Blümlisalp (montmasivo)

**Blümlisalp** (prononco *bluem-lis-alp*, en la loka alemana lingvo ankaŭ *Blüemlisalp*, signifo de la germanlingva nomo en Esperanto floreta alpopaŝtejo), estas glaĉerigita montmasivo en la Bernaj Alpoj en Berna Oberlando; koordinatoj: 46° 29' 19" norde, 7° 46' 18" oriente, en Svislando.

## Nomo 
Laŭ legendo - oni uzis la sama legendon ankaŭ en tuta alpa regiono - la glaciaĵo estis frua bela flora alpopaŝtejo. Sed la posedanto ne ĝuste vivis kaj la alpo ŝanĝiĝis al glaĉera kaj firna dezerto.
En Kiental, valo kun rivereto *"Kiene"*, oni uzis frue ankaŭ la germanan nomon *"Frau"*, "virino" aŭ "ino". Ekde 1864 la oficiala germana nomo en mapo de svisa generalo Dufour kaj mapisto (Dufour-mapo) estas ***"Blüemlisalp"***. En germana skribo oni helpe uzis ankaŭ ue pri *ü*. Sed en loka dialekta nomo Oeschinen - ( kun prononco ĉirkaŭ "oeŝi-nen") - oni uzis oe (-n) kaj parolis ankaŭ *ö.*
eta|mapo de Oeŝinen-lago
La germana vorto "*Blume"* aŭ floro estis la normala formo, la dialekta vorto *"Blüemli"* estas malgranda "ĉarma" vorto kun traduko aŭ "floreto" aŭ "floretoj".
(...)

## Geografio 
La masivo Blümlisalp situas en Berna Oberlando sur la teritorio de la politika komuno Kandersteg en Kantono Berno, Svislando.

## Kulminoj 
La masivo havas 4 ĉefajn kulminojn de sude oriente ĝis norde okcidente:
* la Oeŝinen-korno, germane: *Oeschinenhorn* 3486 m,
* la bluemlisalpa korno, germane:* Blüemlisalphorn* 3660 m,
* la blanka virino, germane: *Weisse Frau* 3650 m kaj
* la matena korno, germane: *Morgenhorn* 3623 m;

sed ankaŭ 3 markajn antaŭ-kulminojn:
* la floreta alpo- rouĝa korno, germane:* Bluemlisalp-Rothorn*,
* la "stoko", germane: *Stock* (Geologio) germane
* la sovaĝa virino, kruda virino, germane: *Wilde Frau*.

Oni vidas la glacian nordan flankon ekde regiono de supra lago de Thun, de Kien-valo (Kiental) kaj de Kander-Valo, *Kandertal*http://de.wikipedia.org/wiki/Kandertal_%28Schweiz%29; Kander.
En suda direkto alta kalka roka vando falas al kanderfirnon (Firno).

## Grimpado 
La unua grimpado de Bluemlisalpa korno, de *Blüemlisalphorn* estis en 27-a aŭgusto 1860.
En 27-a aŭgusto 1860 M. Anderegg, R.&nbsp;Liveing, F.&nbsp;Ogi, P. Simond, L. Stephen, J.K. Stone grimpis la monton.

## Fruaj kabanoj 
En jaro 1875 oni iris somere ekde hodiaŭ ruina kabano (virina roka kabano)* Frauenbalmhütte* en [ĉirkaŭ) "alta porteta kresto", germana dialekto: *Hohthürligrat*http://de.wikipedia.org/wiki/Hoht%C3%BCrli 1875 ĝis 1894); (la kelta vorto *balm* estas groto, kaverno, **roka vando**), ekde 1894 ekde frua rompa kabano *Hohtürlihütte*, (alta porteta kabano) (2706m).

## Hodiaŭa kabano 
Oni iras ekde 1946-1947 ekde la hodiaŭa unua **kabano Bluemlisalp** *Blüemlisalphütte*http://www.sac-bluemlisalp.ch/index.php?id=28 de SAC kun 138 dormaj lokoj.

## Literaturo pri Bluemlisalpa masivo 
**W. Brügger** kaj al., Das Frutigbuch, 2-a eldono 1977

(...)

## La vaporŝipo Bluemlisalp 
[eta|200px|ŝovelo-vaporŝipo [Blümlisalp (ŝipo), en lago de Thun]]
La vaporŝhipo en lago de Thun havas ankaŭ nomon Blümlisalp.

## Kanto de Polo Hofer 
La svisa kantisto Polo Hoferhttp://de.wikipedia.org/wiki/Polo_Hofer kantis pri la Bluemlisalp en la fama kanto "Alperose" "alpaj rozoj"http://de.wikipedia.org/wiki/Bl%C3%BCemlisalp;

## Nomo de alpa klubo 
La sekcio de Thun de (Svisa Alpismo-Klubo), SAC kaj CAS, svisa alpa klubo, Schweizerischer Alpenclubhttp://de.wikipedia.org/wiki/Schweizerischer_Alpenclub  havas nomon Blümlisalp.

## Kuro 
Ekde jaro 2004 oni organizis la Bluemlisalpan montan kuron (http://www.bluemlisalp-lauf.ch/ )(Bluemlisalp-monta kuro) kun distanco de 10-mejloj kaj 720 m alta diferenco.

## Bildaro 

Dosiero:Bluemlisalp-sued.jpg|Bluemlisalp-suda flanko supre de Kander-Glaĉero
Dosiero:Blümlisalp 2005-03-25.jpg|Kulmino de Bluemlisalp-korno germane: Blüemlisalphorn kaj Oeŝi-korno, germane: Oeschihorn
Dosiero:Blüemlisalp v.Oeschinensee.jpg|de Oeŝinen-lago, germane *Oeschinensee*
Dosiero:Beck-Wyssi_Frau.jpg|bildo de Jules Beck (1873)

## Vidu en vikipedio 
* Blümlisalp (ŝipo)

## Eksteraj ligiloj 
* historia leksikono de Svisujo: Blüemlisalp en germana, franca kaj itala lingvoj
* retejo de bluemlisalpa kuro 
* retejo de bluemlisalpa kabano
* svisa horaro de trajnoj, busoj, ŝipoj;pri Oeŝinen-lago, trajno al Kandersteg,kaj telfero
* Oeŝinen-lago  horaro de telfero kun "gondoloj" al* Oeŝinen-*lago
* kabano de bluemlisalpo oficiala retejo
* http://www.sac-bluemlisalp.ch/index.php?id=28 kabano Bluemlisalpo SAC
* pri kabano Bluemlisalpo  detala monda retejo pri kabanoj en mondo, germane
* http://www.google.ch/search?q=www.brauchtumschweiz.ch%2Ffileadmin%2F...%2Falpenwelt_blueemlisalp.pdf&ie=utf-8&oe=utf-8&aq=t&rls=org.mozilla:de:official&client=firefox-a pri legendo, pdf, 1-a pdf, germane

Kategorio:Montoj en Svislando