AvtoVAZ

**AvtoVAZ** estas rusia aŭtomobil-kreanta kompanio, la plej granda produktisto de malpezaj aŭtomobiloj en Rusio kaj Orienta Eŭropo.

Sinsekvaj nomoj estis:
* VAZ, Volga Aŭtomobil-Fabriko (: Волжский автомобильный завод (ВАЗ)) (1966 - 1971)
* AvtoVAZ, Volga unuiĝo por kreado de malpezaj aŭtomobiloj "AvtoVAZ" (: Волжское объединение по производству легковых автомобилей «АвтоВАЗ») (ekde 1971)

## Modeloj 
[eta|dekstra|VAZ-2131 en [Krakovo.]]

* Chevrolet Niva
* LADA 110
* LADA Ellada
* LADA Golf
* LADA Granta
* LADA Largus
* Lada Niva
* LADA Rapan
* LADA Ricksha
* LADA XRAY
* Lada Vesta EV
* Toljatti
* VAZ-10031 Brontocar
* VAZ-1111E
* VAZ-1151
* VAZ-1152
* VAZ-1801
* VAZ-2101
* VAZ-2102
* VAZ-2104
* VAZ-2107
* VAZ-2123
* VAZ-2702
* VAZ-2801
* VAZ-2802

### Elektraj aŭtomobiloj 
[eta|[VAZ-1801|VAZ-1801 Poni. 1979.]]
[eta|[VAZ-2802|VAZ-2802 Poni. 1980.]]
[eta|[VAZ-1111E|VAZ-1111E Oka Elektro. 1992-1997.]]
[eta|[LADA Rapan. 1998.]]
[eta|[VAZ-1152|VAZ-1152 Elf. 1995.]]
[eta|[LADA Golf. 1999-2001.]]
[eta|[LADA Ricksha. 2002.]]
[eta|[LADA Ellada. 2012-2013.]]
Ekde la 1970-aj jaroj VAZ eksperimentis pri la elektraj aŭtoj. Oni kreis plurajn versiojn de pasaĝeraj aŭtoj kaj kamionetoj, sed plejparte temis pri nuraj konceptaŭtoj aŭ eksperimentaj modeloj, fabrikitaj po kelkdek ekzempleroj. La ĉefaj obstakloj estas tro grandaj kaj pezaj baterioj, malalta veturdistanco (speciale vintre), komplika priservado kaj alta prezo de la aŭto.

En 1969 en VAZ aperis unu Mini Moke, uzata por testado kaj esplorado. Ĝin ekŝatis la ĉefa inĝeniero Evgenij Baŝinĝagjan, kiu uzis ĝin kiel personan veturilon en la granda teritorio de la kompanio. En 1972 en VAZ estis kreita prototipo VAZ-E1101, kiun oni pro ĝia animaciaĵa aspekto kromnomis Ĉeburaŝko. Tio estis triporda notchback (speco de hatchback). Evgenij Baŝinĝagjan insistis fari surbaze de ĝi analogon de Mini Moke kaj tiel aperis Avtoroller (), ricevinta la internan kodon E11011 (). Oni faris ĝis 1973 kvin vetureblajn maketojn, sed poste la projekto estis fermita, laŭdire pro ordono de superaj aŭtoritatoj, kiuj konsideris malferman aŭteton nura ludilo, sencele forsuĉanta tro da resursoj.

La  en VAZ estis establita sekcio pri dezajnado kaj fabrikado de elektraj aŭtoj kaj aŭtomobila elektroniko. En 1975 ĝi disiĝis je du burooj, en 1976 surbaze de ĝi formiĝis sekcio pri elektraj aŭtoj subestre de Jurij Morgovskij. Oni decidis uzi Avtoroller kiel bazon por testado kaj kreado de la nova aŭto nomita Elektroller () kaj aŭtune 1974 laboro komenciĝis. La aferon daŭrigis la sama konstrukciisto Vladimir Baranovskij. La ĉefa problemo estis manko de sperto kaj necesaj maŝinpartoj. Ofte oni devis peti helpon de militaj fabrikoj, kiuj estis pli evoluintaj kaj pli zorgis pri kvalito. Tiel oni kontaktis la fabrikon Dzerĵinec (; Moskvo), kiu produktis elektraĵojn por aviado. Ĝi fabrikis por VAZ kelkajn elektrajn motorojn DT-11 (11 kvt), kiu iĝis baza motoro por ĉiuj elektraj aŭtoj de la kompanio.

En 1975 surbaze de la kombiaŭto VAZ-2102 estis faritaj du testaj ekzempleroj kun la furgona korpuso. La projekto ricevis internan kodon 21029. Laŭ aliaj informoj ĝi aperis en 1976, kiam estis establita la elektroaŭta sekcio de VAZ, kaj havis kodon 2102Э, poste anstataŭigitan per 21029. La testado kaj perfektigado daŭris kelkajn jarojn. En 1979 la ŝtata komisiono aprobis la aŭton kaj ordonis komenci ĝian testan fabrikadon. En 1984 flava VAZ-2801 kun surskribo *Elektro* surflanke, estis prezentita en la ekspozicio Avtoprom-84 en Moskvo. Fine oni konkludis ke la aŭto estas tro peza, multekosta kaj ĝia priservado estas tro komplika, do rezignis je amasa produktado. En 1990-1991 du aŭtoj ankoraŭ haveblis ĉe VAZ, el kiuj unu funkciis. Multaj fakuloj konsideris tiun ĉi version la plej sukcesa kaj uzopreta elektra aŭto de VAZ.

