open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Raoul Follereau

**Raoul FOLLEREAU**, (elp. raUl folerO ; naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1903 en Nevers kaj mortis la 6-an de decembro 1977 en Parizo) estas franca verkisto kaj ĵurnalisto.

Li estas la kreinto de la monda tago pri la lukto kontraŭ la lepro kaj fondinto de la Fondumo Raoul-Follereau kiu luktas kontraŭ la lepro kaj la malriĉeco kaj celis akceli la aliron al edukado.

## Vivkuro 
Li diplomiĝis en filozofio kaj en juro en la universitato Sorbono.

Raoul Follereau fondas en oktobro 1929 la "Ligon de la latina unio" (ne konfondenda kun la foje alilingve konata Union Latine kiu povas esti ĉu la Latinida Unuiĝo aŭ la latinida valuta unio). La celo de la "Ligo de la latina unio" estis "unuigi kaj federacii la latinidajn elitojn por la defendo kaj la gloro de ilia civilizo". En 1938, la Ligo ŝanĝas ĝian celon al la "defendo de la kristana civilizo kontraŭ ĉiuj paganismoj kaj ĉiuj barbarecoj". Unue precipe kulture, la Ligo poste politikiĝis en kunteksto de polarizado de la socio kaj de malstabiliĝo de la internaciaj rilatoj.

Raoul Follereau donis ĉe la ''École des cadres d'Uriage* ankaŭ konferencojn pri Charles de Foucauld komence de la 1940-aj jaroj al koloniaj studentoj kiuj venis de la *Foyer des étudiants africains et asiatiques de Marseille''*.*

## Verkaro 
Laŭ la Fondumo Raoul-Follereau, lia tuta verkaro luktemis kontraŭ socia maljusteco, mizero, fanatikeco, egoismo de la riĉuloj kaj de la potenculoj. Liaj plej konataj libroj estas :

* *L’Heure des pauvres* (*La Horo de la malriĉuloj)*
* *La Bataille de la lèpre (La Batalo de la lepro*)
* *Un jour de guerre pour la paix (Tago de milito por la paco).*

### En Esperanto 
* "*Libro de amo*" (traduko de "''Livre d'amour''"), tradukita kaj eldonita de Lina Gabrielli (eldonejo Plejado) en Italio.

## Referencoj 
Kategorio:Francaj ĵurnalistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Francaj verkistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Homoj de Nièvre
Acido (apartigilo)

**Acido** povas esti:

## Kemio 
* Acido -- kemia kombinaĵo kiu emas fordoni protonon aŭ fordonas protonon
** Acida gusto -- unu el ca kvin bazaj gustoj
** Acidpasto
** Acida atenco -- uzo de acido kiel armilo

## Komputado 
* Acid2 -- retejo por testi retumilon
La guerra de los locos

***La guerra de los locos*** (La milito de la frenezuloj) estas hispana filmo de 1986 reĝisorita de Manolo Matji.

## Intrigo 
En la komenco de la Hispana Enlanda Milito, kelkaj frenezuloj de frenezulejo profitas la konfuzon okazigitan de la alproksimiĝo de la frankismaj trupoj por fuĝi el la centro kiu ili jam kontrolis profite de la fuĝo de la direktoro, kiu estis deleginta siajn respondecojn en monaĥinoj. En la fuĝo, la frenezuloj renkontiĝas kun grupo de anarkiistoj kun kiuj ili eniras en la frenezeco de la milito.

## Geaktoraro kaj roluloj 
* José Manuel Cervino ... Angelito Delicado
* Francisco Algora ... Domi
* Alberto Alonso
* Gloria Blanco
* Maite Blasco ... Monaĥino Matilde
* Manuela Camacho
* Paco Catalá ... Emilio
* Álvaro de Luna ... Rubio
* Amador Dobarganes Ruiz ... Paciento kantanta
* Antonio Drove
* Pedro Díez del Corral ... Rufino
* Cesáreo Estébanez ... Paulino
* Juan Luis Galiardo ... Don Salvador
* Emilio Gutiérrez Caba ... komandanto
* Eduardo del Hoyo
* Emilio Lain ... Serafín
* Concha Leza ...
* Javier Lozano
* Ana Marzoa ... Dolores
* Luis Marín ... Roque
* Achero Mañas ... Antón
* Pep Munné ... Andrés
* Javier Pimentel
* Joan Potau ... Rafael
* Alicia Sánchez ... Felisa

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la filmo

* 

Kategorio:Hispanaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1986
Kategorio:Filmoj pri la Hispana Enlanda Milito
Dolderbahn

**Dolderbahn** (**Db** aŭ **DBZ**) estas privata fervojo en la svisa urbo Zuriko. La dentorela fervojo malfermas la Dolder-areon en la distrikto Hottingen de la haltejo *Römerhof* sur Römerhofplatz je 444 metroj super marnivelo kaj finiĝas ĉe la stacio *Dolder* ĉe monto Adlisberg je 606 metroj super marnivelo.

Aldone al la ligo al la loĝkvartalo, la fervojo ankaŭ funkcias kiel aliro por du hoteloj, la onda naĝejo Dolder, la malferma sketejo Dolder kaj la Adlisberg, kiu funkcias kiel loka feriejo.

## Vidu ankaŭ 
* Zurikaj Trafikentreprenoj
* Listo de fervojaj kompanioj en Svislando
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
*  (VBZ)

Kategorio:Fervojaj kompanioj en Svislando
Kategorio:Dentorelaj fervojoj
Kategorio:Metra ŝpuro
László Dobossy

**László Dobossy** [lAslO doboŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Dobossy László** estis ĉeĥoslovakia hungara literaturhistoriisto, altlerneja instruisto, tradukisto. Liaj pseŭdonimoj estis *Czuczor, Leskóczi Mihály*.

 naskiĝis  en Vágfarkasd (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Vlčany en Slovakio), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en 1928 en Nové Zámky, poste li studis en Sorbonne kaj Universitato de Karolo, fine li akiris pedagogian diplomon. Li estis fondinta membro de spirita movado de hungaroj "Sarló" [ŝarlO]. Li instruis en hungara gimnazio en Košice inter 1936–1939, poste li akceptis inviton al Parizo. Dum la 2-a mondmilito li ne revenis, eĉ li partoprenis en la franca rezista movado. Inter 1945–1950 li havis postenon en hungara pariza instituto, poste li instruis en altlernejo en Budapeŝto ĝis 1957, poste li estis docento, respektive profesoro en Scienca Universitato Loránd Eötvös ĝis 1980. Li kandidatiĝis en 1956. Li ricevis hungarajn kaj ĉeĥoslovakiajn premiojn inter 1963-1995. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Szabadság. Az európai ellenállás költészete.* (kunaŭtoro, 1945)
* *Cseh-magyar szótár I-II.* (vortaro, 1960)
* *Karel Čapek* (monografio, 1961)
* *Romain Rolland, az ember és az író* (monografio, 1961)
* *A francia irodalom története I-II.* (1963)
* *A közép-európai ember* (studo, 1973)
* *Két haza között* (eseoj, studoj, 1981)
* *Előítéletek ellen* (studo, 1985)
* *A cseh irodalom kistükre* (enkonduko, 1990)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* Johano Amoso Komenio: *A világ útvesztője* (kuntradukisto, 1961)
* Johano Amoso Komenio: *A világ útvesztője és a szív paradicsoma* (kuntradukisto, 1977)
* *Mallarmé és Paul Valéry versei* (1990)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Ĉeĥoslovakiaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nogaro

**Nogaro** estas franca  situanta en departemento Gers, regiono .

Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas *Nogaroliens*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Gers

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Gers
Kategorio:Etapaj urboj de Tour de France
István Dobos

**István Dobos** [iŝtvAn doboŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Dobos István** estis hungara literaturhistoriisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Székesfehérvár.

## Biografio 
 akiris diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1985. Post la diplomo samloke li estis aspiranto (1985-1988), asistanto (1989-1990), lektoro (1990-1995), docento (1995-2007), pli poste profesoro. Intertempe li doktoriĝis en 1988, lia habilitiĝo okazis en 2001. Li estis ankaŭ katedrestro en Universitato de Miskolc inter 1994–1997. Li kandidatiĝis (CSc) en 1994, li doktoriĝis en 2004 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li instruis ankaŭ en Universitato de Vieno en 2005 kaj 2007, pli poste en Universitato de Jyväskylä.

Li edziĝis en 1986, post du jaroj filino naskiĝis. Li ricevis stipendiojn en 1985, 1997 kaj 2001; premiojn inter 1984-2019.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Beszédhelyzetben. Irodalomelméletek között.* (kunaŭtoro, 1993)
* *Dictionary of Literary Biography. Twentieth-Century Eastern European Writers.* (kunredaktoro, 1999)
* *Epävarmat Sanat* (monografio, 2003)
* *Az olvasás esemény* (2015)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Cauterets

**Cauterets** estas franca  situanta en departemento Hautes-Pyrénées, regiono .

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Cauterésiens*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Hautes-Pyrénées
* Listo de termurboj de Francio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Hautes-Pyrénées
Kategorio:Termurboj de Francio
Kategorio:Etapaj urboj de Tour de France
Moirans-en-Montagne

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Jura*, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Saint-Claude* kaj al la kantono **. 

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *moirantins''.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* informa paĝeto en la departementa retejo ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Jura

eta|maldekstra|500px|

Kategorio:Komunumoj de Jura
Kategorio:Etapaj urboj de Tour de France
4-Oktadekanono

**4-Oktadekanono** aŭ **propila tetradekila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la butanalo kaj **klorotetradekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 4-Oktadekanono posedas 18 karbonatomojn, 36 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 4-Oktadekanono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **4-oktadekanono** per traktado de **butanoila klorido** kaj **tetradekano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **4-oktadekanono** per oksidado de la **4-oktadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **4-oktadekanono** per traktado de **butanalo** kaj **klorotetradekano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **4-oktadekanono** per traktado de **pentadekanalo** kaj **kloropropano**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
O
Universitato de Birmingham

eta|Vido trans la korto de Kanceliero, al la jura konstruaĵo
La **Universitato de Birmingham** (angle : **University of Birmingham**) estas publika universitato situanta en Birmingham en Britio kiu estis establita en 1825. Aktuale en 2020, proksimume 35,000 studentoj studas ĉe la Universitato de Birmingham .

La universitato estas membro de pluraj internaciaj organizoj inkluzive de Universitas 21, la Association of British Commonwealth Universities kaj la Russell Group. Inter la konataj diplomiĝintoj de la universitato estas 11 nobelpremiitoj  kaj britaj ĉefministroj Stanley Baldwin kaj Neville Chamberlain .

En 1825 tie estis establita medicina fakultato kaj en 1875 scienclernejo estis establita samtempe. La universitato estis establita en ĝia nuna formo en 1900 kiel unio de tiuj du lernejoj, sub la patroneco de Viktorio, Reĝino de Britio . En 1901, la lernejo de ekonomiko estis establita. En 1939 komenciĝis artstudoj kaj en la 1950-aj jaroj komenciĝis studoj pri nuklea inĝenierio .

Dum la Unua Mondmilito, signifa hospitalo estis establita en la universitato kiu traktis 125,000 vunditoj .

## Kolegioj 
La 1-an de aŭgusto 2008, la universitato transiris al akademia organizo de kvin "Kolegioj", konsistante el granda nombro da "Lernejoj":
* Kolegio de arto kaj juro
* Kolegio de medicino kaj dentokuracado
* Kolegio de vivsciencoj kaj medisciencoj
* Kolegio de Inĝenieristiko kaj fizikaj sciencoj
* Kolegio de sociaj sciencoj

## Internaciaj rangigoj 
* Ŝanhaja rangotabelo - 101-150 ( 2021 )
* Times Higher Education - 105-a loko ( 2022 )
* QS University Ranking - 90 (2023)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Gildo de Studentoj (La Gildo funkcias kiel la Unio de la Studentoj)
* Universitato de Birmingham Fonduso

Kategorio:Russell Group
Kategorio:Historio de Birmingham
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Suspiros de España (y Portugal)

***Suspiros de España (y Portugal)*** (Sopiroj de Hispanio (kaj Portugalio)) estas hispana filmo de 1995 reĝisorita de José Luis García Sánchez, kun scenaro de Rafael Azcona.

## Intrigo 
La morto de la veterana abato de konvento lasas sen futuro du monaĥojn, nome fray Liborio kaj fray Clemente. Ili malkovras leterojn kiujn la familio de fray Clemente sendis al li dum jaroj, sed li, naivulo, neniam ricevis. Legante ilin, fray Liborio ekkomprenas, ke lia kolego estas ekstergeedzeca filo de terposedanto el Ekstremaduro, jam mortintam tiel ke eble al fray Clemente korespondas heredon.

La monaĥoj elmonaĥiĝas, konvertitaj en Juan kaj Pepe, kaj veturas tra Hispanio. Por la juna Pepe temas pri la unua kontakto kun la mondo; por Juan temas pri renkontiĝo kun la pasinto – filino kaj amantino –. Survoje ili trafas Carmela, la forgesita filino de Juan, kiu iĝas amatino de Pepe, kaj Angélica, iama amo de Juan, nun prostituitino. La vojo al Ekstremaduro buntas: memmortigitoj, militmanovroj, juĝistoj, patrinoj, fianĉinoj, fratoj, policanoj, porkoj, ŝafoj, papagoj... La interna Hispanio. Finfine ne estas heredo, sed ankaŭ ne fino, ĉar la eks-monaĥoj kun siaj partnerinoj, kiel aliaj hispanoj, migras: al Portugalio, kie atendas ilin futuro en taŭrludado.

