open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Harald Scharff

**Harald SCHARFF** (20a de Februaro 1836 - 3a de Januaro 1912) estis dancisto asocia kun la Reĝa Dana Teatro en la mezo de la 19a jarcento kiu sukcedis al August Bournonville kiel ĉefa dana baleta maskla dancisto post la retiriĝo de tiu lasta el la scenejoj. La fizika beleco de Scharff kaj lia flamarda dancostilo havigis al li grandajn laŭdojn, kaj lia ludado en la *Florfestivalo de Genzano* kaj en *Napoli* de Bournonville estis sukcesegoj.

Scharff estis intima amiko (eble amanto en la komenco de la 1860-aj jaroj) de la poeto Hans Christian Andersen. La fabelo de Andersen nome "La neĝulo" ŝajne estis inspirita de tiu rilato. Scharff unuafoje renkontiĝis kun Andersen kiam tiu lasta estis kvindekjarulo. Ambaŭ estis, almenaŭ, tre proksimaj amikoj dum ioma tempo kaj Andersen klare entuziasmiĝis. Malfacile oni povas diri ĉu tiu rilato estis vere ankaŭ seksa, kvankam la taglibroj de Andersen tion sugestas. Scharff ofte vespermanĝis sole kun Andersen kaj lia donaco de arĝenta dentobroso al la poeto en lia kvindek-sep naskiĝtago markis ties rilaton kiel nekredeble proksima.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Andersen, Hans Christian (2005) [2004], Jackie Wullschlager, eld., Fairy Tales, Tiina Nunnally, New York: Viking, ISBN 0-670-03377-4
* Andersen, Jens (2005) [2003], Hans Christian Andersen: A New Life, Tiina Nunnally, New York, Woodstock, and London: Overlook Duckworth, ISBN 1-58567-737-X
* Terry, Walter (1979), The King's Ballet Master, New York: Dodd, Mead & Company, ISBN 0-396-07722-6
* Wullschlager, Jackie (2002) [2000], Hans Christian Andersen: The Life of a Storyteller, Chicago: University of Chicago Press, ISBN 0-226-91747-9
* Zipes, Jack (2005), Hans Christian Andersen: The Misunderstood Storyteller, New York and London: Routledge, ISBN 0-415-97433-X

Kategorio:Dancistoj
Kategorio:Danoj
Kategorio:Hans Christian Andersen
La sebokandelo

"**La sebokandelo**" () estas 700-vorta literatura fabelo verkita de la dana verkisto Hans Christian Andersen (1805–1875).

Ĝi estis verkita en la 1820-aj jaroj, kio faras ĝin unu el liaj plej fruaj verkoj kaj lia unua konata verko en la fabela ĝenro, sed ties ekzisto estis ŝajne nekonata al fakuloj aŭ al la publiko dum preskaŭ du jarcentoj. Kopio de la manuskripto estis malkovrita en skatolo de la Naciaj Arkivoj de Funen en Oktobro 2012.

La rakonto, verkita en la 1820-aj jaroj, temas pri kandelo, filino de ŝafo kaj krisolo, kiu ne sentas sin aprezata. Ĝi renkontiĝas kun tindrujo kiu ardigas flamon al la kandelo, kaj ĝi finfine trovas sian ĝustan lokon en la vivo kaj disvastigas ĝojon kaj feliĉon por si mem kaj por siaj apuduloj.

Ĝi estis verkita dum Andersen estis ankoraŭ en lernejo kaj dediĉis lin al bonfaranto, en posedo de kies familio ĝi restis ĝis ĝi venis inter aliaj paperoj de la familio al valizo en loka arkivo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kompleta teksto de *La sebokandelo* en dana
* Angla traduko de The Tallow Candle, de Julian Isherwood

Kategorio:Fabeloj de Hans Christian Andersen
Karlo Aleksandro (Saksio-Vajmaro-Eisenach)

**Karlo Aleksandro** aŭ *Karl (Carl) Alexander August Johann* (naskiĝis la  en Vajmaro; mortis la  samloke) estis la reganto de Saksio-Vajmaro-Eisenach ekde 1853 ĝis sia morto.

## Biografio 
Li estis la dua sed pli aĝa postvivanta filo de Karlo Frederiko de Saksio-Vajmaro-Eisenach kaj de la Granddukino Maria Pavlovna Romanova de Rusio. Lia patrino dungis kiel tutoro por Karl la svisan fakulon Frédéric Soret kiu iĝis proksima konatulo de Johann Wolfgang von Goethe.

Kiam li estis la Hereda Grandduko, Karl Alexander establis fortan amikecon kun Fanny Lewald kaj Hans Christian Andersen, sed tiu proksima rilato haltis en 1849 pro la milito kontraŭ Danio pro la duklandoj de Ŝlesvigo-Holstinio (nome Unua German-Dana Milito). La 8-an de julio 1853 lia patro mortis, kaj Karl Alexander iĝis Granda Duko; sed li prokrastis sian konstitucian enoficiĝon ĝis la naskiĝtago de Goethe, la 28-an de aŭgusto 1853.

La dana aŭtoro kaj poeto Hans Christian Andersen estis registrite enamiĝinta de Karl Alexander, kaj verkis "*Mi multe amas la junan dukon, li estas la unua el ĉiuj princoj kiun mi trovas reale alloga*".

## Referencoj 
Kategorio:Dinastio Wettin
Kategorio:Dukoj de Saksio
Kategorio:Granddukoj de Saksio-Vajmaro-Eisenach
Kategorio:Historio de Turingio
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar

Kategorio:Hans Christian Andersen

Kategorio:Germanaj nobeloj
Gregoro 3-a Laham

**Gregoro 3-a**, denaske **Loufti LAHAM**, arabe **غريغوريوس الثالث لحام‎** (naskiĝis la 15-an de decembro 1933 en Daraija, Gubernio Rif Dimaŝk) estas Siria episkopo de la Katolika Grek-Melkita eklezio.

## Biografio 
Loufti Laham fariĝis pastro la .

La  papo Johano Paŭlo la 2-a nomumis patron Loufti ĉefepiskopo-vikario de Jerusalemo de la Katolika Grek-Melkita eklezio.

La  la sinodo de la Katolika Grek-Melkita eklezio, elektis la episkopon Loufti Laham nova patriarko, kun la nomo de Gregoro 3-a Laham, al kiu la papo Johano Paŭlo la 2-a donis la eklezian komunion.; 

La  estis akceptita lia peto por demisio fare de papo Francisko, kaj li estis anstataŭita de la patriarko Youssef Absi.

## Bildoj 

Gregorios-III-in-Cassano-Magnago-Italy.jpg|La patriarko Gregoro 3-a
Gregorios-III-and-Jules-Zerey.JPG|Gregoro 3-a kun Ĉefepiskopo Joseph Jules Zerey en *Abatejo Mater Ecclesiae*, Orta San Giulio, septembro 2009

## Referencoj kaj notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Patriarkeco  

Kategorio:Siriaj episkopoj
Kategorio:Orientaj katolikaj episkopoj
Kategorio:Patriarkoj de Antioĥio
Luterana preĝejo (Tótkomlós)

La **Luterana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Tótkomlós.

## Historio 
80 slovakaj familioj el Békésszentandrás fondis vilaĝon en 1746 en tiu loko, kiu nun estas Tótkomlós. Ili tuj konstruis ankaŭ lignan kirkon. La nun videbla preĝejo estis konstruita inter 1792 kaj 1795. Tiutempe la loĝantoj jam estis 3128. Oni ŝanĝis la ŝindojn al ardezoj en 1922.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas en malgranda korto. La fasado estas simetria, meze la svelta kaj kvadrata turo reliefas. En supra parto de la turo estas rondoteraso, iam por la fajrobrigado. La navo havas brikoformon. Koloroj de la muroj kaj interne, kaj ekstre estas blankaj. Interne en tri flankoj galerio etendiĝas. La altara bildo prezentas la Ĉieliron.

## Fontoj 
* oficiala paĝo 
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj

eta|maldekstre|Turo de luterana preĝejo en Tótkomlós
eta|Monumento en la preĝejkorto

Totkomlós
Totkomlós
Minusinska baseno

La **Minusinska baseno** (ruse Минусинская котловина, Хакасско-Минусинская котловина) formas la sudan parton de la Minusinska depresio kaj etendiĝas sude en  rusa Krasnojarska regiono kaj en Ĥakasio, inter la montoĉenoj de la Sudsibiria montaro.
 
La basenon randas sude Okcidenta Sajano, okcidente Abakan-montaro kaj norde la etendaĵoj de la Kuznecka Alatau, oriente de  Orienta Sajano. La reliefo de la baseno similas al onda-ripa ebenaĵo, kiu estas ividata per valoj. La alteco de la baseno varias de 200 ĝis 700. La Minusinska baseno estas kovrita de agrikulture uzata stepa vegetaĵo. Tie ekzistas karbo-tavoloj. 

Grandaj urboj estas Abakan, Minusinsk kaj Ĉernogorsk. La Jenisejo trafluas la basenon en nordan direkton. Pliaj gravaj riveroj estas Abakan, Oja kaj Tuba.

Kategorio:Terformoj en Ĥakasio
Kategorio:Malaltebenaĵoj en Krasnojarska regiono
Natalia Ginzburg

**Natalia Levi-Ginzburg** (1916-1991) estas unu el la plej gravaj verkistinoj de la itala literaturo de la 20-a jarcento. Inter 1983 kaj 1987 ŝi estis membro de la Itala Parlamento.

## Biografio 
Natalia Levi naskiĝis la  en Palermo, sed ŝi pasigis sian infanaĝon kaj adoleskecon en Torino.
Ŝi havis laikan edukon. La patro, Giuseppe Levi, de juda origino, estis distingita scienculo kaj profesoro de anatomio, la patrino, Lidia Tanzi, estis katolika kaj socialista. La patro kaj la fratoj estis arestitaj kaj procesitaj pro siaj kontraŭfaŝismaj ideoj.

En 1933 Natalia publikigis sian unuan rakonton, *I bambini*, en la revuo *Solaria*.
En 1938 ŝi edziniĝis kun Leone Ginzburg, kontraŭfaŝisma intelektulo de rusa origino kaj profesoro pri rusa literaturo. En tiuj jaroj ŝi estis en amikaj rilatoj kun la kontraŭfaŝismaj intelektuloj de Torino, precipe kun Cesare Pavese kaj Carlo Levi.

En 1940 ŝi sekvis sian edzon, kondamnitan pro kialoj politikaj kaj rasaj al interna ekzilo, al Pizzoli, malgranda kaj malproksima vilaĝo en Abruco, kie li restis ĝis 1943.

En 1942 ŝi publikigis, sub la pseŭdonimo de Alessandra Tornimparte, la unuan romanon, titolitan *La strada che va in città*. Ĉar ŝi estis juda ŝi ne povis subskribi per sia nomo.

Post la morto de la edzo, turmentita kaj murdita en februaro 1944 en la roma malliberejo de Regina Coeli, Natalia alvenis al Romo, ĵus liberigita, kaj estis dungita de la eldonejo Einaudi. Natalia esprimis siajn sentojn pri sia perdo en fama poemo titolita *Memoro*. En aŭtuno de la jaro 1945 ŝi reiris al Torino.
En 1947 ŝi publikigis sian duan romanon, *È stato così*, kiu gajnis la literaturan premion "Tempo".

En 1950 ŝi edziniĝis kun Gabriele Baldini, profesoro, specialisto pri angla literaturo kaj direktoro de la Itala Kultura Instituto en Londono.
Por Natalia komencis bela periodo pri literatura verkado, ĉefe bazita sur la temoj de la memoro kaj de la psikologia esploro. En 1952 ŝi publikigis la romanon *Tutti i nostri ieri*, en 1957 *Valentino*, en 1961 *Le voci della sera*, en 1962 la kolekton de noveloj *Le piccole virtù* kaj en 1963 ŝi gajnis la “Strega Premion” kun *Lessico famigliare*, kiu ricevis fortan konsenton universalan. Ŝi estis ankaŭ aŭtoro de teatraĵoj.

En 1969 ŝia dua edzo mortis. Ŝi daŭrigis kun sia skribado kaj samtempe, kiel multaj intelektuloj de itala maldekstro de la tempo, ŝi komencis pli aktive partopreni en politiko. Tial en 1983 ŝi estis elektita parlamentano por la Itala Komunista Partio (PCI).

Inter la jaroj 1970 kaj 1974 Natalia Ginzburg skribis por la ĵurnalo *Corriere della Sera*, multnombrajn artikolojn pri literaturo kaj kulturo.

En la lastatempaj romanoj *Caro Michele*, *Famiglia*, *La città e la casa*, *La famiglia Manzoni*, ŝi reproponis la temojn karajn al ŝi pri la familia mikrokosmo.

Ŝi mortis en Romo la .

## Literaturo 
* Maja Pflug, *Natalia Ginzburg. Una biografia* (1999), traduzione di Barbara Griffini, Roma: La tartaruga, 2004.

* Nadia Castronuovo, *Natalia Ginzburg. Jewishness as Moral Identity* (2010), Troubador Publishing, 2010.

Kategorio:Italaj judoj
Kategorio:Italaj verkistoj
Kategorio:Italaj politikistoj
Klaŭzuro

[eta|Ŝildo en [klostro de la Monaĥejo Habsthal]]

**Klaŭzuro** (de malfrulatina '** ‚fermo‘, **', ‚fermi‘) signifas la per limo apartigitan areon, rezervitan al la ordenanoj, kiun la ordenano rajtas forlasi nur post permeso de la superulo. Eksteruloj rajtas eniri en tiun areon nur sub certaj kondiĉoj limigitatempe (ekzemple, se temas pri ordenaspiranto, kuracisto aŭ metiisto). La klaŭzurareo de monaĥejo servas por la membroj de la komunumo kiel loko de retiriĝo kaj dissolvo de eksteraj influoj kaj kiel simbolo de la dezerto, en kiu la fruaj eremitoj vivis.
## Literaturo
* Peter Wiesflecker: *„Wir haben strenge Klausur…“ Kirchenrechtliche und kirchenrechtshistorische Aspekte der päpstlichen Klausur am Beispiel der Benediktinerinnenabtei St. Gabriel*. Grazer Universitätsverlag 15, Graz 2010, ISBN 978-3-7011-0179-5.
* Peter Lippert: *Klausur/Kloster* In: Christian Schütz (Eld.): *Praktisches Lexikon der Spiritualität.* Herder, Freiburg im Breisgau, 1992, ISBN 3-451-22614-6, Sp. 716-719
Franz Varrentrapp

**Franz Varrentrapp** (1815-1877) estis germana kemiisto, apotekisto kaj kuracisto, profesoro pri apoteko en Laŭzano, filo de la kuracisto Johann Conrad Varrentrapp (1779-1860) kaj frato de la kuracisto Johann Georg Varrentrapp (1809-1886).

