open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Listo de skotaj monarkoj

La Reĝlando Skotlando estis fondita kiel ŝtato en 845 de la Alpinoj. Ĝis ĉirkaŭ 889 la reĝlando nomiĝis *Rex Pictorum* (Reĝo de Piktoj). Ekde 1603, la sama reĝo regis ambaŭ Skotlandon kaj Anglion en persona unio, kaj en 1707 la du landoj unuiĝis kaj formis la reĝlandon Britio. Ekde tiam, oni ne plu uzis la titolon "Reĝo de Skotlando" aŭ "Reĝo de la Skotoj".

Jen la kompleta listo de la reĝoj de Skotlando:

## Alpinoj (843 - 1034) 
* Kenneth la 1-a (843-858)
* Donaldo la 1-a (858-862)
* Konstantino la 1-a (862-877)
* Aed (877-878)
* Giric (878-889)
* *Eochaid (878-889) (necerta)* - eble kun-monarko kun Giric
* Donaldo la 2-a (889-900)
* Konstantino la 2-a (900-943)
* Malkolmo la 1-a (943-954)
* Indulf (954-962)
* Dubh (962-967)
* Cuilén (967-971)
* Kenneth la 2-a (971-995) - eble kun rompo
* *Amlaib (necerta)* (?973-977)
* Konstantino la 3-a (995-997)
* Kenneth la 3-a (997-1005)
* Malkolmo la 2-a (1005-1034)

## Dunkeldoj (1034-1286) 
* Dunkano la 1-a (1034-1040)
* Macbeth (1040-1057)
* Lulach (1057-1058)
* Malkolmo la 3-a (1058-1093)
* Donaldo la 3-a (1093-1097) - rompita en 1094
* Dunkano la 2-a (1094)
* Edgar (1097-1107)
* Aleksandro la 1-a (1107-1124)
* Davido la 1-a (1124-1153)
* Malkolmo la 4-a (1153-1165)
* Vilhelmo la 1-a (1165-1214)
* Aleksandro la 2-a (1214-1249)
* Aleksandro la 3-a (1248-1286)

## Dinastio de *Fairhair* (1286-1290, disputita) 
* Margareta (1286-1290) - disputita kaj neniam kronita

Tiam okazis interreĝa periodo ĝis 1292

## Balliol-o (1292-1296) 
* Johano de Balliol (1292-1296)

Tiam la angla reĝo Eduardo la 1-a devigis Johano de Balliol abdiki, ĉar li volas aldoni Skotlandon al Anglujo. Okazis dua interreĝa periodo ĝis 1306.

## Brusoj (1306-1371) 
* Roberto la 1-a (1306-1329)
* Davido la 2-a (1329-1371)

## Stuartoj (1371-1707) 
* Roberto la 2-a (1371-1390)
* Roberto la 3-a (1390-1406)
* Jakobo la 1-a (1406-1424)
* Jakobo la 2-a (1437-1460)
* Jakobo la 3-a (1460-1488)
* Jakobo la 4-a (1488-1513)
* Jakobo la 5-a (1513-1542)
* Maria la 1-a (1542-1567)

La sekvantaj reĝoj reĝis ambaŭ en Skotlando kaj en Anglio.

* Jakobo la 6-a (1567-1625) - Jakobo la 1-a de Anglio ekde 1603
* Karlo la 1-a (1625-1649)
* Karlo la 2-a (1649-1651 kaj, post interreĝo, 1661-1685)
* Jakobo la 7-a (1685-1689) - Jakobo la 2-a de Anglio
* Maria la 2-a (1689-1694) - kun ŝia edzo, William la 2-a
* Vilhelmo la 2-a (1689-1702) - ĝis 1694, kun lia edzino, Maria la 2-a
* Anna (1702-1707)



Kategorio:Historio de Britio
Kategorio:Historio de Skotlando
Skotlando
Betty Veizaga

**Natividad Betty VEIZAGA SILES** (1957, Vacas, Koĉabambo) estas muzikistino de Bolivio.

Ŝi kantas speciale en la keĉua lingvo kaj ludas ĉarangon.

Ŝi komencis en la loka radiostacio de Vacas kaj ŝi estas membro de Grupo Pukaj Wayra kun siaj gefratoj, kaj duetoj Takiytinku kun sia edzo Rufo ZURITA, kaj Quilla ZURITA kun sia filino.

## Diskaro 
### Betty Veizaga + Grupo Pukaj Wayra 
* *Ama Sua, Ama Qhella, Ama Llulla*, Lyrichord disc - USA, 1981.
* *Vi bygger en skola*, 1987.
* *Vaqueñita*, Lauro - Bolivio, 1993.
* *Tinkuy*, Lauro - Bolivio, 1994
* *Así es mi tierra*, Lauro - Bolivio, 1997; Sol de los Andes - Ecuador, 1998.
* *Con sentimiento a mi tierra*, Lauro - Bolivio, 1999.
* *Canta conmigo ...*, Lauro - Bolivia, 2000.
* *El valluno cholero*, Bolivio.

### Betty - Quilla + Grupo Pukaj Wayra 
* *Nuestra ilusión*, Lauro - Bolivio, 2003.
* *A mi Bolivia*, Bolivio, 2009.

### Betty - Quilla 
* *Con lo mejor y algo más*, Bolivio.

### Dúo Takiytinku (Rufo Zurita - Betty Veizaga) 
* *Un encuentro de canto tradicional*, Bolivio.
* *El valluno cholero*, Bolivio.
* *Lo Nuevo, lo Mejor de Pukay Wayra*, Bolivio.
* *Soledad*, Bolivio, 2010.

### Betty Veizaga + Rolando Quinteros 
* *Carnavaleando con...*, Bolivio.

## Eksteraj ligiloj 
* Betty Veizaga, Pukaj Wayra

Kategorio:Boliviaj kantistoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Reĉarda serino

La **Reĉarda serino** aŭ Stribrusta serino (***Serinus reichardi***) estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de la Kanario kaj aliajn similajn speciojn.

Ĝi troviĝas en Burundio, Demokratia Respubliko Kongo, Etiopio, Kenjo, Malavio, Mozambiko, Sudano, Tanzanio, Zambio kaj Zimbabvo. Ties natura habitato estas seka savano.

Temas pri grizeca kanario kun pli helaj subaj partoj, hela gorĝareo kaj brunecaj brustoflankoj. En kapo estas blankeca superokula strio, griza vango kaj hela subvanga makulo. La supraj partoj estas malhelgrizaj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Serinus reichardi .   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 19an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
George Santayana

**George SANTAYANA**, naskita kiel **Jorge Agustín Nicolás Ruiz de Santayana y Borrás** la  en Madrido, mortinta la  en Romo, estis filozofo kaj verkisto. Li verkis eseojn, novelojn kaj poemojn.

Kvankam Santayana naskiĝis en Hispanio kaj tie vivis ĝis 1872, li poste vivis kaj kleriĝis en Usono, verkis angle kaj estas konsiderata usona literaturisto, kvankam kun tre klaraj hispanaj (ne nepre hispaniaj) radikoj.

## Biografio 
Kiel infano Santayana vivis en Avilo (Hispanio); lia patro Agustín Ruiz de Santayana estis diplomato kaj pentristo. Lia patrino Josefina Borrás estis filino de hispana oficisto de la Filipinoj; Agustín estis ŝia dua edzo post vidviĝo de George Sturgis, komercisto el Bostono.

Jorge/George estis la sola ido de la geedzeco. La familio vivis en Avilo kaj Madrido ĝis 1869; tiam la patrino kun siaj filoj el la unua geedzeco reiris al Bostono kaj lasis Jorge kun lia patro. En 1872 patro kaj filo sekvis ŝin, sed la patro, al kiu ne plaĉis Bostono, reiris al Hispanio kaj lasis la knabon kun lia patrino.

Santayana, kiu usonigis sian antaŭnomon al *George*, vizitis la gimnazion *Boston Latin School* kaj la Universitaton Harvard. Tie li estis disĉiplo de William James kaj Josiah Royce; ĉi lasta patronis lian disertaĵon.

Post diplomiĝo en 1886 li dum du jaroj studis en Berlino, poste reiris al Harvard por verki disertaĵon pri *Rudolf Hermann Lotze*. Li tie instruis filozofion en la ora epoko de Harvard. Kelkaj liaj studentoj poste mem famiĝis, ekzemple T. S. Eliot, Gertrude Stein, Wallace Stevens, Walter Lippmann kaj Harry Austryn Wolfson.

Santayana neniam edziĝis. Heredaĵo de lia patrino en 1912 permesis al li emeritiĝi kaj pasigi la ceteron de sia vivo en Eŭropo. Kelkajn jarojn li loĝis en Parizo kaj Oksfordo; ĉirkaŭ 1925 li ekloĝis en Romo, kie li restis ĝis sia morto en 1952.

Dum tiuj ĉi 40 jaroj en Eŭropo li verkis 19 librojn kaj okupis diversajn akademiajn postenojn.

## Verkoj 
Precipaj verkoj de Santayana estas:
* The sence of beauty (1896, = *la senso pri beleco*), pri estetiko
* Interpretations of Poetry and Religion (1900, = *interpretaĵoj de poezio kaj religio*)
* The life of reason (5 volumoj, 1905/6, = *la vivo de racio*), pinto de lia kariero en Harvard
* The realms of being (4 volumoj, 1927–40, = *la regnoj de estado*)
* The Last Puritan (lia sola romano, 1938, = *la lasta puritano*) 

Kategorio:Usonaj filozofoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj filozofoj
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Hispandevenaj usonanoj
Drakensberga siskino

La **Drakensberga serino** aŭ Drakensberga kanario, *Serinus symonsi*, estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de la Kanario kaj aliajn similajn speciojn. Ĝi estas endemia specio de loĝantaj birdoj en orienta Kabprovinco, Transkei kaj okcidenta Natalo en Sudafriko, kaj en Lesoto. Ĝi estas foje atribuita al la genro *Pseudochloroptila* kiel *Pseudochloroptila symonsi *.

Tiu afrotropisa specio estas foje konsiderata samspecifa kun la Kaba siskino, *Serinus totta* de suda Kabprovinco, en kiu kazo la nomiga okcidenta formo estas *S. t totta*, kaj la orienta formo estas *S. t. symonsi*.

Tiu surloke komuna sed timida kaj diskreta siskino troviĝas en arbustecaj valoj kaj montetoj de la montoj Drakensbergoj.

## Aspekto 
La Drakensberga serino averaĝe estas 13–14 cm longa. La **vosto havas blankajn bordojn**, karaktero diferenciga por ambaŭ seksoj, kaj videbla ĉefe dumfluge. Maskla plenkreskulo havas svage striecan brunan dorson, helbrunajn flugilkovrilojn, pugon kaj supran voston, kaj flavajn subajn partojn. La kapo kaj nukoflankoj estas flavecgrizaj kaj olivecaj. La gorĝo estas brilflava, sed la resto de la subaj partoj estas iom pli senkoloraj.

La ino havas similajn sed pli senkolorajn suprajn partojn kaj ne havas flavon en la plumaro. La kapo kaj subaj partoj estas sablokoloraj kun multaj fajnaj malhelbrunaj strioj en kapo kaj brusto. La junplumaro estas multe kiel tiu de la ino, sed kun pli markata strieco.

Ne estas teritoria koincido kun la iom pli malgranda Kaba siskino, kiu havas blankajn punktojn en flugilplumoj kaj vosto kaj pli uniformajn suprajn partojn. 

La alvoko de la Drakensberga serino estas *ŝŭii*, ofte dumfluge, kaj la kanto, kiel tiu de la Kaba siskino, estas milda kaj agrabla trileco simila al tiu de la Mozambika kanario.

## Kutimaro 
### Reproduktado 
Unu kialo malcertigas la taksonomion de tiu specio, ĉar se ĝi estas vera siskino, ĝi estas la ununura kiu reproduktiĝas en kavaĵoj. Ili konstruas neprofundan tasforman neston en fendo aŭ truo en roko, sur kornicoj aŭ inter vegetaĵaro, ĉefe filikoj. Natura arbotruoj rare estas uzataj. 

La nesto estas konstruata de la ino el fajna plantomaterialo, kovrita el planta lanugo kaj animalaj haroj. La ovaroj estas de 3 aŭ 4, foje 5, ovoj, kiuj estas kovataj de la ino. Ŝi estas manĝigata de la masklo en la nesto per elglutado. 

### Manĝo 
La Kaba siskino estas vidata en paroj aŭ malgrandaj aroj, moviĝanta diskrete inter arbustoj dum ĝi manĝas semojn (inklude protea), burĝonojn kaj insektojn. 
## Vidu ankaŭ 
* Drakensbergaj montaraj herbejoj, maldensarbaroj kaj arbaroj
* Drakensbergoj

## Referencoj 
* Ian Sinclair, Phil Hockey kaj Warwick Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa* (Struik 2002) ISBN 1-86872-721-1
* Clement, Harris kaj Davis, *Finches and Sparrows* de ISBN 0-7136-8017-2

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Blankaflugila serino

La **Blankaflugila serino**,  *Serinus leucopterus*, estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de kanario kaj aliajn similajn speciojn.

## Distribuado kaj habitato 
Ĝi estas endemia specio de loĝantaj birdoj en sudokcidenta Kabprovinco, Sudafriko. Tiu specio troviĝas en matura arbustaro de protea, veprejaj makisaj valoj kaj arbaroj en montoj de sudokcidenta Kabprovinco. Ties teritorio ne atingas la marbordon.

## Aspekto 
La Blankaflugila serino estas 15-16 cm longa kun granda hela beko. Plenkreskulo havas grizbrunajn suprajn partojn, nigran mentonon, blankan gorĝon kaj du **fajnajn sablokolorajn flugilstriojn** (kio nomigas iom troe la specion). Subaj partoj estas sablokoloraj kun hela strieco. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junaj birdoj estas pli striecaj sube ol plenkreskuloj.

La alvoko de la Blankaflugila serino estas trileca *trii-lii-luu* aŭ dolĉa *sŭiit*. La kanto estas laŭta medley de pepado kaj trilado, kun multe da imitado.
 
## Kutimaro 
La Blankaflugila serino konstruas malferman tasforman neston el fajnaj tigetoj kaj alia plantomaterialo kaj kovrita el planta lanugo. Ĝi situas en densa arbusto.

La Blankaflugila serino estas malpli gregema ol aliaj kanarioj. Ili kutime troviĝas solaj aŭ en paroj, aŭ eventuale en malgrandaj grupoj. Ĝi estas timida kaj retirema birdo kiu restas en densa vegetaĵaro. Kiam ĝi flugas, ĝi tuj plonĝas al ŝirmejo. Ili manĝas semojn, (ĉefe tiujn de proteoj, *Othonna amplericaules* kaj *Rhus anarcardia*) kaj iom da fruktoj, nektaron kaj burĝonojn. Insektoj estas eventuale manĝataj.

## Referencoj 
* Ian Sinclair, Phil Hockey kaj Warwick Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa* (Struik 2002) ISBN 1-86872-721-1
* Clement, Harris kaj Davis, *Finches and Sparrows* de ISBN 0-7136-8017-2

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Striserino

La **Striserino** (***Serinus striolatus***) estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de la Kanario kaj aliajn similajn speciojn.

Ĝi troviĝas en Orienta Afriko nome en Burundio, orienta Demokratia Respubliko Kongo, Eritreo, Etiopio, Kenjo, Ruando, Sudano, Tanzanio, Ugando, kaj Zambio.

Temas pri tre **bruneca serino** kie rapide rimarkindas tre hela (sablokolora al blanka) longa **superokula strio** el la beko al la nukoflankoj. Estas same blankecaj gorĝo, subokula makuleto kaj subvanga strizono kiu lasas inter ĝi kaj la gorĝareo malhelbrunan mustaĉan strion. Same malhelbrunas vizaĝo al orelareo, krono, dorso (iom strieca), flugiloj kaj vosto (ege malhelaj kun flavaj bordaj nuancoj). La subaj partoj sub la blanka gorĝareo estas same blankecaj al sablokoloraj sed kun multaj brunaj tre markataj strioj en brusto (iom malpli en plej centra) kaj malpli en ventro kiu estas pli sablokolora; tia strieco nomigas la specion. Kiel kutime en la genro, la beko estas tre dika baze.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Serinus striolatus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 19an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Andre Geim

**Andre GEIM** (Andre Gejm, ;' naskiĝis la  en Soĉi, estas rusa kaj nederlanda fizikisto. En 2010 li kune kun Konstantin Novoselov ricevis la nobelpremion pri fiziko, pro eksperimentaj laboroj pri grafenoj.

Aliaj laboroj liaj okupiĝis pri "direkteca adhero" kaj rezultigis tiel nomatan geko-rubandon, kiu gluiĝas al ajnaj surfacoj per la mekanismo aplikata de gekoj.

Kategorio:Nederlandaj inventistoj
Kategorio:Britaj fizikistoj
Kategorio: Rusiaj fizikistoj
Kategorio:Sovetiaj fizikistoj
Kategorio:Nederlandaj fizikistoj
Kategorio:Rusiaj inventistoj
Kategorio:Britaj inventistoj
Kategorio:Nanoteknologiistoj
Kategorio:Grafeno
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Reĝa Nederlanda Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Ig-Nobel-premiitoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Krasnodara regiono
Kategorio:Volgogermanoj
Konstantin Novosjolov

**Konstantin NOVOSJOLOV** (aŭ Novoselov) (, naskiĝis la  en Niĵnij Tagil, estas rusa kaj brita fizikisto. En 2010 li kune kun Andre Geim ricevis la nobelpremion pri fiziko pri eksperimentaj laboroj pri grafenoj.

Kategorio:Rusiaj inventistoj
Kategorio: Rusiaj fizikistoj
Kategorio:Britaj fizikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Naskiĝintoj en Sverdlovska provinco
Dikbeka serino

La **Dikbeka serino** (***Serinus burtoni***) estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de la Kanario kaj aliajn similajn speciojn.

eta|maldekstra|
Ĝi troviĝas en Angolo, Burundio, Kameruno, Demokratia Respubliko Kongo, Kenjo, Niĝerio, Ruando, Tanzanio kaj Ugando.

Ĝi estas tre grizbruna serino kun **malhela masko**, tio estas malhelbrunaj antaŭkrono, brido ĝis la okulo, antaŭvizaĝo kaj mentono. Tiu malhela areo ĉirkaŭas la bazon de beko ege dika, eĉ inter fringedoj, kun iom pli malhela supra makzelo; tia beko nomigas la specion. Krome en kapo videblas ankaŭ pli helaj ĉirkaŭokula ringo, subokula makulo kaj malantaŭa brovo, ne tiom videbla, dum estas malhelbruna la dorso, la flugiloj (kun du svagaj helaj flugilstrioj kaj flaveca nuanco en flugilplumoj) kaj vosto (ankaŭ kun flaveca nuanco en bazobordoj). La subaj partoj estas iom pli helaj el brunaj al sablokoloraj, sed tre striecaj ĉefe en flankoj.

Estas 3 subspecioj nur en Kenjo, *Serinus b. albifrons*, kiu troviĝas oriente de la Valo Rifto, *S. b. tanganjicae*, kiu troviĝas okcidente de tiu valo kaj *S. b. kilimensis* kiu troviĝas sude de tiu lando. La subspecio *albifrons*, kiel sugestas la latina nomo, havas blankan distingigan makulon en frunto kaj troviĝas ĉe la Monto Kenjo.

Ili serĉas manĝon (semoj kaj fruktoj) en malgrandaj grupoj, ĉu inter makiso ĉu en malaltaj branĉoj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Serinus burtoni. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
759 Vinifera

'*759 *Vinifera'''* estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Franz Kaiser, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de *Vitis vinifera'', ĉefa specio de vito, memorigante ke la prapatroj de Franz Kaizer estis vinkultivistoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Franz Kaiser
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1913
Medino (Malto)

dekstre|eta|center|285px|Medino
**Medino** (en la malta lingvo **Mdina**) estas la malnova ĉefurbo de Malto.

## Loĝantaro 
En , sur la komunuma areo de  vivis .

## Geografio 
Medino situas en la centro de la ĉefinsulo de la malta arkipelo sur brako de la *Dingli-Altebenaĵo* sur alteco de 185 m s.m., tio estas la dua plej alta punkto de la lando. De Medino oni havas ĉirkaŭvidon tra la tuta lando.

## Trafiko 
La urbocentro de Medino estas senaŭtomobila. Nur la loĝantoj de la urbo mem kun speciala permeso rajtas aŭtomobile veturi en la urbon. En la urbo cirkulas multnombraj ĉevalkaleŝoj, per kiuj la turistoj povas vizitadi ĝin. La urbo atingeblas ekde Buġibba, La Valeto aŭ la flughaveno per aŭtbusoj, kiuj haltas sur la placo antaŭ la ĉefa urboportalo en la najbara urbo Rabat.

## Historio 
La estiĝo de la urbo datiĝas el la bronza epoko, kiam la fenicianoj sur la loko de la hodiaŭa urbo konstruis unuan fortikaĵon. Sub la fenicianoj la loko nomiĝis *Malet*, kio signifis rifuĝejo. Dum la romia epoko la nomo transformiĝis al *Melita*. La romianoj konstruis fortan muron ĉirkaŭ la urbo. En tiu tempo en la urbo vivis pli ol 1000 homoj. Kiam en la jaro 870 la araboj konkeris Malton, la urbo ricevis sian hodiaŭan nomon *Mdina*, kio signifas per muro ĉirkaŭita urbo. La normanoj en la 12-a jarcento ankoraŭ foje plifortigis la murojn de Medino, tiel ke ĝi en la jaro 1422 sukcese kontraŭstaris turkan atakon kaj ricevis tiam la honoran titolon "Città Notabile" (rimarkinda urbo). Kiam la Johanitoj en la jaro 1530 ricevis Malton, ili unue deklaris Medinon kiel ĝian ĉefurbon. Kiam ili konstatis, ke necesas havi la sidejon apud la marbordo, Malto devis cedi tiun statuson al la urbo Birgu, ĝis finfine en la jaro 1571 La Valeto fariĝis definitive la ĉefurbo. En la jaro 1693 tertremo detruis la katedralon. Sub la gvido de la arkitekto Lorenzo Gafà estis konstruita tiam la nova hodiaŭa Katedralo de Sankta Paŭlo, kiu estis konsekrita la jaron 1702.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Medino

## Eksteraj ligiloj 
* Reta rondirado tra Medino 

## Bildoj 

Dosiero:Malta Mdina BW 2011-10-05 12-41-38.JPG|Fronta fasado de la Katedralo de Sankta Paŭlo
Dosiero:Medino (Malto) angla portalo 203.jpg|Angla portalo
Dosiero:Medino (Malto) urba muro 223.JPG|Urbomuro
Dosiero:Medino (Malto) 254.JPG|Balkono ĉe la katedrala placo

Kategorio:Urboj de Malto
Principea serino

La **Principea serino** (***Serinus rufobrunneus***) estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de la Kanario kaj aliajn similajn speciojn.

Ĝi troviĝas nur en Santomeo kaj Principeo, de kie venas la komuna nomo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

Temas pri bruneca serino, pli malhela en supraj partoj kaj plie en flugiloj kaj kvadratfina vosto, dum estas pli hela en subaj partoj kaj ĉefe en gorĝo (sablokolora) kaj suba ventro. En brusto estas iom da ruĝecbruna nuanco, kio pravigas la latinan sciencan nomon. La beko estas tre dika baze. Estas iom svaga hela superokula strio.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Serinus rufobrunneus .   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Montoserino

La **Montoserino** (***Serinus estherae***) estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de la Kanario kaj aliajn similajn speciojn.

Ĝi troviĝas en Indonezio kaj Filipinoj. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj kaj altaltitudaj herbejoj.

Estas serino tre malhelbruna supre kaj blankeca sube kun tre striecaj brusto kaj flankoj. La beko estas tre dika kaj mallonga kaj iom kurbeca supre. La okulo estas nigra kaj granda ĉirkaŭata de blankeca makuleco rimarkinda en tre malhelbruna kapo. Ankaŭ la dorso estas malhelbruna kaj nestrieca, malkutime inter brunecaj serinoj. La flugiloj kaj vosto estas preskaŭ nigrecaj kaj la **pugo flava**. Estas du svagaj flugilstrioj blankecaj aŭ flavecaj. La kruroj estas rozkolorecaj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Serinus estherae.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 19an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Orienta fago

La **orienta fago** (*Fagus orientalis*) estas decidua arbospecio el la familio de fagacoj. Ĝia natura arealo etendiĝas ekde nordokcidenta Turkujo oriente ĝis Kaŭkazo kaj Elborz-Montaro en Irano. Ĝi estas limigita al montarbaroj, je altitudo de 500 - 2 100 m . Ĝi estas granda arbo, kapabla de atingi altecojn ĝis 45 m kaj trunkodiametrojn de 3 m, kvankam kun tipaj alteco de 25-35 m kaj trunkodiametro ĝis 1,5 m . Tiu palearktisa specio tre parencas al la eŭropa fago (*F. sylvatica*), miksiĝas kaj hibriĝas kun ĝi en Balkana duoninsulo kaj nordokcidenta Turkujo; tiuj hibridaj arboj nomiĝas *Fagus x taurica*.

La folioj estas alternantaj, simplaj kaj glatrandaj aŭ iomete krenelaj , 7-15 cm longaj kaj 5-9 cm larĝaj, kun 7-13 nervuroj je ambaŭ flankoj de la folio (6-7 nervuroj ĉe *Fagus sylvatica*). La burĝonoj estas longaj, sveltaj, 15-30 mm longaj kaj 2-3 mm dikaj, sed pli dikaj (ĝis 4-5 mm) kie la burĝonaj enhavas florajn burĝonojn. La floroj estas etaj amentoj kiuj printempe aperas nelonge post la folioj. La semoj estas etaj triangulaj nuksoj, 15-20 mm longaj kaj 7-10 mm larĝaj je la bazo; estas du semoj en ĉiu kupulo. La fruktoj maturiĝas aŭtune 5-6 monatoj post polenado; la kupulo diferencas de tiu de eŭropa fago pri havante platigitajn, iomete foliecajn alpendaĵojn je la bazo (maldikaj, molaj pikaĵoj ĉe eŭropa fago).

## Vidu ankaŭ 
* Foliarbaroj apud Nigra Maro kaj de Kolĉido
* Hirkaniaj-kaspiaj miksaj arbaroj
* Kaŭkazaj, anatoliaj kaj hirkaniaj mezvarmaj arbaroj
* Kaŭkazaj miksaj arbaroj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
eta|maldekstra|220px|Folioj de orienta fago

*  La orienta fago je *Floridata*
*  La orienta fago je *Plantoj por estonteco*

Kategorio:Fagacoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
760 Massinga

'*760 *Massinga''''' estas mezgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Franz Kaiser, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl. La sama nokto, la rusa astronomo Grigorij Neujmin sendepende malkovris ĝin elde Simeiza observatorio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan astronomon Adam Massinger.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Franz Kaiser
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1913
Ankobera serino

La **Ankobera serino** (***Serinus ankoberensis***) estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de la Kanario kaj aliajn similajn speciojn. Ĵusaj studoj lokigas tiun birdon en *Carduelis*, alia genro de fringedoj.

Ĝi estas malgranda bruna semomanĝulo, ĉ. 11-12 cm longa, gregema kaj ofte troviĝanta en aroj, kun grizecbrunaj supraj partoj markataj per malhelbruna strieco. La subaj partoj estas sablokoloraj, kun tre malhelbruna strieco el gorĝo al ventro. Pala, fajna, pinteca beko, tre malkutima inter serinoj. Simila estas la Striserino, *S. striolatus*, kiu estas multe pli granda, kun pli granda beko. La bildokapo montras tre helajn gorĝon, subokulan kaj subvangan makulojn, dum estas bruna mustaĉa strio. La kruroj estas rozkolorecaj.

La kontaktalvoko estas milda, nazeca *szrii*. Krome estas altatona trileca flugalvoko. La kanto konsistas el konstanta, malalta babilado.

Tiu birdo estas endemia de malgranda teritorio de centra kaj norda Etiopio, kie loĝas en rokaj deklivoj kaj altaj klifopintoj kaj vizitas najbarajn terkultivejojn kaj herbejojn; la konstatita teritorio de la Ankobera serino konsistas el kelkaj disaj areoj en norda Ŝoa kaj en nordo de la Regiono Amhara kaj ĉefe 2-4 km norde de Ankobero, Etiopio, urbo kiu nomigas la specion. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo, sed estas ankaŭ taŭga habitato kie ankoraŭ ne vidiĝis la specio. La populacio estas ĉirkaŭkalkulita je 10,000-20,000 individuoj kaj malpliiĝas ŝajne en malgranda teritorio de ĉirkaŭ 16,400 km².

Ili manĝas ĉefe herbosemojn. Oni trovis neston en vertikala truo super terkornico. Estas tre socia specio, birdoj ripozas kaj manĝas kune. Ofte kun la Striserino, *S. striolatus*, aŭ la Blankabrova serino, *S. tristriatus*. La reprodukta sezono okazas inter oktobro kaj marto, kvankam eble ili reproduktiĝas ankaŭ dum ĉiu ajn sezono post la pluvsezono. La ovaro enhavas tri ovojn. 

## Vidu ankaŭ 
*Etiopaj montaraj arbustetaroj

## Referencoj 
* En angla, priskribo, ekologio kaj disvastiĝo, bildo kaj mapo 
* BirdLife International 2004.  Serinus ankoberensis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 19an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Tibeta serino

La **Tibeta serino** (***Serinus thibetanus***), iam foje konsiderata siskino de la genro *Carduelis*, estas malgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Serinoj kiu enhavas la faman specion de la Kanario kaj aliajn similajn speciojn.

Ĝi troviĝas ĉirkaŭ Himalajo nome en Butano, sudokcidenta Ĉinio, norda Barato, norda Birmo kaj Nepalo. Ties natura habitato estas moderklimataj arbaroj.

Temas pri olivflaveca serino kun flavecaj subaj partoj, oliveca dorso strieca kaj pli malhelaj flugiloj kaj vosto iom forkoforma. En la kapo estas iom flavecaj superokula strio kaj subokula makulo, dum estas pli olivecgrizaj krono kaj orelareo. La ino estas pli strieca ol la masklo.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Serinus thibetanus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 19an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Walter Lippmann (ĵurnalisto)

**Walter LIPPMANN**, naskita la  en Novjorko, mortinta proksime la , estis usona ĵurnalisto, verkisto kaj kritikisto.

Lippmann studis kaj diplomiĝis, aĝante nur 20 jarojn, ĉe Universitato Harvard. En 1914 li, Herbert Croly kaj Walter Weyl fondis magazinon nomitan *The New Republic* (la nova respubliko). Dum la unua mondmilito Lippmann konsilis al la usona prezidento Woodrow Wilson, fine ĉe la ellaborado de ties 14-era programo.

Lippmann strikte malakceptis komunismon kaj fidis je la kapablo de la usona popolo demokratie fari ĝustajn decidojn. La eventoj ĉirkaŭ la dua mondmilito tamen igis lin ŝanĝi sian opinion. Fine li diris, ke en funkcianta demokratio la popolo ("la brutaro") nur elektu fakulojn kaj cetere pasigu la tempon paŝtiĝante.

Pro sia gazeta serio *Today and Tomorrow* (hodiaŭ kaj morgaŭ) Lippmann ricevis (en 1958 kaj 1962) la premion Pulitzer. Oni kreditigas al li la enkondukon de la esprimo malvarma milito.

Kiel junulo Lippmann gajnis oran olimpikan medalon pri lancoĵetado.

Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Kategorio:Usonaj judoj
Leoncio Evita Enoy

**Leoncio Evita Enoy** (Udubuandolo, 8-a de aŭgusto 1929 - Batao, decembro 1996) estis intelektulo, pentristo kaj verkisto de Ekvatora Gvineo.

Li studis en la lernejo de San Carlos kaj poste studis desegnon. Li laboris kiel instruisto de la *Escuela de Artes y Oficios* kaj estis kunlaboranto en la literatura revuo *Poto-Poto*.

Li loĝis en Kamerunio de 1953 ĝis 1960.

## Verkoj 
* "Cuando los combes luchaban", 1953, konsiderata la unua romano verkita en Ekvatora Gvineo.
* "Alonguegue (No me salvaré)''
* "El guiso de Biyé".

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio 
* Sepa ĉapitro de "Cuando los combes luchaban"

Kategorio:Ekvatorgvineaj verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1929
Kategorio:Mortintoj en 1996
Jean-Claude Duvalier

**Jean-Claude Duvalier**, kromnomita ***Bebe Dòk*** (naskiĝis  en Portoprinco, mortis ) estis politikisto de Haitio. Li estis prezidento porviva kaj diktatoro de Haitio inter 1971 kaj 1986, kaj tiele estis la plej juna ŝtatestro de la moderna historio, ĉar akiris la povon kiam li estis 19‑jaraĝa.

## Biografio 
Li estis la filo de la diktatoro François Duvalier (*PapaDoc*), kaj laŭ la konstitucio de 1964, alvenis al la prezidenteco porviva post la morto de sia patro en 1971. Tiujare li kreis la roton de la Leopardoj, por kontraŭefiki la memstaran povon de la polico de la eksa reĝimo de sia antaŭanto nome la *Tonton&nbsp;Macoute*, sed kun sama rezultoj: terurigi la loĝantaron.

Lia regado karakteriziĝis per internaj luktoj inter membroj de lia familio, kaj la influo de lia patrino, kun depresio de la haitia ekonomio, la altega koruptado kaj la nehumana subpremado kontraŭ ĉia dizidenteco.

Li edziĝis kun Michèle Bennett, mulato apartenanta al la haitia alta klaso. Ŝi havis negativan influon por lia regado, ĉar ŝi estis konata pro siaj grandaj elspezoj pri juveloj kaj vestoj, dum malriĉeco mortigis la loĝantaron.

Insurekcio finigis lian regadon je la 7‑a de februaro de 1986, post la retiro de la milita kaj ekonomia apogo de Usono kaj pro puĉo de la armeestro, Henri Namphy.

Post lia eksigo, Duvalier kaj lia familio ekziliĝis en Francion. En 1994, li devis rezigni sian francan sidejon, ruinigita de senlimaj disipado kaj malŝparo.

En 2005, Duvalier anoncis sian intencon reveni en Haition por kandidati al la prezidenta balotado de Haitio la sekvan jaron, laŭ la Partio de la Nacia Unio, sed li ne povis enskribiĝi en la balotejo. En 2007, per mesaĝo, diskursis en franca kaj petis publike pardonon al la haitia popolo pro malhumaneco de sia eksa diktatoreco, sed ĝenerale tio estis malatentata de plimulto de la haitianoj inklude la prezidenton de la Respubliko, René Préval.

## Reveno 
La 16‑an de januaro 2011, li revenis patrujon post 25 jaroj por "helpi la patrolandon" laŭ propra deklaro. Akompanata de sia koramikino Véronique Roy, li estis jam atendata fare de iamaj kunlaborantoj, ekspartianoj kaj ĵurnalistoj. Du tagojn poste, oni arestis lin en la ĉefurba luksa hotelo "Karibe" por transporti lin al la prokurorejo por pridemandoj. Tamen li sukcesis ricevi liberigon kaj nuran devigon esti ĉiam je la dispono de la justico. Laŭ indikoj de la advokato malliberigo de Duvalier neniel akordas kun la haitiana konstitucio. La prokuroro ekis proceduron kontraŭ lin pro korupteco, misuzo kaj ŝtelo el la nacia fisko.

La 4-an de oktobro 2014, Duvalier mortis pro korinfarkto en la aĝo de 63 jaroj.

Kategorio:Haitiaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Haitio
Kategorio:Diktatoroj
Jean Jacques Dessalines

**Jean-Jacques Dessalines** (20-a de septembro de 1758 – 17-a de oktobro de 1806) estis estro de la Haitia Revolucio, proklamis la sendependecon de la lando la 1-a de januaro de 1804 kaj estis ties unua reganto. En 1805 li proklamiĝis imperiestro laŭ la nomo de **Jacques la 1-a**.

Estante ekssklavo, li partoprenis en la insurekcioj de la sklavoj de la francaj kolonioj de Saint Domingue. Je la servo de Toussaint L’Ouverture li atingis la rangon de generalo kaj kiam L’Ouverture estis eksigita de la francaj trupoj senditaj de Napoleono Bonaparte por rekonkeri la insulon, li estis estrigita pri la trupoj de la sudo. Tamen post kiam Toussaint estis arestita kaj sendita al Francio, kaj post la ekscio ke oni restarigas la sklavecon en aliaj francaj kolonioj, Dessalines organizis en oktobro de 1802 insurekcion kontraŭ la francaj trupoj kaj sange batalis al ili. Fine li venkis la francojn en la batalo de Vertières en 1803 kaj elpelis ilin el la insulo.

Li klopodis restarigi la ekonomion de la plantejoj pere de sistemo de deviga laboro. Li estis perfortita kaj mortigita en 1806 fare de siaj kunlaborantoj, Alexandre Pétion kaj Henri Christophe, kiuj dividis la landon inter si.

La nacia himno de Haitio, *La Dessalinienne*, nomiĝas tiele por lia honoro.

## Eksteraj ligiloj 
* The Louverture Project : Jean-Jacques Dessalines  

Kategorio:Haitiaj politikistoj
Kategorio:Reĝoj de Haitio
Kategorio:Revoluciuloj
Eminebairĥosaro

eta|dekstra|Unu el la haloj de la kaverno
**Eminebairĥosaro** (, , ; foje oni nomas ĝin ankaŭ *Mamuta kaverno*) estas karsta kaverno, kiu troviĝas sur la malsupra altebenaĵo de Ĉatirdago en Krimeo (Ukrainio). La kaverno (la esplorita parto) longas ĉ. 1460 metrojn kaj profundas ĉ. 120 metrojn.

La kaverno estas science esplorata ekde 1927. Ekde 1994 la kaverno estas ekipita por turista vizitado. La natura enirejo de la kaverno prezentas vertikalan 16-metran kanalon. Por ebligi la turisman vizitadon oni aranĝis aldonan oblikvan enirejon. La natura enirejo servis kiel kaptilo, en kiun dum jarcentoj falis multaj bestoj - en la argilaj akumulaĵoj de la kaverno oni trovis skeletojn de multaj bestoj (mamutoj, kavernaj ursoj, vila rinocero). En la kaverno funkcias paleontologia ekspozicio surbaze de tiuj trovaĵoj. En kaverno ekzistas subtera lago.

Proksime al Eminebairĥosaro troviĝas ankaŭ Marmora kaverno; ambaŭ kavernoj formas komunan ripoz-turisman komplekson.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la kaverno  (ruse)
* Pri la kaverno, fotoj de la kaverno  (ruse)

Kategorio:Kavernoj de Krimeo
Kategorio:Vidindaĵoj de Krimeo
Sverepec

**Sverepec,** hungare **Lejtős** [lejtOŝ], germane **Schwerebnitz** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Sverepec situas en la plej griza parto

## Situo 
Sverepec situas apud ĉefvojo kaj aŭtovojo el Bratislavo. Považská Bystrica troviĝas je 5&nbsp;km-oj.

## Historio 
En la 9-a jarcento slavoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1321 en formo *"Sverepecz"*. En 1784 loĝis tie 340 vilaĝanoj (55 familioj) en 55 domoj, en 1828 519 vilaĝanoj en 53 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Szverepec(z),* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Lejtős 451 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Illava, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1981-1990 ĝi perdis la municiporangon kaj apartenis al Považská Bystrica. En 2001 vivis en Sverepec 1055 homoj, (1047 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika moderna preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1990

## Eksteraj ligiloj 
* Sverepec sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Považská Bystrica
József Tomcsik

**TOMCSIK József** (tomĉik) estis hungara kuracisto, mikrobiologo, serologo naskita en Aranyosgyéres la 19-an de majo 1898 kaj mortinta en Bazelo la 30-an de decembro 1964.

## Kariero 
Tomcsik finis siajn studojn en Koloĵvaro kaj Budapeŝto (1922). Unue li laboris en instituto de bakterologio de Hugó Preisz, poste ĝis 1925 li studis en Usono subtenite de Fonduso Rockefeller. En jaroj 1926 – 27 li direktis en Pekino la sekcion de patologio de la universitato Rockefeller. En 1927 oni komisiis lin pri la direkto de serologia sekcio de Országos Közegészségügyi Intézet (Landa Publiksanafera Instituto). En 1932 li estis profesoro de la publiksanafero de la Universitato de Segedo. De 1936 li estis direktoro de la Országos Közegészségügyi Intézet, de 1943 profesoro de la universitato de Bazelo. En 1960 oni distingis lin per Memormedalo Robert Koch.

## Verkoj 
* *Pasteur und die generatio spontanea* (Basel, 1964).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj mikrobiologoj
Vrchteplá

**Vrchteplá,** hungare **Felsőhéve** [felŝOhEve] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Vrchteplá situas en la plej griza parto

## Situo 
Vrchteplá situas fine de sakovojo el Kostolec (vilaĝo). Považská Bystrica troviĝas je 10&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1430 en formo *"Toppla"*. En 1786 loĝis tie 225 vilaĝanoj (40 familioj) en 39 domoj, en 1828 263 vilaĝanoj en 33 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Vrch-Tepla,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsőhéve 216 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Vágbeszterce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Dum la 2-a mondomilito partizanoj agis apud la vilaĝo. En 2001 vivis en Vrchteplá 265 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Vrchteplá sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Považská Bystrica
Johano Torkos

**TORKOS János** (torkoŝ) estis hungara poemaŭtoro en Transilvanujo en 16-a jarcento.

## Kariero 
Torkos estis la aŭtoro de *História az Absolonról* (1561). Pri lia vivo ne postrestis datoj. Li dediĉis sian verkon al Farkas Bornemisza, konsilanto de reĝino Izabela kaj János Zsigmond. La verkon aperigis Áron Szilády (Régi Magy. Költők Tára, VII., Bp., 1912).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon
762 Pulkova

'*762 *Pulkova*** estas granda malhela duopa asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la rusa astronomo Grigorij Neujmin, la  elde la Simeiza observatorio, en Krimeo.

## Nomo 
Ĝia nomo memorigas pri la Observatorio Pulkovo, apud Sankt-Peterburgo.

## Satelito 
la , astronoma teamo de la Kanada-Franca-Havaja teleskopo sur Mauna Kea malkovris sateliton de 19 ± 7&nbsp;km de diametro (proksimume unu dekono de la grando de la ĉefkorpo), kun orbita granda duonakso de 703 ± 14&nbsp;km kaj periodo de 4,438 ± 0,001 tagoj. Ĝi ricevis la provizoran nomon **S/2000 (762) 1** (unua satelito de la planedeto (762) malkovrita en 2000).

## Ecoj 
**762 *Pulkova''''' estas nigra F-tipa asteroido (subklaso de la C-tipaj). En la 2000-aj jaroj, Merline taksis ĝian denson al 1&nbsp;800&nbsp;kg/m3; sed kalkuloj de Marchis en 2008 montris denson de nur 900&nbsp;kg/m3, tio, kio pensigas ke ĝi ne estus solida objekto sed prefere rubamaso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Malkovroj de la satelitoj de la asteroidoj 726 Pulkovo kaj 90 Antiopo per senpera bildigo 
*  (762) Pulcova, paĝo de Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Grigorij Neujmin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1913
Flago de Haitia Respubliko

eta|250ra|Flago de Haitia Respubliko
[eta|maldekstra|150ra|[Dosiero:FIAV 100100.svg|23raFlago de civila uzado.]]

La **flago de Haitio** estis adoptita je la 25-a de februaro de 1986, sed ĝia desegno estis el la komenco de la 19-a jarcento, de 1820. Temas pri flago komponita de du horizontalaj bendoj samgrandaj de koloroj blua (la supra) kaj ruĝa (la suba). En la centro de tiu figuro, ene de blanka rektangulo, estas la nacia blazono. La flago por civila uzo ne havas tiun blazonon.

Oni diras, ke tiu flago estis kreita dum la ribelo kontraŭ la francoj. La ribeluloj prenis la trikoloran francan flagon kaj fortranĉis ĝian blankan centran bendon, simbole ke ili jam forpelis la blankulojn, kaj tiele aperis la haitia flago.

Dum la Olimpiaj ludoj de 1936 oni rimarkis, ke la civila flago de Haitio estis sama kiel la flago de Liĥtenŝtejno, kaj pro tio tiu lasta aldonis kronon en la supra maldekstra parto.

Inter 1964 kaj 1986, periodo de diktatoreco de la familio Duvalier, la flago estis modifita al desegno de koloroj vertikalaj nigra kaj ruĝa, konservante la nacian blazonon en la centro.

## Historiaj flagoj 

Dosiero:Flag of Haiti 1964 (civil).svg|23ra|Historia flago Flago de la Imperio de Haitio (1804‒1806).
Dosiero:Flag of Haiti (1814-1820).svg|23ra|Historia flago Flago de la Regno de Haitio (1811‒1820).
Dosiero:Flag of Haiti (1964-1986).svg|23ra|Historia flago Flago de 1964 al 1986, sub la diktatoreco de la Duvalier.

Haitio, Flago de
Kategorio:Naciaj simboloj de Haitio
La Dessalinienne

**La Dessalinienne** (Ladesalinyèn en haitia kreola lingvo) estas la nacia himno de Haitio. Ĝi estis komponita en 1904, por rememorigi la centjariĝon de la sendependigo. La aŭtoroj estis du haitianoj, nome Justin Lhérisson (literumado) kaj Nicolas Geffrard (muziko).

Haitio
Kategorio:Naciaj simboloj de Haitio
Citibank

**Citibank**, estas internacia banko de usona deveno kaj posedaĵo de la grupo Citigroup. Ĝi estis fondita en 1812 laŭ origina nomo de *City Bank of New York*.eta|200px|Oficejo de Citibank.*Citibank* funkcias en pli da 100 landoj kaj teritorioj tutmondaj. Plia da duono de ties 1.400 oficejoj troviĝas en Usono, ĉefe en la urboj de Novjorko, Ĉikago, Miami kaj Vaŝingtono kaj ties areoj, tiel kiel en Kalifornio.

## Internaciaj filioj 
*  Citibank Alĝerio
*  Citibank Argentino
*  Citibank Aŭstralio
*  Citibank Bolivio
*  Citibank Bangladeŝo
*  Citibank Brazilo
*  Citibank (Ĉinio)
*  Citibank (Kolombio)
*  Citibank (Egiptio)
*  Citibank (Grekio)
*  Citibank (Hong Kong)
*  Citibank Hungario
*  Citibank Barato
*  Citibank Indonezio
* Citibank Japanio
*  Citibank Malajzio
*  Citibank Pakistano
*  Citibank Peruo
*  Citibank Filipinoj
*  Citibank Rumanio
*  Citibank Rusio
*  Citibank Singapuro
*  Citibusiness Singapuro
*  Citibank Singapuro IPB
*  Citibank Slovakio
*  Citibank Sudkoreio
*  Citibank Tajvano
*  Citibank Tajlando
*  Citibank Venezuelo
*  Citibank Vjetnamio

### Bankoj en Ameriko 
* Citibank Chile (aĉetita de la Banco de Chile)
* Citibank Costa Rica
* Citibank Honduras
* Citibank Guatemala
* Banamex México (kiu posedas la Banco de Comercio de California)
* Citibank El Salvador, Banco Uno
* Citibank Ecuador
* Citibank Colombia
* Citibank Uruguay, Banco Uno
* Citibank Paraguay
* Citibank Perú
* Citibank Panama Banco Uno
* Citibank Nicaragua, Banco Uno
* Citibank Republica Dominicana
* Citibank Banco de Cuscatlan

## Eksteraj ligiloj 
* Citibank, oficiala retejo
* Citigroup, oficiala retejo
* Vero pri Citibank 

Kategorio:Bankoj
Kategorio:Ekonomio de Usono
La hundo de ĝardenisto

**La hundo de ĝardenisto** estas malbon-signifa idiotismo, kiu priskribas homon kiu ne permesas aŭ malfaciligas por aliaj atingon de iaj dezirataj bonaĵoj (aĵoj, faka pozicio, vivpartnero ktp.) malgraŭ aŭ pro tiu, ke li mem ne povas uzi ilin. La tuta idiotismo estas "La hundo de ĝardenisto, mem ne manĝas kaj ne permesas al aliaj".

## Fonto de idiotismo 
Fama fabelo en antikveco, de Ezopo, temas pri hundo, kiu ne permesis manĝi fojnon al bovoj, malgraŭ ke ĝi mem ne povas manĝi fojnon. Poste rilatis al tiu fabelo tre fama teatraĵo "La hundo de ĝardenisto" () de la hispana dramaturgo Lope de Vega, laŭ kiu estas samnoma hispana filmo de 1996.

Kategorio:Anglaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Idiomaĵoj
Hundo de ĝardenisto
Oszvald Toroczkai

**TOROCZKAI Oszvald** (torockai) estis hungara pentristo naskita en Braŝovo la 20-an de julio 1884 kaj mortinta en Budapeŝto la 27-an de oktobro 1951.

## Kariero 
Toroczkai finis porinstruistan lernejon pri desegno en Budapeŝto kiel disĉiplo de Bertalan Székely, Imre Révész (pentristo). Li pasigis plurajn somerojn en Máramarossziget apud Simon Hollósy. De 1906 li estis desegninstruisto de la urba industrilernejo de Debrecen. Lian unuan ekspozicion en 1909 sekvis novaj. El liaj verkoj troviĝas en la Muzeo Déri de Debrecen.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon 

Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kromata fantazio kaj fugo (Bach)

**Chromatische Fantasie und Fuge BWV 903** (eo: **Kromata fantazio kaj fugo**) estas verko por klavarinstrumento (ekz. klaviceno) de Johann Sebastian Bach. La ekzakta ekestodato estas nekonata, la plej malnova kopio datiĝas je 1730. La komponaĵo apartenas al la plej gravaj verkoj de Bach kaj validis jam dum lia vivo kiel majstroverko de la komponisto.

## Ekesto 
*Chromatische Fantasie und Fuge BWV 903* ekzistas nur en kopioj, la praskribaĵo perdiĝis. la plej malnovaj el ĉi tiuj kopioj, kiuj devenas el la lernantaro de Bach, ekestis proksimume 1730. La diversaj kopioj de la lernantoj de Bach malsamas multdetale, la strukturo de la tuto tamen estas klare ekkonebla. La karaktero de la peco, ĝia esprimema, agita stilo, maltipa por la verkoj el la lepsika periodo, tamen remontras jardekon reen en la epokon de liaj „tumultaj verkoj de fundamenta ŝanĝo el Köthen“ (Walther Siegmund-Schultze). Al la stilo de ĉi tiuj verkoj el la ŝanĝoperiodo konvenas ankaŭ, ke Bach ĉefe en la fantazio preterpaŝas la tutan tonalspacon novakiritan per la bontemperata agordo, aparte okulfrapa je loko, je kiu li transinterpretas A♭ enharmonie en G♯, kio estus nepensebla je pli frua agordo, ĉar ĝi sonus terure misa.

## Akceptado 
La komponaĵo apartenas al la absolutaj kulminoj en la verkado de Bach por klavarinstrumentoj kaj statas laŭ populareco egalrajte apud Tokato kaj fugo d-minora por orgeno. Kompari ĉi tiujn verkojn evidentas ankaŭ pro tio, ĉar kaj tokato kaj fantazio estas muzikaj formoj, en kiuj staras en la malfono la improvizarto de la komponisto. Ambaŭ verkoj estas specimenoj por tio, ke Bach estis majstro de ĉi tiu improvizarto.

Jam la samtempuloj ŝatis la verkon kiel unu de eksterkutima maniero kaj graveco. La filo de la komponisto, Wilhelm Friedemann Bach, kiu mem estis elstara improvizanto, opiniis, ke la verko „restas bela tuteterne“, ĝi validos, dum kiam entute oni muzikus. La unua biografo de Bach, Johann Nikolaus Forkel, skribas pri la verko: „Senfinan penon mi elspezis por trovi kroman pecon tiaspecan de Bach. sed vane. Ĉi tiu fantazio estas unika kaj neniam havis egalulon.“ Inter pianistoj *Chromatische Fantasie und Fuge* validis jam antaŭ la historia Bach-renesanco kun klaviceno kiel brila virtuozaĵo. Franz Liszt, verŝajne la plej sukcesa pianisto de la 19-a jarcento, enprenis la komponaĵon en siajn koncertprogramojn, juna Johannes Brahms, kiam li turneis kiel pianovirtuozo, kutime komencis siajn programojn per ĝi. La efikhistorio de la peco ege dependis de la diversaj eldonoj, kiuj ekestis en la 19-a jarcento. La aranĝaĵo por orgeno far Max Reger plej klare respegulas la interpretmanieron de la malfruromantismo.

Kategorio:Verkoj de Johann Sebastian Bach
Kategorio:Klavarinstrumenta muziko
Società Sportiva Lazio

**Società Sportiva Lazio** estas profesia futbalklubo en Formello, Italio. Ĝi estis fondita la 9-a de januaro 1900, kaj la kluba nomo aludas al la historia antikva pejzaĝo kaj nuna provinco Latio, el kiu fontis la latina lingvo.

Ĝia stadiono nomiĝas Stadiono Olimpiko (itale *Stadio Olimpico*).

Aktuale, la trejnisto de la unua vira teamo estas . 

## Ĝeneralaj informoj 
* Fondo: 9-a de januaro 1900
* Adreso: Via di Santa Cornelia 1000, 00060 Formello (RM)
* Telefono: (39) 0697607111
* Retpaĝo: http://www.sslazio.it(http://www.sslazio.it)

## Rezultoj de la klubo 
* Italiana ĉampionado: **2**
** 1973/74, 1999/00
* Italiana pokalo: **6**
** 1958, 1997/98, 1999/00, 2003/04, 2008/09, 2012/13
* Itala Statisto-pokalo: **4**
** 1998, 2000, 2009, 2017
* La pokalo de UEFA Cup Winners: **1**
** 1998/99
* UEFA Super pokalo: **1**
** 1999

## Stadiono 
* Nomo: Olimpia stadiono
* Adreso: Via Foro Italico, 00194 Roma
* Kapacito: 72 689 homoj

## Elstaraj teamanoj 
## Trejnistoj 
## Eksteraj ligiloj 
 oficiala kluba retejo

Kategorio:Italaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1900
Kategorio:Sporto en Latio
Kategorio:Sporto en Romo