open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pediatrio

eta|Alegorio de la Pediatrio ĉe la viena Wilhelminen-malsanulejo.|523x523ra
[eta|dekstre|180px|[Pediatrino.]]
**Pediatrio** (aŭ **infanmedicino**) estas fako de medicino kiu temas pri la medicina zorgo de beboj, infanoj, kaj adoleskuloj. Medicino por infanoj malsamas de plenkreskula medicino pro grandeco kaj fizikaj malsamecoj. Iuj malsanoj afliktas la junulojn kaj maljunulojn malsame.

## Pediatroj 
Kuracisto en ĉi tiu fako nomiĝas **pediatro** aŭ **infankuracisto**.

La svedo Nils Rosén von Rosenstein (1706-1773) estas konsiderata fondinto de moderna pediatrio. La germano Abraham Jacobi (1830-1919) estas konsiderata kiel la "patro de pediatrio" en Usono.

La sviso Beat Richner (1947-2018) estis grava pediatro en Kamboĝo.

## Organizaĵoj 
* Usona Pediatria Akademio kun gazeto *Pediatrics*

## Fakoj 
Pediatria kirurgio, aŭ *porinfana kirurgio*, estas subfako de kirurgio kiu temas pri traktado de fetoj, beboj, infanoj, adoleskoj kaj junuloj.

La neŭropediatrio (ankaŭ nomata infana neŭrologio) estas la medicina fako kiu traktas la nervajn malsanojn de infanoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Neŭropediatrio
* Infana kaj adoleskula psikiatrio kaj psikoterapio

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
*
Ginekologio

**Ginekologio** estas medicina fako pri malsanoj de virinaj seksorganoj. Tiele ĝi zorgas pri aferoj rilataj al reproduktado, genera sistemo kaj asocia fiziologio. Dum jarcentoj tiu fako estis iom preteratentita en diversaj kulturoj pro aferoj rilataj al tabuoj kaj al la rilatoj inter viroj (kuracistoj) kaj virinoj (pacientoj).

Obstetriko estas medicina fako kiu zorgas pri gravedeco, nasko kaj postnasko, ne necese en situacio de risko kiu postulu kirurgan intervenon. Kiel medicina fako obstetriko estas plej ofte kombinita kun ginekologio laŭ fako konata simple kiel *obstetriko kaj ginekologio*.

## Vidu ankaŭ 
* Reprodukta sistemo
* Virino

Dosiero:Ricord speculum DSC09410.jpg|Medicina aparataro
Dosiero:Gynaecology-1822.jpg|Honto asocia kun la ekzameno de femala reprodukta sistemo dumlonge malhelpis la sciencon de ginekologio. Ĉi tiu desegnaĵo de 1822 de Jacques-Pierre Maygnier montras "kompromisan" procedon, en kiu la kuracisto estas surgenue antaŭ la virino sed ne povas vidi ŝian reproduktajn organojn.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=pubmed&dopt=Abstract&list_uids=10167361&query_hl=15&itool=pubmed_docsum
* http://www.forumginekologiczne.pl
* http://www.nvog.nl Nederlanda asocio pri Obstetriko kaj Ginekologio
* http://www.frauenaerzte.de 
* http://www.ginekologia.start.bg 
* http://www.seksologia.start.bg 

*
Hematologio

**Hematologio**, aŭ **sangoscienco**, estas medicina fako pri malsanoj de sango.

Sangotransfuzo estas ĝenerale la procezo de ricevado de sangproduktoj en onies cirkuladon intravejne. Transfuzoj estas uzitaj kontraŭ diversaj malsanoj por anstataŭigi perditajn komponentojn de la sango.

## Konataj hematologoj 
* Agnès Buzyn
* Jean Dausset

## Vidu ankaŭ 
* Sangoprodukto

## Eksteraj ligiloj 
* http://pathy.med.nagoya-u.ac.jp/atlas/doc  
* http://hematology.netfirms.com  
* http://www.onmeda.de/krankheiten/blutkrankheiten.html
* http://www.sbhh.com.br
Landseer

**Landseer (kontinenta-eŭropa tipo)** [lantzea] estas hunda raso, (nekolora varianto de novlanda hundo!).
La raso estis nomita laŭ samnoma pentristo, kiu verkis bildojn pri tiaj hundoj.

eta|250px|none|Landseer - savohundo
eta|maldekstra|180px|
eta|250px|none|Landseer - hundino

## Vidu ankaŭ 
* Kanisedoj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* http://www.abcgallery.com/L/landseer/landseer.html 
* http://home.no.net/ndenton  
* http://www.landseeryhdistys.fi 

Kategorio:Hundorasoj
Skanilo

dekstra|250ra
**Skanilo** (de la angla *to scan* = *pripalpi, ekzameni*) estas datumprilabora flankaparato, ĉe kiu la objekto estas pripalpita laŭ sistemo, reguloj.

En la skanilo, la analogaj datumoj de fizika objekto estas akceptitaj per sensilo kaj transformitaj al cifereca formo, kiu estas bone prilaborebla en komputilo.

## Diversaj skaniltipoj 
* Kuŝ-skanilo (paĝo-skanilo?)
* Man-skanilo
* Dia-skanilo
* Tambur-skanilo
* Laser-skanilo
* Medicina skanilo kiel en la komputiltomografio aŭ PET

## Palpa metodo 
Oni povas distingi tri palpajn metodojn de la skaniloj: punkta palpado kun unuop-sensilo; palpado kun vicosensilo kaj surfacosensilo.

Ĉe la palpado per surfacosensilo, la sensilo povas moviĝi aŭ fikse stari.

Oni povas ankaŭ diferencigi, kiel la tri kolorofiltriloj (RGB) stras: unu apud la alia (*paralele*) aŭ unu post la alia (*serie*).

Por la cifereca kamerao oni uzas ekz. surfacosensilon kun tri paralelaj filtriloj. Oni povus uzi punktosensilon aŭ vicosensilon, se la kamerao starus absolute senmove.

## Skanilaj ecoj 
La kvalito de skanilo dependas laŭ uzo de:
* Palp-solva kapablo aŭ distinga kapablo aŭ palpa frekvenco aŭ loka frekvenco
* Rastera frekvenco
* Eldona dissolvo
* Kompakteco (dinamiko)
* Toneco
* Kolora profundo
* Rapideco

## Vidu ankaŭ 
* Optika signorekono

## Diversaj tipoj de skaniloj 

Dosiero:Imagint scanners types 1.png|
Dosiero:Imagint scanners types 3.svg|
Dosiero:Imagint scanners types 7.png|
Dosiero:Imagint scanners types 8.png|

Kategorio:Komputila aparataro
Kategorio:Komputila flankaparato
Portebla dokumentformo

eta|dekstra|180px
**PDF** (, **Portebla dokumentformo** ) estas dosierformo ellaborita de la firmao Adobe en 1993. PDF-dosieroj estas uzataj por prezenti dudimensiajn dokumentojn tute same en ajna aparato kun ajna ekrana distingivo.
PDF estas malferma normo kaj laste pliproksimiĝis al normigo ĉe ISO kiel ISO 32000.

## La precipaj trajtoj 
* Ĝi estas multesistema, tio estas, oni povas ĝin vidi en pluraj operaciumoj kiel vindozo, linukso aŭ Mac OS X, konservante ĝian saman aspekton.
* Ĝi povas enhavi tekston, bildojn kaj eĉ muzikon.
* Ĝi estas vaste uzata en TTT por dokumentoj (apud la indiĝena formato de la reto HTML).
* Ĝi enhavis kaj enhavas patente protektitajn teknologiojn kiel ekzemple LZW-84 (patento jam eksvalidiĝis, krom tio eblis uzi alternativan algoritmon "Deflate"), kaj JPEG-2000 (sed eblas uzi alian bildkompresan algoritmon kiel ekzemple JPG aŭ "filtrita Deflate" te algoritmo de bilda formato PNG)
* Aktuale ĝi estas libera normo, kaj pluraj programoj povas labori kun ĝi (ekzemple ofica programaro kiel LibreOffice)
* Oni povas ĉifri la dosierojn por protekti ilin kontraŭ ŝanĝoj, presado aŭ kopiado (DRM).

