open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Preĝejo Sankta Nikolao (Szeged)

**Kirko Sankta Nikolao** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Szeged.

## Historio 
Laŭ dokumento en 1225 en tiu ĉi loko benediktana preĝejo kun monaĥejo funkciis, kiun la tataroj detruis en 1241. Dominikanoj‎ konstruis la sekvan kirkon en la 1300-aj jaroj, sed depost 1529 ankaŭ ĝi detruiĝis fare de turkoj. En 1739 minoritanoj alvenis, kiuj ricevis la ruinojn de la municipo en 1744, poste ili konstruis novan monaĥejon en 1747, fine novan kirkon inter 1754-1767. La paroĥo estis refondita en 1789. En 1887 incendio okazis, kiun restarigo sekvis. En 1928 la konstruaĵo ekstere renoviĝis, dume alvenis la orgeno, kiu estis renovigita en 1999. En 1939 interne renoviĝis la kirko, tiam oni pentris freskojn. Inter 1950 kaj 1999 anstataŭ la minoritanoj la ordinaraj diocezaj pastroj servis tie. La preĝejo denove renoviĝis en 1967, tiam oni faris la novan altaran bildon, kiun konsekris József Ijjas. La lastfoja renoviĝo okazis en la 2010-aj jaroj.

## Konstruaĵo 
La kirko kun la monaĥejo situas laŭ placo. La fasado estas simetria, kie estas videbla supre la turo, pli malsupre timpano (konstruita nur en 1928), plej malsupre la ĉefenirejo funkcias. Sub la kirko kriptoj etendiĝas, kiujn oni uzis inter 1840-1897.
eta|Benkoj en la minoritana kirko de Szeged
Interne la klasikisma ĉefaltaro estis farita en 1806. La koloraj vitraj fenestrobildoj pri bapto de Vajk, Jesuo, Sankta Antonio kaj Sankta Maria estis faritaj en 1905. La marmora baptovazo estis farita en 1806. Kelkaj mebloj estis originaj manlaboroj de la minoritanoj. La skulptaĵoj pri Stefano, Sankta Georgo, Koro de Jesuo Sankta Jozefo kaj Sankta Antonio estis skulptitaj en 1905. La flankaj altaroj estis dediĉitaj al Sankta Francisko el Asizo, Sankta Antonio el Padovo, Sankta Kruco, Virgulino, Lourdes kaj Tereza de Lisieux. József Palka kreis la vitralojn.

Kermeso okazas en la 6-an de decembro.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* http://www.szegedfelsovaros.hu/ 
* http://vendegvaro.utazom.com/romai-katolikus-minorita-templom-szent-miklos-szeged 

Szeged
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Szeged‎
Kategorio:Minoritanaj preĝejoj
Kategorio:Barokaj preĝejoj
Champdolent

**Champdolent** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 406 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
[eta|maldekstra|[Boutonne en Champdolent]]
Champdolent situas ĉe la rivero Boutonne,  oriente de Rochefort.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Stacio Kawawachō

**Stacio Kawawachō** (japane: 川和町駅 [Kaŭaŭaĉō-eki], angle: *Kawawachō Station*) estas fervoja stacio en Kvartalo Cuzuki, Jokohamo, Gubernio Kanagaŭa, Japanio. La stacio servas 1 linion de la metroa reto Jokohama Urba Subtera Fervojo: Linio Verda.

## Linioj 
* **Metroo**:
** Jokohama Urba Subtera Fervojo
*** Linio Verda

## Historio 
* 30-a de marto 2008: Malfermiĝis la stacio de la Linio Verda.

## Kajoj 
## Jokohama Urba Subtera Fervojo 
## Ĉirkaŭaĵo 
* Yokohama Arena
* Internacia Stadiono de Jokohamo
* Ramena Muzeo de Jokohamo

## Sekvaj stacioj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Kanagaŭa
Kategorio:Stacioj de Linio Verda (Jokohamo)
Kategorio:Stacioj de Jokohama Urba Subtera Fervojo
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2008
Kategorio:2008 en Japanio
Brazila tamburino

eta|250px|*Tamborim* (brazila tamburino) kun plasta vipo
**Brazila tamburino** (portugale **Tamborim**, pluralo: **tamborins**) estas malgranda tamburo el la brazila sambomuziko. Ĝi estas ne intermiksenda kun la pli vastiĝinta tamburino. Depende de la muzikstilo oni generas la sonojn sur la brazila tamburino per fingroj, malpezaj lignobastonoj (foje kutimaj bastonetoj) aŭ per plastaj vipoj.
eta|maldekstre|Brazila tamburino, ludata kun plastovipo inkluzive turnoteĥniko; en la dua parto la sama tamburino ludata per frapinstrumentara bastoneto
Kiel perkuta akompaninstrumento en ĉoro, sambo kaj en ĝenerale de Muziko Populara Brazila, la tamburino estas prefere uzata mallaŭte. La ludata skemo orientiĝas plejparte laŭ la ritma strukturo de partidoalto, estas tamen tre libere variata kaj kuniras kun la akcentoj kaj melodia strukturo de muzikpeco. Parte oni uzas ankaŭ plurajn tamburinojn kun malsamaj agordoj, je kiu ĉiu ludas apartan skemon.

Por sambo batukado oni ofte ludas plurajn tamburinojn per vipoj, kio kaŭzas tre klarkonturan, akran sonon. Per ludoteĥniko nomata „virado“, turnmovo de la maldekstra mano tenanta la tamburinon, estas eble, ludi tre rapide. Tiel eĉ je la alta tempo de sambo batukado estas ludeblaj trairaj 16-aj notoj. La sono de la tamburinoj „ŝvebas“ uper la muziko de batukado; ĝi akcentas kaj strukturas la pecon.
## Vidu ankaŭ 
*Frapinstrumento
*Sambo (muziko)
*Brazila muziko

Kategorio:Fraptamburoj
Kategorio:Brazilaj muzikinstrumentoj
16110 Paganetti

'*16110 *Paganetti'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la svisa amatora astronomo Stefano Sposetti elde Gnosca (Svislando).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Mariarosa Paganetti'', patrino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Stefano Sposetti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Reĝinoj de Francio kaj famaj virinoj

eta|altdekstre=1.5|Situo de la statuoj ĉirkaŭ la granda baseno de la ĝardeno de Luksemburgio en Parizo.
La ***reĝinoj de Francio kaj famaj virinoj*** estas serio de dudek skulptaĵoj starantaj subĉiele ekde la mezo de la 19-a jarcento en la ĝardeno de Luksemburgio en Parizo, en Francio.

## Karakterizaĵoj 
La serio *Reĝinoj de Francio kaj famaj virinoj* konsistas el dudek skulptaĵoj starantaj sur la promenejo superanta la centran florbedon kaj la grandan basenon, antaŭ la palaco Luksemburgo. Kvankam la statuoj estis faritaj de malsamaj skulptistoj, ĉiu estas sammodelaj : staranta portreto de elstara virino en la historio de Francio, el blanka marmoro. Ĉiu statuo altas inter  kaj  kaj staras sur ŝtona piedestalo, kun en medaliono la nomo, la titolo kaj la naskiĝdato kaj mortodato de la persono.

## Historio 
La ĝardeno de Luksemburgio estis kreita laŭ iniciato de Maria de Mediĉo en 1612. Ekde 1799, la palaco Luksemburgo gastigis la Senaton kaj okazis pluraj modigoj komence de la 19-a jc. Ekde 1836, la duoncirkla amfiteatro estis pligrandigita, deviganta movi la florbedojn je tridek da metroj.

La elekto de honorataj virinoj estis farita de Ludoviko-Filipo (kiu reĝis de 1830 ĝis 1848). Plej multaj skulptaĵoj estis menditaj en ĉirkaŭ 1843, pagitaj po  kaj ĝenerale ekspoziciataj en la foiroj de 1847 ĝis 1848 antaŭ ol esti inaŭgurataj

## Vidu ankaŭ 
* Ĝardeno de Luksemburgio
* Listo de artaĵoj en la 6-a arondismento de Parizo
* Listo de reĝinoj kaj imperiestrinoj de Francio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ĝardeno de Luksemburgio
Kategorio:Listoj pri Parizo
Kategorio:Monumentoj de Parizo
Kategorio:Artaĵoj en la 6-a arondismento de Parizo
Kategorio:Subĉielaj skulptaĵoj en Parizo
16111 Donstrittmatter

'*16111 *Donstrittmatter'''* estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey* elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).

Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Nomo 
Ĝi estas nomita en memoro de *Donald J. Strittmatter* (1935–2020), kiu laboris 37 jarojn ĉe *Hughes Aircraft Company* kaj emeritiĝis en 1994. Li fariĝis Prezidento de la Amatoraj Astronomoj de Tucson en 1958, servante ĝis 1976. En la malfruaj 1950-aj jaroj li estis aktiva en la Operacio *Moonwatch'' kaj konata pro siaj fotografioj de satelitoj kaj kometoj. Li instruis pri la konstruo de teleskopoj en lernejoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
16112 Vitaris

'*16112 *Vitaris'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  dum la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Bethany A. Vitaris*, finalistinon de la konkurso de sciencaj mezlernejoj *Discovery Young Scientist Challenge* (DYSC) de 2001. Ŝi estis lernantino ĉe la *Venerini Academy'' de Worcester (Masaĉuseco).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kinolino

La **Kinolino** estas kemia heterocikla aromata kombinaĵo kun kemia formulo C9H7N. Ĝi estas substanco higroskopa kaj kun forta odoro. Maljuniĝintaj specimenoj, ĉefe kiam elmontritaj sub la suno, fariĝas flavaj kaj poste brunaj. Kinolino estas malmulte solvebla en malvarma akvo sed facile dissolviĝas en varma akvo kaj en la plejmulto de la organikaj solvantoj.

La kinolino, samkiel multaj el ties derivaĵoj trovas multajn uzojn en la merkato, kaj la kinino, estas alkaloido trovata en plantoj. Tiel kiel la ozikinolino, ĝi estas izoelektra molekulo de la naftaleno. Sub la meditemperaturo ĝi prezentiĝas kiel likvaĵo kun alta bolpunkto kaj koloro palflava. Ĝi estas uzatas kiel solvanto en la reakcioj pri dekarboksiligo de la organikaj kombinaĵoj.

## Okazejoj kaj izolado 
La kinolino estas unue ekstraktita el la karbogudro de Friedlieb Ferdinand Runge. La karbogudro restas la ĉefa komerca fonto por kinolino. Tiel kiel aliaj nitrogenaj heterociklaj kombinaĵoj, samkiel piridino-derivaĵoj, la kinolino ofte raportiĝas kiel vivmedia malpurigilo asociita al firmaoj produktantaj naftoardezojn aŭ ŝtonkarbo, kaj ankaŭ troveblas kiel restaĵo de lokoj por lignotraktado. Pro ties relative malalta akva solvebleco, la kinolino posedas signifoplenajn potencialon por moviĝo en la vivmedio, kaj tio kondukas al akvomalpurigado. La kinolino estas facile malkomponebla de certaj organismoj, tiel kiel la Rhodococcus Tipo Q1, kiu izoliĝis el la grundo kaj kotoj de paperfabriko.

Kinolino ĉeestas en etaj amasoj da krudoleo ene de kruda petrolo kaj en nedistilitaj dizelaj frakcioj.

### Sintezo 1 
* Reakcio de Knorr: Preparado de *kinolino* per interagado de *acetanilido* kun *duklorometano* en ĉeesto de sulfata acido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de *2-kloro-kinolino* (CAS-numero 612-62-4) per traktado de kloro sur kinolino:

### Reakcio 2 
* Preparado de *2-hidrokso-kinolino* (CAS-numero 59-31-4) per traktado de natria hidroksido sur *2-kloro-kinolino*:

### Reakcio 3 
* Preparado de *kinolina sulfato* (CAS-numero 41949-04-6) per rekta reakcio inter *kinolino* kaj sulfata acido:

## Uzoj 
Kinolino estas uzata en la fabrikado de tinkturoj, en la preparado de hidroksokinolina sulfato kaj niacino. Ĝi ankaŭ uzatas kiel solvanton por rezinoj kaj terpenoj.

Kinolino estas ĉefe uzata krudmaterialo por la produktado de aliaj specialaj kemiaĵoj. Ĉirkaŭ 4 mil tunoj estas jare produktataj laŭ raporto publikigita en 2005. Ĝia ĉefa uzado estas kiel antaŭaĵo por la 8-hidroksokinolino aŭ piridino-2,3-dukarboksilata acido, kiu estas la krudmaterialo por herbicido kies komerca nomo estas "Assert".

## Komponaĵoj 
* Kinolono

## Referencoj 
Kategorio:Aromataj kombinaĵoj
Kategorio:Aminaj solviloj
Konstanto pri dissociigo de acidoj

[eta|250px|eta|[Acetata acido, kiu estas malforta acido, donas protonon (hidrogenan jonon verde reliefigitan) al la akva molekulo en ekvilibra reakcio por formi la acetatan jonon kaj la hidronian jonon(H3O+). Ruĝa: oksigeno; nigra, karbono kaj blanka: hidrogeno.]]

La **Konstanto pri dissociigo de acidoj** aŭ **pKa**, ankaŭ konata kiel **Konstanto pri acideco** aŭ **Konstanto pri acida jonigado** estas kvanta mezuro por indiki la forton de iu acido en akva solvaĵo. Ĉiu acido posedas malsaman pKa. Ĝi estas la Konstanto de ekvilibro por iu kemia reakcio konata kiel dissociigo en la kunteksto de la acido-bazaj reakcioj. Ju pli granda estas la valoro de **Ka**, des pli dissociigo de molekuloj en la solvaĵo kaj tiel des pli forta la acido. Tiamaniere ke, iu forta acido deziras ĉiam liberiĝi el ties hidrogena jono, multe pli ol malforta acido. Oni ne devas konfuzi kun Hidrogena Potencialo, aŭ pH, kiu estas mezuro pri kiom acida aŭ alkala estas iu solvaĵo. Eta koncentriĝo da forta acido en akvo rezultos en malalta pH (ekz: 2) dum la sama koncentriĝo de iu malforta acido ne rezultos en malalta pH (ekz: 5) pro la malforta dissociigo de la acido.

La ekvilibro de unu acida dissociigo povas simbole skribiĝi kiel:

:\mathrm{HA \rightleftharpoons A^- + H^+}

kie HA estas ĝenerala acido kiu dissociiĝas dividante sin en A−, konata kiel konjuga bazo de la acido, kaj la hidrogena jono aŭ protono H+, kiu, en kazo de akva solvaĵo, ekzistas kiel hidroniona jono (H3O+), alivorte, unu solvaĵumita protono. Ekzemple de la supra Figuro HA, reprezentas la acetatan acidon kaj A− reprezentas la acetatan jonon, la konjugan bazon. Oni diras ke la kemiaj specioj HA, A− kaj H+ estas en ekvilibro tiam kiam ties koncentriĝoj ne ŝanĝas kun la tempopaso. La konstanto de dissociigo ĝenerale skribiĝas kiel la kvociento de la koncentriĝoj pri ekvilibro (en mol/L), markitaj per [HA], [A−] kaj [H+].

:\ \mathrm{p}K_{\mathrm a} = - \log_{10}K_{\mathrm a}

Pro multaj magnitudaj ordoj entenataj de la Ka valoroj, ia logaritma mezuro pri la konstanto de acida dissociigo kutime estas uzata. La logaritma konstanto, pKa, kiu egalvaloras al -log10Ka kelkfoje estas raportita (tamen, erare) kiel konstanton de acida dissociigo:

:\ \mathrm{p}K_{\mathrm a} = - \log_{10}K_{\mathrm a}

Ju pli granda la valoro de pKa, des pli malgranda la dissociiga magnitudo por ajna donita pH (laŭ la Ekvacio de Henderson–Hasselbalch), t.e., des pli malforta la acido. Iu malforta acido posedas pKa valoron en la rango inter -2 kaj 12 en akva solvaĵo. Acidoj kun pKa valoroj malpli grandaj ol -2 estas konsiderataj fortaj acidoj. Unu forta acido preskaŭ komplete dissociiĝas en akva solvaĵo, ĝis kiam la koncentriĝo da nedissociigita acido fariĝas nedetektebla. pKa valoroj por fortaj acidoj, tamen, estas antaŭdireblaj pere de teoriaj manieroj aŭ eksterpolante el mezuroj faritaj en ne-akvaj solvantoj, kie la dissociiga konstanto estas pli malgranda, samkiel acetonitrilo kaj dumetil-sulfuroksido.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* izoelektra punkto

Kategorio:Acido-baza kemio
Verda Linio (Jokohamo)

**Linio Verda** ( [Gurīn-rain], ) estas metroa linio en Jokohamo, Japanio. Ĝi estas unu el 2 linioj de metroa sistemo Jokohama Urba Subtera Fervojo. La simbola koloro de linio estas verda koloro.

## Stacioj 
* Ĉiuj stacioj lokiĝas en Jokohamo.
* Ĉiuj trajnoj haltas ĉe ĉiu stacio.

Kategorio:Fervoja transporto en Gubernio Kanagaŭa
Kategorio:Linioj de Jokohama Urba Subtera Fervojo
Insulo Ar-Morbic

La insulo **Ar-Morbic** estas insulo de Francio. Ĝi situas en la Manika Markolo, sur la nordaj bordoj de Bretonio, en departemento Côtes-d'Armor, ne malproksime de Paimpol. La insulo estas parto de la insularo de Bréhat, kaj situas oriente de la ĉefa insulo Île de Bréhat. *Ar-Morbic* estas sen konstantaj loĝantoj, sed ofte kajakistoj kaj velistoj uzas ĝin por paŭzado kaj piknikado. La bretona nomo "Ar Morbic" cetere signifas la birdospecion hematopo.

Ar-Morbic
Ar-Morbic
Uva kokolobo

eta|maldekstre|200ra|Fruktoj
eta|maldekstre|200ra|Vido de la planto

La ***Coccoloba uvifera*** (**Uva kokolobo**), konata populare kiel **stranduvo**, en Salvadoro kiel **ikako**, kaj en Kubo kiel **uva kaleta**; estas ligna arbo mezgranda, uzata ankaŭ kiel ornama arbusto, pro sia tendenco kreski horizontale. Estas de la familio *Poligonacoj*. Ties natura habitato troviĝas ĉe la strandoj de la intertropika zono de Ameriko kaj Karibio, inklude Florido. La «stranduvo» estas unu de la simbolaj arboj de Venezuelo (partikulare estas natura simbolo de la subŝtato Vargas) kaj indiĝena arbo en la insulo Hispaniolo.

## Literaturo 
* CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. México. CONABIO, Mexico City.
* Correa A., M.D., C. Galdames & M. Stapf. 2004. Cat. Pl. Vasc. Panamá 1–599. Smithsonian Tropical Research Institute, Panama.
* Cowan, C. P. 1983. Flora de Tabasco. Listados Floríst. México 1: 1–123.
* Duke, J. A. 1960 [1961]. Flora of Panama, Part IV. Fascicle 3. Polygonaceae. Ann. Missouri Bot. Gard. 47(4): 323–359.
* Flora of North America Editorial Committee, e. 2005. Magnoliophyta: Caryophyllidae, part 2. Fl. N. Amer. 5: i–xxii + 1–656.
* Funk, V. A., P. E. Berry, S. Alexander, T. H. Hollowell & C. L. Kelloff. 2007. Checklist of the Plants of the Guiana Shield (Venezuela: Amazonas, Bolivar, Delta Amacuro; Guyana, Surinam, French Guiana). Contr. U.S. Natl. Herb. 55: 1–584.
* Hokche, O., P. E. Berry & O. Huber. (eld.) 2008. Nuevo Cat. Fl. Vasc. Venezuela 1–860. Fundación Instituto Botánico de Venezuela, Caracas.
* Howard, R. A. 2001. Polygonaceae. En: Stevens, W.D., C. Ulloa, A. Pool & O.M. Montiel (eld.), Flora de Nicaragua. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 85(3): 2167–2176.
* Idárraga-Piedrahita, A., R. D. C. Ortiz, R. Callejas Posada & M. Merello. (eld.) 2011. Fl. Antioquia: Cat. 2: 9–939. Universidad de Antioquia, Medellín.
* Jørgensen, P. M. & S. León-Yánez. (eld.) 1999. Cat. Vasc. Pl. Ecuador, Monogr. Syst. Bot. Miss. Bot. Gard. 75: i–viii, 1–1181. Missouri Botanical Garden, St. Louis.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri planto kaj fruto de **stranduvo**  (en angla)

Kategorio:Flaŭro de Karibio
Kategorio:Poligonacoj
Vitaloj

La **vitaloj** () estas planta ordo el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu ordo enhavas ununuran familion (vitacoj), ĉirkaŭ 15 genrojn, kaj preskaŭ 1000 speciojn.

