open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gottfried Heinrich Stölzel

**Gottfried Heinrich Stölzel** (* 13-an de januaro 1690 en Grünstädtel en Ercmontaro; † 27-an de novembro 1749 en Gotha) estis germana kapelmajstro, komponisto kaj muzikteoriisto.

## Vivo 
Stölzel naskiĝis kiel dua el naŭ gefratoj en la ercmontara Grünstädtel. Lia patro Heinrich transprenis en 1687 la postenon de lernejestro kaj orgenisto de sia patro kaj samjare geedziĝis kun Katharina Lange, filino de juĝisto. La familio loĝis kune en la lernejodomo de la vilaĝo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Fritz Hennenberg: *Das Kantatenschaffen von Gottfried Heinrich Stölzel.* Leipzig: Dt. Verl. für Musik, 1976 (Beiträge zur musikwissenschaftlichen Forschung in der DDR 8) (Leipzig, Phil. F., Diss. v. 9. Febr. 1965)
* Manfred Bachmann (Hrsg.): *Gottfried Heinrich Stölzel - Komponist des Barocks.* In: *Kleine Chronik großer Meister - Erzgebirger, auf die wir stolz sind.* Teil 1, Druckerei und Verlag Mike Rockstroh, Aue 2000, S. 69-71

## Eksteraj ligiloj 
* Seite zur Stölzelforschung von Prof. Dr. Christian Ahrens 
* 

Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Germanaj muziksciencistoj
Kategorio:Barokaj komponistoj
Kategorio:Operkomponistoj
Kategorio:Viroj
Kosma Soldatenkov

**Kosma Terentjeviĉ SOLDATENKOV** () naskiĝis la   en Moskvo, mortis la   en *Kuncevo* (nuntempe moskva distrikto). Li estis sukcesa negocisto okupiĝinta ĉefe pri fabrikado kaj vendado de kotonaĵoj. Lia nomo restis en la rusiaj analoj pro lia multejara senprofita agado kiel mecenato kaj filantropo, eldonisto, fondinto de la galerio de belartoj kaj granda malsanulejo en Moskvo.

Li estis la dua filo de riĉa negocisto - malnovritano *Terentij Egoroviĉ Soldatenkov* kaj jam junaĝe li praktikis komercon.  Iom poste aperis lia pasio al belarto. Por pli bone ekscii ĝin, Kosma vojaĝis al Italio, kie observis tieajn belaĵojn. En Italio li konatiĝis kun Sergej Botkin, kiu venis la landon samcele. Tiu estis medicina staĝanto kaj poste li famiĝis kiel elstara kuracisto.  Nomojn de du amikoj portas la malsanulejo, kiun konstruis (aŭ, pli ĝuste, monoferis laŭ sia testamento) Kosma Soldatenkov.

Ekde 1840 Kosma komencis kolekti bildojn de rusaj pentristoj (ekz. Karl Brjulov, Aleksandr Ivanov, Bazilo Perov, Pavel Fedotov, Isako Levitan k.a.), por kio li fondis la galerion en sia moskva domo. Ekde 1925 ilin oni povas vidi en Tretjakova galerio kaj Rusa muzeo.

Li ankaŭ multe okupiĝis pri subteno de novaj literaturistoj, por kio li establis la eldonejon, kie aperis ties libroj ŝatataj ĝis nun.

Kiel malnovritano Kosma multon faris por siaj samkreduloj. Kromalie pro lia monofero oni konstruis hospicon en moskva distrikto *Rogoĵskaja Sloboda*, kiu ĝis nun estas centro de malnovriteco en Rusio.

Dumvive Kosma ne estis oficiale edzo, kvankam multajn jarojn kunvivis kun francino *Clemance Dupuir*, tute ne posedinta la rusan lingvon. Ankaŭ Kusma posedis neniun fremdan lingvon. Tamen ties kunvivado estis daŭra kaj onidire feliĉa. Li ne havis gefilojn.

Li estis tre gastema mastro en sia bieno *Kuncevo*, kiun ŝatis viziti multaj famaj reprezentantoj de la moskva elito. Tie **Kosma Soldatenkov** mortis la 19-an de majo 1901. Lin oni sepultis en moskva *Rogoĵskoje* tombejo.

File:Козьма Солдатёнков.jpg|portreton de juna Kosma pentris *A. Goravskij* en 1857
File:Sergei botkin.jpg|amiko Sergej Botkin
File:Церковь Космы и Дамиана при Боткинской больнице.jpg|restarigita preĝejo ĉe la mansanulejo en 2010
File:Moscow, 1914 - Soldatenkov Hospital.jpg|Soldatenkov hospitalo dum la Unua mondmilito. Foto farita en 1914

## Eksteraj ligiloj
* http://ricolor.org/history/rt/blg/soldatenkov/1/ biografio kaj evoluado de la hospitalo  
* http://www.netstory.ru/biography?id=12024    listo de aŭtoroj, kies librojn li eldonis senpage  

Kategorio:Rusiaj eldonistoj
Kategorio:Rusiaj mecenatoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Moskvo
Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Malnova Urbo (Bratislavo)

eta|maldekstra|250px|Bratislavo nokte
eta|maldekstra|250px|Domo de Jakobo en Malnova Urbodomo en Bratislavo
eta|maldekstra|250px|Pordego de Mikaelo en Bratislavo
eta|maldekstra|250px|Malnova Urbodomo nokte
**Malnova Urbo** (slovake: *Staré Mesto* hungare *Pozsony-Óváros*  [poĵonjOvAroŝ], germane *Altstadt*) estas historia urboparto de Bratislavo en Slovakio.

## Historio 
Inter 833-907 la loko apartenis al la Grandmoravia regno. La unua skribmencio okazis pri la loko en salzburgaj analoj en konekto kun interbatalo inter bavaroj kaj hungaroj, sekve tio poste apartenis al la hungaroj. En 1291 la urbo ricevis privilegiojn. Pro la turka danĝero Pozsony estis ĉefurbo de Hungara reĝlando inter 1536-1784. Poste paŝo post paŝo naskiĝis kaj aldoniĝis aliaj urbopartoj de la nuna urbo. Nun ĉirkaŭaĵo de la fortikaĵo estas la historia malnova urboparto, kie rezidas la plej gravaj institutoj.

Kategorio:Geografio de Bratislavo
Kategorio:Distrikto Bratislavo 1
Henry-Draper-Katalogo

**Henry-Draper-Katalogo** estas astronomia Stelkatalogo.

## Enhavo 
* Henry-Draper-Katalogo enhavas datenojn pri pozicio kaj Klasigo de steloj (Spektraltipo) de 225.300 steloj
* La steloin havas la mallongigon "HD" Henry Draper, (aŭ HDE Henry Draper -(angle)-*"extension"* la vastigaĵo de katalogo.
* La stelo havas la mallongigon "HD" kaj la numeron. Norda Stelo havas la numeron ** HD 8890** en katalogo. Vidu la nordan stelon, (ankaŭ konatan kiel Polusa Stelo aŭ latine: Polaris; science nomata: α UMi / α Ursae Minoris / Alpha Ursae Minoris).

* Anny Jump Cannon kaj kunlaborantoj en Universitato Harvard, en angla *Harvard College Observatory*, kaj kun observado de Edward Charles Pickering, eldonis la katalogon en jaroj 1918 ĝis 1924 en 9 volumoj. La vidvino de Henry Draper donis monon.
* En jaro 1949 oni vastigis la katalogon kun 133.783 steloj. La katalogos enhavas 359.083 stelojn.
* La steloj de katalogo havas karakterojn kiaj meza heleco, Absoluta magnitudo, Videbla magnitudo ĝis sub 9m, aŭ 50-oble pli malfortajn kiel la plej malfortaj helaj steloj, videblaj sen vidhelpiloj.
* Per amatora teleskopo oni povas vidi ankoraŭ la stelojn, sed per profesiaj vidiloj oni povas vidi "helan stelon".
* La katalogo kovras la kunan ĉielon kaj la HD-Katalogo estas la unua katalogo pri la Klasigo de steloj (Spektraltipo) de steloj.

* Oni donas hodiaŭ la HD-katalogonumeron por steloj sen (tre malnovaj) **Nomaro de Bayer**, (Bayer-signoj, Bayer-signadoj), Bavaronotacioj kaj sen **Nomaro de Flamsteed** Flamsteed-signadoj, (aŭ Bajernotacioj, Bayernotacioj), Bavaronotacioj, Flamsteednotacioj.
* La steloj kun numeroj 1 ĝis 225300 estas en origina katalogo kaj havas la sinsekvon, (vicon) de Rektascensio por la epoko 1900.0.
* Steloj kun numeroj de 225301 ĝis 359083 estas en la vastigo de katalogo de 1949.
* Oni uzas por la steloj ekde 1949 ankaŭ frue *HDE* (*HD extension*), sed ofte nur **HD**.

## Vidu ankaŭ 
* Stelkatalogo
* Stelnomo
* Deklinacio
* Absoluta magnitudo (pri heleco)
* Videbla magnitudo (pri heleco)

## Eksteraj ligiloj 
* pri Henry-Draper-Katalogo
* serĉilo ĉe VizieR

*La paĝo estas mallonga traduko de germana vikipedio*

Kategorio:Katalogoj
Kategorio:Steloj
Partio Demokratia de Kosovo

La **Partio Demokratia de Kosovo** - albane *Partia Demokratike e Kosovës (PDK)* - estas nacia socialdemokratia politika partio en la juna ŝtato Kosovo kun grandparte albana enloĝantaro, memstara nur ekde februaro 2008 kaj antaŭe aŭtonoma regiono de Serbio sub administrado de la Unuiĝintaj Nacioj.  La partio fondiĝis la 14-an de majo 1999, iniciate de Hashim Thaçi, antaŭe gvidanto de la Kosova Liberiga Armeo (UÇK) kaj j ekde la 1-a de marto 2008 ĉefministro de Kosovo. La 2-an de novembro 2010 la kosova parlamento senpostenigis la registaron de Hashim Thaçi per malfida voĉdono. La 12-an de decembro 2010 li kaj la partio PDK tamen laŭ informoj de la ŝtata balota komisiono klare per 33,5 procentaĉoj de la civitanaj voĉoj venkis en parlamenta baloto kaj refariĝis ĉefministro de la lando.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Socialdemokratia Partio de Kosovo

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la partio

Kategorio:Socialdemokratiaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1999
1260 Valhalo

**1260 Valhalo** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo celebras la monumenton Valhalon, marmora templo dediĉita al la elstaraj homoj de Germanio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1933
1261 Legia

'*1261 *Legia'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Legia''", aludas al (hipoteza) malnova nomo de la urbo Lieĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1933
Trajektorio

**Trajektorio** (fiziko) estas fluga kurbo.

* Oni distingas inter malrekta ĵeto **sen** froto, la nigra kurbo,
* kun libera falo kun Stokes-froto, la blua kurbo kaj
* kun libera falo kun aera rezistanco, la Newton-froto, la verda kurbo.

eta|400ra|altdekstre=2.0|Distingo inter malrekta ĵeto
 **sen** froto (nigra), kun falo kun Stokes-froto (blua) kaj kun libera falo kun aera rezistanco: Newton-froto (verda)

## Vidu ankaŭ 
* Hiper-rapideco-stelo
* Balistiko
* Leĝo de Stokes
* Gravito
* Pezo

Kategorio:Mekaniko
Kategorio:Balistiko
Kategorio:Astronomio
Reganta Korpo de la Atestantoj de Jehovo

La **Reganta Korpo de la Atestantoj de Jehovo** estas la estra kaj centra konsilio kiu kunordigas la tutmondan agadon de la *Kristana Kongregacio de la Atestantoj de Jehovo*. Ĝi estas formata de spertaj viroj, kutime konataj kiel *Plejaĝuloj* kiuj atestas havi ĉielan esperon; la kvantoj de membroj variis laŭlonge de la lastaj 35 jaroj .

La Reganta Korpo nomumas kvalifikitajn homojn kiuj samtempe rajtas nomumi plejaĝulojn kaj ministeriajn servantojn por la zorgado de la komunumoj. Ĉi tiu organismo rajtas decidi pri la organizado de la religia grupo kaj la doktrinoj kaj la gvidado de pli ol 8 milionoj da adeptoj de la movado en la tuta mondo. Ĝi sidejas en Brooklyn, Nov-Jorko. Estis ĝenerala asembleo la 2-an de oktobro 1944, kiu unuafoje la nomo estis uzita.  
 

Kategorio:Atestantoj de Jehovo
Alfred Bohrmann

En 1927 Li prezentis sian doktorecan disertaĵon
en la "*Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl*" (Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl) de la Universitato de Hajdelbergo.

Tiam, la observatorio de Hejdelbergo estis grava centro de esploro pri asteroidoj estrita de Max Wolf, kie li kaj aliaj astronomoj (Raymond Smith Dugan, Emil Ernst, Joseph HelffrichPaul Götz, Franz Kaiser kaj Karl Reinmuth) malkovris multenombrajn asteroidojn. Li laboris en la observatorio de 1924 ĝis 1969, kiam li maldungiĝis pro malakordo kun la estraro.

La asteroido 1635 Bohrmann
ricevis lian nomon en lia honoro, kaj la asteroido 1732 Heike
ricevis la antaŭnomon de lia nepino.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Alfred Bohrmann

## Eksteraj ligiloj 
*  Nekrologio

Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Rebeuvelier

**Rebeuvelier** (la malnova, ne plu uzata germanlingva nomo de la komunumo estas *Rippertswiler*) estas komunumo en la distrikto Delemonto en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 383 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Rebeuvelier situas norde de la monto *Mont Raimeux*, kies kulmino kun alteco de 1302 m s.m. estas la plej alta punkto de la komunuma teritorio kaj formas la limon al Kantono Berno. En nordo la komunumo formas la sudan parton de la Valkaldrono de Delemonto. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,42&nbsp;km², de kiuj 50% estas kovritaj de arbaro, 47% servas por agrikulturo kaj 3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Rebeuvelier limas al en nordo al Vicques, en oriento al Vermes, en sudoriento al Grandval (BE), en sudokcidento al Roches (BE), en okcidento al Courrendlin, kaj en nordokcidento al Courroux.

## Trafiko 
Rebeuvelier situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj, kaj atingeblas nur pere de flankvojo de la ĉefvojo inter Moutier kaj Delemonto. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per buslinio al Courrendlin.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Rebeuvelier datiĝas el la jaro 1148 kiel *Rebonvillier*.

Kiel unu de la 13 liberaj vilaĝoj de la Senjorujo Delemonto Rebeuvelier fariĝis en la jaro 1271 havaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. Dum tiu periodo parto de la interezprivilegioj apartenis al la Paroĥaro Moutier-Grandval. Post la Franca Revolucio de 1792 dum unu jaro la vilaĝo apartenis al la Raŭraka Respubliko por poste aparteni de 1793 ĝis 1815 al Francio, unue kiel parto de la departemento Mont-Terrible kaj poste de la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la regionon al la svisa Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Rebeuvelier apartenas al la nove fondita Kantono Ĵuraso.

## Bildaro 

Dosiero:Rebeuvelier preghejo 240.JPG|Preĝejo de Rebeuvelier
Dosiero:Rebeuvelier 238.JPG|Poŝtaŭto en la vilaĝocentro de Rebeuvelier
Dosiero:Rebeuvelier preghejo 235.JPG|Vilaĝa puto
Dosiero:Rebeuvelier 242.JPG|Rigardo al la vilaĝo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Rebévelier

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Rebeuvelier 
* Rebeuvelier en la Historia Leksikono de Svislando
Societo Gardoturo

eta|Watchtower Bible and Tract Society.
La **Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania** (pli mallonge Watch Tower Society, en Esperanto *Societo Gardoturo*) estas sen profitcela korporacio kun sidejo en la urbo Nov-Jorko, Usono. Ĝi estas la ĉefa jura organismo uzata de la Atestantoj de Jehovo. Ĉi tiu korporacio eldonas literaturon kaj organizas konvenciojn kaj lernejojn por la agado de la atestantoj de Jehovo. La atestantoj de Jehovo havas aliajn korporaciojn ekvivalentajn en pluraj landoj, kiel la *International Bible Students Association* de Londono, Britio inter multaj aliaj, sed ĉar tiuj estas landaj filioj, ili ĉiuj laboras en plena kunlaborado kun la Societo Gardoturo de Pensilvanio. Ĉi tiuj societoj distribuas pli ol 2.000 milionoj da bibliaj publikigaĵoj jare.. Inter ili la plej oftaj kaj konataj tutmonde estas *La Gardoturo* kaj *Vekiĝu!*.

## Vidu ankaŭ 
* Oficiala retpaĝo de la Societo Gardoturo 

## Referencoj 
Kategorio:Atestantoj de Jehovo
Kategorio:Organizaĵoj en Usono
Kategorio:Kristanaj organizaĵoj
Rossemaison

**Rossemaison** (la malnova, ne plu uzata germanlingva nomo de la komunumo estas *Rottmund*) estas komunumo en la distrikto Delemonto en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 561 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Rossemaison situas 2 kilometrojn sude de la kantonĉefurbo Delemonto, ĉe la norda deklivo de ĉeno de la Falda Ĵuraso. La suda parto de la komunumo apartenas al la centro de la frukta Valkaldrono de Delemonto kun intensiva agrikulturo. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,89 km², de kiuj 17% estas kovritaj de arbaro, la plej granda parto de la areo, nome 71%, servas por agrikulturo, dum 12% servas por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Rossemaison limas al en nordo al Delemonto, en oriento al Courrendlin, en sudo al Châtillon, kaj en okcidento al Courtételle.

## Trafiko 
La vilaĝo mem situas flanke de la gravaj trafikvojoj, tamen ĝi estas bone atingebla. Ĉe la norda flanko de la komunumo preterpasas la grava kantona ĉefvojo n-ro 18 de La Chaux-de-Fonds al Delemonto kaj la svisa aŭtovojo A16, al kiu la plej proksima alveturejo situas en distanco de nur unu kilometro oriente de la vilaĝo. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la buslinio de Châtillon al Delemonto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio Rossemasion datiĝas el la jaro 1194 kiel *Rondemunt*. El la jaro 1462 datiĝas mencio kiel *Rosemason*. Rossemaison apartenis ĝis la Franca Revolucio de 1792 al la Paroĥaro Moutier-Grandval, kiu estis parto de la Pricepiskopejo Bazelo. Tiam dum unu jaro la vilaĝo apartenis al la Raŭraka Respubliko por poste aparteni de 1793 ĝis 1815 al Francio, unue kiel parto de la departemento Mont-Terrible kaj poste de la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la regionon al la svisa Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Rossemaison apartenas al la nove fondita Kantono Ĵuraso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Rossemaison
1263 Varsovio

**1263 Varsovio** estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Sylvain Arend elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la pola ĉefurbo Varsovio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Varsovio
Kategorio:Malkovrita de Sylvain Arend
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1933
Antal Fonyó

**FONYÓ Antal** (fonjo:) estis hungara juristo naskita en Satmaro la 23-an de julio 1919 kaj mortinta en Segedo la 3-an de decembro 1981.

## Kariero 
Antal Fonyó studis en Poĵonjo (1937-38) kaj Budapeŝto (1939-42). Post doktoriĝo pri juro li estis advokatkandidato, poste oficiro de la demokrata polico, ĉefreferanto, respektive grupestro de la policĉefkapitanejo de Budapeŝto en krimafera laboro. De 1951 li instruis en la katedro pri krimjuro de la ELTE, poste ekde la 1-an de oktobro 1957 en la Universitato József Attila (JATE) estis docento, poste profesoro (de 1-a de aŭgusto 1962). Inter 1960-1964 li estis ankaŭ dekano de la jurfakultato.

## Verkoj 
* *A bűntetteket megállapító hatályos jogszabályok* (kun kunulaŭtoro, Bp., 1951);
* *A büntető törvénykönyv kommentárja* (kun kunulaŭtoroj, Bp., 1968);
* *Büntetőjogi módszerek és eszközök fejlődése a Magyar Népköztárság büntetőjogában* (kun kunulaŭtoroj, Bp., 1974);
* *Magyar büntetőjog*. Különös rész. (II, kun kunulaŭtoroj).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Nana betulo

La **nana betulo**  (*Betula nana*) estas betulospecio el la familio de la betulacoj, precipe trovata en la arktaj tundroj.

## Priskribo 
[eta|maldekstra|*Diapensia lapponica* kun [branĉo de nana betulo, Nunavut, julio 1996.]]
Ĝi estas arbedo kiu altas ĝis 1-1,2 metrojn. La arboŝelo ne senŝeliĝas; ĝi estas brilante ruĝ-kuprokolora . La folioj estas rondaj, kun diametro de 6-20 mm kaj krude segildentaj folirandoj. Ili ruĝiĝas aŭtune.
La amentoj estas starigantaj, longas 5-15 mm kaj larĝas 4-10 mm.

## Disvastiĝo 
Tiu holarktisa specio estas indiĝena en arktaj kaj mezvarmaj regionoj de norda Eŭropo, norda Azio kaj norda Nordameriko kaj ĝi vegetas ĉe variaj cirkonstancoj. Ĝi estas trovebla en Gronlando. Ekstere de ekstreme nordaj areoj, ĝi kutime nur troviĝas en montaroj super 300 m, ĝis 835 m en Skotujo kaj ĝis 2 200 m en Alpoj. Ĝia orienta areala limo estas je Svalbardo, kie ĝi estas limigita de varmaj ejoj.

## Ekologio 
Estas du subspecioj :
* *Betula nana* subsp. *nana*. Kanado (Bafina Insulo), Gronlando, norda Eŭropo (suden, en Alpoj je altaj altitudoj), nordokcidenta Azio. Junaj ŝosoj estas harkovritaj, sed senrezinaj; la folioj estas pli longaj (ĝis 20 mm), kutime tiel longaj kiel larĝaj.
* *Betula nana* subsp. *exilis*. Nordorienta Azio, norda Nordameriko (Alasko, Kanado oriente ĝis Nunavut). La junaj ŝosoj estas senharaj aŭ kun nur disaj haroj, sed rezine ĉirkaŭkovritaj; la folioj estas pli mallongaj (ne super longeco de 12 mm), ofte pli larĝaj ol longaj.

## Vidu ankaŭ 
* Arkta marborda tundro
* Listo de foliarboj de la modera klimatzono

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Specia profilo 
*  Referenca listo 
*  Flaŭro de Nordameriko : *Betula nana*
*  Arealo de *Betula nana*

Kategorio:Betulacoj
Kategorio:Arbedoj
Kategorio:Holarktisa flaŭro
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Tundro
Kamenná Horka

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en distrikto Svitavy. Pri parto de urbo Krásná Lípa en distrikto Děčín temas artikolo Kamenná Horka (Krásná Lípa).*

Municipo **Kamenná Horka** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, 6&nbsp;km sudoriente de urbo Svitavy, ĉe ambaŭ flankoj de historia bohemia-moravia limo. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Vilaĝo Kamenná Horka () origine temis pri du vilaĝoj - Moravská (*Moravia*) Kamenná Horka kaj Česká (*Bohemia*) Kamenná Horka, sed ambaŭ vilaĝoj kuniĝis en la jaro 1953.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Preĝejo 
Preĝejo de Sankta Maria Magdalena, origine gotika el la unua duono de 14-a jarcento, estis rekonstruita baroke en la jaro 1749. Ĝi estas ununava, oblonga kun kvadrata presbiterejo, kun sakristio kaj kun oratorio en la dua etaĝo. Antaŭ la okcidenta fronto estas antaŭĉambro. La fenestroj estas duoncirklaj, okcidenta fronto havas en ambaŭ flankoj niĉojn kaj kronas per triangula pinjono kun volutoj. Interne la muroj estas ornamitaj per faskaj pilastroj portantaj partojn de surkolonaĵo. La navo, subĥorejo kaj sakristio estas volbitaj barele kun segmentoj, la presbiterejo kruce, la oratorio estas platplafona,
La ĉefaltaro estas frubaroka, el la dua duono de 19-a jarcento, bildo Noli me tangere. Sur la rekta el flankaj altaroj estas statuo de Sankta Istronope kaj bildo de Sankta Prokopio kaj sur la maldekstra altaro estas bildo de Sankta Apolonio el la dua duono de 19-a jarcento. La predikejo estas Statuo de Bona Paŝtisto sur tegmento. En la navo estas bildo de Bapto de Sanktulo, elstara ĉeĥa kreaĵo el la unua duono de 19-a jarcento, kaj sub ĥorejo bildo de la Sankta Triunuo.

### Sonorilejo 
Sude de la preĝejo situas malfrugotika prisma sonorilturo kun enirpordego al la tombejo. La sonorilturo devenas el la dua duono de 15-a jarcento. En teretaĝo ĝi estas masonita kun barela traveturejo, la dua etaĝo estas ligna sur lignaj kreneloj, dividita per kvar lignaj kornicoj, la tegmento estas piramidforma.

### Ŝtona kruco 
Antaŭ la tombejo troviĝas ŝtona kruco el la jaro 1836.

### Statuaro 
Statuaro de la Sankta Triunuo el la jaro 1757 situas iom fore apud vojkruciĝo.

### Pluaj memorindaĵoj 
* Detruita baroka paroĥestrejo - okazas sinsekva rekonstruo
* Restoj de konstruaĵoj de estinta libera bieno
* Eta kapeleto en centro de la vilaĝo, en malbona stato
* Kolona humilejo masonita el malgrandaj ŝtonoj situas en kampoj malantaŭ la preĝejo
* Statuo de la Sankta Triunuo apud t.n. paroĥestreja vojo.
* Kelkaj konservitaj belaj bienoj
* Figura tomboŝtono el la jaro 1590 en ekstera flanko de preĝeja muro.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Svitavsko 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en dislimejo de Bohemio kaj Moravio
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Brehy

**Brehy** (hungare *Magasmart* [magaŝmart], germane *Hochstein*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Brehy situas laŭ maldekstra bordo de Hron, laŭ traira flankovojo, sed estas ponto, kie en la alia flanko ĉefvojo kaj fervojo estas. Nová Baňa troviĝas je 2&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1283 laŭ tiama hungara ortografio *"Mogosmorth"*. Longe oni minadis tie oron kaj arĝenton. En 1601 oni komputis tie 55 domojn kaj drinkejon. En 1828 loĝis tie 613 vilaĝanoj en 98 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Magasmart 871 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Zlaté Moravce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Brehy 1102 homoj, (1093 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka-klasikisma preĝejo omaĝe al Sankta Jozefo de 1786

Kategorio:Municipoj en distrikto Žarnovica
Nicole

## Familinomo 
* Claire Nicole (1941-), svisa pentristo kaj gravuristo
* Pierre Nicole (1625-1695), franca jansenista teologo
* Émile Joseph Nicole (1862-1928), franca generalo
* Léon Nicole (1887-1965), svisa politikisto
* Gaston Nicole (20a jarcento), svisa ĵurnalisto

## Lokonomo 
* Nicole, komunumo de Lot-et-Garonne

## Antaŭnomo 
**Nicole** ankaŭ estas antaŭnomo :
* *Por artikoloj pri homoj kun tia antaŭnomo, bv rigardi la liston aŭtomate kreitan per : antaŭnomo Nicole.*
* Nicole Hohloch, germana kantistino

### Variaĵo 
* NicodsfdsdfdcfdÖLlfgfjklfhfiökhzsdoljhifzdufljkhllzid ilklfuh isldoufsidfhzidsuzhufiopdjeregzrhuieretzewitroiuweto rzurtiuooozerzertzutzewletta
swqwdew sar fgewrzzh grbvbvfgrf ere r                               rerhjkgz32uzft2wi7eeu2z23ut7tezewr2wzttqrqjzqtwutez3wi7

### Vidu ankaŭ 
* Nicoletta (kantistino)
* vira antaŭnomo Nikolao
Hiper-rapideco-stelo

**Hiper-rapideco-stelo** estas tre rapida stelo.

## Nomoj en aliaj lingvoj 
* La nomo en germana lingvo estas: *Hyperschnellläufer*.
* La nomo en angla lingvo estas *Hyper-Velocity Stars*.

## Rapideco 
* La rapideco estas tre granda, la stelo povas forlasi la laktan vojon.

## Teorioj pri rapideco de steloj 
* Oni havas multajn teoriojn pri la granda rapideco.
* Laŭ la plej ofta teorio la stelo estis akcelita (plirapidigita) per la nigra truo en la centro de la lakta vojo.
* Laŭ alia teorio la stelo akiris la grandan rapidecon per renkontiĝo de lakta vojo kun alia, pli malgranda Galaksio antaŭ 150 milionoj jaroj.
* En la sama referenco n-ro 1 estas alia teorio: Ulrich Heber de la germana Universitato Erlangen-Nürnberg supozas: La stelo estis en la proksimeco de supernovao. La eksplodo de la supernovao forpuŝis la stelon rapidege.

## La stelo HD 271791 
* La stelo HD 271791, vidu Henry-Draper-Katalogon, estas speciala. Oni observis la Trajektorion, la flugan kurvon. La stelo ne estis en proksimo de la centro de la lakta vojo.
* La stelo HD 271791 ankaŭ diferencas de normala ĥemio de stelo, la stelo ekzemple enhavas Silicion.

## Referencoj 
## Artikolo de Erich von Däniken 
* En svisa gazeto www.blickamabend.ch de 14-a decembro 2010 Erich von Däniken atentigis al objekto " HD 271791".
* La stelo HD 271791 vojaĝas kun rapideco de ĉirkaŭ 2 milionoj kilometroj/h. Laŭ Erich von Däniken la scientistoj ne povas ankoraŭ bone klarigi la rapidecon de la stelo HD 271791, en Henry-Draper-Katalogo numero 271791.

## Artikoloj pri HD271791 
* Ulrich Heber, Heinz Edelmann, Ralf Napiwotzki, Martin Altmann und Ralf-Dieter Scholz: *„The B-type giant HD 271791 in the Galactic halo. Linking run-away stars to hyper-velocity stars“*, 2008, *Astronomy and Astrophysics*, 483, L21 Norbert Przybilla, Maria Fernanda Nieva, Ulrich Heber kaj Keith Butler, „HD 271791: *An Extreme Supernova Runaway B Star Escaping from the Galaxy“,* 2008, *Astrophysical Journal Letters*, 684, L103

## Vidu ankaŭ 
* HVS 4 

## Eksteraj ligiloj 
* mpa pri HD 271791 en germana lingvo
* pri HD271791 en germana lingvo 
* pri HD 271791
* pri HD 271791
* pri HD 271791 - Sternberg Astronomical Institute
* paĝoj 37 kaj 66 

(La paĝo estas traduko de germana vikipedio.) 

Kategorio:Steloj
Erik Forfota

**FORFOTA Erik** estis hungara kuracisto, radiologo, universitata profesoro naskita en Koloĵvaro la 24-an de aprilo 1903 kaj mortinta en Santa Barbara (Kalifornio, Usono) la 21-an de oktobro 1966.  

## Kariero 
Erik Forfota  diplomitiĝis en 1927 en la Universitato de Budapeŝto, ĝis 1931 li laboris en kliniko pri internaj malsanoj numero 2-a en Budapeŝto, poste ĝis 1938 en Segedo en la sama kampo de laboro. En 1937 oni habilitis lin privatprofesoro en la tiea universitato („A röntgensugaras vizsgáló és gyógyító eljárások”). En jaroj 1938-40 li gvidis la sekcion pri radiologio de la malsanulejo de Csepel de la fabriko Weis Manfréd. Inter 1940-44 li estis universitata profesoro en la Universitato de Koloĵvaro kaj gvidinto de la radiologia sekcio. En 1945 li elmigris. En jaroj 1946-50 li estis kuracisto de la radiologia sekcio de la malsanulejo Kirchheim (Germana Federacia Respubliko). En 1950 li organizis kaj ĝis 1955 gvidis la radiologian sekcion de la medicina universitato de Dako. Poste li laboris en Usono en Cancer Memorial Institute de Santa Barbara. En jaroj 1962-64 li estis profesoro de la universitato Georgetown (Vaŝingtono), de 1964 li estis sekciestro de la *Roswell Park Memorial Cancer Institute* (instituto pri kanceresplorado).

## Fonto 
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj

Kategorio:Hungaraj radiologoj
Hrabičov

**Hrabičov** (hungare *Gyertyánfa* [djertjAnfa], germane *Deutschhrabischhof*) estas vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Hrabičov situas laŭ flankovojoj. Žarnovica troviĝas je 7&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la loko en 1228. La unuaj loĝantoj estis oroministoj. En 1828 loĝis tie 348 vilaĝanoj en 51 domoj. Ĝis 1892 la oficiale hungara loknomo estis *Hrabicsó*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 la loko ne estis memstara vilaĝo. Ĝis Traktato de Trianon la domaro apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Hronský Beňadik, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 la faŝistoj bruldetruis la vilaĝon pro apogado de partizanoj, 66 domoj cindriĝis. En 2001 vivis en Hrabičov 609 homoj, (606 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al (Sepdolora) Dipatrino de 1996

Kategorio:Municipoj en distrikto Žarnovica
György Forgó

**FORGÓ György** (forgo:) estis hungara kuracisto, membro korespondanta de la MTA (1831) naskita en Tószeg 1787 (1786)? kaj mortinta en Lovrin la 17-an de julio 1835.
  
## Kariero
György Forgó diplomiĝis en 1812 en la universitato de Pest (urbo), de 1816 li estis ĉefkuracisto de la departemento Pest. Lia ĉefa tradukaĵo estas *Organona a gyógyművességnek vagy Hahnemann Sámuel homoeopathiája* (Pest, 1830).

## Verko
**Rendkívül való szükség idején… miből készíthetni még kenyeret* (Tud. Gyűjt. 1817. évf. X. füz.)

## Fontoj
*Magyar Életrajzi Lexikon
*http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/f/f05817.htm

Forgo, Gy.
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kľak (distrikto Žarnovica)

**Kľak** (hungare *Madarasalja* [madaraŝalja], germane *Kleck*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Kľak situas laŭ traira flankovojo. Žarnovica troviĝas je 15&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1735. Vitrofarejo funkciis ekde la 18-a jarcento ĝis 1840. En 1828 loĝis tie 221 vilaĝanoj en 36 domoj. Ĝis 1888 la oficiala hungara loknomo estis "Klak", poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Madarasalja 490 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto Žiar nad Hronom, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 pro partizanado la faŝistoj bruldetruis la vilaĝon kaj murdis 84 vilaĝanojn. En 2001 vivis en Kľak 248 homoj, (244 slovakoj).

Dum reprezalioj, kiuj post subpremo de Slovaka nacia ribelo ekfuriozis, la municipo estis la 21-an de januaro 1945 forbruligita. Aparta taĉmento de Waffen-SS Edelweiss kaj helptrupo Heimatschutz murdis 84 loĝantojn de la municipo (el kiuj estis 36 infanoj) kaj forbruligis ĉiujn 132 domojn kaj mastrumadajn konstruaĵojn. Pluraj viktimoj estis dumvive brulmortigitaj en la propraj domoj. La nazioj antaŭ bruligo prirabis la municipon, la ceterajn loĝantojn ili forpelis el la municipo kaj pafmortigis eĉ la tutan brutaron. Ne rilate al la nombro de viktimoj, sed pro maniero de la plenumo temis pri unu el la plej brutaj militkrimoj krimitaj en Slovakio.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika malfrubaroka preĝejo de 1753
* monumento pri partizanoj de 1963

Kategorio:Municipoj en distrikto Žarnovica
Mikaelo Forgats

**Mikaelo Forgats** (forgaĉ) estis transilvania saksa politikisto, diplomato naskita en Braŝovo la 29-an de septembro 1563 kaj mortinta en Braŝovo la 16-an de januaro 1633.  
## Kariero
Mikaelo Forgats en 1585 estis en la servo de la vojvodo Petro de Valaĥio. De 1596 en Braŝovo oni elektis lin la konsilantaron de saksoj. En 1612 li estis sendito ĉe la reganto Gabrielo Báthori, poste ĉe la vojvodo Radul de Moldavio. Ankaŭ ĉe Gabrielo Bethlen li reprezentis la urbon. Li skribis taglibron ĝis 1631.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Transilvaniaj saksaj diplomatoj
Kategorio:Transilvaniaj saksaj politikistoj
1265 Schweikarda

'*1265 *Schweikarda'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Eosa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Franz Kaiser elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo "*Schweikarda*" derivas de "*Schweikard''", naskiĝa nomo de la patrino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Franz Kaiser
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1911
Elek Forró

**FORRÓ Elek** (forro:) estis hungara honvedkolonelo naskita en Angyalos la 17-an de aprilo 1813 kaj mortinta en Abony la 25-an de januaro 1893.

## Kariero 
Elek Forró servis de 1839 ĉe la sikula husarregimento kiel leŭtenanto, de 1843 kapitano, poste majoro. Li estis fama ĉevalisto kaj skermisto. Dum la hungara revolucio de 1848 li iĝis kolonelo de la honvedarmeo. Li distingiĝis ĉe Ŝegeŝvaro sub gvido de Jozefo Bem, poste ĉe okupo de Deva. Post la falo de la liberecbatalo oni kondamnis lin al fortikaĵmalliberejo, sed en 1851 oni indulgis lin kaj de tiam li vivis en Abony. Lia taglibro ne estas eldonita.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj soldatoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Rultigaro

[eta|Rultigaro (*[Salsola tragus*)]]
**Rultigaro** aŭ **anemogeoĥorio** estas la super-grunda parto de arbusto (plejofte salsolo) kiu, mortinta kaj sekiĝinta, malkonektiĝas de la radiko kaj bloviĝas for pro la vento.

## Rultigaro en populara kulturo 
Tiel ĝi iĝas simbolo de dezertaj areoj, ekzemple de forlasitaj vilaĝoj, kiel tiuj de la vakeraj filmoj.

## Uzado fare de homoj 
Rultigaro povas utili por ornamo, ekzemple kiel lampo de rustika aspekto, kiu krome filtras la troan lumon.

## Vidu ankaŭ 
* Anemoĥorio
* Zooĥorio

Kategorio:Plantomorfologio
1267 Geertruida

'*1267 *Geertruida'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, ano de la Eŭrinoma familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la nederlanda astronomo Hendrik van Gent, elde la Suda Stacio de la Observatorio de Leiden en Johanesburgo, kaj sendepende remalkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth, kiu anoncis pli frue ĝian malkovron.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinanan antaŭnomon "*Geertruida''", tiu de la fratino de la nederlanda astronomo kaj kalkulisto G. Pels.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hendrik van Gent
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1930
1264 Letaba

'*1264 *Letaba'''* estas mezgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la sud-afrika astronomo Cyril V. Jackson, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la sud-afrika rivero *Letaba''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cyril V. Jackson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1933
Besta eŭtanazio

**Besta eŭtanazio** (eŭfemisme *endormigo*) estas la sendoloriga mortigo de bestoj. Tion efektivigas bestokuracisto plej ofte per injekto da morta dozo de iu narkotaĵo, kiu entenas la permesitan mortigaĵon (pentobarbitalo, embutramido).

Plejmulto de la landoj permesas la bestan eŭtanazion nur okaze de "deviga neceseco", kio estas la besto ne povas plu ekzisti en sia kutima vivmetodo sen fortaj limigaĵoj en konduto, movo. Plej ofta bazo por la endormigo estas la nevenkebla grava malsaneco de la besto.

La besta eŭtanazio povas okazi ankaŭ por eviti pluan danĝerigon, minacon de iu besto, plej ofte de murdemaj domhundoj. Tio okazas je decido de iu ŝtata instanco.

Kategorio:Bestoprotektado
Kategorio:Eŭtanazio
Kategorio:Veterinara medicino
Svisa matematika societo

**Svisa matematika societo** estas societo en Zuriĥo pri stimulado de matematikaj sciencoj en Svislando.

## Nomo de la societo 
* La nomo en germana lingvo estas: *Schweizerische Mathematische Gesellschaft (SMG)*.
* La nomo en franca lingvo estas: *Société Mathématique Suisse (SMS)*.
* La nomo en angla lingvo estas: *Swiss Mathematical Society (SMS)*.

## La fondiĝo de societo 
* Oni fondis la societon en jaro 1910 en Bazelo.
* Vidu ankaŭ la liston de prezidantoj de la societo en la oficiala retejo.

### Prezidantoj 
La prezidantoj estis en komencaj jaroj:
# 1910-12 Rudolf Fueter, Bazelo
# 1913-15 Henri G. Fehr, Ĝenevo
# 1916-17 Marcel Grossmann, Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko

## Membriĝo 
* La svisa matematika societo estas membro de la Eŭropa matematika societo (en la angla: *European Mathematical Society*).

## Libro 
* **math.ch/100** : ***Schweizerische Mathematische Gesellschaft = Société mathématique suisse = Swiss Mathematical Society : 1910-2010*** / Bruno Colbois ... (et al.), eds.; Zuriĥo : *European Mathematical Society*, 2010; 517 paĝoj kun bildoj . Festlibro pri la 100-jara ekzistado de la svisa matematika societo. ISBN 978-3-03719-089-0

* Svisa Akademio de Naturaj Sciencoj

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo , , 
* IMU (Internacia matematika unio) www.mathunion.org
* (svisaj gazetoj kaj svisaj artikoloj pri matematiko)  *Commentarii Mathematici Helvetici*; elementoj de matematiko *Elemente der Mathematik*; *Elemente der Mathematik* (kajeroj de la gazeto) *(Beihefte zur Zeitschrift*); La instruado de matematiko ''L'Enseignement Mathématique*
* *EMS European mathematical society publishing House*
* Eŭropea matematika informada servo *The European Mathematical Information Service''
* EMS Eŭropea matematika societo European mathematical society 

Kategorio:Matematikaj socioj
Kategorio:Asocioj de Svislando
Kategorio:Zuriko
Kolizio

[dekstra|280px|eta|rezulto de [aŭtomobilo|aŭtomobila kolizio]]
**Kolizio** estas reciproka renkontiĝo kun forta tuŝego de materiaj
korpoj, ofte kaŭzanta deformiĝon aŭ disrompon de unu aŭ ambaŭ el la
koliziintaj korpoj. Kolizio estas ofta formo de trafikakcidento.

En mekaniko, oni konsideras:
* la perfekte elastajn koliziojn, kie ambaŭ korpoj gardas sian formon kaj kie nenia kineta energio estas disperdita.
* la perfekte molajn koliziojn, kie ambaŭ korpoj restas "kunligitaj" post la kolizio, kaj kie tuto aŭ parto de la kineta energio estas ŝanĝita al varmo aŭ al energio de disformigo.
* la neelastajn koliziojn, en kiu ambaŭ korpoj ne restas kunligitaj, sed parto de la kineta energio estas disperdita.

Kategorio:Mekaniko
1269 Rollandia

'*1269 *Rollandia''''' estas granda, malhela asteroido de la ekstera asteroida ĉefzono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Grigorij Nikolajeviĉ Neujmin elde la Simeiza observatorio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la francan verkiston Romain Rolland.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Grigorij Neujmin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1930
Harpino

Laŭ la helena mitologio, **Harpino** (el la greka Άρπινα, kiu signifis *falko* aŭ speco de glavo, ambaŭ kiel simbolo de ŝia krueleco) estis najada nimfo, filino de la fliasa rivera dio Asopo kaj de Metopo, filino de Ladono.[eta|*Najado*, laŭ [Herbert James Draper, 1908.]]Kuraĝita de Afrodito kaj Eroso, la milita dio Areso forkaptis kaj portis ŝin al la urbo Pizo, en Eliso, kie ŝi de tiam zorgis pri fonto. El tiu seksperforto naskiĝis Enomao, kiu poste iĝis reĝo de tiu lando kaj fondis urbon apud la rivero Harpinateso, proksime de Olimpio, kiun li nomigis Harpino honore al sia patrino. Unu el la famaj ĉevalinoj de Enomao nomiĝis ankaŭ Harpino pro ŝi. Ĝi estis donaco de Areso al sia filo, kaj laŭdire tiu ĉevalino estis *pli rapida ol la norda vento*.

Oni diris ke Enomao ricevis sian kruelecon kaj batalemon de sia patrino, Harpino. Krome, tiu najado estis identigita al la plejado Steropo, patrino de la piza reĝo laŭ kelkaj versioj.

Paŭzanio menciis Harpinon en sia priskribo de skulptaĵaro donacita de la fliasianoj al sanktejo de Hipodamio en Olimpio. Ĝi prezentis Asopon kaj siajn filinojn, inter ili Harpinon, Nemeon, Korciron, Eginon kaj Tebo.

## Eksteraj ligiloj 
*  Harpino ĉe Theoi.com

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Bestoj en la helena mitologio
Kategorio:Najadoj
1266 Tone

'*1266 *Tone''''' estas mezgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Cibela grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Oikawa Okurō elde la Observatorio de Tokio, kaj sendepende remalkovrita la  de la rusa astronomo Grigorij Neujmin, kiu anoncis pli frue ĝian malkovron.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la japana rivero Tone.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Okurō Oikawa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1927
1270 Daturo

**1270 Daturo ** estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Flora familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la usona astronomo George Van Biesbroeck, la  elde la Observatorio Yerkes, en Williams Bay (Viskonsino).

Ĝi estis sendepende remalkovrita la 20-an de decembro de la germana astronomo Max Wolf, kiu anoncis pli frue ties malkovron.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la genro de venena plantoj Daturo (el la familio de la *Solanacoj*).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de George Van Biesbroeck
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1930
Walter Edmond Clyde Todd

**Walter Edmond Clyde TODD** (6a de septembro 1874 – 25a de junio 1969), ĝenerale konata kiel W.E. Clyde Todd, estis usona ornitologo.

El 1891 Todd abandonis sian studadon ĉe Geneva College kaj eklaboris por la Usona Sekretario de Agrikulturo, kie lia unua tasko estis katalogi kolekton de birdaj stomakenhavoj konservitaj en alkoholo. En Vaŝingtono li renkontis elstarajn scienculojn kiaj Robert Ridgway, el kiuj li lernis labormodelon.

El 1898 Todd eklaboris por la *Carnegie Museums* de Pittsburgh por kolekti birdospecimenojn en Pensilvanio kaj poste en nordorienta Kanado pri kio li poste verkos la librojn *Birds of Western Pennsylvania* (1940) kaj *Birds of the Labrador peninsula and adjacent areas* (1963). Krome li faris multajn priskribojn de novaj taksonoj kaj studoj pri sistematiko baze sur la muzea kolekto de novtropikaj birdoj. Poste li fakulis pri Arkto, ĉar li malsanis je malario kaj konvenis al li vivi en tiaj lokoj . Ĉiukazel ia unua verko estis *The Birds of Santa Marta* pri tia regiono de Kolombio.

Li inter aliaj bonfaraj agadoj iniciatis la fondon de rezervejo kiu poste la *Audubon Society of Western Pennsylvania* (ASWP) pluigis.

## Vidu ankaŭ
* Konuro de Todd
* Todda kaprimulgo aŭ kaprimulgo de Todd (*Setopagis heterura*)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* In Memoriam Walter Edmond Clyde Todd - *The Auk* 

Kategorio:Usonaj ornitologoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1874
Kategorio:Mortintoj en 1969
Kopso (kooperativo)

**Kopso** - estas Esperant-instrua kooperativo funkciinta en Moskvo (Soveta Unio) dum perestrojko. La kooperativo estis fondita en 1988. Pri la kooperativo rakontis diversaj amasaj komunikiloj:

* Советская Россия (Soveta Rusio) - 15.06.1988 kaj 23.10.1988
* Художественная самодеятельность №10 (1988)
* Budapeŝta informilo №10 (1988)

17.10.1988 en Moskva Scienca Esperanto-klubo **Scio** estis pridiskutita eblo kunigi la klubon kaj la kooperativon. Celo de la kunigo estis oficialigi la klubon. Dum la diskuto estis menciite, ke el 8 anoj de kooperativo **Kopso** 5 estis anoj de la klubo.

Inter anoj de **Kopso** estis Jakov Koncebovskij, Leo Vulfoviĉ, Nikolaj Gudskov, Miĥail Povorin, Stanislav Koncebovskij, Irina Gonĉarova.

La kooperativo organizis amasan instruadon per korespondaj kursoj, eldonis instruilojn kaj vortarojn. Foje okazigis ĉeestan seminarion por finintoj de korespondaj kursoj.

## Notoj
Kategorio:Esperanto en Sovetunio
Kategorio:Esperanto en Moskvo
Kategorio:Organizaĵoj en Sovetunio
Malá Lehota

**Malá Lehota** (hungare *Kisülés* [kiŝulEŝ], germane *Kleinhau*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Malá Lehota situas sur deklivoj, laŭ flankovojoj. Nová Baňa troviĝas je 16&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1388 en parte hungara, parte slava formo *"Kyslyhota"*. En 1601 oni komputis tie 9 domojn. En 1828 loĝis tie 641 vilaĝanoj en 102 domoj. Ĝis 1890 la oficiala hungara loknomo estis *Kis-Lehota*, poste la vilaĝo ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kisülés 1309 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bars, al distrikto de Zlaté Moravce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Malá Lehota 1060 homoj, (1046 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo de 1820
* lernejo de 1852

Kategorio:Municipoj en distrikto Žarnovica
1271 Isergina

'*1271 *Isergina'''* estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Grigorij Neujmin elde la Simeiza observatorio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan kuraciston *Pjotr Vasilijeviĉ Isergin'', amiko de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Grigorij Neujmin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Kambriĝa Platformo

La **Kambriĝa Platformo** estis doktrina komunikaĵo por la Puritanaj Kongregaciaj Preĝejoj en Kolonia Usono. Estis formulita en Aŭgusto, 1648, fare de sinodo de Ministroj de Masaĉuseco kaj Konektikuto, kiu renkontiĝis konforme al peto de la Masaĉuseca Ĝenerala Tribunalo. La respondeculoj de Nova Anglio deziris formalan komunikaĵon de politiko kaj konfeso de fido pro la tiama Presbiteriana ekrego en Anglio kaj la aktivaĵoj de lokaj Presbiterianoj kiel Dro. Robert Infano.

Kategorio:Puritanismo
Sierra San Pedro Mártir

**Sierra de San Pedro Mártir** (**Montaro de Sankta Petro Martiro**) estas montara sistemo kaj unu el la teritorioj el Kalifornia Duoninsulo, Meksiko. Je 3,096 m la plej alta punkto estas la *Cerro de la Encantada*, konata ankaŭ kiel *Picacho la Providencia* aŭ *Picacho del Diablo*. Ĝi estas la plej alta pinto de la subŝtato de Malsupra Kalifornio, same kiel de la tuta koncerna duoninsulo.

La teritorio estas parto de la basena divido kiu limigas la okcidentan kaj orientan basenojn de la duoninsulo.

Oni starigis Nacian Parkon Sierra de San Pedro Mártir per prezidenta dekreto en 1974, protektante areon de 650. Ĝi estis la unua el du naciaj parkoj de Kalifornia Duoninsulo. La alia estas la Nacia Parko Constitución de 1857, en la montoj de la Sierra de Juárez norde.

La Nacia Astronomia Observatorio situas je alto de 2830 m kaj estis konstruita en 1975, kaj havas kelkajn grandajn teleskopojn, el kiuj la plej granda estas 2.1 m longa. La observatorio profitas altan situon, kutimajn klarajn ĉielojn, malaltan relativan humidecon, malaltan atmosferan poluadon, malaltan lumpoluadon kaj malaltajn nivelojn de radiointerferencoj.

Pri flaŭro hegemonias ĉaparalo kaj dezertaj arbustaroj kun arbaroj miksitaj de pino kaj kverko.

Pri faŭno gravas reenmeto de la Kalifornia kondoro, post kiam ili estis vidataj nature lastan fojon en 1937.

## Eksteraj ligiloj 
* Parque Nacional Sierra de San Pedro Mártir, oficiala retejo (hispane) 
* Nacia Observatorio, retejo (hispane) 
* Rancho Meling, centjara tradicio (hispane)

Kategorio:Montaroj en Meksiko
Kategorio:Baja California
Kategorio:Duoninsuloj
1272 Gefiono

**1272 Gefiono** estas malgranda tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Gefiona familio, asteroida familio al kiu ĝi donas sian nomon.

La Gefiona familio estis antaŭe konata sub la nomoj de *Ceresa familio* aŭ *Minerva familio* ĝis kiam oni konstatis, laŭ iliaj spektraj klasoj, ke Cereso kaj 93 Minervo estis entruduloj en tiu familio.

## Malkovro 
1272 Gefiono estis malkovrita la  de la germana astronomoKarl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Fontano de Gefiono (*Gefionspringvandet*) en Kopenhago, sur kiu staras statuo de la diino Gefiono de la Nord-ĝermana mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931