open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Venerologio

**Venerologio** estas branĉo de medicino kiu okupiĝas pri la studo kaj kuracado de *seksume transdoneblaj malsanoj* (STM) aŭ veneraj malsanoj. La nomo venas de romia diino Venuso, asociita kun amo, beleco kaj fekundeco. Kuracisto specialiĝanta pri venereologio nomiĝas *venerologo*.

La veneraj malsanoj inkluzivas bakteriajn, virusajn, fungajn kaj parazitajn infektojn. Kelkaj el la gravaj malsanoj estas HIV-infekto, sifiliso, gonoreo, kandidozo, herpeto simpla (latine *herpes simplex*), infekto de homa papilomaviruso kaj genitala skabio. Aliaj sekse transdoneblaj infektoj studitaj en la kampo estas ekzemple ŝankroido, venera limfogranulomo (*limfogranuloma venereum*), ingvena granulomo (*granuloma inguinale*), hepatito B, kaj citomegaloviruso infekto.

La termino "venera malsano" estis unuafoje uzata en 1527 de la franca kuracisto *Jacques de Béthencourt* anstataŭ la malnobla termino "franca malsano" por sifiliso (kaj gonoreo, kiu dum longa tempo ne estis klare diferencigita de ĝi).

En Brita Hindio, formala trejnado de venerologoj komenciĝis en 1910, instigante mikroskopion kaj serologion por veni en ĝeneralan uzon ĉie en la Brita Imperio. Tamen, en Eŭropo la esplorado pri veneraj malsanoj nur ampleksiĝis ekde la 1940-aj jaroj, kiam pro pli multaj kontaktiĝoj inter la homoj de diversaj kontinentoj en ofte mankaj higienaj cirkonstancoj kadre la la dua mondmilito la veneraj malsanoj globale tre disvastiĝis. Tiam oni ankoraŭ opiniis ke la malsanoj estas sole transdonataj per seksumo: intertempe klaras ke la termino *seksume transdoneblaj malsanoj* nur signifas ke la malsanoj povas esti transdonataj per seksumo, sed ankaŭ estas aliaj (malpli oftaj) vojoj de infektiĝoj.

## Fonto 
* Komenca parto de la angla vikipedia teksto en versio de la 4-a de novembro 2023, kun du frazoj pri *Jacques de Béthencourt* kaj la 1940-aj jaroj el la germanlingva teksto, ĝustigita ligilo al la kanada fondaĵo *Gairdner*, kaj kompreneble la referenco pri PIV.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Venerologio
Detala Gramatiko de Esperanto

***Detala Gramatiko de Esperanto*** estas verko de Bertilo Wennergren, kiu resumas la ĉefajn trajtojn de Esperanto, kiel ĝi estas pli detaligita en lia *Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko* (PMEG).

Krom Enkonduko, la enhavo estas distribuita en la jenaj 25 ĉapitroj:

* Skribo kaj prononco
* Vortospecoj kaj frazroloj
* Substantivoj
* Adjektivoj
* Adverboj
* Singularo kaj pluralo
* Difiniloj
* Apostrofo
* Pronomoj
* Rolmontriloj
* Tabelvortoj
* Konjunkcioj
* Kombinitaj vortetoj
* Komparado
* Negacio
* Demandoj kaj respondoj
* Nombroj
* Kvantaj vortoj
* Apozicio
* Verboj
* Participoj
* Verboj kaj frazroloj
* Subfrazoj
* Vortordo
* Vortfarado

La diversaj gramatikaĵoj estas klarigataj kaj akompanataj de ekzemploj, aparte pri evitendaj ekzemploj observataj en la fakta uzado fare de esperantistoj.

## Literaturo 
* Bertilo Wennergren, *Detala Gramatiko de Esperanto*, Espero por E@I, 2023, 3a eldono, 204 pp.

Kategorio:Gramatiko de Esperanto
Internacia Kafa Organizaĵo

eta|275px|Membroj de la organizaĵo en 2017
La **Internacia Kafa Organizaĵo** (, **ICO**) estas la ĉefa internacia forumo por kafo- rilataj aferoj; ekzemple kafoproduktado, komerco de kafo kaj pli. Ĝi kunvenas en marto kaj septembro por diskuti kafajn aferojn, aprobi strategiajn dokumentojn kaj konsideri la rekomendojn de konsilaj organoj kaj komitatoj.

Usono oficiale retiriĝis de la Internacia Kafa Interkonsento en junio 2018 . Ĝis la 2-a de februaro 2022 ICO-Membro-Registaro reprezentas 93% de la monda kafproduktado kaj 63% de la monda konsumo .

## Kreado 
Ĝi estis kreita en 1963 en Londono, sub la aŭspicioj de Unuiĝintaj Nacioj (UN) pro la granda ekonomia graveco de kafo. Ĝi administras la Internacian Kafon-Interkonsenton (ICA), gravan instrumenton por evolukunlaboro.

Ĝi estis la rezulto de la Internacia Kafa Interkonsento subskribita en 1962 en la sidejo de UN en Novjorko kaj retraktita en 1968, 1976, 1983, 1994 kaj 2007 en la sidejo de OIC en Londono .

## Membroj 
En junio 2018, ĝia membreco konsistas el 44 produktantomembroj kaj 6 importmembroj .

### Produktantaj membroj 
* Angolo
* Bolivio
* Brazilo
* Burundo
* Kamerunio
* Kolombio
* Ebura Bordo
* Kostariko
* Kubo
* Ekvadoro
* Salvadoro
* Etiopio
* Filipinoj
* Gabono
* Ganao
* Gvatemalo
* Honduro
* Barato
* Indonezio
* Kenjo
* Liberio
* Madagaskaro
* Malavio
* Meksiko
* Nepalo
* Nikaragvo
* Panamo
* Papua Nova Gvineo
* Paragvajo
* Peruo
* Centafrika Respubliko
* Demokratia Respubliko Kongo
* Ruando
* Siera-Leono
* Tajlando
* Tanzanio
* Orienta Timoro
* Togo
* Ugando
* Venezuelo
* Vjetnamio
* Jemeno
* Zambio
* Zimbabvo

### Importaj membroj 
* Japanio
* Norvegio
* Rusio
* Svisio
* Tunizio
* Eŭropa Unio
* Kolombio
* Brazilo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1963
Kategorio:Kafo
Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Stafford Beer

**Anthony Stafford BEER** (naskiĝis la  en Londono, mortis la ) estis brita teoriisto, konsilisto kaj profesoro ĉe la Manchester Business School. Li estas plej bone konata pro sia laboro en la fakoj de decidofara esploro kaj administra kibernetiko.

## Biografio 
### Fruaj jaroj 
Stafford Beer naskiĝis en Londono en 1926. La 17-jaraĝa Beer estis elpelata de lernejo. Li ekstudis filozofion, sed foriris por militservo en 1944. Stafford Beer militservis en Barato, kaj restis tie ĝis 1947. Poste li revenis al Anglio kaj eklaboris por la Militoficejo, en la Sekcio pri Homaj faktoroj. En 1949 li eloficiĝis.

Beer ĉesis uzi sian antaŭnomon Anthony, kiam li ĉirkaŭ 21-jaraĝis.