## Geaktoraro kaj roluloj 
* Juan Echanove ... Fray Clemente / Pepe / Fernando / Nati / Pastro / Brutobredisto / Bestokuracisto / Policano / Familio Santos Inocentes
* Juan Luis Galiardo ... Fray Liborio / Juan
* Rosa Maria Sardà ... Angélica
* Neus Asensi ... Carmela
* Vicente Parra ... Villalba
* María Galiana ... Amalia
* Antonio Gamero ... Arróniz
* Juan José Otegui ... Rosendo

Rimarko.- Juan Echanove ludas tiom da roloj, ĉar krom siaj du dekomencaj roloj, kiel monaĥo kaj kiel eks-monaĥo, kiam li atingas la areon de la ebla heredo, oni konstatas, ke estas multaj filoj de la heredinto, kaj la aktoro ludas tiujn ĉiujn siajn fratojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la filmo 

* 

Kategorio:Hispanaj filmoj
Kategorio:Komediaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1995
Kategorio:Ŝosefilmoj
2-Nonadekanono

**2-Nonadekanono** aŭ **metila heptadekila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la acetaldehido kaj **kloroheptadekano**. Ĝi estas senkolora aŭ flaveca solidaĵo, nesolvebla en akvo. 2-Nonadekanono posedas 19 karbonatomojn, 38 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 2-Nonadekanono, ankaŭ konata kiel 2-okso-nonadekano, estas nature okazanta grasa acido trovata en multaj plantoj kaj bestoj. Ĝi estas saturata grasacido kun longa ĉeno de 19 karbonatomoj. 2-Nonadekanono estas senkolora, olea solidaĵo kun milda odoro kaj estas uzata en multaj industriaj kaj kosmetikaj aplikoj. Ĝi troviĝas en multaj plantaj oleoj inkluzive de olivo, sunfloro kaj sojfabo, same kiel en bestaj grasoj. 2-Nonadekanono ankaŭ troviĝas en la homa korpo, kie ĝi ludas gravan rolon en la reguligo de metabolo.

2-Nonadekanono povas esti sintezita el diversaj fontoj, inkluzive de naturaj kaj sintezaj fontoj. Naturaj fontoj inkluzivas la grasajn acidojn en plantaj kaj bestaj grasoj, same kiel en la homa korpo. Sintezaj fontoj inkludas la reakcion inter propilena oksido kaj natria hidroksido por produkti miksaĵon de 2-Nonadekanonono kaj aliajn grasacidajn derivaĵojn.

2-Nonadekanono estis studita pro ĝiaj eblaj terapiaj aplikoj. Ĝi pruviĝis havi kontraŭinflamajn kaj kontraŭ-bakteriajn ecojn, kaj estas studata pro sia ebla uzo en la kuracado de kancero kaj aliaj malsanoj. Krome, 2-Nonadekanono estis studita pro ĝia ebla uzo kiel insektoforpuŝilo kaj kiel konservativo en manĝaĵoj.

2-Nonadekanono pruviĝis funkcii kiel inhibanto de la enzimo ciklooksigenazo-2, kiu respondecas pri la produktado de inflamaj molekuloj kiel prostaglandinoj kaj leŭkotrienoj. Blokante la aktivecon de ciklooksigenazo, 2-Nonadekanonone povas redukti inflamon kaj doloron.

2-Nonadekanono pruviĝis havi diversajn biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn. Krom ĝiaj kontraŭinflamaj kaj kontraŭ-bakteriaj proprecoj, 2-Nonadekanono pruviĝis havi antioksidigajn kaj kontraŭ-diabetajn efikojn. Ĝi ankaŭ pruviĝis havi kontraŭ-tumorajn efikojn kaj redukti la riskon de kardiovaskula malsano.

2-Nonadekanono havas kelkajn avantaĝojn kaj limigojn por uzo en laboratoriaj eksperimentoj. Unu avantaĝo de 2-Nonadekanono estas ĝia malalta kosto kaj facila havebleco. Ĝi ankaŭ estas netoksa kaj havas ampleksan gamon de aplikoj. Tamen, ĝi ne estas akvosolvebla kaj povas esti malfacile laborebla kun en kelkaj eksperimentoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **2-nonadekanono** per traktado de **acetila klorido** kaj **heptadekano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **2-nonadekanono** per oksidado de la **2-nonadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **2-nonadekanono** per traktado de **acetaldehido** kaj **kloroheptadekano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **2-nonadekanono** per traktado de **nonadekanalo** kaj **klorometano**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
N
3-Nonadekanono

**3-Nonadekanono** aŭ **etila heksadekila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la acetaldehido kaj **kloroheksadekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, 4,793 x 10{-5} g/l en akvo. 3-Nonadekanono posedas 19 karbonatomojn, 38 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 3-Nonadekanono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj. 3-Nonadekanono estas longĉena ketono, kiu estas ofte uzata en scienca esplorado. Ĝi estas organika komponaĵo kun la kemia formulo C19H38O. Ĉi tiu ketono havas unikan strukturon, kiu igas ĝin grava molekulo por diversaj aplikoj en la kampo de scienco.

La sintezo de 3-Nonadekanono povas esti atingita per diversaj metodoj. Unu el la plej oftaj metodoj estas la oksigenigo de 3-Nonadekanolo uzante kalian permanganaton. Ĉi tiu metodo implicas la uzon de forta oksidanta agento por konverti la alkoholan grupon de 3-Nonadekanolo en ketongrupon, rezultante la formadon de 3-Nonadekanono.

3-Nonadekanono havas diversajn sciencajn esplor-aplikojn. Ĝi estas ofte uzata en la kampo de insekta kondutesplorado, ĉar ĝi estas komponaĵo de la alarmferomono de la mielabeloj. Ĉi tiu ketono ankaŭ estas uzata en la studo de plantokresko kaj evoluo, ĉar ĝi estas natura vegetaĵa kreskreguligilo. Krom tio, 3-Nonadekanono estas uzata en la studo de lipida metabolo kaj la disvolviĝo de novaj drogoj por kuracado de lipid-rilataj malsanoj.

Rilate al la agomekanismo, tamen, oni kredas, ke ĝi funkcias kiel signaliga molekulo, kiu reguligas diversajn fiziologiajn procezojn en organismoj. En mielabeloj, 3-Nonadekanono funkcias kiel alarma feromono kiu atentigas aliajn abelojn pri la ĉeesto de danĝero. En plantoj, ĉi tiu ketono funkcias kiel kreska reguligilo kiu antaŭenigas la kreskon kaj disvolviĝon de la planto.

La biokemiaj kaj fiziologiaj efikoj de 3-Nonadekanono estas diversaj. Ĉe mielabeloj, eksponiĝo al ĉi tiu ketono povas kaŭzi alarmrespondon, rezultigante la liberigon de alarmferomonoj kaj la rekrutado de aliaj abeloj por defendi la abelujon. En plantoj, 3-Nonadekanono povas antaŭenigi la kreskon kaj disvolviĝon de la planto stimulante la produktadon de citokininoj. Aldone, ĉi tiu ketono pruviĝis havi lipid-malaltigajn efikojn, igante ĝin ebla kandidato por la traktado de lipid-rilataj malsanoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **3-nonadekanono** per traktado de **propanoila klorido** kaj **heksadekano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **3-nonadekanono** per oksidado de la '***:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **3-nonadekanono** per traktado de **propanalo** kaj **kloroheksadekano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **3-nonadekanono** per traktado de **kloroetano** kaj **heptadekanalo*':

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
N
Mátyás Domokos

**Mátyás Domokos** [mAtjAŝ domokoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Domokos Mátyás** estis hungara kritikisto, redaktoro.

 naskiĝis  en Gyula, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Makó, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 1950. Inter 1951-1953 li laboris en biblioteko en Budapeŝto, poste en eldonejo ĝis 1991 (en la lastaj jaroj li estis jam ĉefredaktoro). Ekde la 1960-aj jaroj liaj kritikoj aperis en revuoj. Li edziĝis en 1967. Li ricevis premiojn inter 1977-2007 (la lastan jam postmorte).

## Elektitaj kontribuoj 
* *Ugyanarról másképpen* (eseoj, kritikoj, 1977)
* *Átkelés – áttűnés* (studoj, 1987)
* *Adósságlevél* (eseoj, studoj, 1998)
* *Az olvasó fényűzése I-III.* (eseoj, studoj, 2007)
* *"A legnagyobb bátorság a remény". Írások Illyés Gyuláról* (pri Gyula Illyés, 2016)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* video

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kritikistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Universitato de Jorko

**Universitato de Jorko** (angle: **The University of York**) estas universitato fondita en 1963 proksime de la grandurbo de Jorko en Anglio. Malgraŭ sia juna aĝo, ĝi estas inter la plej bonaj universitatoj en la mondo, kaj ankaŭ en Britio, en la kampoj de instruado kaj esplorado, precipe elstara en la kampo de esplorado kaj publikaĵoj en la fakoj de komputiko, angla literaturo, arkitekturo, filozofio, psikologio, politiko, ekonomiko, muziko kaj kulturaj studoj. La universitato estas rangita 151-a inter la plej bonaj esploraj universitatoj en la mondo en la QS-rangotabelo de universitatoj en la mondo por 2023 .

maldekstre|eta|Blazono
Kiel la universitatoj de Oksfordo kaj de Kembriĝo, la universitato konsistas el sendependaj kolegioj (dek, aktuale en 2021) kaj havas proksimume 30 sekciojn kaj fakultatojn. Universitata kampuso (nomita Heslington Campus) situas sudoriente de la grandurbo kaj estas konstruita ĉirkaŭ granda artefarita lago kie preskaŭ ĉiuj sekcioj de la universitato situas, krom la sekcio de arkeologio kiu situas en la "King's Manor", kiu estas proksimume 3&nbsp;km de ĝi. En 2007 komenciĝis la vastiĝo de la kampuso al nova areo nomita Haslington East, en 2010 pluraj sekcioj proponitaj al la nova kampuso. La universitato estas membro de la Asocio de Britaj Ŝtatkomunumaj Universitatoj, membro de la Monda Universitato-Reto kaj membro de la Russell Group .

## Kolegioj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Russell Group
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1963
Universitato de Newcastle

**Universitato de Newcastle** (angle : **Newcastle University**) estas publika universitato situanta en Novkastelo en Britio kiu estis establita kiel medicina fakultato en 1834.

Instruado kaj esplorado estas aranĝitaj en 24 akademiaj lernejoj kaj 40 esplorinstitutoj kaj esplorcentroj, disigitaj super tri fakultatoj : la Fakultato de Homaroj kaj Sociaj Sciencoj; Fakultato de Medicinaj Sciencoj; kaj la Fakultato de Scienco, Agrikulturo kaj Inĝenieristiko. La universitato ofertas ĉirkaŭ 175 bakalaŭrajn programojn pri artoj, sciencoj, inĝenieristiko kaj medicino, kune kun ĉirkaŭ 340 studaj kaj esplorprogramoj por altnivelaj gradoj.

Newcastle University estas membro de multaj akademiaj organizoj inkluzive de la Russell Group kaj la Asocio de Britaj Ŝtatkomunumaj Universitatoj .

Inter la konataj diplomiĝintoj de la universitato estas Rowan Atkinson, Tim Perron kaj Richard Hamilton.

## Historio 
En 1834, medicina fakultato estis establita tie. En 1851 estis disigo en la lernejo kaj la granda institucio estis subigita al la Universitato de Durham. En 1861, komenciĝis magistraj studoj en kirurgio. En 1871, ankaŭ fizika lernejo estis fondita.

En 1963 la universitato disiĝis de Universitato de Durham kaj iĝis sendependa institucio .

En septembro 2008, la unua kampuso ekster Anglio estis malfermita en Singapuro. En 2011, kampuso por medicinaj studoj estis establita en Malajzio .

## Internaciaj rangigoj  
* Ŝanhaja rangotabelo - 201–300 (2019)
* Times Higher Education - 171-a loko (2020)
* QS University Ranking - 141 (2020)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Internacia Komitato de Blua Ŝildo

## Eksteraj ligiloj 
* Universitato Newcastle – ncl.ac.uk

Kategorio:Russell Group
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Plureca kemiaĵa sentemo

**Plureca kemiaĵa sentemo** (PKS) aŭ **idiopatia media netolero** (IMN) estas kronika sindromo kies etiologio kaj patogenezo estas nekonataj, ĉe kiu la paciento spertas tre diversajn simptomojn, kiujn li aŭ ŝi rilatigas kun ekspono al diversaj kemiaj produktoj en malgrandegaj dozoj, kaj kiun pluraj esploroj atribuas al psikosomataj kaŭzoj.

PKS ne estas agnoskata de MOS en la Internacia Klasifiko de Malsanoj (IKM-10) kiel biologia malsano kaŭzata de ekspono al kemiaĵoj, nek de la Usona Medicina Asocio (AMA), la Usona Akademio pri Alergioj kaj Imunologio, la Usona Kolegio pri Medicino, kaj la Internacia Regula Societo pri Toksologio kaj Farmakologio.
Testoj kun duflanka blindo konstatis, ke pacientoj de PKS reagas tiel forte al placeboj, ekzemple pura aero, kiel al la kemiaĵoj kulpigataj pri la la malsano.

Kvankam oni parolas pri plureca kemiaĵa sentemo aparte multe ekde la fino de la jardeko de 2000, la origino de la koncepto troviĝas meze de la 20-a jarcento.

## Referencoj 
Kategorio:Sindromoj
Kategorio:Toksologio
Kategorio:Profesiaj malsanoj
8-Nonadekanono

**8-Nonadekanono** aŭ **heptila undekila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la oktanalo kaj **kloroundekano**. Ĝi estas blanka aŭ flava, brulema solidaĵo, nesolvebla en akvo. 8-Nonadekanono posedas 19 karbonatomojn, 38 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 8-Nonadekanono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **8-nonadekanono** per traktado de **oktanoila klorido** kaj **heptanalo**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **8-nonadekanono** per oksidado de la **8-nonadekanalo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **8-nonadekanono** per traktado de **oktanalo** kaj **undekila klorido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **8-oktadekanono** per traktado de **undekanalo** kaj **heptila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
N
Universitato de Warwick

La **Universitato de Warwick** (angle : The **University of Warwick** ; mallongigita: **Warw **) estas universitato en Coventry, Unuiĝinta Reĝlando kiu estis fondita en 1965 kiel parto de registara iniciato por vastigi aliron al alteduko .

La universitata kampuso estis konstruita sur areo de ĉirkaŭ 290 hektaroj ĉe la periferio de Coventry en Anglio. La universitato estas membro de pluraj organizoj: membro de la Russell Group, Midlands Innovation, la Guild of Research-intensive European Universities kaj fondmembro de la Alan Turing Institute en Londono .

## Historio 
La universitato estis establita en 1965, proksimume 3.5&nbsp;km de la urbo Coventry en Anglio.

En 2000, la nova medicina fakultato estis malfermita en la universitato .

En decembro 2000, usona prezidanto Bill Clinton elektis renkontiĝi en sia lasta renkontiĝo kun brita ĉefministro Tony Blair en tiu ĉi universitato. La Nacia Sekureckonsilisto de Usono, Sandy Berger klarigis la elekton de ĉi tiu universitato kiel la rendevuejo: "Warwick estas unu el la plej novigaj esploruniversitatoj en Britio, kiu estis elektita de ĉefministro Blair kiel modelo de akademia plejboneco kaj sendependeco de la registaro." 

## Fakultatoj kaj fakoj 
### Fakultato de Artoj 
* Antikva historio
* Klasikaj studoj
* Komparaj Usonaj Studoj
* kultura politiko
* la angla
* kino kaj televido
* franca
* germana
* Hispanaj studoj
* historio
* historio de arto
* la itala
* modernaj lingvoj
* Teatro kaj prezentado

### Fakultato de Medicino 
* biomedicino
* ĉelbiologio
* kancero
* infana morteco
* klinika eduko
* diabeto kaj obezeco
* frua interveno kaj menshigieno
* sansciencoj
* metabola kaj vaskula sano
* gepatrado
* publika mensa
* sano kaj bonfarto
* reprodukta sano
* dormado

### Fakultato de Scienco 
* Biologiaj Sciencoj
* kemio
* Komputiko
* inĝenieristiko
* Vivscienco
* Matematiko
* Fiziko
* psikologio
* statistiko
* Sistembiologio
* Warrick Produktada Grupo

### Fakultato de Sociaj Sciencoj 
* Aplika Lingvistiko
* La Centro por Interfakaj Metodoj
* ekonomiko
* Edukado
* laboresploro
* Sano kaj socio
* Juro
* Dumviva lernado
* filozofio
* Politiko kaj Internaciaj Studoj
* sociologio
* Warrick negoca lernejo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Cyril Radcliffe, la 1a Vicgrafo Radcliffe OBI. Li servis kiel unua *Chancellor* de la Universitato ekde ĝia fondo je 1965 ĝis 1977.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Russell Group
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1965
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
10-Nonadekanono

**10-Nonadekanono** aŭ **dunonila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la pentanalo kaj **klorododekano**. Ĝi estas Blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo. 10-Nonadekanono posedas 19 karbonatomojn, 38 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. 10-Nonadekanono estas organika komponaĵo apartenanta al la klaso de la ketonoj. Ĝi estas nesaturita alifata hidrokarbonido kun molekula formulo de **C19H38O** kaj molekula pezo de 278,51 g/mol. 10-Nonadekanono estas blanka solidaĵo kun agrabla, karakteriza odoro kaj estas uzata en la industrio kiel gustigaĵo kaj aromaĵo. 10-Nonadekanono ankaŭ estas konata kiel 10-Okso-nonadekano, kaj estas la ĉefa komponanto de la esenca oleo de la herbo konata kiel valeriano.

10-Nonadekanono povas esti sintezita el diversaj fontoj, inkluzive de petrolkemiaĵoj, plantaj oleoj kaj fermentaj procezoj. La plej ofta metodo de sintezo estas per la esterigado de grasacidoj, sekvita per oksigenigo. Ĉi tiu metodo implicas la reakcion de grasacido kun alkoholo en ĉeesto de acida katalizilo. La rezulta estero tiam estas oksigenigita por formi la deziratan ketonon. Aliaj metodoj de sintezo inkludas la uzon de kataliza hidrogenado, hidroformiligo, kaj la uzon de enzimoj.

10-Nonadekanono estis vaste studata por ĝiaj eblaj aplikoj en la kampoj de medicino kaj biokemio. Aparte, esplorado koncentriĝis pri sia kapablo funkcii kiel antaŭaĵo por la sintezo de aliaj komponaĵoj kiel steroidoj, hormonoj kaj aliaj farmaciaĵoj. Aldone, 10-Nonadekanono estis studata pro ĝia ebla uzo kiel antioksidigaĵo, kontraŭinflama kaj kontraŭmikroba agento. Ĝi ankaŭ estis studata pro sia potencialo funkcii kiel neŭrotransmisiilo kaj neŭromodulilo.

10-Nonadekanono pruviĝis funkcii kiel peranto por diversaj nukleaj riceviloj, inkluzive de la estrogena ricevilo, la androgena ricevilo, kaj la retinoata acido-ricevilo. Aldone, 10-Nonadekanono pruviĝis interagi kun diversaj enzimoj implicitaj en la metabolo de grasacidoj, hormonoj kaj aliaj komponaĵoj.

10-Nonadekanono pruviĝis havi diversajn biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn en kaj en vitro kaj en vivo studoj. Studoj en vitro pruvis, ke 10-Nonadekanono povas funkcii kiel antioksidigaĵo, kontraŭinflama kaj kontraŭmikroba agento. Aldone, en vivaj studoj montris, ke 10-Nonadekanono povas funkcii kiel neŭroprotekta agento kaj povas kontroli la liberigon de diversaj neŭrotransmisiiloj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **10-nonadekanono** per traktado de **dekanoila klorido** kaj **nonano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **10-nonadekanono** per oksidado de la **10-nonadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **10-nonadekanono** per traktado de **dekanalo** kaj **nonila klorido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **10-Nonadekanono** per pirolizo de **kalcia dekanato**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj

## Referencoj 
N
Kardifa Universitato

**Kardifa Universitato** (angle : **Cardiff University**) estas publika universitato en Kardifo, Kimrio, Britio kiu estis fondita en 1883. Aktuale en 2016, proksimume 31,000 studentoj studis en la universitato, de kiuj proksimume 23,000 estis en bakalaŭraj studoj, kaj la ceteraj 8,000 estis en altgradaj studoj. La universitato estas membro de la Russell Group kaj membro de la Alianco GW4 .

Du el la universitataj diplomiĝintoj estas nobelpremiitoj : Martin Evans kaj Robert Huber .

## Historio 
En 1879, diskutoj komenciĝis dum establado de akademia kolegio en Kimrio. En oktobro 1881, la registaro de William Gladstone nomumis komisionon por ekzameni la temon. Proksimume du jarojn post kiam la komisiono rekomendis la establadon de universitato, estis decidite pri Cardiff por la loko de la institucio. La kolegio estis fondita la 24-an de oktobro 1883, kiam tie estas studataj biologio, kemio, la angla, la franca, la germana, la greka, historio, la latina, matematiko kaj astronomio, muziko, la kimra, logiko kaj filozofio kaj fiziko. Ĝi estis la unua akademia institucio en Kimrio kiu ankaŭ permesis virinajn studojn kaj malpermesis religian ekzamenon por kandidatoj. Dum tiu periodo la kolegio ne estis sendependa, sed subigita al la Universitato de Londono, la Universitato de Oksfordo kaj la Universitato de Kembriĝo. En 1893, la medicina fakultato estis establita. En 1988, la instituto eniris severan financan krizon .

## Kolegioj kaj lernejoj 
La 26 akademiaj lernejoj de la universitato estas dividitaj en tri altlernejojn :
* Kolegio de Artoj, Homaroj kaj Sociaj Sciencoj
* Kolegio de Biomedicino kaj Vivsciencoj
* Kolegio de Fizikaj Sciencoj kaj Inĝenieristiko

## Internaciaj rangigoj 
* Ŝanhaja rangotabelo - pozicio 151-200 ( 2021 )
* QS-rangotabelo - pozicio 151 ( 2022 )
* Times Higher Education - Pozicio 189 ( 2022 )

## Notindaj diplomiĝintoj 
* Martin Evans
* Robert Huber
* Faisal Al-Faiz
* Glyn Daniel
* Michelle Terry
* Riz Khan
* Jonatan Cook
* Glyn Daniel

## Konstruaĵoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Russell Group
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Kimrio
Sulkovec

**Sulkovec** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Žďár nad Sázavou. En  ĉi tie vivis .

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1459.

## Loĝantaro
## Partoj de municipo 
* **Sulkovec**
* Polom

## Memorindaĵoj
* Preĝejo de sankta Gallus
* Kamparana domo n-ro 34
* Ŝtona baroka statuo de sankta Johano Nepomuka

## Pluaj fotoj 

Sulkovec pohled na obec od Jimramova.jpg|Vido al la municipo de Jimramov


Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Setlejoj en Suprasvratka montetaro
Amroha

**Amroha,**  estas urbego en norda Barato, en norda parto de subŝtato Utar-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. La loknomo venis el la Sanskrito kun la signifo mangarbaro.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2011 loĝantoj de Amroha havis  kun legopovo 62%, kiu estas pli malalta, ol la landa averaĝo. 

## Geografio 
Amroha kuŝas sur ebenaĵo sur averaĝa alteco de 210 m super la marnivelo. Moradabad troviĝas 29, Sambal 37, Biĝnor 63, Hapur 70, Mirat 76, Bulandŝahr 80, Khurĝa 94, Aligarh 118, Kasganĝ 122, tutlanda ĉefurbo Delhio 126, Agra 197, Kanpur 320, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 333, Kolkata 1215, Mumbajo 1244 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Onidire Amroha estis establita ĉirkaŭ tri mil antaŭ Kristo. La unua mencio okazis en 676 post Kristo. Ekde tiam pluraj dinastioj regis tie. En 1921 trajnakcidento okazis, dum 42 pasaĝeroj mortis. La urbego estas sidejo de nove fondita distrikto ekde 1997, pli frue la areo apartenis al Moradabad.

## Ekonomio 
Amroha estas konata pro ĝia produktado de mangofruktoj. En la urbego estas granda merkato pri mangoj, krome oni okupiĝas pri sukerrafinadoj, teksadoj kaj ceramikaĵoj.
eta|

## Religioj 
Amroha estas plejparte islama kun preskaŭ 74%, la hinduismo estas 25,5%, fine ekzistas iomete aliaj religioj.	

## Lingvoj 
La oficialaj lingvoj estas la hindia kaj urdua.

## Eduko 
En Amroha universitato kaj altlernejoj funkcias.
eta|maldekstre|

## Trafiko 
Amroha havas trairan fervojan linion inter Moradabad kaj Hapur. 3 ĉefvojoj kaj 2 flankovojoj kuras al la urbego. La plej proksima flughaveno funkcias en Delhio.

## Klimato 
En Amroha jare pluvas ĉirkaŭ 1100 mm precipe dum la musonoj. La temperaturo varias somere inter 32-45 °C, vintre 1-29 °C.
eta|

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj, precipe moskeoj kun madrasoj
* fortikaĵo, kelkloke la muroj restis kun sola restinta pordego (1652)

## Fontoj 
* WikiTrans
* brita enciklopedio

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Utar-Pradeŝo
István Monok

**István Monok** [iŝtvAn], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Monok István** estis hungara bibliotekisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Zalamerenye.

## Biografio 
 maturiĝis en mezlernejo en Zalaegerszeg, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 1982, en la sekva jaro li doktoriĝis. Inter 1982-1999 li estis bibliotekisto, poste konsilisto en universitata biblioteko de Szeged, dum li akiris bibliotekistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1987. Ekde 1989 li ankaŭ instruis en Szeged, inter 1993-1999 li estis katedrestro, inter 1996-1999 li estis ankaŭ institutestro. Li estis bibliotekestro de Tutlanda Biblioteko Széchényi inter 1999-2009, dum ekde 2006 li instruis en Universitato Károly Eszterházy kiel docento kaj katedrestro (2011-2014), fine profesoro inter 2012-2022 (la habilitiĝo okazis en 2011). Intertempe li estis bibliotekestro de la akademia biblioteko ekde 2013.

