open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
La misteroj de Udolfo

**La misteroj de Udolfo** (en angla, *The Mysteries of Udolpho* aŭ *The Mysteries of Udolpho, A Romance; Interspersed with Some Pieces of Poetry*) estas romano verkita de Ann Radcliffe. Ĝi publikiĝis en la somero de 1794 fare de G. G. kaj J. Robinson de Londono en 4 volumoj. Ĝi estas la kvara kaj plej fama romano de la aŭtorino. *La misteroj de Udolfo* rakontas la aventurojn de Emily St. Aubert kiu suferas, inter aliaj malfacilaĵoj, la morton de sia patro, supernaturajn terurojn en ombreca kastelo, kaj la manovrojn de itala bandito. Ofte oni citas ĝin kiel modelo arketipa de la gotika literaturo. *La misteroj de Udolfo* ludas elstaran rolon en la verko de Jane Austen nome *Northanger Abbey*, en kiu impresiĝema junulino, leginte la romanon de Radcliffe, ekvidas siajn amikojn kaj konatulojn kiel gotikaj maliculoj kaj viktimoj, kun amuzaj rezultoj. Oni citas tiun verkon ankaŭ en *The Turn of the Screw*, de Henry James, kiel parto de monologo de la guvernistino de du infanoj meze de kampardomo.

## Eksteraj ligiloj 
* anglalingva teksto en la Projekto Gutenberg.
* anglalingva teksto en retejo Girlebooks.
* anglalingva teksto en aŭdilibro20px en LibriVox.

Kategorio:Trileroj
Kategorio:Gotikaj romanoj
Kategorio:Fantastaj romanoj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1794
Kategorio:Britaj romanoj
Kategorio:Anglalingvaj romanoj
Kategorio:Misteroj
Kategorio:Literaturo de la 18-a jarcento
(159467) 2000 QK25

**(159467) 2000 QK25** estas  marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido  malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 4:1 kun Venuso.

Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Marso kun febla orbita klineco, tio, kiu faras, ke ĝi povas pasi tre proksime de Marso.

Kompense, kvankam rigardita kiel terrenkonta asteroido, ĝi restas malproksima de la Tero.

* Ĝia marsa MOID estas 0,00005 astronomia unuo (7 480 km).
* Ĝia tera MOID estas 0,314221 astronomia unuo (36,770 milionoj da km).
* La  ĝi pasis al 0,02368 astronomia unuo (3,542 milionoj da km) de Marso.
* La  ĝi pasis al 0,01950 astronomia unuo (2,917 miliono da kilometroj) de la ruĝa planedo.
* La  ĝi pasis al 0,31787 astronomia unuo (38,222 milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,31565 astronomia unuo (36,970 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
(159477) 2000 SE

**(159477) 2000 SE** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la 17-an de septembro 2000 en la kadro de la astronomia kampanjo *LINEAR* elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 2:1 kun Marso.

Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso kun malgranda orbita klineco kaj proksime de sia malsuprenira nodo. Ĝia marsa MOID estas 0,17981 astronomia unuo, tie estas 26,899 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Homo sen ecoj

**Homo sen ecoj** (originala germanlingva titolo *Der Mann ohne Eigenschaften*), tradukebla ankaŭ kiel *Homo sen atributoj* aŭ *La Viro sen trajtoj*, estas romano duvoluma kaj nefinita, verkita de la aŭstria romanisto Robert Musil (1880-1942) inter 1930 kaj 1943. En 1930 oni publikigis la unuan volumon, en 1933 parton de la dua kaj, postmorte en 1943, la ceteron.

La romano prezentas la protagoniston, Ulrich, super la fono de rekreado de la aŭstria socio antaŭa al 1914. Kakania estas la termino per kiu la aŭtoro referencas al la Aŭstrihungara Imperio, kie vivas la menciita Ulrich, burĝulo 32-jaraĝa, matematikisto laŭ eduko, kiu decidas dediĉi unu jaron de sia vivo por ekscii kion fari je tiu.

La akso de la romano temas pri la «paralela agado», nome gravega evento kies celo estas kontraŭmeti la tridek jarojn de monarkio de la germana imperiestro Vilhelmo la 2-a al la sepdeka datreveno de la aŭstria imperiestro Francisko Jozefo la 1-a. Neniam oni prezentas klare pri kio temas la agado, kvankam ja oni kreas komisiojn kaj oni diskutas pri ĝi laŭlonge de la tuta libro.

Kelkaj plej gravaj roluloj de tiu verko estas Ulrich, la seneca homo, la mortkondamnita Moosbrugger, Walter kaj Clarissa, Leona kaj Bonadea, la du amatinoj de la matematikisto, la generalo von Stumm, Diotima, estrino de la «Paralela Agado» tiom stulta kiom bela kaj Arnheim, la atributhava homo, prusia milionulo.

En la romano oni ekzamenas la ekzistadon sencela de la seneca ĉefrolulo, Ulrich, kontraŭheroo, super la fono de la aŭstria socio antaŭa al 1914 ene de enorma krizo; sed la romano estas multe pli ol la atesto de la fino de la Imperio.​ Ĝi estas unu de la rakontaj verkoj plej ambiciaj de la 20-a jarcento, en kiuj oni diskutas multegajn teoriojn (povo, muziko, krimo, amo, socia krizo, influo de la pensaro en agado). Ĝia pluverkado dum pli ol unu jardeko favoris tiun profundecon kaj ankaŭ tiun devojigon.​

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Der Mann ohne Eigenschaften* – reta versio de 1937 ĉe archive.org
* Figurenlexikon pri Robert Musil „Der Mann ohne Eigenschaften“ de Eva D. Becker en Literaturlexikon.
* Robert-Musil-Institut de Universitato de Klagenfurt.
* Robert-Musil-Literatur-Museum Klagenfurt.
* Inhaltsangabe und Rezension des Romans de Arne-Wigand Baganz.
* Christoph Hönig: *„Der Mann ohne Eigenschaften“ als ironischer und zugleich utopischer Roman*. de Humboldt-societo 2002.

Kategorio:Sociaj romanoj
Kategorio:Historiaj romanoj
Kategorio:Literaturo de Aŭstrio
Kategorio:Libroj aperintaj en 1932
Kategorio:Libroj aperintaj en 1943
Kategorio:Kulturo en Vieno
Kategorio:Aŭstraj romanoj
Kategorio:Germanlingvaj romanoj
Magnus Felix Ennodius

eta|mozaiko kun bildo de Ennodius en Mediolano
**Magnus Felix ENNODIUS** (naskiĝinta en 473 aŭ 474 eble en Arles, mortinta la  en Pavio), estis episkopo de Pavio kaj latinlingva verkisto de multaj kristantaj skribaĵoj.

## Vivo 
Ennodius originas el nobela familio. Post frua morto de la gepatroj li transloĝiĝis al onklino al Pavio. Tie li ĝuis kleriĝon sur ĉiuj klasikaj kampoj. Ne klaras ĉu li nur fianĉiĝis eĉ edziĝis al filino de la onklino. Sendube li komence havis needifan vivon. Ne post 494 li kristaniĝis decidante vivi pli spirite. En la membiografio *Eucharisticum de vita sua* kiu imitis la faman verkon *Confessiones* de Aŭgusteno de Hipono li asertis plenumon de promeso farita antaŭ sankta Victor Maurus. Al li ŝuldiĝis ankaŭ resaniĝo post grava malsano, laŭ Ennodius. Fakte li malsaniĝis nur en 511 kaj la konvertiĝo estis estinta multe pli frue.

Ennodius akompanis episkopon Epifanio el Pavio en 494 sur diplomatia misio al Liono al reĝo Gundobado; tiu ĉi vojaĝo faritis laŭ komisio de la ostrogota reĝo Teodoriko la Granda. En kverelo papelekta de la 22.11.598, kiam elektitis kaj Simako kaj Laŭrenco li favoris ĉi lastan. Okaze de la t.n Palmaris-sinodo kiun organizis Teodoriko en Romo oni decidis ne rajti juĝi pri korekta papo ĉar tio estu Dia tasko. Tiun ĉi opinion jesis kaj Ennodius verkante *Libellus pro synodo*.

Ekde 513 li episkopis en Pavio en kiu funkcio li senditis en 515 kaj 517 fare de papo Hormisdaso Konstantinopolon por persvadi imperiestron Anastasio la 1-a fini skismon. Liaj klopodoj fiaskis.

## Skribaĵoj 
Antaŭ la episkopa kariero Ennodius verkis ĉ. kvin centojn da verkoj. Historie altvalora fonto estas panegiro teodorika *Panegyricus Theoderico regi dictus* kaj biografio de Epifanio el Pavio, de sia antaŭulo, *Vita Epiphanii episcopi Ticinensis*. Konserviĝis krome 297 leteroj skribitaj laŭ la modelo de Kvinto Aŭrelio Simako. Li ankaŭ verkis 28 paroladojn okaze de diversaj festoj, ekz. lernejaj, ekleziaj, episkopelektaj. Laŭ tradicio de antikva klereco estis 151 kantoj kaj epigramoj. Ili literaturhistorie ne gravas. Ĉar la versfaro en ili ŝajnas improviza afero kaj mallerte taŭgigita laŭokaze.

Verŝajne laŭ mendo de Leontius, abato de la Monaĥejo Lérins (Insuloj de Lerino) li verkis en 506 la biografion *Vita Antonii monachi Lerinensis*. Pioniris en la Ennodius-esplorado la filologo Wilhelm von Hartel.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Vikifontaro
* biografio ĉe *Catholic Encyclopedia*
* esploroj de Biana Schröder
* Christian Rohr esploranta pri Ennodius

Kategorio:Italaj episkopoj
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 5-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en 521
Kategorio:Pavio
Robert Antelme

**Robert ANTELME** (Sartène, 5-a de Januaro 1917 - Parizo, 26-a de Oktobro 1990) estis verkisto kaj membro de la franca rezistado. Deportita al koncentrejoj de Buchenwald kaj de Dachau, li estas speciale konata kiel aŭtoro de libro pri sia sperto en tiuj koncentrejoj, titolita *La homa specio* (''L'Espèce humaine*).

## Biografio 
En 1939 li edziĝis al Marguerite Duras, kiu tiam laboris por eldonejo. Ilia unua filo mortis dumnaske en 1942. Samjare Marguerite Duras ekkonis Dionys Mascolo, kiu iĝis ŝia amanto. Dum la Okupacio de Francio, Marguerite Duras kaj Robert Antelme estis membroj de la franca rezistado. Ilia grupo falis en embusko, kaj kvankam Marguerite Duras sukcesis fuĝi helpita de Jacques Morland (kaŝnomo de François Mitterrand), Robert Antelme estis arestita kaj sendita al koncentrejo la 1an de junio 1944. El Buchenwald li estis sendita al Gandersheim, dependaĵo de Buchenwald en iama neuzita preĝejo, proksime de fabriko. Fine de la milito, François Mitterrand trovis Robert Antelme en la koncentrejo de Dachau, malsana, elĉerpita kaj malfortigita pro monatoj de kaptiteco en la plej aĉaj kondiĉoj kaj organizis lian revenon al Parizo. Marguerite Duras rakontis lian revenon en sia libro *La Douleur*.

Robert Antelme publikigis pri la koncentrejoj faman libron, *L'Espèce humaine*, en 1947. Tiu libro tamen ne sukcesis kaj estis preskaŭ forgesita. Ĝi estis dediĉita al Marie Louise, lia fratino mortinta dum la deportado. En la libro li montras kiel estis deportitaj kiuj konservis sian konscion antaŭ la “plej malbonaj homaj kruelaĵoj”. La priskribitaj homoj, reduktitaj al stato de “ŝelmanĝantoj”, vivas en obseda bezono kaj vivkonscio.

Robert Antelme fondis, en 1945, kun Marguerite Duras, eldonejon, nome “La cité universelle”. La paro divorcis en 1946, sed ili plue kunlaboris, ekzemple en 1959 je peto de Raymond Rouleau, adaptis *Les Papiers d'Aspern*, teatraĵo de Michael Redgrave, el romano de Henry James. Li plue laboris diskrete en la literaturaj medioj, kunlaboris kun la revuo *Les Temps modernes* kaj aktivis en la Franca Komunista Partio, kiun li forlasis en 1956, post la subpremado fare de la trupoj de la Pakto de Varsovio de la Hungara revolucio de 1956.

## Verkoj 
* *Vengeance ?*, Les Vivants, *Cahiers publiés par des prisonniers et déportés*, 1946; Farrago, 2005; Herman, 2010.
* *L'Espèce humaine*, Gallimard, 1947, 1957, 1999.

## Bibliografio 
* Marguerite Duras, *La Douleur*, POL, Paris, 1985.
* Martin Crowley, *Robert Antelme, l'humanité irréductible*, Éditions Léo Scheer, 2004.
* Georges Perec, *Robert Antelme ou la vérité de la littérature*, dans *L.G., Une aventure des années soixante*, Seuil, 1992.
* Maurice Blanchot, *L'Entretien infini'', Gallimard, 1969.

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj rezistantoj
Kategorio:Holokaŭsto
Kategorio:Postvivintoj en naziaj koncentrejoj
Telfero de Grenoble Bastille

La **Telfero de Grenoble Bastille** () estas unu el la unuaj urbaj telferoj en la mondo post Rio-de-Ĵanejro kaj Kaburbo. Ĝi estis konstruita en 1934, laŭ iniciato de Paul Michoud, vicprezidanto de la oficejo de turisma industrio kaj Paul Mistral, urbestro de Grenoblo, poste lia posteulo Léon Martin.

De la urbocentro de Grenoblo, ĝi ebligas rapidan aliron al "La Bastille": armea fortikaĵo, konstruita en la 19-a jarcento sur monteto kiu ankaŭ donas al ĝi sian nomon, kaj superanta la Grenoblan aglomeraĵon.

## Vidu ankaŭ 
* Telfero
* Nacela telfero
* Grenoblo
* Tramtransporto en Grenoblo
* Listo de telferoj

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Transporto en Grenoblo
Grenoblo
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1934
Téléo

**Téléo** estas urba telfero kiu kunligas, en la sudo de Tuluzo, la onkologian kampuson (*Oncopole*) kun , kun haltejo en Hospitalo de Rangueil (*CHU Rangueil*), sur  longa itinero, transirante Garonon kaj monteton Pech-David.

3 kilometrojn longa por vojaĝdaŭro de 10 minutoj, la Téléo-linio estis malfermita al publiko la .

## Mapo 
centra|450ra

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tuluzo
* Telfero
* Metroo de Tuluzo
* Tramtransporto en Tuluzo
* Listo de telferoj

## Eksteraj ligiloj 
*  (Tisséo)

Kategorio:Transporto en Tuluzo
Tuluzo
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 2022
János Wenk

**János Wenk** [jAnoŝ venk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Wenk János** estis hungara akvopilkisto, naĝisto, olimpiano, oficisto.

 naskiĝis la  en Csaca (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Čadca en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 en la ekstersporta vivo estis oficisto. Li estis akvopilkisto kaj naĝisto en signifa ĉefurba sportklubo inter 1910 – 1927, dum li estis hungara akvopilkista ĉampiono 12-foje. Li apartenis al la hungara nacia teamo 33-foje en tiu periodo. Kiel naĝisto li estis same hungara ĉampiono inter 1919-1922 en diversaj naĝobranĉoj. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1912 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1924 (en 1920 Hungario ne ricevis inviton) sen medaloj, krome en eŭropaj mondĉampionumoj li estis la unua en 1926 kaj 1927.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio legebla pli malsupre 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj naĝistoj
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Wernrode

eta|maldekstra|330ra|inter la arboj diveneblas la renesanca kastelo, fone la monto *Feuerkuppe*
**Wernrode** estas loĝloko kaj eksa komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Nordhausen de la federacia lando Turingio, kaj ekde januaro 2019 estas parto de la urba komunumo Bleicherode. En julio 2022 la loĝloko havis 220 loĝantojn.

Kategorio:Distrikto Nordhausen
Kategorio:Urboj de Turingio
A Night Out (filmo, 1915)

***A Night Out*** ("Nokto ekstere") estas mallonga silentfilmo de Charlie Chaplin el 1915. Ĝi estis la unua filmo de Chaplin kun Edna Purviance, kiu daŭris kiel sia ĉefrolulino dum la sekvaj ok jaroj. Ĝi ankaŭ estis la unua filmo de Chaplin kun Essanay Film Company en Niles (Kalifornio). La unua Essanay-filmo de Chaplin, *His New Job*, estis farita en la Ĉikago-studio, post kio li translokiĝis al Niles Studioj. Li trovis Purviance en San-Francisko kiam li serĉis ĉefrolulinon por siaj filmoj. *A Night Out* ankaŭ ĉefroligas Ben Turpin, Leo White kaj Bud Jamison.

## Temo 
Charlie kaj Ben trinkis tro multe, kaj kiam ili iras al la restoracio ili havas konflikton kun franca dando kaj lia amikino, pro kio la ĉefkelnero forĵetas ilin. Ili iras al sia hotelo kaj Charlie interesiĝas pri alloga juna virino kaj kaŭzas novan konflikton: ĉi-foje kun la grumo. Charlie ŝanĝas hotelon kaj alvenas al la sama kie la ĉefkelnero kaj lia edzino loĝas. Unu el ŝiaj hundoj eskapas kaj sekvante ĝin la virino alvenas al la sama ĉambro kun Charlie, kie ili estas surprizitaj fare de la ĉefkelnero kaŭzante la finan delokiĝon.

## Rolularo 
* Charlie Chaplin - Festanto
* Ben Turpin - Fest-kunulo
* Bud Jamison - Ĉefkelnero
* Edna Purviance - Edzino de ĉefkelnero
* Leo White - 'Franca' Dando/Akcepteja komizo
* Fred Goodwins - Maljuna komizo en la hotelo

## Video 

A Night Out 1915 1st Edna Purviance Film Charlie Chaplin Ben Turpin.webm|*A Night Out*

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1915
Kategorio:Filmoj de Charlie Chaplin
Kategorio:Usonaj mallongaj silentfilmoj
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj
Imre Zachár

**Imre Zachár** [zahAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zachár Imre** estis hungara naĝisto, akvopilkisto (golulo), dufoja olimpiano, banka oficisto.

 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 devenis el juda familio. Post la necesaj lernejoj li eklaboris en banko. Ekde 1934 li estis vicbankestro, ekde 1940 bankestro. Dum la frua socialismo inter 1951-1953 li estis deportita en Jászkisér, poste li vivis en Őrbottyán. Li havis edzinon.

### Sporta kariero 
 ekde 1905 li estis naĝisto kaj akvopilkisto en ĉefurbaj sportkluboj, kiel naĝisto li estis trifoje hungara ĉampiono en 1907 kaj 1910. inter 1958-1977 estis akvopilkisto en ĉefurba sportklubo. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1908 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1912 kun arĝenta medalo. En 1914 li finis la aktivan sportan vivon.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj naĝistoj
Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj bankistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(159482) 2000 SF166

**(159482) 2000 SF166** estas tre malgranda, meze hela marsrenkonta asteroido malkovrita la 23-an de septembro 2000 en la kadro de la astronomia kampanjo *LINEAR* elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi ne estas malproksima de la orbita resonanco 2:7 kun la Tero.

Ĝia discentra orbito ekstere, malproksime tanĝas tiun de Marso : ĝia marsa MOID estas 0,34669 astronomia unuo, tie estas 51,864 milionoj da km.
 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Sofuentes

**Sofuentes** estas vilaĝo, kiu apartenas al municipo Sos del Rey Católico, en la aragona komarko Cinco Villas, en la provinco Zaragozo de la historia hispana regiono Aragono. La loknomo *Sofuentes* estas etimologie komprenebla kiel *Ĉe fontoj* aŭ eĉ pli laŭvorte *Sub fontoj*, kaj tiukadre en la blazono aperas fontano (sama vorto en hispana kiel fonto; vidu suben ĉe Loknomo).

## Geografio 
Ĝi estas proksima al la senhomaj lokoj Mamillas kaj Novellaco, apartenantaj al la municipo de Sos, kaj ankaŭ al la urbeto "San Isidro del Pinar" en Navaro. 

Sofuentes situas je 512 m sur la marnivelo, ĝi havis 83 loĝantojn en 2020 kaj 81 en 2021. La distanco de Sofuentes al Zaragozo estas 113 km.  En la jaro 1999 ĝi havis 143 loĝantojn. 

## Loknomo 
La nomo "Sofuentes" devenas de la latinaj terminoj "so" (sub, malalta) kaj "fontem" (fontoj). Tiu ĉi termino aludus ties situon, proksime al la akvofontoj, kiuj malsupreniras de la montaro "Peña", sur kies deklivoj troviĝas la nuna urbeto. 

La ĉirkaŭaĵo de Sofuentes estas riĉa kaj larĝa cerealzono, irigaciita de la "Canal de las Bardenas" (kanalo *Bardenoj*). 

## Historio 
eta|maldekstre|Tomboŝtono de C. Atilio Akvilo|190ra
La ĉeesto de populacio en Sofuentes, ekde romia tempo, estas atestita per la granda nombro da restaĵoj de tiu periodo trovitaj en la nuna urbo kaj ĝia ĉirkaŭaĵo, kiel ekzemple la arkeologia loko "Cabeza Ladrero". Tie abundas epigrafiaj restaĵoj, kiuj montras la ĉeeston de la terposedanta familio "Atilios", kiuj eĉ atingas lokojn sur la alia flanko de la montoj, kiel ekzemple la urbo "Los Bañales" en la municipo Uncastillo. 
* Antikva fontano.
* Mezepoka turo: Ĝi estas interesa defenda konstruo konstruita en la 14-a jarcento, kiu konservas siajn pintajn arkojn por subteni la slabojn, la sagofendojn kaj kelkajn surprizegajn reliefojn skulptitajn sur siaj muroj, devenantaj el la reuzo de ŝtonoj de turo-tipa romia maŭzoleo.:  La turo havas kvadratan planon, ĉirkaŭ 7 metrojn ĉiuflanke; ĝi estas malaltigita en alteco kaj nuntempe kovrita per moderna tegmento, ĉar ĝi estis transformita en hejmon. Sur ĝiaj flankoj estas kelkaj longaj kaŝpasejoj kaj aliaj ĵus konstruitaj malfermaĵoj.  La fortikaĵo povus esti konstruita en la 14-a jarcento, verŝajne kiel rezulto de la kolizioj kun la regno de Navaro, surbaze de ĝia limpozicio.
* Arkeologia loko "Cabeza Ladrero" kaj romia tombejo.  
* Romia vojo. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* ZTV: Sofuentes. https://www.youtube.com/watch?v=gw3aZl4v3DE
* Biciklovojoj. https://es.wikiloc.com/rutas/mountain-bike/espana/aragon/sofuentes
* Marŝo de Sofuentes al Sos. https://es.wikiloc.com/rutas-senderismo/sofuentes-sierra-de-pena-sos-del-rey-catolico-pr-z-112-3865489
* Arkeologia kuŝejo "Cabeza Ladrero". https://www.youtube.com/watch?v=yf6x-5Zwepc

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Historio de Aragono
Mahuva

**Mahuva,** laŭ guĝarata lingvo **મહુવા,** laŭ hindia lingvo **महुवा** estas urbego kaj municipo en Barato, en subŝtato Guĝarato, en distrikto de Bhavnagar.

## Demografio 
Mahuva havis populacion de  en 2021.

## Geografio 
Mahuva situas preskaŭ laŭ marbordo de golfo de Araba Maro en sudorienta parto de duoninsulo Katiavaro laŭ malgranda rivero. Amreli troviĝas 79, Bhavnagar 86, Surat 113, Navsari 122, Baruĉ 133, Vapi 144, Veraval 145, Vadodara 200,  iama subŝtata ĉefurbo Ahmedabado 230, nova subŝtata ĉefurbo Gandinagaro 254, Mumbajo 261, tutlanda ĉefurbo Delhio 1003, Kolkato 1722 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Dum la sendependiĝo en 1947 la loĝantoj voĉdonis pri Barato kaj alia naskiĝanta najbara ŝtato Pakistano, poste multe da homoj formigris al Pakistano.

## Ekonomio 
La ekonomio de Mahuva estas ĉefe agrikultura, iomete industria. La agrikulturo produktas blankajn kaj ruĝajn cepojn. Ties prilaboro okazas en la urbo. Aliaj kultivaĵoj estas arakidoj, kotonoj kaj kokosoj. Menciindas la tranĉado kaj polurado de diamantoj kaj oni produktas ankaŭ lignajn ludilojn. Proksime jam laŭ la marbordo estas rapide kreskanta havenurbo.

## Lingvoj 
En Mahuva la  estas la guĝarata kaj hindia.

## Religioj 
En Mahuva plejparto de la populacio estas hinduoj kaj muslimoj, iomete estas ĝajnistoj kaj kristanoj.

## Eduko 
En Mahuva la plej alta eduko okazas en 2 kolegioj.

## Klimato 
En Mahuva jare pluvas plej ofte pro la musonoj, en aliaj monatoj apenaŭ aŭ neniam pluvas. La temperaturo varias averaĝe inter 18-27 °C.

## Trafiko 
Mahuva estas finhaltejo de la fervoja reto. Enurbe motoraj rikiŝoj kaj taksioj haveblas. Al aliaj urboj kaj proksimaj vilaĝoj aŭtobuso liveras la pasaĝerojn 3 ĉefvojoj kaj sola flankovojo kuras al la urbego. La plej proksima flughaveno funkcias en Bhavnagar. Pramoj estas alireblaj ĉe la marbordo ekde 2017 al Bhavnagar kaj Baruĉ.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj, plej ofte hinduaj
* du publikaj parkoj
* marborda strando proksime

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Guĝarato
His Trysting Place

***His Trysting Place*** ("Lia amrendevuejo") estas mallongdaŭra silentfilmo de Charlie Chaplin el 1914. Ĝi estis verkita kaj reĝisorita de Charlie Chaplin kaj ĉefrolita de Chaplin kaj Mabel Normand.

## Temo 
Charlie kaj lia amiko Ambrose renkontiĝas en restoracio kaj hazarde foriras kun manteloj unu de la alia. Charlie estis aĉetonta bebobotelon kaj Ambrose estis sendonta amleteron kiu estis en la poŝo de lia mantelo. La edzino de Charlie trovas la leteron kaj pensas ke li havas sekretan amatinon kaj la edzino de Ambrose kredas ke li havas . Polemiko ekestas en la parko inter Charlie kaj lia edzino kaj inter Ambrose kaj lia edzino. Ĝi estas solvita ĉe la fino, sed Charlie ekigas alian batalon inter la alia paro montrante al la edzino de sia amiko la amleteron kiu estis en lia poŝo.

## Rolularo 
* Charlie Chaplin - Edzo de Mabel
* Mabel Normand - Mabel
* Mack Swain - Ambrose
* Phyllis Allen - Edzino de Ambrose

## Video 

His Trysting Place 1914 CHARLIE CHAPLIN MABEL NORMAND Mack Sennett.webm|*His Trysting Place*

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1914
Kategorio:Filmoj de Charlie Chaplin
Kategorio:Usonaj mallongaj silentfilmoj
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj
Tamás Kazi

**Tamás KAZI** (naskiĝis la 16-an de majo 1988) estas hungara atleto, kiu konkuras en mezdistanca kurado. Li reprezentis Hungarion dum la Somera Olimpiko 2012, kie li estis eliminita en la preparaj raŭndoj por la finala konkurenco de 800 metroj Li naskiĝis en Baja.

## Notoj
Kategorio:Hungaraj atletoj
Krämpfer-ĝardenoj

eta|Krämpfer-ĝardenoj, Erfurto; fone la fakaltlerneja domo
eta|moderna forcejo de la fakaltlernejo
eta|ĉefa altlernejenirejo kun busto de la hortikulturpioniro Christian Reichart
**Krämpfer-ĝardenoj** () estas grandparte pejzaĝarkitektura klerigparko por studado kaj esplorado. Ĝi troviĝas je Leipziger Straße 77 en la nordokcidenta parto de Erfurto, Germanujo. Centras ene la Fakaltlernejo de Erfurto pri pejzaĝarkitekturo, hortikulturo kaj forstumado (germane: *Fachhochschule Erfurt für Landschaftsarchitektur, Gartenbau und Forst*).

## Historio 
La areo ja ĝuas pri hortikultura tradicio. Ĉar ĝi ekde la mezo de la 19-a jarcento uzitis fare de la semkultura entrepreno *Haage & Schmidt*. La fabriko detruitis en la Dua mondmilito. En 1949 malfermiĝis hortikultura trejnejo kiu en 1967 iĝis fakinĝeniera lernejo. Ĉefa tasko estis tiam, krom la disponigo de seminariejoj kaj studenta loĝhejmo, la kreo de instruaj ĝardenoj. La plantadan koncepton por la arboreto elfaris Günter Wuttke. Eblis kaj eblas por la studentoj studi lignajn specojn kaj iliajn uzojn: ankaŭ la belaj enparkaj aksoj estas verko de Wuttke.

Ekde 2003 iĝas eoste de la kampuso granda pejzaĝ(arkitektur)a-lernoparko kun modeloj de kulturoj kaj kultivadteknikoj kun daŭripovaj. Naturprotektada kaj komerca demandoj kvazaŭ egalrajte traktatas. Ĝi havas grandecon de 13 hektaroj konsistantaj el kvar sekcioj (krom demonstrejoj).

Apartenas al tiu ĉi *verda klerigcentro* ankaŭ la porstudenta hejmo, la areoj de la lerna kaj prova ejaro (LVG) kaj administraciaj ejoj. La prova forcejo nombriĝas inter la plej modernaj siaspece en tuta Eŭropo (2500 kvadrametroj; 19 hejteblaj kabinoj).

## Trafiko kaj monumento 
Tramhaltejo de la EVAG antaŭ la park-enirejo sur Leipziger-strato portas la saman nomon.
Busto por hortikultura pioniro Christian Reichart staras malpost la altlerneja ĉefenirejo.

## Literaturo 
* Wolfgang Borchardt kaj Horst Schumacher (eld.): *Der Landschaftslehrpark der Fachhochschule Erfurt in den Krämpfer Gärten*, Paulo Freire Verlag, 2006, ISBN 978-3-86585-602-9

## Eksteraj ligiloj 
* filmkomisiono de MDM
* invito sur municipa porturisma paĝaro veni gapi la forcejon 
* studenta hejmo
* hejmpaĝo de la fakultato fakaltlerneja gastanta je Krämpfer-ĝardenoj

## Notoj 
Krampfer
Kategorio:Lernejoj en Erfurto
Olga Kazi

**Olga Kazi**, laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kazi Olga,** estas iama hungara mezdistanca kuristo kaj sprintulo. Ŝia edzo estis István Gyulai (kuristo) kaj naskis 2 gefilojn.

 naskiĝis  en Kispest.

 partoprenis en la Somera Olimpiko 1960 en Romo en 800 m. Ŝi gajnis bronzon en la 800m ĉe la Atletika Eŭropa Ĉampioneco en Beogrado en 1962 kaj gajnis la Universiadon de 1963. Ĉe la Somera Olimpiko 1964 en Tokio, ŝi atingis la duonfinalon en la 800m. En la 400m, ŝi ne preterpasis la unuan etapon. Ĉe la Eŭropaj Endomaj Ludoj en Beogrado en 1969, ŝi estis parto de la miksita hungara relajso kiu ne atingis la celon. Ŝi estis kvinfoje hungara ĉampiono en pli ol 800 m (1960-1963, 1965), dufoje en pli ol 400 m (1960, 1963) kaj unufoje en pli ol 1500 m (1968) kaj skikurado (1962).

## Notoj
Kategorio:Hungaraj atletoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Baristo

eta|280x280ra| Partoprenanto en la *Monda Barista Ĉampioneco* en 2006
**Baristo**, aŭ en Esperanto prefere **kafeisto,** estas metiist(in)o kiu dediĉas sin al la preparado de espreso kaj rilataj trinkaĵoj kiel kapuĉino. La kafeisto estas specialisto pri preparado kaj servado de kafo. Li aŭ ŝi scias preskaŭ ĉion pri la tekniko de la espresomaŝino kaj la procezoj implikitaj en la preparado de la espreso. Baristo ofte mastras teknikon por fari belajn bildojn sur la kafoŝaŭmo: lakto-arto (*arte latte*).

## Vidu ankaŭ 
* Lakta arto

Kategorio:Kafo
Kategorio:Profesioj
Mabel Normand

**Mabel NORMAND**, realnome **Mabel Ethelreid Normand** (naskiĝis  en Staten-Insulo, mortis  en Monrovia (Kalifornio)) estis usona silentfilma aktorino, reĝisoro, scenaristo, kaj produktoro. Ŝi estis populara stelulino kaj kunlaboranto de Mack Sennett en liaj Keystone Studios. Ŝi aperis en 12 sukcesaj filmoj kun Charlie Chaplin kaj 17 kun Roscoe "Fatty" Arbuckle.

## Filmaro (elekto) 
* 1910: *Indiscretions of Betty*
* 1912: *The Mender of Nets*
* 1913: *Bangville Police*
* 1913: *A Little Hero*
* 1913: ''Barney Oldfield's Race for a Life*
* 1913: *Mabel's Dramatic Career*
* 1913: *A Mud Bath*
* 1914: *Mabel's Strange Predicament*
* 1914: *A Film Johnnie*
* 1914: *Mabel at the Wheel*
* 1914: *Caught in a Cabaret*
* 1914: *The Fatal Mallet*
* 1914: *Her Friend the Bandit*
* 1914: *Mabel's Busy Day*
* 1914: *Mabel's Married Life*
* 1914: *The Masquerader*
* 1914: *Gentlemen of Nerve*
* 1914: *His Trysting Place*
* 1914: *Tillie's Punctured Romance*
* 1914: *Getting Acquainted*
* 1918: *Mickey*
* 1923: *The Extra Girl''

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj scenaristoj
Kategorio:Usonaj produktoroj
(159493) 2000 UA

**(159493) 2000 UA** estas tre malgranda, tre hela marsrenkonta asteroido malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo *LINEAR*, la , elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin iom malproksima de la marsa orbito : ĝia marsa MOID estas 0,21664 astronomia unuo, tie estas 32,409 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
IShowSpeed

**Darren Watkins Jr.** estas usona kreanto de aŭdvidaj produktoj en interreta videospektejo Youtube. Lia enhavo baziĝas sur distraj kaj komedia filmetoj rilataj al videoludoj kaj interreta kulturo.

La amasa populareco de Watkins en Jutubo kaj ampleksa amaskomunikila kovrado igis lin unu el la plej efikaj enhavkreintoj kaj personecoj venantaj de la interreto. Malgraŭ estis kontestata figuro pro liaj vaste diskonigitaj laŭleĝaj problemoj, li estis portretita en la amaskomunikilaro kiel gvida figuro sur Jutubo.

En 2022, la retejo Kotaku priskribis lin kiel "unu el la plej rimarkindaj kaj plej rapide kreskantaj streamers" sur la aŭdvida platformo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Jutubistoj
Kategorio:Anglalingvaj jutubistoj
Kategorio:Usonaj jutubistoj‎
Blokado de la Arcaĥa Respubliko en 2022 - 2023

eta|
La **blokado de la Arcaĥa Respubliko** en **2022** kaj **2023** komencis la 12-an de decembro 2022, kiam azerbajĝanaj fortoj blokis la Laĉinan koridoron, la nuran restantan vojon al kaj el la Arcaĥa Respubliko. La areo blokita estas la sekcio inter la urbo Ŝuŝo kaj vilaĝo Daŝalti (azerbajĝane Daşaltı, armene Քարին տակ) - tiu sekcio estas sub la mandato de la pacmisio de la Rusia Federacio. Reprezentantoj de Azerbajĝano asertas ke la homoj blokantaj la koridoron estas "ekologiaj aktivuloj," kvankam la vereco de ĉi tiu aserto dubindas ĉar pri la blokantoj konatas malmulte ĝis neniu aktivado en ekologia aktivismo kaj dum la blokado montriĝas etno-naciistaj simboloj kaj sloganoj anstataŭ ekologiaj.

## Humanitara krizo 
La Sanministerio de Arcaĥo raportis, ke kiel rezulto de la fermo de la vojo liganta Arcaĥon kun Armenio tra Azerbajĝano, translokigo de arcaĥaj civitanoj kun gravaj sanproblemoj al Erevano restas neebla. Laŭ la defendanto de la homaj rajtoj de Arcaĥo, pro la fermo de la vojo Arcaĥo-Armenio en la nokto de la 12-a de decembro, 1100 homoj estis surstrate en malvarmaj vintraj kondiĉoj, inkluzive de 270 infanoj. Arcaĥa Informo-Centro raportas, ke kiel rezulto de la fermo de la nura vojo liganta Arcaĥon kun Armenio, kvar municipoj en la provinco Ŝuŝo estas fakte ĉirkaŭitaj. Fariĝis neeble provizi manĝaĵojn, precipe panon kaj farunon, kaj aliajn bazajn bezonojn al ĉi tiuj komunumoj. La 13-an de decembro, Azerbajĝano ĉesigis gasprovizojn de Armenio ĝis Arcaĥo. La 16-an de decembro, oficialuloj de Arcaĥo raportis ke gasprovizoj estis restarigitaj. Arcaĥaj saninstancoj raportis, ke paciento, kiu postulis vivsavan kuracadon, mortis pro la blokado de la Lachin-koridoro tra Azerbajĝano.

## Referencoj 
## Fonto 
* la komenca teksto baziĝas sur la koresponda teksto en la angla vikipedio. **Atentu** ke ampleksigoj de la teksto devas esti en gramatike senerara kaj komprenebla Esperanto, kiel ĉiuj tekstoj de Vikipedio!

Kategorio:Konfliktoj en 2022
Kategorio:Montara Karabaĥo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Flava ĵurnalismo

eta|dekstre|alt=|*The Yellow Kid*.
**Flava ĵurnalismo**, **flava gazetaro**, *flaveca gazetaro* aŭ *flavisma gazetaro*, estas tipo de ĵurnalismo kiu prezentas novaĵojn kun altiraj, skandalaj aŭ troiĝaj titoloj cele al pliigo de vendado, kvankam ĝenerale tiuj novaĵoj ne disponas de pruvoj (aŭ nur de nesufiĉaj pruvoj) nek de bone difinita esplorado. Tiu tipo de sensaciisma ĵurnalismo inkluzivas titolojn de katastrofoj kaj grandan nombron de fotoj kun detala informado pri akcidentoj, krimoj, adoltoj kaj politika ĥaoso. En aŭdiovida ĵurnalismo, abundas ŝokfrapa muziko, fortaj koloroj, ĉefe la ruĝa koloro, kaj la informado estas neorganizita. Interreto adaptiĝis al tia malhonesta praktiko, kaj en mutaj retejoj (foje de teorie seriozaj amaskomunikiloj) oni uzas titolojn kaj bildojn kaj altirajn kaj malverajn kiel maldecaj taktikoj por altiri la atenton de la uzantoj kaj instigi ilin kundividi la enhavon en sociaj retoj. 

La esprimo originiĝis dum la «gazetara batalo» inter la ĵurnaloj *New York World*, de Joseph Pulitzer, kaj la *New York Journal*, de William Randolph Hearst, de 1895 ĝis 1898, kaj povis estis specifa referenco al tiu epoko. Ambaŭ gazetoj estis akuzitaj de aliaj pli seriozaj publikaĵoj pri troigo de ia klaso de novaĵoj por pliigi la vendadon kaj eĉ pri pago al koncernitoj por atingo de ekskluziva informotraktado. La gazeto *New York Press* stampis la esprimon «flava ĵurnalismo», komence de 1897, por priskribi la agadon kaj de Pulitzer kaj de Hearst. Al tio kontribuis la sukceso de la rolulo The Yellow Kid en ambaŭ gazetoj.​

En portugala estas nomita "imprensa marrom" (bruna gazetaro). En Meksiko dum la registaro de Ernesto Zedillo Ponce de León, fariĝis premo fare de la registaro por eviti la supozitan «troan flavecon» en la elektronikaj amaskomunikiloj.​ 

## Notoj
## Vidu ankaŭ
* Klaĉrevuo
* Klaklogaĵo
* Flava sindikato

Kategorio:Ĵurnalismo
Registroj de spiritoj

eta|Kovrilo de eldono de *Registroj de Spiritoj* de 1937 (1-a volumo)
eta|page=7|Paĝoj de eldono de *Registroj de Spiritoj* de la periodo Wanli de la dinastio Ming
***Registroj de spiritoj*** (tradicia skribo 搜神記, simpligita skribo 搜神记, pinjine *Sōushén Jì*, EPĈ-sisteme *Soŭŝen Ĝji*) estas ĉinlingva kompilo de legendoj, noveloj, kaj onidiroj pri ĉinaj dioj, ĉinaj fantomoj, kaj aliaj supernaturaĵoj. Kvankam la aŭtoro ne estas eksplice nomita en la teksto, oni kredas, ke ĝin verkis Gan Bao (foje erare nomata Yu Bao), historiisto en la kortego de  de la dinastio Jin ĉirkaŭ 350. Ĝi estis reeldonita plurfoje, interalie en 1593. La eldonoj kutime konsistas el 464 rakontoj.

## Rakontoj 
Iuj menciindaj rakontoj en *Registroj de spiritoj* estas:

* Gan Jiang Mo Xie〈干將莫邪〉
* Wu Wang Xiao Nü〈吳王小女〉
* Li Ji Zhan She〈李寄斬蛇〉(*Li Ji mortigas serpentegon*), simila al la legendo de Chen Jinggu.
* Han Bing Fufu〈韓憑夫婦〉
* Rakonto pri  kiu edziniĝas al homa viro.
* "Zhang Shugao kaj la sanganta arbo"

## Posta ricevo 
Pu Songling citas la verkon de Gan Bao kiel multe pli grandan ol sia propra *Mirrakontoj de Liaozhai*, kiu nun estas fama.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 搜神記 (Sou Shen Ji) ĉe Project Gutenberg
* *Noveloj el antikva Ĉinio* (inkludas tradukon de iuj rakontoj). ĈEE, 1988.
* Gao Jingmin. *Cent ĉinaj fabloj* (inkludas almenaŭ unu rakonton). Tr. Yu Tao kaj Wang Lihua. ĈEE, 1999.
* Gan Bao. *In Search of the Supernatural: The Written Record*, tradukita en la anglan de Kenneth J. DeWoskin kaj James Irving Crump. Stanford University Press, 1996. 
* Gan Bao. *A la recherche des esprits: récits tirés du Sou Shen Ji* (parta traduko en la francan). Gallimard, 1992. 
* 
* 

Kategorio:Literaturo de Ĉinio
Kategorio:Libroj aperintaj en la 4-a jarcento
Kategorio:Ĉina mitologio
Kategorio:Ĉina folkloro
Felpersono

**Felpersono**, aŭ neologisme *felsono*, estas personecigita bestorolulo kreita de iu en la felanaro.. Protoĝenoj estas duone maŝinoj, kaj duone (organikaj) bestoj. Ili havas vizieron kiel vizaĝon kiu montras iliajn emociojn.

## Kreado de felpersono 
La kreado de felpersono estis priskribata kiel "unu el la plej universalaj kondutoj en la felanaro".
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fursona en WikiFur

Kategorio:Felanaro
Bergpartei, die "ÜberPartei"

**Bergpartei, die "ÜberPartei"** [beagPARtaj, diubaPARtaj] mallongigita kiel **B***, estas anarkiismeca, dadaismeca partio en Germanio.

Ĝi estas konata pro gastigado de legombataloj kun du rivalaj distriktoj en Berlino kaj la videoaktivula kinfestivalo *nodogma*.

## Politikoj 
En 2005, la Bergpartei estis la unua kiu adoptis la politikon de universala baza enspezo.

## Historio 
Ĝi estis fondita la 1-a de aprilo 2011 kiam du domokupaj partioj kunfandiĝis. La fondinta prezidanto de la partio estis Jan Theiler.

## Fontoj 
Kategorio:Politikaj partioj de Germanio
Triple Trouble (filmo, 1918)

***Triple Trouble*** ("Triobla tumulto") estas mallonga silentfilmo de Charlie Chaplin el 1918. Ĉefrolas Charlie Chaplin, Edna Purviance kaj Leo White.

## Temo 
Dum kolonelo Nutt eksperimentas per eksplodaĵoj, nova domzorgisto aliĝas al lia domanaro. La netaŭga domzorgisto daŭre igas la vivon malfacila al la ceteraj kunlaborantoj. Dume, eksterlanda agento alvenas en la domon esperante ricevi la plej lastan inventon de kolonelo Nutt. La inventisto forĵetas lin, pro kio la agento poste dungas friponon por ricevi la formulon. Kiam polico iras al la domo de Nutt por komenci enketon, komplika tumulto rezultas.

## Rolularo 
* Charlie Chaplin, Domzorgisto
* Edna Purviance, Servistino
* Leo White, Grafo kaj gardisto en hotelaĉo
* Billy Armstrong, Kuiristo kaj ŝtelisto
* James T. Kelley, Kantanta ebriulo
* Bud Jamison, Vagabondo
* Wesley Ruggles, Fripono
* Albert Austin, Policano
* Snub Pollard, Vagabondo en hotelaĉo (nekreditita)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1918
Kategorio:Filmoj de Charlie Chaplin
Kategorio:Usonaj mallongaj silentfilmoj
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj
Behind the Screen

***Behind the Screen*** ("Post la ekrano") estas mallonga silentfilmo de Charlie Chaplin el 1916. Ĉefrolas Charlie Chaplin, kaj ankaŭ Eric Campbell kaj Edna Purviance. La filmo estas en la publika domajno.

## Temo 
La agado okazas en filmstudio kie David estas la malbone konsiderita kaj troŝarĝita asistanto al Goliath la dekor-manaĝero kiu estas malkapabla fari ion ajn. Iun tagon knabino alvenas en la studion esperante fariĝi aktorino sed estas rapide forsendita. Baldaŭ poste, la plej multaj laboristoj de la studio decidas striki ĉar ili ne estas permesitaj fari paŭzon post la tagmanĝo. La knabino ekspluatas tion por alivesti sin kiel knabon kaj oferti labori pri la dekoroj kaj estas akceptita, tiel ke ŝi aliĝas al David kaj Goliath kiuj estas la solaj kiuj rifuzis fari strikon. Post pluraj travivaĵoj, David malkovras ke la nova asistanto estas knabino kaj kisas ŝin, kio estas misinterpretita fare de Goliath. Poste, David kaj Goliath anstataŭas kelkajn aktorojn en slapstik-sceno kaj finas kaŭzi ĥaoson en la studio en kuk-milito. Poste, la strikantoj intencas eksplodigi la studion per dinamito sed la knabino aŭdas pri iliaj planoj kaj provas malhelpi tion. David savas ŝin de la fiuloj sed la studio estas tute detruita. Ĉe la fino, la paro denove interkisas.

## Rolularo 
* Charles Chaplin: David (asistanto al Goliath)
* Edna Purviance: Knabino
* Eric Campbell: Goliath (kiel kulisisto)
* Albert Austin: Kulisisto (nekreditita)

## Video 

Behind the screen (1916).webm|*Behind the Screen*

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1916
Kategorio:Filmoj de Charlie Chaplin
Kategorio:Usonaj mallongaj silentfilmoj
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj
A Jitney Elopement

***A Jitney Elopement*** ("Peraŭta forkuro") estas mallonga silentfilmo de Charlie Chaplin el 1915. Ĉefrolas Charlie Chaplin kaj Edna Purviance.

## Temo 
La patro de Edna volas ke ŝi edziniĝu kun riĉa grafo Chloride de Lime. Charlie, la vera amo de Edna, parodias la grafon ĉe vespermanĝo, sed la vera grafo aperas kaj Charlie estas elĵetita. Pli poste Charlie kaj Edna estas postkuritaj fare de ŝia patro, la grafo, kaj tri policanoj. La persekutantoj falas el moleo.

## Rolularo 
* Charlie Chaplin, Svatanto, la falsa grafo
* Edna Purviance, Edna/Edena/Iona Lott
* Ernest Van Pelt, Patro de Edna
* Leo White, Grafo Chloride de Lime, svatanto de Edna
* Lloyd Bacon, Juna ĉefservisto / Policano (nekreditita) 
* Paddy McGuire, Maljuna ĉefservisto/Policano
* Bud Jamison, Policano kun bastono
* Carl Stockdale, Policano
* Fred Goodwins, Posedanto de aŭto

## Video 

A Jitney Elopement 1915 CHARLIE CHAPLIN EDNA PURVIANCE.webm|*A Jitney Elopement*

## Vidu ankaŭ 
* Jitney ()

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1915
Kategorio:Filmoj de Charlie Chaplin
Kategorio:Usonaj mallongaj silentfilmoj
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj
András Zólyomi

**András Zólyomi** [andrAŝ zOjomi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zólyomi András,** hispane **Andrés Zolyomy Biczo** estis hungara akvopilkisto, kiel trejnisto plurfoja olimpiano, olimpika ĉampiono eksterlande.

 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Tossa de Mar.
 
## Biografio 
 komence estis naĝisto, poste akvopilkisto en ĉefurbaj sportkluboj sen signifaj rezultoj. En 1934 li ricevis italan inviton por esti trejnisto, poste li estis trejnisto jardekon en Italio. En 1948 li translokiĝis al Hispanio, sed iom poste li estis alterne trejnisto en ambaŭ landoj. Lia itala nacia teamo en Somera Olimpiko 1960 ricevis oran medalon. Liaj teamoj plurfoje estis landaj ĉampionoj en Italio, respektive en Hispanio.

## Memorigiloj 
* membro de "International Swimming Hall of Fame" (2010)

## Fontoj 
* traduko el Hungara Vikipedio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Italaj trejnistoj
Kategorio:Hispanaj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Márton Szívós

**Márton Szívós** [sIvOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Szivós István Márton** estis hungara akvopilkisto, olimpiano, mondĉampiono, trejnisto. Lia patro estis István Szívós, lia avo estis István Szívós (pli aĝa).

 naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 inter 1990-2000 li estis akvopilkisto kaj lernanto en centra sportlernejo, poste li ludis en ĉefurbaj, provincaj kaj eksterlanda sportkluboj. En 2014 li ricevis korinfarkton, sed poste li denove daŭris la sporton. Intertempe li estis hungara ĉampiono kvinfoje (2001-2005), itala ĉampiono en 2006, li estis hungara golreĝo en 2011, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 2003-2016. Li estis mondĉampiono en 2013, krome dufoje li estis la dua en 2007. En universiado li estis la unua en 2003. Li malfermis kafejeton en Budapeŝto en 2009. Li akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Universitato de Budapeŝto kaj ekde 2020 li estis trejnisto. Li ricevis premion en 2012. 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
A Night in the Show

***A Night in the Show*** ("Nokto en la Spektaklejo") estas mallonga silentfilmo de Charlie Chaplin el 1915. Ĉefrolas Charlie Chaplin; Edna Purviance ludas malgrandan rolon.

## Temo 
S-ro Pest provas plurajn teatrajn sidlokojn antaŭ ol fini antaŭe per batalo kun la dirigento. Li estas elĵetita. En la vestiblo li puŝas dikan sinjorinon en fontanon kaj revenas por sidiĝi ĉe Edna. S-ro Rowdy, en la galerio, verŝas bieron malsupren sur sinjoron Pest kaj Edna-n. Li atakas spektantojn, haremdanciston, la kantistojn Dot kaj Dash, kaj fajro-manĝanton.

## Rolularo 
* Charlie Chaplin - S-ro Pest kaj s-ro Rowdy
* Edna Purviance - Sinjorino sur teatra sidloko kun perloj
* Charlotte Mineau - Sinjorino sur teatra sidloko
* Dee Lampton - Dika knabo
* Leo White - Franco/Nigrulo sur balkono
* Wesley Ruggles - Dua viro en balkona fronta vico
* John Rand - Dirigento
* James T. Kelley - Trombon-ludanto kaj kantisto
* Paddy McGuire - Plum-viŝisto/Klarinet-ludanto
* May White - Dika sinjorino kaj dancistino
* Phyllis Allen - Sinjorino en aŭskultantaro
* Fred Goodwins - Sinjoro en aŭskultantaro
* Charles Inslee - Tubjo-ludanto

## Video 

A Night in the Show (1915).webm|*A Night in the Show*

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1915
Kategorio:Filmoj de Charlie Chaplin
Kategorio:Usonaj mallongaj silentfilmoj
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj
In the Park

***In the Park*** ("En la parko") estas mallonga silentfilmo de Charlie Chaplin el 1915. Ĉefrolas Edna Purviance, Leo White, Lloyd Bacon, kaj Bud Jamison.

## Temo 
Vagabondo ŝtelas la mansakon de knabino, sed kiam li provas elekti la poŝon de Charlie perdas siajn cigaredojn kaj alumetojn. Tiu ĉi savas kolbas-vendiston de brutulo, sed prenas kelkajn per sia promenbastono. Kiam la ŝtelisto provas preni kelkajn el la kolbasoj de Charlie, Charlie ricevas la mansakon. La mansako iras sian vojon de persono al persono ĝis sia posedantino, kiu estas kolera kontraŭ sia koramiko kiu ne protektis ŝin en la unua loko. La koramiko malespere iras por ĵeti sin en la lagon. Charlie helpas lin.

## Rolularo 
* Charlie Chaplin: Charlie
* Edna Purviance: Infanvartistino
* Leo White: Grafo, eleganta dando
* Leona Anderson: Fianĉino de grafo
* Bud Jamison: Belulo de Edna
* Billy Armstrong: Kolbaso-ŝtelisto
* Ernest Van Pelt: Kolbaso-vendisto
* Lloyd Bacon: Ŝtelisto

## Video 

In the Park (1915).webm|*In the Park*

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1915
Kategorio:Filmoj de Charlie Chaplin
Kategorio:Usonaj mallongaj silentfilmoj
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj