Kastelo Neuscharfenberg

eta|Kastelo Neuscharfenberg, fotita disde la strato *Melborner Straße*

**Kastelo Neuscharfenberg** (germane: *Schloß Neuscharfenberg*) troviĝas en Wenigenlupnitz, kvartalo de Hörselberg-Hainich en Germanujo. La monumentprotektotaĵo servas nuntempe kiel hejmo de la karitata organizo *Diakonie*. 
## Historio
La unua konata grandposedanto loka estis Hermano de Lupnitz (1224–1268) kiu deĵoris por la Abatejo de Fulda. Unu lia parenco estis Konrado, ekde 1279 konsilisto en Eisenach. Tiu ĉi linio formortis meze de la 15-a jarcento.

La senjoroj de Erffa, kies kutimburgo estis pereinta akvokastelo je Friedrichswerth, ekvoktis en Wenigenlupnitz. Konkurencis tie ankaŭ la benediktanoj de Sankta Nikolao (Eisenach) kaj la kartuzianoj de Eisenach.

Kun permeso de la fulda-anoj la fratoj Dietrich kaj Hans von Farnroda akiris en 1493 la erffa-ajn posedaĵojn. Virino de la kastelo de Farnroda iĝis la edzinon de Andreas Friedrich von Uetterodt. La familio estis aĉetinta Kastelon Scharfenburg (en Thal apud Ruhla) kiu iĝis en 1446 ruino post interwettin-a milito. La branĉo de Andreas Friedrich transprenis la per nupto havigitajn grundojn kaj aĵojn ĉirkaŭ Wenigenlupnitz kaj Melborn.

Verŝajne alikonstruiĝis la akvokastelo ĉ. en 1596 je loĝada kastelo. Najbaris antaŭa komplekso sur Kindel (la posta *Künkelhof*) kaj bieno. En 1795, kiam suverenis Wolf Sigismund von Uetterodt, fajrego detruis la kastelon kaj grandan parton de Wenigenlupnitz. En marto 1821 sukcesis la unuiĝo de la uetterodt-aj posedaĵoj. La samnoma filo karieris en la armeo de Hesio kaj iĝis kavaliro de la Johanitordeno. Li plejparte vivis en Darmstadt kaj komencis starigon de la nuna kastelo en Wenigenlupnitz en 1846. Sed ĝi estis metita je la deklivo supre de la iama akvoburgo.

La laŭ malnovgermana stilo konstruita loĝadkastelo finkonstruiĝis (krom la turo) sub la gvidado de la arĥitekto Eberhardt. La gimnaziinstruisto kaj (region)historiisto Wilhelm Rein el Eisenach ofte gastis enburge ĉar estis la grafo konata genealogo kaj kolektisto de antikvaĵoj. Al li oni ŝuldiĝas interesan priskribon de la kastelo.

Mortis la lasta grafo Ludwig Wolff von Uetterodt en julio 1900 senide. Sekve la tuto vendiĝis kaj venis en la manoj de
* 1900: berlina konstrusocieto 
* 1902: familio Oppenheim 
* 1904: bienposedanto Leo von Ubisch
* 1906: barono Dietrich von Klitzing

Klitzing intencis krei lukran agrikulturcentron kaj starigis ueste de la vilaĝo akvocentralon. Li aĉetis grundojn ĉekastelajn, starigis novajn konstruaĵojn kaj plirektigis stratojn. Al tio li oferis partojn de la parko kiun estis kreita Hermann Jäger. Moderniĝis tiam ankaŭ la muelejo ĉekastela. En 1918 ekposedantis barono de Helldorf sub kies tempo multo moderniĝis kaj ŝanĝiĝis: la pordego enireja, framskeleta etaĝo supre de la muroj ktp. La Granda Depresio kaj inflacio malfaciligis ankaŭ la vivon kamparanan; la kavalirbieno pro tio entreprenis, laŭ ŝtata komisio, labordonprogramojn dundanta ne tute centon da homoj el Eisenach kaj la ĉirkaŭaĵoj. De 1927 Helldorf transdonis la tuton al du administrantoj. Havante multajn ŝuldojn li finfine devis forlasi la vilaĝon, ankaŭ pro politikaj kialoj. Hans Tölke el Quedlinburg malfermis la tuton al la vilaĝanoj; partoj de la bieno iĝis armea spaco. En decembro 1938 ekposedantis la muelisto Walter Natz, kiu vendis ĉion al la urbo Berlino en 1941.

## Literaturo 
* Wolfgang Eberhardt: *Aus der Geschichte der Scharfenburg bei Thal*, Verlag+Druckerei Löhr, Ruhla 1994, p.&nbsp;45
* Ernst Heinrich Kneschke: *Neues allgemeines deutsches Adels-Lexicon*. Band 9, Friedrich Voigt's Buchhandlung, Leipzig 1870, p.&nbsp;552–553. 
* Artikelserie *Die wechselvolle Geschichte des ehemaligen Schlosses „Neuscharfenberg“ in Wenigenlupnitz* – redaktionell bearbeitete und gekürzte Version aus der Ortschronik von Wenigenlupnitz, erschien im Januar und Februar 2012 in vier Teilen im Amtsblatt der Gemeinde Hörselberg-Hainich.
** Teil 1  (Bürger-Echo Nr. 1/2012, p.&nbsp;14)
** Teil 2  (Bürger-Echo Nr. 2/2012, p.&nbsp;18)
** Teil 3  (Bürger-Echo Nr. 3/2012, p.&nbsp;20–21)
** Teil 4  (Bürger-Echo Nr. 4/2012, p.&nbsp;17–18).

## Referencoj
Neuscharfenberg