open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dirck Volkertszoon Coornhert

**Dirck Volkertszoon Coornhert** (naskiĝis en 1522 en Amsterdamo, mortis la 29-an de oktobro 1590 en Gouda) estis plurtalenta nederlanda artisto, klerulo, teologiisto, muzikisto kaj publikigisto. Li estas ofte rigardita kiel unu el la patroj de renesanca erudicio en Nederlando.

## Biografio 
Dirck Volkertszoon Coornhert naskiĝis en Amsterdamo. Post vojaĝo tra Suda Eŭropo li ekloĝis en Harlemo. Liaj gepatroj ne estis kontentaj pri lia geedzeco al Cornelia (Neeltje) Simons kaj senheredigis lin pro tio. Multjare li sian vivtenon perlaboris kiel akvafortisto kaj gravuristo. Li scipovis skermi, fluti, liuti kaj versi. Krome li verkis teatraĵojn. Kiel plenkreskulo li lernis la latinan por kapabligi sin legi la verkojn de la patroj de la Eklezio kaj per tiu scio li tradukis latinlingvajn verkojn en la nederlandan.

En 1564 li fariĝis notario kaj pliposte sekretario. Tiel li koniĝis kun Vilhelmo la 1-a de Oranje-Nassau, kiu kondukis la nederlandan ribelon kontraŭ Filipo la 2-a. Tiu interrilato lin suspektindigis. Post la bildodetruado en la Malaltaj Landoj, kiu okazis inter aŭgusto kaj oktobro 1566, li fuĝis Kolonjen, kie li kelktempe loĝis. Reveninte al la Malaltaj Landoj, li estis enmalliberejigita ĝis 1567. Sekvantjare li denove fuĝis kaj finvenis al Xanten, kiu troviĝis en la tolerema Duklando Kleve. Post kvin jaroj li reiris hejmen, sed post nur tri monatoj li refoje fuĝis al la hodiaŭa Germanio, kie li restis dum la daŭro de dek jaroj. Post tiu ekzilo li resetlis en Harlemo. Pli malfrue li devis fuĝi de Delft al Gouda, kie li finfine mortis. Coornhert naskiĝis en katolika familio sed forte malkonsentis la persekuton de tiel nomitaj herezuloj. Ke li ofte devis fuĝi tiele radikis ne nur en liaj politikaj interrilatoj sed ankaŭ en lia kontraŭ-romkatolika pensmaniero.

Liajn multajn verkojn – inter alia pri teologio, moralo, puna juro kaj ŝtata juro – li skribis en la nederlanda anstataŭ la latina, kiu tiam estis nekutima. Tiamaniere li kontribuis al la pliriĉigo kaj plibonigo de la nederlanda lingvo.

## Fonto 
Tiu ĉi artikolo uzas tradukitajn partojn el la tekstoj de la angla kaj la nederlanda artikoloj pri Dirck Volkterszoon Coornhert en Vikipedio.

Kategorio:Nederlandaj gravuristoj
Kategorio:Nederlandaj tradukistoj
Kategorio:Nederlandaj verkistoj
Kategorio:Nederlandaj teologoj
Kategorio:Nederlandaj dramistoj
Kategorio:Nederlandaj politikistoj
Kategorio:Nederlandaj poetoj
Kategorio:Nederlandaj humanistoj
Kategorio:Renesancaj humanistoj
Rangiroa

eta|300ra|Perlokultivejo en la laguno
**Rangiroa** estas atolo kaj parto de la Tuamotuoj en Franca Polinezio.
Ĝi situas proksimume 350 km nordoriente de Tahitio. Tie loĝas pli ol 2000 homoj en tri vilaĝoj.

## Geografio 
Pro la grandeco de la laguno (80 x 32 km) Rangiroa estas la dua plej granda atolo en la mondo (Kwajalein, parto de la Marŝala Insularo estas la plej granda). Tamen la maksimuma profundo de la laguno estas nur 35 metroj.
nur 2 el la 418 insuloj estas loĝataj.

Naturfenomeno estas la Blua laguno pri ĝi oni verkis libron kaj faris filmojn.

## Ekonomio 
Rangiroa havas eksterordinaran submarmondon. Tio altiras multajn turistojn. Plue oni tie produktas perlojn, ostrojn kaj eĉ ruĝan kaj blankan vinon.

## Historio 
* En la 10-a jarcento la unuaj Polinezianoj venis al Rangiroa.
* Je la 18-a de aprilo 1616 la atolo estis malkovrita de esploristo Jacob le Maire.
* La unuaj eŭropaj loĝantoj setlis tie en 1851.

300ra|Mapo de Rangiroa
[eta|maldekstra|300ra|La [blua laguno]]
eta|maldekstra|300ra|La laguno de Rangiroa
[eta|maldekstra|300ra|Vilaĝo [Tiputa]]

## Eksteraj ligiloj 
* Listo de insuloj en Franca Polinezio

Kategorio:Insuloj en Franca Polinezio
Oksazolono

**Oksazolono** estas kemia heterocikla structuro, funkcia grupo kaj kristala substanco nature okazanta kiel rezulto de biologiaj reakcioj. Ĝi povas prezentiĝi laŭ kvin izomeraj strukturoj: tri laŭ lokigo de la karbonila grupo (-C=O) kaj du laŭ logiko de la duoblaj ligiloj (=). La oksazolonoj estas derivitaj el la cikla ringo de la oksazolo. Oksazolonoj estas gravaj ingrediencoj por la sintezo de pluraj biologie aktivaj kombinaĵoj kaj neforhaveblaj por la produktado de farmaciaj drogoj. Okazolonoj posedas antimikrobiaj, antifungaj, antidiabetaj, antikanceraj kaj antiinflamaj proprecoj.

## Sintezo 
* Iu derivaĵo de la 5-oksazolono, la 2-fenil-5-oksazolono, estas preparebla per rekta interagado de la **hipurata acido** kaj acetata anhidrido:

## Literaturo 
* Science Direct
* Chemistry of Penicillin, Hans T. Clarke
* The Chemistry of Heterocyclic Compounds, Oxazoles: Synthesis ..., Parte 2, David C. Palmer
* Mechanisms of Intestinal Inflammation: Implications for Therapeutic ..., Parte 1, R. Duchmann
* Inflammatory Bowel Disease: From Bench to Bedside, Stephan R. Targan, Fergus Shanahan, Loren C. Karp
* Introduction to Protein Mass Spectrometry, Pradip Kumar Ghosh
* Robert Burns Woodward and the Art of Organic Synthesis, Mary Ellen Bowden, Otto Theodor Benfey
* Nobel Lectures, Physiology Or Medicine, 1942-1962

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Fenozolone.svg|**Fenozolono**
Thozalinone.svg|**Tozalinono**
Cyclazodone_structure.svg|**Ciklazodono**
Reclazepam.svg|**Reklazepamo**
4-(ethoxymethylene)-2-phenyloxazol-5-one.svg|**Komercaoksazolono**
2-Phenyl-5-oxazolone.png|**Feniloksazolono**

## Vidu ankaŭ 
* Oksazolo
* Oksazolino
* Oksazolidino
* Furano
* Tiofeno
* Tiazolino

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj
Sebastian Posch

**Sebastian POSCH** (naskiĝinta la  en Angath, Distrikto Kufstein, mortinta la 2-an de julio 2023 en Brixen im Thale, Distrikto Kitzbühel), estis aŭstra filologo klasika.

