open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Teatro Csokonai (Debrecen)

**Teatro Csokonai** estas grava kultura konstruaĵo en Debrecen, en la urbocentro.
eta|maldekstre|

## Historio 
En Debrecen ekde 1789 aŭ ekde 1798 oni prezentis teatraĵojn en provizora loko. La unua stabila teatro konstruiĝis en 1865 fare de arkitekto Antal Szkalnitzky, kiun en 1916 oni nomumis pri poeto Csokonai. Inter 1936-1939 la teatro moderniĝis.

La teatro interne estas riĉe ornamita, ekstere skulptaĵoj pri Petőfi, Ferenc Kazinczy, Mihály Vörösmarty, Csokonai, Karolo Kisfaludy kaj Ferenc Kölcsey estas videblaj.

Dum jarcento kremo de la hungaraj aktoroj (kaj aliaj) rolis en tiu teatro, ekzemple János Arany, Sándor Petőfi kaj Lujza Blaha. Nepre menciinda, ke ĉi tie Sándor Petőfi amindumis al Kornélia Prielle kaj preskaŭ geedziĝo okazis. Tie debutis la reĝoaktoro Zoltán Latinovits. La teatro daŭre prezentas operojn kaj prozojn.

## Eternaj membroj de la teatro (elekto) 
* Elemér Bán
* Tibor Gerbár
* Tamás Kertész
* Anni Kőrössi
* Margit Lontay
* Magda Marsay
* György Oláh (aktoro)
* Zoltán Sárközy
* Rezső Sárosdy
* Ottó Simor
* György Tréfás
* Magda Varga

## Elektitaj teatrestroj 
* Lajos Temesváry (1875-1878)
* Béla Mándoky (1878-1881)
* Ignác Krecsányi (1881-1885)
* Vince Nagy (1886-1887)
* András Leszkay (1891-1893)
* Lajos Makó (1902-1905)
* Gyula Zilahy (1905-1913)
* Jenő Heltai (1917-1919)
* Géza Kardoss (1920-1936)
* Árpád Horváth (1936-1939)

* Bertalan Solti (1948-1949)
* Jenő Horváth (1949-1950)
* Béla Both (1957-1958)
* József Szendrő (1958-1960)
* Ferenc Taar (1961-1974)
* László Gali (1979-1986)
* István Pinczés (1991-1993)
* György Lengyel (1993-2001)
* Attila Vidnyánszky (2007-2013)
* Anna Ráckevei (2013-2018)
* Péter Gemza (2018-)

## Elektitaj aktoroj de la teatro 
* Ilona Agárdy
* Árpád Bakota
* Ilona Béres
* Lujza Blaha
* Sándor Csikos
* Gyula Csortos
* Zsolt Dánielfy
* István Dégi
* Vilmos Foltényi
* Tamás Garay Nagy
* Mariska Halassy
* Péter Haumann
* Tamás Heller
* Géza Hofi
* Éva Hotti
* József Jámbor
* Sarolta Jancsó
* Árpád Kóti
* József Krémer
* Klára Küry
* Zoltán Latinovits
* Edit Majzik
* Emília Márkus
* László Márkus
* László Mensáros
* János Mercs
* Zsuzsa Oláh
* János Rajz
* Kálmán Rózsahegyi
* István Rudas
* László Sinkó
* Imre Soós
* József Szendrő
* Ede Újházi
* Róbert Urbán-Nagy
* Éva Varga (aktoro)
* Klári Varga

eta|Memortabulo pri Csokonai en la teatro

## Aliaj membroj de la teatro (elekto) 
* Zoltán Horváth (reĝisoro)
* Ágnes Gyarmathy, (kostumisto, dekoraciisto)
* Balázs Kocsár, (dirigento)
* Attila Mispál, reĝisoro
* István Pinczés, (reĝisoro)
* Vilmos Rubányi, (dirigento)
* József Ruszt (reĝisoro)
* László Vámos (reĝisoro)
* Endre Zádor (kantomajstro)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Csokonai
Kategorio:Debrecen
Fera (II) oksido

La **fera (II) oksido** (ankaŭ konata kiel **feroza oksido**) estas unu el la feraj oksidoj, kies formulo estas FeO. La feroza oksido estas polvo de nigra koloro. En ĉi tiu komponaĵo la valento de la fero estas +2. 

## Reaktiveco 
La fera (II) oksido estas malstabila termodinamike sub , produktante metalan feron kaj ruston de fero (II,III), laŭ la sekva reago:

:4 FeO → Fe + Fe3O4

## Uzoj 
La feroza oksido estas uzata kiel pigmento. La Manĝaĵa kaj Droga Administracio aprobis ĝin  por ĝia uzo en kosmetikaj  produktoj kaj en iuj inkoj de tatuoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Fera oksido

Kategorio:Feraj kombinaĵoj
Kategorio:Oksidoj
3806 Tremaine

'*3806 *Tremaine''''' estas asteroido de la asteroida zono, ano de la Alinda familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la kanada astrofizikisto Scott D. Tremaine.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Masayuki Yanai

**Masayuki YANAI** (japane : 箭内政之, * Yanai Masayuki*, naskiĝis en 1959) estas japana astronomo. Li nun laboras en la kompanio *Nippon Telephone and Telegraph* (Japane : 日本電信電話).

Li kunmalkovris 27 asteroidojn kun Kazuro Watanabe. La asteroido 4260 Yanai estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Masayuki Yanai

Kategorio:Japanaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Spiegelberg

**Spiegelberg** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* Spiegelberg (Baden-Virtembergo) estas komunumo en Baden-Virtembergo en Germanio.

* **Spiegelberg (Seeberg)** estas setlejo de la komunumo Seeberg de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno en Svislando.
Dave Schildkraut

**David „Dave“ Schildkraut** (* 7-an de januaro 1925 en Novjorko; † 1-an de januaro 1998) estis usona ĵaza aldosaksofonisto de bibopo kaj moderna ĵazo. Li famiĝis pro la albumo „Walkin’“ de Miles Davis en 1954.

## Vivo kaj verkado 
La karieron de Dave Schildkraut kiel profesia muzikisto komencis en 1941 ĉe Louis Prima, ekde 1946 Schildkraut muzikis plurajn fojojn kun Buddy Rich, en 1947 kun Anita O’Day. Kun la bando de Stan Kenton li vojaĝis en 1953 tra Eŭropo. Sekvis dungitecoj ĉe Pete Rugolo en 1954, Oscar Pettiford en 1954, George Handy en 1955 kaj en 1959 denove ĉe Stan Kenton. Komence de la 1960-aj jaroj li estris kvaropon en Novjorko kaj laboris tie liberprofesie ekz. kun Eddie Bert en la klubejo *West End Cafe*. Krome li faris diskojn kun Tony Aless, Eddie Bert, Ralph Burns, George Handy, Kenton, Tito Puente kaj Johnny Richards. Plej famaj tamen estas liaj sonregistraĵoj kun Miles Davis, kiuj aperis sur la disko *Walkin’*: La pecojn „*Solar*“, „*Love Me or Leave Me*“ kaj „*You Don’t Know What Love Is*“ Davis, Schildkraut, Horace Silver (p), Percy Heath (b) kaj Kenny Clarke (dr) surdiskigis la 29-an de aprilo 1954.

La ludo de Schildkraut estis flua kaj eleganta ĝis brila kaj orientiĝis je la bibopstilo. En senvida testo de Down Beat per lia soloo sur *Solar* Charles Mingus intermiksis lin eĉ kun Charlie Parker.

En 2000 diskeldonejo *Endgame Records* publikigis lian ununuran albumo de bandestro je propra nomo, *Last Date* (el 1979, kun Bill Triglia).

## Diskoj 
* Miles Davis: *Walkin’* (Prestige/OJC, 1954) aŭ *The Complete Prestige Recordings* (Prestige/OJC, 1951-56)
* Tito Puente: *Planet Jazz* (RCA, 1957)

## Literaturo 
* Richard Cook kaj Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*. Dua eldono, 1994 & 6-a eldono, Penguin, Londono 2002. ISBN 0-14-051521-6
* Leonard Feather kaj Ira Gitler. *The Biographical Encyclopedia of Jazz*. Oksfordo, 1999, p. 586.
* Peter Wießmüller: *Miles Davis - Sein Leben, seine Musik, seine Schallplatten*. Oreos Schaftlach (Collection Jazz)
* Bielefelder Katalog Jazz, 2002

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ĵazaldsaksofonistoj
3808 Tempel

'*3808 *Tempel''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana astronomo Ernst Wilhelm Tempel (1821–1889).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Preĝejo Sankta Triunuo (Balatonlelle)

**Preĝejo Sankta Triunuo** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Balatonlelle.

## Historio 
En tiu loko jam en la 11-a jarcento estis baziliko. La konstruado de tiu moderna (laŭvice la tria) preĝejo komenciĝis dum la 2-a mondmilito laŭ plano de Bertalan Árkay, sed plene ĝi pretiĝis nur en la 1970-aj jaroj. La turo pretiĝis en 1972, pli frue en 1965 la interna parto trakonstruiĝis.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto. La konstruaĵo havas unusolan turon, 3 navojn, subpreĝejon aŭ kelon kaj du flankokapelojn. La sakristio (kiu estas alta, simbolizanta la sanktan monton) finiĝas en absido. La interna alto estas 9 m.

Ekde 2009 la preĝejo estas Monumento historia. Kermeso okazas en la tago de Sankta Triunuo.

## Fontoj 
* hungare

Balatonlelle
Balatonlelle
Sudokcidenta svingo

**Sudokcidenta svingo** aŭ **sudokcidenta ĵazo** ekestis en Teksaso kaj Oklahomo kaj estas kunfando de svingo kaj kontreo kun bluselementoj.

## Historio 
En la tridekaj jaroj de la dudeka jarcento ekestis la ĝis nun plej populara stilo de ĵazo, la svingo. Do en Teksaso kaj Oklahomo la posedantoj de la grandaj danchaloj instigis la kontre-muzikistojn, ludi similan stilon. Estis precipe Bob Wills kaj Milton Brown, kiuj kiel unuaj sukcesis adaptiĝon al la ĵazo. La bandoj pligrandiĝis, kaj la muzikistoj uzis novajn instrumentojn kiel frapinstrumentaron, saksofonon aŭ trumpeton, ĝis tiam ne uzita en kontreo. La soloistoj ricevis  la eblecon por improvizado. Foje oni enigis bluselementojn.

Komence de la kvardekaj jaroj ankaŭ en Kalifornio formiĝis sudokcident-svingaj ensembloj. La plej sukcesa estis Spade Cooley, kies orkestro dumtempe ampleksis pli ol dudek muzikistojn. La sudokcidenta svingo laŭ kalifornia maniero havis pli malkrudan kaj pli plaĉan sonon ol la originalo.

De la kontreaj stiloj ekestintaj en la tridekaj kaj kvardekaj jaroj (ekz. *Honky Tonk* kaj *Bluegrass*) la sudokcidenta svingo plej vaste malproksimiĝis de siaj originoj. Lia populareco en la kontre-mondeto do estis limigita. Por multaj la sono estis tro ĵaza. Fine de la kvardekaj jaroj la florepoko de sudokcidenta svingo estis pasinta. Ekzistis resp. ekzistas ĉiam denove unuopaj bandoj, kiuj sukcesas per ĉi tiu stilo, ekz. Asleep At The Wheel aŭ Prairie Oyster. La pli modernaj variaĵoj ankaŭ nomiĝas *sudokcidenta svingo revivigita*. Ankaŭ kontre-muzikistoj kun pli larĝas stila spektro foje ĝis ofte reekprenas elementojn de sudokcidenta svingo – ekzemple k. d. lang en ŝia frua repertuaro, Eilen Jewell kaj la teksasanino Kata Hay.

## Eksteraj ligiloj 
* Superrigardo pri kontreo kaj ĝiaj stiloj

Kategorio:Stiloj de ĵazo
Kategorio:Kontreo
Preĝejo Ĉieliro de Maria (Mohács)

**Preĝejo de Ĉieliro de Maria** aŭ **Vota preĝejo** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Mohács laŭ Placo Széchenyi (Mohács), same kiel Urbodomo de Mohács.

## Historio 
Tiu preĝejo estas memorokirko memore al batalo en Mohács okazinta en 1526. Antaŭ la konstruado alvenis pecoj de tero el diversaj lokoj de Hungario. Tiu ago simbolizis gravecon de la konstruota preĝejo. Bertalan Árkay faris la planadon, kiu pretiĝis laŭ tiutempa moderna betona tekniko.

## Konstruaĵo 
La preĝejo ne havas turon aŭ kampanilon, nur altan kupolon. La fenestrobildoj prezentas diversajn sanktulojn. La kupolaj fenestroj pretiĝis en 1984. Interne estas skulptaĵo el la 16-a jarcento. Estas menciindaj la mozaikoj, kiuj pretiĝis inter 1952-1956.

La preĝejo estas Monumento historia ekde 1989. Kermeso okazas la 15-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare
eta|maldekstra|260ra|Aerfoto pri la vota preĝejo

M
Mohacs
Mohács
Kishenji

**Mallojula Koteswara RAO** () (1954 - 24-a de novembro, 2011), pli fama per sia pseŭdonomo **Kishenji** (en telugua: కిషన్ జీ), estis proparolanto, gerilano kaj membro de la Komunisma Partio de Barato (Maoisma) aŭ KPB-Maoisma.

Kishenji naskiĝis en urbeto Peddapally, distrikto Karimnagar en Andhra Pradesh al gepatroj Venkataiah RAO kaj Madhurama RAO. Kiam li estis 15-jaraĝa, li partoprenis movadon pro la kreo de aparta federacia ŝtato Telangana en Barato. Dum la sekvaj jaroj, li subtenis naksalitan movadon. Dum liaj lastaj jaroj, li estis kaj gerilano kaj proparolanto por la partio.

## Inform-fontoj 
Kategorio:Komunismo
Kategorio:Maoismo
Kategorio:Soldatoj
István Nemes (juristo)

**NEMES István** (nemeŝ), Falka István estis hungara juristo naskita en Szövérd la 6-an de aŭgusto 1915 kaj mortinta en Kluĵo la 24-an de novembro 1984. 
## Kariero
István Nemes  diplomitiĝis en Universitato Ferdinand la 1-a kaj li doktoriĝis tie (1942). Li estis respondecredaktoro de Magyar Nép (1944), interna kunlaboranto de Világosság (1944-45), aktivisto de MNSZ (1947-48), profesoro en Universitato Bolyai (1948-49), poste advokato.

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon

 Nemes, I.
Ĝuanga lingvo

La **ĝuanga lingvo** (aŭ **ĝŭanga lingvo**) (话壮, *Vahcuengh*) estas makrolingvo. La **ĝuangaj lingvoj** estas la tajaj lingvoj parolataj en Ĉinujo (Guangŝjio) de ĝuanga popolo, kun 15,5 milionoj da parolantoj.

## Skribado 
eta|maldekstra|Libroj de ĝuanga lingvo
Ĝuanga lingvo estis skribita per "malnova ĝuanga skribo" nomata *Sawndip*. Ĝi estas bazita sur ĉina skribo sed uzis originalajn literojn por esprimi denaskan sonon, samkiel vjetnama "*chữ nôm*". La norma ĝuanga kaj bujia lingvo nun estas skribataj per latina alfabeto.

El la artikolo 1 de Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj en norda ĝuanga:
:Dosiero:Universal Declaration of Human Rights Zhuang Sawndip.png
* Latina transskribo (1982-literume): "Bouxboux ma daengz lajmbwn couh miz cwyouz, cinhyenz caeuq genzli bouxboux bingzdaengj. Gyoengq vunz miz lijsing caeuq liengzsim, wngdang daih gyoengq de lumj beixnuengx ityiengh."

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ĝuangoj
* Ĝuangoscienco
* Guangŝjio

Kategorio:Taja lingvaro
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Lingvoj de Ĉinio
Ortodoksa preĝejo Sankta Nikolao (Eger)

La **Ortodoksa preĝejo Sankta Nikolao** aŭ **Serba preĝejo** estas eklezia konstruaĵo en Hungario, en urbo Eger.

## Historio 
Serboj alvenis en la 17-a jarcento, kiuj uzis komence malnovan preĝejon. Oni konstruis novan preĝejon inter 1785-1799 laŭ permeso de Jozefo la 2-a. La ikonaro pretiĝis inter 1789-1791. Dum la sekvaj jarcentoj la serboj formigris aŭ la origina rito forgesiĝis, tial nuntempe la preĝejo estas nur muzeo. La preĝejo renoviĝis inter 1960-1979.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola sur montetopinto. Ĝi havas po unu turon kaj navon. Laŭ la kutimoj la interna parto estas ornamriĉa, precipe la ikonostazo estas impona.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
eta|maldekstra|260px|Ikonaro de la preĝejo

Eger
Sankta Nikolao
Eger
Seeberg BE

**Seeberg** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Wangen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 1374 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Seeberg situas en la Svisa Mezlando inter Burgdorf kaj Herzogenbuchsee. En nordo de la komunumo situas la lageto Burgäschisee. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Seeberg kun la setlejo Berg kun la preĝejo sur monteto supre de la vilaĝo, la vilaĝo Grasswil kun la setlejoj Niedergrasswil kaj Egge, Rägenhaule, Riedtwil kun la iama stacidomo ĉe la trajnlinio de Herzogenbuchsee al Burgdorf, Loch, Spiegelberg, Bittwil kaj Neuhus, kaj multnombraj izolitaj bienoj. La plej alta punkto kun alteco de 810 m s.m. estas la monteto *Lindenberg* en sudo de la komunumo. La sidejo de la komunuma administracio situas en Grasswil.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 15,75 km², de kiuj 34,0% estas kovritaj de arbaro, 58,9% servas por agrikulturo kaj 6,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Seeberg limas en nordo al Aeschi (SO), en nordoriento al Herzogenbuchsee, en oriento al Steinhof (SO), en orientsudoriento al Hermiswil, en sudoriento al Ochlenberg, en sudsudoriento al Oeschenbach, en sudo al Wynigen, en sudokcidento al Alchenstorf, en okcidento al Hellsau, kaj en nordokcidento al Heinrichswil-Winistorf (SO).

## Trafiko 
Tra la komunumo Seeberg pasas unuflanke la grava kantona ĉefvojo n-ro 1 de Zuriko al Berno, apud kiu situas la ĉefvilaĝo Seeberg, kaj la 240 tra Spiegelberg de Langenthal al Burgdorf BE. Per la buslinio de Herzogenbuchsee al Wynigen la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Seeberg datiĝas el la jaro 1264 kiel *Seberch*.
 La vilaĝo Grasswil estis menciita jam pli frue en 1070 kielo *Craolteswile*. Riedtwil menciiĝis unuan fojon en la jaro 1261 kiel *Rietwilere*. Dum mezepoko la vilaĝoj de la hodiaŭa komunumo Seeberg apartenis al la Grafoj de Kiburgo kaj formis parton de la malalta tribunalo Grasswil, kiu en la jaro 1395 fariĝis havaĵo kaj voktejo de la urbo Burgdorf. En la 19-a jarcento la kvin lokokomunumoj de Seeberg kuniĝis al la hodiaŭa politika komunumo Seeberg. La lokaj komunumoj pluekzistis kiel apartaj municipoj ĝis la komunumreformo de la jaro 1991.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Seeberg

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Seeberg

## Bildoj 

Dosiero:SeebergBE Reformierte Kirche 02.jpg|Preĝejo
Dosiero:SeebergBE Reformierte Kirche 12.jpg|La preĝejo de interne
Dosiero:2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 236.JPG|Pastra domo
Dosiero:2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 249.JPG|Faktrabdomo en Seeberg
Dosiero:SeebergBE Schulhaus 01.jpg|Lernejo de Seeberg
Dosiero:2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 208.JPG|Ligna grejnejo en Seeberg
Dosiero:2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 209.JPG|Kantona ĉefvojo n-ro 1 en Seeberg
Cerchezu

**Cerchezu** [ĉerkezu] estas vilaĝo en la distrikto Constanța, Dobruĝo, Rumanio. Al ĝi apartenas adiministre la komunumoj: Căscioarele, Măgura kaj Viroaga. Ĝia turka nomo estas ''Çerkezköy, aludante je la tie setliĝintaj ĉerkesoj.

## Situo 
La vilaĝo situas en la sudorienta Rumanio, 66 km sudokcidente de Konstanco, 10 km okcidente de la plej proksima urbo Negru Vodă.

Kategorio:Komunumoj en distrikto Constanța
Juejang

**Juejang,** ĉine **岳阳**/**岳陽** estas prefektujnivela milionurbo en provinco Hunano en Ĉina Popola Respubliko. La prefektejo administras ankaŭ la proksimajn diversajn distriktojn kaj urbojn.

## Geografio 
Juejang etendiĝas en meza parto de la lando sur ebenaĵo, laŭ lago Dongting.

## Historio 
Juejang estis loĝata jam dum la Tri Regnoj en 210. Laŭ alia informo jam antaŭ Kristo la urbo havis defendajn murojn.

## Klimato 
En Juejang jare pluvas po 1326 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter aprilo-aŭgusto. Inter junio-aŭgusto la temperaturo atingas 30&nbsp;°C. Dum vintro ne estas frosto.

## Trafiko 
Juejang troviĝas laŭ fervojo Ĉangŝa-Vuhano.

## Vidindaĵoj 
* turo (岳阳楼)
* lago Dongting

## Ĝemelurboj 
*  Numazu, Japanio 1985
*  Titusville, Usono 1988
*  Castlegar, Kanado 1992
*  Stara Zagora, Bulgario 1992
*  Cockburn, Aŭstralio 1998
*  Kupertino, Usono 2005
*  Salinas (Kalifornio), Usono 2010

## Fontoj 
* Angla kaj ĉina Vikipedioj

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Spodiopogon

***Spodiopogon*** estas palearkta genro de Panicoideae kun ĉirkaŭ 55 specioj. La nomo signifas griza barbo (grizaj haroj staras ĉirkaŭ la spiketoj).

## Priskribo 
Ili estas staŭdaj. Ili havas paniklojn kun  verticilataj branĉetoj.

## Specioj 
Kategorio:Panicoideoj
Preĝejo Sankta Antonio (Eger)

**Minoritana preĝejo de Sankta Antonio de Padovo** estas romkatolika preĝejo (kaj ankaŭ monaĥejo) en Hungario, en urbo Eger, laŭ la ĉefplaco.

## Historio 
Franciskanoj alvenis jam en la 13-a jarcento, ili servis en tiu loko. Inter 1596-1687 dominado de turkoj okazis kaj tiu preĝejo iĝis moskeo. Post la turkoj minoritanoj alvenis, kiuj reokupis la preĝejon, sed ĝi pro inundo detruiĝis en 1712. La minoritanoj konstruis pli novan kirkon, sed denove okazis inundoj. La pli nova preĝejo konstruiĝis en 1758 en loko iom for de la detruita preĝejo, kiu pretiĝis en 1767. La freskoj pretiĝis inter 1769–1770, post unu jaro la ĉefaltara bildo pretiĝis. Malgrandaj konstruadoj okazis ĝis 1792. En 1823 incendio okazis en la monaĥejo kaj en 1827 en la preĝejo. En 1925 tertremo okazis.

## Konstruaĵo 
La kirko havas unu navon kaj 2 turojn. Ekstere skulptaĵo estas videbla pri "Sankta Antonio de Padovo" kun lilio de 1771. La sakristio estas kvadrato. La ĉefaltaro prezentas Dipatrinon kaj Jesuon. La flankaj altaroj estas dediĉitaj al Sankta Floriano, Sankta Jozefo, Sankta Anna, Johano Nepomuko, Virgulino kaj Sankta Kruco. Alajos Kiss pentris la bildon pri flanka altaro Sankta Kruco en 1884.

La konstruaĵo estas Monumento historia. En la monaĥejo lernejo-kolegio funkcias. Ĉiutage okazas solena melodia sonorado je la 11, 15 kaj 18 horoj. Kermeso okazas en la 13-an de junio.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
eta|260ra|maldekstra|Interna parto de la preĝejo

Eger
Sankta Antonio (Eger)
Sankta Antonio (Eger)
Eger
Topalu

**Topalu** estas vilaĝo en distrikto Constanța, Dobruĝo, Rumanio. Ĝia malnova turka nomo estas Topal, signifanta "lama". Al ĝi apartenas administre la komunumo Capidava.

## Situo 
La komunumo situas en sudorienta parto de Rumanio, 80 km nordokcidente de Konstanco, 27 km sude de la plej proksima urbo Hârşova. La vilaĝo situas sur bordo de Danubo-branĉo, nomata Malnova Danubo aŭ Ostrov-branĉo, kontraŭe al la plej granda insulo de la lando, Ialomiţa-marĉo.

## Historio 
Sur la areo de la vilaĝo Capidava videblas la ruinoj de la romia fortikaĵo kaj komunumo de Calidava aŭ Calidaua. La fortikaĵo estis konstruita apud la vojo de Axiopolis (hodiaŭ Cernavodă) kaj Carsium (hodiaŭ Hârșova).

Kategorio:Komunumoj en distrikto Constanța
Kantono Poligny

La **kantono Poligny** (france *canton de Poligny*) estas franca kantono, kiu situas en la departemento Jura kaj en la regiono Franĉ-Konteo. Ĝi estas unu el la 19 kantonoj de la arondismento de Lons-le-Saunier. Ĝia ĉefurbo estas Poligny (Jura).

## Komunumoj 
**La kantono Poligny** ekde 2015 enhavas 42 komunumojn. El ili 10 apartenas al la arondismento Dole kaj 32 al la arondismento Lons-le-Saunier:

# Baume-les-Messieurs
# Besain (arondismento Dole)
# Blois-sur-Seille
# Blye
# Bonnefontaine
# Briod
# Buvilly (arondismento Dole)
# Chamole (arondismento Dole)
# Château-Chalon
# Châtillon
# Chaussenans (arondismento Dole)
# Conliège
# Domblans
# Fay-en-Montagne (arondismento Dole)
# Le Fied (arondismento Dole)
# Frontenay
# Hauteroche
# Ladoye-sur-Seille
# Lavigny
# Le Louverot
# La Marre
# Menétru-le-Vignoble
# Molain (arondismento Dole)
# Montaigu
# Montain
# Nevy-sur-Seille
# Nogna
# Pannessières
# Perrigny (ne konfuzu kun Périgny)
# Picarreau (arondismento Dole)
# Le Pin
# Plainoiseau
# Poids-de-Fiole
# Poligny (arondismento Dole)
# Publy
# Revigny
# Saint-Maur
# Vaux-sur-Poligny (arondismento Dole)
# Verges
# Le Vernois
# Vevy
# Voiteur

Kategorio:Poligny (Jura)
Poligny
Kopta Katolika Eklezio

La **Kopta katolika eklezio** estas unu el la Orientaj katolikaj eklezioj. Origine, la vorto **kopto** (greke: αιγυπτος *"Aigyptos"* egipto) signifis loĝanton de Egiptio, sed nun tempe ĝi signifas specife *egiptan kristanon*. La termino **katolika** (greke: καθολικός *"katholikos"*) signifas "universalan" aŭ "ĝeneralan", kaj estas ekvivalenta al καθόλου (*"katholou"*), kuntiriĝo de la frazo κατὰ ὅλου (*"kata holou"*), "laŭ la tutaĵo".

La estro de la Kopta katolika eklezio nomiĝas *Kopta katolika patriarko de Aleksandrio*. Ekde la 30-a de marto 2006, tiu posteno estas plenumita de la patriarko *Antonio Nagib*, kies oficejo estas en Kairo.

La titolo de "patriarko de Aleksandrio" estas ankaŭ uzata de estroj de tri aliaj eklezioj.

## Historio 
La *eklezio de Aleksandrio* ekzistas de apostolaj pratempoj. Ĝi disapartiĝis en du branĉojn post la koncilio de Kalcedono de 451, la plimulto aliĝis al la *ne-kalcedonaj eklezioj* (ekz. la Kopta ortodoksa eklezio), kaj la malplimulto al la *kalcedonaj eklezioj* (ekz. la Grek-ortodoksa eklezio de Aleksandrio), kiuj sekvis la doktrinon de la iama koncilio.

### Kontaktoj kaj misiaj agadoj de la eklezio de Romo 
La kontaktoj de la Romkatolika eklezio kun la Kopta eklezio debutis ekde la 13-a jarcento.

Formala unio estis establita, per la subskribo de la dokumento *Cantate Domino*, de kopta delegacio dum la koncilio de Florenco, la 4-an de februaro 1442. Tiu akto estis sen rezulto, ĉar ĝi ne estis akceptita en Egiptio.

### Elekto de la kopta katolika patriarkato 
Post diversaj epizodoj, la papo (de Romo), Leono la 13-a, kreis en 1895 la patriarkaton de Aleksandrio por la katolikaj koptoj.

## Organizaĵo 
La Eklezio estas dividita laŭ sep diocezoj, nomitaj eparkioj. La jena listo respondas al la ordo de la pontifika jarlibro publikita en 2008:

* Eparkio de Kairo kaj de Aleksandrio (patriarka diocezo)
* Eparkio de Beni Suef kaj Miniah
* Eparkio de Asjut
* Eparkio de Saŭhaĝ
* Eparkio de Luksoro
* Eparkio de Ismailija kaj de Port Said
* Eparkio de Gizo

## Koptaj servoj pri formado kaj sano 
Por la surloka formado de sia klerikaro, la Eklezio posedas la koptan katolikan seminarion *Sankta Leono la Granda*, en Maadi apud Kairo, kaj la orientan franciskanan seminarion *Sankta Cirilo de Gizo*. Estas ankaŭ tri virinaj religiaj kongregacioj. La Eklezio zorgas pri hospitalo en Asjut, kelkaj medicinaj dispensarioj kaj diversaj orfejoj.

## Rilatoj kun aliaj eklezioj 
La Kopta katolika eklezio estas membro de la *Mezorienta konsilio de eklezioj*, kiu estas regiona branĉo de la Monda konsilio de eklezioj.

## Vidu ankaŭ 
* Katolika Grek-Melkita eklezio
* Grek-Ortodoksa Eklezio de Aleksandrio
* Maronita eklezio
* Romkatolika eklezio

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ()
* Paroĥo Nia Dipatrino* en Parizo () kaj () inter aliaj, artikolo pri "Egipta Hazardludo" (france), ankaŭ "Intervjuo de Antonio Nagib" (arabe)
* CNEWA - Kopta Katolika Eklezio  ()

## Referencoj 
Kategorio:Orientaj katolikaj eklezioj
Kategorio:Katolikismo en Afriko
Kategorio:Katolikismo en Egiptio
Egiptio
Kategorio:Kopta Eklezio
Kategorio:Kristanismo en Egiptio
János Nemes (instruisto)

**NEMES János** (nemeŝ) estis hungara lernolibroverkisto. Li estis naskita en Nagyenyed la 17-an de aprilo 1914 kaj mortinta en Aiud la 7-an de decembro 1972. 
## Kariero
János Nemes akiris porinstristan diplomon en Kolegio Bethlen, de 938 li estis modelinstruisto en la praktikanta bazlerno de la instituto, de 1949 instruisto pri violono, vicdirektoro. Li kololektis kvazaŭ 200 poplokantoj kaj lernukantojn.
## Verkoj
*Betűerdő, kunulaŭtoro, Vezérkönyv
*A nevelő tanítása (Nagyenyed 1941).

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Nemes, J.
Nemes, J.
3805 Goldreich

'*3805 *Goldreich''''' estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astrofizikisto Peter Goldreich.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
3810 Aoraki

'*3810 *Aoraki''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la novzelandaj geastronomoj Pamela M. Kilmartin kaj Alan C. Gilmore elde la Universitata Observatorio de Monto John de Lake Tekapo en Suda Insulo (Nov-Zelando).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la monto Aoraki / Monto Cook, plej alta monto de Nov-Zelando.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Pamela M. Kilmartin
Kategorio:Malkovrita de Alan C. Gilmore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
3809 Amici

'*3809 *Amici''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala astronomo, matematikisto kaj optikisto Giovanni Battista Amici (1786–1863).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio San Vittore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
3811 Karma

'*3811 *Karma''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomino Liisi Oterma elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la finnan matematikiston kaj  Birger Karma (1899–1943).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Liisi Oterma
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1953
Ilona Vén

**VÉN Ilona** (ve:n), edzino de NEMES Zoltán (nemeŝ) estis hungara dialektesploristino naskita en Volal la 25-an de decembro 1895 kaj mortinta en Turia la 10-an de januaro 1983. 

## Kariero
Nemes Zoltánné Vén Ilona akiris diplomon de instruisto en Sepsiszentgyörgy, poste ŝi instruis en Aita Seacă, Breaza (Mureş) kaj Turia. 

## Libro
*Torjai szójegyzék (Sepsiszentgyörgy, Megyei Múzeum, 1974)  

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj lingvistoj
László Nemess

**NEMESS László**, familinomo Nemes, plumnomoj Hajós, Vásárhelyi, Somos László, estis hungara verkisto, Li estis naskita en Marosvásárhely la 24-an de aprilo 1944 kaj mortinta en Târgu Mureș la 27-an de aprilo 2000. 
## Kariero
Nemess László diplomitiĝis en Constanța en Marnaviga Altlernejo (1967). Li servis kvin jarojn kiel profesia maristoficiro. 
## Verkoj
*Hosszú út (regény, Kv. 1973); 
*Szilvesztert ajándékba (elbeszélések, Kv. 1976); 
*Szarkalábakon jön a hajnal (novellák, Kv. 1979); 
*Ködoszlás (novellák, 1982); 
*A nyár utolsó éjszakája (regény, 1986); 
*Józsua (regény, 1989); 
*Fehér könyvnek, kunulaŭtoro (Bp. 1991)
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Nemess, L.
Alajos Makár

**MAKÁR Alajos** estis hungara pentristo naskita en Carei la 18-an de novembro 1927 kaj mortinta en Kluĵo la 24-an de januaro 1989. 
## Kariero
Makár Alajos en inter 1949-50 en Arta Altlernejo Nicolae Grigorescu de Bukareŝto; inter 1950-55 en Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo.  
## Fontoj
*Artportal.hu  

 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Hellsau

**Hellsau** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Burgdorf kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 193 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Hellsau situas en la Svisa Mezlando inter Herzogenbuchsee kaj Burgdorf, oriente de la flotebenaĵo de la rivero Emme. La relative malgranda komunumo konsistas el la tri setlejoj Freienhof, Hellsau kaj Mösli, kiuj viciĝas laŭlonge de la kantona ĉefvojo n-ro 1. La nordan limon de la komunumo formas la rojo *Chrümelbach*, kiu alfluas al Oesch. La plej alta punkto situas en sudo sur la deklivo de Grossholz sur alteco de 571 m s.m. La komunumoj Alchenstorf, Hellsau, Höchstetten, Koppigen kaj Willadingen formas la komunumasocion Koppigen.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,48&nbsp;km², de kiuj 23,6% estas kovritaj de arbaro, 70,2% servas por agrikulturo kaj 6,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Hellsau limas en nordo al Heinrichswil-Winistorf (SO), en oriento al Seeberg, en sudo al Alchenstorf, kaj en okcidento al Höchstetten.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 1 de Berno al Zuriko, laŭ kiu viciĝas tri setlejoj de la komunumo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en Kirchberg den distanco de proksimume 7 kilometroj sudokcidente. La unika konekto al la publika transportreto estas la nokta buso nr-o M12 de Bero al Langenthal respektive Wangen ĉe Aro dum la noktoj de vendredo al sabato respektive sabato al dimanĉo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Hellsau datiĝas el la jaro 1275 kiel *Hellesowe*. Apud la bieno de la familio Äbi estis trovita frumezepoka tombokampo, kie verŝajne situis la en 1275 kaj 1353 menciita kaj post la reformacio malkonstruita preĝejo. Ĝis la Helveta Revolucio Hellsau apartenis al la tribunala distrikto Koppigen, kies historian sorton ĝi dividis. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 Hellsau apartenis al la distrikto Wangen. Ek de 1803 ĝi estis komunumo de la distrikto Burgdorf, kiu en la jaro 2010 plej parte estis integrita al la administra distrikto Emme-Valo. Ek de 1820 la komunumo kune kun la najbara komunumo Höchstetten funkciigas la bazan lernejon Moos.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Hellsau

## Bildoj 

Dosiero:2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 274.JPG|La setlejo Freienhof kun la samnoma gastejo
Dosiero:2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 277.JPG|Loĝdomo en la setlejo Freienhof
Dosiero:2011-11-30-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 259.JPG|Bonveniga tabulo
Persona nomo

**Persona nomo** aŭ **personnomo** estas la - plej ofte de la gepatroj - elektita nomo, nomata ankaŭ **donita nomo**, **antaŭnomo** (se ĝi antaŭas la familian nomon), en kristana kulturo ankaŭ **baptonomo**. Ĝi formas kun familia nomo (en kelkaj kulturoj kaj landoj kun patronomo aŭ patrinonomo) plenan individuan nomon aŭ plenan nomon.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la plej oftaj personnomoj (Islando)
* Personaj nomoj en Esperanto
* Ruslingvaj personaj nomoj
Molista

**Molista** (greke: Μόλιστα) estas vilaĝo kiu situas en la Ioannina Prefektujo, Epiro, Grekio. Ĝi troviĝas sur la deklivoj de monto Smolikas kaj estas proksime ĉe la urbo Konico. Ĝia loĝantaro la jaro 2001 estis 67 loĝantoj. La nacia vojo GR-20 (Ioannina - Konitsa - Kozani), estas malnova vojo proksimume 5 km okcidente de la vilaĝo . La vilaĝo estis ankaŭ nomata Mesaria (greke:Μεσσαριά), kvankam malofte konata tiel pasintempe. La vilaĝo estas senpopola dum la vintraj monatoj, tamen la loĝantaro dum la somero imprese altiĝas.

## Loĝantaro 
Kategorio:Vilaĝoj de Grekio
Sébastien Roch

***Sébastien Roch*** estas romano de la franca verkisto Octave Mirbeau, eldonita en 1890, sen sukceso: la temo tabua de la krimoj klerikaj kaj de la seksperfortado de adoleskantoj fare de pastroj estis tiam tro skandala, tiel ke, en la franca gazetaro, estis vera konspiro por silento.eta|maldekstra|200ra|Ilustraĵo de H.-G. Ibels, 1906

## Historio 
La rakonto situantas en la religian lernejon Francisko Ksavjero, de Vannes (Bretonio), kie la romanisto pasis kvar jarojn de “infero” kaj de kie estis forpelita, je siaj dekkvin jaroj, en situacio pli ol suspektinda.

Sana kaj fortika knabo en kies korpo bolas plene la liberaj fortoj de la naturo kaj en kies virga inteligenteco ne eniris malico, la junulo Sébastien alvenas en la lernejon je siaj dekunu jaroj. Kiam li eliros, kvar jarojn poste, forpelita hontinde, ĉio estos mortita en li.

Mirbeau rakontas kun emocio ĉi tiun "murdon de animo de knabo" fare de perforta jezuito, la diabla Pastro de Kern, kaj oni analizas la mortigajn konsekvencojn de la seksperfortado sur la junulo, kiu estis havinta artajn eblojn, definitive detruitaj. Dum la milito de 1870, Sébastien diras "Mi ne mortigos", kaj li mortas en absurdaj kondiĉoj: la armeo finas la laboron de detruo komencita de la katolika eklezio.

## Komentoj 
La anarkiisto kaj ribelema Octave Mirbeau denuncas la premon de la familio kaj de la eklezio. Tio, kion oni nomas "eduko", fakte, estas seksperfortado de la animo de la junuloj. Sébastien Roch ne estas romano de formado (*Bildungsroman*), sed romano de la deformado aŭ kontraŭformado.

## Eksteraj ligiloj 
* Octave Mirbeau, *Sébastien Roch* (en la franca).
* Pierre Michel, Antauparolo (en la franca).

Kategorio:Literaturo de Francio
Kategorio:Kontraŭkatolikismo
Kategorio:Libroj de Octave Mirbeau
Natalia Cigliuti

**Natalia Cigliuti** (naskiĝis la 6-an de septembro, 1978 en Novjorko, Usono) estas usona aktorino, plej konata pro ŝia rolo kiel Lindsay Warner en *Saved by the Bell: The New Class* kaj kiel Anita Santos Warner en la sapopero *All My Children*.

## Kariero
Ŝi komencis sian karieron en la aĝo de 14 post kiam loka talentagentejo malkovris ŝin ĉe modprezentado. En la aĝo de 15, ŝi akiris sian unuan serion, ludante rolon de Lindsay Warner en *Saved by the Bell: The New Class*. Tio helpis ŝin al plia televida laboro, inkluzive de ĉefrolon en *Pacific Palisades*, *Beverly Hills, 90210*, *Odd Man Out*, *The Random Years* kaj multaj gastaperoj en programoj kiel *CSI: Crime Scene Investigation*.

Cigliuti ekludis en *All My Children* en februaro 2004, ludante la rolon de Anita Santos. Ŝi forlasis la serion en marto de 2006 kaj ekludis en alia serio kiel *Raising the Bar*. 

## Persona vivo
Cigliuti vivas en Novjorko, Rod-Insulo kaj Kalifornio. Ŝi parolas flue la hispanan.

La 24-an de julio 2004, Cigliuti geedziĝis kun Rob Rizzo. Ilia unua infano, filo nomita Kaden Robert Rizzo, estis naskita la 2-an de julio 2005. 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Socia sciencisto

**Socia sciencisto** estas specialisto aŭ sciencisto pri socia scienco.

Sociaj sciencoj estas sciencoj, kiuj pritraktas la homajn aspektojn de la mondo, kiuj ne estas studataj de la naturaj sciencoj. Sociaj sciencoj temas pri materiaj kaj spiritaj manifestaĵoj de socioj, distingiĝante de artoj per siaj sciencaj metodoj.

Sociaj sciencoj ĝenerale, estas rigardataj kiel la sociologio, la antropologio, la socia psikologio, la ekonomiko, la politika scienco, kaj (laŭ iuj) la lingvistiko.

## Vidu ankaŭ 
* sociologo
3813 Fortov

'*3813 *Fortov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la soveta fizikisto kaj akademiano Vladimir Evgenjeviĉ Fortov (cirile: *Владимир Евгеньевич Фортов'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1970
Róza Déryné Széppataki

**Róza DÉRYNÉ SZÉPPATAKI** [dErinE sEpataki] estis la unua elstara hungara operkantisto, subreto kaj aktoro.
eta|300ra|Déryné en 1834
Róza Déryné Széppataki naskiĝis la  1793, Jászberény - mortis la  1872, Miskolc.

## Nomo 
Ŝi naskiĝis, kiel **Schenbach Rozália**. Kiel hungara aktoro, ŝi uzis la nomon Széppataki Róza. Ŝia edzo estis Déry István (esperante Stefano Déry), tial ŝi prenis ankaŭ la edzan nomon. Laŭ la hungara ortografio tiam post la edza nomo aldoniĝas gramatikaĵo "né" (ŝia nomo povas esti ankaŭ Déry Istvánné). Ĉiuj formoj estas ĝustaj.

## Vivo 
La gepatroj sendis ŝin al Pest (urbo) por lerni la germanan lingvon, sed Róza jam en la lernejo interesiĝis pri la aktorado, eĉ ŝi debutis en lerneja prezentaĵo. En 1810 ŝi jam ludis en teatro, kiam ŝi ludis en Hamleto damon. En 1813 ŝi edziniĝis, sed tio ne sukcesis, ili vivis aparte. Poste ŝi rolis en Eger kaj Miskolc, poste ŝi sukcese ludis en Transilvanio. Laŭ la tiamaj eblecoj la aktoroj kaj kantistoj migradis. Ankaŭ Róza agis simile kaj ŝi rolis preskaŭ en ĉiuj tiamaj hungaraj urboj. Ŝi adiaŭis de la kantado en 1847, tamen en 1868 lastfoje ŝi kantis.

## Verkaro 
Róza ankaŭ tradukis hungaren diversajn teatraĵojn.

## Memoraĵoj 
* Déryné filmo en 1951
* teatro nomumita pri Déryné
* kulturcentro Déryné en Jászberény
* skulptaĵo

Dosiero:Miskolc DeryneHouse 01.jpg|Loĝdomo de familio Déry en Diósgyőr
Dosiero:Miskolc DeryneHouse 03.jpg|Loĝdomo de Déryné en Miskolc
Dosiero:Déryné szobor Budapest Horváth kert 001.jpg|Skulptaĵo pri Déryné en Budapeŝto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj subretoj
Ray Kurzweil

200ra|eta|dekstra|Ray Kurzweil
**Raymond "Ray" Kurzweil** (elp. Kerzŭejl /ˈkɜrzŭaɪl/; naskiĝis la 12-an de februaro 1948) estas usona verkisto, inventisto kaj futuristo. Li estas engaĝita en fakoj kiaj optika signorekono (optika tekstrekono), tekst-al-parola sintezo, parolrekona teknologio, kaj elektronikaj klavarinstrumentoj. Li estas la verkinto de pluraj libroj pri sano, artefarita intelekto (AI), transhumanismo, teknologia singulareco, kaj futurismo.

En junio 2005, Kurzweil prezentis sian novan inventaĵon nome la Nacifederacia Leganto por Blinduloj de Kurzweil" (NLBK) - poŝ-granda aparato konsistanta el cifereca fotilo kaj komputilo. Kiel ĉe la Legomaŝino Kurzweil de preskaŭ 30 jaroj antaŭe, la Leganto por Blinduloj de Kurzweil estis dizajnita por helpi blindulojn per voĉlegado de skriba teksto. La pli nova maŝino estas portebla kaj skanas tekston pere de fotoj de cifereca fotilo, dum la pli aĝa maŝino estas granda kaj skanas tekston tra flatsurfaca skanilo.

Kurzweil faris filmon titolitan La Singulareco estas proksima: Vera historio pri la estonteco surbaze, parte, sur sia libro de 2005 nomita La Singulareco estas proksima (The Singularity Is Near). En la filmo, parte fikcia, parte nefikcia, li intervjuas 20 grandajn pensulojn kiaj Marvin Minsky, kaj plie ekzistas B-linia rakonta historio kiu ilustras kelkajn el la ideoj, kie komputila avataro (Ramona) savas la mondon de mem-reproduktantaj mikroskopaj robotoj.

Aldone al la filmo de Kurzweil, sendependa, film-longa dokumentario produktiĝis pri Kurzweil, lia vivo, kaj liaj ideoj nomita Transcendenta Homo (*Transcendent Man*). Produktoroj Barry Ptolemy kaj Felicia Ptolemy sekvis Kurzweil, dokumentante lian tutmondan prelegan turneon. Premierite en 2009 ĉe la Tribeca Kinfestivalo, *Transcendenta Homo* dokumentas la serĉadon de Kurzweil por riveli la finfinan sorton de la homaro kaj esploras multajn el la ideoj trovitaj en lia laŭ New York Times plejvendita libro, nomata La Singulareco estas proksima, inkluzive de lia koncepto de eksponenta kreskado, radikala vivoplilongigado, kaj kiel ni transcendos nian biologion. La Ptolemy-oj dokumentis la esprimitan celon de Kurzweil por alporti reen sian forpasintan patron uzante AI. La filmo ankaŭ reflektas kritikistojn kiuj argumentas kontraŭ la prognozoj de Kurzweil. En 2010, sendependa dokumenta filmo nomita *Plug & Pray* (*konektu kaj preĝu* nome vortoludo kun *plug & Play* signife *konektu kaj ludu*) premieris ĉe la *Seattle International Film Festival* (Siatela Internacia Kinfestivalo), en kiu Kurzweil kaj unu el liaj plej gravaj kritikistoj, Joseph Weizenbaum, diskutas pri la avantaĝoj de eterna vivo.

Estante intervjuita en februaro 2009 de magazino Rolling Stone, Kurzweil esprimis deziron konstrui genetikan kopion de sia forpasinta patro, Fredric Kurzweil, el DNA ene de lia tombo. Tia granda celo estus atingita per deplojado de diversaj nanorobotoj por sendi nombron de DNA-eroj reen de la tombo, konstruante klonon de Fredric kaj prenante memorojn kaj rememorojn - de la menso de Ray - pri lia patro.

Kategorio:Futurologio
3812 Lidaksum

'*3812 *Lidaksum''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la honkonga industriestro Li Dak Sum (ĉine: 李达三), meceno por eduko kaj astronomio en Ĉinio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Purpura Monto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1965
Róza Laborfalvi

**Róza LABORFALVI** estis elstara hungara aktorino.
eta|300ra|Róza Laborfalvi en 1848

## Nomo 
Ŝi naskiĝis, kiel **Laborfalvi Benke Judit**. Kiel hungara aktoro, ŝi uzis la pli mallongan nomon Laborfalvi Róza (laŭ hungara formo). Ŝia edzo estis Mór Jókai, tial foje estas legebla Jókainé aŭ pli longe Jókai Mórné. Laŭ la hungara ortografio post la edza nomo aldoniĝas gramatikaĵo "né".

## Vivo 
Ŝi naskiĝis en Miskolc, la 8-an de aprilo 1817, ŝi mortis en Budapeŝto, la 20-an de novembro 1886. Ambaŭ gepatroj estis aktoroj, evidentiĝis, ke ankaŭ Róza estos aktorino. Ŝi debutis en Buda en 1833. En 1837 ŝi jam ludis en Nacia Teatro (Budapeŝto) precipe en dramoj.

Dum la revolucio la 15-an de marto 1848 ŝi konatiĝis kun Mór Jókai, kiu estis pli juna 8 jarojn. Jam en la sama jaro ili geedziĝis, kiu kaŭzis grandan skandalon, ĉar ŝi jam havis 12 aĝan filinon. Eĉ Sándor Petőfi kritikis tiun agon.

Spite tion, ŝi estis tre ŝatata kaj talenta aktorino. En 1857 ŝi faris la inaŭguron en Nacia Teatro (Miskolc). Ĝis 1859 ŝi daŭre aktoradis, tamen poste en Miskolc okazis la oficiala adiaŭo en 1883.

## Menciindaj roloj 
* Gertrudis en macia tragedio Banuso Bánk
* Volumina en Ŝekspiro: *Coriolanus*
* Stuart Mária de Schiller
* Lady Macbeth en Ŝekspiro: *Macbeth*
* Goneril en Ŝekspiro: *Reĝo Lear*

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Franciskana preĝejo Sankta Anna (Esztergom)

**Franciskana preĝejo de Sankta Anna** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Esztergom.

## Historio 
Franciskanoj konstruis preĝejon kaj monaĥejon jam en 1224 tuj apud la nuna preĝejo. Ĝi estis la unua franciskana preĝejo en Hungario. La tataroj detruis ilin en 1242, sed post 6 jaroj ili rekonstruiĝis. En 1544 la turkoj detruis ilin. En 1686 la franciskanoj revenis kaj renovigis la ruinojn. La finkonstruo okazis tamen en 1755. En 1838 inundo okazis, kiu nuligis la freskojn (la pli novaj freskoj pretiĝis en 1857. En 1880 la monaĥejo pligrandiĝis kaj en 1931 ĝi havis 3 etaĝojn. En 1886 nova turo konstruiĝis. En 1914 kaj 1990 la preĝejo renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas turon super la sanktejo laŭ kutimo de franciskanoj. La konstruaĵo kontaktiĝas kun la monaĥejo. Ekstere skulptaĵoj pri 3 sanktuloj estas videblaj. La interna meblaro estas baroko.

La preĝejo estas Monumento historia. Kermeso okazas en dimanĉo post la 26-an de julio. En la kirko kuŝas tombo de episkopo István Zadravecz.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare
* hungare kun fotoj 

Esztergom
Kategorio:Franciskanaj preĝejoj en Hungario
Sankta Anna
Esztergom
Kategorio:Esztergom
Vuĥu

**Vuĥu** () estas prefektujnivela milionurbo, havenurbo kaj universitata urbo en provinco Anhujo Ĉina Popola Respubliko. La loknomo signifas: "magra lago". La prefektejo administras ankaŭ la proksimajn distriktojn.
eta|maldekstre|Nokta panoramo de Vuĥu

## Geografio 
Vuĥu etendiĝas sur ebenaĵo laŭ Jangzio en orienta parto de la lando. Nankino troviĝas 90 km.

## Historio 
Vuĥu estas loĝata jam en -770. Ĝi iĝis strategie grava urbo dum la Tri Regnoj. En tiu tempo ĝi estis konata kiel Jiuzi (Chiu-tzu, 鳩茲). Longe la urbo estis fama pri produktado de glavoj. Sub la Ming-dinastio la urbo evoluis, kiel grava komerca centro kaj enlanda haveno, kaj poste, kiel centro de la rizokomerco. La katolika katedralo de Sankta Jozefo konstruiĝis por la eŭropanoj, ja la britoj akiris parton de la urbo por komercadi. Inter 1937-1945 la japanoj havis la urbon.

## Ekonomio 
Vuĥu industrie evoluis post la 2-a mondmilito. Pli frue oni okupiĝis pri komercado de rizoj, silkoj, kotonoj, teoj, tritikoj kaj ovoj, nuntempe ankaŭ pri teksaĵoj, ŝipokonstruadoj kaj paperofaradoj.

## Klimato 
Vuĥu havas humidan subtropikan klimaton kun kvar apartaj sezonoj. La ĉiujara averaĝtemperaturo estas 16 °C. Jare pluvas po 1000 mm. La vintroj ĉi tie estas malvarmaj, foje kun neĝo. La someroj estas varmaj kaj humidaj kun [temperaturo 37 °C.

## Trafiko 
Vuĥu havas gravan stacidomon kaj riveran havenon.

## Vidindaĵoj 
* Spegulo-Lago (镜湖)）
* parko (滨江公园）
* stadiono（奥林匹克体育场）
* ponto kun 229 metrojn altaj pilonoj

## Ĝemelurboj 
*  Koĉi, Japanio
*  Pavia, Italio
*  Torrejón de Ardoz, Hispanio

## Fontoj 
* Angla Vikipedio

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Havenurboj
Preĝejo Sankta Anna (Esztergom)

**Preĝejo de Sankta Anna** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Esztergom. Por ne miskompreni de alia preĝejo, ĝi nomiĝas ankaŭ **rondopreĝejo** laŭ la formo.

## Historio 
En 1820 oni planis imponan paroĥan preĝejon en la sudan parton de la urbo. Post longa konstruado la preĝejo ekfunkciis jam en la 20-a jarcento. En 1997 la preĝejo renoviĝis. En 2008 tute nova paroĥo konstruiĝis.

## Konstruaĵo 
La preĝejo iomete imitas Pantheon-on. Ĝi havas grandan kupolon kaj 2 turojn. Ĉe la enirejo 2 skulptaĵoj pri anĝeloj estas videblaj. János Mihály Hesz pentradis la ĉefaltaron. Apud la konstruaĵo skulptaĵo pri Sankta Vendelo troviĝas.

La preĝejo estas Monumento historia. Kermeso okazas en dimanĉo post la 26-an de julio.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare
* hungare kun fotoj 
eta|190ra|maldekstra|Aerfoto pri la rondopreĝejo
maldekstra|eta|Aerfoto pri la rondopreĝejo

Esztergom
Sankta Anna
Gyula Némethy

**NÉMETHY Gyula** estis hungara romkatolika eklezia verkisto, arthistoriisto naskita en Pusztamargitta la 22-an de aprilo 1867 kaj mortinta en Oradea la 19-an de decembro 1951. 

## Kariero
Némethy Gyula doktoriĝis pri teologio en Vieno (1892). Li estis profesoro de Instituto de Porpastra Edukejo de Nagyvárad, pli poste ĝia rektoro rektora (1894-1948), preleginto de arthistorio en la Jurakademio de 1899. 

## Studoj
*Miseruha (Bp. 1901), A szentkehely (Bp. 1904), Az öltözet jelentősége a szobrászatban (Nv. 1911), Az ősember a paleontológia világában (Bp. 1912)  

## Volumoj
*Karácsonyi János, a történetíró (Nv. 1929); 
A nagyváradi római katolikus székesegyház (Nv. 1942). 

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj arthistoriistoj
Kategorio:Hungaraj arthistoriistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj pastroj