open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Insulo Gruinard

eta|300 px|Gruinard Island
**Insulo Gruinard** () situas ĉ. unu kilometron de la nordokcidenta marbordo de Skotlando, en la Atlantiko. La insulo longas 2, larĝas 1 km.

Ĝi famiĝis pro la eksperimentoj per antrakso dum la dua mondmilito en komisio de la brita militara ministerio. La eksperimentoj daŭris de julio 1942 ĝis aŭgusto 1943 kaj kaŭzis morton de 60 ŝafoj.

Oni povis nur post la eksperimento konstati, ke la sporoj de antrakso penetris la grundon kaj restis infektokapablaj. Pro tio, oni fermis la insulon kaj ĉiujare analizis la grundon. Oni sciigis nur en 1978 pri seninfektado de la insulo.

Je premo de la publiko, oni komencis en 1986 plu fertili la grundon. Tiel oni ekstermis la vegetaĵojn per herbicidoj kaj uzis 280 tunojn da formaldehido- solvita en 2000 tunoj da marakvoj - dum tri monatoj enigi ĝin en la grundon. Kelkajn lokojn oni duafoje traktis en julio de 1987. La poste okazantaj esploroj firmigis oficiale la sukceson pri fertilado.

La insulo estis deklarita denove loĝebla la 24-an de aprilo 1990 kaj la 1-an de majo redonita al la originala posedanto. Tamen, laŭ ĵurnalistaj artikoloj ĝi daŭre estas neloĝata en 2023.

## Referencoj 
Gruinard, Insulo
Distrikto Aurich

La **distrikto Aurich**  (germane *Landkreis Aurich*) situas en la federacia lando Malsupra Saksio, en la nordokcidento de Germanio. Administra centro estas la samnoma urbo Aurich.

La distrikto estas parto de la historia regiono Orienta Frislando. Ĝi havas areon de 1 287 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn.

## Geografio 
La distrikto Aurich konsistigas la plej nordokcidentan parton de Germanio. Norde ĝi limas al la Norda Maro, kaj al ĝia teritorio apartenas la Orientfrisaj insuloj *Baltrum*, *Norderney* kaj *Juist*. Okcidente limas la Provinco Frislando de Nederlando.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retaj paĝoj de la distrikto, germanlingvaj
* retaj paĝoj de la insulo *Norderney*, germanlingvaj
* retaj paĝoj de la insulo *Juist*, germanlingvaj
* retaj paĝoj de la insulo *Baltrum*, germanlingvaj

eta|maldekstra|400px|skema mapo de la distriktaj komunumoj


Kategorio:Orientfrislando
Kategorio:Distriktoj de Malsupra Saksio
Évry

* franca komunumo kaj prefektejo de la departemento Essonne, vidu Évry (Essonne)
* franca komunumo en Yonne, vidu Évry (Yonne)
* franca komunumo en Seine-et-Marne, vidu Évry-Grégy-sur-Yerres
* franca komunumo kaj Pariza ĉirkaŭurbo, vidu Évry (Essonne)
Distrikto Leer

La **distrikto Leer**  (germane *Landkreis Leer*) situas en la federacia lando Malsupra Saksio, en la nordokcidento de Germanio. Administra centro estas la samnoma urbo Leer.

La distrikto estas parto de la historia regiono Orienta Frislando kaj konsistigas ĝian sudon. Ĝi havas areon de 1 086 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn.

## Geografio 
La distrikto Leer situas en la pleja okcidento de Germanio. La rivero Ems kaj ĝia golfa enfluejo en la Nordan Maron, la *Dollart*, limigas ĝin okcidente. Aliflanke de la Ems komenciĝas la provinco Groningo de Nederlando. Al la distrikto apartenas la plej okcidenta el la Orientfrisaj insuloj, kiu nomiĝas *Borkum*.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retaj paĝoj de la distrikto, germanlingvaj


Kategorio:Distriktoj de Malsupra Saksio
Kategorio:Orientfrislando
Robert William Seton-Watson

eta|Robert William Seton-Watson
**Robert William Seton-Watson** (20-an de aŭgusto 1879–25-an de julio 1951), publike konata kiel **R.W. Seton-Watson** kaj kiu ofte uzis la pseudonimon **Scotus Viator**, estis brita historiisto, kiu havis gravan rolon pri instigo je disdivido de la Aŭstrio-Hungario dum la unua mondmilito.

## Verkoj 
* *Racial Problems in Hungary* (1908)
* *The Southern Slav Question* (1911)
* *Sarajevo : A Study In The Origin Of The Great War* (1926)
* *A History Of The Roumanians* (1934)
* *Disrali, Gladstone And The Eastern Question* (1935)
* *Britain In Europe (1789-1914): A Survey Of Foreign Policy* (1937)
* *Britain And The Dictators: A Survey Of Post-War British Policy* (1938)
* *From Munich to Danzig* (1939)
* *Masaryk In England* (1943)
* *A History Of The Czechs And Slovaks* (1943)

## Referencoj 
* Calcott, W. R. "The Last War Aim: British Opinion and the Decision for Czechoslovak Independence, 1914-1919." *The Historical Journal*, Vol. 27, No. 4. (Dec., 1984), 979-989.
* May, Arthur J. "R. W. Seton-Watson and British Anti-Hapsburg Sentiment". *American Slavic and East European Review*, Vol. 20, No. 1. (Feb., 1961), 40-54.
:----. "Seton-Watson and the Treaty of London." *The Journal of Modern History*, Vol. 29, No. 1. (Mar., 1957), 42-47.
* PRECLÍK, Vratislav. Masaryk a legie (Masaryk and legions), váz. kniha, 219 pages, first issue - vydalo nakladatelství Paris Karviná, Žižkova 2379 (734 01 Karvina, Czechia) ve spolupráci s Masarykovým demokratickým hnutím (cooperation with Masaryk democratic movement, Prague), 2019, ISBN 978-80-87173-47-3, pp.12 - 25, 77 - 83, 140 - 148, 159 - 164, 165 - 190
* Torrey, Glenn. Review of *R. W. Seton-Watson and the Romanians, 1906-1920*http://links.jstor.org/sici?sici=0002-8762(199012)95%3A5%3C1581%3ARWSATR%3E2.0.CO%3B2-L, by Cornella Bodea and Hugh Seton-Watson, *The American Historical Review*, Vol. 95, No. 5. (Dec., 1990), 1581.

## Eksteraj ligiloj 
* Scotus Viator (pseudonym), *Racial Problems in Hungary*, London: Archibald and Constable (1908), reproduced in its entirety on line.

Kategorio:Britaj historiistoj
Komunumoj de Hauts-de-Seine

Jen listo de la **36 komunumoj de la franca departemento Hauts-de-Seine** en la Pariza Regiono, laŭalfabete.
border|dekstra|200px

__NOTOC__

## A 
|-
| 92002 || 92160
| Antony (CAA)
|-
| 92004 || 92600 || Asnières-sur-Seine
|}

## B 
|-
| 92007 || 92220
| Bagneux
|-
| 92009 || 92270 || Bois-Colombes
|-
| 92012 || 92100
| Boulogne-Billancourt (CAB)
|-
| 92014 || 92340
| Bourg-la-Reine (CAA)
|}

## C 
|-
| 92019 || 92290
| Châtenay-Malabry (CAA)
|-
| 92020 || 92320
| Châtillon
|-
| 92022 || 92370
| Chaville (CAI)
|-
| 92023 || 92140 || Clamart
|-
| 92024 || 92110 || Clichy
|-
| 92025 || 92700 || Colombes
|-
| 92026 || 92400 || Courbevoie
|}

## F 
|-
| 92032 || 92260 || Fontenay-aux-Roses
|}

## G 
|-
| 92033 || 92380 || Garches
|-
| 92035 || 92250 || La Garenne-Colombes
|-
| 92036 || 92230 || Gennevilliers
|}

## I 
|-
| 92040 || 92130
| Issy-les-Moulineaux (CAI)
|}

## L 
|-
| 92044 || 92300 || Levallois-Perret
|}

## M 
|-
| 92046 || 92240 || Malakoff
|-
| 92047 || 92430 || Marnes-la-Coquette
|-
| 92048 || 92190
| Meudon (CAI)
|-
| 92049 || 92120 || Montrouge
|}

## N 
|-
| 92050 || 92000 || Nanterre
|-
| 92051 || 92200 || Neuilly-sur-Seine
|}

## P 
|-
| 92060 || 92350
| Le Plessis-Robinson (CAA)
|-
| 92062 || 92800 || Puteaux
|}

## R 
|-
| 92063 || 92500 || Rueil-Malmaison
|}

## S 
|-
| 92064 || 92210 || Saint-Cloud
|-
| 92071 || 92330
| Sceaux (CAA)
|-
| 92072 || 92310
| Sèvres (CAB)
|-
| 92073 || 92150 || Suresnes
|}

## V 
|-
| 92075 || 92170
| Vanves (CAI)
|-
| 92076 || 92420 || Vaucresson
|-
| 92077 || 92410
| Ville-d'Avray (CAI)
|-
| 92078 || 92390 || Villeneuve-la-Garenne
|}

## Laŭ arondismentoj 
190px|maldekstra

## Vidu ankaŭ 
* Hauts-de-Seine
* Komunumoj de Francio
* Francaj departementoj

*
Distrikto Wittmund

La **distrikto Wittmund** (aŭtokodo WTM, , prononco  ) situas en la federacia lando Malsupra Saksio, en la nordokcidento de Germanio. Administra centro estas la samnoma urbo Wittmund.

La distrikto estas parto de la historia regiono Orienta Frislando. Ĝi havas areon de 656&nbsp;km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn.

## Geografio 
La distrikto Wittmund norde limas al la Norda Maro. Al ĝia teritorio apartenas la Orientfrisaj insuloj *Langeoog* kaj *Spiekeroog*. Granda parto de la kontinenta parto de la teritorio estas la historia pejzaĝo *Harlingerland*.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retaj paĝoj de la distrikto, germanlingvaj 

eta|center|300px|skema mapo de la distriktaj komunumoj


Kategorio:Distriktoj de Malsupra Saksio
Kategorio:Orientfrislando
Demarkacia linio

eta|Demarkacia linio en francio (1940)
La esprimo **demarkacia linio** (el la franca) signifas

*provizoran limigon, dividon de iu areo,
*en la germana historio iamajn limojn inter la okupitaj zonoj de Usono, Britio, kaj Sovetio, ĝis fondo de la du germanaj ŝtatoj  
*en Aŭstrio, la limojn inter la diversaj okupaj potencoj de 1945 - 1955
*en Ĉinio la imagitan linion inter la malforte setlitan okcidento kaj dense loĝata oriento, la t.n. Heihe-Tengchong-linio
*en la medicino la dividan linion inter la sana kaj malsana histoj. 
*la limojn inter Sud-Koreio kaj Nord-Koreio.

Kategorio:Historio
Kategorio:Internaciaj landlimoj
Distrikto Frislando

La **distrikto Friesland**  (aŭ Frislando, aŭtokodo FRI, , prononco ) situas en la federacia lando Malsupra Saksio, en la nordokcidento de Germanio, iom norde de la urbo Oldenburg, kaj tuj okcidente de la urbo Wilhelmshaven. Administra centro estas la tradicia urbo Jever.

La distrikto kulture, sed ne politike, estas parto de la historia regiono Orienta Frislando. Laŭ politika vidpunkto ĝi dum la plejparto de sia historio estis parto de la regiono Oldenburgio. Ĝi havas areon de 607 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn. En 2005 ĝi estis fondomembro de la metropola regiono Bremeno-Oldenburgo.

## Geografio 
La distrikto Friesland, kiu estas karakterizita per marĉoj kaj sablaj grundoj, norde kaj oriente limiĝas de la Norda Maro. Al ĝia teritorio apartenas la Orientfrisa insulo *Wangerooge*. La plej nordan parton de la kontinenta teritorio konsistigas la historia pejzaĝo (kaj nuna komunumo) *Wangerland*.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retaj paĝoj de la distrikto, germanlingvaj

## Frislando 
Indas atenti, ke la tuta historia regiono **Frislando** - do la teritorio, kie ĝis la mezepoko estis parolata la frisa lingvo - konsistas el **okcidenta Frislando** (la nordoriento de Nederlando - ĝia nuna provinco Frislando), **orienta Frislando** (la nordokcidento de Germanio, al kies politika regiono aldoniĝas la distrikto Friesland oriente, kaj la pejzaĝo Saterland sude), plus **norda Frislando**, kies centro estas la nuna distrikto Nordfriesland de Ŝlesvig-Holstinio, sed kiu kulture ankaŭ ampleksas iom pli vastan teritorion kun interalie la plej sudokcidenta parto de Danio.

eta|maldekstra|300ra|skema mapo de la distriktaj komunumoj


Kategorio:Oldenburgio
Kategorio:Orientfrislando
Kategorio:Distriktoj de Malsupra Saksio
Komunumoj de Val-de-Marne

Jen listo de la **47 komunumoj de la franca departemento Val-de-Marne** en la Pariza Regiono, laŭalfabete.
border|dekstra|200px

__NOTOC__

## A 
|-----
| 94001 || 94480 || Ablon-sur-Seine
|-----
| 94002 || 94140
| Alfortville (CAC)
|-----
| 94003 || 94110
| Arcueil (CAV)
|}

## B 
|-----
| 94004 || 94470
| Boissy-Saint-Léger (CAS)
|-----
| 94011 || 94380 || Bonneuil-sur-Marne
|-----
| 94015 || 94360 || Bry-sur-Marne
|}

## C 
|-----
| 94016 || 94230
| Cachan (CAV)
|-----
| 94017 || 94500 || Champigny-sur-Marne
|-----
| 94018 || 94220 || Charenton-le-Pont
|-----
| 94019 || 94430
| Chennevières-sur-Marne (CAS)
|-----
| 94021 || 94550 || Chevilly-Larue
|-----
| 94022 || 94600 || Choisy-le-Roi
|-----
| 94028 || 94000
| Créteil (CAC)
|}

## F 
|-----
| 94033 || 94120 || Fontenay-sous-Bois
|-----
| 94034 || 94260
| Fresnes (CAV)
|}

## G 
|-----
| 94037 || 94250
| Gentilly (CAV)
|}

## H 
|-----
| 94038 || 94240
| L'Haÿ-les-Roses (CAV)
|}

## I 
|-----
| 94041 || 94200 || Ivry-sur-Seine
|}

## J 
|-----
| 94042 || 94340 || Joinville-le-Pont
|}

## K 
|-----
| 94043 || 94270
| Le Kremlin-Bicêtre (CAV)
|}

## L 
|-----
| 94044 || 94450
| Limeil-Brévannes (CAC)
|}

## M 
|-----
| 94046 || 94700 || Maisons-Alfort
|-----
| 94047 || 94520 || Mandres-les-Roses
|-----
| 94048 || 94440
| Marolles-en-Brie
|}

## N 
|-----
| 94052 || 94130
| Nogent-sur-Marne (CAN)
|-----
| 94053 || 94880
| Noiseau (CAS)
|}

## O 
|-----
| 94054 || 94310 || Orly
|-----
| 94055 || 94490
| Ormesson-sur-Marne (CAS)
|}

## P 
|-----
| 94056 || 94520 || Périgny
|-----
| 94058 || 94170
| Le Perreux-sur-Marne (CAN)
|-----
| 94059 || 94420
| Le Plessis-Trévise (CAS)
|}

## Q 
|-----
| 94060 || 94510
| La Queue-en-Brie (CAS)
|}

## R 
|-----
| 94065 || 94150 || Rungis
|}

## S 
|-----
| 94067 || 94160 || Saint-Mandé
|-----
| 94068 || 94100 || Saint-Maur-des-Fossés
|-----
| 94069 || 94410
| Saint-Maurice
|-----
| 94070 || 94440 || Santeny
|-----
| 94071 || 94370
| Sucy-en-Brie (CAS)
|}

## T 
|-----
| 94073 || 94320 || Thiais
|}

## V 
|-----
| 94074 || 94460 || Valenton
|-----
| 94075 || 94440 || Villecresnes
|-----
| 94076 || 94800
| Villejuif (CAV)
|-----
| 94077 || 94290 || Villeneuve-le-Roi
|-----
| 94078 || 94190 || Villeneuve-Saint-Georges
|-----
| 94079 || 94350 || Villiers-sur-Marne
|-----
| 94080 || 94300 || Vincennes
|-----
| 94081 || 94400 || Vitry-sur-Seine
|}

## Laŭ arondismentoj 
300px

## Vidu ankaŭ 
* Val-de-Marne
* Komunumoj de Francio
* Francaj departementoj

*
Komunumoj de Seine-Saint-Denis

Jen listo de la **40 komunumoj de la franca departemento Seine-Saint-Denis** en la Pariza Regiono, laŭalfabete.
border|dekstra|200px
* (CAC) Kunurba komunumo de Clichy-sous-Bois-Montfermeil, kreita en 2001.
* (CAS) Kunurba komunumo de Plaine Commune, kreita en 2000.

__NOTOC__

## A 
|-----
| 93001 || 93300
| Aubervilliers (CAS)
|-----
| 93005 || 93600 || Aulnay-sous-Bois
|}

## B 
|-----
| 93006 || 93170 || Bagnolet
|-----
| 93007 || 93150 || Le Blanc-Mesnil
|-----
| 93008 || 93000 || Bobigny
|-----
| 93010 || 93140 || Bondy
|-----
| 93013 || 93350 || Le Bourget
|}

## C 
|-----
| 93014 || 93390
| Clichy-sous-Bois (CAC)
|-----
| 93015 || 93470 || Coubron
|-----
| 93027 || 93120 || La Courneuve (CAS)
|}

## D 
|-----
| 93029 || 93700 || Drancy
|-----
| 93030 || 93440 || Dugny
|}

## E 
|-----
| 93031 || 93800
| Épinay-sur-Seine (CAS)
|}

## G 
|-----
| 93032 || 93220 || Gagny
|-----
| 93033 || 93460 || Gournay-sur-Marne
|}

## I 
|-----
| 93039 || 93450
| L'Île-Saint-Denis (CAS)
|}

## L 
|-----
| 93045 || 93260 || Les Lilas
|-----
| 93046 || 93190 || Livry-Gargan
|}

## M 
|-----
| 93047 || 93370
| Montfermeil (CAC)
|-----
| 93048 || 93100 || Montreuil
|}

## N 
|-----
| 93049 || 93360 || Neuilly-Plaisance
|-----
| 93050 || 93330 || Neuilly-sur-Marne
|-----
| 93051 || 93160 || Noisy-le-Grand
|-----
| 93053 || 93130 || Noisy-le-Sec
|}

## P 
|-----
| 93055 || 93500 || Pantin
|-----
| 93057 || 93320 || Les Pavillons-sous-Bois
|-----
| 93059 || 93380
| Pierrefitte-sur-Seine (CAS)
|-----
| 93061 || 93310 || Le Pré-Saint-Gervais
|}

## R 
|-----
| 93062 || 93340 || Le Raincy
|-----
| 93063 || 93230 || Romainville
|-----
| 93064 || 93110 || Rosny-sous-Bois
|}

## S 
|-----
| 93066 || 93200
| Saint-Denis (CAS)
|-----
| 93070 || 93400
| Saint-Ouen
|-----
| 93071 || 93270 || Sevran
|-----
| 93072 || 93240
| Stains (CAS)
|}

## T 
|-----
| 93073 || 93290 || Tremblay-en-France
|}

## V 
|-----
| 93074 || 93410 || Vaujours
|-----
| 93077 || 93250 || Villemomble
|-----
| 93078 || 93420
| Villepinte
|-----
| 93079 || 93430
| Villetaneuse (CAS)
|}

## Laŭ arondismentoj 
300px

## Vidu ankaŭ 
* Seine-Saint-Denis
* Komunumoj de Francio
* Francaj departementoj

*
Komunumoj de Gvadelupo

Jen listo de la **34 komunumoj de la franca transmara departemento Gvadelupo**, laŭalfabete.

__NOTOC__

## A 
|-----
| 97101 || 97142 || Les Abymes
|-----
| 97102 || 97121 || Anse-Bertrand
|}

## B 
|-----
| 97103 || 97122 || Baie-Mahault
|-----
| 97104 || 97123 || Baillif
|-----
| 97105 || 97100 || Basse-Terre
|-----
| 97106 || 97125 || Bouillante
|}

## C 
|-----
| 97107 || 97130 || Capesterre-Belle-Eau
|-----
| 97108 || 97140 || Capesterre-de-Marie-Galante
|}

## D 
|-----
| 97111 || 97126 || Deshaies
|-----
| 97110 || 97127 || La Désirade
|}

## G 
|-----
| 97113 || 97190 || Le Gosier
|-----
| 97109 || 97113 || Gourbeyre
|-----
| 97114 || 97128 || Goyave
|-----
| 97112 || 97112 || Grand-Bourg
|}

## L 
|-----
| 97115 || 97129 || Lamentin
|}

## M 
|-----
| 97116 || 97111 || Morne-à-l'Eau
|-----
| 97117 || 97160 || Le Moule
|}

## P 
|-----
| 97118 || 97170 || Petit-Bourg
|-----
| 97119 || 97131 || Petit-Canal
|-----
| 97120 || 97110 || Pointe-à-Pitre
|-----
| 97121 || 97116 || Pointe-Noire
|-----
| 97122 || 97117
| Port-Louis
|}

## S 
|-----
| 97123 || 97133
| Saint-Barthélemy
|-----
| 97124 || 97120
| Saint-Claude
|-----
| 97128 || 97180
| Sainte-Anne
|-----
| 97129 || 97115
| Sainte-Rose
|-----
| 97125 || 97118 || Saint-François
|-----
| 97126 || 97134
| Saint-Louis
|-----
| 97127 || 97150 || Saint-Martin
|}

## T 
|-----
| 97130 || 97136 || Terre-de-Bas
|-----
| 97131 || 97137 || Terre-de-Haut
|-----
| 97132 || 97114 || Trois-Rivières
|}

## V 
|-----
| 97133 || 97141 || Vieux-Fort
|-----
| 97134 || 97119 || Vieux-Habitants
|}

## Vidu ankaŭ 
* Gvadelupo
* Komunumoj de Francio
* Transmaraj departementoj (Francio)

*
Komunumoj de Martiniko

Jen listo de la **34 komunumoj de la franca transmara departemento Martiniko**, laŭalfabete.

(CAC) Kunurba komunumo de Fort-de-France, kreita en 2001.

__NOTOC__

## A 
|-----
| 97201 || 97216 || Ajoupa-Bouillon
|-----
| 97202 || 97217 || Les Anses-d'Arlet
|}

## B 
|-----
| 97203 || 97218 || Basse-Pointe
|-----
| 97234 || 97222
| Bellefontaine
|}

## C 
|-----
| 97204 || 97221 || Le Carbet
|-----
| 97205 || 97222 || Case-Pilote
|}

## D 
|-----
| 97206 || 97223 || Le Diamant
|-----
| 97207 || 97224 || Ducos
|}

## F 
|-----
| 97208 || 97250 || Fonds-Saint-Denis
|-----
| 97209 || 97200
| Fort-de-France (CAF)
|-----
| 97210 || 97240 || Le François
|}

## G 
|-----
| 97211 || 97218 || Grand'Rivière
|-----
| 97212 || 97213 || Le Gros-Morne
|}

## L 
|-----
| 97213 || 97232
| Le Lamentin (CAF)
|-----
| 97214 || 97214 || Le Lorrain
|}

## M 
|-----
| 97215 || 97218 || Macouba
|-----
| 97216 || 97225 || Marigot
|-----
| 97217 || 97290 || Le Marin
|-----
| 97218 || 97260 || Le Morne-Rouge
|-----
| 97233 || 97226 || Le Morne-Vert
|}

## P 
|-----
| 97219 || 97250 || Le Prêcheur
|}

## R 
|-----
| 97220 || 97211 || Rivière-Pilote
|-----
| 97221 || 97215 || Rivière-Salée
|-----
| 97222 || 97231 || Le Robert
|}

## S 
|-----
| 97226 || 97227
| Sainte-Anne
|-----
| 97227 || 97228
| Sainte-Luce
|-----
| 97228 || 97230
| Sainte-Marie
|-----
| 97223 || 97270 || Saint-Esprit
|-----
| 97224 || 97212
| Saint-Joseph (CAF)
|-----
| 97225 || 97250
| Saint-Pierre
|-----
| 97229 || 97233
| Schoelcher (CAF)
|}

## T 
|-----
| 97230 || 97220
| La Trinité
|-----
| 97231 || 97229 || Les Trois-Îlets
|}

## V 
|-----
| 97232 || 97280 || Le Vauclin
|}

## Vidu ankaŭ 
* Martiniko
* Komunumoj de Francio
* Transmaraj departementoj (Francio)

*
Komunumoj de Franca Gujano

eta|300px
Jen listo de la **22 komunumoj de la franca transmara departemento Franca Gujano** en Sudameriko, laŭalfabete.