Li kandidatiĝis (CSc) en 1992, li doktoriĝis en 2011 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li edziĝis en 1983, lia edzino naskis 4 gefilojn inter 1985-1991. Li ricevis premiojn inter 2002-2020.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A gyöngyösi református gyülekezet lelkipásztorai és tanítói, 1557–1710* (1986)
* *A könyvkultúra Magyarországon a kezdetektől 1730-ig* (kunaŭtoro, 1998)
* *A bibliás Rákócziak* (kunaŭtoro, 2006)
* *A hagyományos világ átváltozásai. Tanulmányok a XVIII. századi magyarországi könyvtárak történetéhez* (studoj, 2018)
* *A könyv és az olvasás Zalamerenyén, 1746–1846* (2021)

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Előd Dudás

'*** [dudAŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Dudás Előd*' estas hungara filologo, altlerneja instruisto, gazonhokeisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 2005, poste li studis la slovenan kaj la kroatan lingvojn en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Li akiris bakalaŭron en 2009, diplomon MA en 2011, sciencan gradon Ph.D. en 2015. Inter 2014–2015 li laboris en biblioteko, inter 2015–2020 li estis asistanto en la menciita universitato, pli poste lektoro. Li lernis la kroatan, slovenan, serban, anglan, ĉeĥan, polan kaj germanan lingvojn.

Libertempe li estis gazonhokeisto. Hodiaŭ li loĝas en Ceglédbercel. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Prevzeto madžarsko besedje v stari knjižni prekmurščini/Magyar szóátvételek a régi muramenti szlovén nyelvben* (disertaĵo, 2009)
* *Madžarski jezikovni vpliv v besedišču Martjanske pesmarice/Magyar nyelvi hatás a Martyánczi énekeskönyv szókincsében* (disertaĵo, 2011)
* *A muravidéki szlovén irodalmi nyelv magyar jövevényszavai* (disertaĵo, 2015)
* *A múlt idők használata Antun Vramec Kronika című művében..* (artikolo, 2018)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* biografieto angle kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj filologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj gazonhokeistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ŭat Fra Kaeŭ

**Ŭat Fra Kaeŭ** (, signifante templo de la smeralda Budho; plennoma kaj oficiala **Wat Phra Si Rattana Satsadaram**) estas budhana templo (Ŭat) en Bangkoko kiu estas konsiderita la plej sankta en Tajlando. La statuo de Budho de Smeraldo situas en la centra konstruaĵo ene de la templokomplekso, kaj estas konsiderata protekta sanktraĵo por tajlanda socio, kaj religio-politika simbolo. La templo situas en la historia centro de Bangkoko, ene de la komplekso de la Granda Palaco.

## Strukturo 
La centra konstruaĵo en la templa komplekso estas la Sankta de Sanktaj, kie troviĝas la Budho-statuo kaj kie preĝas la kredantoj. Laŭ legendo, la origino de la bildo de la smeralda Budho estas en Barato, kie la budhana saĝulo Nagasana (ĉirkaŭ 150 a.K.) antaŭdiris ke la smeralda Budho alportos prosperon kaj regadon al iu ajn lando kie ĝi estus metita. Tiel lia bildo fariĝis la figuro, kiu protektas Tajlandon, laŭ la kredo. Tamen, laŭ trovoj kaj historiaj pruvoj, la statuo estis malkovrita en Chiang Rai en la 15-a jarcento, kaj post pluraj lokoj kie ĝi estis, ĝi estis proponita en la 18-a jarcento al Bangkoko, kie ĝi estis instalita en Ŭat Phra Kaew en 1782, dum la regado de Ramo la 1-a de Siamo.

La Budho-statuo estas farita el malhelverda smeraldo, 66 centimetrojn alta, kaj ĝi estis formita el unu tuta smeralda ŝtono. La figuro en la statuo estas en meditadpozicio, en la stilo de la "Lana" skolo de norda Tajlando. Krom la reĝo de Tajlando, neniu rajtas tuŝi la statuon. La reĝo ŝanĝas la mantelon kiu envolvas la statuon tri fojojn jare, egalrilatante al la somero, vintro, kaj pluvsezonoj, en grava ceremonio dizajnita por certigi bonŝancon por la lando dum la venonta sezono.

## Galerio 

Wat_Phra_Kaew_by_Ninara_TSP_edit_crop.jpg
Emerald_Buddha_Photo_D_Ramey_Logan.jpg
Dosiero:Temple_of_the_Emerald_of_buddha_or_Wat_Phra_Kaew_(cropped).jpg|La komplekso de Wat Phra Kaew vidita de ekstere de la muroj de la Granda Palaco
Dosiero:Emerald_Buddha,_August_2012,_Bangkok_(cropped).jpg|La smeralda Budho estas konsiderita la plej sanktan Budha bildo en Tajlando.

## Bibliografio (anglalingva) 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Ŭat Benĉamabopit

## Eksteraj ligiloj 
* , oficiala retpaĝo

* Eric Roeder, Explorations in Southeast Asian Studies: The Origin and Significance of the Emerald Buddha. A Journal of the Southeast Asian Studies Student Association. 1999.
* Wat Phra Kaew, Bangkok. Sacred Destinations

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Bankoko
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj en Tajlando
Kategorio:Budhismaj temploj
Florido (Misurio)

**Florida** (en Esperanto **Florido**) estas vilaĝo en Kantono Monroe, Misurio, Usono. Ĝi estas ĉe la kruciĝo inter la Misuria Aŭtovojo 107 kaj la Ŝtata Aŭtovojo U ĉe la bordoj de la Akvorezervejo Mark Twain. Estis 200 loĝantoj, laŭ la censo de 1911 en la ''Cram's World Atlas*. Tamen la populacio falis ĝis nur naŭ loĝantoj laŭ la Usona censo de 2000, kaj post la censo de 2010, la vilaĝo estis markita kiel neloĝata. 

La Ŝtata Historia Loko *Naskoloko de Mark Twain'' estas en Florido, kaj apude estas la Ŝtata Parko Mark Twain.

## Referencoj
* 

Kategorio:Misurio
Redding (Konektikuto)

**Redding** estas urbo en Kantono Fairfield, Konektikuto, Usono. Estis 8 765 loĝantoj en la censo de 2020. La urbo estas parto de la Planregiono Okcidenta Konektikuto.

## Geografio
Laŭ la Usona Buroo de la Censo, Redding havas totalan areon de 83&nbsp;km², el kiuj 82&nbsp;km² estas tero kaj 1.6&nbsp;km², aŭ 1.75%, estas akvo. Redding limas kun Bethel, Danbury, Easton, Newtown, Ridgefield, Wilton kaj Weston.

Kvar riveroj fluas suden tra Redding al Fjordo Long Island: nome Aspetuck, *Little River* (rivereto, dojo), Norwalk kaj Saugatuck.

## Gravuloj
Mark Twain, kiu loĝis en Redding el 1908 ĝis sia morto en 1910, kontribuis per la unuaj libroj al tio kio estos la biblioteko *Mark Twain Library*. La *Mark Twain Library Association* konservis ĉirkaŭ 200 el la originaj 3 000 volumoj kiujn Twain donacis, kun aliaj objektoj, kiujn li posedis.

Multaj aliaj gravuloj loĝis en Reffing, kiel kinistoj Jessica Tandy kaj lia edzo Hume Cronyn, Christopher Walken, krom Mark Twain verkistoj Joel Barlow, Alvin Toffler, kaj muzikistoj Leonard Bernstein, Daryl Hall, Jascha Heifetz, Charles Ives, Meat Loaf, Andy Powell kaj Mary Travers de Peter, Paul and Mary.

## Referencoj
## Literaturo
* Grumman, William Edgar (1904). *The revolutionary soldiers of Redding, Connecticut, and the record of their services*. Hartford press: The Case, Lockwood & Brainard company.
* Todd, Charles Burr (1906). ''The history of Redding, Connecticut: from its first settlement to the present time New York: Grafton Press.

## Eksteraj ligiloj
*Redding, oficiala retejo
*Historio de Redding
*Easton Redding Region 9 school district
*Mark Twain Library, publika biblioteko

* 

Kategorio:Geografio de Konektikuto
Preĝejo Sankta Nikolao (Szigetszentmiklós)

La **preĝejo Sankta Nikolao** estas sakrala konstruaĵo en urbo Szigetszentmiklós (Hungario).

## Historio 
La unua mencio pri katolika, supozeble romanika Sankta Nikolao kirko okazis jam en 1264 (nomdonanto de la loknomo estis mem la patrono). En la 15-a jarcento ĝi estis pligrandigita. La loĝantoj konvertiĝis al la kalvinismo en mezo de la 16-a jarcento. Post 3 jarcentoj jam ankaŭ katolikoj vivis en la tiama vilaĝo. Ili konstruis sonorilostablon en 1927, preĝejon Koro de Jesuo inter 1936-1942. La paroĥo estis refondita en 1946. Nova kirko estis konstruita inter 2001-2007, sed en 2003 jam estis preta la subpreĝejo kun kapelo. La sakristio kaj komuna ĉambro estis plene preta en 2008, ambaŭ turoj en 2013. Pli frue la sonoriloj estis en provizora sonorilostablo apude.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola laŭ placo en korto, sed la ŝtupoj kurantaj al la enirejo rekte najbaras al la trotuaro. La fasado estas simetria, meze la tre larĝa enirejo videblas, ĉe la anguloj po unu kvadrataj turoj altiĝas. La turpintoj estas piramidaj. La ĉefnavo havas krucnavon. La bildo de la ĉefaltaro prezentas la patronon.

Kermeso okazas en la 6-an de decembro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj 
* datenoj  

Saint Nicholas church SE, 2019 Szigetszentmiklós.jpg
Sankt Nikolaus Kirche, 2019 Szigetszentmiklós.jpg

Szigetszentmiklós
Szigetszentmiklós
Stránecká Zhoř

**Stránecká Zhoř** () estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en&nbsp;distrikto Žďár nad Sázavou en&nbsp;Regiono Vysočina. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1414.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Stránecká Zhoř**
* Frankův Zhořec
* Kochánov
* Nová Zhoř

## Memorindaĵoj 
* Kastelo Stránecká Zhoř – iama kulmine renesanca burgejo de familio Stránečtí ze Stránec 
* Novepoka kapelo de sankta Benedikto
* Grenejo sub la kastelo
* Baroka ekskursa gastejo - dokumentita en duono de la 17-a jarcento

## Pluaj fotoj 

 File:Stránecká Zhoř, main street.jpg| Ĉefa ŝoseo
 File:Stránecká Zhoř, Hluboček pond.jpg| Fiŝlago Hluboček, malantaŭ ĝi aŭtostrado D1
 File:Stránecká Zhoř, small church.jpg| Kapelo de sankta Benedikto
 File:Stránecká Zhoř Castle 2.jpg | Kastelo


Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Škrdlovice

**Škrdlovice** () estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en&nbsp;distrikto Žďár nad Sázavou en&nbsp;Regiono Vysočina. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1454.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapelo de sanktaj Cirilo kaj Metodo  

## Signifaj naskiĝintoj  
* 6-an de septembro 1888 naskiĝis en la municipo Bohuslav Leopold, ĉeĥa violonisto, kapelestro, mjuzika komponisto kaj aranĝisto († 12-an de majo 1956).

## Pluaj fotoj 

Image:Škrdlovice 02.jpg|Gastejeto sub Čerťák
Image:Škrdlovice - krucifix 01.jpg|Kruco datita en 1833
Statue of Hippopotamus in Škrdlovice, Žďár nad Sázavou District.jpg|Statuoj de hipopotamoj
Socha Hroši u Škrdlovic (Q56023758).jpg|Statuoj de hipopotamoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Kategorio:Vitrofarejoj en Ĉeĥio
Světnov

**Světnov** () estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en&nbsp;distrikto Žďár nad Sázavou en&nbsp;Regiono Vysočina. Vivas ĉi tie  ().

## Situo 
La vilaĝo mem, samkiel ankaŭ preskaŭ la tuta ĝia moderna katastro situas en Bohemio, sed kelkaj parceloj apud la norda limo de ĝia katastro proksime de ŝoseo kuniganta Světnov kun la najbara municipo Cikháj devene apartenis al la katastro de tiu ĉi najbara moravia municipo, al kiu hodiaŭ por ŝanĝo apartenas kelkaj parcekoj antaŭe apartenantaj al Světnov.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1366.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Dia torturo ĉe ŝoseo direkte al Polnička
* Kruco el la jaro 1848
* Kapeleto kun sonorilejo
* Ŝtona ponto trans rojo Stržský potok
* Naturmemorindaĵo Světnovské údolí

## Pluaj fotoj 

Světnov - kamenný most, pohled od jihu obr02.jpg|Ŝtona ponto
Světnov - kaplička obr01.jpg|Kapeleto
Světnov - boží muka, obr02.jpg|Dia torturo

Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Municipoj en dislimejo de Bohemio kaj Moravio
Kategorio:Setlejoj en Suprasvratka montetaro
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro