Diademo

**Diademo** estas speco de krono, specife ornama kaprubando portita fare de orientaj monarkoj kaj aliaj kiel insigno de reĝeco. La vorto venas de la greka διάδημα diádēma, "bendo" aŭ "rubando", de διαδέω diadéō, "mi rondoligas", aŭ "mi bukas". Laŭ Francisko Azorín **Diademo** estas *Surkapa zono aŭ duonkrono ornamita ofte per juveloj.* Li aldonas diademajn tipojn kiel asira, hinda, egipta, moderna, klarigitaj per bildoj.

La esprimo originale rilatis al la brodita blanka silka rubando, finiĝante en nodo kaj du franĝaj strioj ofte drapirite super la ŝultroj, kiuj ĉirkaŭis la kapon de la reĝo por indiki lian aŭtoritaton. Tiaj rubandoj ankaŭ kutimis kroni venkajn atletojn en gravaj sportludoj en antikvo. Estis poste aplikite al metala krono, ĝenerale en cirkla aŭ ĉirkaŭkapa formo. Ekzemple, la krono eluzita fare de la reĝoj de anglosaksa Anglio estis diademo, kiel estis tiu de barono poste (en kelkaj landoj surigita per tri globoj). La antikvaj keltoj verŝajne uzis maldikan, duonovalan orpladon nomitan *mint* (en malnovirlanda) kiel diademo. Kelkaj el la plej fruaj ekzemploj de tiuj specoj de kronoj povas esti trovitaj en antikva Egiptujo, de la simpla ŝtofa speco ĝis la pli kompleksa metala tipo kaj en la mondo de Egea Maro.

Diademo ankaŭ estas juveligita ornamaĵo en la formo de duonkrono, eluzita fare de virinoj kaj metita super la frunto (en tiu signifo, ankaŭ nomita tiaro). En kelkaj socioj, ĝi povas esti girlando uzita ĉirkaŭ la kapo. La antikvaj persoj uzis altan kaj vertikalan reĝan tiaron ĉirkaŭitan per diademo.

Per etendaĵo, "diademo" povas esti uzita ĝenerale por emblemo de reĝa potenco aŭ digno. La kapregnaj simboloj portitaj fare de romiaj imperiestroj, de la tempo de Diokleciano antaŭen, estas priskribitaj kiel diademoj en la originaj fontoj. Estis tiu objekto kiun la *Foederatus* generalo Odoakro revenigis al imperiestro Zenono (nome imperiestro de la Orienta Romia Imperio) post lia elpelo fare de la uzurpanto Romulo Aŭgustulo for de Romo en 476 p.K.

## Bildaro

File:Crown_of_Sit-Hathor_Yunet_(Senusret_II's_daughter).jpg|La Diademo aŭ krono de Princino Sit-Hathor Junet de ŝia tombo. 12-a dinastio de Egiptujo, 19-a jarcento a.K.
File:17th_Dynasty_Crown_(Nubkheperre_Intef).jpg|17-a dinastia, diademkrono, antikva Egiptujo, (Rijksmuseum)
File:Wig_with_diadem.jpg|19-a Dinastio, peruko kun diademo (Brita Muzeo)
File: MycenaeDiadems.jpg|Elipsa diademo de Mikeno, Grekio (16-a jarcento a.K.)
File:Diodotus I of Bactria wearing the diadem.jpg|Diodoto de Baktrio uzante la diademan, blankan rubandon kiu estis la helenisma simbolo de reĝeco
File:Greek - Greek Diadem - Walters 571541.jpg|La ĉefornamaĵo de tiu helenisma diademo estas la Herakla nodo, konata pro siaj apotropaikaj povoj kaj ĝia statuso kiel simbolo de fekundeco. Walters Art Museum, ĉ. tria - dua jarcento a.K.
File:Goldschmuck - Diadem.jpg|Ora diademo. Greka, verŝajne farita en Aleksandrio, Egiptujo, kaj aparteninta al nobelino de la ptolemea dinastio (220-100 a.K.): la agrafo estas formita kiel Herakla nodo.
File:Greco-Roman - Woman's Head with Diadem - Walters 23241 - Right.jpg|Greko-romia busto de virino uzanta diademon (100 a.K.-100 p.K.)
File:Tiberius II.jpg|Imperia diademo kiel uzitaj fare de kristanaj romiaj imperiestroj de la 4-a jarcento pluen
File:Austrian - Gothic-Style Bracelet - Walters 571999.jpg|Brakringo igita de diademo kun la aldono de du foliigitaj elementoj (ĉ. 1870, Walters Art Museum)
File:ArdashirIGoldCoinHistoryofIran.jpg|Ardaŝir la 1-a de Sasanida Persio portanta tre prilaboritajn diademojn

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Diadem.  Livius. Artikoloj pri Antikva Historio.
* diadem Everything2.com.

Kategorio:Kronoj
Kategorio:Juveloj
Kategorio:Oraĵistaj memorindaĵoj