__NOTOC__

## A 
|-----
| 97360 || 97317 || Apatou
|-----
| 97361 || 97319 || Awala-Yalimapo
|}

## C 
|-----
| 97356 || 97330 || Camopi
|-----
| 97302 || 97300 || Cayenne
|}

## G 
|-----
| 97357 || 97340 || Grand-Santi
|}

## I 
|-----
| 97303 || 97350 || Iracoubo
|}

## K 
|-----
| 97304 || 97310 || Kourou
|}

## M 
|-----
| 97305 || 97355 || Macouria
|-----
| 97306 || 97360 || Mana
|-----
| 97353 || 97370 || Maripasoula
|-----
| 97307 || 97351 || Matoury
|-----
| 97313 || 97356 || Montsinéry-Tonnegrande
|}

## O 
|-----
| 97314 || 97380 || Ouanary
|}

## P 
|-----
| 97362 || 97340 || Papaichton
|}

## R 
|-----
| 97301 || 97390 || Régina
|-----
| 97309 || 97354 || Remire-Montjoly
|-----
| 97310 || 97311 || Roura
|}

## S 
|-----
| 97358 || 97312 || Saint-Élie
|-----
| 97308 || 97313
| Saint-Georges
|-----
| 97311 || 97320 || Saint-Laurent-du-Maroni
|-----
| 97352 || 97314 || Saül
|-----
| 97312 || 97315 || Sinnamary
|}

## Aliaj vilaĝoj 
Ekzistas kelkaj vilaĝoj aŭ vilaĝetoj, kiuj ne estas rigardataj kiel komunumoj (ili do administre apartenas al la supre menciitaj komunumoj). Interalie :

* Akouménaye
* Alicoto
* Antécum-Pata
* Bélizon
* Bienvenue
* Cacao
* Citron
* Clément
* Cormontibo
* Coulor
* Délices
* Gare Tigre
* Guisanbourg
* Javouhey
* Kaw
* La Forestière
* Malmanoury
* Oscar
* Ouaqui
* Paul Isnard
* Pointe Béhague aŭ Coumarouman
* Pointe Isère
* Rochambeau
* Saint-Jean-du-Maroni
* Tonate

## Vidu ankaŭ 
* Franca Gujano
* Komunumoj de Francio
* Transmaraj departementoj (Francio)
Komunumoj de Majoto

Jen listo de la **17 komunumoj de la franca transmara departemento Majoto**, laŭalfabete.

__NOTOC__

## A 
|-----
| 97601 || 97630 || Acoua
|}

## B 
|-----
| 97602 || 97650 || Bandraboua
|-----
| 97603 || 97620 || Bandrélé
|-----
| 97604 || 97620 || Bouéni
|}

## C 
|-----
| 97605 || 97670 || Chiconi
|-----
| 97606 || 97620 || Chirongui
|}

## D 
|-----
| 97607 || 97660 || Dembéni
|-----
| 97608 || 97615 || Dzaoudzi
|}

## K 
|-----
| 97609 || 97625 || Kani-Kéli
|-----
| 97610 || 97600 || Koungou
|}

## M 
|-----
| 97611 || 97600 || Mamudzo
|-----
| 97612 || 97630 || Mtsamboro
|-----
| 97613 || 97650 || M'tsangamouji
|}

## O 
|-----
| 97614 || 97670 || Ouangani
|}

## P 
|-----
| 97615 || 97615 || Pamandzi
|}

## S 
|-----
| 97616 || 97640 || Sada
|}

## T 
|-----
| 97617 || 97680 || Tsingoni
|}

## Vidu ankaŭ 
* Majoto
* Komunumoj de Francio
* Transmaraj kolektivoj (Francio)
* Transmaraj departementoj (Francio)
Komunumoj de Reunio

Jen listo de la **24 komunumoj de la franca transmara departemento Reunio**, laŭalfabete.

__NOTOC__

## A 
|-----
| 97401 || 97425
| Les Avirons 
|}

## B 
|-----
| 97402 || 97412
| Bras-Panon (CAE)
|}

## C 
|-----
| 97424 || 97413
| Cilaos (CAS)
|}

## E 
|-----
| 97403 || 97414
| Entre-Deux 
|-----
| 97404 || 97427
| L'Étang-Salé 
|}

## P 
|-----
| 97405 || 97429
| Petite-Île (CAS)
|-----
| 97406 || 97431
| La Plaine-des-Palmistes (CAE)
|-----
| 97407 || 97420
| Le Port (CAO)
|-----
| 97408 || 97419
| La Possession (CAO)
|}

## S 
|-----
| 97409 || 97440
| Saint-André (CAE)
|-----
| 97410 || 97437
| Saint-Benoît (CAE)
|-----
| 97411 || 97400
| Saint-Denis (CAN)
|-----
| 97418 || 97438
| Sainte-Marie (CAN)
|-----
| 97419 || 97439
| Sainte-Rose (CAE)
|-----
| 97420 || 97441
| Sainte-Suzanne (CAN)
|-----
| 97412 || 97480
| Saint-Joseph 
|-----
| 97413 || 97416
| Saint-Leu (CAO)
|-----
| 97414 || 97450
| Saint-Louis (CAS)
|-----
| 97415 || 97428
| Saint-Paul (CAO)
|-----
| 97417 || 97442 || Saint-Philippe
|-----
| 97416 || 97410
| Saint-Pierre (CAS)
|-----
| 97421 || 97433
| Salazie (CAE)
|}

## T 
|-----
| 97422 || 97418
| Le Tampon 
|-----
| 97423 || 97426
| Les Trois-Bassins (CAO)
|}

## Vidu ankaŭ 
* Reunio
* Komunumoj de Francio
* Transmaraj departementoj (Francio)
Listo de finaĵoj de dosiernomo

Jen estas listo de la plej ofte uzataj finaĵoj de dosiernomo.

Notu ke ĉiu faranto de programaro povas facile elpensi kaj realigi iun ajn novan datenaranĝon kaj elpensi por ĝi la alian nomfinaĵon, aŭ elpensi alian nomfinaĵon por la sama datenaranĝo, aŭ elpensi novan datenaranĝon sed uzi por ĝi la saman nomfinaĵon kiel unu el listigitaj ĉi tie.

!
Kategorio:Listoj
Komputado
Q-kodo

**Q kodoj** estas aro de 3-literaj kombinaĵoj, komenciĝantaj je litero "Q" kaj uzataj en amatora radio por plirapidigi radian interkomunikiĝon. Ĉiu kodo povas esti uzata kiel demando kun signo "?" je fino kaj kiel la respektiva respondo sen signo "?".

La uzo de tiuj mallongaj kodoj estis grava dum la unua tempo de radiokontaktoj, kiam ĉiuj kontaktoj okazis per morsado. Tri literoj povas anstataŭi tutan frazon kaj pli rapide sendi mesaĝojn. Poste, kiam voĉaj kontaktoj eblis, nomita fonio, oni ankaŭ en ili uzis la Q-kodojn. Tio ankaŭ helpis al tiuj uzantoj, kiuj ne povis paroli la lingvon de siaj partneroj. Pri la uzo respektive ne-uzo en Esperanto vidu sube.

Kodoj de QAA ĝis QNZ estas uzataj por aerflugaj celoj, de QOA ĝis QQZ por mara komunikado kaj de QRA ĝis QUZ por ĉiuj aliaj servoj.

## Listo de Q kodoj
Pri "fakvorto" vidu sube en la alineo rekomendoj por Esperanto. 

En praktiko nur parto de la listigitaj kodoj estas uzata kaj devas esti lernita:

QRG, QRL, QRM, QRN, QRO, QRP, QRQ, QRS, QRT, QRV, QRX, QRZ, QSB, QSL, QSO, QSP, QSY kaj QTH.

## Aliaj kodvortoj
Por ŝpari tempon ankaŭ aliaj kodvortoj estis inventitaj, speciale bazitaj sur la angla lingvo.

* CQ  el angla "seek you" = ĝenerala alvoko. En Esperanto anstataŭ la longa "ĝenerala alvoko!" ILERA rekomendas la mallongan "iu ajn!"
Tiu alvoko estas tre klare rekonebla por samideanoj eĉ je tre forta intermikso kaj je tre malbonaj kondiĉoj. 

* 73! = ĝis!
* yl  young lady  = (needziniĝinta) = juna virino
* xyl ex young lady = eksneedziniĝinta juna virino = edzino
* 88  = kisoj
* skedo el angla "schedule" signifas aranĝon laŭ frekvenco kaj tempo.
Ekzemplo: kiel skedo mi proponas 20:30 UT 14.266 MHz

## Rekomendoj por Esperanto 
La Q-kodoj estis inventitaj en la komenca tempo de la amatora radio, kiam oni nur uzis morson. Mallongaj kodoj anstataŭ longaj frazoj helpis ŝpari tempon. La Q-kodoj ankaŭ helpis al tiuj komuniki, kiuj ne konis fremdajn lingvojn.

Je voĉa komunikado la IARU rekomendis prefere ne uzi Q-kodon sed klaran lingvon.

En Esperanto la ILERA starigis liston de fakvortoj, kiujn oni preferu al Q-kodoj. Jen ekzemploj de la plej oftaj:

En la antaŭa tabelo ili aperas en la rubriko "fakvorto". 

QTH  loko

QRG  frekvenco

QRM  intermikso

QRN  bruo

## Sepen 
Alia rekomendo: **ses** kaj **sep** dum intermikso aŭ bruo ofte estas miskomprenitaj. Zamenhof ne havis telefonon kaj tial ne atentis la problemon. Pro tio ILERA rekomendas uzi la vortojn *sis* kaj *sepen*. La vorto sepen nun estas oficialigita en NPIV.

## Vidu ankaŭ
* Revuo QST
* Morsa kodo
* SOS

## Fontoj de informo
* Справочник коротковолнивика (Spravoĉnik korotkovolnivika), Eldonejo DOSAAF, Moskvo 1959.
* Podręcznik radiooperatora krótkofalowca, Eldonejo Wydawnictwa komunikacji i łączności, Warszawa 1970.
* KH6GT vortaro  1972. Vidu je radioamatora vortaro.
* DJ4PG libro "Esperanto por la amatora radio", Esperanto für den Amateurfunk, en germana inkluzive trilingva vortaro angla/germana/Esperanto amatora. Vidu je radioamatora vortaro.

## Eksteraj ligiloj 
*   Mallongigoj kaj signaloj por uzo en radiokomunikado

Kategorio:Amatora radio
Kategorio:Mallongigoj
Kategorio:Telegrafio
Elektronvolto

**Elektronvolto** (mallonge **eV**) estas mezurunuo de energio.

Elektronvolto estas energio, kiun ekhavas elektrono (aŭ aĵo kun la sama elektra ŝargo) trairante tension je 1 volto.

Elektronvolto estas ankaŭ uzata en la formulado de maso en partikla fiziko, kaj pro la formulo *E=m*·c2, sekvas ke la kutima mezurunuo estas la **GeV/c2**.

Ĉar elektra ŝargo de elektrono estas −1,60217653(14)×10−19 kulomboj do
:1 elektronvolto = 1,60217653(14)×10−19 ĵuloj .

Notu, ke signon de la ŝargo oni ĉi tie malatentas, estas prenite ke elektronvolto estas valoro.

Mallongigoj kaj oblaj unuoj:

* **keV** estas **kiloelektronvolto**, kio estas 1000 elektronvoltoj
* **MeV** estas **megaelektronvolto**, kio estas 106 elektronvoltoj
* **GeV** estas **gigaelektronvolto**, kio estas 109 elektronvoltoj
* **TeV** estas **teraelektronvolto**, kio estas 1012 elektronvoltoj
Kategorio:Mezurunuoj de energio
Kategorio:Elektrono
Kategorio:Elektra tensio
ICO

**ICO** povas rilati al:

***Ico** estas mallongigo de Integra cirkvito.
***ICo** estas kutima prononco de literkombino **IC**.
***.ico** estas finaĵo de dosiernomo.
***Icó** estas municipo de Brazilo
Komunumoj de Nov-Kaledonio

eta|Administraj dividoj de Nov-kaledonio.

 Norda provinco
 Suda provinco
 Provinco de Lojaleca insularo

Jen la **33 komunumoj de la franca transmara kolektivo Nov-Kaledonio** kun la tri provincoj, laŭ la ordigo en la mapo dekstre.

## Vidu ankaŭ
*Nov-Kaledonio
*Komunumoj de Francio
*Transmaraj kolektivoj (Francio)

*
Malsategoj en Rusio kaj la Sovetunio

eta|220px|*Rememoru la malsategantojn!* Soveta afiŝo el 1921.
**Arideco kaj malsategoj en la Imperia Rusio** aperadis ĉiun 10-13 jaroj pro malfavora klimato, dum la aridecoj okazis ĉiujn 5-7 jarojn.

## Historio 
Okazis malsategoj en jarcentoj de la 11-a ĝis la 16-a averaĝe ĉiun 13-an jaron (gravaj malsategoj 1024, 1070, 1092, 1128, 1215, 1230-31, 1279, 1309, 1332, 1422, 1442, 1512, 1553, 1557 kaj 1570). Postaj gravaj malsategoj estis en la unua duono de la 17-a jc. en 1608, 1630, 1636. La malsatego de 1891-92 kaŭzis morton de ĉ. 350-400.000 homoj.

Oni dividas je tri regionoj, kie okazis malsategoj: Centra (baseno de Volgo, Norda Kaŭkazo), kaj Centra Ĉernozjoma Regiono), Suda (Volga kaj Volga-Vjatka areo, Uralo, Ukrainio), kaj Orienta (stepo kaj arbara stepa zono de Okcidenta kaj Orienta Siberio kaj Kazaĥstano). La ĉefaj aridaj jaroj estis

* Centra: 1920, 1924, 1936, 1946, 1972, 1979, 1981, 1984.
* Suda: 1901, 1906, 1921, 1939, 1948, 1951, 1957, 1975, 1995.
* Orienta: 1911, 1931, 1963, 1965, 1991.

La postmilita rusia malsatego de 1921-1923 kaŭzis morton de pluraj milionoj, dum holodomoro (1933) same malsatmortis milionoj da ukrainoj. La precizan nombron de la mortintoj oni kalkulas diverse.

Okazis malsategoj dum blokado de Leningrado (1941-44) kaj direkte post la dua mondmilito. Poste la Soveta ŝtato aĉetis — se necesis — la bezonatan nutraĵon.

## Eksteraj ligiloj 
* John McCrory and Jennifer Kao, *The Political Economy of a Disaster. Famine in Russia: 1921-1922. *

## Ĝeneralaj referencoj 
* Genady Golubev and Nikolai Dronin, *Geography of Droughts and Food Problems in Russia (1900-2000)*, Report of the International Project on Global Environmental Change and Its Threat to Food and Water Security in Russia (February, 2004).

* Zima, V. F. *The Famine of 1946-1947 in the USSR: Its Origins and Consequences*. Ceredigion, UK: Mellen Press, 1999. (ISBN 0-7734-3184-5)
Zamiokulko

**Zamiokulko** (*Zamioculcas*) estas genro de florplantoj en la familio arumacoj (*Araceae*). La genro havas nur unu specion *Zamioculcas zamiifolia*, kaj tial la esperanta nomo zamiokulko egale povas signifi tiun specion. Ĝi kreskas nature en tropika orienta Afriko de Kenjo ĝis nordorienta Sud-Afriko. Dum kaj post la 1990-jaroj zamiokulko populariĝis kiel endoma ornamplanto en landoj kie la klimato ne estas sufiĉe varma por eksterdoma kulturado.

maldekstra|eta|Folieroj de zamiokulko

La scienca nomo devenas de supraĵa simileco de ĝia foliaro kun tiu de la genro zamio (*Zamia* el zamiacoj, ordo cikasaloj). La nomparto *culcas* aludas al ĝia tubero, kun verŝajna origino en araba vorto signifanta ‘taro’. La genronomo de la manĝebla taro *kolokazio* (botanike *Colocasia*, ankaŭ el arumacoj) havas eble samdevenan komencon. Sinonimoj de la nomo *Z. zamiifolia* estas *Caladium zamiaefolium* kaj *Zamioculcas loddigesii*.

Zamiokulko estas herbeca kaj kreskas ĉ. duonmetron alta, el dika subtera tubero (pli precize: rizomo). Ĝi estas normale ĉiamverda, sed povas faligi la foliojn dum seka periodo kaj transvivi helpe de la sukplena tubero. La folioj estas plume kunmetaj kun 6 ĝis 8 paroj da folieroj 7 ĝis 15 centimetrojn longaj. Tiuj estas glataj, brile malhele verdaj. La floroj aranĝiĝas en malgrandaj flavaj, brunaj aŭ bronzokoloraj spikoformaj aroj (spadikoj) 5–7 centimetrojn longaj, parte kaŝitaj inter bazoj de folioj. – Oni evitu manĝi iun parton de la planto, ĉar ĝi estas venena, kvankam ne estas precize sciate kiom.

## Kulturado 
Zamiokulko estas kulturata ornamcele, ĉefe pro la plaĉe polura foliaro. Ekster sia varma originejo ĝi estas ĉambroplanto kulturata en potoj. Oni tenu ĝin ne tro malseka: estas prefere tro malmulte ol tro multe akvi pro la risko putrigi la tuberon. Uzo de malforta likva sterkaĵo (kvarona aŭ okona forto kompare kun la dozoj rekomendataj por potplantoj ĝenerale) dum la varma kreska sezono estas uzebla. Ĝi toleras tre diversajn kvantojn da lumo, eĉ nelumajn lokojn for de fenestroj endome, sed ne intensan, rektan sunbrilon tuttagan. Oni povas lasi ĝin eksterdome, se la temperaturo ne malsuperas 15 ˚C . Eblas multigi ĝin per stikoj aŭ per dispreno de flankaj tufoj (draĵoj).

Kategorio:Arumacoj
Komunumoj de Sankta-Piero kaj Mikelono

La franca transmara kolektivo **Sankta-Piero kaj Mikelono enhavas du komunumojn**, kies teritorioj kongruas respektive kun la du ĉefaj insuloj de la arkipelago.

## Komunumoj 
## Île-aux-Marins 
Tria komunumo, nomita Île-aux-Marins, malgranda peco da lando apud Saint-Pierre, restis loĝita ĝis 1963. Hodiaŭ senhoma, ĝia teritorio nun apartenas al la komunumo Saint-Pierre.

## Vidu ankaŭ 
* Sankta-Piero kaj Mikelono
* Transmaraj kolektivoj (Francio)
* Komunumoj de Francio
John Mellencamp

**John Mellencamp** (naskigita 7-an de oktobro, 1951 en Seymour, Indianao) estas populara usona rokenrola kantisto, kantverkisto, gitaristo, kaj pentristo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Ekzemploj de pentraĵoj

Kategorio:Rokaj kantistoj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj pentristoj
Elementa elektra ŝargo

**Elementa elektra ŝargo** *e* estas la minimuma kvantumo de elektra ŝargo, kiu estadas ĉe liberaj eroj (pri la escepto legu suben).

La elementa elektra ŝargo egalas al elektra ŝargo de protono kaj al minuso de elektra ŝargo de elektrono.

Elementa elektra ŝargo estas *e*=1,602176487(40)×10−19 kulombo. Ĝi estas unu el fizikaj konstantoj.

Kvarkoj havas elektrajn ŝargojn ±1/3 *e* kaj ±2/3 *e*, tamen ili ne estadas liberaj.

## Vidu ankaŭ 
* Elektronvolto

## Eksteraj ligiloj 
* NIST pri konstantoj kaj mezurunuoj

Kategorio:Fizikaj konstantoj
Kategorio:Partikla fiziko
Koluma ŝarko

eta
La **koluma ŝarko** (*Chlamydoselachus anguineus*) estas la sola specio el la familio de kolum-ŝarkedoj (*Chlamydoselachidae*). Laŭ ĝia anatomio kaj morfologio, ĝi estas t.n. *vivanta fosilio*.

## Priskribo 
Ĝi havas brunan, angilforman korpon kun longo ĝis 2 metroj. Male al la aliaj ŝarkoj, la buŝo staras pinte (ne sube) tiel ne formiĝas rostro.
La koluma ŝarko havas flanke 6 parojn da brankofendoj (ĉe la aliaj ŝarkoj nur 5) kaj ili estas ventre kolumforme kunligitaj, tiel ankaŭ la populara nomo en *Esperanto, germana, angla, hungara* ktp. lingvoj.

Ĉe la koluma ŝarko mankas vera artikiĝo inter la supra makzelo kaj kranio. La kopulacia organo de la vira koluma ŝarko (*Pterygopodium*) estas pli simple konstruita kiel ĉe aliaj platbrankuloj (ŝarkoj kaj rajoj) kaj konsistas nur el du kolonformaj elementoj. La vosta naĝilo estas dificerka (rekta) kaj ne heterocerka (nesimetria), kiel ĉe la aliaj ŝarkoj, la Chorda dorsalis (dorsa ĥordo, notokordo) apenaŭ dismembrigita. Ĝi havas grandajn okulkavojn (*Orbita*) kaj spiralan inteston. La ŝarkotipaj skvamoj estas plilongigitaj ĉe la flanklinia organo.

## Vivmedio 
La koluma ŝarko vivas en profundo ĝis 1600 m, kie ĝi nutras sin per sepioj. Oni nur malofte renkontas kelkajn ekzemplerojn. Oni kaptis la unua ekzempleron en 1870 proksime al Tokio. Same okazis komence de 2007, kiam japanoj kaptis unu malsanan beston ĉe la marbordo. Tiu besto mortis post kelkaj horoj.

Kiel aliaj ŝarkoj, ili havas internan fekundiĝon. La specio estas - kiel plimulto de la kartilagaj fiŝoj - *ovovivipara*, tio estas: la embrioj jam ekevoluas en la ina korpo.

## Literaturo 
* Erich Thenius: *Lebende Fossilien - Oldtimer der Tier- und Pflanzenwelt; Zeugen der Vorzeit*. München, Verlag Dr. Friedrich Pfeil, 2000.

## Eksteraj ligiloj 
* fotoj
* fotoj
* Fotoj kaj filmoj

Kategorio:Kartilagaj fiŝoj
Distrikto Celle

La **distrikto Celle**  (germane *Landkreis Celle*) situas en la federacia lando Malsupra Saksio, en la nordokcidento de Germanio. Administra centro estas la samnoma urbo Celle.

La distrikto havas areon de 1 545 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn.

## Administra disdivido 
(Nombroj de loĝantoj fine de )

**Komunumoj** (indiko, se temas pri urbo):

**Komunumaroj** kun la membraj komunumoj

 administra centro

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distriktoj de Malsupra Saksio
Păltiniș (Sibiu)

**Păltiniș** [pəltiniŝ] (germana nomo: *Hohe Rinne*, ) estas kuraca kaj neĝsporta loko en la Karpatoj, ĉ. 30&nbsp;km sud-okcidente de Sibio. Ĝia meza alto super maro estas 1 440 m, la plej alta punkto atingas 1 681 m. Ĝi estas la plej malnova kaj plej alta kuracloko de Rumanio.

La vilaĝeton ĉirkaŭ 1894 fondis *Siebenbürgischer Karpatenverein* (transilvania karpata asocio), asocio de german-etnaj transilvanianoj. El tiu tempo konserviĝis la "turista domo", la "kuracista domo" kaj la salono "Monaco"; ili nun estas protektataj monumentoj. La loko perdis la titolon "kuracloko" en 1992, ĉar pro malzorgo ĉiuj instalaĵoj estis kadukaj, sed sukcesis reakiri ĝin en 2002.

Ĉe la monto Oncești (1 713 m) eblas skiado, mezume dum ses monatoj jare. Pliaj proksimaj montoj estas Bătrâna (1 911 m) kaj Cindrel (2 244 m), kiu protektas la lokon kontraŭ fortaj ventoj. Dum la senneĝa sezono la regiono estas ŝatata por turismaj migradoj.

En la monaĥejo de Păltiniș la rumana filozofo kaj pedagogo Constantin Noica pasigis siajn lastajn vivojarojn; li tie fondis la "skolon de Păltiniș". Lia tombejo troviĝas ĉe la ligna kirko konstruita en la 1930-aj jaroj.

## Kuriozaĵoj 
La vilao Sinaia (n-ro 20) dum la reĝimo de Nicolae Ceaușescu estis je ekskluziva dispono de lia filo Nicu Ceaușescu. Lia apartemento nun estas luebla de turistoj.

## Bildoj 

Dosiero:HoheRinneTuristaDomo.jpg|La historia Turista Domo
Dosiero:HoheRinneTelfereto.jpg|Skiista telfereto
Dosiero:Bowling_alley_paltinis.JPG|Kegloludejo de Păltiniș, rekonstruita en la Muzeo ASTRA

## Eksteraj ligiloj 
* Priskribo en la retejo de Sibio

Kategorio:Distrikto Sibiu
Distrikto Grafschaft Bentheim

La **distrikto Grafschaft Bentheim**  (germane *Landkreis Grafschaft Bentheim*) - *Grafschaft* estas "graflando" - situas en la pleja okcidento de la federacia lando Malsupra Saksio, en la nordokcidento de Germanio. Administra centro estas la urbo Nordhorn, sed ĝian nomon la graflando havas de la urbo Bad Bentheim.

La distrikto havas areon de 980 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn. Okcidente la distrikto limas al Nederlando.

## Geografio 
La regiono estas ebena, kaj ne nur laŭ pejzaĝo similas al la najbara Nederlando: ankaŭ kulture, arkitekture kaj laŭ lokaj kutimoj la influo de la najbara lando senteblas. La nordorientan limon de la distrikta teritorio konsistigas la rivero Emso, kiu fluas norden kaj dividas la teritorion de la urbo Lingen (en la najbara germania distrikto Emsland) oriente de la rivero. Krome la distrikton kaj interalie ties komunumojn Ohne, Schüttorf, Nordhorn, Hoogstede kaj Emlichheim de sudoriento al nordokcidento trafluas la rivero Vechte, kies vojo post la distrikto daŭrigas sian vojon en Nederlando.

## Rilatoj al Esperanto 
En la distrikta ĉefurbo Nordhorn ĝis la mezo de la 20-a jarcento ekzistis Esperanto-grupo, pri kiu atestas urba *Zamenhofstrato*, kun samnoma bushaltejo; en la strato situas unu el la urbaj mezlernejoj, tiel ke la strata nomo konatas inter la urbaj lernejanoj.

Inter la partneraj urboj de Nordhorn estas la urbo Malbork, germane *Marienburg*, en la regiono Pomerio de norda Pollando. La urbestro Meinhard Hüsemann de Nordhorn kun delegacio en 2002 kune kun la vicurbestrino de Malborko, d-rino Danuta Stanek Gutowska, en la esperantista "Parko de la Mondo" en Malborko inaŭguris Esperanto-memorŝtonon "ARBO DE PARTNERECO" kaj tie apude de la ŝtono plantis aceron.

eta|maldekstra|400ra|skema mapo de la distriktaj komunumoj
En la urbo Lingen tuj oriente de la distrikta limo, markita per la rivero Emso, najbare al la distrikta komunumo Wietmarschen, ekde 2002 la esperantistino Dagmar Schütte estas profesorino pri komunikada scienco kaj studa dekanino ĉe faka altlernejo. Krome ekde 2011, la kuracisto kaj eksa esperantomovada motoro Thomas Pusch en tiu urbo gvidas konsultejon pri porinfana kaj -junula psikoterapio, kun multaj pacientoj el la graflando Bentheim, sed en la regiono pasigas nur parton de ĉiu semajno, ĉar lia familio vivas en suda Germanio. Sendepende de tio, en Lingen nun ekzistas la plej proksima loka Esperanto-grupo.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retaj paĝoj de la distrikto, germanlingvaj


Kategorio:Distriktoj de Malsupra Saksio
Pasifrukto

**Pasifrukto** aŭ **marakujo** (portugale: maracujá, hispane: maracuyá, origine el la gvarania lingvo) estas frukto kiu devenas de la pasifloroj.

La vorto „marakujo“ venis el la sudamerika tupia lingvo tra la portugala al multaj eŭropaj lingvoj. Ĝi signifas „Mara = nutraĵo, Cujá= frukto“.

La manĝeblaj fruktoj, kiuj grandskale estas kultivataj, estas de la specioj:
* *Passiflora edulis* (Grenadilo)
** *Passiflora edulis* forma *edulis* (pupura)
** *Passiflora edulis* forma *flavicarpa* (flava)
* *Passiflora laurifolia*
* *Passiflora ligularis*
* *Passiflora quadrangularis*
* *Passiflora tarminiana*
* *Passiflora tripartita* var. *mollissima*

Aliaj specioj kun manĝeblaj fruktoj estas:
* *Passiflora caerulea* (Blua pasifloro)
* *Passiflora incarnata* (Viandkolora pasifloro)
* *Passiflora alata*
* *Passiflora coccinea*
* *Passiflora foetida*
* *Passiflora herbertiana*
* *Passiflora serratifolia*
* *Passiflora vitifolia*

Pasifloro estas neotropisa genro.

## Bildoj de pasifruktoj 

Dosiero:Passion fruit 700.jpg|*Passiflora edulis* forma *edulis*
Dosiero:Maracuyá.jpg|*Passiflora edulis* forma *flavicarpa*
Dosiero:Curuba.jpg|Bananpasifrukto aŭ Kurubo
Dosiero:Badea.jpg| *Passiflora quadrangularis*
Dosiero:Passiflora caerulea (2005 10 08) - vrucht open (2).jpg|*Passiflora caerulea*

Kategorio:Fruktoj
Kategorio:Neotropisa flaŭro
Kategorio:Botaniko
Granda galinago

**Granda galinago**, *Gallinago media*, estas eta sed fortika vadbirdo de la familio Skolopedoj kaj ordo Ĥaradrioformaj.

## Disvastiĝo 
Tiu birdo reproduktiĝas en marĉoj kaj humidaj herbejoj kun malalta plantaro de nordorienta Eŭropo tio estas Skandinavio, Balta maro kaj nordokcidenta Rusio kaj Siberio. Granda galinago estas birdo kiu migras tra Turkio kaj Egiptio kaj travintras en Afriko sub Saharo, kie ĝi loĝas en pli sekaj medioj ol la ordinara galinago. La eŭropa reproduktanta loĝantaro malpliiĝas iomete kaj lastatempe estas nur ĉirkaŭ 2.000 reproduktaj paroj; malpliiĝon kaŭzas sekigado de ties medio por terkulturado kaj ĉasado.

## Aspekto 
eta|maldekstre|220ra|Dumfluge.
eta|maldekstre|220ra|Naumann, 1905.
Plenkreskuloj estas sufiĉe longaj birdoj – 26–30&nbsp;cm – kun enverguro de 42–50&nbsp;cm kaj pezo de 160 ĝis 190 g; tiel ili estas iomete pli grandaj, sed konsiderinde pli fortikaj ol la ordinara galinago kaj havas pli mallongan bekon ol tiu - 6 aŭ 7&nbsp;cm - kaj rektan kaj malhelan, pli malhelan ĉepinte. Ili havas mallongajn grizverdajn krurojn. La korpo estas brunpunkta supre kaj hela sube - pli ol la ordinara galinago - kaj pli striita nigre, kvazaŭ kun skvamoj. En tiu malhela dorso videblas klare du helaj strioj laŭlonge de la dorso kaj iom pli sube aliaj pli mallongaj helaj markoj kvazaŭ skamoj; ĉiuj estas iom flavecaj. Ili havas malhelan strion tra la okulo inter du helaj kaj supre alia pli malhela kaj larĝa laŭ la krono; inter tiuj el ambaŭ flankoj estas mallarĝa hela strio ĉe la mezo de la krono. La flugiloj estas larĝaj kaj havas helan strion. La vosto estas iom ruĝeca - sed ne tiom kiom tiu de la ordinara galinago - kaj havas blankajn angulojn. Maskloj estas iomete pli grandaj.

## Kutimoj 
eta|maldekstre|Ovo de *Gallinago media*.
Maskloj paradas ceremonie dum la reprodukta sezono per streĉado, ŝveligo de la brusto kaj malfermo de la vosto kiel ventumilo. Ili povas salti supren kaj produktas diversajn sonojn dum tiu ceremonio; dume ili formas rondon kies centron okupas la supozeble plej bonaj reproduktantoj. Ili povos atingi la inojn. La ino demetas 3-4 ovojn en nesto tre bone lokita surtere; poste nur ŝi kovas dum iom pli ol tri semajnoj.

Granda galinago manĝas en milda koto per tuŝoprobado aŭ bekoplukado per rigardo. Ĝi manĝas ĉefe insektojn kaj tervermojn kaj eventuale plantan materialon. Ĝi estas malfacile videbla, pro kamufliĝo en sia medio. Post ekflugo pro ĝenado ili flugas silente, malalte kaj rekte - ne zigzage kaj alte kiel ordinara galinago - malproksimen antaŭ kaŝi sin denove inter plantaro.

Granda galinago estas unu el la birdaj specioj protektataj de internacia traktato favore la afrikeŭraziaj migrantaj birdoj.

## Eksteraj ligiloj 
* **Granda galinago** 

Kategorio:Galinagoj
Komunumoj de Franca Polinezio

Jen listo de la **48 komunumoj de la franca transmara kolektivo Polinezio**, en la Pacifika Oceano, laŭalfabete.

## Vidu ankaŭ
*Franca Polinezio
*Komunumoj de Francio
*Transmaraj kolektivoj (Francio)

*
Refus Global

**Le Refus Global**, aŭ la **Rifuzo Totala**, estis kontraŭestabla kaj kontraŭreligia manifesto ellasita je la 9-a de aŭgusto, 1948 en Montrealo, de grupo de dek-ses junaj kebekaj artistoj kaj intelektuloj, inkluzive de Paul-Émile Borduas and Jean-Paul Riopelle.

Le Refus Global originis el grupo, nomiĝante la Aŭtomatistoj, estrita per Paul-Émile Borduas. Tiu ĉi grupo kreis abstraktajn pentraĵojn inspiritajn per la francaj superrealistoj de la epoko, kaj malaprobis ĉian akademian instruadon disponeblan tian en Kebekio. La subskribantoj estis ankaŭ alte influitaj per la stilo fluks-de-konscia de la franca poeto André Breton kaj laŭdegis la kreeman forton de la subkonscio.

Le Refus Global estis manifesto, kiu komplete malakceptis la socialajn, artajn, kaj psikologiajn kutimojn kaj valorojn de kebekia socio tiama. Elvokante "nedresitan bezonon de liberiĝo," la manifesto elkriis por "pompa anarĥio" kaj kritikis la "sacerdotvestaĵojn, kiuj restis la solaj rubujoj de fido, scio, vero, kaj nacia riĉeco." Pierre Gauvreau, unu el la subskribintoj, diris, ke la ĉefa mesaĝo de la manifesto estas ke, "Dio ne ekzistas." Preskaŭ tuj post ĝia lanĉo, la ĉiuj 400 kopiaĵoj de Le Refus Global estis venditaj. La manifesto kaŭzis koleregon, kaj pro tio Borduas maldungiĝis ĉe la École du Meuble.

Estas dirita per komentintoj, ke pro la eldono de tiu ĉi manifesto, "moderna Franca Kanado komenciĝis," dum la Kanada Elsenda Korporacio nomas ĝin "unu el la plej gravaj kaj polemikaj artistaj kaj socialaj dosieroj en moderna kebeka socio." Kune kun la eldono de *Les insolences du Frère Untel*, la striko de la asbestaj ministoj en 1949, kaj la Tumulto de Maurice Richard en 1955, Le Refus Global estas vaste vidita kiel unu el la fundamentaj kaŭzoj de la Kvieta Revolucio.

## Eksteraj ligiloj
* Teksto de *Refus global* (en la franca)
* Traduko de "Refus global"  (en la angla)
* Esperantlingva traduko estas verkota, kaj ligilo al ĝi estos adiciita.

Kategorio:Superrealismo
Kategorio:Kebekio
Karel Svoboda

**Karel Svoboda** (naskiĝis la 19-an de decembro 1938 en Prago – mortis la 28-an de januaro 2007 en Jevany) estis ĉeĥa komponisto kaj kantopoeto. En 1995 li edziĝis kun *Vendula Svobodová*. En januaro 2007 li estis trovita pafmortigita en ĝardeno de sia vilao, oni supozas, ke li faris suicidon.

Kiel infano li lernis pianludon, en 1963 fondis beat-grupon „Mefisto“, kiu post du jaroj akiris daŭran dungon en la teatro Rokoko en Prago.

En 1965 aperis unua gramaofondisko kun lia komponaĵo. Li intense kunlaboris kun kantisto Karel Gott kaj tekstisto *Jiří Štaidl*, sed verkis kantojn ankaŭ por Václav Neckář kaj aliaj konataj ĉeĥaj kantistoj.

Li komponis muzikon por filmoj „Tri nuksoj por Cinddrulino“ kaj „Morgaŭ mi ellitiĝos kaj brogvundiĝos per teo“, por televidaj serialoj „Vizitantoj“, „Cirko Humberto“, „Fluganta Čestmír“, „Nokto en Karlštejn“, enkondukan kanton de serialo „Abelino Maja“, teatrajn muzikalojn Drakulo kaj La Grafo de Monte Kristo. El liaj multaj kantoj estas plej konata *Lady Karneval*.

Kategorio:Ĉeĥaj komponistoj
Kategorio:Ĉeĥaj komponistoj de filmomuziko
Kategorio:Sinmortigintoj
Mackansen

**Mackensen** povas esti nomo de 

**vortaro:**

* vortaro de Lutz Mackensen kaj Gesine Schwarz-Mackensen, vidu Mackensen (germana vortaro)

**loko:**

* parto de Dassel en distrikto Northeim, Niedersachsen (Germanio)

**personoj:** 

*Fritz Mackensen, (1866 - 1953), germana pentristo
*Georg Mackensen, germana eldonisto (1895 - 1965)
*Lutz Mackensen, german lingvoprofesoro kaj leksikografo 
*August von Mackensen (1849 - 1945), germana generala marŝalo 
*Eberhard von Mackensen (1889 - 1969), germana generalo 
*Hans Georg von Mackensen (1883 - 1947), germana politikisto
*Stephanie von Mackensen von Astfeld, naskiĝinta von Renvers (1894 - 1985), aktivistino de la Konfesenda Eklezio (BK)
*Gesine Schwarz-Mackensen, germana lingvoesploristo