open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Klorata acido

**Klorata acido** aŭ **HClO3** estas klora oksoacido kaj formala antaŭanto de ĉiuj klorataj acidoj. Ĝi estas forta acido (Acideco (pKa)= -2,7) kaj forta oksidigagento. Ĝi estas senkolora likvaĵo, forte fumiganta en humida aero, kun blankigaj baktericidaj proprecoj. Ĝi estas produktata per reakcio de la sulfata acido kun "baria klorato".

**Ba(ClO3)2 + H2SO4 → 2HClO3 + BaSO4**

Ĝi estas stabila en malvarma akvosolvaĵo ĝis kiam koncentriĝo atingas 30%, kaj solvaĵo 40% estas preparebla per zorga vaporigo sub malalta premo. Pli alta ol tiuj koncentriĝoj, kaj sub varmigo, solvaĵoj kun klorata acido malkomponiĝas por estigi variaĵon da produktoj, same kiel:

**8HClO3  4HClO4 + 2H2O + 2Cl2 + 3 O2**

Rimarku ke la klorata acido misproporcias en "perklorata acido" en kiu la kloratomo havas oksidastaton +7 krom la 0 oksidastato de la klorgaso laŭ la redoksa reakcio. Tiamaniere ke, sub adekvataj kondiĉoj, ĝi same uzatas por estigi la perkloratan acidon.

**3HClO3  HClO4 + H2O + 2ClO2**

## Historio 
Ĝi estis unue malkovrita de Claude Louis Berthollet (1748-1822) kiu tute ne konsciis pri ĝia naturo. Li reakciis klorgason tra solvaĵo de kalia karbonato. Li suspektis ke la substanco estigita estis malsama ol la tiam konata "oksomuriata acido". Pli malfrue, Richard Chenevix (1774-1830), konfirmis lian suspekton, kaj nomis ĝin "hiper-oksomuriata acido", iom antaŭ esti unuafoje izolita.

Tamen ni ŝuldas al Louis-Nicolas Vauquelin (1763-1829) kaj Gay-Lussac (1778-1850) kiuj unue produktis ĝin laŭ ties pura stato. Krom ili, Humphry Davy (1778-1829) studis ĝin kaj erare konkludis ke ĝi estis komponita de du partoj de hidrogeno, unu de kloro kaj ses de oksigeno.

## Mineralaj acidoj 
## Literaturo 
* Chemistry, John Daintith
* A System of Chemistry for the Use of Students of Medicine, Franklin Bache
* The Nature of the Chemical Bond and the Structure of Molecules and Crystals ..., Linus Pauling
* A text book of chemical philosophy : on the basis of Dr. Turner's Elements ..., Jacob Green,Edward Turner
* A Cyclopaedia of Quantitative Chemical Analysis, Frank H. Storer
* A Manual of Analytical Chemistry ..., Heinrich Rose
* Comparative Inorganic Chemistry, Bernard Moody
* Elements of chemistry: in the order of the lectures given in Yale College, Benjamin Silliman
* A dictionary of chemistry and mineralogy, with their applications, Andrew Ure, William Nicholson
* A Manual of Chemistry: Containing the Principal Facts of the Science, in the ..., John White Webster
* HClO3 Lewis Structure
* Chloric acid - Explosionsandfire

## Vidu ankaŭ 

Berthollet_Claude_Louis.jpg|Claude Louis Berthollet(1748-1822)
Louis_Nicolas_Vauquelin_3.jpg|Louis-Nicolas Vauquelin(1763-1829)
Chenevix_Richard.jpg|Richard Chenevix(1774-1830)
Humphry davy.jpg|Humphry Davy(1778-1829)
Gaylussac.jpg|Gay-Lussac(1778-1850)

## Referencoj 
Kategorio:Neorganikaj acidoj
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Kloraj kombinaĵoj
Interstate 90

80px|dekstra
**Interstate 90** (aŭ esperante Interŝtato 90) estas transkontinenta usona aŭtovojo en Usono. Ĝi estas la plej longa Interŝtata Ŝoseo en Usono, kun suma longeco de ĉirkaŭ 4.900 kilometroj (3.000 mejloj). La okcidenta fino estas en Seatlo, Vaŝingtonio, kaj la orienta fino estas en Bostono. Grandaj urboj, kiuj situas proksime de la ŝoseo, inkluzivas Seatlo, Billings, Sioux Falls, Ĉikago, Klevlando, Buffalo kaj Bostono.

eta|250px|Mapo de Ŝoseo 90 (en ruĝa)

Kategorio:Interŝtata aŭtovoja sistemo
Károly Gefferth

**Károly Gefferth** [kAroj gefert], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gefferth Károly** estis hungara kuracisto, radiologo, profesoro.

Károly Gefferth http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/tkt/magyar-orvoseletrajzi/ch03s10.html naskiĝis la  1901 en Újkécske. Li mortis la  1992 en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Gefferth akiris kuracistan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1924. Inter 1924 kaj 1930 li laboris en institutoj de Heidelberg, Tübingen, Bonn. Hejmenveninta li laboris en hospitalo pri malriĉuloj en Budapeŝto ĝis 1948, poste li estis docento en kliniko. En 1948 li estis nomumita privata profesoro, post 4 jaroj li kandidatiĝis. En 1971 li pensiuliĝis, tamen li restis plu aktiva en la medicino. Li okupiĝis ĉefe pri kuracado de infanoj, li estis la unua hungara radiologo pri infanoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A sziklacsontok összehasonlító felvétele* (1944)
* *A csecsemőkori aspecifikus tüdőgyulladások röntgendiagnosztikájának egyes kérdéseiről* (1954)
* *Röntgendiagnostik der Sauglingspenumininien (1962)
* *History of Hungarian Pediatric Radiology'' (lasta kontribuo)

## Memorigiloj 
* memormedalo "Gefferth Károly"

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Oreadoj

**Oreadoj** (helene *Ὀρεάδες*, latine *Oreades*) estis en la helena mitologio diinoj aŭ duondiinoj.

## Medio 
Oreadoj estas nimfoj de montaraj valoj kaj ankaŭ gigantaj montoj. Ili apartenis inter la plej malnovaj diaĵoj, naskis ilin patrino tero - Geo samtempe kun montoj. Nombron da ili oni ne konas, nomataj estis kutime laŭ montoj, sur kies deklivoj ili vivis. Al tiuj ĉi nimfoj apartenis ankaŭ Eĥo.

