open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jamusukro

**Jamusukro** () estas ekde marto 1983 la formala ĉefurbo de Ebur-Bordo. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Ĝi situas centre de la lando, ĉirkaŭ 215 km nord-okcidente de la antaŭa ĉefurbo Abiĝano, kiu situas marborde kaj plu estas la plej grava urbo de la lando.

La nomo de la urbo deriviĝas de reĝino Jamuso, kiu ĉe la koloniigo en 1901 regis la vilaĝon ''N'Gokro''.

En Jamusukro naskiĝis Félix Houphouët-Boigny, la unua prezidento de Ebur-Bordo. Li en 1983 dekretis ke lia hejmloko estu la nova nacia ĉefurbo kaj de 1985 ĝis 1989 tie igis konstrui la plej ampleksan kirkon de katolikismo omaĝan al la Dipatrino: la baziliko de Nia Sinjorino de la Paco; fakte tiu ĉi estas pli larĝa ol la baziliko de Sankta Petro de Romo. La baziliko estas fervora loko de la katolika fido en Afriko. Ĉar en la lando ĉiuj konstruaĵoj estas protektitaj per kopirajto almenaŭ 70 jarojn post la morto de la arkitekto, estas apenaŭ iuj bildoj pri la baziliko en Vikipedio. Rara escepto estas la foto en la informkesto, en kiu la preĝejo nur "hazarde" aperas tute en la fono de la bildo.

Dosiero:WikiConvFr23 à Abidjan en cote d'Ivoire viste du palais présidentiel de Yamoussoukro 03.jpg|
Dosiero:Cihotelvilleyakro.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Ĉefurboj de Afriko
Kategorio:Urboj de Ebur-Bordo
Arkeologo

**Arkeologo** (aŭ **arĥeologo**) estas iu kiu profesie studas aŭ praktikas arkeologion, oni kiu studas antikvajn homajn kulturojn per iliaj artaĵoj, iloj, arkitekturo, kaj aliaj fontoj. Arkeologoj elfosas, konservas, studas, kaj klasigas elfositaĵojn de la proksima kaj malproksima pasinteco por lerni kiel homoj vivis en fruaj kulturoj kaj socioj. La profesia arkeologo bezonas larĝan komprenon da historio kaj malfacilan kaj malrapidan laboron fosante en la suno. Multaj arkeologoj laboras por universitatoj aŭ muzeoj.

## Vidu ankaŭ 
* Arkeologio
* Listo de arkeologoj

Kategorio:Arkeologio
Kategorio:Profesioj
Subgubernio Iŝikari

**Subgubernio Iŝikari** (石狩支庁 [iŝi-kari ŝiĉō], Hepburn: *Ishikari* /Kunrej: *Isikari*) estas subgubernio, kies ĉefurbo estas Sapporo.

Ĝi enhavas Nacian Parkon de Ŝikocu-Toja kaj Pseŭdonacian Parkon de Ŝokanbecu-Teuri-Jagiŝiri.

## Geografio 
### Urboj 
:1. Sapporo (gubernia kaj subgubernia ĉefurbo)
:2. Ebecu
:3. Ĉitose
:4. Eniŭa
:5. Kitahiroŝima
:6. Iŝikari

### Urbetoj kaj Vilaĝoj 
* Iŝikari:
:7. Tobecu
:8. Ŝinŝinocu
* Acuta:
:9. Acuta
* Hamamasu:
:10. Hamamasu

Kategorio:Municipoj de Japanio

Dosiero:Ishikari subpref Hokkaido.png|
Kim J. Henriksen

**Kim J. HENRIKSEN** - ** Kimo** (naskiĝis la 28-an de oktobro 1960 en Kopenhago) estas dana esperantisto. Li estas denaska esperantisto, kaj iĝis legenda personeco de la junulara Esperanto-movado kaj de esperanta rokmuziko en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj, ĉefa etoso-kreanto de multaj IJK-oj kaj IS-oj. Li havas filon Villads Bugge Bang, kaj lia patrino Maria Henriksen (1931-2004) estis ankaŭ esperantista poetino, konsiderante la kreadon de kanzonaj tekstoj de Kim same poezion. Krome la fratino de Kim, Brigitta Maria, denaska esperantisto kiel li, mallonge stariĝis sur la esperantista publika scenejo, kiam ŝi partoprenis la unuajn koncertojn en la nova grupo Esperanto Desperado de ŝia frato meze de la 1990-aj jaroj. Tiam tamen ŝi retirigis el la grupo, kiu faris du studioalbumojn en 2000 kaj 2004, kaj en nova muzikista konsisto koncertis ĝis 2005, kaj ŝi de tiam ne plu publike elpaŝis en esperantlingvaj eventoj.

## Muziko 
En la 1980-aj jaroj Kim estis ano de la grupo Amplifiki kun Bertilo Wennergren kaj Micke Englund. Li verkis kaj kantis la plej faman kaj popularan kanton de esperanta rokmuziko, 'Sola', en 1982, kiu kvar jarojn "nur" prezentiĝis vive en rokmuzikaj koncertoj, kaj en 1986 publikiĝis en la muzikalbumo *Tute ne gravas*.

Li ankaŭ ludis en ''Hungara/Dana Amikec' Fortec' Grupo* meze de la 1980-aj jaroj.

Li estis unu el la fondintoj de la muzika grupo *Esperanto Desperado* en 1996, kiu unue nomiĝis Brokantaĵoj. La nomon Esperanto Desperado li elpensis pro intervjuo kiun li faris kun fama dana kantisto, kiu diris ke ĉar Esperanto malsukcesis li verkis kanton en Desperado. Li estis kantisto kaj akordionisto en tiu grupo.

En aŭtuno 2005 li kunfondis la muzikensemblon *Hotel Desperado'' kun Brian Laustsen, Nis Bramsen kaj Mark Dziwornu el Esperanto Desperado.

## Postenoj en Esperanto-asocioj 
Li estis prezidanto de la Dana Esperanto-Asocio ekde 1995 ĝis 2002.
Li estis prezidanto de Kopenhaga Esperanto-Klubo ekde 2005 ĝis 2007.
Li estas estrarano de la Esperanto-Klubo de Malmö ekde 2007.

## Vidu ankaŭ 
* Amplifiki
* Esperanto Desperado

## Eksteraj ligiloj 
* Ipernity-profilo
* 
* "Ska-virino" ĉe youtube.com
* "Norwegian Wood / Norvega Ligno" ĉe youtube.com

## Referencoj 
Kategorio:Danaj esperantistoj
Kategorio:Denaskaj esperantistoj
Kategorio:Danaj muzikistoj
Kategorio:Danaj rokgitaristoj‎
Kategorio:Danaj rokkantistoj
Kategorio:Akordionistoj
Kategorio:Esperantlingvaj kantistoj
Kategorio:Kopenhaganoj
Kategorio:Poldevenaj danoj
Kategorio:Amplifiki
Schaarbeek

**Schaarbeek** (nederlande [SĤA:Rbe:k]) aŭ **Schaerbeek** (france [ska:rBE:K]) estas municipo en Belgio, unu el la 19 municipoj de la Brusela Ĉefurba Regiono. Kiel aliaj urboj en la Brusela Ĉefurba Regiono, Schaarbeek estas laŭleĝe ambaŭlingva (la franca kaj nederlanda). La unua apero de la nomo estis registrita en dokumento de la episkopo de Cambrai el la jaro 1120, en kiu Schaarbeek estis skribita kiel *Scarenbecca*. Eble venas la nomo el la Frankoniaj (Antikva nederlanda) vortoj "schaer" ("noĉo" aŭ "streko") kaj "beek" ("rivereto").

eta|maldekstra|180ra|La urbodomo de Schaarbeek

## Vidindaĵoj 
* Fervoja muzeo *Train World*

## Famaj loĝantoj de Schaerbeek 
* Jacques Brel, muzikisto
* Raymond van het Groenewoud, muzikisto
* Gustave Strauven, novarta arkitekto
* Agustín Goovaerts, arkitekto
* Maurane, kantistino

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.schaerbeek.net 
* http://www.schaarbeek.be 
* http://www.brussel.irisnet.be/nl/region/region_de_bruxelles-capitale/communes/schaerbeek.shtml 
* http://www.culture1030.be  


Kategorio:Municipoj de la Brusela Ĉefurba Regiono
Martin Wiese

**Martin WIESE** (naskiĝis la ) estas sveda arĥitekturisto, muzikisto kaj esperantisto. Li estas kantisto, gitaristo, ĉefa tekstverkisto kaj muzikkomponanto de la Esperanta rokbando Persone. Post malaktiviĝo de Persone li kreis soloan muzikan projekton Martin & la talpoj, helpe de muzikaj gastoj de lia sveda muzikgrupo Jetpilot. Antaŭe li estis membro de la grupo Amplifiki. 

## Persona vivo 
Martin vivas en Stokholmo, Svedio kaj laboras kiel arĥitekto. Li havas koramikinon Gabriella.

## Diskaro 
* 1987 - *62 minutoj* (Persone)
* 1991 - *En la spegulo* (Persone)
* 1996 - *Povus esti simple* (Persone)
* 1998 - *...sed estas ne* (Persone)
* 2002 - *Sen* (Persone)
* 2007 - *Pli ol nenio* (Martin & la talpoj)
* 2014 - *Superbazaro* (Martin & la talpoj)
* 2023 - *Vestiĝoj* (Martin & la talpoj)
* 2024 - *Ruinoj* (Martin & la talpoj)

### Kompilaĵoj 
*''Vinilkosmo-kompil' 2* (1996) - kontribuo per la kanto *Vivo duras sed vi molas''.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Persone
* 
* Martin Wiese ĉe SoundCloud
* 
* Intervjuo kun Martin Wiese aperinta en Revuo Esperanto en majo 2017

Kategorio:Esperantistoj
Kategorio:Esperantlingvaj kantistoj
Kategorio:Persone
Kategorio:Amplifiki
Micke Englund

**Micke (Mikke) ENGLUND** estas sveda esperantisto kiu, kun Kim J. Henriksen kaj Bertilo Wennergren, fondis la muzikgrupon Amplifiki en la jaro 1982.

Lia kanto *Fari nenion* troveblas sur la kompaktdisko ''Vinilkosmo-kompil' 2''. Dum la IJK 1999 Micke, Kim kaj Bertilo rekunvenis kaj koncertis.

## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuo de Mikke Englund  - Tam Tam No 7 d'Octobre 95, el *ROK-GAZET*' #3, 1992.
* La Ranetoj kaj Esperanto-muziko 
* Micke Englund ĉe Spotify

Kategorio:Svedaj muzikistoj
Kategorio:Svedaj esperantistoj
Kategorio:Esperantlingvaj kantistoj
Kategorio:Amplifiki
Kabru

**Kabru** estas montpinto situanta en la alta montaro Himalajo ĉe la limo inter Nepalo kaj la federacia ŝtato Sikimo de Barato. La montopinto ne estas atingita.

Kategorio:Montoj en Nepalo
Kategorio:Montoj en Barato
Kategorio:Montoj de Himalajo
Kategorio:Montoj kun alteco inter 7000 kaj 7999 m
Toniko

La gloso **Toniko** povas signifi la jenajn:

* **toniko**, kinina refreŝiga trinkaĵo
* **toniko**, la baza, centra aŭ fundamenta tono de gamo
* **toniko**, medikamento
Kangchenjunga

**Kanĉenĝango**, **Kangchenjunga** aŭ **Kangchendzonga** estas la tria plej alta montpinto en la mondo, situanta en Himalaja montaro sur la limo inter Barato, Nepalo kaj Tibeto. Ĝi altas 8&nbsp;586 metrojn, kaj estas la plej alta punkto de Barato.

## Unua grimpado 
La pinton unuafoje atingis, je la 25-a de majo 1955, la britoj *George Band* kaj *Joe Brown*. Ĝi estis tiel la 6-a de la montoj pli altaj ol 8000 m, kies pinto estis atingita de homoj.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo www.mounteverest.net 

Kategorio:Montoj en Nepalo
Kategorio:Montoj en Barato
Kategorio:Montoj en Tibeto
Kategorio:Plej altaj punktoj
Kategorio:Montoj de Himalajo
Pepuza

**Pepuza** (ankaŭ *Pepouza*) estis urbo en regiono Frigio de Malgranda Azio (nuntempe en okcidenta Turkio) kiu estis proklamita en la 3-a jc p. K. ĉe la montanistaj kristanoj kiel nova Jerusalemo kaj loko, kie Jesuo revenas al la Tero.

La urbon kaj al urbajn sanktejojn ruinigis en ĉ. 500 p. K. la soldatoj de la Orient-Romia Imperio.

Oni remalkvoris la urbon en 2000-2001 proksime al la sud-turka urbo Uşak, en rivera valo. La malkovron helpis precipe la montanismaj dokumentoj, en kiuj estis menciita plurfoje klostro. En la ĉirkaŭaĵo oni trovis signojn skrapitajn en rokoj. 
 
## Eksteraj ligiloj 
* Universitato de Heidelberg: La malkovro de Pepouza kaj Tymion 
* Peter Lampe: "Zwischen Ekstase und Askese". In: "SpiegelOnline" 3.7.2010
* hungare

Kategorio:Urboj de Turkio
Provinco Uşak

**Uŝak** (turka literumado: **Uşak**) estas provinco en okcidenta Turkio. Ĝi najbaras la provincojn provinco Manisa al okcidento, provinco Denizli al sudo, provinco Afyonkarahisar al oriento, kaj provinco Kutahya al nordo. La provinca ĉefurbo estas Uşak, kaj ĝia trafika kodo estas 64. Inter aliaj urbo de la provinco menciindas Banaz, Eşme, Karahallı, Sivaslı kaj Ulubey. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Proksime de la provinca ĉefurbo oni en 2000-2001 remalkovris la ruinojn de la historia urbo Pepuza.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro ()
* multaj fotoj el la provinca ĉefurbo ()

Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Uşak
Kategorio:Egea regiono (Turkio)
Virgeco

[eta|*Juneco* de franca pentristo [William Adolphe Bouguereau|William-Adolphe Bouguereau. Blanko estis tradicie asociita kun rita pureco, senkulpeco kaj virgeco en okcidentaj kulturoj.]]
**Virgeco** estas la eco de iu, kiu ankoraŭ ne amoris. Ĉe virinoj, la virgecon montras la ekzisto de himeno, kiu deŝiriĝas dum la unua amoro. Tamen, ĉi tiu signo ne estas perfekta. La himeno povas deŝiri alie.

En kelkaj kulturoj estas devige ke oni restu virgulo ĝis sia edziĝo aŭ edziniĝo. En multaj kulturoj estas tiel, ke virgeco estas konsiderata pli grava ĉe inoj ol ĉe viraj personoj.

Por virga ino oni kutime uzas la esprimon "virgulino" en Esperanto. La esprimo "virgulo" estas tial precipe uzata por viraj virguloj, kvankam teorie ĝi estas uzeble por ambaŭ seksoj. Tiu ĉi lingva seksemfazo verŝajne devenas de tio, ke oni konsideras la sekson de homo tre grava kiam oni parolas pri ties virgeco.

## Vidu ankaŭ 
* Sankta Virgulino
* Seksa abstinenco
* Ĉasteco
* Pudoro

Kategorio:Religiaj konceptoj
Kategorio:Virtoj
Kategorio:Sekso
Grupo de la Sep

[dekstra|eta|300ra|Kunveno kun estroj de la G8 ([2009)]]
[eta|300ra|Landmembroj de la G7 (helkolore: la landoj reprezentataj per la [Eŭropa Unio.]]
dekstra|eta|300ra|Landmembroj de la G8.
La **Grupo de la sep** aŭ **G7** estas neformala grupigo de la plej gravaj industriaj landoj. Ĝi konsistas el Britio, Francio, Germanio, Italio, Japanio, Kanado, kaj Usono. Ankaŭ la Eŭropa Komisiono estas reprezentata ĉe interkonsiliĝoj. Hispanio aspiras rektan membrecon. G7 ne estas vere organizaĵo; ĝiaj kunvenoj servu por senstreĉe diskuti tutmondajn temojn.

La landoj de G7 kune havas duonon de la mondaj komerco kaj malneta socia produkto.

