open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Andrzej Renes

**Andrzej Renes** (naskiĝis en 1958 en Grodków) – pola skulptisto.

Andrzej Renes komencis lerni skulptarton en Zakopane, daŭrigis en Akademia Sztuk Pięknych (Akademio de Belartoj en Varsovio. En la jaroj 1985-1986 restis helpe de stipendio en Bruselo, studante en Académie Royale des beaŭ-arts.

Li estas aŭtoro de multaj monumentaj skulptaĵoj:

* 1986 – Monumento al Kardinalo Stefan Wyszyński en Varsovio
* 1993 – Monumento al Prezidanto Stefan Starzyński en Varsovio
* 1994 – Monumento al Ĉefministro Władysław Grabski en Łowicz
* 1994 – Enirpordego al Kampa Katedralo de Pola Militistaro en Varsovio
* 1994 – Busto de Eugeniusz Kwiatkowski en Łazienki (varsovia reĝa ĝardeno)
* 1995 – Busto de Kornel Makuszyński en Zakopane
* 1996 – Monumento al Pastro Piotr Skarga en Grójec
* 1998 – Monumento al Princo Michał Kleofas Ogiński en Guzów (proksime al Żyrardów)
* 1998 – Katina Monumento en Varsovio
* 1999 – Monumento al Marŝalo Józef Piłsudski en Komorowo (proksime al Ostrów Mazowiecka) – rekonstruo de la monumento de 1932 detruita en 1950, verko de Antoni Miszewski
* 2003 – Monumento al Studento en Varsovio
* 2005 – Monumento al Pastro Ignacy Skorupka en Varsovio
* 2006 – Monumento al Korta Kapelo de Praga en Varsovio
* 2007 – Monumento al "Wiktor" przed gmachem TVP w Warszawie
* 2010 – Monumento al la viktimoj de la katastrofo de Smolensk en Gdańsk
* 2010 - Statuo de Kristo "Jesuo mi fidas al Vi" en la Katedralo de Oliwa
* 2011 – Memortabulo omaĝe al Lech Kaczyński surmure de la Muzeo de la Varsovia Ribelo en Varsovio.
* 2011 – Duobla monumento al Melchior Wańkowicz en Pisz kun kajako sur la unua riverbordo de Pisa kaj la libro "Tropami Smętka" kun mapo de la itinero sur la dua.
Krom tio li faris multe da pli malgrandaj skulptaĵoj kiel Koziołek Matołek ĉe la soklo de la busto de Makuszyński en Zakopane.

Kategorio:Polaj skulptistoj
Liliane Wouters

**Liliane WOUTERS**, (n. la 5-an de februaro 1930 en Ixelles, m. la 28-an de februaro 2016 en Gilly), estis franclingva belga verkistino.

Poetino, ŝi ankaŭ tradukis al la franca multajn mezepokajn flandajn tekstojn kaj verkis plurajn teatraĵojn.

En 1983, ŝia dramo *La Salle des profs* - "La ĉambro de la instruistoj" - konigis ŝin.

En 1985, Liliane Wouters fariĝis anino de la Reĝa Akademio por Francaj Lingvo kaj Literaturo de Belgio.

## Ĉefaj verkoj 
* *La Marche forcée*, poeziaĵoj, 1954.
* *Le Bois sec*, poeziaĵoj, 1960.
* *Belles heures de Flandre*, antologio de flandaj mezepokaj tekstoj, 1961.
* *Oscarine ou les tournesols*, teatraĵo, 1964.
* *Le Gel*, poeziaĵoj, 1966.
* *La Porte*, teatraĵo, 1967.
* *Vies et morts de Mademoiselle Shakespeare*, teatraĵo, 1979.
* *La Salle des profs*, teatraĵo, 1983.
* ''L'Aloès*, poeziaĵoj, 1983.
* *L'Équateur*, teatraĵo, 1986.
* *Charlotte ou la nuit mexicaine*, teatraĵo, 1989.
* *Journal du scribe*, poeziaĵoj, 1990.
* *Le Jour du Narval*, teatraĵo, 1991.
* *La Poésie francophone de Belgique*, kun Alain Bosquet, antologio, 1992.
* *Tous les chemins conduisent à la mer*, poeziaĵoj, 1997.
* *Changer d'écorce*, poeziaĵoj, 2001.
* *Paysages flamands avec nonnes*, memorlibro, 2007.
* *Le Livre du Soufi*, poeziaĵoj, 2009.

## Referenco 
* "Liliane Wouters" in Michel JOIRET et Marie-Ange BERNARD, *Littérature belge de langue française'', Bruselo, eld. Didier Hatier, 1999, pp. 399-404.

## Eksteraj ligiloj 
* Prezentaĵo ĉe oficiala retpaĝo de la Reĝa Akademio por Francaj Lingvo kaj Literaturo de Belgio

Kategorio:Belgaj verkistoj
Kategorio:Franclingvaj verkistoj
Kategorio:Belgio
Ĉatobriando

eta|Ĉatobriando
**Ĉatobriando** estas bifsteko de pli ol 200 gramoj. La bifsteko estas tranĉita el la supra parto de senmembranigita bovlumbaĵo kaj batita aŭ platigita ĝis dikeco de iom pli ol 3 cm.

La nomo venas de François René de Chateaubriand, franca verkisto kaj politikisto. La kuiristo de la vicgrafo de Chateaubriand verŝajne por la unua foje preparis tian bifstekon.

Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Viando
Kategorio:Franca kuirarto
Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets

***Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets*** aŭ ***UESAC*** (anglaĵo por "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj") estis programo de esploro pri la asteroidoj, kiu daŭris de 1992 ĝis 1993.

La observadoj okazis elde la Eŭropa suda observatorio en Ĉilio kaj elde la Angla-Aŭstralia Observatorio en Aŭstralio. La rezultoj estis publikigitaj en 1996.

Tiu programo studis grandan nombron da asteroidoj, ĝi permesis determini la lokalizojn de ĉirkaŭ 15000 da ili, kalkuli la orbitojn de ĉirkaŭ 2500, kaj malkovri pli ol 1000 novajn numerotajn asteroidojn, kaj multe pli da aliaj, kies orbito estas konfirmota.

Laŭ Minor Planet Center, ĝi estas kreditata (la ) de la malkovro de 1120 asteroidoj tio, kiu metas ĝin en la 18-a rango de la malkovrintoj de asteroidoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de UESAC

## Eksteraj ligiloj 
*  *The Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets (UESAC)* 
*  The Uppsala-ESO survey of asteroids and comets (el Astronomy and Astrophysics vol. 318, p.631-638)

Kategorio:Astronomiaj kampanjoj
5711 Eneev

'*5711 *Eneev'''* estas mezgranda malhela hilda asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 27-an de septembro 1978 de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (en tiama Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan sovetunian matematikiston kaj ĉielan mekanikiston Timur Magometoviĉ Enejev (cirile: *Тимур Магометович Энеев''), ricevinton de la Lenin-premio en 1957, Ordeno de Lenin en 1961, ordeno de la Oktobra Revolucio en 1984...

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
5795 Roshchina

'*5795 *Roshchina'''* estas malgranda, treege hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 27-an de septembro 1978 de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (en tiama Sovetunio, nun en Krimeo, en Ukrainio, sed *de facto* en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĵurnalistino kaj poetino *Elena Olegovna Roŝĉina* (cirile: *Елена Олеговна Рощина'', 1966–1994), tragike murdita. Ŝi interesiĝis pri astronomio kaj iuj el ŝiaj poeziaĵoj havis astronomiajn temojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Ometepe

eta|250px|Ometepe insulo: la vulkanoj Concepcion kaj Maderas.

La insulo **Ometepe**, ankaŭ nomata Ōmetepētl (Du montoj, en la Naŭatla lingvo) lokiĝas en Nikaragvo; ĝi estas en la plej granda lago de Centra Ameriko, "Lago Cocibolca" aŭ "Lago de Nikaragvo".
eta|Vidaĵo de la vulkanoj ekde la strando

Ometepe havas areon de  kaj  loĝantoj. Ĝi estas la plej granda vulkana insulo en la mondo kiu lokiĝas en lago de nesala akvo.

La insulo estas tre grava turisma loko en Nikaragvo, oni povas facile vojaĝi al Ometepe ekde la ĉefurbo Managvo per aŭtobuso aŭ aŭtomobilo kaj veturante per ŝipo 1 horo pli.

## Historio 
Oni konas ke la insulo havis loĝantojn antaŭ la jaro 1500 a.K. Supozeble la unuaj homoj devenis el Suda Ameriko. En la insulo oni trovis ceramikaĵojn kaj grandajn skulptaĵojn el bazalta ŝtono kiuj estas eksponataj nuntempe en la parko de la preĝejo de Altagracia kaj en la Nacia Muzeo en Managvo.

Dum la Eŭropa koloniado de Ameriko la insulo servis kiel rifuĝo por la piratoj en siaj prirabadoj al la urbo Granada kiam ili alvenis el la Karibia maro tra la rivero *San Juan*.

Nuntempe la loĝantoj kaj la loka registaro klopodas por la plibonigo de la turisma infrastrukturo kaj beligo de la insulo.

## La sep naturaj mirindaĵoj de la mondo 
Ometepe partoprenis en la konkurso pri la sep naturaj mirindaĵoj de la mondo sed ne atingis tre altan lokon, ĝi estis inter la pli bonaj 77 partoprenantoj el 440 elekteblaj kandidatoj.

## Vidu ankaŭ 
* Insulo
* Lago de Nikaragvo

## Eksteraj ligiloj 
http://www.nicatour.net/es/nicaragua/Ometepe.asp  
http://www.manfut.org/museos/ometepe-arq.html

Kategorio:Geografio de Nikaragvo
Preĝejo Sankta Kruco (Kőszeg)

**Golgota preĝejo de Apoteozo de Sankta Kruco** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en Kőszeg, sur montopinto 393 metrojn alta.

## Historio 
Ekde 1686 granda kruco estis videbla sur la monto. En 1715 memore al la pesto oni konstruis ankaŭ kapelon omaĝe al Sankta Donato (ankaŭ nun videbla). En 1726 oni metis sur la montodeklivon 8 lignajn krucojn. La nun videbla preĝejo kaj apude loĝejo de ermito konstruiĝis en la 1730-aj jaroj. La Via crucis estis konstruita en 1763, sed en 1891 oni konstruis novajn. Post 4 jaroj alvenis la novaj skulptaĵoj, la malnovajn oni metis en muron, kiu ĉirkaŭas la preĝejon. En 1870 fulmo trafis la preĝejon, kiu lastfoje estis renovigita en 1971.

La origina altaro pro incendio neniiĝis en 1947, poste oni portis altaron de Ják. La orgeno estis farita jam en 1647.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas 3 turojn, inter ili 2 estas malaltaj. Antaŭ la konstruaĵo estas ŝtuparo (konstruita en 1775) kune kun skulptaĵo pri Sankta Petro. La kvadrata navo finiĝas per duonronda absido. Malantaŭ ambaŭ flankoturoj po unu duonrondaj kapeletoj aliĝas.

Kermeso okazas en la 14-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare
* hungare kun bildoj
* hungare

Kőszeg
Koszeg
Koszeg
Eszter Túros

**TÚROS Eszter** (tu:roŝ) estas rumania hungara arthistoriistino, priarta verkistino naskita en Miercurea Ciuc la 10-an de januaro 1982. Ŝi estas la filino de instruisto, sociscienca esploristo Endre Túros.

## Kariero
Eszter Túros diplomiĝis pri filozofio-historio kaj arthistorio en 2005 en UBB de Kluĵo. Ŝi laboras en Miercurea Ciuc ĉe la distrikta konsilantaro kiel gvidantino de ofico pri defendo de artmonumentoj.

## Libro
**Turcza László* (monografio), Csíkszereda Kiadóhivatal, 2009.

## Fonto
*Biografio 
*Biografiaj indikoj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj arthistoriistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Anna Kubik

**Anna KUBIK,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kubik Anna** estas hungara aktoro. Ŝia edzo estis Imre Csiszár (reĝisoro), ŝi naskis filinon, baldaŭ ŝi eksedziniĝis.
eta|Anna Kubik
Anna Kubik naskiĝis la  1957 en Ősi.

## Biografio 
Anna Kubik frekventis aktoran ĉeflernejojn en Budapeŝto, poste ŝi komencis sian aktoran karieron en 1981 en Nacia Teatro (Budapeŝto). Poste ŝi aliĝis al diversaj teatroj, ekzemple Teatro Thália (Budapeŝto). Ŝi ricevis premion Kossuth en 2011, pli frue (ekde 1985) kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* 15 kinejaj filmoj inter 1980-2007
* 18 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1973-2003, ekzemple *A tanítónő* (La instruistino), 1985
* diversaj dublitaj filmoj (hungaraj voĉoj de eksterlandaj filmoj), ekzemple de Lauren Holly
* diversaj teatraĵoj, ekzemple William Shakespeare: La Ventego - Ceres; Romeo kaj Julieta: - titolrolo; Somermeznokta sonĝo - Titania; Molière: Tartufo - Elmira; Henrik Ibsen: Peer Gynt - Aase; József Katona: Bánk (banuso) - Gertrudis, Melinda; Ede Szigligeti: *Liliomfi* - Kamilla; Ferenc Molnár: *Liliom* (Lilio) - S-ino Muskát; Mór Jókai: *A kőszívű ember fiai* (Filoj de l' stonkora homo) - S-ino Baradlay; Pasternak: Doktoro Ĵivago - Lara

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kubik
Itala Békés

**Itala BÉKÉS** [bEkEŝ], hungare **Békés Itala** estas hungara aktorino kaj verkisto.

Itala Békés naskiĝis la  1927, Debrecen.

## Biografio 
Itala Békés frekventis aktoran ĉeflernejojn en Budapeŝto, dume jam tiam ŝi ricevis rolojn en malgrandaj teatroj. Ŝi komencis sian veran aktoran karieron post 1950. Ŝi aliĝis al diversaj teatroj, ekzemple Teatro Madách. En 1969 ŝi fondis unuaktoran teatron, kiu havis sukcesojn ankaŭ eksterlande. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2010, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Ŝiaj libroj 
* *Hogyan lettem senki* (Kiel mi estis nemiu), (1990)
* *Olvasd a buszon!* (Legu ĝin sur la aŭtobuso!), (2008)

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* 26 kinejaj filmoj inter 1950-1986, ekzemple *Angyalok földje* (Tero de anĝeloj), 1962; *A vörös grófnő* (La ruĝa grafino), 1985
* 18 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1962-2004, ekzemple *Névtelen csillag* (Sennoma stelo), 1971; *Szomszédok* (Najbaroj), 1987
* diversaj teatraĵoj, ekzemple William Shakespeare: La Ventego - Ariel; Molière: Tartuffe - Dorine; Ferenc Molnár: *A Pál utcai fiúk* (Filoj de l' Paŭlo-strato) - Nemecsek (ĉefrolo); István Örkény: *Macskajáték* (Katoludo) - Bruckner Adelaida

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Francisko Nádasdy (militestro)

Barono **Francisko NÁDASDY**, hungare **NÁDASDY II. Ferenc**  (naskiĝis 1555 en Sárvár; mortis la ) estis hungara militestro, magnato, en Hungario konata, kiel **nigra bejo**. Lia edzino estis Erzsébet Báthory.

## Kariero 
Francisko Nádasdy edukiĝis komence en Sárvár, poste en Vieno. Li konatiĝis kun Stefano Bocskai kaj Bálint Balassi. Li apogis la artojn, en Sárvár li fondis presejon, sed li ankaŭ politikadis, li estis fidulo de Stefano Báthory, se ne paroli pri la kontraŭturkaj bataloj ekde 1577. Li estis talenta militestro dum la 15-jara milito, li venkis ekzemple en Esztergom, Tata (Hungario), Visegrád. Lia edzino - fifama en Hungario - naskis 6 gefilojn.

En Sárvár skulptaĵo estas videbla pri li.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj nobeloj
Kategorio:Hungaraj magnatoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj militestroj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Anikó Sándor

**Anikó SÁNDOR** (sAndor) rumania hungardevena usona psikologino (inĝenierino por humanaj faktoroj), amatora juvelistino. Ŝi estas la pli juna fratino de dizajnisto, fotisto Levente Sándor, edzino de geologo Zoltán Sylvester.

## Vivo 
Anikó Sándor diplomitiĝis en UBB de Kluĵo en 1996 pri speciala edukado kaj ŝi instruis en tri lernojarojn en lernejo por intelektaj malhavuloj de Kluĵo. Ŝi doktoriĝis en 2007 en Universitato Rice de Houston pri psikologio (interagado homo-komputilo) kun disertacio titolita *Perceptual Interactions of Duration with Pitch and Rate of Change in Pitch: Implications for Sonification*. De 2007 ŝi estas ankaŭ amatora juvelistino.

## Fakpublikaĵoj elektitaj 
* Lane, D. M., Peres, C. S., Napier A., Sándor, A. . A Process for Anticipating and Executing Icon Selection in Graphical User Interfaces. International Journal of Human Computer Interaction, in press, 2006.
* Lane, D. M., Napier A., Peres, C. S., Sándor, A. . The hidden costs of graphical user interfaces: users' failures to make the transition from menus and icon tool bars to keyboard shortcuts. International Journal of Human Computer Interaction, 18 (2), pp. 133-145, 2005.
* Lane, D. M., Sándor, A., Peres, S. C. . Sonification. In William Sims Bainbridge (ed.), Berkshire Encyclopedia of Human-Computer Interaction. Berkshire Publishing Group, 2004.
* Sándor, A., Lane, D. M. . Sonification of absolute values with single and multiple dimensions. In Proceedings of the International Conference on Auditory Display, 2003, Boston, MA. 2003.

## Publikaĵo pri juvelfarado 
**My tutorial*, revuo *Step by Step Wire Jewelry* aŭgusto-septembro 2012http://www.jewelrymakingdaily.com/blogs/stepbystepwirejewelry/archive/2012/07/09/step-by-step-wire-jewelry-august-september-2012.aspx .

## Juveloj 
*Juveloj
*Juveloj por vendo

Kategorio:Usonaj psikologoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj psikologoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pedagogoj
Péter Blaskó

**Péter BLASKÓ** [blaŝkO], hungare **Blaskó Péter,** Esperante **Petro Blaskó** estas hungara aktoro. Lia patro estis János Blaskó (pentristo).
eta|Péter Blaskó
Péter Blaskó naskiĝis la  1948 en Budapeŝto.

## Biografio 
Péter Blaskó frekventis aktoran ĉeflernejojn inter 1966-1970 en Budapeŝto, dume li ricevis rolon en filmo en 1968. Li komencis sian veran aktoran karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto), poste li aliĝis al diversaj teatroj, ekzemple Nacia Teatro (Miskolc), Teatro Thália (Budapeŝto), Teatro Petőfi (Veszprém). Li ricevis premion Kossuth en 2011, pli frue (ekde 1981) ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj roloj (elekto) 
* 36 kinejaj filmoj inter 1968-2010, ekzemple *Egri csillagok* (Steloj de Eger), 1968; Lumaj ventoj, 1969; Petőfi, 1973; Ni neniam mortos!, 1993
* 28 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1969-2010, ekzemple Bánk (banuso), 1987; *Kisváros* (Urbeto), 2000
* diversaj teatraĵoj, ekzemple William Shakespeare: Rikardo la 3-a - George, princo Clarence; Reĝo Lear: - titolrolo; Molière: Tartufo - titolrolo; Henrik Ibsen: Peer Gynt - titolrolo; József Katona: Bánk (banuso) - banuso Petur; Imre Madách: La tragedio de l' homo - Lucifer, eskimo; István Örkény: *Tóték* (Familio Tót) - Tót

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Rūta Meilutytė

**Rūta Meilutytė** (naskiĝis la 19-an de marto 1997 en Kaŭno, do nun -aĝa) estas litova naĝistino. Ŝi gajnis la oran medalon en la Somera Olimpiko 2012 en Londono en la kategorio 100-metra brustonaĝado, kaj fariĝis la dua litovino ricevinte ormedalon en Olimpiaj Ludoj.

## Biografio 
Kiam ŝi estis 15-jara, ŝi estis jam rompinta naŭ rekordojn pri ina naĝado en Litovio. En la 2011-a Festivalo de la Olimpiaj Ludoj de la Eŭropa Junularo (en urbo Trabzon, Turkio), Meilutytė gajnis la oran medalon en la 100 metroj je brusto-naĝado, arĝentan medalon en la ina brusto-naĝado je 100 metroj en temporekordo de 1:05:47 minutoj, kaj fariĝis la unua litova naĝistino ekde la sendependiĝo elde la Soveta Unio en 1990 kiu ricevis oran medalon en la Olimpiaj Ludoj. Kiam ŝi estis 15-jara, ŝi fariĝis la plej juna litova atletino kiu gajnis medalon en Olimpiaj Ludoj. En la antaŭtago de la duonfinalo, ŝi rompis la eŭropan rekordon en 100 metroj de brusto-naĝado en rekordotempo de 1:05:21 minutoj.

Rūta Meilutytė estas studentino pri naĝado en la Kolegio de Plymouth kaj ŝia trejnisto estas Jon Rudd de la Plymouth Leander Naĝoprogramo.

La naĝistino perdis sian patrinon kiam ŝi estis 4-jara. Ŝi malprecize rememorigas ŝin, sed ŝiaj parencoj asertis ke multaj el ŝiaj fizikaj trajtoj estis hereditaj de ŝia patrino. Kvankam ne rigardite alta, ŝi tamen estas 1,72 m de alteco ekde kiam ŝi estis 13-jara.  . En momento de la ormedala atingo en somero 2012 ŝi estis 64 kilogramojn peza.

La Somera Olimpiko 2016 nur gajnis seniluziiga sepa loko en sia fako.

## Bildoj 

Image:Lithuanian swimming squad at 2012 Olympic Games.jpg|Rūta kun la litova naĝista teamo en la *Somera Olimpiko 2012 en Londono*.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Naĝado
* Litovio en la Somera Olimpiko 2012

Kategorio:Naĝistoj
Kategorio:Litovaj sportistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Litovio
Józef Turbasa

**Józef Turbasa** (naskiĝis la 25-an de aŭgusto 1921, mortis la 1-an de aŭgusto 2010 en Krakovo) – konata krakova tajloro.

Dum la germana okupado apartenis al la Pola Enlanda Armeo uzante pseudonomon „Brzoza” (Betulo). Posta la dua mondmilito enprizonigita en krakova malliberejo (nun la domego de Arkeologia Muzeo). En 1946 li fondis Artisman Tajloran Laborejon de J. Turbasa, agantan ĝis nun ĉe la strato Sankta Gertruda.

Ĉe li vestiĝis i.a. Aleksander Kwaśniewski, Stanisław Lem, Czesław Miłosz, Krzysztof Penderecki, Lech Wałęsa. Frako farita de li por Andrzej Wajda por solenaĵo de akcepto al la Franca Akademio troviĝas en kolektoj de la Muzeo Collegium Maius de Jagelona Universitato

Józef Turbasa estis ĉasisto kaj membro de la Krakova Pafista Societo, kies reĝo iĝis en 1989. Li apartenis al la Monda Asocio de Soldatoj de AK, distingita per Kruco de Enlanda Armeo kaj Distingilo de Grunwald.

Kategorio:Membroj de la Pola Enlanda Armeo
Kategorio:Krakovanoj
Antenoro

**Antenoro** (helene **Αντήνορας**, latine *Antenor*) estis en la helena mitologio konata kiel konsilisto de la reĝo de Trojo.

Li estis grandsinjoro kaj nobelo, majesta trojano, kiu estimis rajton kaj justecon. Li strebis konservi ilin ankaŭ en malfacila tempo, kiam reĝido Pariso forrabis Helenon, edzinon de sparta reĝo Menelao. Grekoj pro deziro de Menelao volis tiun ĉi ofendon repagi per milito kontraŭ Trojo. Sed la reĝo Agamemno volis ankoraŭfoje la aferon interkonsenti en paco kaj sendis en Trojon parlamentariojn, itakan reĝon Odiseon kaj Menelaon. Ili petis pri reveno  de Helena kaj pri damaĝkompensaĵo. Nek Pariso, nek la ceteraj trojanoj tiun ĉi proponon akceptis

En tiu ĉi afero tre forte engaĝiĝis Antenoro kaj impete postulis de trojanoj, ke ili la petojn de  grekoj plenumu, kaj tiel forigu minacon de granda detrua milito. Estis ankaŭ li, kiu ĉe si loĝigis la grekajn parlamentariojn.

Sed ĉiuj liaj penoj estis vanaj, lia saĝa insistado restis neaŭdita. Tiel komenciĝis la troja milito, kiu daŭris dek jarojn, kaj ĉe ĝia fino estis totala detruo de la fiera urbo Trojo. Tiam, estante tro maljuna pro batali, li, kun aliaj maljunujoj, rigardis la batalojn ekde la Pordoj Skeoj.

Arĥeloĥo (malnovgreke Ἀρχέλοχος –Archelochos, latine Archelochus) estis filo de Antenoro kaj lia edzino Teano. 

La latina historiisto Tito Livio rakontis ke Antenoro, elektita estro de Venetoj, kies reĝo Pulemeneso (Πυλαιμένης) estis mortinta dum la defendado de Trojo, kondukis tiuj anoj el  nordo regiono en Malgrandazio al Norda Italio kaj fondis la urbon  Padovon. 

Laŭ aliaj verkistoj, Antenoro perfidis Trojon.

En la kanto XXXII de Infero en la Dia Komedio de Dante, *Antenora* (itale) estas unu de la infera ejoj, kie estas punataj la perfidintoj de illia patrolando. La loko nomiĝis laŭ Antenoro, ĉar laŭ la mitologio, li perfide havigis al grekoj la lignan sanktan statuon *Paladiomo* (Παλλάδιον) de trojo, tio kio kondukis al la  malvenko de trojanoj.

## Notoj kaj referencoj
## Vidu ankaŭ
*2207 Antenoro

Kategorio:Homoj de la Troja milito
Kategorio:Roluloj de la Iliado
Kategorio:Trojanoj
Kategorio:Mitaj urbofondintoj
Kategorio:Mitaj reĝoj de Italio
Kategorio:Krimuloj en la helena mitologio
Antea

**Antea** - (helene *`Αντεια*, latine *Antea*) estis en la helena mitologio  filino de la lidia reĝo Jobato kaj edzino de la fondinto de Tirinso, Preto.
 
Antea, iam ankaŭ Anteia,  estas en la helena mitologio ofte nomata ankaŭ  *Stenebeo* (helene Σθενέβοια). Ŝia edzo Preto estis filo de argolanda reĝo Abaso. Lia frato Akrisio post morto de ilia patro forpelis Preton el Argo. Li foriris en proksiman Tirinson kaj helpe de Ciklopoj, unuokulaj Gigantoj, li konstruis fortan masivan burgon. Tie li poste regis kiel la unua tirinsa reĝo.

Preto edziĝis al filino de la lidia reĝo Antea. Ŝi estis senhonta kaj senĥaraktera virino. Ŝi enamiĝis al juna Belerofono, kiam li trovis rifuĝejon en Tirinso. Ŝi provis adultigi lin, sed li rifuzis kaj pro venĝo ŝi kulpigis lin ĉe sia edzo pro perforto. Preto ne volis la gaston puni kaj sendis lin al la reĝo Jobato. Li ankaŭ ne punis Belerofonon, sed donis al li malfacilan, preskaŭ neplenumeblan taskon: mortigi monstron Ĥimeron. Sed Belerofono la taskon, helpe de sia flugilhava ĉevalo Pegazo, plenumis kaj revenis en Tirinson. Kiam Antea ne ĉesis kun intrigoj, Belerofono proponis al ŝi komunan fuĝon kaj dumvoje ĵetis ŝin en la maron, kie ŝi dronis. 

Sed alia versio rakontas, ke al la reĝo Jobato ne sufiĉis, ke Belerofono mortigis Ĥimeron, sed sendis lin plenumi plian taskon - batali kontraŭ solimioj kaj iliaj aliancanoj amazonoj. Ankaŭ ĉi tie li kondutis bonege. Per sia flugilhava ĉevalo li elflugis alten super la kontraŭuloj kaj ĵetadis al ili grandajn ŝtonojn kaj tiel venkis. Fine la reĝo ekopiniis, ke kulpigo de Belerofono estis malprava, lasis al si la situon klarigi kaj fine senkulpigis lin. Plie li eĉ edzinigis al Belerofono sian filinon kaj nomis lin heredanto de la likia trono. Sed pli poste Belerofono pro malespero provis elflugi per sia Pegazo al monto Olimpo kaj dioj lin pro tiu ĉi arogo ĵetis teren. 

Preto kaj Antea havis filinojn Lisipa, Ifina kaj Ifianasa. Ili ĉiuj estis belaj, sed ankaŭ malpiaj. Ili ne respektis dion Dionizon kaj li pro tio sendis al ili punon de frenezeco. El ĝi kuracis ilin mesena aŭguristo Melampo, kiu poste al unu el la pretidinoj edziĝis. Al la dua edziĝis lia frato Biaso. Inter ilin dividis Preto sian reĝolandon.
 
## Reflekto en arto
* nekonservita dramo de Eŭripido *Steneboia*
* vaza pentraĵo, kiun oni povas ligi kun historieto pri *Antea* (Steneboia) estas en sanktpeterburga Ermitejo

Kategorio:Princinoj en la helena mitologio
Kategorio:Reĝedzoj en la helena mitologio
Kategorio:Murditoj en la helena mitologio
Kategorio:Dronintoj en la helena mitologio
Kategorio:Personoj de Anatolio en la helena mitologio
Kategorio:Sangadulto en helena mitologio
Antifato

**Antifato** (helene **Αντιφάτης**, latine *Antiphates*) estis en la helena mitologio estro de la etno de Laistrigonoj.

Kiam itaka reĝo Odiseo estis revenanta el la Troja milito, atendis lin suferplena vagado sur la maro. Dum sia vojaĝo li venis en la insulon de la venta dio Aiolo, kiu donacis al li felsakon kun ventoj, aparte kun la favora okcidenta vento, kiu veturigu lin ĝis lia insulo Itako. Sed la ebriita ŝipanaro malfermis alian felsakon, en kiu estis ventoj de diversaj direktoj, kiuj alportis ilin en la insulon de Laistrigonoj, proksime de Sicilio.

Laistrigonoj estis etno de hommanĝantaj Gigantoj, kies estro aŭ reĝo Antifato, malgraŭ ĉiu atentemo de Odiseo kaj de liaj kunuloj atakis maristojn kaj unu tuj mortigis kaj preparigis al manĝado. Odiseo alveturis al la insulo per dek du ŝipoj, kiujn la Gigantoj tuj elserĉis kaj ŝtonumis, por ke la ŝipoj ne kapablu forveturi. Poste la Gigantoj iris suben al strando kaj plu mortigis ŝipanojn kaj preparadis festenon.

Odiseo jam atendis nenion, kuris al la ŝipoj dishakis ŝnuregon, saltis sur ferdekon kaj instigadis postrestitajn ŝipanojn, ke ili alsaltu kaj intensive remu. Tiel savis sin ununura ŝipo kun malgranda resto da homoj de Odiseo. Ili ĉesis senti timegon nur malproksime en libera maro kaj dankis al dioj por sia savo.
 
Kategorio: Herooj de la helena mitologio
Kategorio:Batalantoj en la Troja milito
Antinoo

**Antinoo** estis grekia junulo, kunulo kaj amanto de la imperiestro Publio Elio Hadriano. Temis pri nobelo el Klaŭdiopolo (la nuna Bolu en Turkio), kiu fariĝis Hadriana protektato kaj favorato. En la jaro 130 dum vizito de Hadriano en Egiptio Antinoo dronis en Nilo. Laŭ iuj fontoj temis pri akcidento, laŭ aliaj fontoj pri sinofero por sia sinjoro, ĉar profetantoj asertis, ke nur tiel prilongiĝos la imperiestra vivo. Ĉiuokaze morto de la deknaŭjara viro emocie tre atencis Hadrianon. Li memore al Antinoo konstruigis en Egiptio urbon Antinoopolison (nun aš-Šajch Ibáda), agnoskigis al Antinoo diajn honorojn kaj konsekris al li templon.[eta|Statuo de Antinoos en [Luvro]]

Kategorio:Dioj pri vivo, morto kaj reviviĝo
Kategorio:Samseksemo en mitologio
Kategorio:Naskiĝintoj en la 2-a jarcento
Kategorio:Romianoj
Kategorio:Romiaj dioj
Kategorio:Historio de Romo
Kategorio:Samseksemuloj
Tamás Féner

**Tamás FÉNER** [tamAŝ], hungare **Féner Tamás,** Esperante **Tomaso Féner** estas hungara fotisto, fotoraportisto, fotoartisto kaj pedagogo.

Tamás Féner naskiĝis la  1938 en Budapeŝto.

## Biografio 
Tamás Féner eklaboris, kiel fotisto en revuo *Film, Színház, Muzsika* en 1957, poste li aliĝis al aliaj revuoj ekde 1986j, dume li faris ankaŭ bildredaktajn laborojn. En 1970 li ekinstruis en ĵurnalista lernejo, en 1972 ankaŭ en diversaj universitatoj. Li ricevis premion Kossuth en 2010, pli frue (ekde 1973) ankaŭ aliajn premiojn kaj distingojn.

## Elektitaj memstaraj enlandaj ekspozicioj 
* Budapeŝto, 1962; 1971;1976; 1978; 1981; 1986; 1988; 1995; 2006; 2010
* Miskolc, 1974;

## Elektitaj memstaraj eksterlandaj ekspozicioj 
* 1972 Varsovio,
* 1979, 1988, 1990 Berlino,
* 1982 Havano,
* 1983 Beogrado,
* 1984 Amsterdamo, Parizo, Gorizia,
* 1985 Milano, Vilno,
* 1986 Heidenheim,
* 1987 Bitterfeld,
* 1990 Sofio, Prago,
* 1991 Vaŝingtono,
* 1998, 2001 Stuttgart.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj fotistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nacia Memor-Tago de Varsovia Ribelo

**Nacia Memor-Tago de Varsovia Ribelo** – pola ŝtata festo, celebrata ĉiujare la 1-an de aŭgusto ekde 2010 (dum labortago).

## Signifo de la dato
Enkonduko al la leĝo substrekas, ke la festo fiksiĝas *omaĝe al la herooj de la Ribelo de Varsovio – al tiuj, kiuj defendante la polan ŝtaton kun armiloj enmane batalis por liberigo de la ĉefurbo, strebis al rekreo de la institucio de sendependa Pola Ŝtato, kontraŭstaris al la germana okupado kaj danĝero de soveta mallibereco minacanta al venontaj generacioj de poloj*. Motivigo al la projekto de la leĝo aldonis plie ke pere de honorigo de la tago de ribel-eksplodo *la libera Pollando povas kvitanci sian ŝuldon de dankemo*.

## Fiksigo de la festo
La feston oni akceptis per leĝo, de la 9-a de oktobro 2009, pri starigo de la Nacia Memor-Tago de Varsovia Ribelo, voĉigita laŭ iniciato de la prezidento de Pollando Lech Kaczyński.

