open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Longitudo de la suprenira nodo

[eta|dekstre|400px|La parametroj de [orbito, inter kiuj troveblas la longitudo de suprenira nodo (Ω).]]
En astrodinamiko, la **longitudo de la suprenira nodo** estas orbita parametro, kiu difinas la orientiĝo de la orbito de iu astro rilate al tiu de alia ĉielkorpo.

Ĝenerale, tiu ĉi parametro egalas la angulon, inter antaŭdifinita direkto (kutime, la verna punkto) kaj la suprenira nodo, kio estas la intersekco de la difinenda orbito kun antaŭdifinita ebeno (kutime, la ekliptiko).

En la ĉi-dekstra bildo, la direkto de la verna punkto estas montrita per minuskla gamo (γ), dum la ebeno P2 reprezentas la ekliptikon. La longitudo de la suprenira nodo do egalas la angulon inter la direkto de γ kaj la punkto, kie la ruĝa orbito sekcas la ekliptikon. Pro konvencio, kvankam ekzistas du punktoj kie la koncernata orbito sekcas la ekliptikon, oni nur konsideru tiun punkton, kie la orbito estas *supreniranta*; en la sunsistemo, la supran direkton indikas la norda poluso de la Suno.

## Vidu ankaŭ 
* Meza anomaliangulo
* Argumento de la periapsido
* Granda duonakso
* Discentreco
* Inklinacio

Kategorio:Astronomio
Argentino en la Vintra Olimpiko 2006

Kunordigis la teamon la Argentina Olimpika Komitato. 

## Rezultoj
### Alpa skiado
* Cristian Javier Simari Birkner
** Kombinaĵo - 23-a loko (3.16.54)
** Slalomego - 23-a loko  (2.42.56)
** Slalomo - ne finis la konkurson

* Focundo Aguiree
** Slalomego - ne finis la konkurson

* Macarena Simari Birkner
** Kombinaĵo - 26-a loko (3.02.56)
** Slalomego - 35-a loko (2.19.43)
** Slalomo - 36-a loko (1.37.07)
** Supergiganto - ne finis la konkurson

* Maria Belen Simari Birkner
** Kombinaĵo - 29-a loko (3.05.35)
** Slalomo - 37-a loko (1.37.86)
** Supergiganto - 47-a loko (1.38.02)
** Slalomego - ne finis la konkurson

* Miriam Vequenz
** Elveturado - 39-a loko (2.07.42)
** Kombinaĵo - ne finis la konkurson

### Biatlono
* Martin Bianchi
* Sebastian Beltrame

### Skiado
* Clyde Getty

### Sledado
* Michelle Despain

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Landoj en la Vintra Olimpiko 2006
#
Vintra Olimpiko
Seon

** Seon** estas komunumo en la distrikto Lencburgo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 4684 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Seon situas sudokcidente de la urbo Lencburgo en la valo *Seetal* ĉe la bordo de la rivero Aabach, elfluanto el la Lago de Hallwil.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Seon limas en nordokcidento al Schafisheim, en nordo al Staufen, en nordoriento al Lencburgo, en oriento al Egliswil, en sudoriento al Seengen, en sudo al Hallwil kaj Dürrenäsch, en sudokcidento al Teufenthal, kaj en okcidento al Gränichen.

## Trafiko 
[eta|maldekstre|150ra|[Seon (stacidomo)|Stacidomo kaj komunuma domo de Seon]]
Seon disponas pri stacidomo ĉe la tiel nomita *Seetal-Fervojo*, tio estas trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Lencburgo al Lucerno. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas en Lencburgo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Seon datiĝas el la jaro 893 kiel *Sewa*. En mezepoko en Seon regis la Grafoj de Lencburgo kaj ek de 1173 la Grafoj de Kiburgo, kies heredantoj estis la Habsburgoj. En la jaro 1415 Argovio estis konkerita de la Svisa Ĵurkomunumo kaj Seon fariĝis servuto de Berno. Post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Seon apartenis dum kvin jaroj al la Kantono Baden, kiu en la jaro 1803 estis integrita al Kantono Argovio.

## Vidu ankaŭ 
* Seon (stacidomo)
* Seon Nord (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Seon

Kategorio:Urboj de Svislando
Verna punkto

En astronomio, la **verna punkto** (aŭ la *printempa punkto*, aŭ la *unua punkto de Ŝafo*, aŭ *de Arieso*) estas intersekco inter la ekliptiko (la ebeno kie situas la orbito de la Tero) kaj la ĉiela ekvatoro. Ekzistas du tiaj intersekcoj; la verna punkto estas tiu, kiun la Suno trapasas en la nordan direkton. La mala punkto, kie la Suno trapasas la ekliptikon en la sudan direkton, nomiĝas *aŭtuna punkto*.

Kiam la Suno trapasas tiun ĉi punkton, sur Tero komenciĝas printempo en la norda hemisfero, kaj aŭtuno en la suda.

La nomo *unua punkto de Ŝafo* (aŭ *de Arieso*) ekestiĝis ĉar, antaŭ 2100 jaroj, la printempa ekvinokso okazis dum la Suno estis en la konstelacio Ŝafo. Nuntempe, pro la precesio de la ekvinoksoj, la Suno trairas la ekliptikon dum ĝi ankoraŭ situas en la konstelacio Fiŝoj.

Kategorio:Astronomio
Argumento (filozofio)

**Argumentado** estas la agado konvinki.

En filozofio, **argumento** estas logika procedo. En logiko argumento konsistas el du partoj: la premisoj kaj la konkludo. Ĝi estas nomata valida, se la vereco de la premisoj entenas la verecon de la konkludo. Tio signifas ke estas neeble, ke la konkludo malveras kiam la premisoj veras.

## Argumentoj al persono kaj al homo 
## Literaturo 
* Manfred Kienpointner: Alltagslogik. Struktur und Funktion von Argumentationsmustern. Frommann-Holzboog, Stuttgart 1992.
* Manfred Kienpointner: Vernünftig argumentieren. Regeln und Techniken der Diskussion. Rowohlt, Reinbek 1996.


Kategorio:Filozofia terminologio
Ĉirkaŭtera orbito

**Ĉirkaŭtera orbito** estas ajna astronomia orbito, kiu ĉirkaŭiras la Teron.

La Luno, la nura tera natura satelito, posedas tian orbiton.

## Specoj de ĉirkaŭtera orbito 
eta|dekstra|200ra|La diversaj ĉirkaŭteraj orbitoj laŭ alto
Ekde la dua duono de la 20-a jarcento, ankaŭ miloj artefaritaj satelitoj atingis ĉirkaŭterajn orbitojn, je malsamaj altoj, laŭ la taŭgeco por la celo de la satelito.

La Internacia Kosmostacio posedas ĉirkaŭteran orbiton, kies averaĝa alto estas proksimume 360 kilometroj. Oni ĝenerale parolas pri *malalta tera orbito*, kiam la alto estas malpli granda ol du mil kilometroj super la surfaco. Je tiu ĉi alto, plena rivoluo ĉirkaŭ la Tero daŭras pli-malpli 90 minutojn, je la rapido de ok kilometroj por sekundo.

Oni parolas, pri *mezalta tera orbito*, kiam la alto estas pli granda ol du mil kilometroj, sed malpli granda ol  kilometroj (kie situas la geosinkrona orbito).

Pli altaj orbitoj nomiĝas *altaj teraj orbitoj*.

Kategorio:Astronomio
Kategorio:Orbitoj
Kategorio:Teraj orbitoj
1610-aj jaroj

La **1610-aj jaroj** estas la jardeko de jaroj 1610 al 1619.

## Eventoj 
### Afriko 
### Ameriko 
### Eŭropo 
* La francoj kaj la nederlandanoj fondas komercajn establaĵojn en Senegalo kaj sur la "*Ora-Bordo*" (nuna Ganao).
* 1618: Komenco de la Tridekjara milito (1618 - 1648)

#### Arto kaj kulturoj 
## Gravaj personoj 
### Ŝtatestroj 
#### Azio 
#### Eŭropo 
* Sigismondo la 3-a Vasa reĝas kiel Sigismondo la 3-a en Pollando (1587 – 1632)
* Filipo la 3-a de Hispanio (1598 - 1621)
* Ludoviko la 13-a de Francio kaj Navaro (1610 - 1643).
* Filipo la 3-a de Hispanio, ankaŭ nomata Filipo la 2-a de Portugalio (1598 - 1621)

### Aliaj eminentuloj 
## Mortintoj 
* Henriko la 4-a estas murdita far'de François Ravaillac  en Parizo (Francio)

## Malkovroj 
* , Galilejo malkovras kvar satelitojn de Jupitero.
Ĉina turdo

La **Ĉina turdo** aŭ **ĉinia turdo** () estas birdospecio el la familio de turdedoj, endemia en Ĉinio.

Ĵusa molekula studo lokigas la plej proksimajn parencojn de la Ĉina turdo en la plumarsimilaj  eŭropaj specioj, nome la Kantoturdo (*T. philomelos*) kaj la Viskoturdo (*T. viscivorus*), ĉiuj tri specioj fruaj posteuloj de la ĉefa radiado de la genro *Turdus* tutmonden.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

Ties natura habitato estas moderklimataj arbaroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife International 2004. Turdus mupinensis . 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 27an de julio de 2007.

Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Poaloj

La **poaloj** () estas planta ordo el unukotiledonaj angiospermoj. Tiu ordo enhavas 16 familiojn, pli ol mil genrojn kaj ĉirkaŭ 23 500 speciojn.

## Priskribo 
La folioj de poaloj enhavas silicion. Ovolo estas ortotropa. La mitokondria geno sdh3 estas foriĝa.

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (9 maj. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Poales* Small - poaloj
****Anarthriaceae* D.W.Cutler & Airy Shaw - anartriacoj
****Bromeliaceae* Juss. - bromeliacoj
****Centrolepidaceae* Endl. - centrolepidacoj
****Cyperaceae* Juss. - ciperacoj
****Ecdeiocoleaceae* D.W.Cutler & Airy Shaw - ekdeiokoleacoj
****Eriocaulaceae* Martinov - eriokaŭlacoj
****Flagellariaceae* Dumort. - flagelariacoj
****Joinvilleaceae* Toml. & A.C.Sm. - ĵoinvileacoj
****Juncaceae* Juss. - junkacoj
****Mayacaceae* Kunth - majakacoj
****Poaceae* Barnhart - poacoj
****Rapateaceae* Dumort. - rapateacoj
****Restionaceae* R.Br. - restionacoj
****Thurniaceae* Engl. - turniacoj
****Typhaceae* Juss. - tifeacoj
****Xyridaceae* C.Agardh - ksiridacoj

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Poaloj
Nodo (astronomio)

[eta|dekstra|400px|Skemo de la parametroj de [orbito]]
En astronomio, **nodo** de orbito estas ĉiu el la du punktoj kie ĝi intersekcas antaŭfiksitan konvencian ebenon. Orbitoj, kiuj plene apartenas al la antaŭfiksita ebeno, ne posedas nodojn.

## Unuopaj kazoj 
Kiam temas pri ĉirkaŭteraj orbitoj, la antaŭfiksitan ebenon kutime konsistigas la ekvatora plano de la Tero.

Kiam temas pri ĉirkaŭsunaj orbitoj, la kutima konvencia ebeno estas la ekliptiko (kaj la orbito de la Tero, kies tuto situas en la ekliptika ebeno, ne posedas ajnan nodon).

Kiam temas pri orbitoj ekster la sunsistemo, oni kutime difinas nodojn rilatajn al tiu ebeno, kiu ortas la linion inter la observanto kaj la ĉefstelo de la koncernata stelsistemo.

## Noda linio 
La **noda linio** de orbito estas tiu linio, kiu kunligas ties du nodojn. Temas, alivorte, pri la nura linio kiu apartenas kaj al la orbita ebeno, kaj al la antaŭfiksita konvencia ebeno.

## Suprenira kaj malsuprenira nodo 
Oni kutimas ne nur difini konvencian ebenon (ekzemple la ekliptiko), sed ankaŭ ties pozitivan kaj negativan flankon; kutime, la norda flanko de la ebeno estas pozitiva, kaj la suda flanko estas negativa.

Tial eblas distingi *suprenira nodo*, ĉe kiu la orbitanta korpo trairas la konvencian ebenon en la nordan direkton, kaj *malsuprenira nodo*, ĉe kiu okazas la malo.

Kiam temas pri objektoj ekster la sunsistemo, la suprenira nodo estas tiu, ĉe kiu la orbitanta korpo estas moviĝanta for de la observanto; la malsuprenira nodo estas tiu, ĉe kiu la sama korpo estas moviĝanta en la direkton de la observanto.

La simbolo de la suprenira nodo estas 16px (Unikodo: U+260A, ☊), dum tiu de la malsuprenira nodo estas 16px (Unikodo: U+260B, ☋).

## Graveco de nodoj kiel orbitaj parametroj 
La ekzakta situo de nodoj estas aparte grava por povi difini la orientiĝon de orbito per aro da fizikaj grandoj, nomataj orbitaj parametroj. Fakte, unu el tiuj parametroj kutime estas la longitudo de la suprenira nodo.

## Vidu ankaŭ 
* Longitudo de la suprenira nodo

Kategorio:Astronomio
Kategorio:Orbitoj
Mohedas de Granadilla

**Mohedas de Granadilla** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

## Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas *mohedanos*. La censita populacio en 2008 estis de 1.000 loĝantoj.

## Situo
Mohedas de Granadilla estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Tierras de Granadilla, je altitudo de 450 m; je 125&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 185&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 59&nbsp;km². Tiu eta distrikto limas norde kun la komarko de las Hurdes, oriente kun la Valo de Ambroz, sude kun la komarko de Plasencia kaj okcidente kun la Gata.

## Geografio
La klimato de la zono estas kontinenta, kun mallongaj printempoj kaj aŭtunoj, varmaj someroj kaj relative malvarmaj vintroj. La mezaveraĝa temperaturo estas de ĉirkaŭ 15º.

La nomo de "Mohedas" signifas: "*valo kovrita de cisto kaj makiso*", kaj kompletas kun Granadilla, kiu estis dum jarcentoj ĉefurbo de komarko kaj de jurisdikcio ĝis kiam ĝi estis senhejmigita devige por konstruado de akvorezervujo.

## Ekonomio
Agrikulturo (ĉefe olivoj, sed ankaŭ iom da vitejoj, kaj pli minoritate prunoj kaj ĉerizoj) kaj brutobredado.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Mirabel

**Mirabel** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

## Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas *mirabeleños*. La censita populacio en 2007 estis de 738 loĝantoj.

## Situo 
Mirabel estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la natura komarko de la Nacia Parko Monfragüe, je altitudo de 488 m; je 76&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 136&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 49,3&nbsp;km². La plej proksima urbo estas Plasencia, je 24&nbsp;km; la vilaĝo estas proksima de la historia vojo Vía de la Plata kaj nuna aŭtoŝoseo.

## Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Turismo pro proksimeco al Plasencia kaj al Nacia Parko Monfragüe.

## Demografio 
## Historio
Estas restaĵoj de proksimaj setlejoj de prahistoriaj popoloj, krom romiaj, visigotaj kaj arabaj. Eble araboj ekkonstruis la kastelon, kiu poste estis de kristanoj. Estis markizlando de Mirabel, kiu apartenis al diversaj senjoroj dum kvar jarcentoj.

## Interesaĵoj
* Restoj de la kasteloj.
* Preĝejo de *Nuestra Señora de la Asunción*. Dekomence romanika, sed poste kun elementoj de gotiko kaj retabloj de la baroko.
* Pilorio el granito.
* Palacoj de nobeloj, ekzemple de la markizoj de Mirabel, la familio de Zúñiga.

## Vidu ankaŭ 
* Mirabel (stacidomo)


Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Argumento de la periapsido

[eta|dekstra|400px|La parametroj de [orbito, inter kiuj troveblas la argumento de la periapsido (ω).]]
En astrodinamiko, la **argumento de la periapsido** estas orbita parametro, kiu egalas la angulon inter la direkto de la suprenira nodo kaj la periapsido de la orbito. Ĝi do troviĝas sur la orbita ebeno, kaj, pro konvencio, ĝi estu kalkulita en la direkton de orbitado.

Ĝin indikas la greka litero omego (\omega\,).

Kompreneble, la esprimo periapsido (aŭ periastro) estas la plej ĝenerala; kiam temas pri la Suno, oni parolas pri perihelio; kiam temas pri la Tero, pri perigeo.

Se la argumento de la periapsido egalas 0°, tio signifas, ke la punkto kie la orbitanta korpo plej proksimas al la Suno (aŭ al la ĉirkaŭorbitata objekto) koincidas kun la punkto, kie la orbitanta korpo intersekcas la ekliptikon (aŭ iu ajn alia ebeno, antaŭdifinita per konvencio) en la nordan direkton.

La argumento de la periapsido \omega kalkuleblas jene:

:\omega = \arccos {\frac {\vec n \cdot \vec e} {\|\vec n \| \|\vec e \|} }

kie:
*  \vec n  estas la vektoro, kiu indikas la supreniran nodon;
*  \vec e  estas la *vektoro de discentreco* (alivorte, ĝi indikas la periapsidon).

Kiam temas pri ĉirkaŭekvatora orbito, la ĉi-supra difino donas neniun rezulton. Tiam oni konvencie asertas, ke

:\omega = \arccos {\frac {e_x} {\|\vec e\|}}

kie:
* e_x estas la ikso-direkta komponanto de la discentreca vektoro  \vec e .

Kaze de cirkla orbito, la periapsido konvencie koincidas kun la suprenira nodo, kaj tial \omega=0.

## Vidu ankaŭ 
* Meza anomaliangulo
* Longitudo de la suprenira nodo
* Granda duonakso
* Discentreco
* Inklinacio
* Precesio

Kategorio:Astronomio
Montánchez

**Montánchez** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

## Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas *montanchegos*. La censita populacio en 2008 estis de 2.057 loĝantoj.

## Situo 
Montánchez estas situa en la centra parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Sierra de Montánchez, kies centro ĝi estas je altitudo de 705 m sur monto; je 46&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 112,66&nbsp;km². Ĝi limas kun:
* Torremocha norde.
* Valdefuentes kaj Torre de Santa María nordoriente.
* Valdemorales al sudoriente.
* Arroyomolinos sude.
* Albalá kaj Alcuéscar okcidente.

## Geografio 
La sierra de Montánchez havas pinton en la monto *Monte Viejo* (*Montancil* aŭ *Monte Tances*, de kie devenus la nomo de *Montánchez*) je 998 m de alto; el tiu montoj separiĝas la du basenoj kiuj formas la regiono Ekstremaduro nome Taĵo kaj Gvadiano, kaj la vilaĝo estas defendita de kastelo okcidente, en la supermara alto 713.

La montaro estas ĉirkaŭata de vitejoj, olivarbaroj, porkejo kaj kabanoj; la bazaj produktoj estas la jenaj: vino, olivoleo kaj ŝinkoj kiuj tradicie estis el la plej famaj en Hispanio.

## Historio
La deveno de la vilaĝo estas tutcerte antaŭromia, ĉar tipaj dometoj ankoraŭ tipaj rilatas al ŝtonaj konstruaĵoj de Neolitiko. La fondo de la vilaĝo estis romia same kiel la ekkonstruo de la kastelo. En la 11a jarcento kaj 12a jarcento la kastelo kaj vilaĝo estis foje de araboj foje de kristanoj. En 1228 okazis la batalo de Mérida kie Alfonso la 9-a, reĝo de Leono, venkis la islaman senjoron de Andaluzio, Badajoz, Montánchez kaj Mérida; post la konkero de Mérida kaj de Badajoz Montánchez restis izolita en la regiono kaj estis konkerita de la leona reĝo kiu en 1230 donis ĝin al la Ordeno de Santiago kaj ties superulo Pedro González Mengo. Granda parto de la konkero de la sudo de la regiono el islamanoj estis iniciata el tiu kastelo de Montánchez. Dum la 15a jarcento la nobeluloj kiuj hegemoniis en la kastelo ankoraŭ ludis gravan rolon en la enlandaj militoj kiuj okazis en la lando. En la 17a jarcento, precize en 1619 la kastelo servis kiel prizono por Rodrigo Calderón, protektita de la Duko de Lerma,  kiu poste estis ekzekutita. Kiel konsekvenco de la militoj kontraŭ Portugalio el 1653 la kastelo restis neloĝebla.

## Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado (porko). Industrio de la vino, oleo kaj ŝinkoj kaj aliaj produktoj de la porko. Proksima banloko. Rezidejoj por rura turismo.

## Demografia evoluo 
## Festoj
* Tre famaj kaj tipaj karnavaloj.
* La Kruco en majo.

## Eksteraj ligiloj 
* Promenado tra Montánchez (Retejo de la Oficiala Kronikisto de Montánchez)
* Fotoj de Montánchez 
* Montánchez kaj ĝia komarko

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Monroy

**Monroy** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

## Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas *monroyegos*. La censita populacio en 2008 estis de 979 loĝantoj.

## Situo 
Monroy estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Llanos de Cáceres, je altitudo de 378 m; je 35&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 95&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 204,45&nbsp;km². Ĝi estas proksima al la Nacia Parko Monfragüe.

## Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.

## Geografio
La klimato estas kontinenta kun rigoraj vintroj kaj varmaj someroj. La zono ĉirkaŭa estas karaktera de la ebenaĵo. En la pejzaĝo elstaras la malferma arbaro (*dehesas*) de anzinoj kaj la paŝtejoj. Ekzistas multnombraj subteraj akvujoj kiuj eliras eksteren kiel fontoj, inter ili elstaras tiu de Corchito, Las Guapas, Las Palomas, El Manantío, La Juntana, El Huerto kaj La Amapola, do ne estas problemo pro akvo en tiu vilaĝo, malsame kiel en aliaj samregionaj.

## Historio
Estas restaĵoj de la Metalepoko, de la Romia Imperio, de visigotoj. Jam en la 14a jarcento aperas la nomo de la vilaĝo ligata al la povega familio de nobeluloj samnoma, tio estas la familio Monroy kiu estis ligata ankaŭ al la kastelo de Belvís de Monroy. La familio ege respondecis pri la okazintaĵoj de tiu epoko ĝis la enlanda milito en la regiono kaj en tuta Kastilio fine de la 15a jarcento. En la 17a jarcento la familio akiris markizecon. La kastelo estis rekonstruita dum diversaj epokoj, eĉ moderna, ĉar estis privata loĝejo.

## Demografio 
Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Endrefalva

**Endrefalva** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Szécsény. La loknomo signifas: vilaĝo de Andreo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 13&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 1320
* Poŝtkodo: 3165
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Endrefalva situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Balassagyarmat-Salgótarján. Szécsény troviĝas 7, Salgótarján 21, Balassagyarmat kaj Bátonyterenye po 29, Pásztó 30&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1234 laŭ tiama nomo *"Pog"*. Ekde 1552 la komunumo apartenis al la Osmana Imperio. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al (Eta) Dipatrino de 1905, en 1999 renovigita
* monumento de falintoj dum la 1-a mondmilito

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Portugaloj

eta
La **Portugaloj** (portugale ) estas latinida nacio, kies kreadon influis ankaŭ araboj, ĝermanoj kaj keltoj en direkto al plej frua pasinteco. La interkompreniĝa lingvo estas la portugala lingvo, dominas romkatolika kristanismo.

## Konsisto
En Portugalio vivas ĉirkaŭ 10 milionoj da portugaloj. Sed suman nombron de portugaloj estas malfacile precizi, ĉar granda parto de ili loĝas kiel elmigrintoj en diversaj landoj, kiel en Britio, Germanio, Svisio, Francio, Hispanio, Belgio, Andoro, Luksemburgo, Usono, Aŭstralio ktp. Krome ĉe granda parto de la idoj de tiuj, kiuj ekloĝis en la eksaj portugalaj kolonioj, ni povas apenaŭ paroli pri portugala nacieco; ekzemple en Brazilo, kiu havas 184 milionojn da loĝantoj, estas nombro de personoj de portugala deveno (ĉirkaŭ 100 milionoj) pri kiuj oni ne povas paroli ke ili estas portugaloj, escepte en historia senco. Same okazus pri blankula aŭ mestiza loĝantaro en ekskolonioj kiaj Kaboverdo, Angolo, Mozambiko ktp. Inverse granda parto de la nuna portugala loĝantaro estas devena el tiuj ekskolonioj kaj multaj centoj da miloj el ili estas integritaj en la aktuala portugala socio iamaniere. En Portugalio la fenomeno de rasa miksado okazis pli nature ol en aliaj koloniismaj landoj eŭropaj, ĉar de la komenco portugaloj tute nature miksiĝis kaj geedziĝis kun individuoj devanaj el ekskolonioj.

## Historio
Se oni komparas portugalojn kun la plej proksima nacio nome hispanoj oni povus diri, ke ĝenerale estas pli konstatebla tiu rasa miksado kaj eble pli malalta mezaveraĝa alteco, ĉu pro miksado kun antaŭromiaj keltoj ĉu kun berberoj dum la islama epoko. Se oni komparas kun pli parenca popolo nome galegoj oni povus diri, ke ambaŭ popoloj parolas saman lingvon en du diversaj dialektoj, el kiu lingvo eble aliaj dialektoj estus la brazila, la kaboverda kaj la sudafrika portugala; tiu lingva identeco krom la historia najbareco permesas pli amikajn rilatojn, dum la konstantaj militoj inter Kastilio kaj Portugalio dum la fino de la 15a jarcento, 17a kaj 18a jarcentoj semis en la landlimaj regionoj senton de ŝtata malamikeco sub la ĝenerala popola amikeco kaj ofta miksa geedzado.

El historia vidpunkto oni povas diri, ke portugaloj estas popolo devena el galegoj, kiam tiuj komencis konkeri teritoriojn ĝis tiam de islamanoj sude de la rivero Minjo.

## Karakteroj
Oni markas foje kiel esenco de la portugaloj la emon navigi, elmigri kaj instaliĝi en fremdaj teroj. De tie la pli romantisma sento konata kiel "saudades" en portugala kaj en Esperanto saŭdado, iom kiel nostalgio sed pli melankolia.

## Konataj portugaloj 
La plej konata portugala marveturigisto estis Fernão de Magalhães, kiu ĉirkaŭnavigaciis la tutan mondon kaj kiel la unua la sudan angulon de Ameriko. La plej konataj verkistoj kaj poetoj estas Luís de Camões inter klasikuloj kaj Fernando Pessoa aŭ José Saramago inter tiuj de la 20a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj de Portugalio
* Listo de portugalaj "freguesias"
* Listo de portugalaj municipoj
* Portugalusonanoj


Kategorio:Etnoj en Eŭropo
Kategorio:Etnoj en Brazilo
Kategorio:Etnoj en Portugalio
Etes

**Etes** [eteŝ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Salgótarján.

## Bazaj informoj 
* Areo: 16&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 1500
* Poŝtkodo: 3136
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Etes situas en kaldrono sur mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Rande la plej alta monto estas 399 m-ojn alta. Salgótarján troviĝas 8, Bátonyterenye 19, Pásztó 26&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Apud la iama minista komunumo multe da forlasitaj minejoj troviĝas. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kulturdomo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Jozefo el la 18-a jarcento
* loĝdomo el la 19-a jarcento
* fiŝkaptista lago

## Famuloj 
En ekstera parto de Etes naskiĝis László György (aktoro) kaj kuracisto István Cserháti.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Erdőtarcsa

**Erdőtarcsa** [erdOtarĉa] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Pásztó. En la loknomo erdő signifas: arbaro.
eta|300px|Kastelo de Erdőtarcsa

## Bazaj informoj 
* Areo: 15&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 550
* Poŝtkodo: 2177
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Erdőtarcsa situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Aszód kaj aŭtoŝoseo troviĝas po 16, Hatvan 17, Pásztó 26, Budapeŝto 60 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el la 15-a jarcento. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika (fundamente gotika) baroka preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj de 1746, turo alkonstruiĝis en 1903
* luterana novgotika kapelo de 1858, en 2005 renovigita
* luterana sonorilostablo
* baroka Kastelo de Erdőtarcsa (de Szentmiklóssy [sentmiklOŝi]) de 1770, nun gastejo por akademianoj
* klasikisma nobeldomo de Végh [vEg] de 1820
* klasikisma nobeldomo de Márkus [mArkuŝ] el la 19-a jarcento, nun infanĝardeno kaj lernejo
* 2 arboretoj

== Komunumoj pri *erdő* (=arbaro) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Supra-volbŝtona specio

[eta|*Pisaster ochraceus* je malalta [tajdo]]
**Supra-volbŝtona specio** aŭ **ŝlosila specio** estas ekologia nocio. Temas pri vivanta estaĵo kiu, kompare kun ĝia grado de ĉeesto en ekosistemo,  neproporcie ege influas la biodiversecon de komunumo.  Tia organismo ĝenerale apartenas al pli altaj niveloj rilate la nutroĉeno.

Kaŭze de la manĝem-premo de la supra-volbŝtona specio la denseco de la populacioj ĉe la predobestoj tiel malkreskas ke la konkuro inter ili malgrandiĝas kaj ke la kunekzisto de pluraj specioj estas avantaĝita. Se la supra-volbŝtona specio forfalas, tiam ofte la konkur-plimalfortaj specioj estas forpuŝitaj sekve de la konkuro inter la predobestoj.

## Ekzemplo 
eta|maldekstra|Kaliforniaj mituloj 
La  karnomanĝula marstelo *Pisaster ochraceus* estas rigardata kiel klasika ekzemplo . Ĝi praktikas tiun funkcion je rokaj marbordoj en la tajdozono , nutrinte sin kun diferencaj specioj de  Moluskoj (*Polyplacophora*, *Patellidae*, *Mytilidae*) kaj Krustacoj.

Se la marstelo estas eligita el la sistemo, tiam la kalifornia mitulo (*Mytilus californianus*) forpremas la postrestantajn speciojn, kaj la biodiverseco malgrandiĝas. La kalifornia mitulo estas tre sukcesa pri la konkuro pro spaco  kaj povas starigi masivajn mitulejojn.

Robert Paine priskribis la ĉi supre citatan scenaron en la  *Mukkaw Bay* en Vaŝingtonio kaj enkondukis la nocion de supra-volbŝtona specio ( angle : *keystone species*) en la jaro 1969.
 
## Bibliografio 
* Bayrhuber, Kul 2005 l: *Lindner Biologie*, Braunschweig, 2005, ISBN 978-3-507-10930-8 
* Paine, R.T.  1995 : A Conversation on Refining the Concept of Keystone Species. Conservation Biology Volume 9 Issue 4:  pp.&nbsp;962–964.  
## Eksteraj ligiloj 
*  A summary of Paine's original hypothesis from the University of Washington's Pathbreaker series 

Kategorio:Ekologio
Kategorio:Biodiverseco
Egyházasgerge

**Egyházasgerge** [edjhAzaŝgerge] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Salgótarján. En la loknomo egyház signifas: eklezio.
eta|maldekstre|Preĝejo de Egyházasgerge

## Bazaj informoj 
* Areo: 16&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 770
* Poŝtkodo: 3185
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Egyházasgerge situas sur ebenaĵo, fine de mallonga sakovojo. Salgótarján troviĝas 18, Bátonyterenye 30 km-ojn.

## Historio 
En 1332 la paroĥo jam menciiĝis. La kampoj longe apartenis al familio Mocsáry [moĉAri]. Dum dominado de turkoj estis tempo, kiam la vilaĝo senhomiĝis.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, biblioteko, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika Preĝejo Senmakula Koncipiĝo (Egyházasgerge) el la 14-a jarcento, baldaŭe parte renesanciĝis

== Komunumoj pri *egyházas* (=ekleziejo) en Hungara reĝlando ==
Komence en Hungarujo ĉiuj 10 vilaĝoj kune devis havi komunan preĝejon. Tiu vilaĝo, kie tiu konstruiĝis, nomiĝis "ekleziejo" vilaĝo havanta preĝejon. Jen listo, kie tiu rango restis:
Girls Aloud

**Girls Aloud** estas brita popmuzikgrupo fondita en 2002. La membroj estas Cheryl Cole, Nadine Coyle, Sarah Harding, Nicola Roberts, kaj Kimberley Walsh.

Kategorio:Britaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2002
Mirando

* **Mirando** estas persono en *La Tempesto* de William Shakespeare.
* **Mirando** estas natura satelito de la planedo Urano.

## Vidu ankaŭ 
* **Miranda**
Kantono Solesmes

La **kantono Solesmes** (france *canton de Solesmes*) estis franca kantono lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi estis unu el la 7 kantonoj de la arondismento Cambrai, ĝis fine de marto 2015 la kantonoj estis novorganizitaj.

## Komunumoj 
Apartenis al la kantono de Marcoing la jenaj 17 francaj komunumoj :
* Beaurain 
* Bermerain 
* Briastre 
* Capelle 
* Escarmain 
* Haussy 
* Montrécourt 
* Romeries 
* Saint-Martin-sur-Écaillon
* Saint-Python 
* Saint-Vaast-en-Cambrésis 
* Saulzoir 
* Solesmes 
* Sommaing
* Vendegies-sur-Écaillon 
* Vertain 
* Viesly

## Vidu ankaŭ 
*Listo de kantonoj de Nord
*Komunumoj de Nord

Solesmes
Beaurain

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* de la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio"). Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille*, la centra parto de la departemento, kaj al la kantono *''.

__TOC__
## Geografio 
Beaurain situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente. 

Beaurain etendiĝas sur 1,01&#160;km².

## Historio 
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-Noël Cauderlier, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Administrado 
Beaurain apartenas al la kantono de Solesmes, kies ĉefurbo estas Solesmes. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Nord
*Kantono de Solesmes

Kategorio:Komunumoj de Nord
Granda duonakso

En geometrio, la **granda duonakso**, aŭ **duona grandakso**, (simbolo: a) estas karakterizaĵo de elipso kaj hiperbolo.

## Elipso 
eta|dekstra|280px|La granda duonakso
La granda akso de elipso estas tiu segmento, kiu kunligas du flankojn de la elipso tra ties centro kaj ties du fokusoj; temas pri la plej longa segmento kiun eblas desegni inter du punktoj kiuj situas sur la elipso.

La granda duonakso estas duono el tiu segmento.

Ĝia rilato kun la malgranda duonakso b kaj la discentreco e  estas:
  
:b = a \sqrt{1-e^2} 

Elipso centrita en la punkto (u, v) kun ĝiaj simetriaksoj paralelaj al la aksoj de kartezia koordinatsistemo sekvas la sekvantan ekvacion:
\frac{\left( x-u \right)^2}{a^2} + \frac{\left( y-v \right)^2}{b^2} = 1 .

## Hiperbolo 
La granda akso a de hiperbolo estas la minimuma distanco inter ĝiaj du branĉoj. Hiperbolo centrita en la punkto (h, k) kun ĝiaj simetriaksoj paralelaj al la aksoj de kartezia koordinatsistemo sekvas la sekvantan ekvacion:
\frac{\left( x-h \right)^2}{a^2} - \frac{\left( y-k \right)^2}{b^2} = 1 .

Kategorio:Geometrio
Haussy

**Haussy** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 1 547&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

maldekstra|100px|Blazono de Haussy.
__TOC__

## Geografio 
Haussy situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.

Haussy etendiĝas sur 16,22&#160;km².

## Historio 
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Annie Rosselle, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Monumentoj 
La preĝejo Saint-Pierre estis konstruita en 1849 laŭ nov-romanika stilo.

## Lokaj famuloj 
La franca politikisto Pierre Mauroy enloĝiĝis en Haussy en la jaro 1936, kiam li estis okjara. Lia patro estis la direktoro de la vira lernejo.

## Administrado 
Haussy apartenas al la kantono de Solesmes, kies ĉefurbo estas Solesmes. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Kantono de Solesmes

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Haussy 

Kategorio:Komunumoj de Nord
Gallegos del Pan

**Gallegos del Pan** estas vilaĝo en la Provinco Zamoro, regiono Kastilio kaj Leono, en Hispanio, kun areo de 15,66 km². Ĝi apartenas al la Alfoz de Toro en la centra oriento de la provinco.

*Gallegos del Pan* signifas en la hispana *galegoj de la pano* eble rilata al la pasado tra tie de galegoj kiuj iris kutime dum pasintaj jarcentoj (ĝis la 20a jarcento) el Galegio al Kastilio por labori en la rikolto de tritiko (por fari panon, kompreneble).

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 15,66 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 109 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 350 loĝantojn ekde la komenco de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.

eta|maldekstra|200px|Situo de Gallegos del Pan en Zamoro

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

Koordinatoj: 

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Provinco Zamoro

Kategorio:Municipoj de la provinco Zamoro
Viskoturdo

La **viskoturdo** aŭ **viska turdo** () estas birdospecio kaj komuna membro de la genro de turdoj en la familio de turdedoj.

Ĝi troviĝas en malfermaj arbaroj kaj kultivejoj en tuta Eŭropo kaj multe de Azio. Multaj nordaj birdoj moviĝas suden dum vintro, kaj migrantaj birdoj foje formas etajn arojn.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj

Ĵusa molekula studo lokigas la plej proksimajn parencojn de la viskoturdo en la plumarsimilaj eŭropaj specioj, nome la Kantoturdo (*T. philomelos*) kaj la Ĉina turdo (*T. mupinensis*), ĉiuj tri specioj fruaj posteuloj de la ĉefa radiado de la genro *Turdus* tutmonden kaj tiele estas iom distance rilataj al aliaj eŭropaj specioj kiaj la Merlo (*T. merula*).

Ili nestumas en arboj, kie la ini demetas kelkajn ovojn en simpla tasforma nesto kovrita el herbo.

La masklo kantas sian laŭtan melodian kanton el arbo, tegmentopinto aŭ alia alta ripozejo, ofte dum malbona vetero aŭ nokte, kaj komence relative en frua printempo. La kanto estas kvazaŭ pli akra kaj simpla versio de tiu de la Merlo. La alarmalvoko sonas kvazaŭ mitraleto.

Tiu birdo povas havi arketipajn konotaciojn kiel aperas en la kanto *Songs From the Wood* (Kantoj el la arbaro) de Jethro Tull aŭ en *Hazards of Love* (Amhazardoj) de Decemberists.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo el Britaj Ĝardenbirdoj
* Diferencoj laŭ aĝo kaj sekso (PDF) de Javier Blasco-Zumeta 

Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Herakleo (apartigilo)

**Herakleo** povas signifi tre diversajn aferojn:

* Herakleo, planto el familio de apiacoj, jam nura tuŝo severe lezas la haŭton (veneno: furanokumarino)

* **Herakleo** (greke: Ηράκλεια; latina formo Heraclea, laŭ la greka duondio Heraklo), estis la nomo de pluraj antikvaj urboj fonditaj de grekoj, interalie
** Herakleia (Lukanio) ĉe la Golfo de Taranto, la loko de la Batalo de Herakleo, kie Pirho batalis kontraŭ la romianoj
** Eraclea (Venecio)

* Herakleo, filozofia-religia instruisto de gnostikisma skolo (2-a jarcento)
Kuireja maŝino

eta|dekstra|300px|Elektra kuireja maŝino

**Kuireja maŝino** estas multfunkcia elektromekanika hejma ilo, destinita por prilabori diversajn manĝaĵojn.

Depende de tipo de instalaĵo ĝi povas esti:

* kun likvigilo
* kun helica viandomuelilo
* universala — likvigilo kaj viandomuelilo samtempe

## Ĉefaj funkcioj 
* pecetigi
* likvigi
* kirli
* miksi
* knedi

## Aranĝaĵo 
Ĉefaj komponantoj de la kuireja maŝino estas motora ĉelo, prepara bovlo kaj surmetaĵoj.

* Elektromotoro servas por turni surmetaĵojn. Plej ofte kuireja maŝino ebligas ŝanĝi rapidon de turniĝo.
* Prepara bovlo pli ofte estas fabrikita el diafana plasto aŭ vitro, sed iufoje el metalo.

## Vidu ankaŭ 
* Miksaparato
* Viandomuelilo

Kategorio:Kuiriloj
Al-Mutanabi

**Al-Mutanabi** aŭ **Ahmad ibn-al-Husajn al-Mutanabbi** (n. 915, m. la 23-an de septembro 965) estis arablingva poeto.
## Vivo 
Li naskiĝis ĉe Samaŭa, nun en Irako, kaj estis filo de akvoportisto, kvankam li asertis ke li havis nobelajn praulojn.

En 924 karmatoj (sepimamisma grupo) atakis la urbon Kufa: Al-Mutanabi eliris kun la disrabistoj kaj vivis kun ili en la dezerto. Tie li lernis ilian dialekton, kiun oni tiam kredis simili al la klasika arablingvo de la Korano. En 935 li komencis vojaĝi, vivtenante sin nur per siaj poemoj. En 948 li aliĝis al la kortego de Saif al-Daŭla, kiu regis nordan Sirion, kaj tie li verkis multe da siaj verkoj.

Tamen okazis kortegaj intrigoj kaj kverelo kun gramatikisto kiu frapis Al-Mutanabi antaŭ Saif al-Daŭla sen esti riproĉata de tiu princo. Pro tio Al-Mutanabi forlasis la kortegon, kaj ekde 957 li ĉeestis la egiptan kortegon kaj verkis poemojn por Abu al-Misk Kafur. Kiam li ne estis nomumata guberniestro de Sidono, li insultis Kafur per satiraj poemoj kaj tial denove devis fuĝi en 961. Li iris al la kortego de Ŝirazo. Septembron 965 li estis mortigata survoje al Kufa, laŭdire de triba ĉefo kiun li insultis. Laŭ onidiro pri lia mortigo, li forkuris de lia atakanto, sed lia kunulo memorigis lin pri unu el liaj duversoj, kaj li revenis kaj batalis ĝis morto: la duverso estis:
::Min konas la ĉeval', la dezerto, la nokta mallum',
::Ankaŭ la lanc', la sabro, la papero kaj la plum'.

## Poemoj 
Multe da liaj poemoj estas satiraj, kaj pro tio li ofte spertis tiklajn situaciojn. Li mem fanfaronis pri la virtoj de siaj poemoj. Ekzemple li diris ke liaj poemoj tiom potencas ke ili legeblas eĉ de blinduloj, kaj ke liaj vortoj tiom signifoplenas ke ili aŭdeblas eĉ de surduloj.

Jen eltiraĵoj de lia poemaro:

::Tiel fidela mi restas ekde naskiĝtago,
::Kiel eĉ se de la grizharoj mi disiĝus,
::Kaj al junaĝo reen mi revenus,
::Al ili ĉiam korplore mi sopirus.

::Instinkto de l' homar' estas la subpremo;
::Se iu ne subpremas, ne estas pro piemo:
::Estas pro motivo, se oni sin retenas,
::Ĉar tio ne estas la monda skemo.

## Referencoj 
Kategorio:Arablingvaj poetoj
Kategorio:Irakaj poetoj‎
Garáb

**Garáb** estas tre malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó.
eta|maldekstre|Panoramo al Garáb
eta|Strato en Garáb

## Bazaj informoj 
* Areo: 8&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Alto super marnivelo: 375 m
* Loĝantaro: 65
* Poŝtkodo: 3067
* Telefonprefikso: 32
eta|Kirko en Garáb

## Situo 
Garáb situas sur malebenaĵo sub monto 575 m-ojn alta, fine de sakovojo. Pásztó troviĝas 10, Bátonyterenye 17, Salgótarján 22, Budapeŝto 75 km-ojn. Ĉe la najbaraj montoj la tutlanda (blua) turista pado trairas.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1179 laŭ latina formo *"Grabensia"*, sed apude abatejo funkciis inter 1171-1436. Nuntempe parte la loĝdomoj estas feriejaj dometoj.

En Garáb migra poŝto servas.

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Alajos el la 18-a jarcento, en 1920 renovigita

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Remilo

eta|Du remiloj
La **remilo** estas ilo uzita por moviĝi en akvo sur boato. Tiu movomaniero nomiĝas remado. Remilo kvazaŭ estas longa stango kun tenilo ĉe unu fino kaj padelo ĉe la alia. Remilo distingiĝas de pagajo, ĉar remilo apogiĝas sur la boatorando aŭ en remilingo dum pagajon oni nur tenas per la manoj. Por tio ĝi havas ankaŭ ŝirmilon kaj pinĉringon. Fizike, ĝi estas levilo. Ekzistas du tipoj da remiloj: unuremiloj kaj duremiloj. Unuremilon oni tenas ambaŭmane. Duremilojn oni tenas nur per unu mano, sed oni ĉiam uzas du duremilojn samtempe.

La remisto aplikas potencon al remilo per ĝia tenilo. La remilingo kreas reziston, danke al kiu oni povas komuniki movon, kaj la pivoto estas en la mergiĝopunkto de la remilo.

## Konstruo
Duremiloj kaj unuremiloj ne multe distingiĝas krom la mezuroj. Duremilo estas proksimume 2,8 metrojn longa kaj pezas proksimume 1,4 kg. Unuremilo estas proksimume 3,7 metrojn longa kaj pezas proksimume 2,4 kg. La tenilo povas esti farita aŭ el karbofibra plasto kun guma tego aŭ el ligno. Kontraŭe al la aliaj partoj de la remilo la uzo de ligno tie estas ankoraŭ kutima en konkursboatoj. Ĉar oni tenas unuremilon ambaŭmane ties tenilo estas kompreneble pli longa ol tio de duremilo. Proksimume unu metron for de la tenila fino troviĝas ŝirmaĵo. Ĝi kuŝas en la remilingo kaj havas flankojn, kiuj helpas ke la padelo estas kun la ĝusta angulo en kaj super la akvo. Sur la ŝirmaĵo troviĝas pinĉringo, kiu neebligas ke la remilo glitas tra la remilingo. Ĝi ankaŭ dislimas la remilon en enan levilon (ĝis la tenilo) kaj eksteran levilon (ĝis la padelo). Ĉe la alia fino de remilo troviĝas la padelo. De tiu ekzistas pluraj tipoj. La moderna porkonkursa variaĵo estas la padelego, kiu estas nesimetria. La antaŭa variaĵo estis la t.n. Mâcon-padelo. Ĝi nomiĝas tiel ĉar en la eŭropa ĉampionumo en 1959 en Mâcon (Francujo) la okcidentgermana teamo sukcese uzis tiun padelon. Oni ankoraŭ uzas ĝin por komencantoj aŭ dum ekskursoj. La padeloj estas koloritaj laŭ la koloroj de la klubo aŭ ŝtato al kiu la teamo apartenas.

## Bildaro

dosiero:Croker Sculling Oars.jpg|eta|Paro da duremiloj. Supre la blankaj nesimetriaj padelegoj, meze la rozkolora ŝirmilo kun flava pinĉringo, sube la blua tenilo
dosiero:SquareMaconCleaver.jpg|eta|Evoluo de la remilo: meze la Mâcon-padelo, sube la padelego
dosiero:Aiguebelette 2015 - 09-06 Français 2.JPG|eta|Franca kvaropo kun unuremilo dum la monda ĉampionumo en 2015

## Notoj
## Vidu ankaŭ
* Pagajo

Kategorio:Akva transporto
Kategorio:Iloj
Kategorio:Remado
Radblokilo

[eta|dekstra|220ra|Pluraj veturiloj radblokitaj en [Teksaso]]

**Radblokilo** estas aparato, kiu ebligas senmovigi radon de aŭtomobilo aŭ buso.

La aparato estas uzata de policanoj, kiam aŭtisto parkas en malĝusta loko aŭ faris alian delikton, pro kiu ili volas malebligi la forveturon. Post pago de punmono ili malŝlosas la aparaton kaj liberigas la veturilon.

Foje uzas la radblokilon la ŝoforoj mem por protekti la veturilon kontraŭ ŝtelistoj.

La aparaton oni komencis uzi unuafoje en la usona urbo Denvero, tial ĝi ricevis nomon Denvera boto (angle: *Denver boot*, france *sabot de Denver*).

La radblokilon inventis en 1944 kaj en 1953 patentis Denvera violonisto Frank Marugg, amiko de policanoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Esperanta-franca vortaro kun „radblokilo“
* Hungara-esperanta vortaro kun „radblokilo“

Kategorio:Trafiko
Kategorio:Inventoj
Solesmes

***Solesmes** estas franca komunumo en la departemento Nord.
***Solesmes** estas franca komunumo en la departemento Sarthe.
Solesmes (Nordo)

**Solesmes**, prononco [], jen france, pikarde **Solinmes**, estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 4 625&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

maldekstra|100ra|Blazono de Solesmes.
__TOC__

## Geografio 
Solesmes situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.

Solesmes etendiĝas sur 23,25&#160;km². Ĝi situas en la valo de la rivero Selle.

## Historio 
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Serge Machepy, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Lokaj famuloj 
*Henry-Eugène Delacroix*, franca pentristo, naskiĝis en Solesmes en 1845.

## Administrado 
Solesmes estas la ĉefurbo de la kantono de Solesmes. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Kantono de Solesmes

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Solesmes

Kategorio:Komunumoj de Nord
Furans

**Furans** estas franca rivero en la departemento Ain, dekstra alfluanto de Rodano en la komunumo Brens.
Ĝia nomo estas ankaŭ tiu de la vilaĝo apud kiu ĝi alfluas Rodanon.

Ĝi fontas el la komunumo La Burbanche, apud la lagoj "*Lacs des Hôpitaux*", kaj fluas sud-orienten tra komunumo Rossillon kaj Cheignieu-la-Balme, laŭ la valo "*Cluze des Hôpitaux*". Ĝi ricevas la akvon de pluraj rojoj *Bief de Sonne, Rojo de la Chana, Rojo Couloir* (prononcu *[kulŭar]*, koridoro).

En Pugieu ĝi ricevas maldekstran alfluanton : rivero Arène. En Chazey-Bons, ĝi turnas suden kaj fariĝas okcidenta limo de komunumo Belley kun la komunumoj Andert-et-Condon kaj Arbignieu. Ĝi denove fluas orienten ĝis Brens, kaj rivero Rodano.

Ĝia ĉefa alfluanto estas rivero **Arène** kiu fontas el komunumo Thézillieu al alteco de 820&nbsp;m., torentas al Virieu-le-Grand kaj Pugieu.

La debito de Furans, mezurata apud Arbigneu, estas abunda kun grandaj varioj: 4,63 ĝis 6,54 m³/s en februaro (vintre, en Eŭropo) kaj minimumo de 1,02 m³/s en aŭgusto. Ŝvebaj akvoj povas esti fortaj: oni mezuris debiton de 48,5 m3/s en oktobro 1998.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunumoj trafluataj de Furans (france)

Kategorio:Riveroj en Francio
Kategorio:Alfluantoj de Rodano
Myspace

**Myspace**  estas virtuala komunumo, pli precize socia retejo, kreita en 2003 de Tom Anderson kaj Chris DeWolfe.

Myspace permesas al uzantoj krei blogojn, grupojn, alŝuti fotojn, muzikojn kaj videojn. La serviloj lokiĝas en Santa Monica, Kalifornio, kaj en Novjorko. .

Danke al Myspace, artistoj kaj muzikaj grupoj kiel Arctic Monkeys, Lily Allen, Belladonna kaj Cansei de Ser Sexy famiĝis tutmonde, antaŭ ol vendi proprajn albumojn.

La komunumo atingis membraran nombron 267.794.915 la 19-an de septembro 2009, sed ĝin superis jam en aprilo de 2008 la konkurenta Facebook, kiu detiris ties uzantojn.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Interreto
Kategorio:Sociaj retejoj
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2003