open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eŭropa ŝoseo 4

La **eŭropa ŝoseo 4** (E4) estas eŭropa ŝoseo, kiu etendiĝas inter nordo kaj sudo plejparte tra Svedio, sed iom ankaŭ tra Finnlando. Ĝi esence vojas ĉe la okcidenta bordo de la Balta Maro, komenciĝas en Tornio en Finnlando (ĉe aŭtoŝosea kruciĝo kun la eŭropa ŝoseo 8, de tie komence vojas rekte sudokcidenten, jam post kilometro atingante la landlimon inter Finnlando kaj Svedio) kaj finiĝas en Helsingborg en Svedio. Ĝi estas la dua plej longa eŭropa ŝoseo de Svedio post la eŭropa ŝoseo 45.

Ĉar en Svedio ne ekzistas naciaj kodoj por aŭtoŝoseoj, la ŝoseo ĉie signiĝas per la eŭropa kodo *E4*.

En multaj partoj de la vojo, precipe en suda kaj meza Svedio, ĝi havas aŭtoŝosean konstruon, do almenaŭ du lenojn po vetura direkto. En aliaj, malpli frekventataj partoj ĝi havas aŭ sume tri lenojn, kies meza en iuj partoj servas por preterrapido en unu, en aliaj partoj en la alia direkto, kaj en ankoraŭ malpli frekventataj partoj estas simpla eksterurba ŝoseo kun po unu leno po direkto. En tiuj partoj ankoraŭ estas multaj en- kaj elveturejoj, kiuj ĝis nun ne havas elveturejajn numerojn. Se plia parto de la vojo plivastiĝas al aŭtoŝosea konstruo, la en- kaj elveturejoj de tiu parto ankoraŭ ricevas numerojn.

## Eksteraj ligiloj 
* fota serio pri la ŝoseo E4 (germane)

Kategorio:Transporto en Svedio
Kategorio:Transporto en Finnlando
004
Kategorio:Skåne län
Kategorio:Kronobergs län
Kategorio:Jönköpings län
Kategorio:Östergötlands län
Kategorio:Södermanlands län
Kategorio:Stockholms län
Kategorio:Uppsala län
Kategorio:Gävleborgs län
Kategorio:Västernorrlands län
Kategorio:Västerbottens län
Kategorio:Norrbottens län
Eŭropa ŝoseo 12

La **eŭropa ŝoseo 12** (E 12) estas eŭropa ŝoseo, kiu vojas inter okcidento kaj oriento plejparte tra Finnlando, sed en partoj ankaŭ tra Svedio kaj Norvegio. Ĝi longas 910 kilometrojn, komenciĝas en Mo i Rana en Norvegio kaj finiĝas en Helsinko. En Svedio ĝi ankaŭ nomatas *Blå vägen*, do "blua vojo", ĉar ĝi sekvas la riveron Ume älv.

## Itinero 
Mo i Rana − Storuman − Umeå − *(pramŝipo)* − Vaasa − Tampere − Hämeenlinna − Helsinko

En Finnlando la ŝoseo sekvas la vojon de la finna ŝtata ŝoseo 3.

## Notoj kaj referencoj 
012
Kategorio:Transporto en Finnlando
Kategorio:Transporto en Svedio
Kategorio:Transporto en Norvegio
1210 Morosovia

'*1210 *Morosovia'''* estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono, ano de la Eosa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Grigorij Nikolajeviĉ Neujmin elde la Simeiza observatorio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan revoluciiston kaj scienciston Nikolaj Aleksandroviĉ Morozov (cirile: *Николай Александрович Морозов'', 1854–1946).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Grigorij Neujmin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Eŭropa ŝoseo 16

La **eŭropa ŝoseo 16** (E 16) estas eŭropa ŝoseo, kiu vojas de Nord-Irlando tra Skotlando al Norvegio. La ŝoseo komenciĝas en Derry, kondukiĝas tra Glasgovo, Edinburgo, pasas la urbon Lærdal, kondukiĝas tra la Lærdalstunnel, la plej granda ŝosea tunelo de la mondo, 34,5 km longa, pluvojas tra la montaro Filefjell, Fagernes (komunumo Nord-Aurdal), Hønefoss (komunumo Ringerike) kaj finiĝas en Sandvika en la ĉirkaŭaĵo de Oslo.

La ŝoseo E 16 estas la plej grava trafika ligo inter la du plej grandaj urboj de Norvegio - Oslo kaj Bergen, ĉar tiu parto de la vojo nur tre malofte vintre fermiĝas pro neĝaj uraganoj.

016
Kategorio:Transporto en Norvegio
Kategorio:Transporto en Britio
Eŭropa ŝoseo 18

La **eŭropa ŝoseo 18** (mallonge E&nbsp;18) estas eŭropa ŝoseo, kiu inter okcidento kaj oriento kondukiĝas tra Irlando, Britio, Norvegio, Svedio, Finnlando kaj Rusio.

## Itinero 
### Urboj 
Gravaj urboj, kiu situas laŭlonge de la ŝoseo, estas en Irlando Craigavon, Belfast kaj Larne, kaj en Britio Stranraer, Gretna Green, Carlisle kaj Newcastle. Sekve la vojo daŭriĝas en Norvegio. Tie laŭlonge de la ŝoseo situas la urboj Kristiansand, Arendal, Porsgrunn, Larvik, Sandefjord, Horten, Drammen, Oslo kaj Askim. En Svedio la ŝoseo pasas la urbojn Karlstad, Örebro, Västerås kaj Stokholmo kaj en Finnlando Mariehamn (Alando), Turku, Helsinko kaj Kotka. Fine en en Rusio ĝi pasas la urbojn Viborg kaj Sankt-Peterburgo.

### Pramŝipaj linioj 
La ŝoseo E&nbsp;18 enhavas plurajn pramŝipajn liniojn. La pramŝipan vojon tra la Balta Maro de Kappelskär tra Mariehamn al Naantali nuntempe provizas ŝipoj de la kompanio *Finnlines*.

[eta|maldekstra|250px|la ŝoseo E&nbsp;18 en [Vantaa, Finnlando]]

018
Kategorio:Transporto en Finnlando
Kategorio:Transporto en Norvegio
Kategorio:Transporto en Svedio
Kategorio:Transporto en Irlando
Kategorio:Transporto en Britio
Kategorio:Stockholms län
Kategorio:Uppsala län
Kategorio:Västmanlands län
Kategorio:Örebro län
Kategorio:Värmlands län
Kategorio:Alando
Kategorio:Okcidenta Finnlando
Kategorio:Suda Finnlando
Eŭropa ŝoseo 15

La **eŭropa ŝoseo 15** (E 15) estas eŭropa ŝoseo, kiu vojas de Inverness en Skotlando tra Anglio kaj Francio al Algeciras en Hispanio. La ŝoseo longas 3610 kilometrojn.

## Itinero 
* Britio
** A9: Inverness, Perth
** M90: Perth, Edinburgo
** A68 kaj A696: Edinburgo, Newcastle upon Tyne
** A1, Newcastle upon Tyne, Doncaster, Londono
** M20: Londono, Dover

La ŝoseo inter la urboj Dover en suda Anglio kaj Calais en norda Francio havas truon, kiun plenigas pramŝipaj konektoj tra la Maniko. La *Manika Tunelo* aŭ *Eŭrotunelo* ebligas alternativan konekton tra la anglia urbo Folkestone.

* Francio
** Autoroute A26
*** Calais
** Autoroute A1
** Autoroute A3
** Boulevard périphérique (aŭtoŝosea cirklo kiu periferias Parizon)
*** Parizo
** Autoroute A6
*** Liono
** Autoroute A7
*** Orange
** Autoroute A9
*** Narbonne
*** Perpignan

* Hispanio
** Autopista AP-7 / Autovía A-7
*** Girona
*** Barcelono
*** Tarragona
*** Castellón de la Plana
*** Valencia
*** Alicante
*** Elche
*** Murcia
*** Almería
*** Málaga
*** Algeciras
** ligo al la eŭropa ŝoseo 5

015
Kategorio:Transporto en Britio
Kategorio:Transporto en Francio
Kategorio:Transporto en Hispanio
1201 Strenua

'*1201 *Strenua'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo derivas de la latina vorto *strenuus'': diligenteco, zorgemo; virtoj atribuataj al la germana astronomo Gustav Stracke.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
1212 Francette

'*1212 *Francette'''* estas mezgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Louis Boyer elde la observatorio de Alĝero.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "*Francette''", tiu de la edzino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Louis Boyer
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Kanjona pipilo

La **Kanjona pipilo** aŭ **Bruna pipilo**, *Pipilo fuscus*, estas specio de birdoj de la familio de Emberizedoj kaj amerika genro de Pipiloj, kiu enhavas pliajn 7 aŭ 8 speciojn.

Ĝi estas indiĝena de malaltaj areoj el Arizono, suda Koloradio, kaj okcidenta Teksaso en Usono suden al nordokcidenta Oaxaca en Meksiko, ĉefe evitante marbordojn kie estas ĉefe habitato de la parenca Kalifornia pipilo.

La taksonomio de la grupo de la pipiloj al kiu tiu specio apartenas estas ankoraŭ pridisputata. Je pli alta nivelo, kelkaj fakuloj lokigas la pipiloj en la familion de Fringedoj. Ene de tiu genro, estis disputo pri ĉu la Kanjona pipilo estas distinga specio el la Kalifornia pipilo, *Pipilo crissalis*, kiu troviĝas en marbordaj regionoj el Oregono kaj Kalifornio en Usono tra Baja California en Meksiko. Ĝis nun molekula genetiko ŝajne setligis tiun konsideron favore la disigon de la specio.

eta|maldekstra|alt= Example alt text|Notu la naturan kamufladon.

La natura habitato de la Kanjona pipilo estas arbustaro aŭ ĉaparalo. Ili loĝas en sekaj kaj varmetaj lokoj, en dezertoj, en makisoj kaj en montararbaroj, kie ekzistas arbustoj aŭ subkreskaĵaro. Ties kaŝema kutimaro kaj senmarka aspekto signifas ke ĝi ne estas unu el plej bone konataj birdoj de la regiono. Ĝi estas ĉirkaŭ 20–25&nbsp;cm longa kaj diketa, kaj havas rimarkinde longan voston. Ĝi estas terbruna, kun iome helaj subaj partoj kaj iome pli malhela kapo kun ruĝeca krono (escepte birdoj de centra Meksikio kiu havas kronon samkoloran kiel la dorso); estas ankaŭ iome ruĝeca areo subvosta, same kiel ĉe la parenca Kaliforniua pipilo. Estas malmulta seksa dimorfismo. Estas iom hela kolumstrio.

La Kanjona pipilo manĝas surgrunde aŭ en malalta arbustaro pli ol en la arbokanopeo. Ĉe homaj setlejoj, Ĝi estas ofte vidata en aŭtohaltejoj, kie ĝi manĝas insektojn el la autokradoj kaj kaŝiĝas subaŭte kiam estas ĝeno.

## Referencoj 
* Peterson, Roger Tory, kaj Edward L. Chalif. 2008. *Aves de México*. Guía de campo. Editorial Diana, México.
* [www.iucnredlist.org/details/149736 *Pipilo fuscus* Ruĝa Listo de IUCN konsultita la 3-a de februaro de 2009, BirdLife International en angla.]

*  Malplej Zorgiga.
* 
* Johnson, R. R., kaj L. T. Haight. 1996. Canyon Towhee (*Pipilo fuscus*). In *The Birds of North America, No. 264* (A. Poole and F. Gill, eds.). The Academy of Natural Sciences, Philadelphia, PA, kaj The American Ornithologists' Union, Washington, D.C.
* 

## Eksteraj ligiloj 
*Paĝo kun fotoj kaj registroj el birdfotos.com
*Nordamerikaj Birdosonoj—Paruedoj al Ikteredoj  with recordings kun fotoj kaj registroj kaj ligo al foto.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Eŭropa ŝoseo 19

La **eŭropa ŝoseo 19** (E&nbsp;19) estas eŭropa ŝoseo, kiu ligas la urbojn Amsterdamo kaj Parizo. Ĝi estas grava trafika ligo inter nordo kaj sudo, kiu en la someraj monatoj aldone grandkvante frekventiĝas fare de nederlandaj kaj belgiaj feriantoj.

Antaŭ la jaro 1985 tiu eŭropa ŝoseo havis la numeron 10 (E&nbsp;10). Pri tio ankoraŭ atestas iuj nomoj, ekzemple la "E10-lago" en la loĝlokoj Brasschaat kaj Schoten de la belgia provinco Antverpeno.

## Itinero 
**Nederlando**
* Amsterdamo (A4)
* Leiden
* Hago
* Rijswijk (A13)
* Roterdamo (A20, A16)
* Breda
* Hazeldonk (A16)
**Belgio**
* Meer apud Antverpeno (A1)
* Antverpeno (R1)
* Mechelen (A1)
* Bruselo (R0)
* Mons (nederlande *Bergen*) (A7)
**Francio**
* Valenciennes
* Cambrai
* Compiègne
* Parizo

eta|maldekstra|200px|La E19 apud Ridderkerk

019
Kategorio:Ŝosea transporto en Nederlando
Kategorio:Transporto en Belgio
Kategorio:Transporto en Francio
Dolné Obdokovce

**Dolné Obdokovce,** hungare **Alsóbodok** [alŝObodok] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Dolné kaj alsó signifas: suba.

## Situo 
Dolné Obdokovce situas inter montetoj, fine de sakovojo el Pohranice. Nitra (urbo) troviĝas je 9&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1228 laŭ tiama hungara ortografio *"Bodok"*. En 1586 kaj en 1664 la turkoj bruldetruis la setlejon. En 1751 oni komputis tie 45 familiojn. En 1787 loĝis tie 485 vilaĝanoj en 70 domoj, en 1828 502 vilaĝanoj en 79 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon unuaklasa. En 1873 kaj en 1890 incendioj okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsóbodok 747 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo ne rehungariĝis spite la unuan Arbitracion de Vieno, kiu deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Tiu vilaĝo restis en Slovakio, sed Slovakio donis alian vilaĝon. En 2001 vivis en Dolné Obdokovce 1159 homoj, (805 hungaroj, 341 slovakoj). Hungarlingva baz- kaj mezlernejo funkcias en la vilaĝo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo el la 12-a jarcento, en 1786 pligrandigita, en la 18-a jarcento ĝi barokiĝis

## Famuloj 
* En la iam nomata Bodok naskiĝis hungara episkopo József Zsigmond Berényi.
* En Dolné Obdokovce naskiĝis hungara agronomo Sándor Fehér.

## Eksteraj ligiloj 
* Dolné Obdokovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra
1213 Alĝerio

**1213 Alĝerio** estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Guy Reiss elde la observatorio de Alĝero.

## Nomo 
Ĝi ricevis nomon de la lando Alĝerio (tiam franca teritorio), el kie ĝi estis malkovrita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Alĝerio
Kategorio:Malkovrita de Guy Reiss
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Ľudovítová

**Ľudovítová,** hungare **Lajos** [lajoŝ] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis **Lajšová**.
300ra|eta|Ľudovítová situas en la plej griza parto

## Situo 
Ľudovítová situas laŭ dekstra bordo de Nitra (rivero), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Partizánske-Nitra (urbo). La lasta urbo troviĝas je 12&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1358, poste en 1389 en formo *"Lagfalua"*. La perfekta hungara nomo *"Layosfalva"* aperis en 1404. En 1789 loĝis tie 92 vilaĝanoj en 18 domoj, en 1828 116 vilaĝanoj en 17 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Lajos 149 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 tiu loko ne rehungariĝis spite la unuan Arbitracion de Vieno. En 2001 vivis en Ľudovítová 262 homoj, (260 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ľudovítová sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra
Lukáčovce

**Lukáčovce,** hungare **Lakács** [lakAĉ] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Lukáčovce situas en la plej griza parto

## Situo 
Lukáčovce situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Nitra (urbo) troviĝas je 18&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko, neolitiko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungara dominado pragermanoj kaj slavoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la loko, kiel bieno en 1264. En la 15-a jarcento la husanoj okupis la vilaĝon. En 1598 la tataroj (helpantoj de la turkoj) bruldetruis la setlejon. En 1664 laŭ la turkaj dokumentoj 24 familioj pagis imposton. En 1784 oni komputis tie 552, en 1831 595 vilaĝanojn. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Lakács 1041 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Galgóc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Lukáčovce 1021 homoj, (1014 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Nepomuko de 1792
* kapelo omaĝe al Dipatrino de 1733
* kapelo omaĝe al Sankta Floriano de 1880
* paroĥo de 1770
* burgo de 1736
* 2 skulptaĵoj pri Johano Nepomuko de 1781 kaj 1855
* skulptaĵo pri (Sepdolora) Dipatrino de 1852
* skulptaĵo pri Urbano la 1-a de 1801

## Eksteraj ligiloj 
* Lukáčovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra
Eŭropa ŝoseo 20

La **eŭropa ŝoseo 20** (mallonge E 20) estas eŭropa ŝoseo inter la flughaveno Shannon en Irlando al Sankt-Peterburgo en Rusio. Survoje ĝi pasas la ŝtatojn Britio, Danio, Svedio kaj Estonio. La eŭropa ŝoseo longas 1 880 kilometrojn kaj en pluraj lokoj ligiĝas per pramŝipaj linioj.

Imponaj pontegoj de la ŝoseo estas la Sundoponto kaj la Granda-Belto-ponto.

## Itinero 
### Irlando 
* flughaveno Shannon
* Limerick
* Dublin (pramŝipa linio al Liverpool)

### Britio 
* Liverpool
* Huyton
* South Cave
* Kingston upon Hull (pramŝipa linio al Esbjerg)

### Danio 
* Esbjerg
* *Sundoponto*
* *Granda-Belto-ponto* (limo inter Danio kaj Svedio sur la ponto)
Ambaŭ grandaj pontoj estas paseblaj nur kontraŭ pago de vojimposto - por persona veturilo laŭ la stato de decembro 2010 po ponto pli ol 30 Eŭroj. Tiuloke la ŝoseo havas tri numerojn de eŭropaj ŝoseoj - tiu parto ankaŭ konsideriĝas parto de la E47 kaj E55.

### Svedio 
* Malmö
* Lund
* Göteborg
* Stokholmo (pramŝipa linio al Talino)

### Estonio 
* Talino
* Rakvere
* Kohtla-Järve
* Sillamäe
* Narva

### Rusio 
* Ivangorod
* Kingisepp
* Sankt-Peterburgo

## Bildoj 

dosiero:M62 motorway, Calderdale.jpg|en Okcidenta Jorkŝiro, Britio
dosiero:Ouse Motorway Bridge.jpg|ponto super la rivero *Ouse* en East Riding of Yorkshire
dosiero:E20 53.jpg|ĉe Odense, Danio
dosiero:Storebæltsbroen from Sjælland.jpg|la Granda-Belto-ponto
dosiero:E20_between_Floda_and_Alingsas.JPG|la ŝoseo inter Göteborg kaj *Alingsås*
dosiero:Tallinn-Narva maantee.jpg|en distrikto Harju, Estonio

dosiero:Narva asv2022-04 img21 Friendship Bridge.jpg|la sama ponto vidata de la rusia flanko

020
Kategorio:Transporto en Irlando
Kategorio:Transporto en Britio
Kategorio:Transporto en Danio
Kategorio:Transporto en Svedio
Kategorio:Transporto en Estonio
Kategorio:Aŭtovojoj en Rusio
Lužianky

**Lužianky** [luĵianki], hungare **Sarlókajsza** [ŝarlOkajsa] estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Lužianky situas en la plej griza parto

## Situo 
Lužianky situas laŭ dekstra bordo de Nitra (rivero), laŭ traira flankovojo, fervojo trafikas al Zbehy (vilaĝo), Zlaté Moravce kaj Nitra (urbo). Tiu lasta urbo troviĝas je 5&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko. Tiu vilaĝo naskiĝis en 1897. Tiam 2 vilaĝoj priskribitaj sube formis unuecan setlejon. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Sarlókajsza 1127 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Ĝis 1948 la oficiala slovaka loknomo estis **Šarlužky-Kajsa**. En 2001 vivis en Lužianky 2477 homoj, (2434 slovakoj).

