open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amelanchier lamarckii

***Amelanchier lamarcki*** aŭ **kupra amelanĉo**, estas somerverda arbusto, kiu estas ŝatata ornamplanto. Pro siaj blankaj floroj kun kupro-ruĝa kolornuanco kaj la rimarkinda aŭtuna koloriĝo, la arbusto estas tre ŝatata. Ĝiaj fruktoj estas bongustaj.

## Priskribo 
La arbusto fariĝas 2 ĝis 10 metrojn altaj. La folioj estas inverse ovformaj kaj la folirandoj estas segilformaj. Ĝi floras fine de aprilo. La folioj komence estas bronz- ĝis kupro-koloraj kaj havas densan arĝentan hararon malsupre. La folioj longas 4 ĝis 8&nbsp;cm, la supra surfaco estas nebrile verda aŭtune la folioj fariĝas brile flavaj ĝis oranĝruĝaj.

La 2 ĝis 3&nbsp;cm grandaj neodorantaj floroj staras en altestarantaj aŭ nur iom pendantaj 6 ĝis 12-floraj grapoloj. La petaloj estas mallarĝaj kaj blankaj, havante 20 stamenojn kaj pintan kaj kvinnombran stiluson. La ĉ. 1 cm grandaj globformaj fruktoj estas komence hele purpuraj. Maturiĝante inter fino de junio ĝis mezo de julio la fruktoj fariĝas blue nigraj kaj gustas agrable dolĉaj.

La fruktojn estas manĝataj de birdoj, ekzemple kantoturdo, sturnoj aŭ kolomboj.

La kromosomnombro estas 2n = 68.

eta|arbusto kun floroj
eta|maturaj fruktoj

## Disvastigo kaj postuloj al la kreskejo 
La origina regiono de la kupra amelanĉo estas la oriento de Nordameriko. En la atlantike influita okcidenteŭropo la planto estas neofito. Eble la specio estas hibrido kun *Amelanchier laevis*. Krom en nordokcidenta Germanujo, Sudanglujo, Nordbelgio kaj Nederlando, ĝi estas rigardata kiel agriofito.

Sovaĝiĝinta, la kupra amelanĉo kreskas en Mezeŭropo ofte rande de la acidgrundaj kverkaroj. Gi toleras froston, malsekecon kaj ne tro longan sekecon.

## Botanika historio kaj uzado 
La unuan priskribon faris la botanikisto Jakob Friedrich Ehrhart en la jaro 1782 sub la nomo *Pyrus botryapium*, enordigante ĝin al la genro de la piroj. Nur post la starigo de la genro *Amelanchier* (amelanĉo) fare de la klerulo Friedrich Kasimir Medikus en la jaro 1789 la kupra amelanĉo estis dividita de la piroj. Post la enordigo en la genroj mespilo kaj kratago, ĝi fine ricevis la genronomon *Amelanchier* (amelanĉo). Fine de la 18a jarcento ĝi jam estis plantita en multaj ĝardenoj kaj parkoj. En la 19a jarcento la agrikultivistoj en Nederlando, Malsupra Saksio kaj Vestfalio. En la jaroj antaŭ 1970 oni erare kredis, ke la arbusto nomiĝis *Amelanchier canadensis*. Nur en 1968 la arbusto ricevis la hodiaŭan sciencan nomon *Amelanchier lamarckii* de la germana botanikisto Fred-Günter Schroeder. Kun la speciepiteto estas honorigita la franca botanikisto Jean-Baptiste de Lamarck, kiu priskribis en 1783 la planton sub la nomo *Crataegus racemosa*.

La kultivaro dum la jaroj ankaŭ estis bredataj en novajn kultivarojn. Oni konas hodiaŭ du kultivarojn:
* 'Ballerina', ĝi havas grandajn fruktojn
* 'Rubescens': rozkoloraj floroj

## Literaturo 
* Roloff A., A. Bärtels: Flora der Gehölze, 2a eldono. Eugen Ulmer. Stuttgart (Hohenheim). 2006. ISBN=3-8001-4832-3
* Oberdorfer, E.: *Pflanzensoziologische Exkursionsflora für Deutschland und angrenzende Gebiete*. 8a eldono. Eugen Ulmer. Stuttgart 2001. ISBN 3-8001-3131-5. paĝo.

Kategorio:Fruktarboj
Kategorio:Amelanĉo
Csaba Csontos

**Csaba Csontos** [ĉaba ĉontoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csontos Csaba** estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto.
eta|Csaba Csontos en 2011
Csaba Csontos naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la .

## Biografio 
Csaba Csontos akiris arkitekturan diplomon en Konstrua kaj Trafika Teknikuniversitato en 1963. Post la diplomo li eklaboris en ŝtata arkitektura oficejo (dum la socialismo privataj oficejoj ne ekzistis). En 1966 li revenis al la universitato por instrui. En 1971 li edziĝis, post 3 jaroj li atingis la rangon atelierestro en la oficejo. Ekde 1981 li estis ĉefinstruisto en la universitata majstrokurso. Li ricevis premiojn inter 1988-2012.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* pluraj domoj apartenantaj al kastelo de Keszthely (1966-1986, kunarkitekto)
* observatorio en Piszkéstető (1971-1974, kunarkitekto)
* hotelo laŭ Placo Kálvin (1986-1988)
* hotelo en Székesfehérvár (2002)

## Elektitaj artikoloj 
* *Festetics-kastély helyreállítása* (1986)
* *Korona Szálló, Kálvin tér* (1992)
* *Novotel Hotel* (2002)

## Memorigiloj 
* asteroido *167018 Csontoscsaba* (2003) http://oszk.mek.hu/index.php?link=Csontos_Csaba_Ybl_dijas_epiteszrol_kisbolygot_neveztek_el

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
[eta|Hotelo ĉe [Placo Kálvin]]

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Cistoforo

eta|dekstre|250px|Remburita ekzemplero en muzeo.
alternative=Cystophora cristata habitat.png|eta|Arealo de c*ystophora cristata*
**Cistoforo** (*Cystophora cristata*, el kio ankaŭ *krestofoko*) estas granda foko kiu troviĝas nur en centra kaj okcidenta Norda Atlantiko, kun teritorio el Svalbardo oriente ĝis la Golfo Sankta Laŭrenco okcidente. Tiuj fokoj estas tipe arĝent-grizaj aŭ blankaj, kun nigraj punktoj kiuj varias laŭgrande kovrante plej el ĝia korpo. La fokidoj estas konataj kiel "bludorsuloj" ĉar iliaj manteloj estas blue-grizaj dorse kun blankecaj ventroj, kvankam tio ŝanĝas post 14 monatoj pro mudo.

## Nomo 
La genra nomo *Cystophora* signifas "vezik-portanto" en greka (vezikulo), pro la malkutima seksa ornamaĵo de la specio – pekuliara ŝvelebla veziko sur lakapo de maskla plenkreskulo. Tiu veziko pendas inter la okuloj kaj suben super la supra lipo en neŝvela stato. Krome, la cistoforo povas ŝveligi grandan balonecan sakon el unu el siaj naztruoj. Tio estas farita fermante unu el la naztruaj valvoj kaj ŝveligante membranon, kiu tiam elstariĝas el la alia naztruo.

