open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Insulanoj de Toresa Markolo

eta|Mapo de la Insuloj de la Toresa Markoloj
**Insulanoj de Toresa Markolo** estas la indiĝena popolo de la Insuloj de la Toresa Markolo, parto de Kvinslando, Aŭstralio. Ili estas kulture proksimaj de la marbordaj popoloj de Papuo-Nov-Gvineo. Ili estas konsiderataj kiel distingaj el la aliaj aboriginaj popoloj de la resto de Aŭstralio, kaj estas ĝenerale aluditaj separate. Estas ankaŭ du komunumoj de Insulanoj de Toresa Markolo en la proksima marbordo de la ĉeftero ĉe Bamaga kaj Seisia.

## Populacio 
Estas 6,000 Insulanoj de Toresa Markolo kiuj loĝas en la areo de la Toresa Markolo, kaj aliaj 42,000 kiuj loĝas for de tiu areo, ĉefe en la nordo de Kvinslando.

Kategorio:Aŭstralio
Kategorio:Indiĝenaj popoloj
Steckborn (distrikto)

**Distrikto Steckborn** estas iama distrikto de Kantono Turgovio.

## Geografio 
La distrikto kovris la okcidentan parton de la montoĉeno Seerücken kaj
la sudan bordon de la Suba Bodenlago. Ĝi havis areon de 132,9&nbsp;km² kaj nombris 17846 loĝantojn la 31-an de decembro 2007. La ĉefloko de la distrikto estis la historia urbeto Steckborn.

## Historio 
Laŭ trovaĵoj ekzemple en Eschenz sur la teritorio de la iama distrikto jam en la 4-a jarmilo antaŭ Kristo ekzistis prahistoriaj surfostaj setlejoj de la junŝtonepoko kaj bronzepoko. Dum la romia ekpoko la regiono akiris signifon, kiam de la 1-a jarcento ĝis la 3-a jarcento laŭlonge de la bordo de Bodenlago pasis la Limeso, kiu en tiu-ĉi regiono ĉefe konsistis el fortikaĵoj kaj kasteloj. En mezepoko la regiono apartenis al la Grafejo Turgovio, kiu estis kerna parto de la Duklando Ŝvabio. En la jaro 1460 la Grafejo Turgovio estis konkerita de la Svisa Ĵurkomunumo, sub kies servuto la tuta Turgovio restis ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798. Kun la fondo de la nova Kantono Turgovio en la jaro 1803 estis ankaŭ kreita la hodiaŭa distrikto Steckborn. En la distrikto Steckborn Louis Bonaparte, la frato de Napoleono la 1-a trovis azilon. Lia filo Charles Louis Napoléon Bonaparte, kiu poste fariĝis konata kiel Napoleono la 3-a pasigis ĉi tie en Kastelo Arenenberg sian junecon kaj servis kiel oficiro en la svisa armeo, akirinte en la jaro 1832 la turgovian kaj tiel la svisa civitanecon.

La distrikto estis malfondita la kun efiko de la 31-a de decembro 2010 surbaze de la nova leĝo pri la komunumoj de Kantono Turgovio, kaj la komunumoj de la iama distrikto atribuitaj al la restantaj distriktoj de Turgovio.

## Komunumoj de la distrikto Steckborn 
Al la distrikto Steckborn apartens ĝis ĝia malfondo la 31-a de decembro 2010 la sekvantaj dek-kvin komunumoj:

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo pri la distrikta tribunalo de Steckborn

Kategorio:Distriktoj de Svislando
Kategorio:Listoj de Svislando
Kategorio:Bodenlago
!
Stará Bašta

eta|dekstra|330ra|Stará Bašta situas en la plej griza regiono

**Stará Bašta,** hungare **Óbást** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota. La slovaka stará kaj la hungara ó signifas: malnova.

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 km²
* Supermara alteco: 269 m
* Loĝantaro: 350
* Poŝtkodo: 980 34
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Stará Bašta situas sur malebenaĵo, fine de aĉa sakovojo. Fiľakovo troviĝas 20, Rimavská Sobota 38 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la bronzepoko. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1455 en formo *"Obasth"*, komence apartenanta al diversaj fortikaĵoj. Inter 1554-1594 la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. En 1910 loĝis en Óbást 449 da homoj, (escepte unusolan germanon ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Óbást apartenis al Hungara reĝlando, al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Fülek, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Kolĥozo formiĝis en 1959. En 2001 loĝis en Stará Bašta 378 da homoj, (356 hungaroj, 21 slovakoj). En Stará Bašta hungarlingva baza lernejo funkcias.

## Vidindaĵo 
* protektata monto kun multe da kavoj

## Eksteraj ligiloj 
* Stará Bašta en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Steckborn

**Steckborn** estas historia urbeto kaj komunumo de la distrikto Frauenfeld (ĝis la 31-a de decembro 2010 ĉefloko de la tiama samnoma distrikto) en Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro ĝis la 31-a de decembro 2009 restis preskaŭ senŝanĝa, nome kreskis je unu persono al .

## Geografio 
Steckborn situas ĉe la suda bordo de Suba Bodenlago inter Stein ĉe Rejno kaj Kreuzlingen/Konstanco. Norde de la urbeto leviĝas la malalta montoĉeno Seerücken.

## Limoj kaj najbaraj komunumoj 
En nordo Steckborn limas al la suba parto Bodenlago, ĉe kies alia flanko troviĝas Baden-Virtembergo (Germanio). En oriento Steckborn limas al Mammern, en sudo al Homburg, en sudokcidento al Raperswilen kaj en okcidento al Berlingen. La germanaj najbarkomunumoj aliflanke de Bodenlago estas nordoriente Gaienhofen kaj nordokcidente Öhningen.

## Trafiko 
Steckborn situas ĉe la laga trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Ŝafhaŭzo tra Stein ĉe Rejno al Kreuzlingen. La stacidomo de  estas servata per la regionaj trajnlinioj S3 kaj S8 de la turgovia fervojkompanio THURBO AG en duonhora kadenco. La komunumo ankaŭ atingeblas per ŝipo ek de Ŝafhaŭzo kaj Konstanco. Krome poŝtaŭtolinio konektas Steckborn kun la kantonĉefurbo Frauenfeld.

## Historio 
Unuaj setlejoj en Steckborn jam ekzistis supozeble en la 2-a jarmilo antaŭ Kristo. El la romia epoko estas konservitaj restaĵoj de turoj kaj fortikaĵo.

La unua dokumenta mencio de Steckborn datiĝas el la 9-a jarcento en kunteksto kun la Monaĥejo Reichenau. La 26-an de januaro 1313 Steckborn ricevis la urborajton. En la jaro 1515 Steckborn aliĝis al la reformacio. La malalta jurisdikcio tamen restis ĉe la Monaĥejo Reichenau en Baden-Virtembergo (Germanio). Dum la Helveta Revolucio en la jaro 1798 la jurisdikcio pri Steckborn transiris al la Helveta Respubliko kaj tiel Steckborn fariĝis svisa kaj ĉefurbo de la distrikto, kiu portis ĝian nomon en la nove kreita Kantono Turgovio.

En 1848 estis malfondita la cistericanina Monaĥejo Feldbach. En ĝiaj lokoj instaliĝis industriaj entreprenoj. La inventisto de la malplenorlo-kudromaŝino Friedrich Gegauf tie instalis sian unuan atelieron, el kiu naskiĝis la hodiaŭa mondkoncerno *Bernina*.

## Vidu ankaŭ 
* Distrikto Steckborn
* Steckborn (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Steckborn

Kategorio:Urboj de Svislando
Kategorio:Bodenlago
Feino Morgane

**Feino Morgane** (aŭ Morgan le Fey) estas sorĉistino en la legendoj pri Reĝo Arturo.

Ŝia nomo sugestas ke komence ŝi estis feino, ne homo. En la Artura literaturo ŝi ĝenerale estis la filino de Igraine kaj ŝia unua edzo Gorlois, Duko de Kornvalo. Ŝi estis la fratino de Morgause kaj Elaine, kaj la duon-fratino de Arturo. Laŭ Thomas Malory Morgane edziniĝis al Urien, reĝo de landoj en norda Britio: tamen iliaj rilatoj ne glatis kaj ŝi ĝuis multajn am-aferojn. Morgane kaj Urien havis filon, Ywain. Ŝi studis la magion, kaj komplotis kontraŭ Reĝino Ginevra. Malsukcese ŝi klopodis delogi Lanceloton. Ŝi penis malkaŝi la am-rilatojn de Ginevra kaj Lanceloto.

Pro ŝiaj persvadoj, ŝia amanto Accolon provis ŝteli Ekskaliburon por uzi ĝin en unuopa batalo kontraŭ Arturo. Accolon ne sukcesis, kaj, laŭ kelkaj verkistoj, la kolera Morgane forprenis la ingon de Excalibur kaj ĵetis ĝin en lagon.

Tamen fine ŝi amikiĝis al Arturo, kaj post lia morto ŝi estis inter la kvar sorĉistinoj kiuj portis lian korpon al Avalon.

Speco de miraĝo, "Fata Morgana", nomiĝas laŭ Morgane.

Kategorio:Roluloj de la Artura literaturo
Kategorio:Feoj
Kategorio:Fikciaj keltoj
Kategorio:Fikciaj pastroj
Kategorio:Fikciaj reĝinoj
Kategorio:Fikciaj sorĉistoj
Kategorio:Mitaj reĝinoj
Kategorio:Sorĉaferoj en mitologio kaj folkloro
Bedivere

**Bedivere**, kavaliro de Reĝo Arturo.

Li estis lojala sekvanto de Arturo kaj, malgraŭ havi nur unu manon, iĝis ties marŝalo. Post la morto de Arturo li prenis Excalibur kaj ĵetis ĝin en la lagon el kiu ĝi venis, kaj brako de la Damo de la Lago leviĝis el la akvo por kapti ĝin.

Kategorio:Kavaliroj de la Ronda Tablo
Kategorio:Fikciaj handikapuloj
Ywain

eta|dekstra|250ra|Ywain savas la leonon.
**Ywain** (aŭ Owain), kavaliro de Reĝo Arturo.

Li estis la filo de Urien kaj Feino Morgane, kaj kuzo de Gawain, Agravain, Gareth, Gaheris kaj Mordred.

Ĉe la Batalo de Camlann li estis la lasta kavaliro kiu mortis antaŭ Reĝo Arturo mem.

Chrétien de Troyes pritraktis Ywain en la romanco *Yvain*. Tie, Ywain penis venĝi la morton de sia kuzo Calogrenant, kiun mortigis supernatura kavaliro, Esclados, en la arbaro Broceliande. Ywain venkis Esclados sed ekamis lian vidvinon Laudine. Ili geedziĝis. Gawain, la kuzo de Ywain, persvadis lin serĉi kavalirecajn aventurojn. Li promesis al Laudine ke li revenos post fiksa tempoperiodo. Laudine donis al li magian ringon. Pro la ekscito de siaj aventuroj, Ywain forgesis sian promeson, kaj Laudine sendis al li mesaĝiston kiu reprenis la ringon kaj diris, ke ŝi malakceptas lin. Sekvis periodo de frenezo, post kio Ywain spertas pluajn aventurojn por helpi aliajn, ne por gajni gloron. Fine li sufiĉe montris siajn virtojn, ke Laudine reakceptis lin.

Kategorio:Kavaliroj de la Ronda Tablo
Lamorak

**Lamorak**, kavaliro de Reĝo Arturo.

Li estis la filo de Pellinore kaj la frato de Parsifalo. Laŭ Thomas Malory, Pellinore mortigis Reĝon Lot dum batalo, kaj sekvis revenĝo inter la parencoj de Lot kaj la familio de Pellinore. Gawain kaj Gaheris mortigis Pellinore. Tamen poste ilia patrino Morgause ĝuis amaferon kun Lamorak. Gaheris trovis ilin en lito, mortigis Morgause sed permesis, ke Lamorak eskapu. Kredante, ke Lamorak estas la mortiginto, Gawain, Agravain kaj Mordred kuniĝis kun Gaheris por embuskigi kaj mortigi Lamorak, sed poste eltrovis, ke fakte Gaheris mortigis sian patrinon. Sekve, Gaheris estis portempe ekzilata de la Artura kortego.

Kategorio:Kavaliroj de la Ronda Tablo
Robert Hofstadter

**Robert HOFSTADTER** (5-a de februaro 1915 en Novjorko; 17-a de novembro 1990 en Stanford, Kalifornio) estis usona fizikisto, kiu ricevis Nobel-premion pri fiziko en 1961 kun Rudolf Ludwig Mössbauer pro malkovro de la ĝis tiam nekonata strukturo de la protonoj kaj neŭtronoj.

Hofstadter studis en la universitato Princeton, kie li akiris doktoran titolon en 1938. Li laboris ekde 1946 en tiu universitato kaj okupiĝis pri infraruĝaj radiadoj, fotokonduktiveco, kristala kaj scintilaj kalkuliloj. Li poste (1950-1985) instruis en la universitato Stanford. Li mezuris kaj analizis la atomkernan strukturon helpe de lineara elektrona akcelilo. Li skizis, ke kaj la protono kaj la neŭtrono havas centran, pozitiv-ŝargan kernon, kiun ĉirkaŭas duobla nubo, konsistanta el pi-mezonoj. En la protono, ambaŭ nuboj estas pozitivaj, en la neŭtrono la interna nubo estas negativa, la ekstera pozitiva, tiel la neŭtrono havas la ŝargon de 0.

Robert Hofstadter estas la patro de la fizikisto Douglas R. Hofstadter, kiu estas konata ĉefe pro la verko *Gödel, Escher, Bach*.

Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Personoj de Nov-Jorkio
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Pellinore

**Pellinore** estas en la Artura legendo la reĝo de Listenoise (eble Anglesey).

Pellinore estis la filo de Reĝo Pellam kaj la frato de la reĝoj Pelles kaj Alain. Li plej famis pro sia longdaŭra serĉo de la "Questing Beast" (*Serĉenda Besto*), mistera estaĵo de kiu verkistoj donis diversajn priskribojn. 

Dum turniro Pellinore venkis Arturon kaj rompis al li la glavon. Merlin uzis magion por savi la vivon de Arturo.

Pellinore helpis Arturon kontraŭ ribeloj. Tion farante, li mortigis Reĝon Lot de Orkney, kaj sekvis revenĝo inter lia familio kaj tiu de Lot. Gawain kaj Gaheris mortigis Pellinore.

Pellinore estis la patro de Lamorak kaj Parsifalo. Laŭ pluraj versioj de la legendoj, li estis devenulo de Jozefo de Arimateo, kies dinastio gardis la Sanktan Gralon.

Kategorio:Roluloj de la Artura literaturo
Kategorio:Fikciaj reĝoj
Merlin (mitologio)

dekstra|eta|225px|Merlin diktas siajn poemojn (el franca 13-jarcenta libro)
**Merlin** estas magiisto en legendoj pri Reĝo Arturo.

Lia plej frua apero estas en la *Historia Regum Britanniae* (*Historio de la Britaj Reĝoj*) de Geoffrey de Monmouth. Postaj verkistoj aldonis materialon al la legendo.

Merlino estis la filo de homa virino kaj inkubo, de kiu li heredis supernaturajn povojn. Per magio, li aranĝis la naskon de Arturo: Uther Pendragon enamiĝis al Igraine kaj klopodis amori ŝin. Ŝi informis sian edzon Gorlois, kaj senpermese ili eliris de la angla kortego kaj revenis al Kornvalo. Uther Pendragon atakis ilin kaj Gorlois sendis sian edzinon al Tintagel. Merlino maskvestis Uther kiel Gorlois, kaj Uther eniris Tintagel, kie li amoris Igraine, kiu kredis ke estis ŝia edzo en la lito. Rezulte Igraine naskis Arturon.

Merlin servis kiel konsilanto de Arturo ĝis li estis sorĉita de Damo, kiu estis, laŭ iuj verkistoj, la Damo de la Lago, kaj, laŭ aliaj, ties sekvantino Nimue.

## En literaturo
Merlin ludas kernan rolon en la romano *La Estinta kaj Estonta Reĝo* de Terence White, kaj Mary Stewart verkis romanan trilogion pri li.

* *Merlín e familia* de Álvaro Cunqueiro

Kategorio:Roluloj de la Artura literaturo
Kategorio:Fikciaj keltoj
Kategorio:Fikciaj sorĉistoj
Kategorio:Fikciuloj de la Mezepoko
Weinfelden (distrikto)

**Distrikto Weinfelden** estas distrikto de Kantono Turgovio. Ĝi havas areon de 227,2&nbsp;km² kaj nombris post la grandigo la 1-an de januaro 2011 laŭ la statistiko de la 31-a de decembro 2009 entute 49647 loĝantojn. La ĉefloko de la distrikto estas la komunumo Weinfelden.

## Geografio 
La distrikto Weinfelden situas en la centro de Kantono Turgovio en la meza valo de la rivero Turo. Norde ĝin limas la montoĉeno Seerücken.

## Trafiko 
Tra Weinfelden pasas la grava linio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Romanshorn al Vinterturo. Weinfelden mem estas regiona fervojnodo kun linioj al Kreuzlingen, Konstanco, Wil kaj Sankt-Galo.

## Komunumoj de la distrikto Weinfelden 
### Stato de la komunumoj post la 1-a de januaro 2011 
Post la validiĝo de la nova leĝo pri la komunumo de Kantono Turgovio al la distrikto Weinfelden apartenas la sekvantaj dek-ok komunumoj:

### Stato de la komunumoj ĝis decembro 2010 
Al la distrikto Weinfelden apartenis ĝis la fino de 2010 la sekvantaj ok komunumoj:

## Historio 
La distrikto Weinfelden naskiĝis unue kiel administra unuo de la Helveta Respubliko kaj poste ek de 1803 kiel administra unuo de la tiam nove fondita Kantono Turgovio. En julio 1830 en la distrikto Weinfelden komenciĝis la julirevolucio, kiu kondukis fine al la demokratia konstitucio unue de Turgovio kaj poste de tuta Svislando. Surbaze de la nova leĝo pri la komunumoj de Kantono Turgovio kun efiko de la 1-a de januaro 2011 al la distrikto Weinfelden estis atribuitaj 10 novaj komunumoj, 3 de la distrikto Münchwilen kaj 7 de la malfondita distrikto Bischofszell. La teritorio de la distrikto tiel duobliĝis de 113,1&nbsp;km²
al 227,2&nbsp;km², kaj la loĝantaro de 25049 al 49647.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo pri la distrikta tribunalo de Weinfelden 

Kategorio:Distriktoj de Svislando
Kategorio:Distriktoj de Kantono Turgovio
Kategorio:Listoj de Svislando
Rimĵin

eta|dekstra|250ra|Fluo de la Rimĵin-rivero
250ra|eta|maldekstra|Rimĵin Rivero
**Rimĵin** (koree:림진강; '''Rimjin'gang''' aŭ 임진강; Imjin-) estas rivero en Nord- kaj Sud-Koreio. Ĝi fluas de nordo al sudo, trapaŝas la Neŭtralan Zonon (KNZ) apud la limo inter la du koreaj ŝtatoj kaj enfluas en Rivero Han alvale de Seulo kaj proksime de la Flava Maro.

Kategorio:Koreio
Kategorio:Riveroj en Azio
Plinto

eta|Plinto de pilastro.
[eta|maldekstre|Plinto de kolono. Kvadrata peco sub rondoforma [astragalo.]]
**Plinto** estas arkitektura fakvorto. Ĝi estas malalta bazo aŭ platformo, sur kiu staras kolono, statuo, monumento aŭ alispeca konstruaĵo.

Plintoj estas kelkfoje dekoraciitaj kaj ornamitaj de skulptaĵoj aŭ freskoj.

Laŭ Francisko Azorín **plinto** estas *Plataĵo servanta kiel bazo de kolono, pilastro, piedestalo, soklo, bazamento.* Li indikas etimologion el la greka *plinthos* (briko) kaj de tie la latina *plinthus*.

Laŭ 2a signifo en PIV tiu vorto uzeblas ankaŭ por "elstaraĵo el ŝtono aŭ briko ĉe la malsupro de muro"; tiu plifortigo de la supra parto de muro utilas por protekti la muron de eksteraj frapoj aŭ difektado, krom de interna humideco. Kiam malabundas speciala konstrumaterialo, kiel ŝtono aŭ briko, ekzemple en multaj mediteraneaj regionoj aŭ landoj, oftas, ke tiu malsupra parto de muro, ĉefe en koridoroj (protekto kontraŭ ofta uzado) aŭ en fasado (protekto kontraŭ eksteraj veterkondiĉoj aŭ malpurado), estas farbita de speciala koloro diferenca de la ĝenerala murkoloro, ekzemple blanko. Plej ofte tiaj plintoj estas pli malhelaj ol la cetero de la muro. En Portugalio la koloro de tiuj plintoj diferencas laŭ la regionoj, ekzemple blua en Alentejo.

## Vidu ankaŭ 
* Plankoplinto

## Fontoj 
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Pola landvojo n-ro 32

**Pola landvojo n-ro 32** (**DK32**) – landvojo en provincoj Lubuŝa Provinco kaj Grandpollanda Provinco je longeco ĉirkaŭ 160&nbsp;km. Ĝi gvidas al pasinta landlima trairejo kun Germanio en Gubinek apud Gubin el Stęszew.

## Pli gravaj urboj laŭ DK32 
* Gubinek - landlima trairejo kun Germanio.
* Gubin - pretervojo
* Krosno Odrzańskie - pretervojo
* Połupin - pretervojo
* Dąbie ()
* Zielona Góra (, ) - pretervojo
* Sulechów (, ) - pretervojo
* Kargowa - pretervojo pagata
* Wolsztyn - pretervojo mezurba
* Rakoniewice
* Grodzisk Wielkopolski - pretervojo
* Stęszew () - pretervojo
Urina veziko

[eta|Situo de la urina veziko (en la bildo [latine "vesica urinaria", oranĝkolore) kaj de pliaj organoj de la urina sistemo de vira homo]]
La **urina veziko** (latine *vesica urinaria*) estas organo de bestoj (inter ili homoj), kiu intertempe tenas urinon. La muskola organo, interne tegita de ĉela tavolo nomata "urotelo", ĉe la homo situas relative bone protektate interne de la pelvo. Kvankam el la du renoj seninterrompe elfluas urino, la urina veziko ebligas al la homoj kaj bestoj nur konscie kaj de tempo al tempo elfluigi urinon el la korpo.

La urino ĉe vertebruloj el la du renoj pere de du ureteroj fluas suben en la urinan vezikon. Ĝia maksimuma volumento ĉe homoj laŭ la korpa grandeco estas inter 900 kaj 1500 mililitroj. Se ĝi plenas je 300 ĝis 500 mililitroj, ĉe plenkreskaj homoj ekestas deziro seniĝi de la urino. Depende de eksteraj kaj internaj ekscitoj tamen jam ĉe signife malpli grandaj volumenoj povas ekesti tia deziro, aŭ en certaj situacioj senvola urinado. Dum la malplenigo de la urina veziko la fermaj muskoloj en la vezika fundo senstreĉiĝas, tiel ke la urino plu suben elfluas tra la uretro.


Kategorio: Urina sistemo
Kategorio: Besta anatomio
Weinfelden

**Weinfelden** estas komunumo en kaj ĉefloko de la samnoma distrikto en Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis kun 9852 loĝantoj je la 31-a de decembro 2007. Ĝis la 31-a de decembro 2009 la loĝantaro de Weinfelden kreskis al super 10000, nome al 10159, tiel ke la komunumo atingis la statistikan grandecon de urbo.

## Geografio 
Weinfelden situas en la centro de la Kantono Turgovio ĉe la norda bordo de la rivero Turo.

## Trafiko 
Weinfleden estas trafiknodo de la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Ĝenevo tra Bielo, Zuriko kaj Vinterturo al Romanshorn unuflanke kaj de diversaj regionaj trajnlinioj de la entrepreno THURBO.

## Historio 
Jam en la jaro 124 antaŭ Kristo ekzistis en Weinfelden ponto trans la rivero Turo. La unua dokumenta mencio de Weinfelden tamen aperis kiel *Quivelda* nur en la jaro 838 post Kristo.

En la jaro 1798 sub la gvido de Paul Reinhart eksplodis en Weinfelden la Helveta Revolucio, kiu donis al Turgovio la liberecon de la servuto de la Svisa Ĵurkomunumo. Post la sukceso de la revolucio Weinfelden fariĝis la ĉefloko de la samnoma distrikto en la nova Kantono Turgovio. Ĉefurbo de la kantono tamen fariĝis Frauenfeld, sed pluraj kantonaj instancoj inter kiuj la kantona administra tribunalo ricevis sian sidejon en Weinfleden.
32 jarojn poste denove en Weinfelden miloj da manifestantoj postulis la 22-an de oktobro 1830 la enkondukon de la liberala konstitucio de Turgovio.

## Esperanto-Movado 
La enciklopedio Universalaj Lingvoj en Svislando de Andy Künzli (paĝo 680) en 1906 la revuo Svisa Espero anoncis en Weinfelden la fondiĝon de Junulara Esperanto-Klubo.

## Vidu ankaŭ 
* Distrikto Weinfelden
* Weinfelden (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Weinfelden

Kategorio:Esperanto-movado en Svislando laŭ lokoj
Kategorio:Urboj de Svislando
Frühdrucke des Esperanto

**Frühdrucke des Esperanto** (germane por *Inkunabloj de Esperanto*) estas diĝita kolekto de la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperanto-Muzeo de la Aŭstra Nacia Biblioteko (ÖNB) en Vieno. 

La kolekto konsistas el rete alireblaj skanaĵoj de 100 Esperanto-publikigaĵoj el la jaroj 1887 ĝis 1900. Inter ili i.a. troviĝas ĉiuj lingvo-versioj de la Unua kaj Dua Libro de L.L. Zamenhof kaj aliaj - ofte tre raraj - libroj kaj broŝuroj.

## Vidu ankaŭ
* La nocio "inkunabloj de Esperanto"

## Eksteraj ligiloj
* La indekso de la kolekto  kun ligiloj al cent libroj

Kategorio:Esperanto en interreto
Iskio

**Iskio** (latine *os ischii*) laŭ PIV estas la malantaŭa kaj malsupra parto de la koksosto de homoj. Ĝi estas parto de la pelvo, la korpa areo inter ventro kaj kruroj. Ĉe homoj estas du koksostoj, kaj do ankaŭ du, pli-malpli simetriaj, iskioj.

La ambaŭflanke tri ostoj de la koksosto de homo kunfandiĝas nur ĉirkaŭ la 15-an vivojaron. Antaŭe, dum la infanaĝo la du iskioj estas memstaraj ostoj.

## Vidu ankaŭ 
* Ilio
* Pubio

Kategorio:Skeleta sistemo
Segildenta kverko

La **segildenta kverko** aŭ **japana marona kverko** ( ***Quercus acutissima*** ) estas palearktisa kverko originale indiĝena al orienta Azio, en Ĉinio, Koreio kaj Japanio. Nun ĝi ankaŭ estas trovita en Nordameriko. Ĝi estas apude rilata al la muska kverko.

## Priskribo 
eta|maldekstra|Sekaj folioj
La Segildenta kverko estas somere verda, malrapide kreskanta arbo, kiu altas de 25 ĝis 30 m.

La mallarĝaj folioj atingas longecon de 15 cm. Ili briletas verde kaj havas regule segitan randon. Aŭtune ili flaviĝas.

Printempe aperas longaj amendoj.

## Fonto 
* Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, paĝo 707 

Kategorio:Arboj
Kategorio:Fagacoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Perkutado (medicino)

**Perkutado** laŭ PIV estas
# la frapado de unu malmola objekto kontraŭ alia, kaj
# en specifa medicina senco frapeti specifan parton de paciento, kaj atente aŭskulti la sonon produktatan, en korpa ekzameno de la paciento cele al trovado de medicina diagnozo.

En la specifa medicina senco, per perkutado la histo sub la korpa surfaco ekosciliĝas. La rezulta sono donas informon pri la stato de la histo. Sekve povas mezurata la grandeco kaj situo de organo, ekzemple la hepato, aŭ povas esti taksata la enhavo je aero de organo, aparte de la pulmo. Kiel fondinto de la sistema medicina uzo de perkutado konsideriĝas la aŭstra kuracisto *Joseph Leopold von Auenbrugger* (1722–1809) el la urbo Graz, kiu unuafoje priskribis la teknikon dum la jaro 1761.

La origine de *Leopold von Auenbrugger* aplikita tekniko estis la rekta perkutado, kadre de kiu oni per kvar fingroj de unu kuracista mano, svindiĝanta en la manartiko, rekte frapas la ekzamenendan organon.

eta|"plesimetro"
Pli poste evoluis la nerekta perkutado, kadre de kiu unu fingro de unu mano aŭ speciala ilo nomata "plesimetro" metiĝas tuŝe sur la esplorentan korposurfacon. Per fingro de la alia mano aŭ per perkuta marteleto oni frapas tiun unuan fingron aŭ la plesimetron. La osciloj transdoniĝas de la tuŝa fingro aŭ de la plesimetro al la suba histo.

## Sonkvalitoj 
* sonora sono: kaverna sono aŭdebla dum perkutado de sana pulmo.
* hipersonora sono: (pli laŭta kaj pli kaverneca ol sonora sono, kvazaŭ post frapado de skatolo): indiko pri troa kvanto de aero en la pulmo, ekzemple en la kazo de emfizemo, astmo, pneŭmotorako ktp.
* bremsata sono (malpli laŭta kaj malpli longa sono, komparebla al la frapado de muskola femuro): indiko pri maltro da aero respektive pri likvaĵo en la pulmo, ekzemple en la kazo de ascito, pneŭmonio ktp.
* tambureca sono: tre sonora preskaŭ muzika sono, kvazaŭ de tamburo: indiko pri aeraj kavernoj, ekzemple ĉe gese plenigita parto de la intestaro aŭ de la stomako.

Kategorio:Klinikaj esploroprocedoj
Ralph A. Lewin

**Ralph Arnold LEWIN** (naskiĝis la 30-an de aprilo 1921, mortis la 30-an de novembro 2008 en La Jolla, Kalifornio) estis usona biologo, Esperanto-vortaristo kaj -tradukisto.

## Profesia vivo 
Lewin laboris precipe en la kampo de la genetiko de verdaj algoj, el kiu li fariĝis renoma specialisto. Li pasigis pli ol 48 jarojn en la Scripps Institution of Oceanography de la Universitato de Kalifornio en San-Diego. Li ankaŭ organizis kaj instruis kursojn por UNESKO en Finnlando, Singapuro kaj Ĉinio kaj publikigis pli ol 250 sciencajn artikolojn.

## Esperanta agado 
Lewin estis esperantisto, delegito kaj fakdelegito de Universala Esperanto-Asocio (UEA) kaj membro de la Esperanto-Ligo por Nord-Ameriko (ELNA). Li estis redaktoro de la "Internacia Vortaro de Mikroba Genetiko" (1994) kaj ankaŭ verkis kelkajn sciencajn raportojn en Esperanto, kiu aperis i.a. en Scienca Revuo, Esperanto (UEA) k.a. (detalojn vd. en EBEA, ligilo malsupre).

Li kuntradukis la infan-libron "Winnie-la-Pu" en Esperanton

## La "Internacia Vortaro de Mikroba Genetiko" 
La terminaro aperis en 1994 en Pekino (Ĉinio) en formato A5 (116 p.). Jen kelkaj specimenaj artikoloj:

:**Celteorio** (**target theory**)
:Teorio pri mutacio, tion klariganta per hazarda trafo de mutaciiganto (ĉu radia ĉu alia) ĉe ŝanĝebla aŭ difektebla lokuso.
:[Difino en la ĉina.]

:**Cenocito** (**coenocyte**)
:Ĉelo, aŭ planto aŭ besteto, konstruita el ĉeloj kun pluraj nukleoj.
:[Difino en la ĉina.]

:ktp.

La terminaro do estas ordigita laŭ esperantaj terminoj kun difinoj en Esperanto kaj la ĉina kaj tradukoj de la terminoj al la angla kaj ĉina, por kiuj ekzistas indeksoj. La ĉinan parton verkis Li Kexi. Ĉefaj referenc-verkoj krom dudeko da fakaj verkoj estis Plena Vortaro (PV), Plena Ilustrita Vortaro (PIV, 1970), Scienca kaj Teknika Terminaro (STT, 1956) kaj la *English-Esperanto Chemical Dictionary* de Donald R. Duncan (1956).

## Bibliografio 
* Darbellay, Christian. Kiu estas kiu en scienco kaj tekniko. Neuss: Darbellay 1981, p. 130

## Vidu ankaŭ 
* *Sciencaj Studoj bazitaj sur originalaj esploroj kaj observoj*

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio ĉe Scripps  en la angla (kun fotoj)
* Libroj de kaj pri Ralph Lewin en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperanto-Muzeo
* Artikoloj  de kaj pri Ralf Lewin en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)
* Priskribo de Winnie-la-Pu
* Scienca artikolo de Lewin en Esperanto

Kategorio:Usonaj biologoj
Kategorio:Usonaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Slipara Vortaro

**Slipara Vortaro** (SV) estas terminaro ellaborita de internacia skipo de Esperanto-terminaristoj sub la gvido de Rüdiger Eichholz de 1968 ĝis 1981. 

SV konsistas el paperaj slipoj, sur kiuj estis kolektitaj (tiuepoke) mankantaj Esperantaj terminoj por 1440 nocioj. Ili estas difinitaj per vortoj aŭ klarigitaj per desegnaĵoj kaj tradukitaj al la germana, angla kaj franca. Estas aldonitaj klasifaj numeroj laŭ UDK kaj referencoj al trovlokoj en aliaj verkoj kaj vortaroj. Ĉiuj kunlaborantoj ricevis la slipojn en tri ekzempleroj kun la rekomendo ordigi ilin 1) laŭ la esperantlingva kapvorto, 2) laŭ la kapvorto en la gepatra lingvo de la uzanto, kaj 3) laŭ UDK. El la klasifado laŭ UDK rezultis, ke ĉiuj vortoj rilate la saman tempon troviĝis kunaj.

La interŝanĝo kaj kunlaboro okazis per poŝto. Multaj de la terminoj de SV poste eniris la ĝeneralan vortstokon de Esperanto, ĉu ĉar ili reaperis en la Suplemento al Plena
Ilustrita Vortaro (PIV), ĉu ĉar ili estis publikigitaj en la *Esperanta Bildvortaro*.

La baza formo estis modelo por la posta "Perkomputora Termino-Kolekto" (*Pekoteko*), kiu anstataŭigis ĝin en 1981. Interŝanĝo inter la kunlaborintoj de tiam okazis per poŝta dissendo de komputilaj disketoj, ĉar e-poŝtaj servoj nur pli malfrue ĝenerale disvastiĝis. 

## Specimenoj
]]
]]

Jen kelkaj specimenoj el la indekso germana-Esperanto (vd. sekcion "eksteraj ligiloj"). La ordo-numeroj indikas registro-jaron kaj kurantan numeron (ekzemple 77/24a = 1977, n-ro 24a)

**Zahlmarke** f ĵetono 77/24a 
**Zählrohr** n (→ Geigerzähler) komputilo de Gajger 70/37a 
**Zahnbein** n dentino 69/17b
**zähnen** (perforieren) perfori tr 75/22b
**Zahnschmelz** m adamantino 69/17c
**Zange** f (→ Schraubstock) vajco 81/12c
**Zapfensäge** f bevel-segilo, vulpa vosto 71/37a
**Zaunrose, schottische** eglanterio 71/46c
**Zeh** große f,m halukso 69/45a
**Zehnkampf** m dekatlono 73/27a

ktp.

## Eksteraj ligiloj
* arkivita Germana indekso de SV.
* Internacia Esperanto-Arkivo posedas plurajn seriojn de SV.

Kategorio:Esperanto-fakvortaroj
Ĝajzano

**Ĝizan** estas nomo de ĉefurbo de emirlando Ĝajzano en la fora suda-okcidenta angulo de Sauda Arabio. La urbo Ĝajzano situas ĉe la Ruĝa maro kaj servas la agrikulturan provincon. Ĝi havas loĝantaron de 100&nbsp;694 homoj (2004). Norde de la urbo troviĝas la Farasan-insuloj. Ĝi estas fama pro ĝia alt-kvalita produktado de tropikaj fruktoj kiel mango, figo kaj papajo.

## Eksteraj ligiloj 
*http://www.Jizan.com 

Kategorio:Urboj de Sauda Arabio
Märstetten

## Pri la komunumo 
**Märstetten** estas komunumo en la distrikto Weinfelden de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 2399 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Märstetten situas ĉe la norda bordo de la rivero Turo kaj ĝian sudan limon formas la rivereto *Chemebach*. Al la komunumo apartenas krom Märstetten mem la municipoj kaj setlejoj Boltshausen, Altenburg, Dattenhub, Ruberbaum kaj Ottoberg.

## Najbaraj komunumoj 
Märstetten limas en nordokcidento al Wigoltingen, en nordoriento al Kemmental, en sudoriento al Weinfelden kaj en sudokcidento al Amlikon-Bissegg.

## Trafiko 
Märstetten situas en la krucpunkto de la ĉefstratoj de Zuriko al Romanshorn kaj de Weinfelden al Konstanco.

La publika trafiko estas certigita per la fervojlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Vinterturo al Romanshorn.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Märstetten datiĝas el la jaro 1155 kiel *Marsteten*. La hodiaŭa komunumo estiĝis en la jaro 1975 el la kuniĝo de la municipoj de Märstetten kun Ottoberg.
Dum meza mezepoko supre de Märstetten situis la burgo de Märstetten. Poste Märstetten fariĝis havaĵo de la episkopo de Konstanco, kiun ĝin donis kiel feŭdo en la jaro 1155 al la Baronoj de Klingen. Märstetten formis kune kun Illhart kaj Wigoltingen tribunalejo, kiu troviĝis sub la alta jurisdikcio de la Senjoroj de Altenklingen, kiuj residencis en Kastelo Altenklingen.

## Vidu ankaŭ 
* Märstetten (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Märstetten
* Märstetten en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Maerstetten sunhorlogho sur la preghejoturo 257.JPG|Sunhorloĝo sur la preĝejoturo de Märstetten
Dosiero:Maerstetten preghejo 267.JPG|Mezepokaj freskoj en la preĝejo
Dosiero:Maerstetten tombejo 247.JPG|Puto kaj malnova sonorilo sur la tombejo
Dosiero:Maerstetten 245.JPG|Faktrabvilao
Fondumo Utilika

**Fondumo Utilika** () estis usona neprofita organizo kreita je la 3-a de majo 2004 kaj funkcianta en Seatle, Vaŝintonio, kaj Berkeley, Kalifornio kaj malfondiĝis en 2012, kies celo estis progresigi kaj apogi “universalan interagadon”, ĉefe per solvi lingvajn malhelpojn en la komunikado inter homoj kaj la komunikado inter homoj kaj komputiloj.

La Fondumo Utilika adoptis en 2005 la strategion dediĉi sian apogon ĉefe al la Centro Turing de la Universitato de Vaŝintonio. Dum tri jaroj per apogo de fonduso (angle *Fund*) de la Centro Turing evoluigis kaj testis eksperimentajn rimedojn por ebligi la translingvan interkomprenon inter homoj.

En 2008 la fondumo juĝis la multlingvan vortaron de la Centro Turing inda je plua investo. La fondumo ekhelpis pligrandigi la vortaron kaj decidis plani por ĝia pli facila, longdaŭra, tutmonda uzebleco.

La estraranoj estis Jonathan Pool, Emily M. Bender, William D. Lewis kaj Christine Evans. Susan M. Colowick laboris kiel esploristo de la organizaĵo.

La fondan kapitalon je proksimume 2.000.000 usonaj dolaroj donacis la entrepreno Centerplex je ties malfondiĝo.

La fondumo Utilika estas agnoskita kiel senimposta sociboniga organizo laŭ ero 501(c)(4) de la usona imposta leĝaro. La Fondumo estas registrita kiel neprofitcela korporacio en la ŝtato Vaŝintonio.

Je la komenco de 2012 alia ne-profitcela organizaĵo, *The Long Now Foundation*, ekaŭspiciis la laboron kaj ekflegis la kapitalon de la organizaĵo kiel ekzemple la projekto *Leksilo* (angle “*PanLex*”).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fondaĵo Utilika ()
* The Long Now Foundation ()
* Projekto Leksilo  ()

Kategorio:Neprofitcelaj organizaĵoj
Kategorio:Ne-registaraj organizaĵoj
Kategorio:Usonaj asocioj
Paralela universo (nefikcio)

La diversaj universoj ene de la multuniverso oni foje nomas **paralelaj universoj**.

Paralelaj universoj ankaŭ estas nomitaj "alternativaj universoj", "kvantumaj universoj", "interpenetrataj dimensioj", "paralelaj mondoj", "sinsekvaj realaĵoj", "alternativaj tempolinioj", ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Multuniverso

Kategorio:Sciencfikcio
Ĝino (brando)

eta|dekstra|200ra|Selekto de ĝinboteloj vendotaj.
eta|dekstra|200ra|Koktelo Bee's Knees farita kun ĝino, mielo kaj citronsuko.
**Ĝino** estas alkohola trinkaĵo. Ĝi estas farata per distilado de fermentinta grenopasto. Per la aldono de juniperberoj (aŭ pruneloj en kazo de prunelĝino) ĝi akiras la specifan guston. La gusto de ordinara ĝino estas tre seka (= nedolĉa) (kontraŭe al prunelĝino), tial oni trinkas ĝin tre malofte pura.

Ĝino senpere devenas de la nederlanda juniperbrando.
Jam dum la Mezepokoj oni etskale faris en Nederlando juniperbrandeskan alkoholaĵon. Profesoro Francisko de la Boë Sylvius ĉ. 1650 faris distilaĵon kiun li nomis *genièvre* aŭ *genova*. La popolo jam baldaŭ ŝanĝis la nomon en *genever* kaj *jenever*.

En Britio ĉi tiu alkoholaĵo trapasis propran evoluon, tiel ĝi elkreskis al tipa brita produkto.

Kategorio:Alkoholaĵoj
Martinová

eta|dekstra|330px|Martinová situas en la plej griza regiono

**Martinová,** hungare **Nemesmartonfala** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis **Martonfalva**. En la vilaĝnomoj oni rekonas la nomon Marteno.

## Bazaj informoj 
* Areo: 4&nbsp;km²
* Supermara alteco: 180 m
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 980 41
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Martinová situas laŭ maldekstra bordo de Rimava, laŭ vojo Tornaľa-Rimavská Sobota, laŭ fervojo Košice-Rimavská Sobota. La lasta troviĝas 16&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1427 en formo *"Martonfalua"*. Post la mezepoko la turkoj kaj armeo de Emeriko Thököly detruis la vilaĝon. En 1910 loĝis en Nemesmartonfala 278 da homoj, (ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Nemesmartonfala apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Nemesmartonfala rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Martinová 199 da homoj, (135 hungaroj, 31 ciganoj, 26 slovakoj).

## Vidindaĵo 
* kalvinana preĝejo de 1760, en 1960 kaj en 1995 renoviĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Martinová en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
La Jolla

**La Jolla** (hispane por juvelo, prononco proksimume La hoj-ja) estas urboparto de San Diego ĉe la marbordo de la distrikto San Diego (kantono San Diego) en Kalifornio (Usono). Ĝi situas 22&nbsp;km norde de la centro de San Diego kaj havas 24.440 loĝantojn (januaro 2005). En la sudo La Jolla limas al Pacific Beach, en la nordo al la Torrey Pines State Reserve kaj Del Mar. Urbopartoj de La Jolla estas Bird Rock, Wind 'n' Sea, La Jolla Farms kaj Torrey Pines.eta|dekstra|Rigardo de La Jolla Cove
eta|dekstra|La Jolla Children's Pooleta|dekstra|La Jolla de supreEn La Jolla troviĝas la "Universitato de Kalifornio ĉe San-Diego" kaj la Scripps Institution of Oceanography kaj Salk Institute for Biological Studies.

## Famuloj 
En La Jolla vivis kaj mortis Viktor Babits, hungardevena inventisto.

## Esperanto en La Jolla 
En La Jolla vivis kaj ĉe la *Scripps Institution* laboris dum pli ol 40 jaroj la biologo kaj Esperanto-terminaristo Ralph A. Lewin.

## Eksteraj ligiloj 
* Diagramo de La Jolla 
* Scripps Institution of Oceanography 
* University of California, San Diego 
* Birch Aquarium 
* La Jolla Information  

Kategorio:Urboj de Kalifornio
Kategorio:San-Diego
Lenartovce

eta|dekstra|330px|Lenartovce situas en la plej griza regiono

**Lenartovce,** hungare **Sajólénártfalva** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota. Ĝis 1906 la oficiala hungara nomo estis **Lénártfalva**.

* Areo: 7 km²
* Supermara alteco: 155 m
* Loĝantaro: 550
* Poŝtkodo: 980 44
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Lenartovce situas laŭ dekstra bordo de Sajó, laŭ la hungara landlimo, laŭ vojo Kráľ-Rimavská Seč, laŭ fervojo Košice-Zvolen, fine estas fervoja linio al Miskolc. Tornaľa troviĝas 15 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1364 en formo *"Kishamva"*. En 1566 la turkoj senhomigis la vilaĝon, en 1683 armeo de la poloj detruis ĝin. En 1709, 1711 kaj en 1740 pestoj, en 1827 incendio okazis. En 1874 la fervojo atingis la komunumon. En 1910 loĝis en Sajólénártfalva 559 da homoj, (ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Sajólénártfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Putnok, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Sajólénártfalva rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Lenartovce 546 da homoj, (426 hungaroj, 81 ciganoj, 19 slovakoj). Ekde 2008 Slovakio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1747
* akvorezervujo protektata de 1988

## Vidu ankaŭ 
* Lenart

## Eksteraj ligiloj 
* Lenartovce en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Instituto Scripps de Oceanografio

eta|Scripps Institution of Oceanography
La **Instituto Scripps de Oceanografio** () en La Jolla, San Diego, Kalifornio, estas unu el la plej malnovaj, grandaj kaj gravaj esplor-centroj pri oceanografio (maraj studoj) de la mondo.

Ĝi estis fondita en 1903 de William Emerson Ritter.

Direktoroj de la instituto i.a. estis la fizikisto kaj oceanografo Carl Henry Eckart kaj Roger Revelle. Unu el la plej konataj kunlaborintoj estis Charles David Keeling, kiu evoluigis la Keeling-kurbo, nomita laŭ li.

## Eksteraj ligiloj 
* Scripps Institution of Oceanography (en la angla)

Kategorio:Oceanografio
Pezizomikotenoj

**Veraj sakfungoj** aŭ **Pezizomikotenoj** () estas subdivizio de askofungoj, nomita laŭ la tipa genro Pezizo ().

## Priskribo 
Pezizomikotenoj formas micelio. La hifoj estas septaj kun simpla poro kaj korpo de Woronin. La hifoj estas haploidoj.

## Sistematiko 
Kaj ankaŭ Lahmiales, Medeolariales kaj Triblidiales estas ne ordigataj.

## Eksteraj ligiloj 
* Tree of life http://tolweb.org/Pezizomycotina/29296 
* Eriksson O.E., (ed.) 2006. Outline of Ascomycota - 2006. - Myconet 12: 1 - 82.http://www.fieldmuseum.org/myconet/outline.asp 
* Hibbett DS, Binder M, Bischoff JF, Blackwell M, Cannon PF, Eriksson OE, Huhndorf S, James T, Kirk PM, Lücking R, Thorsten Lumbsch H, Lutzoni F, Matheny PB, McLaughlin DJ, Powell MJ, Redhead S, Schoch CL, Spatafora JW, Stalpers JA, Vilgalys R, Aime MC, Aptroot A, Bauer R, Begerow D, Benny GL, Castlebury LA, Crous PW, Dai YC, Gams W, Geiser DM, Griffith GW, Gueidan C, Hawksworth DL, Hestmark G, Hosaka K, Humber RA, Hyde KD, Ironside JE, Kõljalg U, Kurtzman CP, Larsson KH, Lichtwardt R, Longcore J, Miadlikowska J, Miller A, Moncalvo JM, Mozley-Standridge S, Oberwinkler F, Parmasto E, Reeb V, Rogers JD, Roux C, Ryvarden L, Sampaio JP, Schüssler A, Sugiyama J, Thorn RG, Tibell L, Untereiner WA, Walker C, Wang Z, Weir A, Weiss M, White MM, Winka K, Yao YJ, Zhang N.: *A higher-level phylogenetic classification of the Fungi*. Mycological research, Band 111, 2007, S. 509-547. PMID 17572334 (PDF) 
* C. L. Schoch et al.: *Geoglossomycetes cl. nov., Geoglossales ord. nov. and taxa above class rank in the Ascomycota Tree of Life*,2009;, (PDF) 

## Referencoj 
Kategorio:Mikologio
Kategorio:Askofungoj
Tempomaŝino

**Tempomaŝino** aŭ **Tempa maŝino** estas fikcia maŝino kiu ebligas tempovojaĝadon, do vizitadon de pasinteco aŭ estonteco.

Tiaspeca maŝino plej verŝajne estas kerne neebla, same por pasinteco kaj estonteco, eĉ por mallongaj tempoj. Tamen la termino estas vaste konata kaj uzata. Tempomaŝinoj aperas en fikcio, kaj foje estas menciitaj en ĉiutagaj sarkasmaj kuntekstoj.

La koncepto devenas de fikcia novelo fare de la brita verkisto H. G. Wells en 1895, titolita *The Time Machine* (*La Tempomaŝino*). Ĝi aperas kiel grava ingredienco en la rakonto *A Sound of Thunder* fare de verkisto Ray Bradbury publikigita dum jaro 1952, kaj poste usona televidserio laŭ tiu temo populariĝis fine de la 1960-aj jaroj.

En fikciaj rakontoj, oni uzas tempomaŝinon por «veturi» al epoko antaŭ sia naskiĝo kaj eĉ antaŭ estiĝo de la specio homo. Plej ofte ne klaras ĉu la vojaĝanto veturas ankaŭ en spaco (al alia loko) aŭ ne, sed necesas pripensi la astronomion. La Tero ĉirkaŭiras la Sunon kaj la sunsistemo traflugas la galaksion. Pro tio subita aŭ rapida «transiro» al alia tempo kaj sama loko kaŭzus alvenon en malplena spaco tre fore de la Tero.

Kategorio:Tempo
Kategorio:Pseŭdoscienco
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Fikciaj objektoj
-
Riečka (distrikto Rimavská Sobota)

**Riečka** (hungare *Sajórecske* (ŝajOreĉke)) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

## Situo 
Riečka situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Sajó, laŭ ĉefvojo Tornaľa-Miskolc, laŭ fervojo Lenartovce-Tornaľa. La lasta troviĝas 10 km. Riečka kontaktiĝas kun Kráľ.
  
## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1282 en formo *"Rechke"*. En 1566 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1910 loĝis en Sajórecske 211 da homoj, (escepte unusolan slovakon ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Sajórecske apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornaľa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Sajórecske rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Inter 1975-1990 la municipo estis en Kráľ.
 
## Vidindaĵo 
* renesanca kalvinana preĝejo de 1682, en 1778 klasikismiĝis

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Rumince

eta|dekstra|330ra|Rumince situas en la plej griza regiono

**Rumince,** hungare **Runya** (runja) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

## Bazaj informoj 
* Areo: 12 km²
* Supermara alteco: 170 m
* Loĝantaro: 400
* Poŝtkodo: 980 50
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Rumince situas sur mildaj deklivoj, laŭ dekstra bordo de Sajó, laŭ traira flankovojo, la fervojo Lenartovce-Tornaľa preteriras. La lasta troviĝas 7 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1266 en formoj *"Runya kaj Runa"*. En 1910 loĝis en Runya 481 da homoj, (476 hungaroj, 5 slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon Runya apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornalja, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš, dume alvenis slovakoj. En 2001 loĝis en Rumince 426 da homoj, (283 hungaroj, 138 slovakoj, 3 ĉeĥoj, 2 germanoj).

## Vidindaĵoj 
* origine gotika, nun kalvinana preĝejo, en 1877 trakonstruita
* baroka nobeldomo el la 18-a jarcento, baldaŭe trakonstruiĝis

## Famuloj 
* en 1849 edziĝis poeto Mikaelo Tompa
* en 1941 poeto Miklós Radnóti vizitis sian fratinon

## Eksteraj ligiloj 
* Rumince en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Štrkovec (distrikto Rimavská Sobota)

eta|dekstra|330ra|Štrkovec situas en la plej griza regiono

**Štrkovec,** hungare **Kövecses** (koveĉeŝ) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

* Areo: 4 km²
* Supermara alteco: 169 m
* Loĝantaro: 350
* Poŝtkodo: 980 45
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Štrkovec situas laŭ maldekstra bordo de Sajó, laŭ ĉefvojo Tornaľa-Miskolc, laŭ fervojo Lenartovce-Tornaľa. La lasta troviĝas 7 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1323 en formo *"Kwesd"*. En la 16-a jarcento pro militadoj la loĝantoj rifuĝis. En 1910 loĝis en Kövecses 311 da homoj, (escepte unusolan germanon ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Kövecses apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornalja, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš, dume alvenis slovakoj. En 2001 loĝis en Štrkovec 377 da homoj, (319 hungaroj, 39 slovakoj, 18 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1825, en 1855 trakonstruiĝis
* klasikisma kastelo de Jansen el la 19-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Sajókövecses naskiĝis hungara aktoro Kálmán Tompa.

## Eksteraj ligiloj 
* Štrkovec en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Lengwil

**Lengwil** estas komunumo en la distrikto Kreuzlingen de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 1252 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Lengwil situas sude de Kreuzlingen sur la montoĉeno Seerücken ofertante bonan belvidon al Bodenlago. La komunumo konsistas el la municipoj Illighausen kaj Oberhofen ĉe Kreuzlingen.

## Najbaraj komunumoj 
Lengwil limas en sudoriento al Berg, en sudo al Birwinken, en sudoriento al Langrickenbach, en oriento al Münsterlingen, en nordoriento al Bottighofen, en nordo al Kreuzlingen kaj en okcidento al Kemmental.

## Trafiko 
Lengwil situas ĉe la trajnlinio de Konstanco al Weinfelden, kiu estas servata de la fervojkompanio THURBO. La veturado de Lengwil al Konstanco daŭras 10 minutojn al Weinfelden 19 minutojn.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Lengwil datiĝas el la jaro 1159 kiel *Leingewillare*.

La hodiaŭa komunumo estis kreita en la jaro 1998 per la kunigo de la du malnovaj municipkomunumoj Illighausen kaj Oberhofen ĉe Kreuzlingen. La municipo Schönenbaumgarten, kiu antaŭe apartenis al Illighausen ĉe tiu reordigo de la komunumoj estis aligita al Langrickenbach, dum Ast, kiu apartenis al Oberhofen, falis al Berg.

## Vidu ankaŭ 
* Vilaĝo Lengwil en la komunumo Egnach
* Lengwil (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Lengwil
* Lengwil en la Historia Leksikono de Svislando