open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dénes Lukács

**LUKÁCS Dénes** (pro. luka:ĉ) estis hungara honvedartilerikolonelo naskita en Nadjvarado 1816 kaj mortinta en Nádudvar la 1-an de aprilo 1868.

## Biografio 
Dénes Lukács post fino de artilerioficira lernejo instruis en la supera artilerilernejo de Vieno. En 1848 oni komisiis lin pri organizado de honvedartilerio kaj teknika instruado. Li verkis manlibron pri artilerio por instrui la oficirojn. Post la falo de liberecbatalo oni kondamnis lin al morto, sed li ricevis amnestion. Li estis en malliberejo. Poste li loksidiĝis en Nádudvar. Li faris la unuan hungaran terglobon (1840).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Miklós Lőrincz

**LŐRINCZ Miklós** estis hungara kabaretaŭtoro naskita en Nadjvarado en 1899 kaj mortinta en Budapeŝto la 30-an de julio 1944.
## Biografio
Miklós Lőrincz publikis jam kiel gimnaziano. Li pristudis juron, sed ne finis ĝin. En la mezo de la 1920-aj jaroj li translokiĝis en Budapeŝton. Liajn unuajn verkojn oni prezentis kun granda sukceso en la teatro Terézkörúti Színpad. En 1944 dum razio oni kaptis lin en Kafejo Japán kaj oni internigis lin. Li estis viktimo de bombatako en la internigejo de Insulo Csepel.
## Verkaĵoj (elekto) 
**Sportszerelem* (1936, skeĉo, verkisto kun Andor Kolozsvári);
*''A butaság széruma (bohózatok, Budapeŝto, 1975).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon
Lorincz, M.
Sándor Lukács

**LUKÁCS Sándor** (pro. luka:ĉ) estis hungara politikisto naskita en Nadjvarado 1822 kaj mortinta en Bisanos, (Francio) la 8-an de junio 1854.

## Biografio 
Sándor Lukács post juraj studoj estis advokato en Győr. En 1848 li estis deputito de Győr. La 20-a de septembro 1848 li estis registarkomisaro de Győr. Post la falo de la liberecbatalo li elmigris. Oni kondamnis lin al morto en lia foresto. Li loksidiĝis komence en Nord-Ameriko, poste en Francio.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
2348 Michkovitch

'*2348 *Michkovitch'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la serba astronomo Milorad B. Protić elde la observatorio de Beogrado.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la serban astronomon Vojislav Mišković (cirile *Војислав Мишковић'', 1892—1976), direktoron de la observatorio de Beogrado.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Milorad B. Protić
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1939
Muzea Insulo de Berlino

eta|mapo de la muzea insulo
eta|la Nova Muzeo kun la Frederika Ponto en 1850
[eta|la muzea insulo kun la [Bode-Muzeo kaj la Pergamo-Muzeo en 1951]]
La **muzea insulo de Berlino** (germane *Berliner Museumsinsel*) estas la plej norda parto de la riverinsulo *Spreeinsel* en la urba centro. Tie situas la historie unuaj berlinaj muzeoj kaj ĝis nun iuj el la plej gravaj - ili daŭre ĉiujare allogas multajn kaj turistojn kaj berlinanojn kaj daŭre estas inter la plej gravaj muzearoj tutmonde. Ekde la jaro 1999 la muzea insulo kiel tutmonde unika konstruaĵa kaj kultura tuto estas listigita en la monda kultura heredaĵo de Unesko.

## Historio 
La plej norda parto de la insulo *Spreeinsel* en la mezepoko estis marĉa riverborda herbejo. Dum en la pli suda kaj iom pli alta parto de la insulo en la 13-a jarcento ekestis la urbo Cölln, la norda parto nur multe pli poste ekuziĝis, kiel ĝardeno de la urba kastelo de Berlino. Ekestis kanaleto nun nomata *Kupfergraben* ("kuprofosaĵo"), kiu forkondukis akton el la norda insuloparto kaj plisekigis ĝin. Inter la rivero Spree kaj la kanaleto *Kupfergraben* ekde la mezo de la 17-a jarcento ekestis la parko Lustgarten. Pli kaj pli tamen ankaŭ aldoniĝis stokejoj por la kreskiĝanta rivera komerco, interalie por faruno kaj salo.

En 1797 la prusa reĝo Frederiko Vilhelmo la 2-a eksubtenis proponon de la arkeologo kaj priarta profesoro *Alois Hirt*, starigi muzeon por la prezento de antikvaj kaj modernaj artaĵoj. En 1810 la prusa reĝo Frederiko Vilhelmo la 3-a ordonis realigi tian muzeon. Li interalie konsideris la tiam en Prusio pli kaj pli laŭtiĝantajn postulojn de kleraj burĝoj pri publike alireblaj artokolektejoj.

La arkitekto Karl Friedrich Schinkel en 1822 prezentis planon por la muzeo, kiu inkluzivis rekonstruon de la tuta norda insuloparto. Krom la muzeo mem antaŭvidatis pluraj pontoj kaj rektigo de la kanaleto *Kupfergraben*. Wilhelm von Humboldt iĝis gvidanto de la "komisiono pri starigo de la muzeo".

La muzeo finkonstruita en 1830 poste ricevis la nomon "Malnova Muzeo" (*Altes Museum*) - la unua publika muzeo de Prusio. En 1858 malfermiĝis dua muzeo, komence nomata "reĝa-prusa muzeo" (*königlich-preußisches Museum*), intertempe "Nova Muzeo" (*Neues Museum*). En 1876 sekvis Nacia Galerio (intertempe Malnova Nacia Galerio, *Alte Nationalgalerie*), en 1904 la Imperiestro-Frederiko-Muzeo (*Kaiser-Friedrich-Museum*), intertempe Bode-Muzeo (*Bode-Museum*), kaj en 1930 plia muzeo kiu ekde 1958 nomatas Pergamo-Muzeo, en kiu prezentiĝas la antikva Granda Altaro de Pergamo, kolekto de postantikva germana arto de la pentraĵa kaj skulptaĵa galerio, sudokcidentazia departemento kun hititaj, asiraj, babilonaj kaj persaj artaĵoj kaj la islama artdepartemento.

Nur ekde la 1870-aj jaroj ekkutimiĝis la nomo "muzea insulo". La nomo ankaŭ demonstris la volon de la prusia registaro starigi muzearon kompareblan al la modelaj muzeoj en la eŭropaj metropoloj Parizo kaj Londono.

Ankaŭ la Katedralo de Berlino situas sur la areo de la muzea insulo.

## Vidu ankaŭ 
* Egipta Muzeo de Berlino

Kategorio:Muzeoj en Berlino
Kategorio:Riverinsuloj
Kopetdago

**Kopetdago** aŭ **Turkmena-Ĥorasana Montaro**  estas montaro ĉe la limo inter Turkmenujo kaj Irano, etendiĝante laŭlonge de la limo ĉirkaŭ 650 kilometrojn, oriente de Kaspio. La plej alta pinto de la montarĉeno en Turkmenujo troviĝas sudokcidente de la ĉefurbo Aŝgabato kaj altas . La plej alta irana pinto mezuras .
eta|220px|Kopetdago videbla ekde Ahal-Ebenaĵo

Tiu montaro havas skiado-stacio oficiale malfermita de la estinta prezidanto de Turkmenujo, Saparmurat Niyazov. Malgraŭ la malĉeesto de neĝo en Kopetdago, Niyazov estis decidinta konstrui tie grandan feriejon .

## Topografio 
Kopetdago estas regiono karakterizita de piedaj montetoj, sekaj kaj sablaj deklivoj, altebenaĵoj, kaj krutaj ravinoj. Kopetdago estas submetita al tektona transformado kaj trapasis severajn tertremojn. Tertremoj kiuj superis sep laŭ la Skalo de Richter estis registritaj .

## Arkeologio 
La piedaj montetoj de Kopetdago apud Aŝgabato estas la ejo de la restaĵoj de la antikva parta urbo de Nisa.

## Plantaro 
[eta|220px|Kopetdago en [majo.]]
La duonarbaroj de la regiono gastigas multajn fruktoarbojn, arbedojn, kaj grimpoplantojn kiuj estas pruvintaj iliajn utilecojn por homa uzado kaj selekta kultivado, inkluzive de granato (*Punica granatum*), arbara vinberujo (*Vitis sylvestris*), ordinara fikuso (*Ficus carica*), turkmena pomarbo (*Malus turkmenorum*), kopetdaga pirujo (*Pyrus boissieriana*), sovaĝaj prunusoj (*Prunus* spp. : *Cerasus microcarpa, C. erythrocarpa, C. blinovskii*), mirobolan-prunuso (*Prunus cerasifera*), migdalujo (*Amygdalus communis*=*Prunus dulcis*, kaj *A. scoparia*=*Prunus scoparia*), kaj kratagoj (*Crataegus* spp.).

## Vidu ankaŭ 
* Kaŭkazaj, anatoliaj kaj hirkaniaj mezvarmaj arbaroj
* Kopetdagaj duonarbaroj kaj arbarstepo

## Referencoj 
Kategorio:Alpa-himalaja sistemo
Kategorio:Montaroj en Irano
Kategorio:Montaroj en Turkmenio
2346 Lilio

**2346 Lilio** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Luigi Lilio, aŭ Luigi Giglio, pli konata sub la nomo de *Aloysius Lilius*, italian astronomon kaj kuraciston de la 16-a jarcento, iniciinton de la Gregoria kalendaro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1934
2349 Kurchenko

'*2349 *Kurchenko'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo omaĝas al Nadeĵda Vladimirovna Kurĉenko (cirile *Надежда Владимировна Курченко''), 19-jara stevardino mortigita dum la aviadila kapero de la flugo Aeroflot 224, la .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1970
Duvin

## Pri la komunumo 
**Duvin** estas komunumo de la komunumaro Lumnezia/Lugnez kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 88 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Duvin situas sur roka teraso ĉe la sudorienta flanko de la valo Lumnezia. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo mem la setlejoj Saulzas, Bual kaj Valla.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Duvin limas en nordoriento al Pitasch, en sudoriento kaj sudo al Safien, en okcidento al Suraua, kaj en nordokcidento al Cumbel.

## Trafiko 
Duvin situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas per vojo, kiu en Peiden Bogn deflankiĝas de la vala vojo de Ilanz al Vals. De Peiden Bogn poŝtaŭtolinio kondukas al Duvin.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Duvin datiĝas el la jaro 840 kiel *Auna*. Dum la 13-a jarcento en Duvin la episkopejo posedis feŭdajn bienojn. Ĝi 1371 Duvin estis voktejo de la Baronoj de Belmont kaj ek de 1390 de la Grafoj de Sax-Misox. En la jaro 1538 Duvin sin liberaĉetis de la feŭdoj episkopaj kaj formis najbararon kun Uors kaj Tersnaus. Kiam ekzakte Duvin aliĝis al la reformacio ne estas konata. En la jaro 1578 Duvin estis la unuan fojon menciita kiel reformita komunumo. En la jaro 1851 Duvin estis kadre de la nova administra ordo de Kantono Grizono kiel sola reformita komunumo atribuita al la komunumaro Lumnezia/Lugnez. Nuntempe okazas studoj pri eventuala kunfando de la komunumoj de la valo al unusola komunumo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Duvin 

## Bildoj 

Dosiero:Duvin02.JPG|Poŝtoficejo de Duvin
Dosiero:Duvin01.JPG|Reformita preĝejo de Duvin
Dosiero:Haus in Duvin.jpg|Domo en la vilaĝocentro de Duvin
Blanka Akacio

**Blanka Akacio** estas Esperanto-klubo en Odeso, Ukrainio. La prezidanto de la klubo estas Semen Vajnblat.

La klubo kunvenas ĉiujn du semajnojn marde, en sia klubejo laŭ la adreso: Troickaja 41. Ekzistas ankaŭ apartaj kunvenoj-aranĝetoj de la kluba junulara sekcio (plejofte dimanĉe kaj plejofte ekster la klubejo), pri kiuj oni kutime informas en la paĝo de la Grupo de odesaj esperantistoj ĉe VKontakte.ru (vidu ligilon sube).

La klubo organizas ĉiujaran esperantan renkontiĝon **Humurino en Odeso**. En 1998, ĝi ankaŭ estis la loka organizantaro por **la 71-a Kongreso de Sennacieca Asocio Tutmonda**. Kompreneble la klubo estas parto de Ukrainia Esperanto-Asocio kaj la klubaj membroj aktive subtenas la asocian agadon.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de E-klubo "Blanka Akacio"
* Forumo de E-klubo "Blanka Akacio" 
* Grupo de odesaj esperantistoj ĉe VKontakte.ru (eo, rusa, ukraina)
* Grupo de odesaj esperantistoj ĉe Vizaĝlibro (eo)
* Esperanto-Humurino en Odeso (eo) 

Kategorio:Ukrainaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Esperanto-movado en Odeso
Terka Lux

**LUX Terka** (pro. luks), Dancsházi Oláh Ida, estis hungara verkistino naskita en Szilágysomlyó 1873 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de majo 1938. Ŝi estis la edzino de György Szőllősy.

## Biografio 
Terka Lux verkis siajn felietonojn sub plumnomo Oláh Ida en jaroj 1893 – 96. De 1900 ŝi publikis precipe en gazeto *Pesti Hírlap*. De 1913 ŝi estis mallongtempe ĉefredaktoro de la gazeto *Színház*. Ŝiaj romanoj havas satirikajn tonojn.

## Verkoj 
* *Marcsa gondolatai* (rekontoj, Bp. 1903);
* *Amire születtünk* (romano Bp., 1906);
* *Emberek vagyunk* (romano, Bp., 1912);
* *Nápoly és Buda* (historia r., Bp., 1941).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Lux, T.
Želmanovce

**Želmanovce** [ĵelmanovce], (hungare *Zsálmány* [ĵAlmAnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Želmanovce situas laŭ traira flankovojo. Giraltovce troviĝas je &nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la loko en 1354, pri la vilaĝo en 1371 laŭ tiama hungara nomo *"Salamonfalwa"*. En 1427 21 familioj pagis impostojn. En 1600 oni komputis tie 7 servutulajn domojn. En 1787 135 vilaĝanoj loĝis en 12 domoj, en 1828 loĝis tie 289 vilaĝanoj en 35 domoj. En la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zsálmány 144 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Giraltovce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 oni disdonis la grandbienon al la vilaĝanoj. En 2001 vivis en Želmanovce 339 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto de 1968
* teretaĝa kastelo kun parko el la 1820-aj jaroj

Kategorio:Municipoj en distrikto Svidník
Rovensko

Nomon **Rovensko** havas pli da sidejoj:
* Rovensko pod Troskami, urbeto en Bohemia paradizo
* Rovensko (distrikto Šumperk), municipo en distrikto Šumperk en Ĉeĥio
* *Rovensko*, ĉeĥa vilaĝo en rumana Banato - rumane Ravensca
* Rovensko (distrikto Senica), municipo en Slovakio en distrikto Senica
Studené

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en regiono de Žamberk. Pri parto de urbo Jílové u Prahy temas artikolo Studené (Jílové u Prahy).*

Municipo **Studené** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, en submontaro de Orlické hory, ĉe apuda ŝoseo inter Nekoř kaj Těchonín, 12&nbsp;km oriente de urbo Žamberk. Vivas ĉi tie  ().

## Partoj de municipo
* **Studené**
* Bořitov

## Historio 
Vilaĝo, origine nomata "Studenec", estis fondita en la jaro 1670. Fondis ĝin, kaj ankaŭ vilaĝojn Vlčkovice kaj Vitanov, posedanto de grandbieno Kyšperk Jetřich Vitanovský el Vlčkovice. El listo de loĝantoj videblas, ke la vilaĝo dekomence estis ĉeĥa. La loĝantoj vivtenis sin per laboro en arbaro, per produktado de lignaj aĵoj, teksado kaj per kultivado de malgrandaj kampoj, kiuj ne povis certigi manĝojn eĉ por etkampuloj mem.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Kapelo 
Kapelo de Sankta Anna en tombejo estas el la jaro 1822. Ĝi estas ununava, oblonga kun trilatera presbiterejo kaj prisma turo okcidente.

Ekipaĵo estas el la unua kvarono de 19-a jarcento. Aparte atentinda estas kalvaria vojo, malgranda analogaĵo de grandaj kalvariaj vojoj el ĉirkaŭaĵo. En sakristio estas valora malgranda bildo de Krista parencaro el la jaro 1730. Orgeno estas ankaŭ el la komenco de 19-a jarcento. Super la altaro estas granda bildo de Sankta Anna (oleopentraĵo 3,5×1,5 m).

### Statuoj 
Sur tombeja barilmuro estas kvar statuoj:
* Sankta Johano la Baptisto,
* Sankta Johano la Evangeliisto
* Sankta Elizabeta kaj
* Kosmas.

Apud la vojo al Celné troviĝas ŝtona kruco el la jaro 1790.

### Kapeletoj 
En "Dolní les" *(Malsupra arbaro)* estas kapeleto de Sankta Anna de kiu fluas rojo de bona akvo.

Sub kabano n-ro 7 estas kapeleto de Sankta Antonio, kiu rememoras nebruligan fulmobaton en la dometon en la jaro 1914.

En arbaro, apud la vojo al Vlčkovice, estas bildeto de Dolorplena Sankta Maria, kiu rememoras morton de lignohakisto, kiu ĉi tie kun peco da pano formanĝis araneon. Liaj kamaradoj kolektis monon por celebrado de lignohakista pilgrima meso ĉe la bildeto, ĉiujare en Dolorplena vendredo. La polgrimon ĉeestas multaj homoj kaj stratvendistoj ankoraŭ nuntempe.

## Naturo 
Sur sudorienta deklivo de monto Studený troviĝas interesaj rokaj formaĵoj "Studenecké skály".

## Turismo 
El la vilaĝo gvidas blua turisma pado al Suchý vrch. En Těchonín oni povas deflankiĝi kaj viziti fuortaron Bouda kal pluaj objektoj de ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj. Sekvante flavan signaron oni povas veni al la valbaraĵo Pastviny. Trans la vilaĝo gvidas biciklisma traceo n-ro 4069 - "Orlické hory" kaj postulema biciklisma traceo n-ro 4074 inter Říčky-Neratov kaj Suchý vrch.

## Literaturo 
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Orlica montaro
Ordeno de Kalatrava

La **Ordeno de Kalatrava** (en hispana literumado Calatrava) estas religia kaj kavalira ordeno, fondita en la Regno de Kastilio en la 12-a jarcento de la abato Rajmundo de Fitero, cele protekti la vilaĝon de Kalatrava, situa ĉe la aktuala Ciudad Real. Ĝi apartenas al grupo de la cistercianaj ordenoj kaj aktuale havas nur honoran kaj nobelan karakteron, sed iam estis posedanto de grandaj teritorioj kaj multaj lokoj.

Multaj vilaĝoj kaj urboj el la provinco de Ciudad Real portas tiu nomon kiel dua parto de la tutaĵo.
Walterswil SO

**Walterswil** estas komunumo en la distrikto Olten en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 725 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Walterswil situas ĉe la suda flanko de la ĵurasa montoĉeno Engelberg, ĉe la norda rando de la Svisa Mezlando. En nordo la komunuma teritorio etendiĝas ĝis alteco de 610 m s.m. sur la arbara deklivo de Engelberg. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Walterswil mem la setlejoj Rothacker kaj Hennebühl.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Walterswil limas en nordokcidento al Dulliken, en nordoriento al Däniken, en oriento al Gretzenbach, en sudo al Safenwil (AG), kaj en okcidento al Oftringen (AG).

## Trafiko 
Walterswil situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas flanka vojo de Oftringen al Däniken kaj alia mallarĝa vojo de Safenwil tra la monto Engelberg al Dulliken. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 4 kilometrojn oriente inter Arburgo kaj Rothrist. Rekte sude de la komunuma limo sur la teritorio de la komunumo Safenwil situas la stacidomo Walterswil-Striegel ĉe la trajnlinio de Zofingo al Suhr, per kiu Walterswil estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Walterswil datiĝas el la jaro 1257 kiel *Walderswile*. La nomo de la loko signifas bieno de *Walthari*. Ek de mezepoko Walterswil apartenis al la Senjorujo gösgen. En la jaro 1458 Thomas de Falkenstein devis vendi la senjorecon al Soloturno. Walterswil tiam estis atribuita al la voktejo Gösgen, kaj en la jaro 1623 ĝi estis aligita al la tiam fondita ĉefejo Olten. Post la disfalo de la malnova reĝimo en la jaro 1798 dum la tempo de la Helveta Revolucio Walterswil apartenis al la helveta distrikto Soluturno. Ek de 1803 ĝi apartenas al la distrikto Olten.

## Bildaro 

Dosiero:Walterswil Volg-supermerkato 107.JPG|Supermerkato de Volg en Walterswil
Dosiero:Walterswil restoracio Sonne 106.JPG|Restoracio Sonne
Dosiero:Walterswil preghejo 090.JPG|Preĝejo de Walterswil
Dosiero:Walterswil 083.JPG|Vilaĝa strato

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Walterswil

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Walterswil
Géza Pálfi

**PÁLFI Géza** (pa:lfi) estis rumania hungara romkatolika pastro, instruisto, eklezia verkisto naskita en Satu Mare (Harghita) la 14-a de aprilo 1941 kaj mortinta en Târgu Mureș la 12-an de marto 1984.

## Biografio 
Géza Pálfi estis ordinita pastro la 5-an de aprilo 1964 de episkopo Áron Márton en Alba Iulia. Li estis helppastro en Sândominic kaj Târgu Mureș, poste inter 1970 kaj 1979 li instruis en Alba Iulia en la romkatolika mezlernejo kaj en la teologio. De 1979 li estis parokestro en Joseni, de 1981 en Odorheiu Secuiesc. Pálfi estis persekutita de rumanaj komunistaj aŭtoritatoj kaj oni konsideras lin viktmo de diktaturo.

## Verkoj 
* Estas aperontaj en tri volumoj.

## Fonto 
* Székelyhon.ro, aprilo 2011.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekleziaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pastroj
Abrahámovce (distrikto Bardejov)

**Abrahámovce** (hungare *Ábrahámfalva*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. En ambaŭ loknomoj la nomo Abrahamo estas rekonebla.

## Situo 
Abrahámovce situas laŭ traira flankovojo. Bardejov troviĝas je 23&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1427. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Abrahámovce 265 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bardejov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Abrahámovce 350 homoj, (345 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Simono kaj Sankta Judaso el la 14-a jarcento, interne estas gotika altaro

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Kordofrapado

**Kordofrapado** evoluis surkampe de la distra muziko ekde la 1910-aj jaroj. Ĉar pro la enkonduko de elektre amplifitaj gitaroj en la 1940-aj jaroj la baso eĉ en malgrandaj ensembloj preskaŭ ne estis aŭdebla, la basistoj provis altigi la laŭtecon de siaj instrumentoj:
* per frapado sur la kordojn je la malsupra parto de la prentabulo aŭ
* per tiregado de la kordoj, kiuj tiam rebatiĝas sur la prentabulon.
Ambaŭ ludmanieroj generas perkutan tonon, kiu aldone akcentas la ritmon de la muziko.

## Kordofrapado je kontrabaso 
Kordofrapado je kontrabaso distingiĝas kompare kun elektra baso  precipe per la realigo. La plej simpla maniero frapi kordojn sur kontrabaso konsistas el tio, tiri per la fingroj de la ludomano la kordojn for de la prentabulo kaj tiam lasi refrapiĝi sur tiun. Ĉi tiu variaĵo taŭgas aparte por pli malrapidaj promenbasaj linioj.

Pli altan ludotempon oni atingas per tio, ke oni antaŭ la ektirado frapas per plata mano sur la kordojn. Tiel ekestas plua perkuta sono. Tiamaniere oni povas ludi basliniojn, duume aŭ triume, altatempe. Muzikstiloj, en kiuj kontrabasistoj ofte kordfrapas, estas rokenrolo, rokabilo kaj *psikobilo*.

## Kordofrapado je elektra baso 
Alie ol je kontrabaso je elektra basgitaro oni realigas kordofrapadon ne per plata mano sur ĉiuj kordoj, sed dikfingro aŭ pli malofte montrofingro de la ludmano frapas sisteme sur unu kordon je la fino de la prentabulo. Gravas je ĉi tio, retiri la frapan fingron kiel eble plej rapide de la kordo, por ne dampi la ekestantan svingadon de la kordo. La ekestanta tono estas kondiĉite de la konstrumaniero de elektra basgitaro pli tonala ol perkuta, ekikas tamen pli fortika ol klasike plukita tono. La kontraŭmovo al kordfrapado estas la tiregado de la kordo per montrofingro. Ambaŭ teknikoj ofte estas miksataj aŭ alterne uzataj.

### Evoluo de la kordofrapado 
Kordofrapado venkis sur elektra basgitaro dum la 1970-aj jaroj precipe en funko-muziko, post kiam Larry Graham, basisto de la grupo Sly & The Family Stone, unuafoje uzis ĝin. Ankaŭ la ĵazon, aparte la substilon nomatan kunfandmuziko, basistoj kiel Stanley Clarke k.a. influis per virtuoza uzado de ĉi tiu ludmaniero ĝis en la 1980-aj jaroj.

En la 1990-aj jaroj ĉi tiu tekniko iomete eksmodiĝis, kvankam kelkaj konataj bandoj, kies stilon ĉi tiu ludmaniero tre stampis (Red Hot Chili Peppers, H-Blockx, Primus, kiel ege perkute uzata elemento ankaŭ je Korn), tiutempe estis tre ŝatataj. Ankaŭ reprezentanto de kordfrapado estas Mark King. En 1980 li fondis kun la fratoj Gould samkiel Mike Lindup la bandon Level 42.

Pluevoluo de ĉi tiu ludotekniko estas la frapado per dikfingro aŭ la tuta manplato sur la kordojn (je kio nur la eksonanta kordo ne estas dampata per la prenmano). La sono kompreneble estas relative brutala kaj nekontrolata, sed en respektiva muzika kunteksto (ekz. Nu Metal) ne senĉarma.

## Eksteraj ligiloj 
* Reta enkonduko-kurso 

## Tradukfonto 
Kategorio:Muzika praktiko
Kategorio:Gitarludado
Kategorio:Funko
Henri Debehogne

**Henri DEBEHOGNE** (naskiĝis en 1928 en Maillen, mortis la  en Uccle, aĝa je 79 jaroj) estis belga astronomo.

Li laboris en la reĝa observatorio de Belgio en Uccle, li estis fakulo pri astrometrio de la kometoj kaj asteroidoj.

Li malkovris 717 asteroidojn, la asteroido 2359 Debehogne, malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth en 1931, ricevis lian nomon en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne

Kategorio:Belgaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Ludolibro

**Ludolibro** estas aventura romano, prezentante elektojn al la leganto en la formo de ciferitaj paragrafoj. Laŭ ili la leganto povas decidi kiamaniere plu evoluas la romana historio.  

## Konciza ekzemplo 
Kategorio:Libroj
Kategorio:Rolludoj
Blazono de la provinco Reĝurbo

[eta|200px|Blazono de [Reĝurbo, sen la suba verda moto, por la provinco.]]
La **blazono de provinco Reĝurbo** (Kastilio-Manĉo, Hispanio) respegulas jenon: Sur blua fono, figuro de reĝo, montranta glavo kaj sceptron enmane kaj side sur trono, sub arko ora, apogata sur du kolonoj arĝentaj kaj bazi kaj kapiteloj oraj, kaj ĉirkaŭata de murego heksagona kun ses turoj same oraj kun ruĝa pordo. La bordo estas same ruĝas kun ok kasteloj de po tri oraj turoj kun  kreneloj. Super ĉio estas fermita reĝa krono. Foje sur bendo legeblas «*muy noble Ciudad Real muy leal*», moto donacita de la reĝo Johano la 2-a de Kastilio kun la titolo de urbo.

## Historio 
[eta|maldekstra|150px|Blazono de [Reĝurbo, kun la suba verda moto, por la urbo kaj municipo.]]
La blazono de Reĝurbo devenas el la fondo de la tiama *reĝa urbo* fare de la reĝo Alfonso la 10-a, en 1255, kiam oni adoptis kiel municipa simbolo la figuro de la kastilia reĝo, reprezentata en interno de urba murego. Poste la blazono kompletiĝis per la nunaj elementoj.

Por la provinco uzeblas sama blazono sen la suba verda moto pri la urbo.

## Vidu ankaŭ 
* Blazono de Reĝurbo
* Provinco Reĝurbo
* Kastilio-Manĉo

## Eksteraj ligiloj 
La blazono de Ciudad Real 

Ciudad Real
Kategorio:Ciudad Real
Tomás de Villanueva

eta|dekstra|250ra|Tomás de Villanueva
Sankta **Tomás García Martínez**, pli konata kiel Sankta **Tomás de Villanueva** (naskiĝis en Fuenllana, Ciudad Real, 1488; mortis en Valencio, la 9-an de septembro 1555) estis hispana predikisto, asketa verkisto kaj religiulo de la Aŭgustenanoj.

## Biografio 
Naskiĝis en Fuenllana en 1486, vilaĝeto kie loĝis liaj patraj geavoj kaj kien iris rifuĝiĝi liaj gepatroj el la pesto kiu mortigis en la loko kie ili loĝis: Villanueva de los Infantes. Pro tio oni nomos lin sankta Tomás de Villanueva. Li edukiĝis kaj kreskis en Villanueva de los Infantes, provinco de Ciudad Real.

Li studis en la Universitato de Alcalá de Henares, pastriĝis, eniris en la ordeno de Aŭgustenanoj. Li famiĝis pro sia malriĉa vivmaniero kaj karitato al la malriĉuloj.

Sendis aŭgustenanojn al la posta Meksiko.

Li estis episkopo, eĉ nevole. Klopodis konverti moriskojn al kristanismo.

Verkis predikojn kaj asketajn verkojn.

## Bibliografio 
* Javier F. Campos y Fernández de Sevilla, *Santo Tomás de Villanueva: Universitario, Agustino y Arzobispo en la españa del siglo XVI*. ISBN 987-84-89788-95-2
* Isaac González Marcos, (eld.), *Santo Tomás de Villanueva. 450 aniversario de su muerte*. ISBN 84-95745-38-0
* Francisco de Quevedo, *Vida de Santo Tomás de Villanueva*. Estudio del *Epítome*, eldono kaj notoj de Rafael Lazcano. ISBN 84-95745-57-7

Kategorio:Skolastikistoj
Kategorio:Hispanaj romkatolikaj sanktuloj
Kategorio:Aŭgustenanoj
Kategorio:Hispanaj ĉefepiskopoj
Kategorio:Katolikaj verkistoj
Kategorio:Kristanaj mistikuloj
Hernán Pérez del Pulgar

**Hernán Pérez del Pulgar y García Osorio** (Ciudad Real, 1451 - Granado, 1531) estis kapitano de la armeo kastilia indiĝena de Ciudad Real (Regno de Kastilio) kiu elstaris dum la Granada Milito, kie ricevis apogon de la reĝino Isabel la 1-a (Kastilio) kaj akiris grandan famon en la tuta regno.

## Biografio 
Ekkarieris en la milito kontraŭ Portugalio, kiu estis apoginte al Johanino la Beltranida en ties klopodo akiri la kastilian tronon anstataŭ Isabel.

En 1482, jam en la Granada Milito sieĝita kun la Duko de Kadizo en Alhama de Granada fare de la islamaj trupoj, estis protagonisto de riska eliroperaco kaj atingis ĝis Antequera kie petis helpon, evitante la perdon de Alhama, strategie situa en la centro de la tiama Regno de Granado.

Poste li konkeris la kastelon de Salar, strategie situa survoje inter Loja kaj Granado, kun nur 80 homoj.

Li estis nomumita delegito de la kastilia regno por la negocado de kapitulaco de la urbo de Malago. Poste li konkeris la urbojn de Baza kaj tiam mortigis la islaman ĉefon Aben-Zaid, komandanto de la granada armeo.

Li estis pioniro de la psikologia milito. Kiam, en 1490, li estis sieĝata de la islamaj trupoj de Boabdil en Salobreña kaj la putoj sekiĝis, li malakceptis kapitulacon antaŭ islamanoj kaj konfirmis tion per elĵeto ekde alto de la muregoj de la lasta akvokruĉo kiun ili havis. Venkis la sekvan batalon kaj rompis la sieĝon. Samjare kun nur 15 kavaliroj kaj helpanto Pedro, enfiltriĝis dumnokte en la propra sieĝata urbo de Granado ĉe la turo de Bib-Altaubin kaj trakuris la urbon ĝis la ĉefa moskeo, kiujn ili intencis bruligi; sed ĉar tio ne eblis, li gluis surporde afiŝeton kun kristana diraĵo *Ave Maria* kaj defia frazo. Poste ili bruligis alian parton de la urbo, luktis kontraŭ gardistoj kaj profitis konfuzon por fuĝi al la rivero Genil kaj al kristana kampadejo de Santa Fe, kie li ricevis honorojn.

Post la milito li retiriĝis al Sevilo, edziĝis kaj verkis.

## Sekvo 
En 1834 la verkisto Francisco Martínez de la Rosa uzis lin kiel protagonisto de historia romano *Hernán Pérez del Pulgar, el de las Hazañas*.

Aktuale estas Honora Filo de Ciudad Real kaj tiea mezlernejo nomiĝas I.E.S. Hernán Pérez del Pulgar.

## Eksteraj ligiloj 
* Hernán Pérez del Pulgar: El de las hazañas. Historia skizo.

Kategorio:Hispana renesanco
Kategorio:Regno de Granado
Kategorio:Hispanaj militistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1451
Kategorio:Mortintoj en 1531
Kategorio:Ciudad Real
Fernando Yáñez de la Almedina

**Hernando** aŭ **Fernando Yáñez de la Almedina** (fl. 1505 – 1537) estis hispana pentristo renesanca, enkondukinto de la formoj de la Quattrocento itala en la Valencio kaj Kastilio la Nova. Lia kono de la pentrarto de Leonardo da Vinci, kun kiu eble li kunlaboris por la perdita murpentraĵo de *La batalo de Anghiari*, kaj la influo de aliaj italaj pentristoj kiaj Filippo Lippi aŭ Perugino, manifestiĝas kaj en la tuto de lia produktaro kaj en liaj desegnoj (Muzeo Luvro) kaj en la laboro de liaj rektaj sekvantoj, kia la kuenkano Martín Gómez el Viejo.[eta|200px|*Santa Catalina* (h. 1510), Madrido, [Museo del Prado.]]La advokato Juan Butrón, en siaj *Discursos apologéticos en que se defiende el arte de la pintura* (Diskursoj defende pentrarton), publikitaj en 1623, asertis, ke li estis naskiĝinta en Almedina (Ciudad Real) kaj atribuis al li la nune malaperinta retablo de ties preĝejo.

Ŝajne verkis en la katedralo de Valencio kaj edukiĝis en Italio plej verŝajne ĉe Rafaelo. La influo leonarda aperas en verkoj de la katedralo de Cuenca. Ŝajne li kunlaboris kun Leonardo en Florenco.

## Bibliografio 
* *Los Hernandos: pintores hispanos del entorno de Leonardo*, catálogo de la exposición, Museo de Bellas Artes de Valencia, 1998, ISBN 84-482-1748-9

* Gómez-Ferrer Lozano, Mª Mercedes y Corbalán de Celis y Durán, Juan, «Un contrato de los Hernandos para la capilla de les Febres de la Seo de Xàtiva en 1511», *Archivo Español de Arte*, Tomo 79, Nº 314, 2006, pags. 157-168 http://archivoespañoldearte.revistas.csic.es/index.php/aea/article/view/10/10)

* Ibáñez Martínez, Pedro Miguel, *Fernando Yáñez de Almedina (La incógnita Yáñez)*, Cuenca, 1999, ISBN 84-8427-022-X

* Marías, Fernando, *El largo siglo XVI. Los usos artísticos del Renacimiento español*, Madrid, Taurus, 1989, ISBN 84-306-0102-3

Kategorio:Hispanaj pentristoj
Kategorio:Renesanco
Lívius Maderspach

**MADERSPACH Lívius** (pro. madeŝpaĥ) estis hungara inĝeniero pri minado, fakverkisto naskita en Ruszkabánya la 1-an de februaro 1840 kaj mortinta en Rákospalota la 29-an de septembro 1921.

## Biografio 
Lívius Maderspach studis en Selmecbánya kaj li estis minejadministranto en 1871 en Berzéte (departemento Gömör), de 1897 uzinestro de la Vasipari Rt. de Hernád-valo.

## Verko 
* *Magyarország vasércfekhelyei* (Bp., 1880).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Gusztáv Madzsar

**MADZSAR Gusztáv** (pro. madĵar) estis hungara literaturhistoriisto naskita en Satmaro la 26-an de marto 1864 kaj mortinta en Budapeŝto la 8-an de novembro 1934.

## Biografio 
Gusztáv Madzsar diplomitiĝis en 1895 en Budapeŝto kaj li estis direktoro de la ĉefgimnazio de Makó de 1903, pli poste distriktolerneja ĉefdirektoro de Budapeŝto. En 1910 li ekigis la libroserion *Irodalmi Segédkönyvek*. Li tradukis el angla, finna, franca, rusa lingvoj.

## Verko 
* *Elbeszélések* (Bp., 1890);
* *Nevelőben* (Bp., 1893);
* *A magyar népköltés versalakjai* (Bp., 1895);
* *Letűnt idők* (Bp., 1931).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Madzsar, G.
2351 O'Higgins

'*2351 *O'Higgins''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino en Indianao (Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Bernardo O'Higgins (1778–1842), militestron kaj batalinton por la sendependeco de Ĉilio, unuan ŝtatestron de tiu lando, rigardita kiel unu el la "patroj de la ĉilia nacio".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1964
Andrejová

**Andrejová,** hungare **Endrevágása** [endrevAgAŝa], germane **Endersau** aŭ *Andreschowetz* rutene **Андріёва** [andrijova] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. En la loknomoj oni rekonas la nomon Andreo.

## Situo 
Andrejová situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Bardejov troviĝas je 6&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1355. En 1492 oni komputis tie 7 loĝatajn kaj 3 neloĝatajn domojn, en 1600 15 servutulajn domojn, muelejon, templon kaj lernejon. En 1711 la vilaĝo senhomiĝis, poste rutenoj refondis ĝin. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon triaklasa. En 1812 epidemio pri ĥolero okazis. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Andrejova*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Endrevágása 401 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bártfa, poste jam kiel Andrejová al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Andrejová 306 homoj, (154 slovakoj, 58 rutenoj, 47 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) de 1893
* kapelo de 1925

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
Bartošovce

**Bartošovce** ( [bartoŝfalva]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Bartošovce situas laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Prešov-Bardejov.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1408. En 1427 50 kamparanaj domoj estis. En 1600 oni komputis tie 36 servutulajn domojn, kastelon, templon, lernejon kaj muelejon.  En 1787 367 vilaĝanoj loĝis en 54 domoj. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1828 301 vilaĝanoj loĝis en 39 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bartosfalva 632 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Bártfa, poste jam kiel Bartošovce al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Kolĥozo formiĝis en 1959. En 2001 vivis en Bartošovce 745 homoj, (736 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) de 1612

Kategorio:Municipoj en distrikto Bardejov
2352 Kurchatov

'*2352 *Kurchatov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 10-an de septembro 1969 de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la sovetan fizitiston Igor Vasiljeviĉ Kurĉatov (cirile *Игорь Васильевич Курчатов''), unu el la kreintoj de la soveta atombombo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1969
2353 Alva

'*2353 *Alva'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno.

## Nomo 
Ĝi ricevis la inan antaŭnomon "*Alva''", tiu de estinta koramikino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul Wild
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Esperanto-libroj 2005

Jen listo de la **libroj kun rilato al Esperanto eldonitaj en 2005**; ĝi enhavas ankaŭ ekzemple vortarojn kaj nacilingvajn informlibrojn. La kolekto servas interalie por havi kredindan statistikon pri nia libroeldonado. Libro laŭ la Unesko-difino havas almenaŭ 49 paĝojn; eldonaĵoj inter 5 kaj 48 paĝoj estas "broŝuroj".

Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2005
2354 Lavrov

'*2354 *Lavrov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusaj geastronomoj kaj geedzoj Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ kaj Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan matematikiston Svjatoslav Sergejeviĉ Lavrov (cirile *Святослав Сергеевич Лавров'', 1923—2004).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Imre Madzsar

**MADZSAR Imre** (pro. madĵar) estis hungara historiisto naskita en Nagykároly la 1-an de februaro 1878 kaj mortinta en Budapeŝto la 3-an de aŭgusto 1946. Li estis elektita membro ordinara al Hungara Scienca Akademio.

## Biografio 
Imre Madzsar estis de 1900 gimnazia instruisto en Budapeŝto, pli poste direktoro, de 1926 lernejdistrikta ĉefdirektoro, universitata profesoro. De 1913 li estis ano de elektita direktoraro de Magyar Történeti Társulat, 1924 afergvidanta vicprezidanto de la Országos Tankönyvbizottság. Li enkondukis kaj eldonis la verkon *Farádi Vörös Ignác Visszaemlékezései* 1778 – 1822 (Bp., 1927).

## Verkoj 
* *Adatok Forgách Ferenc kortörténetének kritikájához* (Bp., 1901);
* *Lamprecht Károly történetelmélete* (Századok, 1908);
* *Szt. Gellért nagyobb legendájáról* (Századok, 1913);
* *A Gellért-legenda kérdéséhez* (Századok, 1915);
* *A II. Géza-kori névtelen* (MTA Értekezések a tört tud köréből, Bp. 1926);
* *Szent István törvényei* (Bp., 1938).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
2355 Nei Monggol

'*2355 *Nei Monggol'''* estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝia nomo, *Nei Monggol* estas la oficiala transskribo de "*Nèiměnggǔ''", ĉina nomo de la provinco de Interna Mongolio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Interna Mongolio
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Purpura Monto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
2357 Fereklo

**2357 Fereklo** estas meze granda, malhela troja asteroido de la "Troja Tendaro".

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Fereklo, troja ŝipĉarpentisto kiu konstruis la ŝipon de Pariso. Li batalis je la Troja milito kaj estis mortigita de Meriono.

## Orbito 
Ĝi orbitas apud la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas la punkto kiu postsekvas Jupiteron, en ĝia orbita movo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
2358 Bahner

'*2358 *Bahner'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Klaus Bahner'', astronomon en la Observatorio de Hejdelbergo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1929
Lumbrein

## Pri la komunumo 
**Lumbrein** estas komunumo de la komunumaro Lumnezia/Lugnez kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 380 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La komunumo Lumbrein situas en la malantaŭa parto de la valo Lumnezia ĉe la bordo de la rivero Glogn (kun germanlingva nomo Glenner). La setlejoj troviĝas ambaŭflanke de la rivero. Krom la ĉefa vilaĝo Lumbrein mem sur teraso ĉe la okcidenta valflanko, al la komunumo apartenas ankaŭ la vilaĝoj Sankt Andriu, kaj Nussaus, kiuj ambaŭ situas ĉe la kantona vojo al Vrin okcidente de la rivero Glogn, kaj la vilaĝoj Surin, Pruastg kaj Silgin oriente de la rivero.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Lumbrein limas en nordo al Vignogn, en okcidento al Sankt Martin, en sudo al Valzo, en sudokcidento al Vrin, en okcidento al Sumvitg, kaj en nordokcidento al Obersaxen.

## Trafiko 
Lumbrein situas ĉe la vojo de Glion/Ilanz al Vrin, sur kiu kondukas poŝtaŭtolinio, per kiu la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Lumbrein datiĝas el la jaro 850 kiel *in villa Lamarine*.

En la jaro 1935 estis malkovrita 300 metrojn okcidente de Surin la bronzepoka setlejo Crestaulta. Ĝin parte elfosis inter 1935 kaj 1938 Walo Burkart.

Dum mezepoko Lumbrein estis feudo de la episkopo de Koiro kaj kiel tia voktejo de la Senjoroj de Belmont, ek de 1371 de la Senjoroj de Lumbrein kaj ek de 1390 de la Senjoroj de Sax-Misox. Ek de 1395 Lumbrein estis membro de la tribunalkomunumo Lugnez kaj kiel tia en la jaro 1851 integrita al la komunumaro Lumnezia/Lugnez. En la jaro 1538 Lumbrein sin liberaĉetis de la episkopa feudo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Lumbrein
Gliese 876 b

**Gliese 876 b** estas ekstersunsistema planedo kiu orbitas ĉirkaŭ la ruĝa nano Gliese 876 post 61,067 tagoj. Malkovrita dum junio 1998, Gliese 876 b estis la unua planedo malkovrita ĉirkaŭ ruĝa nano. Ĝi estas la plej ekstera planedo de sia planeda sistemo.

## Malkovro 
Gliese 876 b estis malkovrita de du malsamaj skipoj gviditaj de Geoffrey Marcy (kun datumoj el la Observatorio Keck kaj la Observatorio Lick) kaj Xavier Delfosse (el la Observatorio Geneva). Kiel la plejmulto el la ekstersunsistemaj planedoj, ĝi estis malkovrita per la metodo radiala rapido.

## Orbito kaj maso 
Gliese 876 b estas en orbita resonanco 1:2 kun la pli interna planedo Gliese 876 c, kio kaŭzas grandan gravitan interagon inter ambaŭ planedoj, kio provokas ke la orbitaj elementoj ŝanĝu tre rapide laŭ la orbitoj precesias. La discentreco de la orbito estas malgranda, simila al tiu de la planedoj de nia sunsistemo. La granda duonakso estas nur 0,211 AU, pli malgranda ol tiu de Merkuro.

Limigo de la metodo radiala rapido estas ke ne eblas kalkuli la veran mason de la planedo, nur la minimuman mason. Por Gliese 876 b, tiu suba limo estas 1,93 Jupiter-masoj. La vera maso dependas de la klinangulo de la orbito, kiu normale estas nekonata. Tamen, en ĉi tiu kazo, modelado de la interagoj inter la planedoj kun resonanco 1:2 kombine kun astrometriaj observoj rivelis ke la vera maso de la planedo estas 2,64 Jupiter-masoj.

Gliese 876 b troviĝas en la enloĝebla zono ĉirkaŭ Gliese 876. Dum la eblecoj trovi vivon sur gasgigantoj estas nekonataj, eblaj grandaj satelitoj povus havi loĝeblan medion. Modelado de tajdaj interagoj inter hipoteza satelito, la planedo kaj la stelo mantras ke tiaj satelitoj povus ekzisti. Aliflanke, unue oni devus certiĝi ke tiaj satelitoj povus formiĝi.

## Vidu ankaŭ 
Gliese 876 c

## Notoj 
## Referencoj 
*  (arXiv-ligilo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* www.extrasolar.net 

Kategorio:Gasgigantoj
Kategorio:Ekstersunsistemaj planedoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Ekstersunsistemaj planedoj detektitaj per radiala rapido
Les Inconnus

[eta|dekstra|De maldekstre dekstren: [Didier Bourdon, Bernard Campan kaj Pascal Légitimus.]]

**Les Inconnus**  (laŭvorte “La Nekonatoj”) estas triopo da francaj humuristoj, kies membroj estas Didier Bourdon, Pascal Légitimus kaj Bernard Campan.

La grupo formiĝis en 1984 (tiam al ĝi apartenis ankaŭ Smaïn kaj Seymour Brussel, kiuj restis nur kelkajn jarojn). Ili estis tre popularaj en la 1990-aj jaroj, ĉefe danke al sia televida elsendo *La Télé des Inconnus* (“La televido de la Nekonatoj”), kiu parodiis tiamajn francajn televidajn elsendojn. La triopo disiĝis en la mezo de la 1990-aj jaroj pro jura kverelo kun la produktisto Paul Ledermann, sed faris filmon kune en 2001.

## Filmoj 
* 1985 : *Le téléphone sonne toujours deux fois !!*
* 1995 : *Les Trois Frères*
* 1997 : *Le Pari* (sen Pascal Légitimus)
* 2000 : ''L'Extraterrestre* (sen Pascal Légitimus)
* 2001 : *Les Rois mages*
* 2006 : *Madame Irma* (sen Bernard Campan)
* 2009 : *Bancs publics (Versailles Rive-Droite)*
* 2014 : *Les Trois Frères : Le Retour''

Kategorio:Francaj humuristoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1984
Almadenejos

250px|eta|Loko de la provinco de Ciudad Real en Hispanio
**Almadenejos** [almadenEĥos] (Almadeneto) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *almadenejenses*. La censita populacio en 2010 estis de 468 loĝantoj kaj la denseco estas de 4,55 loĝ/km².

## Situo 
Almadenejos estas situa en la suda parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Almadeno kaj en la sudokcidenta parto de la natura komarko Valo de Alkudjo en la sudokcidenta parto de la provinco de Ciudad Real, je altitudo de 520 m; je 88 km el Ciudad Real, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 102.88 km². La geografiaj koordinatoj estas 38º, 40´ N, 4º 17´ Ok.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado. Pli tradicie minado jam en la 4a jarcento a.K.

## Historio 
Jam menciis la tieajn minojn la greka filozofo Teofrasto, sed la minoj jam funkciis antaŭe kaj plu estis ekspluatataj dum la epoko de la Romia Imperio kaj dum la araboj (Al Andalus) kaj tio pluis ĝis la 20a jarcento.

Aktuale estas interesaj restoj de industrimina arkitekturo, kia la kapstano de la mino de la *Concepción* (konata ankaŭ kiel Kapstano de San Carlos), kaj antikvaj fandofornoj.

Aliflanke konserviĝas ankaŭ la murego de la 18a jarcento kiu ĉirkaŭis totale tiun vilaĝon. Ĝi enhavis kvar enirpordojn sed aktuale restas nur tiu al Almadeno, ĵus restaŭrita.

La kreado de la vilaĝo mem okazis fine de la 17a jarcento ĉirkaŭ nova minkuŝejo kaj dum la 18a jarcento la vilaĝo disvolviĝis. Oni konstruis malsanulejon ĉe la placo.

Almadenejos apartenis al Almadeno ĝis 1836.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Ciudad Real
* Almadenejos-Almadén (stacidomo)


Kategorio:Municipoj de Ciudad Real
Chillón

250ra|eta|Loko de la provinco de Ciudad Real en Hispanio
**Chillón** [ĉijOn] (Kriema) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *chilloneros*. La censita populacio en 2010 estis de 2.030 loĝantoj kaj la denseco estas de 9,77 loĝ/km².

## Situo 
Chillón estas situa en la suda parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Almadeno en la sudokcidenta parto de la provinco de Ciudad Real, lime kun la provinco de Badajoz okcidente kaj kun provinco de Kordovo sude. La areo de ties teritorio estas de 160,3 km².

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado. Ĉasado. Minado de hidrargo en la minoj de Almadeno.

## Historio 
La teritorio estas loĝata de prahistoria epoko.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Ciudad Real

Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Municipoj de Ciudad Real
Kategorio:Provinco de Ciudad Real