## Grando 
Masklaj plenkreskuloj estas 2.6 m longaj averaĝe, kaj pezas 300–410 kg. Seksa dimorfismo estas evidenta el nasko ĉar inoj estas multe pli malgrandaj: 2.03 m longaj kaj pezas 145–300 kg. La koloro estas arĝenteca; la korpo estas dise markita per malhelaj, neregulaj markiloj. La kapo estas pli malhela ol la cetero de la korpo, kaj sen markiloj.

## Notoj 
Kategorio:Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj
Kategorio:Fokuloj
Kategorio:Mamuloj de Nordameriko
Kategorio:Mamuloj de Eŭropo
89818 Jureskvarč

'*89818 *Jureskvarč'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Asiago-DLR Asteroid Survey* elde la observa stacio de Asiago Cima Ekar, apud Asiago en Italio.

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la slovena amatora astronomo Jure Skvarč, kreinto de datum-analiza programaro por aŭtomata serĉo kaj astrometriaj mezuroj en la projekto de serĉo de asteroidoj kaj kometoj ĉe la observatorio de Črni Vrh kaj en la enketo *Astrovirtel* (*Accessing Astronomical Archives as Virtual Telescopes'') ĉe la Universitato de Padovo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Asiago-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Hieronymus von Colloredo-Mansfeld

**Hieronymus grafo von Colloredo-Mannsfeld**, ankaŭ **Jeroným Karel el Colloredo-Mansfeld** (30-an de marto 1775 Wetzlar – 23-an de julio 1822 Vieno) estis aŭstra kampa armilmajstro devenanta el nobela familio de Colloredo-Mansfeld.

eta|Busto de Hieronym Colloredo-Mansfeld, detalo de batala monumento

Kategorio:Aŭstraj generaloj
Hieronymus von Colloredo-Mansfeld
(89829) 2002 BQ29

**(89829) 2002 BQ29** estas malgranda, ne tre hela troja asteroido de Jupitero, malkovrita la  dum la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

Ĝi estas ano de la tiel nomata « Greka Tendaro », tie estas, ke ĝi orbitas, kun iom granda klinangulo, en la najbaraĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Variabloj de Mandelstam

Je partikla fiziko, la **variabloj de Mandelstam** estas tri variabloj, kutime nomataj *s*, *t*, kaj *u*, kiuj parametrigas la kinematikon de disĵeto inter du partikloj.

## Difino 
Konsideru kolizian procezon de kvar partikloj (ordinare du enen, du eksteren), kies kvardimensiaj movokvantoj estas p_1,p_2,p_3,p_4. Ĉiuj movokvantoj orientiĝas enen; do, la leĝo de konservado de movkvanto estas ĉi-sube:
:p_1+p_2+p_3+p_4=0.
Supozu ke la metriko de spaco de Minkowski estas plejparte plusa, t.e.
:\eta_{\mu\nu}=\operatorname{diag}(-1,+1,+1,+1).
Do, la **variabloj de Mandelstam** estas la ĉi-subaj kvar skalaraj variabloj:
:s = -(p_1+p_2)^2 = -(p_3+p_4)^2
:t = -(p_1-p_3)^2 = -(p_2-p_4)^2
:u = -(p_1-p_4)^2 = -(p_2-p_3)^2
Ĉi tiuj variabloj respondas al la kvadrataj invariantaj masoj de la ĉi-subaj diagramoj de Feynman:

## Historio 
La variablojn de Mandelstam difinis la Sud-Afrika kaj Usona fizikisto Stanley Mandelstam en 1958.

## Referencoj 
Kategorio:Partikla fiziko
Kategorio:Kvantuma kampa teorio
(89830) 2002 CE

**(89830) 2002 CE** estas tre malgranda, malhela terrenkonta kaj marsrenkonta amora asteroido rigardita kiel potence danĝera objekto.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  dum la astronomia kampanjo " *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* " elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 1:3 kun la Tero.

Ĝia tre discentra kaj tre klinata orbito danĝere proksimiĝas de tiu de la Tero ĉe sia suprenira nodo kaj etendiĝas malproksimen trans tiu de Marso, sed pro sia granda klineco ĝi evitas la orbiton de ĉi tiu planedo:

* Ĝia tera MOID estas 0,029336 astronomia unuo (‭4,389 milionoj da km).
* Ĝia marsa MOID estas 0,38121 astronomia unuo (57,028 milionoj da km).
* La  ĝi pasis al 0,06921 astronomia unuo (10,354 milionoj da km) de la Tero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Friedrich Johannes Frommann

**Friedrich Johannes FROMMANN** (naskiĝinta la  en Züllichau, mortinta la  en Jena) estis germana eldonisto, verkisto kaj politikisto.

## Vivo 
La filo de la librovendisto-eldonisto Karl Friedrich Ernst Frommann (1765–1837), kiu en la jaro 1798 estis translokiginta la tutan eldonejon de Züllichau al Jena kaj kies domon regule frekventis Johann Wolfgang von Goethe kaj aliaj elstaruloj vajmaraj, trejnitis hejme kaj ĉe Perthes & Besser en Hamburgo je la sama metio. Paralele li faris akademiajn studojn en Jena kaj Berlino. Ekde 1825 li estis kompaniano, ekde 1837 ununura posedanto de la patra entrepreno. Li dediĉis sin ĉefe je la komuna/tutgermana librokomercado; inter 1833 kaj 1864 li estis - kvazaŭ sen iu interrompo - estro de la Borso-societo de la germanaj librovendistoj kaj membro en diversaj komisionoj fakaj. Ŝuldiĝas la libera evoluo kaj bonega organizado de la germanlingva libromerkato ankaŭ al Frommann. En 1875 nomumis lin la Universitato de Jena honora doktoro pri filozofio. La Eldonejo Frommann rangiĝis inter la plej konataj de Germanlingvio: krom vortaroj oni eldonis aĵojn de Hufeland, Jacobs, Oken, Kieser, Luden, Ritter, Baumgarten-Crusius ktp.

En la presejo, kiun Frommann tenadis kune kun al bofrato Wesselhöft, presiĝis ankaŭ la verkoj de Goethe por la eldonejo de Johann Friedrich Cotta.

Frommann verkistis ankaŭ, jen: »Das Burschenfest auf der Wartburg« (Jena 1817); »Taschenbuch für Fußreisende« (Jena 1843); »Die neuesten Versuche zur Preßgesetzgebung« (Jena 1851); »Geschichte des Börsenvereins der deutschen Buchhändler« (Leipzig 1875); »Das Frommannsche Haus und seine Freunde 1792–1837« (Jena 1870); »Hermann Freih. von Rotenhahn, ein Lebensbild« (Jena 1882).

Pro malsano de la filo Eduard Friedrich (1834-1881), kiu verkis »Aufsätze zur Geschichte des Buchhandels im 16. Jahrhundert« (kajero 1 kaj 2, Jena 1876/1881), la entrepreno venis en fremdajn manojn en 1879 respektive 1881. Akiris ĝin en 1886 Emil Hauff en Stuttgart, kiu eldonigis la biografian kolekton »Frommanns Klassiker der Philosophie« (1896 ss.)

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, vol 7. Lepsiko 1907, p. 166 (interrete ĉi tie)

Kategorio:Germanaj eldonistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Jena
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Mikulovice (Nová Ves v Horách)

**Mikulovice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Nová Ves v Horách en distrikto Most. Ĝi troviĝas en supermara alteco 735 metroj, proksimume 15&nbsp;km per aerlinio nordokcidente de urbocentro de Most en Ercmontaro. La domaro servas plejparte por refreŝigado de dometistoj kaj kabanistoj. La vilaĝo etendiĝas laŭlonge laŭ ŝoseo el Horní Jiřetín, de kie ĝi daŭrigas ĝis Nová Ves v Horách kaj laŭlonge la deflankiĝejo ĝis Hora Svaté Kateřiny.

Mikulovice situas en katastra teritorio **Mikulovice v Krušných horách** kun areo 4,67 km².

## Loĝantaro 
## Rilataj artikoloj
* Mariánské Údolí

## Pluaj fotoj

Mikulovice 3.JPG|Domo en Mikulovice

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Most
Kategorio:Nová Ves v Horách
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
La Chapelle-Saint-Maurice

**La Chapelle-Saint-Maurice** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento alta Savojo (, arpitane ''Savouè d'Amont''), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france '**). Fine de  en la komunumo vivis .

**La Kapelo-Sankta-Maŭrico''' estas la esperantigita nomo de la urbeto, kies Sankta Maŭrico estas la patrono.

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haute-Savoie

Kategorio:Komunumoj de Haute-Savoie
Distroboato

[eta|dekstra|Plezurboato sur la kanalo Kennet-Avon proksime de la akvedukto Dundas, [Wiltshire, Anglio.]]
**Distroboato** (aŭ **plezurboato**) estas boato uzata por persona, familia kaj foje sporta aŭ grupa distro. Tiaj akvoveturiloj estas dividitaj en du ĉefajn kategoriojn: nome motorboatoj kaj velboatoj. Estas ankaŭ remboatoj kaj kanuoj. Ili estas uzataj por feritempoj, por ekzemplo sur rivero, lago, kanalo, akvovojo, en arkipelago aŭ areo de marbordo. Plezurboatoj estas normale tenitaj je plezurhaveno. Ili povas inkludi instalaĵojn por uzado dum ili estas ankritaj surborde.

En Britio, multaj "mallarĝaj boatoj" estis konvertitaj en plezurboatoj el sia antaŭa uzado por kargotransporto sur kanaloj, kaj nuntempe la sama ŝelstilo estas ofte uzata por novaj plezurboatoj kiuj uzas la saman kanalsistemon.

Kategorio:Tipoj de boatoj
boato
Yung Lean

**Yung Lean,** naskiĝnome **Jonatan Leandoer Håstad** (naskiĝis la ) estas sveda repisto, kantisto-kantoverkisto, muzik-verkisto kaj diska produktisto. Li naskiĝis en Minsko kaj kreskis en Södermalm. Yung Lean ricevis famecon en 2013 kun sia muziko *Ginseng Strip* *2002* ("Ginsenga Bendo 2002") kiu fariĝis granda sukceso en YouTube. En 2013, li lanĉis sian debutan sonbendon, *Unknown Death 2002* ("Nekonata Morto 2002") kaj la sekvanta jaro li lanĉis sian debutan studian albumon, *Unknown Death* ("Nekonata Morto"). En 2016, Yung Lean lanĉis la sonbendon *Frost God-on* ("Frosta Dio") kaj sian duan studian albumon, *Warlord* ("Milita Lordo"). En 2017, li lanĉis sian trian studian albumon, *Stranger* ("Fremdulo"), sekvita de lia tria sonbendo, *Poison Ivy*, en novembro 2018.

Liaj plej famaj muzikoj en YouTube estas *Kyoto* ("Kioto"), *Ginseng Strip 2002 ("Ginsenga Bendo 2002")*, *Yoshi City*, *Hurt* ("Doloro"), "*Diamonds*" ("Diamantoj") (kun Thaiboy Digital) kaj "*Hennessy & Sailor Moon*" (kun bladee).

## Referencoj 
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Svedaj repkantistoj
Ginkacoj

La **ginkacoj** () estas planta familio el la ordo ginkaloj (*Ginkgoales*).

Ĝi estas tre malnova familio, ĉar ĝi aĝas ĉirkaŭ 270 milionojn da jaroj. Ĝi enhavas multajn fosiliajn genrojn sed ununuran nunan genron: ginko:

**Gymnospermae* - gimnospermoj
***Ginkgoales* Gorozh. - ginkaloj
****Ginkgoaceae* Engl. - ginkacoj
*****Ginkgo* L. - ginko

## Referencoj 
Kategorio:Gimnospermoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Plantofamilioj
(89836) 2002 CM15

**(89836) 2002 CM15** estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi orbitas ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi estas ano de la tiel nomata « Greka Tendaro ».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Arondismento Saint-Julien-en-Genevois

La **arondismento Saint-Julien-en-Genevois** (france *arrondissement de Saint-Julien-en-Genevois*) estas administra parto de Francio nomata arondismento. Ĝi lokiĝas en la departemento Haute-Savoie (Alta Savojo) kaj en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. La arondismenta ĉefurbo estas la samnoma urbo Saint-Julien-en-Genevois. Komence de la jaro  en la arondismento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La arondismento ekde administra reformo de marto 2015 inkludas komunumojn de kvin kantonoj.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Haute-Savoie 
* Listo de arondismentoj de Francio

Saint-Julien-en-Genevois
Saint-Martin-Lys

**Saint-Martin-Lys** (, ) estas franca  situanta en departemento Aude, regiono .

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Martinlysois*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Aude
* Saint-Martin-Lys (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Komunumoj de Aude
Kategorio:Municipoj de Fenolleda
Champanges

**Champanges** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento alta Savojo (, arpitane ''Savouè d'Amont*), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france *''). Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haute-Savoie

[eta|maldekstra|300px|la paroĥa kirko [sankta Marteno]]

Kategorio:Komunumoj de Haute-Savoie
Ozontavola detruo

**Ozontavola detruo** konsistas el du rilataj aferoj observataj ekde la fino de la 1970-aj jaroj: konstanta malaltigo de ĉirkaŭ kvar procento en la totala kvanto de ozono en la atmosfero de la Tero (nome ozona tavolo), kaj multe pli granda pliiĝanta malpliigo de la stratosfera ozono ĉirkaŭ la polusaj regionoj de la Tero. Tiu lasta fenomeno estas referencata kiel **ozona truo** aŭ **ozontavola truo**. Estas ankaŭ pliiĝantaj polustroposferaj ozondetruaj okazaĵoj aldone al tiuj stratosferaj okazaĵoj.

En 2019, NASA anoncis, ke la "ozontruo" super Antarkto estis la plej malgranda iam registrita ekde kiam ĝi estis por la unua fojo malkovrita en 1982.