Ĉiujara tutmonda ekonomia pintkonferenco kunigas la ŝtatestrojn aŭ registarestrojn de la G7-regnoj kaj aliaj regnoj. Antaŭe la eksterlandaj ministroj kunvenas por diskuti precipe temojn de ekstera politiko. Krom tiuj regulaj kunvenoj daŭre okazas interkonsiliĝo inter la plenrajtaj membroj.

G7 estis fondita en 1975 kaj evoluis jene:

* 1975 G 6 el Britio, Francio, Germanio, Italio, Japanio kaj Usono
* 1976 G 7, Kanado membriĝas
* 1998 G 8, Rusio iĝas partoprenanto de kunvenoj
* 2002 Rusio iĝas plenrajta membro
* 2014 Rusio estis suspendita
* 2017 Rusio retiriĝis

## Listo de la kunvenoj 
# 1975: Rambouillet (Francio)
# 1976: Puerto-Riko
# 1977: Londono (Britio)
# 1978: Bonn (Germanio)
# 1979: Tokio (Japanio)
# 1980: Venecio (Italio)
# 1981: Otavo (Kanado)
# 1982: Versailles (Francio)
# 1983: Williamsburg (Usono)
# 1984: Londono (Britio)
# 1985: Bonn (Germanio)
# 1986: Tokio (Japanio)
# 1987: Venecio (Italio)
# 1988: Toronto (Kanado)
# 1989: Parizo (Francio)
# 1990: Houston (Teksaso) (Usono)
# 1991: Londono (Britio)
# 1992: Munkeno (Germanio)
# 1993: Tokio (Japanio)
# 1994: Napolo (Italio)
# 1995: Halifakso (Kanado)
# 1996: Lyon (Francio)
# 1997: Denvero (Usono)
# 1998: Birmingham (Britio)
# 1999: Kolonjo (Germanio)
# 2000: Okinavo (Japanio)
# 2001: Ĝenovo (Italio)
# 2002: Kananaskis (Kanado)
# 2003: Evian-les-Bains (Francio)
# 2004: Sea Island (Georgio) (Usono)
# 2005: Gleneagles (Skotlando) (Britio)
# 2006: Sankt-Peterburgo (Rusio)
# 2007: Heiligendamm (Germanio): G8-pintkonferenco en Heiligendamm
# 2008: Lago Toya, Abuta-distrikto, Hokajdo, (Japanio): 34-a G8-pintkonferenco
# 2009: La-Aglo (Italio)
# 2010: Huntsville (Ontario) (Kanado)
# 2011: Deauville (Francio)
# 2012: Camp David (Usono)
# 2013: Lago Erne (Britio)
# 2014: Bruselo (Belgio)
# 2015: Schloss Elmau (Germanio)
# 2016: Ŝima (Japanio)
# 2017: Taormina (Italio)
# 2018: Charlevoix (Kanado)
# 2019: Biarritz (Francio)
# 2020: Camp David (Usono)
# 2021: Kornvalo (Brito)
# 2022: Schloss Elmau (Germanio)
# 2023: Hiroŝima (Japanio)
# 2024: Apulio (Italio)
# 2025: Kananaskis (Kanado)
# 2026: Évian-les-Bains (Francio)

## Vidu ankaŭ 
* Monda Socia Forumo
* Eŭropa Socia Forumo
* Grupo de la 20 (industriaj kaj sojlaj landoj) (G20)

## Eksteraj ligiloj 
* https://g7.canada.ca

Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Kategorio:Mallongigoj
Subgubernio Ŝiribeŝi

**Subgubernio Ŝiribeŝi** (後志支庁 [ŝiri-beŝi ŝiĉō], Hepburn: *Shiribeshi*, Kunrej: *Siribesi*) estas subgubernio de Hokajdo en Japanio. La ĉefurbeto de la subgubernio estas Kutĉan (倶知安町).

## Urboj 
:1. Otaru

## Urbetoj kaj vilaĝoj 
* Distrikto Ŝimamaki:
:2. Ŝimamaki
* Distrikto Sutcu:
:3. Sutcu
:4. Kuromacunai
* Distrikto Isoja:
:5. Rankoŝi
* Distrikto Abuta:
:6. Niseko
:7. Makkari
:8. Rusucu
:9. Kimobecu
:10. Kjogoku
:11. Kuĉĉan
* Distrikto Iŭanaj:
:12. Kjoŭa
:13. Iŭanaj
* distrikto Furu
:14. Tomari
:15. Kamoenaj
* Distrikto Ŝakotan:
:16. Ŝakotan
* Distrikto Furubira:
:17. Furubira
* Distrikto Joiĉi:
:18. Niki
:19. Joiĉi
:20. Akaigaŭa

Kategorio:Municipoj de Japanio
Montanismo

**Montan/ism/o** estis apokalipsa konfesio, kiu estis fondita de pastro Montano el Mizio (Mysia) en ĉ. 160. La anoj de la konfesio kredis je proksima mondofino kaj je baldaŭa veno de la regno de Dio. Ĝis alveno de l' Regno de Dio, ili devis vivi en rigora askezo, tial ili manĝis nur sekigitajn manĝaĵojn, daŭre fastis kaj ĵuris je virgeco, kaj admonis al, kaj laŭdis la martirecon. 

La montan/ist/oj dismigris en la 2-a6-a jarcento el Malgranda Azio dise tra la Romia Imperio. La administra centro kaj la plej sankta loko estis Pepuza, kie oni atendis la alvenon de la  „Nova Jerusalemo" , kiel aŭguris la libro de la Fenomenoj(?). 
 
La tiamaj gvidantoj de la frukristanaj eklezioj deklaris la montanismon herezo, ĉar ne plaĉis al ili iliaj ekstazaj deklaroj, la pastriĝo de virinoj, kaj ili suspektis influon de la friga, pagana diino Cibela (Kybele). 

La konfesio eltenis preskaŭ 400 jarojn kaj malaperis nur en 550, kiam la soldatoj de la Orient-Romia Imperio ruinigis la sanktejon en Pepuza kun aliaj konstruaĵoj kaj neniigis la keston, kiu konservis la ostojn de la fondinto kaj de liaj du pastrinoj Prisca kaj Maximilla.

La fama frukristana teologo Tertuliano en 207 fariĝis montanisto, sed pli poste fondis sian propran ankoraŭ pli rigoran sekton.

## Vidu ankaŭ 
* Alogoj

Kategorio:Ismoj
Kategorio:Kristanismo
Martiro

**Martiroj** (v. greke: *martys* = atestanto; *martyrion* = atestaĵo) estas anoj de ia religio aŭ konfesio, kiuj suferas mistraktojn, morton pro sia kredo aŭ lingvo. En pli vasta senco, ankaŭ konvinkitaj membroj de politikaj movadoj, kiuj mortis pro tiu konvinko, nomeblas martiroj, ekzemple lingvaj martiroj. Martiro estas homo, kiu elektas suferi aŭ morti prefere ol rezigni sian kredon aŭ principojn kaj kiu atestas pri aŭ memorigas aliaj pri maljustajn agojn kiun li spertas, ĉar laŭ li homoj estas moralaj estaĵoj kiuj laŭnature ne povas toleri maljustecon.

Ekstremaj islamanoj nomas same martiroj tiujn teroristojn, kiuj eksplodigas sin kaj kunmortigas senkulpulojn.

Kristanoj ofte faras distingon inter vera martiro, kiu suferis la morton pro sia fido, kaj konfesinto, kiu "nur" konfesis sian fidon kaj suferis pro tio sed postvivis tion.

En frua epoko de kristanismo, Tertuliano verkis libreton por kuraĝigi la estontajn martirojn, kiuj estis enkarcerigitaj; Cipriano verkis pri la temo, kiel la eklezio traktu tiujn kristanojn, kiuj en tempe de persekutado malkonfesis sian fidon (la tiel nomataj "Falintoj"), sed post ĉeso de l' persekutado volas reveni al la eklezio.

Dum la mezepoko oftis ke oni adoras kiel martiroj reĝojn kiuj estis murditaj aŭ kiuj mortis dumbatale. En Anglio, eĉ dum la 17-a jarcento iuj adoris la senkapigitan Karlon la 1-an kiel martiro, kaj ankoraŭ estas Societo de Reĝo Karlo la Martiro kiu rite memoras lian mort-tagon.

## En Esperanto 
El latinaj verkoj de Tertuliano aperis esperante *Kuraĝigo al la Martiroj* (Latina: *Ad Martyres*) - trad. G. Berveling; - 1986 - eld. VoKo, 12 p.

Dosiero:Dirk.willems.rescue.ncs.jpg|Anabaptismo Dirk Willems savas lian pelanton kaj estas sinsekve bruligita je la fosto en 1569.
Dosiero:Guido Reni 047.jpg| Martiro de Sankta Petro, li estis krucumita kapo-malsupren.
Dosiero:Siemiradski Fackeln.jpg| Aŭtodafeo, pentraĵo de Henryk Siemiradski (*Kristendommens fakler*) dum la regado de Nerono. 
Dosiero:(Barcelona) Martyrdom of St. Quiricuso - Museu Nacional d'Art de Catalunya.jpg|Martiro de Sankta Kiriako el Jerusalemo dum la regado de Juliano la Apostato.

## Vidu ankaŭ 
* Abnegacio
* Lingvaj martiroj

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_nt_evang-ioannem_lt.html#15 
* http://atheisme.free.fr/Citations/Martyr.htm 
* http://www.wco.ru/biblio/books/zhivov1/Main.htm  


Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Religio
Kategorio:Islamo
Subgubernio Oŝima

**Subgubernio Oŝima** (渡島支庁 [o-ŝima ŝiĉō], Hepburn: *Oshima*/ Kunrej: *Osima*) estas subgubernio, kies ĉefurbo estas Hakodate.

## Geografio 
### Urboj 
:1. Hakodate (subgubernia ĉefurbo)

### Urbetoj kaj Vilaĝoj 
* Distrikto Macumae:
:2. Macumae
:3. Fukuŝima
* Distrikto Kamiiso:
:4. Ŝiriuĉi
:5. Kikonaj
:6. Kamiiso
* Distrikto Kameda:
:7. Ono
:8. Nanae
* Distrikto Kajabe:
:9. Ŝikabe
:10. Mori
* Distrikto Jamakoŝi:
:11. Jakumo
:12. Oŝamanbe

Dosiero:Oshima subpref Hokkaido.png|

Kategorio:Municipoj de Japanio
Eduardo la 3-a (Anglio)

eta|maldekstre|Eduardo la 3-a (Anglio).
**Eduardo la 3-a** de Anglio, naskita la 13-an de novembro 1312, mortinta la 21-an de junio 1377, estis inter la plej sukcesaj anglaj reĝoj mezepokaj. Sian 50-jaran regadon li komencis je la aĝo de 14, je la 25-a de januaro 1327, kiam mortis lia patro Eduardo la 2-a. Nur 400 jarojn poste alia monarko estis regonta similan tempon.

La regadon de Eduardo markis ekspansio de la angla teritorio per militoj en Skotlando kaj Francio. La familio kaj grandioza idaro de Eduardo provizis la bazon por du longaj kaj gravaj eventoj de la brita kaj eŭropa historio: la centjara milito kaj la rozaj militoj.

Lia patrino estis Izabela de Francio; pro tio Eduardo pretendis ankaŭ la francan tronon. Francaj nobeloj kontestis tion, indikante la salfrankan leĝon, laŭ kiu virinoj (Izabela) ne povis heredi landon.


Kategorio:Anglaj reĝoj
Kategorio:Dukoj de Akvitanio
Kategorio:Plantaĝenetoj
Subgubernio Soraĉi

**Subgubernio Soraĉi** (空知支庁 [soraĉi ŝiĉō], Hepburn: *Sorachi* /Kunrej: *Sorati*) estas subgubernio, kies ĉefurbo estas Iŭamizaŭa.

## Geografio 
### Urboj 
:1. Jubari (夕張市 [jubari-ŝi])
:2. Iŭamizaŭa (岩見沢市 [iŭamizaŭa-ŝi]) — ĉefurbo
:3. Bibaj (美唄市 [bibai-ŝi])
:4. Aŝibecu (芦別市 [aŝibecu-ŝi])
:5. Akabira (赤平市 [akabira-ŝi])
:6. Mikasa (三笠市 [mikasa-ŝi])
:7. Takikaŭa (滝川市 [takikaŭa-ŝi])
:8. Sunagaŭa (砂川市 [sunagaŭa-ŝi])
:9. Utaŝinai (歌志内市 [utaŝinai-ŝi])
:10. Fukagaŭa (深川市 [fukagaŭa-ŝi])

### Urbetoj kaj Vilaĝoj 
* Distrikto Soraĉi (空知郡 [soraĉi-gun])
:11. Kita (vilaĝo) (北村 [kita-mura])
:12. Kurisaŭa (栗沢町 [kurisaŭa-ĉō)
:13. Nanporo (南幌町 [nanporo-ĉō)
:14. Naie (奈井江町 [naie-ĉō])
:15. Kamisunagaŭa (上砂川町 [kamisunagaŭa-ĉō])
* Jubari (夕張郡 [jubari-gun])
:16. Juni (由仁町 [juni-ĉō])
:17. Naganuma (長沼町 [naganuma-ĉō])
:18. Kurijama (栗山町 [kurijama-ĉō])
* Kabato (樺戸郡 [kabato-gun])
:19. Cukigata (月形町 [cukigata-ĉō])
:20. Urausu (浦臼町 urausu-ĉō])
:21. Ŝintocukaŭa (新十津川町 [ŝintocukaŭa-ĉō])
* Urju (雨竜郡 [urju-gun])
:22. Moseuŝi (妹背牛町 [moseuŝi-ĉō])
:23. Ĉippubecu (秩父別町 [ĉippubecu-ĉō])
:24. Urju (雨竜町 [urju-ĉō])
:25. Hokurju (北竜町 [hokurju-ĉō])
:26. Numata (沼田町 [numata-ĉō])
:27. Horokanai (幌加内町 [horokanai-ĉō])

Kategorio:Municipoj de Japanio

Dosiero:Sorachi subpref Hokkaido.png|
Troja milito

La **Troja Milito** estas evento je la limo inter historio kaj legendo, kaj esenca elemento de la antikva helena kulturo. Ĝi instigis multajn artajn, precipe literaturajn verkojn. Parton de ĝi rakontas la Iliado de Homero; la nomo de la verko devenas de la helena nomo de la urbo, *Ilion*. Temas pri la unua epopeo verkita en la helena lingvo.

Tre interesa traktado de la temo estas la franca dramo ''La Guerre de Troie n'aura pas lieu* (la troja milito ne okazos) de Jean Giraudoux el 1935.

## Roluloj 
* Aĥilo
* Anĥizo
* Dardano
* Diomedo
* Eneo
* Helena de Trojo
* Heraklo
* Hektoro
* Hesiono
* Kalĥaso
* Kresido
* Laomedono
* Menelao
* Neoptolemo
* Pariso
* Priamo
* Troilo

## Vidu ankaŭ 
* Helena mitologio
* Trojo (filmo)
* La troja milito ne okazos (), dramo de Jean Giraudoux

## Eksteraj ligiloj 
* angla informejo pri la milito
* recenzo pri la esperantlingva libro *Troja milito'' de la verkisto Spiros Sarafian en LA GAZETO, 2015/11/27, No 180 ()


Kategorio:Militoj
Kategorio:12-a jarcento a.K.
Subgubernio Hijama

**Subgubernio Hijama** (檜山支庁 [hi-jama ŝiĉō], Hepburn/Kunrej: *Hiyama*) estas subgubernio, kies ĉefurbeto estas Esaŝi.

## Geografio 
### Urbetoj kaj Vilaĝoj 
* Distrikto Hijama:
:1. Esaŝi (subgubernia ĉefurbeto)
:2. Kaminokuni
:3. Assabu
* Distrikto Niŝi-gun:
:4. Otobe
:5. Kumaiŝi
* Distrikto Kudo:
:6. Tajsej
* Distrikto Okuŝiri:
:7. Okuŝiri
* Distrikto Setana:
:8. Setana
:9. Kitahijama
:10. Imakane

Kategorio:Municipoj de Japanio
Fife

eta|situo en Skotlando
La regiono **Fife** (prononco , ) estas unuara instanco kaj unu el la 32 lokaj administraj regionoj ("konsiliaj areoj") de Skotlando, krome ĝi estas historia brita graflando (en Skotlando nomata *ŝiro*). Laŭ ĝia historio esti estinta unu el la reĝlandoj de la piktoj, oni daŭre ofte nomas la teritorion **reĝlando de Fife**. Ĝi situas ĉe la orienta bordo (Norda Maro) inter la fjordoj *Tay* (norde) kaj *Forth* (sude).

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝia ĉefurbo estas Glenrothes. Kirkcaldy estas alia grava setlejo.

En Fife troviĝas universitato St. Andrews, la plej malnova universitato de Skotlando kaj la tria plej malnova en la anglalingva mondo.

## Famuloj 
* Elizabeto Stuart

Kategorio:Ŝiroj de Skotlando

Kategorio:Konsiliaj areoj de Skotlando
Ebecu

**Ebecu** (江別市 [ebecu ŝi], Hepburn: *Ebetsu*, Kunrej: *Ebetu*) estas urbo en Hokajdo, Japanio. Ĝi lokas ĉe koordinatoj .

Kategorio:Municipoj de Japanio
Niihau

**Ni&#699;ihau** (tiel havaje; en la angla plej ofte **Niihau**) estas la plej malgranda kaj plej okcidenta el la konstante loĝataj insuloj de Havajo. La insulo grandas 180 kvadratajn kilometrojn, la Halulu-lago estas la plej granda interna lago de la tuta insularo.

Ĝiaj ĉ. 160 loĝantoj estas plejparte indiĝenaj havajgentanoj, kaj la havaja lingvo restas ĝis hodiaŭ la ĉefa parola lingvo en la insulo. Krome, la lernejoj instruas per ĝi. (En la ceteraj insuloj, tia uzado de la havaja estas esceptokazo, ne la ordinara realaĵo.)

La insulo estas ekde 1864 en privata posedaĵo de familioj Robinson kaj Gray. Ĉar Aylmer Robinson - direktis tie brut-bredadon ekde 1922 - klopodis rezervi la originalan havajan vivformon, la insulo ne estas malfermita por turismo, vizitebla nur per specifa permesilo. Tiukaze tranoktado ne eblas, same kontaktado al lokanoj.

Kategorio:Geografio de Havajo
Kategorio:Insuloj en la Pacifiko
Kategorio:Insuloj en Usono
Subgubernio Hidaka

**Hidaka** (japane 日高支庁 [hidaka ŝiĉō]) estas subgubernio de gubernio Hokajdo en Japanio. Ĝia ĉefurbeto estas Urakaŭa.

## Urbetoj kaj vilaĝoj 
* Distrikto Saru:
:1. Hidaka
:2. Biratori
* Distrikto Niikappu:
:3. Niikappu
* Distrikto Hidaka:
:4. Ŝinhidaka
* Distrikto Urakaŭa
:5. Urakaŭa (subgubernia ĉefurbeto)
* Distrikto Samani:
:6. Samani
* Distrikto Horoizumi:
:7. Erimo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.iburi.pref.hokkaido.jp  

Kategorio:Municipoj de Japanio
Děhylov

**Děhylov** estas vilaĝo en Ĉeĥio en Moravia-Silezia Regiono, en distrikto Opava. En germanaj tekstoj ĝi estas notata kiel *Dielhau*. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1400 – vilaĝo Děhylov tenata de sinjoro Stach el Děhylov. La loko estis loĝigita multe pli baldaŭ ol en la jaro 1400. La vilaĝo estiĝis verŝajne fine de la 13-a jarcento. Motivo de vilaĝa emblemo fariĝis figuro de heraldike maldekstre turnigita unuvosta leono en salto el sigelilo el la jaro 1748. Tiu ĉi motivo estis transprenita el blazono de iama posedanto de la sinjorujo de grafo Gianini, kiu donis unuopajn kampojn de sia blazono al kvar vilaĝoj, inkluzive de Děhylov. La vilaĝo situas en la plej orientaj kaboj de montaro Nízký Jeseník, super valo de rivero Opava, en refreŝigej-regiono de proksimaj urboj Ostrava kaj Hlučín. En la valo de la rivero estas ampleksa kabana regiono kun naturrezervejoj, fiŝlago Stepano kaj Poŝta fiŝlago. Tra la teritorio de la vilaĝo, laŭlonge de la rivero Opava, kondukas cikloturisma pado Moravia pordego, direkte al limoj al Pollando.

## Loĝantaro 
## Personecoj de la vilaĝo 
* Jaroslav Horáček (*1926) – solisto de operejo de Nacia teatro en Prago,
* Antonín Jureček (1864–1952) – patrioto kaj vekinto, la unua instruisto en Děhylov,
* Josef Jureček (1898–1942) – landa kultura inspektisto, torturita en koncentrejo Oświęcim.

## Ĉirkaŭaĵo 
* Hluĉina lago - la lago najbaras kun Děhylov

## Rilataj artikoloj
* Fervojlinio Ostrava-Svinov – Opava východ

## Pluaj fotoj 

Dehylov 2022.jpg|Fervoja stacio
Děhylov obecní úřad.jpg|Municipa ofico
Pohled na Děhylov 2025.jpg|Vido al Děhylov de okcidento
Děhylov, Porubská 2025 (2).jpg|Ŝoseo II/469 en la municipo
Děhylov WWI memorial (0747).jpg|Monumento al viktimoj de la unua mondmilito

## Eksteraj ligiloj
* 

Kategorio:Děhylov
Kategorio:Municipoj en distrikto Opava
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Opava
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Subgubernio Iburi

**Subgubernio Iburi** (胆振支庁 [iburi ŝiĉō]) estas subgubernio , kies ĉefurbo estas Muroran.

## Geografio 
### Urboj 
# Muroran (gubernia ĉefurbo)
# Tomakomai
# Noboribecu
# Date

### Urbetoj kaj vilaĝoj 
* Distrikto Abuta:
:5. Tojoura
:6. Abuta
:7. Toja
* Distrikto Usu:
:8. Otaki
:9. Sobecu
* Distrikto Ŝiraoj:
:10. Ŝiraoj
* Distrikto Jufucu:
:11. Hajakita
:12. Ojŭake
:13. Acuma
:14. Mukaŭa
:15. Hobecu

Kategorio:Municipoj de Japanio
Sukcedo

**Sukcedo** signifas, ke persono definitive anstataŭas alian en pozicio aŭ ofico. La esprimo estas ofte uzata pri heredaj monarkioj, kie heredaj reguloj preskribas la sukcedon (vidu: tronosukcedo). Pli precizaj esprimoj en tiu senco estas "politika sukcedo" aŭ "hered-vico". La hered-vico gravas ne nur pri monarkoj, sed pri ĉiu mortinto, kiu postlasas posedaĵojn aŭ rajtojn.

## Politika sukcedo
Pluraj militoj, en kiuj oni disputis pri la sukcedo, havas tiurilatan esprimon en la nomo:

* Milito de bretona sukcedo (1341-1364)
* Milito de palatinata sukcedo (1688–1697)
* Milito de hispana sukcedo (1701–1714)
* Pollanda sukceda milito (1733–1738)
* Aŭstria sukceda milito (1740–1748)
* Milito de bavara sukcedo (1778–1779)

Kategorio:Logiko
Kategorio:Filozofio
Kategorio:Heredorajto
Windsor (Anglio)

[eta|220ra|maldekstre|[Kastelo Windsor]]
**Windsor** estas urbeto en iama graflando Berkshire ĉe la sud-okcidenta rando de Londono, sude de rivero Tamizo.

Tie staras Kastelo Windsor, unu el la oficialja rezidejoj de la brita reĝa familio, kiu en 1917 elektis sian dinastian nomon "Windsor" laŭ la urbo.

Pro la reĝa rezidejo Windsor havas infrastrukturajn instalaĵojn normale rezervitajn al pli grandaj urboj: du stacidomojn, teatron kaj kelkajn konsiderindajn hotelojn.

Plia infana allogaĵo krom la kastelo estas la porinfana amuzparko Legoland' Windsor, kiu dediĉiĝas al la infanludila konstrusistemo Lego: al la miniatura rekonstruo de multaj elektitaj britiaj kaj aliaj eŭropaj vidindaĵoj, sed ankaŭ al grandaj amuzparkaj amuzaĵoj en la stilo de la konstrusistemo.

## Trafiko 
Windsor estas aŭte atingebla per la vojoj M4 kaj A4; ekzistas busaj ligoj. La urbo havas la du fervojajn stacidomojn *Windsor and Eton Central station* kaj *Windsor and Eton Riverside station*, ambaŭ komunaj kun apuda (trans-tamiza) urbeto Eton. Tio rezultis el konkurso dum la 19-a jarcento: La privilegio transporti reĝinon Viktorino al Windsor apartenu al la kompanio, kiu kiel unua sukcesas konstrui fervojan linion inter Londono kaj Windsor. Du kompanioj konkursis.

De stacio *Central* trajnoj veturas rekte al Slough, kie necesas ŝanĝi por atingi stacion ''* en Londono aŭ la urbon Maidenhead.

De stacio *Riverside* (= riverbordo) eblas senŝanĝe veturi al stacidomo *Waterloo'' en Londono.

## Vidu ankaŭ 
* Traktato de Windsor (1386)

Kategorio:Urboj de Britio
*
La NASKa Fasko

***La NASKa Fasko*** estas bulteno aŭ ĵurnaleto, kiu aperas plurfoje dum la Nord-Amerika Somera Kursaro de Esperanto. En ĝi aperas verkoj de la instruistoj kaj la kursanoj, anoncoj pri la ĉiutagaj okazaĵoj, fotoj, ktp.  Redaktis Lee Miller dum 2000, 2001 kaj 2002. Tim Westover prenis respondecon por la jaroj 2003, 2005 kaj 2007 kaj Hoss Firooznia redaktis de 2008 ĝis 2016. En 2017, la redaktoro estos Brian Harmon.

## Eksteraj ligiloj 
La NASKa Fasko 

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Usonaj gazetoj
Kategorio:Nord-Amerika Somera Kursaro
Oku no Hosomichi

***Oku no Hosomichi*** (esperante *Mallarĝa Vojo al la Interno* aŭ *Streta vojo al fora interno*) estas la ĉefverko de Matsuo Basho. Ĝi estas hajbuno, t.e. miksita formo de prozo kaj hajko. La verko poezie rakontas vojaĝon de Basho kaj lia amiko Sora al vizitindaj lokoj en norda Honŝu -- ofte lokoj menciitaj en pli fruaj japanaj poemoj. Kvankam la vojaĝo okazis en 1689, la verko ne aperis ĝis 1694, kelkaj monatoj antaŭ la morto de la aŭtoro. Do la verko ne estas kruda taglibro sed polurita verko de majstro je la zenito de lia povo.[eta|Bashō fare de [Hokusai.]]

En la 18a jarcento, la hajkisto Yosa Buson kelkfoje mankopiis la verkon kaj aldonis ilustraĵojn por multaj scenoj.

## Hajkoj el *Oku no Hosomichi* 
Kiam ankoraŭ ne ekzistis plena Esperanta traduko de la verko, Miyamoto Masao tradukis kelkajn hajkojn el ĝi en la *Hajka Antologio* de la Hajkista Klubo. Jen tri ekzemploj:

*natsuyama ni ashida o ogamu kadode kana*

Sur mont' verdriĉa  mi preĝis al getaoj  por voj' feliĉa.

*natsukusa ya tsuwamono-domo ga yume no oto*

Herbar' somera --  soldatoj kuŝis tie  kun sonĝ' surtera.

*shizukasa ya iwa ni shimiiru semi no koe*

Cikado trilas  nun rokon penetrante --  natur' trankvilas.

## Strukturo 
La verko enhavas mikson de prozo kaj verso (ofte konata kiel prozmetro).

## Eksteraj ligiloj 
* Basyoo "Streta vojo al fora interno" , plena traduko fare de Sasaki Teruhiro.

Kategorio:Verkoj el la japanlingva literaturo
Kategorio:Poezio
Blanka maro

La **Blanka maro** ( [beloje more]) estas golfo (randa maro) de la Arkta Oceano en Rusio. Ĝiaj bordoj apartenas al la Murmanska provinco (norde), la Respubliko Karelio (okcidente) kaj Arĥangelska provinco (sude). La plej grava regiona haveno estas Arĥangelsko kaj la plej grava enfluo estas rivero *Norda Dvino*.

Kanaloj ligas la maron kun la Balta maro kaj, tra la riveroj Volgo kaj Don, kun la Kaspia, Azova kaj Nigra maroj.

Blanka-mara-balta-mara kanalo

eta|dekstra|

## Vidu ankaŭ
*Listo de maraj ekoregionoj


Kategorio:Maraj ekoregionoj
William Mountbatten-Windsor

Lia Reĝa Moŝto **Princo Vilhelmo, Princo de Kimrujo**, plennome , Duko de Kornvalo, Duko de Kembriĝo kaj Duko de Rothesay (naskiĝis la  en Londono) estas ekde la  kronprinco de Britio kaj la al ĝi ligitaj reĝlandoj. Li havas la unuan lokon en la reĝa sukcedo, post sia patro, reĝo Karlo la 3-a. Li estas ano de la brita reĝa familio Mountbatten-Windsor kaj de la dinastio Windsor.

La princo naskiĝis kiel filo de princino Diana Spencer kaj Princo Karlo en hospitalo ''St. Mary's* ("Sankta Maria") en Paddington, Londono. Li estis baptita la 4-an de aŭgusto en Palaco Buckingham. Li estas oficiale alparolenda kiel *His Royal Highness Prince William, Prince of Wales* ("Lia Reĝa Moŝto Princo Vilhelmo, Princo de Kimrujo").

De 1985 ĝis 1987 li frekventis infanvartejon *Mrs Mynor's Nursery School*. Ĝis 1990 li frekventis lernejon *Ludgrove* en Berkshire. Li estis la unua brita princo, kiu frekventis ordinaran lernejon prefere ol esti instruata hejme.

Kiam li aĝis preskaŭ dek jarojn (1992), liaj gepatroj oficiale disiĝis. En la aĝo de 15 li perdis sian patrinon per aŭta akcidento.

De 1995 ĝis 2000 li frekventis la elitan gimnazion Eton College. Post sia 18-jariĝo li pasigis transiran jaron en Belizo (kun armea trejnado) kaj, pere de la junul-kleriga organizo *Raleigh International*, en Ĉilio.

En septembro 2001 *William* komencis studi arthistorion ĉe universitato St. Andrews  en Fife. Li tie enskribiĝis per la nomo *William Wales'' ("Vilhelmo Kimrujo"). Ŝanĝinte sian precipan fakon al geografio li magistriĝis en junio 2005 je la dua plej alta rango.

Li esprimis la deziron iĝi oficiro. Li havas bonajn ŝancojn iam esti reĝo de Britio. Se tiam li uzos sian nunan antaŭnomon, li estos reĝo Vilhelmo la 5-a.

En 2010 li iĝis la fianĉo de Kate Middleton. La geedziĝo okazis la 29-an de aprilo 2011. La 22-an de julio 2013 naskiĝis filo de Vilhelmo kaj Kate, nomita George Alexander Louis, kaj la 2-an de majo 2015 naskiĝis filino nomata Charlotte Elizabeth Diana. La 23-an de aprilo 2018, la tria infano de princo Vilhelmo naskiĝis princo Ludoviko.

Okaze de la forpaso de lia avino, reĝino Elizabeto la 2-a, la , li aŭtomate heredis la titolojn duko de Kornvalo kaj duko de Rothesay. La postan tagon lia patro donis al li la titolon princo de Kimrujo. Jam antaŭe li estis duko de Kembriĝo.

Kategorio:Britaj princoj
William Mountbatten-Windsor
William Mountbatten-Windsor
Kategorio:Dukoj de Kornvalo
Kategorio:Anglaj dukoj
Kategorio:Skotaj dukoj
Kategorio:Anglikanoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Britio
William
Administra divido de Ĉeĥio

eta|350px|Vido al regionoj de Ĉeĥa respubliko kaj iliaj blazonoj
eta|350px|dekstra|Distriktoj de Ĉeĥio

**Ĉeĥio administre dividiĝas** en 14 regionojn, 77 distriktojn (la regionoj estis lasitaj eĉ post enpraktikigo de civitoj kun disvastigita efikeco precipe pro statistikaj celoj kaj ŝtata administrado) kaj en 205 civitojn kun disvastigita efikeco. Plu la teritorio de la respubliko estas administrata per 384 komisiitaj civitaj oficejoj. Sume en Ĉeĥio troviĝas 6 254 civitoj.

La ŝtatan administradon faras ĉiuj nomitaj konsisteroj de la administra divido krom civitoj, aŭtonomion ankaŭ ĉiuj konsisteroj krom distriktoj.

## La evoluo de la administra divido 
### Administra divido 1862 - 1918 
### Administra divido 1918 - 1938 
## Vido de ŝanĝoj de la administra divido 
* 1920 – pereo de Aŭstria Silezio, estiĝo de Lando Moraviasilezia
* 1921 – provo enpraktikigi distriktojn
* 1949 – divido de Ĉeĥoslovakio en regionojn; nuligo de la ĉeĥaj landoj
* 1960 – enpraktikigo de 7 regionoj kaj 76 distriktoj
* la 1-an de januaro 1995 – estiĝo de distrikto Jeseník (pro apartigo de parto de distrikto Šumperk)
* la 1-an de januaro 2000 – estiĝo de novaj regionoj (regionaj oficejoj komencis funkcii post la novembraj unuaj regionaj balotoj)
* la 1-an de januaro 2003 – nuligo de 77 distriktaj oficejoj por ŝtata administrado kaj enpraktikigo de 205 tiel nomataj civitoj kun disvastigita efikeco
Georgo la 6-a (Britio)

**Georgo la 6-a** (*Albert Frederick Arthur George WINDSOR*, naskita kun la nomo Wettin je la 14-a de decembro 1895, mortinta je la 6-a de februaro 1952) estis la tria brita monarĥo el la dinastio Windsor. Li estis reĝo de Britio de 11-a de decembro 1936 ĝis sia morto. Li krome estis:
* reĝo de la britaj transmaraj dominioj
* lasta imperiestro de Barato (ĝis 1947)
* lasta reĝo de Irlando (ĝis 1949)
* lasta reĝo de Pakistano (ĝis 1952)

Georgo reĝiĝis neatendite post la abdiko de sia frato Eduardo la 8-a. Laŭdire li almenaŭ komence konsideris la reĝecon malagrabla devo. Li elektis ne sian unuan antaŭnomon (Albert) kiel reĝan nomon, sed sian lastan (Georgo), eble por honori sian samnoman patron kaj esprimi kontinuemon pri ties politiko.

Georgo estis edzo de Elizabeth Bowes-Lyon (kiu post lia morto iĝis reĝina patrino).
Elizabet kaj Georgo havis du filinojn:
* *Elizabeth Alexandra Mary*, , iĝis poste reĝino Elizabeto la 2-a
* *Margaret Rose*, princino Margareta,  – 

Dum la Dua Mondmilito li alprenis la rolon de simbola gvidanto de la Brita imperio kontraŭ la nazia Germanio.

Dum liaj lastaj jaroj lia sano estis malbona, kaj lia filino kaj heredonto Elizabeto transprenis pli kaj pli el liaj ceremoniaj devoj.

Georgo mortis en domo *Sandringham House* en Norfolk, kie li naskiĝis.

Kategorio:Naskiĝintoj en Britio
Kategorio:Mortintoj en Britio
Kategorio:Anglikanoj
Kategorio:Britaj framasonoj
Kategorio:Britaj reĝoj
Kategorio:Dinastio Windsor
Kategorio:Grandaj krucoj de la Honora Legio
Kategorio:Imperiestroj de Hindio
Kategorio:Marŝaloj
Kategorio:Ŝtatestroj aŭ registarestroj en la Dua Mondmilito
Linus Pauling

dekstra|200px

**Linus Carl PAULING** (naskiĝis la 28-an de februaro 1901 en Portland, mortis la 19-an de aŭgusto 1994 en Big Sur en Kalifornio) estis usona kemiisto. En 1954 li ricevis la Nobel-premion pri kemio.

En 1962 li estis distingita per la Nobel-premio pri paco, pro kampanjo kontraŭ eksperimentoj pri nukleaj eksplodoj kaj pacismo kontraŭ Vjetnama milito - kaj tiel fariĝis unu el la tre malmultaj homoj, kiuj ricevis eĉ du Nobel-premiojn.

Li ricevis la Medalon Davy de la Reĝa Societo de Londono en 1947.

## Esperanto 
Linus Pauling eklernis Esperanton kiel 15-jarulo kaj laŭ letero sendita en 1991 li tiutempe ankoraŭ senĝene sciis legi ĝin.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Vitamino C
* Alfa-helico
* 4674 Pauling

## Eksteraj ligiloj 
* http://osulibrary.orst.edu/specialcollections/rnb  
* http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/lpauling.html 
* http://oralhistories.library.caltech.edu/archive/00000018/00/OH_Pauling_L.pdf  
* http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/bond/index.html  
* http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/index.html 
* http://paulingcatalogue.org 

Kategorio:Nobel-premiitoj pri kemio
Kategorio:Nobel-premiitoj pri paco
Kategorio:Usonaj kemiistoj
Kategorio:Nobel-premiitaj esperantistoj
Kategorio:Usonaj esperantistoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Brattleboro (Vermonto)

***Brattleboro*** (angle: **BRAT-el-bu-ro**) estas urbo en la sudorienta parto de la usona ŝtato Vermonto. Ĝi havis 12 005 loĝantojn laŭ la censo en la jaro 2000. Unu el ĝiaj plej konataj institucioj estas la Lernejo por Internacia Trejnado, la eduka branĉo de la Eksperimento pri Internacia Vivado. Tiu lernejo estis la situo, ekde 2002 ĝis 2006, de la Nord-Amerika Somera Kursaro sub aŭspicio de ELNA.

eta|maldekstra|180ra|
eta|maldekstra|180ra|

Kategorio:Urboj de Vermonto
School for International Training

''''* (*Lernejo por Internacia Trejnado'') en Brattleboro, Vermonto, Usono, estas la eduka branĉo de la Eksperimento pri Internacia Vivado, institucio celante diversmaniere akceli malcentralizitan internacian pensmanieron kaj komunikajn kapablojn. Ĝi gastigis (2002-2006) en la somero la Nord-Amerikan Someran Kursaron de Esperanto (NASK) sub aŭspicio de ELNA.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.sit.edu
* http://www.usexperiment.org

Kategorio:Universitatoj en Usono
Kategorio:Nord-Amerika Somera Kursaro
Subgubernio Kamikaŭa

**Subgubernio Kamikaŭa** (上川支庁 [kami-kaŭa ŝiĉō], Hepburn/Kunrej: *Kamikawa*) estas subgubernio, kies ĉefurbo estas Asahikaŭa.

## Geografio 
### Urboj 
:1. Asahikaŭa (subgubernia ĉefurbo)
:2. Ŝibecu
:3. Najoro
:4. Furano

### Urboj kaj Vilaĝoj 
* Distrikto Kamikaŭa:
:5. Takasu
:6. Higaŝikagura
:7. Toma
:8. Pippu
:9. Aibecu
:10. Kamikaŭa
:11. Higaŝikaŭa
:12. Biei
* Distrikto Kamikaŭa:
:13. Ŭassamu
:14. Kenbuĉi
:15. Asahi
:16. Furen (Hokajdo)
:17. Ŝimokaŭa
* Distrikto Soraĉi:
:18. Kamifurano
:19. Nakafurano
:20. Minamifurano
* Distrikto Jufucu
:21. Ŝimukappu
* Distrikto Nakagaŭa:
:22. Bifuka
:23. Otoineppu
:24. Nakagaŭa

Kategorio:Municipoj de Japanio
Regionoj de Ĉeĥio

*Ĉefa artikolo: Ĉeĥio.*

## Mapoj de la regionoj de Ĉeĥio 

Dosiero:Kraj Hlavni mesto Praha.svg|Prago kaj Ĉefurba regiono Prago
Dosiero:Stredocesky kraj.svg|Mezbohemia regiono
Dosiero:Jihocesky kraj.svg|Sudbohemia regiono
Dosiero:Plzensky kraj.svg|Regiono Plzeň
Dosiero:Karlovarsky kraj.svg|Regiono Karlovy Vary
Dosiero:Ustecky kraj.svg|Regiono Ústí nad Labem
Dosiero:Liberecky kraj.svg|Regiono Liberec
Dosiero:Kralovehradecky kraj.svg|Regiono Hradec Králové
Dosiero:Pardubicky kraj.svg|Regiono Pardubice
Dosiero:Kraj Vysocina.svg|Regiono Vysočina
Dosiero:Jihomoravsky kraj.svg|Sudmoravia regiono
Dosiero:Olomoucky kraj.svg|Regiono Olomouc
Dosiero:Zlinsky kraj.svg|Regiono Zlín
Dosiero:Moravskoslezsky kraj.svg|Moravia-Silezia Regiono

## Rilataj temoj 
* Distriktoj de Ĉeĥio

*
Kategorio:Administraj unuoj de Ĉeĥio
Ĉeĥio
Subgubernio Rumoj

**Subgubernio Rumoj** - , laŭ la angla latinliterigo de sistemo Hepburn *Rumoi-shinkō-kyoku*, malpli longe *Rumoi-shichō*, en esperantlingva latinliterigo *Rumoj-ŝinkō-kjoku* respektive *rumoj-ŝiĉō* - estas subgubernio en Japanio. Ĝi situas en la insulo kaj gubernio Hokajdo, kaj la samnoma ĉefurbo estas Rumoj.

## Geografio 
### Urboj 
:1. Rumoj (subgubernia ĉefurbo)

### Urbetoj kaj vilaĝoj 
* Distrikto Maŝike:
:2. Maŝike
* Distrikto Rumoj:
:3. Obira
* Distrikto Tomamae:
:4. Tomamae
:5. Haboro
:6. Ŝosanbecu
* Distrikto Teŝio:
:7. Enbecu
:8. Teŝio
:9. Horonobe

Kategorio:Municipoj de Hokajdo
Subgubernio Soja

**Subgubernio Soja** (宗谷支庁 [sōja ŝiĉō]) estas subgubernio, kies ĉefurbo estas Ŭakkanaj.

## Geografio 
### Urboj 
:1. Ŭakkanaj (subgubernia ĉefurbo)

### Urbetoj kaj Vilaĝoj 
* Distrikto Soja:
:2. Sarufucu
* Distrikto Esaŝi:
:3. Hamatonbecu
:4. Nakatonbecu
:5. Esaŝi
:6. Utanobori
* Distrikto Teŝio:
:7. Tojotomi
* Distrikto Rebun:
:8. Rebun
* Distrikto Riŝiri:
:9. Riŝiri
:10. Riŝirifuĵi

Dosiero:Souya subpref Hokkaido.png|

Kategorio:Municipoj de Japanio
Subgubernio Abaŝiri

**Subgubernio Abaŝiri** (網走支庁 [aba-ŝiri ŝiĉō], Hepburn: *Abashiri*; Kunrej: *Abasiri*) estas subgubernio de la gubernio Hokajdo en Japanio. La subgubernia ĉefurbo estas Abaŝiri.

## Geografio 
### Urboj 
:1. Kitami
:2. Monbecu
:3. Abaŝiri (subgubernia ĉefurbo)

### Urbetoj kaj Vilaĝoj 
* Distrikto Abaŝiri:
:4. Higaŝimokoto
:5. Memanbecu
:6. Bihoro
:7. Cubecu
* Distrikto Ŝari:
:8. Ŝari
:9. Kijosato
:10. Koŝimizu
* Tokoro:
:11. Tanno
:12. Kunneppu
:13. Oketo
:14. Rubeŝibe
:15. Saroma
:16. Tokoro
* Distrikto Monbecu:
:17. Ikutahara
:18. Engaru
:19. Maruseppu
:20. Ŝirataki
:21. Kamijubecu
:22. Jubecu
:23. Takinoue
:24. Okoppe
:25. Niŝiokoppe
:26. Oumu

eta|maldekstra|180ra|

Kategorio:Municipoj de Japanio
Rainbow Warrior

eta|La
[eta|Memorŝtono pro la Rainbow Warrior ĉe [Matauri Bay Nov-Zelando]]
La '''''' (ĉielarka militisto) estis la ŝipo de .

La unua  sinkis en Nov-Zelando je la 10-a de julio 1985. En la haveno de  ĝi protestis kontraŭ la nukleaj testoj en Mururoa, atolo de franca polinezio, fare de la franca registaro. Du membroj de la franca sekreta servo, ges-roj Dominique Prieur kaj Alain Mafart, fiksis du terajn minojn je la kareno de la ŝipo. La eksplodoj kreis grandan truon en la kareno, tiel sinkigante la -on. Krom unu, ĉiuj ŝipveturantoj sukcesis sekure atingi la marbordon. Mortis la portugala fotografisto Fernando Pereira, kiu havis en tiu momento nederlandan ŝtatanecon.

La du sekretaj agentoj estis arestistaj kaj kondamnitaj je longa enkarcerigo. Ili post mallonga tempo rajtis forlasi Nov-Zelandon por en ilia propra lando pasigi ĝisfine sian puntempon. Francio ilin akceptis kiel herooj, donis al ili la plej altan armean ordenon (Honora Legio) kaj post mallonga deviga hejmrestado lasis ilin liberaj.

En julio 2005 montriĝis ke la tiama franca prezidento François Mitterrand mem donis permeson por la atenco.

Ekde 1987  havas novan samnoman ŝipon. Duonoficiale la ŝipo nomiĝas II. Intertempe ankaŭ la III ekuziĝis.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de Greenpeace pri la ŝipo 

Kategorio:Ŝipoj
Kategorio:Skandaloj
Fernando Pereira

**Fernando PEREIRA** (10-a de majo 1950 - 10-a de julio 1985) estis nederlanda sendependa-fotografisto de portugala deveno. Li mortis kaŭze de ago de la franca sekreta servo DGSE kiu per du minioj sinkigis la ŝipon Rainbow Warrior (Ĉielarka Batalanto) de la internacia mediomovado Greenpeace (Verda Paco) je la 10-a de julio 1985.

La *Rainbow Warrior* tiam gvidis floton da jaktoj en protesto kontraŭ la francaj nukleaj eksperimentoj sur la atolo Mururoa en Franca Polinezio.

Du membroj de la franca sekreta servo, Dominique Prieur kaj Alain Mafart estis konviktitaj pro "nevola mortigo de homo" fare de korto en Nov-Zelando. Ili estis kondamnitaj al dekjara enprizonigo, sed estis nur dum tri jaroj en prizono en Polinezio. Reveninte en Francion, ili ricevis honor-ordenon de siaj superuloj.

Fernando Pereira fariĝis martiro por Greenpeace kaj ĝiaj simpatiantoj.

CharlotteRhodes9Oct1979.jpg|*Charlotte Rhodes* (1979)
Luigi Nono (1979).jpg|Luigi Nono (1979)
Boutros Boutros-Ghali (1980).jpg|Boutros Boutros-Ghali (1980)
Blokkade kerncentrale Dodewaard door leden aktiegroep Breek Atoomketen Nederland, Bestanddeelnr 930-8444.jpg|Dodewaard (1980)

## Eksteraj ligiloj 
* Morto de Ĉielarka Batalanto  

Kategorio:Nederlandaj fotistoj
Kategorio:Martiroj
Plata teksto

**Plata teksto** en komputiko estas teksto sen aranĝo aŭ ekstera strukturo.

Striktasence ĝi konsistus nur el videblaj (preseblaj) signoj kaj spacetoj. Praktike oni kutime permesas unu reg-signon, la liniŝanĝon. Per ĝi eblas almenaŭ dividi tekston al linioj kaj (per malplenaj linioj) alineoj.

Plata teksto kontrastas al aranĝita teksto. La aranĝo povas esti tipografia, do koncerni precipe la prezentadon al homa leganto, aŭ meta-informa (konsistantaj ofte el markoj, kiuj ne apartenas al la teksto, sed portas informojn pri la teksto).

Speciala speco de plata teksto estas Aski-arto.

Kategorio:Datenaranĝoj
Kategorio:Dosiernomaj finaĵoj