Aizoacoj

La **aizoacoj**.

La disvastiga centro estas suda Afriko (Kapensiso). Ankaŭ en Aŭstralio hejmiĝas multajn speciojn.

Kelkaj specioj kaj kultivvarioj estas tutmonde uzataj kiel ornamplanto.
Multaj plantoj nomiĝas en naciaj lingvoj, „tagmeza floro“ aŭ „vivantaj ŝtonoj“.

## Priskribo 
Ili estas unujaraj aŭ multjaraj plantoj. Povas esti herbaj plantoj, duonarbustoj aŭ arbustoj. Plej oftas sukulentaj plantoj. Ili estas C_4 aŭ KAM-plantoj. La foliojplej ofte estas sukulentaj, sed ekzistas ankaŭ nesukulentaj specioj.

La radisimetriaj floroj estas plej ofte duseksaj (nur kelkaj specioj de *Tetragonia* estas unuseksaj).Plej ofte ekzistas kvin (tri ĝis) sepaloj. La floroj enhavas multajn (3 ĝis 200) stamenoj (= sekundara poliandrio).Ofte nefekundaj stamenoj aspektas petalsimile (staminodioj); Plej ofte mankas veraj petaloj. La floroj enhavas du ĝis kvin (ĝis dudek) karpelojn. La polenigado okazas per insektoj (entomofilio).

Plej ofte formiĝas kapsulfruktoj aŭ kelkfoje beroj, kiuj enhavas multajn (1 ĝis 1000) semojn.

## Taksonomio 
La familio de la Aizoacoj estas dividita en kvar subfamilioj  kun jenaj genroj:

* subfamilio Aizooideae:
** *Acrosanthes*
** *Aizoanthemum*
** *Aizoon*
** *Galenia*
** *Gunniopsis*
** *Plinthus*
** *Tetragonia*

* subfamilio Mesembryanthemoideae Ihlenf., Schwantes & Straka:
** *Aptenia*
** *Aridaria*
** *Aspazoma*
** *Brownanthus*
** *Caulipsolon*
** *Mesembryanthemum*
** *Phyllobolus*
** *Prenia*
** *Psilocaulon*
** *Sceletium*
** *Synaptophyllum*

* subfamilio Ruschioideae Schwantes ex Ihlenf., Schwantes & Straka:
** tribo Apatesieae Schwantes ex Ihlenf., Schwantes & Straka
*** *Apatesia*
*** *Carpanthea*
*** *Caryotophora*
*** *Conicosia*
*** *Hymenogyne*
*** *Saphesia*
*** *Skiatophytum*
** tribo Dorotheantheae (Schwantes ex Ihlenf. & Struck) Chess., G.F.Sm. & A.E.van Wyk
*** *Aethephyllum*
*** *Cleretum*
*** *Dorotheanthus*
** tribo Ruschiae
*** *Acrodon*
*** *Aloinopsis*
*** *Amphibolia*
*** *Antegibbaeum*
*** *Antimima*
*** *Arenifera*
*** *Argyroderma*
*** *Astridia*
*** *Bergeranthus*
*** *Bijlia*
*** *Braunsia*
*** *Calamophyllum*
*** *Carpobrotus*
*** *Carruanthus*
*** *Cephalophyllum*
*** *Cerochlamys*
*** *Chasmatophyllum*
*** *Cheiridopsis*
*** *Circandra*
*** *Conophytum*
*** *Corpuscularia*
*** *Cylindrophyllum*
*** *Delosperma*
*** *Dicrocaulon*
*** *Didymaotus*
*** *Dinteranthus*
*** *Diplosoma*
*** *Disphyma*
*** *Dracophilus*
*** *Drosanthemum*
*** *Eberlanzia*
*** *Ebracteola*
*** *Ectotropis*
*** *Enarganthe*
*** *Erepsia*
*** *Esterhuysenia*
*** *Faucaria*
*** *Fenestraria*
*** *Frithia*
*** *Gibbaeum*
*** *Glottiphyllum*
*** *Hallianthus*
*** *Hammeria*
*** *Hartmanthus*
*** *Hereroa*
*** *Ihlenfeldtia*
*** *Jacobsenia*
*** *Jensenobotrya*
*** *Jordaaniella*
*** *Juttadinteria*
*** *Khadia*
*** *Lampranthus*
*** *Lapidaria*
*** *Leipoldtia*
*** *Lithops*
*** *Machairophyllum*
*** *Malephora*
*** *Marlothistella*
*** *Mestoklema*
*** *Meyerophytum*
*** *Mitrophyllum*
*** *Monilaria*
*** *Mossia*
*** *Muiria*
*** *Namaquanthus*
*** *Namibia*
*** *Nananthus*
*** *Nelia*
*** *Neohenricia*
*** *Octopoma*
*** *Odontophorus*
*** *Oophytum*
*** *Orthopterum*
*** *Oscularia*
*** *Ottosonderia*
*** *Peersia*
*** *Phyllobolus*
*** *Pleiospilos*
*** *Polymita*
*** *Prepodesma*
*** *Psammophora*
*** *Rabiea*
*** *Rhinephyllum*
*** *Rhombophyllum*
*** *Ruschia*
*** *Ruschianthemum*
*** *Ruschianthus*
*** *Sarcozona*
*** *Schlechteranthus*
*** *Schwantesia*
*** *Scopelogena*
*** *Smicrostigma*
*** *Stayneria*
*** *Stoeberia*
*** *Stomatium*
*** *Tanquana*
*** *Titanopsis*
*** *Trichodiadema*
*** *Vanheerdea*
*** *Vanzijlia*
*** *Vlokia*
*** *Wooleya*
*** *Zeuktophyllum*

* subfamilio Sesuvioideae Ihlenf., Schwantes & Straka:
** *Cypselea*
** *Sesuvium*
** *Trianthema*
** *Tribulocarpus*
** *Zaleya*

Sinonimoj de la familio estas *Ficoidaceae* Juss.(nom. rej.), *Mesembryanthemaceae* Fenzl (nom. cons.), *Sesuviaceae* Horan. kaj *Tetragoniaceae* Link (nom. cons).

### Laŭ WFO kaj TPL 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (11 jun. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

:*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Die Familie in der Flora of Zimbabwe. (angla)
* Schlüssel  (angla)
* Die Familie der Aizoaceae bei der APWebsite.
* Die Familie der Aizoaceae bei DELTA. 
* http://florabase.dec.wa.gov.au/browse/profile/22807 (angla)
* http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=10020 (angla)
* http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=10020 (angla)

## Referencoj 
### Literaturo 
* H. E. K. Hartmann (Hrsg.): *Illustrated Handbook of Succulent Plants: Aizoaceae A-E*. Springer, Berlin/Heidelberg/New York 2001, ISBN 3-540-41691-9.
* H. E. K. Hartmann (Hrsg.): *Illustrated Handbook of Succulent Plants: Aizoaceae F-Z*. Springer, Berlin/Heidelberg/New York 2001, ISBN 3-540-41723-0.
* Cornelia Klak, Angeline Khunou, Gail Reeves, Terry Hedderson: *A phylogenetic hypothesis for the Aizoaceae (Caryophyllales) based on four plastid DNA regions*. In: *American Journal of Botany*, Band 90, 2003, ü. 1433–1445, (online).
* Cornelia Klak, Peter V. Bruyns, Terry A. J. Hedderson: *Phylogeny and New Classification for Mesembryanthemoideae (Aizoaceae)*. en: *Taxon*. Band 56, Nummer 3, 2007, p. 737–756, JSTOR:25065858

Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Kariofilaloj
Kategorio:Plantofamilioj
Kategorio:Hortikulturo
Kategorio:Botaniko