open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miklós Szabó (historiisto)

**Miklós SZABÓ** [sabo:] estas rumania hungara historiisto. Li naskiĝis en Dumbrăvioara la 13-an de novembro 1932. 
## Biografio
Miklós Szabó diplomitiĝis en Universitato  Bolyai de Kluĵo (1957), doktoriĝis en UBBde Kluĵo (1994). Li estis arkivisto en Târgu Mureș (1957–62), altlerneja instruisto (1962–75), poste ĝis sia pensiuliĝo esploristo, ĉefesploristo de Rumana Sociscienca Akademio.
## Volumoj
*Erdélyiek egyetemjárása a korai újkorban 1521–1700 (kunulaŭtoro, Szeged 1992); Sáromberke 1319–1994 (kunulaŭtoro, Kv. 1994); Buzásbesenyő (kunulkaŭtoro, Mv. 1995); Egy forró nyár Udvarhely­széken. Udvarhelyszéki szabad székelyek és kisnemesek 1809. évi engedetlenségi mozgalma (kunulaŭtoro, Székelyudvarhely 1995 = Múzeumi Füzetek); A Maros megyei magyarság történetéből (kunulaŭtoro, kunularedaktoro. Mv. 1997); Erdélyi peregrinusok. Erdélyi diákok európai egyetemeken 1701–1849 (kunulaŭtoro, uo. 1998); Marosvásárhely történetéből (kunualaŭtoro, kunularedaktoro, uo. 1999); Mesél a múlt. Csíkjenőfalva 800 éves története (kunualaŭtoro, Mv. 2001); Óvodában, nagyszobában. A Stefánia kisdedóvó múltja és jelene 1856–2001 (kunulaŭtoro, uo. 2001); Művelődés és gazdálkodás az újkori Erdélyben. Erdélyi értelmiség, városfejlődés és paraszti gazdálkodás a XVI–XIX. században (Mv. 2003); Erdélyiek magyarországi egyetemeken 1848 előtt (uo. 2005). 
## Fonto
*RMIL  
Kategorio:Rumanujaj hungaraj historiistoj
Iĥnotaksono

[eta|Iĥnogena *Thalassinoides*: nestoj produktitaj de krustuloj el meza [Ĵurasio, Maĥteŝ Katan, suda Israelo.]]
**Iĥnotaksono** estas difinita de la Internacia Kodo de Zoologia Nomenklaturo kiel "taksono bazita sur fosiliigita laboro de organismo", tio estas, la ne-homa ekvivalento de arkeologia objekto. Iĥnotaksonoj estas termino uzata por restoj kiuj utilas por identigi kaj distingi morfologie distingajn iĥnofosiliojn, pli komune konataj kiel spuraj fosilioj. Oni atribuas al ili rangojn de genro kaj specio fare de iĥnologistoj, multe kiel ĉe organismoj ĉe la Linea taksonomio. Tiuj estas konataj kiel **iĥnogenroj** kaj **iĥnospecioj**, respektive.

Iĥnotaksonoj inkludas spurajn fosiliojn kiaj nestotruoj, truoj kaj gravuraĵoj, spuroj kaj spurvojoj, koprolitoj, gastrolitoj, regurgitolitoj, nestoj, insektaj minvojoj, mordoj kaj ungaj strukturoj, sekrecioj modifitaj de organisma agado, kiaj pupaj ujoj, araneretoj, kaj plantaj gajloj.

*Iĥnotaksono* derivas el la greka ίχνος, *iĥnos* signife *vojo* kaj ταξις, *taksis* signife *mendo*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Comments on the draft proposal to amend the Code with respect to trace fossils

Kategorio:Paleobiologio
Kategorio:Fosilioj
Kategorio:Nomenklaturo
Kategorio:Taksonoj
Mózes Szabó

**Mózes SZABÓ** [sabo:] estis rumania hungara literaturhistoriisto, tradukisto. Li naskiĝis en Szilágysomlyó la 4-an de majo 1879 kaj mortis en Temeŝvaro la 26-an de septembro 1957. 
## Biografio
Mózes Szabó estis kunulklasano de Endre Ady en Zilah. Li diplomitiĝis pri latina-helena-hungara lingvoj en Universitato de Koloĵvaro en 1906. Li instruis de 1921 en sia naskiĝurbo, de 1923 en Temeŝvaro.
## Studaĵo
**Pákh Albert pályája*, 1903, Kolozsvár. 
## Tradukaĵoj
*Liviu Rebreanu: *Ciuleandra*, *Ion* romanoj.

## Fonto
*RMIL  
Kategorio:Rumanujaj hungaraj literaturhistoriistoj
Pál Endre Szabó

**Pál Endre SZABÓ** [sabo:] estis rumania hungara juristo. Li naskiĝis en Odorheiu Secuiesc la 29-an de junio 1920 kaj mortis en Budapeŝto la 11-an de marto 2004.

## Biografio 
Pál Endre SZABÓ diplomitiĝis kaj doktoriĝis en Universitato Bolyai de Kluĵo kaj inter 1949–59 li estis docento de katedro pri internacia juro, poste (1959–85) li instruis en UBB, de 1991 en Altlernejo Sulyok István de Oradea.

## Libroj 
* A polgári jogvédelem (Buk. 1956 = Jogi Kiskönyvtár); A bíróság szervei és az ügyészség (uo. 1956); A polgári per mint jogvédelmi eszköz (Buk. 1957 = Jogi Könyvtár. sub nomo Endre Pál); A Román Népköztársaság polgári eljárási joga (Kv. 1958); Drept internaţional privat (uo. 1970); Dreptul comerţului internaţional (uo. 1973); Înfierea (kunulaŭtoro, uo. 1977).

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj juristoj
8969 Alexandrinus

'*8969 *Alexandrinus'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la marborda pluvio, science nomita *Charadrius Alexandrinus''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Imre Krajner

**Imre Krajner,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Krajner Imre** estis hungara juristo, advokato, membro korespondanta de Hungara Sciencula Societo (1832).

Imre Krajner http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/k/k12680.htm naskiĝis la  1791 en Esztergom. Li mortis la  1875 en *Alsófakos* (ekstera parto de Hahót).

## Biografio 
Imre Krajner edukiĝis hejme en la familio, poste li plulernis en Győr kaj Pest (urbo). Li advokatiĝis en 1815, poste li ricevis sekretarian postenon ĉe grafo György Festetics. Post jardeko li iĝis jura konsilanto de la grafo en Keszthely. Dum jaroj li estis ankaŭ juĝisto en Zala (reĝa departemento). Li okupiĝis sisteme pri historio de juro en la mezepoka Hungarlando.

## Verkaro (elekto) 
* *Episkesis juridica assertorum in ephemeribus Hesperus dictis circa oppositionem, repulsionem, reoccupationem etc. contentorum, quam dissertatione inaugurali occasione censurae pristaldalis elucubravit … 1815* (1816)
* *A Feúdum előljáró zsengéje* (1835)
* *A’ magyar nemes jószág’ természete Werbőczy István koráig, tekintettel a’ külföldi jogokra* (1843)
* *Die ursprüngliche Staatsverfassung Ungarns seit der Gründung des Königstums bis zum Jahre 1382* (1872)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Palmejo de Erfurto

eta|La palmejo post restaŭrado en 1988.
eta|150px|Enirejo nuna, iomete kaŝita
La **Palmejo de Erfurto** troviĝas apud la preĝejo de Sankta Laŭrenco en la urbocentro de Erfurto.

## La konstruaĵo 
Antaŭe tie ĉi estis bieno de 1496 en la posedo de la familio Starke (Vierherr = urbestro). Poste ĝi estis "simpla" vendejo kaj preparejo de bukedoj de la hortikultura firmao de Christoph Schmidt (populare: *Blumenschmidt*). Ĝi estis konstruita laŭ la planoj de Christian Karl Koethe, en 1888 el gisfero kun vitra tegmento. Sekve ĝi povas senprobleme konkuri kun diversaj vitraj palacetoj en Londono aŭ Parizo.

## Kulmino kaj falo 
La tiel favore situanta palmejo estis longtempe efikega reklamilo por la firmao. Sed pro la Unua Mondmilito kaj la krizoj dum la Vajmara Respubliko la entrepreno bankrotis en 1926 kaj kunfandiĝis kun la firmao Benary.

En 1934 la firmao Tausk havis tie ĉi butikon de konfekciaj vestoj. Ĝi estis detruita dum la Kristala nokto fare de naziaj bandaĉoj. Poste la konstruaĵo restis neuzata ĝis la 1988-a jaro. Post uzo kiel ekspoziciejo, hodiaŭ tie estas faritaj aranĝoj de ĉiu speco.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de *Palmenhaus* kun interesa sinprezentado

Kategorio:Konstruaĵoj en Erfurto
Kategorio:Hortikulturo
Preĝejo Sankta Laŭrenco (Erfurto)

eta|Interno de la kirko.  
La **Preĝejo Sankta Laŭrenco** (germane: *Lorenzkirche*) estas unu el la multnombraj preĝejoj en la urbocentro de Erfurto, Germanujo.

## Historio 
Krom la katedralo ĝi estas la unua memstara paroĥa preĝejo en Erfurto.
La plej malnova dokumento el la 1140-a jaro raportas, ke la majenca administranto (vicedominus) Gilberto estis fondinto kaj konstruiginto de la preĝejo. La konsekro efektiviĝis fare de la posta ĉefepiskopo Adalberto la 2-a (1138-1141). La dokumento krome atestas sendependecon de la katedralo kaj direktan submeton al la majencanoj (ekz. rajto enoficigi la pastrajn moŝtojn).

Ĉefepiskopo Peter von Mainz enkorpigis la preĝejon al la malriĉiĝinta komunumo de la preĝejo de la kanonikoj aŭgustenanaj, kio finiĝis post la protestantiĝo tie ekde 1523. La pastroj de la Laŭrenco-kirko ĉiam restis fidelaj al la katolika kredo kaj ilia preĝejo nur mallonge estis fermita dum la kamparana ribelo de 1525.

## La konstruaĵo 
De la romanika konstruaĵo ne restis spuroj; la plej malnovaj partoj estis la kvadrata turo kaj parto de la okcidenta muro de la komenco de la 14-a jarcento. Konsekrado de du altaroj en 1316 povus rilati al tiu gotika alikonstruo.

Dum incendio en 1413 forbrulis plejparte ankaŭ la Laŭrenco-kirko. La nun komencantaj laboroj fari trian konstruaĵon je la unua duono de la 15-a jarcento estigis la alkonstruon de norda flanka navo kaj la renovigon de la suda muro (ĉe la Anger-placon). Ĝi fariĝis la invitanta belaspekta flanko de la preĝejo. Oni altigis la fenestrojn super la tegmentan kornicon kaj aldonis orielojn, tekniko unika por Erfurto en la 15-a jarcento.

De 1888 ĝis 1893 grandparta restaŭrado okazis, kiam oni trarompis la orientan muron kaj alkonstruis multangulan absidon. En 1925 estis aldonita sakristio. Lastpasintaj renoviĝoj estis en 1996.

## La komunumo 
Apartenas al la komunumo paroĥa de Sankta Laŭrenco ankaŭ la anoj de la preĝejo de la Skotoj kaj de la preĝejo Sankta Georgo. Kun ne tute 3400 membroj ĝi estas unu el la pli grandaj erfurtaj urbokernaj komunumoj.

## Religio kaj politiko 
Ĉi tie estis la unua preĝejo en GDR kie okazas - jam ekde 1978 - ekumenaj preĝoj por la paco. De tie ĉi la oktobron 1989 ekmoviĝis la unua manifestacia marŝado al la preĝejo Sankta Andreo kontraŭe al la loka sidejo de la sekreta servo. Tio estis la komenciĝo de la t.n. ĵaŭdaj manifestacioj.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la komunumo paroĥa.

## Notoj 
Laŭrenco
Erfurto
Kategorio:Gotikaj konstruaĵoj en Erfurto
Kategorio:Schlösserstraße (Erfurto)
Kategorio:Gotikaj preĝejoj en Germanio
Erfurto
Jacques Vergès

**Jacques VERGES** (n. la 5-an de marto 1926 - m. la 15-an de aŭgusto 2013) estis franca advokato. Li unue famis pro sia kontraŭkoloniisma sinteno, sed ankaŭ kiel juna rezistulo dum la Dua mondmilito.maldekstra|eta|250px|Jacques Vergès en 2008.
Li sekve klopodis defendi certajn el la plej famaĉaj krimuloj de la lastaj jardekoj. La listo de liaj klientoj inkludas politikajn diktatorojn kiel Slobodan Miloŝeviĉ aŭ Laurent Gbagbo, sed ankaŭ pli komunajn krimulojn kiel la eksa nazio Klaus Barbie.

Kategorio:Francaj advokatoj
Ansgar Nierhoff

eta|„Paarweise“ (1988) Moltke-Placo, Essen
**Ansgar Nierhoff** (naskiĝinta la 1-an de oktobro 1941 en Meschede; mortinta la 2-an de aŭgusto 2010 en Kolonjo) estis germana skulptisto. Transregione li famiĝis per siaj valorŝtalaj plastikoj, kiujn li ekzemple prezentis ĉe la ekspozicio documenta en Kassel.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Nekrologo 
* La mondo de Ansgar Nierhoff
* Biografieto de Ansgar Nierhoff
* Ansgar Nierhoff sur la Moltke-Placo en Essen 

Kategorio:Germanaj skulptistoj
Friedrich Gräsel

[eta|Friedrich Gräsel, *Hannover Tor*, 1978/1981, valorŝtalo, ardigita. Starloko: Moltke-Placo, [Essen]]
**Friedrich GRÄSEL** (naskiĝinta la 26-an de majo 1927 en Bochum; mortinta la 8-an de julio 2013 en Osnabrück) estis germana skulptisto.

Post militservo kaj militkaptiteco li faris la abituron kaj studis ekde 1952 ĝis 1956 ĉe la artaj altlernejoj en Munkeno kaj Hamburgo, tie ĉi ankaŭ ĉe la universitato. Ekde 1958 ĝis 1970 li instruis arton ĉe gimnazioj en Nordrejn-Vestfalio kaj instruis ekde 1970 ĝis 1978 ĉe la pedagogia altlernejo je Monastero kaj ĉe la Universitato Duisburg-Essen. Ekde 1979 ĝis 1984 li gastprofesoris ĉe la universitato de Heluano ĉe Kajro kaj ekde 1982 ĝis 1988 li estis profesoro pri plastika formado en Essen.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Portreto de Gräsel
* Gazetara komunikado de la Ruhr-Universitato Bochum pri la *Friedrich-Gräsel-Schenkung für Wissenschaft und Kunst*
* Foto de ŝtalplastiko en Soest 
* Fotoj de du tuboplastikoj 
* Fotoj de kvin pluaj verkoj 
* Friedrich Gräsel sur la Moltke-Placo en Essen 

Kategorio:Germanaj skulptistoj
Ovofosilio

[eta|160px|Fosiliigitaj dinosaŭraj ovoj montritaj ĉe [Indroda Dinosaŭra kaj Fosilia Parko.]]
**Ovofosilioj** estas la fosiliigitaj restoj de ovoj demetitaj de antikvaj animaloj. Kiel pruvaro de la fiziologia procezoj de animalo, Ovofosilioj estas konsiderata tipo de spura fosilio. Laŭ raraj cirkonstancoj fosilia ovo povas konservi la restojn de iama individua embrio ene, en kiu kazo ĝi enhavas ankaŭ korpajn fosiliojn. Ampleksa vario de diferencaj animalaj grupoj demetis ovojn kiuj estas nune konservataj en la fosilia registro de la komenco de la Paleozoiko. Ekzemploj estas senvertebruloj kiaj amonitoj same kiel vertebruloj kiaj fiŝoj, eble amfibioj, kaj reptilioj. Tiu lasta grupo inkludas multajn dinosaŭraj ovoj kiuj estis rekuperitak el kuŝotavoloj de Mezozoiko. Ĉar la organismo responsa el la ovodemetado de ĉiu ajn fosilia ovo estas ofte nekonata, sciencistoj klasigas ovojn uzante paralelan sistemon de taksonomio separate el sed konstruita laŭ modelo de la Linea sistemo. Tiu "parataksonomio" estas nomata *veterovato*, *parataksonomio* aŭ *prataksonomio*.

## Historio 
## Diverseco 
### Senvertebruloj 
### Fiŝoj kaj amfibioj 
### Reptilioj 
## Klasigo 
### Parataksonomio 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Paleofile

Kategorio:Fosilioj
Ulrich Rückriem

**Ulrich Rückriem** (naskiĝinta la 30-an de septembro 1938 en Duseldorfo) estas germana skulptisto, kiu loĝas en Kolonjo kaj Londono. Oni kategoriigas lin ankaŭ kiel minimumisman artiston.

dosiero:RueckriemCastellZollverein.jpg|Castell (1991) 24-parta, granito, skulptaĵaro Ŝutmontoj Zollverein sur Minejo Zollverein, Essen
dosiero:Rueckriem.jpg|Skulptaĵo, skulptaĵaro Ŝutmontoj Zollverein surMinejo Zollverein , Essen
dosiero:Rückriem Moltkeplatz Essen.JPG| Sentitola dolomito el Anröchte (1983) - Moltke-Placo, Essen
dosiero:Skulptur_von_Ulrich_Rückriem,_Huestr,_Bochum.jpg|Sennoma skulptaĵo en Bochum

## Eksteraj ligiloj 
* 
* La kolonomonumento de Rückriem en Düren 
* Ulrich Rückriem sur la Moltke-Placo en Essen
* La mondo de Ulrich Rückriem
* Ulrich Rückriem ĉe Galerie m Bochum 

Kategorio:Ŝtontajlado
Kategorio:Germanaj skulptistoj
Struthio coppensi

***Struthio coppensi*** estas formortinta specio de struto troviĝinta ĉe Elisabethfeld, Namibio. Tiu struto ŝajne vivis dum la Mioceno, antaŭ ĉirkaŭ 20 mj, kaj estas la plej aĝa membro de la genro Struthio.

## Notoj 
## Referencoj 
* 

* 

Kategorio:Prahistoriaj birdoj
Kategorio:Mioceno
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Neflugaj birdoj
Kategorio:Strutoj
Struthio orlovi

***Struthio orlovi*** estas formortinta specio de struto de la genro *Struthio* troviĝinta en Moldavio. Ĝiaj restoj estis trovitaj en kuŝejoj de Mioceno.

## Priskribo 
## Notoj 
## Referencoj 
* 
* 
* 

Kategorio:Prahistoriaj birdoj
Kategorio:Mioceno
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Neflugaj birdoj
Kategorio:Strutoj
Struthio linxiaensis

***Struthio linxiaensis*** estas formortinta specio de struto de la genro *Struthio* troviĝinta en Ĉinio.

## Priskribo 
Pelva skeleto inkludante sinsakron, estis malkaŝita el kotoŝtono en la baseno Linksio, Guanghe, Gansuo, nordokcidenta Ĉinio. Baze sur la grando de tiuj restoj, oni supozas, ke ĝi estis iomete pli granda ol la *Struthio camelus*. Tiu areo ŝajne estis aŭ malferma herbejo aŭ humidejo, kiam vivis tiu struto.

## Notoj 
## Referencoj 
* 

Kategorio:Prahistoriaj birdoj
Kategorio:Mioceno
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Neflugaj birdoj
Kategorio:Strutoj
Azia struto

La **Azia struto**, *Struthio asiaticus*, estas formortinta specio de struto de la genro *Struthio* troviĝinta en kuŝejoj el Maroko al Turkmenio, kun proksimuma aĝo el supra Plioceno al la Pleistoceno (3.6-.01 mj).
 
## Referencoj
## Literaturo
* 
* 

Kategorio:Prahistoriaj birdoj
Kategorio:Mioceno
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Neflugaj birdoj
Kategorio:Strutoj
Kategorio:Paleontologio
8970 Islandica

'*8970 *Islandica'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al *Bucephala Islandica'', specio de anasedo komune nomata islanda klangulo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Giganta struto

La **Giganta struto**, *Struthio dmanisensis*, estas formortinta specio de struto de la genro *Struthio* troviĝinta en kuŝejoj el Kartvelio, kun proksimuma aĝo el fina Plioceno al la komenca Pleistoceno. Ĝi estis unu el plej grandaj membroj de tiu genro *Struthio*.
 
## Notoj
## Referencoj
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Prahistoriaj birdoj
Kategorio:Mioceno
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Neflugaj birdoj
Kategorio:Strutoj
Kategorio:Paleontologio
Linea taksonomio

[eta|dekstra|300px|Titolpaĝo de *[Systema Naturae*, Leiden (1735)]]

**Linea taksonomio** povas aludi al unu el du rilataj konceptoj:
# La partikulara formo de biologia klasado (taksonomio) starigita de Carl Linnaeus, kiel asertita en sia *Systema Naturae* (1735) kaj sekvaj verkoj. En la taksonomio de Linnaeus estas tri regnoj, dividitaj en *klasoj*, kaj tiuj siavice en *ordoj*, *familioj*, *genroj* kaj *specioj*, kun aldona rango pli malsupre ol specio.
# Termino por rango-baza klasado de organismoj, ĝenerale. Tio estas, taksonomio en la tradicia senco de la mondo: rango-baza scienca klasado. Tiu termino estas speciale uzita male al kladistika sistematiko, kiu grupigas organismojn en kladojn. Ĝi estas atribuita al Linnaeus, kvankam li nek inventis la koncepton de ranga klasado (ĝi datiĝas reen el Platono kaj Aristotelo) nek donis ties nunan formon. Fakte, ĝi ne havas precizan nunan formon, kiel "Linea taksonomio" ĉar tio reale ne ekzistas: ĝi estas kolektiva (abstrakta) termino por kio fakte estas kelkaj separataj kampoj, kiuj uzas similajn alproksimigojn.

**Linea nomo** havas ankaŭ du signifojn: depende el la kunteksto, ĝi povas aludi ĉu al formala nomo havigita de Linnaeus (persone), kia *Giraffa camelopardalis* Linnaeus, 1758, aŭ al formala nomo en la akceptita nomenklaturo (male al moderna kladonomo).

## Bibliografio 
* Dawkins, Richard. 2004. ''The Ancestor's Tale: A Pilgrimage to the Dawn of Life*. Boston: Houghton Mifflin. ISBN 0-618-00583-8
* Ereshefsky, Marc. 2000. *The Poverty of the Linnaean Hierarchy: A Philosophical Study of Biological Taxonomy*. Cambridge: Cambridge University Press.
* Gould, Stephen Jay. 1989. *Wonderful Life: The Burgess Shale and the Nature of History*. W. W. Norton & Co. ISBN 0-393-02705-8
* Pavord, Anna. *The Naming of Names: The Search for Order in the World of Plants''. Bloomsbury. ISBN 0-7475-7952-0

## Eksteraj ligiloj 
* Wikispecies
* International Code of Botanical Nomenclature (Saint Louis Code), Elektronika versio
* International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants  (Melbourne Code, 2011), Elektronika versio
* ICZN retejo, por zoologia nomenklaturo
* Teksto de ICZN , Elektronika versio
* ZooBank: The World Register of Animal Names 
* International Committee on Systematics of Prokaryotes por bakterio
* International Code of Zoological Nomenclature. 4a Eldono. International Union of Biological Sciences
* ICTVdB retejo, virusa nomenklaturo ĉe International Union of Microbiological Societies
* Tree of Life
* Eŭropaj Specinomoj en Linea, Ĉeĥa, Angla, Germana kaj Franca 

Taksonomio
Kategorio:Scienca klasado
Kategorio:Klasigaj sistemoj
Kategorio:Biologia nomenklaturo
Kategorio:Botanika nomenklaturo
Kategorio:Zoologia nomenklaturo
Boluso (digesto)

[eta|Tiu de [albatroso vomita **Boluso** trovita en Havajo inkludas marrubon (nome dentobroso) kiu estis englutita sed sukcese eligita kun alia nedigestebla materialo.]]

En digesto, **boluso** (el latina *bolus*, bulo) estas amaso de manĝo kiu estis maĉita ĝis la punkto de engluto. Laŭ normalaj cirkonstancoj, la boluso poste veturas al la stomako por posta digestado.

## See also
*Ĉilo
*Ĉimo

## Referencoj
Kategorio:Digesta sistemo
Metabola akvo

**Metabola akvo** aludas al akvo kreita ene de vivanta organismo pere de ĝia metabolismo, per oksidigo de energienhavaj substancoj de ties manĝo. Metabolismo de graso produktas ĉirkaŭ 110 gramojn de akvo por 100 gramoj, proteinon je 41.3 gramoj, kaj amelo je 55.1 g.

Kelkaj organismoj, ĉefe kserokoluloj, nome animaloj kiuj loĝas en la dezerto, dependas nur el metabola akvo. Migrantaj birdoj devas dependi nur el metabola akvo dum faras senhaltajn flugojn. Homoj, kontraste, akiras nur ĉirkaŭ 8-10% el sia akvoneceso pere de produktado de metabola akvo.

Ĉe mamuloj, la akvo produktita el metabolismo de proteinoj apenaŭ egalas la kvanton necesan por elpeli la ureon kiu estas subprodukto de la metabolismo de proteino. Birdoj tamen elpelas uratacidon kaj povas havi akiron de akvo el la metabolismo de proteino.

## Referencoj 
Kategorio:Metabolo
Kategorio:Akvo
Dehidratiĝo

En fiziologio kaj medicino **dehidratiĝo** (*hipohidratiĝo*) estas troa perdo de korpa akvo, kun akompana rompo de metabolaj procezoj. Ĝi estas laŭvorte la forigo de akvo (en greka ὕδωρ hýdōr) el objekto; tamen, en fiziologiaj terminoj, ĝi aludas al manko de fluido ene de organismo. Dehidratiĝo de la homaj haŭto kaj mukozoj povas esti nomata *medicina sekeco*.

## Vidu ankaŭ 
* Ĥolero
* Kramfo
* Soifo

## Referencoj 
* Ira R. Byock, M.D., "Patient Refusal of Nutrition and Hydration: Walking the Ever-Finer Line ." *American Journal Hospice & Palliative Care*, pp.&nbsp;8–13. (March/April 1995)

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Difino de Dehidratiĝo fare de U.S. National Institutes of Health's MedlinePlus medical encyclopedia
* Rehydration Project ĉe rehydrate.org
* Pri Dehidratiĝo 
* Dehydration Causes, Symptoms and Treatment 

Kategorio:Nutrado
Kategorio:Sindromoj en urĝeca medicino
Kategorio:Mortokaŭzoj
Kategorio:Simptomoj kaj signoj
Klaus Barbie

'''Nikolaus 'Klaus' BARBIE'* (n. la 25-an de oktobro 1913 - m. la 25-an de septembro 1991) estis gvidanto en la nazia SS (en rango *Hauptsturmführer* de nazia lingvaĵo, do "ĉefsturmgvidanto") kaj membro de la sekreta polico *Gestapo'' en la Dua Mondmilito. Li konatiĝis kiel la "buĉisto de Liono" pro tio, ke li persone torturis kaptitojn en la Gestapo-sidejo de Liono en Francio.

Post la milito, Barbie estis uzita de usonaj spionagentejoj, kiuj cetere faciligis lian fuĝon al Sud-Ameriko. Li estis fine ekstradiciita al Francio en 1983, kie li estis kondamnita de tribunalo.

Dum lia proceso en Francio pro militkrimoj, lia advokato provis argumenti ke eĉ dum la Alĝeria Milito de Sendependeco, francaj oficiroj faris militkrimojn, kaj tial Francio havas neniun moralan rajton juĝi Barbie. Tiu argumento estas paralogismo de kiopritioismo aŭ pli precize ĉi tie de la "ankaŭ vi" versio. La tribunalo malaprobis tiun aserton kaj kondamnis Barbie. Li mortis pro karcero.

## Vidu ankaŭ 
* Kiopritioismo

Barbie, Klaus
Barbie, Klaus
Muzeo pri ludiloj de GDR (Ilmenau)

eta|Enirejo al la muzeo. eta|Kontrolo de kvalito de ludiloj, 1989.

La **Muzeo pri ludiloj de GDR** *(germane: DDR-Spielzeugmuseum)* troviĝis en Ilmenau kaj estis siaspece la plej granda kolekto kun pli ol 5000 elmontritaĵoj. En somero 2015 ĝi estis fermita. Ĝia kolekto verŝajne translokiĝos al Berlino.

## Markoj de ludiloj en GDR 
Multnombraj firmaoj de GDR fabrikis ludilojn. Menciindas la sekvontaj: Ari, Anker, Biggi, Elmes, Ehri, Grip, MSB, Piko, Plaho, Pebe, Stadtilm, Sonni, Vero, Zeuke.

## Historio de fabrikado 
En la regiono ĉirkaŭ Sonneberg, la iama monda centro de ludil-produktado, ekzistis post 1945 pluraj grandaj firmaaoj kaj kelkaj centoj da etaj fabrikantoj, ofte kun malnova familia tradicio. En 1981 restis ankoraŭ 27 t.n. popolproprietraj entreprenoj.

Post la disfalo de GDR venis ankaŭ la fino de tiam nacie kaj internacie ege ŝatata produktadaro. Restis nur malmultaj ludilfarantoj, sed restas tamen multaj memoroj ligitaj kun la infaneco!

## La muzeo 
Ekde la 1-a de junio 2009 la Muzeo pri ludiloj de GDR elmontrigis publike ludilojn en ĝis nun neniam konata kvanto. La daŭra ekspozicio kompletiĝis senĉese per novaj specialaj ekspozicioj. Por kelkaj kulmino estis la montrado de raraj kaj altvaloraj ludiloj el ligno de firmaoj kiel Gecevo, Kienel kaj Greiner; por aliaj la multnombraj makettrajnoj. Troviĝis en la ekspozicio ankaŭ - ne malmultaj - militludiloj. De tempo al tempo oni ofertis ankaŭ rondgvidadojn kun interesaj klarigoj pri la objektoj kaj la cirkonstancoj.

## Aranĝoj 
Pli ol 5000 ludiloj - inter ili ankaŭ eksportitaj artikloj - atendis por esti malkovritaj. Kelkaj estas interreagemaj kaj povas esti movigitaj de la vizitantoj. Por infanoj disponeblis funkcianta historia karuselo kun originala akompana muziko.

En apuda restoracio eblis frandi manĝaĵojn kaj trinkaĵojn laŭ malnovaj receptoj. Krome povis esti aranĝitaj privataj festoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Gazetartikolo pri la muzeofermo
* Fotoj de la interno

Ilmenau
Kategorio:Ilmenau
Ilmenau
Kategorio:GDR
Iniciativo Jasunio-ITT

[dekstra|eta|250px|Situo de la [Nacia Parko Jasunio.]]
La **iniciativo Jasunio-ITT** (hispanlingve *Iniciativa Yasuní-ITT*) estis mediprotekta propono de la ekvadora registaro, kiu volonte akceptis ne ekspluati la olean rezervon *Ishpingo-Tambococha-Tiputini* (ITT) de la Nacia Parko Jasunio kompense pro internacia monhelpo ekvivalenta al 50% de la valuto de la rezervo, t.e. 3,6 miliardoj da dolaroj tra 13-jara periodo.

La fonduso Jasunio-ITT estis kreita la 3-an de aŭgusto 2010.

En aŭgusto 2013, Ekvadora prezidanto Rafael Correa kun bedaŭro rezignas la partoprenon de sia lando en la iniciativo Jasunio-ITT, pro tio ke la planita internacia monhelpo estis tre fragmente ricevita de la fonduso.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Nacia Parko Jasunio

Kategorio:Mediprotektado en Ekvadoro
Antonio Tarragó Ros

**Antonio Tarragó ROS** (n. la 18-an de oktobro 1947) estas argentina muzikisto, kiu ludas argentinfolkloran muzikon, ĉefe muzikon el la provinco de Corrientes. Liaj plej konataj kantoj estas: "*María va*" (María iras), "*Canción para Carito*" (Kanzono por Karito) kaj "*Jineteando la vida*" (Ĉevalrajdante la vivon).

Li estas konata pro sia zorgo pri mediprotekto, kaj li fakte skribis kelkajn kantojn pri tiu ĉi temo. Li ankaŭ faris muzikon por filmoj.
Lia patro, Tarragó Ros estis unu el la kreintoj de la "*Chamamé*". Ankaŭ liaj du filinoj estas muzikistinoj.

Kategorio:Argentinaj muzikistoj
Péter Szabó (poeto)

**Péter SZABÓ** [sabo:] estas rumania hungara poeto. Li naskiĝis en Arad la 10-an de decembro 1952. 
## Biografio
Péter Szabó pristudis pentradon kaj grafikon en la loka arta popollernejo. 
## Publikaĵoj
*Irodalmi Kör Önarckép, antologio  (Arad 1982),
*Aradul literar, antologio (Arad 1983). 
## Volumoj
*Szerelembontás (Székely­udvarhely 1981); Ami fontos (Tv. 1985). 
## Fonto
*RMIL 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Piroska Szabó (kemiistino)

**Piroska SZABÓ** [sabo:] estas rumania hungara kemiistino. Ŝi naskiĝis en Sepsiszentgyörgy la 20-an de julio 1943. Ŝi estas la filino de József Szabó (1915).

## Biografio
Piroska Szabó diplomitiĝis pri kemio en UBB de Kluĵo en 1966. Inter 1966–90 ŝi laboris kiel kemiistino en radioizotoplaboratorio de Kliniko de Internaj Malsanoj no. 3-a de Kluĵo. De 1990 ŝi vivas en Germanujo. Ŝi publikigis en fakrevuoj kaj en gazetoj Családi Tükör, Dolgozó Nő, Művelődés.

## Tradukvolumo
*M. C. Băcescu: *A víz világa* (kunultradukistino, Buk. 1983).

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kemiistoj
Marc William Buie

Li laboras ĉe de la Observatorio Lowell en Flagstaff (Arizono).

Li kreskis en Baton Rouge (Luiziano), li ricevis sciencan bakalaŭron pri fiziko de la Luiziana Universitato en 1980 kaj sian Ph.D pri planedoscienco de la Universitato de Arizono en 1984. Li faris post-doktoran staĝon ĉe la Universitato de Havajo de 1985 al 1988. De 1988 al 1991, li laboris ĉe la *Space Telescope Science Institute* al la planado kaj la kunaranĝo de la unuaj planedaj observoj iam faritaj per la kosmoteleskopo Hubble. Li aliĝis al la estraro de la Observatorio Lowell en 1991.

Marc Buie ĉefe esploras pri Plutono depost 1983, li pruvi, ke la metano videbla sur Plutono estas ĉe ties surfaco kaj ne en ties atmosfero. Li laboris pri mapoj de albedo kaj surfaca komponiĝo de Plutono kaj Karono, precizigo de la orbitojn de Karono kaj de la ĵus malkovritaj satelitoj, mezuroj de la strukturo de la atmosfero, kaj aliaj mezuradoj de la surfacaj ecoj de Plutono kaj Karono. Ĝi estas ankaŭ unu el la kun-malkovrintoj de la plutonaj lunoj, Nikso kaj Hidro (Plutono II kaj Plutono III).

Li laboris kun la teamo de *Deep Ecliptic Survey*, kiu permesis la malkovron de pli ol 1000 objektoj de la Kujper-zono. Krom malkovri tiujn objektojn, li plibonigis la scion pri ties strukturo kaj naturo. Samtempe li partoprenis al projekto por lokalizi Kuiper-zonajn objektojn atingeblajn de la misio New Horizons post
superflugo de Plutono.

Krom liaj esploroj pri Plutono kaj la Kujper-zono, Buie ankaŭ studas miks-tipajn objektojn kiel 2060 Ĥirono kaj 5145 Folo kaj foje kometojn, kiel ekzemple la misio *Deep Impact*, al la Kometo Tempel 1. Li ankaŭ studas la  por provi pli kompreni pri ĉi tiuj danĝeraj najbaroj. Li faras la plimulton de tiuj esploroj per teleskopoj de la Observatorio Lowell, krom okaza uzo de la  Hubble kaj Spitzer. Ankaŭ aktiva en la disvolvo de astronomiaj instrumentaro, li kompletigis la konstruon de infraruĝa bildiga spektroskopo *Mimir*, en kunlaborado kun Dro Dan Clemens de la Universitato de Bostono.

Buie estas ano de la *American Astronomical Society* (AAS) kaj de ties Divido pri Planedaj Sciencoj (DPS), de la *American Geophysical Union* (AGU), de la Internacia Astronomia Unio (IAU), kaj de la *International Dark-Sky Association* (Internacia Malluma-Ĉielo Asocio).

Laŭ Minor Planet Center, li malkovris aŭ kunmalkovris 695 asteroidojn inter 1997 kaj 2007, la asteroido *7553 Buie* estis nomita en lia honoro..

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie

## Eksteraj ligiloj 
*  Marc W. Buie, porteto, el la paĝaro de *Coogan, Photography whit a vision*
*  "El la estraro de Marc W. Buie", el la paĝaro de *Southwest Research Institute*

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Skulptaĵensemblo Moltke-Placo je Essen

eta|Moltke-Placo kun skulptaĵo *Paarweise* de Ansgar Nierhoff
**Skulpturenensemble Moltkeplatz Essen** estas kolekto de skulptaĵoj en la Moltke-Kvartalo de Essen en Germanujo.

## Historio 
En 1981 galeriisto Jochen Krüper el Essen kaj Uwe Rüth, iama direktisto de la skulptaĵomuzeo Glaskasten kaj de la artkolekto en Marl, iniciatis artkolektojn sur la Moltke-Placo. La apudloĝantoj subtenis la projekton, kaj la asocio *Kunst am Moltkeplatz* (Arto ĉe Moltke-Placo) sin devigis al la subteno kaj al antaŭzorga konservado de la skulptaĵoj. Komence de 2010 oni inaŭguris la ensemblon per la projekto *Junge Kunst am Moltkeplatz* (nova arto ĉe Moltke-Placo) kiel ŝanĝiĝan ekspozicion. Krom la selektitaj verkoj sur la Moltke-Placo en la Moltke-Kvartalo troviĝas kelkaj aliaj artverkoj.

## Kolekto 
* Heinz Breloh : *Lebensgröße* (1994)
* Christa Feuerberg : *Ohne Titel - Bodenarbeit* (1990)
* Christian Forsen : *Nachhaltiger Vogel*
* Hannes Forster : *Eine echte falsche Geschichte* (1990)
* Gloria Friedmann : *Denkmal* (1990)
* Lutz Fritsch : *EIN-STAND* (1990)
* Friedrich Gräsel : *Hannover Tor* (1978/81)
* Ansgar Nierhoff : *Paarweise* (1988)
* Ulrich Rückriem : *Ohne Titel* (1983)

## Proksime situantaj skulptaĵoj 
En tuja najbareco troviĝas jenaj verkoj, kiuj ne estas eroj de la skulptaĵensemblo:
* Horst Antes : *Kopf 73* (1973) - Moltke-Strato
* Friedrich Gräsel : *Ohne Titel* (1974) - Manteuffel-Strato
* Karl Ulrich Nuss : *Figur* - Semper-Strato
* George Rickey : *Two Line Up Excentric* (1972)
* Wolfgang Schmidt : *Ruhr Figur* (Nr. 21/100) - Molke-Placo 38
* Jo Schöpfer : *Stele* - Moltke-Placo

## Fotogalerio Moltke-Placo 

dosiero:Moltkeviertel 0741 2.jpg| *Hannover Tor* kaj *Denkmal*
dosiero:Moltkeviertel 1241 2.jpg| *Lebensgröße*, *Hannover Tor* kaj *Éine echte falsche Geschichte*
dosiero:Rückriem Moltkeplatz Essen.JPG| *Ohne Titel* de Ulrich Rückriem
dosiero:Christa Feuerberg 1990.jpg|*Ohne Titel* de Christa Feuerberg
dosiero:Christian Forsen Nachhaltiger Vogel 04.jpg| *Nachhaltiger Vogel* de Christian Forsen
dosiero:RuhrFigur21 3194 B.jpg|*Ruhr Figur* de Wolfgang Schmidt
dosiero:Moltkeviertel 0908.jpg| *Figur* de Karl Ulrich Nuss

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.kunst-am-moltkeplatz.de/
* Retpaĝo de Günter Pilger: Moltke-Placo

Kategorio:Skulptaĵoĝardenoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Essen
Kategorio:Kulturo de Essen
Tamás Szabó

**Tamás SZABÓ** [sabO] estas rumania hungara fotisto. Li naskiĝis en Arad la 18-an de februaro 1933. 
## Biografio
Tamás Szabó ĝis 1962 estis fotisto de filmlaboratorio de la Universitato Bolyai, de Kluĵo, poste de UBB de Kluĵo, de 1962 pli ol tridek jarojn li estis fotisto de Transilvania Etnografia Muzeo. 
## Fotoalbumoj
**A vas ízei* (Buk. 1988); Portrék műteremben (enk. kaj red. Jenő Murádin, Kv. 2009). 
**Portrék műteremben*, Kriterion Kiadó, 2009. 
## Fonto
*RMIL 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj fotistoj
Pedro Aznar

**Pedro AZNAR** (n. la 23-an de julio 1959 en Bonaero) estas argentina komponisto, kantisto, orkestrestro, aranĝisto, verkisto kaj multmuzikinstrumentludisto.

Li estis basgitaristo de Serú Girán, kiu estas unu el la plej grandaj rokmuzikaj grupoj de Argentino. Li estis ankaŭ muzikisto ĉe Pat Metheny Group, kie li ludis multe da instrumentoj.

Kategorio:Argentinaj muzikistoj
János Kriesch

**János Kriesch,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kriesch János** estis hungara biologo, zoologo, iĥtiologo, agronomo, profesoro, instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1881). Lia filo estis Aladár Körösfői-Kriesch.

János Kriesch http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/08826.htm naskiĝis la  1834 en Habsburga Imperio en Reinthal. Li mortis la  1888 en Budapeŝto.

## Biografio 
János Kriesch frekventis mezlernejojn en Habsburga Imperio en nunaj partoj de Ĉeĥio kaj Pollando, fine li ricevis diplomon en universitato de Vieno. Li ekinstruis en 1859 en Ungvár, sed en 1861 li instruis en gimnazio de Pest (urbo), en la sekva jaro samloke en la universitato. En 1868 li estis direktoro de Bestoĝardeno kaj Botanika ĝardeno (Budapeŝto), sed post jaro li revenis al la universitato, kie li estis rektoro inter 1884-1886. Li okupiĝis precipe pri moderna fiŝado, brdado de abeloj. Li estis grava adepto de Darwin.

## Verkaro (elekto) 
* *A természetrajz vezérfonala* (Gvidilo de la naturhistorio), (1864)
* *Halaink és haltenyésztésünk* (Niaj fiŝoj kaj nia fiŝobredado), (1868)
* *Az okszerű méhészet elemei* (1871)
* *A rovarok világa: Különösen az ipar és kereskedelem szempontjából* (1885)

## Fontoj 
* biografio hungare
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj zoologoj
Kategorio:Hungaraj iĥtiologoj
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Zsigmond Szabó

**Zsigmond SZABÓ** [sabo:] estis rumania hungara biologo. Ŝi naskiĝis en Lelei la 24-an de marto 1924 kaj mortis en Budapeŝto la 25-an de decembro 2002.
## Biografio
Zsigmond Szabó pristudis bestkuracadon en Budapeŝto (1942–44), diplomitiĝis pri biologio en Universitato Bolyai de Kluĵo (1947–50) kaj li doktoriĝis en Bukareŝto en 1963. De 1950 li instruis en la Universitato de Kluĵo. En 1999 li translokiĝis en Budapeŝton.
## Universitataj prelegoj
*Az ember anatómiája. I–II. (Kv. 1953); Zoolo­gie generală (uo. 1960); Curs de citologie, histologie şi embriologie animală (uo. 1977).
## Libroj
*Így látjuk ma a sejtet (Buk. 1967); A csírasejtek és a megtermékenyítés (uo. 1972); Törpe óriások. Korszerűen a hormonokról (Kv. 1973 = Antenna); A mozgás biológiája (Buk. 1976); A sejt élete (Kv. 1978); Hormonok (uo. 1995). 
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj biologoj
József Sándor Krenner

**József Sándor Krenner** [jOĵef ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Krenner József Sándor** estis hungara mineralogo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1888). Lia konata filo estis József Andor Krenner.

József Sándor Krenner http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/08809.htm naskiĝis la  1839 en Buda. Li mortis la  1920 en Budapeŝto.

## Biografio 
József Sándor Krenner lernis en Buda, Vieno kaj Tübingen, fine li doktoriĝis en 1865. En la sekva jaro li ekhavis postenon en Hungara Nacia Muzeo. Li ankaŭ edukis Loránd Eötvös-n. Li faris mondfaman kolektaĵon de Nacia Muzeo, tiun laboron helpis ankaŭ Ferenc Pulszky, József Eötvös kaj Andor Semsey. (Tiu kolektaĵo neniiĝis dum la Hungara revolucio de 1956). Li instruis en 2 universitatoj en Budapeŝto inter 1870-1913.

Li okupiĝis ankaŭ pri la kristaloj.

Li trovis la jenajn mineralojn:
* *andorit* (1889) pri Andor Semsey
* *avasit* (1881) 5Fe2O3.2SiO2.9H2O
* *dognácskait* (1884)
* *fizélyit* Pb14Ag5Sb21S48
* *kornelit* (1888) Fe2(SO4)37H2O
* **krennerit** (1877) {(Au,Ag)Te2} pri József Sándor Krenner
* *lorándit* TlAsS2 pri Loránd Eötvös
* *pulszkyit* pri Ferenc Pulszky
* *romboklász* (1891) HFe(SO4)2.4H2O
* *schafarzikit* (1915) FeSb2S6 pri Ferenc Schafarzik
* *semseyit* Pb9Sb8S21 (1881) pri Andor Semsey
* *sjögrenit* (1910) 5Fe2O3.3P2O5.8H2O
* *szomolnokit* (1891) FeSO4.H2
* *széchenyiit* (1883) pri Béla Széchenyi
* *warthait* (1909) Pb4Bi2S7 pri Vince Wartha

## Fontoj 
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero K kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj mineralogoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Blaye

''''* - jen france, prononco [] , okcitane respektive gaskone *Blaia* - estas komunumo de Francio, ĉe la dekstra bordo de Ĝirondo,  norde de Bordozo. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france *Gironde* [] respektive okcitane kaj gaskone *Gironda*), en la administra regiono Nova Akvitanio (france *Nouvelle-Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Nòva Aquitània*) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france *Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Aquitània*). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al kaj estas la centro de samnoma arondismento Blaye (aŭ *Blaia*) kaj al la kantono **. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

Blaye havas citadelon de la 17-a jarcento verkitan de Vauban. Ekde 2008 ĝi apartenas al la Monda heredaĵo de Unesko kune kun 11 aliaj fortikaĵoj, kadre de la fortikaĵoj de Vauban.

Blaye estas ankaŭ la ĉefurbo de la tradicia regiono *Blayais* kaj estas fama pro sia vinberejo.

eta|maldekstra|300ra|

## Transporto 
Tra Blaye pasas la departementa ŝoseo D137, kiu ligas ĝin al Saintes kaj Bordozo.

Pramo ebligas iri al Lamarque trans Ĝirondo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Ĝirondio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Turismo en Blaye (,  kaj )
* ankaŭ en *facebook'' () 

Kategorio:Komunumoj de Gironde
Kategorio:Subprefektejoj de Francio
Zsuzsa Szabó-Selényi

**Zsuzsa SZABÓ-SELÉNYI** [sabo:-ŝele:nji] estas rumania hungara toksikologino, fakverkistino. Ŝi naskiĝis en Kluĵo la 12-an de julio 1923. Ŝi estas la edzino de Endre Szabó.

## Biografio
Zsuzsa Szabó-Selényi diplomitiĝis en Universitato Bolyai de Kluĵo (1947). Ŝi laboris en Kluĵo kaj en Târgu Mureș  (1949–82), (1959–82). Ŝi prizorgis la libron de sia edzo *Kovászna, a természet ajándéka* (Kovászna 1998). 

## Libroj
*Activi­ta­tea ştiinţifică a Institutului de Igienă Filiala Târgu-Mureş între anii 1949–1957, kunulaŭtorino (Buk. 1957); Metode de investi­gare în domeniul medicinii muncii. III. kunulaŭtorino (uo. 1973); Hargita megye természetes gyógytényezői kunulaŭtorino (Csíkszereda 1977).

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kemiistoj
Christa Feuerberg

**Christa FEUERBERG** (naskiĝinta en 1955 en Essen) estas germana artistino. Ŝi studis ekde 1974 ĝis 1981 ĉe la Arta Akademio je Duseldorfo kiel majstra lernanto de Rolf Sackenheim. En 1981 ŝi laboris kiel helpinstruisto pri libera grafikado. Hodiaŭ ŝi loĝas en Kolonjo.[[Dosiero:Christa Feuerberg 1990.jpg|eta|„Ohne Titel“, 1990, grundoverko, lamenplumbo sur ligna kerno, starloko ĝis januaro de 2011: Moltke-Placo, Essen]]

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo de Christa Feuerberg
* Desegnaĵoj en *Galerie von der Milwe* 
* Christa Feuerberg sur la Moltke-Placo en Essen

Kategorio:Germanaj skulptistoj
Kategorio:Germanaj artistoj
Crest

**Crest** estas la nomo de pluraj artikoloj.

## Geografio 
* **Crest** estas komunumo en la franca departemento Drôme.
* **Le Crest** estas komunumo en la franca departemento Puy-de-Dôme.

## Aliaj 
* **CREST** (*Centre de recherche en économie et statistique*) estas franca serĉinstituto pri ekonomiko kaj statistiko.
8971 Leucocephala

'*8971 *Leucocephala'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la blankkapa anaso, specio de anasedo science nomita *Oxyura Leucocephala''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Allex

**Allex** estas franca komunumo lokita en la departemento Drôme kaj en la regiono Rodano-Alpoj. Ĝi havis 2497&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2009.

__TOC__

## Geografio 
Allex etendiĝas sur 20.17&#160;km², kaj havis 2497&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 124&#160;homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Drôme, en la okcidenta parto de la francaj Alpoj.

## Historio 
La departemento Drôme estis oficiale kreita la 5-an de marto 1790 dum la franca revolucio.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Gérard Crozier, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Administrado 
Allex apartenas al la kantono Crest-Nord, kies ĉefurbo estas Crest. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

## Monumentoj 
La komunumo entenas "malnovan vilaĝon" tre interesan pro ĝia surmonteta situo kaj ĝiaj ŝtupar-stratetoj.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Drôme
* Kantono Crest-Nord

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo de Allex

Kategorio:Komunumoj de Drôme
Crest (Drôme)

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Drôme, okcitane *Droma*, kaj en la pli vasta regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france *Auvergne-Rhône-Alpes*, okcitane *Auvèrnhe Ròse Aups''). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Valence kaj al la [[]]. 

Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

__TOC__
## Geografio 
La komunumo situas en Drôme, en la okcidenta parto de la francaj Alpoj.

## Historio 
La departemento Drôme estis oficiale kreita la 5-an de marto 1790 dum la franca revolucio. 

## Monumentoj 
La urbeto ĉefe famis pro sia turo, kiu estas la plej alta ĉefturo de la tuta Eŭropo.

## Administrado 
Crest apartenas estas la ĉefurbo de du kantonoj, nome la kantono Crest-Nord kaj la kantono Crest-Sud. Tiuj kantonoj mem estas partoj de la arondismento de Die, unu el la tri arondismentoj de la departemento Drôme.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Drôme
* Kantono Crest-Nord
* Crest (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Crest


Kategorio:Komunumoj de Drôme
Sinagogo nova de Erfurto

eta|maldekstra|300ra| 
eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|200ra|

La **Sinagogo nova de Erfurto** (germane: *Neue Synagoge*) troviĝas proksime de la ĉefa stacidomo de Erfurto ĉe la Juri-Gagarin-ringostrato.

## Historio 
Ĝi estas la ununura sinagogo inaŭgurita en GDR kaj servas kiel preĝadloko al la 850 membrojn granda komunumo juda de Turingio.

La modesta, krude stukita duetaĝa konstruaĵo estis farita en 1951/52 laŭ la planoj de Willy Nöckel kaj konsekrita la 31-an de aŭgusto 1952.
La transdono al la juda komunumo estis farita fare de la CDU-frakciestro Otto Nuschke.

Ĝi anstataŭas la t.n. Grandan sinagogon, kiu estis detruita dum la Kristala nokto.

La 20-an de aprilo 2000 (naskiĝtaga datreveno de Hitler) estis farita atenco per brulbombeto.

## Literaturo 
* Andreas Schareck: *Erfurt*, eldonejo Mitteldeutscher Verlag, 3-a eldono, Halle 2013, ISBN 3954620057
* Hermann H. Saitz: *Erfurt zu Fuß*, 5-a eldono, Erfurt 2010
* Gerd Schöneburg: *Erfurt. Führer durch die historische Altstadt*, 4-a eldono, Erfurt 2009
* Ulrich Seidel: *Erfurt: Rundgänge durch die Geschichte*, eldonejo Sutton, 2004, ISBN 3897027607
* Georg Dehio / Stephanie Eißing / Franz Jäger: *Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler: Thüringen*, eldonejo Deutscher Kunstverlag, 2003, ISBN 3422030506

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Sinagogo malgranda de Erfurto
* Sinagogo malnova de Erfurto

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la sinagogo kaj la juda vivo surloke. ()

Nova
Vendays-Montalivet

**Vendays-Montalivet** - [], jen france,  - estas franca komunumo en la departemento Ĝirondio (*Gironde*), en la regiono Akvitanio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km²; en 2010 estis  loĝantoj.

## Geografio 
Vendays-Montalivet situas en la duoninsulo Médoc,  nordokcidente de Bordeaux. Ĝi havas  da marbordo kaj parton de la arbaro de Landes.

Fakte la komunumo konsistas el du partoj: la historia loĝloko *Vendays*, 6 kilometrojn de la marbordo, havas la karakteron de urbeto, kun katolika kirko, vendejoj, lernejoj kaj la komunuma administrejo. La terlango Medoko estas konata pro kultivado de elstaraj ruĝaj vinoj, kaj ankaŭ la loĝloko Vendays havas tian agrikulturan ekonomian bazon. La dua komunumoparto plennome titoliĝas *Montalivet-les-Bains*, situas rekte ĉe la oceano kaj estas precipe somera ferioloko. 

La komunumo ne permesis la konstruadon de pluretaĝaj hotelegoj, tiel ke la feriantoj precipe loĝas en "vilaĝoj" el feriaj dometoj, plurloke ampleksigita per lokoj por ruldomoj kaj tendoj, kaj poe provizita per aroj de vendejetoj, sportaj kaj kulturaj ejoj (ekzemple subĉielaj kunvenejoj por koncertoj kaj kino). Plej granda kaj plej konata el tiuj "vilaĝoj" estas la "centro por suno kaj maro", france nomata *Centre Helio-Marin* respektive pli mallonge CHM Montalivet, ofte simple vokata *Monta*, kiu fondiĝis en 1950 kaj estas inter la eŭrope plej malnovaj, plej tradiciaj centroj de nudismo.   

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Gironde

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ()

Kategorio:Komunumoj de Gironde
Kategorio:Médoc
Suze

**Suze** estas la nomo de pluraj artikoloj.

***Suze (Drôme)** estas komunumo en la franca departemento Drôme.
***Suze (trinkaĵo)** estas alkohola vegetala likvoro el Francio.
***Suze (rivero)** estas rivero en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
***La Suze-sur-Sarthe** estas komunumo en la franca departemento Sarthe.
****La Suze (stacidomo)** estas fervoja stacio en La Suze-sur-Sarthe.
Vringilo

250ra|eta|Ruton lavmaŝino kun vringilo
**Vringilo** estas uzata por elpremi akvon el lavitaĵo kaj konsistas el du reciproke proksimaj, kaŭcukaj rulaĵoj. Inter la du rulaĵoj, de kiu oni povas alĝustigi la spacon inter ili, oni trarulas la lavitaĵon, pro kio la akvo estas elpremata. Post la alveno de la centrifugilo la vringilo malaperis preskaŭ tute.

La vringilo en kombinaĵo kun tino estis en 1843 patentita de John E. Turnbull el Saint John, New Brunswick kun la indiko "Clothes Washer With Wringer Rolls." (vestlavilo kun vringrulaĵoj).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kalandrilo

Kategorio:Iloj
Kategorio:Purigiloj