open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pasul Ghimeş-Palanca

dekstre|eta|Montpasejo de Djimeŝo
'*** (**Pasejo de Djimeŝo*', ) estas montpasejo en Rumanio en Orientaj Karpatoj, kiu el Baseno de Ĉiko kondukas tra la valo de la rivero Trotuș al Moldavio je alto de 1006 m super marnivelo. Unu el la fervojlinioj, kiuj transiras la montojn, estas tie. En la pasejo, kiu estas proksimume 30 km. longa kaj kelkcent metrojn larĝa, kaj en la valoj de riveretoj kuŝas tri komunumoj en multaj vilaĝetoj: Lunca de Sus, Lunca de Jos kaj Ghimeş-Făget. La loĝdomoj situas en disŝutitaj grupoj. Ĝia loĝantaro plejparte estas hungare nomata "ĝimeŝaj ĉangoj". Ili vivtenas sin precipe per bestobredado kaj arbarproduktado pro manko de plugkampo. Ilia popolkulturo pro izoliteco estas pli arkaika kompare kun tiu de sikuloj en la Baseno de Ĉiko.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Bibliografio 
*Ferenc Dobos (filo):* A Gyimesi-szoros földrajza* (Pécs, 1939).
* Kallós Zoltán-Martin György: *Tegnap a Gyimesben jártam* (1989).
* Antal Imre: *Gyimesi krónika* (1992).
* Tánczos Vilmos: *Gyökerekkel gyökereztél. Gyimesi és moldvai imádságok*. Pro-Print Kiadó, Csíkszereda, 1995. (Popolpreĝoj).
* Tankó Gyula : *Gyimesi szokásvilág*. Erdélyi Gondolat Kiadó, Székelyudvarhely, 1996.
*Antalné Tankó Mária: *Gyimesi írott tojások*,1999;http://mek.oszk.hu/02900/02907/ 
*Antalné Tankó Mária: *Gyimes-völgyi népi gyógyászat*,2003.
* Tankó Gyula: *Én is tudtam hazudni: Népi humor Gyimesben*. Erdélyi Gondolat Kiadó, Székelyudvarhely, 2003.
* Antal Mária: *A gyimesvölgyi csángó magyarok hiedelmei*. General Press Kiadó.
* Antal Imre: *Történelmi események a Gyimes vidékén a régmúlttól napjainkig*. PALLAS-AKADÉMIA Könyvkiadó, Csíkszereda, 2005.
*Babai Dániel, Molnár Ádám, Molnár Zsolt: "Ahogy gondozza, úgy veszi hasznát" (Tradicia ekologia scio kaj mastrumado en Gyimes), Magyr Nemzeti Vidéki Hálózat, 2014.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Harghita
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Sikullando
Kategorio:Montpasejoj de Rumanio
Kategorio:Orientaj Karpatoj
Marĉanaso

La **marĉanaso** aŭ **kerkedulo** Kiel la aliaj malgrandaj plaŭdanasoj kiaj la Komuna kreko, ankaŭ tiu specio leviĝas facile el akvo per rapida vadbirdeca flugmaniero.

Ties reprodukta habitato estas herbejoj apudaj al neprofundaj marĉoj kaj lagoj de stepoj.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj

Necesas zorgo por separi la malhelbrunan inon el la tre simila ino de Komuna kreko, sed la pli markataj vizaĝaj markoj kaj pli ofta kaposkuado dum plaŭdonaĝetado estas bonaj indikiloj. Eblas konfuzo ankaŭ kun la ino de la Bluflugila anaso, sed la kapo kaj bekoformo estas diferenca (pli svelta ĉe la marĉanaso, dum tiu alia specio havas flavecajn krurojn. Pala superokulo, malhela okulstrio, pala bridopunkto bordata de dua malhela linio. kie povas vidiĝi grandaj anasaroj.

Marĉanasoj estas raraj reproduktantaj birdoj en la Brita Insularo, kaj plej parto reproduktiĝas en trankvilaj marĉoj en Norfolk kaj Suffolk. En Irlando kelkaj paroj nuntempe reproduktiĝas ĉiujare en Wexford. En Kamargo, Francio, tiu specio estas konata laŭ la nomo de *cacharel* [kaŝarEl], termino kiu la nimano Jean Bousquet adoptis en 1962 por nomigi sian markon de *prêt-à-porter* Cacharel.

La marĉanaso estas unu el la specioj al kiu aplikiĝas la *Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds* (AEWA). La statuso de la marĉanaso en la IUCN Ruĝa Listo estas Malplej Zorgiga.

## Bildaro 

Dosiero:Anas querquedula Male and females.jpg|Masklo (fone) kaj inoj
Dosiero:Anas querquedula female 2.jpg|Ino
Dosiero:Spatula querquedula MHNT.ZOO.2010.11.18.1.jpg| *Spatula querquedula* - MHNT

## Referencoj 
## Literaturo 
* *Guide vert des Oiseaux du monde*, Solar.
* Roger Peterson, Guy Mountfort, P.A.D. Hollom, "Guía de campo de las aves de España y de Europa", Omega, Barcelona, 1983.
* Lars Svensson, *Guía de aves. España, Europa y región mediterránea*, Omega, Barcelona, 2010.
* Hans-Günther Bauer, Einhard Bezzel kaj Wolfgang Fiedler (Hrsg): *Das Kompendium der Vögel Mitteleuropas: Alles über Biologie, Gefährdung und Schutz. Band 1: Nonpasseriformes – Nichtsperlingsvögel*, Aula-Verlag Wiebelsheim, Wiesbaden 2005, ISBN 3-89104-647-2
* John Gooders und Trevor Boyer: *Ducks of Britain and the Northern Hemisphere*, Dragon's World Ltd, Surrey 1986, ISBN 1-85028-022-3
* P. J. Higgins (Hrsg): *Handbook of Australian, New Zealand & Antarctic Birds*, Band 1, Ratites to Ducks, Oxford University Press, Oxford 1990, ISBN 0-19-553068-3
* Erich Rutschke: *Die Wildenten Europas – Biologie, Ökologie, Verhalten*, Aula Verlag, Wiesbaden 1988, ISBN 3-89104-449-6

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 
* RSPB A al Z de Britaj Birdoj
* Marĉanaso  ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Pakistano
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Uileacu de Criș

**Uileacu de Criș** [ujljaku de kriŝ] () estas vilaĝo en Rumanio oriente de Oradea. En 1910 ĝi nombris 757 loĝantojn (hungaroj), en 1992 904 (rumanoj, 53 % da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1283. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Tileagd.

Uileacu de Criș situas ĉe rivero Crișul Repede. La vilaĝon trapasas la nacia vojo 1.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Bihor
Asiteya

**Asiteya** estas tre simpla planlingvo kreita sen konata celo de Jennifer Barefoot, tre eble ĝi estas arta lingvo. Influo de angla lingvo estas okulfrapa per la sintakso (SVO) kaj per ekzisto de nur du kazoj: nominativo kaj genitivo.

Ekzemplo:

*Wa ei nitak@ ya yasimi. A ban o renan ine hu. Ine wa faru. (En mia hejmo estas kelkaj musoj. Mi ne amas ilin. Ili estas malpuraj).

## Eksteraj ligiloj 
https://web.archive.org/web/20091020010001/http://geocities.com/Athens/Parthenon/7853/asiteya.htm

Kategorio:Artaj lingvoj
Arkian

**Arkian** estas arta lingvo kreita de Jan Havliš, Ĉeĥio, sen konata celo kaj ankoraŭ nefinita. Ĝia fonologio kaj ortografio ŝajnas tro influita de ĉeĥa lingvo, ĝia gramatiko estas simpla (SVO), kvankam fantazia.

Ekzemploj:

*Enrojumozdu kastiyen gu enucitamtet (Li eliris domon, cele fari aĉetojn);
*Hojudijaca hiyor onayorle (ni rigardis poste por renkonti vin);
*Rujinca murujin a upanu (mi estas forĝisto);

Kategorio:Artaj lingvoj
Bogata de Jos

**Bogata de Jos** [bogata de ĵos] ( also:boga:ta) estas vilaĝo en Rumanio okcident-nordokcidente de Dej. Administre ĝi apartenas al Vad.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 633 loĝantojn (rumanoj), en 1956 739.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1325. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 Alsóbogáta apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Ciubanca

**Ciubanca** [ĉubanka] () estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Dej. En 1910 ĝi nombris 494 loĝantojn (rumanoj), en 1956 450. Ĝia unua skriba mencio estis en 1314. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Kolozs vármegye). Administre ĝi apartenas al Recea-Cristur.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Filea de Jos

**Filea de Jos** [filja de ĵos] () estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Turda. En 1910 ĝi nombris 672 loĝantojn (rumanoj), en 1956 721. Ĝia unua skriba mencio estis en 1450. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Torda-Aranyos vármegye). Administre ĝi apartenas al Ciurila.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Tiocu de Jos

**Tiocu de Jos** [tioku de ĵos] () estas vilaĝo en Rumanio norde de Cluj-Napoca. Administre ĝi apartenas al Cornești_(Cluj).

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 568 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1966 506.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1280. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Atlanteano

**Atlanteano** (*Atlantean*) estas fikcilingvo kreita de Marc Okrand por la filmo *Atlantis: The Lost Empire* de Walt Disney Pictures en 2001. Okrand inventis la lingvon sur indo-eŭropa bazo. La aŭtoro kreis 29-literan alfabeton, kiu elvokas malsamajn skribsistemojn. La fonetiko estas simpla kaj influita de la angla por ke la aktoroj facile lernu la prononcon.

Detaloj de gramatiko estas ŝirmitaj de kopirajto, sed per analizo de specimenoj, oni komprenis kelkajn karakterojn. Atlanteano havas SOV sintakson. La adjektivoj sekvas la substantivojn kaj la adverboj sekvas la verbojn. **Atlanteano** havas postpozicioj anstataŭ prepozicioj. Estas tri verbaj tempoj: prezenco, perfekto kaj futuro. Imperativo estas formita de simpla radiko en singularo kaj de sufikso *-yoakh* en pluralo. Substantivoj estas markitaj de pluralo per la sufikso *-en*. Estas tri kazoj por la substantivoj: nominativo (-0), akuzativo (-tem) kaj vokativo (-toap). Eble ankaŭ estas genitivo (-uhg), kiel en AHD-luhn-tih-suhg, "de Atlantiso", kvankam oni povas rigardi tion kiel adjektivo, simile al -a de Esperanto. Eble estas ila kazo (-esh). La kazoj, escepte nominativo, ne havas pluralon. Eble kelkaj substantivoj, kiel TAH-mar, "leĝo", estas neŝanĝeblaj. Pronomoj havas nominativon (-0), akuzativon (-it), genitivon (-ihn) kaj dativon (-ihb).

Ekzemploj (transskribita en latina alfabeto):

* TAHB-toap LOO-den NEH-bet kwahm GEH-soo BOH-geh-kem deg YAH-seh-ken GEH-soo-goan-tokh. ("Patro, tiuj homoj povas helpi nin").

* GWEES DOH-sep-tem SOH-bin kwahm AH-lih-teh-kem. ("Ni ne bezonas ilian helpon")

Kategorio:Fikcilingvoj
Kategorio:Aperis en 2001
Antăș

**Antăș** [antǝŝ] ( [antoŝ]) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Dej. Administre ĝi apartenas al Bobâlna (Cluj).

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 298 loĝantojn (rumanoj), en 1966 179, 44 en 1992.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1437. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Szolnok-Doboka*).

Antăș havas lignan preĝejon el la 19-a jarcento.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Cluj
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Bobâlna

Bobâlna estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio

* Bobâlna (Cluj) estas vilaĝo en Distrikto Cluj.
* Bobâlna (Rapoltu Mare) estas vilaĝo en Distrikto Hunedoara.
Aruncuta

**Aruncuta** [arunkuta] ( aranjku:t) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Kluĵo. Administre ĝi apartenas al Suatu.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 1 035 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 473.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1346. Ĝis 1919] Aranykút apartenis al Hungario (*Kolozs*).

## Renomaj personoj 
* Sámuel Adler: grandindustriisto

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Nacia Parko de Lagoj Waterton

La **Nacia Parko de Lagoj Waterton** estas nacia parko en la sudokcidento de Alberto (Kanado). Ĝi havas komunan bordon kun la usona Glaĉera Nacia Parko de Usono en Montano. NP de Lagoj Waterton, la kvara nacia parko de Kanado, prenis sian nomon de Lago Waterton. Unesko estas signinta la Nacion Parkon kiel biosferan rezervejon en 1979.

Image:cameron lake.jpg|Lago Cameron
Image:Watertonlake.jpg|Supra Lago Waterton
Image:GlacierNP L7 20010701.jpg|Landsat 7-bildo de Waterton-Glaĉera internacia pac-parko

## Vidu ankaŭ 
* Arbaroj de norda-centra Rokmontaro

## Eksteraj ligiloj 
*  Waterton Lakes National Park of Canada (Parks Canada) 
*  Parc national du Canada des Lacs-Waterton (Parcs Canada) 

W
W
W
Kategorio:Biosferaj rezervejoj
Reta ĵargono anglalingva

Tiu ĉi listo enhavas elekton de mallongigoj, kiuj estiĝis en diversaj interretaj diskutaj forumoj. Se vi trovas pluajn (alilingvajn) mallongigojn, kiuj ne estas ĉi tie publikigitaj, rigardu artikolon Listo de ofte uzataj mallongigoj.

## 0-9 
:

## A 
:

## B 
:

## C 
:

## D 
:

## E 
:

## F 
:

## G 
:

## H 
:

## I 
:

## J 
:

## K 
:

## L 
:

## M 
:

## N 
:

## O 
:

## P 
:

## Q 
:

## R 
:

## S 
:

## T 
:

## U 
:

## W 
:

## Y 
:

## Z 
:

Kategorio:Listoj
Kategorio:Interreto
Kategorio:Mallongigoj
Cornești (Cluj)

**Cornești** [korneŝtj] () estas komunumo en Rumanio okcidente de Dej. Administre apartenas al ĝi Bârlea, Igriția, Lujerdiu, Morău, Stoiana, Tiocu de Jos, Tiocu de Sus, Tioltiur.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 463 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 301 (rumanoj, 31 % da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1306. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka).

En la censo de 2002 la 1.658 loĝantoj de la komunumo deklaris jenajn etnecojn:

El la 287 loĝantoj de la vilaĝo estis

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Cornesti jud Cluj.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Cluj
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Cluj

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Luncani (Luna)

**Luncani (Luna)** [lunkanj] () estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Turda.
eta|300px|dekstra|Kalvinana preĝejo de Luncani Administre ĝi apartenas al Luna (Cluj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1268.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 1 289 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 1 362 (rumanoj, 35% hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungario (*Torda-Aranyos*).

## Vidindaĵoj 
* Kalvinana preĝejo (Luncani)

## Fontoj 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Cacova Ierii

**Cacova Ierii** [kakova jerij] ( aranjoŝiva:nfalva) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Turda. Administre ĝi apartenas al Iara (Cluj).

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 1 060 loĝantojn (rumanoj), en 1992 686.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1426. Ĝis 1919 Aranyosivánfalva apartenis al Hungario (Torda-Aranyos).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Osoi

**Osoi** [osoj] () estas vilaĝo en Rumanio norde de Cluj-Napoca. En 1910 ĝi nombris 423 loĝantojn (rumanoj), en 1992 224. Ĝia unua skriba mencio estis en 1314. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka vármegye). Administre ĝi apartenas al Recea-Cristur.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Aszó

**Aszó** estas la hungarlingva nomo de pluraj loĝlokoj en orienta Eŭropo.

Interalie temas pri
* hungarlingva nomo de komunumo en la rumana lingvo nomata Asău kaj
* hungarlingva nomo de vilaĝo en la rumana lingvo nomata Osoi.
Aulingese

**Aulingese** estas arta lingvo kreita de André Steffe, de Roterdamo. La projekto ŝajnas nekompleta. La aŭtoro kreis ankaŭ alfabeton al sia "lingvo". 

Ekzemploj:

*Oo pielooch chang efopoie eu riewu aapngu. (La libro diras pri religio);
*Oo uupooaa aaoie y ngooiengulooch (La virino estas malbela);
*Oo uupooaa aaoie y ngooienguloochngu (La virino ne estas malbela);
*Oo elcheut aiezjieloie eu tong aanslui? (Ĉu li estas hejme?)

## Eksteraj ligiloj 
http://www.uteged.com/aulingese/aulingeesgram.htm 

Kategorio:Artaj lingvoj
Baronh

**Baronh** estas fikcilingvo kreita de Morioka Hiroyuki, Japanio, por la romano Seikai no Monshou en 1996. Ĝi estas la plej fama fikcilingvo kreita en Japanio. Ĝi estas bazita en la japana ĉar reprezentas antaŭdiraĵo pri stonta staĝo de tiu lingvo, post kolonizado de kosmo de naciismaj japanoj. La substantivoj kaj pronomoj havas 7 kazojn, la verboj havas konjugacion tute simila al japana lingvo.

## Eksteraj ligiloj 
* dadh-baronr.s5.xrea.com

Kategorio:Fikcilingvoj
Birdoprotektanta organizaĵo

Biologio > Animaloj > Vertebruloj > Birdo > Birdoprotektado > Birdoprotektanta organizaĵo < Naturprotekto < Ekologio
----

Birdoprotektanta organizaĵo estas organizaĵo kiu ĉefa celo estas protekti libervivantajn birdojn per diversaj agadoj kaj manieroj.

## Internaciaj organizaĵoj
*Birda Vivo Internacie

## Naciaj organizaĵoj
***Eŭropo**

**Ĉeĥio    -  Česká společnost ornitologická 
**Hispanio   -  Sociedad Española de Ornitología
**Slovakio   -  Spoločnosť pre ochranu vtáctva na Slovensku

Kategorio:Organizaĵoj
Kategorio:Ne-registaraj organizaĵoj
Urișor

**Urișor** [uriŝor] () estas vilaĝo en Rumanio norde de Dej. Ĝia unua skriba mencio estis en 1405. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, al Kolozs. Administre ĝi apartenas al la komunumo Cășeiu.

## Loĝantaro 
En 1910 Alőr nombris 675 loĝantojn (rumanoj, germanoj), en 1956 850.

En la censo de 2002 la 998 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Vidu ankaŭ 
* Listo de hungaraj loknomoj kun "őr"

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Cluj
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Bădești

**Bădești** [bǝdeŝtj] () estas vilaĝo en Rumanio 21 km norde de Cluj-Napoca. Administre ĝi apartenas al Vultureni.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 530 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 181.

En la censo de 2002 la 139 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1306. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Bádok apartenis al Hungario (Kolozs).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Cluj
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Birdoprotektado

**Birdoprotektado** konsistas el ĉiuj homaj aktivecoj, kiuj celas protekti libervivantajn birdojn.

## Celoj de la birdoprotektado 
* plialtigi nombron de birdoj
* stabiligi iliajn populaciojn
* savi minacatajn speciojn
* plimalgrandigi malfavorajn influojn de homa aktiveco je la birdoj

## Metodoj de agado 
* **Protektado de nestoj**
** plibonigado de nestaj ebloj
** kreado de artefaritaj nestoj
** kreado kaj pendado de birdbudetojn
** kreado de artefaritaj bird-nest-ingoj
** malebligo de nesto-neniigo kaj ĝenado dum kovado
** likvidado de nenaturaj predatoroj (precipe ĉe ne-flugantaj birdoj)
** malpligrandigo de arbhakado, arbusthakado
** malpermeso sekigi malsekaĵojn (marĉojn), elbruladi herbejojn, uzadi pesticidojn
** protektado de birdoj kontraŭ morto sur la stangoj de alttensio per instalado de speciaj bariloj kontraŭ sidado 
** instruado de loĝantaro ekscii signifon de birdoj en naturo kaj ilian gravecon por ekosistemoj (naturo) kaj homoj
** malplialtigo de krimo (kontraŭleĝa komerco, elkaptado, mortigado, elprenado de ovoj)
** sanigadi malsanajn birdojn
** bredado en mallibereco, multigeco de ili kaj poste eltenado de ili en naturon (por ekzemplo Kalifornia kondoro)
** malebligi ekŝteladon de ovoj, idoj kaj maturkreskuloj por kolektado aŭ  por falkumadaj celoj.
* **Protektado de nestejoj**
** Alnutrado de birdoj, kreado de sufiĉo de nutraj eblecoj
** Protektado dum migrado (malpermesi ĉasadon)
** Protektado en ripozlokoj dum birdomigrado
** Protektado en la vintrejoj

* **Protektado de birdaj biotopoj**
* **Kreado de taŭgaj kondiĉoj por restarigo de specioj, kiuj malaperis el tiuj biotopoj
(kreado de malsekaĵoj-marĉoj, nestaj muroj en argilo ktp.)**
* **Malpermesi ĉasadon, malpermesi ekprenadi ovojn de nestoj**

* **Akirado de informacio pri stato de populacio, bezonoj de unuopaj specioj, kreado de agadplanoj por savado de populacioj**

* **Jura protekto** (Celas protekti per juro unuopaj specioj je la nacia kaj internacia nivelo)
** Specia:
*** malpermesi kaptadon, ĝenadon, elprenadon de ovoj
*** malpermesi pafadon, mortadon, ĉasadon kaj komercon de birdoj

** Teritoria:
*** postuladi gravajn birdajn biotopojn kiel protektitaj birdaj areoj (nacie kaj ankaŭ internacie)
*** kreadi tutmondan reton de protektitaj birdaj areoj

## Vidu ankaŭ 
* grava birda areo (angl: IBA - important bird area)
* birdoprotektantaj organizaĵoj
* birdumo
* birdo de la jaro
* minacataj birdaj specioj
* endemiaj birdoj
* protektitaj birdaj areoj laŭ direktivo de Eŭropa Unio
* birdoprotekto en Unio kaj landoj
* ruĝa listo de endanĝerigitaj specioj
* listo Cities II.(specioj kiujn estas malpermesite komerci)

## Citaĵo 
„Ĉiu estulo havas sian propran valoron sendependan je nia homa taksado.“
(Laŭ 1-a punkto de malprofunda ekologio, aŭtoro: Arne Næss, Norvegio)

Kategorio:Birdoj
Kategorio:Ekologio
Vâlcele (Covasna)

**Vâlcele**  (hungare: **Előpatak** ) estas komunumo en Rumanio okcidente de Sfântu Gheorghe. Administre apartenas al ĝi Araci, Ariușd, Hetea.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 765 loĝantojn (hungaroj), en 1992 988 (58 % da rumanoj, 36 % da ciganoj, 6 % da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua mencio estas el 1783. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Háromszék*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Renomaj homoj 
* Antal Kapusy kuracisto, scienca publicisto, tradukisto tie mortis

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Valcele jud Covasna.svg|Situo en la distrikto
Dosiero: RO_CV_Valcele_1.jpg|Ortodoksa preĝejo de Vâlcele

Kategorio:Komunumoj de distrikto Covasna
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Covasna
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Covasna
Nibelunga sagao

La **Nibelunga sagao**, germane *Nibelungensage*, estas heroa legendo, kiu dum la mezepoko en Germanio kaj Skandinavio tre famis kaj dum jarcentoj pludoniĝis en pluraj malidentaj versioj. Ĝia plej konata skriba fiksiĝo estas la mezaltgermana *Nibelunga kanto*, germane *Nibelungenlied*, kiu kreiĝis ĉirkaŭ la jaro 1200 supozeble en la regiono de Passau ĉe la hodiaŭa limo inter Germanio kaj Aŭstrio.

## Komparo de la Nibelunga sagao kaj la reala historio 
Ĉar ekzistas tute logikaj teorioj, kiuj supozas, ke la franka reĝo Sigibert [**Zi**gibert] estis modelo por la figuro de la heroo Siegfried en la Nibelunga Sagao, jen sekvas komparo de la du personoj kaj ilia respektiva medio.

## Vidu ankaŭ 
* Ĝermana mitologio

Kategorio:Nibelungoj
Béatrix Dussane

**Béatrix Dussane** (beatriks' düsan') nask 1888, mort. je la 3-a de marto 1969 estas franca aktorino.

Ŝi vivis ŝian tutan vivon en la sama apartemento pariza, kiun ŝi lasis lastfoje post ŝia lasta radioelsendo, por estis operaciita, en strato, nun nomigita Strato Béatrix Dussane.

Ŝi aniĝis al la prestiĝa klasika teatrotrupo francia Comédie Française en 1903, ŝi iĝis societano de tiu en 1922, kaj lasis ĝin en 1941. Ŝi tiam igis profesoro en la pariza altlernejo pri peatrarto.

Dum ŝi maljuneco ŝi faris dum longaj jaroj radioelsendojn pri historio de l'teatro.

Dussane
Kassam-raketo

eta
La **Kassam-raketo** (angla transskribo: Qassam ) estas ter-ter-raketo, evoluigita fare de palestina Hamas. Ĝi estas nomita post ŝejĥo *Izz ad-Din al-Qassam* (1882–1935, arabe: عزّ الدين القسّام), radikala religiisto kaj frua palestina partizano, kiu batalis jam kontraŭ la francoj kaj britoj.

Ĉiuj tri tipoj estas ŝtalkonstruaĵoj plenigitaj per eksplodaĵo kaj sen gvida sistemo. Ĝi apenaŭ havas detruforton, sed Israelo traktas tion minaca por la lando.

## Vidu ankaŭ 
* Katjuŝa

## Eksteraj ligiloj 
* angle

Kategorio:Raketoj
Kategorio:Israelo
Kategorio:Palestino
Muntele Băișorii

**Muntele Băișorii** [muntele bǝijŝorij] () estas vilaĝo en Rumanio sud-sudokcidente de Cluj-Napoca. En 1910 ĝi nombris 1151 loĝantojn (rumanoj), en 1992 636. Proksime de ĝi troviĝas Muntele Mare (Granda Monto, 1827 m), turista centro. Ĝia unua skriba mencio estis en 1760. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Torda-Aranyos vármegye*). Administre ĝi apartenas al Băișoara.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Gravaj personoj 
* Victor Felea (24-a de majo 1923 – Cluj-Napoca, 28-a de marto 1993): poeto, kritikisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Cluj
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Daia (Apold)

**Daia** [daja] (hungare: **Szászdálya** sasdaja, germane: **Denndorf**) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Sighişoara. Administre ĝi apartenas al Apold.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 173 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj) kaj en 1992 574 (rumanoj, ciganoj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1289. Ĝi estis saksa vilaĝo fondita en la 13-a jarcento. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Nagy-Küküllő*). Ĝia saksa loĝantaro en la dua parto de la 20-a jarcento relokiĝis en Germanion.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Vâlcele (Feleacu)

**Vâlcele (Feleacu)** [vılĉele] (, germane: **Buchgrup**) estas vilaĝo en Rumanio sude de Cluj-Napoca. Administre ĝi apartenas al Feleacu.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 1 286 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1 041.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1297. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Aranyos-Torda).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Rekonstruisma judismo

**Rekonstruisma judismo** estas branĉo de judismo. Ĝi provas gardi la tradiciojn, sed reformuli ilin laŭ la tempo. Ĝi estis fondita en 1922 de la ortodoksa rabeno Mordecai Menahem Kaplan kaj estas la plej juna branĉo de judismo. Rekonstruisma judismo similas al konservativa judismo kaj kiel ĝi situas inter ortodoksa kaj reformisma judismo.

Kategorio:Judaj religiaj movadoj
Kategorio:Judismo
Ventumilo

[eta|400ra|Dancistinoj de [Flamenko kun ventumiloj]]
[eta|150ra|dekstra|*Infanino kun ventumilo*, [Pierre-Auguste Renoir.]]
eta|150ra|Japana ventumilo

**Ventumilo** estas proksimume folioforma ilo, kiun oni uzas por produkti freŝigan venteton per mana tien-reen-movo. Ventumilo konsistas el du partoj: maldika materio (kiel tolaĵo, papero aŭ plumo) kaj faldeblaj bastonetoj.

## Funkciado 
Kiam varmas, ŝvito algluas al la haŭto kaj formas filmon de malseka aero kiu malhelpas transpiradon. Ventumilo, same kiel ventolilo, movigas la aeron kaj forigas la filmon, tiele ŝvito povas vaporiĝi kaj oni povas refreŝiĝi.

## Historio 
Altaj ventumiloj estis uzitaj en antikvecoj kaj egipta kaj azia laŭ pentraĵoj el 19a dinastio egipta, sed tamen nur por ceremonioj. Grekoj adoptis ventumilon por hejma uzado ekde 5a jarcento a.K. Kaj ili estis imititaj de etruskoj kaj romianoj, kaj de tie alpaŝis al la mezepoko. Estis ventumiloj de diversaj formoj kaj materialoj, ĉefe tolaĵoj kaj plumoj.

Faldebla ventumilo estis inventata en Ĉinio en la 7a jarcento laŭ ekzemplo de flugilo de vesperto. En Eŭropo ĝi estis konata ekde fino de 15a jarcento, kiam portugalaj marŝipistoj alportis ilin ekde Ĉinio. Rapide populariĝis tra la tuta Eŭropo, unue por altrangaj damoj, poste por la tuta socio. En la 17a jarcento adoptis la aktualan formon kaj pli kaj pli aldonis ornamaĵojn ĉiuspecajn.

En la 18a jarcento instaliĝis en Hispanio la franca manartisto Eŭgenio Prost sub protektado de grafo Floridablanca kaj de tiam Hispanio estis unu el la ĉefaj produktantoj kune kun Francio kaj Italio. Tiame ventumilo estis ilo uzata same de virinoj kiel de viroj, kiuj kunportis etajn poŝventumilojn. Tamen komence de la 20a jarcento estis uzata preskaŭ nur de virinoj ĝis la fino de tiu jarcento, kiam viro reekuzis ilin.

## Vidu ankaŭ 
* Flabelo
* Ventolilo

## Eksteraj ligiloj 
*  Todoabanicos.com 
*  Abanicosartesanos.com  Manfarado

eta|maldekstra|300ra|Faldita kaj malfermita **ventumiloj**

Kategorio:Ĉinaj inventoj
Kategorio:Kulturo de Hispanio
Kategorio:Kulturo de Japanio
Kategorio:Manlaboriloj
Batin

**Batin** ( batonj, germane: *Battendorf*) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Dej. En 1910 ĝi nombris 1 014 loĝantojn (rumanoj), en 1992 944. Ĝia unua skriba mencio estis en 1405. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Szolnok-Doboka vármegye*). Administre ĝi apartenas al Unguraş.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Dretea

**Dretea** [dretja] () estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Huedin. En 1910 ĝi nombris 602 loĝantojn (rumanoj), en 1992 155. Ĝia unua skriba mencio estis en la fino de la 13-a jarcento. En la mezepoko ĝi estis hungara vilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Kolozs vármegye). Administre ĝi apartenas al Mănăstireni.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Barsoomian

**Barsoomian** estas fikcilingvo kreita de Edgar Rice Burroughs por siaj marsanoj. En fikcio de Burroughs, John Carter estis la unua homo kiu vizitis Marson. Lia vojaĝoj kaj la vojaĝoj de liaj kunuloj, estis rakontitaj de Burroughs en 11 libroj:

#A Princess Of Mars (Princino de Marso tradukita en Esperanto de K. R. C. Sturmer)
#The Gods Of Mars 
#The Warlord Of Mars 
#Thuvia, Maid Of Mars 
#The Chessmen Of Mars 
#The Mastermind Of Mars 
#Fighting Man Of Mars 
#Swords Of Mars 
#Synthetic Men Of Mars 
#Llana Of Gathol 
#John Carter Of Mars 

La marsanoj komunikiĝis inter si per telepatio, sekve, sia lingvo estus kroma komunikilo, kiel gestoj al ni. Pro tio, la Barsoomiano estas tre simpla, kaj en unu semajno oni povus lerni ĝin. Barsoomiano ne indikas pluralon, ne havas deklinacion aŭ artikolojn. La sintakso estas SVO, la demandoj ĉiam komencas por interogativaj pronomoj aŭ interrogativa vorteto (kiel Esperanto). Ne estas posedaj pronomoj.

Ĉar la fonto pri la lingvo estus la notoj de Carter, soldato sen lingvistika eduko, kaj li uzis la anglan ortografion, oni ne konas detale ĝia fonologio. 

## Eksteraj ligiloj 
http://www.langmaker.com/barsoom.htm

Kategorio:Fikcilingvoj
Mănășturu Românesc

**Mănășturu Românesc** [mənəŝturu romınesk] () estas vilaĝo en Rumanio sude de Huedin. En 1910 ĝi nombris 1 343 loĝantojn (rumanoj), en 1992 283. Ĝia unua skriba mencio estis en 1376. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, al Kolozs. Administre ĝi apartenas al la komunumo Mănăstireni.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Komunumoj pri *monostor* en Hungara reĝlando 
Vidu ankaŭ: Listo de hungaraj loknomoj kun "monostor".
(Monostor signifas: abatejo.)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Cluj
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Bica

**Bica** [bika] () estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Cluj-Napoca. En 1910 ĝi nombris 633 loĝantojn (rumanoj), en 1992 120. Ĝia unua skriba mencio estis en 1359. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Kolozs (reĝa departemento) vármegye*). Administre ĝi apartenas al Mănăstireni.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Berchieșu

**Berchieșu** [berkeŝu] () estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Turda. En 1910 ĝi nombris 1 118 loĝantojn (rumanoj), en 1992 787. Ĝia unua skriba mencio estis en 1332 kiel ekleziejo kun hungara loĝantaro. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Kolozs vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Frata.

En la censo de 2002 la 758 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Cluj
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Borzești (Iara)

**Borzești** [borzeŝtj] () estas vilaĝo en Rumanio sude de Cluj-Napoca. Administre ĝi apartenas al Iara (Cluj).

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 721 loĝantojn (rumanoj), en 1992 107.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1351. Ĝis 1919 Berkes apartenis al Hungario (Kolozs).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Bonț

**Bonț** [bonc] () estas vilaĝo en Rumanio 5&nbsp;km sude de Gherla. En 1910 ĝi nombris 652 loĝantojn (rumanoj), en 1992 392. Ĝia unua skriba mencio estis en 1318. En la 16-a jarcento ĝi havis prosperan reformitan ekleziejon. En 1600–1603 ĝi senhomiĝis dum la detruoj de Basta. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Kolozs vármegye). Administre ĝi apartenas al Fizeșu Gherlii.

Proksime de la vilaĝo estis trovitaj neolitikaj kaj bronz-epokaj arkeologiaĵoj.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Cluj
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Boteni

**Boteni** [botenj] () estas vilaĝo en Rumanio oriente de Cluj-Napoca. En 1910 ĝi nombris 497 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 326. Ĝia unua skriba mencio estis en 1334. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (*Kolozs vármegye*). Administre ĝi apartenas al Mociu.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
* Mihail Nemeş (*1-a de majo 1922): scenejdekoraciisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Chesău

**Chesău** [kesəŭ] () estas vilaĝo en Rumanio oriente de Cluj-Napoca. Administre ĝi apartenas al Mociu.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 682 loĝantojn (hungaroj), en 1992 419 (94% hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1312. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 Mezőkeszü apartenis al Hungario (*Kolozs*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj personoj 
* István Járai (10-a de decembro 1883 – 18-a de majo 1933, Budapest) – pedagogo, publicisto.
* Dániel Kiss (n. 9-a de aŭgusto 1924) popolpoeto.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Buza

**Buza** (, germane: **Besotten**) estas komunumo en Rumanio oriente de Kluĵo. Administre apartenas al ĝi Rotunda.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 2 004 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1 506 (rumanoj, 46% hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1220. En 1507 ĝi estis kamparurbo. En 1602 Georgo Basta forbruligis ĝin kaj ĝia saksa loĝantaro pereis. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj homoj 
* Mihai Emil popolmuzikestrohttp://www.trilulilu.ro/muzica-diverse/mihai-emil-joc-de-inceput-din-mociu-vioara 

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Brithenigo (Smith)

**Brithenigo** estas filologia arta lingvo kreita de Andrew Smith. Ĝi estas pruvo krei latinidan lingvon, kiu eble ekzistus en Britio se la parolantoj de la latina tie estis sufiĉaj por ke la latina anstataŭigus la keltan lingvon. Kvankam la lingvo estus latinida, la fonologio kaj ortografio ŝajnas kelteca.

Specimeno (Patro Nia):

:Nustr Padr, ke sia i llo gel:
:sia senghid tew nôn: 
:gwein tew rheon: 
:sia ffaeth tew wolont, 
:syrs lla der sig i llo gel. 
:Dun nustr pan diwrnal a nu h-eidd; 
:e pharddun llo nustr phechad a nu, 
:si nu pharddunan llo nustr phechadur. 
:E ngheidd rhen di nu in ill temp di drial, 
:mai llifr nu di'll mal. 

## Eksteraj ligiloj 
http://hobbit.griffler.co.nz/introduction.html 

Kategorio:Artaj lingvoj
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Cho Namchul

**CHO Namchul** (30-a de novembro, 1923 - 2-a de julio, 2006) estis profesia ludisto de goo (*baduk* en la korea). Li mortis pro maljuno je la aĝo 83.

Fojfoje lia nomo aperas kiel ''Cho Nam-ch'eol* aŭ *Cho Nam-chul''.

## Biografio 
Cho naskiĝis en kampara vilaĝo en Buan, distrikto Norda Jeolla. Li iris al Japanio en 1937 por studi kun japana goisto Katani Minoru. En 1943 li revenis al Suda Koreio kaj profesiiĝis. Li estis fondinto de la korea landa goasocio. Dum multaj jaroj li estis la plej forta ludanto en Koreio. En 1983 li atingis la gradon 9-dan.

Oni nomas lin la fondinto de moderna korea goo.

Li estis onklo de fama japana goisto Cho Chikun.

Post lia morto, la korea prezidento Roh Moo-hyun honoris la memoron de Cho per medalo kaj floroj senditaj al lia familio.

## Eksteraj ligiloj 
* angla biografio ĉe "Sensei's Library"
* angla artikolo kun portreta foto 
* angla artikolo pri postmorta honoro 

Kategorio:Goo
Iara (folkloro)

**Iara** aŭ **Uiara**, kiel Alamoa estas brazila versio de sireno. Dum Alamoa estas mara sireno, **Iara** estas rivera sireno. Ŝi estus belega blondulino de verdaj okuloj kiu vivus en grandaj riveroj kaj lagoj kaj iras al bordoj por kombi la longaj haroj, se viro vidas ŝin tiam, freneziĝas kaj blindiĝas. Ankaŭ ŝi naĝas sub kanuoj kaj ĉarmigas virojn, kiujn saltas en la akvon kaj droniĝis.

Ĉar lia haroj estas flavaj kaj liaj okuloj estas verdaj (verdo kaj flava estas brazilaj naciaj koloroj) multaj poetoj uzas ŝin kiel temo de naciismaj verkoj, ekzemple Cassiano Ricardo en Martim Cererê. Ĉar ŝi estas tre ĉarma, **Iara** ankaŭ estas ofta innomo en Brazilo.

Kategorio:Brazila folkloro
Kategorio:Mitaj akvaj estaĵoj
Kategorio:Virinaj personaj nomoj
Fegernicu Nou

**Fegernicu Nou** - jen rumane, prononco , ,  - estas vilaĝo en Rumanio.

## Loĝantaro 
En 1992 ĝi havis 59 loĝantojn, en 2021 estis ankoraŭ 25. Administre ĝi apartenas al la komunumo Sârbi (Alsótótfalu, Gross-Ratzdorf).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapeŝto.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj personoj 
* Sándor Szilágyi N. (15-a de aŭgusto 1948) lingvisto, universitata profesoro http://mnytud.arts.klte.hu/szilagyi/ 

## Eksteraj ligiloj 
*  de la komunumo ()
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Bihor
Pădurenii

Pădurenii estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio

*Pădurenii (Tritenii de Jos) estas vilaĝo en Distrikto Cluj.
*Pădurenii (Mintiu Gherlii) estas vilaĝo en Distrikto Cluj.
Vânători (Ciucea)

**Vânători (Ciucea)** [vınətorj] () estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Huedin. En 1910 ĝi nombris 734 loĝantojn (rumanoj, germanoj), en 1992 545. Ĝia unua skriba mencio estis en 1715. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Kolozs vármegye). Administre ĝi apartenas al Ciucea.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Cenlatorre

**Cenlatorre** estas arta lingvo kreita de anonimulo kun ludaj celoj, kun influo de la franca, itala kaj japana lingvo. La skripto estas de nagario. Influo de la angla en fonologio kaj morfologio estas okulfrapaj, la projekto similas karikaturo de latinida lingvo farita de angloparolanto kiu malmulte konas fremdaj lingvoj.

## Eksteraj ligiloj 
http://www.geocities.com/sinsolent/cenlatorre/ 

Kategorio:Artaj lingvoj
Pădurenii (Tritenii de Jos)

**Pădurenii (Tritenii de Jos)** [pǝdurenij] () estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Turda. En 1910 ĝi nombris 953 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1428 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1406. En mezepoko ĝi estis hungara servutulvilaĝo. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Torda-Aranyos vármegye). Administre ĝi apartenas al Tritenii de Jos.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Tritenii de Sus

**Tritenii de Sus** [tritenij de sus] () estas vilaĝo en Rumanio oriente de Turda.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 1 051 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 1 791 (rumanoj, 25% hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1406. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (*Torda-Aranyos vármegye*). Ĝi kuniĝis kun Tritenii de Jos.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Gravaj personoj 
* Pavel Dan (3-a de septembro 1907 - Cluj, 2-a de aŭgusto 1937): verkisto.
* Flórián Mátyás (Felsődetrehem, 3-a de majo 1818 – Pécs, 2-a de aprilo 1904): historiisto, lingvisto, akademiano.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Vâlcelele

Vâlcelele estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio

*Vâlcelele (Suplacu de Barcău) estas vilaĝo en Distrikto Bihor.
*Vâlcelele (Bobâlna) estas vilaĝo en Distrikto Cluj.
*Vâlcelele (Negru Vodă) estas vilaĝo en Distrikto Constanţa.
Cetan

**Cetan** [ĉetan] ( ĉata:nj) estas vilaĝo en Rumanio nord-nordokcidente de Dej. Administre ĝi apartenas al Vad.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 787 loĝantojn (rumanoj), en 1992 555.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1540. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 Csatány apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka vármegye).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Ĝemelo (apartigilo)

La vorto **ĝemelo** havas la jenajn signifojn:
* **Ĝemelo** estas ĉiu el la idoj naskitaj ĉe la sama akuŝo. Ili naskiĝas unu kelkajn minutojn post la alia, kaj do estas samaĝaj gefratoj.
* **Ĝemeloj** (latine *Gemini*) estas konstelacio de la zodiako de la tera ĉielo. 
* La **ĝemela prima konjekto** estas fama problemo en nombroteorio kiu engaĝas primojn.
* **Ĝemelurboj** estas urboj, kiuj interkonsentis pri speciala partnereco por kultura kaj eble ankaŭ ekonomia interŝanĝo.
* **Ĝemelaj Urboj Internaciaj** estas senprofitcela civitan-diplomatia reto.

Kategorio:Biologio
Katharina Mann

**Katharina Hedwig MANN**, origine: *PRINGSHEIM*, karesnome: *Katia* (naskiĝis la 24-an de julio 1883 en Feldafing, Germanio; mortis la 25-an de aprilo 1980 en Kilchberg ZH, Svisio) estis la edzino de la germana verkisto Thomas Mann.

Katharina Pringsheim havis kvar pli aĝajn fratojn. Ŝia patro Alfred Pringsheim (1850-1941) estis matematikisto kaj ŝia patrino Hedwig Dohm (1855-1942) antaŭ sia edziniĝo estis teatra aktorino. Ŝia avino Hedwig Dohm (1831-1919) estis fama verkistino kaj feministino. La ĝemelfrato de Katharina Klaus Pringsheim (1883-1972) estis direktisto, komponisto, muzik-verkisto kaj instruisto.

Ŝi studis matematikon ĉe sia patro kaj fizikon ĉe Wilhelm Conrad Röntgen, sed ĉesigis tion en 1904, mallonge antaŭ sia edziniĝo al Thomas Mann. La geedziĝfesto okazis la 11-an de februaro 1905 en Munkeno.

La paro havis ses idojn: Erika, Klaus, Golo, Monika, Elisabeth kaj Michael. Post la naskiĝo de Monika, en 1910, Katharina Mann malsaniĝis. Ŝi pasigis plurajn monatojn en sanatorioj. Ŝia restado en Davos, en 1912, inspiris Thomas Mann al la romano *Der Zauberberg*. Antaŭe ŝi jam estis modelo por la karaktero de *Imma SPOELMANN* en la verko *Königliche Hoheit* (1909).

En la jaro 1933 la familio elmigris: unue al Francio, poste Svislando kaj, en 1939, al Usono. Katharina Mann agis kiel manaĝerino de sia edzo, krome ŝi okupiĝis pri la materia sekureco de la familio kaj la evoluigo de la talentoj de la gefiloj.

En 1952 la familio revenis al Svisio, kie Thomas Mann en 1955 mortis. En la jaro 1974 Katharina Mann publikigis siajn memorojn: *Meine ungeschriebenen Memoiren*.

Kategorio:Germanaj verkistoj
Rock & Rule

***Rock & Rule*** estas desegnita filmo de 1983, produkta apud la firmao Nelvana.

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1983
Kategorio:Kanadaj filmoj
Kategorio:Animaciaj filmoj
Kategorio:Sciencfikciaj filmoj
Kategorio:Muzikaj filmoj
Klakdanco

**Klakdanco** estas en la fakto ripozdanco. Tio estas la plej bona movo por tiu, kiuj ŝatas danci kaj ĝoje ripozas dum ĝi. Oni eĉ ne bezonas por ĝi danckunulon.

## Historio 
Radikoj de klakdanco estas verŝajne en Afriko ĉe sudanaj nigruloj, kiuj dancis dum siaj kunvenoj kaj solenoj siajn popolajn dancojn kaj ankaŭ ili tiel liberiĝis dum profundaj tembroj de tamburoj kaj fermentintaj trinkaĵoj de siaj ĉiutagaj, proporcie grandaj problemoj (satiĝi, supervivi). Ili piedklakis siajn ritmojn per nudpiedaj kalkanoj en piedfrapitan argilon. Ankoraŭ hodiaŭ ni povas vidi tiujn ĉi dancojn en diversaj filmoj pri devenaj kulturoj de indiĝenaj afrikanoj.

## Referencoj 
Kategorio:Dancoj
Migdalo

eta|maldekstre|Migdaloj kaj kun ligna ŝelo kaj sen ŝelo

**Migdalo** estas kerno de la frukto de migdalujo.
Ĝi estas longece ovoforma kaj havas (de interne) unue lignan ŝelon kaj due grizan ledecan fruktoŝelon. Interne la kerno estas blanka, kio estas uzata por kuirarto kaj dolĉaĵoj.

La migdalujo (latine: *Prunus dulcis*) apartenas al la familio rozacoj (latine: Rosaceae) kaj estas kreskigita de 4000 jaroj.
Oni kreskigas la migdalujon ĉefe en Kalifornio, Usono, ĉirkaŭ la Mediteraneo, sed ankaŭ en Pakistano kaj Irano. Tamen ankaŭ en Germanio ĝi kreskas en kelkaj regionoj kien verŝajne romianoj alportis ĝin kune kun vinberujoj.

Ekzistas dolĉaj kaj amaraj migdaloj. El tiu lasta oni produktas en Portugalio faman alkoholaĵon, nome *Amendoa*, populare *amarginha*.

## Vidu ankaŭ 
* Migdallakto
* Nukso
* Seka frukto

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* recepto de migdalokuko
* recepto de la migdalpasto 
* araba kuko kun migdaloj
* hungara kuko kun migdaloj 


Kategorio:Prunusoj
Kategorio:Manĝeblaj nuksoj kaj semoj
Daia (Bahnea)

**Daia (Bahnea)** [daja] (hungare: **Dányán** da:nja:n, germane: **Dengel**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Târgu Mureș, administracie apartenanta al la komunumo Bahnea. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 601 loĝantojn  (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 261 (rumanoj, 30% hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1301. Ĝia saksa loĝantaro en la 16-a jarcento pereis. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Renomaj personoj 
* Domokos Bölöni (*11-a de aŭgusto 1946): verkisto, ĵurnalisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș