open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Esperanto. Volledige Spraakleer

***Esperanto. Volledige Spraakleer*** [Esperanto. Kompleta Gramatiko], eldonita en 1907  de la flandra Esperanto-pioniro Antoon Jozef Witteryck, estas unu el la unuaj presitaj Esperanto-gramatikoj por nederlandlingvanoj en Flandrujo. 

## Enhavo
La dokumento estas ege konciza, sed "kompleta" kiel ĝi anoncis sin. En tiu tempo oni kutimis emfazi la simplecon de la Esperanto-gramatiko.

Nuntempe la libreto estas interesa precipe el la vidpunkto de la historio de Esperanto.  
 
Notinde estas ke la nederlanda lingvouzo de tiu libro sufiĉe malsimilas al tiu de nuntempe. Kontraŭe, la esperantlingva parto estas tiom freŝa kvazaŭ ĝi estus skribita hieraŭ.

## Vidu ankaŭ
**Het Esperanto in tien lessen*
**Het Esperanto in vijf lessen*
**Esperanto. Volledige Spraakleer met Oefeningen en Sleutel*

## Referencoj
## Kompleta enhavo

Dosiero:1907 GramWitt 3.jpg
Dosiero:1907 GramWitt 4-5.jpg
Dosiero:1907 GramWitt 6-7.jpg
Dosiero:1907 GramWitt 8-9.jpg
Dosiero:1907 GramWitt 10-11.jpg
Dosiero:1907 GramWitt 12-13.jpg
Dosiero:1907 GramWitt 14-15.jpg
Dosiero:1907 GramWitt 16.jpg

## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Esperanto-lernolibroj
Kategorio:Gramatiko de Esperanto
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Orselina

**Orselina** estas komunumo de la Komunumaro Locarno kaj la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 753 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Orselina situas sur la suda deklivo de la Monto Bré nordoriente de la urbo Locarno kun bela vido al la Majora Lago. La komunumo konsistas el la frakcioj Orselina kaj San Bernardo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,94 km², de kiuj 70,9% estas kovritaj de arbaro, 1,5% servas por agrikulturo kaj 27,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Orselina limas en nordo al Avegno-Gordevio, en oriento al Minusio, en sudo al Muralto, kaj en okcidento al Locarno.

## Trafiko 
En Orselina finiĝas la svisa aŭtovojo A13. De la centro de Locarno funikularo kondukas al la Madonna del Sasso en Orselina. De tie aertelfero kondukas al Cardada sur la kulmino de Monto Bré.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Orselina datiĝas el la jaro 1182 kiel *Concilio Meziano*. En la jaro 1323 aperis la unuan fojon la mencio *Orsarina*. Ĝis 1803 la najbararao nomiĝis *Consiglio Mezzano*. En 1803 Orselina konstruiĝis kiel komunumo kaj al ĝi apartenis ankaŭ la hodiaŭa frakcio Muralto, kiu disiĝis de Orselina en la jaro 1881 kaj fariĝis memstara komunumo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Orselina

## Bildoj 

Dosiero:FLMS.jpg|Haltejo de la funikularo al Locarno
Dosiero:Chiesa di orselina.jpg|Preĝejo San Bernardo en Orselina
Dosiero:110OrselinaMadonnaSasso.jpg|Madonna del Sasso en Orselina
Dosiero:Bramantino, fuga in egitto di orselina.jpg|Fuĝo el Egipto de Bramantino en la preĝejo Madonna del Sasso en Orselina
Muralto

**Muralto** estas komunumo de la Komunumaro Locarno kaj la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 2797 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Muralto situas oriente de la urbo Locarno, kun kiu ĝi komplete kunkreskis, kaj fremduloj perceptas Muralton kiel kvartalo de la urbo Locarno. La sudan limon de la komunumo formas la Majora Lago.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 0,60&nbsp;km², de kiuj 1,6% estas kovritaj de arbaro, 3,2% servas por agrikulturo kaj 93,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Muralto limas en nordo al Orselina, en oriento al Minusio, en sudo al la Majora Lago, kaj en okcidento al Lugano.

## Trafiko 
Tra Muralto pasas la kantona ĉefvojo n-ro 13. Sur la teritorio de la komunumo situas la stacidomo de la urbo Lugano, kiu estas finhaltejo de la linio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Belinzono al Locarno kaj de la etspura trama fervojo de Domodossola tra la valo de Centovalli al Lugano. Krome Muralto estas ankaŭ konektita al la loka busreto te Locarno.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Muralto datiĝas el la jaro 1235 jam kiel Muralto. En la 19-a jarcento estis malkovritaj restaĵoj de romia setlejo en Muralto. Dum mezepoko Muralto formis kune kun Orselina najbararon, kiu apartenis al la Paroĥaro kaj poste al la Voktejo Locarno. En la jaro 1881 Murlato disiĝis de Orselina kaj fariĝis memstara komunumo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Locarno (stacidomo)
* Locarno FART (stacidomo)
* Tramtransporto en Lokarno

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Muralto
Dezesseis de Novembro

**Dezesseis de Novembro** estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 2.866 loĝantojn en 2010 . 

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
Servisto de l' ideo

'''''Servisto de l' Ideo. 50 jaroj ĉe Universala Esperanto-Asocio 1908-1958'''*, eldonita en 1995 de Flandra Esperanto-Ligo, estas superrigardo de la unuaj 50 jaroj de la historio de Universala Esperanto-Asocio el la vidpunkto de Hans Jakob. La libro estas bazita sur tajpita manuskripto de tiu ĉi, verkita ĉirkaŭ la jaroj 1957-1958. Mark Fettes skribis antaŭparolon kaj pretigis la publikigaĵon. 

## Vidu ankaŭ
* Verkoj pri Esperanto-historio

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj 
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing''

Kategorio:Fakaj verkoj en Esperanto
Kategorio:Historio de UEA
Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de la FEL-biblioteko
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Eltena kapacito

La **eltena kapacito** aŭ **subporta forto** en biologio estas la maksimuma loĝantaro de la specio kiun la medio povas daŭrigi senfine, konsiderinte la manĝaĵon, habitaton, akvon kaj aliajn necesaĵojn havebla en la medio. En populacia biologio, subporta forto estas difinita kiel la maksimuma ŝarĝo de la medio, kio estas diferenca de la koncepto de populacia ekvilibro.

Por la homa populacio, pli kompleksaj variabloj kiel ekzemple salubrigo, kloakigo kaj medicina prizorgo foje estas konsideritaj parto de la necesa establado. Ĉar loĝdenso pliiĝas, naskindico ofte malpliiĝas kaj mortindico tipe kreskas. La diferenco inter la naskindico kaj la mortindico estas la "natura pliiĝo". La eltena kapacito povus apogi pozitivan naturan pliiĝon, aŭ povus postuli negativan naturan pliiĝon. Tiel, la eltena forto estas la nombro da individuoj kiujn medio povas apogi sen signifaj negativaj efikoj al la antaŭfiksita organismo kaj ĝia medio. Sub subporta forto, populacioj tipe pliiĝas, dum supre, ili tipe malpliiĝas. Faktoro kiu konservas loĝantaron ĉe ekvilibro estas konata kiel *reguliga faktoro*. Loĝantaraj malkreskoj super subporta forto pro vico da faktoroj dependas de la specio koncerna, sed povas inkludi nesufiĉan spacon, manĝaĵprovizon, aŭ sunlumon. La subporta forto de medio povas varii por malsamaj specioj kaj povas ŝanĝiĝi dum tempo pro gamo da faktoroj, inkluzive de: manĝhavebleco, akvoprovizado, medicirkonstancoj kaj habitato.

La originoj de la esprimoj *eltena kapacito* aŭ *subporta forto* estas necertaj kaj esploristoj diverse deklarantas ke ĝi estis uzita "en la kunteksto de internacia ŝipoŝarĝo" aŭ ke ĝi unue estis uzita dum laboratoriaj eksperimentoj de la 19-a jarcento pri mikroorganismoj. Lastatempa revizio trovas la unuan uzon de la esprimo en raporto (1845) de la *US Secretary of State* (Usona ministro por eksteraj aferoj) al la Senato.

## Vidu ankaŭ 
* Troloĝiĝo

## Notoj 
## Referencoj 
* Gausset Q., M. Whyte and T. Birch-Thomsen (eds.) (2005) *Beyond territory and scarcity: Exploring conflicts over natural resource management.* Uppsala: Nordic Africa Institute
* Tiffen, M, Mortimore, M, Gichuki, F. (1994) *More people, less erosion: Environmental recovery in Kenya*. London: Longman.
* Shelby, Bo and Thomas A. Heberlein (1986) "Carrying capacity in recreation settings." Corvallis, OR: Oregon State University Press.
* Karl S. Zimmer (1994) Human geography and the “new ecology”: the prospect and promise of integration. Annals of the Association of American Geographers **84**, p.&nbsp;XXX.

## Eksteraj ligiloj 
* UNFPA: http://www.unfpa.org/public/ 
* http://www.isleroyalewolf.org/
* http://www.optimumpopulation.org 
* http://www.DieOff.org
* http://www.hartford-hwp.com/archives/24/042.html
* http://www.carryingcapacity.org
* http://atlas.aaas.org/index.php?part=1&sec=trends 

Kategorio:Biologio
Kategorio:Ekologio
Kategorio:Populacio
Kategorio:Demografio
Insulo Montague (Aŭstralio)

**Insulo Montague**, en angla origine *Montague Island* (), estas 9 kilometrojn for el Narooma ĉe la suda marbordo de Novsudkimrio, Aŭstralio. Ĝi estis vidata la unuan fojon de eŭropano nome de James Cook kaj nomita tiam Kabo Dromedaro, poste identigita kiel insulo kaj nomita laŭ la estro de ŝipo de la dua ŝiparo de prizonultransporto nome *Surprize*, nome George Montagu-Dunk, 2a grafo Halifax.

Estas lumturo vizitebla kaj eĉ gastigantebla post kontakto kun la koncerna instanco.

Pri naturo estas granda kolonio de ĉirkaŭ 12,000 ekzempleroj de Blua pingveneto, krom reproduktuloj de Granda krestoŝterno kaj el kvar specioj de pufinoj nome *Puffinus bulleri* (Bulera pufino), *Puffinus griseus* (Griza pufino), *Puffinus pacificus* (Pacifika pufino) kaj *Puffinus tenuirostris* (Fajnbeka pufino). Krome estas ankaŭ kvar specioj de fokoj.

## Bildaro 

File:MontagueIslandFmNarooma.jpg|La insulo vidata el Narooma, 9 km for
File:Montague island Lighthouse keepers cottage.JPG|Kabano de la lumturistoj el oriente
File:P1040310 LivingRoom.JPG|Kabano de la lumturistoj (gastigebla)
File:MontagueIslandLittlePenguin.jpg|Kaŝa pingveno interroke
File:MontagueIslandCrestedTerns.JPG|Kolonio de krestoŝternoj
File:MontagueIslandSeals.JPG|Fokoj
File:MontagueislandReplanting.JPG|Replantado post herba degradado
File:Phare de l'ile Montague.jpg|La lumturo
File:Montague Island Solar Power System.jpg|Sundevena elektroproduktado
File:Montague Looking North From Lighthouse.jpg|Norde el la lumturo
File:Montague Looking South From Lighthouse.jpg|Sude el la lumturo
File:Montague Lighthouse 1881.jpg|Skribaĵo de 1881 ĉe la lumturo
File:Montague Island Grave.jpg|Tombo de Charles Townsend kaj lia filo en la insulo

Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Nacia Marrezervejo Cordell Bank

dekstra|eta|Submara topografio de Cordell Bank montranta la submaran monton kaj la najbarajn insulojn Farallon
La **Nacia Marrezervejo Cordell Bank**, en angla origine kaj oficiale ''*, estas marrezervejo situanta ĉe la marbordo de Kalifornio, Usono. Ĝi protektas areon de 449 kvadratajn mejlojn de marvivo. La administra centro de la marrezervejo estas sur elstara granita elstaraĵo 12&nbsp;km² al 25&nbsp;km², situanta ĉe la kontinentbreto ĉe Kalifornio. La elstaraĵo estas, ĉe plej proksime (Point Reyes), je 10&nbsp;km for el la propra marrezervejo.

Cordell Bank estas unu el 13 usonaj marrezervejoj, kiuj protektas kaj konservas oceanajn ekosistemojn en Usono. Cordell Bank estas submara monto proksimume je 80&nbsp;km nordokcidente de San Francisco kie la oceana fondo kuŝas je 37 metroj el la surfaco. La marmonto estis malkovrita en 1853 de usona margardistoj, kaj nomita laŭ Edward Cordell, kiu kontrolis la areon ĉefe en 1869. Ĝi estis etende esplorita kaj priskribita dum 1978-86 fare de Robert Schmieder, kiu publikigis monografion pri ĝi [Schmieder, 1991]. Ĝi estis protektita kiel marrezervejo ekde 1989. La protektita areo enhavas 1347&nbsp;km² de oceano.

## Notoj 
## Bibliografio 
* "A National Marine Sanctuary: Cordell Carpenter Bank," Published by the National Marine Sanctuary Program of the National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA)
* Schmieder, Robert W., 1991, *Ecology of an Underwater Island'', Published by Cordell Expeditions, Walnut Creek, CA, http://www.cordell.org.
* Stallcup, Richard. 1990. **Ocean Birds of the Nearshore Pacific**, Point Reyes Bird Observatory, Stinson Beach, CA. 214 pp.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la marrezervejo
* Albatrosoj
* Cordell ekspedicioj
* Cordell Marine Sanctuary Foundation

Kategorio:Marrezervejoj
Kategorio:Kalifornio
Kategorio:Geografio de Usono
Kategorio:Pacifiko
(7977) 1977 QQ5

**(7977) 1977 QQ5** estas tre malgranda amora asteroido, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

Ĝia spektra klaso "S" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

Ĝi estas marsrenkonta asteroido, kaj ĝi povas alproksimiĝi je 0,07662 AU (11,462 milionoj da km) de Marso. Ĝi estas klasifikata terrenkonta asteroido, kvankam ĝia granda orbita klinangulo tenas ĝin malproksima de Tero.

* La  ĝi pasis al 0,3563 AU (53,296 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,3655 AU (54,680 milionoj da km) de nia planedo.

Ĝi ankaŭ povas alproksimiĝi je 0,04333 AU (6,483 milionoj da km) de Cereso.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Puffinus nestori

***Puffinus nestori*** estas formortinta marbirdo de la familio de Procelariedoj. Ties restoj el fosilioj datas el fina Plioceno al komenca Pleistoceno, kaj estis trovitaj sur la insulo Ibizo de la Baleara arkipelago en okcidenta Mediteraneo, Hispanio. Oni hipotezis, ke ĝi estas la rekta praulo de la Mediteranea pufino (nune disigita en Baleara kaj Mediteranea pufinoj).

## Referencoj
Kategorio:Pufinoj
Kategorio:Procelarioformaj
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Mediteraneo
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Puffinus pacificoides

La **Sanktahelena pufino** (*Puffinus pacificoides*) estas formortinta specio de marbirdo de la familio Procelariedoj. Ĝi estas konata nur el restoj el subfosilioj trovitaj en la insulo Sankta Heleno en la Suda Atlantika Oceano. Ĝi probable iĝis formortinta fine de la lasta glaciperiodo, aŭ komence de la Holoceno, kiam la klimato iĝis pli varma.

## Etimologio
La specifa nomo de la taksono derivas el *pacificus* plus greka *oides* (simila), laŭ ties rilato al la vivanta specio *Puffinus pacificus*.

## Referencoj
## Literaturo
*  
* 

Kategorio:Pufinoj
Kategorio:Procelarioformaj
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Atlantiko
(7888) 1993 UC

**(7888) 1993 UC** estas tre malgranda, tre hela duopa apolona asteroido, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

La tre discentra orbito de tiu terrenkonta asteroido trairas tiun de Tero. Kvankam klasifikata ankaŭ marsrenkonta, ĝia granda orbita klinangulo tenas ĝin malproksima de Marso.

* La  ĝi pasis al 0,1260 AU (18,847 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,08161 AU (12,208 milionoj da km) de nia planedo.

Krome, ĝi povas alproksimiĝi je 1,4 AU de Jupitero kaj 0,0347 AU de 4 Vesta.

## Satelito 
Per radaraj observoj en marto 2013, B. D. Warner kaj D. Pray malkovris, ke ĝi havas sateliton, anoncita en marto 2013.

Tiu satelito havas taksitan orbitan  de 7,7&nbsp;km kaj orbitan periodon de 1,46 tago (35,04 horoj). Ĝia aliaj ecoj ankoraŭ estas nekonataj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 
*  (7888) 1993 UC; paĝo de Wm. Robert Johnston
*  (7888) 1993 UC Goldstone Radar Observations Planning

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Károly Fabritius

**Károly Fabritius** [kAroj], germane **Karl Fabritius** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fabritius Károly** estis transilvania pastro, historiisto, politikisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1872).

Károly Fabritius http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/f/f05025.htm naskiĝis la  1826 en Habsburga Imperio, en Transilvanio, en urbo Schäßburg. Li mortis la  1883 en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Fabritius apartenis al saksa minoritato en Transilvanio. Li lernis teologion en Lejpcigo inter 1847-1849, poste li perpiede iris al diversaj regionoj de tiutempa Germanio. Hejmenveninta li komence ĵurnaladis, poste li ekinstruis en sia naskiĝurbo. En 1865 li komencis sian pastran karieron. Baldaŭe li estis elektita parlamenta deputito, kie li okupiĝis pri interesoj de saksoj. Li verkadis preskaŭ senescepte germane.

## Verkaro (elekto) 
* *Der Process des Schässburger Bürgermeisters Johann Schuller von Rosenthal* (1852)
* *Urkundenbuch zur Geschichte des Kisder Kapitels vor der Reformation und der auf dem Gebiete desselben ehedem befindlichen Orden* (1875)
* *Pemfflinger Márk (comes Saxonum) élete, különös tekintettel a reformatio elterjedésére az erdélyi szászok között* (1875)

## Fontoj 
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj akademianoj
Gyula Faigel

**Gyula FAIGEL** [djula fajgel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Faigel Gyula** estas hungara fizikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2007).

Gyula Faigel http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19010 naskiĝis la  1954 en Ormosbánya.

## Biografio 
Gyula Faigel frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1974-1979. Post 2 jaroj li doktoriĝis. Li komencis sian karieron en filio de MTA. Inter 1985-1987 li esploris en Atlanta (Georgio). Li instruas ankaŭ en universitato en Budapeŝto. Li okupiĝas precipe pri Ikso-radioj, Gama-radiado kaj hologramo. Li ricevis diversajn premiojn inter 1989-1999.

## Verkaro (elekto) 
* *Structure Study of Fe-B and Fe-Ni-B Systems* (1985)
* *X-ray Holography with Atomic Resolution* (1996)
* *Egyedi molekulák atomi szerkezetének leképezése: álom vagy realitás?* (2008)

## Fontoj 
* biografio hungare
* la koncerna teksto estas legebla en la 72-a paĝo

 
Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Polinezia Triangulo

eta|300px|La Polinezia Triangulo estas geografia regiono de Pacifika Oceano kun Havajo (1), Novzelando (Aotearoa) (2) kaj Paskinsulo aŭ Rapa Nui (3) ĉeangule. Centre estas Tahitio (5), kun Samoo (4) okcidente.

La **Polinezia Triangulo** estas regiono de Pacifika Oceano kun tri insularoj ĉe ties anguloj: nome Havajo, Paskinsulo (*Rapa Nui*) kaj Novzelando. La termino estas ofte uzata kiel simpla vojo por difini Polinezion.

La multaj insulaj kulturoj ene de tiu ampleksega triangulo parolas lingvojn el la polinezia lingvaro, kiu estas klasita de lingvistoj kiel parto de la oceania subgrupo de la malajopolinezia lingvaro. Ili ĉiukaxe derivas el la pra-aŭstronezia lingvo parolata en Sudorienta Azio antaŭ 5,000 jaroj. Polinezianoj kunhavas ankaŭ similajn kulturajn tradiciojn, arton, religion, kaj sciencon. Antropologoj kredas, ke ĉiuj modernaj polineziaj kulturoj descendas el ununura prakulturo setligita en Suda Pacifiko fare de migrintaj malaj-polineziaj popoloj (*vidu ankaŭ artikolon* Lapita kulturo).

Ĉefaj kulturoj de Polinezio estas tiuj de novzelandaj naorioj, indiĝenaj Havajanoj, kaj la indiĝenaj popoloj de Paskinsulo, Markizinsuloj, Samoo, Usona Samoo, Franca Polinezio, Kukinsuloj kaj Tongo.

Estas ankaŭ ioma pruvaro pri polineziaj vizitoj al kelkaj el la ĉeantarktaj insuloj sude de Novzelando, kiu estas for de Polinezio mem. Peco de poto estis trovita ĉe la Antipodaj Insuloj, kaj estas nun ĉe la Te Papa muzeo en Velingtono, kaj estas ankaŭ restoj de polinezia setlado date reen al la 13a jarcento en Insulo Enderby en la Aŭklandoj.

Estas ankaŭ nombraj polineziaj perifreeiaj setlintoj for de la triangulo en najbaraj Melanezio kaj Mikronezio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Polinezia Kulturcentro
* Bernice Pauahi Bishop Museum

+
Kategorio:Geografio de Oceanio
Kategorio:Pacifiko
Stripufino

La **Stripufino**, aŭ laŭ la latina scienca nomo *Calonectris leucomelas* ankaŭ **Blankanigra pufino**, estas specio de marbirdo. Tiu birdospecio estas 48&nbsp;cm longa kun enverguro de 122&nbsp;cm. La plumaro de la supraj partoj estas malhele grizbruna kaj tiu de la subaj blanka. Ĉe la kapo montras brunan striecon de varia denseco.

Tiu specio estas pelaga, sed loĝas ankaŭ en internaj akvoj. Ili loĝas en la Pacifika Oceano, kaj nestumas en Japanio kaj en multaj el ties ĉebordaj insuloj. Post reproduktado, la Stripufino migras al suda Aŭstralio. Oni registris ĝin certe el la okcidenta marbordo de Usono kaj el la suda marbordo de Barato.

La Stripufino manĝas ĉefe fiŝojn kaj kalmarojn. Ili sekvas fiŝkaptadajn ŝipojn, allogitaj al la restoj de anĉovoj ĉe Japanio.

Stripufinoj uzas nestotruojn por reproduktiĝi. Ili preferas arbarajn montetojn.

Tiu birdo estas abunda kaj disvastigata, tamen okazas iome da mortindico pro interplektiĝo en retoj de fiŝkaptado, kaj pro iome da predado fare de katoj kaj ratoj. Aldone, ĝi estas kolektita de kelkaj tradiciaj endemiaj homaj kulturoj.

eta|300ra|maldekstra|Ĉe Ora Marbordo, Aŭstralio

## Referencoj 
## Literaturo 
*  Kriterioj kial tiu specio estas Malplej Zorgiga
* "National Geographic" *Field Guide to the Birds of North* *America* ISBN 0-7922-6877-6
* * Seabirds, an Identification Guide* de Peter Harrison, (1983) ISBN 0-7470-1410-8
* *Handbook of the Birds of the World Vol 1*, Josep del Hoyo editor, ISBN 84-87334-10-5

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 
* Oiseaux Foto

Kategorio:Pufinoj
Kategorio:Procelarioformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Pacifiko
Calonectris

***Calonectris*** estas genro de marbirdoj. Ĝi enhavas tri grandajn pufinojn. Estas du aliaj genroj de pufinoj. Nome *Puffinus*, kiu enhavas ĉirkaŭ dudek malgrandajn al mezgrandajn pufinojn, kaj *Procellaria* kun aliaj kvar grandaj specioj. Tiu lasta estas kutime nomata kiel *petreloj*, kvankam oni supozas, ke ili estas pli proksime rilataj al la pufinoj ol al la aliaj petreloj. La taksonomio de tiu grupo estas kaŭzo de ioma debato, kaj nur ĵuse oni disigis la taksonon de la Kaboverda pufino el la Flavbeka pufino. 

## Priskribo 
La specioj de tiu grupo estas longflugilaj, malhelbrunaj al grizbrunaj supre, kaj ĉefe blankaj sube. Ili estas pelagaj for de la reprodukta sezono. Ili estas plej komunaj en moderklimataj kaj malvarmaj akvoj.

Tiuj Procelarioformaj birdoj flugas per rigidaj flugiloj, kaj uzas pufinan flugoteknikon kiu konsistas el moviĝi tra la ondofrontoj per minimuma aktiva flugo. Ties flugmaniero ŝajnas pli kvazaŭ de albatroso ol de la specioj de la genro *Puffinus*.

La pufinoj de la genro *Calonectris* estas longdistancaj migrantoj. Nome la Stripufino disiĝas el siaj reproduktaj insuloj de Azio tra okcidenta Pacifiko kaj al orienta Hinda Oceano. 

La Flavbeka pufino havas du subspeciojn. *C. d. diomedea* reproduktiĝas en Mediteraneo kaj *C. d. borealis* en Azoroj, Kanarioj kaj Madejro. Ili disiĝas tra la tuta Atlantika Oceano kaj en okcidenta Hinda Oceano. Tiuj povus esti distingaj specioj (Heidrich *et al.* 1998).

La pufinoj de la genro *Calonectris * venas al insuloj kaj marbordaj klifoj nur por reproduktiĝi. Ili estas noktulaj ĉe la koloniaj reproduktejaj lokoj, preferante senlunlumajn noktojn por minimumi predadeblon. Ili nestumas en nestotruoj kaj ofte elsendas kontaktalvokojn ĉe siaj noktaj vizitoj. Ili demetas unusolan blankan ovon.

Ili manĝas fiŝojn, kalmarojn kaj similajn oceanajn manĝojn. Ili sekvas fiŝkaptadajn ŝipojn por elpreni fiŝorestaĵojn.

## Listo de specioj 
* Genro *Calonectris*
** Stripufino, *C. leucomelas *
** Boreala pufino aŭ Atlanta flavbeka pufino, *C. (diomedea) borealis *
** Cindropufino aŭ Mediteranea flavbeka pufino, *C. (diomedea) diomedea*
** Kaboverda pufino, *C. edwardsii*

Oni priskribis du prahistoriajn speciojn, *Calonectris krantzi* el fosilioj de komenca Plioceno kaj *Calonectris wingatei* el meza Pleistoceno.

## Referencoj 
* Harrison, Peter (1987): *Seabirds of the world : a photographic guide*. Princeton University Press, Princeton. ISBN 0-691-01551-1

* Heidrich, Petra; Amengual, José F. & Wink, Michael (1998): Phylogenetic relationships in Mediterranean and North Atlantic shearwaters (Aves: Procellariidae) based on nucleotide sequences of mtDNA. *Biochemical Systematics and Ecology* **26**(2): 145–170.  PDF kompleta teksto

Kategorio:Pufinoj
Kategorio:Procelarioformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Pacifiko
Berlengoj

maldekstra|235px|eta|La historia prizono: Fortikaĵo de Sankta Johano Baptisto.
La **Berlengoj** aŭ en portugala **Berlengas** estas arkipelago nome grupo de malgrandaj insuloj 10 al 15 kilometrojn ĉe la portugala marbordo, okcidente de la urbo Peniĉe. La insularo estas Biosfera rezervejo ekde 2011 kaj konsistas el bloko el granito.

## Geografio 
Formas parton de tiu arkipelago tri malgrandaj insuletoj nome:
* *Berlenga Grande* aŭ *Granda Berlengo*
* *Estelas*
* *Farilhões* (-*Forcados*).

La insulo Berlenga aŭ Berlenga Grande dividiĝas en du partoj, preskaŭ tute separataj de faŭlto kiu norde okazigas *Carreiro dos Cações* kaj sude *Carreiro do Mosteiro*. La plej granda parto de la insulo estas Berlenga (Berlengo) kaj konstituas 2/3 de la totala areo de la insulo; la malgranda parto estas *Ilha Velha* (malnova insulo).

Kategorio:Insularoj en Portugalio
Kategorio:Insularoj en la Atlantiko
Kategorio:Distrikto Leiria
Zsuzsanna Molnár

**Zsuzsanna MOLNÁR** (Zsuzsanna Huszti) estas rumania hungara pentristino. Ŝi naskiĝis la 27-an de marto Koloĵvaro en 1941. Ŝi estas la edzino de pentristo Zoltán Molnár.
## Kariero
Molnár Zsuzsanna diplomitiĝis en Arta Ĉeflernejo de Kluĵo en 1963. Ŝi instruis desegnon unu jaron en Peciu Nou, poste de 1964 en Temeŝvaro. De 1970 ŝi partoprenis en grupaj ekskpozicioj de artistoj de Temeŝvaro.
## Fonto
*kieselbach.hu
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Newport News

**Newport News** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Virginio (ŝtato). Ĝi estas eksterkantona urbo (ne parto de iu kantono).

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun .

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 
* Loĝantaro:  (en 2012)
* Supermara alteco: 
* Horzono: UTC-5h (en somero UTC-4h) 
* Poŝtkodoj: 23601–23609 
* Telefonkodo: 757
eta|maldekstre|Vido en Newport News
eta|maldekstre|Vido en Newport News

## Geografio 
Newport News situas fine de duoninsulo ĉe riverobuŝo apud Hampton (Virginio) sur ebenaĵo laŭ Atlantiko en la orienta landparto de Usono, en la sudorienta parto de la subŝtato.

## Historio 
En 1619 la areo de nuna Newport News apartenis al angla entrepreno, kiu pli frue estis ankaŭ apartenaĵo de indiana vilaĝo "Kecoughtan". En 1634 tiu areo ekapartenis al la formiĝanta kantono "Warwick". Antaŭ 1851 la Poŝto aprobis "New Port News" kiel la nomo de la unua poŝtejo. Antaŭ la Usona Enlanda Milito tiu loko estis kampara areo kaj malgranda fiŝkaptista vilaĝo. En 1866 oni ŝanĝis la nomon al la nuna formo. En 1885 la fervojo alvenis portanta ankaŭ evoluon kune kun la haveno. Impona ŝipofabriko ekfunkciis. En 1958 la urbo ricevis partojn de "Warwick".

## Klimato 
Newport News situas en subtropika klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen. La temperaturo averaĝe varias inter 11-21&nbsp;°C. La varmo kulminas en julio averaĝe 31&nbsp;°C, la malvarmo kulminas en januaro rekorde -22, averaĝe 2&nbsp;°C. Jare pluvas po 1162 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, vintre malofte neĝas. La pluvo kulminas julie kaj malkulminas en novembro.

## Vidindaĵoj 
eta|dekstre|Muzeo en Newport News
eta|dekstre|Vido en Newport News
* muzeo de 1932

## Servoj 
* Universitato Christopher Newport

## Famuloj 
En Newport News naskiĝis **Ella Fitzgerald**, Tiny Grimes, William Styron.
 
## Ĝemelurboj 
*  Nejagava, Japanio
*  Tajĝou (Ĝjangsuo), Ĉinio
*  Greifswald, Germanio

## Fontoj 
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio

Kategorio:Urboj en Virginio
Kategorio:Havenurboj
7948 Whitaker

'*7948 *Whitaker'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch''.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la britan astronomon Ewen Whitaker, unu el la fondintaj anoj de la Luna kaj Planeda Laboratorio. Li partoprenis al la kreado de lunaj atlaso kaj mapoj. Por Apollo 12 li sukcese identigis la krateron en kiun Surveyor 3 surteriĝis. Li lokis artefaritaj  uzante bildojn de la luna surfaco.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
András Falus

**András FALUS** [andrAŝ faluŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Falus András** estis hungara biologo, imunologo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2007).
András Falus http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19012 naskiĝis la  1947 en Budapeŝto.

## Biografio 
András Falus frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1965-1970, poste li ekinstruis en Universitato de Budapeŝto. Post 5 jaroj li eklaboris en filio de MTA. Baldaŭe li esploris en Odense, Universitato Harvard, Osaka. Li okupiĝas ĉefe pri la imunologio kaj genetiko. Li partoprenas en redaktadoj de enlandaj kaj eksterlandaj fakrevuoj. Li havas edzinon, kiu naskis 3 gefilojn. Li ricevis diversajn premiojn inter 1995-2008.

La asteroido 120324 Falusandrás estis nomita en lia honoro..

## Verkaro (elekto) 
* *DNA Polymorphism of MHC III Genes in Inbred and Wild Mouse Strains* (1987)
* *Az immunológia élettani és molekuláris alapjai* (1996)
* *Clinical Applications of Immunomics* (2008)

## Fontoj 
* biografio kun foto

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj imunologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Vladimir Lemelev

**Vladimir Romanoviĉ LEMELEV** (naskiĝis en 1938, mortis en Moskvo la )
estis samarkanda sciencisto-medicinisto, pedagogo, aŭtoro de
pluraj sciencaj verkoj. Dum multaj
jaroj li estis docento kaj vicdekano de Samarkanda Medicina Instituto,
vicprezidanto de la urba Esperanto-klubo, kungvidanto de kursoj kaj de la
studentaj sciencaj konferencoj pri interlingvistiko kaj esperantologio en
la Samarkanda universitato. Li aperigis multajn materialojn en la scienca rubriko
de *Monato*. Lastatempe li loĝis en Moskvo kaj estis
fakdelegito de UEA pri medicino/ epidemiologio.

## Eksteraj ligiloj
*Artikolo de Lemelev pri la origino de la vivo
*Vladimir LEMELEV: INFEKTAJ MALSANOJ: Damokla glavo super la homaro el MONATO (2004/05, p. 22)
*Vladimir LEMELEV: MEDICINO: De kie venis kaj kial ĉesis netipa pneŭmonio el MONATO (2005/12, p. 17)
*Vladimir LEMELEV: PRIONOJ: Nova etapo en biologio kaj medicino el MONATO (2006/05, p. 18)
*Vladimir LEMELEV: MEDICINO: Afriko kaj aidoso el Monato (2004/2 p.&nbsp;13)

Kategorio:Ukrainaj esperantistoj
Fontoura Xavier

**Fontoura Xavier** estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 10.719 loĝantojn en 2010 . 

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
(7889) 1994 LX

**(7889) 1994 LX** estas tre malgranda, neordinare hela duopa apolona asteroido, marsrenkonta kaj terrenkonta, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Arizono, Usono), en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

Ĝia spektra klaso "V" pensigas, ke ĝi estus ero elŝirita el 4 Vesta.

Ĝia tre klinita orbito pasas inter tiuj de Venuso kaj Tero; je sia minimuma distanco, tiu orbito pasas al 23,202 miliono da km de la tera orbito. Kvankam klasifikita kiel marsrenkonta asteroido, ĝi restas malproksima de Marso pro sia granda orbita klinangulo. Ĝi estas en orbita resonanco 4:3 kun Marso.

* La 26-an de marto 1903, ĝi pasis al 0,2307 AU (34,515 milionoj da km) de la Tero.
* La 1-an de januaro 2156, ĝi pasos al 0,2258 AU (33,787 milionoj da km) de nia planedo.

Ĝi pasas pli proksime de Venuso:
* La , ĝi pasis al 0,1155 AU (17,283 milionoj da km) de Venuso.
* La , ĝi pasos al 0,1194 AU (17,869 milionoj da km) de ĉi-tiu planedo.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de B. D. Warner, R. D. Stephens kaj D. R. Coley, per observoj de  elde la *Center for Solar System Studies* en Landers (Kalifornio, Usono), anoncita la .

Tiu satelito havas diametron estimata je ĉirkaŭ 0,53 km,  de 1,88 ± 0,003 tago (45,12 ± 0,072 horoj) kaj  orbita duona grandakso de 5,4 km. Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 
*  (7889) 1994 LX ; el la paĝaro de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Arcachon

**Arcachon** - jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone *Arcaishon* - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france *Gironde* [] respektive okcitane kaj gaskone *Gironda*), en la administra regiono Nova Akvitanio (france *Nouvelle-Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Nòva Aquitània*) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france *Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Aquitània*). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al kaj estas la centro de la samnoma arondismento Arcachon (aŭ *Arcaishon*) kaj al la kantono ''*. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Geografio 
eta|maldekstra|upright=1.2|Strando en Arcachon
La teritorio de Arcachon estas kabo ĉe la sudo de la golfo de Arcachon. Ĝi troviĝas en la sudokcidento de la departemento Gironde,  sudokcidente de Bordozo, kaj ĝi havas limon kun La Teste-de-Buch (*La Tèsta de Buc*), urbeto de kiu Arcachon origine estis parto, ĝis ĝi sendependiĝis. En la komunumo situas la duno de *Pilat'', la plej granda duno de Eŭropo, antaŭ dua preskaŭ samalta apud la vilaĝo Nida en la komunumo Neringa de Litovio.

## Vidu ankaŭ 
* Golfo de Arcachon
* Komunumoj de Gironde
* Arcachon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Turismo en Arcachon


Kategorio:Komunumoj de Gironde
Kategorio:Subprefektejoj de Francio
7892 Musamurahigashi

'*7892 *Musamurahigashi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masanori Hirasawa kaj Shohei Suzuki elde la observatorio de la monto Njukasa, proksime de Fuĵimi (gubernio Nagano, Japanio).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la tokia Ĉefurba Altlernejo
*Musasimurayamahigashi*, kie Masanori Hirasawa instruas pri astronomio kaj terscienco. *Musamurahigashi'' estas la kromnomo de tiu lernejo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Masanori Hirasawa
Kategorio:Malkovrita de Shohei Suzuki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Erechim

**Erechim** estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordokcidento de Rio-Grando (portugale *Noroeste Rio-grandense*), kaj estas la administra centro de samnoma mikroregiono *Erechim*. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - en 2010 estis 96 087 loĝantoj.
 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
István Jacsó

**István Jacsó** ne voĉdonis por bojkoti la Olimpiajn Ludojn  en Los Anĝeleso  1984. Ekde 1985 li jam ne estis inter la decidofarantoj.
Li ripozas en la parcelo 32/1-5-25A  de nova publika tombejo en Rákoskeresztúr.

## Cirkonstancoj de lia rezisto
La sovetia bojkoto kontraŭ la Los Anĝeles-aj estis unusence retrobato pro la Usona bojkoto kontraŭ la  Moskvaj ludoj en 1980. Vane havis bonajn kontaktojn en Sovetio Juan Antonio Samaranch, prezidanto de la prezidanto de la Internacia Komitato de la Olimpiaj Ludoj, Vane li estis iama ambasadoro en Moskvo, ĉi-kaze fiaskis liaj sportdiplomatio. En la oficiala listo de motivoj rolis nur, ke la sekureco de la sportistoj ne estis certigita. Kaj pri tio oni konvinkadis S-ron István Buda prezidanton de la Tutlanda Korpeduka kaj Sportoficejo (’OTSH’) kaj tiun de la Hungara Komitato de Olimpiaj Ludoj, kiam en aprilo 1984 li estis venigata en Moskvon eĉ du fojojn. La 8-an de majo la  Komunisma Partio de Sovetio  (KPS) komunikis al la gvidantoj de la socialismaj landoj, ke la Sovetiaj sportistoj ne partoprenos la Olimpiajn Ludojn, kaj la 24-an de majo la Politika Komitato de  HSLP ofertis, ke „konsiderante la estiĝintajn cirkonstancojn” jam ankaŭ la Hungara Komitato de Olimpiaj Ludoj decidu por la forresto de la hungaraj sportistoj. La tiama hungara gazetaro publikis nur la decidon kun la komenco „pro la estiĝintaj cirkonstancoj”, eĉ dum la Olimpiaj Ludoj la du plej oftaj novaĵoj kritikis la neorganizitecon de la ludoj kaj la sekurecon tiean.
István Jacsó inter tiaj cirkonstancoj riskis siajn trejnistan karieron kaj vivtenon, sed finfine li sukcesis eviti la reprezaliojn, kaj ĝis sia morto la 6-an de decembro 1985. li laboris kiel juristo. Pro lia rezisto eĉ ĝojis la partia gvidantaro, ja tiel ĝi havis eĉ pruvon, ke en Hungario ekzistas demokratio, kaj oni povas eĉ ion tian fari tie.

## Laboro
:D-ro István Jacsó jam en 1944 eksponis sin por la persekutatoj, Kaj en 1956 li laboris kiel defendanta advokato. István Jacsó kiel estrarano de la Hungara Manpilka Asocio li estis membro ankaŭ de la Hungara Komitato de Olimpiaj Ludoj, kaj li estis prezidanto de la Disciplina Komitato de la Asocio.

## Familio
:Lia filo Péter Jacsó estas orofesoro de University of Hawaii. Liaj nepoj estas Dániel Jacsó kaj Ádám Jacsó.

## Aprezoj
:Oĉjo Steĉjo dum jardekoj direktis la disciplinan komitaton de la asocio. Li estis simple bonulo, pri kiu eĉ nun ni pensas daŭre kun amo kaj estimo...

:D-ro István Jacsó povis sci malantaŭ si tre riĉan vivojon, li estis persono kun publika reputacio, ĉirkaŭata de granda estimo, kiu jam en 1944 riskis sian vivtenon kiel helpanto de la persekutatoj. Kiel venko de la civila kuraĝo, de la sendependeco kaj de la honoro lia mano sola leviĝis en la alton dum la voĉdonado kontraŭante la bojkotadon. Li vere meritas, ke ni rememoru pri li.

## Distingoj
:Arĝenta Medalo de Pro Eminenta Advokata Laboro 1977 donacita de la Ĉambro Hungaraj Advokatoj.

## Referencoj 
## Tradukfontoj 
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Isole (komunumaro)

La **komunumaro Isole ** estas administra unuo de Kantono Tiĉino kaj parto de la distrikto Locarno. Ĝi havis 14341 loĝantojn la 31-an de decembro 2011. Ĝia ĉefloko estas Ascona.

## Geografio
La komunumaro Isole konsistas el la okcidenta parto de la delto de la rivero Maggia, Ronco, Brissago kaj la Insuloj de Brissago sur la Majora Lago.

## Trafiko
Tra la komunumaro Isole pasas la kantona ĉefvojo n-ro 13 de Locarno al Brissago kaj parto de la svisa aŭtovojo A13. Pere de la etspura trama fervojo de Locarno tra la valo de Centovalli kaj la loka busreto de la urbo Locarno kaj la liniŝipoj sur la Majora Lago, la komunumaro estas konektita al la publika transportreto.

## Komunumoj de la komunumaro Isole 
La komunumaro Isole  konsistas (stato en 2013) el 4 komunumoj, el kiuj ĝia ĉefloko Ascona estas la plej granda. Jen la listo:

## Eksteraj ligiloj

!
Günther Prien

.
Li estis kapabla germana submarŝipano kaj sinkigis pli ol 200000 tunojn da aliancanajn ŝipojn.

Lia plej fama militago estis eniro al Scapa Flow kie li sinkigis ŝipon pezan *HMS Royal Oak*.

Li mortis en Atlantika Oceano, apud Islando, sinkigita de detruŝipo Wolverine.

eta|maldekstra|La trako farata de Prien en Scapa Flow

Kategorio:Germanaj militistoj
Ŝoĥtado

eta|Ilustraĵo de Ŝoĥtado de la 15-a jarcento|282x282ra
**Ŝoĥtado** (hebr. שחט *šacḥaṭ* „ŝoĥti“) estas la rita buĉado de koŝeraj bestoj, aparte en la judismo kaj en la islamo. La bestoj estas mortigitaj per speciala tranĉilo. Oni tranĉas per ununura granda tranĉo transverse tra la malsupra koloflanko, kio sekvigas la fendon de la grandaj sangaj vaskuloj same kiel de la traĥeo kaj de la ezofago. Ŝoĥtado garantiu la plejeble senrestaĵan elsangadon de la besto. Kaj islamo kaj judismo malpermesas la konsumon de sangaĵoj. Tamen ankaŭ en la kristanismo ekzistas tiu ĉi malpermeso (Ago 15, 28–29).

eta|maldekstre|ŝoĥtado de kokino.

Ŝoĥtado okazas sen antaŭa senkonsciigo de la besto, ĉar ekz. laŭ strikta juda kredo la besto estas vundata per la senkonsciigo kaj per tio la viando fariĝas maltaŭga por konsumado. En Germanujo oni permesas la ŝoĥtadon por islamanoj nur je antaŭa elektra senkonsciigo.

## Eksteraj ligiloj 
* Dialogue on issues of Religious Slaughter
* *http://www.hagalil.com/judentum/koscher/schaechten.htm La juda buĉometodo – la ŝoĥtado]*. Kontribuaĵo je haGalil
* *La ŝoĥtado – juda buĉado*. Kontribuaĵo de Deutschlandradio Kultur, kun klarigoj de la duseldorfa ortodoksa rabeno Julien Chaim Soussan
* Ekspertizo de la Federacia Bestkuracisto-Ĉambro  (PDF-dosiero; 161 kB)
* 
* BVET – Federacia Oficejo pri Bestmedicino, Informoj pri la temo ritaj buĉadoj 

## Referencoj 
Kategorio:Judaj festoj
Kategorio:Ritoj
Kategorio:Bestoprotektado
7894 Rogers

'*7894 *Rogers'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *John H. Rogers*, direktoro la sekcio "Jupitero" de la *British Astronomical Association* de 1988, ricevinto de la medalo "Goodacre" de la B.A.A. en 2003. Li estas la aŭtoro de "*The Giant Planet Jupiter*" (*Cambridge University Press'', 1995). Profesie, li estas molekula neŭrobiologiisto ĉe la Universitato de Kembriĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Losone

**Losone** estas komunumo de la Komunumaro Isole kaj la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 6372 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Losone situas en nordo de la delto de la rivero Maggia, norde de Ascona kaj okcidente de Locarno ĉe la eniro al la Valo de Maggia. La nordan komunumlimon formas la rivero Melezza, kiu en nordoriento de la komunumo alfluas al Maggia. La komunumo estas en Alemanio konata pro ĝia kazerno, kie antaŭe estis la rekruta lernejo por la grenadiroj kaj nun tempe de la sanitataj trupoj de la Svisa Armeo. Al la komunumo apartenas la vilaĝo Losone kun la kvartaloj San Lorenzo, San Rocco, San Giorgio, la vilaĝo Arcegno, kaj la setlejo Zandone, kie situas la kazerno. En nordo de la komunumo sude de Melezza situas golfludejo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,53&nbsp;km², de kiuj 64,2% estas kovritaj de arbaro, 5,8% servas por agrikulturo kaj 25,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Losone limas en nordo al Verscio, en nordoriento al Tegna, en oriento al Locarno, en sudo al Ascona, en okcidento al Intragna, en nordokcidento al Cavigliano.

## Trafiko 
Losone situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Losone pasas paralela flanka vojo al la kantona ĉefvojo n-ro 407, kiu oriente de la rivero kondukas de Locarno al Domodossola. Pere de buslinio de la loka busreto de la urbo Locarno, la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Losone datiĝas el la jaro 1061 kiel *Loxono*. En Losone ekzistas rokaj freskoj el la neolitiko. Dum mezepoko Losone estis najbararo de la Paroĥaro Locarno. De 1941 ĝis 1947 en la komunumo estis internitaj soldatoj el Pollando kaj Ukrainio. Poste la internejo estis transformita al kazerno de la Svisa Armeo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Losone
József Farkas

**József FARKAS** [jOĵef farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas József** estas hungara kemiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2001).

József Farkas http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19016 naskiĝis la  1933 en Budapeŝto.

## Biografio 
József Farkas frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1951-1956. Li eklaboris en instituto, kie li okupiĝis pri nutraĵoj. En 1964 li doktoriĝis. Baldaŭe li instruis en universitato, kie li atingis rangojn katedrestro kaj vicrektoro. Li partoprenis en redaktadoj de *Acta Alimentaria* kaj *Radiation Physics and Chemistry*. Li ricevis diversajn premiojn inter 1974-2005.

## Verkaro (elekto) 
* *Feasibility of Irradiation of Spices with Special Reference to Paprika* (1973)
* *Irradation of Dry Food Ingredients* (1988)
* *Sugárzásos tartósítás – egy XX. századi élemiszer-technológia interdiszciplináris megalapozása* (1993)
* *A gyümölcsfeldolgozás technológiái* (2007)

## Fontoj 
* biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mikrobiologoj
7901 Konnai

'*7901 *Konnai'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de
la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Reiichi Konnai*, (eksa nomo : *Horiguchi*), dentisto kaj astronomia observanto kun akuta vidkapablo. Lia tre precizaj kaj artaj desegnoj de planedoj estas bone konataj. Li estas ankaŭ pioniro en fotoj de planedoj en alta bild-precizeco, kaj li verkis ĉapitron pri tio en la "Planeda Gvidlibro" (*Seibundo-Shinkosha'', 1981).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Loránd Farkas (kemiisto)

**Loránd FARKAS** [farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas Loránd** estis hungara kemiisto, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1973).

Loránd Farkas http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1914 en Budapeŝto. Li mortis la  1986 en Budapeŝto.

## Biografio 
Loránd Farkas frekventis mezlernejojn en Budapeŝto, Makó, Szeged, poste universitatojn en Szeged kaj Budapeŝto. Li komencis sian karieron en kemia katedro de Budapeŝto. En 1950 li arestiĝis, poste en Recsk li estis politika kaptito (gulagano) dum 3 jaroj. En 1956 li ekinstruis en universitato en Budapeŝto. Baldaŭe li estis gastprofesoro en Munkeno kaj Florido. Li partoprenis en kreo de medikamento "Ypriflavon". Li ricevis premion de la Franca Akademio en 1963.

## Verkaro (elekto) 
* *Topics in Flavonoid Chemistry and Biochemistry* (1975)
* *Flavonoids and Bioflavonoids* (1977)

## Fontoj 
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gábor Farkas

**Gábor FARKAS** [farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas Gábor** estis hungara botanikisto, biokemiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1976).

Gábor Farkas http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03975/04115.htm naskiĝis la  1925 en Budapeŝto. Li mortis la  1986 en Szeged.

## Biografio 
Gábor Farkas frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li eklaboris en universitata instituto. En 1950 li ekhavis postenon en instituto de Martonvásár. En 1957 li eklaboris en filio de universitato en Budapeŝto, sed post monatoj helpe de stipendio li esploris en Kanado, baldaŭe en Francio kaj Usono. En 1962 li doktoriĝis. En 1970 li eklaboris en instituto de Szeged. Tie li longe gvidis la instituton, dume li instruis en la universitato. Li okupiĝis ĉefe pri malsanoj kaj difektoj de la kreskaĵoj.

## Verkaro (elekto) 
* *Növényi anyagcsereélettan* (1968)
* *Növényi biokémia* (1978)
* *Növényi sejtgenetikai és szövettenyésztési módszerek alkalmazása* (1979)

## Fontoj 
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj botanikistoj
Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Botanikistoj