open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Rink (filmo)

***The Rink*** (La sketejo), estas usona komedia filmo de 1916 de muta kino, nome la oka de Charlie Chaplin kun Mutual Film Corporation. En la filmo stelulas Edna Purviance, Eric Campbell, Henry Bergman, kaj Albert Austin, kaj ĝi estas konata ĉefe pro la montro de la kapabloj de Chaplin en sketado.

## Intrigo 
Charlie ludas la rolon de fuŝa kaj foje eĉ stulta kelnero en restoracio. Unu el la klientoj estas la kolerema Mr. Stout. Charlie determinas lian pagotan kalkulon ekzamenante tion kio restas sur lia vesto. Kvankam li ne estas granda servisto, Charlie estas elstara sketisto en apuda sketejo. Tie li trafas junulinon kaj savas ŝin el la nedezirata atento de la sama Mr. Stout kiun li ĵus trafis en la restoracio. La dankema junulino invitas Charlie al sketofesto. Charlie akceptas kaj dum la sketado, li denove trafas Mr. Stout kaj hazarde falas sur la junulinon kaj malaltigas ŝian jupon. La sketofesto tuj iĝas ĥaoso. Oni alvokas la policon por refari ordon, sed Charlie fuĝas ligante sian bastonon al la malantaŭo de iranta aŭto.

## Geaktoraro 
eta|maldekstre|400ra|*The Rink*.

* Charles Chaplin - kelnero
* Edna Purviance - junulino
* James T. Kelley - ŝia patro
* Eric Campbell - Mr. Stout, admiranto de Edna
* Henry Bergman - Mrs. Stout kaj kolera kliento
* Lloyd Bacon - Gasto
* Albert Austin - kuiristo kaj sketisto
* Frank J. Coleman - restoraciestro
* John Rand - kelnero
* Charlotte Mineau - amikino de Edna
* Leota Bryan - amikino de Edna
* Fred Goodwins - viro

Kategorio:Mutaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj
Kategorio:Filmoj de Charlie Chaplin
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1916
(38683) 2000 QQ7

**(38683) 2000 QQ7** estas tre malgranda sed eksterordinare hela marsrenkonta asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia orbito ekstere tanĝas tiun de Marso sed ne trairas ĝin. Ĝia marsa MOID estas 0,2764 AU, tie estas 41,345 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
János Szirtes

**János Szirtes** [jAnoŝ sirteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szirtes János** estas hungara abstraktisma pentristo, grafikisto, altlerneja instruisto.

János Szirtes https://www.ludwigmuseum.hu/alkoto/szirtes-janos naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Szirtes studis en akademio de belartoj en Bratislavo inter 1975-1977, poste en Hungara Belarta Altlernejo en 1980 li akiris grafikistan diplomon, fine li frekventis samloke majstrokurson (1980-1983). Lia ĉefinstruisto estis Miklós Erdély. En mezo de la 1970-aj jaroj li vizitis ankaŭ modernan studion de Szentendre. En la 1980-aj jaroj li ankaŭ muzikadis kun László feLugossy, tiutempe li ofte pentradis en artistkolonio en Makó. Inter 1983-1987, poste en 1989 kaj 1994 li havis stipendiojn. En 1989 li ekinstruis en Industriarta Altlernejo, ekde 1997 en rango docento, en 2002 li habilitiĝis, en 2005 li profesoriĝis. En 1991 li aliĝis al Artistkolonio (Szentendre). Li ricevis premiojn inter 1982-2009.

## El solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1981, 1989, 1994, 2005, 2009) 
* Stuttgart (1985,
* Berlino (1992, 1999)
* Arthalo Budapeŝto (1995, 2004)
* Meksikurbo (2001)
* Szentendre (2009)

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1978, 1983, 1991, 2001, 2011)
* Makó (1982)
* Arthalo Budapeŝto (1990, 1995, 2000, 2004, 2010)
* Novjorko (1990)
* Dachau (1995)
* Szentendre (2003, 2009)
* Miskolc (2011)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Éjfél
* Ketten

## Elektitaj disĉiploj 
* László Csáki
* Bori Rutkai
* Tamás Yvan Topolánszky

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la -a paĝo) 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Preĝejo Nomo de Sankta Maria (Lovas)

La **Preĝejo Nomo de Sankta Maria** (latine Regina Mundi) estas romkatolika historia monumento en vilaĝo Lovas.

## Historio 
La katolika preĝejo estis konstruita en la 13-a jarcento. En la 17-a jarcento la loĝantoj ŝanĝis religion al protestantismo (ili akiris ankaŭ la preĝejon), sed iom poste parto de la loĝantoj rekatolikiĝis. En 1753 la katolikoj reakiris la preĝejon kaj en la sekva jaro ĝi estis barokigita, ankaŭ tiam oni pentris freskojn. Tamen la preĝejo perdis la rangon paroĥo. En la 20-a jarcento la turo kaj la fasado estis trakonstruitaj. 

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas en korto ĉe la ĉefvojo. En mezo de la fasado la kvadrata turo plene reliefas, meze malsupre la enirejo funkcias. La navo estas pli alta kaj larĝa, ol la absido, apude estis alkonstruita la sakristio.

Kermeso okazas en la 2-a dimanĉo de septembro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
eta|maldekstre|Enirejo de la preĝejo

Lovas
Lovas
Kategorio:Lovas
Kinindustrio

La **filmindustrio** aŭ **kinindustrio** konsistas el la teknologiaj kaj komercaj rimedoj de filmofarado, t.e., filmoproduktorado, filmo-studioj, kinematografio, animacio, filmoproduktado, scenarverkado, antaŭ-produktado, postproduktado, kinfestivaloj, distribuado; kaj aktoroj, kino-reĝisoroj kaj alia filmteama laboristaro.

Kvankam la elspezo implikita en farado de filmoj preskaŭ tuj igis filmoproduktadon koncentriĝi sub la eltenado de produktor-entreprenoj, progresoj en alirebla filmofarada ekipaĵo, kaj vastiĝo de ŝancoj akiri investitan kapitalon de ekster la kinindustrio mem, permesis la evoluon de sendependa kinproduktado. Holivudo estas la plej malnova filmindustrio de la mondo kaj la plej granda laŭ biletvendado kaj nombro da ekranoj. Laŭ spektantaro Bolivudo estas plej rigardata nome de 3.2 mil milionoj da spektantoj plejparte en Azio, komparite kun Holivudo kiu havas nur 2.6 mil milionojn da spektantoj kaj produktas 1,986 longajn filmojn ĉiujare.

La iluzioj aŭ vidotrukoj uzitaj en kino, televido, teatro, videoludoj, kaj similaj industrioj simulilaj de imagitaj okazaĵoj en rakonto aŭ virtuala mondo estas tradicie nomitaj **specialaj efektoj**.

