open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sociala sekureco

**Sociala sekureco** oni nomas sistemojn, ĝenerale mastrumatajn de la ŝtato, aŭ de parencaj reprezentantoj de la koncernataj instancoj sub instigo kaj kontrolo de ŝtato, kiuj celas sekurigi al ĉiu civitano (aŭ nur al la dungitoj) *sekurecon* kontraŭ la riskoj (ĉefe monaj) ligitaj kun malsano, gravedeco, emeritiĝo (pensioj) kaj senlaboreco.

La historie unua sistemo de tielnomata "Sociala Sekureco" konjekteble estis tiu aranĝita de Otto von Bismarck en Germanio:

(priskribo)

## Nordiaj sistemoj 
## Brita sistemo 
## Franca sistemo 
La nuna sistemo, establita far Ambroise Croizat komunista ministro de la unua postliberiga registaro en 1945, estas financata de sociala kotizo aldonita al la salajroj ŝuldataj al salajruloj. Ĝis 1967 ĝi estis mastrumata de la laboristoj mem per siaj sindikataj reprezentantoj. La "Ordonnances Jeanneney" (leĝfaraj dekretoj lanĉitaj de la ministro Jeanneney) ŝanĝis tion al "paritara mastrumo", samtempe la kvotoj de repagoj estis forte malaltigitaj, tial de tiu epoko plej el la francaj laboritoj kotizas krome al privata "mutuelle", kiu kovras la nerepagitajn elspezojn, kaŭzante partant privatigon de la sistemo. Ĝi cetere dispartigis la sistemon financterene en pluraj kasoj : unu por la pensionoj, unu por la sociala sekureco, unu por la porinfana krosalajro.
La financado per kotizoj el la salajroj, igas, ke tiujn sumojn konsistas ian "prokrastitan salajron" ĉar fakte eĉ se la salajrulo ne enspezas ilin kun la salajro, ili tamen profitas al ĝi, ĉar ili nutras la kasojn, kiuj poste pagos al ĝi la pensionon, monhelpojn se ĝi havas infanojn, kaj redonos la pagojn por sanaj servoj. Do estas normale, ke la mastrumado estu en la manoj de la salajruloj mem.

## Itala sistemo 
La Nacia Instituto pri Socia Sekureco aŭ *Istituto Nazionale della Previdenza Sociale* (akronimo INPS, en Esperanto "Nacia Instituto pri Socia Sekureco"), estas la ĉefa institucio de socia sekureco en la publika pensia sistemo de Italio, al kiu ĉiuj dungitoj en la publika aŭ privata sektoro kaj tiuj memstare aktivaj laboristoj. INPS estas submetita al la superrigardo de la ministerio pri Laboro kaj Sociaj Politikoj kadre de la Konsilio de Ministroj de Italio, ĉefa plenuma organo de la registaro de Italio. 

## Aliaj 
## Komparoj kun la landoj, kiuj ne posedas tian sistemon 
## Aktualaĵoj problemoj kaj provoj detrui ĝin 
## Vidu ankaŭ 
* Katolika sociala doktrino
* Baza enspezo
* Sociala Ŝtato
* Sociala asekuro
* Socia bonfarto
* Sekurecofisto
* Internacia Pakto pri Ekonomiaj, Sociaj kaj Kulturaj Rajtoj


Kategorio:Juro
Kategorio:Ekonomio
Kategorio:Sociologio
Martin Packness

**Martin PACKNESS** [paknes] (naskita la  en Vejle; mortinta la  en Vejle) estis dana esperantisto kaj eldonisto.

Packness multe vojaĝis kaj restis kelkan tempon en Kablando, tiam angla kolonio en Sudafriko. En sia naskiĝurbo li vigle verkis kaj eldonigis Esperantan literaturon. Menciinda estas lia vortaro dana-esperanta *(Dansk-Norsk Esperanto Ordbog),* kiu aperis kiel n-ro 5 en la *Esperanto Serio* ĉe Neumann en Vejle en 1909 (18x12&nbsp;cm [2], iv, 304&nbsp;p.).

Li fondis Esperanto-klubon de Vejle la 21-an de januaro 1909.

## Eksteraj ligiloj 
*[Libroj](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=martin+packness&vid=ONB&fn=search) de kaj pri Martin Packness en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo

Kategorio:Danaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Wilfrid Walwyn Padfield

**Wilfrid Walwyn PADFIELD** (padfild) estis angla inĝeniero. Li naskiĝis la 15-an de julio 1878. Kelkajn jarojn li funkciis kiel ano de la Lingva Komitato.

Wilfrid Walwyn Padfield fondis Esperanto-Societon en Ipswich en 1905. Li tradukis la verkaĵon „Por Arbitracio“ de Andrew Carnegie, kaj verkis artikolojn kaj lingvajn notojn por „Scienca Revuo“, „Socia Revuo“ kaj aliaj publikaĵoj.

Kategorio:Anglaj esperantistoj
Kategorio:Suffolk
William Main Page

**William Main PAGE** [pejĝ] (naskiĝis la  en Londono, mortis la ) estis brita esperantisto kaj solicitoro en la supera kortumo de Skotlando, vickonsulo de Ĉeĥoslovakujo en orienta Skotlando. 

Esperantisto de 1905. Sekretario de la Esperanto-Societo de Edinburgo 1906-1914, prezidanto 1914-1915, 1920-1921. Redaktoro de „Esperanto Monthly“, 1914-1919 kaj de „The British Esperantist“ 1920. Aŭtoro de „Pitman‘s Commercial Esperanto“, 1919. Prezidento de Skota Esperanto-Federacio, 1927. Prezidanto de UK en Edinburgh. Konsilanto de ICK, 1923-1926, vicprezidanto de BEA. Ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio de Esperanto.
## Verkoj
*Unua kursa legolibro. (Kolekto de B. E. A. n° 2). Eld. Brita Esperanto-Asocio, London; 1921. 22 paĝoj 12.5 X 18 cm.
*Dua kursa legolibro. (Kolekto de B. E. A. n° 3). Eld. London 1922, Brita Esperantista Asocio, London, 1922. 24 paĝoj 19X12.5 cm.