## Vidu ankaŭ
* Horo "W"
* Monumento de Varsovia Ribelo
* Muzeo de la Varsovia Ribelo

Kategorio:Memortagoj
Kategorio:Varsovia ribelo
Antiopa Amazono

La plej konata portantino de la nomo **Antiopa** estis estrino de la Amazonoj. Militkaptis ŝin heroo Heraklo, kiam li plenumis taskon por mikena reĝo Eŭristeo kaj veturis al Amazonoj, por akiri zonon de la reĝino Hipolita por filino de Eŭristeo. dekstra|eta|Tezeo kaj Antiopa

Pro intrigoj de la diino Hera tie okazis armita konfronto, en kiu Amazonoj suferis malvenkon. Ilia estrino Antiopa estis kaptita. Heraklo donacis ŝin al sia amiko Tezeo, kiu venigis ŝin en Atenon kaj onidire edziĝis al ŝi. Kiam Amazonoj militiris al Ateno, por liberigi sian kamaradinon, Antiopa, enamiĝinta en Tezeon, stariĝis flanke de sia edzo kontraŭ ili kaj fine en la batalo pereis.

Kategorio:Reĝinoj de la amazonoj
5677 Aberdonia

'*5677 *Aberdonia'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
*Aberdonia'' estas la latina nomo de la skota urbo Aberdeen. La asteroido estis tiel nomita, la , por celebri la 500-jaran jubileon de la fondo de la Universitato de Aberdeen; universitato konata kiel la unua, kiu havis katedron pri medicino en la angla mondo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Historia rekonstruado

[eta|300px|dekstra|Rekonstruadistoj de historia rekonstruada organizo [Nova Roma (grupo)|Nova Roma rekonstruas romian religian ceremonion en Aquincum (Budapeŝto), 2008.]]
[dekstra|eta|[Historia rekonstruado de la Batalo de Grunwald: Ladislao la 2-a gvidis la batalon (reĝo de Pollando dum la jaroj 1385–1569), 2003.]]
**Historia rekonstruado**  estas eduka aktiveco en kiu partoprenantoj, nomitaj rekonstruadistoj, provas rekonstrui kaj rekrei iujn aspektojn de historia evento aŭ periodo. Tre populara agado rilatas al rekonstruado de bataloj, kio povas esti filmita, konsiderita kiel teatra aktiveco, turisma allogaĵo, socia agado ktp. Gravan rolon konstituas la eduka aspekto de rekreado de precizaj kondiĉoj rilate al vestaĵaro, armaro, rolularo ktp.

Kategorio:Arkeologio
Kategorio:Historio
Kategorio:Ŝatokupoj
Antiopa de Makedonio

**Antiopa** (malnovgreke  Ἀντιόπη – Antiopé, latine Antiope) estis nimfo kaj edzino de makedona reĝo Piero, kiu siajn filinojn nomigis laŭ nomoj de naŭ Muzoj. La orgojlaj knabinoj defiis muzojn al konkurso, kiun kompreneble ili malvenkis kaj estis transformitaj en dendrocitoj. 

La asteroido 90 Antiope memorigas pri ŝi kaj pri pluraj samnomaj helenaj mitologiaj nimfoj.

Kategorio:Nimfoj
Kategorio:Reĝedzoj en la helena mitologio
Kategorio:Pieria mitologio
Antiopa de Tebo

**Antiopa de Tebo** estis filino de teba reĝo Nikteo. Kontraŭ volo de ŝia patro edziĝis al ŝi sikiona reĝo Epopeo. Nikteo pro tio sensukcese militis kontraŭ li kaj mortonte petis sian fraton Likon venĝi lin. Liko aranĝis militan ekspedicion al Peloponezo, la urbon Sikionon detruis kaj la reĝon Epopeon mortigis.[dekstra|eta|[Jupitero (dio)| Jupitero kaj **Antiopa**.]]

Antiopa estis tiel bela, ke ŝi allogis la plej altan dion Zeŭson kaj el tiu ĉi amanta rilato naskiĝis fratoj Amfiono kaj Zeto. Pro timo antaŭ sia edzo forĵetis Antiopa la ĝemelojn en arbaro (laŭ aliaj fontoj lasis ilin en arbaro onklo de Antiopa, Liko, premata de sia edzino Dirka). Trovis ilin paŝtisto, kiu prenis ilin al si kaj donis al ili klerigon kaj edukon. Ili fariĝis bonkreskaj junuloj, sed ili estis tute malsamaj: Amfiono estis fajna kaj modera, ŝatis muzikon, Zeto estis fortulo, ŝatis ĉason kaj lukton. Tamen ili vivis kune kontente kaj nenion antaŭsentis pri sia deveno.

Post morto de la reĝo Nikteo en Tebo surtroniĝis lia frato Liko. Lia edzino Dirka Antiopon malamis, do ŝi preparadis por ŝi la plej malbonajn maljustaĵojn kaj suferojn kaj fine ĵetis ŝin en prizonon. Post longa tempo Zeŭso helpis al Antiopa fuĝi en montaron.

Eble hazarde, eble pro dia volo, ŝi venis ĝuste al la paŝtisto kaj al siaj filoj. Antaŭ ol ili povis ĉion klarigi al si aperis Dirka, en kiu ekflamis malnova malamo kaj deklaris, ke Antiopa estas fuĝanta sklavino. Ŝi ordonis al la fratoj, ke ili kaptu ŝin, ligu ŝin al la kornoj de virbovo kaj lasu ŝin mortarĉumi. La fratoj ne volis, sed fine ili devis obei ordonon de la reĝino. En la lasta momento ekparolis la paŝtisto kaj diris, ke Antiopa estas ilia patrino. La fratoj en kolero super la preparata krimo Dirkon kruele punis per la sama maniero, kiun ŝi preparadis por ilia patrino - sovaĝa virbovo mortarĉumis ŝin.

Antiopa kaj ŝiaj filoj revenis en Tebon. Post propeto de la dio Hermeso ili rezignis je puno de la reĝo Liko, donacis al li vivon, sed forpelis lin el la urbo. Alia versio de la rakonto priskribas, ke ili senigis lin de la regado kaj mortigis lin. Ili transprenis la regadon kaj komencis beligadon de la urbo kaj konstruon de fortaj muregoj.

## Arta prezentado 
* La plej dramecan momenton el tiu ĉi historieto kaptas la plej granda statuaro konservita el antikvo, nome *Farnesa virbovo en Napolo*, kreita de skulptistoj Apolonio kaj Taŭrisko en la 1-a jarcento a.K..
* bildon *Dormo de Antiopo* pentris Correggio (ĉirkaŭ la jaro 1520).
* bildon *Zeŭso kaj Antiopa* estas de Watteau (ĉirkaŭ la jaro 1720). Ambaŭ tiuj ĉi bildoj estas en pariza Luvro.

Kategorio:Princinoj en la helena mitologio
Kategorio:Reĝedzoj en la helena mitologio
Kategorio:Idaro de Posejdono
Kategorio:Spartoj
Kategorio:Teba mitologio
Kategorio:Mortemaj amantinoj de Zeŭso
Kategorio:Roluloj de la Odiseado
Kategorio:Mortemaj gepatroj de duondioj en la helena mitologio
Ebner

**Ebner**:
* Adolf Ebner (1875-?), germana kirurgo kaj esperantisto
* Klaus Ebner
* Marie von Ebner-Eschenbach
Vogelpark Avifauna

[eta|[Pelikanoj en Avifauna]]
**Vogelpark Avifauna** (nome Birdoparko Avifauna) estas granda birdoparko en Alphen aan den Rijn, en okcidenta Nederlando. Ĝi estis la unua dediĉata birdoparko en la mondo. La parko havas verdajn (ĝardenajn) areojn kaj lagetojn, kaj ankaŭ restoracion kaj porinfanan ludejon. La parko apartenas al la grupo Van der Valk.

