Ruĝecŝultra buteo

La  aŭ , (science: *Parabuteo unicinctus*), estas mezgranda rabobirdo kiu reproduktiĝas el sudokcidenta Usono suden al Ĉilio kaj centra Argentino. Birdoj estas foje ege vidataj en Okcidenta Eŭropo, ĉefe ĉe Britio, sed ĝi estas populara specio en falkado kaj tiuj vidaĵoj preskaŭ certe aludas al fuĝintoj el kaptiveco.

Ĝi estas la ununura membro de la genro *Parabuteo*. La nomo devenas el la greka *para*, signife preskaŭ, kaj la latina *buteo*, alude al tipo de buteo; *uni* signife unufoje, kaj *cinctus* signife zoneca aŭ zonata, alude al la blanka bendo ĉe la vostopinto. John James Audubon nomigis tiun birdon per alternativa aŭ anglalingva nomo en honoro al sia ornitologia kompano, financa subtenanto kaj amiko Edward Harris. La Ruĝecŝultra buteo elstaras pro sia kutimo ĉasi kooperative en aroj, konsiste el familigrupoj dum plej parto de aliaj rabobirdoj ĉasas solece.

## Aspekto 
eta|maldekstra|Maskla plenkreskulo
Individuoj de Ruĝecŝultra buteo gamas laŭlonge el 46 al 76&nbsp;cm kaj ĝenerale havas enverguron  de ĉirkaŭ 1.1 m. Ili estas kazoj de seksa dimorfismo ĉar inoj estas ĉirkaŭ 35 % pli grandaj. En Usono, la averaĝa pezo de maskloj estas ĉirkaŭ 710 g, dum la ina averaĝo estas 1020 g. Ili havas malhelbrunajn plumarojn kun helbrunaj aŭ ruĝecbrunaj ŝultroj (kio nomigas la specion laŭ komuna nomo), flugilbordoj kaj femuroj, blanko en la bazo de la vostopinto, longaj, flavaj kruroj kaj flavaj vaksaĵoj al flavaj ĉirkaŭokuloj; la irisoj estas malhelbrunaj. La voĉo de la Ruĝecŝultra buteo estas tre akraj sonoj. Alia ekologiaj diferencoj, kiaj latitudina klino estis tialoj kontraŭ la valideco de la subspecia segmentado.
**P. u. harrisi*: troviĝanta en Teksaso, orienta Meksiko, kaj multe de Centrameriko. La Ruĝecŝultra buteo estas konstante loĝantaj birdoj kiuj ne migras.

Tre ofte estas 3 buteoj ĉe unu nesto: du maskloj kaj unu ino. Ĉu tio estas aŭ ne poliandrio estas pridisputata, ĉar tio povas esti konfuzata kun dorsostaro (unu birdo stare sur alies dorso). La ino faras plej kovadon. Eloviĝo okazas post 31 al 36 tagoj. La junulo ekas esploron for de la nesto post 38 tagoj, kaj elnestiĝo aŭ ekgflugo okazas post 45 al 50 tagoj. La ino foje reproduktiĝas du aŭ trifoje jare.

La natura populacio de Ruĝecŝultra buteo malpliiĝantas pro habitatoperdo; tamen ĉe kelkaj cirkonstancoj, oni scias ke ili moviĝas al pli disvolvigitaj areoj.

### Falkado 
El ĉirkaŭ 1980 la Ruĝecŝultra buteo estis pli kaj pli uzata en falkado kaj estas nune la plej populara buteo Okcidente (for de Azio) por tiu celo, ĉar ili estas la plej facile trejneblaj kaj la plej sociemaj.

### En arto 
John James Audubon ilustraciis la Ruĝecŝultran buteon en *Birds of America* (London 1827–38) kiel Plato 392 laŭ titolo "Louisiana Hawk -*Buteo harrisi*". La bildo estis gravurata kaj kolorigita de Robert Havell, en londonaj atelieroj en 1837. La origina akvarelo fare de Audubon estis aĉetita de New York History Society kie ĝi restas ĝisnune (Januaro 2009).

## Referencoj 
## Literaturo 
*Steve N. G. Howell kaj Sophie Webb (1995) *A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America* ISBN 0-19-854012-4

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de Peregrine Fund pri Ruĝecŝultra buteo 
* Filmeto
* Ruĝecŝultra buteo en falkado (filmetoj, fotaro, artikoloj)

Kategorio:Buteoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko