open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Böbikon

**Böbikon** estas komunumo en la distrikto Zurzach de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 173 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
eta|maldekstra|150ra|Komunuma domo kaj lernejo
La komunumo Böbikon situas proksimume 3 kilometrojn sude de Rejno en fermita valkaldrono meze en la Tavola Ĵuraso. De oriento al okcidento tra la komunumo fluas la rivereto *Chrützlibach*, kiu en okcidento de la komunumo alfluas la profunda ravino. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo mem ankaŭ la tri setlejoj Güggehü, Hasli kaj Rütihof.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,60 km², de kiuj 0,99 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,19 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 580 m s.m. sur la altebenaĵo *Haslihau*, dum la plej malalta punkto troviĝas sur alteco de 400 m s.m. en la fundo de la ravino de Chrüzlibach.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Böbikon limas en nordokcidento al Rekingen, en nordo al Mellikon, en oriento al Wislikofen, en sudo al Lengnau, kaj en okcidento al Baldingen.

## Trafiko 
Böbikon situas komplete flanke de la ĉefaj trafikvojoj. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per busliko tra Baldingen al la distriktĉefloko Bad Zurzach.

## Historio 
eta|maldekstra|150ra|Preĝejeto de Böbikon
La unua dokumenta mencio de Böbikon datiĝas el la jaro 1113 kiel *Bebikon*.

En mezepoko en Böbikon regis la Habsburgoj. De proksimume 1100 ĝis la jaro 1250 en Böbikon ekzistis malgranda kastelo, kiun loĝis habsburgaj vasaloj.

En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion kaj atribuis Böbikon al la voktejo Ehrendingen de la Grafejo Baden. La malalta jurisdikcio dum la 14-a kaj 15-a jarcento apartenis al la Senjoroj de Liebegg, kaj de 1505 ĝis 1671 al la Monaĥejo Siono en Klingnau, kaj de 1672 ĝis la Helveta Revolucio al privatuloj.

Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, la komunumo dum kvin jaroj apartenis al la tiama Kantono Baden. Per la mediacia akto en la jaro 1803 la Kantono Baden estis dissolvita kaj integrita al la nova Kantono Argovio. Böbikon fariĝis komunumo de la argovia distrikto Zurzach.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Böbikon
* Böbikon en la Historia Leksikono de Svislando
Katalin Mihály

**MIHÁLY Katalin** [pr. miha:j) estas rumanuja hungara aktorino, teatrestro naskiĝinta en Oradea en 1928.
## Ŝia kariero
Mihály Katalin unue estis amatora aktorino en sia naskiĝurbo. En 1945 Jenő Janovics dungis ŝin al Sétatéri Színház de Kluĵo. Inter 1948 kaj 1952 ŝi studis en la altlernejo. En jaroj 1956–58 ŝi ludis en Oradea, ekde 1958 ŝi estris la Artan Popolaltlernejon kaj prelegis dramhistorion. Ekde 1961 ĝis 1968 ŝi estis direktorino de la Pupteatro, poste ŝi laboris denove en Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea unue kiel aktorino, poste kiel direktorino.
## El ŝiaj roloj
*Éva (Madách I.: Az ember tragédiája); 
*Izidóra (Katona J.: Bánk bán).

Mihaly, K.
Péter Mezei

**MEZEI Péter** estis hungara aktoro naskiĝinta en Nagybánya 1844 kaj mortinta en Szeged la 23-an de februaro 1911.

## Lia kariero
Mezei Péter debutis en januaro de 1859 en trupo de Mihály Nagy en Erzsébetváros. Li estis sufloro, atentinto, laborejestro (1885: Pécs); direktoro ekde printempo de 1877 ĝis printempo de 1878 (Cegléd, Tápiószele, Jászberény, Debrecen).
  
## El liaj roloj
* Geier Jeremiás (Suppé: A pajkos diákok); 
*Charbonneaŭ (Bisson: Hálókocsik őre); 
*Sugár Mihály (Szigeti F.: A vén bakancsos és fia, a huszár).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj sufloroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Pál Mihály

**MIHÁLY Pál** [miha:j] estas hungara aktoro. Li naskiĝis en Sfântu Gheorghe la 12-an de oktobro 1937. 

## Biografio
Pál Mihály inter 1955 kaj 1958 estis studento teologia en Kluĵo, poste en 1965 li diplomitiĝis en la aktorakademio Instituto pri Teatroarto Szentgyörgyi István Târgu Mureș, kaj li iĝis aktoro de la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo. En 1977 li translokiĝis en Hungarion, kie li ludis en la teatroj 25. Színház, Népszí­nház, de 1982 en Teatro József Attila, de 1986 en Nemzeti Színház de Budapeŝto, de 2000 en la Pesti Magyar Színház.

## Fonto
* Biografiaj indikoj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Mondfederaciistoj

**Mondfederaciistoj** aŭ **mondfederistoj** estas homoj, kiuj deziras mondan ordon laŭ federaciaj principoj. La baza ideo estas, ke la naciaj ŝtatoj rezignu sian absolutan suverenecon favore al tutmondaj organoj kiel monda parlamento, monda registaro kaj monda tribunalo. Nuntempe multaj mondfederistoj celas - kiel unuan ŝtupon - starigi Parlamenton ĉe la Unuiĝintaj Nacioj.

## Argumentoj por monda federacio 
En sia libro "Monda Federacio?", Ronald J. Glossop emfazas, ke monda federacio estas bezonata
* por ŝanĝi la internacian arenon de militosistemo al pacosistemo
* por estri la tutglobe interdependan mond-ekonomion
* por eviti ekologian katastrofon
* por leĝdoni pri tiuj regionoj de la mondo aktuale ekster la rego de landaj registaroj
* por trakti seriozajn atencojn kontraŭ homaj rajtoj
* por regi internaciajn krimojn
* por subteni kaj prosperigi la senton de monda komunumeco

## Mondfederista Movado 
En 1947 fondiĝis la Mondfederacista Movado (World Federalist Movement) kiel internacia neregistara organizo. Ĝi ne havas esperantan sekcion. Tamen aktivas en ĝi ankaŭ kelkaj esperantistoj, kaj en 2002 ĝi akceptis rezolucion, laŭ kiu ĝi "kuraĝigu siajn membrojn lerni la nenacian lingvon Esperanton".

## Mondfederistoj kaj Esperanto 
La unua grava mondfederista organizo de esperantistoj estis Universala Ligo, kiu aktivis de 1942 ĝis ĉ. 1996.

Nuntempe kelkaj esperantistaj organizoj kiel la Esperanta Civito kaj UNU MONDO okupiĝas pri la ideo de mondfederaciismo. La religio Oomoto alstrebas mondfederaciismon i.a. pere de Esperanto.

## Famaj mondfederacistoj 
Mondfederistoj estis i.a.: Yehudi Menuhin, Thor Heyerdahl, Peter Ustinov, Albert Einstein, Thomas Mann, Herbert George Wells kaj Clarence K. Streit.

Ankaŭ Papo Benedikto la 16-a povas esti nomata mondfederisto, ĉar en sia encikliko Caritas in veritate li skribis:

"(...) urĝe necesas vera monda aŭtoritato, kiel indikis jam mia antaŭulo, la beata Papo Johano la 23-a. Tia aŭtoritato subigu sin al la juro, persiste obeu la principojn de subsidueco kaj solidareco, ĝi celu al la publika bono (...)"

## Konataj esperantistaj mondfederistoj 
Edmond Privat, Andreo Cseh, Julia Isbrücker, Ronald J. Glossop, Miyoshi Etsuo

## Vidu ankaŭ 
* Kosmopolitismo
* Monda registaro
* Mondcivitano
* Parlamenta Asembleo ĉe la Unuiĝintaj Nacioj
* Anacharsis Cloots

## Literaturo 
Dragan Bunić : *La monda federacio*. Tradukis el la ser­ba lingvo: Zlatoje Martinov. Reviziis : Mireille Grosjean, Rob Moerbeek, Vilhelmo Luter­ma­no. MAS, 2016, 62 p., ISBN 978-2-36960-070-1. Rete konsultebla *La monda federacio* (PDF)

Ronald J. Glossop: *Monda Federacio? Ampleksa Analizo de Federacia Mondregistaro.* Tradukis Johano Rapley, Jennings, 2001

Edmond Privat: *Federala Sperto.* Universala Ligo, Hago 1958

## Eksteraj ligiloj 
* Mondfederista Movado (anglalingva)
* Rezolucio de la Mondfederista Movado por Esperanto 
* Mondfederacistoj ne fondas Esperanto-sekcion (HeKo)

Kategorio:Tutmondiĝo
Kategorio:Federaciismo
Károly Mihályfi

**MIHÁLYFI Károly** [pr. miha:jfi] estis hungara aktoro naskiĝinta en Arad la 27-an de julio 1857 kaj mortinta en Budapeŝto la 13-an de majo 1936. Lia filo estis Béla Mihályffy.

## Lia kariero 
Mihályfi debutis en 1875 en provinco. En jaroj 1877–1880 li ludis en Koloĵvaro. En 1880 dungis lin la Nacia Teatro (Budapeŝto), kies ekde 1909 li fariĝis eterna ano. Li havis siajn plej grandajn sukcesojn kiel kunulludanto de Emília Márkus en francaj dramoj. En 1901–02 ŝi instruis en la poraktora lernejo de Szidi Rákosi.

## El liaj roloj 
* Derblay Fülöp (Ohnet: A vasgyáros);
* A tanítvány (Goethe: Faust);
* Jean (Halévy–Crémieŭ-Decourcelle: Constantin abbé);
* Clémont (Vega: Király és pór);
* Helmer (Ibsen: Nóra);
* Oresztész (Sofoklo: Elektra);
* Fernando (Echegaray: Folt, amely tisztít);
* Rómeó (Shakespeare.: Romeo kaj Julieto).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Irén Miklóssy

**MIKLÓSSY Irén** [pr. miklo:ŝi] estis hungara kantistino (soprano) naskiĝinta en Segesvár 1908 kaj mortinta 1978. Ŝi estis la dua edzino de dirigento, komponisto Ernő Unger.

## Ŝia kariero
Miklóssy debutis en 1933 en Operejo de Budapeŝto en roli Lakmé (Delibes) kaj inter 1933 kaj 1948 ŝi estis anino de la Operejo. 

## El ŝiaj roloj
*Szilágyi Erzsébet (Erkel F.: Hunyadi László); 
*Violetta (Verdi: Traviata); 
*Az Éj királynője (Mozart: A varázsfuvola); 
*Olympia, Giulietta, Antonia (Offenbach: Hoffmann meséi).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Annamária Mezey

**MEZEY Annamária** (pr. *mezei*) estas hungara aktorino naskiĝinta en Odorheiu Secuiesc la 21-an de junio 1951.

## Ŝia kariero
Mezey ekde 1975 ĝis 1977 ludis en la teatro Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat de Satu Mare, en 1977–1978 en Debrecen (Hungarujo), inter 1978 kaj 1980 en la teatro Jókai (Békés Megye). Ŝi vivas en Oksfordo.

## El ŝiaj roloj
*Elektra (Eŭripido); 
*Mása (Ĉeĥov: Három nővér); 
*Elektra (Gyurkó L.: Szerelmem, Elektra); 
*Bethlen Kata (Kocsis I.: Árva Bethlen Kata).

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Ice Age: The Meltdown

**Glaciepoko 2: La Senglaciiĝo** (angle:Ice Age: The Meltdown), estas usona animacia filmo de la jaro 2006 reĝisorita de Carlos Saldanha.

En *"Glaciepoko 2"*, Manny, la mamuto, Sid, la bradipo, Diego, la smilodonto, kaj la sabrodenta sciuro Skrato revenas. La Glaciepoko baldaŭ finiĝos kaj la bestoj ĝuas en tiu nova senglacia mondo sed ili ne scias pri la okazontaj danĝeroj. Manny timas esti la lasta mamuto kaj resti sola sed li malkovras mamutinon (Elly) al kiu li savos je droniĝo.

## Vidu ankaŭ 
* *Glaciepoko (filmo)*
* *Glaciepoko 3: Origino de la dinosaŭroj*

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo en la angla 
* Oficiala retpaĝo en la hispana 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 2006
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Prahistoria vivo en populara kulturo
Gábor Miklósy

**MIKLÓSY Gábor** [pr. miklo:ŝi] estis hungara aktoro, teatrestro naskiĝinta en Máramarossziget la 27-an de junio 1871 kaj mortinta en Kiskunfélegyháza la 30-an de oktobro 1925. Lia fratino estis Ilona Miklósy.

## Lia kariero 
Miklósy debutis kiel infanaktoro en trupo de sia patro Gyula Miklósy en 1874, poste ekde 1887 ĝis 1889 li ludis en Marosvásárhely. Pli poste li aperis en diversaj provincaj trupoj. Ekde 1894 ĝis 1919 li elpaŝis en la pli malgrandaj urboj de Transsilvanujo. Ekde 1910 ĝis 1925 li estis teatrestro en Kispest, en 1925 en Gyöngyös, Balassagyarmat kaj en aliaj urboj.

## El liaj roloj 
* Biberách (Katona J.: Bánk bán),
* Krisztyán Tódor (Jókai M.: Az aranyember);
* Rettegi Fridolin (Schönthan: A szabin nők elrablása);
* Zsiga (Szigligeti E.: A cigány);
* Gonosz Pista (Tóth E.: A falu rossza).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Margit Miklóssy

**MIKLÓSSY Margit** [pr. miklo:ŝi] estis hungara aktorino naskiĝinta en Keszthely la 9-an de junio 1877 kaj mortinta en Koloĵvaro la 26-an de decembro 1940. Ŝia fratino estis Ilona Miklósy.

## Ŝia kariero 
Miklóssy debutis en 1893 en trupo de Gyula Kömley kaj ŝi ludis en diversaj vaganttrupoj, poste en 1919 ŝi dungiĝis al trupo de Jenő Janovics de Koloĵvaro. En aprilo de 1925 okaze de sia 30-jara jubileo Imre Kádár festis ŝin kiel la plej elstara komikulino de la teatro de Transsilvanujo. Inter 1928 kaj 1934 ŝi aperis ankaŭ en Oradea.

## El ŝiaj roloj 
* Mariska (Ede Szigligeti: Liliomfi);
* Jolán (Ferenc Lehár: Cigányszerelem);
* Bonivardné (Bisson: Válás után);
* Zsani néni (Zsigmond Móricz: Nem élhetek muzsikaszó nélkül);
* Zsivka (Nušič: A kegyelmes asszony);
* Christel (Strindberg: Júlia kisasszony);
* A bába (Klabund: A krétakör);
* Gonosz mostoha (Pongrác Kacsóh: János vitéz).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Tiono (luno)

**Tiono** estas neregula satelito de Jupitero, kiu havas retrogradan orbiton.

## Malkovro 
Post observoj inter la  kaj la , Scott S. Sheppard, David C. Jewitt de la Universitato de Havajo, kaj Jan Kleyna de la Universitato de Kembriĝo, malkovris dekunu jupiterajn lunojn.

Ili anoncis ties malkovrojn la . Inter tiuj, **Tiono**, kiu tiam ricevis la maldaŭran nomon **S/2001 J 2**.

## Nomo 
La , IAU aprobis ĝin nomi **Tiono**. Tiono, en la helena mitologio, estas la alia nomo de Semela, amantino de Zeŭso, brulmortigita vidinte Zeŭson "en lia plena gloro". Zeŭso savis ŝian filon Dionizon, kiu, pli malfrue iris serĉi Semelan el infero, kaj diigis ŝin, sub la nomo de *Tiono* (greke: Θυωνη).

## Orbito 
Laŭ ĝia orbito, ĝi estas ano de la ananka grupo, grupo da retrogradaj lunoj kies orbitoj havas grandajn duonaksojn inter 19 300 000 kaj 22 700 000 km, kaj klinangulojn inter 145,7° kaj 154,8° rilate al la Jupitera ekvatoro.

Dosiero:TheIrregulars JUPITER GROUPS.svg|Diagramo montranta la orbitojn de la neregulaj jupiteraj satelitoj. La ananka grupo estas videbla en centro-maldekstro.
Dosiero:TheIrregulars JUPITER Ananke.svg|Diagramo montranta la inklinacion de kvar ĉefaj anoj de la ananka grupo en funkcio de la granda duonakso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Tiono, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*"
*  Tiono (angla versio)
*  Dekunu jupiteraj satelitoj S/2001 J1...S/2001 J 11, el la paĝaro de Jean-Michel
*  Le système solaire à portée de votre souris
*  La ananka grupo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Jupitero
László Miske

**MISKE László** [pr. miŝke] estas rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Zălan la 18-an de septembro 1935.

## Lia kariero 
László Miske debutis en 1966 en la teatro Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea. En jaroj 1987–1990 li ludis en la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo, poste en jaroj 1990–92 en Miskolc kaj en Debrecen.

## El liaj roloj 
* Liliom (Molnár F.);
* Szakhmáry (Móricz Zs.: Úri muri);
* Ádám (Sütő A.: Káin és Ábel);
* Chirică (Caragiale: Zűrzavaros éjszaka);
* Mester (Hsing Ĉi-en: A buszmegálló);
* James Tyrone (O’Neill: Utazás az éjszakába).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Imre Miklósy

**MIKLÓSY Imre** [pr. miklo:ŝi] estis hungara aktoro, teatrestro naskiĝinta en Koloĵvaro la 1-an de marto 1901 kaj mortinta en Budapeŝto la 18-an de januaro 1937.

## Lia kariero
Miklósy debutis en 1918 en la trupo de sia patro Gábor Miklósy, en kiu li pasigis ok jarojn. Unu teatran sezonon li ludis en la trupo de Miklós Mariházy. En 1927 li ricevis permesilon de teatrestro. Interalie li prezentis spektaklojn en Újpest, Kispest, Veszprém, Kecskemét, Szolnok, Békéscsaba.

## El liaj roloj
*Tiborc (József Katona: Bánk bán);
*Zuboly (Shakespeare: Szentivánéji álom);
*Szörényi (Herczeg F.: Ocskay brigadéros).

## Fonto
**Magyar Színházművészeti Lexikon*

Miklosy, I.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Gyula Miklósy

**MIKLÓSY Gyula** [pr. miklo:ŝi djula] estis hungara aktoro, teatrestro naskiĝinta en Kaposvár la 10-an de januaro 1839 kaj mortinta en Kézdivásárhely la 22-an de junio 1891. Lia filino estis Ilona Miklósy.

## Lia kariero 
Miklósy debutis en oktobro de 1859 en trupo de József Szabó (teatrestro) en Szabadka. En 1864 li mem organizis trupon el sia patra heredaĵo kaj ses jarojn ludis sia trupo en Székesfehérvár, Beregszász, Munkács, Szatmár, Pécs, Nagykanizsa. En 1870 post falo de György Molnár li transprenis por mallonga tempo la Népszínház de Buda. La 30-an de oktobro 1872 li malfermis por somero la teatron de Placo István (hodiaŭ Placo Klauzál), kiu en la 4-an de januaro 1874 forbrulis. En 1873 li konstruis en Városliget teatran rondon. Ĝis 1890 li trairis la tutan landon. En siaj lastaj jaroj li aperis en urboj de Transsilvanujo. En 1871 li estis subprezidanto de la unua aktorkongreso, poste gvidantarano de la Landa Aktorligo. El lia familio devenis pluraj aktoroj: Gyula Miklósy pli juna, Margit, Gábor kaj Aladár – liaj infanoj, kaj ties geposteuloj.

## Elektitaj trupanoj 
* Endre Boross
* Gusztáv Eőry Pordán
* Károly Füredi
* Margit Hunyady
* Antal Kazaliczky
* Béla Kuthy Krimszky
* Lajos Mészáros (aktoro)
* Gusztáv Rónaszéki
* József Szeles
* Sándor Veres (operkantisto)

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Dana International

200px|eta|dekstra|Dana International
[eta|200px|Dana International en koncerto pri la 100-jariĝo de [Telavivo, en 2009.]]

**Dana International** (hebree דנה אינטרנשיונל) estas la artista nomo de Ŝaron Koĥen. Ŝi naskiĝis en Telavivo la 2-an de februaro 1972. Ŝi estas kantistino kaj komponistino.
Dum ŝiaj frua junaĝo kantis kaj laboris kiel reĝinjo en la plej gravaj dancejoj de Israelo kiam la DJ Offer Nissim malkovris ŝin.

Sharon estas transgenrulo. En 1993 vojaĝis al Londono por ŝanĝi sian sekson, kaj ekde tiam ankaŭ ŝanĝis sian viran nomon "Yaron" al la ina "Ŝaron". En tiu sama jaro publikigis sian unuan solulan kanton titolita "Saida Sultana", *kovero* de la kanto de Whitney Houston titolata "''My name's not Susan*". Ŝi publikigis sian unuan diskon, el kies titoldisko ŝi prenis la artistan nomon "*Dana International*", atingante grandan sukceson en aliaj landoj kiel Jordanio kaj Egiptio.

Ŝi reprezentis Israelon en Eŭrovido-Kantokonkurso 1998, okazinta la 9-an de majo en Birmingham, (Britio) per la kanto "*Diva*" kaj gajnis atingante 174 poentojn. Danke al ŝia partopreno kaj venko en la kantokonkurso disfamiĝis en tuta Eŭropo kaj vendis pli ol 400.000 diskojn.

Poste ŝi eldonis diskon por tuta Eŭropo kiu inkluzivis ĉiujn ŝiajn plej konatajn kantojn en Israelo, titolata "*The album*" kaj aliaj kun novaj kantoj "*Free*". En 2005 *Diva* estis elektita kiel la 13-a plej bona kanto en la historio de Eŭrovido.

Dana estis la komponisto de la kanto kiu reprezentis Israelon en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2008 okazinta en Belgrado, "The fire in your eyes" kiu atingis la naŭan lokon en la finalo.

## Vidu ankaŭ 
* Israelo en la Eŭrovido-Kantokonkurso

## Eksteraj ligiloj 
* Dana International - A Star Online; Retpaĝo kaj forumo 
* Oficiala retpaĝo
* DanaInternational.com
* Álbumes de Dana International
* Kantoteksto de *Diva'' (angle kaj hebree)

Kategorio:Israelaj kantistoj
Kategorio:GLAT-artistoj
Kategorio:Artistnomoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1998
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1999
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2008
Ramakiŝano Jadav

eta|dekstra|200ra|**Ramakiŝano Jadav**(11-01-1971)
**Ramakiŝano Jadav**, ankaŭ fame konata kiel **Svamio Ramdev** aŭ **Baba Ramdev** (en Hinda: स्वामी रामदेव ) estas Hinda Svamio en Barato. Li estas precipe konata por siaj provoj disvastigi la jogon. Li ankaŭ estas unu el la kelkaj fondistoj de *Divja Jog Mandir Trust* (Mirinda Templo Asocio pri Jogo). La asocio celas populigi Jogon kaj proponas Ajurvedikajn kuracilojn, sistemo tradicia de kuraciloj.

La kampoj, kiujn li organizas, estas vizitataj de multaj homoj. Oni diras ke pli ol 85 milionoj jogas laŭ li per televidilo kaj videobendo. Liaj sesioj pri instrui jogo estas por ĉiuj kaj estas senpagaj.

En la jaro 1995, Ramdev, fondigis la Mirindan Templasocion pri Jogo kun Aĉarjo Karamvir kaj Aĉarja Balkriŝna. Aĉarjo Karamvir estas fakulo pri jogo kaj vedoj (sanktaj hindaj libroj). Aĉarjo Balkriŝna estas kuracisto kaj havas titolon pri Ajurvedo.

Televidaj programoj de Ramadev je Zee Jagran (pr: Zi Ĝagran), televida kanalo, kun helpo de s-ro Mrituejĝej Ŝarma (produktisto kaj direktoro) farigas lin tre popula. Liaj kampoj jogaj kaj televidaj programoj estas tre popularaj. Oni diras ke pli ol 20 000 da personoj regule ĉeestiĝas je liaj kampoj.

Ramadev emfazas je instrui kaj disvastigi la arton de Pranjanamo. Alia svamio Ŝri Ŝri Ravi Ŝankar diris pri Ramdev ,,Se oni povus kredata revivi jogon en tiu ĉi nacio, tiu persono estus sole Svamio Ramdev.“

Kategorio:Jogo
Kategorio:Baratanoj
Erzsébet Mózes

**MÓZES Erzsébet** [pr. mo:zeŝ] estas rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Dumbrăvioara la 10-an de novembro 1938. 
## Ŝia kariero
Erzsébet Mózes debutis en Temeŝvaro kaj en aŭtuno de 1960 transdungiĝis al la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş. 
## El ŝiaj roloj
*Clementine (Feydeau: Osztrigás Mici); 
*Pólika (Móricz Zs.: Nem élhetek muzsikaszó nélkül); 
*Betty Dulfeet (Brecht: Állítsátok meg Arturo Uit!); 
*Gondos Eszter (Tamási Á.: Énekes madár); 
*Melinda (Katona J.: Bánk bán); 
*Mária (Shakespeare: Vízkereszt, vagy amit akartok).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon 
Mozes, E.
Júlia Molnár

**MOLNÁR Júlia** [pr. molna;r] estas rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Oradea la 18-an de oktobro 1960. 
## Ŝia kariero
Júlia Molnár ekde 1983 ludas en Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea.
## El ŝiaj roloj
*Róza (Füst M.: Boldogtalanok); 
*Süni (Presser G.–Sztevanovity D.–Horváth P.: A padlás); 
*Mária (Háy Gy.: Mohács); 
*Silvia (Betti: Bűntény a kecskeszigeten).
## Eksteraj ligiloj
*Spektakloj pluajhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=3591
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon 

Molnar, J.
Rubekola pronelo

La **Rubekola pronelo** (***Prunella rubeculoides***) estas malgranda paserina birdo de la familio de Proneledoj kaj ties ununura genro *Prunella*, kiu troviĝas en Butano, Ĉinio, Barato, Nepalo kaj Pakistano kaj pli precize laŭ regionoj en Himalajo (el Baltistano kaj Ladaĥo orienten al Butano) kaj en sudokcidenta kaj centra Ĉinio (suda kaj sudorienta Ksizango orienten al nordorienta Qinghai, norda Gansuo kaj okcidenta Siĉuano).

Ŝajne ne estas proksima parenceco ene de la genro. Malmulta geografia variado; proponita rasoj *muraria* (priskribita el nordokcidenta Kaŝmiro), *fusca* (el centra Ksizango, en sudokcidenta Ĉinio) kaj *beicki* (el norda Gansuo, en nordacentra Ĉinio) montras malmultan diferencojn el populacioj de aliaj teritorioj. Kaj pro tio traktata ankaŭ kiel monotipa. 

Ĝi havas, kiel la samgenra Pronelo, (kun bruna nuanco en orelareo) tre **grizajn kapon kaj kolon**, sed malkiel tiu, la Rubekola pronelo havas tre markatan kaj kontrastan **brikruĝan bruston**, kio iel similigas ĝin al la Ruĝgorĝulo aŭ Rubekolo kaj de tio devenas la nomo en Esperanto kaj en la latina scienca nomo *rubeculoides*. Tiu ruĝa areo kontrastas ankaŭ kun la tre blanka ventro kiu havas ankaŭ en flankoj brunajn makulecon kaj nuancon. La dorso estas bruna kun tre markata nigreca strieco. La flugiloj montras malfacile videblan supran blankan strion kaj pli videblan centran blankan strion; la flugilplumoj estas nigrecaj kun brunaj bordoj. La kruroj estas ruĝecaj. La beko nigreca, mallonga kaj pintakra, ĉar la specio estas ĉefe insektovora.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Prunella rubeculoides.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
*Bildoj ĉe ADW

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Proneledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
János Molnár (teatroestro)

**MOLNÁR János** [pr. molna;r] estas rumanuja hungara teatrestro naskiĝinta en Oradea la 22-an de septembro 1917. 
## Lia kariero
János Molnár ekde 1950 ĝis 1956 estis direktoro de la teatro Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea.
## Lia teatraĵo
**Kézfogó* (1954) havis grandan sukceson, sed fine la aŭtoritatoj malpermesis ĝin.
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon 
Molnar, J.
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Metroo de Almato

[dekstra|eta|Linioj de Metroo de Almato kun stacinomoj kiel ili estis planitaj en la [2008-a jaro.1-a: ruĝa2-a: blua3-a: verda. Projektitaj kaj ankoraŭ ne konstruitaj partoj markitas per strekaj linioj. Ekde kreo de tiu ĉi mapo estas decidite ke la "blua" linio estos daŭrigo de la "ruĝa", kaj do la 2-a linio estos la "verda".]]
**Metroo de Almato** estas metroo en la urbo Almato, Kazaĥio.

La  okazis la prova lanĉo de la metroo, kiu estis konstruata ekde la fino de la 1980-aj jaroj. La unua linio (kun sep stacioj) ekfunkciis en decembro de 2011.

## Linioj kaj stacioj 
### Ruĝa linio 
La 1-a, tiel nomata *ruĝa linio*, iras de nordoriento al sudokcidento. Nuntempe ĝi konsistas el la sekvaj 11 stacioj:

La unuaj sep stacioj de la linio, de Rajimbek batir ĝis Alatau, ekfunkciis en la jaro 2011. Je la 18-a de aprilo 2014 al ili aldoniĝis du novaj stacioj: Sajran kaj Moskva. Ĝis 2017 oni planas malfermi du pluajn staciojn Sariarka kaj Dostik, kaj ĝis 2018 du pli: Alti Alaŝ kaj Kalkaman.

Krome, ekzistas planoj ekstendi la linion norden, ekde Rajimbek ĝis fervojstacidomo Almato-I. Ĝi havos staciojn kun jenaj proponitaj nomoj (de sude al nordo): Ĵansugirov, Granda Almata kanalo, Stadiono, Parko de Baum, Bogdan Ĥmelnickij, Almato-I. Ĝia konstruo komenciĝos nur post finkonstruo de la suda parto, do en 2018 aŭ 2019, kaj finiĝos plej verŝajne ne pli frue ol 2030.

### Verda linio 
La dua, "verda" linio de Almata metroo laŭplane havos 10 staciojn: Duman, Centra parko, Dostik, Ĵeltoksan, Bajtursinov, Auezov, Alatau-2, Ĵandosov, Kablukov kaj Orbita. Ĝia konstruo ekspekte komenciĝos inter 2024 kaj 2026.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrooj en la mondo
* Hyundai Rotem
* Trolebusa transporto en Almato

## Eksteraj ligiloj 
*  (/)
* Metroo de Almato en Urbanrail

Almato
Almato

Almato
István Mogyoróssy

**MOGYORÓSSY István** [pr. modjoro:ŝi] estas rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Oradea la 28-an de oktobro 1928. 
## Lia kariero
István Mogyoróssy dungiĝis al la teatro Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea en 1947 kiel helpaktoro. En  1960–61 li ludis en la teatro Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat de Satu Mare, poste denove en la teatro Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea ĝis 1990.

## El liaj roloj
*Nyilas Misi (Móricz Zs.: Légy jó mindhalálig); 
*Siro (Machiavelli: Mandragóra); 
*Zülfikár (Huszka J.: Gül Baba); 
*Gabi (Méhes Gy.: Mi, férfiak).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon 
Mogyorossy, I.
Parlamenta Asembleo ĉe la Unuiĝintaj Nacioj

**Parlamenta Asembleo ĉe la Unuiĝintaj Nacioj**, nomata mallonge ankaŭ **UN-Parlamento** (, , , ,  kaj ) estas proponita institucio por la sistemo de Unuiĝintaj Nacioj, kiu permesos la partoprenon de parlamentanoj de ĝiaj ŝtatoj membroj, kaj laste, la rektan elektadon de Parlamento de la UN.

En aprilo 2007 formiĝis la *Kampanjo por la establo de Parlamenta Asembleo ĉe la Unuiĝintaj Nacioj* kiel internacia reto de neregistaraj organizaĵoj kaj parlamentanoj. Ĝia sola celo estas realigi tian asembleon. La koncernan alvokon subskribis ankaŭ la esperantaj organizaĵoj UNU MONDO kaj Esperanta Civito.

La ideo de Parlamenta Asembleo ĉe UN tamen estas jam simile aĝa kiel la UN mem. Jam en 1958 en sia libro Federala Sperto, Edmond Privat pledis por "dua kunveno" (= dua ĉambro) de UN, kiu estu elektata de la popoloj laŭ proporcio de la loĝantoj. Tiu ĉi dua ĉambro reprezentu ne la interesojn de la ŝtatoj, sed tiujn de la homaro, kaj tiamaniere helpu certigi la pacon.

## Vidu ankaŭ 
* Kosmopolitismo
* Mondfederistoj

## Eksteraj ligiloj 
* Alvoko por la establo de Parlamenta Asembleo ĉe la Unuiĝintaj Nacioj (en Esperanto)

Kategorio:Tutmondiĝo
Kategorio:Internaciaj neregistaraj organizaĵoj
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Győző Mogyoróssy

**MOGYORÓSSY Győző** [pr. modjoro:ŝi] estis rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Oradea la 12-an de februaro 1919 kaj mortinta en Târgu Mureş la 30-an de septembro 1971.

## Lia kariero 
Mogyoróssy debutis en sia naskiĝurbo en 1944, poste inter 1947 kaj 1948 li ludis en la vaganttrupo de Károly Jódy, poste dek jarojn en la teatro Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea. En 1959 li dungiĝis al la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş.

## El liaj roloj 
* Harpagon (Molière: A fösvény);
* Jakov (Gorki: Utolsók);
* von Walter (Schiller: Ármány és szerelem);
* Makarenko (Makarenko–Stehlik: Az új ember kovácsa).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Alberto de Oliveira

**Antônio Mariano de Oliveira (1857-1937)** (n. en Saquarema, en la 28-a de aprilo 1857 - m. en Niterói, en la 19-a de januaro 1937) estis brazila poeto "Alberto de Oliveira" de la Parnasa skolo, sekretario de subŝtato pri edukado kaj membro de la Brazila Beletristika Akademio. Naskis en Saquerema/Rio-de-Ĵanejrio. Lia patro estis ĉarpentisto.

## Verkoj 
* Canções Românticas (1878)
* Meridionais (1884)
* Sonetos e Poemas (1885)
* Versos e Rimas (1895)
* Poesias - 1a Série (1900)
* Poesias - 2a Série (1905)
* Poesias - 3a Série (1913)
* Poesias - 4a Série (1927)

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio - Brazila Beletristika Akademio
* Alberto de Oliveira - 20 poezioj 

Kategorio:Brazilaj poetoj
Kategorio:Brazilaj verkistoj
Roseo

**Roseo** (, kreole **Wozeau**) estas la ĉefurbo de Dominiko, ankaŭ ĝia plej granda urbo. Ĝi situas sude ĉe la okcidenta bordo de la insulo kaj administre apartenas al la paroĥejo de Sankta Georgo (*Saint George*).

Eksa nomo de Roseo estas *Charlotte Town*. Pro la alterna regado de Francio kaj Britio elementoj de ambaŭ landoj influis la arĥitekturon.

La haveno de Roseo eksportas fruktojn kaj legomojn, interalie bananojn kaj kakaon. Krome ĝi provizas ĉiutagan praman konekton al Gvadelupo (norde) kaj Martiniko (sude) kaj spacon por albordiĝo de turismaj ŝipoj, kiuj alvenas plurfoje semajne.

Kategorio:Urboj de Dominiko
Kategorio:Ĉefurboj de Karibio
Levente Moravetz

**Levente Moravetz** [pr. moravec], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Moravetz Levente** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro, verkisto, scenaristo.

Levente Moravetz naskiĝis la  en Bistriţa.
eta|maldekstre|
eta|
eta|
eta|

## Lia kariero 
Levente Moravetz apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1980. Lia ĉefinstruisto estis Imre Kerényi. Inter 1979-1982 li reĝisoris en somera teatro de Székesfehérvár. Ekde 1980 ĝis 1986 li ludis en la Scenejo Radnóti, ekde 1986 ĝis 1998 li estis aktoro-reĝisoro en Nacia Teatro (Pécs), poste li sendependiĝis. Inter 1999-2003 li instruis en privata aktorlernejo de Mária Gór Nagy, dum li havis rolojn. Ekde 2006 li estis ĉefreĝisoro de hungarlingva teatro en Košice. Baldaŭ li estis teatroposedanto de malgranda teatro en Pécs. Li ricevis premiojn inter 1990-2021. Li edziĝis.

## Elektitaj disĉiploj 
* Tibor Urbán

## El liaj teatraĵoj (kiel aŭtoro) 
* *Noé* (rokopero, 1992)
* *A Maják szeretője* (komedio, 2006)
* *Zrínyi 1566* (muzikalo, 2009)
* *Egy életem két halálom* (komedio, 2012)
* *Hunyadi 1456* (muzikalo, 2021)

## Liaj libroj 
* *Argos, Rigó meg a többiek* (2008)
* *Aranybohóc. A Magyar Nemzeti Cirkusz legendája.* (kunaŭtoro, 2009)
* *A Második Aranybohóc* (2019)

## El liaj reĝisoraĵoj 
* Imre Kálmán:
** *Marica grófnő* (1992, 1997, 2010)
** *A Montmartre-i ibolya* (1997)
** *Csárdáskirálynő* (1998)
* László Dés: En Eŭropo ie (2010)
* Kálmán Mikszáth: Ombrelo de Sankta Petro (teatra versio, 2017)

## El liaj teatraj roloj 
* Endre Fejes: *Az angyalarcú* - titolrolo
* William Shakespeare:
** Somermeznokta sonĝo - Oberon
** Reĝo Lear - duko de Burgund
** Kiel Plaĉas al Vi - ekzilita duko
** *Julio Cezaro* - titolrolo; Cassius
** *Antonio kaj Kleopatra* - Agrippa
* Anton Ĉeĥov: *Platonov* - Isak
* Ferenc Molnár: *Az üvegcipő* Pál Császár
* Imre Kálmán:
** *Cirkuszhercegnő* - ĉefkelnero
** *A Montmartre-i ibolya* - Florimond
** *Marica grófnő* - Kálmán Zsupán

## El liaj filmaj roloj 
* *A nagyenyedi két fűzfa* (1979)
* *Széchenyi napjai* (1985) – Béla Széchenyi
* *TV a város szélén* (1998)
* *Vademberek* (2001)
* *Casino* – Fatia Negra
* *Jóban Rosszban* (2013–2019) – Máté Finta Máté (advokato)
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Daniel Auteuil, Michael Beck, Shaun Scott, James Woods

## Fontoj 
* Magyar Színházművészeti Lexikon
* hungarlingva biografio kun foto
* https://web.archive.org/web/20131005005550/http://vivalamusical.hu/szemelyek/moravetz-levente
* https://www.bama.hu/baranya/kultura/moravetz-is-igazgatojelolt-348022/ 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Multano

**Multan** (), en Reta Vortaro jam esperantigita **Multano**, estas milionurbo sude en la historia areo kaj nuna provinco Panĝabo, en Pakistano, kie ĝi estas centro de kantono same tiel nomata Multan. Ĝi estas terkultiva urbo, kiu laŭ la censo de 2023 havis 2 215 381 loĝantojn. Ĝi estas la 5-a plej loĝata urbo de la lando, havas Esperanto-Klubon de la Pakistana Esperanto-Asocio kaj aktuale (ekde almenaŭ 2017) ankaŭ gastigas ties oficejon.

Multano estas konata kiel la "Urbo de sufioj" pro la multnombro de maŭzoleoj kaj tomboj de sufioj kiuj troviĝas en la tuta urbo. Ĝi ankaŭ estas konata pro la pulbazaroj, moskeoj kaj ornamitaj tomboj.

## Geografio 
Multano troviĝas sur ebenaĵo laŭ flankorivero de Induso en mezo de la lando. Islamabado troviĝas je 562, Lahore je 352, Karaĉio je 966 km-oj.

## Historio 
Multano estas unu el la plej malnovaj urboj de la azia subkontinento; arkeologiaj pruvoj pri loĝado estas ekde la komenco de la 3-a jarmilo antaŭ nia erao. Ĝi estis ĉefurbo de la Trigarta Regno dum epoko de la Mahabharata milito, en periodo de la katoĉidoj. Multano havis plurajn nomojn laŭlonge de la jarcentoj, origine ĝi nomiĝis Kaŝtpuro.

Dum la historio tie okazis diversaj konfliktoj kaj militadoj. La unua estis Aleksandro la Granda, kiun sekvis aliaj armeoj. Nur dum regado de Moguloj estis paco dum 200 jaroj. Antaŭ la britoj ĝis 1849 la sikoj regadis tie. Ekde 1947 Multano estas parto de sendependa Pakistano.

## Klimato 
Multano havas senpluvan klimaton. Dum la someroj la temperaturoj atingas ĉirkaŭ 54&nbsp;°C, kaj en vintro estas proksimume frostopunkto. Jare pluvas po 127&nbsp;mm. Polvoŝtormoj estas oftaj.

## Ekonomio 
Multano estas komerca kaj industria centroj. Industrioj inkludas sterkaĵon, vitroproduktadon, kotonoproduktadon kaj teksaĵon. En la ĉirkaŭaĵo oni faris kanalojn, kiuj ebligas la agrikulturadon (mango, citrusoj).

250ra|eta|maldekstra|Persa arkitekturo: Maŭzoleo de Ŝejko Rukh-e-Alam (1320)
[250ra|eta|maldekstra|[Horloĝa Turo (Multano)|Horloĝa turo urbocentre]]
250ra|eta|maldekstra|la reĝa moskeo en Multano

## Vidindaĵoj 
* maŭzoleoj kaj aliaj ornamaj tomboj
* moskeoj
* fortikaĵo
* Horloĝa Turo
* Muzeo de Multano

## Trafiko 
Multano havas internacian flughavenon. La fervojaj kaj ĉefvojaj kontaktoj estas bonaj.

## Ĝemelurboj 
*  Romo, Italio
*  Konya, Turkio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (nur )

Kategorio:Urboj de Pakistano
Kategorio:Milionurboj
S/2003 J 16

**S/2003 J 16** estas la maldaŭra nomo de neregula satelito de Jupitero, kiu havas retrogradan orbiton.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de Brett J. Gladman de la Universitato de Brita Kolumbio, kaj lia teamo, per fotoj faritaj en Mauna Kea la . La malkovro estis anoncita la .

Ĉar ĝia orbito nun ne estas precize determinata, ĝi gardas sian maldaŭran nomon: deksesa satelito de Jupitero malkovrita en 2003.

## Orbito 
Ĝi eble estus ano de la ananka grupo, grupo da retrogradaj lunoj kies orbitoj havas grandajn duonaksojn inter 19 300 000 kaj 22 700 000 km, kaj klinangulojn inter 145,7° kaj 154,8° rilate al la Jupitera ekvatoro. Tiu aneco estas necerta pro malbona kono de ĝia orbito.

Dosiero:TheIrregulars JUPITER GROUPS.svg|Diagramo montranta la orbitojn de la neregulaj jupiteraj satelitoj. La ananka grupo estas videbla en centro-maldekstro.
Dosiero:TheIrregulars JUPITER Ananke.svg|Diagramo montranta la inklinacion de kvar ĉefaj anoj de la ananka grupo en funkcio de la granda duonakso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  S/2003 J 16 el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*"
*  S/2003 J 16 (angla versio)
*  La novaj jupiteraj satelitoj malkovritaj en 2003, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La ananka grupo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Jupitero
Gizella Molnár

**MOLNÁR Gizella** [pr. molna:r] estis rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Lunca de Jos la 24-an de novembro 1935, mortinta en Sfântu Gheorghe la 8-an de oktobro 2020.

## Ŝia kariero 
Gizella Molnár ekde 1957 ludas en la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe.

## El ŝiaj roloj 
* Laura (Williams: Üvegfigurák);
* Éj (Vörösmarty M.: Csongor és Tünde);
* Marie (Büchner: Woyzeck);
* Rozika (Móricz Zs.: Úri muri);
* Johanna (Shaw: Szent Johanna);
* Eszter (Tamási Á.: Énekes madár);
* Idelette (Sütő A.: Csillag a máglyán);
* Feleség (Csiki L.: A nagypapa látni akar benneteket).

## Eksteraj ligiloj 
* Spektakloj pluaj http://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=3640

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Büchner

**Buchner** aŭ **Bücher** eble referencas al:

* Georg Büchner (1813-1837), germana dramisto
* Johann Andreas Buchner (1783-1852), germana kemiisto

Kategorio:Germanaj familiaj nomoj
Peŝavaro

**Peŝavaro** estas milionurbo kaj la ĉefurbo de la provinco Ĥajber-Paŝtulando en Pakistano, kaj administra centro de la Tribaj areoj de la Federacia Administrado, kvankam ne de tiu teritorio. Ĝi estis fondata de la reĝo Kaniŝko de la Kuŝana Imperio, en la 2-a jarcento a.K. La nomo Peŝavaro devenas de la sanskrita vorto "Puruŝapura" (urbo de homoj) kaj estas nomata Peĥavaro aŭ Peŝavaro en la Paŝtoa laŭ la dialekto, aŭ Piŝoro en la hinda.

Ĝi havis  loĝantojn, laŭ estimoj de 2006. Ĝi estas komunik-nodo inter Pakistano kaj Afganujo, kaj tie loĝas multaj rifuĝintoj kaj enmigrantoj el la afgana oriento. La ĉefaj allogaĵoj de la urbo estas la moskeo de Mahabat Ĥano, la pulbazaro Qissa Kahwani kaj la centra muzeo.

## Geografio 
Peŝavaro historie estas laŭ la silka vojo, nun ĝi troviĝas en nord-okcidenta parto de la lando. Afganio troviĝas nur je 40 km-oj.

## Historio 
[eta|maldekstre|alt=Photograph of 1000s of people in a procession |Nehru en procesio en Peŝaŭaro, tiam [Nordokcidenta Limprovinco, 14a de Oktobro 1937.]]
Peŝavaro apartenas al la plej malnovaj aziaj urboj. Ĝi estis fama komerca loko kaj ankaŭ grava loko laŭ religiaj vidpunktoj. Maljunaj ĉinaj manuskriptoj rakontas pri Budhanaj pilgrimantoj. Laŭ la historio frua grava mencio sanskrite estis "Puruŝapura" (=urbo de la teamo), pli ol 2,000 jarojn antaŭe. Proksimume en 1000 Islamo konkeris la urbon. Dum la Mogola Imperio la urbo nomiĝis "Urbo de floroj". La britoj okupis Peŝavaron en 1849. Dum la 1980-aj jaroj rifuĝintoj amase alvenis el Afganio.

eta|maldekstre|220px|Mapo pri situo de Peŝavaro (montrita, kiel Peshawar
eta|dekstra|250px|
eta|dekstra|250px|

## Klimato 
En Peŝavaro jare pluvas po 400 mm, tiun ne influas la musono. La vintro daŭras de novembro ĝis marto, la somero de majo ĝis septembro. Somere la temperaturo varias inter 25-40 °C, vintre 4-18 °C.

## Trafiko 
Peŝavaro havas internacian flughavenon. Ĉefvojoj kaj fervojoj ligas la urbon kun Afganio kaj kun aliaj urboj de la lando. En la urbo aŭtobusoj, sed ankaŭ rikiŝoj liveras la pasaĝerojn.

## Vidindaĵoj 
* 16 urbaj pordegoj
* fortikaĵo
* ponto Bara de 1629
* maŭzoleoj
* parko kun amuzparko por infanoj
* moskeoj
* Urba Muzeo (Gorĥatri)
* Muzeo de Peŝavaro

## Ĝemelurboj 
*  Urumĉio, Ĉinio
*  Makassar, Indonezio

## Vidu ankaŭ 
* Listo de milionurboj

Kategorio:Urboj de Pakistano
Kategorio:Milionurboj
Cobquecura

eta|350px|dekstra|Insuleto kaj Naturrezervejo antaŭ la plaĝo de Cobquecura.
**Cobquecura** (kiu signifas Pano el ŝtono en mapuĉa), estas komunumo de Ĉilio kiu troviĝas ĉe la marbordo de la Pacifiko, inter la 36º 08' de Suda Latitudo kaj 72º 46' de Okcidenta Longitudo.

Ĝi formas kun la komunumoj de Bulnes, Cabrero, Coelemu, Ninhue, Ñiquén, Portezuelo, Quillón, Quirihue, Ránquil, San Carlos, San Fabián, San Nicolás, Treguaco kaj Yumbel la Distrikton 42 de Diputados kaj *la Circunscripción Senatorial N° 12*.

Kategorio:Komunumoj de Ĉilio
Kinga Dobai

**DOBAI Kinga ** estas  rumanuja hungardevena kantistino (mezzosoprano) naskiĝinta en Târgu Mureş (Rumanujo) en 1975. Ŝi vivas en Lepsiko (Germanujo). Familio ŝia elmigris el Rumanujo, kiam ŝi estis 13-jara.
## Ŝia kariero
Kinga Dobai inter 1994 kaj 2004 studis en la Muzikaltlernejo de Leipzig kaj ĉe Júlia Hamari, Teresa Berganza, Mya Besselink kaj ekde 2006 ĉe Grace Bumbry. Ŝi debutis en 2003 en opera *Carmen* de Bizet.

## Premioj, distingoj
*2006 - 2-a premio kaj publikpremio en internacia kantokonkurso en 's-Hertogenbosch (Nederlando), 
*2005 - Premio Zarzuela de la Placido Domingo Operalia, 2-a premio de Operetpremio en la Hans Gabor Belvedere Konkurso Vieno. 
*2005 - Operakonkurso Shizuoka en Japano. 
*2002 kaj 2005 Premio Orpheus

## El ŝiaj roloj
*Boulotte (Offenbach: Bluebeard), 
*2-a Damo (Mozart): Magic Flute), 
*Suor Zelatrice, Suor Angelica (Puccini).

## Eksteraj ligiloj
*Retejohttp://www.classicalsinger.com/sites/index.php?user_id=102530 
## Fonto
*Retejohttp://www.opera.cz/en/umelec/profil/kingadobay.html?PHPSESSID=5
Dobai, GK.
Skalo de Mercalli

La **Skalo de Mercalli** estas skalo de 12 punktoj disvolvigita por pritaksi la intensecon de la tertremoj pere de la sekvoj kaj damaĝoj kaŭzitaj al diversaj strukturoj. Ĝi ŝuldas la nomon al la italia fizikisto Giuseppe Mercalli.

La malaltaj niveloj de la skalo asociiĝas al la maniero kiel la personoj sentas la tertremon, dum la plej altaj gradoj rilatas al la struktura damaĝo observita.

## Historio 
Tiu skalo de intenseco estis kreata de la vulkanologo italia Giuseppe Mercalli en 1883 kaj reviziita en 1902, kaj estis etendita al 12 gradoj de la germano August Heinrich Sieberg kaj estas la tertrema skalo taŭga por mezuri la energion kaj ne la sekvojn aŭ intensecon tra kio orientiĝis la ideo de Mercalli.

Tiu ideo permesas scii kiom da damaĝo kaŭzas tertremo.

## Skalo de Mercalli 
## Vidu ankaŭ 
* Skalo de Richter
* Momant-magnituda skalo

Mercalli
Kategorio:Tertremoscienco
Tertremo en Ĉilio en 2010

Forta tertremo okazis en la regionoj de Biobío kaj Maule en Ĉilio; oni anoncis ke mortis pli ol 700 homoj, estis pli da miliono kaj duono da personoj senhejmigitaj, ĉirkaŭ du milionoj da personoj iel damaĝitaj, duonmiliono da domoj damaĝitaj kaj gravaj ekonomiaj perdoj

La tertremo okazis en la regiono de Biobío, je la 06:34:17 (UTC), 03:34:17 loka horo, de la sabato 27-a de februaro de 2010, kun magnitudo de 8,8 &nbsp;MW, kaŭzante alarmon de cunamo por la marbordoj de Ĉilio, Ekvadoro,Havajo kaj Peruo. Tiu tertremo estis la dua plej granda en dudek jaroj, post tiu de Sumatro en 2004, 900 fojojn pli intensa ol tiu de de Haitio de nur antaŭ unu monato kaj liberiganta 500 fojojn pli da energio ol tiu lasta.

La epicentro okazis en Cobquecura, ĉe la marbordo de la Regiono de Biobío, proksimume je 90 km nordokcidente de Concepción, Ĉilio. kaj je 59,5 km profunde sub la tera surfaco La tertremo okazis je la 3:34 AM loka horo, kaj Santiago kaj Valparaíso estis tremitaj dum pli da du minutoj kaj duono, laŭ informoj.

Estis dekomence alarmo de cunamo por Ĉilio kaj Peruo. La averto poste etendiĝis al Ekvadoro, Kolombio, Antarkto, Panamo kaj Kostariko, kaj poste al ĉiu marbordo de la Pacifiko. Krome oni atendis cunamon en la marbordoj de Havajo ĉirkaŭ la 11:05 horo (UTC), tamen ne okazis tio kaj oni nuligis la alarmon de cunamo eksterlande, post kiam ĝi alvenis al marbordoj de Havajo havante nur unu metron alte. Bedaŭrinde inter la sekvaj 15 minutoj kaj unu horo post la tertremo gigantaj ondoj vipis la ĉiliajn marbordojn de la Regiono de Valparaíso, Regiono de Libertador Bernardo O'Higgins, Regiono de Maule kaj Regiono de Biobío, pro kio estis ĉefe damaĝitaj la Insulo Juan Fernández, la banlokoj de Iloca kaj Duao ĉe la marbordo de Maule, Talcahuano en Biobío, kaj la urbo de Piĉilemo en la regiono de O'Higgins. 

## Intenseco 
La tertremo estis la 5-a plej granda de la historio mezurita pere de sismografoj, kie markis 8,8 gradojn Richter. La jena tabelo montras la gradojn de intenseco de la tertremo laŭ la Skalo de Mercalli:

## Damaĝoj 
La grandaj urboj plej damaĝitaj estis Concepción, Curicó, Constitución, Talca kaj Rengo. La unua el tiuj izoliĝis pro la detruo de la ĉefaj alirvojoj kaj pro fendiĝo ĉe la Ponto Llacolén. Aldone la Malnova Ponto komplete detruiĝis. Siaflanke la urboj de Curicó, Talca kaj Linares, tiel kiel plej parto de la najbaraj urboj kaj vilaĝoj suferis detruajn strukturajn damaĝojn, ĉar tiuj antikvaj kaj jarcentaj konstruaĵoj de adobo ne estis suferintaj detruajn damaĝojn en la antaŭaj tertremoj de Valdivia en 1960 kaj Santiago en 1985 pro la distanco relativa inter ambaŭ epicentroj.

## Notoj 
## Aliaj projektoj 
Kategorio:Tertremoj en Ĉilio
Kategorio:Katastrofoj en 2010
Kategorio:2010 en Ĉilio
Kategorio:Tertremoj en la 21-a jarcento
György Molnár

**MOLNÁR György** [pr. molna:r] estis hungara aktoro, reĝisoro, teatroorganizinto, verkisto naskiĝinta en Nagyvárad la 13-an de aprilo 1830 kaj mortinta en Budapeŝto la 30-an de septembro 1891. Lia unua edzino estis Borcsa Kocsisovszky.

## Lia kariero 
György Molnár en 1846 venis al la trupo de Sámuel Komáromy kiel afiŝskribisto. Dum la hungara revolucio de 1848 li estis honvedo. Inter 1850 kaj 1853 li agadis en Transsilvanujo: en Kolozsvár, Nagyvárad, Marosvásárhely, poste en Szeged, Győr, Debrecen. En 1858 li teatrestris en Pécs. En jaroj 1861–1864 kaj 1867–1870 li estis fondinto, direktoro, ĉefreĝisoro de la dua hungara teatro de la ĉefurbo de la Népszínház de Buda. Inter 1870 kaj 1875 li estis ano de la Nacia Teatro de Pest (post 1973 Budapeŝto). En 1875 kelkajn monatojn li estis ano de la Népszínház de Pest (urbo). En 1865–1866 li estis laborejestro en Debrecen, en 1879–80 en Kolozsvár. Ekde la mezo de la 1870-aj jaroj li aperis nur kiel gasto. Kiel ano li dungiĝis nur al Ignác Krecsányi (1878), poste al Szabadka (1880), Kassa (1883), Temeŝvaro kaj Selmecbánya (1884).

## El liaj roloj 
* Otelo, Rikardo la 3-a, Coriolanus, Reĝo Lear (Shakespeare);
* Tartuffe (Molière);
* I. István király (Dobsa L.).

## El liaj reĝisoraĵoj 
* Shakespeare: Otelo, Rikardo la 3-a, Coriolanus, Reĝo Lear, La Vintra Fabelo, La Ventego;
* József Katona: *Bánk bán*;
* Ede Szigligeti: Gritti, II. Rákóczi Ferenc fogsága;
* Jenő Rákosi: A krakkói barátok;
* Suppé: Boccaccio;
* Millöcker: Dubarry.

## El liaj verkoj 
* *A színpad és titkai* (1875);
* *Világos előtt* (Szabadka, 1880);
* *Világostól Világosig* (Arad, 1881);
* *Világos után* (Arad, 1882)

## Elektitaj trupanoj 
* István Együd
* Vince Horváth
* József Keöd
* Jolán Mánn
* József Szép
* József Tamássy
* Lajos Temesváry
* György Völgyi

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj