open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lasse J. Laine

**Lasse Juhani Laine** (6-a de februaro 1946 en Iitti,  - 26-a de aŭgusto 2023 en Ingå, ) estis finna ornitologo, biologo, nefikcioverkisto kaj ĵurnalisto.

Laine skribis interalie la librojn *Suomalainen lintuopas* ("finna birdogvidlibro", 1996), *Suomen luonto-opas* ("naturgvidlibro de Finnlando", 2000) kaj *Lintuharrastajan opas* ("gvidlibro de birdobservanto", 2004). *Suomalainen lintuopas* estis elektita kiel la plej bela libro de 1996. Naturlibro por infanoj de Suomen estis elektita kiel la naturlibro de la jaro 2010. *Suomen luonto-opas* estas la plej granda unuopa baza gvidilo al kono de finna naturo. Li ankaŭ tradukis plurajn birdlibrojn en la finnan kaj estis unu el la verkintoj de pluraj el ili. Laine skribis por la unua fojo en la ĉiutage aperanta gazeto *Helsingin Sanomat* en 1977 kaj en la ekde-malfunkcia revuo *Eläinmaailma* de 1979. Laŭ taksoj, li estis la plej elstara fakulo pri ornitologio de Finnlando. Li multe kunlaboris kun sveda ornitologo Lars Jonsson.

Laine vidis pli ol 1/2 el la ĉiuj birdaj specoj.

La magistra tezo de Laine ĉe la Universitato de Helsinko traktis la nestan biologion de la greboj kaj la eta grebo. Post diplomiĝo, li laboris por iom da tempo en instruaj postenoj ĉe la Universitato de Helsinko. Li multe vojaĝis ĉirkaŭ la mondo kaj vidis multajn de la birdospecioj de la mondo.

## Personaj informoj 
Laine estis geedzita kaj havas filon naskita en 1992. Laine suferis de psoriazo kaj en la lastaj jaroj de kancero, pro kiu li mortis en 2023.

Kategorio:Finnaj ornitologoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1946
Kategorio:Naskiĝintoj la 6-an de februaro
Eskilstuna

''''* estas komunumo () en Svedio. Ĝi situas en la moderna provinco *Södermanlands län* kaj la historia provinco *Södermanland* (Sudermanio) de mezokcidenta Svedio, kaj apartenas al la regiono *Svealand*, la meza landotriono de Svedio. Centro de la komunumo estas la samnoma urbo **. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . La urbo estas membro de eŭropa ligo de mezgrandaj urboj, nomata *Eurotowns''. 

## Konataj lokanoj 
* Linnea Torstenson (n. 1983), manpilkistino

## Partneraj urboj 
*  Bridgeton, kantono Cumberland, Nov-Ĵerzejo en Usono
*  Erlangen en Germanio
*  Esbjerg en Danio
*  Fjarðabyggð, Austurland en Islando
*  Gatĉino en Rusio
*  Haapsalu en Estonio
*  Jūrmala en Danio
*  Jyväskylä en Finnlando
*  Linyi en Ĉinio
*  Luton en Britio
*  Lvivo en Ukrainio
*  Stavanger en Norvegio
*  Usangi, regiono Kilimanĝaro en Tanzanio

## Eksteraj ligiloj 
*  de la komunumo kaj urbo ()

eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|300ra| 

Kategorio:Komunumoj de Svedio
Kategorio:Sudermanio
Kategorio:Komunumoj de la provinco Södermanlands län
Dubenzilo

**Dubenzilo** aŭ **dufeniletano** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **benzila klorido** kaj **zinko**:. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Ĝi prezentas du benzilajn grupojn {50ra|benzila grupo} reciproke interligitajn. Dubenzilo estas aromata hidrokarbonido kaj posedas 14 karbonatomojn kaj 14 hidrogenatomojn. Dubenzilo uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **dubenzilo** per traktado de **benzila klorido** en ĉeesto de **zinko**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **dubenzilo** per traktado de **benzila klorido** en ĉeesto de **kalcio**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **dubenzilo** per traktado de **benzila klorido** kaj **tolueno**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **dubenzilo** per traktado de **benzila bromido** kaj **benzilmagnezia bromido**:

## Vidu ankaŭ 
* Alkanoj

## Referencoj 
Kategorio:Alkanoj
EMBASE

**EMBASE**, ankaŭ nomita **Excerpta Medica Database** estas biomedicina kaj farmakologia datumbazo produktita fare de Elsevier kiu enhavas 11 milionojn da kontribuoj de 1974 ĝis la nuntempo. Ĉiu publikaĵo estas plene indeksita kaj kovras pli ol 5,000 biomedicinajn revuojn el 70 landoj. La datumbazo estas havebla en la interreto per kelkaj datumbazaj provizantoj. 

## Vidu ankaŭ 
* MEDLINE

## Eksteraj ligiloj 
* Embase — priskribo ĉe Elsevier
* Hejmpaĝo
* 
Kategorio:Interretaj datumbazoj
Kategorio:Biologiaj datumbazoj
Adam Christian Gaspari

**Adam Christian GASPARI** (naskiĝinta la  en Schleusingen, mortinta la  en Kenigsbergo) estis germana geografo. 

## Vivo 
, 1804]]
Post studoj li fariĝis kamerlengo ĉe grafo Moltke; poste li estis (de 1795) eksterorda profesoro pri filozofio ĉe la universitato de Jena, de 1797 profesoro ĉe Malnova Gimnazio de Oldenburg. Poste li estis privata instruisto je Wandsbek (Hamburgo). De 1803 li instruadis historion, geografion kaj statistikon ĉe la universitato de Tartu. En 1804/05 li estis rektoro, en 1806/07 dekano de la sekcio filologia-historia. Krome li docentis pri rusa historio antaŭ estontaj instruistoj kaj anis en horartabula lernejkomisiono. La altlernejon de Tartu li forlasis pro nesufiĉaj rimedoj por akiro de porinstruada materialo kaj eldonado. De 1810 estis li orda profesoro pri geografio kaj statistiko ĉe la altlernejo kenigsberga.

Kiam en Prusujo okazis profundaj edukreformoj, li estis de 1810 intertempe membro de la komisiono *Wissenschaftliche Deputation* kiu ŝanĝu la tutan lernejan sistemon laŭ novhumanismo. Gaspari estis kuneldoninto de "Allgemeine Geographische Ephemeriden".

Li ankaŭ estis framasono kaj membris inter 1814 kaj 1821 al la loĝio *Zum Todtenkopf und Phoenix*.

## Skribaĵoj 
* *Versuch über das politische Gleichgewicht der europäischen Staaten*, Hamburg 1790 
* *Über den methodischen Unterricht in der Geographie und die zweckmäßigen Hilfsmittel dazu*, Weimar 1791. 
* *Vollständiges Handbuch der neuesten Erdbeschreibung*, 1//1 (enkonduko kaj parto de Germanujo), Weimar: Verlag des Industrie-Comptoirs, 1797.
* *Neuer methodischer Schul-Atlas*, kun Franz Ludwig Güssefeld. Weimar 1799.
* *General-Karte, zugleich Postkarte, von den sämtlichen Königlich Preußischen Staaten 1802*  - kun Daniel Friedrich Sotzmann kaj  Wolfgang Scharfe
* *Der Französisch-Russische Entschädigungs-Plan: mit historischen, geographischen und statistischen Erläuterungen und einer Vergleichungs-Tafel*, Regensburg 1802 (interrete).
* *Der Deputations-Rezeß*, Hamburg: Perthes, 1803. Represo Hildesheim 2003: Hans-Jürgen Becker (eld.): *Adam Christian Gaspari, Der Deputations-Rezeß, mit historisch-geographischen und statistischen Erläuterungen und einer Vergleichungstafel*  
* *Lehrbuch der Erdbeschreibung: zur Erläuterung des neuen methodischen Schulatlasses*, dek unua eldono, Weimar: Verlag des Geographischen Instituts, 1811.

## Literaturo 
*Friedrich Ratzel "Gaspari, Adam Christian" - ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie*,volumo 8 (1878), p. 394
*"Гаспари, Адам Христиан" - ĉe: *Русский биографический словарь* (de А. А. Половцова)

## Eksteraj ligiloj 
* 
*ligiloj ĉe DDB

## Notoj 
Kategorio:Germanaj geografoj
Kategorio:Germanaj profesoroj
Kategorio:Germanaj framasonoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1752
Kategorio:Mortintoj en 1830
Kategorio:Rektoroj
Veli Järvinen

**Veli Järvinen**, 1911 - 2003, estis finna politikisto. Li estis membro de finna parlamento (*eduskunta*/*riksdagen*) en 1948–1951,  estis kampurbestro de Kymi en la 1950-aj jaroj kaj poste estis urbestro de Jyväskylä. Veli Järvinen apogis edukadon en Jyväskylä. Je lia agado oni en Jyväskylä fondis ekzemple faklernejon kaj ricevis plian areon por vastigi la universitaton de Jyväskylä. Li mem estis nur en popollernejo kaj faklernejo. Li apogis en tiu urbo ankaŭ konstruadon de novaj loĝareoj. Ankaŭ la industria areo Seppälä estis konstruita grandparte laŭ postuloj de Järvinen. Li apogis ankaŭ arean ligon, kie parto el kampara komunumo de Jyväskylä estis ligita al la urbo Jyväskylä en komenco de la jaro 1965.

Kategorio:Finnaj politikistoj
Kategorio:Jyväskylä
Benzilo

**Benzilo** aŭ **dufenilglioksalo** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **benzoino** kaj **peroksofosfata acido**. Ĝi estas blanka aŭ flava solidaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Ĝi prezentas du fenilajn grupojn {40ra|fenila grupo} ligitajn al glioksila grupo {40ra|glioksalo}. 1,2-Dufeniletanoduketono estas aromata duketono kaj posedas 14 karbonatomojn, 10 hidrogenatomojn, kaj 2 oksigenatomojn. 1,2-Dufeniletanoduketono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **benzilo** per traktado de **benzoino** kaj **peroksofosfata acido**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **benzilo** per traktado de **dufenilacetileno** kun oksidaĵoj:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **benzilikata acido** per traktado de **benzilo** kaj **kalia hidroksido** sekvata per traktado de la **kalia benzilikato** kun '**klorida acido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **1,2-dufeniletano-1,2-duolo** per reduktado de la **benzoino**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
Kategorio:Ketonoj
Katrineholm

''''* estas komunumo () en Svedio. Ĝi situas en la moderna provinco *Södermanlands län* kaj la historia provinco *Södermanland* (Sudermanio) de mezokcidenta Svedio, kaj apartenas al la regiono *Svealand*, la meza landotriono de Svedio. Centro de la komunumo estas la samnoma urbo *''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . 
  
eta|maldekstra|300ra|
La centra urbo Katrineholm havis fortan industrian sektoron, al kies ekonomio kontribuis pluraj multnaciaj entreprenoj kiel Ericsson kaj Scania, sed en la 1990-aj jaroj pluraj el tiuj kompanioj reduktis sian laboristaron en Katrineholm. Nuntempe, multaj urbanoj laboras ekster la urbo, aparte en Stokholmo, ĉar la trajnkonekto inter Katrineholm kaj pluraj aliaj aparte gravaj urboj de Svedio rapidas kaj komfortas.

## Rilato al Esperanto 
En malgranda paroĥo proksime al la urbo Katrineholm en la komunumo naskiĝis, kreskis kaj antaŭ sia morto plurajn jarojn vivis la esperantisto Valdemar Langlet, fondinto de la Esperanto-Klubo de Upsalo, la laŭ fondodato dua Esperanto-klubo de la mondo: Li dum la Dua Mondmilito laboris kiel universitata instruisto de la sveda lingvo kaj ambasadora dungito en Budapeŝto kaj savis la vivojn de multaj nazie persekutitaj judoj kaj ankaŭ hungaroj. 
  
## Partnera urbo 
*  Odder en Danio

## Eksteraj ligiloj 
*  de la komunumo kaj urbo ()

Kategorio:Komunumoj de Svedio
Kategorio:Sudermanio
Kategorio:Komunumoj de la provinco Södermanlands län
Fortuna (ludo)

***Fortuna*** estas finnlanda tabulludo evoluigita fare de Juho Jussila. En lia fabriko en Jyväskylä, la fabrikado de la Fortuna ludo komenciĝis en 1926.

En la ludo, pilkoj estas trafataj per bastono. Kiom da poentoj la ludanto ricevas dependas de kie la pilkoj ĉesas moviĝi. Sur suba parto de la tabulo estas tri tiaj najloj, ke se pilko tuŝas iun el ili kaj poste iras al la suba pinto, oni rajtas kaj devas trafi tion denove. Oni povas ludi aŭ tiel ke la persono kun la plej multaj poentoj gajnu aŭ tiel ke la persono kun la malplej poentoj gajnu. La versio, kie la persono kun la malplej poentoj gajnas, estas en la finna lingvo *misäärifortuna*.

Unu motivo de Jussila, kiam li kreis la ludon, estis ke ĝi instruu matematikon.

La ludo iom similas al la ludo ***Bagatelle***, nomita laŭ la kastelo *Château de Bagatelle* en la parko *Bois de Boulogne* de Parizo, kie ĝi publike prezentiĝis al la franca reĝo Ludoviko la 16-a en 1777. Ĉar tamen la simileco estas nur supraĵa kaj la du ludoj ne identas, rekomendindas konsideri la du ludojn vere sendependaj temoj. 

## Vidu ankaŭ 
* Flipero
* Ludilo

Kategorio:Finnaj ludoj
Etila pimelato

**Duetila pimelato** aŭ **etila pimelato** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **pimelata acido** kaj **etanolo**:. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Ĝi prezentas du etilajn grupojn {50px|etila grupo} ligitajn al la 1-a kaj 7-a karbonatomoj de la pimelata jono {70px|pimelata jono}. Etila pimelato estas alifata estero kaj posedas 11 karbonatomojn, 20 hidrogenatomojn, kaj 4 oksigenatomojn. Etila pimelato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj. 
 
## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **etila pimelato** per traktado de **pimelata acido** kaj **etanolo**: 

### Sintezo 2
* Preparado de la **etila pimelato** per traktado de **etila heksanato** kaj **pimelata acido**: 

### Sintezo 3
* Preparado de la **etila pimelato** per traktado de **natria pimelato** kaj **etila klorido**: 

### Sintezo 4
* Preparado de la **etila pimelato** per traktado de **pimelata acido** kaj **etila klorido**: 

## Vidu ankaŭ
* Esteroj

## Referencoj 
Kategorio:Esteroj
Parede (stacidomo)

**Parede** () estas fervoja stacio sur la Linio de Cascais de CP Urbanos de Lisboa, kiu priservas la urbon Parede, en la municipo Cascais, en Portugalio.

## Bildgalerio 

Estação Parede, edifício. 03-18.jpg|Ekstero
Parede, Portugal (40976112381).jpg|Trakoj kaj kajoj
Estação de Parede 01.jpg|Trajno

## Vidu ankaŭ 
* Cascais
* CP Urbanos de Lisboa

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Cascais
Kategorio:Fervojaj stacioj en Portugalio
Santo Amaro (stacidomo)

**Santo Amaro** (), plennome **Santo Amaro de Oeiras**, estas fervoja stacio sur la Linio de Cascais, kiu priservas la areon de Santo Amaro de Oeiras, en la Municipo Oeiras, en Portugalio.

## Bildgalerio 

Santo Amaro train station sign.jpg|Nomo
Santo Amaro train station.jpg|Kajo
Oeiras, Portugal (51979120502).jpg|Ponteto

## Vidu ankaŭ 
* Oeiras
* CP Urbanos de Lisboa

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Oeiras
Kategorio:Fervojaj stacioj en Portugalio
Paço de Arcos (stacidomo)

**Paço de Arcos** () estas fervoja stacio sur la Linio de Cascais de CP Urbanos de Lisboa, situanta en Paço de Arcos, en la municipo Oeiras, en Portugalio.

## Bildgalerio 

Apeadeiro de Paço de Arcos, 2011.05.19 (5754105807).jpg|Trakoj kaj kajoj
Estação Ferroviária de Paço de Arcos.JPG|Kajo kaj nomo
Relógio na estação ferroviária de Paço de Arcos.JPG|Horloĝo

## Vidu ankaŭ 
* Oeiras
* CP Urbanos de Lisboa

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Oeiras
Kategorio:Fervojaj stacioj en Portugalio
Algés (stacidomo)

**Algés** () estas fervoja stacio sur la Linio de Cascais, kiu priservas la fregezion Algés, en la Municipo Oeiras, en Portugalio. La stacio havas tri liniojn kaj piediran subpasejon. Ĉiuj trajnoj de la Linio de Cascais haltas ĉi tie.

## Bildgalerio 

Estação de Algés, 2010.12.02.jpg|Stacio
Estação Ferroviária de Algés, átrio. 06-18.jpg|Alirejo
Estação Ferroviária de Algés (53032911175).jpg|Linio 3

## Vidu ankaŭ 
* Oeiras
* CP Urbanos de Lisboa

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Oeiras
Kategorio:Fervojaj stacioj en Portugalio
Cruz Quebrada (stacidomo)

**Cruz Quebrada** () estas fervoja stacio sur la Linio de Cascais, kiu priservas la urbon Cruz Quebrada, kaj estas funkciigata fare de CP Urbanos de Lisboa, en Portugalio. Ĝi estis la transiga stacio kaj kontraŭflua finstacio de la Branĉo Stadiono dum tiu branĉo funkciis.

## Bildgalerio 

Estação Ferroviária da Cruz Quebrada 01.jpg|Ekstero
Estação Ferroviária da Cruz Quebrada 03.jpg|Interno
Estação Ferroviária da Cruz Quebrada 04.jpg|Kajoj kaj trakoj

## Vidu ankaŭ 
* Oeiras
* CP Urbanos de Lisboa
* :pt:Ramal do Estádio Nacional ()

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Oeiras
Kategorio:Fervojaj stacioj en Portugalio
Pekka Simojoki

**Pekka Samuli Simojoki** (nask. la 5-an de januaro 1958 en Kemi, finna Laponio) estas finna komponisto, kantaŭtoro, lirikisto kaj organizanto de spirita muziko vivanta en Kangasala, provinco Pirkanmaa de Finnlando. Li havas magistron pri teologio.

La gepatroj de Pekka Simojoki estas pastoro Väinö Samuli Simojoki (n. 1930) kaj Aila Tellervo Simojoki (n. en Kurikka, n. 1933). Väinö Simojoki laboris kiel misia pastro en Ovambolando en la 1960-aj jaroj, interalie zorgis pei trejnado de novaj diakonoj, kaj Pekka Simojoki studis en la finna lernejo en Swakopmund. La familio loĝis en Ovambolando dum ok jaroj, dum Pekka estis inter la aĝoj de 6 kaj 15. La patro ankaŭ estas konata kiel kreinto de spirita muziko.

La nuna himnaro de la Evangelia Lutera Preĝejo de Finnlando havas kvin himnojn komponitajn de Pekka Simojoki: numeroj 502 (*Jeesus, kosketa meitä nyt*, "Jesuo, tuŝu nin nun"), 503 (*Taivaan Isä suojan antaa*, "La Ĉiela Patro donas protekton"), 513 (*Jeesus, huomaat meistä jokaisen*, "Jesuo, vi rimarkas ĉiun de ni"), 517 (*Herra kädelläsi*, "Sinjoro, sur via mano") kaj 581 (*Kiitos, Jumalamme, kun annoit meille kauniin maan*, "Dankon, nia Dio, pro doni al ni belan landon"). Ĉiuj tiuj himnoj havas vortojn de Anna-Mari Kaskinen. Simojoki multe kunlaboris kun Kaskinen. Iliaj plej famaj komunaj verkoj inkludas *Afrikkalainen gospelmessu* ("Afrika gospela meso"), la muzikalon *Liekit* (flamoj) kaj la mesojn *Hiljaisuuden messu* "Meso de silento") kaj la *Pyhiinvaeltajan messu* ("Meso de la pilgrimo").

Simojoki faris ĉirkaŭ 600 spiritajn kantojn. Li publikigis pli ol 30 gospelmuzikregistraĵojn kun diversaj ensembloj. Liaj kantoj ankaŭ estis tradukitaj en aliajn lingvojn.

Simojoki publikigis kaj redaktis librojn de kantoj kaj partituro, ekzemple *Tänään häneen uskon* ("hodiaŭ mi en li kredas", 1996, ĉiuj kantoj estas verkitaj de Anna-Mari Kaskinen), *Kaikki tai ei mitään* ("la ĉio aŭ nenio", 2000), *Syttyköön sydämiin* ("estu ekbruligita en koroj", 2003) kaj *Juhlien juhla* ("Jubileo de jubileoj", 2008).

Simojoki fondis la grupon *Exit* kaj la ĥoron *"Jakaranda"*. Krome, li estas la artdirektoro de la ĥoro *"Et Cetera"* el Riihimäki. Li ricevis la premion *Golden Gospel Award* en 1998 kaj la ĥoro *"Jakaranda"* ricevis la daman honorigon en 2010.

Simojoki apogas tradician religian doktrinon en temoj kiel seksneŭtrala geedziĝo kaj la beno de samseksemaj registritaj partnerecoj.

Li estas edziĝinta kun kvar infanoj kaj unu nepo.

Elias Simojoki estis la kuzo de la patro de Pekka Simojoki. La vivo de Elias Simojoki estis la temo de la muzikalo *"Sovinto"*, kiu premieris en 2018, kaj estis verkita de Pekka Simojoki kune kun Lasse Heikkilä.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
Dezső Aszlányi

**Dezső Aszlányi** [deĵO aslAnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Aszlányi Dezső** estis hungara oficisto, filozofia verkisto. Lia familia nomo estis *Ausländer* [aŭslender] ĝis 1911, lia filo estis Károly Aszlányi.

 naskiĝis  en Szeged, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 ekde 1905 li estis oficisto en Orsova ĝis la 1-a mondmilito, krome liaj skribaĵoj aperis en provincaj gazetoj. Inter 1914-1934 li faris la samon en Nagybecskerek, poste la nova ŝtato Jugoslavio forigis lin al restHungario. Li estis produktiva verkisto, tamen sen sukcesoj. Kiel filozofia verkisto li evoluigis specialan filozofian sistemon. Li anoncis, ke la spirito de la mondo trovis rifuĝon en li mem, kaj li, kiel la elektito, havas la privilegion klarigi la mondon. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Nőkről, szerelemről.* (eseo, 1904, 2-a eldono 1905)
* *A messiásság. A világlét és a lelki titkos egységes okfejtése. 1. könyv.* (1914)
* *Világszerelem. 1. Az ember. 2. Az emberiség.* (1925)
* *A béke innen indul!* (1936)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla ekde la 53-a paĝo)
* datenoj kaj aprezo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Portela de Sintra (stacidomo)

**Portela de Sintra** () estas fervoja stacio sur la Linio de Sintra, kiu priservas la fregeziojn Colares kaj Santa Maria e São Miguel, en la municipo Sintra, en Portugalio. Ĝi estas uzata de trajnoj de CP Urbanos de Lisboa, administrataj fare de la trafikanto Comboios de Portugal.

[centra|320ra|eta|Restoracio "Apeadeiro" en [Sintra]]

## Vidu ankaŭ 
* Sintra
* CP Urbanos de Lisboa

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Sintra
Kategorio:Fervojaj stacioj en Portugalio
József Almásy

**József Almásy** [jOĵef almAŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Almásy József** estis hungara filozofo, altlerneja instruisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *zsadányi* [ĵadAnji] kaj *törökszentmiklósi* [toroksentmiklOŝi].

 naskiĝis  en Vác, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 frekventis gimnaziojn en Budapeŝto kaj Nagyszombat, poste li akiris teologian licencon en Pázmáneum en 1921, samtempe li pastriĝis. Post la licenco li estis pastro en Budapeŝto, sed li ankaŭ instruis. En 1924 li doktoriĝis el teologio. Inter 1937–1943 li estis pastro en Esztergom, post 2 jaroj li estis ankaŭ viclernejestro en Budapeŝto. Pro malsano li retiriĝis en 1943.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Die Wahre und Falsche Messiasidee.* (disertaĵo)
* *Katolikus írók új magyar kalauza.* (redaktaĵo, 1940)
* *A tízparancsolat a közéletben.* (1942)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla en la 3-a alineo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Praça do Quebedo (stacidomo)

**Praça do Quebedo** () estas fervoja haltejo sur la Linio de Sudo, kiu priservas la areon de Praça do Quebedo, en la urbo Setúbal, en Portugalio.

centra|280ra|eta|Malnova foto

## Vidu ankaŭ 
* Setúbal
* CP Urbanos de Lisboa

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Setúbal
Kategorio:Fervojaj stacioj en Portugalio
Johann Lindemann

**Johann LINDEMANN** (naskiĝinta en 1488 en Bad Neustadt, mortinta la  en Schweinfurt) estis germana pedagogo kaj protestantisma teologo. Kuzo lia estis Marteno Lutero.

## Vivo
Lindemann ekstudis teologion en 1512 ĉe la universitato de Lepsiko antaŭ iro altlernejen al Wittenberg. Poste li fariĝis estro ĉe latina lernejo en Neustadt; dum la kamparanaj ribeloj necesis fuĝi al Mansfeld (kie vivis la gepatroj de Lutero). Poste, li pedagogumis en Schweinfurt. Pro ke tiam Reformacio ankoraŭ ne trovis la plaĉon de la urbanoj, li preferis iri al Ohrdruf, en 1541 al Auerbach (por paroĥestri). Post eksplodo de la Ŝmalkalda milito denove li devis ŝanĝi siajn planojn kaj venis al Pforta helpate de Cyriacus Lindemann (kiu ankaŭ estis parenco de Lutero).

Konsilianoj de la urbodomo kaj Filipo Melanktono atingis lian karieron je superintendanteco kaj paroĥestreco ĉe Johano-kirko en Schweinfurt, la tiama ĉefpreĝejo. Li mortis dum sieĝo en la *Margrafaj Milito*.

Edzigis lin Margarethe Sporer el Auerbach; ilia filo Johannes iĝis instruisto en Bockau.

## Fonto
*gvidlibro pri Schweinfurt
Franz Ehrlich

eta|maldekstre|*Franz-Ehrlich-Haus*, ejego en Berlin-Adlershof
**Franz EHRLICH** (naskiĝinta la  en Leipzig-Reudnitz, mortinta la  en Bernburg/Saale) estis germana arĥitekto, artisto, pentristo, desegnisto kaj dezajnisto. Li aktivis ĉefe en Berlino.

## Vivo 
Ehrlich studis ĉe Bauhaus Dessau kaj ekzameniĝis unue ĉarpentistecen. Tie li kunlaboris ĉe la projekto *Totalheater* de Walter Gropius por Erwin Piscator. Sekvis diplomiĝoj je arĥitekturo kaj plastika artumado. De 1930 li deĵoris en burooj de Gropius kaj Hans Poelzig fondonte kun Heinz Loew kaj Fritz Winter dezajnatelieron nome *Studio Z*.

Pro politikaj agadoj li estis malliberigita en 1934/35 fare de la nazioj; en 1936/37 li troviĝis en la koncentrejo de Buchenwald antaŭ ol devi labori laŭ ŝtataj interesoj. Tiam lin dungis la SS-oficiro kaj ĉefkonstruisto Wolfgang Grosch. Inter 1943 kaj 1945 Ehrlich soldatis en la konata *Pundivizio 999* sur la Balkana duoninsulo.

En 1946 li engaĝiĝis en la Dresdena komisiono pri rekonstruo antaŭ (1948-1950) libera profesiula vivo en Dresdeno: li laboris ekz. por *Deutsche Werkstätten Hellerau* (DHW; apud Dresdeno). En 1950 li fariĝis teknika direktoro de *VVB Industrieentwurf* en Berlino kaj en 1953 komisiito de la Ŝtata radifonia komitato.

Inter 1955 kaj 1958 deĵoris li arĥitekte por la Ministerio pri eksterlanda komercado, inter 1959 kaj 1962 por Akademio de Sciencoj de GDR. Poste li responsis (ĝis 1965) por tiklaj arĥitekturaj aferoj ĉe Lepsika foiro. Inter 1968 kaj 1972 finfine li ĉefis por la atelieregoj de Hellerau. Ehrlich ankaŭ laboris por la kaŝpolico Stasi.

## Eksteraj ligiloj 
* Fritz von Klinggräf: "Bauhäusler Ehrlich und das KZ Buchenwald. Beständiger Widerspruch" - ĉe: TAZ, 19.8.2009
* biografio - ĉe: *Bauhauskooperation.de*

## Notoj 
Kategorio:Germanaj arkitektoj
Kategorio:Viktimoj de la naziismo
Kategorio:Stasi
Kategorio:Naskiĝintoj en 1907
Kategorio:Mortintoj en 1984
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Bauhaus
Kategorio:Germanaj komunistoj
Piperitenono

**Piperitenono** aŭ **2-cikloheksenono** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **mentila klorido** kaj **natria hidroksido**:. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Ĝi prezentas metilan {30px|metila grupo} kaj izopropilan grupojn {50px|izopropila grupo} ligitajn al la cikloheksana ringo {50px|cikloheksano} respektive en la 1-a kaj 4-a karbonatomoj. Piperitenono estas alifata ketono kaj posedas 10 karbonatomojn kaj 14 hidrogenatomojn. Piperitenono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj. 
 
## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **piperitenono** per traktado de **mentila klorido** kaj **natria hidroksido**: 

### Sintezo 2
* Preparado de la **piperitenono** per hidratigado de la **2-menteno**: 

### Sintezo 3
* Preparado de la **piperitenono** per traktado de **izopropila klorido** kaj **2-kloro-4-metilfenolo** en ĉeesto de **zinko**: 

### Sintezo 4
* Preparado de la **piperitenono** per traktado de **izopropila klorido** kaj **2-kloro-4-metilfenolo** en ĉeesto de **bario**: 

## Vidu ankaŭ
* Alkanoj

## Referencoj 
Kategorio:Alkanoj
Luterana preĝejo (Bakonycsernye)

La **luterana preĝejo** estas religia monumento historia en grandvilaĝo Bakonycsernye (Hungario).

## Historio 
La iama vilaĝo Csernye senhomiĝis dum dominado de turkoj, poste en la 1720-aj jaroj la loka bienulo invitis luteranajn slovakojn. Ili konstruis lignan kirkon sen turo, sed kun simpla sonorilostablo. Pro reĝa permeso jam ŝtona kirko konstruiĝis en la jaroj 1785 kaj 1786. Tertremo faris damaĝojn en 1810, post la necesaj riparoj turo konstruiĝis en 1815. Pro incendio en 1862 la instalaĵoj bruldetruiĝis, post 5 jaroj nova orgeno estis kreita.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola sur malalta monteto. La fasado estas simetria, malsupre kaj meze la enirejo funkcias, la plej supre la kvadrata turo altiĝas. Inter la enirejo kaj turo fenestro videblas, apude po unu malplenaj niĉoj. La absido estas rektangula kaj malpli larĝa, ol la navo. Interne la galerio etendiĝas U-forme.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* sonorado

Bakonycsernye
Hrdlív

**Hrdlív** estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Kladno en Mezbohemia regiono, 4&nbsp;km sude de Slaný kaj 7&nbsp;km nordokcidente de Kladno, sur ŝoseo II/118, kuniganta tiujn ĉi du urbojn. Vivas ĉi tie  (). 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1316.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo

## Pluaj fotoj

Hrdlív, obecní úřad.jpg |Municipa ofico
Hrdlív - statek čp. 2 na návsi (4).jpg|Bieno n-ro 2 en vilaĝplaco
Hrdlív - statek čp. 2, stodola a zadní brána (2).jpg|Garbejo en la areo de n-ro 2
Hrdlív - cesta k návsi, vlevo čp. 2, vpravo čp. 96 a 30.jpg|Aveturejo al la vilaĝplaco
Třebichovice, pohled na Hrdlív.jpg|Vido al la vilaĝo el altaĵo de Třebichovice

Kategorio:Municipoj en distrikto Kladno
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kladno
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Porto (Piaŭio)

**Porto** estas urbeto kaj municipo de Brazilo. Ĝi situas en la nordorienta regiono de Brazilo kaj en la subŝtato Piaŭio, ĉe la nordokcidenta bordo, lime al la najbara subŝtato Maranjo. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj municipoj . Ĝi estas je 190 kilometroj de la subŝtata ĉefurbo, Teresina. 

La domaro disvolviĝis borde de la rivero Parnaíba, profite al la navigado per vaporŝipoj kaj rilata kajo. 

La setlejo estas je latitudo 03º53'36" suda kaj longitudo 42º42'36" okcidenta, estante je altitudo de 38 metroj. 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la municipoj de Piaŭio

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Piaŭio
Metropola Areo de Porto

La **Metropola Areo de Porto** () estas subregiono en Portugalio en la nordokcidento de la lando, apartenanta al la Norda Regiono. Ĝi havas totalan etendon de 2 040 km², 1 737 395 loĝantojn en 2021 kaj loĝdensecon de 844 loĝantoj por km².

## Priskribo
Ĝi estas formata per 17 municipoj kaj 173 fregezioj, kaj la urbo Porto estas la administracia ĉefurbo kaj la ĉefa urba kerno de la subregiono. Kun 231 962 loĝantoj en sia urba areo kaj en la tuta municipo, ĝi estas la ĉefa urbo kaj la dua plej granda municipo de la Metropola Areo de Porto, malantaŭ Vila Nova de Gaia kun 304 149 loĝantoj en la municipo, limigita norde kun Cávado, nordokcidente kun Ave, oriente kun Tâmega e Sousa, sudoriente kun Viseu Dão-Lafões, sude kun la Região de Aveiro kaj okcidente kun Atlantiko.

[thumb|230ra|maldekstre|Avenida dos Aliados, en [Porto, kie estas la sidejo de AMP.]]
Porto kaj la Metropola Areo de Porto estas la teritoria kerno de la Norda Regiono (kiu havas areon de 21 278 km² — tio estas, 24% de Kontinenta Portugalio — kun 3 689 609 loĝantoj laŭ censo de 2011, korespondante al 37% de Kontinenta Portugalio kaj al 35% de la tuta ŝtato portugala, estante la plej loĝata regiono (NUTS II) de Portugalio). La Metropola Areo de Porto estas la plej industriigita areo de la Norda Regiono, en la marborda zono, kie estas la plimulto de la ĉefaj ekonomiaj grupoj de la lando, kiel Altri, Grupo Amorim/Corticeira Amorim, la Banko BPI, BIAL, EFACEC, Frulact, Lactogal, Millennium BCP, la fama eldonejo Porto Editora, Sonae, Unicer kaj la Grupo RAR. Ankaŭ la entreprenista asocio *Associação Empresarial de Portugal* havas sidejon en Porto. La *Região do Norte* estas la nura portugala regiono kiu eksportas pli ol importas.

## Kompono 
La subregionon komponas 17 municipoj, 173 fregezioj kaj 27 urboj, nome la jenaj:

### Municipoj 
La Metropola Areo de Porto enhavas la jenajn 17 municipojn:

* Arouca
* Espinho
* Gondomar
* Maia
* Matosinhos
* Oliveira de Azeméis
* Paredes
* Porto
* Póvoa de Varzim
* Santa Maria da Feira
* Santo Tirso
* São João da Madeira
* Trofa
* Vale de Cambra
* Valongo
* Vila do Conde
* Vila Nova de Gaia

La Metropola Areo de Porto enhavas la jenajn 27 urbojn: Alfena, Ermesinde, Espinho, Fiães, Gandra, Gondomar, Lordelo, Lourosa, Maia, Matosinhos, Oliveira de Azeméis, Paredes, Porto, Póvoa de Varzim, Rebordosa, Rio Tinto, Santa Maria da Feira, Santo Tirso, São João da Madeira, São Mamede de Infesta, Senhora da Hora, Trofa, Valbom, Vale de Cambra, Valongo, Vila do Conde kaj Vila Nova de Gaia.

## Vidu ankaŭ
* Distrikto Porto

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de AMPorto
* Comissão de Coordenação e Desenvolvimento Regional do Norte 
* Programa Operacional Regional do Norte 2014-2020
* Transporto en Área Metropolitana do Porto 
* Lokoj 
* Riveroj 
* Turismo de Porto kaj Nordo de Portugalio
* Geopark Arouca - Área Metropolitana do Porto - Região do Norte 

* 

Kategorio:Subregionoj de Portugalio
Nyköping

''''* estas komunumo () en Svedio. Ĝi situas en la moderna provinco *Södermanlands län* kaj la historia provinco *Södermanland* (Sudermanio) de mezokcidenta Svedio, kaj apartenas al la regiono *Svealand*, la meza landotriono de Svedio. Centro de la komunumo estas la samnoma urbo *''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun .   

## Partneraj urboj 
*  Urbo en Finnlando
*  Urbo en Norvegio
*  Urbo en Danio

## Eksteraj ligiloj 
*  de la komunumo kaj urbo ()

Kategorio:Komunumoj de Södermanlands län
Kategorio:Sudermanio
Kategorio:Komunumoj de la provinco Södermanlands län
Alhos Vedros (stacidomo)

**Alhos Vedros** () estas fervoja haltejo sur la Linio de Alentejo, kiu priservas la urbon Alhos Vedros, en la municipo Moita, Distrikto Setúbal, en Portugalio.

## Bildgalerio 

Apeadeiro de Alhos Vedros, edifício. 01-20.jpg|Nuna haltejo
Alhos Vedros Halt.jpg|Antaŭa haltejo

## Vidu ankaŭ 
* Moita
* CP Urbanos de Lisboa

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Moita
Kategorio:Fervojaj stacioj en Portugalio
Lavradio (stacidomo)

**Lavradio** () estas fervoja stacio sur la Linio de Alentejo, kiu priservas la urbon Lavradio, en la municipo Barreiro, en Portugalio. Ĝi estis la krucvojo por la Branĉo de Seixal, kiu funkciis inter 1923 kaj 1969.

## Bildgalerio 

Estação Ferroviária do Lavradio, edifício. 01-20.jpg|Ekstero
Estação Ferroviária do Lavradio, plataformas. 01-20 (02).jpg|Kajoj kaj trakoj
Estação Ferroviária de Lavradio, passagem superior. 01-20.jpg|Supera trairejo

## Vidu ankaŭ 
* Barreiro
* CP Urbanos de Lisboa

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Barreiro
Kategorio:Fervojaj stacioj en Portugalio
Dick Schoof

**Hendrikus Wilhelmus Maria** "**Dick**" **SCHOOF** (naskita la 8-an de marto 1957) estas nederlanda civila servanto. Ekde marto 2020, li estis ĝenerala sekretario ĉe la Ministerio de Justico kaj Sekureco. Ekde la 2-a de julio 2024, Schoof estas Ĉefministro de Nederlando, gvidanta koalicion de PVV, VVD, NSC kaj BBB.

La 3-an de junio 2025, la kabineto de Schoof kolapsis post kiam PVV retiriĝis el la koalicio. Schoof anoncis, ke li demisios kiel ĉefministro, sed restos kiel provizora ĉefministro ĝis la sekva balotado.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* 
*  Drs. H.W.M. (Dick) Schoof, Parlement.com

Kategorio:Nederlandaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Nederlando
Kategorio:Nuntempaj naciaj ĉefministroj
2-Menteno

**2-Menteno** aŭ **2-karviomenteno** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **piperitenono** kaj **2-menteno**:. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Ĝi prezentas metilan {30px|metila grupo} kaj izopropilan grupojn {50px|izopropila grupo} ligitajn respektive al la 1-a kaj 4-a karbonatomoj de la cikloheksenila ringo {40px|cikloheksenila grupo} . 2-Menteno estas alifata cikla hidrokarbonido kaj posedas 10 karbonatomojn kaj 18 hidrogenatomojn. 2-Menteno uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj. 
 
## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **senhidratigo** per senhidratigado de la **piperitenono**: 

### Sintezo 2
* Preparado de la **2-menteno** per senhidrogenigo de la **mentano**: 

### Sintezo 3
* Preparado de la **2-menteno** per senklorigado de la **mentila klorido**: 

### Sintezo 4
* Preparado de la **2-menteno** per senaminigo de **mentilamino**: 

## Vidu ankaŭ
* Alkenoj

## Referencoj 
Kategorio:Alkenoj
Pinhão (stacidomo)

**Pinhão** () estas fervoja stacio sur la Linio de Doŭro, kiu priservas la fregezion Pinhão, en la Municipo Alijó, distrikto Vila Real, en Portugalio.

## Bildgalerio 

Azulejos Estação Ferroviária do Pinhão Portugal.JPG|Azuleĥoj
Comboio Histórico do Douro 01.jpg|Nostalgia trajno
A viagem ao Pinhão do Comboio Presidencial 06.jpg|Prezidenta trajno

## Vidu ankaŭ 
* Alijó

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Alijó
Kategorio:Fervojaj stacioj en Portugalio
Kálmán Babics

**Kálmán Babics** [babiĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Babics Kálmán** estis hungara filozofo, instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *coborci*.

 naskiĝis  en Szemere, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en benediktana gimnazio en Győr en 1859, poste li akiris pedagogian diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1863. Post la diplomo li instruis en gimnazioj laŭvice en Baja, Ungvár kaj Eperjes, poste la ministerio sendis lin studi la pedagogion en Prusio. Hejmenveninta li daŭris la instruadon en Kaposvár, Pozono kaj Budapeŝto ĝis sia frua morto, dum li verkis plurajn lernolibrojn. Intertempe li akiris plian diplomon en la universitato en 1876.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A néptanodai nevelés-oktatás vázlatokban. Tanítók, nevelők, nevelésbarátok, papok és tanítójelöltek számára.* (1870)
* *Széptan vagy aesthetika a művelt közönség számára.* (1873, 3-a eldono 1877)
* *Logika vagy gondolkodástan középiskolák használatára az új tanterv alapján.* (1876 2-a eldono 1882)
* *Tapasztalati lélektan középiskolák számára.* (1882)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
3-Etilstireno

**3-Etilstireno** aŭ **viniletilbenzeno** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **3-kloro-stireno** kaj **etano**. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Ĝi prezentas etilan grupon {50px|Etila grupo} kaj vinilan grupon {50px|vinila grupo} ambaŭ ligitajn al la 1-a kaj 3-a karbonatomoj de la benzena ringo {50px|benzena ringo}. 3-Etilstireno estas aromata hidrokarbonido kaj posedas 10 karbonatomojn kaj 12 hidrogenatomojn. 3-Etilstireno uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj. 

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **3-etilstireno** per traktado de **3-kloro-stireno** kaj **etano**: 

### Sintezo 2
* Preparado de la **3-etilstireno** per traktado de **3-kloro-stireno** kaj **etila klorido** en ĉeesto de **zinko**: 

### Sintezo 3
* Preparado de la **3-etilstireno** per traktado de **3-kloro-stireno** kaj **etila klorido**: 

### Sintezo 4
* Preparado de la **3-etilstireno** per traktado de **1-Kloro-etilbenzeno** kaj **etileno**: 

## Vidu ankaŭ
* Aromatoj

## Referencoj 
Kategorio:Aromataj hidrokarbonidoj
Santa Cruz Damaia (stacidomo)

**Santa Cruz/Damaia** () estas fervoja stacio sur la Linio de Sintra de CP Urbanos de Lisboa, kiu priservas la urbojn Santa Cruz de Benfica, Damaia kaj Buraca, en la municipo Amadora, en Portugalio.

centra|251ra|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Amadora
* CP Urbanos de Lisboa

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Amadora
Kategorio:Fervojaj stacioj en Portugalio
Casimiro Morcillo

**Casimiro Morcillo Gonzàlez** ( naskiĝis en Soto del Real, la 26-a de januaro 1904 – mortis en Madrid, la 30-a de majo 1971) estis hispana ĉefepiskopo.

## Biografio 
Li estis ordinita pastro la 18-an de decembro 1926 .

La 25an de januaro 1943 li estis elektita helpepiskopo de la arkidiocezo de Madrido, ricevante episkopan preskribon la 9-an de majo de episkopo Leopoldo Eijo y Garay (kunkonsekrantoj: episkopo Félix Bilbao y Ugarriza, kardinalo Benjamín de Arriba y Castro ).

La 13an de majo 1950 li estis elektita episkopo de Bilbao .

Li partoprenis en la Dua Vatikana Koncilio, helpante al la konservativa alo de la Coetus Internationalis Patrum.

La 27an de marto 1964 li estis elektita ĉefepiskopo de Madrido .

Dum lia episkopa ministerio en Madrido, la Neokatekumena Vojo estis naskita fare de Francisco Argüello .

## Esperanto 
Li lernis Esperanton dum li studis en seminario kaj kontribuis al esperantaj revuoj. Post la episkopeco, li forlasis la aktivecon en la movado. En 1956, kiel ĉefepiskopo de Zaragozo li apogis la 26-an IKUE-Kongreson. Dum tiu kongreso li prezidis la malfermon en Esperanto.

## Episkopa genealogio kaj apostola sinsekvo 
La episkopa genealogio estas:

* Kardinalo Scipione Rebiba
* Kardinalo Giulio Antonio Santori
* Kardinalo Girolamo Bernerio, OP
* Ĉefepiskopo Galeazzo Sanvitale
* Kardinalo Ludovico Ludovisi
* Kardinalo Luigi Caetani
* Kardinalo Ulderico Carpegna
* Kardinalo Paluzzo Paluzzi Altieri degli Albertoni
* Papo Benedikto XIII
* Papo Benedikto la 14-a
* Kardinalo Enrico Enriquez
* Kardinalo Francisco de Solís Folch de Cardona
* Episkopo Agustín Ayestarán Landa
* Ĉefepiskopo Romualdo Antonio Mon y Velarde
* Kardinalo Francisco Javier de Cienfuegos y Jovellanos
* Kardinalo Cirilo de Alameda y Brea, OFMObs.
* Kardinalo Juan de la Cruz Ignacio Moreno y Maisanove
* Kardinalo José María Martín de Herrera y de la Iglesia
* Episkopo Leopoldo Eijo y Garay
* Ĉefepiskopo Casimiro Morcillo González

La apostola sinsekvo estas:

* Episkopo Angel Morta Figuls (1965)
* Ĉefepiskopo Rafael María Nze Abuy, CMF (1965)
* Episkopo Ricardo Blanco Granda (1969)
* Episkopo Ramón Echarren Istúriz (1969)

## Referencoj 
Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Cista (arto)

[eta|Bronzaĵo estiĝinta inter 325 kaj 250 a.K.: videblas [Aĥilo oferanta trojajn militkaptitojn. Sur la anso estas satiruso kaj menado]]
***Cista*** (helene: *κίστη*) estas la latinlingva arkeologia termino por speco de ronda kesteto el la antikva epoko kiu utilis por tre diversaj celoj.

* *Cista mystica*, plektite el vimenoj, entenis ilaron necesan por festoj de Bakĥo kaj Demeter. Ĝi videblas sur artaĵoj, ekz. moneroj (ofte el Anatolio, argilreliefoj aŭ ĉe la napola kolosaĵo de la t.n. *Virbovo de Farnese* - ofte duonmalfermite kun elrampanta sankta serpento.

* Krome estas tio faktermino por malgrandaj cilindraj bronzaj kestoj kreitaj en Etrurio (ekz. en Prenesto) por stokado de ĉiutagaj aĵoj domaj kaj kosmetikaj. Ilin ofte ornamas flanke engravuritaj figuroj, dum kovrile troviĝas etaj lutitaj bronzaj statuoj. Konatan kolekton posedas oni en Romo ĉe Barberini-biblioteko; treege famas la t.n. Cista Ficoroni trovite fare de Francesco de' Ficoroni.

* Alien servis etruskaj ujoj el argilo kiuj estis urnoj por konservi la cindron de mortintoj kaj sekve montras reliefojn funebrajn (ekz. el la legendaro de Iliado.

* Finfine ekzistas sitelsimilaj specoj kun ripoj el la bronza epoko kaj frua ferepoko kiuj komence estis nur liturgiaj, ankaŭ iel kun etruskaj influoj.

## Fonto 
"Cista" - ĉe: *Großes Konversations-Lexikon*, volumo 4, Leipzig 1906, p. 162

## Notoj 
Kategorio:Arkeologiaj terminoj
Monte Abraão (stacidomo)

**Monte Abraão** () estas fervoja stacio sur la Linio de Sintra, kiu priservas la urbon Monte Abraão, en la Municipo Sintra, en Portugalio. Ĝi estas parto de la servoj de Linio de Sintra, parto de CP Urbanos de Lisboa, funkciigata fare de la firmao Comboios de Portugal.

## Bildgalerio 

Monteabraao.jpg|Stacio
Estação Ferroviária de Monte Abraão, plataformas. 03-20.jpg|Kajoj kaj trakoj
CP 2340, Monte Abraão. 03-19 (02).jpg|Trajno

## Vidu ankaŭ 
* Sintra
* CP Urbanos de Lisboa

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Sintra
Kategorio:Fervojaj stacioj en Portugalio
Queluz-Belas (stacidomo)

**Queluz-Belas** () estas fervoja stacio sur la Linio de Sintra, kiu priservas la urbon Queluz kaj la vilaĝon Belas, en la Municipo Sintra, en Portugalio. Ĝi estas integrita al CP Urbanos de Lisboa.