## Vivo 
Li diplomiĝis kiel apotekisto en 1835 en Laŭzano. Poste li laboris en apotekoj en Rastatt kaj Dresdeno antaŭ ol studi kemion en Berlino ĉe Heinrich Rose (1795-1864) kaj Eilhard Mitscherlich (1794-1863). Inter 1839 kaj 1840 li daŭrigis siajn studojn en la Universitato de Gießen, kie li ricevis sian doktoriĝon el la manoj de Justus von Liebig (1803-1873). En Gießen, kune kun Heinrich Will (1812-1890), li disvolvis la Metodon Will-Varrentrapp por determinado de la nitrogeno. Post 1840 li faris sennombrajn esplorvojaĝojn al Anglio kaj Skotlando.

Pere de Liebig, kiu estis amiko de la brunsviga eldonisto Eduard Vieweg (1797-1869), Varrentrapp iĝis sekretario de la Komerca Asocio en Brunsvigo, kie li instruis kemion kaj fizikon, novembre 1841. Tie li servis en la industrio kiel konsultisto pri ekonomiko kaj negocoj.

Li instigis la konservadon de asparago en metalujoj, pli malfrue pavimante la florantan komercon pri industria konservado de nutraĵoj. En 1843, li edziĝis al Elisabeth Kellner (m. 1850), en Frankfurto ĉe Majno. En la sekva jaro li iĝis profesoro pri fiziko kaj kemio en la Instituto pri Anatomio kaj Kirurgio, posteno kiun li okupis ĝis la disiĝo de la Instituto pri Anatomio, en 1869.

En 1852 li edziĝis al Dorette Krüger, en Brunsvigo. En 1868, li rifuzis inviton al la ĵus-fondita Poliktenika Lernejo en Aachen. Aliflanke, li akceptis proponon de sia amiko Heinrich Vieweg (1826-1890) por iĝi asociito de la eldonejoj "Friedrich Vieweg kaj Filo" kaj "Gefratoj Vieweg". Post longa malsano li mortis en Brunsvigo, en 1877.

## Kemia tezo 
* "Ueber die Margarinsaüre" ("Pri la acido de la margarino")

## Literaturo 
* Hessiche Biografie
* Pharmazeutische Zeitung
* Personensuche
* Thibaut - Zycha, Walther Killy
* Elements of Chemistry: Including the Most Recent Discoveries and ..., Robert Kane

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Heptadecanoic_acid3D.png|**Heptadekanata acido**
Stearins%C3%A4ure_Skelett.svg|Stearata acido
Myristic acid 3D.png|Miristata acido
Palmitins%C3%A4ure_Skelett.svg|Palmitata acido

Laurins%C3%A4ure_Skelett.svg|Laŭro-stearata acido
Elaidic acid v2.svg|**Elaidikata acido**
Sebacic acid.png|**Sebacikata acido**
Oleic-acid-skeletal.svg|Oleata acido

## Vidu ankaŭ 
* Limoneno
* Franz Varrentrapp (libristo) (1706-1786)
* Carl Magnus von Rheingrafenstein (1718-1793)
* Johann Conrad Varrentrapp (1779-1860)
* Eilhard Mitscherlich (1794-1863)
* Heinrich Rose (1795-1864)
* Eduard Vieweg (1797-1869)
* Philipp Wilhelm Daubert (1799-1875)
* Justus von Liebig (1803-1873)
* Johann Georg Varrentrapp (1809-1886)
* Heinrich Will (1812-1890)
* Heinrich Vieweg (1826-1890)
* Johan Kjeldahl (1849-1900)
* Franz Varrentrapp (juristo) (1884-1956)
* Günter Scheel (1924-2011)

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj kemiistoj
Kategorio:Germanaj kuracistoj
Kategorio:Germanaj apotekistoj
Longorela saltomuso

eta
La **longorela saltomuso** (*Euchoreutes naso*) estas ronĝulo el familio de saltomusedoj (Dipodidae).

## Karakterizaĵoj 
Longorela saltomuso atingi korpolongon de 7-9 cm, al kio devas aldoni 15-16 centimetrojn de longa vosto. Ties felo estas kolorita je la supro flavece aŭ rozkolore, je la subo blanke. La longa vosto estas kovrita sur ĝia tuta longo kun mallongaj haroj, nur ĉe la pinto estas nigra-blanka kvasto. Kiel plimulton de la saltomusoj, ilin karakterizas longaj malantaŭaj kruroj, ebligante saltetan moviĝon. Inter la piedfingroj estas malgrandaj viloj, kiuj malhelpas ĝin enprofundiĝi en la sablon. Nom-donita trajto estas la grandaj oreloj - la plej granda el ĉiuj saltomusoj - estas je trione pli longa ol la kapo. Tiaj grandaj oreloj ofte karakterizas deserto-vivantajn bestojn, ĉi kiuj tio servas por malvarmigo.

## Disvastiĝo kaj vivejo 
La teritorio de tiu saltomuso etendiĝas sur suda Mongolio kaj la ĉina Ŝinĝango, kie interalie en la dezerto Taklamakano kaj en diversaj montaj areoj en nordo de tiu provinco. Ilia vivejo plejparte estas dezertoj kaj duon-dezertoj, ofte kovritaj per sablo; Ili kelkfoje vivas ankaŭ en stepaj kaj montaj regionoj.

## Konduto 
Oni scias tre malmulte pri kutimoj de ĉi tiu besto. Oni supozas, ke ili plejparte - kiel aliaj saltomusoj – nokte aktivaj kaj dumtage retiriĝas en mem-fositajn tunelojn kaj nestotruojn sub la tero. Iuj saltomusoj vintrodormas, ĉu tio validas ankaŭ por la longa-orela saltomuso, tio ne estas nekonata.

La nutrado de tiuj bestoj probable konsistas parte el insektoj, kiujn ili povas kapti eĉ per rapidaj, altaj saltoj. Iuj el ili estas ankaŭ verŝajna manĝas partojn de la plantoj.

Pri lia reprodukto nenio estas konata.

## Danĝerigo 
Pro la homa ĝenado en ties habitato, IUCN en 1996 klasifikis la specion kiel endanĝerigitan. En 2008, ĝi estis en re-pritakso klasifikita al „nekritika” pro la vasta disvastiĝo kaj granda populacio.

Kategorio:Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj
Kategorio:Ronĝuloj
Pithos

[eta|Kreta *pithos* kun ŝnur-okuloj el la 15-a jarcento aK, [Knossos]]
La ***pithos*** (greke πίθος *Pithos*), pluralo ***pithoi*** ( ***pithoi*** ), estas granda rezervujo de antikvo, ekzemple, por vino, oleo kaj cerealoj, kiuj estis produktitaj tra la Mediteranea kultura areo, precipe sur la insuloj de la Egea Maro kaj Kreto. La produktado de tiaj ĝis homgrandaj vazoj aŭ kruĉoj postulis specialan lertecon de la potisto.

Pithos estas granda (foje eĉ pli ol homo-alta), dikmura, ventra rezervujo el argilo, simila al amforo, sed plej ofte kun plata fundo, kiu ofte havas transport-okulojn en la supra duono. Oni tiris tra tiuj ŝnurojn, tiel la pithos iĝis movebla. Ties surfaco povas esti glata aŭ desegnita en malsamaj koloroj kaj strukture arita. Kolore ekizas *pithoi* de flavgriza, sablokolora, bruna ĝis ruĝ-okra. La pentrita pithoi de la Minoa civilizo (Kamares-stilo) montras fiŝojn.

Pithoi estis ankaŭ uzita en funebro (infana skeleto de Kritsa), sed la ĉefa estis rezervado en ili olivoleo, akvo, mielo, salo kaj greno.

Kategorio:Kulturo de Antikva Grekio
Kategorio:Potoj
La improvizisto

***La improvizisto*** () estas membiografia romano de Hans Christian Andersen (1805–1875). Unuafoje publikigita en 1835, ĝi estis tuja sukceso kaj estis konsiderita grava atingo de Andersen. La historio, respegulas la proprajn veturojn de Andersen en Italio en 1833, kaj montras multon pri sia propraj vivo kaj aspiroj kiel espertitaj de Antonio, la ĉefa rolulo de la romano.

Kategorio:Libroj de Hans Christian Andersen
Kategorio:Membiografiaj libroj
Kategorio:Verkoj el la danlingva literaturo
Kategorio:Vojaĝlibroj
Kategorio:Turismo en Italio
Kategorio:1835
Fajrilo (Andersen)

"**Fajrilo**" (, "La fajrilo" aŭ "La tindrujo") estas literatura fabelo verkita de Hans Christian Andersen pri soldato kiu akiras magian tindrujon kapabla alvoki tri terurajn hundegojn kiuj plenumas liajn ordonojn. Kiam la soldato sukcesis ke unu el la hundoj alportu al li belan princinon nokte al sia ĉambro, li estas malkovrita kaj kondamnita je mortopuno sen havi la tindrujon kaj tiele la hundoj ne povas savi lin. Ekzekutota, li ruze petas fumi kaj sian tindrujon kaj la hundoj venas savi lian vivon. Li restos feliĉa kun la princino.

Tiu rakonto havas siajn fontojn en skandinavia folklora rakonto kiun Andersen lernis en sia infanaĝo, sed ankaŭ la similaĵoj kun "Aladino kaj la magia lampo" kaj kun aliaj rakontoj estis notitaj. Tiu historio estis unu el la unuaj fabeloj de Andersen, kaj estis publikigitaj de C. A. Reitzel en Kopenhago, Danio, la 8an de Majo 1835 en malmultekosta libreto kun tri aliaj rakontoj de Andersen. La kvar rakontoj ne estis favore ricevitaj tiam de la danaj kritikistoj kiuj malŝatis ties neformalan, familiaran stilon kaj mankon de moralo. En 1946, "La tindrujo" estis la materiala fonto por la unua animacia filmo de Danio, kaj, en 2007, por baleto kun vestoj kaj scenaro desegnita de la reĝino Margareta la 2-a.

## En Esperanto aperis 
La fabelon tradukis L.L. Zamenhof al Esperanto kun la titolo "Fajrilo". Ĝi aperis en 1923 en *Fabeloj. Plena Kolekto*.

## Bibliografio 
* Andersen, Hans Christian (2000) [1871], The Fairy Tale of My Life: an Autobiography, New York: Cooper Square Press, ISBN 0-8154-1105-7
* Andersen, Hans Christian; Tatar, Maria (Eld. kaj trad.) (2008), The Annotated Hans Christian Andersen, New York and London: W. W. Norton & Company, ISBN 978-0-393-06081-2
* Andersen, Hans Christian (2005), Wullschlager, Jackie, eld., Fairy Tales, Nunnally, Tiina (Transl.), New York: Viking, ISBN 0-670-03377-4
* Opie, Iona; Opie, Peter (1974), The Classic Fairy Tales, Oxford and New York: Oxford University Press, ISBN 0-19-211559-6
* Wullschlager, Jackie (2000), Hans Christian Andersen: the Life of a Storyteller, Chicago: University of Chicago Press, ISBN 0-226-91747-9

## Eksteraj ligiloj 
* Fabeloj. Plena Kolekto – Unua Parto, enhavas la plenan tekston
* "Fyrtøiet" . Originala dana teksto.
* "The Tinder Box". Angla traduko de Jean Hersholt.

Kategorio:Fabeloj de Hans Christian Andersen
Kategorio:Magio
Kategorio:Fikciaj princinoj
Kategorio:Fikciaj hundoj
Kategorio:Folkloro
Taylor Momsen

**Taylor MOMSEN** (naskiĝis la 26-a de julio 1993 en Sankta Luiso, Misurio, Usono) estas Usona kantistino, aktorino kaj modelo.
Ŝi estas la kantisto de la bando The Pretty Reckless.eta|dekstra|Taylor Momsen

Ŝi stelulis en la filmo *Paranoid Park* (2007) de Gus Van Sant kaj aperis ankaŭ en *We Were Soldiers* (2002).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Plektaĵo

[eta|*La Natte* ([1887) de Pierre-Auguste Renoir]][eta|Ekzemplo de plektaĵrivereto: *Rakaia River* en [Suda Insulo (Nov-Zelando)]]
**Plektaĵo** estas intermiksita aro de facile manuzita aŭ fleksebla materialo, kiel fibroj, fadenoj aŭ haroj. Ĝi estas uzata interalie en la fabrikado de ŝnuroj. La plej konata plektaĵo estas tiu obtenita per interplektado de tri fibroj aŭ tri fibraroj. En Svislando, buterplektaĵo (*Zopf*) estas fako de pano farita el du aŭ tri buloj da plektitaj pastoj kun butero. Pri topologio, plektaĵoj estas ankaŭ matematikaj objektoj, inkluzive traktitaj en la kadro de la "plektaĵteorio". En fiziko de la akvo, "plektita strukturo" estas spontane adoptita de akvo fluanta sub certaj kondiĉoj (sur ebena surfaco kaj certagrade aparta deklivo), aŭ de rivereto fluanta tra lito larĝa plej granda kaj iom kruta sur certaj substratoj formante plektaĵrivereton. Tiuj plektaĵoj estas tre malstabilaj fariĝas kaj malfariĝas laŭ la sezonoj kaj la jaroj , kiel ekzistas en Francio, 5 el kiuj ekzemple la malnovaj kanaloj de Rodano.

## Hararanĝo 
La plektaĵo koncernas do ankaŭ hararo, ĝi povas esti farita per la tuta hararo al unu centra plektaĵo malantaŭ la kapo, aŭ al du aŭ multaj malgrandaj plektaĵoj laŭ modo *Afro*, plibeligitaj aŭ ne de perloj.

En la kolektiva imago, du plektaĵoj, unu sur ĉiu flanko de la kapo, estas konsiderataj aŭ kiel hararanĝo *tipa* de indianoj aŭ kiel hararanĝo de "knabinoj de bona familio ".

En Azio, la longaj plektaĵoj estis aprezitaj de diversaj civilizacioj, tiele en Ĉinio, estis trovitaj ĉe viroj samekiel ĉe virinoj.

Dosiero:PBALille 26 Juillet 2016 restauration des Belles du Nord 27.jpg|Plektaĵoj de sankta Maria Magdala (sculptaĵo en la Palaco de Belartoj (Lillo))
Dosiero:Anna Kournikova, 2009.jpg|Anna Kurnikova (2009), tenisistino
Dosiero:Braid01.jpg|Unika plektaĵo
Dosiero:(A girl of Voss, Hardanger Fjord, Norway) (LOC) (3175015912).jpg|Knabino de Voss (Norvegio en ĉ. 1895)
Dosiero:Young student, India.jpg|Juna studentino de Tamilnado, Barato
Dosiero:Brazil.DouglasSilva.01.jpg|Afrikaj plektaĵoj
Dosiero:Msc 2009-Saturday, 14.00 - 16.00 Uhr-Dett 023 Tymoshenko.jpg | Julija Timoŝenko (2009), ukraina politika virino

## Teĥnikoj pri tekstila, ornama aŭ per si mem faradoj 
 En la tekstila kampo, plektaĵoi estas teĥniko de konfekcio, kiu diferencas de teksado.
 En per si mem farado aŭ kiel teĥniko de kreiva amuzo, tio kunmeta metodo, kiu povas esti uzata ekzemple per plektado de fadenoj kiel ornama girlando.

Dosiero:Braid StepBystep.jpg|Plektado paŝo al paŝo
Dosiero:Väv, Flätor i väska.jpg|Ekzemplo de uzo de plektaĵo el tekstilaj fibroj
Dosiero:2009 tresse ail garlic.JPG|Plektaĵo de ajlo
Dosiero:Postup přípravy vánočky (1).JPG|Plektita pasto de *vánočka*, tradicia pano de Ĉeĥio, antaŭ bakado

## Referencoj 
Kategorio:Hararanĝoj
Kategorio:Teksaĵoj
Otto Lindblad

eta|Busto honora al Otto Lindblad.

**Otto Jonas LINDBLAD** (31 de Marto, 1809 – 26a de Januaro, 1864), estis sveda komponisto. Li estas fama ĉefe pro la muzikigo de *Kungssången*, nome la sveda reĝa himno.

Otto Lindblad estis la filo de pastoro. Li naskiĝis en Karlstorp kaj ĉeestis en gimnazio en Växjö. En 1829 li komencis akademiajn studojn en la Universitato de Lund. En Lund, li formis grupon kun A. E. Christernin kaj J. Meurling, kune kun kiuj li ludis kaj kantis tipon de tripartaj muzikpecoj. La grupo iĝis konata kiel "muzika trifolia bando". En 1836 li finis siajn studojn kaj tute dediĉis sian tempon al muziko. Du jarojn poste li formis la Asocion de Lund-Studentaj Kantistoj. La 5an de Decembro 1844 li prezentis la Reĝan Himnon por la unua fojo, je celebro por la reĝo Oskaro la 1-a.

En 1846 Lindblad entreprenis nacian turnenon kun la menciita *Lunds Studentsångförening*. La enspezo de la turneo estis uzota por studenta loĝado en Lund, sed la profito estis tro malgranda kaj ili sukcesis alporti hejmen nur 1500 *riksdaler*. Printempe de 1847 li enposteniĝis kiel pastoro kaj orgenisto en Mellby. Li edziĝis al Emma Andersson en 1855. Ties nura filo, nome filino, mortiĝis infane. Otto Lindblad mortiĝis en Norda Mellby je aĝo de 55 jaroj, post longa periodo de malsano.

## Komponoj 
* "Trollhättan"
* "Längtan till landet" (pli bone konata kiel "Vintern rasat ut...")
* "Liten fågel"
* "Minnets temple"
* "Sångfåglarne"
* "Till konung Oscar I"
* "Ur Shakespeares Henrik III"
* "Ångbåtssång"
* "Kungssången" - Reĝa Himno

## Referencoj 
Kategorio:Växjö
Kategorio:Romantikaj komponistoj
Kategorio:Svedaj komponistoj
La brava stansoldato

eta|Bildo de Vilhelm Pedersen, unua bildisto de Andersen (1850)
"**La brava stansoldato**" (en dana: *Den standhaftige tinsoldat*) estas literatura fabelo de Hans Christian Andersen pri la amo de stansoldato al papera baletdancistino. Post kelkaj aventuroj, la stansoldato pereas en fajro kun la baletdancistino. La fabelo estis unuafoje publikigita en Kopenhago, Danio, fare de C.A. Reitzel la 2an de Oktobro 1838 en la unua libro de *Fabeloj rakontataj al infanoj. Nova kolekto.* Tiu libro krome konsistas el "La lekanto" kaj "La sovaĝaj cignoj" de Andersen. Tiu rakonto estis la unua de Andersen ne bazita sur folklora rakonto aŭ literatura modelo. "La brava stansoldato" estis adaptita al variaj formatoj kiaj baleto kaj animacia filmo.

## Bibliografio
* Andersen, Hans Christian; Tatar, Maria (Ed. and transl.) (2008), The Annotated Hans Christian Andersen, New Yorkand London: W. W. Norton & Company, Inc., ISBN 978-0-393-06081-2
* Andersen, Hans Christian; Nunnally, Tiina (Trad.); Wullschlager, Jackie (Ed.) (2005) [2004], Fairy Tales, New York: Viking, ISBN 0-670-03377-4
* Zipes, Jack (Eld.) (2003), The Oxford Companion to Fairy Tales: The Western Fairy Tale Tradition from Medieval to Modern, Oxford and New York: Oxford University Press, ISBN 0-19-860509-9

## Eksteraj ligiloj
*"Den Standhaftige Tinsoldat" . Originala dana teksto
*"Den Standhaftige Tinsoldat". Originala dana teksto (Reĝa Biblioteko)
*“The Steadfast Tin Solder“. Angla traduko de Jean Hersholt

Kategorio:Fabeloj de Hans Christian Andersen
Kategorio:Fikciaj militistoj
Imre Halasi

**Imre Halasi** [halaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Halasi Imre** estas hungara reĝisoro, teatrestro, aktoro, parlamentano.

Imre Halasi http://www.imdb.com/name/nm3263157/bio?ref_=nm_ov_bio_sm naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Imre Halasi abiturientis en sia naskiĝurbo en 1969, poste 2 jaroj li lernis en studio de la Nacia Teatro (Budapeŝto). Li estis reĝisorasistanto inter 1970–1974 en Teatro Csokonai (Debrecen), poste en 1979 li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo. Li lernis precipe de András Békés kaj György Lengyel. Post siaj studoj li havis reĝisorajn taskojn en malgranda teatro en Budapeŝto, post 3 jaroj en Nacia Teatro (Szeged). Inter 1980–1989 li estis membro de Hungara Socialista Laborista Partio. En 1982 li partoprenis en fondo de Teatro Hevesi Sándor, kie ekde 1997 li estis ĉefreĝisoro kaj teatrestro. Inter 1994 kaj 1998 li estis ankaŭ parlamenta deputito. Li estis teatrestro de Operetoteatro (Budapeŝto) inter 1997–2000, de Nacia Teatro (Miskolc) inter 2003–2012. Li ricevis premiojn en 1995 kaj 2010.

Li edziĝis en 1983, eksedziĝis en 1993, denove edziĝis en 2006. Lia filo naskiĝis en 1985.

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* József Katona: *Bánk bán* (1983)
* William Shakespeare:
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* (1985)
** Kiel plaĉas al vi (1988)
** Reĝo Lear (1996)
* Gioacchino Rossini: La Cenerentola (2001)
* Ruggero Leoncavallo: *Pagliacci* (2011)

## Elektitaj aktoraj roloj 
* Károly Szakonyi: *Adáshiba* - Imrus
* Gergely Csiky: *Nagymama* - kelnero

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Imidazolo

**Imidazolo** estas heterocikla organika komponaĵo konsistanta je tri karbonatomoj, du nitrogenatomoj kaj kvar hidrogenatomoj. Ĝi estas blanka aŭ senkolora solido solvebla en akvo, estigante milde alkalan solvaĵon. Ĝi estas klasita kiel **diazolo** havante du nenajbarajn nitrogenatomojn.

La imidazolo posedas malfortan acidecon kaj povas formi salojn kun fortaj bazoj. Multaj naturaj produktoj, ĉefe la alkaloidoj, enhavas la imidazolan ringon, krom aliaj drogoj tiaj kiaj certaj antifungaj drogoj, la serion de antibiotikoj derivitaj el la **nitroimidazolo**, la sedativaĵo **midazolamo**.

La ringa sistemo ĉeestas en gravaj biologiaj konstrublokoj, tiaj kiaj histidino kaj la kunrilata hormono histamino. La imidazoloj estas antimetaboloj kaj inhibiciantoj de la histidino kaj uzataj kiel insekticidoj kaj posedas ankaŭ antifungajn proprecojn.

## Historio 
En 1858, la brita germanodevena kemiisto Heinrich Debus (1824-1916) unue raportis pri la imidazolo klarigante pri ĝia strukturo, kvankam pluraj derivaĵoj el la imidazolo estis malkovritaj ĉirkaŭ 1840. La vorto imidazolo estis unue kojnita de la germana kemiisto Arthur Rudolf Hantzsch (1857–1935).

Ĝi unue estis sintezita pere de reakcio inter la **glioksalo** kaj la formaldehido meze de amonio. La sintezo, kvankam ĝi estas relative malalte produktiva, ĝi ankoraŭ uzatas por la kreado de karbon-anstataŭataj imidazoloj.

En la 18-a de novembro 1887 Arthur Rudolf Hantzsch kaj lia asistanto J. H. Weber, subskribis la naskiĝateston de la tiazolo, iu heterocikla organika kombinaĵo konsistanta je tri karbonatomoj, tri hidrogenatomoj, unu sulfuratomo kaj unu nitrogenatomoj simile al la strukturo de la imidazolo. Hantzsch kaj Weber komencis studi ilin kaj tio venigis ilin al la malkovro de la tiazolo. Pli malfrue ili preparis imidazolon, oksazolon kaj selenazolon.
400px|eta|centre|Sintezo de imidazolo meze de amonia medio.

## Literaturo 
* Organic Chemistry Portal
* Imidazole and Benzimidazole Synthesis, M. R. Grimmett
* Organic Syntheses
* The Chemistry of Heterocyclic Compounds, Imidazole and Its Derivatives, Klaus Hofmann
* Encyclopedia.com
* Chemical Book

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Benzimidazole.svg|**Benzimidazolo**
Imidazolines.svg|**Imidazolino**
Pyrrol2.svg|Pirolo
Oxazol.svg|**Oksazolo**
Thiazol.svg|**Tiazolo**
Pyrazol.svg|Pirazolo
1,2,4-triazool.png|**Triazolo**
4-Nitroimidazole.svg|**Nitroimidazolo**
Midazolam.svg|**Midazolamo**
Selenazole Structural Formulae.png|**Selenazolo**

## Farmaciaj derivaĵoj el la Imidazolo 

Ketoconazole_enantiomers.svg|**Ketokonazolo**
Miconazole.svg|**Mikonazolo**
Clotrimazole.svg|**Klotrimazolo**
Fluconazole_skeletal_formula.svg|**Flukonazolo**
Itraconazole.svg|**Itrakonazolo**
Voriconazole_structure.svg|**Vorikonazolo**
|**Midazolamo**

## Referencoj 

Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Alkaloidoj
Kategorio:Simplaj aromataj ringoj
Kategorio:Aromataj bazoj
Gabriella Hámori

**Gabriella Hámori,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hámori Gabriella** estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝi ankaŭ kantas kaj muzikas per transversa fluto.
Gabriella Hámori http://www.imdb.com/name/nm0961121/ naskiĝis la  en Szarvas.

## Biografio 
Gabriella Hámori akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1981, ŝia ĉefinstruisto estis László Marton (reĝisoro). Dum la lasta studenta jaro ŝi havis jam kelkajn rolojn. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro Radnóti, poste laŭvice al Gaja Teatro, Teatro István Örkény. En 2011 ŝi havis kelkajn taskojn en Los Anĝeleso kaj Berlino, inter 2012 kaj 2014 ŝi roladis kaj en Berlino, kaj en Budapeŝto, poste nur en la lasta ĉefurbo. Ŝi ricevis plurajn premiojn en la 2000-aj jaroj.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Viola
** Makbeto (en Berlino)
* István Örkény: *Tóték* - Ágika
* Schiller: Maria Stuart - titolrolo (2014)
* Molière:
** La malsanulo pro imago - Lujzácska
** La Mizantropo - Célimene

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Jadviga párnája* (2000)
* *Állítsátok meg Terézanyut!* (2004) - ĉefrolo
* *Ál(l)omás* (2015) - ĉefrolo

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Julie Andrews kaj aliaj

## Fontoj 
* filmaro
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Stansoldato

eta|250xp|Mezepokaj soldatetoj el plumbo.
**Stansoldatoj** estas miniaturaj figuroj de ludiloj kun formo de soldatoj, nome soldatludiloj kiuj estis tre popularaj kiel ludiloj kaj estas nuntempe popularaj en la etoso de kolektado. Ili povas esti aĉetitaj jam finigitaj aŭ en kruda stato farbota. Ili estas ĝenerale faritaj el alojo, stano, plumbo, aliaj metaloj aŭ plasto. Ofte tre prilaboritaj laŭskalaj modeloj de batalscenoj, konataj kiel dioramoj, estas kreataj por ties publika montrado. Stansoldatoj estis origine preskaŭ ĉiam du-dimensiaj figuroj. Ili estis la unuaj soldatludiloj kiuj estis amas-produktitaj, nome *ebenuloj*. Kvankam tre superitaj en populareco el la fino de la 19a jarcento per tute rondecaj tri-dimensiaj plumbaj figuroj, tiuj ebenaj stansoldatoj plue estas produktitaj.

## Vidu ankaŭ 
* La brava stansoldato de Hans Christian Andersen

## Referencoj 
Kategorio:Ludiloj
Kategorio:Stano
Kategorio:Plumbo
Kategorio:Soldatoj
Gertrúd Havas

**Gertrúd Havas** [havaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Havas Gertrúd** estis hungara pupteatristo, voĉoaktoro. Ŝia edzo estis István Bölöni Kiss.

Gertrúd Havas http://www.imdb.com/name/nm0369712/ naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gertrúd Havas finis aktoran lernejon en 1943, poste ŝi akiris diplomon en Teatra Akademio en 1946. Tamen ŝi estis poste laboristo en fabriko, sed en la sekva jaro ŝi partoprenis en fondo de pupteatro, el kio evoluis la Pupteatro (Budapeŝto). Inter 1955-1958 ŝi estis membro de la Hungara Radio, kie ŝi havis rolojn en programoj pri fabeloj. En 1958 ŝi revenis al la Pupteatro, kie ŝi restis ĝismorte. Ŝia infaneca voĉo estis ofte aŭdebla en fabelprogramoj de Hungara Televizio. Ŝi ricevis premiojn en 1966 kaj 1974.

## Elektitaj pupteatraj roloj 
* William Shakespeare: Somermeznokta sonĝo - Puck, Babvirág
* Béla Bartók: *A fából faragott királyfi* - feo
* Mihály Vörösmarty: *Csongor és Tünde* - ina ĉefrolo

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Anne Baxter kaj aliaj
* hungaraj voĉoj de desegnofilmoj kaj de aliaj fabeloj, inter ili la plej fama estis "Mazsola" [maĵola]

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto
* filmaro
* datenoj kun foto

Kategorio:Hungaraj pupteatristoj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Aleix Espargaró

eta|dekstra|Aleix Espargaró
**Aleix ESPARGARÓ** (naskiĝis la 30-an de julio 1989 en Granollers) estas hispana motorciklisto.

Komencas en Klaso 125 kiel wildcard per Honda. En 2005 konkurencas en 125 per Honda. En 2006 konkurencas komence en 125, tiam en Klaso 250, iam per Honda. En 2007 kaj 2008 konkurencas en 250 per Aprilia. En 2009 faras malmultajn aperojn en 250 kaj MotoGP (en la lasta klaso per Ducati de la teamo Pramac Racing). En 2010 konkurencas en MotoGP per Pramac Racing. En 2011 konkurencas en Moto2 per Pons Kalex. En 2012 kaj 2013 konkurencas en MotoGP per ART de la teamo Aspar. En 2014 konkurencas per Forward Racing (kondukas Forward Yamaha). En 2015 ekkuras al la Suzuki. En 2017 ekkuras al la Aprilia.

## Rezultoj en MotoGP 
Kategorio:Hispanaj motorciklistoj
Kategorio:Pilotoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Hispanio
Nyhavn

altdekstre=1.75|eta|Kolorplenaj fasadoj laŭlonge de Nyhavn.
**Nyhavn** (prononce en dana [ˈnyhɑʊ̯ˀn]; Nova Haveno) estas 17a-jarcenta akvoborda, kanala kaj distra distrikto en Kopenhago, Danio. Ĝi etendas el la placo Kongens Nytorv al la haveno ĝuste sude de la teatro *Skuespilhuset*, kaj montras belan serion de brilkoloraj loĝejoj de la 17a kaj komenco de la 18a jarcentoj kaj trinkejoj, kafejoj kaj restoracioj. La kanalo havenas multajn historiajn lignajn ŝipojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kopenhago-Portalo - Nyhavn 
* Fonto

Kategorio:Kopenhago
Kategorio:Havenoj
Kategorio:Kanaloj
Kategorio:Turismo en Danio
Ĝardenoj de la Kastelo Rosenborg

La **Ĝardenoj de la Kastelo Rosenborg** (, laŭvorte **La Ĝardeno de la Reĝo**) estas la plej antikva kaj plej vizitata parko en centra Kopenhago, Danio.

eta|maldekstre|Ĝardenoj de la Kastelo Rosenborg.
Establitaj en la komenco de la 17a jarcento kiel la privataj ĝardenoj de la Kastelo Rosenborg de la reĝo Kristiano la 4-a, la parko enhavas ankaŭ kelkajn aliajn historiajn konstruaĵojn, kiaj la kazernoj Rosenborg, hejmo de la Reĝaj Gvardioj, same kiel de granda nombro de statuoj kaj monumentoj. La parko ankaŭ estas hejmo de provizoraj artekspozicioj kaj aliaj eventoj kiaj koncertoj somere.

## Eksteraj ligiloj 
* Orangeriet, oficiala retejo

Kategorio:Kopenhago
Kategorio:Turismo en Danio
Solvang (Kalifornio)

**Solvang** (el dana por "sunkampo") estas urbo en Kantono Santa Barbara (Kalifornio). Ĝi situas en la Valo Santa Ynez. La loĝantaro estis 5,245 je la censo de 2010, el 5,332 je la censo de 2000. Solvang estis aligita kiel urbo la 1an de Majo, 1985.

Solvang estis fondita en 1911 sur preskaŭ 3,600 ha de la meksika bieno Rancho San Carlos de Jonata, fare de grupo de Danoj kiuj estis veturintaj okcidenten por setligi danan kolonion for el la mezokcidentaj vintroj. La urbo estas hejmo de nombraj bakejoj, restoracioj, kaj komercistoj kiuj proponas guston de produktoj el Danio en Kalifornio. Ankaŭ la arkitekturo de multaj fasadoj kaj konstruaĵoj montras tradician danan stilon. Estas kopio de la fama statuo de La marvirineto de Kopenhago, same kiel estas alia de busto de la fama dana fabelverkisto Hans Christian Andersen. Ankaŭ kopio de la fama turo de Kopenhago nome Ronda Turo aŭ *Rundetårn* en la skalo 1:3 estis finigita en 1991 kaj povas esti vidata en la urbocentro.

eta|centre|800ra|Solvang street view

## Referencoj 
## Bibliografio 
* *Bethania Evangelical Lutheran Church, Our First 75 Years 1912–1987*, Solvang, 1987.
* William Etling, *Sideways in Neverland: Life in the Santa Ynez Valley, California*, iUniverse, Inc., 2005, 328 pages. ISBN 978-0-595-36190-8
* Joanne Rife, *Solvang. Denmark in the USA*, The Book Loft, Solvang, 1975.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Solvang Conference & Visitors Bureau
* Solvang, CA
* Activities to do in Solvang 
* http://asmalltrip.com/v/a-few-hours/explore-solvang-a-mix-of-denmark-and-wine-country-just-a-few-hours-from-the-bay-area

Kategorio:Kalifornio
*
Kategorio:Hans Christian Andersen
Etiko de amaskomunikado

**Etiko de amaskomunikado** esploras la interrilaton inter amaskomunika esprimado kaj homa konduto. Ĝi pripensas alternativajn agokonceptojn, laŭ kiuj oni povas prijuĝi la kvaliton kaj la adekvatecon de amaskomunika agado. Ĝi estas parto de etiko.

En ĵurnalista etiko kaj amaskomunikila etiko, la termino "vido el nenie" priskribas specon de falsa neŭtraleco, per kiu ĵurnalistoj erarigas la publikon, kreante la impreson, ke kontraŭaj partioj de afero havas egalan ĝustecon kaj validecon, eĉ kiam la vero aŭ malvero de la asertoj de la partioj estas reciproke ekskluzivaj kaj kontroleblaj per diligenta esploristo.

## Referencoj 
Kategorio:Amaskomunikiloj
Kategorio:Ĵurnalismo
amaskomunikado
La marvirineto (statuo)

[eta|dekstra|Statuo de *La marvirineto* en [Langelinie. Tiu bildo estas malpermesita en Vikipedio dum aperas ĉie ajn en bildoj en la tuta mondo.]]
***La marvirineto*** () estas bronza statuo de Edvard Eriksen, kiu montras marvirineton. La skulptaĵo estas montrita sur roko ĉe la akvobordo de la promenejo Langelinie en Kopenhago, Danio. Laŭ la germana gazeto *Der Spiegel*, la statuo situa en Kopenhaga haveno estis ĉiam estis preciza kopio, dum la heredantoj de la skulptaĵo tenas la originalon je nemontrita loko. Ĝi estas 1.25 m alta kaj pezas 175 kilogramojn.

Baze sur la fabelo samnoma de la dana aŭtoro Hans Christian Andersen, la malgranda kaj neimpona statuo estas simbolo de Kopenhago kaj estis ĉefa turisma allogo ekde 1913. En ĵusaj jardekoj ĝi estis populara celo de vandaloj kaj de politikaj aktivuloj.

*La marvirineto* estas inter simbolaj statuoj kiuj simboligas urbojn; aliaj estas: *Manneken Pis* en Bruselo, la Statuo de Libereco en Novjorko kaj *Kristo Savinto* en Rio-de-Ĵanejro. En kelkaj okazoj, urboj mendis similajn statuojn, kiaj *Merlion* de Singapuro.

De kiam la statuo estis metita en la havenon, ĝi estis vandaligita multajn fojojn kaj ĉiam renovigita. Estas multaj ekzemploj pri detruo de la statuo. Inter ili - en aŭgusto 1964, la kapo de la statuo estis segita de membroj de politika movado estrata de Jürgen Nash; En septembro 2003, la statuo estis krevigita de la roko sur kiu ĝi sidas uzante eksplodaĵojn; Kaj en 2004 la tuta Burka estis kovrita per burko kun la titolo "Turkio en la EU?", De manifestaciantoj, kiuj kontraŭis la aliĝon de Turkio al la EU.

La statuo staras en la haveno dum 97 jaroj. En 2010, la Kopenhaga Urba Konsilio aprobis la translokigon de la skulptaĵo al la Expo 2010 en Ŝanhajo, Ĉinio, de majo ĝis oktobro 2010, kie ĝi staris en la dana pavilono. Ĉi tiu estis la unua fojo, ke la statuo translokiĝis al alia lando. Post ĉirkaŭ duonjaro li estis resendita al sia loko en Kopenhago

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* *The Little Mermaid*. Photo gallery from Denmark. Hans Christian Andersen Information 
* *The Little Mermaid*  – 360 degree QuickTime VR panorama from Copenhagen
* *The Little Mermaid* human statue recreated in Sydney, Australia

Kategorio:Kopenhago
Kategorio:Skulptaĵoj
Kategorio:Marvirinoj
Kategorio:Turismo en Danio
Kategorio:Hans Christian Andersen
Plena Verkaro de Zamenhof

La *Plena Verkaro de Zamenhof* (PVZ) estis komencita de Ito Kanzi por eldonado de 1973. Pro tiu kolosa laboro la Komitato de UEA distingis s-ron Ito per la honora membreco de la Asocio en 1990 kaj en 1991 li ricevis la FAME-premion.  

La minuskle skribita PVZ - Ludovikito konsekvence ne uzis majusklojn - en tre bela fizika prezento konsistas el 16 volumoj de originalaĵoj, 7 volumoj de tradukoj kaj 8 miks-enhavaj kromkajeroj.  Laŭ alia redakta koncepto Ludovikito kunmetis 
ankaŭ tri volumojn de "iom reviziita plena verkaro de l.l. zamenhof" 
(Originalaroj I-III).  Tria serio estas Ludovikologia Dokumentaro, "eble 
neniam kompletigotaj necesaj aldonoj al la pvz", kies plano antaŭvidis 26 
volumojn, el kiuj aperis 21.

Jam antaŭ ol li komencis sian laboregon pri la verkoj de L. L. Zamenhof, Ito 
Kanzi verkis pli ol 4000-paĝan japanlingvan biografian romanon pri la vivo 
de la aŭtoro de Esperanto.  Ĝia unua volumo aperis en 1967 kaj la 
sepvoluma verko kompletiĝis en 1973.

Kategorio:Verkoj de L. L. Zamenhof
Kategorio:Esperanto-libroserioj
Kategorio:Libroj de Ito Kanzi
Adamantano

**Adamantano** estas senkolora kristala kemia komponaĵo kun kamforeca odoro. Ĝi estas cickoalkano kaj la plej simpla diamantoido. Molekuloj de adamantano konsistas je kvar konektitaj cikloheksanaj ringoj aranĝitaj laŭ "brakseĝa" konfiguracio. Ĝi estas unika pro tio ke ĝi estas rigida substanco kaj virtuale streĉo-libera.

Alia konfiguracio simile al boato ankaŭ ekzisteblas. La adamantano estas la plej stabila inter ĉiuj izomeroj kies formulo estas **, inklude de la iom simila strukturo konata kiel **tuistano**. La spaca aranĝo de la karbonatomoj en la molekulo de adamanteno estas la sama kiel en la kristala diamanto.

## Historio 
La ebleco pri la ekzistado de hidrokarbonido kun formulo ** kaj strukturo simila al tiu de la diamanto estis unue sugestita de H. Decker en 1924. Li nomis tiu molekulon "dekaterpeno".

Samjare, la germana kemiisto Hans Meerwein (1879-1965) provis sintezi la kombinaĵon per reakcio inter la formaldehido kaj la **duetila malonato** ĉe influo de la piperidino. Tio estis la unua laboratoria provo pri sintezo de tiu substanco. Sed, anstataŭ la dezirata produkto, Meerwein estigis la 1,3,5,7-kvarkarbometoksoduciklo [3.3.1]nonano-2,6-diono.

La nova komponaĵo estis nomita **Estero de Meerwein**. Pli malfrue ĝi estis uzata en la sinteza procedo de la adamantano kaj ĉiuj ĝiaj derivaĵoj. Alia germana kemiisto, D. Bottger, provis produkti la saman kombinaĵon uzante la Esteron de Meerwein, sed li malkovris alian derivaĵon de ĝi.
250px|eta|centre|**Estero de Meerwein**

## Literaturo 
* Selective Toxicity: The physico-chemical basis of therapy, Adrien Albert
* Advances in Adamantane Research and Application: 2012 Edition: ScholarlyPaper
* Distance, Symmetry, and Topology in Carbon Nanomaterials, Ali Reza Ashrafi, Mircea V Diudea
* Synthesis, Properties and Applications of Ultrananocrystalline Diamond ..., Dieter M. Gruen, Olga A. Shenderova, Alexander Ya. Vul'
* Symmetry through the Eyes of a Chemist, Magdolna Hargittai, Istvan Hargittai

## Izomeroj de la adamantano 

(R)-Limonen.svg|Limoneno
Phellandrene_alpha.svg|α-Felandreno
Camphene.png|Kamfeno
Carene,_4-.svg|**Kareno**
Myrcen.svg|Mirceno
Alpha-ocimene.svg|**α-Ocimeno**
(%2B)-alpha-pinene-3D-balls.png|α-pineno
Beta-pinen.svg|β-pineno
(%C2%B1)-Sabinene_Structural_Formulea_V.1.svg|**Sabineno**
Syntin.svg|**Sintino**
Alpha_terpinene.png|alfa-terpinoleno
Twistane1.svg|**Tuistano**
Thujene3D.png|**Tuĵeno**

## Vidu ankaŭ 
* Piperidino
* Urotropino
* Hans Meerwein (1879-1965)
* Vladimir Prelog (1906-1998)
* Paul von Rague Schleyer (1930-1914)

## Referencoj
Prozo el Danaj-Norvegaj Aŭtoroj

**Prozo el Danaj-Norvegaj Aŭtoroj** estas antologio de tekstoj el danaj kaj norvegaj aŭtoroj. La tradukisto estis H. Th. Thomsen. Ĝi estis eldonita en Esperanto-Forlaget, Kristiania, 1908. Ĝi havas 62 paĝojn.

## Eksteraj ligiloj
* Anekdoto

Kategorio:Libroj aperintaj en 1908
Kategorio:Literaturo de Norvegio
Kategorio:Literaturo de Danio
Sándor Hindi

**Sándor HINDI** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hindi Sándor** estis hungara aktoro. Lia familia nomvarianto estis *Hindy* dum la fruaj tempoj.

Sándor Hindi http://www.imdb.com/name/nm1021626/ naskiĝis la  en Újpest, li mortis en marto de 1982 en Budapeŝto.

## Biografio 
Sándor Hindi akiris diplomon en Teatra Akademio en 1947. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto), kie li restis ĝis la emeritiĝo en 1977. Dum la Hungara revolucio de 1956 li estis membro de la aktora komisiono. Kelkfoje li ricevis rolojn en filmoj kaj en la Hungara Radio. Li ricevis premiojn en 1953  kaj 1957.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Reĝo Lear - kavaliro; kuracisto
** Hamleto - spirito de patro de Hamleto
** Makbeto — Ross; Cathness
** Otelo — Brabantio; Montano; unua nobelo
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* — Antonio; Curio
** Rikardo la 3-a — Lord Stanley; grafo Oxford
** *Antonio kaj Kleopatra* — Philo
** *Timono de Ateno* — dua senatano
** *Koriolano* — Piger
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - voĉo de la Sinjoro; unua entreprenisto; dua vendisto; unua kortegano
* Henrik Ibsen: *Peer Gynt* — la kapitano
* József Katona: *Bánk bán* — banuso Petur; banuso Simon
* Molière: *La Avarulo* — ĝendarmo

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* *Ludas Matyi* (1949)
* *Föltámadott a tenger* (1953)
* *Dúvad* (1959)
* *Már nem olyan időket élünk* (1964)
* en 5 eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* datenoj kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj