open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Komando (komputado)

En komputado **komando** estas ordono por tuja plenumo per interpretilo. Tia interpretilo povas esti ŝelo — en tia okazo oni povas paroli pri **ŝelkomandoj**. Aliflanke, la procesoro aŭ periferia aparato disponigas aron da siaj komandoj, kiujn ĝi *interpretas* aparate aŭ mikroprograme; oni povas neprigi ĉi tiun signifon per la termino **maŝinkomando**. Simile oni parolas pri komandoj de dialoga tekstoredaktilo vi ktp.

## Ekzemploj pri ŝelkomandoj 
Jen estas ekzemploj en la uniksa ŝelo Bash:

Ĉi-suba komando ŝanĝas la kurantan dosierujon de la uzanto al /tmp. La komandonomo estas cd, kaj ties argumento estas /tmp:

```bash
cd /tmp
```

Jena komando cat plenumas kunkroĉon de siaj argumentoj, la tekstaj dosieroj t1.txt, t2.txt, t3.txt, kaj konservas la rezulton en ttt.txt:

```bash
cat {t1,t2,t3}.txt > ttt.txt
```

## Ekzemplo pri maŝinkomando 
Mips32 addi

Kategorio:Komputiko
Kategorio:Uzant-interfaco
Kategorio:Komputilo
Kabineto Boross

**Kabineto Boross** [boroŝ] estis la dua registaro depost fino de la socialismo. Tiu kabineto gvidis la landon Hungario en la jaroj 1993 kaj 1994 proksimume nur duonjaron.
eta|Ĉefministro Boross Péter

## Historio 
En la jarfino de 1993 ĉefministro József Antall mortis. Árpád Göncz elektis inter 2 ebloj: anonci novan tutlandan baloton aŭ la parlamento elektas novan ĉefministron. Li elektis la lastan. La sekvaj monatoj ne sufiĉis krei novan strategion, okazis nur riproĉado de la komunistoj. Tio ne sufiĉis, la registaro perdis tre multe pri la populareco. La nova ĉefministro Péter Boross (pli frue ministro pri enlandaj aferoj) lasis labori plu la heredintajn ministrojn.

## Listo de membroj 
* ** Péter Boross – ĉefministro **
* Imre Kónya – ministro pri enlandaj aferoj
* Géza Jeszenszky - ministro pri eksteraj aferoj
* Iván Szabó - ministro pri financo
* János Latorcai – ministro pri industrio kaj komerco
* János Szabó – ministro pri agrikulturo
* István Balsai - ministro pri justico
* László Surján - ministro pri sano
* Ferenc Mádl – ministro pri eduko
* Gyula Kiss – ministro pri laboro
* Lajos Für - ministro pri defendo
* János Gyurkó - ministro pri medio kaj akvo
* György Schamschula - ministro pri transporto, telekomunikado kaj akvo
* Béla Kádár (ekonomikisto) – ministro pri internaciaj ekonomiaj kontaktoj
* Tibor Füzessy – ministro pri sekretaj servoj
* Ferenc József Nagy – senpostena ministro pri kompensado
* Tamás Szabó (ministro) – senpostena ministro pri malŝtatiĝo
* Ernő Pungor – senpostena ministro pri teknika evoluo

## Fontoj 
* http://www.valasztas.hu/nepszav03/hu/06/vf2/vf9503.htm 
* http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/tamop425/2011_0001_520_a_magyar_politikai_rendszer/ch02s03.html 

Boross
Karnavalo en Olinda

eta| Homem da Meia-Noite
eta|Frevodancisto
eta|Karnavalo en Olinda, Straßenszene
eta|Karnavalo en Olinda
eta|Karnavalo en Olinda
La **karnavalo en Olinda** apartenas kun la karnavalo en Salvador de Bahio kaj la karnavalo en Recife al la plej grandaj karnavalaj okazaĵoj de Brazilo. Plej klarkonturaj distingiloj estas la *Bonecos de Olinda*, ofte pupoj el maĉpapero grandaj je du metroj, kiuj estas portataj tra la stratoj kaj anoncas la karnavalajn grupojn. La stratan karnavalon partoprenas ĝis miliono da vizitantoj kaj pli ol kvincent karnavalaj grupoj.

## Loko 
Olinda en la brazila federaciero Pernambuko estas nur proksimume kvin kilometrojn for de Recife, La kvartaloj de ambaŭ urboj interplektiĝas. Olinda apartenas pro siaj historiaj konstruaĵoj al la monda heredaĵo de Unesko. La karnavalo en Olinda estas malvaste ligita kun la karnavalo en Recife, havas tamen sian memstarecon. La karnavalaj paradoj okazas ĉefe en la malnova historia urbcentro.

## Karnavalaj asocioj 
La karnavalaj asocioj kaj frevo-kluboj el Olinda havas siajn administrejojn en la najbara urbo Recife. La plej grandaj asocioj estas *Troça Pitombeira dos Quatro Cantos, Clube Elefante de Olinda, Clube Lenhadores, Clube Vassourinhas* kaj *Clube Marim dos Caetés*. Olinda estas fama pro siaj frevodancoj, kiuj tie estas tre forte celebrataj. Sambolernejoj havas malpli tradicion en Recife. La plej grandaj estas *Samba do Zé , A Oriente, Preto Velho* kaj *Marrom e Branco*.

## Frevo 
:«*O frevo não convida. Arrasta. Sua efervescência rítmica é qualquer coisa de imãtético, contra a qual é difícil resistir*!». – La frevo ne invitas. Ĝi entuziasmigas. Ĝia bolanta ritmo estas malmateria, io, kontraŭ kio estas malfacile rezisti. --Valdemar de Oliveira
Frevo estas la tipa danco en Recife kaj Olinda dum la karnavala tempo ekde pli ol cent jaroj. Ankoraŭ nuntempe ĝi devenas el la tradicio de la komencaj jaroj de la 20-a jarcento. En 1901 fondiĝis la unua karnavala asocio en Olinda: Misto As Pás, sekvis Troça Carnavalesca As Cigarreiras, Clube Carnavalesco Misto Lenhadores, Clube Carnavalesco Misto Vassourinhas kaj aliaj. Same kiel Recife la karnavalo havas tre demokratan kaj popularan karakteron. La frevoparadoj sekvas laŭ certa skemo en unu direkton kaj poste reen en la kontraŭdirekton. Frevo estas kunfandaĵo el afrikobraziaj kaj eŭropaj muzikelementoj, pruntitaj el armeaj marŝmuzikoj, polkoj, tangoj, kvadriloj, skoaj dancoj kaj maŝiŝo. Al frevo ĝenerale apartenas tre koloremaj kostumoj kaj la karakterizaj multkoloraj ombreloj. Krom frevo oni ankaŭ muzikas marakatuon, sambon, Mangue Beat kaj aliajn muzikstilojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la karnavalo en Olinda 
* Karnavalo en Olinda sur la retpaĝaro de la guberniestraro de la federaciero Pernambuko
* Scenoj de la strata karnavalo en Olinda
* Frevo en Olinda

Kategorio:Karnavaloj
Kategorio:Olinda
Kategorio:Brazila muziko
Kategorio:Karnavalo en Brazilo
Souméras

**Souméras** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 354 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
Souméras situas en la sudo de Charente-Maritime,  norde de Bordeaux.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
La Saline les Bains

eta|dekstra|300px|La Saline les Bains
**La Saline les Bains** estas kvartalo de insulo Reunio, franca transmara departemento en la sud-okcidento de Hinda Oceano. Ĝi konsistigas kvartalon de komunumo Saint-Paul en la sud-okcidento de la komunuma teritorio, sude de urbocentro. Ĝi situas okcidente de La Saline.

## Vidu ankaŭ 
* Saint-Paul (Reunio).

## Eksteraj ligiloj 
* Rezultoj de la komunuma inventario de 1998 en Retejo de INSEE.

## Tradukfonto 
Kategorio:Saint-Paul (Reunio)
Nabilla Benattia

**Nabilla Benattia** estas ina modelo kaj famulo, kiu partoprenis francajn televidajn elsendojn. Ŝi popularigis la frazeton "non, mais allô quoi" en *Anges de la télé-réalité* kaj okazigis parodiojn.

En la franca vikipedio estiĝis polemiko ĉar oni forviŝis artikolon pri ŝi ĉar mankis enciklopedieco. Tiu decido generis ian atenton fare de amaskomunikiloj. Poste oni remalfermis ĝin.

## Referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Naskiĝintoj en Haute-Savoie
Kategorio:Francaj televidistoj
Kategorio:Francaj fotomodeloj
Kategorio:Interretaj memeoj
Kategorio:Alĝeridevenaj francoj
William Ames

**Vilhelmo Amezo** (1576-1633) estis angla filozofo, teologo, reformisto, polemikisto, predikanto, kalvinisto, pietisto, puritanisto, longe vivis en Nederlando kaj famiĝis pro sia envolvado en polemikoj inter la kalvinistoj kaj la arminianoj. Li studis en Kolegio de kristo, en Kembriĝo. Li estis forte influita de sia mentoro William Perkins (1558-1602) kaj sia sukcedinto Paul Baynes (1573-1617). En 1601, li estis elektita kiel membro de la Kolegio de kristo kaj famiĝis pro siaj predikoj, ĉefe unu plenumita en la 21-a de decembro 1609 kie li akre admonis la "iluziajn demandojn" kaj la "nacianajn voluptojn" de la studentoj dum la festo de la "Dekdu tagoj de Kristnasko".

## Elektita verkaro 
* Bellarminus enervatus: à Guilielmo Amesio s.s. theologiae doctore in ..., 1629
* Disputatio theologica adversus Metaphysicam, 1632
* A Fresh Suit Against Human Ceremonies in God's Worship, 1633
* Anti-synodalia scripta, 1633
* Lectiones in CL Psalmos Davidis, 1635
* De conscientia: libri V., 1650
* The saints security against seducing spirits, or, The anointing ..., Volume 16, 1652
* The substance of Christian religion: or, A plain and easie draught of the ..., 1659
* Nervi Sine Mole: h.e. Controversiarum Roberti Bellarmini S. Rom. Ecclesiae ..., 1661, Veit Erbermann, Roberto Bellarmino, William Ames, Johann Gerhard

## Literaturo 
* Encyclopædia Britannica
* Post-reformation Digital Library
* The Devoted Life: An Invitation to the Puritan Classics, Kelly M. Kapic, Randall C. Gleason
* Personensuche
* WorldCat Identities
* Bibliothèque Nationale de France
* From Faith to Faith: John Wesley’s Covenant Theology and the Way of Salvation, Stanley J. Rodes
* Shapers of English Calvinism, 1660-1714: Variety, Persistence, and ..., Dewey D. Wallace
* The Puritan Tradition in America, 1620-1730, Alden T. Vaughan

## Vidu ankaŭ 

Portrait_john_calvin.jpg|Johanno Kalvino(1509-1564)
ThomasCartwright.jpg|Thomas Cartwright(1535-1603)
Saint_Robert_Bellarmine.png|Roberto Bellarmino(1542-1621)
William Perkins cropped.png|William Perkins(1558-1602)
Jacobus_Arminius_02_IV_13_2_0026_01_0309_a_Seite_1_Bild_0001.jpg|Jacobus Arminius(1559-1609)
George_Abbot_from_NPG_cropped.jpg|George Abbot(1562-1633)
Bogerman.jpg|Johano Bogermano(1576-1637)
Simon_Episcopius.jpg|Zimono Episkopo(1583-1643)
GisbertusVoetius.jpg|Gisbertus Voetius(1589-1676)
Johannes_Cocceius.jpg|Johano Kocejo(1603-1669)
Wilhelm_Gass-2.jpg|Wilhelm Gaß(1813-1889)

## Referencoj 
Kategorio:Anglaj filozofoj
Kategorio:Anglaj teologoj
Kategorio:Anglaj reformistoj
Kategorio:Anglaj polemikistoj
Kategorio:Anglaj kalvinistoj
Kategorio:Filozofoj de la 16-a jarcento
Kategorio:Filozofoj de la 17-a jarcento
Joseph Jakob Fürstaller

**Joseph Jakob FÜRSTALLER** (naskiĝinta la 21-a de januaro 1730 en Saalfelden-Gerling, mortinta la 14-a de aprilo 1775 en Bramberg am Wildkogel) estis salcburgia sakristiisto, instruisto kaj geografo.

## Vivo
### Junaj jaroj
De sia patro, kiu estis sakristiulo, Fürstaller lernis skribi, legi kaj religiajn fundamentojn. Jam kiel infano li amatore metiadas pri lignaj kaj feraj horloĝaĵoj. Trejnatu li je ĉarpentistumado. Ĉar li ne ŝatis tiun ĉi metion li iris, subtenate de la paroĥestro de Kaprun (Distrikto Zell am See), al la gimnazio al Salcburgo. Tie oni konstatis "trean malinteligencon" kaj "mezan diligentecon". Tiaj taksoj faris ke la junulo fuĝis kun aventurulo Italujon (Napolon kaj Romon). Post 3 jaroj li revenis al Kaprun, kie li iĝis posteulo de la patro kiel sakristiano. Li komencis burĝan vivon kaj edzinigis Gertrud Häusl. Ili havis 8 infanojn.

### La kartografo
Baldaŭ li iĝis instruisto en Kaprun kaj poste en Bramberg. Kiel sakristiano li havis multon da tempo kaj aŭtodidakte (matematiko, mekaniko, astronomio, kartografio) li fariĝis scienculo. Sekve ankaŭ la ĉefepiskopo salcburga Schrattenbach komisiis lin fari mapojn  por ĉiuj distriktoj en Salcburgio.

### La terglobuso
Kreitis atlaso pri Salcburgio 34 paĝojn dika, Granda mapo de la princĉepepiskopujo kaj pluraj aliaj mapoj de salcburgiaj tribunaldistriktoj. La majstroverko de Fürstaller faritis en la 1766-a jaro: granda globuso kiu poste starigitis en la aŭlo de la Universitato de Salcburgo. Por ĝi paĝis la arkiepiskopo 250 guldenojn kaj pension por Fürstaller. Laŭ informoj de Franz Michael Vierthaler donacis Schrattenbach la atlason al sia vojarkitekto Johann Elias von Geyer kaj la globuson al la universitato. Ĝi baldaŭ kovritis per polvo kaj la menciita atlaso post la morto de Geyer aŭkcie venditis en 1791. Akiris lin la Kortega konsilisto Joachim Ferdinand von Schidenhofen por 7.80 guldenoj. 

Poste perdiĝis la spuroj de tiu ĉi verkoj dum la militoj kontraŭ Napoleono Bonaparte. La samo validas por la Granda ĝenerala mapo de Salcburgio kiu post 1802 ne plu viditis ("Große Generalkarte des Erzstiftes Salzburg", loko: Geheime Hofkanzlei). 

Frape estas ke Fürstaller markis la vilaĝon Bramberg surglobuse tiom granda kiom grandurboj de la mondo. Krome li fikcie setligis la loĝantojn ĉirkaŭ Salcburgo en la Granda Oceano (sude de Terra Incognita Borrealis). 

### Malfruaj jaroj
Ĉar Fürstaller pli interesiĝis pri kartografio ol pri instruado li helpitis fare de kolego. Tiel Fürstaller nomitis *la Peter Anich de Salcburgio*. Pro siaj hobioj li malriĉiĝis kaj mortis tute povra. La mondonintoj kompatis la vidvinon kaj la 7 ankoraŭ vivantajn infanojn kaj rezignis pri siaj postuloj. En Salcburgo (urbokvartalo Parsch) nomitis la strateto Fürstallergasse por li. 

## Verkoj
* Atlas Salisburgensis kun 34 mapoj 
* Mondglobuso
* Mapoj de la tribunalaj distriktoj de Salcburgio 
* Mapo de la Episkopujo Chiemsee 
* Mapoj de surmontaj paŝtejoj ĉe Gerlos, Ferleiten kaj Trattenbach

## Fonto
* Traduko de la samtitola artikolo el SalzburgWiki 

 

Kategorio:Germanaj pedagogoj 
Kategorio:Germanaj kartografoj
Kategorio:Salcburgianoj
(16408) 1986 AB

**(16408) 1986 AB** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kenzo Suzuki kaj Takeŝi Urata elde Tojota (gubernio Aiĉi, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Kenzo Suzuki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Józef Chłopicki

**Józef Chłopicki** (naskiĝinta la 14-a de marto 1771 en Kapustyn (Volinio), mortinta la 30-a de septembro 1854 en Krakovo) estis pola generalo.

## Biografio 
Li estis adjutanto de generalo Franciszek Rymkiewicz kaj aliĝis al la franca armeo en 1797 por liberigi sian patrujon. En 1799-1801 li batalis en Italujo, en 1807 ĉe Eylau kaj Pravdinsk/Friedland, en 1808–11 en Hispanujo kaj en 1812 en Rusio ĉe Smolensk kaj ĉe la rivero Moskva.

Ekde 1815 li sen iu publika ofico vivis en sia patrujo ĝis la eksplodo de la Novembra ribelo en 1830. Kvankam li dubis pri sukceso li aliĝis al la administra konsilantaro kiel ĉefkomandanto kaj transprenis en la 5-a de decembro la diktatorecon ĝis la malfermo de la Parlamento. Li volis peri repaciĝon kun la rusa caro de kiu li esperis cedon al kelkaj deziroj de la poloj. Post la malfermo de la parlamento (18.12.) li retiriĝis sed tuj poste reelektitis diktatoro. Tamen li daŭre estis en favoro de interkompreno kun la rusoj.

Tiaj intencoj kaj lia severeco igis la Patriotan Societon postuli klarigojn de li. Pro tio Chłopicki libervole rezignis pri la diktatoreco kaj resoldatis por montri sian emon je la pola nacio. Ĉe la Batalo de Grochów li batalis kaj aparte kontraŭ la rusaj korpusoj sub Schachowski kaj Geismar (la 25-an de februaro).

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj ĉe *Brockhaus Bilder-Conversations-Lexikon, 1837*
* Mallongaj informoj pri la generalo

Kategorio:Naskiĝintoj en Pollando
Kategorio:Mortintoj en Pollando
Kategorio:Diktatoroj
Kategorio:Francaj baronoj
Kategorio:Ordenitoj de Virtuti Militari
Kategorio:Polaj generaloj
(16409) 1986 CZ1

**(16409) 1986 CZ1** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Certamen Ciceronianum Arpinas

**Certamen Ciceronianum Arpinas** (Konkurso Cicerona de Arpino) estas konkurso por lernejanoj en latina lingvo kiu ekde 1980 ĉiujare okazas en Arpino, la naskiĝloko de Marko Tulio Cicerono, latine Marcus Tullius Cicero. Ĝi estas organizita de la *Centro Studi Umanistici Marco Tullio Cicerone*. Rajtas partopreni lernejanoj de gimnazioj mondskale.

La konkurso konsistas el kvinhora ekzameno. La partoprenantoj devas traduki originalan tekston de Cicero de ĉirkaŭ 200 vortoj en sian patrinan lingvon kaj komenti ĝin en sia patrina lingvo.

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo de la Certamen Ciceronianum Arpinas (en itala)

Kategorio:Konkursoj
Kategorio:Romiaj verkistoj
Kategorio:Latina lingvo
Kategorio:Komunumoj de Italio
16407 Oiunskij

'*16407 *Oiunskij'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la rusaj geedzoj geastronomoj Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ kaj Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la jakuta verkisto Platon Aleksejeviĉ Ojunskij (cirile : *Платон Алексеевич Ойунский*, realnome *Platon Aleksejeviĉ Slepcov*, *Платон Алексеевич Слепцов*, 1893–1939) ; elstara filozofo, sciencisto kaj publika homo, kiu influis la disvolvon de la nacia identeco, scienco, lingvo, literaturo kaj spiriteca kulturo en Jakutio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Planedeto "*Ojunskij'* (*Планета "Ойунский"*), el la paĝaro de *КУЙААР'' 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
(16412) 1986 WZ

**(16412) 1986 WZ** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice en tiama Ĉeĥoslovakio (nun, en Ĉeĥa Respubliko).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Zdeňka Vávrová
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Kaboklinjo

eta|300px|Kaboklinjo
**Kaboklinjo** estas la nomo por dramaj dancoj de la mestizoj (*caboclos*) en la brazila muziko, kiuj apartenas al la grupo de la pastorioj kaj estas prezentataj dum la karnavala sezono en la nordoriento de Brazilo. Tipaj muzikinstrumentoj estas la fluto *pife* kaj la zabumbo. Kun la muziko oni prezentas komplikajn dancojn.

Kategorio:Stiloj de brazila muziko
Kategorio:Dancoj de Brazilo
Hans Karl von Diebitsch-Sabalkanski

**Hans Karl von Diebitsch-Sabalkanski** (; *Ivan Ivanoviĉ Dibiĉ-Zabalkanskij*; naskiĝinta en Groß Leipe apud Obernigk (ekde 1945 pole *Oborniki Śląskie*), Prusa Silezio la 13-an de majo 1785, mortinta en Kleszewo apud Pułtusk en Mazovio, kongresa Pollando, satelita ŝtato de la Rusia Imperio, la 10-an de junio 1831) estis germandevena generalo en la Rusia Imperio.

## Vivo 
Diebitsch estis membro de la berlina Kadetokorpuso kaj ekservis en la la rusia armeo sub caro Paŭlo la 1-a. Ekde 1810 li apartenis al la stabo de feldmarŝalo Ludwig Adolf Peter zu Sayn-Wittgenstein kaj montriĝis sin taŭgega dum la kampanjoj de tiu ĉi korpuso post la invado de Rusio fare de Napoleono Bonaparte.

Sekvante en decembro 1812 la francan Korpuson MacDonald li trafis la prusian helptaĉmenton de la generalo von York. Diebitsch metis siajn trupojn inter ili kaj la MacDonald-oj kaj komencis intertraktoj kun York. Ili memorigu pri pli frua kontaktoj de rusaj militaj guberniestroj de Rigo (generalo von Essen kaj markizo Paulucci) kiuj sukcesis ee muelejo de Poscherun kaj ebligis la t.n. Konvencion de Tauroggen (nun litove Tauragė). York kaj Diebitsch konsentis. Inter la porparolantoj nombriĝis ankaŭ la por la rusoj servanta kolonelo Carl von Clausewitz.

Kiel oficiro de la ĉefa stabo de la kontraŭnapoleonaj aliancanoj Diebitsch eminente partoprenis la kampanjojn de la jaro 1813. Poste li iĝis daŭra akompananto de Aleksandro la 1-a (Rusio) ĉe liaj vojaĝoj (ekz. al la Kongreso de Labako, kaj en 1825 al Taganrog). Ekde 1824 Diebitsch gvidis la imperiestran ĉefan stabon. Dum la Ruso-Turka Milito (1828-1829) li transprenis la ĉefan rolon de Wittgenstein (en 1829) kaj sukcesis transiri la Balkanon, konkeri Varnon kaj fari la packontrakton de Edirne. Caro Nikolao la 1-a, kies plenan konfidon li havis post la malkovro de la Decembrista konspiro, sendis lin post la eksplodo de la Novembra ribelo Berlinon por interparoladoj kun la germanoj.

Kiel ĉefkomandanto (ekde 1829 feldmarŝalo) Diebitsch venkis en 1830 la polajn ribelojn/luktantojn por libereco ĉe la lokoj Grochów kaj Ostrolenka (*Ostrołęka*). Baldaŭ poste li mortis en milita tendaro pro ĥolero.

## Eksteraj ligiloj 
( Biografio ĉe NDB

Kategorio:Germanaj rusianoj
Kategorio:Rusiaj feldmarŝaloj
Kategorio:Rusiaj nobeloj
Kategorio:Novembra ribelo
Kategorio:Rusiaj grafoj
Kategorio:Homoj de la Napoleonaj militoj
Gedera

**Gedera** (hebreo: גְּדֵרָה) estas urbo en la Centra Distrikto de Israelo, fondita en 1884. Ĝi estas troviĝita 13 kilometrojn sude de Rehovot. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio 
eta|maldekstra|Gedera, ĉirkaŭ 1899
Gedera estas menciita  en la Libro de Kronikoj I 4:23 kaj la Libro de Josuo 15:36 kiel urbo en la teritorio de Jehuda. Ĝia identigo kun la ejo de moderna Gedera estis proponita de Victor Guérin en la 19a jarcento, sed estis malakceptita kiel "neebla" de William Albright kiu preferis identigi ĝin kun al-Judeira. Nun Biblia Gedera estas identigita kun Khirbet Judraya, 1&nbsp;km (0,6 mejlojn) sudo de Bayt Nattif.

Tel Qatra, kiu troviĝita ĉe la norda rando de Gedera, estas kutime identigita kun Kedron, loko fortikigita de la Seleucids kontraŭ la Hasmonaeans (1 Macc. 15:39-41, 16:9). Ĝi ankaŭ estis identigita kun Gedrus, granda vilaĝo en la tempo de Eŭzebo de Cezareo (kvara jarcento). Gedera estis establita sur terpeco de vilaĝa lando aĉetita por la Biluanoj de Yehiel Michel Pines de la grupo Amantoj de Zion de la franca konsulo en Jaffa, Poliovierre. La unuaj pioniroj alvenis ĉe la ejo dum la festo de Ĥanuka. En 1888, Binjamin kaj Mina Fuchs konstruis unuan ŝtonan domon de Gedera, poste uzita kiel domo de renkontoj de Bnai Brith.
En 1912, grupo de enmigrintoj de Jemeno enloĝiĝis en Gedera. Dum la brita mandato, Gedera fariĝis populara feriejo pro ĝia milda klimato kaj freŝa aero. En 1949-1953, miloj de enmigrintoj de Jemeno, Rumanio, Irako, Pollando, Egiptio, Maroko, Tunizio, Barato, Irano, Libio kaj aliaj landoj estis loĝigitaj en tendaj tendaroj.

## Partneraj urboj 
Inter la partneraj urboj estas *(pliaj ĝemelurboj kontroleblas informkeste)*
*  Roman en Rumanio

## Referencoj 
Kategorio:Centra distrikto de Israelo
Kategorio:Urboj de Israelo
Formpritranĉo

**Formpritranĉo** aŭ **formigtranĉo** estas pritranĉado de junaj arboj por atingi celantan funkcion de la arbo rilate la krono kaj la por eviti miskreskon. La miskresko oni sufiĉe frue devas esti korektata. Ĉe junarboj la kukurencaj branĉoj devas esti fortranĉataj, precipe ĝemelaj branĉoj. Ĝis la dikeco de 4–5 cm en diametro ili estu fortranĉataj kaj kun pli ol 4–5 cm en diametro ili estu stucataj. La gvidtigo estu, se necese stabilizata per bastono..

La krontranĉo ĉe junarboj estu farata tiel ke sana kaj laŭspeca krono kun stabila krona strukturo povas evoluiĝi. Tiu pritranĉo estas la plej grava afero ĉe juna fruktarbo. Ĉe juna arbo ankoraŭ eblas formi la arbon, sen kaŭzi grandan damaĝon. Precipe la gvida ŝoso devas esti subtenata per ŝtupa formigo de la arbo. Posta forbranĉigado devas esti ebla. Oni devas aranĝi la arbon tiel, ke ĝi ne estos poste tro densa. Netaŭgaj junplantoj estas pli bone anstataŭigablaj de taŭgaj arbidoj. Stabilaj ranĉoj kun vasta angulo estu stimulataj, kaj akre vertikalaj branĉoj estu forigataj. Ankaŭ la tro proksime kreskantaj branĉoj estu fortranĉataj.

## Bildoj 

dosiero:Erziehungsschnitt.jpg|formpritranĉo – konkurencŝosoj devas esti forigataj
dosiero:ReibendeÄste.jpg|erara pritranĉo antaŭ la plantado ĉe tilio – la sin frotantaj branĉoj devas esti forigataj
dosiero:Steiläste.jpg|tro dense kreskantaj branĉoj – la vertikala branĉo devas esti forigata

## Fontoj 
## Literaturo 
* P. Klug, J. Engels, R. Kastner; Arbolex – Das Fachwörterbuch der Baumpflege; Arbus Verlag, 2000; ISBN 393494700X

Kategorio:Arboflegado
Kategorio:Fruktkultivado
Maria Luiza (Parmo)

**Maria Luiza de Aŭstrio**, , plennome , arkidukino de Aŭstrio, princino de Hungario kaj Bohemio (naskiĝis  en Vieno; mortis  en Parmo) estis (progeedza) imperiestrino de la Francoj de 1810 ĝis 1814, poste (reganta) dukino de Parmo kaj Piaĉenco ĝis 1847.

Pliaĝa filino de imperiestro Francisko la 1-a de Aŭstrio, ŝi estis edzinigita en 1810 al imperiestro de la Francoj kaj reĝo de Italio Napoleono la 1-a por sigeli la Traktaton de Schönbrunn (1809) inter Francio kaj Aŭstrio, post la malvenko de Aŭstrio en la batalo de Wagram en 1809.

Nevole irante al la imperia kortego de Tuileries, Marie-Louise baldaŭ komencis aprezi sian novan pozicion kvankam Francoj ne amis ŝin kaj ŝi ne sentis sin hejme en tiu lando, kiu dudek jarojn antaŭe, senkapigis alian aŭstran arkidukinon, nome ŝian praonklinon Marie-Antoinette.

Kiam Napoleono estis venkita de la Sesa Koalicio, Marie-Louise decidis ne sekvi lin en lia ekzilo al insulo Elbo, sed revenis kun sia filo Napoleono la 2-a al la kortego de Vieno. Post la Cent-Tagoj kaj la definitiva malvenko de Napoleono en Batalo de Waterloo, la imperiestrino, por pli bone defendi la aferojn de sia filo, decidis resti fidela al sia devena familio Habsburgo-Loreno. La Viena kongreso konsentis doni al ŝi, en 1815, la duklandon de Parmo, Piaĉenco kaj Guastalla. Ŝi estis nur 24-jaraĝa.

Severe kritikita de la Francoj pro tio ke ŝi forlasis Napoleonon dum la malvenko, Marie-Louise, kiu guberniis dum perturbita periodo, male sukcesis, per klara kaj socia politiko streĉe gvatata de Aŭstrio, esti amata de Parmanoj kiuj nomis ŝin "la bona dukino".

Kategorio:Francaj imperiestrinoj
Kategorio:Dukoj de Parmo
Kategorio:Italaj reĝedzinoj
Kategorio:Piaĉenco
Kategorio:Habsburgo-Loreno
Kategorio:Napoleono Bonaparte
Judith Leyster

**Judith Leyster** (Haarlem, julio 1609 - Heemstede, 18-an de februaro 1660) estis nederlanda pentristino el la 17-a jarcento kiu antaŭ ĉio estis specialigita en ĝenroscenoj. Kiel unu el la maloftaj inaj pentristoj en Nederlando dum la Ora jarcento ŝi ankaŭ estis la sola membro de la pentristogildo en Haarlem.

Ŝi estis unu el la unuaj virinoj kiuj fariĝis "majstropentristo", kio rajtigis ŝin malfermi propran laborejon kaj akcepti lernantojn. Pro ŝia pentrotekniko ŝi verŝajne estis lernantino de Frans Hals kaj Frans de Grebber.

Profesiaj pentristinoj el Nederlando kiuj antaŭis ŝin, estis sendube Margaretha van Eyck (mortinta en 1426) kaj Ruth de Hooge (registrita kiel majstrino en la gildo kiu nomiĝis Sankta Luko).

## Galerio 

Image:Judith Leyster A Youth with a Jug.jpg|*Kruĉorigardanto* (1633)
Image:Judith Leyster A Game of Tric Trac.jpg|*Ludado de triktrako*
Image:Judith Leyster A Game Of Cards.jpg| *Kartludado*
Image:Judith Leyster Young Flute Player.jpg|*Juna flutisto*
Image:Judith Leyster A Boy and a Girl with a Cat and an Eel.jpg|*Knabo kaj knabino kun kato kaj angilo*
Image:Judith Leyster The Concert.jpg|*La koncerto* (1631–33)
Image:Judith Leyster The Proposition.jpg|*La propono* (1631)
Image:Judith Leyster - Jolly Toper - WGA12957.jpg|*Gaja ebriulo* (1629)
Image:Judith Leyster Merry Trio.jpg|*Geedziĝa triopo* (inter 1629 kaj 1631)
Image:Judith Leyster - Blompotje 1654.jpg|*Florpoteto* (1654)
Image:The Jester - Judith Leyster.png|*Bufono*, laŭ Frans Hals

Kategorio:Nederlandaj pentristoj
16413 Abulghazi

'*16413 *Abulghazi'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la historiisto Abulghazi Bahadur (1603–1663). Dum 1643 - 1663, li regis la Ĥanlandon Ĥivo (nun, Uzbekio). Kopio de liaj skribaĵoj pri la Mongoloj kaj la Tataroj estis akirita de la germana natursciencisto Daniel Gottlieb Messerschmidt dum vojaĝo en Siberio kaj estis eldonita kiel "*Histoire généalogique des Tatars'' (Leiden, 1726).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Nutroelementoj

La **makronutroelementoj**, aŭ **ĉefaj nutroelementoj**, kiuj necesas por la nutrado de la planto, estas bezonataj en relative granda kvanto por la kreskado kaj vivtenado de la planto. Krom la kvar "organikaj" bazaj elementoj (nome: karbono, hidrogeno, oksigeno kaj nitrogeno), fosforo, kalio, sulfuro, kalcio kaj magnezio apartenas al la ĉefaj nutroelementoj en la plantnutrado.

Flanke de la sterkaĵtekniko nitrogeno, fosforo kaj kalio estas la "kernaj nutroelementoj" bezeichnet. Ili estas komponantoj de plurnutraĵa sterko, ĉar ili ne troviĝas en sufiĉa kvanto en la naturo, kiel  C, O kaj H.

Aldoniĝas sep esencaj mikroelementoj - fero, mangano, zinko, kupro, kloro, boro, molibdeno – kaj aliaj utilaj elementoj, kiuj eventuale necesas ĉe kelkaj plantoj, por nutri la vaskulajn plantojn. Eble kromaj elementoj – en etaj spuroj – estas eblaj nutroelementoj. 

Multaj elementoj estas kreskigaj en malaltaj koncentraĵoj,  eventuale ankaŭ kiel anstataŭaĵoj de esencaj nutroelementoj. Natrio, aluminio, silicio kaj  kobalto estas por kelkaj plantoj tre utilaj.

## Vidu ankaŭ
*plantnutrado
*Plantoziĝo
*sterkaĵo
*grundo-pH
*nutraĵo (planto)
*mikoelementoj
*nutrado
*mineralaĵo

## Literatur
* Arnold Finck: *Pflanzenernährung in Stichworten*. 3. überarbeitete Auflage. Hirt, Kiel 1976, ISBN 3-554-80197-6, (*Hirts Stichwortbücher*).

 Kategorio:Plantnutrado
Kategorio:Nutraĵo
Kategorio:Grundfekundeco
Kastelo de Ferney-Voltaire

[eta|dekstra|La Kastelo de [Voltaire en la 18a jarcento.]]

La **kastelo de Ferney-Voltaire** estas situanta ĉe la Lando Gex, ĉe Ferney (kio poste iĝos Ferney-Voltaire), aktuale ĉe la departemento Ain, ne malproksime de Svisio kaj de Ĝenevo. Ĝi estis dum ĉirkaŭ dudek jaroj la loĝejo de Voltaire kiu aĉetis ĝin en 1758 kaj transformis ĝin same kiel la ĉirkaŭan bienon. La kastelo, akirita de la Franca Respubliko en 1999, estis klasita Historia Monumento ekde 1958.

## Fotoj 

Dosiero:D'après Maurice Quentin de La Tour, Portrait de Voltaire, détail du visage (château de Ferney).jpg|Portreto de Voltaire laŭ Quentin de La Tour en la kastelo de Ferney
Dosiero:Vue sur la façade Est du château de Voltaire depuis le jardin français.jpg|Vido de ĉefa fasado de la kastelo de Voltaire
Dosiero:Façade Est.jpg|Vido de la verando (orienta fasado)
Dosiero:Vue sous la neige de la chapelle située dans le domaine du château de Voltaire.jpg|Vido sub neĝo de la kapelo situanta sur la tereno de la kastelo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://voltaire.monuments-nationaux.fr/ Château de Voltaire à Ferney, Centre des monuments nationaux http://voltaire.monuments-nationaux.fr/ Konsultita le 25an de oktobro 2009

Kategorio:Historiaj domo-muzeoj en Francio
Kategorio:Kasteloj en Svislando
Kategorio:Voltaire
Duŝan Makavejev

**Dušan Makavejev** (serba cirila: Душан Макавејев, serba prononco: [dǔʃan makaʋɛ̌jɛʋ]) naskiĝinta la 13an de oktobro 1932 en Beogrado, Reĝlando de Jugoslavio (nuna Serbio) estas serba filma reĝisoro kaj scenaristo, fama pro siaj filmoj de jugoslava kino en la lastaj 1960-aj jaroj kaj komencaj 1970-aj jaroj, multaj el kiuj estas parto de la Nigra Ondo. Lia plej sukcesa filmo estis la 1971 politika paskvila *W.R.:Misteroj de la Organismo*, kiun li mem reĝisoris kaj skribis.

## Kariero 
La tri unuaj ĉefaj filmoj de Makavejev estis: *Viro Ne Estas Birdo* (1965), *Ama Afero* aŭ la *Kazo de la Malaperata Komutilara Operacianto* (1967, ĉefrolanta aktorino kaj imago de la "nigra onda" periodo en kino, Eva Ras) kaj *Senkulpeco Neprotektata (1968)*, gajnis por li internacian aklamon. La lasta gajnis la *Arĝentan Urson kiel Eksterordinara Premio de Ĵurio* ĉe la 18a Berlina Internacia Filma Festivalo. En 1970 li estis membro de la ĵurio ĉe la 20a Berlina Internacia Filma Festivalo. En 1991 li estis membro de la ĵurio ĉe la 17a Moskva Internacia Filma Festivalo.

Sia 1971 filmo *W.R.: Misteroj de la Organismo* (ĉefrolanta Milena Dravić, Jagoda Kaloper kaj Ivica Vidović) estis malpermesita en Jugoslavio pro ĝia seksa kaj politika enhavo kaj rezultigis la ekzilon de Makavejev de sia lando ĝis 1988. Sia 1974 filmo, Dolĉa Filmo, estis farita en Kanado (dum la periodo kiam Makavejev estis en ekzilo). Ĝiaj eksplicitaj prezentadoj de sekso kaj urinado subtaksis la filmon al spektantaroj de arta konsidero kaj ĝi estis malpermesita en pluraj lokoj.

Post sep-jara hiato, Makavejev liveris sukcesan kaj pli tradician , Montenegro, en 1981. La Koka-kolaĵa Infano, fiksita en Aŭstralio kaj bazita sur mallongaj rakontoj de Frank Moorhouse, estas eble lia plej alirebla bildo, ĉar la filmo prezentis seancojn de Eric Roberts kaj Greta Scacchi.

Makavejev aperas kiel unu el la rakontantoj en la filmo *Zabranjeni bez zabrane* (Malpermesita sen estanta malpermesita) kiu montras profundan enrigardon en la historio de cenzuro en jugoslava kino kaj esploras la sukceson kaj la sekvojn de bone konataj kontraŭ-komunistaj filmoj de Jugoslavio. La filmo enhavas originalajn intervjuojn kun kernaj disidentaj filmofarantoj de la komunista epoko.

## Filmaro 
Makevejev reĝisoris la sekvantajn filmojn:

* *Viro ne estas Birdo (1965)*, ankaŭ verkisto
* *Ama Afero aŭ la Kazo de la Malaperata Komutilara Operacianto (1967)*, ankaŭ verkisto
* *Senkulpeco Neprotektata (1968)*, ankaŭ verkisto
* *W.R.: Misteroj de la Organismo (1971)*, ankaŭ verkisto
* *Dolĉa Filmo (1974)*, ankaŭ verkisto
* *Montenegro (1981)*, ankaŭ verkisto
* *Manifesto (1988)*, ankaŭ verkisto
* *Gorilo Banas ĉe Tagmezo (1993)*, ankaŭ verkisto
* *Truo en la Animo (1994)*
* *Danaj Knabinoj Montras Ĉion (1996)*, "Reva" segmento

## Referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Serbaj reĝisoroj
Lando Gex

La **Lando Gex** (, nuntempe la uzata literumado por aludi al la lando Gex, fare kaj de la loka gazetaro kaj de la lokaj aŭtoritatoj, estas *Pays de Gex* kun majuskla P) estas historia regiono franca situanta en la nordoriento de la departemento Ain. Iama suverena baronlando, aligita al la ŝtatoj de Savojo en 1353, poste dummallonge aligita fare de la Bernanoj en 1536, poste de la Ĝenevanoj en 1589, la lando Gex estis definitive realigita al Francio en 1601.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Gex
* Kastelo de Ferney-Voltaire

## Eksteraj ligiloj 
* Le Pays Gessien ĉe lepaysgessien.fr, loka ĵurnalo.
* Musique de Chambre en Pays de Gex ĉe celloarte.org, Festival de Musique de Chambre en Pays de Gex.
* Le pays de Gex (Présentation), Lucien Choudin ĉe sabaudia.org Konsultita la 2an de marto 2012, dokumentoj, kronologio, ĉe la retejo de Archives départementales de la Savoie et de la Haute-Savoie - Sabaudia.org.

Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Geografio de Francio
Kategorio:Ain
(16415) 1987 QE7

**(16415) 1987 QE7** estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno (Svislando).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul Wild
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
(16416) 1987 SM3

**(16416) 1987 SM3** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en la municipo Holbæk (Danio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Poul Jensen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
16414 Le Procope

'*16414 *Le Procope''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Kafejo Procope en Parizo. Dum li vivis supre de tiu kafejo, la germana pentristo kaj amatora astronomo Hermann Mayer Salomon Goldschmidt malkovris 14 novajn asteroidojn dum 1852 - 1861. La kafejo, verŝajne la plej malnova en Parizo, estis establita de Francesco Procopio Dei Coltelli en 1686.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Respubliko de Ĝenevo

La **Respubliko de Ĝenevo** () estis antikva ŝtato de Eŭropo ekzistanta inter 1541, dato de sia proklamo fare de Jean Calvin, kaj 1798, dato de sia aligo fare de Francio, post 1813, dato de sia restaŭrado, en 1814-1815, la ĝeneva ŝtato iĝis svisa kantono de la Konfederacio de la 22a kantonoj.

En 1543 oni proklamis konstitucion. En 1584 jam aliĝis al aliaj protestantaj svisaj kantonoj.

## Fonto 
* Liliane Mottu-Weber, «Genève (canton)» ĉe *Dictionnaire historique de la Suisse* rete, versio de 16a de februaro 2011.

Kategorio:Historio de Svislando
Kategorio:Ĝenevo
Ĝenevo, Respubliko
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1530-1539
Kategorio:Aperis en 1534
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1815
Carl Friedrich Cramer

eta|Carl Friedrich Cramer
**Carl Friedrich Cramer** (naskiĝinta en Quedlinburg la 7-an de marto 1752 kaj mortinta en Parizo la 8-an de decembro 1807) estis germana presisto-libristo kaj filologo, filo de la teologo Johann Andreas Cramer.

Dekomence profesoro de greka kaj de orientaj lingvoj ĉe la universitato de Kiel, li setlis kiel presisto-libristo en Parizo en 1795, poste publikigis kritikajn eldonojn en franca krom germana-franca vortaro. Li tradukis en francan plurajn verkojn de Friedrich Gottlieb Klopstock kaj de Friedrich Schiller. Financis sian presejon en Parizo la hamburga komercisto Georg Heinrich Sieveking.

Cramer volis antaŭenpuŝi ideojn de la Franca Revolucio en sia patrujo kaj estis ekde 1773 membro de Hainbund. Post lia translokiĝo en Franclandon li estis fifamita en sia patrujo.

## Fonto 
Tiu artikolo enhavas resumojn de la vortaro Dictionnaire Bouillet.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio ĉe ADB
* 
* Dokumentoj kaj ligiloj ĉe la Universitato de Kiel

Kategorio:Germanaj filologoj
Kategorio:Klerismo
Kategorio:Germanaj eldonistoj
Robert-François Damiens

**Robert François Damiens aŭ Damier**, naskiĝinta la 9an de januaro 1715 ĉe La Thieuloye, proksime de Arras (Pas-de-Calais) kaj mortinta la 28an de marto 1757 en Parizo, kondamnita de la Justico ĉar klopodis murdi la reĝon Ludovikon la 15-an, estis la lasta persono, en Francio, kiu suferis la torturon pro Reĝomurdo, nome kvaronumo, dum la Antikva Reĝimo.

La 5an de januaro 1757 li ŝajnigis sin nobelo dum amaso klopodis alproksimiĝi al la reĝo. Li frapis tiun kaj la reĝo dekomence pensis pri nur pugnofrapo. Fakte la atencanto frapis per poŝtranĉilo nesufiĉa por fari gravan damaĝon al la reĝo. Ĉiukaze la reĝo reagis kvazaŭ li estus mortanta. La kulpulo estis torturita dekomence por scii ĉu estas komplicoj.

## Bibliografio 
### Historiaj studoj 
* Pierre Retat (dir.), ''L'attentat de Damiens. Discours sur l'événement au s. XVIIIe*, Lyon, Éditions du CNRS / Presses Universitaires de Lyon, 1979, 439 p.
*  Dale van Kley, *The Damiens affair and the unraveling of the Ancien Régime, 1750-1770*, Princeton, Princeton University Press, 1984.
* Michel Antoine, *Louis XV*, Paris, Fayard, 1989, 
* Pierre Chevallier, *Les régicides. Clément, Ravaillac, Damiens*, Paris, Fayard, 1989.
* Berthe Thelliez, *L'homme qui poignarda Louis XV, Robert François Damiens*, Paris, Tallandier, 2002.
* Claude Quétel, «On a voulu tuer Louis XV!» en *L'Histoire* n° 316, januaro 2007, pp.&nbsp;23–24.

## Referencoj 
### Literaturo 
* Jacques Delaye, *Louis XV et Damiens*, éditions Gallimard, 1986.
* Marion Sigaut, *Mourir à l'ombre des Lumières, l'énigme Damiens*, éditions Jacqueline Chambon, 2010.
* Pierre Légier, *Vers sur le parricide de Damiens*, in : *Amusements poétiques*, Orléans, Couret de Villeneuve, imprimeur du Roi, 1769, rete http://books.google.fr/books?id=LuYIAAAAQAAJ&pg=PA6 p.&nbsp;6-8 ;
* Simon Hache, *Hautes Œuvres - Petit traité d'humanisme à la Française'', éditions La Boîte à bulles, 2008.

Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Atencoj
Kategorio:Ludoviko la 15-a (Francio)
Kategorio:Reĝomortigoj
Kategorio:Mortpuno
Bremer Beiträge

eta|Unua numero

**Bremer BEITRÄGE** (tradukite: *Kontribuoj bremenaj*) estis mallonga titolo de semajngazeto "Neue Beyträge zum Vergnügen des Verstandes und Witzes". Ĝi aperis de 1744-59 dum la epoko de klerismo.

## Historio 
Fondis la gazeton la verkisto Karl Christian Gärtner en 1744 en Bremeno. Ĝi eldonitis ĉe la eldonejo Nathanael Saurmann kaj estis informilo de la Saksia poeta skolo. Kune kun Gärnter laboris por ĝi Johann Andreas Cramer, Johann Arnold Ebert, Gottlieb Wilhelm Rabener, Johann Adolf Schlegel kaj Konrad Arnold Schmid ekde la komenco.

Poste liveris kontribuojn ankaŭ Christian Fürchtegott Gellert, Nikolaus Dietrich Giseke, Friedrich Gottlieb Klopstock, Christlob Mylius kaj Justus Friedrich Wilhelm Zachariae, Klopstock publikigis tie ĉi la unuajn kantojn de sia verko *Messias*.

## Vidu ankaŭ 
* Johann Christoph Gottsched

## Eldono 
*Neue Beyträge zum Vergnügen des Verstandes und Witzes*, Olms, Hildesheim 1978 (reprintaĵo).

## Literaturo 
* Christel Matthias Schröder: *Die Bremer Beiträge. Vorgeschichte und Geschichte einer deutschen Zeitschrift des 18. Jahrhunderts*, Schünemann Verlag, Bremen 1956.
* Fritz Meyen: *Bremer Beiträger am Collegium Carolinum in Braunschweig. K. Chr. Gärtner, J. A. Ebert, F. W. Zachariä, K. A. Schmid*, Waisenhaus-Buchdruckerei und Verlag, Braunschweig 1962 (=Braunschweiger Werkstücke 26).

## Notoj 
Kategorio:Literaturo de Germanio
Kategorio:Germanaj gazetoj
Kategorio:Bremeno
Decembristoj

eta|Bildo de V. Timm
La **Decembristoj** (aŭ **Dekabristoj**; ) estis ligo de rusaj revoluciuloj - antaŭ ĉio oficiroj - kiuj entreprenis nesukcesan puĉon (la tiel nomata *Decembrista revolucio*) kontraŭ la cara reĝimo en decembro 1825. Ili nomiĝis laŭ la rusa vorto por la monato decembro.

## Karaktero de la ribeluloj 
La decembristoj apogis sin al liberalaj ideoj el Francio. Liberalaj ideoj ekde la 19-a jarcento evoluis en la superaj rusaj klasoj. Antaŭe ili cirkulis nur ene de sekretaj asocioj. Grava estis ankaŭ la konatiĝo de rusaj oficiroj kun Okcidenta Eŭropo dum la kontraŭnapoleonaj militoj. Kelkaj havis personajn kontaktojn kun la verkisto Aleksandr Puŝkin kiu rekte aludis al la Decembrista ribelo en la poemo *Eŭgeno Onegin*.

Ĝenerale la decembristoj klopodis malhelpi la surtroniĝon de Nikolao la 1-a post la morto de lia plej maljuna frato Aleksandro la 1-a.

Parto de la decembristoj intencis ŝanĝi Rusion en respublikon, parto preferis konstitucian monarkion sub Konstantino, frato de Nikolao.

Preparoj al la ribelo estis faritaj diletante kaj tial ĝi rapide estis ĉesigita. 600 decembristoj estis akuzitaj, kvin estis kondamnitaj al morto kaj 120 estis senditaj en ekzilon en Siberion.

Sekvoj de la ribelo estis unuflanke pliakriĝo de policaj kontroloj, aliflanke disvastiĝo de revoluciaj ideoj inter la intelektularo. De sekvintaj revoluciuloj de Rusio la decembristoj estis konsideritaj kiel martiroj. Multaj substrekis ankaŭ intencitajn socialajn aspektojn de la ribelo.

## Vidu ankaŭ 
* Decembrista revolucio

## Eksteraj ligiloj 
* La decembristoj en Irkutsk 
* Decembrista alfabeto 
* "Die Dekabristen" (4 eseoj de Hanns-Martin Wietek): parto I : Geschichte in Dokumenten, parto II : Die geistigen und geschichtlichen Hintergründe, die revolutionären Forderungen, die Literatur; --Das Erbe der Dekabristen: parto I , parto II 
* Programoj de la decembristoj
* Teroristoj kaj kontraŭtiranuloj en la epoko de la decembristoj
* Pri ribeloj en la sudo
* Eta priskribo de la opero "Decembristoj" de Ŝaporin laŭ verko de Aleksej Nikolajeviĉ Tolstoj 
* Decembrista muzeo 
* 
*  *(bildstrio)*

## Referencoj 

Kategorio:Historio de la Rusia Imperio
Kategorio:Ribeloj en Rusio
Kategorio:1825
Sándor K. Keresztes

**Sándor K. Keresztes** [ŝAndor ka keresteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keresztes K. Sándor** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, arkitekto. Lia patro estis Sándor Keresztes (politikisto).
[eta|Sándor K. Keresztes en [2004]]
Sándor K. Keresztes http://allamszocializmus.lapunk.hu/?modul=oldal&tartalom=718668  naskiĝis la  1944 en Hungario en Kolozsvár (nuntempa Cluj en Rumanio).

## Biografio 
Sándor K. Keresztes maturiĝis en 1962 en Budapeŝto, poste li laboris 2 jarojn. Li plulernis en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto inter 1964 kaj 1969, kie li akiris ankaŭ plian diplomon en 1976. Li edziĝis en 1969, baldaŭ havanta 3 gefilojn. En 1969 li ricevis arkitektan postenon en Győr. En 1988 li aliĝis al nove fondita nekomunista partio. Li estis parlamenta deputito inter 1990 kaj 1994, li estis ministro pri medio inter 1990 kaj 1993 en Kabineto Antall. En 1995 li plene forlasis la politikon kaj ĝis la pensiuliĝo en 2013 li denove estis arkitekto.

Li ricevis 4 premiojn inter 2009 kaj 2014.

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri medio
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Maria Leszczyńska

dekstra|eta|Maria Leszczyńska, Reĝino de Francio
**Maria LESZCZYŃSKA** (naskiĝis  en Trzebnica, Pollando, mortis  en Versailles, Francio) estis reĝino de Francio kiel edzino de Ludoviko la 15-a. En Francio, ŝi estis konata sub la nomo **Marie Leczinska**. Ŝi estis la plej longdaŭra reĝedzino de Francio.

## Deveno 
Naskita **Maria Karolina Zofia Felicja Leszczyńska h. Wieniawa**, ŝi estis la dua filino de Stanisław Leszczyński kaj lia edzino Katarzyna Opalińska.

## Geedziĝo 
Maria estis sur la listo de 99 Eŭropaj princinoj edzinigeblaj kun la juna reĝo. La geedziĝo per perado okazis la  en Katedralo de Strasburgo, Ludoviko la 15-a estante reprezentita de sia kuzo Louis d'Orléans, Duko de Orléans. Maria havis proksiman rilaton kun siaj infanoj.

## Infanoj 
La , ŝi edziniĝis kun Ludoviko la 15-a de Francio. Ili havis 11 infanojn:

* Louise Élisabeth de Francio (14 aŭgusto 1727 – 6 decembro 1759) edziniĝis kun Filipo, Duko de Parmo kaj havis infanon.
* Henriette de Francio (14 aŭgusto 1727 – 10 februaro 1752) mortis needziniĝinta.
* Louise de Francio (28 julio 1728 – 19 februaro 1733) mortis dum infanaĝo.
* Louis, Daŭfeno de Francio (4 septembro 1729 – 20 decembro 1765) edziĝis kun Infantino Maria Teresa Rafaela de Hispanio; havis infanon kaj edziĝis kun Marie Josèphe de Saksio kaj havis infanon.
* Philippe, Duko de Anjou (30 aŭgusto 1730 – 17 aprilo 1733) mortis dum infanaĝo.
* Marie Adélaïde de Francio (23 marto 1732 – 27 februaro 1800) mortis needziniĝinta.
* Victoire de Francio (11 majo 1733 – 7 junio 1799) mortis needziniĝinta.
* Sophie de Francio (17 julio 1734 – 3 marto 1782) mortis needziniĝinta.
* Mortnaskita infano (28 marto 1735 – 28 marto 1735).
* Thérèse de Francio (16 majo 1736 – 28 septembro 1744) mortis dum infanaĝo.
* Louise Marie de Francio (5 julio 1737 – 23 decembro 1787) estis religiulino.

## Reĝino 
Reĝino Maria neniam provis akiri politikan influon. Maria estis devota romkatoliko. Ŝi ankaŭ tre ŝatis muzikon kaj pentradon kaj estis protektanto de multaj artistoj. Maria mortis en Versailles , ses jarojn antaŭ sia edzo. Ŝia familio sincere funebris ŝian morton. Ŝi estis entombigita en Baziliko de Saint-Denis, kaj ŝia koro estis deponita en preĝejo "Notre-Dame-de-Bonsecours" en Nancio (Loreno).

## Tradukfonto 
Kategorio:Poloj
⚭
Kategorio:Ludoviko la 15-a (Francio)
Kategorio:Entombigitoj en baziliko de Saint-Denis
Kategorio:Reĝinoj de Francio