## Historio 
Tiu bestoĝardeno estis kreata en ĝardeno de bieno Ten Rhijn de sia posedanto, Van den Brink, kaj malfermiĝis la 17an de majo 1950. Tukano aperas kiel simbolo de la bestoĝardeno, kiel logoo de la restoraciaro Van der Valk kaj de la Hotelo Avifauna, kiu situantas borde de la parko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Offciala retejo

Kategorio:Bestoĝardenoj en Nederlando
Kategorio:Birdoparkoj
Kategorio:Ornitologio
Kategorio:Suda Holando
Tornado (velŝipo)

La velŝipa klaso **Tornado** estas grupo da normigitaj katamaranaj velŝipoj kaj ĝis la jaro 2012 estas la plej rapida internacia klaso de velŝipoj. Kiel ĉiuj velŝipaj klasoj ĝi havas la klasan simbolon en la granda velo - simbolon de tornado kun du subaj linioj. Inter la jaroj 1976 ĝis 2008 velado per la ŝipa klaso estis olimpika fako.

La klaso evoluiĝis en 1967 pere de la anglo *Rodney March* helpe de *Terry Pierce* kaj *Reginald White*. Tiutempe estis diskutoj, ĉu akcepti katamaranon inter la olimpikajn velŝipajn klasojn. En la regattoj de la Internacia Velada Federacio (angle *International Sailing Federation*, ISAF) la klaso senprobleme pli rapidis ol ĉiuj aliaj klasoj, kaj en 19776 ĝi unuafoje iĝis olimpika fako. En novembro 2007 la internacia federacio ISAF decidiĝis kontraŭ Tornado-regatto en la Somera Olimpiko 2012. Pro la bezono de granda fizika forto en velado de katamarano la velŝipa klaso longe estis velata nur de viroj, sed en la lastaj jaroj ankaŭ diversseksaj teamoj iĝis inter la tutmonde plej bonaj - en tiuj paroj kutime la virino estas la stiristo malantaŭe kaj la viroj havas la antaŭan pozicion.

Produktistoj de la velŝipa klaso estas interalie la sekvaj firmaoj: Marström (Svedio), White Formula (Britio), White (Britio), Sailcraft England (Britio), Phantercraft (Britio), Glas (Germanio), Denninger und Maile (Germanio), Wallner (Germanio), Steiner (Aŭstrio), Scheurer (Svislando), Boyer (Kanado) kaj aliaj.

eta|maldekstra|300ra|la jena foto bone montras, kiel Tornado kutime tuŝas la akvon nur per unu el la du katamaranaj ŝipkorpoj kaj la alia "flugas": tiel la akvorezisto aparte malgrandas kaj eblas atingi grandan rapidecon

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la Internacia Tornado-Asocio

Kategorio:Velado
Antiloĥo

**Antiloĥo** (helene **Αντίλοχος**, latine *Antilochus*) estis en la helena mitologio filo de Nestoro, reĝo en Pilo.

Li estis agnoskata amiko de Aĥileo kaj kuraĝa batalanto de la aĥaja militistaro. Li estis rapida, facilmova kaj aŭdace li batalis ĉiam en la frontaj vicoj. Oni diras, ke li mortigis minimume dek grandfamajn kontraŭulojn.

La morto trovis lin sur ebenaĵo antaŭ Trojo, kiam li en batalo kaptis per sia propra korpo ĵetlancon, kiun ĵetis al lia patro Nestoro etiopia reĝo Memnono, aliancano de trojanoj. Lia cindro estis miksita kun cindroj de Aĥileo kaj de Patroklo kaj ili estis komune enkriptigitaj. Poste sur la kripto estis, por la eterna memoro amasigita alta tombomonto.

Kategorio:Herooj de la helena mitologio
Bifsteko

eta|Bifsteko
**Bifsteko** estas la nomo de speco de mola kaj sengrasa viando de bovo. Bifsteko estas ofte viando de alta kvalito tiel ke ĝi estas sufiĉe multekosta, sed ankaŭ ekzistas pli malmultekostaj variantoj. La vorto *bifsteko* devenas de la angla vorto *beefsteak* (bovsteko).

## Vidu ankaŭ 
* Rumsteko

Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Viando
Antiklejo

En la helena mitologio **Antiklejo**, (helene Ἀντίκλεια, ) estis filino de Aŭtoliko a Amfiteo kaj patrino de Odiseo. Patro de Odiseo estis Laerto aŭ Sizifo. Amfiteo estis ankaŭ nepino de la dio Hermo, kiu estis patro de ŝia patro Aŭtoliko.

## Antiklejo en Odiseado 
En la 12-a libro de la eposo *Odiseado* iras Odiseo en submondon, por ke li petu pri orakolo mortan profeton Tirezion. En la submondo li renkontas multajn mortintojn, inkluzive de sia patrino Antiklejo. Komence li rifuzas havi ŝin proksime de si, ĉar li atendas Tirezion. Post interparolo kun li, Odiseo komencas paroli kun sia patrino. Antiklejo Odiseon demandas pro kio li, viva, estas en la submondo. Li rakontas pri sia longa vojaĝo hejmen kaj pri diversaj suferoj dum ĝi. Poste Odiseo demandas ŝin kiel ŝi mortis. "Pro bedaŭro post vi", respondas al li Antiklejo. Plu ŝi sciigos al li, ke lia patro Laerto "funebras ĝis nun", vivas en budo en kamparo, vestita en ĉifonaĵo kaj dormas sur planko. Antiklejo diras al li ankaŭ, ke lia edzino Penelopo estas de ŝiaj pretendantoj devigata denove edziniĝi, sed ŝi ĝis nun, danke al sia klereco, rezistas. Ilia filo Telemaĥo provizore administras la reĝolandon. Odiseo trifoje penas ĉirkaŭbraki sian patrinon, sed ekkonscias, ke ŝi estas nemateria. Antikleia klarigas, ke ŝi, same kiel la ceteraj, estas nur ombro. Odiseo poste revenas en la mondon de vivantoj.

## Antiklejo kaj Sizifo 
Laŭ iuj pli postaj fontoj estis Odiseo filo de Antiklejo kaj Sizifo, ne de Laerto. En tiu ĉi versio de la okazaĵo Aŭtoliko, fiaskinta fraŭdulo, ŝtelis de Sizifo brutaron. Sed Sizifo siajn brutojn rekonis. Kiam la atestantoj kaj Aŭtoliko intertraktis, Sizifo persvadis (laŭ iuj versioj perfortis) Aŭtolikan filinon Antiklejon. Odiseo estis produkto de tiu ĉi eksteredzeca kuniĝo.

## Fontoj 
Homero Odiseado, "Libro la 12-a"

Kategorio:Roluloj de la Odiseado
Nombro de Dudeney

**Dudeney nombro** estas pozitiva entjero kiu estas perfekta kubo tia ke la sumo de ĝiaj ciferoj estas egala al la kuba radiko de nombro. Estas ĝuste ses tiaj entjeroj (vidu ):

     1 =  1 x  1 x  1   ;   1 = 1
   512 =  8 x  8 x  8   ;   8 = 5 + 1 + 2
  4913 = 17 x 17 x 17   ;  17 = 4 + 9 + 1 + 3
  5832 = 18 x 18 x 18   ;  18 = 5 + 8 + 3 + 2
 17576 = 26 x 26 x 26   ;  26 = 1 + 7 + 5 + 7 + 6
 19683 = 27 x 27 x 27   ;  27 = 1 + 9 + 6 + 8 + 3

La nomo derivas de Henry Dudeney, kiu observis la ekziston de tiuj numeroj en unu el liaj puzloj, *Radikeltiro*, kaj kiu estas instruisto en izoliteco en Colney Hatch kaj kiu postulas ĉi tion kiel ĝenerala metodo por radikeltiro.

## Referencoj 
*H. E. Dudeney, *536 Puzzles & Curious Problems*, Souvenir Press, London, 1968, p 36.

## Eksteraj ligiloj
* Ĝeneraligitaj nombroj de Dudeney / Generalized Dudeney Numbers (angla)
* Pruvado ke ekzistas nur ses nombroj de Dudeney / Proving There are Only Six Dudeney Numbers 

Kategorio:Bazo-dependaj entjeraj vicoj
5678 DuBridge

'*5678 *DuBridge''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona nuklea fizikisto Lee Alvin DuBridge (1901–1994), iama prezidento de la Kalifornia Instituto de Teknologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Heitenried

**Heitenried** (malnova franclingva nomo **Essers**) estas komunumo en la distrikto Sinĝino en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1290 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Heitenried situas en la Friburga Mezlando, proksimume 10 kilometrojn oriente de la kantonĉefurbo Friburgo, okcidente de la rivero Sinĝino, kiu formas la orientan komunumlimon. La komunumo konsistas krom el la ĉefvilaĝo Heitenried el la vilaĝetoj Scheuergraben, Schönfels, Selgiswil, Unterwinterlingen kaj Wiler vor Holz.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,12 km², de kiuj 18,5% estas kovritaj de arbaro, 73,0% servas por agrikulturo kaj 6,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Heitenried limas en nordo al Ueberstorf, en oriento al Schwarzenburg (BE), kaj en sudo kaj okcidento al Sankt-Antoni.

## Trafiko 
Tra la komunumo kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 183 de Schmitten al Schwarzenburg. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas proksimume 7 kilometrojn sude de la komunumo en Flamatt. Per la buslinioj de Friburgo kaj de Schmitten al Schwarzenburg la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Heitenried datiĝas el la jaro 1228 sub ĝia franclingva nomo *Essers*. Sur la teritorio estis trovitaj tombaj montetoj el la Hallstatt-epoko kaj restaĵoj de la romia vojo al Schwarzenburg. Estis menciita kavalira dinastio de Ried ekde la 13-a jarcento. En la 14-a jarcento Heitenried apartenis al la Grafoj de Thierstein. En la jaro 1442 la friburga familio Velga aĉetis la Senjorujon Heitenried, kiu ek de tiam apartenis al la Flago de Au de la Malnova Kamparo de Friburgo. Per vendo kaj heredo la kastelo de Heitenried fariĝis en la jaro 1579 havaĵo de la familio Diesbach-Steinbrugg. La lasta membro de tiu familio heredigis la havaĵon en la jaro 1820 al sia servisto Pierre Bersier. Dum la Helveta Respubliko en la jaro 1798 ĝis 1803 kaj la postaj jaroj ĝis 1831 Heitenried apartenis al la distrikto Friburgo, tiam ĝis la enkonduko de la nova kantona konstitucio ĝi estis parto de la germana distrikto kaj ek de 1848 ĝi apartenas al la distrikto Sinĝino.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Heitenried
5679 Akkado

**5679 Akkado** (aŭ, antaŭ 2010, **5679 Acukado**) estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio sur la insulo Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de granda kaverno en la gubernio Iŭate. Tiu nomo estis unue (erare) legita "Acukado" (aŭ *Atsukadou*) kaj korektita en "Akkado" en 2010.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Petru la 4-a Rareș

**Petru la 4-a Rareș**, naskita en 1483 kaj mortinta la  en Suceava, filo de Stefano la Granda de Moldavio, dufoje estis reganto de Princlando Moldavio. Lia kromnomo *Rareș* devenas de lia patrino, *Maria Răreșoaia*.

La unuan fojon li estis regnestro de la  al la . Li sukcedis al Stefano la 4-a kaj regis ĝis 1538, kiam, pro plendo de Pollando, Sulejmano la 1-a (osmanida imperio) atakis lin aliance kun poloj kaj tataroj kaj instalis Ștefan Lăcustă kiel reganton.

En 1541 Petru sukcesis regajni la favoron de Sulejmano kaj denove regis, de la  ĝis sia morto je la . Li restis vasalo de la turkoj; laŭ ordono de Sulejmano li kaptis la transilvanian vojevodon István Majláth kaj sendis lin katenitan al Istanbulo.

La tombo de Petru Rareș estas en la monaĥejo Probota, en la samnoma vilaĝo en distrikto Suceava.

Kategorio:Historio de Moldavio
Bouhey

**Bouhey** estas franca komunumo situanta en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
### Demografio 
## Najbaraj komunumoj 
## Historio kaj vidindaĵoj 
eta|maldekstra|Lavejo

En la komunumo estas du krucoj de vojo. La lavejo datiĝas de 1868. La kirko Sankta Klaŭdo datiĝas el la 19-a jarcento.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Calitzdorp

**Calitzdorp** estas urbo de la okcidenta flanko de Malgranda Karuo en Okcidenta Kablando de Sudafriko kaj kuŝas ĉe la sudafrika ŝoseo 62.

La bieno kie Calitzdorp kuŝas estis atribuita al JJ kaj MC Calitz en 1831. En 1924 oni malfermis fervojon, en 1937 elektron kaj oni faris cementan ŝoseon al Oudtshoorn.

Calitzdorp estas allogo por entuziasmuloj de fiŝkaptado, birdorigardado, 4x4 kaj aliaj naturaj ŝatokupoj kiaj ĉevalrajdado kaj vingsutumado.

* Alto: 233 m
* Populacio: 8400

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Dehandelshuis Trinkejo, Calitzdorp 
* Calitzdorp Info
* Calitzdorp, Turisma Oficejo 
* Route 62 

Kategorio:Geografio de Sud-Afriko
Bredasdorp

eta|dekstre|250px|La nederlanda preĝejo estis la kerno de la komenca vilaĝo
**Bredasdorp** estas urbo en la suda regiono Overberg de Okcidenta Kablando, Sudafriko, kaj la ĉefa ekonomia kaj serva kerno de tiu regiono. Ĝi kuŝas en la norda bordo de la ebenaĵo Agulhas [agUljas], je ĉirkaŭ 160&nbsp;km sudoriente de Kaburbo kaj je 35&nbsp;km norde de Kabo Aguljas, la plej suda pinto de Afriko.

Kategorio:Geografio de Sud-Afriko