open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sotosalbos

**Sotosalbos** [sotosALbos] estas municipo en la sudo de la provinco Segovio, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko *Tierras de Segovia* (Teroj de Segovio) en la sudo de la provinco. La loknomo *Sotosalbos* estas etimologie komprenebla kiel Blankaj Arbaroj. Tiukadre aperas tri domoj en la maldekstra duono de la blazono.

180ra|eta|maldekstra|Sotosalbos en la provinco Segovio.
eta|230ra|maldekstre|Portiko de la romanika preĝejo de Sankta Mikaelo.
230ra|eta|maldekstra|Romanikaj kapiteloj.

## Geografio 
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 23,92 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 137 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono.

Ĝi distas 19 km de Segovio, provinca ĉefurbo kaj limas kun municipoj Pelayos del Arroyo, Turégano, Santo Domingo de Pirón, Collado Hermoso kaj Alameda del Valle (Madrid).

## Historio 
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado, kaj la teroj de Sotosalbos estis donitaj al episkopo de Segovio en 1116; konfirmite de Alfonso la 1-a en 1122, por reloĝado de la loko tiam nomita Sotis Albis. Ekde 1247 menciita kiel Sotosalbos (blankaj riverarbaroj).

En 1536 la segovia pastraro vendis ĝin al don Pedro de Zúñiga, kaj ĝi tial ekdependis de la senjorlando de la markizo de Aguilafuente. La historio de Sotosalbos estis tre ligita al Juan Ruiz, Arcipreste de Hita, kiu en la 14-a jarcento mencias Sotos Albos en la *Libro de buen amor*, citante renkonton en la Montopasejo Malangosto kun la *serrana La Chata*.

## Aktualo 
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj, vitejoj, legomoj kaj terpomoj) kaj brutobredado (ŝafoj) kaj rilata komercado. Lastatempe funkciado kiel dormurbo kaj de servoj kaj rura turismo plej ekgravis. De la historia pasinteco restis tre diversaj vizitindaj vidindaĵoj kaj ĉefe la preĝejo de Sankta Mikaelo kun romanikaj elementoj, ĉefe kapiteloj.

La urbestroj estis de dekstraj partioj el la reveno al la demokratio en la fino de la 1970-aj jaroj.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Segovio

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Segovio

## Bibliografio 
* Enciclopedia del Románico en Castilla y León; SEGOVIA Vol. III. Fundación Santa María La Real. Centro de Estudios del Románico. 2007. ISBN 978-84-89483-34-7.

Kategorio:Provinco Segovio
17851 Kaler

'*17851 *Kaler'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking'' (NEAT), elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakala (Havajo, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo kaj scienca verkisto James B. Kaler, profesoro ĉe la Universitato de Ilinojso de 1976 ĝis 2003, konata pro lia spektroskopiaj esploroj pri la . Per libroj kaj elstara retejo, li ankaŭ laboris senlace por eduki instruistojn, studentojn kaj amatorajn astronomojn pri planedoscienco, ĉiam disponebla por respondi al iliaj demandojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
(17852) 1998 JN1

**(17852) 1998 JN1** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakalā, en la havaja insulo Maui (Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Metropola Polico de Bonaero

dekstra|eta|250x250px|Oficiroj de la Metropola Polico.
La **Metropola Polico de la Urbo de Bonaero** estas la polico kiu dependas de la Aŭtonoma Urbo de Bonaero. Ĝi estis kreita per la Leĝo 2.894 de Publika Sekureco, sankciita per la Bonaera Parlamento la 28an de oktobro 2008.

La Metropola Polico kunhavigas la funkciojn de polico de sekureco en la Urbo de Bonaero kun la Argentina Federala Polico kaj, en la havena zono, kun la Argentina Ŝipa Prefektpolico.

La Metropola Polico eniris en aktiveco la 5an de februaro 2010. Ĝi estas bazita en la Metropola Polico de Londono.

## Komenco de la aktivecoj 
dekstra|eta|250x250px|Unua policejo de la Metropola Polico, lokita en la kvartalo de Saavedra.
La registaro ĉirkaŭkalkulis komence ke la Metropola Polico havas proksimume ĉirkaŭ 15.000 homojn, kaj devas komenci la aktivecojn la 1an de oktobro 2009.

## Organizo 
### Strukturo 
dekstra|eta|250x250px|Mauricio Macri apud kadetoj de la Metropola Polico.
eta|250x250px|Budo de la Metropola Polico en la Foiro de la Libro, 2013.
La strukturo estas formita de kvar areoj, ĉiu areo zorge de Ĝenerala Direktoro:
# Sekureco
# Esploroj
# Scienco kaj Tekniko
# Administrado

### Stabanaro de la Metropola Polico 
La Stabanaro Ĝenerala Polica organiziĝas en sola kategorio kiu havas la sekvajn gradojn:
# Oficiro
# Majora Oficiro
# Subinspektoro
# Inspektoro
# Subkomisaro
# Komisaro
# Majora Komisaro
# Ĝenerala Komisaro
# Superintendento

### Armilaro 
La metropolaj policistoj uzas pistolojn Beretta PX4 Storm kaj ĉasfusilojn Mossberg 500.

### Uniformo 
La uniformoj de la Metropola Polico estas bazitaj sur tiuj de la Metropola Polico de Londono.

### Edukado kaj trejnado 
La Metropola Policisto trejniĝas kaj kapabliĝas en la Supera Mezlernejo de Publika Sekureco. Ĉi tiu Mezlernejo dependas organike kaj funkcie de la Ministerio de Justeco kaj Sekureco de la Aŭtonoma Urbo de Bonaero kiu estras Guillermo Montenegro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala loko de la Metropola Polico 
* Sekcio de la Metropola Polico en loko de la Urbo de Bonaero
* Facebook kaj Twitter
* «Aprobis la kreon de la Metropola Polico».  Parlamenta. 28an de oktobro 2008. Konsultita la 1an de aŭgusto 2009. 

Kategorio:Polico de Argentino
Kategorio:Bonaero
Peloche

**Peloche** [pelOĉe] estas submunicipo de la municipo hispana nome Herrera del Duque, apartenanta al la provinco Badajoz (aŭtonoma komunumo Ekstremaduro). Ĝi havas 235 loĝantojn (INE 2009).

## Situo 
Ĝi situantas je 8 km el Herrera del Duque, kaj tute apud la akvoj de la Baraĵlago García de Sola. Ĝi apartenas al la distrikto nome La Siberia kaj al la jurisdikcia teritorio de Herrera del Duque. Ĝi estas je 188 km el Badajoz nome provinca ĉefurbo.

La apudaj montopintoj estas Paredón (707 m), El Rincón (710 m) kaj Paniagua (708 m). Kelkaj havas prahistoriajn pentraĵojn, keltajn kastrojn, antaŭromiajn vojojn...

## Historio 
En 1594 ĝi formis parton de la distrikto tiam nomita *Tierra de Belalcázar* (Tero de Belalcázar) en la provinco de Trujillo.

Post la falo de la Antikva Reĝimo la loko konstituiĝis en konstitucia municipo en la regiono Ekstremaduro, ekde 1834 ĝi integriĝis en la jurisdikcia teritorio de Herrera del Duque. Ne estas ties informo en la censo de 1842, sed ĝi aperas en tiu de 1857, kiam ĝi havis 138 domojn kaj 454 loĝantojn.

En 1939 tiu municipo kiel tio malaperis ĉar ĝi integriĝis en la municipo de Herrera del Duque, kiam enhavis 156 domojn kaj 654 loĝantojn.

## Nuntempe 
Nuntempe estas turisma allogejo pro plaĝoj kaj el sablo (10.374 m²) kaj el betono (16.441 m²) al la akvoj de la Baraĵlago García de Sola, proksima kampadejo, ĉasrezervejoj, rura turismo kaj junulargastejo. Eblas fiŝkaptado, banado, navigado, sportado.

## Referencoj 
Kategorio:Provinco Badaĥozo
Kategorio:Ekstremaduro
17853 Ronaldsayer

'*17853 *Ronaldsayer'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita honore al *Ronald W. Sayer* de la Laboratorio Lincoln, datumanalizisto por la programo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
(17854) 1998 JC4

**(17854) 1998 JC4** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la aŭstralia amatora astronomo Frank B. Zoltowski elde Woomera (Suda Aŭstralio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Frank B. Zoltowski
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Baraĵlago García de Sola

dekstre|eta|250px|La akvobaraĵo.
dekstre|eta|250px|Natura medio ĉe kiu situantas la Baraĵlago.
La **Baraĵlago García de Sola** estas baraĵlago situanta en Hispanio sur la rivero Gvadiano. La akvobaraĵo estis konstruita en la jaro 1962 ene de la agado de la nomita *Plan Badajoz*, laŭ kiu oni konstruis kelkajn akvobaraĵojn en la zono cele la akiron de avo por la irigacio antaŭvidita por la provinco Badajoz. Ĝi disponas de hidroelektra centralo situanta ĉe la akvobaraĵo. Populare ĝi estas nomata *Puerto Peña* (Montopasejo inter rokoj) ĉar estas akvobaraĵoj inter du enormaj rokomontoj, el kiuj la orienta estas nestejo por grava kolonio de gipoj kaj aliaj birdoj.

Ĝi estas grava geografia kaj ekonomia elemento de La Siberia. La akvobaraĵo situantas tute apud la ŝoseo N-430 kiu iras el Badajoz al Valencio. Okcidente de la lago estas la provinca ŝoseo BAV-7113 kaj oriente la BAV-7114. Okcidente de la lago ĉefaj setlejoj estas Valdecaballeros kaj Castilblanco, oriente Peloche tute apud la lago kaj Herrera del Duque pli interne. Norde kaj fine de la rezervita akvo estas la Akvobaraĵo de Cíjara ankaŭ sur la rivero Gvadiano. Okcidente de la lago ĉefaj setlejoj estas Valdecaballeros kaj Castilblanco, oriente Peloche tute apud la lago kaj Herrera del Duque pli interne.

## Natura medio 
La baraĵlago situantas en loko de granda beleco, inter grandaj rokaj formacioj kaj densa vegetaĵaro formita de mediteranea arbaro, pinaroj kaj eŭkaliptejoj.

Tiu loko havas altan valoron pri birdaro, ĉar observeblas nombraj specioj de birdoj, kiaj la gipo, la monaĥvulturo, la nigra cikonio, la reĝa aglo, la nizaglo, la botaglo, la migra falko, la nizo, la malgranda turfalko...

Menciindas ankaŭ la fiŝaj populacioj de la baraĵlago, pro kio la areo estas alloga por fiŝkaptistoj de la tuta Hispanio. En ties akvoj kunvivas la ezokoj (kelkaj ege granda) kun mikropteroj, ĝibolepomoj, barbioj, karpoj, kaj leporinoj...

## Turismo 
Pro la beleco de la pejzaĝo, en kiu miksas akvo, rokaj formacioj, kaj makiso kaj arbaroj, oni disvolvigis bonan infrastrukturon turisman kio permesis ke en la zono de la baraĵlago kunvenas nombraj somerferiantoj kaj turistoj. En ties akvoj eblas praktiki pirogismon, motornavigadon, veladon, kaj krome estas zonoj uzeblaj por la bano kaj elŝipiĝo.
Estas en la zono ankaŭ kampadejo de unua kategorio.

## Eksteraj ligiloj 
* Stato de la Baraĵlago García de Sola
* Stato de la Baraĵlagoj de la akvobaseno de Guadiana
* Ŝlipo de la *Sociedad Española de Presas y Embalses*
* Fotaro de la Baraĵlago García de Sola

García de Sola
Kategorio:Provinco Badaĥozo
Jean Joseph Marie Amiot

**Jean Joseph Marie Amiot** (foje Amyot; , Pinĝine: Qian Deming; naskiĝis la , mortis la 8-an aŭ ) estis franca Jezuita misiisto.

Li eniris en la Societo de Jesuo en 1737 kaj estis sendita en 1750 kiel misiisto al Ĉinio. Li tuj atingis fidon de la imperiestro Kianlong kaj paŝis la reston de sia vivo en Pekino. Li estis korespondanto de la *Académie des Sciences*, oficiala tradukisto de okcidentaj lingvoj por la imperiestro Kianlong, kaj la religia estro de la franca misio en Pekino.

Inter liaj verkoj estas vortaro de la manĉura, traduko de *La Militarto*, kaj ''Mémoires concernant l'histoire, les sciences et les arts des Chinois'' inter kies volumoj elstaras la vivo de Konfuceo.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Ching Wah LAM, "A Highlight of French Jesuit Scholarship in China: Jean-Joseph-Marie Amiot's Writings on Chinese Music", CHIME, Journal of European Foundation for Chinese Music Research, Leiden, 2005, 16-17: 127-147.
* Jim LEVY, "Joseph Amiot and Enlightenment Speculation on the Origins of Pythagorean Tuning", "*THEORIA, University of North Texas Journal of Music Theory*", Denton, 1989, 4: 63-88

Kategorio:Jezuitoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Kulturo de Ĉinio
Baraĵlago de Orellana

eta|dekstre|500px|Akvobaraĵo de Orellana.

La **Baraĵlago de Orellana**, **Akvobaraĵo de Orellana** aŭ en hispana *Embalse de Orellana* [oreJAna] estas la plej granda de la situantaj en la meza fluejo de la Rivero Guadiana, estas regulata de tiuj de García de Sola kaj Cíjara kaj pere de la transakvejo el la Baraĵlago de Zújar kaj Baraĵlago de La Serena. Ĝi estis konstruita ene de la agado de la nomita *Plan Badajoz*, laŭ kiu oni konstruis kelkajn akvobaraĵojn en la zono cele al havigo de akvo por irigacio en la provinco Badajoz.

La zono havas infrastrukturon por la praktiki de akvosportoj, kaj por banado, ricevante la nomon "Costa Dulce" (dolĉa marbordo).

La surfaco de la baraĵlago estas de 5084 ha, inklude en la municipaj teritorioj de Orellana la Vieja, Orellana de la Sierra, Acedera, Navalvillar de Pela, Casas de Don Pedro, Talarrubias, Puebla de Alcocer, Esparragosa de Lares kaj Campanario. La propra akvobaraĵo estas tute apud Orellana la Vieja.

Kun la "lagetoj de la Albuera" ĝi estas komponita el unikaj humidejoj de Ekstremaduro kiuj apartenas al la listo de humidejoj de internacia gravo establita en la Ramsar-Interkonsento, kun aliaj lokoj ekster la regiono tiom famaj kiom Las Tablas de Daimiel, Doñana aŭ la Delto de Ebro.

En 1989, tiu zono estis klasita kiel protektita birda areo *Zona de Especial Protección para las Aves* (ZEPA). En 1998 oni inkludis ĝin ene de la Reto NATURA 2000 pere de la figuro de *Zona de Especial Conservación*. Observeblas tie ekzempleroj de gipo, reĝa aglo, cirkuoj, nigra cikonio,... Kaj krom birdoj estas aliaj interesaj animaloj kiaj lutro, melo kaj bufo *Epidalea calamita*.

## Eksteraj ligiloj 
* Stato de la Baraĵlago de Orellana
* Stato de la Baraĵlagoj de la akvobaseno de Guadiana
* Ŝlipo de la *Sociedad Española de Presas y Embalses*

Kategorio:La Serena
Orellana
Kategorio:Provinco Badaĥozo
17855 Geffert

'*17855 *Geffert''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germanaj amatoraj astronomoj Matthias Busch, Alexandra Busch kaj Erwin Schwab elde la Observatorio Starkenburg, proksime de Heppenheim (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana amatora astronomo Martin Geffert (1922–2015), tre dediĉita al la Observatorio Starkenburg, estante unu el la fondintoj kaj kasisto de la observatorio ekde ties komenco en 1970. Li estis ankaŭ bonega ludisto de mandolino.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Starkenburg
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Béla Enyedi

**Béla Enyedi** [enjedi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Enyedi Béla** estis hungara arkitekto, inĝeniero.

Béla Enyedi http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03609/03782.htm naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Béla Enyedi akiris diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1906, poste li eklaboris en Hungaraj Ŝtatfervojoj. En 1910 li doktoriĝis. En 1918 li establis propran kontoron, kie li okupiĝis pri konstruaĵoj ferbetonaj. Li projektis la unuan hungaran loĝdomon ŝtalframan en 1930. Liaj aliaj signifaj projektoj estas akvoturo en Szombathely, stacidomo en Arad.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Vonórudas és oszlopaikkal mereven összekötött födémszerkezetek grafikus szilárdsági vizsgálata* (1917)
* *Tabellen zur Lösung der Bogenkonstruktionen* (1929)
* *Vasbeton és vasvázas épületek* (1930)
* *Tableaŭ pour solution de construction en arc à deŭ articulation* (1934)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Antal Eperjessy

**Antal Eperjessy** [eperjeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Eperjessy Antal** estis hungara inĝeniero, profesoro, oficiro.

Antal Eperjessy http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03609/03804.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Magyarfráta (nuntempa Frata en Rumanio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Antal Eperjessy batalis en la 1-a mondmilito, poste li akiris 2 diplomojn en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1922, respektive en 1929. En 1922 li eklaboris en Danuba ŝiparmeo, post 3 jaroj en armeoteknika instituto. En 1939 li havis la rangon kapitano, en 1942 majoro. Post la  2-a mondmilito li partoprenis en rekonstruado de la bombarditaj pontoj. Ekde 1950 li komencis instrui en la menciita universitato. Li estis nomumita docento post 2 jaroj. En 1956 li pensiuliĝis, tamen li instruis plu, eĉ li kandidatiĝis en 1960.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A löveg* (1-a volumo en 1951, 2-a volumo en la sama jaro, 3-a volumo en 1955, 4-a volumo en 1956)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Artúr Erdélyi

**Artúr Erdélyi** [erdEji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Erdélyi Artúr** estis hungardevena-brita matematikisto, profesoro.

Artúr Erdélyi http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-2830905102.html naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Edinburgo.

## Biografio 
Artúr Erdélyi devenis el juda familio. Li frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li ne povis lerni plu en la universitato pro la kontraŭjuda leĝo, tial li plulernis en Brno kaj Prago. Li doktoriĝis el matematiko en 1938. Post la okupado fare de nazioj li rifuĝis al Skotlando, kie li denove doktoriĝis (DSc) en 1940, krome li instruis en Universitato de Edinburgo. Inter 1947 kaj 1964 li instruis en Kalifornio, poste li revenis al Edinburgo, kie li instruis plu ĝis sia morto en 1977. Li okupiĝis pri perpendikularaj polinomoj, supergeometriaj funkcioj, asimptota analitiko, partaj diferencialaj ekvacioj.
 
## Elektitaj publikaĵoj 
* *Higher transcendental functions. Vols. I, II.* (1953)
* ''Lectures on Mikusiński's theory of operational calculus and generalized functions* (1959)
* *Operational calculus and generalized functions'' (1962) 

## Fontoj 
* http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-2830905102.html 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Britaj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj antaŭ la naziismo
Kalvinana preĝejo (Vörösberény)

La **kalvinana preĝejo** estas mezepoka religia historia monumento kaj fortresopreĝejo en Hungario, en urbo Balatonalmádi, en loĝkvartalo (iam aparta vilaĝo) Vörösberény [voroŝberEnj].

## Historio 
Oni konjektas, ke tiu ĉi romanika preĝejo estis konstruita inter la 11-a kaj 13-a jarcentoj, poste ĝi estis pligrandigita. La unua mencio okazis nur en 1297. Tiutempe tombejo funkciis apude. gotikaj turo kaj sakristio aldoniĝis en nekonata tempo. En 1567 la turkoj okupis la vilaĝon. Laŭ dokumento en 1618 jam kalvinana pastro predikis en la kirko. En 1700 armeo de Habsburgoj okupis la kirkon kaj transdonis ĝin al la jezuitoj. Post 7 jaroj armeo de Francisko Rákóczi la 2-a reakiris ĝin. Inter 1737 kaj 1745 la kalvinanoj trakonstruis la kirkon, eĉ en 1739 ĉirkaŭis ĝin per defenda muro. En 1789 interne renoviĝo kaj barokiĝo okazis. La renoviĝo en 1967 donis historian impreson pri la kirko. La orgeno estis farita en 1899, sed en 1969 la galerio estis malkonstruita, tial la orgeno trovis novan lokon en Budakeszi.

## Konstruaĵo 
La fasado estas la kvadrata turo. La navo konsistas el ĉefnavo kaj flankonavo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj

eta|maldekstre|Aerfoto pri la kirko
eta|Aerfoto pri la kirko
eta|maldekstre|Interna vido

Vörösberény
Vörösberény
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Balatonalmádi
(17861) 1998 KN24

**(17861) 1998 KN24** estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Kalkulita por la epoko de la , ĝia orbita granda duonakso estis 3,20518936 , ĝi do tiam orbitis 776&nbsp;300&nbsp;km trans la artefarita limo de 3,2 AU inter la ekstera kaj la meza asteroida zono.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
17860 Roig

'*17860 *Roig'''* estas asteroido de la asteroida zono
malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono,
Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la brazila astronomo *Fernando Virgilio Roig'', de la Nacia Observatorio de Rio-de-Ĵanejro, konata pro liaj rezultoj pri la Malpleno de Hecuba (orbita resonanco 2 : 1 kun Jupitero) kaj estas kunaŭtoro de metodo por kalkuli la proprajn orbitajn elementojn de la trojanoj de Jupitero.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
17865 Odden

'*17865 *Odden'''* estas asteroido de la asteroida zono en orbita resonanco 5:2 kun Jupitero.

Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la kampanjo LINEAR elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Caroline Odden*, kiu mentoris finalist(in)on de la *Regeneron Science Talent Search* de 2020, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la *Phillips Academy'', en Andover, Masaĉuseco.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Urbodomo de Pesterzsébet

La **Urbodomo de Pesterzsébet** estas impona konstruaĵo en Budapeŝto, en distrikto Pesterzsébet.
eta|maldekstre|La urbodomo en Pesterzsébet

## Historio 
En 1882 en la iama vilaĝo estis konstruita vilaĝdomo, kie okazis la administrado. En la iama bazarejo pli nova domego pri administrado konstruiĝis en la jaroj 1905 kaj 1906. (La malnova vilaĝdomo estis malkonstruita en 1913.) Menciindas, ke pli frue en 1903 oni kreis skulptaĵon pri Lajos Kossuth antaŭ la estontan urbodomon. En 1944 britaj aviadiloj ofte bombardis Pesterzsébet, ankaŭ la urbodomo estis trafita. Post la 2-a mondmilito renoviĝo okazis, la administrado funkciis plu en la konstruaĵo. Pesterzsébet iĝis distrikto de Budapeŝto en 1950, poste la urbodomo nature estas distrikta urbodomo.
[eta|La enirejo de la urbodomo kun [statuo de Lajos Kossuth]]

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa urbodomo situas sola laŭ placo inter arboj. Antaŭ la mondomilito la konstruaĵo havis 2 belegajn turojn, sed ankaŭ nun mankas volo kaj mono pri la rekonstruo.

## Fontoj 
* oficiala paĝo 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun foto
* arta foto 
eta|Aerfoto pri la urbodomo

Pesterzsébet
17869 Descamps

'*17869 *Descamps'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la franca astronomo *Pascal Descamps'' kiu laboras ĉe la Instituto de Ĉiela Mekaniko de Parizo pri modeligo de la galilejaj satelitoj de Jupitero kun precipa apliko al la observo de ties mutualaj fenomenoj (t.e. eklipsoj kaj kaŝadoj). Li studis ankaŭ la vulkanojn de Iono kaj laboris pri la sistemo de Urano per adaptiĝema optiko.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kastelo Lichtenberg (Saalfelden)

eta|Kastelo Lichtenberg
**Kastelo Lichtenberg** () estas burgo en Saalfelden, Aŭstrio.

## Historio 
La certa dato de la estiĝo de la burgo ne estas konata, la unua endokumenta mencio ĉiuokaze estas de 1281. Sed la burgo mem, kiu sur roko elstara troviĝas je 60 metrojn super Saalfelden, jam pli malnova estas. Ĉar oni scias ke la salcburga ĉefepiskopo Frederiko la 2-a de Walchen sukcesis - post kverelo kun la dinastio de la Kalhamer-oj, transdoni la burgon al siaj fratoj Alberto kaj Oto de Walchen.

Jam ses jarojn poste la ĉefepiskopo Rudolfo de Hoheneck repostulis la burgon kiel arkiespiskopan feŭdaĵon. Post 1290, dato de la retirigo de la okupadtrupoj disde Lichtenberg fare de Gebhard von Felben, la burgo ricevis ĉefepiskopan administranton.

El tiu ĉi tempo kaj pli malfrue en diversaj dokumentoj estas raportite pri malkonsentetoj inter la episkopo de Chiemsee Konrad kaj la salcburga ĉefepiskopo koncerne la rajtojn posedajn je Lichternberg. El tio historiistoj konkludas ke la kastelo jam antaŭ 1228, aŭ almenaŭ sub la regado de la grafoj de Plain (do antaŭ la jaro 1249), estis ekzistanta.

Disde Lichtenberg faritis ankaŭ la administrado de la malsupera tribunalo *(Pfleggericht)* de Saalfelden-Lichtenberg. Tiaj administristoj tiutempe apartenis al la nobelaro de Salcburgio, ekzemple al la dinastio de Thurn, Hunt aŭ Ramseiden.

Okaze de la kamparana ribelo la burgo detruitis en 1526 kaj rekonstruitis fare de la urbo. Tiam ĝi ricevis la grandan rondan turon en la sudokcidento kaj kvazaŭ tute nove reestiĝis ĝis 1580.

Dum la sekvintaj jarcentoj estis kadukiĝo. En 1699 la salcburga ĉefepiskopo volis rezigni pri la respondeco transdononte ĝin al la pri la militado interesiĝanta landskneĥtanaro. Ĝi kontraŭe protestis (ne antaŭ 1747).

Je la komenco de la 18-a jc la administrantoj tribunalaj translokigis la sidejon envalen kaj la burgo estis simpla loĝejo. Ne antaŭ 1791 oni ordonis tuj startigi la restaŭradlaborojn. Detale: malfacile estis trovi laboristojn kiuj pretis tegmentadi pro la deklivecego. Sed oni ne multe restaŭris kaj sekve la kastelo aŭkcie venditis en la 13.10.1878; ĝin akiris Adolf Ritter Weiß von Teßbach. Tiel la burgo savitis. Sub la Teßbach-oj la burgo ricevis sian nunan aspekton. La familio tenis la burgon ĝis hodiaŭ. Vizitoj ne eblas.

Dum la nazia tempo deponitis enkastele diversaj ŝtelitaj artaĵoj el la tuta Eŭropo.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la burgo ĉe burgen-austria.com

Kategorio:Konstruaĵoj en Saalfelden
saalfelden
(17872) 1998 SP22

**(17872) 1998 SP22** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio de Višnjan en Kroatio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Višnjan
(17873) 1998 XO96

**(17873) 1998 XO96** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la venezuela astronomo Orlando A. Naranjo elde la Nacia Astronomia Observatorio de Llano del Hato en Merido (Venezuelo)

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Orlando A. Naranjo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Sodamido

**Sodamido** aŭ **NaNH2** estas neorganika kombinaĵo de natrio kaj amoniako, senkolora solido danĝere reakcia en akvo kaj alkoholo, sed la komercaj specimenoj ordinare estas grizaj pro la ĉeesto de etaj kvantoj da metala fero dum la manufaktura procezo. Sodamido konduktas elektron en la fandita stato, kaj ĝia konduktokapablo estas simila al tiu de la natria hidroksido en la sama stato.

Amido de natrio estas vaste uzata kiel forta bazo en organikaj sintezoj. Ĝi uzatas por sekigado de la amoniako en likva aŭ gasa stato. Unu el la ĉefaj avantaĝoj de sodamido estas ke ĝi malofte funkcias kiel nukleofilo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Interago de gasa amoniako kaj metala natrio sub temperaturo :

### Sintezo 2 
* Reakcio de natria hidrido kaj amoniako kun eligo de hidrogeno:

### Sintezo 3 
* Traktado de natria oksido kaj amoniako sub temperaturo :

### Sintezo 4 
* Traktado de natria oksido kaj amoniako sub temperaturo :

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Sodamido brulas en la aero por doni oksidojn de natrio kaj nitrogenan duoksidon.

### Reakcio 2 
* Sodamido eksplode reakcias kun akvo donante amoniakon kaj natrian hidroksidon:

### Reakcio 3 
* Sodamido reakcias kun etanolo por estigi amoniakon kaj etokso-natrion:

### Reakcio 4 
* Sodamido reakcias kun amonia klorido por doni natrian kloridon kaj amoniakon:

### Reakcio 8 
* Preparado de etil-metil-ketono ekde acetono:

### Reakcio 9 
* Preparado de la acetilacetono:

### Reakcio 10 
* Preparado de **organometalaj kombinaĵoj**, tia kia "trifenil-metil-natrio" ekde agado de sodamido sur "trifenil-metano" en likva solvaĵo de amoniako:

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Master Organic Chemistry
* Organic Syntheses
* ACS Publications
* ACS Publications
* Chemical Book
* Cameo Chemicals
* Santa Cruz Biotechnology 

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
(17874) 1998 YM3

**(17874) 1998 YM3** estas troja asteroido de Jupitero, orbitanta ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, do en la tiel nomata "Greka Tendaro".

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Makedonismo

** Makedonismo** (el Makedono la 1-a de Konstantinopolo) estas kristana doktrino aperinta en la dua duono de la 4-a jarcento ĝis la unua duono de la 5-a jarcento, kiu malakceptas la ideon pri la dieco de la Sankta spirito, taksata malsupera kompare kun la Patro, nura kreitulo de tiu ĉi, je la servo de lia plano por la kreo. Malsame ol la Filo, Jesuo Kristo, taksata "simila laŭ la ŝajna substanco" (*homoiousios*), sed ne en la "reala substanco" (*homoousios*), la Sankta Spirito havas eĉ ne tian prerogativon. Sur tiu plano, la pozicio de makedonistoj estas proksima al kelkaj senprecizaj formuloj de subordiĝismo de la praa kristanismo, kaj profitataj de Arianismo.
La tradicia nomo de tiu kristana pensfluo, kondamnita en la unua koncilio de Konstantinopolo  (381), estis elpensita de Makedono la 1-a episkopo de Konstantinopolo, kiu estis eloficigita. Makedono disvolvis pli detale la teologiajn vidpunktojn de sia doktrino, celante korekti sian pozicion, en la lastaj jaroj de sia vivo.
 
La makedonistoj estis ankaŭ difinitaj *pneumatomakoi* ("tiuj kiuj batalas kontraŭ la Sankta Spirito"). Inter ili enskribiĝas Eŭstacio de Sebastea.

## Bibliografio 
*Wolf-Dieter Hauschild, Die Pneumatomachen (thèse), Université de Hambourg, 1967. 
**Katolikaj enciklopedioj:  
*[http://letterepaoline.net/progetto-ec/ ] Enciclopedia_Cattolica
*Cathopedia 
*http://www.newadvent.org/cathen/ Catholic_Encyclopedia.

## Vidu ankaŭ 
*Sankta Triunuo
*Arianismo

Kategorio:Netrinitatanaj branĉoj de kristanismo
(17876) 1999 AX21

**(17876) 1999 AX21** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la kroata astronomo Korado Korlević elde la Observatorio de Višnjan (Kroatio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Korado Korlević
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Björn Höcke

**Björn HÖCKE** (naskiĝinta la  en Lünen) estas germana instruisto kaj politikisto. Li gvidas la turingian filion de la dekstra partio *Alternativo por Germanio*.

## Vivo 
Post la abiturienta ekzameno trapasita en 1991 li soldatis ĝis 1992. Poste li studis ĝis 1998 en Bonno, Gießen kaj Marburg la fakojn historio kaj sporto por instruadlicenco en gimnazioj. La unua ŝtatekzameno faritis en 2001, la dua inter 2003-05. Höcke krome studis lernejan manaĝeradon en kiu fako li krome magistriĝis.

Inter 1999-2014 li deĵoris ĉe diversaj lernejoj en Heslando, lasttempe en Bad Sooden-Allendorf. Aktuale li vivas en Bornhagen.

## Politikista kariero 
Ekde 2014 li apartenas al la Turingia Landa Parlamento. Jen liaj plej gravaj funkcioj publike:
* ekde aŭgusto 2013: landa porparolanto por la partio politika *Alternativo por Germanio* (kune kun Stefan Möller)
* ekde novembro 2013: unua distriktestro de la menciita partio por la distriktaro Nordhausen-Eichsfeld-Mühlhausen
* membro ĉe Turingia Landa Centralo pri politika klerigo
* membro de la konvento de la Turingia Institucio pri amaskomunikiloj

## Eksteraj ligiloj 
* Fejsbukpaĝoj de la deputito
* Informoj pri Höcke sur la parlamenta retpaĝaro
* Raporto pri televida grupintervjuelsendo de ARD de la 18.10.2015 kiun partoprenis ankaŭ Höcke
* Friederike Haupt: *Björn Höcke: Ausbreiter und Platzhalter.* FAZ, 22.12.2015.

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Kategorio:Alternativo por Germanio
Banksia verticillata

eta|Banksio de Albany, kun polenumanta melifagedo
***Banksia verticillata*** aŭ "Banksio de Albany" estas arbeda specio de la genro *Banksia* en la familio Proteacoj. Ĝi indiĝenas en la sudokcidento de Okcidenta Aŭstralio kaj povas altiĝi ĝis 3 m, aŭ eĉ 5 m en ŝirmitaj lokoj; ĝi malpli altas en elmontritaj areoj. Tiu ĉi specio havas elipsajn verdajn foliojn kaj grandajn, brilajn orflavajn flor-pikiloj kiuj aperas en somero kaj aŭtuno. Melifagedoj de la specio *Phylidonyris novaehollandiae* estas la plej elstaraj polenumantoj, kvankam pluraj aliaj specioj de melifagedoj, same kiel abeloj, vizitas la flor-pikilojn. Listite kiel riskata specio fare de la aŭstralia registaro, ĝi troviĝas en du disaj populacioj sur granito nudrokoj laŭ la suda marbordo de Okcidenta Aŭstralio, kun la ĉefa arbaro proksime de Albany kaj pli malgranda kvanto apud Walpole. Ĝi estas minacata de radika malsano (specife *Phytophthora cinnamomi*) kaj aeraj skaraboj (*Zythiostroma*). *B. verticillata* mortas en naturaj incendioj, post kio novaj plantoj ekkreskas el semoj. Populacioj bezonas pli ol jardekon por produkti semon kaj oni bezonas intervalon de pli ol dudek jaroj inter fajroj estas bezonataj por permesi ke sufiĉe da semamaso akumuliĝu.

Kategorio:Plantoj de Aŭstralio
Kategorio:Proteacoj
Kategorio:Plantoj el la Aŭstralazia ekozono
Registrita historio

**Registrita historio** aŭ **skriba historio** estas historia rakonto surbaze de skriba registro aŭ alia dokumentita komunikado. Registrita historio povas esti komparita al aliaj rakontoj pri la pasinteco kiel ekzemple mitologiaj aŭ parolaj tradicioj.

Por monda historio, registrita historio komenciĝis pro la raportoj pri la praa mondo ĉirkaŭ la 4-a jarmilo a.K., kaj koincidas kun la invento de skribo. Por kelkaj regionoj de la mondo, skribita historio estas limigita al relative lastatempa periodo en homa historio. Krome, homaj kulturoj ne ĉiam registras ĉiujn informojn signifajn al pli postaj historiistoj, kiel ekzemple naturkatastrofoj aŭ la nomoj de individuoj; tiel, registrita historio por specialaj specoj de informoj estas limigitaj surbaze de la specoj de registroj konservitaj. Pro tiuj limoj, registrita historio en malsamaj kuntekstoj povas rilati al malsamaj tempodaŭroj depende de la historia temo.

La interpreto de registrita historio ofte dependas de historia metodo, aŭ la aro de teknikoj kaj gvidlinioj per kiuj historiistoj utiligas ĉeffontojn kaj alian indicon al esplorado kaj tiam skribi raportojn pri la pasinteco. La demando de la naturo, kaj eĉ la ebleco, de solida historia metodo estas levita en la filozofio de historio kiel demando de sciteorio. La studo de historia metodo kaj skribo estas konata kiel historiografio.

## Vidu ankaŭ
* Historia reviziismo
* Prahistorio

## Bibliografio
* Russo, Stan (2005). *The 50 Most Significant Individuals in Recorded History*. Inklings Press. ISBN 0975912992. https://books.google.es/books?id=5Zr9_3shoQQC&printsec=frontcover&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Konsultita la 19an de Oktobro 2015.
* Tosh, John (2006). The Pursuit of HIstory (4a eld.). Pearson Longamn. ISBN 9781405823517.
## Eksteraj ligiloj
* More on ancient scripts at Ancientscripts.com

Kategorio:Historio
Kategorio:Skribo
17879 Robutel

'*17879 *Robutel'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la franca astronomo *Philippe Robutel'', kiu laboras ĉe la Instituto de Ĉiela Mekaniko de Parizo pri la stabileco de la problemo de tri korpoj, speciale pri la ekzisto de kvazaŭperiodaj movoj por la apliko de la teoremo de KAM.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
17880 Vanessaparker

'*17880 *Vanessaparker'''* estas meze granda, meze hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo LINEAR elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 9:4 kun Jupitero.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Vanessa Parker*, mentorinon de unu finalist(in)o de la *Regeneron Science Talent Search* de 2020, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la *Friendswood High School'', en Friendswood, Teksaso.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Diceware

190px|dekstra|eta|Ludkuboj aŭ ĵetkuboj, kiujn oni uzas por kreado de pasvortoj per Diceware-metodo.
**Diceware** (Dajsvaro) estas maniero por krei pasfrazojn, pasvortojn, kaj aliajn kriptologiajn variablojn uzante ludkubojn kiel hazardnombran elektilon.

Por krei pasfrazon, oni ĵetas ordinarajn ludkubojn. Por ĉiu vorto en la pasfrazo, oni devas ĵeti unu ludkubon kvinoble aŭ kvin ludkubojn unufoje. La ciferoj kiuj troviĝas sur la ludkubo(j) estas legita(j) kvazaŭ ĝi estu unu cifero. En la Esperanto-vortlisto 43146 signifas ke oni uzu la vorton "kugl". Dajsvara vortlisto estas listo de 6^5 = 7\,776 unikaj vortoj. Preferinde vortoj kiuj estas facile memoreblaj fare de la uzanto.

La enhavo de la vortlisto ne devas esti kaŝita aŭ sekreta pro ke la sekureco de dajsvara pasfrazo restu en la kvanto de vortoj elektitaj kaj la kvanto de vortoj el la listo kiujn oni povas elekti.

## Interesaĵoj 
En oktobro 2015 pluraj gazetoj informis ke Mira Modi, 11-jaraĝa usona studentino, vendas kriptologie sekurajn pasvortojn kontraŭ 2 usonaj dolaroj. Ŝi vendis pasvortojn permane generitajn laŭ Diceware-maniero.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Originala Diceware retpaĝaro (Angle)
* Esperanta traduko de la instrukcioj kaj vortlisto.

Kategorio:Komputila sekureco
Kategorio:Algoritmoj
17881 Radmall

'*17881 *Radmall'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Nelson Bret Radmall*, kiu gajnis la trian rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2003 pro sia projekto en teamo pri plantoscienco. Li estis lernanto ĉe la *Pleasant Grove High School'' en Pleasant Grove (Utaho, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Ludwik Wittchen

**Ludwik WITTCHEN** (naskiĝis la 19-an de oktobro 1871 en Pszczew (Distrikto Międzyrzecki), mortis la 17-an de aprilo 1940 en koncentrejo Oranienburg) estis unu el ĉefaj aktivuloj de pola diasporo, kaj poste membro de la Asocio de Poloj en Germanio.

Ludwik Wittchen devenis de loka kamparana familio de generacioj ligita kun la tero de Międzyrzecz. La patro de Ludwik estis mezriĉa agrikulturisto en Pszczew. Post fino de baza lernejo Ludwik laboris en la familia bieno, kiun transprenis post morto de la patro kune kun muelejo.

Ludwik Wittchen apartenis al la plej aktivaj sendependaj agantoj en Pszczew. Dum  manifestacioj agitis por religo de Pszczew al Pollando. Aŭguste 1919 kun aliaj samlandanoj je la nomo de pola loĝantaro transdonis al delegitaro de Internacia Landlima Komisiono memorialon kun la protesto kontraŭ decidoj de la Traktato de Versajlo lasantaj Pszczew kune kun ĉirkaŭaĵoj en Germanio. Li ankaŭ intervenis en Supera Popola Konsilio en Poznań. En la domo de Wittchen oni redaktis kaj subskribis en 1919 leterojn por alligo de Pszczew kun ties ĉirkaŭaĵoj al Pollando.

Wittchen ligis kontaktojn kun la Dua Pola Respubliko, venigis kaj distribuis polajn librojn kaj revuojn, en tio materialojn por infanoj kaj gepatroj. Li konsciigis polajn gepatrojn por ke ili uzu la polan lingvon kaj instruu ĝin al infanoj enhejme dum privataj konversacioj kaj dum publikaj renkontoj.

En 1939, dum censo, li konvinkis polojn ne timi pri sia vera identeco avertante ankaŭ kontraŭ falsaĵoj. Samjare gestapo traserĉis lian domon.

Ludwik Wittchen estis arestita la 17-an de septembro 1939 kaj forveturigita kun aliaj polaj aktivuloj al koncentrejo Oranienburg, kie estis batata ĝis sveno pro kio mortis la 17-an de aprilo 1940. Liaj postrestaĵoj restis en Oranienburg. Oni ne permesis al la familio venigi ilin al Pszczew. La edzino de Wittchen, Maria Misiewicz, estis forveturigita al trudlaboro al Frankfurto ĉe Odro. Liberigita post kelkaj semajnoj pro sia sano kaj sanstato de siaj infanoj ŝi revenis al la familio. Ilian bienon transprenis germana agrikulturisto, bruligante ĝin fine de la dua mondmilito pro alproksimiĝanta fronto.

## Bibliografio
* "Spod znaku Rodła" (El la signo de Rodło), kolektiva verko redaktita de Hieronim Szczegóła, Lubuskie Towarzystwo Naukowe (Lubuŝa Scienca Societo), Zielona Góra 1974
* Franciszek Leśny, "Pszczewianie spod znaku Rodła", Migdal 2006

Kategorio:Polaj aktivuloj
(17877) 1999 AZ22

**(17877) 1999 AZ22** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Emil Schimanek

**Emil Schimanek** [ŝimanek], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schimanek Emil** estis hungara inĝeniero, profesoro, inventisto.

Emil Schimanek http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=schimanek naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Emil Schimanek frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Helpe de stipendio li plulernis en Berlino duonjaron, poste li estis inĝeniero en diversaj fabrikoj en Budapeŝto. En 1900 li ekinstruis en la menciita universitato. Li estis nomumita publika ordinara profesoro en 1902, poste li estis dekano, eĉ en 1923 rektoro 2 studjarojn. Li doktoriĝis en 1952.

Li inventis novan dizelmotoron. Li ricevis signifan premion en 1942,  premion Kossuth en 1948.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A gázmotorok munkabírásának növelése* (1912)
* *Esse Karburátor*
* *A hűtés technikai és gazdasági problémái* (1941)
* *A hőerőgépek üzemtana* (1948)
* *Energiaátalakulás hőerőgépekben* (1954)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 70-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Luo Yixiu

**LUO Yixiu** (, nun simpligite: ''''''; naskita la , mortinta la ) estis la unua el la kvar edzinoj de Mao Zedong, kiu poste fariĝis gvidanto de la ĉina komunisma partio. Ili geedzis, almenaŭ laŭjure, de 1908 ĝis ŝia morto. Ŝi venis de malriĉa familio de terposedantoj en Hunano. Iliaj patroj aranĝis la geedziĝon kiam ŝi havis 18 jarojn kaj Mao havis 14. Laŭ libro de la raportisto Edgar Snow, Mao poste diris ke la geedziĝo malplaĉis al li, kaj ke li rifuzis seksumi kun ŝi. Li transloĝiĝis por studi en urbo. Luo Yixiu, senhonorigite, loĝis kun la gepatroj de Mao ĝis sia morto, du jarojn poste, pro disenterio.

Kategorio:Historio de Ĉinio
Miksa Herrmann

**Miksa Herrmann** [mikŝa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Herrmann Miksa** estis hungara inĝeniero, profesoro, ministro, parlamentano, politikisto. Lia patro estis Emil Herrmann.
eta|Miksa Herrmann

Miksa Herrmann http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC05727/06267.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Miksa Herrmann frekventis mezlernejon en Szeged, poste li akiris inĝenieran diplomon en teknikuniversitato de Vieno en 1894. Post siaj studoj li restis por instrui en la universitato studjaron, poste li estis inĝeniero en Vieno, post jaro jam en Hungario. En 1899 li estis nomumita eksterordinara profesoro en akademio en Selmecbánya, en la sekva jaro ordinara profesoro. Inter 1906 kaj 1908 li estis rektoro. Ekde 1912 li instruis en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto, kie li estis dekano en 1920, rektoro en la studjaroj 1933–1934. Ekde 1920 li ankaŭ politikadis, li estis parlamenta deputito inter 1922 kaj 1935, ministro pri komerco inter 1926 kaj 1929 en Kabineto Bethlen.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Szénellátásunk problémái* (1923)
* *Gépelemek* - signifa studenta lernolibro
* *Bevezetés a gépek szerkezettanába* (1924)

## Memorigiloj 
* busto en Miskolc

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla lasta)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ödön Jónás

**Ödön Jónás** [jOnAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jónás Ödön** estis hungara inĝeniero, profesoro, instruisto, parlamentano. Lia nomo estis konata ankaŭ *Jónás Ödön König* aŭ pli simple *Jónás Ödön K.*.

Ödön Jónás http://www.gpk.bme.hu/index.php?option=com_content&view=article&catid=34%3Aaktualis&id=57%3Ak-jonas-oedoen&Itemid=60  naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Kassa (nuntempa Košice en Slovakio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ödön Jónás frekventis mezlernejon en Buda, poste li akiris inĝenieran diplomon en Teknika Universitato József en 1872. Post siaj studoj li instruis unu studjaron samloke, poste li estis inĝeniero pri fervojoj. En 1874 li revenis por instrui al la universitato, krome li plulernis en Reĝa Scienca Universitato de Budapeŝto, kie li akiris pedagogian diplomon. Li instruis 5 jarojn ankaŭ en mezlernejo. En 1881 li estis elektita parlamenta deputito, poste foje li estis denove elektita, foje ne estis elektita. En 1833 li estis nomumita publika ordinara profesoro en la teknikuniversitato, inter 1905 kaj 1907 rektoro.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A bécsi világkiállítás gőzgépei* (1873)
* *Leíró géptan. I. kötet.* (1888) - signifa studenta lernolibro
* *Országgyűlési beszédei* - parlamentaj paroladoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 3-a punkto)
* hungarlingva biografio kun bildo
* http://www.ogyk.hu/e-konyvt/mpgy/alm/al910_15/310.htm 
* http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/index.htm 
* http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html 

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
17886 Ramazan

'*17886 *Ramazan'''* estas malgranda hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo LINEAR elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi ne estas malproksima de la orbita resonanco 3:5 kun Marso.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Birant Ramazan*, kiu mentoris finalist(in)on de la *Regeneron Science Talent Search* de 2020, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li instruas ĉe la *Davidson Academy of Nevada'', en Reno (Nevado).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Carabus marginalis

eta
***Carabus marginalis*** (ebla esperantigo: *marĝena skarabo*) estas insekto (skarabo) el familio skaraboj (*Carabidae*), ordo koleopteroj.

Ĝi grandas 2–3&nbsp;cm, havas malhelan koloron, rande kun hel-brila strio. Ĝi manĝas ĉefe fruktojn, grajnojn, plantajn partojn, malofte kadavrojn de mortintaj insektoj.

Ĝi estas protektata insekto en Hungario, kie ĝi vivas en randa parto de sablogrundaj arbaroj (robinioj), pinglaj arbaroj.

Ĝi vivas inter okcidenta Siberio kaj meza Eŭropo.

Kategorio:Karabedoj