Monto Sainte-Victoire

**Monto Sainte-Victoire** (esperantlingve "Sankta-Venko", en la provenca okcitana lingvo *Mont Venturi* laŭ la klasika normo aŭ *Mont Ventùri* laŭ la mistrala normo) estas kalkoŝtona monto en la sudo de Francio.

## Geografio 
Ĝi situas oriente de Aix-en-Provence.

### Topografio 
Monto Sainte-Victoire etendiĝas laŭ 18 kilometroj per 5 kilometroj, laŭ strikta okcident-orienta direkto. Ĝi situas sur departementoj Bouches-du-Rhône kaj Var, kaj sur komunumoj Puyloubier, Saint-Antonin-sur-Bayon, Rousset, Châteauneuf-le-Rouge, Beaurecueil, Le Tholonet, Vauvenargues, Saint-Marc-Jaumegarde, Pourrières, Artigues kaj Rians.

eta|dekstra|Pic des Mouches vidata de suda flanko

La monto kulminas je pic des Mouches ( laŭ IGN), proksime de la orienta fino de la monto, kaj ne je Croix de Provence (946 m laŭ IGN) proksima de okcidenta fino kaj videbla de Aix. Pic des Mouches estas unu el la plej altaj kulminoj de departemento Bouches-du-Rhône, post pic de Bertagne, kiu kulminas je  kaj kiu situas sur Monto Sainte-Baume.

 de Monto Sainte Victoire estas klasitaj de 1983.

### Hidrografio 
Nord-okcidente kaj piede de la monto, sidas lago Bimont, lago Zola kaj iliaj baraĵoj.

Estas ankaŭ riveretoj Cause, Infernet kaj Bayon.

### Paleontologio 
La monto enhavas plurajn postrestaĵejojn de ovoj de dinosaŭroj tutmonde konataj, el kiuj tiu de Roques-Hautes / Les Grands-Creux situanta sur komunumo Beaurecueil.

### Sismeco 
En la , okazis forta tertremo en Provenco

En la , 21:14:37 UTC : tertremo forta je 4,3 kun surcentro sude de la monto.

### Klimato 
La klimato estas mediteranea : varma somere, suna kaj malvarmeta vintre, dolĉa intersezone kaj precipe printempe.

Somero estas varma kaj seka, vintro estas seka. Aix-en-Provence, urbo situanta je kelkaj kilometroj okcidente, havas 300 suntagojn ĉiujare.

### Suda flanko 

dosiero:La Sainte Victoire - Cadolive.jpg|Monto Sainte-Victoire, Cadolive.
dosiero:Pic-des-mouches.JPG|Kalkaj klifoj de Pic des Mouches
dosiero:Sainte-victoire-soleil-couchant.JPG|Kalkaj klifoj de suda flanko
dosiero:La montagne sainte victoire de près2.JPG|Klifoj
dosiero:Jonquilles montagne Sainte Victoire par JM Rosier.JPG|Narcissus assoanus
dosiero:Végétation sur le (petit) flanc à l'ouest.JPG|Vegetalaro okcidente de la monto, proksimume laŭ sud-okcidenta direkto.

La suda flanko karakteriziĝas per ĉeesto de grandaj kalkaj klifoj altaj je 500 ĝis  kies blanka aspekto aldonita al sunlumo aspektigas ĝin kiel alta murego.

Piede de klifoj, troveblas vepraroj, anzino, kirmesa kverko, halepa pino (popolo reduktita post incendio de 1989) sed ankaŭ kulturoj de (migdalujoj kaj olivarboj).

### Norda flanko 
Inter la multaj specioj kreskantaj sur tiu flanko, krokusoj same kiel sovaĝaj iridoj kaj flavaj narcisoj multas.
Eblas vidi ankaŭ buksojn kaj diversajn speciojn de arbustoj.

dosiero:Sainte_victoire_versant_nord.JPG|Monto Sainte-Victoire vidata de Saint-Marc-Jaumegarde
dosiero:Crocus at north of the montagne sainte Victoire by JM Rosier 1.JPG|Krokusoj alte trovitaj sur norda flanko
dosiero:Montagne Saint Victoire.JPG|Monto Sainte-Victoire vidata de Chemin des Lauves

## Historio 
eta|Enirejo de priorejo Sainte-Victoire, monumento klasita historia
keltaj-liguraj restaĵoj de opidumoj de Untinos kaj de Bramefan atestas pri malnova ĉeesto sur tiuj lokoj.

### Turismo 
[eta|maldekstra|Monto Sainte-Victoire vidata de [Aix-en-Provence (oriente)]]
Studo publikigita en januaro 2011 rivelis ke, inter marto 2009 kaj marto 2010,  personoj surtretis lokon Sainte-Victoire.

## Medio 
### Loko Natura 2000 
[eta|Monto Sainte-Victoire kun vido al [Croix de Provence]]
La loko klasita Protektita birda areo ( Zone de protection Spéciale aŭ ZPS) (kodo : FR9310067) nomita « Montagne Sainte-Victoire » kovras  en nur unu peco kaj altas inter 246 kaj .

### Marko « Grand Site de France » 
La loko akiris la markon Grand site de France la .
eta|maldekstra|Croix de Provence

### Pentrado 
[eta|maldekstra|Sainte-Victoire pentrita de [Paul Cézanne]]
Ĝi inspiris plurajn famajn pentristojn:
* Paul Cézanne, kiu sesdekfoje pentris la monton
* Pablo Picasso, kiu aĉetis Kastelon de Vauvenargues, kiu kuŝas je la piedo de la monto. Li instalis pentrejon inter 1959 kaj 1962 kaj estis entombigita tie.
* Vasilij Kandinskij
* Renoir

## Vidu ankaŭ 
[eta|maldekstra|Monto Sainte Victoire vidata de [Trets.]]

### Vidu ankaŭ 
* Reto de grandaj lokoj de Francio
* Croix de Provence

### Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Provenco
Kategorio:Bouches-du-Rhône
Kategorio:Var
Sainte-Victoire
Sainte-Victoire
Sainte-Victoire
Sainte-Victoire