### Sarlóska/Šarlužky 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1113 en formo *"Sorlo"*. En 1715 oni komputis tie 20 domojn. En 1787 loĝis tie 257 vilaĝanoj en 44 domoj, en 1828 329 vilaĝanoj en 47 domoj.

### Kajsza/Kajsa 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1598 laŭ tiama hungara ortografio *"Kaysza"*. En 1787 loĝis tie 144 vilaĝanoj en 27 domoj, en 1828 211 vilaĝanoj en 30 domoj.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1938

## Eksteraj ligiloj 
* Lužianky sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra
Márton Özséb Fermendzsin

**FERMENDZSIN Márton Özséb** (fermendĵin) estis hungara franciskano, historiisto naskita en Vinga la 20-an de septembro 1845 kaj mortinta en Nasic la 25-an de junio 1897.

## Kariero 
Fermendzsin finis la universitaton de Vieno kiel franciskano. Poste li estis teologia instruisto en Baja, de 1882 domestro same tie, pli poste ĝenerala konsilanto de Francisk-ordeno en Romo. La generalo de ordeno nomumis lin jarlibroredaktoro. Li esploris, studis dum 15 jaroj en bibliotekoj de Italio, Hungario, Galicio, Bosnio, Albanio, Dalmatio kaj Palestino. Liaj fonteldonaĵoj estas valoraj ne nur eklezie, sed ankaŭ pro iliaj popolkona kaj kulturhistoria vidpunktoj.

## Verkoj 
* *Annales minorum* (XXV. Quaracchi, 1886);
* *Acta Bulgariae ecclesiastica* (Zágrábiae, 1887);
* *Acta Bosnae… ecclesiastica…* (Zágrábiae, 1892).

## Fonto 
* Magyr Életrajzi Lexikon
* Pejkovska Penka: Fermendzsin Özséb és a magyar történetírás (A magyar művelődés és a kereszténység. Bp.-Szeged, 1998, 907-910.)

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj franciskanaj monaĥoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Eŭnomia familio

eta|350px|Situo kaj strukturo de la Eŭnomia familio,
en la spaco de la *propraj orbitaj elementoj* (klinangulo, discentreco, granda duonakso)

La **Eŭnomia familio** estas granda familio da
S-tipaj asteroidoj, ŝuldanta sian nomon al la
asteroido 15 Eŭnomio. Ĉirkaŭ 5 % el la asteroidoj de la
ĉefa zono apartenas al la Eŭnomia familio.

## Ecoj 
la ĉefa ano, 15 Eŭnomio, kun siaj 300&nbsp;km de longo, por averaĝa diametro de 250&nbsp;km, estas plej granda S-tipa asteroido ; ĝi situas proksime de la "baricentro" de la familio, kaj entenas ĉirkaŭ 70 al 75 % el la maso de la praa "patra korpo". Estas verŝajne, ke tiu patra korpo havis diametron de ĉirkaŭ 280&nbsp;km kaj estis pli-malpli
diferencigita,
ĉar la spektraj tipoj de la anoj de la familio montras malgrandajn variojn.

Aliaj studoj pensigis, ke la korpo kiu estis disrompita estis antaŭe dispecigita de
alfrapoj
La alfrapinta korpo estis verŝajne pli malgranda asteroido de preskaŭ 50&nbsp;km de diametro,
kun rapideco de ĉirkaŭ 22&nbsp;000&nbsp;km/h

La aliaj anoj de la familio estas regule disdonitaj (en la "spaco de la propraj elementoj")
ĉirkaŭ Eŭnomio. La sekvanta pli granda ano estas 258 Tiĥo ; Tamen, ĝia lokalizo en
la marĝeno de la familio pensigas, ke ĝi estus entrudulo.
La plej grandaj certaj anoj havas ĉirkaŭ 30&nbsp;km de diametro.

Spektraj studoj montris, ke la anoj de la familio estaj de diversaj komponiĝo, kvankam ili
estas de spektra tipo S. Ilia surfacoj estas ŝtonaj kaj
entenas silikatojn da nikelo kaj fero. Ili estas ĝenerale helaj
aŭ sufiĉe helaj.

La familio entenas grandan nombron da malgrandaj korpoj. Ĉar la malgrandaj korpoj emas
suferi perturbojn pro alfrapoj, gravitaj perturboj aŭ efiko Yarkovsky, tio indikas, ke
la kreo de la Eŭnomia familio estas relative recenta (laŭ la astronomia skalo)

## Lokalizo kaj grando 
La Eŭnomia familio estas lokalizata inter la orbitaj resonancoj 3:1
kaj 8:3 kun Jupitero kaj kun relative grandaj klinanguloj

Laŭ studo de Zappalà *kaj aliaj*, la propraj orbitaj elementoj de la eŭnomia familianoj estas:

En la nuna epoko, la elementoj estas:

## Entruduloj 
Tiuj entruduloj havas samajn orbitajn elementojn kiel la
familianoj, sed pro iliaj malsimilaj komponiĝo, (do, spektro) ili ne povis naski de la
disrompo, kiu kreis la familion.
:85 Io
:70 Panopaea
:141 Lumen
:546 Herodias
:657 Gunlöd
:1094 Siberia
:1275 Cimbria

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Spectral study of the Eunomia asteroid family 

Kategorio:Grupoj kaj familioj de asteroidoj
Ederswiler

**Ederswiler** estas komunumo en la distrikto Delemonto en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 122 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Ederswiler, kiu kun 122 loĝantoj estas laŭ loĝantaro la 2-a plej malgranda komunumo de la distrikto, situas en valkaldrono de la rivereto *Bösenbach* proksimume 7 kilometrojn oriente de la kantonĉefurbo Delemonto. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,32 km², de kiu 42% estas kovritaj de arbaro, 545 servas por agrikulturo kaj 4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Ederswiler limas en nordoriento al Roggenburg (BL), en sudo al Movelier, kaj en nordokcidento al Pleigne.

## Lingvoj 
Ederswiler estas la ununura germanlingva komunumo de la cetere franclingva Kantono Ĵuraso. Laŭ la popolnombrado de la jaro 2000 parolis 84,5% de la loĝantaro la germanan, 10,1% la francan, kaj 2,3% la hispanan lingvon.

## Trafiko 
Ederswiler situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la poŝtaŭtolinio de Delemonto tra Roggenburg al Laufen.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ederswiler datiĝas el la jaro 1323 kiel *Ernswilre*.

