open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jaroslavo la Saĝa

**Jaroslavo la 1-a la Saĝa** (*Jaroslav Mudrij*) (ĉ. 978, Kievo - 20-an de februaro 1054, Kievo) (orienta slava: *Ярослав Мудрый*; kristana nomo: *Georgo*; antikva nordia lingvo: *Jarizleifr*) - devenanta de Dinastio Rjurik, filo kaj posteulo de Vladimiro la 1-a de Kievo. Trifoje estis *Granda Princo de Novgorodo kaj Kievo* portempe kunigante ambaŭ princlandojn. Dum lia longa regado, la Kieva Regno atingis sian kulturan pinton kaj militistan potencon.

## Vidu ankaŭ
* Batalo apud la rivero Okcidenta Bugo

Kategorio:Ortodoksaj sanktuloj
Kategorio:Kristanaj sanktuloj de la 11-a jarcento
Kategorio:Urbofondintoj
Kategorio:Princoj de Rusio
Kategorio:Rurikidoj
Kategorio:Regantoj de Kieva Regno
Kategorio:Militestroj de Kieva Regno
María José Martínez Sánchez

dekstra|140px
**María José Martínez Sánchez** estas hispana tenisistino. Ŝi naskiĝis la 12-an de aŭgusto 1982 en Yecla, Murcio, do nun estas -jara. Ekde la jaro 1998 ŝi estas tenisa profesiulo. Interalie ŝi en 2010 kune kun la samlanda tenisisto Tommy Robredo gajnis la internacian Hopman-Pokalon en Perto, Aŭstralio - en tiu turniro interkonkurencas la po plej bona vira kaj virina tenisistoj de ok naciaj teamoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Hispanaj tenisistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Hispanio
Dominik Hrbatý

**Dominik Hrbatý** estas slovaka tenisisto. Li naskiĝis  en Bratislavo, do nun estas -jara. Ekde la jaro 1996 li estas tenisa profesiulo. Interalie li en 2005 kune kun la samlanda tenisistino Daniela Hantuchová kaj duafoje en 2009 kun la samlandanino Dominika Cibulková gajnis la internacian Hopman-Pokalon en Perto, Aŭstralio - en tiu turniro interkonkurencas la po plej bona vira kaj virina tenisistoj de ok naciaj teamoj.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Slovakaj tenisistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Slovakio
Levente Molnár (aktoro)

**MOLNÁR Levente** [molnAr] rumanuja hungara aktoro naskita en Baia Mare la 10-an de marto 1976. 
## Kariero
Levente Molnár estis ano en la sezono 1997–1998 de la Teatro Figura Stúdió de Gheorgheni kaj ekde septembro 2002 de la Ŝtata Hungara Teatro de Kluĵo.  Ekde 2003 li prelegas en la aktorfako de la Universitato Babeş-Bolyai.
## Fonto
*Retpaĝo pri la artisto
## Eksteraj ligiloj
*Intervjuo
*Antaŭ la premiado
*Post la premiado de Cannes

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Kremlo de Kazano

La **Kremlo de Kazano** (; tatare: *Казан кирмәне*) estas la ĉefa historia citadelo de Tatario, ĝi troviĝas en la urbo Kazano. La kremlo estis konstruita dum la regado de Ivano la Terura sur la ruinoj de antikva kastelo de la antaŭaj Ĥanoj de Kazano. Ĝi estis deklarita Monda heredaĵo de UNESKO en 2000. La Kremlo de Kazano inkluzivas multajn malnovajn konstruaĵojn, la malnova el ili estas la Katedralo de la Anonco (1554-1562), la sola preĝejo de Rusio de la 16-a jarcento kiu havas ses kolonojn kaj kvin absidojn. La sonorilturo konstruiĝis en kvin niveloj laŭ ordono de Ivano la Terura kun la celo imiti la Sonorilturon de Ivano la Granda en Moskvo, sed ĝi estis malkonstruita de la sovetoj en 1930.

La plej rimarkinda elemento de la Kremlo estas la *Turo Sujumbiko* klinata, kiu probable venas de la regado de Petro la Granda. Konata legendo rilatigas la turon kun la lasta reĝino de la Ĥanato de Kazano. Relative nova konstruaĵo de la ensemblo, inaŭgurita nur en 2005, estas la impresa Moskeo Kol Ŝerif, la dua plej granda moskeo de Rusio.

## Galerio 

File:Casan Tartarorum by Olearius (1883634).jpg|1630
File:Э. Турнерелли. Казанская крепость.jpg|Je 1839
File:3Preobrazhensky.jpg|La 19-a jarcento
File:%D0%9E%D0%B1%D1%89%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D0%B8%D0%B4_%D0%9A%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D1%8F._%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%8C.2.1894.jpg|Je 1911
File:Spasskiy Preobrazhenskiy.jpg|La 20-a jarcento

File:Kazan Kremlin exterior view 08-2016 img1.jpg
File:Kazan Kremlin - panoramio (6).jpg
File:Kazan Kremlin exterior view 08-2016 img3.jpg
File:Ночной вид Казанского Кремля.jpg

## Ĉefaj objektoj 

File:Kazan Kremlin Qolsharif Mosque 08-2016 img2.jpg|Moskeo Kol Ŝerif
File:Kazan Kremlin Soyembika Tower 08-2016 img2.jpg|Turo Sujumbiko
File:Kazan Kremlin Annunciation Cathedral 08-2016.jpg|Katedralo de la Anonco
File:Kazan Kremlin House church.jpg|Palaco church

File:Transfiguration_tower.jpg|Transfiguriĝo Turo
File:Kazan Kremlin Taynitskaya Tower 08-2016.jpg|Secreto Turo
File:Консисторская башня Казанского кремля.jpg|Consistoria Turo
File:South-Western Tower of Kazan Kremlin.JPG|S-W Turo
File:Soth-Eastern Tower of Kazan Kremlin.JPG|S-E Turo

File:Kazan Kremlin Spasskaya Tower 08-2016 img1.jpg|Turo Spaski
File:Kazan Kremlin Presidential Palace 08-2016.jpg|Guvernor/Presidente Palaco
File:Северный корпус Пушечного двора (Казань).jpg|Consistory Palaco
File:Татарстан. Казань. Кремль. Пушечный двор.jpg|Arsenal Palaco
File:Kazan Kremlin Bezymyannaya Tower and Cannon Yard 08-2016.jpg|Arsenal
File:The_eastern_wall_of_the_Kazan_Kremlin.jpg|Muro
File:Могилы казанских ханов в Кремле; 2009.jpg|Ĥanato ruinas

Kategorio:Kremloj
Kategorio:Kazano
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Rusio
Punxsutawney

**Punxsutawney** estas urbeto kun 6.271 loĝantoj (stato: 2000) en Jefferson County, en usona federacia ŝtato Pensilvanio. La nomo Punxsutawney derivas el la delavera indiana esprimo "loko de la kuloj".

La unua setliĝo de blankuloj okazis en ĉ. 1790 sur areo de forlasita setlejo de amerikaj praloĝantoj.

La urbeto konatiĝis dismonde danke al kinofilmo *Groundhog Day* el 1993. La filmo okazas la 2-an de februaro, je la Marmota tago. La marmota tago allogas ĉiujare milojn de turistoj.

## Oficiala paĝo 
* Punxsutawney, Pennsylvania –

Kategorio:Pensilvanio
Fall River (Masaĉuseco)

**Fall River** estas urbo en kantono Bristol en Masaĉuseco en Usono. Ĝi situas ĉe la enfluejo de rivero Taunton en Mount Hope Bay, subgolfo de Golfo Narragansett. Laŭ la stato de  en la urbeto vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La teritorio, antaŭe loĝata de indianoj, estis eksetlata de eŭropanoj ekde 1653; ĝi tiam apartenis al Freetown. En 1803 ĝi apartiĝis de Freetown sub la nomo Fall River, kiun ĝi jam en 1804 ŝanĝis al *Troy*. La  oni oficiale reŝanĝis la nomon al Fall River. La nomo rilatas al akvofaloj ĉe rivereto Quequechan, kiu trafluas la urbon.

En la 19-a jarcento, precipe ĉirkaŭ 1872, Fall River estis la plej grava tekstil-manufaktura centro de Usono.

La urbo havas la plej grandan elcentaĵon de portugal-devenaj loĝantoj en Usono, inter 40 kaj 50 %.

## Referencoj kaj fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Masaĉuseco
Skvamoso (fungo)

**Skvamoso**, *Sarcodon squamosus*, estas manĝebla fungo kiu antaŭe estis rigardata kiel subspeco de hidnoj (*Sarcodon imbricatus*). Kreskas ofte en grandaj *sorĉistaj rondoj* en la malgrasa grundo de pinaj erikejoj kaj en rokplata grundo. La ĉapelo estas 10 ĝis 15 cm larĝa, malprofunde funelforma. La koloro estas grizbruna ĝis nigra. Ĝi havas malhelajn dornojn kiuj metiĝas en samcentraj cirkloj. La odoro estas plaĉa kaj la gusto milda. Ĉiuj tipoj de hidnoj estas bonegaj indikoj pri pinarbaroj kun bonaj naturvaloroj. Ili apartenas al kreskejoj kun maljunaj arboj kie kaj la arbar- kaj la kreskaĵtipo havas longan kontinuecon kaj ili ne eltenas plenan forhakiĝon.

Kategorio:Fungoj
Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj

eta|270px|dekstra|La Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj en Kievo, Ukrainio.
La **Monaĥejo Sankta Mikaelo de la Orumitaj Kupoloj** (ukraine: Михайлівський золотоверхий монастир, transskribita *Miĥajlivskij zolotoverĥij monastir*; estas monaĥejo de Kievo, ĉefurbo de Ukrainio. Ĝi troviĝas en la okcidenta parto de la rivero Dnepro, rande de rokego kaj nordoriente de la Katedralo Sankta Sofia. Ĝi estas en la *alta urbo*, la historia nukleo kaj administra kvartalo de Kievo, vide al la komerca parto de la urbo, la kvartalo Podol.

Origine konstruita en la Mezepoko far Svjatopolk la 2-a, la monaĥejo konsistas el la katedralo, la refektorio de Sankta Johano la Dia, konstruita en 1713, la Ekonomia Pordo (*Ekonomiĉna vrata*), konstruita en 1760, kaj la sonorilturo de la monaĥejo kiu estis aldonata inter 1716 kaj 1719. La eksterno de la strukturo estis rekonstruata en la 18-a jarcento laŭ la stilo de la ukraina baroko, dume la interno konservas sian originan bizancan stilon. La katedralo estis detruita en la 1930-aj jaroj de la sovetaj aŭtoritatoj, sed poste ĝi estis rekonstruita post la sendependiĝo de Ukrainio.

## Eksteraj ligiloj 
* www.archangel.kiev.ua Oficiala retpaĝo *(ukraine)*

Kategorio:Monaĥejoj en Ukrainio
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Ukrainio
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Mikaelo
Kategorio:Konstruaĵoj en Kievo
Kategorio:Ukraina Ortodoksa Eklezio
Kategorio:Monaĥejoj fonditaj en la 12-a jarcento
Katedralo de Luksemburgo

La **Katedralo Sankta Maria** aŭ **Katedralo de Nia Damo** (germane *Kathedrale unserer lieben Frau*, france *Cathédrale Notre-Dame* kaj luksemburge *Kathedral Notre-Dame*) estas katolika katedralo de Luksemburgio, kiu estas la katedralo de la ĉefdiocezo de Luksemburgio. Pro tio ĝi estas la ĉefa katolika kirko de tiu ĉi lando. La unua ŝtono estis metita en 1613, kaj origine ĝi apartenis al la jezuitoj.

170px|maldekstre|eta|Centra navo de la katedralo.
La katedralo estas ekzemplo de la gotika stilo, tamen, ĝi posedas kelkajn elementojn de la renesanco. Fine de la 18-a jarcento, la kirko ricevis la miraklan bildon de *Maria Consolatrix Afflictorum* (el la latina, Maria, konsolantino de la afliktitoj), la patronino de la urbo kaj de la grandduklando.

Proksimume 50 jarojn poste ĝi estis konsekrita kaj en 1870 ĝi estis rangigita al katedralo de la papo Pio la 9-a. Ĝi poste estis ampleksigata de 1935 ĝis 1938.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la katedralo .

Luksemburgo
Kategorio:Konstruaĵoj en Luksemburgo (lando)
Luksemburgo
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1938
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1930-1939
Anteo (luno)

**Anteo** estas unu el la naturaj satelitoj de Saturno.

Malkovris ĝin la teamo pri bildigo de la misio Cassini-Huygens sur fotoj faritaj de la kosmosondilo, la  kaj estis maldaŭre nomata **S/2007 S 4** (Kvankam iuj volis nomi ĝin *"Frank"*).

La , **S/2007 S 4** ricevis, aprobita de IAU, la nomon de Anteo, unu el la filinoj de la giganto Alciono.
Se oni hipotezas la denson de Anteo al 1,2 × 103 kg/m3) oni estimas ties mason al 5 × 1012 kg.

La orbito de Anteo estas perturbata de Mimaso. Ĝia granda duonakso varias de 20 km. La proksimeco de la orbitoj de Anteo, de Paleno kaj de Metono pensigas, ke tiuj tri lunoj formas dinamikan sistemon.

Segmento de ringo sekvas la orbiton de Anteo (kiel tiun de Metono)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* El mallumo, nova luneto venas al la lumo (el "CICLOPS")  
* Antheo (S/2007 S4) trovata en cassini-aj bildoj *"The Planetary Society"* 
* Astrometrio kaj dinamiko de Anteo (el "ICARUS") 
* NASA malkovras novan saturnan lunon (el "Ecuador Ciencia")  
* La malgrandaj Saturnaj satelitoj (el *"Planète Astronomie*")  
* Metono, Anteo kaj Paleno (el *"Projekto Luno"*) 

Kategorio:Lunoj de Saturno
Patmos

eta|300px|Vidaĵo de la haveno de Skala en Patmos
**Patmos** (el la greka lingvo, *Πάτμος*) estas malgranda insulo de Grekio en la Dodekanesa Arkipelago, en la Egea Maro. Ĝi havas ĉ. 2.500 loĝantojn kaj areon de 34,6 km². La ĉefaj loĝlokoj de Patmos estas Skala, kiu ankaŭ estas ĝia sola haveno, kaj Hora, en la plej alta pinto de la insulo, la monto Profitis Ilias (Profeto Elija), je 269 metroj sur la marnivelo, kie troviĝas la monaĥejo Sankta Johano.

Patmos estas tutmonde konata pro mencio en la Apokalipso de Johano de Patmos, en kies enkonduko oni diras ke la aŭtoro estis ekzilita al Patmos, kie li havis viziojn de Jesuo Kristo, kiuj estis la originoj de tiu biblia libro; la fruaj tradicioj de la kristanismo identigis tiun Johanon kun Sankta Johano la Evangeliisto.

Pro tiu kialo, Patmos estas grava kristana pilgrimejo; ĉi tie ekzistas pluraj monaĥejoj dediĉataj al Johano kaj la vizitantoj povas viziti la groton, kie laŭ la tradicio, li ricevis la viziojn. La preĝejoj kaj religiaj komunumoj de Patmos apartenas al la Ortodoksa Eklezio.

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Grekio
Kategorio:Insuloj en Grekio
Marmota tago

eta|Marmota Tago, 2005
**Marmota tago** (angle *Groundhog Day*) estas kultura evento, festata en multaj lokoj de Usono kaj Kanado. Ĝi okazas ĉiun jaron la 2-an de februaro kaj oni aŭguras per marmoto longon de la vintro. Se la marmoto „vidas sian ombron“, do regas klara, hela vetero, la vintro daŭros ankoraŭ ses semajnojn.

Oni asertas, ke la marmota tago estis festita unuafoje la 2-an de februaro de 1887 en Punxsutawney, Pensilvanio, sed oni jam trovis noticon pri ekzisto de la festo el 1841, same el Pensilvanio. La evento estas festata ekde 1887 en Punxsutawney ĉiujare, tiel plej tradicie.

La evento kaj la loko iĝis mondkonata per la filmo „Groundhog Day“ el 1993 kun aktoroj Bill Murray kaj Andie MacDowell en la ĉefroloj.

La aŭguro de la marmoto (do loka vetero de la 2-a de februaro) estas preciza je 33–37 %.

Kategorio:Festoj
Kategorio:Pensilvanio
Kategorio:Kulturo de Usono
Kategorio:Kulturo de Kanado
Kategorio:Vetero
Eminio

La **Eminio** (***Eminia lepida***) estas specio de birdo de la familio de Cistikoledoj. Ĝi estas monotipa ene de la genro ***Eminia***, kio nomigas la specion en Esperanto. Tiu birdo troviĝas en Burundo, Demokratia Respubliko Kongo, Kenjo, Ruando, Sudano, Tanzanio kaj Ugando. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbustaroj.

Ĝi estas birdo kun tre karaktera aspekto. En kapo tre **larĝa nigra traokula strio** iras el la nigra beko tra la malhelbruna okulo al la nuko kie eĉ plilarĝiĝas; supre estas helgriza frunto kaj pli griza krono dum sube estas helgriza vizaĝo tre kontrasta kun tre **malhelbrunaj mentono kaj gorĝareo**. Ankaŭ la subaj partoj estas tute helgrizaj kontraste kun **olivecaj dorso, flugiloj, vosto** kaj subvosto; en ŝultro estas rimarkinda malgranda makulo malhelbruna samkolora kiel la gorĝareo. La kruroj estas rozkolorecaj.

## Fonto 
* 

## Referencoj 
* **Ryan**, Peter (2006). Family Cisticolidae (Cisticolas and allies). Pp.&nbsp;378-492 in del Hoyo J., Elliott A. & Christie D.A. (2006) *Handbook of the Birds of the World*. Volume 11. Old World Flycatchers to Old World Warblers* Lynx Edicions, Barcelona ISBN 978-84-96553-06-4

* **Nguembock B.**; Fjeldsa J.; Tillier A.; Pasquet E. (2007): A phylogeny for the Cisticolidae (Aves: Passeriformes) based on nuclear and mitochondrial DNA sequence data, and a re-interpretation of a unique nest-building specialization. *Molecular Phylogenetics and Evolution'' **42**: 272-286.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Cistikoledoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Paleno (luno)

**Paleno** estas unu el la naturaj satelitoj de Saturno.

## Malkovro 
Prilaborante bildojn de Cassini faritaj la ,
Sébastien Charnoz, (teamano de Carolyn Porco) malkovris du lunojn maldaŭre nomataj S/2004 S 1 kaj S/2004 S 2.

la , **S/2004 S 2** ricevis de AUI la nomon de Paleno, unu el la filinoj de la giganto Alciono.

Se oni hipotezas ĝian denson egala al tiu de Mimaso (1,17 × 103 kg/m3) oni estimas ĝian mason al 3,92 × 1013 kg, ĝia falakcelo al 0,000&nbsp;65 m/s2 kaj ĝia liberiga rapido al 0,0016 m/s

La orbito de Paleno estas iomete perturbata de Encelado. Ĝia granda duonakso varias de 4 km, ĝia discentreco varias inter 0,002 kaj 0,006, kaj ĝia inklinacio inter 0.178° kaj 0.184°.

La ringo de Paleno, malkovrita ankaŭ de Cassini sekvas la orbiton de Paleno. Ĝia larĝo estas ĉirkaŭ 2 500 km, ĝi eble konsistas el polveroj elĵetitaj de la luno pro meteoroidaj frapoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Paleno, saturna luno (el paĝaro de NASA)  
* Paleno, dua luno eltrovita de Cassini *"The Planetary Society"* 
* Metono kaj Paleno, el la paĝaro de Jean-Michel 
* La malgrandaj Saturnaj satelitoj (el *"Planète Astronomie*")  
* Metono, Anteo kaj Paleno (el *"Projekto Luno"*) 

Kategorio:Lunoj de Saturno
Apalisoj

La **apalisoj** estas afrotropisaj malgrandaj paserinaj birdoj apartenantaj al genro ***Apalis***. Ili troviĝas en arbaroj kaj arbustaroj de plej parto de subsahara Afriko. Ili estas sveltaj birdoj kun longaj vostoj kaj havas sveltajn bekojn por kapti insektojn. Ili estas tipe brunaj, grizaj aŭ verdecaj supre kaj multaj specioj havas brilkolorajn subajn partojn. Maskloj kaj inoj estas kutime similaj laŭ aspekto, sed maskloj estas foje pli brilaj..

Estas almenaŭ 21 specioj de apalisoj, sed la preciza nombro varias laŭ diversaj fakuloj. La Afrika tajlorbirdo kaj la Longbeka tajlorbirdo estis iam konsiderataj apalisoj, sed estas nuntempe plej ofte lokataj ĉu kun la tajlorbirdoj (*Orthotomus*) ĉu en sia propra genro *Artisornis*.. Plia priserĉado povus esti necesa, ĉar ĵusa studo trovis, ke la genro estas polifiletika kun du specioj (Nigrakola apaliso kaj Ruvenzora apaliso) nur distance rilataj al aliaj tri ekzamenitaj. Estontaj studoj povos rezulti en posta divido de la genro.

## Specilisto 
* Nigrakola apaliso, *Apalis pulchra*
* Ruvenzora apaliso aŭ Koluma apaliso, *Apalis ruwenzorii*
* Stribrusta apaliso, *Apalis thoracica*
** Strigorĝa apaliso, *Apalis (thoracica) fuscigularis*
** Namula apaliso, *Apalis (thoracica) lynesi*
** Flavgorĝa apaliso, *Apalis (thoracica) flavigularis*
* Nigrakrona apaliso, *Apalis nigriceps*
* Nigragorĝa apaliso, *Apalis jacksoni*
* Blankflugila apaliso, *Apalis chariessa*
* Maskapaliso, *Apalis binotata*
* Nigramaska apaliso, *Apalis personata*
* Flavbrusta apaliso, *Apalis flavida*
* Rudia apaliso, *Apalis ruddi*
* Ŝarpea apaliso, *Apalis sharpii*
* Rufgorĝa apaliso, *Apalis rufogularis*
** Arĝentapaliso, *Apalis (rufogularis) argentea*
* Bamenda apaliso, *Apalis bamendae*
* Goslinga apaliso, *Apalis goslingi*
* Brungorĝa apaliso , *Apalis porphyrolaema*
** Kaboba apaliso, *Apalis (porphyrolaema) kaboboensis*
* Ĉapina apaliso, *Apalis chapini*
* Nigrakapa apaliso, *Apalis melanocephala*
* Ĉirinda apaliso, *Apalis chirindensis*
* Griza apaliso, *Apalis cinerea*
* Brunkapa apalis, *Apalis alticola*
* Karamoja apaliso, *Apalis karamojae*

## Referencoj 
## Literaturo
* **Ryan**, Peter (2006). Family Cisticolidae (Cisticolas and allies). pp.&nbsp;378–492 in del Hoyo J., Elliott A. & Christie D.A. (2006) *Handbook of the Birds of the World*. Volume 11. Old World Flycatchers to Old World Warblers'' Lynx Edicions, Barcelona ISBN 978-84-96553-06-4

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Cistikoledoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Schlossrued

**Schlossrued** estas komunumo en la distrikto Kulm de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 874 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
eta|maldekstre|150ra|Rigardo al Schlossrued de Bänkel-Pasejo
Schlossrued situas en la valo de Rued, flanka valo de la Surovalo. La valon trafluas la rivereto Ruederche, kiu alfluas en Schöftland al Suro. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Schlossrued la vilaĝo Kirchrued, kie troviĝas la ununura preĝejo de la tuta valo, kaj multnombraj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,25&nbsp;km², el kiuj 2,26&nbsp;km² konsistas el arbaro, kaj 0,57&nbsp;km² estas kovritaj de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 680 m s.m. sur la altebenaĵo *Rötler* kaj la plej malalta punkto sur alteco de 475 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Ruederche ĉe la limo kun la komunumo Schöftland.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Schlossrued limas en nordokcidento al Schöftland, en nordo al Unterkulm, en oriento al Oberkulm, en sudoriento al Schmiedrued, en sudo al Kirchleerau, kaj en okcidento al Staffelbach.

## Trafiko 
Schlossrued situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas konektita al la publika trafikreto per poŝtaŭtolinio de Schöftland al Schmiedrued. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 estas Araŭo-Okcidento, kiu situas proksimume 14 kilometrojn norde.

## Historio 
La *Senjoroj de Ruoda*, kiuj en mezepoko estis la mastroj de la Valo de Rued, menciiĝis la unuan fojon en la tiel nomita Acta Murensia de la Monaĥejo Muri en la jaro 1160. La Senjoroj de Ruoda estis vasaloj de la Grafoj de Kiburgo kaj ekde la jaro 1264 de ties heredantoj la Habsburgoj. La Kastelo de Rued, kiu donis al Schlossrued la nomon kaj estis la sidejo de la Senjoroj de Ruoda, estis detruita de la Svisa Ĵurkomunumo en la jaro 1386 okaze de la Milito de Sempach. Per la konkero de Argovio fare de la Svisa Ĵurkomunumo en la jaro 1415 la valo de Rued venis sub berna servuteco. Sub la berna regado membroj de la berna nobela familio von May fariĝis la novaj senjoroj de la Valo de Rued. Kiam okaze de la Helveta Revolucio en la jaro 1798 francaj trupoj liberigis Argovion de la berna servuteco, la Valo de Rued estis atribuita al la distrikto Kulm de la nove fondita Kantono Argovio. En la jaro 1816, kiam la familio von May perdis siajn privilegiojn en la valo, ĝi estis disigita en la du aktualajn komunumojn Schlossrued kaj Schmiedrued.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Schlossrued
* Kirchrued en la Historia Leksikono de Svislando
Attila Orbán

**ORBÁN Attila** [orba'n] estas rumanuja hungara aktoro naskita en Dej la 13-an de decembro 1967.

## Kariero
Li estis ano inter 1989–1993 kiel helpaktoro de la Temesvári Állami Csiky Gergely Színház, en 1993 li finis la aktorfakon en la  Universitato Babeş-Bolyai. Inter 1997 kaj 2000 li estis ano de la Kolozsvári Állami Magyar Színház, poste ĝis 2003 li ludis en la Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat, en sezono 2003–2004 en la Csíki Játékszín kaj ekde septembro 2004 li ludss denove en la Kolozsvári Állami Magyar Színház.

## Eksteraj ligiloj
*Retpaĝo pri la artistohttp://www.huntheater.ro/cv.php?soid=30

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Ágnes Benedek

**BENEDEK Ágnes** estas rumanuja hungara aktorino naskita en Sfântu Gheorghe la 30-an de aprilo 1985.

## Kariero
Ágnes Benedek finis en 2007 en la aktorfako de Universitato Babeş-Bolyai kaj ekde 2007 ŝi estas aktorino de Csíki Játékszín de Miercurea Ciuc, nuntempe de Teatro Tamási Áron de Sfântu Gheorghe.

## Eksteraj ligiloj
*Retpaĝo pri la artistohttp://csikijatekszin.ro/t_benedekagnes.htmll

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Csengele Csíky

**CSÍKY Csengele** [ĉiki) estas rumanuja hungara aktorino naskita en Sfântu Gheorghe la 8-an de januaro 1976. Ŝi estas la filino de aktorino Éva Balázs kaj de komponisto, kapelestro Csaba Csíky.

## Kariero
Csengele Csíky finis en 1999 en la aktorfako de la Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat kaj inter 1999 kaj 2001 ŝi ludis en la teatro Tomcsa Sándor Színház de Odorheiu Secuiesc, poste ŝi estas aktorino de la Csíki Játékszín de Miercurea Ciuc ekde 2002.  

## Eksteraj ligiloj
*Retpaĝo pri la artistohttp://csikijatekszin.ro/t_csikycsengele.html 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Henriko la 1-a (Portugalio)

**Henriko la 1-a de Portugalio**, surnomata ***la Pia***, kaj ankaŭ nomata ***Henriko la kardinalo*** (n. en Lisbono, la 31-an de januaro 1512 - m. en Almeirim, la 31-an de januaro 1580), regento (1557 - 1568) kaj poste reĝo de Portugalio inter 1578 kaj 1580.

Henriko estis filo de Emanuelo la 1-a la Bonŝanca kaj de la infantino Maria de Aragono kaj Kastilio kaj la pli juna frato la reĝo Johano la 3-a la Pia kaj, kial malgranda filo, li ne esperis atingi la portugalan tronon. Kiam juna, Henriko eniris la religian vivon por stimuli la rilatojn inter Portugalio kaj la Katolika Eklezio, en tiu tempo tiuj rilatoj estis sub la kontrolo de Hispanio. Li rapide ascendis inter la eklezia hierarkio, li fariĝis ĉefepiskopo de Brago, Evoro kaj Lisbono, kaj Granda Inkvizitoro antaŭ fariĝi kardinalo. Henriko decidis venigi la jezuitojn en Portugalion kaj uzi ilin por la kolonia imperio.

Li agis kiel nevo-regento de Sebastiano la 1-a kaj sukcedis lin kiel reĝo la 28-an de aŭgusto 1578 post la malapero de Sebastiano en la batalo de Alkazarkiviro. Henriko intencis rezigni la eklezian okupon kun la celo trovi edzinon kaj sekurigi la daŭrigadon de la dinastio, sed la papo Gregorio la 13-a, aliancita de la Habsburgoj, ne akceptis la rezignon.

## Sensukceda morto 
La reĝo-kardinalo forpasis antaŭ la elekto de sukceda reĝo far la Konsilio pri Regentado. Je lia forpaso ekiĝis la sukceda krizo en kiu pluraj pretendantoj intencis validigi siajn rajtojn al la portugala trono. Unu el la ĉefaj pretendantoj estis la hispana reĝo Filipo la 2-a kiu, en junio de 1580, sendis al la duko de Alba por la reklamado de la portugala trono perforte. Lisbono rapide estis venkata kaj Filipo estis elektata reĝo kun la kondiĉo ke Portugalio kaj ĝiaj transmaraj teritorioj ne fariĝos hispanaj provincoj

## Vidu ankaŭ 
* Dinastio Aviso

Kategorio:Portugalaj reĝoj
Kategorio:Dinastio Aviso
Kategorio:Romkatolikaj ĉefepiskopoj
Kategorio:Portugalaj episkopoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Lisbono
Csilla Dálnoky

**DÁLNOKY Csilla** [da:lnoki) estas rumanuja hungara aktorino naskita en Oradea la 9-an de majo 1980.
## Kariero
Csilla Dálnoky finis en 2002 en la aktorfako de la Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat kaj ŝi dungiĝis al la Csíki Játékszín de Miercurea Ciuc. Inter 2002 kaj 2005 ŝi ankaŭ instruis en la Muzik- kaj Belartliceo Nagy István de Miercurea Ciuc.
## Fonto
*Retpaĝo pri la artistohttp://csikijatekszin.ro/t_dalnokycsilla.html 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Des Knaben Wunderhorn

eta|(Gravurita) titolo de la unua presado de 1806

**La magia korno de la knabo**, estas kolekto de popolkantaj tekstoj en tri volumoj verkita kaj publikigita fare de Clemens Brentano kaj Achim von Arnim en Heidelberg ekde 1805 ĝis 1808. Ĝi enhavas amajn, militistajn, vojaĝajn kaj infanajn kantojn ekde la mezepoko ĝis en la 18-a jarcento.

La titolgravuraĵo de la dua volumo bildigas la Oldenburger Wunderhorn.

## Kulturhistoria fono 
La germana intereso pri kolektado de baladoj kaj popolkantoj estas la rezulto de simila intereso en Anglio kaj Skotlando, kiel ekzemple la kolekto de *Reliques of Ancient English Poetry* (Relikvoj de antikva angla poezio, 1765) de la poeto Thomas Percy.

La pli junaj adeptoj de la Romantismo sin dediĉis, forte emociita de naciisma sento, al kolektado kaj studado de la originoj de la ĝermana pasinteco en popolkantoj, fabeloj, mitoj, legendoj, sagaoj (nibelunga sagao) kaj ĝermana poezio (Edda). Ĉio, kio en ilia vido estis netuŝita de la negativaj efikoj de la moderna civilizacio, estis rigardata kiel bona kaj helpoplena por la "saniĝo de la nacio".

Johann Wolfgang von Goethe deklaris ke la loko de tiu ĉi verkaĵo estas en ĉiu hejmo. La magia korno estas objekto simila al la Korno de abundeco (Latine, Kornukopio).

## En kulturo 
Multaj kantoj de la kolekto kiel ekzemple *Es ist ein Schnitter, heißt der Tod* (Estas rikoltisto, kiu nomiĝas morto) estis komponitaj fare de bonkonataj komponistoj, inkluzive de Felix Mendelssohn, Robert Schumann, Carl Loewe, Johannes Brahms, Weber, kaj poste de Zemlinsky, Zeisl, Schönberg kaj Webern.

Sed la plej konataj melodioj estas de Gustav Mahler, kiu atestis ke tiu ĉi kolekto estis inter liaj plej karaj kaj kiu traktis pri komponado de kantoj el ĝi dum sia dudekaj jaroj (la tria jardeko de lia vivo). La kantoteksto de la unua el kvar kantoj, *Lieder eines fahrenden Gesellen*, kies komponado li verkis en 1884, estas bazita sur la kanto "Wenn mein Schatz". Kaj al proksimume du dekduoj da melodioj de la jaroj 1887-1901, multaj el kiuj estis integrigitaj kiel ĉapitroj ene de liaj Dua, Tria kaj Kvara Simfonioj.

## Eldonoj 
* Arnim, Achim von; Brentano, Clemens (Hgg.): *Des Knaben Wunderhorn. Alte deutsche Lieder*, 3 Bde; Tübingen: J. C. B. Mohr, 1926; Nachdruck der Ausgabe: Heidelberg: Mohr und Winter, 21819
* Arnim, Achim von; Brentano, Clemens (Hgg.): *Des Knaben Wunderhorn. Alte deutsche Lieder*; hrsg. von Heinz Rölleke; Frankfurt am Main; Leipzig: Insel-Verlag, 2003; ISBN 3-458-17150-9
* Arnim, Achim von; Brentano, Clemens (Hgg.): *Des Knaben Wunderhorn. Alte deutsche Lieder*; hrsg. von Karl Bode; Berlin ; Leipzig ; Wien ; Stuttgart : Bong, Bongs Goldene Klassiker-Bibliothek 1916, 2 Bände

## Vidu ankaŭ 
* Des Knaben Wunderhorn (Mahler)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Des Knaben Wunderhorn Bd 1, Bd 2, Bd 3, als online-Text bei Gutenberg.de

Kategorio:Clemens Brentano
Kategorio:Achim von Arnim
Kategorio:Literaturo
Kategorio:Literaturo de la romantismo
Kategorio:Literaturo de Germanio
Kategorio:Liriko
Kategorio:Popolaj kantoj
Ágnes Márdirosz

**MÁRDIROSZ Ágnes** [ma:rdiros] estas rumanuja hungara aktorino naskita en Miercurea Ciuc la 22-an de junio 1977.

## Kariero
Ŝi finis en 1999 en la aktorfako de la Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat kaj ŝi dungiĝis al la Csíki Játékszín de Miercurea Ciuc. Ekde 2002 ŝi estas ankaŭ la kantistino de la Dansensemblo Háromszék. 

## Eksteraj ligiloj
*Retpaĝo pri la artistohttp://csikijatekszin.ro/t_mardiroszagnes.html 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Bernadetta Fekete

**FEKETE Bernadetta** estas rumanuja hungara aktorino naskita en Sfântu Gheorghe la 7-an de novembro 1981.

## Kariero
Fekete finis en 2004 en la aktorfako de la Universitato Babeş-Bolyai kaj ŝi dungiĝis al la Csíki Játékszín de Miercurea Ciuc. 

## Eksteraj ligiloj
*Retpaĝo pri la artistohttp://csikijatekszin.ro/t_feketebernadetta.html 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Beáta Ráduly

**RÁDULY Beáta** [ra:duj] estas rumanuja hungara aktorino naskita en Miercurea Ciuc la 13-an de februaro 1981.

## Kariero
Ŝi finis post la liceo en Miercurea Ciuc en Békéscsaba en 2005 la aktorfakmezlernejon kaj ŝi dungiĝis al la Csíki Játékszín de Miercurea Ciuc en 2006.

## Eksteraj ligiloj
*Retpaĝo pri la artistohttp://csikijatekszin.ro/t_radulybeata.html 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Enikő Szabó

**SZABÓ Enikő** [sabo:] estas rumanuja hungara aktorino naskita en Salonta la 4-an de julio 1976.
## Kariero
Enikő Szabó finis en 2000 la aktorfakon de la Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat de Târgu Mureş kaj ŝi dungiĝis al la Csíki Játékszín de Miercurea Ciuc en 2000. Ekde 2002 kaj 2004 ŝi estis aktorino de la Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház. Nuntempe esta aktorino de Teatro Csíki Játékszín de Miercurea Ciuc.
## Eksteraj ligiloj
*oRetpaĝo pri la artist 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Éva Beáta Zsigmond

**ZSIGMOND Éva Beáta** [ĵigmond] estas rumanuja hungara aktorino naskita en Miercurea Ciuc la 7-an de aŭgusto 1980.

## Kariero 
Ŝi finis en 1998 la aktorfakon de la Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat de Târgu Mureş kaj ŝi dungiĝis al la Figura Stúdió Színház de Gheorgheni (1998 – 1999), poste al Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat (2003 – 2006) kaj en 2006 al la Csíki Játékszín de Miercurea Ciuc.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo pri la artistohttp://csikijatekszin.ro/t_zsigmondeva.html 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Carl Moll

**Carl Moll** (n. 23-an de aprilo 1861 en Vieno; m. 13-an de aprilo 1945 samloke) estis aŭstra pentristo de la secesio. Li famiĝis pro siaj grandformataj kolorlitografioj kaj lignogravuraĵoj. Las stilo de siaj postaj pejzaĝopentraĵoj ŝanĝiĝis pli kaj pli de la areeca pentrado al spaceco, en la pli malfruaj jaroj li alproksimiĝis pli kaj pli al la ekspresionismo.

## Verkoj 
* *Das Bauernfenster* (St. Pölten, Malsupra-Aŭstra Landa muzeo, Inv. Nr. 3190), 1893, oleo sur ligno
* *Die Elisabethbrücke* (Vieno Muzeo), ĉirkaŭ 1895, oleo sur ligno
* *Dämmerung* (Vieno, Aŭstra Galerio Belvedere), antaŭ 1900, oleo sur tolo
* *Mutter und Kind bei Tisch - Beim Frühstück* (Vieno Muzeo, Inv. Nr. 45.644), 1903, oleo sur tolo, 100,3 × 100 cm
* *Anna Moll am Schreibsekretär - Mein Wohnzimmer* (Vieno Muzeo, Inv. Nr. 77.880), 1903, oleo sur tolo, 100 × 100 cm
* *Salon im Haus auf der Hohen Warte* (Vieno Muzeo), 1903, oleo sur tolo
* *Terrasse der Villa auf der Hohen Warte* (Vieno Muzeo), um 1903, oleo sur tolo, 100 × 100 cm
* *Blick von Heiligenstadt auf den Nussberg* (Vieno, Aŭstra Galerio Belvedere), ĉirkaŭ 1904/05, oleo sur tolo
* *In Schönbrunn* (Vieno, Leopold-Muzeo, Inv. Nr. 627), ĉirkaŭ 1910/11, oleo sur ligno
* *Winter auf der Hohen Warte* (Vieno, Leopold-Muzeo, Inv. Nr. 281), 1912/14, oleo sur tolo
* *Motiv aus dem Prater* (Vieno, Leopold-Muzeo, Inv. Nr. 283), ĉirkaŭ 1925, oleo sur tolo
* *Blumen in Glasvase* (Vieno, Leopold-Muzeo, Inv. Nr. 337), ĉirkaŭ 1925/26, oleo sur tolo
* *Motiv aus Grinzing* (Vieno, Leopold-Muzeo, Inv. Nr. 260), ĉirkaŭ 1930/35, oleo sur ligno
* *Bei der Elisabethbrücke in Wien* (Vieno, Kolekto Eisenberger), oleo sur ligno

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Aŭstraj pentristoj
117-a IOK-sesio

eta|dekstra|200px|Afiŝo pri la 117-a IOK-sesio.
La **117-a sesio de la Internacia Olimpika Komitato** okazis en Singapuro ekde la 2-a ĝis la 9-a de julio 2005. La kunveniĝo precipe gravis pro tio, ke la komitato plenumis du gravajn balotojn. La unua baloto elektis Londonon kiel la oficialan olimpikan urbon por la Somera Olimpiko 2012. La dua baloto reviziis la 28&#160;sportfakojn reprezentitajn en la Someraj Olimpikoj.

La 114-a sesio de la IOK, en 2002, estis limiginta la somerolimpikan programon al maksimumo de 28 sportoj, 301 eventoj, kaj 10 500 atletoj. Tri jarojn poste, en la 117-a IOK-sesio, oni faris la unuan plej gravan programrevizion, kiu rezultis en la ekskludo de basbalo kaj de softbalo el la oficiala programo de la Londonaj Ludoj de 2012. Ekde tiam ne estis interkonsento por la promocio de aliaj du sportoj: la programo de 2012 aperigis ĝuste 26 sportojn.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kandidatoj al la Somera Olimpiko 2012

Kategorio:Internacia Olimpika Komitato
Kategorio:Singapuro
Panorama (televida serio)

***Panorama*** estas fama brita televida serio, kiu proponas novaĵraportojn tra la tuta mondo. Ĝi estis fondita la 11-an de novembro 1953 sur la televidkanado BBC One kaj celis koncentriĝi sur enketĵurnalismo. La unua prezentanto estis Pat Murphy, kiu ankaŭ estis ĵurnalisto de la gazeto *Daily Mail*. Ĝi nun estas prezentata de Jeremy Vine. 

Ĝi inspiris samnoman germanan televidserion.

Kategorio:Britaj televidaj serioj
Kategorio:Televidaj programoj de BBC
Ivan Slavkov

**Ivan SLAVKOV**, bulgare Иван Славков), (n. la 11-an de majo 1940 - m. la 1-an de majo 2011) estas bulgara sportentreprenisto, kiu komencis sian karieron dum la komunisma *nomenklatura*. Li oficiis kiel Prezidento de la Bulgara Olimpika Komitato inter 1982 kaj 2005, kaj li estis membro de la Internacia Olimpika Komitato inter 1987 kaj 2005.

Slavkov estis implikita en la skandalo rilate al la koruptado de pluraj membroj de la Internacia Olimpika Komitato.

Kategorio:Bulgaroj
Kategorio:Membroj de la Internacia Olimpika Komitato
Skandalo de la Vintra Olimpiko 2002

La **skandalo de la Vintra Olimpiko 2002** estis afero rilate al la koruptado de pluraj membroj de la Internacia Olimpika Komitato fare de Sallagurbo (Utaho) por obteni la Vintran Olimpikon 2002. Antaŭ 1995, la sama urbo plurfoje provis gastigi la Olimpiko sed sensukcese. 

Sallagurbo estis oficiale elektita kiel la olimpika urbo en 1995, sed en 1998 la membroj de la Internacia Olimpika Komitato estis akuzitaj pri koruptado.

Kategorio:Vintra Olimpiko 2002
Kategorio:Historio de Utaho
Vintra Olimpiko 2002
József Márton

**MÁRTON József** [ma:rton] estas rumanuja hungara pentristo, ceramikisto naskita en Gheorgheni la 13-an de marto 1942.

## Kariero
József Márton finis la fakon pri ceramiko en 1968 en Belarta Altlernejo Ion Andreescu en Kluĵo. Ekde 1968 ĝis 1977 li estis dizajnisto en porcelanfabriko IRIS de Kluĵo, ekde 1977 ĝis 1995 dezajnisto de popolarta kooperativo HARGHITA de Miercurea Ciuc, poste instruisto en la artliceo de Miercurea Ciuc.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj
*Ekspozicioj en distriktoj Kluĵo kaj Harghita.

## Fonto
*Artportal.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ceramikistoj
Gabriella Bartalis

**BARTALIS Gabriella** [bartaliŝ] estas rumanuja hungara aktorino naskita en Kluĵo la 3-an de januaro 1971.

## Kariero
Bartalis finis en 1996 en la aktorfako de la Universitato Babeş-Bolyai kaj inter 1996 kaj 2000 ŝi ludis en la Kolozsvári Állami Magyar Színház. Ekde 2000 ŝi estas aktorino de la Csíki Játékszín de Miercurea Ciuc.  

## Eksteraj ligiloj
*Retpaĝo pri la artistohttp://csikijatekszin.ro/t_bartalisgabriella.html 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Helena Suková

**Helena Suková** estas ĉeĥa tenisistino. Ŝi naskiĝis  en Prago, do nun estas -jara. Ĝis la jaro 1998 ŝi estas tenisa profesiulo.

Ŝi naskiĝis en konata tenisista familio. La patrino *Věra Suková* en sia junaĝo estis konata tenisistino kaj la patro *Cyril Suk* estis prezidanto de la Ĉeĥoslovaka Tenisa Asocio. Ŝia frato *Cyril Suk* same iĝis profesia tenisisto: kun li ŝi trifoje gajnis la turniron pri miksitaj paraj matĉoj en Wimbledon kaj unufoje en la Francia Malferma Turniro.

Krome interalie ŝi en 1989 kune kun la slovaka tenisisto Miloslav Mečíř nome de la tiama ŝtato Ĉeĥoslovakio gajnis la internacian Hopman-Pokalon en Perto, Aŭstralio - en tiu turniro interkonkurencas la po plej bona vira kaj virina tenisistoj de ok naciaj teamoj.

Nun ŝi vivas en Montekarlo, Monako.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 

Kategorio:Ĉeĥaj tenisistoj
Kategorio:Montekarlanoj
Zoltán Fülöp (aktoro)

**FÜLÖP Zoltán ** [fyløp] estas rumanuja hungara aktoro naskita en Târgu Mureş la 23-an de majo 1954.

## Kariero
Zoltán Fülöp finis en 1977 la aktorfakon de la Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat de Târgu Mureş kaj li ludis  en la teatro la Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat inter 1977 kaj 2002 kaj poste li dungiĝis al Csíki Játékszín de Miercurea Ciuc.
## Eksteraj ligiloj
*Retpaĝo pri la artistohttp://csikijatekszin.ro/t_fulopzoltan.html 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Emilio Sánchez Vicario

**Emilio Sánchez Vicario** [prononco "EmIljo SAnĉes VikArjo"] estas kataluna tenisisto, internacie ludanta por Hispanio. Li naskiĝis  en Madrido, do nun estas -jara. Ekde la jaro 1984 li estas tenisa profesiulo. Interalie li en 1990 kune kun sia fratino, la tenisistino Arantxa Sánchez Vicario gajnis la internacian Hopman-Pokalon en Perto, Aŭstralio - en tiu turniro interkonkurencas la po plej bona vira kaj virina tenisistoj de ok naciaj teamoj.

Nun li vivas en Montekarlo, Monako.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Katalunoj
Kategorio:Katalunaj tenisistoj
Kategorio:Hispanaj tenisistoj
Martha Wainwright

150px|eta|Martha Wainwright
**Martha WAINWRIGHT** (Montrealo, 8-a de majo 1976) estas kanada kantistino.

Ŝi estas fratino de Rufus WAINWRIGHT kaj la filino de Loudon WAINWRIGHT III kaj Kate McGARRIGLE.

Ŝi komencis kantante la kanto "Year of the Dragon" en disko de ŝia patrino kaj ŝia onklino kaj farante korusoj por ŝia frato dum ŝi studis dramon en la Universitato Concordia.

Martha konis ŝian produktoron Brad ALBETTA en Novjorko kaj ŝi geedziĝis kun li en 2007, ili havis filon en 2009 en Londono.

## Diskaro 
* *Martha Wainwright* (2005)
* ''I Know You're Married But I've Got Feelings Too* (2008)
* *Sans Fusils, Ni Souliers, à Paris: Martha Wainwright's Piaf Record'' (2009)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo (angle)

Kategorio:Anglaj kebekianoj
Kategorio:Kanadaj kantistoj
Kategorio:Franclingvaj kantistoj
Kategorio:Irlandaj kanadanoj
Loudon Wainwright III

**Loudon WAINWRIGHT III** (Chapel Hill, 5-a de septembro 1946) estas usona aktoro kaj muzikisto.

Li estas patro de la muzikistoj Rufus kaj Martha Wainwright, kun Kate McGarrigle kaj de Lucy Wainwright Roche, kun Suzzy Roche kaj li estas frato de la artistino Sloan Wainwright.

Li kreskis en Bedford kaj li komencis en la 1960-aj jaroj. Lia pli fama kanto eble estu *Dead Skunk* de 1972 kaj li estis tre konata pro sia ludado de la kapitano Calvin Spalding en M*A*S*H.eta
## Diskaro 
* *Loudon Wainwright III* (1970)
* *Album II* (1971)
* *Album III* (1972)
* *Attempted Mustache* (1973)
* *Unrequited* (1975)
* *T Shirt* (1976)
* *Final Exam* (1978)
* *A Live One* (1979)
* *Fame and Wealth* (1983)
* ''I'm Alright* (1985)
* *More Love Songs* (1986)
* *Therapy* (1989)
* *Fame and Wealth / I'm Alright* (1991)
* *History* (1992)
* *Career Moves* (1993)
* *One Man Guy: The Best of Loudon Wainwright III 1982-1986* (1994)
* *Grown Man* (1995)
* *Little Ship* (1997)
* *The BBC Sessions* (1998)
* *Social Studies* (1999)
* *Last Man on Earth* (2001)
* *So Damn Happy* (2003)
* *Here Come the Choppers* (2005)
* *Strange Weirdos* (2007)
* *Recovery* (2008)
* *High Wide & Handsome: The Charlie Poole Project* (2009)

## Filmaro 
* *M*A*S*H* (1975) (TV)
* *The T.V. Show* (1979) (TV)
* *The Slugger's Wife* (1985)
* *Jacknife* (1989)
* *28 Days* (2000)
* *Undeclared* (2001)
* *Big Fish* (2003)
* *The Aviator* (2004)
* *The 40-Year-Old Virgin* (2005)
* *Elizabethtown* (2005)
* *For Your Consideration* (2006)
* *Knocked Up* (2007)
* *G-Force'' (2009)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 
* 
* paĝo en la retejo Myspace

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Roberto Giacomello

**GIACOMELLO Roberto ** [dĵakomelo] estas rumanuja hungara aktoro naskita en Sfântu Gheorghe la 12-an de aŭgusto 1971.
## Kariero
Li finis en 1995 la aktorfakon de la Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat de Târgu Mureş kaj li ludis ĝis 1998 en la teatro la Temesvári Állami Csiky Gergely Színház, poste ĝis 2002 en la teatro Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat. Ekde tiam li estas aktoro de la Csíki Játékszín de Miercurea Ciuc.

## Eksteraj ligiloj
*Retpaĝo pri la artistohttp://csikijatekszin.ro/t_giacomelloroberto.html
*Filmrolo en filmo T. Ú. K. Tanár Úr Kéremhttp://videotar.mtv.hu/Kategoriak/MTV%20MOZI/MTV%20Klasszikusok.aspx

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Puĉo en Burundo (1996)

La **ŝtatrenverso de 1996** okazis en Burundo rezulte de malboniĝo de la rilatoj inter la du ĉefaj etnoj de la lando — hutuoj kaj tutsioj. Verŝajne, ĝi rimarkindas kiel unu el etapoj de la Burunda enlanda milito.

## Antaŭaj eventoj 
La hutua prezidanto Sylvestre Ntibantunganya, okupinta ĉi tiun postenon post la murdo de la  1994 de sia antaŭiranto Cyprien Ntaryamira, elvokadis gravan malsimpation de la tutsia opozicio. 

La  1996 laŭ elvoko de ekstremistoj-tutsioj en la ĉefurbo Buĵumburo komenciĝis la operacio "Morta urbo", kio signifis ĝenerala striko ĝis eksiĝo de la prezidanto. Danke al enmiksiĝo de la ĉefministro kaj la ministro pri defendo, organizintoj ne sukcesis allogi UPRONA, iuj el ili estis kaptitaj aŭ metitaj sub hejman areston.

Printempe la landon inundis la ondoj de perforto. Armitaj grupoj da hutuoj atakis ekonomiajn kaj militajn objektojn. La armeo kaj tutsia milico reagis per severaj punagoj. Ĉiam pli ofte viktimoj iĝis senkulpaj civiluloj. 

## Arusha interkonsento 
La  dum kunveno de la Organizaĵo por Afrika Unueco en Arusha (Tanzanio) la burunda prezidanto petis militan helpon por ĉesigi murdojn de civiluloj, kaj ricevis principan konsenton. Post reveni hejmen, li alfrontis gravajn protestojn de opozicio, kaj baldaŭ eĉ la ĉefministro Antoine Nduwayo kulpigis lin pri elkovi sekretajn planojn kaj intenci neŭtraligi la armeon. La  la eksa prezidanto Jean-Baptiste Bagaza antaŭsciigis, ke ekstera enmiksiĝo alfrontos armitan rezistadon kaj diris, ke necesu ne helpi al la registaro, sed renversi ĝin. Responde al tiu elvoko centoj da tutsiaj studentoj komencis protesti, postuli eksiĝon de la prezidanto kaj deklari pri sia preteco batali por sia lando. La prezidanto de UPRONA Charles Mukasi akuzis la prezidanton, la ĉefministron kaj la Konsilion pri nacia sekureco pri ŝtatperfido, kaj akre kontraŭstaris la Arushan interkonsenton. La prezidanto de FRODEBU Jean Minani eĉ ne unufoje diris pri sia subteno de la interkonsento, sed CNDD refutis ĝin.

En aŭgusto 2001 estis subskribita pactraktato, en kiu la prezidanto Pierre Buyoya konsentis post 18 monatoj (post establo de la transira registaro) transdoni povon al la sia vic-prezidanto Domitien Ndayizeye (hutuo). La  2003 la nova prezidanto Domitien Ndayizeye faris ĵuron. La burunda armeo subtenis ĉi tiun decidon, same kiel plejmulto da politikaj partioj. Nur CNDD-FDD (Pierre Nkurunziza), FNL (Agathon Rwasa) kaj Charles Mukasi (la gvidanto de la frakcio de UPRONA, kontraŭstara al la Arusha interkonsento) reagis negative.

## Vidu ankaŭ 
* Burunda enlanda milito
* Historio de Burundo

## Referencoj 
Kategorio:Burunda enlanda milito
Kategorio:Historio de Burundo
Kategorio:Puĉoj
Kategorio:1996 en Afriko
Zsolt Kosztándi

**KOSZTÁNDI Zsolt** [kosta:ndi] estas rumanuja hungara aktoro naskita en Sfântu Gheorghe la 9-an de julio 1977.

## Kariero 
Li finis en 1999 la aktorfakon de la Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat de Târgu Mureş kaj ekde tiam li estas aktoro de la Csíki Játékszín de Miercurea Ciuc.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo pri la artistohttp://csikijatekszin.ro/t_kosztandizsolt.html 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Goran Prpić

**Goran Prpić** estas kroata tenisisto, kiu ĝis la jaro 1991 ludis por la tiama ŝtato Jugoslavio. Li naskiĝis  en Zagrebo, do nun estas -jara. Ekde la jaro 1984 ĝis 1996 li estis tenisa profesiulo. Interalie li en 1991 kune kun la tenisistino Monica Seles nome de Jugoslavio gajnis la internacian Hopman-Pokalon en Perto, Aŭstralio - en tiu turniro interkonkurencas la po plej bona vira kaj virina tenisistoj de ok naciaj teamoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Jugoslaviaj tenisistoj
Kategorio:Kroataj tenisistoj
Monica Seles

dekstra|140px
**Monica Seles** (fakte hungare Szeles Mónika, kroate literumita Monika Seleš kaj serbe Моника Селеш) estas tenisistino de hungara deveno, kiu ludis ĝis la jaro 1993 por Jugoslavio kaj poste por Usono. Ŝi naskiĝis la 2-an de decembro 1973 en Novi Sad, do nun estas -jara. Ekde la jaro 1989 ĝis 2008 ŝi estis tenisa profesiulo. Interalie ŝi en 1991 kune kun la tenisisto Goran Prpić nome de Jugoslavio gajnis la internacian Hopman-Pokalon en Perto, Aŭstralio - en tiu turniro interkonkurencas la po plej bona vira kaj virina tenisistoj de ok naciaj teamoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Jugoslaviaj tenisistoj
Kategorio:Hungaraj tenisistoj
Kategorio:Usonaj tenisistoj
Olimpika Ĉarto

eta|dekstra|200px|La olimpika torĉo
La **Olimpika Ĉarto** estas aro da reguloj kaj gvidlinioj rilate al la organizado de la Olimpikaj Ludoj kaj al la administrado de la Olimpika Movado. Ĝi estis ellaborita de la Internacia Olimpika Komitato kaj laste ĝisdatigita la 7-an de julio 2007.

La oficialaj lingvoj de la ĉarto estas la franca kaj la angla. Dum IOK-sesioj, la ĉarto estas tamen tradukita al la germana, la hispana, la rusa kaj la araba.

Esence, estas tri ĉefaj celoj de la Olimpika Ĉarto, kiel estas detalita en la enkonduka parto de la Ĉarto:

# Determini la principojn kaj bazajn valorojn de Olimpismo
# konsistigas la juran bazon de la Internacia Olimpika Komitato
# Difini la rajtojn kaj devojn de la tri ĉefaj korpoj de la Olimpika Movado:
#* Internacia Olimpika Komitato
#* Internaciaj sportaj federacioj
#* Naciaj Olimpikaj Komitatoj

## Enhavo 
La Olimpika Ĉarto konsistas el 6 ĉapitroj kaj 61 artikoloj.

La unua ĉapitro difinas la Olimpikan Movadon kaj la rolon kaj mision de la Internacia Olimpika Komitato. Precipe, en sekcio 2 estas konstatite, ke la Olimpika Komitato devas konservi justecon en sportoj, kuraĝigi partoprenon en sportoj kaj certigi, ke la Olimpikoj okazos ĉiun fiksan periodon. Krome, la ĉapitro difinas la rilaton inter la Internacia Olimpika Komitato, la Naciaj Olimpikaj Komitatoj, kaj la Internaciaj Federacioj. Ankaŭ detale en la ĉapitro estas la oficialaj simboloj de la olimpika movado.

La dua ĉapitro priskribas la leĝojn kaj gvidliniojn de la Internacia Olimpika Komitato pri la membroj de la komitato kaj ĝia administrado, la tria ĉapitro priskribas la leĝojn por la internaciaj federacioj, kaj la kvara ĉapitro - por la naciaj olimpikaj komitatoj.

La kvina ĉapitro koncernas la regulojn de la Olimpikoj. Interalie ĝi enhavas la procedurojn por la elekto de la gastiganta urbo kaj por la organiza komitato de la Ludoj, kaj determinas kiuj sportoj estas inkluzivitaj en la Olimpikoj.

La lasta ĉapitro enhavas punojn kaj sankciojn en kazo de malobservo de la reguloj de la kongreso aŭ malobservo de la kodaj reguloj de la Monda Kontraŭdopa Agentejo.

Carto