Aŭstra muziko

La **aŭstra muziko** estas tiu ludita ene de Aŭstrio, kies limoj estis tre ŝanĝiĝantaj dum historio. Malgraŭ la mallarĝeco de sia hodiaŭa teritorio, Aŭstrio lasis gravan spuron en la historio de la muziko, ĉefe de la tempo de Sankta Romia Imperio, de la Aŭstra imperio kaj de Aŭstrio-Hungario. Ĝi havas tre fortajn ligojn kun siaj germanlingvaj najbaroj, la germanaj kaj svisaj muzikoj, sed ankaŭ kun la hungara aŭ slovena muziko. Vieno estis, pli ol Salzburg, la altira poluso por multaj muzikistoj kaj la loko de multaj muzikaj kreoj.

Apud ĝia grava heredaĵo klasika, en Aŭstrio troviĝas ankaŭ regionoj kie estas ludata la alpa popola muziko. Regionoj kiel ekzemple Tirolo aŭ Stirio sukcesis konservi riĉan folkloron. Je la 1930-aj jaroj ekzistis eĉ *Esperanto-kvarteto el Tirolo* konsistanta el popolmuzikaj ŝu-klak-dancistoj, pruvante ke regiona agado kaj universalismo de Esperanto ne estis kontraŭdiro.

## Klasika muziko 
dekstra|eta|281x281ra|Mozart
La laika voĉa muziko ekestis en la periodo de la mezepoka muziko kun la *Minnesang*, kortega arto, kies plej famaj reprezentantoj estis Walther von der Vogelweide kaj  Oswald von Wolkenstein.

### Baroka periodo 
La vera vekiĝo de la klasika muziko en Aŭstrio okazis en la periodo de la baroka muziko kun Heinrich Ignaz Franz Biber kaj super ĉio kun la unua muziklernejo en Vieno.
* Johann Joseph Fux
* Florian Leopold Gassmann
* Jules Renard
* Gottlieb Muffat
* Antonio Vivaldi

### Klasika periodo 
Kun la novaj formoj de komponado establitaj fare de Joseph Haydn, la cirkloj de Vieno iniciatis la "klasikan periodon". Al la matematika rigoro de la baroka stilo, sekvis muziko pli vigla kun melodioj pli taŭgaj por amuzi. La simfonio kaj la ĉambra muziko (aparte por piano) iĝis pli kaj pli gravaj. Pluraj el la komponistoj, kiuj estas sekve nomitaj ne estas origine vienaj aŭ aŭstraj, sed ili loĝis pli aŭ malpli konstante en la urbo.
* Ludwig van Beethoven
* Carl Czerny
* Anton Diabelli
* Karl Ditters von Dittersdorf
* Christoph Willibald Gluck
* Joseph Haydn
* Michael Haydn
* Franz Xaver Wolfgang Mozart
* Leopold Mozart
* Wolfgang Amadeus Mozart
* Sigismund von Neukomm
* Ignace Joseph Pleyel
* Franz Schubert dekstra|eta|227x227ra|Mahler
* Antonio Salieri
* Franz Xaver Süßmayr

### Romantika muziko 
Post la abundo de gravaj komponistoj je la komenco de la jarcento, la periodo de *Biedermeier* malfermis la vojon al muziko pli "facila". Joseph Lanner, Johann Strauss patro kaj filo , aŭ Hugo Wolf riĉigis la repertuaron de iliaj komponaĵojper *Lieder*, valsoj aŭ operetoj.

Izolita kaj miskonita malgraŭ sia densa kaj abunda verko, Anton Bruckner proponis al la aŭstra romantismo la ĉefajn simfoniojn. Sed liaj verkoj estis jam proksimaj al la moderno, al kiu Bruckner malfermis la vojon.

### Moderna muziko 
Kiel je la fino de la antaŭa jarcento, muzika revolucio estas iniciatita kun la dua Viena lernejo, kiu finas la jarcentojn de tonala muziko. Gustav Mahler estas la lasta reprezentanto kun siaj ekstremaj simfonioj. En li oni sentas la premisojn de atonalaj kreaĵoj en reduktita skalo. Arnold Schönberg donis la finan baton al la muzika pasinteco elpensante la dekdutonismon. Kelkaj komponistoj:
* Alban Berg
* Erich Wolfgang Korngold
* Gustav Mahler
* Franz Schmidt
* Arnold Schönberg
* Franz Schreker
* Anton Webern
* Alexander von Zemlinsky

### Nuntempa muziko 
Necesas atendi la 20-an jarcenton por vidi denove aŭstrajn komponistojn, kiuj interesiĝas pri la opero, forlasita ekde la tempo de Mozart. Tamen, malgraŭ la abundo de verkoj, la famo ne tuŝis la nuntempajn komponistojn.
* Gottfried von Einem
* Ernst Krenek dekstra|eta|250x250ra|Schrammel kvarteto
* Egon Tie

## Muzikistoj 
Aŭstrio havas ne nur riĉan heredaĵon de famaj komponistoj, sed ĝi havas ankaŭ eminentajn orkestrojn kaj direktorojn, kiel Herbert von Karajan, Karl Böhm, Erich Kleiber, Bruno Walter, Nikolaus Harnoncourt aŭ René Clemencic.

## Tradicia popola muziko 
La popola muziko estas praktikata kaj en kamparaj kaj en urbaj areoj.

## Muzikaj instrumentoj 

Alphorn-MJ.jpg|Alphorn
cithare.jpg|Citro
Alpenklang Harmonika 2.jpg|Steirische Harmonika

## Aktuala muziko 
* Austropop
* Schlager : estas la populara muziko foje proksima al la tradicio, foje al la rokmuziko.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Aŭstra muziko