open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Podhradie

**Podhradie** (signifas loko sub burgo - "subburgejo", lat. suburbium) povas esti pluraj lokoj en Slovakio:

*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Martin vidu Podhradie,
*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Prievidza vidu Podhradie,
*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Topoľčany vidu Podhradie,
*ankaŭ historia parto de urbo Bratislava, longa tempo ĝi estis kiel memstara loĝejo, vidu Podhradie.

## Simila ĉeĥa vorto
*Podhradí
Aranyosszék (semajngazeto)

**Aranyosszék** estis radikala politika, socia kaj ekonomia semajngazeto en Turda, Rumanio. Ĝia unua numero aperis la 30-an de julio 1932. Ĝia respondecredaktoro estis Ervin Heltmann, la ĉefredaktoro Mór Várfalvi  (1934-36), kunredaktoro György Dávid (1937-38). Ĝi helpis la vilaĝesploradan kaj region prograsigan movadon de Ferenc Balázs. De 1935 ĝi ekirigis memstaran *Irodalmi Melléklet* (Literatura Aldonaĵo). Ĝi ĉesis en decembro 1940.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
  
## Vidu ankaŭ 
* Listo de gazetoj en hungara lingvo en Rumanio

Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kategorio:Turda
Aranyosvidék

**Aranyosvidék** estis hungara liberala politika, socia kaj ekonomia semajngazeto en Torda Hungario poste Rumanio ekde 1891 ĝis 14-a de decembro 1940. Estas gravaj ĝiaj lokhistoriaj fontkomunikaĵoj. La gazeto en 1991 denove aperis.

## Redaktoristoj
Ĝia unua redaktoro estis  Sándor Kövendi Weress, historiisto. Inter la du mondmilitoj redaktis ĝin István Baróthy (1919-28), Zoltán Magyarósy (1928-29), Elek Boross (1929-36) kaj Miklós Gál (1936-40); ĝia posedantoj estis pli juna, poste József Füssy. Ĝi subtenis la agadon de Országos Magyar Párt.

## Kunlaborantoj
En ĝia literatura rubriko publikis Albert Nagy, Mária Nagyné Gombos, István Pallos, Zoltán Páll, Judit Sándor, Ferenc Balázs, Istvánné Baróthy, Domokos Gyallay Papp, Miklós Pálfi, Samu Sebők, Vilma Vernes. Inter ĝiaj kunlaborantoj  aperis Károly Rass, Béla Jancsó kaj László S. Nagy; sociologiajn verkojn publikis Gábor Kemény.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

## Vidu ankaŭ 
* Listo de gazetoj en hungara lingvo en Rumanio

Kategorio:Hungaraj gazetoj
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kategorio:Turda
Aradi Fáklya

**Aradi Fáklya** (Arada Torĉo) estis politika, kritika kaj raport-semajngazeto en Arad, (Rumanio). Ĝi aperis en januaro 1919 kaj ĝiaj redaktoroj estis Antal Lits kaj Ferenc Solymos. Ĝi ĉesis ĝian aperon en aprilo 1925. Kvankam ĝi estis senzaciserĉanta, tamen havis literaturan-artan mision, ĉar ĝi publikis la verkojn de Szántó György, Somlyó Zoltán, Sipos Iván, Fekete Tivadar, Pásztor Árpád, kaj helpis la junajn verkistojn, popularigis la klasikulojn. Ĝi raportis pri la koncerto de Béla Bartók en Arado (27-a de septembro 1924) kaj sisteme informis pri la teatra vivo.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

## Vidu ankaŭ 
* Listo de gazetoj en hungara lingvo en Rumanio

Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kategorio:Arad
Aradi Közlöny

**Aradi Közlöny** (Arada Bulteno) estis politika kaj ekonomia ĵurnalo en Arad, Hungario, poste Rumanio. Ĝi ekiris kun sendependa programo en 1885, ĉesis la  14-an de aprilo 1940. Posedanto-ĉefradaktoro ekde 1897 estis József Stauber. En la 20-aj jaroj ĝi reprezentis la konservativan flankon de Országos Magyar Párt. Ĝiaj pli gravaj kunlaborantoj estis: Berey Géza, Bolgár Lajos, Csányi Piroska, Faragó Rezső, Sz. Jakab Géza, Gárdos Sándor, Molnár Tibor, Nedeczky Ferenc, Pilisi Géza, Szántó György.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

## Vidu ankaŭ 
* Listo de gazetoj en hungara lingvo en Rumanio

Kategorio:Hungaraj gazetoj
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kategorio:Arad
Aurora

**Aurora** estis dulingva (rumana kaj hungara) literatura, arta, teatra kaj socia semajnrevuo en Oradea, Rumanio fondita de kolonelo George Bacaloglu, prezidanto de la *Societatea Cele Trei Crişuri* (Hármas Körös Társaság) la 24-an de decembro 1922.

## Redakcioanoj
Poeto George A. Petre, Keresztury Sándor (Alexandru Olteanu) kaj László Salamon. Pli malfrue kontribuis ankaŭ iron Albani publicisto kaj Béla Korda. La lasta numero aperis la 14-an de junio 1923. En la rumana parto oni publikis ne nur rumanajn aŭtorojn tradukite, sed ankaŭ la poemojn de Lajos Áprily, Oszkár Bárd, János Bartalis, Sándor Reményik, István Szombati-Szabó. En la hungara parto aperis ne nur rumanaj klasikuloj, sed ankaŭ la poemoj de Lucian Blaga, Victor Eftimiu, Ion Pillat, prozaĵoj de Ion Agîrbiceanu, Liviu Rebreanu, Mihail Sadoveanu, Eugeniu Speranţia. Oni reaperigis en traduko de Octavian Goga la poemon de Petőfi *Egy gondolat bánt engemet...*http://egalite.hu/kalocsay/petofi.htm, kaj hungare publikis la poemon de la poeto *Petőfihez* (Al Petőfi). Pluraj studoj parolas pri la du literaturoj kaj pri la rumana-hungara rilatoj. Ernő Ligeti aperigis publistikon, Iustin Ilieşiu kaj Ion Lupu  tradukaĵojn.
 
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

## Vidu ankaŭ 
* Listo de gazetoj en hungara lingvo en Rumanio

Kategorio:Oradea
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kategorio:Rumanlingvaj gazetoj
Csór

**Csór** (ĉOr) estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, Distrikto Székesfehérvár.
eta|maldekstre|

## Bazaj informoj 
* Areo: 42 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1670
* Poŝtkodo: 8041
* Telefonprefikso: 22

## Situo 
Csór situas laŭ ĉefvojo Székesfehérvár-Veszprém, proksime estas urbo Várpalota. Dum la pratempoj estis en la regiono marĉa lago, apud la vilaĝo ankaŭ nun estas lageto. Krome estas karstaj fontoj, kiuj provizas per akvo la apudajn vilaĝojn kaj Székesfehérvár.

## Historio 
Pli frue loĝis tie en la neolitiko, poste laŭvice alvenis romianoj, hunoj, avaroj, slavoj. Dum la turka erao oni ofte rifuĝis al la marĉo. Poste la loĝantaro dikiĝis kun svisoj kaj ŝvaboj. En 1945 la fronto tenis sin 4 monatojn. En 1960 kulturdomo konstruiĝis.