## Tradukfonto 
Kategorio:Nimfoj
Gyula Weszelszky

**Gyula Weszelszky** [djula veselski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Weszelszky Gyula** estis hungara kemiisto, apotekisto, radiologo, profesoro.
eta|Gyula Weszelszky
Gyula Weszelszky http://tudosnaptar.kfki.hu/localhost/egyen.php?namenev=weszelszky naskiĝis la  1872 en Slatina (Kroatio). Li mortis la  1940 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Weszelszky akiris apotekistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1895, post 3 jaroj kemian diplomon. Ekde 1896 li laboris en kemia instituto. Inter 1898 kaj 1937 li instruis junajn apotekistojn. En 1912 li estis nomumita privata profesoro, ekde 1918 li gvidis universitatan radiologian instituton. Li multe okupiĝis pri radiologia kaj medicina efikoj de hungaraj kuracakvoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A keszthelyi Hévíz tó termékeinek chemiai vizsgálata* 1911
* *Chemia* 1917 - lernolibro por apotekistoj
* *A rádium és az atomelmélet* 1925.
* *A balatonfüredi szénsavas forrásvizek radioaktivításáról* 1931

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Kategorio:Hungaraj apotekistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Manuel Barrueco

**Manuel Barrueco** (naskiĝinta la 16-an de decembro 1952 en Santjago de Kubo) estas kuba gitaristo.

Li eklernis en la aĝo de ok jaroj la ludon de gitaro kaj studis ĉe la *Conservatorio Esteban Salas* en Santjago de Kuba. En 1967 li elmigris kun siaj gepatroj en Usonon. Tie li studis ĉe la konservatorio en Baltimoro, kie li nun ankaŭ laboras kiel instruisto. En la aĝo de 22 je 1974 li gajnis kiel unua gitaristo la Premion *Concert Artist Guild*. En la sama jaro li koncertis en la Carnegie Hall en Novjorko. Kadre de sia tutmonda koncertado li prezentis en multaj gravaj koncertodomoj, ekzemple en la Halo Reĝo Alberto en Londono, Viena Muzikasociejo en Vieno, Koncertkonstruaĵo en Amsterdamo kaj Berlina Filharmoniejo.

## Diskaro 
* *Virtuoso Guitar Duos* (2010) kun Franco Platino
* *Sounds of the Americas* (2009) kun Cuarteto Latinoamericano
* *Tango Sensations* (2008) kun Cuarteto Latinoamericano
* *Solo Piazzolla* (2007)
* *Concierto Barroco* Gitarkonĉertoj de Roberto Sierra, Arvo Pärt kaj Antonio Vivaldi (2005)
* *Nylon & Steel* Gastmuzikistoj: Al Di Meola, Steve Morse kaj Andy Summers. (2001)
* *¡Cuba!* (1999)
* *Cantos y Danzas* Gastmuzikistoj: Barbara Hendricks (soprano) kaj Emmanuel Pahud (fluto). (1998)
* *Rodrigo: Manuel Barrueco Placido Domingo* (1997)
* *Manuel Barrueco: J. S. Bach Sonatas Arr. Barrueco* (1997)
* *Manuel Barrueco Plays Lennon & McCartney* (1995)
* *Portrait From Bach to Lennon/McCartney* (1994)
* *Sometime Ago* Komponaĵoj de Chick Corea, Keith Jarrett, Paul Simon kaj Lou Harrison (1994)
* *Manuel Barrueco Plays Granados & Falla* (1993/1997)
* *Manuel Barrueco Plays Albéniz & Turina* (1992/1997)
* *Annie Laurie*. ''The King's Singers* kaj Manuel Barrueco, gitaro. (1991)
* *Manuel Barrueco Plays Bach & De Visée* (1990/1997)
* *Mozart: Duets For Flute And Guitar* Manuel Barrueco, gitaro kaj Ransom Wilson, fluto (1990)
* *Johann Strauss II, An Der Schönen Blauen Donau*. Kun *The King's Singers and friends* (1990)
* *Manuel Barrueco Plays Brouwer, Villa-Lobos & Orbón* (1989/1997)
* *Manuel Barrueco Plays Mozart & Sor* (1988/1997)
* *Manuel Barrueco Plays De Falla, Ponce, Rodrigo* (1987/1997)
* *Manuel Barrueco: 300 Years Of Guitar Masterpieces'' (3 lumdiskaroj) (1991)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.barrueco.com
* http://www.musicianguide.com/biographies/1608003395/Manuel-Barrueco.html

Kategorio:Kubaj muzikistoj
Kategorio:Gitaristoj
Malpeza trajno

[eta|dekstra|Amasa transporto ĉe [Los-Anĝeleso kondukis al granda uzado de malpeza trajno.]] [eta|En [Utaho la sistemo TRAX iĝis unu el plej rapide kreskanta malpezaj relsistemoj en Usono.]]

**Malpeza trajno** aŭ **malpeza fervojo** (alinome **Rapidtramo**) estas tipe urba formo de publika transporto ofte uzanta movosistemojn similajn al tiu de tramo, sed funkcianta ĉefe laŭlonge de rajtigitaj vojoj kaj havante vehiklojn kapablajn funkciiĝi kiel sola trajnaŭto (vagono) aŭ kiel multoblaj unuoj arigitaj kune por formi trajnon.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Light Rail Transit Committee  de *Transportation Research Board* (Usono)
* Light Rail Transit Association (britbaza, internacia organizo)
* Light Rail Now! (Usono) retejo pro-malpeza fervojo
* Light Rail Netherlands (Nederlando) en angla, Nederlanda, rusa, germana, franca kaj hispana
* "This Is Light Rail Transit" (PDF) broŝuro de la *American Public Transportation Association* (APTA) (2000; ĝisdatigita 2003)

Kategorio:Trajnoj
Diculești (komunumo, Vâlcea)

**Diculești** [dikuleŝtj] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Băbeni-Oltețu, Budești, Colelia kaj Diculești (la sidejo).

Diculești ekzistas kiel komunumo ekde 2004, kiam ĝi disiĝis de la komunumo Făurești. Ĉirkaŭ duono de la loĝantaro vivas en Băbeni-Oltețu.

La komunumo situas sur la maldekstra (orienta) bordo de la rivero Olteț. Okcidente de Băbeni-Oltețu la rivero Cerna enfluas en Olteț-on.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Preĝejo Naskiĝo de Maria (Görcsöny)

La **preĝejo Naskiĝo de Maria** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Görcsöny.

## Historio 
Dum la mezepoko jam paroĥa preĝejo funkciis en la vilaĝo. Laŭ alia fonto la preĝejo estis pilgrimloko ekde 1345. Dum dominado de turkoj la vilaĝanoj iĝis unitaristoj, mem la preĝejo estis diocezo. En 1713 la katolika grupo denove ekfunkciis, la preĝejo renoviĝis. La nun videbla preĝejo konstruiĝis inter 1805-1812. La orgeno alvenis en 1840, ĝi estis trakonstruita en 1870. En 1901 Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio) vizitis la preĝejon, tial antaŭe oni metis novajn benkojn, tapiŝojn, eĉ imperiestran tronon. La kirko estis renovigita ekstere en 1979, en 1987 la internaj muroj estis pentritaj, en 1998 la turo renoviĝis.

Super la pordo longe estis bildo pri sanganta Sankta Maria. En 1956 oni esploris ĝin, laŭ tio la bildo estas kopio pentrita en 1500 pri sankta itala bildo. La preĝejo denove iĝis pilgrimloko.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola, antaŭe porcelana kruco estas videbla. Interne la vazo origine estis turka lavujo. Skulptaĵoj pri Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo origine estis en Katedralo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Pécs). La predikejo estis farita en 1812. La ĉefaltara bildo pri Naskiĝos de Maria estis pentrita en 1880. Ĉe alia altaro dediĉita al Koro de Jesuo estas malnova pentraĵo, kelkaj opinias, ke la pentristo estis Stefan Dorfmeister.

Kermeso okazas en la 8-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare
* http://www.gorcsony.hu/templom.php
* hungare kun fotoj
* http://www.bucsujaras.hu/gorcsony/index.html
* https://hu-hu.facebook.com/notes/g%C3%B6rcs%C3%B6ny-k%C3%B6zs%C3%A9g/g%C3%B6rcs%C3%B6nyi-r%C3%B3mai-katolikus-templom-kisboldogasszony-templom/410232489063713

Gorcsony
Gorcsony
Ney (familinomo)

La familia nomo **Ney** estas familinomo de francaj militistoj kaj politikistoj

* Michel Ney (1769-1815), princo de Moskova kaj duko de Elchingen, marŝalo de la Unua Imperio, lia kromnomo estis *« le brave des braves »* ("la plej kuraĝa el la kuraĝuloj");
* Napoléon Joseph Ney (1803-1857), 2-a princo de Moskova, unuenaskita filo de la antaŭa, generalo kaj franca politikisto;
* Michel Louis Félix Ney (1804-1854), 2-a duko de Elchingen, duenaskita filo de la marŝalo Ney, generalo kaj franca politikisto;
* Eugène Ney (1808-1845), grafo, trienaskita filo de la marŝalo Ney, franca diplomato kaj verkisto;
* Michel-Aloys Ney (1835–1881), 3-a duko de Elchingen, franca generalo;
* Edgar Ney (1812-1882), 3-a princo de Moskova, kvarenaskita filo de la marŝalo Ney, generalo kaj franca politikisto.
Saint-Apollinaire

:Vidu ankaŭ: Saint-Apollinaire (Hautes-Alpes)

**Saint-Apollinaire** estas franca komunumo lokita en kantono Saint-Apollinaire, en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
maldekstra|100ra|Blazono

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

## Demografio 
eta|maldekstra|Loĝantaro

## Historio 
La preĝejo datiĝas el la 11-a jarcento.

Dum la dua mondmilito la germania armeo okupaciis Saint-Apollinaire. Ĝi forlasis la urbon la 11-an de septembro 1944.

## Administrado 
## Ĝemeleco 
* 

## Arkitekturaj vidindaĵoj 
## Notoj 
## Referencoj 
### Internaj ligiloj 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Făurești (komunumo, Vâlcea)

**Făurești** [fəureŝtj] estas komunumo en la sudo de la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Bungețani, Făurești (la sidejo), Găinești, Mărcușu kaj Milești.

Ĝis 2004 Făurești administris ankaŭ la vilaĝojn Băbeni-Oltețu, Budești, Colelia kaj Diculești, kiuj per la rumana leĝo n-ro 84/2004 formis la novan komunumon Diculești.

En la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj en la komunuma teritorio okazis multe da sondoborado por trovi nafton kaj tergason. La trovaĵoj estas ankoraŭ nun ekspluatataj de la societoj OMV Petrom SA România kaj SC LOTUS PETROL.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo 

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Drăgoești (komunumo, Vâlcea)

**Drăgoești** [drəĝojeŝtj] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Buciumeni, Drăgoești (la sidejo) kaj Geamăna.

Drăgoești situas sur strio ĉirkaŭ tri kilometrojn larĝa inter la rivero Olt okcidente kaj la najbara distrikto Olt oriente (kaj sude). La distrikta vojo DJ678C ligas ĝin al la okcidenta bordo de Olt, kie pasas la nacia vojo DN64.

Laŭ multaj historiaj fontoj Drăgoești estas la naskiĝloko de Mikaelo la Brava.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Juice Leskinen

**Juhani Juice Leskinen**  (origine *Pauli Matti Juhani Leskinen*; naskiĝis la , mortis la ) estis elstara kantisto kaj verkisto en Finnlando. Li aktivis dum la fina parto de la 20-a jarcento ĝis sia morto en 2006. Li estis konata simple kiel *Juice Leskinen* pro sia artista nomo *Juice*, kiun li poste igis sia oficiala antaŭnomo.

Li faris mezlernejfinan (*oppikoulu* eo.wiktionary/org/wiki/oppikoulu / läroverk eo.wiktionary/org/läroverk) ekzamenon en 1968. Poste li translogxigxis al Tampereo.

Ekde la 1970-jaroj li publikigis 30 longajn albumojn de sia muziko kaj kontribuis dekojn da kantotekstoj por aliaj kantistoj en la lando. Pluraj liaj kantoj iĝis klasikaĵoj de la Finnlanda populara muziko, ekzemple *Viidestoista yö* (la dekkvina nokto) kaj *Syksyn sävel* (aŭtuna melodio). La fruajn diskojn el lia kariero oni konsideras kerna parto de la tiama Finnlanda *Manserock*-movado (*Manserock*, ’rokmuziko el Tampereo’). Krom la muzikado, li aktive poeziis kaj verkis por la teatro. Entute li publikigis naŭ poemkolektojn kaj sep teatraĵojn.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Bluesia Pieksämäen asemalla* (bluso en haltejo de Pieksämäki), kanto de Juice Leskinen
* *Rakkauden haudalla*

Kategorio:Finnaj muzikistoj
Kategorio:Finnaj verkistoj
Kategorio:Finnaj poetoj
Kategorio:Finnaj kantistoj
Cremona (apartigilo)

La nomo ***Cremona*** povas referi al :
## Lokoj 
* Cremona : vilaĝo en Kanado,
*  Cremona : itala nomo de Kremono (Italio).
## Homoj
* Luigi Cremona : itala matematikisto,
* Paul Cremona :  malta ĉefepiskopo,
* Tranquillo Cremona : itala pentristo.
## Astronomio
* Cremona : luna kratero,
* 486 Cremona : asteroido (alias 486 Kremono).
Ri (kanao)

**り** (hiragana) aŭ **リ** (katakana) estas litero de la japana kanao. Prononcata kiel [ri, IFA:ɾi] Tiu litero estas 40-a litero de Goĵūon, 9-a litero de Iroha.

## Variantoj 
### Malgranda Ri 
**ㇼ** estas uzata por krei [-r/l] sonon poste vokalo [i]. Ĉi tiu litero estas uzata en ajnua lingvo.

## Origino 
* Hiragana: 
* Katakana: Dekstro de 

## Transliterumoj 
* Latinigo
** Esperanto: ri
** Transskribado Hepburn: ri
** Kunrei-siki: ri
** Ĉeĥa/ Slovaka: ri
** Hungara: ri
* Ciriligo
** Rusa: ри
** Ukraina: рі

## Aliaj informoj 
* Brajlo:Dosiero:Braille_H8.svg
* Morsa kodo: - - •
* Literuma alfabeto:  [ringo no ri] (Ri en pomo)

## Komputilaj kodoj 
### Hiragana 
* Unikodo:
** Ri: U+3090
* JIS X 0213:
** Ri: 1-04-74

### Katakana 
* Unikodo:
** Ri: U+30F0
** Malgranda: U+31FC
* JIS X 0213:
** Ri: 1-05-74
** Malgranda: 1-06-91

## Referencoj 
Kategorio:Kanaoj
Filago (apartigilo)

**Filago** estas la nomo de: 

* komunumo en Lombardio, Italio, vidu Filago
* nomo de genro el la Asteracoj Filago (genro)

**Filago** estas la familia nomo de jenaj personoj:
* Carlo Filago (1589–1644), itala orgenisto kaj komponisto de la frua baroko
Ra (kanao)

**ら** (hiragana) aŭ **ラ** (katakana) estas litero de la japana kanao. Prononcata kiel [ra, IFA:ɾa] Tiu litero estas 39-a litero de Goĵūon, 22-a litero de Iroha.

