Andrea Chiti-Batelli

D-ro **Andrea Chiti-Batelli** (naskiĝis en Florenco, en 1920 mortis la 15-an de februaro 2023) estis itala federalisto, mem dirita eŭropisto. Liaj verkoj traktas precipe pri Eŭropo, kun granda fokuso pri la politikaj rilatoj en la eŭropa komunumo kaj en la Eŭropa Parlamento, ĉefe kadre de la eŭropa federalismo, tamen kun vere ampleksa temaro, kiu tuŝas ekde politikaj, leĝaj kaj juraj rilatoj ĝis lingvaj, infanaj kaj bestaj rajtoj en la kontinento.

En 1944 li ekaktivis en la eŭropa federaciisma movado. Dum multaj jaroj li estis funkciulo de la itala senato. Li fariĝis Direktoro de la Eŭropa Oficejo de tiu senato kaj rolis kiel parlamenta konsilisto kaj sekretario de italaj delegitaroj en la Eŭropa Parlamento. Ekde 1977 li plene sin dediĉis al la studoj de la eŭropa afero.

Konsiderata kiel lingvopolitikisto, la lingva problemo estas ja ofta temo en liaj verkoj. Plekonscia oponanto de la hegemonio de la angla, li estas granda subtenanto de Esperanto, kun verkoj dediĉitaj al specifaj politikoj por Esperanto en Eŭropo kaj analizo de la ideoj de L. L. Zamenhof, inkluzive pri hilelismo kaj homaranismo, reviziitaj kaj aplikotaj al la nuntempo. Laŭ li la Esperanto-movado devus transformiĝi en politikan movadon, por povi sukcesi sur politikaj forumoj kiel la Eŭropa Parlamento - kaj la lingva homaranismo de Zamenhof devus esti reformulita konforme al la postulo politikigi la agadon por Esperanto kiel lingvo de eŭropa unuiĝo. Chiti-Batelli vidas tion kiel la "unuan paŝon por poste lanĉi ĝin kiel universalan lingvon".

Li ankaŭ estas aŭtoro de unu el la plej kompletaj libroj pri uzo de bestoj en sciencaj eksperimentoj en Eŭropo, por kio li proponas la kreon de etikaj komitatoj malfermitaj al eksteraj fakuloj kaj ĉefe la centralizon de la testoj al malpli da laboratorioj: “Estas vere, ke multaj eksperimentoj [uzantaj bestojn] ankoraŭ utilas kaj devas esti farataj (sed multaj senutilaj ankaŭ estas farataj). Kaj multaj, pro diversaj kialoj, bezonas esti ripetataj. Tamen kial ili okazas samtempe en pluraj esplorcentroj? Estas ĉirkaŭ kvindek, aŭ iomete malpli, nur en Milano, kaj malmultaj havas taŭgan kaj modernan ekipaĵon”.

Multe kontribuis por la diskonigo de liaj ideoj la manduria eldonisto Piero Lacaita, kiu fine de la 1970-aj jaroj, “kongrue kun la hegelismaj bezonoj de la tempo” kaj “koincide kun la unuaj elektoj al la Eŭropa Parlamento” konfidis la reĝisoradon de eŭropisma eldonserio, *L’Italia e l’Europa* (“Italio kaj Eŭropo”) “al la kompetenteco kaj pasio de Andrea Chiti-Batelli” (laŭ la vortoj de Gaetano Arfé). En tiu serio la “nelacigebla federalisto” kunlaboris kun sennombro da erudiciuloj kaj politikistoj, inkluzive de Altiero Spinelli, kiu en ĝi publikigis *La mia battaglia por un’Europa diversa* (“Mia batalo por diverseca Eŭropo”).

Andrea Chiti-Batelli estis honora membro de la *Accademia delle Arti del Disegno* de Florenco.

## Verkoj 
La vasta verkaro de Andrea Chiti-Batelli ampleksas eseojn, kritikojn, opiniojn kaj redaktoradon. Li kunlaboris kun multaj eldonejoj, ĉefe italaj, kaj ankaŭ kun Universala Esperanto-Asocio. Li verkis ĉefe en la itala kaj la franca, foje en la angla.

## Eksteraj ligiloj 
* Libroj de Andrea Chiti-Batelli ĉe la Libroservo de UEA

## Referencoj 
Kategorio:Italaj politikistoj
Kategorio:Italaj verkistoj