open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dudekedra simetrio

[eta|dekstra|[Pilko kun plena dudekedra simetrio]]
La regula dudekedro havas turnan simetrion de ordo 60 (kiu inkluzivas turnajn transformojn sed ne inkluzivas reflektajn transformojn), kaj entutan simetrion de ordo 120 (kiu inkluzivas kaj reflektajn kaj turnajn transformojn). La regula dekduedro havas la samajn simetriojn pro tio ke ĝi estas la duala pluredro de dudekedro.

La aro de orientiĝo-konservantaj simetrioj formas grupon *A*5 (la alterna grupo sur 5 eroj), kaj la plena geometria simetria grupo (inkluzivanta reflektojn) estas la produto *A*5 &times; *C*2 de *A*5 kun cikla grupo de ordo 2.

## Detaloj 
[200ra|eta|La dudekedra turna grupo *I* kun [fundamenta domajno]]
200ra|eta|La dudekedra grupo *I*h kun fundamenta domajno
Krom la du malfiniaj serioj de prismaj kaj kontraŭprismaj simetrioj, **turna dudekedra simetrio** de nememspegulsimetriaj objektoj kaj **plena dudekedra simetrio** de memspegulsimetriaj objektoj estas la diskretaj punktaj simetrioj (aŭ ekvivalente, simetrioj sur la sfero) kun la plej grandaj ordoj.

Dudekedra simetrio ne estas kongrua kun mova simetrio, do tiel ne estas asociita kun iu kristala punkto grupo aŭ spaca grupo.
La dudekedra turnada grupo *I* estas de ordon 60. La grupo *I* estas izomorfia al *A*5, la alterna grupo de paraj permutoj de kvin objektoj.
(La kvin objektoj estas permutataj per *I* en okazo de la kvin enskribitaj kuboj en dekduedro.)
La grupo enhavas 5 versiojn de *T*h kun 20 versioj de *D3* (10 aksoj, 2 por akso), kaj 6 versiojn de *D5*.

La plena dudekedra grupo *Ih* havas ordon 120. Ĝi havas grupon *I* kiel normala subgrupo de indekso 2. La grupo *Ih* estas izomorfia al *I* &times; *C*2, aŭ *A*5 &times; *C*2, kun la inversigo en la centro respektiva al ero (idento,-1), kie *C*2 estas skribita multiplike. La grupo enhavas 10 versiojn de *D3d* kaj 6 versiojn de *D5d* (simetrioj similaj al tiuj de kontraŭprismoj).

Prezentoj de la grupoj:
:*I*: \langle s,t \mid s^2, t^3, (st)^5 \rangle
:*Ih*: \langle s,t\mid s^3(st)^{-2}, t^5(st)^{-2}\rangle
Notu, ke ekzistas ankaŭ la aliaj prezentoj.

[eta|maldekstra|En la [piramidigita tridekedro unu plena edro estas fundamenta domajno. La aliaj pluredroj kun la sama simetrio povas esti ricevita per ĝustigo de orientiĝo de la edroj, do per kunigo de elektitaj subaroj de edroj por komponi ĉiun tutan subaron en unu edron, aŭ per anstataŭigo de ĉiu edro per multaj edroj aŭ surfaco.]]

## Konjugecaj klasoj 
La konjugecaj klasoj de *Mi* estas:
* idento
* 12 &times; turno je 72°
* 12 &times; turno je 144°
* 20 &times; turno je 120°
* 15 &times; turno je 180°

Tiuj de *Ih* inkluzivas ankaŭ tiujn kun inversigo:
* inversigo
* 12 &times; turnoreflekto je 108°
* 12 &times; turnoreflekto je 36°
* 20 &times; turnoreflekto je 60°
* 15 &times; reflekto

## Subgrupoj 
*I* enhavas 5 kopiojn de turna kvaredra simetrio *T*.

*Ih* enhavas 5 kopiojn de plena kvaredra simetrio *Th*.

## Iuj nememspegulsimetriaj pluredroj kun turna dudekedra simetrio 
## Iuj pluredroj kun plena dudekedra simetrio 
## Vidu ankaŭ 
* Duedra simetrio en tri dimensioj
* Kvaredra simetrio
* Okedra simetrio
* Triangulo de Schwarz

Kategorio:Finiaj grupoj
Kategorio:Turna simetrio
Senpintigita kuba kahelaro

{{Hiperpluredro
|nomo=Senpintigita kuba kahelaro
|bildo=Truncated cubic honeycomb.png
|speco=Konveksa unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco
|Schl=t0,1{4,3,4}
|CD=Dosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 4.pngDosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 3.pngDosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 4.pngDosiero:CDW dot.png
|ĉeloj=Senpintigita kubo (3.8.8) 30ra  Okedroj (3.3.3.3) 30ra
|edroj=Trianguloj {3}, kvadratoj {4}, oklateroj {8}
|ĉeloj/latero=(3.8.8)4  (3.3.3.3).(3.8.8)2
|edroj/latero={8}4  {3}2.{8}
|ĉeloj/vertico=4 Senpintigitaj kuboj (3.8.8)  1 okedro (3.3.3.3)
|edroj/vertico={8}4+{3}4
|lateroj/vertico=5
|hi=0
|grupo=[4,3,4]
|propraĵoj=vertico-transitiva
|vbildo=VF-truncated cubic.png
|vfiguro=kvadrata piramida ordigo.
}}
En geometrio, la **senpintigita kuba kahelaro** estas unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco.

Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti farita per senpintigo de la regula kuba kahelaro.

Temas pri unu el 28 konveksaj unuformaj kahelaroj de eŭklida 3-spaco.

## Simetrio 
Estas ankoraŭ unu (krom la defaŭlta) unuforma kolorigo de la kahelaro, respektiva al konstruado kiel **dulaterotranĉita alterna kuba kahelaro** ???.

Kategorio:Kahelaroj
Almazul

**Almazul** [almaZUL] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la provinco Sorio kaj en la komarko *Campo de Gómara* en la oriento de la provinco. La loknomo *Almazul* estas etimologie eble derivata el araba *al-mahsul* (elfluejo, alude al la rivero Henar).

## Geografio
[150px|eta|maldekstra|*[Campo de Gómara* en la oriento de la provinco Sorio.]]
[150px|eta|maldekstra|Loko de Almazul en la [provinco Sorio.]]
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 67,86 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 65 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 500 loĝantojn el la 1950-aj jaroj. 

Ĝi distas 11 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas loĝlokojn Almazul, Mazaterón y Zárabes. Ĝi limas kun Mazaterón, Zárabes, Gómara, Ledesma de Soria kaj Villaseca de Arciel.

## Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Meze de la 19-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Zárabes. En 1966 la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Mazaterón. 

## Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado, manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj, tradicia arkitekturo, gvatoturo Algarbe kaj tiel plu.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de provinco Sorio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Municipoj de provinco Sorio
Prismigita senpintigita kvadrata kahelaro

{{Hiperpluredro
|nomo=Prismigita senpintigita kvadrata kahelaro
|bildo=Truncated square prismatic honeycomb.png
|bildo1=Uniform tiling 44-t01.svg
|bildo1-priskribo=Vido perpendikulare al ebenoj de bazoj de la prismoj (la fonta ebena kahelaro)
|speco=Konveksa unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco
|Schl=t0,1{4,4} x {∞}  t0,1,2{4,4} x {∞}
|CD=Dosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 4.pngDosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 4.pngDosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 2.pngDosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW infin.pngDosiero:CDW dot.png  Dosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 4.pngDosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 4.pngDosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 2.pngDosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW infin.pngDosiero:CDW dot.png
|ĉeloj=Kuboj (4.4.4) 30ra  oklateraj prismoj (4.4.8) 30ra
|edroj=Kvadratoj {4}, oklateroj {8}
|propraĵoj=Vertico-transitiva
}}
En geometrio, la **senpintigita kvadrata prisma kahelaro** estas unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco.

Ĝi estas konstruita surbaze de la ebena senpintigita kvadrata kahelaro per kolonigo kaj kreo de paralelaj tavoloj de prismoj.

Ĝi estas unu el 28 konveksaj unuformaj kahelaroj de eŭklida 3-spaco.

Kategorio:Kahelaroj
Alternita 7-hiperkuba kahelaro

{{Hiperpluredro
|nomo=Alternita 7-hiperkuba kahelaro
|nomo1=7-duonverticohiperkuba kahelaro
|speco=Unuforma 7-dimensia kahelaro
|speco1=Alternita hiperkuba kahelaro
|Schl=h{4,3,3,3,3,3,4}
|CD=Dosiero:CDW hole.pngDosiero:CDW 4.pngDosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 3b.pngDosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 3b.pngDosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 3b.pngDosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 3b.pngDosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 3b.pngDosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 4.pngDosiero:CDW dot.png  Dosiero:CD ring.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD downbranch-00.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD dot.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD dot.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD dot.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD dot.pngDosiero:CD 4.pngDosiero:CD dot.png  Dosiero:CD ring.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD downbranch-00.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD dot.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD dot.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD downbranch-00.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD dot.png
|7h=7-duonverticaj hiperkuboj h{4,3,3,3,3,3}, 7-kruco-hiperpluredroj {3,3,3,3,3,4}
}}
En geometrio, la **alternita 7-hiperkuba kahelaro** aŭ **7-duonverticohiperkuba kahelaro** estas unuforma kahelaro de la eŭklida 7-spaco.

Ĝi konsistas el du malsamaj specoj de facetoj.

Ĝi estas konstruita per alternado de la regula 7-hiperkuba kahelaro. La 7-hiperkuboj de la fonta kahelaro dum alternado iĝas 7-duonverticajn hiperkubajn h{4,3,3,3,3,3} facetojn kaj en lokoj de la forigataj verticoj kreiĝas 7-kruco-hiperpluredraj {3,3,3,3,3,4} facetoj.

## Vidu ankaŭ 
* Kuba kahelaro
* Alternita kuba kahelaro
* 6-duonverticohiperkuba kahelaro
* 8-duonverticohiperkuba kahelaro
* Unuforma hiperpluredro

## Referencoj 
* H. S. M. Coxeter, *Regular Polytopes* - *Regulaj hiperpluredroj*, 3-a. red., Dover Publications, 1973. ISBN 0-486-61480-8
** pp.&nbsp;154–156: Parta tranĉo aŭ alternado, prezentita per *h* prefikso: h{4,4}={4,4}; h{4,3,4}={31,1,4}, h{4,3,3,4}={3,3,4,3}

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Kahelaroj
Prismigita senpintigita seslatera kahelaro

{{Hiperpluredro
|nomo=Prismigita senpintigita seslatera kahelaro
|bildo=Truncated hexagonal prismatic honeycomb.png
|bildo1=Uniform tiling 63-t01.svg
|bildo1-priskribo=Vido perpendikulare al ebenoj de bazoj de la prismoj (la fonta ebena kahelaro)
|speco=Konveksa unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco
|Schl=t0,1{6,3} x {∞}
|CD=Dosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 6.pngDosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 3.pngDosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 2.pngDosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW infin.pngDosiero:CDW dot.png
|ĉeloj=Dekdulateraj prismoj (4.4.12) 24ra  triangulaj prismoj (3.4.4) 24ra
|edroj=Trianguloj {3}, kvadratoj {4}, dekdulateroj {12}
|lfiguro=Kvadrato,  izocela triangulo
|vfiguro=Triangula dupiramido
|ĉeloj/latero=(4.4.12)2.(3.4.4)  (4.4.12)2.(3.4.4)2  (4.4.12)4
|edroj/latero={3}.{4}.{12}.{4}  {4}3  {4}4
|ĉeloj/vertico=4 (4.4.12) + 2 (3.4.4)
|edroj/vertico=1 {3}, 3 {4}, 2 {12}
|lateroj/vertico=5
|propraĵoj=Vertico-transitiva
}}
En geometrio, la **prismigita senpintigita seslatera kahelaro** estas unuforma kahelaro de eŭklida 3-spaco.

Ĝi estas konstruita surbaze de la ebena senpintigita seslatera kahelaro per kolonigo kaj kreo de paralelaj tavoloj de prismoj.

Ĝi estas unu el 28 konveksaj unuformaj kahelaroj de eŭklida 3-spaco.

Kategorio:Kahelaroj
16-ĉela kahelaro

{{Hiperpluredro
|nomo=16-ĉela kahelaro
|nomo1=Alternita 4-hiperkuba kahelaro
|nomo2=4-duonverticohiperkuba kahelaro
|speco=Regula 4-kahelaro
|speco1=Alternita hiperkuba kahelaro
|bildo=Demitesseractic tetra hc.png
|bildo-priskribo=Perspektiva projekcio de la unua tavolo de najbaraj 16-ĉelaj facetoj.
|Schl={3,3,4,3}  h{4,3,3,4}  {31,1,3,4}  {31,1,1,1}
|CD=Dosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 3.pngDosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 4.pngDosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 3.pngDosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 3.pngDosiero:CDW ring.png  Dosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 4.pngDosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 3.pngDosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 3.pngDosiero:CDW dot.pngDosiero:CDW 4.pngDosiero:CDW hole.png  
Dosiero:CD dot.pngDosiero:CD 4.pngDosiero:CD dot.pngDosiero:CD 3.pngDosiero:CD downbranch-00.pngDosiero:CD 3.pngDosiero:CD ring.png  Dosiero:CD leftbranch-00.pngDosiero:CD downbranch-00.pngDosiero:CD 3b.pngDosiero:CD ring.png
|4h=16-ĉeloj {3,3,4} 90px
|ĉeloj=Kvaredroj {3,3} 30px
|edroj=Trianguloj {3}
|lfiguro=Kubo
|vfiguro=24-ĉelo
|grupo=[3,4,3,3]  [4,3,31,1]  [31,1,1,1]
|duala=24-ĉela 4-kahelaro {3,4,3,3}
|propraĵoj=Vertico-transitiva, latero-transitiva, edro-transitiva, ĉelo-transitiva
}}
En geometrio, la **16-ĉela kahelaro** aŭ **alternita 4-hiperkuba kahelaro** estas regula kahelaro de la eŭklida 4-spaco.

