua lorio (*Charmosynopsis toxopei*), Fea lorio (*Charmosynopsis pulchella*), Stria lorio (*Synorhacma multistriata*), Margareta lorio (*Charmosynoides margarethae*), Vinio de Meek (*Vini meeki*), Ruĝmentona vinio (*Vini rubrigularis*), Palma vinio (*Vini palmarum*), Ruĝgorĝa vinio (*Vini amabilis*), kaj Novkaledonia vinio (*Vini diadema*). Tiuj estis translokigitaj al aliaj genroj baze sur la rezulto de studo pri molekula filogenetiko de lorioj publikigita en 2020.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Friedrich Carl Andreas

**Friedrich Carl ANDREAS** (n. la 14-an de aprilo 1846 en Batavio ; m. la 4-an de oktobro 1930 en Göttingen) estis germana iranisto kaj orientalisto de germana, malaja kaj armena gepatreco (posteulo de la Bagratuni reĝa familio).  Li estis la edzo de psychoanalyst Lou Andreas-Salomé.

Andreas fariĝis profesoro ĉe la Universitato de Göttingen en 1904, kaj estis unu el la plej elstaraj reprezentantoj de irana filologio de sia tempo. Inter la multaj kontribuoj, per kiuj li riĉigis sian esploradon, menciindas liaj teorioj pri la arsacida redaktado de la Avesto, kaj pri la sonsistemo de la avesta , la distingo inter norda kaj suda pahlavia, kaj la malkovro de la sogda, same kiel multaj inĝeniaj trovaĵoj, kiuj utilis al irana epigrafio kaj paleografio. Kune kun Franz Stolze, li vojaĝis al Persujo en 1879–1882, kio rezultigis la verkon *Persepolo* (2 volumoj, 1882). 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Germanaj lingvistoj
Kategorio:Germanaj orientalistoj
Kategorio:Iranologoj
Rajto morti

Kategorio:Homaj rajtoj laŭ temoj
Kategorio:Sinmortigo
Kategorio:Eŭtanazio
Kategorio:Memstareco
La **rajto morti** estas koncepto bazita sur la kredo, ke persono havas la rajton fini sian vivon aŭ sperti libervolan eŭtanazion. La posedo de ĉi tiu rajto ofte estas komprenata kiel signifanta, ke persono suferanta de fina malsano, nekuracebla doloro, aŭ kiu ne deziras daŭrigi vivi, rajtu fini sian vivon, provi helpatan sinmortigon, aŭ rifuzi vivlongigan kuracadon. La demando pri kiu, se iu ajn, devus havi la rajton fari tian decidon ofte estas la temo de debato.

Kelkaj sciencistoj kaj filozofoj, kiel ekzemple David Benatar, kredas, ke homoj estas tro optimismaj pri la kvalito de siaj vivoj kaj la ekvilibro inter la pozitivaj kaj negativaj aspektoj de la vivo. Ĉi tiu ideo povas esti rigardata laŭ kontraŭnaskismo kaj la manko de agado super la naskiĝo de persono kaj kiu devus havi potencon super ilia elekto vivi aŭ morti.

Subtenantoj de la rajto morti tipe asocias ĝin kun la ideo, ke la korpo kaj vivo de persono estas ilia posedaĵo, kiun ili povas disponi laŭ sia bontrovo. Tamen, la legitima intereso de la ŝtato malhelpi neracian sinmortigon ofte estas diskutata. Pilpel kaj Amsel skribas:Modernaj subtenantoj de "racia sinmortigo" aŭ "rajto morti" tipe postulas de "racio", ke la decido fini sian vivon estu kaj sendependa elekto (t.e., ne kaŭzita de premo de kuracisto aŭ familio "fari la ĝustan aferon" kaj sinmortigi) kaj elekto de "la plej bona opcio sub la cirkonstancoj" kiel dezirate de stoikistoj aŭ utilitaristoj, same kiel aliaj naturaj kondiĉoj kiel stabileco de elekto, ne-impulsa decido, ne kaŭzita de mensmalsano, atingita post konvena konsiderado, ktp. Religiaj vidpunktoj pri sinmortigo varias de la hindua kaj ĝajna praktiko de neperforta sinmortigo per fastado (*Prayopavesa* kaj *Santara*, respektive) ĝis rigardi ĝin kiel gravan pekon, kiel en Katolikismo, Judismo kaj Islamo.
Stela lorio

**Stela lorio** (*Charmosyna stellae*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. La specio estas endemia de Nov-Gvineo, kie ĝi troviĝas en altaj teroj de la insulo. Iliaj naturaj habitatoj estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj montararbaroj.

La genronomo *Charmosyna* devenas el la greka *ĥarmosunos*, kun la signifo "ĝoja". 

## Aspekto 
La Stela lorio estas ruĝa kun verdaj flugiloj kaj vosto (kun longa flava centra plumo), oranĝa beko, oranĝecaj irisoj kun malhelbrunaj okulringoj, etendaj al rimarkinda larĝa nigra bendo el la okuloj al la antaŭa nuko. Krome estas blugriza plumareo en malantaŭa kapoverto pli granda ol tiu de la Jozefina lorio.

## Taksonomio
La Stela lorio estis iam konsiderata samspecia kun la Papua lorio, sed filogenetika pruvaro indikis, ke ambaŭ estas apartaj specioj, kaj tio disigo estis akceptita de la IUCN Ruĝa Listo, BirdLife International, kaj la Internacia Ornitologia Unio.

La Stela lorio havas jenajn tri agnoskitajn subspeciojn:

* *C. s. stellae* - sudorienta Nov-Gvineo
* *C. s. goliathina* - okcidenta kaj centra Nov-Gvineo
* *C. s. wahnesi* - endemio de la duoninsulo Huon

## Dieto 
Ili manĝas nektaron, polenon, florburĝonojn, kaj foje molajn fruktojn.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo