open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
La familio de Pascual Duarte

**La familio de Pascual Duarte** () estas ĉefverko de Camilo José Cela, kiu subite famigis lin en 1942. La verko estas forte influita de Hispana enlanda milito kaj Dua mondmilito. Tiam hispana literaturo estis forte kontrolata de faŝismo kaj cenzuro mutigis plejparton de intelektuloj, escepte al tiutempa oficiala literaturo *La familio de Pascual Duarte*. Preter la ŝtata propagando, la romano de la juna Cela rekte spegulis la brutalon, la mizeron, la violentan temperamenton de homoj, kies naturon apenaŭ bridis ia respekto al religiaj principoj rutine lernitaj.

Ĝi estas inkludita en la listo de la 100 plej bonaj romanoj en hispana lingvo de la 20-a jarcento farita de la hispana ĵurnalo *El Mundo*.​

## Intrigo
La "heroo" Pascual Duarte simbolas, per sia sensenca krimado, la Hispanion de la interna milito kaj de postaj jaroj, kaj la romano, ankaŭ per sia stilo kaj lingvaĵo identiĝas kun la hispana realismo, krude senkompata kaj cinika, tiel elstara en la pikareska ĝenro. Pascual estas bruta kamparano kiu mortigas unue sian ĉashundon, poste mulinon kiu faligis sian edzinon Lola. Fakte kortuŝis lin la akcidenta kaj mizera morto de frateto. Ĉar li konsideris sia rivalo lokanon Estirao kiu seksallogis sian edzinon, li kverelis kontraŭ li kaj mortigis lin. Malliberigite el prizono, li murdas ankaŭ sian patrinon, kiun li konsideras okaziganta de la prostituigo de Lola. Tial li estas mortokondamnita; estante en prizono, li rakontas sian historion al advokato kiel letero.

## La verko
Romano tipe hispana, se oni konsiderus ties etoson, temon kaj figurojn, akceptiĝis kun tiel granda intereso ne nur en Hispanio sed en la tuta mondo. *La familio de Pascual Duarte* nun eldoniĝis en preskaŭ ĉiuj literaturaj lingvoj. Al Esperanto tradukis ĝin Fernando de Diego.

Krome oni faris filmon nome "Pascual Duarte" en kiu la rolon de la protagonisto ludis la aktoro José Luis Gómez.

## Analizo
Mankas markita strukturo por komprenigi la mensostatan misordon de la ĉefrolulo, kiu iel luktas kontraŭ la tragedio kaj sia destino, sangelverŝa fato. Tamen la stilo estas zorgita, ekzemple en la priskriboj de la murdoj, unue malrapidaj kaj poste akcelitaj, finante en la trankvilecon. 

La verko estas pli naturalisma ol realisma. Estas detaloj kiuj ne kongruas kun la regiona realo. Sed la personeco de la ĉefrolulo estas okazigita de la malhumana devenloko.

## Referencoj
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Kategorio:Hispanio en fikcio
Duarte, Pascual
Duarte, Pascual
Kategorio:Verkoj el la esperantigita hispanlingva literaturo
Somera Olimpiko 1952/moderna pentatlono

## Moderna pentatlono en la Somera Olimpiko 1952 
### Unuope 
### Teame 
Kategorio:Moderna pentatlono dum la Someraj Olimpikoj
Kategorio:Somera Olimpiko 1952
Furta

**Furta** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en subregiono de Berettyóújfalu. La loknomo ne havas sencon en la hungara.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 43&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1180
* Poŝtkodo: 4141
* Telefonprefikso: 54

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Berettyóújfalu-Szeghalom. Berettyóújfalu troviĝas je 14, Debrecen je 50, Budapeŝto je 220 km-oj.

## Historio 
La komunumo estis menciita unuafoje en 1552. La turkoj senhomigis la vilaĝon, kiu refondiĝis en la 18-a jarcento. La rumanoj en 1919 okupis la vilaĝon. En 2001 loĝis tie 1182 hungaroj, po 1 cigano kaj rumano.

## Vidindaĵoj 
La novromanika kalvinana preĝejo konstruiĝis en 1827, la romkatolika en 1786.

## Famuloj 
En Furta naskiĝis ministro László Lakos.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Hajdú-Bihar
Bund Deutscher Orgelbaumeister

La **Bund Deutscher Orgelbaumeister e.&nbsp;V. (BDO)** (ligo de germanaj orgenkonstruaj majstroj) estis fondita en 1895 kaj estas unuiĝo de germanaj orgeno- kaj orgenfajfilo-konstruantoj samkiel iliaj liverantaj entreprenoj. Tiutempe al ĝi apartenas pli ol cent metiejoj el tuta Germanio. Ĝi reprezentas la interesojn de la germana orgenkonstruado kontraŭ ĉiuj koncernaj institucioj kiel komisiantoj, orgenekspertizistoj kaj administracioj.

## Vidu ankaŭ 
* Vereinigung der Orgelsachverständigen Deutschlands
* VOD/BDO-Norm 2000

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.b-d-o.de/ Hejmpaĝo
* Ludotablo-normoj 2000

Kategorio:Orgeno
Franciŝak Skarina

**Franciŝak Skarina** (), naskiĝis ĉirkaŭ 1490 en Polack kaj mortis ĉirkaŭ 1551, estis kreinto de la moderna belorusa lingvo kaj belorusa presinto de la unua libro en tiu lingvo – la belorusa Psalmaro en 1517.

Li naskiĝis en Polack en la Granda Duklando Litva en la Pola-Litova unio. Li studis artojn ĉe Jagelona Universitato en Krakovo ĝis 1504 jaro. En Universitato de Padovo li ricevis doktorecon de medicino en 1512. En jaro 1517 li eldonis en Prago la unuan libron en la malnova belorusa lingvo. Poste li eldonis ankoraŭ 23 librojn. Li sekve daŭrigis presadon en Vilno. La plej grava atingo de li estis eldono de la belorusa Biblio.

Estas tre malfacile precizigi, ĉu la lingvo, per kiu Skarina presis librojn, estis vere la belorusa konata hodiaŭ. Skarina estis tamen grava fondanto de la lingvo poste disvolviĝinta al la hodiaŭa belorusa lingvo.

Post la falo de komunismo en la teroj de la hodiaŭa Belorusio du stratoj en Minsko estis nomitaj per la nomo de Skarina.
Bedaŭrinde Aleksandr Lukaŝenko, la prezidanto de la ŝtato, decidis ŝanĝi tiujn nomojn.

150px|eta|maldekstra|Belorusa Biblio
Ekzistas du premioj de la Belorusio honorigantaj Skarina – *La Medalo de Francisk Skarina* kaj *Ordeno de Francisk Skarina*.

## Vidu ankaŭ 
* Johann Gutenberg

## Eksteraj ligiloj 
* Skaryna, Francysk

Kategorio:Biblio
Kategorio:Belorusoj
Kategorio:Kulturo de Belorusio
Kategorio:Beloruslingva literaturo
Kategorio:Literaturo de Belorusio
Kategorio:Belorusaj verkistoj
American Guild of Organists

La **American Guild of Organists** (mallonge AGO) estas la nacia organizaĵo de ekleziaj kaj koncertaj orgenistoj en Usono kaj estis fondita en 1896. Ĝi havas preskaŭ 25 000 membrojn, kaj estas subdividita en regionajn suborganizaĵojn. Ĝi eldonas monatan revuon, nome „The American Organist“ (La usona orgenisto). Membriĝi rajtas ne nur profesiaj orgenistoj, sed ankaŭ ĉiu interesito pri orgenoj kaj orgena muziko. Kvankam ĝi estas usona organizaĵo, AGO havas membrojn ankaŭ en aliaj landoj, kaj eĉ organizitajn grupojn en Eŭropo, Aŭstralio, Koreujo, Singapuro kaj Bermudo.

## Vd. 
* Bund Deutscher Orgelbaumeister

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de AGO (angla)

Kategorio:Orgeno
Vereinigung der Orgelsachverständigen Deutschlands (VOD)

La **Vereinigung der Orgelsachverständigen Deutschlands (VOD)** (unuiĝo de la orgenekspertizistoj de Germanio) estas organizo de la orgenekspertizistoj el diocezoj kaj landaj eklezioj, libereklezioj kaj la ŝataj administracioj por prezentiĝi kiel faka kontraŭulo de la Bund Deutscher Orgelbaumeister (BDO).

## Vidu ankaŭ 
* Bund Deutscher Orgelbaumeister
* VOD/BDO-Norm 2000

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.orgelexperte.de Hejmpaĝo
* ludotablonormoj 2000

Kategorio:Orgeno
Vera Jordan

**Vera JORDAN** estis brazila esperantistino, kiu naskiĝis en Rio de Janeiro, la 11-an de decembro 1948 kaj mortis tie la 4-an de decembro 2006. Profesie, ŝi estis ŝtata instruistino. Ŝi esperantistiĝis en 2002 kaj membriĝis al KKE en januaro 2003. Ŝi aktive partoprenis en preskaŭ ĉiuj Festoj de la Datrevenantoj de KKE kiel kantistino kaj ankaŭ prezentiĝis en pluraj Esperanto-eventoj. En septembro 2004 ŝi lanĉis en la sidejo de KKE sian unuan KD en Esperanto titolitan Esperanta Voĉo. Lastatempe ŝi estis preparanta sian duan KD, kiam subite grave malsaniĝis.

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Kategorio:Brazilaj instruistoj
Lago de Baldegg

**Lago de Baldegg** () estas lago en kantono Lucerno en Svislando.

## Priskribo 
Ĝia areo estas proksimume  kaj ĝia maksimuma profundeco estas 66 m. Sude de la lago situas la vilaĝo Baldegg, kiu estas parto de la komunumo Hochdorf LU. La akvokolekta baseno de la Lago de Baldegg kovras areon de 73 km². Ĝia ĉefa alfluanto estas la rivero *Ron*, kiu alfluas la lagon en la sudo. Krome alfluas diversaj malgrandaj riveretoj ĉe la okcidenta deklivo de *Lindenberg* al la lago. Ĉar la alfluantoj de la lago alportas nur malmulte da akvo, la meza restadtempo de la akvo en la lago daŭras proksimume 5,5 jarojn malgraŭ ĝia malgrandeco. La elfluo de la lago estas la rivero Aabach, kiu elfluas norde kaj post malmultaj kilometroj alfluas al la Lago de Hallwil. La sola komunumo, kiu situas rekte ĉe la lagobordo estas Gelfingen; la du pli grandaj komunumoj Hitzkirch kaj Hochdorf situas iomete for de la lago ĉe la piedo de la monto *Lindenberg*.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de lagoj en Svislando

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo pri Lago de Baldegg en la germana

Baldegg, Lago de
Baldegg, Lago de
Blackboard Jungle

Tabulo-ĝangalo estis usona filmo produktita en 1955.
Originala titolo: blackboard jungle.

Ĉefa aktoro estis Glenn Ford.
Speciale altiris tiu filmo teenager-ojn per la muziko "rock around the clock de Bill Haley. Tio estis la komenco de la rok-revolucio. Post vizito de tiu filmo junuloj marŝis emociitaj tra la urboj. Parte okazis konfliktoj kun la polico.

La filmo pritraktas sociajn problemojn en lernejo en la Bronx (Bronks), urboparto de Novjorko kie lernantoj rifuzas lerni kaj obei. Post multaj konfliktoj kun la instruisto la lernantoj akceptas lin.

La filmo gajnis 4 premiojn oskaro

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1955
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Andor Ajtay

**AJTAY Andor** [ajtai] estis hungara aktoro, reĝisoro naskiĝinta en Fogaraŝo la 25-an de julio 1903 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de majo 1975).

## Biografio 
Andor Ajtai post la aktorlernejo de Szidi Rákosi (1927–1929) komencis sian karieron en teatrotrupo de Szeged. En 1932 dungis lin la Gaja Teatro de Budapeŝto. Inter 1943 kaj 1945 li ludis en Nacia Teatro (Budapeŝto) kaj inter 1945–1959 denove en la Gaja Teatro, ekde 1959 en Teatro Jókai, ekde 1963 en la Teatro Madách ĝis sia retiriĝo. Inter 1937–1969 li ricevis gravajn rolojn ankaŭ en pluraj filmoj. Li estas laŭreato de Kossuth-premio (1954), meritartisto (1953) kaj eminentartisto (1968).

## Ĉefaj teatraj roloj 
* Dusán (Hunyady S.: Feketeszárú cseresznye);
* Sulyok vezérigazgató (Illés E.: Törtetők);
* Clausen tanácsos (Hauptmann: Naplemente előtt);
* Volpone (Jonson);
* Marcellus majd Polonius (Sh.: Hamlet);
* Szorin (Csehov: Sirály);
* Cauchon (Shaw: Szent Johanna).
* Márai S.: Varázs;
* Čapek: Fiaim;
* Anouilh: Antigoné;
* Molnár F.: A hattyú;
* Hauptmann: Naplemente előtt.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo http://www.szineszkonyvtar.hu/contents/a-e/ajtaya.htm 
* Filmroloj.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Ĵuraso (montaro)

[eta|300ra|dekstra|*Creux du Van*, [cirko (valformo)|cirko en la naturrezervejo de Ĵuraso]]
**Ĵuraso** estas montaro unuavice en nordokcidenta Svislando kaj koncernas limregionon de Francio. Ĝi situas nord-okcidente de la alpa ĉeno. Ĝia pli alta pinto estas la *Crêt de la neige* (esperante, Kresto de la neĝo), je  en Francio.

## Nomo 
La vorto **ĵura** origine devenas el la kelta lingvo. La keltoj nomis la montaron *Ĵor*, la romianoj *Juris*, kio signifis "arbaro" aŭ "arbarlando". La nomo estis supozeble elektita pro la vastaj arbaroj en la ĵurasa montaro. La germanaj *ĵuraso-kamparoj* ricevis sian nomon tra la ĉirkaŭvojo de la nomdono por la ŝtonformacio. Unue Alexander von Humboldt enkondukis 1795 la esprimon ĵurasia ŝtonaĵo por la nomdona kalkŝtonaĵo el la svis-franca ĵuraso. Poste la esprimo estis enkondukita de Alexandre Brongniart (1829) por karakterizi la geologian ŝtonformacion Ĵurasio. Nur pli poste en la 19-a jarcento oni nomis ankaŭ la Ŝvabian Ĵurason kaj la Frankonian Ĵurason ĵurasiajn montarojn. Tiuj regionoj situas en suda Germanio, pli nordoriente de la "kerna" Ĵuraso, kaj nur en vasta senco konsidereblas etendiĝoj de la montaro.

## Geologio 
La ĵurasa montaro formiĝis en la miocena epoko antaŭ 10 ĝis 2 milionoj da jaroj kial sekvo de la alpo-faldiĝo. La Alpoj faldiĝis pro premo de la kontinento Afriko al la kontinento Eŭrazio. Pro la estiĝinta pezo de la alpa ĉeno estiĝis sekundara premo al la eŭrazia kontinento, kio kaŭzis la faldiĝon de la Ĵuraso, kiu en alteco kaj vasteco pro tio estas konsiderinde malpli granda ol la Alpoj. Geologie la pejzaĝo estas karst-tipa.

## Turismo 
**Ĵuraso** estas pro siaj arbaroj kaj multaj deklivaj rokoj, kavernoj kaj pitoreskaj vilaĝoj kaj urbetoj belaga regiono por migradi. Estas en Ĵuraso diversaj lagoj, kie oni povas en somero bani sin, naĝi, velboati aŭ remi: Lago de Les Brenets, lago en la valo La Brévine kun nomo Les Taillères, ambaŭ apud La Chaux-de-Fonds, Lago de Joux en samnoma valo norde de Laŭzano, Lago de Saint-Point en Francio.

En vintro ĝi estas ankaŭ alloga regiono por skiado, precipe skikurado. Eblas sketi sur la lagoj.

## Esperanto-movado 
La regiono de Ĵuraso estas forte ligita kun la historio de Esperanto. El tiu regiono devenas eminentuloj kiel Edmond Privat kaj Claude Gacond, kaj en la svisa urbo La Chaux-de-Fonds en la centro de la Ĵuraso troviĝas en la Urba Biblioteko CDELI, kiu posedas unu el la plej grandaj Esperanto-bibliotekoj de la mondo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kantono Ĵuraso
* Jura (departemento)
* Ŝvabia Ĵuraso
* Frankonia Ĵuraso

## Eksteraj ligiloj 
* La arko ĵurasa franca-svisa 

Kategorio:Montaroj en Francio
Kategorio:Montaroj en Svislando
Kategorio:Geografio de Svislando
Kategorio:Kantono Ĵuraso
Kategorio:Kantono Berno
Kategorio:Kantono Neŭŝatelo
Kategorio:Kantono Soloturno
Kategorio:Kantono Argovio
Kategorio:Kantono Zuriko
Kategorio:Kantono Ĝenevo
Kategorio:Kantono Vaŭdo
-
Komunikadaj studoj

**Komunikadaj studoj** estas akademia kampo, kiu pritraktas la procezojn de komunikado, ofte difinita kiel la interŝanĝo de simboloj super distancoj en la kosmo kaj tempo. Tiel komunikadaj studoj ampleksas vastan gamon da temoj kiel ekzemple la dissendo de mesaĝoj de unu punkto al alia pere de iu disvastiga rimedo, kiel vizaĝalvizaĝa komunikado aŭ konversacio, televida elsendo, ktp., sed ankaŭ la rimedoj kiel institucioj kiel bibliotekoj konservas informojn, kiel spektantaroj interpretas donitaĵojn, kaj la politika, kultura, ekonomia kaj sociaj dimensioj de rilataj temoj.

## Vidu ankaŭ 
*Komunikada scienco
Gaoth Dobhair

220px|eta|maldekstre|Errigal de Gaoth Dobhair.
**Gaoth Dobhair** (irlandlingve kaj oficiale *Gaoth Dobhair*, angle *Gweedore*) estas urbeto ĉe la okcidenta marbordo de County Donegal, Irlando. La totala nombro da loĝantoj estas 5 000 en 2006.

En Gaoth Dobhair, la irlanda estas la ĉefa lingvo (*Gaeltacht*, irlandlingvejo). Infanoj venas sekve de ĉiuj lernejoj en Irlando al Gaoth Dobhair por plilerni la irlandan.

## Famuloj 
* Enya (1961-), kantistino.
* Clannad, muzikgrupo

## Fotaro 

File:Dunlewy - Derelict church with walled yard and gate - geograph.org.uk - 1190473.jpg|Direlect kirko de Irlando en Dunlewey
File:RTÉ Raidió na Gaeltachta, Doirí Beaga, Gaoth Dobhair, Dún na nGall.jpg|RTÉ Raidió na Gaeltachta studioj en Derrybeg
File:View across Dunmore Strand to Inishinny - geograph.org.uk - 305455.jpg|Inishinny insulo
File:Magheragallonpier2.JPG|Cití Archie piero, Magheragallon
File:Gweedore area - Bloody Foreland - geograph.org.uk - 1337837.jpg|Klifoj je Bloody Foreland
File:Hiudaibeag.jpg|Hiúdaí Beag's taverno en Bunbeg
File:Glassagh - R257 north of Teac Jack's Hotel - geograph.org.uk - 1180037.jpg|Glassagh
File:Meenaclady - Cottage east of Bloody Foreland - geograph.org.uk - 1180575.jpg|Sanga antaūlando
File:Anbunbeag2.jpg|Bunbeg haveno
File:Crolly (Croishlí) - geograph.org.uk - 501575.jpg|Crolly ponto
File:Sean Teach Phobail na Doirí Beaga.jpg|Malnova kapelo en Derrybeg
File:Golabeach.jpg|Gola insulo
File:Gweedore area - Sheep grazing along R257 - geograph.org.uk - 1337991.jpg|Ŝafoj paŝtis sin en Meenaclady
File:Bunbeg - Magheragallon Cemetery - geograph.org.uk - 1177853.jpg|Kirkruinoj Magheragallon tombejo
File:Badeddie.jpg|'Bád Eddie' Ŝipruino sur Magheraclogher strando

Gaoth Dobhair
Darvas

**Darvas** (darvaŝ), estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en subregiono de Berettyóújfalu. La loknomo signifas: grua.

## Bazaj informoj 
* Areo: 42&nbsp;km²
* Loĝantaro: 670
* Poŝtkodo: 4144
* Telefonprefikso: 54

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, proksime de Berettyó, laŭ ĉefvojo Berettyóújfalu-Szeghalom. Berettyóújfalu estas proksime.

## Historio 
La komunumo estis menciita unuafoje en 1391. La turkoj faris senhoma la vilaĝon, kiun hungaroj kaj rumanoj refondis en la 18-a jarcento. En 1919 la rumanoj okupis ankaŭ tiu ĉi vilaĝon.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj estas kalvinana kaj grekokatolika preĝejo. Apud la vilaĝo fiŝlago troviĝas.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kulturdomo, kuracejo, apoteko, bebohelpa servo.

## Famuloj 
En Darvas naskiĝis:
* Lajos Erőss (episkopo)
* ministro László Ballai.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Hajdú-Bihar
Bihartorda

**Bihartorda** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono **Norda Ebenaĵo**, en departemento Hajdú-Bihar, en subregiono de Püspökladány.
150ra|eta|dekstra|Blazono de Bihartorda

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 980
* Poŝtkodo: 4174
* Telefonprefikso: 54

## Situo 
Bihartorda situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Berettyóújfalu troviĝas je 17, Debrecen je 45, Budapeŝto je 207 km-oj.

## Historio 
Laŭ la vilaĝanoj la komunumo fondiĝis jam antaŭ la tatara invado okazinta en 1241. En 1659 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1919 la rumanoj okupis la vilaĝon. En 2001 vivis tie 96% hungaroj, 4% ciganoj.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, biblioteko. La loĝantoj okupiĝas pri agrokulturo kaj bestbredado.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1790

## Famuloj 
En Bihartorda naskiĝis matematikisto Zoltán Daróczy.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Hajdú-Bihar
Újiráz

**Újiráz** [UjirAz] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono **Norda Ebenaĵo**, en departemento Hajdú-Bihar, en subregiono de Berettyóújfalu. Új signifas: nova, iráz ne havas sencon en la hungara.
eta|200ra|Blazono de Újiráz

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 16&nbsp;km²
* Loĝantaro: 570
* Poŝtkodo: 4146
* Telefonprefikso: 54

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Rapida Körös kun tapasejo, Komádi kaj Vésztő estas proksime. Berettyóújfalu troviĝas je 41, Hajdúszoboszló je 43, Debrecen je 77, Budapeŝto je 215 km-oj.

## Historio 
La tataroj neniigis la komunumon en 1598. En 1912 eklezio de Nagyvárad refondis la vilaĝon. La rumanoj okupis la vilaĝon en 1919.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵo estas la romkatolika preĝejo el la refondaj jaroj.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Hajdú-Bihar
Sarona Golfo

La **Sarona Golfo** () estas parto de la Egea Maro kaj do de la Mediteranea Maro. Ĝi situas inter la kontinenta parto de Grekio, pli ekzakte ties regiono Atiko, nordoriente kaj la duoninsulo Peloponezo sudokcidente, kaj krome nordokcidente limiĝas pere de la Istmo de Korinto. La Saronaj insuloj troviĝas en la samnoma golfo.

maldekstre|200ra|eta|
Ekde la jaro 1893 la *kanalo de Korinto* ligas la Saronan Golfon kun la Golfo de Korinto aliflanke de la istmo. La Sarona Golfo kaj la marbordaj regionoj Atiko kaj Peloponezo estas la lulilo de la greka kaj iusence de la eŭropa kulturo. Ĉi-tie troviĝis la unuaj prahistoriaj kultejoj kaj grandurboj, el kiuj la nuna grekia ĉefurbo Ateno estas la plej granda. 

La nomo venas de la mitologia reĝo Sarono.

## Insuloj 
* Salamino
* Saronaj insuloj

Kategorio:Golfoj en Grekio
Kategorio:Geografio de Mediteraneo
Kategorio:Geografio de Peloponezo
Ferenc Bács

**BÁCS Ferenc** (ba:ĉ) estis hungara aktoro, voĉoaktoro naskita en Sibiu la 19-an de junio 1936 - mortinta en Budapeŝto, la 16-an de aprilo 2019. Lia edzino estis Bella Tanai, lia filino estis Kati Bács.

## Biografio 
Li finis en Târgu Mureş en la *Marosvásárhelyi Szentgyörgyi István Színművészeti Intézet* kaj kontraktis en 1960 al *Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat*. Ekde 1977 li vivas en Hungarujo. Po unu sezonon li pasigis en Miskolc, respektive Győr, ekde 1979 li ludis en Budapeŝto en Gaja Teatro, ekde 1987 en Teatro Attila József. Ekde 1990 li estis liberprofesiulo. Ekde 1991 li denove ludis en *Teatro Attila József* kaj ekde 1992 en Nacia Teatro (Budapeŝto). Li instruis parolarton en la aktorakademio. Li ankaŭ filmrolis.

## Premioj 
* Jászai Mari-premio (1983)
* Erzsébet-premio (1988)
* diskopremio de la jaro 1989
* premio Kossuth en 2015

## Ĉefaj teatraj roloj 
* Newton (F. Dürrenmatt: A fizikusok);
* Zorobáhel (Sütő A.: Pompás Gedeon);
* Ádám (Madách I.: Az ember tragédiája);
* Ivanov (Csehov);
* Charnay (Székely J.: Hugenották);
* Adam Brant (O’Neill: Amerikai Elektra);
* dr. Kádár Péter (Márai S.: Kaland).
* Önálló estje: Színek és évek.

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de aktoro.
* Filmroloj.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Golfo de Korinto

200ra|eta|
La **Golfo de Korinto** () estas parto de la Ionia Maro kaj do de la Mediteranea Maro. Ĝi situas inter la kontinenta parto de Grekio norde kaj la duoninsulo Peloponezo sude, kaj krome sudoriente limiĝas pere de la Istmo de Korinto.

eta|maldekstra|250ra|
Sian nomon la golfo havas laŭ la plej grava havena kaj komerca urbo ĉe sia bordo, nome Korinto.

Ekde la jaro 1893 la *kanalo de Korinto* ligas la Golfon de Korinto kun la Sarona Golfo aliflanke de la istmo.
Claravis

***Claravis*** estas genro de birdoj de la familio de Kolombedoj kiu inkludas turtojn kaj kolombojn. Tiu ĉi enhavas tri speciojn de grundokolomboj kiuj vivas en la Nova Mondo. La kolomboj de la genro *Claravis* havas ruĝajn okulojn kaj rozkolorajn krurojn kaj troviĝas ĉu solaj ĉu en paroj ĉu en etaj aroj en arbaroj. Ili estas preskaŭ arboremaj, strange inter grundokolomboj. La kolomboj de tiu genro havas diferencan flugomanieron rilate la aliajn grundokolombojn.

## Specioj 
Genro *Claravis*
* Blua grundokolombo, *Claravis pretiosa*
* Purpurflugila grundokolombo, *Claravis godefrida*
* Grenatbrusta grundokolombo, *Claravis mondetoura*

## Referencoj 
* BirdLife International www.birdlife.org
* **Howell**, Steven N. G. & **Webb**, Sophie (1995): *A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America*. Oxford University Press, Oxford & New York. ISBN 0-19-854012-4

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Aleksandr Protopopov

**Aleksandr Dmitrijeviĉ PROTOPOPOV** () (18-an de decembro, 1866 - 27-an de oktobro, 1918) estis rusa politikisto, membro de la Oktobrista Partio. Li estis porparolanto de la ŝtata Dumao (1914-1916) ministro pri internaj aferoj (de 16-a de septembro de 1916 ĝis 28-an de februaro de 1917.

Kategorio:Rusiaj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj de Rusio
Renkontiĝo de Calais

La **Renkontiĝo de Calais** okazita en Calais, Francio en la 7-a de aŭgusto 1904 estas la unua grava Esperanto-kunveno. 

Komence de la 20-a jarcento, Esperanto estis preskaŭ nur skriba lingvo: oni ĝin malmulte parolis. Parolaj kontaktoj inter diversnacianoj uzantaj tiun lingvon estis rigardataj kiel io eksterordinara, kiu nepre altiris la atenton de la gazetaro. Post la sukcesa vizito de du rusaj kaj unu sveda esperantistoj al Francio, la esperantista grupo en Le Havre decidis mem provi la paroleblecon de Esperanto. En somero 1903, ĝi invitis kelkajn anglajn kaj unu ĉeĥan esperantiston al publikaj kunsidoj, en Esperanto.

La sukceso entuziasmigis la grupon kaj stimulis alian marbordan grupon, el Calais, en aŭgusto 1904, okazigi kongreseton en Calais kun apogo de esperantistaro de ĉemara angla urbo Dover. La renkontiĝo okazis utiligante kuradon de la aŭtomobilaj boatoj, organizitan de la Aŭtomobila Klubo de Francio.

La inviton akceptis pli ol 120 Esperantistoj (laŭ Edmond Privat 200, laŭ UEA-Jarlibro 1932, 180) plejparte de Britujo kaj Francujo krome Auguste Capé el Alger Stavenhagen el Berlin, M. Seynaeve el Courtrai (Belgujo) kaj Eduard Kühnl el Praha. La kunvenon prezidis kapitano Capé. 

En tiu renkontiĝo, la advokato Alfred Michaux oficiale invitis la kongreson en Bulonjo-ĉe-Maro, por la jaro 1905, kiu estos la unua Universala Kongreso de Esperanto. Laŭdire, kiam oni, en la fino de laboroj, rekomendis la okazo de aliaj internaciaj renkontiĝos en venontaj jaroj, Michaux ekkriis: „Nu, mi invitas vin la venontan jaron en Boulogne por vera, grava Esperantista Kongreso“.

La 20-an horon la partoprenantoj per vaporŝipo "La Nord" vojaĝis al Dover, kie la Esperantistoj akceptis la gastojn entuziasme. Oni disiĝis nur je la 11-a vespere (23-a horo), kiam la gastoj forvojaĝis sur la sama ŝipo: En ambaŭ urboj de la festo okazis oficialaj akceptoj de la urbestraroj, bankedoj kun festparoloj ktp. 

## Decidoj
La kongreso diskutis la demandojn: 

#Pri la akcento tonika; oni alprenis la decidon: "Ni devas ĝuste konservi la tonikan akcenton; la profesoroj devas insisti pri la utileco de tiu regulo". 
# Pri la ortografio de la personaj kaj urbaj nomoj. 
# Pri Esperantista signeto; oni decidis: "La signo de la rekono por la E-istoj, kiun oni rekomendas por la kunvenoj k. c., estas la verda kvinpinta stelo". 

Kategorio:Esperanto-movado
Grenatbrusta grundokolombo

La **Grenatbrusta grundokolombo** (iam *Claravis mondetoura* kaj nun *Paraclaravis mondetoura*) estas specio de birdoj de la familio de Kolombedoj kiu inkludas turtojn kaj kolombojn.

## Disvastigo 
Ĝi troviĝas el suda Meksikio tra Salvadoro, Gvatemalo, Honduraso, Kostariko, Panamo, Kolombio, Ekvadoro kaj Venezuelo ĝis Peruo kaj Bolivio.

Ties natura medio estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj montetoj.

## Aspekto 
eta|maldekstre|220ra|
Plenkreskuloj masklaj havas blugrizajn suprajn partojn kaj pli palajn grizajn subajn partojn, iĝante blankeca en vizaĝo kaj tute grenatkolora en brusto (de kie venas la nomo). La flugilplumoj estas nigrecaj, la vosto estas malhela kun grizaj centroplumoj kaj la flugiloj estas markitaj je nigro kun du flugilstrioj.

## Eksteraj ligiloj
* BirdLife International 2004. Claravis mondetoura. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.  24a de Julio 2007.

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Korintio

**Korintio** () estas historia pejzaĝo de Grekio. Ĝi kovras areon de  kaj dum la jaro 2001 havis proksimume  loĝantojn. Korintio krome ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis unu el la 51 grekaj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomiĝas , do "nomos"). Ĉefa loĝloko estas la urbo *Korinto*. La teritorio situas sur la duoninsulo Peloponezo, kaj apartenas al la samnoma administra regiono ("periferio") Peloponezo.

La provinco konsistas el la ĉirkaŭaĵo de la urbo Korinto, okcidente sur la duoninsulo Peloponezo, sed ankaŭ oriente de la Istmo de Korinto sur la kontinenta parto de Grekio, do situas inter la Golfo de Korinto kaj la Sarona Golfo.

Krom la provinca ĉefurbo, kies antikvaj konstruaĵoj altiras multajn vizitantojn, aparte la ruinoj de la historia sanktejo *Nemea* (), la antikvaj ruinoj de *Istmia* () kaj *Sikion* () konsideriĝas vidindaj. Ĉe la marbordo de la Golfo de Korinto troviĝas la feria urbo *Ksilokastro* (), ĉe la istmo vidalvide al Korinto la inter grekoj turisme ŝatata baneja urbo *Lutraki* (), en kiu ankaŭ produktiĝas unu el la plej konataj mineralaj akvoj de Grekio.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la provinco 
* plia informejo pri Korintio


Kategorio:Provincoj de Grekio
Metriopelia

***Metriopelia*** estas genro de birdoj de la familio de Kolombedoj kiu inkludas turtojn kaj kolombojn. La specioj de tiu genro vivas en sekaj, altateraj habitatoj laŭlonge de Andoj en Sudameriko. Ili havas grandajn flugilojn kaj tri specioj havas oranĝan haŭtaĵon ĉirkaŭokulajn.

La genron enkondukis la franca natursciencisto Charles Lucien Bonaparte en 1855 kun la Nigraflugila grundokolombo (*Metriopelia melanoptera*) kiel tipa specio. La nomo de tiu genro kombinas vortojn de Antikva greka *metrios* kun la signifo "mezgranda" kun *peleia* kun la signifo "kolombo".

La genro enhavas kvar speciojn de grundokolomboj kiuj estas jenaj:
* Nudvizaĝa grundokolombo, *Metriopelia ceciliae* (Lesson, 1845) norda Argentino, sudokcidenta Bolivio, norda Ĉilio, kaj Peruo. LC
* Nigraflugila grundokolombo, *Metriopelia melanoptera* (Molina, 1782) orienta Argentino, sudokcidenta Bolivio, Ĉilio, dise en Kolombio kaj Ekvadoro, kaj Peruo. LC
** *M. m. melanoptera*
** *M. m. saturatior* 
* Orpunkta grundokolombo, *Metriopelia aymara* (Prévost, 1840) nordokcidenta Argentino, sudokcidenta Bolivio, norda Ĉilio, kaj suda Peruo. LC
* Morena grundokolombo, *Metriopelia morenoi* (Sharpe, 1902) nordokcidenta Argentino. LC

## Referencoj
Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Argolando

**Argolando** (, nuntempe ankaŭ ''*, Argolida) laŭ PIV estas historia pejzaĝo de antikva Grekio en la nordorienta parto de la duoninsulo Peloponezo, kaj krome en la moderna ŝtato Grekio ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis unu el la 51 administraj provincoj ("prefektujoj", kiuj greke nomiĝas , do "nomos"). Ĝi kovras areon de  kaj dum la jaro 2005 havis  loĝantojn. La historia ĉefurbo de Argolando estas la urbo Argo, sed nuntempe la ĉefa loĝloko kaj samtempe administra centro de la provinco estas la urbo Nafplio.

La teritorio situas sude de la provinco Korintio, inter la Sarona Golfo norde kaj la *Argolanda Golfo'' sude. La pejzaĝo estas relative montara. Se oni rigardas la deklivojn ĉirkaŭantaj la loĝlokojn, ŝajnas ke al la loĝantoj restas malmulta spaco por kultivado de greno, olivoj, vino, citronoj kaj oranĝoj. Tamen la teritorio estas inter la plej fekundaj de la duoninsulo.

En la provinco situas pluraj historiaj lokoj de eksaj antikvaj urboj, interalie Mikeno, Epidaŭro, Tirinto kaj Argo.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la insulo respektive provinco 
* germanlingvaj informaj paĝoj


Kategorio:Provincoj de Grekio
Nacia Parko Phong Nha-Ke Bang

eta|dekstra|250px|
**Phong Nha-Ke Bang** () estas nacia parko en la provinco *Quảng Bình* de Vjetnamio, situanta en la norda centro de la ŝtato. La parko estas listigita kiel Monda Naturheredaĵo de Unesko.

## Vidu ankaŭ 
* la paĝon pri la nacia parko Golfo Halong, dua Monda Natura Heredaĵo de UNESKO en Vjetnamio

Kategorio:Naciaj parkoj de Vjetnamio
Kategorio:Naciaj parkoj en Azio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Vjetnamio
Blua grundokolombo

La **Blua grundokolombo** (*Claravis pretiosa*) estas eta kolombo de la tropika Nova Mondo.

## Disvastiĝo
Ĝi estas loĝanta reproduktulo el sudorienta Meksiko ĝis nordokcidenta Peruo kaj norda Argentino, krom en Trinidado.

La blua grundokolombo estas ofta en malferma arbaro, bordoj de forstoj, senarbejoj kaj bordoj de ŝoseoj, precipe en pli humidaj areoj. Ĝi troviĝas el marnivelo ĝis ĉirkaŭ 1 200 m altitude.

## Aspekto
eta|maldekstre|220ra|Masklo.
Blua grundokolombo estas eta kolombo 20&nbsp;cm longa mezaveraĝe, sed inter 18 kaj 22, kun pezo de 65-72 g. Plenkreskuloj masklaj havas blugrizajn suprajn partojn kaj pli palajn grizajn malsuprajn partojn, iĝante grizblanka en vizaĝo. La flugilplumoj kaj eksteraj vostoplumoj estas nigrecaj, kaj la flugiloj estas tre markitaj je nigro. La irizo estas ruĝa aŭ flava, la nuda okulringo estas verda kaj la kruroj estas rozkoloraj kiel karno. La ino havas grizbrunajn kapon, kolon kaj bruston, iĝante helblugriza en subflugiloj kaj ventro; la dorso estas ruĝbruna, kontraste kun la avelkoloregaj pugo kaj vosto kun pli malhelaj eksteraj plumoj. Kie la masklo havas nigrajn punktojn en flugiloj, la ino havas ruĝajn. Junuloj estas kiel inoj, sed ili havas ruĝecan skvamecon en dorso.

La masklo estas nekonfuzebla kun alia specio, sed la ino aspektas kvazaŭ pli eta kaj mallongvosta grundokolombo de la genro *Columbina*. La kontrasta pugo kaj la medio en arbaro estas taŭgaj identigiloj, krom la fakto, ke blugriza kaj bruna kolomboj flugantaj kune inter arboj indikas tiun specion.

## Kutimaro
Tiu neotropisa specio estas plej ofte ĉu sola ĉu en paroj ĉu en etaj aroj ĝis 100 individuoj. Ili manĝas ĉefe surgrunde semojn kaj etajn insektojn kaj englutas ankaŭ sablerojn aŭ ŝtonetojn. La voĉo de la masklo, ekde arbopinotoj, estas laŭta  *buup*.

Ĝi konstruas feblan telerforman neston el bastonetoj 1–11 m alte en arbo, kie la ino demetas du blankajn ovojn.

## Referencoj
*  Ne minacata
*
*
* Stiles kaj Skutch,  *A guide to the birds of Costa Rica*  ISBN 0-8014-9600-4

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Atlético Sport Aviação

**Atlético Sport Aviação** estas futbala klubo en la urbo Luando de Angolo. Ĝi estis fondita en 1953. La plej gravaj klubaj teamoj ludas siajn hejmajn ludojn kutime en la stadiono ''''. La unua vira teamo de la klubo gajnis sian unuan titolon, la Angolan Pokalon, en 1995. Antaŭ la angola sendependeco, la klubo estis nomita Atlético de Luanda.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Angolaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1953
Kati Lázár

**LÁZÁR Kati** *Lazarovits* estas hungara aktorino. Ŝia edzo estas Tamás Jordán (aktoro), ŝia filo estas Adél Jordán.

Kati Lázár naskiĝis en Oradea la 14-an de decembro 1948.

## Biografio 
Kati Lázár post la fino de aktorakademio en 1973 ŝi kontraktis al 25. Színház, ekde 1974 ŝi ludis en Nacia Teatro (Miskolc), ekde 1976 en Teatro Szigligeti (Szolnok). Ekde 1978 ŝi iĝis anino de la Nacia Teatro (Budapeŝto), ekde 1980 de Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). Ekde 1991 ŝi estis ano de Teatro Merlin, kies ŝi estis unu el fondintoj.

## Premio 
* Jászai Mari-premio (1986).

## Ĉefaj teatraj roloj 
* Lüszisztraté (Arisztophanész);
* Daphne (Wesker: A konyha);
* Simonne Evrard (Weiss: *Marat/Sade*);
* Martirio, Poncia (García Lorca: Bernarda Alba háza);
* Hatvany Júlia (Ács J.–Márta I.: Munkásoperett);
* Marie (Ionesco: Különóra);
* Mrs. Martin (E. Ionesco: A kopasz énekesnő);
* Petra von Kant (Fassbinder: Petra von Kant keserű könnyei).

## Reĝisoraĵoj 
* Lorca: Bernarda Alba háza;
* Shakespeare: A két veronai nemes

## Eksteraj ligiloj 
* Filmroloj.
* Retejo de aktorino.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Clube Desportivo da Huíla

**Clube Desportivo da Huíla** estas Angola futbalklubo, kies sidejo troviĝas en la urbo Lubango en la provinco Huíla de Angolo. La plej gravaj klubaj teamoj ludas siajn hejmajn ludojn kutime en la stadiono ''''. Je la 17-a de aprilo 2006, Agostinho Tramagal estis nomumita kiel nova trejnisto de la unua vira teamo.

Kategorio:Angolaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1988
Grupo Desportivo Atlético Juventude do Moxico

**Grupo Desportivo Atlético Juventude do Moxico** estas futbalklubo en la urbo Luena en la provinco Moxico de Angolo. La plej gravaj klubaj teamoj ludas siajn hejmajn ludojn kutime en la stadiono ''*. La unua vira teamo de la klubo estis elklasigita de la unua angola futbala ligo, nomata *Girabola'', fine de la ĉampioneco de 2007.

Kategorio:Angolaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 2006
Grupo Desportivo Interclube

**Grupo Desportivo Interclube** estas futbalklubo kiu estas bazita en la urbo Luando de Angolo. La plej gravaj klubaj teamoj ludas siajn hejmajn ludojn kutime en la stadiono ''''. La unua vita teamo de la klubo elpoentis sia unuan titolon, la Angola Pokalo, en 1986. En 2005, la klubo finis la sezonon en 9a loko en la unua angola futbala ligo. En tiu jaro, la klubo atingis la Angolan Pokalan Finalon, sed estis venkita.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Angolaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1953
Grupo Desportivo Sagrada Esperança

**Grupo Desportivo Sagrada Esperança** estas futbalklubo de la urbo *Dundo* en la provinco Lunda Norte de Angolo. La plej gravaj klubaj teamoj ludas siajn hejmajn ludojn kutime en la stadiono ''*. La unua vira teamo de la klubo elpoentis sian unuan titolon, la Angolan Pokalon, en 1988. 

En 2005, la unua vira teamo, administrita de *Mário Calado'', gajnis la unuan futbalan ligon de la lando.

Kategorio:Angolaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1976
Santos Futebol Clube de Angola

**Santos Futebol Clube de Angola** estas angola futbalklubo kiu estas bazita en *Viana*, municipo en la provinco Luanda de Angolo kaj antaŭurbo de Luando. La plej gravaj klubaj teamoj ludas siajn hejmajn ludojn kutime en la stadiono ''* de la pli granda municipo Luando, 17 kilometrojn nordoriente de la centro de Viana - same kiel cetere ankaŭ la najbara klubo Sport Luanda e Benfica. La klubaj emblemo kaj sportaj vestaĵoj aspektas preskaŭ samaj kiel tiuj de la samnoma futbalklubo *Santos Futebol Clube'' en Brazilo - evidente riverenco al la pli fama samnoma klubo en suda Ameriko.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Angolaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 2002
Sport Lubango e Benfica

**Sport Lubango e Benfica** estas Angola futbalo klubo kiu estis bazita en Lubango. Ili ludas ilian hejmon ludojn ĉe la Estádio Nossa Senhora do Monte.

Kategorio:Angolaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1932
Butonakordiono

eta|250px|120-basa Bugari Armando Butonakordiono
La **butonakordeono**, *butonharmoniko* distingiĝas de la pianoakordeono precipe per la klavaro en la diskanto. La nocio butonakordiono ampleksas samgrade la kromatan kiel ankaŭ la diatonan butonakordeonojn.

Ĉe butonakordiono aŭ butonharmonikoj la klavoj estas pli malvaste grupigitaj. Tial ili estas pli facile kaj virtuoze ludeblaj.

La butonakordiono ekzistas ekde plej simplaj versioj kun unu oktavo en la diskanto (kvin butonoj en unu vico) kaj du bastonoj ĝis solista versio kun tri oktavoj kaj 145 bastonoj. Simplaj butonakordionoj plejparte estas ŝanĝtonaj kaj diatonaj, tio signifas, je kunpremado kaj malprenado ekestas diferencaj tonoj.

## Vidu ankaŭ 
* Akordiono
* Bandonio

Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Fernando Germani

**Fernando Germani** (* 5-a de aprilo 1906 en Romo; † 10-a de junio 1998 samloko) estis itala orgenisto, komponisto kaj orgenpedagogo.

Jam infanaĝe Germani evidentigis sian muzikan talenton. En la aĝo de kvar jaroj li publike ludis pianon kaj violonon, kaj kiel okjarulo li sekvis kompozicio-instruon ĉe Ottorino Respighi, kiu ankaŭ atentigis lin pri la orgeno. Dekkvinjara li estis vokita kiel orgenisto de la *Augusteo*-simfoniorkestro en Romo.

Oni konsideras Germani kiel elstaran interpretiston de la muziko de Johann Sebastian Bach. Eminentan gravecon ankaŭ havas la lernolibro pri orgenludado eldonita de Germani, en kiu estas surlistigitaj la principoj de la moderna tekniko ĉe la pedalludo. Lernantoj de Germani estas i.a. Helmuth Rilling, Hvalimira Bledšnajder, Ekkehard Schneck kaj Egidius Doll.

Kategorio:Italaj komponistoj
Kategorio:Italaj orgenistoj
Kategorio:Italaj muzikpedagogoj
Clube Desportivo Primeiro de Agosto

**Clube Desportivo Primeiro de Agosto** estas sportklubo en la urbo Luando de Angolo, fondita en 1977. La plej gravaj klubaj futbalteamoj ludas siajn hejmajn ludojn kutime en la stadiono ''''. La ĉefa kluba teamo konkursas en vira futbalo, sed ĝia profesia vira teamo de korbopilko ankaŭ estas rimarkinda ne malpli ol la futbala teamo. La klubaj koloroj estas ruĝa kaj nigra. La unua vira futbalteamo de la klubo gajnis sian unuan titolon en futbalo, la Angolan Ligon, en 1979.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Angolaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1977
Purpurflugila grundokolombo

La **Purpurflugila grundokolombo** (iam *Claravis godefrida*, nuntempe *Paraclaravis geoffroyi*) estas tre endanĝerita specio de birdoj de la familio de Kolombedoj kiu inkludas turtojn kaj kolombojn. 

## Disvastigo 
Ĝi  vivas en la Nova Mondo, sed nur en eta teritorio de Sudameriko, inkludante plej sudan Brazilon, plej sudorientan Paragvajon kaj apudajn regionojn de Argentino. Iam estis pli abunda eĉ ĝis nordorienta Brazilo laŭ la informoj kaj specimenoj. Lastatempe la vidaĵoj estis raregaj kaj preskaŭ ĉiuj individuaj kaj en grupoj ĉiam de malpli ol kvin.

## Aspekto 
Purpurflugila grundokolombo estas eta kolombo 21 cm longa mezaveraĝe, sed inter 19 kaj 23, kun pezo de 65-72 g. Plenkreskuloj masklaj havas blugrizajn suprajn partojn kaj pli palajn grizajn subajn partojn, iĝante blankeca en vizaĝo kaj ventro. La flugilplumoj estas nigrecaj, la vosto estas blanka kun grizaj centroplumoj kaj la flugiloj estas markitaj per malhelpurpuraj punktoj (de kie venas la nomo) borditaj je blanko. La beko estas nigreca kaj la kruroj estas malhelruĝaj. La ino estas bruna kun pli helaj ventro kaj gorĝo; la flugilstrioj estas malpli purpuraj kaj la kruroj malhelbrunaj.

La plej simila specio ene de la genro estas la Blua grundokolombo (*Claravis pretiosa*), kies masklo estas pli blua kaj havas pli nigrajn flugilstriojn kaj kies ino estas pli ruĝeca, ĉefe ĉe la kontrasta pugo. 

La voĉo estas plorema “uU”.

## Referencoj
*  Tre endanĝerita

## Eksteraj ligiloj 
* [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=2571&m=0 ] 

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Paragvajo
Panasonic

**Panasonic** estas unu el la markoj de la grupo Matsushita (japane: 松下). Sub tiu marko la grupo vendas hejmajn kaj profesiajn elektronikaĵoj:n televidilojn, kameraojn, porteblajn telefonojn, porteblajn komputilojn, faksilojn, kopiilojn, ktp.

Panasonic mem produktas la bezonatajn erojn kaj produktas en Japanio, interalie per maŝinoj, kiujn ĝi mem muntas.

Panasonic havas profesian filion, kiu zorgas ĉefe pri muziko kaj studioj: *Ramsa*.

Ĝi posedas la markon JVC (Japan Victor Company), usondevena.

Panasonic vendas fotilojn sub la marko Leica.

En 2007 Panasonic estis la kvara plej granda elektronikfirmao malantaŭ Siemens, Samsung kaj Hitachi, sed antaŭ Sony, LG aŭ Philips.

## Gravuloj
* Masaharu Matsushita

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala ttt-ejo de Panasonic (Matsushita) 
* Oficiala ttt-ejo de Panasonic-Francio

Kategorio:Japanaj firmaoj
Kategorio:Japanaj varomarkoj
Kategorio:Elektronikaj firmaoj
József Madaras

**MADARAS József** (madaraŝ) estis hungara aktoro naskita la 16-an de aŭgusto 1937 en Rigmani kaj mortinta en Budapest la 24-an de aprilo 2007.

## Biografio 
József Madaras finis en 1958 la aktorakademion en Budapeŝto. En teatra sezono 1958–59 li ludis en Győr, en 1959–60 en Szeged. En 1960–61 en Állami Déryné Színház de Budapeŝto, inter 1961–1966 en Teatro Thália (Budapeŝto). Inter 1966–69li laboris en Pannonia Szinkron Stúdió. Inter 1969–1971 li estis ano de Irodalmi Színpad. Inter 1971–1974 li ludis en Nacia Teatro kaj en 1974–76 denove en Irodalmi Színpad. Ekde 1978 li estis ano de la hungara filmfabrika entrepreno (Magyar Filmgyártó Vállalat).

## Ĉefaj teatraj roloj 
* Laci (Darvas J.: Kormos ég);
* Hábetler Jani (Fejes E.: Rozsdatemető);
* Vonó Ignác (Fejes E.);
* Gennagyij (Rozov: Boldogság, merre vagy?);
* Woyzeck (Büchner); Juan (Calderón:
* A zalameai bíró); Amphitryon (Kleist).

## Filmaj roloj (elekto) 
* Lumaj ventoj, 1968

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Filmroloj.
* Retejo de aktoro.
* Retejo de aktoroj.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Takasugi Ichiro

**TAKASUGI Ichiro** (naskiĝis la 17an de julio 1908, mortis la 9an de januaro 2008) estis japana esperantisto. Li estis literatura kritikisto, instruisto kaj tradukisto de la angla lingvo, tradukisto de infan-literaturo.

Post la dua mondmilito, li kiel japana soldato militinta en la nord-orienta Ĉinio, estis kaptita de rusa armeo, kaj forkondukita en koncentrejo den Siberio. Post reveno en Japanion, li verkis la sperton japane "Kyokko no kage ni (=Ombre de la Nordaj Lumoj)", kaj ĝi iĝis unu el la furoraj verkoj en 1950. Li tradukis el la angla japanen verkojn de Agnes Smedley. Li tradukis infan-literaturaĵojn, i.a. "Peter Pan" kaj "La mirinda sorĉisto de Oz".

Kiel esperantisto, li tradukis japanen la verkojn de Vasilij Eroŝenko, kaj prezentis la vivon de Verda Majo. En la jaro 1997 li eldonis la libron *Rememoroj el mia vivo kun la verda stelo*.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de japanaj esperantistoj

## Bibliografio 
* Tacuo Huĝimoto, *En la ombro de aŭroro: pri Takasugi Itirô*, en La arto labori kune: festlibro por Humphrey Tonkin, Roterdamo, 2010, UEA (ISBN 978-92-9017-113-3). pp. 498-502.

Kategorio:Tradukistoj el la angla lingvo
Kategorio:Tradukistoj al la japana lingvo
Kategorio:Japanaj literaturkritikistoj‎
Kategorio:Japanaj tradukistoj
Kategorio:Japanaj esperantistoj
Loránd Lohinszky

**LOHINSZKY Loránd** (lohinski) rumanuja hungara aktoro, altlerneja instruisto naskiĝinta en Târgu Mureş la 2-an de julio 1924 kaj mortinta samloke la 22-an de junio 2013. Lia edzino estis Ibolya Farkas.

## Biografio
Loránd Lohinszky apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li finis siajn studojn en Koloĵvaro en la Magyar Művészeti Intézet en 1950. Inter 1946–1950 li ludis en Kolozsvári Állami Magyar Színház, ekde 1950 en Székely Színház, kies li estis fondinto. Ekde 1964 li estas profesoro de la Marosvásárhelyi Szentgyörgyi István Színművészeti Intézet.

## Ĉefaj teatraj roloj
*Trepljov (Ĉeĥov: Sirály); 
*Kuligin (Csehov: Három nővér); 
*Görgey (Illyés Gy.: Fáklyaláng); 
*Filiberto (Goldoni: Különös történet); 
*Lear (Sh.: Lear király); 
*Prédikás (Sütő A.: Vidám sirató); 
*Darkó (Nagy I.: Özönvíz előtt); 
*Kálvin, Szervét (Sütő A.: Csillag a máglyán).

## Eksteraj ligiloj 
*Filmroloj.

## Elektitaj disĉiploj 
* László Mátray (1976)
* Géza Fazakas

## Literaturo
*Máthé Éva: *Lohinszky*, vivkariera intervjuvolumo, Kluĵo, 2004.
 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
András Szécsi

**SZÉCSI András** (se:ĉi) rumanuja hungara pentristo naskita en Bukareŝto la 15-an de februaro 1934 kaj mortinta en Târgu Mureş la 20-an de oktobro 1991.

## Biografio 
András Szécsi studis inter 1949 kaj 1953 en la Ŝtata Porinstruista Instituto de Cristuru Secuiesc kaj poste li finis inter 1953-56 en Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo. En 1956 oni eksigis lin el altlernejo pro sia simpatio al la hungara revolucio de 1956.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1959 • Cristuru Secuiesc
* 1961 • Căpeni
* 1965, 1982, 1987 • Târgu Mureş
* 1968 • Odorheiu Secuiesc
* 1973 • New York
* 1981 • Korunk Galéria, Kluĵo
* 1990 • Budapest • Bonyhád • Garamszőlős
* 1991 • Hatvan
* 1992 • Budapest (memorekspozicio).

## Fontoj 
* Artportal.hu 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Szecsi A
Alexander Schuke Potsdam Orgelbau GmbH

[eta|Schuke-orgeno en la Nikolai-preĝejo ([Stralsund)]]
La **Alexander Schuke Potsdam Orgelbau GmbH** estas germana orgenkonstrua firmao el Potsdam.

## Historio 
En 1820 orgenkonstruisto Gottlieb Heise fondis la firmaon en Potsdam. En la jaro 1848 *Carl Ludwig Gesell* kaj en 1868 ties filo *Carl Eduard Gesell* transprenis la direktadon de la firmao. Tiu ĉi mortis en 1894 senfila, kaj **Alexander Schuke** aĉetis la entreprenon, kiun li sekvatempe unu el la plej faris konatajn orgenkonstruajn firmaojn.

Post lia morto en 1933 ambaŭ liaj filoj, Karl Ludwig Schuke kaj Hans Joachim Schuke komune direktis la entreprenon.

En 1950 ambaŭ fratoj decidis fondi en Berlino duan orgenfara metiejon. La tiama politika kaj ekonomia situacio en Germanio post la Dua Mondmilito estis tiel, ke estis konsilinde fondi en la okcidenta Berlino pluan entrepreneblecon, kiu funkciu ankaŭ en kazo de ekonomie plilimigaj cirkonstancoj. Pro politikaj kaŭzoj la nomo *Schuke* en la nomo de la firmao estis malebla, kaj tiel oni elektis la neŭtralan nomon *Berliner Orgelbauwerkstatt*. (berlina orgenkonstrua metiejo)

Hans Joachim Schuke sole pludirektis la firmaon plue privatan en Potsdam.

Karl Ludwig Schuke eluzis per sia translokiĝo al nach Berlin en 1953 la okazon, separi la berlinan metiejon de la entrepreno en Potsdam kaj pludirektis ĝin sub la nomo *Karl Schuke Berliner Orgelbauwerkstatt GmbH*.

En 1972 la firmao en Germana Demokratia Respubliko (GDR) estis socialigita kaj pludirektata kiel *Volkseigener Betrieb Potsdamer Schuke Orgelbau*.

Matthias Schuke, ekde 1974 kunlaboranto kaj orgenkonstruo-majstro, sukcese reprivatigis la entreprenon en 1990 kadre de la transpreno de la GDR far‘ de la *Federacia Respubliko de Germanio* kaj estas ekde tiam posedanto kaj direktanto.

En 2004 la firmao enloĝiĝis en novan metiedomon en la herbejoj flankaj de la rivero *Havel* en Werder.

## Eksteraj ligiloj 
* Alexander Schuke Potsdam Orgelbau GmbH

Schuke
Kategorio:Germanaj firmaoj