open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ron Kovic

**Ron KOVIC** (naskita la 4-an de julio 1946 en Ladysmith, Viskonsino) estas usona pacaktivisto, iama usona soldato kaj aŭtoro. Li estas usona kontraŭmilita aktivulo, kiu estis paralizita pro vundoj suferitaj dum la Vjetnama milito.

Ron Kovic batalis en la Vjetnama milito kun la marsoldatoj. Li revenis hejmen post dua, libervola deplojo paralizita de la brusto malsupren. Post dolora rehabilitada periodo, li komencis subteni la kontraŭmilitan movadon kaj fariĝis homaj-rajtoj-aktivulo ĉar li sentis sin perfidita de la lando por kiu li batalis. Eĉ nuntempe, Ron Kovic restas aktive engaĝita en la kontraŭmilita movado en Usono.

Pro sia servo en Vjetnamio, Kovic estis premiita per la Bronza Stela Medalo, la Purpura Koro, kaj la Mararmea Laŭdo-Medalo, inter aliaj.

Oliver Stone, kiu mem servis en Vjetnamio, adaptis la vivrakonton de Kovic en filmon titolitan "*Naskiĝis la 4-an de julio**",* ĉefroligante Tom Cruise.  La du estis nomumitaj por Akademia Premio por Plej Bona Adaptita Scenaro kaj gajnis Premion Oran Globon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* "Ron Kovic Vjetnamia Veterano", Heroeca Projekto profilo.
* Kovic, Ron. "Rompanta la Silenton de la Nokto", TruthDig.Com, 10a de oktobro, 2006.
* Ron Kovic - Warum verschwindest du nicht?, 1977 filmita portreton de Georg Stefan Troller por germana televido

Kategorio:Kroatdevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj aŭtobiografoj
Country Joe McDonald

**Country Joe McDonald** (naskita kiel *Joseph McDonald* en Vaŝingtono; m. la 1-a de januaro 1942) estas usona kantisto, gitaristo, aktivulo kaj kantisto-kantverkisto de folk- kaj rokmuziko. Li estas konata pro gvidado de la psikedela *rokmuzika* grupo Country Joe and the Fish en la 1960-aj jaroj.

En 1965, li fondis la grupon Country Joe and the Fish; li famiĝis pro sia prezentado ĉe la Woodstock Festivalo kun la *"Fish" Cheer* kaj la " ''I Feel Like I'm Fixin' to Die" Rag,'' proksima al la Nova Maldekstro. Post la disiĝo de la bando en 1971, McDonald daŭrigis sian solokarieron, ludante kun akustika gitaro kaj ofte poeziolegadojn — daŭrigante la tradicion de protestkantoj de la 1960-aj jaroj.  

Dum sia jardek-longa muzika kariero, li publikigis ĉirkaŭ 40 albumojn kaj verkis centojn da kantoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* CJFishlegacy.com
*  La sekcio de Country Joe pri la senpagaj koncertregistraĵoj de archive.org.
* 

Kategorio:Skotaj usonanoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Usonaj pacistoj
Kategorio:Usonaj aŭtobiografoj
Charles B. Rangel

**Charles Bernard RANGEL** /ˈræŋɡəl/ *RANG-gəl* (n. la 11-an de junio 1930 - m. la 26-an de majo 2025) estis usona politikisto de la Demokrata Partio. 

## Kariero 
De 1966 ĝis 1970, li servis en la Subŝtata Asembleo de Novjorkio. 
Kiel membro de la Usona Ĉambro de Reprezentantoj, li reprezentis la nunan 15-an kongresan distrikton de la subŝtato Novjorkio de 1917 ĝis 2017.

Li estas fondinta membro de la Kongresa Nigra Partikunveno. En januaro 2007, Rangel estis nomumita prezidanto de la potenca Komitato pri Vojoj kaj Rimedoj de la Usona Ĉambro de Reprezentantoj, la unua afrik-usonano kiu okupis tian postenon.

La 2-an de decembro 2010, la Ĉambro de Reprezentantoj proponis malkonfidan voĉdonon kontraŭ Rangel, kiu ricevis 333 voĉojn por kaj 79 kontraŭ. Estis la unua fojo en dudek sep jaroj, ke tia mezuro estis prenita.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Usonaj aŭtobiografoj
Dikfingra luktado

[dekstra|eta|[Fingroduelo]]
**Dikfingra luktado** estas ludo ludata ĉefe de infanoj en ilia libera tempo.

La celo estas kapti la dikfingron de via partnero dum 10 sekundoj antaŭ ol ili povas fari la samon per la sia aŭ lasi iri.

Partoprenantoj tenas manojn (ĉu dekstrajn aŭ maldekstrajn) per la etfingra, ringa, meza kaj montrofingroj, lasante la dikfingron libera por funkcii kiel "koko".

La tradicia versio estas por du ludantoj. Pluraj ludantoj ankaŭ povas konkuri samtempe, en kiu kazo la gajninto estas la unua ludanto kiu kaptas la dikfingron de iu ajn el siaj kontraŭuloj. En pli ekstremaj versioj, retoj de dekoj da ludantoj povas esti formitaj, konektitaj per iliaj du manoj.

La ludo sukcesas plenumi sian celon esti amuza; estas sufiĉe amuze partopreni aŭ spekti aliajn ludi. Estas sufiĉe interese rimarki kiom simpla distro ĝi povas esti por tiuj momentoj kiam nenio alia estas farenda.

## Vidu ankaŭ 
* Papero, tondilo, ŝtono
* Dikfingra rulado 
* Pojnduelo
Kategorio:Infanludoj
Robert Leckie

**Robert LECKIE** (n. la 18-a de decembro 1920 en Filadelfio ; m. la 24-a de decembro 2001) estis usona soldato, ĵurnalisto kaj aŭtoro ĉefe de milithistoriaj verkoj.

Li servis en la Pacifika Oceano (Pacifika Fronto) de 1942 ĝis 1944, poste rakontante siajn spertojn en furorlibro. Ĉi tiu sukceso inspiris Leckie verki librojn pri aliaj usonaj militoj celantajn ĝeneralan publikon.

Lia militmemuaro, *Kasko por Mia Kuseno,* publikigita en 1957, en kiu li rakontas siajn militajn spertojn en la bataloj de Guadalcanal kaj Peleliu , kie li estis grave vundita, formis unu el la fontoj por la dekparta miniserio *La Pacifiko* (premierita en 2010).

Post la Dua Mondmilito, Leckie laboris kiel raportisto por la Associated Press kaj la ĉiutagaj gazetoj *Express Courier Buffalo*, *New York Journal American*, *The New York Daily News*, kaj *Star-Ledger*. 

Entute, Leckie verkis pli ol 40 librojn pri la historio de usonaj militoj, ekde la Franca kaj Indiana Milito (1754–1763) ĝis *Dezerta Ŝtormo* (1991).
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Robert Leckie kiel memorita de samranga H-Firmaa Marsoldato Sidney Phillips
* Historia intervjua videofilmo de Robert Leckie
* 

Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
J. Lister Hill

**Joseph Lister HILL** (29-a de decembro 1894 - 21-a de decembro 1984) estis usona politikisto, kiu reprezentis Alabamon en ambaŭ ĉambroj de la Usona Kongreso, unue en la Ĉambro de Reprezentantoj de 1923 ĝis 1938 kaj poste en la Senato de 1938 ĝis 1969.

