open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Placo Baross

La **Placo Baross** estas grava trafika nodo de Budapeŝto, en distrikto Józsefváros.
eta|maldekstre|Placo Baross en 1900

## Historio 
En la 1800-aj jaroj la placo Baross ne havis nomon. En la ĉirkaŭaĵo estis vilaĝecaj domoj kun ĝardenoj, kie oni kultivis legomojn. Inter 1827-1828 tie estis finhaltejo de la unua ĉevaltira tramo de Pest (urbo). En 1868 ĉi tie ekfunkciis la dua ĉevaltira tramo (jam en kutima sistemo). Inter 1881-1884 estis konstruita la ankaŭ nun videbla Stacidomo Keleti. Tiutempe estis konstruitaj jam kvaretaĝaj domoj, eĉ granda hotelo, fervojista asekura domego. En 1898 oni inaŭguris skulptaĵon pri Gábor Baross, kiu estis la plej grava trafika ministro, en 1902 la placo jam prenis la nomon Baross. Inter 1910-1912 estis konstruita domego por poŝtejo. Ekde 1888 tute apud la stacidomo ekfunkciis interurba tramo. En 1918 ankaŭ pli nova hotelo konstruiĝis.

Dum la Hungara revolucio de 1956 la placo estis grava centro de la revoluciuloj. En 1968 sub la placo ekfunkciis la dua metrolinio, tial oni konstruis en mezo de la placo grandan subirejon, kiu plejparte estis malferma (subĉiela). En la sekva jaro ekfunkciis viadukto inter 2 gravaj vojoj super rando de la la placo (ducent metrojn longa). En 2006 la subirejo estis trakonstruita.

## Trafikiloj 
La plej grava trafikilo estas la trajno mem, la enurbaj trafikiloj estas 2 metrolinioj, tramoj, aŭtobusoj, troleoj.

## Fontoj 
* http://www.c3.hu/~eklektik/barosster/pilinyi.html
* hungare kun fotoj

Baross
Voĉosako

[eta|240ra|Itala arborano (*[Hyla intermedia*) kun pufigita voĉosako.]]
eta|Tute disvastigita voĉa sako en specimeno de *Litoria chloris*
La **voĉosako** estas la fleksiĝebla membrano de la haŭto posedita de plej masklaj ranoj. La celo de la voĉosako estas kutime esti uzata kiel amplifilo de ties pariĝada aŭ averta alvoko. La esto aŭ disvolvigo de voĉosako estas maniero ekstere determini la sekson de rano en multaj specioj.

La voĉosako estas malferma al la buŝkavaĵo de la rano, kun du fendoj je ĉiu flanko de la lango. Por alvoki, la rano pufigas siajn pulmojn kaj fermas siajn nazon kaj buŝon. La aero estas tiele elpelita el la pulmoj, tra la laringo, kaj en la voĉosako. La vibrado de la laringo elsendas sonon, kiu resonas ene de la voĉosako. La resonanco faras ke la sono amplifiĝu kaj permesas ke la alvoko estu portata pli malproksime. La muskoloj ene de la korpomuro premas la aeron ren kaj tien inter la pulmoj kaj la voĉosako.

## Vidu ankaŭ 
* Gorĝosako

## Notoj 
Kategorio:Anatomio
Kategorio:Anuroj
Wincenty Smolak

**Wincenty SMOLAK** (naskiĝis en 1942 en Lvovo, mortis la 11-an de marto 2016 en Krakovo) – pola geofizikisto, bredisto de huculaj ĉevaloj, socia aganto, pioniro de ĉevalterapio en Pollando.

## Vivo 
Kiel junulo estis skolto de la 3-a Krakova Skolta Teamo je la nomo al generalo Kazimierz Pułaski. Laŭ edukiteco geofizikisto, akiris gradon de doktoro-inĝeniero pri geofiziko, kunfondinto de la Pola Societo de Amikoj pri Terscienco. De 1980 estis ligita kun Soldat-Rondo de la 3-a Regimento de Ĉeval-Pafistoj je la nomo al kolonelo doktoro Bronisław Lubieniecki. Li okupiĝis pri bredado de huculaj ĉevaloj. Plurjara membro kaj poste la honora de Pola Asocio de Ĉeval-Bredistoj, fondinto kaj la unua prezidanto de Krakova Filio de la Asocio de Ĉeval-Bredistoj kaj estrarano de la tegmenta asocio (PZHK). Ankaŭ membro-fondinto de Pola Societo de Ĉevalterapio, kiun prezidis en la jaroj 1992–2000 kaj estis honora prezidanto en la jaroj 2000–2016.

Entombigita la 19-an de marto en Korzkiew (Distrikto Krakova)

## Elektitaj distingoj 
* Kavalira Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta* (2002),
* Honora Arĝenta Pola Rajdista Insigno,
* Ora Honora Distingo de la Pola Societo de Ĉevalterapio (2008)

## Eksteraj ligiloj 
* Żegnamy legendę polskiej hipoterapii Ni adiaŭas legendon de la pola ĉevalterapio, pthip.org.pl

Kategorio:Polaj aktivuloj
Hyla intermedia

[eta|240px|Itala arborano (*Hyla intermedia*) kun pufigita [voĉosako, kiu estas uzata de maskloj ĉefe dum la reprodukta sezono.]]
eta|dekstre|Itala arborano.
La **itala arborano** aŭ pli simple **itala rano** (*Hyla intermedia*) estas specio de rano en la familio de Hiledoj, kiu troviĝas en Italio, kaj apudaj landoj kiaj Slovenio, Svisio, kaj eble San Marino. Ties naturaj habitatoj estas moderklimataj arbaroj, riveroj, intermezaj riveroj, nesalakvaj marĉoj, intermitaj nesalakvaj marĉoj, plugebla tero, kaj urbaj areoj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

## Priskribo 
La **itala arborano** estas tre simila laŭ koloro al la Eŭropa arborano (*Hyla arborea*) kies subspecio estis antaŭe konsiderita. Ĝi kreskas ĝis longo de 4 al 5 centimetroj kaj inoj estas kutime pli grandaj ol maskloj. La haŭto en la dorsa surfaco estas milda kaj brilverda. La ventra surfaco estas blankeca kaj klare dismarkita el la dorsa surfaco pere de avel-kolora linio. Nigra strio etendas el la okulo al la akselo. La ino havas blankan gorĝon dum la masklo havas ĝin flavbruna kun pufebla voĉosako. La malantaŭaj kruroj estas pli longaj ol la antaŭaj kaj la fingroj kaj de manoj kaj de piedoj finas en alglueblaj diskoj.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* "Amero-Australian Treefrogs (Hylidae)". William E. Duellman. Grzimek's Animal Life Encyclopedia. Ed. Michael Hutchins, Arthur V. Evans, Jerome A. Jackson, Devra G. Kleiman, James B. Murphy, Dennis A. Thoney, et al. Vol. 6: Amphibians. 2nd ed. Detroit: Gale, 2004. p225-243.

Kategorio:Anuroj
Kategorio:Hiledoj
Kategorio:Faŭno de Italio
György Kézdy

**György Kézdy** [djordj kEzdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kézdy György** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia origina familia nomo estis *Krausz* [kraŭs].

György Kézdy http://www.imdb.com/name/nm0477749/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
György Kézdy devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li estis libroblindisto kelkajn jarojn. Li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1962. Lia ĉefinstruisto estis Zoltán Várkonyi. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro Csokonai (Debrecen). Liaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Nacia Teatro (Pécs) (1967-1977)
* Teatro de Kecskemét (1977-1978)
* Nacia Teatro (Budapeŝto) (1978-1987)
* Teatro Szigligeti (Szolnok) (1987-1993)
* Teatro Petőfi (Veszprém) (1993-?)
En 2005 kancero atakis lin, post jaroj li sinmortis. Li ricevis 4 premiojn inter 1981-2006. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto - Polonius, ĉefĉambelano
** La ventego - Gonzalo
** Romeo kaj Julieta - franciskana monaĥo
** Rikardo la 3-a - duko Gloster; titolrolo
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - klaŭno
** La dresado de la megero - Hortensio
** Kiel plaĉas al vi - Jaques
** La komedio de eraroj
** *Pericles* - Gower
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - pluraj roloj
* Henrik Ibsen: Peer Gynt - Gömböntő

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* *Bogáncs* (1958)
* Patro (filmo) (1966)
* La atestanto (1969)
* *Defekt* (1977)
* *Valaki figyel* (1985)
* *Csajok* (1995)
* *Született lúzer* (2007)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Bors* (serio, 1968)
* *Aranyborjú* (1974)
* *Klapka légió* (1983)
* *A harmadik testőr* (1995)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Don Knotts kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=5757

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto (2016) http://www.klubradio.hu/cikk.php?id=16&cid=196402 

## Fontoj 
* datenoj kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* membiografio 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Eŭropa arborano

eta
La **Eŭropa arborano** (*Hyla arborea* iama *Rana arborea*) estas malgranda arborano de familio de Hiledoj kaj genro *Hyla* troviĝanta en Eŭropo, Azio kaj parto de Afriko. Baze sur molekula genetiko kaj alia informaro, nombraj taksonoj iam traktitaj kiel subspecio de *H. arborea* estas nune ĝenerale agnoskitaj kiel plena specio.

## Priskribo 
alternative=Mapa Hyla arborea.png|eta|Arealo
La **Eŭropa arborano** estas malgranda; maskloj gamas el 32-43 mm longe, kaj inoj gamas el 40-50 mm longe. Ili estas sveltaj, kun longaj kruroj. kun grandaj (falditaj) voĉosakoj. La kapo de la *H. arborea* estas rondoforma, la palpebro forte falas, la pupilo havas la formon de horizontala elipso, kaj la timpana membrano estas klare rekonebla. La diskoj de la fingroj, kiujn ĝi uzas por grimpi al arboj kaj arbustoj, estas karaktera trajto de *H. arborea*. Kiel ĉe aliaj ranoj, ties malantaŭaj kruroj estas multe pli grandaj kaj fortaj ol la antaŭaj, kio permesas al tiu ranoj salti rapide.

## Bildaro 
*Eŭropa arborano* en Witte Veen

File:P7101931.JPG
File:Hyla_arborea_(Marek_Szczepanek).jpg
File:Tree frog in Romania.JPG
File:Hyla arborea01.jpg
File:Laubfrosch-wiki.jpg
File:Romanian European Tree Frog.JPG
File:Hyla arborea var. molleri (Hello folks).jpg|Hyla arborea var. molleri Bedriaga, 1890
File:HylaArboreaTadpole+Metam.jpg|*Hyla arborea*, ranido kaj metamorfozo

## Distribuado kaj habitato 
Membroj de la specikomplekso de *H. arborea* estas la nuraj reprezentantoj de la disvastigata arborana familio de Hiledoj indiĝena de kontinenta Eŭropo. nordokcidenta Afriko, kaj moderklimata Azio ĝis Japanio.

Ĝi estis ankaŭ enmetita en Unuiĝinta Reĝlando, kaj reenmetita en Latvio.

Eŭropaj arboranoj povas troviĝi en marĉoj, neprofundaj herbejoj, kareksejoj, parkoj, ĝardenoj, vitejoj, fruktoĝardenoj, rojobordoj, lagobordoj, aŭ humidaj aŭ sekaj arbaroj. Ili tendencas eviti malhelajn aŭ densajn arbarojn, kaj ili kapablas tolerati kelkajn periodojn de sekeco; tiele, foje ili troviĝas ankaŭ en sekaj habitatoj.

## Referencoj 
Kategorio:Anuroj
Kategorio:Hiledoj
Nicky Hayden

eta|dekstra|Nicky Hayden
**Nicky HAYDEN** (naskiĝis la 30-an de julio 1981 en Owensboro, mortis la 22-an de majo 2017 en Cesena) estis usona motorciklisto, mondĉampiono.

En MotoGP komencas en 2003 per Honda. En 2006 estas mondĉampiono. En 2009 ekkuras en Ducati. En 2014 kontraktita el Aspar Team, kondukante Honda. En 2016 ekkuras en Superbike kaj tiu jaro kuras kelkajn konkurencojn en MotoGP per Honda.

La 17-an de majo 2017 faras akcidento per biciklo kaj suferas kapon lezon. Mortas la 22-an de majo.

## Rezultoj en MotoGP 
Kategorio:Usonaj motorciklistoj
Kategorio:Pilotoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Hadassah Neurim

**Hadassah Neurim** aŭ '''Hadasah Ne'urim''' () estas junulara vilaĝo en centra Israelo, borde de la mediteranea maro kaj iom norde de la urbokerno de Netanya. En 2015 ĝi havis 248 loĝantojn. La vilaĝo estis fondita en 1948, origine por sengepatraj judaj infanoj post travivo de la Holokaŭsto venintaj al Israelo.

[eta|maldekstra|300px|naĝvespera festo de la [IJK 1986 en la junulara vilaĝo]]

## Rilatoj al Esperanto 
En la vilaĝo okazis la Internacia Junulara Kongreso de TEJO en somero 1986, kiu estis aparte aktiviga evento por la nacia Esperanto-movado.

## Referencoj 
Kategorio:Junularaj vilaĝoj de Israelo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1948
Jóhann Sigurjónsson

**Jóhann Sigurjónsson** estas unu el la plej famaj poetoj de la novromantiko en Islando. Dum multaj jaroj li loĝis en Kopenhago kaj skribis siajn verkojn kaj en la islanda kaj en la dana. Li verkis kelkajn teatraĵojn, de kiuj la plej konataj estas: *Galdra-Loftur* (Loftur, la sorĉisto) kaj *Fjalla-Eyvindur* (Eyvindur de la montoj). Li ankaŭ verkis kelkajn tre bonkvalitajn poemojn kaj lia poemo *Sorg* (Funebro) estas unu el la plej fruaj liberformaj poemoj kiuj aperis en la islanda lingvo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://bragi.info/esperanto/hofundur.php?U=j0&ID=73

Kategorio:Islandaj verkistoj
Kategorio:Islandaj dramistoj
Kategorio:Islandaj poetoj
Cerastio

[eta|250px|maldekstra|[Cerastio (*Cerastium alpinum*)]]
[eta|250px|maldekstra|[Cerastio (*Cerastium pumilum*)]]
[eta|250px|[Cerastio (*Cerastium tomentosum*)]]
[eta|250px|maldekstra|[Cerastio (*Cerastium uniflorum*)]]
[eta|250px|[Cerastio (*Cerastium dubium*)]]
**Cerastio** (science: *Cerastium*) estas genro el familio de kariofilacoj. Al Cerastio apartenas ĉirkaŭ 200 specioj.

## Referencoj 
Kategorio:Kariofilacoj
Ordinara bufo

alternative=Vanlig padda, Sollentuna.jpg|eta|Vanlig padda, Sollentuna
La **ordinara buffo**, **eŭropa bufo** aŭ en kelkaj partoj de Eŭropo, simple **bufo** (*Bufo bufo*, el la latina *bufo* al la esperantlingva "bufo"), estas amfibio de la familio Bufonedoj kiu troviĝas tra plejparto de Eŭropo (kun la escepto de Irlando, Islando kaj kelkaj insuloj de Mediteraneo), en la okcidenta parto de Norda Azio, kaj en malgranda parto de Nordokcidenta Afriko. Ĝi estas unu el grupo de tre proksime parencaj animaloj kiuj descendas de komuna praula linio de bufoj kaj formas specikomplekson. ÙBufo estas nerimarkinda animalo, ĉar ĝi kutime kuŝas kaŝite dumtage. Ĝi iĝas aktiva krepuske kaj pasigas la nokton ĉasante senvertebrulojn, kiujn ĝi manĝas. Ĝi moviĝas laŭ malrapida, plumpa piedirado aŭ per mallongaj saltetoj, kaj havas griz-brunan haŭton kovritan de verukecaj elstaraĵetoj.alternative=Bufo bufo distribution.png|eta|Bufo bufo distribution[eta|dekstre|alt=Amplexus|[Ampleksumo de masklo sur ino.]]Kvankam bufoj estas kutime solemaj animaloj, en la reprodukta sezono, grandaj nombroj da bufoj ariĝas en iuj reproduktejaj lagetoj aŭ flakoj, kie la maskloj konkurencas por pariĝi kun la inoj. La ovodemetado fariĝas en gelatenecaj strioj en akvo kaj poste okazas eloviĝo al stadio de ranidoj. Post kelkaj monatoj de kresko kaj disvolviĝo, tiuj ekhavas krurojn kaj trairas metamorfozon al etaj bufoj. La junuloj eliras el akvo kaj restas ĉefe surteremaj por la cetero de sia vivo.

**Ordinara bufo** ŝajne malpliiĝas en parto de sia teritorio, sed ĝenerale ĝi estas enlistita kiel "malplej zorgiga" en la Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo, ĉefe pro drenado de ties reproduktejoj, kaj krome kelkaj bufoj estas mortigitaj surŝosee dum ili faras ĉiujarajn migradojn. Ĝi estis delonge asociata en popolaj kulturo kaj literaturo kun sorĉado.

## Referencoj 
Kategorio:Anuroj
Kategorio:Bufonedoj
Arlington (Masaĉuseco)

**Arlington** estas urbeto en konteo Middlesex, Masaĉuseco, Usono, dek kilometrojn (6 mejloj) nordokcidente de
Bostono.

Laŭ censo de 2010, en Arlington loĝis 42,844 loĝantoj. El ili 85.7% estis blankuloj, dum nur 2.43% estis afrikusonanoj, la 0.11% estis indianoj, la 8.29% azianoj, 0.02% el insuloj de Pacifiko, kaj 0.97% el aliaj rasoj dum 2.48% apartenis al du aŭ pliaj rasoj. El totalo de la loĝantaro 3.26% estis *hispanos* nome latinamerikanoj el diversaj rasdevenoj.

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Masaĉuseco
Fajrventraj bufoj

eta|maldekstre|*Bombina variegata* montras la ventran reflekson.
La **fajrventraj bufoj** estas grupo de ok specioj de malgrandaj ranoj aŭ bufoj (plej specioj tipe ne pli longaj ol 4.1 cm) kiuj apartenas al la genro *Bombina*, nome nomiga genro de la familio de Bombinatoredoj.

"Fajrventraj" estis derivita el la tre brilkolora ruĝa aŭ flavnigra bildoj sur la ventraj regionoj de tiuj bufoj, kio agadas kiel aposemata koloraro, nome averta al eblaj predantoj pri la malbongustego de tiuj bufoj. La aliaj partoj de la haŭto de tiuj bufoj estas verdaj aŭ malhelbrunaj. Fronte al ebla predanto, tiuj bufetoj ofte engaĝiĝas en nomita *Unkenreflekso*, "Unken-" estas kombina formo de "Unke", germane por fajrventra bufo. En la *Unkenreflekso*, la bufo arkigas sian dorson, por montri sian aposematan koloraron de sia ventra flanko.

La specioj de *Bombina* estas verukecaj, akvoloĝantaj bufoj ĝis ĉirkaŭ 7 cm longaj, kaj notitaj ĉefe pro siaj brilaj ventroj. Ili ofte montras la ventran reflekson okaze de ĝenado; la animalo arkigas siajn dorson kaj membrojn por eksponi sian brilan ventron, kaj povas eĉ kuŝi surdorse. Tio utilas kiel averto al predantoj. La voĉa kutimaro de kelkaj specioj de la genro *Bombina* estas malkutima je tio ke la alvoko estas produktita dum la enspiron pli ol per la elspiro kiel okazas en aliaj ranoj. Ili demetas pigmentajn ovojn en flakojn.

## Specioj 
Familio **Bombinatoridae** 
* Genro *Bombina* (Oken, 1816)
** *Bombina bombina* (Linnaeus, 1761)
** *Bombina maxima* (Boulenger, 1905)
** *Bombina microdeladigitora* (Liu, Hu & Yang, 1960)
*** *Bombina fortinuptialis* (Tian & Wu, 1978)
*** *Bombina lichuanensis* (Ye and Fei, 1993)
** *Bombina orientalis* (Boulenger, 1890)
** *Bombina pachypus* (Bonaparte, 1838)
** *Bombina variegata* (Linnaeus, 1758)

## Referencoj 
Kategorio:Amfibioj
Filobatoj

**Filobatoj** aŭ *Phyllobates* estas genro de *venenaj sagetranoj* indiĝenaj de Centra kaj norda Suda Ameriko, el Nikaragvo al Kolombio.

La genro de **Filobatoj** (*Phyllobates*) enhavas la plej venenan specion de rano, nome la ora venenrano (*Phyllobates terribilis*). Estas tipa de tiuj venenaj saget-ranoj, ke ĉiuj specioj estas tre brilkoloraj, kaj havas variajn gradojn de veneneco. Nur la specioj de *Phyllobates* estas uzataj de indiĝenoj de sudamerikaj triboj kiel fonto de veneno necesa por ties ĉas-sagetoj. La plej venena el la multaj venenaj alkaloidoj kiujn tiuj ranoj elsendas el ties haŭtoj estas la batraĥotoksino, sed ili sekrecias ankaŭ ampleksan nombron de aliaj venenaj komponaĵoj.

## Taksonomio 
*Phyllobates* (el *antikva greka* por "foligrimpanto") enhavis multajn el la specioj kiuj estas nune ene de la genro *Ranitomeya*. Tamen, ĝi nune ĝuste enhavas la jenajn ses membrojn:
[eta|maldekstre|Kaptiva antaŭplenkreska specimeno de [ora venenrano (*Phyllobates terribilis*).]]
* Specigrupo *P. lugubris*
** *Phyllobates aurotaenia* (Boulenger, 1913)
** *Phyllobates lugubris* (Schmidt, 1857)
** *Phyllobates vittatus* (Cope, 1893)
* Specigrupo *P. bicolor*
** *Phyllobates bicolor* (Duméril kaj Bibron, 1841)
** *Phyllobates sp. aff. aurotaenia*
** *Phyllobates terribilis* (Myers, Daly, kaj Malkin, 1978)

## Referencoj 
Kategorio:Venenaj bestoj
Kategorio:Anuroj
La perdita mondo

***La perdita mondo*** () estas usona sciencfikcia muta filmo de 1925. Ĝia reĝisoro estis Harry O. Hoyt kaj la scenaron skribis Jamie White laŭ la romano de Arthur Conan Doyle. La eksteroj estis filmitaj en Venezuelo.

## Resumo 
Ekspedicio gvidita de la profesoro Challenger iras el Londono al Brazilo cele trovi la perditan mondon kiu estas priskribita en la taglibro de la malaperinta esploristo Maple White. La membroj de la teamo estas la profesoro Challenger, la profesoro Summerlee, *Sir* John Roxton, la ĵurnalisto Edward Malone kaj la filino de la esploristo Paula White.

La vojaĝantoj alvenas al mistera altebenaĵo en la amazona pluvarbaro. Ili faras gravan malkovron: en la loko ili vidas vivantajn dinosaŭrojn.

## Restaŭradoj 
* George Eastman House: kun bildoj de la mankantaj scenoj,
* George Eastman House: ne plena, ĝi uzis la materialon de Ĉeĥoslovakio,
* David Shepard kaj Serge Bromberg: *DVD* kaj *Kodascope*, ĝi uzis la materialon de Ĉeĥoslovakio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Restaŭradoj de la filmo
* Scenaro de la filmo angle
* 
* Historio de la filmo kaj ĝiaj versioj
* Dinosaŭroj de la filmo

Kategorio:Nigrablankaj filmoj
Kategorio:Usonaj sciencfikciaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1925
Kategorio:Filmoj pri dinosaŭroj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Csörsz Khell

**Csörsz Khell** [ĉors kel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Khell Csörsz** estas hungara dekoraciisto, grafikisto, altlerneja instruisto, arkitekto. Lia frato estas Zsolt Khell.

Csörsz Khell http://www.imdb.com/name/nm1804357/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Csörsz Khell frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris arkitektan diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto, poste grafikistan diplomon en Industriarta Altlernejo. Inter 1983 kaj 1985 li apartenis al Teatro Petőfi (Veszprém), poste li planis diversajn grafikaĵojn, dekoraciaĵojn al pluraj teatroj, eĉ en Germanio. Li instruas ankaŭ en Hungara Belarta Universitato. Dum sia vivo li ricevis diversajn premiojn (ankaŭ eksterlande).

## Elektitaj teatraj dekoraciaĵoj 
* William Shakespeare:
** La ventego (Teatro Katona József, 1999)
** Hamleto (Teatro Csokonai (Debrecen), 1999)
** Makbeto (Teatro Katona József, 2008)
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* (filia teatro de Gaja Teatro, 2014)
** Somermeznokta sonĝo (Budapeŝta Ŝtata Operejo, 2016)
* Ferenc Molnár: *Játék a kastélyban* (Gaja Teatro)
* Béla Bartók: Burgo de la Blubarbulo (Festivalo de Miskolc, 2010)
* Molière: La Avarulo (Teatro Katona József, 1994)

## Elektitaj televiziaj filmaj dekoraciaĵoj 
* György Spiró: *Csirkefej* (1993)
* *Übü király* (1989)
* Lessing: *Bölcs Náthán*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* http://artportal.hu/lexikon/muveszek/khell-csorsz-5093 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj

Kategorio:Hungaraj dekoraciistoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Teoremo pri maksimuma-fluo kaj minimuma-tranĉo

En optimumigo, la **teoremo pri maksimuma-fluo kaj minimuma-tranĉo** asertas, ke la maksimuma fluo en flureto trairanta de *la** fonto* ĝis la *dreno* egalas al la sumo de pezoj de la *minimuma tranĉo*, t.e. aro da eĝoj kun la plej malgranda sumo de pezoj tiaj, ke se forigantaj, malligas la fonton kaj la drenon.

La **teoremo pri maksimuma-fluo kaj minimuma-tranĉo** estas malĝenerala kazo de dueca teoremo por linia programado kaj per ĝi oni povas devenigi teoremo de Menger kaj la teoremo de König.

## Difino kaj asertoj 
*N* = (*V*, *E*) estu orientita grafeo kun verticoj s, la fonto, kaj *t* ∈ *V*, la dreno.

**Fluo** estu funkcio f: E\to \mathbb{R}^+, signita kiel f_{uv} aŭ f(u,v). **Kapablon** ankaŭ estu funkcio c: E\to \mathbb{R}^+, signita kiel c_{uv} aŭ c(u,v). Kapablo reprezentas la maksimuman fluon, kiu povas traflui tra la eĝo.

Jenaj regulojn devas sekvi al fluoj:
: 1. Kapabla limo:
:: \forall (u,v)\in E: \qquad  f_{uv} \le c_{uv}
: 2. Konservado de fluo:
:: \forall v \in V\setminus\{s,t\}: \qquad \sum\nolimits_{\{ u : (u,v)\in E\}} f_{uv} = \sum\nolimits_{\{u : (v,u)\in E\}} f_{vu}.

La **tutan fluon** oni povas kalkulas jene
: |f| = \sum\nolimits_{v: (s,v)\in E} f_{sv},
kie s estas la fonto kaj la kalkulo sumas la fluon de la fonto ĝis la dreno.

La problemo de fluo-maksimumigo celas maksimumigi |f|, t.e. la fluon de fonto ĝis dreno.

### Minimuma tranĉo 
**s-t-tranĉo** C = (S,T) estas iu dividado de V tia, ke *s* ∈ *S* kaj *t* ∈ *T*.
La **tranĉeĝaro** de C estas la eĝaro jena
:  \{ (u, v) \in E \ : \ u \in S, v \in T \}.
Klare, se oni forigus ĉiujn eĝojn en la tranĉeĝaro, |f| iĝas 0.

Oni difinas **kapablon** de *s-t-tranĉo* kiel
: c (S,T) = \sum\nolimits_{(u,v) \in (S \times T) \cap E} c_{uv} = \sum\nolimits_{(i,j) \in E } c_{ij}d_{ij},
kie d_{ij} = 1 se i \in S kaj j \in T, 0 alie.

La **problemo de minimuma s-t-tranĉo** celas minimumigi *c*(*S*, *T*), t.e. trovi iu tranĉo S kaj T kies kapablo estu minimuma.

### Aserto 
La teoremo pri maksimuma-fluo kaj minimuma-tranĉo asertas, ke la solvoj al la du antaŭmenciitaj problemoj samas. T.e. la maksimuma s-t-fluo egalas al la minimuma kapablo inter ĉiuj s-t-tranĉoj.

## Ekzemplo 
frame|dekstra|Grafeo, kies fluo egalas al kapablo de s-t-tranĉo
La dekstra bildo montras reton kun tuta fluo 7. La verticoj blankaj kaj grizaj estas subgrafeo S kaj T de la s-t-tranĉo, kies tranĉeĝaron oni montras per strekaj eĝoj. Klare la kapalo de la tranĉo estas ankaŭ 7, same al la maksimuma fluo, kiel la teoremo asertas.

Kategorio:Grafeteorio
Kategorio:Matematikaj teoremoj
Kategorio:Optimumigo
Péter Kertész

**Péter Kertész** [kertEs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kertész Péter** estas hungara aktoro, voĉoaktoro.
[eta|Péter Kertész en [2012]]
Péter Kertész http://www.imdb.com/name/nm0450078/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Péter Kertész frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1965. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro Szigligeti (Szolnok). Liaj sekvantaj signifaj teatraj stacioj estis:
* Operetoteatro (Budapeŝto) (1968-1981, 1991-?)
* Nacia Teatro (Budapeŝto) (1982-1989)
* Teatro József Attila (1989-1991).
Lia aktuala scenejo estas teatro de Budaörs. Li ricevis premiojn en 1976 kaj 2016.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare: Romeo kaj Julieta - vira titolrolo
* Lerner–Loewe: My Fair Lady - Higgins (ĉefrolo)
* Sándor Kányádi: *Kétszemélyes tragédia* - viro

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* *Két emelet boldogság* (1960)
* *Illetlenek* (1977)
* *Szerencsés Dániel* (1982)
* Ni neniam mortos! (1992) – kuracisto
* *Világszám!* (2004)
* *X Company* (2015)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Bors* (serio) 1968 – Hanák
* *Utazás a Holdba* (1974)
* *Linda* (serio) (1983–2000)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Brian Cox, Joss Ackland, Richard Burton, Edward Asner kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=5710

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Jenő Kiss (aktoro)

**Jenő Kiss** [kiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kiss Jenő** estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Lia edzino estis Erika Réti.

Jenő Kiss http://www.imdb.com/name/nm0457348/ naskiĝis la  en Görcsöny.

## Biografio 
Jenő Kiss komencis sian aktoran karieron en Teatro Petőfi (Veszprém) en 1963. Liaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Nacia Teatro (Miskolc) (1964–1969)
* Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) (1969–1979)
* Teatro de Kecskemét (1979–1988, 1995-)
* Teatro Radnóti (1988–1993)
* Teatro József Attila (1993–1995).
Li edziĝis en 1993, poste 2 gefiloj naskiĝis. Li ricevis premiojn en 1985 kaj 1998.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Romeo kaj Julieta - Montague
** Somermeznokta sonĝo - Theseus, Oberon
** La komedio de eraroj - Solinus
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - unua demagogo, unua bizanca burĝo, dua entreprenisto, maljuna homo
* József Katona: *Bánk bán* - Biberach
* Molière: Georgo Dandin - Monsieur de Sotenville

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* *Talpuk alatt fütyül a szél* (1976)
* *Akli Miklós* (1986)
* Ni neniam mortos! (1993)
* *Sorstalanság* (Sensorteco) (2005)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Rózsa Sándor* (1971)
* *Bánk bán* (televizia varianto, 1987, 2002)
* *Feltámadás Makucskán* (1994)
* *Régimódi történet* (2006)
* *Kossuthkifli* (serio, 2013)

## Dubladaj roloj 
* en kelkaj eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj http://iszdb.hu/?szemely=46089

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* datenoj

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Pirolidino

**Pirolidino** aŭ **azolidino** estas organika kombinaĵo, cikla sekundara amino kun kvin elementoj heterociklaj enhavanta  
unu atomon de nitrogeno kaj kvar karbonatomoj. Ĝi estas travidebla likvaĵo kun malagrabla odoro iomete  
amoniaka, simile al fiŝodoro kaj marfrukto. Pirolidino ordinare trovatas en kelkaj plantoj tiaj kiaj karotoj, Crotalaria sp, Heliotropium indicum, kaj Adelocaryum coelestinum, Senecio vulgaris, Jacobaea vulgaris.

Pirolidinaj derivaĵoj posedas antikonvulsiajn proprecojn kaj pro tio uzatas en medicino. Sennombraj organikaj  
produktoj enhavas en siaj molekuloj la pirolidinon tiaj kiaj alkaloidoj kaj aminoacidoj. Pirolidino estas efike uzata en la traktado kontraŭ la Bactrocera cucurbitae kiuj atakas la kukurbajn plantejojn. 

## Sintezo
### Sintezo 1
* Pirolidino povas prepariĝi per reduktiga katalizprocezo de la pirolo:
]]
### Sintezo 2
* Teknike pirolidino estigeblas per senhidratigo de la 1,4 butanoduolo kaj amoniako:

### Sintezo 3
* Oni povas prepari pirolidinon ankaŭ per senhidratigo de la kvarhidrofurano.
.]]
### Sintezo 4
* Anstataŭ kvarhidrofuranon oni povas uzi la sukcenatimidon.

## Literaturo
* Chemicalland21
* Organic Chemistry
* Synthesis of Pyrrolidine Ring
* Handbook of Reagents for Organic Synthesis, Chiral Reagents for Asymmetric ..., Leo A. Paquette
* A Laboratory History of Chemical Warfare Agents, Jared Ledgard
* The Chemical Components of Tobacco and Tobacco Smoke, Second Edition, Alan Rodgman, Thomas A. Perfetti
* Pyrrolidine Anticonvulsants—Advances in Research and Application: 2012 ...
* Medicinal Natural Products: A Biosynthetic Approach, Paul M. Dewick

## Kunrilataj kemiaĵoj

Pyrimidin.svg|Pirimidino
Nicotine skeletal.svg|Nikotino
Hygrine_Structural_Formula_V.1.svg|**Higrino**
Pyrrolidin-2-one_200.svg|**Pirolidono**
Piracetam.svg|**Piracetamo**
Aniracetam.svg|**Aniracetamo**
Procyclidine-hydrochloride-2D-skeletal.png|**Prociklidino**
Prolin_-_Proline.svg|Prolino
Hydroxyproline_structure.svg|Hidroksoprolino
Piperidin.svg|Piperidino
Piperazine_Structural_Formula_V1.svg|Piperazino
Tetrahydrofuran.svg|Kvarhidrofurano
L-Ornithin2.svg|**Ornitino**
Anabasin.svg|**Anabazino**
Pyrrolizidine.svg|**Pirolizidino**
Nortropan.svg|**Nortropano**
1-pyrroline.svg|Pirolino
Tropan - Tropane.svg|Tropano
N-methylpyrrolidine v2.svg|**Metilpirolidino**
2,5-dimethylpyrrolidine.png|**2,5-dumetilpirolidino**
2,2-dimethylpyrrolidine.png|**2,2-dumetilpirolidino**
1,2-dimethylpyrrolidine.png|**1,2-dumetilpirolidino**
3,3-dimethylpyrrolidine.png|**3,3-dumetilpirolidino**

## Vidu ankaŭ
* Tabako
* Alkaloido
* Pirolo
* Azino
* Prolino

## Referencoj
Leonard Chodźko

**Leonard Borejko CHODŹKO** blazono Kościesza (naskiĝis en 1800 en Oborek (Grodna regiono), mortis la 12-an de marto 1871 en Poitiers) – belorusa kaj pola historiisto, geografo, kartografo, arkivisto, eldonisto kaj elmigrinta aktivulo.

Filo de Ludwik, partoprenanto de la insurekcio de Kościuszko, kaj Waleria Dederko.

Li edukiĝis en Maladzeĉna, kie amikiĝis kun Tomasz Zan. Frekventis lernejon de bazilanoj. En la jaroj 1816-1817 studis en Jura Fakultato de Vilna Universitato.

## Verkoj 
* *Pamiętniki Michała Kleofasa Ogińskiego*, eldonitaj 4-volume en la franca lingvo de Chodźko en la jaroj 1826-1827
* *Histoire de les légions polonaises en Italie* (1829)
* *Histoire populaire de la Pologne* (1863), 14 eldonoj kun eldonkvanto de 112 000 ekzempleroj, lernolibro por infanoj de elmigrantaro
* *Les Polonais en Italie* (1829)
* *Tableau de la Pologne ancienne et moderne sous le rapport géographique, statistique, géologique etc.* (1830)
* *Biographie du géneral Kościuszko* (1837)
* *Massacres de Galicie et Cracovie confisquée par l’ Autriche en 1846* (1861)
* *Un évêque polonais – Le métropolitain Kasimir-Gaspard, Colonna Cieciszowski et son temps 1745-1831* – (1866)
* *Recueil des traités, conventions, actes diplomatiques etc. relatifs à la Pologne, de 1762 á 1862*
* *Histoire des légions polonaise en Italie sous le commandement du général Dombrowski” ; Paris, 1829*

Krom tio li publikigis artikolojn en enciklopedioj, vortaroj kaj francaj kaj britaj ĵurnaloj. En *Grand dictionnaire universel* publikigis pli ol 300 artikolojn pri famaj poloj. Li ankaŭ inspiris plurfoje la francan gazetaron kaj liaj klarigoj estis por ĝi unusola fonto de scio pri Pollando.

Li eldonis plurajn mapojn de sia aŭtoreco: interalie la mapon de sep dispartigoj de Pollando, statistikan mapon de vojoj en Pollando, multajn mapojn de Rusio kaj de landoj apud la Balta Maro kaj la Nigra Maro.

Li kolektis eldonataj de elmigrantaro librojn, broŝurojn, manifestojn, flugfoliojn. Li konservis por posteularo korespondaĵon de elmigrintaj aktivuloj. Postlasis kopiojn de dokumentoj pri la historio de Pollando en la jaroj 1657-1863, nombrantaj 125 volumojn. Poste liaj kolektaĵoj iĝis fundamento de la kolekto de Pola Nacia Muzeo en Rapersvilo.

En la jaroj 1860-1871 estis honora membro de la Societo de Scienc-Amikoj en Poznań.

Kategorio:Polaj historiistoj
Kategorio:Polaj geografoj
Kategorio:Polaj eldonistoj
Kategorio:Polaj kartografoj
Lago de Paterswolde

[eta|Restoracio De Paalkoepel ([Willem Albert Scholten|Scholten, 1908) je la Meerweg de Paterswolde al Haren (suda flanko).]]
eta|Muelejo De Helper
La **Lago de Paterswolde** (nederlande: *Paterswoldse meer* aŭ *Paterswoldermeer*) estas lago sudokcidente de la urbo Groningen sur la limo de la provincoj Groningen kaj Drenthe.

## Priskribo 
La lago inkluzive la Hoornsemeer estas 270 ha granda. Je la orienta flanko la lago estas konektita per la kluzo la *Nijveensterkolk* kun la kanalo Hoornsediep, restaĵo de la Drentsche Aa, kaj per tio al la Noord-Willemskanaal. Sur la digeto flanke de la Hoornsediep, la *Hoornsedijk*, situas parto de la Pieterpad. Je la suda flanko la lago estas limigita per la *Meerweg*, la vojo de Haren al Paterswolde. Sude de tio situas la lago Friese Veen (Frisa torfomarĉo).

Sur la orienta bordo de la lago situas ekde 1971 la poldermuelejo *De Helper* (La helpanto) el 1863.

Kvankam la lago estas nomita laŭ la vilaĝo Paterswolde, ĝi grandparte situas en la antaŭa municipo Haren nun Groningen.

Dosiero:20090731 Paterswoldse Meer Groningen NL.jpg|La lago vidata ekde la nordoriento (2009)

## Eksteraj ligiloj 
* Meerschap Paterswolde

Kategorio:Lagoj en Nederlando
Kategorio:Geografio de Drento
Kategorio:Geografio de Groningo (provinco)
Menarĥo

**Menarĥo -** de la greka μήν *mēn "monato"  ἀρχή *arkhē "komenco" estas la unua menstrua ciklo aŭ sangelfluo dum pubereco. De socia kaj medicina vidpunkto oni konsideras tion la plej grava evento de ina pubereco, ĉar ĝi signalas la eblecon de fekundeco.

En sociologio, tiu fenomeno estas studita el konduta vidpunkto, en la konsidero ke el tiu momento, inoj povas gravediĝi kaj patriniĝi, kio kondukas al aliaj sociaj eventoj.

Kategorio:Menstruo
Kategorio:Disvolviĝ-biologio
Kategorio:Pediatrio
Willem Albert Scholten

.
[eta|[Pavilono (1869) je la Hereweg en Groningen (2009)]]
[eta|*[Vilao Gelria* (1872), La antaŭa domo de Scholten je la Verlengde Hereweg en Groningen (2009)]]

Scholten povas esti konsiderata kiel la unua agrikultura industriisto de la mondo pro la fondado de ĉ. 24 fabrikoj, enlande kaj eksterlande, je la tereno de terpomamelo, terpombrando, pajlokartono, sukero kaj torfŝutaĵo.

En la fabriko en Foxhol oni produktis ĝis 2006 la, en Nederlando, tre konatan matenmanĝan tritikokaĉon ***Brinta***.

Dosiero:Willem Albert Scholten médaille.JPG|Willem Albert Scholten sur en 1890 fare de la franca artisto Oscar Roty farita memormedalo
Dosiero:110801_Grafmonument_familie_Scholten_Zuiderbegraafplaats_Groningen_NL.jpg|La tombomonumento de la familio Scholten je la Suda tombejo en Groningen (2011)
Dosiero:20140421 Het Rottink Tonden.jpg|*Het Rottink* en Tonden kie Scholten komencis per la fabrikado de terpomamelo, ĉe lia onklo Kleibeuker
Dosiero:aardappelsago.jpg|Terpomsagao de Scholten
Dosiero:Scholtenshuis.JPG|Domo de Scholten je la Granda placo (Grote Markt) en Groningen
Dosiero:Paalkoepel - Bert Kaufmann.jpg|Domo (nun restoracio) De Paalkoepel (La fostokupolo) ĉe la Lago de Paterswolde

eta|maldekstra|200ra|Markemblemo de Brinta

Kategorio:Ekonomio de Nederlando
Kategorio:Nederlandanoj
Kategorio:Nederlandaj entreprenistoj
Alex De Angelis

**Alex DE ANGELIS** (naskiĝis la 26-an de februaro 1984 en Rimini) estas San-Marinano motorciklisto.

Komencas en Klaso 125 en 1999 per Honda kiel *wildcard*. En 2000 kaj 2001 kuras per Honda. En 2002 kaj 2003 kuras per Aprilia. Ekde 2004 ĝis 2007 kuras en Klaso 250 per Aprilia. En 2008 kaj 2009 kuras en MotoGP per Honda de la teamo Gresini Racing. En 2010 kuras kelkajn konkurencojn en MotoGP per Honda de la teamo Interwetten kaj en Moto2 per Force GP kaj MotoBi. En 2011 kuras en Moto2 per MotoBi. En 2012 kuras per Suter kaj FTR. En 2013 kuras per Speed Up kaj unu konkurencon en MotoGP per Ducati de la teamo Pramac Racing. En 2014 kuras en Moto2 per Suter, poste en MotoGP per Forward Racing. En 2015 kuras en MotoGP per ART de la teamo IodaRacing. En 2016 ekkuras en Superbike. En 2017 kuras kelkajn konkurencojn per Kalex kaj Suter en Moto2.

## Rezultoj en MotoGP 
## Notoj 
Kategorio:San-Marinanoj motorciklistoj
Kategorio:Pilotoj
Kategorio:San-Marinanoj
Judit Kocsis

**Judit Kocsis** [koĉiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kocsis Judit** estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia edzo estis Imre Józsa, sed ili eksgeedziĝis.

Judit Kocsis http://www.imdb.com/name/nm1132591/ naskiĝis la  en Cegléd.

## Biografio 
Judit Kocsis akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1985, sed ŝi jam dum la studentaj jaroj ŝi debutis en Teatro József Attila. Post la diplomo ŝi aliĝis al trupo de Teatro József Attila. Ŝi ofte havas rolojn en filmoj, same en la Hungara Televizio. Ŝi ricevis 5 premiojn inter 2001-2016.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Rikardo la 3-a - Lady Margaret
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Maria
** Somermeznokta sonĝo - Titania
* Molière: Mizantropo - Éliante
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* - grafino Krisztina
* Hámos-Ruttkay: Ambaŭ vivoj de onklino Mici (teatra versio) - S-ino Galambos (titolrolo)

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* *Az idegen gyermek*
* *Made in Hungaria* (2009)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Reggelire legjobb a puliszka* (1983)
* *Szomszédok* (serio, 1993-1998) - Kovács Piri

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Embeth Davidtz kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=5835

## Fontoj 
* datenoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Zsolt Khell

**Zsolt Khell** [ĵolt kel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Khell Zsolt** estas hungara dekoraciisto, altlerneja instruisto. Lia frato estas Csörsz Khell.

Zsolt Khell http://www.imdb.com/name/nm0451588/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Zsolt Khell frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis en konstruteknika altlernejo (1973–1975), poste en Industriarta Altlernejo (1976-1981). Li okupiĝas pri planado de teatraj dekoracioj ekde 1979. Inter 1982 kaj 1984 li laboris en ministerio pri trafiko, poste jam en Teatro Hevesi Sándor. Li apartenis al Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) (1986–2009), poste li estas entreprenisto kaj li libere elektas laborojn. Li instruas ankaŭ en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto). Li ricevis diversajn premiojn inter 1990-2013. Li havas edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.
  
## Elektitaj teatraj dekoraciaĵoj 
* Molière:
** La Avarulo (1984)
** Mizantropo (1991, 1998) 
* William Shakespeare:
** Hamleto
** Romeo kaj Julieta (1992)
** Kiel plaĉas al vi (1995)
** Somermeznokta sonĝo (2010, 2012)
* Béla Bartók: Burgo de la Blubarbulo (2006) 
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj (1985, 2006, 2009)

## Elektitaj filmaj dekoraciaĵoj 
* Zsigmond Móricz: *Rokonok* (2006)
* *A részleg* (1994)
* *A másik ember* (1988)

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1983, 1998)
* Novi Sad (1987, 1990)
* Prago (1988, 1991, 1994)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* http://artportal.hu/lexikon/muveszek/khell-zsolt-5095 
* datenoj
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj dekoraciistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
János Koltai

**János Koltai** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Koltai János** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, dekoraciisto.

János Koltai http://www.imdb.com/name/nm0464414/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Koltai frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Belarta Altlernejo en 1959, poste aktoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1963. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Szeged). Ekde 1965 li estas membro de Teatro Madách. Li kreis ankaŭ mallongajn filmojn en la filmproduktejo. En 1990 li havis solan artan ekspozicion en Székesfehérvár. Li ricevis signifan premion en 1976, dum sia vivo ankaŭ aliajn premiojn. Lia edzino estas Éva Pap ekde 1974, kiu naskis filon en 1975.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto - spirito de patro de Hamleto
** Reĝo Lear - Gloucester
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - Saljonij
* Friedrich Schiller: Maria Stuart - grafo Talbot

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Két félidő a pokolban* (1961)
* Malvarmaj tagoj (1966)
* *Magyarok* (1977)
* *Érzékeny búcsú a fejedelemtől* (1986)
* *Julianus barát* (1991)
* *Lili* (2003)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Május* (1963)
* *Magellán* (1977)
* *Szomszédok* (serio, 1987–1999) - Gábor Gábor
* *A két Bolyai - Variációk egy drámára* (2006)

## Dubladaj roloj 
* en kelkaj eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj http://iszdb.hu/?szemely=41830

## Elektitaj dekoraciaj planoj 
* Maksim Gorkij: *Kispolgárok*
* Samuel Beckett: Atendante Godot
* Marcel Achard: *La stulta knabino*

## Fontoj 
* membiografio 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/koltai-janos/person-9836
* https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=830920460371437&id=176863422443814

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj dekoraciistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Suda bufo

eta|Plenkreska ruĝbrunkolora ekzemplero tipa de sudoriento de Usono.
alternative=Bufo terrestris 0.jpg|eta|*Bufo terrestris*
**Suda bufo** (*Bufo terrestris* aŭ *Anaxyrus terrestris*) estas vera bufo indiĝena de sudorienta Usono, el orienta Luiziano kaj sudorienta Virginio suden al Florido. Ĝi ofte liĝas en areoj kun sablecaj grundoj. Ĝi estas noktemaj kaj pasigas la tagon en nestotruo. Ties koloraro estas kutime bruna sed povas esti ruĝa, griza aŭ nigra. Ĝi estas proksimume 8 cm longa.

## Distribuado 
La **Suda bufo** troviĝas en la marborda ebenaĵo de sudorienta Usono. Ties teritorio etendas el suda Virginio al Florido kaj Luiziano kaj estas ankaŭ du izolataj populacioj ĉe la altebenaĵo Piedmont kaj ĉe la Blukresta Montaro en Suda Karolino

## Bildaro 

Bufo terrestris3.jpg|Plenkreskulo
Bufo terrestris sarasota.jpg|En Florido
Southern Toad II.JPG|Notu la grandan parotoidan glandon

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Pauly, G. B., D. M. Hillis, kaj D. C. Cannatella. (2004) The history of a Nearctic colonization: Molecular phylogenetics and biogeography of the Nearctic toads (Bufo). Evolution 58: 2517–2535.

Kategorio:Bufonedoj
Dyscophus antongilii

eta|250px|Defenda sinteno de *Dyscophus antongilii* el Madagaskaro.
La **Madagaskara tomatorano** aŭ **ruĝa bufo de Madagaskaro** (*Dyscophus antongilii*) estas specio de ranoj de la familio Mikrohiledoj.

## Priskribo 
Inoj estas multe pli grandaj ol maskloj, kaj atingas ĝis 10.5&nbsp;cm kaj 230 g de pezo (6.5&nbsp;cm kaj 41 g ĉe maskloj). Tomatoranoj ŝuldas sian nomon al la posedo de vibra, oranĝruĝa koloro. Inoj estas multe pli grandaj ol maskloj kaj havas pli brilajn nuancojn de ruĝa aŭ oranĝa koloro en siaj dorsoj, kun pala subsurfaco. Kelkaj individuoj havas ankaŭ nigrajn punktojn sur la gorĝo. fakte blanka substanco sekreciita el la haŭto funkcias kiel gluo por forigi predantojn (kiaj serpentoj) kaj povas produkti alergian reagon ĉe homoj.

La tomatorano reproduktiĝas en neprofundaj lagetoj, marĉoj kaj areoj de malrapida akvo. Tiuj ranoj troviĝas el marnivelo al altaĵoj de ĉirkaŭ 200 metroj. Ties naturaj habitatoj estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltaj arbaroj, riveroj, marĉoj, nesalakvaj marĉoj, intermitaj nesalakvaj marĉoj, plugebla tero, plantejoj, ruraj ĝardenoj, urbaj areoj, tre degraditaj iamaj arbaroj, flakoj, kaj kanaloj.

## Referencoj 
Kategorio:Anuroj
Charlottenhof (Essen)

eta|Junularklerigejo *St. Altfrid*, iama *Haus Charlottenhof* en 2008
eta|Preĝejo St. Altfrid - 2008
***Charlottenhof*** estis entreprenistovilao ĉe Kettwig, nuna urboparto de Essen. Ekde 1960 ĉi tie troviĝas en la antaŭkastelo, konserviĝinta laŭ baza formo, same kiel en proksimume kvin novkonstruaĵoj la *Jugendbildungsstätte* (junularklerigejo) *St. Altfrid* de la Episkopujo Essen.

## Historio 
La entreprenisto kaj poste jurkondamnita nazia militkrimulo Friedrich Flick konstruigis sur la altaĵoj ĉe la suda bordo de la rivero Ruhr, vidalvide de Kettwig, en la 1920aj jaroj la vilaon Charlottenhof. Li taskigis per tio arĥitekton Paul Schultze-Naumburg, nazia arĥitekto, kiu konstruis laŭ la konservema stilo "Heimatschutzarchitektur" (hejmlandoprotekta arĥitekturo). Tiu ĉi stilo ja foje prezentis estetike kontentigaj arĥitekturajn solvojn, sed ankaŭ influis la stilon de naziaj koncentrejoj. Oni diras, ke al la edzino de Flick, Charlotte, ne plaĉus la domo. Aŭ la familio sin vidis devigata – same kiel kelkaj aliaj industriistoj en la Ruhr-Regiono dum la epoko de la Vajmara Respubliko, transiĝi al pli sekura loko. Pro tio Flick translasis la vilaon al la "*Volkswohlfahrt*" (nazia organizo por socia prizorgo) kaj poste al Organizaĵo Todt. Ekde 1943 ĉi tie sidis la *Ruhrstab*. Tiu ĉi stabo konsistis el reprezentantoj de la ministrejo de armado, de la armeo kaj de kelkaj naziaj organizaĵoj. En la Dua Mondmilito la konstruaĵo preskaŭ plene estis detruata.

Origine la ĉefdomo de la vilao estis duetaĝa stukodomo, en kies centro troviĝis tureca antaŭkonstruaĵo montranta al Ruhr. La baza formo de simpla antaŭkastelo, de la ekonomia korto, konserviĝis ĝis nun. Rektangula korto troviĝas malantaŭ turoforma portaldomo kun unuetaĝaj aloj.

La Ĉefepiskopujo Kolonjo transprenis la domaron en 1950 kaj translasis ĝin poste al la novfondita Episkopujo Essen. La bazaj muroj de la *kastelo* en la jaroj 1966/1967 estis enigita en novkonstruaĵon. La antaŭkastelo ricevis aldonajn litodomojn. La episkopujo Bistum instalis ĉi tie per helpo de monaĥinoj el Schuir la nunan junularklerigejon *Jugendbildungsstätte St. Altfrid*. Poste oni konstruis en la jaroj 1977/1978 antaŭ la domaro preĝejon, kiun episkopo Franz Hengsbach konsekris la 31an de oktobro 1981.

## Esperanto 
En la jaro 2017 *Jugendbildungsstätte St. Altfrid* estas okazigejo de la Printempa Semajno Internacia de la 10a ĝis la 17a de aprilo.

## Fonto 
Traduko de germanlingva versio en de.wikipedia.org/wiki/Charlottenhof_(Essen)

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la junularklerigejo
Kategorio:Itinero de la industrikulturo
Kategorio:Konstruaĵoj en Essen
Kategorio:Historio de Essen
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1920-1929
Karl Friedrich August Nobbe

**Karl Friedrich August NOBBE** (naskiĝinta la  en Bad Kösen, mortinta la  en Leipzig) estis germana pedagogo kaj filologo.

## Vivo 
Frekventante la gimnazion en Schulpforta ekde 1804 (sub la gvido de Ilgen) li studis ekde pasko 1810 en Leipzig teologion kaj filologion. Liaj apogintoj estis ĉefe G. Hermann kaj Christian Daniel Beck. Beck akceptis lin je la fino de 1810 en sia filologia seminario kaj dungis lin. Ankaŭ al la teologia klubo sub Tittmann oni invitis Nobbe. En majo 1814 li ekzamenitis en Dresdeno kaj iĝis samjare en oktobro kunlaboranto ĉe la Thomas-lernejo Lepsiko. Profesoro samloke li iĝis en 1815 kaj pluse membro de la libroŝatanta kolegiaro *(Collegium philobiblicum)* sub la gvido de Keil. En aŭtuno 1816 la konsilantaro urba nomumis lin Tertius ĉe la Nikolao-lernejo en Lepsiko. Tie li restis ĝis la emeritiĝo.

Multajn vokojn sur alilokajn postenojn Nobbe ne sekvis. En septembro 1817 li habilitiĝis ĉeuniversitate per la skribitaĵo *Observationum in Propertii carmina specimen*. Prelegojn privatajn li ankaŭ faris. En 1826 li iĝis neorda profesoro kaj rekomencis publikajn prelegojn. Ekde 1820 li estis vicestro ekde 1828 estro de la Nikolao-lernejo. Al li ŝuldiĝas i.a. instalo de biblioteko lerneja (1829) kaj apogkaso porvidvina (1832).

Nobbe edziĝis en 1836 al Antonie Franziska Nobbe (fraŭline König). Ilia filo estis la pastoro Heinrich Friedrich August Nobbe (1843–1925).

## Graveco 
Nobbe estis fruktoza verkisto: sume li skribis 68 verkojn. Li redaktis mem kvazaŭ ĉiujn artikolojn por la Nikolao-lernejo inter 1828-66. Tie li traktis buntan gamon da filologiaj kampoj. Tamen, pro manko de sciencista singardemo kritika, valoro longa al multaj liaj verkoj ne vere restis. Eĉ komentoj liaj je la verkoj de Cicerono - kiuj longe uzatis en lernejoj (kadre de la Kolektoj Tauchnitz) - fine anstataŭitis per pli bonaj. Inter la aliaj verkoj menciindas biografio pri lia instruisto Chr. D. Beck el la 1837-a jaro kiel ankaŭ verkoj pri la familio de Marteno Lutero al kiu apartenis ankaŭ la patrino de Nobbe (*Genealogisches Hausbuch der Nachkommen Luthers*, 1871). Inter 1831–33 li eldonis kun Döhner, Goldhorn kaj Rüdiger la gazeton *Der Lichtfreund*.

## Fonto 
Artikolo *Nobbe, Karl Friedrich August* de Richard Hoche en: Allgemeine Deutsche Biographie, herausgegeben von der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, Band 23 (1886), p. 749–750, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Germanaj filologoj
Kategorio:Lernejestroj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Akademianoj