open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miklós Surányi

**Miklós Surányi** [miklOŝ ŝurAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Surányi Miklós** estis hungara ĵurnalisto, verkisto, membro de Societo Petőfi, membro de Societo Kisfaludy.

Miklós Surányi naskiĝis la  1882 en Felsőmindszent. Li mortis la  1936 en Budapeŝto.

## Biografio 
Miklós Surányi frekventis gimnazion kaj universitaton en Pécs. Inter 1903-1908 li aliĝis al redakta stabo de gazeto en Budapeŝto, poste li havis postenon pri arĥivo en Máramarossziget, sed li ankaŭ ĵurnaladis en la loka gazeto. En 1918 li emeritiĝis, tamen poste en Budapeŝto li daŭre ĵurnaladis kaj verkadis.

## Verkaro (elekto) 
* *A trianoni páva* 1916 debuta romano
* *A szent hegy* (La sankta monto) 1917 - romano
* *Floriche* 1918 - noveloj
* *A mester* (La majstro) 1921 - romano
* *A nápolyi asszony* 1924 premiita romano kun 5 eldonoj
* *Elíziumi mezőkön* 1924 - studoj
* *A halhatatlan ember* 1925 - dramo
* *Ketten* (Duope) 1928 - noveloj
* *Aranybástya* 1934 - premiita teatraĵo
* *Egyedül vagyunk* (Ni estas solaj) 1936 - skandala romano pri ama vivo de István Széchenyi

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
István Szabó (tradukisto)

**István SZABÓ** [iŝtvAn sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó István** estis hungara tradukisto, pastro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy.

István Szabó naskiĝis la  1801 en Bakonyszentkirály. Li mortis la  1892 en Kazár.

## Biografio 
István Szabó frekventis lernejojn en Pápa kaj Rozsnyó. En 1826 li pastriĝis, poste en diversaj lokoj li estis pastro, lastfoje en Kazár, kie li mortis. En 1839 li membriĝis en MTA. Tiutempe li estis la plej grava tradukisto el la greka kulturo.

## Verkaro (elekto) 
* *Görög virágok az Anthologiából* (Grekaj floroj el la Antologio) 1834
* *Aesop meséi* (Fabeloj de Ezopo) 1846
* *Homeros Iliasa* (Homero: Iliado) 1853
* *Homer Odysseaia* (Homero: Odiseado) 1857
* *A Muzsák eredete és a nevök jelentése* (Origino de muzoj kaj iliaj signifoj) 1891

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* hungare

Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Aŭtoŝoseo de la nordokcidento

eta|dekstre|250px|Aŭtoŝoseo de la Nordokcidento
[eta|La aŭtovojo en [Astorga, Leono.]]
La **Aŭtoŝoseo de la Nordokcidento**, **Nordokcidenta Aŭtoŝoseo**, en hispana origine kaj oficiale **Autovía del Noroeste** aŭ **A-6**, estas unu el la ses radiaj aŭtovojoj de Hispanio. Komunikas Madridon kun Galegio, pasante tra Kastilio-Leono. Temas pri unu de la plej gravaj vojoj de la lando, ĉar, krom trapasi Kastilio-Leonon, faras tre utilan itineron kaj por iri al Asturio kiom por iri al la nordo de Portugalio.

## Historio 
Inter radiaj aŭtovojoj, ties finigo estis la plej malfrua el la ses hispanaj, pro, ĉefe la orografiaj malfacilaĵoj kiujn prezentas la komarko leona nome El Bierzo kaj la enirejo en Galegio. La tiamaj politikistoj preteratentis tiujn evidentajn malhelpojn, kaj antaŭvidis la finigon de la aŭtoŝoseo ses jarojn antaŭ la reala finigo. Eĉ kiam okazis teruraj ŝtonfaloj en la zono situanta inter Villafranca del Bierzo kaj Becerreá (inter la kilometroj 400a kaj 440a), kio devigis replani la projekton serioze, la koncerna Ministerio de Fomento de Hispanio pludefendis la komencan planon.

## Geografio 
Menciindas ke inter hispanaj radiaj aŭtovojoj tiu ĉi estas la unika kiu ne formas parton de eŭropa itineraro, nur parte laŭ E-70.

En la aktualo, tiu aŭtovojo supozas eksterordinaran fruecon por eniri aŭ eliri el Galegio. Inter la kilometroj 44 (Villalba, Madrido) kaj 111 (Adanero, Provinco Avilo) la aŭtovojo iĝas Aŭtoŝoseo AP-6, paga.

Kategorio:Aŭtovojoj en Hispanio
Kategorio:Ŝoseoj en Hispanio
6841 Gottfriedkirch

'*6841 *Gottfriedkirch'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Tom Gehrels fotis ĝin sur unu el la 130 fotografiajn platojn eksponitaj en septembro kaj oktobro 1960, per la Schmidt-teleskopo de 122 cm de la Observatorio de la Monto Palomar (*kantono San Diego, Kalifornio). Tiuj platoj poste estis senditaj en Leiden (Nederlando), por estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana astronomo Gottfried Kirch (1639–1710), unua malkovrinto de la Granda Kometo de 1680.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Sinapomorfio

En kladistiko, **sinapomorfio**, **sinapomorfo** aŭ **sinapomorfa karaktero**, estas trajto kunhavata ("sinmorfio") de du aŭ pliaj taksonoj kaj ties plej ĵusa komuna praulo, kies propra praulo siavice ne posedas la trajton. Sinapomorfio estas tiele apomorfio videbla en multaj taksonoj, en kiuj la koncerna trajto originiĝis en ties lasta komuna praulo. La vorto "sinapomorfio" devenas el la grekaj vortoj *σύν*, *sin* = kun, kompane, kune kun; *ἀπό*, *apo* = for; kaj *μορφή*, *morfe* = formo.

## Referencoj
Kategorio:Filogenetiko
6884 Takeshisato

'*6884 *Takeshisato'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  per kunlaboro de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden, en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Tom Gehrels fotis ĝin sur unu el la 130 fotografiajn platojn eksponitaj en septembro kaj oktobro 1960, per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122 cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego, Kalifornio); tiuj platoj poste estis senditaj en Leiden (Nederlando). La geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis ilin dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japanan amatoran astronomon *Takeshi (Ken) Sato'', sindonema instruisto kaj direktoro de la planetario de la Muzeo por Infanoj de Hiroŝimo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Bisfenolo A

eta|Kemia strukturo
**Bisfenolo A** (kutima mallongigo en angla, germana k.a. **BPA**) estas organika substanco kun la kemia formulo (CH3)2C(C6H4OH)2. Ĝi estas senkolora solida substanco, kiu estas solvebla en organikaj solvolikvidoj, sed preskaŭ ne en akvo. Havante du fenolo-funkciajn grupojn, ĝi estas uzata por fabriki polikarbonajn polimerojn kaj epoksi-rezinojn, kune kun aliaj substancoj por fabriki plaston.

BPA havas kvaliton similan al hormono, kiu kaŭzas zorgojn ĉu ĝi taŭgas por ĝeneralaj produktoj kaj speciale por ujoj por manĝaĵoj. Ekde 2008 kelkaj ŝtatoj pridubis ĝian sekurecon, kio igis kelkajn vendistojn, forpreni produktojn el polikarbonato.
Usona raporto en 2010 de la FDA (Food and Drug Administration) avertis pri eblaj danĝeroj por fetoj, infanoj, kaj junaj infanoj. Septembre de 2010, Kanado iĝis la unua ŝtato kiu deklaris BPA kiel toksa substanco. La Eŭropa Unio, Kanado, kaj laste Usono malpermesis la uzon de BPA por boteloj por beboj.

## Referencoj
Kategorio:Kemia industrio
6885 Nitardy

'*6885 *Nitardy'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego, Kalifornio) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden.

En la kadro de la *Palomar–Leiden survey*, Tom Gehrels fotis la ĉielon en septembro kaj oktobro 1960 per la Schmidt-teleskopo de 122&nbsp;cm de la Monto Palomar. La 130 platojn tiam eksponitaj estis poste senditaj en Leiden (Nederlando), por esti ekzamenitaj de Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *John H. Nitardy*, inĝeniero pri komunikado ĉe la firmao Boeing de 1965. Kun sia edzino *Ilene'', li savis la programon Spacewatch, en komplika financa situacio je la komenco de 1996.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Montrouge

**Montrouge** - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Hauts-de-Seine - prononco laŭ sistemo IFA [] - kaj en la regiono Francilio - france *Île-de-France* [iːl dəˈfʁɑ̃s], laŭvorte "insulo de Francio") aŭ Pariza Regiono. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².  Kompare al la la jaro 2009, kiam ĝi havis  loĝantojn, la loĝantaro do ne forte ŝanĝigas. Administre la komunumo apartenas al la arondismento Antony kaj al la kantono ''''.

## Geografio 
eta|maldekstra|Situo de Montrouge en la ĉirkaŭparizaj departementoj
Montrouge troviĝas sude de Parizo (ĝi havas limon kun la 14-a arondismento norde). La aliaj najbaraj komunumoj estas Gentilly oriente, Arcueil sudoriente, Bagneux sude, Châtillon sudokcidente kaj Malakoff okcidente.

Montrouge havas du metrostaciojn:  (linio 13) kaj  (linio 4) malfermita la . Tria metrostacio  (linio 4) situanta inter komunumoj Montrouge kaj  estis malfermita la .

## Konataj lokuloj 
* Élie Fréron (1718-1776), ĵurnalisto kaj literatura kritikisto 

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Hauts-de-Seine
* Listo de urboj de Francio
* Châtillon - Montrouge (Tramtransporto en Parizo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Hauts-de-Seine
Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Komunumoj de Francilio priservataj de metroo
Planet-Crossing Asteroid Survey

La ***Palomar Planet-Crossing Asteroid Survey*** (PCAS) aŭ "Palomara Enketo pri Planed-renkontaj asteroidoj" estis programo de astronomia esploro, iniciatita de Eleanor Francis Helin kaj Eugene M. Shoemaker en 1973.

Tiu programo permesis la malkovron de pluraj miloj da ĉiuj-tipaj asteroidoj, inkluzive nombro da , pli ol 200 objektoj kun granda klinangulo, aliaj kun nekutimaj orbitoj. Ĝi ankaŭ malkovrigis 20 kometojn.

La PCAS funkciis dum ĉirkaŭ 25 jaroj, ĝis junio 1995. Ĝia posteulo estas la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT).

La Minor Planet Center kreditas ĝin de la malkovro de 20 asteroidoj sub la nomo "PCAS".

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de PCAS

## Eksteraj ligiloj 
*  *Palomar Planet-Crossing Asteroid Survey*, Freŝa Procento de Malkovro, de Eleanor F. Helin ; el * Asteroids, Comets, Meteors* 1991 p. 235-236

Kategorio:Astronomiaj kampanjoj
Kategorio:Kosmoesploroj en Usono
Limnofregata

***Limnofregata*** ("Nesalakva fregatobirdo") estas formortinta birdogenro de primitiva fregatedo. La du konataj specioj estis priskribataj el fosilioj el komenca Eoceno de la kuŝejo de Verda Rivero (antaŭ ĉ. 49 milionoj da jaroj) de Vajomingo. Oni konas nombrajn bonkvalitajn kompletajn kaj partajn skeletojn, kelkaj el kiuj kun plumostampoj, el la tipa specio, kaj *L. hasegawai* estas konata el du kranioj kaj plej el unu dorso.

## Referencoj 
* Olson, Storrs L. (1977): A Lower Eocene frigatebird from the Green River Formation of Wyoming (Pelecaniformes, Fregatidae). *Smithsonian Contributions to Paleobiology* **35**: 1–33. PDF plena teksto (arkivogrando 12.5MB)
* Olson, Storrs L. & Matsuoka, Hiroshige (2005): New specimens of the early Eocene frigatebird *Limnofregata* (Pelecaniformes: Fregatidae), with the description of a new species. *Zootaxa* **1046**: 1–15. PDF plena teksto 

Kategorio:Prahistoriaj birdoj
Flagstaff

**Flagstaff** estas la nomo de jenaj lokoj:

## Urboj
* Flagstaff (Arizono): urbo en Arizono;
* Flagstaff (Majno): malaperita urbo en Majno nun subakvigita en la Lago Flagstaff;
* Flagstaff (Viktorio): urbo en Viktorio (Aŭstralio) kaj
* Flagstaff (Orienta Kablando): urbo en Orienta Kablando (Sud-Afriko)

## Aliaj
* Lago Flagstaff en Majno ;
* *2118 Flagstaff*, asteroido.
Flagstaff Arts and Leadership Academy

**Flagstaff Arts and Leadership Academy** estas ŝtata mezlernejo en Flagstaff (Arizono), Usono. Ĝi havas ĉirkaŭ tricent studentojn kaj ekzistas ekde 1996. Lernejestro laŭ la stato finde de 2012 estas *Ari Wilder*.
La lernejo ene de la urbo translokiĝis en 2010.

Kategorio:Edukado en Usono
Kategorio:Konstruaĵoj en Arizono
Flagstaff (Arizono)

**Flagstaff** (eventuale nomebla ) estas urbo en la nordo de Arizono en Usono, sur la sud-okcidenta rando de la Kolorado-altebenaĵo. Ĝi estas ĉefurbo de la kantono Coconino (). La urbo ŝuldas sian nomon al fosto (angle :*staff*) kun flago de Usono starigita de grupo da esploradistoj de Bostono por celebri la jubileon de Usono la .

Flagstaff estas la sidejo de unu el la tri publikaj universitatoj de Arizono: la Universitato de Norda Arizono.

## Vidindaĵoj 
### En la urbo 
maldekstra|eta|
* La observatorio Lowell: observatorio kaj moderna muzeo pri la universo kaj astronomio.
* *Museum of Nothern Arizona*: muzeo, kiu montras la geologion, la faŭnon kaj la etnologion de la Kolorado-altebenaĵo.
* *Pioneer Museum*: pri la historio de la urbo
* Arboreto de Flagstaff: entenas ĉirkaŭ 2000 speciojn de plantoj.
* *Riordan Mansion*: domo konstruita en 1904.

### En la ĉirkaŭaĵo 
maldekstra|eta|
* *Sunset Crater Volcano National Monument*: Oni povas vidi spurojn de fluoj de lafo, plej ĵusaj okazis je la 12-a jarcento.
* *Wupatki National Monument*: Loĝloko de la prauloj de la indianoj, oni povas vidi malnovan fortikaĵon kaj ruinojn de vasta vilaĝo.
* *Meteor Crater*: Unu el plej bone konservita alfrapa kratero en la mondo, muzeo pri la meteorŝtonoj.
* Nacia parko *Petrified Forest*: ruinoj de indiana vilaĝo kaj arbotrunkoj fosiliiĝintaj.

## Lernejoj 
* Universitato de Norda Arizono
* Flagstaff Arts and Leadership Academy
* mezlernejo *Flagstaff Highschool*
* *Pine Forest Charter School*

## Vidu ankaŭ 
* *2118 Flagstaff*, asteroido nomata honore al la urbo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Turismaj informoj pri Flagstaff ()

Kategorio:Urboj de Arizono
6843 Heremon

'*6843 *Heremon'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la astronomo John-Derral Mulholland elde la Observatorio McDonald, apud Fort Davis en Teksaso (Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Heremon (aŭ Erimon), sepa filo de Mileso en la kelta mitologio de Irlando, unu el la unuaj *Ard Rí na hÉireann'' (Supera Reĝo de Irlando).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Sergej Miĥajloviĉ Perŝin

**Sergej Miĥailoviĉ PERŜIN** (; naskiĝis la 27-an de februaro 1949) estas rusa astronomo fakulo en Astrobiologio, Astronomio, Astrofiziko.

Perŝin naskiĝis en Iŝimbaj.

## Eksteraj ligiloj 
* *Perŝin Sergej* 

Kategorio:Rusiaj astronomoj 
Kategorio:Sovetiaj astronomoj 
Kategorio:Astrofizikistoj
Béla Szász (juristo)

**Béla SZÁSZ** [sAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szász Béla** estis hungara juristo, poeto, tradukisto, membro de Societo Kisfaludy. Li estis filo de Károly Szász (verkisto).

Béla Szász naskiĝis la  1868 en Pest (urbo). Li mortis la  1938 en Balatonfüred.

## Biografio 
Béla Szász frekventis mezlernejon en Budapeŝto, universitatojn en Budapeŝto kaj Strasbourg. Li eklaboris en 1889, lo longe estis juĝisto. Liaj artikoloj temis parte pri la juro, parte pri la literaturo.

## Verkaro (elekto) 
* *Két fájdalom* tradukita dramo de François Coppée (1892)
* *Ruy Blas* tradukita dramo de Victor Hugo (1893)
* *Heine dalaiból* (El kantoj de Heine (1909)
* *Versek* (1909) - poemoj
* *Versek* (1928) - poemoj

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/sz/sz25713
* http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC14240/14540.htm

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Tamás Szana

**Tamás SZANA** [tamAŝ sana], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szana Tamás** estis hungara redaktoro, kritikisto, ĵurnalisto, arthistoriisto, membro kaj sekretario de Societo Petőfi, membro de Societo Kisfaludy.

Tamás Szana naskiĝis la  1844 en Tiszafüred. Li mortis la  1908 en Budapeŝto.

## Biografio 
Tamás Szana frekventis lernejojn en Debrecen, poste en 1867 li eklaboris en redaktejo de revuo. Ankaŭ baldaŭe li redaktis diversajn revuojn, gazetojn precipe en Budapeŝto. En 1876 li estis unu el la fondintoj de Societo Petőfi, kie li estis ĉefsekretario. En 1901 li aliĝis ankaŭ al Societo Kisfaludy kaj li gvidis teatron.

Komence li helpis junajn verkistojn, kiel Kálmán Mikszáth, Sándor Bródy, Viktor Rákosi, sed ekde la 1890-aj jaroj li okupiĝis pri arthistorio, kie li faris pioniran laboron.

## Verkaro (elekto) 
* *Csokonai Vitéz Mihály életrajza* (Biografio de Mihály Csokonai Vitéz) 1869
* *A két Kisfaludy* (Ambaŭ Kisfaludy) 1876
* *Magyar költők szerelmei* (Amoj de hungaraj poetoj) 1887
* *Magyar művészek* (Hungaraj artistoj) 1887–1889
* *Petőfiné Szendrey Júlia* (Júlia Szendrey) 1891
* *Izsó Miklós (szobrász) élete és munkái* (Vivo kaj verkoj de Miklós Izsó) 1897
* *Száz év a magyar művészet történetéből 1800–1900* (Cent jaroj el historio de la hungara arto 1800–1900) 1901
* *Hippolyte Taine: A művészet philosophiája* (Hippolyte Taine: Filozofio de la arto) 1878 - tradukaĵo
* *Ovidio: A szerelem művészete* (Arto de la amo) 1883 - tradukaĵo
* *Benvenuto Cellini önéletírása 1–2* (Membiografio de Benvenuto Cellini 1-2) 1890–1891 - tradukaĵo

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* hungare
* hungare

Kategorio:Hungaraj kritikistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj arthistoriistoj
Gyula Szávay

**Gyula SZÁVAY** [djula sAvai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szávay Gyula** estis hungara poeto, redaktoro, membro kaj sekretario de Societo Petőfi, membro de Societo Kisfaludy.

Gyula Szávay naskiĝis la  1861 en Hungario, en urbo Zenta (nuntempa Senta en Serbio). Li mortis la  1935 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Szávay frekventis mezlernejon en Szeged, poste li lernis juron en Győr. En 1883 li eklaboris en Győr havanta diversajn ŝtatajn postenojn. Li redaktis diversajn gazetojn, eĉ li fondis lokan gazeton de Győr. En 1924 li ricevis grandan premion de Societo Petőfi.

## Verkaro (elekto) 
* *Költemények* (Poemoj) 1884
* *Győr* 1885 - priskribo de la urbo
* *Költemények* (Poemoj) 1892
* *Az első lépés* (La unua paŝo) 1897 - poemeca teatraĵo
* *Ünnepi versek, apró színjátékok* 1902
* *A Boszporusz* (Bosporo) - teatraĵo
* *Dózsa György* (György Dózsa) 1914 - tragedio
* *Petőfi* 1923 - festa teatraĵo

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/sz/sz25823
* http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC14240/14604

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Saint-Symphorien-sur-Saône

**Saint-Symphorien-sur-Saône** [] estas franca komunumo kiu situas en Francio, regiono Burgonjo, departemento Côte-d'Or.

## Ekonomio 
La kanalo inter Rodano kaj Rejno komencas tie. La [EuroVelo] 6 - Atlantiko-Nigra Maro (Rivera vojo): Nantes - Constanţa trairas la komunumon.

## Demografio 
## Historio 
En 1784 la princo de Condé Louis-Joseph de Bourbon guberniestro de la Burgonjo inaŭguris la komenciĝo de la konstruo de la kanalo.

## Vidindaĵoj 
Ekde 2009 *Dr Jekyll & Mr Hyde* verko de Didier Faustino ornamas la eniron de la kanalo.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (1,02 % de voĉoj) en 2004.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Internaj ligoj 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de la komunumaro 

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Antal Szécsen

**Grafo** **Antal SZÉCSEN** [sEĉen], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szécsen Antal** estis hungara politikisto, historiisto, membro de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy.

Antal Szécsen naskiĝis la  1819 en Buda. Li mortis la  1896 en Aussee.

## Biografio 
Antal Szécsen frekventis lernejojn en Buda, Pozsony kaj Vieno. Post lernado li longe vojaĝis en Francio, Italio, Germanio, Anglio. Hejmenveninta li havis diversajn ŝtatajn postenojn. En 1843 li membriĝis al la parlamento, baldaŭe li estis ankaŭ ministro. Li politikadis kontraŭ Lajos Kossuth. Li ricevis diversajn premiojn, ordenojn. Li havis edzinon, kiu naskis filon kaj 3 filinojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Politische Fragen der Gegenwart* 1851
* *Tanulmányok* 1881 - studoj

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj magnatoj
Kategorio:Hungaraj senpostenaj ministroj
Fétigny FR

**Fétigny** estas komunumo en la distrikto Brojo en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 862 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Fétigny situas en la friburga eksklavo de Estavayer en la ebenaĵo de la rivero Brojo, ĉe ties norda bordo, okcidente de la urbo Payerne. La komunumo konsistas el la vilaĝo Fétigny, la kvartalo Sur la Roche en oriento de la komunumo, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,08 km², de kiuj 9,6% estas kovritaj de arbaro, 76,7% servas por agrikulturo kaj 12,3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Fétigny limas en nordo kaj oriento al Payerne (VD), en sudoriento al Trey, en sudo al Granges-près-Marnand, en sudokcidento al Ménières, kaj en okcidento al Cugy.

## Trafiko 
La komunumo Fétigny situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra ĝi kondukas konekta vojo de Payerne al Ménières. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1, situas proksimume 3 kilometrojn oriente de la komunumo apud Payerne. Per la poŝtaŭtolinio de Payerne al Combremont-le-Petit la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Fétigny datiĝas el la jaro 1142 kiel *Festignei*. En Fétigny estis trov ita tombejo el la bronzepoko kaj restaĵoj de romia vilao. Dum mezepoko Fétigny apartenis al la Senjorujo Cugy. En la jaro 1490 Georgo de Glano trionon de la senjorujo kune kun la feŭdaj rajtoj al la Hospitalo de Romont, kiu ĝin poste vendia al Friburgo. Post la akiro fare de la urba ŝtato Friburgo Fétigny en la 16-a jarcento fariĝis parto de la Voktejo Estavayer-le-Lac, kiu post la Helveta Revolucio fariĝis distrikto kaj surbaze de la nova friburga konstitucio de 1848 estis atribuita al la distrikto Brojo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Fétigny

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Fétigny
6844 Shpak

'*6844 *Shpak'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (en tiama Sovetunio, nun en Krimeo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa sovetunia organika kemiisto Vladimir Stepanoviĉ Ŝpak (cirile: *Владимир Степанович Шпак'', 1909–2009), direktoro de la Nacia Instituto pri Aplikata Kemio de Leningrado de 1953 al 1977. Heroo de Socialisma Laboro en 1961; dufoje Ordeno de Lenin , Ordono de la Oktobra Revolucio, Ordeno de Laborista Ruĝa Standardo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Fétigny

**Fétigny** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Fétigny FR** estas komunumo de la distrikto Brojo en Kantono Friburgo en Svislando.

* **Fétigny (Jura)** estas komunumo de la departemento Jura en la regiono Franĉkonteo en Francio.
Jarnac

**Jarnac** [] estas franca komunumo en la departemento Charente, en la regiono Nova Akvitanio. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2009.

Jarnac estas konata kiel la devena urbo de la eksa franca prezidanto François Mitterrand.

## Geografio 
[eta|maldekstra|La rivero [Charente (rivero)|Charente en Jarnac]]
Jarnac troviĝas en la okcidento de la departemento Charente, ĉe la samnoma rivero, inter Cognac kaj Angoulême. La najbaraj komunumoj estas Les Métairies norde, Foussignac nordoriente, Triac-Lautrait oriente, Gondeville sudoriente, Mainxe sude, Bourg-Charente sudokcidente, Julienne okcidente kaj Chassors nordokcidente.

La stacidomo de  (kiu fakte estas en Gondeville) ebligas iri al Angoulême, Saintes kaj Royan.

## Notoj kaj referencoj 
## Partneraj urboj 
*  Dalkeith, Skotlando, ekde 1960
*  Lautertal, Hesio, Germanio, ekde 1982
* 20px Donnacona, Kebekio, ekde 1995
*  Dogliani, Piemonto, Italio, ekde 2000

### Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente
* Jarnac (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Turismo en Jarnac

Kategorio:Komunumoj de Charente
6846 Kansazan

'*6846 *Kansazan''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroki Kosaj kaj Kiiĉiro Furukaŭa (aŭ Kiichiro Hurukawa) elde la Stacio Kiso de la observatorio de Tokio sur la Monto Ontake (gubernio Nagano, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana verkisto Kan Ĉazan, aŭ Kan Sazan (japane : 菅 茶山, 1748–1827), kiu verkis en ĉina lingvo dum la fino de la Edo-epoko. Al li estas atribuataj multenombraj proverboj pri "astronomiaj fenomenoj".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroki Kosaj
Kategorio:Malkovrita de Kiiĉiro Furukaŭa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
Pama-nunga lingvaro

La **pama-nunga lingvaro** estas plej larĝe disvastiĝata familio en la Aŭstralia lingvaro, kun eble 300 lingvoj. Ekzemplo estas la ĝivarla lingvo, kiu formortis en 1986. Aliaj ekzemploj estas la Ĝirbala lingvo parolata nur de kelkaj parolantoj kaj la lardila, kiu estis parolata de sole 2 homoj en 2000.

## Referencoj
Skirgaila

**Skirgaila** (ortodoksa baptonomo estas **Ivan**; n. ĉirkaŭ 1354 - m. 23-an de decembro 1394) estis regento de la Grandprinclando Litovio.

## Biografio 
Filo de Algirdas, frato de Jogaila. Dum la jaroj 1374-1375 partoprenis en militoj kontraŭ Ordeno de Germanaj kavaliroj. Post kiam el Polack en la jaro 1377 estis forpelita loka princo, Skirgajla laŭ ordono de Jogaila ekregis ĉi tie. Dum la jaroj 1379-1380 laŭ iniciato Jogaila li vojaĝis tra kelkaj landoj de Eŭropo, traktante kondiĉojn por baptado de Litovio. La loĝantaro de Polack estis malkontenta pro la pagana kredo de Skirgaila kaj li estis forpelita el la urbo en la jaro 1381.

Gvidante per armeo de Jogaila kaj kun helpo de Livonia ordeno, Skirgaila sieĝis Polack, sed ne konkeris ĝin. Samtempe li estis baptita laŭ ortodoksa rito. Kiam en fino de la jaro 1381 grandduka trono en Vilno estis uzurpita de Kęstutis, armeo de Skirgaila obeis al nova grandduko, kaj Skirgaila mem fugis en Livonio. Somere de 1382 li aliĝis al armeo de Jogailo, partoprenis en sieĝo de Kęstutis en Trakai. Dum traktado kun Kęstutis, Skirgaila kaptis lin kaj transportis lin en Kreve, kie militkaptito estis murdita.

Ricevis de Jogaila la kastelon Trakai. En la jaro 1385 li alveturis en Krakovo, kie traktadis pri edzo de Jogaila kun pola reĝino Jadviga. Dum Kreva Unio li ricevis rajton resti ortodoksa. En la jaro 1386 Skirgaila venkis super princo de Smolensk kaj aligis ĉi tiun urbon al Grandduklando Litovia. De la jaro 1388 kontraŭ Skirgaila militis Vytautas, kiu volis ekregi en Litovio. Laŭ apartaj informoj Skirgaila estis venenita en Kievo, kie estis entombigita.

Kategorio:Regantoj de Litovio
Kategorio:Historio de Belorusio
Kategorio:Historio de Litovio
6854 Georgewest

'*6854 *Georgewest'''* estas malgranda, treege hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la astronomo Kenneth W. Zeigler elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff, (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo George West en suda Teksaso, hejmo de la Mezlernejo de *George West* kaj de la Movebla Observatorio *George West* elde kiu la studento pri fiziko Kenneth W. Zeigler kaj grupo da studentoj de la Mezlernejo de *George West'' uzis ŝargkuplitan fotometrion por determini la  de multenombraj asteroidoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Saint-Brevin-les-Pins

**Saint-Brevin-les-Pins** [] (kelkfoje skribita *Saint-Brévin-les-Pins* kun supersigno) estas franca komunumo en la departemento Loire-Atlantique, en la regiono Luarlandoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2009.

## Geografio 
[eta|maldekstra|La [ponto de Saint-Nazaire vidata de Saint-Brevin-les-Pins]]
Saint-Brevin-les-Pins troviĝas ĉe la suda flanko de la enfluejo de la rivero Luaro, ĉe la Atlantiko, fronte al Saint-Nazaire, al kiu ĝi estas ligita per ponto konstruita en 1975. La aliaj najbaraj komunumoj estas Corsept nordoriente, Saint-Père-en-Retz oriente kaj Saint-Michel-Chef-Chef sude.

## Ĝemeleco 
Saint-Brevin-les-Pins havas tri ĝemelurbjon :
*  ;
*  ;
* 

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Loire-Atlantique

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Loire-Atlantique
Gletterens

**Gletterens** estas komunumo en la distrikto Brojo en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 851 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Gletterens situas ĉe la bordo de la Lago de Neŭŝatelo, proksimume 10 kilometrojn norde de Payerne kaj 8 kilometrojn nordoriente de Estavayer-le-Lac. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Gletterens kaj Pré de Rivá, kaj la setlejoj Fin de Gros Bois kaj La Moraye, krome al ĝi apartenas kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,92&nbsp;km², de kiuj 16,0% estas kovritaj de arbaro, 51,5% servas por agrikulturo kaj 20,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Gletterens limas en nordo al la Lago de Neŭŝatelo, en oriento al Delley-Portalban, en sudo al Vallon, en sudokcidento al Grandcour, kaj en okcidento al Chevroux.

## Trafiko 
Gletterens situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Ĝi atingeblas pere de flankaj vojoj ek de siajn najbaraj komunumoj. La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A1 situas en distanco de proksimume 10 kilometroj sude apud Payerne kaj sudokcidento apud Estavajyer-le-Lac. Pere de poŝtaŭtolinio de Payerne al Chevroux la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Vidindaĵoj 
En 1998 en Gletterens estis malfermita rekonstruita neolitika vilaĝo, la tiel nomita *Village Lacustre*. La vilaĝo viziteblas ĉiutage de la 1-a de majo ĝis la 31-a de oktobro de la 9-a matene ĝis la 17-a horo vespere.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Gletterens datiĝas el la jaro 1239 kiel *Lieterins*. Dum neolitiko en Gletterens ekzistis prahistoriaj lagobordaj setlejoj, de kiuj unu estis rekonstruita en la tiel nomita *Village Lacustre*. Dum mezepoko Gletterens apartenis al la Senjoroj de Montagny kaj ek de 1405 de la Grafoj de Savojo. En la jaro 1478 ĝi estis vendita al la urba ŝtato Friburgo kaj integrita al ties Voktejo Montagny. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 ĝi apartenis al la distrikto Avenches, poste ĝis 1830 al la distrikto Montagny kaj tiam al la distrikto Dompierre ĝis 1848, kiam ĝi surbaze de la nova friburga konstitucio estis integrita al la nuna distrikto Brojo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Gletterens
* Retejo de la neolitika vilaĝo *Village Lacustre*
Sinagogo de Michelstadt

La **sinagogo de Michelstadt** situas en la historia urbeto Michelstadt  en la federacia lando en centra Germanio, centre de la arbaroriĉa mezalta montaro Odenvaldo. La loka juda komunumo starigis ĝin en 1791. La konstruaĵo situas en la historia urbocentro, rekte ĉe la mezepoka urba remparo.

## Historio 
eta|maldekstra|historiaj hebreaj skribaĵoj ĉe la sinagoga enirejo
La situo de la urba sinagogo respegulas la socian statuson de la lokaj judoj de la mezepoko ĝis la fino de la 18-a jarcento: La judoj rajtis vivi ene de la urba remparo, sed tamen nur tute ĉe la rando, en difinita urbocentra parto konsiderebla getto. La konstruaĵo anstataŭigis pli malnovan, mezepokan sinagogon samlokan.

La urba sinagogo estis inter la malmultaj de suda Hesio, kiuj pretervivis la nazian persekuton de judoj kaj de judaj kulturaĵoj. Kadre de la pogromo de novembro 1938 ĝia interno plene detruiĝis, sed la eksteraĵo restis, ankaŭ la hebrea skribaĵo ĉe la enirejo. Poste en la naziaj jaroj ĝi uziĝis kiel stokejo.

Fine de la 1970-aj jaroj la konstruaĵo estis restaŭrita al la antaŭdetrua historia stato, kadre de restarigo de la tuta historia urbocentro, sed tamen ĝi ne plu iĝis centro de viva juda komunumo. En la restaŭrita konstruaĵo instaliĝis muzeo dediĉita al la nomo de la eksa landa rabeno *Isaak Emil Lichtigfeld*, kiu gvidis la judajn komunumojn de la lando Hesio inter la jaroj 1954 kaj 1967. La muzeo videbligu la religian kaj socian vivon de la judoj en la historie malurba kaj kompare riĉa regiono de la mezalta montaro Odenvaldo en pasintaj jarcentoj.

Intertempe en la historia urbeto Michelstadt denove ekzistas juda komunumo. La 25-an de februaro 2005 la konstruiĝo refariĝis biblia sinagogo per solena enmeto de torao en la sinagogan toraujon. Ekde tiam en la sinagogo denove okazas judaj diservoj.

## Literaturo germanlingva pri la sinagogo 
* Thea Altaras: *Synagogen in Hessen – was ist geschehen seit 1945?* (germane: "sinagogoj en Hesio - kio okazis ekde 1945?"). Königstein 1988, paĝo 169.
* Folkhard Cremer: *„Dehio“ Hessen II – Regierungsbezirk Darmstadt*. Berlin 2008, paĝo 580.
* G. Ulrich Großmann: *Dumont-Kunstreiseführer Mittel- kaj Südhessen*. Köln 1995, paĝo 324.
* Hans Teubner kaj Sonja Bonin: *Kulturdenkmäler en Hessen. Odenwaldkreis*. Eldonita fare de la landa oficejo pri konservado de monumentoj *Landesamt für Denkmalpflege Hessen*, eldonejo Vieweg, Braunschweig/Wiesbaden 1998, ISBN 3-528-06242-8, paĝoj 475 kaj sekvaj.

## Eksteraj ligiloj 
* sinagoga retejo 
* informoj pri la sinagogo en la retejo *Alemannia Judaica*

Michelstadt
Kategorio:Distrikto Odenwald
Kategorio:Muzeoj en Hesio
Janka Djagileva

**Janka Djagileva** () estis soveta poetino, kiu kantis siajn kantojn rokmaniere. Al ŝi aktive helpis la grupo Graĵdanskaja Oborona kaj oni emas konfuzi ŝin al anino de la grupo (kie ŝi vere ofte ludis basgitare). Oni pro ĉi tiu afero emas opinii ankaŭe ke ŝia maniero estas punka.

Ŝi faris sinmortigon la , estante 24-jara.

Kategorio:Sinmortigintoj
Kategorio:Sovetiaj gitaristoj
Kategorio:Sovetiaj poetoj
Kategorio:Sovetiaj kantistoj
Léchelles

**Léchelles** (malnova germanlingva nomo **Leitern**) estas komunumo en la distrikto Brojo en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 603 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Léchelles situas en la Friburga Mezlando en sudoriento de la ebenaĵo de la rivero Brojo, proksimume 8 kilometrojn oriente de Payerne. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Léchelles, Chandon kaj Vuaty, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,75 km², de kiuj 37,9% estas kovritaj de arbaro, 55,1% servas por agrikulturo kaj 6,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Léchelles limas en nordo al Domdidier, en nordoriento al Oleyres (VD), en nordoriento al Misery-Courtion, en oriento al Grolley, en sudo al Ponthaux, en sudokcidento al Montagny, kaj en nordokcidento al Russy.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 157 de Friburgo al Payerne. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 6 kilometrojn sudokcidente de la komunumo apud Payerne. Pere de stacidomo ĉe la trajnlinio de Friburgo al Payerne la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Léchelles datiĝas el la jaro 1243 kiel *Leschieres*. Dum mezepoko Léchelles apartenis al la Senjorujo Montagny. En la 12-a jarcento en Léchelles la Senjoroj de Belmont instalis sian sidejon en Léchelles. En la jaro 1478 Léchelles estis akirita de la urba ŝtato Friburgo kaj integrita al la Voktejo Montagny. Dum la epoko de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 Léchelles apartenis al la distrikto Payerne, tiam ĝis 1830 al la distrikto Montagny kaj fine ĝis 1848 al la distrikto Dompierre, kiu tiam estis integritia surbaze de la nova kantona konstitucio de Friburgo al la distrikto Brojo. Kun efiko de la 1-a de januaro 1994 la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Chandon estis integrita al la komunumo Léchelles.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Léchelles (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Léchelles
Aleksandr Baŝlaĉov

**Aleksandr BAŜLAĈOV** (ruse: Александр Николаевич Башлачёв, 27.V.1960 - 17.II.1988) - soveta poeto, kiu kantis siajn kantojn rokmaniere.
Apartenis la rokan movadon de Leningrado, kiun apartenis Coj, la grupo Akvarium, la grupo "Alisa", ktp. Sed li preferis ludi gitare, uzante nek elektrajn instrumentojn, nek muzikgrupon. Sed liaj kantoj estas verkitaj en tre bela rusa lingvo, do li estas unu el la plej gravaj anoj de soveta rokmovado, oni lin komparas pri Visockij. Estro de la grupo Graĵdanskaja Oborona, Jegor Letov, opiniis, ke Baŝlaĉov estis la plej granda poeto el sovetaj rokistoj.

Li faris sinmortigon 17.II.1988 pro tio, ke lia filo mortis.

Unu el la plej famaj liaj kantoj estas "Tempo de sonoriloj" (ruse: "Время колокольчиков"), kiu iĝis simbolo de rusa roko. Post ĝi Aleksandr kutimis aspekti kun kolĉeno, al kiu estis ligitaj sonoriletoj karikaturante kristanan kruceton (kutima Rusie kaj Eŭrope signo de baptiĝo). Poste li donacis la suveniron al Janka.

Kvankam lia unua ido mortis, naskiĝis lia alia ido, sed post lia morto.

Aleksandr estas aŭtoro de la fama frazo: "Mi ŝatas la literparon BG sed ne la meman"
(linio el unu el liaj kantoj).
"BG" estas la unuaj literoj de nomo kaj familinomo de s-ro Grebenŝĉikov, estro de la grupo "Akvarium", sed la literparo "GB" signifis sovetan "Ŝtatan Sekurecon" (poro de KGB), estinte efika simbolo de teruro.

Kategorio:Sovetiaj poetoj
Kategorio:Rusiaj rokmuzikistoj
6845 Mansurova

'*6845 *Mansurova'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), en tiama Sovetunio (nun en Aŭtonoma Respubliko Krimeo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa astronomino *Kira Sergeevna Mansurova* (cirile : *Кира Сергеевна Мансурова'', 1931–1990), direktorino de la Observatorio de la Ŝtata Universitato de Irkutsk de 1972 al 1989.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
6855 Armellini

'*6855 *Armellini''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala astronomo Giuseppe Armellini (1887–1958), profesoro pri astronomio ĉe la Universitato de Romo kaj direktoro de la Observatorio de Romo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio San Vittore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Quiberon

**Quiberon** (jen france, prononco [], bretone *Kiberen*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Morbihan* (jen france, ), en la regiono Bretonio (, ). Fine de  en la komunumo vivis , fine de 2009 estis .

## Geografio 
eta|maldekstra|Satelita foto de la duoninsulo de Quiberon
Quiberon troviĝas en la suda parto de la duoninsulo de Quiberon. Ĝi estas ĉirkaŭita de Atlantiko, krom norde, kie ĝi limas kun Saint-Pierre-Quiberon.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Morbihan
* Quiberon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Morbihan
Kategorio:Banstacioj de Francio
6856 Bethemmons

'*6856 *Bethemmons'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego en Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Elizabeth Emmons*, administrantinon de 1978 ĝis 2000 de la dividaĵo de Sciencoj pri Tero kaj Kosmo de la *Jet Propulsion Laboratory''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
6857 Castelli

'*6857 *Castelli''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego en Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memeoro de la itala matematikisto Benedetto Castelli (1578–1643), kiu studis matematikon en Padovo kaj estis favorita lerninto de Galilejo, kun kiu li diskutis pri la signifo de la fazoj de Venuso en la teorio de Koperniko. Li ankaŭ publikigis laboron pri la movo de la fluaĵoj kaj estas tutmonde agnoskita kiel fondinto de la moderna fluidodinamiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Carnac

**Carnac** [] (bretone: *Karnag*) estas franca komunumo en la departemento Morbihan, en la regiono Bretonio. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2009; fine de  tie vivis .

Carnac estas fama pro siaj ŝtonlinioj, starigitaj inter la 5-a kaj la 2-a jarmilo a.K.

## Geografio 
[eta|maldekstra|Kelkaj el la [ŝtonoj de Carnac]]
Carnac troviĝas en la sudo de la departemento Morbihan, ĉe la Atlantiko,  sudoriente de Lorient kaj  okcidente de Vannes. La najbaraj komunumoj estas Ploemel norde, La Trinité-sur-Mer oriente, Plouharnel okcidente kaj Erdeven nordokcidente.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Morbihan
* Plouharnel - Carnac (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Turismo en Carnac


Kategorio:Komunumoj de Morbihan
William Louis Abbott

**William Louis Abbott** (23a Februaro 1860 – 2a Aprilo 1936) estis usona kuracisto, esploristo, ornitologo kaj naturalisto. Li elstaras pro siaj mirindaj kolektoj de biologiaj specimenoj kaj etnologiaj objektoj el la tuta mondo, ĉefe el la Malajzia Insularo, same kiel pro sia financa elteno al la kolektaj ekspedicioj de la Usona Nacia Muzeo.

Abbot naskiĝis en Filadelfio, Pensilvanio. Li akiris beletran bakalaŭron ĉe la Universitato de Pensilvanio en 1881 antaŭ studi medicinon tie, gradiĝante en 1884 kaj sekve farante postgradajn studojn en Anglio, akirante licencion el la *Royal College of Physicians* (kuracistoj) kaj el la *Royal College of Surgeons of England* (kirurgoj). En 1886 li ricevis gravan heredon, kaj ĉesis la formalan praktikon de la medicino, kaj dediĉis sin al esplorado kaj kolektado.

## Esplorado kaj kolektaj ekspedicioj 
Veturoj por esplorado kaj kolektado faritaj de Abbott estis la jenaj:
* 1899 - Abbott konstruis la skunon “*Terrapin*” kaj, uzante Singapuron kiel bazo por la venontaj dek jaroj, li veturis etende tra la insuloj de Sudorienta Azio kaj la Malajzia Insularo, ofte akompanata de Cecil Boden Kloss. Li vizitis la Mergujojn, la Natunan, la Andamanan kaj Nikobaran Insularojn, Birmon, Malajzion, Sumatron, Borneon, Niason, la Mentavajajn Insulojn, Engganon, la Riauojn kaj multajn insulojn de la Sudĉina kaj de la Java Marojn. La nomo de Abbott estas rememorata en la nomoj de nombraj animalaj taksonoj, kiaj tiuj de la Abota krestolacerto (*Gonocephalus abbotti*), Abota geko (*Phelsuma abbotti*), Abota naivulo (*Papasula abbotti*), Abota sturno (*Cinnyricinclus femoralis*), Abota koraceno (*Coracina abbotti*), Sovimanga nektarinio (*Cinnyris sovimanga abbotti*) kaj la Abota cefalofo (*Cephalophus spadix*). Planto nome kiel li estas la *Cyathea abbottii*, arbo-filiko indiĝena de Hispaniolo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* William Louis Abbott Field Book, 1920-1923 el Smithsonian Institution Archives

Kategorio:Usonaj ornitologoj
Kategorio:Usonaj natursciencistoj
Kategorio:Usonaj esploristoj
Kategorio:Usonaj filantropoj
Kategorio:Universitato de Pensilvanio
Kategorio:Smithsonian Institution
Suprenfluo

eta|300ra|dekstra|Ruĝe la elventa Suprenfluo.
**Suprenfluo** estas oceanografa fenomeno kiu implikas vento-movitan moviĝon de densa, pli malvarma, kaj kutime nutraĵ-riĉa akvo direkte al la oceana surfaco, anstataŭigante la pli varman, kutime nutraĵ-malplenigitan surfacan akvon. La pliigita havebleco en suprenfluaj regionoj kondukas al altaj niveloj de primara produktiveco kaj tiel de fiŝkaptado produktata. Ĉirkaŭ 25% el la totalaj tutmondaj maraj fiŝokaptaĵoj venas de kvin Suprenfluoj kiuj okupas nur 5% el la totala oceana areo. Suprenfluoj kiuj estas movitaj de marbordaj fluoj aŭ diverĝado el malferma oceano havas la plej grandan efikon al plinutrantaj akvoj kaj tutmondaj fiŝkaptadaj rendimentoj.

## Mekanismoj 
## Tipoj 
## Variado 
## Produktiveco 
## Minacoj 
## Vidu ankaŭ 
* Antarkta Konverĝareo

## Notoj 
Kategorio:Fiŝkaptado
Kristnaskinsula Nacia Parko

[eta|dekstra|240px|*Gecarcoidea natalis*, la [Kristnaskinsula ruĝa krabo.]]
[eta|dekstra|240px|[Abota naivulo, reproduktanto unike en Kristnaskinsulo.]]
La **Kristnaskinsula Nacia Parko** aŭ en angla origine kaj oficiale **Christmas Island National Park** estas nacia parko okupanta plej el la Kristnaskinsulo, nome teritorio de Aŭstralio en la Hinda Oceano sudokcidente de Indonezio. La parko estas hejmo al multaj specioj de animala kaj planta vivo, inklude la samnoma Kristnaskinsula ruĝa krabo, kies ĉiujara migrado montras ĉirkaŭ 100&nbsp;milionoj da kraboj moviĝi al la maro por ovodemetadi. Krome la Kristnaskinsulo estas la unika nestoloko por la endanĝerita Abota naivulo kaj por la draste endanĝerita Kristnaskinsula fregato, kaj la ampleksaj teritorioj de aliaj endemiaj specioj faras la insulon lokon de granda intereso por la scienca komunumo.

## Historio 
## Geologio kaj geografio 
## Flaŭro kaj faŭno 
### Kraboj 
Oni notas en la insulo grandajn populaciojn de Kristnaskinsulaj ruĝaj kraboj (*Gecarcoidea natalis*), el kiuj grandaj migradoj dum frujaj periodoj nombras la populacion je pli ol milionoj da kraboj. La helaj ruĝaj karapacoj kaj ampleksa denseco de ĉi tiuj bestoj faras iliajn vojojn al marojn tiom nombraj kiuj estas videblaj el aero. Tamen, la populacioj de Kristnaskinsulaj ruĝaj kraboj estas minacataj per la invadaj  (*Anoplolepis gracilipes*). Ĉi tiu formiko estis akcidente alkonduktita al la insulo inter 1915 kaj 1934, kaj sen formikaj specioj por konkuri kontraŭ ili, rapide formis alte densajn superkoloniojn. *A. gracilipes* eble estas respondeca pri la morto de pli ol 30 milionoj da kraboj de la parko.

Dum ruĝaj kraboj estas la plej multenombraj de la Kristnaskinsulo, la insulo havas la plej grandan populacion de *Birgus latro* tutmonde, la monda plej granda populacio de senvertebruloj. Estas eble pli ol miliono da *Birgus latro* en la Kristnaskinsulo. Ĝi estas hejmo de pluraj specioj, ĉiu de *Paguroidea*, Grapsedoj kaj *Gecarcinucoidea*..

### Reptilioj 
### Mamuloj 
### Birdoj 
## Parkadministrado 
## Referencoj 
Kategorio:Naciaj parkoj en Aŭstralio
Nacia Parko
Ĉielira Insulo

**Ĉielira Insulo**, **Insulo Ĉieliro**, aŭ en franca '*** kaj en angla ***', estas malgranda insulo situanta ĉe  en la Hinda Oceano norde de Madagaskaro kaj estas parto de la ŝtato Sejŝeloj. Ĝi situas ĉirkaŭ 30 kilometrojn sudoriente de la atolo Aldabro, parto de la Aldabra Insularo. Ĝi estas unika koralinsulo, kiu havas 11.07&nbsp;km² en areo kaj kiu havas malgrandan setlejon en la ŝirma okcidenta flanko ĉirkaŭata de arboj Kasuarinoj. Abandonita plantejo de kokosarboj estas ĝuste sude de tiu. Inter du sablodunoj sudoriente de la setlejo etendiĝas aerodromo el betono. La okcidenta marbordo montras preskaŭ seninterrompan sablostrandon de 5&nbsp;km. Du grandaj sablodunoj elstaras ĉe la sudorienta marbordo de la insulo, unu el ili 32 m alta.

Pro detrua efiko de guano-minado, kiu daŭris ĝis 1983, en la insulo hegemonias nudaj rokoj kaj kavoj, kaj ĝi estas dise kovrita de malalta vegetaĵaro.

Elstara loĝanto de la insulo estas la Ĉielirinsula geko, nome subspecio de geko troviĝanta nur en tiu insulo.

La dokumentario *The Silent World* estis parte filmita en la Ĉielira Insulo.

Kategorio:Sejŝeloj