open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Urtene

**Urtene** estas rivero en Kantono Berno. Ĝi havas longecon de 19&nbsp;km kaj alfluas en Bätterkinden al Emme.

## Fonto 
La rivero fontas en diversaj rojoj el inter kiuj la rojo Woolibach, kiuj kunfluas apud Münchenbuchsee ĉe la koordinatoj  sur alteco de 525 m s.m.

## Fluvojo 
Post la kunfluo de la diversaj fontrojo la rivero unue fluas okcidenten alfluas al la eta lago Moossee, kaj poste al la granda Lago Moossee. Post Moossee ĝi fluas nordorienten tra Schönbühl kaj Urtenen. Post Urtenen ĝi turniĝas norden kaj formas la limon inter Jegenstorf kaj Münchringen. Tiam ĝi turniĝas denove nordorienten, fluas tra Münchringen kaj tiam formas la limon inter Münchringen kaj Hindelbank kaj poste inter Münchrigen kaj Kernenried. Post nova turniĝo norden, la rivero formas la limon inter Kernenried kaj Zauggenried. Tiam ĝi pasas tra Zauggenried kaj poste tra Fraubrunnen, tiam la rivero fluas tra la orienta parto de Schalunen. Post Schalunen ĝi alproksimiĝas al Emme kaj nun dum proksimume 2 kilometroj fluas en kanalo paralele al Emme sur la teritorio de Bätterkinden.

## Alfluo 
Post Bätterkinden la rivero fine sur alteco de 478 m s.m. alfluas al Emme.

## Hidorologio 
La altecodiferenco de la fonto ĝis la alfluo estas nur 47 m. La fluadon regas pluva reĝimo, tio signifas, ke la akvofluo rekte dependas de la pluvado en la fontregiono. La averaĝa akvofluo apud Schalunen estas 1,6 m³/s. La mezuritaj pintaj akvofluoj kompare al la baza akvofluo relative malmulte diferenciĝas. La maksimuma akvofluo registrita apud Schalunen estas 15 m³/s. La rivero posedas nur malmultajn flankajn rojojn. La plej gravaj estas la vilaĝaj rojoj de Hindelbank kaj de Jegenstorf. La akvokvalito de la rivero multe suferas pro la agrikulturo en la teritorio de la akvokolekta areo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ekologia prijuĝo de la fluvojo de Urtene (pdf)1995

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Kantono Berno
Kategorio:Riveroj de la Svisa Mezlando
4415 Echnaton

'*4415 *Echnaton''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.

En la kadro de la Palomar–Leiden survey, Tom Gehrels fotis ĝin sur unu el la 130 fotografiaj platoj eksponitaj en septembro kaj oktobro 1960, per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar. Tiuj platoj poste estis senditaj en Leiden (Nederlando), kie ili estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la faraono Aĥnaton, konata ankaŭ sub la nomoj de "Eĥnaton" aŭ "Amenhotep la 4-a".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Jiggs Whigham

**Jiggs Whigham** (naskiĝis la 20-an de aŭgusto 1943 en Klevlando, Ohio; civitana nomo **Oliver Haydn Whigham la 3-a**) estas trombonisto, bandestro kaj altlerneja instruisto. Lian trombonludon karakterizas granda, varma sono kaj fleksiĝema frazigarto. Krom tio li estas „ unu el la plej spertaj orkestrestroj de la eŭropa [ĵaz]mondeto kaj – kiel pioniro en Germanujo – instituciulo rilate ĵazedukadon ĉe altlernejoj.“

## Vivo kaj verkado 
Whigham lernis ekde la sepa vivojaro pianludon kaj harmonisciencon ĉe la Muzikinstituto je Klevlando. En la aĝo de dek jaroj li komencis trombonludi; jam dum sia lerneja tempo oni dungis lin por koncertoj kaj eĉ surdiskigoj. Jam en la aĝo de 17 jaroj li estis unua solotrombonisto de la orkestro *Glenn Miller* sub Ray McKinley, du jarojn poste ĉe Stan Kenton. Krom tio li studis kompozicion Klevlando.

Post unujaraj dungitecoj en novjorkaj sonregistraj studioj kaj je brodvejaj muzikaloj li iris en 1965 al Germanujo kiel soloisto de la ĵazorkestro de Kurt Edelhagen ĉe WDR en Kolonjo. La unuan premion li ricevis en 1966 je la unua konkurso por moderna ĵazo en Vieno. Ekde la 1970-aj jaroj li muzikis kun *Rhythm Combination & Brass* de Peter Herbolzheimer. En 1976 ekestis unua albumo je propra nomo, *Hope* kun Niels-Henning Ørsted Pedersen kaj Grady Tate. En 1989 li verkis kun gastmuzikistoj kiel Bud Shank, George Cables, John Clayton kaj Jeff Hamilton la albumon *The Jiggs Up*. Ekde 1971 ĝis 1981 li laboris regule kun la bandego de George Gruntz.

En 1979 li fariĝis profesoro kaj estro de la ĵazfako de la Muzikaltlernejo je Kolonjo. Fine de la 1970-aj jaroj Jiggs Whigham formis kune kun trombonistoj Bill Watrous, Albert Mangelsdorff kaj Kai Winding la bandon *Trombone Summit*, kun kiu li en 1980 verkis por la germana diskeldonejo MPS albumon. En 1982 li kunlaboris kun la *WDR Big Band* kaj verkis la albumon *The Third Stone*, kun aranĝaĵoj de Bill Holman. Inter 1988 kaj 1992 li plurfoje koncertvojaĝis kun bando direktata de Bud Shank (*The Jiggs Up*, 1989). Ekde 1995 ĝis aŭtuno de 2006 Jiggs Whigham estis profesoro kaj estro de la fako popularmuziko ĉe la Altlernejo por Muziko „Hanns Eisler“ je Berlino kaj ties filion Ĵazinstituto je Berlino. Ankaŭ li direktis ekde 1995 ĝis 2000 la bandegon de radiostacio RIAS. En 2007 kaj 2009 respektive li koncertis kun Bandego Berenbostel. Aktuale Whigham direktas la bandegon de BBC en Londono kaj – kune kun Niels Klein – la Ĵazorkestron de la Federacia Respubliko Germanujo.

## Konsultlibraj notoj 
* Wolf Kampmann *Reclams Jazzlexikon* Stutgarto 2003; ISBN 3-15-010528-5
* Martin Kunzler: *Jazz-Lexikon.* volumo 2, Reinbek 2002, ISBN 3-499-16513-9

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de Whigham

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ĵaztrombonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazbandego-direktistoj
4422 Jarre

'*4422 *Jarre''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Louis Boyer elde la observatorio de Alĝero.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de ambaŭ francaj komponistoj: Maurice Jarre (1924–2009) kaj ties filo Jean Michel Jarre.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Louis Boyer
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1942
Vaux-sur-Poligny

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Jura'', nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (). Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Dole kaj al la kantono Poligny.

## Geografio 
La vilaĝo situas sur la unua altebenaĵo de Ĵuraso, apud Poligny.

## Demografio 
En la loĝantaro oni ne nombras la lernantoj de la lernejo Dipatrino kiu estas ĉirkaŭ 90 ĝis 2009.

## Historio 
eta|maldekstra|La preĝejo
La monaĥejo fondiĝis ĉirkaŭ 1020.

## Naturaj vidindaĵoj 
La arbaro enhavas karpenoj kaj kverkoj kiuj kreskas sur rendzino.

## Arkitekturaj vidindaĵoj 
## Esperantio 
## Eksteraj ligiloj 
en la franca kaj la esperanta lingvoj la retejo de Jura-Esperanto
*http://jxuraseo.free.fr/ 

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Jura
San Rocco

**San Rocco** estas la itallingva formo de Sankta Roĥo.

## Geografia nomo 
Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **San Rocco al Porto** estas komunumo de la Provinco Lodi en la regiono Lombardio en Italio.
* **San Rocco (Losone)** estas vilaĝo de la komunumo Losone de la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino en Svislando.

## Sanktulo 
* **Sankta Roĥo**
László Nemes (verkisto)

**László NEMES** [lAslO nemeŝ], hungare **Nemes László,** Esperante **Ladislao Nemes** estas hungara verkisto kaj tradukisto.

László Nemes naskiĝis la 29-an de majo 1920 en Budapeŝto.

## Biografio 
László Nemes frekventis universitaton en Budapeŝto, sed inter 1941–1946 li estis soldato en la brita armeo. Hejmenveninta li ĵurnaladis en ĵurnaloj kaj revuoj. Lia edzino estis Klára Fehér. Li fondis premion pri "Fehér Klára" en 2003.

## Verkoj (elekto) 
* *Két világ* (Du mondoj), debuta romano, 1950
* *Tiszta szív* (Pura akvo), romano, 1955
* *Eltűnt Európa* (Malaperis Eŭropo), romano, 1958
* *Szeretni nem elég* (Ne sufiĉas ami), romano, 1965
* *Hozzál nekem kengurut* (Kunportu al mi kanguruon), vojaĝopriskribo kune kun Klára Fehér, 1971
* *Légüres tér* (Vakua spaco), romano, 1995
* *Szólnék a pillanathoz* (Mi parolus al la momento), noveloj, 2001
* *Emberek vagyunk* (Ni estas homoj), 2008
* tradukaĵoj de Eric Knight, Daniel Defoe, Kurt Vonnegut, Erich Maria Remarque, Arthur Koestler

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
4423 Golden

'*4423 *Golden''''' estas asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino (Indianao, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras William T. Golden (1909–2007), verkinton kaj eldoniston de libroj pri scienca politiko. Li estis kasisto de la Usona Asocio por la avanco de la sciencoj dum pli ol 30 jaroj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1949
4463 Marschwarzschild

'*4463 *Marschwarzschild''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Indiania Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino (Indianio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la german-usonan astronomon Martin Schwarzschild (1912–1997), filon de la astronomo kaj fizikisto Karl Schwarzschild.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroido (4463) Marschwarzschild, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1954
Kanino (Makedonio)

**Kanino** (makedone Канино) estas vilaĝo je 617 metroj alte en sud-oriento de Nord-Makedonio, en Opština Bitola. En 2002, ĝi havis 111 loĝantojn.

## Demografio 
Laŭ la popolnombrado de 2002, la vilaĝo kalkulis:

* Makedonoj: 107
* Serboj: 2
* Aliaj: 2

## Vidu ankaŭ 
### Internaj ligiloj 
* Bitola

### Eksteraj ligiloj 
* http://www.bitola.gov.mk/ (en makedona lingvo)

https://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf (el 2002)

Kategorio:Vilaĝoj de Bitola
Urtenen-Schönbühl

**Urtenen-Schönbühl** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Fraubrunnen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 5646 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
La komunumo Urtenen-Schönbühl situas en la Svisa Mezlando, proksimume 10 kilometrojn nordoriente de la federacia urbo Berno. En okcidento de la komunumo ĉe la limo al Moosseedorf troviĝas la Lago de Moossee, el kiu elfluas la rivero Urtenen, laŭ kiu nomiĝas unu el la vilaĝoj de la komunumo. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Schönbühl kaj Urtenen. Al Schönbühl apartenas la kvartaloj Längenrüpp, Chüemoos kaj Waldegg.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,18 km², de kiuj 30,2% estas kovritaj de arbaro, 48,5% servas por agrikulturo kaj 20,2% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Urtenen-Schönbühl limas en nordo al Jegenstorf, en oriento al Mattstetten, en sudo al Mattstetten, en okcidento al Moosseedorf, kaj en nordokcidento al Wiggiswil.

## Trafiko 
En Urtenen-Schönbühl kuniĝas la kantona ĉefvojo n-ro 12 kun la kantona ĉefvojo n-ro 1. Krome tra la komunumo pasas pluraj aliaj trafikoriĉajvojoj, kiel al Grauholz-Vojo al Berno kaj la vojo al Lyss. Tra la komunuma teritorio ankaŭ pasas la svisa aŭtovojo A1 kaj la svisa aŭtovojo A6 kies vojnodo situas sude de Schönbühl. La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Berno al Zuriko kaj pri du haltejoj ĉe la etspura trama fervojlinio de Berno al Soloturno. Krome pasas tra la komunumo diversaj buslinioj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de la komunumo Urtenen-Schönbühl, kiu ĝis 2001 nomiĝis Urtenen, datiĝas el la jaro 1249 kiel *Urtinun*. Sur la teritorio de la komunumo estis trovitaj objektoj el la neolitiko kaj tombomontetoj el la Hallstatt-epoko. Dum mezepoko Urtenen estis feŭda senjorujo de la Grafoj de Kiburgo. Inter la jaro 1371 kaj 1374 ĝi fariĝis havaĵo de bernaj civitanoj, kiuj ĝin administris kiel aparta tribunalejo ĝis la Helveta Revolucio de 1798. La alta jurisdikcio apartenis al la berna kampartribunalo Zollikofen. Post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 Urtenen estis atribuita al la distrikto Fraubrunnen kaj post ties malfondo en la jaro 2010 al la administra distrikto Berno-Mezlando.

La setlejeto Schönbühl post la konstruo de la fervojo kaj la aŭtovojoj en la 20-a jarcento enorme kreskis kaj fariĝis la efektiva centro de la komunumo. En Schönbühl situas nuntempe multnombraj entreprenoj, aĉetocentroj kaj selbanejo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Urtenen
* Urtenen (stacidomo)
* Schönbühl RBS (stacidomo)
* Schönbühl SBB (stacidomo)
* Schönbühl Shoppyland (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Urtenen-Schönbühl
Kaĵani

**Kaĵani** ( makedono: Кажани) estas vilaĝo en alteco de 903 m en sudokcidenta Makedonio, en la regiono Pelagon de la Opština Bitola. En 2002, ĝi havis 75 loĝantojn.
## Loko, priskribo 
La vilaĝo situas sur ambaŭ bordoj de la rivero Šemnica. Alteco estas 840 - 1950 m.
La areo de la vilaĝo estas ĉirkaŭ 7,77 km².
La suda parto de la vilaĝo situas en la Pelister Nacia Parko.  

Tra la vilaĝo pasas la ĉefŝoseo A3/E65, kiu ligas la urbon Bitola en la oriento kun la urbo Resen en la okcidento. 
## Demografio 
Laŭ la popolnombrado de 2002, la vilaĝo kalkulis:

* Makedonoj: 59
* Ciganoj: 2
* Albanoj: 13
* Aliaj: 1
## Vidu ankaŭ 
### Internaj ligiloj 
* Bitola
## Pluaj fotoj 

S.Kazani Restoean so prodavnica International i Mesna kancelarija.JPG|eta|Kažani - restoraciobutiko kaj municipa oficejo
Zgrada na Policiska stanica s.Kazani.jpg|eta|Kažani - polica sidejo
Pogled od selo kazani kon selo Gjavato.JPG|eta|Kažani - vido al la vilaĝo Gjavato
Pchelarstvo s.Kazani.JPG|eta|Kažani - abelbredado

### Eksteraj ligiloj 
* http://www.bitola.gov.mk/ (en makedona lingvo)

https://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf

Kategorio:Vilaĝoj de Bitola
Peugeot 104

La **Peugeot 104** estis aŭtomobilo produktita de Peugeot inter 1972 kaj 1988.

## Teĥnika dokumentado 
* Peugeot "104", Revue Technique Automobile, E.T.A.I, Boulogne-Billancourt, 1988, ISBN 2-7268-4015-9

## Motoroj 
104
La vizaĝo de la milito

eta|La vizaĝo de la milito

**La vizaĝo de la milito** (hispane: *La Cara de la Guerra*) (1940) estas pentraĵo de la hispana pentristo Salvador Dalí. Ĝi enkadriĝas en la stilo de superrealismo. Ĝi presentas vizaĝon ĉe kies okuloj kaj buŝo videblas pliaj vizaĝoj.

Kategorio:Hispanaj pentraĵoj
Kategorio:Salvador Dalí
Kategorio:Verkoj de 1940
Kategorio:Pentraĵoj de Salvador Dalí
Jenő Bory

**Jenő Bory** [bori], hungare **Bory Jenő** estis hungara arkitekto, poeto, profesoro, pentristo kaj skulptisto.

Jenő Bory naskiĝis la 9-an de novembro 1879 en Székesfehérvár. Li mortis la 20-an de decembro 1959 en Székesfehérvár.
eta|maldekstre|Burgo de Bory
eta|Episkopa puto en Székesfehérvár

## Biografio 
Jenő Bory frekventis universitaton pri konstrutekniko en Budapeŝto, poste ĉeflernejon pri skulptado. Liaj majstroj estis Alajos Stróbl kaj Bertalan Székely. Poste li studadis en Germanio kaj Italio. Inter 1911-1946 li instruis konstruteknikon kaj skulptoarton en la universitato. Li batalis dum la 1-a mondmilito. Inter 1906-1944 li ekspoziciis 185 skulptaĵojn. Li kun sia edzino konstruis Bory-burgon ekde 1923. Liaj skulptaĵoj estas videblaj tutlande.
[eta|Ornamputo en [Kaposvár]]

## Verkoj (elekto) 
* Bory-burgo
* poemetoj legeblaj en la burgo
* skulptaĵoj
* pentraĵoj

## Elektitaj disĉiploj 
* Gizella Barabás
* Gábor Boda
* István Kamotsay
* Jenő Kerényi
* István Koren
* Ferenc Laborcz
* András Márkos (skulptisto)
* Gyula Nagy (skulptisto)
* Kálmán Németh (skulptisto)
* Iván Szabó (skulptisto)
* István Tar
* György Ugray
* Tibor Vákár
* Géza Vida

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Placo Széchenyi (Mohács)

eta|280px|Aerfoto pri "Placo Széchenyi" en Mohács
eta|240px|Urbodomo de Mohács
eta|220px|Preĝejo en placo Széchenyi
eta|220px|Marŝado de maskuloj en placo Széchenyi
**Placo Széchenyi** [sEĉEnji] estas la plej granda kaj impona placo de urbo Mohács.

La kvadrata placo centre estas malplena, kie oni aranĝas ĉiujare marŝadojn maskajn kaj aliajn solenaĵojn. La nuna placo formiĝis inter 1896-1940, poste en 2007 oni renovigis la placon kun la ĉirkaŭaĵo.

## Konstruaĵoj 
La plej grava konstruaĵo estas Preĝejo de Ĉieliro de Maria (Mohács), konata ankaŭ Vota Memoropreĝejo. Ĝi estis konstruita inter 1926-1940. Maldekstre estas la impona, turkeca urbodomo konvenanta al la preĝejo, kiu funkcias ekde 1926. En la konstruaĵo ankaŭ poŝto funkcias. La apuda oficeja domo konstruiĝis en 1928. Dekstre de la preĝejo situas bazlernejo nomata *Széchenyi*, kiu estis farita inter 1896-1897. Fine estas laŭ la placo Porjunulara Centro.

## Skulptaĵo 
Skulptaĵo pri "3 virinoj" (en popolkostumoj hungara, germana kaj serba) situas antaŭ la urbodomo. Ĝi estas videbla ekde 1932 kaj simbolizas kunvivadon de la 3 etnoj. Antaŭ la skulptaĵo ofte okazas diversaj ceremonioj. Ĝi estas ankaŭ loko de standardo dum solenaĵoj.

## Marŝo de maskuloj 
Marŝo de maskuloj (hungare "Busójárás) estas la plej granda okazintaĵo de la urbo. Tio okazas fine de la vintro kaj tiam la placo kaj la ĉirkaŭaĵo estas plena de turistoj.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
eta|220px|maldekstra|Skulptaĵo en placo Széchenyi

Kategorio:Mohács
Széchenyi
Citroën 2CV

La **Citroën 2CV** estas aŭtomobilo produktita de Citroën inter 1948 kaj 1990. Ekde 1961, la Renault 4 fariĝis ĝia rivalo.

## Teĥnika dokumentado 
* Citroën 2 et 3 CV, l'Expert Automobile, Parizo
* Citroën 2 CV 4 et 2 CV 6, E.P.A., Parizo, 1973

## Galerio 

Citroen2cvtff.jpg|Citroën 2CV 1-a generacio (1949-1960)
1978.citroen.2cv.750pix.jpg|Citroën 2CV kamioneto (1978)

## Vidu ankaŭ 
* Citroën
* Citroën Dyane

## Eksteraj ligiloj 
*  Ĉiuj 2CV el serio kaj specialaj en detalo
*  Inventaro Utopia kaj nekompleta de 2CV - Pli ol 4000 fotoj
*  La Citroën 2cv fête ses 70 ans

2CV
Citroën
Kategorio:Francaj aŭtomobiloj
Segilofiŝo

**Segilofiŝoj** (taksonomie *Pristidae* laŭ la greka vorto *pristis* "segilo", do faktermine ankaŭ nomeblaj **pristedoj** , neformale nomataj **segilorajoj**) estas morfologie unika familio de rajoj en la ordo Pristoformaj. Segilofiŝoj havas longan korpon iom similan al ŝarkoj. La plej elstara karakterizaĵo de la segilofiŝoj estas kartilaga rostro (bekforme etendita nazo) pinte de la kapo, kiu kutime ampleksas pli ol kvaronon de la tuta fiŝa longo kaj flanke havas multajn "segilajn" dentojn. Ili estas inter la plej grandaj fiŝoj. Iuj specioj longas ĝis 7-7.6 m. Ili loĝas en marbordaj salakvaj kaj saletaj estuaraj regionoj de ĉiuj tropikaj kaj subtropikaj maroj de la mondo, kaj en sensalaj riveroj kaj lagoj. Oni ne konfuzu ilin kun la similaspektaj  ŝarkoj kaj formortintaj sklerorinĥoidoj (rajoformaj), aŭ kun la similnoma sed malsimilaspekta spadfiŝo.