### United Steel Companies 
En 1956 Beer eklaboris ĉe ŝtalfabrikanto *United Steel Companies*. Li persvadis la direktoraron al financi esploradon pri decidofarado. Tio rezultis en la Sekcio pri Decidofara esplorado kaj kibernetiko; Beer estis la sekciĉefo.

### SIGMA 
En 1961 li forlasis *United Steel Companies* celante starigi esplorkonsila kompanio pri decidofarado, kiu nomiĝis *Science in General Management* (SIGMA; Scienco en Ĝenerala Direktado). Beer forlasis SIGMA en 1966 kaj eklaboris por SIGMA-kliento, la *International Publishing Company* (IPC). Beer forlasis IPC en 1970 kaj eklaboris kiel sendependa konsilisto, fokusiĝante pri socialaj sistemoj.

### Cybersyn 
Meze de 1971 ĉiliano Fernando Flores kontaktis Beer. Flores estis altranga membro de la *Corporación de Fomento de la Producción de Chile* (CORFO; Kompanio por Disvolvado de Ĉilia Produktado), ero en la nove elektita socialista registaro de Salvador Allende. La rolo de Stafford Beer en CORFO estis konsili pri la aplikado de kibernetikaj teorioj por direkti la ŝtatan sekcion de la ĉilia ekonomio.

Tio rezultis al la neniam plenumita projekto Synco. Synco uzis komputilojn kaj teleksbasan komunikreton por ebligi la registaron maksimumigi la produktadon samptempe de daŭrigi la aŭtonomion de laboristoj kaj la discentra direktado. Laŭraporte Beer estis ankaŭ influita per la kritiko pri sovetunia burokratio verkita de Lev Trockij. Projekto Synco estis forigita post la morto de Allende dum la puĉo de Pinochet en 1973. Beer poste daŭre laboris en la amerikoj, konsilante registarojn de Meksiko, Urugvajo kaj Venezuelo.

## Referencoj 
Kategorio:Kibernetikistoj
Kategorio:1970-1979 en Ĉilio
Eksvoto de Daoĥos

Malantaŭ la kolono kun la tri dancistinoj de Delfo en la samnoma antikva greka sanktejo Delfo troviĝis la *Atena Trezorejo*, kie troviĝis la fama **eksvoto de Daoĥos** (), longa marmora bazo kie staris naŭ statuoj, ok el kiuj reprezentis membrojn de la familio de Daoĥos kaj unu dion, verŝajne Apolono. 

Daoĥos la 2-a, filo de Agias, politikisto el la greka urboŝtato Farsala (latine *Pharsalus*) kaj subtenanto de Makedonio, estis religia oficialulo nomata "hieromnemon" - ἱηρομνημον (hieromnḗmōn), de ἱερος (hierós, "sankta") + mnḗmōn (mnḗmōn, "memoranto") - ĉe la Delfa sanktejo de 336 ĝis 332 a.K. Li dediĉis la eksvoton kiel signon de honoro al sia elstara familio.

Kategorio:Delfo
Metroo de Ĉikago

La **Metroo de Ĉikago** () estas metroo kiu servas la urbon Ĉikago kaj ĝiajn ĉirkaŭaĵojn, en la ŝtato Ilinojso, en Usono. Ĝi estas ĉefe konata pro unu el siaj apartaĵoj: ĝi estas plejparte supertera (**"L"** estas mallongigo de *elevated*: supertera).

Ĝi estas funkciigata fare de "Chicago Transit Authority" (CTA) ekde 1947, ĝi estas la dua plej malnova reto en Ameriko, post Novjorko (1868) kaj la tria en la mondo malantaŭ Londono (1863), ĝia plej malnova sekcio datiĝanta de 1892. Ĝi estas la tria metroreto en Usono laŭ trafiko malantaŭ Novjorko kaj Vaŝingtono kaj ankaŭ la tria reto en la amerika kontinento laŭ kilometraĵo kaj nombro da stacioj malantaŭ tiuj de Novjorko kaj Meksiko.

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Ĉikago
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* UrbanRail.Net

Kategorio:Ĉikago
Cxikago
Cxikago
Cxikago
Slavoňov

**Slavoňov** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Náchod. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1369.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Slavoňov**
* Blažkov

## Memorindaĵoj 
* Ligna preĝejo de sankta Johano Baptisto el la jaro 1553, inkluzive de sonorilejo, kadavrejo, ŝtona kruco kaj barila muro
* Kamparana domo n-ro 31
* Kamparana domo n-ro 47
* Kamparana domo n-ro 61

## Pluaj fotoj 

Slavonov2.JPG|Sonorilejo ĉe la preĝejo de sankta Johano Baptisto
Roubenka 47 Slavoňov DSC01107.jpg|Domo n-ro&nbsp;47 meze de la vilaĝo
Kampelička Slavoňov.jpg|Municipa ofico
Roubenka 31 Slavoňov.jpg|Domo n-ro 31
Roubenka 61 Slavoňov.jpg|Domo n-ro&nbsp;61


Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Suborlica montetaro
Gimnazio Sankta Kruco

La **Gimnazio Sankta Kruco** (, ) estas lernejo por gimnazianoj el la svisa kantono Friburgo. Ĝi estas dulingva, kiel la kantono, ĉar multaj gelernantoj alvenas tien el la du partoj de la kantono. La Gimnazio Sankta Kruco estas ĉe la Perola Bulvardo, apud la Perola mezlernejo. Tiun lernejon unue estas kreita en la jaro 1904, kiel virina universitato, sed, en la jaro 1909, ĝi iĝis reale gimnazio. 

Ekzistas amuza kaj amika rivaleco inter la Gimnazio Sankta Kruco kaj la Gimnazio Sankta Miĥaelo, kiu estas unu el la du aliaj gimnazioj de la urbo.

## Historio 
### La Akademio Sankta Kruco 
En la jaro 1904, estas kreita virina universitato, ĉar la Friburga Universitato ne akceptis virinojn, en tiu momento. Sed rapide ĝi akceptis ilin kaj oni ne plu bezonis tiun ĉi universitaton.

Tial oni uzis la domojn, kiel Akademio por knabinoj. Ties instruistinoj estis la monaĥinoj de la Sankta Kruco de Menzingeno. Ĝis la 1950-aj jaroj, Sankta Kruco estis precipe internulejo kaj havis proksimume 150 instruatojn. La tempo evoluis, kaj, iom post iom, la monaĥinoj iĝis malpli multaj. La lasta el ili, Uta Fromherz, ĉesis laboradi tie en la komenco de la 21-a jarcento.

### La publika gimnazio 
En la jaro 1983, la Ŝtato kondukis la lernejon. Post tiam, ekleziuloj ne plu kondukis la gimnazion, kaj sekulara rektorino kondukas nun la lernejon. Ŝia nomo estas Gisela Bissig.

Kiam la gimnazio iĝis ŝtata, la lernejo iĝis gea, kaj ricevis novan sportejon, kion antaŭe ne havis la akademio. La famaj nigraj domoj de la gimnazio estis konstruataj ankaŭ en la jaro 1983. Finfine, en la jaro 2018, voĉdonado permesis konstrui novan domon kaj kafejon.

## Vivo en la gimnazio 
La dulingva gimnazio Sankta Kruco proponas multajn kursojn laŭ la friburga gimnazia lernoplano. Inter aliaj, oni povas lerni matematikon, la germanan lingvon, la francan lingvon, la latinan lingvon, la antikvan grekan lingvon, la italan lingvon, ĥemion, biologion, k.t.p. Ekzistas ankaŭ eksteraj kursoj, ekzemple la teatrotrupo de Sankta Kruco kaj Sankta Miĥaelo, la ĥoro kaj la ĵaz-grupo de la gimnazio. La lernantoj povas ankaŭ partopreni en la lernanta konsilio, kiu helpis la rektorteamon konduki la lernejon. Unufoje eĉ organiziĝis esperanta kurso por gekomencantoj.

## Famaj lernintoj 
* Alain Berset, federala konsiliulo;
* Johano Karlo 1-a, reĝo de Hispanio el 1975 ĝis 2014;
* Isabelle Chassot (fr), politikistino friburga;
* Jeanne Niquille (fr), verkistino;
* Antoine de Saint-Exupéry franca verkisto.

## Famaj instruistoj 
* Pierre Voélin (fr), poezisto, estis franclingva instruisto;
* Marie-Luce Romanens (fr), orientiĝadistino kaj instruisto de ĥemio kaj biologio;
* Cédric Tamani **(de)**, skeletonisto kaj sportinstruisto.

## Referencoj 
## Bibliografio
* Michel Charrière kaj Uta Fromherz, ''Sainte-Croix: de l'Académie au Collège* = *Heilig Kreuz: von der Akademie zum Kollegium'' : 1904-2004, Fribourg: Collège Sainte-Croix, 2005. (OCLC 146124017)

Kategorio:Edukado en Svislando
Kategorio:Friburgo
Metroo de Klevlando

La **Metroo de Klevlando** (, ĝenerale konata kiel **The Rapid**) estas reto de metroo kaj malpeza trajno posedata kaj funkciigata fare de "Greater Cleveland Regional Transit Authority" (GCRTA).

La sistemo servas la urbon Klevlando kaj ĉirkaŭajn areojn en Kantono Cuyahoga. La sistemo nuntempe entute konsistas el kvar linioj: unu metroa linio kaj tri malpezaj fervojlinioj.

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Klevlando
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  (//)
* UrbanRail.Net

Kategorio:Klevlando
Klevlando
Klevlando
Klevlando
Slatina nad Úpou

**Slatina nad Úpou** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Náchod. Vivas ĉi tie  (). Krom Slatina nad Úpou ,mem apartenas al la municipo ankaŭ du pluaj vilaĝoj: Boušín kaj Končiny, sed oficiale ĝi ne membriĝas en registrajn partojn de municipo.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1545.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Ligna sonorilejo
* Kolono kun statuaro de Virgulino Maria
* Preĝejo de Vizito de Virgulino Maria en Boušín

## Pluaj fotoj 

Mlýn (Slatina nad Úpou) 01.JPG|Muelejo
Obecní úřad (Slatina nad Úpou).JPG|Municipa ofico
Slatina nad Úpou čp. 61.JPG|Domo en Slatina nad Úpou
Slatina nad Úpou čp. 19 01.jpg|Domo en Slatina nad Úpou


Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
Kategorio:Setlejoj sur Úpa
Pavol Križko

**Pavol Križko** [kriĵko], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj ortografio **Krizskó Pál** estis hungaria slovaka instruisto, arkivisto, oficisto. Lia pseŭdonimo estis *Pavol Tibránsky*.

 naskiĝis  en Besztercebánya (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Banská Bystrica en Slovakio), li mortis  en Körmöcbánya (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Kremnica en Slovakio).

## Biografio 
 apartenis al la slovaka minoritato de la lando. Li estis edukita ofte hejme, kie li akiris teksistan licencon en 1854, poste li finis luteranan liceon en Besztercebánya en 1860. Inter 1861-1872 li estis instruisto en luterana lernejo de Körmöcbánya, ankaŭ orgenisto de la evangelia preĝejo, poste arkivisto en la sama urbo, pli poste urba oficisto. Krome li laboris kasisto de la fajrobrigado (1870-1880) kaj direktoro de la reĝa minentrepreno (1880-1890). Li fondis muzeon pri moneroj kaj medaloj en 1890. Li ankaŭ estis membro de pluraj asocioj. Liaj historiaj studoj havis klare nacidefendan (slovakan) karakteron. Li edziĝis dufoje pro vidviĝo, la unua edzino naskis kvinfoje, la dua naskis solan filon.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Krivoprisaznik* (1865)
* *A körmöczi régi kamara és grófjai* (1880)
* *A körmöczbányai róm. kath. egyházközség története. 1. korszak 1317-1520.* (1887, ankaŭ germane)
* ''Uprava, ako treba sbierat' a zapisovat' miestne názvy* (1897)
* *Körmöczbánya* (1903)
* *Dejiny banskomestského seniorátu* (1948)
* *Z dejín banských miest na Slovensku* (1964)
* *Kremnické školstvo v rokoch 1528-1674'' (1975)

## Memorigiloj 
* stratoj en Bratislavo kaj aliaj slovakaj urboj
* memortabuloj en Banská Bystrica kaj Kremnica
* memormedalo
* lernejo en Kremnica

## Fontoj 
* biografio slovake kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Slovakaj arkivistoj
Kategorio:Slovakaj instruistoj
Kategorio:Hungariaj slovakoj
Nahořany (apartigilo)

Nomon **Nahořany** havas pluraj setlejoj: 

* Nahořany, municipo en distrikto Náchod
* Nahořany (Větřní), parto de municipo Větřní en distrikto Český Krumlov
* Nahořany (Čestice), parto de municipo Čestice en distrikto Strakonice
* Nahořany (Rodná), parto de municipo Rodná en distrikto Tábor
Tuja kafo

eta|Taso de tuja kafo kun saketo de la tujkafa pulvoro
eta|Kafa pulvoro
[dekstra|eta|294x294ra|Tujkafaj [Floko|flokoj en vitra bokalo]]
**Tuja kafo** (aŭ **Pulvora kafo**) estas kafo, kiu estas farita per solvado de **kafpulvoro** en bolanta akvo. La pulvoro estas farita en fabrikoj per sekigado de muelitajn kafgrajnoj en pulvoron, ĉu per frostigado - sekigado de la kafo (vakua frostigado - liofilizado), t.e. frostigado de la kafo ĉe tre malalta temperaturo kaj poste forigante la akvon (glacio) uzante vakuan sublimadon, aŭ per ŝprucsekigado de la kafo, tio estas, disvastigi la likvan kafon en ĉambron tra ajutoj sub alta premo kaj sekigi ĉiujn etajn gutetojn en pulvoron helpe de varma aero .

Tia kafpulvoro konserviĝas pli bone dum stokado ol muelitaj kafaj faboj, sed estas pli da avantaĝoj: la rapideco de preparado de la trinkaĵo (tuja kafo dissolviĝas tuj en bolanta akvo), ĝia pezo kaj volumeno estas pli malaltaj ol tiuj de kafaj faboj aŭ muelita kafo necesa por prepari la saman kvanton da trinkaĵo (do reduktante stokadon kaj transportado) kaj ĝia relative longa konservodaŭro por kafo-graboj (tial eblas produkti tujan kafon dum tempoperiodoj kiam la prezo de faboj estas malalta kaj vendi la pretan produkton kiam la prezo de kafo en la merkato estas alta). Oni devas rimarki, ke tuja kafo povas difekti, se ĝi ne estas tenita en seka areo (humideco kreas kristaliĝon).

Pulvora kafo estis inventita en 1901, sed ne iĝis konata kaj vaste uzita ĝis la firmao Nestlé lanĉis sian pulvoran kafon en 1938 (vidu la varmarko Nescafé).

Preskaŭ 50% el verda kafo de la mondo estas uzita produkti tujan kafon .

## Konsumado 
maldekstre|eta|Taso da tuja kafo (kun lakto, tial la helbruna koloro) kaj ĉirkaŭ kafgrajnoj
En kelkaj landoj, kiel Portugalio, Hispanio kaj Barato, tuja kafo estas ofte miksita kun varma lakto anstataŭ bolanta akvon . En aliaj landoj, kiel Sud-Koreio, tuja kafo ofte venas antaŭ-miksita kun ne-lakta kremigaĵo kaj sukero kaj estas nomita "kafa miksaĵo" . Laŭdire esti popularigita en Britio de usonaj soldatoj dum la Dua Mondmilito, la kvanto de tuja kafo konsumita ankoraŭ superas pli ol 75 procentoj de kafo aĉetita, male al sub 10 procento en Usono kaj Francio kaj nur unu procento en Italio .

## Ingrediencoj 
La kafeinenhavo en tuja kafo estas ĝenerale pli malalta ol tiu de filtrila kafo. Unu studo kiu komparis malsamajn formojn de kafpreparo montris, ke en taso da kafo estis solvita meza kvanto de 66 mg da kafeino (en intervalo kiu variis de 30 ĝis 120 mg po taso), en ekzameno de tasoj da la trinkaĵo kun mezan volumon de 225 ml (en intervalo de intervalo de 170 ĝis 290 ml), kaj ĉi tio kompare kun filtrila kafo kie oni detektis mezan kvanton de 110 mg da kafeino. Koncerne al antioksidantoj, la enhavo de polifenolo en taso de 180 ml. de tuja kafo estis taksita je proksimume 320 mg, Kompare kun proksimume 400 mg en la sama taso da filtrita kafo.

## Bibliografio 
* 
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Nescafé, fama varmarko de tuja kafo
* tuja matenmanĝo
* tuja supo
* tuja teo
* laktopulvoro

## Referencoj
Vysokov

**Vysokov** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Náchod. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1465.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Monumento de Ĉasarbaristo de Quido Kocian el la jaro 1906 al la 40-a datreveno de batalo ĉe Náchod en milito 1866 norde de la vilaĝo
* Monumento el la milito 1866 nomata Piramido de rajdado sur la loko de la plej sovaĝaj bataloj sudoriente de la vilaĝo sur ebenaĵo super Václavice

## Pluaj fotoj 

Vysokov Pomník prusko rakouská války 1866 Myslivec 1.jpg|Monumento al prusia-aŭstria milito 1866 Ĉasarbaristo
Vysokov Pomník prusko rakouská války 1866 Myslivec 2.jpg|Monumento al prusia-aŭstria milito 1866 Ĉasarbaristo
Vysokov z vlaku.jpg|Vysokov el trajno
Vysokov (7829538926).jpg|Trajno en Vysokov

Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
Kategorio:Setlejoj en Suborlica montetaro
Metroo de Los-Anĝeleso

La **Metroo de Los-Anĝeleso** () estas metroa sistemo kiu funkcias en Kantono Los-Anĝeleso, Kalifornio, Usono ekde 1990. Ĝi estas parto de la reto de publika transporto funkciigata fare de "Los Angeles County Metropolitan Transportation Authority" (LACMTA).

centra|450px|eta|Mapo

## Linioj 
## Vidu ankaŭ 
* Los-Anĝeleso
* Tramtransporto en Los-Anĝeleso
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  (///////)
* UrbanRail.Net

Kategorio:Los-Anĝeleso
Los-Anĝeleso
Los-Anĝeleso
Los-Anĝeleso
Emma Léderer

**,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Léderer Emma** estis hungara oficisto, historiisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto, ŝi mortis  (laŭ alia informo la mortotago estas la 14-a) en Budapeŝto.

## Biografio 
 naskiĝis en juda familio. Ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto, poste en 1923 ŝi doktoriĝis. Inter 1922-1945 ŝi esis oficisto, poste arkivisto ĝis 1950. Ŝi ankaŭ instruis en la universitato, ekde 1945. Inter 1950–1969 ŝi estis ankaŭ katedrestro, dum ŝi okupiĝis pri historiografio. Ŝi edukis filon kaj ŝi ricevis premiojn inter 1967-1977.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Régi magyar űrmértékek* (1923) 
* *A középkori pénzüzletek története Magyarországon 1000-1458* (1932) 
* *A magyar társadalom kialakulása a honfoglalástól 1918-ig* (1947)  
* *Az ipari kapitalizmus kezdetei Magyarországon* (1952)
* *A feudalizmus kialakulása Magyarországon* (1959)  
* *A magyar polgári történetírás rövid története* (1969)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nahořany

**Nahořany** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Náchod. Vivas ĉi tie  (). 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1415.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Nahořany**
* Dolsko
* Doubravice
* Lhota
* Městec

## Memorindaĵoj
* Burgejo Nahořany
* Pordego en la vilaĝon
* Preĝejo de Sankta Familio

## Pluaj fotoj 

Nahořany - Brána do vsi 01.jpg|Pordego en la vilaĝon
Nahořany čp. 24.jpg|Nahořany
Nahořany čp. 28.jpg|Nahořany
Nahořany čp. 35.jpg|Nahořany


Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Orlica tabulo
Kategorio:Setlejoj sur Metuje
László Lukács (monaĥo)

**László Lukács** [lAslO lukAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Lukács László** estis hungara jezuita monaĥo, arkivisto.

László Lukács naskiĝis  en Mecenzéf (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Medzev en Slovakio), li mortis  en Romo.
 
## Biografio 
László Lukács frekventis 2 gimnaziojn en Pécs, poste li estis laboristo, sed en 1931 li aliĝis al la jezuitoj en Budapeŝto. Li studis filozofion en Scienca Universitato Péter Pázmány (1935-1937), teologion en Szeged. Li pastriĝis en 1941, monaĥiĝis post 3 jaroj, pli poste li doktoriĝis en Scienca Universitato de Szeged. En 1947 li instruis en jezuita gimnazio en Kalocsa, sed en la sekva jaro tiaj lernejoj ĉesis en Hungario. Li disidis al Romo, kie inter 1948-1956 li laboris en jezuita arkivo, poste en jezuita instituto. Depost fino de la socialismo li alterne laboris en jezuitaj arkivoj de Romo kaj Budapeŝto.

## Liaj elektitaj eldonaĵoj 
* *Documenta Romana historiae Societatis Iesu in regnis olim Corona Hungarica unitis* (1959-1967) 
* *Catalogi personarum et officiorum Provincae Austriae Societatis Iesu* (1978-1995) 
* *Monumenta Antiquae Hungáriae* (1969-1987) 
* *Catalogus generalis seu Nomenclator biographicus personarum Provinciae Austriae Societatis Iesu (1551-1773)* (3 volumoj, 1987-1988)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj arkivistoj
Global Alliance in Management Education

**Global Alliance in Management Education** o CEMS (antaŭe *Community of European Management Schools and International Companies*) estas kunlaboro de gvidaj komercaj lernejoj kaj universitatoj kun multnaciaj kompanioj kaj NRO-oj. La Tutmonda Alianco CEMS inkluzivas 34 akademiajn instituciojn sur ĉiuj kontinentoj, preskaŭ 70 kompaniajn partnerojn kaj ok sociajn partnerojn (NGOoj) el la tuta mondo. CEMS administras la liveron de la CEMS MIM-grado en ĝiaj membrolernejoj, apogas la CEMS Alumni Association (CAA) kaj faciligas ĝeneralan kunlaboron inter ĝiaj membroj.

Kreita en 1988, la reto estas administrita de Jouy-en-Josas, sur la HEC Paris-kampuso.

## Citaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retejo

Kategorio:Komerca studado
Kategorio:Jouy-en-Josas
PATCO Speedline

**PATCO Speedline** konata en Filadelfio kiel **Lindenwold Line** kaj ankaŭ konata ordinarlingve kiel **PATCO High Speed Line**, estas metroa linio funkciigata fare de "Port Authority Transit Corporation" (PATCO), kiu veturas inter Filadelfio, kaj Kantono Camden, Nov-Ĵerzejo.

[centra|450px|eta|Mapo de [Metroo de Filadelfio]]

centra|450px|eta|Mapo de PATCO Speedline

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Filadelfio
* Filadelfio (Pensilvanio)
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  (, tradukebla)
* UrbanRail.Net

Kategorio:Filadelfio (Pensilvanio)
Filadelfio
Filadelfio
Filadelfio
Rasošky

**Rasošky** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Náchod. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La vilaĝo estis fondita por loĝantoj de meza parto de vilaĝo Ples, pereinta sekve de konstruado de fortikaĵo Ples (ekde 1793 Josefov).

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo
* **Rasošky**
* Dolní Ples t. Vodní Ples

## Memorindaĵoj
* Malnova soldata tombejo de fortreso Josefov norde de la municipo, okcidente de ŝoseo al Josefov.

## Pluaj fotoj 

Rasošky čp. 3.JPG|Rasošky
Rasošky čp. 184.JPG|Rasošky


Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Orlica tabulo
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Martínkovice

**Martínkovice** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Náchod. Vivas ĉi tie  (). 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1255.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Preĝejo de sankta Georgo kaj sankta Marteno
* Soldata tombejo el la jaroj 1914 – 1918 kaj 1939 – 1945. En la jaroj 1915 estis inter Martínkovice kaj Broumov konstruita granda militkaptiteca tendaro por preskaŭ 30 000 rusoj, serboj, italo kaj aliaj. Miloj pereis pro infekta epidemio kaj ili estas entombigitaj en amastomboj en la tn. soldata tombejo. Por proksimume 400 aŭstriaj soldatoj estis establita en la soldata tombejo aparta sektoro. La militkaptitoj estis en la tendaro laborigataj: ili tiris akvokondukilon, konstruis novajn barakojn, vaporan banlokon, bakejon kaj al la mortintaj amikoj ili konstruis laŭ propono de militkaptita rusa inĝeniero monumenton. Dum la 2-a mondmilito ĉi tie estis sepultitaj 122 rusaj militkaptitoj.
* Baroka ponto trans rivero Stěnava

## Pluaj fotoj 

Pohled na Martínkovice.jpg|Martínkovice, vido de kapelo de sankta Anna
Statek čp. 204 a 205.jpg|Bienoj n-ro 204 kaj 205
Martínkovice 3 Statek čp. 205.jpg|Martínkovice, bieno n-ro 205, detaloj
Kamenný most v Martínkovicích.jpg|Ŝtona ponto en Martínkovice

Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Broumova montetaro
Vestec (distrikto Náchod)

**Vestec** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Náchod. Konsisto de la municipo estas ankaŭ vilaĝoj Hostinka kaj Větrník. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1452.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Sonorilejo
* Mariana kapeleto

## Pluaj fotoj 

Areál ZD (Vestec) 01.jpg|Areo de agrikultura kooperativo
Vestec obecní úřad.jpg|Municipa ofico


Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
Nomo (gramatiko)

En gramatiko, **nomo** estas supernocio por substantivo, adjektivo, numeralo, pronomo; do, vorto kiu aŭ mem estas pro**nomo**, aŭ en frazo anstataŭigeblas per pronomo.

En multaj lingvoj la diversspecaj nomoj havas komunajn ecojn gramatikajn. En Latino, en la slavaj lingvoj ili estas deklinacieblaj; ili povas akcepti determinilon aŭ mem posedas determinecon.

Ankaŭ en Esperanto la nomoj havas plurajn komunajn trajtojn, sekve de kio oportunas referenci ilin per komuna termino resuma; ekz‑e la nomoj povas roli kiel subjekto, objekto, predikativo.

Iujn nomajn trajtojn povas havi nefinitivaj verboformoj (participoj, infinitivo).

La termino estas heredaĵo de la latina terminaro gramatika, en kiu la terminoj por deklinacieblaj parolelementoj (do, ne-verboj) entenis la vorton '''''** (nomo):
**' (adjektivo),
'** (substantivo),
**' (numeralo),
'** (pro**nomo'*). Tia etimologio malmulte sencas por Esperanto aŭ por la angla, tamen ĝi estas internacia kaj tial facile rekonebla por la lingvistoj.

Iam oni aplikas la terminon *nomo* ne nur al unuopaj vortoj, sed ankaŭ al *nomaj vortgrupoj*. Precipe ofte tio okazas pri la nomoj propraj.

La nomojn (kaj la nomajn vortgrupojn) oni subdividas en
* nomojn komunajn, ekz‑e *hundo, juna, tio, unuj, ĝenerala sekretario*
* nomojn proprajn, ekz‑e *Azio, Zamenhof, Bulonjo-sur-Maro, la Blanka Domo.''

Kategorio:Vortospecoj
Vestec

Nomon **Vestec** havas pluraj lokoj :

;municipoj
* 1. Vestec (distrikto Náchod) – municipo en distrikto Náchod
* 2. Vestec (distrikto Nymburk) – municipo en distrikto Nymburk
* 3. Vestec (distrikto Prago-okcidento) – municipo en distrikto Prago-okcidento
* 4. Nový Vestec – municipo en distrikto Prago-oriento
* 5. Starý Vestec – municipo en distrikto Nymburk

;partoj de municipoj
* 10. Vestec (Běstvina) – parto de municipo Běstvina en distrikto Chrudim
* 11. Vestec (Hřiměždice) – parto de municipo Hříměždice en distrikto Příbram
* 12. Vestec (Chocerady) – parto de municipo Chocerady en distrikto Benešov
* 13. Vestec (Chrudim) – parto de urbo Chrudim en distrikto Chrudim
* 14. Vestec (Mezno) – parto de municipo Mezno en distrikto Benešov
* 15. Vestec (Zaloňov) – parto de municipo Zaloňov en distrikto Náchod
* 16. Vestec (Zbizuby) – parto de municipo Zbizuby en distrikto Kutná Hora
* 17. Vestec (Zvěstov) – parto de municipo Zvěstov en distrikto Benešov
* 18. Dolní Vestec – parto de municipo Slavíkov en distrikto Havlíčkův Brod
* 19. Horní Vestec – parto de municipo Slavíkov en distrikto Havlíčkův Brod

;monto
* 20. Vestec (monto) – monto en Fera montaro
Pankraco

eta|dekstra|250ra|
**Pankraco** (, signifo pli-malpli "tuta lukto") estis senarma luktosporto enkondukita en la antikvaj grekaj Olimpiaj Ludoj en 648 antaŭ nia erao. La atletoj uzis teknikojn de boksado kaj luktado sed ankaŭ aliajn, kiel piedbaton, tenojn, artikolukton kaj sufokilojn surgrunde, igante ĝin simila al moderna miksita luktosporto.

## Referencoj 
Kategorio:Olimpikoj
Kategorio:Luktosporto
Heřmánkovice

**Heřmánkovice** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Náchod. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1353.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Heřmánkovice**
* Janovičky

## Memorindaĵoj
* Preĝejo de Ĉiuj sanktuloj
* Klasicisma paroĥestrejo
* Kamparanaj bienetoj n-ro 23, 43, 91, 152, 221
* Kamparanaj domoj n-ro 49, 53, 84

## Pluaj fotoj 

Heřmánkovice, obecní úřad a pošta (01).jpg|Municipa ofico kaj poŝto
Heřmánkovice, usedlost čp.23.jpg|Agrikultura bieneto n-ro 23
Heřmánkovice, usedlost čp.49.jpg|Kamparana domo n-ro 49
Heřmánkovice, usedlost čp.91.jpg|Kamparana domo n-ro 91
Heřmánkovice, restaurace U lípy (01).jpg|Restoracio


Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Broumova montetaro
-648

En la jaro **648 antaŭ nia erao** okazis, interalie:

eta|maldekstra|200ra|
## Eventoj 
* Pankraco fariĝas evento ĉe la Antikvaj Olimpikoj. Pasas la 33-aj antikvaj Olimpiaj Ludoj.
* La 6-an de aprilo 648 a.K. - Plej frua greke-kronika suna eklipso.

## Naskiĝoj 
## Mortoj
-649

En la jaro **649 antaŭ nia erao** okazis, interalie:

eta|maldekstra|200ra|
## Eventoj 
* Reĝo Aŝurbanipal de Asirio fondas bibliotekon, kiu inkluzivas nian plej fruan kompletan kopion de la *Epopeo de Gilgameŝ*.
* Indabigaŝ aŭ Indabibi sukcedas la reganton Tammaritu la 2-a kiel reĝo de la Elama Imperio. Tamen, jam la sekvan jaron la elamanoj en ribelo mortigas lin.
* Babilonia ribelo sub Ŝamaŝ-ŝum-ukin estas disbatita de la armeo de Asirio.

## Naskiĝoj 
## Mortoj
-644

En la jaro **644 antaŭ nia erao** okazis, interalie:

eta|maldekstra|200ra|
## Eventoj 
* Sporto: Pasas la 34-aj antikvaj Olimpiaj Ludoj.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Morto de Gigeso, reĝo de Lidio
-643

En la jaro **643 antaŭ nia erao** okazis, interalie:

eta|maldekstra|200ra|
## Eventoj 
## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Morto de la reĝo *Manase* de Judujo, filo de Ĥizkija
* Morto de duko Huan de Qi en Ĉinio
-645

En la jaro **645 antaŭ nia erao** okazis, interalie:

eta|maldekstra|200ra|
## Eventoj 
* En la ĉinia libro de la *Analoj de Printempo kaj Aŭtuno*, estis registrite, ke la 24-an de decembro tiujare videblis kvin meteoroj en la ĉielo super kio nun estas provinco Henano. Ĝi estis la unua ĉina registrado de meteoroj.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Morto de Guan Zhong, ĉefministro de la ĉina ŝtato Qi
* Morto de Arĥiloĥo, greka poeto (proksimuma dato)
-647

En la jaro **647 antaŭ nia erao** okazis, interalie:

eta|maldekstra|200ra|
## Eventoj 
*647 a.K. - Reĝo Aŝurbanipal de Asirio prirabas Suzon.
*c. 647 a.K. - La murartaĵa reliefo "Aŝurbanipal kaj lia reĝino en la ĝardeno", de la palaco ĉe Ninevo estas finita. Ĝi nun estas en La Brita Muzeo, Londono.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
## Referencoj
-641

En la jaro **641 antaŭ nia erao** okazis, interalie:

eta|maldekstra|200ra|
## Eventoj 
* La romia reĝo *Tulus Hostilius* mortas kaj interrego komenciĝas (tradicia dato).
* Joŝia (יֹאשִׁיָּהוּ, Jôšijjā́hû; greke Ἰωσίας, Iōsías) fariĝas reĝo de Judio

## Naskiĝoj 
## Mortoj
Adam Kadirov

**Adam KADIROV** (naskiĝis la 24-an de novembro 2007) estas filo de la estro de la Ĉeĉenia Respubliko Ramzan Kadirov kaj lia edzino Medni Kadyrova.

En 2023, 15-jaraĝa Adam Kadirov batis , kiu estis enarestito en Grozno akuzita pro forbruligo de la Korano; la video de la batado estis publikigita de patro Ramzan Kadirov.

Post la batado, li ricevis multajn premiojn kiel la titolon "Heroo de Ĉeĉenio".

Li komence famiĝis pro sia partopreno en fiksaj boksaj matĉoj inter junuloj.

## Referencoj 
Kategorio:Ĉeĉenoj
Metroo de Atlanta

La **Metroo de Atlanta** () estas metroo kun kvar linioj: Ruĝa, Ora, Blua kaj Verda Linioj. La Ruĝa kaj Ora Linioj plejparte etendiĝas laŭ Nord-Nordorienta koridoro, kaj la Blua kaj Verda Linioj etendiĝas laŭ Okcidenta-Orienta koridoro. La du koridoroj konektiĝas ĉe la stacio Five Points, kiu estas la sola stacio kie translokigoj estas eblaj inter ĉiuj kvar linioj.

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Atlanta (Georgio)
* Tramtransporto en Atlanta
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  (//////)
* UrbanRail.Net

Kategorio:Atlanta
Atlanta
Atlanta
Atlanta
Metroo de Filadelfio

La **Metroo de Filadelfio** estas reto de metrolinioj servanta la urbon Filadelfio, en la ŝtato Pensilvanio, Usono.

Ĝi konsistas el kvar linioj, identigitaj per malsamaj nomoj kaj koloroj, por totala longo de . La du unuaj linioj, Market-Frankford Line, aŭ Blue Line, kaj Norristown Line, aŭ Purple Line, malfermiĝis en 1907, dum Broad Street Line, aŭ Orange Line, malfermiĝis en 1928. La administrado de tiuj tri linioj estis konfidita al "Southeastern Pennsylvania Transportation Authority" (SEPTA) ekde 1968. Kvara linio, PATCO Speedline aŭ Ruĝa linio, estis malfermita en 1969. Tiu linio estas administrata fare de "Port Authority Transit Corporation" (PATCO).

centra|450px|eta|Mapo

## Linioj 
## Vidu ankaŭ 
* PATCO Speedline
* Filadelfio (Pensilvanio)
* Trolebusa transporto en Filadelfio
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  (SEPTA)
*  (PATCO)
* UrbanRail.Net

Kategorio:Filadelfio (Pensilvanio)
Filadelfio
Filadelfio
Filadelfio
Dolní Radechová

**Dolní Radechová** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Náchod. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1402.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

File:Září 08 7.jpg|Ĉirkaŭaĵo de Dolní Radechová
File:Podzim 2010 8.jpg|Ĉirkaŭaĵo de Dolní Radechová
File:Léto08.jpg| Ĉirkaŭaĵo de Dolní Radechová
File:Jaro 11 03.jpg| Flaŭro en ĉirkaŭaĵo de Dolní Radechová

Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Suborlica montetaro
-630

En la jaro **630 antaŭ Kristo** aŭ **antaŭ nia erao** okazis, interalie:

eta|maldekstra|200ra|
## Eventoj 
## Naskiĝoj 
* Stesiĥoro, greka poeto vivinta en la nuna Kalabrio, tiam parto de la kultura regionego Granda Grekio (proksimuma dato)

## Mortoj
Iŝinomori Ŝotaro

**IŜINOMORI Ŝotaro** (, Ishinomori Shōtarō , n. la 25-an de januaro 1938, m. la 28-an de januaro 1998) estis japana mangaa artisto kiu iĝis influa figuro en la ĝenroj mangao, animeo, kaj la filma ĝenro *tokusatsu* ( respektive *とくさつ*, laŭvorte "fotografio de specialaj efikoj"), kreante plurajn ege popularajn longdaŭrajn seriojn kiel ekzemple *Cyborg 009*, serialon *Super Sentai* (poste adaptite en la serialon *Power Rangers*), kaj la serialon *Kamen Rider*. Alia menciinda mangaa serio de li estis *Gilgameŝ*. Krom esti aktiva kiel  	bildliteraturisto, li ankaŭ laboris kiel kantotekstisto, animaciisto kaj scenaristo. Li estis dufoje premiita fare de la Mangaa Premio *Ŝōgakukan*, en 1968 kaj en 1988. Li estis naskita kiel Onodera Ŝotaro (小野寺 章太郎, Onodera Shōtarō) en Tome, gubernio Mijagi, kaj ankaŭ estis konata kiel Iŝimori Ŝotaro (石森 章太郎, Ishimori Shōtarō) antaŭ 1986, kiam li ŝanĝis sian familian nomon al Iŝinomori, aldonante la karaktron no (ノ) en la skribsistemo de strekaj kanaoj.

Iŝinomori ankaŭ ilustris bildstrian adaptadon de la Super Nintendo videoludo *The Legend of Zelda: A Link to the Past*, kiu estis produktita por la usona publikaĵo *Nintendo Power*. La bildstriaro konsistis el 12 ĉapitroj, kiuj estis seriigitaj de januaro 1992 (Volumo 32) ĝis decembro 1992 (Volumo 43).

Kategorio:Japanaj animaciistoj
Kategorio:Mangaverkistoj
Papilo de Vater

kun vido de la *papilla duodeni major*. De supre apud la portala vejno (*vena portae*), la koledoko, latine *ductus choledochus* (angle referita kiel "commons bile-duct" en la bildo) descendas malantaŭ la duodeno kaj denove videblas ĵus antaŭ la buŝo en la *papilla duodeni major* (kaŝita sekcio montrita en striaj linioj). En la dissekcita pankreato, klare videblas la pankreata dukto kuranta de dekstre maldekstren al la granda duodena papilo. La *akcesora pankreata dukto* foje fluas en la duodenon en aparta papilo (malgranda duodena papilo).]]

La **papilo de Vater** (prononco , en moderna germana pli , laŭ la historia germanlingva medicinisto *Abraham Vater*, 1684-1751) aŭ **granda duodena papilo**,  estas malgranda altaĵo kun sfinktero super la tielnomita *ampulla Vateri*, la komuna buŝo de la komuna koledoko (*ductus choledochus*) kaj la pankreata dukto (*ductus pancreaticus*) en la duodenon. Ĝi situas en la malantaŭa (dorsa) descenda parto (*pars descendens*) de la duodeno.

eta|maldekstre|120ra|

La ringforma sfintero kiu formas la altaĵon kaj konsistas el glataj muskoloj estas nomita la **musculus sphincter Oddii** (laŭ  la itala anatomo *Ruggero Oddi* (1864-1913), do *sfinktera muskolo de Oddi* aŭ priskribe latine *musculus sphincter ampullae hepatopancreaticae*). Per sia kuntiriĝo, ĝi reguligas la malplenigon de galo el la komuna koledoko kaj la sekrecion de la pankreato el la pankreata dukto en la duodenon.

La sufikso *granda* () venas de la fakto ke dua, pli malgranda papilo foje formiĝas en homoj. Tio tiam estas referita kiel la *papilla duodeni minor*, do *malgranda duodena papilo*. Ĉe kelkaj mamuloj la dua papilo formiĝas regule.

Kategorio:Digesta sistemo
Kategorio:Maldika intesto
Kategorio:Anatomio
Hořičky

**Hořičky** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Náchod. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1357.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Hořičky**
* Chlístov 
* Končiny
* Křižanov
* Mečov
* Nový Dvůr
* Kalousov

Ekde la 1-a de julio 1985 ĝis la 31-a de aŭgusto 1990 apartenis al la municipo ankaŭ Běluň.

## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Spirito
* Paroĥestrejo
* Memortabulo al Julius Zeyer sur gastejo

## Pluaj fotoj 

Škola zepředu.jpg|Bazalernejo en la jaro 2022
Škola První stupeň.jpg|La alia konstruaĵo de la baza lernejo en la jaro 2022
Kostel sv. Ducha na Hořičkách.jpg|Preĝejo de sankta Spirito
Pošta Hořičky.jpg|Konstruaĵo de poŝto


Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
László Magyar (arkivisto)

**László Magyar** [lAslO madjar], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Magyar László,** serbe **Ласло Мађар** estis hungara arkivisto, instruisto.

László Magyar naskiĝis  en Hajdukovo (Vojvodino, Jugoslavio), li mortis  en Toronto.

## Biografio 
 apartenis al la hungara minoritato de Jugoslavio. Li maturiĝis en gimnazio en Subotica en 1957, poste li akiris diplomon en Universitato de Beogrado en 1969. Intertempe kaj poste li instruis en Hajdukovo kaj Baĉki Vinogradi (1964–1975). De 1975 ĝis 1998 li estis arkivisto en Subotica, dum li esploris ankaŭ eksterlande. Li ricevis premiojn inter 1989-2004, la lastan postmorte.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Útravaló. Pályamű-értékelések a szabadkai főgimnáziumban 1885 és 1918 között.* (kunaŭtoro, 1981)
* *Életek, iratok-iratok, életek. Egy levéltáros írásaiból.* (1994)
* *Milkó Izidor és könyvtára. Levéltári dokumentumok, összegyűjt. és a bev.* (1997)

## Memorigiloj 
Placo en Paliĉ portas sian nomon hodiaŭ.

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare legebla en la 143-a paĝo 
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkivistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Jugoslavaj hungaroj
Ventajas de viajar en tren

***Ventajas de viajar en tren*** (Avantaĝoj de trajnveturado) estas hispana komedia filmo de nigra humuro premierita en 2019. Ĝi estis la unua verko de la reĝisoro Aritz Moreno kaj temas pri la adaptaĵo de samnoma novelo de Antonio Orejudo. La filmo estas protagonistigita de Luis Tosar, Ernesto Alterio, Pilar Castro kaj Belén Cuesta.​

La filmo estis nomumita al 4 Goya-premioj kaj ricevis la premion Feroz a la plej bona komedio.​

## Intrigo
Helga Pato (Pilar Castro), eldonistino kiu ĵus lasis sian koramikon Emilio (Quim Gutiérrez) en frenezulejo ekkonas en la trajno revenante hejmen Ángel Sanagustín (Ernesto Alterio), psikiatro de tiu sama hospitalo. Dum la vojaĝo, Sanagustín rakontas al Helga la historiojn de kelkaj el siaj pacientoj, inter kiuj elstaras la historio de eksmilitisto en la Kosova milito nome Martín Urales (Luis Tosar) obsesidata kun la rubaĵoj. Krome, dum la vetura konversacio ankaŭ Helga rememoras sian propran historion kun Emilio, kiu suferas pro skizofrenio kaj obsedo pri hundoj, kio kondukas lin perforti, humiligi kaj degradadi ŝin, kvazaŭ ankaŭ ŝi mem estas hundo. Alia obsedito, krom handikapulo, malprofitas amhisotrion kun juna belulino, nur ĉar ŝi lamas. Krome oni aludas al aliaj historioj kaj vivoj kiuj interplektiĝas, rezulte en surprizaj ŝanĝoj en la scenaro.​​

## Geaktoraro kaj roluloj
* Luis Tosar kiel Martín Urales de Úbeda.
* Pilar Castro kiel Helga Pato.
* Ernesto Alterio kiel Ángel Sanagustín.
* Quim Gutiérrez kiel Emilio.
* Belén Cuesta kiel Amelia Urales de Úbeda.
* Javier Botet kiel Gárate.
* Macarena García kiel Rosa.
* Diego París kiel rubokolektisto.
* Javier Godino kiel Cristóbal de la Hoz.

## Referencoj
* 
Kategorio:Hispanaj komediaj filmoj
Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2019
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Trileraj filmoj
Kategorio:Nigra humuro
Flughaveno Suvarnabhumi

La **Flughaveno Suvarnabhumi** () (IATA-kodo:**BKK**, ICAO-kodo:**VTBS**) estas la ĉefa internacia flughaveno servanta Bankokon, Tajlando.

## Interkonektoj 
* Flughavena Fervoja Ligo Suvarnabhumi

## Vidu ankaŭ 
* Bangkok Airways

## Eksteraj ligiloj 
*  (/)

Kategorio:Flughavenoj en Tajlando
Kategorio:Transporto en Bankoko
Kategorio:Turismo en Bankoko
Velký Třebešov

**Velký Třebešov** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Náchod. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1355.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Preĝejo de sankta Stepano
* Statuaro de La plej sankta Triunuo
* Statuo de Johano Nepomuka

## Pluaj fotoj 

Velký Třebešov škola.JPG|Baza lernejo
Velký Třebešov hospoda.JPG|Gastejo
Velký Třebešov čp. 34.JPG|Velký Třebešov

Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Orlica tabulo
Kategorio:Setlejoj sur Úpa
Hořenice

:*Tiu ĉi artikolo temas pro municipo en distrikto Náchod. Pri parto de municipo Chbany temas artikolo Hořenice (Chbany).*

**Hořenice** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Náchod. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1500.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Statuo de sankta Johano Nepomuka

## Pluaj fotoj 

Hořenice čp. 29.JPG|Hořenice
Hořenice čp. 3.JPG|Hořenice
Hořenice čp. 6.JPG|Hořenice

Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Vernéřovice

:*Eble vi serĉas: Horní Vernéřovice kaj Dolní Vernéřovice, partojn de municipo Jívka.*

**Vernéřovice** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Náchod. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1351.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Preĝejo de sankta Mikaelo ĉefanĝelo
* Paroĥestrejo el la jaro 1835
* Krucifikso ĉe ŝoseo al Meziměstí
* Bieneto n-ro 17

## Pluaj fotoj 

Vernéřovice, boží muka 01.jpg|Krucifikso ĉe vojo al Meziměstí
Country house at Vernéřovice.jpg|Bieneto n-ro 17
Kaplička Panny Marie Pomocné ve Vernéřovicích.jpg|Fontejo ĉe kapelo de Virgulino Maria 

Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Broumova montetaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Broumovio
György Majtényi

**György Majtényi** [djordj majtEnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Majtényi György** estis hungara historiisto, arkivisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis en 1974 en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös, en 2004 li akiris sciencan gradon Ph.D.. Inter 2001-2011 li laboris en la Hungara Tutlanda Arkivo, krome ekde 2009 li instruis en Katolika Universitato Péter Pázmány kaj Altlernejo reĝo Sigismondo (laŭ alia informo en Altlernejo Károly Eszterházy). Intertempe li esploris eksterlande helpe de stipendio. Li fokusiĝis al historio de la hungara socialismo. Li ankaŭ akiris trejnistan kaj arbetraciistan licencojn en sportakademio en Graz.

## Elektitaj libroj 
* *A tudomány lajtorjája. „Társadalmi mobilitás” és „új értelmiség” Magyarországon a II. világháború után* (2005)
* *K-vonal. Uralmi elit és luxus a szocializmusban* (2009, 2-a eldono: 2022)
* *Szűz Mária a Mátrában. Történelmi palimpszeszt* (2017)
* *Egyetértés Vadásztársaság. Horthy, Rákosi, Kádár és napjaink vadászai* (2021)

## Fontoj 
* biografio hungare
* datenoj
* datenoj

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* video

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj arkivistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Velká Jesenice

**Velká Jesenice** () estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Náchod proksimume 4&nbsp;km sude de Česká Skalice. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1495.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Velká Jesenice**
* Veselice (inkluzive de domaro Nouzín)
* Volovka

## Memorindaĵoj
* Preĝejo de Ĉielpreno de Virgulino Maria
* Kaelo de sankta Francisko Serafina
* Statuo de Virgulino Maria
* Statuo de sankta Johano Nepomuka
* Statuo de sankta Venceslao

## Pluaj fotoj 

File:Velká Jesenice - kaple1.JPG|Kapelo de sankta Francisko Serafina
File:Velká Jesenice - socha sv. Jana Nepomuckého.jpg|Statuo de sankta Jhano Nepomuka
File:Velká Jesenice - socha sv. Václava.JPG|Statuo de sankta Venceslao
File:Velká Jesenice - ukřižování2.jpg|Statuaro de krucumado en tombejo
File:Velká Jesenice - pomník Jendy Hofmana.jpg|Monumento de Jenda Hofman


Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Náchod
Kategorio:Setlejoj en Orlica tabulo