open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bert kaj Ernie

**Bert kaj Ernie** (en kelkaj landoj ili uzas aliajn nomojn kiaj Epi kaj Blas) estas du *Muppets* kiu aperas kune en nombraj satiroj en populara porinfana televida programo nome *Sesame Street*. Originita de Frank Oz kaj Jim Henson, tiuj pupaj ludiloj estas nuntempe luditaj de *Muppeteers* Eric Jacobson kaj Steve Whitmire, kaj Oz ludis Bert foje ekde 2000.

## Internacie 
* En la araba mondo, *Iftah Ja Simsim*, Bert estas "Badr", kaj Ernie estas "Anis". Ili estas nomataj "Anis v Badr"
* En Brazilo, *Vila Sésamo*, Bert estas "Beto", kaj Ernie estas "Ênio". Ili estas nomataj "Ênio e Beto".
* En Egiptio, *Alam Simsim*, Bert estas "Hadi", kaj Ernie estas Ŝadi. Ili estas nomataj "Ŝadi v Hadi".
* En Francio, *1, Rue Sésame*, Bert estas "Bart" kaj Ernie estas "Ernest". Ili estas nomataj "Ernest et Bart".
* En Germanio, Aŭstrio kaj Svislando, *Sesamstraße*, ili estas nomataj "Ernie und Bert".
* En Israelo, *Rechov Sumsum*, Bert estas ובנץ, "Bentz" aŭ בן-ציון, "Ben-Tzion", kaj Ernie estas אריק, "Arik", aŭ אריאל, "Ariel".
* En Italio, "Sesamo apriti", Bert estas "Berto" kaj Ernie estas "Ernesto". Ili estas nomataj "Ernesto e Berto".
* En Meksiko kaj resto de Latinameriko, *Plaza Sésamo*, Bert estas "Beto", dum Ernie estas "Enrique".
* En Nederlando kaj Flandrio, *Sesamstraat*, ili estas nomataj "Bert en Ernie".
* En Norvegio, *Sesam Stasjon*, Bert estas "Bernt", dum Ernie estas "Erling". Kutime ili estas nomataj "Bernt og Erling".
* En Pakistano, *Khul Ja Sim Sim*, Bert estas ببلو, "Bablu", dum Ernie estas انو, "Annu". Kutime ili estas nomataj انو اور ببلو, "Annu aur Bablu".
* En Pollando, *Ulica Sezamkowa*, Bert estas "Hubert" kaj Ernie estas "Emil". Kutime ili estas nomataj "Hubert i Emil".
* En Portugalio, *Rua Sésamo*, Bert estas "Becas" kaj Ernie estas "Egas". Kutime ili estas nomataj "Egas e Becas", laŭ mala ordo.
* En Rusio, *Ulitsa Sezam*, Bert estas Влас, Vlas kaj Ernie estas Еник, Jenik. Kutime ili estas nomataj Еник и Влас, *Jenik i Vlas*
* En Hispanio, *Barrio Sésamo*, Bert estas "Blas", kaj Ernie estas "Epi". Kutime ili estas nomataj "Epi y Blas", laŭ mala ordo.
* En Turkio, *Susam Sokağı*, Bert estas "Büdü", dum Ernie estas "Edi". Kutime ili estas nomataj "Edi ile Büdü".

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Pat kaj Mat*

## Eksteraj ligiloj 
* Sesame Street at PBS Kids 
* Sesame Workshop
* iuj filmetoj de Bert kaj Ernie (serĉante en la paĝo pri unu el la du nomoj) kaj angla artikoleto pri la demando kiu sinsekvo de la du nomoj estu ĝusta

Kategorio:Infana televido
Kategorio:Televidaj roluloj
Kategorio:Pupoj
Kategorio:Fikciaj paroj
Hamat Tiberiado

dekstra|eta|250x250px|Zodiaka mozaika planko, sinagogo en Hamat Tiberiado
**Hamat Tiberiado** estas antikva arkeologia kuŝejo kaj israela nacia parko **Hamat Tverja Nacia Parko** kiu troviĝas sur la Tiberiado-Zemach vojo kiu kondukas laŭlonge de la marbordo de la Maro Kineret al Tiberiado.

## Nomo 
*Hammath* aŭ *Hamma* estas la hebrea kaj ĝenerale ŝemida vorto por "termofonto". La hebrea posesiva pluralo estas *hamej-.* Tiu estas aldonita al *Tiberiado* por nomi la termofontojn ĉe la situo kaj la feriejo: Hamej Tverija. Tiberiado estas la nomo de la apuda pli granda urbo establita je la unua jarcento K.E., kiu en la hebrea nuntempe ankoraŭ nomiĝas Tverija. Pro tio ke pluraj lokoj nomiĝis "Hammath", oni faris distingon per la aldonado de Tiberiado/Tverija al la nomo. La araba nomo uzas la parencan vorton: *Al-Hammam*.

## Historio 
eta|250x250px|Tiberiadaj termofontoj, 1925
La 17 termofontoj de Hamat Tiberiado estis konataj ekde la antikveco pro iliaj resanigecaj trajtoj. La situo estis retrovita je 1920 kiam oni konstruis la Tiberiado-Samaĥ vojon.

La Hamej Tverija naturaj termofontoj troviĝas sur la tereno de la parko. Laŭ la saĝuloj de la Talmudo, la termofontoj estis konstante varmaj ĉar ili alfluis preter la enirejo de Infero. Arkeologo konkludis ke ĝi estis konstruita sur la ruinoj de la biblia urbo de Hammath (Josuo 19:35). Tamen la trovaĵoj de la elfosaĵoj estas limigitaj je la 1a-8a jarcentoj K.E.

## Sinagogo 
dekstra|eta|250x250px|Antikva greka surskribo sur la Helenisma mozaika planko de la sinagogo en Hamat Tiberiado
La Hamat Tiberiado Sinagogo estas antikva sinagogo ĉe la periferio de Tiberiado, troviĝanta proksime al la termofontoj iomete suda de la urbo. La sinagogo datiĝas de 286 kaj 337 K.E., kiam Tiberiado estis la sidejo de la Sinedrio. Du sinagogaj situoj estis elkavigitaj ĉe Hamat Tiberiado. La unua, malkovrita je 1921 de Nachum Slouschz kiu laboris pere de la patroneco de la Juda Palestina Esplorado-Socio, estis esenca evento en la historio de israela arkeologio ĉar ĝi estis la unua arkeologia fosado farita sub judaj aŭspicioj. Kalkoŝtona menoro estis malkovrita tie kaj estas nun montrita ĉe la Muzeo de Israelo. La mozaika planko konsistas el tri paneloj kiuj prezentas la zodiakon kaj Helios, la suna dio. Virinoj kiuj simbolas la kvar sezonojn de naturo aperas en ĉiu angulo.

La dua sinagoga, elkavigita de Moshe Dothan, estas notita pro sia komplika mozaika etaĝo. La sinagogo, kiu datiĝas de la lasta duono de la 4a jarcento K.E., estis nomita laŭ surskribo kiu greke tekstas, "Severo, la lernanto de la plej gloraj patriarkoj," evidente referencanta la gvidantojn de la juda komunumo.

En la centro de unu granda mozaiko estas la suna dio, Helios, sidanta en sia ĉaro tenanta la ĉielan sferon kaj vipon. Naŭ el la 12 signoj de la zodiako pluvivis sendifekte. Alia panelo montras Toraan keston flankita de du sep-branĉitaj menoroj kaj aliaj Judaj ritaj objektoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hamat Tiberiado Nacia Parko  ĉe la Israela Parkoj-Aŭtorito retejo 

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Israelo
Kategorio:Naciaj parkoj de Israelo
Adams Seamount

**Adams Seamount** (-39 m s. m.) estas submara vulkano en centra parto de Pacifiko. Ĝi troviĝas sur Pitkarna varma makulo proksimume 90&nbsp;km sudoriente de Pitkarna Insulo kaj 145&nbsp;km sudokcidente de insulo Henderson. Temas pri granda submara monto alta 3&nbsp;500&nbsp;m kalkulante de fundo de la oceano proksimume. Ĝi troviĝas 25&nbsp;km sudokcidente de alia granda submara vulkano Bounty Seamount.

## Tradukfonto 
## Eksteraj ligiloj 
* Adams Seamount na Global Volcanism Program

Kategorio:Montoj en Oceanio
Kategorio:Pitkarna Insularo
Kategorio:Vulkanoj en Oceanio
Meĥanika puzlo

eta|200px|Puzlodesegno de W. Altekruse.
**Meĥanika puzlo** estas ludilo, nome puzlo prezentita kiel aro de meĥanike interligitaj pecoj.

## Historio 
eta|200px|Ĉina lignonodo.
La plej antikva konata meĥanika puzlo devenas el Grekio kaj aperis en la 3a jarcento a.K. Tiu ludilo konsistis el kvadrato dividita en 14 partoj, kaj la celo estis krei diferencajn formojn el tiuj pecoj. Ĝi estis nomita *Ostomaĥion*.

En Irano “puzlaj fermiloj” estis faritaj tiom frue kiom ĝis la 17a jarcento.

La venonta konata puzlo estis en Japanio. En 1742 estis mencio de ludilo nome “Sei Ŝona-gon Ĉie No-Ita” en libro. Ĉirkaŭ la jaro 1800 la puzlo konata kiel Tangramo el Ĉinio iĝis populara, kaj 20 jarojn poste ĝi estis disvastiĝinta tra Eŭropo kaj Ameriko. La kompanio Richter el Rudolstadt ekproduktis grandajn kvantojn de puzloj similaj al Tangramo de diferencaj formoj, nome la nomitaj “Anker-puzloj”.

## Referencoj 
* Puzzles Old & New, de Professor Hoffmann, 1893
* Puzzles Old and New, de Jerry Slocum & Jack Botermans, 1986
* New Book of Puzzles, de Jerry Slocum & Jack Botermans, 1992
* Ingenious & Diabolical Puzzles, de Jerry Slocum & Jack Botermans, 1994
* The Tangram Book, de Jerry Slocum, 2003
* The 15 Puzzle, de Jerry Slocum & Dic Sonneveld, 2006

Kategorio:Puzloj
Kategorio:Ludiloj
Kategorio:Meĥanikaj enigmoj
Pitkarna varma makulo

dekstra|eta|450x450px|Pitkarna varma makulo estas markita per numero 31 sur la mapo.
La **Pitkarna varma makulo** estas  vulkana varma makulo troviĝanta en la sud-centra Pacifiko. Ĝi respondecas pri kreo de la Pitkarnaj Insuloj kaj du grandaj submaraj montoj nomitaj Adams kaj Bounty.

## References 
Kategorio:Geografio de Oceanio
Kategorio:Pitkarna Insularo
Serurpuzlo

**Serurpuzlo** aŭ **fermopuzlo** estas ludilo, nome tipo de meĥanika puzlo. Ĝi konsistas el seruro kun malkutima aŭ kaŝita meĥanismo. Tiaj fermiloj (respektive malfermiloj) estas foje nomataj **iluziseruroj**, ĉar malfermi ilin  estas kvazaŭ plenumi magian iluzion. Por tiaj puzloj eblas uzi kongruan ŝlosilon aŭ ne.

Tiaj puzloj havas longan historion. Ĉinaj juvelejoj ofte enhavis puzloserurojn kaj kaŝitajn tirkestojn. Ekzemplo de tiaj skatoloj estas integra parto de la intrigo de la filmo *Kavaliroj de Ŝanhajo* (2003). Aliaj serurpuzloj devenas el la neceso inventi sekurajn serurojn en la Mezepoko.

Kategorio:Ludiloj
Kategorio:Seruroj
(18726) 1998 KC2

**(18726) 1998 KC2** estas marsrenkonta asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Duklando Ŝvabio

La **duklando Ŝvabio** ( , en la 10-a jarcento, do inter la jaroj 911 kaj 1000 (nur tiam!), nomita , , do **duklando Alemanio**) estis unu el la kvin "tribaj duklandoj" de la mezepoka orientfranka imperio aŭ reĝlando Germanio (apud Bavario, Frankonio, Loreno kaj Saksio), kaj ĝiaj dukoj estis inter la plej altaj potenculoj de la tiama Germanio. Ĝi praktike ekzistis dum proksimume 350 jaroj kaj estis la bazo de la potenca dinastio Ŝtaŭfoj, al kiu tiutempe ankaŭ apartenis pluraj imperiestrioj de la Sankta Romia Imperio. Ĝia teritorio estis pli granda ol la hodiaŭa regiono "Ŝvabio"; ĝi ampleksis grandan parton de la hodiaŭa Baden-Virtembergo kaj partojn de hodiaŭaj Svisio, Francio, Italio kaj Liĥtenŝtejno.

La duklando praktike ĉesis ekzisti en 1268, kun la ekzekuto de *Konradin*, la lasta tiama duko de Ŝvabio. Imperiestro Rudolfo la 1-a revivigis la titolon "duko de Ŝvabio" por sia filo Rudolfo, de kiu ĝin heredis ties filo Johannes Parricida. Johano mortis en 1312 aŭ 1313, kaj la titolo kun li.

La Margraflando Badeno apartigis sin de la duklando dum la 12-a jarcento.

## Historio 
En 496 la alemanoj estis venkitaj de la reĝo Klodvigo la 1-a, submetita al la Franka imperio, kaj regita de dukoj kiuj estis dependaj de la frankaj reĝoj. En la 7-a jarcento la alamanoj estis konvertitaj al kristanismo, episkopejoj estis fonditaj en Aŭgsburgo kaj Konstanco, kaj en la 8-a jarcento abatejoj en insulo Reichenau kaj Sankta-Galo. La alemanoj iom post iom forĵetis la frankan jugon, sed en 730 Karolo Martelo denove reduktis ilin al dependeco, kaj lia filo Pepino el Herstal aboliciis la triban dukon kaj regis la duklandon per graflandaj rezidejoj kaj per ĉambristaj mesaĝistoj.

Tiutempe la duklando, kiu estis dividita en govioj aŭ graflandoj, prenis la formon kiun ĝi konservis dum la mezepoko. Ĝi estis limigita de la rivero Rejno, la Bodenlago, la rivero Lech kaj la franka regno Aŭstrazio. La rivero Lech, apartiganta Alemanion de la Duklando Bavario, ne formis, nek etnologie, nek geografie, tre fortan limon, kaj estis multe da interkomunikado inter la homoj ambaŭflanke de la limo.

En 1512, kiam imperiestro Maksimiliano la 1-a dividis la imperion en imperiajn cirklojn, unu el ili, la "ŝvabia cirklo", proksimume identis kun la estinta duklando. Ĝi konsistis el la graflando Virtembergo, la margraflando Badeno, kaj la okcidenta parto de duklando Bavario. La hodiaŭa nomo Ŝvabio,  , estas uzata neoficiale por tiu sama regiono, sed oficiale nur por la distriktaro Ŝvabio en Bavario.

La duklando estis dividita en administrajn unuojn nomataj , , en Esperanto ankaŭ "govio". La vortero "-gau" ankoraŭ hodiaŭ troviĝas en pluraj regionaj nomoj, ekz-e Breisgau, Allgäu, Aargau.

## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio: Dukoj de Ŝvabio

## Referencoj 
* 

Duklando
Kategorio:Germanaj duklandoj
Kategorio:Historiaj germanaj teritorioj
Kategorio:Teritorioj de la Sankta Romia Imperio
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 910-919
Kategorio:915
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1260-1269
Kategorio:1268
Kastelo Toszek

**Kastelo Toszek** - renesanca kastelo, troviĝanta en Toszek, 23&nbsp;km. de Gliwice, Silesia Provinco en Pollando.
maldekstra|eta|333x333px|Kastela turo

## Historio kaj la homoj 
Historio de la kastelo komenciĝas en la 10a-11a jarcentoj, kiam surloke de nuna konstruaĵo staris frua defenda ligna remparburgo. La unua skriba mencio pri la kastelo devenas de 1222 jaro. Dum feŭda dispartigo de Pollando burgo en Toszek apartenis al sekvintaj sileziaj dukoj kaj burgadministrantoj.

La plej grandan gravecon la kastelo havis en 15a jarcento, kiam ĝi estis posedaĵo de Duko Przemysław de Toszek, de la Oświęcim familia deveno. La Duko ne nur rekonstruis la kastelon (ŝanĝante lignan konstruaĵon en masonitan) post la husana revolucio, sed ankaŭ kreiĝis tie sian rezidejon.

Post lia morto la kastelon posedis dum mallonga periodo Dukoj de Opole, kaj poste, en la 16a jarcento, ĝi iĝis proprietaĵo de la Habsburg familio. En 1557 Habsburgoj garantie donis la burgon al Fryderyk von Redern, kies filo en 1592 aĉetis la kastelon.

Inter 1638 kaj 1707 la burgo estis regata de la Colonna familio, kiu faris grandskalan rekonstruon de la kastelo. Tiam la kastelo fariĝis magnata loĝejo, la plej eminenta en tiama Supra Silezio. La sekvantaj posedantoj estis: Johann Dietrich von Peterswald, grafo Franciszek Karol Kotuliński, familio Posadowski kaj Adolf von Eichendorff.

En 1797, la kastelon aĉetis grafo Franciszek Adam Gaschin. Post dekkelkaj jaroj, en 1811, la kastelo ruiniĝis pro brulego. Post la incendio oni uzis la kastelajn konstruerojn por krei novan palacon en Toszek. En 1840 la ruiniĝita kastelo estis aĉetita de Abraham Guradze, kaj tiu ĉi familio posedis ĝin ĝis la dua mondmilito. La kastelo estis fine parte rekonstruita inter 1957 kaj 1963. Hodiaŭ, la kastelaj domoj funkcias kiel kultura centro.

## Piednotoj 
Kategorio:Kasteloj en Pollando
Kategorio:Historiaj monumentoj en Pollando
Kategorio:Silezio
18727 Peacock

'*18727 *Peacock'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Anthony Peacock*, projekta sciencisto por la *EXOSAT* de la Eŭropa Kosma Agentejo kaj la misio *XMM-Newton*. Gvidanta spertulo pri detektiloj por astrofiziko de alta energio, li ankaŭ disvolvis la *"S-CAM"'', kriogenika fotilo havanta rapidegan nombrilon da fotonoj por optika astronomio elde grundo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
18725 Atakamo

**18725 Atakamo** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Atakama-Dezerto, kiu kovras la regionojn II, III kaj IV de Ĉilio. Estas unu el plej sekaj dezertoj en la mondo, ĝi entenas multe da , sed ankaŭ multenombrajn grand-kvalitajn astronomiajn situojn en kiuj multe da modernaj instrumentoj estis instalitaj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Malkroĉopuzlo

**Malkroĉopuzlo** estas ludilo, nome tipo de meĥanika puzlo kiu fokusiĝas al diskroĉo aŭ malkongruigo de unu peco aŭ aro de pecoj el alia peco aŭ aro de pecoj. La inversa problemo rekroĉi la puzlon povas esti tiom malfacila — aŭ eĉ pli malfacila ol — kiom diskroĉigo. Estas kelkaj diferencaj tipoj de diskroĉigaj puzloj, kvankam unuopa puzlo povas aligi kelkajn el tiuj trajtoj. Tre uzata materialo estas metalo kiu malhelpas premadon aŭ tordigon de la pecoj. Oftaj elementoj povas esti kabloj, kaj ringoj.

Wire-puzzle-assembled.jpg|Nesolvita formo
Wire-puzzle-disassembled.jpg|La sama puzlo en solvita formo

Kategorio:Ludiloj
Kategorio:Puzloj
Ribelo de la Eskadro de Ĉilio

[eta|350x350px|La bombardado de la eskadro ankrita en [Coquimbo (urbo)|Coquimbo, en 1931. Foto de la gazetaro de la epoko, eble retuŝita aŭ trukita.]]
La **ribelo de la Eskadro de Ĉilio** estis ribelo de la maristaro de la Mararmeo de Ĉilio inter la 31a de aŭgusto kaj la 7a de septembro 1931. La movado naskiĝis kiel protesto fronte al forta malpliiĝo de salajroj, kiu estis dekretita de la registaro de la vicprezidanto Manuel Trucco, meze de la ekonomia kaj politika krizo kiun trairis Ĉilio sekve de la Granda Depresio. La ribelo daŭris unu semajnon kaj trapasis variajn fazojn. Post ekokupo de la ŝipoj kaj bazoj, la maristaro prezentis al la aŭtoritatoj peticion, kiun la registaro traktis kaj negocis dum kelkaj tagoj.

Dum la intertraktadoj, la ribeluloj pligrandigis sian peticion kun petoj ĉiufoje pli ĝeneralaj, kaj rilataj al la krizo de la lando. La 4an de septembro, post la ultimato de la registaro kaj unu tago antaŭ esti atakitaj, la ribeluloj manifestis malkaŝe sian deziron, ke la movado akiru karakterizaĵojn de socia revolucio.

Ekde la 5a de septembro, komencis atakoj al la maristoj de la fortoj sindonaj al la registaro, tial ili provis mallongan militan reziston. Post subteni batalojn en Coquimbo kaj Talcahuano, la ŝipanaroj kapitulacis.

Kategorio:Strikoj
Kategorio:Politiko en 1931
Logika enigmo

**Logika enigmo** estas ludilo, nome puzlo aŭ enigmo deriva el la matematika fako de la dedukto.

## Historio 
La logika enigmo estis unuafoje produktita de Charles Lutwidge Dodgson, kiu estas plej bone konata laŭ sia plumnomo Lewis Carroll, nome aŭtoro de ''Alice's Adventures in Wonderland*. En sia libro *The Game of Logic* (la ludo de logiko) li enmetis ludon por solvi problemojn kiel konfirmas la konkludo "Kelkaj levreloj ne estas dikaj" el asertoj "Dikaj bestoj ne bone kuras" kaj "Kelkaj levreloj bone kuras". Puzloj kiaj tiu, kie oni ricevas liston de premisoj kaj oni demandas kio povas esti deduktita el ili, estas konataj kiel silogismoj. Dodgson pluiras por konstrui multe pli komplikajn puzlojn konsistantajn el ĝis 8 premisoj.

En la dua duono de la 20a jarcento matematikisto Raymond M. Smullyan pluis kaj etendis la branĉon de logikaj puzloj kun libroj kiaj *The Lady or the Tiger?*, *To Mock a Mockingbird* kaj *Alice in Puzzle-Land''. Li popularigis la puzlojn de "kavaliroj kaj servistoj", kiuj implicas kavalirojn, kiuj ĉiam diras la veron, kaj servistojn, kiuj ĉiam mensogas.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Logikaj problemoj por studentoj en gradoj unu al dekdu

Kategorio:Ludiloj
Kategorio:Enigmoj
Beanie Baby

**Beanie Baby** estas la nomo de linio de pluŝaj bestoludiloj, faritaj de Ty Warner Inc., kiuj estis poste renomita kiel Ty Inc. en Novembro 1991. Ĉiu ludilo havas internan pozigan strukturon (metalfadenoj kiuj ebligas ke la ludilo restu en difinita sinteno aŭ pozo) kaj estas remburita per plastaj buletoj (aŭ nomitaj ankaŭ "faboj") pli ol per konvencia remburaĵo (kiel PVK kaj polietileno), havigante al Beanie Baby flekseblan aspekton.

En ĵusa libroj nomitaj *The Great Beanie Baby Bubble: Mass Delusion and the Dark Side of Cute*, aŭtoro Zac Bissonnette detaligas kiel tiu pasia emo subite leviĝis tra Usono kaj poste venis al fino.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ty oficiala retejo
* Datumbazo de *Beanie Baby*

Kategorio:Ludiloj
18728 Grammier

'*18728 *Grammier'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono,
Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Richard ("Rick") S. Grammier* (1955–2011), iama direktoro pri la esploro de la sunsistemo ĉe la *Jet Propulsion Laboratory''. Li laboris kiel mastrumanto aŭ mastrumanto de projekto pri misioj kiel Cassini, Stardust, Deep Impact kaj Juno.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Ursoj Boyds

**Ursoj Boyds** estas linio de kolekteraj rezinaj kaj remburitaj pluŝaj ursoj produktitaj de la kompanio Enesco. La 14an de Aŭgusto, 2014, Enesco anoncis ke la kompanio estis "farintaj la malfacilan strategian decidon por meti Boyds en vintrumadon". Tiu anonco estis komunikata al vendistoj tra retpoŝtoj el Michael Griffith, Senior Vice President, Usonaj Vendoj.

Kategorio:Kolektoj
Kategorio:Ludiloj
Boyds
18729 Potentino

**18729 Potentino** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la malnova Kastelo de Potentino, proksime de Seggiano en Toskanio (Italio). La kastelo estis perfekte restaŭrita fare de siaj anglaj posedantoj, la familio *Green*. La nomo estis sugestita de Vincenzo Zappalà.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Károly Hadaly

**Károly Hadaly** [kAroj hadali] (?), laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hadaly Károly** estis hungara matematikisto, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *hadai*.

Károly Hadaly http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=hadaly naskiĝis en 1743 (informoj pri la naskiĝloko estas kontraŭdiraj). Li mortis la  en Pest (urbo).

## Biografio 
Károly Hadaly doktoriĝis el filozofio kaj juro en Reĝa Universitato de Nagyszombat, krome li aliĝis al la jezuitoj. Post siaj studoj li estis juristo-notario de primaso József Batthyány. Ekde 1781 li instruis en la menciita universitato, ekde 1786 en akademioj de Győr, Pécs, Pozsony. Inter 1810 kaj 1831 li denove instruis en la universitato, kiu jam funkciis en Buda, poste en urbo Pest, li estis ankaŭ dekano 2 jarojn. Li instruis arkitekton ankaŭ en Institutum Geometricum inter 1826-1828. En 1831 li pensiuliĝis, samtempe li ricevis premion kaj titolon reĝa konsilisto. 
 
## Elektitaj publikaĵoj 
* *Elementa hydrotechnicae, quae in usum auditorum suorum elaboratus est* (1783, 1791, 1794,  1798, 1801, 1803, 1821)
* *Anfangsgründe der Mathematik* (1789-90) - 2 volumoj
* *Elementa matheseos purae* (1798-99), (la 7-a eldono en 1826)
* *Tentamen publicum ex architectura civile oeconomiae applicata et hydrotechnia in reg. Acad. Poson* (1806)
* *Tentamen publicum ex algebra, geometria pura et practica quod in reg. univ. Pestiensi e praelectionibus* (1811, 1812)
* *Tentamen publicum ex algebra, geometria pura et practica Pestini* (1820, 1822, 1823, 1827)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
 

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Lunĉujo

[eta|Lunĉujo kaj [varmbotelo poseditaj de Harry S. Truman.]]
**Lunĉujo** aŭ **manĝoskatolo** estas termino uzita por stoki manĝaĵon kaj por porti ĝin ekstere. La koncepto de manĝujo ekzistis dumlonge, sed nur kiam personoj ekuzis metalajn tabakujojn por porti manĝaĵojn (ĉefe al laborejo aŭ lernejo) komence de la 20a jarcento, sekve de la uzado de litografiitaj bildoj sur metalo, tiuj manĝoskatoloj iĝis marko de la juneco, kaj komercebla produkto. Poste plasto anstataŭigis metalon kiel ĉefa konstrumaterialo.

Eblas nuancoj, ĉar *lunĉujo* enhavas malabundan manĝon por lunĉo, tio estas por rapida tagmanĝo ĉe laborejo, dum *manĝoskatolo* povas enhavi manĝon por lunĉo aŭ ankaŭ pli abundan aŭ malabundan por aliaj celoj.

Kategorio:Manĝiloj
Mergenthaler Linotype Company

La **Mergenthaler Linotype Company** estas societo fondita en Brooklyn (Usono) en 1886 (sed relokita al Baltimore ekde 1890) por vendi la kompostmaŝinon Linotype inventita de Ottmar Mergenthaler. Danke al la linotipo la firmao fariĝis mondskale la plej granda societo produktanta ĉi tiun ilaron por la presindustrio; ekster Usono ĝia sola konkurenculo estis la uson-angla societo Monotype Corporation.
eta|Akcio de la *Mergenthaler Linotype Company*.

## Notes et références 

Kategorio:Tipografio
Antal Hajnal

**Antal Hajnal,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hajnal Antal** estis hungara inĝeniero, hidrologo.

Antal Hajnal http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC05727/05804.htm naskiĝis la  en Makó. Li mortis la  en Hungara reĝlando en Fiume (nuntempa Rijeka en Kroatio).

## Biografio 
Antal Hajnal frekventis kolegion en Debrecen, poste li akiris diplomon en Joseph Industrieschule en 1859. Post siaj studoj li studvojaĝis en Eŭropo, poste li ricevis postenon en Békés (historia departemento), post jaroj li iĝis privata inĝeniero. En 1867 li ricevis postenon en ministerio pri laboro kaj trafiko, kie li okupiĝis pri kanalizado kaj fervojoj. Ekde 1877 li gvidis konstruadon de haveno de Fiume. En 1889 li estis nomumita ministeria konsilisto, sed li gvidis ĝismorte la havenan konstruadon.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A fiumei kikötő* (1900)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Makó de 1988

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj hidrologoj
Fotopapero

**Fotopapero** aŭ **fotografia papero** estas papero tegita per tavolo lumsensebla, ĝenerale ne reaganta al la ruĝa lumo.

Ekzistas du tipoj de fotopapero:
* La glaceaj paperoj el la plasta materialo polietileno nomata RC (*Resin Coated*), kiuj estas plej facile prilaboreblaj kun mallonga lavado.
* La paperoj kun blankfibra tavolo el bariosulfato (baritpapero). Tiu papertipo  malfacile laveblas kaj tordiĝas dum la sekado, sed donas multe pli profundajn nigrojn kaj ĝia konservado superas tiun de la papero RC.

## Vidu ankaŭ 
* Fotografio

Kategorio:Fotado
Agata Kornhauser-Duda

**Agata KORNHAUSER-DUDA** (naskiĝis la  en Krakovo), estas la edzino de la Prezidanto de Pollando, Andrzej Duda kaj tiel ŝi estas nomita La Unua Damo de Pollando. Ŝi estas instruisto de germana lingvo.

## Familio 
Ŝi naskiĝis en Kraków kaj ŝi estas la infano de Julian Kornhauser, verkisto, tradukisto, literatura kritikanto, aŭtoro de libroj por infanoj kiu dediĉis libron de poezio al ŝi en 1981 kaj Alicja Wojna - polonistino. Ŝi havas fratinon de Jakub, poeto kaj tradukisto, instruisto ĉe la Jagelona Universitato.

Ekde 21 de decembro 1994 ŝi estis edzino de Andrzej Duda.  Ili havas filinon nomata Kinga, naskiĝinta en 1995, jurstudentino..

## Profesia kariero 
Ŝi estas germana instruisto ĉe la Mezlernejo nome de Johano la 3-a Sobieski en Krakovo, kie ŝi eklaboris ekde 1998. Ŝi estis priskribita kiel postulema sed justa kaj diligenta instruisto. La lernejo estas la *alma mater* de ŝia edzo, ŝi finis en 1991 ĝian rivalon Mezlernejon nome de Bartomiej Nowodworski en Krakovo. En 1997 ŝi skribis ŝian disertaĵon sur la verkoj de Horst Bienek ĉe la Jagelona Universitato, kie ŝi kaj ŝia edzo renkontis.

## Unua Damo de Pollando 
Ŝi estas la Unua Damo de Pollando ekde la 6-a de aŭgusto 2015, kiam ŝia edzo fariĝis Prezidanto de Pollando. En la 24-an de majo 2015, li gajnis la duan rondon de la prezidenta balotado, atinganta 51.55% el la voĉdono kontraŭ la 48.45% gajnita de lia rivalo Bronisław Komorowski. Dum la kampanjo ŝi subtenis ŝian edzon per prezentado en partiaj elsendoj.

Kiel la unua damo ŝi entreprenis karitatan agadon patronante al pluraj kampanjoj. Ekzemple en 5-an de septembro 2015 ŝi partoprenis en Nacia Lernado de romano "La Pupo" de Bolesław Prus. Ŝi vizitas lernejojn, infanĝardenojn, malsanulejon. Ŝi ankaŭ akceptas lernejvojaĝoj en Palaco de Prezidanto. Ŝi partoprenas en prezidentaj eksterlandaj vizitoj kaj en vizitoj de reprezentantoj de aliaj ŝtatoj en Pollando.

## Honoroj 
* Granda Rubando de la Ordo de Leopoldo - 2015, Belgio.

## Referencoj 
Kategorio:Unuaj damoj de Pollando
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Krakovanoj
Metalmuldado

eta|Motorbloko kun alumini-magnezia muldilo.

**Metalmuldado** estas metalfanda procezo kiu estas karacterizita per perfortigo de fandita metalo je alta premo en muldilo. Tiu muldujo estas kreita uzante du plifortigitajn iloŝtalajn pecojn kiuj estis maŝinitaj en formo kaj laboro simile al injektomuldado dum la procezo. Plej metalmuldiloj estas faritaj el neferaj metaloj, specife el alojoj bazitaj en zinko, kupro, aluminio, magnezio, plumbo, plumbostano kaj stano. Depende el la tipo de metalo fandota, oni uzas ĉambromaŝinon ĉu varman ĉu malvarman.

La fandekipado kaj metalfandado postulas grandajn kapitalkostojn kaj tio tendencas limigi la procezon al grandvoluman produktadon. Fabrikado de partoj uzante metalmuldadon estas relative simpla, plenumante nur kvar ĉefajn paŝojn, kiuj tenas la pliiĝantan koston por fabrikaĵo sufiĉe malalte. Ĝi estas speciale taŭga por granda kvanto de malgrandaj al mezgrandaj fandaĵoj, kio estas kial metalmuldado produktas pli da fandaĵoj ol ajna fandoprocezo. Metalmuldado estas karakterizita per tre fajna surfaco (kompare al fandostandardoj) kaj dimensia konsisteco.

Du variantoj estas senpora metalmuldado, kio estas uzata por nuligi gasporecajn fandodifektojn; kaj rekta injekta metalmuldado, kio estas uzata ĉe zinkofandado por malpliigi restaĵojn kaj pliigi la produktokvanton.

## Vidu ankaŭ 
* Muldometala ludilo
* Metalfarado
* Pezmetalo
* Solido

## Referencoj 
### Bibliografio 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Die Casting Information and FAQ's 
* Tolerances for die casting (according to DIN 1688 GTA 13, German Standards)
* General Die Casting Design Data Sheet 

Kategorio:Metalurgio
Alix Aymé

**Alix Aymé** (naskiĝis en 1894 en Marsejlo, mortis en 1989) estis franca pentristino kiu vivis en Ĉinio kaj en Vjetnamio. Instruistino en la Lernejo de belartoj de Hindoĉinio, ŝi kontribuis relanĉi tie la arton de Lako.

## Biografio 
Alix Aymé studis muzikon kaj desegnon en Tuluzo, poste estis lernantino de pentristo Maurice Denis, kiun ŝi asistis en la dekoracio de la kupolo de la Teatro de la Elizeaj Kampoj en Parizo. En 1920, ŝi edziniĝis kun instruisto de beletro Paul de Fautereau-Vassel kaj akompanis lin al Ŝanhajo, poste al Hanojo. En 1925-1926, ŝi instruis desegnon en la franca gimnazio de Hanojo.

La paro revenis en Francion, kie ili vivis de 1926 ĝis 1928, kaj havis filon. Ŝi disigis sin poste de sia edzo kaj denove foriris kun sia filo al Hindoĉinio, ŝarĝita de misio de la franca registaro, en rilato kun la preparo de la Internacia kolonia Ekspozicio de 1931. En 1931, ŝi edziniĝis kun kolonelo Georges Aymé, estonta adjutanto de generalo Eugène Mordante, komandanto de la franca armeo en Hindoĉinio, kaj plejaĝa frato de verkisto Marcel Aymé. Ŝi fariĝis instruistino en la Lernejo de belartoj de Hindoĉinio, kie ŝi kontribuis al la veko de la interesiĝo pri lako, flanke de Joseph Inguimberty ekde 1934.

Post la Dua mondmilito, ŝi realigis ĉefe la Krucan vojon en lako de la Kapelo Notre-Dame de Fidélité en Douvres-la-Délivrande, klasigita en 2010 historia Monumento kiel objekto.

Alix Aymé mortis en 1989.

Ekspozicio de ŝiaj verkoj okazis en 2012 en la Universitato Johns Hopkins; ŝi estis tie priskribita kiel « influa partoprenantino al la promocio de la modernisma parizo dum la intermilito. » Tiu ekspozicio prezentis ŝian artan disvolviĝon tra preskaŭ kvar jardekoj, ekde ŝiaj unuaj verkoj influitaj de Maurice Denis ĝis ŝia adopto de aziaj kaj modernismaj elementoj en ŝiaj pejzaĝoj de matureco. Ŝi daŭrigis korespondadon kun ŝia majstro Maurice Denis, kiu estas konservita en la centro de dokumentado de la muzeo Maurice Denis en Saint-Germain-en-Laye.

## Publikaj kolektoj 
* Reĝa palaco de Luangprabango: freskoj, 1930
* Douvres-la-Délivrande, Kapelo Notre-Dame de Fidélité: *Kruca vojo* en lako, 1945

## Eldonoj 
* « Sur la Laque », en L'Illustration, 1949

## Ekspozicioj 
* Marsejlo, Galerio Moullot
* Parizo, Galerio de Ultramara Francio
* Parizo, Internacia kolonia Ekspozicio de 1931
* Baltimore, muzeo Evergreen de la Universitato Johns Hopkins, de la 11-a de marto ĝis la 30-a de septembro, « Alix Aymé, artistino en Hindoĉinio dum la jaroj 1920-1940 »

## Bibliografio 
* .
* Du fleuve Rouge au Mékong : visions du Viêt Nam. Exposition, Paris, Musée Cernuschi, du 20 septembre 2012 au 27 janvier 2013, Parizo-Muzeoj, Findakly, Muzeo Cernuschi, 2012.

## Notoj kaj referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Marsejlo
Kategorio:Homoj de Bouches-du-Rhône
Muldometala ludilo

eta|Tipa malnova muldometala ludilo, kun multaj partoj kaj radoj gumaj, sed ne vitraj fenestroj.
eta|dekstra|Muldometala aviadilo.
La esprimo **muldometala ludilo** referencas ĉi-tie al ajna ludilo aŭ kolektero produktita per uzado de metalmulda metodo. Tiuj ludiloj estas faritaj el metalo, kun plasta, gumaj aŭ vitraj detaloj. Tute plastaj ludiloj estas faritaj per simila procezo de injekta muldado, sed ambaŭ estas rare konfuzataj. La metalo uzata estas ĉu plumba alojo (ĉe la unuaj ludiloj), aŭ plej ofte Zamako (aŭ *Mazako* en UR), nome alojo de zinko kun malgrandaj kvantoj da aluminio kaj kupro. Plumbo, iam amplekse uzita por fandometalaj ludiloj, aŭ fero estas malpuraĵoj kiuj devas esti zorge evitataj en tiu alojo, ĉar ili povas produkti zinkomalsanon. Tiuj alojoj estas ankaŭ referencataj foje kiel blanka metalo, kvankam tiuj terminoj estas ankaŭ konfuzataj kun la plumaj ludilalojoj. La plej oftaj muldometalaj ludiloj estas skalmodeloj de aŭtomobiloj, aviadiloj, konstrumaŝinoj, kaj trajnoj, kvankam preskaŭ ĉio ajn povas esti produktita per tiu metodo.

## Referencoj 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Diecast.aero models airplanes museum  angle
* racing43 - Racing Sportscars in 1:43 germane

Kategorio:Ludiloj
Preĝejo Marteno de Tours (Angyalföld)

**Kirko Marteno de Tours** kaj **Nikolao de Flüe** estas moderna romkatolika preĝejo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Angyalföld.

## Historio 
En 1932 nova katolika komunumo formiĝis en Angyalföld. Ekde 1937 oni luis kelon, kiu establiĝis kapelo. En 1938 oni aĉetis parcelon por konstrui novan kirkon. En 1943 memstara paroĥo kreiĝis, sed la konstruo prokrastiĝis pro la 2-a mondmilito. En 1948 la paroĥo aĉetis pli novan parcelon, sed en 1952 ŝtatiĝo okazis. La nun videbla kirko estis konstruita inter 1982 kaj 1986.
eta|Memortabulo pri la kirko

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola malantaŭ la trotuaro kaj ĝi formas malregulan solidon. Ĝi ne havas turon, sed en la flanka parto granda kruco altiĝas kvazaŭ turo.

Kermeso okazas en la 11-an de novembro.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun foto
eta|maldekstre|La kirko

Angyalföld
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Nikolao de Flüe
Komunumaro Bokhorst-Wankendorf

**Bokhorst-Wankendorf** estas komunumaro en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Plön de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio, kaj ekestis la 1-an de januaro 2008 per kunigo de la antaŭaj komunumaro Bokhorst kaj komunumaro Wankendorf. La 5-an de aŭgusto 2009 la ĝistiama membrokomunumo Bönebüttel malaliĝis el la komunumaro kaj de tiam formas administran komunaĵon kun la urbo Neumünster. Fine de  la komunumaro havis  loĝantojn sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Membraj komunumoj 
# Belau kun la komunumopartoj Gut Perdöl, Perdöl, Perdöler Mühle, Wangensahl, Honigholz, Scheelshof kaj Vierhusen
# Großharrie kun la komunumopartoj Kleinharrie kaj Vogelsang
# Rendswühren  kun la komunumopartoj Altenrade, Hollenbek, Neuenrade, Schipphorst, Viehbrook kaj Wühren
# Ruhwinkel kun la komunumopartoj Seerade, Vier, Vorhof, Drögenkuhlen, Bockhorn, Eichholz, Altekoppel, Tanneneck kaj Schönböken
# Schillsdorf kun la komunumopartoj Altbokhorst, Bokhorst, Busdorf, Hüttenwohld, Kuhteich, Schlagbaum kaj Schönhagen
# Stolpe kun la bienoj Depenau, Bundhorst, Horst kaj Nettelau, Mühlenberg kun la muelejo *Depenau* kaj la kamparaj setlejoj Hoheneiche, Brammerberg, Missenkamp, Mißmaaßen kun kvar bienoj, Wittmaaßen, Bocksberg, Totenberg, Silgenwisch, Klingenberg, Wittenberg kaj Kieler Kamp kun tri bienoj.
# Tasdorf kun la komunumoparto Bornrüm
# Wankendorf kun la komunumopartoj Bockelhorn, Jägersberg, Kuhlrade, Löhndorf, Neuen Jäger, Grüner Jäger, Düsternbrook, Klauskuhlen, Obendorf kaj Schimmelhof

## Referencoj 
Kategorio:Distrikto Plön
W
W
László Hága

**László HÁGA** [lAslO hAga], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hága László** estis hungara kemiisto, profesoro, fabrikestro.

László Hága http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC05727/05757.htm naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Hága frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris kemian diplomon en Teknikuniversitato József en 1942. En la lasta studjaro li jam instruis en éa universitato, poste li laboris en kemia instituto. Post la 2-a mondmilito li havis postenon en nafta uzino en Komárom, ekde 1960 en nova nafta kombinato de Százhalombatta. En 1965 li akiris inĝenieran diplomon kaj li doktoriĝis, en la sekva jaro li kandidatiĝis kaj komencis instrui en Universitato de Panonio. Li mortis dum laboro pro eksplodo.

Li havis edzinon, kiu naskis 3 filinojn. Li ricevis 2 premiojn kaj postmortan memormedalon.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A nagylengyeli ásványolaj krakkolási problémái* (1954)
* *Fűtőolajok* (1961)
* *A Dunai Kőolajipari Vállalat* (1968)

## Memorigiloj 
* strato en Komárom
* strato, memorkolono kaj memortabulo en Százhalombatta
* busto en muzeo pri oleo en Zalaegerszeg

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Burgo Zähringen

La '*burgo *Zähringen'''* (prononco ) en la urbo Frajburgo (*Freiburg im Breisgau*) de Germanio en la mezepoko estis la baza familia burgo de la nobela dinastio *Zähringer'', parencoj de la Ŝtaŭfoj. La dinastio en la 11-a kaj 12-a jarcentoj akiris pli kaj pli potencan pozicion en la regionoj de nuna sukokcidenta Germanio kaj Svislando ene de la Sankta Romia Imperio. La burgo konstruiĝis ĉirkaŭ la jaro 1000 kaj ruiniĝis en 1525, kadre de la germanaj kamparanaj militoj. Laŭ la nunaj komunumaj limoj, la burga ruino situas ne plu ene de la limoj de la urbo frajburgo, sed sur la teritorio de la najbara komunumo Gundelfingen (Breisgau).

eta|maldekstra|250px|

Kategorio:Freiburg
Kategorio:Kasteloj en Baden-Virtembergo
Kategorio:Kasteloj de familio Zähringer
Rolde

**Rolde** estas vilaĝo en la municipo Aa en Hunze en la provinco Drenthe (Nederlando) kaj situas sur la Rolderrug (Dorso de Rolde) kiu estas monteta dorso.

Rolde havis je la 1-a de januaro 2008 3955 loĝantojn. En 2007 Rolde ekzistis 820 jarojn.

En Rolde situas du dolmenoj (D17 kaj D18) je nur 200 metroj reciproka distanco, kaj tuj apud gotika kirko el la 14-a jarcento. Rolde estas unu el la etapo-lokoj de la Pieterpad kaj situas ĉe la bicikla itinero LF 14 *Saksenroute* (Saksa-itinero).

eta|maldekstra|300ra|Antaŭa municipejo
eta|maldekstra|300ra|Antaŭa stacidomo

## Fotaro 

Dosiero:Hunebed_D17_bij_Rolde_2008.jpg|Dolmeno D17
Dosiero:Hunebed_D18_bij_Rolde_2008.jpg|Dolmeno D18
Dosiero:Hunebed D18+D17 bij Rolde.jpg|Dolmenoj D18 kaj D17
Dosiero:Molen_van_Rolde.jpg|Muelejo de Rolde

## Referencoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Drento
Kategorio:Eksaj municipoj de Drento
Cifereca dorlotbesto

[eta|[Tamagoĉi]]
**Cifereca dorlotbesto** (konata ankaŭ kiel **virtuala dorlotbesto**, **artefarita dorlotbesto**, aŭ **dorlotbesta ŝajnigo**) estas tipo de ia ludilo aŭ plej bone dirite artefarita hom-akompananto. Ili estas kutime tenitaj por akompanado aŭ ĝuado. Personoj povas havi ciferecan dorlotbeston anstataŭ realan dorlotbeston, preferinde se oni kalkulas evitadon de fizikaj problemoj (manĝo, zorgado, malpuro ktp.) dum malpreferinde se oni konsideras la mekanikigon de tia vivo.

Ciferecaj dorlotbestoj estas distingaj en tio ke ili ne havas konkretan fizikan formon krom la aparataro kiu funkciigas ilin. Interagado kun ciferecaj dorlotbestoj povas esti celorientita aŭ ne. Se jes, tiam la uzanto devas teni ĝin viva tiom longe kiel eblas kaj ofte helpi ĝin kreski al pli disvolvigitaj formoj. Teni la dorlotbeston viva kaj kreskanta povas postuli ofte 'manĝon', zorgadon kaj ludadon kun la dorlotbesto. Se la interagado ne estas celorientita, la uzanto povas esplori la karakteron de la dorlotbesto kaj ĝui la senton konstrui rilaton kun ĝi.

Ciferecaj dorlotbestoj povas esti "ŝajnigoj de realaj animaloj, kiel ĉe la serio Petz" aŭ "fantastaj kiel la Tamagoĉi". Malkiel biologiaj ŝajnigoj, la dorlotbesto kutime ne reproduktiĝas. Ili ĝenerale ne mortiĝas, kaj ili povas regeneriĝi.

## Notoj 
Kategorio:Ludiloj
*Cifereca dorlotbesto
*Cifereca dorlotbesto
Kategorio:Poŝkomputiloj
Eric Lu

** Eric Lu ** (naskiĝis la ) estas usona pianisto, gajninto de 4-a premio de la 17-a Internacia Pianista Konkurso nome de Frederiko Chopin en Varsovio.

## Biografio 
### Muzika Edukado 
Li komencis la muzikan edukadon kiam li estis 6-a jara. Lia unua pianinstruisto estis Dorothy Shi. Sekve li estis lernanto de Muziklernejo en Nova Anglio en klaso de Aleksander Korsantia kaj Ramon Rivery. Ekde 2013 li studas en Curtis Institute of Music en Filadelfio en klaso de Jonathan Biss kaj Robert McDonald, kie li estis akceptita kiam li estis 15-a jara. Li estis ankaŭ la lernanto de&nbsp;Đặng Thái Sơn. Li deklaris esti amanto de ludado de Grigorij Sokołow.

### Premioj 
Eric Lu gajnis premiojn en pianistaj konkursoj:
* la unuan premion de 12-a Internacia Konkurso en Ettlingen (2010),
* specialan premion de&nbsp;spektantoj de "Junior Academy Eppan" en Italio (2011),
* la unuan premion kaj Specialan Premion de Schubert en Junulara Internacia Konkurso -&nbsp; e-Piano en Minesoto (2013),
* la unuan premion de 9-a Internacia Konkurso de junaj pianistoj en Moskvo (2014),
* la unuan de 9-a Usona Pianista Konkurso nome de Frederiko Chopin en Miamo (2015).

### 17-a Internacia Pianista Konkurso nome de Frederiko Chopin en Varsovio 
Li partoprenis en la 17-a Internacia Pianista Konkurso nome de Frederiko Chopin en Varsovio sen prepara eliminrondo kiel gajnanto de la unua premio de la Usona Pianista Konkurso nome de Frederiko Chopin en Miamo en 2015. Li reprezentis Usono en grupo konsistata el 4 pianistoj kaj ludas kun numero 35. Kiel unu el la malmultaj pianistoj en la tria etapo en lia recitalo metis Preludoj el la verko 28-a.&nbsp; En la finalo - 19-a de oktobro 2015 li ludis la fortepianan konĉerton de Chopin en Mi minora verko 11 akompanite de la Orkestro de la Nacia Filharmonio en Varsovio direktota de Jacek Kasprzyk.

La 21-a de oktobro 2015 Eric Lu gajnis kvaran premion de tiu ĉi Konkurso.

### Koncertoj 
Pianisto ludas en Usono, Germanio, Italio, kaj Ĉinio. Li kunlaboras kun orkestroj el Minesoto, Ŝtata Junulara Orkestro de Armenio, Simfonia Orkestra en Wellesley, Longwood kaj "Civic Symphony" en Bostono.

Post 17-a Internacia Pianista Konkurso nome de Frederiko Chopin en 7-a de novembro 2015 Eric Lu ludis recitalon en Toruń.

## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuo antaŭ la 17-a Internacia Pianista Konkurso nome de Frederiko Chopin en Varsovio

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj pianistoj
Tamagoĉi

eta|Tamagoĉi V1 de Bandai.
**Tamagoĉi** aŭ  estas ludilo, nome man-tenata cifereca dorlotbesto, kreita en Japanio de Akihiro Yokoi 横井昭裕 de WiZ kaj Aki Maita de Bandai. Ĝi estis unuafoje vendata de Bandai la 23-an de novembro 1996, en Japanio. Je 2010, ĉirkaŭ 76 milionoj da Tamagoĉioj estis venditaj tutmonde. Plej Tamagoĉi estas metitaj en malgrandaj ovoformaj komputiloj kun interfaco kutime konsistanta el tri butonoj, kvankam la nombro de butonoj povas varii.

Laŭ Bandai, la nomo estas vortokunfando kombinanta la japanan vorton "たまご" (tamago), kiu signifas "ovo", kaj la angla vorto "horloĝo". Sekve, la nomo estis foje latinigita kiel "Tamagotch" sen "i" en Japanio. Plej rolulaj nomoj Tamagotchi finas per 'tchi' aŭ 'っち' en Japana, kun kelkaj esceptoj.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Tamagoĉi
* Tamagotchi Oficiala Japana retejo (2004–nune)
* Tamagotchi Oficiala Japana retejo (1996-1998 modeloj)
* Oficiala filmoretejo
* くちぱっちのモグモグブログだっち Blogo de Kuĉipaĉi

Kategorio:Ludiloj
Kategorio:Furoroj
Kategorio:Fikciaj bestoj
Kategorio:Poŝkomputiloj
Poŝkomputila ludilo

eta|200px|dekstra|Coleco "Electronic Quarterback" (1978)
**Poŝkomputilaj ludiloj** estas tre malgrandaj, porteblaj aparatoj por ludi interagadajn elektronikajn ludilojn, ofte miniaturigitaj versioj de komputilaj ludoj. La kontroloj, montro kaj parolantoj estas ĉiuj parto de unuopa unuo. Pli ol ĝeneralcela ekrano formita de reto de malgrandaj rastrumeroj, ili kutime havas montraĵojn desegnitajn por ludi unu ludon. Tio simple signifas ke ili povas esti farata tiom malgrande kiom ĉe cifereca brakhorloĝo, kaj foje tiaj ili estas. La vida produkto de tiuj ludiloj povas gami el kelkaj malgrandaj lampetoj aŭ lumeroj LED al kalkulilaj alfanumeraj ekranoj; poste tiuj estis ĉefe anstataŭata de likvokristala kaj vakufluoraj ekranoj kun detalaj bildoj kaj en kazo de VFD ludiloj, kun koloro. Poŝkomputiloj estis je sia plej populara pinto el la 1970-aj jaroj en la komenco de la 1990-aj jaroj. Ili estas la antaŭantoj de la Mantena videoluda konzolo.

## Eksteraj ligiloj 
* Electronic Handheld Game Museum - la plej granda muzeo pri poŝkomputiloj el interreto

Kategorio:Ludiloj
Kategorio:Komputiloj
Bosko Vinnovskaja

**Bosko Vinnovskaja** () estas arbareto en urbo Uljanovsko (en distrikto Ĵeleznodoroĵnij), kiu estas monumento de naturo, historio kaj kulturo.

La bosko estas en Uljanovsko la lasta konserviĝinta fragmento de tilia-kverka praarbaro. En ĝi kreskas 280 specioj de plantoj kaj loĝas multaj bestoj. Tio estas insulo de antikva arbaro, mirakle saviĝinta de forhakado dum konstruado de Simbirsko-Uljanovsko.

## Historio 
eta|maldekstra|250px|Memorlaŭbo de Gonĉarov
Fine de la 18-a kaj komence de la 19-a jarcentoj la bosko nomiĝis *Kindjakovskaja* laŭ nomoj de ĝiaj posedantoj — riĉaj bienestroj Kindjakov-oj (inter ili plej famas Pjotr Vasiljeviĉ Kindjakov).

En la 1961-a jaro la bosko Vinnovskaja estis deklarita speciale protektata natura teritorio kaj ricevis statuson de la unua regiona naturmonumento en Uljanovska provinco.

La bosko estas menciata en la romano de Ivan Gonĉarov "Krutaĵo".

En la bosko Vinnovskaja troviĝas memorlaŭbo de Gonĉarov, starigita en 1912 okaze de 100-jariĝo de la verkisto, kaj du akvofontoj, kiujn urbanoj uzas por preni akvon. En 2008 unu el la fontoj kaj apuda lago estis malpurigita per naftoproduktoj.

Kategorio:Geografio de Uljanovsko
Kategorio:Arbaroj de Rusio
Sufokiĝo

300ra|eta|dekstre|Bildo de sufokiĝanta plenkreskulo.
**Sufokiĝo** estas la ŝtopiĝo akcidenta de la spiraj altaj kaj mezaj vtuboj, ĝenerale kiam malsukcesas la englutado de manĝaĵoj (misgluto), kaj kiu povas rezulti en provokado de la sufoko de la tuŝita subjekto kaj en la plej parto de la kazoj, kaj eĉ en la morto se oni ne atentas ĝin rapide. Ofte ĝi okazas pro manĝaĵoj pastecaj kiel maĉ-gumoj aŭ gumopiloloj ĉe infanoj aŭ pro grandaj pecoj de viando malbone maĉitaj ĉe plenkreskuloj.

La sufokiĝo produktatas akcidente kiam iu misglutas pecon duonsolidan de manĝaĵo de grando pli supra al tiu kiu povas pasi tra la traĥeo ŝtopigante tiun kaj produktante sufokon. Tio povas okazi ĉe sferaj solidaj aĵoj mezgrandaj aŭ malfacile retenataj (rulglobetoj, pilketoj) ĉe infanoj aŭ pecoj da viando (ofte) ĉe plenkreskuloj. La tempo ĉirkaŭkalkulita por rekuperi la uzon de la tuboj ne povas superi la 4 minutojn.

## Referencoj 
* JP, Nolan; Jasmeet Soar, David A. Zideman, Dominique Biarent, Leo L. Bossaert, Charles Deakin, Rudolph W. Koster, Jonathan Wyllie, Bernd Böttiger (2010). «European Resuscitation Council Guidelines for Resuscitation 2010: Adult Foreign Body Airwau Obstruction Treatment». Elsevier. p. 1226. http://resuscitation-guidelines.articleinmotion.com/article/S0300-9572%2810%2900447-8/pdf/european-resuscitation-council-guidelines-for-resuscitation-2010-section-1-executive-summary 

## Eksteraj ligiloj 
* Filmeto de la Ruĝa Kruco pri manovroj pro misgluto 

Kategorio:Akcidentoj
Kategorio:Spirado