Thomas Lovejoy

**Thomas Eugene LOVEJOY** (n. la 22-an de aŭgusto 1941 en Novjorko, Novjorkio ; m. la 25-an de decembro 2021 en McLean, Virginio) estis usona ekologiisto kaj biologo pri naturkonservado, ekologio kaj tropika biologio. 

Li estis konsiderata gvidanto en la kampo de biodiverseco, kaj ankaŭ estas kreditita pro kreado de la termino en 1980, kaj kiu eĉ estas nomata la "*Baptopatro de Biodiverseco*".

T. Lovejoy pledis por ekosistema restarigo je planeda skalo, kiu servus por redukti la koncentriĝon de CO2 en la atmosfero.

Li servis kiel Ĉefa Konsilisto pri Biodiverseco al la Prezidanto de la Monda Banko, Ĉefkonsilisto al la Fondaĵo de Unuiĝintaj Nacioj (d:Q1622260), kaj Prezidanto de la Centro Heinz por Scienco, Ekonomiko kaj la Medio. 

## Kariero 
Lovejoy estis biologo de Universitato Yale kun specialiĝo pri la tropikoj kaj naturprotektado.  Li laboris en la Amazona pluvarbaro en 1965 kaj dum pluraj jaroj poste.

De 1973 ĝis 1987, li estis la direktoro de la usona branĉo de WWF,  kaj de 1987 ĝis 1998, li laboris kiel vicsekretario por mediaj aferoj kaj eksteraj rilatoj ĉe la Smithsonian Institution en Vaŝingtono.  En 1994, li fariĝis konsilisto de la Usona Sekretario pri Biodiverseco kaj Mediaj Aferoj.

Li estis prezidanto de la Yale Instituto por Biosferaj Studoj, kaj estis prezidanto de la Usona Instituto de Biologiaj Sciencoj, la Usona Homo kaj la Biosfera Programo, kaj la Societo por Konservada Biologio.  Lovejoy servis en multaj estraroj kaj konsilaj grupoj rilataj al la natursciencoj kaj konservado, kaj verkis multajn artikolojn kaj librojn, kaj ankaŭ estis konsilisto pri la televida serio "Nature".

Thomas Lovejoy evoluigis la komercan procezon "ŝuldatestoj por naturo", en kiu mediprotektaj grupoj aĉetas eksterlandajn ŝtatajn ŝuldatestojn je merkata prezo, kiu estas determinita per tre malalta diskontprocento, kaj poste konvertas la ŝuldateston en la valuton de la lando, por ke oni povu aĉeti sentemajn terareojn, kiuj povas esti submetitaj al mediprotektado. ''''*

En 1980, Lovejoy kreis la terminon biodiverseco ("biologia diverseco").  Li komparis la homkaŭzitan staton de la planedo kun la formorto de la dinosaŭroj antaŭ ĉirkaŭ 65 milionoj da jaroj, priskribis ĝin kiel antaŭsignon de la sesa amasa formorto en la historio de la Tero, kaj supozis katastrofajn konsekvencojn por la homaro se ne estos faritaj ambiciaj klopodoj por inversigi ĝin.  Unu el la ripetaj esplortemoj de Lovejoy estas la renversopunktoj de ekosistemoj. Temas pri ecoj de ĉi tiuj sistemoj, kiuj, se superitaj, ekigas nehaltigeblajn procezojn. Ekzemple, Lovejoy supozis, ke se ĉirkaŭ 25 procentoj de la amazona pluvarbaro estus detruitaj, tia renversopunkto estus atingita kaj ke la restanta pluvarbaro tiam neeviteble transformiĝus en savanon eĉ sen homa interveno.  Antaŭ 2019, pli ol 20 procentoj de ĉi tiu pluvarbaro jam estis detruitaj per homa interveno. Lovejoy estis la iniciatinto de la Projekto pri Biologia Dinamiko de Arbaraj Fragmentoj en la amazona pluvarbaro.

Lovejoy emfazis la ligon inter la klimata krizo kaj la biodiverseca krizo frue. Li argumentis, ke trovarmiĝo de la klimata sistemo aparte minacas plantajn kaj bestajn speciojn, kiuj estas adaptitaj al mallarĝaj ekologiaj niĉoj. Ekzemple, la bengala tigro malaperus tuj kiam ĝia vivejo, la hindaj mangrovmarĉoj, estus transprenitaj de la maro.  Lovejoy supozis, ke la du-grada celo ne sufiĉas por superi la klimatan krizon kaj, surbaze de novaj rezultoj, alvokis radikalan ŝanĝon en la klimata politiko, en kiu la supervivo de la naturo devas esti la plej alta prioritato. Li iam diris: "La 2 gradoj, kiuj estis interkonsentitaj en Kopenhago (d:Q339463) kiel la supra limo por tutmonda varmiĝo, estas tro multe por la naturo. Mondo, kiu estas 2 gradojn pli varma, estos mondo sen koralaj rifoj." 

Lovejoy pledis por la inkludo de terperdo en karbonimposta modelo. Li iam resumis ĉi tiun ideon jene: "Se ĝi estas pagenda nur sur fosiliaj brulaĵoj, tiam arbarperdo neeviteble pliiĝos ĉar pli da renovigeblaj rimedoj estas plantitaj."  Se tia imposto estas enkondukita, Lovejoy argumentis, ke terperdo pro la kultivado de biodizelaj krudmaterialoj ankaŭ devas esti impostata por atingi naturan resaniĝon. 

## Literaturo 
* William F. Laurance: *Thomas E. Lovejoy (1941-2021).* En: *Science*, 2022, Volumo 375, N-ro 6581, p. 622; doi:10.1126/science.abo1787.
* Stuart Pimm : *Thomas Lovejoy (1941-2021).* En: *Aktuala Biologio'', 2022, Volumo 32, N-ro 10, PR446; doi:10.1016/j.cub.2022.03.072.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Plia Bio

Kategorio:Usonaj ekologiistoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Brazilistoj