## Fontoj 
* Valso verdstelulino Dokumento de Bernardo

Kategorio:Skotaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj 
Kategorio:Estraranoj de UEA
Kategorio:Esperanto-movado en Edinburgo
Paĝoj el la Flandra Literaturo

***Paĝoj el la Flandra Literaturo***  estas unu el la unuaj esperantlingvaj antologioj pri la flandra literaturo, kolektita kaj tradukita de Maurice Seynaeve kaj Raymond Van Melckebeke. 1904, 136 p.
## Recenzoj
## Eltiraĵoj

Dosiero:1904 Flandra Literaturo 04-05.jpg
Dosiero:1904 Flandra Literaturo 06-07.jpg
Dosiero:1904 Flandra Literaturo 08-09.jpg
Dosiero:1904 Flandra Literaturo 10-11.jpg
Dosiero:1904 Flandra Literaturo 44-45.jpg
Dosiero:1904 Flandra Literaturo 46-47.jpg

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ
* La skribisteto, poemo

## Eksteraj ligiloj 
* Plena transskribita teksto de *Paĝoj el la Flandra Literaturo* ĉe Project Gutenberg
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing* 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio 

Kategorio:Esperanto-antologioj
Kategorio:Antologioj el la nederlandlingva literaturo
Kategorio:Antologioj el la flandra literaturo 
Kategorio:Verkoj el la esperantigita nederlandlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro 
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Alcebiades Pais

**Alcebiades CORREIA PAES** aŭ **PAIS**  (naskiĝis en Palmeira dos Índios, Alagoas, fine de la 19-a jarcento, mortis en Aracaju la ) estis brazila kuracisto, instruisto de la angla lingvo, direktoro de gimnazio en Serĝipo kaj esperantisto.

Li estis fondinto kaj unua prezidanto de la Esperanto-Klubo de Aracaju en 1907. Per lia klopodado la ŝtata registaro de Serĝipo dekretis leĝon favoran al Esperanto. Dum lia vivo la Esperanto-movado estis tre vigla en tiu ŝtato. Li ankaŭ estis bonfara ano de *Club Esportivo Sergipe* (Serĝipa Sporta Klubo).

En Serĝipo estas publika lernejo (en urbo Cumbe) kaj placo (en ĉefurbo Aracaju) titolitaj laŭ lia nomo.

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Kategorio:Brazilaj instruistoj
Esperanto-movado en Palestino

La **Esperanto-movado en Palestino** hodiaŭ ne ekzistas en organizita formo. 

## Historio 
La unua Esperanto-societo en Palestino estas fondita en 1908 en Jerusalemo de d-ro E. Schmitz, direktoro de germana hospitalo, la dua en 1914 ĉe la tombo de Jesuo, de pastro Gabriel. En Betleĥemo propagandis en 1914 pastro Marius Rosi. En 1924 venis el Ameriko al Jerusalemo Amiel, kiu kun Aavkin, jam kelkajn jarojn loĝinta tie, laboris per gazet-artikoloj, paroladoj, kursoj. De kelkaj jaroj Pinĥas Laĥovicki, arkitekto, prenis la movadon en siajn manojn, klopodas akiri subtenon de oficialaj faktoroj, aranĝas kursojn; liaj kunlaborantoj estis f-ino Rotenberg kaj Benjamin. 

La unua Esperanto-lernolibro por hebreoj aperis en 1888, tiu por araboj en 1907. En 1934 ekzistis Esperanto-grupo kaj delegito de Universala Esperanto-Asocio (UEA) en Jerusalem kaj Tel-Avivo. En 1924 en Tel-Avivo aperis la gazeto „Hebrea Esperantisto“.

Pinĥas Laĥovicki en Enciklopedio de Esperanto (1934).

## Vidu ankaŭ 
* Esperanto-Ligo en Israelo, fondita kiel Palestina Esperanto-Ligo en 1941, nuna nomo ekde 1949
Pallieter

[eta|Statuo en Lier farita de [Jan Alfons Keustermans el 1986]]
***Pallieter*** estas konsiderata kiel la precipa verko de la flandra verkisto Felix Timmermans.
La verkon tradukis, el la nederlanda lingvo, Jan Van Schoor. La 192-paĝa libro aperis en la jaro 1933 ĉe Thieme en C° en Zutphen (Nederlando).

## Recenzoj pri la esperantlingva versio 
## Eksteraj ligiloj 
* *Pallieter* en *Enciklopedio de Esperanto*
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Fikciaj belgoj
Kategorio:Literaturaj roluloj
Kategorio:Nederlandlingvaj romanoj
Kategorio:Romanoj el la flandra literaturo
Kategorio:Verkoj el la esperantigita nederlandlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Martin Petersen Palsberg

**Martin Petersen PALSBERG** (nask. la 3-an de marto 1892 en Odense) estis dana fervojista oficisto kaj vicprezidanto de la dana nacia Esperanto-organizo CDEL. 

Palsberg estis esperantisto de 1917, prezidanto de la Esperanto-grupo en Aarhus de 1929. Redaktoro de „Dansk Esperanto-Blad“ en 1928, vicprezidanto de Centra Dana Esperantista Ligo (CDEL) de 1928. Li aktivis per publikaj paroladoj, kursoj kaj gazet-artikoloj.

## Verkoj
*La ĵurnalisto, kiu ridigis la tutan mondon: Poul Biraŭlt, La Laboro, 1918.
## Vidu ankaŭ
*Esperanto-Movado en Danio

Kategorio:Danaj esperantistoj
Esperanto-movado en Paragvajo

**Esperanto-movado en Paragvajo** estas dokomentita ekde la jaro 1927.

## Laŭ la enciklopedio de Esperanto (1934) 
Paragvajo

## Ligiloj 
* https://uea.org/landoj/paragvajo - uea.org pri paragvajo

Kategorio:Esperanto-movado en Paragvajo
Parizaj paroladoj de Abdul Baha

***Parizaj Paroladoj de Abdul Baha***. Tiuj paroladoj estas tradukitaj de Lidja Zamenhof. La esperantlingva 103-paĝa libro estas eldonita ĉe eldonejo La Nova Tago en Weinheim en la jaro 1932. Represo aperis en Sarbrukeno ĉe Eldonejo Artur E. Iltis en la jaro 1978.

## Recenzoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Rete legebla teksto de la *Parizaj Paroladoj de Abdul Baha*
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Bahaismo
Kategorio:Biblioteko Bahaa
Kategorio:Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Kategorio:Libroj de Lidja Zamenhof
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1978
Kategorio:Eldonaĵoj de Iltis
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Palaco de danĝero

***Palaco de Danĝero***  (subtitolo: ***Rakonto pri Madame la Pompadour***) estas romano de Mabel Wagnalls. La 206-paĝa traduko el la angla de Edward Saxton Payson aperis en 1926. 

## Recenzoj
## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Skanaĵo de la libro (pdf) en Vikimedia Komunejo
* *Palaco de Danĝero* en *Enciklopedio de Esperanto*
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Libraro Ludovika 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Kategorio:Esperantlingvaj romanoj
Kategorio:Libroj de Edward Saxfon Payson
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Libraro Ludovika
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Parnasa Gvidlibro

***Parnasa Gvidlibro***  aŭ *Kiel fariĝi Poeto* estas 176-paĝa libro de Kalman Kalocsay, Gaston Waringhien kaj Roger Bernard. Ĝi aperis en 1932 ĉe Literatura Mondo en Budapeŝto. La dua eldono estas prizorgita de Pola Esperanto-Asocio kunlabore kun Heroldo de Esperanto kaj datiĝas de 1968. 

## Enhavo
* *Balado*, *fanfaronanta pri la grandaj utiloj de tiu ĉi verko*,
* *Skizo de Esperanta metriko* 
* *Arto poetika*, instrupoemo kun ses kantoj plume de specifa C. E. R. Bumy,
* *Esperanta rimaro* kun ĉiuj vortoj de *Plena Vortaro*, sen la tro teknikaj, kun 600 neologismaj vortoj kaj 500 propraj vortoj kaj kun poezia fakvortaro.

## Recenzoj
## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Fakaj verkoj en Esperanto
Kategorio:Poezio
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1968
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Kategorio:Verkoj de Kalocsay
Donald Evans Parrish

**Donald Evans PARRISH** [pariŝ] (naskiĝis la 20-an de decembro 1889 en Milford (Iovao); mortis la ) estis usona esperantisto kaj fabrikisto. Patro de sia familio kiu eble estis unu el la plej fruaj, kiuj uzis Esperanton kiel hejman-familian lingvon.

Li estis esperantisto de 1907, mem instruante al si la lingvon. Reprezentante Komercan Ĉambron de Los-Anĝeleso li vojaĝis en 25 diversaj landoj en Eŭropa, Azio kaj Afriko en 1911-12, reklamante tiun urbon per Esperanto-paroladoj.

En januaro 1912 li estis en Berlin kaj multe prelegis, kiel mencias "Germana Esperantisto" No. 2, paĝo 40.

Li estis unu el la organizantoj de la 11-a Universala Kongreso de Esperanto en San-Francisko, 1915. Ekde 1929 li estis nacia sekretario de UEA.

Lia edzino, Poula E. Parrish (naskonome *Poula E. Grave*, kiu mortis en januaro 1976), estis dan-devena. La paro solene geedziĝis en granda internacia movada geedziĝo, en 1912 en Kopenhago, la esperantlingva gazetaro amplekse raportis pri la evento kaj la Enciklopedio de Esperanto de 1934 menciis ĝin. Entute la familio Parrish estis unu el la plej fruaj, kiuj uzis Esperanton kiel hejman lingvon. Ambaŭ geedzoj bone konis la familion Zamenhof, Poula jam pli frue ĉar ŝi kun Ludoviko kaj sia edzino tradukigis Esperanto-tekstojn al brajlo, kiam ŝi ankoraŭ ne konis sian estontan edzon. La kongreso de la landa asocio Esperanto-Ligo por Norda Ameriko (ELNA) en julio 1968 en Covina (Kalifornio) omaĝis al s-ro Parrish pro lia pli ol 60-jara aktiva laboro en la Esperanto-movado.

Demenca najbaro mortpafis lin, ĉar li uzis gazontondilon, dum la fenestro de la najbara domo estis malfermita.

## Verkoj 
* *Programo de lumbilda parolado pri Kalifornio, la mirlando de Ameriko*
* *Programma lekcij s tumannymi kartinam o Kalifornij* (1912)
* ''Programme d' une conférence avec projections lumineuses sur la Californie* (1911)
* Konstantinoplo, Smirno kaj Ateno Raporto en Pola Esperantisto 1912, paĝo 909

## Literaturo 
* William R. Harmon: *Remembering Some of Our Pioneers,* en: *Esperanto USA'' 2006/2 , paĝo 5.

## Referencoj 

Kategorio:Usonaj esperantistoj
Paroladvojaĝo

**Paroladvojaĝoj**. La unuaj veraj paroladvojaĝoj per E okazis en la antaŭmilitaj jaroj. La plej notinda estis tiu de I. H. Krestanov, A. Pitlík, Edmond Privat kaj Donald Evans Parrish. La lastnomita ricevis komision de la Komerca Ĉambro en Los Angeles travojaĝi Eŭropon kaj diskonigi ĉie per E-paroladoj kaj lumbildoj la belaĵojn de Usono. Ankaŭ la plimulto de la paroladvojaĝoj post la milito, okazintaj ĉefe post 1930), havis similajn celojn: la diskonigon de la koncerna lando.

La plej gravaj estis la ripetitaj vojaĝoj de H. Steiner en pluraj landoj por Aŭstrujo. Por la la sama lando faris propagandon R. Frey kaj R. Čech. Pri la najbara Hungarujo faris vojaĝojn kun paroladoj d-ro J. Lukacs, kaj d-ro S. Puskas, J Baghy, d-ro F. Szilagyi kaj T. Czitrom. Por Rumanujo faris similajn servojn T. Morariu. Pro la ekzotikeco de la temo ĝuis apartan popularecon la prelegoj de la hindo L. Sinha, de la afrikano K. Ajayi kaj de la javano M. Raden. La plej grava vojaĝo per kaj por E estis tiu de J. Scherer, entreprenita per helpo de ICK en la tuta mondo. Kulturan celon: propagandon por la E-a libro havis la paroladvojaĝoj de V. Bleier, ĉefe en Nederlando. Apartan kategorion formas la t. n. mondvojaĝantoj, inter kiuj troviĝas ankaŭ almozpetantoj kaj aliaj malfeliĉuloj pro la krizaj tempoj. Detalojn v. en la biografioj de la nomitaj personoj.

## Vidu ankaŭ
*Propaganda Piedvojaĝo 1912 de Parizo al Krakovo (8-a UK)
Kategorio:Komunikado
Kategorio:Vojaĝo
Kategorio:Esperanto-movado
Paŭlo Debenham

***Paŭlo Debenham*** estas 228-paĝa romano de Heinrich August Luyken, originale Esperantlingve verkita. Ĝi eldoniĝis en la jaro 1912 ĉe Brita Esperanto-Asocio en Londono. Ĝi estis cenzure  malpermesata en la cara Ruslando . 

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/ P en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1912
Kategorio:Esperantlingvaj romanoj
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Paŭlo kaj Virginio

***Paŭlo kaj Virginio***   estas romano verkita de Jacques-Henri Bernardin de Saint-Pierre, publikigita en 1788. El la franca esperantigis ĝin Hector Hodler. Tiu ĉi 116-paĝa traduko aperis en la jaro 1905 ĉe Presa Esperantista Societo en Parizo.

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de  Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vortojn "paulo kaj".
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo
Kategorio:Libroj aperintaj en 1788
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Petr Aleksandroviĉ Pavlov

**Petr Aleksandroviĉ PAVLOV** (, naskiĝis en oktobro 1871 en Rjazana provinco apud Moskvo) estis rusa esperantisto. De 1902 ĝis 1930 li estis estro de meteologiaj stacioj de ĉina orienta fervojo.

Li estis esperantisto de 1912. Ekde 1924 li estis delegito de UEA. Li faris bonan akcepton al japanaj esperantistoj vizitintaj Ĥarbin kaj vekis en ili intereson por mondvojaĝo per Esperanto. Li verkis du meteologiajn raportojn en rusa lingvo kaj Esperanto (1929) kaj Esperanto-rusan vortaron de meteologio kaj klimatologio (1934).

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Rusiaj meteologoj
Pola Esperanto-Delegitaro

**Pola Esperanto-Delegitaro** (PED) laŭ Enciklopedio de Esperanto estis la gvida institucio de Esperanto en Pollando antaŭ 1933.

Kategorio:Esperanto-movado en Pollando
Priscilla Hannah Peckover

**Priscilla Hannah PECKOVER** [prisila hana pekover] (naskiĝis la  en Wisbech, Kambriĝŝiro; mortis la  samloke) estis angla esperantistino.

Ŝi estis kvakerino kaj pacifisto. Ŝi fondis lokan pacifisman asocion kaj ĝismorte subtenis multajn bonfarajn movadojn. Krome ŝi tradukis danan pacifisman literaturon al la angla.

Ŝi esperantistiĝis en 1906. Grandparte al la financa helpo de ŝi kaj ŝia fratino Algerina oni ŝuldas la eldonon de la Biblio en Esperanto kaj de diversaj Bibliaj kaj aliaj Esperantaj eldonaĵoj.

Ambaŭ fratinoj financis ankaŭ la tradukon de la famo romano »Die Waffen nieder!« de la aŭstra baronino Bertha von Suttner, kiu estis fintradukita sub la titolo »For la batalilojn« de Armand Caumont el Lozano en marto 1914. En la antaŭparolo citas Georg Arnhold telegramon de Bertha von Suttner al la Esperanto-Societo en Dresden, kie ŝi skribis la faman frazon "Esperanto kaj Pacifismo estas gekuzoj".

Priscilla Hannah Peckover estas inter la 83 famaj pacifistoj, kiujn mencias Alfred Hermann Fried en sia "Handbuch der Friedensbewegung" (Manlibro de la pacmovado).
## Verkoj
**La Leĝo kaj la profetoj*. Trad. A. Cunningham. Eld. la aŭtoro,  Wisbech, 1914.

Kategorio:Britaj esperantistoj
Zoltán Pázmány

**PÁZMÁNY Zoltán** [pAzmAnj] (n. en Hungara reĝlando en *Szentgyörgymező* (nun urboparto de Esztergom), 26-a de marto, 1869 – m. en Ĉeĥoslovakio en Brestovec (distrikto Komárno) la 21-a de majo 1948) estis hungara tradukisto, juristo, universitata profesoro de la romia juro. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *szilasi kaj laki*.

## Biografio 
Zoltán Pázmány frekventis mezlernejojn en Komárom, Győr, Esztergom, poste li plulernis en universitato en Romo 3 jarojn, fine li doktoriĝis en Universitato de Budapeŝto en 1890. Li estis komencanta juristo en Szabadka, poste li estis subnotario en Fiume. Li komencis instrui en 1896 en Kalvinana Jura Akademio (Kecskemét), ekde 1903 en Jura Akademio (Pozsony), fine en Budapeŝto jam kiel privata profesoro. Li plurfoje vojaĝis eksterlande, kie li vizitis universitatojn de Parizo, Londono, Lejpcigo, Zuriko kaj Vieno.

Li ofte tradukis (foje sub pseŭdonimoj *Excelsior* kaj *Mac Donald*).

Li prelegis, verkis kelkajn artikolojn pri kaj en Esperanto, estis prezidanto de Hungarlanda Esperanto-Societo dum 1925-1928. Lia propaganda broŝuro aperis en 1911.

## Fontoj 
* http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11587/11970.htm
* http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/p/p19394.htm

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Muslino

[eta|dekstra|Hindinoj vestitaj de muslinaj [sarioj en Diu]]
**Muslino** estas speco de kotona teksaĵo ege maldika kaj malpeza. La nomo devenas de la Iraka urbo Mosulo. Sed la plej grava kaj antikva produktinto de muslino estis Barato, el kiu jam la Romianoj venigis muslinaĵojn, kiujn ili nomis *ventes textiles* t. e. *teksitaj ventoj*.

Kategorio:Materialoj
Kategorio:Vestoj
Peko de Kain

***Peko de Kain***  estas novelo originale esperantlingve verkita de Ivan Ŝirjaev. Ĝi estas eldonita 35-paĝe de Internacia Korespond-Rondeto el Budapeŝto en la jaro 1932. 

## Recenzoj
## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* *Peko de Kain* en *Enciklopedio de Esperanto*
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Rudolf Pehrsson

'''*Rudolf* Valfrid PEHRSSON'* [person] (naskiĝis la  en Uppsala, mortis la  en Stokholmo) estis sveda esperantisto, inĝeniero kaj komercisto.

Persson estis sekretario de la Sveda Esperanto-Federacio 1913–1917, kaj poste tio estrarano de tiu organizo ĝis 1930. Krome li estis kunlaboranto kaj poste sekretario de Eldona Societo Esperanto.

EdE mencias Pehrsson kiel unu el la pioniroj en la viglia esperantoklubo de Gävle. Kune kun alia tia pioniro, Werner Wahlund, li en 1913 tie fondis kaj komence redaktis la Esperanto-revuon *La Espero.*

## Libroj 
* *Svensk-esperantisk parlör* (sveda-esperanta frazvortaro). Stokholmo: Eldona Societo Esperanto, 1935. 72 p.
* *Hur man korresponderar med hela världen* (kiel korespondi kun la tuta mondo). Stokholmo: Eldona Societo Esperanto, 1935. 48 p.
* *Sala Allehanda - Avesta Tidnings kurs i esperanto* (gazeta Esperanto-kurso). Sala: Sala Allehanda, 1937. 16 p.
* *Korrespondera med hela världen''. Stokholmo: Eldona Societo Esperanto, 1949. 48 p. (2-a eldono de la 1935-a libro.)

## Fontoj 
* 
* 
* Rudolf Pehrsson ĉe Libris

Kategorio:Svedaj esperantistoj
Kategorio:Svedaj inĝenieroj
Per balono al la Poluso

***Per balono al la Poluso***  estas priskribo de la esplora ekspedicio de Salomon August Andrée, Nils Strindberg kaj Knut Fraenkel al la Norda Poluso en 1897, surbaze de la notaĵoj de la scienculoj-martiroj , trovitaj 33 jarojn post ilia morto sur Blanka Insulo en 1930.