## Historio 
Ĝi debutis en 1993 per Acrobat 1. Ĝi komence estis pagenda, sed pli poste oni disŝutis ĝin senkoste.

## Vidu ankaŭ 
* PDF.js estas JavaSkripta programaro por traduki el PDF en HTMLon kaj uzi la rezulton per TTT-legilo.

## Referencoj 
Kategorio:Lingvoj de priskribo de paĝoj
Kategorio:Datenaranĝoj
Kategorio:Dosiernomaj finaĵoj
Silvana Mangano

**Silvana MANGANO** (naskiĝis la  en Romo, mortis la  en Madrido) estis itala aktorino. En la jaro 1947 ŝi partoprenis beleckonkurson kaj komencis karieron kiel fotomodelo kaj aktorino. Internacian famon ŝi akiris per la filmo *Riso amaro* en 1949.

Komence ĉiam en la rolo de alloga belulino, ŝi helpe de la reĝisoroj Pier Paolo Pasolini kaj Luchino Visconti fine sukcesis konvinki per karakteraj roloj.

## Listo de filmoj 
* *Riso amaro* (Italio, 1949)
* *Anna* (Italio, 1951)
* *Teorema* (Italio, 1968)
* *Morte a Venezia* (1970)
* *Ludwig II* (Germanio/Italio/Francio, 1972)
* *Gruppo di famiglia in un interno* (Italio/Francio, 1974)
* *Oci ciornie* (Italio, 1987)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.thegoldenyears.org/mangano.html  
* http://www.batnet.com/mfwright/silvana_mangano.html  
* http://french.imdb.com/name/nm0542146 
* http://italian.imdb.com/name/nm0542146 

Kategorio:Italaj aktoroj
Richard Dreyfuss

maldekstra
**Richard Stephen DREYFUSS** (naskiĝis la 29-an de oktobro, 1947) estas usona aktoro.

Naskiĝinte en Novjorko, li en la aĝo de naŭ jaroj kun sia familio transloĝiĝis al Losanĝeleso. Kiel 15-jarulo li ricevis sian unuan televidan rolon, en la produktaĵo ''In Mama's House*. En la jaro 1967 li havis sian debuton en la kinofilmo *The Graduate*.

Famon li akiris per rolo en *American Graffiti* (1973). Kulmino de lia kariero estis la Oskaro gajnita en la jaro 1977 pro la ĉefrolo en la filmo *The Goodbye Girl*. Ĝis 2003 li havis la honoron, esti la plej juna aktoro, kiu iam gajnis la premion en tiu ĉi kategorio.

Komence de la 1980-aj jaroj lia kariero stagnis. Richard Dreyfuss komencis uzi drogojn kaj kaŭzis aŭtoakcidenton en 1982. Li venis en areston kaj sukcese luktis kontraŭ la drogomisuzo. Per la filmo *Down and Out in Beverly Hills* (1986) li daŭrigis sian karieron.

De 1983 ĝis 1995 Dreyfuss estis edziĝinta al Jeramie Rain, kun kiu li havas tri idojn. Ekde 1999 li estas la edzo de Janelle Lacey.

## Listo de filmoj 
* *The Graduate* (1967)
* *American Graffiti* (1973)
* *Dillinger* (1973)
* *Jaws* (1975)
* *Close Encounters of the Third Kind* (1977)
* *The Goodbye Girl* (1977)
* *Whose Life is it Anyway?* (1980)
* *Down and Out in Beverly Hills* (1986)
* *Tin Men* (1986)
* *Stake Out* (1986)
* *Nuts* (1987)
* *Always* (1989)
* *Postcards from the Edge* (1990)
* *Rosencrantz and Guldenstern Are Dead* (1990)
* *What About Bob?* (1991)
* *Once Around* (1991)
* *Another Stakeout* (1993)
* *The American President* (1995)
* *Night Falls On Manhattan'' (1996)

## Eksteraj ligiloj 
* http://us.imdb.com/name/nm0000377 
* http://www.imdb.com/name/nm0000377 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Galileo

**Galileo** estas nomo de
# **Galileo (regiono)**, regiono en la nordo de Israelo kaj Palestino
# *Galileo Galilei*, la itala sciencisto, en Esperanto ankaŭ **Galilejo**
# **Galileo (sondilo)**, kosma sondilo sendita al Jupitero
# **Galileo (loktrova sistemo)**, la civila tutmonda loktrova sistemo ("GPS") de la Eŭropa Unio
# **Galileo**, ekstersunsistema planedo
# **697 Galilea**, asteroido

## Antaŭnomo 
* Galileo Ferraris, itala sciencisto
Akvino

**Akvino** (itallingve *Aquino*) estas komunumo de centra Italio. Ĝi situas en la regiono Latio kaj en la provinco Frozinono. Komence de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sankta [[]], kies memortago sekve estas la komunuma festotago.

Najbaras la komunumoj . Ĝiaj koordinatoj estas 41,3&deg N / 13,4° E. La komunumo situas ĉe la itala aŭtovojo A1 inter Romo kaj Napolo. La nomo Akvino en Esperanto aparte konatas pro la teologo Tomaso de Akvino el la 13-a jarcento. 

Kelkajn jarcentojn antaŭ la epoko tie ekzistis urbo nomata *Aquinum* kun ĉ. 40.000 loĝantoj, kiu estis detruita de invadantaj longobardoj. Restas el tiu tempo restaĵoj de templo kaj amfiteatro.

Ankaŭ en la "batalo de Cassino" dum la dua mondmilito Akvino estas severe damaĝita.

En Akvino naskiĝis la poeto ''Rinaldo d'Aquino'' (1227/28 – 1279/81).

En Roccasecca, ĉirkaŭ 6&nbsp;km norde de Akvino, naskiĝis la teologo Tomaso de Akvino.

eta|maldekstra|300px|
eta|maldekstra|300px|

## Vidu ankaŭ 
* Aquino-Castrocielo-Pontecorvo (stacidomo)
* Piedimonte-Villa Santa Lucia-Aquino (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Latio
Kategorio:Komunumoj de Provinco Frosinone
Kategorio:Tomaso de Akvino
Datenaranĝo

**Datenaranĝo** estas maniero, en kiu datenoj estas aranĝitaj (lokitaj, ordigitaj) sur datenportilo aŭ en la memoro de komputilo.

La esprimo foje estas uzata en la pli strikta senco "normigita datenaranĝo", kaj foje en la senco "dosiera aranĝo". Ĉar ne ĉiuj datenoj estas en dosiero, datenaranĝo estas pli ĝenerala ol dosiera aranĝo.

**Formato de dosiero** estas erara nomo por datenaranĝo de dosiero, uzata pro la influo de aliaj lingvoj. La ĝusta nomo estas dosier-aranĝo. Ofte ĝi estas indikata per finaĵo de dosiernomo aŭ magia nombro.

Ekzemploj de (fakte aŭ jure) normigitaj datenaranĝoj estas:

## Dosieraj 
* XML, kadra normo por tekste reprezenteblaj hierarkiaj datenoj
* HTML por retpaĝoj
* SGML por enhave strukturitaj tekstdokumentoj
* PDF por surpaĝe aranĝitaj dokumentoj
* BMP, GIF, JPEG, PNG por ciferecaj bildoj
* FLAC por sondosieroj

## Ceteraj 
* ISO 8601 por datoj kaj tempoj

Grava distingo estas inter tekstaj kaj netekstaj (foje nomataj "bitaj" aŭ "duumaj") aranĝoj. Tekstaj aranĝoj estas (certagrade) legeblaj de homoj; ili estas prilaboreblaj per tekstaj iloj, ekz. tekstredaktilo. Ilia bita formo dependas de la kodado de la teksto. XML, HTML kaj SGML estas ekzemploj de tekstaj aranĝoj.

Netekstaj aranĝoj estas ofte pli kompaktaj ol tekstaj aranĝoj kaj enhavas malpli da redundo. Ili ĝenerale estas pli rapide legeblaj de programoj, sed ofte estas malfacile interpreteblaj sen iuj meta-informoj pri la enhavo. La konstato, ke pli kaj pli da datenoj iĝas neuzeblaj pro manko de tiaj informoj, estis unu el la motivoj por la kreado de XML.

Kategorio:Datenaranĝoj
Oskaro

**Oskaro** estas vira nomo, interalie de verkisto Oscar Wilde, Nobel-premiito Óscar Arias, de du svedaj-norvegaj reĝoj: Oskaro la 1-a kaj Oskaro la 2-a kaj de Oskaro de Svedio (princo de Svedio)..

* **Oskaro** estas ankaŭ la populara nomo por la premioj de la *Usona Akademio de Filmaj Artoj kaj Sciencoj*: vidu **Oskar-premio**
* **Oskaro** estas fiŝo de la familio Cikledoj.

## Vidu ankaŭ 
* Oscar (apartigilo)

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Listoj de regantoj laŭ nomo
Goya

**Goya** (esperantigebla kiel **Gojo** aŭ **Gojao**) estas hispanlingva familinomo prononcinda [GOĝa] kaj trovebla ekzemple en jeno:

* La familia nomo de Francisco de Goya, hispana pentristo.
* La premioj donitaj en Hispanio al filmoj: Vidu Goja-premion
* Goya (metroo de Madrido)
* La Departemento Goya de la provinco Corrientes en Argentino.
Indekso de malpermesitaj libroj

La ***Indekso de malpermesataj libroj*** (latine *index librorum prohibitorum*) estas listo de publikaĵoj, kiujn anoj de roma katolikismo ne rajtis legi.

Ĝi estis kreita de la Sankta Kongregacio de la Inkvizicio en 1559 kaj estis aboliciita de la 2-a Koncilio de Vatikano en 1966.

La indekso enhavis interalie la nekatolikajn versiojn de la Nova testamento.
eta|dekstre|180px|*Index Librorum Prohibitorum *.Venetiis, M. D. LXIIII (1564).

## Malpermesitaj libroj 
* *Epitome Astronomiae Copernicanae*
* *De monarchia* de Dante Alighieri

## Vidu ankaŭ 
* Cenzuro
* Herezo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.aloha.net/~mikesch/ILP-1559.htm  
* http://www.fordham.edu/halsall/mod/indexlibrorum.html  
* http://www.cvm.qc.ca/gconti/905/BABEL/Index%20Librorum%20Prohibitorum-1948.htm  
* http://www.newadvent.org/cathen/07721a.htm 

Malpermesitaj
Giordano Bruno

**Giordano BRUNO** (prononco laŭ IFA , per esperantaj literoj , esperantigite **Ĝordano Bruno**) naskita en 1548 en Nola (Italio), ekzekutita kiel herezulo la 17-an de februaro 1600 en Romo, estis itala monaĥo kaj filozofo.

Bruno, baptita je la nomo Filippo, post studado en Napolo en 1565 aniĝis en la ordeno de la dominikanoj kaj alprenas la ordenan nomon Giordano.

Li interesiĝis pri la teorio de Koperniko pri la suncentreco de la universo kaj pluevoluigis ĝin. Interalie li asertis, ke steloj estas similaj al la Suno. Liaj opinioj estis kontraŭ la dogmoj de la kristanismo, kaj ĉar li ne emis al diplomateco, li renkontis multe da rezisto kaj malamikeco.

Je la 22-a de majo 1592 la inkvizicio arestis lin; post severa pridemandado li reprenis siajn teoriojn. Tamen oni en 1593 transportis lin al Romo kaj malliberigis lin en la papa Kastelo de la Anĝeloj. Sep jarojn li malliberis, dum oni preparis proceson kontraŭ li.

Je la 8-a de januaro 1600 li estis ekskomunikita kaj kondamnita al morto sur ŝtiparo, precipe ĉar li ne akceptis la personan kaj triunuan dion de katolikismo kaj la plenan homecon de Jesuo Kristo. Bruno komentis la verdikton per "kun pli da timo vi proklamas la verdikton, ol mi ĝin akceptas".

Bruno estis torturata kaj je la 17-a de februaro 1600 ŝtiparumita sur placo *Campo dei Fiori*. Liaj verkoj eniris la indekson de malpermesitaj libroj kaj tie restis ĝis 1965 (nuligo de la indekso).

400 jarojn post lia ekzekuto la katolika eklezio, pere de papo Johano Paŭlo la 2-a, oficiale esprimis "profundan doloron" kaj konfesis, ke ĝi eraris kondamnante Brunon al morto.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Fondaĵo Giordano Bruno

## Eksteraj ligiloj 
* GiordanoBruno.info
* Página de Filozofia Moderna
* Consciencia.org
* Intratext.com

Kategorio:Italaj filozofoj
Kategorio:Italaj astrologoj
Kategorio:Kondamnitoj al mortpuno
Kategorio:Italaj ekzekutitoj
Kategorio:Panteistoj
Kategorio:Kosmologoj
Kategorio:Atomistoj
Kategorio:Kristanaj mistikuloj
Kategorio:Okultaj verkistoj
Kategorio:Naturfilozofoj
Kategorio:Italaj dominikanoj
Kategorio:Eksaj dominikanoj
Kategorio:Kristanaj kabalistoj
Kategorio:Filozofoj de la 16-a jarcento
Kategorio:Italoj de la 16-a jarcento
Kategorio:Viktimoj de inkvizicio
Kategorio:Universitato de Helmstedt
Kategorio:Universitato de Napolo
Kategorio:Mortokondamnitoj pro herezo
FAO

La trilitera kombinaĵo **FAO** havas plurajn signifojn, inter aliaj:

***fao** estas kodo de feroa lingvo laŭ normo ISO 639-3.
*Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo, (angle: *Food and Agriculture Organization of the United Nations*)
*F.A.O. Schwarz, ĉeno da ludil-vendejoj
***Fao**, havenurbo de Irako
*Internacia Flughaveno de Faro, flughaveno en Faro, Portugalio
*Fao (Kuirarto) (vjetname Phở)
Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo

La **Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo de la Unuiĝintaj Nacioj** (ONA) aŭ Nutraĵa kaj Agrokultura Organizaĵo (NAO) normale mallongigita al **FAO** (angle: *Food and Agriculture Organization*), estas speciala organizaĵo de la Unuiĝintaj Nacioj kies celo estas altigi nivelojn de nutrado kaj de vivo; plibonigi produktadon, traktadon, merkatadon, Nutra Sekureco, kaj distribuon de manĝaĵoj kaj agrikulturaj produktoj; stimuli kamparan disvolvadon; kaj, tiele, elimini malsaton.

La FAO fondiĝis en 16-an de oktobro 1945 en Kebeko, Kebekio. En 1951 ĝi relokiĝis de Vaŝingtono, Usono al Romo, Italio. Je la 25-a de novembro, 2000, ĝi enhavis 181 membrojn (180 ŝtatojn plus Eŭropan Union).

La devizo de la FAO: "Helpante konstrui mondon sen malsato" (*Helping to build a world without hunger*).

## Agadoj 
* Provizi asistadon al disvolvadantaj landoj.
* Provizi informon pri nutrado, manĝaĵo, agrikulturo, arbarkultivo kaj fiŝkaptado.
* Konsili registarojn.
* Organizi neŭtrajn, interŝtatajn forumojn por debati kaj formuli politikon pri la principaj problemoj de nutrado kaj agrikulturo.

## Vidu ankaŭ 
*Monda Tago de Manĝo
*Internacia Tago de Forstoj

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la FAO (arabe, ĉine, angle, france, hispane)
* Listo de FAO membroj 
* FAOSTAT - Statistikoj de la FAO 

Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Organizaĵoj de Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Agrikulturo
Hans Gäbler

**Hans GÄBLER** (naskiĝis 1889, mortis la 28-an de aprilo 1965) estis germana esperantisto el Oberachern, kiu famiĝis per siaj ĉiujaraj vojaĝoj.

Germanaj esperantistoj

GÄBLER, Hans
GÄBLER, Hans
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Sibe Sipke de Jong

**Sibe Sipke de JONG** (mortis 61-jara la 20-an de julio 1965 en la frisa urbeto Sneek) estis nederlanda esperantisto el Tjerkwerd.

Malgraŭ paralizo, kiu trafis lin je 18-jara aĝo, kaj kiu ligis lin en la lastaj jaroj daŭre al la lito, li kompilis kaj prizorgis skriban Esperanto-kurson, estis Delegito de UEA, gvidis Esperantan radio-servon, kunlaboris en *Nederlanda Esperantisto* kaj kompilis la libron *Frisaj Rakontoj*.

## Verkoj 
* *Frisaj rakontoj en Esperanto* (1964)
* *Ro-bo-to mars : voor piano of accordeon*
* *Ponto al la praktiko*' (materialo por lego kaj traduko kun klarigaj notoj) (ĉ. 1935)

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Otello Nanni

**Otello NANNI** (mortis 73-jara la 1-an de julio 1965) estis itala esperantisto, d-ro inĝeniero of. kav., kunfondinto de la Itala Instituto de Esperanto kaj de la Esperanto-grupo "A. Tellini", kaj delegito de UEA en Bologna. Lerninte Esperanton en 1909 li ofte partoprenis kongresojn naciajn kaj internaciajn.

Kategorio:Italaj esperantistoj
Kategorio:Italaj inĝenieroj
Kategorio:Mortintoj en 1965
Sergeo Obruĉev

**Sergej Vladimiroviĉ OBRUĈEV** (; naskiĝis 1891, mortis la ) estis rusa profesoro kaj doktoro pri geologio kaj esperantisto en Leningrado (antaŭ 1914 kaj post 1991 nomita Peterburgo).

Obruĉev esperantistiĝis en 1907. Li estis kunredaktanto de la rusa Esperanto-gazeto La Ondo de Esperanto de 1909 ĝis ĝia ĉeso en la revolucia jaro 1917. En marto 1923 li prezentis la raporton pri la rusaj Akademiaj Korektoj. Tre probable li pro tio estis membro de la Lingva Komitato.

Fine de la 1950-aj jaroj - post la denova permeso de Esperanto en poststalina Sovetunio - li fariĝis gvidanto de Esperanto-klubo ĉe Leningrada domo de sciencistoj. En 1964 li fariĝis (denove) membro de la Akademio de Esperanto ĝis sia morto en la sekva jaro.

## Fontoj 
* Geologio Internacia, volumo 1, Prago 1968, paĝoj 96-100, artikolo de D. Armand pri la vivo kaj laboro de S.V.Obruĉev, kun indiko, ke la detaloj estas prenitaj el "Sciigoj de AN SSSR, serio geografia", n-ro 6, 1965

Kategorio:Sovetiaj esperantistoj
Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Akademio de Esperanto
Kategorio:Naskiĝintoj en 1881
Helmut Berger

**Helmut BERGER** [helmut berger], origine: **Helmut STEINBERGER** (naskiĝis la 29-an de majo 1944, mortis la 18-an de majo 2023) estis aŭstra aktoro.

Kiel filo de hotelista familio li naskiĝis en Bad Ischl. Kvankam li ne interesiĝis pri hotelaj aferoj, li dum ioma tempo elprovis sin en tiu laboro.

Kiel 18-jarulo li transloĝiĝis al Londono, kie li vivtenis sin interalie kiel fotomodelo kaj lernis la aktoradon. Por lerni la italan lingvon li poste ekloĝis en Perugia kaj Romo. En la jaro 1964 li konatiĝis kun Luchino Visconti. Fruktedona kunlaboro kaj profunda amikeco komenciĝis. Post la morto de Visconti, en 1976, Helmut Berger travivis profundan krizon.

Ekde la 1980-aj jaroj Helmut Berger aperis ankaŭ en televidaj serioj. Li malferme parolis pri sia ambaŭseksamo. Helmut Berger mortis en Salcburgo.

## Listo de filmoj 
* *Le streghe* (1966)
* *La caduta degli dei* (Italio, 1968)
* *Das Bildnis des Dorian Gray* (Germanio/Italio, 1969)
* *Il giardino dei Finzi Contini* (Italio, 1971)
* *Ludwig II* (Germanio/Italio/Francio, 1972)
* *Reigen* (Germanio, 1973)
* *Gruppo di famiglia in un interno* (Italio/Francio, 1974)
* *The Romantic Englishwoman* (Britio/Francio, 1975)
* *La belva col mitra* (Italio, 1977)
* *Fantomas* (franca televidserio, 1980)
* *Dynasty* (usona televidserio, 1983-1984)
* *The Godfather – Part III* (Usono, 1990)
* *Ludwig 1881* (1993)
* *Die 120 Tage von Bottrop* (Germanio, 1997)
* *Honey Baby* (2003)
* *Damals warst Du still" (Germanio, 2004)

## Literaturo 
* Paola-Ludovika Coriando: "La poesia del volto: ritratto di Helmut Berger attore viscontiano", ĉe: *Cineforum'', 452/2006.

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo

## Notoj 
Kategorio:Aŭstraj aktoroj
Kategorio:Aŭstraj fotomodeloj
Ostravice (rivero)

Rivero **Ostravice** estas signifa rivero de nordorienta Moravio, ĝi estiĝas per kunfluo de riveroj Bílá Ostravice kaj Černá Ostravice ĉe vilaĝo Staré Hamry. Ĝi estas ankaŭ la dekstraflanka alfluanto de rivero Odra, en kiun ĝi enfluas en urbo Ostrava.

Ostravice kreis landan limon inter Moravio kaj Silezio kaj ĝi servadis por flosigi lignon el arbaroj. La plej signifaj alfluantoj de Ostravice estas de dekstre riveroj Morávka kaj Lučina, de maldekstre poste Čeladenka kaj Olešná. Sur Ostravice situas valbaraĵo Šance.

Ekde la kunfluejo Ostravice fluas tra montaro Beskydy, de dekstre ĝi ĉirkaŭfluas masivon Ondřejník. Plej signifaj sidejoj situantaj sur la rivero estas urboj Frýdlant nad Ostravicí, Frýdek-Místek, Paskov kaj Ostrava. Ĝis vilaĝo Ostravice la rivero fluas tra bela, turisme alloga valo, sub la vilaĝo ĝi enfluas en loĝatan kaj pli poste en industrian regionon, kie ĝia beleco perdiĝas.

## Vidu ankaŭ 
*Pontoj trans Ostravice

Kategorio:Riveroj en Moraviasileziaj Beskidoj
Kategorio:Akvokolekta areo de rivero Ostravice
Kategorio:Riveroj en Ostrava baseno
Kategorio:Riveroj en Subbeskida montetaro
Kategorio:Riveroj en distrikto Frýdek-Místek
Kategorio:Riveroj en distrikto Ostrava-urbo
Kategorio:Alfluantoj de Odro
Kategorio:Bílá (distrikto Frýdek-Místek)
Kategorio:Staré Hamry
Kategorio:Ostravice
Kategorio:Frýdlant nad Ostravicí
Kategorio:Pržno (distrikto Frýdek-Místek)
Kategorio:Baška (distrikto Frýdek-Místek)
Kategorio:Staré Město (distrikto Frýdek-Místek)
Kategorio:Geografio de Frýdek-Místek
Kategorio:Sviadnov
Kategorio:Žabeň
Kategorio:Paskov
Kategorio:Řepiště
Kategorio:Vratimov
Kategorio:Akvaro de Ostrava
Kategorio:Hrabová (Ostrava)
Kategorio:Ostrava-Sudo
Kategorio:Vítkovice
Kategorio:Silezia Ostrava
Kategorio:Moravia Ostrava kaj Přívoz
Andamanoj

eta|200px|Detala lingva mapo de la insularo
**Andamanoj** estas insularo el 204 insuloj en Andamana Maro, situanta 300&nbsp;km sude-sudokcidente de Kap Negrais en Birmo, ĉe la okcidenta pinto de Pegu. Ĝi apartenas al barata unia teritorio Andamanoj kaj Nikobaroj. La tuta surfaco de la insuloj estas ĉirkaŭ 4.120 km². En 2001 loĝis tie 314 239 homoj.

## Geografio 
La plej granda urbo kaj la ĉefa loko sur Andamanoj estas Port Blair kun 50 000 loĝantoj.

La grundo estas fekunda kaj produktas krom teo ankaŭ mangon, panfrukton, kokosnukson kaj kukurbojn.

Biogeografie la insuloj konstituas ekoregionon kiu nomiĝas andamanaj pluvarbaroj. Tiuj ĉi biome apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj el la hindoĉina ekoprovinco de la orientalisa ekozono.

Al la Andamanoj apartenas ankaŭ la Nord-Sentinela Insulo, kie vivas la lasta popolo de la terglobo, kiu ĝis hodiaŭ sukcese rifuzis ĉiun kontakton kun la cetera monda loĝantaro.

## Historio 
Britio okupis la insularon en 1789 (leŭtenanto Archibald), sed ili devis batali kontraŭ ribeloj. Ekde 1858 oni liveris tien la longjare-punitajn homojn, precipe sur la insulojn Ross kaj Chatham ĉe Port Blair kaj la tre forte punitajn al la Vipera insulo. Tio finiĝis en 1952.

Al la praloĝantoj de Andamanoj apartenas ongeoj, ĝarvoj kaj sentinelanoj.

Fine de 2004 mortis pli ol 10.000 loĝantoj pro granda cunamo.

## Vidu ankaŭ 
* Hinda-Oceana Tertremo en 2004
* Aka-bo

## Eksteraj ligiloj 
* http://andaman-islands.tripod.com
* http://community.webshots.com/user/mp5ingh 
* http://www.andaman.org 


Kategorio:Andamanoj kaj Nikobaroj
Kategorio:Insularoj
Kategorio:Geografio de Barato
Kategorio:Insuloj en la Hinda Oceano
Ĉefepiskopo

**Ĉefepiskopo** (ankaŭ "arkiepiskopo" aŭ "arĥiepiskopo") estas religia titolo en pluraj kristanaj eklezioj, pli alta ol episkopo.

La nocio **ĉefepiskopo** aŭ **metropolito** signifis komence nur la episkopon rezidantan en la ĉefurbo de iu romia provinco. Li kuntenis kaj gvidis la provincan sinodon, el kio evoluis la kontrolkomitato pri la provincaj episkopoj.

Vidu ankaŭ primaso.

## Eta listo de kelkaj ĉefepiskopoj 
### Romkatolikaj 
* Atto, ĉefepiskopo de Milano
* Adalberto de Wettin, ĉefepiskopo de Bremeno
* Péter Erdő, ĉefepiskopo de Esztergom-Budapeŝto
* Rino Fisichella, ĉefepiskopo prezidanto de Papa Akademio por la vivo
* Miklós György Jakubinyi, ĉefepiskopo de Alba Iulia
* Joseph Mercieca, ĉefepiskopo de La Valletta
* Dionigi Tettamanzi, ĉefepiskopo de Milano

### Ortodoksaj 
* Makarios la 3-a, ĉefepiskopo kaj primaso de la aŭtokefala (sendependa) Kipra Ortodoksa Eklezio

### Luteranaj 
* Nathan Söderblom, ĉefepiskopo de la luterana Eklezio de Svedio
* Antje Jackelén, ĉefepiskopo de la luterana Eklezio de Svedio, unua virino en tiu posteno

Kategorio:Eklezio
*

Kategorio:Religiuloj
Atopia dermatito

**Atopia dermatito** estas hereda, alergia malsano kun periodaj remisioj kaj recidivoj. Sur la haŭto aperas inflamaj simptomoj: ruĝo, eksudo, ŝvelo, juko.

Dosiero:Eczema.jpg|
Dosiero:Dermatitis.jpg|
Dosiero:Neurodermitis1.jpg|
Dosiero:Atopic dermatitis child.JPG|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.eros.ru/index.php?dermexem 
* http://www.atopic.ru 
* http://www.neurodermatitis.com  
* http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/dermatitis.html 

Kategorio:Haŭtmalsanoj
Kategorio:Sindromoj en pediatrio
Kategorio:Alergiologio
Ekzemo

**Ekzemo** () estas alergia malsano de haŭto kun ekzantemaj vezikoj kaj skvamado. Ĝi nomiĝas ankaŭ *dermatitis eczema* kaj *eczematous dermatitis*.

La diagnozo pri ekzemo ofte implicas ekziston de atopia dermatito (kiu estas tre komuna ĉe geinfanoj kaj geknaboj) sed, sen propra kunteksto, povas aludi al ĉiu ajn tipo de dermatito.

En kelkaj lingvoj, *dermatito* kaj ***ekzemo*** estas sinonimoj, dum en aliaj lingvoj *dermatito* implicas akran kondiĉon dum *ekzemo* alian pli drastan. Ambaŭ kondiĉoj estas ofte klasataj kune.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Dermatito

Kategorio:Haŭtmalsanoj
Gonoreo

**Gonoreo** estas venera malsano. Ĝin kaŭzas *Neisseria gonorrhoeae*.

1B40
Kategorio:Bakteriaj malsanoj de homoj
Artrito

**Artrito** estas kronika malsano kaŭzita pro malbona metabolo. Ureatoj lokiĝas en la kuniga histo ĉe artikoj kaŭzante dolorojn kaj disformigojn.

Kuracplanto efika kontraŭ artrito estas folioj el Nigra ribo.

## Epidemiologio 
Pli ol 70% de homoj en Nord-Ameriko influita per artrito aĝas pli ol 65.

## Vidu ankaŭ 
* George Frederic Still
* Artrozo
* Boreliozo Lyme
* Podagro
* Reŭmatismo
* Kristodorna glediĉio
* Orienta lariko

## Eksteraj ligiloj 
* informo pri infana malsano


Kategorio:Medicina terminologio
Kategorio:Muskoloskeletaj malsanoj
Kategorio:Sindromoj en ortopedio
Lambliozo

eta|180px|*Giardia duodenalis***Lambliozo** estas parazita malsano kaŭzita de la protozoo *Giardia lamblia*. Simptomoj: kresko de temperaturo, doloroj de abdomeno, lakso, vomoj. Povas okazi ŝtopo en intesto, migrado de parazitoj al internaj organoj kaj flaveco de la haŭto.eta|180px

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.infektionsbiologie.ch/parasitologie/seiten/modellparasiten/mp01giar.html 
* http://www.cdc.gov/ncidod/dpd/parasites/giardiasis/factsht_giardia.htm
* http://www.giardiaclub.com
* http://www.emedicinehealth.com/articles/17334-1.asp  

Kategorio:Sindromoj en gastroenterologio
Kategorio:Zoonozoj
Kategorio:Parazitozoj de homoj
Herpeto

**Herpeto** estas infekta malsano, kaŭzata de virusoj HSV1 kaj HSV2 el la familio Herpetvirusoj (*herpesviridae*).

## La malsanoj kaŭzitaj de HSV1 
[[Lipo|Lipa herpeto|eta]]

### Lipa herpeto 
Ĝi estas la plej kutima formo de la herpeto kaŭzata de HSV1. Oni infektiĝas per kontakto kun infektita persono. Veziketoj aperas sur la lipoj. La veziketoj malaperas kutime post 10-12 tagoj kaj ne lasas markojn sur la haŭto.

## La malsanoj kaŭzitaj de HSV2 
[[Penisa prepucio|Prepucia herpeto|eta]]

### Seksorgana herpeto 
Oni infektiĝas per seksaj kontaktoj. Ĉe viroj veziketoj aperas sur la glano kaj la prepucio. Ĉe virinoj veziketoj aperas sur la vagino, la vulvaj lipoj kaj la perineo.

### Denaska herpeto 
Infanetoj infektiĝas per viruso estanta en la naskokanalo de la patrino. Nedanĝeraj veziketoj povas aperi sur la tuta korpo.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.herpes.com/hsv1-2.html 
* http://www.genomenewsnetwork.org/articles/04_02/herpes.shtml 
* http://www.genomenewsnetwork.org 
* http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=11927946&dopt=Abstract 
* http://edouardbenois.fr/okula-herpeto.htm

1B74
Kategorio:Virusaj malsanoj de homoj
Kategorio:Sindromoj en dentokuracado
Kategorio:Sindromoj en dermatologio
Kategorio:Sindromoj en ginekologio kaj akuŝologio
Kategorio:Sindromoj en oftalmologio
Emfizemo

**Emfizemo** estas kronika malsano pro troa amasiĝo de aero en pulmoj. Pro malgrandiĝo de streĉo en pulma histo la pulmoj ne povas forblovi aeron kaj iliaj vezikoj disbloviĝas.

La bronkoj disdividiĝas en bronketoj pli kaj pli malgrandaj, kaj ĉe la ekstremo de la plej etaj troviĝas kavaĵetoj nomitaj alveoloj, esenca elemento de la pulma histo, kie okazas la oksigeniĝo de la sango. Kronikaj malsanoj de la pulmo kaj de la bronkoj, precipe kronika bronkito, submetas la alveolojn dum jaroj al granda streĉo, kiu finfine perdigas la elastecon de la alveolaj parietoj kaj eĉ kaŭzas ties detruon. La alveoloj tiam dilatiĝas kaj la paciento ne sukcesas elirigi la jam konsumitan aeron, kiu postrestas en ili, malgraŭ peniga elspirado. Sekve la oksigeniĝo de la sango suferas kaj aperas dispneo (malfacila spirado), ne grava ĉe la komenco, kiu intensiĝas pro malvarma aero kaj pro infektoj de la supraj spiraj kanaloj. La bronka obstrukco pro sekreciaĵoj estigas fortan tusadon dumnokte kaj precipe ĉe vekiĝo, kaŭze de la dumnokte akumulita sekrecio. Finfine aperas nenormala trograndiĝo de la dekstra parto de la koro (parto, kiu regas la pumpadon de la sen-oksigena sango al la pulmoj), blua haŭtkoloro kaj malgrasiĝo. Tiu malsano nomiĝas **emfizemo** kaj povas esti sukcese kuracata nur se la lezoj de la histoj ne estas ankoraŭ tro gravaj.

Kategorio:Sindromoj en pneŭmonologio
Kategorio:Pulmo
Diafilmo

eta|hungaraj diafilmoj
**Diafilmo** estas **rigidscena filmo** diapozitiva, kiun oni uzas por projekciado de historietoj, ĉefe por infanoj.
Tipa amplekso estas 20 ĝis 40 bildoj (scenoj).
La filmon akompanas presita teksto, laŭtlegata dum projekciado.
Turno de butono aperigas la sekvan scenon.

La diafilmoj estis tre popularaj en la orienta socialisma bloko. Oni uzis la diafilmojn per diafilmaj projekciiloj, kiuj aperigis la bildojn sur blanka surfaco, muro.

Ili pozitive influas la gepatran-infanan rilaton, ĉar aperas iometa personeco dum rakontado de la filmo. La generinto devas atenti pri la infano dum projekciado, fabelado, respondi al la demandoj.

## Diafilmo en Hungario 
Oni fondis en 1954 la firmaon *Magyar Diafilmgyártó Vállalat* (Hungara Diafilmprodukta Entrepreno), kiu en sia ora epoko (1960-aj, 1970-aj jaroj) produktis plur-centmil filmojn. La debito malpliiĝis ekde la 1980-aj jaroj post apero de televidiloj, videooj, sed la entrepreno daŭre funkciis. Ekde 2002 la debito kreskis kaj oni jam vendas jare ĉ. 100.000 filmrulaĵon. Oni surfilmigis ĉefe en Hungario klasikajn fabelojn, historietojn; ilin desegnis renomaj grafikistoj. Aperis ankaŭ instruaj filmoj pri trafiko, devigaj legolibroj. Ĝi havas nun nostalgian renaskiĝon en Hungario.

La projekciilojn pli frue liveris Rusio (Sovetunio) kaj produktis eĉ en Hungario. Ĝis 2004 la liverantaj firmaoj jam kolapsis, sed en 2004 pro la kreskanta debito oni denove ekproduktis projekciilojn en Hungario (vendis 5000 ekzemplerojn en 2004 en Hungario). Aperis sur la merkato ankaŭ produktoj el Ĉinio.

## Lingva rimarkigo 
La novismo **diafilmo** venas de la rusa vorto *диафильм*, hungare *diafilm*, ĝi ne estas analizebla kiel "dia filmo".
Eble estus pli bone uzi tradician esperantan vorton, ekzemple "rigidscena filmo" aŭ "senmova filmo", ĉar en aliaj lingvoj similaj vortoj signifas simple diapozitivan filmon aŭ inversigan filmon, do rilatas nur al la tekniko, neniel al la fakto, ke la bildoj formas koheran historion.

## Eksteraj ligiloj 
* virtuala diafilm-muzeo en la hungara 
* artikolo + foto/hungare 
* "Freeze Frames of Communism", angle, pri ekspozicio en Hungario, kun ekzemplo
* Fabelaj studioj "Diafilm"  (Rusio), ruse kaj angle
* Studio Diafilm de la rusa kulturministerio

Kategorio:Filmo
Tupaciguara

''''* (prononco: *tupasigŭara*, oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Triângulo Mineiro e Alto Paranaíba* (do "Triangulo Minas-Ĝerajsa kaj Alta Paranaibo") kaj en la mikroregiono *Uberlândia''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun Araporã, Uberlândia, Araguari kaj Monte Alegre de Minas.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* retejo de la loka konsilantaro () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Farmacio

eta
**Farmacio** estas la scienco pri kuraciloj kaj ilia preparado. Farmacio kombinas aspektojn el aliaj sciencoj, ĉefe el kemio kaj biologio.

En multaj landoj estonta apotekisto devas studi farmacion en universitato.

Komparu kun farmakologio.

## Historio 
Farmacio estas unu el la plej malnovaj akademiaj fakoj (*materia medica*), sed kiel memstara fako, la nuna farmacio estas relative juna scienco, kiu estiĝis nur dum la 17-a kaj 18-a jarcentoj.

Nur dum la 18-a jarcento ekestis sekve al klerismo privataj farmaciaj lernejoj, kiuj - aldone al la tradicie metiaj - transprenis la sciencan instruon de estontaj apotekistoj.

Dum la 19-a jarcento, ekzemple en Germanio la farmacistudo iĝis deviga al apotekistoj (1875 en la tuta germana imperio).

## Vidu ankaŭ 
* farmakologio
* drogo
* veneno
* listo de kuraciloj
* apoteko
* Internacia Farmacia Federacio


Kategorio:Medikamentoj
Kategorio:Substancoj
Ivančice

**Ivančice** ( aŭ *Eibenschitz*) estas urbo en Ĉeĥio kun  (), situanta en suda Moravio, 33&nbsp;km de urbo Brno. Ĝi situas sur kunfluejo de tri riveroj: Jihlava kun Oslava kaj Rokytná. Panoramon al la urbo donas belvedero super naturparko Réna.

## Historio 
Komencoj de loĝigo estas konataj jam de ŝtona tempo, pli malfrue ili estas kunigitaj kun ekzistado de praepoka burgejo sur altaĵo el bronza tempo sur plataĵo de monteto Réna kaj kun estiĝo de grandmoravia burgejo ankaŭ tie en malnova komerca kaj soldatara Libická-vojo. La burgejo supervivis eĉ pereon de Grandmoravia regno. La pli malfrua loĝigo transportiĝis al la kunfluejo de la tri riveroj. Historie estas dokumentita staplovilaĝo kaj landa sidejo el la 2-a duono de la 12-a jarcento en Libická-vojo el Moravio ĝis Bohemio. En la jaro 1311 Ivančice estis avancigita je urbo, en la jaroj 1413–1476 ĝi estis la reĝa. En la jaro 1304 ĝi estis prirabita de kumanoj, renovigo de la urbo estis kunigita kun alveno de koloniistoj el Aŭstrio. Tiam estis en la ĉirkaŭaĵo de la urbo fondataj vinberejoj. En la 15-a jarcento Ivančice apartenis inter husanaj urboj, je cent jaroj pli malfrue okazis ĝia plej granda ekfloro, kunigita kun agado de ĉeĥaj fratoj.

La urbo plilarĝiĝis de landa kortego kun burgaro aŭ gotika burgo, kiu estis en la jaroj 1610–1620 alikonstruita al renesanca palaco de sinjoroj el Lipé. Tio estas la angula duetaĝa urba palaco de kvadrata bazplano, alkonstruita al burga muro. En la palaco havas sidejon urba oficejo kaj muzeo kun ekspozicia ĉambrego de Alfons Mucha.

En la urbo konserviĝis fragmentoj de urbaj remparoj, kiuj estis ekipitaj per kreneloj, ses bastionoj kun turoj kaj kvar pordegoj. En la jaro 1526 J. Blahoslav fondis en Ivančice presejon, kiu estis pli malfrue transportita ĝis burgaro Kralice, kie oni komencis traduki Biblion kralican.

Onidire jam en la 13-a jarcento estiĝis juda geto (pli fidinde ekde la 15-a jarcento), apartigita de la urbo per mureto kun pordeto. Juda tombejo situas norde de la urbo, ĉi tie estas kapelo kaj surtombaj ŝtonoj, kelkaj ankoraŭ gotikaj.

## Loĝantaro 
## Partoj de urbo 
* **Ivančice** (k. t Ivančice kaj k. t. Kounické Předměstí) – la devena mezepoka urbo kun apudaj stratoj kaj Kounické Předměstí. 
* Němčice (k. t. Němčice u Ivančic) (ekde la jaro 1949) 
* Alexovice (ekde la jaro 1949) 
* Letkovice (ekde la jaro 1949) 
* Řeznovice (ekde la jaro 1980) 
* Hrubšice (ekde la jaro 1980) 
* Budkovice (ekde la jaro 1980)

## Naskiĝintoj
En la urbo naskiĝis aktoro Vladimír Menšík.

## Esperanto 
En Ivančice naskiĝis Theodor Kilian.

## Pluaj fotoj 

Dům pánů Z Lipé - Ivančice.JPG|Urbodomo de Ivančice lokigita en Domo de senjoroj el Lipá
Ivančice, kostel.JPG|Paroĥeja templo de Ĉielpreno de Virgulino Maria
Ivančice-kašna2014b.jpg|Fontano kun statuo de sankta Floriano


Kategorio:Municipoj en distrikto Brno-provinco
Kategorio:Urboj en distrikto Brno-provinco
Kategorio:Urboj en Moravio
Kategorio:Setlejoj en Boskovica sulko
Týn nad Vltavou

**Týn nad Vltavou** estas urbo kaj somerrestadejo en Ĉeĥio. Ĝi situas sur la rivero Vultavo (), en Sudbohemia regiono, distrikto České Budějovice. En  ĝi havis . En la urbo estas teksindustrio, industrio de konstrumaterialoj kaj nutraĵindustrio.

## Historio 
La urbo apartenas al la plej malnovaj sudbohemiaj sidejoj. Pro sia situo sur akvovojo Týn nad Vltavou estadis signifa trafikvojkruciĝo. Ĝis husanaj militoj la sinjorujo apartenis al pragaj episkopoj (respektive al ĉefepiskopoj), kiuj ĉi tie eble havis jam en la 11-a jarcento sian remparitan kortegon. La sinjorujo revenis en la posedaĵon de eklezio ree post la batalo sur Blanka Monto. En la 15-a ĝis la 19-a jarcentoj la urbo riĉiĝis pro transporto de salo, kiun oni ĉi tien transportis el Prachatice tra landa pado kaj ĉi tie oni enŝipigis ĝin en ŝipojn por transporti ĝin sur rivero Vltava.

## Loĝantaro
## Partoj de urbo 
Urbo Týn nad Vltavou konsistas el ok partoj sur ses katastraj teritorioj.
* Hněvkovice na levém břehu Vltavy (k. t. *Hněvkovice u Týna nad Vltavou*)
* Koloděje nad Lužnicí (ankaŭ nomo de k. t.)
* Malá Strana (ĝi situas en k. t. *Týn nad Vltavou*)
* Netěchovice (ankaŭ nomo de k. t.)
* Nuzice (ankaŭ nomo de k. t.)
* Předčice (ankaŭ nomo de k. t.)
* **Týn nad Vltavou** (ankaŭ nomo de k. t., parto situas ankaŭ en k. t. *Hněvkovice u Týna nad Vltavou*)
* Vesce (ĝi situas en k. t. *Koloděje nad Lužnicí*)
**Domaro Břehy**

Břehy estas baza setlejunuo, konsisto de la urbo.

**Hněvkovice na pravém břehu Vltavy**

Hněvkovice na pravém břehu Vltavy, inkluzive de hněvkovica kastelo, estas konsisto de la urbo.

## Vidindaĵoj 
En la urbo oni povas trovi restaĵojn de la gotika burgo (remparojn, kelojn, ŝtonponton). Surplace staras baroka kastelo el la jaro 1699. Nuntempe ĝi estas sidejo de la regiona muzeo, kiu prezentas ekspoziciojn pri ceramiko kaj flosado. Origine frugotika preĝejo el la 2-a duono de la 13-a jarcento estis en la jaroj 1560–1567 alikonstruita renesance kaj en la jaro 1753 ĝi estis barokigita. Baroka saldeponejo devenas el la jaro 1708.
* Subterejo de Týn nad Vltavou

## Famaj personoj 
En la urbo naskiĝis verkisto Antonín Jaroslav Puchmajer (1769–1820).

Enterigita tie estas marionetisto Matěj Kopecký (1775–1847).

## Esperanto 
En Týn nad Vltavou naskiĝis Václav Pechoč.

## Pluaj fotoj

Týn nad Vltavou.jpg|Ĉefa konstruaĵo de kastelo en Týn nad Vltavou
Městské muzeum Týn nad Vltavou 2021 (22).jpg|Urba muzeo
Týn nad Vltavou (1).jpg|Týn nad Vltavou
Náměstí Míru 37 Týn n. Vlt (9).jpg|Placo Náměstí míru en Týn nad Vltavou
Moldauthein-07.jpg|náhled|Kostel svatého Jakuba|Preĝejo de sankta Jakobo
Podzemí Týn 2021 (8).jpg|Subterejo en Týn nad Vltavou


Kategorio:Municipoj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Urboj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Vultavo
Kategorio:Setlejoj sur Lužnice
Kategorio:Jakobaj vojoj en Ĉeĥio
Aligatorejo

**Aligatorejo** estas fenomeno de la Esperanto-kulturo. Dum kelkaj internaciaj Esperanto-renkontiĝoj oni organizas apartan programeron, dum kiu oni ne rajtas paroli Esperanton nek sian gepatran lingvon (oni tamen rajtas esti alparolata en sia gepatra lingvo). Do efektive oni nur rajtas aligatori kaj kajmani. 

Tiu programero estas farita por ke la partoprenantoj havu okazon ankaŭ praktiki aliajn fremdlingvojn ol Esperanton dum internacia renkontiĝo. Ĝi estas unu el la malmultaj situacioj, en kiuj aligatorado kaj kajmanado estas socie akceptataj inter esperantistoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Anglalingva priskribo de aligatorejo kompreniganta ĝin al neesperantistoj 

Kategorio:Reptiliumado
Pernambuka Esperanto-Asocio

**Pernambuka Esperanto-Asocio** (laŭleĝa nomo portugallingve **Associação Pernambucana de Esperanto**), estas oficiale Esperanto-Asocio de la ŝtato Pernambuko, sed fakte Esperanto-klubo de la urbo Recifo. Fondita en 1937 en Recifo kaj publike registrita en 1938. Eldonas bultenon Pernambuco Esperantista. Ĝi havas sidejon en Strato Siqueira Campos, 279, ĉambro 905 kie la anoj kuniĝas ĉiun merkredon. Koresponda adreso: C.P. 1139, CEP 50001-000.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.esperanto-pe.org/ 
* esperanto.pernambuco en Instagram

Kategorio:Brazilaj Esperanto-asocioj
Pernambuco Esperantista

***Pernambuco Esperantista*** estas dumonata unufolia bulteno de Pernambuka Esperanto-Asocio, kiu aperas ekde 1930-aj jaroj, kaj reaperis en dua fazo en 1956. Regule, en sia nova etapo, aperas ekde 1999, Esperante kaj Portugallingve. 

Kategorio:Esperanto-movado en Brazilo
Komunikoj

**Komunikoj** estis 4-paĝa neregula bulteno eldonita de Spiritisma Eldona Asocio F. V. Lorenz. Komence ĝi estis tajpita kaj mimeografita, kaj havis tre malprofesian aspekton. Malgraŭ tio ĝi estis antaŭ Interreto la ĉefa informilo por izolitaj brazilaj esperantistoj. La PDF-bulteno estis dissendata retpoŝte.

## Vidu ankaŭ 
* Almanako Lorenz

## Ligiloj 
* Diversaj numeroj  de Komunikoj

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Milito de bavara sukcedo

La **Milito de bavara sukcedo** komenciĝis en 1777.
Kun la morto de princo-elektisto Maksimiliano la 3-a Jozefo formortas la bavara hered-linio de la Vitelsbaĥoj,
kaj la elekt-princlando Bavario estis transironta al la palatinata linio de la Vitelsbaĥoj.
Aŭstrio tamen pretendis Malsupran Bavarion kaj Supran Palatinaton.

Kvankam la germanaj princoj pliparte kontraŭis Aŭstrion kaj Frederiko la 2-a de Prusio sendis trupojn al Bohemio, ne okazis multe da batalado. Je la 13-a de majo 1779 oni interkonsentis pri la packontrakto de Teŝino. Aŭstrio ricevis la Inn-distrikton (*Innviertel*), kiun ĝi posedas ĝis nun. Rivero *Salzach* [Zalcaĥ] iĝis limo inter Bavario kaj Aŭstrio.

Kategorio:Militoj de Aŭstrio
Kategorio:Historio de Bavario
Kategorio:Historio de Germanio
Bavario
Kategorio:1777
Kategorio:1778
Kategorio:1779
Kategorio:Militoj de la 18-a jarcento
Kategorio:Konfliktoj en 1770-1779
Opinio

**Opinio** estas persona kredo, penso pri ia afero. Norme, opinio estas influata per antaŭjuĝoj aŭ emocioj, tiel oni povas disputi ĝin. Tamen, konataj faktoj povas influi opiniojn.

Ĝenerale filozofoj distingas opinion disde scio. Sed aliaj emfazas pri la emocia sociaj, arbitraciaj flankoj de "scio", aŭ negas realecon de ia objektiva, el kieldia ekstero, veno de "certeco": do laŭ ili eĉ scio estas ia opinio. Vidu sciteorio, Karneado, Kartezio, Paul Feyerabend.

Multaj gazetoj havas apartan sekcion por montri opiniojn de redaktistoj aŭ legantoj.

## Proverbo 
Ekzistas pluraj (6) proverboj pri opinio en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 
* 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Filozofio
* Politiko
* Publika opinio
* Certeco
* Necerteco

Kategorio:Sociologio
Kategorio:Filozofio
Paul Feyerabend

**Paul Karl FEYERABEND** [pr.: paŭl karl fajerabent] (naskiĝis la 13-an de januaro 1924, mortis la 11-an de februaro 1994) estis aŭstra scienco-filozofo, kiu poste loĝadis en Anglio, Usono, Nov-Zelando, Svisio kaj Italio. Liaj ĉefaj verkoj estas "Kontraŭ la Metodo" (1975), "Scienco en libera socio" (1978) kaj "Adiaŭ je racio" (1987). Feyerabend famiĝis pro konstrui "anarĥian" scienco-teorion kaj forĵeti la ideon ke ekzistas universalaj koniĝmetodaj reguloj. Li montris, ke ekzemple la kopernikaj ideoj de Galileo ne estis logike pruveblaj per la faktoj enkadre de la tiama epoko, kaj ke Galileo devis ruzi kaj krei alcelajn hipotezojn por doni subtenon al siaj tezoj.

Li venis ankaŭ al la konkludo, ke scienco, kiu origine estis liberiga forto, nun fariĝis subprema ideologio, kaj li admonis, ke, kiel estiĝis en kelkaj landoj malligigo de Ŝtato disde Religio, oni malligigu Ŝtaton disde Scienco.

Li estas mejloŝtona, pridiskutata kaj influa persono en sciencofilozofio, kaj en la sociologio de scienca kono.

## Vidu ankaŭ 
* Pozitivismo
* Gaston Bachelard
* Karl Popper
* Imre Lakatos
* Thomas Kuhn

Kategorio:Aŭstraj filozofoj