## Vivo 
Post frekvento de la elementarlernejo en Brixen im Thale kaj de Kollegium Borromaeum Salzburg (kie li pasigis la abiturientan ekzamenon kun plej grandaj laŭdoj) li studis teologion ĉe la Pontifika Gregoria Universitato. Sed jam la sekvintan jaron li ŝanĝis kaj fakon kaj studlokon: li iris al la Universitato de Innsbruck kaj studis klasikan filologion kaj germanistikon. Li ricevis stipendion de la fondaĵo *Tiroler Landes-Gedächtnis-Stiftung* por talentitegaj studentoj. Ankoraŭ antaŭ finstudado li laboris kiel scienca helpanto ĉe la Instituto pri klasika filologio.

Per sia tezo doktoriĝa li esploris la teokritaĵon ĉe Vergilio. La laboraĵon prizorgis Wolf Steidle kaj Robert Muth. Post sia publikiĝo en 1969 ĝi ricevitis tre bonvole fare de la fakularo. Sekve li doktoriĝis en la 1966-a jaro.

Post la doktoriĝo Posch daŭrigis deĵoron eninsbrukan. Li laboris kiel asistanto ĉe la menciita instituto. Ekde 1971 li estis kune kun Robert Muth redaktisto de la fakgazeto *Anzeiger für die Altertumswissenschaft*, ekde 1987 li sole responsis. Ekde 2001 alvenis dua redaktisto.

En februaro 1982 li habilitiĝis per laboraĵo pri la verko *Tristia* de Ovidio. En 1991 li nomumitis iĝenda orda profesoro. En 1997 li iĝis neorda profesoro. Ekde 1997 li krome eldonas la serion *Commentationes Aenipontanae*, kie aperu la unuaj sciencaj laboraĵoj de junaj insbrukaj finstudintoj. En oktobro 2001 li retiriĝis.

En septembro 2008 li ricevis honore la premion *Österreichisches Ehrenzeichen für Wissenschaft und Kunst* (Aŭstra honorkruco pri scienco kaj arto), unua klaso.

Li anis ĉe *A.V. Vindelicia*, insbruka katolika studenta korporacio ene de Österreichischer Cartellverband, kies filistrojn li estris dum multaj jaroj.

## Verkoj (elekto) 
* *Beobachtungen zur Theokrit-Nachwirkung bei Vergil*. Innsbruck 1969 (disertaĵo)
* *P. Ovidius Naso, Tristia I: Interpretationen*. Innsbruck 1983 (habilitiĝverko)
* *Brixen im Thale 788–1988. Ein Heimatbuch*. Brixen im Thale 1988

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Sebastian Posch sur la insbrukaj altlernejaj paĝoj 
* Anonco de la honorkruca aljuĝo

## Notoj 
Kategorio:Aŭstraj profesoroj
Kategorio:Tirolanoj
Kategorio:Aŭstraj klasikaj filologoj
Kategorio:Universitato de Innsbruck
Kategorio:Muzikhistoriistoj
28537 Kirapowell

'*28537 *Kirapowell'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Kira Elizabeth Powell*, plej bonan en ŝia kategorio, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2011 pro sia projekto pri planta scienco. Ŝi lernis ĉe la *Odessa High School'' en Odessa (Vaŝingtonio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Batalo de Korinto (146 a.K.)

La **Batalo de Korinto** estis batalo luktita inter la Romia Respubliko kaj la greka urbo-ŝtato Korinto kaj ties aliancanoj en la Aĥea Ligo en 146 a.K., kiu rezultis en la kompleta kaj totala detruo de Korinto. Tiu batalo markis la komencon de la periodo de Romia dominado en la Historio de Grekio. Kontraŭstaris 23,000 soldatoj kaj 3,500 kavalerianoj el la flanko de Romio kontraŭ 14,000 infanterianoj kaj 600 kavalerianoj el la flanko de Korinto; evidente la romianoj profitis sian superecon.

Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Bataloj en Eŭropo
Kategorio:Romia Grekio
Kategorio:Korinto
Kategorio:146
Arko de Hadriano (Ateno)

eta|La Arko de Hadriano al sudoriento en Lisikrata strato.
La **Arko de Hadriano** (en greka: Αψίδα του Αδριανού Apsida tou Adrianou), plej ofte konata en greka kiel Hadriana Pordego (Πύλη του Αδριανού Pyli tou Adrianou), estas monumenta pordego simila – laŭ kelkaj aspektoj – al romiaj triumfaj arkoj. Ĝi enhavis antikvan vojon el la centro de Ateno, Grekio, al la komplekso de strukturoj en la orienta flanko de la urbo kiu inkludis la monumenton de la Templo de Olimpia Zeŭso. Oni proponis ke tiu arko estis konstruita por celebri la alvenon de la Romia Imperiestro Hadriano kaj por honorigi lin pro liaj multaj bonfaraĵoj al la urbo, je la okazo de la dediĉo de la najbara templaro en 131 aŭ 132 n.e. Ne certas kiu mendis la arkon, kvankam probable la civitanoj de Ateno aŭ de alia greka grupo estis responsa pro ties konstruado kaj desegno. Estis du surskriboj sur la arko, rigarde al malaj direktoj, nomigante kaj Tezeon kaj Hadrianon kiel la fondintoj de Ateno. Kvankam estas klare ke la surskriboj honoras Hadrianon, estas necerta ĉu ili referencas al la urbo kiel tuto aŭ al la urbo kiel du partoj: kaj nova kaj malnova. La dekomenca ideo, tamen, ke la arko markis la linion de la antikva urbomuro, kaj tiele la dividon inter la malnovaj kaj novaj areoj de la urbo, montriĝis falsa laŭ postaj elfosadoj. La arko situas je 325 m sudoriente de la Akropolo.

Kategorio:Konstruaĵoj en Ateno
Kategorio:Triumfarkoj
Oksazolidinono

**Oksazolidinono** estas cikla ketono derivita el la oksazolidino, kvinmembra heterocikla ringo enhavanta oksigenatomon kaj unu nitrogenatomon respektive en la pozicioj 1 kaj 3 kaj unu karbonilon (-C=O). Kiam la heteroatomoj troviĝas en la 1-a kaj 2-a pozicio ni havas la izoksazolidinonojn. Tiamaniere ke tri oksazolidininaj izomeroj eblas. 

Multaj ordinaraj gram-pozitivaj patogenoj (ekzemple, Staphylococcus aureus, Enterococcus spp, kaj Streptococcus pneumoniae) fariĝas ĉiam kaj ĉiam rezistaj al antimikrobaj agentoj, kaj novaj drogoj kun aktiveco kontraŭ gram-pozitivaj bakterioj iĝas pli kaj pli necesaj.

La oksazolidinonoj ĝenerale estas antibakteriaj agentoj kiuj agas kiel inhibantoj de proteinaj sintezoj sur la ribosoma subunuo de la bakterio, kiu estas grava kondiĉo por reproduktado de bakterioj. Oksazolidinonoj estas uzataj kontraŭ gram-pozitivaj infekcioj kaj povas esti bakteriohaltigaj aŭ baktericidaj depende de traktota bakterio. Oksazolidinonoj specifa klaso da sintezaj antibiotikoj kaj tre potencaj kontraŭ multaj mikroorganismoj, tamen, ĝia tokseco al bestoj rezultis en forlaso de postaj disvolvoj el ĉi-komponaĵoj.

## Sintezoj
* La sintezo de oksazolidinono kaj derivaĵoj estas preparebla per interagado de la ureo kaj **etanolamino**, uzante disradiadon de mikroondoj en pasta kemia medio kie amaso da katalizilo de **nitrometano** absorbas la mikroondojn generante reakciemajn regionojn:
500px|eta|center|Sintezo de Oksazolidinono ekde la **etanolamino**.

* Per reduktigo de la alanino:
500px|eta|center|Sintezo de Oksazolidinono ekde la **alanino**.

## Literaturo
* Chemical Book
* NCBI Resources
* Journal of Medicinal Chemistry
* Antimicrobe 
* Current Pharmaceutical Design abr. 1996
* Modern Methods of Organic Synthesis, W. Carruthers, Iain Coldham
* Antibiotic Discovery and Development, Thomas J. Dougherty, Michael J. Pucci

## Kunrilataj kemiaĵoj

Cycloserine.png|**Cikloserino**
Linezolid.svg|**Linezolido**
Posizolid.png|**Posizolido**
Tedizolid.svg|**Tedizolido**
Radezolid.svg|**Radezolido**
Paramethadione.svg|**Parametaduketono**
3-Isopropyl-2-oxazolidinone.png|**3-izopropil-2-oksazolidinono**
3-phenyl-2-oxazolidinone.png|**3-fenil-2-oksazolidinono**
3-amino-2-oxazolidinone.png|**3-amino-2-oksazolidinono**

## Vidu ankaŭ
* Oksazolo
* Oksazolino
* Oksazolidino
* Oksazolono

## Referencoj
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj
Ksenia Borisovna Godunova

[dekstra|240px|eta|[Konstantin Makovskij|K. Makovski. Agentoj de Falsa Demetrio murdas Fjodoron Godunov kaj lian patrinon. Ksenia estas super la korpo de sia frato]]
**Ksenia Borisovna Godunova** () (1582–1622) estis rusa caridino, filino de caro Boris Godunov, kaj fratino de caro Teodoro la 2-a.

## Vivo 
Ŝi estis priskribita kiel tre bela kaj bone edukita. Inter ŝiaj fianĉoj estis:
* Princo Gustavo de Svedio, kiu alvenis en Moskvo en 1600, sed la fianĉiĝo estis rompita pro lia diboĉema vivo.
* Johano, Princo de Ŝlesvigo-Holstinio, alveninta en 1602, sed li malsaniĝis kaj mortis antaŭ la geedziĝo.

Ksenia restis virgulino ĝis la morto de sia patro en 1605, kiam ŝia frato Teodoro fariĝis caro. Kelkajn monatojn poste, kiam la Granda Malordo komenciĝis, ŝia patrino kaj ŝia frato, Teodoro, estis mortigitaj sub ordono de Falsa Demetrio la 1-a.

[eta|dekstra|240px|Maŭzoleo Godunov antaŭ la Katedralo de Ĉieliro en [Troice-Sergijeva Laŭro kie la nomo de Ksenia estas enskribita en la plej maldekstra plato kiel "Monaĥino Olga Borisovna"]]
Ŝi estis ŝparita, sed falsa Demetrio seksperfortis ŝin kaj tenis ŝin en sia palaco kiel kromvirinon dum kvin monatoj. Antaŭ la alveno de lia fianĉino Marina Mniŝek, Ksenia estis sendita al Monaĥejo Voskresenski en Beloozero kaj devigita fari religian voton, pro kio estis donita al ŝi la nomo "Olga". Poste, ŝi estis transigita al la Princina Monaĥejo de Ĉieliro en Vladimir.

En 1606 ŝi restadis en Troice-Sergijeva Laŭro por ĉeesti la reentombigon de sia patro; la vestaĵoj kiujn ŝi kudris kiel monaĥino estas ekspoziciitaj en tiu Laŭro.

Ŝia nomo estas enskribita kiel "Monaĥino Olga Borisovna" ĉe la kripto de Godunov proksime al la enirejo de la Katedralo de Ĉieliro en Troice-Sergijeva Laŭro kie ŝi estas entombigita kun siaj gepatroj kaj frato.

## En artoj 
Fikcia dramo de ŝia vivo dum la Granda Malordo aperis en la rusa filmo *1612*, kie ŝi estis interpretita de aktorino Violetta Davidovskaja.

## Referencoj 
## Fonto 
Kategorio:Naskiĝintoj en Moskvo
Kategorio:Historiaj personoj de Rusio
Ksenia
Kategorio:Granda Malordo (Rusio)
Kategorio:Monaĥoj de la Rusa ortodoksa eklezio
Sándor Góth

**Sándor GÓTH** [ŝAndor gOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Góth Sándor** estis hungara aktoro, reĝisoro, teatrestro, tradukisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Gutfreund*.
[eta|Sándor Góth (maldekstre) kun [Margit Ladomerszky kaj Gerő Mály en 1938]]
Sándor Góth http://www.imdb.com/name/nm0351331/ naskiĝis la  en Pest (urbo), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Sándor Góth frekventis gimnazion en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Teatra Edukejo en 1891. Lia ĉefa instruisto estis Imre Nagy (aktoro). Post siaj studoj li aliĝis al trupo en Debrecen, en la sekvaj jaroj li ludis en kelkaj provincaj urboj. En 1896 li estis unu el la fondintoj de Gaja Teatro, kie li restis ĝismorte escepte interrompojn. Inter 1910–1914 kaj 1932–1933 li apartenis al Teatro Magyar, en la teatra jaro 1921 li estis teatrestro de Teatro Renaissance, en la teatra jaro 1933 li estis reĝisoro-aktoro de Operetoteatro (Budapeŝto). Inter 1931 - 1939 li ankaŭ instruis en le menciita Edukejo jam en rango akademio. Tiutempe dum mallongaj periodoj li estis membro de Nacia Teatro (Budapeŝto), Teatro Belvárosi kaj iom poste de Teatro Madách. Inter 1941-1945 li ne havis rolojn pro la kontraŭjudaj leĝoj. Post la 2-a mondmilito li estis reĝisoro aŭ aktoro en la jam menciitaj teatroj. Resume li tradukis pli ol 50 teatraĵojn.

### Filma kariero 
Ekde 1911 li estis unu el la pioniroj de la hungara filma industrio. Kelkfoje li estis videblaj ankaŭ post la mutaj filmoj.

Lia edzino estis Ella Kertész.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Dezső Szomory: *Takáts Alice* - Takáts Zuárd
* Ferenc Molnár: *A császár* - Fremient

## Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj 
* Ferenc Molnár:
** *A doktor úr* (1902)
** *Játék a kastélyban* (1945)

## Elektitaj kinfilmaj roloj 
* *Tavasz a télben* (1917)
* Hyppolit, la lakeo (1931)
* *Borcsa Amerikában* (1938)

## Elektitaj kinfilmaj reĝisoraĵoj 
* *A papagáj* (1912)
* *Az anyaszív* (1917, ankaŭ aktoro)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* Bernstein: *Baccarat* (1906, 1910, 1915, 1918, 1924)
* Lev Tolstoj: Anna Karenina (1910)
* Georges Feydeau: *Kutya van a kertben* (1931)

## Elektitaj originaj verkoj 
* *Vengerkák (1917, teatraĵo kun iu alia)
* *Fizető vendég* (1934, dramo)
* *Ha Molière naplót írt volna…'' (1943, libro)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Istmaj Ludoj

eta|300px|Flaminio restaŭrante Liberecon al Grekio ĉe la Istmaj Ludoj.
**Istmaj Ludoj** aŭ *Istmia* (en antikva greka: Ἴσθμια) estis unu el la Tuthelenaj Ludoj de la Antikva Grekio, kaj estis nomigitaj laŭ la Istmo de Korinto, kie ili okazis. Same kiel ĉe la Nemeaj Ludoj, la Istmaj Ludoj okazis kaj la jaron antaŭ kaj la jaron post la Olimpiaj Ludoj (nome la dua kaj kvara jaroj de Olimpiado), dum la Pitiaj Ludoj okazis en la tria jaro de la Olimpiada ciklo.

La Ludoj ŝajne estis originitaj kiel funebraj ludoj por Melikerto (konata ankaŭ kiel Palemon), instituciitaj de Sizifo, legenda fondinto kaj reĝo de Korinto, kiu malkovris la mortintan korpon kaj entombigis ĝin poste en la Istmo. En Romia epoko, Melikerto estis adorita en la regiono.

## Referencoj 
Kategorio:Festivaloj en Antikva Grekio
Kategorio:Sporto en Grekio
Kategorio:Sportaj konkursoj
Kategorio:Tuthelenaj ludoj
Pordego de Atena Arĥegetis

La **Pordego de Atena Arĥegetis** situis ĉe la okcidenta flanko de la Romia Agoro, en Ateno kaj estis konsiderata la dua plej elstara restaĵo en la loko post la Turo de la Ventoj.

maldekstre|eta|
Konstruita en 11 a.K. pere de donacoj el Julio Cezaro kaj Aŭgusto, la pordego estis farita de kvar dorikaj kolonoj kaj bazo de Pentelika marmoro. Ĝi estis monumento dediĉita de Atenanoj al sia patronino Atena Arĥegetis.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* www.greece-athens.com

Kategorio:Romia Grekio
Kategorio:Konstruaĵoj en Ateno
Teréz Csillag

**Teréz Csillag** [ĉillag], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csillag Teréz** estis hungara aktoro, altlerneja instruisto. Ŝia origina familia nomo estis *Stern*.
eta|
Teréz Stern http://www.imdb.com/name/nm2255721/ naskiĝis la  en Dunaadony, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Teréz Csillag devenis el juda familio. Ŝi akiris diplomon en Teatra Edukejo en 1879, poste ŝi aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto). Inter 1898 kaj 1901 ŝi apartenis al Gaja Teatro, poste ŝi revenis al la Nacia Teatro ĝis la pensiuliĝo. Ŝi ricevis la honoran titolon "eterna membro de la teatro" en 1909, tiutempe eĉ Gergely Csiky dediĉis teatraĵojn al ŝi. Inter 1901-1925 ŝi instruis en Teatra Akademio. Ŝi fondis fondaĵon por talentaj geaktoroj.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Gergely Csiky: *A nagymama* - Márta
* William Shakespeare:
** Romeo kaj Julieta - vartistino
** Somermeznokta sonĝo - Hermia
** La dresado de la megero - Katerino
* Molière:
** ''L'École des femmes* - Agnes
** *L'École des maris'' - Izabella

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla kiel C. Teréz)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majuskloj C, CS, poste serĉu la nomon)

Csillag Teréz az 1890-es években.jpg|Teréz Csillag en la 1890-aj jaroj
Fenyvesi Emil Csillag Teréz 1901.jpg|Teréz Csillag kaj Emil Fenyvesi en 1901
Csillag Teréz, Ország-Világ, 1883.jpg|Teréz Csillag en 1883

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
La Herooj de Olimpo

**La Herooj de Olimpo** - angle *The Heroes of Olympus*, en aliaj lingvoj koresponde - estas pentalogio (do serio de kvin libroj) de romanoj pri aventurado, mitologia fikcio kaj fantasto, de la usona verkisto Rick Riordan. Kolektive ili formas sekvon de la same kvinlibra romana serio *Percy Jackson kaj la Olimpanoj*. La romana serio detaligas konflikton inter grekaj kaj romiaj duondioj kaj *Gaea*, la personigo de la tero. Kompare al la unua serio, kiu temigis junajn homajn rolulojn kaj diversajn personaĵojn de la greka mitologio, Rick Riordan en la duan serion ankaŭ enkondukas personaĵojn de la romia mitologio kaj plurajn aldonajn novajn rolulojn. La unua libro de la serio, *La Perdita Heroo* (angle *The Lost Hero*, en aliaj lingvoj koresponde), anglalingve estis publikigita la 12-an de oktobro 2010. La fina volumo de la serio, *La Sango de Olimpo* (angle *The Blood of Olympus*, en aliaj lingvoj koresponde) estis publikigita la 7-an de oktobro 2014.

## Vidu ankaŭ
* Olimpo
Romia Agoro

[eta|300ra|Restaĵoj de la Romia Agoro konstruita en Ateno dum la Romia periodo (oriente de la [Antikva Agoro de Ateno|Antikva Agoro).]]
eta|Antikvaj kolonoj.
La **Romia Agoro** () en Ateno situas norde de la Akropolo kaj oriente de la Antikva Agoro.

## Sukcedo al la originala agoro 
La originala Agoro estis malhelpata de serio de Romiaj konstruaĵoj, dekomence per la donaco de la imperia familio al la Atenanoj de granda *odeion* (koncertejo). La Odeono de Agripo estis konstruigita de li mem en ĉirkaŭ 15 a.K., kaj mezuris 51.4 por 43.2 metroj, malhelpante la funkciadon de la malnova agoro. Reage al la *odeion*, la Atenanoj konstruis statuon al Agripo je la loko de la antaŭa agoro; ili bazigis ĝin sur plinto reciklita el pli frua statuo kovrante malnovan surskribon per nova.

## Konstruaĵoj 
* Pordego de Atena Arĥegetis
* Turo de la Ventoj

## Vidu ankaŭ 
* Agoro
* Antikva Agoro de Ateno

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Camp, John M. (2001). The Archaeology of Athens. London: Yale University Press. ISBN 0300081979.

Kategorio:Romia Grekio
Kategorio:Antikva Ateno
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Grekio
Ella Kertész

**Ella Kertész** [kertEs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kertész Ella** estis hungara aktoro. Ŝiaj nomoj estis post la dua geedziĝo *Ella Góthné Kertész* (hungarsiteme) *Góth Sándorné* aŭ *Góthné Kertész Ella*, pli mallonge *Góthné*.
eta|Ella Kertész
Ella Kertész http://www.imdb.com/name/nm1105249/ naskiĝis la  (laŭ alia informo ) en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ella Kertész frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Teatra Akademio en 1897. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto). Iom poste ŝi edziniĝis al Vilmos Beck, sed post unu jaro ŝi eksedziniĝis. En 1904 ŝi denove edziniĝis al Sándor Góth, samtempe ŝi estis membro de Gaja Teatro. Ekde la 1910-aj jaroj ŝi ofte ŝanĝis teatrojn (Teatro Magyar, Teatro Renaissance, Teatro Katona József, kelkfoje denove Gaja Teatro). Sur la scenejo ŝia ofta partnero estis mem la edzo, sed ili kune okupiĝis ankaŭ pri instruado de junaj aktoroj.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Oscar Wilde: *Salome* - titolrolo (vidu la foton dekstre!)
* Bernstein: *Baccarat* - Helén
* Ferenc Molnár: *Olympia* - Eugénia
* Sándor Góth: *Vengerkák* - Anna

## Elektitaj kinfilmaj roloj 
* *Jehova* (1912)
* *Kacagó asszony* (1930)
* *Címzett ismeretlen* (1935)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ferajna

***Ferajna*** estas muzika albumo de la pola punkregea grupo Farben Lehre eldonita la 9-an de Novembro 2009 en la eldonejo Lou Rocked Boys. Temas pri 11a studia albumo de la grupo.

La albumo vendiĝis en 5-6 milionoj da kopioj.

## Listo de kantoj 
# "Jutro" – 3:07
# "Fatamorgana" – 2:58
# "Urwis" – 3:11
# "Prosto do nieba" – 3:25
# "Na skróty" – 2:51
# "Ferajna" – 3:17
# "Obcy" – 3:18
# "Piłkarze" – 2:47
# "Sztylet" – 3:04
# "RPA" – 3:56
# "Dintojra" – 2:41
# "Zagadka" – 3:19
# "Arabica" – 5:57
# "Autobusy i tramwaje" (bonus) – 2:24
# "Niech się stanie" (bonus) – 3:20
# "Fort BS" (bonus) – 2:56

## Muzikistoj 
* Wojciech Wojda – kantado, kantotekstoj
* Konrad Wojda – gitaro, kantado
* Filip Grodzicki – basgitaro, kantado
* Adam Mikołajewski – drumo

; gastoj
* Magda Rutkowska – kantado
* Muniek Staszczyk – kantado, flanka kantado
* Sławek Świdurski – kantado, flanka kantado
* Robert Cichocki – kantado, flanka kantado
* Marek Makles – klavinstrumentoj
* Radek Drobczyk – saksofono, flanka kantado
* Kacper Skoneczny – trumpeto, flanka kantado
* Marcin Nyrek – trombono, flanka kantado
* Robert Srzednicki – klavinstrumentoj 
* Przemek Mugeński – flanka kantado 
* Tomasz Zimoch – voĉo

## Bibliografio 
* *Ferajna* en *Archiwum Polskiego Rocka* 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Ferajna*  en la oficiala retejo de la grupo
* Kovrilo 

Kategorio:Muzikalbumoj de Farben Lehre
Kategorio:Muzikalbumoj aperintaj en 2009
Kalvario (Banská Štiavnica)

**Kalvario en Banská Štiavnica **estas aro de entute dudek du apartaj sakralaj konstruaĵoj, de tio dek sep kapeloj, reprezentanta scenoj de la krucumo de Jesuo kaj la sep malĝojoj de la Virgulino Maria, la tri preĝejoj, la halto de la "Ecce homo" kaj de la Dia tombo lokita sur la supro de la *Scharffenberg* (Akra monto) en Banská Štiavnica. La komplekso estis konstruita en la jaroj 1744 – 1751 en la baroka stilo kaj ĝia iniciatinto estis la jezuito František Perger.

## Konstruo 
Konstruo komenciĝis la 14an de Septembro 1744 per meto de la baza ŝtono de la Supra preĝejo, antaŭis ĝin retiro de tero sur la Akra monto kaj la akcepto de konstruo ĉefepiskopo de Esztergom, bazita tiu-tempe en Trnava. La supra preĝejo, nomata ankaŭ "la germana", estis kompletigita kaj konsekrita en 1745. La tuta komplekso estis finkonstruita kaj sekve konsekrita post sep jaroj, la 13an de Septembro 1751. La konstruo estis financita de donacoj de urbanoj, la blazonoj de pli ol averaĝe gravaj donacintoj estas metitaj sur la fasado de la kapeloj. Antaŭ la konsekro, dum la festeno de la plej Sankta Triunuo, la kalvario estis vizitita fare de la imperiestro Francisko la 1a Stefano.

## Literaturo 
* Hidvéghy, A.: Štiavnická Kalvária. Ako povstala, ako dnes vyzerá a ako sa na nej koná pobožnosť. Preložil F. R. Osvald. Banská Štiavnica 1901.
* Gindl, J. – Vozár, J.: Banská Štiavnica a okolie. Sprievodca po stavebných, umeleckých a technických pamiatkach. Banská Bystrica 1968.
* Celková, M.: Banská Štiavnica v minulosti a prítomnosti (v kresbe a grafike). Katalóg k výstave. Slovenské banské múzeum a Miestne kultúrne stredisko Banská Štiavnica 1987.
* Kmeť, A.: Veleba Sitna. Redigis Š. Baranovič. Tatran Bratislava 1989.
* Krapka, E. – Mikula, V.: Dejiny Spoločnosti Ježišovej na Slovensku. Cambridge, Ontario, Kanado 1990.
* Radváni, H. a kol.: Banskoštiavnická Kalvária 1751 - 1991. Romkatolika paroĥeja oficejo de Banská Štiavnica 1991.
* Vozár, J.: Denník princa Leopolda z cesty do stredoslovenských banských miest roku 1764. Osveta Martin 1990.

## Eksteraj ligiloj 
* Kalvaria.org Kalvaria fonduso (civitana asocio)
* Lisinovic.blog.sme.sk: *Vagado tra la Slovakiaj kalvarioj L – Banská Štiavnica*

Kategorio:Kalvarioj de Slovakio
Kategorio:Konstruaĵoj en Banská Štiavnica
Kategorio:Barokaj konstruaĵoj en Slovakio
Ministerio pri defendo

La **Ministerio pri defendo** (ankaŭ **pri milito**) estas registara institucio, kies tasko estas administri militajn kaj militistajn aferojn, kontroli armitajn fortojn ktp. Kurioze en plej landoj ĝi nomiĝas *pri defendo*, kvankam plej ofte temas pri militaj intervenoj ekster la propra teritorio; pli ĝuste estus nomo kiel "pri milito" aŭ io tia. En multaj landoj la ekonomia pezo de tiuj ministerioj dependas el la rilatoj al landoj produktantaj de armiloj, municio, teknologio ktp.

La ministro estas nomata ministro pri defendo (aŭ pri milito)

## Vidu ankaŭ 
* Ministerio pri defendo (Francio)
* Ministerio pri defendo (Japanio)
Antikva Agoro de Ateno

[dekstra|eta|300px|Vido de la antikva agoro. La [Templo de Hefesto|templo de Hefesto estas maldekstre kaj la Stoo de Atalos dekstre.]]
La **Antikva Agoro** de la klasika Ateno estas la plej bone konata ekzemplo de antikva greka agoro, situa nordokcidente de la Akropolo kaj limigita sude de la monteto Areopago kaj okcidente de la monteto konata kiel Agoraios Kolonos, nomata ankaŭ Merkata Monteto.

Tiu areo estis elfosita de la Usona Lernejo de Klasikaj Studioj de Ateno ekde 1931 sub estrado de T. Leslie Shear, Sr. Tio pluas ĝis nun, lastatempe sub direktorado de John McK Camp.

## Vidu ankaŭ 
* Romia Agoro

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hellenic Ministry of Culture: The Ancient Agora of Athens – official site with a schedule of its opening hours, tickets and contact information.
* Agora Excavations – American School of Classical Studies Agora excavation project.
* Map of the Agora of Athens in Socrates and Plato's time
* Agora of Athens in 421 BC
* The Athenian Agora: A Short Guide in Color
* The Athenian Agora. A Guide to the Excavation and Museum
* Reconstruction of the Athenian Agora in Google Earth 
* Ministry of Culture: The Museum 
* www.athensinfoguide.com The Museum 
* Agora of Athens: photo album and description
* Agora of Athens photos

Kategorio:Romia Grekio
Kategorio:Agoroj
Kategorio:Ateno
Akademio de Sciencoj kaj Artoj de Kosovo

La **Akademio de Sciencoj kaj Artoj de Kosovo** (, ) estas la nacia akademio de Kosovo.

## Historio kaj organizo 
Akademio de Sciencoj kaj Artoj de Kosovo estis fondita la  per decido de la Asembleo de Kosovo. Ĝia unua prezidanto estis Esad Mekuli, kiu estas konsiderata kiel la patro de moderna albana poezio en Jugoslavio. La akademio estas organizita en kvar fakoj. Tiuj inkluzivas la fakon de lingvistiko kaj literaturo, la fakon de sociaj sciencoj, la fakon de naturaj sciencoj kaj la fakon de artoj.

## Membroj 
eta|Malnova sidejo de la Akademio
La akademio havas 24 regulajn kaj 11 asociajn membrojn. La nuna prezidanto de la akademio estas Hivzi Islami, dum la vicprezidanto estas Pajazit Nushi. Isuf Krasniqi estas la ĝenerala sekretario de la akademio. La fakestroj inkluzivas Eqrem Basha, Jusuf Bajraktari, Fejzullah Krasniqi kaj Luan Mulliqi. Honoraj membroj inkludas personecojn kiaj Nobel-premiitoj albana-usona Ferid Murad kaj Patrino Teresa.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* ASHAK

## Tradukfonto 
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1975
Kategorio:Kulturo de Kosovo
Kategorio:Universitatoj kaj altlernejoj en Kosovo
Odeono de Agripo

eta|dekstra|250px|Skizo de la origina Odeono de Agripo.
eta|200px|maldekstre|Korinta kapitelo apartenanta al la Odeono.
La **Odeono de Agripo** estis granda koncertejo situa en la centro de la Antikva Agoro de Ateno. Ĝi estis konstruita ĉirkaŭ 15 a.K., okupante tion kio estis iam malferma spaco en la centro de la agoro. Ĝi estis donaco al la popolo de Ateno fare de Marcus Vipsanius Agrippa, nome Romia ŝtatestro kaj generalo.

## Referencoj 
* Camp II, John McK. (2003) *The Athenian Agora: A Short Guide to the Excavations*. The American School of Classical Studies at Athens. ISBN 0-87661-643-0.

Kategorio:Romia Grekio
Kategorio:Konstruaĵoj en Ateno
Kategorio:Romiaj monumentoj
Kategorio:Agoroj
Biblioteko de Hadriano

eta|Okcidenta muro de la Biblioteko de Hadriano.
La **Biblioteko de Hadriano** estis kreata de la Romia Imperiestro Hadriano en la jaro 132 n.e. ĉe la norda flanko de la Akropolo de Ateno, fakte en Monastiraki.

La konstruaĵo sekvis la modelon de la tipa arkitektura stilo de la Romia Forumo, havante nur unu enirejon kun propileoj de Korinta ordo, alta ĉirkaŭ muro kun elstaraj niĉoj (*oikos*, *eksedroj*) je siaj longaj flankoj, interna korto ĉirkaŭita de kolonoj kaj ornama oblonga baseneto en la mezo. La biblioteko estis ĉe la orienta flanko kie oni konservis la rulaĵojn de papiruso "libroj". Apudaj ĉambroj estis uzataj kiel legoĉambroj, kaj ankaŭ la anguloj utilis kiel prelegejoj.

La konstruaĵo estis grave damaĝita pro la invado de la Heruloj en 267 kaj riparita de la prefekto Herkulio en la jaro 407-412 n.e. Dum la bizancaj tempoj, oni konstruis tri preĝejojn sur la loko, kies restaĵojn oni konservis.

## Referencoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Ateno
Kategorio:Romia Grekio
Hadriano
28538 Ruisong

'*28538 *Ruisong'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Rui Song*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2011 pro sia projekto pri planta scienco. Ŝi lernis ĉe la *Walter Murray Collegiate Institute'' de Saskatuno (Saskaĉevano, Kanado).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Batal-Monumento pri Monte Cassino en Varsovio

eta|Batal-Monumento pri Monte Cassino en Varsovio

**Batal-Monumento pri Monte Cassino en Varsovio** () estas monumento en Varsovio en la kvartalo Mezurbo, situanta sur skvaro inter la strato de generalo Anders kaj la pordego al Ĝardeno Krasińskich, laŭ enirakso al Ŝtata Arkeologia Muzeo en Varsovia Arsenalo.

## Priskribo de la monumento 
Decembre 1994 Socia Konstru-Komitato de la Monumento de la Batalo de Monte Cassino en Varsovio ricevis permeson loki la monumenton en ties nuna loko. Junie 1995 Asocio de Polaj Arkitektoj anoncis konkurson pri monumento memoriganta la batalon pri Monte Cassino. La monumenton oni financis per kotizoj de veteranoj de la Dua Pola Korpuso (1943–1947) de Polaj Armitaj Fortoj en Okcidento kaj subvencioj de pluraj institucioj.

La monumenton malkovris la 30-an de majo 1999 en la skvaro apud Ogród Krasińskich Irena Anders en akompano de Reprezenta Bataliono de Pola Soldataro, kadre de celebrado de la 55-a datreveno de la batalo. Dum la ceremonio la polan prezidenton reprezentis Ryszard Kalisz.

La projekton de la monumento preparis: skulptisto Kazimierz Gustaw Zemła kaj arkitekto Wojciech Zabłocki. La monumento estas farita de ŝtalbetono kovrita per blanka marmoro *Bianco Carrara*, kies maso atingis 220 tunojn. Por stabiligi la grundon sub la 70-tuna kolono estanta la plej alta elemento de la komponaĵo, oni enterigis 6-metrajn fostojn.

La monumento prezentas senkapan Niko kun spuroj de batalo kaj kripligo, aperantan el la frakasita, ĉirkaŭita per skarpo kolono. En la piedoj de la monumento oni vidas monteton kovritan de mortotuko, figuron de Dipatrino kaj disĵetitajn kaskojn. Sur dumetra soklo, kun videbla kruco de Monto Kasino, oni ankaŭ lokis sub la mortotuko urnon kun cindroj de la herooj. Krom tio sur la soklo estis skulptitaj blazonoj de kvin polaj unuoj, kiuj partoprenis la batalon.

## Surskriboj sur la monumento 
*Pasanto, diru al ĉiuj, ke ni mortfalis kun la honoro, la animon ni redonis al la Dio, la korojn al Pollando, la korpon al la itala tero*.

*Al soldatoj de la Dua Pola Korpuso de armea generalo Władysław Anders, kiu la 18-an de majo 1944 en la sanga batalo konkeris Monte Cassino, trarompis Gustav-Linion kaj malfermis al Aliancanoj la vojon al Romo. Pola nacio*.

## Bibliografio 
* Paweł Giergoń, Pomnik bitwy o Monte Cassino  sztuka.net
* Tadeusz Bisanz, Pomnik Bitwy o Monte Cassino w Warszawie  Zwoje 4, 1997

Kategorio:Monumentoj de la Dua Mondmilito en Pollando
Kategorio:Monumentoj en Varsovio
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1999
Mizandreco

**Mizandreco** estas koncepto indikanta malamon, malŝaton, malestimon aŭ antaŭjuĝojn al viroj. Mizandreco povas manifestiĝi kiel socia marĝenigo, seksa diskriminacio, malamikeco, ginocentrismo, matriarkeco, humiligo de viroj, perforto kontraŭ viroj, androcido kaj seksa objektigado de viroj. **Mizandro** estas homo, kiu malamas kaj evitadas virojn.

La termino konsistas el la antikvaj grekaj vortoj μισεῖν, *misein*, "malami" kaj ἀνήρ, *anér* "viro".

La parenca vorto *mizogineco* simetrie signas fortan malamon de ĉiuj virinoj, kaj la parenca vorto *filandreco* signifas inklinon, amon aŭ admiron al viroj.


Kategorio:Psikiatrio
Kategorio:Seksismo
Peter Christian Skovgaard

eta|La grava dana pentristo Skovgaard
**Peter Christian Thamsen SKOVGAARD** (naskiĝinta la  apud Ringsted, mortinta la  en Kopenhago) estis dana pentristo de la Ora epoko. Li estis la patro de la pentristoj Joakim Skovgaard kaj Niels Kristian Skovgaard.

## Vivo 
Skovgaard studis ĉe la Dana akademio de belaj artoj en Kopenhago i.a. ĉe Johann Ludwig Lund, sed la akademia etoso ne kongruis al lia temperamento. Pli influis lin Niels Lauritz Høyen kiel konsilisto kaj Johan Thomas Lundbye; li pentris laŭnature kaj faris portretojn, sed ankaŭ internajn scenojn kun personoj.

Tuj li iĝis grava rakontisto de dana naturo per la verko *Skogsparti vid Jægerspris*(1843), kiun aĉetis la Reĝa portretgalerio. En la jaro 1845 li gajnis medalon ĉeekspozicie. En 1854 li vojaĝis al Sicilio; li revenis al Italujo en la jaro 1869-a.

En 1860 li iĝis profesoro sed nur en 1864 membro de la Akademio de la plastikaj artoj. En 1874 li nomumitis Kavaliro de la Dannebrog-ordeno Li pentris multon pri diversaj partoj de Danlando, ĉefe en la *Jægersborg-cervoparko* kiu troviĝas norde de Kopenhago. La lastaj grandaj bildoj kiujn li faris (1875) montras *Someran tagon en la Jægersborg-cervoparko antaŭ fulmotondro* kiu troviĝas en la Kopenhago-galerio.

En la prezento de (fagaj) arbaroj Skovgaard estis plej fama inter ĉiuj tiutempaj danaj pentristoj. Lia talento estis ĉefe en la prezento de detalaĵoj - ĝeneralaj etosojn li malpli bone bildigis. Li havis elstaran observadtalenton por ennaturaĵoj. Tipas por liaj pejzaĝartaĵoj riĉeco da plantoj kaj kreskaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* KID Kunst Index Danmark
* Biografio ĉe paĝoj de Skovgaard Museums

Kategorio:Danaj pentristoj
Kategorio:Pejzaĝistoj
Tiazolidinono

**Tiazolidinono** estas cikla ketono derivita el la tiazolidino. Ĝi estas konsiderata biologie grava kiel aktiva konstrubloko kiu posedas ĉiujn tipojn da biologiaj aktivecoj. Sukcesoplenaj derivaĵoj tiaj kiaj la **ralitolino** kiel potenca anti-konvulsiilo, **etozolino** kiel anti-hipertensio, **pioglitazono** kiel hipoglikemiagento kaj **tiazolidomicino** kontraŭ la bakterioj el la **streptomyces** specioj elmontriĝis potencaj derivaĵoj de la tiazolidinono. Ĉi-diverseco pri la biologia respondo altiris la atenton de multaj sciencistoj kiuj esploras ĉi-strukturon pro ĝia multobla potenco rilate al pluraj aktivecoj.

## Literaturo 
* Medicinal Chemistry
* Rasayan Journal
* Science Direct
* Pubs.rsc.org
* Taylor and Francis online
* Proceedings of National Conference on Recent Advances in Chemical Sciences, Rajshree Khare, Kuldeep Singh
* Issues in Medical Chemistry: 2013 Edition
* Chemical Book

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Xylometazoline.svg|**Ksilometazolino**
Ralitoline.png|**Ralitolino**
Pioglitazone.svg|**Pioglitazono**
Etozoline.png|**Etozolino**
Thiazolidomycin.png|**Tiazolidomicino**
|**xxx**

## Vidu ankaŭ 
* Tiazolinono
* Tiazolo
* Tiazolino
* Tiazolidino
* Izotiazolinono
* Tiofeno

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj
Tikehau

eta|maldekstra
eta|maldekstra|Tikehau en 1816

**Tikehau** estas atolo kaj parto de la Tuamotuoj en Franca Polinezio.
La atolo estas preskaŭ ovalforma kaj mezuras proksimume 19 x 27 km. La insuletoj (motuoj) havas (ter)areon de proksimume 20 km².

Tikehau estis en 1816 malkovrita de la rusa esploristo Otto von Kotzebue. En 1987 Jacques-Yves Cousteau faris ekspedicion al la atolo.

Ekde 1977 tie estas flughaveno. Ankaŭ troviĝas luksa hotelo.

## Eksteraj ligiloj 
* Listo de insuloj en Franca Polinezio

Kategorio:Insuloj en Franca Polinezio
Benzotriazolo

**BenzoTriAzolo** aŭ **BTA** estas heterocikla duringa komponaĵo enhavante tri nitrogenatomojn. Ĉi-aromata komponaĵo estas senkolora aŭ blanka polara solido kaj estas grupo de alte eksplodemaj materialoj tre malstabilaj antaŭ varmo, frotado aŭ ekfrapo. Benzotriazolo estas efika korodo-inhibanto kontraŭ kupro kaj ties alojoj per preventado de nedezireblaj surfacaj reagoj.

La plej stabila tavolo estas nesolvebla en akvo kaj multaj organikaj solvaĵoj. Ekzistas pozitiva kunrilato inter la dikeco de la stabila tavolo kaj la efikeco pri korodo-preventado. BTA estas uzata en konservado, aparte por la traktado de la bronza malsano. La ekzakta strukturo de la Kupra BTA estas polemika kaj multaj proponoj estas proponitaj.

Benzotriazola derivaĵo havas kemiajn kaj biologiajn proprecojn tre multuzajn en la farmacia industrio. Benzotriazola derivaĵoj agas kiel agonistoj de multaj proteinoj. Ekzemple, **vorozolo** kaj **alizaprido** posedas utilajn inhibajn proprecojn kontraŭ malsamajn proteinojn kaj la benzotrialozaj esteroj raportiĝas kiel efikaj mekanismoj kontraŭ akuta spira sindroma proteazo. La metodologio ne limiĝas al heterocikligo sed ĝi ankaŭ estas sukcesoplena por polinukleaj hidrokarbonidoj de etaj karboksilataj sistemoj. En fotografio, benzotriazolo uzatas ankaŭ kiel rivelanto kaj emulsia retenanto.

## Literaturo 
* Kansasa Ŝtata Universitato: Kansas State University
* The Chemistry of Benzotriazole Derivatives: A Tribute to Alan Roy Katritzky, Jean-Christophe M. Monbaliu
* Advances in Heterocyclic Chemistry, Alan R. Katritzky
* Chemical Book
* ACS Publications
* Science Direct
* Organic Chemistry Portal

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Hydroxybenzotriazole_structure.svg|**Hidrokso-benzotriazolo**
Vorozole.svg|**Vorozolo**
Alizapride.svg|**Alizaprido**

## Vidu ankaŭ 
* Azoloj
* Duazoloj
* Triazoloj
* Benzotiazolo
* Oksazolo
* Tiofeno

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj
Blua laguno

La **Blua laguno** estas natura loko de Francio kaj situas sur la atolo Rangiroa en Franca Polinezio.

Ĝi estas eta laguno en la granda laguno de Rangiroa. La ega malprofundo helpas por videbligi unikan paletron de bluo, eĉ de granda alto el flugmaŝino. La laguno situas en la nordorienta parto de Rangiroa je distanco de 30 km de la atolo Tikehau, ĝi estas ĉirkaŭita de nombro da insuletoj (motuoj) kiuj protektas ĝin kontraŭ la kelkfoje ekfuriozanta oceano.

La nura aktiveco estas tagvojaĝo kun pikniko organizita de nombro da polineziaj familioj. La lunĉo konsistas el la polinezia manĝaĵo "kruda fiŝo en kokoslakto" plejofte sekvata de manĝaĵo el ŝark(et)oj.

## Galerio 

Lagon-bleu-vu-du-ciel.jpg|La blua laguno el la aero
Passe d'Avatoru Rangiroa.jpg|Pasejo de Avatoru
Lagon Bleu - Rangiroa - panoramio (64).jpg|La blua laguno 
Lagon bleu, motu, Rangiroa.jpg|Insuleto (motuo) de la blua laguno
Paysage d'atoll2.JPG|Pejzaĝo de la atolo Rangiroa
Un-motu-du-lagon-bleu.jpg|Motuo de la blua laguno

Kategorio:Geografio de Franca Polinezio
Benzoizotiazolinono

**Benzoizotiazolinono** estas vaste uzata biocido, cikloketono strukture konsistanta je unu benzena ringo kaj alia izotiazolina ringo. Ĝi estas uzata kiel mikrobiocido, fungicido kaj konservanto. Por homaj estuloj ĝi estas toksa substanco kaj klasita kiel irita al okuloj, haŭto kaj pulmoj. Ĝi ankaŭ estas vaste uzata kiel ingredienco en domaj purigaĵoj tiaj kiaj farboj, lakoj, gluaĵoj, purigagentoj, plastigiloj, sigeloj kaj tekstilaj traktadoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Chemicalland21
* Toxnet
* Chembk
* Industrial Biocides: Selection and Application, D. R. Karsa, David Ashworth, Royal Society of Chemistry (Great Britain)
* Toxicology of the Skin, Nancy A. Monteiro-Riviere
* Patch Testing Tips: Recommendations from the ICDRG, Jean-Marie Lachapelle, Magnus Bruze, Peter Elsner

## Vidu ankaŭ 
* Tiazolo
* Izotiazolo
* Izotiazolino
* Tiazolino
* Tiazolidinono
* Tiazolinono


Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Heterociklaj kombinaĵoj
28542 Cespedes-Nano

'*28542 *Cespedes-Nano'''* estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Kelvin Russell Cespedes Nano*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2011 pro sia projekto en teamo pri planta scienco. Li lernis ĉe la Eduka Institucio *Divina Pastora'' en Oxapampa, (Pasco, Peruo).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Károly Benza

**Károly Benza** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Benza Károly** estis hungara operkantisto (basbaritono). Lia familia nomvarianto estis *Schumbenza*.

Károly Benza https://opac-nevter.pim.hu/record/-/record/PIM46405 naskiĝis en 1812 en Buda, li mortis la  en Pest (urbo).

## Biografio 
Károly Benza komencis sian kantistan karieron en Debrecen en 1834. En la sekvaj jaroj li kantadis en diversaj provincaj urboj (Miskolc, Kassa, Kolozsvár). Inter 1838-1840 kaj 1844–1864 li apartenis al Nacia Teatro (Pest). Li havis ankaŭ prozajn rolojn (memoru: tiam ankoraŭ ne estis aparta operejo) kaj kelkfoje li ricevis ankaŭ reĝisorajn taskojn. Kelkfoje li raŭkiĝis, en 1859 li plene retiriĝis. Lia filino Ida Benza same estis operkantisto.

## Elektitaj roloj 
* Gaetano Donizetti: *Don Pasquale* — titolrolo
* Ferenc Doppler: *Benyovszky* — Fedorivics Iván
* Ferenc Erkel: *Hunyadi László* — Gara
* Gioachino Rossini: La barbiro de Sevilo — Figaro; Don Basilio; Doktor Bartolo
* Giuseppe Verdi: Rigoletto — titolrolo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Grain Earth House

eta|la enirejo
eta|la kamero kun aldonaj modernaj apogiloj
**Grain Earth House** („grentera domo“) situas en industria areo okcidente de la Kirkwall-golfo sur skotlanda Orkada insulo Mainland. La terdomo estis malkovrata en la jaro 1827. Tiam ĝi situis simile kiel Crantit Cairn, en la kamparo proksime de la urbo. La kamero restis fermata ĝis en la jaro 1857 la antikvaĵistoj Farrer kaj Petrie decidis malkovri la internon.

## Priskribo 
La grentero havas kurban koridoron, kiu finas en ovala kamero. La kamero kaj la koridoro estas kovrataj de ebenaj ŝtonplatoj. En la interno staras rande kvar masivaj ĉ. 1,5 m altaj ŝtonaj kolonoj, kiuj portas la pezon de la 4,9 m longa kamero. La tegmento situas 2,0 m sub la tero.

## Vidu ankaŭ 
* subteretaĝoj en Skotlando

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.orkneyjar.com/history/earth-houses/grain.htm

## Literaturo 
* Mark Clinton: *The Souterrains of Ireland*. Wordwell, Bray Co. Wicklow 2001, ISBN 1-869857-49-6.
* I. McNeil Cooke: *Guide to Carn Euny village and fogou and other nearby ancient sites*. Men-an-Tol Studio, Penzance 1991, ISBN 0-9512371-4-4, (*Antiquities of West Cornwall and how to get there without a car* Guide 3).
* Jürgen E. Walkowitz: Das Megalithsyndrom. europäische Kultstätten der Steinzeit. Band 36 der Beiträge zur Ur- und Frühgeschichte Mitteleuropas, Beier & Beran, Langenweißbach 2003, ISBN 3-930036-70-3.

Kategorio:Arĥeologiaj trovejoj sur la Orkadoj
Kategorio:Arkeologio en Skotlando
Kategorio:Konstruaĵoj sur la Orkadoj
Kategorio:Mainland (Orkadoj)