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (19 maj. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Vitales* Juss. ex Bercht. & J.Presl - vitaloj
****Vitaceae* Juss. - vitacoj
*****Acareosperma* Gagnep. - akareospermo
*****Ampelocissus* Planch. - ampelociso
*****Ampelopsis* Michx. - ampelopso
*****Cayratia* Juss. - kajratio
*****cissus* L. - ciso
*****Clematicissus* Planch. - klematiciso
*****Cyphostemma* (Planch.) Alston - cifostemo
*****Ituterion* Raf. - ituterio*
*****Leea* D. Royen ex L. - liao
*****Muscadinia* - muskadinio*
*****Nothocissus* (Miq.) Latiff - notociso**
*****Parthenocissus* Planch. - partenociso
*****Psedera* Neck. ex Greene - psedero
*****Rhoicissus* Planch. in A. de Candolle & C. de Candolle - roiciso
*****Tetrastigma* (Miq.) Planch. - tetrastigmo
*****Vitis* L. - vito
*****Yua* C.L. Li - juo

:*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.
:**genro akceptita en WFO sed ne en TPL. Tamen laŭ WFO, estas neniu akceptita specio en ĝi.

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Rozakvo

[eta|200ra|[Rosa centifolia]]
[eta|200ra|[Rosa damascena]]

**Rozakvo** estas volatila akvo de rozo aŭ Rosa centifolia, kiu estas kromprodukto de la destilado de rozoleo el rozfloroj. Ĝi ankaŭ nomiĝas ** roz-hidrolato ** . La odorefiko de rozakvo estas ŝuldata al 2-feniletanolo. 

## Aplikado 
Rozakvo estas grava ingredienco de certaj specoj de marcipano. Ĝi ankaŭ estas uzata por aromigado de aliaj manĝaĵoj precipe en la araba, hinda, persa kaj franca kuirejo. Inter turistoj en Hindio la jogurta trinkaĵo *lassi* ([लस्सी) estas tre ŝatata aŭ *gulabi lassi* (गुलाबी लस्सी). Rozakvo estas uzata por fari kosmetikaĵojn, precipe por flegi la haŭton.

Konata estas el la turka dolĉaĵo güllaç, kiu estas aromatigita per rozakvo.

Vera rozakvo malsimilas al maceraĵo el rozfloroj. Tiun mazeraĵon oni povas facile mem fari.

El rozakvo, oranĝsuko kaj granatsuko oni faras ankaŭ senalkoholan ĉampan-surogato. Per tiu oni anstataŭas ŝampanon en islamaj landoj..

## Produktantaj regionoj 
* Qamsar en Irano, plej granda produktanto de rozakvo en la Proksima oriento,
* Dschabal al-Achdar (Omano),
* Kasarnaba, Libano, tradicia kultivado de rozoj kaj produktanto de rozakvo.
* Roza Valo en Bulgario, plej granda produktanto de rozakvo en Eŭropo.
* Ghazipur, en la barata subŝtato Utar-Pradeŝo
* El-Kelâa M’Gouna en Maroko

Krome ekzistas pliaj produktantoj en Libano kaj Turkio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ahmad Y Hassan, Transfer Of Islamic Technology To The West, Part III: Technology Transfer in the Chemical Industries , *History of Science and Technology in Islam*.
* Rosenwassergefäß
* Rosenwassersprenger
* Riechherz

## Vidu ankaŭ 
* Ora floro akvo

Kategorio:Spicaĵoj
Kategorio:Volatilaj akvoj
Kategorio:Araba kuirarto
Kategorio:Barata kuirarto
Insulo Grouezen

La insulo **Grouezen** respektive en origina bretona formo **ar Grouezenn** estas malgranda insulo de Francio. Ĝi situas en la Manika Markolo, sur la nordaj bordoj de Bretonio, en departemento Côtes-d'Armor, ne malproksime de Paimpol. La neloĝata insulo estas parto de la insularo de Bréhat, ene de la insularo situas okcidente, tuj norde de la pli granda insulo Béniguet (france) respektive Benniged (bretone), kiu laŭ la stato de 2015 estas privata posedaĵo. 

Kategorio:Insuloj en Francio
Kategorio:Insuloj en Bretonio
Insulo Béniguet

La insulo **Béniguet** (france) respektive **Benniget ** (bretone, plene *Enez Benniget*, "la insulo benita") estas insulo de Francio. Ĝi situas en la Manika Markolo, sur la nordaj bordoj de Bretonio, en departemento Côtes-d'Armor, ne malproksime de Paimpol. La insulo estas parto de la insularo de Bréhat, ene de la insularo situas okcidente, kaj laŭ la stato de 2015 estas privata posedaĵo: familio de hotelistoj aĉetis ĝin en 1999 kaj planas starigi luksan kaj elitan feriejon, je la fortaj protestoj kaj obstakloj de la mediprotektaj regionaj instancoj. La insulo havas areon de 18 hektaroj, kaj la plej alta punkto situas 27 metrojn super la marnivelo.

Onidire en la 17-a kaj 18-a jarcentoj la insulo estis loĝloko de kontrabandistoj, kaj komence de la 20-a jarcento kelkajn jarojn la franca verkistino Colette vivis tie.

eta|maldekstra|300px|signoj de erozio ĉe la norda insula bordo

Kategorio:Insuloj de insularo de Bréhat
Ilieși

**Ilieși** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:
* Ilieși (Bacău) estas vilaĝo en distrikto Bacău.
* Ilieși (Mureș) estas vilaĝo en distrikto Mureș.
Vitis riparia

***Vitis riparia*** Micĥ, komune konata kiel **Riverborda vito**, estas vito, indiĝena de Nordameriko kaj grimpanta kaj rampanta, distribuita etende el Kebekio al Teksaso, kaj el Montano al Nov-Anglio.

## Priskribo 
Ĝi longe vivas kaj kapablas grimpi ĝis atingi la arbaran kanopeon de plej altaj arboj. La maturaj vitoj havas ŝelon kun fendoj de diametro de kelkaj centimetroj. La folioj estas alternaj, ofte kun ĉiroj aŭ infloreskoj, tre dentecaj, 2-10 in (5-25 cm) de longo kaj 2-8 in (5-20 cm) de larĝo, foje kun malabundaj haroj kaj vejnoj en reverso.

La florado de *Vitis riparia* okazas en majo aŭ junio kaj produktas malgrandajn berojn de 6 al 15 mm de blueca al nigra koloroj.

## Burĝonoj 
## Habitato 
## Kultivaĵoj 
Ĝi facile hibridiĝas.

## Taksonomio 
Sinonimoj estas la jenaj:

* *Vitis cordifolia* var. *riparia* (Micĥ.) A. Gray
* *Vitis palmata* Vahl
* *Vitis vulpina* Leconte nom. illeg.
* *Vitis vinifera* var. *palmata* (Vahl) Kuntze

## Referencoj 
Kategorio:Vitoj
Saint-Martin-de-Coux

**Saint-Martin-de-Coux** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 435 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
Saint-Martin-de-Coux situas en la sudo de Charente-Maritime,  nordoriente de Bordeaux.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Vitis amurensis

**Amura vito** aŭ ***Vitis amurensis*** estas specio de vito origina de la azia kontinento. Ties nomo devenas el la valo de la rivero Amuro entre Rusio kaj Ĉinio. Estas tre rezista kontraŭ la frosto (survivas al vintraj temperaturoj de ĝis -35&nbsp;°C), sed ne toleras sekecon. Per hibridiĝo kun la eŭropaj variaĵoj (*Vitis vinifera*), oni produktaj diversajn kultivaĵojn rezistajn al malaltaj temperaturoj.

## Priskribo 
Vitoj estas grimpaj arbedoj kun ĉiroj. La malgrandaj verdetaj floroj grupiĝas en grapoloj. La fruktoj estas beroj.

## Burĝonoj 
## Habitato 
## Kultivaĵoj 
## Taksonomio 
Kategorio:Vitoj
16116 Balakrishnan

'*16116 *Balakrishnan'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  dum la kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Jennifer Sayaka Balakrishnan*, finalistinon en 2002 de *Intel Science Talent Search*, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi estis lernantino ĉe la *Harvest Christian Academy'' de Barrigada (Gvamo, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
16117 Herbst

'*16117 *Herbst'''* estas meze granda malhela asteroido de la asteroida zono proksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso. Ĝi estis malkovrita la  dum la kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Hannah Herbst*, kiu gajnis la "Plej bona en sia Kategorio" kaj la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2019 pro sia projekto pri translacia medicino. Ŝi estis lernantino ĉe la *Florida Atlantic University High School'', Boca Raton (Florido, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Rambler-rozo

La **Rambler-rozoj**, de la angla*ramble* - vagi, estas relative juna evoluo en la rozbredado, kiu daŭris ekde la komenco de la 19a jarcento. Per la enkruciĝo de la ĉinaj *Rosa multiflora* kaj *Rosa wichuraiana* ekestis grupo de grimprozoj kun longaj, molaj kaj flekseblaj ŝosoj, kiuj sen grimphelpaĵoj grimpas ĉe konstrupartoj kaj arboj ĝis alteco de 10 m. Ili havas floraron de malgrandaj sovaĝrozecaj floroj. Ili ne bezonas pritranĉadon kaj taŭgas por natureca ĝardeno.

Kontraste al grimprozoj la rambler-rozoj ne estas vaste disvastigata.

## Kultivaro (elekto) 
* 'Albertine', 1921, koralruĝa
* 'Bobbie James', 1961,blanka, unufoje floranta
* 'Félicité et Perpétue', Jacques 1828, blanka
* 'Ghislaine de Féligonde', 1916, flava - salmkolora
* 'New Dawn', 1930, blanka-rosea, monda rozo
* 'Rambling Rector', Hill 1912, blanka
* 'Tausendschön', 1906, rosea
* 'Veilchenblau', 1909, lavendokolora - purpura

## Bildaro 

  Dosiero:Rosa Albertine - Giverny04.jpg|rozo 'Albertine'
  Dosiero:Rosa_sp.23.jpg| rozo 'Alexandre Girault'
  Dosiero:Rosa_sp.126.jpg|rozo 'Goldfinch'
  Dosiero:Rosa_sp.104.jpg|rozo 'Félicité et Perpétue'
  Dosiero:Rosa_Lykkefund2UME.jpg|rozo 'Lykkefund'
  Dosiero:Rosa_sp.183.jpg|rozo 'Maria Lisa'
  Dosiero:Rosa New Dawn.jpg|Rosa 'New Dawn'
  Dosiero:FrenchClimberEdenFromTheGardensAtThursdaysAntiques.jpg|Rosa 'Pierre de Ronsard'
  Dosiero:Rosa_sp.271.jpg|rozo 'Super Excelsa'
  Dosiero:Vielchenblau r.JPG|rozo 'Veilchenblau'
  Dosiero:Rosa_White_Dorothy.jpg|rozo 'White Dorothy'

## Vidu ankaŭ 
* kulturrozo
* rozaj klasoj
* grimprozoj

## Eksteraj ligiloj 
## Literaturo 
* Heinrich Schultheis: *rozon: die besten Arten und Sorten für den Garten*, Stuttgart: Ulmer 1996, ISBN 3-8001-6601-1

## Referencoj 
Kategorio:Roza klaso
Vitis vulpina

***Vitis vulpina*** (komune konata kiel **frostovito**, **vintrovito** aŭ **vulpovito**) estas herbeca staŭda vito de la familio Vitacoj. La genronomo *Vitis* devenas el la latina vorto por "vito" kaj la specinomo *vulpina* devenas el la latina vorto por "vulpeca" aŭ apartena al vulpo. Oni kredis ke la vulpoj estas allogitaj al tiu tipo de vitoj kaj Linnaeus mem uzis la terminon *vulpina* por diferencigi tiujn pli malgrandajn naturajn vinberojn el la aliaj nordamerikaj konataj vinberoj. La alia komuna nomo, frostovito, aludas al la fakto ke tiu aliflanke acid/tart-gusta vinbero iĝas pli dezirebla kaj dolĉa kiom ĝi eksponiĝas al frosto. Tiu frostovitotroviĝas en multe de la orienta duono de Usono el Novjorkio al Minesoto. Tradicie *V. vulpina* estas altegrimpa ligneca vito kun dika trunko kaj ruĝaj ĉiroj. La vinberoj kaj la vitoj mem havas multajn uzojn game el herbaj (medicinaj) rimedoj al manĝeblaj delikataĵoj.

## Priskribo
Vitoj estas grimpaj arbedoj kun ĉiroj. La malgrandaj verdetaj floroj grupiĝas en grapolo piramidforma (tirso). La fruktoj estas beroj.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
*Photos of *V. vulpina*  el *Bioimiges* ĉe Universitato Vanderbilt
*http://www.pfaf.org/database/plants.php?Vitis+vulpina
*http://www.discoverlife.org/mp/20q?search=Vitis+vulpina
*http://www.jeffpippen.com/plants/vitis.htm

Kategorio:Vitoj
Joseph Hunaerts

**Joseph HUNAERT** (naskiĝinta la ) en Bruselo estas belga astronomo.
Li doktoriĝis pri astrofiziko en la Universitato Libera de Bruselo. En 1936 li aliĝis al la Reĝa observatorio de Belgio.

Laŭ *Minor Planet Center* li malkovris 2 asteroidojn
ambaŭ la .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  *Proceedings of the ire - Contributors* - januaro 1958 - p. 368

Kategorio:Belgaj astronomoj
Vitis rupestris

**Vitis rupestris** aŭ **Rokovito** estas vito origina de sudokcidente de Usono kaj Meksiko. Estas uzita por formi hibridojn kun la eŭropa specio, nome *Vitis vinifera*, kiuj estu rezistaj al la filoksero. Tiuj hibridoj uzatas kiel baztrunkoj por greftado de eŭropaj variaĵoj, formante ties radikojn. *Vitis rupestris St. George* estis amplekse uzita por formi plantojn same kiel baztrunkojn kaj tiele estas eble la plej konata.

*Vitis rupestris* troviĝas ofte en Tenesio, Kentukio, Ilinojso, Misurio, Kansaso, Nov-Meksiko, Oklahomo, Arkansaso, Teksaso, Luiziano, kaj Misisipio; kaj en Meksiko troviĝas en la municipoj Coahuila, Parras de la Fuente, Chihuahua, Zacatecas, San Luis Potosí kaj Querétaro. Estas planto negrimpa, kiu ne kreskas ombre, kaj kiu estis trovita en prerioj bone drenitaj el akvo. Paŝtado devigis kultivi ĝin ĉe la rojoj malpli uzitaj de la gregaro.
## Priskribo
La malgrandaj verdetaj floroj grupiĝas en grapoloj. La fruktoj estas beroj.

## Burĝonoj
## Habitato
## Kultivaĵoj
## Taksonomio
## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de Vitis rupestris 

Kategorio:Vitoj
Insulo Lavrec

La insulo **Lavrec**, bretone ankaŭ nomata **Lavret** respektive **Lavred**, estas insulo de Francio. Ĝi situas en la Manika Markolo, sur la nordaj bordoj de Bretonio, en departemento Côtes-d'Armor, ne malproksime de Paimpol. La insulo estas parto de la insularo de Bréhat, kaj situas oriente de la ĉefa insulo Île de Bréhat.

Laŭdire la Sankta Budoc tie kreis por-monaĥan lernejon en la dua duono de la 5-a jarcento.

Lavrec
Vitis rotundifolia

La ***vitis rotundifolia*** (konata ankaŭ kiel subgenro **Muscadinia**) estas grimpa arbusto de la familio de la vitacoj, origina de Nordameriko, kie ĝi etendas el Delavaro al la golfo de Meksiko.

La vinberoj prezentas gamon de koloroj de malhelviola al nigra kiam ili estas maturaj. Tamen kelkaj naturaj variaĵoj restas verde laŭlonge de ties kresko. Ili havas la ŝelon sufiĉe dura, pro kio por manĝi la fruktojn ofte oni devas mordi tra malgranda trueto farita en la ŝelo por sorbi la internan sukon. La frukto konsumiĝas freŝa, kaj oni uzas por prilaborado de vino, mosto kaj ĵeleo.

## Priskribo 
## Burĝonoj 
## Habitato 
## Kultivaĵoj 
## Taksonomio 
## Enlaces externos 
* *Vitis rotundifolia* at the PLANTS national database
* The common grapes guide at WineMaker.org 

Kategorio:Vitoj
Maria Plain

**Maria Plain** troviĝas en la nordoriento de Salcburgo kaj estis jam en la 17-a jarcento ŝatata pilgrimloko.
eta|La pilgrima kirko
eta|Interno

## Historio 
Ĉio komenciĝis dum la Tridekjara milito kiam la de nekonatulo pentrita bildo de madono *(Maria mit dem Jesuskind)* restis nedamaĝita dum forbrulo de la bavara vilaĝo Regen. En 1652 ĝi venis pere de Rudolf von Grimming al la nove akirita familia bieno sur la Plain-monto proksime de Salcburgo kie starigitis kapelo el ligno por prezenti ĝin.

Sed ene de unu jaro necesis redoni la originalan pentraĵon. Pro neĉesa amaso da pilgrimuloj faritis kopio de la bildo kaj deponitis en novan kapelon. Finfine decidis en 1671 princĉefepiskopo Max Gandolf von Kuenburg konstruigi grandan pilgriman preĝejon. La laŭ planoj de Giovanni Antonio Dario farita kirko konsekritis en la 12.8.1674. Du jarojn poste oni ankaŭ sukcesis havigi al si la originalan bildon.

Inter 1948 kaj 1983 prioris surloke la benediktano Anselm Schwab.

## Arkitekturo kaj interno 
La trietaĝa dutura fasado kreitis laŭ modelo de la Katedralo de Salcburgo, kvankam ĝi samtempe hvavas karakteron de kampara pilgrimejo. Jam de longe ĝi aspekte distingeblas sur la Plain-monto. La internon kovras ora brilo kun bluaj kaj blankaj kolortonoj. La altarbildo prezentas la ĉieliron de la Virgulino kaj estas de Francesco de Neve. Impresaj statuoj de sanktuloj gardostaras inter la de vitobranĉoj kronitaj kolonparoj. Mezo de la ĉefaltaro estas la menciita gracdonanta bildo originanta el Malsupra Bavario. La belega kradaro farita de Johannes Thomas estas vera kulmino de salcburga fergisad-arto.

## Hodiaŭa rolo 
Ankoraŭ nuntempe okazas ĉiujaraj pilgrimoj al Maria Plan. Supreniro valoras la penon ankaŭ pro la impona belvido al la urbo Salcburgo kaj la ĉirkaŭanta montaro. Tiliegoj invitas je ripozumo. La loko ankaŭ ŝatatas por geedziĝoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Mallongaj informoj pri Maria Plain 
* Maria Plain sur la paĝoj de la Federacia oficejo pri monumentprotektado 
* Hejmpaĝo de la pilgrimloko

Kategorio:Konstruaĵoj en Salcburgo
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Aŭstrio
Salcburgo
Filoksero

eta|250ra|Filoksero
**Filoksero** (***Dactylosphaera vitifoliae***) estas insekto, parazito de la vito, de la ordo de la hemipteroj, klasita ĝuste kiel membro de la Filokseredoj la unuan fojon fare de Jules Émile Planchon en 1868, kiu donis al ĝi nomon *Phylloxera vastratix* ankoraŭ troveblan nun.

Ĝian antaŭan nomon *Peritymbia vitisana* enkondukis en 1854 Asa Fitch en Usono, kiam li priskribis la apterajn (senflugilajn) formojn de la gajloj de la folioj. Henri Schimer eligis ĝin el la genro *Peritymbia*, kiam li priskribis la flugilhavan formon per la nomo *Dactylosphaera vitifoliae*.

En Eŭropo, en 1868, la provizoran nomon *Rhizaphis vastatrix* Planchon donis al ĝi por priskribi la formojn loĝantajn ĉe la radikoj kaj poste la nomon *Phylloxera vitifoli*, kiam oni konstatis la rilaton inter la formoj radikoloĝantaj kaj la kokoformaj kaj konkludis, ke ĝi apartenas al la sama familio kiel la filoksero de la anzino. En 1869 oni revenis al la nomo *Dactylosphaera vitifoliae* kiam oni malkovris ke ĉiuj tiuj formoj - kaj amerikaj, kaj eŭropaj - apartenas al la sama specio.

Oni donas la nomon "filoksero" al la malsano de la vito, kiun kaŭzas la insekto. Tiu malsano estas konata ankaŭ kiel malsano de Pierce, kiu fakte estas la bakteria versio de la sama infekto.

## Literaturo 
* Boubals, Denis. "Sur les attaques de Phylloxera des racines dans le monde", Progres Agricole et Viticole, Montpellier, 110:416-421, 1993
* Campbell, Christy. "The Botanist and the Vintner: How Wine Was Saved for the World", Algonquin Books, 2005
* Ordish, George. "The Great Wine Blight", Pan Macmillan, 1987.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La filoxera o el invasor que vino de América (hispane)
* LE PHYLLOXÉRA  (france)
* Grape Phylloxera 
* Phylloxera: What is it?  

Kategorio:Vitoj
Kategorio:Plagoj
Kategorio:Insektoj
Imre Markója

**Imre Markója,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Markója Imre** estis hungara politikisto, ministro, juristo.

Imre Markója http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=5052&catid=76:m&Itemid=67&lang=hu naskiĝis la  1931 en Hetes. Li mortis la  2008 en Budapeŝto.

## Biografio 
Imre Markója abiturientis en 1949 en Kaposvár, poste li akiris juran diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1953. Li aliĝis al la komunistoj jam en 1948. Post lernado komence li ricevis partiajn taskojn kun postenoj. Inter 1963 kaj 1978 li estis subministro, poste ĝis 1988 ministro pri justico. Ĝis fino de la socialismo li estis jura konsilisto de Kabineto Németh.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri justico
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kajetana preĝejo

eta|Kajetana preĝejo en Salcburgo, italstila baroka juvelaĵo
La **Kajetana preĝejo** (germane: *Kajetanerkirche*) troviĝas en la urbocentro de Salcburgo, Aŭstrujo (Kajetanerplatz nr 1). Ĝia patrono estas Sankta Maksimiliano el Celje.

## Historio 
Akiris en la jaro 1591 la princ-ĉefepiskopo Wolf Dietrich von Raitenau hospitalon kun preĝejo en la hodiaŭa Kai-kvartalo por starigi porpastran seminarion. Ĝi estu sub la gvidado de la ordeno de la Teatinanoj: ili venis al Salcburgo por fondi filion kaj mallonge poste oni decidis starigi preĝejon kun abatejo.

Baldaŭ oni trovis taŭgajn majstrojn: ĉefarkitekto Giovanni Gaspare Zuccalli kaj la stukistoj Francesco kaj Carl-Antonio Brenni (fratoj) respektive Antonio Carabelli. Post la morto de la komisiinta episkopo Max Gandolf von Kuenburg en 1687, la konstrulaboroj ĉesis. Nur sub lia posteulo Johann Ernst von Thun la preĝejo finfaritis en 1696 kaj konsekritis en 1700. Nuligitis la salcburga filio de la ordeno en 1809 kaj ĝi preskaŭ kadukiĝus, ankaŭ la preĝejo. En 1923 finfine transdonitis la tuto al la ordeno de *Barmherzige Brüder* kiuj prizorgis ties renovigon. Dum la Dua mondmilito la loko estis lazareto kaj damaĝitis bombarde en 1944. Poste ĝi restaŭritis denove.

## Arkitekturo kaj interno 
[eta|Kupolo kun pentraĵo de [Paul Troger.]]
Danke al la Kajetana preĝejo la itala baroko ekvenkis en Salcburgo. La larĝa, palacforma fasado traktas preĝejon kaj apudan monakejon kiel unuigitan konstrukomplekson. La tuto per impona, diagonala-ovala kupolo videbligas la sakralan karakteron de ĝi.

La interno de la preĝejo danke al la riĉa stukaĵaro aspektas festa, nobla, klara. La lumenlasanta volbaĵo dominas la spacon kaj en ĝia majesta rondo fresko montras la ĉielenprenon de Sankta Kajetano. La altarbildo montras la martiriĝon de Sankta Maksimiliano. Super la antaŭhalo de la galeriejo troviĝas al plej malnova ankoraŭ ludata orgeno de la urbo konstruita ĉ. 1700 Christoph Egedacher.

Speciala afero estas la Sankta ŝtuparo, kopio de *Scala santa* el Laterano kiu suprenireblas nur surgenue. Hodiaŭ ĝi atestas la barokajn piecformojn.

## Literaturo 
* Lieselotte v. Eltz-Hoffmann: *Die Kirchen Salzburgs.* Pustet, Salzburg 1993, ISBN 3-7025-0308-0.
* Monikas Oberhammer: *Pustets Klosterführer.* Pustet, Salzburg 1998, ISBN 3-7025-0374-9.
* Bernd Euler, Ronald Gobiet, Horst Huber: *Dehio Salzburg – Stadt und Land.* Schroll & Co, Wien 1986, ISBN 3-7031-0599-2.

## Eksteraj ligiloj 
Mallongaj informoj pri la preĝejo 

Kategorio:Konstruaĵoj en Salcburgo
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Aŭstrio
Salcburgo
Rozkonfitaĵo

**Rozkonfitaĵo** estas konfitaĵo, kiu konsistas el petaloj de rozoj, precipe de tiu de la specioj *Rosa centifolia* kaj damaska rozo.¡

Por la preparo estas kuirita siropo el sukero kaj akvo, en kiu oni metas rozajn petalojn. La fluidaĵo fariĝas verdece violkolora kaj post la aldono de citronacido ĝi fariĝas brile travidebla kaj rubenruĝa. Per variado de la aldonaĵoj oni povas prepari diversajn rozkonfitaĵojn kaj –ĵeleoj.

Rozkonfitaĵo estas specialaĵo de la orienta kaj rusa kuirartoj.

Tradicie oni frandas rozkonfitaĵon dum somero kun glaso da malvarma akvo kaj en vintro anstataŭ sukero en teo.

Kategorio:Pansurŝmiraĵo
Kategorio:Araba kuirarto
Kategorio:Bulgara kuirarto
Kategorio:Juda kuirarto
Kategorio:Rusa kuirarto
Kategorio:Turka kuirarto
Varmegŝoko

**Varmegŝoko** estas termino el la ĉelbiologio kaj priskribas la staton de ĉeloj ĉe temperaturekstremoj, toksaj kemiaĵoj kaj forta priradiado. La ĉelproteinoj minacas denaturigi. La ĉelo reagas per produktado de tiel nomataj varmegŝokproteinoj.

## Evolucio 
La **varmegŝokrespondo** estas evolucie tre malnova kaj tre konservativa proceso, kiu estas konata en ĉiuj vivaĵoj inkluzive de bakterioj..

## Referencoj 
Kategorio:Ĉelbiologio
Kategorio:Varmo
Gábor Kassay

**Gábor KASSAY** [kaŝai] rumania hungara matematikisto, universitata profesoro. Li naskiĝis en Odorheiu Secuiesc la 24-an de decembro 1956 kaj mortis en Gheorghieni la 19-an de aprilo 2021.

## Kariero
Gábor Kassay akiris diplomon pri matematiko en UBB de Kluĵo en 1980. De 1987 li instruis en la sama universitato. Li doktoriĝis en 1994.

## Libroj
**The Equilibrium Problem and Related Topics*, Risoprint, Cluj, Romania, 2000, ISBN 973-656-023-6.
**Lectures on Nonlinear Analysis and Its Applications* (kunulaŭtoro), Sapientia Books 22, Scientia Publishing House, Cluj, 2003 ISBN 973-7953-02-9.
**Valós számok és metrikus terek* (kunulaŭtoro), Kolozsvári Egyetemi Kiadó, 2005, ISBN 973-610-357-9.
**Szemelvények a matematikai programozás dualitáselméletéből* (kunulaŭtoro), Eötvös Loránd Tudományegyetem, Budapest, 1995.
## Fonto
*Hungara vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj matematikistoj
Kavakinjo

eta|220px|Brazila kavakinjo
**Kavakinjo** (portugale: **Cavaquinho**) estas kordinstrumento el la familio de la plukinstrumentoj. Ĝi havas la formon de gitaro, sed pli malgrandajn mezurojn. La resonkorpo estas el ligno, la kvar kordoj estas el metalo. Origine la kavakinjo devenas el Portugalo kaj disvastiĝis ekde tie trans Madejro, la Acoroj, Kaboverdo ĝis Brazilo. La instrumento apartenas al la antaŭuloj de la pli konata havaja ukulelo.

Ĉefe uzataj estas du agordoj: la klasika (afinação tradicional, d'-g'-h'-d") kaj la moderna (afinação natural, d'-g'-h'-e"). Pli maloftas krome la kvinta agordo (g-d'-a'-e") kiel je mandolino. En Portugalujo oni ludas kavakinjon per kvar fingroj de la dekstra mano (la teĥniko nomiĝas portugale *rasgado*) aŭ nur per montrofingro kaj difingro. En Brazilo estas kutime ludi la instrumenton per plektro.

Niatempe kavakinjo tenas altan popularecon en brazila muziko, kiu ĝin uzas precipe en sambo kiel harmonio-instrumento same kiel en ĉoro kiel solisma instrumento.

Plej fama virtuozo de kavakinjo estis la brazilano Waldir Azevedo. Li verkis multajn komponaĵojn por kavakinjo, interalie la fama muzikaĵon *Brasileirinho*.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Júlio Pereira: *Cavaquinho.pt* Tradisom, Vila Verde 2014 (lumdisko kaj dulingva muzikscienca libro portugala-germana, ISBN 978-972-8644-35-2)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.dicionariompb.com.br/verbete.asp?tabela=T_FORM_D&nome=Cavaquinho
* Historio de kavakinjo 
* Kavakinjo – portugala instrumento, kiu konkeris la mondon

Kategorio:Liutaj instrumentoj
Kategorio:Brazilaj muzikinstrumentoj
Kategorio:Kordinstrumentoj
Kategorio:Portugala muziko
István Hetényi

**István Hetényi** [iŝtvAn hetEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hetényi István** estis hungara politikisto, ministro, profesoro, ekonomikisto. Lia patro estis Géza Hetényi, lia filino Zsuzsa Hetényi.

István Hetényi http://hvg.hu/velemeny/20081113_hetenyi_lengyel naskiĝis la  1926 en Budapeŝto. Li mortis la  2008 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
István Hetényi doktoriĝis en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1948, poste li laboris en Tutlanda Planada Oficejo ĝis  1980. Li partoprenis en preparadoj de Nova ekonomia mekanismo en 1967, en reformo de bankoj en 1987, en reformo de impostoj en 1988. Inter 1973 kaj 1980 li havis la rangon subministro, poste ministro pri financo ĝis 1986. Ekde 1987 li instruis en Universitato Corvinus de Budapeŝto. En 2002 li ricevis signifan premion.

## Publikaĵoj 
Li ofte kontribuis en diversaj fakrevuoj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri financo
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Thors

**Thors** estas la nomo de pluraj komunumoj en Francio:
* Thors, en Aube,
* Thors, en Charente-Maritime.
Pál Romány

**Pál Romány** [romAnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Romány Pál** estas hungara politikisto, ministro, profesoro, agronomo, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1973).

Pál Romány http://allamszocializmus.lapunk.hu/?modul=oldal&tartalom=718674  naskiĝis la  1929 en Szajol.

## Biografio 
Pál Romány akiris diplomon en agrikultura altlernejo en 1952, poste li plulernis en instituto pri Lenino. Li aliĝis al la komunistoj jam dum lernado en 1950. Post lernado li ricevis ŝtatajn taskojn kun postenoj en la agrikulturo (ekde 1960 ankaŭ partiajn postenojn). En 1970 li doktoriĝis en Universitato Reĝo Sankta Stefano, li doktoriĝis antaŭ MTA en 1999. Inter 1970 kaj 1973 li estis partiestro de Bács-Kiskun, inter 1975 kaj 1980 li estis ministro pri agrikulturo kaj nutro. Tiutempe li havis ankaŭ signifajn partiajn postenojn. Li estis rektoro en la partia altlernejo, krome en 1982 li iĝis titulara profesoro en Gödöllő. En 1989 li pensiuliĝis.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Mezőgazdasági üzemekben szomszédainknál* (1966)
* *Agrárpolitikai fordulatok - agrártársadalmi változások* (2002)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Sándor Csipler

**Sándor CSIPLER** [ĉipler] rumania hungara skermisto, skermomajstro, fondinto de skermskolo de Satmaro. Li naskiĝis en 1909 kaj mortis en Satmaro la 31-an de decembro 1999. 

## Kariero
Sándor Csipler studis en skermakademio de Parizo. Liaj famaj disĉiploj estis: Katalin Stahl Jencsik, István Ardeleanu, Zsuzsanna Ardeleanu, Ilona Jeneiné Gyulai, József Szepeschy, Péter Kuki, Elenaamudeanu–Ferenczi, István Haukler, Marcela Moldovan kaj aliaj.

## Fonto
*Hungara vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj skermistoj
István Stahl

**István STAHL** [ŝtal] rumania hungara ĵurnalisto pri sporto. Li naskiĝis en  la ?. Li estis la edzo de rapiristino Katalin Stahl Jencsik kaj la patro de Krisztina Stahl.

## Kariero
István Stahl estis kunlaboranto de gazeto Szatmári Friss Újság.

## Libro
**Szatmári Pengék - Fejezetek a szatmári vívás történetéből*, (Ĉapitroj el historio de skermado de Satmaro), Europrint Nyomda, 2013.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj