open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ödön Farkas

**FARKAS Ödön** [farkaŝ] estis hungara komponisto naskita en Jászmonostor la 27-an de januaro 1851 kaj mortinta en Kolozsvár la 11-an de septembro 1912.

## Biografio 
Ödön Farkas estis lernanto de Kornél Ábrányi (komponisto) kaj Sándor Nikolits. Ekde 1879 ĝis sia morto li agadis en Kolozsvár kiel direktoro de la konservatorio, en 1882–83 kapelestro de la teatro. Liaj operoj en tiu tempo estis popularaj. Li estis renoma kantpedagogo.

## Komponaĵoj 
* Orkestraj komponaĵoj, piankomponaĵoj, operoj (*Tündérforrás*, 1893; *Balassa Bálint*, 1896; *Tetemrehívás*, 1900; *Kurucvilág*, 1906 ktp.), operetoj, ĥorkomponaĵoj, kanzonoj.

## Elektitaj disĉiploj 
* Pongrác Kacsóh
* Erzsi Sándor
* Ferenc Székelyhidy

## Literaturo 
* Kálmán Isoz: F. Ö. 1851–1912 (Zeneközlöny, 1912. 24. sz.);
* Lakatos István: Az erdélyi F. Ö. gondolatai a magyar zenéről (A Zene, 1943. 4. sz.);
* István Lakatos: A kolozsvári magyar zeneelmélet alapvetője: F. Ö. (Magy. Zenei Szle, 1943. 11. sz.).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

 

Farkas, O
Farkas, O.
Revista Semana

***Revista Semana*** ("Semajna magazino" en la hispana) estas kolombia ĉiusemajna periodaĵo. Ĝi estis fondita en 1946 de Alberto Lleras Camargo (kiu poste fariĝis Prezidanto de Kolombio en 1958) sed ĝi provizore malaperis pro skandala kovrilpaĝo pri la kuba estro Fidel Castro. La ĵurnalisto Felipe López Caballero refondis la periodaĵon en 1983.

## Eksteraj ligiloj 
*Semana.com Oficiala TTT-ejo

Kategorio:Kolombiaj gazetoj
Kategorio:Hispanlingvaj gazetoj
Čakanovce (distrikto Lučenec)

eta|240ra|dekstra|Čakanovce (2014)
**Čakanovce,** hungare **Csákányháza** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Lučenec.
eta|dekstra|330ra|Čakanovce situas en la plej griza regiono
* Areo: 12 km²
* Supermara alteco: 241 m
* Loĝantaro: 970
* Poŝtkodo: 98
* Aŭtokodo: LC
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas en strikta valo de rojo, laŭ la hungara landolimo, laŭ flankovojoj, ĉefvojo kaj fervojo Salgótarján-Fiľakovo preteriras. La lasta urbo troviĝas 6 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1439 en formo *"Chakanhaza"*. Inter 1554-1594 la turkoj havis la vilaĝon, iom poste pro la bataloj la setlejo senhomiĝis. En 1910 loĝis tie 786 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Fülek, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 931 da homoj, (669 hungaroj, 157 ciganoj, 100 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo el la 18-a jarcento
* klasikisma kapelo el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Lučenec
Boľkovce

eta|240px|dekstra|Boľkovce (2013)

**Boľkovce,** hungare **Bolyk** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Lučenec.
eta|dekstra|330px|Boľkovce situas en la plej griza regiono
* Areo: 11 km²
* Supermara alteco: 185 m
* Loĝantaro: 670
* Poŝtkodo: 984 01
* Aŭtokodo: LC
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas en valo, laŭ dekstra bordo de Ipeľ, fine de sakovojo el Lučenec, kiu troviĝas 8 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1255 en formo *"Buchk"*. Antaŭ la turkoj la kampoj apartenis al diversaj fortikaĵoj. Sur la rivereto akvomuelejo funkciis. En 1910 loĝis tie 464 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Losonc, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš, dume alvenis slovakoj. En 2001 loĝis tie 669 da homoj, (487 slovakoj, 169 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Denizo de Parizo el la 18-a jarcento, en 1889 renoviĝis
* banejo

## Famuloj 
En la iama Bolyk naskiĝis hungara historiisto István Katona

Kategorio:Municipoj en distrikto Lučenec
Bulhary (distrikto Lučenec)

eta|240px|dekstra|Bulhary (2013)
**Bulhary,** hungare **Bolgárom** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Lučenec.
eta|dekstra|330px|Bulhary situas en la plej griza regiono
* Areo: 10&nbsp;km²
* Supermara alteco: 215 m
* Loĝantaro: 290
* Poŝtkodo: 986 01
* Aŭtokodo: LC
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas sur monto deklivo, fine de sakovojo el Fiľakovo, kiu troviĝas 4&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1435 en formo *"Bolgarom"*. Ŝajnas, la fondintoj estis bulgaroj. Inter 1554-1594 la komunumo apartenis al la Turka Imperio, pli frue la kampoj apartenis al fortikaĵo de Fülek. En 1910 loĝis tie 327 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Fülek, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 287 da homoj, (242 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* klasikisma katolika preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj de 1849, ene estas barokaj instalaĵoj
* minejo pri bazalto

Kategorio:Municipoj en distrikto Lučenec
Čamovce

**Čamovce,** hungare **Csomatelke** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Lučenec.
eta|dekstra|330ra|Čamovce situas en la plej griza regiono
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 510
* Poŝtkodo: 986 01
* Aŭtokodo: LC
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Fiľakovo-Tornaľa. La unua urbo troviĝas 6&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1240 en formo *"Chama"*. En 1683 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. Ĉe la proksima monto ŝtonominejo funkciis. En 1910 loĝis tie 706 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 524 da homoj, (409 hungaroj, 84 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo de 1846, en 1910 trakonstruiĝis
* klasikisma kastelo el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Lučenec
Cindra lumo

eta|Cindra lumo
eta|Terlumo
**Cindra lumo** aŭ **terlumo** estas fenomeno kaŭzita de lumo reflektita el la tero sur la lunon kaj tiun lumon oni rericevas el la luno. Alivorte, kiam oni vidas la felbe brilan parton de la luna disko prilumitan de la tera lumo, tion oni nomas "cindra lumo". Ĉar la tero ĉiam reelsendas la sunlumon sur la lunon, oni neniam vidas la lunon tute malhela dum luna eklipso, ĉar, kvankam la suno ne rekte lumigas la lunon, ĝi estas ankoraŭ videbla pro cindra lumo.

Kategorio:Astronomio
Karlo la 4-a (Hispanio)

**Karlo la 4-a de Hispanio** (naskiĝis la 11-an de novembro 1748 en Portici, mortis la 20-an de januaro 1819 en Romo) estis la reĝo de Hispanio ekde 1788 ĝis 1808.

Li edziĝis la 4-an de septembro 1765 kun Maria Luisa de Burbono-Parmo, kun kiu li havis 14 infanojn. Karlo la 4-a ŝajne suferis de malforta volo, kaj fakte konfidis la regadon de Hispanio al Manuel Godoy, la amanto de sia edzino. Poste okazis la franca invado de Hispanio far de la armeo de Napoleono kaj okazis stranga epizodo inter tiu ĉi reĝo. Li abdikis sekve favore al sia filo Ferdinando la 7-a kaj Napoleono. Ferdinando la 7-a finfine iĝis reĝo de Hispanio post la Milito de Sendependiĝo.

Kategorio:Hispanaj reĝoj
Kategorio:Burbonoj
La aŭtuno de la patriarko

***La aŭtuno de la patriarko*** (hispane *El otoño del patriarca*) estas romano verkita de la kolombia verkisto Gabriel García Márquez en 1975.

Ĝi estas laŭ la verkisto mem "*poemo pri la soleco de potenculo*". *La aŭtuno de la patriarko* estas difinebla kiel ampleksa rakonto de la vivo de eterna diktatoro. La libro dividiĝas en sek sekciojn, kiuj ĉiuj ree raportas la saman rakonton de senlima potenco posedita de tipa, karibia tirano.

García Márquez kreis la fikcian ĉefpersonon laŭ la modelo de veraj aŭtokratoj, inkluzive de sia samlandano Gustavo Rojas Pinilla, de la generalo Francisco Franco de Hispanio (la romano estis verkita en Barcelono) kaj de la venezuela Juan Vicente Gómez. El tio rezultas universala intrigo, pri la katastrofaj konsekvencoj kaze de tro granda potenco por unu sola homo.

Kategorio:Romanoj de Gabriel García Márquez
Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Kategorio:Romanoj de 1975
Kategorio:Verkoj el la hispanlingva literaturo
Nelson Bocaranda

**Nelson BOCARANDA SARDI** estas venezuela televida komentisto kaj enketĵurnalisto.

Bocaranda Sardi komencis studadi ĵurnalismon en 1962, en la katolika universitato Andrés Bello de Karakaso, kaj sekve estis dungita de la televidstacio Venevisión pere de Oscar Yanes, kiu estis lia profesoro pri ĵurnalismo. Bocaranda laboris en pluraj venezuelaj televidstacioj, sed ankaŭ por kelkaj radiostacioj.

Li cetere verkas artikolojn por pluraj gazetoj, inkluzive de *El Universal*. Li ricevis la premion *Premio Nacional de Periodismo*, kaj estas rigardata de siaj kolegoj kiel unu el la plej bonaj venezuelaj ĵurnalistoj.

Kategorio:Venezuelaj ĵurnalistoj
Informa Bulteno

**Informa Bulteno** estis bulteno de esperantistoj de la CNT, redaktita de anarkiistoj de Katalunio kaj Andaluzio dum Hispana enlanda milito por kiuj Esperanto estis baza ero de sia identeco. "Informa Bulteno" aperis tuj post la eko de la milito, kaj havos gravan disvastiĝon, helpante, ekzemple, al la varbado de batalantoj por la Internaciaj Brigadoj. Ankaŭ eldonos proprajn bultenojn la partio POUM, en kies vicoj troviĝis kompare multaj esperantistoj, kaj la katalunaj komunistoj.

## Eksteraj ligiloj 
*https://informabulteno.wordpress.com/

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Senŝtatano

**Senŝtatano** povas signifi
* **Senŝtatano** estas persono, kiu ne havas ŝtatanecon, ne estas rajtigita civitano de iu ŝtato - vidu Senŝtateco
* Senŝtatano estas tiu kiu malakceptas ŝtatojn kaj ankaŭ iama disidento de SAT;
* Senŝtatano (gazeto) estas esperantista gazeto;
Gábor Rajnai

**RAJNAI Gábor**; *Joánovics* estis hungara aktoro naskita en Arad la 11-an de majo 1885 kaj mortinta en Budapeŝto la 10-an de julio 1961. Lia nepo estis Péter Marik.

## Biografio 
Gábor Rajnai post la fino de aktorakademio en 1906 ludis en Koloĵvaro, post unu jaro en Gaja Teatro, fine ekde 1908 en la Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1918 li ludis ankaŭ en *Fasor Kabaré*. En 1921 li estis mallongtempe la aktoro kaj reĝisoro de la *Renaissance Színház*, ekde 1922 denove li estis membro de la Gaja Teatro. En 1935 li rekontraktiĝis al *Nacia Teatro*, kies li iĝis en 1935 eterna membro. Ekde 1946 li malsaniĝis kaj pensiuliĝis. Lastfoje li ludis en la *Művész Színház* en 1947–48. Ekde 1915 ĝis sia morto li kontinue ludis en filmoj.

## Roloj ĉefaj 
* *Tarján Gida* (Herczeg F.: A dolovai nábob leánya);
* *Faun* (Knoblauch: A faun);
* *Antal* (Molnár F.: Egy, kettő, három);
* *Henry Higgins* (Shaw: Pygmalion);
* *Evans* (O’Neill: Különös közjáték);
* *Sári bíró* (Móricz Zs.);
* * Kádár Péter* (Márai S.: Kaland);
* *Tarpataky báró* (Zerkovitz B.: Csókos asszony);
* *Ó Péter* (Gárdonyi G.: Ida regénye).

## Premioj, distingoj 
* 1955 - Meritartisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo http://www.szineszkonyvtar.hu/contents/p-z/rajnai.htm 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Poľana

**Poľana** povas esti en Slovakio:
* vulkana montaro en meza Slovakio vidu Poľana;
* monto (1 457,8 m s. m.) en samnoma montaro Poľana;
* monto (1 889,7 m s. m.) en montaro Malaltaj Tatroj vidu Poľana;
* protektita landa areo en samnoma montaro vidu Poľana;
* parto de urbo Humenné vidu Poľana;

* domgrupo de jenaj urboj kaj vilaĝoj:
** Klenovec;
** Litava;
** Mníšek nad Popradom;
** Myjava;
** Skalité;
** Tisovec;
** Vysoká nad Kysucou;

*mallongigo de vilaĝoj:
** Krajná Poľana;
** Lysá Poľana;
** Malá Poľana;

* akvaj fluoj: 
** alfluo de  Luh sur  Zemplín, vidu Poľana;
** alfluo de Lúžňanka sur Liptov, vidu Poľana;
** alfluo de Torysa sur Šariš, vidu Poľana;

* Folklora ensemblo de urbo Zvolen, vidu Poľana.

## Vidu ankaŭ
Polana
Angelo Agostini

**Angelo AGOSTINI** (Vernate, 8-a de aprilo 1843 — Rio de Janeiro, 23-a de januaro 1910) estis pioniro de la brazila karikaturo. Italdevena li disvastigis sian talenton tra pluraj ĵurnaloj de 19-a jarcento: *Mosquito, Revista Ilustrada, Arlequim* kaj *D. Quixote*. Ofte kverelis kun diversaj bildodesegnistoj nome Bordallo Pinheiro. Li batalis kontraŭ sklavecon en Brazilo.

Li kreskis en Parizo kaj venis al Brazilo en 1859. En 1864 fondis ĵurnalon *Diabo Coxo*, la unua ilustrita ĵurnalo de São Paulo, kun artikoloj de nigra poeto Luís Gama, kiu daŭris nur ĝis 1865. En sekva jaro, li fondis novan ĵurnalon, *Cabrião*, kiu atakis la sklavismon kaj ankaŭ daŭris nur unu jaron.

En 1867, Agostini translokiĝis al Rio de Janeiro, kiam li laboris en multaj ĵurnaloj kaj publikigis bildhistorion Nhô-Quim, la unua en Brazilo.

Li, kvankam estis edzigita, iĝis koramiko de Abigail de Andrade, sola virino, kiu gajnis artpremion en Brazilo en 19-a jarcento. Ŝi gravediĝis 1888 kaj skandalo devigis ke ili foriris al Parizo. Tie Abigail mortis 1890, kaj Agostini revenis al Brazilo kie li vivis ĝis la morto.

Kategorio:Brazilaj artistoj
Kategorio:Kartunistoj
1650-aj jaroj

eta|180px|
eta|180px|
eta|180px|

## Eventoj kaj okazoj 
* Fondo de Bamako (dato nepreciza)
* Komenco de la klasika Maoria epoko en insulo Nov-Zelando
* Establo de Kvakerismo
* La Francoj instaliĝas en Cayenne
* Fondo de Kaburbo en Sudafriko de la Nederlanda Kompanio de Orientaj Indioj
* La unua konata ĉeko estas skribita.
* Incendio de Meireki en Edo (moderne Tokio), Japanio detruis la urbon kaj mortigas pli ol 100.000 homojn
* Christiaan Huygens malkovris plurajn astrojn, inkluzivantajn Titanon.

## Gravaj personoj 
* Reĝo Frederiko la 3-a de Danio (1648 - 1670).
* Reĝo Ludoviko la 14-a de Francio (1643 - 1715).
** Jules Mazarin, kardinalo kaj ties ĉefministro
* Oliver Cromwell, Lord-protektanto de Anglio, Skotlando, kaj Irlando (1653 - 1658)
* Richard Cromwell, Lord-protektanto de Anglio, Skotlando, kaj Irlando (1658 - 1659)
* Ferdinando la 3-a, Imperiestro de la Sankta Romia Imperio (1637 - 1657).
* Leopoldo la 1-a, Imperiestro de la Sankta Romia Imperio (1658 - 1705).
* Reĝo Filipo la 4-a de Hispanio (1621 - 1665).
* Go-Komjo, imperiestro de Japanio (1643 - 1654)
* Go-Sai, imperiestro de Japanio (1655 - 1663)
* Caro Aleksej Miĥajloviĉ aŭ Aleksej la 1-a de Rusio (1645 - 1676).
* Alfonso la 4-a de Portugalio (1656 - 1667).
* Kristina de Svedio (1632 - 1654).
* Karolo la 10-a Gustavo de Svedio (1654 - 1660)
Senŝtatano (gazeto)

***Senŝtatano*** estis esperanta gazeto eldonata dum la 40-aj kaj 50-aj jaroj de la pasinta jarcento. La eldonadon komencis tuj post la dua mondmilito Hispana Liberecana Movado ekzilita en Francio. *Senŝtatano* estis informilo de la Junul-Anarkista Internacio (JAI). La Provizora Komisiono de JAI aperigis la unuan numeron de *Senŝtatano* en aprilo 1946. La eldonkvanto estis 1500 ekzempleroj, kiuj estis sendataj al kamaradoj en pluraj landoj kaj baldaŭ oni ricevis favorajn leterojn. Kuraĝigaj leteroj atingis la radakcion el preskaŭ ĉiuj eŭropaj landoj, el Ameriko kaj Azio. Ĝis la fino de la 1948 aperis 14 numeroj en Francio, kie estis ĉirkaŭ 200 abonantoj.

En Francio la politika situacio malboniĝis, kaj la hispanaj ekzilitoj devis esti pli prudentaj pro la leĝoj rilate al fremduloj koncerne politikajn kaj sociajn aferojn. Iam la redaktorojn vizitis policano kaj ili devis deklari, ke ili okupiĝas nur pri esperantaĵoj. Menciinda estas la grava laboro farita de la movado, kiam poŝtaj rilatoj inter Francio kaj Hispanio estis ĉesigitaj. Oni ebligis korespondadon inter ambaŭ landoj al la hispanoj kaj iliaj parencoj, pere de Nederlando kaj Svedio. La redakcio de "Senŝtatano" iĝis vera poŝtoficejo. Tre efike kontribuis en tiu tasko la tiama nederlanda peranto, Ad Smit (Amsterdamo), kaj Hartvig Johansson el Svedio. Danke al tiu korespondservo, miloj da hispanaj rifuĝintoj kontaktis kun siaj parencoj, kaj la nomo "Senŝtatano" famiĝis en la ekzilitaj hispanaj medioj. 

Ekde 1950 ĝis ĉirkaŭ 1955 *Senŝtatano* aperis regule ĉiumonate.

## Vidu ankaŭ 
* Militrakonto
* Tomás Germinal Gracia Ibars

## Eksteraj ligiloj 
*Bildo de la *Senŝtatano*, numero el la 1946
*Senŝtatano. Artikolo de Javier Alcalde en Militrakonto, 04/01/2018
*Pri la historio de *Senŝtatano*. Artikolo de Eduardo Vivancos republikigita en la retejo de SATeH

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Anarkiismaj periodaĵoj
Poľana (montaro)

**Poľana** estas eta montaro sur la teritorio de Slovakio. Ĉi geomorfologia tuteco apartenas al subprovincio Enaj Okcidentaj Karpatoj kaj teritorio Slovaka Mezmontaro.
La plej alta monto de montaro estas monto Poľana () - estinta stratovulkano.
La montaro estas vulkana deveno, kiu engrupigas al neovulkanitoj. Ĝi estas konstruita precipe per andezito kaj tofoj.

La montaro estas dividita je du subtutecoj:
* Vysoká Poľana
* Detvianske predhorie

eta|maldekstra|260px|Situo de la montaro en Slovakio (griza)

Kategorio:Montaroj en Slovakio
Kategorio:Slovaka mezmontaro
Kategorio:Montaroj en Okcidentaj Karpatoj
Antal Ligeti

**LIGETI Antal** estis hungara pentristo naskita en Nagykároly la 10-an de januaro 1823 kaj mortinta en Budapeŝto la 5-an de januaro 1890. Lia nepino estis Margit Madarász.

## Biografio 
Ligeti estis komercisto. En 1845 en Italujo li lernis pentradon ĉe Károly Markó. Post tiam li vojaĝis Palestinon kaj al Proksiman Orienton. Reveninte en 1861 oni nomumis lin konservisto de bildarejo de *Hungara Nacia Muzeo*. Li estis subtenanto de Mihály Munkácsy kaj Géza Mészöly. Liaj ĉefaj kreaĵoj troviĝas en la ĉambroj de la MTA kaj estas en la propraĵo de la *Hungara Nacia Galerio*.

## Elektitaj disĉiploj 
* László Kézdi-Kovács

## Verkoj ĉefaj 
* * A Nemzeti Múzeum képcsarnokának ismertető lajstroma a festészek rövid életrajzaival* (Buda, 1870);
* *Munkácsy Mihály ifjúsága* (Bpesti Szle, 1891).

## Literaturo 
* N. N.: L. A, meghalt (Pesti Napló, 1890. jan. 7.);
* H. Rapaics Judit: L. A. (Bp., 1938.)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Arto en Hungario http://www.hung-art.hu/

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
L'Effrontée (filmo)

'''''L'Effrontée'''* (*La Impertinentulino*) estas franca filmo de Claude Miller aperinta en 1985. Temas pri libera adapto de la romano *Frankie Addams* (franca traduko de *The Member of the Wedding'') de Carson McCullers.

## Temo 
Charlotte Castang estas 13-jaraĝa popolklasa knabino, kiu vivas en malriĉa ĉirkaŭaĵo, kaj kiu baldaŭ fariĝos adolto. Ŝi estis edukita sen patrino, kaj vivas kun frato kaj patro, kies atento fokusiĝas aliloke. Ŝia nura amikino estas Lulu, malsana 10-jaraĝa bubino, kiun ŝi volonte forlasus. Charlotte estas tedita kaj revas pri pli bona vivo, kaj ŝia vivo pliboniĝas kiam ŝi renkontas samaĝan pianistinon Clara Bauman, kiun ŝi vere admiras. Charlotte volas amikiĝi kun Clara, kiun ŝi vidas kiel elireblecon el sia medio, dum Clara ŝerce sugestas, ke Charlotte fariĝu sia asistantino.

### Esperanto
En unu el la lastaj scenoj, sen apenaŭa konekto kun la cetero de la intrigo, unu el la roluloj, Jean, junulo kiu deziras amori kun la protagonistino, parolas antaŭ lampoglobuso kaj diras pli malpli jenon: "Mi jam ne malbonas (tio en Esperanto originale), tio estas Esperanto, ĝi estas tre bone konstruita, mi lernas ĝin, tio estas la estonteco, iam la tuta mondo parolos ĝin, ne devus esti landlimoj, ĉiuj civitanoj de la mondo".

## Teĥnikaĵoj 
* Reĝisoro: Claude Miller
* Aperdato en Francio: 
* Daŭro: 1h36
* Scenaro: Claude Miller, Luc Béraud, Bernard Stora kaj Annie Miller
* Produktoro: Marie-Laure Reyre
* Produktaj firmaoj:
** Film A2
** Oliane Productions
** Téléma Productions
* Distribua firmao en Francio: UGC Ph
* Muziko: Alain Jomy
* Foto: Dominique Chapuis
* Muntado: Albert Jurgenson
* Rol-disdono: Dominique Besnehard
* Ĝenro: Drama komedio

## Rolularo 
* Charlotte Gainsbourg: Charlotte Castang
* Bernadette Lafont: Léone
* Jean-Claude Brialy: Sam
* Julie Glenn: Lulu
* Clothilde Baudon: Clara Bauman
* Jean-Philippe Ecoffey: Jean
* Raoul Billerey
* Simon de La Brosse: Jacky

## Rekompencoj 
* 1985: Premio Louis Delluc

## Eksteraj ligiloj 
* L'Effrontée en IMDB

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1985
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Filmoj de Claude Miller
Šíd

**Šíd,** hungare **Gömörsid,** germane **Schid** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Lučenec.
eta|dekstra|330ra| situas en la plej griza regiono
* Areo: 15 km²
* Supermara alteco: 216 m
* Loĝantaro: 1140
* Poŝtkodo: 986 01
* Aŭtokodo: LC
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Tornaľa-Fiľakovo. La lasta troviĝas 4 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1365 en formo *"Seed"*. Posedantoj de la kampoj ofte ŝanĝiĝis. En 1910 loĝis tie 748 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 1162 da homoj, (837 hungaroj, 202 ciganoj, 107 slovakoj). Apud la vilaĝo sablo kaj ŝtonominejoj funkcias.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Nomo de Dipatrino de 1897
* klasikisma kastelo de Záborszky (zAborski) de 1890, nu vilaĝdomo
* fonto pri mineralakvo
* vojetoj por turistoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Lučenec
Holiša

**Holiša,** hungare **Ipolygalsa** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Lučenec.
eta|dekstra|330px|Holiša situas en la plej griza regiono
* Areo: 10 km²
* Supermara alteco: 191 m
* Loĝantaro: 620
* Poŝtkodo: 985 57
* Aŭtokodo: LC
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas en valo, laŭ dekstra bordo de Ipeľ, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Fiľakovo-Lučenec. La lasta troviĝas 8 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1246. Inter 1554-1594 la turkoj havis la vilaĝon. En 1910 loĝis tie 536 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Fülek, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 557 da homoj, (310 hungaroj, 212 slovakoj).

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1770, en 1901 renoviĝis

## Famuloj 
En la iama Galsa naskiĝis hungara pentristo Antal Neogrády (1861).

Kategorio:Municipoj en distrikto Lučenec
Jelšovec

**Jelšovec,** hungare **Jelsőc** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Lučenec. La slava nomo signifas: alno.
eta|dekstra|330px|Jelšovec situas en la plej griza regiono
* Areo: 8 km²
* Supermara alteco: 178 m
* Loĝantaro: 270
* Poŝtkodo: 985 32
* Aŭtokodo: LC
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo en strikta valo de rojo, fine de sakovojo. Lučenec troviĝas 10 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1573. En 1683 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. En 1910 loĝis tie 472 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Losonc, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 257 da homoj, (147 slovakoj, 88 hungaroj,).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Damo de hungaroj de 1907
* 3 vulkanaj krateroj

Kategorio:Municipoj en distrikto Lučenec
Gyula Zolnai

**ZOLNAI Gyula** estis hungara lingvisto, universitata profesoro, ano de MTA naskita la 3-an de decembro 1862 en Nagysomkút kaj mortinta la 24-an de decembro 1949 en Budapeŝto.

## Biografio 
La mezlernejon Gyula Zolnai finis en Nagybánya kaj Satu Mare, pli poste unu jaron li estis teologo en Szatmár. En 1882 li venis Budapeŝton por studi lingvistikon. Ekde 1887 li instruis en Eger, inter 1888 kaj 1893 en Székesfehérvár, inter 1894 kaj 1906 en Budapeŝto. Ekde 1895 li estis privatprofesoro de Universitato de Budapeŝto. Li instruis hungaran lingvistikon kaj finnan-ugran komparan lingvosciencon ekde 1906 en Koloĵvaro, ekde 1918 en Pozsony, ekde 1921 en Pécs. Li pensiuliĝis en 1930. Inter 1898 kaj 1906 li gvidis la laborojn de la hungara akademia vortarego. Gyula Zolnai publikis ankaŭ poemojn kaj tradukaĵojn el finna lingvo.

## Verkoj 
* *Szómagyarázatok*. Budapest, 1890. (Kny. a Budenz-Albumból és M. Nyelvőrből.)
* *Mátyusföld nyelvjárása*. Budapest, 1891.
* *Mondattani buvárlatok*. Budapest, 1893. (Kny. a Nyelvt. Közl.-ből.)
* *Nyelvemlékeink a könyvnyomtatás koráig*. Budapest, 1894.
* *Az új Nagy Szótár feladatáról*. Budapest, 1899.
* *Magyar Oklevél-Szótár*. Budapest, 1902-1906. (kun István Szamota)
* *Nyelvemlékeink a könyvnyomtatás koráig*. Budapest, 1905.
* *A mondatátszövődés*, 1926;
* KIVI Elek, *A pusztai vargáék*, trad., 1929;
* *Idegen szavaink és a nyelvújítás*, 1937.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Zoltán Ferenczi

**FERENCZI Zoltán** (ferenci) hungara literaturhistoriisto, bibliotekisto, ano de MTA. Li estis naskita en Borsa la 7-an de oktobro 1857 kaj mortinta en Budapeŝto la 31-an de majo 1927. Li estis la onklo de bibliotekisto Miklós Ferenczi.

## Biografio 
Zoltán Ferenczi akiris diplomon en 1879 en Koloĵvaro. Li instruis ekde 1880 en Koloĵvaro kaj inter 1884–96 li estis direktoro de metilernejo en Koloĵvaro. Li estis ekde 1881 privatprofesoro de hungara literaturo, ekde 1895 eksterordinara profesoro en Kolozsvár kaj ekde 1903 en Budapest. Li estis direktoro de universitataj bibliotekoj ekde 1891 en Kolozsvár kaj inter 1899–1925 en Budapest. Ekde 1925 li estis la ĉefbibliotekisto de la MTA. Ekde 1903 li estis ano de la Societo Kisfaludy, ekde 1907 li estis vicprezidento de la Societo Petőfi. Li redaktis inter 1888–96 la eldonaĵojn *Petőfi Múzeum*, inter 1907–25 la libroserion *Költők és írók*, ekde 1908 (kun Sándor Endrődi) la *Petőfi Könyvtár*, en 1912–22 *Magyar Shakespeare-tár*, en 1909 la *Petőfi Almanach*. Li ankaŭ tradukis de Dante, Shakespeare, Goethe kaj verkis ankaŭ dramojn.

## Verkoj 
* *A kurucvilág énekei* (Bp., 1880);
* *Az aranykakas* (teatraĵo, prez. Kolozsvár 1884);
* *Lázár János* (tragedio, prez. Kolozsvár, 1885);
* *Száz év előtt* (teatraĵo, Kolozsvár, 1892);
* *Jósika Miklós élete* (Bp., 1894);
* *A kolozsvári nyomdászat története* (Kolozsvár, 1896);
* *Petőfi életrajza* (I–III. Bp., 1896);
* *A kolozsvári színészet és színház története* (Kolozsvár, 1897);
* *Báró Eötvös József* (Bp., 1903); A
* *A könyvtártan alapvonalai* (Bp., 1903);
* *Deák élete* (I–III. Bp., 1904);
* *Csokonai* (Bp., 1907);
* *Petőfi eltűnésének irodalma* (Bp., 1910);
* *Rimay János* (Bp., 1911);
* * A magyar irodalom története 1867–1900* (Bp., 1913);
* *Zrínyi jelszava* (Bp., 1921).

## Literaturo 
* Dézsi Lajos: F. Z. emlékezete (Bp., 1928);
* Császár Elemér: F. Z. r. tag emlékezete (MTA Emlékbeszédek, Bp., 1930);
* Hatvany Lajos: Emberek és korok (Bp., 1964).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

ferenczi
ferenczi
Ferenczi
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Muzika ĝenro

[eta|300px|dekstra|[Dublino|Dublina filharmonia orkestro, klasika muziko.]]
[eta|[Tango.]]
La termino **muzika ĝenro** prezentas la plej vastan, sed ankaŭ la plej malunuecan kaj malplej multe precize difineblan dividon de muziko laŭ ties formaj kaj enhavaj karakterizoj. Ĝi do estas pli vasta membriĝo ol muzika stilo aŭ direkto.

## Difino de la ĝenroj 
Estas tre malfacile difini la unuopajn ĝenrojn, ĉar en multaj kulturoj oni komprenas diversajn ĝenrojn diverse.

* Klasika muziko (ĉio, kion entenas la angla termino „classical music“, do la muzikon konstruita sur principoj de artefarita eŭropa muziko)
* Popola muziko (komprenata kiel eŭropa, sed ankaŭ la muziko popoliĝinta)
* Populara muziko (komprenata prefere kiel komerca tereno de muziko)
* Ĵazo (eliranta semantike el la popola muziko de afrousonanoj)
* Bluso (same devena el afrousonanoj, sed laŭ pli malrapida aŭ moderata tempo)
* Rokmuziko (la ĝenro, kiu elmembriĝis iom post iom el la ĵazo)
* Folko (artefarita aldono de la popola muziko)
* Kontreo (ankaŭ devene popola muziko, sed de usona deveno el ruraj areoj)

## Lokaj ĝenroj 
* Flamenko
* Milonga
* Tango

Ĝenro
Sári Ferenczi

**FERENCZI Sári**, *Bató Józsefné* (ferenci) estis hungara verkistino, literaturhistoriistino naskita en Koloĵvaro la 23-an de junio 1887 kaj mortinta en Budapeŝto la 8-an de marto 1952. Ŝi estis filino de Zoltán Ferenczi kaj fratino de Magda Ferentzi.

## Biografio 
Sári Ferenczi post la fino de Universitato de Budapeŝto preparis sin por esti literaturhistoriisto, sed ŝi trairis al belestristiko. Post 1923 ŝi elmigris Berlinon, kie publikigis la gazetoj siajn verkojn en traduko. En 1936 ŝi revenis Hungarujon. Ĝis 1944 ŝi instruis en Budapeŝto en *Erzsébet Nőiskola* (Virinlernejo Elisabeta). En 1944 oni maldungis ŝin pro ŝia kontraŭfaŝisma sinteno. Inter 1944–52 ŝi estis bibliotekistino de Országos Széchényi Könyvtár.

## Verkoj ĉefaj 
* *Ráday Pál* (originala manuskripto de „Lelki hódolat”) (Bp., 1909);
* *A székely népballadákról* (Bp., 1912);
* *Mary* (romano, Bp., 1913);
* *A vörös dara* (romano, Bp., 1919);
* *Ágneszka elment* (rakont., Bp., 1920);
* *A hegyen át* (romano, Bp., 1923).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Ferenczi, S
Los del Río

**Los del Río** estas hispana kantanta duopo, kiun kreis Antonio Romero Monge kaj Rafael Ruíz. Ilia konata kanto **Macarena** [makaREna] fariĝis tutmonde fama kaj populara en la jaroj inter la 20-a kaj 21-a jarcento. La duopo konsideratas artistoj de unu furorkanto.

Kategorio:Andaluziaj muzikistoj
Kategorio:Hispanaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1962
Nové Hony

**Nové Hony,** hungare **Kétkeresztúr** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Lučenec.
eta|dekstra|330px|Nové Hony situas en la plej griza regiono
* Areo: 17&nbsp;km²
* Supermara alteco: 203 m
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 985 42
* Aŭtokodo: LC
* Telefonprefikso:

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Rimavská Sobota-Lučenec. La lasta troviĝas 12&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko. En la 10-a jarcento slavoj vivis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1332. Ekde la 14-a jarcento 2 apudaj vilaĝoj formiĝis: Malgranda kaj Granda "Keresztúr", kiuj unuiĝis en la 19-a jarcento. En 1910 loĝis tie 291 da homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Losonc, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 1948 oni disdonis parcelojn el la grandbieno al la malriĉaj kamparanoj. En 2001 loĝis tie 205 da homoj, (157 slovakoj, 44 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1886
* novklasikisma kastelo de 1870, en 1903 trakonstruiĝis

Kategorio:Municipoj en distrikto Lučenec
Ignác Acsády

eta|dekstra|Ignác Acsády
**ACSÁDY Ignác** (aĉa:di) estis hungara historiisto, ano de MTA en Nagykároly la 9-an de septembro 1845 kaj mortinta en Budapeŝto la 17-an de decembro 1906.

## Biografio 
Post juraj studoj ekde 1869 Acsády estis por pluraj jaroj ĵurnalisto (*Pesti Napló*, arada *Alföld*, koloĵvara *Kelet*) kaj verkis belestristikaĵojn. Liaj komedioj kaj romanoj aperintaj inter 1880–83 prezentas lin kiel adepton de romantiko.

## Verkoj ĉefaj 
* *Aranyországban* (komedio, Bp., 1880);
* *Fridényi bankja* (Bp., 1882);
* *Pénzházasság* (Ország-Világ, 1893);
* *Magyarország Budavár visszafoglalása korában* (Bp., 1886);
* *Magyarország pénzügyei I. Ferdinánd uralkodása alatt* (Bp., 1888);
* *A magyar jobbágy-népesség száma a mohácsi vész után* (Ért. a tört. tud. köréből. XIV. 3. Bp., 1889);
* *A magyar nemesség és birtokviszonyai a mohácsi vész után* (Ért. a tört. tud. köréből XIV. 9. Bp., 1890);
* *Magyarország népessége a pragmatica sanctio korában* (Bp., 1896);
* *Magyarország három részre oszlásának története 1526–1608*. (A magyar nemzet története V. Bp., 1897);
* *Magyarország története I. Lipót és I. József korában* (A magyar nemzet története VII. Bp., 1898);
* *A magyar birodalom története* (I–II. Bp., 1903–04);
* *A magyar jobbágyság története* (Bp., 1906, 1944, 1948, 1950).

## Literaturo 
* Gunst Péter: A. I. történetírása (Tud. tört. tanulm. 2. Bp., 1961).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Acsady, I
Acsady
Acsády
Acsady
Passion Fruit

**Passion Fruit** estis eŭrodanca/bubleguma danca grupo konsistanta el tri knabinoj el Nederlando, Hispanio kaj Germanio. Nomiĝinte laŭ tropika "pasifrukto", Passion Fruit lokiĝis en la jaro 1999 inter dek plej bonaj de dancmuzika stilo kun kanto “The Rigga-Ding-Dong-Song”.

Membrinoj:
* *Maria Serrano Serrano* (26-an de novembro, 1973 - 24-an de novembro, 2001)
* *Nathaly(ie) van het Ende* (2-an de januaro, 1975 - 24-an de novembro, 2001)
* *Debby (Deborah St. Marteen)* (naskita en 1973 en Delft)

## Kraŝo 
La 24-an de novembro 2001 Maria Serrano Serrano kaj Nathaly(ie) van het Ende mortis dum aviadila kraŝo proksime de urbo Bassersdorf.

## YouTube ligiloj 
* “The Rigga-Ding-Dong-Song”

Kategorio:Muzikaj grupoj
Kategorio:Knabinaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1999
Horácio Dídimo

**Horácio DÍDIMO** estas brazila poeto. Li naskiĝis en Fortalezo, ĉefurbo de la nord-orienta ŝtato Cearao, en 1935. Ano de Academia Cearense de Letras (Cearaa Beletristika Akademio) kaj de  *Cearaa Akademio* de la Portugala Lingvo.

## Grupo SIN 
Li partoprenis en Grupo SIN, la plej grava poezia movado de la 60-aj jaroj en Cearao. Influis lin la konkreta poezio de la 50-aj jaroj.
En sia stilo li estas ŝparema je vortoj, sed tiu simpleco estas nur ŝajna. Fakte, la enhavo de liaj poemoj postulas la sagacon de la leganto.
En maturiĝo li dediĉas sin al la kristana poezio kaj al la infana literaturo.

## Inklino al Esperanto 
Okaze de la centjara jubileo de Esperanto, en 1987, li lanĉis la versojn "Esperantaj Poemetoj", omaĝe al Prof-ro Paulo Amorim Cardoso. Li partoprenis kiel parolanto en la 43-a Brazila Kongreso de Esperanto.

## Verkoj 
### Poezio 
* Tempo de Chuva
* Tijolo de Barro
* Passarinho Carrancudo
* A Palavra e a palavra
* A nave de prata

### Esperanta poezio 
* Esperantaj Poemetoj

### Eseo 
* As harmonias do Pai Nosso
* As funções da literatura infantil
* As dimensões do ofíco de escritor

### Infana literaturo 
* As reinações do rei
* Historinhas do mestre jabuti

## Eksteraj ligiloj
* Esperantaj Poemetoj
Malé Kosihy

**Malé Kosihy** (hungare *Ipolykiskeszi*) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Nové Zámky.

## Situo 
La vilaĝo situas laŭ dekstra bordo de Ipeľ, kiu estas samtempe la slovaka-hungara landolimo, laŭ traira flankovojo. Štúrovo troviĝas 15 km.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio pri la loko devenis el 1248 en formo *Keseu*. La kampoj longe apartenis al vicpastro de Esztergom. En 1910 loĝis tie 548 da homoj (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Hont, al la distrikto de Vámosmikola. Poste la regiono iĝis parto de Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj senrajtiĝis laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 416 da homoj (404 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* katolika rondpreĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo el la 12-a jarcento, ĉirkaŭ en 1800 nova preĝejo alkonstruiĝis
* fiŝkaptista lago

Kategorio:Municipoj en distrikto Nové Zámky
Bazo

**Bazo** povas esti:

## Kemio 
* **Bazo (kemio)** -- kemia substanco, kiu povas ricevi protonojn, kontraŭo de acido
** Baza paro -- en DNA kaj RNA

## Matematiko 
* **Bazo (lineara algebro)**: minimuma aro de vektoroj, kiuj, kiam kombinitaj, povas adresi ĉiun vektoron en donita spaco
* **Bazo** estas unu el du argumentoj de logaritmo, eksponenta funkcio, supereksponento, superlogaritmo
** **e (matematiko)**: la (neracionala, eĉ transcenda) reela nombro, kiu estas la bazo de la naturaj logaritmoj
* **Bazo (nombrosistemo)**
* **Bazo (grupo-teorio)**

## Arkitekturo 
* **bazo** -- malsupra parto de kolono

## Tekniko 
* **Bazo** estas parto de transistoro

## Militado 
* **Militbazo** -- armea teritorio (ene aŭ ekstera de la propra lando), por kolekti kaj organizi armilojn kaj trupojn
Nitra nad Ipľom

**Nitra nad Ipľom,** hungare **Ipolynyitra** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Lučenec.
eta|dekstra|330px|Nitra nad Ipľom situas en la plej griza regiono
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 280
* Poŝtkodo: 985 57
* Aŭtokodo: LC
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas en valo, laŭ maldekstra bordo de Ipeľ kun ponto, fine de sakovojo. Lučenec troviĝas 10 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1350. En 1910 loĝis tie 453 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Fülek, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 273 da homoj, (134 slovakoj, 105 hungaroj).

## Vidindaĵo 
* baroka kaj klasikisma katolika preĝejo omaĝe al Sankta Ursula de 1823

Kategorio:Municipoj en distrikto Lučenec
Makemake (mitologio)

eta|180px|
eta|180px|

**Makemake** en la mitologio de Rapa Nui (resp. "Paskinsulo") estas la kreinto de la homaro kaj la ĉef-diaĵo de la birda kulto.

Kategorio:Dioj pri fekundeco
Kategorio:Kreintaj dioj
Kategorio:Mitaj hibridoj
Kategorio:Paskinsulo
Kategorio:Polineziaj dioj
Magda Ferentzi

**FERENTZI Magda** (ferenci) estis hungara verkistino naskita en Koloĵvaro la 11-an de januaro 1890 kaj mortinta en Sztána la 2-an de januaro 1913.

## Biografio 
Magda Ferentzi estis la filino de literaturhistoriisto Zoltán Ferenczi kaj fratino de Sári Ferenczi. La grandan parton de sia vivo ŝi pasigis en pulmosanatorioj eksterlande (Davos).

## Verkoj 
* *Fehér árnyékok*, romano (Bp., 1914)
* *Maca*, rakonto, (Bp., 1916).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Ferentzi, M
Voluntario

**Voluntario** (vd. angl. **voluntary**, „spontana“) nomiĝas muzikaĵo (plejofte por la orgeno), kiu estis improvizata aŭ komponaĵo de improva karaktero. La voluntario ekestas el la angla baroko kaj laŭ sia origina funkcio ĝi estas komparebla kun la preludo. Pro tio la voluntario ne estas ligita an aparta kompona formskemo.

La nomo **Trumpet voluntary** (trumpeta voluntario) devenas de la samnoma orgenregistro. Kvankam ĝi unue celis la soloregistron de orgeno, nuntempe ekzistas ankaŭ aranĝaĵoj kun veraj trumpetoj .

Komponistoj de orgenvoluntarioj:

* John Blow
* William Boyce
* Jeremiah Clarke
* Henry Heron
* Henry Purcell
* John Stanley
* Thomas Sanders Dupuis

Kategorio:Muzikaj formoj
Vinko Bitenc

**Vinko Bitenc** [vínko bítenc] (naskiĝis la 19-an de julio 1895 en Ljubljana, Slovenio, mortis en 1956) estis slovena junulara verkisto, poeto, dramisto kaj esperantisto.

## Vivo 
La tutan vivon li dediĉis al verkado de prozo, poezio kaj dramoj en la
slovena lingvo kaj Esperanto. Antau la dua mondmilito li verkis por
infanaj gazetoj Zvonček (Galanto), Mlado jutro (Juna mateno), Mladi
Slovenec (La juna sloveno), Gruda (Terbulo), Vrtec (Infanĝardeno) kaj Naš dan (Nia tago), kies
redaktoro li estis dum longa tempo. Post la milito li kunlaboris kun
pluraj revuoj kaj verkis ankaŭ teatraĵojn por radio.
Liaj plej konataj verkoj estas la lirika fabelo Zlati čeveljčki (Oraj
ŝuetoj), kiu estis adaptita por televido, kaj la tre legata romano por
plenkreskuloj Sončne pege (Lentugoj). Esperanto-revuoj publikigis liajn
originalajn verkojn kaj tradukojn de slovenaj popolaj kaj partizanaj
kantoj.

## Verkoj 
* *Solnčne pege (Lentugoj), 1934* 
* *Zlati čeveljčki (Oraj ŝuetoj), 1935* 
* *Pastirček Ožbej (Paŝtisteto Oĵbej), 1940* 

Kategorio:Slovenaj esperantistoj
Ferdinánd Barna

**BARNA Ferdinánd** estis hungara lingvisto, tradukisto, bibliotekisto, ano de la MTA naskita en Nagykároly la 23-an de majo 1825 kaj mortinta en Budapeŝto la 31-an de julio 1895.

## Biografio 
Ferdinánd Barna pristudis en Nagyvárad filozofion, juron en Szatmárnémeti, Pest (urbo) kaj Pécs. Li pasigis unu jaron en Keszthely en *Georgikon*. En 1846 li faris advokatan ekzamenon. En 1848 li estis memvola soldato, pli poste advokato en Szatmár kaj Nagykároly. Ekde 1860 li estis helpkonservisto en nacia biblioteko OSZK, ekde 1870 titolita konservisto. Oni pensiggis lin en 1889. En 1868 oni komisiis lin por aranĝi la bibliotekon. Li faris tion laŭ la modelo de *Hof- und Staatsbibliothek* en Munkeno inter 1869–75. Li priokupiĝis la prahistoriojn, religiojn, lingvojn kaj literaturojn de la hungaroj kaj de la finnaj-ugraj popoloj. Li estis la unua tradukisto hungaren de la Kalevala (Pest, 1871). Li tradukis ankaŭ la verkon de Marzio Galeotto pri la hungara reĝo Matiaso la 1-a.

## Verkoj ĉefaj 
* *A finn költészetről* (Bp., 1873);
* *A votják nép múltja és jelene* (Bp., 1885).

## Literaturo 
* Bereczky László: B. F. (Könyvtáros, 1957. 5. sz.)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Barna, Ferdinnd
Barna
Barna
Barna
Opatovská Nová Ves

**Opatovská Nová Ves,** hungare **Apátújfalu** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Veľký Krtíš. Nova Ves kaj új falu signifas: nova vilaĝo.
eta|dekstra|330px|Opatovská Nová Ves situas en la plej griza regiono
* Areo: 9 km²
* Supermara alteco: 153 m
* Loĝantaro: 660
* Poŝtkodo: 991 07
* Aŭtokodo: VK
* Telefonprefikso: 047

## Situo 
La vilaĝo situas sub monto laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Veľký Krtíš troviĝas 20 km-ojn for.

## Historio 
La vilaĝo naskiĝis en 1905 pro unuiĝo de la subaj 2 vilaĝoj. En 1910 loĝis tie 557 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Hont, al distrikto de Ipolynyék, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 635 da homoj, (445 hungaroj, 184 slovakoj).

### Opatov 
Apát signifas abato. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1132. La kampoj longe apartenis al abatejo.

### Nová Ves 
Új falu signifas: nova vilaĝo. La unua mencio pri la loko devenis el 1123 en formo *Vyfalu*. En 1347 Újfalu ricevis la rangon doganprena loko.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo de 1924
* nobeldomo de Gyürki (djurki), nun ruina
* muzeo pri la vilaĝo

Kategorio:Municipoj en distrikto Veľký Krtíš
Dothideomycetes

**Dothideomycetes** estas fungoj de la subfilumo *Pezizomycotina*.

## Karakteristikoj 
La askofruktoj de la plejparte de la specioj estas peritecioj kun dutunikaj (fendtunikaj) askoj.
La askofruktoj estas formataj en praekzistanta stromo. *Dothydeomycetes* estas ankaŭ nomitaj *Loculoascomycetes*, sed la du grupoj ne estas ekzakte ekvivalentaj. La anamorfoj estas ofte Blastosporae sensu lato.

## Ekologio 
*Dothideomycetes* estas parazitoj aŭ saprofitoj.

## Ekonomia signifo 
**Dothideomycetes** estas signifaj parazitoj pri la kreskaĵoj ekzemple *Zymoseptoria tritici*, *Phaeosphaeria nodorum*, *Venturia inaequalis* aŭ *Alternaria solani*.
*Aureobasidium pullulans* estanta sur kverkoligno plibonigas la vinon.

## Sistematiko 
* Subklaso Dothideomycetidae
* Subklaso Pleosporomycetidae
* incertae sedis

### Kelkaj specioj 
* *Cryomyces antarcticus*
* *Cryomyces minteri*

## Fontoj 
### Notoj kaj referencoj 
### Eksteraj ligiloj 
* Schoch, Conrad. in The Tree of Life Web Project, http://tolweb.org/

Kategorio:Askofungoj
Kategorio:Mikologio
Dua konjekto de Hardy-Littlewood

En nombroteorio, la **dua konjekto de Hardy-Littlewood** koncernas la kvanton de primoj en intervaloj. Se π(*x*) estas kvanto de primoj supren ĝis kaj inkluzivante *x* tiam la konjektaj statas ke

:π(*x* + *y*) ≤ π(*x*) + π(*y*)

kie *x*, *y* ≥ 2.

Ĉi tiu signifas ke kvanto de primoj inter *x+1* kaj *x+y* estas ĉiam malpli ol aŭ egala al kvanto de primoj inter 1 kaj *y*. Ĉi tiu estas verŝajne malvera ĝenerale kiel ĝi estas nekonsekvenca kun la pli verŝajna unua konjekto de Hardy-Littlewood, sed la unua difekto verŝajne okazas por tre grandaj valoroj de *x*. Ekzemple, konsentebla *k*-opo  (aŭ prima konstelacio) de 447 primoj povas troviĝi en intervalo de *y=3159* entjeroj, sed π (3159) = 446. Se la unua konjekto de Hardy-Littlewood veras, tiam la unua ĉi tia *k*-opo estas atendita por *x* pli granda ol 1,5×10174 sed malpli granda ol 2,2×101198 .

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.opertech.com/primes/k-tuples.html Thomas J Engelsma, *k-opaj permesitaj ŝablonoj*
* http://www.ieeta.pt/~tos/apc.html Tomás Oliveira e Silva, *Konsenteblaj primaj konstelacioj*

Kategorio:Analitika nombroteorio
Kategorio:Primoj
Kategorio:Konjektoj
Kategorio:Nesolvitaj problemoj en matematiko