open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tatranská Lomnica

**Tatranská Lomnica,** hungare **Tátralomnic** estas iama vilaĝo, feriejo, nun parto de Vysoké Tatry.
eta|maldekstra|250ra|Tatranská Lomnica

## Situo 
Tatranská Lomnica etendiĝas sub montopinto en montara regiono. Starý Smokovec troviĝas 6, Poprad 16 km.

## Historio 
La unua mencio pri la loko okazis en 1285 en latina formo *"fluv. Lumpnitza"*. Baldaŭe paŝtistoj loĝadis tie. Ĝis 1892 tiuj domoj apartenis al Veľká Lomnica, poste grava feriejo formiĝis. En 1895 hotelo konstruiĝis, la sekva en 1905. En 1908 la unua hungara golfejo estis konstruita fare de Dezső Lauber. Ĝis Traktato de Trianon la feriejo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Késmárk, poste jam kiel Tatranská Lomnica al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Ekde 1947 la loko iĝis municipo, sed ekde 1999 ĝi aliĝis al Vysoké Tatry. Proksimume 1650 da loĝantoj vivas tie.
eta|maldekstra|250ra|Tatranská Lomnica

## Vidindaĵoj 
* muzeo de Tatra nacia parko
* luterana preĝejo de 1902
* Akvofalo de Rígeľský torento
eta|maldekstra|250ra|Observatorio
István Dávid

**DÁVID István** [da:vid] estis rumanihungara, hungara juristo, kantkomponisto, muzikverkisto naskita en Kézdivásárhely la 23-an de decembro 1884 kaj mortinta en Budapeŝto la 2-an de junio 1954. Li estis la patro de verkisto Antal Dávid.

## Kariero
Dávid István estis advokato en sia naskiĝurbo, li publikigis en loka gazeto *Székely Újság* kaj *Magyar Dal*. Liaj kantoj aperis en budapeŝta eldonejo (1913). 

## Komponaĵoj
**Csukaszürke sapka* opereto  (Bp. 1916). 
**Székely guzsalyos*, muzikteatraĵo (kun Alajos Gaál, 1935) (prezentita en Kolozsvári Magyar Színház); 
**Szerelmes óbester*, muzikteatraĵo (1937) (prezentita en Kolozsvári Magyar Színház). 

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
László Dávid (reformita pastro)

**DÁVID László** da:vid estis rumanihungara reformita pastro, arthistoriisto naskita en Araci la 25-an de majo 1932 kaj mortinta en Odorheiu Secuiesc la 30-an de julio 2007. Li estis la pli juna frato de literaturhistoriisto Gyula Dávid.

## Kariero 
Dávid László diplomiĝis en la fakultato de reformita la teologio de Kluĵo en 1955 kaj li doktoriĝis pri eklezihistorio en 1969. Li estis de 1963 pastro en Sighișoara.

## Libro 
* *A középkori Udvarhelyszék művészeti emlékei*, Buk.-Kl., 1981.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon
* Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pastroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj arthistoriistoj
Nová Polianka (Vysoké Tatry)

eta|maldekstra|250px|Ĉirkaŭaĵo de Nová Polianka
eta|maldekstra|250px|Fora panoramo de Nová Polianka
eta|maldekstra|250px|Sanatorio en Nová Polianka
**Nová Polianka** (hungare *Újszéplak* [UjsEplak]) estas feriejo, parto de Vysoké Tatry.

## Situo 
Nová Polianka etendiĝas en Altaj Tatroj. La supermara alteco estas 1060 m. Starý Smokovec troviĝas 5 km.

## Historio 
Tiu loko dum la hungara dominado ne estis loĝata, ja en tiu alteco eĉ la paŝtado ne povas okazi. En 1946 oni fondis feriejon por soldatoj. Ĝis 1947 ĝi apartenis al Batizovce, poste al Starý Smokovec, fine ekde 1999 al Vysoké Tatry. La loĝantoj okupiĝas pri turismo, kiuj estas 150. En Nová Polianka poŝto funkcias.

## Vidindaĵoj 
* sanatorio de 1956
Akvonivelprognozo (germana Nord-Mar-bordo)

La **akvonivelprognozo** (germane: "Wasserstandsvorhersage") por la germana Nord-Mar-bordo estas la prognozo de la atendeblaj akvoniveloj por la dirita regiono. Laŭ la germana leĝo pri martrafikaj taskoj (germane ":de:Seeaufgabengesetz") la akvonivelprognozo apartenas al la taskoj de la germana federacia ofico por marŝipveturado kaj hidrografio (":de:Bundesamt_für_Seeschifffahrt_und_Hydrographie").

En la akvonivelprognozo estas indikata la atendebla deflankiĝo de la venonta tajda maksimumo disde la meznombra tajda maksimumo de la astronomia tajdo (ekz. &#8220;je 0 ĝis 3 decimetroj pli alta, ol la meznombra tajda maksimumo&#8221;). Depende de la tempo de la tajda maksimumo por Cuxhaven estas anoncate por la germana Nord-Mar-bordo kaj Emden kaj krome por Hamburgo kaj Bremeno plue, ĉu temas pri la matena, antaŭtagmeza, tagmeza, posttagmeza, vespera aŭ nokta tajda maksimumo (laŭ la sekva tabelo).

La aktuala akvonivelprognozo por la germana Nord-Mar-bordo estas publikigata interalie en la interreto kaj disaŭdigata plurfoje ĉiutage de radiostacioj (detaloj pri ĉi lasta estas en la sekva tabelo).

## Ligilo 
* Bundesamt für Seeschifffahrt und Hydrographie (Wasserstand) 

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Astronomio
Kategorio:Geografio
Kategorio:Maro
Preĝejo Elizabeto de Hungario (Szombathely)

**Franciskana preĝejo de Elizabeto de Hungario** estas romkatolika preĝejo kaj monaĥejo en Hungario, en urbo Szombathely en la ĉefplaco, kiu estas la plej malnova kirko.

## Historio 
En tiu loko jam la romianoj havis prakristanan kirkon. Arkeologoj trovis tiujn restaĵojn, poste ankaŭ hungaran mezepokan romanikan kirkon. Apude hospitalo funkciis. En la 1360-aj jaroj el la hospitalo iĝis monaĥejo de franciskanoj kaj la preĝejo gotikiĝis. En 1541 pro religiaj konfliktoj la franciskanoj rifuĝis, sed ili revenis en 1630. En 1634 konsekro okazis omaĝe al Elizabeto de Hungario. Tiam pretiĝis la nova baroka navo, la ĉefaltaro kaj flankaltaroj de Dipatrino kaj Sankta Francisko el Asizo. En 1723 pro incendio la turo bruliĝis. Post 7 jaroj la monaĥejo pligrandiĝis.

Inter 1926-1950 ĉeflernejo de la franciskanoj funkciis en la monaĥejo, dume la konstruaĵo pligrandiĝis. Inter 1950-1990 la franciskanoj estis forpelitaj.

## Konstruaĵo 
En la preĝejo la ĉefaltara bildo prezentas la incendion en 1716, kie estas videbla la tiutempa urbo. Sur la muro estas malgranda restaĵo de gotika fresko pri Sankta Elizabeto de Hungario el la 14-a jarcento. Sub la preĝejo kriptoj troviĝas.

Kermeso okazas en la 19-an de novembro.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare

Szombathely
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Szombathely
Kategorio:Franciskanaj preĝejoj en Hungario
Szombathely
Preĝejo Sankta Nikolao (Nagybörzsöny)

**Preĝejo Sankta Nikolao** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en la vilaĝo Nagybörzsöny.

## Historio 
Tiu preĝejo estas la 2-a en la tiam grava mineja komunumo. Ĝi konstruiĝis en la 14-a jarcento kaj tuj transprenis la taskojn pri paroĥo. Pro religiaj konfliktoj la preĝejo iĝis protestanta, sed en 1710 la katolikaj pastroj revenis. Poste nova malfrubaroka ununava kaj unutura preĝejo konstruiĝis inter 1782-1788. En 1872 pro fulmo la preĝejo detruiĝis, sed poste ĝi renoviĝis.

## Konstruaĵo 
En mezo de la fasado altiĝas la turo. Bildo de la ĉefaltaro prezentas Sanktan Nikolaon el la 18-a jarcento. Maldekstre estas bildo pri la Lasta vespermanĝo, dekstre "Bapto de Kristo", supre Emeriko de Hungario.

Kermeso okazas en la 6-an de decembro.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare

Dosiero:Nagybörzsöny15.JPG
Dosiero:Nagybörzsöny18.JPG
Dosiero:Nagybörzsöny19.JPG
Dosiero:Nagybörzsöny20.JPG
Dosiero:Nagybörzsöny21.JPG
Dosiero:Nagybörzsöny22.JPG
Dosiero:Nagybörzsöny23.JPG
Dosiero:Nagybörzsöny24.JPG
Dosiero:Nagybörzsöny25.JPG
Dosiero:Nagybörzsöny26.JPG
Dosiero:Nagybörzsöny27.JPG

Nagybörzsöny
Nagyborzsony
Jenő Diénes

**DIÉNES Jenő**,  de:neŝ, plumnomo *Jenő bácsi* estis rumania hungara porjunulara verkisto naskita en Kézdivásárhely la 6-an de aŭgusto 1876 kaj mortinta en Târgu Secuiesc la 8-an de junio 1946. Li estis la patro de Zsombor Diénes kaj pli juna frato de Ödön Diénes.

## Kariero
Jenő Diénes pristudis arton en Budapeŝto, doktoriĝis pri juro en Koloĵvaro kaj li malfermis advokatoficejon en Kézdivásárhely. En 1903 li estis unu el fondintoj de la semajngazeto *Székely Újság*, kaj li estis ĝia redaktoro dum la unua mondmilito. Li estis ano de la KZST. Liaj fabeloj, rakontoj aperis en Cimbora, Keleti Újság, Székelyföld, Zord Idő, Pásztortűz.

## Verkoj
**Magduska meséskönyve*, Kézdivásárhely 1921, 1922,
**Buksi viselt dolga* en Brassói Lapok,
**Nagyenyedi diákélet a XIX. század végén* (Kv. 1924).

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Dienes, J.
Dienes, J.
Dienes, J.
Unio de Horodło

**Unio de Horodło** – ,  - estis interkonsento kaj interŝtata traktato kontraktita la 2-an de oktobro 1413 en la vilaĝo Horodło (en vikidatumoj, proksime al Hrubieszów) inter la Krono de la Regno de Pollando kaj la Grandprinclando Litovio.

La unio konfirmis komunan politikon de ambaŭ ŝtatoj, enkondukis institucion de la aparta grandduko de Litovio - elektatan de la reĝo de Pola Reĝlando, post konsilo kaj scio de litovaj bojaroj kaj polaj nobeloj, enkondukis komunajn parlamentojn kun  polaj-litovaj kunvenoj, oficejojn de vojevodoj kaj kastelestroj en Litovio, kaj egalrajtigis la litovan nobelaron al la polaj nobelaj familioj.

Rezulte de la unio al polaj blazonaj gentoj oni akceptis 47 bojarajn familiojn de la romkatolika eklezio. 

## Memorigo
La 2-an de oktobro parto de la loĝantaro de la Orientaj Limregionoj festas Unuec-Tagon de Samlandanoj.

## Bibliografio
* Stanisław Kutrzeba, Władysław Aleksander Semkowicz, Akta unji Polski z Litwą, 1385-1791, Polska Akademia Umiejętności (Pola Akademio de Scipovoj), Krakovo 1932
* Lidia Korczak (redaktorino), *Unia horodelska 1413* (Unio de Horodło 1413), Eldonejo de Jagelona Universitato, Krakovo 2014, ISBN 978-83-233-3841-3
* Гудавичюс Э. *История Литвы с древнейших времен до 1569 года*. — Том I. / Перевод Г. И. Ефромова. — М.: Фонд имени И. Д. Сытина, Batrus, 2005. — С. 225—229. ISBN 5-94953-029-2
* Władysław Semkowicz, *Braterstwo szlachty polskiej z bojarstwem litewskim w unii Horodelskiej 1413 roku* (Die Brüderschaft des polnischen Adels und der litauischen Bojaren in der Union von Horodlo 1413), veröffentlicht in der Sammlung „Polska i Litwa w dziejowym stosunku“ (Polen und Litauen in historischen Beziehungen), Krakovo, Aŭstra Imperio, 1914.

## Vidu ankaŭ
* Pola-Litova Unio
* Ladislao la 2-a Jogajlo
* Vytautas

Kategorio:Historio de Pollando 
Kategorio:Historio de Litovio 
Kategorio:1413 
Kategorio:Traktatoj de la 15-a jarcento
Kategorio:Nobeloj
Kategorio:15-a jarcento en Litovio
Venĝou

**Venĝou** () estas prefektujnivela milionurbo kaj universitata urbo en Ĉinio. Municipo de Venĝou havas ankoraŭ 2 urbojn kaj 6 distriktojn.
eta|maldekstre|Rivero en Venĝou, sur la maldekstra bordo universitato situas

## Geografio 
Venĝou etendiĝas en la orienta flanko de la lando inter montoj kaj maro ĉe enfluo de rivero. Horzono estas UTC + 8 h.

## Historio 
Venĝou estas loĝata jam antaŭ 4 miljaroj, kion pruvas diversaj tiutempaj ceramikaĵoj. Longe ĝi estis grava havenurbo. En 1876 ĝi estis malfermita al la eksterlanda teokomerco. Inter 1937-1942 dum la milito Venĝou atingis gravecon kiel unu el la malmultaj havenoj daŭre sub ĉina kontrolo. Ĝi malkreskis en la pli postaj jaroj de la milito, sed komencis renormaliĝi post bordakva komerco ekde 1955.

## Klimato 
Venĝou havas subtropikan klimaton kun influo de musono. Vintre la vetero estas milda pro la proksimaj montoj. La temperaturo varias inter 8-28&nbsp;°C. Jare pluvas po 1742&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter majo-septembro.

## Ĝemelurboj 
* Alicante, Hispanio
* Iŝinomaki, Japanio
* Port-Gentil, Gabono
* Gießen, Germanio
* Ipoh, Malajzio
*  Pittsburg (Kalifornio), Usono

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Venĝou

## Eksteraj ligiloj 
* mapo
eta|maldekstre|Kolegio en Venĝou

* Teksto el la angla Vikipedio

Kategorio:Urboj de Ĝeĝjango
Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Marhavenaj urboj
3435 Boury

'*3435 *Boury''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo François Dossin elde la Observatorio de Haute-Provence en Saint-Michel l'Observatoire (Alpes-de-Haute-Provence, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la belga astrofizikisto Arsène Boury (1934–1982).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Parietosto

La **parietostoj** aŭ **parietaloj** () estas paro da ostoj en la homa kranio kiuj formas la flankan kaj supran parton de la kapo. Homo havas unu maldekstran kaj unu dekstran parietoston.

## Priskribo 
Ĉe plenkreska homo, la dikeco de la parientaloj varias de 7 milimetroj je la posta parto (kie ili ligiĝas al la okcipitalo) ĝis ± 4 milimetroj je la tempioj. Tie ili limas kun la sfenoido (flava je bildo 1). Ili plue situas kontraŭ la fruntalo kaj la dekstra kaj maldekstra temporalo (ruĝa je bildo 1).

Gray188.png|La parietosto en la kranio (helgriza, dekstre supre)
Gray132.png|Ekstera parto de la parietosto (maldekstra duono)

## Piednotoj 
## Vidu ankaŭ 
* Parieta lobo

Kategorio:Anatomio
Kategorio:Skeleta sistemo
3436 Ibadinov

'*3436 *Ibadinov''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la taĝika astronomo Hursandkul Ibadinov.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
Solagloj

***Harpyhaliaetus*** estas genro de agloj. Ĵusaj studoj montris, ke la Solagloj estas tre proksime parencaj al nigraj akcipitroj, ĉefe al la Savana akcipitro (*Buteogallus meridionalis*) kiu estas pli malgranda kaj pli bruna sed ĉiukaze tre simila al "*Harpyhaliaetus*". Tiele tiu genro povus esti merĝata en tiun de la nigraj akcipitroj.

Ĝi enhavas la jenajn speciojn:
* Krona solaglo, *Harpyhaliaetus coronatus*
* Monta solaglo, *Harpyhaliaetus solitarius*

Kategorio:Buteoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
3437 Kapitsa

'*3437 *Kapitsa'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (nun *de fakto* en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en omaĝo al la rusa soveta fizikisto Pjotr Leonidoviĉ Kapica (cirile *Пётр Леонидович Капица'', 1894–1984) nobel-premiito por fiziko en 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Katrineholm (urbo)

**Katrineholm** estas urbo en la sveda provinco Södermanlands län kaj la samnoma historia provinco Södermanland, do Sudermanio. La urbo estas la centro de samnoma komunumo.

## Historio
### Frua historio 
La nomo Katrineholm venas de duka rezidejo samnoma, laŭ la nobelino *Catherina Gyllenhorn* kiu vivis tie. La loĝloko ekkreskis kiam ĝi iĝis fervoja nodopunkto interligante la fervojajn liniojn Stokholmo - Gotenburgo kaj Stokholmo - Malmö. En 1917 ĝi havis 6 000 loĝantojn kaj ekde la jaro 1971 estas la centro de la samnoma komunumo. 

### Nuntempo 
eta|maldekstra|la nuntempa centra urba placo
Katrineholm havis fortan industrian sektoron, al kies ekonomio kontribuis pluraj multnaciaj entreprenoj kiel Ericsson kaj Scania, sed en la 1990-aj jaroj pluraj el tiuj kompanioj reduktis sian laboristaron en Katrineholm. Nuntempe, multaj urbanoj laboras ekster la urbo, aparte en Stokholmo, ĉar la trajnkonekto inter Katrineholm kaj pluraj aliaj aparte gravaj urboj de Svedio rapidas kaj komfortas.

## Rilato al Esperanto 
En malgranda paroĥo proksime al Katrineholm naskiĝis, kreskis kaj antaŭ sia morto plurajn jarojn vivis la esperantisto Valdemar Langlet, fondinto de la Esperanto-Klubo de Upsalo, la laŭ fondodato dua Esperanto-klubo de la mondo: Li dum la Dua Mondmilito laboris kiel universitata instruisto de la sveda lingvo kaj ambasadora dungito en Budapeŝto kaj savis la vivojn de multaj nazie persekutitaj judoj kaj ankaŭ hungaroj.    

Kategorio:Urboj de Svedio
Kategorio:Sudermanio
3438 Inarradas

'*3438 *Inarradas*** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la astronomoj de la Observatorio Félix Aguilar en la provinco de San Juan (Argentino).

## Nomo 
Ĝia nomo estis komponita per la vortkomencoj de "**In**stituto **Ar**gentina de **Rad**io**as**tronomio" (hispane "**In**stituto **Ar**gentino de **Rad**io**as*'tronomía").

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Félix Aguilar
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1974
3439 Lebofsky

'*3439 *Lebofsky''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan planedologon Larry Allen Lebofsky.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Groninger Studentencorps Vindicat atque Polit

eta|200px|La nova konstruaĵo de Vindicat
[eta|dekstra|200px|La malnova konstruaĵo de Vindicat je la [Grote Markt 27 en Groningen]]
La '*Groninger Studenten Corps *Vindicat atque Polit'''* (latine por *Firmtenu kaj Civilizu*) estas la plej maljuna nederlanda studento-asocio kaj fondiĝis je la 4-a de februaro, 1815 kiel reago je atakoj al studentoj fare de lokaj civiluloj.

La unua rektoro de la senato estis B.J. Winter. Nuntempe Vindicat estas la plej granda studenta organizo en Groningen, urbo en la norda parto de Nederlando, kun preskaŭ 2500 membroj.

La societejo de Vindicat situas en la centro de la urbo Groningen kaj nomiĝas **Mutua Fides** (*Mutuala Fido*) kaj ludas gravan rolon en la socia vivo de la membroj. Vindicat ankaŭ estas la hejmo de multnombraj kulturaj kaj sportaj sub-organizoj kiel la remklubo GSR Aegir. En 2010, Vindicat celebris sian 195-an datrevenon per la 39-a jarkvino festivalo.

En 2005, kopio de *Mutua Fides'' je skalo 1:25 konstruiĝis en miniatura urbo Madurodam.

## Bildoj de Vindicat kaj Mutua Fides 

Dosiero:Coversatie_Zaal.png|Malnova konversaciejo
Dosiero:Leeszaal.gif|Malnova legejo
Dosiero:Mutua Fides.gif|Malnova enirejo
Dosiero:Gilt Vindicat book.jpg|Frontpaĝo el 1854 de Vindicat studenta kantaro
Dosiero:VAPwapen oud.jpg|La plej malnova blazono de la asocio

## Vidu ankaŭ 
* Regna Universitato de Groningen

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Kvinjarfesta retejo de Vindicat
* Retejo por novaj membroj de Vindicat dum la KEI-semajno 
* Novkonstruota societejo 

Kategorio:Studentaj organizaĵoj en Nederlando
Kategorio:Groningo (urbo)
Monta solaglo

La **Monta solaglo**, *Harpyhaliaetus solitarius*, estas granda neotropisa aglo, tio estas birdospecio de la familio de Akcipitredoj.

## Teritorio kaj habitato 
La Monta solaglo estas indiĝena de Meksiko kaj Centra kaj Sudameriko. Ĝi troviĝas en montaj aŭ montetaj arbaroj, je altaĵoj inter 600 m kaj 2,200 m. La oftaj vidaĵoj el malaltaj teroj estas kutime misidentigoj de aliaj specioj, kutime de Urubitingo aŭ de Norda buteogalo; ne konfirmiĝis ankoraŭ vidaĵoj el malaltaj teroj. Ĝi estas rara en ĉiuj areoj de siaj teritorioj kaj malmulte konata. Oni scias malmulte pri ties dieto, nur ke ŝajne ili ofte predas grandajn serpentojn kaj unu plenkreskulo estis vidata ĉasanta idojn de cervoj. La restoj de ĉaĉalako aperis en unu nesto.

## Aspekto 
Plenkreskulo de Monta solaglo estas uniforme malhelgriza, ofte aspekte nigra, kun blankaj markoj en vosto, flavecaj vaksaĵoj kaj fingroj kun nigrecaj ungoj. La irisoj estas brunaj kaj estas nudecaj okulareoj. Ĝi estas 63–76 cm longa, pezas 3 kg kaj havas enverguron de 152–188 cm. Ĝi ŝajnas tre simila al la Norda buteogalo kaj al la Urubitingo, sed ĝi estas multe pli granda kaj havas klare pli larĝajn flugilojn, etende preskaŭ al la vostopinto. La escepte larĝaj flugiloj estas unu el la ĉefaj distingilaj karakteroj de tiu specio. Ties korpo havas ankaŭ tre diketa aspekto.

La junulo estas makulece bruna kaj flavecbruna, kun markoj ĉirkaŭ la okuloj. Ĝi aliflanke similas al plenkreskuloj.

## Rilatoj 
Ĵusaj studoj montris, ke la Monta solaglo estas tre proksime parencaj al nigraj akcipitroj, sed ĉiukaze ĝi ne meritas separatan genron.

## Referencoj
*  Preskaŭ Minacata
* Howell, Steve N.G., kaj Sophie Webb. "A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America." Oxford University Press, New York, 1995. (ISBN 0-19-854012-4)
* Jones, H. Lee. *Birds of Belize.* University of Texas Press, Austin, Texas, 2003.
*"Raptors of the World" de Ferguson-Lees, Christie, Franklin, Mead & Burton. Houghton Mifflin (2001), ISBN 0-618-12762-3.

Kategorio:Buteoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Etziken

**Etziken** estas komunumo en la distrikto Wasseramt en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 759 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Etziken situas en la Svisa Mezlando, ĉe la orienta flanke de la soloturna distrikto Wasseramt, en morena kamparo, kiun formis la glaĉeroj de la lasta malvarmepoko. La komunumo konsistas el la vilaĝo Etzikon kaj la setlejoj Stockmatt en nordokcidento ĝis al la fervojlinio, Gmeinimatten en nordo, Sandacker en nordoriento, Tägermoos en sudoriento, kaj Oberfeld en sudo. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,38 km², de kiuj 32% estas kovritaj de arbaro, 56% servas por agrikulturo, kaj 12% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Etziken limas en nordoriento al Bolken, en sudoriento al Aeschi, en sudo en unu punkto al Hersiwil, en sudokcidento al Horriwil, en okcidento al Hüniken, kiu praktike kunkreskis kun Etziken, kaj en nordokcidento al Subingen.

## Trafiko 
Tra Etzken pasas la kantona vojo 269 de Herzogenbuchsee al Soloturno. La fervojlinio de Olten al Soloturno, kiu pasas laŭlonge de la norda komunumlimo, ne disponas pri stacidomo sur la komunuma teritorio. La konekto al la publika transportreto funkcias pere de la buslinio de Herzogenbuchsee al Soloturno.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Etziken datiĝas el la jaro 1252 kiel *Ezzinchon*. Ekzistas mencio pri la kavaliroj de Etziken, kiuj estis vazaloj de la Grafoj de Kiburgo. La rajtoj pri la ekleziaj interezjo apartenis dum mezepoko al la Monaĥejo Sankta Petro en Nigra Arbaro. Per aĉeto de la jaro 1466 kaj la kontrakto de Wynigen de 1665 la urbo Soloturno akiris la jurisdikcion pri Etziken. 

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Etziken
Steleo de Barros

La **Steleo de Barros** () estas disko-forma kaj granda kantabra steleo datita je la 3-a jarcento. Ĝi estis trovita en la vilaĝo Barros, en Kantabrio (norda Hispanio). Ĝi estas grava simbolo en la kantabra identeco kaj eĉ aperas en la regiona blazono.

Ĝia nuna nomo estas tre populara hodiaŭ, sed ĝi ankaŭ estas nomita *La rado de Sankta Katalino* (enkoduke de H. Breuil) kaj en la pasinteco ankaŭ *Rado de la Virgulino*. Plie, ekzistas Dua steleo de Barros, kiun oni rekonstruis per la fragmentoj trovitaj en muro de kirko. Oni pensas, ke per ĝi oni indikis la tombejon de batalisto mortinta en Bronzepoko aŭ frua Ferepoko, antaŭ ol ĝi estis movita al ĝia nuna loko. Ĝia diametro estas 1,66 m kaj ĝia dikeco estas 0,40 m. Ĝi staras sur bazo alta je 1 m kaj dika je 0,80 m. Kvankam ĝi estas la plej konata steleo en Kantabrio, ĝi ne estas tiu plej granda. En kontraŭ-lintelo de la ermitejo de la Virgulino de la Rado estas parto de alia giganta steleo, kun diametro je 1,90 m. Ĝis nun konserviĝis aliaj steleegoj, kaj romiaj kaj mezepokaj, kelkaj en Barros mem.

Ĝi estis eltajlita el grejso. Ene de ĝi ekzistas 14 fendetoj, sed la ekstera surfaco estas bone konservita. Ĝiaj ornamaj motifoj, ligitaj al kulto je suno, estas perimetra bordero kun izocela triangulo kaj serio de samcentraj cirkloj tajlitaj je basa reliefo. Ĉi tia ornamaĵo aperas en ambaŭ flankoj dorsa kaj maldorsa. En la disko-rando ekzistas kvar cirkle unuiĝintaj sulkoj.

En 1946 oni delokis ĝin al la Muzeo de Prahistorio kaj Arkeologio de Kantabrio, en la regiona ĉefurbo, Santandero. Tio estigis protestojn en la vilaĝo Barros, kies loĝantoj petis redonon al si. Post unu jaro, oni redonis ĝin al origina vilaĝo kaj nun ĝi staras en la *Parko de la Steleoj* de Barros, post inaŭguro en 2001. Oni povas viziti ĝin senpage kaj same aliajn steleojn eltrovitajn en apuda ermitejo.

## Bibliografio 
* Blanco Freijeiro, Antonio; *Boletín de la Real Academia de la Historia. Tomo 180, número 2* (1983).
* VVAA; *Actas, vol. 1 (Asociación Española de Arqueología Medieval)*. Ed. Universidad de Oviedo. ISBN 978-84-40441270.
* VVAA; *III Congreso Nacional de Arqueometría: Prospección ultrasónica para determinar el deterioro de la Estela de Barros (Cantabria)*, pp 49–57. Ed. Universitato de Sevilla (2001). ISBN 978-84-47205523.

## Vidu ankaŭ 
* Kantabra labaro
* Kantabra steleo

Barros 1
Sfenoido

La **sfenoido** (*os sphenoidale*) estas unu el la ostoj en la bazo de la kranio. Ĝi troviĝas je okulalteco en la mezo de la kranio, estas papiliforma kaj larĝas proksimume 10&nbsp;cm.
En ĉi tiu osto troviĝas kavo, la sfenoida sinuso (sinus sphenoidalis).
Post ĉi tio situas la turka selo (sella turcica).
En ĝi troviĝas la hipofizo (hypofyse).
La dekliva surfaco je la postflanko de la sfenoido kiu donas apogon al la cerba ponto (pons cerebri) nomiĝas klivuso (clivus).
eta|maldekstra|260ra|Sfenoido (flava en la mezo de la kranio)

Kategorio:Anatomio
Kategorio:Skeleta sistemo
Will Claye

**Will Claye** (13-an de junio 1991) estas usona distosaltisto kaj trisaltisto.

Li iĝis en 2009 usona kaj panamerika junula majstro en trisalto. Konkurante en koloroj de Universitato de Oklahomo, li iĝis NCAA-majstor en trisalto.

Li ŝanĝis en 2011 al Universitato de Florido kaj iĝis usona vicmajsto en distosalto kaj trisalto. Dum la pezatletika mondĉampionado de 2011 en Daegu, li iĝis naŭa en distosalto kaj akiris bronzan medalon en trisalto.

Will Claye altas 1,80 m groß kaj pezas 73&nbsp;kg (2011). Lin trejnas Martin Smith (2011).

## Personaj atingoj 
* Distosalto: 8,29 m, 14-an de majo 2011, Athens
* Trisalto: 17,50 m, 4-an de septembro 2011, Daegu

Kategorio:Usonaj sportistoj
Tasmana maro

eta|250ra|Situo de la Tasmana maro inter Aŭstralio kaj Novzelando
eta|250ra|Mapo de la Tasmana maro
La **Tasmana maro** estas granda akvokorpo inter Aŭstralio kaj Novzelando, ĉirkaŭ 2,000 km larĝa. Ĝi etendas longe ĉirkaŭ 2,800 km el nortdo suden. Ĝi estas sudokcidenta segmento de la Suda Pacifiko. Tiu maro estis nomata laŭ la nederlanda esploristo Abel Tasman, la unua konata eŭropano kiu atingis ĝis Novzelando kaj Tasmanio. La brita esploristo Kapitano James Cook poste multe navigis tra la Tasmana maro en la 1770-aj jaroj kiel parto de sia unua ŝipveturado esplora.

Anglalingve la Tasmana maro estas komune kaj populare aludita kaj en Aŭstralio kaj en Novzelando kiel **The Ditch** (kanaleto); ekzemple, *crossing the ditch* (trapasi la kanaleton) signifus iron al Aŭstralio el Novzelando aŭ inverse. En Maoria, la Tasmana maro estas nomata *Te Tai-o-Rehua*.

## Insuloj 
La Tasmana maro enhavas nombron de mezmaraj insularoj, tre aparte el marbordaj insuloj de aŭstraliaj kaj novzelandaj ĉefteroj:
* Insulo Lord Howe (parto de Novsudkimrio)
* Piramido de Ball (parto de Novsudkimrio)
* Norfolkinsulo, en norda pinto de la Tasmana maro, lime kun la Korala Maro (Ekstera Teritorio)
* Rifo Middleton (parto de Koralmaraj Insuloj)
* Rifo Elizabeta (parto de Koralmaraj Insuloj)

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Kategorio:Geografio de Nov-Zelando
Preĝejo Sankta Nikolao (Kecskemét)

**Preĝejo de Sankta Nikolao** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Kecskemét, kie estas la plej malnova konstruaĵo de la urbo.

## Historio 
La gotika preĝejo konstruiĝis en la 13-a jarcento. Dum festotago de Sankta Nikolao la suno radiis ĝuste la ĉefaltaron. Dokumento menciis la preĝejon unuafoje en 1475. Precipe dum dominado de turkoj ankaŭ kalvinanoj uzis la preĝejon, kiu ne iĝis moskeo. En 1647 franciskanoj alvenis kaj transprenis la taskojn. Kelkfoje la preĝejo pligrandiĝis, ekzemple la navo, sanktejo kaj flankoaltaro omaĝe al Sankta Anna. En 1678 pro incendio la ligna turo cindriĝis, tial oni konstruis ŝtonan turon. En la 1770-aj jaroj la preĝejo grandparte barokiĝis. Ekde 1974 en la korto mezepokaj ruinoj estas videblaj. La bildoj pretiĝis nur en la 20-a jarcento.

Kermeso okazas en la 6-an de decembro.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare
eta|maldekstre|La preĝeja korto

Kecskemét
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Kecskemét
Kategorio:Franciskanaj preĝejoj en Hungario
3440 Stampfer

'*3440 *Stampfer''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl (Germanio).

## Nomo 
Ĝia nomo estas omaĝo al la aŭstria matematikisto kaj termezuristo Simon von Stampfer (1792 ? – 1864), inventinto de la stroboskopo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1950
Triobla salto

eta|centre|Trisaltisto dum la fazoj de trisalto:Post la unua salto, post la dua, tuj antaŭ la tria kaj saltante en la sablejno|771x771ra**Trisalto** aŭ **triobla salto** (angle *triple jump*) estas fako en la atletiko. Ĝi konsistas el tri sinsekvantaj saltoj.
[eta|[International University Sports Federation - Gwangju 2015 - Men's Triple Jump Final, Dmitrii SOROKIN (RUS 17.29) wins Gold.]]
La konkuranto kuras sur ekkurejo ĝis desalta trabo, de kie oni mezuras la salton. La unua surteriĝi povas okazi nur per tiu sama piedo, kiu ekis la salto. Tion sekvas la „paŝo“ (surteriĝo je la alia piedo kaj poste la "salto“ en la sablejon (kiel ĉe longosalto). La desalta trabo estas ĉ. 11 m fore de la sablejo, okaze de internacia konkuro. Ĉe landaj konkuroj la distanco povas esti 7-9 m. Ĉiu saltisto havas ses eblojn por provsalto.

La monda rekordo de la trisalto estas 18,29 m ĉe viroj (Jonathan Edwards, 1995) kaj 15,50 m ĉe virinoj (Inessa Kravez, 1995)

La trisalto apartenas al la olimpika programo ekde ties moderna komenco en 1896. En 1900 kaj 1904 okazis eĉ trisalto sen ekkuro. La unua moderna olimpia venkinto estis trisaltisto James Connolly. La virina trisalto ekzistas ekde 1996 en la Olimpiko.

La unua registrita trisalto okazis la 17-an de marto 1826, kiam la brita Andrew Beattie saltis 12,95 m en Mount Benger. La unua registrita salto de virino okazis la 21-an de aprilo 1899 en Bryn Mawr, kie usona Mary Ayer saltis 6,72 m.

## Trisaltistoj 
* Ana Peleteiro

Kategorio:Saltosportoj
Broklina Ponto

eta|dekstra|250px|Broklina Ponto
La **Broklina Ponto** aŭ **Bruklina Ponto** estas unu el la plej malnovaj pendopontoj en Usono. Finkonstruita en 1883, ĝi konektas la novjorkajn kvartalojn de Manhatano kaj Broklino trapasante la riveron East. Pro ĉefa longo de 486.3 m, ĝi estis la plej longa pendoponto de la mondo je sia malfermo ĝis 1903, kaj la unua ŝtalkabla pendoponto.

La konstruado daŭris 30 jarojn kaj okazigis diversajn akcidentojn ne nur al laboristoj sed ankaŭ al la inĝenieroj kiuj estris la projekton (sinsekve patro kaj filo) nome Roebling.

Menciindas historia okazaĵo, kiam la 17an de majo 1884 la fama elefanto Jumbo sekvita de aliaj 21 elefantoj de la cirka entreprenisto Barnum laŭiris la Broklinan Ponton por pruvi, ke ĝi estas sekura post 12 personoj mortis dum homamasa paniko timante falon unu jaron antaŭe.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Cadbury, Deborah. (2004), *Dreams of Iron and Steel*. New York: HarperCollins. ISBN 0-00-716307-X
* Haw, Richard. (2005). *The Brooklyn Bridge: A Cultural History*. New Brunswick: Rutgers University Press. ISBN 0-8135-3587-5
* Haw, Richard. (2008). *Art of the Brooklyn Bridge: A Visual History*. New York: Routledge. ISBN 0-415-95386-3
* McCullough, David. (1972). *The Great Bridge*. New York: Simon & Schuster. ISBN 0-671-21213-3
* Odlum, Catherine {1885}. *The Life and Times of Prof Robert Emmet Odlum*. Washington DC. gray & Clarkson
* Strogatz, Steven. (2003). *Sync: The Emerging Science of Spontaneous Order*. New York: Hyperion books. ISBN 0-7868-6844-9; ISBN 978-0-7868-6844-5 (cloth) [2a eld., Hyperion, 2004. ISBN 0-7868-8721-4; ISBN 978-0-7868-8721-7 (papero)]
* Strogartz, Steven, Daniel M. Abrams, Allan McRobie, Bruno Eckhardt, and Edward Ott. *et al.* (2005). "Theoretical mechanics: Crowd synchrony on the Millennium Bridge," *Nature,* Vol. 438, pp, 43–44.link to *Nature* articleMillennium Bridge opening day video illustrating "crowd synchrony" oscillations 
* Trachtenberg, Alan. (1965). *Brooklyn Bridge: Fact and Symbol*. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 0226811158 [2nd ed., 1979, ISBN 0-226-81115-8 (papero)]

Kategorio:Manhatano
Kategorio:Pontoj en Novjorko
Preĝejo Sankta Jakobo (Kőszeg)

**Preĝejo de Sankta Jakobo** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Kőszeg.

## Historio 
Supozeble estis tie preĝejo de minoritanoj, kiu detruiĝis dum sieĝo en 1289. Franciskanoj konstruis novan trinavan gotikan preĝejon inter 1403-1407, sed pli frue ankaŭ monaĥejo konstruiĝis. Turo konstruiĝis super la sanktejo en la 15-a jarcento. Pro religiaj konfliktoj la preĝejo parte detruiĝis en 1653. Ekde 1675 jezuitoj, ekde 1775 la piaristoj, inter 1815-1948 benediktanoj servis en la preĝejo. En 1758 internaj kapeloj konstruiĝis. En 1807 la eksteraj partoj barokiĝis. En 1693 ĉefaltaro, la mebloj en 1735 pretiĝis.

## Konstruaĵo 
Interne gotikaj bildoj restis, kiel Madono, Sankta Kristoforo, Tri reĝoj. Sub la preĝejo tomboj troviĝas. Ekstere estas videbla skulptaĵo pri Kristo de 1930. Apud la preĝejo monaĥejo etendiĝas.

Kermeso okazas en la 25-an de julio.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare

eta|260ra|maldekstra|La sanktejo el ekstero

Kőszeg
Koszeg
Scheffler

**Scheffler** estas familinomo kiu povas kongrui kun:
* Christoph Thomas Scheffler
* Johann(es) Scheffler
* János Scheffler, alinome: Johann Scheffler (hu)
* 2485 Scheffler
Jabalón

250px|eta|dekstra|Rivero Jabalón dum postpluvega rekresko de akvoj
250px|eta|dekstra|Rivero Jabalón la nº 6 inter alfluantoj de la rivero Gvadiano

La **rivero Jabalón** [ĥabalOn] estas rivero de la centro de Hispanio, ĉefa alfluanto de la rivero Gvadiano, ĉe sia maldekstra bordo, kiu fluas 161 km tra la provinco de Ciudad Real, laŭ direkto Or-Ok. Ekfluas en loko nomata «Los Ojos» (la okuloj), je 5 km de la urbeto de Montiel laŭ direkto al la ŝoseo de Villanueva de la Fuente kaj enfluas en la rivero Gvadiano ĉe Corral de Calatrava, laŭ direkto norden.

## Historio 
La deveno de ties nomo estas pridisputata, kvankam plej probabla estas deveno el la araba vorto Jabal aŭ Ĝabal, kiu signifas «monto». Ties bordoj gastigis populaciajn setlejojn el prahistorio, bronzepoko, antaŭromiaj popoloj (oretanoj), romiaj domaroj, visigotaj kaj arabaj, ĝis nun.

## Geografio 
Temas pri malregula rivero kiu sekiĝas (aŭ preskaŭ) somere, dum post vintraj aŭ printempaj pluvoj povas rekreskiĝi ege alte (vidu foton).

Kategorio:Riveroj en Hispanio
Kategorio:Kastilio-Manĉo
Longosalto

eta
**Longosalto** aŭ **longosaltado** (ĝenerale kiel sporto), aŭ eĉ distosalto, estas olimpika sporto de la atletiko, en kiu la sportisto provas salti plej fore kiel eble post ekkuro. Por tiu oni povas sesfoje provi.

La monda rekordo de longosaltado estas 8,95 m ĉe viroj (Mike Powell el Usono en 1991) kaj 7,52 m ĉe virinoj (Galina Ĉistjakova el Sovetunio en 1988).

La longosalto estis praktikata jam ekde la antikvo. La longosaltado estas olimpika sporto ekde 1896 en la moderna olimpiko por la viroj kaj ekde 1948 ankaŭ por la virinoj. De 1900 ĝis 1912 ekzistis longosalto sen ekkuro. 

La unua registrita vira longosalto okazis la 26-an de septembro 1827, kiam brita Adam Wilson atingis 5,41 m. La unua registrita virina longosalto okazis la 9-an de novembro 1895 en Poughkeepsie, kiam usona Emma Baker atingis 3,48 m.


Kategorio:Atletiko
Kategorio:Olimpikoj
3441 Pochaina

'*3441 *Pochaina'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo estas tiu de la iama rivero Poĉajna, (cirile *Почайна'') alfluanto nun malaperiĝinta de Dnepro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1969
Oberfeld

**Oberfeld** signifas en la germana lingvo *supra kampo*. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Oberfeld (Büetigen)** estas vilaĝo de la komunumo Büetigen de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno en Svislando.

* **Oberfeld (Etziken)** estas setlejo de la komunumo Etziken de la distrikto Wasseramt en Kantono Soloturno en Svislando.

* **Oberfeld (Fräschels)** estas vilaĝo de la komunumo Fräschels de la Lagodistrikto en Kantono Friburgo en Svislando.

* **Oberfeld (Kallnach)** estas vilaĝo de la komunumo Kallnach de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno en Svislando.

* **Oberfeld (Münchenwiler)** estas setlejo de la komunumo Münchenwiler de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.

* **Oberfeld (Ruppoldsried)** estas setlejo de la komunumo Ruppoldsried de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno en Svislando.
Kasteloj de la dinastio Karađorđević

eta|Luksa loĝkvartalo sur la monteto Dedinje en Belgrado.
eta|La Blanka palaco.
eta|La Kuća cveća/Domo de la floroj, maŭzoleo de Tito.
La Dinastio Karađorđević  posedas kelkajn oficialajn kaj privatajn rezidejojn en Belgrado kaj en aliaj partoj de la eksa Reĝlando Jugoslavio. Inter la oficialaj ejoj belgradaj nombriĝas la du "urbaj kasteloj" (*Stari dvor/Malnova Kastelo* kaj *Novi dvor/Nova Kastelo*) kaj la kastela komplekso en la nobla kvartalo de Dedinje kun *Kraljevski dvor/Reĝa palaco* kaj *Beli dvor/Blanka palaco*. Rimarkinde estas ke tie ĝuste troviĝas ankaŭ la maŭzoleo de Tito.

## Eksteraj ligiloj 
* Multlingva prezentado de la dinastio. 
* Oficiala retpaĝaro de la kastelaro sur la urbomonteto Dedinje.

*
Karadordevic
Kategorio:Historio de Serbio
Kategorio:Historio de Jugoslavio
Kategorio:Beogrado
István Dobai (pastro)

**DOBAI István** estis rumani hungara poeto, pastro naskita en Székelyudvarhely la 22-an de januaro 1899 kaj mortinta en Vârghiș la 4-an de septembro 1938. 
## Kariero
István Dobai post fino de la Ŝtata Porinstruista Instituto de Cristuru Secuiesc kaj Koloĵvaro studis en la unitariisma teologio kaj samtempe en la Universitato de Koloĵvaro. Li estis pastro en Vârghiș (1930-38).
## Verkoj
**Messiásod*, poemoj (Kv. 1922)
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pastroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Alta akvo

[eta|[Venecio, *Acqua Alta* / *Alta Akvo*, 2005]]

'''''*** / **Alta Akvo*' estas la dumvintra kaj ĉiujare ripetanta 
inundo en Venecio. Ĝi okazas, kiam dum speciale alta inundo kaj malalta aerpremo la vento Siroko ŝovas la akvon norden en la lagunon de Venecio. Ĝi daŭras, ĉar ĝi dependas de la tajdoj, nur kelkajn horojn. Je normala tajdo la nivelo de la akvo estas ĝis 90&nbsp;cm super normala. Kiam ĝi superas pli alten, tiam estas „Acqua alta“.
[mały|220px|maldekstra|[Venecio: *"acqua alta"* / *Alta Akvo sur la Placo de Sankta Marko]]
eta|Pontetoj dum alta akvo
* 100&nbsp;cm: Nur malmultaj partoj de la urbo estas inunditaj.
* 110&nbsp;cm: Alarmo estas anoncita, ĉirkaŭ 10 % de la urbo estas inundita.
* 125&nbsp;cm: Ĉ. duono de urbo estas inundita.
* 140&nbsp;cm: Kriza stato estas anoncita, 90 % de la urbo estas inundita.
Je 100&nbsp;cm super normala la efika nivelo de la akvo je la plej malalta loko de la urbo, la placo de Sankta Marko, estas ĉirkaŭ 20&nbsp;cm. 

La rekorda nivelo de 194&nbsp;cm je 1966-11-04 inundis preskaŭ la tutan Venecion. La pinto de la sezono de la akvo alta estas ĉirkaŭ novembro. Akvo alta povas okazi inter septembro kaj aprilo.
eta|maldekstra|Chioggia, corso del Popolo sub la *Alta Akvo''
Dum la 1960-aj jaroj la situacio pliakriĝis, ĉar pro elpreno de subtera akvo Venecio estis sinkita je kelkaj centimetroj. Tio nun estas haltigita per administraciaj rimedoj. Tamen dum la lastaj jaroj la okazo de altaj akvoj plioftiĝis, laŭ iuj pro ŝanĝo de la klimato.

Dum novembro 2019 rekorda de 50 jaroj, alkta akvo superis 180 cm, subakviĝante preskaŭ 95 % de Venecio.

Kategorio:Inundo
Kategorio:Venecio
László Dobay

**DOBAY László** estis rumanihungara birdesploristo naskita en Székelyudvarhely la 16-an de julio 1873 kaj mortinta en Dicsőszentmárton la 14-an de novembro 1943. 
## Kariero
Dobay László estis feroficisto post siaj studoj en Koloĵvaro kaj Budapeŝto en Dicsőszentmárton. Apud lsia muzeologa agado li esploris la birdaron de Transilvanio kaj li publikigis en hungara kaj germana lingvoj en fakrevuoj (*Vadászújság* (1927-29), *Kócsag* (1928-38) *Verhandlungen und Mitteilungen des Siebenbürgischen Vereins für Naturwissenschaften* (1922-26). 

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Dobay, L.
Gonzalo de Berceo

**Gonzalo de Berceo** (naskiĝis en Berceo ĉ. 1197, mortis antaŭ 1264) estis poeto hispana, la unua kun nomo konata en kastilia lingvo, ĉefa aŭtoro en la 13-a jarcento ene de la nomata Mester de Clerecía. Li estas la plej konata reprezentanto de la Klera metio.

## Biografio 
Gonzalo de Berceo edukiĝis en la Monaĥejo de Suso de San Millán de la Cogolla ("en Sant Millán de Suso, fue de niñez criado") kaj iĝis monaĥo kiel diakono (1221) kaj poste pastro (1237), instruisto de novuloj kaj, laŭ Brian Dutton, notario de la abato Juan Sánchez en la citita monaĥejo de Monaĥejo de Suso de San Millán de la Cogolla. Li havis fraton, kiu estis same religiulo. Li ricevis altrangan edukon inter 1222 kaj 1227 en la ĵus kreataj ĝeneralaj studoj (mezepoka antaŭaĵo de la modernaj universitatoj) de Palencia, la unuaj de Hispanio kaj fonditaj de la episkopo Tello Téllez de Meneses, kiun Berceo citas en sia verkaro. Tamen komence de la 13a jarcento la monaĥejo de San Millán suferis dekadencan krizon kaj la poeto klopodis kontraŭstari ĝin per sia verkaro; ŝajne li mortiĝis meze de la 13a jarcento, post 1264.

## Verkaro 
Li kreis la kastilian lingvon por poezio, elirante el imitado de latina religia poezio kun enmeto de popolaj esprimoj, vortoj kaj stilo.

Li verkis ĉefe pri religio kaj pli precize pri sanktuloj (tiuj rilataj al ties monaĥejoj) kaj la Virgulino, ĉefe per sia plej fama *Milagros de Nuestra Señora* (mirakloj de nia sinjorino). Li ne estas originala pri la temoj, sed ja pri ties traktado per popolaj detaloj.

Liaj verkoj dividiĝas en tri grupoj kiuj estas la jenaj:

# **Poemoj pri la Virgulino Maria**: *Loores de Nuestra Señora*, *Duelo que fizo la Virgen* kaj *Milagros de Nuestra Señora* (laŭdoj, ploro kaj mirakloj).
# **Vivoj de sanktuloj**: *Vida de San Millán*, *Vida de Santo Domingo de Silos*, *Poema de Santa Oria* kaj *Martirio de San Lorenzo*.
# **Doktrinaj poemoj**: *De los signos que aparecen antes del Juicio Final* y *Del sacrificio de la misa* (pri signoj kaj meso).

Kategorio:Hispanaj poetoj
Kategorio:Kristanaj hagiografoj
Árpád Bényi

**BÉNYI Árpád** (bEnji) estis hungara pentristo, grafikisto naskita en Târnăveni la 23-an de marto 1931 kaj mortinta en Debreceno la 24-an de decembro 2006. 

## Kariero
Árpád Bényi finis en 1955 pedagogian altlernejon en Segedo, en 1966 en la Universitato Kossuth Lajos de Debreceno. Inter 1955-59 li loĝis en Kunhegyes poste en Berettyóújfalu. De 1975 li vivis en la artistkolonio de Debrecen. En 1981-92 li gvidis la desegnkatedron de altlernejo Nyíregyháza, de 1986 li prelegis arthistorion en la universitato Kossuth Lajos de Debreceno. 

## Fontoj
*Artportal.hu 

Benyi, A.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
3442 Yashin

'*3442 *Yashin'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (nun *de facto* en Rusio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan sovetan futbalan golulon Lev Ivanoviĉ Jaŝin (cirile *Лев Иванович Яшин'', 1929–1990).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Tatranská Lesná

[eta|maldekstra|250ra|[Rojo en Tatranská Lesná]]
eta|maldekstra|250ra|Ferieja domo Karpatia en Tatranská Lesná
**Tatranská Lesná** (hungare *Tátraerdőfalva*) estas feriejo, parto de Vysoké Tatry.

## Situo 
Tatranská Lesná etendiĝas en Altaj Tatroj. La supermara alteco estas 915 m. Starý Smokovec troviĝas 2 km.

## Historio 
Tiu loko dum la hungara dominado ne estis loĝata. La unuaj domoj konstruiĝis en 1927 por turistoj, poste la sanatorio ekfunkciis en 1930. Ĝis 1947 ĝi apartenis al Stará Lesná, poste al Tatranská Lomnica, fine ekde 1999 al Vysoké Tatry. La loĝantoj okupiĝas pri turismo, kiuj estas nur 50-ope.

## Vidindaĵoj 
* sanatorio
* diversaj feriejaj domoj precipe por infanoj
Ĝanjakou

**Ĝanjakou** () estas prefektujnivela milionurbo kaj universitata urbo en Ĉinio.
eta|maldekstre|Interna urboparto en Ĝanjakou

## Geografio 
Ĝanjakou etendiĝas en baseno, meze de la lando. Pekino troviĝas 100 km-ojn.
eta|maldekstra|maldekstre||Fora panoramo de Ĝanjakou

## Historio 
Ĝanjakou estis historie la ĉefa norda pordego en la Ĉina muro al Ĉinio por Eŭropanoj vojaĝantaj laŭ la Teo-Vojo. Tiutempe la urbo havis la nomon **Kalgan**. En la 19-a jarcento la urbo estis grava komercejo por eksterlandanoj. Kelkaj rusaj komercistoj havis tutjarajn loĝadojn kaj stokejojn tie. Ekde 1909 fervojo trafikas. En 1937 la japanoj okupis la regionon kaj Kalgan iĝis regiona ĉefurbo. En la fruaj 1960-aj jaroj la urbo estis grava armea strategia loko, kiel ĉefurba defendobazo.

## Klimato 
Ĝanjakou havas kontinentan klimaton, kiun iomete musono influas. La vintro estas longa (de novembro ĝis marto) kaj venta, ofte sub frostopunkto. Somere oni mezuras pli, ol 30&nbsp;°C-ojn. Jare pluvas po 404&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj iomete pluvas, sed en julio kaj en aŭgusto pluvas duono de la jara kvanto.

## Trafiko 
Ĝanjakou estas bone alirebla laŭ aŭtovojoj. Nova fervojo estas planata por liveri karbon.

## Vidindaĵoj 
* universitataj konstruaĵoj
eta|maldekstre||Universitato de Ĝanjakou
eta|260ra|maldekstra|Panoramo de Ĝanjakou

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
3443 Leetsungdao

'*3443 *Leetsungdao''''' estas marsrenkonta asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉina-usona fizikisto Tsung-Dao Lee (ĉine: 李政道).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Purpura Monto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979