Mandy Patinkin

**Mandel Bruce "Mandy" PATINKIN** /pəˈtɪŋkɪn/ (naskita la 30-an de novembro 1952 en Ĉikago, Ilinojso) estas usona aktoro kaj kantisto, gajninto de la premioj Tony (1980) kaj Emmy (1995), kaj trifoja kandidato por la Ora Globo (1984, 1995, 2013).  

## Kariero 
Post kelkaj aperoj en televidaj reklamoj kaj radio, inkluzive de la CBS Radio Mystery Theater en 1974, Patinkin havis sian unuan Broadway- sukceson en 1979, pro kiu li gajnis Tony-premion por "Plej Bona Aktorado de Ĉefrolanta Aktoro en Muzikalo". Patinkin poste komencis aktori en filmoj antaŭ ol reveni al Broadway en 1984 kun la Pulitzer- premiita muzikalo *Sunday in the Park with George*, pro kiu li ricevis Tony-premion por "Plej Bona Aktoro en Muzikalo". Sur Broadway, dum la sekva jardeko, li aperis en la muzikalo *The Secret Garden*. Li ankaŭ publikigis du soloajn albumojn, titolitajn *Mandy Patinkin* (1989) kaj *Dress Casual* (1990).

Lia unua rolo estis kiel "Che" en *Evita* sur Broadway, en 1979. Post sia komenco en teatraj muzikaloj, li kuraĝis eniri filmon, aperante en kelkaj filmoj kiel *Yentl* kaj *Ragtime*, antaŭ ol reveni al Broadway en 1984, por ĉefroli en *Sunday in the Park kun George*.

Sed estis en 1987 kiam li havis sian plej gravan rolon en *La Edziniĝonta Princino* (origine angle: *The Princess Bride*), jam kulta filmo, ludante la hispanon Íñigo Montoya kun sia neforgesebla linio "Saluton. Mia nomo estas Íñigo Montoya; vi mortigis mian patron. Pretiĝu morti."

En la 1990-aj jaroj, ŝi daŭre aperis en filmoj kiel *Dick Tracy*, *Alien Nation*, kaj sur Broadway en *The Secret Garden*. Li ankaŭ publikigis du albumojn nomitajn *Mandy Patinkin* kaj *Dress Casual*.

En 1994, Patinkin alprenis la rolon de D-ro Jeffrey Geiger en la drama serio *Chicago Hope*, pro kiu li ricevis Premion Emmy. Li forlasis la serion dum ĝia dua sezono ĉar li ne volis pasigi tiom da tempo for de sia edzino. En 1995, li gaststelulos en *La Simpsonoj* en la epizodo "La geedziĝo de Lisa" kiel la estonta fianĉo de Lisa Simpson. En 1999, li revenis al la serio komence de ĝia sesa sezono, sed ĝi estis nuligita en 2000. Post *Chicago Hope*, Patinkin aperis en pluraj filmoj. Li plejparte aktoris kiel kantisto kaj publikigis tri albumojn. Patinkin revenis al Broadway en 2000.

En septembro 2005, Patinkin faris sian aktoran debuton kiel Jason Gideon, sperta profilisto, en la televida serio *Criminal Minds*. Dum la sezono 2007-2008, lia rolulo, Jason Gideon, estis forigita el la serio, kaj anstataŭigita de Speciala Agento David Rossi (ludita de Joe Mantegna). La 14-an de oktobro 2009, estis anoncite, ke Patinkin gaststelulos en epizodo de *Three Rivers*, kiu elsendiĝis la 15-an de novembro 2009, en kiu li ludis pacienton kun la malsano de Lou Gehrig, kiu estas vundita en trafikakcidento kaj petegas la hospitalajn kuracistojn ne lasi sin vivi. Patinkin edziĝis al aktorino kaj verkistino Kathryn Grody en 1980, kaj la paro havas du filojn kune. Patinkin suferis de degenera okulmalsano meze de la 1990-aj jaroj. Li estis diagnozita kaj traktita pro prostatkancero en 2004. Li nuntempe ludas Saul Berenson en la televida serio *Homeland*.

## Filmaro 
[eta|240x240ra|la kostumo de Patinkin por [Inigo Montoya de *La Edziniĝonta Princino* (1987)]]

* *The Big Fix* (1978) - Pool Man
* *French Postcards* (1979) - Sayyid
* *Ragtime* (1981) - Tateh
* *Daniel* (1983) - Paul Isaacson
* *Yentl* (1983) - Avigdor
* *The Princess Bride* (*La Edziniĝonta Princino*, 1987) - Íñigo Montoya
* *The House on Carroll Street* (1988) - Ray Salwen
* *Alien Nation* (1988) - Detective Samuel Francisco
* *Dick Tracy* (1990) - 88 Keys
* *The Doctor* (1991) - Dr. Murray Kaplan
* *Impromptu* (1991) - Alfred De Musset
* *True Colors* (1991) - John Palmeri
* *The Music of Chance* (1993) - Jim Nashe
* ''Squanto: A Warrior's Tale* (1994) - Brother Daniel
* *The Hunchback of Notre-Dame* (1997) - Quasimodo
* Men with guns (1997) - Andrew
* *Lulu on the Bridge* (1998) - Philip Kleinman
* *The Adventures of Elmo in Grouchland* (1999) - Huxley
* *Piñero* (2001) - Joseph Papp
* *4.3.2.1* (2010) - Sr Jago Larofsky
* *Wish I Was Here* (2014) - Gabe Bloom
* *The Queen of Spain* (2016)
* *Wonder* (2017) - Mr. Tushman
* *Smurfs: The Lost Village* (2017) - Papá Pitufo (Voz)
* *Life Itself* (2018) - Irwin Dempsey
* *The Magician's Elephant* (2023) - Vilna Lutz

## Televido 
* *Chicago Hope* - Dr. Jeffrey Geiger (Emmy Award, 1995)
* *Tan muertos como yo* - Rube
* *The Simpsons* - John Parkfield en «La boda de Lisa». (epizodo 619)
* *Mentes criminales* (2005-2007) - Jason Gideon
* *Homeland* (2011-2020) - Saul Berenson
* *The Good Fight* (2021) - Hal Wackner

## Diskaro (solalbumoj) 
* 1989: Mandy Patinkin (CBS), produktanto Steve Epstein
* 1990: Dress Casual (CBS), produktanto Steve Epstein
* 1994: Eksperimento (Elektra Nonesuch), produktanto John McClure
* 1995: Oscar & Steve ( Nonesuch ), produktanto John McClure
* 1998: Mamaloshen ( Nenia ), produktanto Tommy Krasker
* 2001: Kidults ( Neniaspeca ), produktanto Tommy Krasker
* 2002: Mandy Patinkin Sings Sondheim ( Nonesuch ), koncertregistraĵo de la *Prince Music Theater'', Filadelfio, februaro 2002, produktantoj Tom Lazarus, Paul Ford

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* "Mandy Patinkin: Kiel mi fariĝis politika -- kaj kial vi devus ankaŭ" tra CNN

Kategorio:Tony-premiitoj
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Usonaj budhanoj