Urtikacoj

alternative=Ilustracja|eta|Pokrzywa zwyczajna
eta|Parietaria officinalis (ilustraĵo).
La **urtikacoj**.

Ili estas moltigaj plantoj, sen laktosuko kaj kun simplaj folioj. Ili havas ofte brulharojn. La plantoj estas unu aŭ duseksaj. La floroj estas kvarpartaj kaj ili ventopolenitaj. Frukto estas glano aŭ drupo. . La tropikaj genroj uzatas por teksaĵoj.

Floroformulo: P2+2A2+2G(2) supre staranta ovario.

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (23 maj. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

* *Angiospermae* - angiospermoj
** *Rosales* Bercht. & J.Presl - rozaloj
*** *Urticaceae* Juss. - urtikacoj
**** *Achudemia* Blume - akudemio
**** *Archiboehmeria* C.J. Chen - arkibemerio
**** *Astrothalamus* C.B. Rob. - astrotalamo
**** *Australina* Gaudich. - aŭstralino
**** *Boehmeria* Jacq. - bemerio
**** *Cecropia* Loefl. - cekropio
**** *Chamabainia* Wight - kamabainio
**** *Coussapoa* Aubl. - kusapoo
**** *Cypholophus* Wedd. - cifolofo
**** *Debregeasia* Gaudich. - debregeazio
**** *Dendrocnide* Miq. - dendroknido
**** *Didymodoxa* E. Mey. ex Wedd. - didimodokso
**** *Discocnide* Chew - diskoknido
**** *Droguetia* Gaudich. - drogetio
**** *Elatostema* J.R. Forst. & G. Forst. - elatostemo
**** *Forsskaolea* L. - forskaoleo
**** *Gesnouinia* Gaudich. - gesnuinio
**** *Gibbsia* Rendle - gibsio
**** *Girardinia* Gaudich. - girardinio
**** *Gonostegia* Turcz. - gonostegio
**** *Gyrotaenia* Griseb. - girotenio
**** *Hemistylus* Benth. - hemistilo
**** *Hesperocnide* Torr. - hesperoknido
**** *Laportea* Gaudich. - laporteo
**** *Lecanthus* Wedd. - lekantuso
**** *Leucosyke* Zoll. & Moritzi - leŭkosiko
**** *Maoutia* Wedd. - mautio
**** *Musanga* R. Br. in Tuckey - muzango
**** *Myrianthus* P. Beauv. - mirianto
**** *Myriocarpa* Benth. - miriokarpo
**** *Nanocnide* Blume - nanoknido
**** *Neodistemon* Babu & A. N. Henry - neodistemono
**** *Neraudia* Gaudich. - neraŭdio
**** *Nothocnide* Blume ex Chew - notoknido
**** *Obetia* Gaudich. - obetio
**** *Oreocnide* Miq. - oreoknido
**** *Parietaria* L. - parietario
**** *Pellionia* Gaudich. - pelionio
**** *Phenax* Wedd. - fenako
**** *Pilea* Lindl. - pileo
**** *Pipturus* Wedd. - pipturo
**** *Poikilospermum* Zipp. ex Miq. - pojkilospermo
**** *Pourouma* Aubl. - purumo
**** *Pouzolzia* Gaudich. - puzolzio
**** *Procris* Comm. ex Juss. - prokrido
**** *Robinsoniodendron* Merr. - robinsoniodendro
**** *Rousselia* Gaudich. - ruseliao
**** *Sarcochlamys* Gaudich. - sarkoklamido
**** *Soleirolia* Gaudich. - soleirolio
**** *Touchardia* Gaudich. - tuĉardio
**** *Urera* Gaudich. - urero
**** *Urtica* L. - urtiko
**** *Urticastrum* - urtikastro
**** *Villebrunea* Gaudich. ex Wedd. - vilebruneo

:*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.

### Kelkaj taksonoj 
* Urtiko (*Urtica*) estas genro kun unu aŭ plurjaraj herboj kun duope kontraŭe sidantaj folioj, surhavantaj kaŭstikaĵ-enhavantajn brulharojn, kiuj ĉe eta tuŝo al la folioj kaŭzas brulan jukon. La specioj havas ne okulfrapajn verdecajn florojn en glomeruloj aŭ spikoj el la akseloj.
** Eta urtiko (*Urtica urens*): duope kontraŭesidantaj folioj, kun segila rando. Unujara herbo, kiu ŝatas la nitrogenriĉan grundon. Nutraĵo por kortbirdaro (ankaŭ diserigite).
** Granda urtiko (*Urtica dioica*): herba staŭda florplanto, kiu ŝatas la nitrogenriĉan grundon. Nutraĵo por kortbirdaro (ankaŭ diserigite).
* Parietario (*Parietaria*) – estas genro de herboj, inter ili oficina peritario (*Parietaria officinalis*), kiu kreskas sur muraĵoj kaj havas disajn, elipsajn foliojn kaj verdecajn glomerule aranĝitajn florojn kun kvar envolviĝintaj stamenoj, kiu ĉe tuŝetosubite eklsaltas kaj disŝutas la polenon. Ili ne havas brulharojn.
* Bemerio (*Boehmeria*)
** Ramio estas plurjara orientazia herbo (*Boehmeria nivea*) kun 1-2 m altaj tigoj, longapetiolaj dorsflanke blanke feltaj folioj kaj malgrandaj, unuseksaj floroj ne okulfrapaj. La bastfibroj el la trunkoŝelo estas utiligitaj por multspecaj teksaĵoj (velo, mebloteksaĵo).

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Urtikacoj
Kategorio:Plantofamilioj