open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
49109 Agnesraab

'*49109 *Agnesraab'''* estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Robert Linderholm elde la Observatorio *Lime Creek* en Cambridge (Nebrasko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la aŭstra amatora astronomino *Agnes Raab*, longtempa membrino de la *Linzer Astronomische Gemeinschaft'' (Astronoma Komunumo de Linz). La unua antaŭ-malkovra bildo de tiu asteroido estis trovita sur fota plato eksponita la tago de ŝia oka naskodato.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Robert Linderholm
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Zigomorfa

[eta|[Glechoma hederacea, zigomorfa floro]]
Kiel **zigomorfa**, **unusimetria** aŭ **enantiomorfa** ankaŭ **spegulsimetria**, **duflanke simetria** estas esprimoj en botaniko por floroj, kiuj konsistas el spegulsamaj duonoj (*duflanka simetrio*), do havas nur unu simetrian ebenaĵon. Ankaŭ la diversspeca (nesimetria) konstruo de supra kaj malsupra flanko de korpo de bestoj nomiĝas „dorsoventra“ simetrio .

Zigomorfaj floroj speciale ĉe plantoj, kiuj speciale aperas ĉe familioj, kiuj estas polenigitaj de abeloj (melitofilio) kaj birdoj (ornitofilio).

Plantfamilioj kun zigomofaj floroj estas ekzemple Lamiacoj (*Lamiaceae*) kaj Faboideoj (*Faboideae*).

## Ekzemploj 
* mediane zigomorfa: leonfaŭko, ĝardenfazeolo
* transverse zigomorfa: koridalo, fumario
* oblikva zigomorfa: *Solanacoj*, inter ili ankaŭ terpomo, *Petunio*, *Eĥiumo*
** per unua sepalo: *Solanacoj*
** per tria sepalo:
** per kvara sepalo:
** per kvina sepalo: *Monnieria*

dosiero:Vicia faba002.jpg|ĝardenfazeolo, mediane zigomorfa
dosiero:Corydalis cava 030403.jpg|Corydalis calva kaj ankaŭ Corydalis bulbosa, transverse zigomorfa
dosiero:Solanum tuberosum flower, 'Doré' bloem (4).jpg|terpomo, oblikve zigomorfa
dosiero:Diagramme floral Pisum.svg|flordiagramo pizo, medie zigomorfa
dosiero:Diagramme floral Solanum tuberosum-tag.svg|flordiagramo terpomo, oblikve zigomorfa
dosiero:Petunia flowerdiagram.png|flordiagramo Petunio,oblikve zigomorfa
Dosiero:Ophrys apifera flower1.jpg|Lipbloem, 1-loba (Abela Ofriso)
dosiero:Lamium album4 ies.jpg|lamiacoj, 2-lobaj (Blanka Lamio)
dosiero:Antirrhinum majus 003.jpg|floro de (Antirrhinum majus
dosiero:Lathyrus flower numbers.jpg|*Latiro*), 1 = flago; 2 = glavo; 3 = kilo
dosiero:Ray-floret.svg|langetfloro (Asteracoj)
dosiero:Geraniaceae.jpg|*Pelargonio*-hibrido

## Vidu ankaŭ 
* aktinomorfa
* flordiagramo
* Monosimetria
* Floroj en arto

## Literaturo 
* Gerhard Wagenitz: *Wörterbuch der Botanik*. 2. Auflage, Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg, Berlin 2003, ISBN 3-8274-1398-2, S. 318.

## Referencoj 
Kategorio:Plantomorfologio
Občina Dobrova-Polhov Gradec

eta|Občina Dobrova-Polhov Gradec|280x280ra
**Občina Dobrova-Polhov Gradec** estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Osrednjeslovenska. La municipo enhavas 33 komunumojn kaj ĝia areo estas 117,5 km². Komence de 2014 tie loĝis 7485 homoj. La administra centro estas la vilaĝoj de Dobrova kaj Polhov Gradec.
## Loko, priskribo 
Občina kuŝas proksimume 10 km okcidente de la centro de Ljubljana. Ĝi situas en Polhovgrad Montaro. Tra ĝi fluas de okcidento al oriento Gradaščica rivereto. Faru ĝin ĉe la orienta rando de la teritorio fluas dekstra de la rivero Horjulščica.
Alteco de la municipo estas proksimume 300 metroj en la oriento ĝis preskaŭ 1020 m en la nordokcidento.

Apudaj municipoj estas: Občina Škofja Loka kaj Občina Medvode en la nordo, Urba municipo Ljubljana en la oriento, Občina Brezovica, Občina Log-Dragomer, Občina Horjul kaj Občina Vrhnika en la sudo, Občina Gorenja vas-Poljane en la okcidento.

## Vilaĝo en la komunumo 
La municipo konsistas el 33 vilaĝoj:

Babna Gora, Belica, Brezje pri Dobrovi, Briše pri Polhovem Gradcu, Butajnova, Črni Vrh, **Dobrova**, Dolenja vas pri Polhovem Gradcu, Draževnik, Dvor pri Polhovem Gradcu, Gabrje, Hrastenice, Hruševo, Komanija, Log pri Polhovem Gradcu, Osredek pri Dobrovi, Planina nad Horjulom, Podreber, Podsmreka, **Polhov Gradec**, Praproče, Pristava pri Polhovem Gradcu, Razori, Rovt, Selo nad Polhovim Gradcem, Setnica, Setnik, Smolnik, Srednja vas pri Polhovem Gradcu, Srednji Vrh, Šentjošt nad Horjulom, Stranska vas, Šujica.
## Tradukfonto 
Dobrova-Polhov Gradec
Dobrova-Polhov Gradec
Fibonaĉi-poemo

La **fibonaĉi-poemo** estas eksperimenta poezia formo bazita sur la fibonaĉi-sinsekvo, influita de fiksformaj poemoj kiel la hajko. La tipa fibonaĉi-poemo estas 20-silaba poemo el ses versoj de 1, 1, 2, 3, 5 kaj 8 silaboj; la silabokvanto de ĉiu linio respondas al sia numero en la fibonaĉi-sinsekvo. Ne ekzistas kondiĉoj pri rimo, temo, aŭ vortospecoj; la nura postulo estas, ke la silaba kalkulo sekvu la fibonaĉi-sinsekvon.

John Frederick Nims diskutis la koncepton kaj ties formalajn esprimojn jam en 1974, en sia enkonduko al poezio, *Western Wind*. En 1981, Figures Press eldonis "Tjanting" de Ron Silliman, en kiu Silliman adoptis la nombran sinsekvon al alineaj longecoj. En sia enkonduko al *The Penguin Book of the Sonnet*, la redaktoro Phillis Levin diskutis manierojn, kiel la fibonaĉi-nombra sinsekvo rilatis al la evoluado de la soneto. Tony Leuzzi verkis tri-stanzajn, 21-liniajn poemojn, kiuj sekvas strukturon de 1, 1, 2, 3, 5, 8, kaj 13 silaboj, kun totale 99 silaboj.  Marcia Birken kaj Anne C. Coon ankaŭ diskutis la fibonaĉi-nombran sinsekvon en sia libro *Discovering Patterns in Mathematics and Poetry*. Kiel Deborah Haar Clark rimarkis, "Fibonaĉi-poezio ne estas nova. Ĝi ekzistas jam jarcentojn en unu formo aŭ alia, en verkoj, kiuj aplikis la nombro-sinsekvon al silaboj, vortoj aŭ leteroj."

Tamen, la ses-linia, 20-silaba fibonaĉi-poemo mem atingis pli vastan publikan atenton pro blogaĵo de Gregory K. Pincus. Post kiam Pincus eldonis sian blogon pri fibonaĉi-poemoj, ili komencis aperi vaste en la interreto. Pincus skribis sur sia blogo, "Al mia surprizo (kaj ĝojo), mi daŭre trovas novajn fadenojn de fibonaĉi-poemoj ĉie en TTT. Mi vidis fibonaĉi-poemojn en pli ol dek du apartaj lingvoj."

## Vidu ankaŭ
* Cio
* Hajko

## Referencoj
Kategorio:Strofo
Poemo
Vasoldsberg

**Vasoldsberg** estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Graz aŭ formale *distrikto Graz-Umgebung* ("ĉirkaŭaĵo de Graz", germane: *Bezirk Graz-Umgebung*). Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. 

eta|maldekstra|300ra|la komunuma centro

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Stirio
Kategorio:Distrikto Graz
Dumetila sulfato

**Dumetila sulfato** aŭ prefereble **dimetila sulfato** (formulo **C2H6O4S**) estas organika komponaĵo apartenanta al la funkcia grupo estero, senkolora, oleeca, koroda, senodora, toksa, brulema likvaĵo, uzata en kemiaj sintezoj, en la produktado de pesticidoj, insekticidoj kaj kiel laboratoria reakciaĵo.

Sulfato de dumetilo estis unue raportita en 1913 far la anglaj kemiistoj C. S. Reeve kaj R. H. Lewis. dum esplorado de petrolaj derivaĵoj. Kiel ĉiuj alkiligagentoj, dumetila sulfato estas treege toksa kaj per inhalado kaj per ingestado. Ĝi estas karcinomogena kaj irita al okuloj kaj haŭto.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per reakcio inter metila nitrito kaj klorosulfonata acido

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de metanolo sur sulfata acido:

### Sintezo 3 
* Preparado per interagado de natria sulfato kaj metanolo en ĉeesto de sulfata acido 

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de klorosulfonata acido kaj metanolo:

### Sintezo 5 
* Preparado per reakcio inter *kalcia sulfato* kaj metanolo:

### Sintezo 6 
* Per termolizo de metila-bisulfato:

### Sintezo 7 
* Preparado per traktado de *trimetila fosfato* kaj sulfata acido:

### Sintezo 8 
* Preparado per traktado de *trimetila orto-acetato* kaj sulfata acido:

### Sintezo 9 
* Preparado per traktado de *trimetila arsino* kaj sulfata acido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de *klorometano*:

### Reakcio 2 
* Reakcio kun natria hidroksido:

### Reakcio 3 
* Hidrolizo de dumetila sulfato:

### Reakcio 4 
* Preparado de *dumetila karbonato*:

### Reakcio 5 
* Preparado de *4-metil-fenolo*:

### Reakcio 6 
* Preparado de trimetilamino:

### Reakcio 7 
* Reakcio inter dumetila sulfato kaj natria hidroksido:

### Reakcio 8 
* Preparado de *metila metanosulfonato*:

### Reakcio 9 
* Preparado de bromometano:

### Reakcio 10 
* Reakcio kun nitrogena duoksido:

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Emergency Medicine Journal
* Chemours 
* Prudent Practices in the Laboratory: Handling and Disposal of Chemicals
* Eighth Annual Report on Carcinogens
* Potential Industrial Carcinogens and Mutagens

## Referencoj 
Kategorio:Metilaj esteroj
M
Leo Lukas

**Leo LUKAS** (naskiĝinta la  en Köflach) estas aŭstra kabaredisto, eksa politikisto, reĝisoro kaj verkisto.

## Vivo 
Je la komenco de la 1980-aj jaroj Lukas estis fondomembro kaj protagonisto de la stiria landa partio de La Verduloj – La Verda Alternativo. Li ekigis sian profesikarieron kiel ĵurnalisto ĉe *Kleine Zeitung* en Graz, kie li estis unue priregiona raportisto kaj poste laboranto ĉe la kultura sekcio. En 1984 li decidis deĵori ekskluzive por la kabareta arto. Tiuprofesio li jam havis spertojn ĉe studenta grupo en Graz kiu nomiĝis *feinkunst cabaret WAWA*. De tiam li surscenejigis multajn programojn kaj gajnis i.a. *Salzburger Stier*. Liaj programoj konsistas ĉefe el memverkistaj numeroj kiujn li akompanis mem gitare aŭ tirharmonike.

Paralele li verkistas (ankaŭ por surscenejaĵoj de aliaj artistoj) kaj ekde la fino de la 1980-aj jaroj li ankaŭ reĝisoras. Por amikaj kabaredistoj (ekz. Irene S., Wilfried, 4Xang) li ankaŭ verkas de tempo al tempo kaj kantojn kaj tekstojn. Ankaŭ la konata porjunulara eklezia kanto *Es ist schön, solche Freunde zu haben* estas de li.

Ekde 1996 Lukas skribas vojaĝ-komentojn kaj -raportojn por diversaj magazinoj. Ekde 2001 li apartenas al la kolektivo aŭtora de la Perry-Rhodan-serio: ĝis nun li verkis ne malpli ol 41 romanojn por la menciita serio. En 2005 oni aljuĝis al li la kabaretartan Karl-premion.

## Verkoj (elekto) 
* kabaredaĵoj:
** sanfte panik (1983)
** Der Lukas haut zurück (1986)
** Der Idiotisch (1989)
** Lauter Lügen (1990)
** Über den Wechsel
** Grober Unfug (1992)
** Keine Ahnung (1993)
** The Aboriginal Flyin Borsinis (1995)
** Befurisfagis (1996)
** Derfderdenndes (1998)
** Spinatgnuabini (1998)
** Ollaweu Ollasöön
** Herzlichen Glückwunsch (1998)
** Jörgi, der Drachentöter
** Wie man Frauen glücklich macht (1999)
** Was Männer wirklich brauchen
** Wohin die kleinen Kinder kommen
** Bei guter Führung lebenslänglich
** Nackte Zahlen
** Die kriminelle Energie, Leo Lukas & Simon Pichler (2012)
** Schwarze Magie, Leo Lukas & Simon Pichler (2014)
** Fremde (teeren und) Federn, Leo Lukas & Simon Pichler (2017)
* reĝisorado:
** diversaj kabaredprogramoj
** Spuuuk (muzikalo porinfana)
** Schwejk (opereto, Graz, 1999)
** Aladdin (muzikalo porinfana, "Theater mit Horizont", 2000)
* verkistado:
** *Spuuuk
** *Der Bär ist looos (muzikalo porinfana)
** *Wiener Blei* (romano, 1998)
** *Jörgi der Drachentöter* (satiro pro la eŭropaj bojkotoj kontraŭ la aŭstria federacia registaro en 2000)
** *Schwejk* (teksto je opereto, muziko de Jörg-Martin Willnauer, 1999)
** *Lara & Luki* (muzikalo porinfana, 2000)
** pli ol 40 Perry-Rhodan- respektive Atlan-romanoj ekde 2001
** *Das große Leo Lukas Lesebuch*, antologio Ueberreuter-Verlag, Wien 2018, ISBN 978-3-8000-7713-7

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Hejmpaĝo 
* Prie en la aŭstra kabared-arkivo
* Leo Lukas ĉe Perrypedia
* "Sehr geehrter Islam" (video)
* Teksto kaj melodio de la Jungschar-himno por katolikaj junuloj kiun verkis Lukas

## Notoj 
Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Aŭstraj kabaredistoj
Kategorio:Aŭstraj reĝisoroj
Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Germanlingvaj kabaredistoj
Robert Butler

**Robert BUTLER** (17-a de novembro 1927 - 3-a de novembro 2023) estis usona reĝisoro kiu ricevis Premion Emmy. Li reĝisoris provepizodojn por multaj televidserioj kiel *Star Trek* kaj *Hill Street Blues*.

## Kariero 
Butler diplomiĝis pro la angla per la Universitato de Kalifornio, Los-Anĝeloj (UCLA). Li estis unue en armea bando, antaŭ sia kariero kiel reĝisoro per epizodo de Hennesey (ĉefrolita de Jackie Cooper) en kiu partoprenis juna Ron Howard. kaj de tiam reĝisoris famajn spektaklojn kiel *The Untouchables*, *Dr. Kildare*, *The Dick Van Dyke Show*, *Batman*, *The Fugitive* and *The Twilight Zone*.

Butler reĝisoris provepizodojn por multaj famaj televidserioj kiel *Star Trek*, ''Hogan's Heroes*, *Batman*, *The Blue Knight*, *Hill Street Blues*, *Remington Steele* (kiun li kunkreis), *Moonlighting*, *Sisters*, kaj *Lois & Clark: The New Adventures of Superman*.

Butler ankaŭ direktis epizodojn por multaj aliaj televidaĵojn kiel *I Spy*, *Blue Light*, *The Invaders*, *Gunsmoke*, *The Outcasts*, *Mission: Impossible*, *Kung Fu*, *Hawaii Five-O*, *Columbo* kaj *Midnight Caller*.

Li reĝisoris la aktoron Kurt Russell en kvar kinofilmoj de Walt Disney kiel *Guns in the Heather*, *The Computer Wore Tennis Shoes* kaj *The Barefoot Executive*.

Butler gajnis du premiojn Emmy Awards, la unua 1973 per provepizodo de *The Blue Knight* kaj la dua 1981 per *Hill Street Blues*.

Kun lia morto, Ralph Senensky fariĝis la lasta vivanta reĝisoro kiu reĝisoris epizodon de *Star Trek'' (1966).

## Referencoj 
Kategorio:Premiitoj de Premio Emmy
Kategorio:Reĝisoroj kaj scenaristoj de Star Trek
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Metila trikloroacetato

**Metila trikloroacetato** aŭ **C3H3Cl3O2** estas organika klora komponaĵo de acetata acido kun metanolo, senkolora, brulema, koroda likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj kiel laboratoria reakciaĵo por klorigoj kaj acetiligoj. Metila derivaĵo de la trikloroacetata acido, ĝi estas uzata kiel insekticido kaj fungicido, toksa substanco kun iritaj proprecoj al haŭto, okuloj kaj per inhalado kaj per ingestado.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado per interagado de trikloroacetata acido kaj metanolo:

### Sintezo 2
* Preparado per traktado de acetata acido, trikloramino kaj metanolo:

### Sintezo 3
* Preparado per reakcio inter *metila trijodoacetato* kaj kloro:

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Hidrolizo de la metila trikloroacetato:

### Reakcio 2
* Reakcio de metila trikloroacetato kun cianogeno:

### Reakcio 3
* Preparado de trikloroacetamido:

### Reakcio 4
* Preparado de metila flluroacetato:

## Vidu ankaŭ
* Trikloroacetatoj

## Literaturo
* Wiley online Library
* Reactive Intermediates in Organic and Biological Electrochemistry
* Building Complexity into Electrodes and Electrode Processes
* Environmental Toxicants: Human Exposures and Their Health Effects
* Surface-Initiated Polymerization II
* Toxicological Chemistry and Biochemistry

## Referencoj
trikloroacetato
Kategorio:Halogenidoj
Kategorio:Organikaj kloridoj
Maiana

**Maiana** estas distrikto de Kiribato kaj atolo norde de la insuloj Gilbertoj. 

eta|maldekstre|250px|La atolo Maiana videblas en la malsupra parto de la bildo, ĉe la plej granda formacio, nome atolo Tarawa.
La norda kaj orienta flankoj de la atolo enhavas unusolan insulon, dum la okcidenta flanko konsistas en submaraj rifoj. Ĉio tio ĉirkaŭas lagunon en la centro de la atolo, kiu estas 14 km longa kaj 9.5 km larĝa.

Kategorio:Kiribato
Kategorio:Atoloj en la Pacifiko
Kategorio:Gilbertoj
Kuria

**Kuria** estas la nomo de paro de insuloj en la nordo de la insuloj Gilbertoj, apartenantaj al Kiribato, en la Pacifika Oceano. Ili estas nordokcidente de Aranuka (kie estas insulo kun la sama nomo de la insulo plej granda de Kuria).

eta|maldekstre|250px|Buariki kaj Oneeke, nome Kuria
La du insuloj, nome Buariki kaj Oneeke, estas apartaj pere de mallarĝa kanalo sur platformo de neprofunda akvo. Ili estas ĉirkaŭataj de koralrifo, kies plej larĝa parto troviĝas oriente de Kuria.

Kategorio:Kiribato
Kategorio:Atoloj en la Pacifiko
Kategorio:Gilbertoj
Diana Rigg

**Diana Elizabeth Rigg** DBE (naskiĝis la 20-a de julio 1938, mortis la 10-a de septembro 2020) estis brita aktorino. Rigg rolis kiel Emma Peel en la televidserio *La venĝantoj* (1965-68). Ŝi rolis kiel Helena en ''Midsummer Night's Dream* (Mezsomera noktsonĝo), Arlene Marshall en *Evil under the Sun* (Malbono sub la suno) kaj Olenna Tyrell en *Ludo de tronoj''. Ŝi ankaŭ ludis rolojn en teatroj.

Rigg naskiĝis en Doncaster, Jorkŝiro kaj la Humbero, Anglio. Rigg fariĝis Komandoro en la Ordeno de la Brita Imperio (angle "Commander" aŭ CBE) en 1988. Ŝi fariĝis Damo Komandoro en la Ordeno de la Brita Imperio (angle "Dame Commander" aŭ DBE) en 1994.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:BAFTA-premiitoj
Kategorio:Anglaj kristanoj
Kategorio:Umikinoj de James Bond
49187 Zucchini

'*49187 *Zucchini'''* estas tre malgranda, neordinare hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la itala teoria fizikisto *Roberto Zucchini'', kiu instruas pri teoria fiziko kaj matematikaj metodoj ĉe la Universitato de Bolonjo. Li tre interesiĝas pri matematika fiziko koncernata teoriojn pri kvantuma gravito, kordoj kaj branoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio San Vittore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Panzerlied

**Panzerlied** (Esperante: *La kanto de la tankoj*) estas konata germana milita marŝo de la Nazia epoko kaj unu el la plej konataj marŝoj de la iama germana armeo *Wehrmacht*.

## Historio 
*Panzerlied* estis komponita en 1933. En 2017, oni malpermesis al la nuna Germana Armeo publiki kantarlibrojn kiuj enhavu la marŝon *Panzerlied* kaj aliaj marŝkantojn, fare de la Ministrino de Defendo Ursula von der Leyen kiel parto de novaj efortoj cele de 'sennaziigo'.

## Teksto 
### Germanlingva 
Ob´s stürmt oder schneit,

Ob die Sonne uns lacht,

Der Tag glühend heiß

Oder eiskalt die Nacht.

Bestaubt sind die Gesichter,

Doch froh ist unser Sinn,

Ist unser Sinn;

Es braust unser Panzer

Im Sturmwind dahin.

### Esperantlingva 
Subneĝe aŭ subŝtorme,

aŭ sub ridanta sun',

la tag' flagru bojle

aŭ sub malvarma lun'.

Mienoj pulvoplenas,

sed gajas nia mens',

Jesja, nia mens'!

Niaj tankoj leonblekas

en la ŝtorma vent'!

## Referencoj 
Kategorio:Naziismo
Kategorio:Germanaj militmarŝoj
Kategorio:Verkoj de 1933
Montchanin

**Montchanin** (ĝis la 5a de oktobro 1958 **Montchanin-les-Mines**) estas komunumo el Francio, en la regiono Burgonjo, departemento Saône-et-Loire, en la distrikto de Chalon-sur-Saône. Ĝi estas la ĉefurbo kaj plej granda urbo de la kantono samnoma.

Ĝi estas integrita en la *Communauté urbaine Le Creusot-Montceau-les-Mines*. 

En 2009 estis 5500 loĝantoj. Ĝia urba aglomeraĵo inkludas Saint-Eusèbe kaj Saint-Laurent-d'Andenay, kaj havis 7 644 loĝantojn.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Saône-et-Loire
* Listo de urboj de Francio
* Montchanin (stacidomo)
* Le Creusot TGV (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* [Oficiala TTT-ejo de Chalon-sur-Saône(https://eo.wikipedia.org/wiki/Chalon-sur-Sa%C3%B4ne)]


Kategorio:Komunumoj de Saône-et-Loire
Kategorio:Urboj de Francio
András Mészáros (karikaturisto)

**András Mészáros** [andrAŝ mEsAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mészáros András** estis hungara grafikisto, karikaturisto, afiŝisto, ilustristo, ĵurnalisto.

András Mészáros  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
András Mészáros frekventis industriartan mezlernejon. Inter 1943 kaj 1957 li kreis plej ofte afiŝojn pri filmoj, reklamoj, politikaĵoj. Li apartenis al Népszava inter 1949-1955 (en statuso ĵurnalisto inter (1950-1957)). Inter 1957–1992 li estis kolego en simila ĵurnalo *Népszabadság*, sed liaj karikaturoj aperis ankaŭ en aliaj gazetoj. Li ricevis 3 ŝtatajn premiojn inter 1978-1983, krome ekspoziciajn premiojn. Resume li desegnis dek mil da karikaturoj.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1968, 1975)
* Skopjo (1969, 1971)
* Budapeŝto (1970, 1985, 1989)
* Szeged (1971)
* Istambulo (1974)
* Sofio (1978)

## Lia memstara libro 
* *Néztem, láttam* (1985)

## Elektitaj libroilustraĵoj 
* *Mindenki benne van* (1960)
* Péter Teknős: *Jártunk a jövőben* (1968)
* István Ráth-Végh: *A fáraó átka* (1977)
* István Ráth-Végh: *A tengeri kígyó* (1980)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj karikaturistoj
Kategorio:Hungaraj afiŝistoj
Kategorio:Hungaraj ilustristoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Barna Béla Miklóssy

**Barna Béla Miklóssy** [miklOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Miklóssy Barna Béla** estis hungara grafikisto, presisto, presbitero.

Barna Béla Miklóssy  naskiĝis la  en Târgu Mureș (Rumanio), li mortis la  en Hungario.

## Biografio 
Barna Béla Miklóssy apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. La familio Miklóssy rifuĝis en 1944 en Nazia Germanio. Ili revenis jam al Hungario al Solymár en 1947. La hungaraj instancoj deklaris ilin suspektindaj, tial ili estis deportitaj. Baldaŭ li frekventis gimnazion, poste li estis presisto. Li plulernis laŭ vespera kurso, krome li hejme establis atelieron pri akvafortoj. En la 1980-aj kaj 90-aj jaroj li estis presbitero en Solymár.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj presistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj presbiteroj
Listo de famuloj mortintaj en Esztergom

Jen elektita listo de famuloj, kiuj mortis en Esztergom:

## A 
* András Ádány, jezuito
* Antal Aschenbrier, teologo

## B 
* Ágost Bajor, pentristo
* **Bálint Balassi,** poeto
* Mihály Bogisich, titulara episkopo
* Jenő Buzánszky, futbalisto

## C 
* János Csernoch, primaso

## D 
* Lajos Crescens Dedek, preposto
* Vilmos Dékány, vicepiskopo

## F 
* Jakab Zsigmond Ferenczy, monaĥo
* Ágoston Forgách, episkopo
* János Forster, eklezia oficisto

## G 
* József Gróh, advokato

## H 
* Imre Jeromos Huszár, monaĥo
* Károly Hornig, episkopo

## J 
* Lajos Jócsik, politikisto
* Elek Jordánszky, episkopo

## K 
* Gyula Kiss (haŭtkuracisto)
* Ferenc Komlóssy, kanoniko
* József Kopácsy, primaso
* Paula Környey, aktoro
* Ágoston István Kovács, monaĥo

## L 
* László Lékai, primaso

## M 
* István Majer, episkopo
* Kálmán Mészáros (monaĥo)
* Tivadar Monostori, futbalisto

## P 
* János Packh, arkitekto
* Pál Palásthy, episkopo
* József Pellet, titulara episkopo
* István Pongrácz (oficiro)
* Antal Pór, pastro-instruisto

## R 
* Károly György Rumy, juristo

## S 
* János Scitovszky, primaso
* Jusztinián Serédi, primaso
* János Simor, primaso
* Károly Somogyi, teologo
* Antal Sujánszky, kanoniko
* **Stefano la 1-a (Hungario),** reĝo
* József Szabó, episkopo
* Dénes Szécsi, primaso

## V 
* Vazul László Végvári, monaĥo
* János Vitéz, ĉefepiskopo

## W 
* Gyula Walter, episkopo

## Fontoj 
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis.

Esztergom
Kajao (manĝaĵo)

[eta|Kajao-surŝmiraĵo de firmao el [Singapuro.]]
300px|dekstra
**Kajao** (en hokiena lingvo: 咖 吔, en POJ: Ka-jao) estas marmelado el kokoso, kiu estas manĝata en sudorientaziaj landoj kiel Malajzio, Indonezio, Filipinoj kaj Singapuro.

Kajao estas farita el sukero, ovoj kaj kokoslakto kaj estas aromatigita per ekstrakto el floroj de la pandano. Ĉiuj ingrediencoj unue estas miksitaj kaj poste je malalta temperaturo tiel longe kirlita ĝis la sukero estas karameligita, kaj, la maso dikigita.

La koloro de la natura kajao estas pro la karameligita sukero ruĝecbruna.

Kategorio:Desertoj
Kategorio:Indonezia kuirarto
Kategorio:Malajzia kuirarto
Kategorio:Filipina kuirarto
Kategorio:Singapura kuirarto
Kategorio:Tajlanda kuirarto
Janĝu

**Janĝu** (, laŭ ĉinaj literoj **楊州市**) estas urbego en nordokcidenta Sud-Koreio, ne for de Seulo.
eta|maldekstre|Urbodomo de Janĝu

## Bazaj informoj 
* Areo: 310&nbsp;km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 189,492 (2009)
* Poŝtkodoj:
* Telefonprefikso: +82 31
* Horzono: UTC+9
* 

## Geografio 
Janĝu situas en proksimeco de Paĝu (24 km) kaj Seulo (25 km) https://www.distancefromto.net/.
eta|maldekstre|Poŝtejo en Janĝu

## Historio 
Dum la fruaj historiaj tempoj diversaj triboj vivis en tiu teritorio, baldaŭ ĝi jam estis apartenaĵo de pluraj reĝlandoj. La moderna loknomo estis derivita en 1397. Janĝu ricevis la urban statuson en 2003.

## Klimato 
Janĝu situas en kontinenta klimato, tamen iom influas la musono kaj la proksima Flava Maro. La vintro estas malvarma kaj seka, la somero estas varma kaj malseka. Pli ol duono de la jara pluvokvanto falas somere.
eta|Stacidomo en Janĝu

## Trafiko 
Janĝu havas 3 metrostaciojn, la vagonoj trafikas al Seulo, kies centro estas atingebla dum 70 minutoj. Ankaŭ ekzistas multaj aŭtobusaj linioj ne nur al la ĉefurbo, sed al la proksimaj urboj.

## Vidindaĵoj 
* artgalerio
* astronomia observatorio, planetario kaj muzeo 440 metrojn super la marnivelo malfermaj al la publiko
* konfuza lernejo konstruita en la 17-a jarcento, damaĝita dum la Korea milito kaj estis rekonstruita en 1958
eta|Librejo en Janĝu

## Ĝemelurboj 
*  Fudzieda, Japanio (2008)
*  Dongin, Ĉinio (2008)

## Fontoj 
* WikiTrans
* Ruslingva Vikipedio
eta|maldekstre|Altlernejo en Janĝu

Kategorio:Urboj de Sud-Koreio
Urba municipo Ljubljano

eta|La emblemo de Ljubljano
eta|Urba municipo de Ljubljano
La **Urba municipo Ljubljano**, , estas unu el 212 municipoj en la eŭropa lando Slovenio kaj unu el 11 urbaj municipoj de la lando. Ĝi situas en la regiono Osrednjeslovenska. La municipo enhavas 38 komunumojn kaj ĝia areo estas 275 km². Komence de 2016 tie loĝis 288 307 homoj, kaj laŭ la stato de  en ĝi vivis , kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La administra centro estas la urbo de Ljubljano, la ĉefurbo de Slovenio.

## Loko, priskribo 
Urbo municipo de Ljubljano situas en la centra parto de la lando, en la valo formita de la rivero Sava kaj lia alfluanto la rivero Ljubljanica. La areo estas ĉefe plata, precipe en la sudorienta parto. En la sudoriento kaj nordokcidento estas montetoj. La alteco estas de ĉirkaŭ 260 m ĝis preskaŭ 810 m.

Apudaj komunumoj estas: Občina Vodice, Občina Mengeš kaj Občina Trzin en la nordo, Občina Domžale kaj Občina Dol proksime de Ljubljano en la nordoriento, Občina Litija kaj Občina Šmartno proksime de Litija en la oriento, Občina Ivančna Gorica kaj Občina Grosuplje en la sudoriento, Občina Škofljica kaj Občina Ig en la sudo, Občina Brezovica en la sudokcidento kaj Občina Dobrova-Polhov Gradec kaj Občina Medvode okcidente.

## Konsisto 
La urba municipo konsistas el 38 loĝlokoj aŭ urbodistriktoj: Besnica, Brezje pri Lipoglavu, Dolgo Brdo, Dvor, Češnjica, Črna vas, Gabrje pri Jančah, Gunclje, Janče, Javor, Lipe, **Ljubljano** (*Ljubljana*), Mali Lipoglav, Mali Vrh pri Prežganju, Malo Trebeljevo, Medno, Pance, Podgrad, Podlipoglav, Podmolnik, Prežganje, Ravno Brdo, Rašica, Repče, Sadinja vas, Selo pri Pancah, Spodnje Gameljne, Srednje Gameljne, Stanežiče, Šentpavel, Toško Čelo, Tuji Grm, Veliki Lipoglav, Veliko Trebeljevo, Vnajnarje, Volavlje, Zagradišče, Zgornja Besnica, Zgornje Gameljne.

## Tradukfonto 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Ljubljana
Ljubljana
Dumetila maleato

**Dumetila maleato** aŭ prefereble **dimetila maleato** (formulo **C6H8O4**) estas organika komponaĵo apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj, rezultanta el interagado de maleata acido kaj metanolo, senkolora likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj. Ĝi strukture estas izomero de la metila fumarato, kiu prezentas la trans-strukturon dum dumetila maleato estas cis-struktura. Ĝi uzatas kiel aldonaĵo kaj peraĵo en la fabrikado de plastaĵoj, pigmentoj, farmaciaĵoj kaj agrikulturaĵoj. Ĝi ankaŭ estas krudmaterialo por farboj, gluaĵoj kaj kunpolimeroj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de *maleata anhidrido* kun metanolo en ĉeesto de sulfata acido:

### Sintezo 2 
* Preparado per reduktado de la *diacetilenokarboksilata acido* sekvata per traktado kun metanolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de *dimetila sukcenato* per reduktado de *dumetila maleato":

### Reakcio 2 
* Hidrolizo de *dumetila maleato":

## Literaturo 
* ChemSrc
* Chemicalland21
* Experimental Organic Chemistry: A Miniscale & Microscale Approach
* In Silico Toxicology: Principles and Applications
* New Directions in Organic Electrochemistry
* Advances in 3-Hydroxybutyric Acid Research and Application

## Vidu ankaŭ 
* Metila fumarato
* Metilo

## Referencoj 
Kategorio:Metilaj esteroj
Kategorio:Karboksilataj esteroj
Kategorio:Maleatoj
Kategorio:Alkenaj derivaĵoj
Dumetila sukcenato

**Dumetila sukcenato** aŭ **C6H10O4** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familia grupo de la esteroj, rezultanta el traktado de sukcenata acido kaj metanolo, senkolora aŭ flava likvaĵo kun agrabla etera odoro, uzata en kemiaj sintezoj kaj kiel krudmaterialo por fabrikado de farmaciaĵoj, nutroaldonaĵoj kaj aliaj laboratoriaj reakciaĵoj. Dumetila sukcenato estas nature trovata en nuksoj.

Ĝi estas biodegradebla estero kun malalta odoro kaj malalta rapidboleco kaj ordinare uzatas kiel gustigagento kaj en parfumfabrikado inklude de kondiĉigagentoj kaj hidratigaĵoj. Malgraŭ ke ĝi estas apenaŭ solvebla en akvo, ĝi ankaŭ estas uzata kiel surfaktanto en akvobazaj sistemoj.

Sukcenato de dumetilo estas krudmaterialo en la sintezoj de biodegradeblaj polimeroj pro ĝia biodegradebleco. Ĝi estas solvebla en acetono, etanolo, malmulte solvebla en duetila etero kaj tre solvebla en benzeno, kloroformo kaj karbona kvarklorido.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de sukcenata acido sur metanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado de *dumetila sukcenato* per reduktado de dumetila maleato:

### Sintezo 3 
* Preparado de *dumetila sukcenato* per reduktado de dumetila fumarato:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la dumetila sukcenato

### Reakcio 2 
* Reakcio de estero kun amoniako donas *sukcenimidon*:

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Cameo Chemicals
* Chemicalland21
* Recent Advances in Environmentally Compatible Polymers
* Chemical Composition of Everyday Products
* Microbial Reagents in Organic Synthesis

## Referencoj 
Kategorio:Sukcenatoj
Kategorio:Metilaj esteroj
49272 Bryce Canyon

'*49272 *Bryce Canyon'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Roy A. Tucker elde ties Observatorio Goodricke-Pigott, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Kanjono Bryce, () en suda Utaho kaj nomita laŭ la pioniro *Ebenezer Bryce''. Tiu kanjono fariĝis nacia parko en 1928. Loko de plej mallumaj noktaj ĉieloj en kontinenta Usono, la parkoj gastigis vojaĝojn por noktaj ĉieloj de la 1970-aj jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Roy A. Tucker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Neuberg an der Mürz

**Neuberg an der Mürz** estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Bruck-Mürzzuschlag. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

eta|maldekstra|300px|la komunumocentro en vintra tago

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Stirio
Kategorio:Distrikto Bruck-Mürzzuschlag
La Toya Jackson

**La Toya Yvonne Jackson** (n. la 29-an de majo 1956 en Gary, Indianio) estas usona kantistino kaj la kvina infano el la muzika familio Jackson. Ŝi estas la fratino de Rebbie (1950-), Tito (1953-), Jermaine (1954-), Michael (1958-) kaj Janet (1966-).

## Vivo 
La Toya estis la unua filino en la familio kiu strebis al muzika kariero. Ŝia debutalbumo, *LaToya Jackson*, eldoniĝis en 1980. La unua unuopaĵo de la albumo, *If You Feel The Funk*, atingis la 18-an lokon en la Nederlanda Top 40.

Ankaŭ ŝia dua albumo sufiĉe sukcesis, sed la tria albumo ''Heart Don't Lie*, eldonita en 1984, fariĝis granda furorkanto. Tiel Michael kiel Tito kunlaboris je la albumo.

En 1987 ŝi decidis por propraforte kontinui, ŝi forlasis la gepatran domon kaj la manaĝeradon de sia patro. La konata triopo Stock, Aitken & Waterman, havis multajn furorkantojn je tiu momento kaj produktis tri kantojn por ŝia albumo *LaToya* (1988), inter kiuj la kanto *(Ain't nobody loves you) Like I do*.

Ŝi kaŭzis skandalon kiam ŝi en marto 1989 pozis por *Playboy*. Kelkajn monatojn pliposte ŝi registris albumon kun la titolo *Bad Girl* por la germana Teldec diskomarko. La albumo tamen neniam eldoniĝis sub tiu marko, sed unu jaron pliposte sub la itala marko Sherman Records. Pliposte ĝi estis licencita al centoj da etaj markoj, kaj la albumo eldoniĝis multfoje kun diversaj nomoj.

## Diskaro 
### Albumoj 
**LaToya Jackson* (1980)
**My Special Love* (1982)
**Heart Don't Lie* (1984)
**Imagination* (1986)
**LaToya* (ankaŭ *You're Gonna Get Rocked*, 1988)
**Bad Girl* (1990)
**No Relations* (1991)
**From Nashville To You: My Country Collection* (kompilaĵo de kontreomuziko)
**Stop In The Name Of Love* (kompilaĵo kopioj de Motown furorkantoj 1995)
**Startin' Over''

### Unuopaĵoj 
* 1980 If You Feel The Funk
* 1980 Night Time Lover
* 1981 Stay The Night (kopio de unuopaĵo de Billy Ocean)
* 1983 Bet 'Cha Gonna Need my Lovin'
* 1984 Heart Don't Lie
* 1984 Hot Potatoe
* 1986 Imagination
* 1986 He's A Pretender (nur en Eŭropo)
* 1986 Baby Sister (alleen in Japan)
* 1986 Oops Oh No! (dueto kun Cerrone)
* 1987 (Ain't Nobody Loves You) Like I Do (nur en Eŭropo)
* 1987 Tell Me (She Means Nothing To You At All) (nur en Francio)
* 1988 You're Gonna Get Rocked
* 1988 Such A Wicked Love (nur en Usono)
* 1988 You Blew (nur en Germanio)
* 1989 Bad Girl
* 1990 Sexual Feeling (nur en Nederlando kaj Italio)
* 1991 Oops Oh No! (remiksaĵo, nur en Nederlando)
* 1991 Sexbox
* 1992 Let's Rock The House (nur en Nederlando)
* 1996 I Can't Help Myself (nur en Germanio)
* 2003 Just Wanna Dance (promocio, nur en Usono)
* 2004 Free The World (promcio, nur en Usono)
* 2009 Home

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Usonaj popkantistoj
Kategorio:Usonaj soulaj kantistoj
Kategorio:Usonaj sopranistoj‎
Kategorio:Usonaj GLAT-aktivuloj
Kategorio:Usonaj kantverkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 29-an de majo
49350 Katheynix

'*49350 *Katheynix'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona amatora astronomo Walter R. Cooney, Jr. elde la Observatorio de Highland Road Park en Baton Rouge (Luiziano, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Kathey Nix* (1953–2003) eksterordinara amatora astronomino, administristino de teatrejoj por la Muzeo kaj Planetario *Pink Palace* de Memphis (Tenesio) kaj fondistino de la Societo de Observantoj de Malalta Energio (*Society of Low-Energy Observers'', SLO). Ŝia entuziasmo kaj ŝia abnegacia sindonemo por la amatora astronomio kaj por ŝiaj multenombraj amikoj multe mankos al ni.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Walter R. Cooney
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Dumetila oksalato

**Dumetila okzalato** aŭ **(CH3)2C2O4** estas organika komponaĵo apartenanta al la familio de la metilaj esteroj, rezultanta el kombinado de okzalata acido kaj metanolo, senkoloraj aŭ blankaj kristaloj, uzataj en kemiaj sintezoj en alkiligaj reakcioj en la produktado de kosmetikaĵoj kaj kelatigagentoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de okzalata acido kaj metanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *okzalata anhidrido* kaj metanolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de metila klorido kaj okzalata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de metila klorido kaj natria okzalato:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter metila acetato kaj dietila okzalato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter metila benzoato kaj okzalata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter dietila okzalato kaj metanolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *dumetila okzalato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *dumetila okzalato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun fenolo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *dumetila okzalato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun amoniako:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Chemicalland21
* Youtube
* PrepChem
* Occurrence of Calcium Oxalate and Oxalate-utilizing Bacteria
* Fused Pyrimidines

## Vidu ankaŭ 
* Oksalatoj

## Referencoj 
Kategorio:Okzalatoj
Kategorio:Metilaj esteroj
Joanna Lumley

**Joanna Lumley** (naskiĝis je la 1-a de majo 1946) estas brita antaŭa modelo kaj aktorino. Ŝi rolis kield Charlotte en la filmo *Late Bloomers* (Malfruaj florantoj). Ŝi ankaŭ rolis kiel Mary Smiling en *Cold Comfort Farm* (Malvarma komforta farmo). Ŝi aktoris pli ofte en televido ol en filmoj.
Ŝia unua granda rolo estis kiel Purdey en la televidserio The New Avengers (La novaj venĝantoj) (1976-1977), daŭriga serio de La venĝantoj.
Ŝia plej konata aktora rolo estas Patsy Stone en la BBC sitkomo *Absolutely Fabulous* (Absolute fabela).

Lumley naskiĝis de britaj gepatroj en Brita Hindio sed elkreskis en Kent, Anglio.

## Filmoj 
* The Great Gatsby (2013)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Anglaj aktoroj
Kategorio:Anglaj voĉaktoroj
Kategorio:BAFTA-premiitoj
Kategorio:Anglaj aŭtobiografoj
Kategorio:Anglaj aktivuloj
Kategorio:Anglaj malfikciaj verkistoj
Kategorio:Membroj de la Reĝa Geografia Societo
Kálmán Molnár (grafikisto)

**Kálmán Molnár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Molnár Kálmán** estis hungara grafikisto, afiŝisto, altlerneja instruisto. Lia edzino estis Katalin Sárváry.

Kálmán Molnár  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la .
 
## Biografio 
Kálmán Molnár abiturientis en industriarta mezlernejo en 1961 en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Belarta Altlernejo en 1967. Liaj plej gravaj instruistoj estis Géza Fónyi kaj György Konecsni. Li debutis en ekspozicio jam en 1966. Post la diplomo li iĝis memstara, profesia grafikisto. Plej ofte li kreis afiŝojn, krome kovrilpaĝojn, ilustraĵojn. Li studvojaĝis en Egiptio, Irano, Kuvajto, Alĝerio, Barato, Tajlando, Nepalo, Japanio, Novjorko. En 1990 li ekinstruis en la Belarta Altlernejo, post du jaroj li gvidis la grafikan katedron. Inter 1992–2004 li estis vicrektoro. Li ricevis premiojn inter 1971-2014.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Sárvár, Körmend (1979)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1966, 1969, 1976, 1980, 1986, 1990, 1993)
* Berlino (1977)
* Londono (1978, 1989)
* Pécs (1983)
* Helsinko (1992)
* Zagrebo (1996)

## Elektitaj afiŝoj 
* filmaj: A 22-es csapdája (1970), Virágot Algernonnak (1972), Ragadozó madarak (1978)
* teatraj: Bernarda Alba Háza (1976), Petruska (1976)
* politikaj: VIZILÉPCSŐD (1989), ERŐ-MŰ-TÉT (1989)

## Elektitaj disĉiploj 
* Zsófi Barabás

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj afiŝistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Dufenila oksalato

**Dufenila oksalato** aŭ ** C14H10O4** estas organika aromata kombinaĵo apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj, oleeca flaveca-verda likvaĵo grava pro la kemia lumigo uzata en neonaj braceletoj. La reakcio plej grava okazas en ĉeesto de hidrogena peroksido kie la dufenila oksalato produktas fenolon kaj *1,2-dioksi-etanoduketonon*, kiu ekscitigas la tinkturon kaj liberigas kolorajn fotonojn dum produktado de karbona dioksido.

La malsupra skizo resumas la reakcion:

400ra

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de oksalata acido kaj fenolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de "oksalata anhidrido" kaj fenolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de oksalata acido kaj fenila karbonato:

### Sintezo 4 
* Preparado per traktado de klorobenzeno kaj etila oksalato:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de metila oksalato kaj fenila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida interŝanĝo de oksalata acido kaj fenila acetato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola interŝanĝo de izopropila oksalato kaj fenolo:

### Sintezo 8 
* Preparado per interagado de *okzalila klorido* kaj fenolo:

### Sintezo 9 
* Transesterigo de dumetila oksalato al *dufenila oksalato* en ĉeesto de titanaj kataliziloj: dufenila karbonato povas esti uzata kiel anstataŭaĵo de la alte toksa fosgeno en la produktado de polikarbonatoj.

### Sintezo 10 
* Preparado per interagado de *fenil-kloro-glioksilata acido* kaj fenolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la **fenila oksalato**

### Reakcio 2 
* Reakcio kun karbonata acido:

### Reakcio 3 
* Preparado per acida interŝanĝo inter *fenila oksalato kaj *buterata acido*:

### Reakcio 4 
* Preparado per alkohola interŝanĝo de fenila oksalato kaj metanolo en acida medio:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *fenila oksalato

### Reakcio 6 
* Reakcio kun kloramino

### Reakcio 7 
* Reakcio kun klorida acido:

## Literaturo 
* Research Gate
* Colour and the Optical Properties of Materials
* Chemical Abstracts
* Manufactured Fibre Technology
* Comprehensive Practical Organic Chemistry: Qualitative Analysis
* The Handy Chemistry Answer Book

## Referencoj 
Kategorio:Luminesko
Kategorio:Fenilaj esteroj
Kategorio:Okzalatoj
László Morvay

**László Morvay** [lAslO morvai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Morvay László** estis hungara grafikisto, emajlisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto, poeto. Lia tre ofta familia nomvarianto estis **Morvai** (laŭ la tombosurskribo Morvay).
[eta|[Stefano la 1-a (Hungario) (1999) fare de László Morvay]]
László Morvay  naskiĝis la  en Esztergom, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Morvay akiris diplomon en Pedagogia Altlernejo Ho Chi Minh en 1974, plian diplomon en Belarta Altlernejo en 1986. Liaj plej gravaj instruistoj estis László Patay kaj Tibor Bráda. Li debutis en ekspozicio jam post la unua diplomo. Inter 1979 kaj 1982 li instruis en industriarta mezlernejo en Budapeŝto, inter 1983–1994 en Scienca Universitato Janus Pannonius. Ekde la 1980-aj jaroj li komencis okupiĝi ankaŭ pri emajlotekniko. Li ricevis premiojn inter 1978-1995. Li eldonis ankaŭ kelkajn poemlibrojn.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Esztergom (1974, 1991)
* Florenco (1975)
* Budapeŝto (1976, 1981, 1990, 1999)
* Zuriko (1980)
* Tokio (1988)
* Pécs (1991, 1993)
* Hamburgo (1996)

## Elektitaj artaĵoj 

Tűzzománckép (Morvay László, 2003), Galambos János Zeneiskola, 2017 Soroksár.jpg|emajlo, 2003
Kiskakas (Morvay László, 1998), Szitás utca, 2017 Soroksár.jpg|Soroksár, 1998
Rooster and omega, Reformed Church tower, 2017 Soroksár.jpg|Kalvinana malnova preĝejo (Soroksár)
Mesefigura az óvoda falán, Szitás utca, 2017 Soroksár.jpg|Infanĝardeno en Soroksár
Dobókocka, Szitás utcai óvoda, 2017 Soroksár.jpg|Infanĝardeno en Soroksár

## Elektitaj libroj 
* *és oly ritkán* (poemoj, bildoj, 1997)

## Fontoj 
* hungarlingva teksto kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj emajlistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Duetila oksalato

**Duetila oksalato** aŭ **C6H10O4** estas organika komponaĵo apartenanta al la familio de la etilaj esteroj, rezultanta el kombinado de okzalata acido kaj etanolo, senkolora likvaĵo, iomete pli densa ol la akvo kaj solvebla en etanolo, duetila etero, acetono kaj aliaj ordinaraj solvantoj. Duetila oksalato estas uzata en kemiaj sintezoj kaj en la fabrikado de parfumoj kaj farmaciaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de okzalata acido kaj etanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *okzalata anhidrido* kaj etanolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de etila klorido kaj okzalata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de etila klorido kaj natria okzalato:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter etila acetato kaj *fenila okzalato*:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter etila benzoato kaj okzalata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter dimetila okzalato kaj etanolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *duetila oksalato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *duetila oksalato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun fenolo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *etila okzalato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Reag.paperplane.io 
* Chemicalland21
* Calcium Oxalate in Biological Systems
* Indoles
* Additives for High Performance Applications: Chemistry and Applications
* Claisen Condensation of Ethyl Oxalate with Esters

## Referencoj 
Kategorio:Okzalatoj
Kategorio:Etilaj esteroj
Salzburger Stier

eta|Salzburger Stier, honoritoj en 2013 eta|La origina alarmilo de la citadelo, de 1647
**Salzburger Stier** (laŭvorte *Salcburga virbovo*) estas gravega kabaretarta premio en Germanlingvio kiu nomiĝas laŭ legendo pri iama sieĝo de Citadelo Hohensalzburg.

Ĉiujare aljuĝatas ekde 1982 tiu ĉi premio al kabaredisto el Aŭstrio, Germanio kaj Svislando. Tiukonekse la premiitaj artistoj prezentatas en kadro de tri tagojn daŭranta festivalo fare de aliaj kabaredistoj kaj reprezentantoj variaj de kabareta arto. Krome ekzistas ekde 1998 de tempo al tempo aljuĝita *honora virbovo* por kroni tutvivan laboron pri kabaredado. La radia premio por germanlingva kabaredistado estas nuntempe de 6000 eŭroj.

## Juĝistoj 
Organizas la tuton la kultursekcioj de la radiprogramoj de publika juro, konkrete de ARD (Bayerischer Rundfunk, Hessischer Rundfunk, Mitteldeutscher Rundfunk, Saarländischer Rundfunk, SR 2 Kulturradio, Südwestrundfunk, SWR2, Westdeutscher Rundfunk Köln, Deutschlandradio), de ORF, de la svisa Schweizer Radio und Fernsehen kaj ekde 2004 de la sudtirola studio de RAI. Ĝis 1996 la eventoj ĉiam okazas en Salcburgo, ekde 1997 ili alternas loke. Ŝirma organizo estas Laborkolektivo pri distrado en germanlingviaj radistacioj (Arbeitsgemeinschaft für Unterhaltung deutschsprachiger Sender/AUDS). Ekde novembro 2013 estras la aŭstrino Silvia Lahner.

## Honoritoj 
(paranteze malsupre: la prezentanta kolego - ĝis 2001)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo

Kategorio:Premioj
Kategorio:Salcburgo
Kategorio:Germanlingva kabaredo
János László Nagy

**János László Nagy** [jAnoŝ lAslo nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy János László**, estis hungara-kanada grafikisto, lignogravuristo kaj altlerneja instruisto.

János László Nagy  naskiĝis la  en usona kampadejo por delokitoj (en la usona lingvaĵo *displaced persons*, DP) en Vilshofen an der Donau (Germanio), li mortis la  en Slovakio (supozeble en Hurbanovo).

## Biografio 
La familio Nagy revenis al Ĉeĥoslovakio el la usona kampadejo, sed en 1947 ili estis deportitaj al Hungario, al Mór en 1947 laŭ la dekretoj de Beneš. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 la familio disidis al Kanado. La juna János diplomiĝis pri grafikado en Toronto, poste li estis grafikisto. Li instruis jardekon la karikaturon en la altlernejo. Baldaŭ li komencis krei ankaŭ lignajn reliefojn. En 2004 li translokiĝis al Hurbanovo, kie li daŭris la gravuradon. Li ĉerpis temojn el la hungara historio. Post la morto li postlasis edzinon.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj lignogravuristoj
Kategorio:Kanadaj grafikistoj
Kategorio:Kanadaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Slovakiaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Talos la 4-a

**Talos la 4-a** aŭ **Talos IV** estas fikcia planedo de Star Trek kie okazas la provepizodo The Cage kaj sekve, la epizodo The Menagerie de Stela Vojaĝo: La Origina Serio.

La surfaco de la planedo estis detruita de militoj kaj sur la planedo vivas nature nur kelkaj bluecaj plantoj, kies folioj donas metalan sonon kiam oni tuŝas ilin. La talosianoj, raso de humanoidoj kun bulbaj kapoj, vivas sub la surfaco de planedo. La planedanoj povas kaŭzi iluziojn telepatie. Primitivaj emocioj povas bloki la kapablon de la talosianoj por legi mensojn. Talosianoj estas sklavigemaj, sed ne estas venĝaj.

Talos la 4-a estis vizitita de scienca ekspedicio, kies kosmoŝipo kraŝis en la planedo kaj, 80 jarojn poste, estis revizitita de Enterprise sub komando de Kapitano Christopher Pike. Post la vizito de Pike, kosma floto de Unuiĝinta Federacio de Planedoj malpermesis, kontraŭ mortopuno, la vizitojn al Talos. Dektri jarojn poste, Enterprise orbitis la planedon por porti tien la kripliĝitan kapitanon Pike'n.

Kategorio:Planedoj de Star Trek