Blankadorsa anaso

La **Blankadorsa anaso** (*Aythya valisineria*) estas la plej granda birdospecio el la nordamerikaj membroj de la grupo de la merganasoj, kiu loĝas en Usono.

## Aspekto 
eta|maldekstra|220px|Masklo de Blankadorsa anaso etendante flugilojn
Tiu specio gamas el 48 – 56 cm longa kaj pezas proksimume 862 – 1588 g, kun enverguro de 79 – 89 cm. La **Blankadorsa anaso** havas distingan kojnforman kapon kaj longan gracian kolon. La maskla plenkreskulo havas nigran bekon, ruĝecbrunajn (brikruĝajn) kapon kaj kolon (pli malhele aŭ pli malhelbrune ĉe frunto kaj krono), nigran bruston, grizecan dorson, nigran pugon, kaj nigrecbrunan voston. La masklaj flankoj, dorso kaj ventro estas blankaj kun tre fajna vermikulado simila al tiu de veltolo (“canvas”), kio estas tialo por la komuna nomo de la birdo en angla nome “canvasback”. La beko estas nigreca kaj kruroj kaj piedoj estas bluecgrizaj. La irisoj estas brilruĝaj printempe, sed pli senkoloraj vintre.

Temas pri specio kun seksa duformismo. La ina plenkreskulo havas ankaŭ nigran bekon, helbrunajn kapon kaj kolon, grade al pli malhelbrunaj brusto kaj nuko. La flankoj kaj dorso estas grizecbrunaj. La beko estas nigreca kaj la kruroj kaj piedoj estas bluecgrizaj. Ties dekliva konturo distingas ĝin el aliaj anasoj. La nomo de la anaso en angla nome “canvasback” devenas de aserto de eŭropaj praloĝantoj de Nordameriko ke la birda dorso estis de koloro kiel tiu de “canvas” (velotolo. En aliaj lingvoj kiaj Esperanto la nomo estas ĝuste *Blankadorsa anaso*; ekzemple en franca, *morillon à dos blanc*, aŭ hispana, *pato lomo blanco*. En Meksiko ĝi estas nomata *pato coacoxtle* nome anaso *koakostle*.

## Reproduktado 
La reprodukta habitato de la Blankadorsa anaso estas en Nordameriko lagetoj en prerioj. La diketa nesto estas konstruata el vegetaĵaro en marĉo kaj kovrita el lanugo. Perdo de nestohabitato kaŭzis la populaciajn malpliiĝojn. La Blankadorsa anaso kutime pariĝas al nova partnero ĉiujare, pariĝante fine de vintro en oceanaj golfetoj. La Blankadorsa anaso havas grandajn retecajn piedojn adaptitajn al plonĝado, kaj ties beko helpas ĝin elfosi tuberojn el substrato. Fine de la 1930-aj jaroj, studoj montris ke kvar kvinonoj de la manĝo de la Blankadorsa anaso estis plantomaterialo.

Komence de la 1950-aj jaroj oni ĉirkaŭkalkulis ke estas 225,000 Blankadorsaj anasoj vintrantaj en la Golfo Chesapeake; tio reprezentas duonon de la tuta populacio de Nordameriko. Je 1985, estis jam nur 50,000 anasoj vintrumante tie, tio estas unu dekono de la populacio. La Blankadorsaj anasoj estis ekstensive ĉasataj je la ŝanĝo de jarcento, sed federalaj ĉasreguloj limigis tiun kolekton, tiele ĉasado estis forigita el kaŭzoj de malpliiĝo. Sciencistoj konkludis, ke tiu malpliiĝo de anasaj populacioj ŝuldas al malpliiĝo de etendo de submerĝa akva vegataĵaro. Nune la populacio stabiliĝis kaj estas eĉ pliiĝanta iomete, kvankam ĝi ne estas ankoraŭ ĉe la iamaj niveloj. Studoj nun montris, ke ĉe la 1970-aj jaroj kvar kvinonoj de la anasa dieto estis formata de *Macoma balthica*, kiu estis tre komuna en la Golfo Chesapeake: tiele la anasoj devis adaptiĝi al malpliiĝo de etendo de submerĝa akva vegataĵaro ŝanĝante sian dieton. La Blubeka merganaso, kiu manĝas ankaŭ tuberojn de submerĝa akva vegataĵaro, ne kapablis adaptiĝi, kaj ties populacio restas malalta. La Blankadorsa anaso suferas ĉefe pro trosekeco kaj drenado de humidejoj ĉe la prerioj de Nordameriko. Protekti la ŝlosilajn manĝejojn kaj reproduktejojn estas ege necesa por konservi multajn tipojn de migrantaj birdoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Blankadorsa anaso, Informaro kaj fotoj: Suddakotaj Birdoj kaj Birdum
* Blankadorsa anaso: USGS Patuxent Birdidentigejo 

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko