Akvaĵoj en Azerbajĝano

[dekstra|eta|300ra|[Kaspio|Kaspia marbordo en Hövsan]]
**Akvaĵoj en Azerbajĝano** formiĝis dum longa geologia tempo kaj signife ŝanĝiĝis dum tiu periodo. Ĉi tio estas precipe pruvita de restaĵoj de malnovaj riveroj trovitaj tra la lando. La akvosistemoj de la lando konstante ŝanĝiĝas sub la influo de naturaj fortoj kaj industriaj agadoj enkondukitaj de la homoj. Artefaritaj riveroj (kanaloj) kaj lagetoj estas parto de la akvosistemoj de Azerbajĝano.

La hidrografio de Azerbajĝano esence apartenas al la baseno de la Kaspia Maro.

## Riveroj 
[dekstra|eta|300ra|Mapo de la akvokolekta baseno de la [Kaspio|Kaspia Maro, al kiu fluas ĉiuj riveroj en Azerbajĝano]]
[dekstra|eta|300ra|[Kura kaj Aras estas la plej longaj riveroj de Azerbajĝano kaj ilia akvokolekta baseno kovras la plej grandan parton de la lando]]
[dekstra|eta|300ra|Rivero [Aras laŭ la irana landlima limo kun Naĥiĉevano, Azerbajĝano]]
Riveroj formas la ĉefan parton de la akvosistemoj de Azerbajĝano. En Azerbajĝano estas  riveroj de diversaj longoj. El ili  riveroj estas malpli ol 25&nbsp;km longaj. Nur 24 riveroj estas pli ol 100&nbsp;km longaj.

La plej grandaj riveroj, kiuj fluas tra la lando, estas:
* Kura, ĉefa fonto de akvo kaj la arterio de la lando
* Aras
* Alazani (Qanix), situanta en Alazan
* Iori (Qabirri)
* Khrami (Anaxatır)
* Samur
* Pirsaatçay
* Bolqarçay, situanta en Distrikto Jalilabad
* Agstafa
* Hekeri
* Kürəkçay
* Terter
** Ağdabançay
** Levçay
** Turağayçay
* Turyan
* Viləşçay
* Qarqarçay

### Rivera sistemo 
La riveroj en Azerbajĝano povas esti dividitaj en tri grupojn:
# Riveroj de baseno Kura (Qanix, Qabirri, Turyan, Agstafa, Shekir, Terter, Khachin, ktp)
# Riveroj de baseno Aras (Arpachay, Nakhchivan, Okhchu, Hekeri, Kondelenchay, ktp)
# Riveroj, kiuj fluas rekte en la Kaspian Maron (Samur, Gudyal, Velvele, Vilesh, Lenkeran, ktp)

Azerbajĝanaj riveraj sistemoj ŝanĝiĝas kaj evoluas sub la influo de diversaj fiziografiaj faktoroj: klimato, pejzaĝo, geologia strukturo, grundo kaj vegetaĵaro.

La denseco de la rivera reto pliiĝas, poste iom post iom malpliiĝas en pli altaj altitudoj. Escepte de la regiono Talysh (-), la rivera denseco estas la plej alta (1-2 km/km²) je - kilometroj, dum en la areo de la Taliŝ-Montaro ĝi pintas je - je 500-. La averaĝa denseco de la rivera sistemo de Azerbajĝano estas . La denseco estas eĉ pli malalta ol  en la ebenaĵoj.

### Kura kaj Aras 
Kura kaj Aras estas la plej longaj riveroj en Azerbajĝano. Ili fluas tra la baseno de Kura-Aras. La riveroj, kiuj fluas rekte en la Kaspian Maron, originas ĉefe el la nordorienta deklivo de la Granda Kaŭkazo kaj el la Taliŝ-Montaro kaj fluas laŭ la basenoj de Samur-Devechi kaj Lenkeran.

La areo de la rivera baseno de Kura () ĝis la krucvojo kun la rivero Aras estas pli malgranda ol la akva baseno de Aras (). La rivero daŭre nomiĝas Kura sur la krucvojo ĉar la akva nivelo de la Kura estas duoble pli alta ol tiu de la rivero Aras.

## Lagoj 
eta|dekstra|300ra|Lago Göygöl
* Lago Ağgöl
* Lago Acınohur
* Lago Böyük Alagöl
* Lago Böyükşor
* Lago Göygöl
* Lago Hajikabul
* Lago Candargöl
* Lago Maralgöl
* Lago Masazır
* Lago Sarysu, la plej granda lago laŭ areo kaj volumeno

## Akvorezervejoj 
dekstra|eta|300ra|Akvorezervejo Mingachevir vidita el la spaco
Pli ol 60 akvorezervejoj estis konstruitaj por reguligi la riverfluon en Azerbajĝano. La formado de ĉi tiuj akvorezervejoj estas unu el la agoj plenumitaj por raciigi la uzadon de akvo kaj energiaj rimedoj.

La plej grandaj akvorezervejoj estas:
* Agstafachay
* Aras
* Jeyranbatan
* Khanbulanchay
* Mingachevir, la plej granda akvorezervejo laŭ areo
* Sarsang
* Shamkir
* Varvara
* Vileshchay
* Yenikend

La akvorezervejoj en Azerbajĝano estas celitaj por esti uzataj por diversaj celoj, dum plej multaj aliaj lagetoj estas uzataj ekskluzive por akvumado.

## Vidu ankaŭ 
* Geografio de Azerbajĝano

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hydrometeorology Scientific Research Institute

## Tradukfonto 

Azerbajĝano
Akvaĵoj