open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Velikij Bereznij

**Velikij Bereznij,** ukraine **Великий Березний** ruse *Великий Березный* slovake *Veľký Berezný* hungare **Nagyberezna** estas urbotipa loĝloko en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de *Velikij Bereznij*, kies distriktejo estas.
eta|maldekstra|250ra|Grek-katolika preĝejo de Velikij Bereznij

## Situo 
Velikij Bereznij situas ĉe bordo de Uĵ. La nomo devenas el la slava *granda* betuloarbaro. La urbo estas ĉirkaŭita de arbaroj.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1427 pri la komunumo. Preĝejoj grek-katolika en 1792, katolika en la 19-a j.c. konstruiĝis, krome estas ankaŭ sinagogo. En 1910 loĝis en Nagyberezna 2822 da homoj, (1120 rutenoj, 930 germanoj, 426 hungaroj kaj 300 slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon Nagyberezna apartenis al Ung, al distrikto de Velikij Bereznij, kies distriktejo estis, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon **Karpata Ukrainio**. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Velikij Bereznij. Ekde 1945 Velikij Bereznij apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj, kapelo, sinagogo

## Famuloj 
En la iama Nagyberezna naskiĝis:
* hungara inĝeniero pri arbaroj Imre Csik
* hungara instruisto Antal Both
* hungara pentristo Emil Lahner
* hungara skulptisto Ödön Szamovolszky
* hungara verkisto István Gróh.

Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Transkarpatio
Kardico (provinco)

La provinco **Kardico** () ĝis administra reformo efektivigita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomiĝas , do "nomos"). Ĝi kovras areon de  kaj dum la jaro 2001 havis preskaŭ  loĝantojn. Ĉefa loĝloko estas la samnoma urbo *Kardico*. La teritorio estas parto de la historia provinco kaj moderna administra regiono Tesalio, kaj kovras ties sudokcidenton.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la provinco (en la greka kaj angla)
* elaeraj bildoj de la provinco (priskriboj en la greka) 

Kategorio:Provincoj de Grekio
Koson

**Koson** (, , ) estas vilaĝo (iama kampurbo) en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove. Ĝis 1995 la cirila nomo estis **Косино** (Kosino).
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio

## Situo 
Koson situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ la hungara landolimo kun trapasejo, kontraŭe troviĝas Barabás.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1332 en formo *Kozun* pri la komunumo. En 1086 reĝo Ladislao la 1-a (Hungario) venkis la kumanojn. Poste tie konstruiĝis kapelo, poste preĝejo. La tataroj faris senhoma la komunumon en 1241. Post la tuja refondiĝo en 1496 ĝi ricevis la rangon kampurbo, kiun la tataroj forbruligis en 1566. Tiutempe Koson apartenis al princlando Transilvanio ĝis 1711. En la 20-a j.c. ĝi famiĝis pri kuracbanejo. En 1910 plejparte hungaroj loĝis en Koson kaj apartenis al Bereg, al distrikto de Mezőkaszony.

Vidindaĵoj estas preĝejoj mezepoka kalvinana kaj katolika el la 18-a j.c.

## Famuloj 
En la iama Mezőkaszony naskiĝis pentristo Béla Horthy.

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Seredne

**Seredne** (, , , ) estas urbotipa loĝloko en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 3500
* Poŝtkodo: 89452
* Telefonprefikso: +380 3122

## Situo 
La urbeto situas laŭ ĉefvojo inter Uĵhorodo-Mukaĉeve.

## Historio 
En 895 la hungaraj triboj okupis basenon de Karpatoj, ilia ŝtato formiĝis en 1000. En la 12-a jarcento monaĥoj konstruis fortikaĵon. La unua mencio devenis el 1417 pri la komunumo. Tiutempe ĝi estis fama vinkultura loko. En la 16-a jarcento pro disfalo de Hungario la regiono poste apartenis al princlando Transilvanio ĝis 1711. Proksime de la urbo oni murdis Ede Egan, kiu estis patro de la rutenoj. En 1910 Szerednye havis 1867 da loĝantoj (881 da hungaroj, 642 da rutenoj, 193 da germanoj kaj 134 da slovakoj). Ĝis 1920 Szerednye apartenis al Ung, al distrikto de *Seredne*, kies distriktejo estis. En 1944 la Ruĝa Armeo okupis la regionon, poste tuj ili kolektis la hungarajn kaj germanajn virojn por trudlabori. Plejparte ili mortis jam dum la forvojaĝo. Ukrainio sendependiĝis en 1991 kaj heredis la Transkarpatan provincon.

## Vidindaĵoj 
* fortikaĵo
* gotika preĝejo omaĝe al **Ĉiuj Sanktuloj** el la 15. j.c., trakonstruita en la 19-a j.c.
* domo de Buttler, kie unu nokton oni gardis la hungaran kronon en 1805.

## Famuloj 
En la iama Szerednye mortis hungara heroo István Dobó.

Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Transkarpatio
Affoltern (distrikto)

## La distrikto 
La **distrikto Affoltern** estas distrikto en la Kantono Zuriko, Svislando. La distrikto portas la nomon de ĝia ĉef-komunumo Affoltern ĉe Albis. Ĝi situas okcidente de la Albisĉeno kaj estas konata ankaŭ sub la nomoj *Knonaueramt* aŭ *Säuliamt*, kiuj estis la nomoj de la iama malfrumezepoka voktdistriktoj. La distrikto Affoltern estas unu el la plej kamparaj distriktoj de la kantono kaj estas bela regiono por migrado. En la distrikto troviĝas belaj naturrezervejoj, ekzemple la Marĉo de Maschwanden (germane *Maschwander Ried*) oriente de la rivero Reuss kaj ankaŭ la Lago de Türlen. Kun 44'469 loĝantoj la 31-an de decembro 2007 ĝi estas la dua plej malgranda el la zurikaj distriktoj. Ĝi la 31-a de decembro 2009 ĝia loĝantaro kreskis al 46978.

## Limoj 
La distrikto Affoltern limas oriente al la distrikto Horgen, norde al la distriktoj Zuriko kaj Dietikon, okcidente al la Kantono Argovio kaj sude al la Kantono Zugo.

## Politikaj komunumoj en la distrikto Affoltern 
En la jaro 2011 la distrikto Affoltern havis 14 komunumojn. Jen la listo:

## Vidu ankaŭ 
* Distriktoj de la Kantono Zuriko
* Kantono Zuriko

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la regiono Knonaueramt
* '*Informilo de la distrikto Affoltern*
* Oficiala retejo de la distrikto Affoltern
Lariso (provinco)

eta|
**Lariso** ( - *Nomos Larisas*) ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomigas , do "nomos"). Ĝi kovras areon de  kaj dum la jaro 2001 havis proksimume  loĝantojn. Ĉefa loĝloko estas la samnoma urbo Lariso. La teritorio estas parto de la historia provinco kaj moderna administra regiono Tesalio.

La provinco estas la dua plej granda provinco de Grekio laŭ areo, post Etolio-Akarnanio; ĝi apartenas al la dek grekiaj provincoj kun plej da loĝantoj.

La monto Olimpo, la plej alta monto de Grekio (2917 metroj) kaj laŭ la helena mitologio la loĝloko de la grekaj dioj, situas en la pleja nordo de la provinco, kaj konsistigas ties limon kun la pli norda provinco Pierio, en la regiono Meza Makedonio. Sudoriente de la Olimpo, la plej granda rivero de Tesalio, la Pinios, de sudokcidento al nordoriento pasas la malvastan valon *Tempe*, kiu dividas la montojn Olimpo nordokcidente kaj Osa (alteco 1987 m) sudoriente. Daŭrigo de la monto Osa sudoriente estas la montaro *Pilion*, kiu de la kontinento etendiĝas ĝis samnoma duoninsulo *Pilion* borde de la Egea Maro. La duoninsulo tamen jam apartenas al la najbara provinco Magnisio.

## Komunumoj 
* Egani

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de la provinco 

Kategorio:Provincoj de Grekio
Lefkado

eta|
eta|

**Lefkado** () estas insulo de Grekio. Ĝi kovras areon de 356&nbsp;km² kaj dum la jaro 2001 havis proksimume  loĝantojn. La insulo sub la nomo  (*Nomos Lefkados*) krome ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomigas , do "nomos"). Ĉefa loĝloko estas la samnoma urbo *Lefkado*. La insulo kaj provinco estas parto de la ioniaj insuloj kaj apartenas al la samnoma administra regiono ("periferio") Ioniaj Insuloj.

La provinco estas la plej malgranda de Grekio. Krom la ĉefa insulo Lefkado ĝi inkluzivas la insularon *Tilevoides* (), nome Meganisi kaj oriente de Lefkado la "Princajn Insulojn (: Skorpios, Skorpidi, Maduri, Sparti, Tilia, Kitros kaj Ĥeloni), krome la insulojn Kalamos, Kastos kaj iujn pliajn neloĝatajn insuletojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj paĝoj de la insulo kaj provinco
* Reta portalo pri la insulo
* Anglalingvaj informoj pri la provinco

eta|maldekstra|La plaĝo *Agiofili* en la insula sudo

Kategorio:Insuloj en Grekio
Kategorio:Ioniaj insuloj
Kategorio:Provincoj de Grekio
Kavalo (provinco)

**Kavalo** ( respektive  - *Nomós Kavalas*) ĝis administra reformo efektivigita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomiĝas , do "nomos"). Ĝi kovras areon de  kaj dum la jaro 2005 havis  loĝantojn. Ĉefa loĝloko estas la samnoma urbo *Kavalo*. La teritorio apartenas al la administra regiono ("periferio") Orienta Makedonio kaj Trakio. Al la provinco apartenas la insulo *Tasos* en la Egea Maro. La plej alta monto de la provinco estas la *Pangaion* kun alteco de  metroj en la okcidento de la provinco, kaj la dua plej alta monto apartenas al la montaro *Ipsario* sur la insulo *Tasos*.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la provinco 

Kategorio:Provincoj de Grekio
Rodopoj (Grekio)

**Rodopoj** ( estas unu el la regionaj distriktoj aŭ regionaj unuoj de Grekio kaj ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 je la nomo  (*Nomos Rodopis*) estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomigas , do "nomos"), en la nordoriento de Grekio. La provinco kovras areon de  kaj laŭ la censo de 2011 havis  loĝantojn. Ĉefa loĝloko estas la urbo *Komotini*. La teritorio apartenas al la administra regiono ("periferio") Orienta Makedonio kaj Trakio. Sian nomon la provinco havas de la montaro Rodopoj, de kiu malplimulton el la teritorio troviĝas en la provinco, sed la plej granda parto en Bulgario. La montaro kun nature protektindaj pejzaĝoj kovras la nordon kaj plejparton de la oriento de la provinco. La resto de la teritorio estas precipe agrikultura tereno.

Proksimume duonon de la provinca enloĝantaro konsistigas anoj de la islamana malplimulto de Grekio - ili konsistigas la plejparton de tiu, sola oficiale agnoskita, religia malplimulto de la ŝtato.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj pri la provinco

Kategorio:Provincoj de Grekio
Kategorio:Regionaj distriktoj de Grekio
Trikalo (provinco)

eta|

La provinco **Trikalo** ( - *Nomos Trikalon*) ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomigas , do "nomos"). Ĝi kovras areon de  kaj dum la jaro 2001 havis  loĝantojn. Ĉefa loĝloko estas la samnoma urbo Trikalo (, *Trikala*). La teritorio estas parto de la historia provinco kaj moderna administra regiono Tesalio.

eta|maldekstra|
La provinca ĉefurbo estas ĉirkaŭita de montoj kaj pro la tial kaldrona situo dum someroj havas tre varman klimaton. Proksime de Trikala situas la monaĥejoj *Meteora*, kiuj havas la statuson de monda kultura heredaĵo de Unesko.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la provinco

Kategorio:Provincoj de Grekio
Lariso

* **Lariso** estas provinco en Tesalio, en Grekio.
* **Lariso** estas urbo en la samnoma provinco de Grekio.
* **Lariso** estas persono de la helena mitologio.
* **Lariso** estas la kvara plej granda natura satelito de la planedo Neptuno.
* **Lariso (Gorduno)** estas setlejo de la komunumo Gorduno de la Distrikto Belinzono en Kantono Grizono en Svislando.
Longvosta montokolombo

La **Longvosta montokolombo** (*Gymnophaps mada*) estas birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas turtojn kaj kolombojn. Temas pri granda kolombo kiu estas loĝanta kaj reproduktanta birdo endemia en Indonezio kie ili vivas en montararbaroj kaj tuŝitaj arbaroj de malaltaj teroj en la insulo Buruo, laŭ kio ĝi nomiĝas alternative ankaŭ **Burua montokolombo**. 

eta|maldekstre|220ra|
Ĝi estas unu el la kvar specioj en la genro *Gymnophaps*. Ĝi antaŭe estis konsiderata samspecia kun la Serama montokolombo. Ĝi estas mezgranda kolombo 33–38.5 cm longa, kaj havas blugrizajn kronon kaj kolon, pli malhele ardezgrizajn suprajn partojn, kaj blankajn ĝis palflavrozkolorajn gorĝon kaj bruston, kiuj fariĝas flavrozkoloraj direkte al la ventro. La specio estas iomete sekse dimorfa, ĉar inoj estas pli malgrandaj kaj havas pli malhelruĝan bruston.

Ties natura medio estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montetoj kaj subtropikaj aŭ tropikaj malaltaj arbaroj. La Burua montokolombo manĝas fruktojn. Oni supozas, ke ĝia reprodukta sezono estas de oktobro ĝis decembro. Ĝi estas listigita kiel malplej zorgiga fare de la Internacia Unio por la Konservo de Naturo (IUCN) en la IUCN Ruĝa Listo pro sufiĉe granda teritorio kaj stabila populacio. La populacio estas taksita je 20 000 – 49 999.

## Referenco
* BirdLife International 2004.  Gymnophaps mada .   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24a de Julio 2007.
Magnisio

**Magnisio** ( - *Magnisia*, transskribo laŭ la antikva greka lingvo *Magnēsia*) ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomiĝas , do "nomos"). Ĝi kovras areon de  kaj dum la jaro 2001 havis proksimume  loĝantojn. La teritorio apartenas al la historia pejzaĝo kaj nuna grekia administra regiono ("periferio") Tesalio.
Ĉefa loĝloko de la provinco estas la urbo *Volos*, la dua plej granda urbo de Tesalio: Tie vivas pri ol 70 procentoj de la provincanoj.

La provinco ekestis dum la jaro 1947 per dispartiĝo de la provinco Lariso, la provinca nomo kreiĝis memore al antikva makedona tribo.

## Geografio 
maldekstre|eta|225px|
Magnisio, la plej orienta parto de Tesalio, kun siaj montaroj *Osa* kaj *Pilion* estas duoninsulo en la Egea Maro norde de la insulo Eŭbeo - borde de la *Pagasea Golfo*. Al la provinco apartenas la insularo *Nordaj Sporadoj*.

## Historio 
maldekstre|eta|225px|
Sur la duoninsulo origine vivis trakianoj, sed jam tre frue dum la epoko de antikva Grekio ankaŭ troviĝis greka kolonio tie. La samnoma urbo Magnesia ĉe rivero Meandro en Malgrandazio probable fondiĝis de grekaj koloniistoj el la tesalia regiono Magnisio. La plej grava antikva urbo de la duoninsulo estis *Demetrias*.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la provinco 

Kategorio:Provincoj de Grekio
Kefalonio kaj Itako

**Kefalonio kaj Itako** ( respektive ) ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomigas , do "nomos"). Kiel la nomo indikas, la provinco konsistas el la du insuloj Kefalonio kaj Itako (plus kelkaj neloĝataj insuletoj), kiuj troviĝas en la Ionia Maro okcidente de la kontinenta parto de Grekio. La du ĉefaj insuloj ekde 2011 ambaŭ funkcias kiel komunumo kaj samtempe kiel regiona distrikto (, *periferiaki enotita*). Provinca ĉefurbo estis la urbo *Argostoli* sur la insulo Kefalonio. La provincaj insuloj estas parto de la ioniaj insuloj kaj apartenas al la samnoma administra regiono ("periferio") Ioniaj Insuloj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la provinco 

Kategorio:Insuloj en Grekio
Kategorio:Provincoj de Grekio
Willi Kuhweide

**Willi Kuhweide** (n. 6-a de januaro 1943 en Berlin) estas germana eks-velisto.

Je la olimpiado 1964 1964 en Tokio li venkis en la klaso Finn-Dinghy. Krome li gajnis la medalon en bronzo je la olimpiado 1972 en la boata klaso Soling. Krome li estis en tiu klaso kvar foje mondĉampiono.

Li partoprenis kvin foje je olimpiadoj. 1984 en Los Angeles li estis la flagoportisto de la germana teamo.

Profesie li laboris kiel piloto kaj poste kiel instruisto de pilotoj de la aerkompanio Lufthansa.

Kategorio:Germanaj gevelistoj
Kategorio:Olimpikaj medalistoj
Aŭioj

La **aŭioj** estas etno en Etiopio. Ili vivas en la Agew Awi Zone (Ageŭ-Aŭi-zono) en centra Gojjam kaj havas kelkajn komunumojn en Metekel Zone (Metekel zono) de la Benishangul-Gumuz Region.

La censo de 1998 nombris 397.491 etnajn aŭiojn.http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=awn La Awi Zone (Aŭia Zono) laŭ la Central Statistical Agency (Centra Statistika Agentejo) havis proksimume 990.000 loĝantojn en 2005. Aliaj homoj loĝantaj en tiu zono plejparte estas amharoj.

La aŭia lingvo, nomata Aŭngi, estas centra kuŝida lingvo.

## Fontoj 
* http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=awn

Aŭioj
Aŭioj
Kategorio:Etnologio
Apekso (geometrio)

[eta|240px|[Kvadrata piramido, *apekso* estas vertico la supra dekstra laŭ la bildo]]
En geometrio, **apekso** estas nomo por kutime evidente plej alta aŭ plej malproksima punkto aŭ vertico en izocela triangulo, piramido aŭ konuso, kutime kontrastanta kun la transa flanko nomata la *bazo*.

Ankaŭ, apekso povas esti distingita de la aliaj verticoj kiel vertico kontraŭa al *bazo*, se bazo estas bone difinita, aŭ de simetria vidpunkto, kiel vertico tra kiu pasas la ĉefa simetriakso.
Ekzemple, por izocela triangulo la apekso estas la vertico kie la du lateroj de egala longo kuniĝas, eĉ se la triangulo estas ege malalta kaj larĝe, tiel ke la apekso estas la plej proksima al la centro el ĉiuj 3 verticoj.

Kategorio:Pluredroj
Kategorio:Piramidoj
Kategorio:Geometrio
Linio 3 de la metroo de Parizo

La **linio 3 de la metroo de Parizo** estas unu el la 16 metrolinioj de Parizo, la ĉefurbo de Francio. Ĝi kunigas la stacion  al la stacio . Per ĝi alireblas interalie la stacidomo Saint-Lazare, la grandaj bulvardoj kaj Placo de la République, centre de Parizo. Proksimume  milionoj da vojaĝantoj uzadas la linion ĉiujare, kvankam tiu nombro inkludas la trafikon de la linio 3bis.

La unua sekcio de la linio 3 estis inaŭgurita la , inter  kaj . La konstruado daŭris pli longe ol unue atendite.

## Mapo 
500px

## Linio 
700px

## Metrostacioj 
## Vidu ankaŭ 
* Linio 3bis de la metroo de Parizo
* Metroo de Parizo
* Listo de metrolinioj de Parizo
* Listo de metrostacioj de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
*
Linio 2 de la metroo de Parizo

La **linio 2 de la metroo de Parizo** estas la dua pariza metrolinio konstruita en Parizo, la ĉefurbo de Francio. Ĝi estis unue kromnomita "2 Nord" (2 Nordo), ĉar ĝi fakte estis la norda sekcio de cirkla metrolinio. La nomo malaperis, kiam la linio 5 absorbis la linion "2 Sud" (2 Sudo) en 1907. Alia sekcio de la 2-a linio estis cedita al la 6-a linio en 1942.

Nova, prototipa vagonaro nomita MF 2000 uzadas la linion ekde la . Aliaj vagonaroj de la sama modelo aperis fine de 2007: ili progrese kaj komplete anstataŭos la malnovajn MF 67.

## Mapo 
500px

## Linio 
700px

## Metrostacioj 
## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Parizo
* Listo de metrolinioj de Parizo
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Akcidento en stacio Couronnes de la Metroo de Parizo
* Viadukto de linio 2

## Eksteraj ligiloj 
*
Sepedro

En geometrio, **sepedro** estas pluredro kun sep edroj.

Sepedroj estadas de multaj malsamaj formoj, topologie ne ekvivalentaj unu al la alia.

La plej familiaraj sepedroj estas la seslatera piramido kaj la kvinlatera prismo. Ankaŭ rimarkinda estas la kvar-duon-sesedro, kies sep egallateraj triangulaj edroj formas surfacon topologie ekvivalentan al projekcia ebeno.

## Topologie diversaj sepedroj 
### Konveksaj 
Estas 34 topologie diversaj *konveksaj* sepedroj, malinkluzivantaj spegulajn bildojn. (Du pluredroj estas "topologie diversaj" se ili havas malsamajn ordigojn de edroj kaj verticoj, tiel ke neeblas malformigi unuon el ili en la alia simple per ŝanĝo de longoj de lateroj kaj anguloj inter lateroj aŭ edroj.)

Ekzemploj de ĉiuj specoj estas prezentita pli sube, kune kun kvanto de lateroj de ĉiu el la edroj. La bildoj estas ordigitaj laŭ malpligrandiĝo de kvanto de seslateraj edroj, poste laŭ malpligrandiĝo de kvanto de kvinlateraj edroj, kaj tiel plu.

### Ne konveksaj 
Ses topologie diversaj konkava sepedroj (malinkluzivante spegulajn bildojn) povas esti formitaj per komponigo du kvaredroj en diversaj konfiguroj. La tria, kvara kaj kvina el ĉi tiuj havas edron kun samrektaj najbaraj lateroj, kaj la sesa havas edron kiu ne estas simple koneksa.

13 topologie diversaj sepedroj (malinkluzivante spegulajn bildojn) povas esti formitaj per tranĉo de noĉoj el la lateroj de triangula prismo aŭ kvadrata piramido. Du ekzemploj estas montritaj.

Diversaj ne simple koneksaj sepedroj ekzistas. Du ekzemploj estas montritaj.

## Vidu ankaŭ 
## Eksteraj ligiloj 
* Pluredroj kun 4...7 edroj  de Steven Dutch

Kategorio:Pluredroj
Kefalonio

eta|panorama vidaĵo de *Asos*
La insulo **Kefalonio**, laŭ PIV Cefalonio (en la antikva greka lingvo Κεφαλληνία; en la moderna greka: **Κεφαλλονιά** aŭ Κεφαλονιά, itale Cefalonia) estas la plej granda el la ioniaj insuloj en la okcidento de Grekio. Ĝi havas areon de 734 kvadrataj kilometroj kaj dum la jaro havis 36404 loĝantojn. La insulo estas parto de la provinco Kefalonio kaj Itako, kiu krome inkluzivas la insulon Itako kaj iujn neloĝatajn insuletojn, kaj enhavas ok el la naŭ komunumoj de la provinco.

La insula ĉefurbo estas *Argostoli*, en la sudokcidento de la insulo, kaj kune kun la najbara urbo *Liksuri* du trionoj de la insulanoj vivas en la du kunkreskintaj urboj, kiuj ankaŭ disponas pri flughaveno. La tria plej granda urbo estas *Sami* (1223 loĝantoj dum la jaro 2001) en la oriento - proksime de la insulo Itako, kaj la nordo - relative proksime de la insulo Lefkado - estas tre maldense loĝata: tie la fiŝista vilaĝo *Fiskardo* estas la sola signifa loĝloko (en Fiskardo interalie la kuracisto kaj eksa esperantista aktivulo Thomas Pusch ricevis grandan parton de sia psikoterapiista trejniĝo).

eta|la fiŝista vilaĝo Fiskardo

## Arkeologio 
Fine de la jaro 2006 romia tombeja komplekso malkovriĝis dum fosado de fundamento por nova hotelo en Fiskardo. La restaĵoj estas el romiaj tempoj - inter la 2-a jarcento a.K. kaj la 4-a jarcento p.K.. Arkeologoj priskribis la trovon kiel la plej gravan iam faritan sur la ioniaj insuloj.

eta|maldekstra|200px|plaĝo Mirtos, okcidenta insula bordo
Ene de la tombejo kvin tomboj troviĝis, kun oraj kaj bronzaj ornamaĵoj, vitraĵoj kaj argilaĵoj, maskoj kaj moneroj. La loko preteratentiĝis de tomborabistoj kaj restis netuŝita dum du jarmiloj. Laŭde al romiaj metiistoj, dum la malfermado la peza ŝtona pordo sen ia peno svinge malfermiĝis. Proksime de la tombo romia amfiteatro malkovriĝis, tiom bone konservita ke la metalaj ligiloj inter la unuopaj seĝoj daŭre estis sendifektaj.

En la sudokcidento de la insulo, apud *Leivato*, kontinuaj arkeologiaj elfosaĵoj de la Irlanda Instituto pri Helenismaj Studoj en Ateno malkovrigis dekojn da historiaj lokoj, de la prahistorio ĝis la epoko de la Respubliko Venecio.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la insulo

Kategorio:Insuloj en Grekio
Kategorio:Ioniaj insuloj
Linio 3bis de la metroo de Parizo

La **linio 3bis de la metroo de Parizo** estas la plej mallonga metrolinio de Parizo. Ĝi longas nur  kilometron. La linio estis konstruita tre subtere: la stacioj  kaj  estas tial alireblaj nur per lifto. Pro sia malgranda trafiko kaj longeco, la linio 3bis estas priservita de mallongigitaj MF 67-vagonaroj.

## Mapo 
500px

## Linio 
700px

## Metrostacioj 
## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Parizo
* Listo de metrolinioj de Parizo
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Kunfandiĝo de linioj bis de la metroo de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
*
Linio 4 de la metroo de Parizo

La **linio 4 de la metroo de Parizo** estas la dua plej uzata metrolinio de Parizo, la ĉefurbo de Francio. Ĝi trapasas la tutan urbon, el  norde ĝis  sude.

Ĝi cetere estas la metrolinio, kie la temperaturo estas kutime la plej varma, ĉar ĝi estas servita de malnovaj vagonaroj kun pneŭmatikoj el kaŭĉuko. Per la linio 4 alireblas multaj gravaj lokoj de Parizo, inkluzive de tri stacidomoj (Gare Montparnasse, Gare du Nord, Gare de l'Est) kaj du aliaj stacioj konektitaj kun multaj RER-linioj ( kaj ).

## Mapo 
500px

## Linio 
700px

## Metrostacioj 
## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Parizo
* Listo de metrolinioj de Parizo
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Metroo sur pneŭoj

## Eksteraj ligiloj 
*  


Parizo04
Linio 5 de la metroo de Parizo

La **linio 5 de la metroo de Parizo** estas unu el la 16 metrolinioj de Parizo, la ĉefurbo de Francio. Ĝi trapasas la orientan parton de Parizo, el Bobigny ĝis la stacio . Komence de 2006 oni anoncis, ke la linio 5 kaj du aliaj linioj baldaŭ ricevos novajn, MF 01-vagonarojn. Tiuj novaj vagonaroj normale aktiviĝos en 2010.

La linio 5 estis inaŭgurita la : la unua sekcio ekis el Place d'Italie kaj atingis "Gare d'Orléans" (hodiaŭ ).

## Mapo 
500px

## Linio 
700px

## Metrostacioj 
## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Parizo
* Listo de metrolinioj de Parizo
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Viadukto de quai de la Rapée

## Eksteraj ligiloj 
*
Linio 6 de la metroo de Parizo

La **linio 6 de la metroo de Parizo** estas unu el la 16 metrolinioj de Parizo, la ĉefurbo de Francio. La linio 6 formas la sudan parton de cirkla metrovojo ĉirkaŭ Parizo, dum la linio 2 formas la nordan parton. La linio 6 kunigas la stacion Étoile al la stacio . Ĝi do estas sufiĉe longa kaj longas proksimume 13&nbsp;km.

La unua sekcio, inter Étoile kaj , aktiviĝis la 2-an de oktobro 1900 kiel plilongigo la linio 1. La linio 6 estis inaŭgurita en 1909.