La 16-ĉela kahelaro estas la unu el tri regulaj kahelaroj de la eŭklida 4-spaco. La aliaj du estas la 24-ĉela kahelaro kaj la 4-hiperkuba kahelaro.

Ĝi estas konstruita el 16-ĉelaj facetoj, tri ĉirkaŭ ĉiu latero. Ĝi vertica figuro estas 24-ĉelo.

La tri-dimensia analogo de la kahelaro estas la alternita kuba kahelaro, kiu tamen ne estas regula. Ankaŭ ĉiuj la sekvaj eroj de familio de alternitaj hiperkubaj kahelaroj ne estas regulaj

La kahelaro estas nomata ankaŭ kiel F4 krado.

## Vidu ankaŭ 
* Kuba kahelaro
* Alternita kuba kahelaro
* 5-duonverticohiperkuba kahelaro
* Listo de regulaj hiperpluredroj

## Referencoj 
* H. S. M. Coxeter, *Regular Polytopes* - *Regulaj hiperpluredroj*, 3-a. red., Dover Publications, 1973. ISBN 0-486-61480-8
** pp. 154-156: Parta tranĉo aŭ alternado, prezentita per *h* prefikso: h{4,4}={4,4}; h{4,3,4}={31,1,4}, h{4,3,3,4}={3,3,4,3}

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Kahelaroj
Unukultivo

[eta|Unukultivo en la usona regiono [Palouse (regiono)|Palouse]]
**Unukultivo**, aŭ kiel neologismo **monokulturo**, en la agrikulturo estas kultivado de la sama planto sur iu agro dum longa tempo. Ofte ekzemplo estas la kultivado de maizo, kotono.

Ĝia **avantaĝo** estas, ke la grandarea kultivado ebligas altgradan maŝinuzadon.

Ĝia **malavantaĝo** estas plimultiĝo de la damaĝantaj bestoj, plantaj malsanoj, unuflanka uzurpo de la grundo (grundolaciĝo), ekonomia, merkata dependeco de prezo de unu planto. Same malpliiĝas agroareo por plantoj, kiuj bezonas kultivciklon.

La monokulturon toleras kelkaj plantoj pli bone (ekz. sekalo), aliaj ne aŭ apenaŭ (tritiko).

Oni povas paroli ankaŭ pri monokulturo en la arbarkulturo, kiam oni plantas unuspecan arbaron (ekz. poplo).

## Referencoj 
Kategorio:Agrikulturo
Vitrofibro-fortigita plasto

eta|dekstra|200ra|
**Vitrofibro-fortigita plasto** aŭ **vitroplasto** aŭ **vitrorezino** estas fibro-plasto-ligo, konsistanta el plasto (ekz. poliestera rezino, epoksida rezino aŭ poliamido) kaj vitrofibro. Ĝi estas la plej ofte uzata longfibro-fortigita plasto. Ĝi estis produktita en la Usono en 1935 kiel senfina vitrofibro, fortiga fibro. La unua aviadilo el vitroplasto estis *Phoenix* de *Akaflieg Stuttgart* el la jaro 1957.

Multaj velboatoj estas el vitrofibrofortigita plasto, grandaj jaĥtoj sed ankaŭ boatetoj kiel la dekstre bildigita infana velboato optimisto kun esperantistaj velantoj.

eta|maldekstra|300ra|

## Vidu ankaŭ 
* Optika fibro
* Optika kablo
* Vitro

Kategorio:Kompozitaj materialoj
Kategorio:Plasto
Kategorio:Vitro
Luis Alfredo Ramos Botero

Kategorio:Kolombiaj politikistoj
Kategorio:Urbestroj de Medeĝino
Kategorio:Departementestroj de Antjokio
Almaluez

**Almaluez** [almaLŬEZ] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, sude de la provinco Sorio kaj en la komarko *Tierra de Medinaceli* en la plej sudoriento de la provinco, nome en la subkomarko *Campo de Gómara*. La loknomo *Almaluez* eble estas etimologie komprenebla kiel *Salejeto*.

## Geografio
[150px|eta|maldekstra|*[Campo de Gómara* en la oriento de la provinco Sorio.]]
[150px|eta|maldekstra|Loko de Almaluez en la [provinco Sorio.]]
250px|eta|maldekstra|Aguaviva de la Vega.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 159,11 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 124 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 475 loĝantojn el la 1930-aj jaroj. 

Ĝi distas 72 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipa teritorio enhavas loĝlokojn Aguaviva de la Vega, Almaluez, Chércoles kaj Puebla de Eca. Ĝi limas kun Adradas, Taroda, Baraona, Almaluez, Yelo kaj Medinaceli.

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Birdoprotekta Areo ZEPA konata kiel *Monteagudo de las Vicarías*, okupanta 3 883 hektarojn, nome 24 % de la teritorio.

## Historio
En proksima monteto Monóbar estis grava setlejo de keltiberoj. 

La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento. Ĉirkaŭ 1319 Bernat Ricart, el Barcelono, akiris la senjorlandon de Almaluez, iama domaro de Medinaceli, el Diego García de Toledo, konsilisto de la reĝo Fernando la 4-a.

El la 16-a jarcento estis minado. Dum la Hispana Milito de Sendependigo estis ĉeesto kaj de francaj trupoj kaj de la patriota rezista stabanaro.

Dum la Hispana Enlanda Milito (1936-1939) proksime estis flughaveno ĉefe por italaj pilotoj aliancanoj de la flanko de la posta diktatoro Francisco Franco.

## Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj, krom porkoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo kaj ermitejo.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de provinco Sorio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Municipoj de provinco Sorio
Dustria stepkoko

La **Dustria stepkoko** (***Pterocles bicinctus***) estas specio de birdo de la familio de Pterokledoj.

## Disvastiĝo kaj subspecioj 
Ĝi troviĝas en suda Afriko sed ne en la plej suda pinto, nome en Angolo, Bocvano, Malavio, Mozambiko, Namibio, norda Sudafriko, Zambio kaj Zimbabvo.

## Aspekto 
eta|maldekstre|220ra|
eta|maldekstre|220ra|
Temas pri mezgranda birdo 25&nbsp;cm longa kaj 215-250 g peza la masklo kaj 210-280 g la ino, de tre kamufla kaj strieca plumaro ĉefe ĉe la ino kaj sufiĉe da diferencoj inter ambaŭ seksoj. Okulringo estas flava kaj beko estas oranĝeca. La masklo montras en la frunto rimarkindan bildon de kvin partoj (ĉefe unu nigra inter du blankaj, ĉar la aliaj du estas nur makuletoj kaj ne tutaj partoj kiel ĉe la Liĥtenstajna stepkoko); la malantaŭa krono kaj nuko estas jam nigroblanke punktecaj; subokula vizaĝo, kolo kaj brusto estas sablokoloraj kun duobla nigroblanka strio kiu apartigas la bruston de la ventro. La dorso estas bruna kaj blanke punkteca. La ino estas pli strieca kaj havas sablokolorajn vizaĝon kaj gorĝon. Junuloj estas similaj al inoj; poste en maskloj aperas la fruntaj kaj la brustaj strioj. Flugilpintoj estas malhelaj. En vosto estas fina nigra ondeca strio.

## Kutimoj 
La Dustria stepkoko estas specio malmigranta kaj loĝanta ĉiam en areo de kie ĝi ne malproksimiĝas pli ol 100&nbsp;km kaj nur pro serĉado de akvo dum seka sezono. Tiu specio estas de krepuska kutimaro por eviti eventualajn predantojn kaj perdon de energion pro la trovarmeco. Ili ekflugas al akvejoj krepuske kaj restas tie ĉirkaŭ duonhoron ĉu krepuske, ĉu nokte, ĉu antaŭ mateniĝo.

Ili manĝas grajnojn en eta areo kiam ne estas varma ĉu frumatene ĉu vespere. La cetero de la tago ili restas senmove sub la ombro en etaj grupoj. 

## Reproduktado 
La nesto estas engrunda truo iom kovrita el herberoj kaj kamuflita ĉe herbaro aŭ sub arbo. La paroj nestumas izolite. La ino demetas 2 ĝis 4 ovojn. Ambaŭ gepatroj kovas dum 23 aŭ 24 tagoj. La masklo kovas dumnokte kaj la ino dumtage; ambaŭ manĝigas kaj zorgas la idojn, se nur la masklo provizas ilin je akvo en sia ventra plumaro. La idoj ekflugas post 4 semajnoj. La reprodukta sezono okazas diference laŭ la regionoj, sed ĉiam de aprilo ĝis oktobro. 

## Fontoj 
BirdLife International 2004. Pterocles bicinctus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24a de Julio 2007.
## Eksteraj ligiloj 
* Franclingva ejo pri tiu stepkoko

## Referencoj 
Kategorio:Pterokledoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Ĉesa

**Ĉesa dialekto** estas dialekto de la aragona lingvo, kiu estas parolanta en la aragona valo de Eĉo.

## Literaturo 
Ĝi estas dialekto kun alta viveco komparita kun aliaj dialektoj de la aragona lingvo. Verkistoj kiel Veremundo Méndez Coarasa kaj Rosario Ustáriz skribis en la ĉesa.

Unu el la plej konitaj tekstoj en la ĉesa estas la skribita kanto ''S'ha feito de nuey* (Ĝi krepuskis) por Pepe Lera kaj eldonita en la revuo *Fuellas d'información d'o Consello d'a Fabla Aragonesa*.(FUELLAS, nº 20, nov-dec 1980).

## Eksteraj ligiloj 
* consello.org pri libretoj *"FUELLAS"CONDUZE-TE Á FUELLAS!''

Kategorio:Dialektoj de la aragona lingvo
Nikso (feo)

**Nikso** estas fabela estulo, vivanta ĉefe sub la akvo. Li aspektas preskaŭ kiel homo, sole sur la piedoj li havas naĝilojn. Li komprenas al akvaj animaloj kiel estas fiŝoj, sed li kapablas interkompreniĝi eĉ kun homo. Pri kelkaj niksoj estas konate, ke ili estas aĝaj preskaŭ eĉ kelkcent jaroj kaj ke ili interkompreniĝos per ĉiuj lingvoj (verŝajne ili uzas telepation, ĉar sub la akvo oni ne povas paroli). Ili sidadas sur branĉoj de salikoj ĉe fiŝlagoj kaj riveroj aŭ ĉe akvaj muelejoj, ili fumetas cerbumante. Iam ni povas trovi ilin en gastigejo. Ĉiam estas sub ili akvo, ĉar ili havas senĉese malsekajn vestojn, sed kiam ili forlasas la akvon, ili estas sekaj.dekstra|eta|220px|NiksoIlia ĉefa agado estas dronigado de homoj pro celo de akiro de iliaj animoj. Tiujn ili poste konservas en ceramikaj potetoj en siaj loĝejoj sub la akvo.

**Niksino** estas ina nikso.

## Literaturo 
* GJURIČ, Andrej & ČERNÝ, Jan. *Kam běží modrá liška*. Amulet : Praha, 2001. ISBN 80-86299-81-3 EAN 97880862998157

## Vidu ankaŭ 
* Kapao
* Najado
* Nereidinoj
* Sireno
* Germana mitologio
* Slava mitologio

Kategorio:Fabelaj estuloj
Kategorio:Ĉeĥaj fabeloj
Kategorio:Mitaj akvaj estaĵoj
Aragvesina dialekto

La **aragvesina dialekto** estas dialekto de la aragona lingvo kiu estas parolata en la aragonaj urboj de Aragüés de lo Puerto kaj Chasa.

Kategorio:Dialektoj de la aragona lingvo
Belsetana

**Belsetana dialekto** estas dialekto de la aragona lingvo kio estas parolanta en la aragonaj valoj de Bielsa.

Kategorio:Dialektoj de la aragona lingvo
Arenillas

**Arenillas** estas vilaĝo de Hispanio, en la regiono de Kastilio kaj Leono, provinco de Sorio.

Ĝi havas 29 loĝantojn (2006), areon de 30,39 km² kaj loĝdenson de 0,95 km².

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Municipoj de provinco Sorio
Benaskesa

La **benaskesa dialekto** estas dialekto de la aragona lingvo, kiu estas parolata en la aragona urbo Benaske. Ĝi estas transiga lingvo aŭ dialekto inter la aragona, gaskona kaj kataluna, apartenanta al la subgrupo de la orienta aragona lingvo.

Kategorio:Dialektoj de la aragona lingvo
Zólyom

**Zólyom** povas esti:
* hungara nomo de urbo Zvolen
* hungara nomo de departemento de iama Hungara reĝlando, vidu Zólyom (historia departemento)
Nyitra (historia departemento)

**Nyitra** [njitra] estis historia reĝa departemento en nord-okcidenta parto de la Hungara reĝlando, slovake: **Nitrianská župa**, germane **Komitat Neutra**.

300px|eta|dekstra|Zobor

## Demografio 
Laŭ la censo de 1880
* 56540 (15,2%) hungaroj
* 38134 (10,2%) germanoj
* 275512 (74,0%) slovakoj
* 2253 (0,6%) ceteraj.

Laŭ la censo de 1910
* 324.664 (71,0%) slovakoj
* 100.324 (21,9%) hungaroj
* 27.937 (6,1%) germanoj
* 4.530 (1,0%) ceteraj

## Administracio 
De komence estis tie 4 procesaj distriktoj. En 1910 estis 12 distriktoj, ties nomoj estas la samaj, ol la distriktejoj:
* Érsekújvár, escepte distriktejo: Nagysurány
* Galgóc
* Miava
* Nagytapolcsány
* Nyitra, samtempe departementejo kaj konsilantrajta urbo
* Nyitrazsámbokrét
* Pöstyén
* Privigye
* Holics
* Szenice
* Vágsellye, escepte distriktejo: Tornóc
* Vágújhely

La departemento havis la plej strangan formon inter la departementoj. Nord-okcidente troviĝis la Karpatoj, kiu estis ne nur landolimo, sed ankaŭ akvodislimo. Okcidente estis limorivero Morava, meze estis Váh. La sudan parton formis ebenaĵo.

La hungaroj - ŝajnas - tie renkontis slovakojn sub aŭspicio de moravoj. Stefano la 1-a (Hungario) formis departementon komence de la 11-a jarcento. En 1848 norde kaj okcidente slovakoj strebis sendependecon, precipe lingve, kiun la hungaroj rifuzis. Laŭ Váh okazis batelserio, kie fine la hungaroj ne povas forpuŝi la aŭstrojn. En 1918 la ĉeĥoslovakia armeo okupis la regionon kaj ekde 1920 apartenas al Ĉeĥoslovakio, fine al Slovakio ekde 1993. Dume inter 1938-1945 laŭ Packontrakto de Vieno la suda parto revenis al Hungario, la norda parto aliĝis al Slovakio. La disiĝo tiel okazis, ke tiuj komunumoj, kie estis hungara plimulto, aldoniĝis al Hungario. Post 1945 la hungaroj estis persekutitaj laŭ dekretoj de Edvard Beneš.

## Eksteraj ligiloj 
* Censo de Hungario en 1880 (hungare)
* Censo de la Aŭstra-Hungara Monarĥio en 1910 (hungare, angle kaj germane) 

## Vidu ankaŭ 
* Departementoj de reĝlando Hungario
* Hungara reĝlando

Nitra departemento
Kvarstria stepkoko

La **Kvarstria stepkoko** (*Pterocles quadricinctus*) estas mezgranda birdo de la familio de Pterokledoj.

## Disvastiĝo 
Ĝi troviĝas en subsahara Afriko en preciza zono kiu iras el Maŭritanio norde, Senegalo centre kaj Kameruno sude orienten ĝis Sudano norde kaj Ugando kaj Kenjo sude. Ĝi estas multe pli komuna okcidente de tiu teritorio. Ĝi estas parte migranta, ĉar kelkaj birdoj moviĝas iome norden dum la pluva sezono.

Tiu gregema specio reproduktiĝas en malfermaj areoj kun kelkaj arboj, inkludante savanon, arbustejon kaj similajn mediojn. La nesto estas grunda truo kie la ino demetas 2 aŭ 3 ovojn kun brunaj markoj. Ambaŭ seksoj kovas.

## Aspekto 
eta|maldekstre|220ra|Kvarstria stepkoko.
eta|*Pterocles quadricinctus*
La Kvarstria stepkoko estas 25 ĝis 28 cm longa. Kapo, nuko kaj supraj partoj estas flavverdecajn kaj la dorso estas tre markita de bruno (en centra dorso per bildoj de tri paroj de branĉoformaj strietoj en ĉiu plumo kaj en flankoj per pli longaj strioj en direkto al la ventro). Okulringo estas larĝa kaj tre flava kaj beko estas oranĝeca. La masklo montras en la frunto rimarkindan bildon de kvin partoj (ĉefe unu nigra inter du blankaj, ĉar la aliaj du estas nur makuletoj kaj ne tutaj partoj kiel ĉe la Liĥtenstajna stepkoko); subokula vizaĝo, kolo kaj brusto estas sablokoloraj kun kvarobla nigroblankbruna strio kiu separas la bruston de la tre striita ventro. La ino estas pli striita ĉefe en dorso kaj flankoj, malhavas fruntajn kaj brustajn striojn kaj havas sablokolorajn vizaĝon kaj gorĝon. Junuloj estas similaj al inoj.

Tiu stepkoko havas etajn kaj kolumbecajn kapon kaj kolon, sed pli fortikan korpon. Ili havas longajn pintajn flugilojn, kiuj estas grizaj sube, mallongan voston kaj rapidan rektan flugon. Ili flugas al akvejoj vespere por trinki (tie oni multe aŭdeblas ties voĉoj) kaj estas sufiĉe noktaj.

## Fontoj 
*  Ne minacata
* *Pheasants, Partridges and Grouse* de Madge kaj McGowan, ISBN 0-7136-3966-0

## Referencoj 
Kategorio:Pterokledoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Zólyom (historia departemento)

[eta|maldekstra|250ra|Zvolena burgo, kiu estis departementejo ĝis [1760]]
**Zólyom** (slovake: *Zvolenská župa*, germane *Komitat Sohl*,  ) estis historia reĝa departemento en la norda parto de la Hungara reĝlando.

* Departementejo: Banská Bystrica

## Demografio 
Laŭ la censo de 1880
* 95.740 (93,5%) slovakoj
* 3.099 (3,0%) germanoj
* 2.749 (2,7%) hungaroj
* 792 (0,8%) ceteraj

Laŭ la censo de 1910
* 113.294 (85%) slovakoj
* 16.509 (12%) hungaroj
* 2.124 (2%) germanoj
* 1.726 (1%) ceteraj

## Administracio 
Estis 4 distriktoj, ties nomoj estas la samaj, ol la distriktejoj:

* Besztercebánya, samtempe departementejo kaj konsilantrajta urbo
* Breznóbánya samtempe konsilantrajta urbo
* Nagyszalatna
* Zólyom samtempe konsilantrajta urbo

La departemento situas en la nordaj Karpatoj laŭ rivero Hron. La hungaroj tie ŝajne renkontis slovakojn sub aŭspicio de moravoj. La departemento formiĝis en la 12-a jarcento, kiu estis tiam pli granda. Komence de la 11-a jarcento oni konstruis imponan fortikaĵon por defendi la regionon en la komenca departementejo Zvolen. En 1918 la ĉeĥoslovakia armeo okupis la regionon kaj ekde 1920 apartenas al Ĉeĥoslovakio, fine al Slovakio ekde 1993. Dume apartenis al Slovakio inter 1938-1945.

## Eksteraj ligiloj 
* Censo de Hungario en 1880 (hungare)
* Censo de la Aŭstra-Hungara Monarĥio en 1910 (hungare, angle kaj germane) 

## Vidu ankaŭ 
* Departementoj de Hungara reĝlando
* Hungara reĝlando

Kategorio:Departementoj de Hungara Reĝlando
Barca (Hispanio)

**Barca** [BARka] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko *Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco. 

## Geografio
[150px|eta|maldekstra|*[Komarko de Almazán* en la sudcentro de la provinco Sorio.]]
[150px|eta|maldekstra|Loko de Barca en la [provinco Sorio.]]
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 45,05 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 108 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 500 loĝantojn el la 1940-aj jaroj. 

Ĝi distas 54 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi enhavas la loĝlokojn Barca kaj Ciadueña. En la teritorio inkludite en la Reto Natura 2000 estas Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Riberas del Río Duero y afluentes*, okupanta 43 hektarojn, nome 1 % de la teritorio.​

## Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Meze de la 19-a jarcento la teritorio de la municipo pliiĝis ĉar ĝi aligis Ciadueña. 

La loĝloko havis aliron al fervojo el 1895 ĝis 1985.

## Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, pilorio (kiu aperas en la municipa blazono) kaj etnografia muzeo.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de provinco Sorio

## Notoj
## Bibliografio
Kategorio:Municipoj de provinco Sorio
La Pasiono de Kristo

***La Pasiono de Kristo*** estas filmo reĝisorita de Mel Gibson pri la lastaj dek du horoj de la vivo de Jesuo de Nazareto, surekranigita printempe de 2004.

## Intriga resumo 
Ĉirkaŭ la jaro 30 en la komuna epoko, en la provinco romia Palestino, obskura lignaĝisto juda nomita Jesuo de Nazareto estis ekinstruanta publike kaj proklamis la alvenon de "Regno de Dio". Jarcentojn la juda popolo estis atendanta la aperon de promesita liberiganto konata kiel la Mesio - persono kiu restaŭrigus la originan dignon de la judoj, kaj liberigus ties sanktan hejmlandon de ĉia malbono kaj malespero. En la mensoj de pluraj judoj, Jesuo ŝajnis esti tiu Mesio. Havante grupon da diŝciploj de li elektitan, Jesuo estis ekaltiranta el la plebaro de Galilejo kaj Judeo grandegan sekvantaron, kiu fine laŭdis lin kiel ties Mesio kaj Reĝo. Jesuo tamen ankaŭ havis multe da malamikoj ĉe Jerusalemo. La Sinedrio, reganta senato, kies anoj estis la ĉefaj princoj judoj kaj la Fariseoj, konspiris por Jesuon mortigi.

Helpite de Judaso Iskarioto, mem diŝciplo de Jesuo, la Sinedrio sukcesis aresti Jesuon kaj lin transdonis al la sekulara instanco romia pro malsubteneblaj akuzoj de ŝtatperfido kontraŭ Romio. Kvankam Jesuo konstante deklaris ke lia Regno estis ĉiela kaj spirituala, la Romia gubernisto Pontio Pilato, timanta ke tumulto okazus, ordonis ke Jesuo estu ekster la urbon kondukita kaj krucumita kiel krimulo.

## Kritiko 
* Historia precizeco (fidindeco) - la filmo estis sekvita de miksitaj reagoj. Male al lia komerca sukceso kaj la subteno kiun li ricevis de kristanaj komunumoj en Usono kaj ĉirkaŭ la mondo, estis tiuj kiuj akuzis Gibson je intence distordado de la faktoj kiuj aperas en la fontoj. Gibson diris ke lia unua devo estis aliĝi al kio estis dirita en la Sanktaj Skriboj, sed preter tio, kaj tiel longe kiel ĝi ne kontraŭdiris la fontojn, li prenis artan liberecon.
* Antisemitismo - Asertoj ke la filmo enhavis antisemitan enhavon. La sekcio de interreligiaj rilaton de la La usona juda Ligo Kontraŭ-Kalumnio spektis fruan version de la filmo kaj oficiale akre kondamnis ĝin.

* Perforto - Alia aserto farita kontraŭ la filmo estas ke ĝi estas nekutime perforta. Dek minutoj de la filmo estas dediĉitaj al la vipado de Jesuo, priskribita en la Nova Testamento en ununura verso en tri el la Evangelioj. Filmkritikisto Roger Ebert donis al la filmo la plej altan poentaron en ĝia rangigsistemo, sed notis ke ĝi estas la plej perforta filmo kiun li vidis kaj ke almenaŭ 80% de ĝi traktas perforton. Similaj akuzoj estis faritaj fare de aliaj kritikistoj.

Kategorio:Filmoj aperintaj en 2004
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Bibliaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Latinlingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj pri Jesuo
Kategorio:Antikva Romo en filmoj
Kategorio:Romia Imperio en filmoj
Kategorio:Filmoj pri mortopuno
Ausejo de la Sierra

**Ausejo de la Sierra** [aŭSEĥo delaSJEra] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, norde de la provinco Sorio kaj komarko *Tierras Altas* (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco, kaj en la subkomarko Almarza. 

## Geografio
[150px|eta|maldekstra|*[Tierras Altas (Sorio)|Tierras Altas* en la nordo de la provinco Sorio.]]
[150px|eta|maldekstra|Loko de Ausejo de la Sierra en la [provinco Sorio.]]
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 20,12 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 91 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 9300 loĝantojn el la 1900-aj jaroj. 

Ĝi distas 19 km de Sorio, provinca ĉefurbo. En ĝia teritorio estas la loĝlokoj Ausejo de la Sierra, Cuéllar kaj Fuentelfresno.​ La loĝloko mem estas inter Fuentelfresno kaj Castilfrío de la Sierra.

## Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento. Konata kiel Absejo, dum la Mezepoko ĝi apartenis al la *Comunidad de Villa y Tierra de Soria* formante parton de la *Sexmo de San Juan*. 

Meze de la 19-a jarcento tiu municipo malaperis ĉar integriĝis en Buitrago. En tiu epoko ĝi aligis Cuéllar de la Sierra. Fine de la 19-a jarcento tiu municipo Ausejo sendependiĝis disde Buitrago, kun Fuentelfresno. La 2an de Julio 1916 ĝi eknomiĝis Ausejo de la Sierra.

## Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejoj.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de provinco Sorio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Municipoj de provinco Sorio
Kalauz

**Kalauz** (Gvidisto) estis politika semajngazeto en 1922–23 en Marosvásárhely. Ĝia redaktoro, eldonisto kaj plejparte solsola artikolverkisto de 21 numeroj de 1-a jarkolekto estis Kálmán Osvát. Krome li nur Károly Molter (kun signo m. k.) publikas en ĉi tiu sur unupaĝpresita, altnivela, radikala gazeto. De januaro 1923 inter kunlaborantoj troviĝis Antalffy Endre, Berde Mária, Dékáni Kálmán, Imre Sándor, Kádár Imre, Ligeti Ernő, Molter Károly, Nagy Emma, Olosz Lajos, Silbermann Jenő, Tompa László; Erdélyi József, Lányi Sarolta.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Târgu Mureș
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Katolikus Munkáslap

**Katolikus Munkáslap** (hungare por *Katolika Laboristgazeto*) aperis en Temesvár inter 1931 kaj 1939. Ĝin eldonis *Katolikus Munkásegyesület* respektive de 1932 *Romániai Katolikus Munkásszövetség*. Ĝis 1933 redaktis Horváth Ferenc, sekve Schiff Béla, pli juna Kubán Endre kaj Szűcs Béla, de 1935 Gieszer Ágoston. Ĝi regule publikigis artikolojn de Bach Gyula, Bechnitz Sándor, Fodor József, Gabriel József, Kubán Endre, Géza Rech K.  kaj Szappanos Gyula.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
Kategorio:Gazetoj de Timișoara
Beratón

**Beratón** [beraTON] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, en la nordoriento de la provinco Sorio kaj en la komarko *Tierra de Ágreda* en la nordoriento de la provinco. 

## Geografio
[150px|eta|maldekstra|Loko de Beratón en la [provinco Sorio.]]
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 41,15 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 38 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis preskaŭ 400 loĝantojn el la 1930-aj jaroj. 

Ĝi distas 70 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun la provinco Zaragozo.

En ĝia teritorio inklude en la Reto Natura 2000 estas la Loko de Komunuma Intereso konata kiel *Sierra del Moncayo*, okupanta 1 909 hektarojn, nome 46 % de la teritorio kaj la Birdoprotekta Areo ZEPA konata kiel *Sierra del Moncayo*, okupanta 2 111 hektarojn, nome 51 % de la teritorio.

## Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 11-a jarcento. Fine de la 17-a jarcento estis proksima minado de fero.

Laŭlonge de la 20-a jarcento okazis forta elmigrado. Fine de la 1960-aj jaroj fermiĝis la bazlernejo. Dum la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj ekis lanta reveno de iamaj elmigrintoj.

## Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), manĝoproduktado kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejo, tradicia arkitekturo kaj tiel plu.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de provinco Sorio

## Notoj
## Bibliografio
Kategorio:Municipoj de provinco Sorio
Bayubas de Arriba

**Bayubas de Arriba** [baĜUbas deaRIba] estas municipo de Hispanio, en la regiono de Kastilio kaj Leono, provinco Sorio kaj komarko *Komarko de Sorio* en la centro de la provinco. 

## Geografio
[150px|eta|maldekstra|Komarko *[Komarko de Sorio* en la centro de la provinco Sorio.]]
[150px|eta|maldekstra|Loko de Bayubas de Arriba en la [provinco Sorio.]]
230px|eta|maldekstra|Valverde de los Ajos.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 20,62 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 61 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 150 loĝantojn el la 1970-aj jaroj. 

Ĝi distas 53 km de Sorio, provinca ĉefurbo. Kaj estas iom norde de Bayubas de Abajo. La municipo enhavas la loĝlokojn Bayubas de Arriba kaj Valverde de los Ajos.

## Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado en la 11-a jarcento. Fruaj mencioj de la 16-a kaj 17-a jarcentoj estas Veyugas, Vayugas, Agua-Yumbas de Arriba kaj jam en 1785, Bayugas de Arriba.

Meze de la 19-a jarcento la municipo malaperis ĉar ĝi aliĝis al la municipo Bayubas de Abajo. Komence de la 20-a jarcento la municipo reviviĝis ĉar ĝi disiĝis de Bayubas de Abajo. Fine de la 20-a jarcento, la teritorio de la municipo pliiĝis ĉar ĝi ricevis parton de Boós, precize la iaman municipon Valverde de los Ajos. 

## Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), forstado kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la romanika preĝejo kaj ermitejo.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de provinco Sorio

## Notoj
## Bibliografio
Kategorio:Municipoj de provinco Sorio
Bars

**Bars** (barŝ) estis historia reĝa departemento en norda parto de la Hungara reĝlando, slovake: **Tekov**, germane **Barsch**.

## Demografio
Laŭ la censo de 1880
*43.325 (30,4%) hungaroj
*17.289 (12,1%) germanoj
*81.368 (57,1%) slovakoj
*594 (0,4%) ceteraj.

Laŭ la censo de 1910
* 97.824 (54,8%) slovakoj
* 62.022 (34,7%) hungaroj
* 17.366 (9,7%) germanoj
* 1.288 (0,7%) ceteraj.

## Administracio
Estis 5 procesaj distriktoj, ties nomoj estas la samaj, ol la distriktejoj:
 
* Aranyosmarót, samtempe departementejo
* Garamszentkereszt
* Léva, samtempe konsilantrajta urbo
* Oszlány
* Verebély
Krome konsilantrajtaj urboj:
* Körmöcbánya
* Újbánya

Bars situis rande de la nordaj Karpatoj. Norde estas altaj montoj, sude troviĝas ebenaĵo. Rivero de la departemento estas Hron.

## Historio 
La hungaroj - ŝajnas - tie renkontis slovakojn sub aŭspicio de moravoj en 895. Stefano la 1-a (Hungario) formis departementon komence de la 11-a j.c. Dum la mezepoko la departemento famis pri la orminejoj. Tial en la departementejo Aranyos estas hungare ora. La plej fama estis Körmöcbánya. Post lamezepoko la turkoj ne povis okupi la departementon. En 1918 la  ĉeĥoslovakia armeo okupis la regionon kaj ekde 1920 apartenas al Ĉeĥoslovakio, fine al Slovakio ekde 1993. Dume inter 1938-1945 laŭ Packontrakto de Vieno la suda parto revenis al Hungario, la norda parto aliĝis al Slovakio. La disiĝo tiel okazis, ke tiuj komunumoj, kie estis hungara plimulto, aldoniĝis al Hungario.

## Vidu ankaŭ
*Departementoj de reĝlando Hungario
*Hungara reĝlando

Bars
Maggie Q

**Maggie Q** (naskonome **Maggie Denise Quigley**) naskiĝinta la 22-an de majo 1979 en Honolulu, Havajo, Usono, konata kiel **Ly My Ky** / **Mei-Kei Lei** / **Meiqi Li** / **Maggie M. Quigley** / **Maggie Quigley** estas usona aktorino.

Maggie Q naskiĝis al vietnama patrino kaj usonano de irlanda deveno. Ŝi estis longan tempon modeluliono kaj ŝi realiĝis ankaŭ kiel aktorino en Honkongo. Ĉi tie ŝi ankaŭ ŝanĝis sian nomon al pli facile prononcebla Maggie Q.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1979
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Kategorio:Naskiĝintoj la 22-an de majo
San Pedro Manrique

**San Pedro Manrique** [sanPEdro manRIke] estas municipo de Hispanio, en la regiono Kastilio kaj Leono, norde de la provinco Sorio kaj komarko *Tierras Altas* (Altaj Teroj) en la nordo de la provinco.

## Geografio 
[150ra|eta|maldekstra|*[Tierras Altas (Sorio)|Tierras Altas* en la nordo de la provinco Sorio.]]
[150ra|eta|maldekstra|Loko de San Pedro Manrique en la [provinco Sorio.]]
230ra|eta|maldekstra|Spektaklejo por la festa piedirado sur braĝoj.
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 176,20 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 655 loĝantojn. Ĝi perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 300 loĝantojn el la 1950-aj jaroj, spite la fakton, ke ĝi ricevis loĝantaron el aligitaj loĝlokoj.

Ĝi distas 42 km de Sorio, provinca ĉefurbo. La municipo enhavas la loĝlokojn Acrijos, Armejún, Buimanco, El Vallejo, Fuentebella, Las Fuentes de San Pedro, Matasejún, Peñazcurna, Palacio de San Pedro, San Pedro Manrique, Sarnago, Taniñe, Valdelavilla, Valdemoro de San Pedro Manrique, Valdenegrillos, Vea, Ventosa de San Pedro kaj Villarijo (kelkaj el ili jam senhomejoj).

San Pedro Manrique estas la komarka centro por servoj de la komarko *Tierras Altas*. Aparte menciindas kuŝejo el plumbo en la municipa teritorio.​

## Historio 
Estas restaĵoj de antaŭromia loĝado. Post konkero fare de kristanoj, la areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 10-a jarcento.

Meze de la 19-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Acrijos, Armejún, Buimanco, Fuentebella, Vea kun Peñazcurna kaj Valdemoro de San Pedro Manrique; kaj Villarijo. Fine de la 20-a jarcento la municipa teritorio pliiĝis ĉar aligis Matasejún, kun Valdelavilla, Sarnago, kun Valdenegrillos kaj El Vallejo, Taniñe, kun Las Fuentes de San Pedro; kaj Ventosa de San Pedro, kun Palacio.

## Aktualo 
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj), manĝindustrio kaj transmigra brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Lastatempe funkciado de servoj plej ekgravis, kune kun kultura kaj rura turismo, piedirado tra naturaj lokoj. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo kaj ermitejoj. Aparte menciindas la festo de Sankta Johano kun diversaj eventoj inter kiuj elstaras la piedirado sur braĝoj (tio videblas en la suba duono de la municipa blazono).

## Bildoj 

File:SAN PEDRO MANRIQUE-09-San Miguel (sXIII).jpg|Ruinoj de la romanika preĝejo de Sankta Mikaelo.
File:SAN PEDRO MANRIQUE-02-San Martín de Tours (sXII).jpg|Romanika preĝejo de Sankta Marteno.
File:SAN PEDRO MANRIQUE-08.jpg|Ermitejo de la *Virgen de la Peña*.
San pedro manrique 1.jpg|Ermitejo de la *Virgen de la Peña*.
File:SAN PEDRO MANRIQUE-06.jpg|Rura arkitekturo.
File:SAN PEDRO MANRIQUE-03.jpg|Urba kerno.
File:SAN PEDRO MANRIQUE-04.jpg|Pordego de la iama murego.
File:SAN PEDRO MANRIQUE-05.jpg|Domego.
PASO DEL FUEGO SAN PEDRO MANRIQUE.jpg|Surfajra piedirado.
PASO DEL FUEGO SAN PEDRO MANRIQUE.ogv|Surfajra piedirado.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de provinco Sorio

## Notoj 
## Bibliografio 
Kategorio:Municipoj de provinco Sorio
Laken

**Laken** ([], nederlande) respektive **Laeken** (france) estas rezideja antaŭurbo en la nord-okcidento de Bruselo (poŝtkodo : B-1020), Belgio. Ĝi apartenas al la municipo *urbo Bruselo*.

250px|eta|dekstra|La reĝa palaco de Laken
La Reĝa Palaco de Laeken estas la oficiala hejmo de la reĝa dinastio de Belgio. Ĝi konstruiĝis inter la jaroj 1782 kaj 1784 sub la arkitekto *Charles de Wailly*. Dum fajro de la jaro 1890 ĝi parte detruiĝis kaj ampleksigite rekonstruiĝis sub *Alphonse Balat*. La franca arkitekto donis al ĝi sian nunan formon dum 1902. La oficiala reĝa rezidejo la kastelo estas ekde la jaro 1831. La kastela areo inkluzivas interalie la impresajn reĝajn vitrodomojn de Laken, grupo da katedralo-formaj konstruaĵoj, kiu por la publiko nur alireblas dum malmultaj tagoj de la jaro.

[eta|maldekstra|Kupolo de la impresaj reĝaj [vitrodomoj de la kastelo de Laken (1874-1890)|250px]]

Iom sude de la kastela areo, troveblas la novgotika preĝejo de Nia Sinjorino, origine tombejo por reĝino *Luisa-Maria de Francio*, la edzino de reĝo Leopoldo la 1-a de Belgio. La preĝejo inkluzivas la reĝan kripton, kie la membroj de la reĝa dinastio de Belgio estas entombigitaj. La tombejo malantaŭ la preĝejo enhavas multajn tombojn de riĉaj kaj konataj belgoj. En ĝi interalie videblas originala versio de la skulptaĵo *La pensanto* de la artisto Auguste Rodin.

Iom norde de la kastela areo situas la kontrastaj ĉina pavilono kaj japana turo. La ĉina pavilono konstruiĝis laŭ mendo de la reĝo Leopoldo la 2-a de Belgio. La haloj dezajniĝis laŭ stiloj de la francaj reĝoj Ludoviko la 14-a kaj Ludoviko la 16-a, kaj estas dekoritaj per ĉinaj motivoj, porcelanaĵoj kaj arĝentaĵoj. La japana turo estas pagodo, inspirita de konstruaĵo Leopoldo vidis en la monda ekspozicio en Parizo dum la jaro 1900.

eta|250px|maldekstra|La japana turo dumnokte
eta|dekstra|250px|Statuo de Leopoldo la 1-a de Belgio antaŭ la reĝa kastelo de Laken

Aliaj interesaj lokoj en Laken estas la Atomiumo, la eksa varostokejo de la poŝta imperio *Thurn kaj Taxis*, la parko *Brupark*, la stadiono Reĝo Baldueno kaj la ekspozicia parko *Hejzeloparko*.

Dum decembro 2001 la Eŭropa Konsilio kunvenis en Laken, kaj tie nova deklaracio estis akceptita, kiu dediĉigis la Eŭropan Union al pli da demokratio, travidebleco kaj efikeco.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de Laken (en la nederlanda)

Kategorio:Geografio de Bruselo
Kis Tükör

Kis Tükör (Malgranda Spegulo) estis reformita familigazeto inter 1893 kaj 1907 en Budapest, respektive en Kolozsvár, sekve kun daŭra numerado inter 20-a de februaro 1926 kaj 23-a de decembro 1933 same en Kluĵo redaktite de István Kecskeméthy. Al ĝiaj kunlaborantoj apartenis Mihály Szabolcska kaj Miklós Móricz.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Budapeŝto
Kategorio:Kluĵo
Kategorio:Hungaraj gazetoj
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kis Újság

**Kis Újság** (Gazeteto) estis inter 2-a de aprilo 1932 kaj 7-a de septembro 1932 ĵurnalo en redaktado kaj eldonado de Andor Pap en Arad, poste ĝis septembro 1941 semajngazeto. Kun titolo *Kis Újság Magyar Népnaptára* eldonis ĉiujare kalendaron, kiu post ĝia ĉeso aperis titolite *Népnaptár* (1942-44).

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Arad
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kimondom

Kimondom (Mi Eldiras) estis raportgazeto en Satu Mare respektive en Arad redaktite de György Ferenczy de 3-a de septembro 1933 ĝis februaro 1939. Ĝi servis la interesojn de rumana liberala partio.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Arad
Kategorio:Satu Mare
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio