Mekanika kalkulilo

[eta|upright=1.5|Variaj surtablaj mekanikaj kalkuliloj uzitaj en oficejoj el 1851 antaŭen. Ĉiu el ili havas diferencan uzant-interfacon. Tiu foto montras laŭhorloĝe el supra maldekstro: [Aritmometro, Komptometro, Dalton sumomaŝino, Sundstrand kaj Odhner Aritmometro.]]

**Meĥanika kalkulilo** aŭ **Mekanika kalkulilo** aŭ **kalkulmaŝino**, estis meĥanika aparato uzata por plenumi aŭtomate la bazajn operacion de aritmetiko. La plimulto de meĥanikaj kalkuliloj estis kompareblaj laŭ grando kun skribmaŝinoj aŭ malgrandaj surtablaj komputiloj kaj arĥaikiĝis pro la alveno de la elektronikaj kalkuliloj .

Notoj de Wilhelm Schickard skribitaj en 1623 informas, ke li desegnis kaj konstruis la plej fruan de la modernaj provmideloj por meĥanika kalkulado. Lia maŝino estis komponita el du serioj de teknologioj: unue, abako farita de Napieraj ostoj, por simpligi multiplikojn kaj dividojn, unuafoje priskribita ses jarojn antaŭe en 1617, kaj por la meĥanika parto, ĝi havis agord-butonan pedometron por plenumi sumojn kaj subtrahojn. Studo de pluekzistantaj notoj montris maŝinon kiu estus ŝtopiĝinta post kelkaj uzoj ĉe la sama agord-butono, kaj ke ĝi estus paneinta se ĝi devus montri kelkajn ciferojn (ekzemple sumi 1 ĝis 999). Schickard rezugnus pri sia projekto en 1624 kaj neniam menciis ĝin denove ĝis sia morto dekunu jarojn poste en 1635.

Du jardekojn post la malsukcesa klopodo fare de Schickard, nome en 1642, Blaise Pascal definitive solvis tiujn apartajn problemojn per sia invento de meĥanika kalkulilo. Aliĝinta al la laboro de sia patro kiel impostokolektisto en Rouen, Pascal desegnis la kalkulilon por helpi en la granda kvanto de ĝena aritmetika kalkulado.; ĝi estis nomita Paskala kalkulilo aŭ *Pascaline*.

La Aritmometro de Thomas, nome la unua komerce sukcesa maŝino, estis fabrikita ducent jarojn poste en 1851; ĝi estis la unua meĥanika kalkulilo sufiĉe fortika kaj sufiĉe fidinda por esti uzata ĉiutage en oficeja medio. Dum kvardek jaroj, de 1851 ĝis 1890, la aritmometro estis la nura tipo de meĥanika kalkulilo en komerca produktado kaj ĝi estis vendata tra la tuta mondo.

dekstra|eta|275px|ANITA Mk VIII.
La Komptometro, enkondukita en 1887, estis la unua maŝino kiu uzis klavaron kiu konsistis el kolumnoj de naŭ klavoj (el 1 al 9) por ĉiu cifero. La Dalton sumomaŝino, fabrikita el 1902, estis la unua, kiu havis klavaron el 10 klavoj. Oni uzis elektrajn motorojn ĉe kelkaj mekanikaj kalkuliloj el 1901. En 1961, maŝino de la tipo de la komptometro, nome la Anita mk7 el Sumlock Comptometer Ltd., iĝis la unua surtabla mekanika kalkulilo kiu ĝuis el tute elektronika kalkulmotoro, kreante la ligilon inter tiuj du industrioj kaj markante la komencon de ties malpliigo. La produktado de mekanikaj kalkuliloj ĉesis en la mezo de la 1970-aj jaroj fermante industrion kiu daŭris 120 jarojn.

Charles Babbage desegnis du novajn tipojn de mekanikaj kalkuliloj, kiuj estis tiom grandaj ke ili postulis la energion de vapormotoro por funkcii, kaj estis tro kompleksa por esti konstruita en sia epoko. La unua estis *aŭtomata* mekanika kalkulilo, nome lia diferencila maŝino, kiu povus aŭtomate komputi kaj presi matematikajn tabelojn. En 1855, Georg Scheutz iĝis la unua el areto da desegnistoj kiuj sukcedis konstrui pli malgrandan kaj pli simplan modelon de sia diferencila maŝino. La dua estis *programebla* mekanika kalkulilo, nome lia analiza maŝino, kiu Babbage ekdesegnis en 1834 ; "post malpli ol du jaroj li estis skizinta multon el la ĉefaj trajtoj de la moderna komputilo. Grava paŝo estis la adopto de sistemo el truigitaj kartoj deriva el la teksilo de Jacquard" kio faris ĝin senfine programebla. En 1937, Howard Aiken konvinkis IBM por desegni kaj konstrui la ASCC/Mark I, nome la unua maŝino de sia tipo, bazita sur la arkitekturo de la analiza maŝino; kiam tiu maŝino estis finita kelkaj nomigis ĝin "la revo de Babbage realigita".
eta|Interno de Olivetti MC 24 Divisumma

## Vidu ankaŭ 
* Aritmometro
* Kalkulilo
* Paskala kalkulilo

## Notoj 
## Fontoj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Reprinted by Arno Press, 1972 ISBN 0-405-04730-4.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Maŝinoj
Kategorio:Kalkuliloj