open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bizanca stakiso

**Bizanca stakiso**, **bizanca staĥiso** aŭ **Bizanca stakio** (*Stachys byzantina*) estas staŭdo de la genro *Stakio*, el la familio Lamiacoj. La molaj, kareseblaj folioj tre taŭgas por ĝardeno kun infanoj.

## Priskribo 
Staŭdaj plantoj kun grizfeltaj folioj kaj lilaj floroj, ankaŭ la floro estas en blankfeltaj pseŭdospikoj.
La florado daŭras de junio ĝis septembro kaj ili kreskas ĝis 40cm alte.

eta|maldekstra|400px|Folioj

Kategorio:Lamiacoj
Kategorio:Ĝardenplantoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Plantoj de Armenio
Kategorio:Plantoj de Azerbajĝano
Kategorio:Plantoj de Irano
Kategorio:Plantoj de Turkio
10050 Rayman

'*10050 *Rayman'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Marc D. Rayman*, kiu interesiĝis pri kosma esploro de sia infanaĝo. Li efike komunikas pri tiu temo al la publiko. Ĉe *Jet Propulsion Laboratory'', li grave helpis la sukceson de Deep Space 1 kiel ĉefa inĝeniero de misio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Robert Kvasnak

**Robert KVASNAK** (kutime Robb; kun akcentoj Kvašňák) naskiĝis la 27an de aprilo de 1947 en Vaŝingtono, la ĉefurbo de Usono; li mortis la 13an de februaro de 2022. Li studis en Frankfurto-ĉe-Majno kaj je la instigoj de la membroj de ROMOLO (Rhein-Main-Ligo Esperantista), aparte de Gernot Ritterspach kaj Elfriede Kruse, li akceptis dum tempo la prezidantecon de la grupo kiu tiam renkontiĝis en *Haus Dornbusch*.

Robert Kvasnak poste forlasis Germanion por helpi al siaj malsanaj gepatroj en Florido, Usono; tie li doktoriĝis en la temo Dua-Lingvo-Akirado en la fako de pedagogio en decembro de 2007. Ekde januaro 2008 li instruis ĉe Florida Atlantika Universitato pri la akirado de la angla kiel dua lingvo sed ankaŭ pri la instruado de fremdaj lingvoj kaj pri la konceptoj de edukado tra la tuta mondo. En marto de 2013 intertempa fakejestrino, kiu ankaŭ estis ministrino en protestanta preĝejo, maldungis lin pro lia samseksemo. Robert Kvasnak tiam komencis kursojn por helpi senpage oldulojn kaj vidinte la malbonajn manĝaĵojn en multaj hejmoj por olduloj, li komencis studi kuirarton ĉe la Sheridon Teknika Centro. Post la diplomiĝo tie li ŝatus labori por plibonigi la allogon de la manĝoj por olduloj, do ne nur ke la manĝaĵoj estu sanaj sed ankaŭ belaspektaj kaj en kvantoj kiuj instigos la homojn aĝajn manĝi (kaj ĝui la manĝaĵojn) sane.

Kategorio:Usonaj pedagogoj
Kategorio:Usona kuirarto
10051 Albee

'*10051 *Albee'''* estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Marc D. Albee*, profesoron ĉe *Kalifornia Instituto de Teknologio* pri geologio kaj planedoscienco. Li tenis multenombrajn postenojn, inkluzive scienca direktoro de *Jet Propulsion Laboratory*, scienca responsulo de la misio *Mars Observer'', kaj estis la ĉefa persono en multenombraj sciencaj misioj rilataj al Marso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Marianne Hainisch

**Marianne HAINISCH**, fraŭline Perger, (naskiĝinta la 25-an de marto 1839 en Baden, mortinta la 5-an de majo 1936 en Vieno) estis gvidantino de la aŭstria feminismo kaj pionirino por la egalrajteco virina.

La patrino de Michael Hainisch estis ekde 1870 protagonistino por moderna kleriga sistemo kaj laborpostenkreado por virinoj. En 1902 ŝi fondis la *Asocion de aŭstriaj porvirinaj societoj* (Bund österreichischer Frauenvereine), kiun ŝi unuigis en 1904 al la tutmonda *International Council of Women*.

Post la morto de Bertha von Suttner en 1914, ŝi gvidis la Packomitaton ene de la Federacio de aŭstriaj porvirinaj societoj.

Ŝi estis patrino de la unua prezidanto de Aŭstria Respubliko, Michael Hainisch.
## Feminismo
Ŝi unue postulis malfermo al inoj de la klerig- kaj profesieblecojn. Ŝi batalis pro akcepto de knabinoj en ĉiuj klerigaj institucioj, pro ilia allaso al altlernejoj, pro alirebligo de ĉiuj profesio. Ŝi fundamente postulis la juran egalrajton kaj la ŝtatcivitanan egalrajton de virino kaj la rekonon de sama moralo por ambaŭ seksoj. Ŝiaj klopodoj pro egalrajto de virino kulminis en la postulo de reformo de edzecleĝoj. En la batalo pro plibonigo de la moralo ŝi postulis la forigon de tolerataj domoj kaj la reglementadon, kiel ankaŭ la kreon de leĝo pro kontraŭbatalo de seksaj malsanoj.

La akiro de ŝtatcivitana egalrajto ne estis la speciala kordeziro de Marianne Hainisch. Por ŝi,
ke la »voĉdonrajto estas la rajto, kiu entenas ĉiujn aliajn rajtojn.«.

Ŝi zorgis ankaŭ por plibonigo de la popolsaneco, por vastigo de infan- kaj patrinprotektado.

Ŝi ankaŭ menciindas pro la organizo de la aŭstria patrintago.

Ŝi estis fondinto de »Ligo de Aŭstriaj Virinasocioj«, kion ŝi prezidis dum multaj jaroj. Dum multaj jaroj ŝi ankaŭ estis vicprezidantino de la Internacia Virina Ligo. En 1925 ŝi estis
elektita ties honora vicprezidantino.

## Unua Mondmilito
Ŝi estis honora prezidantino de aŭstria Ruĝa Kruco de Aŭstrio . Dum la Unua Mondmilito ŝi gvidis virinan helpakcion. post la milito ŝi direktis sian prizorgon al malbone nutrataj infanoj kaj maljunuloj. Dum jaroj ŝi disdonis vestaĵojn, nutraĵojn kaj aliajn bezonaĵojn, senditajn el la tuta mondo.  
 
## Popolklerigo
Ŝia kunlaboro ĉe organizo de popolklerigo estas speciala ĉapitro de ŝia agado, same kiel ŝia iniciato al reformo de la eduko de knaboj kaj al venko de ĉiuj tradiciaj edukadŝablonoj. D

## Verkoj 
* *Die Brodfrage der Frau *, (1875)
* *Ein Mutterwort über die Frauenfrage*, (1891–92, en: Jahresberichte des Vereins für erweiterte Frauenbildung in Wien, almetaĵo)
* *Seherinnen, Hexen und die Wahnvorstellungen über das Weib im 19. Jahrhundert*, (1896)
* *Frauenarbeit*, (1911)
* *Die Mutter*, (1913)

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj surrete. 

Kategorio:Feministoj
Dezső Szabó (historiisto)

**Dezső Szabó** [deĵO sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Dezső** estis hungara historiisto, profesoro, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1931).

Dezső Szabó http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC14240/14274.htm naskiĝis la  1882 en Makó. Li mortis la  1966 en Debrecen.

## Biografio 
Dezső Szabó akiris diplomon en Universitato de Budapeŝto, poste li komencis instrui en mezlernejoj en Budapeŝto. Tiutempe li jam ofte kontribuis. Ekde 1924 li instruis en universitato de Debrecen. Li doktoriĝis en rango kandidato en 1952. Li pensiuliĝis en 1959.

## Verkaro (elekto) 
* *A magyar országgyűlések története II. Lajos korában* (1908)
* *Küzdelmeink a nemzeti királyságért 1505–1526* (1917)
* *Mária Terézia és a parasztok* (1925)
* ''A magyarországi úrbérrendezés története Mária Terézia korában (1933)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Emil Fey

**Emil FEY** (naskiĝinta la 23-an de marto 1886 en Vieno, mortinta samloke la 16-an de marto 1938) estis aŭstra politikisto kaj favoranto de Esperanto.

La oficiro kaj membro de la Kristansociala partio (CS) gvidis de 1932-35 la vienan sekcion de Heimwehr. En la registaro de Engelbert Dollfuß li estis ministro pri sekureco (1933, 1934) kaj vickanceliero (1933/34).

Li prominente instigis kaj iniciatis en 1934 la finan flankenpuŝon kaj nuligon de la socialdemokratia opozicio dum la internmilitaj februarbataloj. Lia rolo dum la murdo de Dollfuß en julio 1934 neniam fariĝis tute evidenta aŭ klarigita. En 1934/35 li estis ministro pri internaj aferoj sub Kurt Schuschnigg. En oktobro de 1936 li estis, kiel Ernst Rüdiger Starhemberg, forpelita el Heimwehr.

## Literaturo 
* Isabella Ackerl, Friedrich Weissensteiner: *Österreichisches Personenlexikon der Ersten und Zweiten Republik*. Ueberreuter, Wien 1992, ISBN 3-8000-3464-6, S.&nbsp;108f.
* Georg Mautner Markhof: *Major Emil Fey. Heimwehrführer zwischen Bürgerkrieg, Dollfuß-Mord und Anschluss*, Leopold Stocker Verlag, Graz 2004, ISBN 3-7020-1043-2.
* Franz Oswald: *Die Stellung von Major außer Dienst Emil Fey in der Politik der ersten Republik und des Ständestaates*,(nepresita disertacio) Wien 1964.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la politikisto en aŭstria surreta leksikono.

Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Konservativistoj
Kategorio:Ministroj
Kategorio:Viktimoj de la naziismo
Burgo Neidenfels

eta| Ŝtuparaturo ĉe burgo Neidenfels
La **burgo Neidenfels** estas la ruino de montburgo sur alteco de 258 m.s. m. de la „Schlossberg“ (t.e. „kastela monto“) super la samnoma vilaĝo Neidenfels en la distrikto Bad Dürkheim, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Situo 
## Historio 
La burgo estis konstruita ĉ. 1330 de palatingrafo Rudolf la 2a, kiel sekvanta burgo pro burgo Lichtenstein sur la najbaranta montdorso. La unua dokumenta mencio estas el 1338.

## Legendoj 
## Referencoj 
## Fonto 
* informtabulo pri la burgo

## Literaturo 
* Pfälzisches Burgenlexikon (Beiträge zur pfälzischen Geschichte 12.3), Bd.3: I-N, hrsg. v. Jürgen Keddigkeit, Ulrich Burkhart u. Rolf Übel, Kaiserslautern 2005. ISBN 3-927754-51-X
* Walter Herrmann: *Auf Rotem Fels*. Karlsruhe 2004
* Thon, Reither, Pohlit: *Wie Schwalben Nester an den Felsen geklebt ...*. Regensburg 2005

## Eksteraj ligiloj 
* Burg Neidenfels

Neidenfels
Kategorio:Kulturmonumento en la distrikto Bad Dürkheim
Kategorio:Konstruaĵoj en la Palatinata Arbaro
Kategorio:Neidenfels
Gábor Szabó (kuracisto)

**Gábor Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Gábor** estis hungara kuracisto, biologo, profesoro, membro (korespondanta en 1973, ordinara en 1982) de Hungara Scienca Akademio.

Gábor Szabó http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/tkt/magyar-orvoseletrajzi/ch03s25.html naskiĝis la  1927 en Sárospatak. Li mortis la  1996 en Debrecen.

## Biografio 
Gábor Szabó estis deportita al Aŭŝvico en 1944. Hejmenveninta li daŭris la lernadon. Li akiris diplomon en 1951 en universitato de Debrecen, poste li eklaboris en la universitata instituto. Inter 1960-1993 li estis direktoro de la instituto. Dum tiuj jaroj li esploris ankaŭ en Sovetunio, Danio, Usono. Li profesoriĝis en 1963 en la universitato, inter 1973–1979 li estis rektoro. En 1973 li doktoriĝis. Li esploris precipe la antibiotikojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Group-wise growth of Strep­tomyces in a medium containing strepto­mycin* (1957)
* *Az antibiotikumok szerepe a természetben* (1964)
* *Orvosi biológia* (Medicina biologio), (1970) - kunlaboranto
* *Autore­gulators of secondary metabolite-producing streptomycetes* (1988)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
* http://nevpont.hu/view/7252 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Géza Gergely (lokhistoriisto)

**Géza GERGELY** [gergej] rumania hungara instruisto, lokhistoriisto. Li naskiĝis en Comăneşti la 21-an de junio 1935. 
## Kariero
Géza Gergely diplomitiĝis en UBB de Kluĵo pri hungara lingvo kaj literaturo en 1964 kaj li instruis en Ditrău. Li publikigis en Gyergyói Kisújság, Új Magyar Szó, Hargita Népe, Új Kelet kaj Vasárnap, Új Padagógiai Szemle, Magyartanítás. 
## Libroj
**Kálvária* - al memoro de instruisto, politika malliberulo Béla Pál, Státus Kiadó, Csíkszereda, 2009.
**A szülőföld hangja* - la historio de meblofabriko de Ditrău. 
**Itthon* - dudek jaroj da vivo en Ditrău, 2012.
**Nevetni jó* - ŝercaĵkolekto, 2014.

## Fonto
*szekelyhon.ro 
*Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.
Kategorio:Rumanujaj hungaraj lokhistoriistoj
Ernst Rüdiger Starhemberg

**Ernst Rüdiger STARHEMBERG** (naskiĝinta la 10-an de majo 1899 en Eferding, mortinta la 15-an de marto 1956 en Schruns) estis aŭstra politikisto.

La membro de la libera korpuso *Oberland* en Supra Silezio partoprenis la Hitler-puĉon de 1923 en Munkeno. En 1930 li estis mallongan tempon ministro pri internaj aferoj, de 1930-36 nacia gvidanto de Heimwehr. Sub lia estrado ĝi fine evoluis al simpla batalorganizo de Aŭstrofaŝismo.

Li subtenis kancelieron Engelbert Dollfuß krei duontotalisman ŝtaton kaj kontraŭbatali kaj socialdemokratojn kaj naziojn. De 1934-36 li estis vickanceliero kaj nacia gvidanto de *Vaterländische Front*. De 1938-55 li estis ekzilita (ek de 1942 en Suda Ameriko) kun sia edzino Nora Gregor.

## Literaturo 
* W. Chiba: *Das Heimatschutz-Gedenkzeichen 1934*, en: *Zeitschrift der Österreichischen Gesellschaft für Ordenskunde* Nr. 61 - Februaro 2006 (kiel almetaĵo eta biografio de Starhemberg)
* Walter Goldinger/Dieter A. Binder: *Geschichte der Republik Österreich 1918-1938*. Verlag für Geschichte und Politik, Wien-München, 1992 ISBN 3-7028-0315-7
* Ludwig Jedlicka: *E. R. Fürst Starhemberg und die politische Entwicklung in Österreich im Frühjahr 1938*, in: Ludwig Jedlicka: *Vom alten zum neuen Österreich - Fallstudien zur österreichischen Zeitgeschichte 1900-1975*. Verlag Niederösterreichisches Pressehaus, St. Pölten - Wien 1975
* Martin Prieschl: *Starhemberg - Der Fürst in der Fremde*, in: *Österreich 1938 - 1945 - Dokumente*, Archiv-Verlag, Braunschweig 2008.
* Ernst Rüdiger Starhemberg: *Between Hitler and Mussolini*, 1942
* Ernst Rüdiger Starhemberg: *Memoiren*, kun enkonduko fare de Heinrich Drimmel. Amalthea-Verlag, Wien - München 1971
* Walter Wiltschegg: *Die Heimwehr. Eine unwiderstehliche Volksbewegung?* (= Studien und Quellen zur österreichischen Zeitgeschichte, Band 7), Verlag für Geschichte und Politik, Wien 1985, ISBN 3-7028-0221-5.
* Gudula Walterskirchen: *Starhemberg oder Die Spuren der Dreißiger Jahre.* Amalthea-Verlag, Wien 2002 ISBN 3-85002-469-5
* Helmut Wohnout: *Eine Empörung aller arbeitenden Menschen? Der Rückstellungsfall Ernst Rüdiger Starhemberg*. in: Michael Gehler/Hubert Sickinger (eld.): *Politische Affären und Skandale in Österreich. Von Mayerling bis Waldheim*. Kulturverlag Thaur, Wien-München, 1996 ISBN 3-85400-005-7 S. 398-418.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio sur la parlamenta retpaĝaro.

Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Konservativistoj
Kategorio:Ministroj
Gábor Szabó (fizikisto)

**Gábor Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Gábor** estas hungara fizikisto, profesoro, membro (korespondanta en 2004, ordinara en 2010) de Hungara Scienca Akademio.
Gábor Szabó http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19494 naskiĝis la  1954 en Nagykanizsa.

## Biografio 
Gábor Szabó akiris diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1978. Inter 1981-1989 li esploris en Göttingen, inter 1990-1996 li estis gastoprofesoro en Houston, dume li doktoriĝis en 1993 antaŭ la akademio, li profesoriĝis en la sekva jaro en Szeged. En 2000 li iĝis subministro, ekde 2010 li estas rektoro en Szeged. Li okupiĝas precipe pri laseroj. Li ricevis 6 premiojn inter 1986-2009.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* [hungarlingva intervjuo(https://eo.wikipedia.org/wiki/intervjuo)]

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Burgo Neuleiningen

eta|orienta turo (burgfrido)
eta|burgo Neuleiningen, norda flanko
eta|burgo Neuleiningen, rigardo suden
La **burgo Neuleiningen** estas ruino de montburgo rande de la Palatinata Arbaro, distrikto Bad Dürkheim, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato). Ĝi apartenas al la samnoma komunumo Neuleiningen.

## Situo 
La burgo situas sur antaŭmonto de la montaro Haardt je la norda rando de la Palatinata Arbaro. Alte super la maldekstra riverbordo de la rivereto Eckbach la vilaĝo ĉirkaŭas en alteco de  s.m. la burgon.

[eta|burgruino ĉ. 1800, kuprogravuraĵo de [Jakob Wilhelm Roux]]
eta|hochkant|links|ŝtupara gablo de la palasto en la nordokcidenta angulo de la burgo
eta|paroĥa preĝejo St. Nikolaus, la iama burgkapelo, fotita de la burg
eta|sudorienta turo, hodiaŭ elrigardturo
eta|burgo Neuleiningen, orienta burkorto kun trinkejo

## Referencoj 
## Literaturo 
* Paul Münch: Die Gräfin Eva vun Neileininge. (Pfälzer Mundartgedicht).
* Hans Heiberger, Gemeinde Neuleiningen (Hrsg.): Neuleiningen. Geschichte einer Bergfestung. Heidelberger Verlagsanstalt und Druckerei, 1979.
* Alexander Thon (Hrsg.): „Wie Schwalben Nester an den Felsen geklebt...“ – Burgen in der Nordpfalz. 1. Auflage. Verlag Schnell und Steiner, Regensburg 2005, ISBN 3-7954-1674-4, S. 116–121.
* Stefan Ulrich: Die Burg Neuleiningen. Ihre Baugeschichte unter Berücksichtigung der Stadtbefestigung. 1. Auflage. Stiftung zur Förderung der pfälzischen Geschichtsforschung, Neustadt an der Weinstraße 2005, ISBN 978-3-9808304-8-5.

## Eksteraj ligiloj 
* Burgenwelt: *Burg Neuleiningen* (Infos)
* Gemeinde Neuleiningen: Zur Geschichte von Neuleiningen 
* Palzpix: *Neuleiningen* (Bilder)

Neuleiningen
Kategorio:Neuleiningen
Kategorio:Kulturmonumento en la distrikto Bad Dürkheim
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Ignác-Csaba Filip

**Ignác-Csaba FILIP** rumania hungra flutisto, universitata instruisto. Li naskiĝis en Ditrău la 30-an de marto 1963. Li loĝas en Sfăntu Gheorghe. Li estas la pli aĝa frato de aldisto Levente Filip.

## Kariero
Ignác-Csaba Filip diplomitiĝis en 1991 en Akademio de Muziko Ciprian Porumbescu de Bukareŝto, kaj li doktoriĝis en 2005 en Akademio de Muziko G. Dima de Kluĵo. De 1996 li estas instruisto de Fakultato de Muzikarto de Universitato Transilvanio de Braŝovo. Li koncertas de 1981. De 2008 li estas muzikkonsultanto de Malnovmuzika Festivalo de Miercurea Ciuc.

## Libroj
* *Furulyamuzsika*, Editura Abel, Cluj-Napoca, 2009.
* *Despre ornamentica muzicii baroce*, Eldonejo Universităţii Transilvania din Braşov, 2008.
* *Despre istoricul flautului drept, tehnici noi de interpretar* eldonejo Universităţii Transilvania, 2006. 

## Fonto
* Retejo de universitato 
* Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Kategorio:Flutistoj
Batalŝipo

eta|La Jamato (1941)
**Batalŝipoj** estas ŝipoj, nome grandaj surakvaj pormilitaj vehikloj, kiuj unuafoje estis produktataj fine de la 19-a jarcento kaj plej multe estis uzataj ĝis la fino de la Dua Mondmilito en 1945.

## Ekzemplaj ŝipoj 
La plej granda batalŝipo, kiu estis iam ajn kreata, nomiĝas Jamato. Ĝi esti 263 metrojn longa kaj ĝin konstruis kaj uzis la Japana Imperio antaŭ kaj dum la Dua Mondmilito. Nazia Germanujo, kiu estis en alianco kun la Japana Regno, estis komencinta krei batalŝipojn ekde 1935, kiam Adolf Hitler faris kontrakton kun Britujo pri mararmeoj, ĉar ĝis tiam la Germana ŝtato ne rajtis konstrui batalŝipojn pro militecaj restriktoj en la Traktato de Versajlo. La plej granda ŝipo estigita de la nazioj nomiĝis Bismarck rememorigante pri la unua germana kanceliero Otto von Bismarck.

Alia vaste konata batalŝipo de la frua 20-a centojaro estis la brita HMS Dreadnought, kies nomo iĝis titolo de tuta kategorio da ŝipoj sekve produktitaj. Ĝi jam konstruiĝis en 1906 kadre de la armilkonkurso inter la Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando unuflanke kaj la Germana Imperiestra Regno aliflanke. Tiu surmara vetarmado kaj preparis kaj kondukis ambaŭ landojn al la Unua Mondmilito.

## Post 1945 
Kiam finiĝis la Dua Mondmilito, la rolo de kutimaj batalŝipoj, kiel oni uzis ilin ekde ĉirkaŭ 1860, pli kaj pli malgraviĝis en la komencaj jaroj de la Malvarma Milito. Ilin kvazaŭ anstataŭigis en sia funkcio la aviadilaj ŝipoj, kies unuaj ekzempleroj kreiĝis en la 1910-aj kaj 1920-aj jaroj. Plej multaj batalŝipoj estis malkonstruataj, kaj en la 1980-aj jaroj Usono estis la lasta nacio ankoraŭ posedanta tiajn ŝipojn. Tamen, ankaŭ la plej lastaj batalŝipoj de Usono estis malkonstruataj post sia fina batalo en la Golfa Milito, 1991.

## Kelkaj batalŝipoj 
* Asahi

## Vidu ankaŭ 
* Militŝipo

## Referencoj 
Kategorio:Milito
Kategorio:Mararmeo
Gyöngyi Szabó

**Gyöngyi Szabó** [djondjisabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Gyöngyi** estas hungara-usona kuracisto, profesoro, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2013).

Gyöngyi Szabó http://www.matud.iif.hu/2012/11/Tagajanl/05.htm naskiĝis en 1959 en Pásztó.

## Biografio 
Gyöngyi Szabó akiris medicinan diplomon en universitato de Debrecen en 1984. En la sekva jaro ŝi plulernis en Innsbruck, poste ankaŭ en 1986 en Leiden. Ŝi doktoriĝis (PhD) en 1991 antaŭ la akademio. Inter 1994-1997 ŝi apartenis al la universitata stabo de Worcester (Masaĉuseco). Ŝi okupiĝas precipe pri rilatoj inter alkoholoj kaj hepatoj.

## Verkaro (elekto) 
* *Monocyte-Mediated Immunodepression after Acute Ethanol Exposure* (1993) - kontribuanto en libro
* *Toll-like Receptors* (2010) - kontribuanto en libro
* *Alcohol-induced IL-1beta in the brain is mediated by NLRP3/ASC inflammasome activation that amplifies neuroinflammation* (2013) - kunlaboranto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre kaj dekstre) 
* kun foto 
* http://works.bepress.com/gyongyi_szabo/  

 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Usonaj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
10055 Silcher

'*10055 *Silcher'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana komponisto de popolkantoj Friedrich Silcher (1789–1860), muzika direktoro de la Universitato de Tubingeno de 1817. Li estis fama edukisto pri muziko, promociinto de la muziko por laikoj kaj fondinto de pluraj ĥoroj. Silcher eldonitaj multnombrajn kolektojn de popolkantoj kaj komponis, transskribis kaj aranĝis muzikon por viraj kaj geaj ĥoroj. Inter liaj plej konataj komponaĵoj, ankoraŭ tre populara nuntempe, estas *Ännchen von Tharau*, *Ich weiß nicht, was soll es bedeuten* kaj *Alle Jahre wieder'' ("Ännchen el Tharau", "Mi ne scias kion tio signifas" (sur la poemo Loreley de Heine) kaj "Ĉiu jaro denove").

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Dany Boon

**Dany Boon**, naskiĝinta kiel **Daniel Hamidou** la  en Armentières (Francio), estas franca komikisto, aktoro, reĝisoro kaj film-produktisto.

La patro de Hamidou devenis de Alĝerio, lia patrino estis franca. Li elektis sian pseŭdonimon laŭ televida serio nomita *Daniel Boone* de 1964, kies nomo siavice devenas de la nord-amerika blankula pioniro Daniel Boone.

Boon aktoris interalie en Bimboland kaj Joyeux Noël. Li reĝisoris pri La Maison du bonheur kaj Bienvenue chez les Ch'tis, en kiu li ankaŭ aktoris.

## Filmoj
* *Micmacs* (2009)

Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Francaj reĝisoroj
Theodor Körner (politikisto)

**Theodor KÖRNER** (naskiĝinta la 24-an de aprilo 1873 en Komárom, mortinta la 4-an de januaro 1957 en Vieno) estis aŭstra politikisto.

## Kariero soldata 
La pioniroficiro (poste i.a. deĵorinta ĉe la ĉefstabo) estis dum la Unua mondmilito estro de la ĉefa stabo ĉe la Soĉa-fronto.

## Kariero politikista 
eta|maldekstra|Statuo sur la urbodoma placo en Vieno
En 1924 li retiriĝis kiel generalo. De 1924-34 li estis membro de la Federacia Konsilio por la Socialdemokratia Partio de Aŭstrio. Li estas konsiladis la establon de la duonarmeaj taĉmentoj "Republikanischer Schutzbund". Post la bataloj en februaro 1934 (dum aŭstrofaŝismo) li estis arestita. Post la 20-a de julio 1944 la nazioj malliberigis lin mallongan tempon.

De 1945-51 li estis urbestro de Vieno, poste prezidanto.

## Verkoj 
* Ilona Duczynska (eldonis kaj komentis): *Theodor Körner. Auf Vorposten. Ausgewählte Schriften 1928 - 1938*. Europaverlag, Wien 1977, ISBN 3-203-50617-3

## Literaturo 
* Gustav K. Bienek: *Ein Leben für Österreich*. Verlag für Jugend und Volk/Verlag Jungbrunnen 1953.
* Ilona Duczynska: *Der demokratische Bolschewik. Zur Theorie und Praxis der Gewalt.* München 1975.
* Karl Glaubauf: *Die Volkswehr von 1918–20 und die Gründung der Republik*. Stöhr-Verlag, Wien 1993, ISBN 3-901208-08-9.
* Ludwig Jedlicka: *Ein Heer im Schatten der Parteien.* Wien 1955.
* Eric C. Kollman: *Theodor Körner. Militär und Politik.* Verlag für Geschichte und Politik, Wien 1973 (Standardwerk).
* [hea Leitner: *Körner aus der Nähe*. Danubia Verlag, Wien 1951.
* Thea Leitner: *Hühnerstall und Nobelball. 1938–1955. Leben in Krieg und Frieden*. Verlag Carl Ueberreuter, Wien 2004, ISBN 3-8000-3927-3.
* Andreas Pittler: *Theodor Körner.* Gerold-Verlag, Wien 2011, ISBN 978-3-9502631-7-6.
* Cherica Schreyer-Hartmann: *Theodor Körner. Der rote Kaiser und die Nachtigallen.* Wien/München 2009, ISBN 3-85033-363-9.

## Eksteraj ligiloj 
* Voĉo de la politikisto arkive 
* Biografio sur la parlamenta retpaĝaro.

Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Aŭstrio
Kategorio:Socialdemokratoj
Kategorio:Generaloj
Preĝejo Ĉieliro de Maria (Grábóc)

**Preĝejo Ĉieliro de Maria** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Grábóc.

## Historio 
Post dominado de turkoj ankaŭ katolikaj germanoj alvenis, kiuj konstruis kapelon en 1765. Baldaŭe en 1795 ili alkonstruis navon, tial la kapelo iĝis sanktejo de la preĝejo. Tiutempe konstruiĝis ankaŭ la golgoto malantaŭ la preĝejo. La orgeno estis farita en 1819, en 1900 kaj 1935 estis trakonstruita. En 2012 la golgoto plene renoviĝis fare de (iam forpelitaj) germanoj.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en rando de la vilaĝo. En mezo de la fasado malsupre troviĝas la enirejo, pli supre la turo altiĝas. La sanktejo estas iomete pli mallarĝa, ol la navo. Malgranda sakristio aliĝas al la sanktejo.

Kermeso okazas en la 15-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* (hungare)
* (hungare)
* (hungare kun bildoj (la teksto estas legebla pli malsupre))
* (hungare kun multe da bildoj)

Gr
Graboc
Grábóc
10057 L'Obel

'*10057 *L'Obel''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la flandra kuracisto kaj plantosciencisto Mathias de l'Obel (aŭ *Lobelius*, 1538–1616). En sia grava verko *Stirpium adversaria nova* (1570), li asertis, ke la plantoscienco, kiel la medicino, devas estis bazita sur detala kaj ekzakta observo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Ministraro tria de Angela Merkel

[eta|300px|[Angela Merkel]]
La **tria ministraro de Angela Merkel** estis la federacia registaro de Germanio, kiu laŭplane oficas ekde la 17-a de decembro 2013, la tago de ofica ĵuro, dum la 18-a parlamenta periodo de la nacia asembleo *Bundestag* sekve de la parlamenta baloto en Germanio 2013. Ĝi formale oficis ĝis la 24-a de oktobro 2017, sed pro longdaŭraj koaliciaj marĉandadoj ankoraŭ provizore pluagis ĝis la 14-a de marto 2018, kiam ĝi estis sekvata de kvara ministraro de Angela Merkel. Estrata de la kristandemokratino Angela Merkel - la unua kancelierino -, ĝi estas subtenata de registara koalicio de la konservativaj partioj Kristandemokrata Unio de Germanio (CDU) kaj Kristansociala Unio en Bavario (CSU) plus la Socialdemokrata Partio de Germanio (SPD). La ministraro havas la adjektivon "tria", ĉar jam dum la antaŭaj 16-a parlamenta periodo de la nacia asembleo inter novembro 2005 kaj 2009 la nacia registaro estis estrata de Angela Merkel, same en koalicio inter la partioj CDU, CSU kaj SPD, kaj ankaŭ dum la 17-a periodo de la asembleo inter novembro 2009 kaj decembro 2013 - tiam tamen temis pri koalicio inter la konservativaj partioj CDU kaj CSU plus la Libera Demokrata Partio (FPD), kiu en la baloto de 2013 unuafoje en la historio de la parlamento *Bundestag* ne atingis minimumon de 5 procentaĵoj da voĉdonoj kaj sekve ne reprezentantiĝas en la parlamento.

La listo de la unuopaj ministroj de la "granda koalicio" de la konservativaj partioj Kristandemokrata Unio de Germanio (CDU) kaj Kristansociala Unio en Bavario (CSU) plus la Socialdemokrata Partio de Germanio (SPD) - "granda", ĉar la du partiaj blokoj havas la grandan plimulton de parlamentanoj, kaj la parlamenta opozicio sekve estas kompare malgranda, principe situacio evitinda en parlamenta demokratio - publikiĝis la 15-an de decembro 2013. Ĝi sekvu la direktojn de koalicia programo, kiu havas la memfidan titolon *"Deutschlands Zukunft gestalten"* - "formi la estontecon de Germanio".

## Konsisto 
## Eksteraj ligiloj 
* germanlingva artikolo "listo de la ministraro: jen la plej gravaj ministroj", en la retejo *spiegel.de*, legita la 15-an de decembro 2013 je la 19-a horo
* "reta forumo pri la granda koalicio: la partia estraro subtenas la liston de SPD-kandidatoj", en la retejo *zeit.de*'', legita la 15-an de decembro 2013 same je la 19-a horo

Kategorio:Registaro de Germanio
Listo de nemateria kultura heredaĵo de Unesko

eta|Simbolo de la nemateria kultura heredaĵo
[eta|La masko de la [No-teatro|teatro Noo. Japanio estis la unua lando, kiu leĝdonis por protekti sian nematerian kulturan heredaĵon. ]]
La **Listo de nemateria kultura heredaĵo de Unesko** estas 'reprezenta listo de majstroverkoj el la parola kaj nemateria heredaĵo de la homaro'. Temas pri elementoj de la homa kulturo, kiuj esprimiĝas senpere per homaj scioj kaj kapabloj, ne per konstruaĵoj aŭ aliaj objektoj: parolaj tradicioj kaj esprimoj, podiaj artoj, sociaj kutimoj, ritoj kaj festoj, tradiciaj scioj kaj kutimoj rilate al la naturo kaj la universo, kaj scioj kiuj rezultas el tradiciaj metioj. Multaj el tiuj kulturaj heredaĵoj estas transdonataj de generacio al generacio kaj tiel povas evolui.

UNESKO aktivas internacia pri la protekto de nemateria kultura heredaĵo. En la jaroj 2001, 2003 kaj 2005 ĝi proklamis 90 da ili "*majstroverkoj de la parola kaj nemateria heredaĵo de la homaro*". En 2003 ĝi iniciatis konvencion pri konservado de la nemateria kultura heredaĵo. Ĝis aŭgusto 2025 la konvencion aliĝis 185 ŝtatoj.

En aprilo 2006 ĝi ekvalidis pro ratifiko fare de 30 ŝtatoj.

Ekzemploj de nemateria kultura heredaĵo de Unesko estas la muziko de la migrantaj bardoj Baul en Bangladeŝo ekde 2005, la hispana flamenko kaj la portugala kantostilo fado, agnoskita de Unesko en 2011 aŭ jogo en 2016.

## Naciaj heredaĵo-listoj kaj Esperanto 
[eta|La procesio de [Kristokorpa Festo en Loviĉo en Pollando, kiu estas enskribita sur la polan liston de nemateria kultura heredaĵo]]Ekzistas ankaŭ naciaj heredaĵo-listoj. En la listo de nemateriaj kulturaj heredaĵoj de Pollando ekde novembro 2014 enestas la lingvo Esperanto kaj ekzemple la katolika procesio de Kristokorpa Festo en Loviĉo (vidu la apudan foton).

Esperanto estas ankaŭ nemateria kultura heredaĵo en Kroatio ekde februaro 2019.

Pliaj naciaj heredaĵo-listoj ekzistas ekzemple en Aŭstrujo, Ĥinujo, Svisujo ("Listo de vivantaj tradicioj") kaj en la germana federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Ekz. je Pinzgau flegatas ĉiujare la Luktado ĉe Hundstein, je Turingio la printempbonveniga festego Sommergewinn.

## En Esperanto aperis 
* "Nutraĵoj kaj nemateria heredaĵo: gustoplena rilato" Unesko-Kuriero, n-ro 2 (Apr-Jun 2025) "Manĝaĵoj: kio kunigas nin", pĝ. 16-18, esperantigis James Rezende Piton (Brazilo).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Heredaĵo

## Ekstera ligilo 
(angla) Prelego de profesoro Máiréad Nic Craith pri ne-materia kultura heredaĵo kaj kial ĝi gravas; *Intangible Heritage - Why should we care?* , TEDxHeriotWattUniversity, Universitato Heriot-Watt.
10068 Dodoens

'*10068 *Dodoens'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la flandra kuracisto kaj plantosciencisto Rembert Dodoens (aŭ * Rembertus Dodonaeus*, 1516–1585). Lia verko *Stirpium historiae pemptades* (1583) estas rigardita kiel unu plej grandan verko pri plantoscienco de la fino de la 16-a jarcento. Lia fama *Cruydbook'' (1554) pri la herboj estis tradukita al franca lingvo en 1557 kaj iĝis normo en Anglio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Kastelo Koeth-Wanscheid

[eta|kastelo Koeth-Wanscheid, norda aspekto de la [kastela parko (Dirmstein)|kastela parko]]
La **kastelo Koeth-Wanscheid** aŭ **Koeth-Wanscheidsche Schloss** estas granda kastelo el la malfrua baroko kaj novklasikismo en la komunumo Dirmstein, federacia lando Rejnlando-Palatinato, Germanio. Ĝi estas leĝe protektata..

## Geografia Situo 
La kastelo troviĝas en la nordokcidenta rando de la historia kerno de Dirmstein, ankoraŭ hodiaŭ nomata *Oberdorf* („supra vilaĝo“ ). La suda fronto kaj la interna korto montras al la *Herrengasse* (sinjora strato), la orienta alo limas al la pordegdomo, kun sia norda flanko al la strato *Obertor* (supera pordego) . La norda fasado montras direkte al la parko.

## Konstruaĵo 
## Konstruhistorio 
## Nuntempa utiligado 

dosiero:2006_Dirmstein-Koeth-Wanscheid-Schloss-West.jpg|okcidenta alo
dosiero:2006_Dirmstein-Koeth-Wanscheid-Schloss-Süd.jpg|la kastelo de sudokcidento
dosiero:2006_Dirmstein-Koeth-Wanscheid-Schloss-Mitte.jpg|la meza konstruaĵo de sudo
dosiero:2008-Dirmstein-Koeth-Wanscheid-Schloss-Norden-031.jpg|norda flanko

## Literaturo 
* Georg Peter Karn, Ute-Konstanze Rasp: *Burgen und Schlösser in Dirmstein - Ehemaliges Koeth-Wanscheidsches Schloss*. In: Michael Martin (Hrsg.): *Dirmstein. Adel, Bauern und Bürger*. Chronik der Gemeinde Dirmstein. Selbstverlag der Stiftung zur Förderung der pfälzischen Geschichtsforschung, Neustadt an der Weinstraße 2005, ISBN 3-9808304-6-2, S.&nbsp;454&nbsp;ff. (*Stiftung zur Förderung der Pfälzischen Geschichtsforschung*, Band 6).
* Georg Peter Karn, Ulrike Weber: *Denkmaltopographie Bundesrepublik Deutschland. Kulturdenkmäler in Rheinland-Pfalz*. Band 13: *Kreis Bad Dürkheim*. Teil 2: *Stadt Grünstadt, Verbandsgemeinden Freinsheim, Grünstadt-Land und Hettenleidelheim*. Werner, Worms 2006, ISBN 3-88462-215-3.

## Eksteraj ligiloj 
## Referencoj 
Kategorio:Kasteloj en la distrikto Bad Dürkheim
Kategorio:Konstruaĵoj en Dirmstein
Kategorio:Kulturmonumentoj en Dirmstein
10069 Fontenelle

'*10069 *Fontenelle'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca verkisto kaj sciencisto Bernard Le Bouyer de Fontenelle (1657 — 1757), fama pro lia verko *Entretiens sur la pluralité des mondes* (1686). Ĝermoj de multenombraj el la ideoj de la Klerismo aperas en lia verko. En *De l´origine des fables'' (1724), li komparas la paganisman religion kun la establita religio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Alois Nebel

**Alois Nebel** estas la titolo de komiksa novelo en tri partoj de Jaroslav Rudiš kaj Jaromír Švejdík. La tri volumoj *Bílý potok* (2003) *Hlavní nádraží* (2004) kaj *Zlaté Hory* (2005) eldonitis en ĉeĥa lingvo. Tradukoj ekzistas ĝis nun en la francan, la polan kaj la germanan.eta|Stacidomo de Horní Lipové, kiu modelis por la Weißbach-stacio en la filmo.
## Enhavo 
Alois Nebel estas stacidomestro de malgranda fervoja stacio de Bílý Potok, vilaĝo malfacile alirebla ĉe la landlimo pola-ĉeĥa en la montaro Hrubý en Ĉeĥa Silezio.

La ununura ŝatokupo de li estas la kolekto de malnovaj horartabuloj. Kiam nebulo aperas Nebel ekvidadas vagonarojn kun fantomoj kaj ombroj de la malhela historio de Centra Eŭropo: la tempo de la Dua mondmilito, la forpelo de malplejmultoj el Ĉeĥoslovakio kaj de soveta okupado. Li finfine estis sendita al psikiatria hospitalo. Tie li konatiĝas kun silentemulo, kiu estis arestita pro la provo transpaŝi la landlimon. Li nevole igas Alois ekbatali la demonojn, kiu finfine trovos amikinon. La silentemulo kontraŭe iĝas mem murdisto, venĝante krimon faritan en 1945.

## Filmado 
En la jaro 2011 la ĉeĥa reĝisoro Tomáš Luňák adaptis la novelaron al la ekrano laŭ moderna tekniko kombinanta aktoro-ludon kun komiksan filmon. La filmo ricevis plurajn premiojn. La reagoj de la spektantaro ĉie ajn estis treege pozitivaj.

## Teksteldonoj 
* Jaroslav Rudiš, Jaromir 99: *Alois Nebel.* (Traduko germanen), eldonejo Voland & Quist, Dresden/Leipzig 2012, ISBN 978-3-86391-012-9.

## Literaturo 
* Stefanie Flamm: *Die Welt des Alois Nebel*. En: DIE ZEIT de la 29. aŭgusto 2013, p.&nbsp;57-58.http://www.zeit.de/2013/36/tschechien-altvatergebirge-alois-nebel

## Eksteraj ligiloj 
* Eldonejaj anoncoj por germanlingvanoj.
* Hejmpaĝo de la filmfarintoj.
* Recenzo ĉe *Literaturhaus*.
* Christian Rühmkorf: Pri la reagoj en la regiono kie ludas la intrigo. 
* Publikigoj de Jaroslav Rudiš
* Laŭdo de la alta kvalito de ĉeĥa komiksa arto. 
* Kiel helpu komikso lerni pri la propra historio. 

Kategorio:Literaturo de Ĉeĥio
Kategorio:Ĉeĥaj filmoj
Kategorio:Fervojo
Nebel, Alois
Kategorio:Bildliteraturo
10071 Paragvajo

**10071 Paragvajo** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

Ĝi ŝuldas sian nomon al Paragvajo, lando de Sudameriko kiu havas limojn kun Bolivio, Brazilo kaj Argentino. La rivero Paragvajo trafluas la landon de nordo ĝis sudo. La Gvaranioj kaj aliaj indiĝenaj popoloj enloĝis la landon dum miljaroj antaŭ la alveno de la hispanoj en la 16-a jarcento.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Paragvajo
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Nonnenfels

eta| la monaĥina roko
La **Nonnenfels**, aŭ en Esperanto **monaĥina roko**, estas naturmonumento sur branĉa etendaĵo de la monto „Schlamiesener Berg“ supre de la valo de la rivereto Isenach. okcidente de Bad Dürkheim en la Palatinata Arbaro, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Sur la roko troviĝas la ruino de mezepoka rokburgo.

## Situo 
## Historio 
Oni nek konas la konstruiganto/konstruigantoj nek la unuaj loĝantoj de la burgo. Ankaŭ oni ne konas la originan nomon de la burgo. Ekzistas du supozoj: la unua supozo estas de ligna burgo en la komenco kun konstrujaro de 1000 ĝis 1200. La dua supozo estis antaŭburgo por la orient situanta Hardenburg el la salia tempo en la 13a jarcento. Preciza datigo pro la utiligado de la ruino kiel ŝtonrompejo kaj pro rokfaloj ne plu eblas. Ankaŭ pro la malkonstruo ne ekzistas sekuraj scioj. Oni supozas ke la burgo estas detruita an la 17a jarcento. Kiu detruis ĝin ne estas konata.

## Instalaĵo 
## Legendo 
.

## Fontoj 
## Literaturo 
* Jürgen Keddigkeit, Ulrich Burkhart, Rolf Übel (Hrsg.): *Pfälzisches Burgenlexikon. Band III. I bis N*. ISBN 3-927754-54-4

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Rokburgoj
Kategorio:Bad Dürkheim
Kategorio:Rokoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Geografio de Palatinato
Kategorio:Naturmonumentoj en Rejnlando-Palatinato
10072 Urugvajo

**10072 Urugvajo** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

Ĝi ŝuldas sian nomon al Urugvajo, lando norde de la estuaro Plata-Rivero kaj oriente de la rivero, kiu donis sian nomo al la lando. Tiu lando estis loĝata de nomadaj triboj kiel la Ĉaruoj. Hispana ekspedicio alvenis en 1516 kaj dum la sekvantaj 300 jaroj, la teritorio estis depostulita de Hispanio kaj Portugalio. La lando fariĝis sendependa en 1828.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Urugvajo
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
10074 Van den Berghe

'*10074 *Van den Berghe'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la belga pentristo Frits Van den Berghe (1883–1939) rigardita kiel majstron de la Flandra Ekspresionismo. Frue en sia kariero, li estis influita de la laboro de Émile Claus, en verkoj kiel la simbola impresionisma *De Verrukking'' (La Ekstazo, 1910).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Attila Szabó

**Attila Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Attila** estas hungara-usona kemiisto, profesoro, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2013).

Attila Szabó http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=30798&nomination=1 naskiĝis en 1947 en Budapeŝto.

## Biografio 
Attila Szabó akiris B.S. en Universitato McGill en 1968, PhD en 1973 en Harvard. Li estas gvidanta esploristo en la Nacia Instituto pri Sano en Bethesda, kie li okupiĝas pri biofizika kemio. Li ricevis 2 usonajn premiojn en 2008 kaj 2010.

## Verkaro (elekto) 
* *Kinetics from nonequilibrium single-molecule pulling experiments* (2003)
* *Free energy profiles from single-molecule pulling experiments* (2010)
* *Modern quantum chemistry: Introduction to advanced electronic structure theory*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* oficiala paĝo  

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
10073 Peterhiscocks

'*10073 *Peterhiscocks'''* estas malgranda, hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Peter Hiscocks'' (1945–2018), Profesoro pri Elektra Inĝenierarto ĉe la Universitato Ryerson de Toronto kaj fakulo pri Lumiga Inĝenierarto. Li estis amatora astronomo agnoskita pro sia pledado por la redukto de la luma poluo kaj estis prezidento de la Komitato por la Redukto de la Luma Poluo ĉe la Centro de Toronto de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
10075 Campeche

'*10075 *Campeche'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la Golfo de Campeche, ĉirkaŭita de la meksikaj ŝtatoj Campeche, Tabasco kaj Veracruz. Dum junio kaj julio la golfo estas unu el la ĉefaj lokoj de genero de la atlantikaj uraganoj. La urbo Campeche estis fondita de hispanaj konkerantoj sur la antaŭekzistanta majaa urbo *Kaan Peech''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Dislalio

La **dislalio** estas ekarto de la normoj de la gepatra lingvo. Ankaŭ la dialektoj estas parto de la normo. La fonemoj povas distordiĝi, ŝanĝiĝi aŭ elfali. La paroleraro povas eki laŭ iaj reguloj (nur en iuj vortoj, aŭ fronte, ene, aŭ voste de ili), aŭ esti nekonsekvenca.

Plej ofte la siblantoj aŭ la konsonanto ***r*** estas distordatai aŭ ŝanĝataj, kaj plej ofte la ***h*** elfalas.

La dislalio povas helpi paroli aliajn lingvojn, en kiuj iuj fonemoj disigas de la fonemoj de la gepatra lingvo.

## Tipoj
Ĝi povas esti:
*parta: nur kelkaj fonemoj estas misprononcitaj
**lispado: misprononco de la siblantoj 
**kartavado: misprononco de la *r*
*ĝenerala: minimume 10 konsonantoj aŭ iuj vokaloj kaj iuj konsonantoj estas misprononcataj
*nazala, la distordo de la nazaleco, kiu povas esti parta aŭ ĝenerala
*fonetika
*fonologika

Ju pli da fonemoj estas misprononcatja, des malpli oni povas kompreni la parolon. Se ĉiu konsonanto estas misprononcata, kompreni la parolon estas tre malsimple.

Estas ankaŭ aliaj formoj de la dislalio, kiuj estas nomataj laŭ la literoj de la greka aŭ de la hebrea alfabeto:

Se la fonemo estas ŝanĝita, oni nomas la eraron paralalio, kaj donas la *para*-prefikson al ĝia nomo.

## Kaŭzoj
La dislalio povas havi multajn kaŭzojn: perturboj de la aŭdado aŭ la fonema aŭdado, malgrandaj eraroj de la parolorganoj, precipe de la buŝaj muskuloj, difekto de la dentoj, genetikaj kaŭzoj aŭ malbona modelo en la infanaĝo.
## Korektado
La celo de la korektado estas, ke la dislaliulo povos paroli laŭ la normoj. Pro tio li antaŭe devas evoluigi la aŭdadon kaj la movadon de la parolorganoj. Poste li povas ekzercadi la fonemojn: elformi, uzi kaj aŭtomatigi ilin.
## Fontoj
*http://demoszthenesz.hu/cikkek/poszesegrol 
*http://www.beszedjavitas.hu/poszeseg 
*http://www.beszedjavito.hu/diagnozis/poszeseg/poszeseg 
*http://www.lib.jgytf.u-szeged.hu/annus/beszedhiba.htm 
* Ulrike Franke, Barbara Lleras, Susanne Lutz: *Artikulationstherapie bei Vorschulkindern. Diagnostik und Didaktik*. Reinhardt, München 2001, ISBN 978-3-497-01402-6
* Josefine Kramer: *Der Sigmatismus*. Universitätsverlag, Freiburg 1967, ISBN 978-3727804557
* Josefine Kramer: *Wenn Kinder stammeln*. Walter, 1945.
* Martina Weinrich, Heidrun Zehner: *Phonetische und Phonologische Störungen bei Kindern*. Springer, Heidelberg 2005, ISBN 3-540-23041-6


Kategorio: Klinika lingvistiko
Kategorio: Sindromoj en foniatrio
Barbara Hendricks (apartigilo)

**Barbara Hendricks** estas la nomo de pluraj personoj.

Interalie temas pri

* germana historiistino kaj politikistino, naskiĝinta en 1952, membro de la tria ministraro de Angela Merkel,

sed ankaŭ pri

* Barbara Hendricks estas afrikdevena sopranistino, naskiĝinta en 1948, kiu havas svedan naciecon, sed ekde multaj jaroj vivas en Svislando.
Hermann Gröhe

**Hermann Gröhe** (naskiĝis  en Uedem, do nun -jara) estas germana politikisto, kiu membras en la kristandemokrata politika partio CDU.eta|Hermann Gröhe en 2010

Inter la jaroj 1989 ĝis 1994 li estis prezidanto de la organizaĵo *Junge Union*, la junulara asocio de la nacia kristandemokrata partio. Poste, inter oktobro 2008 kaj oktobro 2009 li estis ŝtata ministro en la ministrejo de la federacia kancelierino Angela Merkel. La 28-an de oktobro 2009 li nomumiĝis ĝenerala sekretario de sia partio. La 15-an de decembro 2013 li nomumiĝis ministro pri sano en la nova registaro de Germanio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* persona retejo de Hermann Gröhe ()
* informoj pri Hermann Gröhe en la retejo *Spiegel Online* (same )

Kategorio:Konservativistoj
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj ministroj pri sano
Kategorio:Tria ministraro de Angela Merkel
Manuela Schwesig

eta|Manuela Schwesig en 2013
**Manuela SCHWESIG** (naskiĝis  en Frankfurt an der Oder, do nun -jara) estas germana politikisto, kiu membras en la socialdemokrata politika partio SPD. Ekde 2017 ŝi estas ministroprezidantino de la germana federacio lando Meklenburgo-Antaŭpomerio.

De 2008 ĝis 2013 ŝi estis ministrino pri laboro, socialaj aferoj kaj samrajtigo de viroj kaj virinoj en la lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. Ekde la 13-a de novembro 2009 ŝi estas unu el sume kvin naciaj vicprezidantoj de sia partio.

La 15-an de decembro 2013 ŝi iĝis federacia ministrino pri familioj, maljunularo, virinaro kaj junularo en la nova registaro de Germanio kaj lige al tio demisiis el la federacilanda ministra posteno. En julio 2017, post la rezigno de Erwin Sellering, ŝi prenis la oficon de ministroprezidanto de Meklenburgo-Antaŭpomerio. Ŝian ministran postenon transprenis Katarina Barley.

## Eksteraj ligiloj 
* persona retejo de Manuela Schwesig 

Kategorio:Socialdemokratoj
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Ministroprezidantoj de germana federacia lando
Kategorio:Germanaj ministroj pri infanoj, junuloj kaj familioj
Kategorio:Tria ministraro de Angela Merkel