open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jubileo (hebrea)

La **hebrea jubileo** vidas siajn radikojn en Malnova Testamento. La Mosea leĝo jam establis por la juda popolo apartan jaron (Levidoj (25,10-13: ”Kaj sanktigu la kvindekan jaron, kaj proklamu liberecon en la lando por ĉiuj ĝiaj loĝantoj: Jubileo ĝi estu por vi; kaj revenu ĉiu al sia posedaĵo, kaj ĉiu revenu al sia familio. 11 Jubileo ĝi estu por vi, la kvindeka jaro; ne semu, kaj ne rikoltu tion, kio mem elkreskis, kaj ne deprenu la berojn de la nepritranĉitaj vinberbranĉoj. 12 Ĉar jubileo ĝi estas, sankta ĝi estu por vi; de la kampo manĝu ĝiajn produktaĵojn. 13 En tiu jubilea jaro ĉiu revenu al sia posedaĵo)”. 

Se la teksto ne estas de Moseo kiel eble la libro mem, kiel sugestas jam bibliistoj kaj historiistoj, la atribuaĵo el si mem atestas tiun moron inter la gentoj de Palestino kaj tio okazadis pro religiaj motivoj: ĉe la limdato de la 50aj jaroj, la kultiveblaj terpecoj devis esti redonitaj al la originaj proprietuloj kun jara ripozo de la tero, la sklaviĝintoj rajtis rehavi liberon kaj la ŝuldoj estingiĝis. Kaj tio okazadis pro “dia ordono”.

## Diskutoj kaj modifoj en la judaj kutimoj 
El la postbiblia epoko, rabenara tradicio reprenis kaj pridiskutis la leĝojn koncernantajn la sabatan jaron kaj la jubilean jaron, ilin konsiderante samaĵon, kaj opiniante neaktualigeblaj ekstere de la izraela tero (en diaspora kondiĉo). Sed de ili oni konservis la etikajn kaj sociajn instigojn de la jubileo. Eĉ en la okupita izraela tero ne eblis observi la jubilejan leĝojn kaj pro tio rabenoj ilin modifis ĉar nur Talmudajn kaj ne bibliajn. Nun kiam judoj rekomencis labori la palestinan teron, tie kaj tie reaperis spuroj de observado de la antikva jubileo.

Oni diskutas, inter judoj, ĉu en la epoko de la Dua Templo (tiu establita postekzile) oni vere realigis la jubileon aŭ, male, pro ekonomiaj motivoj, oni ĝin forlasis.

Lasttempe, ĉar la kristana kaj juda jubileoj, sendepende de la eksteraj moroj, havas, kerne, la saman celon (plibonigi la homan koron kaj rekrei novan fratecon krom alproksimiĝo al Dio), iuj hebreoj kaj kristanoj ekpriparolis eblan kunlaboradon, partoprenante en jubileaj ritoj kaj prifortigante la celojn komunajn. http://www.nostreradici.it/giubileo.htm

## Vidu ankaŭ 
* Judaj festoj
* Jubileo (katolika)
* Kristana festo

## Eksteraj ligiloj 
* The economic and social significance of the Sabbath and Sabbatical years by Manfred Davidmann
* Yovel - The Jubilee Year
* When is the Jubilee Year? 
* Shmita|Shmita/Sabbatical years for instances of pre-exilic Sabbatical years
* Seder Olam Rabbah, A chronological work, largely accepted as authoritative in the Talmud
* http://partedeuropa.provincia.parma.it/sito-zappafermi/giubileo.htm 
* http://www.racine.ra.it/lcalighieri/Giubileo/storia.html

Kategorio:Judismo
Kategorio:Hebreaj vortoj kaj esprimoj
Scienco dum la tempo de Karlo la Granda

Karlo la Granda aŭ Karolo la Granda sin okupis pri la "artoj" de gramatiko kaj retoriko. Li instigis la ekigon de monaĥejaj lernejoj, kie ne nur la propraj monaĥoj, sed ankaŭ laikoj kaj klerikuloj povis pliedukiĝi. Li provis instigi ĝeneralan lernejan sistemon por la klerularo, gvidata unuflanke de la reĝo, aliflanke de la monaĥejoj.

## Reformo de la skribado
Por ebligi la distribuon de la scioj, unuigo kaj plisimpligo de la skribado necesis. La diversaj skribformoj en eŭropaj kulturaj regionoj estis anstataŭigitaj de klara kaj bone legebla skribo, la karolida minusklo. Ĝis la 12-a jarcento tiu disvastiĝis en la tuta Eŭropo. 

Ĉar Karlo persone ne estis kontenta pri la skribmaniero de sia tempo, li instigis la enkondukon de frazaj signoj kaj aliaj detaloj por plifaciligi la legadon. Tiuj estis:
* la punkto
* la komo
* la demandosigno. Tiu ricevis sian nunan formon nur poste,
* la krisigno. Tio estas invento de la moderna tempo,
* sistemaj distancoj: mallarĝa inter literoj, duobla inter vortoj, triobla inter frazoj,
* entredo je komenco de alineo
* uzo de minuskloj kaj majuskloj

## Decidaj impulsoj por la okcidenta scienco
Daŭrigenda

## Literaturo 
* Franz-Reiner Erkens (Hrsg.): *Karl der Große und das Erbe der Kulturen. Akten des 8. Symposiums des Mediävisten-Verbandes, Leipzig 15.-18.3.1999.* Berlin, 2001. En germana

## Eksteraj ligiloj 
* Dr. Hermann Schefers, Eine Geschichte, spannend wie ein Krimi... – Das Lorscher Evangeliar  en germana
*„frankenzeit.de“ – Die Zeit Karls des Großen zwischen Rhein und Ruhr, Textversion En germana

Kategorio:Historio de Eŭropo
Kategorio:Historio de scienco
MD5

**MD5** - mallongigo por "mesaĝo-diĝesta algoritmo 5" - estas historia, iam vaste uzita kriptologia hakfunkcio aŭ diĝesto, kreita en 1991. Ĝi donas 128-bitajn valorojn, kutime esprimatajn kiel 32-cifera deksesuma numero. Ĝi estis specifita en RFC 1321 kaj uzata por diversaj celoj, interalie por kontroli la ĝustecon de dosieroj. Montriĝis, tamen, ke MD5 ne estas kolizirezista, do ĝi ne plu estu uzata por ciferecaj subskriboj (oni uzu anstataŭe unu el la SHA-2-funkcioj).

Ekzemple, malplena dosiero, aŭ signoĉeno kun longo 0, havas la MD5-sumon d41d8cd98f00b204e9800998ecf8427e, kaj la unua eldonaĵo de Inko (reeldono de *La neĝa blovado* de Aleksandr Puŝkin tradukita de Antoni Grabowski en 1888) havas la MD5-sumon fa0aa5ee04a789325917fcc71b29af6f.

```
d41d8cd98f00b204e9800998ecf8427e  /dev/null
fa0aa5ee04a789325917fcc71b29af6f  Eo - Puskin, Aleksandr - La negxa bovado.pdf
```

En ĉi tiu ekzemplo la dosiernomo efektive havas la vorton "bovado", ne "blovado". La nomo de la dosiero ne influas la MD5-sumon, kiu estas kalkulita nur per la enhavo de la dosiero.

Kategorio:Ĉifrikaj algoritmoj
Puŝo (fiziko)

eta|La sferopuŝopendolo montras la elastan puŝon - *(Newtons cradle animation book)*
eta|dekstra|Christiaan HUYGENS

**Puŝo (fiziko)** estas en fiziko mallonga fluktua efiko inter 2 partoj kaj korpoj (aŭ kombinaĵo de partoj kaj korpoj).

*La puŝo ŝanĝas ĝenerale la rapidecon, la impulson kaj la energion de la puŝopartneroj. 
*Oni distingas la **elastan**  kaj la **malelastan** puŝon.  
*Per la elasta puŝo la korpo donas la kinetan energion de korpo al korpo, la kineta energio estas konservata. 
*Per la malelasta puŝo parto de kineta energio estas aliforma en interna energio. 
*La matematikan priskribon  de la sciencaj puŝoleĝoj - Scienca leĝo - faris  Christiaan Huygens (fonetike; "ĥristian  hoiĥens") en jaroj 1651 ĝis 1655.

## Vidu ankaŭ
**Stoß (Physik)* en germana vikipedio
**Kugelstosspendel* en germana vikipedio

## Libro
* Christiaan Huygens, Felix Hausdorff: ''Christiaan Huygens' nachgelassene Abhandlungen: Über die Bewegung der Körper durch den Stoss : Über die Centrifugalkraft / Hrsg. von Felix Hausdorff.''* Akademische Verlagsgesellschaft*, Leipzig, *um* 1921; traktatoj de Christiaan Huygens: "Pri la movado de korpoj tra la puŝo": Pri la centrifuga forto /eldonito de Felix Hausdorff, Leipzig, ĉirkaŭ jaro 1921

## Eksteraj ligiloj  
* La elasta puŝo en 3 dimensioj *Der elastische Stoß in drei Dimensionen* *einschließlich Herleitung unter Benutzung der Impuls- und Energieerhaltung*
* [pdf en angla - Disertacio de  Dennis Bodewits pri temo kometaj radiografiaj elsendoj *Röntgen(https://eo.wikipedia.org/wiki/R%C3%B6ntgen)-emission*.] - kometaj radiografiaj elsendoj: sunovento sturmaj ŝanĝoj en kometaj atmosferio -  angla titolo: *Cometary X-rays : solar wind charge exchange in cometary atmospheres*
*disertacio Dennis Bodewits 
*[pri Dennis Bodwits,  Disertacio de Regna Universitato de Groningen(https://eo.wikipedia.org/wiki/Regna_Universitato_de_Groningen),  *Rijksuniversiteit* Groningen]
*[prononco de Christiaan Huygens(https://eo.wikipedia.org/wiki/Christiaan_Huygens)]

Kategorio:Klasika mekaniko
Kategorio:Atoma fiziko
Ŝtata Historia Muzeo

eta
**La Ŝtata Historia Muzeo** () estas plej ampleksa deponejo de la rusaj naciaj eksponaĵoj situanta en Ruĝa Placo de Moskvo, Rusio. Ĝin ordonis fondi caro Aleksandro la 2-a en 1872. Ĝis 1917 ĝi nomiĝis **La Historia Muzeo de Lia Imperiestra Moŝto Aleksandro la 3-a **.

La projekton de la konstruaĵo faris kaj realigis en 1881 arkitekto Vladimir Ŝervud kaj inĝeniero *A. Semjonov*. Ili sukcesis bele komplektigi la Ruĝan Placon per sia kreaĵo kaj Kremlo, do oni trovas neniun videblan diferencon inter arkitektaj stiloj de konstruaĵoj el la 15-a kaj la 19-a jarcentoj, des pli, ke ambaŭ objektoj havas saman ruĝbrunan koloron.

Internon de la muzeo ornamis famaj rusaj pentristoj: Viktor Vasnecov kaj Ivan Ajvazovskij.

En 2010 kvanto de la muzeaj eksponaĵoj atingis , kiuj okupas 4000 m² da areo.

Filioj de la muzeo estas:

* Katedralo Sankta Bazilio
* Ĉambroj en Zarjadje
* Novodeviĉij virina klostro (ekde 2010 ĝi reapartenas al Rusa Ortodoksa Eklezio)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.shm.ru/ oficiala ttt-ejo de la muzeo , 
* http://www.museum.ru/m414 eksponaĵoj de la muzeo mem kaj ĝiaj filioj , 

Kategorio:Naciaj muzeoj
Kategorio:Historiaj muzeoj
Kategorio:Muzeoj en Moskvo
Kategorio:Konstruaĵoj en Moskvo
Kategorio:Ruĝa placo (Moskvo)
Kategorio:Vizitindaĵoj en Moskvo
Tierras del Burgo

**Tierras del Burgo** estas regiono ("komarko") de la provinco Sorio.

Ĝia ĉefurbo estas Burgo de Osma.

## Municipoj 
* Alcubilla de Avellaneda
* Blacos
* Burgo de Osma
* Calatañazor
* Caracena
* Carrascosa de Abajo
* Castillejo de Robledo
* Espeja de San Marcelino
* Espejón
* Fresno de Caracena
* Fuentearmegil
* Fuentecambrón
* Gormaz
* Langa de Duero
* Liceras
* Miño de San Esteban
* Montejo de Tiermes
* Nafría de Ucero
* Quintanas de Gormaz
* Recuerda
* Retortillo de Soria
* Rioseco de Soria
* San Esteban de Gormaz
* Santa María de las Hoyas
* Torreblacos
* Ucero
* Valdemaluque
* Valdenebro
* Villanueva de Gormaz

Kategorio:Regionoj de Sorio
Kategorio:Burgo de Osma
Zawi Chemi

**Zawi Chemi** estas ŝtonepoka setlejo en Irako (provinco Arbil), je 4 km de la kavo de Shanidar.

La datumado per C14 indikas la aĝon de la trov-nivelo kiel ĉ. -8640 +-300. Oni trovis obsidianon, kiu devenis de Nemrut Dağı en Turkio.

## Literaturo 
* Ralph S. Solecki, Meyer Rubin: *Dating of Zawi Chemi, an Early Village Site at Shanidar, Northern Iraq.* Science NS 127 (No. 3312), 1958, 1446. en angla

## Eksteraj ligiloj 
* Beschreibung des Ortes nebst weiterer Daten und Fakten . Priskribo de la loko, en germana

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Irako
Kategorio:Ŝtonepoko
Kategorio:Historio de Irako
Kategorio:Mezopotamio
Georgo Peradze

**Georgo PERADZE** (kartvele გრიგოლ ფერაძე – Grigol Peradze), (naskiĝis la 31-an de aŭgusto 1899 en Bakurciche Kartvelio, mortis la 6-an de decembro 1942 en Aŭŝvico) estis kartvela sankta martiro ortodoksisma. Kleriko de kartvela nacieco, plej grandan parton de sia animzorga kaj scienca agado pasigis en Germanio kaj Pollando, al kiu alvenis invitita de metropolito varsovia kaj de la tuta Pollando - Denizo (Waledyński). Lekciisto en Studejo de Ortodoksisma Teologio ĉe Varsovia Universitato en la jaroj 1933–1939, fakulo pri patrologio kaj historio de kartvela monaĥismo, poligloto.

## Agado en Pollando 
En 1933 metropolito Denizo, kiu ekkonis arkimandriton Georgon dum konferenco en Laŭzano, invitis lin al Varsovio, por ke li okupiĝu pri scienca agado en la Studejo de Ortodoksisma Teologio kiel anstataŭanto de profesoro de patrologio. Samtempe garantiis al li eblon plenumi devojn de paroĥestro en la paroĥo al Sankta Nino de Kartvelio kaj pluresto inter klerikaro de la Konstantinopola Ortodoksa Eklezio. La arkimandrito konsentis. La 7-an de decembro 1933 lekciis pri "Nocio, metodoj kaj taskoj de patrologio en ortodoksisma teologio", per kio inaŭguris sian agadon en Varsovia Universitato.

Dum sia laboro en Pollando li interalie tradukis nekonatan apokrifan evangelion devenantan de monofizitismo, dokumentojn ligitajn kun retrovo de Sinaja Kodekso kaj leteron de Denizo Areopagita. Dum sekvaj jaroj Georgo Peradze esplorvojaĝis al: Sankta Lando, Sirio, Grekio, Bulgario, Rumanio, Aŭstrio, Italio. En 1935 estis sur Athos. Frukto de tiuj forveturoj estis malkovro de kartvelaj palimpsestoj de la 6-a kaj 7-a jarcentoj (en la Sankta Lando en 1936) kaj grekan tekston de la vivo de sanktaj vilnaj martiroj (sur Athos). Science laboris ankaŭ en bibliotekoj de la monaĥejoj de Pola Ortodoksa Eklezio. Li zorgis pri la Rondo de Teologoj de studentoj de la Studejo de Ortodoksisma Teologio, materie helpis al la plej malriĉaj inter ili. Laŭ rememoroj de pastro Mikołaj Lenczewski liaj lekcioj estis ege popularaj.

Metropolito Denizo (Waledyński) sensukcese dufoje petis universitatajn regopovojn atribui al arkimandrito Georgo la titolon de profesoro, sed senrezulte. Li kunlaboris kun Orientalistika Komisiono de Varsovia Scienca Societo kaj kun Pola Biblioteko de Patroj de la Eklezio, por kiu prilaboris materialoj ligitaj kun martiroj. Sin engaĝis en la vivo de grupo de kartveloj loĝantaj en Varsovio. En 1937 publikigis biografion de Ŝota Rustaveli. Dum sia universitata laboro publikigis ĉ. 70 sciencajn publikaĵojn. La tuta bibliografio de liaj tekstoj kaj iliaj tradukoj ampleksas 119 verkojn.

Kategorio:Kartvelaj sanktuloj
Kategorio:Kartvelaj historiistoj
Kategorio:Kartvela Eklezio
La Edziniĝonta Princino (filmo)

***La Edziniĝonta Princino*** (origine, angle: *The Princess Bride*) estas usona filmo de 1987, baze sur la samnoma romano de William Goldman de 1973, kiu kombinas elementojn de komedio, aventuro, amo kaj fantazio. Rob Reiner reĝisoris la filmon laŭ scenaro de Goldman. La filmo prezentas la rakonton kiel libro kie avo (Peter Falk) legas al sia malsana nepo (Fred Savage), por efike konservi la rakontstilon de ĉi tiu romano.

## Notoj 
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1987
Kategorio:Ĝermoj pri filmoj
Kategorio:Filmoj de Rob Reiner
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:Aventuraj filmoj
Kategorio:Fantastaj filmoj
Kategorio:Amaferaj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Fikciaj princinoj
Kategorio:Filmoj pri geedziĝoj
Shanidar

eta|dekstra|Kavo de Shanidar
**Shanidar** estas kavo en la nordo de Irako en Provinco Arbil. Ĝi situas en alteco de 745 m en la Zagros-Montaro. En la kavo loĝas dum vintro nomadaj kurdoj.

## Trovaĵoj 
Ralph Solecki faris elfosaĵojn inter 1953 kaj 1960. Elfositaj tavoloj estis de moderna tempo ĝis la meza paleolitiko.

En tavolo D dek homoj de tipo Neandertala homo estis elfositaj nomitaj Shanidar I ĝis X. Ilia aĝo estas indikita kiel 60.000 ĝis 80.000 jaroj. La restaĵoj de tri junaj viroj estis speciale bone konservitaj.

Tabelo laŭ Steward 1977, Tab. 1

Trinkaus supozas, ke la kranioj de la individuoj I kaj V estas misformitaj artefarite. Nivelo B1 estis datigita kiel -10600±300. En proksimeco de la kavo situas la ŝtonepoka setlejo Zawi Chemi.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Arlette Leroi-Gourhan: *The Flowers found with Shanidar IV, a Neanderthal Burial in Iraq.* In: *Science.* New Series 190 (No. 4214), 1975, 562-564. en angla
* Dexter Perkins Jr.: *Prehistoric Fauna From Shanidar, Iraq.* In: *Science.* New Series 144 (No. 3626), 1964, 1565-1566.
* Ralph S. Solecki: *Shanidar cave: a paleolithic site in northern Iraq.* In: *Annual Report of the Smithsonian Institution.* 1954, S. 389–425. en angla
* Ralph S. Solecki: *Shanidar IV, a Neanderthal Flower Burial in Northern Iraq.* In: *Science.* New Series 190 (No. 4217) 1975, S. 880–881. en angla
* T. D. Stewart: *The Neanderthal Skeletal Remains from Shanidar Cave, Iraq: A Summary of Findings to Date.* In: *Proceedings of the American Philosophical Society.* 121/2, 1977, S. 121–165. en angla

## Eksteraj ligiloj 
* Fundberichte und Bilder auf www.evolution-mensch.de raportoj kaj bildoj. en germana
* Listigo ĉe Britannica

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Irako
Kategorio:Kavernoj en Irako
Kategorio:Paleoantropologio
Kategorio:Ŝtonepoko
Sango en akvo

"**Sango en akvo**" (hungare *Melbourne-i vérfürdő*, angle *"Blood Bath" of Melbourne*) estis duonfinala matĉo de akvopilkado inter la teamoj de Hungario kaj Sovetunio dum la Somera Olimpiko en Melburno en 1956. Ĝi estas verŝajne la plej konata en la historio de tiu ĉi sporto. La matĉo okazis la 6-an de decembro 1956, estis ludita tuj post la subpremo de la Hungara Revolucio. La teamo de Hungario gajnis 4-0. La nomo de la matĉo devenas de la sango de Ervin Zádor, kiu kolorigis la akvon post bato de rusa rivalo. Post tiu nesporta konduto la publiko grandparte favoriganta la hungarojn provis propramane juĝofari. La juĝisto estis devigita rompi la matĉon antaŭtempe kaj doni venkon al la hungara teamo.

## Historia fono
La matĉo estis ludata nelonge post subpremo de la Hungara revolucio de 1956. La hungara reprezentantaro ŝanĝis la komunisman version de la flago de sia ŝtato al ties revolucia ekvivalento, eltondante la centran ruĝan stelon. La rusaj teamanoj kaj subtenantoj volis emfazi sian dominadon super la tuta Orienta Eŭropo, dum la hungarojn motivis rekompenco kontraŭ sanga subpremo de la revolucio fare de la Ruĝa Armeo.

## Post la matĉo
La skipo de Hungario dum la finala matĉo venkis la teamon de Jugoslavio, do Hungario farigis la olimpika ĉampiono. Multaj konkurantoj, lume de la okazintaĵoj en Budapeŝto, decidis provizore ne reveni al la patrujo.

La historian eventon pritraktas du filmoj: hungara historia dramo *Szabadság, szerelem* (2006, Libero kaj Amo) kaj dokumenta filmo de 2006 produktita de Quentin Tarantino kaj Lucy Liu sub la titolo ''Freedom's Fury*.

## Eksteraj ligiloj 
* artikolo en Radio Libera Eŭropo de 2006 pri la dokumenta filmo *Freedom's Fury* pri la 50-jariĝo de la sanga matĉo de 1956
* foto de la hungara teamo prepariĝanta por la olimpiko 1956 en la retejo *m4sport.hu''

## Notoj 
Kategorio:Akvopilkado
Kategorio:Somera Olimpiko 1956
Kategorio:Hungara revolucio de 1956
Kategorio:Sporto en Hungario
Kategorio:Sporto en Sovetunio
Sándor Fekete

**FEKETE Sándor** estis hungara kuracisto, medicinhistoriisto naskita en Nagyvárad la 9-an de junio 1885 kaj mortinta en Budapeŝto la 15-an de septembro 1972. Lia edzino estis Aranka Váradi inter 1916–1924.
 
## Kariero
Sándor Fekete diplomiĝis en Budapeŝto en 1908. De 1909 ĝis 1921 li laboris en la akuŝkliniko 2-a, en 1921 li gvidis la sekcion pri ginekologio-akuŝado, en 1922 li iĝis privatprofresoro. De 1935 ĝis 1963 li estis direktoro de malsanulejo Poliklinika (Szövetség u.-i Kórház). En 1946 li iĝis titulara universitata profesoro. En 1964 oni nomumis lin direktoro de la Muzeo Semmelweis pri Medicinhistorio.
 
## Libroj
**A női nemző szervek működése és hatása a szervezetre* (hungare kaj germane, Bp., 1929); 
**A terhességi toxicosisok* (Bp., 1959); 
**Fundamentals to the pathogenesis of pregnancy toxaemias* (klny., Bp., 1963); 
**Tauffer Vilmos. Adatok a magyar szülészet és nőgyógyászat történetéhez*. 1851–1934 (Bp., 1971).
 
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj

Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Hungaraj muzeestroj
Kategorio:Hungaraj akuŝistoj
Kategorio:Hungaraj obstetrikistoj
Andor Fekete

**FEKETE Andor** estis rumania hungara juristo naskita en Marosvásárhely la 19-an de junio 1883 kaj mortinta en Târgu Mureş la 22-an de aŭgusto 1951.

## Kariero 
Finstudinte juron en la Universitato de Budapeŝto en 1906, Andor Fekete laboris ĝis sia morto kiel advokato en sia naskiĝurbo. En 1936 li estis vicprezidanto de la urba sekcio de la partio Országos Magyar Párt. Li estis ano de la literatura societo Kemény Zsigmond Társaság kaj unu el la gvidantoj de la framasona loĝio Bethlen Gábor. Dum la dua mondmilito li defendis 27 akuzitojn en kontraŭkomunistaj procezoj. En 1945 li partoprenis en la fondado de la hungarlingva teatro Székely Színház en Târgu Mureș.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj juristoj
Zsigmond Fekete

**FEKETE Zsigmond**, *Sólyom-Fekete* estis hungara inĝeniero priakva-konstrua naskita en Torda la 14-an de oktobro 1847 kaj mortinta en Budapeŝto la 1-an de marto 1914. 
## Kariero
Zsigmond Fekete finis en la Teknikuniversitato József en 1874. En 1878 li estis inĝeniero de la *Temes–Bega-völgyi Vízszabályozó Társulat* (Asocio pri Reguligo de valo Temes-Bega), de 1881 li estis landkunvena deputito, de 1884 li estis gvidanto de la laboroj de reguligo de la Supera-Danubo, poste en rango de ministerikonsilanto li estis sekciestro pri hidrografio de la *Országos Vízépítési Igazgatóság*.
## Verkoj
**Die Regulierung des ungarischen Oberen Donau* (Bp., 1899); 
**A folyócsatornázási osztály tervezéseinek kivonatos ismertetése* (Vízü. Közl. 1907. 23. köt.). 
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon
 
Fekete, Zs.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Temes

**Temes** [temeŝ] estas la hungarlingva nomo de
* la historia reĝa departemento Temes
* la rumania distrikto Timiș
* rivero Temes (rumane *Timiș*, serbe Тамиш).
1176 Lucidor

'*1176 *Lucidor''''' estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de unu amatora astronomo, amiko de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1930
László Fekete

**FEKETE László** estis rumania hungara kameraisto naskita en Marosnémeti en 1889 kaj mortinta en Kluĵo en 1946.

## Kariero 
László Fekete studis fotografadon kaj Jenő Janovics sendis lin en Vienon por ekkoni la metion de kameraisto. De 1914 ĉe la firmo Corvin kaj Proja li estis kunlaboranto de Jenő Janovics, sed li kunlaboris ankaŭ kun Mihály Kertész, Márton Garas. En la 1920-aj jaroj fondis la firmon Fotófilm kaj agadis kiel fotisto kaj mallarĝfilmo-farinto.

## Filmoj 
* *Bánk bán* (1914);
* *Liliomfa* (1916);
* *A dolovai nábob leánya* (1916);
* *Csaplárné a betyárt szerette* (1917, rövid játék);
* *A tanítónő* (1917);
* *A Gyurkovics lányok* (1917);
* *A vén bakancsos és fia a huszár* (1917);
* *Hotel Imperial* (1917);
* *Palika* (1918);
* *A medikus* (1918);
* *Világrém* (1920, rumana);
* *A szakállas ember* (1923, rumana);
* *Halló, Amerika!* (1926, rumana).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kameraistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj kameraistoj
Lucidor

**Lucidor** estas la nomo de :
*Lucidor : plumnomo de la sveda baroka poeto *Lars Johansson* (1638 - 1674) ;
*Lucidor : rolulo en la teatraĵo ''"L'épreuve"* de Marivaux ;
*Lucidor : amatora astronomo de la komenca 20-a jarcento, amiko de Eugène Joseph Delporte ;
*1176 Lucidor , asteroido, kiu ricevis la nomon de *Lucidor'', astronomo.
József Fekete (inĝeniero)

**FEKETE József** estis hungara inĝeniero pri mekaniko naskita en Marosvásárhely la 23-an de marto 1866 kaj mortinta ?.
## Kariero
József Fekete studis en Zürich kaj Budapeŝto, diplomiĝis en 1888. Li revenis Hungarion nur en 1892, li fondis kaj direktis la ŝtatan industrian metifaklernejon kaj organizis la industrimuzeon pri teknologio. Li agadis por la evoluigo de la industrio en Sikullando. De 1908 ĝis 1926 li estis ĉefdirektoro, konsilanto, poste ŝtatsekretari-anstataŭanto en la ministerio pri komerco.
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Fekete, J.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Movado Patriota de Ebur-Bordo

La **Movado Patriota de Ebur-Bordo** - france ''Mouvement patriotique de Côte d'Ivoire'', MPCI - estas politika partio en Ebur-Bordo. Laŭ la stato de decembro 2010 gvidas ĝin la politikistino Guillaume Kigbafori Soro, la nuna ĉefministro de Ebur-Bordo. La grupiĝo estis la ĉefa ribela forto en la Interna Milito de Ebur-Bordo inter la jaroj 2002 kaj 2004, kaj en la jaro 2005 transformiĝis al politika partio. La partiaj koloroj oranĝa, blanka kaj verda identas kun la koloroj de la nacia flago de Ebur-Bordo.

Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2005
1179 Mally

'*1179 *Mally'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis virinan antaŭnomon "*Mally*", tiu de la edzino de *Franz Wolf'', verŝajne unu frato de Max Wolf.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Francisko Nádasdy (politikisto)

Grafo **Francisko Nádasdy** [nAdaŝdi] naskiĝis en Hungario en 1625 en Csejte (nuntempa Čachtice en Slovakio) - mortis la 30-an de aprilo 1671 en Vieno estis hungara magnato, politikisto kaj martiro. Lia edzino estis Anna Julianna Nádasdy.

## Vivo 
Nádasdy iĝis departementestro de Vas ekde 1633. Li apogis la artojn kaj sciencojn, kiel la plej grava mecenato de Hungarujo, dume li estis tiel riĉa, ke li nomiĝis hungara Krezo. En 1642 li vizitis Italion. Post 1 jaro li forlasis la luteranan religion kaj iĝis katoliko. En 1646 li ricevis gravan postenon en Vieno. En 1644 li estris kaj venkis la hungaran-kroatan armeon kontraŭ la turkoj. En 1651 abatejo kaj preĝejo konstruiĝis en Lorettom danke al Francisko Nádasdy. Pro la malbona politiko de Habsburgoj li aliĝis al malsukcesa komploto kun banuso Petar Zrinski kaj aliaj. Tial oni kondamnis ilin al morto.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj mecenatoj
Kategorio:Reĝaj juĝistoj
1177 Gonnessia

'*1177 *Gonnessia'''* estas meze granda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, kies orbitaj ecoj similas tiujn de la anoj de la Cibela grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Louis Boyer elde la observatorio de Alĝero.

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Gonnessia''", honoras la francan astronomon François Gonnessiat (per forigo de la muta "t").

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Louis Boyer
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1930
IHEID

eta|
eta|

**IHEID** estas franca mallongigo por la svisa *Institut de hautes études internationales et du développement (IHEID)*, en internacia lingvo: **Instituto de altaj studoj internaciaj kaj de evoluo**.

## Nomo 
* La IHEID estas fuzio de eksa Instituto universitata de altaj studoj internaciaj,- en franca lingvo: eksa ''L'Institut universitaire de hautes études internationales* (IUHEI - fondita en 1927) - kaj de eksa Instituto universitata de studoj de evoluo, - en franca lingvo: *L'Institut universitaire d'études du développement (IUED,iuéd)* IUED, - fondita en 1961).
* La IHEID kunlaboras ankaŭ kun Universitato de Ĝenevo.
* La nomo en franca lingvo estas ***Institut de hautes études internationales et du développement (IHEID)**''.
* La nomo en internacia lingvo estas **Instituto de altaja studoj internaciaj kaj de evoluo**.(IHEID)
* La nomo en angla lingvo estas ** Graduate institute of international and development studies**. (IHEID)
* La nomo en angla lingvo estas ankaŭ **The Graduate Institute, Geneva**.(IHEID)

## Studoj 
* La IHEID havas studojn por studentoj en internacia juro kaj politiko. La studentoj ofte poste laboros en Internaciaj organizaĵoj (Unuiĝintaj Nacioj) kaj en ŝtataj diplomataj administradoj.
* La IHEID havas ankaŭ diversajn specialajn kursojn.

## Inskribo 
* La instituto havas kursojn nur pro studentoj kun universitataj diplomoj de 180 punktoj "ECTS".
* La lingvoj de instruado estas nur la angla kaj la franca lingvo. La inskribo estas antaŭ 15 januaro 2011 pri la studoj en aŭtuno 2011, ĉirkaŭ meza septembro 2011.

## Vidu ankaŭ 
* Vidu ankaŭ Evoluhelpon, aŭ pli moderne Evoluan Kunlaboron aŭ Evoluan Politikon.

## Eksteraj ligiloj 
* pri historio 
* oficiala retejo

Kategorio:Internaciaj rilatoj
Kategorio:Universitatoj kaj universitataj altlernejoj en Svislando
Kategorio:Ĝenevo
1180 Rita

'*1180 *Rita'''* estas granda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis virinan antaŭnomon "*Rita''", sen alia konata kialo krom sekvi tradicion pri inaj nomoj.

## Ecoj 
Ĝia kalkulita grando de 97&nbsp;km estas bazita sur albedo taksita al 0,048.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Zdeněk Polák

**Zdeněk POLÁK** (naskiĝis la 12-an de septembro 1934 en Žamberk - mortis la 1-an de decembro 2010 en Lanškroun) estis ĉeĥa esperantisto-fervojisto.

Li studis en gimnazio (1953), en trafika lernejo (1959) kaj telestudis en altlernejo (1968), laboris kiel edukisto de koreaj infanoj, poste kiel trajn-ekspedisto, faka instruisto de trafik-lernejo en Česká Třebová, kiel tradukisto.

Esperanton li komencis instrui jam kiel gimnaziano en 1950 en Lanškroun, plurfoje li instruis dum someraj kursoj en Esperanto-tendaro en SET Lančov. Kiel membro de IFEF li tradukadis artikolojn el Esperanto kaj en Esperanton en fervojistaj gazetoj, gvidis rapidan kurson por fervojistoj kaj aktivis en la terminara komisiono. En nove fondita ĈEA (1969) li laboris kiel vickomitatano.

## Artikoloj
***Kelke da rimarkoj pri energio-mastrumado en ĈSSR** (SAEST 1982, České Budějovice)
***Kelke da ekonomiaj rimarkoj pri la perspektivoj kaj problemoj en la etproduktado de nutraĵoj en Ĉeĥoslovakio** (AEST 1984, Brno)
***Skizo pri signalsistemo de ČSD, DR kaj PKP** (AEST 1988, Strážnice)
***Trafika faklernejsistemo en Ĉeĥa Respubliko** (Fervojfakaj kajeroj, 3/1994)
***Restrukturado de Ĉeĥa Fervojo** (Fervojfakaj kajeroj, 4/1995)

Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj
Johann Scheibe

**Johann SCHEIBE** (* proksimume 1675; † 3-an de septembro 1748 en Lepsiko) estis germana orgenkonstruisto.

Scheibe laboris ekde 1705 kiel orgen- kaj instrumentkonstruisto en Lepsiko. Komisiite de la Universitato de Lepsiko li laboris kiel „universitata orgenkonstruisto“.

Li estis edzo de Anna Rosine Heß. Lia filo estis barokkomponisto Johann Adolf Scheibe.

## Verkoj 
* 1711/16: Orgeno de la Paulinerkirche en Lepsiko
* 1742/43: Orgeno de la Johanniskirche en Lepsiko
* 1745/46: Orgeno en Zschortau

## Literaturo 
* Ulrich Dähnert: *Historische Orgeln in Sachsen. Ein Orgelinventar.* Deutscher Verlag für Musik, Leipzig 1983

Kategorio:Germanaj orgenkonstruistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 17-a jarcento
Ponto Rio-Niterojo

eta|dekstra|200px|Ponto Rio-Niterojo, Brazilo.

[eta|200px|dekstra|Centra parto de la Ponto Rio-Niterojo super la [Golfeto de Gvanabaro kaj fone Sukerpana Monto (*Morro do Pão de Açúcar*).]]

**Ponto Prezidento Costa e Silva** (), pli konata kiel **Ponto Rio-Niterojo** (), estas ponto sur la golfeto Gvanabaro, ŝtato Rio-de-Ĵanejro, Brazilo, kiu ligas la municipo Rio-de-Ĵanejro al la alia municipo Niterojo.

## Historio 
### Unuaj paŝoj 
La projekto pri ponto sur la golfeto Gvanabaro ekestis en 1875, por ligi la najbarajn urbojn Rio-de-Ĵanejro kaj Niterojo, apartigitaj de la golfeto, alireblaj de unu al la alia ĝis tiam nur pere de barkoj aŭ per tervojo pli ol 100 kilometrojn longa, trapasanta la municipon Maĝeo. En tiu epoko oni pensis pri ponto, sed ankaŭ oni konsideris ebla la konstruon de tunelo.

Tamen nur en la 20-a jarcento, en 1963, oni kreis laborgrupon por studi projekton por la konstruo de ia aŭtovojo. En la 29-a de decembro 1965 komisio estis formita por zorgi pri definitiva projekto pri konstruo de ponto.

Prezidento Costa e Silva subskribis dekreton en la 23-a de aŭgusto 1968, permesante la projekton pri konstruo de ponto, idealigita de Mário Andreazza, tiama Ministro pri Veturoj, sub kies estrado la ponto komenciĝis kaj estis konkludita.

La konstruo ekiĝis simbole en la 9-a de novembro 1968, antaŭ la ĉeesto de la Reĝino de Britio, Elizabeto la 2-a, kaj de lia reĝa moŝto, la Princo Filipo, Duko de Edimburgo, kune kun la Ministro Mário Andreazza. La laboroj mem komenciĝis en januaro 1969.

### Projekto 
eta
La projekto pri la Ponto Rio-Niterojo estis frukto de partnereco inter du entreprenoj, la firmaoj Noronha Engenharia, de Brazilo, kaj Howard, Needles, Tammen and Bergendorf (HNT&B), de Usono. La firmao Noronha Engenharia, kies sidejo troviĝas en Rio, preparis la projektojn pri la enirejoj ĉe Rio kaj ĉe Niterojo kaj ankaŭ pri la surmara parto de la ponto. La usona firmao HNT&B la ŝtalan strukturon, inkluzive la bazon kaj la kolonojn.

La respondecaj inĝenieroj pri la projekto de la betona strukturo estis la brazilanoj Antônio Alves de Noronha Filho kaj Benjamin Ernani Diaz, kaj la respondeca inĝeniero pri la ŝtala strukturo estis la usonano James Graham.

### Konkludo 
La aŭtovoja ligo estis konkludita en la 4-a de marto 1974, longa 13,29 kilometrojn, el kiuj 8,83 km estas surakva, alta 72 metrojn je ties plej alta punkto. La ponto finiĝis antaŭvidante ĉiutagan trafikon de 4.868 kamionoj, 1.795 busoj kaj 9.202 aŭtoj, entute 15.865 veturiloj. Nuntempe oni konsideras ĝin la plej longa betona ponto en la suda hemisfero kaj la sesa plej longa en la mondo. En la jaro, kiam oni finis la konstruon, ĝi estis la plej longa ponto de la mondo ĝis 1985, kiam oni finkonstruis la ponton Penango, en Malajzio.

Kategorio:Pontoj en Brazilo
Störmthal

**Störmthal** estas vilaĝo apartenanta al la komunumo Großpösna en la distrikto Lepsiko en Saksio sudoriente de Lepsiko. La loko havas 532 loĝantojn (2004) kaj situas ĉe la nordorienta bordo de la Lago Störmthal, resta truego de la iama subĉiela lignitominejo Espenhain.

## Geografio 
En la oriento la kamparo de Störmthal estas separita fare de la arbara tereno *Oberholz* disde la 3 kilometrojn fora Großpösna, tuj nordokcidente situas *Güldengossa* (nun same parto de Großpösna) kaj 2&nbsp;km en norda direkto *Liebertwolkwitz*, urboparto de Lepsiko. Inter Liebertwolkwitz kaj Störmthal pasas la germana aŭtovojo A38. Ĉe la norda rando de la loko troviĝas industritereno. La plej fama entrepreno surloka estas pianofabriko *Blüthner*.

Störmthal estas stratovilaĝo kaj esence karakteriziĝas per grandaj saksiaj biendomoj, kiuj ĝis la fino de la 2000-aj jaroj plejparte estas renovigitaj. La loka kastelo tamen ankoraŭ ne estas renovigita. Parto de la apartena parko viktimiĝis kune kun la iama vilaĝoparto Rödgen pro la subĉiela lignitominejo Espenhain.

## Historio 
eta|250ra|Preĝejo en Störmthal
La regiono sude de Lepsiko estis pli dense loĝata kadre de la germana setlado en oriento ekde la mezo de la 11-a jarcento. Störmthal apartenas al la fondaĵoj el tiu tempo. Unuafoje ĝi estis skribe menciita en 1306 en pagolisto de la monaĥejo Klosters Pegau, al kiu Störmthal tiam estis subigita. Ekde 1350 la loko estis tamen posedaĵo de diversaj nobelarfamilioj.

Pozitivan evoluon Störmthal travivis ekde 1675 sub la estreco de Statz Friedrich von Fullen, kiu kiel elektoprinca saksia militkonsilantaro tenis influriĉan pozicion ĉe la dresdena kortego. La nobelo zorgis por tio, ke la loko fariĝis memstara paroko en 1690. Jaron poste li malfermigis la unuan lernejon de la vilaĝo. En 1693 von Fullen komencis per la konstruado de la kastelo, kiun li lasis ĉirkaŭigi per vasta parko. Al tiu ankaŭ apartenis bestoŝirmejo kaj sep fiŝlagetoj.

La 1-an de januaro 1996 Störmthal iĝis parto de la administra komunumo Großpösna.

## Famuloj 
* Johann Gottfried Hildebrandt (1724–1775), orgenkonstruisto, filo de Zacharias Hildebrandt, lernanto de Gottfried Silbermann
* Friedrich Naumann (1860–1919), liberala politikisto

Kategorio:Distrikto Leipzig
1181 Lilith

'*1181 *Lilith'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Benjamin Jekhowsky elde la observatorio de Alĝero.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon "*Lilith''", homaĝe al la franca komponistino Lili Boulanger (1893–1918).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Benjamin Jekhowsky
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1927
Frontenex

:Frontenex krome estas parto de la komunumo Cologny en la Kantono Ĝenevo de Svislando.

''''* (jen france, historie latine *Fontanetum*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Savojo (france *Savoie*, arpitane *Savouè*), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france *Auvergne-Rhône-Alpes''), kaj en la samnoma historia regiono Savojo. Fine de  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Savoie
* Frontenex (stacidomo)

eta|maldekstra|300ra|la loka kirko
eta|maldekstra|300ra|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj


Kategorio:Komunumoj de Savoie
1182 Ilona

'*1182 *Ilona'''* estas malgranda sed tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Konforme al la tradicio, ĝi ricevis virinan antaŭnomon. *"Ilona"'' estis elektita de Gustav Stracke.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1927
Darren Criss

**Darren Everett CRISS** (San Francisko, Kalifornio, Usono, 5-a de februaro de 1987) estas televidoaktoro, kantverkisto, kantisto kaj famulo ĉe Interreto. Plej bone konata pro sia ludado kiel Blaine en la dua sezono de *Glee*. Li ricevis premiojn "Ora Globa" kaj "Emmy" pro sia ludado en "La Murdo de Gianni Versace: Amerika Krima Rakonto."eta|Darren Criss

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj aktoroj
Courrendlin

**Courrendlin** estas komunumo en la distrikto Delemonto en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 2472 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Courrendlin situas ĉe la suda marĝeno de la Valkaldrono de Delemonto, ambaŭflanke de la rivero Birs. Sude de Courrendlin la rivero Birs trapasas en impona ravino, la tiel nomita Ravino de Moutier (Gorges de Moutier), la montoĉenon de la Falda Ĵuraso. Al Courrendlin apartenas krom la ĉefvilaĝo mem ankaŭ la industria setlejo Choindez. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,07 km², de kiuj 41% estas kovritaj de arbaro, 45% servas por agrikulturo kaj 13% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
Courrendlin limas en nordoriento al Courroux, en oriento al Rebeuvelier, en sudoriento al Roches (BE), en sudokcidento al Vellerat, en okcidento al Châtillon, en nordokcidento Rossemaison, kaj en nordnordokcidento al Delemonto.

## Trafiko 
Tra Courrendlin pasas la kantona ĉefvojo n-ro 6 de Moutier al Delemonto, kaj ĝi disponas pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A16. Tra Courrendlin pasas la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Moutier al Delemonto, la stacidomo de Courrendlin en la industria setlejo Choindez tamen hodiaŭ ne plu estas servata de pasaĝeraj trajnoj, kaj la publikan transporton anstataŭe plenumigas buslinio.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Courrendlin datiĝas el la jaro 866 kiel *Rendelana Corte*.

Laŭ diversaj dokumentoj en la 9-a jarcento la Abatejo Moutier-Grandval estis bienposedanto en Courrendlin. Dum mezepoko Courrendlin apartenis al la paroĥaro Moutier-Grandval, kiu estis sub la regado de la Princabatejo Bazelo. Dum la reformacio Courrendlin rezistis al la bernaj reformigaj penadoj kaj konservis la katolikan kredon. Ĝis 1797 Courrendlin estis unu el la grandmajorejoj de la Abatejo Moutier-Grandval. Ek de 1897 ĝis 1815 ĝi apartenis al Francio, unue kiel parto de la departemento Mont-Terrible kaj poste ek de 1800 de la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la regionon al la svisa Kantono Berno, kaj Courrendlin estis atribuita al la berna distrikto Moutier. En la jaro 1975 la loĝantaro de Courrendlin voĉdonis por la aliĝo al la fondota Kantono Ĵuraso. Tial la komunumo ekde la 1-a de januaro 1979 apartenas al la distrikto Delemonto de la tiam fondita nova kantono.

Jam en la jaro 1598 la princepiskopo de Bazelo konstruigis en Courrendlin altfornon, kiu funkciis ĝis 1870.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Courrendlin
* Courrendlin en la Historia Leksikono de Svislando
* Choindez en la Historia Leksikono de Svislando
Pieter Jacobus Vermaas

**Pieter Jacobus VERMAAS** (naskiĝis la  en Roterdamo; mortis la ) estis nederlanda esperantisto. Li loĝis en Roterdamo. Li estis dumviva kaj (de 1933) honora membro de UEA. Marianne Vermaas estis lia filino.

## Fontoj 
* *Niaj mortintoj 1939–1945*, en: *Esperanto* septembro-oktobro 1946, paĝo 5. (Tie troviĝas ankaŭ foto.)

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Honoraj membroj de UEA
Guillaume Kigbafori Soro

**Guillaume Kigbafori SORO** (naskiĝis , do nun -jara), estas politikisto de Ebur-Bordo. En la Interna Milito de Ebur-Bordo inter la jaroj 2002 kaj 2004 li gvidis ties ĉefan ribelan grupiĝon Movado Patriota de Ebur-Bordo, kiu post la milito en 2005 transformiĝis al politika partio, kiun li daŭre estras. Ekde la 4-a de aprilo 2007 li estas la ĉefministro de Ebur-Bordo.

Kategorio:Eburbordaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Ebur-Bordo
Alekšince

**Alekšince,** hungare **Elecske** [eleĉke], germane **Alaxinetz** [alaksinec] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Alekšince situas en la plej griza parto

## Situo 
Alekšince situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Leopoldov-Zbehy (vilaĝo). Nitra (urbo) troviĝas je 12&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1156 en formo *"Alexu"*. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Elecske 949 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Galgóc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Alekšince 1664 homoj, (16322 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Alekšince sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra
1178 Irmela

'*1178 *Irmela'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Irmela Ruska'', edzino de la germana fizikisto Ernst Ruska kaj nevino de Max Wolf.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Klára Feleki

**FELEKI Klára**, *Feleki Kovács Klára*, *Asztalos Mártonné* estis hungara aktorino, ĵurnalistino, verkistino, tradukistino naskita en Arado la 22-an de oktobro 1906 kaj mortinta en Budapeŝto la 13-an de januaro 1969.

## Kariero 
Klára Feleki debutis en teatro 17-jaraĝe. Ŝi ludis mallongtempe en Segedo, Peĉo, Debreceno, Budapeŝto, poste ŝi iĝis ĵurnalisto. Ŝi instruis deklamadon kaj verkis popularajn romanojn. Ŝian satirikan romanon *Ponyvasátor* (Bp., 1941.) oni malpermesis. Ŝi iĝis kunlaboranto en 1946 de *Nemzeti Segély*, pli poste de *Asszonyok*, en 1947 interna kunlaboranto de *Friss Újság*. En 1951 ŝi laboris ĉe la Hungara Radio, redaktis la programojn *Könyv, Muzsika, Színház* (Libro, Muziko, Teatro) kaj *Lányok, Asszonyok* (Fraŭlinoj, Virinoj) ĝis 1962. En 1948 aperis en ŝia tradukaĵo la teatraĵo *Mélyek a gyökerek* (La radikoj estas profundaj) de James Gow-Usseau kaj *A kicsi nővér* (La fratineto) de Raymond Chandler.

## Verkoj 
* *Ponyvasátor, avagy így írunk mi* (Bp., 1941);
* *Perzselő nyár* (Bp., 1943);
* *A pokol virága* (Bp., 1943);
* *Idegen szerelem* (Bp., 1943);
* *A negyvenéves asszony* (Bp., 1943);
* *Az özvegy menyasszony* (Bp., 1944).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Akvonivelo

eta|250px|Akvonivela indikilo en Germanio
La **akvonivelo** estas alto de la maroj, riveroj, lagoj kaj kanaloj, kion oni mezuras per akvonivela indikilo. Tie oni mezuras ŝanĝojn de la supre menciitaj akvoj.

## Punkto „0” 
Tiu punkto estas la iama plej malalta akvonivelo. La indikilo montras en skalo laŭ cm la aktualan akvonivelon. Tio estas plej ofte pozitiva, malofte negativa, kiel same mezurado de temperaturo. En Tiso oni fiksis la 0-punktojn jam en 1842.

## Pleniĝo 
Se la indikilo montras ĝuste 0-on, la pleniĝo estas 0%. La ĉiama plej alta akvonivelo estas 100%. Inter la du valoroj povas esti:

* 0 – 20% tre malalta
* 21 – 40% malalta
* 41 – 60% averaĝa
* 61 – 80% alta
* 81 – 100% tre alta.

La ŝipistoj profitas tiujn statistikaĵojn. Kaze de inundoj la mezuradoj tre helpas la defendojn.

## Aliaj indikoj 
Krom la akvonivela alto kaj pleniĝo ofte mezuras ankaŭ la temperaturon kaj kaze de glacio staton de la akvo (ekzemple kovrata de glacio 20%-on aŭ la glacio estas stabile 30 cm-ojn dika).

## Akvonivelaj indikiloj en Hungario 
Tiuj funkcias ekde la 19-a jarcento (en Buda kaj en Pozsony ekde 1823). Nun pli ol 300 funkcias en Hungario.

## Vidu ankaŭ 
* Akvofluo
* Falalto
* Nilometro
* Akvonivelprognozo (germana Nord-Mar-bordo)

Kategorio:Hidrologio
Kategorio:Mezuriloj
László Károly Szabó

**SZABÓ László Károly** (sabo:) estas rumania hungara aktoro naskita en Kluĵo la 15-an de aŭgusto 1932.
## Kariero
László Károly Szabó finis en 1954 en la Aktorkademio Szentgyörgyi István de Târgu Mureş kaj de tiu jaro li ludis en la Teatro Csiki Gergely de Temeŝvaro ĝis sia pensiuliĝo en 1990.
## Fonto
*Erdélyi magyar ki kicsoda. 2010.
 Szabo, L. K.
Fernand Rigaux

**Fernand RIGAUX** (naskiĝis , mortis la ) estis belga astronomo.

Li laboris en la reĝa observatorio de Belgio en Uccle, elde kie li malkovris 8 asteroidojn.

En 1951 li kun-malkovris la  49P/Arend-Rigaux, kun sia kolego Sylvain Arend.

La asteroido 19911 Rigaux estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Fernand Rigaux

## Eksteraj ligiloj 
*  [Rigaux, Fernand Guillaume Joseph, el BE Stor](http://wiki.arts.kuleuven.be/wiki/index.php/Rigaux,_Fernand_Guillaume_Joseph_(1905-%3F)) 

Kategorio:Belgaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Kurt Walther

**Kurt WALTHER** estis germana esperantisto.

Kurt Walther loĝis en Dresdeno. Li estis membro de Germana Esperanto-Asocio (GEA) de 1931; de 1934 ĝis 1936 li (membro de NSDAP) estis prezidanto de GEA, kiu malgraŭ liaj klopodoj devis malfondi sin en 1936. Dum la dua mondmilito li batalis kaj mortis kiel majoro ĉe la orienta fronto.

## Fonto 
* *Niaj mortintoj 1939–1945,* en: *Esperanto* septembro-oktobro 1946, paĝo 5.

## Eksteraj ligiloj 
* Walther&tab=default_tab&search_scope=ONB_gesamtbestand&vid=ONB&mfacet=local50,include,ONB_B_ZESP,1 Libroj kaj aliaj dokumentoj de kaj pri Siegfried Ziegler en la kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Vieno

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Membroj de NSDAP
1184 Geo

**1184 Geo** estas asteroido de la asteroida ĉefzono, malkovrita la  de la germana astronomo
Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Geo, diino de la Tero en la helena mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1926
József Félegyházi

**FÉLEGYHÁZI József** (fe:ledjha:zi) estis hungara instruisto, kanoniko, titulara abato naskita en Nagykároly la 5-an de januaro 1906 kaj mortinta en Budapeŝto la 14-an de februaro 1982.

## Kariero 
József Félegyházi finis la mezlernejon en Nagykároly kaj Segedo, la teologion en Budapeŝto. Oni ordonis lin en 1929 en Oradea. Li doktoriĝis en Romo en 1931 pri skolastika filozofio. En 1931-32 li estis filozofiprofesoro en Tanzemberg (Aŭstrio) en la olivetana abatejo. Inter 1932-1935 li instruis filozofion kaj eklezihistorion en la porpastra edukejo de Satmaro. En 1935 li iĝis ano de diocezo de Vác, en 1938 tie la instruisto de eklezihistorio kaj juro. En 1942 li estis privatprofesoro en Universitato de Budapeŝto de la teologihistorioj kaj universala kaj hungara. De 1947 li estis papa kameraisto. Li estis parokestro en 1949 en Mende, en 1953 en Mezőtúr, en 1954 prefekto de la Centra Porpastra Instituto, de 1959 profesoro pri eklezihistorio de la Teologia Akademio.

## Verko 
* *Pázmány bölcselete* (Bp., 1937);
* *A középkor egyháza* (Bp., 1939);
* *A tatárjárás történeti kútfőinek kritikája* (Bp., 1941);
* *Vác egyházmegye múltjából* (Vác, 1941);
* *Báró Splényi X (avér) Ferenc váci püspök* (1731-1795) (Bp., 1942);
* *A teológia tudomány egyetemes és hazai története. A skolasztikus bölcselet* (Bp., 1942);
* *A tegnap és ma pápai diplomáciája* (Pécs, 1942);
* *Werbőczy hármaskönyve és a kánonjog* (Bp., 1942);
* *A váci püspökség a tatárjáráskor* (Vác, 1943);
* *Querschnitt der ungarischen katholischen Kirchen-geschichtsschreibung* (1936-1942) (Bp., 1943).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Felegyhazi, J.
Felegyhazi, J.
Felegyhazi, J.
Felegyhazi, J.