open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Erdélyi Munkás

**Erdélyi Munkás** (Transilvania Laboristo) estis la hungararlingva oficiala organo de la Transilvania, poste de la Transilvania kaj Banata Socialista Partio. Ĝi aperis en Kluĵo inter 18-a de januaro 1919 kaj 11-a de decembro 1920 kiel la posteulo de inter 1903 kaj 1908 aperinta gazeto kun sama titolo. Ĝi aperis de mezo de decembro 1920 kun titolo Küzdelem, de la dua parto de 1921 kun titolo Népakarat, de 1922 denove kun titolo *Erdélyi Munkás*, sekve post 4 numeroj kun titolo Romániai Népszava, de 1929 titolite Munkás-újság, fine de 1934 kun titolo *Előre*. Ĝiaj respondecredaktoroj sinsekve estis: Russ György, Czárák János kaj Tiron Albani. Ĝi estis unuavice movada ĵurnalo, sed publikis ankaŭ belestristikaĵojn.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Kluĵo 
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio 
Kategorio:Hungaraj gazetoj
Velence (lago)

**Velence** estas natura lago en Hungario inter Budapeŝto kaj Balatono.

* Surfaco: 27 km2, 1/3-onon kano kovras
* Bordolongo: 29 km

La lago estas la dua plej granda en Hungario. Ĝi naskiĝis same tiel kaj same tiam, ol Balatono. La akvo havas Natrion kaj Magnezion. Pli norde estas 2 akvorezervujoj por la lago, krome estas kanalo por elfluigi la superfluan akvon. Norde etendiĝas Montaro Velence, ĉe la piedoj oni faris aŭtoŝoseon M7 inter Budapeŝto kaj Balatono. Sude estas fervojo kaj malnova ĉefvojo je la sama direkto. Okcidente estas kanarejo, ŝatata loko de fiŝkaptistoj kaj birdoj. Oriente troviĝas Velence kaj iomete Kápolnásnyék, sude kuŝas feridomoj de Gárdony, norde estas Pákozd kaj Sukoró. Sur la lago ekskursoŝipoj, velboatoj kaj boatoj trafikas.

La lago estas ŝatata por tiuj, kiuj apud Budapeŝto serĉas proksiman lagon.
eta|maldekstre|
eta|

Kategorio:Lagoj en Hungario
Erdélyi Magyar Lányok

**Erdélyi Magyar Lányok** (Transilvaniaj Hungaraj Fraŭlinoj) estis hungarlingva junulara revuo en Kluĵo inter 15-a de novembro 1920 kaj 20-a de decembro 1931 redaktite de János Kende. Inter ĝiaj kunlaborantoj troviĝis Bitay Árpád, György Lajos, Kristóf György, Walter Gyula kaj junuloj kiel Bányai László, Dsida Jenő, Kiss Jenő, Kolozsvári-Grandpierre Emil, Kováts József, Szemlér Ferenc. 
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Kluĵo
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Prokurilo

eta|Prokura servilo ligas du komputilojn nerekte unu al la alia.
En komputilaj retoj, **prokurilo** (aŭ **prokura servilo**, ) estas speco de servilo kiu respondas al la petoj de siaj klientoj per petoj al aliaj serviloj. Por HTTP peto-respondo, prokurilo plej kutime situas kaj agas jene:

# Unue kliento konektiĝas al prokura servilo petante (per retadreso kaj retkapoj plus retkorpo) dosieron, retpaĝon aŭ alian aĵon (risurcon) disponigitan de alia servilo.
# Poste tiu prokura servilo provizas la klienton per konekto al la celata servilo, aŭ agas samtempe kiel kliento kaj servilo ripetante la risurcon. Se la prokurilo estas ne kluza sed modifa, ĝi povas modifi la peton.
# Ĉe la fino de ĉeno de serviloj estas la "enhava servilo" kun la ĉefa enhavo mem.
# Fine se la prokurilo estas ne kluza sed modifa, ĝi povas modifi la respondon, ekzemple bloki viruson, kompaktigi paĝon, enmeti reklamojn, tradukumi markolingvon, traduki lingvon.

Prokurilo tralasanta senŝanĝe ĉiujn petojn kaj respondojn estas nomata kluza prokurilo, prokura kluzo, aŭ simple kluzo. Oni diras la prokurilo "kluzas" la koncernan peton aŭ respondon kiam ĝi tralasas ĝin senŝanĝe. Ĝenerala prokurilo, jen kluzas la peton aŭ respondon, jen modifas la peton aŭ respondon.

Bilde estas kiel:

**retumilo ↔ prokurilo ↔ prokurilo ↔ retservilo**

Pli ĝenerale:

kliento ↔ prokura servilo ↔ prokura servilo ↔ enhava servilo

Ekzemplo:

poŝtelefono ← (XHTML MP)→ prokurilo (tradukanta la markolingvon) ←(HTML)→ retservilo

## Vidu ankaŭ 
* Baŭncero

## Eksteraj ligiloj 
* proxy/prokurilo en la retejo de Komputeko

Kategorio:Retoj
Kategorio:Serviloj
Filipo la 3-a (Francio)

**Filipo la 3-a de Francio** (n. la 30-an de aprilo 1245 en Poissy - m. la 5-an de oktobro 1285 en Perpignan), kromnomita **Filipo la Maltima** (franclingve *Philippe III le Hardi*) estis la reĝo de Francio ekde 1270 ĝis 1285. Filipo estis la deka reĝo de la rekta kapetida dinastio. Li estis la filo de la reĝo Ludoviko la 9-a (Sankta Ludoviko) kaj de Margareta de Provenco.

La princo Filipo estis duenaskita, kaj do principe ne devis reĝi : la oficiala heredanto li fariĝis nur kiam mortis lia plejaĝa frato, Ludoviko, en 1260. Li estis tiam dekkvinjara kaj ŝajnis multe malpli taŭga ol sia frato por fariĝi reĝo : li onidire montriĝis milda kaj timida.

Filipo partoprenis la okan krucmiliton kun sia patro, okaze de kio mortis Ludoviko la 9-a en Tunizo pro malsano. Filipo estis do proklamita kiel la nova reĝo Filipo la 3-a en Tunizo. Sian kromnomon li akiris ne pro forta personeco, sed pro sia kuraĝo dum bataloj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de monarkoj de Francio

Kategorio:Rektaj kapetidoj
Kategorio:Francaj reĝoj
Erdélyi Levelek

**Erdélyi Levelek** (Transilvaniaj Leteroj) estis hungarlingva politika kaj kritika semajnrevuo en Târgu Mureș, Rumanio inter 29-a de januaro kaj 19-a de februaro 1921 kun ĉiaj numeroj en du paĝoj. Ĝia redaktoro estis Kálmán Osvát, kiu verkis la plej grandan parton de la revuo. Inter ĝiaj kunlaborantoj troviĝis inter aliaj Berde Mária, Maetz Ervin, Molter Károly, Székely József. Ĝi estis unu el la unuaj altnivelaj kaj progresemaj revuoj, sed ankaŭ la plej mallongviva revuo.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Târgu Mureș
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Erdélyi Lapok (revuo)

Erdélyi Lapok estis literatura revuo en Kluĵo, Hungario (1908-13) en eldono de Erdélyi Irodalmi Társaság. Ĝia ĉefredaktoro estis Miklós Bánffy, redaktoroj Dezső Kovács Ernő Kiss. Inter la kunlaborantoj figuris Berde Mária, Finta Gerő, Gyallay Domokos, Jékey Aladár, Krüzselyi Erzsébet, Makkai Sándor, Serestély Béla, Szabolcska Mihály.

Kategorio:Kluĵo
Kategorio:Hungaraj gazetoj
Palaco de Menŝikov

**Palaco de Menŝikov** estas baroko-stila palaco en la centro de Sankt-Peterburgo ĉe bordo de Neva, la unua brika konstruaĵo de la urbo. Post la ekzilo de Aleksandr Menŝikov (la posedanto) la konstruaĵo longe estis uzata kiel militista lernejo (Kadeta Korpuso). La palaco estis restaŭrita en komenco de la 2000-aj jaroj por pli proksimigi ĝin al la supozata originalo, ĝi apartenas nun al la muzearo konata kiel Ŝtata Ermitejo.

Menŝikov siatempe ŝajnigis miskomprenon de la imperiestra plano konstrui en tiu prestiĝa loko la konstruaĵon de Dekdu Kolegioj: stariginte la Dekdu Kolegiojn perpendikulare al la rivero, li ŝparis grandan terpecon por sia propra palaco.

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de la palaco 

Kategorio:Palacoj en Sankt-Peterburgo
Kategorio:Barokaj palacoj
Erdélyi Lapok (ĵurnalo)

Erdélyi Lapok estis hungarlingva ĵurnalo en Oradea, Rumanio de 1-a de januaro 1932 ĝis oktobro 1944, en 1936 iomtempe kun titoloj *Új Lapok*, poste *Magyar Lapok*. Ĝia ĉefredaktoro estis  Árpád Paál, ĉefkunlaboranto Elemér Gyárfás, inter kunlaborantoj estis Bélteky László, Csűrös Emília, Dévald László, Huzella Ödön, Jávor Béla. En ĝia literatura felietonrubriko kaj sur la dimanĉa literatura paĝo, Károly Pakocs, la redaktoro aperigis la poemojn de Áprily Lajos, Dsida Jenő, Horváth Imre, Kiss Jenő, Reményik Sándor, novelojn de Áron Tamási, verkojn de Bányai László, György Lajos, Jancsó Elemér (Északi rokonaink. Finnországi útirajz folytatásokban, 1932), Ruffy Péter, Szabó T. Attila; poemojn de Dezső Kosztolányi, László Mécs, Sándor Sík. De 1934 sub redaktado de Bélteky László eldonis malmultekoste aldonaĵon kun titolo *Erdélyi Néplap*, poste *Néplap*. Pli malfrue ĝi fariĝis forte dekstre tendenca kaj pro tiu pluraj el fruaj kunlaborantoj disiĝis de ĝi.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Oradea
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Erdélyi Irodalmi Társaság

Erdélyi Irodalmi Társaság (Transilvania Literatura Asocio), mallongigite EIT – fondiĝis je la iniciato de Miklós Bartha kaj István Petelei en 1888 sub prezideco de Géza Kuun en Kolozsvár. 

## Historio
Ĝia nomo en 1923 fariĝis *Erdélyi Magyar Irodalmi Társaság*. Ĝiaj prezidantoj de 1905 ĝis 1934 estis Endre Dózsa, poste János Kemény. Ĝia revuo estis la Erdélyi Lapok (1908-13). Ĝi aperis ĝis la 1940-aj jaroj (?) kaj tuttempe havis konserveman vidmanieron. 

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Kluĵo
Kategorio:Hungaraj organizoj kaj asocioj en Transilvanio
Kategorio: Rumaniaj hungaraj organizoj kaj asocioj
Mikrofoliumilo

**Mikrofoliumilo** estas foliumilo, kiu funkcias en rimed-malriĉa medio, kiel poŝtelefono aŭ poŝkomputilo. En tiu medio estas:
* eta memoro,
* malrapida procesoro,
* reta konekto kun longa peto-respondo-tempo,
* malfidinda reta konekto,
* malrapida reta konekto,
* minimuma klavaro,
* eta ekrano,
* neflikebleco,
* diversaj operaciumoj,
* fermitaj sistemoj.

Tial en fruaj 2000-aj jaroj, mikrofoliumiloj posedis nur bazajn funkciojn, uzis specialajn markolingvojn kiaj HDML (kvazaŭ WAP 0 de Openwave), WML (WAP 1), i-mode (de DoCoMo), kaj XHTML MP (WAP 2), kaj bezonis prokurilojn por traduki markolingvon aŭ traduki inter HTTP kaj HDTP, WSP-WTP.

## Mikrofoliumiloj instaleblaj nur per fabrikantoj 
* Openwave (Redwood, CA, Usono) (de Phone.com kaj Software.com kaj aliaj, iam Unwired Planet).
* NetFront de Access Co. Ltd. (Japón).
* Nokia Series 40 Browser de Nokia.
* Nokia Series 60 Browser de Nokia.
* Obigo by Obigo AB (Sweden), de Teleca Systems AB (antes AU Systems)
* Opera de Opera Software ASA (Norway).
* Pocket Internet Explorer de Microsoft Inc.

## Mikrofoliumiloj instaleblaj per uzantoj mem 
* Andromeda
* Bluelark Bluelark compro de Handspring Inc.
* Doris de Anygraaf Oy (Vantaa, Suomio)
* NicheView de Interniche Technologies Inc.
* Minimo de Mozilla (kiel eksperimento finita en 2007).
* Poŝfajrovulpo de Mozilla
* Palm™ Web Browser Pro de PalmOne, Inc. (Milpitas, Usono)
* Picsel de Picsel Technologies Ltd. (Glasgow, Skotlando)
* Pixo de Sun Microsystems
* RocketBrowser Rocket Mobile, Inc. (Silicon Valley, Usono).
* SAS
* Thunderhawk de Bitstream Inc. (Cambridge, Usono)
* Wapaka
* WebViewer de Reqwireless
* Novarra

Kategorio:TTT-legiloj
HDML

**HDML** (*Handheld Device Markup Language*) estas markolingvo por mikroretumiloj kreita de Openwave (tiam nomita Unwired Planet) en 1996. Poste, ĉ. 2000, WML 1 estis kreita sur etendaĵo kaj kompromiso de HDML; kaj post tio, WML 2 kaj XHTML-MP, kaj fine HTML5.

## Eksteraj ligiloj 
* HDML ĉe W3C
* Ekzemplo de HDML 

Kategorio:Marklingvoj
Apelacio

La **apelacio** en la juro estas alvoko al supera tribunalo kontraŭ verdikto de pli malsupera juĝistaro. La rajto kaj metodo de apelacio dependas de la lokaj leĝoj kaj estas diversa en la landoj.

## Vidu ankaŭ
* apelacia kortumo

Kategorio:Bazaj terminoj de juro
Kategorio:Juĝaj proceduroj
John George Haigh

eta|John George Haigh (1949 policia foto)
**John George HAIGH** (naskita la 24-an de julio 1909 en Stamford; mortinta la 10-an de aŭgusto 1949) estis seria murdisto en Britio en la 1940-aj jaroj. Li iĝis konata kiel la "acidbaneja murdisto" aŭ kiel "vampiro de Londono".

Li murdis pro avideco ses homojn kaj li solvis la kadavrojn en ujego kun sulfura acido.

Li laboris kiel vendisto, ŝoforo, poste oni juĝis lin je kvarjara prizono pro trompoj. Ĉe komenco de la dua mondmilito li estis amnestiita en 1940 kaj daŭris la ŝteletojn. Li povis en 1943 eĉ ekloĝis en Onslow Court Hotel, Londono.

Li komencis murdi en 1944, lia unua viktimo estis Donald McSwan (filo de pli frua dunganto), kies posedojn li alproprigis per falsigita dokumento. La kadavron li solvis en sulfura acido, la restaĵojn li verŝis en la kloakon de la kelo kaj sur grundon malantaŭ la domo. Li trankviligis la gepatrojn, ke McSwan nur kaŝas sin por eviti la soldatservon. John Haigh murdis la gepatrojn en 1945 kiel la filojn. Li perdis la akiritajn posedaĵojn en hazardludo, pro tio li bezonis pluajn sumojn.

Liaj sekvaj viktimoj estis Dr. Archibald kaj Rosalie Henderson en 1948. Li same perdis la akiritajn posedaĵojn en hazardludo.

Lia lasta viktimo estis la vidvino *Henrietta Helen Olivia Robarts Durand-Deacon* en 1949.

La amikino de Durand-Deacon (Constance Lane) loĝis en la sama hotelo (Onslow Court Hotel) kiel Haigh. Ŝi akuzis John Haigh, ke li iris kun Henrietta Durand-Deacon en lian laborĉambron. John Haigh rifuzis tion, sekvatage ili kune iris al la polico.

En la polico, la plia furaj krimagoj de John Haigh igis lin suspektinda kaj oni arestis lin la 28-an de februaro 1949. La polico traserĉis lian labor- kaj hotelĉambrojn. Oni malkovris en la laborĉambro terurajn restaĵojn de Henrietta Durand-Deacon, kiuj sufiĉis por identigo. Oni trovis ankaŭ aliajn restaĵojn (mansako, protezo, galŝtono, osto) kaj eĉ ŝtelitaĵojn, kiuj ĉiuj pruvis lian kulpecon.

John Haigh konfesis komence nur murdon de Henrietta Durand-Deacon kaj esperis, ke manke de kadavro, la polico ne povas pruvi lian kulpecon.

Dum la juĝproceso de 1949, John Haigh provis montri spiritan malsanon por eviti la prizonon (li asertis trinki sangon de la viktimoj ks.). Tio estis sensukcesa, ĉar oni juĝis lin je ekzekuto.

Dum atendo je ekzekuto, li verkis memoaron en kiu li kulpigis fervoran religiecon de la gepatroj.

## Aliaj 
Danke al la afero, la gazetoj atingis vendajn rekordojn.

Oni ofte komparas John Haigh kun la franca seria murdisto Marcel Petiot kaj franca Georges "Sarret" Sarrejani, kiu lasta provis malaperigi la kadavron per similaj metodoj kiel Haigh.

## Eksteraj ligiloj 
* John George Haigh - Acid Bath Killer 

Kategorio:Britaj seriaj murdistoj
Ministraro unua de Angela Merkel

La **ministraro de Angela Merkel** estis la federacia ministraro de Germanio, kiu oficis de la 22-a de novembro 2005 dum la 16-a parlamenta periodo de la nacia asembleo *Bundestag*. Estrata de la kristandemokratino Angela Merkel - la unua kancelierino -, ĝi estis subtenata de "granda koalicio" de la Kristandemokrata Unio de Germanio (CDU), la Kristansociala Unio en Bavario (CSU) kaj la Socialdemokrata Partio de Germanio (SPD). Ĝi sekvis post la dua ministraro de Gerhard Schröder, kaj la 28-an de oktobro 2009 ĝian laboron daŭrigis la ministraro dua de Angela Merkel.

## Konsisto 
## La granda koalicio 
### Koalicia interkonsento 
#### Konsentaj punktoj 
* Pri la kandidateco de Turkio al membriĝo en Eŭropa Unio kompromiso alvenis: oni bonvolas la diskutojn kun Turkio celante ĝian membriĝon sed precizigante, ke tiu rezulto ne estas nepra. Se Turkio ne kontentigos la necesajn kondiĉojn, aŭ se Eŭropa Unio ne kapablos akcepti ĝin, Turkio devos esti plej firme kunligita kun Eŭropa Unio.
* Pri eksterlanda politiko: la interkonsento planas relanĉi la eŭropan konstitucion en 2007 kaj pledi por eŭropunia seĝo en la Sekureca Konsilio de UNO.
* Profunda reformo de la federaciismo: la federaciaj landoj ricevas la preskaŭ tutan agosferon pri edukado, sed kompense ilia bloko-povo malpliiĝas pri multaj federaciaj leĝoj.
* Subteno al Berlino kiel kultura ĉefurbo.
* La programo por rekonstruo de la eksa Germana Demokratia Respubliko estas daŭrigata laŭ siaj ĉefprincipoj.
* La emeritiĝa aĝo pliiĝas de 65-jaraĝo al 67-jaraĝo aŭ 45 plenaj jaroj. La pensioj ne plu kresku.
* La aldonvalora imposto (AVI) pliiĝas de 16 % al 19 %; la enspezoj utilas por kompletigi la federacian buĝeton kaj duavice malpliigi la laborkotizojn de 6,5 % al 4,5 %. La individuaj firmaoj estas forigotaj.
* Estigo de riĉulara imposto; la impostproporcio atingas 45 % en la tavolo super 250.000&nbsp;eŭroj (duoblo se familio).
* La provtempo de nova dungito povas esti pliigota de ses monatoj al 24 monatoj.
* Ekzameno de leĝoj por kontraŭbatali terorismon kaj reguli enmigradon.
* La akiro de la germana ŝtataneco devus necesigi deklaron de subteno al la demokratiaj principoj.
* Investado por scienca esploro kaj edukado.
* Plistriktigo de la kriterioj de nutra sano, pli forta protekto de la konsumantoj.
* Volo ĉesigi la pli kaj pli multan repagon de la kuraciloj favorigante la generajn kuracilojn, malplialtigante iliajn prezojn kaj malplialtigante la honorariojn de la apotekistoj.

#### Senkonsentaj punktoj 
* Nepliigeblo de la kuracilaj prezoj dum du jaroj?
* Pri sociala sekureco SPD kaj CDU-CSU dumkampanje pledis por du malkongruantaj konceptoj, resp. *Bürgerversicherung* kaj *Gesundheitspämie*.
* Malkonsento pri atomenergio.

Kategorio:Registaro de Germanio
Roswell (Nov-Meksiko)

eta|dekstra|300ra|Roswell
eta|300ra|Situo de Roswell
eta|200ra|Flago de Roswell

**Roswell** () estas urbo en la usona ŝtato Nov-Meksiko (ŝtato okcidente de Teksaso). En 2000 la urbo havis 45 293 loĝantojn.

Roswell estas internacie konata pro la t.n. Roswell-incidento en julio 1947, kiam tuj apud la urbo, laŭ kelkiuj, kraŝis ekstertera kosmoŝipo. La diskuto pri tio ankoraŭ hodiaŭ mondvaste daŭras.

En Roswell naskiĝis Demi Moore kaj John Denver.

## Vidu ankaŭ 
* Roswell-incidento
* Roswell (televidserio)

Kategorio:Urboj de Nov-Meksiko
Stan Keable

**Stan KEABLE** (naskiĝis la 29-an de aprilo 1946), foje nomata **Stano**, estas brita esperantisto kaj komunisto. Li estas denaskulo. Ekde marto 2024 li estas prezidanto de Kultura Centro Esperantista. Li estas cetere kortumano de la Esperanta Civito.

## Vivo 
Stan Keable naskiĝis en Londono en 1946 el laborista familio. Li kaj liaj du fratoj estas ĉiuj deskaj parolantoj de Esperanto.

En la jaro 2007 en urbo Dobrichovice apud Prago Stan Keable el Britio estis reelektita prezidanto de Internacia Komunista Esperantista Kolektivo (IKEK). Vicprezidantoj fariĝis Maria Prilepskaja el Rusio kaj Janoŝ Petik el Hungario. Sekretario restis Dieter Rooke el Svislando, redaktoro de la organo "Internaciisto" plu estos Luis Serrano Perez el Hispanio-Katalunio. La kasistan laboron faros Alcino Ramos el Portugalio. Venontjare la estraro estos elektota fare de membraro anstataŭ de konferenco.

Lian peton pri la esperanta civitaneco peris Heroldo de Esperanto en 2011. Li estis elektita kortumano, nome membro de la arbitracia povo de la Esperanta Civito. La asembleo de Kultura Centro Esperantista aldone lin elektis prezidanto en 2024, flanke de Lorena Bellotti kaj Giorgio Silfer. 

## Vidu ankaŭ 
* Laborista Esperanto-movado
* Internacia Komunista Esperantista Kolektivo
* SAT
* Esperanta Civito
* Kultura Centro Esperantista

## Referencoj 
Kategorio:Britaj esperantistoj
Kategorio:Britaj komunistoj
Timothy Evans

**Timothy John EVANS** (20-an de novembro 1924 - 9-an de marto 1950) estis plej verŝajne suferinto de la plej konata brita juĝistara eraro. Li estis ekzekutita pro murdo, kiun faris plej verŝajne lia najbaro John Christie. Lia afero kondukis fine al ĉesigo de la mortpuno kaj leĝigo de la aborto en Britio.

Evans ŝatis fabeli pri sia deveno, malregule vizitis la lernejon, kapablis legi kaj skribi nur sian nomon. Li laboris kiel ŝoforo post la lernado. Li edziĝis kun Beryl Susanna Thorley en 1947 kaj ili en 1948 translokiĝis en etaĝon de domo de 10 Rillington Place, North Kensington, Londono. En la teretaĝo loĝis John Christie kun sia edzino, en la meza etaĝo Mr. Kitchener, kiu dum la murdo estis en hospitalo. En la domo ekzistis nur po du ĉambroj por etaĝo.

La 10-an de oktobro 1948 naskiĝis filino de Timothy kaj Beryl (nome Geraldine Evans). Tio kaŭzis por ili financajn problemojn, post kiam Evans estis maldungita pro mensogoj. En tiu situacio konstatis Beryl Evans, ke ŝi estas denove graveda. Tio estis bazo por disputoj. La 10-an de novembro, Evans vizitis sian patrinon kaj asertis, ke la edzino kun la filino veturis al patro de Beryl al Brighton. Tion baldaŭ dubis parencoj de la edzino.

## La krimkazo de Evans 
Posttagmeze de 30-an de novembro 1949, Evans en policejo konfesis murdon de la edzino per abortigaĵo. Li asertis kaŝi la kadavron en kanalon, sed la polico ne trovis tion kaj eĉ la fermilon de la kanalo povis forigi nur kelko de policoj kune.

Evans tiem retiris la konfeson kaj deklaris, ke la abortigon faris Christie, kiun li volis nur vualigi. La kadavron kaŝis Christie. La denova dom-traserĉo trovis kadavron de Beryl kaj Geraldine, ambaŭ dronitaj. Evans konfesis la dronadon pro financaj problemoj.

La proceso okazis ekde la 11-a de januaro 1950 en Old Bailey. Tiam Evans retiris la konfesojn kaj asertis, ke Christie estis la droninto. Oni juĝis lin du tagojn poste je morto. La ekzekuto okazis la 9-an de marto 1950.

## La krimkazo de Christie 
Christie forlasis la luitan loĝejon la 20-an de marto 1953. La nova luanto (Beresford Brown) volis trakonstrui la kuirejon. Li trovis en la muro de alkovo kadavron de virino. Posta traserĉado de la domo trovis 4 virinajn kadavrojn kaj aliajn ostajn restaĵojn. Ili ĉiuj estis dronitaj. Pro la novaj faktoj, Evans estis pardonita postmorte en 1966 (1965?) kaj li estis deklarita senkulpa en 2004.

Kategorio:Britoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1925
Internacia Komunista Esperantista Kolektivo

La **Internacia Komunista Esperantista Kolektivo** (**IKEK**) estas Esperanto-asocio kiu subtenas komunismon, tamen ĝi ne estas politika partio. Ĝiaj anoj kunvenas ĉe ĉiujara Internacia Konferenco. La lasta ĉeesta konferenco de IKEK okazis antaŭ la UK en Rotterdamo en sidejo de komunista asocio : " rode morgen .

La per sekreta kaj demokratie elektita proceduro , prezidanto Stan Keable ne partoprenis .

En jaro 1999 en Havano fakte fondiĝis la IKEK laŭ propono de Vincent Charlot la kongreso adoptis la novan nomon - antaŭe ĝi estis simple KEK .

La historio de KEK estis multe pli interesa- kaj vigla - ĉar kun subteno de socialistaj landoj . KEK estis fondita meze de la 1970-aj jaroj de aŭstraj komunistoj — maljunaj laboristaj esperantistoj — kun subteno de ilia Komunista partio. Ĝia gazeto *Internaciisto* prenis sian titolon de gazeto de la por-Kominternaj kamaradoj ĉirkaŭ Ernesto Drezen. Tiu gazeto preparis la faman skismon de 1931 en SAT.

Antaŭulo de IKEK estis KEK k. Internacio de Proleta Esperantistaro, produkto de la SAT-skismo. La naskiĝo de IKEK ricevis malvarman bonvenon de la Esperanto-movado en la tiel nomataj socialismaj landoj tiutempe, sed ĝi ankoraŭ vivas.

## 14-a IKEK-Konferenco 
La 14a IKEK-Konferenco okazis gaste ĉe Ripozbazo de la Ministerio pri Klerigado, en Bankja, Bulgario, de la 24a ĝis 28a de majo 2003. Prezidis Stan Keable, (Britio). Ĉeestis 21 personoj el la jenaj landoj: Bulgario (14), Britio (2), Kubo (1), Portugalio (1), Serbio (1), Svislando (2).

Okazis du laborkunsidoj ĉiutage dum tri tagoj. Kontribuis al la diskutoj ĉiuj kamaradoj. Estis adoptitaj du rezolucioj kaj pluraj proponoj kaj decidoj. Okazis partopreno en nacia tago de la bulgara kulturo-festo pri Cirilo kaj Metodo.

La 14-a konferenco ankaŭ elektis novan prezidanton, la 57-jaran britan inspektoron de loĝejoj Stan Keable.

## Nuna estraro 
* Stan Keable, prezidanto
* Maria Prilepskaja, vicprezidanto forpasis en jaro 2021
* Janoŝ Petik, vicprezidanto
* Dieter Rooke, sekretario
* Alcino Alves, kasisto
* Luis Serrano Pérez, eksredaktoro de *Internaciisto*

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Politikaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Filozofiaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Komunismo
WML

eta|200ra|dekstra|Evolution of mobile web standardsWML (Wireless Markup Language) estas la XML-markolingvo de SAP (WAP 1) kaj estis kreita por efika uzo en mikroretumiloj. La plej disvastigita versio estis 1.2 (1.3 apenaŭ troviĝas), sed nun ĉiuj modernaj poŝtelefonoj subtenas almenaŭ XHTML MP.

Jen kiel aspektas mia_unua_sliparo.wml

 
 
 
   
     Saluton al ĉiuj!
   
 

Unu sliparo ... havas unu aŭ pli da slipoj .... En slipo estas teksto, hiperligoj, ktp, simile al HTML.

Retservilo servas .wml dosierojn kiel text/vnd.wap.wml

En WML, oni povas interagi kun la telefono mem uzante la skemon "wtai". Sube estas ekzemplo (en HTML oni uzus skemon "tel").

Call A Taxi: 

 903-555-1212";

## Ligoj 
* La WAP normoj (en la angla) 
* Fakule pri WML (en la angla)
* Ekzempla paĝo de WML
* Baza WAP-krozilo por moderna Fajrovulpo 

Kategorio:Programlingvoj
Jonathan Wild

**Jonathan WILD** (ĉ. 1682, Wolverhampton, Staffordshire, Anglio – 24-an de majo 1725, Londono) estis angla krimulo, gvidanto de krimuloj, ŝtelistoj, rabistoj en la Londono en komenco de la 18-a jarcento.

Li edziĝis kiel dekkelkjarulo kaj en aĝo de 21 jaroj forlais la edzinon kaj la infanon. Li iris en Londonon, kie plenumis tempon en prizono de la ŝulduloj, kie ellernis trukojn de la krimula vivmaniero.

Li estis elstara organizanto, direktis aron de ŝtelistoj kaj aliaj krimuloj, la predon dividis propramane. Tiujn personojn, kiuj forlasis, neglektis aŭ rezistis lian organizon, li perfidis. Onidire, oni pendumis ĉ. 120 homojn laŭ lia atesto aŭ kaŝdenunco. Li regis inter la krimuloj dum 15 jaroj, oni arestis lin kaj pendumis sur ekzekutejo Tyburn.

Li vivis duoblan vivon: li organizis propran policon por kapi ŝtelistojn (membrojn de rivalaj bandoj aŭ neobeantojn). Li ofte atendis aperon pri iu ŝtelo en la gazeto kaj redonis la *trovitan ŝtelitaĵon*. Pro tio li ricevis donacon, kion li uzis oficiale por vivteni la policon. Finfine lia duobla vivo malvualiĝis kaj kaŭzis konsterniĝon en Britio.

## Vidu ankaŭ 
* Jack Sheppard, ŝtelisto, kaptita de Wild kaj kiu eskapis 4-foje el prizono, tiel iĝis rolanto en romanoj, verkoj ks.

Kategorio:Krimuloj
Notting Hill

**Notting Hill** estas areo en Londono, Anglio en distrikto Kensington kaj Chelsea. La areo estas populara kaj moda, kun ŝikaj vendejoj kaj restaŭrantoj, precipe apud Westbourne Grove. Ekzistas do ankaŭ gravaj, alternativaj lokoj precipe la muzikvendejoj de uzitaj muzikaĵoj (duamanaj).

Notting Hill troviĝas en nordokcidenta angulo de la Hyde Park kaj situas proksime al West End. Tiu areo kaptis internacian konatecon pro la tre sukcesa samnoma filmo kun ĉefroluloj kiel Julia Roberts kaj Hugh Grant.

En Notting Hill situas la Portobello Road kun antikvaĵ-foiro. Tiu foiro okazas ĉiun sabaton. Notting Hill estas ankaŭ ejo por la ĉiujara Karnavalo de Notting Hill en aŭgusto.

Kategorio:Urbopartoj de Londono
Kategorio:Geografio de Londono
Peter Townsend

**Peter Townsend** aŭ **Peter Townshend** povas esti nomo de:

* Peter Townsend (kapitano) (1914-1995), brita aer-soldato
* Peter Townsend (profesoro) (n. 1928 ?), ekonomikisto kaj aŭtoro
* Pete Townshend  (n. 1945), brita rok-gitaristo
Avenuo Stephen

[[Dosiero:Stephen-Ave-Trees-Szmurlo.jpg|eta|200px|dekstra|La ŝtala skulptaĵo "Trees" [Arboj] sur Avenuo Stephen]]

**Avenuo Stephen** (angle: Stephen Avenue) estas grava butikuma korso en urbocentra Kalgario (Alberto, Kanado). La korso fakte estas parto de 8-a Avenuo SOk inter 4-a Strato SOk kaj 1-a Strato SOr. Aŭtoj kaj kamionoj povas veturi en ĝi nur post la 6-a horo ptm kaj antaŭ la 6-a horo atm. La strato finiĝas ĉe Olimpika Placo kaj la Kalgaria urbodomo. Transiras ĝin ankaŭ **Korso Barclay** (3-a Strato SOk), alia korso kiu ligas Avenuon Stephen kun Placo Eau Claire.

La strato estas konata pro siaj restoracioj, multekostaj butikoj, artkinejoj kaj drinkejoj. Avenuo Stephen ankaŭ apudas la ĉefan kovritan butikokomplekson de urbocentra Kalgario, kiun konsistigas Kalgaria Centro Eaton, Centro TD, Bankista Domo kaj Centro Scotia. La ĉefaj butikoj de la butikokomplekso estas Sears kaj The Bay. Inter la plej gravaj butikoj de luksaĵoj sur Avenuo Stephen estas Holt Renfrew (kun butikoj de Chanel, Louis Vuitton kaj Tiffany & Co.), librovendejo McNally Robinson, Aveda kaj Bang k Olufsen.

Ĉe Avenuo Stephen ankaŭ estas la ĉefa kongresejo kaj ekspoziciejo de urbocentra Kalgario, Kongresejo TELUS, kaj du el la plej luksaj hoteloj de la urbo, la Hyatt Regency Kalgario, kiu enkorpigis plurajn historiajn konstruaĵojn en sia fasado, kaj la Kalgaria Marriott.

Malkiel la 17-a Avenuo, Avenuo Stephen neniam estis grava loko de nokta vivo en la urbo, kvankam estas kelkaj noktokluboj proksime al ĝi.

## Historio 
eta|240px|maldekstra|Vintra lumigado sur Avenuo Stephen
eta|dekstra|240px|Historiaj konstruaĵoj sur Avenuo Stephen
La strato nomiĝas laŭ Lordo Lord George Mount Stephen, la unua prezidanto de la Kanad-Pacifika Fervojo. Kiel unu el la plej malnovaj stratoj de Kalgario, laŭ ĝi verŝajne estas la plej alta koncentriĝo de registritaj historiaj konstruaĵoj en Kalgario; oni sekve deklaris ĝin kanada historiejo en 1992. La plimulto de ĉi tiuj historiaj konstruaĵoj estis konstruitaj de sabloŝtono; oni elektis ĉi tiun konstrumaterialon por konstrui fajro-rezistantajn konstruaĵojn post fajro en 1886 kiu detruis grandan parton de la urbo.

## Referencoj 

Kategorio:Kalgariaj kvartaloj
Jaroslav Suchánek (esperantisto)

**Jaroslav SUCHÁNEK** (naskiĝis la 26-an de januaro 1955 - mortis la 6-an de julio 2024) estis ĉeĥa esperantisto en Ostrava, doktoro pri natursciencoj, iama ĉeĥa ambasadoro en Aŭstralio, deputito de ĉeĥa parlamento en la 1990-aj jaroj. 

## Biografio
Antaŭ 1989 li laboris kiel fizikisto en ferbabriko de Vítkovice kaj en ĉeĥa energetika entrepreno. En julio 1990 li faris promeson de parlamentano de la federacia parlamento kaj en 1992 de ĉeĥa parlamento. En la jaroj 1993-1998 li estis ĉeĥa ambasadoro en Aŭstralio. 

## Esperantisteco
Kiam en 1997 okazis en Adelajdo la 82-a UK, la partoprenantojn surprizis ĉeĥa ambasadoro, kiu alparolis la kongreson per flua Esperanto. Montriĝis, ke li estas multjara esperantisto, kaj kvankam li nun vivtenas sin per instruado de la angla kaj tradukado el la angla en la ĉeĥan, li aktive partoprenas esperantistan vivon en Ostrava.

Plurfoje li jam estis invitita al radio aŭ televido, por diri kelkajn vortojn pri Esperanto.

## Fontoj
* Ĉeĥa Vikipedio
* Kluba retejo de Esperanto-klubo en Ostrava-Vítkovice
* Mortanoncilo

## Eksteraj ligiloj
*Jaroslav Suchánek en la Ofico de Urba Distrikto Ostrava III 
*Anonco pri forpaso en la retejo de CEA

eta|maldekstra|250px|Jaroslav Suchánek inter esperantistoj de Ostrava

Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1955
Kategorio:Mortintoj en 2024
Friedrich Bergius

**Friedrich BERGIUS** (11-an de oktobro 1884 en Breslaŭo-Goldschmieden, Germana Regno – 30-an de marto 1949 en Bonaero, Argentino) estis germana kemiisto, kiu sukcesis direkte transformi karbopulvon kaj hidrogenon al benzino kaj ŝmiroleo, sen internaj kemiaĵoj. Pro ellaboro de la hidrogeniza metodo por tiu proceso, li ricevis dividitan Nobel-premion pri kemio en 1931 kun la same german Carl Bosch.

Bergius studis en universitatoj de Breslau (hodiaŭ Wroclaw, Pollando), Leipzig, kaj Berlino, en teknikaj altlernejoj de Karlsruhe, Hannover.

Bergius esploris ankaŭ tion ,kiel oni povas transformi lignon al sukero kaj tio plu al nutraĵoj. Tiu laboro helpis la nazian Germanion dum la Dua Mondmilito.

Kategorio:Germanaj kemiistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri kemio
Kategorio:Naskiĝintoj en Breslaŭo
Metazoo

**Metazooj** (*Metazoa*) estas subregno de bestoj, kies korpo konsistas el sistemo de ĉeloj, formantaj grandparte histon. Ili plejofte estas plurĉeluloj kaj dividiĝas je branĉoj eūmetazooj (Celenteruloj kaj Celomuloj) kaj parazooj (Sponguloj).

Laŭ moderna difino, **metazoo** estas la samo kiel besto, kaj protozoo apartenas al la regno protista (unuĉeluloj).

Kategorio:Eŭkariotoj
Kategorio:Zoologio
Kanad-Pacifika Fervojo

[eta|dekstra|280px|Sistemmapo de la Kanad-Pacifika Fervojo en 2004 (ne inkluzivas trakaron de [Dakota, Minesota kaj Orienta Fervojo|DMkOF kaj IĈkOF)]]
[eta|280px|dekstra|Orienten veturanta frajtotrajno ĉe [Ponto Stoney Creek Bridge en Montopasejo Rogers. Fotis David R. Spencer.]]

La **Kanad-Pacifika Fervojo** (, ), konata kiel **Fervojo KP** inter 1968 kaj 1996, estas kanada fervojo de klaso 1 kiun funkciigas la firmao Canadian Pacific Railway Limited. Ĝia trakaro etendiĝas de Vankuvero ĝis Montrealo, kaj ankaŭ priservas gravajn usonajn urbojn kiel Minneapolis, Ĉikago, kaj Novjorko. Ĝia ĉefsidejo troviĝas en Kalgario (Alberto).

## Prezidantoj de la Kanad-Pacifika Fervojo 
* 1881–1888 George Stephen, 1a Barono Mount Stephen
* 1889–1899 William Cornelius Van Horne
* 1899–1918 Thomas George Shaughnessy, 1a Barono Shaughnessy
* 1918–1942 Edward Wentworth Beatty
* 1942–1947 D'Alton Cory Coleman
* 1947–1948 William Neal
* 1948–1955 William Mather
* 1955–1964 kaj 1966 Norris Roy Crump
* 1964–1966 Robert Emerson
* 1966–1972 Ian David Sinclair
* 1972–1981 Fred Burbidge
* 1981–1990 William Stinson
* 1990–2006 Robert J. "Rob" Ritchie
* 2006–hodiaŭ Frederick J. "Fred" Green

Kategorio:Fervojaj linioj en Ameriko
Santarema Esperanto-Asocio

Fondita la 26-an de majo 1984, **Santarema Esperanto-Asocio** (**SEA**, en siaj publikaĵoj foje skribata *Santarém Esperanto-Asocio*, portugala nomo *Associação Santarena de Esperanto*) estas la loka asocio kies celo estas disvastigi Esperanton en la urbo Santarém (Parao) en Brazilo. La unua  Estraro de SEA konsistis el prezidanto Valdenir Araújo Pessôa, sekretario *Allan Souza dos Santos*, kasisto *Nilton Benjamim Rêgo Pereira* kaj kultura kunordigantino *Rita Lucivânia de Souza Pereira*.

## Eksteraj ligiloj 
* retprotokolo de Santarema Esperanto-Asocio de 2007 ĝis 2010

Kategorio:Brazilaj Esperanto-asocioj
Valdenir Araújo Pessôa

**Valdenir Araújo Pessôa** estas brazila esperantisto kaj unua prezidanto de Santarém Esperanto-Asocio kaj enkondukanto de Esperanto en la regiono.

En 1983, Valdenir Pessoa lernis Esperanton kun Ramiro Barros de Castro, de Klubo Esperantista Zamenhof (Belém, subŝtato Parao) kaj post kiam li estis preparita fondis la Santarem Esperanto-Asocio kune amika grupeto por lerni Esperanton. Li diskonigis Esperanton en "Jornal de Santarém" dum dek jaroj.

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Szabadegyháza

**Szabadegyháza** (sabadedjhAza) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de Adony. La nomo estas hungare libera-eklezio.

## Bazaj informoj 
* Areo: 42 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2230
* Poŝtkodo: 2432
* Telefonprefikso: 25

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo inter Budapeŝto kaj Pécs, ĉefvojo inter Székesfehérvár kaj Dunaújváros preteriras.

## Historio 
Pli frue loĝis tie avaroj kaj romianoj. En la mezepoko estis tie nur farmo, apartenanta al Sárosd. En 1926 la loko memstariĝis kun la nomo Szolgaegyháza (=servista-eklezio). En 1948 la setlejo ricevis la nunan nomon.

La vilaĝego havas novan arboreton. Lernantoj laboradas tie, dume lernas biologion. Krom la foraj arboj estas prezentataj ankaŭ hungarlandaj arboj, eĉ ĉiuj fruktarboj.

Poŝtadreso: 2432 Szabadegyháza, Felszabadulás u. 63-65.
Telefono: 25/509-527; 25/509-537; 25/478-250

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér
Grenleĝo

La **grenleĝo** () estas reguliga dispozicio pri importo kaj eksporto de la greno, en la brita historio.

La unuaj notoj pri grenleĝo aperas en la 12-a jarcento, ĝi iĝis grava el politika vidpunkto en turnopunkto de la 18-19-a jarcentoj, kiam pro la blokado de Napoleono kaj plimultiĝo de la loĝantaro, ne sufiĉis la greno por Britio. La grenleĝoj iĝis eksvalidaj en 1846 kaj tio signifis malgraviĝon de la bienegulaj interesoj kaj venkon de la grenindustrio. 

La grenleĝoj kaj milito multekostigis la grenon ekde 1791 kaj la malforta rikolto en 1795 kondukis al malsat-ribeloj, inter 1799 kaj 1801 elvolviĝis daŭra krizo, inter 1805 kaj 1813 denove malmultis la rikolto kaj la prezoj altiĝis. Oni provis leĝe fiksi la prezojn en 1815, sed tiuj ofte ŝanĝiĝis en la sekvaj sep jaroj. 

En 1839 fondiĝis en Manchester la Ligo kontraŭ la grenleĝo (*Anti-Corn Law League*), kiu instigis la industrian mezklason kontraŭ la bieneguloj. La gvidanto de la Ligo estis Richard Cobden, kiu atingis ĉe la ĉefministro Siro Robert Peel pripensi la postulojn. La katastrofa terpoma rikolto de 1845 en Irlando konvinkis Peel, ke la grenleĝoj pli damaĝas ol utilas kaj oni senvalidigis ĉiujn en 1846. 

Similaj dispozicioj okazos poste dufoje: oni enkondukis en 1902 malgrandan doganon je la greno kaj faruno kaj en 1932 por pli memstarigi la landon (malpliigi la dependecon je importo).

## Vidu ankaŭ 
* Ĉartismo
* Granda malsatego en Irlando

Kategorio:Historio de juro
Sárosd

**Sárosd** [ŝAroŝd] estas grandvilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Székesfehérvár. La loknomo estas hungare kota, ĉar la regiono estis marĉa, kota.
eta|Katolika preĝejo en Sárosd

## Bazaj informoj 
* Areo: 48 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 3520
* Poŝtkodo: 2433
* Telefonprefikso: 25

## Situo 
La grandvilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo inter Budapeŝto kaj Pécs, laŭ flankovojo inter Székesfehérvár kaj Dunaújváros.

## Historio 
En la 14-a j.c. kumanoj setlis. La kumanaj setlejoj ne apartenis al la departemento, sed tio estis aŭtonoma distrikto. La kumanoj precipe en la maldekstra flanko de Danubo loĝadis. La turkoj forviŝis la kumanojn.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, infankuracejo, dentokuracejo, apoteko, policejo.

## Vidindaĵoj 
* Kastelo de Sárosd
* Preĝejo Johano Nepomuka (Sárosd)

## Famuloj 
En Sárosd naskiĝis István Boros (biologo).

## Famaj nomportantoj 
* Rezső Sárosdy

## Ĝemelkomunumo 
*  Bodzianske Lúky, Slovakio

Sarosd
Pusztaszabolcs

**Pusztaszabolcs**  estas urbo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Dunaújváros. En la loknomo Szabolcs estas praa hungara nomo, puszta estas pusto.
eta|maldekstre|Urbodomo de Pusztaszabolcs

## Situo
Pusztaszabolcs situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo inter Budapeŝto kaj Pécs, la ĉefvojo kaj aŭtoŝoseo M6 en la samaj direktoj estas ne tro for. Krome estas fervojoj al Székesfehérvár kaj Dunaújváros.

## Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko, poste alvenis keltoj kaj romianoj, fine hungaroj. La turkoj faris senhoma la vilaĝon post la mezepoko, serboj refondis ĝin. La fervojo faris grandan evoluon en la 19-a j.c. En 1940 katolika preĝejo konstruiĝis, sed estas ankaŭ kalvinana preĝejo. La milito en 1945 detruigis la komunumon. Poste oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno. En 1950 kolĥozo pri **Paco** formiĝis. En 1970 la vilaĝo ricevis la rangon grandvilaĝo, ekde 2008 urbo.

## Vidindaĵoj 
* Kastelo de Pusztaszabolcs
* Preĝejo Emeriko de Hungario (Pusztaszabolcs)
* Kalvinana preĝejo (Pusztaszabolcs)

## Famuloj 
En Pusztaszabolcs naskiĝis gitaristo Péter Kun.

## Ĝemelurboj 
*  Staufenberg (Malsupra Saksio), Germanio
*  Dorobanți, Rumanio

## Referencoj 
eta|maldekstre|Kastelo en Pusztaszabolcs
eta|maldekstre|Katolika preĝejo de Pusztaszabolcs

Kategorio:Pusztaszabolcs
Erdélyi Irodalmi Szemle

Erdélyi Irodalmi Szemle (Transilvania Literatura Revuo) estis "scienca kaj kaj kritika revuo" en Kluĵo, Rumanio inter januaro 1924 kaj 1929. Ĝiaj redaktoroj estis István Borbély, de 1926 Lajos György. Kiel fondintoj figuras István Borbély kaj Kálmán Kovács. Ĝi havis konserveman perspektivon. Ĝiaj kritikistoj estis Borbély István, Kiss Ernő, Kristóf György, Rass Károly, el Budapest Alszeghy Zsolt kaj Császár Elemér. Sur ĝiaj paĝoj aperis la publikaĵoj de Árpád Bitay pri la rumanaj-hungaraj historiaj kaj literaturaj rilatoj kaj oni publikis la studojn de gravaj rumanaj sciencistoj (Victor Babeș, Vasile Pârvan, Nicolae Drăganu). Ĝi publikis ankaŭ lingvistikajn (Csűry Bálint), edukaferajn (Gál Kelemen) kaj jurhistoriajn (Balogh Artúr, Gyárfás Elemér) verkojn. Disŝutite aperis en ĝi ankaŭ natursciencaj publikaĵoj (Ernő Balogh, János Bányai, János Tulogdy, Széll Kálmán). Ĝi donis lokon ankaŭ al la pli juna sciencgeneracio en revuo (Attila Szabó T., Elemér Jancsó, Géza Blédy). 

## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Kluĵo
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Muzeo Glenbow

dekstra|eta|250px|Muzeo Glenbow (nordorienta angulo)
La **Muzeo Glenbow** en Kalgario estas la plej granda muzeo de Okcidenta Kanado kun pli ol 8600 m² da ekspozicia areo en pli ol 20 galerioj kiuj montras nur parton de kolektaĵo en kiu estas pli ol miliono da objektoj.

La Instituto Glenbow-Alberta fondiĝis en 1966, kiam Eric Harvie donacis sian vastan historian kolektaĵon al la loĝantoj de Alberto. Kun oficejoj en urbocentra Kalgario vid-al-vide de la Kalgaria Turo, la Instituto prizorgas la Muzeon Glenbow, vizitebla far la publiko, kiu havas en si ne nur la kolektaĵojn de la muzeo, sed vastan kolektaĵon de artaĵoj, bibliotekon, kaj arĥivojn. En 2007 nova daŭra ekspozicio kun titolo "Mavericks" [Nekonformuloj] malfermiĝis al la publiko sur la tria etaĝo; ĉi tiu ekspozicio montras la historion de Alberto per la vivoj de 48 influaj kaj interesaj personoj. La estro de Muzeo Glenbow, Michael P. Robinson, estas membro de la Ordeno Kanada.

## Muzeo
dekstra|eta|250px|Enirejo de Muzeo Glenbow
La muzeo havas kvar ĉefajn kolektaĵojn:
*#Kultur-historio 
*#Etnologio
*#Milit-historio
*#Mineralogio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*retejo de Muzeo Glenbow

Kategorio:Muzeoj en Kalgario
Kategorio:Konstruaĵoj en Kalgario
Erdélyi Gazdasági Egyesület

Erdélyi Gazdasági Egyesület (Transilvania Ekonomia Asocio) – mallongigite EGE – estis jurpersoneca socia asocio fondita la 4-an de marto 1844 en Kluĵo, Hungario por disvastigi la agrikulturajn sciojn. 
## Historio 
La 21-an de majo 1939 ĝia nomo ŝanĝis al *Erdélyi Nemzetiségi Gazdasági Egyesület*, poste *Erdélyi Magyar Gazdasági Egyesület*, mallongigite EMGE. Post la Viena arbitracio ĝi funkciis ĝis 1944 kun du organizoj: en Sud-Transilvanio kun centro Aiud, en Nord-Transilvanio plue kun centro Kluĵo.
## Prezidantoj 
Dum ĝia 105-a ekzisto ĝi havis 10 prezidantojn. La plej gravaj estis: Imre Mikó (1854-76), Gábor Jósika (1916-31), György Bethlen (1931-36), Pál Szász (1936-42 kaj 1945-47; Sud-Transilvanio (1942-44); Béla Teleki (1942-44).

## Rezultoj de ĝia agado 
Ĝia gazeto Erdélyi Gazda – la fakrevuo de asocio – en aŭtuno 1944 aperis en 70 000 ekzempleroj. En 1947 la anoj de la mastrumantrondoj nombris 150 000. Antaŭ 1919 la plej gravaj momentoj de ĝia agado estis: la fondado de *Gazdasági Intézet* en Kolozsmonostor - Cluj-Mănăștur, Abtsdorf - en 1869 (hodiaŭ Universitatea de Ştiinţe Agricole şi Medicină Veterinară Cluj-Napoca), la eldono de revuo *Erdélyi Gazda*, la organizado de best- kaj produktaĵekspozicioj, ekskursoj, konkursoj, maŝinprezentoj, malfermaj kamparanlernejoj en Algyógy kaj Torda (1906), libroeldonado en hungara, rumana, germana kaj slovakaj lingvoj. Inter 1936 kaj 1947 ĝi organizis 400 vintrajn ekonomiajn kursojn kaj plurajn fakkursojn.

## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon ()

Kategorio:Kluĵo
Kategorio:Rumaniaj hungaraj organizoj kaj asocioj
Zichyújfalu

**Zichyújfalu** [ziĉiUjfalu] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Gárdony. La loknomo signifas: Zichy-nova-vilaĝo. Zichy estis tre riĉa grafa familio.
eta|maldekstre|Panoramo al Zichyújfalu

## Bazaj informoj 
* Areo: 
* Loĝantaro: 921 (2015)
* Poŝtkodo: 8112
* Telefonprefikso: 22

## Situo 
Zichyújfalu situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo el Gárdony, laŭ fervojo inter Pusztaszabolcs kaj Székesfehérvár. Gárdony troviĝas 13, Székesfehérvár 26, Budapeŝto 60 km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1239 en latina formo *villa Nowa* (en hungara formo *Wyfalw* en 1447). La vilaĝo apartenis al bieno de **Zichy** ekde la turka dominado, tiutempe la vilaĝo ne senhomiĝis. La setlejo longe estis ekstera parto de Seregélyes. La unua kolĥozo formiĝis jam en 1919. La komunumo estis parto de Gárdony inter 1962-1997, poste Zichyújfalu sendependiĝis.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo
* Kastelo de Zichyújfalu

## Famuloj 
* En la iama Újfalu naskiĝis kaj mortis grafo Nepomuk János Zichy.
* En la iama Újfalu naskiĝis grafo Hippolit Kázmér Zichy.
eta|maldekstre|Fervojstacio
eta|maldekstre|Kastelo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* distancoj
*
Petrus Vinderhout

**Petrus Vinderhout**, ankaŭ **Petrus de Brugis** (aktiva en 1381) estis mezepoka komponisto kaj kantisto el la Malaltaj Landoj (plimalpli la beneluksaj landoj) .

Supozeble Vinderhout laboris dum la periodo 1381/82 ĉe la Sint-Donaaskerk en Bruĝo: la ceremonian moteton *Comes Flandriae, flos victoris* el ĉ. 1381, komponita por la Sint-Donaas-preĝejo honore al venko de la grafo de Flandrio, Lodewijk van Male, oni atribuas al li. En la teksto de tiu ĉi moteto plurfoje oni mencias la *cymbala*, la sonorilojn, kiuj solene sonoras por festi la venkon; tipaj ripetemaj modeloj, kiuj ankaŭ enestas la muzikon.

Al Vinderhout oni atribuis ankoraŭ pluajn motetojn, ekz. *Musicalis scientia* kaj *Apolinis ecclipsatur*, kiu estas transdonita en po unu tri-kaj kvarvoĉa versioj. La teksto de tiu ĉi lasta komponaĵo referencas al diversaj komponistoj kaj teoriistoj, inter kiuj Philippe de Vitry (al kiu oni referencas kiel *Phylippus de uitriaco*) kaj *Petrus de Brugis* (kiu povus esti Petrus Vinderhout). La teksto cetere montras ankaŭ kompareblecojn kun *Comes Flandriae* kaj la ligo de la komponaĵo kun Bruĝo iĝas pli klara, por tio ke estas menciita ankaŭ Engardus (Johannes Ecghaerd), kiu aktivis en Bruĝo dum la 1380-aj jaroj.

## Diskografio 
* (en) Petrus Vinderhout op Medieval.org

## Eksteraj ligiloj 
* (en) Pri la ebla atribuado de *Apolinis ecclipsatur*  al Petrus Vinderhout, kaj la ligo de tiu ĉi komponisto al italaj kaj francaj komponistoj de lia tempo.

## Fontoj 
* Reinhard Strohm, *Music in Late Medieval Bruges*, Clarendon Press, Oxford, 1985, 273 blz.
* Reinhard Strohm, *The Ars Nova Fragments of Gent*, in *Tijdschrift van de Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis* , D. 34ste, 2de afl., 1984, blz. 109-131
* * The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, Londono, 2001

Kategorio:Flandraj komponistoj
Kategorio:Nederlandaj komponistoj
Kategorio:Mezepokaj komponistoj
Kategorio:Franc-flandra skolo
Erdélyi Gazda (Kluĵo)

**Erdélyi Gazda** estis la oficiala agrokultura revuo de Erdélyi Gazdasági Egyesület (EGE, de 1939 *Erdélyi Magyar Gazdasági Egylet*, EMGE) fondita en Kluĵo, Hungario en 1869. 
## Historio
Originale ĝi aperis duonmonate, kelkfoje ĉiusemajne, post 1920 ĉiumonate. Inter oktobro 1918 kaj junio 1920 ĝi ne aperis. Ĝiaj ĉefredaktoroj estis Lajos Szádeczky, sekve  (junio 1920 aprilo 1936) Bálint Török (agronomo), de 1936 ĝis 1942 Ádám Teleki, de 1943 ĝis 1944 Demeter Béla (inter oktobro kaj novembro 1944 ĝi ne aperis, kaj en la titolpaĝo de la decembra numero 1944 ne estas signita la nomo de ĉefredaktoro).

## Kunlaborantoj
La plej produktemaj ĝiaj kunlaborantoj inter 1920 kaj 1944 estis: Dániel Antal, Bikfalvi Ferenc, Bodor Kálmán, Farkas Árpád, Konopi Kálmán, Balázs Kós, Károly Kós, Kuthy Sándor, Nagy Endre, Nagy Miklós, Páter Béla, Ritter Gusztáv, Seyfried-Szövérdi Ferenc, Dénes Szeghő, Szentkirályi Ákos, Tóth Tibor, Veress István. Ĝia fakliteratura agado estas tre grava. En 1944 ĝi aperis en 61 000 ekzempleroj. Ĝi eldonis ankaŭ librojn kaj kalendarojn.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kategorio:Hungaraj gazetoj
Kategorio:Kluĵo
Kategorio:Rumanaj gazetoj
Jack Sheppard

dekstra|200px
**Jack SHEPPARD** (naskiĝis en decembro 1702, Stepney, Anglio; mortis la 16-an de novembro 1724 en Londono) estis angla rabisto en la 18-a jarcento. Ĉar li kvarfoje sukcese eskapis el londonaj malliberejoj, li iĝis heroo de versoj, foiraj teatraĵoj kaj romanoj.

Ĉar lia patro frue mortis, Jack Sheppard kreskis en labordomo. Li lernis skribi kaj legi, sed pasigis la tempon plej volonte inter la ŝtelistoj kaj amoristinoj de *Drury Lane* kaj vivtenis sin per malgrandaj krimagoj. Oni kaptis lin la 24-an de aprilo 1724 kaj malliberigis lin en la prizono de *Saint Giles*, el kie li baldaŭ eskapis. Oni denove kaptis lin post kelkaj novaj ŝteloj kaj tiam malliberigis lin en *New Prison* (nova prizono). Li eskapis la 25-an de majo per nekredebla lerteco kaj daŭrigis krimadon, ĝis denuncis lin Jonathan Wild, gvidanto de la londonaj krimuloj. Oni arestis Sheppard denove la 23-an de julio kaj kondamnis lin je morto. Li eskapis el la malliberejo *Old Bailey*, per raspilo, kontrabandita de lia amatino Poll Maggot.

Oni kaptis lin kvarafoje la 10-an de septembro kaj enprizonigis lin en *Newgate*, en privata ĉelo, en la plej sekura parto de la prizono. Oni katenigis lin al la planko, sed li sukcesis rompi la ĉenojn kaj grimpis en la kamenon, trairinte plurajn ferpordojn. Poste li revenis kaj el littuko li faris ŝnuregon kaj malleviĝis el la supera parto, apud la muro eksteren. Li okupiĝis la sekvajn tagojn pri ŝtelado kaj ŝtelrompoj, fine li ebriiĝis, kaj pro tio oni sukcesis kapti lin denove kaj revenigis lin en la prizonon.

Jack Sheppard pendumiĝis la 16-an de novembro sur la ekzekutejo Tyburn, kie onidire alvenis 200.000 scivolemuloj por partopreni la *spektaklon*.

Kategorio:Krimuloj
Kategorio:Britoj