Publika sfero

[eta|281x281px|Urbaj [parkoj estas ĝenerale akceptitaj kiel ekzemplo de publika spaco, kie la publika sfero ankaŭ okazas.]]
La **publika sfero** () en sociologio kaj politika scienco estas koncepto indikanta la areon de politika diskurso kaj interŝanĝo de vidpunktoj en moderna socio. Ĉi tiu ideo estas ĉefe asociita kun la nomo de la germana sociologo Jürgen Habermas.

La koncepto mankas klaran difinon. En komuna lingvaĵo, ĝi rilatas al la agadoj kaj lokoj en socio, kiuj estas alireblaj por ĝiaj civitanoj, kontraste al la privata sfero.  En aliaj kuntekstoj, publika sfero povas esti difinita kiel la portanto de publika opinio sed ankaŭ kiel ŝtata reprezentado. Oni ankaŭ povas tiel kvalifiki ĉiuj homaj agadoj, kiuj okazas publike, ekster la familia kadro. Publika debato okazas plejparte per la amaskomunikiloj, sed ankaŭ ĉe kunvenoj aŭ per sociaj retoj, akademiaj publikaĵoj kaj registaraj politikaj dokumentoj.

La sociologo, filozofo kaj kultura esploristo Jürgen Habermas, kiu kreis la koncepton en 1962 en sia verko "La Struktura Transformo de la Publika Sfero" , nomas la publikan sferon sfero situanta inter la privata sfero de la individuo kaj la politika sfero de la ŝtato - t.e. lokoj en kiuj civitanoj kolektiĝas por racie diskuti politikajn aferojn kaj formi kritikan publikan opinion, samtempe partoprenante en konsiderada (d:Q358652) komunikado kiu influas la politikan sferon en kiu la registaro faras decidojn. Laŭ Habermas, publika sfero estas libere alirebla por ĉiuj civitanoj kiuj partoprenas en kritika diskurso celanta kritiki la centrojn de publika potenco, kiuj estas limigitaj al limigita nombro da funkciuloj el la perspektivo de la komuna bono. Tial, la publika sfero devas ekzisti ekster la instituciaj roloj kiuj konsistigas la politikan sferon.

La publika sfero karakteriziĝas per kunvenoj kaj diskutoj, kiuj okazis tra la historio en diversaj lokoj, ekzemple en la " agoro " en antikva Grekio, en la " areno " en antikva Romo, en la preĝejo en la Mezepoko, kaj en modernaj tempoj en kafejoj kaj tavernoj, en parkoj, en la kafeterio de la laborloko, kaj eĉ ĉe la stratangulo.

La bazaj kondiĉoj por la ekzisto de publika spaco postulas:

* La publika sfero povas ekzisti en demokratio, kie ekzistas libereco de esprimo kaj diskuto pri ŝtataj aferoj.
* Civitanoj, kiuj estas liberaj de politikaj aŭ ekonomiaj interesoj. Ili rajtas posedi posedaĵon unuflanke, kaj la sociala ŝtato certigas ilian ekziston aliflanke.
* La establado de civila socio bazita sur mondkonceptoj kun demokratia spirito, kiu taksas la lokon de civitanoj en demokratio kaj havas politikan kulturon de kunvenado kaj debato, kiu instigas liberan kaj libervolan partoprenon de civitanoj en la publika sfero.

Habermas uzas la historian kuntekston de evoluoj en Germanio (Klerismo), Britio (civila liberalismo), kaj Francio (la Franca Revolucio, kiu alportis la ideojn pri egaleco kaj civitanrajtoj), kiuj kondukis al la apero de modelo de burĝa publika spaco en Francio. Homoj kunvenis por formi publikon, kiu diskutis pri ekonomiaj kaj politikaj aferoj. Ĉi tiu spaco funkciis kiel mediaciisto inter la ŝtato, kies civitanoj ili estis, kaj iliaj bezonoj kiel privataj individuoj.

Habermas deklaris ĉe konferenco okazinta en Usono en 1992, ke "la unua verko, kiun mi verkis pri la publika sfero, moviĝas ene de la klasika marksisma kritiko. Almenaŭ kiel ĝi estas perceptita en la Frankfurta Skolo." Laŭ li, la malferma kaj racia debato, kiu kondukas al la formado de opinioj en la publika sfero, estas grava por la apero de demokratio kaj en kapitalisma ŝtato kaj en sociala ŝtato. Ĉi tiu graveco devenas de la fakto, ke la ŝtato havas la aŭtoritaton ekzerci perforton, ĉu ĝi ekzercas ĝin aŭ ne. Tial, por ke ŝtato povu agi demokratie, necesas, ke okazu publika debato kaj ke formiĝu kritika publika opinio, kiu povas esti kontraŭforto al la aŭtoritato de la ŝtato, kaj krei la bazon por demokratia legitimeco.

En sia unua verko, li plendas, ke en la sociala ŝtato ne ekzistas malferma publika areno por debato, sed anstataŭe decidoj estas faritaj per kompromisoj de interkonsentoj inter koalicioj, kaj salajraj interkonsentoj kaj potencbataloj inter triasektoraj (d:Q1063076) organizaĵoj kaj la ŝtato. Pro tio, li proponas modelon de nova publika spaco, en kiu la publiko postulos la diskonigon de la rivalaj organizaĵoj agantaj en ĝi.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Publikaferoj
* Oratora Angulo, tiaj lokoj ekzistas en diversaj grandurboj tra la Anglalingvio, ne nur en Londono.
* Project for Public Spaces (d:Q2918249)

Kategorio:Sociologia terminologio
Kategorio:Publika opinio
Kategorio:Demokratio
Kategorio:Kritika teorio
Kategorio:Civitana socio
Kategorio:Socio
Kategorio:Publika medio