open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kipra kuirarto

[eta|maldekstra|[Skordalio|Skordalia saŭco, humuso kaj legomoj]]
[eta|220px|Bamies ([okrokun tomato kaj oleo)]]
**Kipra kuirarto** estas kuirarto de Kipro kaj proksime rilata al la greka kaj turka kuirartoj; ĝi ankaŭ estis influita de bizanca, franca, itala, kataluna, otomana kaj mezorienta kuirartoj.

Ofte uzataj ingrediencoj estas freŝaj legomoj kiel kukurbetoj, verdaj piproj, okro, verdaj faboj, artiŝokoj, karotoj, tomatoj, kukumoj, laktuko kaj vinberaj folioj, kaj legomoj kiel fazeoloj (por fasolio), larĝaj faboj, pizoj, kikeroj kaj lentoj. Piroj, pomoj, vinberoj, oranĝoj, mandarenoj, nektarinoj, mespiloj, rubusoj, ĉerizoj, fragoj, figoj, akvomelono, melono, avokado, citrusoj, citrono, pistako, migdalo, kaŝtano, juglando, avelo estas iuj el la plej oftaj fruktoj kaj nuksoj.

La plej bone konataj spicoj kaj herboj inkludas pipron, petroselon, erukon, celerion, freŝan koriandron, timianon kaj origanon. Tradicie semoj de kumino kaj koriandro konsistigas la ĉefajn kuiradajn aromojn de la insulo. Mento estas tre grava herbo en Kipro. Ĝi kreskas abunde, kaj la lokanoj uzas ĝin por ĉio, precipe en pladoj enhavantaj viandon.

La deserto estas kutime frukto aŭ *glika* – tradicia suker-konservitaj fruktoj kaj nuksoj.

Por grekaj kipranoj, estas multaj fastaj tagoj difinitaj de la Greka Ortodoksa Eklezio, kaj kvankam ne ĉiuj aliĝas, multaj fastas. En ĉi tiuj tagoj efektive ĉiuj bestaj produktoj ne devas esti konsumitaj. Legomoj estas manĝitaj anstataŭe, foje kuiritaj en tomata saŭco (greka: yiahni aŭ turka: yahni) sed pli kutime simple pretaj per olivoleo kaj citrono. Iuj tagoj eĉ ne estas oleo. Ĉi tiuj manĝoj ofte konsistas el kruda cepo, kruda ajlo kaj seka ruĝa kapsiko, kiu manĝeblas kune kun ĉi tiuj aŭsteraj pladoj por aldoni diversajn gustojn, kvankam ĉi tiu praktiko ekmalaperas.

## Notoj 

Kategorio:Greka kuirarto
Kategorio:Mediteranea kuirarto
Kategorio:Turka kuirarto
Universitato Aoyama Gakuin

eta|prelegejo *Berry* en la kampuso *Aojama*
**Universitato Aoyama Gakuin** aŭ *Universitato Aojama Gakuin*, japane 青山 学院 大学, latinliterigite *Aoyama Gakuin Daigaku*, estas privata universitato en la kvartalo Ŝibuja de Tokio en Japanio. Origine establita en 1874 fare de misiistoj de la usona Metodisma Episkopa Eklezio, ĝi estis reorganizita en sia nuna formo en 1949. La universitato Aoyama Gakuin festis sian 140-jaran datrevenon en 2014 kaj estas unu el la plej malnovaj altlernejoj de Japanio.

La universitato establis nacian reputacion pri kvalito kaj edukado kaj pri sia internacia etoso - ĝi estas vaste rekonita kiel unu el la plej gravaj privataj universitatoj en Japanio.

Ĝi laŭ memprezento celas eduki studentojn kun forta sento de socia respondeco kaj moraleco por kontribui al socio kaj hodiaŭa mondo konforme al sia eduka politiko bazita sur la kristana fido.

La studentaj kaj diplomitaj programoj de la universitato inkludas kursojn pri literaturo, juro, ekonomiko, komerco, internacia politiko, ekonomiko, komunikado, scienco, inĝenierado kaj kulturaj studoj. La universitato havas specialajn programojn en la kampoj de internacia administrado, juro kaj profesia kontado.

## Vidu ankaŭ 
* Hiroyuki Usui

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Sportejoj en Japanio
Kategorio:Universitatoj en Tokio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1949
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1940-1949
Kategorio:Kvartalo Ŝibuja
Ciambotta

eta
La **ciambotta** estas tipa plado de suda itala kuirarto, esence temas pri stufaĵo, kiu povas esti konsumita kiel antaŭplado aŭ kiel unua aŭ dua plado laŭ la ingrediencoj el kiuj ĝi estas farita kaj kiel ĝi estas kuirita.

La ciambotta baziĝas sur legomoj, sed povas prezenti aliajn ingrediencojn kiel viando aŭ fiŝo. La legomoj elektitaj estas kutime: terpomoj, melongenoj, tomatoj, piproj, cepo, aromaj herboj.

Estas diversaj popularaj variantoj.

Kategorio:Stufaĵoj
Butila klorido

**Butila klorido** aŭ **klorobutano** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la klorida acido kaj butila alkoholo. Butila klorido estas senkolora likvaĵo kun penetranta odoro, uzata kiel analiza reakciaĵo kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Butila klorido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Butila klorido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de butanolo kaj klorida acido kaj metala zinko:

### Sintezo 2 
* Preparado kun butanolo kaj kloro:

### Sintezo 3 
* Preparado per interagado de butanolo kaj sulfurila klorido:

### Sintezo 4 
* Preparado per reakcio inter tionila klorido kaj butila alkoholo:

### Sintezo 5 
* Preparado per reakcio inter *fluorobutano* kaj *kalcia klorido*:

### Sintezo 6 
* Preparado per reakcio inter butila alkoholo kaj fosfora triklorido:

### Sintezo 7 
* Preparado per reakcio inter butila alkoholo kaj fosfora kvinklorido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Reakcio kun natria metoksido:

### Reakcio 2 
* Reakcio kun etileno:

### Reakcio 3 
* Sapigo de la *butila klorido*:

### Reakcio 4 
* Reakcio kun salikata acido:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun zinko kaj klorida acido:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun *arĝenta nitrito*:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun amoniako:

### Reakcio 8 
* Reakcio kun natria jodido:

### Reakcio 9 
* Reakcio kun natria hidrogena sulfido:

## Vidu ankaŭ 
* Kloridoj

## Literaturo 
* Cameo Chemicals
* PrepChem
* Code of Federal Regulations
* The Bridge To Organic Chemistry: Concepts and Nomenclature
* Advanced Organic Chemistry: Part A: Structure and Mechanisms
* Comprehensive Practical Organic Chemistry: Qualitative Analysis
* Synthetic Methods of Organometallic and Inorganic Chemistry
* Encyclopedia Of Corrosion Technology

## Referencoj 
Kategorio:Kloridoj
Kloridoj
Nica salato

eta
La **Nica salato** (france **salade niçoise** kaj okcitane **salada nissarda**), estas salato de la franca urbo Nico. Ĝi estas tradicie farita el tomatoj, boligitaj ovoj, nicaj olivoj, anĉovoj, kaj olivoleo. Ĝi estis populara tutmonde ekde la komenco de la 20-a jarcento, kaj estis preparita kaj diskutita de multaj famaj kuiristoj. Delia Smith nomis ĝin "unu el la plej bonaj kombinaĵoj de salataj ingrediencoj iam inventitaj" kaj Gordon Ramsay diris, ke "ĝi eble estas la plej bona somera salato el ĉiuj."

Ĝi povas esti servata kiel kunmetita aŭ simpla salato. Freŝe kuirita aŭ enskatoligita tinusaĵo povas esti uzata. Dum jardekoj, okazis signifa malkonsento inter tradiciemuloj kaj novigemuloj rilate al kiuj ingrediencoj devus kaj ne devus esti inkluzivitaj en la salato. Laŭ konservemuloj, oni ekskludu kuiritajn legomojn. La salato povas inkluzivi krudajn ruĝajn paprikojn, ŝalotojn, artiŝokojn kaj aliajn laŭsezonajn krudajn legomojn. Krudaj verdaj faboj rikoltitaj printempe, kiam ili ankoraŭ estas junaj kaj freŝaj, povas esti inkluditaj. Tamen, kuiritaj verdaj faboj kaj terpomoj estas ofte uzataj en variantoj de la nica salato, kiuj estas popularaj ĉirkaŭ la mondo.

Kategorio:Provenca kuirarto
Kategorio:Franca kuirarto
Kategorio:Salatoj
Napola pico

eta
**Napola pico** (itale **pizza napoletana**) estas stilo de pico farita kun tomatoj kaj mocarelo. Ĝi devas esti farita kun aŭ tomatoj San Marzano  aŭ Roma, kiuj kreskas sur la vulkanaj ebenaĵoj sude de Monto Vezuvio, kaj Mozzarella di Bufala Campana, protektata nomo de origina fromaĝo farita el la lakto de Kampanio kaj Latio. Napola pico estas tradicia specialaĵo kaj la arto de ĝia farado estas inkluzivita en la listo de nemateriaj kulturaj heredaĵoj de Unesko. Ĉi tiu stilo de pico kaŭzis la novjork-stilan picon, kiu unue estis farita de italaj enmigrintoj al Usono en la frua 20-a jarcento.

Laŭ la reguloj proponitaj de la Associazione Verace Pizza Napoletana, la aŭtenta napola pica maso konsistas el tritika faruno (tipo 0 aŭ 00, aŭ miksaĵo de ambaŭ), natura napola gisto aŭ biergisto, salo kaj akvo. Por taŭgaj rezultoj, fortika faruno kun alta proteina enhavo (kiel uzata por pano prefere ol kukoj) devas esti uzata. La pasto devas esti knedita mane aŭ kun malalt-rapideca miksilo. Post la leviĝanta procezo, la pasto devas esti formata mane sen helpo de ruliĝilo aŭ alia maŝino, kaj povas esti ne pli granda ol 3 milimetroj (0.12) dika. La pico devas esti bakita dum 60-90 sekundoj je  ligna fajroforno. Kiam kuirita, ĝi devas esti mola, elasta kaj bonodora.

Kategorio:Napola kuirarto
Kategorio:Itala kuirarto
Kategorio:Pico
Buğu kebabı

**Buğu kebabı** (turka vaporumita kebabo) estas ŝafidaĵa plado el la turka kuirarto. Temas pri stufaĵo, kiel tas kebabı. Buğu kebabı estas farita per krura viando, ŝalotoj, tomatoj, freŝa origano, ajlo, nobla laŭro, tomata pasto kaj spicoj. La esenco de la plado estas kuiri ĝin dum unu aŭ horo kaj duono en kovrita telero sur malalta fajro kun aŭ sen tre malmulta akvo.

Kategorio:Turka kuirarto
Kategorio:Stufaĵoj
Juvarlako

eta|*Youvarlakos*.
La **juvarlako** (*yuvarlak* 'ronda' en la turka; γιουβαρλάκια juvarlakia en la greka) estas speco de granda viandbulo (kofto) en saŭco ĉe la manĝaĵoj de Turkio, Grekio kaj Kipro. La vianda miksaĵo kutime inkluzivas rizon aŭ bulguron. Ili estas kuiritaj kun humida varmo kaj la saŭco estas dikigita kun avgolemono kaj servita kun tomato-saŭco. Kvankam la vorto "yuvarlak" estas de turka origino, en la turka kuirarto ĝi nomiĝas "ekşili köfte".

## Notoj 
Kategorio:Greka kuirarto
Kategorio:Kipra kuirarto
Kategorio:Turka kuirarto
Kategorio:Viandobuloj
Tarhano

eta|Tarhano
**Tarhano **(greke τραχανάς trahana aŭ tarhana) estas manĝaĵo surbaze de laktaj fermentoj kaj miksaĵo de grenoj trovita en la kuirartoj de Sudorienta Eŭropo kaj Mezoriento. Seka tarhana havas teksturon el krudaj, malglataj paneroj, kaj ĝi estas kutime farita kiel densa supo kun akvo, stoko aŭ lakto. Ĉar ĝi estas ambaŭ acida kaj apenaŭ humida, la laktaj proteinoj konservas longajn periodojn. Tarhano estas tre simila al iuj specoj de kiŝko.

La armena *tarĥana* konsistas el madzuno kaj ovoj miksitaj kun duono da tritika faruno kaj duono da amelo. Malgrandaj pecoj de pastaĵo estas pretaj kaj sekigitaj kaj poste tenataj en vitraj ujoj kaj uzas plejparte sekajn supojn, dissolvante en varmaj likvaĵoj. La greka *trahanas* enhavas nur krakitan tritikon aŭ kuskusan paston kaj fermentitan lakton. La turka tarhana konsistas el krakita tritiko (aŭ faruno), jogurto kaj legomoj fermentitaj tiam sekigitaj. En Kipro ĝi estas konsiderata nacia plado, kaj ofte estas servita kun pecoj de haloumi-fromaĝo en ĝi. En la Albana kuirarto ĝi estas preparita kun tritiko, jogurto kaj butero kaj ĝi estas servita kun varma oleo kaj feta fromaĝo.

Kategorio:Supoj
Skordalio

eta|Skordalio (centro) servita kun humuso, legomoj kaj pita pano
**Skordalio** aŭ **skortalio** (σκορδαλιά, en la greka ankaŭ nomita αλιάδα 'aliada/aliata), estas densa kaĉo (saŭco, trempado, disvastiĝo, ktp.) En greka kuirarto tradicie farita per kombino de dispremita ajlo kun dika bazo— kiu povas esti pureo el terpomoj, juglandoj, migdaloj, aŭ likva-trempita pano - kaj tiam kirlante oleon por fari glatan emulsion. Ofte acida gusto estas aldonita al skordalio.

Kategorio:Greka kuirarto
Kategorio:Kipra kuirarto
Kategorio:Antaŭmanĝoj
Libia kuirarto

[eta|[Bazino (centre) servita kun boligitaj ovoj kaj stufaĵo]]
La **libia kuirarto** multe rilatas al la tradicioj de mediteranea, nordafrika kaj berbera kuirartoj. Unu el la plej popularaj libiaj pladoj estas Bazino, sengista pano preparita kun hordeo, akvo kaj salo. Bazino estas preparita bolante hordeoflavon en akvo kaj poste batante ĝin por krei paston uzante *magrafon*, kiu estas unika bastono desegnita por ĉi tiu celo. La konsumado de porkaĵoj estas malpermesita, laŭ Ŝario, la religiaj leĝoj de Islamo. Tripolo estas la ĉefurbo de Libio, kaj la kuirarto estas aparte influita de itala kuirarto. Pastaĵoj estas oftaj, kaj multaj marmanĝaj pladoj disponeblas. Sud-libia kuirarto estas pli tradicie araba kaj berbera. Oftaj fruktoj kaj legomoj inkludas figojn, daktilojn, oranĝojn, abrikotojn kaj olivojn.

## Vidu ankaŭ 
* Alĝeria kuirarto
* Magreba kuirarto
* Maroka kuirarto


Kategorio:Afrika kuirarto
Kategorio:Mediteranea kuirarto
Kategorio:Araba kuirarto
60008 Jarda

'*60008 *Jarda'''* estas
tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov (Ondřejov, Prago-oriento, Ĉeĥa Respubliko).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Jaroslav Kotek'', edzon de la malkovristino, lumigan inĝenieron engaĝitan ankaŭ en problemoj pri la protekto de la nokta ĉielo. Li kreis veran hejmon por la malkovristino kaj subtenas ŝian laboron en astronomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Lenka Kotková
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Izobutila klorido

**Izobutila klorido** aŭ **C4H9Cl** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la klorida acido kaj izobutanolo. Izobutila klorido estas senkolora likvaĵo, uzata kiel kemia reakciaĵo kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Izobutila klorido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Izobutila klorido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de izobutanolo kaj klorida acido kaj metala zinko:

### Sintezo 2 
* Preparado kun izobutanolo kaj kloro:

### Sintezo 3 
* Preparado per interagado de izobutanolo kaj sulfurila klorido:

### Sintezo 4 
* Preparado per reakcio inter tionila klorido kaj izobutila alkoholo:

### Sintezo 5 
* Preparado per reakcio inter *fluoroizobutano* kaj *kalcia klorido*:

### Sintezo 6 
* Preparado per reakcio inter izobutila alkoholo kaj fosfora triklorido:

### Sintezo 7 
* Preparado per reakcio inter izobutila alkoholo kaj fosfora kvinklorido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Reakcio kun natria etoksido:

### Reakcio 3 
* Sapigo de la *izobutila klorido*:

### Reakcio 4 
* Reakcio kun salikata acido:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun zinko kaj klorida acido:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun *arĝenta nitrito*:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun amoniako:

### Reakcio 8 
* Reakcio kun natria jodido:

### Reakcio 9 
* Reakcio kun natria hidrogena sulfido:

## Vidu ankaŭ 
* Kloridoj

## Literaturo 
* Organic Chemistry
* Invitation to Organic Chemistry
* Success Guide in Organic Chemistry
* Chemistry for Degree Students
* Journal of the Chemical Society
* Comprehensive Practical Organic Chemistry: Qualitative Analysis
* Iodine Chemistry and Applications
* Advances in Organometallic Chemistry

## Referencoj 
Kategorio:Organikaj kloridoj
Kloridoj
Johan Vaaler

**Johan Vaaler** (Aurskog, 15-an de marto 1866 – Kristiania, 14-an de marto 1910) estis norvega inventisto. en 1899 li akiris patenton por la paperklipo. Li ofte estas konsiderata kiel la inventisto de la paperklipo, kvankam dum la  momento de la patentakiro jam ekzistis paperklipoj.

Tamen, la ligo inter Vaaler kaj la "invento" de la paperklipo rezultis finfine en nacia simbolo de Norvegio. Dum la rezistbatalo kontraŭ la okupacio de la nazioj en la Dua Mondmilito, post malpermeso porti insignojn kun naciaj simboloj aŭ la inicialojn de la fuĝinta Reĝo Haakon VII, multaj norvegoj portis paperklipojn kiel anstataŭaĵo de la pli malkaŝaj naciaj simboloj. La praktiko de la portado de paperklipoj evoluis" ĉar la paperklipo estis norvega invento kies origina funkcio estis kunligi la norvegojn". Nuntempe la portado de paperklipo estas konsiderata kiel patriotisma simbolo en Norvegio.

Statuo de giganta paperklipo en Oslo servas kiel honoro al Vaaler, kiu ankaŭ estas konata kiel la paperklip-miliardulo.

eta|maldekstra|Statuo de paperklipo en Oslo (tamen ne estas la Vaalera varianto)
eta|meza|La paperklipo de Vaaler

Kategorio:Norvegaj inventistoj
Kategorio:Patentistoj
Jarmuk (rifuĝejo)

**Jarmuk** (en araba: مخيم اليرموك Muĥajjam al-Jarmūk) estas distrikto de 2.11 kvadrataj kilometroj de la urbo Damasko, loĝata de Palestinanoj, kiu disponas el hospitaloj kaj lernejoj. Ĝi situas je 8 kilometroj el la centro de Damasko kaj ene de la ĉefaj municipaj limoj sed kiam ĝi estis establita en 1957, ĝi estis ekster la ĉirkaŭita urbo. Jarmuk estas "neoficiala" rifuĝejo; ĝi estis hejmo de la plej granda komunumo de Palestinaj rifuĝintoj en Sirio. En junio de 2002, estis 112,550 registritaj rifuĝintoj loĝantaj en Jarmuk.

Dum la Siria Enlanda Milito, Jarmuk iĝis scenejo de intensa luktado en 2012 inter la fortoj de la Libera Siria Armeo kaj de la fortoj subtenitaj de la registara Siria Armeo. La rifuĝejo poste estis konkerita de diversaj frakcioj kaj pro tio estis senigita de liveraĵoj, rezulte en malsatego, malsanoj kaj alta mortindico, kio okazigis la foriron de multaj. Je la fino de 2014, la loĝantaro malaltiĝis ĝuste al 20,000 loĝantoj.

Komence de aprilo 2015, plej el Jarmuk suferis kontrolon de la Islama Ŝtato, kaj armitajn kunfrontojn kontraŭ la palestina milico Aknaf Bait al-Makdis. Je tiu punkto la loĝantaro estis ĉirkaŭkalkulita en 18,000. Post intensa luktado en aprilo/majo 2018, la fortoj de la siria registaro konkeris la rifuĝejon, la loĝantaro estas nuntempe malaltigita al 100-200.

## Vidu ankaŭ 
* rivero Jarmuk

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Damasko
Kategorio:Rifuĝejoj
Kategorio:Palestina diasporo
Kategorio:Aperis en 1957
Placo Marjah

La **Placo Marjah** ( / literumite: *sāḥat al-Marjah*), konata ankaŭ kiel "**Placo de la Martiroj**" ( *sāḥat ash-Shuhadā’*), estas placo en centra Damasko, Sirio, ĝuste ekster la muregoj de la malnova urbo. La Siria Ministerio de Interno havas siajn sidejojn ĉe tiu placo.

## Historio
eta|La Poŝtoficejo en la Placo Marjah en 1890.
La Placo estis konstruita de Otomanoj fine de la 19-a jarcento. Oni konstruis novajn poŝtoficejon kaj urbodomon tie uzante ŝtalon kaj cementon, novajn konstrumaterialojn en Damasko tiam. La Otomanoj publike ekzekutis sep siriajn naciismajn aktivulojn sur la placo en la de tiam nomata Martira Tago, nome la 6an de majo 1916, kaj pro tio ĝi estas konata kiel "Placo de la Martiroj". Post Francio ekkontrolis Sirion, ili plue uzis la placon por la sama celo. Faĥri Hassan al-Ĥarrat, filo de la estro de la Granda Siria Ribelo nome Hasan al-Ĥarrat, estis pendumita tie en 1925–26.

## Referencoj
Kategorio:Aperis en 1890
Marjah
Damaska Operejo

La **Damaska Operejo** (oficiale Dar al-Assad por Kulturo kaj Artoj) ( دار الأسد للثقافة و الفنون) estas la nacia operejo de Sirio. Ĝi estis inaŭgurita la 7-an de majo 2004, kaj estas en centra Damasko, en la Omajada Placo. La operejo estis kvin-nivela konstruaĵo kiu inkludas operan teatrejon, draman teatrejon kaj multcelan ejon.

## Eksteraj ligiloj 
*  (en araba), oficiala retejo de la Damaska Operkompanio

Kategorio:Konstruaĵoj en Damasko
Kategorio:Operejoj
Kategorio:Teatroj en Sirio
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 2004
Pentilamino

**Pentilamino** aŭ **amino-pentano** estas kemia kombinaĵo apartenanta al la funkcia grupo de la primaraj aminoj, kaj rezultanta el interagado de la amila alkoholo kaj amoniako. Ĝi uzatas kiel solvaĵo kaj krudmaterialo en la manufakturado de sennombraj aliaj produktoj, inklude de emulsiaĵoj, farmaciaĵoj kaj kiel gustigagento. Pentilamino elmontras reakciojn tipe de aliaj simplaj alkilaminoj, tiaj kiaj protonigoj, alkiligoj, aciligoj kaj kondensigo kun karboniloj. Tiaj kiaj aliaj alifataj aminoj, pentilamino reagas kiel malforta bazo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de pentanalo kaj amoniako:

### Sintezo 2 
* Preparado per interagado de amila alkoholo kaj amoniako:

### Sintezo 3 
* Preparado per interagado de *amila klorido* kaj amoniako:

### Sintezo 4 
* Preparado per reduktigo de la pentanamido:

### Sintezo 5 
* Preparado per reduktigo de la valero-nitrilo:

### Sintezo 6 
* Preparado per interagado de la pentano kaj ureo en alkala medio:

### Sintezo 7 
* Preparado per rearanĝo de Curtius:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *pentilamino*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *pentilamino*:

### Reakcio 3 
* Oksidiva reakcio kun HCN:

### Reakcio 4 
* Reakcio kun HCl en ĉeesto de NaNO2:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun HNO2:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun HNCO:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun acetila klorido:

## Literaturo 
* FooDB
* Hydrogenolysis of n-pentylamine on a platinum/alumina catalyst
* Function and Regulation of Monoamine Enzymes: Basic and Clinical Aspects
* The Dictionary of Substances and Their Effects
* Toxic substances control act
* Advances in Organometallic Chemistry
* Journal of the Chemical Society
* Quick Selection Guide to Chemical Protective Clothing

## Referencoj 
Kategorio:Aminoj
Parodontologio

**Parodontologio** estas fako en la dentkuracado. Ĝi zorgas pri la apoghistoj de la dentaro, kiuj nomatas **parodonto**, tio estas la makzelosto, la gingivo, la ĉemento kaj la parodonta ligamento. La vorto "parodontologio" estas derivita de la grekaj vortoj  *para* (apud), *odous* (dento) kaj *logos* (studo).

## Vidu ankaŭ 
* Parodontologo

Kategorio:Dentokuracado
Kategorio:Paradontologio
Laktoskuaĵo

eta|Fraga laktoskuaĵo
eta|Irlanda laktoskuaĵo.
**Laktoskuaĵo** aŭ **laktokirlaĵo** estas dolĉa, malvarma trinkaĵo, kiu estas kutime farita el lakto aŭ glaciaĵo kun gustigaĵo aŭ dolĉigaĵoj kiel karamela saŭco, ĉokolada siropo aŭ frukta siropo.

Kutime oni preparas laktoskuaĵon per aŭ miksaparato, aŭ kirlaparato kaj taso el rustorezista ŝtalo, metante en la aparaton aŭ tason glaciaĵon, lakton kaj aliajn ingrediencojn. Multaj rapidmanĝejoj tamen faras ilin per aŭtomataj laktoskuaĵaj maŝinoj, kiuj glaciigas kaj servas antaŭpreparitan laktoskuaĵon konsistantan el lakto, dolĉigita gustigaĵo kaj densigaĵo.

Laktoskuaĵoj havas diversajn gustovariojn, ekzemple ĉokoladan, karamelan, fragan kaj bananan.

## Historio 
La unua referenco al hispanlingva vorto por tiu koncepto nome *batido* aperis presita jam en 1607, kvankam fakte la termino aludis al skuitaj ovoj al kio oni aldonis aliajn ingrediencojn.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Recepto de ĉokolada laktoskuaĵo.

Kategorio:Trinkaĵoj
Kategorio:Laktaĵoj
Kategorio:Malvarmaj trinkaĵoj
Kategorio:Usona kuirarto
Peppa Pig

***Peppa Pig*** estas fikcia antropomorfa juna porkino kaj la ĉefrolulo de samnoma brita televida serio por infanoj en infanĝardena aĝo. La serio estas tre populara kaj estas dissendata en 180 landoj.

En la serio rolas la familio de Peppa Pig kaj iliaj amikoj:
* *Peppa Pig*, 4-jara filino en la familio *Pig* (= angle "Porko"),
* *George Pig*, ŝia 2-jara frateto,
* paĉjo Porko kaj panjo Porko, ŝiaj gepatroj,
* aliaj antropomorfaj bestoj, kies familia nomo kutime estas ilia bestospecio.

La serio estas desegnita per simpla, klara stilo kun fortaj koloroj kaj dikaj linioj. La epizodoj longas pli malpli 5 minutojn kaj rakontas pri ĉiutagaj infanaj aktivecoj.

## Amuzparko 
En Britio ekzistas amuzparko *Peppa Pig World Theme Park*, en New Forest, Hampshire, ekde 2011.

## Referencoj 
Kategorio:Aperis en 2004
Kategorio:Britaj animaciaj televidserioj
Kategorio:Televidaj serioj pri familioj
Kategorio:Anglalingvaj televidaj programoj
Kategorio:Fikciaj porkoj
Kategorio:Edukaj televidaj serioj
Kategorio:Televidaj serioj aperintaj en 2004
Izoamila klorido

**Izoamila klorido** aŭ **C5H11Cl** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la klorida acido kaj izoamila alkoholo. Izoamila klorido estas senkolora likvaĵo, uzata kiel kemia reakciaĵo kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Izoamila klorido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Izoamila klorido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de izoamila alkoholo kaj klorida acido kaj metala zinko:

### Sintezo 2 
* Preparado kun izoamila alkoholo kaj kloro:

### Sintezo 3 
* Preparado per interagado de izoamila alkoholo kaj sulfurila klorido:

### Sintezo 4 
* Preparado per reakcio inter tionila klorido kaj izoamila alkoholo:

### Sintezo 5 
* Preparado per reakcio inter *fluoroizopentano* kaj *kalcia klorido*:

### Sintezo 6 
* Preparado per reakcio inter izoamila alkoholo kaj fosfora triklorido:

### Sintezo 7 
* Preparado per reakcio inter izoamila alkoholo kaj fosfora kvinklorido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Reakcio kun natria metoksido:

### Reakcio 2 
* Reakcio kun etileno:

### Reakcio 3 
* Sapigo de la *izoamila klorido*:

### Reakcio 4 
* Reakcio kun salikata acido:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun zinko kaj klorida acido:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun *arĝenta nitrito*:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun amoniako:

### Reakcio 8 
* Reakcio kun natria jodido:

### Reakcio 9 
* Reakcio kun natria hidrogena sulfido:

## Vidu ankaŭ 
* Kloridoj

## Literaturo 
* Purification of Laboratory Chemicals
* Journal of the Chemical Society
* Organic Chemistry: Aliphatic Compounds
* Chemical Abstracts
* The Preparation, Properties, Chemical Behavior and Identification of Organic Chlorine Compounds
* Quick Selection Guide to Chemical Protective Clothing
* Human Toxicology of Chemical Mixtures
* Dictionary of Organic Compounds

## Referencoj 
Kategorio:Organikaj kloridoj
Kloridoj
Baleara kuirarto

[eta|"Ensaïmades" , tipa [Majorko|majorka bakaĵo.]]
La **kuirarto de la Balearaj Insuloj** havas multajn kontaktojn kun la kataluna kaj valencia kuirartoj. Ĝi havas pure mediteraneajn karakterizaĵojn. La Balearaj Insuloj estis konkeritaj plurfoje dum ĝia historio de araboj, francoj kaj angloj, kiuj lasis siajn kuirartajn influojn. Menciindas diri ke inter la insuloj ankaŭ ekzistas lokaj diferencoj. La unuaj novaĵoj pri Baleara kuirarto aperas en la 15-a jarcento.

En la nuntempo estas konata en la resto de Hispanio la *sobrasada* el Majorko, kaj la *arròs brut* (*malpura rizo*, ankaŭ el Majorko). Elstaras la supoj (majorka kaj menorka), la fromaĝo Mahón (kun fumaĵita gusto) kaj ĝino.

## Vidu ankaŭ 
* Hispana kuirarto


Kategorio:Hispana kuirarto
Brunhilda

**Brunhilda** (, el la Nibelunga Kanto) estas heroa virgulino de demona forto kaj aŭdacemo kaj reĝino de Islando.eta|Brunhilda de G. Bussiere, 1897

## Historioj 
La forta korna Sigfrido, laŭ komisio de Guntero, reĝo de la Burgundoj, varbis ŝin en Worms. La agoj en la impresbatalado por ŝi estis tiom nekredeblaj ke Sigfrido devis uzi sian malaperilon kiu krome donis sepfojajn fortojn aŭ por venki ŝin aŭ por rezistado.

Fine Guntero rajtis edzinigi ŝin, sed dum la nupta nokto ŝi rifuzis umadon seksan ligante la reĝon per sia zono. Malgraŭ ĉia lamento de li, li devis pendi sufiĉe longe antaŭ ol tro multaj povus primoki tion. Tiam li malligitis. La sekvan nokton Sigfrido devis kuŝi sin malvidebla ĉe la flankon de la reĝino dume Guntero kaŝis sin en angulo de la ĉambro. Komenciĝis denove kverelo akra inter la du viroj kaj apenaŭ ankaŭ Sigrido estus ligita per la zono. Sed ŝi venkitis kaj iĝis ekde tiam la servistino modesta de Guntero; ŝi do pensis ke li estus la venkinto.

Poste Sigfrido transdonis la predan zonon al sia edzino Krimhilda kio evidentigis la fraŭdon kaj instigis Brunhilda-n mortigi Sigridon fare de Hageno.

En Hesio montratas *Brundhildenbett* (lito de Brundhilda), rokmonteto simila al tombo sub kiu laŭtradicie kuŝas Brundilda.

## Fonto 
Vollmer, Wilhelm: *Wörterbuch der Mythologie*. Stuttgart 1874, p. 114, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Valkirioj
Kategorio:Reĝinoj
Kategorio:Nibelungoj
Kategorio:Ĝermana mitologio
Kategorio:Ĝermanaj personaj nomoj
Kategorio:Ĝermanaj batalantoj
Kategorio:La ringo de la Nibelungo
Kategorio:Fikciaj skandinavoj
60148 Seanurban

'*60148 *Seanurban'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la slovaka astronomo Peter Kušnirák kaj de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov (Ondřejov, Prago-oriento, Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Sean E. Urban*, kiu faris signifajn antaŭenirojn en astrometrio, inklude la plenumon de la redukto de la 22 000 plakoj de la Astrografia Katalogo. Tiuj datumoj formis la bazon de propraj movoj por la plej gravaj stelkatalogoj de la malfrua 20-a kaj komenca 21-a jarcentoj, inklude *Tycho-2* kaj la *USNO CCD Astrograph Catalog''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Malkovrita de Peter Kušnirák
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Mezzeh

eta|300px|Fajez Mansur Strato (Mezzeha Aŭtoŝoseo).
**Mezzeh** (, ankaŭ kiel al-Mazzah, el-Mezze, ktp.) estas municipo en Damasko, Sirio, ĝuste okcidente de Kafr Susa. Ĝi kuŝas sudokcidente de centra Damasko, laŭlonge de la Mezzeha aŭtoŝoseo (konata ankaŭ kiel Fajez Mansur).

Ĝi ekgraviĝis kiam la francoj konstruis la Mezzehan Militistan Flughavenon, kiu estis la ĉefa flughaveno en Damasko ĝis malfermiĝis la Damaska Internacia Flughaveno. Ĝi enhavis ankaŭ la konatan Mezzehan prizonon ĝis 2000. La municipo inkludis ankaŭ la instalaĵojn de la Damaska Universitato kaj enhavas multajn ambasadejojn. La nuna prezidenta palaco kuŝas sur la pinto de la Monto Mezzeh kaj superrigardas la tuton de Damasko.

It is one of the most modern and expensive areas of Damascus, especially the areas along the highway.

## Distriktoj 
* Al-Jalaa (loĝ. 3,514)
* Fe'alat al-Gharbijah (loĝ. 12,393)
* Fe'alat al-Ŝarkijah (loĝ. 13,776)
* Mezzeh 86 (loĝ. 33,191)
* Mezzeh al-Kadimeh (Malnova Mezzeh) (loĝ. 13,555)
* Mezzeh Jabal (Monto Mezzeh) (loĝ. 22,655)
* Al-Rabŭa (loĝ. 10,002)
* Al-Sumarijah (loĝ. 14,227)

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Damasko
Valencia kuirarto

eta|Valencia paelo.
**Valencia kuirarto** estas mediteranea kuirarto de la aŭtonoma komunumo Valencio, Hispanio. Ĝiaj bazaj ingrediencoj estas legomoj, marfruktoj kaj viando. Ĝi estas fama tutmonde pro la rizoj, kiel paelo, kaj citrusoj. La kuirarto de najbaraj regionoj donis kaj ricevis gravajn kontribuojn de la valencia gastronomio, inter ili baleara kuirarto, kataluna kuirarto, aragona kuirarto, manĉa kuirarto kaj murcia kuirarto. Inter ĝiaj plej famaj pladoj, krom paelo, estas nigra rizo, vermiĉelaĵo kaj kokaoj

Dosiero:14-08-04-barcelona-RalfR-41.jpg|Nigra rizo
File:Coca_de_mullador.jpg |Kokaoj
Dosiero:Sobrassada.jpg|Sobrassada
File:Fideua_-_xurde.jpg |Vermiĉelaĵo
Greka salato

eta
**Greka salato** aŭ *horiatiki salad* (greke: χωριάτικη σαλάτα) estas salato de la greka kuirarto.

Greka salato estas farita kun pecoj de tomatoj, tranĉaĵoj de kukumoj, cepo, feta-fromaĝo (kutime kiel tranĉaĵo sur la aliaj ingrediencoj), kaj olivoj (kutime Kalamata-olivoj), tipe spicitaj kun salo kaj greka monta origano, kaj ŝmiritaj per olivoleo. Oftaj aldonoj inkludas verdajn paprikajn tranĉaĵojn. Greka salato ofte estas imagata kiel matenmanĝo aŭ lunĉo de kultivisto, ĉar ĝiaj ingrediencoj similas al tiuj, kiujn greka farmisto plej disponeble havas.

## Notoj 
Kategorio:Salatoj
Kategorio:Greka kuirarto
Kategorio:Kipra kuirarto
Kategorio:Legomaĵoj
Pastiso

eta|Botelo da pastiso kaj du glasoj da ĝi miksita kun akvo.
La ***pastiso*** (france *pastis*) estas anizobrando tipa por Marsejlo, Francio, kies alkohola enhavo estas ĉirkaŭ 40-45%. La vorto devenas de la provenca okcitana *pastis*, kiu signifas *pateo* aŭ miksaĵo, same kiel enuo, malagrabla aŭ konfuza situacio (pastiche) en la familiara lingvo.

La produktado estas tipa de distilita trinkaĵo bazita sur etilalkoholo, en kiu herboj kaj floroj estas pistitaj. Post tia kunmetado, likvoro estas farita, al kiu la anizo denove estas aldonita, kio igas ĝin anizobrando. La trinkaĵo kutime estas kolora kun karamelo, kvankam ekzistas ankaŭ blankaj pastisoj.

## Referencoj 
Kategorio:Francaj trinkaĵoj
Kategorio:Anizaĵoj
Kategorio:Likvoroj
Kategorio:Absinttrinkaĵo
Damaska Gubernio

La **Damaska Gubernio** (en araba: مُحافظة دمشق Muḥāfaẓat Dimashq) estas unu el dekkvar gubernioj (provincoj) de Sirio. Komplete ĉirkaŭita de la Gubernio Rif Dimaŝk, konsistas nur el la urbo Damasko, nome ĉefurbo de Sirio, kaj la antaŭurbo Jarmuk.

La areo de la gubernio estas ĉirkaŭ 107 km², kio enhavas la areon de la urbo Damasko kaj de la antaŭurbo Jarmuk, kaj ties loĝantaro estas ĉirkaŭ 1,711,000. 

Kategorio:Gubernioj de Sirio
Kategorio:Damasko
Mastiko (trinkaĵo)

eta|*Oŭzo mastika* de Ĥio kaj likvoro *mastika*.
La **mastiko** (greke μαστίχα) estas origine likvoro spicita kun lentiska rezino, prenita el la lentisko, malgranda ĉiamverda arbo indiĝena de la mediteranea regiono kreskis sur la insulo Ĥio.

En Grekio oni konas du trinkaĵojn sub la nomo mastiko. Unu, la martiko de Ĥio, estas likvoro bazita sur brando devenanta de la insulo de Ĥio. Ĝi ofte akompanas migdalajn desertojn kaj servas dum geedziĝaj festoj kiel digestivo. Ĝi havas dolĉan odoron kaj similan guston al glicirizo. La alia trinkaĵo estas forta likvoro simila al oŭzo aŭ cikudio. Ĝi serviĝas malvarme aŭ en ĉambra temperaturo kun glacio. Ambaŭ fariĝas blankaj kun glacio aŭ miksitaj kun akvo, kaj formas malgrandajn kristalojn kiam ili frostiĝas. Ili serviĝis kun diversaj mezeoj (manĝetoj), kiel la polpo, salato, pilĉardo, kalmaroj, frititaj kukurbetoj kaj mituloj, inter aliaj.

La turka rako kaj la irana arako ankaŭ similas.

Kategorio:Likvoroj
Kategorio:Grekaj trinkaĵoj
Kategorio:Bulgaraj trinkaĵoj
Kategorio:Makedonaj trinkaĵoj
Kategorio:Rumanaj trinkaĵoj
Go-Tōbun no Hanayome

**Go-Tōbun no Hanayome** (en japana: 五等分の花嫁) kiu aperis en la angla kun la titolo ***The Quitessensial Quintuplets***
estas komika ekzemplo de la ĝenro Haremo

## Intrigo 
Malĉefa studento Futaro Uesugi estas akademie taŭga studento, kiu suferas malfacilan vivon - lia patrino forpasis, li ne havas amikojn, kaj krom tio, lia patro altiris grandajn ŝuldojn.

## Amaskomunikiloj 
### Mangao 
*The Quintessential Quintuplets* estas manga serio verkita kaj ilustrita de Negi Haruba.

### Animeo 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [mangaa retejo](http://www.shonenmagazine.com/smaga/gotoubun　Oficiala) 
* [animea retejo](http://www.tbs.co.jp/anime/5hanayome/　Oficiala)
* [anglalingva mangaa retejo](https://kodanshacomics.com/series/quintessential-quintuplets/　Oficiala)  ĉe Kodansha Comics

Kategorio:Mangaaj serioj
Kategorio:2017
Kategorio:2019
Municipoj de Damasko

eta|300px|Municipoj de Damasko.
Administracie, la Damaska Gubernio, nome unu el la 14 gubernioj de Sirio, estis dividita en du urboj: nome la urbo Damasko kaj la urbo Jarmuk. La urbo Damasko estis dividita en 15 municipaj distriktoj (en araba: بلدية baladijah). Tiuj distriktoj -siavice- estas dividitaj en 95 kvartaloj (en araba: الحي hajj). Jarmuk estas aparta municipo, kaj estas dividita en 6 kvartalojn.

## Municipoj 
* Al-Midan
* Dummar
* Jarmuk
* Mezzeh

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Damasko
Damaska Internacia Flughaveno

eta|Damaska Internacia Flughaveno.
**Damaska Internacia Flughaveno** (en araba: مطار دمشق الدولي) (por IATA: **DAM**, por ICAO: **OSDI**) estas la internacia flughaveno de Damasko, nome ĉefurbo de Sirio. Inaŭgurita en la mezo de la 1970-aj jaroj, ĝi estis ankaŭ la plej aktiva flughaveno de la lando. En 2010, ĉirkaŭ 5.5 milionoj da pasaĝeroj uzis la flughavenon, nome pliigo de pli ol 50% ekde 2004.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* https://www.damascus-airport.com(http://www.damascus-airport.com) Oficiala retejo

Kategorio:Konstruaĵoj en Damasko
Kategorio:Flughavenoj en Sirio
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1970
Dummar

eta|Loĝejoj en Dummar.
eta|Dummar, preĝejo kaj moskeo fone.

**Dummar** () estas municipa distrikto de Damasko, Sirio, en la nordokcidento de la urbo. Ĝi estas la plej granda distrikto de Damasko laŭ areo.

## Historio 
La konstruado de la distrikto ekis en la 1970-aj jaroj, kaj venis la unuaj loĝantoj en la mezo de la 1980-aj jaroj. Nuntempe ĝi estas ĉefe antaŭurbo de meza klaso hejmo de multaj damaskaj profesiuloj.

La municipo inkludas la Kurdan kvartalon Ŭadi al-Maŝari (, , kio signifas Valajn Projektojn)

Ekde la komenco de la Siria Enlanda Milito, ĝi estis konata kiel *plej sekura areo* de Damasko.

## Kvartaloj 
* Al-Arin (loĝ. 14,285)
* Dahijet Dummar (loĝ. 18,739)
* Dummar al-Gharbijah (loĝ. 30,031)
* Dummar al-Ŝarkijah (loĝ. 19,739)
* Al-Vurud (loĝ. 14,167)

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Damasko
Propanoila klorido

**Propanoila klorido** aŭ **C3H5ClO** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la halogenidoj de la propanoata acido kaj kloro. Propanoila klorido estas senkolora likvaĵo, uzata kiel kemia reakciaĵo kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Propanoila klorido estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Propanoila klorido reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de propionata acido kaj fosfora triklorido:

### Sintezo 2 
* Preparado kun *propionata anhidrido* kaj PCl3:

### Sintezo 3 
* Preparado per interagado de propionata acido kaj *oksalila klorido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per reakcio inter tionila klorido kaj propionata acido:

### Sintezo 5 
* Preparado per reakcio inter propionata acido kaj fosforila klorido:

### Sintezo 6 
* Preparado per reakcio inter propionaldehido kaj *oksalila klorido*:

### Sintezo 7 
* Preparado per reakcio inter *kalcia propionato* kaj sulfurila klorido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Reakcio kun natria hidroksido:

### Reakcio 2 
* Reakcio kun *akvo*:

### Reakcio 3 
* Reakcio kun fenolo:

### Reakcio 4 
* Reakcio kun natria metoksido:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun etanolo:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun *arĝenta nitrito*:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun amoniako:

### Reakcio 8 
* Reakcio kun etilamino:

## Literaturo 
* Prepchem
* NIST National Institute of Standards and Technology
* Fisher Scientific
* Molbase
* Chemistry3: Introducing Inorganic, Organic and Physical Chemistry
* Toxic substances control act
* A-level Chemistry Critical Guide
* Pharmaceutical Organic Chemistry

## Referencoj 
Kategorio:Organikaj kloridoj
Kategorio:Organikaj reakciantoj
klorido
Dukko

eta
**Dukko** (aŭ ***duqqah*** el la egipta araba lingvo: دقة) estas egipta kondimento konsistanta el miksaĵo de herboj, nuksoj (kutime avelo) kaj spicoj. Ĝi estas tipe uzata kiel trempaĵo kun pano aŭ kiel freŝaj legomoj por antaŭmanĝo. Antaŭfabrikitaj versioj de dukko aĉeteblas en la spicaj merkatoj de Kairo, kun la plej simpla versio dispremita mento, salo kaj pipro, kiuj estas venditaj en paperaj konusoj. La pakita variaĵo troviĝas en bazaroj konsistantaj el sekigita tritika faruno miksita kun kumino kaj karvio.

Kategorio:Egipta kuirarto
Kategorio:Kondimentoj
Kategorio:Herboj kaj spicoj
60183 Falcone

'*60183 *Falcone''''' estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la itala astronomo Matteo Santangelo elde la Observatorio de Monte Agliale en Borgo a Mozzano (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala juĝisto Giovanni Falcone (1939–1992), kiu luktis kontraŭ la krimaj organizaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Matteo Santangelo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Melomakarono

eta
La **melomakarono** (greke: μελομακάρονο plurale: μελομακάρονα, melomakarona) estas ovoforma greka deserto farita ĉefe el faruno, olivoleo kaj mielo. Kune kun la kurabioj ĝi estas tradicia deserto preparita ĉefe dum la kristnaskaj ferioj.

Tipaj ingrediencoj de melomakarono estas faruno aŭ semolo, sukero, oranĝa ŝelo kaj/aŭ freŝa suko, konjako (aŭ simila trinkaĵo), cinamo kaj olivoleo. Dum ruliĝado ili ofte estas plenaj de nuksoj. Tuj post bakado, ili mergiĝas dum kelkaj sekundoj en malvarman siropon faritan el mielo kaj sukero solvita en akvo. Fine, ili estas ornamitaj per pulvoro, same kiel pli grandaj pecoj de juglando. Malhela ĉokolada melomakarono ankaŭ estas pli lastatempa variaĵo de la tradicia recepto.

## Notoj 
Kategorio:Greka kuirarto
Kategorio:Desertoj
Fasolado

eta
**Fasolado**, (greke φασολάδα, φασουλάδα aŭ φασόλια) estas greka, kipra kaj levantena supo, kun sekaj blankaj faboj, olivoleo kaj legomoj, foje nomataj la "nacia manĝaĵo de la grekoj".

Ĝi havas similan varianton en la turka kuirarto kiu nomiĝas kuru fasulye. La araba versio nomiĝas fasulia (arabe: فاصوليا) kaj troviĝas en Egiptio, Irako, Israelo, Jordanio, Libano, Libio, Palestino, Sauda Arabio, Sudano, Sirio kaj Jemeno.

Fasolado estas farita el boligita fazeolo kun tomatoj kaj aliaj legomoj kiel karoto, cepo, petroselo, celerio kaj nobla laŭro. Faboj foje estas uzataj anstataŭ blankaj faboj. Receptoj varias konsiderinde.

Ĝi ofte riĉiĝas per olivoleo ĉu en la kuirejo, ĉu sur la tablo.

Male al la itala *fagiolata*, la brazila kaj portugala *feijoada*, rumana *fasole* kaj la hispana *fabada*, fasolado ne enhavas viandon.

## Notoj 
Kategorio:Supoj
Kategorio:Greka kuirarto
Kategorio:Araba kuirarto
Kategorio:Mezorienta kuirarto
Kategorio:Levantena kuirarto
Andaluza kuirarto

[eta|Kordova [salmoreĥo.]]
La aŭtonoma komunumo Andaluzio havas propran riĉan kuirarton. Ĝi estas tre diversa kaj ekzistas diferencoj inter la marbordo kaj la interno, kaj andaluza kuirarto estas parto de la mediteranea dieto. Ĝi estas proksime ligita al la uzado de olivoleo, nuksoj, fiŝoj kaj viandoj. La bakaĵoj montras grandan influon de la al-andalusa kuirarto, kun uzado de migdaloj kaj mielo; konataj en ĉi tiu regiono estas la kristnaskaj frandaĵoj: mantekadoj, polvoronoj kaj kaj alfajoroj.

## Vidu ankaŭ
* Hispana kuirarto
/pol/

Facebook/**pol**/ (**Politically Incorrect**) estas politika diskutada afiŝejo ĉe 4chan. La celo de la kanalo estas la "diskuto de novaĵoj, tutmondaj okazintaĵoj, politikaj aferoj kaj aliaj rilataj temoj".

## Politikaj opinioj 
/pol/ estis karakterizita kiel plejparte rasisma kaj seksisma, kun multaj de ĝiaj afiŝoj montrantaj eksplicite alt-dekstrajn kaj nov-naziismajn vidpunktojn. 

Southern Poverty Law Center pririgardas la retorikan stilon de /pol/ kiel ĝenerale kopiitan de blankaj superemacistaj retpaĝoj, kiel *The Daily Stormer*, de Andrew Anglin. Dum la balotado, administranto de /pol/ enmetis filmeton apoge al Trump ĉe la supraĵo de ĉiuj la paĝoj de la afiŝejo.

## Referencoj 
Kategorio:Politikaj retejoj
Kategorio:Alternativa dekstro
Lukaniko

eta|300px|Lukaniko
**Lukaniko** (greke *Loukániko*, λουκάνικο) estas la komuna greka vorto por porkaĵa kolbaso, sed ekster Grekio la vorto ĝenerale estas uzata specife por grekaj kolbasoj kun oranĝa ŝelo, fenkol-semoj, kaj diversaj aliaj sekigitaj herboj kaj semoj, kaj foje fumaĵitaj tre aromaj lignoj. Grekaj kolbasoj ankaŭ estas ofte aromaj per verdaĵoj, precipe poreoj.

Lukaniko ofte funkcias kiel mezeo, tranĉaĵo kaj fritita, foje kun saganaki. Ĝi ankaŭ kuiriĝas en diversaj pladoj. Porkoj estis la ĉefaj bestoj en tradicia greka farm-ekonomio, ĉar ili estis facile manĝeblaj kun restaĵoj, kaj kolbaso estis grava maniero konservi la viandon.

La nomo "lukaniko" estas derivita de la antikva romia kuirarto *lukanika* (el Lukanio, regiono en suda Italio) kaj estis uzata en la greka ekde almenaŭ la 4-a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Greka kuirarto

Kategorio:Kolbasoj
Kategorio:Greka kuirarto
Kategorio:Helena kuirarto
Kategorio:Kipra kuirarto
Bizanca kuirarto

La **Bizanca Imperio** estis markita de fuzio de greka kaj romia kuirartoj. Kun la disvolviĝo de la Bizanca Imperio kaj ĝia komerco, spicoj, sukero kaj nekonataj legomoj alvenis en Grekion. La kuiristoj eksperimentis per novaj manĝkombinoj, kreante du stilojn en la procezo: la orienta (Malgranda Azio kaj Orienta Egeo), konsistanta el bizanca kuirarto kompletigita per komercaj varoj kaj alia pli malpeza stilo, bazita ĉefe sur la loka greka kulturo.

Por la bizancanoj la konsumado de manĝaĵoj estis rilatita al socia klaso. La imperia palaco estis metropolo de spicoj kaj ekzotikaj receptoj; la gastoj estis distrigitaj per fruktoj, kukoj kun mielo kaj dolĉaĵoj. La ordinara popolo estis pli konservema. La ĉefa dieto konsistis el pano, legomoj, guŝoj kaj cerealoj preparitaj laŭ diversaj formoj kaj la salato estis tre populara. Kun mirego de la florencanoj, dum lia vizito en 1439, la imperiestro Johano la 8-a petis, ke li servu pli da manĝaĵoj. La bizancanoj produktis malsamajn fromaĝojn. Ili ankaŭ ŝatis konsumi marfruktojn kaj freŝan fiŝon. Ekde tiam ili kuiris la famajn omletojn, konitajn kiel *sphoungata* ("spongeca"), priskribitaj de Teodoro Prodromo.

Ĉiu hejmo ankaŭ konservis provizon de kortobirdoj. Aliflanke, la bizancaj elitoj ankaŭ inkludis aliajn specojn de viando, kiujn ili akiris el ĉasado, kiu estis unu el la favorataj kaj distingitaj okupoj de maskloj. Ili ĉasis per hundoj kaj akcipitroj, kvankam foje ili uzis kaptilojn, retojn kaj gluajn substancojn. Pli grandaj bestoj estis pli multekostaj kaj maloftaj manĝaĵoj. Civitanoj buĉis porkojn komence de vintro kaj provizis iliajn familiojn per kolbasoj, salita porkaĵo kaj lardo dum la tuta jaro. Nur la bizancanoj de la alta kaj alta meza klaso povis pagi la ŝafidaĵojn. Ili malofte manĝis bovaĵon ĉar ili uzis bovojn por la kultivado de la kampo. La civitanoj el meza kaj malalta klaso en urboj kiel Konstantinopolo kaj Tesaloniko konsumis la pladojn. La plej ofta maniero kuiri manĝaĵon estis boli ilin.
Mirdza Ķempe

**Mirdza ĶEMPE** aŭ **NAIKOVSKA** (naskiĝis en Liepāja la 9-an de februaro —O.S. 27-an januaro— 1907 kaj mortis en Rigo la 12-an de aprilo 1980) estis konata latva poeto, tradukisto kaj tutoro.

## Biografio 
Mirdza Ķempe estis naskita en laboristan familion en Liepāja, Latvio. De 1914 ĝis 1926 ŝi vivis en Tosmare. Poste ŝi kaj ŝia familio vivis en Liepāja. En 1915—1919 ŝi studis en la unua Liepāja bazlernejo (nun la 5-a Liepāja lernejo). Kempe studentiĝis ĉe la unua Liepāja mezlernejo en 1925. Ŝia unua verso (latva: *Ne jums)* estis publikigita en la *Kurzemes Vārds* gazeto en 1923. En la sama jaro ŝi tradukis *Mozart* de Puŝkin *kaj Salieri* en la latvan lingvon. En 1927 ŝi eniris la Universitaton de Latvio en Rigo. Pro senmoneco ŝi devis forlasi la universitaton kaj en 1928 ŝi komencis labori kiel kontinuecanoncisto por Rigas Radioj. En 1931 ŝi geedziĝis kun verkisto Eriks Ādamsons.

Ŝi tradukis verkojn de la rusa, la angla, la germana, la hispana kaj la franca. Dum Dua Mondmilito ŝi estis evakuita al Moskvo, Astraĥano kaj Ivanovo. Ŝi skribis dramajn spektaklojn, lirikajn miniaturojn kaj versojn.

Ŝi estis entombigita en Līvu-tombejo en Liepāja. En 1971 ŝi ricevis honoran doktorecon en Universitato Visva-Bharati por siaj laboroj en urdua lingvo.

La 9-an de februaro 1989 monumento al Mirdza Ķempe estis malfermita en Liepāja (arkitekto: Ligita Ulmane) kaj alia en Rigo. Strato en Ezerkrasts distrikto de Liepāja estas nomita post ŝi.

## Poezio 
Mirdza Ķempe publikigis 15 kolektojn de poezio, inkluzive de *Rīta vejš* (1946), *Gaisma akmenī*, *Ērkšķuroze* (*Dog-rose*, 1972), *Mīlestības krāšņais*, *Dzintaran spogulis* (1968), *Mirkļu mužiban,* ktp.

### Ne jums! 
: Ne jums es vaicāšu: kas grēks, kas kauns?
: Par velti draudiet man ar tumsas baismu!
: Es pati savu dzīvi celšu —
: Vienalga man, kur ceļam reiz būs gals…

### Manai Liepājai 
: Jūras meita, Zemes māsa.
: Mana Liepāja, ko mīlu.
: Tavām acīm dzelmes krāsa,
: Kurā atspīd debess dzīle.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Кемпе, Мирдза (1982), *Избранное. Стихотворения и лирические миниатюры*, Moscow, RU: Художественная литература
* Ķempe, Mirdza (1981), *Kopoti raksti. Pirmais sējums*, Riga, LV: Liesma

Kategorio:Tradukistoj al la latva lingvo
Kategorio:Tradukistoj el la rusa lingvo
Kategorio:Tradukistoj el la germana lingvo
Kategorio:Tradukistoj el la franca lingvo
Kategorio:Latvaj poetoj
Kategorio:Sovetiaj poetoj
Kategorio:Sovetiaj tradukistoj
Kategorio:Latvaj tradukistoj
Galaktobureko

eta
**Galaktobureko** (greke: γαλακτομπούρεκο) estas greka deserto el semolaĵo kun filopasto. La nomo signifas "lakto börek". Ĝi povas esti farita en pato, kun tranĉrandaj tavoloj supre kaj sube kaj tranĉita en kvadratajn partojn, aŭ rulata en individuajn manĝaĵojn (ofte ĉirkaŭ 10 cm longa). Ĝi estas servita aŭ kovrita per klara dolĉa siropo. La kremo povas esti gustigita per citrono, oranĝo aŭ rozo.

Male al milofolio, kiu alie similas, la kremaĵoj estas bakitaj kun la bakaĵo, ne poste aldonita.

Kategorio:Desertoj
Kategorio:Greka kuirarto
Kategorio:Kipra kuirarto