open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bertalan Farkas (monaĥo)

**Bertalan Farkas** [farkaŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Farkas Bertalan** estis hungara pastro, franciskana monaĥo, instruisto.

Bertalan Farkas naskiĝis  en Egbell (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Gbely en Slovakio), li mortis en aŭgusto de 1858 en Kecskemét.

## Biografio 
Bertalan Farkas maturiĝis en gimnazio en Szabadka, poste li aliĝis al la franciskanoj. Depost la necesaj studoj li pastriĝis en 1817, supozeble tiutempe li monaĥiĝis. Komence li estis pastro en pluraj lokoj de Supra Hungarujo, poste inter 1828-1834 en Gyöngyös, pli poste en Szabadka. Ekde 1847 li estis monaĥejestro same en Szabadka ĝis sia morto. Li kontribuis porokazajn poemojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Dücsőségesen uralkodó Fels. Ferencz császárnak Magyarország királyának születése napjára ...* (1835)
* *Örömfüzér Nagy Méltgú s Ft. Nádasdi gróf Nádasdy P. Ferencz ő Excellentiájának ...* 1846)
* *Örömfüzér Nmélt. és Ft. Kunszt József urnak, kalocsai és bácsi érsek ...* (1852)
* ''Szabadka szabad királyi város' századjai'' (2012)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla pli malsupre)
* biografio hungare (legebla en la 278-a paĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj franciskanaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Horní Litvínov

**Horní Litvínov** estas parto de urbo Litvínov. Ĝi troviĝas nordoriente de Litvínov. Vivas ĉi tie  ().

**Horní Litvínov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,97 km².

## Historio
En Horní Litvínov funkciis interrompe en la jaroj 1823–1947 radioaktiva kaj ferbanloko. Hodiaŭ restis el ĝi sole altano suer la urbo kaj fonto surrande de la urbo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Mikaelo

## Vidu ankaŭ
* Regiona juĝejo en Most

## Pluaj fotoj 

Litvinov-Schloss-2.jpg|La kastelo
Litvinov-Schloss-4.jpg|La kastelo
Litvínov - Masarykovo nám 2.JPG|Placo de Masaryk
Litvinov-Michaelskirche-5.jpg|Preĝejo de sankta Mikaelo
Litvinov-Michaelskirche-1.jpg|Preĝejo de sankta Mikaelo
Litvínov - Koldům čp. 1580 a 1581 (stav červen 2022) (5).jpg|Koldům

Kategorio:Katastraj teritorioj en Litvínov
Kategorio:Setlejoj en Mosta baseno
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Xeno-canto

**xeno-canto** (kseno-kanto) estas projekto de civitana scienco kaj stokejo en kiu volontuloj registras, elŝutas kaj notas sonregistrojn de birdoj, ortopteroj, vespertoj, ranoj kaj surteraj mamuloj. 
Ekde sia komenco en 2005, ĝi kolektis pli ol 1 000 000 sonregistraĵojn de pli ol 12 900 specioj tutmonde, kaj fariĝis unu el la plej grandaj malfermaj kolektoj de naturaj sonoj en la mondo. Ĉiuj registraĵoj estas publikigitaj sub unu el la permesiloj Krea Komunaĵo, inkluzive de kelkaj kun malfermaj permesiloj. Ĉiun registraĵon en la retejo akompanas spektrogramo kaj lokodatumoj sur mapo montrantaj geografiajn variaĵojn.

Datumoj de xeno-canto estis reuzitaj en multaj (kelkaj miloj) sciencaj artikoloj. Ĝi ankaŭ estis la fonto de datumoj por ĉiujara defio pri aŭtomata birdokantrekono ("BirdCLEF") ekde 2014, okazigita kiel parto de la Konferenco kaj Laboratorioj de la Taksa Forumo (*Conference and Labs of the Evaluation Forum*).

La retejon subtenas pluraj akademiaj kaj birdobservadaj institucioj tutmonde, kies ĉefa subteno estas en Nederlando.

## Historio 
xeno-canto, kiu tradukeblas al "stranga sono", estas projekto nur pri sonoj, kiu celas reliefigi sonojn de birdoj, anstataŭ bildojn aŭ filmetojn. xeno-canto estis lanĉita la 30-an de majo 2005, de Bob Planqué, matematika biologo ĉe la Universitato VU Amsterdamo, kaj Willem-Pier Vellinga, fizikisto, kiu nun konsultas por tutmonda materialteknologia kompanio. Dum la lanĉo, la retejo enhavis registraĵojn de nur ĉirkaŭ 160 specioj kaj origine celis kolekti registraĵojn de birdoj el Centra kaj Sudameriko. Tamen, la kolekto ankoraŭ estas malproksima de kompleta. Ekzistas ĉirkaŭ 1 000 mankantaj specioj, kaj por multaj specioj, ekzistas nur kelkaj registraĵoj, kio signifas, ke al ili mankas la vario en repertuaro kaj dialekto, kiun la specioj montras.

## Referencoj
Kategorio:Civitana scienco
Kategorio:Birdaj sonoj
Kategorio:Akustiko
Luis Trenker

**Luis Trenker**, fakte *Alois Franz Trenker* (), estis aŭstra-itala montgrimpisto, aktoro, reĝisoro kaj verkisto el Sudtirolo. Li naskiĝis la 4-an de oktobro 1892 en St. Ulrich in Gröden, Tirolo, Aŭstrio-Hungario; mortis la 12-an de aprilo 1990 en Bolzano-Bozen, Sudtirolo, Italio. Luis Trenker fariĝis aparte konata pro siaj filmoj pri la Alpoj.

Kategorio:Sudtirolanoj
Kategorio:Aŭstraj montogrimpistoj
Kategorio:Aŭstraj aktoroj
Kategorio:Aŭstraj reĝisoroj
Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Italaj montogrimpistoj
Kategorio:Italaj aktoroj
Kategorio:Italaj reĝisoroj
Kategorio:Italaj verkistoj
Dolní Litvínov

**Dolní Litvínov** () estas pereinta vilaĝo en distrikto Most en Regiono Ústí nad Labem, kies teritorio kreas lokan parton de urbo Litvínov. La vilaĝo havis longecan formon, ĉar ĝi etendiĝis laŭlonge laŭ rojo Bílý potok kaj sude ĝia konstruareo flue ligis al domaro Lipětín. La norda parto de Dolní Litvínov situis proksimume 1,5 km en suda direkto de tiama Horní Litvínov. La distingo al memstara Dolní kaj Horní Litvínov ekzistis ĝis la jaro 1947, kiam okazis kunigo de kelke da municipoj kaj kreo de urbo Litvínov. Dolní Litvínov estis detruita pro kaŭzo disvastigado de minado de brunkarbo en la jaroj 1957–1959.

**Dolní Litvínov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,15 km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1352.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Dolní Litvínov, historická ortofotomapa (50. léta).jpg|Historia mapo de Dolní Litvínov (1953)

## Eksteraj ligiloj
* Dolní Litvínov sur paĝaro Zaniklé obce

Kategorio:Katastraj teritorioj en Litvínov
Kategorio:Pereintaj setlejoj en distrikto Most
Kategorio:Pereintaj setlejoj en Mosta baseno
Strivosta ermitkolibro

La **Strivosta ermitkolibro** (*Threnetes ruckeri*) estas specio de kolibroj en la familio Trokiledoj. Ĝi troviĝas el sudorienta Gvatemalo kaj Belizo ĝis okcidenta Ekvadoro kaj okcidenta Venezuelo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Strivosta ermitkolibro havas jenajn tri agnoskitajn subspeciojn: 
* *T. r. ruckeri* (Bourcier, 1847)
* *T. r. venezuelensis* Cory, 1913
* *T. r. ventosus* Bangs & T. E. Penard, 1924 

Kvara proponita subspecio, *T. r. darienensis* de la regiono en la limo inter Panamo kaj Kolombio, kunhavas la trajtojn de ĉiuj tri agnoskitaj subspecioj. La Strivosta ermitkolibro kaj la du aliaj membroj de la genro, nome Palvosta ermitkolibro (*T. lecurus*)  kaj Fulga ermitkolibro (*T. niger*) formas superspecion.

## Aspekto
La Strivosta ermitkolibro estas 10 ĝis 11 cm longa. Maskloj pezas 5,5 ĝis 7 g kaj inoj 5 ĝis 7 g. La plenkreska masklo de la nomiga subspecio havas bronzverdajn suprajn partojn, malhelajn orelmakulon kaj mentonon, kaj malhelan vangostrion. La vosto estas malhela kun blankaj bazoj kaj pintoj de la plumoj, kiuj kreas nigran bendon proksime al la fino. La gorĝo estas okreca kaj la subaj partoj estas alie grizaj kun kelkaj verdaj plumoj. Ĝi havas preskaŭ rektan bekon. Kiel ĉe aliaj ermitkolibroj, ambaŭ seksoj estas similaj; la beko de la ino estas iom pli kurba ol tiu de la masklo kaj la plumaro havas malpli da kontrasto inter la gorĝo, brusto kaj ventro. Junaj birdoj similas al la plenkreskulo sed havas okrecajn plumrandojn. *T. r. venezuelensis* havas iom pli grandan okrecan gorĝmakulon ol la nomiga. *T. r. ventosus* havas multe pli grandan kaj brile oranĝan gorĝmakulon kaj okrecan nuancon en la ventro. Ĝi ŝajne estas ĝenerale ofta kaj troviĝas en pluraj protektitaj areoj.

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Restall, R., C. Rodner, & M. Lentino (2006). *Birds of Northern South America.* Christopher Helm, London.  (vol. 1),  (vol. 2).
* Hilty, * Birds of Venezuela*, 
* Stiles kaj Skutch, *A guide to the birds of Costa Rica* 

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Internacia Afrika Instituto

La **Internacia Afrika Instituto** (, akronime **IAI**) estis fondita en Londono en 1926 (kiel la **Internacia Instituto de Afrikaj Lingvoj kaj Kulturoj**, , akronime **IIALC**) por la studado de afrikaj lingvoj. La IAI eldonas la kvaronjaran revuon *Africa* ekde 1928.

La misio de la IAI estas "antaŭenigi la edukadon de la publiko pri la studado de Afriko kaj ĝiaj lingvoj kaj kulturoj." Ĝiaj agadoj inkluzivas seminariojn, ĵurnalojn, monografiojn, redaktitajn volumojn, kaj la stimuladon de esplorado en Afriko.

La arkivo troviĝas en la biblioteko de la Londona Lernejo de Ekonomiko. Interreta katalogo estas havebla.

En 1928, la IAI (tiam IIALC) publikigis " Internacia afrika alfabeto " (d:Q384749), derivante siajn literojn de la Internacia Fonetika Alfabeto, por faciligi la normigon de latin-bazitaj skribsistemoj/ortografioj por afrikaj lingvoj.

De aprilo 1929 ĝis 1950, la IAI ofertis premiojn por literaturaĵoj en afrikaj lingvoj. 

La instituto ankaŭ publikigis la revuojn *African languages: languages ​​​​and education in Africa* aŭ *Langues africaines: langues et education en Afrique* de 1975 ĝis 1979 kaj *Journal of African languages* de 1962 ĝis 1975.

La publikaĵoj de la Instituto aperas en pluraj serioj, inkluzive de la **Serio Internacia Afrika Biblioteko** kaj la **Serio Internacia Afrikaj Seminarioj**. Ekde volumo 41, en 2011, la Serio Internacia Afrika Biblioteko estas eldonita de Cambridge University Press;  volumoj 7–40 estas haveblaj de Edinburgh University Press. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de IAI .

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1926
Kategorio:Organizaĵoj en Londono
Kategorio:Esploraj institutoj
Kategorio:Lingvoj de Afriko
Kategorio:Afrika kulturo
Lipětín

**Lipětín** () estas pereinta vilaĝo en distrikto Most en Regiono Ústí nad Labem. Ĝi troviĝis proksimume 5,5 km norde de la eksa urbo Most kaj 2,5 km sude de Litvínov. Ĝi ligiĝis el sudo al la eksa Dolní Litvínov kaj ĝi etendiĝis sur bordoj de rojo Bílý potok. Lipětín estis detruita en la jaroj 1957–1959 pro minado de brunkarbo.

**Lipětín** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,15 km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1227.

Lipětín pereis sekve de minado de karbo en la jaroj 1957–1959. La minado ĉi tie jam finis kaj la spaco estas replantita.

## Loĝantaro 
## Rilataj artikoloj
* Sudetenländische Treibstoffwerke - ĝi situis apud la vilaĝo

## Pluaj fotoj 

Lipětín - pohled.jpg|Bildkarto el Lipětín
Lipětín pohled 1911.jpg|Bildkarto el Lipětín (1911)
Lipětín kaplička.jpg|Kapelo en Lipětín

## Eksteraj ligiloj
* Lipětín sur paĝaro Zaniklé obce

Kategorio:Litvínov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Most
Kategorio:Pereintaj setlejoj en distrikto Most
Kategorio:Pereintaj setlejoj en Mosta baseno
Natalia Bryant

**Natalia Diamanté Bryant** (Los-Anĝeleso, Kalifornio, Usono, 19-an de januaro 2003) estas usona manekeno.

## Biografio 
Natalia naskiĝis la 19-an de januaro 2003 en Los Angeles kaj kreskis en Newport Beach. Ŝi ĉeestis Sage Hill High School, kie ŝi ludis flugpilkon kaj starigis lernejrekordon por pikiloj en ununura sezono dum kvar sinsekvaj jaroj, diplomiĝante en junio 2021. Ŝi poste enskribiĝis ĉe la Lernejo de Kinematografio de la Universitato de Suda Kalifornio por studi Filmon kaj Televidan Produktadon, diplomiĝante kun laŭdo en majo 2025.

## Kariero 
Natalia subskribis kontrakton kun IMG Models en februaro 2021. Ŝi debutis sur la podio dum la Moda semajno de Milano ĉe la Versace-spektaklo printempo/somero 2024. Ŝi ankaŭ poste laboris kun Chanel, Dolce & Gabbana, Ivy Park, kaj UGG. Ŝi aperis en gravaj ĉefartikoloj por Teen Vogue (inkluzive de kovrilo de septembro 2021), Town & Country, kaj Vanity Fair, modelis por la aŭtuna kampanjo de UGG de 2023 kune kun ASAP Nast kaj Aweng Ade-Chuol, kaj aperis en la printempaj kaj aŭtunaj kampanjoj de Victoria's Secret PINK. Ŝi daŭrigis sian vojaĝon en la modmondo aperante ĉe la Modsemajno de Milano por la printempa spektaklo de Alberta Ferretti en 2026. En 2023, ŝi fariĝis ambasadorino por la reta vestaĵfirmao Revolve.

## Persona vivo 
Ŝi estas la unuenaskito kaj plej aĝa filino de la usona korbopilkisto Kobe Bryant de la *Los Angeles Lakers* kaj la meksika komercistino, modelino kaj filantropo Vanessa Urbieta. Ŝi havis tri pli junajn fratinojn nomitajn Gianna, Bianka kaj Capri - tamen la fratino Gianna kun la patro jam mortis en helikoptera akcidento de januaro 2020, kiam Gianna estis 13-jaraĝa.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* du artikoloj pri ŝi en la svisa revuo *Schweizer Illustrierte* ()

Kategorio:Manekenoj
Kategorio:Usonaj manekenoj
Karmezina kotingo

La **karmezina kotingo** () estas unutipa birdospecio el la familio de kotingedoj. Ĝi estas la ununura specio de la genro *Haematoderus*. Ĝi troviĝas en Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *militaris* estas latina vorto signifanta "militista" pro la ruĝa kaj nigra koloro de la plumaro kiu similas al militista uniformo

## Disvastiĝo kaj habitato
La karmezina kotingo troviĝas en Gujanoj kaj norda Brazilo. Ĝi okaze estis vidita en plej eosta Kolombio kaj plej suda Venezuelo. Ĝi vivas en humidaj arbaroj, ĝis 200 m.

## Referencoj
Kategorio:Kotingedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
International Aluminium Institute

Fondita en 1972, la **Internacia Instituto pri Aluminio** (, akronime **IAI**) estas la tutmonda komerca asocio por la primara aluminia industrio, inkluzive de produktantoj, reciklistoj kaj prilaboristoj de baŭksito, alumini-erco kaj aluminio. Ĝiaj ĉefaj agadoj estas kolekti kaj publikigi ampleksajn industriajn datumojn, servi kiel aŭtoritata fonto por industriaj statistikoj, antaŭenigi kunlaboron pri daŭripovaj iniciatoj  kaj pledi por la rolo de la industrio en cirkla ekonomio. 

La organizo kunlaboras proksime kun naciaj aluminiaj asocioj kaj lobioj, sed ĉi tiuj ne estas membroj de la IAI mem. 

En aŭgusto 2025, la IAI havis la jenajn membrojn: 

* :en:Alcoa
* :en:Aluar
* :en:Aluminerie_Alouette
* :en:Aluminium_Bahrain
* Aluminum_Corporation_of_China
* :en:Companhia_Brasileira_de_Alumínio
* :en:DADCO_Alumina_&_Chemicals
* :en:Emirates_Global_Aluminium
* :en:Hindalco_Industries
* Norsk Hydro
* :en:Mitsubishi_Corporation
* :en:Mitsui_&_Co. (Mitsui Bussan)
* :en:Metlen_Energy_&_Metals
* :en:Nippon_Light_Metal
* Qatalum
* Rio Tinto Group
* :en:Ma'aden_(company)
* :en:Shandong_Innovation_Group
* :en:Sohar_Aluminium
* :en:South32
* :en:State_Power_Investment_Corporation
* Rusal
* :en:Vedanta_Resources

## Referencoj 
Kategorio:Aluminio
Kategorio:Organizaĵoj en Londono
Internacia Instituto de Tropika Agrokulturo

La **Internacia Instituto de Tropika Agrikulturo** (IITA) estas internacia esplorinstitucio fondita en 1967  kaj bazita en Ibadano, Niĝerio.

Ĝia celo estas plibonigi la vivkondiĉojn en Afriko per agrikultura esplorado. IITA estas unu el la 15 institutoj de la Konsulta Grupo pri Internacia Agrikultura Esplorado. Kune kun siaj partneraj institutoj, IITA laboras por plibonigi la kvaliton kaj produktivecon de kultivaĵoj, redukti riskojn por produktantoj kaj konsumantoj, kaj generi prosperon el agrikulturo, kun la finfina celo redukti malsaton, malnutron kaj malriĉecon. 

## Stacioj 
* Benino
* Kameruno
* DR Kongo (Bukavu)
* DR Kongo
* Ganao (Akrao)
* Ganao (Tamale)
* Kenjo
* Malavio
* Mozambiko
* Niĝerio (Abuĝo)
* Niĝerio (Ibadan) - Ĉefsidejo
* Niĝerio (Kano)
* Niĝerio (Riveroj)
* Tanzanio (Aruŝo)
* Tanzanio (Dar es Salaamo)
* Ugando
* Zambio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* IITA-hejmpaĝo
* La reta revuo pri esplorado por disvolviĝo de IITA

Kategorio:Esplorinstitutoj en Afriko
Pluvivo

strebas atingi la maron viva.]]

**Pluvivo**, **supervivo**, **transvivo**, aŭ **postvivo** estas daŭra vivado malgraŭ danĝeraj kondiĉoj. Metafore ĝi ankaŭ estas aplikebla al la pludaŭro de nevivaj estaĵoj kaj abstraktaj ideoj. Vivantaj organismoj kutime havas genetike programitan pluvivemon, kaj artefaktoj analoge estas dezajnitaj por minimuma detrueblo.

## Historio
En religia kunteksto, "pluvivo" povas signifi la postmortan pluekziston de homa konscio, ofte konceptata kiel animo aŭ spirito. Ĝi estas rigardata kiel sinonimo de "senmorteco", sed havas malpli bonajn konotaciojn. La 17a-jarcenta kristana filozofo Tommaso Campanella kunligis la ordinaran kaj la religian sencon de pluvivo, argumentante homcentrisme ke ĉiuj bestoj havas animon, sed nur homoj havas menson, kiu ebligas pluvivadon per ekspluato de la natura mondo kaj ankaŭ estas la sola afero, kiun Dio pluvivigas post la morto.

## En moderna kulturo
Diversaj verkoj rilatas al pluvivado. Kaj fikciaj kaj malfikciaj rakontoj pri individuoj, kiuj transvivas danĝeregajn cirkonstancojn, estas popularaj. Ekzistas granda amaso da edukaj verkoj, nomeblaj kiel transvivgvidiloj, kiuj konsilas pri  en danĝeraj situacioj kiel perdiĝo sen nutraĵo kaj akvo, pri sindefendado, kaj pri transvivado de naturkatastrofoj.

### Videoludoj
Ĉe videoludo ludata en pluvivada agordo, la ludanto devas ludi seninterrompe kiel eble plej longe sen morto dum la ludo prezentas ĉiam pli malfacilajn defiojn. Varianto de pluvivada agordo estas agordo, kie la ludanto devas transvivi ĝis certa dauro, post kiu li aŭ ŝi venkas. Tiu agordo estas aparte ofta ĉe , en kiuj la ludanto devas plibonigi specifajn defendajn strukturojn por forteni malamikon kiel eble plej longe. Pluvivada agordo similas al la tipa ludostilo de la , en kiuj ludantoj bataladis kontraŭ ĉiam pli fortaj malamikaj atakoj. Tiu stilo estis celita por ke la ludo finiĝu rapide kaj lasu ŝancon ludi al aliaj ludantoj.

## Referencoj
Kategorio:Vivo
Kategorio:Morto
Kategorio:Aplika filozofio
Kategorio:Socia filozofio
Strato Preĉistenka

**Strato Preĉistenka** -  - estas strato en Rusio. Ĝi situas en la urbo Moskvo. La strato havas longecon de  metroj. Ĝi aparte konatiĝis, kiam tie en 2009 okazis la murdo de Markelov kaj Baburova. En la Muzeo de Lev Tolstoj en strato Preĉistenka, domo № 11, estas konservataj raraj libroj kaj revuoj en Esperanto iel ligitaj al la verkisto. 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de lokoj en Moskvo rilataj al historio de Esperanto

eta|maldekstra|

Kategorio:Moskvo
José María Balcázar

**José María BALCÁZAR Zelada** (naskiĝis la 17-an de januaro 1943 en Nánchoc, regiono Cajamarca) estas perua advokato kaj politikisto. Li estas Prezidanto de Peruo ekde la 18-a de februaro 2026.

## Kariero 
Balcázar studis juron ĉe la Nacia Universitato de Trujillo, diplomiĝante en 1972. Li doktoriĝis pri juro kaj politika scienco ĉe la Universitato Nacia Pedro Ruiz Gallo en 2005. Li estis membro de la Supera Kortumo de la Regiono Lambayeque. Li ankaŭ funkciis kiel provizora membro de la Supera Kortumo de Peruo, kie li estis juĝisto de la Civila Ĉambro.

En la parlamentaj elektoj de 2021, Balcázar estis elektita al la Kongreso por la partio Perú Libre ("Libera Peruo"). En 2022, li forlasis Perú Libre kaj fondis ĝian disiĝintan grupon, Perú Bicentenario ("Ducentjariĝo de Peruo"). Post la dissolvo de ĝia parlamenta grupo, li realiĝis al la parlamenta grupo Perú Libre en 2024, sen reiĝi partiano. Li ne kandidatiĝis por reelekto en la parlamentaj elektoj de 2026. 

La 18-an de februaro 2026, la tagon post la detronigo de prezidanto José Jerí, Balcázar estis elektita prezidanto de la Kongreso kaj tiel ankaŭ provizora prezidanto de Peruo. Lia oficperiodo daŭris ĝis la 28-a de julio 2026.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Prezidantoj de Peruo
Kategorio:Peruaj politikistoj
Kategorio:Nuntempaj ŝtatestroj
Larĝbeka ermitkolibro

La **Larĝbeka ermitkolibro** (*Anopetia gounellei*) estas specio de kolibroj en la familio Trokiledoj. Ĝi estas endemio de Brazilo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Larĝbeka ermitkolibro estis iam metita en la tre grandan genron *Phaethornis*. Ĝi estas nun metita en la monotipan genron *Anopetia*. Ĝi ne havas subspeciojn.

## Distribuado kaj habitato
La Larĝbeka ermitkolibro troviĝas en nordorienta Brazilo, en areo proksimume de Ceará suden ĝis okcidenta Bahio kaj nordorienta Minas Gerais. Ĝi plejparte loĝas en iom humidaj kaatingaj pejzaĝoj kun densa subkreskaĵaro sub arbustoj kaj arboj, sed ankaŭ pli malfermaj areoj kiel *cerado*. Laŭ alteco ĝi varias de proksime de marnivelo ĝis ĉirkaŭ 1 200 m.  Ĝi estas "supozeble malofta ĝenerale, kvankam regule vidata...[kaj] troviĝas en relative neminacata vivejo."

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Restall, R., C. Rodner, & M. Lentino (2006). *Birds of Northern South America.* Christopher Helm, London.  (vol. 1),  (vol. 2).
*

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Záluží (Litvínov)

**Záluží** () estas pereinta vilaĝo en distrikto Most en Regiono Ústí nad Labem. Ĝi troviĝis proksimume  5,5&nbsp;km nordokcidente de la malnova urbo Most en supermara alteĉo 261&nbsp;metroj kun katastra areo 474&nbsp;ha. En la spaco de la eksa municipo hodiaŭ troviĝas produktaj uzinoj de Unipetrol RPA, ĉar la muniĉipo estis likvidita en la jaroj 1974–1975 dum disvastigado de kemiaj uzinoj. Záluží hodiaŭ kreas unu el partoj de urbo Litvínov.

Záluží situas en katastra teritorio **Záluží u Litvínova** kun areo 6,48 km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1333.

En la jaro 1939 post okupo de la ĉeĥa limregiono germanoj komencis proksime de Záluží konstrui kemian uzinon por produktado de aviadila benzino el karbo. Ĉe la fabriko estis establitaj labor- kaj militkaptitejoj. La kemia rafinerio estis en la jaroj 1944 kaj 1945 ripetite la celo de aliancanaj flugatakoj, dum kiuj estis kelkfoje trafita ankaŭ Záluží. Dum la flugatako la 23-an de septembro 1944 estis tute neniigita la suba parto de la municipo kaj vico de pluaj domoj damaĝigita.

La malpli granda parto de la municipo estis detruita jam en la jaroj 1956–1960. Sed la plejparta plimulto de Záluží estis detruita en la jaroj 1974–1975 dum disvastigado de la kemiaj uzinoj. La katastra teritorio estis alligita al urbo Litvínov.

## Loĝantaro 
## Ĉirkaŭaĵo
* Starý Most
* Dolní Jiřetín

## Pluaj fotoj 

Jeřabinaaussicht.jpg|Vido el belvedero Jeřabina 

## Literaturo 
* 

## Eksteraj ligiloj
* Záluží sur paĝaro Zaniklé obce

Kategorio:Katastraj teritorioj en Litvínov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Most
Kategorio:Pereintaj vilaĝoj en Ĉeĥio
Kategorio:Pereintaj setlejoj en distrikto Most
Kategorio:Pereintaj setlejoj en Mosta baseno
Kategorio:Minado de brunkarbo en Ĉeĥio
Kategorio:Minado en distrikto Most
Eugène Simon

**Eugène Louis SIMON** (franca prononco [øʒɛn lwi simɔ̃]; 30a de Aprilo 1848 &ndash; 17a de Novembro 1924) estis franca natursciencisto kiu laboris aparte pri insektoj kaj araneoj, sed ankaŭ pri birdoj kaj plantoj. Li estas certe la plej fekunda pri araneoj taksonomiisto de la historio, ĉar priskribis ĉirkaŭ 4 000 speciojn.

## Laboro pri araneoj
Lia plej grava verko estis *Histoire Naturelle des Araignées* (1892–1903), enciklopedieca traktaĵo de la araneaj genroj de la mondo. Ĝi estis publikigita en du volumoj de po pli ol 1000 paĝoj, kaj la sama nombro da desegnaĵoj fare de Simon. Laborante ĉe la Nacia Muzeo de Natura Historio de Parizo, Simon bezonis 11 jarojn por kompletigi ĝin, samtempe laborante pri elpensado de taksonomia skemo, kiu ampleksu la konatajn taksonojn. Simon priskribis entute 4 650 speciojn, kaj en 2013 ĉirkaŭ 3 790 specioj estas ankoraŭ konsiderataj validaj.

La fosilia aranespecio de  Eoceno nome *Cenotextricella simoni* nomiĝis liahonore.

## Laboro pri birdoj
Simon ankaŭ interesiĝis pri kolibroj. Simon faris la unuajn kolektojn de birdoj en la regiono Sierra Nevada de Santa Marta de Kolombio. Dum sia kariero, li priskribis plurajn speciojn kaj rasojn, kaj ankaŭ kreis la genrojn *Anopetia*, *Stephanoxis*, *Haplophaedia* kaj *Taphrolesbia*. Li estas memorigita per la raso *simoni* de la hirundovosta kolibro (*Eupetomena macroura*). Lia pionira verko pri kolibroj estis *Histoire Naturelle des Trochilidae* en 1921.

## Laboro pri plantoj
La norma aŭtormallongigo *Simon* estas uzata por indiki ĉi tiun personon kiel la aŭtoron kiam oni citas botanikan nomon. La kontribuoj de Simon al botaniko formis relative malgrandan parton de lia verkaro, kaj li ne devus esti konfuzita kun la franca botanikisto Eugène Ernest Simon (1871–1967), mallongigo *E.Simon*.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Francaj natursciencistoj
Kategorio:Francaj entomologoj
Kategorio:Francaj botanikistoj
Kategorio:Francaj ornitologoj
Malhelgorĝa ermitkolibro

La **Malhelgorĝa ermitkolibro** (*Phaethornis squalidus*) estas specio de la familio Kolibroj (Trokiledoj) en la genro *Phaethornis*. Ĝi estas endemio de Brazilo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Malhelgorĝa ermitkolibro foje inkluzivis tion, kio nun estas (2021) la Strekogorĝa ermitkolibro (*P. rupurumii*), sed ĝi nun estas traktata kiel monotipa.

## Aspekto
La malhelgorĝa ermitkolibro estas 10 ĝis 12,5 cm longa kaj pezas 2,5 ĝis 3,5 g. Ĝi estas mezgranda ermitkolibro, ĝenerale bruneta kun verdeta dorso kaj okrecaj subpartoj kaj havas nigran "maskon", blankajn superokulon kaj vangostrion kaj malhelbrunan gorĝon. Ambaŭ seksoj estas ĝenerale similaj, kvankam la ino povas havi pli palajn subpartojn kaj iomete pli kurban bekon.

## Distribuo kaj habitato
La Malhelgorĝa ermitkolibro troviĝas en sudorienta Brazilo, plejparte de sudo de Minas-Ĝerajso kaj Espírito Santo suden ĝis Santa Catarina, kaj ankaŭ en la areo de Iguazu-akvofaloj en okcidenta Paranao. Ĝi loĝas en la subvegetaĵaro de humidaj primaraj kaj sekundaraj arbaroj de la marbordo ĝis alteco de 2 250 m.

## Kutimaro
### Movoj
Oni supozas, ke la Malhelgorĝa ermitkolibro estas sidlokema (nemigranta). "Daŭra detruo de pluvarbaro povus prezenti gravan minacon en la estonteco."

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Restall, R., C. Rodner, & M. Lentino (2006). *Birds of Northern South America.* Christopher Helm, London.  (vol. 1),  (vol. 2).
*

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Strekogorĝa ermitkolibro

La **Strekogorĝa ermitkolibro** (*Phaethornis rupurumii*, laŭ kio ankaŭ *Rupurumia ermitkolibro*) estas specio de kolibroj en la familio Trokiledoj. Ĝi vivas en Venezuelo, Kolombio, Gujano kaj Brazilo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Strekogorĝa ermitkolibro estis iam konsiderita subspecio de la Malhelgorĝa ermitkolibro (*P. squalidus*). Ĝi havas du subspeciojn, nome la nomiga *P. r. rupurumii* kaj *P. r. amazonicus*. Ili estas geografie apartigitaj kaj la laste menciita povus esti aparta specio.

## Aspekto
La Strekogorĝa ermitkolibro estas 10 ĝis 12,1 cm longa kaj pezas 2,5 ĝis 3 g. Ĝi estas ĝenerale bruneca kun verdeca dorso kaj brunecgrizaj subaj partoj. Ĝi havas nigran "maskon" kaj blankajn superokulon kaj vangostrion kaj tre malhelbrunan gorĝon, kiu aspektas strieca. Ambaŭ seksoj estas ĝenerale similaj. Ĝi estas tre malbone konata sed ŝajne estas surloke ofta.

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Restall, R., C. Rodner, & M. Lentino (2006). *Birds of Northern South America.* Christopher Helm, London.  (vol. 1),  (vol. 2).

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Tapajoza ermitkolibro

La **Tapajoza ermitkolibro** (*Phaethornis aethopygus*) estas specio de kolibroj en la familio Trokiledoj. Ĝi estas endemio de Brazilo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Tapajoza ermitkolibro unue estis priskribita en 1950 kiel subspecio de la Nana ermitkolibro (*P. longuemareus*). Tiutempe multaj malgrandaj ermitkolibroj nun traktataj kiel apartaj specioj estis konsiderataj subspecioj de la Nana ermitkolibro, kaj la Tapajoza ermitkolibro estis konsiderita kiel plej proksime parenca al la Nigragorĝa ermitkolibro (*P. atrimentalis*). En 2009 ĉi tiu hipotezo montriĝis malĝusta, kaj la Tapajoza ermitkolibro estis agnoskita kiel valida specio.

La Tapajoza ermitkolibro estas monotipa.

## Distribuo kaj habitato
La Tapajoza ermitkolibro troviĝas en Brazilo inter la riveroj Tapajozo kaj Ŝinguo, nordenfluantaj alfluantoj de la rivero Amazono. Ĝi loĝas en primara arbaro sed ankaŭ toleras dehakitajn kaj bruligitajn areojn. Ĝi estis observita en tre ĝenata *terra firme*-areo.

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Restall, R., C. Rodner, & M. Lentino (2006). *Birds of Northern South America.* Christopher Helm, London.  (vol. 1),  (vol. 2).

## Eksteraj ligiloj
* Fotoj de *Phaethornis aethopyga*. WikiAves.

Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Ligo de kreantoj de vidaj artoj en GDR

***Verband Bildender Künstler der DDR*** (mallongigo: *VBK*; ĉi-nome ekde aprilo 1970) fondiĝis en junio 1950 en Berlino por esti kvazaŭ (politike kontrolebla) ŝirma profesia organizo de vidartistoj en GDR. La tuto estis komence kadre de la Kulturligo de GDR. En 1990 ĝi malfondiĝis iĝonte *Verband Bildender Künstler*: tiam ĉ. ses milojn da artistoj apartenis al ĝi. Membreco necesis por aliri la ŝtatan komercadon per artaĵoj kaj ĝenerale por esti konsiderita taŭgulo por ricevi publikajn komisiojn. Ekspozicifaro sen membreco ankaŭ ne eblis: kurte dirite, ĉiu sukcesema artista liberprofesiulo estis devigata esti ties ano. Eksterliga agado estis pli komplika, ekz. de erfurtaj engaĝiĝantoj je Galerie am Flur.

Ĝia unua prezidanto estis Otto Nagel; en aprilo 1952 ĝi iel emancipiĝis de Kulturligo (kiel ankaŭ la kolektiĝintaj muzikologoj, komponistoj kaj verkistoj). Ĉiu distrikto eostgermana havis propran filion. Ankaŭ la malplimulto de la soraboj formis meman eron.
Jen listo de grupoj:
*arĥitektoj
*ekzpoziciaj kuratoroj
*pentristoj kaj grafikistoj
*restaŭristoj
*scenejdekoraciistoj
*skulptistoj
*utiliggrafikistoj kaj fotaj grafikistoj
 
De junio 1952 Fritz Dähn (prezidanto) kaj Herbert Gute (ĝenerala sekretario) gvidis la tuton. La organo de la organizaĵo nomiĝis *Bildende Kunst*.  

## Estroj
*Otto Nagel 1950-1952 kaj 1955-1956
*Fritz Dähn 1952-1954
*Willi Wolfgramm 1956-1959
*Walter Arnold 1959-1964
*Lea Grundig 1964-1970
*Gerhard Bondzin 1970-1974
*Willi Sitte 1974-1988
*Clauss Dietel 1988-1990 (aprilo)
*Rolf Xago Schröder 1990 (oktobro ĝis decembro)

## Eksteraj ligiloj
**Bildatlas DDR-Kunst*
*arkivo de *Akademie der Künste*
*"Triennale Intergrafik"

## Notoj
Imre Jeromos Huszár

**Imre Jeromos Huszár** [jeromoŝ husAr], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Huszár Imre Jeromos** estis hungara pastro, franciskana monaĥo, instruisto. Lia monaĥa nomo estis Jeromos.
eta|

Imre Huszár naskiĝis  en Egyházasrádóc, li mortis  en Esztergom.

## Biografio 
 frekventis gimnaziojn en Esztergom (1928-1932) kaj Pápa (1933-1937), dum en la lernojaro 1932 li finis la novicadon. Post la maturiĝo li monaĥiĝis, poste li studis teologion po 2 jarojn en Salzburg kaj Scienca Universitato Péter Pázmány, fine li pastriĝis en 1941. Li akiris pedagogian diplomon kaj doktoriĝis en Szeged en 1944, poste li instruis 4 jarojn en gimnazio de Esztergom. Inter 1948-1950 li estis pastro de Felsősegesd, poste li instruis en katolika gimnazio en Esztergom ĝis 1990, eĉ li estis gimnaziestro inter 1965–1974. Li loĝis en monaĥejo de Zalaegerszeg ekde 1991, samtempe li servis en la preĝejo. Kiam li estis tre juna, li translokiĝis al monaĥejo de Esztergom. Frato Jeromos ricevis premion en 2001.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az esztergomi ferences gimnázium története*

## Fontoj 
* biografio hungare kun fotoj
* biografio kaj aprezo kun foto
* katolika leksikono (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj franciskanaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Koillismaa

**Koillismaa** (nordorienta lando) estas geografia areo en Finnlando en la historia Ostrobotnio. Al ĝi oni atribuas plej ofte la komunumojn Pudasjärvi, Taivalkoski kaj Kuusamo el la nuna oficiala provinco Norda Ostrobotnio kaj Posio el la nuna oficiala provinco finna Laponio. La nomon *Koillismaa* kreis Reino Rinne, kiam li en la 1950-aj jaroj fondis la lokan gazeton *Koillissanomat*. Al ofta uzo la nomo venis en la 1960-aj jaroj laŭ influo de romanoj de Kalle Päätalo. Kvankam Koillismaa apartenas al la historia Ostrobotnio kaj plejo el Koillismaa ankaŭ al la nuna oficiala provinco Norda Ostrobotnio, la naturo kaj pejzaĝoj estas vere diversaj ol tipe en Ostrobotnio, en Kuusamo grandparte kiel en Laponio: estas tiaj montetoj (finne *tunturi*, kiuj superas la arbolimon), rapidfluoj ktp. La areo apartenas ankaŭ al la oficiala finnlanda boacbreda areo. Antaŭ ekuzado de la nomo Koillismaa oni povis en proksimume sama signifo uzi la nomon *Ylimaa*.

Kategorio:Geografio de Finnlando
Paranesti (municipo)

eta|La fervoja stacio
**Paranesti** (greke: *Παρανεστί*) estas municipo (*dim*) en Grekio, situanta en la Rodopoj, nordoriente de la provinco Drama en la regiono Orienta Makedonio kaj Trakio, en la nordorienta parto de la lando, 400 km norde de la ĉefurbo Ateno. 

## Administra strukturo 
Paranesti rezultis el la kunfandiĝo de la antaŭekzistantaj municipoj Nikiforos kaj Paranesti. 

La municipo estas dividita en du municipajn unuojn.  La administra sidejo de la municipo estas la samnoma vilaĝo Paranesti.

## Geografio 
Paranesti estas la plej nordorienta municipo en Makedonio kaj, kun areo de 1037,82 km², la tria plej granda en la regiono Orienta Makedonio kaj Trakio. Ĝi limas Bulgarion norde.  La naturrezervejo *Dasos Fraktou* situas ene de la municipo. Paranesti situas sur la fervoja linio Tesaloniko–Aleksandroupoli.

## Loĝantaro 
2 843 loĝantoj laŭ la censo de 2021. Denseco 3,79 loĝantoj po kvadrata kilometro. Ĝi estas inter la kvin municipoj en Grekio kun la plej malalta loĝdenso. 

## Kulturo 
Kadre de la Festo de la Semoj (aprilo 2026, post ortodoksa pasko) kaj per kunlaboro inter la municipo de Paranesti kaj la organizo Peliti estas planataj **esperantaj prezentoj kaj agadoj**, ligantaj la ideon de Esperanto kun komunumo, kunhavigo kaj kultura dialogo.

## Eksteraj ligiloj 
Oficiala retejo de Paranesti

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Grekio
Nana ermitkolibro

La **Nana ermitkolibro** (*Phaethornis longuemareus*) estas specio de kolibroj en la familio Trokiledoj. Ĝi estas loganta reproduktulo en nordorienta Venezuelo, norda Gujano, Surinamo, Franca Gujano kaj Trinidado. Tiu ĉi specio de malaltaj teroj troviĝas en diversaj duonmalfermaj arbaraj vivejoj, ekz. mangrovejoj, sekundaraj arbaroj, plantejoj kaj veprejoj. En Trinidado ĝi troviĝas ankaŭ en pluvarbaroj. Ĝi estas sufiĉe ofta en plejparto de sia teritorio, kaj tial listigita kiel Malplej Zorgiga fare de BirdLife International en la Ruĝa Listo de IUCN. Ĝi estas olivecverda supre kun oranĝ-okrecaj supravostaj kovriloj kaj subaj partoj (la ventro ofte estas pli griza). Kiel plej multaj aliaj ermitkolibroj, ĝi havas longan kurban bekon, longajn centrajn vostoplumojn kun blankecaj pintoj kaj nigrecan maskon borde de blankec-flavbruna makzelo kaj superokulo. La supra mandiblo estas nigra, la malsupra estas flava kun nigra pinto. La masklo havas iomete pli malhelan gorĝon ol la ino.

La maskloj formas komunumajn masklarejojn, kie ili kantas kaj fulmomontras siajn vostojn por allogi la inojn. La kanto varias laŭlonge de sia teritorio, sed tipe estas alta, pepanta, kompleksa kaj ripetata denove kaj denove.

La Nana ermitkolibro demetas du ovojn en konusa nesto pendanta sub granda folio. Kovado kaj elnestiĝo ne estas raportitaj, sed probable tio okazas kiel ĉe parencoj, en kiuj la kovado daŭras 14–16 tagojn, kaj elnestiĝo pliajn 20–23 tagojn.

La manĝaĵo de ĉi tiu specio estas nektaro, prenita el vasta gamo da floroj (ekz. *Heliconia*), kaj kelkaj malgrandaj insektoj kaj araneoj. Ĝi manĝas ĉefe per kapto-linioj, flugante de floro en floro laŭ markita cirkvito.

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Restall, R., C. Rodner, & M. Lentino (2006). *Birds of Northern South America.* Christopher Helm, London.  (vol. 1),  (vol. 2).
* *Birds of Venezuela* de Hilty, .
*
* Hinkelmann, C. (1999). Little Hermit (Phaethornis longuemareus). pp.&nbsp;545–546 in: del Hoyo, J., Elliott, A. & Sargatal, J. eds (1999). *Handbook of the Birds of the World*. Vol. 5. Barn-owls to Hummingbirds. Lynx Edicions, Barcelona. .

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Pigmea ermitkolibro

La **Pigmea ermitkolibro** (*Phaethornis idaliae*) estas malgranda specio de kolibroj en la familio Trokiledoj. Ĝi estas endemia de Brazilo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Pigmea ermitkolibro estis iam konsiderita samspecia kun la Nana ermitkolibro (*P. longuemareus*) kaj nun estas traktata kun ĝi kiel superspecio. Ĝi estas monotipa. Ĝi longas 8,4 ĝis 9,2 cm kaj pezas 1,8 ĝis 2,7 g. La masklo havas irizajn malhelverdajn suprajn partojn kaj malhelbrunan gorĝon. La subaj partoj de la femalo estas ruĝecoranĝaj. Ambaŭ seksoj havas nigran "maskon" kaj palan superokulon kaj vangan strion.

## Distribuo kaj habitato
La Pigmea ermitkolibro troviĝas en sudorienta Brazilo de proksimume Bahio sude ĝis la ŝtato Rio-de-Ĵanejrio. Ĝi loĝas en la subvegetaĵaro de primara aŭ iomete ĝenita arbaro inkluzive de iliaj randoj, kaj ankaŭ en matura sekundara arbaro kaj arbarkovritaj insuloj. Ĝi estis registrita en eŭkalipto-plantejoj proksime de sia preferata vivejo. Laŭ alteco ĝi varias de marnivelo ĝis 500 m. Ĝi havas tre limigitan arealon en la Atlantika Arbaro, vivejo kiu preskaŭ tute senarbariĝis. Ĝi ja troviĝas en kelkaj protektitaj areoj.

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Restall, R., C. Rodner, & M. Lentino (2006). *Birds of Northern South America.* Christopher Helm, London.  (vol. 1),  (vol. 2).

* Hinkelmann, C. (1999). Little Hermit (Phaethornis longuemareus). pp.&nbsp;545–546 in: del Hoyo, J., Elliott, A. & Sargatal, J. eds (1999). *Handbook of the Birds of the World*. Vol. 5. Barn-owls to Hummingbirds. Lynx Edicions, Barcelona. .

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Étienne Mulsant

**Martial Étienne MULSANT** (franca prononco [maʁsjal etjɛn mylsɑ̃]; 2a de Marto 1797, Marnand, Rhône – 4a de Novembro 1880) estis franca entomologo kaj ornitologo.

## Biografio
Dekomence komercisto, Mulsant verkis ''Lettres à Julie sur l'entomologie, suivies d'une description méthodique de la plus grande partie des insectes de France, ornées de planches*... ("Leteroj al Julie pri entomologio, sekvita de metoda priskribo de la plej granda parto de insektoj de Francio, ornamitaj per platoj..."), dediĉita al sia estonta edzino, Julie Ronchivole.

En 1817, li fariĝis urbestro de Saint-Jean-la-Bussière, kie liaj gepatroj posedis bienojn. En 1827 li fariĝis, sekvante sian patron kaj avon, pacjuĝisto. Li ekloĝis en Liono en 1830 kaj en 1839, li akiris postenon de helpanta bibliotekisto kaj poste, en 1843, postenon de profesoro pri naturhistorio en lernejo; postenon kiun li okupis ĝis 1873.

En 1840, li publikigis *Histoire naturelle des Coléoptères de France*, ("Natura Historio de Koleopteroj de Francio") kun kelkaj aliaj entomologoj: Antoine Casimir Marguerite Eugène Foudras (1783–1859) kaj Claudius Rey (1817–1895), lia iama lernanto. Estis liaj lernantoj ankaŭ Francisque Guillebeau (1821–1897) kaj Valéry Mayet (1839–1909). Liaj monografioj de 1846 kaj 1850 pri la temo formis la bazon por multo de la moderna taksonomio de kokcineloj.

Kun Jean Baptist Édouard Verreaux (1810–1868), li verkis *Histoire naturelle des punaises de France*, ("Natura Historio de la cimoj de Francio") inter 1865 kaj 1879. Li publikigis ankaŭ lernolibrojn pri zoologio kaj geologio. Li estis, dum multaj jaroj, prezidanto de la *Société linnéenne de Lyon*. Li interesiĝis ankaŭ pri birdoj, publikigis kelkajn studojn kaj partoprenis en la laboro de la komisiono por ĉasi malgrandajn birdojn. En 1868, li verkis *Lettres à Julie sur l'ornithologie* ("Leterojn al Julie pri ornitologio"), grava verko pri la *oiseaux-mouches de 1874 à 1877*.

Li publikigis ankaŭ monumentan esplorverkon, nome *Histoire Naturelle des Oiseaux-Mouches, ou Colibris constituant la famille des Trochilïdes* (publikigita en 1874–77). Ĝi enhavis 4 tekstajn volumojn, kun aparta Atlaso de kolorplatoj fare de Lyon-Geneve-Bale. La Atlaso estas ilustrata per 120 esceptaj, fajnaj, grandaj mankolorigitaj litografioj de la tiam konataj specioj de kolibroj. Ekzempleroij de tiu bilda Atlaso pri kolibroj estas nun tre raraj.

La "kolibro de Mulsant", *Acestrura mulsanti* (nun *Chaetocercus mulsant*), nomiĝis laŭ li fare de Jules Bourcier en 1842. Ankaŭ la cima genro *Mulsantina* nomiĝis liahonore.

## Referencoj
## Eksteraj ligilojs
*Zoologica Universitata Biblioteko *Niedersächsische Staats- und Universitätsbibliothek Göttingen''
*Species des coléoptères trimères sécuripalpes (1850)

Kategorio:Francaj entomologoj
Kategorio:Francaj ornitologoj
Flago de Jukatanio

La **flago de Jukatanio** (en hispana *Bandera del Estado de Yucatán*, ankaŭ konata kiel „Steloj kaj Strioj" aŭ „La Stelplena Standardo”) inspiris la desegnojn de la flagoj de Teksaso, Usono, Urugvajo kaj kelkaj ŝtatoj en Brazilo.

La iam farita usona flago havas 3 apartajn pecojn – 5 blankajn stelojn, verdan kampon apud la stango, ses blankajn striojn kaj sep ruĝajn striojn.

La flago de Jukatanio, konata en la hispana ankaŭ kiel *bandera de Yucatán* aŭ *bandera yucateca*, estas historia objekto de tio kio intencis esti **Respubliko Jukatanio**, meze de la 19-a jarcento proklamita, sed ne oficialigita, en la teritorio de la Jukatana duoninsulo, formita de la teritorioj de la nunaj ŝtatoj Jukatanio, Campeche kaj Quintana Roo. Sekve tiu flago havis tiam nur portempan historion.​

La 20an de junio 2024 per dekreto de la Kongreso de la Ŝtato Jukatanio la flago estis rekonita kaj adoptita kiel oficiala flago de la Ŝtato Jukatanio. 

## Vidu ankaŭ 
* Jukatanio

## Notoj 
Jukatanio
Kategorio:Jukatanio
Dlouhá Louka (Osek)

**Dlouhá Louka** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Osek en distrikto Teplice en Regiono Ústí nad Labem. Ĝi troviĝas 3,5&nbsp;km nordokcidente de Osek. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

**Dlouhá Louka** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 10,16&nbsp;km². Dlouhá Louka situas ankaŭ en la katastra teritorio Nová Ves u Oseka kun areo 5,64&nbsp;km² kaj Mackov kun areo 5,41&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1606.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo de La plej sankta Koro de Jesuo

## Pluaj fotoj 

Osek, Dlouhá Louka 2.jpg|Domo en Dlouhá Louka
Osek, Dlouhá Louka 3.jpg|Domo en Dlouhá Louka
Kaple Nejsvětějšího srdce Ježíšova v Dlouhé Louce (Q15360658).jpg|Kapelo en Dlouhá Louka

Kategorio:Osek (distrikto Teplice)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Teplice
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Ádám Bernát Károlyi

'*** [kAroji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Károlyi Ádám Bernát*' estis hungara pastro, franciskana monaĥo, misiisto. Lia familia nomo estis *Krausz* [kraŭs] ĝis 1915, lia baldaŭa monaĥa nomo estis Bernát.

 naskiĝis  en Almáskamarás, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 aliĝis al la franciskanoj en 1907 en Pécs, post la necesaj studadoj li monaĥiĝis en 1913 en Gyöngyös. 2 jarojn poste li pastriĝis. Komence li estis predikisto en Baja en 1917 kaj 1918 armea pastro, inter 1919-1928 li estis predikisto kaj katekisto en pluraj franciskanaj preĝejoj. Inter 1929 kaj 1938 li estis fondinta gvidanto de la ĉina misio. Hejmenveninta li gvidis eklezian presejon en Vác, poste monaĥejestro en Budapeŝto, ekde 1941 en Kecskemét. Tie li savis judojn. En 1946 li estis monaĥejestro en a Budapeŝto, sed en 1949 li estis kondamnita pro falsaj akuzoj, li mortis en prizono. Laŭ franciskanoj li estis martiro.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Magyar ferencesek Kína felé. Egy misszionárius utinaplója.* (3 partoj, 1942-1944)

## Memorigiloj 
Ekde la 30-a de aŭgusto 2013 la bazlernejo de Almáskamarás estas nomita laŭ Bernát Károlyi.
 
## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare (la koncerna parto estas legebla laste)
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj franciskanaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj misiistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Georg Fleischhauer

**Georg Fleischhauer** estas germana eksa atleto en 400-metra barierokuro kaj posta vintrosportisto, kiu konkuras en la disciplino sledado, konkrete en la subdisciplino bobado. Li naskiĝis  en Halberstadt, GDR, ekde la 3-a de oktobro 1990, ankoraŭ unujara, en beba aĝo, iĝis civitano de la reunuigita Germanio, kaj nun estas -jara. Inter alie li partoprenis en la Vintra Olimpiko 2026 en Milano, Cortina d'Ampezzo kaj kvar pliaj eventejoj de norda Italio. Tie li sukcesis pri du oraj medaloj, en duopa kaj kvaropa bobado la 17-an kaj 22-an de februaro. Tri el la teamanoj estis same sukcesaj: la bobisto Johannes Lochner kune kun Georg Fleischhauer atingis du orajn medalojn en duopa kaj kvaropa bobado, kaj la sledistino Julia Taubitz kaj sledisto Max Langenhan ankaŭ sukcesis pri du oraj medaloj, po unu unuope kaj plia en la teama stafeto de sledado.

La du bobaj konkursoj estis sporta venko precipe kontraŭ samlandaj konkurantoj: En duopa bobado ankaŭ la arĝenta kaj bronza medaloj iris al germanaj sportistoj, kaj en kvaropa bobado en tiu lasta konkurso la arĝenta medalo kaj la 4-a pozicio. Ambaŭfoje Georg Fleischhauer funkciis kiel precipa starta puŝisto sub teama gvido de la kapitano kaj stiristo Johannes Lochner.

## Vidu ankaŭ 
*  Germanio en la Vintra Olimpiko 2026

Kategorio:Germanaj atletoj
Kategorio:Barierokuristoj
Kategorio:Germanaj bobadistoj
Kategorio:Germanaj sledistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Kategorio:Germanaj olimpikaj atletoj
Antal Arzén Karcsú

**Antal Arzén Karcsú** [karĉU], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Karcsú Antal Arzén** estis hungara pastro, franciskana monaĥo, instruisto. Lia familia nomo estis *Krecsó* [kreĉO] ĝis 1845; lia monaĥa nomo estis *Arzén*; liaj pseŭdonimoj estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Dunaparti Nándor, Vásárúti Antal*.
eta|

Antal Krecsó naskiĝis  en Vásárút (Hungara reĝlando, Aŭstra imperio, nuntempa Trhová Hradská en Slovakio), frato Arzén mortis  en Szolnok.

## Biografio 
 maturiĝis en Komárom, poste li aliĝis al la franciskanoj en 1845. La novicado okazis en Szécsény, poste li studis teologion en Szeged kaj Gyöngyös. Li monaĥiĝis en 1849, poste li finis la teologion en Kecskemét kaj pastriĝis en 1850. Inter 1851-1856 li instruis en gimnazioj laŭvice en Gyöngyös, Jászberény kaj Szabadka, poste li estis en pluraj lokoj aŭ pastro, aŭ monaĥejestro. Plej longe en Vác li estis monaĥejestro (1869-1889).

## Elektitaj kontribuoj 
* *A szerzetes rendek egyetemes történelme, különös tekintettel a magyar s erdélyországi szerzetesség jelen létállapotára.* (5 volumoj, 1867) 
* *A római pápák történelme Szent Pétertől korunkig.* (8 volumoj, 1869–1871, denove: 2012)
* *A váczi könyvnyomdászat története.* (1875)
* *Vácz város története.* (9 volumoj, 1880–1888; denove: 2012)

## Memorigiloj 
* memortabulo kaj strato en Vác

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj franciskanaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Vilejšov

**Vilejšov** (ankaŭ *Nová Ves*, ) estas pereinta vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Osek en distrikto Teplice en Regiono Ústí nad Labem. Ĝi estadis konsisto de municipo Fláje sur montodorso de Ercmontaro. En la jaro 1930 estis en la municipo 48 domoj kun 228 loĝantoj. Post la forŝovo de germanaj loĝantoj Vilejšov fariĝis kabana domaro.

Pro kaŭzo de konstruado de akva laboraĵo Fláje la municipo estis pro establo de ŝirma zono en la jaro 1955 nuligita. Hodiaŭ eblas trovi en la loko de vilaĝo sole restaĵojn de la devenaj domoj. La spaco de la devena municipo estas iom post iom arbarigata.

Vilejšov situas en katastra teritorio **Nová Ves u Oseka** kun areo 5,64&nbsp;km². 

## Loĝantaro 
## Literaturo 
* 

Kategorio:Osek (distrikto Teplice)
Kategorio:Pereintaj setlejoj en distrikto Teplice
Kategorio:Pereintaj setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio