open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Juazeiro do Norte

**Juazeiro do Norte**  estas municipo kaj urbo de Brazilo. Ĝi situas en la nordorienta regiono de Brazilo kaj en la subŝtato Cearao. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj municipoj . 

Danke al la mesiisma pastro Padre Cícero, la urbo fariĝis unu el plej granda centro de religia turismo  en Latinameriko, allogante milionojn da religiuloj ĉiujare.

## Vortdeveno 
La loknomo Juazeiro estas aludo al samnoma arbo el Brazila Nordoriento, kies scienca nomo estas Zizyphus joazeiro. Juazeiro estas vorto miksita (tupia kaj portugala lingvoj): “juá” aŭ “iu-á” (frukto de dorno) kaj sufikso “eiro”.

La urbo ŝanĝis la oficialan loknomon de Juazeiro al Juazeiro do Norte la , pere de la urba dekreto n. 1.114.

## Geografiaĵoj kaj vetero 
La jara akvokvanto en la urbo egalas al 931,7 mm kaj la temperaturo varias de la minimuma 19 °C al la maksimuma 35 °C. La kreskaĵoj, kiuj superabundas la regionon, estas tiuj de duon-aridaj regionoj, pli specife la dornohava foliperdanta arbaro (floresta caducifólia espinhosa).

Krom la Serra do Horto kaj malaltiĝo inter la kvartaloj Timbaúbas kaj Limoeiro, la reliefo de Juazeiro do Norte estas regula. La areo, kie oni konstruis la urbon, situas en valo de la Altebenaĵo de Araripe (Chapada do Araripe).

eta|maldekstra|260ra|
eta|maldekstra|260ra|
## Juazeiro do Norte kaj Padre Cícero 
Padre Cícero estis la plej granda bonfaranto de Juazeiro do Norte. Li venigis al la urbo la Salesianojn, donacis terenojn por konstrui la unuan piedpilkan kampon kaj la flughavenon; konstruis la kapelojn de Helpo (Socorro), de Sankta Vincento (São Vicente), de Sankta Mikaelo (São Miguel) kaj la preĝejon Nia Sinjorino de l' Doloroj (Nossa Senhora das Dores); kuraĝigis la fondadon de la unua loka gazeto (O Rebate); fondis la Asocion de la Dungitoj de la Komerco (Associação dos Empregados do Comércio) kaj la Apostolaron de la Preĝo (Apostolado da Oração); realigis en Rio-de-Ĵanejro la unuan ekspozicion de la ĵuazejra arto; vigligis la profitdonan artan metion; stimulis la grandigon de la terkultivado, enkondukante novajn plantojn; kunhelpis en la malfermado de oraĵvendejo; antaŭenigis la instaladon de lernejoj; helpis la popolanojn dum la trosekecoj kaj amasmalsanoj kaj, finfine, transigis Ĵuazejron de loka politikludejo al politika tutbrazila scenejo.

## Servoj 
* Federacia Universitato de Cariri

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de la municipoj de Cearao

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* retejo de la loka Esperanto-klubo *Kariri* en *Facebook* ( kaj )

 

Kategorio:Municipoj de Cearao
Kategorio:Urboj de Brazilo
Socialist Workers Party (Usono)

**Socialist Workers Party** (SWP) (t.e. **Socialista Laboristara Partio**) de Usono estas maldekstrega politika partio. Ĝia historio komenciĝis en 1928 ĉe komunistoj pelitaj el la Usona Komunista Partio pro subtenado de Trocki. La partio formale fondiĝis la 31-an de decembro, 1937, en Ĉikago. La organo de la partio estas *The Militant* (fondita en 1928), kaj ĝia eldonejo nomiĝas Pathfinder Press. Ĝi delonge forte subtenas Kubon.

Kategorio:Politikaj partioj de Usono
Kategorio:Trockiismo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1938
4440 Tchantchès

'*4440 *Tchantchès''''' estas tre malgranda sed eksterordinare hela duopa hungaria asteroido de la interna asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo François Dossin elde la Observatorio de Haute-Provence en Saint-Michel l'Observatoire (Alpes-de-Haute-Provence, Francio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de "*Tchantchès*", folklora rolulo de la regiono de Lieĝo.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita fare de Brian D. Warner de la Observatorio de *Palmer Divide* per observo de ĝia luma kurbo inter la , kaj anoncita en marto 2013.

Tiu asteroida luno havas diametron de 510 m (± 160 m) kaj orbitas kun periodo de 18,6912 horoj kaj granda duonakso de 3,8&nbsp;km.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (4440) Tchantchès; paĝo de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Saulius

**Saulius** estas litovlingva vira persona nomo. Temas pri variaĵo de la virina nomo Saulė, ĉiela estaĵo de la litova mitologio, kaj ankaŭ de la nuna litova vorto *saulė*, en traduko "suno"). Aparte de tio en malpli ofta dua, biblia signifo ankaŭ povas temi pri litovigo de la biblia nomo שָׁאוּל (en Esperanto *Ŝaul*) aŭ latinigite *Saulus* (respektive Saŭlo), kiu interalie ĉirkaŭ la jaro 1000 a. K. estis la nomo de la unua reĝo de Izraelo kaj jarmilon poste estis la nomo de Sankta Paŭlo antaŭ ties kristaniĝo.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Raimundas Saulius Baltuška (naskiĝis en 1937), eksa litova armeestro
* Saulius Arlauskas (naskiĝis en 1952), jura filozofo kaj profesoro
* Saulius Katuoka (naskiĝis en 1950), juristo kaj profesoro
* Saulius Klevinskas (naskiĝis en 1984), futbala golisto
* Saulius Mikoliūnas (naskiĝis en 1984), futbalisto
* Saulius Štombergas (naskiĝis en 1973), korbopilkisto
* Saulius Jakucevičius, en la 2010-aj jaroj estrarano de Litova Esperanto-Asocio kaj gvidanto de la Junulara Esperanto-Klubo "Ondo" en Kaŭno

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Saulė

**Saulė** estas litovlingva virina persona nomo. La nomo popularas memore al samnoma ĉiela estaĵo de la litova mitologio, kaj aludas ankaŭ al la nuna litova vorto *saulė*, en traduko "suno"). Vira variaĵo estas la nomo Saulius.

## Institucioj 
* De 1906 ĝis 1940 en Litovio funkciis katolika organizaĵo Saulė, kiu tutlande starigis litovlingvajn elementajn lernejojn plus aldone plurajn gimnaziojn kaj tiel nomatajn "pro-gimnaziojn". Ankoraŭ nun en la urboj Kaŭno, Biržai, Plungė kaj Utena troviĝas gimnazioj nomataj "Saulės gimnazija".

* La nomo ankaŭ estis la titolo de litovlingva gazeto eldonita inter la jaroj 1888 kaj 1959 en Usono, kaj de la ĝin publikiganta presejo

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Saulė Cameron-Kvedaravičiūtė (naskiĝis en 1975), litova politikistino
* Saulė Gedrimaitė (naskiĝis en 1969), litova ĵurnalistino
* Saulė Olendrienė (naskiĝis en 1966), litova kuracistino kaj politikistino
* Saulė Urbanavičienė (naskiĝis en 1957), litova arkeologino

## Notoj 
Kategorio:Virinaj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Kategorio:Litova mitologio
6950 Simonek

'*6950 *Simonek''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo François Dossin elde la Observatorio de Haute-Provence en Saint-Michel l'Observatoire (Alpes-de-Haute-Provence, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Simone Ek*, edzino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Šarūnas

**Šarūnas** estas litovlingva vira persona nomo.

La nomo devenas de la malnovlitova vorto *šarus* kio havas la signifon "rapida" kaj estas bazo de la verbo *šariuoti* ("rapidi", "hasti"). La nomo populariĝis per la verkisto Vincas Krėvė-Mickevičius kiu kreis novelon pri legenda kavaliro de la urbo Merkinė kiu havis la nomon Šarūnas. Festotago de la nomo en Litovio estas la 19-a de februaro Kutimaj litovlingvaj mallongigaj formoj estas *Šarius* kaj *Šarys*.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Šarūnas Adomavičius (naskiĝis en 1951), diplomato, administra juristo, vica ministro pri eksteraj rilatoj de Litovio
* Šarūnas Bartas (naskiĝis en 1964), filmreĝisoro
* Šarūnas Birutis (naskiĝis en 1961), politikisto, membro de la Eŭropa Parlamento (2004-2009)
* Šarūnas Jasikevičius (naskiĝis en 1976), korbopilkisto
* Šarūnas Marčiulionis (naskiĝis en 1964), korbopilkisto
* Šarūnas Šulskis (naskiĝis en 1972), ŝakludisto

## Vidu ankaŭ 
* Arūnas

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Rūta

[eta|papilio sur planta specio nomata montara [ruto en Hispanio]]
**Rūta** estas litovlingva virina persona nomo. Temas pri variaĵo de la litova vorto por planto litove nomata *rūta* kaj en Esperanto tre simile "ruto". Aparte de tio en malpli ofta dua, biblia signifo ankaŭ povas temi pri litovigo de la biblia nomo Rut.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Rūta Gajauskaitė (naskiĝis en 1989), litova arta sketistino
* Rūta Irbe Tropa (naskiĝis en 1992), latva skiistino
* Rūta Paškauskienė, naskita Garkauskaitė (naskiĝis en 1977), litova tablotenisistino
* Rūta Vaičiūnaitė (naskiĝis en 1963), litova biologino kaj esperantistino, vivanta en Irlando

## Notoj 
Kategorio:Virinaj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Kategorio:Latvaj personaj nomoj
Romualdas

**Romualdas** estas litovlingva vira persona nomo. Temas pri variaĵo de la ĝermana persona nomo *Romuald*.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Feliksas Romualdas Bajoras (naskiĝis en 1934), komponisto
* Romualdas Drakšas (naskiĝis en 1971), juristo kaj profesoro
* Romualdas Krikščiūnas (1930-2010), katolika episkopo
* Romualdas Murauskas (1934-1979), sovetie litova boksisto
* Romualdas Ozolas (naskiĝis en 1939), filozofo kaj politikisto
* Romualdas Stanislovaitis, ekonomia juristo, profesoro kaj universitata rektoro
* Romualdas Vikšraitis, teatra reĝisoro, eksdirektoro de la teatro *Elfų teatras* kaj de 1989 kunfondinto de la teatro Keistuolių Teatras

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Romas

**Romas** estas litovlingva vira persona nomo. Temas pri mallongigo de la viraj personaj nomoj *Romanas* (de *romėnas*, "romiano") kaj *Romualdas* , kaj laŭ iuj interpretoj ankaŭ pri rekta variaĵo de la historia kaj moderna itala urbo *Romo*. La virina formo estas Roma.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Romas Cirba (naskiĝis en 1969), futbalisto
* Romas Kirveliavičius (naskiĝis en 1988), manpilkisto
* Romas Švedas (naskiĝis en 1970), juristo, diplomato kaj politikisto, vica ministro pri energio de Litovio
* Romas Ubartas (naskiĝis en 1960), sportisto
* Arvydas Romas Sabonis (naskiĝis en 1964), litova korbopilkisto kaj entreprenisto

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Alessandra Ambrosio

**Alessandra Corine Ambrósio** (11-an de aprilo 1981 en Erechim, Rio Grande do Sul) estas brazila topmodelo kun pola-itala deveno.

Ambrosio-n administras *Elite Model Group* kaj apartenas al grupo de manekenoj de Victoria’s Secret. Ŝia unua manekena laboro estis ĉe Elle Brazilian, poste ŝi laboris en reklamkampanjoj por firmaoj kiel Revlon kaj Gap. Ŝi prezentis kun Marisa Miller en 2008 la banvestan kolekcion de 2008 de Victoria’s Secret. Ŝi laboris ankaŭ por Christian Lacroix, Christian Dior kaj Giorgio Armani.

Ŝi vivas ekde 2005 kun usona komercisto Jamie Mazur, ŝi naskis en aŭgusto de 2008 filinon.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo de Alessandra Ambrosio

Kategorio:Brazilaj fotomodeloj
Idris

**Idris** estas vira nomo, kun duobla araba kaj kimra deveno.

## Variantoj 
* Araba: (Idris), Driss.
* Transskribo per Latina alfabeto: Idris, Idrîs, Idrīs, Idriss.
* Transskribo per Cirila alfabeto: Идрис.
* Anglaj transskriboj: Edris, Idries.
* Araba dialekto: Driss.
* Nigra Afriko: Idrissa.

## Idris en la Korano 
La nomo **Idris** aperas du-foje en la Korano:
* Ĉapitro 19 Marjam 16-a parto
:57. Rakontu tion, kio estas en la Libro pri **Idrīs**. Vere li estis verama, profeto,
:58. kaj Ni plialtigis lin al eminenta rango.
* Ĉapitro 21 Al-Anbijā 17-a parto
:86. Memoru Iŝmaelon kaj **Idrīson** kaj Zul-Kifl (Jeĥeskelon). Ili ĉiuj estis persistemuloj.
:87. Ni lasis ilin ĉiujn eniri Nian gracon, ĉar ili estis justuloj.

## Kimra nomo 
**Idris** estas populara kimra nomo kiu signifas "arda sinjoro". En kimra legendo "Idris la Giganto" estis astronomo kaj magiisto, kiu havis sian observatorion sur "Cader Idris".

## Famaj nomportantoj 
* Idris (Libio): Idris la 1-a
* Idriss Déby: Prezidanto de Ĉado
* Idris Elba (naskonome: Idrissa Akuna Elba): Brita aktoro
* Idris Zjazikov: unua sekretario de Inguŝa Aŭtonoma provinco

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ĥanoĥo

Kategorio:Roluloj de la Korano
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Davy Jones (muzikisto)

**David Thomas "Davy" JONES** (n. la 30-an de decembro, 1945 &nbsp; m. la 29-an de februaro, 2012) estis angla rokmuzikisto, kantverkisto kaj aktoro, plej konata kiel membro de The Monkees. Li naskiĝis en Manĉestro, Britio, kaj mortis en Florido, Usono.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1945
Kategorio:Mortintoj en 2012
Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:Britaj rokmuzikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 30-an de decembro
Kategorio:Mortintoj la 29-an de februaro
Helmut Walcha

**Helmut WALCHA**  (naskiĝis la  en Lepsiko, mortis la ) estis blinda germana orgenisto specialiĝinta pri la verkoj de nederlandaj kaj barokaj muzikmajstroj. Li ankaŭ konatas pro liaj registraĵoj de la plenaj orgenverkoj de Johann Sebastian Bach.

Walcha blindiĝis kiam li estis deknaŭjaraĝa pro variola vakcino. Malgraŭ tiu handikapo li eniris la lepsikan konservatorion kaj iĝis helpanto de Günther Ramin, kiu estis orgenprofesoro en la Thomas-preĝejo. En 1929 Walcha transloĝiĝis en Frankfurton; ekde 1933 ĝis 1938 li estis instruisto ĉe la Hoch-Konservatorio.

La orgenisto dufoje registris la plenajn verkojn de Bach, faris aranĝojn de orĥestraj verkoj por la orgeno, kaj ankaŭ verkis kelkajn proprajn komponaĵojn.

"Bach malkovras pejzaĝon al la universo. Aŭskultinte lin, oni eksentas ke ja ekzistas senco de vivo," Walcha diris pri la baroka majstro.

Walcha instruis multe da usonaj orgenistoj de la 20-a jarcento kiuj veturis Germanujen kiel studantoj, inklude Robert Anderson, David Boe, Margaret Leupold Dickinson, Melvin Dickinson, George Ritchie, ktp.

Kategorio:Germanaj orgenistoj
Kategorio:Blindaj muzikistoj
Hellmuth Karasek

**Hellmuth KARASEK** [pron: *Helmut Karazek*] (naskiĝis la  en Brno, Moravio, Ĉeĥoslovakio, mortis  en Hamburgo, Germanio) estis germana ĵurnalisto, verkisto, literatura kritikisto kaj profesoro pri teatroscienco. Karasek ankaŭ verkis tri teatraĵojn, uzante la pseŭdonimon „Daniel Doppler“.[eta|Hellmuth Karasek (maldekstre) kaj [Jens Rusch]]eta|Hellmuth Karasek en 2011

## Biografio 
Ĝis kiam Hellmuth Karasek aĝis dek jarojn, lia familio loĝis en Bielitz en Silezio. Tiam la soveta armeo proksimiĝis kaj la familio fuĝis al Bernburg (Saale). Antaŭe li dum kelkaj monatoj lernis en tiel nomata Nacipolitika Edukejo (*Nationalpolitische Erziehungsanstalt,* Napola). Post abiturientiĝo li transloĝiĝis de GDR al la Federacia Respubliko Germanio. Li studis germanistikon, historion kaj anglistikon en la Universitato de Tübingen, doktoriĝis kaj eklaboris kiel ĵurnalisto de la gazeto *Stuttgarter Zeitung.* Poste Karasek dum unu jaro laboris kiel ĉefdramisto de la Ŝtata Teatro de Stuttgart kaj ekde 1968 kiel teatra kritikisto de la ĉiusemajna gazeto *Die Zeit.*

De 1974 ĝis 1996 li estris la kulturan fakon de la revuo *Der Spiegel* kaj fariĝis unu el la plej konataj literaturaj kaj kinaj kritikistoj de Germanio. Pri liaj spertoj temas lia romano *Das Magazin* (La revuo), eldonita en 1998 de eldonejo Rowohlt. Post 1996 li ĝis 2004 kuneldonis la Berlinan gazeton *Der Tagesspiegel*.

Karasek vivas en Hamburgo kaj nun laboras interalie por la gazetoj *Die Welt, Welt am Sonntag* kaj *Berliner Morgenpost,* ĉiuj eldonataj de Axel Springer AG. Ofte li videblas en televidaj elsendoj.

De 1988 ĝis 2001 Karasek kaj Marcel Reich-Ranicki estis la konstantaj partoprenantoj de la televidelsendo *Das Literarische Quartett* (La literaturo kvaropo). Li estas membro de la PEN-centro de Germanio kaj de la Libera Akademio de la Artoj en Hamburgo.

Hellmuth Karasek havas edzinon kaj kvar gefilojn.

## Karasek pri Esperanto 
En 2003 Hellmuth Karasek diris, kadre de prelego pri la estonteco de la germana lingvo:
: *Troige dirante, Esperanto estas baza hispana, el kiu oni forigis la gramatikan ĥaoson ŝajne mallogikan. Sed ĝuste pro tiu ĥaoso nia [germana] lingvo estas ne nur kulturaĵo, sed ankaŭ naturaĵo - sovaĝe kreskanta naturaĵo, kiu bezonas prizorgon. Eĉ pli doloras en Esperanto la manko de idiotismoj, de proverboj, de frazeologiaĵoj. Mallonge dirite, oni neniam forgesu, ke lingvo estas ĉiam ankaŭ ĝia historio. [...] Lingvon sperti oni povas nur se oni pretas porti ĝian historion. La misaĵo de Esperanto estis kaj estas: Esperanto ne havis historion. Tamen ni nun spertas duan Esperanton, la tiel nomatan bazan anglan, en ĉiu flughaveno kaj ĉiu feriejo. Ĝi treege malbone traktas la anglan lingvon.*

## Fontoj 
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Germanaj dramistoj
Kategorio:Kritikistoj
Lajos Szilvási

**Lajos SZILVÁSI** [lajoŝ silvAŝi], hungare **Szilvási Lajos,** Esperante **Ludoviko Szilvási** estis hungara verkisto kaj ĵurnalisto.

Lajos Szilvási naskiĝis la 13-an de januaro 1932 en Szolnok. Li mortis la 9-an de novembro 1996 en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Szilvási frekventis gimnazion en Keszthely, poste li eklaboris en Budapeŝto ĉe grava ĵurnalo kaj ĉe periodaĵoj, kie li plenumis diversajn postenojn. Dum la hungara revolucio de 1956 li partoprenis en redaktado de tiam libera periodaĵo. Resume li verkis 27 romanojn (el ili 8 ankaŭ eksterlande). Komence li ĉerpis temojn el la 2-a mondmilito, poste el la tiutempa socialista vivo.

## Verkoj (elekto), ĉiuj romanoj 
* *Középiskolások* (Mezlernejanoj), 1953
* *Fény a hegyek között* (Lumo inter la montoj), 1956
* *Kinek a sorsa?* (Kies sorto?), 1964
* *És mégis őrizetlenül* (Tamen nearestite), 1964
* *Fekete ablakok* (Nigraj fenestroj), 1965
* *Születésnap júniusban* (Naskiĝtago en junio), 1969
* *Ördög a falon* (Diablo sur la muro), 1972
* *Hozomány* (Doto), 1978
* *Karácsony* (Kristnasko), 1979
* *Szökőév* (Superjaro), 1982
* *A néma* (La mutulo), 1985
* *Jegenyék* (Poploj), romanoserio, 1987-2008

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Szilvási
Szilvási
Michel Teló

**Michel TELÓ** (naskiĝis la  en Medianeira, Paranao) estas brazila kantisto. Membro de "Grupo Tradição", konata en Brazilo per ŝlagroj *Barquinho*, *O Caldeirão*, *Pra Sempre Minha Vida*, *A Brasileira*, kaj *Eu Quero Você*. li ankaŭ estas aŭtoro-komponisto, dancisto kaj ludas buŝharmonikon, gitaron kaj akordionon. Lia kariero akiris internacian dimension danke al titolo *Ai se eu te pego*.

## Debuto 
Ekde infanaĝo, **Michel** dediĉis sian vivon al muziko. Lia artisma kariero komenciĝis en 1987 kiam, 6-jaraĝa, li faris sian unuan performon kiel soloan kantiston en la ĥoro de sia lernejo, interpretante muzikpecon de Roberto Carlos kaj Erasmo Carlos. Li komencis kanti kiam li estis 7-jaraĝa. 10-jaraĝa, liaj muzikaj talentoj ekfloris kiam lia patro donacis al li akordionon. 12-jaraĝa, kuraĝigite de siaj najbaroj, lernej-kunuloj kaj siaj fratoj, li formis grupon por ludi tradiciajn muzikojn, kiu nomiĝis "GURI".