## Bildgalerio 

Estação Ferroviária de Queluz-Belas, átrio superior. 03-20 (01).jpg|Interno
Queluz-Belas train station escalator.jpg|Rulŝtuparo
Estação Ferroviária de Queluz-Belas, plataformas. 03-20 (01).jpg|Kajoj kaj trakoj

## Vidu ankaŭ 
* Sintra
* CP Urbanos de Lisboa

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Sintra
Kategorio:Fervojaj stacioj en Portugalio
Ujo de Ficoroni

**Ujo de Ficoroni** (itale: *Cista Ficoroni*) estas antikva kesto bronza el la Kircher-muzeo (Collegio Romano) je Romo. 

Oni trovis ĝin en 1745 apud Palestrina antaŭ la akiro fare de la klerulo kaj kolektisto Francesco de' Ficoroni: li donacis ĝin muzeen.

Ĝi estas cilindra kun alteco de ĉ. 50 centimetroj kaj diametro de 42 centimetroj superante, laŭ arthistorio valoro, ĉiujn similajn artaĵojn el la antikva epoko. Belegas la cizele gravurita desegnaĵo sur ĝi kun sceno el la legendo de la Argonaŭtoj (venko de Amycus fare de Polukso). Ankaŭ la kesta kovrilo menciindas pro sia impresa ĉasad-rakonto.

Laŭ enskribo certa *Novius Plautus* (el Kampanio) faris ĝin en Romo, ĉ. la jaro 260 a.K. laŭ la gramatiko/alfabeta versio.

## Fonto
"Ficorinische Cista" - ĉe: *Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 6, Leipzig 1906, p. 546
Elemér Balogh (filozofo)

**Elemér Balogh** [balog], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Balogh Elemér** estis hungara filozofo, altlerneja instruisto.

Elemér Balogh naskiĝis  en Záhony, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
Elemér Balogh akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato István Tisza en 1942, dum pli frue ekde 1938 li apartenis al la subtera komunisma movado. Ekde 1945 li ricevis taskojn kaj postenojn de la komunistoj. En 1948 li ekinstruis en altlernejo en Budapeŝto, ekde 1950 li estis katedrestro en Medicina Universitato Semmelweis, ekde 1952 en instrua rango profesoro. Intertempe li doktoriĝis en Debrecen en 1949, post jardeko li kandidatiĝis en Orienta Berlino, kiun la Hungara Scienca Akademio akceptis en 1965. Pro signifa malsano li pensiuliĝis, fine li mortigis sin. Li okupiĝis precipe pri la ateisma filozofio, antisemitismo kaj cionismo. Li ricevis premion inter 1955. Lia edzino naskis dufoje.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A magyar antiszemitizmus bírálata.* (disertaĵo, 1949)
* *A kereszténység eredete* (1951)
* *Anyag és tudat.* (kunaŭtoro, 1955)
* *Materialista és antiklerikális hagyományainkról.* (kunaŭtoro, 1955)
* *Georg Lukács und die ungarische Konterrevolution.* (disertaĵo, 1959)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Dukromiata acido

**Dukromiata acido** estas neorganika kunmetaĵo kun la kemia formulo **H2Cr2O7**. Ĝi estas senkolora kristala solidaĵo, kiu dissolviĝas en akvo. Dukromiata acido estas forte oksigeniga kaj povas oksidi multajn organikajn kaj neorganikajn substancojn.

Dukromiata acido estas ĉefe uzata en laboratorioj kaj industrio kiel forta oksidanto. Ĝi povas esti uzata kiel puriga agento por metalaj surfacoj, elektrolitoj, kataliziloj kaj mordantoj en la fabrikado de tinkturfarboj, kaj kataliziloj kaj oksidantoj por certaj kemiaj reakcioj. En organika sintezo, Dukromiata acido estas ofte uzata por oksigeni kunmetaĵojn kiel aromaj hidrokarbonidoj, aldehidoj kaj fenoloj.

Dukromiata acido havas diversajn preparmetodojn. Ofta metodo estas miksi kroman acidon kaj sulfuran acidon kaj poste varmigi la reakcion por produkti Dukromiatan acidon. Alia metodo estas per reakciado de kromato kun hidrogena peroksido.

Kiam vi uzas Dukromiatan acidon, oni necesas atenti ĝian fortan oksidadon. Ĝi povas perforte reakcii kun multaj substancoj kaj eĉ kaŭzi eksplodon. Dukromiata acido havas iritan efikon sur la haŭto, okuloj kaj spira vojo kaj povas kaŭzi brulvundojn kaj gravajn vundojn. Sekve, dum manipulado kaj stokado de Dukromiata acido, vi devas sekvi la respondajn sekurecajn procedurojn, kiel porti protektajn okulvitrojn, gantojn kaj spiran protektan ekipaĵon.

La reakciaĵo de Jones estas miksaĵo de acetono kaj dukromiata acido kaj uzatas en oksidigaj reakcioj de primaraj kaj sekundaraj alkoholoj al karboksilataj acidoj kaj ketonoj respektive, sed ĝi malofte agas sur nesaturitajn ligilojn.

La anhidrido de la dukromiata acido estas la kromia trioksido {50px|kromia trioksido}. En la dukromiata acido la kromio posedas oksidiĝan nombron +6. Ĝi estas forte koroda oksidigagento kaj milde karcinomogena. **Sulfokromiaj solvaĵoj**, ankaŭ konataj kiel **kromiosulfata acido**, estas miksaĵoj de sulfata acido kaj kromiata acido aŭ dukromiata acido uzataj en oksidigaj reakciaĵoj.
 
## Sintezoj
### Sintezo 1
* Dukromiata acido oksidigas **aromatajn hidrokarbonidojn** en **organikajn acidojn**: 

### Sintezo 2
* Dukromiata acido oksidigas **primarajn alkoholojn** en **aldehidojn**: 

### Sintezo 3
* Dukromiata acido transformas sekundarajn alkoholojn en ketonojn: 

### Sintezo 4
* Dukromiata acido oksidigas **1,2-etiltoluenon** en **homoftalatan acidon**: 

### Sintezo 5
* **Kromia trioksido** (dukromiata anhidrido) en **akva medio** iĝas en dukromiatan acidon: 

## Vidu ankaŭ
* Kalia dukromiato

## Referencoj 
Kategorio:Dukromiatoj
4-Metilstireno

**4-Metilstireno** aŭ **viniltolueno** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **piperitenono** kaj **2-menteno**. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Ĝi prezentas metilan grupon {40px|metila grupo} kaj vinilan grupojn {50px|vinila grupo} ligitajn al la 1-a kaj 4-a karbonatomoj de la benzena ringo {50px|benzena ringo}. 4-Metilstireno estas aromata hidrokarbonido kaj posedas 9 karbonatomojn kaj 10 hidrogenatomojn. 4-Metilstireno uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj. 
 
## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **4-metilstireno** per traktado de **4-kloro-stireno** kaj **metano**: 

### Sintezo 2
* Preparado de la **4-metilstireno** per traktado de **4-kloro-stireno** kaj **metila klorido** en ĉeesto de **zinko**: 

### Sintezo 3
* Preparado de la **4-metilstireno** per traktado de **4-kloro-stireno** kaj **metila klorido**: 

### Sintezo 4
* Preparado de la **4-metilstireno** per traktado de **4-klorotolueno** kaj **etileno**: 

## Vidu ankaŭ
* Alkanoj

## Referencoj 
Kategorio:Alkanoj