En 1991 surbaze de la aŭto Oka aperis VAZ-1111E. La baterioj estis kalkulitaj por 1500 cikloj da (mal)ŝarĝado. Sekvis venkoj en pliaj rusiaj kaj eksterlandaj konkuroj. Malgraŭ ĉesigo de la fabrikado de Oka en Rusio, la usona kompanio MIROX (Nevado) plu produktas ilin laŭmende kaj vendas ilin sub la nomo* 2019 OKA NEV ZEV*, kie NEV estas mallongigo de Neighborhood Electric Vehicle (Urboranda Elektra Veturilo) kaj ZEV — tiu de Zero Emission Vehicle (Nulemisia Veturilo). Ĝia rapideco estas limigita ĝis 40 km/hore, la sola elektebla koloro estas ruĝa. En 2019 ĝi kostis ĉirkaŭ 8000 dolarojn.

En 1994 la junaj dezajnistoj kreis la konceptaŭton LADA Rapan. La ĉasio kaj akompanaj maŝinpartoj estis pruntitaj de Oka dum ĉiuj elektraj partoj estis prenitaj de Oka Elektro. Tio estis la triporda aŭto kun la fronta transmisiilo, destinita por veturado tra la urbo kaj en ekologie vundeblaj lokoj, kie gravas eviti aerpoluadon. Ĝi havis ŝtalan framon de la tipo "aktiva platformo", al kiu estis alkroĉitaj fronta kaj posta transmisiiloj, stira kaj bremsa sistemoj. LADA Rapan havis la motoron PT-125 (25 kvt = 34 ĉevalpovoj). La nikelo-kadmiaj akumulatoroj NKP-120 kun kapacito 120 amperhoroj ebligis atingi rapidecon 90 km/hore kaj veturi ĝis 110 km. La aŭto estis prezentita en aŭtoekspozicio en Parizo en 1998, kie ĝi eniris liston de spektindaj eksponaĵoj. Poste ĝi aperis en pliaj ekspozicioj kaj eĉ en itala televido. En septembro 1996 ĝi partoprenis la konkuron "12 elektraj horoj" en Torino (Italio), kies veturkondiĉoj estis maksimume proksimaj al tiuj de la urba veturado kaj gajnis la unuan lokon laŭ ŝparemo kaj la duan laŭ sportaj atingoj.

En 2002 surbaze de LADA Golf estis kreita la golfoĉaro LADA Ricksha kun similaj teknikaj karakterizoj. La plumbo-acidaj baterioj garantiis veturdistancon ĝis 80 km ĉe maksimuma rapideco 25 km/hore. Entute estis fabrikitaj kvar ekzempleroj. La fabrikantoj asertis, ke la aŭto povas sen reŝarĝo veturi ĝis 140 km en varma sezono, ĝis 90 km kun funkcianta hejtilo kaj ĝis 70 km kun ĉiuj varmigiloj funkciantaj. La konsumantoj konfirmis tiujn ciferojn somere, sed ĉe temperaturo 10 gradoj sub nulo veturdistanco falis ĝis 90 km sur ŝoseo kaj 50 km en la urbo. Ĝi atingas rapidecon je 100 km/hore en 18 sekundoj, maksimuma rapideco estas 130 km/hore. En 2012-2013 estis produktitaj ĉirkaŭ 100 aŭtoj, sed pro alta prezo, pluraj mankoj kaj malhaveblo de infrastrukturo eĉ ili estis pene vendataj dum jaroj.

En 2017 aperis la kvinloka LADA Vesta EV, farita surbaze de teknikaj solvoj, uzitaj en la elektra aŭto Lada Ellada kaj muntita en la kopruso de LADA Vesta. Ĝi ricevis motoron povan je 30 kvt normale kaj 60 kvt maksimume (proksimume 82 ĉevalpovoj) kaj du litia-jonajn akumulatorojn WB-LYP90AHA. Ĝi povas atingi la rapidecon 100 km/hore en 15,5 sekundoj, maksimuma rapideco — 150 km/hore. La produktanto promesis ke sen reŝarĝo la aŭto povas veturi ĝis 150 km kaj en la urbo eĉ 200 km. Dum bremsado okazas reŝarĝado de la akumuliloj, kio ebligas ŝpari ĝis 20% da elektro. Vintre veturebla distanco falas ĝis 110 km. La aŭto kostas ekde 45 mil dolaroj kaj aĉeteblas nur laŭmende. Ĝi ne estas proponata eĉ en la oficiala retejo de AvtoVAZ. Statistikaj datumoj pri ĝiaj vendoj mankas, haveblas nur informoj pri du vendoj en Kazaĥio.

## Vidu ankaŭ 
* Nissan B

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

## Referencoj 

Kategorio:Rusiaj aŭtomobilfabrikoj