## Diskaro 
### Albumoj 
* 2011: *MICHEL na Balada*

### Unuopaĵoj 
#### Internaciaj unuopaĵoj 
#### Unuopaĵoj en Brazilo 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Michel Teló

Kategorio:Brazilaj kantistoj
Kategorio:Popkantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Brazilo
James Carter

eta|James Carter, Bad Ischl 2006
**James CARTER** (naskiĝis la 3-an de januaro 1969 en Detrojto, Michigan) estas usona saksofonisto kaj reprezentanto de modern-kreema ĵazo.

## Vivo kaj verkado 
Carter famiĝis en la 1990-aj jaroj pro sia malrigida traktado de ĵazo. Ekzemple krom siaj tradicie verkitaj ĵazaj normkantoj sur siaj albumoj li aŭdigas ankaŭ proprajn komponaĵojn, en kiuj li generas personan per uzado de grumblego, grandaj intervalsaltoj kaj aliaj maltipaj sonefektoj. Alie ol la plej multaj ĵazsaksofonistoj Carter ludas la tutan familion de saksofonoj, nome bas-, bariton-, aldo-, tenor-, sopran- kaj f-mezo-saksofonojn. Krom tio li ludas basklarneton.

## Diskoj 
* *JC on the Set* (1994, Sony/Columbia)
* *Jurassic Classics* (1995, Sony/Columbia)
* *The Real Quietstorm* (1995, Atlantic)
* *Conversion with the Elders* (1996, Atlantic) kun Tani Tabal
* *In Carterian Fashion* (1998)
* ''Layin' the Cut* (2000, Atlantic)
* *Chasin' the Gypsy* (2000)
* *Gardenias for Lady Day* (2003)
* *Live at Baker's Keyboard Lounge* (2004, Warner Brothers)
* *Out of Nowhere *(2005)
* *Present Tense* (2008 Universal)
* *Caribbean Rhapsody* (komponaĵo de Roberto Sierra)
* *At the Crossroads'' (Emarcy Records, 2011)

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo 

Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
Pál Szemere

**Pál SZEMERE** [semere], hungare **Szemere Pál,** Esperante **Paŭlo Szemere** estis hungara verkisto, poeto, esteto, membro de Hungara Scienca Akademio, membro de Societo Kisfaludy.
eta|240ra|Pál Szemere
Pál Szemere naskiĝis la 19-an de februaro 1785 en Pécel. Li mortis la 14-an de marto 1861 en Pécel.

## Biografio 
Pál Szemere frekventis lernejojn en Buda, Kiskunhalas, Nagykőrös, Pápa kaj Sárospatak, fine li estis juristo en 1808. Li konatiĝis kun Ferenc Kazinczy kaj Ferenc Kölcsey kaj komencis poemadi kaj verkadi. Li havis diversajn postenojn en la deapartementa administrado. Ekde 1831 li estis ano de Hungara Scienca Akademio. Liaj verkoj aperis en gravaj literaturaj revuoj.

## Memorigiloj 
* strato en Budapeŝto

## Verkoj (elekto) 
* *Alkalmi versdarabkák* (Porokazaj poemetoj), 1802-1804
* *Gedicht an den Herrn Ladislaus Vida von Felső-Pencz und Fegyvernek...* precipe germane, 1810
* *Dalok azoknak a kik szeretnek* (Kantoj al tiuj, kiuj amas min), 1812
* *Felelet a Mondolatra néhai Bohogyi Gedeon úrnak* (Respondo al Mondolat...), eseo pri la hungara lingvo, 1815
* *A párisi adós* (La ŝuldanto en Parizo), tradukita teatraĵo, 1841 kaj prezentita en teatro
* *Dithiramb-Argyérus és...* (Ditirambo kaj ...), studo, 1851
* *Erdei lak mint dalverseny...* (Arbara dometo, kiel kantokonkurso...), 1860
* *Szemere Pál munkái* (Verkoj de Pál Szemere), kolektaĵo en 3 volumoj, 1890
* *Levelei Kazinczyhoz* (Leteroj al Kazinczy), leteroj, 1903
* Manuskriptoj en 36 volumoj

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio

Szemere P
Szemere P
Kategorio:Hungaraj estetikistoj
Szemere P
Grandfolia svitenio

**Grandfolia svitenio** (*Swietenia macrophylla*), estas plantospecio el la familio de meliacoj. Ĝi estas unu el la du specioj kiuj produktas la veran mahagono-lignon, la alia estante *Swietenia mahagoni*.

## Konservado 
Ekzistas uzolimigo en la areoj kie tiu neotropisa specio estas indiĝena (Centra kaj Sudameriko kaj Karibujo) ĉar la specio estas listigita fare de la Vaŝingtona Speciprotekta Konvencio kiel endanĝerigata kaŭze de habitatodetruo. Indiĝena mahagono de grandfolia svitenio estis komerce nedisponebla ekde la malfruaj 1990-aj jaroj  .

## Disvastiĝo 
Ĝi estas indiĝena en Belizo, Bolivio, Brazilo, Kolombio, Kostariko, Dominiko, Ekvadoro, Salvadoro, Franca Gujano, Gvadelupo, Gvatemalo, Gujano, Honduro, Martiniko, Meksiko, Moncerato, Nikaragvo, Panamo, Peruo, Sankta Lucio, Sankta Vincento kaj la Grenadinoj, kaj Venezuelo.

## Kultivado 
Ekde la restriktoj pri arbarekspluatado de tiu arbo en ĝiaj indiĝenaj vivejoj, ĝi estis enkondukita en pluraj aziaj landoj en plantejomedioj. La mahagona ligno kreskigita en tiuj aziaj plantejoj estas la plej grava fonto de internacia komerco de vera mahagono. Male al mahagono de ĝiaj indiĝenaj lokoj, plantejomahagono kultivita en Azio ne estas komerce limigita. Gravaj aziaj landoj kiuj kreskigas grandfolian svitenion estas Barato, Indonezio, Bangladeŝo, Fiĝioj, Filipinoj kaj kelkaj aliaj kun Barato kaj Fiĝioj estante la plej gravaj mondoliverantoj. Tiu arbospecio prezentas sufiĉe rapidan kreskadon .

## Kiel invada specio 
Grandfolia svitenio povas iĝi invada specio se enkondukite en tropikaj landoj kie ĝi ne estas indiĝena. La arboj havas neniujn naturajn malamikojn en iliaj novaj vivejoj kaj kreskas tre rapide. Semoj ŝosas en altaj nombroj kaj toleras pli variajn lumcirkonstancojn ol tiuj de indiĝenaj plantoj, estiĝante densajn arbarojn de grandfoli-sviteniaj arboj kie neniu alia vegetaĵaro povas kreski, kaŭzante severan ekologian interrompon. Ĝi estas invada specio en Filipinoj . En Srilanko ĝi estas invada specio en la Arbara Rezervejo Udavatakele kie ĝi laŭgrade disvastiĝas, kvankam ne tiel rapide kiel la balzama miroksilo (*Myroxylon balsamum*).

## Bildaro 

Dosiero:Young tree I IMG 8665.jpg|Juna arbo en Kolkato, Okcident-Bengalo, Barato.
Dosiero:Young Bark I IMG 8669.jpg|Arboŝelo de juna arbo en Kolkato.
Dosiero:Old Bark & leaves I IMG 8671.jpg|Folioj, arboŝelo de maljuna arbo en Kolkato.
Dosiero:Leaves & Pond Heron I IMG 8642.jpg|Folioj; hinda ardeo en Kolkato.
Dosiero:Fruit with leaves at Branch Canopy I IMG 8673.jpg|Frukto kun folioj en Kolkato.

## Vidu ankaŭ 
* Humidaj arbaroj de sudokcidenta Amazonio
* Napaj humidaj arbaroj
* Verakrucaj humidaj arbaroj

## Referencoj 
Kategorio:Meliacoj
Kategorio:Arboj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa flaŭro
Rolf Maximilian Sievert

Profesoro **Rolf Maximilian SIEVERT** (naskiĝis la 6-an de majo 1896 en Stokholmo, kaj mortis la 3-an de oktobro 1966 en Stokholmo) estis medicina fizikisto, kies plej grava kontribuo estis la studo de la biologiaj efikoj de radiadoj.

Profesoro Sievert (Sveda elparolo:ˈsiːvəʈ) estis naskita en la ĉefurbo de Svedio. Li funkciis kiel estro de la fizikejo ĉe *la Radiumhemmet* (onkologia kliniko de Svedio) de 1924 ĝis 1937, kaj poste li iĝis ĉefo de la sekcio de la radiadofiziko ĉe la Karolinska Instituto. Li ludis pioniran rolon pri la mezurado de radiadodozoj, precipe en ĝia uzo por la diagnozo kaj la traktado de kancero. Dum pli postaj jaroj, li enfokusigis sian esploradon pri la biologiaj efikoj de ripeta submetado al malaltaj dozoj de radiado. De 1956 ĝis 1962, li estris la *International Commission on Radiological Protection* (ICRP, Internacia Komisio pri Radiologia Protektado). li, ankaŭ de 1958 ĝis 1960, estris la *United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation* (UNSCEAR, Scienca Komitato de Unuiĝintaj Nacioj pri Efikoj de Atoma Radiado). En 1964, li fondis la *International Radiation Protection Association* (Internacia Radiadoprotektado Asocio), kaj deĵoris kiel ĝia prezidento ĝis sia emeritiĝo en 1965.

Dum la periodo 1920-1940, li inventis kelkajn instrumentojn por mezuri radiadodozojn, lia plej vaste konata mezurilo estas la *Siverto-kamero*.

En 1979, fare de la 16-a *Conférence Générale des Poids et Mesures* (CGPM, Konferenco Ĝenerala pri Pezoj kaj Mezuroj), la SI-unuo pri la ekvivalenta dozo de joniga radiado estis nomita laŭ li, kaj al ĝi estis donita la nomo *siverto* (simbolo **Sv**).

## Vidu ankaŭ 
* Buroo Internacia pri Pezoj kaj Mezuroj (BIPM)
* Komitato Internacia pri Pezoj kaj Mezuroj (CIPM)
* Radiologio
* Radioterapio
* Sciencistoj kies nomoj estas uzataj por SI-unuoj

## Eksteraj ligiloj 
* Rolf Sievert, la viro kaj la unuo, artikolo de la Karolinska Instituto ()

Kategorio:Stokholmanoj
Kategorio:Svedaj fizikistoj
Kategorio:Svedaj inventistoj
Kategorio:Universitato de Upsalo
Kategorio:Profesoroj
Károly Tamkó Sirató

**Károly TAMKÓ SIRATÓ** [kAroj tamkO ŝiratO], hungare **Tamkó Sirató Károly,** Esperante **Karlo Tamkó Sirató** estis hungara avangarda poeto kaj tradukisto.

Károly Tamkó Sirató naskiĝis, kiel Tamkó Károly, la 26-an de januaro 1905 en Hungario, en Újvidék (nuntempa Novi Sad en Serbio). Li mortis la 1-an de januaro 1980 en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Tamkó Sirató frekventis universitaton en Budapeŝto, sed jam pli frue en 1921 li komencis poemadi. En 1930 li vojaĝis al Parizo, kie li konatiĝis kun kremo de poetoj. Baldaŭe pro malsano li hejmenvenis, komence li faris nur reklamajn poemojn. Poste li ofte okupiĝis ankaŭ pri porinfana poezio kaj pri tradukaĵoj el diversaj lingvoj.

## Proceso kontraŭ Sándor Szathmári 
En 1924 Tamkó konatiĝis kun Sándor Szathmári, kun kiu ili iĝis amikoj, poste malamikoj. Tamkó ekis proceson en 1958 kontraŭ Szathmári, ke ankaŭ li kunverkis la romanon Kazohinia. Szathmári venkis en la proceso. La romano *Hiába* (Vane) estus povinta pruvi la saman stilon de la verkinto, sed la prezento de la (kontraŭkomunista) romano en 1958 estus minacinta lin je prizono.

## Verkoj (elekto) 
* *Az Élet tavaszán* (En printempo de Vivo), debuta poemaro laŭ stilo de Endre Ady, 1921
* *Papírember* (Paperohomo), poemaro, 1928
* *Manifeste Dimensioniste* 1936
* *Kiáltás* (Krio), poemoj, 1942
* *A három űrsziget* (Tri spacoinsulo), romano, 1969
* *Tengereczki Pál* (Paŭlo Tengereczki), porinfanaj poemoj, 1970
* *A hegedű vőlegénye* (Fianĉo de la violono), elektitaj tradukaĵoj, 1971
* *Tengereczki hazaszáll* (Tengereczki hejmenflugas), porinfanaj poemoj, 1975
* *Szélkiáltó* (Ventokrianto), porinfanaj poemoj, 1977
* *Jövőbúvárok* (Estontaj subakviĝistoj), elektitaj poemoj, 1980
* *Medirám királylány mesélő kertje* (Fabelanta ĝardeno de reĝidino Medirám), fabeloj, 1982

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Tamkó
Tamkó
4442 Garcia

'*4442 *Garcia''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 14-an de septembro 1985 elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Arizono, Usono), en la kadro de la projekto Spacewatch.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona rok-muzikisto kaj gitaristo Jerry García (1942–1995).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Rakio

[dekstra|eta|200ra|La malhela rakio de plumo de [meleagro|natura meleagro.]]

**Rakio** el la latina *Rachis* estas termino de biologio por la ĉefa akso de organismo.

## En zoologio 
Ĉe vertebruloj **rakio** povas referenci al serio de artikulitaj vertebroj, kiuj formas la tuton de la mjelo. Tiukaze la *rakio* kutime formas la eltenan akson de la korpo kaj tiam estas nomata vertebraro. *Rakio* povas celi ankaŭ la centran akson de la plumoj de birdoj.

## En botaniko 
**Rakio** estas la ĉefa ripo de malsimpla, plumforma folio, interalie ĉe filikoj sed oni uzas tiun terminon ankaŭ ĉe florplantoj.

Kategorio:Biologio
Kategorio:Anatomio
Rolandas

**Rolandas** estas vira persona nomo. Temas pri litova variaĵo de la ĝermana persona nomo *Roland* (origine malnovgermane *Hruotland*, "(el) honora lando", mezepoka kavaliro al kiu aludas la historiaj statuoj pri Rolando en pluraj eŭropaj urboj), nomo kiu tradicie ankaŭ transpreniĝis al kaj oftas en la franca lingvo. Kutima litovlingva mallongiga formo estas *Rolas*.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Rolandas Paksas (naskiĝis en 1956), eksa prezidanto de Litovio
* Rolandas Pavilionis (1944–2006), litova sciencisto, filozofo kaj politikisto
* Rolandas Valiūnas (naskiĝis en 1965), ekonomia juristo kaj advokato

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Giulia Michelini

**Giulia MICHELINI** (naskiĝis la  en Romo) estas itala aktorino.

## Biografio 
Rimarkita de la reĝisoro Gabriele Muccino, Giulia Michelini komencis sian artisman karieron per televido, dum ŝi ankoraŭ estis studentino, ludante, en 2002, en la tria sezono de *Distretto di Polizia*, en kiu ŝi interpretis la rolon de Sabina Corsi, fratino de Julia Corsi (Claudia Pandolfi).

La sekvantan jaron, en 2003, ŝi ludis sian unuan rolon en kino en *Ricordati di me*, filmo de Gabriele Muccino. En 2004, ŝi partoprenis al la televida mini-serio *Paolo Borsellino* kaj dum la sekvantaj jaroj ŝi ĉefe laboris por televido.

En 2007, ŝi revenis al kino per la rolo de Francesca en *La ragazza del lago*, de Andrea Molaioli, kun Toni Servillo kaj Valeria Golino.

En 2009, ŝi interpretis rolon de Marika, en la filmo *Cado dalle nubi* kun Checco Zalone. En 2011, ŝia kariero atingis novan kulminon, tial ke ŝi aperis en tri filmoj: *Immaturi*, de Paolo Genovese; *Febbre da Fieno*, de Laura Lucchetti kaj *Cavalli*, de Michele Rho en la rolo de Veronica.

En 2011, ŝi ankaŭ aperis en la televida mini-serio *I soliti idioti* en kiu ŝi ludis la rolon de Carmela.

En 2012, ŝi partoprenas al la 4-a epizodo de *Squadra antimafia - Palermo oggi* - televida serio programita en Canale 5.

## Filmaro 
### Kino 
* 2003: *Ricordati di me* de Gabriele Muccino: Ilaria
* 2007: *La ragazza del lago* de Andrea Molaioli: Francesca
* 2009: *Cado dalle nubi* de Gennaro Nunziante: Marika
* 2009: *Il grande sogno* de Michele Placido
* 2010: *Febbre da fieno* de Laura Lucchetti: Franki
* 2011: *Immaturi* de Paolo Genovese: Cinzia
* 2011: *Cavalli* de Michele Rho: Veronica

### Televido 
* 2002-2005: *Distretto di Polizia* - série TV
* 2004: *Paolo Borsellino* TV mini-serio, de Gianluca Maria Tavarell
* 2005-2008: *R.I.S. - Delitti imperfetti* - TV serio
* 2006: *Vientos de agua*, de J. J. Campanella - TV serio
* 2006: ''Il vizio dell'amore*, de Mariano Cirino - epizodo: *Il vicino* - TV serio
* 2008: *Aldo Moro - Il presidente*, de Gianluca Maria Tavarelli - TV mini-serio
* 2009 - ankoraŭ okazanta: *Squadra antimafia - Palermo oggi* - TV serio
* 2009: *La scelta di Laura*, de Alessandro Piva - TV mini-serio
* 2011: *I soliti idioti'' - TV serio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Italaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Italio
Transigobildo

**Transigobildo** estas bildo kiun oni povas igi gluiĝi sur surfaco el ŝablonofolio el papero aŭ plasto, kie ĝi estas komence gluita inverse. La inverse gluitan blidon oni lokigas sur la elektita cela surfaco, poste transigita pere de regula frotado sur la dorso de la origina portanta surfaco, helple de ajn objekto, ekzemple larĝorando de monero.

Kategorio:Pentristaj teknikoj
Kategorio:Superrealismo
Kunkatedralo Sankta Antonio (Békéscsaba)

**Kunkatedralo de Sankta Antonio el Padovo** estas latinkatolika preĝejo en Hungario, en Békéscsaba.

## Historio 
Oni konstruis imponan, novan preĝejon en 1910. La orgeno funkcias ekde 1932.

## Konstruaĵo 
La katedralo havas 3 navojn kaj 2 turojn. Centre de la ĉefaltaro estas skulptaĵo de Sankta Antonio el Padovo, en la flankoj skulptaĵoj pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Emeriko de Hungario. Sur muro de la sanktejo estas freskoj pri 12 apostoloj, Sankta Paŭlo kaj Johano Baptisto. Fenestroj de la sanktejo prezentas Sanktan Agneson, Reĝon Sanktan Stefanon, Ĉieliron, Sanktan Antonion kun Jesuo kaj martiron Sanktan Stefanon. En la sanktejo estas pordo al kapelo Sankta Familio. La alia enirejo estas por la sakristio. Antaŭ la sanktejo altaro situas. La novgotika predikejo maldekstre troviĝas. En la kruconavo 2 skulptaĵoj estas videblaj: Sankta Jozefo kaj Elizabeto de Hungario. En la ĉefnavo novgotikaj benkoj estas. El la plafono 2 lustroj pendas el 1910. En la flanka altaro la fenestroj prezentas papojn, sube estas skulptaĵo pri Sankta Maria el 1750. Ĉe la enirejo sur la fenestroj Sankta Georgo kaj Sankta Mikaelo estas videblaj. La rondofenestro simbolizas Sanktan Triunuon.

Kermeso okazas en la 13-an de junio.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare
eta|maldekstre|Flanka parto de la kunkatedralo

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Békéscsaba
Bekes
Sankta Antonio (Békéscsaba)
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1910
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1910-1919
Matana Roberts

**Matana Roberts** (naskiĝis proksimume 1978 en Ĉikago) estas usona ĵazmuzikistino (aldosaksofono, klarneto, kantado), kantverkistino kaj komponistino de modern-kreema ĵazo.

## Vivo kaj verkado 
Roberts alkreskis en la nigrula kvartalo de Ĉikago kaj lernis kiel junulo klasikmuzikan klarnetludon. Jam kiel infano ŝia patro konatigis ŝin kun la muzikoj de Sun Ra kaj de Albert Ayler. Ŝi membriĝis en la Association for the Advancement of Creative Musicians (AACM);
Al ŝiaj subtenantoj apartenis Von Freeman kaj Fred Anderson, en kies klubejo ŝi havis unuafoje koncerton kun sia triopo *Sticks and Stones*, kiun ŝi fondis kun basinstrumentisto Josh Abrams kaj frapinstrumentisto Chad Taylor kaj kun kiu ŝi en 2002 prezentis unuan muzikalbumon. 
[eta|maldekstra|225px|Matana Roberts dum la [Moers Festival de 2010]]

En 2002 ŝi transloĝiĝis al Novjorko kaj kunlaboris meze de la 2000-aj jaroj en Montréal je diversaj eksperimentaj projektoj kaj ensembloj, ekzemple *Godspeed You! Black Emperor* (*Yanqui U.X.O*) kaj A Silver Mt. Zion (*Kollaps Tradixionales*). Krome ŝi muzikis kun Oliver Lake, Julius Hemphill, Myra Melford, Jayne Cortez, Steve Lacy, Eugene Chadbourne, Henry Grimes, Nicole Mitchell, Robert Barry, Joe Maneri, Miya Masaoka kaj Ralph Alessi En 2007 ŝi gastis kun sia bando el Josh Abrams (basinstrumento), Jeff Parker (gitaro) kaj Frank Rosaly (frapinstrumentaro) ĉe la Londona Ĵazfestivalo. En 2008 ekestis ŝia albumo *The Chicago Project*. Sur l' albumo farita de Vijay Iyer ŝi muzikis kun membroj de la postrokaj bandoj *Prefuse 73* kaj *Tortoise* same kiel kun Fred Anderson.

Per sia multrimeda projekto *COIN COIN* ŝi unuigis artajn, muzikajn kaj teatrajn konceptojn al prezentado de la historio de nigruloj en Usono, por kiu ŝi esploris la vivojn de sep generaciojn el sia familio: „*Coin Coin* estas muzikiĝinta omaĝo al la mita Marie Thérèze Coincoin. Ŝi vivis en suda Luiziano kaj povis liberiĝi el sia sklavovivo en la 19-a jarcento. Por ĉiu ĉapitro de *Coin Coin* Matana Roberts verkis apartan muzikon, kiun interpretas malsamaj bandoj. En la unua ĉapitro titole *Gens de Couleur Libre* Matana Roberts okupiĝas pri la ina linio de siaj prauloj kaj pri la muziko der en franclingva Luiziano.“

En 2008 *Jazz Journalists Association* nomumis ŝin por la premio *Up and Coming Musician of the Year Award*. Komence de 2010 ŝi laboris kiel kuratorino en la novjorka klubejo *The Stone*.

## Diskoj 
* *Sticks and Stones* (481 music, 2002)
* *Shed Grace* (Thrill Jockey, 2003)
* *The calling* (Utech, 2004)
* *Lines for Lacy* (s/r, 2006)
* *The Chicago Project* (Central Control International, 2008)
* *COIN COIN Chapter One: Gens de couleur libres* (Constellation, 2011)
* *Live in London* (Central Control International, 2011)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo
* Portreto ĉe cstrecords.com
* Biografio ĉe bbc.co.uk
* Portreto kaj biografio ĉe akamu.net 

Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazklarnetistoj
Kategorio:Usonaj ĵazkomponistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 20-a jarcento
4445 Jimstratton

'*4445 *Jimstratton'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kenzo Suzuki kaj Takeŝi Urata elde la "*Stacio Oi*" de la Nacia Observatorio de Japanio, proksime de Tojota.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *James Michael Stratton'', usona helpanta inĝeniero ĉe la NASA, responsulo de la propulsiaj sistemoj de la misio New Horizons.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Kenzo Suzuki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
4444 Escher

'*4444 *Escher''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 16-an de septembro 1985 de la astronomoj Hans Ulrik Norgaard-Nielsen, Leif Hansen kaj Per Rex Christensen elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda desegnisto kaj gravuristo Maurits Cornelis Escher (1898–1972).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Gweru

'*** estas urbego, provinca ĉefurbo kaj universitata urbo en Zimbabvo.

[eta|300ra|[Horloĝa turo de  pli proksime]]

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 141.816 en 2010
* Supermara alteco:1420 m
* Horzono: UTC + 1

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo, en la meza sekcio de la lando. La urbo estas 164 km de Bulawayo, 183 km de Masvingo, 471 km de Beitbridge kaj 275 km de Harareo.

## Historio 
**Gwelo** estis fondita en 1894 fare de la britoj kaj post 4 jaroj jam borso funkciis en la urbeto. La unua trajno alvenis en 1902. Gwelo iĝis municipo en 1914 kaj atingis urborangon en 1971. La loknomo ŝanĝiĝis de Gwelo al **Gweru*' en 1982.

## Vidindaĵoj 
* Armea Muzeo
* horloĝa turo

## Klimato 
En  la temperaturo varias inter 5 kaj 29 °C. La malvarmaj monatoj daŭras inter junio-aŭgusto, la varmaj inter septembro-aprilo. Jare pluvas po 673 mm. Multe pluvas inter decembro-februaro, inter julio-aŭgusto ne pluvas.

## Trafiko 
 havas flughavenon. La urbo estas trafiknodo de fervojoj kaj vojoj.

## Partneraj urboj 
*  Basildon, Britio
*  Birmingham (Alabamo), Usono
*  Cumebo, Namibio

## Fontoj 
* Angla kaj nederlanda Vikipedioj

Kategorio:Urboj de Zimbabvo
Monmouth (Kimrio)

**Monmouth** [] (kimra: **Trefynwy** = „urbo de la  Monnow“)  estas urbo situanta en Monmouthshire, Suda Kimrio, Britio.

## Geografio 
Tie oni trovas rokaĵojn de Devonio.

## Historio 
En 1067, Normandoj konstruis kastelon. 

## Preĝejoj 

dosiero:St. Mary's Priory Church, Monmouth 2.jpg|Prioreja Preĝejo St. Mary
dosiero:16 Monmouth Methodist Church HTsmall.jpg|Metodista Preĝejo de Monmouth
dosiero:17 St Mary's Catholic Church HTsmall.jpg|Romkatolika Preĝejo St. Mary
dosiero:Baptist Church, Monmouth - geograph.org.uk - 648854.jpg|Baptista Preĝejo de Monmouth
dosiero:St. Peter's church, Dixton - geograph.org.uk - 1399915.jpg|Preĝejo St Peter's Dixton
dosiero:St. James' church, Wyesham - geograph.org.uk - 1402517.jpg|Preĝejo St. James Wyesham

## Vidindaĵoj 
* Monmouth Heritage Trail
* Ĝardeno Nelson

## Ĝemelurboj 
* 
* 

## Famuloj 
*Hawise de Monmouth
*Geoffrey de Monmouth
*Henriko la 5-a

Kategorio:Urboj de Kimrio
Kategorio:Urboj de Monmouthshire
Kategorio:MonmouthpediA
Shire Hall (Monmouth)

La **Shire Hall** (: **Shire Hall**, : **Neuadd y Sir**) en Monmouth, Kimrio, estas fama konstruo en urbocentro. Ĝi estis juĝejo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Monmouth Heritage Trail

## Eksteraj ligiloj 
* retpaĝo de la Shire Hall  

Kategorio:Konstruaĵoj en Kimrio
Kategorio:MonmouthpediA
Brian G. W. Manning

**Brian G. W. MANNING** estas brita amatora astronomo naskiĝinta la  en Birmingham (West Midlands, Anglio), mortinta la .

Li fabrikis sian unuan spegulon per vitra rompaĵo forblovita de bomb-eksplodo sur la fabriko, kie laboris sia patro dum la dua mondmilito.

Li komencis labori kiel teknika desegnisto, poste kiel fakulo pri metrologio en la universitato de Birmingham. En la 1950-aj jaroj, li konstruis en sia propra ateliero precizan maŝinon kondukita per interfero, kiu permesas fabriki interferajn retojn de 3 per 2 coloj.

En 1990 li ricevis la *Premion H.E Dall* de la *British Astronomical Association*.

Li malkovris 19 asteroidojn elde la observatorio de Stakenbridge (proksime de Stourbridge).
La asteroido 3698 Manning estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Brian G. W. Manning

Kategorio:Anglaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Riverside

**Riverside** (angle, *Riverbordo*) estas tre ofta loknomo. Interalie, ĝi povas temi pri

## En Aŭstralio
*Riverside Gardens, antaŭurbo de Townsville, Kvinslando
*Riverside Centre, komerca centro en la centra komerca kvartalo de Brisbano, Kvinslando
*Riverside, antaŭurbo de Launceston, Tasmanio. 

## En Britio
* Riverside, Cardiff, Kimrio
* Riverside, Newport, Sud-Kimrio
* Riverside, Liverpool, Anglio
* Riverside, Worcestershire, Anglio
* Riverside College, Halton,  postlerneja edukejo en Halton, Cheshire, Anglio
* Riverside Ground, kriketejo en Chester-le-Street, Anglio
* Riverside Restaurant, marplada restoracio en West Bay, Anglio
* Riverside Stadium, futbalejo en Middlesbrough, England
* Riverside Stadium or YMCA Grounds, futbalejo en Drumahoe, Graflando Londonderry, Norda Irlando
* Riverside Studios, arta prezentejo kaj televida produktejo en Hammersmith, Londono, Anglio
* Riverside Museum, nova muzeo pri transporto en Glasgovo, Skotlando, malfermita en 2011.
* Liverpool Riverside (fervoja stacio), fermita fervoja stacio en Liverpool, Anglio

## En Kanado
* Riverside n-ro 168, rura municipo en Saskaĉevano

## En Usono
*Riverside, en Kalifornio
*Kantono Riverside, en Kalifornio, Usono
*Riverside Church, granda preĝejo en Novjorko, Usono
Riverside (Kalifornio)

**Riverside** (elp. RIvasajd) estas grandurbo en, kaj administra ĉefurbo de, samnoma kantono Riverside en la suda parto de Kalifornio, 97 km oriente de Los-Anĝeleso. Laŭ nombro de loĝantoj, ĝi estas la 12-a plej granda urbo en Kalifornio (kaj 62-a en tuta Usono). Laŭ stato de la jaro  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Riverside fondiĝis en la 1870-aj jaroj, kaj estis la origina centro de la kalifornia citrusokultiva industrio. Ĝi havas unu el la dek terenoj de la Universitato de Kalifornio, la arkitekture gravan hotelon Mission Inn, nacian militistan tombejon, la Kalifornian Muzeon de Fotografio, aŭtokonkursejon Riverside International Raceway, kaj ŝtatan historian parkon pri citrusokultivado.

eta|maldekstra|Enirejo al hotelo Mission Inn
eta|maldekstra|Riverside (Kalifornio)

## Ĝemelurboj 
Riverside havas ĝemelurbajn rilatojn kun ok aliaj urboj:
*Cuautla, Morelos, Meksiko,
*Ensenada, Baja California, Meksiko
*Hajderabado, Barato
*Ĝjanmen, Ĉinio
*Gangnam, Suda Koreio
*Sendajo, Japanio
*Obuasi, Ganao
*Erlangen, Germanio

## Vidu ankaŭ 
* la tekston pri la samnoma Universitato de Kalifornio en Riverside, kvankam la vorto ĉi tie aludas pri la kantono Riverside kaj la centra kampuso de la universitato situas en Palm Desert, preskaŭ 100 kilometrojn oriente de la urbo Riverside

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Kalifornio
Kantono Riverside

La **kantono Riverside** - angle *Riverside County* - estas kantono (altnivela administra distrikto) de Usono en la subŝtato Kalifornio. La kantono estis fondita en 1893. Ĝi situas oriente de Losanĝeleso kaj etendiĝas de la orienta limo de kantono Orange ĝis la okcidenta limo de Arizono (ĉe rivero Kolorado). La administra ĉefurbo de la kantono estas la samnoma urbo Riverside. La klimato estas mediteranea en la okcidenta parto de la kantono, kaj dezerta en la cetero. Krom Riverside mem, aliaj konataj urboj en la kantono inkluzivas Corona, Blythe, Desert Hot Springs, Indian Wells, Indio, Palm Desert, Palm Springs, kaj Rancho Mirage.

Laŭ la stato de la jaro  en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la kaliforniaj kantonoj Sankt-Bernardeto (San Benito) norde, kantono Oranĝo (Orange) okcidente, kantonoj San-Diego kaj Imperial sude, kaj krome limas al la kantono La Paco (La Paz) en Arizono oriente.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* la liston de kantonoj de Kalifornio
* la tekston Universitato de Kalifornio en Riverside

Kategorio:Kantonoj de Kalifornio
Lapidario

200px|eta|Ilustraciita paĝo de "Lapidario" (priŝtona traktaĵo).

***Lapidario*** (hispane: "gema") estas priŝtona traktaĵo (rilate al astronomio) fama pro esti la unua konata traduko hispanlingven de la periodo de Alfonso la 10-a. Ĝi estas libro pri kristalterapio, do la medicinaj trajtoj de diversaj ŝtonoj kaj gemoj. Li libro estis verkita fare de **Jehudo ben Moŝe Kohen** helpita fare de Garci Pérez, kiam la estonta reĝo Alfonso daŭre estis infanto. Alfonso akiris la libron de judo kiu tenis ĝin kaŝita, kaj komandis Jehudon por traduki ĝin de la araba en la kastilian lingvon en 1250.

Jehudo ben Moŝe Kohen estis unu el la plej famaj judaj tradukistoj, kiu ankaŭ laboris kiel la kuracisto de la reĝo, eĉ antaŭ ol Alfonso estis kronita.

## Antaŭparolo 
## Vidu ankaŭ 
* Tradukskolo de Toledo

## Eldonoj 
* BREY MARIÑO, María, *Lapidario*, [Valencia], Castalia (Odres Nuevos), 1968.
* LAPESA, Rafael y RODRÍGUEZ MONTALVO, Sagrario, (ed. introd. y pról.) *"Lapidario" : (según el manuscrito escurialense H.I. 15)*, Madrid, Gredos (Biblioteca Románica Hispánica, IV: Textos, 14), 1981.
* Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes, Alicante, 2004 (cifereca).

## Referencoj 
* DOMÍNGUEZ RODRÍGUEZ, Ana, *Astrología y arte en el Lapidario de Alfonso X el Sabio*, Madrid, Edilán, 1984.
* LACARRA, María Jesús y LÓPEZ ESTRADA, Francisco, *Orígenes de la prosa*, Madrid, Júcar, 1993.
* MARTIN, Georges, «Los intelectuales y la Corona: la obra histórica y literaria», en Manuel RODRÍGUEZ LLOPIS (dir.), *Alfonso X y su época*, Murcia, Carroggio, 2002, p.&nbsp;259-285.
* Lapidario de Alfonso X el Sabio. Facsímil de Edilán. Acceso: 28 de mayo de 2011.

## Notoj 
## TTT-ejoj 
* Georges MARTIN, «Los intelectuales y la Corona: la obra histórica y literaria», en Manuel RODRÍGUEZ LLOPIS (dir.), *Alfonso X y su época*, Murcia, Carroggio, 2002, p. 259-285. 
* La *Lapidario* en «wikillerato». 

Kategorio:Libroj aperintaj en la 13-a jarcento
Kategorio:Historio de astrologio
Kategorio:Hispanaj libroj
Kategorio:Libroj pri astronomio
Kategorio:Manuskriptoj el la 13-a jarcento
Kategorio:Libroj pri mineralogio
Kategorio:Verkoj de Alfonso la 10-a
Kategorio:Real Biblioteca de San Lorenzo de El Escorial