open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tainoj

[250ra|eta|Grupoj de tainoj je la alveno de la eŭropanoj, je la fino de la [15-a jarcento. Verde, situo de la kariboj, popoplo malsama al la tainoj.]]
La **tainoj** estas aro de indiĝenaj popoloj devenantaj el la aktuala teritorio de Venezuelo, kiuj laŭlonge de la jarcentoj loĝis en la insuloj de la Antiloj. Ili apartenas al la etna grupo de aravakoj. La tainoj estis la unuaj amerikanoj kun kiuj establis kontakton la hispanoj en la 15-a jarcento. Ili estis plejparte ekstermitaj. Tamen, granda kvanto de vortoj el iliaj lingvoj pasis al la kutima vortostoko de la konkerantoj, kaj de tie al plejmulto de eŭropaj lingvoj. Multe da Antilanoj daŭre konsideras ke ili estas tainoj, ĉefe Kubanoj, Haitianoj, Portorikanoj kaj Dominikanoj.

## La lingva heredaĵo de la tainoj 
Unu inventaĵo de la tainoj ĝis la nuntempo ne nur estas uzata en Karibio, sed tutmonde: la hamako. La vorto pasis el la taina tra la hispana lingvo (la hamaca) al aliaj eŭropaj lingvoj kaj fine ankaŭ al Esperanto. Pliaj esperantlingvaj vortoj, kiuj fontas el la taina, estas ekzemple *huracán* (uragano), *tobaco* (tabako), *maíz* (maizo), *papaya* (papajo), *caimán* (kajmano), *canoa* (kanuo) aŭ *ananas* (ananaso, kvankam en la hispana lingvo la frukto nomatas *piña*). Multaj pliaj tainaj vortoj estas plu uzataj en la lokaj variaĵoj de la hispana, kaj pliaj tainaj nomoj pluvivas kiel toponimoj (ne nur *jamaica*, do Jamajko), kaj aparte en Domingo historiaj tainaj nomoj estas ŝatataj personaj nomoj. Ankaŭ la vorto *barbacoa* el kiu *barbecue* por kradrostaĵo, kutimiĝinta en pluraj eŭropdevenaj lingvoj, origine venas de la taina vorto *buccan* (rosta krado; de ĝi devenas ankaŭ esperantlingva vorto "bukani") kaj *barbacoa* (transportata al la meksika hispana lingvo) por kradrostaĵo.


Kategorio:Indianaj etnoj en Mezameriko
Kategorio:Indianaj etnoj en Sudameriko
Kategorio:Aravaka lingvaro
Kategorio:Historio de Venezuelo
Kategorio:Historio de Kubo
Kategorio:Historio de Dominika Respubliko
Kategorio:Historio de Haitio
Kategorio:Historio de Jamajko
Kategorio:Historio de la Bahamoj
Alfredo Bauer

**Alfredo Bauer** (* 14-an de novembro 1924 en Vieno) estas aŭstra-argentina kuracisto kaj verkisto.

## Vivo 
Alfredo Bauer devenas el juda familio. Post la aligo de Aŭstrio al Germanio li elmigris kun siaj gepatroj al Argentino. Li frekventis la germanlingvan kontraŭfaŝisman lernejon Pestalozzi-Schule en Bonaero kaj aktivis en la Komunista Junulara Ligo.

Post la Dua Mondmilito li restis en Argentino, studis medicinon kaj laboris kiel ginekologo. Li estis de 1946 membro de la Komunista Partio de Argentino kaj pro siaj politikaj postuloj ofte konfliktiĝis kun la reĝimo.

En la jaro 2002 li ricevis, kune kun Fritz Kalmar la Theodor-Kramer-premion de la societo Theodor-Kramer-Gesellschaft pro sia verkado dum la rezistado kaj en ekzilo.

## Verkoj (elekto) 
* *La mujer, ser social y conciencia*, 1970
* *Historia Crítica de los Judíos*, 1971
* *Los compañeros antepasados*, 1976
* *Mythen-Szenen*. Mini-Dramen, Mainz: Verlag André Thiele 2009, ISBN 978-3-940884-17-6

En Esperanta traduko aperis en 2011:

* **Alfredo Bauer: Kritika historio de la judoj, vol. 1**, elgermanigita de Vilhelmo Lutermano, Monda Asembleo Socia (MAS), 2011, 459 paĝoj, ISBN 978-2-918300-64-9 (teksto por MAS-anoj senpage elŝutebla)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Bauer im Exil-Archiv 
* Kurzbiografie auf klahrgesellschaft.at
* Interview des *Standard* mit Alfredo Bauer: "Es waren Österreichs Feinde, die uns vertrieben" (23. Oktober 2009)

Kategorio:Aŭtoro
Kategorio:Tradukado (literaturo)
Kategorio:Aŭstra elmigrinto tempe de naziismo
Kategorio:Aŭstroj
Kategorio:Argentinanoj
Apanaĝo

**Apanaĝo** estis en frua mezepoko markata teritorio, al kies administrado estis komisiita iu el kelkaj anoj de la reganta familio. Sed suverena reganto de la teritorio restis princo, respektive reĝo. Institucio de la apanaĝoj servis al la reganto, kiu certigis per tiu maniero siajn parencojn, kiuj eventuale povus endanĝerigi lian potenceman postenon. Samtempe ĝi povis esti pli efektive administrata teritorio malproksima de la centro.

Ekzemple por Grandmoravia imperio eble plenumis tiun funkcion Nitra princlando. La apanaĝoj estas konataj el Pollando aŭ Rusio. La apanaĝoj estis kutimaj en tempoj, kiam suverena reganto konsideris plenan teritorion de la ŝtato kiel sia posedaĵo. En Rusio daŭris sistemo de apanaĝoj en milde ŝanĝiĝinta formo por anoj de cara familio ĝis la 20-a jarcento.

Kategorio:Historio de administrado
Kategorio:Mezepoko
3841 Dicicco

'*3841 *Dicicco'''* estas malgranda, tre hela duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Brian A. Skiff elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona amatora astronomo Dennis di Cicco, malkovrinto de pluraj asteroidoj kaj ĉefredaktoro de la astronomia revuo *Sky & Telescope''.

## Ecoj 
Ĝia spektra klaso "S" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita en 2014 de L. Franco, D. Klinglesmith kaj P. Pravec uzinte observojn de elde la observatorioj Balzaretto (Italio), de Etscorn Campus (Socorro, Usono) kaj de Ondřejov (Ĉeĥio), anoncita la .

Tiu satelito havas diametron de almenaŭ 1,67&nbsp;km,  de 0,9012 ± 0,0008 tagoj (21,63 ± 0,02 horoj) kaj orbitan  de ĉirkaŭ 12&nbsp;km. Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (3841) Dicicco; el la paĝaro de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Brian A. Skiff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Molain (Jura)

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Jura*, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (). Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dole kaj al la kantono Poligny.  

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

## Demografio
fonto: Insee

## Vidindaĵo
* Groto *des Moidons''

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Jura
András Imre Paál

**PAÁL András Imre** (pa:l) estis hungara poeto naskita en Kézdiszentkereszt la 18-an de novembro 1878 kaj mortinta en Târgu Secuiesc la 3-an de novembro 1958.

## Kariero 
Paál András Imre en 1920 alvenis Braŝovon kiel seruristo. Li verkis poemojn al Hungara Kantistaro de Braŝovo, kies ankaŭ li estis ano..

## Poemvolumo 
* Ősi földön, 1926.

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Seruristoj
Gusztáv Paál

**PAÁL Gusztáv** (pa:l) estis hungara publicisto, redaktoro naskita en Szászörményes la 23-an de oktobro 1877 kaj mortinta en Târgu Mureș la 1-an de septembro 1956.

## Kariero
Paál Gusztáv diplomitiĝis en la Universitato Ferenc József (1900) kaj li estis instruisto, direktoro de la Reformita Kolegio de  Târgu Mureș. De 1909 li estis ano de la Kemény Zsigmond Társaság.

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Paal, G.
Paal, G.
János Paál

**PAÁL János** (pa:l) estis hungara ĵurnalisto, redaktoro, tradukisto naskita en Nagyvárad la 3-an de novembro 1912 kaj mortinta en Braŝovo la 24-an de junio 1981.

## Kariero
Paál János diplomiĝis pri juro en la Universitato Ferdinand la 1-a de Kluĵo. De 1938 li estis ĵurnalisto, radaktoro de gazetoj: Aradi Közlöny, Erdélyi Hírlap, Déli Hírlap, Szabad Szó, Népi Egység, Népújság, Világosság, Vörös Zászló, Drum Nou, Új Idő, Művelődés, Előre, Brassói Lapok, Karpaten Rundschau. 

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Paal, J.
Paal, J.
Valempoulières

**Valempoulières** (prononco "valẽnpulJER'") estas urba komunumo de Francio. Ĝi situas en la komunumaro Champagnole Porte du Haut-Jura, en la departemento *Jura*, nomita laŭ la montaro Ĵuraso kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lons-le-Saunier* kaj al la kantono ''''.

La teritorio havas komunan limon kun . La vilaĝo situas 12&nbsp;km de Champagnole, 16&nbsp;km de Arbois, 18&nbsp;km de Poligny, 17&nbsp;km de Salins-les-Bains, kaj 37&nbsp;km de Lons-le-Saunier.

## Demografio 
## Vidindaĵoj 
* du lagetoj
* ruinaĵoj de la kastelo
* la vidpunkto de la Dipatrino
* la monumento de la aviadilo
* la fontano de la frenezulo
* la dometoj el ŝtonoj de la bredistoj

## Folkloro 
* la Viverno, fantasta besto

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Jura
*Listo de urboj de Francio

## Eksteraj ligiloj 
* informa paĝeto en la departementa retejo ()
* kaj de la komunumaro ()

eta|maldekstra|800ra|

Kategorio:Komunumoj de Jura
La Llosa de Ranes

**La Llosa de Ranes** estas municipo en Valencilando (Hispanio). Nuntempe la Llosa de Ranes havas 4078 loĝantojn (INE 2010).

Kategorio:Urboj de Valencilando
Kategorio:Urboj de Hispanio
Atsushi Sugie

Atsushi SUGIE'* (japane : 杉江淳 , *Sugie Atsushi'') estas japana astronomo.

Li laboras en la observatorio Dainik d:Q5969695 en la urbo Hikone de la gubernio Ŝiga proksime de Kioto, elde kie li malkovris 120 asteroidojn inter 1988 kaj 2000.

La asteroido 3957 Sugie estis nomita en lia honoro.

## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Atsushi Sugie

Kategorio:Japanaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Nederlanda aŭtovojo 1

La **nederlanda aŭtovojo 1** aŭ **A1** (nederlande **Rijksweg A1**, aŭ **Autosnelweg A1**) estas aŭtovojo inter la urbo Amsterdamo okcidente kaj la limo inter Nederlando kaj Germanio proksime de la urboj Hengelo kaj Oldenzaal oriente. De tie la vojo plu daŭriĝas orienten kiel germana aŭtovojo A30, al la urboj Osnabrück kaj Bad Oeynhausen, direkte al Berlino kaj Varsovio. La nederlanda aŭtovojo A1 longas 167 kilometrojn. Krom la menciitajn urbojn, la vojo ligas interalie la urbojn Apeldoorn kaj Deventer.

La vojo estas parto de la eŭropaj ŝoseoj  kaj .

[eta|maldekstra|300px|ponto super la Rejna Kanalo en [Amsterdamo]]

Kategorio:Aŭtovojoj en Nederlando
Viktor Orich

**ORICH Viktor** estis hungara ĵurnalisto, redaktoro, publicisto naskita en Temesvár la 1-an de marto 1888 kaj mortinta en Temeŝvaro la 1-an de majo 1957.

## Kariero
Li laboris ĉe la Független Újság, ĉe Temesvári Hírlap, Temesvarer Zeitung. Li eldonis la teatran gazeton Thália (1915-19), Panoptikum, Revü (1922-24). Je la komenco de la 1920-aj jaroj li eldonis la politikan semajngazeton Vasárnapi Reggeli Újság, inter 1935-40 li estis respondeca redaktoro de la semajna raportgazeto Temesvári Futár (de 1937 Banat-i Futár).

## Libro
* Temes megye lak- és címjegyzéke (1939).

## Fonto
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Orich, V.
Orich, V.
Kirilico

**Kirilico** estas la ĉefa kaj la unua slavona alfabeto, konsistanta el 46 literoj, tradicie (kaj eble,
malĝuste) atribuata al s-ta Cirilo (Konstanteno la Filozofo, m. 869-02-14 en Romo).
Kirilico divenas el la greka alfabeto, al kiu estis aldonitaj literoj al neekzistantaj en la greka lingvo sonoj.
El kirilico devenas la naciaj skriboj (la Cirilaj alfabetoj) de la ortodoksaj slavoj (ĝis 1860, ankaŭ de la rumanoj). La modernaj alfabetoj cirilaj diferencas de la originala kirilico per multaj aldonoj kaj
kaj de kelkaj aliaj popoloj. La modernaj alfabetoj cirilaj diferencas de la originala kirilico per multaj aldonoj. Oficiale Kirilico unue enuziĝis en la Unua Bulgara Regno.

 eta|center| | *Azbuka preĝo de Konstanteno el Preslavo*

Kirilico plu estas uzata en la tekstoj de la ortodoksa kulto,
historiaj kaj filologiaj; la nuna formo de la literoj Cirilaj estas ŝuldata al
la reformo de Petro la Granda (1708), kiu enkondukis t.n. «civilan
tiparon» (ruse «гражданский шрифт, гражданка»), kaj tian formon ili
normale havas en la unikodaj tiparoj:

Tamen la tradicia fasono (uzata en la slavonaj eldonoj) estas jena:

eta|center|605px|*Tradicia tiparo kirilica*|605px|center

La modernaj alfabetoj cirilaj diferencas de la originala kirilico per multaj aldonoj kaj forprenoj.

## Vidu ankaŭ 
* Cirila alfabeto
* Cirilaj numeraloj
* Cirilo kaj Metodo
* Glagolico
* Jato
* Jeroj
* Jusoj

## Bibliografio 
* Ivan G. Iliev. Short History of the Cyrillic Alphabet. Plovdiv. 2012/Иван Г. Илиев. Кратка история на кирилската азбука. Пловдив. 2012. Mallonga historio de la cirila alfabeto  

## Eksteraj ligiloj 
* Sergio Pokrovskij: La slavonaj skriboj . La Ondo de Esperanto, n-roj 50–54 (1998–1999).
* Pri kirilico en la «Komputada leksikono».

Kategorio:Alfabeto
András Pál

**PÁL András** (pa:l) estis hungara poeto, rakontisto naskita en Tatrang la 25-an de septembro 1886 kaj mortinta en Braŝovo la 1-an de decembro 1971.

## Kariero 
Pál András akiris diplomon de instruisto en Eperjes.

## Poemvolumo 
* Ilonka dalok, 1908.

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Vesa-Matti Loiri

**Vesa-Matti LOIRI** (naskiĝinta la  en Helsinko, mortinta la  samloke) estis finna aktoro, muzikisto kaj humuristo. Li aktoris en kaj filmoj kaj teatro kaj televido.

Grandajn ne-humurajn rolojn li estis aktoranta en teatro ekzemple en *Lapualaisooppera* de Arvo Salo (1962), kaj en filmoversio *Sep fratoj*, en filmoj kiel *Pojat* de Mikko Niskanen (1962), *Rakastunut rampa* (1975), en *Pedon merkki* (1981), en *Sokkotanssi* (1999) kaj en *Pahat pojat* (2003). Eble lia plej konata rolo estis la ĉefrolo Uuno Turhapuro en multaj humuraj filmoj. Liaj aliaj humuraj roloj estas ekzemple rolo en televidprogramo *Jatkoaika* en la 1960-aj jaroj kaj sola rolo en televidprogramo Nasse-setä (Nasse-setä, esperante onklo Nasse, karikaturo pri malbonega ĉefulo de televidprogramo por infanoj).

Loiri kantis ekzemple poemojn de Eino Leino. Interalie li ankaŭ partoprenis en la Eŭrovido-Kantokonkurso 1980.

Oni konsideris, ĉu Vesa-Matti Loiri ricevos ŝtatan entombigon. La plano ne realis. Baldaŭ antaŭ lia morto, Loiri mem diris ke li ne volis ŝtatan entombigon.

Kategorio:Finnaj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1980
Márton Pálffi

**PÁLFFI Márton** (pa:lfi) estis hungara tradukisto, pedagogia verkisto naskita en Várfalva la 11-an de novembro 1873 kaj mortinta en Kluĵo la 11-an de aŭgusto 1936.

## Kariero
Li finis sian duagradan instruadon en Torda kaj Kolozsvár, ĉe la Unitara Kolegio (1892), kaj poste akiris hungar-latinan instruateston en la Universitato de Kluĵo (1899). Ankoraŭ antaŭ ol akiri sian universitatan diplomon, li eniris la iaman lernejon de la instruisto (1897), kaj instruis tie – kun trijara interrompo pro sia militservo kaj vundoj dum la unua mondmilito – ĝis sia emeritiĝo.

Liaj artikoloj kaj tradukoj aperis ekde 1898. Pálffi tradukis el la latina, la angla, la finna, la franca, la rumana kaj la sveda. Inter 1925–1928 li estis redaktoro de la Unitárius Közlöny. Li kompilis unitarian himnaron kiu daŭre estas uzata hodiaŭ.

## Fonto
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Pakocs, K.
Palffi, A.
Károly Pálffy (redaktoro)

**PÁLFFY Károly** (pa:lfi) estis hungara redaktoro, publicisto naskita en Hodgya la 23-an de decembro 1903 kaj mortinta en Târgu Mureș la 17-an de marto 1983.
## Kariero
Károly Pálffy  finis reformitan teologion en Kluĵo kaj Parizo. Li estis fondintano kaj kunlaboranto de Erdélyi Fiatalok. Li partoprenis en laboro de vilaĝsociologia grupo de Dimitrie Gusti en Șanț. 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Palffy, K.
Miklós Pálfi

**PÁLFI Miklós** (pa:lfi) estis hungara verkisto naskita en Tordaszentmihály la 5-an de septembro 1895 kaj mortinta en Mihai Viteazu la 3-an de novembro 1981.
## Libro
*Testvérek vagyunk! (Elbeszélések a falusi nép számára. Torda 1930). 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Palfi, M.
Elio Di Rupo

eta|Elio Di Rupo
**Elio DI RUPO** (naskiĝis la  en Morlanwelz) estas belga politikisto de la *Parti Socialiste* (PS). De la  ĝis la  li estis ĉefministro de Belgio. Daŭre li funkciis kiel urbestro de Mons (nederlande *Bergen*) en Valonio.

Elio Di Rupo estas malferme samseksema.

Li estis la unua ĉefministro franclingvula ekde Paul Vanden Booyenenz en 1979, li estas la unua ĉefministro de la *Parti Socialiste* ekde Edmon Labirton finis sian postenon en 1974 kaj li estas la dua ŝtatestro en la moderna epoko, kiu estas malkaŝe samseksema (post Jóhanna Sigurðardóttir ).

Kategorio:Belgaj politikistoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento
Kategorio:Ĉefministroj de Belgio
Kategorio:GLAT-politikistoj
3842 Harlansmith

'*3842 *Harlansmith''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona astronomo Harlan James Smith (1924–1991), direktoro de la Observatorio McDonald de 1963.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Boudry NE

## Pri la komunumo 
**Boudry** estas historia urbeto, komunumo kaj ĉefloko de la samnoma distrikto en Kantono Neŭŝatelo, Svislando. Ĝi havis 4984 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
La komunumo kaj urbo Boudry situas ĉe la suda flanko de la Neŭŝatela Ĵuraso ĉe la bordo de la rivero Areuse kaj etendiĝas oriente de la alfluo de la rivero al la lago ĝis la bordo de la Lago de Neŭŝatelo. La rivero Areuse formas post la profunda ravino trans la suda ĉeno de la Ĵurasa Montaro unue la nordan limon de la komunumo, tiam pasas tra la komunumo por poste en sudoriento formi la sudan komunumlimon. La komunumo Boudry konsistas el la urbo Boudry kaj la vilaĝoj Areuse, Grandchamp, Perreux, Trois-Rods, la suba parto de Chambrelien, kaj Champ du Moulin-Dessous.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 16,77 km², de kiuj 63,4% estas kovritaj de arbaro, 23,0% servas por agrikulturo kaj 12,0% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Boudry limas en nordo al Rochefort NE, en nordoriento al Milvignes, en sudoriento al Cortaillod, en sudo al Bevaix, en sudokcidento al Gorgier, en okcidento al Val-de-Travers, kaj en nordokcidento al Brot-Dessous.

## Trafiko 
Tra Boudry pasas la kantona ĉefvojo n-ro 5 de Neŭŝatelo al Yverdon-les-Bains kaj paralele al ĝi kun tunelo sub la urbocentro la svisa aŭtovojo A5. La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Neuŝatelo al Yverdon-les-Bains. Pri la fajna distribuo en la komunumo zorgas tri lokaj buslinioj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Boudry datiĝas el la jaro 1278 kiel *Baudri*. La 12-an de septembro 1343 la Grafo Ludoviko de Neŭŝatelo koncedis al Boudry urborajton laŭ la modelo de Neŭŝatelo tamen iomete pli limigita. 1848 Boudry fariĝis distriktĉefloko. 1870 la komunumo Areuse estis kunigita kun Boudry.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Boudry
* Boudry (stacidomo)
* Boudry Littorail (stacidomo)
* Boudry Tuilière (stacidomo)
* Areuse Les Isles Littorail (stacidomo)
* Areuse Littorail (stacidomo)
* Tramtransporto en Neŭŝatelo
* Retejo de malgranda muzeo, kiu ne evoluis ekde 1884 kaj montras la tiaman manieron prezenti objektojn. http://le-musee.zonez.ch/ 

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Boudry

Kategorio:Urboj de Svislando
Atako de la lunaj zombioj

***Atako de la lunaj zombioj*** (en la angla*: Attack of the moon zombies*) estas usona horora sciencfantasta sendependa filmo, reĝisorita kaj verkita de Christopher R. Mihm kaj lanĉita en 2011. Ĝi daŭras 99 minutojn kaj prezentiĝas nigre kaj blanke pro tio, ke la reĝisoro elpensis ĝin kiel neseriozan omaĝon al 1950-aj hororaj B-filmoj. Ĝi estis tradukita kaj dublita al Esperanto laŭ iniciato de la reĝisoro mem.

La anglalingva antaŭfilmo aperis en aprilo 2011, kaj post kelkaj tagoj aperis la esperanta antaŭfilmo.

La filmo komence estis distribuita en laŭmendaj DVD-oj. Ekde januaro 2020, ĝi haveblas ankaŭ por elsendfluo kaj elŝuto ĉe la retejo Vimeo.

## Intrigo 
*El la profundaĵo de la luno, pratempa malbono revenas por infekti la homaron...*

Dudek jaroj pasis de kiam D-ro Vincent Edwards alfrontis mutaciintan vespertan kreitaĵon kaj nun li pretas emeritiĝi. Dum li trejnis sian anstataŭanton, Glen Hayes, ĉe la Luna Bazo, ili hazarde renkontas malkovraĵon, kiu ŝajnis neebla: eksterteran plantan vivoformon en la surfaco de Luno!

Bedaŭrinde, submetiĝo al la sporoj de tiu alimonda vegetaĵo kaŭzas tujan morton. Kaj tiuj, kiuj estis mortigitaj ne restas tiel, sed anstataŭe volas nenion alian ol multiĝi! 

## Aktoroj 
### Aliaj informoj pri la Esperanta versio 
* **Aliaj voĉaktoroj** - Enrique Ellemberg, Stephen Schwichow, Derek Roff, Yumiko Fujii kaj Masaaki Tahara 
* **Jaro** - 2011

* **Reĝisoroj** - George Baker, Christopher Mihm

* **Tradukintoj** - George Baker, Mar Cardenas, David Rutan, Andrea Monticue

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informo pri la esperantigo de la verko  
* Oficiala paĝo de la filmo 
* Paĝoj de Enrike 

Kategorio:Hororaj filmoj
Kategorio:Esperanto-filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2011
Boudry

**Boudry** estas la nomo de la sekvantaj lokoj/regionoj:

* **Boudry NE** estas komunumo kaj ĉefloko de la samnoma distrikto en Kantono Neŭŝatelo en Svislando.
** **Boudry (stacidomo)** estas fervoja stacio en Boudry NE.
** **Boudry Littorail (stacidomo)** estas fervoja stacio en Boudry NE.
** **Boudry Tuilière (stacidomo)** estas fervoja stacio en Boudry NE.

* **Boudry (Burkino)** estas kampara komunumo en Burkino.

* **Boudry (distrikto)** estas distrikto de Kantono Neŭŝatelo en Svislando.
Palmeiras (Bahio)

**Palmeiras** estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 8.410 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Bahio

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Bahio
Falĉilanaso

[eta| *Anas falcata* - [MHNT]]

La **Falĉilanaso** aŭ **Falĉilkreko** (*Anas falcata*) estas birdospecio de grando kiel la Knaranaso kaj membro de la grupo de anasoj.

## Taksonomio 
La plej proksima parenco de tiu specio estas la Knaranaso, sekve de la fajfanasoj.

## Distribuado kaj vivejo 
La Falĉilanaso reproduktiĝas en orienta Azio. Ili nestumas en orienta Rusio, nome en Ĥabarovsk, Ĉemara Regiono, Amuro, Ĉita, Burjatio, Irkutsk, Tuvio, orienta Krasnojarsko, sudcentra Jakutio, Saĥaleno, pleja nordorienta Nordkoreio kaj norda Ĉinio, en nordorienta Interna Mongolio, kaj norda Hejlongĝjango, kaj en norda Japanio, nome Hokajdo, Aomori, kaj la Kurilaj insuloj.

Tiu membro de la grupo de la plaŭdanasoj estas tre migranta kaj vintras en multe de Sudorienta Azio. En Barato: Utar-Pradeŝo, Biharo, Asamo, orienta Harjano. Ankaŭ en norda Bangladeŝo, norda kaj centra Birmo, norda Laoso al la rivero Mekongo, norda Vjetnamio (el ĉirkaŭ Hanojo norden), kaj en Ĉinio: Hajnano, Tajvano, Junano, Gŭangŝio, Gŭangdongo, Fuĝjano, Ĝjangŝio, norda Hunano, Hubejo, Ĝeĝjango, Anhujo, Ĝjangsuo, Ŝandongo, suda Hebejo, Ŝanŝio, norda Ŝenŝio.

## Kutimaro 
Tiu estas specio de humidejoj de malaltaj teroj, kiaj akvaj herbejoj aŭ lagoj, kaj kutime manĝas per plaŭdado plantomaterialon aŭ per paŝtado. Ĝi estas gregema for de la reprodukta sezono kaj tiam formas grandajn arojn.

Ili nestumas surgrunde, ĉe akvo kaj sub kovro de alta vegetajzaro. La ino demetas 6 al 10 ovojn.

## Identigo 
Tiu estas 46 al 54&nbsp;cm longa. La reprodukta masklo estas nekonfuzebla. Plej el la korpa plumaro estas fajne vermikulate griza, kun longaj falĉilformaj triarangaj, kio nomigas la specion, pende malantaŭ sia dorso kie kutime ili kaŝas flavan makulon. La granda kapo estas tre brile malhelverda kun blanka gorĝo, limigita sube per malhelverda kolumo, dum estas bronzbrila nuance la krono. La kloaka areo estas markata per flava, blanka kaj nigra. La beko estas nigreca kaj super la bekobazo estas blanka punkto subfrunte.

La ino de Falĉilanaso estas malhelbruna, kun plumaro multe kiel de ino de fajfanasoj. Ties longa griza beko helpas identigon.

## Notoj 
## Referencoj 
* Roger Peterson, Guy Mountfort, P.A.D. Hollom, "Guía de campo de las aves de España y de Europa", Omega, Barcelona, 1983.
* Lars Svensson, *Guía de aves. España, Europa y región mediterránea*, Omega, Barcelona, 2010.
* Clements, James, (2007) *The Clements Checklist of the Birds of the World*, Cornell University Press, Ithaca
* IUCN (2009) BirdLife International [IUCNlink, 141497, *Anas falcata*] Konsultita la 8an de januaro 2009
* Dunn, J. & Alderfer, J. (2006) *National Geographic Field Guide to the Birds of North America* 5th Ed.
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Falĉilanaso, filmetoj, fotoj kaj sonoj ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Krono (anatomio)

[dekstra|eta|[Ruĝverta gruo]]
**Krono** estas la pinto de la kapo. Ĉe multaj bestospecioj tiu parto utilas kiel indikilo aŭ identigilo por distingi la membrojn de la specio. Tre ofte ĝi utilas ankaŭ kiel distingilo laŭ seksa duformismo, plej ofte por marki la masklon aŭ virbirdon. Por tiu parto en Esperanto oni uzas ankaŭ la terminon "verto".

La sekvantaj birdoj kaj aliaj bestoj laŭdire havas kronon sur ilia kapo:

* Gruoj
** Grizkrona gruo (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto)
** Ruĝverta gruo (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto)
* Kronaglo (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto)
* Grizkapa leŭkostikto
* Flavkrona gonoleko (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto)
* Blukrona pendopapago (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto)
* Ardeedoj
** Flavkrona noktardeo (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto)
** Noktardeo 
* Buceroj
** Kronobucero (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto)
** Srilanka griza bucero
* Regoloj
** Orkrona regolo (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto, kiu diferencas la specion ene de la genro)
** Rubenkrona regolo (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto, kiu diferencas la specion ene de la genro)
* Blukrona momoto (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto)
* Blankakrona emberizo (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto)
* Grizkrona paseralaŭdo (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto)
* Nigrakrona ĉagro (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto)
* Oranĝkrona vermivoro (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto)
* Blankakrona enanto (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto)
* Ruĝkrona melanerpo (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto)
* Vespertoj
** Giganta orkrona flugovulpo (kiu krome ricevas nomon laŭ tiu trajto)

Kategorio:Zoologio
István Szőnyi

**István Szőnyi** [iŝtvAn sOnji], hungare **Szőnyi István** estis eminenta hungara pentristo, membro de Societo Szinyei Merse Pál.

István Szőnyi naskiĝis en Újpest la 17-an de januaro 1894, kiel *Schmidt István* apartenanta al la germana minoritato. La familio prenis hungarecan nomon Szőnyi en 1898. Li mortis en Zebegény, la 30-an de aŭgusto 1960.
eta|Skulptaĵo pri Szőnyi

## Vivo 
István Szőnyi lernis pentroarton en Budapeŝto kaj en Artkolonio de Nagybánya, poste li finbatalis la 1-an mondomiliton. Li unuafoje ekspoziciis en 1920. Ekde 1923 li vivis en Zebegény, kie li ofte elektis la lokajn temojn. En 1937 li ekinstruis en la Hungara Belarta Altlernejo. Dum la 2-a mondmilito li helpis la judojn. Li ricevis premion Kossuth en 1949.

## Memorigiloj 
* memordomo kaj strato en Zebegény
* busto kaj memortabulo en Budapeŝto

## Verkaro (elekto) 
* Post banado (Fürdés után) (1921)
* Montetoj de Zebegény (Zebegényi dombok) (1923)
* Zebegény (1926?)
* Valo en Zebegény (Zebegényi völgy) (1927)
* Aŭtuno en Zebegény (Ősz Zebegényben) (1927-28)
* Vilaĝo kovrita per neĝo (Behavazott falu) (1927-28)
* La Danubo estas griza (Szürke a Duna) (1935)
* Ombreloj (Esernyők) (1939)
* Zebegény - ĝardeno de la pentristo (Zebegény – a festő kertje)

## Elektitaj disĉiploj 
* József Balla
* Huba Bálványos
* Éva Barta
* Tibor Cs. Erdős
* Klára Királyné Csilléry
* Ferenc Czinke
* Lajos Cziráki
* Balázs Diószegi
* Ferenc Doór
* György Fehér (pentristo)
* Ferenc Fiedler
* Marianne Gábor
* János Hajnal
* István Imre
* Szilárd Iván
* Erzsébet Kádár
* János Miklós Kádár
* Károly Klimó
* Ernő Kunt
* István Kurucz D.
* Zoltán Lenkey
* László Miskolczi (pentristo)
* István Moldován (Kolozsváry)
* István Nagy B.
* Antal Nemcsics
* József Németh (pentristo)
* Lili Ország
* László Patay
* Károly Patkó
* László Ridovics
* János Rozs
* Joseph Szabo
* Ferenc Szalay
* Piroska Szántó
* Mária Túry
* Lajos Ujváry
* János Wagner (pentristo)
* György Z. Gács

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Boudry (distrikto)

La **distrikto Boudry** estas administra unuo de la kantono Neŭŝatelo en Svislando. Ĝi havis 38 866 loĝantojn la 31-an de decembro 2010. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Boudry.

## Geografio 
La distrikto Boudry situas en la sudo de la kantono kaj etendiĝas de la Ĵurasa Montaro ĝis la bordo de la Lago de Neŭŝatelo. Ĝin trafluas la rivero Areuse, kie apud Boudry alfluas al la lago.

## Komunumoj de la distrikto Boudry 
La distrikto Boudry konsistas (stato en 2013) el 13 komunumoj, el kiuj la Milvignes estas la plej granda. Jen la listo:

## Iamaj komunumoj de la distrikto Boudry 
La sekvantaj tri iama komunumoj kun efiko de la 1-a de januaro 2013 estis kunigitaj al la nova komunumo Milvignes:

## Historio 
Post la koncedo de la urborajto al Boudry en la jaro 1343 fare de la Grafo Ludoviko de Neŭŝatelo, Boudry fariĝis la sidejo de regiona tribunalo kaj de voktejo sub la regado de la Senjoroj de Neŭŝatelo. Post la fino de la monarkio en la jaro 1848 tiu voktejo estis transformita al la hodiaŭa distrikto Boudry kun la ĉefloko Boudry.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
Ferenc Pálfy

**PÁLFY Ferenc** (pa:lfi) estis hungara biologo naskita en Marosvásárhely la 18-an de oktobro 1912 kaj mortinta en Kluĵo la 2-an de majo 1991.
## Kariero
Pálfy Ferenc diplomiĝis en la Universitato Ferdinand la 1-a pri naturscienco (1934). Inter 1945-48 li instruis en la Universitato Bolyai de Kluĵo; de 1948 ĝis sia morto li instruis en la Agrikultura Altlernejo de Kluĵo.
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Palfy, F.
Radio Maryja

**Radio Maryja** – pola soci-katolika radiodisaŭdigejo fondita en Toruń la 8-an de decembro 1991 de la ordeno redemptoristoj. Ĝi estas unusola aŭdebla en la tuta Pollando religia radiostacio, kies prezidanto estas pastro d-ro Tadeusz Rydzyk. Parto de dissendigaĵoj estas paralela kun Televido *Trwam*.

## Programo 
Ĉefaj elementoj de la programo estas: disvastigo de Evangelio, preĝo, religia muziko kaj soci-politika publicistiko. Inter konstantaj disaŭdigaĵoj estas: *Paroloj nefinitaj*, *Aktualaĵoj de la tago*, *Aŭdigaĵoj por geedzoj kaj gepatroj*, *Aŭdigaĵoj por gejunuloj*, *Aŭdigaĵoj por terkultivistoj*, *Konsiloj*, kateĥismigo laŭ Katekismo de la Katolika Eklezio, instruoj de papoj kaj episkopoj, recitado de Brevier-Legaĵoj, rozarioj. Ĉiutage estas dissendata meso de Jasna Góra el Częstochowa. Retransmisiata estas inform-servo de Radio Vatikana, ĉiuj papaj pilgrimoj kaj ĉiusemajna preĝo Anĝeluso.

## Publicistoj kaj komentistoj 
* Czesław Bartnik
* Piotr Jaroszyński
* Stanisław Michalkiewicz
* Andrzej Nowak
* Krystyna Pawłowicz
* Janusz Wojciechowski
* Mieczysław Ryba

## Antaŭaj konindaj felietonistoj 
* Mieczysław Albert Krąpiec
* Jerzy Robert Nowak
* Bogusław Wolniewicz

## Vidu ankaŭ 
* Nasz Dziennik - katolika gazeto
* Jan Kobylański - financinto
* Mohajra bereto
* Virgeco de Maria
* Virgulino de Ĉenstoĥovo
* Katekismo de la Katolika Eklezio
* Radio Vatikana

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de Radio Maryja
* Radio Maryja on Facebook Oficiala paĝo ĉe Facebook
* The College of Social and Media Culture Altlernejo fondita de Tadeusz Rydzyk

Maryja
Kategorio:Politiko de Pollando
Kategorio:Aperis en 1991
Preĝejo Sankta Anna (Pápa)

**Preĝejo de Sankta Anna** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Pápa.

## Historio 
Pli frue kapelo estis tie, kiun ekde la 16-a jarcento la kalvinanoj profitis. En 1752 la romkatolika eklezio reokupis la lignan kapelon kaj konstruis preĝejeton sur lokon de la kapelo. Ĝi estis apudtombeja preĝejo. En 1875 pli nova preĝejo konstruiĝis, ĉar la tombejo ĉesis funkcii.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas unu navon kaj super la enirejo turon. La ĉefaltaro prezentas Sanktan Annan ekde 1950. La flankaj altaroj estas dediĉitaj al Dipatrino kaj Koro de Jesuo. Ili pretiĝis en 1904. La 8 fenestrobildoj montras Sanktan Elizabeton, apostolon Sankta Andreo, Sanktan Jozefon, Sanktan Karolon, Reĝon Sanktan Stefanon, apostolojn Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo kaj Dipatrinon de hungaroj.

Antaŭ la preĝejo kruco estas videbla, kiu memorigas pri ĥolero okazinta en 1712. Kermeso okazas en la 16-an de oktobro.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* (hungare)

Pápa
Sankta Anna
Zenica

**Zenica** (**Зеница**) estas industria grandurbo en Bosnio kaj Hercegovino. Ĝi estas sidejo de kantono Zenica-Doboj.
eta|250ra|Ĉefplaco de Zenica
eta|250ra|Strato de piedirantoj en Zenica

## Bazaj informoj 
* 
* loĝantaro: 170.000 (en 2005)
* Supermara alteco: 316 m

## Geografio 
Zenica etendiĝas en centra parto de la lando laŭ rivero Bosna. Sarajevo troviĝas 70 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Baldaŭe iliroj kaj romianoj vivis tie. Zenica urbiĝis dum regado de hungara reĝo Béla la 4-a en 1244. La turkoj dominis en la urbo inter 1463-1878, kiun sekvis regado de Habsburgoj. Tiam la urbo ricevis investojn: fervojo en 1879, karbominejo en 1880, uzino por papero en 1879, fabriko por ŝtalo en 1892, malliberejo en 1886. Dum la 2-a mondmilito ne okazis tie gravaj bataloj.

## Ĝemelurboj 
*  Gelsenkirchen, Germanio
*  Hunedoara, Rumanio
*  Üsküdar, Turkio
*  Karşıyaka, Turkio
*  Kranj, Slovenio
*  Luleå, Svedio
*  Temirtau, Kazaĥio
*  Fiorenzuola d'Arda, Italio
*  Zalaegerszeg, Hungario

## Vidindaĵoj 
* sinagogo de 1906
* muzeo
* moskeo

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Urboj de Bosnio kaj Hercegovino
Maria familio

La **Maria familio** estas malgranda asteroida familio en la asteroida zono entenante 81 ĝis nun konatajn anojn. Ĝi verŝajne kreiĝis pro kolizio de asteroidoj, kiuj estis tute frakasitaj.

Ĝi ŝuldas sian nomon al 170 Mario, unua malkovrita ano de la familio kaj tria plej granda kun diametro de ĉirkaŭ 44 km.

La meza grandaj duonaksoj (2,5 - 2,625 AU) de ĝiaj anoj kongruas kun orbita resonanco 3:1 kun Jupitero.

## Eksteraj ligiloj
* A Classification of 6479 Asteroids Into Families by Means of the Wavelet Clustering Method (P. Bendjoya)

Kategorio:Grupoj kaj familioj de asteroidoj
David Finck

David E. Finck estas (nask.: 26-an de aŭgusto 1958) estas usona ĵazkontrabasisto, kiu ankaŭ ludas basgitaron.
Finck naskiĝis en Roĉestro. Li studis sub Sam Goradetzer kaj Michael Shahan de la Filadelfia Orkestro. Li studentiĝis en 1980 ĉe Muziklernejo Eastman. Li muzikis de 1980 ĝis 1981 kun Ligneca Herman kaj tiam transloĝiĝis al Novjorko, kie li dum la 1980-aj jaroj ludis kun Joe Williams, Annie Ross, Mel Lewis, Al Cohn, Ernestine Anderson, Rosemary Clooney, Tom Harrell, Jerry Dodgion, Phil Woods, Clark Terry kaj Al Grey. Li laboris en la 1990-aj jaroj kun Paquito D'Rivera kaj Steve Kuhn in the 1990s, same kiel kun Freddie Hubbard, Makoto Ozone kaj Eddie Daniels. Kun propra kvinopo li publikigis en 2007 la albumon *Future Day*.

## Diskoj 
;de la bandestro
* *Future Day* (Soundbrush, 2008)
;de la gastmuzikisto
* *Remembering Tomorrow* (ECM, 1995)
* *Promises Kept* (ECM, 2000)
* *Mostly Coltrane* (ECM, 2008)

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de David Finck

Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Ĵazaj basinstrumentistoj
János Vaszary (pentristo)

**János VASZARY** [jAnoŝ vasari], hungare **Vaszary János** estis eminenta hungara pentristo.
eta|180px|Memportreto en 1887
eta|220px|Vaszary: Virino en ĝardeno kun seĝo

## Vivo 
Li naskiĝis en Kaposvár la 30-an de novembro 1867. Li mortis en Budapeŝto, la 19-an de aprilo 1939.

Li lernis pentroarton en Budapeŝto, poste en Munkeno en 1887, poste en Parizo. Tie li konatiĝis kun la hungaraj kaj francaj pentristoj. En 1905 li revenis en Hungarion kaj edziĝis. Dum la 1-a mondmilito li vivis kaj pentris en Tata, poste li instruis en pentrista altlernejo.

Li ekspoziciis en 1898, 1902, 1906, 1912, 1916, 1920, 1924, 1933.

## Verkaro (elekto) 
* 1887 Junaĝa memportreto
* 1894 Virino kun nigra ĉapelo (*Feketekalapos nő*)
* 1896 Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo en ĉefaltaro de Preĝejo de Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Esztergom)
* 1900 Virino en lila vesto kun kato (*Lilaruhás nő macskával*)
* 1907 Matenmanĝo en la naturo (*Reggeli a szabadban*)
* 1921 Vekiĝo (*Ébredés*)
* 1928 En parko (*Parkban*)
* 1930 Virino en ĝardena seĝo (*Nő kerti székben*)
* 1938 Aŭtuno (*Ősz*)
* Diversaj tapiŝoj

## Disĉiploj de Vaszary (elekto) 
* Lili Árkayné Sztehló
* Endre Bálint
* Gyula Batthyány
* Géza Bene (pentristo)
* Béla Büky (pentristo)
* Andor Endre Fenyő
* Kálmán Gáborjáni Szabó
* Jenő Gadányi
* Gyula Hincz
* Józsa Járitz
* Zoltán Kemény
* Zoltán Klie
* Emil Krocsák
* András Kunovits
* Emil Lahner
* Tamás Lossonczy
* Imre Magyarász
* Jenő Medveczky
* Pál Miháltz
* Zoltán Rákosy
* Vladimir Szabó
* Lajos Szentiványi (pentristo)
* József Szűr Szabó
* Menyhért Tóth
* Lajos Vajda (pentristo)
* Erzsébet Vaszkó
* László Viski Balás
* György Z. Gács

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Preĝejo Naskiĝo de Maria (Pápa)

**Franciskana preĝejo de Naskiĝo de Maria** estas romkatolika preĝejo kaj iama monaĥejo en Hungario, en urbo Pápa.

## Historio 
Oni supozas, ke franciskanoj alvenis jam en la 15-a jarcento. La nuna preĝejo kun la monaĥejo konstruiĝis en la 1670-aj jaroj. En 1707 la Habsburgoj bruldetruis ilin. En 1747 pro incendio la preĝejo denove bruldetruiĝis, sed en 1764 ĝi renoviĝis. Baldaŭe la preĝejo renoviĝis en 1822, 1921 kaj en 1940. En 1950 la franciskanoj estis forigitaj kaj neniam ili revenis. La fama biblioteko malaperis. La monaĥejo estas neuzata kaj ruina.

## Konstruaĵo 
Super la enirejo estas videblaj skulptaĵoj pri Dipatrino, Sankta Francisko el Asizo kaj Sankta Katerino. La turo estas laŭ kutimoj de franciskanoj ĉe la duonronda sakristio. La impona ĉefaltaro pretiĝis en 1921. La flankaj altaroj estas dediĉitaj al Sankta Antonio, Sankta Jozefo, Sankta Francisko kaj Koro de Jesuo. Fresko de la navo prezentas Dipatrinon.

Kermesoj okazas en la 2-an de aŭgusto kaj en la 8-an de septembro.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* (hungare)
eta|190ra|maldekstra|Fronto de la preĝejo
eta|190ra|maldekstra|Fresko de la navo

Papa
Naskiĝo de Maria
Naskiĝo de Maria
Papa
Dobromir

**Dobromir** estas komunumo en la distrikto Constanța, sudorienta Rumanio, kun 2 636 loĝantoj en 2002. Al ĝi apartenas administre la vilaĝoj: Cetatea, Dobromiru din Deal, Lespezi, Pădureni, Văleni. 

Ĝi situas 85 km sudokcidente de Konstanco, 9 km sudoriente de Băneasa. Ĝia malnova turka nomo estis Dobromir-Ziyr, rumane Dobromir din Vale. Duono de la loĝantoj estas turka, alia duono rumana.

Kategorio:Komunumoj en distrikto Constanța
Mark Rutte

**Mark RUTTE** (naskiĝis la 14-an de februaro 1967 en Hago) estas nederlanda politikisto. Ekde la 14-a de oktobro 2010 ĝis julio 2024 li estis ĉefministro kaj ministro de ĝeneralaj aferoj de Nederlando, kaj do estis ĉefministro por la plej longa tempo en la historio de Nederlando. Inter 2006 kaj 2023 li estis la partigvidanto de la dekstre liberala partio Popola Partio por Libereco kaj Demokratio. 

Inter 1988 kaj 1991 li estis la prezidanto de JOVD, la junulara organizacio de la VVD, kaj poste li estiĝis membro de partiestraro de VVD ĝis 1997. La registaro falis en 2021 pro skandalo pri infanzorgo. La registaro falis en 2023 pro malkonsentoj en politiko por azilo. En la 10-a de julio 2023, Rutte avizis ke li forlasos la politikon. Li ankoraŭ estis la ĉefministro ĝis kiam la nova registaro ĵurigis.

En 2024, Rutte estis nomumita por la pozicio de Ĝenerala Sekretario de la NATO. Li ekoficis la .

## Aliaj aktivecoj 
Rutte ankaŭ estas instruisto pri sociologio, sed li ne havas permesilon por instrui. 

## Privata vivo 
Rutte ŝatas pianludi, aŭtojn de la sveda marto Saab kaj la futbalan klubon Feyenoord. Li ne estas edziĝinta.

## Referencoj 
Kategorio:Nederlandaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Nederlando
Kategorio:Naskiĝintoj en Nederlando
Lespezi (apartigilo)

**Lespezi** estas nomo de diversaj lokoj en Rumanio:

*Lespezi, komunumo en distrikto Iaşi
*Lespezi, vilaĝo en komunumo Hârtiești, distrikto Argeș
*Lespezi, vilaĝo en komunumo Gârleni, distrikto Bacău
*Lespezi, vilaĝo en komunumo Dobromir, distrikto Constanța
*Lespezi, vilaĝo en komunumo Râmnicu Vâlcea, distrikto Vâlcea
*Lespezi, vilaĝo en komunumo Homocea, distrikto Vrancea

KAtegorio:Apartigiloj
3843 OISCA

'*3843 *OISCA'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Yoshiaki Oshima elde la Observatorio Gekko apud Kannami (Gubernio Ŝizuoka, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita per la akronimo "*OISCA*" por *Organization for Industrial, Spiritual and Cultural Advancement*, (Organizo por Industria, Spiriteca kaj Kultura Antaŭeniro), "frata organizo" de la *International Foundation for Cultural Harmony''(Internacia Fondaĵo por Kultura Harmonio) de kiu dependas la Observatorio Gekko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Yoshiaki Oshima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
3844 Lujiaxi

'*3844 *Lujiaxi'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉina kemiisto kaj fizikisto Lu Jiaxi (ĉine: 卢嘉锡, pinjine: *Lú Jiāxí'', 1915–2001).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Purpura Monto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1966
Pecineaga

**Pecineaga** [peĉinjaga] estas komunumo en distrikto Constanța, la sudorienta Rumanio, kun 3063 loĝantoj en 2002. Al ĝi apartenas la vilaĝo Vânători. Ĝi situas 39&nbsp;km sude de Konstanco, 12&nbsp;km nordokcidente de Mangalia.

## Historio 
Ĝia malnova turka nomo estas *Gerencik* aŭ *Gelincik*, rumane *Gherenghic* aŭ *Gheringhic*. La komunumon fondis tataroj, ĝia unua mencio datiĝas de 1857. Ĝi ricevis la nunan nomon en 1923, laŭ la turka nomo de la peĉenegoj (*peçenekler*). En la 10-11-aj jarcentoj, la areo apartenis al la peĉenegoj.

Inter 1933 kaj 1940 ĝi portis la nomon I. G. Duca, laŭ la rumana ĉefministro Ion Gheorghe Duca.

La unuaj rumanaj setliĝintoj alvenis en 1882-83 el montara regiono de Transilvanio. En la sekvaj jaroj plu daŭris la rumanigo de la vilaĝo per alveno de familioj el Brăila kaj Râmnicu Sărat.

## Eksteraj ligiloj 
* hejma paĝo

Kategorio:Komunumoj en distrikto Constanța
Neŭŝatelo (distrikto)

La **distrikto Neŭŝatelo** estas administra unuo de la kantono Neŭŝatelo en Svislando. Ĝi havis 52 669 loĝantojn la 31-an de decembro 2010. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Neŭŝatelo.

## Geografio 
La distrikto Neuŝatelo estas laŭ areo la plej malgranda kaj laŭ loĝantaro la plej granda, do evidente la plej dense loĝata distrikto de la kantono. Ĝi situas en oriento de la kantono nordoriente de la Neŭŝatela Ĵuraso. Ĝian sudorientan limon formas la bordo la Lago de Neŭŝatelo, Zihl-Kanalo kaj poste Lago de Bielo.

## Komunumoj de la distrikto Neŭŝatelo 
La distrikto Neŭŝatelo konsistas (stato en 2010) el 9 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Neŭŝatelo estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio 
La historio de la distrikto Neuŝatelo estas forte konektita kun la historio de la urbo Neuŝatelo. La unua historia mencio datiĝas el la jaro 1011 kiel *castellum novum* kiam la reĝo Rudolfo la 3-a de Burgonjo donacis kastelon al sia edzino. Ĝis la Neŭŝatela Revolucio de 1848 la Grafejo Neŭŝatelo apartenis al la reĝo de Prusio. Formale Prusio nur en 1857 rezignis pri la suvereneco pri Neŭŝatelo, kiam dank al la perado de Napoleono la 3-a povis esti evitita milito inter Svislando kaj Prusio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
La Chaux-de-Fonds (distrikto)

La **distrikto La Chaux-de-Fonds** estas administra unuo de Kantono Neŭŝatelo. Ĝi havis 38688 loĝantojn la 31-an de decembro 2010. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo La Chaux-de-Fonds.

## Geografio 
La distrikto La Chaux-de-Fonds kovras la nordokcidentan parto de la Neŭŝatela Ĵuraso de Vue-des-Alpes en sudo ĝis la bordo de la rivero Doubs, kiu formas la limon al Francio en nordo.

## Centro de la Esperanto-Movado 
Oni povas prave diri, ke la distrikto La Chaux-de-Fonds estas la centro de la svisa kaj ne nur de la svisa Esperanto-Movado. En la Chaux-de-Fonds situas CDELI, kiu ne nur estas unu el la tri plej renomaj kaj gravaj Esperanto-Bibliotekoj de la tuta mondo, sed ankaŭ la sidejo de Svisa Esperanto-Societo unuflanke kaj la Kultura Centro Esperantista, kie nuntempe hejmas la Kortumo de la Esperanta Civito aliflanke. La Sagne estas la hejmkomunumo de Claude Gacond, kie li unue aktivis kiel instruisto de Esperanto.

## Trafiko 
Per la kantona aŭtovojo trans Vue-des-Alpes la distrikto La Chaux-de-Fonds havas aliron al la svisa aŭtovojo A5. Trajnlinioj de Svisaj Federaciaj Fervojoj kondukas de La Chaux-de-Fonds al Bielo, Besançon kaj tra Neŭŝatelo al Berno, krome mallarĝspura trama fervojo kondukas de La Chaux-de-Fonds tra La Sagne al Les-Pont-de-Martel okcidenten kaj al Saignelégier okcidenten. Krome ekzistas efika loka busreto en La Chaux-de-Fonds.

## Komunumoj de la distrikto La Chaux-de-Fonds 
La distrikto La Chaux-de-Fonds konsistas (stato en 2010) el 3 komunumoj, el kiuj la ĉefloko La Chaux-de-Fonds estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio 
Dum mezepoko ĝis la Neŭŝatela Revolucio en la jaro 1848 La Chaux-de-Fonds apartenis al la Senjorujo Valangin. Post la revolucio la urbo La Chaux-de-Fonds fariĝis centro de la samnoma distrikto.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
3845 Neyachenko

'*3845 *Neyachenko'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estas malkovrita la 22-an de septembro 1979 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa ĵurnalisto kaj amatora astronomo Ilja Isakoviĉ Nejaĉenko (cirile: *Илья Исакович Неяченко'').

## Orbito 
Laŭ ĝia orbito, ĝi estas ano de la Cibela grupo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Talent de Bombardier

[Elektra trajnkompleto en [Bavario.|eta|250ra]]
**Talent** estas merkata nomo de elektraj kaj dizeloleaj trajnkompletoj produktataj de kompanio Bombardier Transportation. Ili estas uzataj en pliaj versioj (malaltplanka, altplanka, kun aktiva klinigo de veturilŝranko) en Germanio, Aŭstrio kaj Norvegio, parte ankaŭ en Hungario, Kanado, Nederlando kaj je linio de Vieno al Bratislava (Slovakio - tie ankaŭ je linio de Bratislava al Komárno pere de kompanio Regiojet).

## Vidu ankaŭ 
* Waggonfabrik Talbot

Kategorio:Fervojaj veturiloj de Bombardier
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Germanio
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Aŭstrio
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Norvegio
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Hungario
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Kanado
Kategorio:Fervojaj veturiloj en Nederlando