## Kariero 
Hill studis en la Universitato de Alabamo, la Universitato de Miĉigano, kaj Universitato Kolumbio. Li komencis sian karieron kiel advokato en Montgomery en 1916. Li servis en la Usona Armeo dum la Unua Mondmilito.

Kongresano John R. Tyson mortis en ofico en 1923. Hill gajnis la kromelekton kaj sukcedis Tyson en la Reprezentantĉambro. Li estis reelektita sep fojojn. Li edziĝis kun Henrietta Fontaine McCormick en 1928. Li sukcedis Dixie Bibb Graves kiel Senatano de Alabamo en januaro 1938. Li estis reelektita en 1938, 1944, 1950, 1956, kaj 1962. Li estis Demokrata Vipo en la Senato de 1941 ĝis 1947. Hill estis sukcedita kiel Senatano de James Allen.

Hill estas konsiderata modera liberala demokrata populisto, kaj estas plej konata pro la Leĝo Hill-Burton (1946), kiu iniciatis la establon de hospitaloj kaj sancentroj tra Usono. Li ankaŭ iniciatis la Leĝon Hill-Harris (1963), kiu subtenis la konstruadon de institucioj por handikapuloj kaj mensmalsanuloj.

Li ankaŭ subtenis aliajn gravajn leĝoj: la Leĝon pri Kampara Telefono, la Leĝon pri Kampara Loĝado, la Leĝon pri Metia Edukado, kaj la Leĝon pri Nacia Edukdefendo (1958). Li ankaŭ antaŭenigis kamparajn bibliotekojn per la Leĝo pri Bibliotekaj Servoj, kiu ŝanĝis la pejzaĝon de bibliotekoj en Usono.

En 1954, Hill subskribis la Sudan Manifeston, kiu kontraŭis la decidon de la Supera Kortumo en la kazo Brown kontraŭ la Estraro de Edukado, kiu malapartigis lernejojn. Li ankaŭ voĉdonis kontraŭ la Civitanrajtaj Leĝoj de 1957, 1960, 1964 kaj 1968, la 24-an Amendon, kaj la Voĉdonrajtan Leĝon de 1965 .

Male, li kelkfoje deviis de la pozicioj de siaj sudaj kolegoj - ekzemple, li subtenis federacian kontrolon super enmaraj naftoresursoj kaj la asignon de enspezoj al edukado.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Usonaj advokatoj
Kategorio:Usonaj politikistoj
Malietoa Tanumafili la 2-a

**Malietoa Tanumafili** **la 2-a** GCMG, DCNZM, CBE (la 4-an de januaro 1913 - la 11-an de majo 2007) estis unu el la plej gravaj ĉefoj kaj ŝtatestro (*O le Ao o le Malo*) de Samoo. Li devenis de la kvar reĝaj familioj de Samoo ( Aiga Tupu) kaj tenis unu el la plej gravaj titoloj: Malietoa. 

En 1940, li estis nomumita konsilisto al la Guberniestro de Nov-Zelando en Samoo. Li laboris por la sendependeco de la lando. 

Kiam Samoo sendependiĝis de Nov-Zelando, li estris la landon ekde sendependeco kune kun tama-a-'aiga Tupua Tamasese Meaʻole de la 1-a de januaro 1962, sed post lia morto, la 5-a de aprilo 1963, Tanumafili fariĝis la sola ŝtatestro. 

Tanumafili estis elektita porvive kaj estas foje nomata "reĝo", sed ankaŭ "ceremonia prezidanto". La O le Ao Mamalu o le Malo, kiu estas la titolo de la ŝtatestro, estas elektita de la parlamento de la lando kaj post la morto de Tanumafili la oficperiodo estas kvin jaroj kun la ebleco servi ĝis du oficperiodojn. Samoo hodiaŭ estas konsiderata parlamenta respubliko prefere ol monarkio.

Je sia morto, li estis la plej maljuna reganto en la mondo.  Li estis unu el la plej famaj sekvantoj de la Bahaa Kredo en la mondo, kiun li antaŭenigis en sia lando 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Nov-Zelanda Ordo de Merita Rulo
* Foto prenita en 2006

Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Kategorio:Ŝtatestroj de Samoo
James Jones

**James Ramon JONES** (n. la 6-a de novembro 1921 en Robinson, Ilinojso ; 9-a de majo 1977 en Southampton, Longinsulo, Novjorkio) estis usona verkisto, kiu estas konata  pro siaj romanoj pri la Dua Mondmilito .

La debuta romano de la verkisto estis *De Ĉi tie al Eterneco* (1951, vidu la *samnoman filmon*), pro kiu Jones ricevis la Nacian Libropremion en 1952. En 1998, ĉi tiu verko estis inkludita en la liston de *la Modern Library* de la 100 plej bonaj romanoj de la 20-a jarcento .

La plej multaj verkoj de Jones baziĝas sur personaj spertoj. Ekzemple, eventoj okazintaj dum la servo de la verkisto en Havajo estas reflektitaj en "From Here to Eternity" (De Ĉi tie ĝis Eterneco), la Batalo de Guadalcanal servis kiel bazo por la romano " The Thin Red Line" (La Maldika ruĝa linio), kaj la restado de Jones en hospitalo en Memfiso estas priskribita en "Just Call Me" (Ĵus voku min).

## Verkaro 
* *From here to eternity*, 1951 (De ĉi tie ĝis eterneco)
* *Some came running*, 1957 (Kiel torento)
* *The pistol*, 1959 (La pafilo)
* *The thin red line*, 1962 (Mortu aŭ eksplodu / La maldika ruĝa linio)
* *Go to the widow-maker*, 1967 (La Vidvino-Kreinto)
* *The ice-cream headache and other stories*, 1968
* *Merry month of may*, 1971 (La ĝoja monato majo)
* *A touch of danger*, 1973
* *Viet journal*, 1974
* *WWII*, 1975
* *Whistle*, 1978 (*Fajfilo*)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
12125 Jamesjones

## Eksteraj ligiloj 
* La James Jones Literatura Societo
* James Jones Paperoj. Yale Kolekto de amerika Literaturo, Beinecke Malofta Libro kaj Manuskripta Biblioteko.
* Kolekto de James Jones  Enarkivigita la 18a de februaro 2012, ĉe la  ĉe la Harry Ransom Centro ĉe La Universitato de Teksaso ĉe Austin
* Kolonia Kolekto de Oportunaj Verkistoj  Enarkivigita la 19a de novembro 2015, ĉe la . Enarkivigas/Specialajn Kolektojn, Brookens Biblioteko, Universitato de Ilinojso ĉe Springfield.
* Legu la intervjuon de Jones kun La Pariza Revizio
* 

Kategorio:Usonaj verkistoj
Malietoa Tanumafili la 1-a

**Malietoa Tanumafili la 1-a** OBE (1879 – 5-a de julio 1939) estis la Malietoa en Samoo de 1898 ĝis sia morto en 1939. Post la morto de lia patro, Malietoa Laupepa, kiu estis agnoskita kiel reĝo de Samoo fare de multaj okcidentaj landoj, Tanumafili estis tuj kronita, kun Tupua Tamasese Lealofi la 1-a servanta kiel vicreĝo. Tanumafili estis subtenata de Usono kaj Britio, tamen Germanio subtenis la ribelan estron Mata'afa Iosefo, kiu celis la tronon. La batalo inter la du konsistigis la Duan Samoan Civitan Militon kaj fine kaŭzis la Tripartan Konvencion, kiu dividis la insulojn. Post la milito, Malietoa daŭrigis sian edukadon en Fiĝioj kaj poste revenis al Samoo, kie li estis nomumita kiel konsilisto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Samoaj politikistoj
Hal Rogers

**Harold Dallas "Hal" ROGERS** (naskita la 31-an de decembro 1937 en Barrier, Kentukio) estas usona politikisto de la Respublikana Partio. Ekde 1981, li reprezentis la kvinan distrikton de la ŝtato Kentukio en la Usona Ĉambro de Reprezentantoj. Je la 18-a de marto 2022, Rogers estas la plej longe servanta oficanta reprezentanto en la Ĉambro de Reprezentantoj (Dekano de la Ĉambro). 

Aktuale, post la morto de Don Young en marto 2022, kune kun reprezentanto Chris Smith, li estas la plej longe servanta membro de la Ĉambro de Reprezentantoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Usonaj politikistoj
Ĉiĝou

Ne konfuzu *Ĉiĝou* kun *Ĉuĝou*!

**Ĉiĝou,** per simpligita ĉina skribo **池州,** per pinjino *Chízhōu* estas prefektuja (triaranga) milionurbo en provinco Anhujo en Ĉina Popola Respubliko.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
eta|maldekstre|
La kuntirita urbego kuŝas inter Jangzio kaj Huangŝan sur areo  km² kaj administras 4 distriktonivelajn dividojn. Monto Jiuhua unu el la kvar sanktaj montoj de ĉina budhismo situas en tiu areo. Provinca sidejo Hefejo troviĝas 135, Nankino 198, Ĉuĝou 200, Ŝanhajo 385, ĉefurbo Pekino 1031 km laŭ https://www.thedistancenow.com/hu/chizhou_china/huainan_china.

## Historio 
Ĉiĝoŭ fanfaronas pri historio daŭranta preskaŭ 1400 jarojn. oficiale ĝi estis establita en 621. En majo 1949 la speciala administra regiono Ĉiĝoŭ estis establita. De majo 1965 ĝis januaro 1980, la speciala zono de Ĉiĝou estis starigita rekte sub la provinco Anhujo. En aŭgusto 1988 la regiono Ĉiĝou estis translokigita al la provinco Anhujo. La 26-an de junio 2000 la 4 distriktoj, la monto Jiuhua kaj la ekonomia kaj teknologia disvolva zono de Ĉiĝou estis retiritaj kaj konstruitaj.
eta|maldekstre|

## Trafiko 
La prefektujurbo estas bone ligita per fervojaj kaj ĉefvojaj linioj. La Jangzio estas navigebla, la flughaveno malfermiĝis en 2013.

## Klimato 
La klimato estas humida subtropika klimato kun musona influo laŭ klimata klasifiko de Köppen: Cwa. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 1520 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed  pli ofte inter marto kaj aŭgusto.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* statuo

## Fontoj 
* WikiTrans

安徽省池州市九华山景区大门 - panoramio.jpg|Ornama pordego
The Statue of Yao Yilin,July 2021.jpg|Statuo
Chizhou No.1 Middle School.jpg|Mezlernejo
Building 2 of Dajiuhua Hotel Chizhou.jpg|Hotelo

Kategorio:Urboj de Ĉinio
Kategorio:Milionurboj
Chris Smith (usona politikisto)

**Christopher Henry "Chris" SMITH** (naskita la 4-an de marto 1953 en Rahway, Nov-Ĵerzejo) estas usona politikisto. Ekde 1981, li reprezentis la Kvaran Kongresan Distrikton de Nov-Ĵerzejo en la Usona Ĉambro de Reprezentantoj.

Smith estas membro de la Respublikana Partio, post kiam li ŝanĝis sian opinion de la Demokrata Partio en 1978. La distrikto havas sian ĉefsidejon en Trenton kaj inkluzivas signifajn partojn de centra Nov-Ĵerzejo.

Aktuale, post la morto de Don Young en marto 2022, kune kun reprezentanto Hal Rogers, li estas la plej longe servanta membro de la Ĉambro de Reprezentantoj.

Smith estas la dekano de la kongresa delegacio de Nov-Ĵerzejo kaj la plej longe servanta membro de la Kongreso en la historio de la subŝtato.  Dum sia kariero, li enfokusigis multon de sia laboro al la antaŭenigo de homaj rajtoj eksterlande, inkluzive de la verkado de la Leĝo pri Protekto kontraŭ Viktimoj de Kontrabandado kaj Perforto de 2000 kaj pluraj postaj leĝdonaĵoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Usonaj romkatolikoj
Kategorio:Usonaj kontraŭabortaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj politikistoj
Steny Hoyer

**Steny Hamilton HOYER** /ˈstɛni ˈhɔɪər/ *STEN-ee HOY-ər*; (naskita la 14-an de junio 1939 en Novjorko) estas usona politikisto de la Demokrata Partio. Ekde 1981 li estis membro de la Ĉambro de Reprezentantoj por la kvina kongresa distrikto de la subŝtato Marilando kaj estis parto de la partia gvidantaro tie ĝis 2023. 

En 1966 li estis elektita al la Marilanda Senato, kaj en 1975 li estis elektita Prezidanto de la Senato, iĝante la plej juna persono por plenumi tiun oficon. Li servis en la Senato ĝis 1979. Li servis kiel membro de la Marilanda Ŝtata Estraro de Alteduko ĝis 1981. En majo de tiu jaro, li estis elektita en speciala elekto okazigita post la malsano de Gladys Spellman, por reprezenti la 5-an distrikton de Marilando en la Usona Ĉambro de Reprezentantoj, kaj de tiam gajnis ĉiun el la 21 postaj elektoj por la ofico.  

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Skotaj usonanoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Dandevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj politikistoj
Ring Lardner Jr.

**Ringgold Wilmer "Ring" LARDNER Jr.** (n. la 19-an de aŭgusto 1915 en Ĉikago, Ilinojso; m. la 31-an de oktobro 2000 en Novjorko) estis usona scenaristo. Li estis la filo de samnoma aŭtoro kaj sporta ĵurnalisto Ring Lardner. Lia pli aĝa frato, John, ankaŭ estis aŭtoro.

## Vivo 
Dum la Hispana Enlanda Milito, la politikaj vidpunktoj de Lardner ŝanĝiĝis maldekstren. Li fariĝis membro de la Komunista Partio de Usono en 1936 kaj organizis kontraŭfaŝismajn manifestaciojn. En la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj, Holivudaj studioj havis neniun problemon dungi scenaristojn, kiuj subtenis komunismon. En 1943, Lardner, kune kun Michael Kanin, gajnis Oskaron por Plej Bona Origina Scenaro por *Woman of the Year*. 20th Century Fox subskribis lin. Lardner gajnis 2 000 dolarojn semajne, igante lin unu el la plej altpagitaj verkistoj de sia tempo.

## Nigre listigita 
Post la Dua Mondmilito, kiam la Respublikana Partio transprenis la kontrolon de la Kongreso, la *Komitato pri* *Kontraŭusonaj* Agadoj de la Ĉambro de Reprezentantoj (HUAC) estis kreita, inspirita de Senatano Joseph McCarthy kaj gvidata de John Parnell Thomas. La komitato komencis enketon pri la filmindustrio de Holivudo, suspektante komunistajn enfiltriĝojn inter ĝiaj laboristoj. En septembro 1947, HUAC intervjuis 41 homojn laborantajn en Holivudo, kiuj volontulis atesti, fariĝante konataj kiel *amikaj* atestantoj. Dum ĉi tiuj intervjuoj, multaj homoj estis akuzitaj pri defendado de maldekstraj ideologioj, inkluzive de Ring Lardner Jr.

Lardner aperis antaŭ HUAC la 30-an de oktobro 1947, sed same kiel Alvah Bessie, Herbert Biberman, Albert Maltz, Adrian Scott, Dalton Trumbo, Lester Cole, Edward Dmytryk, Samuel Ornitz, kaj John Howard Lawson (la tiel nomata Holivuda Dekopo), li rifuzis respondi iujn ajn demandojn, asertante, ke la Kvina Amendo permesis al li fari tion. HUAC kaj apelaciaj akuzĵurioj malakceptis ĉi tiun pledon, kaj la Holivuda Dekopo estis kondamnitaj pro obstrukco de la Kongreso. Lardner estis kondamnita al 12 monatoj en la Danbury Penitentiary, Konektikuto, kaj monpunita je 1 000 dolaroj. Li estis maldungita de Fox la 26-an de oktobro 1947.

Marĝenigita de la Holivudaj studioj, Lardner laboris dum la sekvaj du jaroj pri sia romano *The Ecstasy of Owen Muir* (1954). Li poste translokiĝis al Anglio, kie li verkis televidajn scenarojn sub diversaj pseŭdonimoj, inkluzive de tiuj por la serio *The Adventures of Robin Hood*. Lia ekzilo el Holivudo finiĝis kiam la produktanto Martin Ransohoff kaj la reĝisoro Norman Jewison inkluzivis lian nomon kiel verkiston en la kreditoj de sia filmo *The Cincinnati Kid.* La pli postaj kreditoj de Lardner inkluzivis la filmon *M*A*S*H* (1970), por kiu li gajnis sian duan Akademian Premion, kaj la filmon *The Greatest* (1977) pri Cassius Clay.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj verkistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Usonaj komunistoj
Kategorio:Usonaj scenaristoj
Prioniturus

***Prioniturus***, populare konataj kiel **Rakedvostaj papagoj**, estas genro de papagoj kiu enhavas naŭ papagajn speciojn troveblajn en Filipinoj kaj Indonezio. Ili facile distingiĝas de ĉiuj aliaj papagoj per siaj plilongigitaj centraj vostoplumoj kun nuda ŝafto kaj spatelo ĉe la fino.

## Taksonomio
Oni agnoskis jenajn naŭ speciojn kaj kelkajn subspeciojn en la genro:

**Prioniturus*, Wagler 1832
***Prioniturus montanus*, Ogilvie-Grant 1895 (Monta rakedvostulo)
***Prioniturus waterstradti*, Rothschild 1904 (Mindanaa rakedvostulo)
****Prioniturus waterstradti waterstradti*, Rothschild 1904
****Prioniturus waterstradti malindangensis*, Mearns 1909
***Prioniturus platenae*, Blasius, W 1888 (Blukapa rakedvostulo)
***Prioniturus luconensis*, Steere 1890 (Verda rakedvostulo)
***Prioniturus discurus*, (Vieillot 1822) (Blukrona rakedvostulo)
****Prioniturus discurus discurus*, (Vieillot 1822)
****Prioniturus discurus whiteheadi*, Salomonsen 1953
***Prioniturus mindorensis*, Steere 1890 (Mindora rakedvostulo)
***Prioniturus verticalis*, Sharpe 1893 (Bluflugila rakedvostulo aŭ Sulua rakedvostulo)
***Prioniturus flavicans*, Cassin 1853 (Flavbrusta rakedvostulo)
***Prioniturus platurus*, (Vieillot 1818) (Ordorsa rakedvostulo)
****Prioniturus platurus platurus*, (Vieillot 1818)
****Prioniturus platurus sinerubris*, Forshaw 1971
****Prioniturus platurus talautensis*, Hartert 1898
***Prioniturus mada*, Hartert1900 (Burua rakedvostulo)

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Imad Karim

**Imad KARIM** (arabe: *عماد كريم*; naskiĝinta la  en Bejruto) estas liban-germana reĝisoro, scenaristo kaj televidĵurnalisto. 

Naskiĝinte kiel ŝijaisto Pasigis li la junajn jarojn en Libano ekziĝilonte Germanujon: tie studis li en Berlino, Majenco kaj Mannheim. Inter 1987-1991 li perlaboris la vivon per tradukoj en la araban kaj el la araba.

Post la fino de la Libana interna milito, Karim reiris patrujen faronta esean filmon de 28 minutoj kun la titolo *Die verlogenen Mythen meines Krieges* por la *Instituto por filmoj kaj bildoj je sciencoj kaj instruado* en Grünwald. 

Komence de la 1990-aj jaroj li eklaboris kiel libera televidĵurnalisto, filmaŭtoro kaj reĝisoro. Flegis li vojaĝi tra krizaj regionoj de la Proksima Oriento raportante ofte rekte surloke (el Libano respektive disde la landlimo inter Libano kaj Israelo). Karim produktis por la publikjura germana televido serion da dokumentaj aĵoj, en Germanujo sed ankaŭ en Libano, Sirio, Egipto, Maroko, Tunizio, Irako, Turkujo, Ganao, Svislando, Italujo, Hispanujo, Portugalujo, Filipinoj kaj Hongkongo.

Fine de la 1990-aj jaroj aperis lia dokumentada filmo *Beate von Pückler – Die Ziegenkönigin von Andalusien*. Ekde la amasa enmigro de rifuĝintoj al Germanujo en aŭtuno 2015, Karim publike kritikadas la islamismon kaj mahometanojn. Li eĉ pretis oratori ĉe okazigaĵoj de la partio AfD.

De aŭgusto 2001 ĝis januaro 2018, Karim gvidis la de li fondita reklamagentejon kaj filmfabrikon *Strong Shadow Media* en Mannheim. En marto 2018 la dekstrisma politika fondaĵo *Desiderius-Erasmus-Stiftung* informis ke Karim troviĝos ene de la estraro. Post kiam en aprilo 2017 malaperis la fejsbuka profilo de Karim, la tuto iĝis (en la 19.5.2017) debata temo je Bundestag. En julio 2017 Claus Hanischdörfer de ARD dissendigis reporteraĵon de tri kvaronaj horoj *Im Netz der Lügen – Der Kampf gegen Fake News* pri falsaj novaĵoj en kiu ankaŭ la fejsbuk-sinprezento de Karim ekzemplis. Karim krome flegas nostalgie aludi rozkoloran bildon de Germanujo ĝis antaŭ la 2010-aj jaroj.

## Honoroj 
* 1994: Freiburger Publikumspreis (fare de la freiburg-anoj)
* 1995: Civis – Europas Medienpreis für Integration (eŭropa mediata premio por integrado) 
*1999: Prix Iris Niederlande (fare de Nederlando)

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo de Imad Karim
* informoj ĉe *Crew-United* 
* dataro IMDb

## Notoj 
Kategorio:Germanaj reĝisoroj
Kategorio:Germanaj scenaristoj
Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Libanaj tradukistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1958
Iván Böszörményi-Nagy

**Iván Böszörményi-Nagy** [bosormEnji-nadj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Böszörményi-Nagy Iván** estis hungardevena usona psikiatro.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Filadelfio (Pensilvanio).

## Biografio 
 maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1944, poste psikiatrian licencon. Pro la komenciĝinta socialismo li rifuĝis al Aŭstrio en 1948, kie li estis psikiatro. Li translokiĝis al Usono, kie li esploris la skizofrenion en pluraj universitatoj. Ekde 1957 li laboris en diversaj hospitaloj, kie li okupiĝis pri familia terapio. Baldaŭ li havis privatan terapiejon. En sia lasta jardeko li trafikis en rulseĝo. Depost fino de la socialismo li kelkfoje revizitis Hungarion. Li edziĝis en 1958.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Intensive family therapy: Theoretical and practical aspects.* (kunaŭtoro, 1965; 1985)
* *Invisible loyalties: Reciprocity in intergenerational family therapy.* (kunaŭtoro, 1973; 1984)
* *Foundations of contextual therapy: Collected papers of Ivan Boszormenyi-Nagy, MD.* (1987)  
* *A kapcsolatok kiegyensúlyozásának dialógusa.* (kunaŭtoro, 2001)  
 
## Fontoj 
* biografio angle
* aprezo hungare

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj psikiatroj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj antaŭ la socialismo
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Blupuga papago

La **Blupuga papago** aŭ *Lazurpuga papago* (*Tanygnathus sumatranus*, laŭ kio ankaŭ *Sumatra papago*) estas granda papago endemia de Indonezio. Ĝi troviĝas en Sulaveso kaj Sangihe-insuloj. Ĝi estis iam samspecia kun la bludorsa papago, kiu diferenciĝas pro siaj ruĝaj irisoj kaj blua dorso kontraŭ la flavaj irisoj de la Blupuga papago kaj senmarja dorso. Ĝi troviĝas en arbaroj. Aroj estas malgrandaj kaj ofte aktivaj nokte. Iliaj ĉefaj minacoj estas habitatoperdo kaj kaptado por komerco de dorlotbestoj. 

## Taksonomio 
Estas du subspecioj, nome la jenaj:
* *Tanygnathus sumatranus sumatranus* (Raffles, 1822): Sulaveso. Sulaveso kaj apudaj insuloj. Flavaj irisoj.
* *Tanygnathus sumatranus sangirensis* Meyer, AB & Wiglesworth, 1894: Sangihe-insuloj kaj Karakelong. Pli da bluo sur flugilkurboj kaj flugilkovriloj, kapo pli malhelverda. Flavaj irisoj.

Antaŭe, nur *sumatranus* estis agnoskita, sed *sangirensis* ankaŭ estis agnoskita de la Internacia Ornitologia Kongreso en 2022 surbaze de filogenetika pruvaro.

## Aspekto 
Ĝi estas mezgranda (32 cm), ĉefe verda kun flavecaj randoj ĉe la flugiloj, blua pugo, kaj bluaj flugilkurboj. La kapo, dorso, flugiloj kaj vosto estas pli malhelverdaj, la ventro kaj kolumo estas pli helverdaj. Ĝi estas sekse dimorfa, kaj la masklo havas ruĝan bekon, dum la ino palflavan aŭ kornokoloran bekon.

## Referencoj
*
*
* 

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Kategorio:Birdoj de Azio
George H. Mahon

**George Herman MAHON** (n. la 22-a de septembro 1900 en Mahon apud Haynesville, Claiborne Parish, Luiziano ; m. la 19-a de novembro 1985 en San Angelo, Teksaso) estis usona politikisto (Demokrata Partio). Li reprezentis la subŝtaton Teksaso kiel membro de la Usona Ĉambro de Reprezentantoj.

Mahon estis delegito al ĉiu Demokrata Nacia Konvencio inter 1936 kaj 1964. Li ankaŭ prezidis la Smithsonian Institution de 1964 ĝis 1978. Li estis elektita al la 74-a kaj 21 sinsekvaj Kongresoj. Lia oficperiodo daŭris de la 3-a de januaro 1935 ĝis la 3-a de januaro 1979. Li decidis ne rekandidatiĝi al la 96-a Kongreso en 1978. Dum sia tempo en la Kongreso, li prezidis la *Komitaton pri Asignoj* (88-a ĝis 95-a Kongresoj) kaj la *Komuna Komitato pri Redukto de Federaciaj Elspezoj* (90-a ĝis 93-a Kongresoj). Li ankaŭ rifuzis subskribi la Sudan Manifeston en 1956, kiu kontraŭstaris rasan integriĝon en publikajn instalaĵojn.

Mahon voĉdonis kontraŭ la Civitanrajtaj Leĝoj de 1957,  1960,  1964,  kaj 1968,  kiuj celis devigi konstituciajn rajtojn por afrik-usonanoj kaj aliaj malplimultoj. Li ankaŭ kontraŭis la ratifikon de la 24-a Amendo al la Usona Konstitucio  kaj la aprobon de la Voĉdonrajta Leĝo de 1965,  kiu donis al la federacia registaro la kontrolon kaj devigon de ŝtataj praktikoj, kiuj diskriminaciis kontraŭ minoritataj balotantoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mahon paperoj, 1887-1986 en la Sudokcidenta Kolekto/Speciala Kolekta Biblioteko ĉe Teksasa Tech Universitato

Kategorio:Usonaj politikistoj
Internacia Flughaveno Ŝanhajo Hongĉjaŭ

La **Internacia Flughaveno Ŝanhaja Hongĉjaŭ** (; IATA-kodo : **SHA** ; ICAO-kodo : **ZSSS**) estas internacia flughaveno en la distriktoj Changning kaj Minhang de Ŝanhajo, kaj la plej malnova flughaveno en la Ĉina Popola Respubliko. Ĝi estas la kvara plej okupata flughaveno en Ĉinio laŭ pasaĝera trafiko kaj la sepa plej okupata laŭ aviadilmovadoj.  Ĝi situas en du okcidentaj distriktoj de Ŝanhajo, proksimume dek tri kilometrojn de la urbocentro.

La flughaveno estas internacia, kvankam la plimulto de la trafiko nun (post 1999) koncernas la ĉinan enlandan merkaton. 

Ĝis 1999, kiam la signife pli granda Flughaveno Ŝanhajo Pudong malfermiĝis oriente de la urbocentro, Hongĉjaŭ estis la ĉefa flughaveno de la urbo. Situanta je alto de 3 m, la flughaveno havas 2 startlenojn.

## Historio 
La Flughaveno Hongĉjaŭ de Ŝanhajo estis konstruita kiel milita flughaveno en 1907 kaj estas uzata por civilaj celoj ekde 1923. Post la malfermo de la Flughaveno Pudong de Ŝanhajo en 1999, ĝi ĉefe funkciigis enlandajn flugojn.

En 2009, 25 milionoj da pasaĝeroj estis transportitaj.  La flughaveno jam estis troŝarĝita per enlandaj flugoj sole, kio rezultigis ĉiutagajn prokrastojn. Tio ŝuldiĝis al la fakto, ke la postulo je enlandaj flugoj en Ĉinio konstante kreskas kaj la flughaveno, kun nur unu startleno, ne estis desegnita por tia alta volumeno. Vastiĝo poste forigis la proplempunktojn. La Flughaveno Hongĉjaŭ nun havas du startlenojn (ĉiu 3 400 je 58 m), kio permesis al ĝi pritrakti pli ol 33 milionojn da pasaĝeroj en 2011 kaj pli ol 37 milionojn en 2014.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Shanghaja Flughavena Aŭtoritato

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Flughavenoj en Ĉinio
Kategorio:Ŝanhajo
Internacia Flughaveno Ŝanhajo Pudong

La **Internacia Flughaveno Ŝanhaja Pudong** (, IATA-kodo : **PVG** , ICAO-kodo : **ZSPD**) estas, kune kun Ŝanhaja Hongqiao , unu el la du internaciaj flughavenoj en la ĉina metropolo Ŝanhajo. Kun 76.8 milionoj da pasaĝeroj en 2024, Ŝanhaja Pudong estas la plej granda flughaveno en Ĉinio kaj la deka plej granda en la mondo.  Laŭ kargovolumeno, la flughaveno rangas dua tutmonde post Honkongo. 

La flughaveno servas kiel grava nabo por China Eastern Airlines, Shanghai Airlines, kaj Air China, kaj estas servata de aliaj ĉinaj aviadkompanioj kaj dekoj da eksterlandaj aviadkompanioj. Ekzistas flugoj inter la flughaveno kaj ĉirkaŭ ducent cellokoj - ene de Ĉinio, al Azio, Aŭstralio, Eŭropo kaj Nordameriko, kaj pluraj cellokoj en Afriko.

## Historio 
La flughaveno malfermiĝis la 1-an de oktobro 1999, okaze de la 50-a datreveno de la fondo de la Ĉina Popola Respubliko. Tiam inaŭguriĝis terminalo, desegnita de la pariza flughavena kompanio *ADP* sub la direkto de Paul Andreu, kaj kun ununura startleno. Dua startleno ekfunkciis la 17-an de marto 2005. Poste, la tria startleno estis konstruita kaj malfermita en marto 2008. La kvara startleno (16L kaj 34R) malfermiĝis en marto 2015.

## Galerio 

Dosiero:Airport,_Terminal_JP6473552.jpg|La flughaveno deekstero
Dosiero:The_express_way,_Pudong_International_Airport,_Shanghai.jpg|La S1 Yingbin Rapidvojo iras al la flughaveno.
Dosiero:Shanghai_-_Pudong_International_(PVG_-_ZSPD)_AN1761225.jpg|La ATC-turo de la Flughaveno Pudong
Dosiero:Apron_of_Shanghai_Pudong_International_Airport_20170818-1.jpg|Antaŭtuko de la Ŝanhaja Pudong Internacia Flughaveno
Dosiero:A maglev train coming out, Pudong International Airport, Shanghai.jpg|La Ŝanhaja Magleva Trajno kun pinta rapido de 431km./h,estas eliranta de la Ŝanhaja Pudong Internacia Flughaveno
Dosiero:Shanghai Pudong International Airport 1.jpg|

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Shanghai Flughavenoj 
* Shanghai Flughavenoj (ĉine)
* Airliners.net fotoj de Shanghai Pudong Internacia Flughaveno

Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Flughavenoj en Ĉinio
Kategorio:Ŝanhajo
Laura Knight

Damo **Laura KNIGHT**, denaske *Laura Johnson*, DBE (n. la 4-a de aŭgusto 1877 en Long Eaton, Anglio; m. la 7-a de julio 1970 en Londono) estis brita impresionisma pentristino, kiu laboris per oleo, akvareloj kaj litografioj. Ŝia pentrarta stilo estis en la figura, realisma tradicio, kiu ampleksis anglan impresionismon. Dum sia longa kariero, Knight estis inter la plej sukcesaj kaj popularaj pentristinoj en Britio. Ŝia sukceso en la vire dominata brita arta sistemo pavimis la vojon por pli granda statuso kaj rekono por virinaj artistoj. 

Laura Knight famiĝis pro siaj portretoj de dancistoj, aktoroj kaj cirkartistoj komence de la 20-a jarcento. Ŝi ankaŭ havis fervoran intereson pri marĝenigitaj komunumoj kaj homoj, inkluzive de ciganoj kaj cirkaj artistoj, por kiuj ŝi estis konsiderata disĉiplo de Picasso.

En 1936 ŝi fariĝis la tria virino elektita al plena membreco de la Reĝa Akademio. Ŝia granda retrospektiva ekspozicio ĉe la Reĝa Akademio en 1965 estis la unua farita de virino. Knight estis konata pro siaj bildigoj de la londona teatro kaj baleta sceno. 

Ŝi estis oficiala militartisto dum la Dua Mondmilito kaj daŭre pentris per oleo kaj kanvaso en tempo kiam fotografio kaj filmo jam delonge fariĝis normoj por vida raportado.

## Galerio 

Dosiero:A_Balloon_Site,_Coventry_(1943)_(Art._IWM_ART_LD_2750).jpg|*Balonlifto, Coventry* (1943)
Dosiero:Corporal_J.D.M_Pearson,_GC,_WAAF_(1940)_(Art._IWM_ART_LD_626).jpg|Kaporalo J.M. Pearson (1940)
Dosiero:INF3-108_Food_Production_Horse-drawn_plough,_land_girl_Artist_Laura_Knight.jpg|*Kamparanino en kampo*
Dosiero:Lord_Justice_Lawrence,_Nuremberg,_1946._(Art._IWM_ART_LD_5865).jpg|Portreto de Juĝisto Lord Lawrence, Nurenbergo (1946)
Dosiero:Ruby_Loftus_screwing_a_Breech-ring_(1943)_(Art._IWM_LD_2850)-detail.jpg|*Ruby Loftus Screwing a Breech-ring* (1943)
Dosiero:The_Nuremberg_Trial,_1946_(1946)_(Art._IWM_ART_LD_5798).jpg|Proceso de Nurenbergo (1946).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Verkaro de Laura Kavaliro en la Imperia Milita Muzea kolekto.
* Afiŝaj desegnoj de Knight en la kolekto de la Londona Transporta Muzea.

Kategorio:Anglaj aŭtobiografoj
Kategorio:Damoj Komandoroj de la Ordeno de Brita Imperio
Kategorio:Anglaj artistoj
Kategorio:Anglaj pentristoj
András Fejes

**András Fejes** [andrAŝ fejeŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Fejes András** estis hungara psikologo, paralimpiano.

 naskiĝis  en Gyöngyös, li mortis  en Gyöngyös.

## Biografio 
 András Fejes maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, dum li estis sukcesa atleto. Li tenis la junularan nacian rekordon pri martelĵetado longe. Tamen, li suferis akcidenton en la aĝo de 17 jaroj kaj de tiam li vivis en rulseĝo. Dum sia rehabilitado en Aŭstrio li konatiĝis kun sportoj por handikapuloj, poste ankaŭ li mem estis handikapula sportisto. Li atingis siajn unuajn rezultojn en tabloteniso, gajnante la unuan lokon en Eŭropo en 1966 kaj poste la trian lokon en la mondĉampioneco. En 1967, li gajnis la unuan lokon kaj en la individuaj kaj en la duoblaj eventoj ĉe la Eŭropa kaj mondĉampionecoj. Resume li kvinfoje gajnis eŭropan ĉampionecon, dufoje mondan ĉampionecon, poste en 1972 en Hajdelbergo, li gajnis la unuan paralimpikan medalon de Hungario. Science lia ĉeftemo estis la familia rilato. Li kandidatiĝis en 1978 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Fejes havis edzinon, kiu estis kuracistino. Li ricevis premiojn inter 1974-2018.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A baleseti gerincsérültek jelentősebb pszichológiai problémái.* (1973)
* *Gerincsérültek rehabilitációs pszichológiája.* (1975, 1981)
* *Testi sérültek szexualitása.* (1994)
* *A megjelölt ember - Rehabilitációs lélektani írások* (2017)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj paralimpianoj
Kategorio:Hungaraj martelĵetistoj
Universitato de Kuvajto

**Universitato de Kuvajto** (, , mallongigita kiel **Kuniv**) estas publika universitato en Kuvajturbo, Kuvajto. Ĝi estis fondita en 1966, kaj estas la plej grava universitato en la lando.  

Fondita en oktobro 1966, kvin jarojn post la sendependeco de Kuvajto de brita koloniigo, la institucio komenciĝis kun nur du fakultatoj, nome la Kolegio de Scienco, Artoj kaj Edukado, kaj virina kolegio. Ĝi fariĝis la unua ŝtata altlernejo en la historio de la lando. Ĝi estis fermita al virinoj ĝis 1969. 

La instruado okazas en la angla aŭ araba lingvoj (depende de la kurso). Ĝi estas financita el la ŝtata buĝeto.

La universitato estas disvastigita tra kvar kampusoj: Khaldiya, Adailiah, Keyfan kaj Shuwaikh. Ĉi-lasta estas unu el la plej grandaj kaj gastigas multajn fakultatojn.

Ĝiaj preskaŭ 100 000 diplomiĝintoj ofte okupas gravajn kaj influajn postenojn en Kuvajto kaj ĉirkaŭaj Golfaj ŝtatoj. En la rangotabelo de *Times Higher Education* de 2023, la universitato estis rangigita 201–250 en Azio.

## Organizo 
La universitato havas 16 altlernejojn, kiuj gastigas akademiajn fakojn, kaj ankaŭ la Altlernejon de Postbakalaŭraj Studoj, kiu respondecas pri la postbakalaŭraj programoj. 

* Sansciencoj
* arkitekturo
* Arto
* Komerca Administrado
* Dentokuracado
* Edukado
* Inĝenierarto kaj Petrolo
* Dekstre
* biologio
* medikamento
* apoteko
* Publika sano
* Scienco
* Ŝario kaj Islamaj Studoj
* Sociaj Sciencoj
* Kolegio de Postbakalaŭraj Studoj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Universitatoj en Azio
Kategorio:Kuvajto
Sándor Pál Gábor

**Sándor Pál Gábor** [ŝAndor], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gábor S. Pál** (kutime li mallongigis lian unu el la personaj nomoj) estis hungara psikiatro, komponisto, trejnisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris medicinan diplomon en Medicinscienca Universitato de Budapeŝto en 1965. Dum la studentaj jaroj li ankaŭ pianadis ŝlagrojn en amuzejoj. Li akiris ankaŭ trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1971. Post la unua diplomo li estis internisto, radiologo, neŭrologo, sed en 1977 li akiris psikiatrian licencon. Li specialiĝis pri la paniko, precipe ekde la 1980-aj jaroj, kiam li ne plu estis komponisto. Ĝis tiam liaj ŝlagroj estis tre popularaj en la lando. Li ricevis premiojn inter 1973-1998.

## Lia libro 
* *A pánikbetegség felismerése és kezelése.* (2012)

## Elektitaj komponaĵoj 
* *Kicsi, gyere velem rózsát szedni*
* *Találkozás egy régi szerelemmel*
* *Úgy szeretném meghálálni*
* *Hány éjjel vártam*
* *Ez az utolsó tánc*

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikiatroj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Yōichi Kotabe

**Yōichi KOTABE** (; naskiĝis la 15-an de septembro 1936 en Taihoku, Kolonio Tajvano, Japanio (hodiaŭ: Tajpeo, Tajvano)) estas japana animaciisto.

Kompan de Isao Takahata, Hayao Miyazaki kaj Yasuo Otsuka, Yoichi Kotabe estas konsiderata unu el la plej grandaj japanaj animaciaj artistoj de sia generacio. Trejnita en klasika japana pentrarto, li komencis sian karieron ĉe Toei Animation Studios en 1959 kiel animaciisto kaj rolulo-desegnisto por *The Rogue Prince Triumphs Over the Great Hydra*. Lia mentoro estis Yasuji Mori. Li poste kunlaboris pri *Horus, Prince of the Sun*, de Isao Takahata. Komisiita por reprezenti la maron en la filmo *The Merry Pirates of Treasure Island*, li kreis reprezenton de akvo, kiu ĝenerale estus uzata en postaj animaciaj produktadoj.

Li laboris kiel vigligisto aŭ supervizanta vigligisto pri pluraj televidserioj kaj filmoj, kiel ekzemple Heidi kaj la Pokémon- filmoj.  Li laboris ĉe Nintendo ekde 1985 kaj kun-desegnis la pakmaterialon por Super Mario Bros. Kotabe plejparte laboris kiel ilustristo pri videoludoj, kiel ekzemple Mario vs. Donkey Kong, Super Mario Kart, kaj Super Mario World.  Li reĝisoris *Fuyu no Hi* en 2003.

## Filmaro 
* 1974: *Heidi*
* 1976: *Marko*
* 1979: *Taro, la Malgranda Draka Knabo*
* 1990: *Super Mario World*
* 1992: *Super Mario Kart*
* 1998: *Pokemono*
* 1999: *Pokemono la Filmo*
* 2003: *Fuyu no Hi*
* 2008: *Gekijōban Poŝmonstro: Diamond Pearl - Giratina al Sora no Hanataba Sheimi*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Yoichi Kotabe animeo ĉe Amaskomunikilaraj Artoj Datumaro (en la japana)

Kategorio:Japanaj animaciistoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Giannino Castiglioni

**Giannino CASTIGLIONI** (n. la 4-a de majo 1884 en Milano – m. la 27-an de aŭgusto 1971 en Lierna) estis itala skulptisto kaj medalisto. Li estas konsiderata unu el la plej gravaj reprezentantoj de monumenta skulptarto en Italio dum la 20a jarcento. Lia stilo kombinis klasikajn formojn kun moderna esprimeco, kaj liaj verkoj lasis signifan spuron en Italio kaj ankaŭ en Sudameriko.

## Biografio 
Castiglioni studis ĉe la Akademio de Belartoj de Brera en Milano, estante lernanto de Enrico Butti. Komence li laboris kiel medalisto, sed poste li dediĉis sin al monumenta skulptarto. Li kunlaboris kun arkitektoj kiel Giovanni Muzio kaj kreis multajn publikajn kaj sanktajn verkojn.

## Ĉefaj verkoj 
* Skulptaj dekoroj por la *Palacio Legislativo* en Montevideo (1920-aj jaroj).  
* La statuo *Kristo Reĝo* sur la fasado de la Katolika Universitato de la Sankta Koro en Milano (1929).  
* La lumturo *Faro de Lierna*, ĉe la bordo de la Lago de Como (1926).

## Heredaĵo 
Castiglioni estas memorata kiel unu el la plej signifaj italaj skulptistoj de la 20-a jarcento. Li estis patro de la italaj dezajnistoj kaj arkitektoj Achille, Pier Giacomo kaj Livio Castiglioni.

## Notoj 
## Bibliografio 
* G. Rosso Del Brenna, *Castiglioni, Giannino*, en *Dizionario Biografico degli Italiani*, Romo, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1979.  
* M. Valsecchi, *Scultura italiana del Novecento*, Milano, Feltrinelli, 1968.

## Eksteraj ligiloj 
*  de la nuna kultura asocio "Giannino Castiglioni" ()
* retpaĝo de la kultura asocio en la socia retejo *Facebook* ()

Kategorio:Italaj skulptistoj
Mindanaa rakedvostulo

**Mindanaa rakedvostulo** (*Prioniturus waterstradti*) estas specio de papago en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estis iam konsiderata samspecia kun la Monta rakedvostulo. Ĝi estas endemio de Mindanao en Filipinoj. Oni agnoskis du subspeciojn: la nomiga *waterstradti* sudoriente, kaj *malindangensis* okcidente. Iliaj naturaj habitatoj estas tropikaj malsekaj montararbaroj. Ĝi iĝas rara pro habitatoperdo kaj kaptado por la komerco de dorlotbestoj.

## Aspekto kaj taksonomio 
EBird priskribas tiun birdonspecion jene: "Mezgranda papago. La du centraj vostoplumoj havas plilongigitajn ŝaftojn finiĝantajn en rakedformo. Verda ĝenerale, pli malhela sur la dorso kaj pli pala sube, kun pli profunda verdo sur la kapo kaj blua vizaĝo. Troviĝas kune kun la Mindanaa lorio, sed estas pli granda kaj ne havas ruĝan vizaĝon kaj bekon. Voĉo inkluzivas diversajn nazajn kriegojn kaj raŭkan, metalan "ra-giik!" ofte dumfluge." Oni scias, ke ĝi flugas malalte super la arbaro.

### Subspecioj 
Oni agnoskis jenajn du subspeciojn:

* *P. w.* *waterstradti* – en sudorienta Mindanao; pli bruna dorso
* *P. w.*  *malindangensis* – en okcidenta Mindanao; pli pala bluo en krono kaj vizaĝo

## Ekologio kaj kutimaro 
Ĉi tiu specio ne havas studojn pri sia manĝado kaj reproduktado. Oni supozas, ke ĝi sekvas tipan dieton de rakedvostulo, kiu inkluzivas berojn, semojn kaj nuksojn. Kiel ĉiuj aliaj rakedvostuloj, ili estas kavnestumantoj. Ne multe pli estas konata pri ĝiaj reproduktaj kutimoj kaj dieto.

## Habitato kaj konservostatuso 
Ĝi loĝas en tropikaj humidaj montaraj arbaroj je 820–2 700 m, sed ĝi estis registrita jam je 450 m.

IUCN taksis ĉi tiun birdon kiel preskaŭ minacata, kun populacio de ĉirkaŭ 3 300 maturaj individuoj. Malgraŭ ĉi tiu sufiĉe malalta nombro kaj limigita teritorio, oni diras, ke ĝi estas surloke ofta en sia teritorio. Montara arbaro estas malpli minacata ol malaltebenaĵa arbaro. Arbarperdo povas iĝi minaco, sed oni ne supozas, ke ĝi havas signifan efikon ene de la altituda teritorio de ĉi tiu specio. Multaj papagoj en la regiono estas trafitaj de kaptado por komerco, sed ĝiaj efikoj sur ĉi tiu specio ne estas konataj.

Estas rekomendinde kolekti datumojn pri la efikoj de internacia kaj enlanda komercoj. Fari enketojn por havi pli bonan takson de la populacio. Kalkuli la indicojn de arbarperdo ene de ĝia altitudina kaj geografia areo uzante satelitajn bildojn kaj teknikojn pere de dedistanca sondado. Efike protekti la vivejon ĉe ŝlosilaj lokoj.

## Referencoj
*
*
* 

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Mangakao

eta|Etapoj de kreado de manga-stila bildo
[eta|[Tezuka Osamu, ankaŭ konata kiel la "Patro de Mangao", en foto de 1951]]
**Mangakao** (), aŭ **manga-ka**, estas la japana termino por bildstrio-artistoj kaj ankaŭ estas uzata internacie por manga- artistoj. La termino konsistas el la vorto *"mangao"* por japanaj bildstrioj kaj la finaĵo *-ka* () signifanta "spertulo", "specialisto", ĉi tie: "kreinto" aŭ "kreinto". Plej multaj mangaka-oj ne nur desegnas siajn rakontojn, sed ankaŭ verkas la respondan tekston. En Japanio, *mangaka-oj* estas aparta profesia grupo. La termino estis kreita en 1909 de Kitazawa Rakuten, post kiam li komence uzis *mangashi* ("mangao-majstro",) ekde 1906.  Aŭtoroj, kiuj ne desegnas, estas nomataj *(mangao) gensaku-sha* ().

En 2013, ekzistis proksimume 4 000 plentempaj profesiaj mangaistoj en Japanio. Krome, ekzistas miloj da partatempaj artistoj kaj amatoroj. La mangaa industrio estas ekstreme konkurenciva, kun multaj artistoj provantaj igi siajn mangaajn seriojn la sekva granda sukceso.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Japanaj Karikaturistoj Asocio (JCA), Oficiala retejo (en la japana)
* 15 plej riĉaj mangaaj artistoj de Japanio ĉe TheAnimeDaily

Kategorio:Mangaverkistoj
Michael Martin

**Michael John MARTIN, Barono Martin de Springburn** (n. la 3-a de julio 1945 en Glasgovo – m. la 29-a de aprilo 2018) estis brita politikisto de la Laborista Partio kaj Parolanto de la Ĉambro de Komunuloj de la 23-a de oktobro 2000 ĝis la 21-a de junio 2009.

Li estis la unua katoliko kiu okupis la postenon ekde la Angla Reformacio. 

La 19an de majo 2009, Martin anoncis sian eksiĝon el la ofico de la Parolanto, efikan ekde la 21a de junio 2009, post amasaj akuzoj kontraŭ li en la skandalo pri elspezoj de la parlamentanoj.  Ĉi tio estis la unua fojo, ke Parolanto de la Ĉambro de Komunuloj estis devigita eksiĝi ekde 1695. 

La 25-an de aŭgusto 2009, li estis kreita dumviva nobelo kiel *Barono Martin de Springburn* , de Port Dundas en la Urbo Glasgovo , kaj formale akceptita en la Ĉambron de Lordoj , kie li sidis kiel krulbenkisto .

Lia filo, Paul Martin, ankaŭ sekvis politikan karieron kaj estis parlamentano de la Laborista Partio en Skotlando de 1999 ĝis 2016.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Guardian Senlima Politiko – Demandu Aristotelon: Mikaelo Martin MP 
* TheyWorkForYou.com – Mikaelo Martin MP
* Biografio kaj profilo en la *Sundaj Times* 27-an de julio 2008
* Konservativa MPs akuzas Parolanton de antaŭjuĝo kaj minaci piediri ekstere
* Profilo, elsendo sur BBCa Radio 4 la 24-an de februaro 2008

Kategorio:Skotaj romkatolikoj
Kategorio:Skotaj sindikatistoj
Kategorio:Skotaj politikistoj