Saving Private Ryan

***Saving Private Ryan*** (tradukebla de la angla lingvo per *Savante soldaton Rajano*) estas filmo el la jaro 1998 reĝisorita de Steven Spielberg, kiu rakontas pri fikcia serĉo por paraŝutista soldato ĉe la Batalo de Normandio en la Dua Mondmilito. La scenaro estis verkita de Robert Rodat. Aktoris en la filmo aktoroj Tom Hanks, Edward Burns, Tom Sizemore, Barry Pepper, Adam Goldberg, Giovanni Ribisi, Matt Damon, Vin Diesel, Paul Giamatti, kaj multaj aliaj.

## Rakonto 
La rakonto komenciĝas je T-Tago, t.e. la  dum la elŝipiĝo de miloj da usonaj soldatoj sur la strando de Omaha en Normandio. Grupeto da soldatoj, gvidataj de Kapitano John Miller (Tom Hanks) estas komisiitaj retrovi 1-a klasan soldaton James Ryan (Matt Damon), kies tri fratoj mortis dum batalo. Tio estas preteksto por Steven Spielberg filmi unu el la plej famaj bataloj en la historio, kiu fariĝos decidofara por la sorto de la 2-a mondmilito.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: **"Saving Private Ryan"**
* Reĝisoro: Steven Spielberg
* Scenaro: Robert Rodat
* Muntado: Michael Kahn
* Foto: Janusz Kaminski
* Muziko: John Williams
* Filmita en:
** Colleville-sur-Mer (Calvados, Francio)
** Curracloe Beach kaj County Wexford (Irlando)
** Hatfield, Londono kaj Thame Park (Unuiĝinta Reĝlando)
* Formato: Panavision, Technicolor, 35&nbsp;mm (Kelkaj scenoj en 16&nbsp;mm), (kolora filmo, cifereca Dolby sono, DTS, SDDS)
* Ĝenro: drama, milita
* Daŭro: 170 minutoj
* Buĝeto: 70 milionoj da usonaj dolaroj
* Aperdatoj:
** Usono: 
** Francio:  (Festivalo de usona kino en Deauville)
** Francio: 

## Rolularo 
(noto: "Private" estas 1-a klasa soldato - ĉiuj sube listigitaj soldatoj, inkluzive de Ryan estas 1-a klasaj)
* Tom Hanks: Kapitano John H. Miller
* Tom Sizemore: Serĝento Michael Horvath
* Edward Burns: Soldato Richard Reiben
* Matt Damon: Soldato James F. Ryan
* Barry Pepper: Soldato Daniel Jackson
* Adam Goldberg: Soldato Stanley Mellish
* Vin Diesel: Soldato Adrian Caparzo
* Giovanni Ribisi: Irwin Wade
* Jeremy Davies: Kaporalo Timothy E. Upham
* Leland Orser: Leŭtenanto DeWindt
* Ted Danson: Kapitano Fred Hamill
* Bryan Cranston: Kolonelo Bryce
* Dennis Farina: Leŭtenanto-Kolonelo Anderson

## Rekompencoj 
* 5 Oskaroj (1998) (Ceremonio en marto 1999)
** Plej bona kinematografio: Janusz Kaminski
** Plej bona reĝisoro: Steven Spielberg
** Plej bona muntado: Michael Kahn
** Plej bona sono: Gary Rydstrom, Gary Summers, Andy Nelson, Ronald Judkins
** Plej bona miksado: Gary Rydstrom kaj Richard Hymns

## Pri la filmo 
* Unua tago de filmado: .
* 2000 armiloj (ĉu veraj aŭ ne) estas uzataj por filmi la scenon de elŝipiĝo.
* 90 % el la planoj estas filmitaj per kameraoj surŝultre portataj (Steadycam).
* 60 % el la koloroj estas forigitaj dum rivelado de la film-bendo, kiu krome trairis procedon sen blankigo.

## Eksteraj ligiloj 
* "Il faut sauver le soldat Ryan" en IMDb
* Angla enciklopedio pri la filmo 
* "Il faut sauver le soldat Ryan" en "Allociné"
* Retejo dediĉita al la filmo 
* La filmo en "Over the moon" 
* Dosiero pri la verko 

Kategorio:Militaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1998
Kategorio:Filmoj de Steven Spielberg