open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arakna

[dekstra|eta|200px|*Arakna*, fare de [Diego VelazquezĈ. 1644 (64 x 58 cm)Muzeo Meadows, Dallas]]
**Arakna** (Αράχνη en la antikva greka lingvo), en la helena mitologio, estas juna virino, kiu devenis de Lidio kaj estis spertulino pri teksarto. Scivoligita, Atena maskovestiĝis en maljunulinon por viziti la junan ŝpinistinon kaj observi ŝian laboron. Antaŭ la diino, Arakna asertis ke ŝi estis la plej bona ŝpinistino de la tuta mondo, eĉ pli bona ol Atena. La diino grandege koleriĝis pri tia aŭdaca deklaro. Ŝi malkaŝis al Arakne sian veran identecon, kaj organizis konkurson kun la juna virino.

Atena bildigis sur sia tolo la variajn diojn de la Olimpo, dum Arakne preferis desegni Zeŭson kun liaj multnombraj amantinoj. La konkurson finfine gajnis la lidia virino. Atena furioze ŝiris la verkon de Arakne. Ĉar ŝi estis humiligita, Arakne mortigis sin. Sed la memriproĉanta diino decidis donaci duan vivon al Arakne : ŝi aliformiĝis ŝin en araneon, por ke ŝi kapablu denove ŝpini tolojn.

## Vidu ankaŭ 
* 407 Arakno

Kategorio:Metamorfozoj en la helena mitologio
Kategorio:Lidio
Kategorio:Personoj de Anatolio en la helena mitologio
Blankvizaĝa ŝterno

La **Blankvizaĝa ŝterno** (*Sterna repressa*) estas specio de ŝterno, tio estas birdo de la familio de Ŝternedoj. Fakte estas du ŝternoj kun la sama diferenciga ero, tio estas blanka vizaĝo aŭ vango: tiu ĉi kaj la alia estas la Blankvanga ŝterno, *Chlidonias hybridus*; ambaŭ povas esti konfuzita laŭ nomo. La decido pri la esperanta nomigo estas iom hazarda ĉar similsignifa.

## Disvastiĝo 
Ĝi troviĝas en nordorienta kaj orienta Afriko, nome en Egiptio, Eritreo, Ĝibutio, Sejŝeloj, Somalio, Sudafriko, Sudano, Tanzanio, Kenjo kaj en okcidenta Azio aŭ Mezoriento, nome Barejno, Irano, Irako, Israelo, Jordanio, Kuvajto, Omano, Kataro, Sauda Arabio, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj kaj Jemeno kaj en aliaj sudaziaj landoj kiel ĝis okcidenta Barato, Pakistano kaj Maldivoj. La specio vintras ĉe marbordoj.

La Blankvizaĝa ŝterno estas specio protektita de la *Traktato por la konservado de Afrikeŭraziaj Migrantaj Akvobirdoj* (AEWA en la angla).

La tutmonda populacio povas esti ĉirkaŭ 600 000 birdoj.
## Aspekto 
Tiu estas pli malhela ŝterno ol aliaj samfamilianoj, 30-35 cm longa kaj 110-140 g peza, kun malhelgrizaj supraj kaj subaj partoj, blanka vizaĝo, longaj pintaj flugiloj kaj tre forkoforma vosto. La beko estas mezlonga, akrapinta kaj malhelruĝa kun nigrapinto (foje ĉio nigra) kaj la kruroj estas mallongaj kaj ruĝoranĝaj. Ĝi havas nigrajn kronon ĝis sub la okulo kaj nukon en reprodukta plumaro; nereproduktuloj kaj junuloj perdas tiun nigron kaj havas nur malhelajn makulojn ĉirkaŭ la okulo kaj ĉe la nuko. Sed la plej rimarkinda eco kiu diferencigas la specion disde la aliaj ŝternoj estas, ke ĝi montras blankan vizaĝon somere. Pro tio ĝi ofte povas aspekti simila al la Blankvanga ŝterno.

## Kutimoj 
Estas marborda specio, ofte enmara, nalofte interne. Ĝi nestas en rokoj, sablejoj, ŝtonaj aŭ koralaj insuloj. Ĝi manĝas etajn fiŝojn kaj senvertebrulojn per plonxado kiel plej granda parto de ŝternoj, sed ankaŭ per plukado. Ofte surakviĝas aŭ piediras en neprofundaj akvoj, malkiel aliaj ŝternoj. 

Ĝi reproduktiĝas en kolonioj ĝis de centoj da paroj. La nesto estas engrunda truo, kovrita el planteroj. La ino demetas 2 aŭ 3 ovojn.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Sterna repressa. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.

Kategorio:Ŝternoj
Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Sterna
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Mez-Oriento
Tiszainoka

**Tiszainoka** estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en meza Hungario, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en Distrikto Kunszentmárton.
eta|maldekstre|Pramo de Tiszainoka
eta|Blazono de Tiszainoka

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 450
* Poŝtkodo: 5464
* Telefonkodo: 56
* Areo: 18 &nbsp;km²

## Situo 
Tiszainoka situas sur ebenaĵo, la maldekstra bordo de Tiso, en angulo (duoninsulo), kiun formas Tiso kaj la enverŝa Körös. La vilaĝo fervojon ne havas, vojo estas nur alirvojo. La vilaĝo havas pramon (pli precize) ŝipeton al la kontraŭa Tiszakécske.

## Historio 
Pro la oftaj inundoj nur sporade loĝis ĉi tie. En 1919 la rumanoj okupis la vilaĝon kaj tenis la fronton laŭ la rivero. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, vendejo, kuratoro, familihelpa servo, migra poŝto.

## Religio 
* kalvinana preĝejo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* www.tiszainoka.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Tiszaug

**Tiszaug** (tisaug) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono *Suda Ebenaĵo*, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kecskemét.

## Bazaj informoj 
* Areo: 25&nbsp;km²
* Loĝantaro: 960
* Poŝtkodo: 6064
* Telefonprefikso: 77

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Tiso, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Kunszentmárton-Kecskemét. Spite la situon en la maldekstra riverobordo, tamen ĝi apartenas al departemento Bács-Kiskun pro la ponto.

Tiszaug troviĝas en angulo (duoninsulo), kiun formas Tiso kaj la enverŝa Körös. Ĉe la vilaĝo konstruiĝis voja-fervoja ponto tra Tiso.

## Historio 
La unua mencio pri la komunumo okazis en 1075. Post la turka okupado la vilaĝo senhomiĝis. Nuntempe fiŝkaptistoj kaj ĉasistoj profitas la ĉirkaŭaĵon.

## Vidindaĵoj 
* 3 kasteloj
* postbaroka kalvinana preĝejo de 1780
* katolika kapelo de 1788

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Norda Teritorio

eta|Aŭtoŝoseoj en la Norda Teritorio
La **Norda Teritorio** - angle *Northern Territory* - estas federa teritorio de Aŭstralio. La ĉefurbo estas Darvino. La alia du konsiderindaj urboj estas Alic-Fonto (en la dezerta interno, 1.500 kilometrojn sude) kaj Katerino (318&nbsp;km sudoriente de Darvino). Loĝantoj de la Norda Teritorio ofte simple nomatas "Teritorianoj" (angle 'Territorians*).

## Geografio 
La Ordviktoria Ebenaĵo aŭ en angla *Ord Victoria Plain'', estas bioregiono laŭ la Provizora Biogeografia Regiono-klasifiko por Aŭstralio, situa en la Norda Teritorio kaj Okcidenta Aŭstralio, kiu enhavas 12,540,703 hektarojn.

### Setlejoj 
* Alice Springs
* Darvino
* Katherine

## Vidu ankaŭ 
* Arnhemlando
* Karpentaria Golfo
* Aŭstraliaj ŝtatoj kaj teritorioj
* Uluruo
* Centra Aŭstralio

## Eksteraj ligiloj 
ĉiuj en la angla
* oficialaj paĝoj de la Norda Teritorio
* Northern Territory Visitor's Guide
* 


Kategorio:Aŭstralio
Kategorio:Aŭstraliaj ŝtatoj kaj teritorioj
Szentgotthárd

550ra|centre|eta|Larĝa panoramo de Szentgotthárd

**Szentgotthárd** (germane: *St. Gotthard*, slovene: *Monošter*) estas urbo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szentgotthárd, kies administra centro ĝi estas.
maldekstre|eta|Riverbordo de Szentgotthárd

## Geografio 
Szentgotthárd situas laŭ la bordoj de Rába laŭ la landlimo de Aŭstrio. Körmend troviĝas 28, Szombathely 53, Budapeŝto 246 km.
eta|dekstre|Teatro de Szentgotthárd
eta|Katolika kirko de Szentgotthárd-Rábakethely

## Historio 
La urbo slovene estas Monoŝter, germane St. Gotthard. Verŝajne abatejo funkciis tie, kiu prenis nomon pri episkopo Gothardo La Sankta. En la 16a kaj 17a jarcentoj la landoparto estas milita zono. Ankaŭ ĉi tie konstruiĝis malgranda fortikaĵo. En 1664 okazis grava batalo, militestro Raimondo Montecuccoli kune kun aŭstroj kaj francoj venkis kontraŭ turkoj. En 1705 la hungaraj taĉmentoj venkis la aŭstrojn. La batalkampo apartenas nun al Aŭstrio.

Fine de la 19-a jarcento la finkonstruita fervojo inter Budapeŝto kaj Graz tuŝis la komunumon. En 1920 la komunumo iĝis limotrapasejo al Aŭstrio voje kaj fervoje. Post 1945 la ĉirkaŭaĵo estis parto de ferkurteno. La komunumo dormis. En 1983 Szentgotthárd iĝis urbo. En 1989 la ferkurteno nuliĝis, la urbo iĝis turisma kaj industria centro.

La urbo estas centro de la slovena minoritato, en la urbo funkcias Slovena Konsulejo.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo de Ĉieliro de Maria (Szentgotthárd)
* Preĝejo Ĉiuj Sanktuloj (Szentgotthárd)
* Luterana preĝejo (Szentgotthárd)
* Kalvinana preĝejo (Szentgotthárd)
* teatro, iam grenejo, la plej frue preĝejo

## Famuloj 
* en Szentgotthárd naskiĝis:
** aktoro Tibor Tánczos
** bestokuracisto János Takács
** dirigento Miklós Szabó
** László Szabó (farmaciisto)
** kemiisto Zoltán Gaál
** literaturhistoriisto Dezső Kerecsényi
** martelĵetisto Krisztián Pars
** ministro Gyula Décsi
* en Szentgotthárd mortis:
** János Brenner (beatulo) (pli precize en nuna urboparto Zsida)
** monaĥoj Lőrinc Bogovich, József Dóczy kaj Henrik Jakab Saád

## Ĝemelurboj 
*  Walldürn, Germanio
*  Delle, Francio
*  Petrilla, Rumanio
*  Tarvisio, Italio
*  Izola, Slovenio

## Fontoj 
* distancoj

Kategorio:Szentgotthárd
Kavalireco (apartigilo)

Kavalireco estas la tradicia kondutkodo asociita kun la mezepoka institucio de kavaliraro.

Kavalireco ankaŭ povas rilati al:
* Kavalireco (ludo), 1983-aga rolludo
* Kavalireco: Mezepoka Militado , 2012 suspensludo
* SS Kavalireco , brita barĝo

## Vidu ankaŭ 
* Kavalireco
Deonimo

**Deonimo** estas lingvistika termino por vorto, kiu devenas de propra nomo (persona nomo, loka nomo aŭ markonomo)

Ekzemploj: 
* **el personaj nomoj:**
** "algoritmo" (el la nomo de araba matematikisto Muhamad ibn Musa al-Ĥorezmi)
** "marioneto" (fadenpupo, el karesformo "Marionnette" de la nomo *Maria*)
** "rentgeni" (radiografi per iksradioj, malkovritaj de fizikisto Wilhelm Conrad Röntgen)

* **el lokonomoj:**
** *vienaj* (kolbasoj)
** *parmezano* (fromaĝo el itala regiono Parmigiano-Reggiano)
** *gorgonzolo, rokforto* (noblaŝimaj fromaĝoj el itala Gorgonzola, resp. el franca urbo Roquefort-sur-Soulzon)
** *ĉampano* (ŝaŭmvino el franca regiono Ĉampanjo)

* **el markonomoj:**
** *gugli* (fari interretan serĉon, laŭ la serĉilo Google)
** glustrio laŭ la regione plej uzata marko estas 
*** en Usono: *Scotch, Scotch tape*
*** en Svisio: Scotch
*** en Rusio: *Скотч (Scotch)*
*** en Germanio: *Tesa-filmo*
*** en Aŭstrio: *Tixo*
*** en Britio: *Sellotape*

Vidu ankaŭ: Eponimo

Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Vortarfarado
Kategorio:Vorto
Nigraventra ŝterno

La **Nigraventra ŝterno** (*Sterna acuticauda*, laŭ kio ankaŭ *Vostopinta Ŝterno*) estas ŝterno, tio estas birdo de la subfamilio de Ŝternenoj.
## Disvastiĝo 
Ĝi troviĝas ĉe grandaj riveroj de Suda Azio, pli precize en suda Ĉinio, Pakistano, Barato (tre ofta), Nepalo, Bangla Deŝo, Birmo (malpliigita), Tajlando (eble jam ne reproduktanta), kaj tre malpliigita kaj eble malaperinta en Hindoĉinio. Tutmonda populacio povas esti ĉirkaŭ 10 000, tio estas malmulte. Malpliigon kaŭzis detruo de medio kaj ovokolektado por homomanĝado. Ĝi reproduktiĝas en sablejoj, insuloj kaj marĉoj en malaltaj lokoj, sed ne marborde.

Se konsideri, ke la analizo per DNA movigis la similan parencon, nome Nigrafrunta ŝterno (*Sterna albostriata*) al genro *Chlidonias* kiel *Chlidonias albostriatus*, tiu ĉi specio eble devus esti lokata en tiu sama genro, sed la pristudoj tiudirekten ankoraŭ ne finis.
## Aspekto 
eta|maldekstre|220ra|
Tiu estas malgranda ŝterno, 33 cm longa, kun malhelgrizaj supraj partoj, blankaj vizaĝo kaj subflugiloj kun griza nuanco, longaj pintaj flugiloj kaj tre forkoforma vosto. La beko estas mezlonga, akrapinta, fortika kaj oranĝflava kaj la kruroj estas mallongaj kaj ruĝoranĝaj. Ĝi havas nigran kronon ĝis sub la okulo kaj nukon en reprodukta plumaro. Vintre la krono estas grizecblanka kaj punktita kaj striata je nigro; restas malhela masko tra la okulo kaj la bekopinto iĝas malhela. Sed la plej rimarkinda eco kiu diferencigas la specion disde la aliaj ŝternoj estas, ke ĝi havas nigran ventron somere. Pro tio ĝi ofte povas aspekti simila al la Blankvanga ŝterno, sed la pli forkoforma vosto kaj la nigro en nur ventro diferencigas ĝin el la ne tiom profunda forko kaj la nigro ĝis la brusto ĉe la Blankvanga ŝterno.

## Referencoj 
## Fontoj 
*  Ne minacata
* Bridge, E. S.; Jones, A. W. & Baker, A. J. (2005): A phylogenetic framework for the terns (Sternini) inferred from mtDNA sequences: implications for taxonomy and plumage evolution. *Molecular Phylogenetics and Evolution* **35**: 459–469. PDF plena teksto .

Kategorio:Ŝternoj
Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Sterna
Kategorio:Birdoj de Azio
Las Meninas

**Las Meninas**, foje nomata **La familio de Filipo la 4-a**, estas unu el la plej famaj pentraĵoj fare de la hispana majstro Diego Velázquez. La pentraĵo estas hodiaŭ ekspoziciita en la Prado-Muzeo de Madrido.

La verko, finpretigita en 1656, bildigas la infantinon Margareta Teresa, la filinon de la reĝo Filipo la 4-a, sed ankaŭ Mariana de Aŭstrio kaj ŝiaj akompanantinoj. Fone de la ĉambro videblas la reĝaj geedzoj, danke al respeguliĝo. Maldekstre de la sceno situas Diego Velázquez, kiu pentris sin mem pentrante.

Kategorio:Hispanaj pentraĵoj
Kategorio:Pentraĵoj de la 17-a jarcento‎
Kategorio:Pentraĵoj de Diego Velázquez
Edmund Barton

**Edmund BARTON** (naskiĝis la , mortis la ) estis la unua ĉefministro de Aŭstralio kaj fondinta juĝisto de la Alta Kortumo de Aŭstralio.

## Biografio 
### Juneco 
Edmund Barton naskiĝis kiel la plej juna el la naŭ gefiloj de William kaj Mary Louise Barton. Lia patro estis la unua borsisto de Sydney. 7-jaraĝa li eniris la lernejon *Fort Street High School*, 10-jaraĝa la *Sydney Grammar School*. En 1865 li ekstudis ĉe la Universitato de Sidnejo. En la jaro 1868 li bakalaŭriĝis kaj du jarojn poste, 21-jaraĝa magistriĝis.

### Advokato 
Ekde 1868 Edmund Barton laboris ankaŭ en advokatokancelerio. Fine de la jaro 1871 li estis akceptita kiel advokato ĉe altaj juĝejoj. Dum la 1870-aj jaroj li laboris kiel advokato.

Laŭ konsilo de konato, George Reid, la posta 4-a ĉefministro de Aŭstralio, li aliĝis al diskutklubo de altlernejo, kie estis pridiskutitaj multaj sociaj kaj ekonomipolitikaj aferoj. Tie li spertiĝis pri retoriko.

Edmund Barton edziĝis la 28-an de decembro 1877 al Jane Mason Ross en Newcastle. Ili havis entute kvar filojn, Edmund Alfred (1879), Wilfrid (1880), Arnold Hubert (1884); Oswald (1888) kaj du filinojn, Jean Alice (1882) kaj Leila Stephanie (1892).

### Politikisto 
Meze de la 1870-aj jaroj Edmund Barton ekis politikistan vojon. Post du vanaj provoj en la jaroj 1876 kaj 1877 li fine elektiĝis en 1879 al la kolonia parlamento de Novsudkimrio. Krom portempaj paŭzoj li laboris ĝis 1900 kiel deputito de diversaj balotkantonoj en la parlamento. En 1882 nur 33-jaraĝa li iĝis parlamentparolisto kaj konservis tiun oficon ĝis 1887.

Komence de la 1890-aj jaroj lia politika vidpunkto ŝanĝiĝis, de la *Free Trade Party* (FT) sub George Reid li transiris al *Protectionist Party* (PROT), kiun li reprezentis ekde 1891 kiel kandidato dum balotoj.

Edmund Barton estis unu el la ĉefaj jesuloj de la kreado de aŭstralia federacio. Kiel delegito de la kolonio Novsudkimrio li partoprenis vigle la konstitucidonajn kunsidojn de la jaroj 1890 kaj 1891, 1897 kaj 1898. En marto 1900 li gvidis delegacion al Londono por ĉeesti la validigon de la *Commonwealth of Australia Constitution Bill*, kiu enhavis la konstituan tekston, fare de la brita parlamento.

## Framasonismo 
Preskaŭ triono de la anoj de la aŭstralia parlamento estis framasonoj. Edmund Barton estis ano de la *Australia Lodge of Harmony No. 556* kaj estis inicita la 3-an de marto 1878. La 9-an de junio 1880 li fariĝis *Senior Deacon* de la framasona loĝio. Tiu loĝio iĝis en 1888 la *numero 5* kun starigo de la *Unuiĝinta grandloĝio de Novsudkimrio*.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de ĉefministroj de Aŭstralio

## Referencoj 
Kategorio:Aŭstraliaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Aŭstralio
Kategorio:Ordeno de la Leviĝanta Suno
Lemmer

**Lemmer** (frise: *De Lemmer*) estas vilaĝo en la municipo Lemsterland, provinco Frislando (Nederlando). Ĝi estas unu el la plej konataj akvosportaj lokoj. La vilaĝo Lemmer havas 10 000 loĝantojn, la municipo Lemsterland ĉ. 14 000.
En Tacozijl, apud Lemmer, troviĝas la drenmaŝino Ir. D. F. Wouda, La plej granda vapordrenmaŝino iam konstruita, kiu ekde 1998 estas sur la listo de Mondheredaĵoj de UNESKO. La *Lemster Aak* (Barĝo el Lemmer) estas tradicia velŝipo kiu devenas el Lemmer. *De Groene Draak* (La Verda Drako), la velŝipo de Reĝino Beatrikso, estas tia ŝipo.

eta|maldekstra|300px|La haveno de Lemmer

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Frislando
Kategorio:Eksaj municipoj de Frislando
La Ŝpinistinoj

**La Ŝpinistinoj** (hispanlingve *Las Hilanderas*) estas fama, malfrua pentraĵo fare de la hispana majstro Diego Velázquez por lia patrono Pedro de Arce. Pro la privata destino de la verko, ĝi ĉiam restis sufiĉe mistera, ekzemple koncerne la daton de sia kreado. Stilaj elementoj kiel lumo, ŝparema uzado de farbo kaj klara influo de la itala baroko instigis kelkajn komentistojn proponi la jaron 1657. Aliaj hipotezoj fruas la daton, iam inter 1644 kaj 1650, ĉar la pentraĵo iomete similas al pli fruaj verkoj.

La dua malhelpaĵo koncernas la temon de la pentraĵo. Oni tradicie kredis, ke la verko bildigis laborantinojn en la tapeto-fabrikejo de Santa Isabel. En 1948, Diego Angula tamen rimarkis, ke la sceno rememorigas la ovidan legendon de Arakna, kiu alfrontis la diinon Atena dum ŝpinkonkurso kaj, ĉar ŝi gajnis ĝin, estis aliformita en araneon. Oni hodiaŭ ĝenerale akceptas tiun hipotezon kiel la korektan interpretadon de la pentraĵo.

## Vidu ankaŭ 
* Diego Velázquez

Kategorio:Hispanaj pentraĵoj
Kategorio:Pentraĵoj de la 17-a jarcento‎
Spinistinoj, La
Sporadoj

eta|La sporadoj en la Egea Maro
La **Sporadoj** () estas arkipelago, kiu situas en la Egea Maro kaj apartenas al Grekio.

La Sporadoj historie estas dividitaj en Nordaj Sporadoj, Trakiaj Sporadoj, Orientaj Sporadoj kaj la Sudaj Sporadoj (Dodekanesoj).

Kategorio:Insularoj
Kategorio:Grekio
Kongreso de Eŭropa Esperanto-Unio

eta|200px|dekstra
**KEEU** estas la Kongreso de Eŭropa Esperanto-Unio.

La 6-a okazis en aŭgusto de 2004 en Bilbao, Hispanio. Partoprenis ĝin 284 Esperantistoj el 24 landoj. La rezolucio de Bilbao interalie invitas EU-parlamentanojn establi interpartian grupon pri lingva egalrajteco. Okazis pluraj prelegoj, kulturaj programoj kaj ekskursoj. En la inaŭguro festprelegis pri la temo "Eŭropa Unuiĝo: Esperanto por multlingva mondo" *Michael Cwik* el Belgio. Aliaj prelegoj temis pri Historio de la vaska laborista movado (A. del Barrio), Vidpunktoj pri Eŭropa Unio el neunia lando (A. Nikolaeva); Juraj aspektoj pri la pligrandigo de Eŭropa Unio (Rafaela Urueña); Kian Eŭropon ni volas aŭ bezonas (Michael Cwik).

La 7-a okazis en julio/aŭgusto de 2007 en Maribor, Slovenio. Partoprenis ĉ. 256 Esperantistoj, inkluzive de 2 Esperantistaj membroj de Eŭropa parlamento (Margareta Handzlik de Pollando kaj Ljudmila Novak de Slovenio). Unuan fojon la kongreso havis nelingvan temon: Akvo.

La 8-a Eŭropa Esperanto-Kongreso okazis samtempe kun la 86-a Germana Esperanto-Kongreso de 28.05.-03.06.2009 en Herzberg am Harz - la Esperanto-urbo, Germanio. La ĉeftemo estis: "Esperanto por multkultura Eŭropo". Aliĝis pli ol 350 homoj el 28 landoj.

eta|200px|Solena Malfermo de la Eŭropa Esperanto-Kongreso 2024 en Strasburgo

## Nomoj de la kongresoj 
La nomoj tre varias. La kongreso en Herzberg en 2009 nomiĝas laŭ la oficiala retpaĝo "8a Eŭropa Esperanto-Kongreso ". Tiu en Maribor en 2007 ŝajne estis "7-a Kongreso de Eŭropa Esperanto-Unio". La antaŭa en Bilbao 2004 estis laŭ Eventoj "6-a Esperanta Eŭrop-Unia Kongreso (EEU-Kongreso)" kaj laŭ esperanto.ie  "6-a Eŭropa Kongreso de Esperanto" aŭ "Sesa Eŭropa Esperanto-Kongreso" (esperanto.ie ). La 5-a kongreso en Verono nomiĝas en la reto jen "Eŭropa Esperanto-Kongreso", jen "Eŭrop-Unia Esperanto-Kongreso", jen "Eŭropa Kongreso", jen "Kongreso de Eŭropa Esperanto-Unio".

## Pli fruaj "Eŭropaj Esperanto-Kongresoj" 
Laŭ la Historio de EEU en 1973 okazis "Eŭropa Kongreso de Esperanto" en Luksemburgo. Laŭ la sama fonto tamen la unua "Eŭropa Esperanto-Kongreso" okazis en aprilo 1976 en Eindhoven (Nederlando). Ŝajne poste sekvis paŭzo ĝis en 1992 kunvenis la unua kongreso de EEU.

## Listo de kongresoj de EEU 
Ĝis nun 9 fojojn okazis Kongreso de Eŭropa Esperanto-Unio (KEEU). En somero de 2008 ĝi okazis en Herzberg am Harz, Germanio, kaj en somero de 2012 en Galivo (*Galway/Gaillimh*, Irlando). La temo de la kongreso de 2012 estis "Lerni lingvojn en la EU: lerni pli, kosti malpli".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la Esperanto-Societo Maribor (en Esperanto, la slovena kaj angla) kun informoj interalie pri la kongreso de 2007

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Eŭropo
Kategorio:Eŭropa Esperanto-Unio
Skopelos

**Skopelos** (greke: Σκόπελος, „*Rokoklifo*“) estas greka insulo en la Egea Maro kiu apartenas al la nordaj Sporadoj. La ĉirkaŭ 85 km² granda kaj ĝis 680 m alta insulo situas nordoriente de Eŭvia (greke: *Εύβοια*). Skopelos havis en la jaro 2002 ĉ. 4 700 loĝantojn.

La insulo estas tre arbarigita, tipaj agrikulturaj produktoj estas vino kaj prunoj.

## Komunumoj 
* Skopelos ĉi tie vivas la plejmulto de la loĝantaro.
* Agnonda
* Glossa kaj Loutraki (dua plej granda haveno de la insulo)
* Klima

## Historio 
Skopelos estas la antikva *Peparethos*, kiu en 342 antaŭ Kristo estis detruita fare de Filipo de Makedonio.

Hodiaŭ Skopelos i.a. estas la loĝloko de la germana kantisto Ivan Rebroff.

## Loĝantoj 
## Retejoj 
* skopolos.net

Kategorio:Insuloj
Kategorio:Grekio
Skabio

**Skabio** estas infekta malsano de la haŭto, kiu ofte aperas ĉe homoj kaj aliaj diversaj bestoj (mamuloj kaj birdoj). Ĝin kaŭzas sarkoptoj (*Sarcoptes scabiei*), kies inoj (nur 0,3 mm grandaj) boras sin en la epidermon kaj metas tien sian fekaĵon kaj siajn ovojn. El tio rezultas veziketoj kaj jukado.

Dosiero:Acarodermatitis_Fuß.jpg|Skabio (ĉe piedo)
Dosiero:Acarodermatitis_Arm.jpg|Skabio (ĉe brako)
Dosiero:Acarodermatitis_Hand.jpg|Skabio (ĉe mano)
Dosiero:Acarodermatitis_Finger.jpg|Skabio (ĉe fingro)

1H74
Kategorio:Haŭtmalsanoj
Kategorio:Parazitozoj de homoj
Deltosimila sesdekedro

En geometrio, la **deltosimila sesdekedro**, **kajta sesdekedro** aŭ **trapeza sesdekedro** estas pluredro, katalana solido. Ĉar ĝi estas katalana solido do ĝi estas edro-transitiva kun malregulaj edraj plurlateroj.

Ĝi estas la sola katalana solido kiu ne havas vojon de Hamilton inter siaj verticoj.

## Vidu ankaŭ 
* Deltosimila dudekkvaredro

## Referencoj 
*  (Sekcio 3-9)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Katalanaj solidoj
Katalana solido

En geometrio, **katalana solido** estas pluredro, duala pluredro al arĥimeda solido. La katalanaj solidoj estas nomitaj pro belga matematikisto Eugène Catalan kiu la unua priskribis ilin en 1865.

Ĉiuj katalanaj solidoj estas konveksaj. Ili estas edro-transitivaj sed ne vertico-transitivaj. Ĉi tio estas ĉar la dualaj arĥimedaj solidoj estas vertico-transitiva kaj ne edro-transitivaj. Edroj de katalanaj solidoj estas ne regulaj plurlateroj. Tamen, la verticaj figuroj de katalanaj solidoj estas regulaj, kaj ili havas konstantajn duedrajn angulojn. Du el la katalanaj solidoj estas latero-transitivaj: la romba dekduedro kaj la romba tridekedro.

Simile al tio ke du arĥimedaj solidoj estas nememspegulsimetriaj, du iliaj dualaj katalanaj solidoj estas nememspegulsimetriaj - la kvinlatera dudekkvaredro kaj la kvinlatera sesdekedro. Du variantoj de ĉiu el ĉi tiuj du pluredroj ne estas kalkulataj kiel apartaj katalanaj solidoj.

## Referencoj 
* Eugène Catalan *Mémoire sur la Théorie des Polyèdres.* J. l'École Polytechnique (Parizo) 41, 1-71, 1865.
* Alan Holden *Geometriaj figuroj, spaco, kaj simetrio*. (Novjorko): Dovero, 1991.
* 
*  (Sekcio 3-9)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Arĥimeda dualaj je Virtualaj Realaj Pluredroj
* Interaga katalana solido  en Javo

Kategorio:Pluredroj
Kategorio:Katalanaj solidoj
Deltosimila dudekkvaredro

En geometrio, la **deltosimila dudekkvaredro** aŭ **kajta dudekkvaredro** aŭ **trapeza dudekkvaredro** estas pluredro, katalana solido. Ĝia duala pluredro estas la rombokub-okedro. Ĉar ĝi estas katalana solido do ĝi estas edro-transitiva kun malregulaj edraj plurlateroj.

La 24 edroj estas kajtoj.

La kajta dudekkvaredro estas kristala rutino ofte formita per mineraloj analcime kaj foje grenato. La formo estas ofte nomata kiel "kajtopluredro" en mineralaj ĉirkaŭtekstoj, kvankam en geometrio ĉi tiu nomo referas al la alia klaso de pluredroj.

## Vidu ankaŭ 
* Deltosimila sesdekedro

## Referencoj 
*  (Sekcio 3-9)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Katalanaj solidoj
Piramidigita dekduedro

En geometrio, la **piramidigita dekduedro** aŭ **seslateropiramidigita okedro** estas pluredro, katalana solido. Ĝia duala pluredro estas la arĥimeda solido senpintigita kubokedro. Ĉar ĝi estas katalana solido do ĝi estas edro-transitiva kun malregulaj edraj plurlateroj.

## Vidu ankaŭ 
* Piramidigita tridekedro
* Regula okedro
* Regula dekduedro

## Referencoj 
*  (Sekcio 3-9)

## Ekstera ligilo 
* 

Kategorio:Katalanaj solidoj
Kvinlatera sesdekedro

En geometrio, la **kvinlatera sesdekedro** estas pluredro, katalana solido. Ĝia duala pluredro estas la riproĉa dekduedro. Ĝi havas du diversajn formojn spegule simetriajn unu de la alia. Ĉar ĝi estas katalana solido do ĝi estas edro-transitiva kun malregulaj edraj plurlateroj.

## Vidu ankaŭ 
* Kvinlatera dudekkvaredro

## Referencoj 
*  (Sekcio 3-9)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Katalanaj solidoj
Kvinlateropiramidigita dekduedro

En geometrio, la **kvinlateropiramidigita dekduedro** estas pluredro, katalana solido. Ĝia duala estas la senpintigita dudekedro. Ĉar ĝi estas katalana solido do ĝi estas edro-transitiva kun malregulaj edraj plurlateroj.

Ĝi povas esti konsiderata kiel dekduedro kun kvinlateraj piramidoj aldonitaj al ĉiu edro. Ĉi tio estas esprimita en ĝia nomo.

## Referencoj 
*  (Sekcio 3-9)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Katalanaj solidoj
Gaspar de Guzmán y Pimentel

'''*Don* Gaspar de GUZMÁN y PIMENTEL**, grafo de Olivares kaj duko de Sanlúcar, alikonita kiel **Grafo-Duko de Olivares'*, hispanlingve *Conde-Duque de Olivares*, (naskiĝis la 6-an de januaro 1587 - mortis la 22-an de julio 1645) estis hispana ministro kaj *favorito* de la reĝo Filipo la 4-a. Li estis unu el la plej influaj regantoj de la 17-jarcenta.

## Vivo 
Li naskiĝis en Romo, kie lia patro estis tiam hispana ambasadoro. Li heredis la titolon de grafo de Olivares, sed estis plie atribuita la duklando de Sanlúcar la Mayor de Filipo la 4-a : li povis konservi la du titolojn nur danke al escepta favoro de la reĝo.

Ekde la reĝado de Filipo la 3-a, Olivares estis sendita en la kunvivantaron de la heredinto, la estonta Filipo la 4-a. Kiam la nova reĝo alvenis sur la trono, li estis nur 16 jarojn aĝa, kaj do konfidis al Olivares superkontrolon de siaj aktoj. Li rapide fariĝis tio, kion oni nomas *valido* en la hispana lingvo, tio estas iu pli potenca ol tradicia ĉefministro : li vere estis la favorito kaj, iasence, la *alter ego* de la reĝo. Olivares gvidis la eksterajn aferojn de Hispanio dum dudek du jaroj, tra la multaj militoj de tiu periodo. Ĝis hodiaŭ, oni ofte mallaŭdas Olivares pro la tiamaj malvenkegoj, kiuj ekis la disfalon de la hispana imperio, kvankam tio tute ne certas.

La malfavoro de Olivares okazis en 1640, ĉefe pro la tumultoj en Portugalio kaj Katalunio. La reĝo nur malvolonte reĵetis lin, kaj nur pro la premo de kortega intrigo estrita de la reĝino Elizabeto de Burbono. Lia nevo Luis de Haro sekve anstataŭis lin ĉe la reĝo.

## Portretoj 
La grafo-duko restas fama interalie pro la pluraj portretoj, kiujn pentris la majstro Diego Velázquez, kiun Olivares ĉiam estimis kaj protektis.

## En fikcio
Tiu grava figuro estis kinigita per la filmo *El rey pasmado'' de Imanol Uribe rolulita de Javier Gurruchaga.

## Vidu ankaŭ 
* Filipo la 4-a (Hispanio)
* Favoratulo

Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Hispanaj grafoj
Kategorio:Hispanaj dukoj
Subway (filmo)

***Subway*** (*Metroo*) estas franca filmo direktita de reĝisoro Luc Besson aperinta en 1985.

## Rakonto 
Forŝtelinte kompromisajn dokumentojn, viro rifuĝas sin en la fascinan kaj movplenan mondon de la Metroo de Parizo. Senkompata hom-ĉasado organiziĝas dum kiu strangaj ligiloj interplektiĝas inter la ŝtelinto kaj ties viktimo.

## Teĥnikaĵoj 
* Reĝisoro: Luc Besson
* Scenaro: Pierre Jolivet, Alain Le Henry, Marc Perrier, Sophie Schmit
* Foto-direktoro: Carlo Varini
* Muziko: Eric Serra (kun Arthur Simms por kanto)
* Ĝenro: Polica filmo
* Daŭro: 1 horo 44 minutoj
* Aperdato: la  en Francio, la  en Usono

## Rolularo 
* Isabelle Adjani: *Helena*
* Christophe Lambert: *Fred*
* Jean-Hugues Anglade: *Rulsketanto*
* Jean-Pierre Bacri: *Inspektoro Batman*
* Richard Bohringer: *Floristo*
* Jean Bouise: *Staciestro*
* Michel Galabru: *Komisaro Gesberg*
* Jean Reno: *Tamburisto*
* Alain Guillard
* Jean-Claude Lecas
* Pierre-Ange Le Pogam
* Michel D'Oz
* Eric Serra: *Basisto*
* Arthur Simms: *Kantisto*
* Jimmy Blanche

## Rekompencoj 
* César de kino 1986: por plej bona aktoro (Christopher Lambert), plej bona	dekoraĵo (Alexandre Trauner), plej bona sono (Gérard Lamps)

## Anekdoto 
* Metro-Regio RATP postulis de Luc Besson akuratajn horarojn, ekster hor-pintoj, por filmado: de la 9:00 ĝis la 16:00 kaj de la 1:00 ĝis la 5:00 horo. Filmado okazis ĉefe en *Auber* kaj daŭris 19 semajnojn. Tamen ankaŭ rekoneblas aliaj metrostacioj kiel Charles de Gaulle - Étoile, Gare de Lyon aŭ Nation.

## Eksteraj ligiloj 
* Subway en IMDB

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Francalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1985
Kategorio:Filmoj de Luc Besson
Trilateropiramidigita okedro

En geometrio, la **trilateropiramidigita okedro** estas pluredro.

Ĝi povas esti konsiderata kiel okedro kun ne nepre regulaj kvaredroj (triangulaj piramidoj) aldonitaj al ĉiu ĝia edro. Ĉi tiu interpretado estas esprimita en la nomo.

Povas esti diversaj formoj de ĉi tiu pluredro depende de alto de la aldonataj piramidoj.
La ĉiuj variantoj estas topologie similaj; ili havas la saman edran koneksecon, sed la verticoj estas je malsamaj relativaj distancoj de la centro kaj unu de la aliaj.

Inter la variantoj:

## Referencoj 
*  (Sekcio 3-9)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Katalanaj solidoj
Najbarodumalkreskigita dudekedro

En geometrio, la **najbarodumalkreskigita dudekedro** estas pluredro, unu el la solidoj de Johnson (*J*62).

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Solidoj de Johnson
Romba dekduedro

En geometrio, la **romba dekduedro** estas konveksa pluredro, katalana solido kun 12 rombaj edroj. Ĝia duala estas la kubokedro. Ĉar ĝi estas katalana solido do ĝi estas edro-transitiva kun malregulaj edraj plurlateroj.

## Propraĵoj 
Ĝi estas zonopluredro. La longa diagonalo de ĉiu edro estas akurate je √2 fojoj pli longa ol la mallonga diagonalo, do la anguloj de ĉiu edro estas cos−1(1/3), aŭ proksimume 70,53°.

La romba dekduedro estas unu el la naŭ latero-transitivaj konveksaj pluredroj, ili estas 5 platonaj solidoj, kubokedro, dudek-dekduedro, romba dekduedro kaj romba tridekedro.

[eta|maldekstra|Parto de [romba dekduedra kahelaro]]
La romba dekduedro povas esti uzata por kaheli 3-dimensian spacon. Iel simile al tio el seslateroj estas konstruita ebena seslatera kahelaro kaj el 24-ĉeloj estas konstruita 4-dimensia 24-ĉela kahelaro.

Ĉi tiu kahelaro estas la kahelaro de Voronoi de la kristalsistema edro-centrita kuba krado. Iuj mineraloj, ekzemple grenato formas romban dekduedran kristalan rutinon.

La romba dekduedro estas la vertico-centrita projekcio de 4-hiperkubo al 3 dimensioj. Estas ĝuste du vojoj de malkomponigo de romba dekduedro en 4 kongruajn paralelepipedojn, kune tiel estas 8 paralelepipedoj. La 8 ĉeloj de la 4-hiperkubo projekcias precize al ĉi tiuj 8 paralelepipedoj.

## Areo kaj volumeno 
La areo *A* kaj la volumeno *V* de la romba dekduedro de latera longo *a* estas:
:A = 8\sqrt{2}a^2 \approx 11.3137085a^2
:V = \frac{16}{9} \sqrt{3}a^3 \approx 3.07920144a^3

## Karteziaj koordinatoj 
Karteziaj koordinatoj de la ok verticoj kie tri edroj kuniĝas je iliaj malakutaj anguloj estas
: (±1, ±1, ±1)

La koordinatoj de ses verticoj kie kvar edroj kuniĝas je iliaj akuta anguloj estas ĉiuj permutoj de
: (0, 0, ±2)

## Vidu ankaŭ 
* Romba tridekedro
* Senpintigita romba dekduedro
* 24-ĉelo - kvar-dimensia analogo de la romba dekduedro

## Referencoj 
*  (Sekcio 3-9)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Virtualaj realaj pluredroj - la enciklopedio de pluredroj
* Romba Dekduedra Kalendaro – fari romba dekduedra kalendaro sen glui

Kategorio:Katalanaj solidoj
Kategorio:Zonopluredroj
Turnita rombo-dudek-dekduedro

En geometrio, la **turnita rombo-dudek-dekduedro** estas pluredro, unu el la solidoj de Johnson (*J*72).
Ĝi povas esti konstruita kiel rombo-dudek-dekduedro kun unu kvinlatera kupolo turnita je 36 gradoj.

## Vidu ankaŭ 
* Paraleloduturnita rombo-dudek-dekduedro (*J*73) kie du oponantaj kupoloj estas turnitaj
* Najbaroduturnita rombo-dudek-dekduedro (*J*74) kie du ne-oponantaj kupoloj estas turnitaj
* Triturnita rombo-dudek-dekduedro (*J*75) kie tri kupoloj estas turnitaj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Solidoj de Johnson
Malkreskigita rombo-dudek-dekduedro

En geometrio, la **malkreskigita rombo-dudek-dekduedro** estas pluredro, unu el la solidoj de Johnson (*J*76).
Ĝi povas esti konstruita kiel rombo-dudek-dekduedro de kiu unu kvinlatera kupolo estas forprenita.

## Vidu ankaŭ 
* Paralelodumalkreskigita rombo-dudek-dekduedro (*J*80) kie du oponantaj kupoloj estas forprenitaj
* Najbarodumalkreskigita rombo-dudek-dekduedro (*J*81) kie du ne-oponantaj kupoloj estas forprenitaj
* Trimalkreskigita rombo-dudek-dekduedro (*J*83) kie tri kupoloj estas forprenitaj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Solidoj de Johnson
Kvinlatera piramido

En geometrio, **kvinlatera piramido** estas piramido kun kvinlatera bazo kaj kvin triangulaj flankaj edroj. Kiel ĉiu piramido, ĝi estas mem-duala pluredro.

La *regula* kvinlatera piramido havas bazon kiu estas regula kvinlatero kaj flankajn edrojn kiuj estas egallateraj trianguloj. Ĝi estas unu el la solidoj de Johnson (*J*2). Ĝi povas esti konsiderata kiel la "kovrilo" de dudekedro; la resta parto de la dudekedro estas turnoplilongigita kvinlatera piramido (*J*11).

Pli ĝenerala ordo-2 vertico-uniforma kvinlatera piramido povas esti difinita kun regula kvinlatera bazo kaj 5 izocelaj triangulaj flankoj de iu ajn alto.

## Vidu ankaŭ 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Piramidoj kaj dupiramidoj
Kategorio:Solidoj de Johnson
Kvarlateropiramidigita kubo

En geometrio, la **kvarlateropiramidigita kubo** estas pluredro, katalana solido. Ĝia duala estas la senpintigita okedro. Ĉar ĝi estas katalana solido do ĝi estas edro-transitiva kun malregulaj edraj plurlateroj.

Ĝi povas esti konsiderata kiel kubo kun kvadrataj piramidoj aldonitaj al ĉiu edro. Ĉi tiu interpretado estas esprimita en la nomo.

La kvarlateropiramidigita kubo estas la projekcia koverto de la 24-ĉelo sub vertico-centrita perspektiva projekcio.

## Referencoj 
*  (Sekcio 3-9)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* La Uniformaj Pluredroj
* Virtualaj realaj pluredroj - la enciklopedio de pluredroj
* Paperaj modeloj de pluredroj multaj ligoj

Kategorio:Katalanaj solidoj
Kvinlatera dupiramido

En geometrio, la **kvinlatera dupiramido** estas pluredro, la tria en la malfinia aro de dupiramidoj. Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti konstruita per kunigo de du ne nepre regulaj kvinlateraj piramidoj laŭ bazoj.

Se ĉiuj edroj de la dupiramido estas egalaj do ĝi estas edro-transitiva kun 10 izocelaj triangulaj edroj. Tiam ĝi estas la duala pluredro de la kvinlatera prismo kun regula bazo.

Se la piramido havas egallateraj triangulaj edroj ĝi estas ankaŭ unu el la solidoj de Johnson (*J*13). Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti konstruita per kunigo de du regulaj kvinlateraj piramidoj (*J*2) laŭ bazoj. Ĝi estas konveksa egallatera trianguledra pluredro. Kvankam ĉiuj ĝiaj edroj estas kongruaj kaj la solido estas edro-transitiva, ĝi ne estas platona solido ĉar je iuj verticoj kuniĝas kvin edroj kaj je la aliaj kuniĝas kvar.

## Vidu ankaŭ 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Piramidoj kaj dupiramidoj
Kategorio:Solidoj de Johnson
Kategorio:Egallateraj trianguledraj pluredroj
White Star Line

eta|La flago de kompanio
La **Oceanic Steam Navigation Company** (“Oceana vaporŝip-navigada kompanio”), pli konata kiel **White Star Line** (“Blankostela linio”), estis signifa ŝipposeda kaj ŝipfareja firmao el Liverpool, Britio. Fondita en 1845, la linio funkciigis aron de rapidŝipoj, kiuj velis inter Eŭropo kaj Usono, Aŭstralio kaj Nov-Zelando, transportante personojn kaj ŝarĝojn. Ties plena historio estas akompanata de multaj akcidentoj kaj malfeliĉoj. Nelaŭdinte famiĝis precipe ties oceanekskursoŝipo *RMS Titanic* kaj ties fratina ŝipo *HMHS Britannic*, dronigita en la unua mondmilito.

La firmao pli poste transloĝiĝis en Londonon. En 1934, White Star kunfalis kun ĝia ĉefrivalo, Cunard Line, kaj funkciigis kiel Cunard-White Star Line ĝis 1950. Cunard Line tiam funkciigis kiel aparta unuo ĝis 2005, kaj nun estas parto de Carnival Corporation & plc. Kiel daŭrantan memorigilon de la White Star Line, modernaj Cunard-ŝipoj uzas la esprimon *“white star service”* por priskribi la nivelon de klientoprizorgo kiun la firmao postulis de siaj dungitoj.

Kategorio:Akva transporto
Kategorio:Navigaciaj kompanioj
Noordoostpolder

eta|Satelitfoto de la Noordoostpolder
Dosiero:Loudspeaker.svg**Noordoostpolder**
estas poldero, municipo kaj regiono en la nederlanda provinco Flevolando. La municipo havis (je la 1-a de julio 2006) 45 835 loĝantojn sur areo de 460,05 km². Kun akvoareo (precipe IJsselmeer) de 135,36 km² la totala areo estas 595,41 km². La ĉefurbo estas Emmeloord.

## Loĝlokoj kaj vilaĝoj en la municipo 
Nombro da loĝantoj je la 1-a de januaro 2023:

|}

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  () 


Kategorio:Eksaj municipoj de Overiselo
Chlidonias

La nomo **marĉaj ŝternoj** uzatas por Ŝternenoj de la genro *Chlidonias*, kiuj tipe troviĝas en nesalakvaj marĉoj, pli ol en marbordo, kiel aliaj ŝternoj. 

## Specioj 
Estas kvar specioj:
* Nigra ŝterno, *Chlidonias niger*
* Blankflugila ŝterno aŭ Blankflugila nigra ŝterno, *Chlidonias leucopterus*
* Blankvanga ŝterno, *Chlidonias hybridus* aŭ *Chlidonias hybrida*
* La Nigrafrunta ŝterno, *Chlidonias albostriatus* (iama *Sterna albostriata*) estas nune agnoskita kiel apartenanta al tiu ĉi genro (Bridge *et al.*, 2005).

La Nigraventra ŝterno (*Sterna acuticauda*) kaj la Blankvizaĝa ŝterno (*Sterna repressa*) povus esti lokataj ankaŭ en *Chlidonias*.

## Priskribo 
La marĉaj ŝternoj aŭ ŝternoj de la genro *Chlidonias* estas malpligrandaj kaj havas malpli forkoformajn vostojn ol aliaj ŝternoj, ekzemple tiuj de la genro Sterna. Malkiel ili, tiuj ĉi loĝas ĉe nesala akvo, kie ili nestas. Multe flugadas super akvo serĉante manĝaĵojn kaj povas ŝvebogvati. Reproduktuloj havas pli malhelan plumaron ol aliaj ŝternoj kaj plie somere ol vintre. 

## Referencoj 
*Bridge, E. S.; Jones, A. W. & Baker, A. J. (2005): A phylogenetic framework for the terns (Sternini) inferred from mtDNA sequences: implications for taxonomy and plumage evolution. *Molecular Phylogenetics and Evolution* **35**: 459–469. PDF plena teksto.
*Peterson, R. kaj aliaj, Guía de campo de las aves de España y de Europa, Barcelona, Omega, 1987.



Kategorio:Ŝternedoj
Kategorio:Ĥaradrioformaj
Denizo de Parizo

**Denizo de Parizo** aŭ **Dionizo de Parizo**  kaj  aŭ *Denys* Denizo) – nomita laŭ la greka nomo *Dionysos* (Dionizo) – estis kristana misiisto en Gaŭlio, unua episkopo de Parizo kaj kristana martiro. Li estas nacia sanktulo de la katolikoj de Francio kaj patrono de la urboj Parizo en Francio kaj Krefeld en Germanio.

Denizo estas ankaŭ unu el la dek kvar Helpantaj Sanktuloj de la okcidenta tradicio, honorataj en Mezeŭropo kiel porpetantoj.

## Vivo 
[eta|280px|eta|maldekstra|Altara bildo el la jaro 1416 en la [Baziliko de Saint-Denis: la lasta komunio kaj martiro de la sankta Denizo]]

Denizo dum la 3-a jarcento post Kristo – probable iom antaŭ la jaro 250 laŭ sendo de la kristana papo Fabiano – kune kun ses aliaj kristanaj episkopoj sendiĝis de Romo al Gaŭlio, por tie diskonatigi la ideojn de kristanismo. Li konvinkis lokajn loĝantojn en kaj ĉirkaŭ *Lutetia*, la nuna Parizo kaj tiama ĉefurbo de Gaŭlio, pri kristaniĝo kaj estis elektita la unua kristana episkopo de Parizo. La romia provincestro malaprobis tion, kaj ordonis la malliberigon kaj senkapigon de Denizo kaj liaj du akompanantoj *Rustikus* kaj *Eleutherius*. La kristana legendo rakontas, ke la episkopo post sia senkapigo en placo sur la urba monto Montmartre (monto de la martiroj) prenis sian fortranĉitan kapon, lavis ĝin en apuda fonto kaj migris kun la kapo enmane ses kilometrojn al norda direkto, kie li finfine mortis kaj estis poste entombigita.

En tiu loko la franka reĝo *Dagoberto la 1-a* dum la jaro 626 konstruigis abatejon kaj bazilikon honore al la sanktulo. Tiu baziliko iĝis la tombejo de la reĝoj de Francio, kaj la ĝermo de la urbo Saint-Denis.

## Sanktigo 
[eta|maldekstra|la [14 helpantoj en mizero|14 sanktulaj helpantoj en mizero kun siaj atributoj (Denizo de Parizo kun la forhakita kapo sube dekstre).]]
*Dionysius* iĝis kristana sanktulo (*Saint Denis* en la franca lingvo) de la katolika kaj anglikana eklezioj. Lia memoro dum la sekvaj jarcentoj estis aparte viva en Francio, Hispanio kaj Germanio. Lia oficiala memortago estas la 9-a de oktobro.

Laŭ Denizo de Parizo interalie nomiĝas la urbo Saint-Denis kaj la departemento Seine-Saint-Denis en Francio, la komunumo Saint-Denis en la franclingva Aosta Valo en Italio kaj la komunumo Saint-Denis en la insula, transmara departemento Reunio de Francio. *Clos Saint-Denis* estas fama vitejo en la franca komunumo Morey-Saint-Denis en la regiono Burgundio. Multaj aliaj komunumoj enhavas la terminon Saint-Denis en siaj toponimoj.

La multaj knaboj kaj viroj kun nomo *Dennis* kaj *Denis*, kiuj aparte multnombre fine de la 20-a jarcento ricevis sian personan nomon, vivtenas la nomon de Denizo de Parizo. La knaboj kaj viroj kun la persona nomo *Deniz* de la turka lingvo tamen ne rilatas al la historia kristano - *Deniz* en la turka lingvo signifas simple "maro".

Kategorio:Mortintoj en la 3-a jarcento
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Kristanaj martiroj
Kategorio:Francaj episkopoj
Kategorio:Ekzekutitoj per senkapigo
Valenteno de Terni

[eta|La [Sankta Valenteno kaj disĉiploj en francia kodekso (manuskripto) de la 9-a jarcento p.K.]]
**Valenteno de Terni** –  – estas kristana sanktulo kaj martiro de la Romkatolika eklezio. Dum la 3-a jarcento post Kristo li estis kuracisto kaj episkopo de urbo en Italio, kiu tiam latine nomiĝis *Interamna* kaj hodiaŭ havas la nomon Terni.

Laŭ kristanaj tradiciaj informoj, la episkopo Valenteno de Terni la 14-an de februaro estis mortigita fare de la romiaj aŭtoritatuloj, kiuj kontraŭbatalis la disvastiĝantan kristanismon en la Romia Imperio. Kvankam la romia imperiestro *Claudius la 2-a* severe malpermesis geedziĝojn laŭ kristana rito, la episkopo aparte volonte kristane geedzigis enamiĝintojn, tiel daŭre riskante sian vivon. Al la ĵus geedziĝintaj paroj li laŭ la legendo ĉiam donacis florojn el la propra ĝardeno. Laŭ la kristanaj tradiciaj informoj, la geedziĝoj benitaj de li estis aparte feliĉaj kaj harmoniaj.

Tial post lia martira morto Valenteno iĝis patrono aparte de la enamiĝintoj kaj de junaj geedzoj. En la alpaj landoj la memoro pri li estis same vivtenata kiel pri alia, samnoma historia kristano, kiu nomiĝis *"Valenteno de Raetia"*, kiu laŭ la legendo kapablis mildigi la suferojn de infanoj suferantaj je epilepsio: dum la jarcentoj la bildoj de ambaŭ personoj en preĝejoj de suda Germanio, Svislando, Aŭstrio, Slovenio kaj norda Italio ĉiam pli similiĝis unu al la aliaj kaj fine ne distingeblis. La tradiciaj atribuaĵoj de Valenteno de Terni estas glavo (pro la martira morto per senkapigo) kaj koko (kiel simbolo de la ofero de sia vivo). Oficiala memortago iĝis la 14-a de februaro – la **Sankt-Valentena tago**, kiu dum la 20-a jarcento sendepende de la originaj kristanaj tradicioj iĝis moda tago de la enamiĝintoj en kelkaj landoj.

La ostoj de la sanktulo Valenteno de Terni konserviĝas en la urba preĝejo de Krumbach en la distrikto Günzburg de Bavario en suda Germanio.

Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Martiroj
Romba tridekedro

En geometrio, la **romba tridekedro** estas konveksa pluredro kun 30 rombaj edroj. Ĝi estas katalana solido kaj zonopluredro. Ĝi duala pluredro estas la dudek-dekduedro. Ĉar ĝi estas katalana solido do ĝi estas edro-transitiva kun malregulaj edraj plurlateroj.

La rilatumo de la longa diagonalo al la mallonga diagonalo de ĉiu edro estas la ora proporcio φ. La akutaj anguloj de ĉiu edro estas 2 tg−1(1/φ) = tg−1(2), aŭ proksimume 63.43°.
Ĉiu el ĉi tiaj romboj estas nomata kiel *ora rombo*.

La romba tridekedro estas unu el la naŭ latero-transitivaj konveksaj pluredroj, ili estas 5 platonaj solidoj, kubokedro, dudek-dekduedro, romba dekduedro kaj romba tridekedro.

La romba tridekedro estas unu el projekcioj de 6-dimensia hiperkubo al 3 dimensioj.

## Uzoj 
La romba tridekedro estadas uzata kiel ĵetpluredro kun 30 edroj (*d30*).

## Vidu ankaŭ 
* Senpintigita romba tridekedro

## Referencoj 
*  (Sekcio 3-9)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Virtualaj realaj pluredroj - la enciklopedio de pluredroj

Kategorio:Katalanaj solidoj
Kategorio:Zonopluredroj
Beckov (apartigilo)

**Beckov** povas esti pluraj lokoj en Slovakio:

*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Nové Mesto nad Váhom vidu Beckov,
*burgo en Slovakio, ĉe vilaĝo Beckov (burgo).
Haluzice

**Haluzice** estas pluraj lokoj:

* En Ĉeĥio:
vilaĝo en distrikto Zlín vidu Haluzice (distrikto Zlín),
 
* En Slovakio:
vilaĝo en distrikto Nové Mesto nad Váhom vidu Haluzice (distrikto Nové Mesto nad Váhom).
Zeewolde

Dosiero:Loudspeaker.svg**Zeewolde**
estas unu el la ses municipoj de la nederlanda provinco Flevolando kiuj estis sekigitaj en la 20-a jarcento. La municipo havis (je la 1-a de julio 2007) 19 580 loĝantojn sur areo de 248,76 km². Zeewolde fariĝis en 1984 memstara municipo kaj pro tio ĝi estas unu el la plej junaj municipoj de Nederlando. Ĝis 1986, kiam fondiĝis provinco Flevolando, la Ministerio de Enlandaj Aferoj plenumis la provincajn taskojn.

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Flevolando
Kategorio:Municipoj de Flevolando
Hrádok (apartigilo)

**Hrádok** estas la nomo de pluraj lokoj en Slovakio:

* Hrádok, municipo en la distrikto Nové Mesto nad Váhom;
* Hrádok (naturrezervejo)-naturrezervejo en la Nacia parko Malá Fatra;
* Hrádok (monto) en Pliešovská kotlina;
* Hrádok (Gánovce), travertina monteto en Gánovce, konata kiel arĥeologia trovejo;
* Parto de la vilaĝo Istebné, vidu Hrádok (Istebné)
* Parto de la urbo Malacky, vidu Hrádok (Malacky)
Chvojnica

**Chvojnica** (legu ĥvojnica) povas esti pluraj lokoj en Slovakio:

*vilaĝo en distrikto Myjava vidu Chvojnica (distrikto Myjava), 
*rivereto Chvojnica en okcidenta parto de Slovakio vidu Chvojnica (alfluanto de Moravo).
*vilaĝo en distrikto Prievidza vidu Chvojnica (distrikto Prievidza), 
*rivereto Chvojnica en meza parto de Slovakio vidu Chvojnica (alfluanto de Nitra) alfluanto de rivero Nitra (rivero).
Stará Myjava (apartigilo)

**Stará Myjava**  (*Malnova Mijava*) povas esti pluraj lokoj en Slovakio:
* vilaĝo  Stará Myjava en distrikto Myjava,
* flanka branĉo de rivero Myjava (rivero) vidu Stará Myjava.
Jablonka

**Jablonka**  (signifas en slovaka kaj pola lingvo eta pomarbo) povas esti pluraj lokoj en Slovakio kaj Pollando kaj ankaŭ persono:

## En Pollando (pola skribado Jabłonka) 
*vilaĝo en Opolio vidu Jabłonka (Opolio),
*vilaĝo en Malgrandopolio vidu Jabłonka (Malgrandopolio),
*komunumo en Malgrandopolio vidu Jabłonka (komunumo),
*vilaĝo en Antaŭkarpatio vidu Jabłonka (Antaŭkarpatio),
*rivero en vidu Jabłonka (rivero) alfluanto de rivero Gać (rivero), kiu estas la alfluanto de rivero Narev.

## En Slovakio 
*vilaĝo en distrikto Myjava vidu Jablonka (distrikto Myjava), 
*rivereto Jablonka ĉe vilaĝo Čachtice en okcidenta parto de Slovakio vidu Jablonka (rivero),

## Personoj 
*Eva Jablonka, la israela biologistino.
Rudník

**Rudník** povas esti pluraj vilaĝoj en Slovakio kaj Ĉeĥio:

**En Ĉeĥio:**
* Rudník (distrikto Trutnov) (vilaĝo situanta en distrikto Trutnov),

**En Slovakio:**
* Rudník (distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo) (vilaĝo situanta en Košice-ĉirkaŭaĵo),
* Rudník (distrikto Myjava) (vilaĝo situanta en distrikto Myjava).

Vidu ankaŭ Rudnik.[?]