## Vidindaĵoj 
La vilaĝo havas preĝejojn mezepokan katolikan omaĝe al **Serpa Beata Damo** kaj kalvinanan el 1819.

## Famuloj 
En Csór naskiĝis Károly Mészáros (dendrologo).
eta|

## Legendo 
En 1476 tie tagmanĝis reĝo Matiaso. Li mendis ezokon. Dum manĝado li ne trovis hepaton de la fiŝo. La kuiristo respondis, ke ezoko el Csór tute ne havas hepaton. La reĝo koleriĝis kaj kondamnis lin je bastonado. Oni konas ankaŭ alie la historion. La kuiristo respondis, ke tion forŝtelis hundo de la pastro. Estas fakto, ke en mezo de la vilaĝo funkcias longe restoracio havanta la nomon ezoka ĉardo. En blazono de la vilaĝo estas granda ezoko.

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér
Matthias Simmen

**Matthias SIMMEN** (naskiĝis la 3-an de februaro 1972 en Altdorf) estas svisa biatlonisto.

## Eksteraj ligiloj 
*  Slipo IBU  Retejo de la Internacia kunaĵo de biatlono.
Sárkeszi

**Sárkeszi** [ŝArkesi] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Székesfehérvár. Dum la pratempoj estis en la regiono marĉa lago, tial en la loknomo estas sár (=koto), keszi estas hungara gentonomo.
[eta|300ra|dekstra|Monumento pri 7 hungaraj triboj en [Veľké Kosihy|Nagykeszi, plej supre estas "Keszi"]]

## Bazaj informoj 
* Areo: 15 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 590
* Poŝtkodo: 8144
* Telefonprefikso: 22

## Situo 
La vilaĝo situas laŭ fervojo Budapeŝto-Veszprém, krome estas traira flankovojo al Székesfehérvár.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1274 en formo *Kesu*. En Sárkeszi migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
La vilaĝo havas preĝejojn katolikan kaj kalvinanan.

## Komunumoj de "Keszi" en Hungara reĝlando 
Keszi estas unu el la 7 hungaraj gentoj.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér
Biatlono

[eta|220ra|Biatlonisto Jeremy Teela dum la [Vintra Olimpiko 2002|19-a Vintra Olimpiko en Salt Lake City]]
**Biatlono** estas vintra sporto. (lat. *bi* - du, gr. *áthlon* - matĉo, premio). Ĝi kunigas du sportojn: skikuradon kaj pafadon. Dum skikurado je difinita distanco (ekde 7,5 ĝis 20&nbsp;km) sportistoj pafas 2 aŭ 4 foje en pafejo aŭ starante aŭ kuŝante. Oni povas doni ĉiufoje 5 pafojn por atingi la 5 celdisketojn de la celtabulo lokata je 50 metroj for. Ekzistas ankaŭ somera versio de biatlono.

Biatlono estas populara sporto en Germanio, Rusio, Italio kaj parto de Skandinavio.

## Vidu ankaŭ
* Internacia Unio de Biatlono
* duatlono, kombino de kurado kaj biciklado.
José Raúl Capablanca

**José Raúl Capablanca y Graupera** (naskiĝinta la 19-a de novembro 1888 Havano – mortinta la 8-an de marto 1942 New York) estis kuba ŝakludisto, mondĉampiono en la jaroj 1921-1927. Li famiĝis pro "maŝine preciza ludo", kiu alportis al li kromnomon ***Ŝaka aŭtomato***. En tempoj de sia plej granda gloro li fakte neniam malvenkis. Ŝakaj komentariistoj ofte nomis lin per kromnomo ***Nemalvenkebla***. Dum sia kariero li akumulis 302 venkojn, 246 egalvenkojn kaj 35 malvenkojn. Capablanca gajnis la individuan oran medalon en la Ŝakolimpiko de 1939 okazigita en Bonaero, Argentino per (+7-0=9).

## Verkoj 
### Hispane 
* Capablanca, José Raúl. *Fundamentos del Ajedrez*. Eldonejo Fundamentos, 2002. ISBN 4-87187-842-2
* Capablanca, José Raúl. *Lecciones elementales de Ajedrez*. Eldonejo Fundamentos, 1989. ISBN 84-245-0330-9 .
* Capablanca, José Raúl. *Arte y Secretos del ajedrez*. Eldonejo Quetzal, Argentino. novembro 2001. ISBN 950-590-026-0

### Angle 
* Capablanca, José Raúl. *A Primer of Chess*. Harvest Books, 2002. ISBN 0-15-602807-7)
* Capablanca, José Raúl. *Chess Fundamentals*. Everyman Chess, 1994. ISBN 1-85744-073-0)
* Capablanca, José Raúl. *My Chess Career*. Hardinge Simpole Limited, 2003. ISBN 1-84382-091-9)
* Capablanca, José Raúl. ''World's Championship Matches, 1921 and 1927''. Dover, 1977. ISBN 0-486-23189-5)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Havananoj
Kategorio:Kubaj ŝakistoj
Kategorio:Ŝakverkistoj
Kategorio:Mondĉampionoj pri ŝako
Kategorio:Partoprenantoj en la Ŝak-Olimpikoj
Kategorio:Mirinfanoj
Kategorio:Ŝakistoj de la 20-a jarcento
Ferdinand Braun

(Karl) **Ferdinand BRAUN** (6-an de junio 1850, Fulda, Hessen-Kassel – 20-an de aprilo 1918, Brooklyn, Novjorkio, Usono) estis germana fizikisto, kiu ricevis en 1909 (kun Guglielmo Marconi) Nobel-premion pri fiziko pro ellaboro de sendrata telegrafo.

Braun doktoriĝis en 1872 en la Berlina Universitato, poste laboris kiel universitata instruisto en Würzburg, Leipzig, Marburg, Karlsruhe kaj Tübingen. Li iĝis en 1895 direktoro kaj fizika profesoro de la fizika instituto de la Strassburg-a Universitato.

Braun perfektivigis la signaldonan sistemon de Marconi, pro kio li ricevis la Nobel-premion. En la frua sendrata radiostacio, la anteno estis ligita rekte en la cirkviton kaj kaj la signalsendado havis la atingopovon de 15 km. Braun kreis sen-scintilan antenan cirkviton (li patentigis tion en 1899), kiu ligis la osciladan cirkviton induktive al la anteno. Tiu inventaĵo grandigis atingopovon de la signaldonilo kaj oni uzas tiun sistemon eĉ hodiaŭ en radaroj, radioaparatoj, televidiloj. La malkovro de Braun, ke kelkaj duonkonduktaj mineraloj povas funkcii kiel unudirektiloj, tio estas ili permesas la kurenton nur en unu direkton. Tio kondukis al ellaboro de la kristaldetektora radioaparato.

Alia grava inventaĵo de Braun estas la pluevoluigo de la katodradia tubo. Li prezentis en 1897 la unuan oscilografon (Braun-tubo), kiun li pretigis por analizado de grandfrekvencaj alternaj kurentoj. La katodradian tubon karakterizis ĝis tiam nekontroleblaj radioj. Braun sukcesis formi elektronan faskon, direktita per alterna tensio. Tiu fasko desegnis liniojn sur fluoreskanta monitoro. Tiu inventaĵo estis antaŭulo de la televidila vidtubo kaj la radarmonitoro. Ĝi iĝis grava laboratoria esplorilo.

Braun veturis en 1915 al Novjorko, por atesti en porpatenta juĝproceso pri iu radioaparato. Kiam Usono en 1917 aliĝis al la unua mondmilito, Braun estis aretsita pro lia germana ŝtataneco. Li mortis antaŭ finiĝos de la milito, tiel ne povis hejmenveturi.

## Libroj 
* Friedrich Kurylo, Charles Susskind: *Ferdinand Braun : a life of the Nobel prizewinner and inventor of the cathode-ray oscilloscope* */ Cambridge, Mass. : MIT Press ; 1981.. XIV, 289 p.*
* Hars, Florian, ***Ferdinand Braun (1850-1918)*** : *ein wilhelminischer Physiker / Berlin : Verlag für Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, 1999, 272 paĝoj kun bildoj* ISBN 3-928186-39-6

## Vidu ankaŭ 
* 43790 Ferdinandbraun, asteroido

Kategorio:Germanaj fizikistoj
Industria agrikulturo

Kelkaj kritikaj sciencistoj diras, ke la **industria agrikulturo** rigardas farmon kiel fabrikon kun "enigoj" (kiel pesticidoj, nutraĵoj, sterko kaj bruligaĵo) kaj "eligoj" (kiel greno, kokoj, ktp). La celo estas plialtigi la gajnon (t.s. la rikolto po hektaro) kaj plimalaltigi la elspezojn por produktado, ĉefe ekspluatante ekonomion de skaloj.
Industria agrikulturo dependas de altekostaj enigoj de ekster la farmo (ekzemple pesticidoj kaj fekundigiloj), multaj el kiuj kaŭzas restaĵojn damaĝantajn la medion. Ĝi uzas grandajn kvantojn da ne-renovigeblaj fosilaj bruligaĵoj, kaj ĝi tendencas al koncentrigi la produktadon, forpelante malgrandajn produktantojn kaj subfosas kamparajn komunumojn. La sekvaj mediaj zorgoj kaj jenaj rilate al la publika sano akompanas la kutimajn produktadmetodojn:
* Monokulturoj erozias biodiversecon kaj inter la plantoj kaj inter la bestoj.
* Sinteze faritaj kemikaĵoj (pesticidoj kaj fekundigiloj) malpurigas la grundon, akvon kaj aeron, minacante la medion kaj homan sanon.
* La grundo eroziiĝas multe pli rapide ol ĝi povas esti replenigita, forprenante la fekundecon kaj la nutraĵojn kiuj nutras plantojn kaj tiujn ili manĝantajn.
* Akvo konsumiĝas laŭ ne-daŭripovaj kvantoj en multaj kamparaj regioj.
Történelmi Magazin

***Történelmi Magazin*** (Historia Magazino) estas hungarlingva monata "sendependa kultura revuo", posteulo de *Történelmünk* (Nia Historio) en Rumanio.
## Redaktoro
*Gyula Kádár
## Loko
*Sfântu Gheorghe, Rumanio.

## Eksteraj ligiloj 
*Retpaĝo de revuo

Kategorio:Sfântu Gheorghe
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Hapakso

**Hapakso** (de la greka ἅπαξ *hápax* 'unufoje, unika'; λεγόμενον *legómenon* 'la dirata') estas vorto, kiu aperas en nur unu sola pozicio en iuspeca korpuso. La ekzakta signifo de tiaj unuopaj vortoj estas malfacile divenebla.

Laŭ PIV, hapakso estas "Vorto troviĝanta nur unu fojon en verko aŭ en tuta lingvo, en difinita epoko."

Kadre de interpretado de Biblio laŭ la histori-kritika metodo, *hapakso* estas signo ke la aŭtoro uzis fremdan tekstmaterialon por enplekti en sian tekston, aŭ ke la teksto estas reverkita de posta redaktanto.

## Notoj 
Kategorio:Lingvoscienco
R. J. Milton

**Russell John (José) MILTON** (5-a de junio 1924 en Ĉinujo – 14-a de aŭgusto 2007 en Helsinki, Finnlando) estis brit-devena finna esperantisto. Dum sia vivo li loĝis en Ĉinujo, Britujo, la Brita Hindujo, Sud-Ameriko kaj, ekde 1951, en Finnlando). Dum jardekoj li instruis la lingvon en Helsinki. Li estis redaktanto de Esperanta Finnlando, membro de la loka kongresa komitato de la 54-a Universala Kongreso de Esperanto en Helsinki, estrarano de Esperanto-Asocio de Finnlando kaj de Esperanto-klubo de Helsinki, kiu ankaŭ nomis lin sia honora membro. Kiel delegito de Universala Esperanto-Asocio, faka aŭ urba, li funkciis de 1953 ĝis 2005.

Kategorio:Finnaj esperantistoj
Palmópolis

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Vale do Jequitinhonha* (foje esperantigita: *Valo de Ĵekitinjonja*) kaj en la mikroregiono *Almenara* (esperante: *Aŭmenara''). Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Religioj en Brazilo

Brazilo estas religie diversa lando kun iom libera kredo-(re)elekto kaj tendenco al toleremo. La loĝantaro de Brazilo estas plejparte kristana (89%). La plej disvastigita kristana kredo estas romkatolikismo, heredaĵo el la portugala koloniado (romkatolikismo estis la oficiala religio de la ŝtato ĝis la Brazila Konstitucio de 1891). Gravan rolon en Brazilo havas ankaŭ spiritismo.


Kategorio:Senfontaj artikoloj pri religio
Kolomano

*  , reĝo de Hungario de 1095 ĝis 1116
* Kálmán Kalocsay (1891-1976), hungara esperantista verkisto
Procezo Hall-Héroult

La **procezo Hall-Héroult** estas la ĉefa procezo por obteni aluminion, kaj nuntempe la nura uzata industrie.

En ĉi tiu procezo la alumino (Al2O3) solviĝas ene de elektroliza kuvo interne tegita de karbo. Ĉi tiu kuvo entenas, krom aluminon, krioliton, kiu funkcias kiel solvilo dum la procezo. La kuvo funkcias kiel katodo, kaj kiel anodoj ofte estas uzataj elektrodoj de Soldberg. La kemia reakcio de la procezo estas la jena:

:2 Al2O3 + 3 C → 4 Al + 3 CO2

La alumino malkombiniĝas en aluminion kaj molekulan oksigenon. Pro tio ke la aluminio estas malpli densa ol kriolito, ĝi kolektiĝas en la suba parto de kuvo. Tiamaniere la kriolito protektas la aluminion de la oksidigo. La oksigeno kolektiĝas en la anodoj kaj brulas kune kun la karbo, estigante CO2.

Kategorio:Metalurgio
Banatul

**Banatul** estis trilingva (rumana, hungara, germana) ilustrita kultura revuo en Timișoara inter 1926 kaj 1928 sub direktado de Constantin Lahovary kaj redaktita de Grigore Ion. Ĝiaj kunlaborantoj rumanaj estis: Tudor Arghezi, Lucian Blaga, George Călinescu, Aron Cotruș, Sabin Drăgoi, Eugen Lovinescu, Ion Pillat, Gheorghe L. Spătariu; germanaj Franz Blaskovits, Arpad Mühle, Victor Orendi-Hommenau; hungaraj Bechnitz Sándor, Franyó Zoltán, Jakabffy Elemér, Járosy Dezső, Rónai Antal. Sub ĝiaj paĝoj Ioachim Miloia en longa studo konatigis la arton de Gyula Podlipny. La revuo regule aperigis la reproduktaĵojn de lokaj artistoj kiaj Nándor Gallas, Albert Kristóf-Krausz, Oszkár Szuhanek.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

La titolo de la revuo (rumanlingva signifas (la) Banato.

Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kategorio:Gazetoj de Timișoara
Křenovice

**Křenovice** estas nomo por pluraj municipoj situantaj en Ĉeĥio en pluraj distriktoj:

*Křenovice (distrikto Písek) - municipo situanta en distrikto Písek
*Křenovice (distrikto Přerov) - municipo situanta en distrikto Přerov
*Křenovice (distrikto Vyškov) - municipo situanta en distrikto Vyškov

* Křenovice (Vojkov) – parto de municipo Vojkov en distrikto Benešov

## Simila nomo
* Chřenovice
Aradi Hírlap

**Aradi Hírlap** estis politika ĵurnalo en Arad, Hungario, poste Rumanio fondita en novembro 1917 de Radikala Partio de Oszkár Jászi, sub redaktado de Tibor Zima. Ĝia titolo de 31-a de aŭgusto 1923 estis *Erdélyi Hírlap* kaj de 21-a de junio 1936 *Hírlap*. Ĝi ĉesis je la fino de oktobro 1940. Ĝia respondesredaktoro de 1924 ĝis  1938 estis Béla Major, kunlaboranto Spectator (Miklós Krenner), Zoltán Franyó, mallongtempe Tivadar Fekete . La raportisto de la ĵurnalo estis Sándor Károly, la konata romanverkisto. En la 30-aj jaroj ĝis falis sub la direktadon de Országos Magyar Párt, sed konservis la liberalan nuancon de ĝia literaturpolitiko.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

## Vidu ankaŭ 
* Listo de gazetoj en hungara lingvo en Rumanio

Kategorio:Hungaraj gazetoj
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kategorio:Arad
Senpintigita seslatera kahelaro

{{Pluredro
|nomo = Senpintigita seslatera kahelaro
|bildo = Tile 3bb.svg
|vbildo = Truncated hexagonal tiling vertfig.svg
|duala = Trilateropiramidigita triangula kahelaro
|duala_bildo = Tile V3bb.svg
|grupo = p6m
|Schl = t{6,3}
|Wythoff = 2 3 &#124; 63 3 &#124; 3
|vfiguro = 3.12.12
|CD = Dosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 6.pngDosiero:CDW ring.pngDosiero:CDW 3.pngDosiero:CDW dot.png
|B = Toxat
}}
En geometrio, la **senpintigita seslatera kahelaro** estas duonregula kahelaro de la eŭklida ebeno. Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti farita per senpintigo de la regula seslatera kahelaro.

En la kahelaro estas unu triangulo kaj du dekdulatero ĉirkaŭ ĉiu vertico. Ĝiaj simboloj de Schläfli estas *t0,1{6,3}* aŭ *t1,2{3,6}*.

Estas nur unu unuforma kolorigo de senpintigita seslatera kahelaro, kun ĉiu speco de edroj kun sia aparta koloro.

## Vico de rilatantaj pluredroj kaj kahelaroj 
La senpintigita seslatera kahelaro estas ero de vico de senpintigitaj regulaj pluredroj kaj regulaj kahelaroj de la eŭklida kaj hiperbola ebenoj kun verticaj figuroj (3.2n.2n). .

## Vidu ankaŭ 
* Kahelaro de 2-dimensia ebeno
* Listo de unuformaj ebenaj kahelaroj

## Referencoj 
*  (Ĉapitro 2.1: *Regulaj kaj unuformaj kahelaroj*, p.&nbsp;58-65)
* Robert Williams, *La geometria fundamento de natura strukturo: Fonta libro de dizajno*, Novjorko, Dovero, 1979. p39

Kategorio:Kahelaroj
Blauwestad

eta|773x773px|En la mezo: la antaŭa informcentro de la projekto Blauwestad, ofte nomita *La raŭpo* (2008)
**Blauwestad** [BlaŭestAt] (Blua urbo) estas nova loĝa kaj distra areo en la orienta parto de la provinco Groningen en Nederlando. Ĝi situas pli-malpli inter la loĝlokoj Winschoten, Midwolda, Oostwold, Finsterwolde kaj Scheemda.

La areo konsistas el lago de 800 ha ĉirkaŭita de proksimume 1500 domoj sur parceloj de 700 ĝis 7 400  m² dividita en kvin memstaraj loĝareoj; De Wei (La Herbejo), Het Riet (La Kano), Het Park (La Parko), Het Dorp (La Vilaĝo) kaj Het Wold (La Arbaro). La prezoj por la domoj estas inter 250 000 eŭroj por domo en 'Het Dorp' ĝis kelkaj milionoj da eŭroj por memkonstruita domo sur propra parcelo. La projekto estos finkonstruita en 2051.

## Adaptitaj planoj
Entute proksimume 1000 domoj konstruiĝus en la kvar loĝareoj De Wei, Het Park, Het Riet kaj Het Wold. Ankoraŭ ne ĉiuj parceloj tuj vendiĝus, por preventi ke tie kaj akiloke oni konstruas domojn kaj homoj longe vivas en konstrua ĉirkaŭaĵo. Tial la parceloj en la loĝareoj estas vendataj en fazoj. En ĉiu loĝareo do tamen parceloj aĉeteblas. La fazoj en la loĝareoj kiuj ankoraŭ ne aĉeteblas, estas aranĝitaj kiel dumtempa naturareo por ke la tereno aspektas pli alloga.

Ĉar la intereso de potencialaj domaĉetontoj ege postrestis je la atendoj, la prognozo de la bezono por novaj loĝejoj estis adaptita de 150 domoj ĉiujare al 150 ĝis 200 domoj en 5 ĝis 10 jaroj, alidirite 30 ĉiujare dum 40 jaroj. Partoj de la plano provizore estas nuligitaj. Tri loĝareoj estos transformataj al naturevoluaj kaj distraj areoj.

eta|La projekto Blauwestad (2011-2012)
eta|maldekstra|Nomŝildo Blauwestad
eta|maldekstra|Sociala sofo en la Havenkvartalo

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Blauwestad

Triadeem_informational_sign,_Blauwestad_(2021)_02.jpg|Triademo
Pieter_Smitbrug,_Blauwestad_(2021)_05.jpg|Pieter Smitponto
Pieter Smitbrug, Blauwestad (2021) 01.jpg|Pieter Smitponto
Sicco_Mansholt_in_Blauwestad.jpg|Statuo de Sicco Mansholt

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Groningo
Kategorio:Lagoj en Nederlando
Kategorio:Geografio de Groningo (provinco)
Tindhólmur

La **Tindhólmur** estas kruta roka insuleto de la Ferooj en la norda Atlantika Oceano. Pro sia malgrandeco la roko ne apartenas al la oficialaj 18 "insuloj" de la insularo, sed al la multaj aldonaj "insuletoj". La *Tindhólmur* grandas 65 hektarojn - kaj inter la "insuletoj" de la Ferooj estas la plej granda.

La mara roko estas inter la plej konataj pentritaj kaj fotitaj motivoj de la insularo.

eta|maldekstra|La insuleto Tindhólmur (dekstre) sur litografio de la jaro 1854 - feroa poŝtmarko de la jaro 2004.
En sia suda flanko la Tindhólmur havas tre krutan deklivon, kiu ekestis dum la glaciepoko. Sur la insuleto ekzistas du domoj, kiuj tamen ne estas loĝataj konstante, sed nur dum la someraj ferioj. Ne ekzistas regula ŝipa konekto al la insuleto.

Kategorio:Insuloj de Ferooj
Sárszentmihály

**Sárszentmihály** (ŝArsentmihAj) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de Székesfehérvár. Dum la pratempoj estis en la regiono marĉa lago, tial en la vilaĝnomo estas sár (=koto), kaj aldoniĝas Sankta Miĥaelo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 37 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2830
* Poŝtkodo: 8143
* Telefonprefikso: 22

## Situo 
La vilaĝo situas proksime al fervojo Székesfehérvár-Veszprém, krome estas traira flankovojo al Székesfehérvár.

## Historio 
Pli frue romianoj loĝis tie. En 1438 katolika preĝejo omaĝe al Sankta Miĥaelo konstruiĝis, kiu ruiniĝis kaj oni konstruis kalvinanan preĝejon el la ruinoj. Post la turka epoko la bienoj apartenis al familio **Zichy** (ziĉi). Ili konstruigis nobeldomon, kapelon kaj kastelon en la 19-a j.c.

## Vidindaĵoj 
* Kastelo de Sárszentmihály

## Famuloj 
* en Sárszentmihály naskiĝis:
** kameraisto Ferenc Szécsényi
** politikisto Jenő Zichy

## Komunumoj pri Sankta Mikaelo en Hungara reĝlando 
Pro grandeco de la tabulo la ceterajn en Transilvanio vidu: Almásszentmihály!

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér
Blua vimplo

La **Blua vimplo** aŭ **Blua rubando** estas distingilo kiun ricevas (pasaĝer)ŝipoj kiam ili akiras novan rapidecrekordon dum la transpaso de la Atlantiko. Kiel mezurpunktoj estas uzataj "Ambrose lightship" (lumŝipo) antaŭ la bordo de Novjorkio kaj lumturo Bishop Rock (Episkopa roko) sur la Scilly insuloj en sudokcidenta Anglio. Ŝipo povas akiri novan rekordon dum transiro okcidenten, orienten aŭ ambaŭ.

## Historio 
Dum la tempo de la grandaj oceanŝipoj (fine de la 19-a jarcento ĝis meze de la 20-a jarcento la *Blua vimplo* estis tre grava por la transatlantikaj navigaciaj kompanioj. La posedo de la *Blua vimplo* estis treege bona por la prestiĝo kaj de la kompanio kaj de la nacio. Antaŭ ĉio inter Britio kaj Germanio (pliposte Francio) estis multe da konkurenco.

Kvankam la plimulto de la kompanioj asertis ke la sekureco estis pli grava ol la rapideco, ili ne kaŝis la gajnon de la *Blua vimplo*. Ŝipoj kun la titolo "plej rapida ŝipo" preskaŭ ĉiam estis komplete rezervitaj. Kiam pasaĝeroj por tiu ŝipo ne plu povis akiri bileton ili tamen ofte elektis ŝipon de la sama kompanio (eĉ kiam pro tio la transpaso daŭris pli longe). Tiamaniere la tuta floto profitis de la posedo de la "Blua vimplo".

Pro tio ankaŭ la disvolviĝo de la ŝipkonstruado estis stimulita. Dum ilia klopodo daŭre konstrui pli rapidajn kaj pli grandajn ŝipojn la ŝipkonstruistoj aplikis la plej modernan teknologion en ilia konceptoj. Tiel padelpropulsitaj ŝipoj estis forpuŝitaj de ŝipoj kun helicopropulso en la konstruado de la kareno fero estis anstataŭita per ŝtalo kaj la piŝtonvapormaŝino per vaporturbino.

En 1934 la angla parlamentano Harold Hales disponigis oran trofeon por la posedanto de la *Blua vimplo*. Ĝis tiam la *Blua vimplo* nur estis imaga premio, pleje videbligita per la portado de la blua vimplo je la masto de la koncerna ŝipo.

## Nuntempe 
Post la fino de la regula transatlantika ŝipveturado dum la 1960-aj jaroj pro la ekprospero de la jetaviadilo la *Blua vimplo* iĝis ne plu uzata. Tamen dum la lastaj jaroj diversaj ŝipoj faris novajn rekordklopodojn. La *Blua vimplo* ekde la 20-a de julio 1998 estas en la posedo de *Cat-Link V* kiu faris la transpason en 2 tagoj, 20 horoj kaj 9 minutoj kun averaĝa rapideco de 39,897 knotoj.

## Eksteraj ligiloj
*SS *Rex* kun blua vimplo je pinterest

Kategorio:Flagoj
Kategorio:Ŝipoj
Kieva provinco

**Kieva provinco** () estas unu el la 24 administraj unuoj de Ukrainio, kiuj nomiĝas область.
Ĝia administra centro estas la ukraina ĉefurbo **Kievo** (), kiu tamen mem estas sendependa urbo kaj ne parto de la oblasto.

Gravaj urboj en la oblasta teritorio estas Bila Cerkva (), Bojarka (), Borispilo (), Brovari (), Fastiv (), Irpin (), Perejaslav (), Pripjato (), Ĉernobilo (), kie okazis la atom-energia katastrofo de la 26a de aprilo 1986, Ukrajinka (), Uzin () kaj Viŝneve ().

En la oblasta teritorio, do la regioino sen la urbo Kievo, vivas proksimume 1,77 milionoj da homoj (stato de decembro 2005).

## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj en Ukrainio
* urbeto Bariŝiŭka kaj vilaĝo Kruŝinka

## Bildoj 
eta|maldekstra|200px|

Kategorio:Provincoj de Ukrainio
Grizuo

**Grizuo** estas ordinara nomo de eksplodema mingaso. Ĝi estas miksaĵo de metano kaj aero, aperante en la karbominejoj. La metano formas bruleman, eksplodeman miksaĵon kun la aero en larĝa konsista spektro. La eksplodon kaŭzas ofte malferma flamo aŭ elektra fajrero.

Oni povas eviti akumuliĝon, eksplodon de la metano en la karbominado per diversaj metodoj: aerumado, forkonduko.

La grizuo ofte kaŭzas minejan akcidenton, hodiaŭ ĉefe en Ĉinio. Por kontroli aeron de la minejo, oni uzas la Davy-lampon, pli frue Geordie-lampon. Spite al ĉio, la grizuo povas eksplodi, se pirit-riĉa karbo formas fajreron okaze de ekspluatado per metalaj iloj. La eksplodon helpas ankaŭ la fajna karbopulvo en la aero.

Kategorio:Minado
Naŭzo

180ra|eta|dekstra|Virino esprimanta naŭzon
**Naŭzo** aŭ **abomeno** estas esprimo por sento de forta neado, abomeno, vomsento rilate al objektoj kiel nutraĵoj, ekskrementoj kaj putriĝantaj organikaj materialoj aŭ odoroj. Naŭzo povas direktiĝi al personoj aŭ ia konduto. La naŭzo - kompare al aliaj malpli fortaj formoj de neado - aperas ofte kun korpaj, fizikaj reagoj kiel malbonfarto, vomsento, ŝvitado, falanta sangopremo, kaj eĉ kapturniĝo, sveno. Science la naŭzo estas emocio kaj ne instinkto (ĝi estas lernita).

## Vidu ankaŭ 
* Malamo
* Nutrotabuo
* Vomemo

Kategorio:Emocioj
Kategorio:Simptomoj
Trikorna kameleono

La **trikorna kameleono** (ankaŭ **Kameleono de Jackson**; science: *Chamaeleo jacksonii*) estas kameleono, vivanta en montara regiono (1500–2500 m) de orienta Afriko (Kenjo, Tanzanio), sed oni enportis en Havajon kaj Kalifornion . La maskloj estas facile rekoneblaj pro ties tri kornosimilaj estaĵoj sur la kapoparto. La seksmaturaj femaloj ne havas tiajn kornojn, sed ili do havas same la kasketan formon surkape kaj la malaltajn (apenaŭ elstarantajn) dorsajn krestojn. La besto havas kiel ĉiu kameleono adherajn piedojn kaj etendeblan pren-voston.

Ĝia koloro varias de flav-verda ĝis malhel-verda, malofte kun nigra aŭ flava matrico.

La maskloj perforte defendas siajn teritoriojn. La maskloj naskas dufoje en jaro po 5-50 idojn (ĝi estas vivnaskulo).

Ĝi estis grava specio de la dorlotbesta komerco, ĝis Kenjo malpermesis la eksporton.

Kategorio:Reptilioj
Procezo Bayer

La **procezo Bayer** estas la ĉefa industria metodo por *rafini* baŭksiton por obteni aluminon.

Baŭksito estas la plej grava aluminia erco sed entenas nur 30-54% de aluminon (Al2O3). La aliaj elementoj estas silicio (SiO2), feraj oksidoj kaj titana dioksido (TiO2). Oni devas purigi la baŭksiton por poste povi obteni aluminion per procezo Hall-Héroult.

Dum la procezo Bayer oni unue lavas kaj pulvorigas la baŭksiton. Poste oni metas ĝin en kuvon kune kun natrian hidroksidon je premo de 6 atmosferoj kaj temperaturo de 200&nbsp;°C. Tiel oni obtenas natrian aluminiaton (Na2O·Al2O3) kaj miksaĵon el feraj, titaniaj kaj siliciaj oksidoj, nomata *ruĝa koto*. Tiam oni dekantas la ruĝan koton. Poste la natria aluminiato malkombiniĝas per mekanika agitado, obtenante aluminian trihidraton:

:Na2O·Al2O3 + H2O → 2Al(OH)3 + 2Na(OH)

Poste oni filtras la aluminian trihidraton en filtrokuvoj. Fine oni kalcinas ĝin je 1200&nbsp;°C por obteni aluminon.

La plejparto de la alumino obtenita estas poste uzata laŭ la procezo Hall-Héroult por obteni aluminion.

Ĉi tiun procezon inventis en 1987 la aŭstra kemiisto Karl Bayer. Nuntempe oni uzas ĉi tiun procezon preskaŭ sen ŝanĝoj, kaj produktas la tutan aluminon por la obtenado de aluminion.

Kategorio:Metalurgio
Akvarelo

eta|220px|Akvarelo
**Akvarelo** (de la latina vorto *aqua* „akvo“) estas pentraĵo farita per akvosolveblaj, travideblaj farboj. La farboj el gumo kaj koloraj pigmentoj solviĝas en akvo kaj per fajna peniko pentriĝas sur papero, pergameno aŭ alia hela materialo. En kontrasto al guaŝo la fono videblas tra la kolorigitaj areoj. Koloromiksaĵoj ĝenerale ekestas per la sinsekva pentrado per diversaj travideblaj koloraj tavoloj. Blanko restas tie, kie ne estas pentrita farbo (por pli bona interfluo de blankaj kaj alikoloraj areoj eblas simple humidigi la blankajn areojn per akvo de peniko).
eta|dekstra|Akvarelo|220px

## Signifaj akvarelistoj 
* Albrecht Dürer (1471–1528)
* Thomas Gainsborough (1727–1788)
* William Blake (1757–1827)
* Caspar David Friedrich (1774–1840)
* William Turner (1775–1851)
* John Gilbert (1817–1897)
* Eugène Delacroix (1798–1863)
* Paul Cézanne (1829–1906)
* Paul Gauguin (1848–1903)
* Carl Larsson (1853–1919)
* Lovis Corinth (1858–1925)
* Vasili Kandinski (1866–1944)
* Emil Nolde (1867–1956)
* Paul Klee (1879–1940)
* August Macke (1887–1914)
* Heinrich Neuy (1911–2003)
Feroa krono

La **feroa krono** estas la valuto de la insularo Ferooj en la Atlantika Oceano plej norde de Eŭropo. Ne temas pri sendependa valuto, sed pri danaj monbiletoj, kiuj bildigas motivojn el la bestaro kaj plantaro de la insularo. Unu feroa krono egalvaloras al unu dana krono.

* **1 króna = 100 oyrur** (1 krono = 100 oeroj)
* 100 kronoj pli-malpli korespondas al 13,50 Eŭro, 4 Eŭro estas iom malpli ol 30 kronoj.

## Historio 
eta|250px|maldekstra|provizora 10-krona monbileto de la Ferooj el la jaro 1940. Ĝi sub ruĝa stampo havas rozkoloran subskribon de la tiama ĉefa administristo de la insularo.
Kiam la insularo Ferooj dum la Dua Mondmilito estis izolitaj de Danio kaj konkeritaj per la armeo de Britio, ekestis propra valuto sur la insularo. Unue ekde junio 1940 temis pri danaj monbiletoj, kiuj estis surstampitaj, poste ekde semptembro 1940 temis pri propraj monbiletoj, kiuj produktiĝis en Londono, sed formale eldoniĝis de la nacia banko de Danio.

Post la milito, la 12-an de aprilo 1949 ekvalidis leĝo, kiu garantiis al la feroa insularo propran valuton. Instaliĝis propra konto de la Ferooj en la nacia banko de Danio, kiu ekde tiam produktas la feroajn monbiletojn. La principr simplas: La ŝtata registaro de la Ferooj de la nacia banko de Danio ricevas ekzakte tiun kvanton da mono, kiun ĝi enpagis sur la konton ĉe la nacia banko. Tiu mono fontas el la impostoj de la finance aŭtonoma insularo kaj la eblaj gajnoj de la ŝtataj entreprenoj insularaj. Ĉiuj cirkulantaj feroaj kronoj do reprezentas la kapitalon de la insularo en Kopenhago.

La feroa krono estas oficiala pagilo ekde la jaro 1951, kia eldoniĝis propra 5-krona monbileto. Dum 1954 sekvis 10-krona monbileto. Kiel moneroj uziĝas la kutimaj danaj moneroj.

Kiel pri la dana krono, nuntempe ekzistas monbiletoj en valoro de 50 (ekde 1967), 100 (1964), 200 (2004), 500 (1980) kaj 1000 (1980) kronoj. Laŭ la formato ili ekzakte egalas al la korespondaj danaj monbiletoj.

Ekde la jaro 2001 produktiĝas nova serio de monbiletoj en valoroj de 50, 100, 200, 500 kaj 1000 kronoj. La akvareloj sur la unuopaj malantaŭaj flankoj estas de la feroa pentristo *Zacharias Heinesen*.

La feroaj kaj danaj monbiletoj en ambaŭ landoj estas senkoste interŝanĝeblaj kaj ĉie akceptiĝas. Tamen ekster Danio supozeble malfacilus en banko ekhavi feroajn monbiletojn.

La 29-an de marto 2005 la dana registaro oficiale deklaris, ke en la kazo de pli posta transiro de Danio al la komuna eŭropa valuto la feroanoj povos teni sian propran valuton, se ili decidas tiel. La samo validas por Gronlando.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la feroa ŝtata banko (en la feroa kaj angla)
* paĝoj pri la novaj feroaj monbiletoj de la dana nacia banko (en la dana kaj angla) 

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ferooj
Kategorio:Ekonomio de Danio
Lorca

**Lorca** (elp. *Lorka*) povas esti:
* Lorko, urbo en la Murcia Regiono, Hispanio.
* Federico García Lorca, poeto kaj dramverkisto en la hispana lingvo.
Nigraventra stepkoko

La **Nigraventra stepkoko** (*Pterocles orientalis*) estas mezgranda birdo de la familio de Pterokledoj.

## Disvastiĝo kaj subspecioj 
La nomiga raso reproduktiĝas en la Ibera duoninsulo, nordokcidenta Afriko, la Kanarioj, Turkio, Kipro kaj Israelo. La orienta formo *P. o. arenarius* (Pallas, 1775) troviĝas en Kazaĥio, okcidenta Ĉinio, suda Irano, Afganio kaj Pakistano. Ĝi estas parte migranta, kaj kelkaj birdoj translokiĝas el centra Azio al Pakistano kaj norda Barato vintre.

## Aspekto 
eta|maldekstra|Masko de stepkoko, desegno de 2007.
eta|maldekstra|Masko de stepkoko en ilustraĵo de 1838.
maldekstra|eta|Bildo de paro da nigraventraj stepkokoj (*P. o. arenarius*) de 1905.
eta|Ovo de * Pterocles orientalis*
La Nigraventra stepkoko estas 33–39&nbsp;cm longa kun enverguro de 70–73&nbsp;cm kaj pezo de 300-450 g. La masklo havas grizajn kapon, kolon kaj bruston. La ventro estas nigra tre kontraste inter la blanka subvosto kaj helbruna bendo en subbrusto. La supraj partoj estas orbrunaj kun pli malhelaj markoj. Krome li havas maldikan nigran strion inter la bruna bendo kaj la supra brusto griza kaj avelkoloran gorĝon (foje la tutan subvizaĝon). La ino havas pli brunaj kaj fajne markitaj supraj partoj, kapo kaj brusto.

La orienta raso estas pli pala kaj fortika ol la *P. o. orientalis*. Maskloj havas pli flavajn suprajn partojn kaj pli grizajn subajn partojn ol la okcidenta formo. Inoj estas pli blankaj sube.

Tiu pteroklo havas etajn kolombecajn kapon kaj kolon, sed sufiĉe fortikan korpon. Ĝi havas longajn pintajn flugilojn kaj rapidan rektan flugon. Dumfluge la specio estas facile rekonebla pro kontrasto inter la hela subkorpo kaj la nigra ventro unuflanke kaj inter la helaj subflugiloj kaj siaj nigraj pintoduonoj aliflanke.

## Kutimoj 
Tiu gregema palearktisa specio reproduktiĝas en sekaj malfermaj ebenaĵoj kaj similaj medioj, sed malkiel la Blankventra stepkoko ĝi evitas areojn tute senvegetalajn. La nesto estas grunda truo en kiu la ino demetas tri verdecajn ovojn kun kamufligajn markojn. Ambaŭ seksoj kovas (la masklo dumnokte), sed nur la masklo alportas akvon en la brusta plumaro. La idoj rapide elnestiĝas kaj ekmanĝas, ili dependas de la patro nur por trinki.

Aroj flugas al akvejoj mateniĝe kaj se tro varmas ankaŭ krepuske. Ili manĝas semojn kaj ĉefe grejnojn ekzemple en terkulturejoj.

La voĉo estas milda *ĉuurrr rrrr-rrrr*.

## Referencoj 
*  Ne minacata
* *Pheasants, Partridges and Grouse* de Madge kaj McGowan, ISBN 0-7136-3966-0

## Vidu ankaŭ 
* Zagros-montara arbarstepo

## Eksteraj ligiloj 
* Franclingva ejo pri Nigraventra stepkoko

Kategorio:Pterokledoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Paraguaçu

**Paraguaçu** estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Sul e Sudoeste de Minas* kaj en la mikroregiono *Alfenas*. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Nádasdladány

**Nádasdladány** (nAdaŝdladAnj) estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Polgárdi. Dum la pratempoj estis en la regiono marĉa lago, tial en la vilaĝnomo estas nádas estas hungare kanejo. Ŝajnas, pri tiu loko ricevis nomon familio Nádasdy.
dekstra|eta|Kastelo en Nádasdladány
dekstra|eta|Fronto de Kastelo en Nádasdladány

## Bazaj informoj 
* Areo: 26 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1860
* Poŝtkodo: 8145
* Telefonprefikso: 22

## Situo 
Nádasdladány situas laŭ flankovojoj inter urboj Székesfehérvár, Várpalota kaj Polgárdi. Tiu lasta urbo troviĝas 11, Várpalota 13, Székesfehérvár 19, Siófok (ĉefurbo de Balatono) 35, Budapeŝto 80 km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1266 en formo *Lodan*.

## Vidindaĵoj 
* Kastelo de Nádasdladány

## Famuloj 
En Nádasdladány mortis ornitologo Dezső Radetzky.

## Komunumoj *Nádasd* en Hungara Reĝlando 
En la nomo oni rekonas la vorto nád (=kano), pri kio oni nomumis komunumojn. Pro la tutlanda poŝta servo oni distingis ilin: Abaújnádasd, Árvanádasd, Csallóköznádasd, Egyházasnádas, Szepesnádasd, nun en Slovakio, Fraknónádasd nun en Aŭstrio, Borsodnádasd kaj Tornanádaska en Borsod-Abaúj-Zemplén, Mecseknádasd en Baranya, Nádasdladány en Fejér, Nádasd en Vas (Hungario), Alsónádasd, Felsőnádasd, Görgénynádas, Hadadnádasd, Nádasdia, Nádaspapfalva, Szilágynádasd nun en Rumanio.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér
Prozopo

[thumb|*Prosopis articulata* - [Muzeo de Tuluzo]]

La **prozopo** aŭ **prozopido** () estas genro de la papiliofloraj plantoj. En ĝi estas pli ol 45 specioj.

## Etimologio 
La scienca nomo de tiu genro elvenas el latino *prosopis, prosopidis*, aŭ el la greka *προσωπίς, προσωπίδος*, kio estas la nomo de la planto en tiuj antikvaj lingvoj.

La normala esperantigo, laŭ la genitiva formo, do estas "prozopido", laŭ la multaj modeloj en PIV (Crepis > krepido, Nephrolepis > nefrolepido, ktp). Cetere, oni ankaŭ trovas tiun genitivan etimologian radikon ĉe aliaj botanikaj genroj, kiel ekzemple *Prosopidastrum* (prozopidastro) el fabacoj.

## Elektitaj specioj
**Prosopis alba* 
**Prosopis chilensis*
**Prosopis glandulosa* 
**Prosopis juliflora* 
**Prosopis kuntzei* 
**Prosopis nigra* 
**Prosopis pallida*  - Pala prozopo
**Prosopis ruscifolia* 
**Prosopis tamarugo*
**Prosopis velutina*   - Velura prozopo 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ
*Arabaj-sinajaj dezertoj kaj kserofitaroj
*Maranjonaj sekaj arbaroj
*Monte-Arbedaro
*Okcident-sudana savano

## Eksteraj ligiloj 
* Taksonomio de *Prosopis* en Meksiko, Peruo kaj Ĉilio
* *Prosopis tamarugo*
* Argentinaj prozopoj 

Kategorio:Mimozedoj
Kategorio:Afrotropisa flaŭro
Kategorio:Orientalisa flaŭro
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Neotropisa flaŭro
Alap

**Alap** estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Fejér, en Distrikto Sárbogárd. La loknomo signifas hungare: bazo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 48 &nbsp;km²
* koordinatoj: 
* Loĝantaro: 2140
* Poŝtkodo: 7011
* Telefonprefikso: 25

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, proksime de Sárbogárd, ĉefvojo inter Dunaföldvár kaj Balatono estas ne tro for.

## Historio 
Ŝajnas, peĉenegoj fondis la vilaĝon. En la 15-a jarcento uzino pri salpetro funkciis. Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. Post 1688 hungaroj refondis la komunumon. Komence estis Alsóalap (Malsupra Alap) kaj Felsőalap (Supra Alap), kiuj unuiĝis. La loĝantaro okupiĝas precipe pri vinkulturo kaj ĉevalobredado.

## Vidindaĵoj 
* baroka preĝejo

## Famuloj 
* En la iama Alsóalap naskiĝis aktoro Nándor Alapi.
* En Alap naskiĝis Ferenc Székely (bankisto).

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér
Nagylók

**Nagylók** (nadjlOk) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Fejér, en subregiono de Sárbogárd. Nagy signifas: granda.

## Bazaj informoj 
* Areo: 32 &nbsp;km²
* koordinatoj: 
* Loĝantaro: 1150
* Poŝtkodo: 2435
* Telefonprefikso: 25

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo inter Budapeŝto kaj Pécs, krome estas sakovojo el Hantos. Sárbogárd troviĝas 13, Pusztaszabolcs 25, Dunaújváros 28 km-ojn. Apud Nagylók fiŝkaptista lago nomata "Piroska" troviĝas.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1344 en formo *"Lok"*. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Ĉieliro de Dipatrino

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Fejér
Bukaresti Hírlap

Bukaresti Hírlap (Bukareŝta Ĵurnalo) estis hungarlingva politika ĵurnalo en Bukareŝto, Rumanio inter 6-a de 25-a de januaro 1925 sub redaktado de György Bölöni, László Dienes kaj kun kunlaborado de aliaj hungaraj imigrantaj verkistoj. Ĝi publikis la verkojn de Béla Balázs, Lajos Barta, Lajos Hatvany, Lajos Kassák, Ernő Szép, Béla Uitz kaj de aliaj. Ĝi aperigis 13 epizodojn de la ekspresionista felietonromano de Barta Lajos (*Zűrzavar*). Pro malopinio inter la eldonejo kaj kaj redaktoraro ĝi ĉesis. György Bölöni aperigis novan ĵurnaloj kun titolo  *Bukaresti Újság* kiu aperis ĝis oktobro 1921 kaj kies estis kunulredaktoro Lajos Kelemen (1888-1968) naskita en Uzon. 
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Bukareŝto
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Bukaresti Lapok

Bukaresti Lapok (Bukareŝta Ĵurnalo) estis hungarlingva sendependa politika ĵurnalo en Bukareŝto, Rumanio inter 20-a de julio 1932 kaj 20-a de februaro 1936 kiel la eldonaĵo de Brassói Lapok.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Bukareŝto
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Guaŝo

eta|guaŝo de la germana pentristo *Franz von Defregger*: portreto de cigana knabo
**Guaŝo** (de la itala vorto *guazzo* = flako) laŭ PIV estas
# preparaĵo farita el farboj akvigitaj kun gumo kaj mielo, kaj
# pentraĵo, en kiu oni uzis tian preparaĵon.

Laŭ Francisko Azorín **guaŝo** estas *Varianto de la akvarelo pentro: oni solvas la kolorilojn per akvo, gumo k. mielo; oni uzas la blankan kolorilon, k. oni pentras ne nur sur papero, sed sur pergameno, silko, eburo.* Li indikas etimologion el latina *aqua* (akvo).

## Priskribo 
Kontraste al akvarelo la rezultaj koloroj estas fortaj kaj netravideblaj, tial ke ne videblas la strukturo de la fona materialo, kaj la farboj, kiujn oni miksas kun malpli da akvo ol dum pentrado de akvarelo, ĝenerale ne interfluas.

[eta|maldekstra|250ra|guaŝo de la germana pentristo *Christian Gottlob Hammer*: panoramo de la urbo [Koblenco dum la jaro 1829]]
Dum la sekigo la koloroj tipe heliĝas kompare al la malseka stato dum la pentrado: tial oni bezonas iom da ekzerco kaj sperto, por atingi ekzakte tiujn finajn kolorojn, kiujn oni alcelas. Guaŝoj ankaŭ post la sekiĝo estas akvosolveblaj. Eblas kovri ilin per maldika tavolo de lako, por protekti ilin. Tamen en la klasika pentrado kutime oni rezignas pri tio, por ne ŝanĝi la specifan, veluran surfacon de la verkaĵo.

Dum la librofarado oni ekde la mezepoko multe uzis guaŝojn, same en la farado de teatraj kulisoj. Artej pentristoj tamen nur ekde la 15-a jarcento uzis tiun teknikon. Rafaelo, Tiziano kaj Albrecht Dürer uzis guaŝojn por provoj kaj skizoj. Signifaj modernaj guaŝaj pentristoj estas ekzemple Henri Matisse aŭ Marc Chagall.

## Notoj 
Kategorio:Pentristaj teknikoj
Ensemblo Barozda

Ensemblo Barozda estas popoldanca ensemblo fondita en Miercurea Ciuc, Rumanio en aŭtuno 1970 de muzikistoj István Pávai kaj József Simon. Aliĝis al ili Imre Bokor (violonisto, violoncelisto) kaj Erzsébet Györfi kiel kantistino. La ensemblo estis inter la unuaj, kiu popularigis la aŭtentikan muzikfolkloron inter la urba junularo. En 1977 en Miercurea Ciuc ili establis la unuan urban dancdomon en Sikullando. Ili estis ankaŭ inter la iniciantoj kaj organizantoj de la Régizene Fesztivál (Malnovmuzika Festivalo) en Miercurea Ciuc, kiun la aŭtoritatoj malpermesis en 1986.
## Fontoj 
*Retpaĝo de ensemblo .
*Retpaĝo de Rumania Hungara Popoldancasocio. 
Kategorio:Dancensembloj
Kategorio:Miercurea Ciuc
Kategorio:Rumaniaj hungaraj institucioj kaj institutoj
Produktadrimedoj

**Produktadrimedoj** estas ekonomiscienca termino kaj priskribas jenajn laborrimedojn, kiuj bezonatas por produktado de varoj, ne nepre materie envenas la finotajn produktojn kaj reuzeblas aŭ reutiligeblas plurfoje dum la respektivaj produktadprocedoj. Al tiuj apartenas i.a. konstruaĵoj, uzita areo aŭ spaco, teknikaj ekipaĵoj, maŝinoj, iloj kaj la ĉi-rilataj produktadteknikaj procedoj. Pli resume oni povas paroli pri fabrikoj kaj agrikulturaj teroj tradicie.

## Vidu ankaŭ
* Kapitalismo
* Kunposedo
* Socialigo (ekonomio)

Kategorio:Ekonomio
Kategorio:Fabrikado
Erdélyi Társadalom

dekstra|eta
Erdélyi Társadalom [pr. erde:ji ta:rsadalom] (Transilvania Socio) estas duonjara hungarlingva sociologia revuo en Rumanujo.

## Eldoninto 
La revuon eldonas la hungara sekcio de la Sociologia Katedro de Universitato Babeş-Bolyai en Kluĵo.

## Fondintoj 
La fondintoj de la revuo en 2003 estis: István Horváth, Tivadar Magyari, László Péter, Valér Veres.

## Fontoj 
* Retpaĝo de revuo
* Retpaĝo de la katedro 

Kategorio:Kluĵo
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Kategorio:Rumanaj gazetoj
Lutra lutra

***Lutra lutra***, la **eŭropa lutro**, estas palearktisa musteledo vivanta en riveroj, kie ĝi manĝas plejparte fiŝojn. La plej disvastiĝata genro de la Lutrenoj, ĝi troviĝas laŭ lagoj, riveroj kaj marobordoj en Eŭropo, Azio kaj Nord-Afriko.

## Vidu ankaŭ 
* Keltaj foliarbaroj

## Eksteraj ligiloj 
* [Lutroj en Burgonjo(https://eo.wikipedia.org/wiki/Burgonjo)].

Kategorio:Musteledoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Mamuloj de Pollando