Talamo

[eta|Situo de talamo en cerbo (flanka [MRB-sekco)]]
[eta|La du duonoj de la talamo ruĝe kolorigitaj (fronta [MRB-sekco)]]
**Talamo** (el la greka *θάλαμος*, "dormoĉambro", "ĉambro") estas strukturo situanta en la diencefalo (talamo, pineala glando, hipofizo, opta nervo kaj retino) , inter la cerba kortekso kaj la mezcerbo, baze formita de griza substanco (neŭronaj kernoj) de la cerbo . Ili estas du neuronaj masoj situantaj profunde en la cerbaj hemisferoj. Inter ĝiaj funkcioj estas la transdono de movaj kaj sensaj signaloj al la kortekso, krom la reguligo de konscio, dormo kaj viglo.

## Interliga centro 
Talamo estas centro de cerba organizado, kiel vojkruciĝo de pluraj neuronaj vojoj, kie ili povas influi unu la alian antaŭ ol esti redistribuitaj. Ĝiaj plej abundaj ligoj estas inter strukturoj de la *ekstrapiramida sistemo* kaj la *motora kortekso*. La ĉefa funkcio de la talamo devas servi kiel stacio por la reorganizado de stimuloj venantaj de la *periferia nerva sistemo* kaj la cerba trunko, kaj ankaŭ de iuj venantaj de pli altaj centroj. Tie ili sinapsas la aksonojn de neŭronoj situantaj en ĉi tiuj lokoj. De tie, novaj aksonoj foriras, kiuj faros ligojn kun aliaj pli altaj centroj, ĉefe la cerba kortekso. Preskaŭ ĉiuj suprenirantaj signaloj al la kortekso sinapsas sur la talamaj nukleoj, kie ili estas reorganizitaj kaj/aŭ kontrolitaj, escepte pri flarado.

## Aŭtonoma Centro 
La talamo ankaŭ havas cirkvitojn por integri la signalojn, kiujn ĝi ricevas, kaj iujn el la malpli ellaboritaj sentoj, kiujn oni supozas, ke la individuaj spertoj estigas tie. Ekzemple, oni scias, ke bestoj, de kiuj oni forigis la kortekson, daŭre iel reagas al doloraj stimuloj - kvankam ĉi tio eble ne estas la plej taŭga. Aŭ pacientoj, kies patologioj havas la respondan parton de la kortekso difektita, kiuj ankoraŭ povas senti objekton en la manplato, eĉ se ili ne povas ĝuste identigi ĝian formon, temperaturon aŭ pezon.

## Neŭroanatomio 
La talamo estas klare difinita aro de multnombraj neŭronaj kernoj kaj formas pli grandan parton de la diencefalo. Estas du el ili situantaj en simetriaj pozicioj, maldekstre kaj dekstre, ĉiu el ili je ĉirkaŭ 1 cm longa. Ĝia antaŭa fino estas mallarĝa kaj rondeta, kaj konsistigas la malantaŭan muron de la interventrikla forameno; la posta parto estas vastigita kaj estas super la supra koliklo; la malsupra surfaco situas kontinue en la tegmento de la mezencefalo; ĝia meza parto alfrontas tiun de la alia talamo kaj enhavas komunikan regionon kun ĝi, la intertalaman aliĝon, kiu estas ĉirkaŭita de la kava tria ventriklo (unu el la kvar cerbaj ventrikloj).

La talamaj kernoj povas esti dividitaj en kvar ĉefajn regionojn, sed ĉiu el kiuj estas formita de unu aŭ pluraj neŭronaj kernoj:
* La antaŭa kerno kunligas, rilate al la limba sistemo, al la mamilaj korpoj kaj hipotalamo.
* La dorsomediala kerno havas ligojn kun la prealfrunta kortekso kaj la hipotalamo kaj estas implicita en la transdono de objektivaj kaj emociaj sentoj, kaj ilia rilato al la subjektiva stato de la individuo (ekz. iIia stato de emocia kontrolo kaj personeco).
* La ventraj antaŭaj kaj flankaj kernoj influas kaj reguligas la descendajn motorajn vojojn de la kortekso kaj cerebelo.
* La ventraj malantaŭaj kernoj estas la sinapsa loko de la ekstercentraj sensaj vojoj al la sensa kortekso.
* La flanka genikula kerno ricevas aksonojn de la vidnervo kaj transdonas ilin al la vida kortekso (en la okcipita lobo).
* La meza genikula kerno havas identan funkcion en la aŭda vojo.
* La intralaminaj kernoj estas ligitaj al la retoforma formacio kaj permesas al la kortekso influi maldormon.

## Klinikaj patologioj 
Trombozo aŭ hemoragio (tio estas infarkto aŭ streĉo), de la arterioj, kiuj provizas la talamon, kun vasta nekrozo de iskemio (ĉela morto) en tiu organo, kaŭzas la perdon de kompleta aŭ preskaŭ kompleta sento en la tuta kontraŭa duono de la individuo. korpo - t.e., se maldekstra talamo estas trafita, estas sensacia perdo dekstre de la pinto de la kolo ĝis la pinto de la piedfingroj. Eble ankaŭ estas motoraj difektoj. Talama doloro estas sindromo, kiu povas okazi kiam paciento resaniĝas post koratako, eĉ eta. Estas sento de doloro, kelkfoje forta, sur la kontraŭa flanko de la korpo sen ia vundo por pravigi ĝin. Ĉi tiu doloro ŝuldiĝos al misfunkcio de la doloraj vojoj, kiuj trapasas la talamon, kaj ne al ekstercentra damaĝo, eĉ se la paciento lokas ĝin en la periferio (la talamo, kiel la cetero de la cerbo, ne havas dolorajn sensilojn). En iuj pacientoj kun talamaj lezoj, la flanka mano estas konstante en maltipa pozicio, kun pojnoj fleksitaj kaj pronataj kaj fingroj fleksitaj kaj rektaj. La priona malsano konata kiel "Mortiga Familia Sendormeco" estas la rezulto de damaĝo al la talamo. Post kiam la ĉeloj de ĉi tiu strukturo estas detruitaj, la individuo tute perdas la kapablon dormi, mortante inter ses kaj dek ok monatoj post la apero de simptomoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Epitalamo
* Hipotalamo

## Fonto 
Kategorio:Centra nerva sistemo
Kategorio:Neŭroanatomio
Kategorio:Sensa sistemo