open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Brzotín

eta|dekstra|330ra|Brzotín situas en la plej griza regiono

**Brzotín,** hungare **Berzéte** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava.

* Areo: 21&nbsp;km²
* Supermara alteco: 267 m
* Loĝantaro: 1260
* Poŝtkodo: 049 51
* Aŭtokodo: RV
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Brzotín situas laŭ Sajó, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Tornaľa-Rožňava. La lasta troviĝas 3&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1242 en formo *"Berzethe"*. Tiam orominejo funkciis en la vilaĝo. fortikaĵo menciiĝis unue en 1311, kiun la turkoj okupis en 1556. Baldaŭe la fortikaĵo detruiĝis. Dume la vilaĝo ricevis la rangon doganoprena loko. En 1828 oni nombris 164 domojn kaj 1211 homojn. Impona fandejo pri fero ekfunkciis en 1847. En 1910 loĝis en Berzéte 1171 da homoj, (1155 hungaroj, 15 slovakoj, unusola germano). Ĝis Traktato de Trianon Berzéte apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Rozsnyó, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš, dume alvenis slovakoj. Inter 1976-1990 la municipo estis en Rožňava. En 2001 loĝis en Brzotín 1238 da homoj, (535 slovakoj, 495 hungaroj, 191 ciganoj, 4 ĉeĥoj).

## Vidindaĵoj 
* restaĵoj de fortikaĵo
* nun kalvinana preĝejo ĉirkaŭita per defenda muro el la 13-a jarcento, en 1723 kaj en 1806 pligrandiĝis
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1803
* baroka kastelo de Okolicsányi (okoliĉAnji) de 1729
* nobeldomo de Hámos (hAmoŝ) de 1780
* klasikisma nobeldomo de Máriássy (mAriAŝi) de 1836
* nobeldomo de Pósch (pOŝ) de 1880, nun lernejo
* kavo

## Famuloj 
* En la iama Berzéte naskiĝis hungara politikisto Béla Máriássy.
* En Brzotín naskiĝis hungara grundisto Albert Bacsó.

## Eksteraj ligiloj 
* Brzotín en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rožňava
Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj

La **ekologia klasifiko de la tersupraĵoj** estas difinata kiel kartografia limigo de malsamaj ekologiaj areoj, identigitaj laŭ iliaj geologio, topografio, grundoj, vegetaĵaro, klimataj cirkonstancoj, sovaĝaj specioj, laŭ iliaj helprimedoj je akvo kaj laŭ iliaj homaj faktoroj.

Pluraj listoj estis prezentataj siatempe, kelkfoje por naturprotektaj aspiroj. 

Multaj klopodoj de klasifiko jam estis proponataj, precipe celante la kreadon de sistemoj de la naturprotektado. Parto de la listo prezentata ĉi-sube estas inspirata de la sistemo biogeografia proponita de Miklos Udvardy kadre la UNESKO-programo "Homo kaj biosfero", publikigita en 1975 kaj aktualigita en 1982. 
    
## Klasifiko de la ekologiaj unuoj

La sistemo de klasifiko de la tersupraĵoj povas esti uzata por plani ilian estontan uzadon, same kiel por antaŭvidi ilian konservadon. Estas eble apliki tiun ĉi klasifikon de la tersupraĵoj je diferencaj skaloj  laŭ holisma aliro. 

Esenca nocio rilate al klasifiko de la tersupraĵoj, estas ke ĉiu el la difinitaj regionoj tia restu dum certa tempo, aŭ almenaŭ, prezentu limitan kaj laŭgradan evolucion prefere al gravan kaj brutalan. Tiu signifas ke la natura sistemo estas en iu ekvilibro, laŭ proceso de homeostato. La mastrumado de teritorioj emas al aranĝado de situacio sufiĉe stabila. Tiu ĉi alvokas ĉu la puran konservadon ĉu almenaŭ la daŭrecon.

## Vidu ankaŭ
*Tutmondaj 200

## Referencoj
## Bibliografio
* Klijn, F. 1991: Hierarchical classification of ecosystems: a tool for susceptibility analysis and quality evaluation for environmental policy. *In*: Terrestrial and aquatic ecosystems - Perturbation and recovery. Ravera, O. (ed.), *Ellis Horwood*, New York - Singapore, pp. 80-90. 
* Pawlikowski, T. and Pawlikowski, K. 2004:Valuation of environmental processes by invertebrate groups as bioindicators, *Zeszyty Naukowe WSHE*, T.XV, pp. 81-93. 
* Udvardy, M.D.F. 1975 : A classification of the biogeographical provinces of the world.  *IUCN Occasional Paper no. 18*, Morgues, Switzerland, 50 p.
 
## Eksteraj ligiloj
* Ekoregionoj kaj ekotopoj.
 

Kategorio:Ekologio
Kategorio:Biogeografio
Kategorio:Klasifikaj sistemoj
Jozefo de Arimateo

**Jozefo de Arimateo** estis laŭ kristanaj evangelioj (Biblio, Nova Testamento) estiminda membro de juda sinedrio, kiu eldonis Jesuo Kriston al la romianoj por punigo kaj samtempe sekreta apostolo de Jesuo. Post tio, kiam Jesuo estis krucumita, li petis la romian prokuratoron Pontio Pilaton pri la korpo de Jesuo. Pilato konsentis, Jozefo poste kun Nikodemo deprenis la korpon el la kruco, envolvis en tolaĵon kaj metis en tombon elhakita en rokon (laŭ kelkaj eldiroj en sian propran). Tiuj ĉi eventoj antaŭis la resurekton de Jesuo.

Multe da legendoj ĉirkaŭas Jozefon. Dum la dekdua jarcento oni ligis lin al la legendaro pri Reĝo Arturo, ujo, el kiu trinkis Jesuo dum Lasta Vespermanĝo kaj kiun Jozefo pli poste dum la krucumado plenigis de lia sango. Laŭ la legendoj, li ricevis la Sanktan gralon kaj portis ĝin al Anglio - ĝenerale al Glastonbury, kie, laŭ iuj versioj de la legendo, li enkarceriĝis. Li boate venis al Glastonbury trans la ĉirkaŭaj marĉoj, kaj kiam li alteriĝis li metis sian bastonon en la teron, kie ĝi mirakle floris kaj iĝis la Glastonbury kratago kiu floris po dufojoj ĉiujare. Jozefo komandis la konstruon de la Abatejo Glastonbury por enhavi la gralon. Laŭ legendoj Josefo kaj Jesuo antaŭe vizitis Glastonbury kiam Jesuo estis infano.

Kategorio:Roluloj de la Artura literaturo
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Bibliaj personoj
Tewkesbury

eta|Hotelo Royal Hop Pole
**Tewkesbury** estas urbo en Gloucestershire, Anglio kun ĉirkaŭ dek mil loĝantoj laŭ la 2001-a censo. La nomo devenas de Theoc, anglosakso kiu tie fondis ermitejon en la sepa jarcento. La urbo famas pro sia abatejo.

Dum la anglosaksa epoko restis monaĥejo ĉe Tewkesbury sed mankas restaĵoj. Tuj post Vilhelmo la Konkerinto kaptis Anglion komenciĝis konstruo de monaĥejo. Vilhelmo donis la urbon al sia kuzo Roberto Fitzhamon, kiu komisiis la konstruon de la nuna abatejo. La konstruado komenciĝis en 1102. Roberto Fitzhamon mortis en 1107, antaŭ la fino de la konstruado, sed lia bofilo, Roberto (1-a Grafo de Gloucester) daŭre pagis la koston. La abatejo estas bela ekzemplo de normanda arkitekturo, kaj estas pli granda ol dek kvar el la anglaj katedraloj. En la abatejo entombiĝis multaj gravuloj, inter kiuj
* Roberto Fitzhamon mem (1107)
* Eduardo de Westminster (princo de Kimrio) (1471), filo de Henriko la 6-a (Anglio)
* Georgo Plantaĝeneto (duko de Clarence) (1477), frato de Eduardo la 4-a (Anglio) kaj Rikardo la 3-a (Anglio)

En 1178 parto de la abatejo detruiĝis pro incendio, kaj necesis iom da rekonstruo.

En 1471, dum la Milito de rozoj okazis grava batalo ĉe Tewkesbury, kiam la Jorkoj tute venkis la Lankastrojn kaj Eduardo Princo de Kimrio mortis. Post la batalo Lankastroj rifuĝis en la abatejo, sed Eduardo la 4-a kondukis la Jorkojn tien kaj ili mortigis multe da siaj malamikoj. Pro tiu sangverŝo la abatejo fermiĝis unu monaton, ĝis eblis ĝin rite purigi kaj rekonsekri.

Post la fermo de monaĥejoj dum la reĝado de Henriko la 8-a (Anglio), la loĝantoj de Tewkesbury savis la abatejon per aserti ke ĝi estis ilia paroĥa preĝejo: ili aĉetis ĝin de la reĝo kontraŭ la valoro de la metalo de la kloŝoj kaj plomba tegmento.

La urbo Tewkesbury suferis pro inundoj. Aparte gravaj inundoj okazis en la somero de 2007, kiam la abatejo iĝis preskaŭ insulo.

eta|maldekstra|Abbey Lawn Domoj 

Kategorio:Abatejoj en Britio
Kategorio:Urboj de Gloucestershire
Rapidvojo

[eta|150ra|dekstra|[Trafiksigno, kiu signas komenco de rapidvojo]]
**Rapidvojo** estas larĝa asfaltita vojego por aŭtoj, kun almenaŭ du paralelaj koridoroj por aŭtoj en ĉiu direkto, kaj plej ofte po aldona vojo rande por starigo de veturilo en kazo de paneo. La malsamdirektaj koridoroj kutime estas apartigitaj per strio de kreskaĵoj aŭ per tabulo el ŝtalo aŭ betono.

Ĉi tiu tipo de vojo estas tre simila al aŭtovojo sed malkiel ĉe aŭtovojo, ĝi povas havi samnivelajn kruciĝojn kun aliaj vojoj fine kaj komence. Por kurbiĝoj ekzistas pli malgranda minimuma radiuso (dependa de la lando) ol aŭtovoja. Kutime estas permesata por loka trafiko kaj vojo ne estas barita.

Ĝenerale ĉi tiu tipo de vojo havas malpli altajn konstruajn necesojn ol aŭtovojo, do ĉi tiu tipo de vojo konstruiĝas ĉie tie, kie ne estas nepra aŭtovojo sed bezonata vojo por granda trafiko.

Kategorio:Trafiko
Édouard Jean-Marie Stephan

[eta|dekstra|250ra|La [Stephan-a Kvinopo]]
**Edouard Jean-Marie STEPHAN** ( —  estis franca astronomo.

De 1867 ĝis 1907 li estis direktoro de la observatorio de Marseille.

En la jaro 1866 li malkovras la asteroidojn 89 Julia kaj 91 Aegina. Li malkovris galaksion NGC 6027 kaj - en 1877 - spektaklan kvinopon de galaksioj, kiu portas lian nomon: la stefana kvinopo (Stephans Quintett: NGC 7317, NGC 7318A, NGC 7318B, NGC 7319 kaj NGC 7320).

La periode videbla kometo 38P/Stephan-Oterma ankaŭ portas lian nomon.

## Eksteraj ligiloj 
*  Nekrologo - Journal des Observateurs, 15 février 1924

Kategorio:Francaj astronomoj
Keŝmo

**Keŝm** aŭ **Keŝmo** (, angle latinlitere *Qeshm*) estas irana insulo en la Ormuza markolo ĉe la orienta fino de la Persa golfo. Per la *Markolo de Ĥuran* la insulo estas dividata de la kontinenta parto de Irano.

La insulo havas areon de proksimume 1500 kvadrataj kilometroj kaj longon de pli-malpli 136 kilometroj - sekve ĝi estas kaj la plej granda insulo de la Persa golfo kaj de la ŝtato Irano. La insula surfaco estas plejparte roka kaj preskaŭ senplanta. 

Dum la antikva epoko la insulo estis konata sub la nomo *Aleksandria*. Pro sia strategie grava situo poste multaj regnoj batalis kontroli la insulon, ekzemple la regno Elamo, la umajadoj, abasidoj, britoj kaj portugaloj. La brita navigisto kaj malkovrinto William Baffin dum la jaro 1622 sur la insulo en batalo kontraŭ la portugala armeo estis mortige vundita.

Dum la jaro 1645 la nederlandanoj okupis la insulon, sed reforlasis ĝin malmultajn jarojn poste. Nuntempe la insulo estas sendogana ekonomia zono, simile al la pli okcidenta irana insulo Kiŝ en la Persa golfo, kaj pro tio gajnis signifon por la internacia komerco.

## Referencoj
Affeltrangen

**Affeltrangen** estas komunumo de la distrikto Weinfelden (ĝis la 31-a de decembro de 2010 de la distrikto Münchwilen) de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 2246 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Affeltrangen situas en supra parto de la Lauche-Valo.

La komunumo konsistas el la municipoj, vilaĝoj kaj setlejoj Azenwilen, Battlehausen, Bohl, Bollsteg, Breite, Buch ĉe Märwil, Ghürst, Himmenreich, Isenegg, Kaltenbrunnen, Kreuzegg, Langnau, Maltbach, Märwil, Nägelishub, Rüti, Wildern kaj Zezikon.

## Najbaraj komunumoj 
Affeltrangen limas en nordo al Amlikon-Bissegg, en nordoriento kaj oriento al Bussnang, en sudo al Braunau kaj Tobel-Tägerschen, kan en okcidento al Lommis kaj Thundorf.

## Trafiko 
La komunumo Affeltrangen disponas kun la haltejoj '** kaj **' pri du stacioj ĉe la trajnlinio de Wil al Weinfelden, kiujn servas la turgovia fervojkompanio THURBO AG per regionaj trajnoj, kiuj cirkulas en duonhora kadenco.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Affeltrangen datiĝas el la jaro 779 kiel *Affaltrawangas*, tiu de Zezikon el 811 kiel *Zezinchovun*, tiu de Märwil el 827 kiel *Marinwilare* kaj tiu de Buch el 1228 kiel *Buch*.

La hodiaŭa politika komunumo Affeltrangen estiĝis la 1-an de januaro kadre de la Turgovia Komunumreformo per kunigo de la antaŭaj municipkomunumoj Affeltrangen, Buch ĉe Märwil, Märwil kaj Zezikon.

## Vidu ankaŭ 
* Tobel-Affeltrangen (stacidomo)
* Märwil (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Affeltrangen
* Affeltrangen en la Historia Leksikono de Svsilando
* Buch ĉe Märwil en la Historia Leksikono de Svislando
* Märwil en la Historia Leksikono de Svislando
* Zezikon en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Affeltrangen preghejo 170.JPG|Reformita preĝejo
Dosiero:Affeltrangen preghejo 160.JPG|Reformita preĝejo de interne
Dosiero:Affeltrangen katolika preghejo 164.JPG|Katolika preĝejo
Dosiero:Affeltrangen 175.JPG|Trafikcirklo en la vilaĝocentro
Dosiero:Affeltrangen faktrabdomo 154.JPG|Faktrabdomo
Provinco Hormozgano

eta|maldekstra|280ra|
eta|maldekstra|280ra|
eta|maldekstra|280ra|
La **provinco Hormozgano** -  - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la urbo Bandarabaso. La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havis  loĝantojn.

## Geografio 
Hormozgano situas en la sudo de Irano ĉe la Hormuza markolo. Ĝi estas la parto de Irano plej proksima al la Unuiĝintaj Arabaj Emiratoj.

Geografie ĝi konsistas plejparte el dezertosimilaj montoj kaj ekstreme humida kaj varmega marborda regiono. Multaj irananoj preferas la marbordon por la vintraj ferioj.

Ĉefurbo de Hormozgan estas Bandar Abas, la "Haveno de Abas". Pliaj gravaj urboj estas Bandar Lengeh, Haĝi Abad, Minab, Keŝm, Ĵasko, Bastak, Bandar Ĥamir, Gavbandi, Roŭdan kaj Abumusa.

## Administra divido 
La provinco konsistas el 10 distriktoj. Du el ili aldoniĝis nur post la censo de 2006: Baŝagard estis apartigita de distrikto Ĝask kaj Sirik de distrikto Minab. Krome Bastak, Haĝiabad, Ĥamir kaj Parsian estis kreitaj post la censo de 1996.

## Vidindaĵoj 
La irana organizaĵo pri kultura heredaĵo en la provinco notas 212 lokojn de historia kaj kultura signifo. Interalie temas pri la sekvaj lokoj:

* *Emarat e Kolah Farangi*, starigita dum la nederlanda okupo de la regiono
* *Berkeh haje Baran*, tradiciaj akvo-stokejoj
* *Gele-dari*, tradicia banloko
* hinduisma templo en Bandar Abas
* Latidan-ponto, starigita dum la regado de Ŝaho *Abas la 1-a* de Persio
* Fekri-domo
* Sadio-domo
* portugala kastelo
* insulo Keŝmo
* *Hara*-mangrovarbaroj (biosfera protektejo de UNESKO)
* insulo *Kiŝ* en la Persa Golfo
* *Geno*, plia bio-sfera protektejo de UNESKO
* diversaj varmaj fontoj

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo, arkivigite en septembro 2008
* eksa retejo pri la lokaj kulturaj heredaĵoj, arkivigite en marto 2007 (malantaŭ la fasado, ĉio nur )

Hormozgano
Provinco Bolívar

La titolo havas plurajn signifojn:

* Provinco Bolívar (Peruo) estas provinco de La Libertad (Peruo) en Peruo.
* Provinco Bolívar (Ekvadoro) estas provinco en Ekvadoro.
* Provinco Bolívar (Bolivio) estas provinco en Bolivio.
Palmiry

eta|300px|Tombejo en Palmiry
[eta|[Janusz Kusociński, pseŭdonomo *Kusy* (naskiĝis la 15-an de januaro 1907 en Varsovio, murdita la 21-an de junio 1940 en Palmiry) – pola atletikisto, ora olimpika medalisto en Los Anĝeleso pri longdistanca kuro de 10 000 m, arĝenta medalisto de la 1-a Eŭropa Atletika Ĉampionado en la distanco de 5000 m.]]
[eta|maldekstra|[Maciej Rataj, politikisto, verkisto, marŝalo de Pola Sejmo]]
[eta|[Adamo Zamenhof, filo de Ludoviko Lazaro Zamenhof]]
**Palmiry** () estas vilaĝo en la pola vojevodio Mazovio. La vilaĝo estas parto de la komunumo Czosnów kaj havis 220 loĝantojn en 2006. La vilaĝo situas apud la Kampinosarbaro, kie inter 1939 kaj 1943 la germanaj nazioj mortpafis pli ol 2000 polajn intelektulojn/eminentulojn, rezistbatalantojn kaj politikajn kaptitojn. Ekde 1948 ĝi estas unu el la plej gravaj memorlokoj de Pollando.

## Amasaj ekzekutoj 
7.12. Unua konata amasa ekzekuto de malliberuloj transportitaj de Varsovio (laŭ atestantoj germanoj murdis 80 personojn) - ĝis printempo 1940 okazis ĉi tie ĉirkaŭ 20 amasaj ekzekutoj.

En Palmiry estis 21 amasaj ekzekutoj, nokte de la 20-a/21-a de junio kadre de la genocida Eksterordinara Ekstermiga Agado (kontinuo de la Intelektul-kampanjo) - germanoj mortpafis 378 eminentajn reprezentantojn de la pola politika, socia, kultura kaj sporta vivo - de varsovia enketa arestejo Pawiak oni alveturigis 358 personojn (en tio 82 virinojn) kaj la ceterajn de Gestapejo ĉe Aleo Szucha.

## Mortpafitoj 
Inter la pli ol 2000 viktimoj estis:
* Stefan Kopeć, pioniro de endokrinologio de insektoj
* Janusz Kusociński, Olimpika ĉampiono (1932) 10&nbsp;km
* Maciej Rataj, politikisto, verkisto, marŝalo de Pola Sejmo
* Adamo Zamenhof, filo de Ludoviko Lazaro Zamenhof

## Vidu ankaŭ 
* Eksterordinara Ekstermiga Agado (AB)
* Intelektul-kampanjo
* Masakro de Wola
* Masakro de Katin

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo de la Muzeo en Palmiry 

Kategorio:Pollando
Kategorio:Mazovio
Kategorio:Militkrimoj dum la Dua Mondmilito
David Bek

:*por la urbo, legu Davit Bek.*

[250px | thumb|Statuo de David Bek en [Kapan.]]
**David Bek** (armene Դավիդ Բեկ; mortis en 1728) estis unu el la plej elstaraj personoj de la armena liberiga movado kontraŭ okupaj fortoj de la Safavida kaj Otomana Imperioj. Li batalis en 1722-25 kun apogo de Mĥitar Sparapet kontraŭ la safavidoj. Li gvidis la armenojn en 1726-1728 kontraŭ la turkoj. Bek estas unu el la plej elstaraj militistoj de la armena sendependisma movado de la 18-a jarcento.

Post la falo de la safavidoj en 1722, David Bek establis sin kiel gvidanton de la defendoj de la lokaj armenoj de Sjunik kaj Kapan dum la otomana turka invado kaj la atakoj de la lokaj islamaj triboj.  David sukcesis malhelpi la diversajn islamajn tribojn fari taŭgajn teritoriajn gajnojn. En 1727, por ĉesigi la otomanan aliron en la areo, reĝo Tahmasp la 2-a nomumis Davidon kiel la guberniestro de la areo, kaj donis al li la rajton administri la areon kiel vasala armena princlando sub irana regado.

En 1726-28, la lokaj armenoj sub la gvidado de David Bek ekmilitis kontraŭ turkaj armeoj ĉe Halidzor kaj montris grandan militan kompetentecon kaj bravecon venkante ilin facile. Kuraĝigitaj de liaj sukcesoj, multaj armenoj levis la standardon de ribelo kontraŭ la islamanoj kaj aliĝis al la vicoj de David. La regantoj (*melikoj*) de Karabaĥo baldaŭ aliĝis al la kialo por nacia liberigo, pruntedonante al David Bek virojn kaj materialojn; Avan Juzbaŝi, armea komandanto de Ŝuŝo kiu devis iĝi unu el la proksimaj subtenantoj de David Bek, kontribuis per 2,000 viroj al la militinvesto.

Post la morto de David Bek en 1728, ordonrajto pri la areo pasis al Mĥitar Sparapet .

## Heredaĵo 
Davit Bek estas konsiderata unu el la plej gravaj figuroj en Armenio kaj unu el la simboloj de armena naciismo. En 1880–1882 la poeto Raffi verkis romanon pri David Bek, parolante pri la graveco de armita patriotismo. Lia persono estis uzita por politikaj kaj propagandaj celoj, ekzemple dum Sovetunio en la Armena SSR.

En 1944, dum la dua mondmilito, la historia kaj eposa filmo *David Bek* estis farita de reĝisoro Hamo Beknazarjan. Bek estas la ĉefa rolulo de opero, *David Bek*, komponita de Armen Tigranjan inspirita de la verko de Raffi.

## Fontoj 
* 
* 
* 

Kategorio:Historio de Armenio
Kategorio:Armenoj
Provinco Bolívar (Ekvadoro)

Bolívar estas provinco de Ekvadoro.

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La ĉefurbo estas Guaranda.

## Kantonoj 
Kantono (Ĉefurbo)
# Caluma (Caluma)
# Chillanes (Chillanes)
# Chimbo (Chimbo)
# Echeandía (Echeandía)
# Guaranda (Guaranda)
# Las Naves (Las Naves)
# San Miguel (San Miguel)

## Eksteraj ligiloj 
* Ekvadoro
Maltbach

**Maltbach** havas diversajn signifojn:

* **Maltbach (Affeltrangen)** estas municipo de la komunumo Affeltrangen en la distrikto Münchwilen en Kantono Turgovio en Svislando.

* **Maltbach (Müllheim)** estas municipo de la komunumo Müllheim en la distrikto Steckborn en Kantono Turgovio en Svislando.
Riverhirundoj

La **riverhirundoj** estas distinga subfamilio ***Pseŭdoĥelidonenoj*** ene de la familio de Hirundedoj kiuj enhavas ankaŭ la hirundojn kaj la murhirundojn. Ili posedas nombron de karakteroj kiuj markas ilin for de la subfamilio de la aliaj hirundoj kaj murhirundoj, ĉefe ties **fortikajn krurojn kaj gambojn** kaj ankaŭ **fortikan bekon**.

Estas du specioj: 
* **Afrika riverhirundo** *Pseudochelidon eurystomina*, kiu troviĝas ĉe la Rivero Kongo en la Demokratia Respubliko Kongo kaj Gabono 
* **Blankokula riverhirundo** *Pseudochelidon sirintarae*, konata nur de ununura loko en Tajlando.

Kiam la Afrika riverhirundo estis unuafoje malkovrita en la 19a jarcento, oni ne pensis, ke temas pri membro de la familio de hirundoj kaj murhirundoj; Hartlaub lokis ĝin kun la koracioj, kaj postaj fakuloj lokis ĝin ĉu en propra familio, ĉu kun la artamoj. La studo de la anatomio de la specio fare de Lowe (1938) pruvis, ke la specio estis sufiĉe proksima al hirundoj kaj murhirundoj, sed ankaŭ sufiĉe distinka por esti lokita en separata subfamilio.

La Blankokula riverhirundo estis malkaŝita tiom ĵuse kiom en 1969 kaj ĝi estas konata nur el specimenoj kaj rakontaj pruvoj - neniu moderna ornitologo vidis iam la specio en la naturo, kaj ties reprodukta teritorio estas nekonata; ĝi povus eĉ esti formortinta. Ebla vidaĵo eble okazis en 2004. http://www.thaibirding.com/news/news_wermdoug.htm

La du specioj estas kutime konsiderataj kiel apartenantaj al sola genro, *Pseudochelidon* ĉar ili havas nombron de strukturaj similaĵoj; Brooke (1972) proponis, ke la Blankokula riverhirundo estu lokita en separata unutipa genro ***Eurochelidon***, sed tion ne akceptis aliaj fakuloj.

## Referencoj 
* 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Hirundedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Bettwiesen

**Bettwiesen** (prononcu *Betwisn*) estas komunumo en la distrikto Münchwilen de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Bettwiesen estas stratvilaĝo, kiu situas en la sudo de Turgovio 4 kilometrojn norde de Wil. Al Bettwiesen apartenas ankaŭ la setlejoj Aanet, Stocken kaj Winkel.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bettwiesen limas en nordo al Tobel-Tägerschen kaj Lommis, en okcidento al Wängi, en sudokcidento al Münchwilen kaj en sudo al Bronschhofen, kiu lastas situas en la najbara Kantono Sankt-Galo.

## Trafiko 
La komunumo Bettwiesen disponas pri stacio ĉe la trajnlinio de Wil al Weinfelden, kiun servas la turgovia fervojkompanio THURBO AG per regionaj trajnoj, kiuj cirkulas en duonhora kadenco.

## Ekonomio 
Tradicie Bettingen estis agrikultura vilaĝo. Sub la kastelmonto oni ankaŭ kultivas bluburgundajn vitojn. Pro la industriiĝo la signifo de la agrikulturo tamen malpliiĝis. Nuntempe la plej granda parto de la loĝantaro de Bettwiesen laboras en la proksima urbo Wil.

eta|maldekstra|155ra|Kastelo Bettwiesen kun suba kastelo

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bettwiesen datiĝas el la jaro 840 *Pettenwison*. En la jaro 1627 la tiama abato de la Monaĥejo Fischingen konstruis en Bettwiesen la kastelon, kiu staras ankoraŭ hodiaŭ super la vilaĝo.

La nuna politika komunumo Bettwiesen estiĝis la 1-an de januaro 1995 per disiĝo kaj sendependiĝo de la lokkomunumo Lommis.

## Vidu ankaŭ 
* Bettwiesen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bettwiesen
* Bettwiesen en la Historia Leksikono de Svislando
Langnau

**Langnau** (prononcu *Langnaŭ*) havas plurajn signifojn:

* **Langnaŭ ĉe Albis** estas komunumo en distrikto Horgen en Kantono Zuriko en Svislando.
** **Langnau-Gattikon (stacidomo) estas fervoja stacio en Langnaŭ ĉe Albis.

* **Langnau (Affeltrangen)** estas municipo de la komunumo Affeltrangen en distrikto Münchwilen en Kantono Zuriko.

* **Langnau en Emme-Valo** estas komunumo en Kantono Berno en Svislando.
** **Langnau i.E. (stacidomo)''' estas fervoja stacio en Langnau en Emme-Valo.
Aranĝo (muziko)

En muziko, **aranĝo** estas adapto de la melodio, verkita por unu instrumento, al la alia. Ekzemple, oni povas aranĝi violonan partituron por voĉo kaj orkestran por fortepiano, aŭ male. Dum kreo de nova aranĝo oni povas ankaŭ ŝanĝi rapidecon de la melodio, ĝian tonalon ktp. Eĉ partituron por la sama instrumento oni rigardas kiel novan aranĝon, se ĝi sufiĉe multe ŝanĝiĝis kompare al la originalo. En klasika muziko preskaŭ ĉiu nova varianto de performo estas nova aranĝo, ĉar oni ne scias, kiel la melodioj estu ludata laŭ la aŭtoro. Nur la melodio restas konstanta, sed ĉiuj aspektoj de performmaniero estas libera elekto de la muzikistoj.

En ĵazo estas speciala signifo por la vorto *aranĝo* - en ĝi oni titolas aranĝo la variantojn, kiujn muzikistoj aldonas al siaj partituroj dum improvizo.

Kategorio:Muziko
Avangarda metalroko

**Avangarda metalroko** aŭ **avanragda metalo** () estas unu el ĝenroj de metalroko, kiu kunigis elementojn de progresiva metalroko, simfonia metalroko, vikinga metalroko, pagana metalroko, folklora metalroko kaj kelkaj aliaj subĝenroj de metalroko. El ĉiuj metalrokaj ĝenroj ĝi havas plej multajn eksperimentojn per sono, muzikiloj kaj strukturo de kantoj. Preskaŭ ĉion strangan kaj neklasifikeblan, kio tamen sonas kiel metalroko, oni konsideras avangarda metalo. 

Avangarda metalroko komenciĝis en fino de 1980-aj - komenco de 1990-aj jaroj. Unuaj grupoj aperis en Svisio kaj Norvegio. Krom kutimaj metalrokaj gitaro, bas-gitaro kaj drumoj, en avangarda metalroko uziĝas klavarinstrumentoj, sinteziloj, violonoj, flutoj kaj multaj muzikiloj de elektronika muziko.

## Karakterizaĵoj 
Oni notu, ke rigoraj kadroj de la ĝenro ne ekzistas, ĝi nur vaste difineblas kiel "metalroko kun nekutima sono". La plej gravaj trajtoj por avangardaj metalprojektoj estas jenaj:
* Serĉo de nestandardaj aranĝoj
* Nekutimaj sono kaj tembro
* Vasta uzo de neklasikaj akordoj
* Uzo de novaj, nekutimaj por metalroko voĉaj kaj muzikilaj teknikoj
* Oftaj prenoj de teknikoj el aliaj ĝenroj, kiel industria metalroko, modernaj versioj de klasika muziko kaj, foje, ĵazo (aparte libera ĵazo kaj avangarda ĵazo)
* Neskema strukturo de kantoj
* Nekutimaj ritmaj figuroj

## Performistoj de avangarda metalroko 
* Alchemist
* Angizia
* Arcturus
* Atrox
* Carnival in Coal
* Celtic Frost
* Diablo Swing Orchestra
* Die Apokalyptischen Reiter
* Divina Enema
* Faith No More
* Fantômas
* Fast Eddie
* Gire
* In the Woods…
* Kekal
* Kronk
* Lŭ Occulta
* Mr. Bungle
* Orthrelm
* Peccatum
* Phlebotomized
* Ram-Zet
* Sariola
* Sigh
* Solefald
* Ulver
* Unexpect

## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo pri avangarda metalroko   ĉe Metal Storm
* Avantgarde-Metal.com

Kategorio:Metalrokaj ĝenroj
Čučma

**Čučma** (hungare *Csucsom* (ĉuĉom)) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava.

## Situo 
Čučma situas en valo de rojo, fine de sakovojo el Rožňava, kiu troviĝas 4&nbsp;km.
  
## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1339, kie oni minis ercojn. En 1910 loĝis en Csucsom 383 da homoj, (344 hungaroj, 36 slovakoj, 3 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Csucsom apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Rožňava, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Inter 1960-1990 la municipo estis en Rožňava. En 2001 loĝis en Čučma 557 da homoj, (272 hungaroj, 279 slovakoj).
 
## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Reĝo Kristo de 1939
* sonoriloturo el la 18-a jarcento
* preĝdomo de baptistoj de 1930

Kategorio:Municipoj en distrikto Rožňava
Kaŝgaja lingvo

La **kaŝgaja lingvo** (propra nomo *Qaşqay dili*, *Qaşqaycə* aŭ *Qaşqay Türki* ["kaŝgaja turka"]) estas lingvo el la tjurka lingvaro, en Irano parolata de proksimume 923,000 da homoj. Alternativaj literumoj de la lingvo estas interalie ''Qashqa'i*, angle Khashkhay* aŭ turke *Kaşkay Türkçesi*.

La kaŝgaja apartenas al la "suda" grupo de la (oguza grupo de la) tjurka lingvaro, kaj parencas kun la lingvoj *ajnalua* kaj *afŝara* (la retejo ''ethnologue.com" erare listigas la lingvon en la "okcidenta" grupo).

## Parolantoj kaj areo de disvastiĝo 
La parolantoj de la lingvo estas la anoj de la etno de kaŝgajoj en suda Irano. Dum la irana ŝtata censo de 1982 200.000 homoj indikis la kaŝgajan kiel gepatran lingvon. Laŭ taksoj el la jaro 2014 oni estimas la nombron de parolantoj de la kaŝgaja je 923,000 da homoj . La lingvanoj tradicie estas nomadoj kaj dum siaj migradoj pasas la sudon de Irano, kaj aparte la provincon Fars (la sudan parton dum vintro, la nordan dum somero).

La kaŝgajoj kutime estas dulingvaj kaj krom la kaŝgaja plejparte regas ankaŭ la persan.

## Alfabeto 
La kaŝgaja oficiale konsideriĝas kiel senskriba, kvankam troveblas fragmentaj dokumentoj en la lingvo. Tiuj de ĉiam skribiĝis en la araba alfabeto kun la kvar aldonaj signoj de la persa lingvo.

## Referenco 
## Vikipedia projektaro 
10px|maldekstra **testa vikipedio en la kaŝgaja lingvo**

Kategorio:Lingvoj de Irano
Kategorio:Tjurka lingvaro
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Čoltovo

eta|dekstra|330ra|Čoltovo situas en la plej griza regiono

**Čoltovo,** hungare **Csoltó** (ĉoltO) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava.

## Bazaj informoj 
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 470
* Poŝtkodo: 049 12
* Aŭtokodo: RV
* Telefonprefikso:

## Situo 
Čoltovo situas laŭ maldekstra bordo de Sajó, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Tornaľa-Rožňava. La lasta troviĝas 22 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1291 en formo *"Chokothow"*. En 1566 la turkoj, en 1682 la poloj detruis la vilaĝon. En 1828 oni nombris 76 domojn kaj 563 homojn. En 1910 loĝis en Csoltó 571 da homoj, (ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Csoltó apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornalja, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Čoltovo 475 da homoj, (335 hungaroj, 83 ciganoj, 45 slovakoj, po 1 ĉeĥo kaj ukraino). Apud la vilaĝo ŝtonominejo funkcias.

## Vidindaĵoj 
* katolika gotika preĝejo omaĝe al Senmakula Koncipiĝo de Dipatrino, en la 17-a jarcento barokiĝis
* kalvinana klasikisma preĝejo de 1783

## Eksteraj ligiloj 
* Čoltovo en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rožňava
Dlhá Ves

**Dlhá Ves,** hungare **Gömörhosszúszó** (gomorhosUsO) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava. La historia slovaka nomo estis **Hosúsovo**, la hungaroj uzas ankaŭ la pli mallongan formon *Hosszúszó*.
eta|dekstra|330ra|Dlhá Ves situas en la plej griza regiono

## Bazaj informoj 
* Areo: 11&nbsp;km²
* Supermara alteco: 332 m
* Loĝantaro: 600
* Poŝtkodo: 049 55
* Aŭtokodo: RV
* Telefonprefikso: 58

## Situo 
Dlhá Ves situas inter montoj 353 kaj 507 m-ojn altaj, laŭ la hungara landlimo, laŭ traira flankovojo. Rožňava troviĝas 22&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1332 en formo *"Horuati"*, kiu en la 14-a jarcento estis ankaŭ doganprena loko. En 1660 la turkoj faris senhoma la vilaĝon, baldaŭe slovakoj kaj rutenoj alvenis. En 1828 oni nombris 67 domojn kaj 464 homojn. En 1910 loĝis en Gömörhosszúszó 560 da homoj, (ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Gömörhosszúszó apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornalja, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Dlhá Ves 639 da homoj, (554 hungaroj, 84 slovakoj, unusola ĉeĥo). Ĝis komence de 2008 limpasejo funkciis, poste ambaŭ ŝtatoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas trairebla senkontrole.

## Vidindaĵoj 
* luterana klasikisma preĝejo de 1792, en 1913 renovigita
* kavo

## Ĝemelkomunumo 
*  Felsőtelekes, Hungario

## Eksteraj ligiloj 
* Dlhá Ves en la mapo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* w.felsotelekes.hu

Kategorio:Municipoj en distrikto Rožňava
Kružná

eta|dekstra|330px|Kružná situas en la plej griza regiono

**Kružná** (kruĵnA], hungare **Berzétekörös** (berzEtekOroŝ) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava. La hungaroj uzas ankaŭ nomojn Berzétekőrös aŭ **Kőrös**.

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 km²
* Supermara alteco: 300 m
* Loĝantaro: 510
* Poŝtkodo: 049 51
* Aŭtokodo: RV
* Telefonprefikso:

## Situo 
Kružná situas sur malebenaĵo, fine de sakovojo el Brzotín (Rožňava). Rožňava troviĝas 5 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1327 en formo *"Keurus"*. En 1828 oni nombris 35 domojn kaj 434 homojn. En 1910 loĝis en Berzétekörös 425 da homoj, (escepte 6 slovakojn ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Rozsnyó, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Berzétekörös rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Inter 1976-1990 la municipo estis en Rožňava. En 2001 loĝis en Kružná 534 da homoj, (433 hungaroj, 95 slovakoj, po 2 ĉeĥoj kaj ukrainoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1692, en 1786 renovigita
* katolika kapelo omaĝe al Koro de Jesuo de 1880

## Eksteraj ligiloj 
* Kružná en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rožňava
Gemerská Panica

eta|dekstra|330ra|Gemerská Panica situas en la plej griza regiono
**Gemerská Panica,** hungare **Gömörpanyit** (gomorpanjit) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava.

## Bazaj informoj 
* Areo: 15 km²
* Supermara alteco: 191 m
* Loĝantaro: 690
* Poŝtkodo: 980 46
* Aŭtokodo: RV
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Gemerská Panica situas sub monto 232 m-ojn alta, laŭ bordo de Sajó, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Plešivec-Tornaľa. Rožňava troviĝas 26, Tornaľa 6 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1247 en formo *"Ponich"*. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a senhomiĝis pro la konstantaj militadoj. En 1910 loĝis en Gömörpanyit 821 da homoj, (escepte 4 germanojn ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Gömörpanyit apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornajla, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito unu triono da hungaroj deportiĝis al Hungario, la restintaj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš, dume alvenis slovakoj. En 2001 loĝis en Gemerská Panica 729 da homoj, (341 hungaroj, 379 slovakoj, 4 ĉeĥoj, 2 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana baroka preĝejo de 1801, baldaŭe klasikismiĝis
* katolika kapelo omaĝe al Koro de Jesuo de 1966
* kastelo el la 19-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Gömörpanyit naskiĝis:
* hungara luterana episkopo István Czékus
* hungara agronomo Pál Jeszenszky.

## Eksteraj ligiloj 
* Gemerská Panica en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rožňava
Porgasta palaceto de Branicki

**Porgasta palaceto de familio Branicki** en Bjalistoko estis konstruita en dua duono de la 18-a jarcento (ĉ. la jaro 1771) en baroka stilo probable laŭ projekto de Jan Zygmunt Deybel. Ĝi troviĝas ĉe la strato Kilińskiego en la urbocentro.

## Historio 
Morto de hetmano Jan Klemens Branicki haltigis la konstruadon por kelkaj jaroj. Finlaboroj por pretigi internon estis komencitaj en 1776 kaj finitaj unu jaron poste. Faris tion kortega arkitekto de Izabela Branicka, Jan Sękowski, kiu ankaŭ loĝis en la palaceto. En 1796 la konstruaĵon oni luis al prusa administracio kie oficis ĝia prezidanto. Post morto de Izabela la konstruaĵon kaj tutan palacan konstruaĵaron de Branicki ekposedis caro Aleksandro la 1-a kiu en 1837 transdonis ĝin al virina lernejo - *Instituto de Nobelaj Fraŭlinoj*. En 1944 dum la 2-a Mondmilito la palaceto estis bruligita kaj rekonstruita en 1950. Tie oni establis muzeon de revolucia movado. Nuntempe en la palaceto troviĝas Oficejo de Edzeca Stato. La porgastan palaceton oni ankaŭ nomas *Geedziĝfesta Palaceto* kaj *Palaceto de Ĉevalejestro*. En ĝi ofte okazas akceptoj de gravaj gastoj de urbestro, medalhonorigoj kaj geedziĝaj ceremonioj.

Kategorio:Palacoj en Bjalistoko
Kategorio:Historiaj monumentoj en Bjalistoko
Kategorio:Vizitindaĵoj en Bjalistoko
Edward Cave

**Edward CAVE**, (naskiĝis la 27-an de februaro 1691; mortis la 10-an de januaro 1754), estis presisto, redaktoro kaj eldonisto. Li projektis la unuan revuon de publika intereso, laŭ moderna vidpunkto, ''The Gentleman's Magazine*.

## Biografio 
[eta|maldekstra|275px|*[The Gentleman's Magazine*, majo 1759, "By SYLVANUS URBAN, Gent."]]
Edward Cave estis filo de ŝuisto kaj naskiĝis en Newton ĉe Rugby en Warwickshire, kie li vizitis la altlernejon. Pro akuzo, ke li priŝtelis la direktoron, li devis forlasi la lernejon, kaj tial laboris kiel dungito ĉe lignokomercisto, raportisto kaj presisto.

Li ekhavis la ideon eldoni periode folion traktantan ĉiujn aferojn, kiuj interesas edukitan legularon, de aferoj ĝis poezio. Tial li provis konvinki diversajn londonajn presistojn kaj librovendistojn pri sia ideo. Ĉar nenio interesiĝis pri ĝi, Cave mem ekzorgis pri ĝi. *The Gentleman's Magazine'' eldoniĝis unue en la jaro 1731 kaj iĝis rapide la plej influiga kaj plej kopiita revuo de sia tempo. Cave riĉiĝis pro ĝi.

Cave estis tre ruza komercisto. Li laboris kun sia tuta energio pri la revuo, kaj nur malofte forlasis sian laborejon ĉe St John's Gate (Clerkenwell). Cave mem verkis multajn artikolojn sub la pseŭdonimo **Sylvanus Urban**.

Li aĉetis licencon de Lewis Paul por 250 spindeloj de antaŭulo de la akva ŝpinilo. En 1742 li aĉetis la muelejon *Marvel* en Northampton kaj igis ĝin kotonŝpinejon, la verŝajne unuan akvan ŝpinejon en la mondo. La afero estis profitdona, sed ne multe; ĝi estis forlasita ĉirkaŭ la jaro 1761.

Cave suferis podagron. Li mortis en la jaro 1754 kaj estis entombigita ĉe *St. James Church*, en Clerkenwell.

## Eksteraj ligiloj 
* TTT-ejo kun bildoj de Gentlemen's Magazine (la unuaj 20 volumoj, 1731-1750) 
* Ĉiutaga vivo en Anglio, raporto de Gentleman's Magazine 

Kategorio:Britoj
Kategorio:Britaj eldonistoj
Roland Huntford

**Roland HUNTFORD** (n. en 1927) estas brita verkisto, historiisto kaj ĵurnalisto. Li precipe verkis biografiojn de polusaj esploristoj.

Huntford verkis interalie la biografiojn de Robert Scott, Ernest Shackleton kaj de la Nobel-premiito Fridtjof Nansen. Lia libro *The Last Place on Earth* multe interesigis ĝeneralan publikon pri polusaj aferoj. Parto de tiu nova intereso devenis de la neflatema priskribo fare de Huntford pri la legenda Robert Scott.

Inter aliaj verkoj de la ĵurnalisto estis *The New Totalitarians* (pri sveda socialismo), *Sea of Darkness* kaj *The Sayings of Henrik Ibsen*. Li hodiaŭ vivas en Kembriĝo.

Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Britaj ĵurnalistoj
Kategorio:Britaj historiistoj
Frank Wild

**John Robert Francis WILD** (n. en 1873 en Skelton - m. la 19-an de aŭgusto 1939 en Klerksdorp, Sud-Afriko), plejofte nomita **Frank WILD**, estis brita esploristo kaj membro de pluraj ekspedicioj al Antarkto, inkluzive de la jenaj :
* En 1901, li aniĝis al la ŝipanaro de Robert Falcon Scott sur la ŝipo *Discovery*, kune kun Ernest Shackleton, kiu tiam estis nur subleŭtenanto.
* Li partoprenis kun Shackleton al la ekspedicio Nimrod (1908-1909).
* En 1911, li aniĝis al la ekspedicio Aurora de Douglas Mawson.
* Wild fariĝis la vic-ekspediciestro dum la Imperia Transantarkta Ekspedicio de Shackleton (1914-1916).

Kiel vic-estro, Wild responsis pri 21 homoj sur la senhoma Elephant-insulo post la drono de la ŝipo *Endurance*, dum Shackleton kaj kvin aliaj ŝipanoj plenumis savekspedicion.

## Fontoj 
* Leif Mills, *Frank Wild*, Caedmon of Whitby, 1999, 350 pages
* Endurance, ''Shackleton's Incredible Voyage* by Alfred Lansing
* F.A. Worsley, *Shackleton's Boat Journey''

## Eksteraj ligiloj 
*  Frank Wild Obituary

Kategorio:Britaj esploristoj
Kategorio:Esplorado de Antarkto
Kategorio:Mortintoj en 1938
Elefant-insulo

**Elefant-insulo** () estas monta, glacikovrita insulo lokita proksime al la marbordo de Antarkto, sude de la Sudaj 
Ŝetlandaj Insuloj, en la Suda Oceano. Ĝi situas 1&nbsp;290&nbsp;km sudokcidente de Sud-Georgio, 940&nbsp;km sude de la Falklandoj kaj 890&nbsp;km sudoriente de la kabo Horn.

eta|maldekstra
eta|maldekstra
La insulo plej famiĝis kiel la rifuĝejo de la Imperia Transantarkta Ekspedicio de Ernest Shackleton en 1916, post la drono de la ŝipo *Endurance*.

## Referencoj 
Kategorio:Insuloj de arkipelago Palmer
Prihradzany

eta|dekstra|330ra|Prihradzany situas en la plej griza regiono

**Prihradzany,** hungare **Kisperlász** (kiŝperlAs) estas tre malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca.

## Bazaj informoj 
* Areo: 5 km²
* Supermara alteco: 260 m
* Loĝantaro: 70
* Poŝtkodo: 049 14
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 58

## Situo 
Prihradzany situas sub monto 466 m-ojn alta, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Revúca troviĝas 20 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1262 en formo *"Prelaz"*. Tiutempe vivis tie servistoj de la proksimaj fortikaĵoj. En 1828 oni nombris tie 37 domojn kaj 251 homojn. En 1910 loĝis en Kisperlász 213 da homoj, (188 slovakoj, 11 hungaroj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon Kisperlász apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Nagyrőce, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj regionoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 2001 loĝis en Prihradzany 84 da homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1798
* mezepoka rondkapelo omaĝe al Sankta Anna kaj Dipatrino, ankaŭ pilgrimloko

## Eksteraj ligiloj 
* Prihradzany en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Endurance (ŝipo)

eta|dekstra|200px|Fina drono de la *Endurance*
La ***Endurance*** (esperante "Eltenemo") estis la trimasta ŝipo, en kiu la brita esploristo Ernest Shackleton plenumis la Imperian Transantarktan Ekspedicion de 1914. Ĝi estis inaŭgurita en 1912 en Sandefjord (Norvegio).

La ŝipo algrundiĝis sur glacion tri jarojn poste en la Weddell-maro, proksime al Antarkto, tiel ke Shackleton devis organizi savekspedicion por la ŝipanaro.

## Vidu ankaŭ 
* Vojaĝo de James Caird

Kategorio:Ŝipoj
Kategorio:Esplorado de Antarkto
Bohúňovo

eta|dekstra|330ra|Bohúňovo situas en la plej griza regiono

**Bohúňovo,** hungare **Lekenye** (lekenje) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava. La historia slovaka nomo estis **Lekeňa**.

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 km²
* Supermara alteco: 210 m
* Loĝantaro: 310
* Poŝtkodo: 049 12
* Aŭtokodo: RV
* Telefonprefikso: 58

## Situo 
Bohúňovo situas laŭ maldekstra bordo de Sajó, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Plešivec-Tornaľa. Rožňava troviĝas 20 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1243 en formo *"Lokuna"*. En 1828 oni komputis 45 domojn kaj 324 homojn. En 1910 loĝis en Lekenye 338 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Lekenye apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornajla, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. En 1924 la najbara vilaĝo aldoniĝis al Bohúňovo (tiam Lekeňa). Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Bohúňovo 320 da homoj, (279 hungaroj, 37 slovakoj, 3 ciganoj, unusola ukraino).

## Vidindaĵo 
* preĝejo el l 15-a jarcento, baldaŭe ligna sonoriloturo alkonsruiĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Bohúňovo en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rožňava
Eŭstako la 3-a (Bulonjo)

**Eŭstako la 3-a** estis grafo de Bulonjo de 1087 ĝis sia morto ĉirkaŭ 1125, kaj filo de Eŭstako la 2-a (Bulonjo) kaj Sankta Ida de Loreno.

Li partoprenis en la Batalo apud Hastings en 1066 kiel aliancano de Vilhelmo la Konkerinto, kaj eble estis li kiu mortigis la anglo-saksan reĝon Haroldon la 2-an. Kiam la ĉevalo de Vilhelmo mortis dum la batalo, Eŭstako donis al li sian ĉevalon.

Li heredis la graflandon de Bulonjo en 1087, kiam lia patro Eŭstako la 2-a mortis.

En 1096 li partoprenis la unuan krucmiliton, kune kun siaj fratoj Gotfredo de Bouillon kaj Baldueno la 1-a, sed baldaŭ revenis al siaj bienoj. Li edziĝis al Maria de Skotlando, filino de reĝo Malkolmo la 3-a kaj Sankta Margareta de Skotlando. Ili havis unu infanon, Matilda de Bulonjo, kiu estis la edzino de reĝo Stefano de Blois.

Tuj post la morto en 1118 de lia pli juna frato Baldueno, oni proponis al li la tronon de Jerusalemo. Komence Eŭstako diris ke li ne deziris ĝin, sed post iom da tempo estis persvadata akcepti ĝin kaj komencis vojaĝon al Jerusalemo. Tamen, kiam li atingis Apulion, li ricevis la novaĵon ke lia fora parenco Baldueno de Bourcq estis kronita, kaj li revenis al Bulonjo.

Kategorio:Grafoj de Bulonjo
Lipovník (distrikto Rožňava)

eta|dekstra|330px|Lipovník situas en la plej griza regiono

**Lipovník** (, ) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava.

## Bazaj datumoj 
* Areo: 13&nbsp;km²
* Supermara alteco: 360 m
* Loĝantaro: 500
* Poŝtkodo: 049 42     
* Aŭtokodo: RV
* Telefonprefikso: 58

## Situo 
Lipovník situas sur deklivoj, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Košice-Rožňava. La lasta troviĝas 8&nbsp;km-ojn.
  
## Historio 
La abatejo estis unue menciita en la jaro 1243, la vilaĝo en 1364 en formo *"Korna Lypa"*. En 1828 oni nombris tie 109 domojn kaj 876 homojn. En 1910 loĝis en Hárskút 540 da homoj, (hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Hárskút apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Rozsnyó, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Lipovník 540 da homoj, (462 hungaroj, 73 slovakoj, 2 ukrainoj).
 
## Vidindaĵoj 
* Pilgrimloka romkatolika preĝejo omaĝe al Johano la Baptisto el la 15-a jarcento, baldaŭe trakonstruiĝis
* Paroĥo de 1787

== Komunumoj pri *kút* (= puto) en Hungara reĝlando ==

## Eksteraj ligiloj 
* 
*Lipovník en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rožňava
Ida de Loreno

**Ida de Loreno** (naskiĝis ĉirkaŭ 1040, mortis la ) estis sanktulino kaj nobelino.

Ŝi naskiĝis en Bouillon, en la sudo de la nuna Belgio, kaj estis la filino de Gotfredo la 3-a (Malsupra Loreno) kaj lia edzino Doda.

En 1057 ŝi edziĝis al Eŭstako la 2-a (Bulonjo).

Ida kaj Eŭstako havis tri filojn:
* Eŭstako la 3-a (Bulonjo) (m. ĉirkaŭ 1125)
* Gotfredo de Bouillon (n. ĉirkaŭ 1060, m. 1100), la 1-a reĝo de Jerusalemo
* Baldueno la 1-a (Jerusalemo) (m. 1118)
Nekutime, ŝi mem mamnutris siajn infanojn.

Ili ĉiuj partoprenis la unuan krucmiliton, kaj Ida multe kontribuis al la kosto.

Ida estis almozdonema kaj tre pia. Ŝi fondis monaĥejojn, kaj korespondis kun Anselmo, ĉefepiskopo de Canterbury. Ankoraŭ restas pluraj leteroj de Anselmo al Ida. Antaŭ oni kredis ke ŝi mem iĝis monaĥino, sed nun fakuloj konsideras ke estas pli verŝajne ke ŝi iĝis laika ano de la benediktana ordeno.

Laŭ tradicio ŝi entombiĝis en la Abatejo de Sankta Vaast en Arras. Ŝiaj restaĵoj relokiĝis en 1669 al Parizo, kaj denove en 1808 al Bayeux.

Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Lorenaj sanktuloj
Kategorio:Francaj nobeloj
Kategorio:Homoj de Loreno
Kategorio:Historio de Loreno
Bakool

eta|Homoj kun bestoj atendante akvon en Bakool
eta|Homoj en Bakool
**Bakool** estas regiono de centra Somalio. Ties ĉefurbo estas Xuddur. Ĝi limas kun Etiopio kaj la somaliaj regionoj de Hiiraan, Bay kaj Gedo. Ĝi havas ĉirkaŭkalkulatan populacion de .

Bakool, kiel Gedo, Bay, kaj plej partoj de la provincoj de Jubbada Dhexe, estis iam parto de la malnova Supra Regiono, kiu estis subdividita en la mezo de la 1980-aj jaroj.

Bakol enhavas la jenajn distriktojn:
* Xuddur
* Tiyeegloow
* Wajid
* Ceelbarde
* Yeed

Kaj la proponitajn distriktojn de:
* Dolandoole
* Rabdhuure

## Klanoj de la regiono 
La klanoj Rahanweyn (Digil kaj Mirifle) enhavas 55% de la regiona populacio:

La membroj Mirifle de la regiono estas la jenaj:
* Siyeed
** Boqolhore (Disoow, Qoomaal, Eemid kaj Yalaale)
** Macaliweyne
** Jiroon
** Reer Dumaal
** Wanjaal
** Asharaaf Sarmaan
** Leysan
** Hariin
** Haroow
** Garwaale
* Sagaal
** Hadame
** Gelidle
** Jilible
** Luwaay
** GasarGude

La membroj Digil de la regiono estas la jenaj:
* Garre

La membroj ne-Rahanweyn de la regiono estas la jenaj:
* Darod
** Warsangeli
** Marehan
** Ogaden
* Dir
** Gaadsan
* Hawiye
** Jajeele
** Gaaljecel

Kategorio:Regionoj de Somalio