La vilaĝo Ederswiler estis parto de la paroĥo Roggenburg, kiu en la jaro 1389 estis pandigita de la episkopo de Bazelo al la Grafoj de Thierstein. En la jaro 1454 la Princepiskopejo Bazelo repagis la hipotekon kaj tial la vilaĝo refariĝis posedaĵo de la princepiskopejo. Ĝis la Franca Revolucio de 1792 Ederswiler estis majorejo de de la Senjorejo Delemonto. Tiam la vilaĝo dum unu jaro la vilaĝo apartenis al la Raŭraka Respubliko por poste aparteni de 1793 ĝis 1815 al Francio, unue kiel parto de la departemento Mont-Terrible kaj poste de la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la regionon al la svisa Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Ederswiler apartenas al la nove fondita Kantono Ĵuraso, malgraŭ la fakto, ke la vilaĝanoj la 23-an de junio 1974 voĉdonis kontraŭ la nova kantono. Ederswiler malgraŭ la negativa estis integrita al la Kantono Ĵuraso, ĉar ĝi tiu-tempe estintus berna eksklavo en la nova kantono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri Ederswiler sur la retejo juranet.ch
E20

eta|100px
La kombino **E20** havas plurajn signifojn:
* En Eŭropo precipe temas pri mallongigo de la Eŭropa ŝoseo 20.
* Pri pliaj signifoj ekzemple en fiziko, matematiko, muziko, kaj pri koncernaj kodo de manĝa aldonaĵo tamen ankaŭ vidu la apartigan liston **E kun nombro**.
Eŭropa ŝoseo 29

La **eŭropa ŝoseo 29** (mallonge **E&nbsp;29**) estas 283&nbsp;kilometrojn longa eŭropa ŝoseo, kiu komenciĝas sude de Kolonjo en Germanio kaj kondukiĝas tra la mezalta montaro Eifel tra Luksemburgo kaj la federacia lando Sarlando de Germanio ĝis la limo de Germanio kaj Francio sude de la urbo Saarbrücken.

029
Kategorio:Transporto en Germanio
Kategorio:Transporto en Luksemburgo
Malé Zálužie

**Malé Zálužie** [malE zAluĵie], hungare **Újlacska** [Ujlaĉka] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Ĝis 1948 la oficiala slovaka loknomo estis **Ujlaček.**
300px|eta|Malé Zálužie situas en la plej griza parto

## Situo 
Malé Zálužie situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Radošina-Nitra (urbo). La lasta urbo troviĝas je 17&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1390 laŭ tiama hungara ortografio *"Kysvylak"*. En 1598 la turkoj bruldetruis la setlejon. En 1715 oni komputis tie 22, post 5 jaroj 20 familiojn. En 1751 51 domoj kaj muelejo estis tie. En 1787 loĝis tie 252 vilaĝanoj en 39 domoj, en 1828 260 vilaĝanoj en 38 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Újlacska 361 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Malé Zálužie 270 homoj, (268 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Malé Zálužie sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra
Nitrianske Hrnčiarovce

**Nitrianske Hrnčiarovce,** hungare **Nyitragerencsér** [njitragerenĉEr] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Nitrianske Hrnčiarovce situas sub monto Zobor 386 n-ojn alta, laŭ traira flankovojo. Nitra (urbo) troviĝas je 4&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1113 en formo *"Grnczar"*. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nyitragerencsér 1077 homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitra, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo ne rehungariĝis spite la unuan Arbitracion de Vieno, kiu deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 2001 vivis en Nitrianske Hrnčiarovce 1753 homoj, (1128 slovakoj, 573 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Georgo de 1807

## Famuloj 
* en Nitrianske Hrnčiarovce naskiĝis Anna Ferenczy, hungara aktoro
* kelkfoje Zoltán Kodály kaj Béla Bartók kolektis tie popolkantojn

## Eksteraj ligiloj 
* Nitrianske Hrnčiarovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nitra
Eŭropa ŝoseo 31

La **eŭropa ŝoseo 31** (E&nbsp;31) estas eŭropa ŝoseo, kiu kondukiĝas de Roterdamo en Nederlando al Hockenheim en Germanio.

## Urboj laŭlonge de la ŝoseo E&nbsp;31 
**Nederlando:**
* Papendrecht
* Gorinchem
* Tiel
* Nijmegen
* Boxmeer

**Germanio:**
* Goch
* Moers
* Krefeld
* Neuss
* Kolonjo
* Meckenheim
* Bad Neuenahr
* Koblenz
* Bingen
* Bad Kreuznach
* Worms
* Ludwigshafen
* Speyer
* Hockenheim

031
Kategorio:Transporto en Germanio
Kategorio:Ŝosea transporto en Nederlando
Mirlande Manigat

**Mirlande MANIGAT** (n. en Miragoâne, 3an de novembro, 1940) estas haitia politikistino kaj kandidato en la Haitia ĝenerala balotado de 2010. Ŝi estas edzino de iama prezidento Leslie Manigat.

Ŝi studis unue en Haitio kaj poste en Parizo, nome doktoriĝis en 1968 en Sorbono. Ŝi estis en multaj universitatoj kaj profesoris pri juro.

Ŝi verkis multe pri politiko, konstitucioj, politiko en Haitio, virinoj, ktp. Ŝi estas membro de la partio RDNP. Ŝi estas senatano.

Pri familia vivo ŝi estas edzino de eksprezidento, patrino kaj avino.

## Eksteraj ligiloj 
* The Woman Who Would Be Haiti's Next President 
* Biografio de Mirlande Manigat 
* Mirlande Manigat retejo ĉe facebook

## Notoj 
Kategorio:Haitiaj politikistoj
1214 Richilde

'*1214 *Richilde'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la germanan inan antaŭnomon "*Richilde''", sen precizita kialo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1932
Irana naciismo

**Irana naciismo** temas pri naciismo inter irananoj kaj individuoj kies nacia identeco estas irana. Irana naciismo konsistas el politika kaj socia movadoj kaj sentoj instigitaj de amo al iranaj kulturo (aŭ persa kulturo), lingvo kaj historio, kaj sento de fiero pro Irano kaj iranaj (aŭ persaj) homoj.

## Historio 
Dum la Dinastio de Pahlavi (1925-1979), Irana naciismo spertis revigliĝon pro la de Pahlavia registaro fortikiganta patriota sento. Post la Irana revolucio, irana aŭ persa etna naciismo estis plejparte troviĝanta inter la irana diasporo, sed estis revigliĝo de naciismo ankaŭ ene de la Islama Respubliko de Irano sekve de la iranaj studentoprotestoj de julio de 1999 kaj la respublikaj aŭtokratecaj politikoj super ĝia tridekjara ekzisto.

Kategorio:Naciismoj
Naciismo
Kemalismo

eta|Kemal Atatürk (1925)
**Kemalismo**, (en turka: *Kemalist İdeoloji*, *Kemalizm*, *Atatürkçülük*, *Atatürkçü Düşünce*) aŭ ankaŭ nomigata la "Ses Sagoj" (turka: *Altı Ok*) estas la principo kiu difinas la bazajn karakterojn de la Turkia Respubliko. Estis evoluigita de la turka nacia movado kaj ties gvidanto Mustafa Kemal Atatürk.

## La ses principoj 
* respubliko
* egaleco, popolregado 
* sekulareco
* reformismo
* naciismo
* ŝtatismo
* Respublikana Popola Partio

## Vidu ankaŭ 
* Respublikaj protestoj en Turkio

## Eksteraj ligiloj 
* Cumhuriyet Halk Partisi (CHP, Respublika Popola Partio) ()


Kategorio:Politikaj ideologioj
Kategorio:Politiko de Turkio
Kategorio:Ŝtatismo
Kategorio:Sekularismo en Turkio
Janov (distrikto Svitavy)

Municipo **Janov** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, 14&nbsp;km nordokcidente de urbo Svitavy kaj 6&nbsp;km sudoriente de urbo Litomyšl. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La vilaĝo ekestis per koloniiga agado de premonstratoj en Litomyšl iam en la unua duono de 13-a jarcento en kadro de tiel nomata dua ondo de koloniigo, kiam kun slavaj koloniistoj estis invitataj ankaŭ koloniistoj el Germanio.

La unua skriba noto pri Janov estas el la jaro 1347, kiam ĝi estis transigita al episkopejo de Litomyšl. Tiam ĝia nomo estis Jansdorph, du jarojn pli poste Jansdorf plu Janštorf kaj Janstorf. Nur en la jaro 1854 ĝi estis Jansdorf. De la jaro 1874 ĝis fino de la jarcento vivstato de loĝantaro malboniĝadis. Minacis malsatmortado pro longtempa rikoltmanko de terpomoj. En dudeka jarcento Janov estis parto de germana lingva insulo, tiel nomata Hřebečsko kaj post Munkena diktato en la jaro 1938 ĝi apartenis al sudeta distrikto kaj post la milito germana loĝantaro estis elmigrita.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Janov**
* Gajer
* Mendryka

## Memorindaĵoj 
### Preĝejo 
Preĝejo de Sankta Filipo kaj Sankta Jakobo estis konstruita en la jaro 1642 de B. Trauttmannsdorf kaj riparita en la jaro 1823. Ĝi estas ununava kun duoncirkle fermita presbiterejo kun sakristio sur norda kaj alkonstruaĵo sur suda flanko de presbiterejo kaj kun kapeloj sur ambaŭ flankoj de la navo. Prisma turo estas en okcidenta fronto. La presbiterejo estas volbita kruce, la navo estas platplafona, en sakristio estas barela volbo kun segmentoj, norda kapelo kaj antaŭĉambro estas volbitaj kruce.
La ekipaĵo estis plejparte neniigita per incendio en la jaro 1957.

### Estinta tombejo 
Al la tombejo apud la preĝejo gvidas baroka pordego kun statuoj de Sankta Filipo, Sankta Jakobo kaj anĝeloj.

### Vilaĝestrejo 
Apud la preĝejo troviĝas estinta vilaĝestrejo, nun kulturdomo.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Litomyšlsko  


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
1215 Boyer

'*1215 *Boyer''''' estas asteroido de la asteroida zono, ano de la Maria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Alfred Schmitt elde la observatorio de Alĝero.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la francan astronomon Louis Boyer, kolego de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1932
Araba Ribelo (1916 - 1918)

300px|dekstra|eta|Flago de la Araba Ribelio.
La **araba Ribelo** (en la araba: *الثورة العربية الكبرى*, La Granda Araba Ribelo) estis ribelo iniciatita de ŝarifo Husejn de Mekao kontraŭ la Otomana Imperio kun la celo krei araban ŝtaton unuigitan de Halepo en Sirio ĝis Adeno en Jemeno. La ribelo daŭris du jarojn, de 1916 ĝis 1918, okazigante efemeran araban reĝlandon kiu estos anstataŭita poste pro la kolonia divido kiu okazigis la aktualan mapon de Mezoriento.

## Eksteraj ligiloj
* *La Ribelo en Arabio*


Kategorio:Otomana Imperio
Kategorio:Ribeloj dum la Unua Mondmilito
Kategorio:Ribeloj en Sirio
Kategorio:Gerilmilitoj
Kategorio:Bataloj en 1916
Kategorio:Bataloj en 1917
Kategorio:Bataloj en 1918
Kategorio:Ribeloj en la 20-a jarcento
Kurdistanliberigaj Falkoj

La **Kurdistanliberigaj Falkoj** (Kurda: *Teyrêbazên Azadiya Kurdistan*, TAK), estas radikala grupo kiu faras atencojn tra la tuta Turkio, funkcias en sudorienta Turkio kaj norda Irako kun celo sekurigi Kurdan secesion de Turkio. Estas neklara de tio, ĉu TAK estas konektita al iu ajn aliaj Kurdaj naciistaj organizaĵoj, kvankam oni kredas, ke ili disfendiĝas de la Kurdistana Laborista Partio (PKK) kiam tiu fariĝis malkontenta kun la grupaj taktikoj.

Kategorio:Kurdaj politikaj movadoj
Eŭropa ŝoseo 25

La **eŭropa ŝoseo 25** (mallonge E&nbsp;25) estas 2 500 kilometrojn longa eŭropa ŝoseo, kiu kondukiĝas inter nordo kaj sudo tra Nederlando, Belgio, Luksemburgio, Francio, Svislando kaj Italio.

La norda komenciĝo de la ŝoseo situas ĉe la bordo de la Norda Maro proksime de la havenurbo Hoek van Holland en Nederlando. La suda finiĝo estas en la urbo Palermo sur la insulo Sicilio de Italio.

## Itinero 
Gravaj urboj, kiuj situas laŭlonge de la ŝoseo E&nbsp;25, estas en Nederlando Utrecht, 's-Hertogenbosch, Eindhoven kaj Maastricht, en Belgio Lieĝo kaj Bastogne kaj en Luksemburgio la urbo Luksemburgo. Pli sude laŭ la vojo en Francio sekvas la urboj Metz, Saint-Avold, Strasbourg kaj Mulhouse, kaj mallonge post la limo inter Francio kaj Svislando atingiĝas la svisa urbo Bazelo. Pliaj gravaj urboj en Svislando laŭlonge de la ŝoseo estas Olten, Berno, Lausanne kaj Ĝenevo. Ree en Francio la urbo Chamonix estas ligata al la ŝoseo, kaj sude de la Alpoj per la Monto Blanka-tunelo atingiĝas la teritorio de Italio. Tra la urboj Courmayeur, Aosta kaj Alessandria la ŝosea vojo alvenas en Ĝenovo.

En la 1100 kilometrojn longa parto de la ŝoseo inter Ĝenovo kaj Palermo tri diversaj pramŝipaj linioj tra la Mediteranea Maro estas parto de la ŝoseo. Per la unua pramŝipa konekto atingiĝas la urbo Bastia sur la insulo Korsiko (parto de Francio), de la urbo Bonifacio per plia pramŝipa konekto atingatas la loko Porto Torres sur la insulo Sardinio (ree en Italio), kaj de tie la ŝoseo vojas tra Sassari al Cagliari. Fine per tria pramŝipa konekto atingatas Palermo sur la insulo Sicilio.

## Eksteraj ligiloj 
* plano de ĉiuj eŭropaj ŝoseoj (angle kaj france, PDS-dosiero, 311 kB)

025
Kategorio:Ŝosea transporto en Nederlando
Kategorio:Transporto en Belgio
Kategorio:Transporto en Luksemburgo
Kategorio:Transporto en Francio
Kategorio:Transporto en Svislando
Kategorio:Transporto en Italio
Truofortigiloj

eta|truofortigiloj en disdonila kesto
eta|altdekstre=0.3|difektaj truoj, unu jam fortigita

Se tratruitaj dokumentoj estas elprenitaj el sia aktujo aŭ trafoliumitaj ofte, la truoj povas esti difektitaj. Per algluitaj truofortigiloj tiaj difektoj povas esti riparitaj aŭ evititaj.

La truofortigiloj, ringoj el plasto aŭ papero, fiksas la dokumenton en la ĝusta pozicio. La fortigiloj estas liverataj sur folio aŭ en disdonila kesto.

## Historio 
Antaŭ la evoluo de programoj kiel ekzemple Tetris la engluado de truofortigiloj estis ŝatata metodo konsumi enuigan tempon aŭ forigi fruston.

Kategorio:Oficeja aparataro
Kategorio:Dokumentoj
1216 Askania

'*1216 *Askania'''* estas asteroido de la asteroida zono, ano de la Flora familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la germana firmao *Askania Werke AG'', fabrikanto de precizaj instrumentoj de mekaniko kaj optiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1932
1217 Maximiliana

'*1217 *Maximiliana'''* estas asteroido de la asteroida zono, ano de la Eŭrinoma familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝi ricevis la antaŭnomon "*Maximiliana''" en honoro al la germana astronomo Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1932
Antal Fetser

**FETSER Antal** (feĉer) estis hungara romia katolika episkopo naskita en Nagykároly la 14-an de januaro 1862 kaj mortinta en Győr la 6-an de oktobro 1933.

## Kariero 
Antal Fetser studis teologion en Nagyvárad kaj Budapeŝto. Oni ordinis lin pastro en 1885, poste li estis studinspektisto de internulejo de Nagyvárad, de 1888 animdirektoro en porpastra instituto. En 1893 li estis asesoro de Sankta Seĝo, de 1895 li estis episkopa sekretario. En 1906 oni ordonis lin titulara episkopo de Paleopolis. Post la morto de episkopo Pál Szmrecsányi li direktis kiel loktenanto la diocezon. Li iĝis en decembro de 1914 episkopo de Győr. Li konstruigis en Nagykároly knabinternulejon, en Rábacsanak romanikstilan preĝejon.

## Fonto 
* Magyr Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Tiririca

**Tiririca**, kies vera nomo estas **Francisco Everardo OLIVEIRA SILVA** (naskiĝis en Itapipoca, Brazilo, la 1-an de majo 1965) estas brazila humuristo, kantisto kaj politikisto.

## Biografio 
Naskita ĉe Itapipoca la 1-an de majo 1965, li komencis labori kiel cirka artisto jam je la aĝo de 8 jaroj. Kiel klaŭno, li komencis precize ekde tiu ĉi epoko havi la kromnomon *Tiririca*, kiun unuafoje lia patrino donis al li.

En la knabaĝo li komencis prezentiĝi en la haloj kaj en pluraj vilaĝfestoj de la *Nordorienta Brazilo*. En ĉi epoko, lia famo kreskegis kaj Tiririca transpasis la rekordojn de televida spektantaro. Estas de tiu ĉi epoko lia unua KD, kiu entenis la kanzonon *Veja os cabelos dela*, kiu famiĝis pro esti kaŭzinta kontraston kaŭzitan de rasista interpreto de la teksto. Tial la KD estis retirita el la vendejoj kaj Tiririca akuzita, sed poste absolvita.

En 1997 li surdiskigis *Tiririca*, sian duan KD-n, kaj en 1999 *Dança da Rapadura*, la trian.

## Politiko 
En 2010 li kandidatiĝas kiel federacia deputito por la *Partido da República* kun la slogano: *O que é que faz um deputado federal? Na realidade, eu não sei. Mas vote em mim que eu te conto* (Kion faras federacia deputito? Vere mi ne scias, sed voĉdonu min kaj mi klarigos al vi).

Multaj, inter kiuj la *Revista Época*, akuzis lin pri analfabeteco, kaj do neelektebleco . Male, la 3-an de oktobro 2010, Tiririca estas elektata kiel deputito kun 1.348.295 voĉdonoj (6,35%) . La jura defendo de Tiririca estus alportinta ke lia supozita analfabeteco estas disleksispeco, kiu malebligas al li la uzadon de la skribado. La *Revista Época* publikigis videon portretantan lin subskribanta aŭtografojn . Trans tiuj polemikoj, Tiririca estas la unua stratartisto elektita al la Federacia Kongreso.

## Citaĵo 
maldekstra|eta|220ra|
## Diskaro 
* 1990: Veja os cabelos dela
* 1997: Tiririca
* 1999: Dança da Rapadura

## Eksteraj ligiloj 
* Kanzonoj de Tiririca en terra.com.br

## Notoj kaj referencoj 

Kategorio:Brazilaj kantistoj
Kategorio:Brazilaj politikistoj
Blankagorĝa pipilo

La **Blankagorĝa pipilo** (***Pipilo albicollis***) estas specio de birdoj de la familio de Emberizedoj kaj amerika genro de Pipiloj, kiu enhavas pliajn 7 aŭ 8 speciojn.

Ĝi estas endemia de Meksiko. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj kaj sekaj altaltitudaj arbustaroj. Ĝi loĝas en altaj teroj de seka klimato apartenantaj al la Miksteka Montaro (subŝtatoj de Oaxaca kaj Puebla), ĝis la Centraj Valoj de Oaxaca. Eblas trovi ĝin ankaŭ foje en la subŝtato de Guerrero.

Ĝi estas ĉirkaŭ 19&nbsp;cm longa. La plumaro estas malhelbruna kaj kiel karaktera distingilo ĝi havas specifan gorĝobildon: nome **blanka makulo** iom bordita sube je nigro, kaj supre per pli larĝa helbruna strizono kiu etendas iomete ambauflanke kiel preskaŭ kolumo. La blanka marko nomigas la specion laŭ la komuna nomo kaj ankaŭ la latina scienca nomo kie *albicollis* estas kunmetaĵo de du radikoj signife respektive “blanka” kaj “kolo”. Ne estas rimarkinda diferenco inter krono kaj resto de la kapo. Krome ĝi estas simila al la Kanjona pipilo (*Pipilo fuscus*), kaj foje ĝi estis katalogita kiel parto de tiu specio.

Ĝi kutime manĝas inter la surgrunda foliaro kaj kreskaĵaro kaj inter arbustoj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Pipilo albicollis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.
* Roger Tory Peterson kaj Edward L. Chalif. 2008. *Aves de México*. Guía de campo. Editorial Diana, México. ISBN 978-968-13-3207-5
* Sada, A.M.; Phillips, R., kaj Ramos, M.A. 1984. *Nombres en castellano para las aves mexicanas*. Publicación de Divulgación No. 17. Instituto Nacional de Investigaciones sobre Recursos Bióticos. México. Citita en Peterson kaj Chalif (2008).
* [*Pipilo albicollis* Ruĝa Listo de IUCN(https://eo.wikipedia.org/wiki/Ru%C4%9Da_Listo_de_IUCN), konsultita la 11-a de septembro de 2009, IUCN, en angla.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Sándor Brassay

**BRASSAY Sándor** (braŝai) estas rumania hungara agronomo, fakverkisto naskita en Tulgheş la 29-an de julio 1930.
## Kariero
Brassay studis en unitariisma kolegio de Kluĵo, havigis diplomon de agronomo de la Agrikultura Altlernejo de Kluĵo. Ĝis 1962 li laboris en Kluĵo kiel tersistematiganto, poste en provinco en agrikulturaj kooperativoj. De 1968 li iĝis kunlaboranto en Baia Mare de la entrepreno pri katastro kaj tersistematigo. Li publikis en rumanlingvaj fakrevuoj: *Analele Institutului de Cercetări pentru Economia Agrară*, *Revista de Geodezie*, *Cadastru şi Organizarea Teritoriului*, *Probleme de Economie Agrară*kaj en la hungara lingvo en la gazetoj *Falvak Dolgozó Népe*, *Bányavidéki Fáklya*, *Előre*. 
## Libro
**Talajvédelem, területrendezés, földmérés* (kune kun Elek Frankel , 1979).
## Fonto
*Romániai Magyar irodalmi lexikon.
Brassay, S
Pachelbel

**Pachelbel** [paĥelbel] estas la familia nomo de jenaj personoj:
* Amalia Pachelbel
* Johann Pachelbel
* Carl Theodorus Pachelbel
* Wilhelm Hieronymus Pachelbel
Pirenenoj

**Pirenenoj** aŭ ***Pireninae*** Haliday, 1844, estas subfamilio da insektoj de la familio *Pteromaledoj* (*Hymenoptera* *Chalcidoidea*) enhavanta parazitajn speciojn de dipteroj *Cecidomyiidae*.

## Sistematiko 
**Pirenenoj** enhavas 17 genrojn kaj ĉirkaŭ 180 speciojn:

**Ecrizotes*
**Epiterobia*
**Gastrancistrus*
**Lasallea*
**Liaoella*
**Macroglenes*
**Morodora*
**Petipirene*
**Premiscogaster*
**Sirovena*
**Spathopus*
**Spinancistrus*
**Trigonoderopsis*
**Velepirene*
**Watshamia*
**Zebe*

## Eksteraj ligiloj 
*  Universal Chalcidoidea Database. Taxonomic tree
*  Universal Chalcidoidea Database. Notes on families: Pteromalidae 
*  *Revision of the Palearctic species of Macroglenes Westwood (Hymenoptera: Pteromalidae)* 2010 Mircea-Dan Mitroiu

Kategorio:Pteromalidae
Kategorio:Himenopteroj
Armenoj en Abĥazio

eta|250px|Abĥazio en Kartvelio
La **armenoj en Abĥazio** estas la dua plej granda etno en la regiono de Abĥazio post la abĥazoj mem. La armenoj ekloĝis en Abĥazio en malfrue 19-a kaj frua 20-a jarcento kaj nun estas la plej granda etno en Gagra, Suĥumo kaj Gulripsh-distriktoj formante 20% el la abĥazia loĝantaro kun 45,000 el totalo de 215,000.
 
## Historio 
Kvankam kelkaj armenoj vivis en Abĥazio en la Mezepoko, signifa armena enmigrado al Abĥazio komenciĝis en la malfrua 19-a jarcento kiam Abĥazio multe senhomiĝis pro la amasa elirado de abĥazoj al la Otomana Imperio post la rusa subpremo kontraŭ la ribelo en Abĥazio; en la sama tempo kiam kontraŭ-armenaj pogromoj komenciĝis tie kaj la sinteno de la Sublima Pordo rekte iĝis pli kaj pli malbona. Tial pli da armenoj venis al Abĥazio en 1910-aj jaroj fuĝante de la Armena genocido.

Dum la milito en Abĥazio de 1992-1993 la plimulto de la armenoj apogis abĥazojn kaj multaj batalis je ilia flanko. Armenoj estis kvarono de la abĥazia armeo kaj dudek armenoj etis premiitaj per la titolo Abĥazia Heroo kaj 242 estis mortigitaj en batalo. Armena loĝantaro malkreskis post la milito kaj multaj armenoj forlasis la landon (plejparte al Rusio kaj Armenio) pro la ekonomiaj afliktoj.

Abĥazio
Kategorio:Etnoj en Abĥazio
Naha

**Naha** ( ) estas ĉefurbo de la japana gubernio Okinavo. La moderna urbo estis fondita la 20-an de majo 1921, sed jam antaŭe temis pri la plej grava kaj la plej loĝata urbo en la Rjukju-insularo. Ekde la komenco de la 15-a jarcento ĝis la jaro 1879 ĝi estis ĉefurbo de la Rjukju-reĝlando.

Naha situas sur bordo de la Sudĉina Maro, en la suda parto de la Okinava (ĉef)insulo, kiu estas parto de la Okinavaj insuloj kaj la plej granda insulo en la Rjukju-insularo.

Naha estas la politika, ekonomia kaj eduka centro de la gubernio Okinavo. En la pasinteco ĝi estis ankaŭ la religia centro de la Rjukju-dinastio.

Fine de la dua mondmilito ĝi estis preskaŭ tute detruita dum la tielnomata batalo de Okinavo.

## Klimato 
## Esperanto 
La Japana Esperanto-Junularo origine planis okazigi en la jaro 2012 la 68-an Internacian Junularan Kongreson (IJK) de TEJO en Naha, kie ĝin gastigus la Nacia Okinava Centro por Junulara Amikeco. Pro malfacileco trovi taŭgan kongresejon, la kongresloko estis tamen poste translokita al Tenri, kaj fine en decembro de 2011 la organizantoj komplete rezignis pri la plano okazigi la 68-an IJK-n en Japanio.

## Ĝemelaj urboj 
*  Niĉinan, Gubernio Mijazaki, Japanio
*  Kaŭasaki, Gubernio Kanagaŭa, Japanio
*  Honolulu, Usono
*  São Vicente, Brazilo
*  Fuĉĵou, Ĉinio
*  San-Paŭlo, Brazilo

Kategorio:Urboj de Gubernio Okinavo