Football Manager (videoludo, 1982)

***Football Manager*** ( ***Futbala Administranto***) estas ekonomia simulada videoludo pri futbalo kaj la unua ludo en la serio *Football Manager*. Ĝi estis disvolvita de Kevin Toms kaj unue eldonita en 1982 de ties firmao Addictive Games.

## Ludomaniero
La ludo estis verkita tute en BASIC. Krom la matĉaj elstaraj momentoj en kelkaj versioj, ĝi uzis nur tekstajn ekranojn kaj klavar-enigadon. La ludanto elektas teamon kaj devas provi gajni promocion de la 4-a al la 1-a Divizio de angla futbalo, kvankam la ludanto povas daŭrigi ludi tiom da sezonoj, kiom li deziras. La ludanto ankaŭ konkuras en la FA Cup.

Kvankam la teamaj kaj ludantaj nomoj estas realaj, ili ne estas precize reprezentitaj. Do kiu ajn teamo estas elektita, la ludanto ĉiam komencas en la kvara divizio, kaj ilia teamo estas hazarde plenigita per ludantoj. Ĉiu ludanto havas kapablo-rangigon kaj energio-rangigon. Ludantoj devas ripozi por refreŝigi sian energion, alie ili povas vundiĝi. La kapablo- kaj energio-rangigoj de la ludantoj ankaŭ ŝanĝiĝas ĉe la fino de la sezono. La entuta teamo havas pliajn rangigojn por defendo, mezkampo kaj atako (la sumo de ĉiuj defendantoj, mezuloj aŭ atakantoj elektitaj), energion (averaĝo de ĉiuj elektitaj ludantoj) kaj moralon (kiu pliiĝas kiam la teamo venkas kaj malpliiĝas kiam ili perdas). La ludanto povas elekti sian teamon por ekvilibrigi la kapablojn laŭ la rangigoj de la kontraŭa teamo (ekzemple, plifortigi la defendon kontraŭ forta atako).

Dum la matĉo okazas, la ekrano ĝisdatigas se golo estas farita. En versioj kun grafikaj animaciaj momentoj, provo fari golon estas montrata en izometria 3D ĉe ambaŭ finoj de la kampo, kun tabulo montranta la nunan poentaron. La ludanto ne povas influi la ludon dum ĝi estas ludata. La ludanto ankaŭ devas administri la financojn de la teamo. Semajnaj enspezoj kaj elspezoj estas kalkulitaj, kaj bankaj pruntoj povas esti prenitaj. Ekzistas ankaŭ baza ludanto-transiga sistemo. Hazardaj ludantoj fariĝas disponeblaj por aĉeto, kaj la ludanto povas proponi prezon. Se la teamo atingas la maksimumon de 16 ludantoj, neniu nova ludanto estos disponebla por aĉeto. La ludanto ankaŭ povas meti siajn ludantojn je vendo kaj poste akcepti aŭ rifuzi ofertojn. La progreso de la ludo povas esti konservita iam ajn. Kun la ludo estis inkludita personiga ilo, per kiu ludantoj povis renomigi teamojn kaj ludantojn.

## Disvolvo kaj eldono
[thumb|left|200px|Teksto-bazita ekrano ([ZX Spectrum)]]
Kevin Toms evoluigis la unuan ludon, kiu estis nur teksta, sur Video Genie, klono de la TRS-80 de Tandy Corporation. La titolo evoluis el tabulludo, kiun Toms unue dezajnis je la aĝo de 11, inspirita de la 1968-a futbala administrada tabulludo *Soccerama*. Fruaj versioj estis konstruitaj el kartono de cerealpaketoj kaj blankaj kartludaj faskoj, sed Toms decidis evoluigi ĝin en komputilludon post aĉeto de ZX81, konkludante ke ĝi estis « *multe pli bona ilo por ruli la ludon, precipe por aŭtomatigi kalkulojn kiel la ligotabelo kaj fiksaĵoj* ».

Ĝi poste estis konvertita al la personaj komputiloj ZX80 kaj ZX81 de Sinclair Research, kaj Toms kreis la eldonfirmaon Addictive Games por publikigi la ludon en 1982. Ĝi tiam estis adaptita por ZX Spectrum kun aldonitaj grafikaj animacioj montrantaj matĉajn momentojn. La ludo estis grandega sukceso kaj estis konvertita por diversaj sistemoj inter 1984 kaj 1987. Dum la Amiga, Amstrad CPC, Atari ST, BBC Micro, Commodore 64, MSX kaj DOS-versioj konservis aŭ plibonigis ĉiujn funkciojn kiel la grafikajn elstarajn momentojn, aliaj (inkluzive de la Acorn Electron, 8-bitaj Atari-komputiloj, Commodore 16 kaj Plus/4) estis, kiel la originalo, nur tekstaj.

## Recenzo
thumb|right|Grafika elstara momento en la ZX Spectrum. Golo estis ĵus farita.
*Football Manager* estis komerca sukceso, vendante 500 000 unuojn en siaj unuaj ses jaroj sur la merkato. La ludo ricevis pozitivajn recenzojn de la ludgazetaro, kvankam *Sinclair User* komentis la mankon de realismo en la teamoj kaj individuaj ludantaj rangigoj. La ekscito spekti la ludon en progreso ofte estis rigardata kiel la plej elstara aspekto de la ludo.

La ludo estis nomumita en la 1983-a Golden Joystick Awards kiel la plej bona strategia ludo, fine atingante la duan rangon malantaŭ la aventura videoludo *The Hobbit* de Melbourne House. En 1985, Tony Hetherington el *Computer Gamer* inkluzivis la ludon inter « *15 klasikaj ludoj, kiujn ĉiuj posedantoj de Spectrum devus havi.* » La ZX Spectrum-versio estis voĉdonita kiel la 26-a plej bona ludo de ĉiuj tempoj en speciala eldono de la revuo *Your Sinclair* en 2004.

Steve Mann por *Personal Computer World* skribis: « *Mi povas atesti la kontentecon, kiun ĉi tiu programo povas doni. Rekomendata.* » Bob Wade por *Personal Computer Games* deklaris : « *Ĝi estas unu el la plej allogaj ludoj, kiujn mi iam ajn ludis, kaj se vi pardonos min, mi ĵus foriros por gvidi Wimbledon al la Pokalfinalo.* »

### Testoj
* *The ZX Spectrum Book*
* *ACE* – novembro 1989
* *Aktueller Software Markt* – februaro 1986
* *Atari ST User* – junio 1988
* *Aktueller Software Markt* – decembro 1986

## Influo
En aŭgusto 2015, Kevin Toms komencis reverkadon de la originala *Football Manager* de 1982 por porteblaj aparatoj, post proponado de la ideo al siaj sociretejaj sekvantoj, uzante sian laborsperton en komerc-aplikaĵa disvolvado. La nova ludo, titolita *Football Star* Manager*, ankaŭ konata kiel *Kevin Toms Football Star* Manager*, estis publikigita en 2016 kaj ricevis tre pozitivajn reagojn de aĉetantoj, multaj el ili iamaj ludantoj de la originala *Football Manager*-serio. Ĝi unue estis publikigita por iOS kaj Android, kaj poste estis adaptita al macOS, Windows 10 kaj Amazon Fire. La ludo restas kiel eble plej proksima al la originala *Football Manager* sur modernaj platformoj. En januaro 2022, Toms lanĉis Kickstarter-kampanjon por financi novan version de sia *Football Manager*-ludo, titolitan *Football New Manager*, por festi la 40-an datrevenon de la originala ludo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
**Football Manager* ĉe MobyGames ()

Kategorio:Videoludoj aperintaj en 1982
Kategorio:Futbalaj videoludoj
Kategorio:Ekonomiaj simuladaj videoludoj
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Britio
Kategorio:Videoludoj de Addictive Games
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Amiga
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Amstrad CPC
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per 8-bitaj Atari-komputiloj
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Atari ST
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per BBC Micro kaj Acorn Electron
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Commodore 16 kaj Plus/4
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Commodore 64
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per DOS
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Dragon 32
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per MSX
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Oric
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per TRS-80
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per VIC-20
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per ZX Spectrum
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per ZX81