open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nabereĵnije Ĉelni

**Nabereĵnije Ĉelni** () estas urbo en Tatarstano en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 92430.

La urbo havas statuson de urbo ekde jaro 1930.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Nabereĵnije Ĉelni () ĝis 1982;
* Breĵnev () en 1982 ... 1988.

La interurba telefona kodo estas 8552, la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Kama (Кама), en 17 km de fervoja stacio Krugloje Pole (Круглое Поле). En la urbo estas flughaveno..

En jaro 1959 la urbo havis 16 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 509,9 mil loĝantojn.

## Esperanto-movado 
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Nabereĵnije Ĉelni
Navaŝino

**Navaŝino** () estas urbo en la Niĵnij-Novgoroda provinco kaj en la Ĉevolga federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 22241501.

La urbo estis fondita kaj ekhavis statuson de urbo en jaro 1957. La urbo estis fondita el du apudaj loĝejoj Mordovŝĉikovo (Мордовщиково) kaj Lipnja (Липня).

La interurba telefona kodo estas 83175, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Oka (Ока).

En la urbo estas fervoja stacio (malfermita en 1912).

En jaro 1959 la urbo havis 12,5 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 17,8 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Niĵnij-Novgoroda provinco
Nazivajevsk

**Nazivajevsk** () estas urbo en Omska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 52413.

La urbo estis fondita en jaro 1911 dum konstruado de de fervojo.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1956.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Nazivajevskaja (Называевская) ĝis 1933;
* Novonazivajevka (Новоназываевка) ekde 1933 ĝis 1947;
* Nazivajevka (Называевка) ekde 1947 ĝis 1956.

La interurba telefona kodo estas 38161, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 3 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

En la urbo estas fervoja stacio Nazivajevskaja (Называевская) (malfermita en 1913).

Traduko de nomo de la urbo estas io simila al "urbo de nomigo".

En jaro 1959 la urbo havis 16,4 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 13 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Omska provinco
Nalĉik

**Nalĉik** - , kabarde *Налшык*, karaĉaje-balkare *Налчыкъ* - estas urbo en Norda Kaŭkazio, ĉefurbo de Kabardio-Balkario. La urbonomo venas de la rivernomo  Nalĉik — la rivero Nalĉik (baseno de Terek) trafluas la tutan urbon.

* Areo de la urbo estas 131&nbsp;km².
* Loĝantaro:
** En 1959 — 88 mil personoj;
** En 2002 — 274.974 personoj.

La fakta loĝantaro eble superas 300 mil pro la multaj satelitaj urbetoj kaj vilaĝoj ĉirkaŭ Nalĉik.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 83401.

La urbo estis fondita en jaro 1743, kvankam oficiala jaro de fondo estas 1822 - jaro de fondo tie de rusia fortikaĵo.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1921.

La interurba telefona kodo estas 86622, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas je alto ĉirkaŭ 500 m de la nivelo de maro), ĉe rivero Nalĉik (Нальчик) (baseno de rivero Terek (Терек)).

En la urbo estas fervoja stacio kaj flughaveno.

## Historio 
### Dua Mondmilito 
Dum la Dua Mondmilito la urbo estis okupita de nazioj inter la 28-a de oktobro 1942 kaj la 3-a de januaro 1943. La urbo estis multe damaĝita rezulte de bataloj.

### Atako en oktobro 2005 
La 13-an de oktobro 2005, matene, en Nalĉik okazis aro de armitaj atakoj al polic-stacioj, flughaveno kaj aliaj gravaj objektoj. La atakojn organizis ekstrem-islamistaj grupoj. Plejparto de la atakoj estis sukcese rebatitaj, tamen ĉ. eble 100 homoj mortis, dum Kabard-Balkario kredeble porlonge perdis sian renomon de la plej paca regiono en Nord-Kaŭkazio.

Laŭ anticipa datumo, en la atako al Nalĉik partoprenis ĉirkaŭ 300 bandanoj.

## Famuloj 
En Nalĉik naskiĝis Ismail Musukajev, luktisto.

## Vidu ankaŭ 
* Kabarda-Balkara ASSR (1936-1992)
* Trolebusa transporto en Nalĉik

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj de Kabardio-Balkario
Miski

**Miski** () estas urbo en Kemerova provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 32428.

La urbo estis fondita en jaro 1826.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1956.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Misovskaja, Miski, Berjozovij Mis (Мысовская, Мыски, Берёзовый Мыс).

La interurba telefona kodo estas 38474, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 4 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas ĉe enenfluo de rivero Mrassu (Мрассу) en riveron Tomj (Томь).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 31,2 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 44,4 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Kemerova provinco
Narimanov

**Narimanov** () estas urbo en Astraĥana provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 12240501.

La urbo havas statuson de urbo ekde jaro 1984.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Niĵnevolĵskoje (Нижневолжское) ĝis 1967;
* Niĵnevolĵsk (Нижневолжск) ekde 1967 ĝis 1984 (traduko de la nomo estas "urbo en suba parto de rivero Volga").

La interurba telefona kodo estas 85171, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

61-20-8 La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Volgo.

En jaro 2002 la urbo havis 11,2 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Astraĥana provinco
Narjan-Maro

**Narjan-Maro** () estas urbo en Rusio, ĉefurbo de Neneca aŭtonoma distrikto.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 11111.

La urbo estis fondita en jaro 1929 kaj loĝejo ĉe lignopekla uzino.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1935.

La interurba telefona kodo estas 81853, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas sur multjare frostiĝinta tero ĉe unu el enenfluaĵoj de rivero Peĉora (Печора). En la urbo estas flughaveno kaj mara haveno, kvankam la urbo estas en 110 km de la maro.

En jaro 1959 la urbo havis 13,2 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 18,6 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Arĥangelska provinco
Naĥodka

**Naĥodka** () estas urbo en Ĉemara Regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 05414.

La urbo estis fondita en jaro 1941 kiel loĝejo ĉe haveno.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1950.

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 7 horoj (en jaro 2005).

La urbo estas sur bordo de Japana maro.

En la urbo estas fervoja stacio kaj nefrostiĝanta mara haveno.

En jaro 1959 la urbo havis 64 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 148,8 mil loĝantojn.

## Vidu ankaŭ 
* Haveno Vostoĉnij


Kategorio:Urboj de Ĉemara Regiono
Slavkov u Brna

**Slavkov u Brna** () estas historia urbo en Ĉeĥio, situanta 20 kilometrojn okcidente de Brno en la Sudmoravia regiono, kaj konata pro la "Batalo de la tri imperiestroj" okazinta apud la urbo je la 2-a de decembro 1805.

Slavkov u Brna havas  () kaj ĝi estas turisma celo pro siaj baroka kastelo (ĉirkaŭita de ĝardenoj), la batalo de 1805 kaj la proksimeco al aliaj vidindaj naturaj kaj historiaj lokoj.

Francoj por memoro al venko nomis post la batalo fervojstacion en Parizo - Gare d'Austerlitz kaj ankaŭ apudan ponton Pont d'Austerlitz kaj kajon - Quai d'Austerlitz.

## Loĝantaro 
## Vidu ankaŭ 
* Slavkov

## Pluaj fotoj 

Slavkov podle Hebera.JPG|Slavkov en la jaro 1848
Zimní veduta města Slavkov u Brna.jpg|Slavkov u Brna de nordo
Slavkov-zamek.jpg|Kastelo Slavkov u Brna
Slavkov.u.Brna-Austerlitz.castle.jpg|Honora kortego de la kastelo en Slavkov
Slavkov u Brna - Castle.jpg|Slavkova kastelo - vido el parko
Park_Slavkov.jpg|Kastela parko en baroka stilo
slavkov-kaple-sv-urbana.jpg|Kapelo de Sankta Urbano
Synagoga Slavkov u Brna.jpg|Sinagogo en Slavkov
Reenactors in Austerlitz.jpg|Soldatoj el rekonstruado de la slavkova batalo
Santon.jpg |Monteto Santon
Frieden Austerlitz Monument.jpg |Tumulo de paco
Dreikaisermonument.jpg |Monumento de tri imperiestroj - Staré Vinohrady


Kategorio:Municipoj en distrikto Vyškov
Kategorio:Urboj en distrikto Vyškov
Kategorio:Urboj en Moravio
Kategorio:Vinkultivada subregiono Velké Pavlovice
Kategorio:Setlejoj en Dija-svratka valego
Kategorio:Setlejoj en Litenĉica montetaro
Kategorio:Setlejoj en Arbaro Ždánice
Nartkala

**Nartkala** () estas urbo en Kabardio-Balkario, en Rusio.

La urbo estis fondita en la jaro 1913 kiel loĝejo ĉe fervoja stacio. Ĝi havas la statuson de urbo ekde 1955, kaj estis nomita Dokŝukino (Докшукино) ekde 1913 ĝis 1967.

La urbo troviĝas apud Norda Kaŭkazo, inter la riveroj Ĉereka (Черека) kaj Urvani (Урвани). En la urbo estas fervoja stacio Dokŝukino (Докшукино).

La interurba telefona kodo estas 86635, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj; la loka tempo estas la sama kiel moskva tempo. La kodo de OKATO de la urbo estas 83240501 (en 2005).

En 1959 la urbo havis 13100 loĝantojn. En 2002, ĝi havis 33800 loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Kabardio-Balkario
Nadimo

**Nadimo** () estas urbo en Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto, Tjumena provinco, Rusio.

La urbo havas statuson de urbo ekde jaro 1972.

La urbo situas ĉe rivero Nadimo.

En la urbo funkcias flughaveno.

## Nomo 
Etimologio de la urbonomo estas disputata. Tjumena verkisto Konstantin Lagunov en 1980 reference al Zelik Frejzon, la estro de la ekspedicio de Lengiprotrans [sekcio de dezajna instituto] asertas ke la urbo estis nomita laŭ la samnoma rivero, kies nomo en la neneca signifas "feliĉo". Frejzon miris pri la vortelekto, tamen asertas ke ĝuste pro tio la areo nomiĝas Nadima tundro kaj lokaj indiĝenoj — nadimaj nenecoj. Zelik Frejzon diris ke unuafoje venis al tiu ĉi loko post la Dua mondmilito kaj bone konis ĝin.

## Historio 
Zelik Frejzon asertis ke en 1951 de Saleĥardo al Nadimo veturis trajnoj laŭ la Transpolusa fervojo, konstruita de malliberuloj de Gulago en 1947–1953, sed ne finita kaj forlasita. Li diris ke en 1965 lia grupo venis laŭ ordono de la Ministerio pri Gasa Industrio laŭ tiu ĉi itinero sur drezino. Tiutempe la setlejo konsistis el kelkaj lignaj domoj, konstruitaj por fervoja personaro, sed enloĝitaj de telekomunikistoj kaj forstisto. En la 1970-aj aldoniĝis kelkaj provizoraj dometoj kaj konstruaĵoj.

Post malkovro de la gasminejo Medveĵje komenciĝis amasa konstruado kaj la vilaĝeto transformiĝis je la urbo. En 1980  kamionoj, buldozoj kaj aliaj povaj veturiloj estis laborantaj je konstruado de la urbo. Tio estis drasta ŝanĝo, ja antaŭ la Dua mondmilito en la tuta Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto estis nur 1 kamiono GAZ-AA kaj malforta traktoro. En 1980 de la antaŭa epoko restis nur 2 lignaj domoj, ĉirkaŭitaj de pluretaĝaj konstruaĵoj, kiujn siavice ĉirkaŭis pli ol  provizoraj dometoj (), en kiuj plu loĝis duono de la urbanoj.

En la centro aperis 4 longaj pluretaĝaj domoj el grizaj betonaj slaboj, formantaj (se rigardi de supre) la vorton *СССР* (USSR). La domoj havas kurban formon, kiun dezajnistoj de la arkitekta instituto LenZNIIEP () elektis por protekti la ejojn kaj kortojn kontraŭ fortaj ventoj. Tamen en 1980 oni ankoraŭ plendis pri ekstrema malvarmo dum vintraj frostoj.

Avantaĝo de Nadimo estis ke, malsame ol pluraj aliaj urboj de la regiono, ĝi estis konstruata laŭplane, kun modernaj domoj kaj sociala infrastrukturo. En 1980 la urbo jam havis restoracion, kinejon kun granda ekrano, du muziklernejojn. Estis konstruataj komfortaj pluretaĝaj domoj, do post provizoraj dometoj urbanoj transloĝiĝis rekte al modernaj loĝejoj, sen pasigi plian tempon en meza variaĵo forme de duetaĝaj lignaj domoj sen banejoj kaj necesejoj subtegmene.

Jam en 1980 iuj kritikis la elektitan urbosituon, argumentante ke necesis konstrui la urbon pli proksime al la minejo Medveĵje, sen kroĉiĝi al la iama vilaĝo, neglektinda kompare al la okazonta konstruado.

Alia problemo estis sabloŝtormoj, kaŭzitaj de abunda sablotavolo surloke de la urbo.

En jaro 1959 la urbo havis 0,3 mil loĝantojn. En jaro 2002 la urbo havis 45,9 mil loĝantojn.

## Esperantistoj 
* Olga Ŝkirando

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto
Nazarovo

**Nazarovo** () estas urbo en la Krasnojarska regiono de la Rusia Federacio (Rusio). Ĝi geografie situas en orienta Siberio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 04426.

La urbo estis fondita en jaro 1700.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1961.

La interurba telefona kodo estas 39155, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco inter la loka krasnojarska tempo (horzono UTC+07:00) kaj la moskva tempo estas 4 horoj.

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero *Ĉulim* (Чулым), kiu enfluas en riveron Obj (Обь).

En la urbo estas fervoja stacio (ekde 1925) kaj flughaveno.

En la jaro 1959 la urbo havis 29,7 mil loĝantojn, kaj en 2002 estis 56,5 mil loĝantoj: aktuala nombro videblas komence de la teksto kaj en la informkesto.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Krasnojarska regiono
Miŝkin

**Miŝkin** () estas urbo en Jaroslavla provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 78221501.

La urbo estis fondita en la 15-a jarcento.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1991.

La interurba telefona kodo estas 08544, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas ĉe rivero Volgo (Волга) en 20 km de fervoja stacio Volga (Волга).

En jaro 1959 la urbo havis 3,9 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 6,1 mil loĝantojn.
eta|maldekstra|
eta|maldekstra|180px|

Kategorio:Urboj de Jaroslavla provinco
Kioto (apartigilo)

**Kioto** (京都 [kjōto]) povas esti:
*Gubernio Kioto (京都府 [kjōto-fu]) — gubernio en Japanio
*Kioto (京都市 [kjōto-ŝi]) — mondkonata turisma urbo en Japanio, ĉefurbo de Gubernio Kioto
*Protokolo de Kioto — internacia traktato por protekto de klimato.
Austerlitz

**Austerlitz** (elparolu *aŭsterlic*) havas plurajn signifojn. Bv. elekti:

* Austerlitz (originala signifo) estas germana nomo de la ĉeĥa urbo Slavkov u Brna.
* La batalo de Austerlitz, okazinta apud tiu urbo la 2-an de decembro 1805, kadre de la napoleonaj militoj.

Pro la famo de la supre menciita batalo, la nomon transprenis pluraj urboj, konstruaĵoj, verkoj ktp.:

* Austerlitz estas urbo en la usona ŝtato Nov-Jorkio.
* Austerlitz estas vilaĝo en Nederlando, oriente de Utrecht, kie en 1979 okazis la 35-a Internacia Junulara Kongreso.
* La piramido de Austerlitz, estas 36 metrojn alta monumento rememoriganta la batalon, situanta apud Austerlitz (Nederlando).
* *Austerlitz* estas filmo pri la batalo, verkita en 1960 de reĝisoro Abel Gance, stelumata de Jean Marais kaj Leslie Caron.
* Batalo de Austerlitz estas pentraĵo de la franca pentristo François-Pascal-Simon Gérard.
* ''La veillée d'Austerlitz* (*La vespero de Austerlitz'') estas pentraĵo de la franca pentristo Antoine Charles Horace Vernet.
* Gare d'Austerlitz estas unu de la ĉefaj fervojaj stacidomoj de Parizo, servanta la sudokcidenton de Francio.
* Gare d'Austerlitz estas stacio de la Metroo de Parizo
* Ponto de Austerlitz estas ponto en Parizo.
* *Le Pont d’Austerlitz* estas pentraĵo de la franca pentristo Paul Signac.
* Viadukto de Austerlitz estas fervoja ponto en Parizo.
* Austerlitz estas milita ŝipo de la Franca Mararmeo.

## Personaj nomoj 
Austerlitz estas familia nomo de pluraj homoj:

* *Frederick Austerlitz* estas la origina nomo de la usona aktoro kaj dancisto Fred Astaire.
* Hirschel Austerlitz estas komunuma gvidanto ekzilita de Vieno en 1670.
* *Austerlitz* estas novelo verkita en 2001 de W. G. Sebald, kies ĉefa rolulo estas Jacques Austerlitz.
* Mayer Austerlitz estas rabeno en Eperjes.
* Moses b. Joseph Austerlitz estas klerulo kaj promociisto de juda instruo.
* Robert Austerlitz estas lingvisto ligita kun la proto-finn-ugra lingvo.
* Vilmos Austerlitz estas hungara esperantisto.
Spielberg

**Spielberg** (germane, "ludomonto", prononco ) havas plurajn signifojn:

## Geografia nomo 
* **Spielberg (Rütschelen)** estas setlejo de la komunumo Rütschelen de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno en Svislando.
* *Spielberg* estas loĝloko en la komunumo Karlsbad (Badeno) de la federacia lando Baden-Virtembergo en Germanio.

## Persona nomo 
* **Steven Spielberg** estas usona reĝisoro.
Guido Tallone

**Guido TALLONE** (naskiĝis 1939) estas svisa arkitekto el la regiono Tiĉino.

Li partoprenis en arkitektura konkurso inter 7 arkitektoj por projekti la novan preĝejon en Locarno.
Lia projekto ricevis la premion: la konstruado de la preĝejo "La Sacra Famiglia" (1992).

Dosiero:D21-TALLONE Sacra Famiglia.jpg|Preĝejo "La sacra famiglia", Locarno, 1992
Dosiero:TALLONE_en_preghejo.jpg|Interne
Dosiero:TALLONE_Lugano.jpg|Granda konstruaĵo en Lugano
Dosiero:TALLONE_pordo.jpg|Pordo kun metala krado, apude estas inicialoj G.&nbsp;T.

Kategorio:Svisaj arkitektoj
Kategorio:Tiĉinanoj
Kategorio:Moderna arkitekturo (Ticino)
Nevelsk

**Nevelsk** () estas urbo en Saĥalena provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 64420.

La urbo estis fondita en jaro 1789.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1946.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Ĥonto (Хонто) ĝis 1946.

La interurba telefona kodo estas 42436, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 7 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur okcidenta bordo de suda parto de insulo Saĥaleno, sur bordo de maro.

En la urbo estas fervoja stacio.

En 1905 ... 1945 la urbo apartenis al Japanio.

En jaro 1959 la urbo havis 19,7 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 18,6 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Saĥalena provinco
Nevinnomissk

**Nevinnomissk** () estas urbo en Stavropola regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 07424.

La urbo estis fondita en jaro 1778 kiel fortikaĵo de rusia armeo, kvankam oficiala jaro de fondo estas 1825.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1939.

La interurba telefona kodo estas 86554, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas apud Norda Kaŭkazo, sur bordoj rivero Kubanj (Кубань), ĉe enenfluo en ĝin de rivero Bolŝoj Zelenĉuk (Большой Зеленчук).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 39,8 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 132,1 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Stavropola regiono
Nevjansko

**Nevjansko** () estas urbo en Rusio. La urbo situas sur orienta deklivo de meza Uralo, ĉe rivero Nejva *(Нейва).* En la urbo troviĝas fervoja stacio.

La urbo estis fondita en 1700 kiel loĝejo dum konstruado de karbonferproduktanta kaj ferproduktanta uzino. Ĝis 1919 ĝia nomo estis Nevjanskij Zavod (Nevjanskij Uzino, *Невьянский Завод*). En 1959 la urbo havis 30,5 mil loĝantojn.

## Vidindaĵoj
* Oblikva turo
Nelidovo

**Nelidovo** () estas urbo en Tvera provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2024) estas 22742.

La urbo estis fondita en jaro 1900 kiel loĝejo ĉe fervoja stacio kun la sama nomo kiel la urbo apud loĝejo Iotkino (Иоткино) (konata ekde 1701).

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1949.

La interurba telefona kodo estas 08266, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas ĉe rivero Meĵa (Межа) (kiu enenfluas en riveron Zapadnaja Dvina (rivero) (Западная Двина)).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 26,5 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 26,2 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Tverja provinco
Neman

**Neman** (, historie germane *Ragnit*) estas urbo en Kaliningrada provinco en Rusio.

La urbo situas en distanco de 12 kilometroj de fervoja stacio en urbo Sovetsk (Советск, historie germane *Tilsit*).

Ĝis 1945 la urbo apartenis al la Germana Regno (Orienta Prusio).

En 1959 la urbo havis proksimume 9&nbsp;500 loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Kaliningrada provinco
Nerĉinsko

**Nerĉinsko** () estas urbo en Transbajkala regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 76228501.

La interurba telefona kodo estas 30242, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 6 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Nerĉa (Нерча), en 7 km de ĝia enenfluo en riveron Ŝilka (Шилка) (baseno de rivero Amur (Амур)).

En la urbo estas fervoja stacio kaj flughaveno.

## Historio 
La urbo estis fondita en jaro 1658. La Traktato de Nerĉinsko, subskribita la 27an de aŭgusto 1689, estis la unua traktato subskribita de Ĉinio kun eŭropa potenco, tiuokaze kun la Rusa Imperio.

En jaro 1959 la urbo havis 13,5 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 15,7 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Zabajkala regiono
Nerjungri

**Nerjungri** () estas urbo en Jakutio en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 98406.

La urbo estis fondita kaj ekhavis statuson de urbo en jaro 1975.

La interurba telefona kodo estas 41147, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 6 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

En la urbo estas fervojaj stacioj ŝarĝa Berkakit (Беркакит) kaj pasaĝera Nerjungri (Нерюнгри).

En jaro 1959 la urbo havis 0,5 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 66,3 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Jakutio
Nesterov

**Nesterov** () estas urbo en Kaliningrada provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 27224501.

La urbo estis fondita en jaro 1722.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1946.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Stallupönen ekde 1732 ĝis 1945 kaj Шталлупёнен (Ŝtallupjonen) en 1945 kaj 1946.

La interurba telefona kodo estas 01144, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas -1 horo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

En la urbo estas fervoja stacio.

Ĝis 1945 la urbo apartenis al la Germana Regno kaj estis parto de la provinco Orienta Prusio. Senpere post la Konferenco de Pocdamo en julio kaj aŭgusto 1945 la germanaj loĝantoj estis forpelitaj, ilia havaĵo restis. Iom post iom alportiĝis novaj loĝantoj el Sovetunio.

En jaro 1959 la urbo havis 3,2 mil loĝantojn, kaj en 2002 havis 5 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Kaliningrada provinco
Neftekamsk

**Neftekamsk** () estas urbo en Baŝkirio en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 80427.

La urbo estis fondita en jaro 1957 kiel loĝejo ĉe nafta minkampo.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1963.

La interurba telefona kodo estas 34713, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

La urbo estas apud Uralo, en 8 km de rivero Kama (Кама).

En la urbo estas fervoja stacio kaj flughaveno.

En jaro 1959 la urbo havis 2,9 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 122,3 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Baŝkirio
Neja

**Neja** () estas urbo en Kostroma provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 34422.

La urbo estis fondita en jaro 1906 kiel loĝejo ĉe fervoja stacio.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1958.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Neja (Нея).

En la urbo estas fervoja stacio (malfermita en 1906).

En jaro 1959 la urbo havis 13,4 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 11,5 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Kostroma provinco
Od

La literkombino **OD** havas plurajn signifojn:
***od** estas komandlinia komando de komputila operaciumo UNIX.
***od** estas komando de kelkaj programlingvoj, para al komando do.
Oj

La literkombino **Oj** aŭ **OJ** havas plurajn signifojn:
***Oj** estas interjekcio en Esperanto.
***oj** estas laŭ normo ISO 639 lingva kodo de la oĝibva lingvo.
***Oj, svijetla majska zoro** (*Ho, hela maja mateno*) estas nacia himno de Montenegro.
***OJ** kelkfoje estas kodo por Jordanio (ICAO-kodo)
***OJ** estas mallongigo de la Oficiala Ĵurnalo de Eŭropa Unio
Om

La literkombino **OM** havas plurajn signifojn:
* Om estas mantro de Hinduismo.
* **om** estas laŭ normo ISO 639 lingva kodo de la oroma lingvo.
* **OM** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Omano.
* **Om** estas planlingvo kreita de L. Vulda, Calcutta, 1925.
* **.om** estas nacia domajno de la alta nivelo de Omano.
* OM mallongigo por **O**rgasma **M**editado, diskonigita de la usona kompanio One Taste
Ok (apartigilo)

La literkombino **OK** havas plurajn signifojn:
***Ok** estas nombro 8.
***OK** estas Oklahomo - usona ŝtato.
***Ok** estas planlingvo.
***OK** estas mallongigo por la interjekcio okej
Or

La literkombino **OR** havas plurajn signifojn:
***or** estas logika operatoro "aŭ" de multaj programlingvoj.
***or** estas laŭ normo ISO 639 lingva kodo de la orija lingvo ?.
***OR** estas Oregono - usona ŝtato.
***OR** estas kodo de provinco Oristano de Italio.
***Őr** estas hungara vilaĝo.
Pa

La literkombino **PA** aŭ **pa** havas plurajn signifojn:
* **Pa** estas mallongigo por **Public Address**, vd. soninstalaĵo 
* **Pa** estas simbolo de mezurunuo paskalo.
* **pA** estas simbolo de mezurunuo pikoampero kiu estas 10−12 amperoj.
* **Pa** estas simbolo por protaktinio je kemio.
* **pa** estas laŭ normo ISO 639 lingva kodo de la Panĝaba lingvo.
* **PA** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Panamo.
* **.pa** estas nacia domajno de la alta nivelo de Panamo.
* **PA** estas brazila kodo por la subŝtato  (*Pará*).
* **PA** estas kodo de  - usona subŝtato.
* **PA** estas kodo de provinco Palermo de Italio.
PF

La literkombino **PF** havas plurajn signifojn:
***pF** estas simbolo de mezurunuo pikofarado kiu estas 10−12 faradoj.
***PF** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Franca Polinezio.
***.pf** estas nacia domajno de la alta nivelo de Franca Polinezio.
***PF** el la franca *Pour Féliciter* - Novjara deziro
PH

**PH**, antaŭminuskle **Ph**, minuskle **ph**, estas 21-a litero de la Kimra alfabeto. Ĝi havas la prononcon .

**PH** simple estas literigo de P kaj H (*PH*), kp. Æ. En multaj lingvoj tiu kombino ekzistas por la sama sono, sed nur en la kimra ĝi estas konsiderata memstara litero.

## Vidu ankaŭ 
* F
* FF

Kategorio:Latinaj digrafoj
PC

La literkombino **PC** havas plurajn signifojn:
***pC** estas simbolo de mezurunuo pikokulombo kiu estas 10−12 kulomboj.
***pc** estas simbolo de mezurunuo parseko.
***PC** estas angla mallongigo por Persona komputilo.
***PC** estas angla mallongigo por polikarbonato.
***PC** estas kodo de provinco Piacenza de Italio.
*  (**Buso PC**) estas linio de Busoj de RATP en Parizo, Francio.
PE

La literkombino **PE** havas plurajn signifojn:
* **PE** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Peruo.
* **.pe** estas nacia domajno de la alta nivelo de Peruo.
* **Pe** (п) estas litero en la cirila alfabeto.
* **PE** estas la kodo de provinco Pescara de Italio.
* **PE** estas brazila kodo por la subŝtato  (*Pernambuco*).
* **PE** estas la kanada poŝt-mallongigo de Insulo de Princo Eduardo.
* **PE** estas la komuna mallongigo pri polietileno.
Pi

La literkombino **PI** havas plurajn signifojn:
***Pi** estas nomo de litero de la greka lingvo Π ( π ).
***Pi** estas rilatumo de longo de cirklo al ĝia diametro, π = 3,1415926535... .
***pi** estas laŭ normo ISO 639 lingva kodo de la palia lingvo.
***PI** estas brazila kodo por la subŝtato  (*Piauí*).
***PI** estas kodo de provinco Pisa de Italio.
***pI** estas simbolo de izoelektra punkto en kemio.
Pl

La literkombino **PI** havas plurajn signifojn:
* **pl** estas laŭ normo ISO 639 lingva kodo de la pola lingvo.
* **PL** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Pollando.
* **.pl** estas nacia domajno de la alta nivelo de Pollando.
* **.pl** estas finaĵo de dosiernomo de fontaj kodoj de programoj skribitaj en programlingvoj Perl kaj Prolog.
Pm

La literkombino **PM** havas plurajn signifojn:
* **Pm** estas simbolo pri prometio je kemio.
* **PM** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Sankta-Piero kaj Mikelono.
* **.pm** estas nacia domajno de la alta nivelo de Sankta-Piero kaj Mikelono.
* **pm** estas mallongigo de "post mezo de tago".
* **pm** estas simbolo de pikometro, dekona unuo de metro (1 pm = 1 x 10−12 metro).
Pn

La literkombino **PN** havas plurajn signifojn:
* **pN** estas simbolo de mezurunuo pikoneŭtono kiu estas 10−12 neŭtonoj.
* **PN** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Pitkarna Insulo.
* **.pn** estas nacia domajno de la alta nivelo de Pitkarna Insulo.
* **PN** estas kodo de provinco Pordenone de Italio.
Ps

La literkombino **PS** havas plurajn signifojn:
***ps** estas simbolo de mezurunuo pikosekundo kiu estas 10−12 sekundoj.
***pS** estas simbolo de mezurunuo pikosimenso kiu estas 10−12 simensoj.
***ps** estas laŭ normo ISO 639 lingva kodo de la paŝtua lingvo.
***PS** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Palestino.
***.ps** estas nacia domajno de la alta nivelo de Palestino.
***ps** estas komandlinia komando de komputila operaciumo UNIX.
***PS** estas la mallongigo de la Socialista Partio de Francio (franclingve: *Parti Socialiste*).
***PS** estas la mallongigo de polistireno.

## Vidu ankaŭ 
*PS2
Pt

La literkombino **PT** havas plurajn signifojn:
* **pT** estas simbolo de mezurunuo pikoteslo kiu estas 10−12 tesloj.
* **Pt** estas simbolo por plateno je kemio.
* **pt** estas laŭ normo ISO 639 lingva kodo de la portugala lingvo.
* **PT** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Portugalio.
* **.pt** estas nacia domajno de la alta nivelo de Portugalio.
* **pt** estas simbolo de mezurunuo punkto, uzata en presado.
* **PT** estas kodo de provinco Pistoia de Italio.
* **PT** estas mallongigo de la brazila politika partio *Partido dos Trabalhadores* (Partio de la Laboristoj)
Neftejugansko

**Neftejugansk** () estas urbo en Ĥanta-Mansa aŭtonoma distrikto - Jugra en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 71134.

La urbo estis fondita en jaro 1962 kiel loĝejo ĉe nafta minkampo.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1967.

La interurba telefona kodo estas 34612, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas ĉe Obj (Обь).

En la urbo estas flughaveno.

En jaro 1959 la urbo havis 0,6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 107,8 mil loĝantojn.

## Historio 
Origine sur tiu loko situis la vilaĝo Ust-Balik (). En marto 1964 tien venis la unua borista taĉmento subestre de Aleksandr Filimonov, kiu komencis haki tajgon kaj el tiuj traboj konstrui provizorajn loĝejojn kaj albordiĝejon, tra kiu baldaŭ ekfluis konstruaj aparatoj, maŝinoj kaj homoj.

Poste la geologo Farman Salmanov rememoris kiel naskiĝis la urbonomo dum konversacio de la geologestroj.

 

La geofizikistoj V. S. Katkov kaj M. S. Dubina iniciatis konstruadon de la unua panela kvinetaĝa domo el 60 apartamentoj, kiu estis finita aŭtune 1966. Tamen pluraj domoj aperis ĥaose kaj senorde, ĉar ilin konstruis alvenintoj mem, kiuj urĝe bezonis loĝejojn. Do oni preparis tiucele terenon apud naftista vilaĝeto, kondukis tien elektron kaj akvon, alportis laŭeble konstruajn materialojn kaj estontaj loĝantoj memstare konstruis tie vilaĝeton, poste kromnomitan Taratinovka (), omaĝe al Boris Taratinov, vic-prezidanto de la kompanio Surgutnafto, kiu iniciatis tion.

En la unuaj jaroj la urbo ne havis stabilan konekton al aliaj loĝlokoj pro manko de vojoj kaj flughaveno. En 1964 tien flugis nur hidroplanoj Antonov An-2, kiuj startis de sur lago Andrejevskoje apud Tjumeno kaj kaze de samdirekta vento atingis Neftejuganskon post 5-6 horoj. Oni rememoris, ke post tia flugo homoj ofte eliris ŝanceliĝante, multaj vomis, ĉar la aviadiloj flugis tre nestabile kaj ofte balanciĝis.

La  estis establita la partia komitato de la Ust-Balikaj naftominejoj. En oktobro 1967 Neftejugansko ricevis la urban statuson. La unua prezidanto de la urba konsilio de deputitoj estis elektita konstruestro Miĥail Nikolajev.

La konstruata urbo alfrontis la saman problemon kiel Surguto kaj aliaj novaj urboj de la regiono — malboniĝon de la krima situacio pro amasa alveno de duonliberigitaj kaj ĵus liberigitaj prizonuloj. En akceptejoj de multaj organizaĵoj anstataŭ sekretariinoj deĵoris fortikaj viroj, ĉar nur ili povis bari la estrojn kaj haltigi la danĝerajn arogantulojn.

Formiĝis sanservo, tamen malsufiĉis fakuloj. En la 1960-aj jaroj la ĉefa kuracisto de loka hospitalo Vjaĉeslav Krasilnikov, trafita de apendicito, operaciis sin mem helpe de studento de la Lviva medicina instituto, veninta kadre de studenta konstrua taĉmento.

En la unuaj jaroj mankis firma aviokurejo, do printempe kaj aŭtune por atingi la urbon necesis flugi al Surguto kaj poste per helikopteroj aŭ skutroj veturi al Neftejugansko.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Ĥanta-Mansio
Pw

La literkombino **PW** havas plurajn signifojn:
***pW** estas simbolo de mezurunuo pikovato kiu estas 10−12 vatoj.
***PW** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Palaŭo.
***.pw** estas nacia domajno de la alta nivelo de Palaŭo.
Pu

La literkombino **PU** havas plurajn signifojn:
***Pu** estas simbolo por plutonio je kemio.
***Pu** estas interjekcio en Esperanto.
***PU** estas kodo de provinco Pesaro e Urbino de Italio.
**lipu pu*, fojfoje nur ***pu***, estas la tokipona nomo de la libro *Tokipono: La lingvo de bono* de Sonja Lang.
Py

La literkombino **PY** havas plurajn signifojn:
***PY** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Paragvajo.
***.py** estas nacia domajno de la alta nivelo de Paragvajo.
***.py** estas finaĵo de dosiernomo de fontaj kodoj de programoj skribitaj en programlingvo Python.
* Py, vilaĝo en Pyrénées-Orientales, Francio
Pr

La literkombino **PR** havas plurajn signifojn:
* **Pr** estas simbolo por prazeodimo je kemio.
* **PR** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Puerto-Riko - dependa teritorio de Usono.
* **.pr** estas nacia domajno de la alta nivelo de Puerto-Riko.
* **PR** estas mallongigo por la Printempa Renkontiĝo de la Nederlanda Esperanto-Junularo.
* **PR** estas kodo de provinco Parma de Italio.
* **PR** estas brazila kodo por la subŝtato  (*Paraná*).
* **PR** estas mallongigo de la brazila politika partio *Partido da República* (Partio por la Respubliko)
* **PR** estas mallongigo de publikaj rilatoj
Oz

La literkombino **OZ** havas plurajn signifojn:
* **-oz-** estas esperanta sufikso 
* **Oz** estas simbolo de mezurunuo Unco
* Oz (planlingvo) kreita de (Charles Milton Elam, Cincinnati)
* **-oz-** estas sufikso en Ido
* **Oz** estas la fikcia lando de fantasta romano-serio, ĉefe konata *La mirinda sorĉisto de Oz*
* **.oz** estis pseŭdodomajno de plej alta nivelo.
Ŧ

**Ŧ**, minuskle **ŧ**, estas litero de la Nord-samea alfabeto. Ĝi havas la prononcon [θ] (laŭ IFA).

## Vidu ankaŭ 
* TH
* Þ

T ŧ
Lokarno

**Lokarno** estas urbo en Kantono Tiĉino en Svislando. Ĝi havis 14 909 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. La oficiala lingvo estas itala.

## Geografio 
Lokarno situas ĉe la okcidenta bordo de la Majora Lago (*Lago Maggiore*) kaj formas aglomeraĵon kun la najbara komunumo Ascona. En la apuda vilaĝo *Orselina* estas telfero per kiu oni povas alsupri al la monto *Cardada*.

## Trafiko 
Al Lokarno kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 13 de Belinzono tra la ebenaĵo de Magadino kaj fervojlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj, kiu deflankiĝas en Giubiasco de la gotarda fervojlinio kaj la etspura trama fervojo de Domodossola tra la Valo de Centovalli. La stacidomo de Lokarno fakte ne situas sur la komunuma teritorio, sed sur teritorio de la najbara komunumo Muralto. De la centro de Lokarno funikularo kondukas al la Madonna del Sasso en Orselina, de kie aertelfero kondukas al la Monto Bré. Norde de la Majora Lago situas aerodromo.

## Interesaĵoj 
eta|150px|maldekstra|konstruaĵo de la telfero projektita de Mario Botta
eta|150px|maldekstra|telfera stacio malsupra
eta|maldekstra|150px|Preĝejo *Madonna del Sasso* super Lokarno
eta|maldekstra|150px|Rigardo al la lago
Ĝi estas grava historia loko pro la Traktatoj de Lokarno en 1925.

La *Astrovia Lokarno* estas 1 : 1 000 000 000 skala modelo de la Sunsistemo. La Suno estas en la fino de la *Via Gioacchino Respini* de kie la vojo laŭ la rivero komenciĝas. La planedoj estas troveblaj ĉe la vojo ĝis la eksplanedo Plutono 6 kilometrojn de la Suno en la vilaĝo Tegna.

La sanktejo *Madonna del Sasso* en Orselina sur altaĵo estas fama vidindaĵo.

Ĉiujare okazas la *Internacia filmfestivalo de Lokarno* en la monato aŭgusto en la urbocentro ĉe la placo *Piazza Grande*.

El arkitektura vidpunkto estas multaj interesaĵoj: belaj malnovaj konstruaĵoj kaj samloke kelkaj ekzemploj de moderna arkitekturo. En januaro 2004 la itala historiisto Marino Vigano spekulis ke la kastelo en Lokarno povus esti planita de Leonardo da Vinci.

## Esperanto-movado 
En la 1980-aj jaro en Lokarno ekzistis aktiva Esperanto-grupo, kies ĉefinicianto estis Dante Bertolini, la iama edukdirektoro de la kantona registaro de Tiĉino. Bertolini instruis dum certa tempo Esperanton en la porinstruista lernejo en Lokarno. En la kvartalo Solduno ekzistis ek de 1985 "Piazetta Esperanto", kiu estis unu el la malmultaj Esperanto-objektoj en Svislando. 

## Famuloj 
* Giampaolo Salvi, lingvisto

## Vidu ankaŭ 
* Locarno (stacidomo)
* Locarno FART (stacidomo)
* Locarno S. Antonio (stacidomo)
* Ponte Brolla (stacidomo)
* Riazzino (stacidomo)
* Solduno (stacidomo)
* Solduno S. Martino (stacidomo)
* Tramtransporto en Lokarno

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Lokarno
* Informretejo pri la regiono Lokarno 
* Oficiala retejo de la Internacia filmfestivalo de Lokarno
* Lokarno en la Historia Leksikono de Svislando


Kategorio:Urboj de Svislando
Kategorio:Kantono Tiĉino
Lokarno
Kategorio:Esperanto-movado en Svislando laŭ lokoj
Lugano

eta|775px|Panoramia vido ĉe lago je oktobro 2005

**Lugano** estas la plej granda urbo de Kantono Tiĉino en Svislando. Ĝi havis 63 185 loĝantojn je la 31-a de decembro 2018.

## Geografio 
La urbo situas apud la Lago de Lugano (*Lago di Lugano*) kaj estas ĉirkaŭita de tri montoj: oriente estas Monte Brè (925 m), okcidente estas Monte San Salvatore (912 m) kaj la monto Sighignola (1400 m) situas sur la kontraŭa lagobordo.

## Trafiko 
Lugano situas ĉe la internacia trajnlinio tra la Gotardo de Bazelo respektive Zuriko tra Chiasso kaj Como al Milano kaj la fervojlinio paralela al nacia aŭtoŝoseo A2. Okcidente de la urbo situas la regiona flughaveno Lugano-Agno.

## Universitata urbo 
Ek de 1996 Lugano estas la sidejo de la Universitato de Itala Svislando, la unua universitato en Tiĉino kaj la unua itallingva universitato de Svislando. Krome samurbe poste aldoniĝis la anglalingva *universitato Franklin de Svislando*. Laŭ la stato de 2023 la esperantisto Chris Dawson estas docento en ambaŭ.

## Famuloj 
En Lugano mortis:
* hungara verkisto Gábor Vaszary
* hungara geologo Éva Saáry
* hungardevena grafikisto Imre Reiner.

## Interesaĵoj 
El arkitektura vidpunkto estas multaj interesaĵoj: belaj malnovaj konstruaĵoj kaj samloke kelkaj ekzemploj de moderna arkitekturo.
Apud la digo de Melide situas *Swissminiatur*, miniaturparko pri Svislando. Krome estas la MASILugano, nome muzeo pri moderna arto.

Lugano estas ankaŭ grava financa centro: multaj bankoj havas sian sidejon tie.

Dosiero:Lugano.jpeg|
Dosiero:Lugano prokudin.jpg|

## Lugano kaj Esperanto 
En 2011 Lugano gastigis la Ĝeneralan Kunvenon de Svisa Esperanto-Societo.

## Vidu ankaŭ 
* Lugano (stacidomo)
* Lugano FLP (stacidomo)
* Paradiso (stacidomo)
* Eŭrovido-Kantokonkurso 1956
* Tramtransporto en Lugano
* Trolebusa transporto en Lugano

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Lugano
* Lugano Monte Bre
* Universitato de itallingvo Svislando
* Retejo de la turisma oficejo


Kategorio:Lugano okcidenta (komunumaro)
Lugano
Kategorio:Urboj de Svislando
Ĥimero

En la greka mitologio **ĥimero** aŭ **kimero** estas monstro kun leonkapo, korpo de kapro kaj vosto de serpento, kiu elŝprucas fajron. Ĝin mortigis Belerofono, greka mitologia heroo.

Ĝin enhavis kiel simbolon, la blazono de la grekaj urboj Korinto kaj Cyzicus.[eta|dekstra|Ĥimero. Ruĝfigura plado, [Apulio, ]]Oni nomas ĥimero ankaŭ ian nerealigeblan produkton de fantazio.

## En Esperanto aperis 
* *De abrakadabra al zigurato 28 babiladoj pri vortoj* de Sten Johansson elŝutebla

## Vidu ankaŭ 
* Gargojlo
* Ĥimero (arkitekturo)
* *La chimera*, filmo de 2023
* Maskarono

*Pegazo
*623 Ĥimero

Kategorio:Estaĵoj de la helena mitologio
Kategorio:Korintia mitologio
Kategorio:Mitaj hibridoj
Paralakso (astronomio)

En astronomio, la jara **paralakso** estas ŝanĝiĝo de situo de stelo sur la ĉielo pro movo de vidpunkto. Pro tio ke steloj estas tre malproksimaj, paralakso rimarkeblas nur pro jara movo de tero ĉirkaŭ suno.

Dosiero:Paralakso1b.jpg

:1 - la nula direkto (de kiu oni mezuras angulojn)
:2 - suno
:3 - orbito de tero ĉirkaŭ suno
:4 - tero en la unua tempo
:5 - tero post duonjaro
:6 - la stelo
:7 - direkto, kie videblis la stelo en la unua tempo, post duonjaro.

La ĝenerala paralakso estas *Π* = | *φ1 - φ2* | . Sed en astronomio la kutimo estas kompari la distancojn kun la AU do la jara astronomia paralakso iĝas *π* = *Π / 2* = | *φ1 - φ2* | / *2*

Reale mezuro de la paralakso plimalfaciliĝas pro propra movo de stelo en spaco (relative al suno).

Dosiero:Paralakso2.png

:1 - la nula direkto (de kiu oni mezuras angulojn)
:2 - suno
:3 - orbito de tero ĉirkaŭ suno
:4 - tero en la unua tempo kaj post jaro
:5 - tero post duonjaro
:6 - la stelo en la unua tempo
:7 - la stelo post duonjaro
:8 - la stelo post jaro

La jara paralakso estas *Π* = | *(φ1 + φ3)/2 - φ2* | kaj *π* = | *(φ1 + φ3)/2 - φ2* | / *2* . La astronomia kutimo estas uzi *mas*-n kiel unuon de la paralakso, tiom *π* estas ege malgranda.

Ankoraŭ unu plimalfaciligo estas en tio ke reale ĉio estas ne sur ebeno, kiel en la bildoj, sed en tridimensia spaco. En kalkuloj necesas enkalkuli deklinaciojn kaj rektascensiojn.
Aŭ eblas kunmeti fotojn de la parto de ĉielo kaj senpere mezuri angulan movon de la stelo.

Per la paralakso oni kalkulas malproksimecon de ne tro malproksimaj steloj.
:Laŭ la unuo elektita, la kalkuloj estas jenaj:
:ĉu pc : * Lpc = 1/1 000/ π *
:ĉu lj : * Llj = 3,26 /1 000/ π *

kie *Lpc* = distanco inter suno kaj la stelo en *pc* kaj *Llj* = distanco inter suno kaj stelo en *lj*
:*3,26* - konstanto kiu transformas parsekon al lumjaro
:*π* - paralakso en *mas*.

Por pli malproksimaj astroj ĉi tiu maniero ne taŭgas ĉar kiam paralakso plimalgrandiĝas ekarto de la distanco rapide pligrandiĝas.

La plej proksima stelo havas paralakson = 770 *mas* = 0,77*"*.

## Historio 
Paralakso de stelo estis mezurita je la unua fojo en 1838 de Friedrich Bessel de stelo *61 Cygni* (la 61a stelo de la konstelacio Cigno laŭ la internacia skribado).
Faka Esperanto-vortaro : Zoologio

Esperanto-kulturo > Esperanto-vortaro > Faka Esperanto-vortaro : Zoologio
----

## Libroformaj
**Oklingva Nomaro de Eŭropaj Birdoj*, 1980, B.Mészáros
**Esperanta-pola Nomaro de Eŭropaj Birdoj*, W. Sczcepanski, 1977
**Svedaj Birdoj. Vortlisto*, Malte Markheden.
**Nomoj de Bestoj kaj Plantoj en Esperanto*, G.F.Makkink
**La Nomoj de la Cetacoj*, De Smet, 1971, *Scienca Revuo*, 22
**Komunlingva Nomaro de Eŭropaj Birdoj*, 1971
**Komunlingva Nomaro de la Okcidentpalearktaj Birdoj*, 1989, Rurd Jorristma
**Komunlingva Vortaro de Aŭstraliaj Birdoj*
**Atlaso de Insekta Morfologio*, H. Steinman, L. Zombori, Beijing, 1987
**Provizora Privata Listo de Nomoj de Bestoj. Mamuloj*, W. F. Pilger, 1992

## Retaj terminaroj
*BioLib
*Česká společnost ornitologická
*Svedaj birdoj

Kategorio:Esperanto-vortaroj
Birdoj de Svedio

***Birds of Sweden*** ("Birdoj de Svedio") estas reta terminaro de svedaj birdoj en lingvoj latina, sveda, angla, norvega, dana, finna, franca, estona, Esperanto, nederlanda, itala, pola, germana, hungara, hispana, irlanda kaj portugala.

*Svedaj birdoj 


Kategorio:Retejoj
Ĉeĥa societo ornitologia

**Ĉeĥa societo ornitologia** () estas volontula asocio de profesiuloj kaj amatoroj, kiuj interesiĝas pri esplorado kaj protektado de birdoj.

En ĝia TTT-ejo estas prezentita terminaro de birdoj en la lingvoj latina, ĉeĥa, slovaka, angla, franca, germana, nederlanda, norvega, sveda, hispana, itala, rusa, japana kaj Esperanta.

## Eksteraj ligiloj 
Retejo de Ĉeĥa societo ornitologia

Ornitologio
Kategorio:Esplorado
Kategorio:Ornitologio
Paralakso

eta|Skemo de paralakso
**Paralakso** ĝenerale estas ŝanĝo de aspekta loko de iu objekto relative al malproksima fono pro moviĝo de vidpunkto.

En astronomio, la fenomeno estas uzata por mezuri distancojn. Pro la grandaj distancoj en la spaco, ĉi tiu metodo povas esti uzata nur por relative proksimaj steloj, aŭ por la planedoj de la sunsistemo.

Astronomo Giovanni Cassini estis la unua, kiu provis mezuri distancon al planedo uzante la paralaksan metodon. En 1672 li mezuris la distancon al Marso sendante sian asistanton Richter al Franca Gujano, por fari samtempan mezuradon de la pozicio de Marso kontraŭ la fono de malproksimaj steloj.

Uzante la distancon inter Parizo kaj Franca Gujano kiel bazlinion, li povis determini ke la distanco en la tempo de mezurado estas 21 700 Terradioj. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Paralakso (astronomio)
* Paralakso (fotado)
* Triangulado
* Trigonometrio

Kategorio:Astrometrio
Kategorio:Optikaj fenomenoj
Kategorio:Optikaj mezuroj
Kosmoesploro

[eta|Unua spaca "promeno" [Usono|usona, realigita de la astronaŭto Ed White de la misio Gemini IV - 3-a de junio de 1965.]]
[eta|Epizodo de [podkasto Kern.punkto pri teleskopoj]]
**Kosmoesploro** estas la scienca esploro per vojaĝado en la kosmo, kiu estas la regiono ekster la atmosfero de la Tero, kaj al aliaj planedoj.

La teoriajn bazprincipojn ellaboris, laŭ la rusaj aŭtoritatoj, la rusa Konstantin Ciolkovskij (1857-1935) en artikolo publikigita en 1903 en gazeto "Nauĉnoe Obozrenie”, li jam kreis en 1898 matematikajn formulojn de la raketa propulso. Poste Robert Goddard pioniris pri tio. La efektivigo de kosmoesplorado komenciĝis meze de la 20-a jarcento, dum la malvarma milito inter Sovetunio kaj Usono. Post la Dua Mondmilito, tiuj du landoj kaptis bombportajn raketojn V-2 kaj iliajn kreintojn de la venkita Germanio. Ties esplorcentro establitis en Peenemünde. Sovetunio venigis al si 100 el la tieaj germanaj inĝenieroj, kaj Usono 112 , inter ili la faman Werner von Braun. Ekde 1946 von Braun proponadis al la usona registaro lanĉi artan sateliton, sed tiam tio estis rifuzita ĉar la usonaj aŭtoritatoj opiniis, ke tio ne havos multan utilon. Fine, post kiam Sovetio lanĉis la unuan Sputnik-on, la raketoprogramoj fariĝis kosmoprogramoj, kaj la du potenculoj konkurencis por atingi la Lunon unue.

## Gravaj elementoj 
* Homportaj kosmoveturiloj (kosmoŝipoj):
** Vostok - Jurij Gagarin - German Stepanoviĉ Titov - Valentina Tereŝkova - Aleksej Leonov - Andrian Nikolajev
** Voskhod
** Sojuz
** Mercury
** Gemini
** Apollo - vojaĝoj al la Luno
** SpaceShipOne
** La unua ĉino en la kosmon (2003)

* Ne homportaj kosmoveturiloj (Robotaj kosmoveturiloj):
** Progress
** ATV

* Kosmostacioj:
** Saljut
** Skylab
** Mir
** Internacia Kosmostacio

* Senhomaj esploriloj:
** Sputnik
** Cassini
** MESSENGER esploris Merkuron

* Institucioj:
** NASA
** Instituto Nacional de Pesquisas Espaciais

* Historio:
** Kosmoesplorado de Ĉinio

## Organizoj 
* Brazila Kosma Agentejo
* Brita Kosma Agentejo
* Brita Nacia Kosma Centro
* Germana Instituto de Kosmofluga Inĝenierarto
* Internacia Astronaŭtika Federacio

## En Esperanto aperis 
* Frank van Hertrooij, *Miskomprenoj pri Spacesplorado* ĉe la blogo Scivolemo, 5-a de julio 2017

## Vidu ankaŭ 
* Alta teknologio
* Asgardia nacio
* Kosmepoko
* Komitato pri Kosma Esplorado