## Notoj 

Kategorio:Holivudo
Kategorio:Bolivudo
First National Pictures

[eta|Studioj de First National Pictures en [Burbank, Kalifornio (ĉ. 1928).]]
***First National Pictures*** estis usona entrepreno de kinproduktado kaj distribuado. Ĝi estis fondita en 1917 kiel ''First National Exhibitors' Circuit, Inc.*, asocio de sendependaj teatro-posedantoj en Usono, kaj iĝis la plej granda ĉeno de teatroj en la lando. Etendiĝante el montrado de filmoj al ties distribuado, la kompanio reorganiziĝis en 1919 kiel *Associated First National Theatres, Inc.*, kaj *Associated First National Pictures, Inc*. En 1924 ĝi etendiĝis por iĝi kinproduktora kompanio kiel *First National Pictures, Inc.*, kaj iĝis grava studio en la filmindustrio. En septembro 1928, la kontrolo de First National pasis al Warner Bros., en kio la entrepreno estis komplete absorbita la 4-an de novembro 1929. Nombraj filmoj de Warner Bros. estis tamen markitaj kiel *First National Pictures* ĝis 1936, kiam *First National Pictures, Inc.'', estis definitive dissolvita.

Kategorio:Usona kino
Kategorio:Holivudo
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1917
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 1936
(38709) 2000 QO90

**(38709) 2000 QO90** estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo. Ĝi estis malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
(38830) 2000 RK99

**(38830) 2000 RK99** estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, malkovrita la  far'de la teamo de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
La malsata anĝelo

eta|Herta Müller legante erojn el *La malsata anĝelo *ĉe Frankfurt am Main, 2009.
***La malsata anĝelo*** (; 2009) estas 304-paĝa proza poemo de Herta Müller.

## Rakonto 
Ĝi temas pri portreto de la persekutado de  etnaj germanoj en Rumanio fare de la stalinisma reĝimo de Sovetunio, kaj pritraktas la deportadon de rumanaj germanoj al Sovetunio en laborkoncentrejojn fare de la Sovetuniaj okupantaj trupoj dum kaj post 1945. La verko rakontas pri la historio de junularo en Sibiu, Transilvanio, kaj specife pri Leo Auberg, kiu estas deportita 17-jaraĝa al Sovetunia laborejo en Novogorlovka, Ukraina SSR, kie li restas dum 5 jaroj.

Ĝi estas bazita plejparte sur la spertoj de  la poeto Oskar Pastior kaj aliaj travivintoj, kune kun la patrino de Müller mem. 
[eta|Legante "Atemschaukel",  [Potsdamo|Potsdam, Julio 2010.]]

## Referencoj 
Kategorio:Libroj aperintaj en 2009
Kategorio:Germanaj noveloj
Kategorio:Germanaj poemoj
Kategorio:Rusio en kulturo kaj arto
Kategorio:Rumanio en fikcio
Kategorio:Transilvanio en fikcio
Kategorio:Politikaj reprezalioj en Sovetunio
Kategorio:Devigaj migradoj post la Dua Mondmilito
Kategorio:Germandevenaj rumanoj
38821 Linchinghsia

'*38821 *Linchinghsia''''' estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  far'de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio *Desert Beaver* en Eloy (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la fama kaj talenta tajvana aktorino Brigitte Lin (ĉina nomo : 林青霞 *Lin Qingxia*. "Ekstere de la fenestro" (窗外) estas la filmo, kiu alportis al ŝi la famon. En 1993 ŝi faris "La fianĉino kun blankaj haroj" (白髮魔女傳) kaj en 1992 ŝi gajnis premion de Plej Bona Aktorino ĉe la Filma Festivalo Ora Ĉevalo (金馬獎) pro sia rolo en "Ruĝa polvo" (滾滾紅塵).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de William Kwong Yu Yeung
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Horst Wessel Lied

[eta|250x250ra|[Horst Wessel kondukante la brunĉemizulojn el la Sturmabteilung.]]
***Horst Wessel Lied*** (esperantlingve: 'Kanto de Horst Wessel'), ankaŭ konata sub la nomo laŭ ĝia unua frazo ***Die Fahne Hoch!*** ('La flago supren!'), estis la himno de la Nazia Partio inter la jaroj 1930 kaj 1945. Post la enpoviĝo de Hitler en 1933, nazioj hisis la himnon al la kategorio de oficiala himno de Germanio, kune kun la unua linio el *Deutschlandlied*.

La teksto estis origine verkita en 1929 fare de la ''* Horst Wessel, komandanto el la Sturmabteilung (SA) en la Berlina kvartalo Friedrichshain. Unu jaron poste, Wessel estis mortigita fare de ano de la Komunista Partio de Germanio, okazintaĵo post kiu Joseph Goebbels konvertis Wessel en martiron por la nazia idearo. La kanto estis unuafoje ludita ĉe la entombigo de Wessel, kaj estis ekde tiam amplekse uzita je la agoj kaj paroladoj de la partio, kaj emocie kantita de la Sturmabteilung-anoj dum surstrataj marŝadoj.

Kiam Hitler kancelieriĝis tri jarojn poste, *Horst Wessel Lied* estis agnoskita kiel nacia simbolo sub la leĝo de la 19a de Majo 1933. Unu jaron poste, estis reguligo, ke oni nepre devis fari la faŝisman saluton dum la kanto estas ludata.

Je la finiĝo de la nazia reĝimo dum majo 1945, *Horst Wessel Lied'' estis malpermesita. La teksto kaj melodio estas nun kontraŭleĝaj en nuna Germanio.

## Teksto de la himno 
Jene la germanlingva teksto kune kun ties traduko al la esperanta lingvo:

## Referencoj 
Kategorio:Naziaj kantoj
Kategorio:Germanlingvaj kantoj
Kategorio:Simboloj de la Nazia Germanio
Kategorio:Verkoj de 1930
Kategorio:Horst Wessel
Haŭsero

[eta|Haŭsero de 16 [coloj]]
**Haŭsero** estas ŝnurego uzata por fiksi ŝipon al kajo aŭ trenŝipo.
Ĝi konsistas el pluraj kordonoj.
La diametro plej ofte estas pli ol 25 mm.
eta|maldekstra|400px|Haŭsero (16)

Kategorio:Ŝiperoj
38671 Verdaguer

'*38671 *Verdaguer''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la kataluna astronomo Jaume Nomen elde la Observatorio de La Ametlla de Mar (Katalunio, Hispanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la kataluna poeto Jacint Verdaguer (1845–1902) naskiĝinta en Folgueroles, Katalunio. Rigardita kiel unu el la plej grandaj poetoj en kataluna lingvo, li ebligis la remalkovron de la katalunaj lingvo kaj kulturo post tri jarcentoj de literatura malprogreso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Jaume Nomen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
38684 Velehrad

'*38684 *Velehrad''''' estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec kaj de la slovaka astronomo Peter Kušnirák elde la Observatorio de Ondřejov (Ondřejov, Prago-oriento, Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la ĉeĥa municipo Velehrad, laŭtradicie sidejo de la grandaj moravaj princoj kaj de la Ĉefepiskopo Metodo. Nun estas tie fama baziliko de pilgrimado ligata al la tradicio pri Cirilo kaj Metodo, kvankam la kongruo kun la historia loko estas diskutebla.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Malkovrita de Peter Kušnirák
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Kategorio:Velehrad
38541 Rustichelli

'*38541 *Rustichelli'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa zono malkovrita la  elde la Observatorio *Geminiano Montanari*, en Cavezzo (Emilio-Romanjo, Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la amatora astronomo *Vittorio Rustichelli*, talenta konstruanto de teleskopo. Kun *Ferdinando Caliumi'', li helpis la personaron de la observatorio de Cavezzo por plani kaj realigi la meĥanisma muntaĵo de la ĉefa teleskopo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Geminiano Montanari
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Imre Szobotka

**Imre Szobotka** [sobotka], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szobotka Imre** estis hungara pentristo, akvafortisto.

Imre Szobotka  naskiĝis la  en Zalaegerszeg, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Imre Szobotka studis en Industriarta Lernejo (1905 - 1910), lia majstro estis Ignác Ujváry. Dum la studentaj jaroj li studvojaĝis kun Ervin Bossányi al Venecio (1908) kaj Romo (1909). Post siaj studoj (1910) li vojaĝis al Parizo, kie li pentradis kubismajn pentraĵojn. En la sekva jaro li iris al Transilvanio, li pentradis kaj aranĝis la debutan ekspozicion. Ekde 1912 li lernis en libera lernejo de Jean Metzinger kaj Henri Le Fauconnier. Dum la 1-a mondmilito li estis deportita al Saint-Brieuc, kiel malamika ŝtatano, tamen li povis ankaŭ tie pentradi. En 1919 li hejmenvenis kaj daŭris la pentradon, krome li kreis akvafortojn. Li ricevis premiojn inter en 1941, 1955, 1960.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Székelyudvarhely (1911)
* Parizo (1913, 1914, 1980, 2013)
* Budapeŝto (1921, 1929, 1938, 1943, 1947, 1959, 1964, 1971, 1981, 1996)
* Venecio (1938)
* Arthalo Budapeŝto (1950, 1955)
* Milano (1973)
* Zalaegerszeg (1982)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Tájkép, 1913
* Pipázó, 1914
* Matróz, 1916
* Nagybányai táj
* A művész hugának képmása, 1920
* Fekvő akt 1921

## Elektitaj akvafortoj 
* Répatörők
* Lovaskocsi

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj akvafortistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Teresa Solana

**Teresa Solana i Mir** (Barcelono, 15a de majo 1962) estas kataluna verkistino de krimromano. ŝi gradiĝis pri Klasika Filologio en la Universitato de Barcelono. Verkoj ŝiaj estis tradukitaj al la angla, franca, germana, Esperanto, itala kaj kastilia.

Profesie ŝi estas tradukistino, ĉefe de la franca kaj de la angla.

## Verkoj 
* Solana, Teresa. Un crim imperfecte. Edicions 62, 2006, p. 256 (El balancí). ISBN 978-84-297-5880-1.
* Solana, Teresa. Drecera al paradís. Edicions 62, 2007, p. 288 (El balancí). ISBN 978-84-297-6015-6.
* Solana, Teresa. Set casos de sang i fetge i una història d'amor. Edicions 62, 2010, p. 152 (El balancí). ISBN 978-84-297-6368-3.
* Solana, Teresa. Negres tempestes. La Magrana, 2010, p. 224 (La negra). ISBN 978-84-8264-137-9.
* Solana, Teresa. L'hora zen. Edicions 62, 2011, p. 320 (El balancí). ISBN 978-84-297-6853-4.
* Solana, Teresa. La casa de les papallones. La Magrana, 2014, p. 240 (La negra). ISBN 978-84-8264-670-1.
* Solana, Teresa. Campanades de boda. Edicions 62, 2016, p. 208 (El balancí). ISBN 978-84-297-7218-0.
* Solana, Teresa. Matèria grisa. Ara Llibres, 2017, p. 148 (Amsterdam). ISBN 9788416743001.

## Notoj 
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Katalunaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj tradukistoj
Kategorio:Katalunaj tradukistoj
Kategorio:Krimromanoj
Dekadencismo

[eta|upright|250px|*Dekadenca virino*, de [Ramón Casas, 1899.]]
La **Dekadenca Movado** aŭ **Dekadencismo** estis arta kaj literatura movado de la fino de la 19-a jarcento, centrita en Okcidenta Eŭropo, kiu sekvis estetikan ideologion de troigo kaj artefariteco. La verkaro de la pentristo Félicien Rops kaj la romano de Joris-Karl Huysmans nome *À rebours* (1884) estas konsiderataj ĉefaj ekzemploj de la dekadencisma movado. Ĝi unue floris en Francio kaj poste disvastiĝis tra Eŭropo kaj al Usono. La movado estis karakterizita de mem-malplaĉo, malforteco al la mondo, ĝenerala skeptikismo, klinemo al malvirto, uzado de kruda humoro kaj kredo en la supereco de la homa kreivo super la logiko kaj la natura mondo.

## Gravuloj 
* Simbolismo (literatura skolo)
* Thomas de Quincey
* Oscar Wilde

## Notoj 
Kategorio:Arto de la 19-a jarcento
Kategorio:Artaj movadoj
Kategorio:Literaturo de la 19-a jarcento
Kategorio:Literaturo laŭ skoloj
Kategorio:Moderna arto
Kategorio:Simbolismo
38962 Chuwinghung

'*38962 *Chuwinghung'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio *Desert Beaver* en Eloy (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Chu Wing Hung* (朱永鴻, ankaŭ konata kiel *Alan Chu''), veterana amatora astronomo en Honkongo ekde la 1960-aj jaroj. Li faris grandegajn strebojn en luna kaj planeda observoj kaj kompilis kompletan fotan atlason de Luno, libere elŝutebla ĉe Interreto.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de William Kwong Yu Yeung
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Mihály Szobonya

**Mihály Szobonya** [mihAj sobonja], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szobonya Mihály** estis hungara pentristo.

Mihály Szobonya  naskiĝis en 1855 aŭ 1856 en Nemesoroszi (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Kukučínov en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mihály Szobonya akiris diplomon en Reĝa Modela Desegna Lernejo en 1881. Lia ĉefinstruisto estis Bertalan Székely. Li plulernis en belarta akademio de Munkeno de Sándor Wagner kaj Otto Seitz. Hejmenveninta li pentradis portretojn kaj ĝenrojn, desegnis ilustraĵojn. Li frue mortis pro kancero, li postlasis edzinon kun filo.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1882)
* Kolozsvár (1883)
* Munkeno (1884)
* Budapeŝto (1894)

## Elektitaj pentraĵoj 

Szobonya Mihály vásárfia 1894-18.jpg|A Vásárfia
Szobonya a kis dobos 1890-39.jpg|A kis dobos
Szobonya Mihály Aratóban 1888-28.jpg|Aratóban
Szobonya mosás 1887-50.jpg|A mosás
Szobonya lövöldözés hólabdákkal 1888-2.jpg|Lövöldözés hólabdákkal
Szobonya Mihály illusztrációk Baksay Sándor Egy fedél két otthon című novellájához 1890-48.jpg|2 ilustraĵoj
Szobonya Portrait of Mór Jókai 1894.jpg|Mór Jókai
Mihaly Szobonya 1890s painting of actress Lujza Blaha IMG 0745.JPG|Lujza Blaha

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Historio de literaturo

[eta|Komenco de la *[Odiseado*.]]
La termino **Historio de literaturo** referencas al unu el tri fakoj de la Literaturscienco, nome tiu kiu startas el historia vidpunkto kaj kongruas kaj en tiu faka serio literatura de la Filologio kiel duarange en la speciala Historiografio. La historio de la literaturo okupiĝas pri la studo de la literaturaj verkoj, subkomprenante kaj tiujn tute artajn kaj tiujn en ĝenerala senco de kulturo, arto kaj pensaro, aŭ difineblajn kiel verkoj aŭ tekstoj "tre prilaboritaj". La fako, tiom antikva kiom la propra humanisma kulturo, atingis fine de la 18-a jarcento sian pinton kiel "Universala Historio de la Literaturo", de karaktero komparisma samtempe kiel totalisma de la diversaj branĉoj de Beletroj kaj Sciencoj, kongrue kun la koncepto de literaturo en la Klerismo. Siaflanke, en la 19-a jarcento okazis la granda kaj multflanka prilaborado historiografia de la diversaj naciaj literaturoj, konstituitaj el la kriterio de lingvo. La Historio de la literaturo tenas necesan stabilan rilaton komplementan kun la Literatura kritiko kaj la Teorio de la Literaturo.

Unu el la unuaj "Universalaj Historioj de la Literaturo" estis verkita origine en itala de la hispana verkisto Juan Andrés: *Dell’Origine, progressi e stato attuale d’ogni letteratura* (Parma, 1782-1799). Tiele la Historio de literaturo ĝenerale povas esti subdividita en Historio de universala literaturo (aŭ laŭ mondoregionoj) kaj Historio de la diversaj nacilingvaj literaturoj, inklude tiun de Esperanto.

## Vidu ankaŭ 
*Historio de filozofio
Alexa Szlávics

**Alexa Szlávics** [aleksa slAviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szlávics Alexa** estas hungara pentristo, grafikisto, poeto. Ŝia origina persona nomo estis *Piroska* ĝis 2005, ŝia patro estis László Szlávics (pli aĝa), ŝia frato estas László Szlávics (pli juna).
eta|450px|Artaĵo de Alexa Szlávics
Piroska Szlávics  naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Piroska Szlávics frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, dume ŝi lernis pentroarton hejme, baldaŭ private en diversaj lokoj. Tamen ŝi komence estis ĵurnalisto kaj poeto, nur en 1982 ŝi debutis en ekspozicio. Inter 1986 kaj 1991 ŝi vivis en Kanado. Ekde 1996 ŝi vivas apud Balatono (escepte inter 1999-2005 en Artistkolonio (Budapeŝto)). Komence ŝi kreis konvenciajn pentraĵojn kaj grafikaĵojn, baldaŭ komputilajn artaĵojn. Ŝiaj studvojaĝoj okazis:
* Sovetunio (1976)
* Novjorko (1986)
* Split (1991)
* Venecio (1993).

## El solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1997)
* Nagyvázsony (2008)
* Örvényes (2017)

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Toronto (1989)
* Budapeŝto (2003, 2008)
* Novjorko (2009, 2013)

## Elektitaj pentraĵoj 

Szlavics alexa painting03.jpg|La stultulo
Alexa szlavics szinhazas.jpg|Teatro
Szlavics alexa painting05.jpg|Törökfürdő
Szlavics alexa painting04.jpg|Kapcsolat
Szlavics alexa painting02.jpg|Transzporter
Fractalmandala alexa szlavics.jpg|Fractalmandala

## Elektitaj grafikaĵoj 

Szlavics alexa graphics02.jpg|Mint hal a vízben
Szlavics alexa graphics01.jpg|Kakas

## Elektitaj libroj 
* *Versek 1983–1991* (poemaro, 1991)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
38960 Yeungchihung

'*38960 *Yeungchihung'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio *Desert Beaver* en Eloy (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Yeung Chi-hung'' (1953 – 2010), admiranto de steloj de lia adolesko kaj fondinta membro de la Astronomia Societo de Honkongo. Li impresis aliajn kiel afabla erudiciulo kun impresa kono pri astronomio kaj naturo, kiun li dividas kun kaj novuloj kaj veteranoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de William Kwong Yu Yeung
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
38976 Taeve

'*38976 *Taeve'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germana amatora astronomo Gerhard Lehmann elde la Publika Observatorio de Drebach (Saksio, Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de populara germana bicikladvetkuristo Gustav Adolf Schur, pli konata kiel *Täve* (transskribita *Taeve''). Li gajnis la Kuron de la Paco (sporta evento, kiu okazis en Germanio, Pollando kaj Ĉeĥoslovakio) en 1955 kaj 1959 kaj fariĝis Monda Ĉampiono en voja bicikla konkurso en Reims (1958) kaj Zandvoort (1959).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Gerhard Lehmann
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Paweł Holszański

**Paweł Algimunt Holszański** blazono *Hippocentaurus*, litove **Povilas Alšėniškis**, (naskiĝis en 1490, mortis la 4-an de septembro 1555 en Vilno) estis litova princo, de 1507 episkopo de Lucko, de 1536 episkopo de Vilno. Diplomito de Jagelona Universitato. Aktiva kontraŭulo de reformacio.

## Vidu ankaŭ 
* Grandprinclando Litovio

## Bibliografio 
* Krzysztof Rafał Prokop, *Sylwetki biskupów łuckich* (Siluetoj de luckaj episkopoj), "Wołanie z Wołynia" (Vokado de Volinio), Biały Dunajec, Ostróg 2001, ISBN 83-911918-7-7.
* *Wileński słownik biograficzny* (Vilna biografia vortaro), Bydgoszcz 2002, p. 104, ISBN 83-87865-28-1.

Kategorio:Polaj nobeloj
Kategorio:Litovaj episkopoj
Kategorio:Polaj romkatolikaj episkopoj
Kategorio:Kontraŭreformacio
Literatura movado

[eta|400px|*Los poetas contemporáneos* (1846), de [Antonio María Esquivel.]]
**Literatura movado** aŭ **literatura tendenco** estas la nomo por la artaj movadoj en ties literatura fako.

La literaturaj movadoj, studitaj ĝenerale poste fare de la historio de la literaturo aŭ difinitaj fare de siaj propraj membroj, anoj aŭ patronoj, preciziĝas ĉirkaŭ grupo de aŭtoroj kaj de verkoj identigitaj pere de iaj komunaj karakteroj, kaj laŭ enhavo kaj laŭ formo kaj estetiko; al tiuj aldoniĝas tempa kaj loka koincidoj (literatura generacio), la imito en la sekvado de modelo aŭ komuna mondkoncepto (kiel en la pensoskoloj) kaj la rolo de literaturo en ĝi, kio okazigas oftan koincidon kun artaj stiloj de aliaj ĝenroj kaj pensomovadoj pli etendaj, eĉ tutmondaj (Renesanco, Baroko, Klasikismo, Novklasikismo, Naturalismo, Romantikismo, Realismo, ktp.), speciale ĉar ĉiu povas esti rigardita kiel pendola reago al la antaŭa.

La rilato inter la literaturaj movadoj kaj la intelektula etoso siaepoke estas dudirekta: ambaŭ influas sin reciproke.

## Notoj
38980 Gaoyaojie

'*38980 *Gaoyaojie'''* estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la kanada amatora astronomo William Kwong Yu Yeung elde la Observatorio *Desert Beaver* en Eloy (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Gao Yao-jie* (高耀潔), emeritiĝintan medicinan doktorinon pionirinon en la prevento de aidoso en Ĉinio. En 2001, ŝi gajnis la Premion *Jonathan Mann'' por Tutmonda Sano kaj Homaj Rajtoj. Pli ĵuse ŝi ricevis la premion de la Partnereco por Tutmondaj Vitalaj Voĉoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de William Kwong Yu Yeung
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Nicolas Hulot

**Nicolas Hulot**, naskiĝinta la 30-an de aprilo de 1955 en Lillo, estas franca ĵurnalisto, parolisto kaj televida faradisto, verkisto, komercisto kaj politikisto.
Li estas antaŭ ĉio konata kiel medioaktivisto. De majo 2017 ĝis aŭgusto 2018 li estis ministro de Ekologio en la registaro de Édouard Philippe. 

Unue konata pro sia televidaĵo *Ushuaia*, li engaĝiĝis pri la protekto de la medio kaj pri la konsciiĝo de la publiko pri ekologiaj aferoj.

En 1990, li kreis la Uŝuaia Fondaĵon, kiu poste iĝis la "Fondation pour la Nature et l'Homme" (Fondaĵo por Naturo kaj Homo). Kritikita de parto de la franca media movado kiel estante tro konsentema, li kunaŭtoris la filmon eldonita en 2009, *La Titanic-Sindromo*, celante konsciigi pri klimata urĝeco.

Dezirante ke urĝaj ekologiaj aferoj gravu en la kampanjo por la prezidanta baloto de 2007 en Francio, li ellasis prezentiĝi post akiri la subskribon de ekologia Interkonsento de la plej multaj el la ĉefaj kandidatoj. Kandidato al ekologia prezidenta primaro en 2011 por la prezidanta baloto de 2012 en Francio, li estas venkita de Eva Joly.

Post rifuzi la presidantecon de la Franca Ministerio pri Ekologio sinsekve proponita de prezidantoj Jacques Chirac, Nicolas Sarkozy kaj François Hollande, li konsentis en 2017 esti enoficigita kiel ŝtatministro pri ekologia kaj solidareca Transiro, en la registaro de Édouard Philippe, sub la prezidanteco de Emmanuel Macron. Malkonsenta pri pluraj decidoj alprenitaj de la ekzekutivo, li forlasis la registaron dek kvin monatojn poste (la ).

Dum televida intervjuo ĉe la franca kanalo France 2 (la ) pri klimatsanĝiĝo, li diris: "La tempo de la utopio estas deklarita!"

Li anoncis "definitive forlasi la publikan vivon" kaj la prezidantecon de sia fondaĵo en 2021, unu tagon antaŭ la elsendo, la , de televida reporteraĵo de *Envoyé spécial* en kiu li estas akuzita pri seksa atako kaj seksperforto de pluraj virinoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Naturprotekto
* Politika ekologio
* Tutmonda varmiĝo
* Energia transiro

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Fondation pour la Nature et l'Homme ()

Kategorio:Francaj ĵurnalistoj
Kategorio:Francaj ekologiistoj
Kategorio:Francaj esploristoj
Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj ŝtatministroj
Kategorio:Francaj televidprezentistoj
Kategorio:Francaj ministroj pri medio
Kategorio:Francaj verkistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Francaj verkistoj de la 21-a jarcento
Kategorio:Homoj kontraŭaj al toreado
Kategorio:Komandoroj de la Honora Legio
Kategorio:Studentoj de Universitato Pierre-kaj-Marie-Curie (Parizo)
Kategorio:Kavaliroj de la Ordeno de Artoj kaj Literaturo (Francio)
Kategorio:Verduloj
Esperanta vortoprovizo

**Esperanta vortoprovizo** estis origine difinita en Unua Libro, eldonita de L. L. Zamenhof en 1887. Ĝi enhavis ĉirkaŭ 900 radikajn vortojn. La reguloj de la lingvo permesas al parolantoj pruntepreni vortojn kiel necese, rekomendante nur ke ili serĉu la plej internaciajn vortojn kaj ke ili pruntu unu bazan vorton kaj derivu aliajn de ĝi, prefere ol prunti multajn vortojn kun rilataj signifoj. En 1894, Zamenhof eldonis la unuan Esperantan vortaron, nome *Universala vortaro*, kiu estis verkita en kvin lingvoj kaj provizis pli grandan aron da radikaj vortoj.

De tiam multaj vortoj estis pruntitaj de aliaj lingvoj, precipe tiuj de Okcidenta Eŭropo. En freŝaj jardekoj, la plej multaj el la novaj pruntoj aŭ stampoj estis teknikaj aŭ sciencaj terminoj; terminoj en ĉiutaga uzo estas pli verŝajne derivitaj de ekzistantaj vortoj (ekzemple *komputilo*, de *komputi*), aŭ etendante ilin por kovri novajn signifojn (ekzemple: *muso* nun ankaŭ signifas komputila eniga aparato, kiel en la angla kaj en aliaj lingvoj). Ekzistas oftaj debatoj inter Esperanto-parolantoj pri ĉu aparta pruntado estas pravigita aŭ ĉu la neceso povas esti renkontita per derivado aŭ etendante la signifon de ekzistantaj vortoj.

## Originoj 
Esperanto okupas mezan terenon inter "naturaj" konstruitaj lingvoj kiel Interlingua, kiu prenas vortojn amase el siaj fontaj lingvoj kun malmulte da interna derivado, kaj antaŭaj interfacoj kiel Solresolo, en kiuj la vortoj ne havas historian rilaton al aliaj lingvoj. En Esperanto, vortoj de radiko estas pruntitaj kaj retenas multe de la formo de ilia fonta lingvo, ĉu la fonetika formo (*eks-* el *ex-*) aŭ ortografia formo (*teamo* de angla *team*). Tamen, ĉiu radiko povas tiam formi kelkajn derivojn, kiuj povas iomete simili al ekvivalentaj vortoj en la fontlingvoj, kiel ekzemple *registaro*, kiu derivas el la latina radiko *reg* (regi).

## Vidu ankaŭ 
* Unua Libro de Esperanto

## Ekstera ligilo 
* Bitlibro de Anatolo Gonĉarov: "*Tiu ĉumalofta sufikso -UM*” (senpage elŝutebla kiel PDF)
Kategorio:Gramatiko de Esperanto
Kategorio:Vortoj
Kategorio:Vortaroj
(39096) 2000 WE1

**(39096) 2000 WE1** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝia orbito ekstere tanĝas tiun de Marso sed ne trairas ĝin. Ĝia marsa MOID estas 0,279923 astronomia unuo, tie estas 41,876 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Sandra Schenkel

**Sandra SCHENKEL** (naskiĝis la  en Barquisimeto) estas belga/venezuela esperantisto kaj atleto. Ŝi estas la filino de Ivo Schenkel.

Kategorio:Belgaj esperantistoj
Kategorio:Venezuelaj esperantistoj
Szczecin Stołczyn

**Szczecin Stołczyn** estas fervojstacio en la pola urbo Szczecin. La stacio troviĝas ĉe la vojkruciĝo de la stratoj Nad Odrą kaj Zamknięta sur teritorio de la urba kvartalo Północ. De ĉi tiu stacio kondukas la branĉtrako ĝis eksa Huta Szczecin.

Fervojstacio lokitas sur limo inter urbaj setlejoj Stołczyn kaj Kraśnica. Ĝi estas ferma al pasaĝera servo, same kiel la tuta linio fervojlinio Szczecin Główny – Trzebież Szczeciński.

## Interkonektoj 
### Aŭtobusoj 
#### Tagaj 
* 63 Kołłątaja ↔ Gocław
* 102 Gocław ↔ Police Tanowska Szkoła

#### Noktaj 
* 526 Dworzec Główny ↔ Police Zajezdnia

## Fervojlinioj 
## Bibliografio 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Fervoja transporto en Szczecin
* fervojlinio Szczecin Główny – Trzebież Szczeciński
* Szczecin

S
39184 Willgrundy

'*39184 *Willgrundy''''' estas malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo LONEOS elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de William ("Will") M. Grundy, astronomo ĉe la Observatorio Lowell, kiu studis la glaciajn objektojn de la ekstera sunsistemo. Li partoprenis al la misio *New Horizons* al Plutono kaj la Kujper-zono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Jean-François Regnard

**Jean-François REGNARD** (naskiĝis la , mortis la ), estis dramaturgo, naskiĝinta en Parizo, kiu estis fama krome pro vojaĝa taglibro en 1681.

Riĉa heredinto li dediĉis sin al veturado, kaj reveninte el Italio en 1678 kiam li estis nur 22-jaraĝa, li estis kaptita fare de alĝeraj piratoj, vendita kiel sklavo en Alĝero kaj portita al Konstantinopolo, kie la franca konsulo pagis elaĉetan monon por lia liberigo. Li plue veturis, sentima. Lia *Voyage de Flandre et de Hollande, commencé le 26 avril 1681*, informanta pri lia veturado tra Nederlando, Danio kaj Svedio, kie li restis ĉe la kortegoj de Kristiano la 5-a kaj Karolo la 11-a kaj poste norden al Laplando, kaj revene tra Pollando, Hungario kaj Germanio al Francio, estas ofte studita de sociaj historiistoj.

Revene en Parizo kaj denove heredanto en 1693 el sia patrino, li dediĉis sin al la verkado de komedioj en verso por la Franca Komedio, 23 totale, el kiuj la plej bonkvalitaj estas *Le Joueur* ("La ludisto", 1696), *Le Distrait* (1697), *Les Menechmes* kaj lia majstroverko, *Le Légataire universel* ("La ceterheredanto", 1706), iom post la maniero de Molière. Li estis admirita de Boileau.

## Notoj 
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj dramistoj
Kategorio:Francaj esploristoj
Kategorio:Veturverkistoj
Domont (stacidomo)

**Domont** estas franca stacidomo sur linio  - Le Tréport-Mers, situanta en  Domont, departemento Val-d'Oise, regiono Francilio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio H de Transilien.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Épinay-Villetaneuse - Le Tréport-Mers (325000).

## Interkonektoj 
*  Vallée de Montmorency 12 17 Soirée Domont
*  Busval d'Oise 95.09
*  Eaubonne Domont

## Vidu ankaŭ 
* Transilien
* Transilien H
* Stacidomoj de Transilien
* Domont

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Transilien H
Kategorio:Fervojaj stacioj en Val-d'Oise
Kategorio:Domont
Jules Janin

**Jules Gabriel JANIN** (naskiĝis la , mortis la ) estis franca verkisto kaj kritikisto.

Li ekkarieris kiel ĵurnalisto kaj kritikisto pri literaturo kaj teatro por gazetoj.

Li verkis romanojn kiel ''L'Âne mort et la Femme guillotinée* ("La mortinta azeno kaj la gilotinita virino") (1829). *La Confession* (1830) sekvis, kaj poste en *Barnave* (1831), li atakis la familion Orléans. Ekde kiam Janin iĝis teatra kritikisto de *Débats*, kvankam li plue verkis librojn, li estis fama en Francio kiel teatra kritikisto. Janin verkis la tekston por la kanto *Chant des chemins de fer* de Hector Berlioz, kolega kritikisto de *Débats*. Post multaj jaroj de verkado de felietono li kolektis kelkajn el siaj artikoloj en la verko nome *Histoire de la littérature dramatique en France'' (1853-1858).

Kategorio:Membroj de la Franca Akademio
Kategorio:Francaj veturverkistoj
Kategorio:Francaj ĵurnalistoj
Kategorio:Francaj romanistoj
Kategorio:Francaj verkistoj de la 19-a jarcento
James Abbott McNeill Whistler

**James Abbott McNeill Whistler** (/ˈwɪslər/; 11a de Julio, 1834 – 17a de Julio, 1903) estis usona artisto, aktiva dum la usona Orumita Epoko kaj loĝanta ĉefe en Unuiĝinta Reĝlando. Li estis oponanto al sentimentaleco kaj al morala aludon en pentrarto, kaj estis ĉefa proponanto de la ideo "arto por arto".

Lia fama subskribo por liaj pentraĵoj havis la formon de stiligita papilio kiu havas longan pikilon kiel vosto. La simbolo estis ĝusta, ĉar ĝi kombinis ambaŭ aspektojn de lia personeco: lia arto estas karakterizita de subtila delikateco, dum lia publika personeco estis luktema.

Li trovis paralelon inter pentrarto kaj muziko kaj tiukadre li titolis multajn de siaj pentraĵoj "aranĝoj", "harmonioj", kaj "nokturnoj", emfazante la hegemonion de tona harmonio.

[eta|maldekstre|*Arrangement in Grey and Black No.1* (1871), populare konata kiel ''Whistler's Mother'', [Musée d'Orsay, Parizo.]]
Lia plej fama pentraĵo estas *Arrangement in Grey and Black No. 1* (1871), komune konata kiel *La patrino de Whistler*, nome admirita kaj ofte parodiita portreto de patrineco. Whistler influis la artan mondon kaj la plej larĝan kulturon de sia tempo per artaj teorioj kaj sia amikeco kun gravaj artistoj kaj verkistoj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Peters, Lisa N. (1996). James McNeil Whistler. New York, NY: Smithmark. ISBN 978-0-7651-9961-4. OCLC 36587931.

Kategorio:Usonaj impresionismaj pentristoj
Kategorio:Skotaj usonanoj
Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio
Louis Delluc

**Louis DELLUC** (france: [dɛlyk]; 14a de Oktobro 1890 – 22a de Marto 1924) estis impresionista franca kinreĝisoro, scenaristo kaj kinkritikisto.

En 1917, Delluc ekkarieris en kinkritiko. Li poste eldonis *Le Journal du Ciné-club* kaj *Cinéa*, establis kinsocietojn, kaj reĝisoris sep filmojn. Li estis unu el la plej fruaj impresionistaj kinfaristoj, kun Abel Gance, Germaine Dulac, Marcel L'Herbier, kaj Jean Epstein. Liaj filmoj elstaris pro sia fokuso al ĉiutagaj aferoj kaj naturaj lokoj pli ol al aventuroj kaj komikaĵoj. Multaj el liaj fruaj verkoj prifilmaj por francaj gazetoj estis kolektitaj en la libro *Cinema et cie* (1919). Li verkis ankaŭ unu el la unuaj libroj pri Charlie Chaplin (1921).

## Filmaro 
* 1920 : *Fumée noire*
* 1920 : *Le Silence*
* 1920 : ''Le Chemin d'Ernoa*
* 1921 : *Fièvre*
* 1921 : *Le Tonnerre*
* 1922 : *La Femme de nulle part*
* 1924 : *L'Inondation''

Kategorio:Francaj reĝisoroj
Kategorio:Mutaj filmoj
Famous Players-Lasky

**Famous Players-Lasky Corporation** estis usona kompanio de filmofarado kaj distribuado kreita la 19an de Julio, 1916, el la kunigo de la *Famous Players Film Company* de Adolph Zukor — origine formita de Zukor kiel *Famous Players in Famous Plays* — kaj la *Jesse L. Lasky Feature Play Company*.

La plinovigo, gvidita de la prezidanto Zukor, finfine rezultis en la aligo de ok filmoproduktaj kompanioj, kio faris la Famous Players-Lasky Corporation unu el la plej grandaj agentoj de la epoko de la mutaj filmoj. Famous Players-Lasky, sub la direktorado de Zukor, estis eble plej bone konata pro sia vertikala integrado de la kinindustrio kaj pro la praktikoj de blokomendado.

En Septembro 1927, Famous Players-Lasky estis reorganizita sub la nomo Paramount Famous Lasky Corporation, kio poste iĝis Paramount Pictures Corporation (nune divizio de Viacom). La Fondaĵo Balaban and Katz Historical Foundation nune posedas la markon *Famous Players*.

## Notoj 
Kategorio:Usonaj kinaj firmaoj
Kategorio:Holivudo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1916
Kategorio:Malaperis en 1933
(39229) 2000 YJ30

**(39229) 2000 YJ30** estas troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, do en la tiel nomata « Greka Tendaro ».

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  dum la kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT), elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Listo de famuloj naskiĝintaj en Zalaegerszeg

Listo de famuloj, kiuj naskiĝis en Zalaegerszeg:

## A 
* László Andor, ekonomikisto
* János Dániel Anisits, apotekisto

## B 
* Imre Bencze (advokato)
* András Brád, modisto

## C 
* Ferenc Császár, poeto
* László Csillagh, juĝisto (en Bekeháza, nun parto de Zalaegerszeg)

## D 
* András Dömötör, reĝisoro

## E 
* Ferenc Erős, psikoanalizisto

## F 
* János Farkas (notario)
* György Fekete (arkitekto pri internaj spacoj)
* Adolf Fenyvessy, stenografisto

## G 
* Miklós Gábor, aktoro
* Attila Galambos, tradukisto
* László Gráf, biokemiisto
* Ilona Gurnik, aktoro

## H 
* Miklós Hajmássy, aktoro
* Gyula Háry, pentristo
* Ferenc Horváth, ministro
* Timót József Horváth, monaĥo

## I 
* Imre Izsák, astronomo

## K 
* József Kakas, meteologo
* Endre Kaposi, pentristo
* Dezső Keresztury, verkisto
* Attila Kőszeghy, arkitekto
* Ferenc Krieg, pentristo

## N 
* János Németh, skulptisto

## P 
* Dezső Pais, lingvisto
* László Palkovics, inĝeniero
* Sándor Preisinger, futbalisto

## R 
* Miklós Réthelyi, ministro

## S 
* Ferenc Schmidt, kuracisto
* László Solymosi (neŭrologo)
* László Solymosy, zoologo
* Ferenc Szakály, historiisto
* Annamária Szalai, kulturisto
* Lenke Szentgyörgyi, aktoro
* Márta Szentgyörgyi, aktoro
* Imre Szobotka, pentristo

## T 
* János Tóth, arkitekto

## U 
* Ignác Ödön Udvardy, pentristo

## V 
* Lajos Vajda (pentristo)
* József Vass, filologo
* Ferenc Viosz, nobela juĝisto (pli precize en iama vilaĝo Andráshida)

## W 
* Gyula Wlassics, ministro

## Z 
* László Z. Karvalics, informadikisto

## Fontoj 
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis.

Zalaegerszeg
Antoine Watteau

**Jean-Antoine Watteau** (franclingva prononco: [ʒɑ̃ ɑ̃twan vato]; baptita la , mortis la ), plej bone konata kiel **Antoine Watteau**, estis franca pentristo kies mallonga kariero okazigis la revivigon de intereso en koloro kaj movado, kiel en la tradicio de Correggio kaj Rubens. Li revivigis la forton de la iom vanuigita Baroka stilo, ŝanĝante ĝin al malplej serioza, pli naturalisma, malpli formale klasika, Rokoko. Watteau estas konsiderata kiel inventisto de la ĝenro de *fêtes galantes*, nome scenoj de bukolika kaj idilia ĉarmo, nuancigita per teatreca etoso. Kelkaj el liaj plej bone konataj temoj estis pentritaj el la mondo de la itala komedio (Delarto) kaj baleto.

[eta|maldekstre|300px|*Enŝipiĝo al Kitero*, 1717, [Luvro. Multaj komentistoj notis, ke ĝi priskribas *eliron* el insulo Kitero, nome naskoloko de Venuso, tiele simbole de la mallongdaŭro de amo.]]
En 1712 li petis stipendion al la franca *Académie royale de peinture et de sculpture* kaj li ricevis ĝin por unujara estado en Romo kaj krome li estis akceptita kiel membro de la Akademio. Li donis la postulitan verkon nur post kvin jaroj, sed ĝi estis unu el la majstroverkoj: nome la *Pilgrimo al Kitero*, nomita ankaŭ kiel la *Enŝipiĝo al Kitero*.

Watteau ne havis aristokratajn patronojn; liaj klientoj estis burĝoj kiel bankistoj kaj komercistoj. Inter liaj plej famaj pentraĵoj, krom la du versioj de *Pilgrimo al Kitero*, unu el Luvro, alia en la Palaco Charlottenburg, Berlino, estas *Pieroto* (delonge identigita kiel "Gilles"), *Fêtes venitiennes* (Veneciaj festoj), *Amo en Itala Teatro*, *Amo en Franca Teatro*, "Voulez-vous triompher des belles?" kaj *Mezzetin*. La temo de lia ŝlosila pentraĵo, *Pierrot (Gilles)*, estas aktoro vestita en blanka satena vesto kiu staras izole el siaj kvar kunuloj, montranta enigman esprimon en sia vizaĝo.

## Notoj 
Kategorio:Francaj pentristoj de la 18-a jarcento
Kategorio:Pentristoj de rokoko
Mira Modelska-Creech

**Mira Modelska-Creech** (naskiĝis la 30-an de marto 1946 en Varsovio) estas pola psikologo, sociologo kaj tradukisto.

Diplomitino de Varsovia Universitato. Defendis doktorecon ĉe Pola Scienca Akademio pri sociologio de laboro. De la dua duono de la 70-aj jaroj loĝas en Usono. Lekciis interalie en Universitato Georgetown en Vaŝingtono ĉe Fakultato de Historio kaj Diplomatio.

Ankaŭ estis kabineta tradukistino, laboris por Blanka Domo, Pentagono, NASA kaj pluraj aliaj institucioj. Ŝi specialiĝis pri tridirekta kabineta tradukado: angla-pola-rusa. Interalie tradukis usonajn prezidentojn: Jimmy Carter, Bill Clinton kaj Miĥail Gorbaĉov aŭ Lech Wałęsa.

Socia aktivulino kaj agantino de la pola diasporo. Partoprenas en lekcioj kaj histori-politikaj disputoj.

## Aŭtobiografiaj libroj 
* *Zapiski bez cenzury* (Notoj sen cenzuro), Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2015
* *Wymarsz do wielkiego świata* (Formarŝo al la granda mondo), Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, Warszawa 2017

## Eksteraj ligiloj 
* Powstanie Warszawskie – Wykład dr Miry Modelskiej-Creech w MPA Ribelo de Varsovio - lekcio de d-rino Mira Modelska-Creech en Pola Muzeo en Ameriko, "Polish News"
* Była tłumaczką wielkich polityków  Ŝi estis tradukistino de grandaj politikistoj, Gmina Łomianki (Komunumo Łomianki, oficiala paĝo
* Stanisław Grabowski, Czy heroizm popłaca?  Ĉi heroaĵo valoras? Pisarze.pl

Kategorio:Polaj psikologoj
Kategorio:Polaj sociologoj
Kategorio:Polaj tradukistoj
(39235) 2000 YH55

**(39235) 2000 YH55** estas marsrenkonta asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia orbito ekstere tanĝas tiun de Marso sed ne trairas ĝin. Ĝia marsa MOID estas 0,23614 AU, tie estas 35,326 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Mildred Harris

**Mildred HARRIS** (naskiĝis la , mortis la ) estis usona kina aktorino en la komenco de la 20a jarcento. Ŝi estis ankaŭ la unua edzino de Charlie Chaplin. Harris ekkarieris en la kinindustrio kiel infana aktorino kiam ŝi estis nur 11-jaraĝa. Ŝi aperis en filmoj ekde 1912 ĝis 1945.

Antaŭ la kreo de United Artists, Chaplin edziĝis por la unua fojo. La 16-jaraĝa Mildred Harris estis anoncinta, ke ŝi estas graveda, kaj en septembro 1918, Chaplin edziĝis al ŝi senbrue en Los-Anĝeleso por eviti polemikon. Tuj poste, la gravedeco montriĝis falsa. Chaplin estis malfeliĉa kun tiu unuiĝo kaj, sentante ke la geedzeco prokrastis lian kreivon, li dediĉegis sin al la produktado de sia filmo *Sunnyside*. Harris iĝis poste fakte graveda kaj la 7an de julio 1919, ŝi naskis filon. Norman Spencer Chaplin naskiĝis misformita kaj mortis tri tagojn poste. La geedzeco finiĝis en aprilo 1920, kaj Chaplin klarigis en sia membiografio ke ili estis "nerekunigeble miskunigitaj".

## Filmoj 
* *The Power of the Press*, 1928

## Referencoj 
## Literaturo 
* Robinson, David (1986) [1985]. Chaplin: His Life and Art. London: Paladin. ISBN 0-586-08544-0.

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj infanaj aktoroj
Kategorio:Vodevilaj artistoj
Kategorio:Aktoroj de mutaj filmoj
Kategorio:Chaplin-familio
Kategorio:Charlie Chaplin