## Mapo 
500px

## Linio 
700px

## Metrostacioj 
## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Parizo
* Listo de metrolinioj de Parizo
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Ponto Bir-Hakeim
* Viadukto de Bulvardoj de Grenelle, Garibaldi kaj Pasteur
* Viadukto de Bulvardo Auguste Blanqui
* Viadukto de Bulvardo Vincent Auriol
* Ponto de Bercy
* Metroo sur pneŭoj

## Eksteraj ligiloj 
*  


Parizo06
Reĉica

**Reĉica** (, ) estas urbo en Belorusio en la Homela regiono. La urbo situas ĉe la enbuŝiĝo de la Vedriĥ en la Dnepron. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Reĉica estis menciita unuan fojon en la jaro 1213.

## Vidu ankaŭ 
* Reĉica (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj de Belorusio
Kategorio:Homela regiono
Kereno

**Kereno** estas urbo en la landomezo de Eritreo kun proksimume 120.000 loĝantoj. Ĝi estas la ĉefurbo de la regiono Ansebo kaj havas plejparte islama loĝantaron. En Kereno parolataj estas la araba, la tigrinja kaj la tigrea lingvoj.

En Kereno ekzistas malsanulejo kaj la sola lernejo por senaŭduloj de Eritreo. Tiu lernejo estas institucio de la eklezio.
eta|maldekstra|Moskeo en Kereno
Kereno en 1922 estis ligita per eritrea fervojo al Asmero.

## Eksteraj ligiloj 
* Privata retpaĝo kun informoj inkluzive fotojn de kaj pri Kereno (anglalingva)

Kategorio:Urboj de Eritreo
Meduzo (mitologio)

**Meduzo** estis unusola mortema el triopo de Gorgonoj, monstraj filinoj de dio Forkiso kaj lia edzino Keto. Robert Graves tradukas ŝian nomon kiel Artifika.[eta|250px|Olea pentraĵo sur tolo de [Michelangelo Merisi da Caravaggio|Caravaggio, inter 1595 kaj 1596.]]
[eta|250px|Mozaiko kun la kapo de Meduzo en Lilibeo. Arkeologia Parko de [Marsala, Sicilio]]

Laŭ Francisko Azorín **Meduzo** estas *Fabela monstro de la greka mitologio, reprezentita per flugilhava unuokula virino kun serpentoj, anstataŭ haroj, kiu ŝtonigis ĉiujn, kiujn ŝi rigardis. La Meduzon, k. la 2 aliajn gorgonidajn monstrojn, mortigis Perseo k. el la kaposango de la Meduzo eliĝis la Pegaso.* Li indikas etimologion el la greka *Medousa*, propra nomo, el *medo* (sentenco, ordono) kaj de tie la latina *Medusa*.

## Priskribo
Ŝi estis troe malbela, same kiel ŝiaj fratinoj Steno kaj Eŭrjalo, sed ne de la naskiĝo. Ĉar ŝi lasis sin diboĉiĝi de Posejdono en templo de Atena, la diino ŝanĝis ŝin en monstron kun brilemaj okuloj, grandegaj dentoj, latunaj ungegoj kaj serpentoj anstataŭ haroj.

Alia versio priskribas Meduzon kiel monstron "kun gapigita vizaĝo, enpuŝita nazo, monstraj dentoj, bestaj oreloj, metalaj pugnoj, siblantaj flugiloj kaj vipuroj anstataŭ haroj" kaj simile onidire aspektis ŝiaj fratinoj. Kiu ekrigardis al Meduzo en la okulojn, ŝtoniĝis.

Kiam pli poste Perseo mortigis Meduzon, li havis kiel helpon flugantajn sandalojn kaj sorĉan kaskon, kiu faris lin nevidebla. Li ekatakis Meduzon de alteco, li rigardis ŝin helpe de ŝildo, kiun li starigis kiel spegulon kaj forhakis ŝian kapon.

Post ŝia morto elsaltis el ŝia korpo monstro Ĥrisaoro kaj flugigita ĉevalo Pegazo. El la gutoj de ŝia sango estis venenaj serpentoj.

La kapo de Meduzo estis terurega armilo, kiu ŝanĝis kontraŭulojn en ŝtonon. Perseo uzis ĝin onidire trifoje:
* kontraŭ giganto Atlaso
* kontraŭ Fineo, malakceptita fianĉo de lia edzino
* kontraŭ reĝo Polidekto pro perfortaĵoj rilate al lia patrino

Poste Perseo transdonis la kapon de Meduzo al diino Atena, kiu alfiksis ĝin al sia nesuperebla ŝildo Egido.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Gorgoneion
* 149 Meduzo


Kategorio:Gorgonoj
Kategorio:Mitologio
Kategorio:Arkeologio
Kategorio:Antikva Grekio
Kategorio:Mitaj monstroj
Svetlahorsk

**Svetlahorsk** (beloruse /*Svetlahorsk*) estas urbo en Belorusio en la regiono Homel. Ĝi situas ĉ. 230 km sude de Minsk ĉe la Biarezina. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Svetlahorsk estis fondita nur en 1961. Antaŭ la urba fondado tie troviĝis nure malgranda vilaĝo nome *Ŝaсilki*.

En la urbo oni setligis sektorojn de la grandindustrio (elektrocentralo, sintezfibroverko). La aspekton de la urbo dominas plejparte Slabokonstruaĵoj, nur la historia urboparto "Ŝaсilki" ankoraŭ montras tradiciajn rusajn trunkdomarojn. Vidindaj ankaŭ estas kelkaj katolikaj kaj ortodoksaj preĝejoj.

Svetlahorsk estas partnerurbo de la germana urbo Helmstedt.

## Vidu ankaŭ 
* Svetlahorsk-na-Bjarezinje (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj de Belorusio
Kategorio:Homela regiono
Silvia de Svedio

**Silvia Renate, reĝino de Svedio**, svede *Silvia, Sveriges Drottning* (nask. la  en Heidelberg kun la nomo *Silvia Renate Sommerlath*) estas ekde la  edzino de la sveda reĝo Karolo la 16-a Gustavo.

Karolo la 16-a Gustavo kaj Silvia havas tri gefilojn:
* kronprincino Viktoria, naskita la 
* princo Karolo Filipo, naskita la 
* princino *Madeleine*, naskita la 

Kategorio:Sveda monarkio
Kategorio:Svedaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj
⚭Silvia
Kategorio:Grandaj Krucoj de la Federacia Meritkruco (Germanio)
Putování aneb cesta z Království českého do Benátek a odtud po moři do země Svaté, země judské a dále do Egypta

**Putování aneb cesta z Království českého do Benátek a odtud po moři do země Svaté, země judské a dále do Egypta** (en traduko *Pilgrimado aŭ vojaĝo el Reĝlando ĉeĥa ĝis Venecio kaj de tie surmare en landon Sanktan, landon judan kaj plu en Egiption*) estas vojaĝlibro de Kryštof Harant z Polžic a Bezdružic. Temas pri reprezentanto de ŝatata ĝenro de renesanca humanisma scienca literaturo, kiu plenigas per bildoj de ekzotikaj regionoj ankaŭ funkcion de literaturo amuziga. La ĉeĥa nobelo Harant priskribis en ĝi sian vojaĝon ĝis Palestino kaj Egiption el la jaro 1598.

La aŭtoro priskribis ĉion, kion li survoje travivis *("Plua stranga besto estas "akva ĉevalo", hipopotamo, kiu onidire ankaŭ voras homojn"*). La verko havas didaktan karakteron. La libro estas skribita ĉeĥe. La aŭtoro havas sencon por humoro kaj ironio, li uzas dum la priskribado parolturnojn kaj komparojn.

Kategorio:Vojaĝlibroj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1854
Kategorio:Ĉeĥlingva literaturo
Vaŭkavisk

**Vaŭkavisk** (, ,  [Volkovisk], ) estas urbo en la respubliko Belorusio en la Hrodna regiono. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Fondita de litova duko Mindaugas, ĝi estis reĝa urbo de Grandprinclando Litovio kaj la Respubliko de Ambaŭ Nacioj
 
## Geografio 
La urbo situas en la okcidento de la lando inter la urboj Hrodno, Bresto kaj  Baranoviĉi ĉe la rivero Ros'. Ĉ. 40 km okcidente pasas la ekstera EU-landlimo al Pollando. Sude troviĝas la Vaŭkaviska altaĵodorso.

## Trafiko 
Vaŭkavisk situas ĉe flanka fervojlinio ekde Baranoviĉi al Hrodno kaj ĉe la strato ekde la pola Bialistoko al Baranoviĉi.

## Kunlaboro
* Gusev, Rusio
* Siedlce, Pollando

## Bibliografio
* Lech Wyszczelski, *Wojna polsko-rosyjska 1919–1920*, (Pola-bolŝevika milito), Bellona, unua volumo, Varsocio 2010, p. 696, ISBN 978-83-11-11934-5.

## Vidu ankaŭ 
* Vaŭkavisk-Centralni (stacidomo)
* Vaŭkavisk-Horad (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Volkovisk demokratia paĝo [?]
* Volkovisk fotoj
* Antikvaĵoj Radzima.org


Kategorio:Grodna regiono
Francis Cabrel

220px|eta|dekstra|Francis Cabrel
**Francis CABREL** (naskiĝis  en Agen, Francio). Li estas franca kantisto kaj kantaŭtoro. Li estas unu el la plej famaj franclingvaj kantistoj el la tri lastaj jardekoj.

Li donis koncerton en diversaj regionaj lingvoj de Francio kiel esprimo de rezisto kontraŭ la kultura normigo, ĉar li opinias ke la regionaj lingvoj en Francio estas viktimoj de kultura genocido.

Cabrel loĝas en Astaffort (apud Agen) estas edziĝinta kun Mariette kaj estas la patro de du filinoj, Manon kaj Aurélie.

## Biografio 
Diskreta kantisto, Francis Cabrel protektas sian privatan vivon. Ekde sia naskiĝo, li loĝas en Astaffort, eta vilaĝo de la Departemento Lot-et-Garonne kies komunuma konsilisto li estis de 1989 ĝis 2004.

En Astaffort, li ankaŭ kreis la asocion ***La voix du sud*** (*La voĉo el la sudo*) por helpi kaj disvolvi junajn franclingvajn gekantistojn.

## Diskaro 
### Albumoj registritaj en studio 
* 1977: Les Murs de poussière
* 1979: Les Chemins de traverse
* 1980: Fragile
* 1981: Carte postale
* 1983: Quelqu'un de l'intérieur
* 1985: Photos de voyages
* 1989: Sarbacane
* 1994: Samedi soir sur la Terre
* 1999: Hors-saison
* 2004: Les beaux dégâts
* 2008: Des roses et des orties (Rozoj kaj urtikoj)
* 2012: Vise le ciel
* 2015: In extremis
* 2020: À l'aube revenant

### Albumoj registritaj dum spektakloj 
* 1984: Cabrel public
* 1991: D'une Ombre à l'autre
* 2000: Double Tour
* 2005: La Tournée des Bodegas

### Kompilaĵoj 
* 1987: Cabrel 77-87
* 2007: L'essentiel 1977-2007

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo de Francis Cabrel

Kategorio:Francaj kantistoj
Hans Warren

**Hans Warren** (n. la 20-an de oktobro 1921 en Borsele, m. la 19-a de decembro 2001 en Goes) estis nederlanda aŭtoro.

## Juneco 
Naskita en Zelando kiel sola infano, li havis malmulte da kontaktoj kun aliaj infanoj. Kiel lernanto en mezlernejo li ekhavis grandan intereson pri la naturo. Post la abituriento li ekverkis artikolojn por naturgazetoj, precipe pri birdoj. Lia granda ekzemplo en tio estis la fama Jac. P. Thijsse. Ankoraŭ antaŭ la komenco de la Dua Mondmilito li komencis verki taglibron.

## Aŭtoro 
Postmilite Warren komencis publikigi: en 1946 aperis lia unua poemaro *Pastorale*, en 1947 libro pri Jac. P. Thijsse kaj en 1949 studo pri noktobirdoj. En 1951 li komencis verki literaturajn kritikojn por la gazeto *Provinciale Zeeuwse Courant*, kion preskaŭ ĝismorte li daŭrigis.

## Geedzaj jaroj 
En 1952 li edziĝis al angla virino; ili havis tri infanojn. Mallonge post la geedziĝo la edzino ekhavis postenon kiel docento en Parizo. Tie, pere de kontaktoj kun precipe nord-afrikaj junuloj, ĉe Warren aperis liaj subpremitaj samseksemaj sentoj; rezultis grandaj tensioj kaj fine divorco en 1975. En Parizo li ekverkis sian unuan plej belan poezion.

## Ree en Zelando 
En 1958 la familio reiris al Zelando. Lia samseksemo daŭre donis problemojn. Fine de la 60aj jaroj Warren renkontis la konatan poeton Gerrit Komrij, kun kiu estiĝis longdaŭra kaj influa amikeco. La kreado ĉefrolis en la vivo de Warren: dum dek jaroj ĉiujare nova poemaro.
En 1978 la 40 jarojn pli juna Mario Molegraaf aperas en lia vivo; ili havas tempestan amrilaton kaj fariĝas tre firma paro, kiun finos nur la morto de Warren en 2001. La talentplena Molegraaf partoprenas ankaŭ lian verkadon: kune ekzemple ili tradukas la preskaŭ kompletan Platonon, la kvar evangeliojn, la verkaron de Kavafis ktp.
Kune krom tio ili produktas tutan vicon da literaturaj antologioj.

[eta|kovrilpaĝo de la romano *[Ŝtono de Helpo*.]]

## Sekreta Taglibro 
En 1981 aperis la unua ero de la Taglibro de Warren; tio fariĝis impona serio da plej aŭtentaj taglibroj tra la jardekoj ĝis la morto. Por la publiko la serio estis tre bonvena surprizo; por pluraj amikoj foje iom malfacile digestebla.

En 2001 Hans Warren mortis, 80jara. Ankaŭ sian lastan vivojaron sen iu ajn inhibo li priskribis plej malkaŝe, kune kun sia partnero; ĝi estis eldonita en 2002. En 2005 postume aperis ankoraŭ romano *Een vriend voor de Schemering* (*Amiko por Duonobskuro*). Nuntempe oni laboras pri filmigo de lia romano *Steen der hulp* (*Ŝtono de Helpo)*.

## Verkaro 
La listo de liaj eldonaĵoj estas preskaŭ senfina: poemaroj, recenzoj, kelkaj romanoj (precipe famas lia Steen der hulp (*Ŝtono de Helpo)* el 1975), tuta serio da Sekretaj Taglibroj - ĉiujare ekde 1981 - la serio ankoraŭ ne estas finita, kvankam la lasta ero jam aperis en 2002 -, multaj literaturaj antologioj, literaturaj kalendaroj ktp.

### Traduko al Esperanto 
* *Ŝtono de Helpo* aperis en 1989 ĉe Esperanto-Kultura Servo, Den Haag. Tradukis Gerrit Berveling.
* Aperis pluraj tradukoj de liaj poemoj en Esperanto-revuoj, precipe en *Fonto*.

Kategorio:Nederlandaj verkistoj
Friso

**Friso** en la arkitekturo estas horizontala, glata aŭ pentrita, ligne ĉizita aŭ ŝtone skulptita bendo ĉe la ekstero de konstruaĵo - en antikva konstruaĵo inter la arkitravo, la ŝtonaro senpere sur la kolonaj kapiteloj, kaj la kornico, la supra horizontala fino de la konstruaĵo. Kutime ĝi havas seriajn ornamaĵojn, floraj motivoj kaj bildigoj de homaj kaj bestaj figuroj. Ĝi servas kiel disdivida elemento de muro aŭ de trabo.

En la klasika dorika ordo de la arkitekturo de antikva Grekio kaj poste la Romia Imperio frisoj konsistis el alternaj metopoj kaj triglifoj.

AC marbles.jpg|batalo de centaŭro kontraŭ lapito sur la friso de la Partenono sur la akropolo de Ateno
Paris, Notre Dame -- 2014 -- 1458-65.jpg|figura friso de la katedralo *Notre Dame* en Parizo
Einbeck-Marktplatz-Haus.3-03.JPG|plektita bendo en friso de trabfaka domo de la 16-a jarcento
Bamberg-Dom-Friese.JPG|romanika friso ĉe la katedralo de Bamberg

Laŭ Francisko Azorín **friso** estas *Centra strukturelemento de greka entablemento, inter la arkitrabo k. kornico. Pentrita aŭ skulptita strio.* Kaj li indikas etimologion el araba *iffriz*.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Cimatio
* Dentiklo
* Palmeto
* Zooforo

Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Antikva Grekio
Tuaregoj

eta|Tuaregoj
La **tuaregoj** estas Afrika etno, apartenanta al la berberoj, kio loĝas regione etendiĝas en la dezerto Saharo kaj en la Sahelo. La tuarega lingvo nomiĝas Tamaŝek. Ili vivas de jarcentoj nomade en la regiono de la hodiaŭaj ŝtatoj Malio, Alĝerio, Niĝero, Libio, Maŭretanio, Burkina Faso kaj Niĝerio kaj nombras hodiaŭ proksimume duonan milionon da homoj.

En la pasintaj jaroj ripete okazis insurekcioj de la tuaregoj, kiuj sentas sin malhelpataj daŭrigi sian tradician nomadan vivmanieron.

## Vidu ankaŭ 
* Tagelmusto

## Eksteraj ligiloj 
* Bibliografio pri la historio de Timbuktuo kaj la tuaregoj je la niĝerkurbo 
* - Komentita fotogalerio kaj multo sciinda (de Günter Heckenhahn) 


Kategorio:Etnologio
Kategorio:Etnografio
Kategorio:Matriarka etno
Triglifo

eta|dekstra|140ra|**Triglifo** centrigita super la lasta kolumno de la romia dorika ordo
**Triglifo** laŭ la Esperanto-vortaro PIV estas "elemento en dorika friso, ŝtonplato skulptita per tri kaneloj, en imito de la origina trabfino". La rektangulaj, plej ofte kvadrataj, kaj ofte pentre aŭ skulptite dekoritaj ŝtonplatoj inter la triglifoj de dorika friso estas nomataj metopoj. Sub la triglifoj pendas la gutoj.

La triglifo ĝenerale konsideriĝas ŝtona simboligo de la lignaj trabofinoj de la tipa primitiva kabano de prahistoria Grekio, kiel priskribis la antikva arkitekto Vitruvio kaj aliaj antikvaj kaj renesancaj verkistoj. La klasika greka kaj poste romia arkitekturo konservis tiun econ, samkiel multajn aliajn karakterizaĵojn de arkaikaj lignaj konstruaĵoj, kiel tributo al la origino de la arkitekturo kaj ĝia rolo en la historio kaj evoluo de la homaro.

Strukture, triglifoj povas esti ĉizitaj el unu bloko kun metopo, aŭ la metopoj povas esti ĉizitaj unuope kaj poste esti enmetataj en la triglifajn blokojn kiel en la templo de la diino *Afea*.

Laŭ Francisko Azorín **triglifo** estas *Plataĵo havante tri strekojn aŭ plurajn vertikalajn kanelaĵojn, uzata ofte ĉe la dorikstila friso.* Li indikas etimologion el la greka *triglophos*, el *trais + gliptos* (tri ĉizaĵoj), kaj de tie la latina *triglyphus*. Kaj li aldonas la terminojn *hemitriglifo*, por duontriglifo, foje uzata ĉe la anguloj de la friso; *glifo*, por ĉizita kanelaĵo, duoncilindra, diedroforma, k.c.; *hemiglifo*, por duono de glifo; *anaglifo*, por kruda reliefo; *hieroglifo*, por sankta, mistera skribaĵo, farita unue per strekoj.

## Jen kvar fotoj de triglifoj 

Dosiero:Metope-2.jpg|blokoj kun spacoj por la enmeto de metopoj en Delfo
Dosiero:Metope-3.jpg|metopoj kun dekoraj skulptaĵoj en la doria friso de la Trezorejo de la Atenanoj en Delfo
Dosiero:Aphaia-temple-3.jpg|friso de la Templo de la diino *Afea*, kun triglifoj kaj spacoj por metopoj
Dosiero:Hephaisteion detail in 2007.jpg|doria friso kun skulptitaj metopoj en la templo de la dio Hefesto en Ateno

## Notoj 
Kategorio:Antikva Grekio
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Arkitekturo de Antikva Grekio
Metopo

[eta|[Lapito kaj centaŭro: **metopo** de la Partenono]]

**Metopo** en la klasika arkitekturo de la antikva epoko laŭ la Esperanto-vortaro PIV estas "elemento de dorika friso, ŝtonplato dekore aŭ figure skulptita inter du triglifoj".

Laŭ Francisko Azorín **metopo** estas *Ornamita pleto inter ĉiu du triglifoj ĉe la dorikorda friso.* Li indikas etimologion el la greka *metope*, el *meta + ope* (meza truo) kaj de tie la latina *metopa*. 

## Priskribo 
Temas pri rektangula arkitektura elemento, kiu alterne kun triglifo konsistigas dekoran bendon supre de antikva dorika konstruaĵo. Metopoj ofte havis pentritajn aŭ skulptitajn dekorojn, la plej fama ekzemplo estas la 92 metopoj de la friso de la Partenono en la akropolo de Ateno, kiu bildigas la batalon inter la centaŭroj kaj la lapitoj. La farbo de la plej multaj metopoj perdiĝis dum la jarcentoj, sed restis sufiĉaj spuroj por havi proksiman ideon de la origina aspekto.

Strukture, metopoj povas esti ĉizitaj el unu bloko kun triglifo aŭ pluraj triglifoj, aŭ ili povas esti ĉizitaj unuope kaj poste esti enmetataj en la triglifajn blokojn kiel en la templo de la diino *Afea*. Kvankam ili tendencas esti pli-malpli kvadrataj, iuj metopoj estas signife pli respektive malpli larĝaj ol altaj. En iuj frisoj ankaŭ la larĝeco de la metopoj varias.

## Jen kvar fotoj de metopoj 

Dosiero:Metope-2.jpg|blokoj kun spacoj por la enmeto de metopoj en Delfo
Dosiero:Metope-3.jpg|metopoj kun dekoraj skulptaĵoj en la doria friso de la Trezorejo de la Atenanoj en Delfo
Dosiero:Aphaia-temple-3.jpg|friso de la Templo de la diino *Afea*, kun triglifoj kaj spacoj por metopoj
Dosiero:Hephaisteion detail in 2007.jpg|doria friso kun skulptitaj metopoj en la templo de la dio Hefesto en Ateno

## Notoj 
## Referencoj 
* Robertson, D. S. (1929) *Handbook of Greek and Roman Architecture*. Kembriĝo (Anglio): eldonejo Cambridge University Press.

Kategorio:Antikva Grekio
Kategorio:Arkitekturo
Pereĉin

eta|dekstra|170px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstre|160px|Distrikto Pereĉin en Transkarpatio
**Pereĉin** ukraine kaj ruse **Перечин,** slovake **Perečany,** hungare **Perecseny** estas urbotipa loĝloko en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de *Pereĉin*, kies distriktejo estas.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 7000
* Poŝtkodo: 89200
* Telefonprefikso: +380 3137

## Situo 
Pereĉin situas en valo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Ĉop-Uĵhorodo-Uĵoka montpasejo-Lviv.

## Historio 
La urbeto dum la mezepoko apartenis al fortikaĵo de Ungvár. Apude oni minis marmorojn kaj kalkoŝtonojn.

En 1910 el 2534 da loĝantoj estis 1447 da rutenoj, 605 da hungaroj kaj 179 da germanoj. Ĝis 1920 ĝi apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Perecseny (kies distriktejo estis), poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris sendependan malgrandan respublikon **Karpata Ukrainio**. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Pereĉin/Perecseny. Ekde 1945 Pereĉin apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo
* baroka preĝejo el 1750

## Famuloj 
* tie naskiĝis hungara skulptisto Lajos Ungvári

## Vidu ankaŭ 
* Pereĉin (stacidomo)


Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Transkarpatio
Ansebo

**Ansebo** estas regiono (Zoba) de Eritreo kun proksimume 621.00 loĝantoj. Ĝia ĉefurbo estas Kereno.

## Geografio 
La regiono estas nomita laŭ la rivero Ansebo, kiu trafluas kaj kiu enfluas en la riveron Barko (rivero). Ansebo situas en la nordokcidento de Eritreo, okcidente ĝi limas al la Sudano. La regiono konsistas el la distriktoj Adi Tekelezan, Asmat, Elabered, Geleb, Hagaz, Halhal, Habero, Keren, Kerkebet kaj Sela.

## Fontoj 
Kategorio:Regionoj de Eritreo
Neuhausen ĉe Rejn-Akvofalo

**Neuhausen ĉe Rejn-Akvofalo** (germane: **Neuhausen am Rheinfall**, alemane: **Noihuuse am Ryfall**, ĝis 1938 oficiale nur **Neuhausen** estas) politika komunumo de la svisa Kantono Ŝafhaŭzo. La komunumo havis 9778 loĝantojn je la 31-a de decembro 2006.

## Geografio 
La komunumo situas ĉe la norda flanko de la riverjo Rejno ĉe la Rejn-Akvofalo, kiu allogas ĉiu-jare amason da turistoj el la tuta mondo.

## Najbaraj komunumoj 
La najbaraj komunumoj de Neuhausen estas aliflanke de la Rejn-Akvofalo la zurika komunumo Laufen-Uhwiesen en la distrikto Andelfingen, Flurlingen, Feuerthalen, Ŝafhaŭzo, Beringen, Guntmadingen kaj Jestetten en Germanio.

## Trafiko 
Neuhausen disponas pri du stacidomoj. Unu el ili estas funkciigita de la Svisaj Federaciaj Fervojoj, la alia de la Germanaj Federaciaj Fervojoj.

## Ekonomio 
En Neuhausen troviĝas tradiciaj industri-entreprenoj. Konataj estas la ludokartofabriko AGM AGMüller, la vundbandaĝtukfabriko Fabrik IVF Hartmann AG, kaj la Schweizerische Industrie-Gesellschaft (SIG) (Svisa Industri-Societo), kaj la iama filio de Alusuisse kiu hodiaŭ apartenas al la Alcan-Grupo.

## Vidu ankaŭ 
* Rejn-Akvofalo
* Neuhausen (stacidomo)
* Neuhausen Bad Bf (stacidomo)
* Neuhausen Rheinfall (stacidomo)
* Tramtransporto en Ŝafhaŭzo
* Trolebusa transporto en Ŝafhaŭzo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Neuhausen ĉe Rejn-Akvofalo 

Kategorio:Urboj de Svislando
Kategorio:Urboj ĉe Rejnbordo
Ĉinadijovo

**Ĉinadijovo** ukraine **Чинадійово,** ruse **Чинадиево,** slovake **Činadno,** hungare **Szentmiklós** estas urbotipa loĝloko en Ukrainio, en la Transkarpata provinco, en la distrikto de Mukaĉeve. Ankaŭ kelkaj iamaj vilaĝoj apartenas al Ĉinadijovo, ekzemple la iama hungara vilaĝo *Alsógereben*. 

## Situo
Ĉinadijovo situas en valo kaj ĉe la bordo de Latorica, proksime estas Uĵhorodo.

## Historio
La loko estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1214. Dum la mezepoko la komunumo situis laŭ la komerca vojo inter Hungario kaj Pollando. Kastelo konstruiĝis en 1403. La prospera vilaĝo en 1456 ricevis la rangon kampurbo. Francisko Rákóczi la 2-a kelkfoje pasis tempon tie.
 
En 1910 plejparte tie loĝis rutenoj kun hungaroj kaj germanoj. Ĝis 1920 ĝi apartenis al Bereg, al distrikto de Szolyva. Nemenciita vidindaĵo estas grekokatolika preĝejo el la 14-a jarcento.

En la jaro 1928 aĉetis aĉetisto Šebela lignan preĝejeton de sanktaj Prokopo kaj Barboro el Ĉinadijovo kaj li lasis ĝin poste transveturigi ĝis Kunčice pod Ondřejníkem, kie oni povas vidi ĝin ĝis hodiaŭ. 

## Famuloj 
En la iama Alsógereben naskiĝis la hungara botanikisto István Fodor.

## Komunumoj pri Sankta Nikolao en Hungara reĝlando
eta|maldekstre|Kastelo en Ĉinadijovo

Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Transkarpatio
Aderioj

La **aderioj** (Aderi, alia nomo: Harari) estas etno en nordorienta Etiopio. Ili estas la islamaj loĝantoj de la urbo Harar kaj devenas de la orientaj muzlimiĝintaj guragoj, kiuj ensorbiĝis en la kuŝidan etnon de la oromoj (Galla). La aderia lingvo, nomata Harari, apartenas al la afrikazia lingvofamilio. La aderioj havas pro historiaj kaŭzoj propran lingvistiko-kulturan identecon.

La eminenta muftio (islama juristo) Abdullah Al-Harari apartenis al ili.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de afrikaj etnoj
* Listo de afrikaj lingvoj

Kategorio:Etnoj en Etiopio