open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Flavkola makronikso

La **Flavkola makronikso** aŭ Etiopia makronikso, *Macronyx flavicollis*, estas specio de birdo de la familio de Motaciledoj, kiu enhavas ankaŭ la motacilojn kaj la pipiojn, kaj en ties genro de Makroniksoj aŭ Longunguloj, kiuj estas afrikaj birdoj de brunecaj supraj partoj kaj tre brilkoloraj gorĝoj (el flava tra oranĝa al rozkolora). Ĝi estas endemia de Etiopio.

## Aspekto 
La Flavkola makronikso estas tre simila kaj laŭ aspekto kaj laŭ kutimaro al la Flavgorĝa makronikso (*Macronyx croceus*) de aliaj partoj de Afriko. Fakte ĝi estas bruneca supre kun **flava gorĝo ĉirkaŭata de tre nigra bordo** kiu fariĝas brustozono kaj horizontala kaj iom vertikala centre, kiel plej parto de samgenranoj (5 specioj), escepte tiuj kiuj havas anstataue ruĝecan gorĝon (nome la Ruĝgorĝa makronikso kaj la Grimvuda makronikso). 

Tamen kiel distingilo tiu **ne havas plian flavan koloron en subaj partoj**. Krome la Flavkola makronikso estas tre rimarkinda birdo kun **flava gorĝo kaj sablokolora sube kaj bruneca supre**. Fakte la kapo montras brunan kronon kaj flavan superokulan strizonon el la beko; el la okulo al la nuko estas bruna. Ankaŭ la beko estas bruna, fortika kaj larĝa ĉebaze. La gorĝo estas tre flava kaj ĉirkaŭata de nigra strio kiu ekas mallarĝe el la bekobazo, plilarĝiĝas ĉekolflanke kaj fariĝas tre nigra brustozono kun pura supra bordo kaj strieca ĉe suba bordo al la sablokoraj subaj partoj; tiu nigra bordo siavice estas bordata de blankecaj areoj en vizaĝo, kolo kaj brusto. La kruroj estas rozkolorecaj. La dorso estas tre markata de sablokoloro kaj nigrecaj plumoj kun helruĝecaj bordoj.

Fakte, kiel klarigo de la nomo de la specio, oni povus diri ke tiu ne havas pli da flava gorĝareo ol la aliaj 5 samgenranoj kun sama ero, sed ja tiu estas la ununura kiu havas nur tiun suban flavan areon, dum la aliaj havas pli da flavo. La latina scienca nomo *flavicollis* signifas same “kun flava kolo”, kio fakte ne tute pravas, ĉar temas nur pri la gorĝareo.

## Vivejo 
Ties natura biotopo estas subtropika aŭ tropika altaltituda herbejo kaj plugebla tero. Ĝi estas komuna herbeja birdo de okcidentaj kaj sudorientaj altaj teroj de Etiopio escepte en malproksima norde kie ili forestas. Ĝi estas birdo de malferma herbejo, kun herbotufoj por nestumado kaj arbustaro kaj almenaŭ unufoje nestumis en kultivejo. Ili loĝas el 1 200 al 4 100 m kaj ĝi estas pli komuna inter 1 800 kaj 2 750 m.

## Kutimaro 
Tiu afrotropisa specio manĝas ĉefe surgrunde kaj ties dieto enhavas insektojn kaj aliajn senvertebrulojn. La reprodukta sezono okazas ĉefe el junio al aŭgusto, eventuale en februaro. La nesto, kie la ino demetas 2-3 ovojn, estas tasforma kaj konstruita el herbo kovrita el fibro aŭ ĉevalharo, situa surgrunde inter herbo.

## Minaco 
Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

## Referencoj 
* En angla 
* BirdLife International 2004.  Macronyx flavicollis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

## Vidu ankaŭ
*Etiopaj montaraj arbustetaroj

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Motaciledoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Grimvuda makronikso

La **Grimvuda makronikso** (***Macronyx grimwoodi***) estas specio de birdo de la familio de Motaciledoj, kiu enhavas ankaŭ la motacilojn kaj la pipiojn, kaj en ties genro de Makroniksoj aŭ Longunguloj, kiuj estas afrikaj birdoj de brunecaj supraj partoj kaj tre brilkoloraj gorĝoj (el flava tra oranĝa al rozkolora).

Tiu specio havas rozkoloran aŭ ruĝecan gorĝareon, kiel la parenca Ruĝgorĝa makronikso, sed tiu koloro ne plias sube de la brusto, dum ĉe la Ruĝgorĝa makronikso jes. La resto de la subaj partoj estas sablokoloraj, dum la supraj partoj estas brunecaj kun dorso de nigrecaj plumoj kun helbrunaj bordoj. La vango estas pli helbruna ol la krono kiu estas pli malhelbruna.

Ĝi troviĝas en Angolo, Demokratia Respubliko Kongo kaj Zambio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj laŭsezone humidaj aŭ inunditaj herbejoj de malaltaj teroj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Macronyx grimwoodi.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Motaciledoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Ruĝgorĝa makronikso

La **Ruĝgorĝa makronikso** aŭ Rozbrusta makronikso, ***Macronyx ameliae***, estas specio de birdo de la familio de Motaciledoj, kiu enhavas ankaŭ la motacilojn kaj la pipiojn, kaj en ties genro de Makroniksoj aŭ Longunguloj, kiuj estas afrikaj birdoj de brunecaj supraj partoj kaj tre brilkoloraj gorĝoj (el flava tra oranĝa al rozkolora).

Fakte tiu estas unu el la du samgenranoj kiu havas ruĝecan al rozruĝecan gorĝareon anstataŭ flavan kiel la aliaj 6 samgenranoj. La alia ruĝgorĝa samgenrano estas la Grimvuda makronikso kiu ne havas plian samkoloran suban parton, dum ĉe la Ruĝgorĝa makronikso la rozruĝeca nuanco atingas ĝis la komenco de la suba ventro.

Same kiel ĉe la aliaj samgenranoj, ankaŭ ĉe la Ruĝgorĝa longungulo la **kolora rozruĝeca gorĝareo estas ĉirkaŭata de tre nigra strio** kiu estas el la beko nur mustaĉa strieto, poste malaperas kaj reekas en la kolflankoj kaj plilarĝiĝas en brusto (eĉ pli ol ĉe la samgenranoj) kiel centra rimarkinda marko kiu iĝas nigreca strieco sur pala fono en brustoflankoj. Sube estas pli markata rozruĝeca nuanco en la centro dum en flankoj kaj suba ventro paliĝas kun iomete da bruneca strieco. La kruroj estas rozkolorecaj. En kapo estas bruneca kun nigrastrieca krono, blankeca larĝa superokula strio, bruneca vangareo kaj suba blankeca makulo. La dorso estas bruneca kun nigrecaj plumoj de helbrunaj bordoj.

Ĝi troviĝas en Suda Afriko (sude de linio el Kongo al Kenjo) nome en Angolo, Bocvano, Demokratia Respubliko Kongo, Kenjo, Malavio, Mozambiko, Namibio, Sudafriko, Tanzanio, Zambio kaj Zimbabvo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj laŭsezone humidaj aŭ inunditaj herbejoj de malaltaj teroj.

Tiu specio povus formi superspecion kun la Orgorĝa makronikso, *M. aurantiigula*. La valideco de geografiaj rasoj estas dubindaj por kelkaj fakuloj, kiu preferas trakti la specion kiel monotipa.

Oni agnoskas 3 subspeciojn provizore, kiuj estus la jenaj.
* *wintoni*, Sharpe, 1891 – centra kaj sudorienta Kenjo (centra altaj teroj, Baseno de Lago Viktorio kaj Masai Mara) kaj norda Tanzanio (suden al Serengeti kaj Ngorongoro, orienten al Lago Manyara kaj Ebenaĵoj Ardai kaj Sanja). 
* *altanus*, Clancey, 1966 – orienta kaj suda Angolo, sudorienta DRKongo kaj pleja sudokcidenta Tanzanio suden al nordorienta Namibio, norda Bocvano (Delto Okavango, marĉoj de Linjanti kaj inundebenaĵo de Ĉobe), pleja nordokcidenta Mozambiko kaj plejaj norda kaj centra Malavio; ankaŭ en nordorienta kaj centra Zimbabvo. 
* *ameliae*, de Tarragon, 1845 – marborda suda Mozambiko kaj nordorienta Sudafriko (marbordo de KwaZulu-Natal suden al Lago Sankta Lucia). 

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Macronyx ameliae.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
*Bildo ĉe ADW

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Motaciledoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Ŝarpea makronikso

La **Ŝarpea makronikso**, *Macronyx sharpei*, estas specio de birdo de la familio de Motaciledoj, kiu enhavas ankaŭ la motacilojn kaj la pipiojn, kaj en ties genro de Makroniksoj aŭ Longunguloj, kiuj estas afrikaj birdoj de brunecaj supraj partoj kaj tre brilkoloraj gorĝoj (el flava tra oranĝa al rozkolora). Ĝi estas endemia de malgrandaj montarherbejaj areoj de sudokcidenta Kenjo, nome en Ebenaĵo Kinangop, Mau Narok kaj Uasin Giŝu. Ankaŭ en aliaj montoj, kiaj Monto Kenjo sed ne vidata ĵuse.

maldekstre|eta|Ŝarpea makronikso
Tiu afrotropisa specio estas 16-17 cm longa, surgrundema birdo, kun supraj partoj tre markataj de sablokoloro kaj nigrecaj plumoj kun helruĝecaj bordoj. La **subaj partoj estas flavaj**, sed malkiel la aliaj samgenranoj, kiu havas nigran strion ĉirkaŭ la kolora gorĝareo, tiu specio anstataŭe havas **bruston tre markata je nigreca strieco**, dum gorĝo kaj ventro estas tute pure flavaj. La vosto montras blankajn eksterajn vostoplumojn dumfluge.

Similaj specioj kun kiuj tiu povus esti konfuzata estas aliaj longunguloj de la genro Macronyx, sed tiuj havas pli elstarajn blankajn angulojn en vosto. La Flavgorĝa makronikso, *M. croceus*, ĝenerale estas pli malaltaj altitudoj, estas pli granda, pli fortika, kun solida nigra brustozono. 

Ili manĝas ĉefe skarabojn kaj arakidojn. Ties biotopo povus sekiĝi komplete for de la reprodukta sezono, kaj tiam la birdo faras mallongajn movojn for de tiuj areoj. La ĝenerala teritorio estas ĉirkaŭkalkulta je 2,500 km². Tiu birdo estas endanĝerita, kun ĉirkaŭkalkulata populacio de malpli da 20,000 individuoj, kiu malpliiĝas. Ties herbeja habitato estas anstataŭata de kultivejoj kaj woodlots, kie tiu specio forestas, kvankam ili povus toleri gregaron; tiele konverto de paŝtejoj en terkultivejoj endanĝerigas la specion. Ili bezonas malaltan herbejon kun herbotufoj por nestumado.

## Referencoj 
* En la angla 
* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 40397, Macronyx sharpei, 11a Majo 2006. Endanĝerita

## Vidu ankaŭ 
*Orientafrikaj montarbaroj

## Eksteraj ligiloj 
*BirdLife Species Factsheet 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Motaciledoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
CW

**CW** havas diversajn signifojn:

* **CW-komplekso** estas speco de topologia spaco.
* **CW** estas radioamatora mallongigo signifanta la manieron de radia komunikado per morsa kodo.
* **CW** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Kuracao.
* **.cw** estas nacia domajno de la alta nivelo de Kuracao.
1170-aj jaroj

## Eventoj 
### Afriko 
### Amerikoj 
### Azio 
*1274: Saladino konkeris Damaskon kaj akiris krom la egipta ankaŭ la sirian kronon.

### Eŭropo 
*Irlando estis konkerita de Anglio.

## Gravaj personoj 
### Reĝoj 
#### Afriko 
##### Egiptio 
*Saladino, regis kiel sultano de 1171 ĝis 1193.

#### Ameriko 
#### Azio 
##### Sirio 
*Saladino, regis kiel sultano de 1174 ĝis 1193.

#### Eŭropo 
##### Imperiestroj de la Sankta Romia Imperio 
* Frederiko la 1-a "Barbarossa" regis de 1152 ĝis 1190.

##### Anglio 
*Henriko la 2-a, regis de 1154 ĝis 1189.

##### Francio 
*Ludoviko la 7-a, regis de 1137 ĝis 1180.

### Aliaj eminentuloj 
*

## Mortintoj 
*

## Malkovroj 
## Notoj kaj referencoj
Partio de Socialista Alianco

La **Partio de Socialista Alianco ** (rumane *Partidul Alianţa Socialistă*) estas politika partio en Rumanio. Ĝi kreiĝis el parto de la Socialista Partio de Laboro (SPL), kiu rifuzis kunfandiĝon kun la Social-Demokrata Partio en Julio 2003 kaj deziris, ke la SPL plu ekzistu kiel marksisma partio. Ĉar la rumana registaro ne agnoskis ĝin kiel SPL, ĝi alprenis la nomon SPA.

Ĉi tiu partio estas gvidata de 165-membra Nacia komitato, de 60-membra Direkcia Komitato kaj de 60-membra Plenum-Komitato.

Ĝi estas unu el la fondintaj membroj de la Eŭropa Maldekstro.

## Eksteraj ligiloj 
* Partia retejo 
* Retejo de "Socialistul", La gazeto eldonata de la PSA

Kategorio:Politikaj partioj de Rumanio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1992
Ananka grupo

eta|250px|Diagramo montranta la orbitojn de la neregulaj jupiteraj satelitoj. La anaka grupo estas videbla en centro-maldekstro.
eta|250px|Diagramo montranta la inklinaciojn de la anoj de la ananka grupo en funkcio de la granda duonakso. (la ruĝaj cirkloj montras la *diametrojn* de la lunoj)
eta|250px|Diagramo montranta la "kernon" de la ananka grupo

La **ananka grupo** estas grupo da naturaj satelitoj de Jupitero kies
retrogradaj orbitoj estas similaj. Tiu grupo ricevis sian nomon de Ananko, plej granda satelito de la grupo, kiu entenas 72% el ties maso.

## Ecoj 
Tri objektoj (Praksidiko, Jokasto kaj Harpaliko) de la ananka grupo havas saman grizan koloron, Ananko estas kolore inter la griza kaj la pala ruĝa.

Tia grupo povas deveni el la fragmentiĝo de asteroido kaptita de Jupitero.
La meĥanismo de tia kapto ne estas bone klarigita: por iĝi satelito, preterpasanta objekto devas perdi sian kinetan energion, kaj la rimedo de tia perdo estas nekonata.
Oni hipotezis, ke en la estinto, la jupitera atmosfero etendiĝis multe pli malproksime ol hodiaŭ. Asteroido, pro la froto kun tia atmosfero povas esti bremsita kaj diseriĝi.

Ĉar Ananko, ĉefa ano de la grupo, konservas almenaŭ 72% el la maso de la tuta grupo, oni povas taksi, ke la kaptita asteroido ne tro multe disireĝis.

### Orbitaj ecoj 
La ananka grupo anigas retrogradajn lunojn kies orbitoj havas grandajn duonaksojn inter 19&nbsp;300&nbsp;000 kaj 22&nbsp;700&nbsp;000 km, klinecojn inter 145,7° kaj 154,8° rilate al la Jupitera ekvatoro kaj discentrecojn inter 0,002 kaj 0,28.

Tiu grupo entenas "kernon" da ok satelitoj, kies orbitoj havas parametrojn tre proksimaj :Ananko, Praksidiko, Jokasto, Harpaliko, Tiono, Evanteo, Mnemo, kaj (eble) S/2003 J 16.

Ok aliaj satelitoj: Eŭporio, Ortosio, Telksino, Hermipo, Helikeo S/2003 J 3, S/2003 J 15 kaj S/2003 J 18, havas pli disajn orbitajn parametrojn, tamen ili povus esti anoj de la grupo.

## Listo 
Ĉefaj orbitaj ecoj de la anoj de la ananka grupo. La orbitoj de tiaj satelitoj estas perturbataj de aliaj satelitoj kaj planedoj, ĉi-tiuj valoroj estas por la epoko de:
:la  koncernante Mnemon;
:la  koncernante Anankon;
:kaj la  koncernante la ceterajn.

*La nepruvitaj anoj estas en kursivo*.

Kiel por ĉiuj retrogradaj lunoj, IAU rezervas nomojn finiĝantajn per "e" por tiuj lunoj (en angla lingvo).

## Notoj kaj referencoj 
## eksteraj ligiloj 
*  Kolizia deveno de la grupoj da neregulaj satelitoj
*  Eksteraj jupiteraj satelitoj kaj trojanoj
*  La jupiteraj satelitoj
*  Nombra neregulaj satelitoj ĉirkaŭ Jupitero
*  La ananka grupo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Jupitero
Wallbach AG

**Wallbach** estas komunumo en la distrikto Rheinfelden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1755 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Wallbach situas ĉe la okcidenta flanko de Rejno, kiu formas la landlimon kun Germanio kaj disigas ĝin de la samnoma vilaĝo en Baden-Virtembergo, kiu estis disigita de ĝi okaze de la franca okupado de la Frick-Valo fine de la 18-a jarcento kaj hodiaŭ formas parton de la germana urbo Bad Säckingen.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,55&nbsp;km², de kiuj 1,32&nbsp;km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,81&nbsp;km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 351 m s.m. sur la altebenaĵo de la iama moreno de la glaciepoka Rejn-Glaĉero, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 280 m s.m. ĉe la bordo de Rejno.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Wallbach limas en nordokcidento al Möhlin, en nordoriento al la germana urbo Bad Säckingen, en oriento al Wehr ankaŭ en Germanio, en sudoriento al Mumpf, kaj en sudokcidento al Zeiningen.

## Trafiko 
Wallbach estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio de Möhlin al Wegenstetten.

Tra la komunuma teritorio pasas la kantona ĉefvojo n-ro 3 de Zuriko al Bazelo, kiu tamen ne rekte tuŝas al vilaĝocentron. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A3 troviĝas en distanco de proksimume 5 kilometroj en Rheinfelden.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Wallbach datiĝas el la jaro 1281 kiel *Walabuok*.

Dum romia epoko sur la teritorio de la hodiaŭa komunumo Wallbach ekzistis tri gardoturoj, kiuj ekde la jaro 370 sekurigis la nordan limon de la Romia Imperio.

La vilaĝo en mezepoko estis homburga servuto kaj poste habsburga kiel parto de la voktdistrikto Bad Säckingen. En la jaro 1797 la regiono estis konkerita de francaj trupoj. Post mallonga franca regado, ĝi kun la tuta Frick-Valo fariĝis en 1802 parto de la Helveta Respubliko kaj en 1803 de la nova Kantono Argovio, kaj Wallbach estiĝis komunumo de la argovia distrikto Rheinfelden.

## Vidu ankaŭ 
* Wallbach

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Wallbach
Orgorĝa makronikso

La **Orgorĝa makronikso** (***Macronyx aurantiigula***) estas specio de birdo de la familio de Motaciledoj, kiu enhavas ankaŭ la motacilojn kaj la pipiojn, kaj en ties genro de Makroniksoj aŭ Longunguloj, kiuj estas afrikaj birdoj de brunecaj supraj partoj kaj tre brilkoloraj gorĝoj (el flava tra oranĝa al rozkolora). Ĝi povus formi superspecion kun la Ruĝgorĝa makronikso, *M. ameliae*. Krome la birdoj el suda Kenjo foje estis separataj kiel raso subocularis. Ĝi estas monotipa. 

Ĝi troviĝas en orienta Kenjo (ĉefe ĉe marbordoj sed ankaŭ ĝis Najrobio), suda Somalio kaj nordorienta Tanzanio. Ties natura habitato estas seka savano kaj subtropikaj aŭ tropikaj sekaj herbejoj de malaltaj teroj. Tiu estas birdo de malferma herbejo en pli sekaj areoj ol la simila Flavgorĝa makronikso. Ambaŭ specioj estas simpatrikaj ĉe marbordo, sed fore ili ne koincidas. 

La Orgorĝa makronikso havas sablokolorajn subflave flankojn kaj **la gorĝareo estas oranĝaflava al tre brila sulfurflava**, kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *aurantiigula* signifas precize “kun ora gorĝo”. Tiu areo estas bordita de nigra larĝa strio kiu striiĝas vertikale suben. La resto de la brusto montras flavecan nuancon. En kapo estas flava antaŭa superokula strio kaj bruneca strieca krono. La dorso montrs nigrecajn plumojn kun helbrunajn bordojn.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Macronyx aurantiigula.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Motaciledoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Nóra Tábori

**TÁBORI Nóra** [pr. ta:bori] estis hungara aktorino naskiĝinta en Temeŝvaro la 15-an de junio 1928 - mortinta la 23-an de novembro 2005 en Budapeŝto.

## Kariero 
Nóra Tábori debutis en 1942 kiel dancistino en Szeged. Ekde 1943 li venis al Szombathely, kie ŝi elpaŝis en etaj roloj. Ekde 1945 ŝi ludis en Pécs kaj poste en Győr. Ekde 1951 ŝi estis ano de la teatro *A Magyar Néphadsereg Színháza* (nun Vígszínház). Ŝi ofte ricevis rolojn ankaŭ en Hungara Radio kaj Hungara Televizio.

## Premio 
* Jászai Mari-premiito (1957, 1961)
* Meritartisto (1975)
* Eminenta artisto (1981)
* Premio Kossuth (1994)

## Roloj 
* Anitra (Ibsen: Peer Gynt);
* Nyina (Ĉeĥov: Sirály);
* Antigone (Anouilh);
* Roxane (Rostand: Cyrano de Bergerac);
* Eve (Maugham: Színház);
* Jónásné (Csurka I.: Házmestersirató);
* Dora Strang (P. Shaffer: Equus);
* Pearce-né (Shaw: Pygmalion);
* Mama (Örkény I.: Rózsakiállítás);
* Kvasnya (Gorkij: Éjjeli menedékhely);
* Mamóka (Presser G.–Sztevanovity D.–Horváth P.: A padlás);
* Ida Bober (Malamud: A segéd).

## Filmoj 
* Bonan vesperon somero, bonan vesperon amo

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Henriette Takács

**TAKÁCS Henriette** [pr. taka:ĉ] estis hungara aktorino, kantistino (soprano) naskiĝinta en Nagyvárad la 25-an de majo 1848 mortinta ?. 

## Kariero
Henriette Takács debutis la 2-an de oktobro 1866 en la trupo de István Reszler. Ŝi ludis en bonegaj provincaj trupoj. Ekde 1878 ŝi uzis la nomon de sia edzo, Sándor Oláh. Ŝi forlasis la aktorkarieron en printempo de 1904. Ŝia edzo Sándor Oláh (Baja, 1846–1883. ĉ.) estis unue pastro, poste ekde 1868 aktoro, pli poste sufloro.

## Roloj
*Mirabella (Strauss: Cigánybáró); 
*Tóti Dorka (Gaál J.: A peleskei nótárius); 
*Felvidéki Rozália (Rákosi J.: Szélháziak); 
*Rebeka (Szigligeti E.: Cigány).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj kantistoj
La Vérité (1960)

***La Vérité*** (***La Vero***) estas franca-itala filmo de Henri-Georges Clouzot aperinta en 1960.

## Temo 
Juna virino estas juĝata pro la murdo de sia amanto.

Dominique Marceau estas juĝata pro la murdo de sia amanto Gilbert Tellier. Laŭlonge de la aŭdiencoj iom post iom riveliĝas la vera vizaĝo de la akuzitino... Dominique amindumis Gilbert, la junan fianĉon de sia fratino Annie. Tamen se por Dominique, flirtanta knabino kun facilanimaj moroj, ĝi estas malgrava amaventuro, por Gilbert ĝi estas rivelado de voranta pasio, kaj por Annie ŝiranta dramo. Gilbert forlasas Annie por vivi kun Dominique. Ŝi tamen trompas lin kaj Gilbert, elreviĝinta, reiras ĉe Annie. Pro kolero kaj malkuraĝiĝo, Dominique mortigas Gilbert.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *La Vérité*
* Reĝisoro: Henri-Georges Clouzot
* Scenaro, adapto kaj dialogoj: Henri-Georges Clouzot, Véra Clouzot, Simone Drieu, Jérôme Géronimi (Jean Clouzot), Michèle Perrein, Christiane Rochefort
* Help-reĝisoro: Serge Vallin
* Bildoj: Armand Thirard
* Dekoroj: Jean André
* Sono: William-Robert Sivel
* Muntado: Albert Jurgenson
* Muziko: Stravinski, Beethoven
* Produktado: Raoul Lévy
* Produkta direktoro: Louis Wipf
* Firmaoj: Iéna Productions (Parizo), C.E.I.A.P (Romo)
* Distribuo: Columbia
* Filmado ekde la  en studioj de Joinville
* Daŭro: 124 minutoj
* Ĝenro: Dramo
* Aperdato:  en Francio

## Rolularo 
* Brigitte Bardot: Dominique Marceau
* Sami Frey: Gilbert Tellier
* Charles Vanel: Majstro Guérin
* Paul Meurisse: Majstro Eparvier
* Louis Seigner: Prezidanto de asizo
* Marie-José Nat: Annie Marceau, Fratino de Dominique
* René Blancard: Ĝenerala advokato
* Jean-Loup Reynold: Michel Delaunay
* André Oumansky: Ludovic Toussaint, estro de "Spoutnik"
* Jacques Perrin: Jérôme Lamy
* Claude Berri: Georges
* Jacqueline Porel: Asistantino de Majstro Guérin
* Colette Régis: Ludonantino de Gilbert
* Fernand Ledoux: D-ro De Gérard, leĝa kuracisto
* Louis Arbessier: Profesoro en konservatorio
* Colette Castel: Juna advokatino
* Guy Tréjean: Kuracisto
* Albert Michel: Ĵurnalisto
* Dominique Zardi: Figuranto (viro eliranta el metroo kaj en trinkej-teraso)
* Barbara Sommer: Daisy
* Christian Lude: S-ro Marceau
* Suzy Willy: S-ino Marceau
* Jackie Sardou: Pordistino
* Hubert de Lapparent: Advokato
* Marcel Delaitre: Ĵurnalisto
* Marcel Cuvelier: Ĵurnalisto
* Charles Bouillaud: Advokato de Annie
* Jacques Hilling: Kliento de "Spoutnik"
* Raymond Meunier: Kuiristo de "Spoutnik"
* Jacques Marin: Bus-ŝoforo
* Robert Mercier: Trinkejestro
* Pierre Roussel: Ĵurnalisto
* Pierre Durou: Pac-gardisto
* Marcel Loche
* Francis Lemonnier
* Jean Roucher
* Louis Saintève
* Jean Houbé
* Paul Bonifas: Juĝ-registristo
* Germaine Delbat: Dungitino de "Spoutnik"
* Arlette Gleize
* Simone Berthier: Luprenantino
* Betty Beckers
* Claudine Berg
* Jenny Doria
* Yvonne Dany 
* Georgette Peyron

## Eksteraj ligiloj 
* La Vérité en IMDb 
* La Vérité en BiFi.fr

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Italaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1960
Kategorio:Filmoj de Henri-Georges Clouzot
Emil Tábori

**TÁBORI Emil** [pr. ta:bori] estis hungara aktoro, dramverkisto, reĝisoro naskiĝinta en Detta la 5-an de marto 1874 kaj mortinta en Budapeŝto la 30-an de aprilo 1936.

## Kariero 
Emil Tábori debutis en 1896 en Selmecbánya. Dum duonjaron li ludis en la Népszínház de Budapeŝto en 1897. Post ludo en etaj provincaj trupoj, en jaroj 1904–1914 estiĝis aktoro kaj reĝisoro de la trupo de Ignác Krecsányi (Buda–Temeŝvaro). Li denove aperis en provinco. En 1919 li estis reĝisoro de la teatro Kollektív Színtársulat. En 1924 li ludis en Aŭstrio. Inter 1929 kaj 1933 li estis ĉefreĝisoro kaj teatraĵverkisto de la Komédia Orfeum.

## Roloj 
* Wermelskirch (Hauptmann: Henschel fuvaros);
* Miller (Schiller: Ármány és szerelem);
* Bailly (Panquette: A corneville-i harangok)

## Verkoj 
* *Négy a kislány* (kun G. Vágó , muziko I. Barna , 1916);
* *Lőcsei ítélet* (1924);
* *Tánczos Tar Veronika* (1924).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Mihály Takáts

**TAKÁTS Mihály** [pr. taka:ĉ] estis hungara operkantisto (baritono) naskiĝinta en Nagybánya la 13-an de septembro 1861 kaj mortinta en Keszthely la 20-an de aŭgusto 1913.

## Kariero 
Mihály Takáts ricevis stipendion de Nacia Teatro (Budapeŝto) kaj li akiris operkantistan diplomon en Reĝa Muzikakademio en 1886. Lia ĉefinstruisto estis Richárd Pauli. Li debutis en 1883 kaj li estis gvidanta baritonulo ĝis sia morto de la Reĝa Operejo de Budapeŝto. Li estis elstara Wagner-kantisto, kiu ankaŭ en Bayreuth gastrolis. Li aperis ankaŭ kiel kanzonkantisto en 1894.

## Roloj 
* Valentin (Charles Gounod: Faŭsto);
* Rigoletto (Verdi);
* Don Giovanni (Mozart);
* Brankovics György (Ferenc Erkel);
* Wolfram, Biterolf (Wagner: Tannhäuser (opero));
* Scarpia (Puccini: Tosca);
* Almaviva gróf (Mozart: La geedziĝo de Figaro);
* Tiborc (Ferenc Erkel: Bánk bán).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ferenc Tamás

**TAMÁS Ferenc** [pr. tama:ŝ] estas rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Târgu Mureş la 3-an de oktobro 1922.

## Kariero 
Ferenc Tamás dungiĝis en 1946 al Székely Színház de Târgu Mureş. Li pensiuliĝis en 1986.

## Roloj 
* Bobcsinszkij (Gogol: A revizor);
* Mitch (Williams: A vágy villamosa);
* Rankin (Shaw: Brassbound kapitány megtérése);
* Csebutikin (Ĉeĥov: Három nővér);
* Ory főinkvizítor (Sütő A.: Csillag a máglyán);
* Sodró Antal (Csiky G.: Cifra nyomorúság).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Simon Tamás

**TAMÁS Simon** [pr. tama:ŝ] estas hungara aktoro naskiĝinta en Colţeşti la 24-an de novembro 1946. 
## Kariero
Simon Tamás ekde 1972 ĝis 1986 estis ano de la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo poste ekde 1986 en Hungarujo en Békéscsaba de la teatro Békés Megyei Jókai Színház.  
## Roloj
*Csongor (Vörösmarty M.: Csongor és Tünde); 
*Richárd (Jókai M.: A kőszívű ember fiai); 
*Agárdi Péter (Heltai J.: A néma levente); 
*Nagy Sándor József (Száraz Gy.: A nagyszerű halál).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio: Rumanujaj hungaraj aktoroj
Lajos Tándor

**TÁNDOR Lajos** [pr. ta:ndor] estas hungara aktoro naskiĝinta en Bukareŝto (Rumanujo) la 15-an de novembro 1926. Lia edzino estis Ilona Gurnik.

## Kariero 
Lajos Tándor ekde 1950 ludis en la A Magyar Néphadsereg Színháza, poste en Teatro Kisfaludy, ekde 1954 ĝis 1958 en la Nacia Teatro (Pécs), sekve en Teatro Csokonai (Debrecen) kaj denove en la Gaja Teatro, poste ekde 1962 en la Teatro Jókai (Békéscsaba), resp. Teatro Thália (Budapeŝto).

## Roloj 
* Jenő (Jókai M.–Földes M.: *A kőszívű ember fiai*);
* Mercutio (Shakespeare: *Romeo kaj Julieta*);
* Lucifer (Madách I.: ''La Tragedio de l' Homo*);
* K. Müller (Görgey G.: *Komámasszony, hol a stukker?'').

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Emília Tarnói

**TARNÓI Emília** [pr. tarno:i] *Tirnován* estas rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Sighişoara la 20-an de julio 1931. 

## Kariero
Emília Tarnói ekde 1954 ludis en la teatro Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat de Satu Mare. 

## Roloj
*Molett hölgy (Karácsony B.: A rút kis kacsa); 
*Veron (Móricz Zs.: Sári bíró); 
*Blanka (Otčenášek: Rómeó és Júlia november végén); 
*Hétzsákné asszony (Romhányi J.–Fényes Sz.: Hamupipőke).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio: Rumanujaj hungaraj aktoroj
Areopagitica

***Areopagitica***, aŭ ***Parolado por la libereco de necenzurita presado***, (angle: *Aeropagitica, a Speech for the Liberty of Unlicensed Printing*) estas parolado de John Milton al la komuna ĉambro de la parlamento de Westminster, publikigita la .

En la epoko de la unua angla revolucio, la aŭtoro defendas la liberecon de la gazetaro, nuligita de la parlamentanoj per leĝo de la . Li indikas interalie, ke la cenzuro neniam ekzistis en antikva Grekujo aŭ en la romia respubliko.

La titolo rilatas kaj al la greka Areopago, ejo, kie kunvenis diversaj realaj aŭ mitaj tribunaloj, kaj al samnoma parolado de la atena parolisto Isokrato, kiu ĝuste celis restarigi la konsilion de Areopago.

Same kiel Isokrato, Milton ne intencis voĉe prononci sian paroladon. Ĝi estis disdonita en presita versio, en formo de pamfleto, por iel pli bone ridigi pri la cenzuro, kiun la teksto denuncas.

## Eksteraj ligiloj 
*  Teksto interreta 

Kategorio:Libroj aperintaj en 1644
Kategorio:Angla enlanda milito
Kategorio:Liberalismo
Kategorio:Filozofiaj verkoj
Kategorio:Politikaj libroj
Kategorio:John Milton
Basbala pilko

eta|200px
**Basbala pilko** estas pilko farita por la sporto nomata basbalo.

## Ecoj 
Laŭ la grandaj ligoj de basbalo la pilko havu ĉirkaŭmezuron inter 22,9 kaj 23,5 centimetroj (inter 9 kaj 9 1/4 da coloj) kaj estu inter 142 kaj 148,8 gramojn peza (inter 5 kaj 5 1/4 da uncoj).
La kerno de la pilko estas plej ofte el korko ĉirkaŭita de kaŭĉuko kaj tegita de fadeno, ŝnureto aŭ lano. La ekstera parto de la pilko konsistas el du partoj de ledo aŭ artefarita materialo kunkudritaj per 108 kudreroj ruĝkoloraj. Tiu fadeno estas platigita por malpligrandigi la aerreziston de la pilko.

La grando kaj la maso de pilko povas varii laŭ la postuloj de la konkursoj aŭ laŭ la kategorio de la ludantoj.

## Historio 
En la 19-a jarcento unu nura pilko estis uzata dum maĉo kaj ŝanĝita nur, se ĝi vere estis damaĝita. Kiam la pilko alteriĝis inter la spektantoj, la helpistoj reĵetis ĝin al la teamanoj. Dum la maĉo la pilko tegiĝis de polvo kaj de aliaj substancoj uzataj de la ĵetistoj por ŝanĝi la vojon de pilko; ĝi damaĝiĝis surface aŭ laŭ la kudrolinioj.

En 1909 la du ĉefaj usonaj ligoj adoptis la saman pilkon por ĉiuj komunaj maĉoj. En 1920 Ray Chapman mortis post pilkofrapo ĉekapa. Ekde tiam la arbitraciantoj anstataŭas la pilkon tuj post ekdamaĝiĝo. Nuntempe uzatas dekduo da pilkoj por unu maĉo.

## Famaj pilkoj 
* La pilko batita de Mark McGwire por sia 70-a ĉirkaŭkurado en 1998 (kiu starigis novan rekordon de ĉirkaŭkuradoj en unu sezono de supera ligo) estis vendita par subtenanto al la bildstrio-desegnisto Todd McFarlane kontraŭ 3 milionoj da usonaj dolaroj.

* En 2007, la pilko batita de Barry Bonds por sia 756-a kurado (rekordo de nombroj de kuradoj en supera ligo), estis proponita aŭkcie la 21-an de aŭgusto. Ĝin aĉetis la 15-an de septembro la stilisto Marc Ecko kontraŭ sumo de 752.467 usonaj dolaroj. Post pridemando de subtenantoj per sia ttt-ejo, Ecko decidis aldoni asterikson al la pilko antaŭ ol sendi ĝin al la templo de la famo de basbalo en Cooperstown. La asterikso havas duoblan signifon. Ĝi unue referencas al la rekordo de kuradoj batitaj en unu sezono de Roger Maris en 1961 (61 kuradoj). La dua signifo rilatas al la supozo de droguzado fare de Bonds en la 2000-aj jaroj, kiu ombris lian rekordon.

## Referencoj 
Kategorio:Basbalo
Kategorio:Pilkoj
András Tassy

**TASSY András** [pr. taŝi] *Schittbeck* estis hungara aktoro naskiĝinta en Nagykároly en 1903 kaj mortinta en Budapeŝto la 18-an de septembro 1963.

## Kariero 
Tassy estis apotekisto en Zalău kaj poste li ludis en provincaj trupoj. Ekde 1937 ĝis 1963 li estis ano de la Nacia Teatro de Budapeŝto en epizodroloj.

## Roloj 
* Fürstenberg (Schreyvogel: A Kreml Istene);
* A tiszteletes (Shaw: Warrenné mestersége);
* Munkanélküli (Brecht: Jó embert keresünk).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Pogoń Lwów

**Pogoń Lwów** estas pola futbalklubo el Lwów. Ĝi estis fondita la 1904.

## Rezultoj de la klubo 
* **Pola ĉampionado: x4**
** 1922,1923,1925,1926

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Pogoń Lwów

Kategorio:Polaj futbalteamoj
Kategorio:Lvivo
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1904
Sándor Tatai

**TATAI Sándor** [pr. tatai] estas rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Oradea la 2-an de oktobro 1951. 
## Kariero
Sándor Tatai ekde 1980 li estis ano de la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş, poste dum du jaroj de la teatro Temesvári Állami Csiky Gergely Színház de Temeŝvaro. En aŭtuno 1988 li revenis al teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş.
## Roloj
*Tipatescu (Caragiale: Az elveszett levél); 
*Karandisev (Ostrovskij: Hozomány nélküli lány); 
*Homály, Kundi Kund (Tamási Á.: Csalóka szivárvány); 
*Baracs (Szirmai A.: Mágnás Miska).
## Eksteraj ligiloj
*Spektakloj pluajhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=3683
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon
Kategorio: Rumanujaj hungaraj aktoroj
László Tarr

**TARR László** [pr. tar] estas rumanuja hungara aktoro, altlerneja instruisto naskiĝinta en Salonta la 28-an de julio 1927 kaj mortinta en Târgu Mureş la 20-an de novembro 2010. 
## Kariero
László Tarr ekde 1954 estis ano de la teatro Székely Színház de Târgu Mureş. Ekde 1955 li instruis drampraktikon en la Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat de Târgu Mureş. 
## Roloj
*Orgon (Molière: Tartuffe); 
*Drinkwater (Shaw: Brassbound kapitány megtérése); 
*Arturo Ui (Brecht: Állítsátok meg Arturo Uit!); 
*Fügedes (Sütő A.: Vidám sirató egy bolyongó porszemért); 
*Bolond (Shakespeare.: Reĝo Lear); 
*Tiborc (Katona J.: Bánk bán); 
*Bizonyos Lajos (Méhes Gy.: Egy roppant kényes ügy); 
*Nemes Keszeg András (Sh.: Vízkereszt, vagy amit akartok).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon
Kategorio: Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Martina Gedeck

[eta|Martina Gedeck en [Frankfurto ĉe Majno (2009)]]
**Martina Gedeck** [] (n. 14-an de septembro 1961 en Munkeno) estas germana aktorino. La vasta publiko ŝin konis kiel rolanto de luksokuiristino Martha en la kinofilmo "Bella Martha". Ŝi apartenas al la plej elstaraj kinaj kaj televidaj aktoroj de sia generacio en Germanio.

## Filmoj 
* 1986: In der Kälte der Sonne
* 1987: Retouche
* 1987: Aquaplaning
* 1988: Die Beute (Televidfilmo = TV)
* 1988: Tiger, Löwe, Panther (TV)
* 1989–93: Liebling Kreuzberg (televidserio)
* 1989: Schulz & Schulz (TV kvinparta)
* 1991: Leo und Charlotte (televidserio)
* 1991: Hausmänner
* 1991: Ein Fall für Zwei (televidserio)
* 1991: Unser Lehrer Doktor Specht (televidserio)
* 1992: Krücke
* 1992: Endstation Harembar (TV)
* 1993: Der Hausgeist (televidserio)
* 1994: Hölleisengretl
* 1994–95: Frauenarzt Dr. Markus Merthin (televidserio)
* 1994: Der bewegte Mann
* 1995: Das Schwein - Eine deutsche Karriere
* 1995: Stadtgespräch
* 1996: Das Leben ist eine Baustelle
* 1996: Der schönste Tag im Leben
* 1996: Frauen lügen nicht
* 1997: Harald – Der Chaot aus dem Weltall
* 1997: Der Neffe
* 1997: Single Bells
* 1997: Rossini – oder die mörderische Frage, wer mit wem schlief
* 1998: Frau Rettich, die Czerni und ich
* 1998: Deine besten Jahre
* 1999: Ich habe nein gesagt (TV)
* 1999: Grüne Wüste
* 1999: Alles Bob
* 2000: O Palmenbaum
* 2000: Happy Hour oder Glück und Glas
* 2001: Scheidung auf amerikanisch
* 2001: Bella Martha
* 2001: Verlorenes Land (TV)
* 2002: Andreas Hofer 1809 – Die Freiheit des Adlers (TV)
* 2003: Der Stich des Skorpion
* 2003: Das Blaue Wunder
* 2003: Unsre Mutter ist halt anders (TV)
* 2003: Geheime Geschichten (TV)
* 2003: Ins Leben zurück (TV)
* 2004: Hunger auf Leben (TV)
* 2004: Casanova (TV)
* 2004: Spiele der Macht – 11011 Berlin (TV)
* 2005: Das Leben der Anderen
* 2005: Elementarteilchen
* 2005: Auf ewig und einen Tag (TV)
* 2005: Ein perfekter Freund (*Un ami parfait*)
* 2006: Der gute Hirte (*The Good Shepherd*)
* 2006: Sommer ’04
* 2007: Verlassen
* 2007: Meine schöne Bescherung
* 2008: Geliebte Clara
* 2008: Der Baader Meinhof Komplex
* 2009: Sisi (TV)
* 2010: Jud Süß – Film ohne Gewissen

## Aŭskultlibroj 
[eta|Gedeck ĉe legoprezentado sur la [frankfurta librofoiro 2008]]
* 2007: *Mord im Zeichen des Zen* de Oliver Bottini, mallongigita legado, Patmos, Duseldorfo. ISBN 978-3-491-91256-4
* 2008: *Im Sommer der Mörder* de Oliver Bottini, mallongigita legado, Patmos, Duseldorfo. ISBN 978-3-491-91266-3
* 2008: *Im Auftrag der Väter* de Oliver Bottini, mallongigita legado, Patmos, Duseldorfo. ISBN 978-3-491-91279-3
* 2008: *Im Bauch des Ozeans* de Fatou Diome, Reihe *Afrika erzählt*, Aŭtorizita Aŭskulta versio, SCALA Z MEDIA GMBH, Munkeno, ISBN 978-3-88698-595-1
* 2006: *Die Harzreise* de Heinrich Heine, Unterlauf & Zschiedrich Hörbuchverlag, Berlino, ISBN 978-3-934384-32-3

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala persona retejo
* 
* 
* intervjuo kun ŝi en programo de la nordgermana radia korporacio NDR, vidita en oktobro 2008

Kategorio:Germanaj aktoroj
Marigny-lès-Reullée

**Marigny-lès-Reullée** estas franca komunumo kiu situas en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo 11 km sudoriente de Beaune.

## Geografio 
La komunumo situas en maldekstra bordo de la rivero Bouzaise. Ĝi enhavas la vilaĝon Marigny-lès-Reullée kaj la vilaĝetojn Reullée kaj Moisey.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado.

Turismo (fiŝado).

## Vidindaĵoj 
La preĝejo Sankta Luko datiĝas de la 19-a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Beaune
* Communauté d'agglomération de Beaune Côte et Sud
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Zsuzsa Técsy

**TÉCSY Zsuzsa** [pr. te:ĉi] estas rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Târgu Mureş la 3-an de oktobro 1917 kaj mortinta en Târgu Mureş la 2-an de marto 1989. 

## Kariero
Zsuzsa Técsy ekde 1939 ĝis 1941 studis en konservatorio de Kluĵo, poste ŝi ludis en Kassa, Komárom, Érsekújvár, Rozsnyó, Esztergom, Újpest, Gyöngyös kaj Hatvan. Inter 1946–1968 ŝi estis anino de la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş.

## Roloj
*Pernelle asszony (Molière: Tartuffe); 
*Sostrata (Machiavelli: Mandragóra); 
*Chiriachita (Muşatescu: Titanic keringő); 
*Poncia (García Lorca: Bernarda Alba háza).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Sándor Técsy

**TÉCSY Sándor** [pr. te:ĉi] estis hungara aktoro naskiĝinta en Târgu Mureş la 24-an de aŭgusto 1946 kaj mortinta en New York City la 21-an de decembro 2011.http://7ora7.hu/hirek/elhunyt-tecsy-sandor.

## Kariero 
Sándor Técsy ludis ekde 1967 ĝis 1969 en la teatro Temesvári Állami Csiky Gergely Színház de Temeŝvaro, inter 1969–70 en la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş, en jaroj 1971–76 en la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe, inter 1976–77 denove en la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş, en jaroj 1977–1980 en la teatro Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea. En 1980 li elmigris Usonon, en jaroj 1985–89 estis ano de la Teatro Hungara de Novjorko, ekde 1991 li ludis en la Hungara Teatro de Toronto.

## Roloj 
* Balázs (Móricz Zs.: Nem élhetek muzsikaszó nélkül);
* Fejenagy, a kovács (Petőfi S.: A helység kalapácsa);
* Ernesto Roma (Brecht: Állítsátok meg Arturo Uit!);
* Edek (Mrozek: Tangó).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
The Transporter

***The Transporter*** (esperante “La Transportisto”) estas agfilmo prezentita en Usono en 2002. La filmo estas produktita de Luc Besson kaj Corey Yuen.

**Frank Martin** (interpretata de Jason Statham) estas la protagonisto de la filmo kaj li plenumas multajn danĝerajn scenojn sen stuntisto. En la filmo, kiu estas lokita en Francio, la ekssoldato Frank Martin laboras kiel transportisto page kaj li paradas per nekredeblaj akrobataĵoj per aǔtomobilo.

En 2005 estas realigita sekvo, kiu nomiĝas “Transporter 2“; en 2008 estas realigita la tria filmo de la serio, “Transporter 3“.

## Temo 
Frank Martin (Jason Statham), usona ekssoldato, praktikas la profesion de transportisto je malleĝaj varoj. Li devas transporti personojn aǔ pakaĵojn per sia aǔtomobilo. Li ne devas esti kaptata dum la transportado.

Por praktiki pli bone sian laboron, Frank memtrudas al si tri regulojn:

1.	La interkonsento ne povas esti ŝanĝata aǔ modifata;

2.	Neniam diri nomojn;

3.	Neniam malfermi pakaĵojn.

## Vidu andaŭ 
* Transporter 2
* Transporter 3

Kategorio:Agfilmoj
Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Krimaj filmoj
Kategorio:Luktosportaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2002
Kategorio:Transporto en fikcio
Masakro de Deir Jassin

eta|dekstra|Mapo de *Deir Yasin*.
**Deir Yasin** (ankaŭ **Deir Jassin**, arabe **دير ياسين** *Dair Yāsīn*, en la palestina dialekto *Dēr Yāsīn*) estis araba vilaĝo, nun parto de Giw'at Scha'ul, nordokcidenta de Jerusalemo. En la vilaĝo okazis amasmurdado de araboj fare de israela terorisma grupo Irgun, la 9-an de aprilo 1948.

## Fono, masakro kaj sekvoj 
La cionismaj militistaj subgrundaj organizoj (terorgrupoj) Irgun Tzwai Le’umi (IZL) kaj Leĥi (LHI) murdis laŭ samepokaj sciigoj de Irgun-komandisto Mordeĥaj Ra'ana, ĉ. 254 civilulojn.

La perforta, krima agado kaŭzis panikon inter la araba loĝantaro. Pro tiu masakro kaj pliaj agadoj jam ĝis la vera komenco de la palestina milito la 14-an de majo 1948 – do ene de 35 tagoj – fuĝis aŭ estis forpelitaj de 250.000 ĝis 300.000 palestinaj araboj. La ŝokefiko de la masakro estis tiom granda, ĉar la araba vilaĝo Deir Yasin estis „kooperativa”, kiu provis kunvivi kun la juda reprezentiĝo en Palestino. La fenomeno, ke spite al tio, tie okazis tiom brutala buĉado, radikaligis la araban-palestinan loĝantaron. La demando ĉu la masakristoj antaŭvidis ties sekvojn (kaj tiel okazis intenca masakrado) estas disputita inter la historiistoj.
eta|la malnova vilaĝo.
La amasmurdadon komandis la pli posta ĉefministro kaj pacpremiito Menaĥem Begin. Begin defendis poste la masakron: „La masakro de Deir Jassin  – sen la ,venko‘ de Deir Jassin neniam estiĝintus la ŝtato de Israelo. La agado estis eluzita pli poste en la enlandaj politikaj bataloj kontraŭ partio de partioj de Begin Cherut kaj Likud. La partopreno de Hagana en la amasmurdo estis neklara.

Kvar tagojn poste – la 13-an de aprilol 1948- okazis atako de arabaj liberbrigadanoj ĉe la Skopus-monto je sanitara konvojo, dum kiu mortis 77 judoj kaj vundiĝis 23, plimulto el ili kuracistoj kaj flegistinoj. Tiu atako estis rigardata kiel respondo, venĝo al Deir Yassin.

## Eksteraj ligiloj 
* The Deir Yassin Remembered Documentary Dokumentada paĝaro, angle
* fotopaĝaro  angle

Deir Yasin, Massaker von
Kategorio:1948 en Israelo
Kategorio:Masakroj en Azio
Gyula Thuróczy

**THURÓCZY Gyula** [pr. turo:ĉi] estis hungara aktoro kaj reĝisoro naskiĝinta en Hídvég la 24-an de januaro 1885 kaj mortinta en Debrecen la 28-an de februaro 1959.

## Kariero 
Gyula Thuróczy en 1906 dungiĝis por tri jaroj al la teatro de Szabadka. Inter 1908–1911 li estis ano de la teatroj Magyar kaj Király, en 1911–12 de Pécs, en 1912–13 denove de Szabadka. Post 1921 lia kariero ligiĝis ĉefe al Debrecen, en jaroj 1926–1937 li ankaŭ reĝisoris. En 1937–38 li estis ano de la Teatro Művész. En 1939 li estiĝis direktoro kaj aperis ĉefe en la urboj de Transsilvanujo. En 1939–40 li ludis en la Fővárosi Operettszínház, en 1941–42 li estis ĉefsekretario de la Új Magyar Színház. Ekde 1945 ĝis 1949 li estis ano denove de la teatro de Debrecen.

## Roloj 
* Hamlet (Shakespeare);
* Peer Gynt (Ibsen);
* Caliban (Shakespeare: A vihar);
* Az abbé (Anthelme);
* Biberách (Katona J.: Bánk bán);
* Mátyás (Heltai J.: A néma levente).

## Reĝisoraĵoj 
* Shaw: Az ördög cimborája;
* Herczeg F.: Bizánc;
* Madách I.: Az ember tragédiája;
* Shakespeare: Hamlet.

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ilona Titkos

**TITKOS Ilona** [pr. titkoŝ] estis hungara aktorino naskiĝinta Kolozsvár la 21-an de majo 1898 kaj mortinta en Budapeŝto la 22-an de majo 1963.

## Kariero 
Ilona Titkos lernis en Priaktora Lernejo de la Tutlanda Societo Aktora. En 1919 estis de Artúr Bárdos invitita al la Teatro Belvárosi, poste ŝi dungiĝis en 1920–21 al la Andrássy úti Színház, en 1921–22 kaj en 1923–25 al denove al Teatro Belvárosi, en 1922–23 kaj inter 1925–1930 al la Teatro Magyar, en jaroj 1930–1935 al la Gaja Teatro. En 1934–35 ŝi elpaŝis en Nacia Teatro (Budapeŝto), poste en jaroj 1935–37 denove en la Teatro Magyar. En 1942 ŝi ricevis rolon en la Teatro Madách. Je la fino de la jaro 1944 oni arestis ŝin, sed baldaŭ oni ellasis ŝin libera. Ŝi ludis en 1945 en Új Színház, en jaroj 1945–1947 en Miskolc, en 1948 en la Teatro Magyar. Kvankam inter 1947–1959 ŝi estis anino de la Nacia Teatro, apenaŭ ŝi ricevis rolojn. Por jaroj 1955–57 Tibor Mészöly dungis ŝin al la Nacia Teatro (Miskolc). Ŝi pensiuliĝis en 1959. Ŝi ludis ankaŭ en filmoj.

## Roloj 
* Mariska (Bíró L.: Mariska vagy a házasságkötés iskolája);
* Masa (Verneuil: Masa pénzt keres);
* Annie (Molnár F.: Játék a kastélyban);
* Anna (Langer: Külváros);
* Mme. Butkevics (Viŝnevskij: Feledhetetlen 1919);
* Warrenné (Shaw: Warrenné mestersége);
* Pearce-né (Shaw: Pigmaliono);
* Halál (García Lorca: Vérnász);
* Prudencia (García Lorca: La domo de Bernarda Alba).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Gyula Toducz

**TODUCZ Gyula** [pr. toduc] estis rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Zalău la 10-an de junio 1930 kaj mortinta en Kluĵo la 3-an de julio 1988.

## Kariero 
Gyula Toducz ekde 1954 estis ano de la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo.

## Roloj 
* Szilvai professzor (Szigligeti E.: Liliomfi);
* Tihanyi (Tomcsa S.: Az utolsó szalmaszál);
* Nicia (Machiavelli: Mandragóra);
* Tiribi (Heltai J.: A néma levente)

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Pascal Greggory

**Pascal Greggory** (naskiĝis la 8-an de septembro 1953 en Parizo) estas franca aktoro.

## Filmaro (elekto) 
* 1975: D-ro Françoise Gailland (*Docteur Françoise Gailland*)
* 1977: Sinjorino Claude (*Madame Claude*)
* 1979: La fratinoj Brontë (*Les Sœurs Brontë*)
* 1980: Katerino de Heilbronn (*Catherine de Heilbronn*)
* 1982: La bela geedziĝo* (*Le beau Mariage*)
* 1983: Paŭlino sur la plaĝo (*Pauline à la plage*),
* 1986: Trinku vian kafon, ĝi malvarmiĝos (*Bois ton café, il va être froid*)
* 1993: La arbo, la urbestro kaj la kulturoteko aŭ la sep hazardoj (*L’arbre, le maire et la médiathèque ou les sept hasards*)
* 1994: La reĝino Margot (*La Reine Margot*)
* 1998: Kiu min amas, prenas la trajnon (*Ceux qui m'aiment prendront le train*)
* 1999: Johana de Arko (*The Messenger: The Story of Joan of Arc*)
* 1999: Le Temps retrouvé ("Tempo retrovita")
* 2000: La fideleco (*La Fidélité*)
* 2000: La konfuso de la ĝenroj (*La Confusion des Genres*)
* 2004: (*Arsène Lupin*)
* 2005: (*Gabrielle*)
* 2006: La foliumantino (*La tourneuse de pages*)
* 2007: La knabino (*La môme*)
* 2008: Hunda nokto (*Nuit de chien*)
* 2008: Amata Clara (*Geliebte Clara'')

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Viroj
Transporter 2

***Transporter 2*** (esperante “La Transportisto 2”), estas agfilmo, prezentita en 2005. Ĝi estas la sekvo de *The Transporter*.

## Temo 
**Frank Martin** (Jason Statham) ŝanĝas laboron kaj iĝas ŝoforo de la familio Billings. Intertempe li amikiĝas kun Jack, la eta filo de la familio Billings. Iam, Frank devis akompani Jack-on ĉe la kuracisto, sed la kuracista personaro havis suspektan sintenon. Efektive viruso estis injektita al Jack, sed la celo estis trafi la patron de Jack, ĉar li estas ministro, kiu aprobas leĝojn kontraŭ la drogo. Oni devas trovi rapide la antidoton. Por estri ĉi tiun planon estas Gianni (Alessandro Gassman) kaj lia fianĉino Lola (Kate Nauta).

## Vidu ankaŭ 
* The Transporter
* Transporter 3

Kategorio:Agfilmoj
Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2005