open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
István Antal (pianisto)

**István Antal** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Antal István** estis hungara pianisto, altlerneja instruisto, membro de Societo Ferenc Liszt. Lia patro estis Márk Antal, lia frato estis János Antal (poeto).

István Antal  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Antal studis en muzikakademio de Vieno (1925–1929), poste li ricevis diplomojn en muzikakademio de Berlino (1932) kaj Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt (1937). Lia plej grava instruisto estis Leó Weiner. Li debutis en koncerto en Cluj en 1922, en Vieno en 1929, en Budapeŝto en Palaco Vigadó en 1936. Inter 1945–1947 li instruis en muziklernejo en Budapeŝto, poste ĝismorte en la Muzikarta Altlernejo. En 1948 li vivis en Svedio helpe de stipendio. Li ricevis premiojn inter 1946-1972. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

## Repertuaro 
* Bach
* Ludwig van Beethoven
* Franz Schubert
* Franz Liszt
* Béla Bartók
* György Kurtág Endre Szervánszky
* Pál Kadosa

## Elektitaj disĉiploj 
* Zoltán Benkő
* Ernő Lendvai
* János Sebestyén

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
52270 Noamchomsky

'*52270 *Noamchomsky''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.

Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la usona lingvisto kaj filozofo Noam Chomsky. Emerita profesoro ĉe la MIT, li estas aŭtoro de pli ol 100 libroj, ĉefe pri lingvoscienco. Li ankaŭ estas kun-kreinto de la teorio pri universala gramatiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
52266 Van Flandern

'*52266 *Van Flandern''''' estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usonaj geastronomoj kaj geedzoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona astronomo Tom Van Flandern (1940–2009), kiu antaŭkalkulis kaj plene analizis kaŝadojn far'de Luno ĉe la Mararmea Observatorio de Usono en la 1970-aj jaroj. Li publikigis pionirajn artikolojn pri la dinamiko de la duopaj asteroidoj. Li helpis plibonigi la precizecon de la tutmonda loktrova sistemo kaj establis *Meta-research* por subteni alternativajn kosmologiajn ideojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Il primo re (La unua reĝo)

***Il primo re*** (*La unua reĝo*) estas itala filmo, publikigita la 31-an de januaro 2019. 

Ĝi estas lokita en 753 a.K., kiam laŭtradicie Romo estis fondita.  

La filmo mem estas fikcia revizitado de la mito de Romulo kaj Remo.    

## Lingvo 
La lingvo de la filmo estas pralatina, supozita versio de la latina lingvo antaŭa al la arkaika mem, parolita dum la 8-a jarcento a.K.   

Ĝi estis rekreita surbaze de sciencaj esploradoj, danke al semiologoj de Universitato Sapienza, kiuj hibridigis hindeŭropajn ŝtipojn en la mankantaj punktoj.               

## Produktado 
La filmo estis turnita nur uzante naturan lumon kaj anamorfian formaton.  

Laboro de arkeologoj kaj spertuloj estis nepre necesa dum la rekonstrua proceso de urbaj instalaĵoj, antaŭaj al la fondo de Romo.   

## Publikigo 
Origine planita por la fino de 2018, la filmo estis publikigita en Italio komence de la jaro 2019.  

En la italaj kinejoj, la filmo aperis kun subtekstoj en la itala lingvo.  

## Eksteraj ligiloj 
* https://www.filmtv.it/film/146742/il-primo-re/ (itale) 
* https://www.imdb.com/title/tt7278824/ (angle) 
* https://www.comingsoon.it/film/il-primo-re/54365/scheda/ (itale)

## Referencoj 
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2019
Kategorio:Italaj agfilmoj
Kategorio:Italaj epokfilmoj
Kategorio:Italaj historiaj filmoj
Kategorio:Antikva Romo en filmoj
Batalo de Akeno

eta|dekstre|250px|Usonanoj pafas kontraŭ germanaj defendantoj surstrate en Akeno la 15an de oktobro 1944.
La **Batalo de Akeno** estis grava batalo de la Okcidenta Fronto en la Dua Mondmilito, luktita inter usonaj kaj germanaj fortoj en kaj ĉirkaŭ Akeno, Germanio, inter la 2a kaj la 21a de oktobro 1944. La urbo estis parto de la Sigfrida Linio, nome la ĉefa defenda reto de la okcidenta landlimo de Germanio; la Aliancanoj estis esperintaj konkeri ĝin tuje kaj avanci en la industriigitan Ruhr-regionon. Kvankam plej el la civila loĝantaro de Akeno estis evakuita antaŭ la komenco de la batalo kaj tiel ne estis tro da civilaj mortoj, multo de la urbo estis detruita kaj ambaŭ flankoj suferis fortajn perdojn. Ĝi estis unu el la plej grandaj urbaj bataloj luktitaj de usonaj fortoj en la Dua Mondmilito, kaj la unua urbo en teritorio de Germanio kaptita de Aliancanoj. La batalo finis per kapitulaco de germanoj, sed ilia obstina defendemo multe malhelpis la planojn de Aliancanoj por la avanco en Germanion.

## Vidu ankaŭ 
* Batalo de Arnhemo
* Batalo de Ardenoj
* Batalo de la arbaro Hürtgen

## Notoj 
Akeno
Akeno
Akeno
Kategorio:Rejnlando
Kategorio:Urba regiono Aachen
Operaco Infatuate

[eta|dekstre|250px|Britaj ataktrupoj en [Walcheren avancantaj ĉe Vlissingen, 1a de novembro 1944.]]
**Operaco Infatuate** estis la kodnomo uzata por brit-kanada operaco dum la Dua Mondmilito por malfermi la havenon de Antverpeno, Belgio, al la navigacio kaj tiel liveri loĝistikajn rimedojn. Ĝi okazis de la 1a al la 8a de novembro 1944.

La operaco estis parto de pli ampleksa Batalo de la rivero Skeldo kaj konsistis en du atakaj surteriĝoj el la maro fare de la 4a Speciala Servobrigado kaj la 52a Divizio. Samtempe la 2a Kanada Infanteria Divizio trudis trapason de la ŝoseo al la insulo Walcheren. La Aliancanoj perdis 1473 homojn, enkalkulinte kaj mortintojn kaj vunditojn, dum germanoj perdis 1200. Krome 2900 germanoj estis kaptitaj.

## Bibliografio
* ''Walcheren 1944, Storming Hitler's island fortress''; Richard Brooks. Osprey Campaign Series #235; Osprey Publishing. 2011. ISBN 978-1-84908-237-2

Infatuate
Kategorio:Historio de Zelando
Infatuate
Infatuate
Infatuate
Infatuate
Imre Antal (pianisto)

**Imre Antal,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Antal Imre** estis hungara pianisto, aktoro, humuristo, televidprezentisto.

Imre Antal  naskiĝis la  en Hódmezővásárhely, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Imre Antal studis en konservatorio de Szeged inter 1947-1951, poste en muziklernejo en Budapeŝto, fine li akiris diplomon en la Muzikakademio en 1959. Liaj plej gravaj instruistoj estis István Antal (pianisto) kaj Lajos Hernádi. Post siaj studoj li estis pianisto kaj faris koncertojn en la tuta mondo. Abrupte lia dekstra mano malsaniĝis, tial lia pianista kariero tuj finiĝis. Ekde la 1970-aj jaroj li aliĝis al Hungara Televizio, kie li havis sukcesajn programojn, krome li havis rolojn en filmoj. Li estis aŭdebla ankaŭ en Hungara Radio. Li ricevis premiojn inter 1959-2003. Li neniam edziĝis, li estis fumanto kaj drinkanto, li mortis pro kancero.

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Bors* (serio, 1968)
* *Földünk és vidéke* (1978)
* *Csoport és közösség *(1982)
* *Zene nélkül mit érek én?* (1997)

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Szevasz, Vera!* (1967)
* *Ezek a fiatalok* (1967)
* *Szemüvegesek* (1969)
* *Kojak Budapesten* (1980)
* *Ördög vigye* (1992)
* *Szűzijáték* (2006)

## Elektitaj disĉiploj 
* Gábor Presser

## Liaj libroj 
* *Pami* (1991, 2002, membiografio)
* *Antal Imre legjobb viccei* (1998, humurkolekto)
* *Özönvicc! A szívderítő Antal Imre* (2005, humurkolekto)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj televidprezentistoj
Kategorio:Hungaraj humuristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Anizila cinamato

**Anizila cinamato** aŭ **C17H16O3** estas organika aromata komponaĵo, rezultanta en interagado de anizila karbinolo kaj cinamata acido, uzata en farmaciaĵoj, parfumfabrikado kaj kemiaj sintezoj. Ĝi estas aromata substanco kun milda odoro aplikata kun antifungaj, pesticidaj kaj insekticidaj proprecoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de cinamata acido kaj anizila karbinolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *cinamoila klorido* kaj anizila karbinolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per transesterigo de anizila propionato kaj metila cinamato:

### Sintezo 4 
* Preparado per reakcio inter anizila karbinolo kaj natria cinamato:

### Sintezo 5 
* Preparado per reakcio inter anizila klorido kaj natria cinamato:

### Sintezo 6 
* Preparado per traktado de cinamata anhidrido kaj anizila karbinolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de anizila cinamato:

### Reakcio 2 
* Reakcio de transesterigo inter *anizila cinamato* kaj etila butirato:

### Reakcio 3 
* Sapigo de anizila cinamato:

### Reakcio 4 
* Reduktado de anizila cinamato:

## Literaturo 
* University of Florida 
* Human Metabolome Databse
* Contributions
* Contributions from Boyce Thompson Institute
* Organic Chemistry

cinamato
Kategorio:Cinamatoj
John Dill

*Field Marshal* Siro **John Greer DILL** (25a de decembro 1881 – 4a de novembro 1944) estis veterana oficiro de Brita Armeo kun servo kaj en la Unua Mondmilito kaj en la Dua Mondmilito. El majo al 1940 al decembro 1941 li estis la Ĉefo de la Imperia Generala Stabanaro, profesia estro de la Brita Armeo, kaj poste en Vaŝingtono kiel Ĉefo de la Stabanara Kunmisio kaj poste Brita Reprezentanto de la Kombinita Stabanaro (CCS), kaj tiel li ludis gravan rolon dum la Dua Mondmilito en la formado de la servo "Special Relationship" (Specialaj Rilatoj) inter Unuiĝinta Reĝlando kaj Usono. 

En la 4-a de novembro 1944 li mortis en Vaŝingtono, kaj estis entombigita en Arlingtona nacia tombejo, kiel la nura eksterlandano kiu ricevis tiun honoron tiam.

## Bibliografio
* Churchill, Winston S. (1985). Their Finest Hour: Volume 2: The Second World War. Houghton Mifflin Harcourt. ISBN 978-0-395-41056-1.
* Danchev, Alex (1986). Very Special Relationship: Field Marshal Sir John Dill and the Anglo-American Alliance, 1941–44. London: Brassey's Defence Publishers. ISBN 0-08-031197-0.
* Danchev, Alex (1991). Keegan, John, ed. Churchill's Generals. London: Cassell Military. ISBN 0-304-36712-5.
* Harris, J.P. (2008). Douglas Haig and the First World War. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-89802-7.
* Heathcote, Tony (1999). The British Field Marshals 1736–1997. Barnsley: Pen & Sword. ISBN 0-85052-696-5.

Kategorio:Britaj generaloj
Kategorio:Britaj feldmarŝaloj
Kategorio:Britaj militistoj de la Unua Mondmilito
Kategorio:Brita imperio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Britaj militistoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio
Manfred Eigen

**Manfred Eigen**​ (Bochum, 9-a de majo 1927 -- 6-a de februaro 2019)​ estis germana fizikisto kaj kemiisto gajninto de la Nobel-premio pri kemio en 1967 kune kun Ronald George Wreyford Norrish kaj George Porter. 

Kategorio:Germanaj fizikistoj
Kategorio:Germanaj kemiistoj
Kategorio:Germanaj biofizikistoj
Kategorio:Germanaj ateistoj
Kategorio:Origino de la vivo
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Papa Akademio de la Sciencoj
Kategorio:Membroj de Rusia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Nacia Akademio de la Sciencoj Leopoldina
Kategorio:Nobel-premiitoj pri kemio
Pirano

**Pirano** aŭ ** C5H6O** estas sesmembra heterocikla kombinaĵo, ne-aromata-ringo, konsistanta je kvin karbonatomoj kaj unu oksigenatomo kaj enhavanta du duoblajn ligilojn. Ekzistas du geometriaj izomeroj kun la sama kemia formulo kies diferencoj sidas sur la loko de la duoblaj ligiloj (2H-pirano, kaj 4H-pirano).

4H-pirano estis unue sintezita kaj karakterizita en 1962 kaj oni malkovris ke ĝi estas tre malstabila. 4H-pirano, cetere, facile disproporcias al la saturitaj korespondaj *duhidropirano* kaj *piraniliuma jono*. Kvankam ili ne estas tiel signifoplenaj en kemio, biologie multaj el ĝiaj derivaĵoj plenumas gravajn reakciojn, tiaj kial la *piranoflavonoidoj*.

La vorto *pirano* ofte aplikiĝas al la saturitringa analogaĵo, pli adekvate raportita kiel *kvarhidropirano* aŭ *oksano*. Cetere, la unusakaridoj enhavantaj sesmembra ringosistemo estas konataj kiel *piranozoj*.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Per oksidigo de la *duhidropirano*:

### Sintezo 2 
* Per oksidigo de la *kvarhidropirano*:

### Sintezo 3 
* Per molekula rearanĝo de la ciklopentenono:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de *3-piranono* per oksidigo kun kalia permanganato:

### Reakcio 2 
* Reakcio kun acetata acido:

### Reakcio 3 
* Preparado per reduktado de la *kvarhidropirano*:

### Reakcio 4 
* Preparado de la *piranolo*:

### Reakcio 5 
* Preparado de *duhidropirano* per reduktigo de la *pirano*:

### Reakcio 6 
* Preparado de tiopirano: 

### Reakcio 7 
* Pirano facile hidroliziĝas al *piraniliuma jono*:

## Literaturo 
* Heterocycles in Natural Product Synthesis
* Science of Synthesis: Houben-Weyl Methods of Molecular Transformations
* Index Volume
* Immunosuppression and Human Malignancy
* Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients
* Science of Synthesis: Cross Coupling and Heck-Type Reactions
* Pharmaceutical Substances
* Organic Chemistry

## Referencoj
Duurbo

**Duurbo** estas ĝenerala nomo por kunurbaĵo el du urboj, aŭ historie apartaj kaj poste administre unuigitaj, aŭ historie unuitaj kaj poste administre disigitaj, aŭ simple najbaraj, sed kunlaborantaj kiel unuo. Duurboj aparte kutimas en Centra kaj Orienta Eŭropo. Duurboj, kiuj historie estis la sama urbo kaj disiĝis pro administraj aŭ politikaj kialoj, havas specialan nomon duobla urbo.

## Ekzemploj de duurboj
* Bydgoszcz kaj Toruń — du urboj, kiuj formis komunan aglomeraĵon
* Chojnice kaj Człuchów
* Görlitz kaj Zgorzelec — unu urbo, disigita per ŝtata limo en 1945 (t.n. duobla urbo)
* Guben kaj Gubin — unu urbo, disigita per ŝtata limo en 1945
* Frankfurto ĉe Odro kaj Słubice — unu urbo, disigita per ŝtata limo en 1945
* Wysoczyzna Bełchatowska kaj Równina Piotrkowska — du urbetoj, kiuj formas komunan industrian distrikton
* Słupsk kaj Ustka — du urboj, kiuj estis parto de kunlabora projekto ekde 2003, kiu tamen ne plu aktivas en 2019

## Vidu ankaŭ 
Duobla urbo
Naciliberiga Fronto (Grekio)

La greka **Naciliberiga Fronto** aŭ **EAM** (, de kie la sigloj EAM) estas la ĉefa movado kiu enhavis la elementojn de la Greka Rezistado dum la periodo de okupacio de Grekio fare de la potencoj de la Akso Romo-Berlino-Tokio, dum la Dua Mondmilito. Fondita de la Komunista Partio de Grekio (KKE), la Naciliberiga Fronto inkludis tamen membrojn el la tuta greka maldekstro kaj respublikanojn. La Popolarmeo de Greka Naciliberigo (ELAS) formis ĝian armitan branĉon, kaj ambaŭ movadoj estis kune nomitaj EAM-ELAS.

Inter la fino de 1943 kaj la Liberigo, la konflikto inter la rezistantoj de la EAM kaj la grupoj de rivalaj rezistantoj rezultis en preskaŭ enlanda milito, kiu ne finis ĝis la elpostenigo de la lasta ĉefministro de la kunlaborema registaro, nome Ioannis Rallis. Je la fino de la milito, la Naciliberiga Fronto iĝis la unua vera socia movado de la greka historio kaj ili organizis sian propran registaron, la Politika Komitato de Naciliberiga la 10an de marto 1944. Kontrolante tiam la plej parton de la greka teritorio pere de sia armita branĉo, la ELAS, la Naciliberiga Fronto akceptis spite tion kunigi al la registaro en ekzilo post la malvenko de la ribelo de la libera greka armeo en aprilo 1944 kaj la okazigo de la Konferenco de Libano en majo 1944.

Après la Libération, le Naciliberiga Fronto eliris tre malfortigita de la okazaĵoj de decembro 1944 kiuj kontraŭstarigis ilin al la britoj kaj kiuj konstituis la unuan epizodon de la Greka Enlanda Milito. Persekutitaj de la konservema registaro kiu iom post iom venkis danke al la brita helpo, ties membroj subtenis amase la KKE kaj la «komunisman respublikon Konica».

Aktuale, la Naciliberiga Fronto kaj ties membroj, kune kun la aliaj movadoj de la Greka Rezistado, estas konsiderataj herooj fare de granda parto de Grekoj, kiuj vidas ilin kiel la ĉefaj liberigantoj de Grekio.

## Vidu ankaŭ 
* Tasos Livaditis

Kategorio:Grekio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Komunismaj organizaĵoj
Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Mediteranea militteatro de la Dua Mondmilito
Kategorio:Balkana kampanjo
Kategorio:Movadoj de Rezistado en la Dua Mondmilito
Kategorio:Socialismaj partioj en Grekio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1941
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1943
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1946
Dekemvriana

eta|270px|Soldatoj de la 6a skota bataliono de paraŝutistoj en surstrata batalo kontraŭ la ELAS (Ateno, 6a de decembro 1944).
La **Dekemvriana** ("Decembraj okazaĵoj", en moderna greka: Δεκεμβριανά, dekemvrianá) estas termino kiu referencas al serio de kontraŭstaroj okazintaj en Ateno, Grekio, inter la 3a de decembro 1944 kaj la 11a de januaro 1945, en kiu partoprenis la komunismaj movadoj de la Greka Rezistado (EAM-ELAS, kaj KKE) unuflanke kaj la brita armeo aliflanke, helpanta al la greka registaro, la nacia polico kaj milico de ekstrema dekstro, nome la organizo X [ĤI] de la kolonelo Georges Grivas.

Tiuj kontraŭstaroj estis la rezulto de pluraj monatoj de tensio inter la ĉefa rezistomovado kaj la greka registaro, reveninta el ekzilo post la eliro de la germanoj en oktobro 1944. La EAM dekomence estis akceptinta partopreni en koalicia registaro, sed nesupereblaj diverĝoj kun la burĝaj partioj kondukis ĝiajn ministrojn al demisio. La 3an de decembro, okazis enorma manifestacio pro-EAM en la urbocentro de Ateno; pro ordonoj de sia estro Angelos Evert, la polico pafis sur la manifestaciantoj, kaj faris 28 mortintojn kaj 148 vunditojn. Tiu masakro eksplodigis malferman konflikton inter la EAM kaj la brita armeo, estrita de la generalo Ronald Scobie. La bataloj restis limigitaj en Ateno. En la cetero de la lando, malgraŭ la tensia etoso, ne estis armita kontraŭstaro. La okazaĵoj de decembro finis post la malvenko de la EAM kaj ĝia unuflanka senarmigo kadre de la interkonsento de Varkiza.

Tiu malvenko estis forta frapo po la EAM kaj estis sekvita de periodo de «blanka teroro» kiu kontribuis al eksplodigo de la enlanda milito de 1946.

## Vidu ankaŭ
* Datreveno de la Ne
* Greka kontraŭnazia rezistmovado
* Rezistado dum la Dua Mondmilito
* Rezistomovado

## Bibliografio 
* Jelavich, Barbara (1999). History of the Balkans. Twentieth century. Cambridge University Press. p.&nbsp;476. ISBN 0521274591.

Kategorio:Grekio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Mediteranea militteatro de la Dua Mondmilito
Kategorio:Balkana kampanjo
Kategorio:Movadoj de Rezistado en la Dua Mondmilito
Kategorio:Konfliktoj en 1944
Kategorio:Konfliktoj en 1945
Kategorio:Historio de Ateno
Kategorio:Greka Enlanda Milito
Metokso-benzila izocianato

**Metokso-benzila izocianato** aŭ **C9H9NO2** estas organika aromata komponaĵo, apartenanta al la familia grupo de la izocianatoj, senkolora aŭ flava, toksa, brulema likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj, kaj en fabrikado de insekticidoj, fungicidoj, pesticidoj kaj baktericidoj. Izocianatoj estas substancoj kie la nitrogeno ligiĝas al karbonatomo kiu siavice ligiĝas al oksigenatomo (-N=C=O). Tioizocianatoj (-N=C=S) estiĝas per agado de sulfida acido sur izocianatoj formante akvon. Cianatoj (-O-C=N) estas izomeroj de la izocianatoj sed en la unuaj la oksigenatomo estas ligita al karbonatomo kiu siavice ligiĝas al nitrogenatomo.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado per reakcio inter *arĝenta (I) izocianato* kaj **metokso-benzila klorido**:

### Sintezo 2
* Preparado per reakcio inter *arĝenta (I) izocianato* kaj **metokso-benzila karbinolo**:

### Sintezo 3
* Preparado per reakcio inter *arĝenta izocianato* kaj **metokso-benzila bromido**:

### Sintezo 4
* Preparado per reakcio inter *arĝenta (I) izocianato* kaj **metokso-benzilamino**:

### Sintezo 5
* Preparado per agado de **metokso-benzila nitrilo** sur **arĝenta (I) izocianato**:

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Preparado de **metokso-benzilamino** per hidrolizo de la **metokso-benzila izocianato**:

### Reakcio 2
* Preparado de aminoj per reakcio kun natria hidroksido:

### Reakcio 3
* Kataliza reduktigo de la **metokso-benzila izocianato**:

### Reakcio 4
* Reakcio kun klorida acido:

### Reakcio 5
* Reakcio kun sulfida acido:

## Literaturo
* Sigma Aldrich
* Fisher Scientific
* Synquest Laboratories 
* Alfa Chemistry
* Phosgenations: A Handbook
* Thermophysical Properties of Chemicals and Hydrocarbons
* Cycloaddition Reactions of Heterocumulenes

## Vidu ankaŭ
*  Izocianatoj

## Referencoj
Kategorio:Izocianatoj
Preĝejo Naskiĝo de Maria (Lócs)

La **preĝejo Naskiĝo de Maria** estas romkatolika historia monumento en Lócs.

## Historio 
Oni supozas, ke ĉi tiu kirko estis konstruita en la 13-a jarcento. La nuna formo la novromaniko estis farita en la malfrua 19-a jarcento. En 2016 la preĝejo plene estis renovigita.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto apud la tombejo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo altiĝas kaj plene reliefas. Ĝia pinto estas komence oklatera, poste ĝi finiĝas piramide. La eniro povas okazi tra la turo. Super la enirejo estas Sankta Maria en niĉo. La navo kovriĝas per sela tegmento. La absido estas pli mallarĝa, ol la navo. Flanke sakristio etendiĝas. Interne la ĉefaltara bildo estis pentrita en 1857. En la sanktejo Miksa Róth faris la vitralojn pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Ladislao la 1-a (Hungario).

## Fontoj 
* http://muemlekem.hu/muemlek/show/9194
* http://www.locs.hu/fotogaleria/templomaldas-adventi-gyertyagyujtas.html

Church of the Nativity of the Virgin Mary in Lócs 04.jpg|La turo
Church of the Nativity of the Virgin Mary in Lócs 05.jpg
Church of the Nativity of the Virgin Mary in Lócs 03.jpg|Interna bildo

Locs
Locs
52271 Lecorbusier

'*52271 *Lecorbusier'''* estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la svisa-franca arkitekto Le Corbusier (1887–1965, realnome *Charles-Édouard Jeanneret''), unu el plej influaj arkitektoj kaj urboplanistoj de la moderna epoko. En liaj multenombraj skribaĵoj, li prezentis siajn novajn ideojn kaj konceptojn pri formoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Anizila jodido

**Anizila jodido** aŭ **C8H9IO** estas organika aromata komponaĵo, palflava solidaĵo kun fandpunkto je , apartenanta al la familia grupo de la kloridoj kaj rezultanta je interagado de la klorida acido kaj anizila karbinolo aŭ anizola alkoholo. Ĝi uzatas en kemiaj sintezoj kaj fabrikado de farmaciaĵoj. Ĝi estas jodiga substanco kun medicinaj proprecoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de anizila karbinolo sur jodida acido:

### Sintezo 2 
* Preparado per interagado de anizila karbinolo kaj tionila jodido:

### Sintezo 3 
* Preparado per interagado de anizila karbinolo kaj sulfurila jodido:

### Sintezo 4 
* Preparado per traktado de anizila karbinolo kaj nitrozila jodido:

### Sintezo 5 
* Preparado per traktado de anizila karbinolo kaj *nitrila jodido*:

### Sintezo 6 
* Preparado per traktado de anizila karbinolo kaj *jodamino*:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de anizila jodido:

### Reakcio 2 
* Reakcio kun *arĝenta bromido*:

### Reakcio 3 
* Reakcio kun sulfata acido:

### Reakcio 4 
* Preparado de anizila acetato:

### Reakcio 5 
* Preparado de anizila formiato:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun hidroksilamino:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun *dumetilzinko*:

### Reakcio 8 
* Preparado de *anizilamino*:

## Literaturo 
* Phosphorus Chemistry I: Asymmetric Synthesis and Bioactive Compounds
* User guide and indices to the ini tial inventory, substance name index
* The Action of Aromatic Grignard Reagents on Arsenic Trioxide
* PET Studies on Amino Acid Metabolism and Protein Synthesis
* Greene's Protective Groups in Organic Synthesis
* Applications of palladium catalyzed asymmetric allylic alkylation
* Science of Synthesis: Houben-Weyl Methods of Molecular Transformations

## Vidu ankaŭ 
* Anizila bromido
* Anizoila klorido
* Anizila klorido
* Kloro-anizolo
* Bromo-anizolo
* Fluoro-anizolo

## Referencoj 
Kategorio:Halogenidoj
Kategorio:Organikaj jodidoj
(52273) 1988 RQ10

**(52273) 1988 RQ10** estas malgranda malhela troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas kun ioma klinangulo, proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, do ano de la tiel nomata « Troja Tendaro ».

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Robert Sparr

**Robert SPARR** (naskita en 1915; mortinta en 1969) estis usona scenaristo kaj reĝisoro de televido kaj kino.

Li reĝisoris filmojn kiel *Once You Kiss a Stranger* (1969), ''A Swingin' Summer* (1965) kaj *More Dead Than Alive* (1968) kaj epizodojn en televidserioj kiel *Lassie* (1967–1968), Voyage to the Bottom of the Sea* (1967–1968), *The High Chaparral* (1967), *Batman* (1967), *The Wild Wild West* (1966–1967), *Star Trek* (1966), *Perry Mason* kaj *Bonanza* (1961).

Li mortis pro aviadila akcidento en Koloradio dum li eksploris lokojn por filmado de televidserio Star Trek kun kameraisto Gerald Finnerman. La piloto ankaŭ mortis, sed Finnerman postvivis.

## Referencoj 
Kategorio:Star Trek
Kategorio:Reĝisoroj kaj scenaristoj de Star Trek
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj scenaristoj
Kategorio:Mortintoj en aviadilaj akcidentoj en Usono
Palavana masakro

La **Palavana Masakro** okazis la 14an de decembro 1944, dum la Dua Mondmilito, proksime de la urbo Puerto Princesa en la Filipina provinco Palavano. Aliancanaj soldatoj, malliberigitaj proksime de la urbo, estis mortigitaj fare de soldatoj de la Japana Imperio. La japanoj estis estritaj de la komandanto Generalo Tomoĝuki Ĝamaŝita.

La celo de la masakro estis eviti la elaĉeton de la militprizonuloj fare de la avancantaj Aliancanoj, la 14an de decembro 1944.

La japanoj ŝajnigis aeratakan alarmon por ke la prizonuloj eniru en tranĉeoj, kaj tiel 150 militprizonuloj eniris en tiujn tranĉeojn, kaj la japanaj soldatoj bruligis ilin pere de benzino. Prizonuloj kiuj klopodis fuĝi estis mortpafitaj pere de mitraleto. Aliaj klopodis fuĝi grimpante sur klifeton apudtranĉee, sed ankaŭ tiuj estis ĉasataj kaj murditaj. Nur 11 homoj fuĝis la masakron; 139 estis mortigitaj. Tiuj kiuj fuĝis al suda Palavano, kaj eventuala savo, estis helpitaj de Filipinaj skoltoj kaj gerilanoj.

## Notoj 
Kategorio:Masakroj en la Dua Mondmilito
Kategorio:Masakroj en la Filipinoj
Kategorio:Usonaj militprizonuloj
Kategorio:Historio de la Filipinoj
Kategorio:Palavano
Kategorio:Japanaj militkrimoj
Miĥaelo (gorilo)

**Michael** [Majkl] aŭ **Miĥaelo** (naskiĝita la  en Kameruno, mortinta la ) estis la unua vira 'parolanta' gorilo. Li havis funkcian vortprovizon de pli ol 600 signoj de Usona signolingvo, instruita de Koko, virina gorilo; doktorino Francine Patterson (al kiu la goriloj aludis per signo "*penni*"); kaj alia personaro de universitato Stanford. Miĥaelo, orfo, pasigis la plej parton de sia vivo en Woodside, kantono San Mateo, Kalifornio, kie li fariĝis loka famulo kaj konata pentristo, kreante vivkolorajn abstraktajn verkojn.

## Biografio 
Miĥaelo estis gorilo, kies gepatroj estis mortigitaj, kiam li ankoraŭ estis infano. Laŭ la filmo *Koko: Konversacio kun Gorilo*, liaj prizorgantoj sentis, ke li provis rilati la morton de sia patrino pro la manoj de ŝtelĉasistoj uzante signolingvon. En la aĝo de tri jaroj li estis alportita por vivi kun Koko en Stanford.

La plej ŝatata koloro de Miĥaelo estis flava, kaj liaj plej ŝatataj televidaĵoj estis Sezamostrato kaj ''Mister Rogers' Neighborhood'', duonhora porinfana programo de la aktoro Fred Rogers. Li ĝuis aŭskulti Luĉano Pavarotti kaj rigardadi bildojn. Miĥaelo ankaŭ ĝuegis pentrarton, kaj konsideris ĝin tre serioze, kontraŭe al Koko, kiu pentris amuze. 

## Uzado de lingvo 
Miĥaelo havis vortprovizon de pli ol 600 signoj, kelkaj de kiuj li lernis de Koko. Ili ambaŭ uzis 'fetoro' por 'floro' kaj 'lipo' por 'knabino'. Pro la muskol-skeleta diferenco inter simioj kaj homoj, la du goriloj uzis modifitan version de signoj de Usona signolingvo, adaptitaj por iliaj fizikaj kapablecoj.

Ekzemplo de lia gorila signolingvaĵo, tradukita de signolingvo al la angla:

: "Squash meat gorilla.  Mouth tooth.  Cry sharp-noise loud.  Bad think-trouble look-face.  Cut/neck lip (girl) hole."

## Morto 
Miĥaelo mortis pro koratako je la . Koko kaj lia pli freŝa potenca amiko, Ndume, funebris lian forpason dum pluraj monatoj.

## Vidu ankaŭ 
* Koko (gorilo)
* Chantek (Ĉantek), orangutango
* Dian Fossey
* Jane Goodall
* Monta gorilo
* Primata uzado de homa signolingvo

## Referencoj 
Kategorio:Famaj goriloj
Kategorio:Bestoj naskiĝintaj en 1973
Kategorio:Bestoj mortintaj en 2000
Kategorio:Homoideoj en lingvaj studoj
Ekspedicio de Amundsen al la Suda Poluso

**Ekspedicio de Amundsen al la Suda Poluso** estas norvega ekspedicio gvidata de Roald Amundsen, kies anoj kiel unuaj atingis Sudan Poluson. Amundsen kaj liaj kamaradoj atingis ĝin la 24-an de decembro 1911, kvin semajnoj antaŭ alveno de Robert Falcon Scott kiu estis gvidanto de ekspedicio *Terra Nova*. Amundsen kun sia teamo sekure revenis al bazo situigita ĉe marbordo de Antarkto. Dekkelkajn monatojn poste li sciis pri morto de Scott dum reveno el Suda Poluso.

Komencen Amundsen planis organizadon de ekspedicio al la Norda Poluso. Li komencis vastan kampanjon por kolekti fonduson kaj ricevis ankaŭ permeson de Fridtjof Nansen por uzi lian antaŭan ŝipon „Fram”. Preparado al tiu ekspedicio estis konfuzitaj en 1909 per novaĵo pri alveno de Frederick Cook kaj Robert Peary al la Norda Poluso. Amundsen do ŝanĝis planojn de ekspedicio kaj decidis ekspedici al Suda Poluso. Ne informis pri tio al publika medio, por ne demotivigu subtenantojn. Informis pri ŝanĝo de la planoj ĵus mallonge antaŭ forveturo el Madejro en septembro 1910. 

