open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Neolitika revolucio

eta|dekstra|Neolitika muelilo
La komenco de la agrikulturo okazis en la Neolitiko, kiam la ekonomio de la homaj socioj evoluis ekde la sistemo de Ĉasistoj-kolektistoj al la agrikulturo kaj la bestobredado. La unuaj kultivitaj vegetaloj estis tritiko kaj hordeo. Tiuj komencoj perdiĝas en la prahistorio kaj ties disvolviĝo okazis en diversaj kulturoj kiuj praktikis la agrikulturon laŭ sendependa maniero, kiel tiuj kiuj ekis en Mezopotamio, en la Antikva Egiptio (vidu Fekunda duonluno), la antaŭeŭropaj kulturoj de Centrameriko, la kulturo disvolvigita de ĉinoj oriente de Azio, ktp. Ĉio okazis antaŭ **10 aŭ 12 miloj da jaroj**.

Okazis unuafoje transiro, ĝenerale laŭgrada, ekde la ekonomio de la Ĉasistoj kaj kolektantoj al la agrikultura. La **kialoj** de la disvolviĝo de la agrikulturo eble respondis al klimataj ŝanĝoj al pli mezvarmaj temperaturoj; eble ankaŭ al malabundo de ĉaso aŭ de rekolekteblaj alimentoj, al la dezertigo de ampleksaj regionoj, ktp. Spite ties avantaĝoj, laŭ kelkaj antropologoj, la agrikulturo signifis gravan malpliigon de la vario en la dieto, kreante ŝanĝon en la evoluo de la homa specio al individuoj pli malfortaj kaj dependaj de specifa vivoloko ol la antaŭuloj de homedoj.

La agrikulturo permesis pli altan loĝdenson ol la ekonomio de ĉaso kaj kolekto por la disponebleco de alimento por pli granda nombro de individuoj. Danke al la agrikulturo la socioj malnomadiĝis kaj la posedo ĉesis esti rajto aplikebla nur al moveblaj objektoj por ampleksiĝi ankaŭ al nemoveblaĵoj, ampleksiĝis la divido en la laboro kaj eliris socio pli kompleksa kun metiartaj kaj komercaj profesioj pli specialigitaj; la agrikulturaj setliĝoj kaj la konfliktoj por la interpretado de kampolimoj originis la unuajn jurajn kaj registajn sistemojn.

## Vidu ankaŭ 
* Antaŭceramika neolitiko
* Historio de la mondo
* Araba Agrikultura Revolucio
* Brita Agrikultura Revolucio

Kategorio:Historio
Kategorio:Prahistorio
Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:10-a jarmilo a.K.
Annavölgy

**Annavölgy** [anavoldj] estas iama karbomineja vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en subregiono de Dorog. La nomo signifas valo de Anna.
eta|Blazono de Annavölgy

## Bazaj informoj 
* Areo: 5 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 950
* Poŝtkodo: 2529
* Telefonprefikso: 33

## Geografio 
Annavölgy situas en montaro Gerecse laŭ flankovojoj. Troviĝas Esztergom 20, Budapeŝto 38, Tatabánya 45 km-ojn for.

## Historio 
La unua skribita memoraĵo devenas el 1181 en formo **Vgan**. La nomo Annavölgy aperis unuafoje en 1781. Tiam oni malkovris brunan karbonojn kaj komenciĝis la minado, kiu daŭris ĝis 1975. La komunumo estis parto de Sárisáp ĝis 1997, poste ĝi memstariĝis.

## Famuloj 
* En Sárisáp-Annavölgy naskiĝis ministro Ferenc Lévárdi.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Bokod

**Bokod** estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Oroszlány.

## Bazaj informoj 
* Areo: 30 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2060
* Poŝtkodo: 2855
* Telefonprefikso: 34

## Situo 
Bokod situas sur mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Oroszlány troviĝas 6, Tatabánya 18 km-ojn.

## Historio 
Pli frue romianoj loĝis tie. Pri la vilaĝo la unua skribita postsigno troviĝas el 1146. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Hungaroj, slovakoj kaj germanoj refondis la vilaĝon en la 18-a jarcento. En la 19-a kaj 20-a jarcentoj la loĝantaro laboris en minejo de Oroszlány.

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1781, la turo estas 27 m-ojn alta
* ruinaĵoj de abatejo en la arbaro
* fiŝkaptista lago de la proksima energia centralo, la lago neniam frostiĝas

## Famuloj 
En Bokod naskiĝis:
* skermisto Zoltán Nemere
* subministro Judit Czunyiné Bertalan.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Dunaszentmiklós

**Dunaszentmiklós** (dunasentmiklOŝ), germane **Niklo** estas malgranda vilaĝeto kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Tata inter Neszmély kaj Szomód.
eta|maldekstre|Kulturdomo, ankaŭ vilaĝdomo en Dunaszentmiklós
eta|Feriejo de nederlandanoj en Dunaszentmiklós

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo: 2897
* Telefonprefikso: 34
eta|Kirko en Dunaszentmiklós

## Situo 
La vilaĝo situas proksime (ne apude) al Danubo, malantaŭ la montetoj en valo, fine de sakovojo.

## Historio 
La unua skribita memoraĵo devenas el 1382 en formo *Zenth Myklos*. Ĝi ricevis sian nomon pri la preĝejo. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en 1529. Germanoj refondis ĝin en 1736 helpe de grafo Jozefo Esterházy [esterhazi]. Ili okupiĝis precipe pri vinkulturo. En 1913 Duna (=Danubo) aldoniĝis al vilaĝnomo por fari diferencon pri ceteraj komunumoj Szentmiklós (=Sankta Nikolao). En la komunumo germana aŭtonomio funkcias.

En Dunaszentmiklós migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* novgotika katolika preĝejo de 1911, interne la marmora altaro devenis el la malnova preĝejo de 1852
* vico da vinkeloj 
* feriejo por nederlandanoj de 2003

## Komunumoj pri Sankta Nikolao en Hungara reĝlando 
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Héreg

**Héreg** [hEreg] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Tatabánya apud Tarján kaj Tardos.
eta|Blazono de Héreg

## Bazaj informoj 
* Areo: 27 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1000
* Poŝtkodo: 2832
* Telefonprefikso: 34

## Situo 
Héreg situas ĉe la piedo de montaro Gerecse, laŭ traira flankovojo. Troviĝas Esztergom 29 km-ojn, Tatabánya 15 km-ojn for.

## Historio 
Pli frue romianoj loĝis tie. La unuaj skribitaj memoraĵoj devenas el 1326 en formo *Hereg*. La kampoj apartenis al ĉefepiskopejo de Esztergom. Laŭ onidiro klostro fondiĝis. Dum la turkoj la vilaĝo preskaŭ senhomiĝis. En 1849 iu pafis al aŭstroj, sekve ili rabis domon de la vilaĝestro.

## Vidindaĵoj 
* postbaroka katolika preĝejo de 1794, pligrandigita en 1825
* vilaĝmuzeo
* fonto nomata pri Matiaso la 1-a. Laŭ legendo la reĝo uzis ĝin dum ĉasado.

## Famuloj 
* En Héreg naskiĝis agronomo Károly Hunyadi.
* En Héreg mortis profesoro Zoltán Magyary.

## Ĝemelkomunumo 
 Imeľ, Slovakio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Bana

**Bana** estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, Distrikto Komárom.
eta|maldekstre|

## Bazaj informoj
* Areo: 25 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1700
* Poŝtkodo: 2944
* Telefonprefikso: 34

## Geografio 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, proksime de Bábolna. Troviĝas Győr 25 km-ojn, Komárom 23 km-ojn for.

## Historio 
Arkeologoj trovis tombon de alvenintaj hungaroj de la 9-a jarcento. Pri la vilaĝo la unua skribita postsigno troviĝas el 1236. La tataroj faris senhoma la vilaĝon en 1242, poste la turkoj faris la samon. Kalvinanoj refondis la vilaĝon en la 18-a jarcento. Postbaroka paroĥo konstruiĝis en 1787. En la 19-a jarcento oni plantis morusujojn por bredadi silkoraŭpojn. En 1849 katolika lernejo ekfunkciis. En 1949 kolĥozo formiĝis. Simile al la najbara Bábolna oni okupiĝas ankaŭ pri ĉevalobredado.

## Vidindaĵoj
* postbaroka katolika preĝejo de 1784, en 1897 trakonstruita
* kalvinana templo de 1788, plurfoje trakonstruita, turo aldoniĝis en 1858
* skulptaĵo pri Johano Nepomuka
* tombo de familio Pulay
* franca ŝtono, armeo de Napoleono en 1809 tramarŝis la vilaĝon
* skulptaĵo de Stefano la 1-a (Hungario)

## Famuloj 
En Bana naskiĝis Mária Ivánkay, plurfoja paralimpika ĉampiono.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
 
eta|maldekstre|
Egeria

**Egeria** estis eŭropa kristana pilgrimantino al la Sanktaj Lokoj de kristanismo kaj vivis en la kvara jarcentoj de nia epoko. Foje oni ŝin, malĝuste, difinas monaĥino, eble pro ŝia devoteco kaj kompetenteco.

Egeria (ankaŭ konata kiel *Aetheria* aŭ *Etheria*, kiel pilgrimo vizitis inter 381 kaj 384 la Sanktan Landon kaj verkis itineran libron pri tio, kiun en 1884 oni retrovis en la monaĥeja biblioteko de Arezzo en Italujo: la t.n. *Codex Aretinus*.

Pri ŝia devenloko oni ne certas, ĉar la komenciĝo perdiĝis de ŝia Pilgrimado al Sanktaj Lokoj. Oni do decidu surbaze de nerektaj indikoj, ekzemple lingvaj detaloj. Egeria eble devenas el Hispanujo aŭ Gaŭlio.

Ŝia uzado de la vulgara latino fariĝis fama.

Ŝin helpis ĉe la itinero unuflanke la Biblio, aliflanke la lokaj monaĥoj kaj episkopoj.

## Enhavo de la Itinerarium 
La ero konservita enhavas du partojn klare dividitaj: en la unua, Egeria rakontas pri kvar vojaĝoj kiujn ŝi entreprenis, startante de Jerusalemo, al la Sinaja duoninsulo, al Transjordanio ĝis la Monto Nebo, al la valo de la Jordano kaj al Mezopotamio ĝis Harran. El Mezopotamio ŝi iris al Antioĥio kaj Konstantinopolo, kie ŝi ekskribis pri siaj spertoj. Eblas sekvi tagon post tago Egerian en ŝiaj pilrgrimoj plenumitaj de la 16-a de decembro ĝis junio de 384.

La dua parto estas priskribo pri liturgio de Jerusalemo: tio gravegas por la historio de kristanismo de la komenco de la bizanca epoko. Egeria, fakte, dekomence prezentas la ĉiutagan liturgion, poste la dimanĉan (bedaŭrinde, kun mankoj inter la du) kaj la paskajn festojn kaj la antaŭajn karesmajn, la ceremoniojn de la Sankta Semajno, kaj la postpaskajn. Ĉe la fino ŝi haltas informi pri la katekizado de la katekumenoj. La priskribo de Egeria pri la pasko-festoj en Jerusalemo estas unika.

Rilate la dokumentan eron perditan, eblas ion rekapti el la aludoj aŭ komentoj de la monaĥo Valerio kaj de Petro Diakono, bibliotekisto de la benediktana abatejo de Montekasino. El tiuj scieblas, ke Egeria estis en Jerusalemo dum la pasko de 381 kaj iris viziti en Suda Egiptujo Tebaidon kaj revenis al Jerusalemo kaj vojaĝis al Samario kaj al Galilea regiono (383).

## Bibliografio 
eta|200px|Libra kovrilo de la angla traduko de la *Itinirarium*
Ĉar ankoraŭ ne ekzistas tradukaĵo de la Itinerarium al la esperanta lingvo, oni povas konsulti tiun francan aŭ erojn de la origina latina:

P. Maraval, *Égérie. Journal de voyage (Itinéraire)* & M. C. Diaz y Diaz, *Valérius du Bierzo. Lettre sur la Bienheureuse Égérie*, *Sources chrétiennes*, 296, Paris, 1982 (réimpr. 1997).

Eroj de la latina teksto.

## Eksteraj ligiloj 
* Le voyage d'Égérie en Terre sainte 
* Itinerarium Egeriae, texte de la Bibliotheca Augustana.

## Referencoj 
Kategorio:Romia literaturo
Kategorio:Kristanaj verkistoj
Sárisáp

**Sárisáp** (ŝAriŝAp) estas karbominista vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en subregiono de Dorog.
eta|Blazono de Sárisáp

## Bazaj informoj 
* Areo: 15 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2900
* Poŝtkodo: 2523
* Telefonprefikso: 33

Sárisáp situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Tokod troviĝas 10&nbsp;km-ojn, Esztergom kaj Piliscsaba 20–20&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la neolitiko, bronzepoko, poste keltoj alvenis. La unua mencio devenis el 1193 en formo *Sap*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Post la turka erao hungaroj, germanoj kaj slovakoj refondis la vilaĝon. En la 17-a jarcento oni trovis brunan karbonon. En 1946 pro loĝantarŝanĝo slovakoj parte hejmenvenis. Nuntempe la minado ĉesis.

Vilaĝservoj estas 3 kuracejoj, dentokuracejo, apoteko, klubo de maljunuloj, lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko.

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo de 1776
* paroĥo de 1332
* baroka golgoto el la 18-a jarcento

## Famuloj 
* En Sárisáp naskiĝis psikologo Csaba Pléh.
* En Sárisáp-Annavölgy naskiĝis ministro Ferenc Lévárdi.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
József Vágó

**VÁGÓ József** [vago joĵef] estis arkitekto, elstara reprezentanto de la hungara secesia konstruarto. Li naskiĝis la 23-an de decembro 1877 en Nagyvárad (nun en Rumanio kiel Oradea) kaj mortis la 7-an de junio 1947 en Parizo. Li estis la pli juna frato de László Vágó kaj lia filo estis Pierre Vago, ambaŭ arkitektoj.

## Biografio 
József Vágó studis en la budapeŝta Reĝa Teknikuniversitato József. Li finis la studadon en 1900 kaj eklaboris kun Ödön Lechner, Zsigmond Quittner kaj Ignác Alpár, gravaj reprezentantoj de la hungara eklektika konstruarto. Li planis kun ili kaj kun lia frato László Vágó multajn budapeŝtajn publikajn konstruaĵojn (ekz. Borsa Palaco, Hungara Nacia Banko, Agrikultura Muzeo, Palaco Gresham. Li laboris pli poste kun sia frato (Nacia Salono, Petõfi-, Gutenberg-domo), kaj li malfermis en 1910 memstaran konstruburoon kaj planis loĝdomojn, vilaojn. Oni nomumis lin post la „kalistefa revolucio" (oktobro de 1918) al prezidanto de la Tutlanda Loĝafera Konsilio, dum la Hungara Sovetrespubliko li estis prezidanto de la konstruista direktorio. Pro tio li elmigris kaj vivis ekde 1920 en Svislando, poste en Italio kaj Francio. Li gajnis en 1926 la konkuron pri planado de la Ĝeneva ĉefsidejo de la Ligo de Popoloj kaj en la sekva jaro oni komisiis lin pri realigo de la planoj (kun aliaj kvar same venkaj premiitoj). Poste li faris ĉefe teoriajn laborojn kaj okupiĝis pri realigo de la ideala urbo.

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Arkitektoj de secesio
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1919
Deep Sea Kings

**Deep Sea Kings** estas grava brazila metalroka bando aranĝita en 2008 de la gitaristo Baco. Ĝi estas unu el la plej famaj, bonsukcesaj kaj influantaj metalrokaj bandoj, jam vendinte pli ol 70 milionoj da diskoj en la mondo.

Kategorio:Brazila muziko
Béla Abodi Nagy

**ABODI NAGY Béla** (abodi) estis rumanuja hungara pentristo naskita en Székelyszenterzsébet la 13-an de julio 1918 kaj mortinta la 9-an de decembro 2012 en Budapeŝto. Li estas la patro de la pentristino Anna Nagy, la pli juna frato de la literaturhistoriisto Géza Nagy kaj la patro de Géza Nagy, lia bofilino estas Stoica Georgeta Nagy.

## Biografio 
Béla Abodi Nagy studis inter 1936-40 en Bukareŝto, inter 1940-42 en Budapeŝto. Liaj majstroj estis Camil Ressu, István Szőnyi. Post rusa militkaptiteco li instruis en Belarta Altlernejo (1949-83), poste estis katedrestro (1951-57, respektive 1970-83). Inter 1941-44 li estis ano kaj ekspozicianto, ekde 1994 unu el refondintoj de la Barabás Miklós Céh.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* 1947 • Erdélyi Képzőművészeti Szalon, Kluĵo
* 1950 • Állami Képzőművészeti Kiállítás, Bukareŝto
* 1960 • Román Képzőművészeti Kiállítás, Prago
* 1968 • Országos Képzőművészeti Biennálé, Bukarest
* 1974 • Jelenkori román festészet, Budapeŝto
* 1979 • Kolozsvári monumentális művészet, Kluĵo
* 1996 • A Barabás Miklós Céh újraalakuló kiállítása, Bethlen Kata Diakóniai Központ, Kluĵo.

## Bibliografio 
* BAJOR A.: ~, Bukarest, 1986 (monogr.)

## Fonto 
* Artportal 
* Retpaĝo de artisto

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Schlieren

**Schlieren** estas urbo en la distrikto Dietikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 13753 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 15212 ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Situas ĉe la okcidenta bordo de la rivero Limato kaj limas sudoriente al la urbo Zuriko, sudokcidente al la komunumo Urdorf, okcidente al la urbo Dietikon, nordokcidente al la komunumo Unterengstringen kaj nordoriente al Oberengstringen.

## Trafiko 
Rekte la urbolimo kun Zuriko situas la finhaltejo de la tramlinio n-ro 2 kaj de la trolejbuslinio n-ro 31 de la Trafikkompanio de la urbo Zuriko. Sur la teritorio de Schlieren troviĝas stacidomo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj kaj ankaŭ per diversaj aliaj lokaj buslinioj Schlieren estas bonete konektita kun la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Ekonomio 
Schlieren estas industria urbo, kie jam tradicie troviĝis diversaj gravaj entreprenoj kiel ekzemple la iama Schindler-Vagon- kaj Lift-Fabriko, sur kies teritorio hodiaŭ estiĝis multaj novaj altteknologiaj entreprenoj kaj la presejo de la Neue Zürcher Zeitung (NZZ) Nova Zurika Ĵurnalo.

## Historio 
La unua dokumenta mendio datiĝas de la 1-a de junio 828 kiam la bienestro Nandheri el Würenlingen testamentis sian havaĵon en *Sleiron* al la Monaĥejo Sankt-Galo.
Schlieren estis ĝis la jaro 1415 habsburga posedaĵo. Post la konkero de Argovio per la Svisa Ĵurkomunumo ĝi fariĝis parto de la grafejo Baden. En la jaro 1803 post la malfondo de la Helveta Respubliko ĝi fariĝis parto de la Kantono Zuriko unue kiel parto de la distrikto Zuriko kaj ekde la 1-a de julio 1989 kiel parto de la nove fondita distrikto Dietikon.

En la jaro 1777 la pastoro Heinrich Keller fondis sian unua lernejon por neaŭdantaj infanoj, kiam li akceptis du surdajn knaboj en sia pastorejo.

## Vidu ankaŭ 
* Schlieren (stacidomo)
* Tramtransporto en Zuriko

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Schlieren

Kategorio:Urboj de Svislando
Peaches

**Merrill Beth Nisker** naskiĝis dum la jaro 1966 en Toronto, Ontario kaj estas pli bone konita per sia artista nomo "Peaches" *Piĉiz*, estas elektronika muzikistino kies kantoj temas plej ofte pri sekso.

Antaŭ ol ŝi artistiĝis kiel "Peaches", Nisker estis elementa instruistino pri muziko kaj teatro. Ŝi kapablas uzi ĉiujn instrumentojn dum siaj kantoj, programi, surdiskigi siajn proprajn instrumentojn. En Toronto antaŭ esti konata, ŝi estis la kunloĝanto de la artisto Feist

"Peaches and Herms" estis la antaŭmuzikistoj de Nine Inch Nails kaj Bauhaus dum la duona 2006-a usona koncerto.

## Kant-temoj 
[dekstra|eta|200px|Peaches, vestita kiel [glam metal artisto, kantanta en Aŭgusto 2006.]]

La muziko de Peaches prizorgas la seks-ŝanĝan identecon, kaj ŝi ofte ludas kun tradiciaj seksaj identecoj, seksaj roloj, kaj seksaj prezentecoj. En ŝiaj kantoj kaj koncertoj ŝi estas iel ke oni ne povas vidi klaran diferencon inter ino aŭ malino; en la disko *Fatherfucker* ŝi aperas kun barbo. Kiam ĵurnalisto demandis kial ŝi elektis tiun titolon, ĉu por fari skandalon, ŝi respondis:

''Why do we call ours mothers motherfuckers? Why do we stub our toe and say, «Aww motherfucker»!? What is a motherfucker? ... We use it in our everyday language, and it's such an insanely intense word. I'm not one to shy away from these obscene terms that we actually have in our mainstream. Motherfucker is a very mainstream word. But if we're going to use motherfucker, why don't we use fatherfucker? I'm just trying to be even.*
Traduko : "Kial oni nomas niajn patrinojn *patrinfikulo*? Kial oni tranĉas nian fingron, oni diras «auĉ! patrinfikulo!» kion signifas tiu vorto?...Oni uzas ĝin en ĉiutaga parolado, ĝi estas tiom ega fivorto. Mi ne estas tiu kiu forpuŝas tiujn malbelajn vortojn kiujn oni havas en ĉiutaga vortaro. Tiuj okupas gravan lokon en ĉiutaga vortaro. Sed se oni diras panjaĉo, kial ne patraĉo? Mi nur provas esti justa!"

## Diskografio 
### Albumoj 
* *Fancypants Hoodlum* (1995, kiel Merrill Nisker)
* *The Teaches of Peaches* (2000)
* *The Teaches of Peaches: Expanded* [Re-Release w/Bonus Disc] (2002)
* *Fatherfucker* (2003)
* *Impeach My Bush'' (2006) #168 US, #98 CAN

### Singles/EPs 
* "Lovertits" (2000)
* "Set It Off" (2001, 2002) #36 UK
* "Rockshow" (2003)
* "Operate" (2003)
* "Kick It" (featuring Iggy Pop) (2004) #39 UK
* "Shake Yer Dix" (2006) (Download Single)
* "Downtown" (2006) #50 UK
* "Boys Wanna Be Her" (2006)
* "Wild Thing Peaches Remix" (2007)

Kategorio:Kanadaj kantistoj
Kategorio:Artistnomoj
Muzeo Carnavalet

La **muzeo Carnavalet**, aŭ **muzeo pri la historio de Parizo** ( aŭ ''Musée de l'Histoire de Paris'') estas muzeo en Parizo specife dediĉita al la historio de la franca ĉefurbo, ekde la fondo de la urbo ĝis hodiaŭ. Ĝi troviĝas en la kvartalo Marais, en la 23-a konstruaĵo de la strato Sévigné kaj en la 3-a arondismento.

La muzeo entenas altvaloran kolektojn: memoraĵoj el la franca revolucio de 1789, pentraĵoj, skulptaĵoj, mebloj kaj variaj artaĵoj. La muzeo estas estrita de S-rino Valérie Guillaume depost la jaro 2013.

La muzeo fakte konsistas el du apartaj konstruaĵoj: la eksa hotelo de Carnavalet kaj la eksa hotel Le Pelletier de Saint-Fargeau (depost 1989). Ili estas apartigitaj de la liceo Victor Hugo, kaj estas kunligitaj per galerio je la unua etaĝo.

centra|eta|280px|Enirejo de la hotelo Carnavalet.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Muzeoj en Parizo
Kategorio:Historiaj muzeoj en Francio
Kategorio:Artmuzeoj en Parizo
Kategorio:Konstruaĵoj en la 3-a arondismento de Parizo
Kategorio:Muzeoj fonditaj en la 19-a jarcento
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1880
Supera Komandanto de la Aliancaj Armeoj

[eta|220ra|La [Dai-ichi Seimei-konstruaĵo(nun Dai-ichi Seimei Kan), en kiu estis oficejo de la Supera Komandanto]]
**Supera Komandanto de la Aliancaj Armeoj** (angle: **Supreme Commander of the Allied Powers** aŭ mallonge: SCAP ; Japane: 連合国軍最高司令官総司令部 [renggo okugun saiko ŝireikan soŝirebu] ) estis la titolo de la generalo Douglas MacArthur dum la okupo de Japanio post la Pacifika milito. La potenco de la aliancanoj estas sume 200 mil homoj.

## Nomoj 
Kvankam ekzistis dum kaj post la Dua Mondmilito pluraj aliancanaj ĉefkomandantoj, la titolon **SCAP**/**GHQ**(General Headquarters) oni uzis nur en Japanio. Ekster Japanio, oni ne ofte uzas ilin. Tie SCAP signifas ne nur la postenon mem, sed ankaŭ la ligitajn okupadadministraciojn.

## Resumo 
SCAP administris okupadon de Japanio ekde aŭgusto de 1945 kiam Japanio akceptis la Potsdaman Deklaron, ĝis 28-a de aprilo 1952, kiam validiĝis Packontrakto de San-Francisko. La generalo estis Douglas MacArthur, kaj ekde 16-a de aprilo 1951 Matthew Ridgway sekvis lin.

SCAP administraciis per ordonoj al Japana registaro rezervante administracian sistemon de Japanio. Ordonoj de SCAP superis al la japana registaro.

Kategorio:Historio de Japanio
Kategorio:Dua Mondmilito
Uitikon

**Uitikon** estas komunumo en la distrikto Dietikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 3844 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Uitikon konsistas el la municipoj *Ringlikon*, *Waldegg* kaj *Uitikon*.

## Geografio 
Uitikon situas sur la suda flanko de la monto Uetliberg. Oni de ĝi havas belegan vidon super la tuta urbo Zuriko kaj la Limatvalo. Al Uitikon apartenas ankaŭ la vilaĝeto Waldegg, kun propra haltejo ĉe la Uetliberg-Fervojo.

## Trafiko 
Sur la teritorio de Uitikon troviĝas du stacidomoj de la Uetliberglinio de la Sihlvalo-Zuriko-Uetliberg-Fervojo, krome ĝi ankaŭ per poŝtaŭtobusoj estas bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
Sur monteto proksime de la centro de Uitikon situas la iama residenco de la sinjoroj juĝistoj de Uitikon kaj Nieder-Urdorf. Kolonelo Hans-Jakob Steiner de Hallwil kaj lia posteulo transformis la novan domon sur la monteto iom post iom al kastelo. En la jaro 1650 estis laŭ la gusto de la epoko aldonita baroka fasado, kies pordeco hodiaŭ ankoraŭ estas konservita.

## Vidu ankaŭ 
* Ringlikon (stacidomo)
* Uitikon Waldegg (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Uitikon
Urdorf

**Urdorf** estas komunumo en la distrikto Dietikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 9102 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Urdorf situas en la Reppisch-Valo norde de la nova distriktĉefurbo Dietikon.

## Trafiko 
Urdorf situas ĉe trajnlinio de Zuriko-Altstetten tra Affoltern ĉe Albis al Zugo kaj estas per ĝi kaj per diversaj lokaj buslinioj kaj poŝtaŭtobuslinioj bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
En la fondletero de la Monaĥejo Engelberg en la jaro 1179 far Konrado de Sellenbühren estas menciita inter aliaj lokoj ankaŭ Urdorf. Tio estis la unua dokumenta mencio de la nomo de la komunumo.

## Vidu ankaŭ 
* Urdorf (stacidomo)
* Urdorf Weihermatt (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Urdorf
Unterengstringen

**Unterengstringen** estas komunumo en la distrikto Dietikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 3058 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Unterengstringen situas norde de la rivero Limato kaj limas kun Oberengstringen kaj Schlieren en la sudo, Regensdorf kaj Weiningen ZH en la nordo kaj Dietikon en okcidento.

## Trafiko 
La komunumo estas per aŭtobusoj bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio kaj havas ankaŭ facilan aliron al la aŭtoŝoseo A1 de Zuriko al Berno respektive Bazelo.

## Historio 
Unuan fojon la nomo *Enstelingen* aperis en la jaro 870 en donacdokumento, per kiu alemana nobelo donacis siajn bienojn al la Monaĥejo Sankt-Galo por poste ricevi ilin en formo de feŭdo kun pliaj havaĵoj por dumviva utiligado. En malfrua mezepoko la plej grana parto de la hodiaŭa komunumteritorio apartenis la riĉaj regensberganoj. Kiam ili malriĉiĝis, la teritorio iom post iom estis vendita la la Monahejo Wettingen respektive Fahr. El la 15-a jarcento datas la divido inter Oberengstringen kaj Unterengstringen. En la jaro 1435 la voktrajtojn pri Oberengstringen kaj la cetere voktdistrikto Weiningen ZH akiris la familio Meyer el Knonau. Per la revolucio de 1798 la malnovaj servitutoj de la eklezio kaj la konaŭanoj estingiĝis kaj Oberengstringen kune kun Weiningen, Geroldswil, Unterengstringen kaj Oberoetwil integriĝis al la Kantono Zuriko. Dum la tempo de la Helveta Respubliko ĝis 1803 ĝi unue apartenis al la distrikto Regensdorf, poste ĝis 1814 al la nova distrikto Bülach. De 1814 ĝi estis parto de la distrikto Zuriko, ĝis ĝi je la 1-a de julio 1989 aliĝis al la nove kreita distrikto Dietikon.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Unterengstringen
Weiningen ZH

**Weiningen ZH** estas komunumo en la distrikto Dietikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 4118 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Weiningen situas nordoriente de la rivero Limato. Ĝi konsistas el la du municipoj *Weiningen-Dorf* kaj Weiningen-Fahrweid*. Kiel la nomo ("Wein" en la germana signifas "vino") kaj la vito kun la iloj en la blazono implicas, la vilaĝo vivas de vinkultivado. Per tiu la komunumo troviĝas en kontrasto kun la ceteraj ĉefe industriaj komunumoj de la distrikto Dietikon.

## Trafiko 
La komunumo estas per poŝtaŭtobuslinioj konektita kun la reto de la Zurika Trafik-Unio kaj havas ankaŭ facilan aliron al la nacia aŭtoŝoseo A1 de Zuriko al Berno respektive Bazelo.

## Historio 
Una dokumenta mencio de Weiningen datas sub la nomo *Winigon'' de la 8-a
de februaro 870. En malfrua mezepoko la plej granda parto de la hodiaŭa komunumteritorio apartenis la riĉaj regensberganoj. Kiam ili malriĉiĝis, la teritorio iom post iom estis vendita la la Monahejo Wettingen respektive Fahr. En la jaro 1435 la voktodistrikton de Weiningen ZH akiris la familio Meyer el Knonau.

Per la revolucio de 1798 la malnovaj servitutoj de la eklezio estingiĝis kaj Weinigen kune kun Geroldswil, Oberengstringen, Unterengstringen kaj Oberoetwil integriĝis al la Kantono Zuriko. Dum la tempo de la Helveta Respubliko ĝis 1803 ĝi unue apartenis al la distrikto Regensdorf, poste ĝis 1814 al la nova distrikto Bülach. De 1814 ĝi estis parto de la distrikto Zuriko, ĝis ĝi je la 1-a de julio 1989 aliĝis al la nove kreita distrikto Dietikon.

## Vidu ankaŭ 
* Weiningen

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Weiningen
Blu-radia disko

eta|dekstra|250px|La flanko kie estas/estos registrita la datumo.
eta|dekstra|250px|BD-RE Ver.1.0 disko 50GB

**Blu-radia disko** (aŭ simple **Blu-radio**, **BD**, norma nomo "Blu-ray Disc") estas normo de optika disko kiuj entenas informojn pere de cifereca registrosistemo simila al tiu de DVD kaj KD, normigita de asocio ***Blu-ray Disc Association***.

## Resumo 
Blu-radia disko havas diametron de 12 centimetroj, same kiel DVD kaj KD, sed havas pli grandan datumspacon. La ondolongo de la lasero uzita por legi la diskojn (405&nbsp;nm - blua) estas pli malgranda ol tiu uzita por DVD-oj (650&nbsp;nm - ruĝa), kio ebligos strekadon de pli mallarĝaj kaneloj. Blu-radia disko povas enteni 50 GB, kio estas pli ol sesoblo de la entenkapacito de DVD. La plimulto de BD-legiloj povas legi ankaŭ DVD kaj KD.

Bluradio estas proponita de la firmao Sony. Originale multaj firmaegoj subtenis Blu-radion, kiel Sony, kompreneble, sed ankaŭ Philips, Samsung, 20th Century Fox, Warner Bros, Walt Disney Pictures, Apple, Hewlett Packard, Sharp, kaj aliaj. PlayStation 3 de Sony lanĉos la formon. La unuaj bluradioj aperis en somero 2006. Proksimume samtempe la HD DVD de Toshiba aperis. La du tipoj de disko konkuris ĝis la 19-a de februaro 2008.

La norma nomo estas ne *Blu**e**-ray* Disc sed neologisme *Blu-ray Disc*, ĉar en la angla ĝenerala nomo *Blu**e**-ray* (Blu-radia disko) povus signifi ankaŭ alian diskon, kiu uzas blu-radian laseron (ekz. HD DVD), kaj ne povis iĝi propra registrita marko.

## Vidu ankaŭ 
* HD DVD
* DVD
* KD

Kategorio:Optikaj diskoj
Toshiba

**Toŝiba Korporacio** () estas japana multnacia konglomeraĵa korporacio de fabrikado. La ĉefstabejo kaj ĝia administrado situas en Tokio, Japanio.

Tiu ĉi firmao temigas la produktadon de elektraj kaj elektronikaj konsumvaroj (distra elektroniko, komputiloj) same kiel komponentoj por la elektronika industrio. Ĝia vico da produktoj kaj servoj inkluzivas informan teknologion, komunikajn ekipaĵojn kaj sistemojn, elektronikajn komponentojn kaj materialojn, elektrajn sistemojn, industriajn kaj sociajn sistemajn infrastrukturojn, elektrajn produktojn, hejmajn aparatojn, medicinajn ekipaĵojn, oficejan ekipaĵojn, same kiel lumigadon kaj loĝistikon.

La firmao estis fondita en 1939 sub la nomo **Tokyo Shibaura Danki KK** tra kombinaĵo de la kompanioj Shibaura Sisako-shu (fondita en 1875) kaj Tokyo Danki (fondita en 1890). La firmaonomo estis oficiale ŝanĝita al "Toshiba" en 1978.

Toshiba estas la sepa plej granda produktanto en vendo de elektraj produktoj en la mondo. Aktuale en 2005, proksimume 35 procentoj de ĝia vendo estis en la kampo de komputiko (plejparte tekokomputiloj) kaj distra elektroniko (televidoj, DVD- ludiloj, ktp.), kaj proksimume 20 procentoj estis en la kampo de semikonduktaĵoj, kampo en kiu Toshiba estas en la listo de la 20 plej grandaj produktantoj en la mondo. Totalaj vendoj en la fiska jaro 2007/8 sumiĝis al proksimume 77 miliardoj da dolaroj. En la '*ranking Global 500* de la revuo Fortune por 2011, Toshiba estas metita 89-a.

En April 2017, la firmao sciigis ke dum la naŭ monatoj finiĝantaj la 31-an de decembro 2016 ĝi perdis 5.2 miliardojn USD, kaj avertis ke ĝi eble ne povos daŭrigi siajn operaciojn.

## Novigoj kaj inventoj 
La firmao inventis la vertikalan skribteknologion en malmola disko de 1,8 coloj. Danke al ĉi tiu invento, eblas kunpremi pli da volumo por konservi informojn pri ĉiu kvadrata colo.[eta|maldekstra|300ra|la konzerna centralo de la Toŝiba Korporacio situas borde de la [golfo de Tokio]].

Kategorio:Japanaj firmaoj
Internacia Jaro de Lingvoj

eta|dekstra
La jaro 2008 estis deklarita la **Internacia Jaro de Lingvoj** (IJL) de Unuiĝintaj Nacioj en rezolucio aprobita la .

Oni intencis dum la jaro pritrakti temojn de lingva diverseco (kadre de la kultura diverseco), respekto por ĉiuj lingvoj, kaj plurlingvismo. La rezolucio ankaŭ diskutis lingvajn demandojn ene de UN mem.

Unesko respondecis pri la organizado de aranĝoj dum la Jaro, kaj oficiale lanĉis siajn klopodojn je la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, la .

Tiu ĉi organizaĵo faris inviton en sia retpaĝo http://portal.unesco.org/culture/es/ev.php-URL_ID=35460&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html al la organizado de projektoj por kunmemori la Jaron, inter kiuj:

* Edukaj iniciatoj por favorigi la integragiĝon kaj la kvalitan edukon pere de la apogo al du- kaj plur-lingva edukado, speciale per la uzo de la denaska lingvo.
* Projektoj en la kampo de la scienco, por plibonigi la komunikadon kaj la kunlaboron inter esploristoj kaj institucioj super la lingvaj limoj.
* Projektoj de sociaj sciencoj en la kampo de la lingvoj kaj la homaj kaj kulturaj rajtoj.
* Projektoj en la kulturo pri la kultura diverseco, la dialogo kaj la kultura interŝanĝo, la protekto de la kultura havaĵo, la savado de la endanĝerigitaj lingvoj.
* Iniciatoj pri komunikado kaj informado pri la kreado de socioj de la kono, en kiuj ĉiuj povu partopreni.
## Eksteraj ligiloj 
* Mesaĝo de S-ro Koïchiro Matsuura, Ĝenerala Direktoro de Unesko, pri la celebrado de la Internacia Jaro de Lingvoj 2008 (en Esperanto)
* Anglalingva paĝo de Unesko pri la jaro 2008: "Lingvoj gravas!""
* Anglalingva viki-paĝo pri "Monda reto por lingva diverseco" (Maaya) kiu inkluzivas kalendaron de aranĝoj por la IJL 
* Anglalingva paĝo kiu subtenas la IJL 
* Projekto de Hispana Esperanto-Federacio pri la IJL 

Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Unesko
Hippolyte Lecomte

[eta|200px|Batalo en la strato Rohan dum la [franca revolucio de 1830, fare de Hippolyte Lecomte.]]
**Hippolyte LECOMTE** (n. la 28-an de decembro 1781 - m. la 25-an de julio 1857) estis franca pentristo plej konata pro siaj grandskalaj . Lia edzino, denaske nomita Camille Vernet, estis la fratino de la pentristo Horace Vernet. La karikaturisto Jean Ignace Isidore Gérard, pli konata kiel "J.J. Grandville", laboris en la ateliero de Lecomte.

Lia filo, Charles Emile Hippolyte Lecomte-Vernet, ankaŭ fariĝis notinda artisto.

Kategorio:Francaj pentristoj
Jaroslava Moserová

**Jaroslava MOSEROVÁ** (naskiĝis la 17-an de januaro 1930 en Praha, mortis la 24-an de marto 2006 en Praha) estis ĉeĥa kuracistino, sciencistino, verkistino, tradukistino kaj politikistino. Ŝi multe aktivis sur la tutmonda nivelo kaj apartenas al plej aprezataj ĉeĥaj personoj de la lastaj jaroj, pro sia multflanka agado kaj kunligo de alta profesieco kaj klereco kun profunda homeco, kiu donis al ŝi nerefuteblan karismon.

En jaroj 1947-1949 ŝi studis medicinon en Usono. En sia origina kuracista profesio ŝi specialistiĝis pri brulvundoj. I.a. ŝi priflegis Jan Palach, post kiam li protestante kontraŭ la soveta okupacio de Ĉeĥoslovakio en 1969 publike mem bruligis sin.

Ŝi verkis multajn rakontojn, filmscenarojn kaj teatraĵojn. Popularaj iĝis ŝiaj tradukoj de detektivaj romanoj de Dick Francis, kies persona amikino ŝi estis.

En jaroj 1991-1993 ŝi estis ambasadorino en Aŭstralio kaj Novzelando.

Longdaŭre ŝi ofereme laboris por UNESCO - en la 90-aj jaroj ŝi estis membrino de la konsilio kaj ekde 1999 prezidantino de la Ĝenerala konferenco de UNESCO.

Krome ŝi aktive partoprenis en ĉeĥa politika vivo, en 1996-1998 ŝi estis vicprezidantino de ĉeĥa Senato.
En 2003 ŝi sensukcese kandidatiĝis por ofico de prezidanto de Ĉeĥa respubliko.

*"Jara Moserová personigis la karakteron de la tuta ĉeĥa nacio – kuraĝon, honestecon kaj persistemon. Dum sia vivo ŝi multon atingis kaj samtempe ŝi konservis nekredeblan kaj senarmigan modestecon. Ŝi multe mankos al mi." DICK FRANCIS, 24. 3. 2006*

Kategorio:Ĉeĥaj politikistoj
Kategorio:Ĉeĥaj kuracistoj
Kategorio:Ĉeĥaj verkistoj
Stallikon

**Stallikon** estas komunumo en la distrikto Affoltern, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 2811 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. La komunumo konsistas el la municipoj *Stallikon* kaj *Sellenbüren*.

## Geografio 
Stallikon situas sudokcidente de la monto Uetliberg, kies plej alta punkto troviĝas sur la komunuma teritorio. En la sudo la rivero Reppisch fluas sur la teritorio de la komunumo.

## Trafiko 
Stallikon estas ligita per la poŝtaŭtobuslinio 235 kun la reto de la Zurika Trafik-Unio kaj sur la Uetliberg ankaŭ per la Sihlvalo-Zuriko-Uetliberg-Fervojo.

## Historio 
La plej malnove loĝata parto de la komunumo estas sendube la monto Uetliberg, kie jam en la romia epoko staris gardoturo, kaj kie en frua mezepoko la alemana duko Gottfried Uattilo konstruis sian rifuĝkastelon. La unua dokumente mencio de setlejoj en Stallikon mem datiĝas el la jaroj 1122 kaj 1126 en la kunteksto de donacoj al diversaj monaĥejoj. En mezepoko la biemoj en Stallikon apartenis al la libersinjoroj de Sellenbüren, kies lasta ido aliĝis al la Monaĥejo Engelberg kaj transdonis al ĝi sian havaĵon. Tri jarcentojn poste en la jaro 1466 la Monaĥejo Engelberg vendis Stallikon-Sellenbüren al la urbo Zuriko, kiu aldonis ĝin al la voktdistrikto Bonstetten.

