open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Burren

eta|maldekstra|250ra|Tipa pejzaĝero de The Burren apud la Atlantika oceano
**The Burren** en la angla aŭ **An Boireann** en la irlanda estas dezerta karsta plataĵo kiu situas en Graflando Clare, Respubliko de Irlando.

Granda je 300km² kaj dika ĝis 700 metroj, The Burren ekestiĝis proksimume antaŭ 340 jarmilionoj sub varma, maldika maro. Tiu pejzaĝo etendiĝas inter la urboj de Ballyvaughan, Kinvarra, Gort, Corrofin, Kilfenora kaj Lisdoonvarna okcidente de la graflando. Ĝi estas nun kovrita de karbonia kalkoŝtono tranĉvundita de multnombraj montfendoj kaŭzitaj de rojinta akvo.

Alude al la ruinigita ŝtondezerto kiun li observis, la angla konkeranto Oliver Cromwell tiel priskribis la pejzaĝon: *Ne sufiĉe de akvo por homon droni, ne sufiĉe de ligno por lin pendi, ne sufiĉe de tero por lin enterigi*.

## Nomo 
La ne-difina artikolo **The** estis aldonita nur en la ĵusaj jardekoj, eble far akademiistoj. Antaŭe kaj tradicie la areon oni nomis Boireann (Rokego en la irlanda) au ĝia angla tradukaĵo Burren.

## Riĉeco de tiu ununura areo 
eta|dekstra|250ra|La krevaĵoj estas kelkfoje plenplena je vegetaĵa vivo
Arkeologie, ekzistas multaj keltaj starigitaĵoj kiel megalitoj, dolmenoj aŭ keltaj krucoj datante de la Bronzepoko. Ĝis nun, oni kalkulis 80 neolitikaj tomboj kaj pli ol 500 ringoformaj fortikaĵoj, kies plej famaj estas triumvallate (tri muroj) Cahercummaun kaj Ballykingvarga (maljuna defenda konstruaĵo komponita de starantaj ŝtonoj). Menciindas ankaŭ Dolmeno Poll na Brón.

La tuta floraro kreskiĝanta en la regiono prezentas 70 % de la nacia flaŭro kaj simbolas do trezoron por la fakuloj. Ekzemple la blua genciano, kutime trovebla en la alpoj estas tie ĉi ofta.

Speleologie, kiel en ĉiuj karstaj pejzaĝoj, kuŝas kaj interkrucas multaj kavernoj sub An Bhoirean, formita de akvo.

Kategorio:Graflando an Chláir
Antigona

La nomo **Antigona** signas diversajn homojn kaj aferojn:

***Antigona** estas la nomo de certaj karakteroj en helena mitologio. La sekvantaj estas nomitaj honore al ŝi, aŭ per ŝia nomo.

*Antigona de Makedonio, patrino de Berenice la 1-a (Egipto).
*Antigona de Epiro, edzino de Pirho de Epiro
*Antigona, la fama tragedia dramo verkita de Sofoklo, bazita sur la mito.
*Antigona, dramo fare de Jean Anouilh, ankaŭ bazita sur la mito.
*Antigona, tragedio fare de Vittorio Alfieri, bazita sur la helena mito.
*Antigona, dramo fare de George Judy, adaptaĵo de la dramo fare de Sofoklo.
*Antigona,  la opera adaptaĵo (de la mito) fare de Carl Orff.
* Antigone estas genro de birdoj el la familio de Gruedoj
*Antigone, albumo de la Metalcore-a bando Heaven Shall Burn.
*129 Antigono, asteroido.
*Antigone Rising, tutvirina rokbando.
*Antigone District, rekonstruita urba areo en Montpellier, Francio, fare de Ricardo Bofill
Sylvia Saint

**Sylvia Saint**, aŭ ankaŭ **Silvia Saint**, (ŝi naskiĝis la 12-a de februaro 1976 Kyjov kiel *Silvie Tomčalová*) estas ĉeĥa pornoaktorino.

## Vivo 
Antaŭ la eniro en la mondon de pornografio ŝi laboris kiel manaĝerino en hotelo en Zlín. Al filmigado de pornografiaj filmoj ŝi komencis dediĉi sin en la jaro 1997. Dum sia kariero ŝi filmis pli ol 262 filmoj, kiuj tre ofte enhavas bildigon de anusa seksumado.

Plimulton de siaj filmoj ŝi filmis por *Private Media* en Ĉeĥio kaj pli poste por aliaj produktaj kompanioj en Usono.

Kategorio:Ĉeĥaj pornoaktorinoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Kyjov
Kategorio:Artistnomoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1976
Kategorio:Naskiĝintoj la 12-an de februaro
Librejo Batthyaneum

Librejo Batthyaneum (batjaneum) estas librejo en Alba Iulia, Rumanio fondita la 31-an de julio 1789 de Ignác Batthyány, katolika episkopo de Transilvanio. Ĝi estas aligita al la biblioteko antikvaĵaro, naturkolektaĵo kaj observatorio.

## Historio 
La bazo de la biblioteko estiĝis dum la studado de la fondanto en Romo, kiam li aĉetis kvazaŭ 5000 librojn, kiujn li plunombrigis kun 15 000 libroj aĉetitaj de kardinalo Kristofo Migazzi. La biblioteko fariĝis publika en 1794. En 1900 la biblioteko jam enhavis 36 000 librojn, inter ili plurajn centojn da kodekso, prapresaĵo. Nuntempe ĝi enhavas 64 000 volumojn. Estas grava ankaŭ ĝia mineral-, konko- kaj medalkolektaĵo kaj observatorio (ĝia garnituro en 1849 forbrulis). Episkopo Gusztáv Károly Mailáth en 1912 organizis al ĝi ekleziartan muzeon. En 1951 oni ŝtatigis la bibliotekon kaj ekde tiam oni povas viziti ĝin nur kun aparta permesilo.

## Bibliografio 
* Elemér Varjú:*A gyulafehérvári Batthyány-könyvtár* (1899).
* *Batthyaneum* (red Gyárfás. T., 1-2., 1911-1913).
* Szentiványi R.: *Catalogus concinnus librorum Bilothecae Batthyányanae* (1958).
* Kulcsár P. : *Catalogus inculanuborum Bilothecae Batthyányanae* (1965)

Batthyaneum
Kategorio:Bibliotekoj en Hungario
Kategorio:Konstruaĵoj en Rumanio
Dénes Berinkey

**BERINKEY Dénes** [berinkei de’neŝ] (naskiĝis la 12-an de oktobro 1871 en Csúz [nun Dubník en Slovakio], mortis la 25-an de junio 1944 en Budapeŝto) estis hungara juristo, jursciencisto, advokato, politikisto, ĉefministro de Hungario de la 11-a de januaro ĝis 21-a de marto 1919.

Li lernis en la reformata gimnazio de Csurgó, poste studis kaj doktoriĝis en la jura sekcio de la Budapeŝta Universitato. Li demetis la advokatan ekzamenon en 1898 kaj poste eklaboris kiel advokato, pli poste en la budapeŝta kortumo. Li laboris ekde 1901 en la jura departemento de la Justic-ministerio, kie li agadis kiel ministra konsilisto, poste inter 1917 kaj 1918 kiel gvidanto de la internacia jura departemento de la ministerio. Li instruis dum 1904–16 internacian juron kaj ekonomion en la budapeŝta Orienta Komerca Akademio.

Post la venko de la kalistefa revolucio, la 4-an de novembro 1918, oni nomumis lin justicministro de la Károlyi-registaro. Li havis tiun postenon ĝis 18-a de januaro 1919. Post kiam Mihály Károlyi estis elektita al respublika prezidento, Berinkey iĝis de la 11-a de januaro komisiita, ekde la 19-a de januaro 1919 ĝis 21-a de marto 1919 nomumita ĉefministro. Li estis samtempe ankaŭ eksterafera ministro ĝis 20-a de marto.

Dum lia ĉefministreco, la vera regado estis en manoj de Mihály Károlyi.

Post kiam li abdikis, li retiriĝis de la politiko kaj fondis en 1920 advokatan buroon. Li estis kunfondinto de la sociscienca monata eldonaĵo „Huszadik Század”. Liaj artikoloj aperis pri internacia, pun- kaj privatjuro, pri administrado. Li estis idisto.

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Kategorio:Hungaraj idistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri justico
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Hungario
Kategorio:Budapeŝtanoj
Diatona gamo

La **diatona gamo** estas gamo muzika derivita el dividado de la oktavo en sep intervaloj, iuj estante plendutoj kaj aliaj estante duondutoj. Ĝi estas la bazo de la gamoj maĵora kaj minora en muziko okcidenta, kaj ankaŭ de la modaloj ekleziaj. Jen du ekzemplojn de gamoj diatonaj:

[maldekstra|eta|300px|[Maĵora gamo|Gamo maĵora en C]]

[maldekstra|eta|300px|[Minora gamo|Gamo minora en C]]

La plimulto da intervaloj estas plentonaj. Sed en ĉiu gamo estas du intervaloj indikataj per "^", kiuj estas duondutoj. La gamoj povas komenci ĉe iu ajn noto, sed la sekvenco de plendutoj kaj duondutoj devas esti same kiel montriĝas ĉi tie. La aliaj modaloj havas kvin plendutojn kaj du duondutojn en ĝia propra sekvenco, kaj povas komenci ĉe iu ajn noto.

Kategorio:Gamoj
Gyula Károlyi

Grafo **KÁROLYI Gyula** [karoji djula] (n. 7-an de majo 1871, Nyírbakta, Hungario – m. 23-an de aprilo 1947, Budapeŝto) estis hungara bienegulo, konservativa politikisto, ĉefministro (24-an de aŭgusto 1931 – 1-an de oktobro 1932), direktora membro de la Hungara Scienca Akademio (1915–45). Lia patro estis Tibor Károlyi.

Li studis en Budapeŝto, Bonn kaj Berlin, estis inter 1906 kaj 1910 ĉefprefekto de fortikaĵa departemento Arad (nun en Rumanio). Li fondis kontraŭrevolucian registaron kontraŭ la Hungara Sovetrespubliko (5-an de majo 1919) en Arad, poste iĝis prezidanto de la unua kontraŭregistaro en Szeged (30-an de majo–12-an de julio). Li estis ekde 1927 membro de la supra ĉambro de la hungara parlamento, inter 1928 kaj 1930 krongardisto, en 1930–31 eksterafera ministro de la Bethlen-registaro, ĉefministro en 1931–32. Li provis kontraŭbatali la ĝeneralan ekonomian krizon per ŝtata interveno. Li deklaris statarion en septembro de 1931 kontraŭ la malkontenteco kaj organizadoj de la laboristaro.

En julio de 1932, oni ekzekutis laŭ decido de la stataria juĝistaro du gvidantojn de la kontraŭleĝa komunista partio Imre Sallai kaj Sándor Fürst.

Károlyi apartenis dum la dua mondmilito al interna konsilista rondo de Miklós Horthy.

Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Krongardistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri financo
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Hungario
Kategorio:Hungaraj grafoj
Holstinio

**Holstinio** (, , , ) estas historia regiono en la nordo de Germanio kaj konsistigas la sudan parton de la nuna federacia lando Ŝlesvig-Holstinio.
La nomo devenas de unu el la tri origine tie loĝintaj ĝermanaj triboj el la tribaro saksoj. Tiu tribo havis la nomon *Holsaten* aŭ *Holtsassen*, kio konsistas el la platgermanaj vortoj *holt* (altgermane *Holz*), "ligno" aŭ ĉi tie "arbaro", kaj *saten* aŭ *sassen*, "saksoj" - do la "arbaraj saksoj".

## Historio 
Inter la jaroj 811 kaj 1806 Holstinio apartenis al la Franka kaj poste Sankta Germana Regno kaj konsistigis ties plej nordan teritorion. Ĝis la jaro 1474 ĝi estis graflando, kaj ekde tiam duklando en persona unio kun Ŝlesvigo kaj Danio ĝis 1864.

[eta|maldekstra|250px|la Holstinia pordego () en [Lubeko]]
Ĝis la jaro 1806 Holstinio apartenis al la germanlingva Sankta Romia Imperio, post 1815 ĝi estis parto de la Germana Ligo, Dum la jaro 1864 ĝi iĝis parto de Aŭstrio-Hungario kaj post milito dum 1867 de Prusio - per tio ĝi perdis sian politikan aŭtarkion. Ekde la jaro 1946 Holstinio kune kun la regiono Ŝlesvigo konsistigas la federacian landon Ŝlesvig-Holstinio de Germanio.

La plej granda urbo de Holstinio ĝis la jaro 1937 estis la urbo Altona tuj norde de Hamburgo - dum tiu jaro Altona laŭ administra reformo iĝis urboparto de Hamburgo. Post tiu jaro la historia ĉefurbo de la regiono, Kijlo, iĝis la plej granda urbo kaj pli kaj pli rekonsideriĝis centro de la regiono. La prusa provinca registaro de la regionoj Ŝlesvigo kaj Holstinio tamen inter la jaroj 1879 kaj 1917 troviĝis en la urbo Schleswig, ekster la limoj de Holstinio.

## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio: Dukoj de Holstinio

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la federacia lando Ŝlesvig-Holstinio 
* turismaj paĝoj pri Ŝlesvig-Holstinio


Kategorio:Regionoj en Eŭropo
Kategorio:Regionoj en Ŝlesvig-Holstinio
Kategorio:Historio de Ŝlesvigo-Holstinio
Mihály Károlyi

Grafo **Nagykárolyi KÁROLYI Mihály** [karoji mihaj] (n. la 4-an de marto 1875, Fót, Hungario – m. 20-an de marto 1955, Vence, Francio) estis hungara politikisto, kiu kontraŭis la unuflankan germanamikan politikon de la Aŭstrio-Monarĥio antaŭ la Unua Mondmilito. Li volis larĝajn internaferajn reformojn kaj plibonigon de la nacimalplimulta politiko de Hungario. Post la unua mondmilito, li ne sukcesis obstakli la detruon de la historia hungara ŝtato kaj enpotenciĝon de la komunistoj, li iris baldaŭ en elmigradon. 180px|eta|Mihály KárolyiKárolyi naskiĝis en unu el la plej riĉaj kaj famaj hungaraj aristokrataj familioj, lia patro estis Gyula Károlyi (senatano). Li iĝis parlamentano en 1910 kiel konservativulo, sed baldaŭ proksimiĝis al la maldekstra flanko. Lia politika vidpunkto estis radikala: li volis dividon de la bienegoj, ĝeneralan balotrajton, egalrajtigon de la naciaj malplimultoj kaj plej grandan liberecon en aferoj komunaj kun Aŭstrio. Liaj radikalaj pensoj trovis neniun apogon inter la politikaj gvidantoj.

Li iĝis influa politikisto fine de la unua mondmilito, kiam la milita situo malboniĝis por la centraj potencoj. Károlyi kreis la 25-an de oktobro 1918 la Nacian Konsilion, kiun formis liaj sekvantoj, la burĝaj radikaluloj kaj la socialdemokratoj. Je efiko de la revoluciaj amasmovadoj, kun aprobo de hungara reĝo Karlo la 4-a (aŭstra imperiestro Karlo la 1-a), ĉefprinco Jozefo nomumis Károlyi – la 31-an de oktobro – hungara ĉefministro kaj Hungario iĝis fakte sendependa ŝtato.

Károlyi esperis, ke li povas sukcese intertrakti kun la aliancanoj laŭ la 14 punktoj de Wilson. La venkintoj donis liberan agadterenon por Ĉeĥoslovakio, Rumanio kaj la sudslavoj por okupi partojn de de Hungario. Kiam la aliancanoj postulis plu da hungara teritorio (20-an de marto 1919), Károlyi abdikis pri la ŝtatprezidanta posteno (plenumita ekde la 11-a de januaro 1919). Li transdonis la potencon al la socialdemokratoj, kiuj kun la komunistoj kaj ties gvidantoj Béla Kun elkriis la Hungaran Sovetrespublikon.

Károlyi estis dum la komunista diktaturo en hejmaresto, en julio de 1919 fuĝis en eksterlanden kaj en la elmigrado aliĝis al la maldekstraj socialistoj. Li revenis en Hungarion en 1946, poste laboris kiel ambasadoro en Parizo (1947–49), sed pro aresto de László Rajk, li abdikis kaj protestis kontraŭ la mortpuno de Rajk.

Liaj memuaroj aperis kun titolo „Hit, illúziók nélkül”, originale en la angla.

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Hungario
Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Kategorio:Hungaraj ministroj pri financo
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Hungario
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Hungaraj diplomatoj
Kongeå

La rivereto **Kongeå** () estas la historia limo inter la regionoj Ŝlesvigo respektive Sønderjylland en la sudo kaj Nørrejylland en la nordo - en la pleja sudo de Danio respektive pleja nordo de Germanio. Inter la jaroj 1864 (post milito inter Prusio kaj Danio) kaj 1920 (post referendumo) la rivereto konsistigis la limon inter Germanio kaj Danio.

Kategorio:Riveroj en Danio
Kategorio:Historio de Danio
Kategorio:Historio de Germanio
Supra Kanado

**Supra Kanado** () estis provinco de la Brita imperio, kreita en 1791 far la Konstitucia Akto. Ĝia teritorio kongruas kun la nuna Ontario. La kreado de Supra Kanado apartigis kaj geografie kaj politike la malnovan provincon Kebekion. Supra Kanado, kune kun Malsupra Kanado (sudo kaj oriento de nuntempa Kebekio), konsistigis la embrion de la kanada teritorio.
Laŭ politika kaj jura vidpunkto, Supra Kanadio ekzistadis ĝis la reformo de 1840. La loĝantoj de Supra Kanado havis tre anglan vivmanieron kaj estis lojalaj al la Brita monarkio. Ekzistis do akriĝo inter Supra kaj Malsupra Kanado, kiu estis pli influita de franca kulturo.

Kategorio:Historio de Kanado
Kategorio:Ontario
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1791
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1841
Gyula Peidl

**PEIDL Gyula** (n. 4-an de aprilo 1873, Ravazd, Hungario – m. 22-an de januaro 1943, Budapeŝto) estis hungara socialdemokrata sindikata gvidanto kaj politikisto. Post malvenko de la Hungara Sovetrespubliko, li estis ĉefministro dum ses tagoj. eta|dekstra|Gyula PeidlLiaj gepatroj mortis frue, li devis labori jam en aĝo de 11 jaroj kiel taglaboristo. Li lernis pli poste ĉe Franklin Társulat al presisto, poste li migris en Aŭstrio, Svislando kaj Germanio, kie konatiĝis kun la laborista movado. Post lia hejmenveno, li estis ĝis 1919 unu gvidanto de la presista sindikato, kaj redaktoro de ties eldonaĵo Typographia. Li laboris krom tio en gvidantaro de la Socialdemokrata Partio (1909–19), estis kunfondinto de la Tutlanda Laborist-sekuriga Kaso, ties prezidantara kaj direktorara membro. Li redaktis ekde 1909 la semajnan gazeton „Szövetkezeti Értesítõ”.

Li laboris en la Berinkey-registaro kiel laborafera kaj publikbona ministro (de 19-a de januaro ĝis 21-a de marto 1919) kiel fidulo de la burĝa demokratio kaj kiel kontraŭulo de la unuiĝo de la laboristaj partioj. Tiel li abdikis, kiam la komunistoj transprenis la potencon.

Post malvenko de la Hungara Sovetrespubliko, li estis prezidento de la t.n. „sindikata registaro”, kiu travivis nur ses tagojn kaj kies ĉefa agada tereno estis la neniigo de la leĝoj de la komunista epoko kaj restaŭrigo de la burĝa sistemo.

Fine de 1919, li forlasis Hungarion kaj veturis al Vieno, de kie li revenis nur en majo de 1921. Poste li laboris kiel gvidanto en la presista sindikato kaj direktorara membro kaj poste vic-prezidanto de la Ĝenerala Konsuma Kooperativo.

Li partoprenis ankaŭ en la reorganizado de la socialdemokrata partio, kies gvidanto (krom Károly Preyer), parlamenta reprezentanto, kaj frakcia gvidanto estis lin inter 1922 kaj 1931.

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Kategorio:Hungaraj ministroj pri financo
Kategorio:Hungaraj socialdemokratoj
Usona Mez-Okcidento

La **Usona Mez-Okcidento** (anglalingve '**, aŭ pli simple **''''''') estas granda geografia regiono de Usono, kiu entenas la ŝtatojn de la Grandaj Lagoj kaj la plej grandan parton de la "Corn Belt", ĝis la grandaj okcidentaj ebenaĵoj. La Usona Mez-Okcidento konsistigas vastan produktejon de tritiko, kaj estas cetere la koro de kampara Ameriko. Tiu regiono tamen ankaŭ estas pluraj gravegaj usonaj urboj, ekzemple Ĉikago, Sankta-Luizo, Milwaukee, Minneapolis, Klevlando kaj Detrojto.

## Geografio 
La mez-okcidentaj ŝtatoj ne vere situas en mez-okcidenta Usono, sed pli precize en la nordokcidenta parto de la usona centro.

## Mez-okcidentaj ŝtatoj 
## Vidu ankaŭ 
* Okcidenta Usono
* Norda Usono

Kategorio:Geografio de Usono
Amarcord

**Amarcord** estas filmo de 1973, reĝisorita de Federico Fellini. Ĝi estas inter liaj plej famaj kaj certe la plej aŭtobiografia inter liaj filmoj.

La titolo deriviĝas de la esprimo "a m'arcord" (mi memoras) el la romanja dialekto. Scenejo de la filmo estas la naskiĝurbo de Fellini, Rimini, tamen en la 1930-aj jaroj, tiel ke la plej multaj scenoj estis filmitaj en rekonstruaĵoj en Romo.

La filmo prezentas jaron en la vivo de dekses-jarulo, *Titta*, en la epoko de itala faŝismo (Fellini havis 16 jarojn en 1936).

En 1975 la filmo ricevis Akademian Premion kiel "plej bona ne-usona filmo" kaj Bodil-premion kiel "plej bona eŭropa filmo".

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1973
Kategorio:Filmoj reĝisoritaj de Federico Fellini
Preston

**Preston** estas urbo de Britio, lokita en nordokcidenta Anglio. Ĝi estas la ĉefurbo de la graflando Lancashire, kaj situas ĉe la rivero Ribble. Preston obtenis urbo-statuton en 2002, kaj tiel fariĝis la 50-a urbo de Anglio okaze de la 50-a jaro de la reĝado de Elizabeto la 2-a.

Preston estas parto de vasta urbaro, kiu cetere inkluzivas Chorley kaj Leyland. Laŭ takso en 2001, la urbaro tiam entenis proksimume  loĝantojn. El ili,  vivis en la urba areo de Preston, kaj ĉirkaŭ  en la urbo propre.

## Servoj
* Universitato de Centra Lankaŝiro

## Rilatoj al Esperanto 
Laŭ informo de la Enciklopedio de Esperanto, en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj en la urbo aktivis aparte menciinda Esperanto-societo, kies prezidento tiam estis Walter Haydn Staveley. Post la perturboj de la Dua Mondmilito, la agado de la loka Esperanto-societo restrukturiĝis, kaj lokaj Esperanto-renkontiĝoj okazas ankaŭ post la komenciĝo de la 21-a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Lancashire
* Listo de urboj de Britio

## Eksteraj ligiloj 
* Urba Konsilio

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Lancashire
Kategorio:Lancashire
Motoshima Hitoshi

(nasktiga la  en Ŝinkamigoto, gubernio Nagasaki; mortinta la  en Nagasako) estis japana politikisto, urbestro de Nagasako dum kvar periodoj, ekde 1979 ĝis 1995.

## Vivo 
Li studis en la teknologia fakultato de Universitato de Kioto; li diplomitiĝis kiam li estis 27-jaraĝa. Li servis kiel prefektuja konsiliano dum 20 jaroj, kaj iĝis estro de Nagasako. En urbestreco li laboris kiel ĝenerala sekretario de federacio de la Nagasaka Prefektujo de Liberala Demokrata Partio.

Je 7-a de decembro 1988, konsiliano de Japana Komunisma Partio demandis al li pri milita respondeco de Imperiestro Showa, kaj li respondis ke "Imperiestro estas respondeca por milito" dum Imperiestro Showa havis nur iomete tagojn vivi pro grava malsano. Post la respondo, la federacio de LDP postulis retiron de lia respondo, sed li rifuzis. Dekstrulaj grupoj postulis protestis lin.
Je 18-a de januaro dekstrisma teroristo Wakashima Kazumi, la membro de dekstrisma grupo Seiki-juku, pafis Motoshima de malantaŭ li, li grave vundiĝis, tamen li feliĉe apenaŭ eskapis el danĝero.

En 1991, li venkis elektadon por estro de Nagasako sen subteno de LDP. En 1995, li malvenkis sian 5-an elektadon kontraŭ Ito Itcho kiu estis subtenata de LDP.

En 1998, li komentis "Mi devas diri ke Atombombadoj (kontraŭ Hiroŝimo kaj Nagasako) estas indulgindaj, konsiderante ke Japanio diablajn agadojn dum Azia-Pacifika Milito". Iuj kontraŭ-nukleaarmilistoj protestis lian diron.

En 2002, li premiiĝis Federacia Meritkruco (Verdienstkreuz I. Klasse).

18-an de aprilo 2007, kiam la posta urbestro de li Ito Itcho estis murdita, Motoshima komentis bedaŭron de lia morto.

Kategorio:Japanaj politikistoj
Kategorio:Nagasako
Kategorio:Naskiĝintoj en 1922
Kategorio:Mortintoj en 2014
Landrecies

**Landrecies** estas malgranda franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi situas en la natura, tre verda regiono Avesnois (kies historia centro estas Avesnes-sur-Helpe) kaj estas la ĉefurbo de unu kantono.

## Geografio 
Krom Landrecies, la kantono entenas la jenajn komunumojn : Bousies, Croix-Caluyau, Le Favril, Fontaine-au-Bois, Forest-en-Cambrésis, Maroilles, Preux-au-Bois, Prisches kaj Robersart.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Landrecies (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Neoficiala TTT-ejo


Kategorio:Komunumoj de Nord
Hutuoj

**Hutuoj** estas nigrahaŭta popolo en Centra Afriko, kiu konsistigas la plejparton de la loĝantaro de Ruando kaj Burundo. La popolo almigris al sia hodiaŭa loĝloko de nordo proksimume en la 1-a jarcento. En la 15-a jarcento estis subigitaj de tutsioj. La ĉefa okupo estas agrikulturo. La ĉefaj lingvoj estas la burunda, ruanda kaj franca.

## La atenco kaj la amasmortigado 
La eksplodo de la milito en Ruando venis post kiam la 6a de aprilo de 1994 la hutuaj radikaluloj murdis la tiaman prezidenton Juvanal Habjarimana, ankaŭ hutuo, kiam tiu veturis per aviadilo. Tiaj radikaluloj intencis haltigi la pacnegocadon de tiu hutua prezidento kun la tutsia gerilo, kion apogis la internacia komunumo; tiu negocado estis finonta per registaro de nacia unuiĝo kun reprezentantoj de ambaŭ etnoj. Dum la atenco mortis ankaŭ la prezidento de Burundo Cyprien Ntaryamira.

Ĉirkaŭ la preciza faligo de la aviadilo okazis terurigaj radikampanjoj de *Hutu Power* (Hutua Povo) kiu varmigis la animojn de la kontraŭaj hutuoj kaj tutsioj. Post tio la hutuoj kulpigis la tutsiojn pri tiu murdo kaj komencis amasmortigadon kiu kaŭzis la mortojn de ĉirkaŭ 800.000 tutsioj kaj hutuoj dum malpli da 100 tagoj.

En 2006 francia komisiono konkludis ke la kulpulo de la atenco estis la tutsio Paul Kagame, kiu estis la tiama ruanda prezidento. Tio rompigis la rilatojn inter la ruanda registaro kaj la franca ekskoloniiganta kaj senkoloniiginta lando. Ŝajne Francio armigis la hutuojn kontraŭ la tutsiojn.

En 2010 sendependa komisiono (komponita de ruandanoj kaj brutoj) fintrovis la verajn kulpulojn, inter ili la kolonelon Teoneste Bagasora, kiel estro de la operaco kaj la veran fakton ke la aviadilo estis faligita de du misiloj lanĉitaj el la militbazo de la ĉefurbo Kigali, sub kontrolo de la ruanda armeo.

## Vidu ankaŭ 
* Ruanda Genocido
* Burunda enlanda milito
* Tutsioj

## Notoj 

Kategorio:Etnoj en Ruando
Kategorio:Etnoj en Burundo
Kategorio:Etnoj en Demokratia Respubliko Kongo
Sukermaizo

**Sukermaizo** aŭ **dolĉa maizo** ((*Zea mays convar. saccharata*) estas tiuj maizotipoj, kiuj dum la maturiĝo perdas sian dolĉecon nur relative malfrue kaj kiu ne havas karakterizan farunan guston.

Plimulto de la furaĝmaizoj en Eŭropa ricevas ian farunan guston post finiĝo de la laktomaturiĝo, kiu karakterizas la maizon post atingo de la pastomaturiĝo. La sukermaizo male al tio, retenas la dolĉan guston eĉ ĝis fino de la plenmaturiĝo, kvankam en malpliiĝinta kvalito. Ankaŭ la spadika interno entenas sukeron, sed tiu okazas same ĉe aliaj tipoj, ĉar la spadiko servas ankaŭ kiel energia rezervujo.

La plenmaturiĝinta sukermaizo ne entenas plu sukeron en la grajno kaj estas simile farunriĉa kiel aliaj maizospecoj.

## Entenaj materialoj 
*Fonto: Souci.Fachmann.Kraut 1994*

Kategorio:Legomoj
Marhaveno

eta|Ŝarĝoterminalo de Hamburga Haveno
eta|Marina del Rey, Kalifornio
eta|Roterdamo, Nederlando
**Marhaveno** estas la haveno, al kiuj rajtas alnavigi marŝipoj. Marhavenoj povas situi ĉe la marbordo, sur kanaloj aŭ sur riveroj.

Se marhaveno situas ĉe marbordo, tiam ĝi povas esti aŭ "tajda marhaveno" (aperta direkte al la maro) aŭ "kluza marhaveno" (protektita de la maro pere de kluzo). Marhavenoj kutime posedas plurajn ŝargoterminalojn por pluraj var-transŝargoj kaj estas bone konektitaj kun aliaj trafik-vojoj aŭ al rivera ŝip-transporto.

La plej grandaj marhavenoj situas en nederlanda Roterdamo (Haveno de Roterdamo), en Ŝanhajo (Ĉinio) kaj en Singapuro. Alia historia grava marhaveno povas esti la Novjorka Haveno. Ĉar martransporto estas tre grava, marhavenoj estas signifaj punktoj de transŝargo.

## Vidu ankaŭ 
* Jaĥt-haveno
* Ŝipa trafiko, Akva transporto
* Flughaveno
* Kosmodromo
* Listo de gravaj havenurboj

Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Navigado
Kategorio:Akva transporto
Kategorio:Havenoj
Madurodam

eta|250px|Tipa, miniatura, nederlanda farmbieno en Madurodam
**Madurodam** estas amuzparko en Scheveningen, Hago en Nederlando. Ĝi estas miniatura modelo de nederlanda urbo je mezurproporcio de 1:25. En la parko oni trovas tipajn nederlandajn konstruaĵojn kaj pejzaĝojn.

Tiu ĉi grava turisma allogaĵo estis konstruita en la jaro 1952 kaj allogis ekde tiam plurajn dekojn da milionoj da vizitantoj.

La nomo de la miniatura urbo venas de George Maduro, studento de Curaçao kiu batalis kontraŭ la nazioj kiel membro de la nederlanda rezistaro. Liaj gepatroj donacis la monon por komenci la Madurodam-projekton.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Madurodam

Kategorio:Amuzparkoj
Kategorio:Miniaturmodelaj subĉielaj muzeoj
Kategorio:Subĉielaj muzeoj en Nederlando
Kategorio:Hago
Blériot

**Blériot** estas nomo de 

* franca aviada pioniro, Louis Blériot,
* franca aviadila produkta firmao, Blériot Aéronautique 
* aviadilo Blériot XI, kiu unufaoje transflugis la Manikan markolon
Louis Blériot

**Louis BLÉRIOT** (n. 1-an de julio 1872, Cambrai, Francio – m. la 2-an de aŭgusto 1936, Parizo) estis franca piloto, kiu unuafoje flugis per aviadilo super la maro. 

Blériot kolektis modestan posedaĵon per malkovro de aŭtomobilaj lampoj kaj aliaj maŝinelementoj. Li frue ekinterisiĝis pri la aviado kaj komence eksperimentis per tiritaj glisiloj super la Sejno. 

Kiam aperis la malpezaj motoroj, li evoluigis diversajn aviadilojn de la biplano ĝis specifa monoplano. Li en 1909 restis ĉe la tradiciaj formoj kaj tiujare transflugis la La Manche-kanalon de Calais al Dover (la 25-an de julio) per monoplano Blériot XI, kiu havis la 28 ĉevalpovojn. Tiu heroa ago akiris por li longtempan famon kaj li samtempe gajnis la premion en sumo de 1000 pundoj, kiun ofertis la londona gazeto Daily Mail. 

Blériot konstruis dum la unua mondmilito aviadilojn por la franca registaro. Komence li mem laboris, poste kunlaboris kun la produktistoj de la famaj Spad-ĉasaviadiloj. 

Post la milito, li fondis propran entreprenon por evoluigo de la burĝaj aviadiloj.

Kategorio:Francaj aviadistoj
Kategorio:Flugpioniroj
Kategorio:Komandoroj de la Honora Legio
Kategorio:Francaj inĝenieroj pri aviado‎
Windows Vista

**Windows Vista** aŭ esperantigite **Vindozo Vista** estas grafika operaciumo de la serio Windows por personaj komputiloj, inkluzive hejmaj komputiloj kaj laborstacioj, tekokomputiloj, tabletaj komputiloj kaj media-centroj. Longe antaŭ la fina apero de la operaciumo ĝi estis konata sub la nomo **Longhorn**.

## Referencoj 
Kategorio:Vindozo
Justin Timberlake

**Justin Randall TIMBERLAKE** (naskiĝis 31-an de januaro 1981 en Memphis, Tennessee) estas usona popmuzikisto kaj iama fronthomo de la popbando *NSYNC.

## Biografio 
## Infanaĝo 
Filo de Randall Timberlake kaj Lynn Bomar, lia patra avo estis ministro de la Baptista Eklezio kaj kvankam li konsideras sin "pli spirituala ol religiulo" li daŭre estas kristano.
Liaj gepatroj divorciĝis en 1985. Timberlake kreskis en Millington, eta vilaĝo norde de Memphis. Lia unua muzika sperto estis kantante kontriajn kanzonoj ĉe televidprogramo "Star Search (Serĉado de talentuloj) sub la nomo de Justin Randall

### Junaĝo 
Timberlake startis sian karieron komence de la 1990-aj jaroj kiel membro de la televida spektaklo Mickey Mouse Club, en kiu li agadis kiel moderatoro, kantisto kaj aktoro apud Christina Aguilera, Britney Spears, aktorino Keri Russell kaj bandkolego JC Chasez.

Meze de la 1990-aj jaroj, li iĝis gvidanta kantisto de la virgrupo 'N Sync (pli poste *NSYNC). Ili faris komune 5 albumojn kaj 12 soloalbumojn, sed spite al la sukcesoj, la bando decidis en 2002 malfondiĝi.

## Solokariero 
Timberlake prezentis sian unuan soloalbumon en novembro de 2002 (*Justified*), kiu atingis grandan sukceson. La albumo ĉerpis el muzika stilo de R&B kaj hiphopo.

Li dumtempe aperis en la bulvargazetoj pro amrilatoj al Cameron Diaz kaj Britney Spears. Li fifamiĝis en 2004, kiam kaŭzis skandalon per tio, ke dum lia sursceniĝo kun Janet Jackson en Super Bowl, li abrupte kaj intence malvualigis duonbruston de Janet Jackson.

En septembro de 2006 aperis lia dua soloalbumo *FutureSex/LoveSounds*, produktita de Timbaland kaj Will.i.am.

## Filmografio 
* 2000: Longshot
* 2001: On the Line
* 2005: Edison
* 2006: *Alpha Dog*
* 2006: Southland Tales
* 2007: Black Snake Moan
* 2011: In Time
* 2011: Friends with Benefits

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝaro 
* Last.fm

Timberlake
Timberlake
Timberlake
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Forumo Civila Pacservo

La **Forumo Civila Pacservo** ( *forum*ZFD) estas germana kuniĝo de pluraj organizaĵoj kaj personoj, kiuj laboras por la civila pacservo kaj sin sentas esti "pacspertuloj".

La grupo estas subtenata fare de la germana ministerio por ekonomia kunlaboro kaj disvolvigo ("Bundesministerium für wirtschaftliche Zusammenarbeit und Entwicklung").

Miskonata kiel pacifista grupo, ĝi vere **ne** favoras la pacifismon. La grupestro Tilman Evers skribis en letero: "La *forum*ZFD konfesas sin veninta el pacifistaj movadoj, sed ne difinas sin mem kiel pacifista, sed kiel demokrata-homrajta." Li eĉ mokas la pacifismon kiel "tute persona vojo" pro malbonaj personaj travivaĵoj.

En la pacmovado, la Forumo ZFD estas kritikata pro praktiki civil-militistan kunlaboron. Ekzemple, la grupo akceptis en la konsilantaro la politikiston Angelika Beer, spertulino de la militistaro, kiu favoras militojn de la germana armeo kontraŭ aziaj landoj. Responde al la kritiko Evers konstatis, ke tiu praktiko ne estas civil-militista kunlaboro, sed li nur kritikis la *vorton* sen riferi al la *enhavo* de la kritiko.

Kategorio:Organizaĵoj
Pierre Bovet

**Pierre BOVET** (naskiĝis la 5-an de junio 1878 en Grandchamp, mortis la 2-an de decembro 1965 en Boudry) estis svisa pedagogo, psikologo kaj esperantisto. Li estis direktoro de la Pedagogia Instituto J. J. Rousseau en Ĝenevo, el kio sekvis la Internacia Buroo pri Edukado.

Lia filo Daniel Bovet ricevis en 1957 la Nobelpremion pri fiziologio aŭ medicino. Daniel Bovet parolis denaske Esperanton.

## Verkoj 
* ''L'Espéranto à l'école*. (1923)
* *Psikanalizo kaj edukado* (1925, ankaŭ tradukita el Esperanto en la polan)
* *Enketo pri Internacia Helplingvo'' (1948)

Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Svisaj pedagogoj
Kategorio:Psikoanalizistoj
Kategorio:Neŭŝatelanoj
Isaako

[300px|eta|Isaako, dua hebrea patriarko, prapatro de [Izraelo]]
En la Biblio, laŭ la Geneza libro de la Malnova Testamento, **Isaako** estas la dua patriarĥo de Izraelo, sola filo de Abraham kaj Sara, patro de Esav kaj Jakob.

Kvankam jam pasis la naskomatura aĝo de Sara, Dio promesis al Abraham kaj Sara, ke ili havos filon, kaj baldaŭ naskiĝis Isaako. Poste Dio priprovis obeemon de Abraham kaj ordonis oferi la filon. Abraham faris ĉiun antaŭpreparon por la ofera ceremonio, sed Dio fine malhelpis lin plenumi la agon.

Oni nomas Dion en la Malnova kaj Nova Testamentoj kiel Dion de Abraham, Isaako, kaj Jakob, ĉar Dio promesis kaj ordonis al ili, tiel ke la promeso etendiĝis al ĉiu posteulo.

La historio, en kiu Abraham obeas la ordonon de Dio kaj pretas oferi sian filon Isaakon, aperas en la frua kristana eklezio kiel ekzemplo de fido (Heb. 11:17) kaj obeo (Jak. 2:21).

En la postaj judaj tradicioj, la ofero de Isaako estas citita en preĝoj por indulgo de Dio.


Kategorio:Toraaj personoj
Kategorio:Roluloj de la Korano
Kategorio:Abrahamo
Kategorio:Bibliaj personoj
Ŝlesvigo

[eta|maldekstra|[kastelo Gottorf]]
**Ŝlesvigo** (,  aŭ ) estas historia regiono en la pleja sudo de Danio respektive pleja nordo de Germanio.

## Historio 
En la frua mezepoko la regiono, ligita al Danio, nomiĝis germane *Süderjütland* kaj dane *Sønderjylland*.

Ekde la 12-a jarcento ĝis la jaro 1864 la **duklando Ŝlesvigo** (, ) estis historia ŝtato, kies loĝantoj estis grandparte platgermanlingvaj, sed kiu kiel feŭdo estis ligita al la reĝlando Danio. Post milito pri la regiono, dum la jaro 1867 la teritorio iĝis provinco de Prusio kaj perdis sian politikan aŭtonomion. Ekde la jaro 1946 Ŝlesvigo kune kun la pli suda regiono Holstinio () konsistigas la federacian landon Ŝlesvig-Holstinio de Germanio.

## Geografio 
La areo de la historia regiono Ŝlesvigo korespondas al la hodiaŭaj distriktoj Nordfriesland, Schleswig-Flensburg, parto de la Rendsburg-Eckernförde kaj la eksterdistrikta urbo Flensburg. Temas pri teritorio de proksimume 9.2000&nbsp;km². Laŭ lingvouzo de la dana lingvo, tiu regiono estas nomata "Suda Ŝlesvigo", dum "Norda Ŝlesvigo" estas la regiono  en Danio.

En la sudo, la riveroj Eider kaj Levensau konsistigas la limon al la regionoj Dithmarschen kaj Holstinio; la insulo Fehmarn historie apartenas al Ŝlesvigo. La limo ĉe la rivero Eider jam dum la 11-a jarcento estis dokumentata. Norde la limon al la resto de Jutlando historie konsistigis la rivereto Kongeå (). Okcidente troviĝas la Norda Maro, oriente la Balta Maro.

## Vidu ankaŭ 
* Schleswig (urbo)
* Holstinio
* :Kategorio:Dukoj de Ŝlesvigo

Kategorio:Regionoj en Ŝlesvig-Holstinio
Kategorio:Historio de Ŝlesvigo-Holstinio
Kategorio:Duklandoj
Windows 95

**Windows 95** estas grafika operaciumo orientita al konsumantoj. Ĝi estis aperigita la 24-an de Aprilo 1995 de Microsoft kaj estis grandega paŝo antaŭen kompare al antaŭaj operaciumoj de Windows-serio. Dum ĝi estis evoluigata, ĝi estis konata sub la kodnomo **Ĉikago**.

La ĉefa ideo por Windows 95 estis kunligi tiutempe ankoraŭ apartan MS-DOS kaj Windows operaciumoj. Tio gvidis al signifaj plibonigoj kompare al la populara Windows 3.1, ĉefe en ties grafika interfaco, kies bazoj kaj strukturo estas plu uzataj eĉ en la plej lastaj versioj de la operaciumo, kiel Windows Vista. Estis ankaŭ multaj pliaj modifoj de la interna funkciado, inkluzive la subtenon por 256-literaj longaj dosiernomoj kun miksita uskleco kaj preemptiva plurtaska protektita moduso por 32-bitaj aplikaĵoj. Se la antaŭaj versioj de Windows estis nur helpaj "operaciaj medioj", kiuj postulis MS-DOS-operaciumon (kutime aĉetatan aparte), Windows&nbsp;95 estis kunigita operaciumo, kaj tio estis grava merkatiga ŝanĝo.

Windows 95 sekvis Windows for Workgroups 3.11, kiu estis konata per siaj nesubteno de malnovaj 16-bitaj x86 procesoroj, kaj postulis almenaŭ Intel 80386 (aŭ kongruan) procesoron, kiu subtenus protektitan moduson

## Referencoj 
Kategorio:Vindozo
Windows 98

**Windows 98** (kodnomo **Memphis**) estas grafika operaciumo, kiu estis aperigita de Microsoft la 25-an de Junio, 1998 kaj estas posteulo de Microsoft Windows 95. Same, kiel sia antaŭulo, ĝi estas hibrida 16-bit/32-bit monolita produkto surbaze de MS-DOS.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Microsoft Windows Update 
* Windows 98/98SE Upgrade Pack 

Kategorio:Vindozo
Vaŝingtona Teritorio

**Vaŝingtona Teritorio** () estis usona dependa teritorio kreita la  el partoj de Oregona Teritorio. Frua malneto de la leĝo kreanta ĝin nomis la teritorion "", t.e. Kolumbia Teritorio, sed fine oni decidis honori la unuan prezidenton de Usono per tiu teritorio.

Jenaj mapoj montras la geografian disvolviĝon de la teritorio, kiu komence enhavis ne nur la nunan ŝtaton Vaŝingtonio, sed la teron oriente de tio sed okcidente de la kontinenta akvodislimo kaj norde de la 46-a latituda grado. Post la kreiĝo de la ŝtato Oregono en 1859, oni aldonis al Vaŝingtona Teritorio la partojn de Oregona Teritorio ne inkluzivitajn en la nova ŝtato. En 1861 oni donis parton de tiu regiono, en nuna Vajomingo, al Nebraska Teritorio, kaj en 1863 oni kreis Idahan Teritorion, kiu enhavis la nunajn Idahon kaj partojn de Montano kaj de Vajomingo. De 1863 ĝis 1889, Vaŝingtona Teritorio ampleksis do la saman areon kaj enhavon, kiel la ŝtato Vaŝingtonio ekde ĝia kreiĝo la .

Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Historio de Vaŝingtonio
Bolonja Esperanto-Grupo

La **Bolonja Esperanto-Grupo**, aŭ *Gruppo Esperantista Bolognese* (***GEB***) laŭ la itala lingvo, estas esperanto-grupo lokata en Bolonjo, en la norda Italio.

La grupanoj kunvenas ĉiumerkrede kaj ĉiusabate en la sidejo, kiu troviĝas en strato Avesella, en la urbocentro. La renkontiĝoj kutimas daŭri de la kvara ĝis la sepa kaj duono posttagmeze.

La sekretario de la grupo estas sinjoro Mario Amadei, kies edzino ankaŭ partoprenas al la movado.

La sidejo enhavas ankaŭ malgrandan bibliotekon pri esperanta literaturo.

## Historio 
La grupo aktiviĝis en 1912, kaj estis poste nomita laŭ la nomo de Achille Tellini, kiu ĝin fondis.

Kategorio:Italaj Esperanto-asocioj
Esperanto-Grupo
Daniel Bovet

**Daniel BOVET** (naskiĝis la 23-an de marto 1907 en Fleurier apud Neŭŝatelo, Svislando, mortis la 8-an de aprilo 1992 en Romo) estis itala farmakologo. En 1957 li ricevis la Nobelpremion pri fiziologio aŭ medicino. Li esploris pri la ĥemiterapio, la sulfaj drogoj kaj la farmakologio de kuraro.

Kiel filo de la esperantisto Pierre Bovet, li lernis Esperanton en sia infanaĝo; li estis unu el la unuaj denaskaj esperantistoj. Tamen siajn verkojn li publikigis nur en la franca, angla kaj itala.
[eta|maldekstra|400px|La familio Bovet en [Romo, oktobro 1957 / i.a.Filomena Nitti kaj filoj Gianpaolo kaj Daniele, krome Antonella en maldekstro ]]

## Referencoj 
Kategorio:Italaj esperantistoj
Kategorio:Nobel-premiitaj esperantistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Kategorio:Denaskaj esperantistoj
Confuciusornis

eta|180ra|Specimenoj de *Confuciusornita sanctus* en Cosmocaixa, Barcelono
eta|180ra|
[eta|180ra|Fosilio de *Confuciusornita sanctus* montrata en la [Honkonga Scienca Muzeo]]
eta|180ra|
eta|180ra|Fosilio de *Confuciusornita sanctus*
eta|180ra|Specimeno de *Confuciusornis*
eta|180ra

***Confuciusornis*** (Esperante: **Konfuceobirdoj**) estas antikva genro da birdoj el la Frua Kretaceo de Ĉinio, kiu vivis proksime antaŭ 120 miliono da jaroj. Simila al modernaj birdoj, Konfuceobirdoj havis sendenta beko, sed apudaj genroj estis dentaj kiel *Hesperornis* kaj *Ichthyornis*. Ĝi estis nomata pro la ĉina moro-filozofo Konfuceo (551-479 a.K.).

Kategorio:Kretacea vivo
Kategorio:Prahistoriaj birdoj
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Fosilioj
Kategorio:Ĉinio
Kategorio:Faŭno de Azio
Děrné

[eta|maldekstra|[Kapelo de la Plej Sankta Triunuo apud Děrné]]
**Děrné** () estas vilaĝo, apartenanta administrative al la urbo Fulnek en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie  (). Ĝi situas 310 m super la marnivelo en Odra montetaro *(Oderské vrchy)*, unu kilometron nordoriente de Fulnek, sur la Monteto de Děrné (*Děrenský kopec*, 395 m s. m.). Ĝi apartenas al distrikto Nový Jičín.

**Děrné** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 11.7575&nbsp;km². En la katastra teritorio Děrné situas ankaŭ vilaĝo Kostelec.

## Historio 
La vilaĝo Děrné estis menciita unuafoje en la jaro 1293. La plej grava ĝia monumentaĵo estas la kirko de Sanktaj Petro kaj Paŭlo kun tombejo, origine gotika, el la dua duono de la 14-a jarcento, sed 1680 alikonstruita en la baroka stilo.

## Loĝantaro 
## Vidu ankaŭ 
* Kapelo de la Plej Sankta Triunuo (Děrné) - kapelo situanta apud Děrné

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.turistika.cz/lok/lokality_detail.php?cl=7487 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Nový Jičín
Kategorio:Fulnek
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Vangelis

**Vangelis**, propranome **Evangelos Odysseas Papathanassiou** (**Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου**, naskiĝis la  en Agria, Grekio, mortis la ), estis fama instrumentisto kaj muzika komponisto de greka deveno. Li apartenas al la pioniroj de la elektronika popmuziko, sed lia kreado intervenas en pli da muzikaj stiloj.

## Kariero 
Komence de la 60-aj jaroj Vangelis estis ano de la greka muzika grupo *The Forminx*. En 1968 li foriris el Grekio kaj en Parizo li fondis kune kun Demis Roussos kaj Loukas Sideras, siaj samlandanoj, la grupon ''Aphrodite's Child*, kies kreado portis sin en signo de progresiva rokmuziko. En 1972 la grupo disfalis, sed Vangelis ankaŭ pli poste kunlaboris kun Roussos.

Vangelis komencis sian soloan karieron per kompono de muziko por filmoj reĝisoritaj de Frederic Rossif. Li alligis ankaŭ mallarĝajn kontaktojn kun kantisto Jon Anderson (el la muzika grupo Yes).

Vangelis poste transŝoviĝis en Londonon, kie li fondis propran surdiskigan studion *Nemo*. En 1975 li surdiskigis ĉi tie sian unuan konatan albumon *Heaven and Hell*. En 1982 la muziko de Vangelis por la filmo *Chariots of Fire* akiris Oskaron.

Kunlaborante kun la reĝisoro Ridley Scott li komponis la saman jaron muzikon por la fama sciencfikcia filmo *Blade Runner*. La sukcesan kunlaboradon Vangelis poste ripetis en la jaro 1992, kiam li kreis muzikon por la filmo *1492: Conquest of Paradise*.

## Diskaro 
* *Sex Power* (1970)
* *Hypothesis* (1971)
* *The Dragon* (1971)
* *Fais Que Ton Rêve Soit Plus Long Que La Nuit* (1972)
* *Earth* (1973)
* *L'Apocalypse des Animaux* (1973)
* *Heaven and Hell* (1975)
* *The Vangelis Radio Special* (1976)
* *La Fête Sauvage* (1976)
* *Albedo 0.39* (1976)
* *Ignacio* (1977)
* *Spiral* (1977)
* *Beaubourg* (1978)
* *The Best of Vangelis* (1978)
* *Opéra Sauvage* (1979)
* *China* (1979)
* *Odes* (1979) – kunlaboris Irene Papas
* *See You Later* (1980)
* *Short Stories* (1980) – kunlaboris Jon Anderson
* *Chariots of Fire* (1981)
* *The Friends of Mr. Cairo* (1981) – kunlaboris Jon Anderson
* *To the Unknown Man* (1982)
* *Private Collection* (1983) – kunlaboris Jon Anderson
* *Antarctica* (1983)
* *Soil Festivities* (1984)
* *The Best of Jon & Vangelis* (1984) – kunlaboris Jon Anderson
* *Magic Moments* (1985)
* *Mask* (1985)
* *Invisible Connections* (1985)
* *Rhapsodies* (1986) – kunlaboris Irene Papas
* *Cosmos* (1986)
* *Direct* (1988)
* *Themes* (1989)
* *The City* (1990)
* *Page of Life* (1991) – kunlaboris Jon Anderson
* *1492: Conquest of Paradise* (1992) –
* *Blade Runner* (1994)
* *Chronicles* (1994) – kunlaboris Jon Anderson
* *Mundo Magico De Vangelis* (1995)
* *Voices* (1995)
* *Foros Timis Ston Greco* (1995)
* *Oceanic* (1996)
* *Portraits (So Long Ago So Clear)* (1996)
* *El Greco* (1998)
* *Reprise 1990–1999* (2000)
* *Mythodea* (2001)
* *Odyssey: The Definitive Collection* (2003)
* *Ithaca* (2004)
* *Alexander'' (2004)

## Vidu ankaŭ 
* Yvan Cassar
* 6354 Vangelis

Kategorio:Grekaj komponistoj
Kategorio:Komponistoj de filmomuziko
Kategorio:Grekaj muzikistoj
Kategorio:Elektronika muziko
Kategorio:Filmmuziko
Ribe

eta|300ra|la urba katedralo
**Ribe** (de la malnovdanavorto: *ripa* = rivera bordo; ) estas unu el la plej malnovaj urboj de Danio kaj administra sidejo de samnoma provinco. Dum la jaro 2005 la urbo havis 18.147 enloĝantojn. Tra la tuta mezepoko ĝi estis la plej grava havenurbo de Danio ĉe la okcidenta marbordo, tiu de la Norda Maro. Nuntempe la urbo perdis sian ekonomian gravecon, sed pro la multaj konstruaĵoj el la riĉaj jarcentoj daŭre ofertas multajn vidindaĵojn. El inter ili elstaras la impona urba katedralo.

## Geografio 
*Ribe* situas en la sudokcidento de Jutlando ĉe al bordo de la Norda Maro, proksime al la enfluejo de la rivero Ribe Å en la maron. Proksimume 25 kilometrojn nordokcidente situas la urbo Esbjerg, 50&nbsp;km oriente la urbo Kolding. La urba areo ampleksas 352&nbsp;km².

Depost administra reformo dum la jaro 1970 la urbo estis centro de komunumaro, kiu ampleksis ankaŭ la komunumojn *Hviding*, *Roager* kaj *Spandet*. La centraligo de la loka kaj regiona administrado de la jaro 2007 tamen trafas la urbon: la komunumaro iĝas parto de suddania regiono kun administra sidejo en la urbo Vejle, kaj la urbo Ribe mem formas grandkomunumon kun la najbara urbo Esbjerg.

## Kulturo kaj vidindaĵoj 
eta|dekstra|250ra|parto de la historia urbocentro
*Ribe* konatas pro sia bone konservita historia urbocentro, kiun dominas urba katedralo konstruita en romanika kaj poste ampleksigita en gotika stilo (1130). Same menciindas la malfrugotika urbodomo kaj dominikana monaĥejo, kiu ekestis inter la 13-a ĝis 15-a jarcentoj.

En la proksimeco, proksimume 2 kilometrojn sude de *Ribe*, troviĝas impresa subĉiela muzeo, la *Vikinga Centro Ribe".
Tie dum la tuta jaro eblas percepti la vivon en originalece postkonstruita vikinga vilaĝo. Eblas interparoli kun la "vilaĝanoj", plejparte studentoj, kiuj en vikingaj vestoj vivas kaj laboras en la vilaĝo. Manĝaĵoj, trinkaĵoj kaj spicoj el la vikinga epoko ofertiĝas. Eblas observi la metiistojn kaj ekzemple ekzerci pafi per arko kaj sagoj. Ĉiutage estas apartaj eventoj - ekzemple merkatoj, prezentoj de ĉasado per falkoj - kaj diversaj projektoj - ekzemple konstruado de vikinga ŝipo.

### Muzeoj kaj ekspozicioj 
* vikinga muzeo *Museet Ribes Vikinger*
* arta muzeo *Ribe Kunstmuseum*
* havena centro *Vadehavscentret''

## Partneraj urboj 
eta|dekstra|cikonia nesto en Ribe
* 20ra Balleroy, regiono Malsupra Normandio, Francio
* 20ra Ely, grafejo Cambridgeshire, Britio
* 20ra Güstrow, federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, Germanio
* 20ra Krems, federacia lando Malsupra Aŭstrio, Aŭstrio
* 20ra Leikanger, regiono Sogn og Fjordane, Norvegio
* 20ra Ratzeburg, federacia lando Ŝlesvig-Holstinio, Germanio
* 20ra Strängnäs, regiono Södermanland, Svedio
* 20ra Tainan (ĉine: 台南市), Tajvano

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la urbo 
* paĝoj de la Vikinga Centro Ribe (en la dana, angla, germana)

Kategorio:Historio de Danio
Kategorio:Urboj de Danio
Kategorio:Suda Danio
Kaĉo

**Kaĉo** povas esti:

## Manĝaĵo 
* Manĝaĵo el kuirita greno

## Geografiaĵo en Krimeo 
* Loĝloko en Krimeo, apartenanta al la teritorio de la Sebastopola municipo (Naĥimovskij-urbodistrikto)
* Rivero en Krimeo
* militbazo Kaĉo

## Cetere 
* 2760 Kaĉo, asteroido
DINA

eta|180px|Sigelo de DINA
[eta|180px|[Manuel Contreras, estro de DINA]]

**DINA** estas la nomo (mallongigo de **Dirección de Inteligencia Nacional**) de la ĉilia sekreta servo dum la diktatoreco de Augusto Pinochet.

## Vidu ankaŭ 
* Operaco Kondoro
* Colonia Dignidad

Kategorio:Sekretaj servoj
Kategorio:Historio de Ĉilio
Kategorio:Mallongigoj