## Variantoj 
### Malgranda Ra 
**ㇻ** estas uzata por krei [-r/l] sonon poste vokalo [a]. Ĉi tiu litero estas uzata en ajnua lingvo.

## Origino 
* Hiragana: 
* Katakana: Supro de 

## Transliterumoj 
* Latinigo
** Esperanto: ra
** Transskribado Hepburn: ra
** Kunrei-siki: ra
** Ĉeĥa/ Slovaka: ra
** Hungara: ra
* Ciriligo
** Rusa: ра
** Ukraina: ра

## Aliaj informoj 
* Brajlo:Dosiero:Braille_E5.svg
* Morsa kodo: • • •
* Literuma alfabeto: ラジオのラ [raĝio no ra] (Ra en radio)

## Komputilaj kodoj 
### Hiragana 
* Unikodo:
** Ra: U+3089
* JIS X 0213:
** Ra: 1-04-73

### Katakana 
* Unikodo:
** Ra: U+30E9
** Malgranda: U+31FB
* JIS X 0213:
** Ra: 1-05-73
** Malgranda: 1-06-90

## Referencoj 
Kategorio:Kanaoj
Antal Fischer

**Antal Fischer** [fiŝer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fischer Antal** estis hungara kuracisto, reŭmatologo, patologo, fiziologo, profesoro.

Antal Fischer http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1901 en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la  1979 en Budapeŝto.

## Biografio 
Antal Fischer frekventis akiris kuracistan diplomon en Vieno en 1926, sed dum lernado li ankaŭ laboris en kemia instituto. Post jaroj la diplomo estis validigita en Germanio kaj Hungario. Inter 1926 kaj 1933 li laboris en reŭmatologia instituto en Aachen, poste li gvidis medikamentan laboratorion en Budapeŝto. En 1945 li estis vilaĝa kuracisto en Jászjákóhalma, post unu jaro li laboris en kliniko en Budapeŝto havanta la rangon privata profesoro, ekde 1952 jam docento. Li doktoriĝis en 1965. Li verkis 12 medicinajn librojn, li ricevis memormedalon.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Rheumatiamus und Grenzgebite* (1933)
* *Die philosophischen Grundlagen der Wissenschaftlichen Erkenntnis* (1946)
* *Physiologie und experimentelle Pathologie der Leber* (1959)
* *Laboratóriumi vizsgálatok indicatiója és értékelése* (1961)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero F, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj reŭmatologoj
Kategorio:Hungaraj patologoj
Kategorio:Hungaraj fiziologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gyula Benczúr (kuracisto)

**Gyula Benczúr** [djula bencUr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Benczúr Gyula** estis hungara internisto, balneologo, reŭmatologo, profesoro. Lia patro estis elstara pentristo Gyula Benczúr, liaj fratinoj estis Olga Benczúr kaj Ida Benczúr.
eta|Gyula Benczúr pentrita de Gyula Éder

Gyula Benczúr https://hu.wikipedia.org/wiki/Bencz%C3%BAr_Gyula_(orvos) naskiĝis la  1879 en Munkeno. Li mortis la  1961 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Benczúr akiris kuracistan diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1904. En 1910 li studvojaĝis al Germanio kaj Francio. Li laboris en kliniko en Budapeŝto. En 1916 li estis nomumita privata profesoro, poste eksterordinara profesoro. En 1918 li fondis hospitalon pri pulmomalsanuloj. Inter 1919 kaj 1934 li estis ĉefkuracisto en kuracbanejo.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Hydro- és thermotherápia* (1914) - studenta lernolibro
* *Gyakorlati balneológia és klimatológia. Különös tekintettel a hazai viszonyokra.* (1939)

## Fontoj 
* http://opac.pim.hu/index.jsp?from_page=result&page=details&dbname=database_csn&group=1&bib1id=20003&bib1field=0&term=46028&too_many_records=false&rc=3&pos=1&offset=1&stepsize=10&oldOffset=100000
* [hungarlingva biografio](https://hu.wikipedia.org/wiki/Bencz%C3%BAr_Gyula_(orvos))

Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Hungaraj balneologoj
Kategorio:Hungaraj reŭmatologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Patrick Macnee

**Patrick MACNEE** (naskiĝinta la 6-an de februaro 1922 en Londono, mortinta la 25-an de junio 2015 en Rancho Mirage / Kantono Riverside) estis brita aktoro.

## Vivo 
Lia familio estis iel ekcentra: la patro Daniel estis konkursĉevaltrejnisto kaj drinkulo perdanta la familian fortunon kaj lasanta la edukadon de la filo al la lesbanina edzino Dorothea Mary. Post la fina ekzameno ĉe Eton-kolegio (de tie minacis al Macnee forpelo pro fondo de vetgrupo) li unue aperis sursceneje kaj faris la unuan filmon, *Pygmalion* (1938). La Dua mondmilito haltigis la karieron, kaj Macnee militservis ĉe Reĝa mararmeo. Poste li frekventis la londonan poraktoran seminarion "Webber Douglas School of Dramatic Art", danke al burso. Krome li reprenis la aktoran karieron, ekzemple kiel Young Jacob Marley ĉe *Charles Dickens - A Christmas Carol* (1951). Pro la malgrandaj roloj ofertitaj al li, Macnee ekziliĝis en Amerikon.

En 1954 li iris ĉe Broadway kaj poste al Hollywood, kie li de tempo al tempo aperis sur la ekranoj televida kaj kineja. Britio revidis lin en 1959. Li tuj povis profiti de la novaj spertoj faritaj en Kanado kaj iĝis kunproduktisto de la brita televidserio *Winston Churchill: The Valiant Years* (1960). Baldaŭ Macnee adoptis la rolon kiu farigis lin mondfama - li iĝis John Steed en la klasika serio La venĝantoj (*The Avengers*) (1961). La intima identecigo kun la karaktero de Steed limigis poste liajn rolofertojn post la ĉesigo de la serio en 1969. En 1976-77 la serio reprenitis sub la titolo *The New Avengers* kun dudeko da epizodoj sed ne plu gajnis la saman popularecon.

Dum la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj Macnee ofte aperis en usonaj serioj kiel *Gavilan* (1982), *Empire* (1984), *Thunder in Paradise* (1994) kaj *Night Man* (1997). Krome lia voĉo estis surbendigita por diversaj sonlibroj.

## Notoj 
## Exsteraj ligiloj 
* Etbiografio

Kategorio:Britaj aktoroj
Paladio de Galatia

**Paladio de Galatia** (363 aŭ 364 – 420) estis monaĥo, episkopo kaj hagiografo de Johano Krizostomo.

## Biografio 
Paladio fariĝis monaĥo en 386 aŭ malmulte poste; en 388 li translokiĝis al Aleksandrio, en 390 al Nitria kaj la sekvan jaron al dezerta zono konata kiel *Ĉelio* pro sia sennombro de monaĥaj ĉeloj; tie li pasigis la sekvajn naŭ jarojn, dekomence kun Makario la Granda kaj poste kun Evagrio de Ponto. Poste li elmigris al Palestino por povi loĝi en klimato malpli varma ĉar lia sano jam plimalboniĝis.

En 400 li estis konsekrita episkopo de Heliopolo de Bitinio kaj tre frue li estis kuntrenita en la disputojn pri Johano Krizostomo. En 405 li vizitis Romon, kie li engaĝiĝis favore de Krizostomo, sed la sekvan jaron li estis ekzilita al la diocezo de la egipta Sieno kaj poste en la Tebaido. En 412–413 li estis restarigita en sia ofico post monaĥa restado sur la Olivarba monto.

En 419–420 Paladio verkis la *Lausan historion*, kiun li kompilis por Lauso, *praepositus sacri cubiculi* (alta funkciulo de la kortego de Teodozo la 2-a), kiu rezultis defendo kaj laŭdo honore de Johano Krizostomo. Li estis aŭtoro, plej probable, ankaŭ de *Dialogo pri la vivo de Krizostomo*. Li forpasis en la sekva jardeko.

## Vidu ankaŭ 
* Lausa historio
* Sankta Melania la Pliaĝa
* Melania la Plijuna
* Evagrio de Ponto

## Eksteraj ligiloj 
* [Greklingva Opera Omnia Patrologia Graeca(https://eo.wikipedia.org/wiki/Patrologia_Graeca) de Jacques Paul Migne.]

## Bibliografio 
* W. K. Lowther Clark, [enkonduko al la angla traduko de la Lausa historio(https://eo.wikipedia.org/wiki/Lausa_historio), 1918.]
* Teksto anglalingva, kun samlingva ankonduko, de la Lausa Historio en la retejo Tertullian; eldonita en 1918.** Alirdato: 2012-01-05.**
** Enkonduko.
** Teksto de la verko, kun aŭtomata indekso.

Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Monaĥismo
Kategorio:Ekleziaj verkistoj
György Szántó (kuracisto)

**György Szántó** [djord sAntO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szántó György** estis hungara kuracisto, kirurgo, traŭmatologo, profesoro.

György Szántó http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/tkt/magyar-orvoseletrajzi/ch03s25.html naskiĝis la  1907 en Budapeŝto. Li mortis la  1982 en Budapeŝto.

## Biografio 
György Szántó akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1931, poste li akiris diplomojn pri kirurgio kaj dentkuraco. Dum la studentaj jaroj li laboris en universitata medicina instituto, poste en la kirurgia kliniko, ekde 1936 en hospitalo pri judoj. Inter 1945 kaj 1951 li denove laboris en la kliniko, fine en rango docento, poste li estis ĉefkuracisto de la armeo. Ekde 1957 li estis kuracisto-kolonelo en traŭmatologia instituto. Li ekinstruis en la universitato en 1962, krome li estis katedrestro. En 1980 li ricevis premion.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj kirurgoj
Kategorio:Hungaraj traŭmatologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kubevano

**Kubevano** estas astronomia objekto, kiu plenumas jenajn kondiĉojn:
* Ĝi apartenas al la Kujper-zono kaj orbitas la Sunon je meza distanco de pli ol 41 astronomiaj unuoj.
* Ĝi ne havas resonancon kun iu suna planedo (precipe Neptuno).

La nomo deriviĝas de la unua transneptuna objekto, 15760 Albiono malkovrita en 1992, kaj iame nomita  *1992 QB1*; oni nomis similajn objektojn "QB1"-oj, kun la angla prononco kju-bi-ŭan.

Ekzemploj de kubevanoj estas:
* 15760 Albiono, jam menciita
* 50000 Kvavaro
* Haŭmeo (nanoplanedo)
* Makemako (nanoplanedo) 

Kategorio:Astronomiaj objektoj
Kastelo de Hunedoara

**Kastelo de Hunedoara** (, ), nomata ankaŭ **Kastelo de Korvin** (rumane *Castelul Corvinilor*) estas mezepoka kastelo en Hunedoara en Transilvanio, Rumanio, posedita de la nobela familio *Hunyadi*. Ĝi estas unu el la plej grandaj kasteloj en Eŭropo kaj troviĝas en la listo de 7 mirakloj de Rumanio

## Referencoj 
Kategorio:Kasteloj en Rumanio
*
Fârtățești (komunumo, Vâlcea)

**Fârtățești** [fırtəceŝtj] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el 20 vilaĝoj: 
Afânata, Becșani, Cățetu, Cuci, Dăncăi, Dejoi, Dozești, Fârtățești (la sidejo), Gârnicet, Giulești, Giuleștii de Sus, Măricești, Nisipi, Popești, Rusănești, Seciu, Șotani, Stănculști, Tanislavi kaj Valea Ursului.

Oriente de la komunumo preterpasas la nacia vojo DN65C inter Horezu kaj Craiova kaj la rivero Cerna. Estas aŭtobusaj konektoj al Râmnicu Vâlcea (60 km) kaj Drăgășani (30 km).

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj ĉe tuugo.ro

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Kategorio:Distrikto Vâlcea
Frâncești (komunumo, Vâlcea)

**Frâncești** [frınĉeŝtj] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Băluțoaia, Coșani, Dezrobiți, Frâncești (la sidejo), Genuneni, Mănăilești, Moșteni, Surpatele kaj Viișoara.

Frâncești situas kvin kilometrojn nord-okcidente de Băbeni. En la komunumo troviĝas la monaĥejoj *Dintr-un Lemn* kaj *Surpate*.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo 

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Kastelo de Gödöllő

La **Kastelo de Gödöllő** estas baroka historia monumento en Hungario en urbo Gödöllő.

## Historio 
eta|maldekstre|Aerfoto pri Kastelo de Gödöllő
Grafo Antal Grassalkovich (krongardisto) konstruigis la kastelon en la 1740-aj jaroj. En 1751 jam en la kastelo estis gasto Maria Tereza de Aŭstrio. Antal Grassalkovich (duko) daŭris la konstruadon en la 1780-aj jaroj. Ĉefe la teatrejo estis konstruita kaj establita. Post jardekoj Antal Grassalkovich (ĉambelano) konstruigis novan alon, krome ĉefe li okupiĝis pri la parko-ĝardeno. En 1850 riĉa barono aĉetis la kastelon. Post jardekoj la hungara ŝtato aĉetis la konstruaĵon, ĝi estis ripozejo de Elizabeto de Aŭstrio-Hungario. Malofte ankaŭ Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio) pasis tie tagojn. Inter la du mondomilitoj Miklós Horthy ripozis ofte en la kastelo. Post la 2-a mondmilito la Ruĝa Armeo uzis la jam ruinan kastelon, sed ankaŭ la hungara armeo profitis parton, fine en la centra parto funkciis por domo de gemaljunuloj. En 1990 la soldatoj foriris, estis ebleco plene renovigi la kastelon. Nun interne muzeo funkcias, en la korto ofte aranĝas koncertojn.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa kastelo formas etendiĝintan U-majusklon. Post la enirejo estas ĉambrego kun ŝtuparejoj, sed estas elirejo al la korto. Antaŭ la elirejo kafejo funkcias. Dum la renovigo nekonataj homoj donacis originajn meblojn al la muzeo. Menciindas ankaŭ la parko, kiu nun jam estas distranĉita fare de la interurba tramo.

## Fontoj 
* hejma paĝo , , 
* hungare kun multe da fotoj
* hungare kun foto 

eta|center|900px|Larĝa panoramo de Kastelo de Gödöllő

Godollő
Gödöllő
Kategorio:Gödöllő
Olănești (rivero)

**Olănești** [oləneŝtj] estas rivero en la rumana distrikto Vâlcea, dekstra alfluanto de Olt. Ĝi fontas ĉe la monto Gerea kaj atingas Olt-on en la distrikta ĉefurbo Râmnicu Vâlcea.

Venante el montaro la rivero atingas la urbon Băile Olănești kaj trafluas la vilaĝojn Livadia kaj Olănești, kiuj apartenas al la urbo. Poste ĝi trairas la komunumojn Păușești-Măglași kaj Vlădești kaj atingas Râmnicu Vâlcea, kie ĝi trairas sub la nacia vojo DN64 kaj la fervojo kaj enfluas en Olt-on.

La komunumoj Păușești-Măglași kaj Vlădești estas relative dense loĝataj, kun pli ol 100/km²; tio estas multe pli ol en la urbo Băile Olănești, kiu administras vastan montaran terenon.

Inter Livadia kaj Râmnicu Vâlcea la nacia vojo DN64A sekvas la valon de la rivero je 19 kilometroj. La vojo komenciĝas en Livadea; pli supre, kie la rivera valo iĝas mallarĝa kaj estas malmulte loĝata, ekzistas nur vojeto.

## Notoj 
Kategorio:Riveroj en Rumanio
Kategorio:Distrikto Vâlcea
Kategorio:Akvokolekta areo de Olt
Olănești

**Olănești** povas esti:
* la vilaĝo Olănești en la urbo Băile Olănești en la distrikto Vâlcea (Rumanio)
* la rivero Olănești en la sama distrikto
Vlădești (komunumo, Vâlcea)

**Vlădești** [vlədeŝtj] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Fundătura, Pleașa, Priporu, Trundin kaj Vlădești (la sidejo).

La vilaĝo Vlădești situas kvin kilometrojn okcidente de la distrikta ĉefurbo Râmnicu Vâlcea sur la maldekstra (norda) bordo de la rivero Olănești. Priporu situas sur la dekstra bordo, la aliaj partoj de la komunumo pli norde.

Inter la censoj de 2002 kaj 2011 la komunumo povis kreskigi sian loĝantaron je 16&nbsp;%; per tio ĝi estas unu el nur kvin komunumoj kaj urboj en la distrikto, kiuj kreskis en tiu tempo.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Gergueil

**Gergueil** [] estas franca komunumo lokita en kantono Talant, en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
Tie estas la ŝtata arbaro *Détain-Gergueil*, kiu mezuras proksime 19,56 km² kaj en kie cervoj vivas.

eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
 

## Ekonomio 
Tie estas kultivisto, li kultivas cerealojn. Estas ankaŭ lignaĵisto kaj arkitekto.

## Demografio 
eta|maldekstra|Loĝantaro

## Historio 
Cistercio havis bienon en Gergueil.

## Administrado 
## Arkitekturaj vidindaĵoj 
Oni vidas malnovajn domojn kaj bienojn. Tie estas lavejo kaj fontano.

## Kuriozaĵoj 
Gergueil situas ekzakte ĉe la centro de Burgonjo-Franĉkonteo.

## Referencoj 
### Interna ligilo 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Păușești-Măglași (komunumo, Vâlcea)

**Păușești-Măglași** [pəuŝeŝtj məglaŝj] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Coasta, Păușești-Măglași (la sidejo), Valea Cheii, Vlăduceni, Ulmețel kaj Pietrari.

Păușești-Măglași situas ambaŭflanke de la rivereto Olănești, dek kilometrojn okcidente de la distrikta ĉefurbo Râmnicu Vâlcea, al kiu ĝin ligas la nacia vojo DN64A.

Păușești-Măglași estas unu el nur kvin komunumoj en Vâlcea, kiuj povis iom kreskigi sian loĝantaron inter la censoj de 2002 kaj 2011 (je 2,4&nbsp;%), eble nelaste danke al sia bona konekto kun Râmnicu Vâlcea. El ĝia ne tre granda areo de 31,55 km² rezultas (por ne-urba regiono) alta loĝdenso de 122,6/km² en 2011.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Sindromo de Bálint

La **sindromo de Bálint** estas rara neŭrologa malsano. Ĝia malkovranto estis la hungara Rezső Bálint (kuracisto). Ĝia kialo estas lezio en la supera regiono de parietala lobo.

## Simptomoj
*Okulomotora apraksio: la rigardo ne estas orientebla konscie
*Optika ataksio: malpovo limtuŝi objektojn laŭ vidita bildo
*Simultana agnosio: malpovo rekoni du aŭ pli objektojn simultane, ankaŭ se ili estas en unu loko

## Literaturo
* Kolb, B., Whishaw, I. Q. Fundamentals of human neuropsychology. Worth Pub, 2008, 357.
* R. Bálint. Seelenlähmung des "Schauens", optische Ataxia, räumliche Störung der Aufmerksamkeit. Monatsschrift für Psychiatrie und Neurologie, 1909, 25: 51-81.

Kategorio:Neŭropsikologiaj sindromoj
Bulĉapelo

[eta|170px|[Charlie Chaplin kun bulĉapelo]]
[eta|170px|[Pupludisto Fred Allen kun pupo, ĉ. 1916]]
**Bulĉapelo** aŭ **melonforma ĉapelo** estas de origino brita kapvesto. La nomo de la ĉapelo deriviĝis de la formo.

Dum la mezo de la 20-a jarcento la bulĉapelo, por komercistoj en Londono, estis preskaŭ nemalhavebla vestero, kune kun la ombrelo. Sur multaj karikaturoj la britoj estis bildigitaj kun tiuj atributoj.

[eta|[Pierre Kartner kiel Patro Abrahamo]]

## Konataj portantoj de bulĉapelo 
* John Steed el la televidserio *La venĝantoj*
* Jansen & Janssen, el *Tinĉjo*
* Patro Abrahamo nederlanda kantisto
* Charlie Chaplin
* Stan Laurel kaj Oliver Hardy
* Lambiko el *Cisko kaj Vinjo*
* Nero en la malnova nigra-blanka serio regule videbla kun bulĉapelo
* Odilon van Piependale el *Jommeke*
* Henri de Toulouse-Lautrec
* Hercule Poirot
* Piet de Jong, antaŭa ĉefministro de Nederlando

Kategorio:Kapvestoj
Kategorio:Kulturo de Britio
Piet de Jong

**Petrus Josef Sietse "Piet" de Jong** (naskiĝis la 3-an de aprilo 1915, mortis la 27-an de julio 2016) antaŭa mararmea oficiro, estis ĉefministro de Nederlando de 1967 ĝis 1971.

Li naskiĝis en Apeldoorn kiel filo de Joännes de Jong kaj Gijsberta Adriana Schouten. Li elkreskis en rom-katolika familio. Post akiro de la diplomo HBS-B en 1931 li dungiĝis en la Reĝa Mararmeo kaj tie edukiĝis kiel kadeto je la Reĝa Instituto por la Mararmeo (KIM) en Den Helder. Dum la Dua Mondmilito li estis komandanto de nederlanda submarŝipo.

[eta|maldekstra|Piet de Jong kun [bulĉapelo]]
eta|meza|Piet de Jong en 2011

Kategorio:Ĉefministroj de Nederlando
Kategorio:Nederlandaj centjaruloj
Inĝeniera teknologo

**Inĝeniera teknologo** aŭ **Inĝenieristika teknologo** estas specialisto (fakulo) dediĉita al la evoluo kaj efektivigo de ekzistanta teknologio ene de kampo de inĝenieriko. Inĝeniera teknologieduko estas pli aplikata ol la pli teoria scienc-bazita inĝenieristika gradeduko. Teknologoj ofte laboras kun inĝenieroj, foje kiel bazaj inĝenieroj, pri vasta gamo de projektoj uzante bazajn inĝenieristikajn principojn kaj teknikajn kapablojn. Inĝenieraj teknologoj ankaŭ povas supozi ĉefadministrantarajn poziciojn en industrio aŭ iĝi entreprenistoj.

La laboro de teknologoj temas kutime pri la parto de la teknologia spektro plej proksima al produktoplibonigo, produktado, konstruo, kaj realigado de operaciajn funkciojn. Inĝenieristikaj teknologoj interkonsentas (laborkoincidas) kun la samaj temoj kiel inĝenieristiko, sed la scio estas pli praktika, kontraste al sole teoria scio. La matematiko kaj bazsciencoj, same kiel la teknikaj kursoj, en teknologiaj programoj estas instruitaj per pli da aplikoj kaj malpli teorio ol rilataj inĝenieristikaj kursoj. Inĝenieristikaj kursoj ankaŭ tipe postulas pli altan scinivelon de matematiko, same kiel de kalkulo kaj de kalkulbazita naturscienco kaj de inĝenieristikaj sciencoj, kaj preparas studentojn por daŭrigi studojn kaj prezenti esploradon sur la diplomiĝinta nivelo. Inĝenieristikaj teknologiaj kursoj ĝenerale havas laboratoriojn asociitaj kun la kursoj kiuj postulas aplikatajn aŭ praktikajn aplikojn de la koncernaj temoj.

Internacie, la *Sydney Accord* estas interkonsento subskribita en 2001 agnoskante la akademian ekvivalentecon de kalkulataj inĝenieristikaj teknologiaj programoj en la subskribintaj landoj. En kelkaj landoj, nur tiuj individuoj kiuj studentiĝis ĉe kalkulata instruplano en inĝenieristika teknologio kaj havas signifan kvanton de labora sperto en sia regiono povas iĝi registritaj teknologoj. La rekono de teknologo povas esti en la formo de atestado aŭ profesia registrado.

## Referencoj kaj notoj 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* *Association of higher professions for technology, economy and design* http://www.bvt-online.de/en/index.htm 
* http://translate.google.com/translate?hl=en&sl=de&u=http://www.bvt-online.de/de/der_bvt/ziele/&ei=axGiT-CuKvPJiQLUt8TOBw&sa=X&oi=translate&ct=result&resnum=1&sqi=2&ved=0CCMQ7gEwAA&prev=/search%3Fq%3DIm%2BInteresse%2Baller%2BFachschulabsolventen%2Bverfolgt%2Bder%2BBVT%2Bnachstehende%26hl%3Den%26biw%3D1202%26bih%3D585%26prmd%3Dimvns retejo

Kategorio:Inĝenierarto
Kategorio:Teknologio
Sidera tago

La **sidera tago** estas la tempodaŭro inter du sinsekvaj transiroj de la meza ekvinokso, aŭ egale, estas la tempodaŭro inter du sinsekvaj transiroj de stelo en la loka meridiano. Por difinita observanto la sidera tago ekas kiam la Verna punkto trapasas sian meridianon.

En unu tropikjaro la Tero faras 365,242189 rondirojn ĉirkaŭ sia akso rilate al la Suno, sed rilate al la steloj ĝi faras unu plian rondiron: nome 366,242189. Oni povas akiri alproksimigon sufiĉe akuratan de la valoro de la sidera tago jene:

:* 1 tropikjaro = 365,242189 tagoj = 8.765,8125 horoj
:* 1 sidera tago = (8.765,8125 h/366,242189) = 23,9345 horojn

La sidera tago rezultas esti iomete malpli ol 24 horoj: nome 23 h 56 min 4 s, proksimume.

En observa astronomio oni uzas la koncepton de sidera tempo. Supozinte ke hodiaŭ oni liniigas stelon kaj oni notu la horon, morgaŭ tiu stelo atingos la saman liniigon ĉirkaŭ 3 min 55,9 s antaŭe.

Aliflanke, oni devas distingi inter la periodo de rondiro de la Tero rilate al la steloj kaj la sidera tago propre dirita. Ĉar la meza ekvinokso estas movebla punkto pro la precesio, la sidera tago estas 0,0084 sekundojn pli mallonga ol la rondira periodo rilate al la steloj.

Rezume:
:* Rondira periodo rilate al la steloj: 23 h 56 min 4,0989 s
:* Sidara tago (averaĝa): 23 h 56 min 4,0905 s

## Vidu ankaŭ
* Sidera tempo

Kategorio:Astronomio
Kategorio:Tempo
Lajos Papp (kuracisto)

**Lajos Papp** [lajoŝ pap], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Papp Lajos** estis hungara kuracisto, kirurgo pri koroj, ortopedo, profesoro. Lia frato estas László Papp (zoologo).

Lajos Papp http://www.papplajosprofesszor.hu/ naskiĝis la  1948 en Aranyosgadány.

## Biografio 
La familio Papp estis deportita inter 1951 kaj 1957 al Csurgó, Mágocs. La juna Lajos frekventis gimnazion en Pécs, poste li estis ministo unu jaron, poste li laboris en hospitalo. Li akiris kuracistan diplomon en Universitato de Pécs en 1973, poste li laboris en la urba hospitalo, dume li akiris pliajn 3 fakdiplomojn. Inter 1977 kaj 1991 li laboris en kliniko pri kormalsanoj en Budapeŝto. En la studjaro 1984 li esploris en Harvardo. En 1989 li doktoriĝis el medicinaj sciencoj. En 1991 li komencis instrui en universitato, ekde 1994 en kampuso en Zalaegerszeg, ekde 1997 en Pécs. En 2008 li emeritiĝis. Li ricevis la unuan premion en Oksfordo en 1996, poste hungarajn premiojn kaj memormedalojn ĝis 2014. Li havas edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

## Elektitaj libroj 
* *Jöjjön el a Te országod* (2003)
* *Szabadíts meg a gonosztól* (2008)
* *Gyógyító Gondolatok. Breviárium* (2013)

## Fontoj 
* hompaĝo
* [hungarlingva biografio](https://hu.wikipedia.org/wiki/Papp_Lajos_(orvos))

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj kirurgoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj ortopedoj
Pál Szily

**Pál Szily** [sili], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szily Pál** estis hungara kuracisto, biokemiisto, kirurgo, urologo.

Pál Szily http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/tkt/magyar-orvoseletrajzi/ch03s25.html naskiĝis la  1878 en Budapeŝto. Li mortis la  1945 en Mosonmagyaróvár.

## Biografio 
Pál Szily devenis el juda familio. Li akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1902, poste li lernis biokemion unu jaron en Berlino. Hejmenveninta li laboris en kirurgia kliniko en Budapeŝto. Inter 1905 kaj 1908 li estis kirurgo en Malsanulejo Rókus (poste en aliaj hospitaloj), kie li akiris kirurgian diplomon. Dum la 1-a mondmilito li estis armea kuracisto en Kassa, poste li estis privata kuracisto ĝis 1928, fine urologo en Magyaróvár. Dum erao de nazioj li estis arestita, kie li ricevis malsanon, post monatoj li mortis.

## Memorigiloj 
* strato en Mosonmagyaróvár

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Kategorio:Hungaraj kirurgoj
Kategorio:Hungaraj urologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Galicea (komunumo, Vâlcea)

**Galicea** [galiĉa] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Bratia din Vale, Bratia din Deal, Cocoru, Cremenari, Galicea (la sidejo), Ostroveni kaj Teiu.

La komunumo situas sur la maldekstra (orienta) bordo de la rivero Olt, kiu tie formas baraĵlagon. En ĉi tiun lagon enfluas, inter Galicea kaj Bratia din Vale, la rivereto *Topolog*. Pro la malforta fluo en la lago ĝi alŝutis ĉirkaŭ la enfluejo duoninsulon, kiu nun etendiĝas pli ol 800 metrojn en la lagon.

La distrikta vojo DJ678 interligas la partojn de la komunumo. Per DJ678F atingeblas, sur la laga baraĵmuro, la alia bordo de Olt, kie pasas la nacia vojo DJ64 kaj situas la fervoja stacio Slăvitești.

## Kuriozaĵo 
Galicea estas unu el nur du komunumoj en la distrikto, kie neniu vilaĝo havas diakritan literon en la nomo. La alia estas Pietrari.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Pietrari (komunumo, Vâlcea)

**Pietrari** [pjetrarj] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Pietrari kaj Pietrarii de Sus.

Tra Pietrari pasas la nacia vojo DN67 inter la distrikta ĉefurbo Râmnicu Vâlcea (20&nbsp;km oriente) kaj Horezu (10&nbsp;km okcidente).

Pietrari havas malgrandan areon de 19,47&nbsp;km² kaj tial relative altan loĝdenson de 163/km² (en 2009).

## Kuriozaĵo 
Pietrari estas unu el nur du komunumoj en la distrikto, kie neniu vilaĝo havas diakritan literon en la nomo. La alia estas Galicea.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Averaĝa suntago

eta|300px|Observita devojiĝo inter la daŭro de la veraj suntagoj kaj tiu de la averaĝa suntago, dum la periodo 1974 al 2005, mezurita en milsekundoj, rilate al la teoria valoro de 86.400 sekundoj.
**Averaĝa suntago** estas la koncepto uzita por ĉiuj ĉiutagaj aferoj. Ĝi difiniĝas kiel la tempodaŭro kiun uzas la Suno por alveni du sinsekvajn fojojn en la meridiano de la observanto, laŭ jara averaĝo. La tagoj havas varian daŭron, laŭ la jarepoko en kiu oni estas. Tiu varieblo estas kaŭzata de la ekstercentreco de la tera orbito kaj de la oblikveco de la ekliptiko. Je praktika konsidero oni uzas la koncepton de averaĝa suntago, kiu havas daŭron de 24 horoj aŭ kio egalas, de 86.400 sekundoj.

Laŭ la sama referenco, nome la Suno, estas la koncepto de tropika jaro aŭ tropikjaro, nome daŭro kiun uzas la Tero por sia jara movo. Dum unu tropikjaro la Tero faras 365,242189 rondiron ĉirkaŭ sia akso, kaj tiele unu tropikjaro daŭras 365,242189 averaĝaj suntagoj.

Kategorio:Tempo
Csaba Tóth

**Csaba Tóth** [ĉaba tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj kun plena nomo) **Tóth Csaba János** estas hungara kuracisto, kirurgo-urologo, profesoro, fotisto.

Csaba Tóth http://www.proftothcsaba.org/eletrajz  naskiĝis la  1940 en Kiskunfélegyháza.

## Biografio 
Csaba Tóth akiris kuracistan diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 1964. Post siaj studoj li laboris en hospitalo de Szentes ĝis 1988, kie intertempe li akiris fakdiplomojn pri kirurgio en 1968, pri urologio en 1972. Li studvojaĝis al Germanio en 1974. En la sekva jaro li estis nomumita ĉefkuracisto.  En 1980 li kandidatiĝis (Ph.D.). Post 4 jaroj li enkondukis en la hungara medicino la endoskopon kontraŭ nefrolitiazo. Inter 1988 kaj 1995 li laboris en hospitalo de Kecskemét, sed tiutempe li enkondukis la endoskopon en Jemeno, Rumanio, Ĉeĥoslovakio, Pakistano. En 1991 li doktoriĝis antaŭ Hungara Scienca Akademio. En 1994 li estis nomumita privata profesoro, en la sekva jaro klinikestro en Debrecen. Ekde 2000 li instruas ankaŭ en Oradea.  

Li ekspoziciis siajn fotojn en 25 urboj. Li ricevis premiojn aŭ medalojn inter 1981-2009.

## Elektitaj libroj 
* *Repetitorium chirurgiae* (1970)
* *Endoszkópos vesekősebészet* (1987)
* *Az urológia tankönyve* (Lernolibro de la urologio), (1997)
* *Urológia egyetemi tankönyv* (Urologia universitata lernolibro), (2005)

## Fontoj 
* dateno kun foto 
* [hungarlingva biografio kun foto](https://hu.wikipedia.org/wiki/T%C3%B3th_Csaba_(orvos))
* pri la kuracejo

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj urologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj fotistoj
Fervojlinio Cărbunești – Seciurile

La **fervojlinio Cărbunești – Seciurile** estas duaranga fervojlinio en Rumanio. Ĝi havas la numeron 220 kaj ligas la urbon Târgu Cărbunești en distrikto Gorj kun la samdistrikta vilaĝo Seciurile. La linio servas nur al vartransporto, precipe de karbo aŭ lignito. Ĝi estas t.&nbsp;n. karbolinio (rumane: *linie ale cărbunilor*).

La linio estis konstruita en la 1980-aj jaroj:
* Târgu Cărbunești – Albeni (9 km): 1983
* Albeni – Calnic (5 km): 1987
* Calnic – Seciurile (5 km): 1989

En la 1980-aj jaroj estis plano plilongigi la linion je 13 km tra *Ruget* al Alunu por atingi la fervojlinion Băbeni – Alunu; tial oni komencis elektrigi la linion, sed la elektra sistemo ne plu funkcias. La plano de plilongigo estis nuligita post la Rumana Revolucio de 1989

## Kuriozaĵo 
Malgranda, 50 metrojn longa parto de la linio estis vendita al privatulo, kaj la kompanio CEO nun devas pagi por la uzo, ĉar alie la tuta linio estus neuzebla.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* , kun multaj bildoj
* , pri la ne realigita linio

Carbunesti, Seciurile
Kategorio:Distrikto Gorj
Pafoso

eta|maldekstra|200px|
**Pafoso** (helene Πάφος) estas urbo sur Kipro ĉe bordo de Mediteraneo. Laŭ la stato de  en la urbeto vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km²

En mitologio la urbo estas loko, kie onidire naskiĝis diino Afrodito. En pasinteco Pafoso estis ĉefurbo de la insulo, kiun dum siaj vojaĝoj vizitis ankaŭ Paŭlo de Tarso. Sur la insulo konserviĝis vico da memoraĵoj de helena kaj ceteraj civilizacioj. Ĉefe pro tio la urbo estis en la jaro 1980 vicigita al Monda heredaĵo de Unesko.

Pafoso estas havenurbo kaj ekde 1984 havas internacian flughavenon.

## Vidindaĵoj 
## Servoj 
* Internacia Flughaveno de Pafoso

## Tradukfonto 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tsada

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|centra|550px|