open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fritz von Wille

**Friedrich (Fritz) Gustav August Julius Philipp Rudolf von Wille** (21a de aprilo 1860 en Weimar; 16a de februaro 1941 en Düsseldorf), estis germana pejzaĝpentristo kaj posedanto de la Burgo Kerpen (1911–1941).

eta|ondofrapado sur Sylt, 1894
eta|*Vintro en Bewingen*, 1914
eta|hochkant|portreto de Fritz von Willes sur lia tomboŝtono
eta|Burgo Kerpen, elaera foto (2015)

## Honoroj 
* En Düsseldorf, Trier-Tarforst kaj Kerpen ekzistas *Fritz-von-Wille-strato*.

## Literaturo 
* Irene Markowitz (Bearb.): *Die Düsseldorfer Malerschule*, Mus. Kat., Kunstmuseum Düsseldorf, Düsseldorf 1969 = Kataloge des Kunstmuseums Düsseldorf 4,2.
* Alfred Kirfel: *Fritz von Wille – Maler der Eifel*. In: *Jahrbuch des Kreises Schleiden 1972*. S. 27–33.
* Otto Baur, Alfred Kirfel, Margot Klütsch, Dirk Kocks und Heinz Ladendorf: *Fritz v. Wille, der Maler der Eifel*. Ausstellungskatalog, Daun 1979, Hrsg. Kreis Daun.
* Margot Klütsch (Bearb.): *Die Sammlung von Wille im Haus Beda Bitburg*. Museumskatalog, Bitburg 1992.
* Margot Klütsch: *Fritz von Wille, Werk und Wirkung*. In: Conrad Peter Joist (Hrsg.): *Landschaftsmaler der Eifel im 20. Jahrhundert*. Düren 1997, S. 9–24.
* Margot Klütsch (Bearb.): Wille, Fritz von, in: *Lexikon der Düsseldorfer Malerschule 1819–1918*. Band 3, München 1998, Seite 427 f.
* Hans Joachim Bodenbach: Fritz von Wille, in: Begegnungen mit Eifelmalern – Eine Familiengeschichte –, in: Neues Trierisches Jahrbuch 2000, N. F., 40. Band, Trier 2000, S. 247–268 mit 18 Abb. und Farbtafel IV. (Auch Sonderdrucke). Mit Gemälden/Zeichnungen folgender Maler: Aenni Härtung/Koblenz (1 Abb. s/w.), Kavenmoser/Koblenz (?)/(1 Abb. s/w.), Pitt Kreuzberg/Schalkenmehren (1 Farbt., und 3 Abb. s/w.), Jean Möhren / Elberfeld (1 Abb. s/w), Dr. Hans Roth/Koblenz (1 Abb. s/w.), Fritz Schönhagen/Koblenz (?) (1 Abb. s/w.), E. v. Hauth/Mayen (S. 249–254, mit 4 Abb. Nr. 3–6, s/w.), Otto von Wille/Düsseldorf (2 Abb. s/w.).
* Margot Klütsch: *Fritz von Wille 1860–1941. Von Düsseldorf in die Eifel*. Ausstellungskatalog, Prüm und Bitburg 2006, Hrsg. Galerie Schwarzer, Düsseldorf und Haus Beda, Fritz-von-Wille-Museum, Bitburg.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Literaturliste im Online-Katalog  der Staatsbibliothek zu Berlin
* Künstler Homepage auf http://www.eifel-und-kunst.de/
* Werke von Fritz von Wille 
* Fritz von Wille malt die Tomburg im Herbst. Der Maler, sein Werk und ein restauriertes Gemälde. (PDF )

Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Pejzaĝistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Ejfelo
Harpalo

**Harpalo** (greke: Ἅρπαλος) filo de Maĥatas de Elimeja estis nobelo de Macedonio kaj juna amiko de Aleksandro la Granda en la 4a jarcento a.K. Lama de unu kruro, kaj tiele nedevigita al la militservo, Harpalo ne sekvis Aleksandron en sia antaŭeniro ene de la Persa Imperio sed ricevis postenon en Malgranda Azio. Aleksandre ŝajne kontaktis lin per peto de legota materialo por sia perdita tempo. Harpalo sendis al sia reĝo teatraĵojn de Esĥilo, Sofoklo kaj Eŭripido, la historion de Filisto kaj odojn de Filokseno kaj de Telestes.

## Referencoj 
Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en -323
János Sőregi

**János Sőregi** [jAnoŝ ŝOregi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sőregi János** estis hungara muzeologo, arkeologo, muzeestro.
eta|Busto de János Sőregi en Cigánd
János Sőregi http://mek.niif.hu/02100/02115/html/4-1313.html naskiĝis la  en Kiscigánd, li mortis la  en Debrecen.

## Biografio 
János Sőregi frekventis mezlernejon en Sárospatak, poste studis juron 2 jarojn, poste oficiran lernejon. Li batalis dum la 1-a mondmilito, poste li akiris juran diplomon. Post siaj studoj li okupiĝis pri sia bieno, laŭokaze li faris jurajn laborojn, fine li kolektis etnografiaĵojn. Inter 1922 kaj 1932 li praktikadis en muzeo de Debrecen (en 1930 li ricevis statuson), sed li ankaŭ plulernis en Universitato István Tisza kaj en Vieno. Li doktoriĝis en 1927 el historio, arkeologio kaj geografio. Li laboris plu en la menciita muzeo inter 1932-1936, inter 1936-1950 li estis muzeestro, poste li pensiuliĝis. Li multe okupiĝis pri arkeologiaĵoj en la Granda Hungara Ebenaĵo, ĉefe pri Hortobágy.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A szkíta-magyar kontinuitás* (Karcag, 1927)
* *A hortobágy-görbeháti középkori templom és temető* (Debrecen, 1935)
* *Debrecen város Déri Múzeuma és műkincsei* (Budapeŝto, 1941)
* *Írások a száz éves szabadságharc emlékezetére* (Debrecen, 1948)
* *Hajdúsági Halmok* (Hajdúböszörmény, 1981) - kunverkinto
* *Kék könyv - Ifjúkori napló* (Cigánd, 2015) - taglibro

## Memorigiloj 
* busto en Cigánd https://www.kozterkep.hu/~/25798/Soregi_Janos_Cigand_2013.html
* muzeeto en Cigánd
* strato en Debrecen

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo S, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Hungaraj numismatikistoj
Ghaith Pharaon

**Ghaith Rashad Pharaon** (, naskiĝis la 8-an de septembro 1940, mortis en Bejruto la 6-an de januaro 2017) estis saudarabiano negocisto, bankiero, krimulo.

## Biografio 
Li frekventis signifajn universitatojn (ekzemple Universitato Stanford), poste li laboris en bankoj. Usono akuzis lin pro kunlaboro de teroristoj, sed juĝeja proceso ne okazis. En 2014 li aĉetis la kastelon de Seregélyes. En 2016 estis raportite ke li aĉetis domon en Budapeŝto, tuj apud la persona loĝejo de la hungara ĉefministro Viktor Orbán.

## Referencoj 
Kategorio:Krimuloj
Kategorio:Aziaj entreprenistoj
Kategorio:Saudarabianoj
Kategorio:Studentoj de universitato Harvard
Molosanoj

dekstra|eta|215px|Triboj de Epiro en antikveco, inter kiuj Molosanoj.
La **Molosanoj** () estis antikv-greka triba popolo, ŝtato kaj regno kiu loĝis en la regiono de Epiro ekde la Mikena Epoko. Ĉe la norda limo ili havis la Kaonianojn kaj en la suda limo la regnon de Tesprotianoj. La Molosianoj estis parto de la Ligo de Epiro ĝis ili frontis kontraŭ Romio en la Tria Macedonia Milito (171–168 a.K.). La rezulto estis katastrofa, kaj la venĝemaj romianoj sklavigis 150,000 el ties loĝantoj kaj aligis la regionon ene de la Romia Respubliko.

## Referencoj 
## Fontoj 
* 
* 
* 
* 
* Lewis, David Malcolm; Boardman, John (1994). The Cambridge Ancient History: The Fourth Century B.C. Cambridge, United Kingdom: Cambridge University Press. ISBN 0-521-23348-8.
* 

Kategorio:Antikvaj grekoj
Kategorio:Epiro
Kategorio:Popoloj de Eŭropo
Kategorio:Aleksandro la Granda
28105 Santallo

**28105 Santallo** estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomata en honoro de la amatora astronomo *Roland Santallo*, kiu observas elde Tahitio. Li observis multenombrajn kataklismajn  kaj partoprenis al la malkovro de sep  kiel ano de la reto *MicroFUN*.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kojneo (apartigilo)

**Kojneo** aŭ **kojnea lingvo** havas plurajn signifojn. Bonvolu elekti:
* Kojnea greka lingvo, la "komuna" dialekto de la greka uzata dum la helena kaj romia antikvoj;
* Kojneo (lingvoscienco), interregiona formo de iu ajn lingvo.
* La norma moderna greka lingvo, fojfoje nomata "la moderna kojneo."
* La **joruba kojneo**, la norma formo de la joruba lingvo.

## Vidu ankaŭ 
* Kojno
Baraba stepo

[eta|La Baraba stepo (fotita de [Transsiberia fervojo)]]
La **Baraba stepo** () aŭ **Baraba Ebenaĵo** () estas ebenaĵo en sudoriento de la Okcident-Siberia Malaltebenaĵo inter Obo kaj Irtiŝo en Rusio.

## Situo 
Ĝi estas iomete monteta arbara stepa ebeno kun areo de 117.000 &nbsp; km². Ĝi okupas la okcidentan parton de la Novosibirska provinco kaj la orientan parton de la Omska provinco etendiĝas norde en la marĉejon de Vasjugana marĉo kaj sude al la Kulunda stepo. La stepon trairas en ties centra parto la Transsiberia fervojo (sekcio Omsko — Novosibirsko). La Baraba stepo estas 100 ĝis 150 m super marnivelo.

## Vegetaĵo
Aparte la suda parto de la Baraba stepo estas karakterizita per paralelaj, plilongigitaj altaĵoj, kurantaj en la orienta-okcidentan direkton. Tiuj altaĵoj estas kovritaj per grasa stepo, interrompis ilin arbaroj de betulo. Oftas la nigra tero. Inter la altaĵoj situas sen-elfluejaj malaltaĵoj kun lagoj, tiel la sala Lago Ĉani, la Ubinskoje-lago kaj la Sartlan-lago. La malaltebenaĵojn karakterizas torfaj kaj salaj marĉoj.

## Uzo 
La Baraba stepo estas unu el la plej gravaj agrikulturaj regionoj de Siberio. Ekzistas aparte praktikata agrikulturo kaj laktofarmado. La kultivado komenciĝis en la 18-a jarcento, intensiĝis en la dua duono de la 19-a jarcento kaj precipe de la 1930-aj jaroj per melioradaj mezuroj - interalie sekigo de marĉoj kaj lagoj. Hodiaŭ la plimulto de la Baraba stepo estas kampoj kaj paŝtejoj, dum la originala vegetaĵaro estis tre reduktita.

Kategorio:Mezvarmaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
Kategorio:Okcidenta Siberio
Kategorio:Stepoj
Kalvinana preĝejo (Vámosatya)

La **Kalvinana kirko** estas religia monumento historia en Hungario, en mezo de vilaĝo Vámosatya.

## Historio 
La unua mencio pri pastro de Vámosatya okazis en 1321, pri la preĝejo omaĝe al Sankta Georgo nur en 1341. En 1565 la kalvinanoj akiris la kirkon, baldaŭ ili malkonstruis la sakristion. La mebloj, la galerio kun la ŝtuparejo kaj la kasona plafono estis faritaj en 1766. Arkeologiaj esploradoj okazis ekde 1971, poste en la sama jardeko la konstruaĵo estis renovigita. Dum la esplorado oni trovis kripton sub la predikejo, krome sub la navo ostojn kun riĉaĵoj. En 1980 plena renoviĝo okazis.
  
## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en korto, sed apude troviĝas ankaŭ alta sonorilostablo. La kirko konsistas el 2 partoj, estas brikoforma navo, la absido estas kvadrata kaj ĝi estas apenaŭ pli mallarĝa kaj pli malalta, ol la navo. Inter la navo kaj sanktejo triumfarko troviĝas. En mezo de la fasado situas la enirejo, sed ankaŭ flanke estas alia enirejo. Sur la muroj origine estis freskoj, sed la kalvinanoj malaperigis ilin. La fenestroj grandparte restis el la gotiko, sed estas ankaŭ fenestro el la baroko.

## Sonorilostablo 
La sonorilostablo estis konstruita el ligno en 1691. Ĝi estas kovrita per ŝindoj. La sonorilostablo aperas eĉ en blazono de Vámosatya.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun desegnaĵo kaj foto
* http://www.fesztivalnaptar.hu/reformatus_templom_vamosatya/I310829/ 

Vamosatya
Universitato de Lisbono

La **Universitato de Lisbono** (, prononco laŭ sistemo IFA , mallonge *ULisboa*) estas publika esplora universitato en Lisbono, kaj la plej granda universitato en Portugalio. Ĝi estis fondita en 2013 per la fuzio de du antaŭaj publikaj universitatoj en Lisbono, la eksa *Universitato de Lisbono* (en tiu formo fondita en 1911) kaj la eksa *Teknikologia Universitato de Lisbono* (en tiu formo fondita en 1930). La historio de universitato en Lisbono komenciĝis en la 13-a jarcento.

## Historio 
La Universitato de Koimbro, la unua portugala universitato, estis establita en Lisbono inter 1288 kaj 1290, kiam Denizo la 1-a, reĝo de Portugalio, publikigis la edikton *Scientiae thesaurus mirabili*, kiu donis plurajn privilegiojn al la studentoj de la *studium generale* en Lisbono, kiu pruvas tion ĝi estis jam fondita en tiu dato. Ekzistis aktiva partopreno en tiu instrua agado de la portugala krono kaj ĝia reĝo, tra ĝia engaĝiĝo pagi parton de la instrukotizsubvencio. Tiu institucio translokiĝis plurajn fojojn inter Lisbono kaj Koimbro, kie ĝi ekloĝis permanente en 1597.

La nuna Universitato de Lisbono estas la rezulto de la fuzio de du iamaj publikaj universitatoj de Lisbono: la antaŭa Universitato de Lisbono, fondita en 1911, kaj la Teknika Universitato de Lisbono, fondita en 1930. La kunfandprocezo komenciĝis en 2011 kaj estis enskribita en leĝon la 31-an de decembro 2012. Kiel dirite en la Dekreto n-ro 266-E/2012, la nova Universitato de Lisbono komencis sian leĝan ekziston en la tago, kiam la nove elektita Rektoro ekoficis, en julio. 25, 2013.

## Rangigoj 
Laŭ la Akademia Rangotabelo de Mondaj Universitatoj por 2017, ankaŭ konata kiel la Ŝanhaja Rangotabelo, la Universitato de Lisbono estas unua en Portugalio kaj inter 151-200 en la mondo. En la larĝa temo de inĝenieristiko/teknologio kaj komputiko, la universitato estas rangita 51-75 tutmonde, dum en la disciplinoj de matematiko, fiziko kaj komputiko ĝi estas rangita 101-150, 151-200 kaj 151-200, respektive .

En la World University Rankings de Times Higher Education (THE) 2017, la Universitato de Lisbono estas konsiderita la plej granda universitato en Portugalio kaj estas rangita 401-500, kaj en la QS World University Rankings 2018 ĝi estas vicigita 305 (entute) .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Lisbono
Kategorio:Lisbono
28107 Sapar

'*28107 *Sapar''''' estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov (Prago-oriento, Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝi estis nomata en honoro de la estona kosmologiisto Arved Sapar, kiu plenumis avangardajn studojn pri kosmologio en Tartu (Estonio). Li enkalkulis la fonon da fotonoj kaj da neŭtrinoj en la kosmologiaj ekvacioj. Lia kuntribuo al la modeligo de stelaj atmosferoj trovis rekonon en la astronomia komunumo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Lenka Kotková
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kojneo (lingvoscienco)

En lingvoscienco, **kojneo** ( *komuna* en la greka) estas norma lingvo aŭ dialekto, kiu elmerĝiĝis el kontakto inter du aŭ pliaj reciproke kompreneblaj variaĵoj (dialektoj) de la sama lingvo.

Ĉar parolantoj jam komprenis unu la alian antaŭ ol la alveno de la kojneo, la kojneiga procedo ne estas tiom drasta, kiom piĝinigado kaj kreoligado. Malsame de piĝinigado kaj kreoligado, ne ekzistas "celo" en la formigado de kojneo. Ĝi havas kontinuecon tiel, ke parolantoj ne devas abandoni siajn lingvajn variaĵojn.

Normalan influon inter najbaraj dialektoj oni ne rigardas kiel kojneigadon. Kojnea variaĵo elmerĝiĝas kiel nova parolata variaĵo aldona al la originaj dialektoj; ĝi ne ŝanĝas iun ekzistan dialekton. Tio apartigas koineigadon de la normala evoluado de dialektoj.

La terminon 'kojneo' (kiu signifas 'komuna' en la greka) oni unue uzis por referenci la formon de la greka lingvo, nome la kojnea greka lingvo, uzata kiel lingvafrankao dum la helena kaj romia periodoj. Ĝi elmerĝiĝis kiel miksita idiomo inter la ordinaraj homoj en Pireo, la marporto de Ateno, kie loĝis grekoj el malsamaj partoj de la Mediteraneo.

## Referencoj 
Kategorio:Interlingvistiko
Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Lingvotipoj
Amintas la 4-a

**Amintas la 4-a** (greke: Ἀμύντας Δ΄) estis titola reĝo de antikva Makedonio en 359 a.K. kaj membro de la Argeada dinastio.

## Biografio 
Amintas estis filo de la reĝo  Perdikkas la 3-a de Makedonio. Li naskiĝis ĉirkaŭ 365 a.K.

Post la morto de sia patro en 359 a.K. li iĝis reĝo, sed li estis nur infano. Filipo la 2-a (Makedonio), nome frato de Perdikkas, iĝis lia tutoro kaj regento. Samjare Filipo deklaris sin mem reĝo de Macedonio, elpostenigante sian junan nevon.

Amintas ne estis konsiderata sufiĉe danĝera por minaci Filipon, kiu eĉ donis al li sian filinon Cinane kiel edzino. La sukcedo de la kuzo de Amintas nome Aleksandro en 336 a.K. ŝanĝis aferojn — Aleksandro tuj ekzekutis Amintas.

Eŭridiko la 2-a estis filino de Amintas.

## Referencoj 
Kategorio:Monarkoj de Macedonio
Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Mortintoj en -336
28108 Sydneybarnes

'*28108 *Sydneybarnes'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff, (Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Sydney Barnes'', helpanta astronomo de la Observatorio Lowell, kiu ŝatas labori ĉe la interfaco inter teorio kaj observo, ĉefe pri temoj rilataj al la ĝeneralaj ecoj de la steloj kaj ties ŝanĝoj kun la stela aĝo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Aleksandro de Linkestis

**Aleksandro** (), filo de Eropo de Linkestis, estis indiĝena de distrikto de Supra Macedonio nome Linkestis, el kio li estis kutime nomita *Aleksandro de Linkestis* aŭ **Aleksandro Linkestes**. Justino faras la raran eraron nomi lin frato de Aleksandro, dum en aliaj lokoj li uzas la ĝustan esprimon.

Li estis samtempulo de Filipo la 3-a (Macedonio) kaj de Aleksandro la Granda. Li havis du fratojn, nome Heromenes kaj Arabeo; ĉiuj tri estis sub suspekto pri ia partopreno en la murdo de Filipo la 2-a (Macedonio), en 336 a.K. Aleksandro la Granda, post sia ascendo, mortigis ĉiujn kiuj partoprenis en la murdo, kaj Aleksandro la Linkesta estis la nura kiu ricevis pardonon, ĉar ankaŭ estis la unua kiu omaĝis Aleksandron la Grandan kiel reĝo. Sed la reĝo Aleksandro ne nur pardonis lin, sed ankaŭ eĉ faris lin sia amiko kaj plialtigis lin al altaj honoroj: li ricevis la komandon de armeo en Trakio, kaj poste ricevis la komandon de la Tesalia kavalerio. Tiele li akompanis Aleksandron al lia orienta ekspedicio. En 334 a.K., kiam Aleksandro estis ĉe Faselis, li ricevis informon ke la Linkesta havis sekretan korespondadon kun la reĝo Dario la 3-a (Persio), kaj ke oni promesis al li grandan monkvanton, por ke li murdu Aleksandron. La leterportanto el Dario estis kaptita de Parmenio kaj portita antaŭ Aleksandro, kaj tiele la perfido estis konsiderata pruvita. Sed Aleksandro la Granda, timante krei malamikecon ĉe Antipatro, la regento de Macedonio, kies filino estis edzino de Aleksandro Linkestes, kvankam ricevis konsilon mortigi tiun, tion ne faris kaj nur elpostenigis lin kaj tenis lin areste. Tiele li devis iri ĉirkaŭ tri jarojn kun la armeo en Azio, ĝis 330 a.K., kiam, Filotas estis ekzekutita pro simila krimo, kaj la Macedonianoj petis ke ankaŭ Aleksandro Linkestes estu simile juĝita kaj punita. Aleksandro la Granda akceptis, kaj ĉar la perfidinto ne povis senkulpigi sin, li estis mortigita ĉe Aleksandrio Proftazia, nome ĉefurbo de Drangianio.

La celo de tiu perfido estis probable akiri posedon de la trono de Macedonio, kiu antaŭ la regado de Amintas la 3-a (Macedonio) estis dum tempo apartenanta al lia familio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* pothos.org 

Kategorio:Helenaj generaloj
Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Makedonio
Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en -330
Monto Osa (Grekio)

eta|dekstre|250px|Monto Osa demalproksime.
**Monto Osa** (), alternative **Kissavos** (Greke: Κίσσαβος), estas monto en la regiono de Lariso, en Tesalio, Grekio. Ĝi estas 1978 m alta kaj situas inter Peliono sude kaj la Olimpo norde, separate el tiu lasta de la Valo de Tempe.

En la Greka mitologio, oni diris ke la titanoj Aloeidoj klopodis surigi la Monton Pelionon sur la Monto Osa cele al grimpado de la Olimpo.
## Vidu ankaŭ
*Imponere Pelio Ossam, latina proverbo

## Eksteraj ligiloj 
* Greek Mountain Flora 
* "Óros Óssa, Greece" on Peakbagger
## Notoj 
Osa
Kategorio:Helena mitologio
Jakŝagana

alternative=Jakŝagana rolulo|eta|Jakŝagana rolulo kun sia krono.|172x172ra
**Jakŝagana** [jakŝagaana; kannade: ಯಕ್ಷಗಾನ] estas tradicia teatra formo, kiu estas kombino de danco, muziko, dialogo, kaj kostumo. Ĝi estas indiĝena artformo de la gubernio Karnataka en suda Barato. Jakŝagana laŭvorte signifas ‘la kanton (*gaana*) de naturaj spiritoj (*jakŝa*)’. La nomo Jakŝagana estas uzita jam de 200 jaroj. La artformo estas ankaŭ konata per jenaj aliaj nomoj – *kelike, aata, bajalaata*, kaj *dasavataara*. Ĝi evoluiĝis el la muziko kaj teatro dum la periodo de movado Bhakti. Jakŝagana estas aparta ĝenro de muziko. Ĝi evoluiĝis sendepende de la du ĉefaj tradicioj de la klasika muziko en Barato – la karnatika kaj la hindustana tradicioj. Ĉiu aro de Jakŝagana-artistoj konsistas el: (i) *Himmela* (la muzikistoj) kaj (ii) *Mummele* (la grupo kiu dancas kaj deklamas la dialogojn). La temoj de la teatraĵoj estas plejparte el la hindua mitologio.

## Muzikiloj 
Taala.|100x100ra
* *Maddale* kaj *ĉande* — frapinstrumento por la ritma akompano
* *Taala* — la etaj sonoriloj faritaj el kvinmetala alojo

## Kostumoj kaj ornamaĵoj 
La kostumoj estas plene de riĉaj koloroj. La koloroj dependas de la roluloj kaj ankaŭ la formo de Jakŝagana. La kostumoj estas faritaj el ligno, speguletoj kaj kolorŝtonoj. Tipa jakŝagana kostumo konsistas el granda krono aŭ turbano (*kirita* aŭ *pagade*), *kavaĉa* kiu kovras la bruston, *buĝa kiirti* kiuj ornamas la ŝultrojn, kaj *daabu* — rimeno. La speguletoj reflektas la lumon kaj pli kolorigas la tutan kostumon. La ĉemizo nomiĝas *aramante* kaj la pantalono estas farita el tuko kun unika kombino de ruĝa, flava kaj oranĝa kvadratoj. La aktoroj bezonas preskaŭ tri aŭ kvar horojn por ŝminki siajn vizaĝojn. Tradicie, en Jakŝagana, viroj mem faris inajn rolojn. Sekve, ero de Jakŝagana estas la *strii veŝa* (virina formo), en kiu viro vestas sin per sario kaj multaj inaj ornamaĵoj.

Dosiero:Hanumantha in the making.jpg|Artisto ŝminkas sin.

Dosiero:Swagatha-Yakshagana.jpg|Jakŝagana rolulo en ina vestaĵo.

Dosiero:Yakshagana Team.jpg|Artistaro.

Kategorio:Muzikalo
Kategorio:Teatro en Barato
Kategorio:Karnatako
Kategorio:Danco en Barato
Vitim

La rivero **Vitim** estas grava dekstra alfluanto de la rivero Leno en Siberio. Ĝia nomo estas Витим (elp. *Vitim*) en la rusa kaj en la burjata, Витым (*Witym*) en la evenka, Виитим (*Viitim*) en la jakuta.

## Fluo 
La rivero naskiĝas el la konfluo de du riveretoj en la respubliko Burjatio, oriente de la lago Bajkalo, apud la limo de Rusio kun Mongolio.
La konfluo okazas meze de la montoj *Itackij*, kies pintoj estas inter 2000 kaj 2500 m altaj; la konfluo estas tamen je alto de 1171 m. La fonto de la plej longa el la du konfluantoj estas je alto de pli ol 2000 m.

Post la konfluo, la rivero fluas tra montoj kaj montetoj maldense loĝataj. La plej granda urbo estas Bodajbo, kun malpli ol 20mil loĝantoj. Fine, ĝi enfluas la Lenon apud urbeto samnoma kiel la rivero, t.e. Vitim.

La tuta vojo de la rivero, de la komenca konfluo ĝis la enfluo en la Lenon, estas 1837 km. Se oni aldonas la longon de la plej longa el la du konfluantoj, *Vitimkan*, la tuta longo altiĝas ĝis 1978 km.

## Aspekto 
Pro la malvarma klimato de Siberio, la rivero estas kovrata de glacio dum pluraj monatoj ĉiujare (kutime de novembro al majo). Kiam la glacio permesas, ĝi estas navigebla ĝis Bodajbo (300 km de Leno). Pli alte, estas pluraj rapidaĵoj (Uronski, Parama ktp), kiuj havus altan turisman valoron, se la rivero estus pli proksima al dense loĝataj landoj.

## Mineraloj 
Ĉirkaŭ la rivero Vitim estas gravaj orminoj. Bodajbo mem estas urbeto ligata al orminado. Oro troviĝas en pluraj lokoj.

Baissa, apud la maldekstra bordo, estas tre grava loko por fosilioj de insektoj de la Kretaceo.

## Evento de Vitim 
En la nokto inter la  kaj la 25a de septembro en la jaro 2002 evento simila al eksplodo okazis apud la rivero Vitim, en la ĉirkaŭaĵo de Bodajbo. Laŭ la sekvanta enketo la eventon kaŭzis meteorito, simile al evento de Tungusko, kvankam multe pli malgranda.

## Referencoj, notoj kaj bibliografio 
Kategorio:Riveroj en Siberio
Helen Fantom

**Helen FANTOM** aŭ  **Helen Prent** estas brita esperantistino, kiu ekde jardekoj aktivas en la landa asocio Esperanto-Asocio de Britio.

## Persona vivo 
Helen Prent (nun Helen Fantom) estas la filino de du forteguloj de la laborista Esperanto-movado, nederlandano Wim Prent kaj britino Ethel Prent. Helen havas unu fraton, Arthur Prent.

Helen Prent kun sia edzo Ian Fantom kreskigis siajn infanojn Gavan (n. en 1979), Rolf (n. en 1981) kaj Petra (n. en 1985) kiel denaskaj esperantistoj, kiuj lernis Esperanton en la familia ĉiutago antaŭ ol eklerni la lokan anglan lingvon.

## Esperanta vivo 
Interalie en la periodoj 2004-2007 kaj 2007-2010 ŝi estis reprezentanto de sia asocio en la komitato de UEA, kaj poste laŭ la stato de 2016 ŝi estis la reprezentanto de Britio en la asembleo de Eŭropa Esperanto-Unio - laŭ[???] artikolo de la publikaĵo *Wall Street Journal* el marto 1994, sume en kritika distanco prezentanta Esperanton.

## Verkoj 
* Iu en aŭ pri publikaĵo en la *Wall Street Journal* de la 29-a de marto 1994 ()
*Listo de la asembleanoj de Eŭropa Esperanto-Unio laŭ la stato de aŭgusto 2016, arkivigite ()

## Referencoj 
Kategorio:Britaj esperantistoj
Linkestis

eta|250px|Mapo de la Regno Macedonio kun Linkestis (Linkos) situa en la okcidentaj distriktoj de la regno.

**Linkestis** aŭ **Linkestio** ( signife "lando de linko") estis regiono, kaj en pli fruaj tempoj regno de Supra Macedonio, situa ĉe la sudaj bordoj de Ilirio kaj Peonio. La loĝantoj de Linkestis estis konataj kiel *Linkestai* (Λυγκησταί), nordokcidenta greka tribo kiu apartenis al la triba ŝtato de Molosanoj, aŭ al la *koinon*, de Epiro.

## Referencoj 
### Fontoj 
* 
* 
* 
* 

## Bibliografio 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Searchable Greek Inscriptions – Regions: Northern Greece (IG X)

Kategorio:Antikva Grekio
Kategorio:Makedonio
Petra Fantom

**Petra FANTOM** estas brita denaska esperantisto. Ŝi estis la prezidento de la Junularo Esperantista Brita inter 2005 kaj 2007.

## Referencoj 
Kategorio:Britaj esperantistoj
Kategorio:Denaskaj esperantistoj
Tri fratinoj

**Tri fratinoj** () estas teatraĵo (dramo) de la rusa aŭtoro Anton Ĉeĥov. Ĝi estis verkita en 1900 kaj por la unua fojo surscenigita en 1901 je la Moskva Arta Teatro. La teatraĵo kelkfoje estas menciata en la listeto de plej bonaj teatraĵoj de Ĉeĥov, kune kun Ĉeriza ĝardeno, La mevo kaj Onklo Vanja.

[eta|maldekstra|[Konstantin Sergejeviĉ Stanislavski|Stanislavski kiel Verŝinin en la *Tri fratinoj*]]
La fratinoj Prozorov — Maŝa, Olga kaj Irina — vivas kun sia frato Andrej, en kampardomo de interna Rusio. Unu jaron post la morto de la patro, finas la funebro, kaj la familio fidís en la komenco de nova vivo en Moskvo, kie pasis ilia infanaĝo. Ili jam havis sufiĉe de sia situacio nuntempa: Olga, fraŭlino kiu ne trovas edzon; Maŝa, edzino de iama instruisto, kiun ŝi konsideras kiel mezulon; kaj Irina, la plej juna kiu ankoraŭ kredas en la estonteco. Andrej, ilia frato, havas siajn proprajn problemojn, inkluzive de malkontentiga geedziĝo kaj ludadikto. 

La teatraĵo esploras temojn kiel seniluziiĝo, la paso de tempo, kaj la kontrastoj inter revo kaj realo. Ĝi ankaŭ pritraktas la vivojn de diversaj aliaj roluloj en la urbo, inkluzive de armeaj oficiroj kiuj interagas kun la familio. 

Dum la teatraĵo progresas, la fratinoj alfrontas diversajn defiojn kaj ŝanĝojn en siaj vivoj, sed ilia sopiro al Moskvo restas konstanta temo.

## Vidu ankaŭ
* Olga Knipper

Kategorio:Teatraĵoj de Anton Ĉeĥov
Kategorio:Libroj aperintaj en 1900
Kategorio:Verkoj el la ruslingva literaturo
Kategorio:Anton Ĉeĥov
Kategorio:Fikciaj rusoj
Kategorio:Fikciaj familioj
Diogeno kaj Aleksandro

[eta|dekstra|220px|[Aleksandro la Granda|Aleksandro vizitas Diogenon en Korinto - Diogeneo petas lin stari for el sia suno (gravuraĵo).]]

**La renkonto de Diogeno la Cinika kaj Aleksandro la Granda** estas unu el la plej bone studitaj anekdotoj el la historio de filozofio. Ekzistas multaj versioj el tiu. La plej populara rakontas ĝin kiel pruvo de la disdegno de Diogeno rilate al honoro, riĉo kaj respekto. Tiu respondo ŝajne plaĉis al Aleksandro, kiu ŝajne diris "Sed vere, se mi ne estus Aleksandro, mi ŝatus esti Diogeno."

Plutarko kaj Diogeno Laertio rakontas ke Aleksandro kaj Diogeno mortiĝis la saman tagon, en 323 a.K. Kvankam tiu koincido estas suspektinda (ĝi eble estas inventaĵo), la anekdoto, kaj la rilato inter la du figuroj, estis temo de multaj literaturaj kaj artaj verkoj laŭlonge de jarcentoj, el la verkoj de Diogeno Laertio al la teatraĵo de 1930 de David Pinski nome *Aleḳsander un Dyogenes*; inkluzive verkojn el la Mezepoko, kelkajn verkojn de Henry Fielding, kaj eble eĉ la teatraĵo de Shakespeare nome *Reĝo Lear*. La literaturo kaj artaĵoj estas etenda.

Versioj post versioj de la anekdoto venis, kies originoj ĉefe aspektas ĉu rekte aŭ nerekte, el la rakonto de la renkonto fare de Plutarko, kies fakta historieco estis pridemandita. Kelkaj el la plibeligitaj versioj de la anekdoto ne nomigas unu aŭ ambaŭ el la ĉefroluloj, kaj kelkaj metas Sokraton anstataŭ Diogenon.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Dillon, John M. (2004). Morality and custom in ancient Greece. Indiana University Press. ISBN 978-0-253-34526-4.
* Stoneman, Richard (2004). Alexander the Great. Routledge. ISBN 0-415-31932-3.

Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Grekaj filozofoj
Nico Rosberg

**Nico Rosberg** (naskiĝinta la  en Wiesbaden) estas germana aŭtosportisto de la Formulo 1.

Li pasigis la junajn jarojn en Monaco. Ekde 2010 li estis en la teamo de F1, Mercedes AMG Petronas. Ekde 2013 li estas membro de la LAUREUS-familio. En la 27.11.2016 li iĝis monda ĉampiono de Formulo 1

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la sportisto 

Kategorio:Finnaj aŭtosportistoj
Kategorio:Germanaj aŭtosportistoj
Kategorio:Pilotoj de F1
Taulantioj

**Taulantioj** (greke: Ταυλάντιοι) estis la nomo de aro de triboj el Ilirio. Laŭ la Greka mitologio Taulas (Tαύλας), unu el la ses filoj de Ilirio, estis la eponima praulo de la Taulantioj. Ili loĝis en la marbordo de Adriatiko de Ilirio (en nuntempa Albanio), najbare de la urbo Epidamno (nuntempa Durrës). Tiu tribo ludis gravan rolon en la Iliria historio de la 4a-3a jarcentoj a.K., kiam la reĝo Glaŭkias (335 - 302 a.K.) regis super ili.

## Referencoj 
Kategorio:Ilirio
Kategorio:Historio de Albanio
Kategorio:Popoloj en Eŭropo
28125 Juliomiguez

'*28125 *Juliomiguez'''* estas tre malgranda, eksterordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Julio Miguez*, mentoro de unu finalist(in)o de la *Broadcom MASTERS* de 2012, matematika kaj scienca konkurso por gelernantoj de mezlernejo. Li instruas ĉe la *Highland Oaks Middle School'' de North Miami Beach (Florido).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Rodolivos

**Rodolivos** () estas urbo kaj iama municipo en la regiono Sereso, Grekio. Ekde la reformo de la loka administrado de 2011 ĝi estas parto de la municipo Amfipoli, el kiu ĝi estas sidejo kaj municipo. Ĝi estas ĉirkaŭ 30 km el Drama. Ĝi havis 2,611 loĝantojn en 2001. La vilaĝo estas ĉe la piedo de la Monto Pangajo.

## Referencoj 
Kategorio:Sereso (regiona distrikto)
Tribaloj

eta|300ra|Areo de Tribaloj.

La **Tribaloj** (en greka Τριβαλλοί) aŭ *Triballi* estis antikva tribo kies teritorio estis ĉirkaŭ la ebenaĵoj de nuntempa suda Serbio kaj okcidenta Bulgario, ĉe la riveroj *Angrus* kaj *Brongus* (nome *Suda kaj Okcidenda Moravo*) kaj la Iskar, pli-malpli proksime al la areo kie kuniĝas Serbio kaj Bulgario.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Papazoglu, F., 1978. The Central Balkan Tribe in Pre-Roman Times: Triballi, Autariatae, Dardanians, Scordisci and Moesians. Hakkert.
* Vasić, Rastko. Pages from the history of the Autoriatae and Triballoi. 1992.
* Vasić, Rastko. 1972. Notes on the Autariatae and Triballi. Balcanica.
* Bouzek, J. and Ondřejová, I., 1990. The Rogozen treasure and the art of the Triballoi. Eirene, 27, pp.&nbsp;81–91.
* Jevtić, M., 2006. Sacred groves of the Tribali on Miroč Mountain. Starinar, (56), pp.&nbsp;271–290. DOI:10.2298/STA0656271J
* Jevtić, M. and Peković, M., 2007. Mihajlov ponor on Miroč: Tribal cult places. Starinar, (57), pp.&nbsp;191–219. DOI:10.2298/STA0757191P

Kategorio:Trakaj triboj
Kategorio:Antikvaj triboj en Bulgario
Kategorio:Antikvaj triboj en Serbio
Amfipolis

eta|La "Leono de Amfipolis".
[eta|[Fortikaĵoj kaj ponto de Amfipolis.]]
**Amfipolis** (; , *Amfípolis*)
estas plej bone konata pro grava antikvgreka urboŝtato, kaj poste romia urbo, kies impresaj restaĵoj povas ankoraŭ esti vidataj.

Ĝi estas fama en historio pro eventoj kiaj la batalo inter Spartanoj kaj Atenanoj en 422 a.K., kaj ankaŭ kiel la loko kie Aleksandro la Granda prepariĝis por kampanjoj kondukaj al sia invado de Azio. La tri plej elstaraj generaloj de Aleksandro nome Nearko, Androsteno kaj Laomedon, loĝis en tiu urbo kaj ĝi estas ankaŭ la loko kie, post la morto de Aleksandro, lia edzino Roksano kaj ties juna filo Aleksandro la 4-a estis ekzilita kaj poste murditaj.

Elfosaĵoj en kaj ĉirkaŭ la urbo montris gravajn konstruaĵojn, antikvajn muregojn kaj tombojn, inter kiuj plej ĵuse la nomita Kasta Tombo. La unika kaj bela monumento de la "Leono de Amfipolis" najbare estas populara destinaĵo por vizitantoj.

Nuntempe ĝi estas municipo en la regiono Sereso de Grekio. La sidejo de la municipo estas Rodolivos.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo pri Amfipolis 
* Demographic Information from Greek Travel Pages
* Livius.org: Amfipolis
* La tombo de Amfipolis

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Grekio
Kategorio:Antikva Grekio
Kategorio:Antikvaj urboj
Getoj

dekstra|eta|La terareo plej ofte historie asocia kun la popoloj de Getoj, montrata en ruĝaj punktoj antaŭ la elfluo de la rivero Danubo.
eta|400ra|maldekstre|La Traka Tombo de Sveŝtari, 3a jarcento a.K.
La **Getoj**, **Getes**, **Getae** aŭ **Getaj** (, singulare ) estas kelkaj trakaj triboj kiuj iam loĝis en la regionoj ambaŭflanke de la Malsupra Danubo, en kio estas nuntempe norda Bulgario kaj suda Rumanio. Kaj la singulara formo *Get* kaj la plurala *Getae* povas derivi el la greklingva ekstera nomo: la areo estis elirejo por grekaj kolonioj en la marbordo de la Nigra Maro, kio metis la Getojn en kontakto kun la antikvgrekoj el frua dato. Kelkaj fakuloj, ĉefe tiuj de la Rumana historiografio, pro la identeco inter Getoj kaj ties okcidentaj najbaroj, nome Dakoj.

## Referencoj 
Kategorio:Antikva Grekio
Kategorio:Historio de Rumanio
Kategorio:Historio de Bulgario
Klejto la Iliria

**Klejto** ( aŭ P; regis *ĉ.* 335 – 295 a.K.) estis reĝo de Ilirio de la Dardania Ŝtato atestita en 335 a.K. Klejto estis la filo de Bardilis kaj la patro de Bardilis la 2-a.

Klejto estis la genio malantaŭ la bone strukturita Iliria Ribelo de 335 a.K. Klejto ventis en interkonsento kun la Ŝtatoj de la Taulantioj sub Glaŭkias kaj de la Aŭtariatoj sub Pleŭrias. Klejto estis konkerinta kaj fortikigintaj la urbon Pelion kaj atendis la alvenon de la trupoj de Glaŭkias. Tamen, Aleksandro alvenis sur la scenejo la unua kaj blokadis Klejton ene de la urbaj muregoj. Glaŭkias venis por helpo de Klejto, kaj la Macedonaoj devis retiriĝi. Aleksandro revenis kun plia ekipado kaj liveraĵoj kaj lerte forigis la armeon de Glaŭkias el la ĉirkaŭaj altaĵoj, evitante ke Klejto engaĝiĝu kun Glaŭkias.

Post tritaga batalpaŭzo, Aleksandro trovis ke la kampadejo de Taulantioj estis sengardaj kaj nuligis la Ilirianojn sub la kovro de la nokto. Klejto sukcesis fugi kaj teni sian tronon, probable kiel vasalo sub la Macedonia Regno.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Historio de Balkanio
Kategorio:Antikvaj popoloj
Kategorio:Iliroj
Monto Hemo

En Antikveco la Balkanaj Montoj estis konataj kiel *Haemus Mons* en la latina. Oni kredis ke la nomo estis derivita el la traka vorto *saimon, 'montokresto', kiu estis neatestita sed konsiderita la origina traka formo de la greka Emos.

Alia klasika etimologio derivigas la nomon 'Haemos' el la mito pri la lukto de Zeŭso kaj la drako Tifono.

En antikveco, la montairo kaj areo ĉirkaŭ ĝi estis loĝata de liberaj trakaj popoloj kiaj la Besioj, Diioj, kaj Satroj. Herodoto registris ke orakol-sanktejo de Dionizo (origine traka dio kies kulto disvastiĝis inter antikvaj grekoj estis situa sur la pinto de unu el ties montoj.

Kategorio:Helena mitologio
Kategorio:Balkana duoninsulo
Hemo
Károly Jezsovics

**Károly Jezsovics** [kAroj jeĵoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jezsovics Károly** estis hungara instruisto, lernejestro.

Károly Jezsovics http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/j/j09735.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Nagyszelezsény (nuntempa Sľažany en Slovakio), li mortis la  en Ĉeĥoslovakio en Banská Štiavnica.

## Biografio 
Károly Jezsovics frekventis luteranan liceon en Selmecbánya, poste li studis teologion en Pozsony. Post siaj studoj li estis familia edukisto, en 1860 li plulernis en Berlino, Gotingeno kaj Halle (Saale). Inter 1861 kaj 1903 li instruis en la luterana liceo de Selmecbánya. Li foje-foje aŭdadis prelegojn en Akademio de Selmec. Ekde 1894 li estis nomumita liceestro. Li instruis ekzemple Kálmán Mikszáth-on. Li partoprenis en la urba turisma movado.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A hő mint a mozgás egyik neme* (1874) - tradukaĵo 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 72-a paĝo)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 92-a paĝo)

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Andor Kallivoda

**Andor Kallivoda,** laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Kallivoda Andor Zsigmond** estis hungara inĝeniero.

Andor Kallivoda http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07261.htm naskiĝis la  en Újszász, li mortis la  en Kecskemét.

## Biografio 
Andor Kallivoda akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1890. Post siaj studoj li laboris komence en Aranyosmarót, poste en Nagyatád. Inter 1896 kaj 1915 li faris laborojn en Szabadka, poste en Beszterce. Lia lasta stacio estis en Kecskemét, kie li kreis projekton pri arbarigo de la Granda Hungara Ebenaĵo. Tiutempe li estis nomumita ministeria konsilisto. En 1925 li pensiuliĝis. Li havis edzinon ekde 1895, kiu naskis 3 gefilojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A királyhalmi m. kir. erdőőri szakiskola és külső kísérleti állomás tanulmányi erdejének, valamint Szabadka és Szeged városok erdőbirtokának leírása* (1914) - kunverkinto
* *Az akác néhány rendellenes fejlődési alakja* (1906)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 74-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* http://www.ujszasz.hu/bemutatkozas/varostorteneti-muzeum/93-varga-ferenc-emlekezzunk-kallivoda-andorra

Kategorio:Hungaraj arbarinĝenieroj
Friganismo

alternative=פריגן בעת דמפסטר דייבינג|eta|Friganisto dum rubujplonĝado (Dumpster Diving)
alternative=שלל המזון שנאסף|eta|La manĝaĵaro kolektinte de rabaĵo
**Friganismo** (el la angla **freeganism** , vortokunfando inter **free** *senpaga* kaj **veganism** *veganismo*) estas praktiko kaj ideologio pri limigita partoprenado en la kutima ekonomio kaj laŭeble plej malmulta konsumado de rimedoj, speciale per la reprenado de malŝparitaj varoj, kiaj manĝaĵoj . Dum veganoj evitas la uzadon de bestaj produktoj ĝenerale, friganoj ofte evitas la aĉetadon de ili, sed jes foje manĝas ilin anstataú lasi ilin putriĝi en rubkontenero. Iuj friganoj— almenaŭ teorie— evitas *ĉian* aĉetadon kiel ĝenerala protesto kontraŭ la moderna ekonomia sistemo.

Friganismon oni ofte prezentas kiel sinonimo de ruba rekolektado, kvankam friganoj estas distingeblaj per sia asociado kun kontraŭkonsumisma kaj kontraŭkapitalisma ideologio kaj sia engaĝiĝo en pli vasta amplekso de strategioj por alternativa kaj simpla vivstilo. Ekzemploj estas volonta nedungiteco, domokupado en abandonitaj konstruaĵoj, kaj "gerila ĝardenado" en neokupataj urbaj parkoj.

## Referencoj 
Kategorio:Anarkiismo
Kategorio:Daŭripova disvolviĝo
Kategorio:Ekologiismaj movadoj
Kategorio:Kontraŭkapitalismo
Kategorio:Sociaj movadoj
Amos Bronson Alcott

**Amos Bronson Alcott**, ĝusta nomo Alcox (naskiĝis la 29-an de novembro 1799, mortis la 4-an de marto 1888) – usona filozofo, transcendisto, verkisto, instruisto kaj reformanto

Iam tre populara usona romanverkisto kaj poeto kun idealismaj tendencoj, kiu deziris plene enkorpigi siajn vidpunktojn pri la vivo. Li estis fervora vegetarano, samkiel lia filino Louisa May Alcott, famiĝinta kiel verkistino por virinoj kaj knabinoj.

## Literaturo 
* STRICKLAND, Charles, *A Transcendentalist Father: The Child-Rearing Practices of Bronson Alcott. Perspectives in American History*, 1969, 3-a volumo, p. 5-73.

## Eksteraj ligiloj 
* Works by Amos Bronson Alcott en Project Gutenberg

Kategorio:Edukado en Usono
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Filozofoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Usonaj filozofoj
Kategorio:Kontraŭsklavistoj
Kategorio:Usonaj instruistoj
Kategorio:Usonaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj feministoj
Pál Keresztes (instruisto)

**Pál Keresztes** [keresteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keresztes Pál** estis hungara instruisto.

Pál Keresztes http://adatbank.sk/lexikon/keresztes-pal/  naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Komárom (nuntempa Komárno en Slovakio), li mortis la  en Kiskomárom.

## Biografio 
Pál Keresztes frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Depost Traktato de Trianon li restis en la nova ŝtato Ĉeĥoslovakio apartenanta al la hungara minoritato. Li instruis en Komárno, Nové Zámky, Košice, Šahy (ĝis 1937), poste denove en Kassa (tiam denove hungara urbo), Kisvárda. Li verkis plurajn lernolibrojn, kiuj estis uzataj en Ĉeĥoslovakio, kie vivis hungaroj.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *A magyar irodalom története a csehszlovák állam magyar tannyelvû középiskolái számára* (1924) - mezlerneja hungarlingva lernolibro
* *Magyar irodalomtörténeti olvasókönyv a középiskolák VII. osztálya számára* (1925) - mezlerneja hungarlingva lernolibro
* *Segédkönyv a magyar nyelv oktatásához a középiskolák IV-VIII. osztálya számára* (1929) - pedagogia helpilo
* *Irodalomtörténet II.* (1930)
  
## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 75-a paĝo)
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Ĉeĥoslovakiaj hungaroj
28129 Teresummers

'*28129 *Teresummers'''* estas tre malgranda treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Teresa Summers*, mentorino de unu finalist(in)o de la *Broadcom MASTERS* de 2012, matematika kaj scienca konkurso por gelernantoj de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la *Manchester Middle School'' de Richmond (Virginio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Tim Owen

**Tim OWEN** (naskiĝis la 16-an de decembro 1978 en Leicester, Britio) estas brita esperantisto, kiu inter la jaroj 2007 kaj 2011 estis la prezidanto de Junularo Esperantista Brita, la britia landa sekcio de TEJO, kaj sekretario en la estraro de Esperanto-Asocio de Britio ekde 2010 ĝis 2016. Li administras ekde 2010 la fondaĵon *Norwich Jubilee Esperanto Foundation*, deĵoris kiel redaktoro de la bulteno *EAB Update* dum kvin jaroj inter 2013 kaj 2018, kaj estas ekde 2016 la redaktoro de la revuo La Brita Esperantisto. Li (kun)organizas ĉiun britan kongreson ekde 2012 kaj en 2018 kunaŭtoris kun Judith Meyer la lernolibron *Complete Esperanto*. Ekde 2022 li estas membro de la Akademio de Esperanto.

Kategorio:Britaj esperantistoj
Kategorio:Viroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1978
Kategorio:Akademio de Esperanto
Listo de studentoj en Akademio de Selmec

Jen listo de elektitaj studentoj en Akademio de Selmec (poste en altlernejo):

*

## A 
* Ödön Alliquander (patro)

## B 
* Gyula Barthos
* Ervin Becker
* Albert Béky
* Emil Belházy
* Nepomuk János Belházy
* János Böckh
* Lajos Borbély (metalurgo)

## C 
* Ernő Cotel
* János Czimeg

## F 
* Dániel Fehér

## G 
* Sándor Gesell

## K 
* Andor Kallivoda
* Lajos Katona (inĝeniero)
* Antal Kerpely (filo)
* Ferenc Kiss (arbarinĝeniero)

## L 
* Emil Lahner
* Károly Lakatos
* Ferenc Lesenyi

## M 
* Ferenc Modrovich

## P 
* Antal Péch
* Lajos Pethe

## R 
* Kálmán Reichenhaller
* Géza Réz
* Gusztáv Richter
* Gyula Roth
* Antal Ruprecht
* Joseph Russegger

## S 
* János Sébor
* Róbert Schelle
* Vilmos Sóltz
* Zsigmond Szécsi
* József Gyula Szent-Istványi

## T 
* Károly Téglás
* Gusztáv Tomcsányi

## W 
* Aladár Wahlner

## Vidu ankaŭ 
* Akademio de Selmec

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* La listo estas elekto el datenoj de la biografioj en Vikipedio.

Kategorio:Listoj
Kategorio:Akademio de Selmec
Filipo la 3-a (Makedonio)

**Filipo la 3-a Arideo** (; ĉ. 359 - 25a de decembro 317 a.K.) regis kiel reĝo de Makedonio el post la 11a de Junio 323 a.K. ĝis sia morto. Li estis la filo de la reĝo Filipo la 2-a (Makedonio) kun Filina de Lariso, kaj tiele pli aĝa duonfrato de Aleksandro la Granda. Nome Arideo denaske, li ricevis la nomon Filipo kiam li ascendis al la trono.[eta|dekstre|300px|[Tetradraĥmo de Filipo la 3-a Arideo.]]Kiam Arideo kreskis evidentiĝis, ke li suferas lernomalfacilaĵojn. Plutarĥo kredis, ke li iĝis malkapablulo pro klopodo de la edzino de la reĝo Filipo la 2-a nome Olimpia, kiu volis nuligi eblan rivalon por ŝia filo, Aleksandro, pere de la uzado de *farmaka* (drogoj/sorĉoj); tamen, plej nuntempaj fakuloj dubas pri la vero de tiu supozo.

Aleksandro ŝatis Arideon kaj kunportis lin en siaj kampanjoj, kaj por protekti sian vivon kaj por eviti lian uzon kiel marioneto en ajna eventuala defio por la trono. Post la morto de Aleksandro en Babilono en 323 a.K., la makedona armeo en Azio proklamis Arideon kiel reĝo; tamen, li servis nur kiel figuro kaj marioneto de serio de povegaj generaloj.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Smith, William (eldonisto); *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, "Arrhidaeus (1)" , "Eurydice (3)" , Boston, (1867)

## Eksteraj ligiloj 
* Wiki Classical Dictionary: Arrhidaeus 
* Page about coinage during his reign
* An archaeological report about his grave and remains 
* artikolo de National Geographic pri la tomboj, el kiuj oni diras, ke unu estas lia (Aprilo 2008)

Kategorio:Monarkoj de Makedonio
Kategorio:Persaj reĝoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en -317