open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Batalo de Puatiero (1356)

eta
La **batalo de Puatiero** apud la urbo Puatiero (, pron. [PŭatjE]), okazinta la 19-an de septembro 1356, estis batalo inter la armeoj de la reĝlandoj Anglio kaj Francio kaj reprezentas la duan el la tri grandaj venkoj de la angloj dum la Centjara Milito (la unua estis la batalo de Crécy). Kelkfoje ankaŭ nomata "Dua batalo de Puatiero", por diferencigi ĝin de la unua (en 732), ankaŭ nomata Batalo de Tours, en kiu konfrontiĝis la frankoj de Karolo Martelo kun potencaj saracenoj.

Puatiero
Kategorio:Poitiers
Puatiero
Kategorio:1356
Puatiero
Puatiero
Kategorio:19-a de septembro
Lagodistrikto

La **Lagodistrikto** (en la franca lingvo **District du Lac**, en la germana lingvo **Seebezirk**) estas administra unuo de Kantono Friburgo. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝia ĉefurbo estas la historia urbo Morato.

## Komunumoj de la Lagodistrikto 
La Lagodistrikto konsistas (stato en 2010) el 26 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Morato estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio 
La Lagodistrikto kreiĝis en la jaro 1848 sub la formo de la radikaluloj per kunigo de la malnova distrikto Morato kun la distrikto germana Friburgo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
Memortago pri Latva legio

300px|eta|Memortago pri Latva legio, 2008
**Memortago pri Latva legio** (latve Leģionāru piemiņas diena) estas neŝtata memortago en Latvio, festata la 16-an de marto en honoro de militintoj de Latva legio, kiu eniĝis en kontingento de la Waffen-SS. En Rigo dum ĉi tiu tago paradas eksaj legianoj, nome latvaj naciistoj. Aranĝoj okazas kaj en vilaĝo Lestene, kie estas tombejo de legianoj. Ĉi tiu memortago kritikatas de la flanko de kontraŭnaziaj organizacioj.

Kategorio:Kontraŭnaziismo
Kategorio:Latvio
Insulo Sankta Laŭrenco

dekstra|eta|250px|Situo de Savoonga, Alasko
La insulo **Sankta Laŭrenco** (, en Jupika *Sivuqaq* aŭ *Savoonga*) estas situanta okcidente de kontinenta Alasko, Usono, en la Beringa Maro, ĝuste sude de la Beringa Markolo, je ĉirkaŭ 63°30' Norde 173°20' Okcidente. La vilaĝo de Gambell estas situanta en la nordokcidenta kabo, je 58 km el la Ĉukotka duoninsulo en Ĉukotka aŭtonoma distrikto. La insulo estas parto de Alasko, Usono, sed pli proksime de Siberio ol de la kontinenta Alasko. La insulo Sankta Laŭrenco supozeble estas unu el la lastaj videblaj partoj de la tera ponto kiu iam kunigis Azion kun Nordameriko dum la Pleistoceno. Ĝi estas la sesa plej granda insulo en Usono kaj la 113a plej granda insulo en la mondo.

Laŭ la usona censo de 2000 estis 1,292 personoj vivantaj en terareo de 4,640.1 km². La insulo estas ĉirkaŭ 140 km longa kaj 13–36 km larĝa. La insulo ne havas arbojn, kaj la ununura arbecaj plantoj estas la Arkta saliko, kiu staras ne pli ol 30 cm.

La insula abundo de marbirdoj kaj maraj mamuloj okazas pro la influo de la Marfluo Anadir, oceana marfluo kiu alportas varmecon, nutroriĉan akvon el la profundaj akvoj de la ŝildobordoj de la Beringa Maro.

## Vilaĝoj 
## Prahistorio 
## Historio 
## Notoj 
Kategorio:Insuloj en Alasko
Kategorio:Insuloj en la Beringa maro
Takao Kobayashi

**Takao KOBAYASHI** (japane : 小林 隆男 *Kobayashi Takao*), naskiĝinta en 1960, estas japana amatora astronomo.

*Oni ne konfuzu lin kun la astronomoj Toru Kobayashi kaj Juro Kobayashi*.

Li observas elde la observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma. Krom astronomo, li estas profesoro en la "Interdisĉipleca Lernejo de Altaj studoj pri Sciencoj kaj Inĝenierarto" de la Universitato pri teknologio de Tokio kaj estro de projekto pri kvantuma rendimento en la *Mitsubishi Chemical Corporation*. Li estis prezidento de la barata branĉo de la germana firmao Robert Bosch GmbH.

Li malkovris pli ol 2400 asteroidojn, uzante lumkaptilojn de teknologio "CCD". Interkiuj la amorajn asteroidojn 7358 Oze, (23714) 1998 EC3, (48603) 1995 BC2, kaj ĉirkaŭ 9 trojajn asteroidojn.

Li malkovris ankaŭ la periodan kometon P/1997 B1 (Kobayashi) la , kiun li komence konfuzis kun asteroido, kaj kiu estis tiel raportita al IAU fare de Nakano Ŝuiĉi. Pluraj tagoj pli malfrue, estis observita, ke tiu objekto havas kometan orbiton. la usona astronomo Warren B. Offutt montris, ke ĝi estas kometo.

La asteroido 3500 Kobayashi estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi

## Eksteraj ligiloj 
*  *Welcome to Takao Kobayaŝi Lab.* (Bonvenu en la laboratorio de Takao Kobayaŝi

Kategorio:Japanaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Insulo Princo de Kimrio (Alasko)

eta|250px|Craig sur la Insulo Princo de Kimrio
**Insulo Princo de Kimrio** (, ) estas usona insulo, parto de la Aleksandera Arkipelago en la Pacifiko antaŭ la bordo de alaska pattenilo. Kun longo de 217 km kaj larĝo de 72 km la insulo havas areon de , per kiu ĝi estas la kvara plej granda insulo de Usono. La plej alta punkto sur la insulo estas la  alta *Kupra Monto* (Copper Mountain). En la jaro 2000 tie vivis ĉ.  personoj. Craig estas la plej granda loĝloko kun proksimume  loĝantoj. Insulo Princo de Kimrio estas la naskiĝejo de la Haida popolo, kiuj ankaŭ loĝas sur la Arkipelago Reĝino Karloto en Kanado.

Holly Madison estas antaŭa loĝanto de la Insulo Princo de Kimrio.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Insuloj en Alasko
Kategorio:Insularoj en la Pacifiko
Rebekka Bakken

**Rebekka Bakken** (naskiĝis en 1970 je Oslo, Norvegujo) estas norvega kantistino plivastasence atribuenda al ĵazo. Ŝia voĉo etendiĝas trans pluraj oktoj.

## Vivo 
Jam infanaĝe Rebekka Bakken, alkreskanta proksime de Oslo, kontaktis ene de la familio kun muziko. La patro estas nervokuracisto, la patrino instruisto. Ŝi ludis violonon kaj pianon kaj kantis norvegajn popolkantojn kaj preĝejajn kantojn. Junaĝe ŝi kolektis spertojn kiel kantisto en bandoj el la norvega ritmenblusa, rokmuzika kaj funka mondeto. Post ĉesigo de sia studo de filozofio kaj ekonomio ŝi transloĝiĝis en 1995 al Novjorko, por sin dediĉi al sia kantista kariero. Ŝi komencis verki proprajn komponaĵojn kaj tekstojn. Je tio la influo de ĵazo pli kaj pli kreskis. Fine de la 1990-aj jaroj ŝi konatiĝis kun la aŭstra ĵazgitaristo Wolfgang Muthspiel. La publikaĵoj ekestintaj duope kun li en 2001 kaj 2002 famigis ŝin al pli granda rondo da aŭskultantoj. Ankaŭ ankoraŭ en Novjorko Rebekka Bakken renkontis la germanan pianistinon Julia Hülsmann. El ĉi tiu renkontiĝo ekestis la disko *Scattering Poems* publikigita en 2003, en kiu Rebekka Bakken interpretis pri la muziko de la Triopo Julia Hülsmann tekstojn de la usona poeto E. E. Cummings. En la sama jaro ŝi forlasis Novjorkon kaj trovis en Vieno novan hejmurbon.

Diskeldonejo *Universal* kontraktis kun la kantistino, post studioregistradoj en Oslo ĉe Bugge Wesseltoft ŝi publikigis en 2003 sian unuan solodiskon, al kiu sekvis dua en la jaro 2005. La du sonregistraĵoj estas alte kantverkistaj, tamen ili ne komplete sin forturnis de ĵazo. Je la sonregistradoj al sia tria solodisko *I keep my cool*, kiu aperis septembron de 2006, Bakken ricevis muzikan akompanon de sia samlandano Eivind Aarset. Ŝian kvaran albumon *Morning Hours* produktis Craig Street en 2009. Bakken nun vivas sen Svedujo.

Dum kiam Bakken ĉiam denove kunmuzikas kun ĵazmuzikistoj, ŝia muziko ofte enprenas elementojn de ĵazo, al kiu ĝi ofte estas atribuata, ripetfoje ŝi konstatis dum intervjuoj, ke ŝi ne rigardas sin ĵazkantisto kaj ke ŝi neniam kantis ĵazajn normkantojn aŭ eĉ skatkantadon.

## Distingoj 
Ŝia sondisko *Scattering Poems* verkita kun la triopo de Julia Hülsmann en 2003 estis distingita per la *Germana Ĵaz-Premio*. En 2006 Rebekka Bakken estis nomumita en la kategorio "Nacia ĵaza/blusa/popolmuzika albumo de la jaro" unuafoje por Aŭstra Muzikpremio Amadeo. En 2007 ŝi gajnis tiun ĉi laŭ la sama kategorio.

## Diskaro 
### Soloalbumoj 
* 2003 - *The Art of How to Fall*
* 2005 - *Is That You?*
* 2006 - *I Keep My Cool*
* 2009 - *Morning Hours*
* 2011 - *September*

### Kun Julia Hülsmann 
* 2003 - *Scattering Poems*

### Kun Wolfgang Muthspiel 
* 2001 - *Daily Mirror*
* 2001 - *Daily Mirror Reflected (Remixes)*
* 2002 - *Beloved*

### Kiel gastmuzikisto 
* 2002 - *Monolith* - Enders Room (Johannes Enders)
* 2003 - *Heaven* - Christof Lauer
* 2004 - *Human Radio* - Enders Room (Johannes Enders)
* 2006 - *In Ewigkeit Damen* - Ludwig Hirsch

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo 
* Vivo, diskaro kaj novaĵoj ĉe jazzecho.de

Kategorio:Ĵazaj kantistoj
Kategorio:Norvegaj muzikistoj
Roy (Vaŝingtonio)

eta|Akvuja turo en Roy (Vaŝingtonio)
eta|Situo de Roy en Kantono Pierce

**Roy** estas malgranda urbo en Kantono Pierce (Vaŝingtonio) en Usono. La loĝantaro estis 793 homoj en 2010. Ĝia poŝtkodo (ZIP) estas 98580. Roy situas ĉe  (47.003382, -122.544171). Laŭ la Usona Buroo de la Censo, Roy enhavas  da areo, ĉiom sektera. La alteco estas 98 m super marnivelo. Ĝiaj kodoj laŭ la landaj normoj FIPS kaj GNIS estas 53-60160 kaj 1512625, respektive.

## Historio 
Roy oficiale municipiĝis la 16-an de januaro, 1908. Frue ĝi estis prospera, iom grava urbo, kun ĉefhaltejo de la fervojo, sed tri sinsekvaj frapoj reduktis ĝin ĝis la nuna stato. Unue, en 1929 tuj antaŭ la usona Granda Depresio, incendio forbruligis plejparton el la urbocentraj komercejoj. Poste, la fervojo ĉesis uzi Roy-on kiel ĉefhaltejon. Kaj trie, la armeo akiris la terenon norde kaj okcidente de la urbo por sia Fuorto Lewis. (La apuda komunumo Loveland tute malaperis tiam.

## Turismo 
La ĉefa allogaĵo por eksteruloj estas la ĉiujara rodeo, Roy Pioneer Rodeo, kiu allogas partoprenantojn kaj spektantojn el pluraj usonaj subŝtatoj kaj Kanado.

## Parenteze 
Kvankam la vojkruciĝo de vaŝingtoniaj ŝoseoj 7 kaj 507 nomiĝas "La Y Roy", ĝi fakte situas en Spanaway, ĉ. 10 km nordoriente de Roy.

## Citaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* City of Roy, oficiala urba retejo
* Roy Pioneer Rodeo

Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)
Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Yume Nikki

estas superreala senpaga aventura videoludo sendepende produktita en 2004 de la kaŝnoma japana programisto Kikiyama. La ludo estis kreita uzante RPG Maker 2003, sed ĝi ne havas multajn elementojn de tradiciaj rolaj videoludoj, kiel batalsistemon. La nuna versio de la ludo estas 0.10a, kiu estas la lasta ĝisdatigo ekde oktobro 2007.

Ludantoj esploras la sonĝojn de la hikikomoria rolulino, Madocuki. Tra la sonĝo, la ludanto povas vidi scenojn kiuj estas agnoskitaj kiel kelkfoje malkomfortaj. Ekzemple, estas loko kie granda ruĝa kapo glutas la ludanton, kaj alia kie oni povas vidi plenekranan turnantan bildon de knabino kun kvin brakoj.

## Populareco 
La origine malmulte konata ludo komencis populariĝi en la japana retejo 2channel. Post gajni ŝatantojn en 2channel, la ludo rapide populariĝis inter japanaj ludantoj. La ludo akiris pli grandan ŝatantaron ekster Japanujo post la kreado de neoficiala angla traduko.

## Ludomaniero 
Ludantoj komencas la ludon en apartamento, la sola areo kiun ŝi povas esplori kiam maldorma. Kvankam la apartamento havas balkonon, provante malfermi la pordon al la ekstera mondo kaŭzos ke Madocuki simple skuu sian kapon.

Kiam Madocuki dormas, ŝi komencas sonĝi, kaj la ludanto vidas la sonĝan mondon kiu similas la saman ĉambron kie Madocuki enlitiĝas, kun iuj malgrandaj diferencoj. En tiu sonĝa mondo, la ludanto povas forlasi la ĉambron, kiu kondukos al zono de 12 pordoj. Ĉiu pordo kondukas al malsama mondo por esplori. La mondo malantaŭ ĉiu pordo estas unike superreala en sia propra maniero. La ludanto esploras la sonĝojn de Madotsuki celante akiri 24 efikojn, kiuj ŝanĝas la aspekton de Madocuki kaj iam donas al ŝi novajn eblojn. Ekzemple, la okulmana efiko anstataŭigas ŝian kapon per unuokula mano kaj ebligas ŝin tuj reiri laŭplaĉe al la pordejo. Troviĝinte efikon, la ludanto povos lasi ĝin en la pordejo, kie ĝi aperos kiel ovo.

### Efikoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Neoficiala reta versio de la ludo kun Esperanta versio

## Referencoj 
Kategorio:Ludoj
Zabadani

**Zabadani** (arabe: لزبداني, foje kun artikolo transliterigata *Al-Zabadani* aŭ *Az-Zabadani*) estas urbo en sudokcidenta Sirio en la Gubernio Rif Dimaŝk, proksime al la limo kun Libano. Ĝi situas en la centro de verda valo ĉirkaŭita per altaj montoj kun alto de proksimume 1100 m. La urbo apartenas al la geografia kaj historia regiono Orienta Lebanono, kaj estas grava centro de ĝi.

## Ĝenerala priskribo
Komparinte al Damasko, la vetero en Zabadani estas pli milda en la somero - proksimume 5-8 gradoj malpli, sed de decembro ĝis la fino de februaro ĝi estas pli malvarma kun multo da neĝo, kaj la temperaturo falas al 10-gradoj en minuso. La milda vetero kune kun la pitoreskaj vidoj, igis la urbon populara feriejo kaj por turistoj kaj por vizitantoj de aliaj siriaj grandaj urboj, precipe por tiuj de la proksima Damasko kaj por dekoj da miloj da vizitantoj de la araba duoninsulo. Pli alta regiono ol Zabadani estas ĝia najbaro, Bloudan, ankaŭ feriejo por miloj da turistoj. Bloudan estas proksimume 1.500 metrojn supre de la marnivelo.

Zabadani estas loĝata de sunaistoj kun grava procento de kristanoj. Kristanoj havas sian propran preĝejon kaj monaĥejon. Zabadani estas rapide evoluas kaj estas bone ligita al Damasko.

La *Skoltoj de Sirio* havas nacian trejnan centron ĉe Zabadani, kie la unua Araba Ĵamboreo estis aranĝita en 1954. 

## Historio
La 18-an de januaro 2012 Zabadani iĝis la unua urbo sub la kontrolo de la Libera Siria Armeo, post sanga batalo daŭrinta 11 tagojn. La 11-an de februaro, la Siria Armeo reakiris kontrolon de la urbo. 

Kategorio:Urboj de Sirio
Distriktoj de Kantono Friburgo

eta|dekstra|250px|Distriktoj de Kantono Friburgo
Surbaze de la kantona konstitucio de 1848 la Kantono Friburgo estas administre subdividita en 7 **distriktojn**. Reformprojekto por malgrandigi la nombron kaj reordigi la administran dividon en la jaro 2010 devis esti forlasita por tro granda rezisto de la loĝantaro.

¹ (franclingva kun unu sola germanlingva komunumo, nome Jaun)

Kantono Fribugro havas lagosurfacon de 77,03 km², kiu ne estas konsiderata kiel areo de la distriktoj (Lago de Grejerco 9,29 km², parto de la Lago de Neŭŝatelo 53,29 km² kaj de la Lago de Morato 14,45 km²).

!
4588 Wislicenus

'*4588 *Wislicenus''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germana astronomo Walter Friedrich Wislicenus (1859–1905), de la observatorio de Strasburgo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Bloudan

**Bloudan** (arabe: بلودان) estas siria urbo situanta 51 kilometrojn nordokcidente de la Damaska Gubernio, en la Gubernio Rif Dimaŝk kaj en surpemara alto de proksimume 1500 metroj. Laŭ la censo de la Centra Agentejo de Statistiko (2004) ĝi havis populacion de 3101.

## Ĝenerala priskribo 
Bloudan situas sur montopinto, kiu rigardas al ebenaĵo de Zabadani kaj estas ĉirkaŭita per montaj arbaroj. Ĝia modera temperaturo kaj malalta humideco en somero altiras multajn vizitantojn de Damasko kaj ĝenerale en Sirio. Ĝi ankaŭ estas grava tourisma celloko, ĝi estas vizitita fare de miloj ĉiun jaron, plejparte araboj de Libano kaj la Arabo Golfo. En vintro, Bloudan estas kutime neĝa, kaj tiel alvenas multajn skiantoj. Bloudan havas multajn restoraciojn kaj hotelojn, plej famaj estas la *Great Bloudan Hotel*, kiu aranĝis la unuan araban konferencon por unuafoje pridiskuti la palestinan temon en 1937. Bloudan ankaŭ estas fama por ĝiaj multaj parkoj kaj fontoj, kiel ekzemple la Abuzad-, Qas'a-, kaj Hazir-fontoj.

## Etimologio 
La nuna nomo, Bloudan, estas derivita de la aramea nomo Bil-dan, kio signifas la lokon de la dio Bil aŭ Ba'l. Bloudan ankaŭ estas nomita la tero de migdalo, ĉar ĝiaj arbaroj estas dominataj per migdalarboj.

## Historio 
Bloudan estas tre malnova urbo, kies historio reiras al la romia epoko, kiel estas evidenta el la pentraĵoj kaj ĉizadoj trovitaj en suda Bloudan. Restaĵoj de malnova grekkatolika monaĥejo kaj la eklezio Sankta Georgo ankaŭ estas trovitaj en la montoj de orienta Bloudan. La historia valo Sankta Elias estas antikva parto de la urbo, kun konstruaĵoj kiuj aĝas plurajn jarcentojn.

Moderna Bloudan estis konstruita en la 18-a jarcento kaj daŭre evoluas eĉ hodiaŭ.

Kategorio:Urboj de Sirio
Insulo Adak

[eta|dekstra|[Tundro kiel hegemonia pejzaĝo de la insulo]]

[eta|maldekstra| [Imperianseroj ĉe insulo Adak.]]
La insulo **Adak** (en aleŭta Adaax) estas insulo ĉe la okcidenta etendo de la grupo de insuloj Andreanof el la Aleutoj en Alasko, Usono. Alaska plej suda urbo, nome Adak, estas situanta en la insulo. La insulo havas terareon de 711.18&nbsp;km² kaj estas 54.5&nbsp;km longa kaj 35&nbsp;km larĝa, pro kio ĝi estas la 25a plej granda insulo en Usono.

Pro akraj ventoj, ofta nubokovro, kaj malvarmaj temperaturoj, vegetaĵaro estas ĉefe tundro (herboj, muskoj, beroj, malaltafloraj plantoj) je plej malaltaj lokoj. La plej alta pinto estas Monto Moffett, ĉe la nordokcidenta pinto de la insulo, je alteco de 1,196 m. Ĝi estas neĝokovrata la plej granda parto de la jaro.

La vorto *Adak* estas el aleuta vorto *adaq*, signife "patro".

## Notoj 
Kategorio:Insuloj en Usono
Kategorio:Alasko
Howland (Majno)

**Howland** [hoŭland] estas urbo de kantono en Majno (Usono). Ĝi estis establita en 1818. Ĝi estis nomata en honoro de John Howland, unu el la pasaĝeroj de Mayflower. Ĝi havis 1362 loĝantojn en 2000 kun denseco de 15 loĝantoj/km2. Ĝi havas areon de 91,5 km2.

## Famuloj 
* Tie naskiĝis Percy Spencer, inventisto de mikroondilo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo

Kategorio:Urboj de Majno
4775 Hansen

'*4775 *Hansen''''' estas marsrenkonta asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la dana astronomo Peter Andreas Hansen (1795–1874), por celebri la 200-jaran jubileon de ties naskiĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1927
Wolfram Diestel

**Wolfram DIESTEL** (naskiĝis , do nun -jara) estas germana esperantisto kaj informadikisto. Li en la 1990-aj jaroj plurajn jarojn estis engaĝita gvidanto de junulara Esperanto-grupo en Lepsiko kaj de la landa sekcio de Germana Esperanto-Junularo en Saksio. Krome li kunlaboris en la GEJ-komisiono pri internaciaj rilatoj, aparte pri intensa kunlaboro inter Germana kaj Ĉeĥa Esperanto-Junularoj, kaj plurjare gvidis somerajn porjunularajn Esperanto-kursojn en Prago. Li estis tradukinto de la porinfana libro La senĉesa rakonto de Michael Ende, estas kunorganizanto de la Renkontiĝo de Esperantistaj Familioj, kaj teknika aŭtoro de la Reta Vortaro.
## Referencoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
4615 Zinner

'*4615 *Zinner''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 13-an de septembro 1923 de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana astronomo kaj historiisto pri astronomio Ernst Zinner (1886–1970), re-malkovrinto de la perioda kometo 21P/Giacobini-Zinner.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1923
Analoj de Quedlinburg

La **analoj de Quedlinburg** - en mezepoka latina lingvaĵo * Annales Quedlinburgenses*, germane *Quedlinburger Annalen*, plene esperantigite **kvedlinburgaj analoj** aŭ **analoj de Kvedlinburgo** - skizas la mezeŭropajn eventojn de la jaroj 984 ĝis 1025. Ili ankaŭ ekestis en tiu periodo, sed konserviĝis nur unusola manuskripto de ĝi el la 16-a jarcento, konservata en la saksia landa biblioteko de la germana urbo Dresdeno.

La analoj verkitaj en mezepoka latina lingvaĵo enhavas "mondan kronikon", kiu referencas al la analoj de Hersfeld (*annales hersfeldenses*) kaj la grandaj analoj de Hildesheim (*annales hildesheimenses maiores*). En tiu "monda kroniko" estas multaj legendaj elementoj kaj parte fortaj eraroj, ektemple ke por Atilo la Huno, kiu mortis en 453, estas indikita la mortojaro 532. Per tiu jaro ankaŭ estas indikita la ekrega jaro de Teodoriko la 1-a, kiu tamen jam ekregis en 511. La indikoj ekde la jaro 702 estas verkitaj en anala formo, kaj ekde la jaro 913 la vortumo sendependas de aliaj fontoj. Pri la periodo inter la jaroj 961 kaj 983 tute nenio estas notata, kaj ekde la jaro 984 la indikoj verkiĝis tute sendepende de aliaj fontoj aŭ referencoj.

Por la ŝtata historio de Litovio respektive de la etna historio de la litovoj la analoj aparte gravas, ĉar la lando en mencio pri la jaro 1009 estas unuafoje skribe menciata - en la formo "Litua". Sekve en Litovio dum la jaro 2009 festiĝis la miljara jubileo de la ŝtata ekzisto, kaj en la lando la historia dokumento, litove nomata *Kvedlinburgo analai*, estas aparte konata.

Laŭ moderna literaturhistoria hipotezo la verkisto eble estis virino, hipoteze monaĥino de nomo *Martina Giese* el la monaĥejo *Stift Quedlinburg*.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* cifereca dosiero de la manuskripto *Mscr.Dresd.Q.133,Nr.4* de la saksia landa kaj universitata biblioteko (SLUB) Dresdeno: *Chronicon Quedlenburgense ab initio mundi per aetates, usque ad Annum 1025*

Kategorio:Historiografio
Kategorio:Mezepoka literaturo
Kategorio:Historio de Litovio
Monda kroniko

[eta|159px|Heinrich von München: "monda kroniko" germane nomata *Weltchronik*, verkita en [Bavario ĉirkaŭ la jaro 1400]]
"Monda kroniko" - germane **Weltchronik** - estis historiografia verko tipa por la malfrua antikva epoko kaj la mezepoko de centra Eŭropo, kutime verkita en latina lingvaĵo - kiu pretendis priskribi la kompletan mondan historion de la "kreo de la mondo" aŭ la "kreo de la homaro" inkluzive de la antikva epoko ĝis la respektiva nuntempo de la kronikisto. Fokuso de la priskribo kutime estis la historioj de regantoj kaj aparte imperiestroj de la helena, romia kaj posta kristana eraoj.

La plej malnovaj fragmentoj de monda kroniko fontas el la 2-a jarcento post Kristo kaj konatas je la nomo "Leipziger Weltchronik" ("monda kroniko de Lepsiko") de anonima, eble kristana, kronikisto. La unua plejparte konservita kristana monda kroniko estas verkaĵo de Sextus Iulius Africanus en la 3-a jarcento. Pliaj ekzemploj de antikvaj mondaj kronikoj estas la verkaĵoj de Eŭsebio de Cezareo, Johannes Malalas kaj la *Chronicon Paschale* aŭ "paska kroniko". Signifas krome mondaj kronikoj el Bizanco, kiel ekzemple la verkaĵoj de Georgios Sinkellos (Γεώργιος ὁ Σύγκελλος) kaj de Teofano (Theophanes Homologetes, Θεοφάνης Ομολογητής) el la 9-a jarcento; en la 12-a jarcento Johannes Zonaras ( Ἰωάννης Ζωναράς) verkis popularan kronikon. 

En la latina mezepoko de Eŭropo same pluraj mondaj kronikoj estis verkitaj. Multaj el ili, ekzemple la *Chronica sive Historia de duabus civitatibus* ("kroniko aŭ historio de la du regnoj") de la verkisto Otto von Freising) provis atribui al sia epoko rolon en la "dia historio de saviĝo". Pliaj signifaj kronikoj estis tiuj de la juĝisto de Reims, de Frutolf de Michelsberg kaj lia daŭriganto Ekkehard de Aura, de Annalista Saxo (el la monaĥejo Berge en Magdeburgo) aŭ de Gottfried de Viterbo. Karakterizaj por la malfrumezepoka evoluo estas la verkaĵoj de Vinzenz de Beauvais, de Martin de Troppau aŭ de la anonima Flores temporum. Inter la kronikistoj verkantaj en popola lingvaĵo, aparte la aŭtoroj Rudolf de Ems, Heinrich de München, Jans la Enikel aŭ Heinrich Taube de Selbach trovis multnombrajn legantojn. Fine de la mezepoko la monda kroniko de Hartmann Schedel el Nurenbergo, presita kaj en germana kaj latina lingvoj, atestas pri la tiutempe daŭra intereso pri tiu ĝenro de historiografio.

## Eksteraj ligiloj 
* [cifereca dosiero de la monda kroniko de Rudolf de Ems: Badische Landesbibliothek Karlsruhe(https://eo.wikipedia.org/wiki/Karlsruhe), Donaueschingen 79]

Kategorio:Kronikoj
Kategorio:Historiografio
Stufaĵo

eta|250ra|Stufaĵo
**Stufaĵo** estas mikspota manĝaĵo longe kuirata por moligi malmolajn ingrediencojn kaj kunmiksi la gustojn.

Tradicie stufaĵo konsistas el ledecaj pecoj da viando/fiŝaĵo aŭ legomoj kiuj bezonas longan kuiradon. Nuntempe la longa kuirtempo ofte estas mallongigata per la uzo de premkuirilo. La gusto de stufaĵo fariĝas pli intensa se la manĝaĵo estas preparita jam unu tagon antaŭ la manĝado.
Hrdlička

**Hrdlička, Hrdlicka** (; ĉeĥa vorto por "turto, turtoj")

* Aleš Hrdlička (1869, Humpolec  1943)
* Alfred Hrdlicka (1928, Vieno  2009, Vieno)

Kategorio:Familiaj nomoj
Turingio Internacia

eta|Reklamilo por la radielsendo. **Turingio Internacia** estis la titolo de la esperanta magazino de Radio F.R.E.I., per kiu oni intencis prezenti kiel eble plej multfacete Turingion kaj ties ĉefurbon al la tuta mondo.

Ĝi disaŭdiĝis inter januaro 2012 kaj decembro 2021 el Erfurto, ĉiun duan dimanĉon de monato je la horo 19-a (laŭ centra eŭropa [somera] tempo), daŭrante unu horon. Kelkaj eroj de la magazino estis germanlingvaj.

Rubrikoj povis esti la sekvontaj:
* Lokaj novaĵoj el la erfurta regiono (resumo en la germana)
* Angulo beletra
* "Thuringiensia": sciindaj faktoj pri vidindaĵoj, kutimoj kaj moroj, historio, konstruaĵoj ktp. de Turingio
* Leterkesto de la geaŭskultantoj (parte en la germana; de tempo al tempo kun intervjuoj)
* Lingvokurso (por germanlingvanoj) laŭ la "Mia-Serio" de Josef Schiffer: 'Mia Serurtruo', poste 'Mia Lernolibro'

Dissendo okazis ne nur interrete, sed ankaŭ sur ultrakurtaj ondoj (FM 96.2&nbsp;MHz) en Erfurto kaj krome per kablo en Erfurto, Arnstadt, Gotha, Sömmerda (107.9&nbsp;MHz). Per tio iĝis la elsendoj ankaŭ taŭga varbilo inter la neesperantista aŭskultantaro.

## Eksteraj ligiloj 
*Esperanto-redakcio de Radio FREI
*La elsendoj de januaro 2012 ĝis decembro 2021

Kategorio:Radioelsendoj
Kategorio:Podkasto en esperanto
Kategorio:Erfurto
Revised Common Lectionary

La ***Revised Common Lectionary*** (*Reviziita Komuna Legaĵaro*) estas legaĵaro aŭ perikoparo konsistanta el tekstoj el la Biblio intencitaj por uzado en protestantaj kristanaj Diservoj. Ĝi eldoniĝis en 1994, kiel revizio de la *Komuna Legaĵaro* de 1983, kaj origine de la katolika *Ordo Lectionum Missae* eldonita en 1969 surbaze de la liturgiaj reformoj de la 2-a Vatikana Ekumena Koncilio.

La *Reviziita Komuna Legaĵaro* estas produkto de kunlaborado inter la Nordamerika Konsultado pri Komunaj Tekstoj (CCT) kaj la Internacia Anglalingva Liturgia Konsultado (ELLC). La partoprenantoj inkluzivis la katolikaj episkoparojn de Usono kaj Kanado, kaj reprezentantojn de diversaj protestantaj konfesiaj organizaĵoj. Ĝi poste adoptiĝis (aŭ adaptiĝis, kun modifoj lokaj) en anglalingvaj eklezioj ankaŭ ekster Nordameriko.

La Legaĵaro proponas kvar legaĵojn por ĉiu dimanĉo (kaj por iuj aliaj gravaj festotagoj de la eklezia kalendaro): po unu el la Malnova Testamento (inkluzive de Duakanonaj libroj), el la Psalmaro, el la Nova Testamento (ekster la evangelioj), kaj el la Evangelioj. Ĝi konsistas el trijara ciklo; la evangeliaj legaĵoj venas el Mateo en la unua jaro (A), el Marko en la dua jaro (B), kaj el Luko en la tria jaro (C). Ĉerpaĵojn el la evangelio de Johano oni uzas dum la Paska sezono kaj ankaŭ sporade dum aliaj liturgiaj sezonoj.

Jaro A komenciĝos je la unua dimanĉo de Advento en 2013, 2016, 2019 ktp.
Jaro B komenciĝos je la unua dimanĉo de Advento en 2014, 2017, 2020 ktp.
Jaro C komenciĝos je la unua dimanĉo de Advento en 2012, 2015, 2018 ktp.

## Eksteraj ligiloj
*Reta versio  ĉe Universitato Vanderbilt

Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Protestantismo
Kategorio:Biblio
Faranah

**,** estas grandurbo en Gvineo. Ĝi estas ĉefurbo de gubernio kaj regiono kaj estas plejparte loĝata de la mandinkoj.
eta|dekstra|200px|Loko de  en Gvineo

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 112.923 en 2012
* Supermara alteco: 456 m
* Horzono: UTC

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo laŭ rivero Niĝero en la centro de la lando.

## Historio 
 estis nur vilaĝo, kiun Seku Ture faris regiona centro. En la proksimeco oni trovis ferercojn.

## Trafiko 
 havas flughavenon kaj landovojojn al Konakrio kaj Kissidougou.

## Vidindaĵoj 
* moskeo
* palaco
* konferencejo
* Nacia parko en la proksimeco

## Famuloj 
* tie naskiĝis Seku Ture en 1922

## Klimato 
En  tropika klimato regas. 2 sezonoj estas: la seka inter decembro-februaro kaj la pluva inter marto-novembro.

## Fontoj 
* Angla kaj franca Vikipedioj
* mapo
* pri la loĝantaronombro

Kategorio:Urboj de Gvineo
Paska sezono

La **Paska sezono**, aŭ **Paska tempo**, estas tempo en la eklezia kalendaro de multaj kristanaj konfesioj. Ĝi komenciĝas, post Karesmo, je Pasko, kaj daŭras ĝis Pentekosto. Ĝi do inkluzivas la gravan feston de la Ĉieliro. Post Pentekosto sekvas la sezono de "Ordinara tempo", aŭ la sezono de la Eklezio.

Kategorio:Kalendaro
Kategorio:Kristanismo
Fria

**,** (malofte *Friguia* aŭ *Kimbo*) estas grandurbo en Gvineo.
eta|dekstra|200ra|Loko de  en Gvineo

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 148.557 en 2012
* Supermara alteco: m
* Horzono: UTC

## Geografio 
 situas sur ebenaĵo laŭ rivero en la okcidenta parto de la lando. Konakrio troviĝas 160 km.

## Historio 
 ligiĝas al baŭksito, kiun oni minadas kaj prilaboras aŭ rafinas en firmao *Kimbo-Fria* (nun jam *Rusal*). Tiu firmao estis la unua aluminia fabriko de Afriko.

## Trafiko 
 havas flughavenon, pavimitan vojon al la ĉefurbo kaj finhaltejon de fervojo, kiu liveras baŭksiton al la marborda haveno.

## Vidindaĵoj 
* kavernoj

## Klimato 
En  tropika klimato regas. 2 sezonoj estas: la seka inter decembro-februaro kaj la pluva inter marto-novembro.

## Fontoj 
* Angla kaj franca Vikipedioj

Kategorio:Urboj de Gvineo
Fuorto Lewis

**Fuorto Lewis** () estis grandega bazo de la usona armeo en Kantono Pierce, Vaŝingtonio, Usono. Ĝia nomo venas de Meriwether Lewis, unu el la estroj de la transkontinenta esplora Ekspedicio de Lewis kaj Clark. Ekde la 1-a de februaro, 2010, ĝi kunfandiĝis kun Aerbazo McChord por konsistigi la Komunan Bazon Lewis-McChord.

Kategorio:Usona armeo
Kategorio:Vaŝingtonio
Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)
Joint Base Lewis-McChord

300px|dekstra
**Joint Base Lewis-McChord** (**Komuna Bazo Lewis-McChord**) estas usona militista instalaĵo en Kantono Pierce (Vaŝingtonio), Usono. Ĝi estiĝis la 1-an de februaro 2010 per la kununuigo de antaŭaj armea bazo Fuorto Lewis kaj Aerbazo McChord. McChord komencis sian ekziston antaŭ jardekoj kiel la flughaveno de Fuorto Lewis.

## Eksteraj ligiloj 
Retejo de la Komuna Bazo 

Kategorio:Vaŝingtonio
Kategorio:Usona armeo
4647 Syuji

'*4647 *Syuji'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita "*Syuji*" en honoro de la japana astronomo Syuji Hayakawa (japane: 早川 修司, *Hayakawa Shūji'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Listo de insuloj de Usono laŭ areo

[eta|dekstra|300px|Satelita bildo de [Havajo (insulo)|la insulo Havajo de Havajo, la plej granda insulo en Usono.]]

Tiu estas **listo de insuloj de Usono, ordigitaj laŭ areo**. Ĝi inkludas ĉiujn insulojn kun areo pli granda ol 20 kvadrataj mejloj (proksimume 52 km2), sed ne inkludas duoninsulojn kiaj Kabo Cod, insulo Copper, aŭ Delmarva Duoninsulo kiu estis origine konektitaj al kontinento, sed iĝis efektive transformitaj en insuloj pro la konstruo de kanaloj.

## Insuloj super 650 km² 
## Insuloj el 194 al 647 km² 
## Insuloj ĝis 194 km² 
## Notoj 
Kategorio:Insuloj en Usono
Gyula Kabos

**Gyula KABOS** [djula kaboŝ], hungare **Kabos Gyula** Esperante **Julio Kabos** estis elstara hungara aktoro.
eta|240px|Memortabulo pri Gyula Kabos
Gyula Kabos naskiĝis, kiel **Kann Gyula** la 19-an de marto 1887 en Budapeŝto. Li mortis la 6-an de oktobro 1941 en Novjorko.

## Biografio 
Gyula Kabos devenis el juda familio. Li frekventis aktorolernejon en Budapeŝto. Li komencis sian karieron en 1905 en tiutempe hungara urbo *Zombor* (nuntempe Sombor en Serbio), poste ankaŭ en aliaj urboj kaj ankaŭ en la ĉefurbo. Li estris teatron dum 2 jaroj. En 1939 li migris al Usono por eviti la kontraŭjudajn leĝojn.

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto
* multe da filmoj, kiuj estas videblaj ne nur ankaŭ nuntempe, sed ankaŭ dum la socialismo

## Filmoroloj (elekto) 
* 1931: *Hyppolit, a lakáj* (**Hyppolit, la lakeo**), tiu filmo apartenas al la plej gravaj hungaraj filmoj
* 1934: *Meseautó* (**Sonĝoaŭto**), furora filmo
* 1935: *Ez a villa eladó* (Tiu vilao estas vendata)
* 1937: *A kölcsönkért kastély* (La prunteprenita kastelo)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj antaŭ la naziismo
Kategorio:Hungaraj humuristoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Nacia Akademia Teatro de Opero kaj Baleto de Mongolio

**La Nacia Akademia Teatro de Opero kaj Baleto de Mongolio** (ankaŭ nomata Ulanbatora Operejo ) malfermiĝis la 15an de majo 1963 kaj faris ĝian malfermiĝan ceremonion en la 18a de majo 1963 pere de verko de Ĉajkovskij nome Eŭgeno Onegin.

La repertuaro inkludas klasikan kaj nacian baletojn (Cignolago , La Nuksrompilo) kaj operon (Sinjorino Papilio, La Bohème).
La komenco de nuntempa profesia teatro en Mongolio estis difinitaj per la starigo de Nacia Centra Teatro en 1931, kiu estis vastigaĵo de la Folk Stadiono kiu estis inaŭgurita en 1927.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Ulanbatoro
Zoltán Latinovits

**Zoltán LATINOVITS** [latinoviĉ], hungare **Latinovits Zoltán**, konata, kiel aktororeĝo, estis elstara hungara aktoro. Liaj duonfratoj estis Károly Frenreisz kaj István Bujtor.
eta|220ra|Memortabulo pri Zoltán Latinovits
eta|Alia memortabulo pri Zoltán Latinovits
Zoltán Latinovits naskiĝis la 9-an de septembro 1931 en Budapeŝto. Li mortis la 4-an de junio 1976 en Balatonszemes.

## Biografio 
Zoltán Latinovits frekventis gimnazion en Budapeŝto, poste li eklaboris, kiel simpla laboristo. Inter 1952-1956 li lernis en universitato kaj iĝis diplomita inĝeniero pri konstruado, dume li okupiĝis pri sporto kaj deklamado. Poste li eklaboris en Teatro Csokonai (Debrecen), baldaŭe ankaŭ en aliaj teatroj. Ekde 1959 li rolis ankaŭ en diversaj filmoj. Depost 1971 li havis konflikton kun la komunistoj, tial li estis "ekzilita" al Veszprém, kie li ankaŭ reĝisoradis. Li mortis tragike: trapasis super li trajno. Ankaŭ nun estas diskutoj, ĉu li havis akcidenton, aŭ li mortigis sin?

Li ricevis en 1990 (post la morto) premion Kossuth kaj dum la vivo 2 premiojn.

## Memorigiloj 
* memortabuloj
* memorĉambro en Balatonszemes
* 132874 Latinovits (etsatelito)

## Roloj (elekto) 
* Romeo kaj Julieta, kie lia kunulino Éva Ruttkai estis Julieta
* en diversaj aliaj teatraĵoj resume en 75 teatraĵoj li rolis kaj 3-foje li reĝisoradis
* 1962: *Az aranyember* (La orohomo) filmo pri romano de Mór Jókai
* 1966: Malvarmaj tagoj (filmo)
* diversaj aliaj filmoj
* roloj en Hungara Radio kaj en Hungara Televizio
* 2 libroj
* diskoj (precipe deklamoj)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Viktoria Tolstoy

eta|Viktoria Tolstoy
**Viktoria Tolstoy** (naskiĝis la 29-an de julio 1974 proksime de Stokholmo; vera nomo: *Viktoria Kjellberg*) estas sveda ĵazkantistino.

## Vivo 
La kantistino enviciĝas en la aron de ĉiam denove multatentataj skandinavaj ĵazkantistinoj. La ido (prapranepino de la patrina flanko) de la fama rusa verkisto Lev Tolstoj trovis dum la lasta tempo multan atenton eĉ sen aparta kantedukado.

Sur sia sondisko "Shining on You" aperinta en 2004 ŝi prezentas sin per sia rekta, svinga voĉo kiel multetalentito. Sur la menciita lumdisko ŝi prezentas kantojn de Esbjörn Svensson (e.s.t.), Toots Thielemans kaj Nils Landgren ŝin akompanas.

La sondisko "My Russian Soul" publikigita aŭtunon de 2008 baziĝas sur rusaj muzikpecoj, kies selekton inspiris same klasikmuzikaj komponistoj kiel Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij kiel rusaj popolkantoj. Jacob Karlzon kaj Joakim Milder aranĝis la kantojn; la tekstoj plejparte devenas de Anna Alerstedt.
eta|maldekstra|Viktoria Tolstoy dum la ĵazfestivalo je Orange en 2007

## Diskaro 
* 1994 - *Smile, Love and Spices*
* 1996 - *För Älskad*
* 1997 - *White Russian*
* 2001 - *Blame it on my youth*
* 2004 - *Shining on you*
* 2005 - *My swedish heart*
* 2006 - *Pictures of me*
* 2008 - *My Russian Soul*
* 2011 - *Letters to Herbie*

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala hejmpaĝo

Kategorio:Ĵazaj kantistoj
Kategorio:Svedaj muzikistoj
Frauenkappelen

**Frauenkappelen** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Laupen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 1264 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Frauenkappelen situas en la Svisa Mezlando ĉe la suda flanko de la Lago de Wohlen, baraĵlago de la rivero Aro, proksimume 5 kilometrojn okcidente de la centro de la federacia urbo Berno. La komunumo konsistas el la vilaĝo Frauenkappelen (en la centro sur alteo ce 601 m s.m.) kaj la vilaĝetoj Aebische (sur alteco de 496 m s.m. norde de Frauenkappelen ĉe la bordo de la Lago de Wohlen), Riedbachmühle (sur alteco de 544 m s.m. sude de Frauenkappelen ĉe la brodo de la rojo *Riedbach*), Hübeli (sur alteco de 596 m s.m. oriente de Frauenkappelen ĉe la kantona ĉefvojo), Wolei (sur alteco de 485 m s.m. en nordoriento de la komunumo ĉe la Lago de Wohlen, ĉe la suda flanko de la Wolei-Ponto), kaj Jaggisbach (sur alteco de 606 m s.m. en okcidento de Frauenkappelen, norde de la aŭtovojo).

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,27&nbsp;km², de kiuj 41,0% estas kovritaj de arbaro, 42,2% servas por agrikulturo kaj 6,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Frauenkappelen limas en nordo aliflanke de la Lago de Wohlen al Wohlen ĉe Berno, en oriento kaj sudo al Berno, kaj en okcidento al Mühleberg.

## Trafiko 
Tra Frauenkappelen pasas la grava kantona ĉefvojo n-ro 1 de Berno al Ĝenevo kaj la svisa aŭtovojo A1, al kiu la komunumo disponas pri propra alveturejo sur la komunuma teritorio. Per buslinioj al Bern Brünnen kaj Mühleberg la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Frauenkappelen datiĝas el la jaro 1158 kiel *Capela*. En la jaro 1241 estis dokumente menciita la Burgo Alt-Bubenberg, kiu estis formalsita en la 14-a jarcento kaj kies murrestoj ankoraŭ videblas ĉe la deklivo supre de Aro. Inter 1228 kaj 1240 estis fondita la virina monaĥejo *Sancta Maria de Cappellis in Foresto*. La maria kapelo de 1158 estis integrita al la monaĥejo. Ek de 1388 la berna konsilio oficis kiel monaĥejaj voktoj kaj en 1486 la monaĥinejo estis malfondita kaj enkorpigita al la berna Abatejo Sankt-Vincenco. La feŭdo pri Frauenkappelen estis administrita ek de tiam de la urbo Berno. Ĝis ĝia malkonstrui la iama monaĥinejo servis kiel pastra domo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Frauenkappelen

## Bildoj 

Dosiero:Wohleibrügg mit Wohlen01.JPG|Wolei-Ponto trans Lago de Wohlen apud Frauenkappelen
Dosiero:2012-07-18-Regiono Arbergo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 003.JPG|Vilaĝeniro de Frauenkappelen
Dosiero:2012-07-18-Regiono Arbergo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 004.JPG|Grenejo en la vilaĝocentro
Dosiero:2012-07-18-Regiono Arbergo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 018.JPG|Preĝejo de Frauenkappelen
Dosiero:2012-07-18-Regiono Arbergo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 019.JPG|Preĝejo de interne
Martin Bodmer

**Martin Bodmer**, naskiĝinta la 13-an de novembro 1899 en Zuriko kaj forpasinta en 1971, estis svisa intelektulo kaj kolektanto de kulturaj valoraĵoj, kiu por ilin konservi kreis fondaĵon.

## Biografio 
Naskiĝinte en patricia industria familio de prilaborantoj kaj komercistoj de silko, li perdis la patron en 1916 kiu lasis al li grandan heredaĵon. Li komencis kolekti rarajn librojn ekde la aĝo de dekses jaroj kaj ekkonceptis la senliman ambicion de la kreado de biblioteko de universa literaturo.

En 1918, Martin Bodmer ektudis literaturon de la germana lingvo, sed trefue tion rezignis kaj ekvojaĝis tra Usono kaj vizitis Parizon. Trefrue li provis krei la plej gravan literaturan premion de Svislando kaj originis kun intelektuloj Eduard Korrodi, Robert Faesi kaj Max Rychner la «Fondaĵon Martin Bodmer por asigni la premion Gottfried Keller». Paralele li lanĉis la dumonatan revuojn «Corona» ĉe kiu gastiĝis la nomoj de la plej gravaj literaturistoj de la epoko, dum ĉe lia luksa vilao de Zuriko arte klubiĝis diversaj tiutempaj verkistoj.

Elektite prezidanta de CICR (Ruĝa Kruco), li forlasis Zurikon por Ĝenevo kaj transigis en 1942 sian kolekton sur la bordoj de la rivero Lemano.

Bodmer rekomencis, postmilite, pliestigi sian malnovan projekton krei «Bibliotekon de tutmonda literaturo», kiu kolektu
la plej rimarkajn verkojn de la homaro, ne nur de striktaj sferoj de la arto kaj literaturo sed ankaŭ de areo religia, scienca, filozofa kaj politika ktp. Laŭlonge de kvindek jaroj, li sukcesis amasigi gravegajn verkojn, li etendigis sian projekton al tabletoj kojnoformaj, al papirusoj, al antikvaj moneroj. En la trezoro akumulita elstaras unu el la plej antikvaj manuskriptaj kopioj de la Evangelio laŭ Johano, de la verkoj de Menandro (kiel Dyskolos kaj La Virino de Samo); krome en ĝi kuŝas la eldonaj provoj de la verkoj de Marcel Proust, originaloj de la unuaj eldonoj de Don Quijote de la Mancha, de Faust, manuskriptoj de la verkoj de Dante Alighieri, Giovanni Boccaccio ktp.

Antaŭ sia morto, rifuzinte la proponon de usona milionulo ofertanta 60 milionojn da dolaroj (de 1971) por la aĉeto de ĉio kolektita, Martin Bodmer, kun akordo de siaj gefiloj, dispoziciis ke la biblioteka kolekto estu ero stabila de la Fondaĵo kiu sin honoras per lia nomo, institucio kultura privata internacia, kies sidejo estas Cologny (Ĝenevo), en kiu la katalogitaj elementoj sumas je 150.000.

Inter tiuj pecoj elstaras, inter la elstaraĵoj, la papirusa kolekto (papirusoj Bodmer) iom hazarde akirita kaj savita por la studo kaj plikompreno de la kristanaj fontoj kaj ne nur.

## Vidu ankaŭ 
* Fondaĵo Martin Bodmer
* Papirusoj Bodmer
* Papiruso 75

## Eksteraj ligiloj 
* Présentation détaillée 

Kategorio:Literaturpremioj
Kategorio:Kulturaj fondaĵoj
Kategorio:Svisaj bibliotekistoj
4590 Dimashchegolev

'*4590 *Dimashchegolev'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la astronomoj Gurij Antonoviĉ Pljugin kaj Jurij A. Beljaev elde la Observatorio de Cerro El Roble en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la soveta astronomo *Dimitrij Evgenjeviĉ Ŝĉjogoljev* (cirile: *Дмитрий Евгеньевич Щёголев'', 1928–1988), estro dum 35 jaroj de la Departemento pri Eksperimenta Astronomio en la observatorio Pulkovo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Gurij Antonoviĉ Pljugin
Kategorio:Malkovrita de Jurij A. Beljaev
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1968
Elżbieta Dzikowska

**Elżbieta DZIKOWSKA** (naskiĝis la 19-an de marto 1937 en Międzyrzec Podlaski) – historiistino pri arto, ĉinologo, vojaĝistino, reĝisorino kaj vickameraisto de dokumentaj filmoj, aŭtorino de pluraj libroj, televidaj programoj, radioelsendoj, publicistaj artikoloj kaj ekspozicioj pri la nuntempa arto.

Kune kun la edzo Tony Halik, realigis  dokumentajn filmojn de ĉiuj kontinentoj por Telewizja Polska kaj gvidis popularan vojaĝ-programon *Pipro kaj vanilo*.

## Infaneco kaj juneco 
Ŝi naskiĝis kiel Józefa Elżbieta Górska. La antaŭnomoj estis elektitaj post la avo Józef (sed ankaŭ post Józef Piłsudski) kaj post la praavino. Pri edukado de Elżbieta kaj ŝia pli juna frato okupiĝis ĉefe avino, ĉar la patrino estis okupita per gvidado de teejo por certigi enspezon al la familio.

La patro de Elżbieta estis kuriero de Pola Enlanda Armeo. Li estis arestita de germanoj kaj enkarcerigita en la Kastelo de Lublin, kie oni kondamnis lin je mortpuno kaj mortigis en 1944. En la aĝo de 15 jaroj ŝi ankaŭ pasigis duonjaron en la ĉelo de la sama loko pro aparteno al sekreta kontraŭkomunisma organizaĵo ZEW (Asocio de Evoluigistoj de Libereco).

## Kunlaboro kun Tony Halik 
En 1976 kune kun Tony Halik estis la unuaj poloj, kiuj atingis postrestaĵojn de la forgesita urbo Vilcabamba, la lasta ĉefurbo de Inkaoj. Ili kune vojaĝis al preskaŭ ĉiuj landoj de Latin-Ameriko, Eŭropo, 27 subŝtatoj de Usono, kiel ankaŭ al: Ĉinio, Aŭstralio, Nov-Zelando, Tajlando, Srilanko, Rusio, Tahitio, Havajo, Galapagoj, Paska Insulo, Kenjo kaj Tanzanio, Maroko, Libio, Egiptio.

## Ordenoj kaj distingoj 
**Ŝtataj**

* Kavalira Kruco de la Ordeno de Renaskiĝinta Pollando (1998)
* Ora Merit-Kruco
* Ordeno de la Aglo de Aztekoj (Meksiko)
* Ordeno pro Eminentaj Meritoj – dufoje (Peruo)
* Ora Medalo "Meritita por la Kulturo Gloria Artis" (2010)

Kategorio:Polaj ĉinologoj
Kategorio:Polaj esploristoj
Kategorio:Polaj vojaĝantoj
Kategorio:Polaj verkistoj
Tuŝpo

eta|275ra|La citadelo Van kaj ruinoj de Tuŝpo.
**Tuŝpo** (malnovarmena: Տոսպ *Tosp*, asirie: *Turuspa*) estis la ĉefurbo de Urarto dum la 9-a jarcento a.K, poste konata kiel **Van** kiu deriviĝas de *Biajna* la originala nomo de Urarto. La ruinoj de la antikva urbo situas tuj okcidente de Van kaj oriente de la Lago Van en Orienta Anatolio, en nuna Turkio. La urbo estis centro de la politika kaj kultura vivo de la urartanoj kaj rezidejo de la urartaj reĝoj. En ĝi troviĝis la fortikaĵo de Van kiu nun troviĝas en ruinoj. En la 6-a jarcento a.K la urbo estis disrabita kaj detruita de la medoj.

Kategorio:Urarto
Kategorio:Iamaj ĉefurboj
Kategorio:Historio de Armenio
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Turkio
Arzaŝkuno

**Arzaŝkuno** estis urbo de Urarto kies geografia situo ne estas konata, kelkaj fakuloj asertas ke ĝi situis sur nuna Malazgird aŭ Manzikert, sude de la rivero Murad Su kun direkto al la lago Van. Ĝi estis la reĝa ĉefurbo de Urarto dum regado de Arame. La asirianoj atakis kaj bruligis ĝin dum ekspedicio en la jaro 857 a.K sub Ŝulmanu-aŝared la 3-a, sed foririnte la invadintoj, Arame rekuperis ĝin. Tamen, fine de la jaro 832 a.K, la reĝo Sarduro la 1-a (844-828 a.K) translokigis la ĉefurbecon al Tuŝpo. La urbo havis duoblan muregon kaj defendturojn.

Kategorio:Urarto
Kategorio:Iamaj ĉefurboj
4591 Bryantsev

'*4591 *Bryantsev'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la soveta direktoro de teatro Aleksandr Aleksandroviĉ Brjancev (cirile: *Александр Александрович Брянцев'', 1883–1961), artisto de la Popolo de Sovetio en 1956.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Sarduro la 1-a

**Sarduro la 1-a** estis reĝo de Urarto kiu regis dum la periodo de 832-825 a.K. Li estis filo de Lutipri, verŝajne, ankaŭ reĝo de Urarto, sed pri kiu oni nenion scias. Lia plej konata faro estis la translokigo de la ĉefurbeco, de Arzaŝkuno al Tuŝpo. Li skribis sur la muregojn de la nova ĉefurbo surskribon en kiu li estas priskribata kiel «reĝo de la tutaĵo», kaj «reĝo de Nairi», sekvante la ekzemplon de la granda najbaro, Asirio. Ĉi tiu surskribo, farita en akada kojnoskribo, estis la unua skriba atestaĵo de Urarto.eta|dekstra|Surskribo de Sarduro la 1-a

Kategorio:Mortintoj en la 9-a jarcento a.K.
Kategorio:Reĝoj de Urarto
Arame

**Arame** estis la unua reĝo konata de Urarto, kiu regis dum la periodo 860 - 840 a.K, proksimume.

Arami unuigis la tribojn de Nairi, antaŭantoj de la regno Urarto, establante la ĉefurbon en Arzaŝkuno. Li estis samtempulo de Ŝulmanu-aŝared la 3-a de Asirio, antaŭ kiu li suferis militistan malvenkon. Oni kredas ke Arame estas Aram, unu el la legendaj antaŭuloj de la armena popolo, sen rilatoj kun la biblia Aram, ne kun la patro de la arameoj, malgraŭ fonetika simileco.

Kategorio:Reĝoj de Urarto