Amundsen fondis sian bazon ĉe Balengolfo enirante en Ross-glacikampo. Post kelkaj monatoj de preparadoj, esplorpreparoj kaj unu ne sukcesa provo atingi la Poluson, Amundsen forlasis bazejon kune kun 4 anoj oktobre 1911. Dum ekspedicio la esploristoj malkovris Glaĉeron Axel Heiberg pro kio trairis Antarktan Altebenaĵon. Lertkapabla uzo de skioj kaj kunjungitaĵoj ebligis al teamo rapidan atingon por sekvi sen grandaj problemoj al Suda Poluso.


Kategorio:1910
Kategorio:1911
Kategorio:1912
Amundsen
Kategorio:Esplorado de Antarkto
Kategorio:Heroa epoko de antarkta esplorado
Kategorio:Memoro de la Mondo
Mihály Bächer

**Mihály Bächer** [mihAj beĥer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bächer Mihály** estis hungara pianisto, altlerneja instruisto. Lia avo estis Zoltán Thury, lia filo estis Iván Bächer.

Mihály Bächer  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mihály Bächer aĝis 9, kiam li komencis lerni pianludon. Li akiris diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1947. Lia ĉefinstruisto estis Béla Böszörményi-Nagy. Lia debuta koncerto okazis dum la studentaj jaroj en 1946, poste li koncertis en Eŭropo, Japanio, Ĉinio. Li estis membro de la tutlanda filharmonio ĝis 1987. Lia unua muzikdisko estis farita en 1952. Li prezentis verkojn ekzemple de Franz Liszt, Johannes Brahms, Beethoven. Ofte lia muzika akompananto estis Dénes Kovács. Ekde 1962 ĝismorte li ankaŭ instruis en la muzikakademio. Li ricevis premiojn inter 1953-1982.

## Elektitaj muzikdiskoj 
* Ludwig van Beethoven: Sonata for piano (1978)
* The Instruments Of Classical Music Vol.6-10 (1990)
* Beethoven: A bécsi klasszicizmus lassú tételekben - 3. (1999)
* 50 éves a Hungaroton - Zongoraművészek (1951-2001) (2001)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Blanka Sinagogo en Sejny

La **Blanka Sinagogo** () estas sinagogo troviĝanta en la urbo Sejny, Pollando, ĉe la strato Józefa Piłsudskiego 41.

La unua ligna sinagogo en Sejny estis konstruita en la 1780-aj jaroj. Ĝian konstruon permesis prioro de la ordeno de Dominikanoj, pastro Bortkiewicz.

La sinagogo estas masonita, turnita orient-direkte kaj havas la dimensiojn 19 al 26 metroj en stilo kun eroj de novklasikismo kaj novgotiko. La interno estas trinava kun barelvolbo super la ĉefa navo kaj duonbarelvolboj super la flankaj navoj, apogitaj sur kvin kolonoj, inter kiuj antaŭe troviĝis katedro nomata *Bima* (parolejo kaj legejo de la Torao). Ĉe la orienta muzo konserviĝis niĉo, en kiu staris toraujo. Virina preĝejo kaj polikromioj ne konserviĝis.

## Referencoj 
Kategorio:Sinagogoj en Pollando
Kategorio:Konstruaĵoj en Podlaĥia provinco
Kategorio:Vizitindaĵoj en Podlaĥia provinco
Anizilamino

**4-Metoksobenzilamino** aŭ **C8H11NO** estas organika aromata komponaĵo, senkolora aŭ palflava likvaĵo kun malagrabla odoro, apartenanta al la familio de la aminoj kaj rezultanta el interagado de anizila karbinolo kaj amoniako. Metoksobenzilamino estas uzata en kemiaj sintezoj por fabrikado de anizilaj derivaĵoj kun komercaj interesoj.

Ĝi reakcias kun fortaj oksidigagentoj, anhidridoj, acidaj halogenidoj kaj kloroformiatoj. Per malkomponado, ĝi eligas toksajn nitrogenajn oksidojn, karbonan unuoksidon, kaj irite sufokigajn fumojn kaj gasojn kaj karbonan duoksidon. Fajro kaj varmo povas kaŭzi korodajn toksajn fumojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de anizila karbinolo kaj amoniako:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de anizila karbinolo kaj kloramino:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio inter anizila klorido kaj hidroksilamino:

### Sintezo 4 
* Preparado per reakcio inter anizila bromido kaj hidroksilamino:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de anizila klorido kaj sodamido:

### Sintezo 6 
* Sintezo per *Metodo de Gabrielo*: Ĉi-metodo estis kreita en 1877 de la germana kemiisto Siegmund Gabriel (1851-1924). La reakcio kovras tri etapojn. Unue ftalimido reakcias kun kalia hidroksido por formi kalian ftalimidon. Due, kalia ftalimido reakcias kun *metoksobenzila klorido* por formi metoksobenzilan ftalimidon kaj KCl. Trie metoksobenzila ftalimido ree reakcias kun kalia hidroksido por formi *anizilaminon* kaj kalian ftalaton:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Reduktado de la anizilamino al metil-anizolo:

### Reakcio 2 
* Reakcio kun klorida acido:

### Reakcio 3 
* Reakcio kun nitrozila klorido:

### Reakcio 4 
* Reakcio kun nitrozila bromido:

## Literaturo 
* Chemical Book
* Apollo Scientific Limited 
* Dictionary of Organic Compounds
* Handbook of Biotransformations of Aromatic Compounds
* Photocatalysis
* Designing & Delivering: Scientific, Technical, and Managerial Presentations
* Greene's Protective Groups in Organic Synthesis

## Vidu ankaŭ 
* Anizidino

## Referencoj 
Kategorio:Aminoj
Tamás P. Balassa

**Tamás P. Balassa** [tamAŝ pE balaŝa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balassa P. Tamás** estis hungara komponisto, dirigento, pianisto, instrumentadisto.

Tamás P. Balassa  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Tamás P. Balassa frekventis muziklernejon en sia naskiĝurbo inter 1936 kaj 1943, samtempe li lernis private de pluraj muzikistoj. Liaj plej gravaj instruistoj estis Pál Kadosa (piano, komponado), Tamás Bródy (ĵazpiano), kaj János Ferencsik (dirigentado). Inter 1950 kaj 1954 li estis teatra dirigento kaj instrumentadisto, poste ĝis 1959 li estis membro de dancorkestro de Hungara Radio, fine ĝis 1985 li estis samloke studiestro. Inter 1977-1982 li estis studiestro ankaŭ en alia studio. Lia muzika kariero situis en larĝa skalo (ekzemple klasika muziko, ŝlagroj, kanzonoj, ĵazo).

## Elektitaj muzikaj laboroj 
* *Egy erkölcsös éjszaka* (komponisto de filmomuziko, 1977)
* *Zenés TV színház* (televizia muzika serio, muzikisto, 1983; komponisto, 1976)
* *A szabin nők elrablása* (televizia opereto, dirigento, 1977)
* *Lili bárónő* (televizia opereto, orkestrestro, 1975)

## Elektitaj disĉiploj 
* Péter Poór
* Mária Toldy

## Fontoj 
* http://jazzkutatas.eu/article.php?id=355&skey= 
* http://epa.oszk.hu/00800/00835/00059/960.html
* https://www.imdb.com/name/nm1215815/

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj instrumentadistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Pendanta fago

La  **pendanta fago** (*Fagus sylvatica* f. *pendula*), ankaŭ nomata **funebra fago** estas apud la  sangofago (*Fagus sylvatica*) la plej konata ornamformo de fago. Ĝi troviĝas en multaj parkoj kaj en multaj tombejoj. Temas pri bredata formo de natura *pendula* formo.

La kreskoformo similas plej multe al formo de fontano. La trunko kreskas supren kaj formas branĉojn, kiu ŝanĝas la kreskodirekton arkforme.

La plimultigado okazas per surgreftado de pendanta fago sur fago, kiu formas tipan ŝvelaĵon ĉe la trunko. La planto kreskas dum la aĝo al pitoreska arbo.

La pendanta fago estas la plej granda mezeŭropa funebra formo de arbo. Ĝi kreskas ĝis alteco de 20 metroj. Ekzistas jam pluraj varioj de kreskoformoj kaj koloro de la folioj.

Kelkaj pendantaj fagoj similas al Süntel-fagoj.

## Bildaro 

 Dosiero:Trauerbuche-3-ND-OS-S 83.jpg|funebra fago, makrofoto de la trunko
 Dosiero:Ullstadt Schloss 009.JPG|pendanta fago en la ĝardeno de la kastelo Ullstadt
 Dosiero:FagusPendula032004.jpg|kultivaro *pendula*
 Dosiero:FagusPendula072005.jpg|kultivaro *pendula*
 Dosiero:FagPendulaBeckedorf072005.jpg|kultivaro *pendula*
 Dosiero:FagusPendula052005.jpg|kultivaro *pendula*
 Dosiero:Hängebuche in Wittenberge.JPG|naturmonumento pendanta fago en la germana  regiono Wittenberge
 Dosiero:Detailaufnahme Blätter der Hängebuche.JPG|detala foto  de folioj de Fagus sylvatica f. pendula
 Dosiero:Fruchtansatz der Hängebuche.JPG|fruktanta
 Dosiero:Treurbeuk-Singel-Leiden.jpg|pendanta fago ĉe la regiono Singel en Leiden Dosiero:Hänge-Buche, LVR-Klinikum Düsseldorf, 2013.JPG|pendanta fago en la arbara instrupado de Düsseldorf, Germanujo
 Dosiero:Funckepark Hänge-Buche.JPG|pendanta fago en la Funckeparken  Hagen, Germanujo 
 Dosiero:Trauerbuche-4-ND-OS-S 83.jpg|naturmonumento funebra fago en Osnabrück

## Literaturo 
* Gerhard Dönig: *Die Park- und Gartenformen der Rotbuche - Fagus sylvatica L.* Gartenbild, Rinteln 1994, ISBN 3-928521-05-5

Kategorio:Fagoj
Kategorio:Ornamaj plantoj
(52278) 1988 SG3

**(52278) 1988 SG3** estas malgranda malhela troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas kun granda klinangulo, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero. Ĝi estas ano de la tiel nomata « Troja Tendaro ».

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Paul Arma

**Paul Arma,** estis hungardevena franca pianisto, komponisto. Lia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Weisshaus Imre,* lia baldaŭa familia nomvarianto estis *Amrusz Pál* [amrus].

Imre Weisshaus  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Parizo.

## Biografio 
Paul Arma studis en Muzikakademio de Budapeŝto (1920-1924). Béla Bartók inspiris lin kolekti popolkantojn. Li faris koncertojn en Eŭropo kaj Usono (1924-1930), sed li faris ankaŭ prelegojn pri la moderna muziko. En 1930 li translokiĝis al Germanio, kie li estis korusestro kaj orkestrestro en Berlino kaj Lejpcigo, krome li instruis en Dessau. En tiu periodo li ankaŭ pentradis kaj skulptadis. En 1933 la nazioj arestis lin, sed li rifuĝis al Parizo. Li ŝanĝis sian nomon en Paul Arma kaj li estis pianisto de la franca radio. Post falo de Francio li aliĝis al la subtera movado kaj li kolektis kantojn de la partizanoj, ankaŭ francajn popolkantojn. Post la 2-a mondmilito li denove estis pianisto, tamen pli ofte li komponadis kaj kolektis negrajn popolkantojn. Inter 1954-1984 Arma komponadis elektronikajn muzikojn kaj ankaŭ faris 81 skulptaĵojn el lignoj aŭ metaloj sur la temo de muziko. En 1984 li ekspoziciis en Palaco Vigadó, en la sekva jaro en Parizo. Li ricevis Honoran legion, aliajn francajn kaj hungaran premiojn. Li havis edzinon.

## Elektitaj komponaĵoj 
* kanto pri poemo de Endre Ady (1922) 
* Petite Suite (op. 14) (1930)
* Chants du Silence (11 kantoj, 1942-1944)
* Konĉerto por arĉa kvarteto kaj orkestro (1947)
* Cantate de la Terre (1952)
* Polydiaphonie (1962)
* Á la mémoire de Béla Bartók (op. 293) (1982)
* 36 francaj popolkantoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* germanlingva biografio
* anglalingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj klasikaj komponistoj
Kategorio:Francaj pianistoj
Kategorio:Francaj komponistoj
Kategorio:Francaj skulptistoj
Kategorio:Hungardevenaj francoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Malmedia masakro

eta|dekstre|Sekvo de la masakro.
La **Malmedia masakro** estis militkrimo fifarita de membroj de la *Kampfgruppe Peiper*, parto de la 1-a SS tanka divizio de la Waffen-SS, la milita fako de la organizaĵo *Schutzstaffel* ("Protekta Skadro") aŭ mallonge *SS*, grupo de la naziisma partio NSDAP de Adolf Hitler, batalunuo estrita de Joachim Peiper, en la ŝosekrucejo de Baugnez proksime al Malmedy, Belgio, la 17-an de decembro 1944, dum la Batalo de Ardenoj. Laŭ multnombraj rakontoj de atestintoj, 84 usonaj militprizonuloj estis masakritaj de siaj naziaj kaptintoj: la prizonuloj estis kunigitaj en kampo kaj pafitaj per mitraletoj.

La termino *Malmedia masakro* aplikiĝis ĝenerale ankaŭ al la serio de masakroj fifaritaj de la sama unuo en la sama tago kaj postaj tagoj, kiuj estis celo de la proceso pro la Malmedia masakro, parto de la Dachau Procesoj de 1946. La procesoj estis fokuso de forta polemiko.

## Bibliografio 
* Steven P. Remy, *The Malmedy Massacre: The War Crimes Trial Controversy* (Harvard University Press, 2017), x, 342 pp.

Kategorio:Batalo de Ardenoj
Kategorio:Masakroj en Belgio
Kategorio:Naziaj militkrimoj
Kategorio:Konfliktoj en 1944
Kategorio:SS
Kategorio:Masakroj en la Dua Mondmilito
Masakro
Anizoila klorido

**Anizoila klorido** aŭ **C8H7ClO2** estas organika aromata komponaĵo, konsistanta je unu grupo benzena, unu grupo etera kaj unu grupo kloro-metanoila. Anizoila klorido estas senkolora aŭ bruna likvaĵo kun penetranta odoro, uzata en kemiaj sintezoj kaj en la produktado de metoksobenzilaj derivaĵoj.

Ĝi estas sintezata ekde la p-anizata acido per interagado kun klorida acido. Ĝi estas stabila kemia komponaĵo sed eksplode reakcias kun akvo, humideco, fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj. Ĝi estas uzata en produktado de sennombraj derivaĵoj kun antioksidigaj proprecoj kaj en la traktado kontraŭ la HIV-viruso.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de anizata acido kaj klorida acido:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de anizata acido kaj kloro:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de anizila karbinolo kun nitrozila klorido:

### Sintezo 4 
* Preparado per reakcio de anizila karbinolo kun hipoklorita acido:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de anizila karbinolo kaj fosfora triklorido:

### Sintezo 6 
* Sintezo per agado de la kloro-anizolo kaj karbona unuoksido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de anizoila klorido:

### Reakcio 2 
* Preparado de *stilbeno* (CAS-numero 103-30-0). Stibeno estis malkovrita de Auguste Laurent en 1843.

### Reakcio 3 
* Reakcio kun sodamido:

### Reakcio 4 
* Reakcio kun metanolo:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun amoniako:

## Literaturo 
* CABB Chemicals 
* Fisher Scientific
* Industrial Solvents Handbook, Revised And Expanded
* ChemSrc
* Factory Buy Ecer
* Google Patents
* Handbook of Hydroxybenzophenones

## Referencoj 
Kategorio:Halogenidoj
Kategorio:Organikaj kloridoj
Sieĝo de Budapeŝto

eta|dekstre|Hungaraj trupoj uzas kontraŭtankan pafilon en Budapeŝta antaŭurbo.
La **Sieĝo de Budapeŝto** aŭ **Batalo de Budapeŝto** estis 50-taga ĉirkaŭo fare de Sovetaj fortoj de la ĉefurbo de Hungario nome Budapeŝto, proksime de la fino de la Dua Mondmilito. Parto de la pli ampleksa Budapeŝta Ofensivo, la sieĝo komencis kiam Budapeŝto, defendita de hungaraj kaj germanaj trupoj, estis unuafoje ĉirkaŭita la 26an de decembro 1944 fare de la Ruĝa Armeo kaj de la Rumana Armeo.

En mezo de januaro urboparto Pest liberiĝis, poste nur en Buda okazis bataloj. Dum la sieĝo, ĉirkaŭ 38 000 civiluloj mortis pro malsatego aŭ militagado. La urbo senkondiĉe kapitulacis la 13an de februaro 1945. Ĝi estis stratega venko por la Aliancanoj en sia avanco al Berlino.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Frieser, Karl-Heinz; Schmider, Klaus; Schönherr, Klaus; Schreiber, Gerhard; Ungváry, Kristián; Wegner, Bernd (2007). Die Ostfront 1943/44 – Der Krieg im Osten und an den Nebenfronten. Das Deutsche Reich und der Zweite Weltkrieg. VIII. München: Deutsche Verlags-Anstalt. ISBN 978-3-421-06235-2.
* Ungváry, Kristián (2003). Budapest Ostroma. London: I.B. Tauris. ISBN 1 86064 727 8.
* Gosztony, Peter: Der Kampf um Budapest, 1944/45, München: Schnell & Steiner, 1964.
* Nikolai Shefov, Russian fights, Lib. Military History, M. 2002.
* James Mark. Remembering Rape: Divided Social Memory and the Red Army in Hungary 1944–1945. Past and Present 2005: 188: 133–161 (Oxford University Press).
* Krisztián Ungváry, The Siege of Budapest: One Hundred Days in World War II (trad. Ladislaus Löb), Yale University Press, 2005, ISBN 0-300-10468-5
* Ervin V. Galantay. Boy Soldier – Budapest 1944–45, Militaria press, Budapest 2005. 319p.
* Balázs Mihályi: Budapest battlefield guide 1944-1945, Underground, Budapest 2015, 164p., ISBN 9631225518

Kategorio:Bataloj de Rumanio dum la Dua Mondmilito
Kategorio:Bataloj de Hungario dum la Dua Mondmilito
Kategorio:Bataloj de Sovetunio dum la Dua Mondmilito
Kategorio:Bataloj kaj operacoj de Germanio en la Dua Mondmilito
Budapeŝto
Budapeŝto
Budapeŝto
Kategorio:Historio de Budapeŝto
Granda Teatro de Pjongjango

La **Granda Teatro de Pjongjango** (koree: 평양대극장) estas teatro en Pjongjango, Nordkoreio. Ĝi estis malfermita en 1960. El arkitektura vidpunkto la supraj kaj flankaj ornamaj partoj estas inspirita en la korea tradicia arkitekturo, dum la enireja fasado rilatas pli al la okcidenta novklasikismo.

Kategorio:Teatroj en Nord-Koreio
Kategorio:Konstruaĵoj en Pjongjango
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1960
A.R. Rahman

**Allah Rakha RAHMAN** (Tamila : ஏ.ஆர்.ரகுமான்) naskiĝis la 6-an de januaro 1966 sub la nomo **AS Dileep Kumar** (திலீப் குமார்) en Ĉenajo, Tamilnado, Barato. Li estas barata komponisto de filmmuziko, muzikisto kaj kantisto.

Rahman gajnis dek du premiojn Filmfare Awards South, dek tri premiojn Filmfare, kvar naciajn filmopremiojn, BAFTA-premion, Premion Oran Globon kaj du Oskar-premiojn pro la plej bona kanto kaj alian pro la muziko por la filmo *Slumdog Millionaire*. Li estas unu el la plej sukcesaj muzikistoj de la mondo kun pli ol 200 milionoj da venditaj albumoj. Liaj kantoj estas en diversaj lingvoj: hinda, tamila, urdua kaj angla.

## Diskaro 
* Unu Amo (2008)

## Vidu ankaŭ 
* Multlingveco en muziko

## Referencoj 
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Komponistoj de filmomuziko
Kategorio:BAFTA-premiitoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Barataj kantistoj
Kategorio:Barataj islamanoj
Kategorio:Tamilaj muzikistoj