## Vidu ankaŭ 
* Uetliberg
* Uetliberg (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Stallikon
Universitato Alfred

**Universitato Alfred** estas privata usona universitato en la urbeto *Alfred* de iom malpli ol 5000 loĝantoj kaj en ties centra urboparto, nomata *vilaĝo Alfred*, situantaj en la kantono Allegany de Nov-Jorkio. Ĝi havas ĉirkaŭ 2 000 studentojn antaŭdiplomajn kaj 300 postdiplomajn. La universitato estas konata por la instruaĵo de la inĝenierarto de ceramiko, sed ĝi havas aliajn programojn ankaŭ. Ĝi estas fondiĝis en 1836, kaj ĝi estas inter la unuaj universitatoj, kiu permesis la studentinojn. La loĝloko kaj la universitato estas nomataj laŭ la anglosaksa reĝo Alfredo la Granda.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo ()

eta|maldekstra|

Alfred
Aeugst ĉe Albis

**Aeugst ĉe Albis** ( prononcu: *ojkst ĉe albis*; en la germana lingvo **Aeugst am Albis**) komunumo en la Distrikto Affoltern, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1701 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis ĝis la 31-a de decembro 2009 al 1737.

## Geografio 
La komunumo Aeugst ĉe Albis situas okcidente de la montoĉeno de Albis. Aeugst kaj la al la komunumo apartenantaj setlejoj formas kvazaŭ cirklon ĉirkaŭ la *Monto de Auegst* kun alteco de 829 m. En la sudo situas duone sur la komunumo teritorio la Lago de Türlen, kiu estas la fonto de la rivero Reppisch. La komunumo konsistas krom Aeugst mem el la vilaĝetoj kaj setlejoj Aeugstertal, Habersaat, Mühleberg kaj Wengi. En sudokcidento la komunuma limo sekvas la rivereton Jonenbach. La orientan limon de la komunumo formas la kresto de la montĉeno de Albis.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,91 km², de kiuj 28,4% estas kovritaj de arbaro, 53,0% servas por agrikulturo kaj 12,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
Aeugst ĉe Albis limas al Affoltern ĉe Albis, Hausen ĉe Albis, Langnau ĉe Albis, Mettmenstetten, Rifferswil kaj Stallikon.

## Trafiko 
Aeugst ĉe Albis estas kun poŝtaŭtobuslinio bone konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A4 situas ekde la jaro 2009 en distanco de 3 kilometroj sudokcidento apud Affoltern ĉe Albis.

## Historio 
Unua setlejo sur la komunuma teritorio estis *Aeugst*, kiu estis menciita unuan fojon dokumente en la jaroj 876 kaj 887 kiel *Ousta*. La hodiaŭ ne plu ekzistanta setlejo *Borsikon* estis menciita sub la nomo *Porsinchova* jam en dokumento de la jaro 883. Ekde la jaro 1512 Aeugst apartenis al la voktdistrikto Knonaŭo. En la jaro 1667 estis konstruita la reformita preĝejo de Aeugst. La teologo Hansrudolf Wirz konvinkis la zurika registaron, ke preĝejo en Aeugst estus ankaŭ strategia fortikaĵo kontraŭ la malamikoj katolikaj en la sudo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Gemeinde
* Aeugst ĉe Albis en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Aeugst01.jpg|Reformita preĝejo de Aeugst ĉe Albis
Reppisch

**Reppisch** estas rivero en Kantono Zuriko. Ĝi fontas je alteco de 643 kiel elfluanto de la Lago de Türlen kaj fluas en Dietikon en la riveron Limato.

La rivereto estas malgranda kaj ne kondukas multe da akvo. Okaze de fulmotondroj ĝi tamen povas kreski al rimarkinda akvofluo. Antaŭ la urbolimo de Dietikon ponto de la strato trans la Mutschellen-Montpasejo kaj de Bremgarten-Dietikon-Fervojo transiras la riveron. Je alta akvo la rivero ekzemple en 1999 jam inundis relojn kaj straton, blokante tiel la trafikon por pluraj tagoj.

## Alfluantoj 
*Wüeribach*, *Lunnerenbach*, *Rummelbach*, *Dönnibach*, *Stierenholzbach*, *Tobelbach* kaj *Stoffelbach*

## Komunumoj ĉe la bordo de Reppisch 
Ĉe la bordo de la rivero situas la komunumoj Aeugst ĉe Albis, Stallikon, Bonstetten kaj Wettswil ĉe Albis en la distrikto Affoltern kaj Birmensdorf ZH, Urdorf kaj Dietikon en la distrikto Dietikon, krome en Kantono Argovio la komunumo Rudolfstetten-Friedlisberg.

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Riveroj de la Svisa Mezlando
Kategorio:Kantono Zuriko
Kategorio:Kantono Argovio
Kategorio:Akvokolekta areo de Aro
Atlantic City

eta|300ra|Atlantic city
**Atlantic City**, Atlantika urbo, estas urbo en Usono en la ŝtato Nov-Ĵerzejo je , sude de Novjorko.

## Pozicio kaj datenoj 
La urbo Atlantic City havas ĉirkaŭ 40.500 loĝantojn. En la regiono loĝas ĉirkaŭ 350.000. Pli ekzakte, laŭ la stato de  en la areo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Libertempaj eblecoj 
Atlantic City estas konata per siaj muzeoj kaj aliaj libertempaj aranĝoj kaj kompreneble per sia sabla plaĝo kaj la ĉiujaraj elektoj de la ekde 1921 okazantaj Miss-America-elektoj. La hazardludo estis laŭleĝa en Atlantic City jam antaŭ Las Vegas. Tamen ĝia famo restis malantaŭ tiu de Las Vegas, almenaŭ eksterlande. Regione la urbo estas la plej ŝatata celo por libertempuloj el la regiono Novjorko.

## Kulturo 
En la "Boardwalk Hall", kiu estis konata kiel "Atlantic City Convention Hall" antaŭ la renovigo en 2001, estas la plej granda Orgeno de la mondo - la *Boardwalk-Hall-Orgeno*. Ĝi havas sep klavarojn, 336 registrojn kaj ĉirkaŭ 32.000 ĝis 33.000 orgenfajfilojn. La orgeno estis konstruita inter 1929 kaj 1932. Tamen ĝi ne estas la mondskale plej granda *funkcianta* orgeno, ĉar ekde jaroj nur ĉirkaŭ 1/3 de la materialo estas en ludpreta stato. Ekzistas subtena unuiĝo. La orgeno povas esti vizitata nur dum koncertoj.

## Ekonomio 
Ĉefa kampo de ekonomio estas la turismo. La internlando estas uzata por agrikulturo kaj vinkulturo.

## Sporto 
En 1996 la Federacia Pokalo (nova nomo ekde septembro 2020 *Pokalo Billie Jean King*), la plej grava konkurso pri naciaj virinaj naciaj teamoj de teniso, okazis en Atlantic city.

## Gefiloj de la urbo 
* Helen Forrest, kantistino
* Valerie Solanas, poetino

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo ()
* pri la urba orgeno ()
* pliaj informoj germane

Kategorio:Urboj de Nov-Ĵerzejo
Kategorio:Urboj de Usono
Lago de Türlen

La **Lago de Türlen** () estas malgranda lago en la distrikto Affoltern en Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi situas okcidente de la montoĉeno Albis duone sur la teritorio de Hausen ĉe Albis kaj de Aeugst ĉe Albis. El la lago fontas la rivero Reppisch. La lago havas longecon de proksimume 1,4 km kaj larĝecon de 0,5. Je ĝia suda fino troviĝas la strandbanejo Türlen kaj la vilaĝeto *Türlen*, kiu donis al la lago sian nomon kaj estas municipo de la komunumo Hausen ĉe Albis.

## Legendo pri la estiĝo de la lago 
"Kie hodiaŭ etendiĝas la lago, iam estis bela kamparbieno. La posedanto havis unu solan filinon, kiu trovis la plaĉon de la kastelsinjoro de la Schnabelburg. La honorhava infano tamen persisteme rezistis al lia varbado. Tiam la kastelsinjoro konvinkis la patron porti je noktomeze sian filinon al la kastelo. Li malfermis la pordon kaj entiris la rezistantan knabinon. Kiam la knabino rimarkis, kio estis la afero, ŝi elkriis malbenon kontraŭ sian patron. En la sama momento helega fulmo falegis de la ĉielo kaj trafis ŝian gepatran domon. Ŝi vidis, kiel flama abismo malfermiĝis kaj la bela bieno kun ĉiuj kampoj malaperis en ĝi. La venontan matenon je ĉi-tiu loko troviĝis la lago (laŭ K.W.Glättli, «Zürcher Sagen» [Zurikaj Legendoj],1959).

## Vidu ankaŭ 
* Listo de lagoj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la publika banejo de la Lago de Türlen

Türlen, Lago de
Türlen, Lago de
Türlen, Lago de
Hausen ĉe Albis

**Hausen ĉe Albis** (germane: **Hausen am Albis**; alemane: **Huusen am Albis**) estas komunumo en la Distrikto Affoltern, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 3235 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis ĝis la fino de 2009 al 3306, kiu nombro kreskis al 3356 ĝis la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Hausen ĉe Albis situas sur la suda flanko de la montoĉeno Albis. Ĝi konsistas el la sekvantaj municipoj kaj setlejoj:
* *Hausen*, la efektiva kernkomunumo
* *Heisch*, komunumparto praktike kunfandita kun Hausen
* *Ebertswil*, kie troviĝas la memorŝtono pri la Laktosupo de Kappel
* *Sihlbrugg*, kiun Hausen ĉe Albis dividas kun Horgen kaj Hirzel
* *Husertal*, de kie eblas vidi ĝis la Lago de Zugo, kaj
* *Türlen* situanta apud la Lago de Türlen, al kiu ĝi donis la nomon.

En Hausen fontas la rivereto Jonenbach, kiu alfluas en Jonen al la rivero Reuss.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 13,62 km², de kiuj 27,9% estas kovritaj de arbaro, 56,7% servas por agrikulturo kaj 12,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Hausen limas en nordo al Langnau ĉe Albis, en nordoriento al Horgen, en oriento al Hirzel, en sudoriento al Neuheim (ZG), en sudo al Baar (ZG), en sudokcidento al Kappel ĉe Albis, en okcidento al Rifferswil, kaj en nordokcidento al Aeugst ĉe Albis.

## Trafiko 
Hausen ĉe Albis per poŝtaŭtobusoj estas konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio. Tra la Albispasejo eblas atingi Langnaŭ ĉe Albis en la Sihlvalo. Ek de novembro 2009 ekzistas en Affoltern en distanco de proksimume 6 kilometroj okcidente alveturejo al la svisa aŭtovojo A4.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Hausen ĉe Albis datiĝas el la jaro 1242 kiel *Huson*. La municipo *Heisch* estis jam menciita en la jaro 1184 kiel *Heinsche*. La regantoj de Hausen en tiu epoko estis la libersinjoro de Eschenbach, kiuj ankaŭ konstruis la kastelon Schnabelburg sur la kresto de Albis kaj fondis la cistercian Abatejon Kappel. 1309 ilia regado finiĝis per la detruo de la *Schnabelburg* pro ilia partopreno en la murdokomploto kontraŭ reĝo Albrecht. Hausen ĉe Albis estis nun submetita al la sinjoroj de Hallwyl, kiuj ĝin cedis al la urbo Zuriko en la jaro 1406.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Hausen

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Hausen ĉe Albis
* Hausen ĉe Albis en la Historia Leksikono de Svislando
Materikvanto

La **materikvanto**, *n*, de specimeno aŭ sistemo estas fizika kvanto kiu estas proporcia al la nombro da elementaj entoj ĉeestantaj. "Elementaj entoj" povas esti atomoj, molekuloj, jonoj, elektronoj, aŭ partikloj, de kiuj la elekto dependas de kunteksto kaj estas mencienda. Anstataŭ materikvanto oni iam skribas je **ĥemia kvanto** aŭ, malĝuste, **nombro da moloj**. 

La SI-unuo por materikvanto estas la molo.

## Raciigo 
Kial uzatas materikvanto anstataŭ maso aŭ volumeno por priskribi kiom? Ĉar en kemia reakcio, la kemiaĵoj reagas molekulo-al-molukulo, jono-al-jono ktp. Ĉar diversaj atomoj kaj tial molekuloj havas malsaman mason, 100 gramoj de iu substanco estas malsama nombro da iu alia substanco. Ekzemple, 100 gramoj da karbono havas pliajn molekulojn ol 100 gramoj de oksigeno.

Vidu: Stekiometrio

## Terminologio 
Citante materikvanton, oni devas specifi la rilatan enton (krom se mankas ebleco de dubsenco). Unu molo de kloro povas rilati al kloraj atomoj (kiel ekzemple 58,44&nbsp;g da kalia klorido) aŭ al kloraj molekuloj (kiel ekzemple 22,711&nbsp;dm3 da gasa kloro je norma temperaturo kaj premo). La plej simpla metodo eviti dubsencon estas anstataŭigi la terminon "substanco" per la nomo de la ento kaj/aŭ citi la empirian formulon. Ekzemple:
:kvanto da triklormetano, CHCl3
:kvanto da natrio, Na
:kvanto da hidrogeno (atomoj), H
:*n*(C2H4)
Oni povas konsideri tion teĥnika difino de la vorto "kvanto". Tia uzado foje troviĝas en la nomoj de derivitaj kvantoj.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Fiziko
János Jenő Székely

**SZÉKELY János Jenő** (sekelj) estas hungara skulptisto naskita en Kluĵo la 25-an de majo 1956. Li estas la filo de la poeto, dramisto, eseisto János Székely kaj de la verkistino Ilona Varró.
## Biografio
János Jenő Székely studis en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo en jaroj 1977-81, kie lia majstro estis Artúr Vetró. En 1985 li loksidiĝis en Italio, unue en Florenco, poste en Pietrasanta. En 1988-89 li estis en studvojaĝo en Usono. En 1989 li translokiĝis Hungarujon kaj vivas en Székesfehérvár.

## Fonto
*Artportalo.hu 
## Eksteraj ligiloj
*Intervjuo kun la skulptistoj

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj