open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
British Leyland

**British Leyland** estis industria konglomeraĵo por inĝenierado kaj fabrikado de aŭtomobiloj, fondita en Britio en 1968 kiel **British Leyland Motor Corporation Ltd** (*BLMC*), per fandado de la antaŭaj firmaoj *Leyland Motors* kaj *British Motor Holdings*. La konglomeraĵo estis parte ŝtatigitaj en 1975, kiam la brita registaro kreis holdingon nomita *British Leyland*. Ĝi korpigis multon de la brite posedita motorveturila industrio, kies radikoj komenciĝis en 1895, kaj en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj produktis 40 procentaĵojn de la aŭtoj vendataj en Britio.

Kvankam la konglomeraĵo havis profitodonajn aŭtomobilajn markojn kiel Jaguar, Rover kaj Land Rover, samkiel la multe vendita Mini, British Leyland havis maltrankvilan historion. En 1986 ĝi estis renomita *Rover Group*, poste fariĝis *MG Rover Group*, kiu en 2005 finis amasan aŭtomobilan produktadon. La firmao MG kaj la markoj Austin, *Morris* kaj *Wolseley* iĝis parto de la ĉinia firmao *SAIC Motor* en Ŝanhajo, kun kiu MG Rover provis kunfandiĝi antaŭ la malfondo.

Hodiaŭ, la aŭtomobilaj markoj MINI, Jaguar Land Rover kaj *Leyland Trucks* (nun posedata de BMW, Tata kaj Paccar, respektive) estas la tri plej elstaraj eks-partoj de la brita konzerno *Leyland* kiuj estas ankoraŭ aktivaj en la aŭtomobila industrio.

Kategorio:Britaj aŭtomobilfabrikoj
Andor Berei

**Andor Berei,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berei Andor** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, ekonomikisto, redaktoro, profesoro. Lia edzino estis Erzsébet Andics.

Andor Berei http://1956.mti.hu/Pages/WiW.aspx?id=133  naskiĝis la  1900 en Budapeŝto. Li mortis la  1979 en Budapeŝto.

## Biografio 
Andor Berei frekventis universitatojn en sia naskiĝurbo kaj Vieno. En 1917 li aliĝis al la socialdemokratoj, post 2 jaroj al la komunistoj. Post falo de Hungara Sovetrespubliko li rearanĝis la partion, tial en 1921 li estis kondamnita je 15 jaroj. En la sekva jaro li estis ŝanĝita kaj li vivis plu en Soveta Rusio. Inter 1934 kaj 1946 li agitis en Belgio, poste li translokiĝis al Hungario. Inter 1948 kaj 1951 li estis subministro pri eksteraj rilatoj, inter 1948 kaj 1976 (kun interrompoj) li instruis en Universitato Marx Károly, eĉ li estis katedrestro. Tiutempe li ricevis ankaŭ ŝtatajn kaj partiajn postenojn, inter ili li gvidis Tutlandan Planadan Oficejon en rango ministro. Dum Hungara revolucio de 1956 li vojaĝis al Sovetunio kaj li revenis kun János Kádár. Lia politika kariero tuj finiĝis, li ricevis nur redaktajn taskojn, ekzemple li redaktis la Novan Hungaran Leksikonon. En 1963 li ricevis premion.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Unua Kabineto Imre Nagy

**Unua Kabineto Imre Nagy (politikisto)** [nadj] signifis teorie finon de la  hungara stalinisma diktaturo, tamen paŝo post paŝo revenis la stalinistoj, kiuj restis ĝis la Hungara revolucio de 1956. Tiu kabineto gvidis la landon inter 1953 kaj 1955 preskaŭ 2 jarojn. La nova ministera konsilio konsistis nur el 19 ministroj.
eta|Imre Nagy

## Historio 
Post morto de Stalino Sovetunio ŝanĝis iomete la politikon, ekzemple okazis paco kun Jugoslavio. En tio Hungario havis gravan taskon, tial Mátyás Rákosi estis invitita al Moskvo. Rákosi estis forte kritikita, eĉ li devis transdoni la ĉefministran pozicion al Imre Nagy. En la parlamento Nagy deklaris reformojn, ekzemple ĉesis la gulagoj, deportadoj. Ankaŭ prokrastiĝis investoj al la peza industrio, anstataŭe oni konstruis loĝdomojn. Dume la stalinistoj ne dormis, laŭ voĉdono de la parlamento Nagy devis transdoni sian pozicion al András Hegedüs.

## Listo de membroj 
* **Imre Nagy – prezidanto de ministera konsilio**
* Ernő Gerő – primara vicĉefministro, poste András Hegedüs
* Antal Apró – vicĉefministro kun István Hidas
* *Ernő Gerő* – ministro pri enlandaj aferoj, poste László Piros
* János Boldóczki - ministro pri eksteraj aferoj
* György Pogácsás - ministro pri ŝtataj bienoj
* József Tisza - ministro pri nutrokolekto, poste András Szobek
* József Bognár - ministro pri enlanda kaj ekstera komercoj; poste ministro pri enlanda komerco
* Sándor Zsoldos  – ministro pri sano; poste Sándor Román
* Iván Altomáré - ministro pri nutroindustrio
* Lajos Szíjártó - ministro pri konstruo
* *Ernő Gerő* – ministro pri agrikulturo, poste Ferenc Erdei
* István Bata - ministro pri defendo
* *Ferenc Erdei* - ministro pri justico, poste Erik Molnár
* Mihály Zsofinyecz - ministro pri metalurgio kaj maŝinindustrio, poste János Csergő 
* Árpád Kiss (ministro) – ministro pri malpeza industrio, poste Béla Szalai
* Lajos Bebrits - ministro pri transporto kaj poŝto
* László Háy - ministro pri ekstera komerco 
* István Hidas – ministro pri peza industrio
* József Darvas – ministro pri publikeduko
* Tibor Erdey-Grúz – ministro pri eduko
* Károly Olt - ministro pri financo
* Sándor Czottner – ministro pri karbominejoj
* János Szabó – ministro pri municipoj
* *István Hidas* - ministro pri kemio kaj energioj, poste Árpád Kiss (ministro)
* Béla Szalai – gvidanto de Tutlanda Planada Oficejo en rango ministro, poste  Andor Berei

## Fontoj 
* http://www.valasztas.hu/nepszav03/hu/06/vf2/vf9503.htm 
* http://mek.oszk.hu/01900/01937/html/ora1/ora1.htm 
* http://tortenelemklub.com/eletrajzok/xx-szazadi-szemelyek/143-nagy-imre-elete-1896-1958 

Nagy Imre
Farkas

La familia nomo **Farkas** [farkaŝ] apartenas al la oftaj nomoj en Hungario. Ĝi signifas: lupo aŭ vosta. Pro la ofteco kelkaj uzas ankaŭ aldonnomon, duan antaŭnomon aŭ nur distingan majusklon.

La nomo Farkas estas ankaŭ persona nomo en Hungario. Ĝia ekvivalento germane estas Wolf, kiu estas same germana familia nomo.

## Kelkaj personoj kun familia nomo Farkas 
* Ádám Farkas (ekonomo)
* Ádám Farkas (skulptisto)
* Adolf Farkas
* Aladár Farkas
* Aladár Farkas (skulptisto)
* Albert Farkas
* András Farkas
* András Farkas (apotekisto)
* Antal Farkas
* Antal Farkas (aktoro)
* Antónia Farkas
* Árpád Farkas (agrikulturisto)
* Árpád Farkas (poeto)
* Attila Márton Farkas
* **Bertalan Farkas**
* Bertalan Farkas (monaĥo)
* Dénes Farkas
* Erik Farkas
* Ferenc Farkas (esperantisto)
* Ferenc Farkas (politikisto)
* Ferenc Farkas (komponisto)
* Ferenc Farkas (operetkantisto)
* Gábor Farkas
* Géza Farkas
* Gizella Farkas
* Gyula Farkas
* Gyula Farkas (instruisto)
* Gyula Farkas (violonisto)
* Ibolya Farkas
* Ignác Farkas
* Ilonka Farkas
* Imre Farkas
* Imre Farkas (episkopo)
* Imre Farkas (kanuisto)
* Imre Farkas (nobela juĝisto)
* István Farkas
* István Farkas (nobela juĝisto)
* János Farkas
* János Farkas (futbalisto)
* János Farkas (pentristo)
* János Farkas (notario)
* János Nepomuk Farkas
* Jenő Farkas (filo)
* Jenő Farkas (koreografo)
* Jenő Farkas (patro)
* Jenő Farkas (tradukisto)
* Jenő Farkas (violonisto)
* József Farkas
* József Farkas (dancisto)
* József Farkas (politikisto)
* József Farkas (teologo)
* Julianna Farkas
* Kálmán Farkas
* Karl Farkas (artisto)
* Károly Farkas
* Károly Farkas (kuracisto)
* Klára Farkas
* László Farkas (fizikisto)
* László Farkas (lokhistoriisto)
* László Farkas (publicisto)
* Lajos Farkas (aktoro)
* Lajos Farkas (juristo)
* Loránd Farkas
* Loránd Farkas (kemiisto)
* Lujza Farkas
* Magda Farkas
* Mihály Farkas
* Miklós Farkas
* Miklós Farkas (kameraisto)
* Miklós Farkas (premonstrato)
* Ödön Farkas
* Pál Farkas
* Péter Farkas
* Rose-Marie Farkas
* Sándor Farkas (agronomo)
* Sándor Farkas (bibliotekisto)
* Sándor Farkas (politikisto)
* Tibor Farkas
* Tibor Farkas (arkitekto pri internaj spacoj)
* Tibor Farkas (politikisto)
* Zoltán Farkas
* Zoltán Farkas (dizajnisto)
* Zoltán Farkas (kritikisto)

## Kelkaj nomoj similaj al Farkas 
* András Dózsa-Farkas
* Attila Lajos Farkas
* Balázs Farkas-Jenser
* Endre Farkas Wellmann
* Éva Farkas-Tatár
* Éva Farkas Wellmann
* Farkas-Zoltán Hajdú
* Lujza Szathmáryné Farkas
* Sándor Bölöni Farkas

## Kelkaj personoj kun vira (persona) nomo Farkas 
* Farkas Bánffy
* Farkas Beke
* Farkas Bethlen
* **Farkas Bolyai**
* Farkas Cserey
* Farkas Cserey (pli juna)
* Farkas Deák
* Farkas Ignác Fenix
* Farkas Gyalui
* Farkas Heller
* Farkas Hóry
* **Kempelen Farkas**
* Farkas Király
* Farkas Kovacsóczy
* Farkas Mihál
* Farkas Molnár
* Farkas Radnai
* Farkas Szőts
* Farkas Tóth

## Fontoj 
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj estas legeblaj artikoloj.

Kategorio:Hungaraj familiaj nomoj
Kategorio:Viraj personaj nomoj
(15744) 1991 PU

**(15744) 1991 PU** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry E. Holt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Wilhelm Vöge

**Wilhelm Vöge** (naskiĝinta la 16-an de februaro 1868 en Bremeno; mortinta la 30-an de decembro 1952 en Ballenstedt en la montaro Harco) estis germana arthistoriisto.

## Vivo 
Vöge pasigis la unuajn kvin vivojarojn en Bremeno, poste kvar jarojn en Detmold. Post translokiĝo de la familio al Hanovro li tie faris en 1886 sian abituran ekzamenon. Li studis arthistorion 1886 komence en Lepsiko kaj Bonn kaj daŭrigis ĝin en la universitato de Strasburgo), kie li doktoriĝis. En 1895 li habilitiĝis pri Rafaelo kaj Donatello. De 1897 ĝis 1910 Vöge prizorgis la skulptaĵofakon de la muzeoj en Berlino. De 1909 ĝis 1917 li estis profesoro ĉe la Universitato Alberto Ludoviko de Frajburgo. Poste pro sankaŭzoj li forlasis la universitaton kaj retiriĝis al Ballenstedt. Tie ekestis ankoraŭ kelkaj sciencaj verkoj pri mezepokaj skulptaĵoj.

## Traktaĵoj (elekto) 
* *Eine deutsche Malerschule um die Wende des ersten Jahrtausends: Kritische Studien zur Geschichte der Malerei in Deutschland im 10. und 11. Jahrhunderts*, Lintz, Treviro 1891
* *Die Anfänge des monumentalen Stiles im Mittelalter*(novpresaĵo de la eldono de Strasburgo 1894), kun la eseo "Wilhelm Vöge" de Erwin Panofsky, Mäander Verlag, Munkeno 1988. ISBN 3-88219-311-5
* *Raffael und Donatello - ein Beitrag zur Entwicklungsgeschichte der italienischen Kunst*, Heitz, Strasburgo, 1896
* *Jörg Syrlin der Ältere und seine Bildwerke, Bd. II: Stoffkreis und Gestaltung*, Berlino 1950
* *Bildhauer des Mittelalters. Gesammelte Studien*. Mit einem Vorw. von Erwin Panofsky. Berlino: Mann 1958 (2-a eldono. 1995 (Edition Logos) ISBN 3-7861-1800-0)

## Literaturo 
* Walther Killy, Rudolf Vierhaus (eldonintoj): *Deutsche biographische Enzyklopädie. 10. Thibaut - Zycha,* p. 220, Saur, Munkeno, 1999 ISBN 3-598-23186-5

## Eksteraj ligiloj 
* 
* http://www.dictionaryofarthistorians.org/vogew.htm 

Kategorio:Germanaj arthistoriistoj
Kategorio:Germanaj altlernejaj instruistoj
(15749) 1991 VT1

**(15749) 1991 VT1** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Takeŝi Urata kaj Akira Natori elde la Stacio de Jakiimo en Ŝizuoka (gubernio Ŝizuoka, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Akira Natori
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
15745 Yuliya

'*15745 *Yuliya'''* estas tre malgranda, hela duopa marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

Ĝia spektra klaso "S" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Julija Germanova'', kiu studis la anglan kaj la ĉinan lingvojn ĉe la Ŝtata Universitato de Suda Uralo en Ĉeljabinsk. Dum la "Unua Internacia Konferenco pri la Meteoro/Meteorŝtono de Ĉeljabinsk/Ĉebarkul" de 2013, ŝi faris rusan vivan tradukon de la parolado de la malkovrito kaj vivan anglan tradukon de la rusaj paroladoj.

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 5:6 kun Marso.

Kvankam rigardita kiel apud-tera objekto, ĝi ne tre proksimiĝas de la Tero:
* Ĝia tera MOID estas 0,2976 astronomia unuo (44,517 milionoj da km)
* La , ĝi pasis al 0,29817746 astronomia unuo (44,607 milionoj da km) de la Tero.
* La , ĝi pasos al 0,29408020 astronomia unuo (43,994 milionoj da km) de nia planedo.

Ĝi pasas multe pli proksime de Marso:
* Ĝia marsa MOID estas 0,01376 astronomia unuo (2,0584667 milionoj da km)
* La  ĝi pasos je 0,05878862 astronomia unuo (8,795 milionoj da km) de tiu planedo.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de A. Aznar, O. Vaduvescu, T. Wilson, T. Zegmott kaj P. Pravec, uzinte observojn de  elde la Observatorio de Roque de los Muchachos, (La Palma, Hispanio), anoncita la 

Tiu satelito havas diametron de almenaŭ 0,28&nbsp;km, orbitan  taksita al 0,86&nbsp;km kaj orbitan periodon de 0,48896 ± 0,00012 tago (11,735 ± 0,003 horoj), ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  (15745) Yuliya; paĝo de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Sofia Jannok

**Brita Maret Sofia Jannok** (*  en Gällivare, Svedio) estas svedia-samea kantistino kaj kantofaristino. Antaŭ ol ŝi konatiĝis kiel soloa artistino, ŝi surscenejiĝis kune kun Anna Kärrstedt kiel duo *Sofia och Anna*.

En la jaro 2003 ŝi gajnis kun sia kanto *Liekkas* la Sámi Grand Prix. Ŝi gvidis krome la elsendon *Mailbmi – små folk stor musik* ĉe la sveda radiostacio Sveriges Radio P2, kaj en la televido la samean infanan elsendon *Unna Junná*.

## Stilo 
Jannok kantas ĉefe en nord-samea lingvo en la stilo de Jojkoj, dum ke ŝi ankaŭ skribas tekstojn en la angla kaj sveda lingvoj. Ŝia muziko prezentas kombinon el samea folkloro, Popmuziko kaj Ĝazo.

## Diskaro 
### Studioalbumoj 
* *White/Čeaskat* (2007)
* *By the Embers/Áššogáttis* (2009)
* *Áhpi/Wide as oceans* (2013)
* *Orda/This Is My Land* (2016)

### Kompilaĵoj 
* Ima ipmašat, infana KD, DAT 2007
* Buoremus ájgge, children's CD, Mandy Senger & Sara Aira Fjällström 2007
* Čalmmit, CD-Single, DAT 2000 (kiel parto de la grupo Sofia och Anna)
* TV-musik ur dokumentärserien Samerna, Scandinavian Songs 2000
* Soundtrack Great North, TVA International inc. 2000
* Dál juovlla čuovggaid cahkkehit, Sami Christmas CD 2000
* Sámi Grand Prix 2001, Rieban 2001
* Sámi Grand Prix 2003, Rieban 2003
* Liekkas clubmix, PR-single, Publishment 2004

## Eksteraj ligiloj kaj noto 
* Oficiala retpaĝaro

* 

Kategorio:Singer-Songwriter
Kategorio:Svedaj muzikistoj
Kategorio:Samea muziko
(15751) 1991 VN4

**(15751) 1991 VN4** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Satoru Otomo elde Kijosato, proksime de Hokuto en la gubernio Jamanaŝi, Japanio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Satoru Otomo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Joseph P. Overton

**Joseph P. OVERTON** (naskiĝis la  – mortis la ) estis Altranga Vicprezidanto de la Centro por Publika Politiko de Mackinac. Li estas konata por priskribo de la ideo, kiu pro tio estas konata kiel la fenestro de Overton. Li mortis en la vespero de lundo la 30a de Junio 2003 en la aĝo 43 jaroj, pro vundoj de kraŝo de malpezega aviadilo.eta|Diagramo de la Overton-a fenestro, kiu ŝoviĝas supren aŭ malsupren laŭ la epoko
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Pensfabrika gvidanto mortis dum aviadila kraŝo
* Joseph P. Overton — biografia superrigardo

## Tradukfonto 
Kategorio:Filozofoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Usonaj filozofoj
Kategorio:Politikaj filozofoj
Monaĥejo de Ripoll

eta|250px|Fasado de la Monaĥejo de Sankta Maria de Ripoll.

La **Monaĥejo de Sankta Maria de Ripoll** estas monaĥejo benediktano situanta en la urbo kataluna Ripoll (Hispanio). Ĝi estis fondita ĉirkaŭ la jaro 880 fare de la grafo Vilfredo la Harplena, -plej verŝajne super alia de la epoko de visigotoj (589) detruita de la araboj-. Ĝi iĝis loko por entombigo de la grafoj de Barcelono kaj de Besalú. La monaĥejo iĝis centro de *scriptorium* kaj de kulturo tre grava por la Mezepoko en Katalunio, kun projekcio je nivelo de aliaj eŭropaj abatejoj de tiu periodo kiel tiuj de Saint Denis, de Fleury aŭ Montokasino. Ĝi estis deklarita Kultura Havaĵo de Nacia Intereso en 1931.

En la 12a jarcento oni konstruis novan portikon en formo de triumfarko kiu estas konsiderata majstroverko de la romanika skulptarto monumenta en Katalunio, kaj en ĝi estas reprezentataj variaj skulptaĵoj, inter kiuj elstaras la centra bildo kun la *Maiestas Domini*, la apostolaro kaj scenoj de la Malnova testamento.

## Bibliografio 
* Junyent Eduard, “La basílica del monasterio de Santa María de Ripoll”, Parroquia de Santa María de Ripoll,1991. ISBN 84-300-0485-8.
* Pladevall, Antoni, *Els monestirs catalans*, Ediciones Destino, Barcelona, 1970 ISBN 84-233-0511-2
* Tomás Bonell, Jordi, *Descobrir Catalunya*, Premsa Catalana, Barcelona, 1994.
* Rabuñal, Anxo et alt. *Imatges de Catalunya*, El País Aguilar, Madrid, 1995, ISBN 84-03-59631-6

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la monaĥejo kaj la paroĥo de Santa Maria de Ripoll
* Historio de la monaĥejo. Kun fotoj
* La portiko de Santa María de Ripoll 
* Priskribo 
* Panoramo de la klostro
* Panoramo 360º de la portiko de la monaĥejo de Santa María de Ripoll

Kategorio:Ripoll
Kategorio:Benediktanaj monaĥejoj en Katalunio
Kategorio:Romanikaj konstruaĵoj en Hispanio
Turégano

**Turégano** estas municipio de Hispanio apartenanta al la provinco Segovio, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono. En 2014 estis 1056 loĝantoj.
eta|maldekstre|La kastelo.
eta|maldekstre|La preĝejo de Santiago.
eta|maldekstre|Ties romanika absido.
eta|maldekstre|Ties romanikaj reliefoj.

## Geografio 
En la municipa teritorio troviĝas la submunicipoj jenaj:
* Aldeasaz de La Cuesta
* Berrocal de La Cuesta
* Carrascal de La Cuesta
* La Cuesta, municipo sendependa ĝis 1972
* **Turégano** (ĉefurbo de la municipo).

## Historio 
Proksime troviĝis antaŭromia kastro de la popolo de arevakoj, kio indikas la antikvecon de setlejoj en tiu la teritorio de tiu municipo. En la 12-a jarcento ĝi iĝis posedo de la Episkopo de Segovio. Ties merkato kaj centro de komunikvojoj en la Mezepoko indikas la gravon de la tiama vilaĝo.

La 24-an de julio de 1965 enorma incendio akcidenta elirinta el forĝejo kaj plifortigita per forta vento detruis centon da loĝejoj kaj aliaj konstruaĵoj, senhejmigante ĉirkaŭ 60 familiojn.

## Vidindaĵoj 
Ĉefa vidindaĵo estas la kastelo-preĝejo de Turégano, krom la placo, kaj alia preĝejo.

## Referencoj 
Kategorio:Provinco Segovio
Alanio

**Alanio** estis mezepoka feŭdisma ŝtato de la alanoj (pra-osetoj) kiu floris en la Norda Kaŭkazo, inkluzivigante la areojn de la pli posta Ĉerkesio kaj nuna Nord-Osetio-Alanio, sed ankaŭ pliajn ĉirkaŭajn areojn, de la 8-a aŭ 9-a jarcento ĝis detruo per la mongola invado en 1238-1239. Ĝia ĉefurbo estis *Maghas*, sed la urbo tiom komplete detruiĝis en 1238-1239 ke ne plu konatas ĝia ekzakta lokiĝo. Alanio kontrolis multe frekventatan komercan vojon, parto de la Silka Vojo, tra la Darial-trapasejo.

## Referencoj 
Kategorio:Alanoj
Kategorio:Historio de Osetio
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en la 9-a jarcento
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1200-1209
Kategorio:1201
15752 Eluard

'*15752 *Eluard'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca poeto Paul Éluard (realnome *Eugène Grindel*, 1895–1952), kiu ludis gravan rolon en la superrealisma movado. Liaj komencaj poeziaĵoj estis koloritaj de fervora pacismo (*Poèmes de la Paix*), sed liaj plej grandaj estis inspiritaj de liaj "muzoj" precipe lia dua edzino Nusch Éluard (*Capitale de la douleur'', 1926).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
(15753) 1992 DD10

**(15753) 1992 DD10** estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Kategorio:Malkovrita de UESAC
Tornisto

eta|
**Tornisto** estas profesio ĉe kiu la praktikanto faras ĉiajn produktojn, inter kiuj maŝino- kaj ilarerojn, sur eta ĝis mezgranda tornomaŝino. Tornisto laboras laŭ labordesegnaĵo, skizo aŭ ekzemploparto. 

**Industrie**, la profesio konsideratas fako de metalurgio kaj oni uzas diversajn materialojn kiel ŝtalo, gisfero, kupro, bronzo, latuno, duavice ankaŭ plasto. 

Tamen la **metio** de tornisto estas unu el la plej aĝaj profesioj, jam praktikata en antikva Egiptio, antikva Grekio, Romio kaj ĉe la etruskoj. Metie, krom ligno pli malofte ankaŭ prilaboratas korno, eburo, sukceno, alabastro, steatito (sapoŝtono), serpentinito, polimetilmetakrilato (akrila vitro) kaj aliaj plastoj - Malgraŭ tio, en Esperanto oni kutimas nomi la metilaboran teknikon laŭ la ĉefa materialo lignotornado, precipe ĉar sen la aldonaĵo la vorto tre elvokas pensojn pri la samnoma ŝtormo tornado.

eta|maldekstra|
eta|
Oni faras etajn seriojn de produktoj, vicpartoj aŭ prototipoj. La industria 'tornado' okazas sur tornomaŝino. La laboritaĵo rotacias per granda rapideco dum ĝi estas prilaborata per ĉizilo.

## Familiaj nomoj 
En la eŭropa mezepoko, oni ofte uzis metiistajn profesiojn kiel familiaj nomoj. Tial, en la germana kaj jida lingvoj la nomo oftas kiel familia nomo en la formoj *Drechsler*  aŭ historie , *Drexler, Dressler* kaj *Dreyer* , per hebreaj literoj *דרעכסלער*, la finna analogio estas *Sorvari*, en la rusa kutimas cirila formo de la germana kaj jida nomoj, Дрехслер , sed ankaŭ ekzistas la familia nomo Токарь ), same en la pola la nomo * Tokarz*, kaj analogie ankaŭ la angla familia nomo *Turner* devenas de la profesia nomigo *woodturner*. La vorto ne mankas en la hungara lingvo kiel *esztergályos* [estergAjoŝ], ekzemple aktoro Cecília Esztergályos. 

Kategorio:Profesioj
Kategorio:Metalurgio
Laistrigonoj

eta|320px|Laistrigonoj ĵetas ŝtonojn kontraŭ ŝipoj de Odiseo (murpentraĵo el la 1-a jarcento a.K.)
**Laistrigonoj** (, ) estas en la helena mitologio popolo de grandegaj sovaĝaj kanibaloj.

Kiam la Itaka reĝo Odiseo vojaĝis revene el la Troja milito, haltis kun siaj dek du ŝipoj sur insulo Sicilio kaj albordiĝis ĉe la okcidenta bordo. Tie atendis lin grava danĝero kaj pereo.

Laistrigonoj estis etno de kanibalaj gigantoj, kies gentestro aŭ reĝo Antifato, malgraŭ ĉiu singardemo de Odiseo kaj liaj kunuloj, surprize atakis maristojn kaj unu el ili tuj mortigis kaj pretigis por manĝado. La ŝipojn gigantoj tuj serĉtrovis kaj superŝutis per ŝtonoj, por ke ili ne estu pretaj por navigado. Poste ili iris suben sur plaĝon kaj plu mortigadis maristojn kaj preparadis regalfeston.

Odiseo sukcesis savi ununuran ŝipon kun malgranda resto da ŝipanoj, kiuj respiriĝis nur fore sur la vasta maro kaj dankis al dioj por sia savo.

## Tradukfonto 
Kategorio:Estaĵoj de la helena mitologio
Kategorio:Batalantoj en la Troja milito
Kanawha (rivero)

La rivero Kanawha [KaNAŬa] estas grava rivero en Usono. Ĝi estas rivero de 156 km longa tra Okcidenta Virginio. Ĝi estas alfluanto de la rivero Ohio kaj formas la plej grandan akvobasenon interne de Okcidenta Virginio. Historie formiĝis ĉirkaŭ ĝi la plej grava industria areo de la ŝtato.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.wvencyclopedia.org/articles/1123 (Angla

Kategorio:Riveroj en Okcidenta Virginio
Kategorio:Geografio de Usono
Valdivienne

**Valdivienne** estas komunumo de la centr-okcidento de Francio, situanta en la departemento Vienne (regiono Nova Akvitanio).

## Geografio 
La ureto Valdivienne estas ĉirkaŭata de la komunumoj Pouillé, Chapelle-Viviers, Lhommaizé kaj Chauvigny. Ĝi estas situanta je 25 km sudoriente de Poitiers.

Kvar urbetoj ligiĝas al la komunumo Valdivienne : la plej grava, Saint Martin La Rivière, poste Salles-en-Toulon, Morthemer kaj La Chapelle-Morthemer.

La fervoja stacio plej proksima estas tiu de  situanta je 13 km. La flughaveno plej proksima estas tiu de Poitiers, situanta je 26.8 km.

## Vidindaĵoj
Ĉefaj vidindaĵoj estas ses preĝejoj, du kasteloj kaj malnovaj domoj. La kastelo de Morthemer famas pro sia elstara loĝejturo.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la municipo de Valdivienne

## Fontoj 
* Robert-Jacques Thibaud - ''Dictionnaire de l'Art Roman* - Éditions Dervy - 1994 - ISBN 2-85076-645-3
* Michel Feuillet - *Lexique des symboles chrétiens'' - Éditions PUF - Coll : Que sais-je? - 2004 - ISBN 2-13-054106-2

Kategorio:Komunumoj de Vienne
Ottoida arto

La **ottoida arto** estas stilo ene de la praromaniko. Tiu florado de diversaj artoj estis nomita ankaŭ "Otida Renesanco", en la sama senco ke oni parolas pri "Karolida Renesanco" por aludi al la florado okazinta post la kronigo de Karolo la Granda en la jaro 800. Ĝi disvolviĝis ĉefe en Germanio, ekde mezo de la 10-a jarcento ĝis mezo de la 11-a jarcento, dum la saksa dinastio de la Sankta Romia Imperio (nome la "Liudolfidoj").

[eta|maldekstra|200px|*Oto la 2-a kaj Teofano*, basreliefo en [eburo, Muzeo de Cluny, Parizo.]]
[eta|250px|Preĝejo [Sankta Miĥaelo (Hildesheim)|Sankta Miĥaelo en Hildesheim, deklarita Monda heredaĵo de Unesko.]]
La ottoida arto miksis tri tradiciojn: tiujn de la fina antikveco ĉefe ĉe la arto de la nordo de Italio, de la periodo karolida, kaj de la bizanca arto.

## Arkitekturo 
Plej gravaj konstruaĵoj estas:
* Preĝejo Sankta Miĥaelo en Hildesheim
* Abata preĝejo Sankta Ciriako en Gernrode
* Sankta Pantaleono en Kolonjo
* Kripto de la preĝejo Sankta Viperto en Quedlinburg
* Orienta konstruaĵo de la katedralo de Majenco
* Okcidenta alkonstruaĵo de la katedralo de Essen

## Literaturo 
* Harlie Kay Gallatin, "Western Europe in the High Middle Ages: An Overview From c. 900 to c. 1300": "Renacimiento otoniano"
* Aubin, H., *Otto der Grosse und die Erneuerung des abendländischen Kaisertums im Jahre 962* (1962)
* Gaehde, J. E., "Pre-Romanesque Art". Dictionary of the Middle Ages, 1989. ISBN 0-684-18276-9
* Azcárate Ristori, J. M. de, "Segunda fase del arte prerrománico europeo", en *Historia del arte*, Anaya, Madrid, 1986. ISBN 84-207-1408-9
* Enciclopedia Universal de la pintura y la escultura, Sarpe, Madrid, 1982. ISBN 84-7291-376-7 (kompleta verko)

## Vidu ankaŭ 
* Otida renesanco


Kategorio:Sankta Romia Imperio
Kategorio:Romaniko
Nord-Oseta ASSR

La **Nord-Oseta Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko**, mallonge **Nord-Oseta ASSR** (osete Цӕгат Иристоны Автономон Советон Социалистон Республикӕ; ) estis parto de la Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko apartenanta al Sovetunio. Ĝia ĉefurbo estis Vladikavkazo, kiu de 1931 ĝis 1944 kaj de 1954 ĝis 1990 nomiĝis Orĝonikidze (), memore al la kartvela bolŝeviko Sergo Ordĵonikidze (, Grigol (Sergo) Ordĵonikidze), kaj inter 1944 kaj 1954 nomiĝis Dzauĝikau (), laŭ la oseta nomo de la loko. 

La 7-an de junio 1924 ene de la Rusa Soveta Federacia Socialisma Respubliko ekestis "Nord-Oseta aŭtonoma provinco", kiu la 5-an de decembro 1936 ricevis la nomon "Nord-Oseta Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko" (ASSR). Je la 20-a de julio 1990, la tria sesio de la Supera Soveto de la Nord-Oseta ASSR ŝanĝis la nomon al "Nord-Oseta Soveta Socialisma Respubliko" (SSR), parto de la RSFSR. Post la disfalo de Sovetunio en 1991, la regiono konservis sian statuson kiel respubliko ene de la Rusia Federacio kaj nun nomiĝas Nord-Osetio-Alanio.

## Referencoj 
Kategorio:Aŭtonomaj respublikoj de Sovetunio
Kategorio:Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko
Kategorio:Historio de Nord-Osetio
Sébastien Châteillon

**Sébastien Châteillon**, latinigite: **Castellio** (pseŭdonimoj: Martinus Bellius, Basilius Monfortius, Georg Kleinberg; naskiĝinta en 1515 en Saint Martin du Fresne, mortinta en la 29-a de decembro 1563 en Bazelo) estis franca protestanta teologo.

## Vivo 
Castellio pasigis la junajn jarojn en Savojo en malriĉeco. Sian kleriĝon li memstare akiris ankaŭ aliĝante al humanistaj rondoj. Post konvertiĝo al protestantismo li venis en 1540 Strasburgon kie li amikiĝis kun Kalvino. Je ties instigo oni venigis lin al Ĝenevo por farigi lin lerneja rektoro, kie li ankaŭ publikigis diversajn instrumaterialojn. Pro liaj liberalaj vidpunktoj pri la Alta Kanto de Salomono iĝis malproksimiĝo de Kalvino. Li demisiis en 1544 kaj transloĝiĝis Bazelon.

Naŭ jarojn li devis atendi tie je nova dungiĝo havante problemojn perlabori la vivon de sia familianoj. En 1551 aperis lia majstroverko *Biblia Sacra latina*, nova latina traduko de la Biblio kun komentoj. La anonima skribaĵo *De haereticis an sint persequendi*, skribita post la maljustega ekzekuto de Mikaelo Serveto, ankaŭ estis de li. Sed la aŭtoritatoj de Bazelo malpermesis ties preson kaj ĝi aperis ne antaŭ 1612, en Nederlando. Post kiam Châteillon fariĝis profesoro pri greka literaturo en Bazelo li surloke ne tiom efikis: precipe en Nederlando liaj ideoj trovis favoran aŭskultantaron.

## Vidu ankaŭ 
* Johano Oporino

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Stefan Zweig pri Castellio 
* Wolfgang Stammler: *Aufruhr in Calvins Gottesstaat*.
* Biografio ĉe *NDB*.

Kategorio:Francaj renesancaj humanistoj
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Kategorio:Francaj kalvinismaj teologoj
Kategorio:Francaj filologoj
Kategorio:Akademianoj
Saint-Maigrin

**Saint-Maigrin** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 560 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|Lageto en Saint-Maigrin
Saint-Maigrin situas en la sudoriento de Charente-Maritime,  sude de Cognac.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
János Tausz

**János Tausz** [jAnoŝ taŭs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tausz János** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, ekonomikisto.

János Tausz http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=6168&catid=88%3At&Itemid=67&lang=hu naskiĝis la  1911 en Barcs. Li mortis la  1988 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
János Tausz frekventis mezlernejojn en Pécs kaj Budapeŝto, li abiturientis en 1929. En la sama jaro li eklaboris en uzino havanta oficistan postenon. En 1931 li aliĝis al la sindikato, post 2 jaroj al la socialdemokratoj. Inter 1942 kaj 1945 li estis trudlaboristo. Post la 2-a mondmilito li ricevis diversajn partiajn taskojn, en 1949 li frekventis partian altlernejon, poste li havis jam altajn partiajn postenojn. Inter 1949 kaj 1985 li estis parlamenta deputito. Inter 1950-1956 li estis subministro, en 1956 duonjaron, poste inter 1957 kaj 1966 ministro pri enlanda komercado. En 1956 li ekhavis ekonomian diplomon. En la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj li havis ankaŭ ŝtatajn, partiajn kaj sindikatajn postenojn. Li pensiuliĝis en 1978.
 
## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj T, TY, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Rezső Nyers

**Rezső NyERS** [reĵO njerŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nyers Rezső** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, partiestro, ekonomikisto, laboristo.

Rezső Nyers http://1956.mti.hu/Pages/WiW.aspx?id=1064  naskiĝis la  1923 en Hungara reĝlando en Budapeŝto - mortis la  2018 (pri la loko mankas informo).

## Biografio 
Rezső Nyers eklaboris en 1938 en presejo, post 2 jaroj li aliĝis al la socialdemokratoj. Post la 2-a mondmilito li laboris en Népszava, poste li ricevis partiajn taskojn. Inter 1948-1953 li estis parlamenta deputito. Li frekventis universitaton inter 1951 kaj 1956. En 1956 li estis ministro pri nutroindustrio en Kabineto Hegedüs, poste li apartenis al stabo de János Kádár. Inter 1958- 1998 li denove estis parlamentano. En 1960 li estis nomumita ministro pri financo. En 1968 li estis unu el la kreantoj de la nova ekonomia mekanismo, kiu fiaskis pro okupado de Ĉeĥoslovakio, tial li devis resti en ombro dum kelkaj jaroj. En 1988 li estis unu el la motoroj de transformo de la socialismo, li estis nomumita subĉefministro, poste partiestro. En 1998 li retiriĝis de la politiko pro vidviĝo. Li edziĝis trifoje, resume li havis 4 gefilojn. Li estas titulara profesoro. Li ricevis premiojn en 2007 kaj 2009.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Szövetkezetek a magyar népi demokráciában* (1959)
* *A műszaki fejlesztés szerepe gazdaságpolitikánkban* (1964)
* *Népgazdaságunk a szocializmus építésének útján* (1970)
* *Útkeresés – reformok* (1988)
* *Beszélgetések* (2004)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri financo
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(15754) 1992 EP

**(15754) 1992 EP** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
MIDIjam

**MIDIJam** (midiĝem) estas la programo kreita de Scott Haag por videbligi dosierojn MIDI en 3D kun muzikaj instrumentoj en reala tempo. La listo de instrumentoj estas disponeblaj ĉe la retejo de Scott Haag. Preskaŭ ĉiuj de la instrumentoj venis el General MIDI datuma banko, kvankam iaj instrumentoj (kiel ligna blovinstrumento, orienta kordinstrumento, la banĝo, kaj iaj sonaj efektoj) ne havas 3D modelojn por ili ankoraŭ, kaj tiele ili ne estas montritaj ene de la programo.

Scott Haag estis la programisto de Excitebots: Trick Racing kiel Monster Games por Nintendo en Wii.

## Vidu ankaŭ 
*Animusic

## Eksteraj ligiloj 
*Scott Haag-a TTT-ejo

Kategorio:Programaro
(15757) 1992 EJ13

**(15757) 1992 EJ13** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Kategorio:Malkovrita de UESAC
János Matolcsi

**János Matolcsi** [jAnoŝ matolĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Matolcsi János** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano.

János Matolcsi http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&id=5080&Itemid=67 naskiĝis la  1923 en Berettyóújfalu. Li mortis la  1983 en Budapeŝto.

## Biografio 
János Matolcsi frekventis bazlernejon, poste li eklaboris en presejo ekde 1942. Li tuj aliĝis al la sindikato, en la sekva jaro al la socialdemokratoj, poste eĉ al la subteraj komunistoj. Post la 2-a mondmilito komence estis loka partiestro, post kelkaj jaroj li frekventis partian lernejon. Post lernado li ricevis ĉefe partiajn taskojn kun postenoj. En 1953 li estis elektita parlamenta deputito. Li estis ministro jaron en la jaroj 1955 kaj 1956. En la sekva jaro li estis subministro, poste longe muzeestro. En 1963 li akiris agrikulturan diplomon, en 1966 li doktoriĝis en Gödöllő. Li okupiĝis ĉefe pri hombestoj kaj ostoj de bestoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Termelőszövetkezeti mozgalmunk helyzete és fejlesztésének kérdései* (1955)
* *A szarvasmarha testalakulásának történeti vizsgálatai a hazai subfossilis csontleletek alapján* (1966)
* *A háziállatok eredete* (Origino de la hombestoj), (1975)
* *Állattartás őseink korában* (1982)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
  

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj muzeestroj
(15758) 1992 FT1

**(15758) 1992 FT1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Satoru Otomo elde Kijosato, vilaĝo proksime Hokuto en la gubernio Jamanaŝi (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Satoru Otomo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
(15759) 1992 GM4

**(15759) 1992 GM4** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Jessie J

**Jessica Ellen Cornish** (naskiĝis la 27-an de marto 1988 en Chadwell Heath, Londono), konata kiel **Jessie J**, estas brita kantistino kaj kantaŭtoro. Ŝi famiĝis kiam ŝi en 2010 eldonis la furorkanton kun videofilmo "Do It Like a Dude". Tiu kanto atingis la duan lokon sur la furorkantlisto "UK Singles Chart" kaj la dekunuan lokon sur la "Irish Singles Chart".

## Diskaro 
### Albumoj 
*2011 - "Who You Are"
*2013 - "Alive"
*2014 - "Sweet Talker"

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Jessie J's channel je YouTube

Kategorio:Naskiĝintoj en Britio
Kategorio:Britaj kantistoj
Kategorio:Anglaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 27-an de marto
Barrancabermeja

eta|777x777px|centre|Larĝa panoramo de Barrancabermeja

**Barrancabermeja** Dosiero:En-us-Barrancabermeja from Colombia pronunciation (Voice of America).ogg[baRANkaberMEĥa] aŭ [baRANkaberMEha], kun signifo *ruĝa ravino*, estas urbego, universitata urbo kaj diocezo en nordcentra Kolombio, en departemento Santandero (Kolombio). Ĝi estas konata kiel la petrola ĉefurbo de la lando, tie funkcias la plej granda naftorafinado en la lando. La urbego estas ankaŭ provinca ĉefurbo.

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 191,498 en 2010
* Supermara alteco: 75 - 146 m
* Areo: 1154 km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodoj:
* Horzono: UTC – 5
* 

## Geografio 
eta|Ponto en Barrancabermeja
Barrancabermeja troviĝas sur ebenaĵo laŭ rivero. Bucaramanga troviĝas 81, Floridablanca 84, Cúcuta 174, Medeĝino (Kolombio) kaj Bello (Kolombio) po 205, Itagüí 218, **Bogoto** 275, Soacha 279, Monteria 293, Sincelejo 301, Pereira 323, Ibagué 330, Armenia (Kindio) 347, Valledupar 385, Kartageno (Kolombio) 413, Soledad (Atlantiko) 440, Barranquilla 446, Santa Marta 467, Neiva 488, Santiago de Cali 500, San Juan de Pasto 754 km.

## Historio 
Tiu ĉi loko estis loĝita jam antaŭ 4 jarmiloj. En 1536 hispana konkeranto malkovris nunan lokon de Barrancabermeja. Ĝi iĝis sensignifa vilaĝo por brutobredado kaj brutokomercado, spite tion, ke indianoj atakis ofte la vilaĝon. La hispanoj restis tie ĝis 1820. Ĝis la 1990-aj jaroj Barrancabermeja ofte estis kontrolita de diversaj grupoj de partizanoj (gerilanoj). En 1998 okazis masakro, granda taĉmento de neleĝaj militistoj enpenetris la urbon mortigante sep personojn kaj prenis 25 kaptitojn.

## Ekonomio 
Ekde 1921 oni okupiĝas pri naftoj. Restis ankaŭ la malnovaj okupiĝoj, en la rivero oni fiŝkaptadas, en la ĉirkaŭaĵo oni kultivas maizojn, bananojn, kakaojn.

## Trafiko 
Barrancabermeja havas internacian flughavenon, riveran havenon, fervojan kaj vojan ligojn. La urbo ankaŭ estas ligita per dukto al la marhaveno de Kartageno (Kolombio). Nepre menciindas la ponto en la urbego.

## Klimato 
Barrancabermeja situas en tropika klimato. La averaĝa temperaturo estas 27.6 °C.

## Vidindaĵoj 
* kirkoj
* muzeo pri petrolo

## Ĝemelurboj 
*  Houston (Teksaso), Usono (2013)
*  Carmen (urbo), Meksiko (2004)

## Fontoj 
* https://www.barrancabermeja.gov.co/Paginas/inicio.aspx  
* http://global.britannica.com/EBchecked/topic/53957/Barrancabermeja 
* mapo, distancoj 
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans

Kategorio:Urboj de Kolombio
Wilhelm Bock

**Friedrich Louis Wilhelm BOCK** (naskiĝinta la 28-a de aprilo 1846 en Großbreitenbach, mortinta la 22-an de junio 1931 en Bad Sulza) estis germana socialdemokrato kaj sindikatisto.[eta|Malfermkunsido de [Reichstag en 1928 - Bock kiel la plej maljuna deputito estis ties prezidanto sidanta en la seĝo centra.]]
## Vivo 
La filo de laboristo frekventis la bazlernejon en la naskiĝurbo kaj trejnitis poste kiel ŝufaristo en Arnstadt. Kiam la 23 jara Bock venis kiel submajstro post plurajn jarojn daŭrinta profesia vojaĝo en printempo 1869 al Gotha li familiarigis la 15-20 membrojn de la surloka laborista klerigsocieto kun la novaj ideoj el la laborista movado. Ankoraŭ la saman jaron li partoprenis la unuan (fondo)kongreson de SDAP en Eisenach kaj iĝis unu el ties plej entuziasmaj aktivuloj. Kulmino de la socialdemokratia movado estis la unuiĝproceso inter la frakcioj de August Bebel kaj Ferdinando Lasalo dum 22.-27.5.1875 en la gastejo Tivoli.

La socialdemokratoj de Gotha poste faris grandajn sukcesojn en siaj agadoj. Tie ĉi eldonitis fare de Bock ekde 1875 la centrala organo sindikata *Der Wecker* kaj ekde 1877 - por la socialdemokratoj de la Duklando Gotha - la gazeton *Gothaer Volksfreund*. Malgraŭ la de Otto von Bismarck faritaj kontraŭsocialistaj leĝoj Bock povis fariĝi en 1884 la unua deputito socialdemokratia originanta el la Duklando Saksio-Coburg-Gotha ĉe Reichstag (institucio). La mandaton li havis ĝis 1907 kaj regajnis en 1912.

## Unua mondmilito 
Ĉe la eksplodo de la Unua mondmilito Bock vane reklamis inter la sampartianoj por la racio konservi pacon kaj estis kontraŭ la cedon de pormilitaj kreditoj. En aprilo 1917 Bock estis kunfondinto de la movado de la *Nedependaj socialdemokratoj* (USPD) estantaj malfavoraj al la milito. Inter ili Bock apartenis al la malradikala alo kaj strikte rifuzis kunfandiĝon kun la komunistoj.

Dum Novembra revolucio Bock estis membro de la komisiitoj de la popolo. Dum parolado en la 9.11.1918 sur la Ĉefa bazaro de Gotha li favorigis demisiigon de la dukon kaj kreon de la lando Turingio.

Honore al li oni nomis straton en la nordo de Gotha.

## Literaturo 
* Wilhelm Heinz Schröder: *Sozialdemokratische Parlamentarier in den Deutschen Reichs- und Landtagen 1867 - 1933. Biographien, Chronik und Wahldokumentation. Ein Handbuch.* Düsseldorf 1995, ISBN 3-7700-5192-0, S. 375f.
* Helge Matthiesen: *Zwei Radikalisierungen - Bürgertum und Arbeiterbewegung in Gotha 1918-1923.* In: *Geschichte und Gesellschaft.* Heft 1, 1995. S. 32–62.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 125 jaroj socialdemokratio en Germanujo 
* Eta biografio 
* Superrigardo pri la agadoj en Gotha inter 1918-1920

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj socialdemokratoj
Kategorio:Germanaj sindikatistoj
Kategorio:Ŝuistoj
Sukerradiko

La **sukerradiko** (*Sium sisarum*) estas plantspecio, kiu apartenas al la familio de la Apiacoj (Apiaceae). Ĝi estas malnova utilplanto el orienta Eŭropo kaj Azio. La origina sovaĝa formo estas disvastigita de la Kaŭkazo ĝis Siberio. La nomo sukerradiko venas de la dolĉa gusto de la radiko.

## Priskribo 
*Sium sisarum* kreskas kiel plurjara herba planto. Ĝi atingas kreskoalton de 100 ĝis 150 centimetroj. , sed ili estas rimarkeble pli maldikaj kaj atingas longecon de 15 ĝis 20 centimetrojn. La koloro de la radikoj estas griza ĝis blanka. La karno estas blanka. Ili estas cilindraj kaj iomete pinte je la fino. La planto kreas 10–15 radikojn. La mallarĝaj plumfolietoj havas segildentan randon. Ĉe juna plantoj la filioj finiĝas pinte, ĉe maljunaj ronde. La planto floras en julio kaj aŭgusto. Eblas ankaŭ dessemi la planton. La dissemado okazas en marto, ĝi ankaŭ povas okazi jam aŭtune  Ofte la dissemado okazas en sembedoj kaj de tie la junplantoj estas transplanataj al la kampo.

### Sema kultivado kaj plimultigo 
Kiam la semoj sur la umbeloj bruniĝas, oni fortranĉu la umbelojn por sekigi ilin.. La unujaraj radikoj estas pli delikataj.

### Stokado 
Rikoltitaj radikoj estas stokeblaj kelkajn semajnojn enmetitaj en sablo. Tial la planto estis multe pli kultivata, kiam la sukero estis rara kaj multekosta. La radiko ankaŭ enhavas mineralojn kaj pektino.

## Referencoj 
Kategorio:Apiacoj
Kategorio:Radiklegomoj
Kategorio:Kuracplantoj
15761 Schumi

'*15761 *Schumi'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germana aŭtomobilpiloto de Formulo 1 Michael Schumacher, agnoskita plej bona aŭtomobila vetkuristo en la mondo. Li estis plej sukcesa sportisto en Formulo 1, multobla monda ĉampiono kaj rekorda gajnanto de *Grand Prix''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Malkovrita de Lutz D. Schmadel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Sainte-Radegonde (Charente-Maritime)

**Sainte-Radegonde** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 556 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|altdekstre|Preĝejo en Sainte-Radegonde
Sainte-Radegonde situas  sudoriente de Rochefort.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Merloj (kanto)

**Merloj** () estas ruslingva kanto. Aŭtoro de muziko estas Vladimir Ŝainskij, aŭtoro de vortoj estas Sergej Ostrovoj.

## Teksto 
Heroo de la kanto estas inspirita de kantado de merloj — "fiero de Rusio". Ili kantadas "por animo, sed ne por famo".

Unuaj versoj (origina teksto kaj Esperanto-traduko de K. Ilutoviĉ, vidu plene):

## Eksteraj ligiloj 
* Teksto de kanto, vivopriskribo de aŭtoroj, aliaj (ŝercaj) variantoj (ruse)

Kategorio:Ruslingvaj kantoj
Kategorio:Kantoj pri Rusio
Merlo (apartigilo)

**Merlo** havas kelkajn signifojn:
* **Merlo** estas birda specio
** **Merloj (kanto)** (, "Merloj") estas ruslingva kanto
* **Merlo (Argentina urbo)** estas urbo en Argentino
** **Merlo (stacidomo)** estas fervoja stacio en Merlo (Argentina urbo)
***Merlo** estas familia nomo
***Merle** estas persona nomo por inoj kaj iĉoj
15762 Rühmann

'*15762 *Rühmann''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana aktoro kaj reĝisoro Heinz Rühmann (1902–1994), inspirita komikisto, brila interpretisto de roloj, direktoro de teatrejo kaj oratoro, kiu ludis en famaj teatrejoj ekde 1920. Li brile ludis ĉefajn rolojn en pli ol 100 longdaŭraj filmoj kaj en televidaj filmoj ekde 1968 kaj ĝis kiam li estis en tre granda aĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
15760 Albiono

**15760 Albiono** estas mezgranda transneptuna objekto.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj geastronomoj Jane X. Luu kaj David C. Jewitt elde la Observatorioj de Mauna Kea en Hawaii, Usono).

Ĝi estas la unua malkovrita objekto de Kujper-zono, post Plutono kaj Karono. Sed male al Plutono, ĝia orbito estas malforte discentra kaj klinata.

## Nomo 
Ĝia nomo referas al Albiono, unua loĝanto de insulo laŭ la mitologio de William Blake. Li dividis sin en kvar "*Zoa*" (*Urthona, Urizen, Luvah* kaj *Tharmas*), ĉiu reprezentas po unu gravan aspekton de la homa karaktero.

Komence, ĝiaj malkovrintoj intencis nomi ĝin "*Smiley*", (alude al romano de John le Carré) sed jam ekzistis la asteroido *1613 Smiley*. Ĝi do restis sennoma ĝis la  kaj ĝia (ambigua) kodo "QB1", angle prononcata [kjubiŭan], donis sian nomon al la klaso de la kubevanoj: "klasikaj" objektoj de la Kujper-zono, kiuj ne estas en orbita resonanco kun Neptuno.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (15760) Albion, orbitaj elementoj

Albiono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Kategorio:Malkovrita de David C. Jewitt
Kategorio:Malkovrita de Jane X. Luu
15763 Nagakubo

**15763 Nagakubo** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la japana geografo kaj konfuceisma erudiciulo Nagakubo Sekisui (japane : 長久保赤水, 1717–1801). Li kreis la unuan mapon de Japanio kun linioj de longitudo kaj latitudo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
(15764) 1992 UL8

**(15764) 1992 UL8** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshio Kushida kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de la Suda Jacugatake apud Hokuto (gubernio Jamanaŝi, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Osamu Muramatsu
Kategorio:Malkovrita de Yoshio Kushida
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992