open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Universitato de Göttingen

La **Universitato de Göttingen** (en la germana *Georg-August-Universität Göttingen*) malfermiĝis al studentoj en la jaro 1737 fondita de Georgo la 2-a Aŭgusto, princo-elektisto de Hanovro kaj reĝo de Britio en la jaro 1734. Tuj akiris elstaran lokon en la scienca medio. Jam en 1823 ĝi studigis 1.547 studentojn. Ĝi startis per kvar altlernejoj (Teologio, Medicino, Juro kaj Literaturo) kaj tuj konvertiĝis en unu de la universitatoj plej vizitataj de Eŭropo. La institucio apartenas al la Koimbra Grupo, internacia asocio de 41 universitatoj en Eŭropo.

La universitato nune havas 13 altlernejojn kaj 24.000 studentojn. Tie laboras 2.500 profesoroj kaj aliaj universitatanoj, asistitaj de kromaj 8.000 teknikoj kiuj laboras en administrado. Postmilite ties etendo okazigis la setlejon de nova "universitata" kvartalo norde de la urbo, situa en Weende. La arkitekturo de la malnova universitato vidiĝas en la *Auditorium Maximum* (1826/1865) aŭ la granda prelegejo (1835/1837) en la *Wilhelmsplatz* (Vilhelmaplaco).

La biblioteko de la universitato (*Niedersächsische Staats- und Universitätsbibliothek, SUB*) enhavas pli da 4,5 milionoj de libroj kaj valoregaj manuskriptoj; la akademio de sciencoj, planita kiel *Reĝa Societo por la Sciencoj* kaj kvar institutoj priserĉadaj de Societo Max Planck por la helpo de sciencoj kun laboras kun la universitato.
eta|maldekstra|250ra|Universitato de Göttingen, Wilhelmsplatz
eta|maldekstra|250ra|Biblioteko SUB.
Inter la docentoj de la universitato estas ekzemple
* Sepo de Göttingen
* Georg Friedrich Benecke, germanisto,
* Adolf Busemann, frua pioniro de aerodinamiko,
* David Hilbert, matematikisto,
* Gerald Hüther, konata neŭrosciencisto,
* Claude Trésorier, romanistikisto kaj esperantisto

pliaj esploristoj
* Luigi Schiaparelli, itala historiisto kaj paleografo (1871–1934)

## Elektitaj studentoj 
* August Wilhelm Schlegel
* Wilhelm Wattenbach, historiisto kaj paleografo (1819–1897)

## Historio 
Bernhard Rust, Ministro de Scienco, Edukado kaj Nacia Kulturo (*Reichserziehungsminister*) en Nazia Germanio ludis gravan rolon en la "purigo" de germanaj universitatoj el judoj kaj aliaj konsiderataj malamikoj de la ŝtato, ĉefe en la Universitato de Gotingeno, kiu tiam estis konsiderita grava centro de matematika esplorado kie laboris aŭ studentis gravuloj kiel David Hilbert, Felix Klein, Ernst Zermelo, Carl Gustav Hempel, John von Neumann, Emmy Noether, Alonzo Church, Hermann Weyl, Emmy Noether, Edmund Landau, Paul Bernays, Gergely Berzeviczy kaj (laŭ dato de doktoriga disertacio) Otto Blumenthal (1898),  Hermann Weyl (1908), Richard Courant (1910), Erich Hecke (1910), Hugo Steinhaus (1911), kaj Wilhelm Ackermann (1925). La unua skermmajstro universitata estis Anton Sebert.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Göttingen
Gottingen
Von

**Predikato** aŭ **von**, aŭ en Ĉeĥio **z** aŭ **ze** estas parto de nobelaj nomoj.

Ĝi enhavas kutime nomon de sidejo de menciita nobelo, ekz. *z Rožmberka*, *z Kravař* (Senjoroj el Kravaře). Sed iam, precipe ĉe blazonaj urbanoj, povas temi pure pri fikcia markigo, ekz. *von Schulstein* (Ferdinand Kindermann) aŭ *z Aventina* (Jiří Melantrich z Aventina), tiakaze ĝi kutime ligas al farado aŭ meritoj de la menciito.

La predikato kutime kovriĝas kun familia nomo, sed tio ne necesas. Iam la predikato estas sufiĉe ampleksa kaj ĝi enhavas familian nomon, tradician sidejon de la familio kaj nuntempan sidejon de la tenanto.

La nobela predikato estas rekta antaŭulo de pli postaj familiaj nomoj.

En germanaj familiaj nomoj, *von* ne ĉiam indikas nobelecon, sed kelkfoje simple devenon, do "el" aŭ "de". Ekde 1918 jure ne plu ekzistas nobeloj en Germanio, do nun *von* estas simple parto de la nomo sen aparta signifo.

Kategorio:Feŭdismo
Kategorio:Fremdaj vortoj
*
*
*
*
*
*
László Dörner

**DÖRNER László** (doerner) estis hungara tenisludisto, trejnisto, sportgvidinto naskita  en Arado la 28-an de januaro 1905 kaj mortinta en Budapeŝto la 12-an de marto 1984. 
## Kariero
László Dörner estis piedpilkisto de 1917 ĝis 1926 de la Arada AC, resp. de la UT Arado, de 1922 trejnisto de la Hellas Arado, de 1927 ĝis 1929 ano de la rumana Davis Kupo. En 1929 li transfuĝis Hungarion. De 1930 ĝis 1944 li estis profesia tenistrejnisto de la (Budaa) Torna Egylet (BBTE) de Budapeŝto kaj de la Universitata Atletika Klubo (BEAC) de Budapeŝto. De 1933 ĝis 1950 li esti ankaŭ etkomercisto pri sporto. De 1946 ĝis 1950 estis trejnisto de la *Közalkalmazottak Sportegyesülete* (KASÉ), en 1951-1952 de la *Petőfi Sport Klub*, de 1952 ĝis 1957 de la sportsekcio de la *Sport Klub* (VTSK) de la Ĉefurba Konsilantaro. Ĝis 1956 lia junulara knabteamo gajnis dekfoje, la knabinteamo okfoje la hungaran ĉampionecon. Li ricevis la titolon majstrotrenisto.
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Dörner, L.
Dorner
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Béla Diósy

**DIÓSY Béla** (dio:si) estis hungara muzikkritikisto naskita en Nagyvárad la 30-an de januaro 1863 kaj mortinta en Budapeŝto la 19-an de aprilo 1930.

## Kariero 
Béla Diósy laboris ekde 1888 kiel kunlaboranto ĉe la gazetoj *Neues Pester Journal* kaj *Politisches Volksblatt*, de 1921 de la gazeto *Pesti Hírlap*. De 1915 li estis instruisto de la muziklernejo *Nemzeti Zenede*, de 1924 de la Muzikarta Universitato Ferenc Liszt. Li estis redaktoro de la almanako *Ungarischer Künstler Almanach* (Bp., 1929). Lia edzino estis la operkantisto Berta Diósyné Handel; lia filino estis la operkantisto Edit Diósy. Li verkis ankaŭ poemojn, rakontojn kaj unu komedion.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj muzikkritikistoj
Elek Dósa

**DÓSA Elek** (do:ĵa) estis hungara juristo, jurakademio profesoro, akademiano de MTA (koresp. 1861, honora 1865) naskita en Marosvásárhely la 15-an de marto 1803 kaj mortinta en Peŝto la 17-an de novembro 1867.

## Kariero 
Elek Dósa post enlandaj kaj eksterlandaj studoj li iĝis ekde 1831 profesoro de la jurakademio de Marosvásárhely, registarkomisaro dum la hungara revolucio de 1848, pro kiu li suferis malliberigon en fortikaĵo (1849–53). Poste li estis advokato, pli poste denove profesoro ĝis sia morto ekde 1862. De 1866 li estis landkunvena deputito, respektive vicprezidanto de la landkunveno. Li havis gravan influon al la formado de la hungaraj jurinstitucioj. Je la fino de sia vivo li priokupiĝis eklezijuron.

## Libro 
* *Az Erdélyhoni jogtudomány* (I–III. Kolozsvár, 1861, pro ĝi li ricevis la grandpremion de la MTA en 1865);
* *Az erdélyhoni evangelico-reformátusok egyházi jogtana* (Pest, 1863).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Dosa, E.
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ĉilia pulvoro

**Ĉilia pulvoro** (angle *Chili Powder* aŭ *Chili Mix*) estas akra usona pulvora miksaĵo el la spicoj kajena pipro (angle ankaŭ nomata *Chili*, tial la nomo), kumino, ajlo kaj origano. Laŭrecepte povas aldoniĝi cinamo, muskato, kariofilo, koriandro kaj pliaj enhavaĵoj. Ĉilia pulvoro estas tipa spico de la teksas-meksika kuirarto, en suda Usono kaj norda Meksiko simple nomata *Tex-Mex*, kaj malgraŭ sia esperantlingva nomo ne rekte rilatas al la same amerika lando Ĉilio.
eta|Ĉilia pulvoro
La unuaj grandkvante vendataj miksaĵoj de ĉilia pulvoro produktiĝis ekde 1890 de *D. C. Pendry* en Fort Worth, Teksaso, kaj ekde 1894 de *William Gebhardt* en New Braunfels, same Teksaso.

Kategorio:Spicoj
Kategorio:Usona kuirarto
Japana Pacdefenda Esperantista Asocio

La **Japana Pacdefenda Esperantista Asocio** (**JPEA**) estas pacisma asocio.

En la 26a de julio 1970, Japana Sekcio de la Mondpaca Esperantista Movado nomiĝis **Japana Pacdefenda Esperantista Asocio** laŭ la antaŭa **Vjetnama Pacdefenda Esperantista Asocio**. En marto 1994, konsiderata kiel la «plej forta sekcio de MEM post la falego de eŭropaj
"socialismaj" landoj», JPEA decidis fariĝi sendependa asocio.

## Gazeto 
La organo de la asocio nomiĝas *La Verda Kolombo*, ĝi ekaperis kiam JPEA fondiĝis. Redaktoro: Kurita Kimiaki (retejo), Yata Sakuragaoka 1209-98, Misima-si, Japanio

## Iamaj estraranoj 
* Kurita Kimiaki
* Satoo Morio
* Hideo Kumaki

## Eldonoj 
* *La armeo de Hirohito. Notoj de japanaj militkrimuloj*. Div. aŭtoroj. Trad. Japana Pacdefenda E-ista Asocio. Numazu: Biblioteko Kolombo, 1990. 200p. 18cm. 15,00 gld. (Recenzo)

## Agado 
La asocio interalie agadis kontraŭ la Vjetnama milito, kaj por konatigi la krimojn de la japana armeo.

En 2004, la prezidanto de JPEA, Hideo Kumaki, ricevis la amikecan medalon de la vjetnama ŝtato pro duonjarcento de kontribuoj al amikeco inter la japana kaj vjetnama popoloj. Post la milito li helpis la vjetnamajn viktimojn kaj blindulojn, ekzemple por eldoni brajlajn librojn.

Pli proksime, ĝi partoprenis forumojn pri historio inter Ĉinio, Japanio kaj Koreio kaj helpis la tradukon de libro (Historio por malfermi estontecon - Moderna historio de Ĉinio, Japanio kaj Koreio). Ĝi estas provo verki historian libron komunan por la tri landoj, ĉar en la jaroj 2000 oni ankoraŭ tro malofte akordiĝas pri krimoj okazintaj pli ol 60 jaroj antaŭe.

## Fontoj kaj notoj 
Kategorio:Japanaj Esperanto-asocioj
Tariq Ramadan

**Tariq RAMADAN** (n. la  en Ĝenevo;  en araba lingvo ‏طارق رمضان‎, DMG Ṭāriq Ramaḍān) estas svisa islama sciencisto.

## Biografio
Tariq Ramadan estas svisa islama sciencisto kaj ĵurnalisto, kies familio venis de Egiptio.

Li estas nepo de Hasan al-Banna (kiu fondis la asocion Islama Frataro) kaj filo de Said Ramadan, li havas kvin gefratojn. Li estas grava filozofo pri eŭropa Islamo, sed li ne uzas la nocion „Eŭroislamo“ de Bassam Tibi. Tariq Ramadan estas grava por junaj islamanoj en Eŭropo kaj li propagandas la partoprenon de islamanoj en la okcidenta societo. 

## Partopreno de islamanoj en la svisa societo
Tariq Ramadan propagandis, en intervjuo dum stel-hora elsendo de la svisa televido SF1, la partoprenon de islamanoj en la svisa societo laŭ la 3 "L": leĝo, lingvo kaj lojaleco.

* Leĝo: La islamanoj devas respekti la lokan leĝaron.
* Lingvo: La islamanoj lernu la lokan lingvon.
* Lojaleco: La islamanoj estu lojalaj al la ŝtato.

Li konsideras, ke la islamanoj ne havas nacian identecon, ĉar islamo estas universala intregrante tamen diversecon.
  
## Profesio
* Tariq Ramadan estas profesoro pri studoj islamaj nuntempaj en Universitato de Oksfordo en orienta instituto, *St Antony’s College*. 
* Li instruas ankaŭ en teologia fakultato de Oksfordo. 
* Li estas profesoro invitita en Qatar en la fakultato de studoj islamaj kaj en Maroko (Mundiapolis) pri instruado de filozofio.  
* Li estas ankaŭ **esplorada plejaĝulo** *(Senior Research Fellow)* en Dōshisha-Universitato en Kyoto en Japanio). 

## Bibliografio
Vidu la oficialan paĝon kaj en Germana Nacia Biblioteko en eksteraj ligiloj. Vidu ankaŭ la interesan glosaron pri islamaj nocioj en oficiala paĝo. 

## Eksteraj ligiloj
*oficiala paĝo de Tariq Ramadan kun biografio  
*reto de eŭropaj islamanoj – (European Muslim Network)  
*libroj en Germana Nacia Biblioteko
*universitato Mundiapolis en Maroko 

Kategorio: Islamaj filozofoj
Kategorio: Svisaj sciencistoj
Kategorio: Britaj sciencistoj
1114 Loreno

**1114 Loreno** estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Alexandre Schaumasse elde la Observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al Loreno (), nordorienta regiono de Francio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Loreno
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1928
Podunajské Biskupice

** Podunajské Biskupice,** hungare **Pozsonypüspöki** [poĵonjpuŝpoki], germane **Bischdorf** estas iama vilaĝo, nun urboparto de Bratislavo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis **Biskupice pri Dunaji**.
eta|maldekstra|250px|Strato Kazanská

## Situo 
Podunajské Biskupice laŭ Danubobranĉo. Urbocentro de la ĉefurbo troviĝas je 7 km.

## Historio 
La plej frue romianoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en la 13-a jarcento, apartenanta al ekleziulo de Esztergom. Dum 500 jaroj la loko estis posedaĵo de ĉefepiskopo de Esztergom. En la 16-a jarcento la loko iĝis kampurbo kun sendoganeco. En 1683 la turkoj detruis ĝin. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Pozsonypüspöki 2148 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Somorja, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1947 pro Dekretoj de Beneš 29 hungaraj familioj deportiĝis al landparto Ĉeĥio kaj 95 familioj al Hungario. En 1972 la komunumo aliĝis al Bratislavo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Episkopo Sankta Nikolao de 1221, poste gotikiĝis, en 1937 pligrandiĝis, en 1954 novgotikiĝis
* abatejo, nun hospitalo
* baroka ĉefepiskopa kastelo el la 18-a jarcento, poste trakonstruiĝis
* klasikisma nobeldomo el la 18-a j.c.
* kolono pri Sankta Triunuo de 1730
* insuloj, kie birdoj vivas

## Famuloj 
En Podunajské Biskupice naskiĝis slovakia hungara kemiisto Alajos Mészáros (politikisto).
250px|eta|maldekstra|Preĝejo en Podunajské Biskupice

Kategorio:Distrikto Bratislavo 2
1115 Sabauda

'*1115 *Sabauda'''* estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la itala astronomo Luigi Volta elde la Observatorio de Torino en Pino Torinese.

## Nomo 
"*Sabauda''" estas la latina nomo de la Savoja dinastio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Dinastio de Savojo
Kategorio:Malkovrita de Luigi Volta
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1928
Sudaj ŝtatoj de Usono

La **sudaj ŝtatoj de Usono** en vasta senco estas kultura regionego en la sudoriento de Usono. Laŭ la Usona Censa Buroo (angle *United States Census Bureau*) temu pri sume dek ses usonaj ŝtatoj kun areo de 2&nbsp;384&nbsp;143&nbsp;km² kaj entute preskaŭ cent milionoj da loĝantoj. En historia senco temas pri tiuj el la pli orientaj ŝtatoj de Usono, kiuj situas sude de la linio Mason-Dixon, la limo inter Pensilvanio kaj Marilando, kaj en kiuj ĝis la jaro 1865 estis permesata la sklaveco. La plej multajn loĝantojn el inter la sudaj ŝtatoj de Usono havas Teksaso.

En pli malvasta senco la nomo celas tiujn dek unu el la usonaj ŝtatoj meze de la 19-a jarcentoj permesantaj sklavecon, kiuj en 1860/1861 post la elektiĝo de Abraham Lincoln kiel prezidanto de Usono malmembriĝis el la unio de la Unuiĝintaj Ŝtatoj de Ameriko. Kvankam Abraham Lincoln ne postulis la malpermeson de sklaveco, ĉar decidi pri tio estis la tasko de ĉiu usona ŝtato individue, sed lia prezidantiĝo montris ke politikisto povas iĝi prezidanto de Usono ankaŭ sen subteno de la sudaj ŝtatoj. La dek unu ŝtatoj kreis la union Konfederaciitaj ŝtatoj de Ameriko, sed malvenkis en la sekva Usona Enlanda Milito (1861-1865). La reunuigita usona respubliko oficialigis leĝojn favore al pli da rajtoj por afrikdevenaj usonanoj kaj dum iom da tempo centre regis la sudajn ŝtatojn. 

Profunda Sudo (aŭ en angla *Deep South*) estas kultura kaj geografia subregiono en Suda Usono. Historie, ĝi estis diferencita kiel tiuj ŝtatoj plej dependaj el plantejoj kaj sklavohavaj socioj dum la epoko antaŭ la Usona Enlanda Milito.

## Vidu ankaŭ 
* Golfa Marbordo de Usono
* Profunda Sudo
* Segregacio en rekonstruo
* Sudorienta Usono
* Sudokcidenta Usono
* Sudusona rokmuziko
* *Song of the South*
Nemapogon granella

La ***Nemapogon granella*** estas noktopapilio aŭ tineo el la familio de *Tineidae* aŭ Tineedoj vivanta en la malnovarkta ekozono.

## Priskribo 
La imagino havas flugillarĝeco de 12 ĝis 15 milimetroj.
La lastastadia raŭpo longas de 7 ĝis 12 mm.

## Vivmaniero 
La raŭpo manĝas grenojn, sekajn legomojn, arakidojn, keksojn, ergotajn slerotiojn, korkojn ...

## Ligiloj 
Kategorio:Tineedoj
1116 Catriona

'*1116 *Catriona'''* estas mezgranda, sufiĉe hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la sud-afrika astronomo Cyril V. Jackson, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la skotan virinan antaŭnomon "*Catriona''", titolo de unu romano de Robert Louis Stevenson.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cyril V. Jackson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1929
1117 Reginita

'*1117 *Reginita'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Flora familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la kataluna astronomo Josep Comas i Solá elde la Observatorio Fabra de Barcelono.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "*Reginita''", tiu de la nevino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Josep Comas i Solá
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1927
1118 Hanskya

'*1118 *Hanskya'''* estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusaj astronomoj Sergej Beljavskij kaj Nikolaj Ivanov elde la Simeiza observatorio.

Ĝi estis sendepende remalkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth, kiu anoncis pli frue ties malkovron.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon "*Hanskya''" en memoro de Aleksis Hansky (1870–1908), unua astronomo de la observatorio de Simeizo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Sergej Beljavskij
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1927
Longkrura emberizo

alternative=Emberiza alcoveri.jpg|eta|Emberiza alcoveri
La **Longkrura emberizo** (***Emberiza alcoveri***) estis jam formortinta nefluganta birdospecio de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj. Ĝi estis distingebla pro siaj **longaj kruroj kaj mallongaj flugiloj**, kaj ili loĝis en Kanarioj. Ĝi estas unu el la malmultaj neflugaj Paserinoj konataj al la scienco, el kiuj estas jam formortintaj.

## Taksonomio 
[eta|maldekstra|La [Flava emberizo (*Emberiza citrinella*), proksima parenco de la Longkrura emberizo]]
Tiu emberizo apartenas al la genro *Emberiza*, kaj ties plej proksima parenco estas ŝajne la Kabanisa emberizo (*E. cabanisi*) kaj la Flava emberizo (*E. citrinella*). *Emberiza* estas genro ene de la emberiza familio de Emberizedoj, kiu formiĝas el malgrandaj, semomanĝantaj birdoj kun distingaj bekoformoj. La latina scienca nomo, *alcoveri*, estas honora al J. A. Alcover, kiu kontribuis al konado de fosilia faŭno kaj ties informado. La ostoj konserviĝas en la Universitato de La Laguna, en Tenerife. Tiu specio estis distingebla el aliaj emberizoj ĉar ĝi estis la plej granda specio de *Emberiza* kaj havis plej longajn krurojn, pli mallongajn flugilojn kaj diferencformajn bekojn. Tiuj karakteroj indikas ke la Longkrura emberizo estis surgrunda vivanto kaj plej verŝajne nefluga. Tio konvertigas ĝin en unu el la malmultaj konataj neflugaj Paserinoj, el kiuj aliaj estus la Troglodito de Insulo Stephens (*Xenicus lyalli*) kaj la Longbeka troglodito (*Dendroscansor decurvirostris*). Ambaŭ el tiuj trogloditoj estas formortintaj. Tiu emberizo probable estis ĉiomanĝanta, kiel la aliaj specioj de sia genro. Ĝi ŝajne manĝis semojn kaj senvertebrulojn. Tamen pro la diferencforma beko, pli fortaj semoj povus esti inkluditaj en ties dieto.

## Distribuado kaj habitato 
La Longkrura emberizo estis indiĝena de Kanarioj. La ostoj de tiu specio estis trovataj nur en la vulkana kavo Cueva del Viento, de la insulo de Tenerife. Aliaj specioj kiuj vivis ĉe tiu emberizo estis variaj birdoj, mamuloj kaj lacertoj. Tiu specio ŝajne loĝis en la Laŭrarbaro de transira arbaro, kie estu manĝodisponeblo kaj la herba tavolo estu protektilo kontraŭ elaeraj predantoj.

## Formorto 
La Longkrura emberizo vivis en Kanarioj dum la supra Plejstoceno al Holoceno. Homoj alvenis tien antaŭ ĉirkaŭ 2,000 jaroj, kaj alportis kun ili invadajn speciojn kiaj kaproj, porkoj, katoj kaj ŝafoj. La eŭropanoj, alveninte, damaĝis la landon eĉ plie, enmetante ratojn en la insulojn kaj kultivante la teron. La Longkrura emberizo estis enportata en la formorton pro tiuj invadaj specioj kaj pro la detruo de ties habitato.

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Neflugaj birdoj
Kategorio:Prahistoriaj birdoj
Peter Christopherson

**Peter Martin CHRISTOPHERSON** - naskiĝis , mortis , kromnomata *Sleazy* - estas brita muzikisto, komponisto kaj muzikfilmeta produktisto. Li estis kunfondinto de la muzika stilo industria muziko kaj dum sia muzikista kariero interalie membro de la influa brita grupo *Hipgnosis*.

Kategorio:Britaj muzikistoj
Kategorio:GLAT-muzikistoj
Kategorio:Industria muziko
1119 Eŭbeo

**1119 Eŭbeo** estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas ĝian nomon al la greka insulo Eŭbeo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Eŭbeo
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1927
Kanaria saliko

La **kanaria saliko** (*Salix canariensis*) estas specio de saliko indiĝena en la insuloj de Madejro kaj Kanarioj.
Ĝi estas decidua arbeto, atinganta altecon de 10 m. La planto floras inter januaro kaj  februaro.

La kanaria saliko estas laŭrisilva (nubarbara) elemento de la ekoregiono kanariaj sekaj duonarbaroj kaj arbaroj.

## Bibliografio 
* World Conservation Monitoring Centre 1998. Salix canariensis. In: IUCN 2006. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  http://www.iucnredlist.org/search/details.php/38393/summ. Downloaded on 2 September 2007 
* Press, J.R., Short, M.J., 1994 : Flora of Madeira, *HMSO*, London 
* Kanaria saliko

Kategorio:Salikoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Endemiismoj
Lugnez JU

**Lugnez** estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 207 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Lugnez situas en la nordo de la regiono Ajoie en valkaldrono de la rivereto *Coevatte*, alfluanto de Allaine. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,13&nbsp;km², de kiuj 35% estas kovritaj de arbaro, 59% servas por agrikulturo kaj 6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Lugnez limas en nordokcidento al Courcelles (Francio), en nordoriento al Réchésy (Francio), en oriento al Beurnevésin, en sudo al Damphreux, kaj en okcidento al Basse-Allaine.

## Trafiko 
Lugnez situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Regiona vojo de Porrentruy al Francio kondukas tra la loko. Al la publika transportsistemo la komunumo estas konektita per la poŝtaŭtolinio de Beurnevésin al Porrentruy.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Lugnez, kies ekzakta dato ne estas konata, datiĝas el la 6-a jarcento kiel *Lugduniaco*. Ĝi estis laŭ la legendo la naskiĝloko de Sankta Himerio, kiu mortis en la jaro 620 en Saint-Imier. En la jaro 1225 la loko estis menciita sub la nomo *Lunigie*. Ekde la 13-a jarcento la vilaĝo Lugnez apartenis al la princepiskopejo de Bazelo kaj estis submetita al la majoro de Coeve. Post la franca revolucio de 1792 ĝi dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departamento *Mont Terrible* estis integrita al Francio. De 1800 ĝis 1815 Lugnez apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Lugnez apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Lugnez

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Lugnez
* Lugnez en la Historia Leksikono de Svislando
Lugnez

**Lugnez** havas diversajn signifojn:

* **Lugnez JU** estas komunumo de la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso en Svislando.

* *Lugnez* estas la germanlingva nomo de la Valo Lumnezia en Kantono Grizono en Svislando.
Permakulturo

**Permakulturo** estas metodo por konstrui ekosistemon similan al naturo por vivteni homojn. Tiu metodo per daŭrigebla (**perma**nenta) kultivado (**kulturo**) estis kreata en 1974 de aŭstralianoj Bill Mollison kaj David Holmgren.

La kreintoj estis inspirataj de la fekunda arbaro de Tasmanio, kiu estis tute mala de senpluvaj, eroziataj regionoj de Aŭstralio; kune ili kreis metodon por konstrui sistemojn, kiuj estu diversaj, stabilaj, kaj rezistemaj. Ilia filozofio konsideris, ke homaro estas ero de la naturo, ne aparta.

## Vidu ankaŭ 
*Arbarĝardenado/Agroforstumado
*Agroekologio
*Ekosistemo
* Rearbarigo


Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Alimondismo
Kategorio:Daŭripovo
Kategorio:Ekologio
Nové Mesto (Bratislavo)

eta|maldekstra|250px|Loka parto Kramáre de Nové Mesto en Bratislavo
**Nové Mesto** (hungare *Pozsony-Újváros* [poĵonjUjvAroŝ], germane *Neustadt*) estas urboparto de Bratislavo en Slovakio.

## Historio 
La unua mencio pri la loko okazis en la 13-a jarcento. Tiu loko estis la unua haltejo de la unua ĉevaltira fervojo en la tiama Hungara reĝlando en 1840. Bierofarejo ekfunkciis en 1873, poste ankaŭ aliaj uzinoj formiĝis. La municipo en 1990 formiĝis. En 2001 moderna grandvendejo nomata Polus City Center ekfunkciis.

## Vidindaĵoj 
* iama stacidomo de la ĉevaltira fervojo

Kategorio:Geografio de Bratislavo
Kategorio:Distrikto Bratislavo 3
Reĝa Akademio de Valencia Kulturo

La **Reĝa Akademio de Valencia Kulturo** (en valencia: *Real Academia de Cultura Valenciana*) estas publika fondaĵo de la Valencia Komunumo (Hispanio) kreita sub la sponsorado de la Diputación Provincial de Valencia.

Ties origino devenas el la jaro 1915, kiam oni kreis la enton *Centro de Valencia Kulturo* por la studo de la valenciaj lingvo kaj kulturo.

## Vidu ankaŭ 
* Valencia lingvo

## Referencoj 
Kategorio:Valencilando
Kategorio:Fondaĵoj
Blaverismo

300px|dekstra|eta|Demonstracio en la urbo de Valencio "kontraŭ la enmiksiĝo de Katalunio kaj por antaŭenigo de la lingvo". Sen dubo, la lingva deklivo de la movado estas ties plej grava trajto.

La **blaverismo** (en la valencia: *blaverisme*) estas la termino per kiu kutime oni konas la ĵus naskitan  kiel reago kontraŭ la katalanista fluo de la valencia naciismo en Valencio (Hispanio).

## La simboloj 
La blaverismo difiniĝas, super ĉio, per ties negado ke ekzistas kulturaj kaj simbolaj elementoj kiuj estas dividitaj inter Katalunio kaj Valencio.

### La flago 
La valencia flago kun la blua strio kronita apud la masto, estas de la dua duono de la 14a jarcento, pro reĝa privilegio, la propra aŭ oficiala simbolo de la urbo de Valencio.

En la Statuto de Aŭtonomeco de 1982 la trikolora kronita flago estos elektita oficiala flago de la Valencia Komunumo.

### La lingvo 
La blaveroj malakceptas la unuecon de la kataluna lingvo proponita de Joan Fuster kaj ili malakceptas la Normojn de Castellón de 1932 por elekti la Normojn de la Reĝa Akademio de Valencia Kulturo de 1978.

Ĉi tiu procezo iniciatos per la verko de Miquel Adlert *En defensa de la llengua valenciana: perqué i cóm s’ha d’escriure la que es parla* (1977) kaj la ĉefroluloj de tiu estos la propra Adlert kaj la poeto Xavier Casp, kiuj evoluis dum la 70-aj jaroj el sinteno unitarista komenca.

La blaverismo rikoltos gravajn sukcesojn dum la unuaj jaroj de ties ekzisto, kiam ĝi nomiĝis Milito de la Lingvo.

## Vidu ankaŭ 
* Valencia dialekto

Kategorio:Valencilando
Kategorio:Kataluna lingvo
Kategorio:Naciismoj en Hispanio
Kategorio:Politikaj esprimoj
Rača

250ra|eta|maldekstra|Placo de Herooj en Rača
250ra|maldekstra|eta|Preĝejo de Rača
eta|250ra|maldekstra|Panoramo en Rača
**Rača** (hungare *Récse* [rEĉe], germane *Ratzersdorf*) estas iama vilaĝo, nun urboparto de Bratislavo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis *Račistorf*.

## Geografio 
Rača situas de urbocentro de la ĉefurbo 10 km.

## Historio 
Supozeble vilaĝo fondiĝis tie en la 8-a jarcento. La unua mencio pri la loko okazis en 1245 laŭ tiama hungara ortografio *"Reche"*. Jam tiam la loĝantoj okupiĝis pri vinkulturo. En la 16-a jarcento rifuĝintaj kroatoj alvenis. En 1647 la vilaĝo iĝis kampurbo. En 1910 vivis en la urbeto 4595 loĝantoj (3041 slovakoj, 875 germanoj kaj 650 hungaroj). En 1946 Rača aliĝis al Bratislavo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Filipo kaj Sankta Jakobo de 1306 (aŭ pli frue)
* skulptaĵo pri Andrej Hlinka de 2009

Kategorio:Geografio de Bratislavo

Kategorio:Distrikto Bratislavo 3
Vajnory

**Vajnory** (hungare *Pozsonyszőlős*  [poĵonjsOlOŝ], germane *Weinern*) estas iama vilaĝo, nun urboparto de Bratislavo en Slovakio. La historia hungara loknomo estis *Prácsa* [prAĉa]. 

## Situo
Vajnory situas de urbocentro de la ĉefurbo 10 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la ferepoko. Baldaŭe avaroj kaj slavoj vivis tie. La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1237, tiam servanta fortikaĵon de Pozsony. En 1291 aperis la hungara formo *Zeuleus*. Jam tiam la loĝantoj okupiĝis pri vinkulturo. En la 16-a jarcento Pozsony aĉetis la vilaĝon kaj nur en 1851 ĝi ricevis memstarecon. En 1910 vivis en Pozsonyszőlős 1863 loĝantoj (plejparte slovakoj). En 1946 Vajnory aliĝis al Bratislavo.

## Vidindaĵoj 
* la centro estas protektata historia memorejo ekde 1992
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino [Sepdolora] de 1278, en 1771 pligrandiĝis
* skulptaĵo pri Sankta Floriano

Kategorio:Distrikto Bratislavo 3
Listo de vulkanoj en Nikaragvo

Tio estas listo de aktivaj kaj neaktivaj vulkanoj en Nikaragvo.

## Vidu ankaŭ 
* Centramerika Vulkanĉeno
* Listo de vulkanoj en Kost-Riko
* Listo de vulkanoj en Salvadoro
* Listo de vulkanoj en Gvatemalo
* Listo de vulkanoj en Honduro
* Listo de vulkanoj en Panamo

## Referencoj
Weinstein

**Weinstein** (ofte prononcata *Vajnŝtajn* aŭ *Vajnŝtejn*) estas la familia nomo de:

* Garri Kimoviĉ Weinstein
* Halina Weinstein
* Nathan Wallenstein Weinstein
Antal Edelspacher

**EDELSPACHER Antal** (edespaher) estis hungara lingvisto naskita en Arado la 14-an de aprilo 1846 kaj mortinta en Budapeŝto la 4-an de septembro 1894.

## Kariero 
Antal Edelspacher pristudis juron en la universitato de Peŝto kaj dume li priokupiĝis lingvistikon. Li studis en Okcidenta Eŭropo plurajn okcidentajn kaj orientajn lingvojn. De 1880 ĝis sia morto li vivis en mensmalsanulejo. Li estis ano de pluraj eksterlandaj sciencaj asocioj. Li priokupiĝis komparlingvistikon kaj tradukis (inter alie de Agost Schleicher: *A nyelvészet és a természettudományok* (Bp., 1878), *Darwin és a nyelvtudomány* (Bp., 1878) ktp).

## Verkoj 
* *Rumun elemek a magyar nyelvben* (Bp., 1875);
* *Egy ismeretlen magyar orientalista* (Bp., 1876);
* *Ibn Dastah* (Bp., 1878);
* *Dentek és magyarok*. Magyar őstörténelmi vázlat (Bp., 1878).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Blanka pikonio

La **blanka pikonio** ( *Picconia excelsa*) estas palearktisa specio  el la genro pikonio de la familio de oleacoj, endemia en Makaronezio. Ĝi troviĝas en Kanarioj (Hispanujo) kaj  Madejro (Portugalujo). 

## Priskribo 
La blanka pikonio estas ĉiamverda arbedo aŭ  arbeto kiu altas ĝis 10 m. La  folioj estas kontraŭstarantaj, 6–8&nbsp;cm longaj, simplaj, glatrandaj, ofte suben kurbigitaj je la randoj. La frukto estas nigra drupo 1–2&nbsp;cm longa 
Blanka pikonio estas laŭrisilva (nubarbara) elemento de la ekoregiono Kanariaj sekaj duonarbaroj kaj arbaroj.
La planto estas minacata pro habitatodetruo .

## Referencoj 
Kategorio:Oleacoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Arbedoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Endemiismoj
Kategorio:Ornamaj plantoj
Jenő Edvi Illés

**EDVI ILLÉS Jenő**, *Aradi* (edvi ile:ŝ) estis hungara pentristo kaj grafikisto naskita en Arado la 19-an de decembro 1886 kaj mortinta en Budapeŝto la 4-an de julio 1962. 

## Kariero
Jenő Edvi Illés estis en la Belarta Altlernejo de Budapeŝto studento de Tivadar Zemlényi kaj de Aladár Edvi Illés. Li faris precipe gravurojn de linoleo kaj kupro. Li distingiĝis unue en 1909 en sia ekspozicio de Műcsarnok. Li prieksperimentis ankaŭ pentradon de muta naturo. En 1920 li adoptis la nomon *Aradi*. En la 30-aj jaroj li laboris somere en la artistkolonio de Gyula. Liaj artverkoj estas konservitaj de muzeoj de Hungara Nacia Galerio de Peĉo, de Ŝoprono. 

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

Edvi Illes, J.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Zoltán Egressy

**EGRESSY Zoltán**  (egreŝi) estis hungara inĝeniero pri mekaniko naskita en Nagyvárad la 15-an de oktobro 1881 kaj mortinta en Budapeŝto la 21-an de marto 1969.
 
## Kariero
Zoltán Egressy diplomiĝis en la Reĝa Teknika Universitato József  en 1913. Li estis fondinto de la unua hungara elektromedicina entrepreno *Asklepios*t, kiu iĝis reprezentanto de 1918 de Odelga de Vieno, poste de la Reiniger, Veifa, pli poste de Uzinoj Siemens. En jaroj 1930–33 li estis direktoro de la Magyar Siemens Művek kaj 1933 ĝis 1946 scienca konsilanto de la entrepreno. Kiel pensiulo li laboris en la enciklopediredakcio de la eldonejo Akadémiai Kiadó. Li enkondukis en Hungario la radiologiinstruadon, organizis la kursojn por radiologiasistantoj. Li evoluigis plurajn novajn radiologiaparatojn. Li eldonis librojn pri radiologitekniko kune kun László Huszár).
 
## Fonto
* http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html 

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kráľov Brod

**Kráľov Brod** [krAljov brod], hungare **Királyrév** [kirAjrEv] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Kráľov kaj király signifas: reĝo.
300px|eta|Kráľov Brod situas en la plej griza parto

## Situo 
Kráľov Brod situas laŭ rojo (alia rojo preterfluas), laŭ flankovojoj. Galanta troviĝas je 17&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1252 en latina formo *"villa Sancti Michaelis"*. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Királyrév 785 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Galánta, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko. Inter 1938-1945 Királyrév rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito Kráľov Brod denove apartenis al Ĉeĥoslovakio, ekde 1993 al Slovakio. En 1947 granda parto de la hungaroj deportiĝis parte al landparto Ĉeĥio, parte al Hungario, dume alvenis slovakoj el Rumanio kaj Hungario. En 2006 inundo okazis.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Emeriko de Hungario de 1836
* skulptaĵo pri Sankta Mikaelo el la 18-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Királyrév naskiĝis hungara ministro Sándor Czottner.

## Eksteraj ligiloj 
* Kráľov Brod sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Galanta
Olza

:*Tiu ĉi artikolo temas pri pola municipo. Pri rivero kun la sama pola nomo temas artikolo Olše.*

**Olza** estas vilaĝo en Pollando en Silezia provinco en distrikto Wodzisław en komunumo Gorzyce. Olza situas sur bordo de rivero Olše (en la pola lingvo *Olza*), proksime de ties enfluejo en Odron, sur ĉeĥa-pola limo. Vivas ĉi tie proksimume 1800 loĝantoj.

## Vidu ankaŭ
* MO S-1
* Kopytov
* Limpasejo Olza-Kopytov
* Kunfluejo de Odro kaj Olše

## Pluaj fotoj

Olza kopytów.jpg|Rivero Olše inter Olza kaj Kopytov
Kopytów olza.jpg|Rivero Olše inter Olza kaj Kopytov
2014 Powiat wodzisławski, Olza, Kaplica Świętej Rodziny 01.jpg|Kapelo en Olza


Kategorio:Vilaĝoj en Silezia provinco
Kategorio:Distrikto Wodzisław
Kategorio:Landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
Kategorio:Setlejoj sur Odro
Gyula Éhik

**ÉHIK Gyula**  (e:hik) estis hungara zoologo naskita en Nagyvárad la 4-an de februaro 1891 kaj mortinta en Budapeŝto la 28-an de decembro 1964. 

## Kariero
Gyula Éhik doktoriĝis en 1914. En 1927 oni habilitis lin privatprofesoro en la ekonomikscienca fakultato. Li instruis de 1914 en Győr, poste en la ĉefa reĝa lernejo de Lőcse. De 1919 li laboris en la besttenejo de la MNM, de 1937 li estis ĉefdirektor-anstataŭanto de la Naturscienca Muzeo, de 1940 gvidinto de la besttenejo.

## Laboraĵoj
* *Magyarország földipockai* (Ann. Mus. Nat. Hung. 1926. 24); 
* *A prém egykor és most* (Term. tud. Közl. 1930); 
* *Prémek és prémes állatok* (Bp., 1931); 
* *Adatok Erdély emlősfaunájához* (Állattani Közl., 1934).

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

Ehik, Gy.
Mátyás Eisler

**EISLER Mátyás**  (ajzler) estis juddevena hungara hebreisto, orientalisto, ĉefrabeno naskita en Páty la 2-an de septembro 1865 kaj mortinta en Kluĵo la 13-an de decembro 1931. 

## Kariero
Mátyás Eisler doktoriĝis en 1889 kaj en 1891 li iĝis rabeno, de 1891 ĉefrabeno, de 1893 privatprofesoro pri la ŝemida lingvaro en la Universitato de Koloĵvaro, ekde 1921 prezidanto de Unuiĝo de rabenoj de Transilvanio-Banat.  

## Libro
* ''A gyökbeli hangok interdialektikus változásai az aram nyelvekben (Bp., 1889).

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

Eisler, M.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Eisler, M.
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Orientalistoj
Kategorio:Hungaraj hebreistoj
Kanaria ilekso

La **kanaria ilekso** aŭ **acebinjo** (*Ilex canariensis*) estas palearktisa specio de la familio de la akvifoliacoj. Ĝi estas endemia arbedo aŭ arbeto de Madejro (Portugalujo) kaj Kanarioj (Hispanujo). Ĝi atingas alton de ĝis 10 m.

La planto estas laŭrisilva (nubarbara) elemento de la ekoregiono kanariaj sekaj duonarbaroj kaj arbaroj. La acebinjo estas minacata pro habitatodetruo.

## Eksteraj ligiloj 
eta|220px|maldekstra|Fruktoj.

:  Monda Konserveja Observa Centro 1998. *Ilex canariensis*. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on 22 August 2007.

Kategorio:Arbedoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Endemiismoj
Shortbus

***Shortbus*** estas usona komedio-drama filmo el 2006, reĝisorita de John Cameron Mitchell.

Kreado de scenaro kaj herooj daŭris dum ĉ. 2,5 jaroj kaj laboro komenciĝis post kompletigo de plena rolantaro, kune kun rolantoj dum improvizitaj kursoj. *Shortbus*, malgraŭ fisignado kiel pornografia filmo, renkontis pozitivajn reagojn kaj gajnis multajn prestiĝajn laŭrojn, i.a. ses filmajn premiojn dum la jaroj 2006-2007.

Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2006
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:GLAT-filmoj
Károly Éjszaki

**ÉJSZAKI Károly** (e:jsaki) estis hungara inĝeniero, verkisto naskita en Réde la 2-an de oktobro 1818 kaj mortinta en Koloĵvaro la 26-an de januaro 1907.

## Kariero 
Károly Éjszaki post studoj pri juro kaj mekaniko ĝis 1848 laboris kiel inĝeniero. Dum la hungara revolucio de 1848 li servis ĉe la László Csány. En 1860–61 li estis ĉefnotario de la departemento Fejér, en 1865–67 ĉefoficisto. De 1867 li estis ĉefinĝeniero en la ministerio pri publiklaboro kaj trafiko, poste ĉefinspektisto pri ŝtatfervojoj. Li havis rolon en la fondado de Societo Petőfi (1877), kies li estis vicprezidanto. Li verkis en maniero novromantika. Li publikis en *Koszorú*, *Szépirodalmi Közlöny*, *Fővárosi Lapok* kaj en aliaj gazetoj.

## Teatraĵoj 
* *Egy lengyel követ Budán* (komedio; prezentita de Budai Színkör, 1874);
* *Markó Kapilet, a szerb hős* (historiteatraĵo, prezentita de Budai Színkör, 1888).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
1120 Cannonia

'*1120 *Cannonia''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Flora familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 11-an de septembro 1928 de la rusa astronomino Pelageja Fjodorovna Ŝajn elde la Simeiza observatorio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronominon Annie Jump Cannon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Pelageja Fjodorovna Ŝajn
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1928
Omfalo

**Omfalo**  estis reĝino de Lidio, kiu sklavigis Heraklon. Ŝi heredis la regadon de sia edzo Tmolo, kiu estis mortigita de taŭro. Ŝi ofte aperas en literaturo.[eta|dekstra|*Heraklo kaj Omfalo* (detalo), de [Johann Heinrich Tischbein]]

## Kial Heraklo fariĝis sklavo ĉe Omfalo 
eta|maldekstra|Heraklo kiel sklavo ĉe Omfalo

Kiam li estis adoleskanto, Heraklo lernis la arkpafadon ĉe Eŭritos, reĝo de Oechalie. Iun tagon, la reĝo decidis edzinigi sian filinon Iole. Pro tio li organizis konkurson, kaj promesis Iole-n al la plej sperta partoprenanto. Heraklo gajnis la konkurson. Sed Eŭritos hezitis doni sian filinon al tiu, kiu antaŭe murdis siajn edzinon kaj infanojn. Tial li rifuzis. Heraklo furioziĝis, ŝtelis la ĉevalojn de Eŭritos kaj reiris al Tirinto.

Sekvis lin la filo de la reĝo, Iphitos, por repreni la bestojn. En Tirinto, Heraklo vidis lin, kondukis lin al la plej alta turo de la urbo kaj de tie defaligis lin. Iphitos mortis.

Heraklo bedaŭris tion kaj iris aŭskulti la orakolon al Delfo. Tiu ĉi konsilis al la pekulo, ke li vendigu sin, estu sklavo ĉe la reĝino Omfalo kaj donu la prezon de la vendado al la infanoj de Iphitos.

## Tri monatoj ĉe Omfalo 
Sur tradiciaj pentraĵoj la reĝino sidas sur trono tenante klabon en sia mano, portante surkape la felon de la leono de Nemeo kaj ĉe ŝiaj piedoj genuas Heraklo ŝpinante lanon per ŝpinbastono.

Tamen dum la periodo, kion li pasigis ĉe Omfalo, Heraklo iris al Efezo por mortigi ŝtelistojn. Li mortigis ankaŭ la terkulturiston Syleus, en Aulis, kiu malbone traktis siajn laboristojn.
Tiel impresiĝis Omfalo pro la kuraĝo de la heroo, ke ŝi decidis liberigi lin, post tri monatoj.

Ŝi amoris kun li kaj naskis ilian filon Lamos.

## Referencoj 
Kategorio:Heraklo
Kategorio:Mitaj reĝoj de Lidio
György Elekes

**ELEKES György** (elekeŝ) estis rumania hungara ĵurnalisto. poeto naskita en Kézdivásárhely la 19-an de majo 1894 kaj mortinta en Sfântu Gheorghe la 20-an de novembro 1969. 

## Kariero
György Elekes finis la mezlernejon en sia naskiĝurbo. Li pasigis ses jarojn en militkaptiteco en Siberio, poste li havigis diplomon pri juro en Budapeŝto. En 1922 li loksidiĝis en Târgu Secuiesc, kie li redaktis la satirikajn gazetojn *Flekken* kaj *Bogáncs*. En 1923 li malfermis librovendejon en Braŝovo, inter 1923 kaj 1932 li eldonis la gazeton *Színházi Újság*, redaktis la *Hétfői Brassói Hírlap* (1925-27) kaj *Brassói Napló*. Li estis ano de la Kemény Zsigmond Társaság. Li verkis poemojn, privojaĝskribaĵojn, li tradukis kaj reverkis. 

## Verkoj
**Szibériában pergő homokszemek zenéje* (poemoj, Kézdivásárhely, 1921); 
**Szürke csendben* (poemoj, Kézdivásárhely, 1922); 
**Bábszínház* (poemoj, Kézdivásárhely, 1923); 
**Mindegy* (poemoj, Kézdivásárhely, 1924); 
**Szívek harca* (romano, sub plumnomo Katolnay László, Bukarest, 1926).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Elekes, Gy.
Elekes, Gy.
Dlouhá Loučka (distrikto Svitavy)

Municipo **Dlouhá Loučka** () situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, en montetaro Třebovské mezihoří 6&nbsp;km sude de la urbo Moravská Třebová. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Dlouhá Loučka estas agrikulturista vilaĝo, ĝis la jaro 1945 prisetlita plejparte de germana loĝantaro kun ĉirkaŭ 1500 loĝantoj, germane ĝi nomiĝis Langenlutsch. La plej forta politika partio estis DSD, en la jaro 1935 Sudetgermana partio - SdP.

Post la dua mondmilito estis germana loĝantaro elloĝigita kaj la vilaĝo nove prisetlita per ĉeĥaj civitanoj.

En blazono la vilaĝo havas livoflankan sokon inter floroj.

## Loĝantaro 
## Vidindaĵoj 
Sur teritorio de la vilaĝa katastra distrikto estas natura rezervejo "Dlouholoučské stráně" (*Deklivoj de Dlouhá Loučka*) kun areo de 60 ha, proklamita en la jaro 1989. Temas pri marnaj deklivoj kun apero de protektataj specioj de kreskaĵoj kaj animaloj.

En katastra distrikto estas parto de la naturrezervejo "Rohová" - vastaj naturaj florriĉaj fagejoj.

Troviĝas ĉi tie ankaŭ arĥeologia memoraĵo - frumezepoka opidumo. Ĝi estas en altaĵo nomata Hrádek super rivero Třebůvka. La lokaĵo estis grave damaĝita per konstruo de mezepoka burgo, tamen restoj de fosaĵoj kaj remparoj estas ankoraŭ videblaj. Estis ĉi tie trovitaj ceramikaĵoj, eble el la 12-a jarcento.

## Naskiĝinto 
En Dlouhá Loučka naskiĝis Karl Stellwag von Carion (1823 - 1904), aŭstria okulkuracisto, en la jaro 1857 eksterordinara profesoro kaj en 1873 ordinara profesoro de la Universitato de Vieno. Li kontribuis al esploro de glaŭkomo kaj anomalia refrakto.

## Pluaj fotoj 

Dlouhá Loučka (SY), Třebůvka.jpg|Supra fluo de rivereto Třebůvka
Dlouhá Loučka (SY), škola.jpg|Baza lernejo
Dlouhá Loučka (SY), KD.jpg|Kulturdomo
Dlouhá Loučka (SY), hasičská zbrojnice.jpg|Fajroestingista armilejo
Dlouhá Loučka (SY), č. p. 53.jpg|Dlouhá Loučka

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Moravská Třebová kaj Jevíčko 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Suborlica montetaro
Ferenc Eckhart

**ECKHART Ferenc** estis hungara historiisto pri juro kaj ekonomiko naskiĝinta en Arado la 18-an de novembro 1885 kaj mortinta en Budapeŝto la 28-an de julio 1957.

## Kariero 
Ferenc Eckhart post universitataj studoj en 1911 laboris en la arkivejo de Vieno. En 1928 li estis direktoro de la Hungara Historia Instituto en Vieno. De 1929 ĝis sia morto li estis katedrestro profesoro pri historio de juro kaj konstitucio. Li priokupiĝis ankaŭ pri ekonomika historio. Inter 1943 –45 li estis redaktoro de la revuo *Századok*, inter 1946–49 li estis prezidanto de la *Magyar Történelmi Társulat* (Asocio Hungara pri Historio).

## Verkoj 
* *A bécsi udvar gazdasági politikája Magyarországon Mária Terézia korában* (Bp., 1922);
* *Bevezetés a magyar történelembe* (Pécs – Bp., 1924);
* *A magyar alkotmányfejlődés* (Bp., 1931);
* *Magyarország története* (Bp., 1933);
* *A jog- és államtudományi kar története 1667–1935* (Bp., 1936);
* *Thallóczy Lajos, a történetíró* (Bp., 1938);
* *A Szentkorona-eszme története* (Bp., 1941);
* *Magyar alkotmány- és jogtörténet* (Bp., 1946);
* *1848, a szabadság éve* (Bp., 1948);
* *A földesúri büntetőbíráskodás a XVI–XVII. században* (Bp., 1954);
* *A bécsi udvar gazdaságpolitikája Magyarországon 1780–1815* (Bp., 1958).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Hipolite

**Hipolite** estis reĝino de la Amazonoj. dekstra|eta|Heraklo kaj la Amazonoj

## La tribo de la Amazonoj 
Laŭ la randoj de *Ponto-Eŭkseno* (antikva nomo de la Nigra Maro) rajdis la Amazonoj. Ili loĝis apud la rivero Thermodon, kaj ilia ĉefurbo nomiĝis Themiscyra. Ili estis virinoj el tribo de rajdantaj militistinoj, kiuj laŭ la helena legendo, ne akceptis virojn inter si kaj forbruligis al si la dekstran mamon, por faciligi arkpafadon. Nur unufoje ĉiujare, ili kuniĝis kun viroj por koncipi posteulojn.

## La naŭa laboro de Heraklo 
Hipolite estis reĝino de la amazonoj. Areso donacis al ŝi tre belan zonon, kiel simbolon de ŝia potenco.

Unu el la filinoj de Eŭristeo deziris havi tiun zonon. Heraklo devis do plenumi tiun naŭan laboron. Li ekiris kun armeo de kelkaj viroj, kaj velŝipiris trans la Egea Maro.

Kiam li alvenis ĉe la Amazonoj, li estis bonvenigita. Sed Hera, kiu deziris, ke Heraklo malsukcesu, transformiĝis en Amazonon kaj diris al la tribo, ke Heraklo intencis kapti Hipolite-n. Tuj poste, la tribo rajdis al la ŝipo kaj batalis kontraŭ la helena armeo. Tamen Heraklo venkis kaj forprenis la zonon. Poste li reportis ĝin al Eŭristeo.

## Tezeo kaj Hipolite 
Laŭ kelkaj versioj de la legendo Tezeo akompanis Heraklon por tiu laboro. Laŭ aliaj Tezeo iris sola. Li forrabis la fratinon de Hipolite. Ŝi nomiĝis Antiopé. Al Tebo li kondukis ŝin. Tiam la Amazonoj ekspediciis al Tebo, sed fine devis kapitulaci. Antiopé estis mortigita dum la batalo. Tamen ŝi antaŭe naskis bebon, kiu nomiĝis Hipolito.

Hipolito estas rolulo en la tragedio de Racine titolita *Fedra*.

## Referencoj 
Kategorio:Amazonoj
Kategorio:Heraklo
Kategorio:Mitaj reĝoj de Malgrandazio
Miklós Elekes

**ELEKES Miklós** (elekeŝ) estis rumania hungara kuracisto (histologio|histologo) naskita en Óbecse la 3-an de septembro 1897 kaj mortinta en Kluĵo la 15-an de decembro 1947.
 
## Kariero
Miklós Elekes pristudis medicinon en Budapeŝto, Vieno kaj li diplomitiĝis en Kluĵo en 1921. Ĝis 1928 li estis asistanto de la kliniko pri mensmalsanulejo de la universitato de Kluĵo, poste ĉefkuracisto pri neŭrologio de la Juda Malsanulejo. En 1944 oni deportis lin. Reveninte, li estis praktikanta kuracisto. Li publikis studojn en la revuoj *Archives de Neurologie*, *Archives de Neuropsychiatrie*, ''Revue d'Endocrinologie'' kaj en aliaj francaj kaj germanaj fakrevuoj. Liajn medicinpsikologiajn kaj arthistoriajn artikolojn publikis la revuo Korunk.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj histologoj
Kategorio:Hungaraj neŭrologoj