Kanguruinsula emuo

La **kanguruinsula emuo** () estas formortinta subspecio de la Emuo. Ĝi troviĝis endemie en la Kanguru-Insulo, sude de Aŭstralio, kie ĝi restis izolata. Tiu insulo estis tiam konata kiel Ile Decrés fare de la membroj de la Ekspedicio Baudin. Ĝi diferencas el la kontinenta Emuo ĉefe pro sia pli eta alto. Tiu specio iĝis formortinta ĉirkaŭ 1827.

## Taksonomio 
eta|maldekstra|upright|Pentraĵoj de la Emuo el Kanguruinsulo
Ĝi estis malkovrita al eŭropanoj en 1802 de Matthew Flinders kaj registrita kiel tre komuna ĉe la golfo Nepean. La unuaj ostoj de la specio estis malkovritaj en 1903 ĉe Brecknells, sablejaj montetoj de la okcidenta flanko de Kabo Gantheaume. Dekomence estis konfuzo pri la taksonomia statuso kaj geografia origino de la kanguruinsula emuo, partikulare pri ties rilato kun la Kinginsula emuo, kiu estis ankaŭ transportita al Francio kiel parto de la sama ekspedicio. La loglibroj de la ekspedicio malsukcesis klarigi kie kaj kiam oni kolektis tiujn nanajn emuajn individuojn. Tio kondukis al fakto ke ambaŭ taksonoj estis interpretitaj kiel unusola taksono kaj ke ĝi originiĝis el la Kanguruinsulo. Pli ĵusaj trovoj de subfosilia materialo kaj sekvaj studoj pri la Kinginsula emuo kaj la kanguruinsula emuo konfirmis ties separatan geografian originon kaj distingan morfologion.

En sia libro de 1907 nome *Extinct Birds*, Walter Rothschild certigis, ke la priskribo fare de Vieillot fakte aludis al la kontinenta Emuo, kaj ke la nomo *D. ater* estis tiele jam okupita. Konsiderinte la haŭtaĵon de la Nacia Muzeo de Natura Historio de Parizo estis el la Kanguruinsulo, li faris ĝin la tipa specimeno de lia nova specio *Dromaius peroni*, nomita laŭ la franca naturalisto François Péron, kiu estas la ĉefa fonto de informaro pri la birdospecio dumviva. La aŭstralia amatora ornitologo Gregory Mathews stampis pliajn nomojn komence de la 1910-aj jaroj, inklude novan genronomon, *Peronista*, ĉar li supozis, ke la Kinginsula emuo kaj la kanguruinsula emuo estis genre distingaj el la kontinenta Emuo. Postaj fakuloj plendis, ke la subfosiliaj restoj trovitaj en Kinginsulo kaj en Kanguruinsulo ne estis klare diferencaj, kaj ke ili apartenis al la sama taksono. En 1959, la franca ornitologo Christian Jouanin proponis, ke neniu el la haŭtaĵoj estas fakte el Kanguruinsulo. En 1990, Jouanin kaj Jean-Christophe Balouet demonstris, ke la muntita haŭtaĵo de Parizo venis el Kinginsulo, kaj ke almenaŭ unu viva birdo estis alportita el ĉiu insulo. Ĉiuj sciencaj nomoj donitaj al la kanguruinsula emuo estis bazitaj sur specimenoj el Kinginsulo aŭ estis nevalidaj, lasante ĝin sennoma. Pli ĵusaj trovoj de subfosilia materialo kaj sekvaj studoj pri la Kinginsula emuo kaj la kanguruinsula emuo, ĉefe de Shane A. Parker en 1984, konfirmis ties separatan geografian originon kaj distingan morfologion. Parker nomigis la kanguruinsulan emuon *Dromaius baudinianus*, laŭ la estro de la franca ekspedicio. Li bazis ĝin sur subfosilia specimeno el Kanguruinsulo, Suda Aŭstralio. Specimeno SAM B689Ib, nome maldekstra tarsometatarso, estas la holotipo.

La specio estas konata el historiaj observorakontoj kaj el ostoj, inklude kelkajn ĉe la Sudaŭstralia Muzeo. La muntita haŭtaĵo kiu povas esti vidata ĉe la Naturhistoria Muzeo de Ĝenevo en Svisio kaj la skeleto ekspoziciita ĉe la Naturhistoria Muzeo de Parizo apartenas al la sama individuo. La ĝeneva specimeno estas tiele la ununura haŭtaĵo surtere de tiu taksono.

Oni supozis ke tiu emuo loĝis en la interna arbaro.

La formorto de la specio estis atribuita al ĉasado kaj al habitatoklarigado pere de incendioj.

## Rilato kun homoj 
eta|maldekstra|Ilustracioj de Emuo el Kanguruinsulo fare de Lesueur
Kelkaj emuaj specimenoj apartenantaj al diferencaj subspecioj estis senditaj al Francio, kaj vivaj kaj mortaj, kiel parto de la ekspedicio. Kelkaj el tiuj survivas en eŭropaj muzeoj nune. La ŝipo *Le Naturaliste* alportis unu vivantan specimenon kaj unu haŭtaĵon de kontinenta Emuo al Francio en Junio de 1803. La ŝipo *Le Géographe* kolektis emuojn kaj el Kinginsulo kaj el Kanguruinsulo, kaj almenaŭ du vivantaj Kinginsulaj individuoj, supozite kaj masklo kaj ino laŭ kelkaj fontoj, estis tenitaj en Francio en Marto de 1804. Tiu ŝipo alportis ankaŭ haŭtaĵojn de kvin junuloj kolektitaj el diferencaj insuloj. Du el tiuj haŭtaĵoj, kies deveno estas nekonata, estas nune en Parizo kaj Torino respektive, dum la resto perdiĝis.

## Referencoj
* "Species factsheet: Dromaius baudinianus". BirdLife International. 2011. Konsultita la 2011-11-19.
* BirdLife International (2008(a)). "Kangaroo Island Emu - BirdLife Species Factsheet". Data Zone. Konsultita la 06 Feb 2009.
* Davies, S.J.J.F. (2003). "Emus". In Hutchins, Michael. Grzimek's Animal Life Encyclopedia. 8 Birds I Tinamous and Ratites to Hoatzins (2 ed.). Farmington Hills, MI: Gale Group. pp. 83–87. ISBN 0-7876-5784-0.

## Eksteraj ligiloj 
* Speciprofilo ĉe la retejo de la aŭstralia *Department of Environment and Heritage* 
* Specipaĝo ĉe *The Extinction Website* 

## Bibliografio 
* Baxter, Chris (1995): *An Annotated List of the Birds of Kangaroo Island* (revised edition). South Australia National Parks and Wildlife Service. ISBN 0-7308-0677-4
* Garnett, S. (1993): *Threatened and extinct birds of Australia*. Royal Australasian Ornithologists Union
* Parker, Shane A. (1984): The extinct Kangaroo Island emu, a hitherto unrecognised species. *Bull. Brit. Ornithol. Club* **104**: 19-22.
* Stattersfield, Alison J.; Crosby, Michael J.; Long, Adrian J. & Wege, David C. (1998) *Endemic Bird Areas of the World: Priorities for Biodiversity Conservation*.

## Vidu ankaŭ 
* Reĝinsula emuo

Kategorio:Kazuaredoj
Kategorio:Emuoj
Kategorio:Kazuaroformaj
Kategorio:Neflugaj birdoj
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Oceanio