Ĝi aperis samtempe en 10 lingvoj, inter ili en Esperanto (1930), el la sveda  tradukita de Stellan Engholm kaj kontrolita de Paul Nylén. La traduko ampleksis 411 paĝojn kaj enhavis 115 bildojn.

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Balon-ekspedicio al la Norda Poluso de S.A. Andrée en 1897

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Vojaĝlibroj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita svedlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1930
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Antonio Peri

**Antonio PERI**, italo, supera militmarista oficiro, postmilite teknika direktoro. Nask. en Arezzo, mortis 17 majo 1930 en La Spezia. „Ĉiam sprita, senceremonia, lojalega, li devigis al simpatio kaj amemo ĉiujn, kiuj lin iom konis.“ Oni nomis lin: „la komandanto.“ Dum la itala-turka milito en 1911, sur la kroz-ŝipoj ĉe la Libia bordo, lernis E-n. Lia influa helpo ebligis la starigon kaj rapidan kreskon de la EG en La Spezia, kaj la organizon de publikaj paroladoj kaj kursoj, kiujn li mem gvidis. Estis del. de UEA kaj plenumis diversajn gravajn servojn. Verkis ampleksan radio-vortaron en E (kun Orengo) granda parto restis en manuskripto. De 1926 estis estrarano de la IEF.

Kategorio:Italaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝjaro nekonata
Perloj el la Oriento

***Perloj el la Oriento*** estas la nomo de kolekto de versaj kaj prozaj tradukoj el la japanaj kaj ĉinaj klasikaj verkoj. Trad. Ossaka Kenji. 1921, 38 paĝoj. Bona lingvo.
## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Verkoj el la esperantigita ĉinlingva literaturo
Kategorio:Verkoj el la esperantigita japanlingva literaturo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
José Perogordo

**José PEROGORDO CAMACHO** (1870-1962) estis artileria generalo, militista aviadisto, kaj hispana esperantisto.

Perogordo estis unu el la pioniroj de la aernavigacio, pioniro ankaŭ de la Esperanta Movado en Hispanujo. Fondinto de Grupoj, li estis Prezidanto de la Esperanta Grupo de Madrido en la jaro 1907, Vicprezidanto de la 5-a Universala Kongreso de Barcelono (1909), kaj fondinto ankaŭ de "Hispana Revuo" (1908 al 1913). 

Li multe influis en la oficialaj medioj favore al Esperanto, reprezentis Hispanujon plurfoje en la Universalaj Kongresoj je la nomo de la Registaro, kaj estis komisiita de la hispana Reĝo Alfonso la 13-a surmeti al D-ro Zamenhof la *Grandan Kolringon de Izabela la Katolika*, plej alta honoro por civilaj meritoj en Hispanio, kion li faris en la 7-a Universala Kongreso de Antverpeno en la jaro 1911. Plurfoje li vizitis la hispanan Reĝon nur por konversacii kun li pri Esperanto. 

Perogordo estis Prezidanto de Hispana Esperanto-Asocio (jaro 1925), membro de Hispana Esperanto-Instituto, kaj ano de la Lingva Komitato de 1914.

Li partoprenis la enlandan militon en la frankista flanko, kiel generalo. Li malpli aktivis en la esperantista movado post tio, sed ankoraŭ en 1952 prelegis pri nia lingvo en Madrido.

José Perogordo tradukis komedion de Vital Aza "Halto kaj gastejo", kaj ankaŭ "La licenciato Vitraro" de Cervantes, eldonita en Madrido en la jaro 1908.

## Referencoj
Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Kategorio: Akademio de Esperanto
René-William Perrenoud

**René-William PERRENOUD** (franca prononco [pernu'], naskiĝis la  en Le Locle; mortis en 1984) estis svisa esperantisto, doktoro de sciencoj kaj mezlerneja instruisto en Cernier en kantono Neŭŝatelo - intertempe, longe post William Perrenoud, la vilaĝo ekde 2013 estas parto de nova komunumo Val-de-Ruz.

Li estis filologo kaj natursciencisto. De 1919 ĝis 1920 li laboris en la Centra Oficejo de UEA en Berno. En 1922 li estis sekretario de la Pedagogia Konferenco pri Esperanto en Ĝenevo. De 1925 li estis kunlaboranto de IALA. Li oficis kiel oficiala Esperanto-tradukisto dum la 3-a Kongreso de Universala Federacio de Pedagogiaj Asocioj en Ĝenevo en 1929. De 1938 ĝis 1939 kaj de 1954 ĝis 1957 li estis prezidanto de Svisa Esperanto-Societo. Kaj en 1963-1964 li ankoraŭfoje gvidis la societon unu jaron, en provizora gvidkomitato kun Erwin Zuber kaj Rudolf Schneebeli, ambaŭ kantono Zuriko.

Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de Svisa Esperanto-Societo
Kategorio:Neŭŝatelanoj
Per Voĉo Plena

***Per Voĉo Plena***  estas kolekto de revoluciaj poemoj de Vladimir Majakovskij. 

## En Esperanto aperis 
La poemaron esperantigis el la rusa Sergej Rublov, Nikolao Nekrasov, Nikolao Hohlov kaj Vladimir Sutkovoj. La libro eldoniĝis en 1930 kaj ampleksis 71 paĝojn. Eldonis Ekrelo, Leipzig. 

### Recenzoj
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Libroeldonoj kaj aliaj dokumentoj pri *Per Voĉo Plena* en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko ()

Kategorio:Verkoj el la esperantigita ruslingva literaturo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Petaloj

Kategorio:Esperanto-movado
**Petaloj** estas versaĵoj originalaj de Czesław Jastrzębiec-Kozłowski en 1912 kun 28 paĝoj.

## Recenco 
„La ĉefa tono: melankolio. La ritmo estas konforma al la enhavo: ne gaje sonanta, sed iom griza, neregule interrompata“. (S. Obr., „Ondo de E“, 1913, p: 118)

## Fontoj 
* EdE-P
Henri Petiau

**Henri Petiau** [petió] (naskiĝis la 1-an de junio 1877 en Grosage, mortis fine de aprilo 1936 en Gento), filo de muelisto, estis belgo, komerca direktoro en Gento. 

En 1913 li estis unu el la ĉefaj organizantoj de la *Esperantista Semajno* en la kadro de la Universala Ekspozicio en Gento.
 
Ekde 1913 ĝis lia morto li estis ĝenerala sekretario de Belga Ligo Esperantista. Li ankaŭ estis komitatano de UEA. De 1926 ĝis 1933 li estis prezidanto de la Ko-Ro (Konstanta Reprezentaro) de la Naciaj Societoj en la Helsinki-sistemo.

Nekrologo aperis en Belga Esperantisto, junio 1936, p. 1. Ĉar la oficiala funebra ceremonio havis intiman karakteron, okazis esperantista funebra ceremonio, je dimanĉo, la 6-a de septembro 1936 en la tombejo de Gentbrugge. Raporto pri ĝi aperis en Belga Esperantisto, oktobro 1936, p. 74-75. Ĝi ne enhavas pliajn biografiajn aŭ movadajn informojn.

P
Simeon Petkov

**Simeon PETKOV**, bulgaro, advokato, publicisto. Naskiĝis en 1886 en Silistra, filo de Nikola Petkov, loĝis en Sofio. Ekagis por Esperanto jam en 1906. En 1906 estas redaktoro de „Unua Paĝo“, en 1907 de „Bulgara Esperantisto“. Prez. de BEA de 1912 ĝis 1920.

Kategorio:Bulgaraj esperantistoj
Kategorio:Mortintoj
Svetislav S. Petrović

**Svetislav S. PETROVIĆ** (okaze erare referita kiel *Svetrslav,* familianomo Esperantigita *PETROVIĈ*), serbo, profesoro de porinstruista lernejo en Pirot. Naskiĝinta 1899 en P. Lernis Esperanton en Francio. Verkis lernolibron por serboj, 1926.

## Referencoj 
PETROVIĈ, S. Svetislav
PETROVIĈ, S. Svetislav
Wolfgang Pezlederer

D-ro **Wolfgang PEZLEDERER** [peclederer] (naskiĝis en 1856, mortis en 1926) estis aŭstra esperantisto kaj juĝisto. 

Li estis esperantisto de 1911. En Salzburg li fondis Esperanto-societon; estis la unua tiea delegito de UEA. Krome li estis ekzamena komisaro de GEI.

Pezlederer, Wolfgang
Pezlederer, Wolfgang
Pezlederer, Wolfgang
P. P. Petrjaevskij

**P. P. PETRJAEVSKIJ** estis rusa esperantisto kaj kapitano. Li estis propagandisto de Esperanto en Saratov en 1894-1903, kiam en la urbo la Esperanto-movado preskaŭ tute mortis. La malfacilaĵojn ilustras, ke loka gazeto (*Saratovskij Listok,* 1901) rifuzis enpresi eĉ pagitan anoncon pri Esperanto. Malgraŭ tio li varbis Esperantistojn. En 1904 li partoprenis en la japana milito, pri kiu liaj impresoj aperis en *La Revuo,* 1908, n-roj 6-18.

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝjaro nekonata
Kategorio:Mortojaro nekonata
William Phillimore

**William PHILLIMORE** [filimor] (naskiĝis en novembro 1844; mortis la ) estis angla esperantisto kaj instruisto. 

William Phillimore estis esperantisto de 1905. Li lernis Braille-skribon en 1910 kaj transskribis de tiu tempo multajn librojn por blinduloj, inter ili laste la verkon *Tridek Jarojn en Ora Nordo* por blindulo en hospitalo.

Verkoj
*A. J. Edmonds kaj William Phillimore. **Du Premiitaj Tezoj**. Eld. Brita Esperanto-Asocio, Londono, 1914.

Kategorio:Anglaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1844
Kategorio:Mortintoj en 1934
Walter Glover Phipps

**Walter Glover PHIPPS** [fips] (naskiĝis la  en Cheltenham; mortinta en 1945) estis angla esperantisto kaj komizo. Li estis sekretario de la Cheltenhama Esperanto-grupo de 1913 ĝis 1926 kaj delegito de UEA de 1914 ĝis 1930.

## Fontoj 
Kategorio:Anglaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1885
Kategorio:Mortintoj en 1945
Henry Phillips

**Henry PHILLIPS** (filips), usonano, advokato. Naskiĝis la 6-an de septembro 1838 en Philadelphia, mortis la 6-an de junio 1895. numismato, filologiisto, antikvisto; aŭtoro de multaj verkoj pri tiuj temoj. Sekretario (1884) kaj bibliotekisto (1885) de Amerika Filozofia Societo (v). Ano (1887) de komitato elektita de AFS por ekzameni la sciencan valoron de Volapük. Tradukis (1889) unuan libron de Zamenhof kun antaŭparolo kaj vortaro.

Henry Phillips tre interesiĝis pri la afero de lingvo internacia, kaj, laŭ peto de Zamenhof, verkis la unuan libron pri Esperanto kiu aperis en Usono. Tiu libro konsistis el antaŭparolo de Phillips kaj traduko de la Antaŭparolo kaj Plena Gramatiko enhavitaj en la unua lernolibro de Zamenhof. Ĝi ankaŭ enhavis specimenojn de la lingvo, poeziajn kaj prozajn el la Dua Libro kaj ankaŭ du vortarojn, la esperanta-anglan vortaron de Zamenhof, kun angla-esperanta vortaro verkita de Phillips. Krom tio ĝi enhavis liston de la ĝistiama literaturo de Esperanto kaj kelkajn ekzemplerojn de la aliĝilo de la Unua Libro.

Tiu ĉi lernolibro estis presata uzante la literon *h* anstataŭ la supersigno, ĉar tiam oni ne povis havigi tiajn presliterojn ekster kelkaj eŭropaj urboj, ĉi enhavis multajn preserarojn kaj tiuj ne estis forigitaj en la presprovaĵoj, ĉar dum la pre parado de la libro la aŭtoro malsanigis kaj post nelonge mortis. Kiam Henry Phillips, la pioniro de la lingvo en Ameriko, mortis, la movado por Esperanto en la lando ricevis fortan baton.

## Verkaro 
* *History of American Colonial Paper Currency* (Albany, 1865)
* *History of American Continental Paper Money* (1866)
* *Pleasures of Numismatic Science* (Philadelphia, 1867)
* *Poems from the Spanish and German* (1878)
* Chamisso's *Faust* (1881)
* Kvar volumoj da tradukoj el la hispana, hungara kaj germana lingvoj (1884–1887)

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj esperantistoj
John William Pickard

**John William PICKARD** [pikard] (naskita la  en Leeds; mortinta la ) estis angla esperantisto kaj kontisto. Li estis esperantisto de 1899. Dum 4 jaroj li estis prezidanto de la *Manĉestra Esperanto-Societo*.

## Fontoj 
Kategorio:Anglaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1866
Kategorio:Mortintoj en 1942
Andrés Piñó Alegret

**Andrés PIÑÓ ALEGRET**, ankaŭ konata kiel *Andres Pino*, advokato, estis hispana esperantisto.

## Verkoj
***Konsiloj. Sugestoj de malnova Esperantisto**. Ĉe la aŭtoro, 1934(?) 56 pĝ.

PIÑÓ ALEGRET, Andrés
PIÑÓ ALEGRET, Andrés
Charles Pichon

eta|Karikatura bildkarto el ĉ. 1913
**Charles PICHON** (piŝon') estis franca literaturisto kaj ĵurnalisto. Naskiĝis en la 17-a de oktobro 1893 en Saumur. De 1908 propagandis Esperanton inter la junuloj. Fondis la Francan Federacion de Junaj Esperantistoj, kaj ties organon, la gazeton „juneco“. Kunlaboris en „La Revuo“, „Juneco“, k. a. Direktis la *Gazeto-n de la Deka Kongreso* (10-a Universala Kongreso de Esperanto).

Kategorio:Francaj esperantistoj
Todor Pjeev

**Todor PJEEV** (1838 en Etropole –  en Sofio) estis bulgara esperantisto kaj instruisto. Poste li iĝis prezidanto de revolucia komitato, elmigrinto, post la liberigo de bulagria altranga ŝtatoficisto. Estante jam maljunulo li fariĝis varmega adepto de Esperanto. Li estis fondinto de la unua Esperanto-klubo en Sofio en decembro 1902.

Pjeev, Todor
Pjeev, Todor
Pjeev, Todor
Hans Joachim Plehn

**Hans Joachim PLEHN** [plen] (naskiĝis la 14-an de majo 1905 en Erfurt, mortis la 10-an de marto 1985 en Wieselburg - Aŭstrio) estis germana teknikisto-komercisto, esperantisto, kunlaborinto de Eugen Wüster kaj Esperanto-vortaristo.

Plehn studis en Breslau kaj Prago. De 1931 ĝis 1971 li laboris kiel inĝeniero en la fabriko de Eugen Wüster, i.a. kiel redaktisto de Enciklopedia Vortaro Esperanta-Germana (EV) kaj poste en la terminologia laborejo.

Plehn estis esperantisto de 1922 kaj organize, instrue, propagande laboris en Breslau (tiuepoke ĉefurbo de la germana provinco Silezio). Li trapasis ekzamenon pri scienca kapableco ĉe Germana Esperanto-Instituto (GEI).

Plehn kontribuis i.a. al terminara kaj terminologia diskutoj (vd. "eksterajn ligilojn") kaj verkis kvinlingvan vortaron pri segiloj (*Sägenwörterbuch*, 1934). En 1978 aperis lia traduko de la verko "Internationale Sprachnormung" de Wüster. En 1984 li eklaboris pri la kompletigo de EV, cele al publikigo de la dua, ĝis hodiaŭ ne presita parto. Li sukcese (preskaŭ komplete) transskribis la ne plu presitan literon "L" per tajpilo, kiam li subite mortis 80-jaraĝa.

## Literaturo 
* **1985**: Reinhard Haupenthal. Postrimarko. En: Plehn, Hans Joachim. Biografio de duona vortaro - aŭ kial Esperantujo perdis sian gvidantan esperantologon (prelego farita en la SU de la 68-a UK Budapest 1983, koncizigita por la preso kaj kompletigita per fonto-aparato). Saarbrücken: Iltis-Eld. 1985, 10 p. (Jubilea eldon-serio 3, Esperantologio 12)

## Eksteraj ligiloj 
* [Libroj](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=hans+joachim+plehn&vid=ONB&fn=search) de kaj pri Hans Joachim Plehn en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperanto-Muzeo
* Artikoloj  de kaj pri Hans Joachim Plehn en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Kategorio:Teknikistoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Kategorio:Eugen Wüster
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
L. J. Poel

**L. J. POEL** [pul] estis nederlanda esperantisto kaj katolika pastro. Li estis kunfondinto de Nederlanda Katolika Esperanto-Ligo (NKEL) en 1909, poste ĝis la 1940-aj jaroj funkciis kiel estrarano kaj religia konsilanto de la ligo, kaj estis prezidanto de la katolika Esperanto-kongreso de 1937 en Hago.

Poel, L. J.
Plena Verkaro de V. N. Devjatnin

La **Plena Verkaro de V. N. Devjatnin** estas kvar-libra kolekto de skribaĵoj de Vasilij Devjatnin. La volumoj devenas de kvar diversaj eldonejoj.

* Unua libro, Parizo, Hachette, 1906, 136 p. (Versoj, Boris Godunov, Demono).
* Dua libro, Sankt-Peterburgo, D. P. Wejsbrut, 1906, 144 p. (Edziĝo, Arturo, Ludilo, Episkopo, Poltavo de Puŝkin).
* Tria libro, Moskvo, A. A. Saĥarov, 1908, 137 p. (Versoj, Ruslano kaj Ludmilo).
* Kvara libro, Kovno, M.S. Terner, 1911, 167 p. (Versoj, Fabloj de Krylov, Nefinita dramo).

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Unua, tria kaj kvara libroj el *Plena Verkaro* en formo de skanitaj paĝoj
* *Plena Verkaro*, skanoj de Dua libro
* Plena Verkaro ĉe *Originala Literaturo Esperanta*
* *Enciklopedio de Esperanto*/E en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vorton "verkaro".
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Kolekto Esperanta aprobita de d-ro Zamenhof
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de la FEL-biblioteko
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Poemaro el Hungarlando

***Poemaro el Hungarlando*** estas poemantologio de 53 hungaraj poetoj de la 16-a jarcento ĝis nuntempe. La 95-paĝa libreto estas tradukita fare de Ferenc Szilágyi kaj eldonita en Budapeŝto en la jaro 1929. 

## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Esperanto-antologioj
Kategorio:Esperanto-poeziolibroj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita hungarlingva literaturo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Normlingva Esperanto

**Normlingva Esperanto** estas variaĵo (lingva Registro) de Esperanto kreita de Manuel Halvelik, kiu kreis ankaŭ Arcaicam Esperantom, Gavaron kaj Popidon por literaturaj tradukoj.

## Scienca Registro 
Halvelik vere ne kreis novan internacian lingvon, sed donis al Esperanto sciencan variaĵon, t. e., lia celo estis plibonigi la reprezentadon de la terminologio scienca de deveno greko-latina en Esperanto. Ĝi aperis en Scienca Revuo en 1966, kajero 67-68.

Ĝi inkluzivis la latinajn literojn mankantajn: *q*, *w*, *x*, *y*.

* Normlingva Esperanto de archive.org
*  retpaĝo de la artikolo de Scienca Revuo

Kategorio:Terminologio
Kategorio:Esperantidoj
Pola Antologio

***Pola Antologio***  estas Esperanta antologio, kompilita kaj tradukita fare de Kabe. La 155-paĝa libro aperis en la jaro 1906 ĉe Hachette en Parizo.

## Recenzoj
## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de  CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Esperanto-antologioj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita pollingva literaturo
Kategorio:Libroj de Kabe
Kategorio:Kolekto Esperanta aprobita de d-ro Zamenhof
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Inter-esperanto

**Inter-Esperanto**, kromnomata **Baza**, estas projekto kreita en 2003 de Greg Hoover por esti komunikilo inter parolantoj de Esperantidaj lingvoj. Ĝi celis esti *la DUA neŭtrala lingvo por internacia komuniko*. Lia dua celo estas helpi la lernadon de aliaj planlingvoj kiel Esperanto.

**Baza** derivas sian vortprovizon kaj strukturon de Esperanto, sed malpliigis kvanton da vortoj (nur 450) kaj plisimpligis la gramatikon.

La projekto estas subaro de Esperanto, ĝi uzas la ĉapelitajn literojn, sed la /r/ ne ruliĝas. Ankaŭ la pluralo en -j estas uzata kaj ankaŭ la korelativoj. La korelativoj de Ido kaj Mondlango estas prezentitaj en tabelo, sed nur por referenco.

## Eksteraj ligiloj 
* http://divinitychurch.tripod.com/interesperanto/ *(angle)*

Kategorio:Esperantidoj
Alek. Petroviĉ Pocelujevskij

**Alek. Petroviĉ Pocelujevskij** (naskiĝis en 1894) estis sovetia esperantisto, beloruso, docento de pedagogia superlernejo en Aŝgabato. Li estis prezidanto de Turkmenia Komitato de SEU. Pli frue li laboris en Vitebsko kaj Moskvo.

Pocelujevskij, Alek. Petroviĉ
Pocelujevskij, Alek. Petroviĉ
Pocelujevskij, Alek. Petroviĉ
Pierre Petit

**Pierre PETIT** (pöti) (naskiĝis la 18-an de julio 1904 en Reims) estis franco, redaktoro pri ŝipkonstruado.

Esperantiĝis en 1919. Sekretario de Esperanto-Grupo en Rosny-sous-Bois (1920-22), de la Federacio de la Pariza Regiono (1922-24), de SFPE (1923-24), administranto de SFPE (1924-29), helpsekretario (1924-29), konstanta sekretario (de 1929), vicdelegito de SFPE en KR (1932), kaj sekretario de la Plenpova komitato pri reorganizo de la neŭtrala Esperanta movado (1932-33). Laboris ĉefe pri la reorganizo de la Federacio de la Pariza Regiono (1921-22), kaj de SFPE (1922-24). Mirinde agema propagandisto per paroladoj ktp, kaj organizanto. Al li SFPE dankas multajn el siaj progresoj dum la dek lastaj jaroj. Publikigis rakonton pri vojaĝo en Italujo (en la „Tribune Espérantiste“).

En 1956, li estis vicprezidanto de la Unuiĝo Franca por Esperanto.
## Verkoj
***Conseils aux Groupes Esperantistes**. Parizo, Secretaire Permanent de la Societe Française pour la Propagation de l' Espéranto; 1935.

## Referencoj 
Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Estraranoj de UEA
Kategorio:Prezidantoj de Espéranto-France
Intero

**Intero** estas planlingvo kreita en 2004 de du uloj, unu kiu nomiĝas GayVeganGenius aŭ Marq Thompson kaj alia nomata Kleme, aŭ Jonathan Moore. Ili proponas reformi Esperanton sed ne tiel profunde kiel Ido, ili deklaris ke Intero estu nur 'dialekto' de Esperanto. Tamen **Intero**  ne nur "reformas" alfabeton, sed ankaŭ la fonetikon. Intero forigis akuzativon, sed prenis genitivon. Finfine kelkaj afiksoj de Ido estas adoptitaj. 

Ortografiaj ŝanĝoj:  j > y; ĵ > j; ŭ > w;ĉ > x; ŝ > c.

Fonetikaj ŝanĝoj ($ signifas ian ajn konsonanton): sc  > c; ĝ  > j; ĥ  > k; ps- > s-; sv- > sw-; gv  > gw; kv  > kw; kz  > ks; $kt > $t; $kc > $c; ŝv > cw;

Morfologiaj ŝanĝoj: forigo de akuzativo; genitivo per -es (singularo) -oyes (pluralo); multaj finaĵoj al adverboj; ktp.

## Especimeno (Babela turo) 
Kategorio:Esperantidoj
Sen:esepera

**Sen:esepera**, ankaŭ nomata (eble erare) **Sen:espera**, estas propono de 1996 de Jeffrey Henning (kiu proponis 16 lingvprojektojn) por reformi Esperanton kaj fari ĝin "pli facila"  laŭ prononco. 

## Gramatiko 
### Alfabeto kaj prononco 
Anstataŭ la Esperantaj 23 konsonantoj, Sen:esepera havas nur 14, la pli ĝenerale uzatajn (laŭ opinio de Rick Morneau): /p/ /t/ /k/ /b/ /d/ /g/ /f/ /s/ /h/ /m/ /n/ /l/ /r/ /j/. 

La litero C anstataŭas la esperantan K. La litero I reprezentas /i/ kaj /j/.

Esperanto permesas kompleksajn kunaĵojn de konsonantoj (ekz., spr), Sen:esepera nur permesas kunaĵojn uzante nazajn konsonantojn (ekz. nt, mp). Sed anstataŭ serĉi novajn radikojn, Sen:esepera uzas la Esperantajn kun svarabakto: *Strato* fariĝis  *Seterata*,  *Lingvo*  fariĝis *Linegefa*.

### Morfologio 
Morfologie ankaŭ estas ŝanĝoj: substantivoj finiĝas per -a; pronomoj per  -u aŭ -un; adjektivoj per -an, -en, -in, -m; verboj per -i; adverboj per -e; prepozicioj per -o; numeraloj per -in kaj korelativoj per -o, -on. Ne estas akuzativo, la direkta objekto estas indikata per prepozicio *ano*.

Ne estas artikolo en Sen:esepera.

La personaj pronomoj estas imu (mi, ni); tu (vi) kaj hu (li, ŝi, ili).

Nombroj (1-10): unin, duin, tirin, forin, fifin, sesin, sepin, ocin, enin, decin. 

La aŭtoro registris kopirajton de sia projekto.

## Ekstera ligilo 
http://www.langmaker.com/ml0105.htm

Kategorio:Esperantidoj
Izoro Jozefo Polgár

**Izoro Jozefo POLGÁR** (naskiĝis la  en Temesvár) estis hungara esperantisto kaj presisto. Li laboris kiel kompostisto en Budapest, en Svisujo, de 1908 en Paris. En 1912 li reiris al Budapest, kie li restis ĝis 1914; tie li kunfondis HESL. Li reiris al Paris, kie li estis multajn jarojn direktoro de presejo. Post la morto de lia frato Viktor Polgár li akiris la Centran Presejon Esperantistan en Paris. Multnombraj paroladoj, artikoloj kaj kursoj. Li verkis gramatikon por hungaroj, 1913, sep eldonoj.

POLGÁR, Izoro Jozefo
POLGÁR, Izoro Jozefo