La segilo servas por kaptado de manĝaĵo: segilofiŝo naĝas en fiŝarojn kaj tiam rapide movas la segilon dekstren kaj maldekstren, en provo vundi iujn fiŝojn kaj poste manĝi la vunditajn viktimojn. Krome la segiloj uziĝas por manĝocele serĉi krustacojn en ŝlima grundo, kaj ankaŭ havas elektromagnetajn receptorojn por trovo de ĉaseblaj marbestoj. Ili ĝenerale estas sendanĝeraj por homoj, sed sindefende, kiam estas kaptitaj, ili povas grave vundi per la segilo. Ili reproduktiĝas relative malrapide kaj la fiŝinoj naskas vivajn idojn. kaj ili havas gravan mitologian kaj religian rolon en multaj societoj tra la mondo.. Iam oftaj, ili draste maloftiĝis in la lastaj jardekoj, kaj fariĝis la plej minacata familio el ĉiuj fiŝoj. La solaj restantaj sekurejoj estas en Norda Aŭstralio kaj Florido, Usono. La kvin specioj estas taksataj de IUKN kiel endanĝeraj aŭ draste endanĝeraj. La ĉefa minaco al segilfiŝoj estas kromkaptado fare de la fiŝkapta industrio. Ili ankaŭ suferas habitatodetruon kaj foje estas rekte ĉasataj. Ili estas protektataj nacie en Aŭstralio, Usono, kaj aliaj landoj per leĝoj punantaj intencan kaptadon de segilfiŝoj aŭ retenon de senintence kaptitaj.

## Referencoj
Kategorio:Kartilagaj fiŝoj
Kategorio:Rajoj
Kategorio:Fiŝaj ordoj
Sinderezo

[eta|dekstra|200ra|*[Sankta Hieronimo en sia studejo (Ghirlandaio)|Sankta Hieronimo en sia studejo* (1480), de Domenico Ghirlandaio]]

**Sinderezo**, ankaŭ en la varianto *sinterezo*, devenas el la greka lingvo *συν (=kun)* kaj *συτήρησιν (= vido)* el “*τηρέω*”, verbo signifanta “vidi, observi, fiksi la rigardon”: do, ankaŭ en la direkton de si mem, de sia eno. Sinderezo indikas prudenton aŭ moralan senton de la konscienco kiu distingas la bonon el la malbono.

Sinderezo kunlimas sed ne identas kun la natura morala leĝo aŭ morala konscienco: tiuj ĉi estas amplekso de normoj jam posedita de la intelekto, tiu estas la kutima inklino trovi kaj apliki tiujn preceptojn.

Temas do ne pri specifa fakulto sed pri *vesto* (latine: habitus) de la animo, kvazaŭ psika vesto kreita de la ripetado de la samaj agoj.

Laŭ Sankta Hieronimo en la verko *Komento pri Jeĥezkel* (I,c. I), sinderezo estus tiu parto de la animo alimaniere difinita konscienco: Nome, ĝi ebligas ke la homo havu memkonscion, kapablu sin ekzameni. En ĝi li vidas “spontanan emon distingi la bonon el la malbono, memdirektiĝon al tio kio ĝin konservas, favorante per tiu ekzercado ankaŭ sian konservadon.

Laŭ Tomaso de Akvino, la sinderezo esprimas la emon kunnaskan de la homa animo al la bono kaj reĵeto de la malbono. El la sinderezo, do, dependas la kapablon de la homo deziri kaj senti konsciencriproĉon pro la malbono plenumita.

La tuta skolastikismo kutime sekvas tiun difinon de Sankta Tomaso kiu igas la sinderezon *scintilla coscientiae*, (= fajrero de la konscienco); sed proksimume sur la sama difino spekulativas ankaŭ la skolastukuloj de la Platoniĝanta skolo kiel Sankta Bonaventura, laŭ kiu sinderezo krom intelekta preteco en la aplikado estas ankaŭ vola aplikado.

Tiu emon al la deziro pri la morala bono, konstante ĉeesta en la homa konscio, la skolastikaj teologoj, kaj foje ankaŭ hodiaŭ, atribuas al la fakto ke la origina peko (kiu ajn ĝi estu) kune kun la aktualaj pekoj) ne tenebrigas la tutan homan animon: ia emo al la bono daŭrigas altiri la konsciencon.

Moderna aŭtoro (unu por multaj) difinas la aktivan emon al la bono de la konscienco per la termino “sinderezo”. Temas pri Jacques Bénigne Bossuet (*Jacques Bénigne Bossuet (Traktado pri la scio pri Dio kaj pri si mem* ĉap.1 par.7).

La termino ‘sinderezo’ ne estas uzata en la modernaj filozofioj aŭ pro tio ke oni ne interesiĝas pri la strukturo de la homa konscienco aŭ por ke tiu nocio kunfandiĝas en tiujn pli ĝeneralajn de morala konscienco aŭ natura morala leĝo, aŭ pro tio ke estas neata ĝia ekzisto mem.

## Notoj 
## Bibliografio 
* S.Tommaso, *Il male*, Milano, Rusconi,1999,
* Graziano Bongiorno,Sinderesi e coscienza nel pensiero di San Tommaso d'Aquino: contributi per un "ri-dimensionamento" della coscienza morale nella teologia contemporanea, Editions Universitaires. 1996.
* Katolikaj enciklopedioj:
** http://it.wikipedia.org/wiki/Enciclopedia_Cattolica
** http://it.wikipedia.org/wiki/Cathopedia 
** http://it.wikipedia.org/wiki/Catholic_Encyclopedia

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.lessicografia.it/SINDERESI

## Vidu ankaŭ 
* Morala konscienco
* Natura morala leĝo
* Psikologio

Kategorio:Filozofiaj konceptoj
Valdetorres de Jarama

**Valdetorres de Jarama** estas municipo de la Madrida Regiono en Hispanio, situanta en la Komarko Alcalá. Ĝi havas 3.773 loĝantojn. Ĝi etendiĝas sur 33,5 Km². Ĝi troviĝas je 32 kilometroj de Alcalá kaj je 39 kilometroj de Madrido.

Kategorio:Municipoj de Madrida Regiono
Miroslav Vitouš

**Miroslav Vitouš** (naskiĝis la 6-an de decembro 1947 en Prago, Ĉeĥoslovakio) estas ĵaza basinstrumentisto kaj komponisto. Li famiĝis kiel kunfondinto de la mita ĵazroko-ensemblo *Weather Report*.

## Vivo 
En la aĝo de ses jaroj li komencis ludi violonon, dekjaraĝe pianon, ekde la 14-a vivojaro li ludas kontrabason. Junaĝe li sukcese partoprenis naĝokonkursojn – tio sufiĉis por eniĝo en la ĉeĥan skipon por la olimpiaj ludoj. Unu el liaj unuaj muzikensembloj estis la triopo *Junior Trio* kun sia frato Alan ĉe frapinstrumentaro kaj sia ĉeĥa amiko Jan Hammer (kiu pli malfrue lanĉos per la titolmuziko por la televidserio *Miami Vice* vendofuroraĵon) ĉe muzikilaj klavaroj. Li havis klasikmuzikan edukadon pri kontrabaso ĉe la Praga Konservatorio de František Pošta kaj gajnis en 1967 kun sia triopo la Friedrich-Gulda-konkurson en Vieno, kio alportis al li kaj Jan Hammer stipendion por Muzikaltlernejo Berklee je Bostono.

La virtuoza ĵaza basludo de Vitouš igis la recenzistojn envicigi lin en unu klason kune kun Scott LaFaro, Dave Holland, Niels-Henning Ørsted Pedersen kaj Christian McBride. Karakteriza ekzemplo por la kontrabasludo de Vitouš estas aŭdebla je la sondisko *Now He Sings, Now He Sobs* (1968) kun Chick Corea ĉe piano kaj Roy Haynes ĉe frapinstrumentaron. Ĉi tiu albumo montras lian fortan ritman senton, novspecan promenbason samkiel lian forton kaj senzorgemon je la improvizado.

Sian unuan albumon *Infinite Search* el la jaro 1969, kiun li faris kiel bandestro, kaj kiu republikiĝis pli malfrue kiel *Mountain In The Clouds*, li verkis kune kun la pioniroj de la komencanta rokĵazo, John McLaughlin, Herbie Hancock kaj Jack DeJohnette, sed ankaŭ kun Eddie kaj Joe Henderson.

Li estis fonda membro de la bando *Weather Report* kaj verkis kun Jan Hammer, Freddie Hubbard, Miles Davis, Chick Corea, Wayne Shorter, Joe Zawinul kaj Jan Garbarek.

Vitouš esprimiĝis en kelkaj intervjuoj pri sia pridisputata forlasado de la ensemblo *Weather Report*, aparte pri sia rilato al Joe Zawinul. Alphonso Johnson, kiu Vitouš anstataŭis, jam post mallonga tempo estis forŝovata de la tre novigema kaj influa basgitaristo Jaco Pastorius.

En 1988 li revenis al Eŭropo kaj koncentriĝis nun pri komponado, muzikas tamen foje sur ĵazfestivaloj.

## Diskoj 
* 1969 : Infinite Search (Mountain In The Clouds) (Collectables)
* 1970 : Purple
* 1976 : Magical Shepherd
* 1976 : Miroslav (Freedom)
* 1977 : Majesty Music
* 1978 : Guardian Angels (Evidence)
* 1979 : First Meeting (ECM)
* 1980 : Miroslav Vitous Group (ECM)
* 1982 : Journey's End (ECM)
* 1985 : Emergence (ECM)
* 1992 : Atmos (ECM)
* 2000 : Conviction: Thoughts of Bill Evans (Challenge)
* 2003 : Universal Syncopations (ECM)
* 2007 : Universal Syncopations 2 (ECM)
* 2007 : Between The Times (ACT)
* 2009 : Remembering Weather Report (ECM)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala hejmpaĝo
* Miroslav Vitouš ĉe gitarrebass.de 

Kategorio:Ĉeĥaj ĵazaj basinstrumentistoj
Kategorio:Ĉeĥaj ĵazkomponistoj
Kategorio:Kunfandomuzikistoj
Leksika aspekto

**Leksika aspekto** estas trajto de la semantiko de verbo, koncernanta manieron prezenti agon aŭ staton. La leksika aspekto estas tio, kio distingas la verbojn *paroli* kaj *diri*, *serĉi* kaj *trovi*, *agonii* kaj *morti* ktp.

PAG apartigas du ĉefajn klasojn laŭ ilia leksika aspekto: la rezultverboj kaj la daŭrverboj.

## La rezultverboj 
La signifo de rezultverbo implicas ian finstaton, kies atingo elĉerpas la agon, post kiu la ago ne plu sencas: ekzemple *morti, trovi, perdi, preni, ĵeti*.

## La daŭrverboj 
La daŭrverboj prezentas la agon kiel procezon, adon aŭ staton: *scii, ekzisti, verdi, vivi, agonii, serĉi, paroli, pluvi, iri, teni, dormi*. Krome, ankaŭ la verbojn esprimantajn ripetajn agojn oni klasas kiel daŭrverbojn (la ago daŭras kiel ripete okazanta).

## La verboj hibridaj 
Fakte, nur tre malmultaj verboj esperantaj havas klare difinitan aspekton leksikan. Plejparto da verboj postulas situacian, kuntekstan interpreton. Tio estas kontraŭa al la kutimo de (ekzemple) la slavaj lingvoj, kie verboj sen klara aspekto leksika estas tre malmultaj.

Ekzemple, konsideru la verbon *manĝi:*

: Ŝi sidis ĉe la fenestro kaj manĝis pomon (daŭra *manĝis*).
: La pecon, kiun vi manĝis, vi elvomos [Sen 23:8].

## Rimedoj morfologiaj 
Simile al la lingvoj slavaj, Esperanto posedas multajn rimedojn morfologiajn por precizigi la leksikan aspekton. Ekzemple,
: *ekmanĝi* (komenca aspekto);
: *formanĝi, tutmanĝi, tramanĝi* (diversmaniere elĉerpaj rezultverboj);
: *manĝadi* (daŭrverbo)

## Aspektoj leksika kaj gramatika 
En Esperanto, se la kunteksto ne malhelpas tion, oni interpretas rezultverbon perfektive, kaj la daŭrverbojn, neperfektive:

: Vi amos vian edzinon (daŭrverbo, neperfektiva aspekto).
: Vi naskos infanon (rezultverbo, perfektiva aspekto).

Tial la leksikan aspekton Sergio Pokrovskij nomis *apriora aspekto*.

En la lingvoj okcidentaj — kaj ankaŭ en Esperanto — la definitivan aspekton eblas determini nur kuntekste (kajaŭ sintakse), kaj tia *situacia aspekto* povas draste diferenci disde la apriora (disde la leksika):

: **France**: «Il l'a vit, il l'aima» («Li ŝin ekvidis — li ŝin ekamis» kp «Kaj Jakob *ekamis* Raĥelon, kaj diris: „Mi servos vin sep jarojn pro Raĥel, via pli juna filino‟» [Gen. 29:18]).
: «Il l'aima toute sa vie» («Li *amis* ŝin dum sia tuta vivo»; kp «Kaj Isaak *amis* Esavon, ĉar li manĝadis lian ĉasaĵon; sed Rebeka *amis* Jakobon» [Gen 25:28]).
: **Angle**: «She loved him as soon as she saw him» (Lin ekvidinte ŝi tuj lin *ekamis*);
: «She loved him all her life» (Ŝi *amis* lin dum sia tuta vivo).
: «She followed him at a swift pace» (Ŝi rapidpaŝe lin *sekvadis*) — «She immediately followed him» (Ŝi tuj *eksekvis* lin) — kp «Kaj li leviĝis kaj *eksekvis* Elijan kaj ekservis lin»[1Reĝoj 19:21]).

## Referenco 
Kategorio:Leksika aspekto
Kategorio:Semantiko
Ruppoldsried

**Ruppoldsried** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Fraubrunnen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 260 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
La komunumo Ruppoldsried situas en la Svisa Mezlando, proksimume 15 kilometrojn nordokcidente de la federacia urbo Berno. La komunumo troviĝas sur la suda flanko de la ebenaĵo de la Valo de Limpach. Malgranda parto de la komunuma teritorio etendiĝas ankaŭ norde de la rivereto ĝis la piedo de la montoĉeno Bucheggberg. Ĉe la suda limo la komunumo leviĝas al la arbara altebenaĵo de Rapperswil. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Ruppolsried la setlejo Oberfeld, parto de Eichholz (kiu parte apartenas al la soloturna komunumo Messen) kaj kelkaj izolitaj domoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,2 km², de kiuj 13% estas kovritaj de arbaro, 79% servas por agrikulturo kaj 7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Ruppoldsried limas en nordo kaj oriento al Messen (SO), en sudo al Rapperswil, kaj en okcidento al Wengi.

## Trafiko 
Tra la komunumo kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 251, kiu kondukas de Bätterkinden tra la tuta Valo de Limpach al Grossaffoltern. Per la poŝtaŭtolinioj de Berno al Messen kaj de Lyss al Messen la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ruppoldsried datiĝas el la jaro 1279 kiel *Ruopolsriet*.
 En la jaro 1313 aperis la formo *Ruplisried* kaj poste en 1389 *Rupolsriet* kaj en 1400 *Rapolzried*. Dum mezepoko la vilaĝo apartenis al la berncivita familio *von Ergeuw*, kiu ĝin vendis en la jaro 1506 al la urbo Berno. La alta jurisdikcio apartenis al la kampara tribunalo de Zollikofen, kiu en la jaro 1406 fariĝis berna havaĵo. En la jaro 1803 Ruppoldsried estis atribuita al la distrikto Fraubrunnen kaj post ties malfondo en la jaro 2010 al la administra distrikto Seeland.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Ruppoldsried
Preĝejo Sankta Ladislao (Rum)

La **preĝejo Sankta Ladislao**, nomata laŭ Ladislao la 1-a, reĝo de Hungario, estas romkatolika monumento historia en Hungario, en vilaĝo Rum (Vas).

## Historio 
La unua preĝejo konstruiĝis en Rum en la 13-a jarcento. La unua mencio okazis en 1307. En 1418 oni petis la patronecon de Sankta Ladislao. Renovigoj okazis en 1736 kaj en 1838. En 1758 oni faris kelon sub la preĝejo, kie oni metis tombojn. En 1857 ĝi estis barokigita kaj pligrandigita. La sekva renovigo okazis en 1928, la lasta en 1998. Ekde 1994 pli nova triptiko estas videbla.

## Konstruaĵo 
La turo kaj alia konstruaĵoparto estas romanika, la ĉefenirejo estas gotika, la navo estas baroka. La sanktejo formas duonrondon.

## Skulptaĵoj 
* altaro Lourdes de 1904
* Koro de Sankta Maria de 1905
* Sankta Antonio de 1901
* Sankta Dominiko de 1906
* Madono blanka

La preĝejo estas Monumento historia kaj protektata laŭ eksterlandaj vidpunktoj. Kermeso okazas la 27-an de junio.

## Fontoj 
* hungare 
* hungare 
* hungare 

 

Rum
Rum
Kategorio:Rum (Vas)
István Nemeskürty

**István NEMESKÜRTY** [iŝtvAn nemeŝkurti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nemeskürty István** estis hungara verkisto, profesoro kaj literaturisto.

István Nemeskürty naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Nemeskürty akiris diplomon en Universitato Eötvös Loránd en 1950. Inter 1950-1956 li estis instruisto, poste li havis postenon en redaktejo, fine ĝis la emeritiĝo li estris filmstudion. Ekde 1961 li instruis ankaŭ en ĉeflernejo pri aktoroj. En 2011 li ricevis premion Kossuth, pli frue ankaŭ aliajn premion.

## Verkoj (elekto) 
* *Bornemisza Péter, az ember és az író* (Petro Bornemisza, la homo kaj la verkisto), studo, 1959
* *A magyar széppróza születése* (Naskiĝo de la hungara prozo), studo, 1963
* ***A magyar film története 1912-1963*** (Historio de la hungara filmo ĝis 1963), studo, 1965
* *Ez történt Mohács után* (Tio okazis post batalo de Mohács), historia studo, 1966
* *Krónika Dózsa György tetteiről* (Kroniko pri agoj de György Dózsa), historia studo, 1972
* *Federico Fellini* (Federico Fellini), studo, 1974
* *Balassi Bálint* (Bálint Balassi), studo, 1978
* *A filmművészet új útjai* (Novaj vojoj de la filmoarto), studo, 1986
* *A magyar irodalom története 1000-1945* (Historio de la hungara literaturo ĝis 1945), studo, 1993
* *Mi történt velünk?* (Kio okazis kun ni?), studo, 2003
* diversaj scenarlibroj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Peterburgo (Alasko)

200px|eta|Haveno de Peterburgo
**Peterburgo** estas usona urbo, situanta en Alasko je 11 metroj alte. En 2011, ĝi havis 3030 loĝantojn.

## Aktivecoj 
Peterburgo estas unu el la plej gravaj fiŝejoj en Alasko. En 2004, 103 milionoj da funtoj de fiŝoj kaj de krustacoj estis fiŝkaptitaj.

Pluraj kompanioj de fiŝoj estis instalitaj tie.

## Bibliografio 
*  Kathy Lee: A History of Petersburg Settlers, 1898-1959, Port Townsend, Washington: Sand Dollar Press 2004.

## Eksteraj ligiloj 
*  http://ci.petersburg.ak.us/

Kategorio:Urboj de Alasko
Peugeot 304

La **Peugeot 304** estis aŭtomobilo produktita de Peugeot inter 1969 kaj 1980.

## Motoroj 
;Benzino:
* XL3 1288&nbsp;cm³, povumo 65 ĉp. - unuaj modeloj
* XL3 S 1288&nbsp;cm³, povumo 74,5 ĉp. - modeloj S.
* XL5 1290&nbsp;cm³, povumo 65 ĉp. - modeloj GL ekde 1977.
* XL5 S 1290&nbsp;cm³, povumo 74,5 ĉp. - modeloj S kaj SLS ekde 1977.
* Xk4 1130&nbsp;cm³, povumo 59 ĉp. - modeloj break GL ekde 1977.

;Dizelo:
* XL4 D 1357&nbsp;cm³, povumo 45 ĉp.
* XID 1548&nbsp;cm³, povumo 47 ĉp.

## Teĥnika dokumentado 
* Revue Technique Automobile, *Peugeot 304 et 304 S (Berline, cabriolet, coupé) 1969-1978*
* Revue Technique Automobile n°379, *Peugeot 304 Diesel 1976-1978*

## Bildgalerio 

Peugeot 304 S 1974.jpg|Peugeot 304 berlino 
1972-79 Peugeot 304 SL saloon (10409245645).jpg|Peugeot 304 malantaŭo
Peugeot 304 break Renazé.jpg|Peugeot 304 break
Peugeot 304 Coupe 1972.jpg|Peugeot 304 kabrioleto

## Eksteraj ligiloj 
*  Paĝo pri Peugeot 304 -504 

304
Petalis

La insuloj **Petalis** ( kaj ) estas greka insularo, komponita de 10 insuloj, situanta en okcidenta bordo de Eŭbeo je ĉirkaŭ 17 km de la orienta bordo de la Atiko. La insuloj dependas laŭ la urbeto Carystos kaj situas ankaŭ en la golfo de Petalis.

Kategorio:Insularoj en Grekio
Kategorio:Eŭbeo
Oetrange

200px|eta|Centro de la vilaĝo.
**Oetrange** (luksemburge *Éiter* kaj ) estas vilaĝo de la luksemburga komunumo de Contern, situanta en distrikto Luksemburgo kaj kantono Luksemburgo.

Kategorio:Kantono Luksemburgo
Gabes

**Gabis** aŭ **Gabes** (, ) estas marborda grandurbo, universitata urbo kaj administra centro de gubernio (same nomata) en Tunizio. La urbo estas konata laŭ aliaj literumadoj Cabès, Cabes, Kabes, Gabbs, Gaps Cabè', Cabes, Kabes, Gabbs, Qābis. La historia loknomo estas *Tacape* aŭ *Tacapae* en la latina  respektive *Τακάπη* en la antikva greka. 

Fine de  en la urbo vivis . 
eta|dekstra|300px|palmaro en Gabes'' 
eta|dekstra|300px|havena marbordo

## Geografio 
Gabes situas sur ebenaĵo laŭ Minora Sirto de Mediteranea Maro.

## Historio 
Supozeble fenicianoj fondis la urbon (aŭ pli frue berberoj), baldaŭe romianoj alvenis. Jam Plinio mencias la urbon, kie terkultivistoj laboradas helpe de abundaj akvoj. En la 7-a jarcento komenciĝis dominado de araboj, kiuj post la konkero menciis la urbomuron, citadelon kaj diversajn antikvajn konstruaĵojn. En 1881 komenciĝis dominado de francoj. Inter 1940-1943 germana kontrolo okazis, dume pro la bataladoj multe da domoj difektiĝis. Oni rekonstruis la urbon en 1945. En 1956 finiĝis la franca koloniado.

## Ekonomio 
 estas grava komerca kaj industria urbo. La ĉefaj branĉoj estas produktado de cementoj, brikoj, kemiaĵoj, fiŝkaptado kaj naftorafinado.

## Klimato 
 situas en zono de la mediteranea klimato. La temperaturo varias inter 6 kaj 49 °C. Jare pluvas po 172 mm. Inter majo-aŭgusto mezurebla pluvo ne estas.

## Trafiko 
 havas internacian flughavenon, havenon, fervojon al Sfakso kaj vojojn al 4 direktoj.

## Vidindaĵoj 
* plaĝo
* bazarejo
* moskeo

## Ĝemelurboj 
*  Linz, Aŭstrio de 1977
*  Saint-Brieuc, Francio de 1998

## Fontoj 
* Angla Vikipedio

Kategorio:Urboj de Tunizio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Banlokoj
Arpeĝo

eta|Notado kaj realigo de arpeĝo
**Arpeĝo** estas muzika fakvorto por akordo, je kiu la unuopaj tonoj ne eksonas samtempe, sed unu post la alia en mallongaj distancoj. Oni ankaŭ diras *rompita*, aŭ *dissolvita* akordo.

## Difino kaj sono 
eta|Aŭdekzemplo
La vorto devenas de *arpa*, ital. por *harpo*, signifas do laŭvorte, ke oni ludu la akordon „harpece“, kiel per harpo. Se arpeĝo ne estas elnotita per precizaj notvaloroj, ĝi estas markita per vertikala serpentuma linio antaŭ la arpeĝenda akordo.

Plivastasence „arpeĝata“ aŭ „arpeĝenda“ estas formo de akompanado en la tonmetado: La akompanadon ne konsistigas memstaraj kontrapunktaj voĉoj nek homofoniaj akompanakordoj, sed akordoj fenditaj en okono- aŭ deksesono-serioj, ofte ankaŭ punktitaj. Tio sekvigas pli grandan eventodensecon en la akompanaĵo kaj per tio pli dense efikan tonmetaĵon. Ĉi tiu formo de akompanado estis aparte ŝatata en la muziko de la frua klasikismo.

## Historio 
Arpeĝo apartenis origine, kiel ekzemple la trilo, al la muzikaj ornamadoj, kiujn ne fiksis la komponisto, sed realigis la muzikistoj laŭ gusto kaj povo. Por la jaro 1500 unuaj skizaĵoj da ornamadoj per signoj estas dokumentitaj. Difinoj de ilia realigoj okazis en la 18-a jarcento, precipe per François Couperin kaj Carl Philipp Emanuel Bach.

En pli nova tempo elektrogitaristoj kombinas por alceli pli altan ludorapidecon ofte arpeĝon kun ekonomia viŝplukado (arpeĝo sur du aŭ pli kordoj por ludi melodion). En elektronika muziko, ekzemple en sinteziloj oni uzas arpeĝilon por registri arpeĝon, kiu estas deludebla per unu frapo aŭ signalo.

## Literaturo 
* Heinrich Lindlar (eld.): *Musikhandbuch in 2 Bänden*. Rowohlt, Reinbek 1973; p. 36s.

## Eksteraj ligiloj 
## Referencoj 
Kategorio:Muzika praktiko
4424 Arkhipova

'*4424 *Arkhipova'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan operan kantistinon Irina Konstantinovna Arĥipova (cirile: *Ирина Константиновна Архипова'', 1925–2010).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1967
Jan Zajíc

**Jan Zajíc** (naskiĝis la 3-an de julio 1950 en Vitkov, mortis la 25-an de februaro 1969 en Prago) – ĉeĥa studento, kiu sinbruliĝis proteste de invado en Ĉeĥoslovakion fare de armeoj de la Varsovia Kontrakto.

Jan Zajíc estis filo de vendisto de kosmetikaĵoj, kaj de instruistino. De 1965 partoprenis fervojan lernejon en Šumperk. Unue li intencis fini liceon kaj studi veterinaron, sed malsano de la patro kaj malfacila financa situacio de la familio devigis lin ŝanĝi planojn. Dum lernado interesiĝis pri literaturo, poezio kaj provis verki fabelojn. Li estis simpatianto de la praga printempo.

Post sinbruliĝo de Jan Palach Zajíc partoprenis protestan fastadon, kiu finiĝis la tagon de enterigo de Palach. Unu monaton pli poste duonrompiĝinta de t.n. normaligo kaj pro tio, ke lia ago ne kaŭzis firmajn sociajn reagojn decidis lin imiti. Datrevene de la komunista renverso de 1948 veturis trajne kun lerneja kolego al Prago. Ĉeĥoslovakia sekureca servo sciis pri lia forveturo kaj pro tio Zajíc volis nenie haltiĝi. Post la alveno aĉetis en drogerio ĉe la strato Vodičkova bruligemajn materialojn, adiaŭis la kolegon, al kiu enmanigis sian legitimilon, mesaĝon al la ĉeĥoslovaka nacio, leterojn al la gepatroj kaj al amiko en Prago. Poste iris al la Venceslaa Placo. En ties supra parto en trapasejo de la domo n-ro 39 surverŝis sin 7-8 litrojn da benzino. Li intencis elkuri surstraten, sed ne sukcesis. Membruliĝis profunde de la trapasejo kaj mortis surloke. La tragedio okazis ĉ. 13.30-13.45.

Jan Zajíc deziris enteriĝi en Prago, sed tion ne permesis la sekureca servo. Lian kadavron oni transportis al Vítkov, kie la 2-an de marto 1969 okazis funebra ceremonio, kiun partoprenis ĉ. 10000 personoj. Surtomban ŝtonon por li, kiel ankaŭ por Jan Palach, faris skulptisto Olbram Zoubek.

eta|Monumento omaĝe en Nacia Muzeo
Post la velura revolucio antaŭ Nacia Muzeo oni starigis monumenton omaĝe al Palach kaj Zajíc. En la gepatra Vítkovo oni lianome nomumis la foirplacon.

En la letero, kiun lasis por proksimuloj li skribis, i.a.:

*Amata panjo, amata paĉjo, kara frato, kara fratino! Kiam vi legos la versojn mi jam estos morta aŭ preskaŭ malviva. Mi scias, kion mi faras al vi. Mi petas ke vi ne opiniu tion malbona. Ni ne estas en la mondo bedaŭrinde solaj! Mi ne faras tion tial, ke min enuis la vivo! Mi faras tion, ĉar mi ŝatas la vivon! Mi kredas, ke tiamaniere mi plibonigos la vivon de aliaj! Mi konas valoron de la vivo! Mi scias, ke ĝi estas plejvalora!*

## Literaturo 
Stabrava P., *Zajíc Jan*, en: *Biografický Slovník Slezska a severní Moravy*, volumo 2, Opava-Ostrava 1994, p.&nbsp;138-139.

Kategorio:Ĉeĥoj
Kategorio:Sinmortigintoj
Kategorio:Studentoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 3-an de julio
Kategorio:Mortintoj la 25-an de februaro
Oga

**Oga** (japane: 男鹿市) estas urbo, en Gubernio Akita. Ĝi ricevis ĉi tiun statuson en 2006.

## Karakteraĵoj 
Havanta areon de 240,80 km², la urbo havis la  31 863 loĝantojn, kun denseco de 240 80 loĝantoj/km².

## Simboloj 
La sugio simbolas la arbon, la kamelio simbolas la floron kaj la griza ardeo simbolas la birdon.

## Vidu ankaŭ 
* La dosier-finaĵo ".oga" ankaŭ uzatas por dosieroj liberaj por kompaktigitaj aŭdo, voĉo, muziko kaj filmo.

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo de la urbo Oga
*  Oficiala retejo de la urbo Oga 

Kategorio:Urboj de Gubernio Akita
Nabisco

eta|Biskvitoj Oreo

**Nabisco** (elp. naBISko) estas manĝaĵa marko en Usono kaj pluraj aliaj landoj. Origine ĝi estis "National Biscuit Company", fondita en Ĉikago en 1898. Nun ĝi estas marko de la firmao Kraft Foods. Ĝia fabriko en Ĉikago estas la plej granda bakejo en la mondo, kun pli ol 1 500 laboristoj, kaj produktas ĉ. 145 milionojn da kilogramoj da manĝaĵoj ĉiujare.

## Citaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Nabisco

## Kelkaj konataj produktaĵoj de Nabisco 

File:Fig newton2.jpg|Fig Newton
File:Nutter Butter cookies.JPG|Nutter Butter
File:Happy Cookie Friday.PNG|Oreo

File:RitzCrackers.jpg|Ritz

Kategorio:Bakado
Bilabongo

[dekstra|eta|Billabong, [Norda Teritorio]]
**Bilabongo** aŭ *Billabong* en origina formo estas Aŭstralia angla vorto signife malgrandan lagon, ĉefe meandran lagon, eron de trankvila akvo apudan de rivero, separitan el la ĉefa akvejo pro ŝanĝiĝo de la akvofluo. Bilabongoj estas kutime formataj, kiam la vojo de rojo aŭ rivero ŝanĝiĝas, lasante la iaman branĉon kun mortinta fino. Bilabongoj, spegule la aridan aŭstralian klimaton en kiu tiuj "mortintaj riveroj" troviĝas, pleniĝas de akvo sezone kaj estas sekaj la plej grandan parton de la jaro.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Miwa

**Miwa** (naskiĝis la ) estas japana kantistino.

## Biografio 
La , ŝi naskiĝis en Gubernio Kanagaŭa (Japanio) kaj tiam moviĝis en Tokio.

Ĉar ŝia patro amas muzikojn, Ŝi estis natura kaj oreloj aŭskulti muzikon de frua aĝo.

Nun farita la laboron formita en la aĝo de 15, poste eniri mezlernejon en la memlernanta gitara komenco, sed ĉar ŝi ne sufiĉe progresis, kaj poste iris lernadi.

"Wake Up, Break Out!" produktita en la momento de la unua jaro de la mezlernejo, dum ŝi partoprenis lernejon en Tokio, kiel somera ferio estas fari la aktivecoj vivi en Gubernio Okinava estas hejmo de la gepatroj ĉirkaŭ la subtegmento Shimokitazawa, alta lernejo por amuzi aktivecoj estis malpermesitaj, laboris la sekreton eĉ al amiko.

Dum tiu periodo limigita nombro liberigita de la volas esti ĉirkaŭ simpla "Song for you/Today" du aŭto-produktita de ŝi.

Por komenci plenajn muzikajn produktadojn de la vintro de alta lernejo maljunuloj por tiam, ŝia komence estis determinita.

## Diskaro 
### Albumoj 
* 2011: *Guitarissimo*
* 2012: *Guitarium*
* 2013: *Delight*

### Unuopaĵoj (ĉe ŝi) 
* *Song for you/Today* (Kanto por vi/HODIAŬ)
* *Sobani itaikara* (Ĉar mi volas esti proksime)

### Unuopaĵoj (Poste granda debuto) 
* ''Don't cry anymore* (Ne kriu plu)
* *chAngE* (ŝAnĝU)
* *Little girl* (Malgranda knabino)
* *Otoshimono* (Perdita objekto)
* *Haru ni nattara* (Kiam printempo alvenas)
* *441*
* *FRiDAY-MA-MAGiC* (Vendredo-MA-MAGIO)
* *Kataomoi* (Ne respondita amo)
* *Hikarie* (Al Lumo)
* *Whistle* (Fajfeto)
* *Miracle* (miraklo)
* *Faraway/Kiss you* (al fora loko/kisu vin)
* *Faith* (Kredo)
* *Kimi ni deaeta kara'' (Tiel povis renkonti vin)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Miwa

* Oficiala blogo de Miwa ("Miwa little girl")

Kategorio:Japanaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Japanio
Maloviŝte

**Maloviŝte** (makedone) Маловиште estas sud-orienta vilaĝo de Nord-Makedonio, situanta en la regiono Pelagono en Opština Bitola je 1 695 m alte. Ĝi havis 98 loĝantojn en 2002.

## Demografio 
Laŭ la popolnombrado de 2002 Maloviŝte kalkulis:

* Valaĥoj: 87
* Makedonoj: 10
* Albanoj: 1

## Vidu ankaŭ 
### Internaj ligiloj 
* Bitola

### Eksteraj ligiloj 
* makedone Oficiala retejo de la Opština Bitola

https://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf
Kategorio:Vilaĝoj de Bitola
4514 Vilen

'*4514 *Vilen'''* estas malgranda duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la viran antaŭnomon "*Vilen*" en memoro de la rusa astronomo Vilen Valentinoviĉ Nesterov (cirile: *Вилен Валентинович Нестеров'', 1935–2000), ankaŭ konata ludanto de briĝo.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de D. Pray, P. Pravec, K. Hornoch, P. Kušnirák, J. Vrastil, H. Kucakova, V. G. Chiorny, V. Ŝevĉenko, V. Reddy, , W. Cooney Jr., J. Gross kaj D. Terrell per observoj de  faritaj elde diversaj observatorioj, anoncita la 

Tiu satelito havas estimatan diametron de almenaŭ 1,51&nbsp;km,  de 0,7021 ± 0,0004 tago (16,8504 ± 0,001 horoj) kaj orbitan  taksita je 10&nbsp;km. Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (4514) Vilen; el la paĝaro de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1972