open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
József Pogány

**József Pogány** [jOĵef pogAnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pogány József** estis hungara politikisto, komisaro, ĵurnalisto, ministro, framasono https://szk.orain.org/wiki/Pog%C3%A1ny_J%C3%B3zsef . Lia origina familia nomo estis *Schwartz*, lia pseŭdonimo en Usono estis **John Pepper**.
eta| József Pogány
eta| József Pogány parolas dum Hungara Sovetrespubliko
József Pogány http://mek.oszk.hu/02200/02228/html/05/44.html naskiĝis la  1886 en Budapeŝto. Li mortis la  1938 en Moskvo.

## Biografio 
József Pogány devenis el malriĉa juda familio. Post la abituriento li aliĝis al socialdemokratoj, ekde 1910 li estis ĵurnalisto en gazeto Népszava. Post 2 jaroj li aliĝis ankaŭ la framasonoj, sed en 1918 li forlasis la movadon pro ordono de la socialdemokratoj. Li partoprenis en la Kalistefa revolucio, same en Hungara Sovetrespubliko. En 1919 li estis komisaro (komprenu ministro). Post falo de la Soveto li rifuĝis al Vieno, poste al Moskvo. Inter 1922 kaj 1930 li kaŝe vivis en Usono por helpi la lokan komunistan movadon, poste li estis ĵurnalisto en Moskvo. En 1937 laŭ falsaj akuzoj li estis kondamnita je morto. En 1956 la juĝverdikto nuliĝis.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Arany János politikai nézetei* (Politikaj opinioj de János Arany, (1909)
* *A földre szállt pokol* (La surteriĝinta infero), (1916) - priskribo pri batalo en Isonzo)
* *Kommunisták és szakszervezetek* (Komunistoj kaj sindikatoj, (1922)
* *Kultúra, álkultúra* (Kulturo kaj pseŭdokulturo), (1962)
* *Pogány József válogatott írásai* (1987) - elektitaj kontribuaĵoj
* diversaj anglalingvaj kontribuaĵoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri defendo
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Hungario‎
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1919
Kategorio:Hungaraj judoj
Johann Baptist von Anzer

**Johann Baptist von ANZER** (naskiĝinta la 16-an de majo 1851 en Tännesberg-Weinried, mortinta la 24-an de novembro 1903 en Romo) estis germana misi-episkopo katolika en Ĉinio kaj ano de la Societo de la Dia vorto.eta|Anzer en ĉina kostumo.

## Vivo 
La filo de buĉisto kaj kamparano aliĝis en 1875 kiel finstudinta teologo al la Familio de Steyl, ordinitis pastro kaj venis en 1879 en Ĉinion, kie li responsis ekde 1882 pri la suda parto de la apostola vikariejo Ŝandongo. Tie tiam vivis ne pli ol 158 katolikoj. En 1885 tiu ĉi regiono iĝis memstara misia agadokampo kaj Anzer apostola vikario kaj titulara episkopo de Thelepte (Tunizio).

Pro lia grandega elano iĝis rapida evoluo de la misio kaj ĉe lia morto nombritis jam 26.000 baptitoj kaj 40.000 bapotoj surloke.

Pro instigo de la germana ambasadoro en Pekino Anzer forprenis la protekton pri la misio de la francoj kaj ekresponsigis la germanojn. Tion Romo akceptis kaj Ĉinio laŭdis kiel trarompon de la franca protekto-monopolo. La konsekvencoj estis pli granda moviĝebleco por la misiistoj kaj aliro al ĝis tiam malfermitaj urboj kiel Ĝjining aŭ Jantaj-Zhifu (1896), kiuj iĝis misiaj centroj. La murdo de du germanaj misiistoj (1.11.1897) estis la preteksto pri la jam longe planita okupado de la regiono de Cindao fare de la Germana Imperiestra Regno. La zono misie enkorpigitis en la teritoriojn pri kiuj responsis Anzer kaj la urbo Cindao iĝis misia centro.

## Graveco 
Anzer estis unu el la plej gravaj misiaj episkopoj en Ĉinio en la 19-a jarcento. Lia celo, la libera proklamo de la evangelio kaj la disvastigo de kristanismo, estis obstine kaj ade postulita de li - kun sukceso. La kunlaboro de la misiistoj kun la germana ekstera politiko ofte estis riproĉita al li.

## Literaturo 
* G. Warneck, Die christl. Mission u. die überseeische Politik, 1901
* P. Horbach, A.s Chinamission in ihren Beziehungen z. Politik, 1901;
* H. Cordier, Hist. des Relations de la Chine avec les Puissances Occidentales II/III, 1901–02
* F. Nippold, Bischof v. A., Die Berliner amtl. Politik u. d. ev. Mission, 1905
* J. Beckmann, Die kath. Missionsmethode in China in neuester Zeit, 1931, S. 23-25; LThK

## Vidu ankaŭ 
Josef Freinademetz

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio ĉe *NDB*.
* 
* Biografio de Anzer.
* Karl Müller: *Johann Baptist von Anzer.*  En: *Biography of Chinese Christianity.*
* Anzer en la katolika hierarkio.

Kategorio:Germanaj romkatolikaj episkopoj
Kategorio:Steylaj misiistoj
Kategorio:Katolikismo en Ĉinio
Kategorio:Apostolaj vikarioj
(14854) 1989 SO1

**(14854) 1989 SO1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Kabineto Peidl

**Kabineto Peidl** (ankaŭ konata sindikata kabineto) estis transira, provizora kabineto inter Hungara Sovetrespubliko kaj erao de Miklós Horthy. Ĝi gvidis la landon en 1919 nur 6 tagojn.
eta|Ĉefministro Peidl Gyula

## Historio 
Revolucia Direktiga Soveto rifuĝis al Vieno, ĉar militajn planojn de la hungara Ruĝa Armeo eksciis la rumanoj (perfido okazis). Konsilio donis la potencon al la sindikatoj, kiuj formis novan registaron. Ili nuligis preskaŭ ĉiujn deklarojn de la Soveto, ili rearanĝis la juĝejojn kaj policon, estis liberigitaj la politikaj kaptitoj. Post kelkaj tagoj la rumana armeo okupis Budapeŝton, dume Kabineto Peidl havis nenian armean fonton. Simple la palatino donis la potencon al Kabineto Friedrich. Menciindas, ke tiutempe formiĝis kontraŭrevoluciaj kabinetoj precipe en Szeged sen iu ajn potenco kaj rajto.

## Listo de membroj 
eta|Kabineto Peidl
* **Gyula Peidl – ĉefministro**
* Károly Peyer ministro pri enlandaj aferoj
* Péter Ágoston ministro pri eksteraj aferoj
* Ferenc Miákits – ministro pri financo
* Ernő Garami - ministro pri justico
* József Haubrich - ministro pri defendo
* Sándor Garbai – ministro pri religio kaj eduko
* József Takács (ministro) – ministro pri agrikulturo
* Antal Dovcsák – ministro pri komerco
* Győző Knaller – senpostena ministro pri nacimalplimultoj
* Imre Szabó (ministro) – senpostena ministro pri laboro
* Ferenc Knittelhoffer – senpostena ministro pri nutro

## Fontoj 
* http://www.valasztas.hu/nepszav03/hu/06/vf2/vf9503.htm 
* http://www.kommunista.net/konyv/a-peidl-kormany-tevekenysege-es-felreallitasa-a-feherterror  
* http://mult-kor.hu/cikk.php?id=6313 

Peidl
Homa ofero

[eta|Laboratoria analizo de "inkaj mumioj", infanoj oferitaj sur la pinto de la vulkano [Llullaillako, Argentino.]]

**Homa ofero** aŭ **homofero** estas rita mortigo de homo kiel parto de la praktikoj de religio. En la antikvaj kulturoj oni parolis pri **homa viktimigo** kiam al diaĵo estis foroferitaj homoj por ricevi favorojn.

La popoloj, kiuj pli oferbuĉi homojn pro tiuj kaŭzoj, estis la Aztekoj, la Majaoj, sed ankaŭ popoloj de la araba antaŭislama duoninsulo. Oni posedas informojn pri tiaj praktikoj en teritorioj najbare de Kartago kaj en fenicaj kolonioj de Sicilio (kie oni kultis la dion Baalon, sinsekve anstataŭatan per Krono, kaj en antikva Romo ĝis la respublika epoko. Ĝenerale tiu praktiko estis plenumita ĉe la plej granda parto de la konataj antikvaj popoloj.

En Svedio oni praktikis la homajn oferojn ĝis la 11-a jarcento. Same ankaŭ en Norvegio

En baltaj landoj oni daŭrigis oferi homojn ĝis la 14-a jarcento

En la juda religio la homaj oferoj komencis malaperi ĉirkaŭ la 8-a jarcento a.K., anstataŭata per bestaj oferoj

[eta|Ĉe [Aztekoj, ofera ceremonio.]]

## Kristanismo kaj Islamo 
En islamo, la homa ofero estis, praktike, anstataŭata per la ofero de bestoj (vidu la suraojn koncernantajn la homa ofero de Abrahamo; en kristanismo ĝi jam estis anstataŭata per la mistika ofero de la rito de Eŭkaristio.

## Bibliografio 
* Marvin Harris, *Cannibali e re. Le origini delle culture*, Feltrinelli, 1977
* Angelo Brelich, *Presupposti del sacrificio umano*, 2006, Editori Riuniti University Press

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Homaj oferoj en la azteka kulturo
* Bestofero
* Ofero
* Antropologio de religio

## Eksteraj ligiloj 
* Andrew Lang, Neglektita flanko de la greka religio, *Études traditionnistes*, Vol. VI, traduit par Henry Carnoy, Édition J. Maisonneuve, Paris, 1890,  ().
* Homoferoj ĉe Aztekoj  site de France 5 ().


Kategorio:Antropologio de religio
Bellenot-sous-Pouilly

**Bellenot-sous-Pouilly** estas franca komunumo lokita en kantono Pouilly-en-Auxois, en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
La komunumo enhavas vilaĝon Bellenot kaj la bienon  Veuchey.

La kanalo de Burgonjo trapasas tra la komunumo.
La vilaĝo situas 36 kilometroj nordokcidente de Beaune.

## Demografio 
eta|maldekstra|Loĝantaro

## Historio 
La cistercia Abatejo Bussière havis bienon en Veuchey.

## Famuloj
* 

## Administrado 
## Arkitekturaj vidindaĵoj 
## Notoj 
## Referencoj 
### Internaj ligiloj 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Okcidenta filozofio

**Okcidenta filozofio** estas la filozofia pensaro kaj verkaro de la okcidenta mondo. Historie, la esprimo estis inventita por nomi la filozofian pensadon de la okcidenta civilizo komenciĝinta kun la greka filozofio en antikva Grekio kaj poste kovrinta grandan areon de la terglobo. La vorto *filozofio* mem originis en antikva Grekio: *filosofia* (φιλοσοφία) laŭvorte signifas "la amo al saĝeco" (φιλειν [ filejn] "ami" kaj σοφία [sofia] "saĝeco").

## Originoj 
La amplekso de filozofio en la malnova kompreno, kaj en la verkoj de (almenaŭ kelkaj el) la malnovaj filozofoj, estis ĉiuj intelektaj klopodoj. Tio inkluzivas la problemojn de filozofio kiel ili hodiaŭ estas komprenataj, sed ankaŭ multajn aliajn disciplinojn, kiel ekzemple puran matematikon kaj natursciencojn kiel, ekzemple, fizikon, astronomion kaj biologion. (Ekzemple, Aristotelo skribis pri ĉiuj tiuj temoj). La esprimo "Okcidenta filozofio" estas foje nehelpa kaj neklara, ĉar la difino implicas vastan gamon da apartaj tradicioj, politikaj grupoj, religiaj grupoj kaj individuaj aŭtoroj el plurmiljara periodo.

## Subfakoj de Okcidenta Filozofio 
Okcidentajn filozofojn oni ofte dividas je kelkaj gravaj branĉoj, aŭ skoloj, surbaze aŭ de la demandoj tipe traktitaj fare de homoj laborantaj en malsamaj partoj de la kampo, aŭ de la nocioj de ideologiaj subtendencoj. En la praa mondo, la plej influa estis la dividado de filozofio fare de la stoikuloj je Logiko, Etiko, kaj Fiziko (elpensita kiel la studo de la naturo de la mondo, inkluzive de kaj naturscienco kaj metafiziko). En la nuntempa filozofio, la kampon oni pli ofte dividas je metafiziko, sciteorio, etiko kaj estetiko (ĉi-lastaj du kune konsistigas aksiologion). Logiko estas foje inkluzivigata kiel ĉefbranĉo de filozofio, foje kiel aparta scienco, pri kiu filozofoj hazarde okupiĝas, kaj foje ĝuste kiel karakterize filozofia metodo valida por ĉiuj branĉoj de filozofio.

## Vidu ankaŭ 
* Historio de la okcidenta filozofio
* Orienta filozofio

## Bibliografio 
* Kenny, Anthony. *A New History of Western Philosophy* (Oxford University Press; 2011)

Kategorio:Filozofio
Zoologia ĝardeno de Gotha

La **Zoologia ĝardeno de Gotha** () troviĝas en la naturprotektita zono ''* en la oriento de Gotha, Germanujo (Töpfleber Weg 2). Ĉio komenciĝis kiam naturemuloj de la societo *Danio'' (kiuj pli frue engaĝiĝis je la kreo de la Akvario Gotaa) luprenis areetojn ĉi-tieajn.

## Priskribo 
Laŭlonge de la 1,7 km longajn vojetojn la vizitantoj povas rigardi ĉ. 140 bestospecojn, sume 680 brut(et)ojn . Sur tereno de ĉ. 6 hektaroj vivas grandparte animaloj el Eŭropo kaj hejmbestoj minacataj de forpereo. Sed ankaŭ ekzotikaj bestoj (ursoj, tigroj) admireblas ĉiujn tagojn de la jaro.

Detalaj informŝildoj ĉe la arboj kaj arbustoj apud la pado klerigas malenue pri la postuloj de la natur- kaj mediprotektado. La zooparko do ofertas naturĝuadon kaj ripozumadon kune kun plukleriĝo biologia en nealtrudiĝema maniero.

Krome ofertas specialaj rondgvidadoj kaj prelegoj post interakordo kun la interesatoj. Por la etuloj ekzistas aventura ludejo kaj bestokares-sekcio. Okaze de la Internacia tago de la infanoj oni festas ĉiujare belegan porinfanan feston.

