Ŝtona preĝejo (Scharzfeld)

eta|Dekstre videblas la ambono de la Ŝtona kirko. eta|La ensemblo fotita de la kontraŭa monteto *Schweinskopf*. La **Ŝtona kirko** (germane: *Steinkirche Scharzfeld*) estas kaverno sur la monteto *Steinberg* en Herzberg-Scharzfeld. Dum la paleolitiko ĝi servis al ĉasistoj de boacoj kiel ripozejo. Mezepoke ĝi fariĝis kirko kun antaŭa tombejo ekmaluzita ekde la 16-a jarcento.

Nuntempe ĝi estas parto de naturprotektita areo kaj ankaŭ la t.n. *Karsta migradopado* preterkondukas tie.

## Situo 
La kaverno situas sur la monteto *Steinberg* (280 m super la marnivelo) ĉe la valo *Mönchetal* supre de Scharzfeld, urboparto de la Esperanto-urbo *Herzberg am Harz*. Temas pri rondarka kaverno en roko el dolomito. Supre de la loko troviĝas belvidpunkto kun rava panoramo kaj monumento por Friedrich Ludwig Jahn, pioniro de gimnastiko.

## Historio 
### Prahistorio 
Arkeologiaj elfosadoj okazis de 1925-28. Tiam malkovritis paleolitikaĵoj el la periodo de inter 15.000-8.000 A.K. En tiu tempo cetere temis pri la plej malnovaj aĵoj trovitaj en Malsupra Saksio. Konsistigis la trovitaĵaron tranĉilo el siliko, kudrilo el osto kaj ostoj de bestoj. Danke al similaj trovoj en Franclando eblis altribui la tuton al ĉastistoj de rangiferoj en la malfrua glaciepoko: ili uzis la areon kiel ripozejo.

Ankaŭ poste ne ĉesis tia uzo, ekzemple fare de enarbaraj ĉasistoj el la mezolitiko (ĉ. 5.000 A.K.) aŭ dum la antaŭromia ferepoko (ĉ. 500 A.K.).

### Mezepoko 
Servis la kaverno kiel preĝejo ekde la 9-a jarcento. Tion atestas el la roko skulptita ambono dekstre ĉe la enirejo. Ekster tio el rokoparto faritis niĉo por altaro kaj ankaŭ baptopelva loko estas facile lokalizebla. Tiam la enirejo estis fermata per antaŭa konstruaĵeto, kiel montris restoj de tegoloj.

Antaŭ la kaverno okazis - ĝis la 16-a jarcento - ĉirkaŭ 100 enterigoj, pri kies datoj certigas onin la moneroj en la tero. La kadavrojn oni plejparte metis en ĉerkojn el ligno. Male, unu tombo estas nur el ŝtono troviĝante rekte antaŭ la ambono kun skeleto virina ene. La lasta mencio de la kaverno datumas de la jaro 1586.

## Legendoj 
Serio da sagaetoj ekzistas koncerne tiun ĉi lokon. Laŭdire eĉ Sankta Bonifaco mem faris per martelo kaj ĉizilo la kavernon kaj baptis paganojn en la najbara rivereto *Oder* (alfluo de *Rhume*).

Alia legendo surscenejigas unukornulon, kies nomon portas la proksima Unukornula kaverno. Vivis en la groteto saĝa oldulino praktikanta kiel aŭguristino. Iam monako kun nigra froko akompanate de frankonaj soldatoj forpelis ŝin de tie. Ŝin laŭlegende protektis unukornulo. Poste ŝi aliĝis al sorĉistina komunumo kaj la fripona frokuloj malaperis en tera truo. Tio kondukus al la malkovro de la unukornula grotaro...

## Vidu ankaŭ 
La Grotaro unukornula en Scharzfeld

## Literaturo 
* Adolf Francke: *Die Steinkirche bei Bad Harzberg a. Harz. Ein Harzgedicht*. B. Francke, Leipzig o. J. (ĉ. 1900).
* Ernst Andreas Friedrich: *Naturdenkmale Niedersachsens*. Landbuch-Verlag, Hannover 1980, ISBN 3-7842-0227-6.
* Ernst Andreas Friedrich: *Die Steinkirche bei Scharzfeld*, S. 6-8, in: *Wenn Steine reden könnten*, Band II, Landbuch-Verlag, Hannover 1992, ISBN 3-7842-0479-1.

## Eksteraj ligiloj 
* Ralf Nielbock: Steinkirche bei Scharzfeld/Harz (pdf)
* Pri la naturprotektita areo surloke.
* La kirko kiel migradoetapo de la Karsta vojo.
* Fotoj de la interno.
* Fotoj de la kaverno kaj de la ĉirkaŭaĵoj. 
* Priskribo sub magiaj vidpunktoj. 

Ŝtona kirko
Scharzfeld
Scharzfeld