La ĉefa kaŭzo de ozondetruo kaj de la ozontruo estas la fabrikitaj kemiaĵoj, speciale fabrikitaj halokarbonaj malvarmigiloj, solvantoj, pelantoj kaj saŭm-blovantaj agentoj (kloro-fluoro-karbonoj (CFC-oj), HCFC-oj, halonoj), referencataj kiel ozon-detruaj substancoj (ODS). Tiuj komponaĵoj estas transportataj en la stratosferon fare de turbulentoj post esti elsendita el la surfaco, mikse multe pli rapide ol la molekuloj povas elteni.

## Referencoj
Montjoie

La nomo **Montjoie** povas interalie rilati al
* la komunumoj Les Contamines-Montjoie kaj
* Montjoie-le-Château, ambaŭ en Francio.
Appenai-sous-Bellême

**Appenai-sous-Bellême** estas franca  situanta en departemento Orne, regiono Normandio.

Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas *Appenois*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Orne

## Eksteraj ligiloj 
* CdC Les Collines du Perche normand

Kategorio:Komunumoj de Orne
Károly Dávid

**Károly Dávid** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dávid Károly** estis hungara arkitekto. Lia frato estis Gyula Dávid (komponisto).

Károly Dávid naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Dávid devenis el arkitekta dinastio. Li maturiĝis en kalvinana gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li longe estis studento, fine li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1931. Post la diplomo li studvojaĝis al Aŭstrio, Italio, Danio, Nederlando, en 1932 li laboris en ateliero de Le Corbusier. Hejmenveninta li tuj kontaktiĝis kun junaj modernaj arkitektoj. En 1933 li establis propran arkitektan atelieron kaj kreis planon por propra vilao. Poste li faris planojn ankaŭ eksterlande. Dum la socialismo (1948-) li estis atelierestro en ŝtata firmao (privataj firmaoj ne ekzistis). Li ricevis premion Kossuth en 1954 kaj postmortan premion en 2010. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* propra vilao (1932–1933, neniiĝis dum la 2-a mondmilito)
* flughaveno de Budapeŝto (1939–1948)
* stadiono en Zugló (1948–1953, ĉefarkitekto; malkonstruita en 2016)
* kulturdomo en Hegyvidék (1950–1954)
* kulturdomo en Újbuda (1951)
* banejo en Szentes (1958)
* naĝejoj en Eger (1960) kaj Szeged (1970)
* pluraj monumentoj (parte malkonstruitaj)

## Elektitaj disĉiploj 
* György Vadász

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 

Dosiero:005c MOM kultúrház.jpg|kulturdomo en Hegyvidék
Dosiero:Hungary, Budapest XIV., Népstadion Fortepan 153.jpg|stadiono en Zugló
Dosiero:Hungary, Budapest XVIII. Fortepan 80361.jpg|flughaveno de Budapeŝto
Dosiero:Ferihegyi (ma Liszt Ferenc) repülőtér, várócsarnok. Fortepan 84663.jpg|akcepta halo de la flughaveno

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sándor Dévényi

**Sándor Dévényi** [ŝAndor dEvEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dévényi Sándor** estis hungara arkitekto, arkitekto pri eksteraj spacoj, altlerneja instruisto, membro de Hungara Arta Akademio (1997).

Sándor Dévényi naskiĝis la  en Pécs.

## Biografio 
Sándor Dévényi devenis parte el kroata familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1967, poste li akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1973. Post la diplomo li laboris en ŝtata arkitektura laborejo 2 jarojn, poste li hejmenvenis en Pécs, kie li aliĝis al gupo de György Csete. En 1980 li akiris plian diplomon pri arkitekto pri historiaj monumentoj, en 1982 li finis majstrokurson, en 1987 li atingis la rangon ĉefinĝeniero. Depost fino de la socialismo li malfermis memstaran arkitekturan atelieron. En 1999 li akiris sciencan gradon DLA, post 2 jaroj li habilitiĝis kaj ekinstruis en Universitato de Pécs. Li ricevis premiojn inter 1988-2017, el kio elstaras premio Kossuth en 1999. Li havas edzinon.
Preĝejo en Kékesd|eta

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* *Tímárház*, Pécs (1976-1984)
* *Akvárium-terrárium*, Pécs (1982-1988, kunarkitekto)
* *ekstera spaco ĉe Nacia Teatro (Pécs) (1992-1993)
* *katolika preĝejo en Kékesd* (1999-2009)
* *strando kaj banejo en Barcs* (2000-2006)
* *fonto kaj ekstera spaco en Budapeŝto* (2003)
* *kulturcentro en Nyíregyháza* (2010-2011)

## Elektitaj individuaj ekspozicioj 
* Pécs (1985, 1994)
* Budapeŝto (1989)
* Zalaegerszeg (1991)

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* Parizo (1982)
* Gödöllő (1985)
* Venecia Bienalo (1991)
* Budapeŝto (1993, 1996)

## Lia libro 
* *Vallomások'' (1997)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

Dosiero:Hunyadi János utca 2, 2010 Pécs - Devenyi2.jpg|Domo "Lakodalmas", Pécs
Dosiero:Megye utca 1, 2010 Pécs Devenyi3.jpg|Domo "Lakodalmas", Pécs
Dosiero:Felsőmalom utca 2, 2010 Pécs, Devenyi6.jpg|Domo "Villámsújtotta", Pécs
Dosiero:Munkácsy Mihály utca 9, 2010 Pécs - Devenyi4.jpg|Domo en Pécs
Dosiero:Teréz utca, Pécs, Dévényi5.jpg|Fenestro en Pécs
Dosiero:Rákóczi út 67, 2010 Pécs - Devenyi1.jpg|Loĝdomo
Dosiero:Pecs jokai ter.jpg|Ekstera spaco en Pécs
Dosiero:Ekf kossuth tér.jpg|Ekstera spaco en Pécs
Dosiero:Marcali - Bath.jpg|Banejo en Marcali
Dosiero:Fountain at Gellert Budapest 2005 108.jpg|Fonto kaj ekstera spaco en Budapeŝto
Dosiero:Makár Tanya Sportcentrum bejárata.jpg|Sportejo en Pécs

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj arkitektoj pri eksteraj spacoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
(89841) 2002 CM41

**(89841) 2002 CM41** estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo NEAT (*Near Earth Asteroid Tracking*) elde la Observatorio de la Monto Palomar (norde de San-Diego, Kalifornio, Usono).

Ĝi orbitas, kun iom granda orbita klineco en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas en la tiel nomata « Greka Tendaro ».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
(89844) 2002 CP64

**(89844) 2002 CP64** estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi estas ano de la tiel nomata « Greka Tendaro »: ĝi orbitas, kun ioma klineco, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Ŝravakajano

[eta|[Arahanto pentrita de Shiba Kōkan.]]

**Ŝravakajano** estas unu el la tri janoj en barata budhismo. La termino signifas *veturilo de la disĉiploj* kaj ĝi estas historie uzita de mahajanistoj por priskribi hipotezan vojon al vekiĝo, kiu kongruas kun la celo de arahanto, kiel rezulto de aŭskulti la instruojn de ververa budho. Laŭ Onians, mahajanistoj uzis pli ofte la esprimon Hinajano (*malpli supera veturilo*), sed Ŝravakajano estis la politike ĝusta termino. Hinajano, tamen, inkluzivis Ŝravakajanon kaj Pratjekabudhajanon, kontraste al Mahajano.

## Laŭ Sarvastivado
La sarvastivadanoj de la subskolo *Vaibhāṣika* uzis la jenajn tri janojn:
# Śrāvakayāna
# Pratyekabuddhayāna
# Bodhisattvayāna

## Laŭ Darmaguptako
Laŭ la skolo Darmaguptako, la budho Gotamo kaj tiuj kiuj sekvis la du janojn (Ŝravakajanon kaj Bodisatvajanon) atingis la saman vekiĝon, kvankam ili sekvis malsamajn noblajn vojojn.

## Laŭ Mahajano
En la *Abhidharmasamuccaya*, Asango priskribas tiujn, kiuj sekvas la Ŝravakajanon kiel kun malaltaj kapabloj, celantaj nur sian propran vekiĝon kaj kultivantaj malligiĝon por atingi vekiĝon.

## Referencoj
## Bibliografio
* 
* 

Kategorio: Terminaro de Budhismo
Kategorio:Mahajano
Gnetaloj

La **gnetaloj** () estas planta ordo el gimnospermoj. Ĝi enhavas nur unu familion (gnetacoj), kaj unu genron (gneto).

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online (30 mar. 2020):

**Gymnospermae* - gimnospermoj
***Gnetales* Blume - gnetaloj
****Gnetaceae* Blume - gnetacoj
*****Gnetum* L. - gneto

## Referencoj 
Kategorio:Gimnospermoj
Iloilo (urbo)

**Iloilo,** () estas universitata kaj marhavena urbego (1-aklasa) en Filipinoj, en la samnoma provinco Iloilo. Iloilo estas ankaŭ provinca ĉefurbo kaj apartenas al urbaro. Historie ĝi estis konglomeraĵo de iamaj urboj.
eta|maldekstre|Ponto ĉe Iloilo

## Bazaj informoj 
* loĝantaro:  (2015)
* horzono: UTC+8 (PST)
* poŝtkodoj: 5000
* telefonkodo: +63 (0)33
* Supermara alteco: 2 m
* Areo: 78,34 км²

## Geografio 
Iloilo situas en la sudorienta parto de insulo Panajo sur la marborda ebenaĵo ĉe enfluejo de rivero https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=10.729924610565535%2C122.54837034999991&z=9. Manilo troviĝas 466 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
La antikva nomo de Iloilo estis Irong-irong. Depost alveno de hispanoj ili fondis havenurbon. En 1855 Iloilo malfermiĝis al la internacia komerco kaj fariĝis la plej grava haveno de Filipinoj. Iloílo akiris statuson de urbo en 1893. La urbo estis la lasta ĉefurbo de la Hispana Imperio en Azio antaŭ ol Filipinoj estis ceditaj al Usono en 1898. Usonanoj alteriĝis tie en 1898. En 1901 jam Iloilo estis la ĉefa ekonomia centro de Panay. La urbo estis okupita de la japanoj inter 1942 kaj 1945.
eta|Internacia haveno de Iloilo
eta|Riverbordo en Iloilo

## Ekonomio 
Iloilo estas nabo por komerco, financo, teknologio, turismo, eduko kaj industrio. (En la 19-a jarcento) la sukerindustrio kaj ties komerco estis la plej grava. Laŭ statistiko la industria branĉo estas 82%, serva sektoro 14%, agrikulturo 4%.

## Eduko kaj religio 
Iloilo havas dek gravajn universitatojn, la unua en 1924 ekfunkciis.

La ĉefa religio estas la katolika.

## Trafiko 
En Iloilo la pasaĝeroj uzas busojn, busetojn, triciklojn. La urbego estas ligita per fervojo kun Roxas ekde 1907. La haveno estas ankaŭ grava fiŝkaptista haveno, krome internacia flughaveno funkcias.

## Klimato 
La klimato de Iloilo estas klasifikita kiel tropika. Jare pluvas po 1954 mm, en ĉiuj monatoj estas precipitaĵoj, tamen inter majo-novembro ili estas pli oftaj. La averaĝa jara temperaturo estas , ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vidindaĵoj 
* malnovaj preĝejoj
* muzeo
* biblioteko

## Ĝemelurboj (eksterlande) 
* Cindao, Ĉinio (2003)
* Julin, Ĉinio (2011)
* Dededo, Gvamo
* Stockton (Kalifornio), Usono
* Pnom-Peno, Kamboĝo

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.britannica.com/place/Iloilo-City

Delgado Monument in Iloilo Business Park.jpg|Monumento
Henry Luce III Library.jpg|Biblioteko
Iloilocity.traffic 2.jpg|Trafiko
St. Anne Parish (Molo Church).jpg|Preĝejo
Alfonso A. Uy Student Union Building of Central Philippine University.jpg|Universitato

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Kategorio:Marhavenaj urboj
Rennes School of Business

**Rennes School of Business** estas eŭropa komerca universitato kun terenoj en Rennes. Ĝi estis fondita en la jaro 1990.

Rennes SB okupis la 56-an rangon en listo pri Eŭropaj Komercaj Lernejoj publikigita en 2012 fare de la ĵurnalo Financial Times.

La studprogramojn de Rennes SB akreditas la internaciaj organizaĵoj AMBA, EQUIS kaj AACSB. En 2019, 53% de la 4 330 studentoj estas eksterlandanoj.

## Citaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retejo

Kategorio:Lernejoj pri ekonomio kaj regado en Francio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1990
Kategorio:Rennes
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1990-1999
Kirasisto

[eta|Franca kirasisto el tempo de [Napoleonaj militoj]]
**Kirasisto**, estis membro de peza kavalerio, ekipita per pafarmiloj kaj  kaj armilaro, de kies ĉefa parto, ambaŭflanka kiraso, derivigis la kirasistoj sian nomon. La kirasistoj komencis aperi fine de la 15-a jarcento kiel anstataŭo por tradicia kavalira kavalerio.

Kategorio:Kavalerio
Kategorio:Batalaj profesioj
Ernesto Laclau

**Ernesto Laclau**  (naskiĝis la  en Bonaero, mortis la  en Sevilo) estis argentina politika teoriisto kaj filozofo. Li estis pioniro de postmarksista politika teorio. Li estis profesoro en la Universitato de Essex.

## Persona vivo 
Laclau studis historion en la Universitato de Bonaero ĝis 1969, kiam Eric Hobsbawm helpis lian eniron al Universitato de Oksfordo. En 1977 Laclau doktoriĝis en Essex.

## Profesia vivo 
La plej konata verko de Laclau estas *Hegemony and Socialist Strategy* (1985), kiun li verkis kune kun Chantal Mouffe. Ilia postmarksisma pensado ekkreskis dum iliaj aktivaj jaroj en la sociaj kaj studentaj movadoj de la 1960-aj jaroj. Ili malakceptis la ekonomian determinismon de marksismo, same kiel la doktrino, ke la klasbatalo estas la plej klara kontrasto en socio. En moderna socio ili vidas ne tiom la kontrasto inter kapitalo kaj laboro, sed des pli klaran kontraston inter la altklasularo kaj la malaltklasularo. Ili argumentas por radikala demokratio, en kiu oni povas esprimi diversajn kontrastojn.

## Verkoj 
* *Modos de producción en América Latina* (kun Carlos Sempat Assadourian, Ciro Flamarion S. Cardoso, Horacio Ciafardini kaj Juan Carlos Garavaglia) (Siglo, 1973)
* *Tres ensayos sobre América Latina* (kun Rodolfo Stavenhagen kaj Ruy Mauro Marini) (Anagrama, 1973)
* *Politics and Ideology in Marxist Theory* (NLB, 1977)
* *Política e ideología en la teoría marxista: capitalismo, fascismo, populismo* (Siglo, 1978)
* *Hegemony and Socialist Strategy* (kun Chantal Mouffe) (Verso, 1985)
* *New Reflections on the Revolution of our Time* (Verso, 1990)
* *Debates sobre el estado capitalista* (kun Nicos Poulantzas kaj Ralph Miliband) (Imago Mundi, 1991)
* *The Making of Political Identities* (redaktoro) (Verso, 1994)
* *Carpani: gráfica política* (kun Luis Felipe Noé) (Ayer, 1994)
* *Emancipation(s)* (Verso, 1996)
* *Emancipación y diferencia* (Ariel, 1996)
* *Desconstrucción y pragmatismo* (kun Simon Critchley kaj Jacques Derrida) (Paidós, 1998)
* *Contingency, Hegemony, Universality* (kun Judith Butler kaj Slavoj Žižek) (Verso, 2000)
* *Psicoanálisis y filosofía* (kun Slavoj Zizek kaj Alain Badiov) (Escuela de la Orientación Lacaniana, 2004)
* *On Populist Reason* (Verso, 2005)
* *La Razón Populista* (Fondo de Cultura Económica, 2005)
* *Pensar este tiempo* (kun Scott Lash kaj Chantal Mouffe) (Paidós, 2005)
* *Debates y combates: Por un nuevo horizonte de la política* (Fondo de Cultura Económica, 2008)
* *Elusive Universality* (Routledge, 2010)
* *Filosofía para la ciencia y la sociedad: indagaciones en honor a Félix Gustavo Schuster* (kun Emilio de Ípola, Bruno Winograd kaj Cecilia Hidalgo) (Fundación CICCUS, 2010)
* *Tres pensamientos políticos* (kun Álvaro García Linera kaj Guillermo O'Donnell) (Universidad de Buenos Aires, 2010)
* *Reinventar la izquierda en el siglo XXI* (Universidad Nacional de General Sarmiento, 2014)
* *Los fundamentos retóricos de la sociedad* (Fondo de Cultura Económica, 2014)

Kategorio:Argentinaj historiistoj
Kategorio:Argentinaj filozofoj
Kategorio:Argentinaj politikaj filozofoj
Kategorio:Marksistaj teoriistoj
Kategorio:Esploristoj de populismo
Kategorio:Kontinentaj filozofoj
Dentotroloj

**Karius kaj Baktus**, la **dentotroloj** estas la ĉefroluloj de dana porinfana libro *Karius og Baktus* de 1949, verkita kaj ilustrita de la norvego Thorbjørn Egner.

Ili estas la personigitaj bakterioj kiuj ĝoje dishakas la dentojn de knabo kiu ne brosas siajn dentojn. Kiam li komencas brosi, la dentotroloj estas forlavitaj kaj ne plu povas dishaki.

La historio de Karius kaj Baktus, kun siaj amuzaj ilustraĵoj kaj grava eduka mesaĝo, fariĝis klasika norvega infanrakonto. Ekde ĝia publikigo, la ideo de "denta trolo" estis uzata kiel eduka ilo por generacioj de skandinavaj infanoj.

Kategorio:Dana literaturo por infanoj
Kategorio:Troloj
Kategorio:Personigoj
Kategorio:Buŝa higieno
Kategorio:Literaturo por infanoj
Joanna Wronecka

**Joanna Wronecka** (naskiĝis la  en Krotoszyn) – pola arabistino, tradukistino kaj diplomato. Ambasadoro de Pollando en Egiptio (1999–2003) kaj Maroko (2005–2010), ambasadoro de Eŭropa Unio en Jordanio (2010–2015), en la jaroj 2015–2017 subsekretario de la ŝtato en Ministerio pri Eksteraj Aferoj, konstanta reprezentanto de Pollando ĉe Unuiĝintaj Nacioj (2017–2021).

## Vivo 
En 1981 finis arabistikon ĉe Varsovia Universitato. En 1985 defendis doktorecan disertaĵon pri arab-islama filozofio. Laboris en Instituto de Mediteraneaj kaj Orientaj Kulturoj, kaj en Fako de Ekstereŭropaj Landoj de Pola Scienca Akademio.

En 1993 komencis laboron en Ministerio pri Eksteraj Aferoj. En 1996 iĝis vicdirektoro de Departamento de la Sistemo de UN, en 1998 direktoro de la Departamento de Afriko kaj Proksima Oriento. En la jaroj 1999–2003 estis ambasadoro de Pollando en Egiptio, poste gvidis sekretariejon de la ministro pri eksteraj aferoj. En 2005 iĝis ambasadoro de Pollando en Maroko, plenrajtigita en Maŭretanio kaj Senegalo, malpostenigita en 2010.

Laŭ decido de Alta Reprezentanto por la komuna ekstera kaj sekureca politiko de la Eŭropa Unio Catherine Ashton, anoncita la 15-an de septembro 2010, iĝis ĉefo de delegitaro de Eŭropa Unio (ambasadoro de EU) en Jordanio.

La 27-an de novembro 2015 iĝis subsekretario de la ŝtato en Ministerio pri Eksteraj Aferoj pri la evolua kunlaboro kaj politiko koncerne Afrikon kaj Proksiman Orienton. Novembre 2017 prezidanto de Pollando Andrzej Duda nomumis ŝin al posteno de la konstanta reprezentanto de Pollando ĉe UN en Novjorko.

## Tradukaĵoj 
* Ibn Arabi, *Księga o podróży nocnej do najbardziej szlachetnego miejsca* (Libro pri nokta vojaĝo al la plej nobla loko), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Varsovio 1990, serio: Biblioteka Klasyków Filozofii (Biblioteko de Klasikuloj de Filozofio), ISBN 83-01-09566-0.
* Ibn ʾArabi, *Traktat o miłości* (Traktato pri amo), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Varsovio 1995, serio: Biblioteka Klasyków Filozofii, ISBN 83-01-11844-X.
* Al-Ghazali, *Nisza świateł* (La niĉo de lumo), p. 82, PWN, Varsovio

## Distingoj 
Distingita per Kavalira Kruco de la Ordeno *Pollando Restituta* (2010).

## Vidu ankaŭ 
* Sufiismo
* Lidia Milka-Wieczorkiewicz
* Zygmunt Smogorzewski

## Eksteraj ligiloj 
* Joanna Wronecka i Tomasz Kozłowski pierwszymi polskimi ambasadorami w dyplomacji Unii Europejskiej Joanna Wronecka kaj Tomasz Kozłowski unuaj polaj ambasadoroj en diplomatio de UN, msz.gov.pl, la 15-an de septembro 2010

Kategorio:Polaj orientalistoj
Kategorio:Personoj de Novjorko
Kategorio:Polaj tradukistoj
Kategorio:Polaj ambasadoroj en Egiptio
Kategorio:Polaj ambasadoroj en Maroko
Kategorio:Polaj diplomatoj
(89878) 2002 CL207

**(89878) 2002 CL207** estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi orbitas ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, do estas ano de la tiel nomata « Greka Tendaro ».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Canapville (Orne)

**Canapville** estas franca  situanta en departemento Orne, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Canapvillais*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Orne

## Eksteraj ligiloj 
* Canapville ĉe CdC Vallées d'Auge et du Merlerault

Kategorio:Komunumoj de Orne
Ákos Eleőd

**Ákos Eleőd** [Akoŝ elOd], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Eleőd Ákos** estas hungara arkitekto.
[eta|maldekstre|[Parko Memento fare de Eleőd]]
Ákos Eleőd naskiĝis la  en Budapeŝto.
eta|Monumento en Szeghalom fare de Eleőd
[eta|Monumento pri [Mór Jókai fare de Eleőd]]

## Biografio 
Ákos Eleőd akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1986. Li laboris inter 1986 kaj 1992 en privata firmao, poste li establis memstaran arkitekturan atelieron. En 1992 li gajnis konkuradon pri Parko Memento, poste tio estis kreita laŭ liaj planoj. Baldaŭ li faris similajn laborojn pri pluraj monumentoj. Li ricevis premiojn en 2012 kaj 2017. Li edziĝis en 1990, poste 3 gefiloj naskiĝis.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* monumento en Szeghalom
* monumento pri Mór Jókai en Budapeŝto
* arkitekturaĵoj de Parko Memento

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* anglalingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kupresaloj

La **kupresaloj** () estas planta ordo el gimnospermoj. Ĝi enhavas nur unu familion (kupresacoj), kaj ĉirkaŭ 30 genrojn, el kiuj la tipa genro estas kupreso.

## Taksonomio 
Jen la listo, laŭ The Plant List kaj World Flora Online (30 mar. 2020):

**Gymnospermae* - gimnospermoj
***Cupressales* Link - kupresaloj
****Cupressaceae* Gray - kupresacoj
*****Actinostrobus* Miq. - aktinostrobo
*****Athrotaxis* D. Don - atrotakso
*****Austrocedrus* Florin & Boutelje - aŭstrocedro
*****Callitris* Vent. - kalitriso
*****Callitropsis* - kalitropso
*****Calocedrus* Kurz - kalocedro
*****Chamaecyparis* Spach - kamecipariso
*****Cryptomeria* D. Don - kriptomerio
*****Cunninghamia* R. Br. ex A. Rich. - kuningamio
*****Cupressus* L. - kupreso
*****Diselma* Hook. f. - diselmo
*****Fitzroya* Hook. f. ex Lindl. - ficrojo
*****Fokienia* A. Henry & H.H. Thomas - fokienio
*****Glyptostrobus* Endl. - gliptostrobo
*****Juniperus* L. - junipero
*****Libocedrus* Endl. - libocedro
*****Metasequoia* H.H. Hu & W.C. Cheng - metasekvojo
*****Microbiota* Kom. - mikrobiotao
*****Neocallitropsis* Florin - neokalitropso
*****Neocupropsis* - neokupropso
*****Papuacedrus* H.L. Li - papuacedro
*****Pilgerodendron* Florin - pilgerodendro
*****Platycladus* Spach - platiklado
*****Sabina* Mill. - sabino*
*****Sequoia* Endl. - sekvojo
*****Sequoiadendron* J. Buchholz - sekvojadendro
*****Taiwania* Hayata - tajvanio
*****Taxodium* Rich. - taksodio
*****Tetraclinis* Mast. - tetraklino
*****Thuja* L. - tujo
*****Thujopsis* Siebold & Zucc. ex Endl. - tujopso
*****Widdringtonia* Endl. - vidringtonio

*genro akceptita en TPL sed ne en WFO (= *Juniperus* L.), kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.

## Referencoj 
Kategorio:Gimnospermoj
Ferenc Erdei (arkitekto)

**Ferenc Erdei,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Erdei Ferenc** estis hungara arkitekto, restaŭristo.
[eta|[Preĝejo Mario Magdaleno (Felsőörs) restaŭrita de Ferenc Erdei]]
Ferenc Erdei naskiĝis la  en Szerencs, li mortis la  en Balatongyörök.

## Biografio 
Ferenc Erdei frekventis mezlernejojn en sia naskiĝurbo kaj Miskolc, poste li akiris arkitekturan diplomon en Konstrua kaj Trafika Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1957. Liaj signifaj instruistoj estis Pál Csonka, Jenő Rados, Károly Weichinger, József Pelikán (arkitekto), Frigyes Pogány. Post siaj studoj li laboris ĝismorte en oficejo pri historia monumento, kie li specialiĝis pri la restaŭrado. En 1968 li atingis la rangon atelierestro, en 1984 li ricevis pli altan postenon. Li ricevis gravan arkitekturan premion en 1967.

## Elektitaj restaŭritaj konstruaĵoj 
* 1959-1960: ŝirma konstruaĵo por kapelo en Veszprém (urbo)
* 1959-1991: restaŭro de fortikaĵo de Szerencs
* 1961-1968: restaŭro de fortikaĵo de Kisnána
* 1963-1965: restaŭro de Preĝejo Mario Magdaleno (Felsőörs)
* 1963-1968: restaŭro de Fortikaĵo de Szigetvár
* 1976-1977: pligrandigo de Preĝejo Sankta Sebastiano (Zalaegerszeg)
* 1977-1982: restaŭro de Kalvinana preĝejo (Avas)
* 1980-1983: restaŭro de Preĝejo Ĉieliro de Maria (Kiszombor)
* 1983-1988: ŝirma konstruaĵo por ruino en Visegrád

## Postmorta ekspozicio 
* Budapeŝto, 1993

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj restaŭristoj
(89886) 2002 CT230

**(89886) 2002 CT230** estas troja asteroido de Jupitero malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Deep Lens Survey* elde la Inter-Amerika Observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

Ĝi orbitas, kun ioma klineco, en la ĉirkaŭaĵo ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, do en la grupo da korpoj tiel nomata « Greka Tendaro ».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Gnetacoj

alternative=Gnetum gnemon|eta|Gnetum gnemon
La **gnetacoj** () estas planta familio el la ordo gnetaloj (*Gnetales*). Ĝi apartenas al la gimnospermoj kaj enhavas ununuran genron: gneto.

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online (30 mar. 2020):

**Gymnospermae* - gimnospermoj
***Gnetales* Blume - gnetaloj
****Gnetaceae* Blume - gnetacoj
*****Gnetum* L. - gneto

## Referencoj 
Kategorio:Gimnospermoj
Kategorio:Plantofamilioj
Svetlana Gerasimenko

**Svetlana Gerasimenko** () (naskiĝis la 23-a de februaro 1945, Bariŝiŭka, Kieva provinco, Ukraina Soveta Socialisma Respubliko - 8-an de aprilo 2025) estis ukraina kaj taĝikia astronomo, esploristo de kometo Ĉurjumov-Gerasimenko.

## Biografio 
Svetlana Gerasimenko naskiĝis en 1945 jaro en ukraina urbeto Bariŝiŭka. En 1968 jaro ŝi diplomiĝis en la katedro de astronomio de Kijiva Universitato, poste ŝi studis en aspiranturo. En septembro de 1969 ŝi kune kun Klim Ĉurjumov, kunlaboranto de Ĉefa astronomia observatorio de ukraina Nacia akademio de scienco, trovis en ekspedicio al urbo Almato por observojn de kometoj.

La 11-a de septembro de 1969 jaro, Svetlana Gerasimenko kaj Ljuila Ĉirkova laboris en observatorio de Instituto de astrofiziko en Almato kaj fotografis kometon 32P/Comas Solà, uzante 50-centimentran teleskopon de Maksutov.  Gerasimenko sendis la faritajn fotogragiojn al Klim Ĉurjumov kaj li dum analizo evidentigis objekton kun parametroj de movado de la kometo, sed li missupozis, ke ĝi estas 32P/Comas Solà.

La 22-a de oktobro de 1969 jaro, Ĉurjumov komprenis, ke 32P/Comas Solà ne povas esti la objekto, ĉar kalkuloj montris, ke dispozicio de objekto en la fotografioj devas sur 2-3 gradoj proksime. La detala analizo de fotografio pruvis svagan bildon de kometo 32P/Comas Solà en dispozicio, kiu konfirmis la matematikaj kalkuloj.

Tiamaniere, la kalkuloj montris, ke la eltrovita objekto estas nova kometo. La kometo estis elpensita en 4 aliaj fotografioj, kiuj estis kreitaj de Gerasimenko inter 9-a de septembro kaj 21-a de septembro de 1969 jaro. 

En 1973 jaro, Gerasimenko translokiĝis en Duŝanbo, laŭ invito de la Instituto de Astrofiziko de Akademio de Sciencoj de Taĝikio. Nuntempe ŝi laboras kiel scienca kunlaboranto de la instituto, efektiviĝas esplorojn kaj studadon de kometoj.

En 1975 jaro, Svetlana Gerasimenko ricevis medalon pro malkovro de novaj astronomaj objektoj.

La 2-a de marto de 2004 jaro, Svetlana Gerasimenko, kune kun Klim Ĉurjumov vizitis la Gujana kosmodromo en Franca Gujano dum starto de lanĉo-veturilo, kiu lanĉis en spaco la eŭropan kosmosondilon Rosetta. La ĉefa meto de la sondilo Rosetta&nbsp; estas esplorado de kometo 67P/Churyumov-Gerasimenko. Kosmosondilo Rosetta alvenis la kometon la 12-a de novembro de 2014 jaro, la 17:00 laŭ UTC+02:00.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Светлана Герасименко: «Надо чаще смотреть на небо». Азия-плуюс. Февраль, 2004
* Дмитрий Иванов. Рандеву с кометой. lenta.ru

Kategorio:Naskiĝintoj en Ukrainio
Kategorio:Sovetiaj astronomoj
Kategorio:Ukrainaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Jemima Blackburn

**Jemima Wedderburn Blackburn** (1a de majo 1823 – 9a de aŭgusto 1909) estis skota pentristo kies verkaro havigas elvokan bildon de la rura vivo en la Skotlando de la 19-a jarcento. Unu el la plej popularaj ilustristoj en la Viktoria Britio, ŝi ilustris 27 librojn. Ŝia plej granda ornitologia atingo estis la dua eldono de ŝia verko "Birds drawn from Nature" (1868, Birdoj el la naturo). La plej el ŝiaj ilustraĵoj estas akvareloj, kaj kelkaj fruaj pentraĵoj ofte estis per inko. Kelkaj estas kolaĝoj, en kiuj ŝi fortondis konturon de birdo kaj transigis ĝin al diversaj fonoj, similmaniere al John James Audubon. Ŝiaj multaj akvareloj montras familian vivon fine de la 19-a jarcento en la Skotaj Altaj Teroj same kiel fantaziaj scenoj el porinfanaj fabloj. Ŝi atingis disvastigitan agnoskon sub la inicialoj JB aŭ per sia edzinnomo Mrs Hugh Blackburn.

Ŝiaj verkoj estis ekspoziciitaj en Edinburgo, Glasgovo kaj Londono kaj ekzempleroj estis akiritaj de la Brita Muzeo, la Brita Biblioteko, la Muzeo pri Natura Historio de Londono, la Brita Reĝa Kolekto, la Nacia Portretgalerio kaj pli ĵuse de la Skota Nacia Portretgalerio kaj de la Fondaĵo James Clerk Maxwell.

En 1868 ŝi publikigis *Birds drawn from Nature*, kiu ricevis tujan publikan laŭdon. Ekzemplero, mankolorigita sub propra kontrolo fare de Blackburn mem, estis prezentita el la Zoologia Societo de Londono. 

Beatrix Potter, fama pro sian propraj ilustraĵoj de naturaj kaj hejmaj animaloj, estis sekvanto de Blackburn el sia infanaĝo. Potter rememoris sian plezuron kiam ŝi ricevis ekzempleron de la verko de Blackburn "Birds drawn from Nature" por sia deka naskiĝtago.

## Birdoj 

File:Birds from Moidart and elsewhere (Plate 12) (8510237791).jpg|alt=An illustration of a tawny owl, from plate 12 of Birds from Moidart and elsewhere (1895).|'Arbarstrigo,' el plato 12a de *Birds from Moidart and elsewhere* (1895).
File:Birds from Moidart and elsewhere (Plate 19) (8511351802).jpg|'Turdo,' el plato 19a de *Birds from Moidart and elsewhere* (1895).
File:Birds from Moidart and elsewhere (Plate 20) (8510242531).jpg|'Merlo,' el plato 20a de *Birds from Moidart and elsewhere* (1895).
File:Birds from Moidart and elsewhere (Plate 47) (8511368578).jpg|'Korvo,' el plato 47a de *Birds from Moidart and elsewhere* (1895).

[eta|maldekstre|Detalo de akvarelo de Jemima Wedderburn priskribanta junan [James Clerk Maxwell reme sur lavujo en la rivero Urr.]]

## Notoj 
## Bibliografio 
* Blackburn, Jemima (Aprilo 1998). Jemima: The Paintings and Memoirs of a Victorian Lady. ISBN 9780862418182.

Kategorio:Skotaj pentristoj
Kategorio:Skotaj ornitologoj
Kategorio:Sciencaj ilustristoj
Kategorio:Skotaj akvarelistoj
Kategorio:Birdartistoj‎