Frazeologio

**Frazeologio** estas termino lingvoscienca, kiu havas 3 signifojn:
# Fako leksikologia, temanta pri fiksitaj vortokombinoj (frazeologiaĵoj) propraj al la studata lingvo. Ĝiaj subfakoj estas la **frazeologio historia** (studanta la devenon kaj evoluon de frazeologiaĵoj), kaj **frazeologio kompara** (komparo de frazeologiaj sistemoj de diversaj lingvoj).
# La tuta provizo da frazeologiaĵoj de koncerna lingvo.
# Aparta esprimmaniero propra al iu socia grupo aŭ individuo (ekz‑e *la politikista frazeologio*). Vidu ĵargono, idiolekto.

La termino estas tre aktuala en instruado de fremdaj lingvoj, ĉar la frazeologiaĵojn oni devas aparte atenti kaj lerni por eviti miskomprenojn aŭ nekomprenojn.

## La stranga difino PIV-a 
La PIV-oj difinas:

**frazeologi/o**Z Λ Frazaranĝo propra al iu lingvo aŭ al iu lingvouzanto.

Tiu difino iomete similas la 3-an signifon indikitan ĉi-supre; tamen en malklara kaj misgvida maniero (*frazaranĝo* pensigas pri frazosintakso, dum fakte temas plie pri leksiko). Tiu 3-a signifo estas tre malofta en Esperanto (malpli ofta ol la du unuaj), kaj ĝi ne estas Zamenhofa — Zamenhofo uzis la terminon en la senco 2-a, reale la plej ofta ankaŭ en la moderna Esperanto; ekz‑e

Do, la citita difino PIV-a estas maltaŭga kaj ignorenda.

## Noto terminologia 
La termino *frazeologio* neeviteble trudas la analizon «fraze/ologio», kiu dumaniere ĝenas:
# La unua komponanto ‹fraze…› aspektas kiel fuŝita ‹fraz…›. Oni emas korekti al ‹frazologio› (samkiel ni faris ‹meteologio›n el la internacia, sed malkohera ‹meteorologio›).
# La dua komponanto sugestas, ke temas pri scienco, dum la plej ofta signifo de la termino temas pri provizo.

Nu, ĉi-okaze la ŝanĝo al *frazologio* estas plua malplibonigo. Pli regula forme, tia vorto tamen estas pli fuŝa enhave. Ja ĉar neniel temas pri frazoj, tia vorto estas do misgvida; probable ĝuste tia miskompreno kondukis al la PIV-a misdifino.

Etimologie, la vorton «frazeologio» (fakte, la vorton '**) kreis Miĥaelo Neander en 1558 el la genitivo de la greka φράσις, kiu lasta efektive estas la etimo de nia ‹frazo›, sed kiu malnovgreke havis alian signifon: oratora esprimo, parolturno.

Do, por la racia koherigo ni povus ne forigi la «superfluan» **e**, sed profiti ĝin por retroformi la vorton **frazeo'* kun la signifo ‹frazeologiaĵo›. Tio estus eĉ pli oportuna kaj pli logika, ol la samsenca kaj similsona angla termino *:en:phraseme;* tio pravigus la malkomponon «fraze/ologio», kaj ebligus malkonfuzi *frazeologio*n kaj *frazearo*n (samkiel ni jam malkonfuzis *terminologio*n kaj la *terminaro''n).

## Vidu ankaŭ 
* Frazeologiaĵo
* Kliŝo
* Kunokazemo
* Pragmatiko
* Sintagmo

## Bibliografio 
* Sabine Friedler, Plansprache und Phraseologie. Empirische Untersuchungen zu reproduziertem Sprachmaterial im Esperanto. Frankfurt a. M. k.a.: Lang, 1999
* Sabine Fiedler, Pavel Rak, Ilustrita frazeologio, Dobrichovice: KAVA-PECH, 2004
* Sabien Friedler, Esperanta frazeologio, 2004. 140 p., ISBN 80-85853-57-4.
* Altenberg, Bengt. 1998. On the Phraseology of Spoken English: The Evidence of Recurrent Word-Combinations In A.P. Cowie (ed.), Phraseology. Oxford: Clarendon Press.
* Álvarez de la Granja, María (eld.). 2008. Fixed Expressions in Cross-Linguistic Perspective. A Multilingual and Multidisciplinary Approach. Hamburg: Verlag Dr. Kovac.
* Amosova, N.N. 1963. Osnovi angliyskoy frazeologii. Leningrado.
* Anscombre, Jean-Claude & Salah Mejri (eld.) 2011. Le figement linguistique: la parole en-travée. Paris: Honoré Champion.
* Arsentieva, E.F. 2006. Frazeologiya i frazeografija v sopostavitel’nom aspekte (na materiale angliyskogo i russkogo yazikov). Kazan’.
* Burger, Harald, Dobrovol´skij, Dmitrij, Kuhn, Peter, & Norrrick, Neal. (eld.) 2007. Phraseology: An International Handbook of Contemporary Research: Vols. 1-2, Berlin: de Gruyter.
* Cowie, A.P. 1998. Phraseology: Theory, Analysis, and Applications. Oxford: Oxford University Press.
* Cherdantseva, T.Z. 2007. Jazik I ego obrazi: Ocherki po italyanskoy frazeologii. Moskva: URSS.
* Everaert, Martin, Erik-Jan van der Linden, André Schenk & Rob Schreuder (eld.) 1995; Idioms: Structural and Psychological perspective. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum.
* Gläser, Rosemarie. 1998. The Stylistic Potential of Phraselological Units in the Light of Genre Analysis In A.P. Cowie (eld.), Phraseology. Oxford: Clarendon Press.
* Häusermann, Jürg. 1977. Hauptprobleme der deutschen Phraseologie auf der Basis sowjetischer Forschungsergebnisse. Tübingen
* Knappe, Gabriele. 2004. Idioms and Fixed Expressions in English Language Study before 1800. Peter Lang.
* Kunin, A.V. 1967. Osnovnie ponjatija angliyskoy frazeologii kak lingvisticheskoy disciplini. In Anglo-russkiy frazeologicheskiy slovar, 1233–1264. Moskvo.
* Kunin, A.V. 1970. Angliyskaya frazeologiya. Moskvo.
* Kunin, A.V. 1972. 'F'razeologija sovremennogo angliyskogo yazika. Moskvo.
* Kunin, A.V. 1996. Kurs fraseologii sovremennogo angliyskogo yazika. 2-e izd. pererab. Moskva: Visshaya Shkola.
* Mel’čuk I.A. 1995. Phrasemes in Language and Phraseology in Linguistics. In Martin Everaert, Erik-Jan van der Linden, André Schenk & Rob Schreuder (eds.), Idioms: Structural and Psychological perspectives, 167–232. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum.
* Mokienko, V.M. 1989. Slavjanskaya frazeologiya. Moskva: Visshaya Shkola.
* Molotkov, A.I. 1977. Osnovi frazeologii russkogo jazika. Leningrado: Nauka.
* Nazaryan, A.G. 1987. Frazeologiya sovremennogo frantsuzkogo jazika. Moskvo.
* Raichshtein, A.D. 1980. Sopostavitelniy analiz nemetskoy I russkoy frazeologii. Moskvo: Visshaya Shkola.
* Shanskiy, N.M. 1985. Frazeologiya sovremennogo russkogo yazika. Moskvo: Visshaya Shkola.
* Soloduho, E.M. 1982. Problemi internazional'noy frazeoologii. Kazan’.
* Zhukov, V.P. 1978. Semantika frazeologicheskih oborotov. Moskvo: Prosveshenie.
* Zuckermann, Ghil'ad 2003. Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew. Palgrave Macmillan.

Kategorio:Leksikologio
Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Retoriko