66391 Moshup

'*66391 *Moshup'''* estas malgranda merkurrenkonta, venusrenkonta, kaj terrenkonta atona asteroido, akompanata de asteroida luno nomata * Squannit*; nomoj devenantaj de indiana mitologio.

Ĝi estis malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomoj 
*Moshup* estis giganto, kiu , laŭ indianaj legendoj, vivis ĉe la marbordo de Nov-Anglio, kaj estis responsulo de variaĵo da geologiaj trajtoj. Celante bonteni ekvilibron, li edziĝis al *Avino Squannit*, estrino kaj kuraculino de la *Makiawasug* aŭ Malgranda Gento, kiu vivis proksime. La malbona vetero estis atribuata al tempoj kiam la geedzoj kverelis.

## Orbito 
Ĝia tre discentra orbito krucas tiujn de Merkuro, de Venuso kaj de la Tero.

* Ĝia merkura MOID estas 0,10581 AU (15,829 milionoj da km).
* Ĝia venusa MOID estas 0,20025 AU (29,957 milionoj da km).
* Ĝia tera MOID estas 0,01309 AU (1,958 miliono da km), tio, kiu faras de ĝi . Tamen, radaraj mezuroj indikis ke estas nenia signifa danĝero de kolizio dum la venonta miljaro.

Pro sia perihelio de 0,1999 AU (29,905 milionoj da km), ĝi estas la konata merkurrenkonta kaj duopa asteroido, kiu plej alpromiĝas al la Suno.

### Proksimaj pasoj 
* La  ĝi pasis al 0,0172301 AU (2,578 milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,0141010 AU (2,109 milionoj da km) de nia planedo.

## Ecoj 
66391 *Moshup* estas asteroido de spektra klaso "S" tie estas "ŝtonan" asteroido, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

Laŭ radaraj observoj elde la Observatorioj de Goldstone kaj Arecibo en 2001, 2002, 2017, kaj 2018, ĝi havas averaĝan diametron de 1,317 km , ĝia formo estas platigita (flaneca) elipsoido kun ekvatora kresto: tiu formo ne estas malofta ĉe la korpoj konsistantaj el rubamasoj kun rapida rotacio, kiel 101955 Bennu aŭ 162173 Ryugu.

Pro la rapida rotacio de la asteroido, partikloj de ties surfaco emas gliti ĝis la supro de la kresto, kiu paradokse estas la "plej malalta punkto" de la asteroido; la partikloj ĉe la supro de la kresto estas feble ligataj al la asteroido, pro la centrifuga forto, ili estas proksimaj esti elĵetitaj en la kosmon. Sufiĉus, ke partiklo estus levita de kelkaj metroj, por ke ĝi troviĝus en samdaŭra orbito. La ĉeesto de satelito resendus tiun partiklon al la surfaco de la asteroido, kie ĝi rekomencus sian glitadon al ekvatoro.

### Satelito 
*Squannit*, la satelito de 66391 *Moshup* estis malkovrita la  de P. Pravec kaj L. Kotková
uzinte  kaj radarajn observojn, anoncita en majo 2001. Komence, la ĉefa korpo estis nomita Alfo, kaj la malĉefa (la satelito), Beto.

Radaraj observoj permesis konfirmis la ĉeeston de satelito.

Tiu satelito havas estimatan diametron de 0,451 ± 0,027 km kun elipsoidan formon de 1,532 x 1,495 x 1,347 km, orbitan  2,548 ± 0,015 km kaj  de 0,7259 ± 0,0015 tago (17,42 ± 0,036 horoj) kaj sama rotacia periodo: la satelito estas en ligita rotacio, kun ĝia granda akso direktata laŭ la rekto *Moshup – Squannit*.

La maso de la sistemo estis kalkulita je 2,49x1012 ± 5,4x1010 kg, La denso de *Moshup* estas 1,97 ± 0,24 g/cm³ kaj tiu de *Squannit*: 2,81 ± 0,82 g/cm³.

La satelito *Squannit* havas malsimplan orbitan dinamikon: kvankam en ligita rotacio, ĝi montras osciladojn, aŭ balancadojn, de tiel granda amplitudo, ke ĝi estas rigardita kiel la objekto plej ekscitata en la sunsistemo. La kialo estus la oftaj pasoj proksime de la Suno per kiuj la duopa sistemo reakiras eksciton.

La osciloj de *Squannit'' povas kialigi ties pli grandan denson: estigante skuojn, kiuj kompaktigus la materialon de la luno.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  (66391) Moshup; paĝo de Wm. Robert Johnston
*   Asteroido 1999 KW4, far'de Gianluca Masi el la paĝaro de *Osservatorio Astronomico "Bellatrix"*
*  La asteroido (66391) 1999 KW4, el *Voyage dans le Système solaire* / Ejo de Jean-Michel

Kategorio:Atonaj asteroidoj
Kategorio:Merkurrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999