Jena

**Jena**  estas eksterdistrikta kaj universitata urbo, la dua plej granda urbo en la federacia lando Turingio de Germanio. La bela urbo situas borde de la rivero Saale. Unuafoje menciita ĝi estis inter la jaroj 830 ĝis 850, kiel setlejo nomata *Jani*. Ekde 1230 ĝi havas la rangon de urbo. En la 18-a jarcento kaj 19-a jarcento Jena fariĝis grava spirita kaj kultura centro: Famuloj kiel ekz. Goethe (kiu forlasis la okcidentan germanion por veni tien), Schiller, Friedrich Schlegel, Novalis, Ludwig Tieck kaj Hegelo kontribuis al tiu ĉi reputacio.

Hodiaŭ, la loĝantaron de la urbo konsistigas ankaŭ la granda kvanto de pli ol 20000 studentoj de la Friedrich-Schiller-Universitato, kiu fondiĝis jam en la jaro 1558.

Grandan tradicion havas ankaŭ la optika industrio, por kiu la fizikisto Ernst Abbe evoluigis la teoriajn bazojn. En la jaro 1846 la mekanikisto Carl Zeiß fondis en Jena mekanikan metiejon, kaj kun la helpo de Abbe, kiu inventis novajn ilojn kaj manierojn de produktado, kaj la kemiisto Otto Schott, kiu evoluigis specialajn vitrojn, el modesta metiejo finfine fariĝis granda entrepreno.

## Datumoj 
:**Situo:** 50° 56’ NO, 11° 35’ OR
:**Loĝantaro:** proksimume 100.000
:**Alteco:** averaĝe 160 metrojn super la marnivelo
:**Horzono:** GMT+1h (+2h de aprilo ĝis oktobro)

## Urbopartoj 
* Drackendorf

## Vidindaĵoj 
### Religiaj domoj 
* Karmelana konvento, pereinta
* Kirko Sankta Mikaelo
* Kristana centro "Albert Schweitzer"
* Luterdomo (Jena)
* Pacpreĝejo
* Ŝilerkirko

### Kasteloj 
* Kastelo Kunitzburg
* Kastelo Lobdeburg
* Kastelo Tautenburg
* Kastelo Thalstein

### Muzeoj 
* Muzeo 1806 pri la bataloj dum la Napoleonaj militoj
* Muzeo pri deveno de la specioj
* Muzeo pri vitro
* Optika muzeo
* Romantikula domo
* Urba muzeo kaj artkolektoj de Jena

### Aliaj 
* Bismarck-turo
* Camsdorf-ponto
* Domo de Weigel (pereinta)
* Ernst-Haeckel-domo
* Ĝardendomo ŝilera
* Inspektora Domo (Jena)
* Jen-turo
* Napoleona ŝtono sur Windknollen
* Zeiss-planetario
* Sep mirindaĵoj de Jena
* Tombejo johana
* Trießnitz, akvareo
* Vulpa turo

## Famuloj rilataj al Jena 
* Adelbert Schenk, fotisto
* August Batsch, botanikisto
* Eduard Adolf Jacobi, teologo
* Ernst Reinhold, filozofo
* Eugen Diederichs, eldonisto
* Georg Bötticher, verkisto kaj grafikisto
* Gustav Compter, pedagogo kaj geologo
* Johann Matthäus Meyfart, teologo
* Karl Bernhard Stark, arkeologo
* Karl Eduard Putsche, filologo
* Leopold Hartmann, pedagogo
* Louise Seidler, pentristino
* Ludwig von Döderlein
* Mario Voigt, politikisto
* Moritz Seebeck, pedagogo
* Rudolf Flex, pedagogo
* Susanne Schädlich, verkistino

## Institucioj 
* Anger-gimnazio
* Carl-Zeiss-gimnazio
* Friedrich-Schiller-Universitato Jena
* Norda tombejo
* Popoldomo Jena
* Societo de liberaj viroj
* Societo pri Turingia Historio
* Vilao Rosenthal

## Esperanto-movado 
Laŭ la *Enciklopedio de Esperanto* la unua Esperanto-grupo en Jena estis fondita en la jaro 1905. Estas gastiganto de Pasporta Servo tie. Ĉirkaŭ la jaro 2014 ekzistis esperantista babilada grupo renkontiĝanta je *Kafejo Immergrün* (Jenergasse).

## Partneraj urboj 
* 20px Lugoj, Rumanio, ekde 1983, partnereco novigita dum 1993
* 20px Erlangen de la federacia lando Bavario (Germanio), ekde 1987
* 20px San Marcos, Nikaragvo, ekde 1996
* 20px Aubervilliers, Francio, ekde 1999
* 20px Berkeley, Usono

## Vidu ankaŭ 
* Batalo de Jena–Auerstedt
* Iéna (pariza metrostacio)
* Drackendorf
* Tramtransporto en Jena


Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Turingio
Kategorio:Urboj de Turingio