## Agadoj 
Rekte ĉe la bestoĝardeno troviĝas la kafejo '**, kiu servas ankaŭ kiel sidejo de la amikara societo **'. Diference al aliaj zooj ne permesatas al la vizitantoj la kunpreno de hundoj.

Oni povas ankaŭ veturi per kaleŝo tra la zoo. La birdejoj por birdoj el la Balta Maro kaj el la Norda Maro enireblas. De tie oni atingas ankaŭ la birdobredejojn por kiropteroj kaj aliaj etbestoj.

Granda parto el la malnovaj, ne plu allaseblaj kaj ofte multe tro malgrandaj ĉirkaŭbaraĵoj intertempe novigitis respektive alikonstruitis. Menciindas tiu-kuntekste nova zono por dingoj kaj siberiaj tigroj. La samo validas por la ĉirkaŭbaro de la ursoj.

## Eksteraj ligiloj 
hejmpaĝo

Kategorio:Gotha
Gotha
Universitato Károly Eszterházy

**Universitato Károly Eszterházy** [kAroj esterhAzi], (origine ) estas malnova liceo en Eger, kie studas 8600 studentoj.
eta|maldekstre|Turo de la licea turo, kie nun situas la observatoria muzeo

## Historio de la Altlernejo 
Ĉefepiskopo Ferenc Barkóczy en 1761 decidis en 1761, ke la seminario en Eger estos evoluigita al simila universitato kun 3 fakultatoj (teologio, filozofio, juro), kiel Universitato en Nagyszombat establita fare de Péter Pázmány. La sekva ĉefepiskopo Károly Eszterházy aldonis medicinan (jam la kvaran) fakultaton al la koncepto, kiu ekfunkciis en 1769. Tiu medicina fakultato estis la unua en Hungario. En Eger la altnivela edukado komenciĝis en 1774 jam en nova konstruaĵo. En la sekva jaro Maria Tereza forprenis la medicinan fakultaton kaj ŝi deklaris, ke povas ekzisti nur unu universitato en Hungario. La medicina fakultato funkciis plu en Nagyszombat. Post 2 jaroj la daŭre funkcianta lernejo de Eger ricevis la rangon liceo. Ankaŭ instruadoj de filozofio kaj juro estis forprenita en 1784, eĉ post 2 jaroj la seminario estis movita al Pest (urbo). Tamen, Eszterházy neniam rezignis pri siaj planoj, en 1790 la filozofia kaj jura fakultatoj estis reinstalita, same la seminario. En 1828 ĉefepiskopo János László Pyrker establis la unuan hungaran porinstruistan edukadon en Eger, kiu aliĝis al la liceo en 1852. Ekde 1921 la iniciato de Lajos Szmrecsányi ankaŭ komerca altlernejo funkciis en la konstruaĵo.

La pedagogia altlernejo en Debrecen translokiĝis al Eger en 1948. En 1962 la altlernejo prenis la nomon Ho Chi Minh, fine Károly Eszterházy en 1989. En 2016 la altlernejo akiris universitatan statuson.

Konstruaĵoj de la altlernejo (pli frue foje kolegio) estas disaj tra la urbo, tamen la plej granda estas la iama baroka liceo. En la liceo funkcias ankaŭ episkopa biblioteko kaj astronomia muzeo.

## Historio de la Universitato 
Inter 2016 kaj 2021 aliĝis al Universitato Károly Eszterházy Fakultato Komenio de Altlernejo Eszterházy Károly.

## Studentoj (elekto) 
* Andrea Bozó
* Tamás Cseh
* Lajos Dargay
* István Dékány (reĝisoro)
* Róbert Dolák-Saly
* Borbála Fekete
* Péter Gemza
* István György (politikisto)
* György Honti
* Barbara Illés-Bódi
* Zsolt Jószay
* Ernő Kállai (ombudsmano)
* József Kárpáti
* Jenő Lévay
* Judit Márkus
* László Morvay
* Nóra Parti
* Dénes Pócsik
* Margit Sebők (1939)
* Attila Szabó (violonisto)
* József Szathmáry
* János Sziládi
* Andor Szilágyi
* György J. Szondi
* Lajos Szűcs (politikisto)
* László Szunyogh
* Attila Tomaji
* Miklósné Tóth
* Endre Zsasskovszky

## Instruistoj (elekto) 
* Sándor Andrikovics
* József Bakos
* Viktória Balogh
* Péter Bán (arkivisto)
* Gábor Bednanics
* János Blaskó (pentristo)
* Lajos Csontó
* Attila Hevesi
* Éva Hibay
* János Jakuba
* Tamás Kopasz
* Tamás Kótai
* László Kovács (pentristo)
* Péter Krasztev
* István Monok
* István Nagy B.
* János Rainer M.
* János Seres
* László Szarka (historiisto)
* Ágnes Széchenyi
* Géza Mihály Szőcs
* József Szurcsik
* Sándor Tóth (skulptisto)
* Gábor Tüskés
* Endre Zétényi

## Fontoj 
* oficiala paĝo

Károly Eszterházy
Kategorio:Eger
*
Stacio Higashi-Suma

**Stacio Higashi-Suma** (japane: 東須磨駅 [Higaŝi-Suma-eki], angle: *Higashi-Suma Station*) estas fervoja stacio en Kvartalo Suma, Kobe, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Sanyō: Linio Elektra Fervojo Sanyō (ĉefa).

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **Elektra Fervojo Sanyō**:
*** Linio Elektra Fervojo Sanyō (ĉefa)

## Historio 
* 15-a de marto 1910: Malfermiĝis la stacio de Tramvojo Hyōgo kiel **Stacio Ōte** (大手駅).
* 12-a de aprilo 1917: Estis renomita al **Stacio Suma-Higashiguchi** (須磨東口駅).
* 1-a de aprilo 1927: Iĝis la stacio de Ujigawa-Denki.
* 6-a de junio 1933: Iĝis la stacio de Elektra Fervojo Sanyō.
* 1-a de aprilo 1944: Estis renomita al **Stacio Higashi-Suma**.

## Kajoj 
## Sekvaj stacioj 
## Ĉirkaŭaĵo 
* Parko Suma-Rikyū

Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Hjogo
Kategorio:Stacioj de Elektra Fervojo Sanyō
Gyula Xantus

**Gyula XANTUS** [ksantus] hungara pentristo, altlerneja instruisto. Li naskiĝis en Borosbenedek, (hodiaŭ Rumanujo) la 28-an de decembro 1919 kaj mortis en Budapeŝto la 29-an de decembro 1993. Lia filo estis János Xantus (reĝisoro).

## Kariero 
Gyula Xantus diplomitiĝis en 1946 en Belarta Altlernejo de Budapeŝto. Lia plej grava instruisto estis István Szőnyi. Li estis instruisto mezlerneja (1947-50), kunlaboranto de Pedagogia Scienca Instituto, altlerneja instruisto (1950-54, 1960-62, de 1963).

## Solaj ekspozicioj 
* 1954 • Fényes Adolf Terem, Budapest
* 1957 • Csók Galéria, Budapest
* 1961, 1962 • Tornyai János Múzeum, Hódmezővásárhely • Déri Múzeum, Debrecen • Janus Pannonius Múzeum, Pécs • Kuny Domonkos Múzeum, Tata
* 1963 • Bakony Múzeum, Veszprém
* 1967 • Helytörténeti Múzeum, Tokaj
* 1968 • Ernst Múzeum, Budapest • Bolyai Gimnázium Iskola Galéria, Salgótarján
* 1969 • Novdelhio • Katmanduo • Bagdado
* 1970 • Veszprém
* 1972 • Csók Galéria, Budapest • Nehézipari Műszaki Egyetem, Miskolc
* 1973 • Városi Tanács Klubja, Oroszlány • Hazafias Népfront VI. ker. Klubja, Budapest • Kulich Gyula Tízek Ifjúsági Klubja, Békéscsaba
* 1974 • Művelődési Ház, Pécs • Mednyánszky Terem, Budapest
* 1975 • Mohács • Szigetvár • Somogyapáti • Siklós
* 1977 • Ernst Múzeum, Budapest • Vaszary Terem, Kaposvár • Művelődési Központ, Nyíregyháza • Alkaloida Gyógyszergyár Klubja, Tiszavasvári • Kisvárda • Mátészalka • Vásárosnamény
* 1978 • Művelődési Ház, Tokaj • Rákóczi Vármúzeum, Szerencs • Gutenberg Művelődési Ház, Budapest
* 1979 • Városi Kiállítóterem, Kazincbarcika • Benczúr Terem, Nyíregyháza • Építők Műszaki Klubja, Budapest
* 1980 • Goldberger Művelődési Ház, Budapest • Mini Galéria, Újpest • Kápolnatárlat, Boglárlelle
* 1981 • Kossuth Múzeum, Cegléd • Fővárosi Művelődési Ház, Budapest • Rábaközi Múzeum, Kapuvár
* 1982 • Xantus János Múzeum, Győr • Néprajzi és Helytörténeti Múzeum, Csorna
* 1983 • Vigadó Galéria, Budapest • Csók Galéria, Budapest • Művelődési Ház, Biharkeresztes • Városi Kiállítóterem, Mosonmagyaróvár
* 1984 • Fáklya Klub, Budapest • Vármúzeum, Simontornya, Helyőrségi Művelődési Ház • Debreceni Orvostudományi Egyetem, Debrecen • Rakamaz • Medgyessy Terem • Művelődési Központ, Nyíregyháza • Művelődési Központ, Fehérgyarmat • Művelődési Ház, Vásárosnamény • Városi Tanács díszterme, Kisújszállás
* 1985 • Báthory Múzeum, Nyírbátor • Művelődési Központ, Nagykálló • Művelődési Központ, Kecskemét
* 1986 • Bihari Múzeum, Berettyóújfalu
* 1989 • Vigadó Galéria, Budapest
* 1991 • Művelődési Ház, Berettyóújfalu
* 1992 • Gépipari és Automatizálási Főiskola, Kecskemét.

## Kreaĵoj en publikolektoj 
* Bihari Múzeum • Magyar Nemzeti Galéria, Budapest • Vármúzeum, Simontornya • Városi Műgyűjtemény, Csorna • Xantus János Múzeum, Győr.

## Kreaĵoj en publikplacoj 
* sekpentraĵo (Tokaj, romkatolika preĝejo).

## Elektitaj disĉiploj 
* Edit Morelli

## Fonto 
* Kariertabelo 

## Eksteraj ligiloj 
* Persona retejo

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Dezső Bokányi

**Dezső Bokányi** [deĵO bokAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bokányi Dezső** estis hungara ŝtontajlisto, komisaro, ĵurnalisto, tradukisto. Lia pseŭdonimo estis *Brutus*.
eta|Dezső Bokányi troviĝas en la tria vico maldekstre
Dezső Bokányi http://mek.niif.hu/00300/00355/html//ABC00523/02007.htm naskiĝis la  1871 en Pest (urbo). Li mortis en 1943? en Moskvo.

## Biografio 
Dezső Bokányi frekventis universitaton en Budapeŝto nur 2 jarojn, poste li elektis la metion ŝtontajlisto. Li laboris ekzemple en Preĝejo Ĉieliro de Maria (Vár). Li frue aliĝis al sindikato, krome li kontribuis en gazetoj kaj tradukis signifajn verkojn de la socialistoj (ekzemple Manifesto de la Komunista Partio). Ekde 1895 li redaktis Népszava. Dum Kalistefa revolucio li estis signifa oratoro, dum Hungara Sovetrespubliko li estis komisaro (komprenu ministro). Li partoprenis en masakro en Jászberény, kie mortis 11 virinoj. Li estis kondamnita je morto, sed en 1922 Soveta Rusio ŝanĝis lin. Li laboris en Radio Moskvo, krome li tradukis. Li estis viktimo de Stalina purigado, tial cirkstancoj de la morto estas nebulaj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Marx Károly a tudományos szocializmus megalapítójának korszaka, élete és működése* (1899)
* *Dolgozatok a forradalomért* (1926)
* *A párizsi kommün* (Pariza Komunumo (1871)), (1937)
* Karl Marx: *Bér, ár, profit* (1919) - tradukaĵo
* Friedrich Engels: *A szocializmus fejlődése az utópiától a tudományig* (1897) - tradukaĵo

## Fontoj 
* http://mek.niif.hu/00300/00355/html//ABC00523/02007.htm 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Stacio Sumaura-kōen

**Stacio Sumaura-kōen** (japane: 須磨浦公園駅 [Sumaura-kōen-eki], angle: *Sumaura-kōen Station*) estas fervoja stacio en Kvartalo Suma, Kobe, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Sanyō: Linio Elektra Fervojo Sanyō (ĉefa) kaj 1 linion de la telfera reto Telfero Sumaura.

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **Elektra Fervojo Sanyō**:
*** Linio Elektra Fervojo Sanyō (ĉefa)
* **Telfero**:
** Telfero Sumaura

## Historio 
* 1-a de oktobro 1947: Malfermiĝis la stacio de Elektra Fervojo Sanyō.
* 18-a de septembro 1957: Malfermiĝis la telfera stacio (de la Telfero Sumaura).

## Kajoj 
### Elektra Fervojo Sanyō 
## Sekvaj stacioj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Hjogo
Kategorio:Stacioj de Elektra Fervojo Sanyō
Zoltán Rónai

**Zoltán Rónai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rónai Zoltán** estis hungara politikisto, komisaro, advokato, ĵurnalisto, profesoro. Lia pseŭdonimo estis *Vándor Zoltán*.
eta|Zoltán Rónai troviĝas en la antaŭlasta vico maldekstre la dua
Zoltán Rónai http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC12527/13114.htm naskiĝis la  1880 en Budapeŝto. Li mortis la  1940 en Bruselo.

## Biografio 
Zoltán Rónai devenis el juda familio. Li akiris juran diplomon en sia naskiĝurbo, poste li advokatiĝis. Li ankaŭ kontribuis en Népszava kaj en aliaj socialismaj gazetoj. En mezo de 1918 li edziĝis. Dum Kabineto Mihály Károlyi li profesoriĝis. En la frua 1919 li estis subministro, poste dum Revolucia Direktiga Soveto li estis komisaro (komprenu ministro) pri justico. Post falo de la Hungara Sovetrespubliko li rifuĝis al Vieno. Post jaroj li vivis en Francio, fine en Belgio. Li sinmortis, depost kiam Germana Regno atakis Belgion.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj ministroj pri justico
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1919
Kategorio:Hungaraj judoj
(14855) 1989 SP9

**(14855) 1989 SP9** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Henrik Kalmár

**Henrik Kalmár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj plena nomo **Kalmár Henrik Elkán** estis hungara presisto, komisaro. Lia origina nomo estis *Kohn Henrik*.

Henrik Kalmár http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC07165/07297.htm naskiĝis la  1870 en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la  1931 en Bratislavo.

## Biografio 
Henrik Kalmár devenis en juda familio. Li frue agitatis por la socialismo, tial li devis forlasi Budapeŝton en la malfruaj 1880-aj jaroj. Li faris la samon en sia naskiĝurbo, krome li redaktis germanlingvan gazeton. Dum Kabineto Mihály Károlyi li estis subministro, dum Hungara Sovetrespubliko li estis komisaro (komprenu ministro) pri germanaj aferoj. Post falo de Soveto li estis kondamnita je dumviva prizono, sed Soveta Rusio ŝanĝis lin, fine li vivis plu en sia naskiĝurbo.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* fo foto

Kategorio:Hungaraj presistoj
Kategorio:Hungaraj senpostenaj ministroj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kaske

**Kaske** estas familia nomo de jenaj personoj:

* Gerhard Kaske (* 1925), germana kemiisto kaj hejmregiona esploristo
* Karlheinz Kaske (1928–1998), administristo ĉe Siemens kaj inĝeniero
* Rudolf Kaske (* 1955), aŭstra politikisto kaj sindikatulo
* Thomas Kaske (bl. 1525–1535), urbkonsilisto kaj estro de ŝiparo
Laroche

**Laroche** estas familia nomo de jenaj personoj:

* Antoine Laroche-Dubouscat (1757–1831), franca generalo
* Emmanuel Laroche (1914–1991), franca lingvisto
* Guy Laroche (1921–1989), franca modkreanto kaj fondinto de la samnoma entrepreno
* Jade Laroche (* 1989), franca striptizistino kaj pornografia aktorino
* Jean Laroche, franca aŭtopiloto
* Jutta Laroche (* 1949), germana aŭtorino
* Léonard Pétion Laroche (1918–2006), rom-katolika episkopo de Hinche
* Lucie Laroche (* 1968), kanada skiistino
* Raymonde de Laroche (1884–1919), unua virino kun pilota licenco

**Vidu ankaŭ:**
* Delaroche
* La Roche
* Larock
Addy

**Addy** estas familia nomo de jenaj personoj:

* Bob Addy (* 1941), brita biciklisto
* David Addy (* 1990), ganaa piedpilkisto
* Ebenezer Addy (* 1940), ganaa atleto
* James Addy (1939–2009), ganaa atleto
* Jangy Addy (* 1985), liberia atleto
* Lee Addy (* 1985), ganaa piedpilkisto
* Mark Addy (* 1964), brita aktoro
* Mercy Addy (* 1964), ganaa atletino
* Mustapha Tettey Addy (* 1942), ganaa tamburisto
* Raphaël Addy (* 1990), svisa biciklisto
* Winifred Addy (* 1973), ganaa tablotenisisto

**Vidu ankaŭ:**

* Addy Creek, rivero en la usona ŝtato Vaŝingtonio
* Addy Drain, rivero en la usona ŝtato Miĉigano
* Addie
* Addi
* Ady
* Adi
Preĝejo Emeriko de Hungario (Zalaszentgrót)

**Kirko Sankta Emeriko de Hungario** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Zalaszentgrót.

## Historio 
Kirko funkciis tie jam dum la mezepoko. Ĝi ruiniĝis dum dominado de turkoj. La nun videbla preĝejo estis konstruita en la 1750-aj jaroj. Dum konstruo oni profitis ankaŭ ŝtonojn de la ruinoj. La orgeno estis farita en 1915.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en korto en la urbomezo. En la korto estas videblaj statuoj pri Sankta Jozefo kaj Sankta Floriano (malfrua 18-a jarcento), statuo pri Sankta Maria (malfrua 19-a jarcento, statuo pri Sankta Gerardo (2002). La kvadrata turo altiĝas super la enirejo en mezo de la fasado. La unusola navo finiĝas en plurlatera absido. Apud la sanktejo troviĝas la unuetaĝa sakristio, krome kapeleto. En la navo ĉe la enirejo la galerio el ligno altiĝas, krome estas videblaj tomboŝtono el 1515 kaj ligna gotika skulptaĵo el la 1490-aj jaroj.

Kermeso okazas en la 5-an de novembro.

## Fontoj 
* hungare
* hungare
* hungare kun multe da fotoj

Zalaszentg
Zalaszentgrót
Bendtsen

**Bendtsen** estas familia nomo dandevena de jenaj personoj:

* Bendt Bendtsen (* 1954), dana politikisto
* Bendt Bendtsen (Rektor) (1763–1830), dana rektoro kaj universitata profesoro
* Folmer Bendtsen (1907–1993), dana pentristo
* Henning Bendtsen (* 1925), dana kameraisto kaj reĝisoro
* Hugo Øster Bendtsen  (1948–1998), dana aktoro
* Ronnie Bendtsen (* 1984), dana piedpilkisto
Michalowsky

**Michalowsky** estas familia nomo de jenaj personoj:

* Angela Michalowsky (* 1951), germana badmintonistino
* Edgar Michalowsky (* 1950), germana badmintonisto
* Erfried Michalowsky (* 1950), germana badmintonisto
* Ilona Michalowsky (* 1960), edziniĝita *Ryk*, germana badmintonistino
* Katja Michalowsky (* 1974), germana badmintonistino
* Norbert Michalowsky (* 1957), germana badmintonisto
* Petra Michalowsky (* 1962), germana badmintonistino
* Ralf Michalowsky (* 1950), politikisto

**Vidu ankaŭ**:

* Michalowski
* Michałowski
Januaro de 2015

Jen **listo de okazaĵoj en januaro 2015**:
; 
*  iĝas 19-a membro de la eŭrozono, kun propraj eŭro-moneroj.
; 
*  En Parizo okazis atenco fare de radikalaj islamistoj kontraŭ la sidejo de la satira gazeto "Charlie Hebdo". Mortis 12 homoj, el kiuj 2 policanoj, kelkaj aliaj estis vunditaj.
; 
*  Forpasis Kep Enderby, prezidanto de Universala Esperanto-Asocio en la jaroj 1998–2001.
*  en Montrouge apud Parizo, policanino estis pafmortigita kaj alia homo estis grave vundita de armita viro. La afero ŝajnas ligita kun la okazaĵoj de la .
; 
*  En Parizo denove okazis atako kun ostaĝ-preno, ĉi foje kontraŭ koŝera vendejo "Hypercacher" en la 20-a arondismento. Mortis 5 homoj, inkluzive de ostaĝ-preninto. Ambaŭ atencoj finas kun la rezulto de 20 mortintoj: 17 viktimoj kaj 3 teroristoj.
*  Maithripala Sirisena elektiĝis la nova prezidanto de Srilanko.
; 
*  Atenco de la terorisma grupo Boko Haram en bazaro en Maiduguri, Niĝerio okazigas 20 mortojn. Ŝajne la eksplodaĵon portis infanino.
; 
* : Forpasis Hans Bakker (1937-2015). 
; 
* : Interbatiĝo ĝenerala en la Asembleo konstitucianta. 
; 
*  Forpasis reĝo Abdulah de Saudarabio.
; 
*  La maldekstra koalicio Siriza venkis la ĝeneralan balotadon en Grekio.
*  Forpasis la greka kantisto Demis Roussos.
*  Dum surstrataj protestoj en Egiptio 15 personoj mortis.
; 
*  En biblioteko INION (Moskvo) okazis grava incendio.
; 
*  Kenĝi Goto (sendependa japana video-ĵurnalisto kidnapita 3-4 monatojn antaŭe en Sirio fare de la Islama Ŝtato) estis laŭraporte senkapigita.

## Vidu ankaŭ
* Decembro de 2014

01
Kategorio:Januaro laŭ jaroj
(14856) 1989 SY13

**(14856) 1989 SY13** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germanaj astronomoj Johann M. Baur kaj Kurt Birkle elde la germana-hispana Observatorio de Calar Alto, proksime de Gérgal en provinco Almerio (Hispanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Johann M. Baur
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
(14857) 1989 TT

**(14857) 1989 TT** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio,
Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
(14860) 1989 WD3

**(14860) 1989 WD3** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Yoshiaki Oshima elde la Observatorio Gekko apud Kannami (Gubernio Ŝizuoka, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yoshiaki Oshima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
(14898) 1992 JR3

**(14898) 1992 JR3** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Stacio Tarumi (Hjogo)

**Stacio Tarumi** (japane: 垂水駅 [Tarumi-eki], angle: *Tarumi Station*) estas fervoja stacio en Kvartalo Tarumi, Kobe, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Sanyō (Ĉefa).

## Linioj 
* **Fervoja reto**:
** **JR Okcidenta**:
*** Linio Sanyō (Ĉefa) (Linio JR Kōbe)

## Historio 
* 1-a de novembro 1888: Malfermiĝis la stacio de Fervojo Sanyō kiel **Stacio Tarumi**.
* aŭgusto 1889: Estis renomita al **Stacio Maiko** (舞子駅).
* 1-a de aprilo 1899: Ree estis renomita al **Stacio Tarumi**.
* 1-a de decembro 1906: Iĝis la stacio de Japana Nacia Fervojo.
* 1-a de aprilo 1987: Stacio de Japana Nacia Fervojo iĝis la stacio de JR.

## Kajoj 
## Sekvaj stacioj 
## Apudaj stacioj 
* Stacio Sanyō-Tarumi:
** 25ra Elektra Fervojo Sanyō (ĉefa) (Elektra Fervojo Sanyō): **SY 11**

Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Hjogo
Kategorio:Stacioj de JR en Gubernio Hjogo
Stacio Nishi-Motomachi

**Stacio Nishi-Motomachi** (japane: 西元町駅 [Niŝi-Motomaĉi-eki], angle: *Nishi-Motomachi Station*) estas fervoja stacio en Kvartalo Ĉuo, Kobe, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 1 linion de Elektra Fervojo Hanshin: Linio Hanshin-Kōbe-Kōsoku.

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **Elektra Fervojo Hanshin**:
*** Linio Hanshin-Kōbe-Kōsoku

## Historio 
* 7-a de aprilo 1968: Malfermiĝis la stacio.

## Kajoj 
### Elektra Fervojo Hanshin 
## Sekvaj stacioj 
## Apudaj Stacioj 
* Stacio Hanakuma:
** Hankyū-Kōbe-Kōsoku (Fervojo Hankyū) **HK-17**

## Ĉirkaŭaĵo 
* Harborland

Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Hjogo
Kategorio:Stacioj de Elektra Fervojo Hanshin
Epper

**Epper** estas familia nomo de jenaj personoj:

* Andy Epper (1943–2010), usona dublanto kaj aktoro
* Franz Joseph Epper (1855–1924), svisa akvokonstruaĵa inĝeniero
* Gary Epper (1944–2007), usona dublanto kaj aktoro
* Ignaz Epper (1892–1969), svisa pentristo
* Jeannie Epper (* 1941), usona dublantino kaj aktorino
* John Epper (1906–1992), usona dublanto kaj aktoro
* Tony Epper (1938–2012), usona dublanto kaj aktoro
Linio Hanshin-Kōbe-Kōsoku

**Linio Hanshin-Kōbe-Kōsoku** ( [Hanŝin-Kōbe-Kōsoku-sen], ) estas linio de la fervojo reto Elektra Fervojo Hanshin en la regiono Kansajo de  Japanio.

## Tipoj de trajnoj 
Estas 6 tipoj de trajnoj:
* (L) **Loka trajno** (普通 [fucū]):
* (H) **Hanshin Super-Ekspreso** (阪神特急 [Hanŝin tokkjū])
* (S) **S Super-Ekspreso** (S特急 [S tokkjū])
* (RB) **Rekta Super-Ekspreso B** (直通特急B [ĉokucū tokkjū B])
* (RA) **Rekta Super-Ekspreso A** (直通特急A [ĉokucū tokkjū A])

## Stacioj 
* Ĉiuj stacioj lokiĝas en Kobe.
* Loka trajno kaj Hanshin super-ekspreso haltas ĉe ĉiu stacio.

; Markoj por la rapidaj linioj:
* ●: haltas ĉiuj trajnoj
* ｜: preterpasas ĉiuj trajnoj

Kobekosoku
Hanshinkobekosoku
Bredin

**Bredin** estas familia nomo de jenaj personoj:

* David Bredin (* 1973), germana aktoro
* Frédérique Bredin (* 1956), franca politikistino
* Jane Bredin-Gregory (1959–2011), brita ĉevalrajdistino
* Jean-Denis Bredin (1929–2021), franca advokato kaj aŭtoro
* Patricia Bredin (1935–2023), brita kantistino kaj aktorino
Paul Horn

**Paul Horn** estas la nomo de jenaj personoj:

* Paul Horn (filologo) (1863–1908), germana filologo
* Paul Horn (skulptisto) (1876–1959),  germana arĥitekto kaj skulptisto
* Paul Horn (eklezia muzikisto) (* 1922), germana eklezia muzikisto, orgenisto kaj komponisto 
* Paul Horn (muzikisto) (1930–2014), usona ĵazmuzikisto
* Paul Horn (reĝisoro), aŭstra filmreĝisoro
* Berthold Klaus Paul Horn (* 1943), usona informadikisto

krome:
* Paul Horn-Areno, sporthalo en Tübingen, Germanujo
Stacio Une

**Stacio Une** (japane: 有年駅 [Une-eki], angle: *Une Station*) estas fervoja stacio en Ako, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Sanyō (ĉefa).

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **JR Okcidenta**:
*** Linio Sanyō (ĉefa)

## Historio 
* 10-a de julio 1890: Malfermiĝis la stacio de Fervojo Sanyō.
* 1-a de decembro 1906: Iĝis la stacio de Japana Nacia Fervojo.
* 14-a de aprilo 1921: Malfermiĝis la stacio de Fervojo Akō.
* 12-a de decembro 1951: Fermiĝis la stacio de Fervojo Akō.
* 1-a de aprilo 1987: Stacio de Japana Nacia Fervojo iĝis la stacio de JR.

## Kajoj 
## Sekvaj stacioj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Hjogo
Kategorio:Stacioj de JR en Gubernio Hjogo
Stacio Kamigōri

**Stacio Kamigōri** (japane: 上郡駅 [Kamigōri-eki], angle: *Kamigōri Station*) estas fervoja stacio en Kamigori, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Sanyō (ĉefa) kaj 1 linion de Chizu Express: Linio Chizu.

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **JR Okcidenta**:
*** Linio Sanyō (ĉefa)
** **Chizu Express**:
*** Linio Chizu

## Historio 
* 4-a de aprilo 1895: Malfermiĝis la stacio de Fervojo Sanyō.
* 1-a de decembro 1906: Iĝis la stacio de Japana Nacia Fervojo.
* 1-a de aprilo 1987: Iĝis la stacio de JR.
* 3-a de decembro 1994: Malfermiĝis la stacio de Chizu Express.

## Kajoj 
## Sekvaj stacioj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Hjogo
Kategorio:Stacioj de Chizu Express
Kategorio:Stacioj de JR en Gubernio Hjogo
Enspiro

[eta|Ikso-radia filmeto de ino de [Misisipa aligatoro dum spirado. Enspiro okazas kiam pleniĝas la pulmosako.]]
**Enspiro** (ankaŭ konata kiel *inspiro*) estas la fluo de aero en organismon. Ĝi estas vivprocezo por ĉiu homa vivo. En homoj ĝi estas la movado de aero de la ekstera medio, tra la aervojoj, kaj en la alveolojn.

Enspiro komenciĝas kun la kuntiriĝo de la muskoloj alkroĉitaj al la torako; tio kaŭzas vastiĝon en la torakkavaĵo. Tiam okazas la komenco de kuntiriĝo de la diafragmo, kiu rezultigas vastiĝon de la intrapleŭra spaco kaj pliiĝo en negativa premo laŭ la Leĝo de Boyle. Tiu negativa premo generas aerfluon pro la premdiferenco inter la atmosfero kaj alveoloj. Aero eniras, pumpante la pulmon tra aŭ la nazo aŭ la buŝo en la faringon (gorĝo) kaj trakeon antaŭ enirado en la alveoloj.

Aliaj muskoloj kiuj povas esti implikitaj en enspiro inkludas:
* Eksteraj interripaj muskoloj
* Skalen-muskoloj
* Sternoklaviomastoidea muskolo
* Trapezia muskolo

## Vidu ankaŭ
* Elspiro

## Notoj
Kategorio:Spirado
Kategorio:Spira sistemo
Kategorio:Anatomio
14873 Shoyo

**14873 Shoyo** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Koyo Kawanishi kaj Matsuo Sugano elde la observatorio de Minami-Oda, apud Kamikaŭa en gubernio Hjogo (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Gimnazio *Shoyo* en Takasago, Gubernio Hjogo, kiu havas departemento pri hejma ekonomiko, komercaj studoj kaj ĝenerala edukado. *Shoyo* signifas la ĉiamverda pino kaj glora suno. "Esti viglaj, progresema, aŭtonomaj kaj kunlabora" estas la moto de tiu-ĉi Kompleta mezlernejo, de kiu la dua malkovrinto estas diplomigita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Koyo Kawanishi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
(14878) 1990 WE9

**(14878) 1990 WE9** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Elspiro

[eta|Ikso-radia filmeto de ino de [Misisipa aligatoro dum spirado. Elspiro okazas kiam malpleniĝas la pulmosako.]]
**Elspirado** (aŭ **elspiro**) estas la fluo de la spira fluo el la organismo. En homoj ĝi estas la movado de aero el la bronkoj, tra la aervojoj, al la ekstera medio dum spirado.

Tio okazas pro elastaj trajtoj de la pulmoj, same kiel la internaj interripaj muskoloj kiuj malgrandigas la torakon kaj malpliigas torakan volumenon. Ĉar la toraka diafragmo senstreĉiĝas dum elspirado kiun ĝi kaŭzas al la histo, ĝi deprimis por pliiĝi supere kaj meti premon sur la pulmojn por forpeli la aeron. Dum nevola elspirado, kiel dum krevigado de kandelo, ekspiratoraj muskoloj inkluzive de la ventromuskoloj kaj internaj interripaj muskoloj generas abdomenan kaj torakan premon, kiu devigas aeron foriri el la pulmoj.

Elspirita aero estas riĉa je karbondioksido, kromprodukto de ĉela spirado dum la produktado de energio, kiu estas stokita kiel adenozina trifosfato. Elspirado havas komplementan rilaton al enspiro; la ciklado inter tiuj du klopodoj difinas spiradon.

## Vidu ankaŭ 
* Enspiro

## Notoj 
Kategorio:Spirado
Kategorio:Spira sistemo
Kategorio:Anatomio
Schönfeld (familia nomo)

**Schönfeld** estas la familia nomo de jenaj personoj:

## A 
* Adele Schönfeld (1888–1953), germana aktorino
* Annelene von Schönfeld (* 1939), Bremena politikistino (FDP)
* Anton von Schönfeld (1827–1898), aŭstra armeano
* August Schönfeld (1874–1936), aŭstra rentgenologo

## B 
* Baruch Schönfeld (1787–1852), hungara aŭtoro

## C 
* Carl Schönfeld

## E 
* Eduard Schönfeld (1828–1891), germana astronomo
* Eduard Schönfeld (Politikisto) (1873–1936), aŭstra politikisto
* Eike Schönfeld (* 1949), germana germanist, anglist, etnologo, tradukisto kaj aŭtoro
* Erich Schönfeld (1904–1983), germana pentristo kaj grafikisto
* Ernst von Schönfeld (* 1937), germana juĝisto, urba politikisto (FDP)
* Eva Maria Schönfeld (* 1944), germana politikistino (CDU)

## F 
* Franz Schönfeld (1851–1932), germana Aktoro kaj reĝisoro
* Franz Thomas Schönfeld (1735–1794), framasonisto kaj jakobeno
* Friedhelm Schönfeld (* 1938), germana ĵazmuzikisto
* Friedrich Wilhelm von Schönfeld (1739–1805), reĝa prusa armeano
* Fritz Schönfeld (1895–1944), germana teatroaktoro kaj reĝisoro

## G 
* Georg August von Schönfeld (1722–1795), prusa armeano

## H 
* Hans Schönfeld
* Heinrich Schönfeld
* Heinz Schönfeld (1908–1957), germana elektroteknikisto
* Helmut Schönfeld (* 1929), germana lingvisto
* Henning Schönfeld (1894–1958), germana oficiro en la dua mondmilito
* Herbert Schönfeld (1894–1979), germana pediatro kaj aŭtoro

## I 
* Ignaz von Schönfeld (1778-1839), aŭstra oficisto kaj genealogo

## J 
* Jakob Ludwig Schönfeld (1785–1866), soldato en la Napoleonaj militoj kaj kavarliro de la honora legiono
* Jobst Günter Schönfeld, germana generalo
* Johann Schönfeld

## K 
* Karl Emil Schönfeld (1854–1934), aŭstra aktoro kaj reĝisoro
* Karsten Schönfeld (* 1963), germana politikisto (SPD)
* Kurd von Berg-Schönfeld (1856–1923), germana administracia oficisto

## L 
* Leopold II. von Schönfeld (ankaŭ *Luitpold la 2a von Schönfeld*; † 1217), episkopo de Worms
* Louise Schönfeld (1826–1903), germana-aŭstra aktorino

## M 
* Moritz Schönfeld (1880–1958), nederlanda lingvisto

## P 
* Patrick Schönfeld (* 1989), germana piedpilkisto
* Peter Schönfeld (* 1937), germana ekonomo

## S 
* Stephanie Schönfeld (* 1978), germana aktorino
* Susanne Schönfeld (* 1965), germana romanaŭtorino
* Swetlana Schönfeld (* 1951), germana film- kaj teatraktorino

## T 
* Thomas Schönfeld (1923–2008), aŭstra kemiisto kaj pacifisto

## V 
* Victorin Schönfeld (1525–1591), germana matematikisto kaj astronomo

## W 
* Walther Schönfeld (1888–1977), germana medicinisto

## Vidu ankaŭ 
* Schönfeldt
Toraka diafragmo

eta|Homa diafragmo, fronta vido el sube, montrante malfermaĵojn.
En homa anatomio, la **toraka diafragmo**, aŭ simple la diafragmo (el antikva greka lingvo: διάφραγμα diáfragma "sekcio"), estas histo de interna skelet-muskolo kiu etendas trans la fundon de la torako. La diafragmo apartigas la brustan kavaĵon enhavantan la koron kaj pulmojn, for de la abdomeno kaj elfaras gravan funkcion en spirado: kiam la diafragmo kuntiriĝas, la volumeno el la brustaj kavaĵoj pliiĝas kaj aero estas tirita en la pulmojn.

La esprimo "diafragmo" en anatomio povas rilati al aliaj plataj strukturoj kiel ekzemple la urogenitala diafragmo aŭ pelva diafragmo, sed "la diafragmo" ĝenerale rilatas al la toraka diafragmo.

Aliaj mamuloj havas diafragmojn, kaj aliaj vertebruloj kiel ekzemple amfibioj kaj reptilioj havas diafragmo-similajn strukturojn, sed gravaj detaloj de la anatomio varias, kiel ekzemple la pozicio de pulmoj en la abdomena kavaĵo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Enspirado
* Elspirado

Kategorio:Anatomio
Kategorio:Spira sistemo
Stacio Aioi (Hjogo)

**Stacio Aioi** (japane: 相生駅 [Aioi-eki], angle: *Aioi Station*) estas fervoja stacio en Aioi, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 3 liniojn de JR Okcidenta: Linio Sanyō (ĉefa), Linio Akō, Ŝinkanseno Sanyō.

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **JR Okcidenta**:
*** Linio Sanyō (ĉefa)
*** Linio Akō
*** Ŝinkanseno Sanyō

## Historio 
* 10-a de julio 1890: Malfermiĝis la stacio de Fervojo Sanyō kiel **Stacio Naba** (那波駅).
* 1-a de decembro 1906: Iĝis la stacio de Japana Nacia Fervojo.
* 1-a de oktobro 1942: Estis renomita al **Stacio Aioi**.
* 1-a de aprilo 1987: Iĝis la stacio de JR.

## Kajoj 
## Sekvaj stacioj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Hjogo
Kategorio:Stacioj de JR en Gubernio Hjogo
Pulma alveolo

eta|Bronka anatomio.
**Alveolo** (el latina *alveolus*, "malgranda kavaĵo") estas anatomia strukturo kiu havas la formon de neprofunda kavaĵo. Troviĝantaj en la pulma parenkimo, la pulmaj alveoloj estas la finoj de la spira arbo (spiraj vojoj), kiuj venas el aŭ bronketoj aŭ alveolduktoj, kiuj estas ambaŭ lokoj de gasinterŝanĝo de oksigeno kun la sango. Alveoloj estas specialaj de mamulaj pulmoj. Malsamaj strukturoj estas engaĝitaj en gasinterŝanĝo en aliaj vertebruloj. La alveolara membrano estas la gas-interŝanĝa surfaco. Karbondioksido-riĉa sango estas pumpita de la resto de la korpo en la alveolarajn sangajn vaskulojn kie, tra difuzo, ĝi liberigas sian karbondioksidon kaj absorbas oksigenon.

## Referencoj 
Kategorio:Spira sistemo
Kategorio:Homa anatomio
Interripa muskolo

eta|dekstre|250px|Interripaj muskoloj markitaj malhelruĝe
**Interripaj muskoloj** estas pluraj grupoj de muskoloj kiuj moviĝas inter la ripoj, kaj helpas formi kaj movi la torakmuron. La interripaj muskoloj estas plejparte engaĝitaj en la mekanika aspekto de spirado. Tiuj muskoloj helpas disetendiĝi kaj ŝrumpi la grandecon de la torakkavaĵo kiam oni spiras.

Kategorio:Spira sistemo
Kategorio:Homa anatomio
Gasa interŝanĝo

**Gasa interŝanĝo** aŭ **gasinterŝanĝo** estas biologia procezo, tra kiu malsamaj gasoj estas transdonitaj enen kontraŭ indikoj trans specialigita spira surfaco. Gasoj estas konstante postulataj kaj produktitaj kiel kromprodukto de ĉelaj kaj metabolaj reagoj, kaj tiel efika sistemo por ilia interŝanĝo estas ekstreme grava. Ĝi estas interligita kun spirado en bestoj, kaj spirado de plantoj per fotosintezo.

eta|180px|Gasa interŝanĝo inter sango kaj pulma alveolo
En aerobiaj organismoj, oksigeno (O2) estas postulata por membrigi ĉelojn dum ruba karbondioksido (CO2) devas esti forigita - la kontraŭo estas vera por fotosintezo, kie CO2 eniras plantojn kaj O2 estas forigita.

## Referencoj 
Kategorio:Biologiaj procezoj
Kategorio:Spira sistemo
Anabantoidei

alternative=Macropodus opercularis - front (aka).jpg|eta|Macropodus opercularis - front (aka)
**Anabantoidei** estas subordo de perkoformaj aktinopterigaj  distingeblaj pro sia posedo de pulmecan labirintan organon, kiu permesas al ili spiri aeron. La fiŝoj de la subordo Anabantoidei estas konataj kiel **anabantoidoj** aŭ **labirintaj fiŝoj**. Kelkaj labirintaj fiŝoj estas gravaj manĝofiŝoj, kaj multaj aliaj, kiaj la Siama luktofiŝo kaj la Paradiza fiŝo, estas popularaj kiel akvariaj fiŝoj.

## Vidu ankaŭ
* Ĥanedoj

Kategorio:Perkoformaj
Kategorio:Biologiaj subordoj
Les Essards-Taignevaux

**Les Essards-Taignevaux** estas franca komunumo lokita en kantono Chaussin, en departemento Jura kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

## Demografio 
eta|maldekstra|Loĝantaro

## Historio 
## Famuloj
## Administrado 
## Arkitekturaj vidindaĵoj 
## Bildaro

File:|
File:| 

## Fontoj 
## Notoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [Les Essards-Taignevaux sur la retejo de IGN(https://eo.wikipedia.org/wiki/IGN)]

Kategorio:Komunumoj de Jura
(14879) 1991 AL2

**(14879) 1991 AL2** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991