open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Louis Brandeis

**Louis Dembitz BRANDEIS** (13-an de novembro 1856 en Louisville, Kentucky - 5-an de oktobro 1941 en Vaŝingtono) estis usona juristo kaj unua juda juĝisto en la Supera Kortumo de Usono.

## Biografio 
Liaj gepatroj devenis el juda komunumo en Prago kaj migris post la revolucioj en la Aŭstria Imperio de 1848/49 en Usonon, kie ili ekkomercis per greno. Louis Brandeis vizitis la lernejon *Louisville Male High School* kaj finis la lernadon en 1872 en aĝo de 14 jaroj, kun distingo.

Pro ekonomia missorto kaj la komenciĝanta *granda depresio (1873–1896)* kaj pro la ekonomia krizo de 1873, Adolph Brandeis (lia patro) devis vendi la entreprenon kaj la familio revenis en Eŭropon por kelkaj jaroj. Louis Brandeis vizitis tiutempe la realgimnazion *Annenschule* en Dresden. La familio reveturis en 1875 al Usono, kie Brandeis ekstudis en la Harvard Law School. Li finis la jur-studadon en 1877, kiel plej bona en la jarkolekto.

Brandeis en 1916 estis nomumita fare de usona prezidento Woodrow Wilson al juĝisto en la Supera Kortumo. Li restis en tiu posteno ĝis 1939.

Brandeis estis porparolanto de la usona cionismo, same apoganto de la progresiva flanko de la Usona Demokrata Partio.

Lian nomon portas la Brandeis University en Waltham, Massachusetts, same la Louis D. Brandeis School of Law de University of Louisville.

Lia plej grava aldono al la usona jurhistorio la akceptigo de rajto por privato ( „Right to Privacy“). Brandeis kaj lia partnero Samuel Warren verkis inter 1888 kaj 1890 tri bazartikolon en tiu temo por la eldonaĵo Harvard Law Review, kio kondukis al tio, ke tiu rajto estis akceptita en la usonan juron.

Li ankaŭ batalis kontraŭ la monopolaj entreprenoj (oligarĥoj).

## Citaĵo 
„Aŭ ni havas en tiu ĉi lando demokration aŭ grandan bonstaton koncentriĝantan en manoj de malmultaj homoj, sed ni ne povas havi ambaŭ.“

## Literaturo 
* Leonard Baker: *Brandeis and Frankfurter: A Dual Biography*, New York 1984. ISBN 0-06-015245-1
* Lewis J. Paper: ''Brandeis: An Intimate Biography of One of America's Truly Great Supreme Court Justices*, Englewood Cliffs (New Jersey) 1983. ISBN 0-13-081299-4
* Philippa Strum: *Brandeis: Justice for the People'', Cambridge (Mass.) 1984. ISBN 0-674-53921-4

Kategorio:Usonaj advokatoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Cionistoj
Eleŭterio (apartigilo)

**Eleŭterio** venas de la greka vorto *Ελευθερία* kiu signifas "liberecon". Estas la nomo de :
* Eleŭterio : helena diino kiu personigis la liberecon,
* Sankta Eleŭterio : la 13-a papo, de 175 ĝis 189,
* Eleŭterio : teatraĵo de Samuel Beckett,
* 567 Eleŭterio : asteroido.
Pokřikov

Municipo **Pokřikov** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en submontara regiono de Železné hory kaj Žďárské vrchy, 6&nbsp;km sude de la urbo Skuteč kaj 9&nbsp;km nordoriente de la urbo Hlinsko. Vivas ĉi tie  (). En la vilaĝo estas fervoja haltejo sur linio inter Žďárec u Skutče kaj Hlinsko.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1392.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Pokřikov - čp. 26.jpg|N-ro 26
Pokřikov - čp. 65.jpg|N-ro 65
Pokřikov - čp. 85.jpg|N-ro 85
Pokřikov - křížek.jpg|Kruco

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
Centramerika kokotraŭsto

La **Centramerika kokotraŭsto**, Kapuĉa kernorompulo aŭ Kapuĉa kokotraŭsto (***Coccothraustes abeillei***) estas granda birdo de la familio de fringedoj kaj genro de Kokotraŭstoj. Ĝi troviĝas en la altaj teroj de Centrameriko, ĉefe en Meksiko.

Temas pri tre rimarkinda specio kun tre **sulfurflava korpo kaj kontrastaj tre nigraj areoj en kapo** kun kolareo, flugilplumoj kaj vosto. Krome estas blankaj flugilzonoj kiel ĉe la aliaj du membroj de la genro. La beko estas pala (tre kontrasta kun la tre nigra kapo) kaj, denove same kiel ĉe la aliaj du membroj de la genro, tre fortika, mallonga kaj kun ege larĝa bazo, kio utilas por rompi la semokernojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [Foto de *C abeillei* Flickr(https://eo.wikipedia.org/wiki/Flickr)]

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
567 Eleŭterio

**567 Eleŭterio ** estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Paul Götz elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la .

## Nomo 
Ĝi ŝuldas ĝia nomo al la helena diino Eleŭterio (greke: Ελευθερία), kiu personigis la liberecon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul Götz
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1905
Mongolaj invadoj de Ĥorezmo

[eta|dekstra|300px|Mapo de la Ĥorezma imperio inter [1190 kaj 1220]]
La **invadoj de Ĥorezmo** fare de la mongoloj okazis de 1219 ĝis 1221 kaj tiu okazintaĵo estas tre grava historie ĉar ĝi markis la komencon de la mongola konkero de islamaj ŝtatoj, kiu poste kondukis al la konkero de kvazaŭ la tuta Eŭrazio, krom okcidenta Eŭropo, Fenoskandio, la Bizanca imperio, Arabujo, la Hinda subkontinento, Japanio kaj partoj de Sudorienta Azio.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Amitai-Preiss, Reuven. *The Mamluk-Ilkhanid War (La mameluka-ilkanida milito)*, Cambridge University Press, 1996. (ISBN 0-521-52290-0)
* Chambers, James. ''The Devil's Horsemen: The Mongol Invasion of Europe (La rajdantoj de la diablo: La Mongola invado de Eŭropo)*, Atheneum, 1979. (ISBN 0-689-10942-3)
* Greene, Robert. *The 33 Strategies of War (La 33 militstrategioj)*, New York: Viking Penguin, 2006.
* Hildinger, Erik. *Warriors of the Steppe: A Military History of Central Asia, 500 B.C. to A.D. 1700 (Militistoj de la stepo: Militista historio de Centra Azio, de 500 a.K. ĝis 1700)*, Sarpedon Publishers, 1997. (ISBN 1-885119-43-7)
* Morgan, David. *The Mongols (La mongoloj)*, 1986. (ISBN 0-631-17563-6)
* Nicolle, David. *The Mongol Warlords (La mongolaj militestroj)*, Brockhampton Press, 1998.
* Reagan, Geoffry. *The Guinness Book of Decisive Battles (La libro Guinness de decidigaj bataloj)*, New York: Canopy Books, 1992.
* Saunders, J.J. *The History of the Mongol Conquests (La historio de la mongolaj konkeroj)*, Routledge & Kegan Paul Ltd, 1971. (ISBN 0-8122-1766-7)
* Sicker, Martin. *The Islamic World in Ascendancy: From the Arab Conquests to the Siege of Vienna (La islama mondo kreskanta: De la arabaj konkeroj al la sieĝo de Vieno)*, Praeger Publishers, 2000.
* Soucek, Svatopluk. *A History of Inner Asia (Historio de interna Azio)*, Cambridge, 2000.
* Stubbs, Kim. *Facing the Wrath of Khan (Frontante la koleron de la Ĥano)''.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo pri la eventoj .

Kategorio:Mongoloj
Kategorio:Ĥorezmo
Kategorio:Historio de Kazaĥio
Kategorio:Milita historio de Uzbekio
Kategorio:Historio de Mongolio
Kategorio:Invadoj
Kategorio:Konfliktoj en 1220-1229
Kategorio:Konfliktoj en 1210-1219
Horná Krupá

**Horná Krupá,** hungare **Felsőkorompa** [felŝOkorompa] estas malgranda vilaĝo en Slovakio. Horná kaj felső signifas: supra.

## Situo 
Horná Krupá situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Trnava troviĝas je 16&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la kampoj en 1113, pri la vilaĝo en 1256 laŭ tiama hungara ortografio *"Kurumpa"*. En 1828 vivis tie 513 vilaĝanoj en 71 domoj. En 1906 tertremo okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsókorompa 708 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Nagyszombat, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Horná Krupá 538 homoj, (535 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Nikolao de 1746, en 1912 renoviĝis

## Famuloj 
En la iama Felsőkorompa naskiĝis Dezső Zádor (operkantisto).

## Eksteraj ligiloj 
* Horná Krupá sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Trnava
Dobrá Voda (distrikto Trnava)

250px|eta|maldekstra|Preĝejo en Dobrá Voda
250px|eta|maldekstra|La burgo (en fono) en Dobrá Voda
250px|eta|maldekstra|Panoramo el la burgo en Dobrá Voda
250px|eta|maldekstra|Muroj de la burgo en Dobrá Voda
**Dobrá Voda** (hungare *Jókő* germane *Schwarzenstein*) estas malgranda vilaĝo (iam grava burgo) en Slovakio.

## Situo 
Dobrá Voda situas en valo de rojo inter montoj 471 kaj 585 m altaj, fine de sakovojo. Trnava troviĝas je 25&nbsp;km.

## Historio 
### Burgo 
La unua mencio okazis pri la burgo de 1262 en slava formo *"Dobrawoda"* (=bona akvo). En 1657 ĝi estis pligrandigita.

### Vilaĝo 
La loko estis loĝata de slavoj dum la 9-a jarcento. La unua mencio okazis pri la vilaĝo el la 11-a jarcento, kiu ricevis sian nomon de la fortikaĵo. En 1906 tertremo okazis. Tiutempe la vilaĝo havis la rangon kampurbo. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Jókő 1433 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Piešťany, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.

## Vidindaĵoj 
* fortikaĵo de la vilaĝo 1,5&nbsp;km sur montopinto 360 m altaű
* preĝejo

## Famulo 
* tie vivis slovaka poeto Ján Hollý

Kategorio:Municipoj en distrikto Trnava
Dolné Dubové

**Dolné Dubové,** hungare **Alsódombó** [alŝOdombO], germane **Unter-Dubowan** estas malgranda vilaĝeto en Slovakio. Dolné, alsó kaj unter signifas: suba.
300px|eta|Dolné Dubové situas en la plej griza parto

## Situo 
Dolné Dubové situas sur mildaj deklivoj laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Trnava troviĝas je 14&nbsp;km-oj.

## Historio 
En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsódombó 600 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Nagyszombat, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Dolné Dubové 607 homoj, (601 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino el la mezepoko

## Eksteraj ligiloj 
* Dolné Dubové sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
300px|eta|Preĝejo en Dolné Dubové

Kategorio:Municipoj en distrikto Trnava
Dolná Krupá

**Dolná Krupá** (hungare *Alsókorompa* [alŝOkorompa], germane *Unter-Krupa*) estas vilaĝo en Slovakio. *Dolná, alsó* kaj *unter* signifas: suba.

## Situo 
Dolná Krupá situas sub monto 274 m-ojn alta, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Trnava troviĝas je 12&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1113. Fortikaĵo konstruiĝis en la 14-a jarcento. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsókorompa 1675 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Nagyszombat, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Dolná Krupá 2237 homoj, (2222 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
230px|eta|Preĝejo en Dolná Krupá
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Andreo el la 19-a jarcento
* klasikisma kastelo de Brunszvik [brunsvik] de 1795 en loko de iama fortikaĵo, kelkfoje tie gastigadis Beethoven

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Trnava
569 Miso

**569 Miso ** estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la aŭstria astronomo Johann Palisa, elde la observatorio de Vieno, la .

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la orfeisma diino Miso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Johann Palisa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1905
565 Marbachia

'*565 *Marbachia'''* estas granda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la .

## Nomo 
Ĝia nomo "*Marbachia''", venas de tiu de la urbo Marbach am Neckar, naskiĝloko de Friedrich Schiller.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1905
Cabanis

**Cabanis** estas la familia nomo de: 
*Jean Cabanis, ornitologo germana
*Pierre Jean Georges Cabanis, kuracisto kaj filozofo franca
*Hans Cabanis (1886–1964), germana generalmajoro Generalmajor 
* José Cabanis (1922–2000), franca verkisto  
* Rainer Cabanis (1946–2009), germana ĵurnalisto  
* Richard Schmidt-Cabanis (1838–1903), germana aktoro kaj verkisto
József Vándor

**VÁNDOR József** (va:ndor jo:ĵef) estis hungara prikemia inĝeniero naskita en Temeŝvaro la 19-an de septembro 1897 kaj mortinta en Budapeŝto la 10-an de septembro 1955.
## Kariero
Vándor havigis diplomon en 1919 en la Reĝa Teknika Universitato József kaj li komencis sian karieron en la fabriko Wander Gyógyszer- kaj Tápszergyár. De 1925 li faris esplorlaboron en Germanujo en instituto Kaiser Wilhelm kaj a Fritz Haber, poste de 1932 li laboris en Sovetunio. Post reveno en Hungarujon en 1938 li subtenis sian vivon per tradukaĵoj. Post 1945 li partoprenis la organizadon de scienca vivo. En 1948 kaj 49 li estis gastprofesoro de Beogrado. En 1950 – 52 li organizis kaj gvidis la *Műanyagipari Kutató Intézet* (Instituto Esplora pri Plastikmateriindustrio). De 1953 ĝis sia morto li gvidis la sekcion de silikatkemio de la *Építőanyagipari Kutató Intézet* (Esplorinstituto pri Konstrumateriindustrio). Al lia nomo ligiĝas la fabrikado de la unua hungara nilono.

## Verkoj
**Die Malzextrakte* (Berlin, 1928); 
**Egy új állapotegyenletről* (Az SZU Akadémiájának Ért., IV., 1936); 
**Az állapotegyenlet* (I. és II. Magy. Kém. L. 1949. 4. és 5. sz.); 
**Az abszolút nullapont és a hőfokskála értelmezése* (Magy. Kém. F: 1950); 
**Kémiai termodinamika* (Bp., 1952). 
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Jean Cabanis

**Jean Louis CABANIS** (n. 8-a de marto de 1816 — m. 20-a de februaro de 1906) estis ornitologo Germanio.

Cabanis naskiĝis en Berlino. Li studis en la Universitato de Berlino de 1835 al 1839, kiam li vojaĝas al Nordameriko, de kie revenis en 1841 kun granda kolekto de natura historio.

Poste estis helpa direktoro de la Muzeo Universitata de Berlino, lasita de Martin Lichtenstein. Li fondis la gazeton Journal für Ornithologie en 1853, kiun li mem redaktoris dum la venontaj 41 jaroj, ĝis esti anstataŭita de sia bofilo Anton Reichenow.

## Nomigoj 
Multaj birdospecioj estis priskribitaj de li la unuan fojon ekzemple la jenajn:
* Kergelena ŝterno (*Sterna virgata*), Jean Cabanis, 1875.
* Hildebranda lamprotorno aŭ Hildebranda brilsturno (*Lamprotornis hildebrandti*), Jean Cabanis, 1878.
* Ruĝkrona najtingalturdo (*Catharus frantzii*), Jean Cabanis, 1861.
* Subspecio de Kernorompulo aŭ Kokotraŭsto, (*Coccothraustes coccothraustes buvryi*), Jean Cabanis, 1862.
* Stridorsa kampilorinko aŭ Stridorsa troglodito, (*Campylorhynchus nuchalis*), Jean Cabanis, 1847.
* Rustgorĝa cinklo aŭ Argentina cinklo (*Cinclus schulzi*), Jean Cabanis, 1882.
* Subspecio de Hararpego (*Picoides villosus hyloscopus*), Cabanis & Heine, 1863.
* Fajrbeka arasario, (*Pteroglossus frantzii*), Jean Cabanis, 1861.
* Subspecio de Kolumarasario, (*Pteroglossus torquatus nuchalis*), Cabanis, 1862.
* Subspecio de Kecalo, (*Pharomachrus mocinno costaricensis*), Cabanis, 1869.
* Subspecioj de Azia koelo, (*Eudynamys scolopacea chinensis*) kaj (*Eudynamys scolopacea malayana*), Cabanis kaj Heine, 1863.
* Ruĝeca troglodito (*Troglodytes rufulus*), Jean Cabanis, 1849.
* Nigreca turdo (*Turdus nigrescens*), Jean Cabanis, 1860.
* Norda formikulo (*Myrmecocichla aethiops*), Jean Cabanis, 1856.
* Stepkalidro, (*Tryngites subruficollis*), Jean Cabanis, 1857.
* Subspecio de Nigrakoluma barbulo, (*Lybius torquatus irroratus*), Cabanis, 1878.
* Angola muŝkaptulo, (*Melaenornis brunneus*), Jean Cabanis, 1886.
* Okcidenta olivhipolao aŭ Izabela hipolao, (*Hippolais opaca*), Jean Cabanis, 1850.
* Griza kalamonasto (*Calamonastes simplex*), Jean Cabanis, 1878.
* Blankapuga eŭfonjo (*Euphonia minuta*), Jean Cabanis, 1849.
* Palasa emberizo, (*Emberiza pallasi*), Jean Cabanis, 1851.
* Nigrabrusta ajmofilo, (*Aimophila humeralis*), Jean Cabanis, 1851.

* Makisgaroloj aŭ genro de *Aphelocoma*.
* Flavgorĝuloj aŭ genro de *Geothlypis*

* Subfamilio de Drepanidenoj, Jean Cabanis, 1847.

Kaj aliaj multaj ricevis nomon laŭ li:
* Sudokcidenta grupo *cabanisi* ("Kabanisa parulio") de la Orkrona parulio, *Basileuterus culicivorus*.
* Longvosta kapuĉolanio (*Lanius cabanisi*), (Hartert, 1906)
* Kabanisa emberizo (*Emberiza cabanisi*)

Granda parto el ili estas birdoj de Ameriko aŭ Afriko.

Kategorio:Germanaj ornitologoj
Hermann Schlegel

**Hermann SCHLEGEL**  (10-a de junio de 1804 - 17-a de januaro de 1884) estis ornitologo kaj herpetologo germana. eta|dekstra|250px|Hermann Schlegel

## Vivo 
Li naskiĝis en Altenburg. Lia patro, kiu laboris kiel latunforĝisto, kolektis papiliojn, kio stimulis la intereson de Schlegel en la natura historio. La malkovro hazarde de nesto de rabobirdo enkondukis lin al la studo de la birdoj, al kio helpis ankaŭ renkonto kun Christian Ludwig Brehm.

Schlegel komencis labori por sia patro, sed frue lacegiĝis de tiu. Li vojaĝis al Vieno en 1824, kie, en la universitato, ricevis klasojn de Leopold Fitzinger kaj Johann Jacob Heckel. Letero de rekomendo de Brehm al Joseph Natterer atingigis postenon en la Naturhistoria Muzeo (Vieno).

Unu jaron post lia alveno, la direktoro de la muzeo, Carl Franz Anton Ritter von Schreibers, rekomendis lin al Coenraad Jacob Temminck, direktoro de la muzeo de natura historio de Leiden, kaj ĉi tiu lin prenis kiel helpanto. Je la komenco, Schlegel laboris ĉefe en la kolekto de reptilioj de la muzeo, sed frue lia aktiveco etendiĝis al aliaj grupoj de bestoj. Schlegel estis tuj sendota al Javo por kuniĝi al la Naturhistoria Komisiono, sed la morto de tiu kiu tuj estos la posteulo de Temminck, Heinrich Boie, faris ke la projekto ne antaŭeniris. Estis en ĉi tiu epoko kiam Schlegel konis Philipp Franz von Siebold. Ili iĝis bonaj amikoj kaj kunlaboris en la verko *Fauna Japonica* (1845-1850).

Kiam komence de 1858 Temminck mortis, Schlegel lin sekvis kiel direktoro de la muzeo de natura historio. Estis speciale interesita en la azia sudoriento, kaj en 1857 ordonis al lia filo Gustav kolekti specimenojn de birdoj de Ĉinio. Kiam Gustav alvenis, trafis ke Robert Swinhoe estis alveninta tie unue. En 1859 Schlegel sendis Heinrich Agathon Bernstein al kolekti birdojn al Novgvineo. Bernstein mortis en 1865 kaj estis sekvita en la scienca misio de Hermann von Rosenberg.

Schlegel prenis junan nomitan helpanton Otto Finsch. Samtempe li komencis eldoni sciencan revuon nome *Notoj de la muzeo de Leyden*, tiel kiel ankaŭ verkon de dek kvar volumoj: ''Muséum d'histoire naturelle des Pays-Bas* (1862-1880). En ĉi tiu verko uzis tri ilustristojn: John Gerrard Keulemans, Joseph Smit kaj Joseph Wolf.

La lastaj jaroj de lia vivo estis komplikitaj: lia virino mortis en 1864; lia helpanto Finsch translokiĝis al la muzeo de natura historio de Bremen, kaj la kolekto de la Brita Muzeo komencis superi tiun de Leiden.

## Referencoj 
* *A Concise History of Ornithology'', Michael Walters ISBN 1873403976

## Vidu ankaŭ 
* Ŝlegela frankolino

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1804
Kategorio:Mortintoj en 1884
Kategorio:Germanaj ornitologoj
Kategorio:Herpetologoj
568 Cheruskia

'*568 *Cheruskia'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Paul Götz elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la .

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Cheruskia''", devenas de tiu de unu societo da studentoj en la Universitato de Hajdelbergo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul Götz
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1905
Richard Bowdler Sharpe

**Richard Bowdler SHARPE** (n. 22-a de novembro de 1847 - 25-a de decembro de 1909) estis angla zoologo.

Sharpe naskiĝis en Londono kaj studis en Brighton, Peterborough kaj Loughborough. Je la aĝo de dek ses laboris ĉe Smith & Sons en Londono. En 1864 li komencis sian unuan laboron ornitologan, nome monografio pri alcionoj (1868-71).

En 1867 Sharpe akiris la postenon de bibliotekisto de la Zoologia Societo de Londono, rekomendita de Osbert Salvin kaj Philip Sclater. Post la morto de George Robert Gray en 1872 eniris al la Brita Muzeo kiel Plej granda Helpanto en la Sekcio de Zoologio, komisiante pri la kolekto de birdoj. Estis la Helpa Gardisto en 1895, kaj restis tie ĝis sia morto (pro pulmito).

Sharpe Fondis en 1892 la nun faman asocion British Ornithologists' Club kaj ĝi reviziis la bultenon kiun tiu eldonas. Li verkis dek tri (preskaŭ la duonon) de la 27 volumoj de la Katalogo de la Birdoj en la brita Muzeo (1874-1898).

## Verkoj 
* *Catalogue of the Accipitres, or diurnal birds of prey, in the collection of the British Museum.* (1874)
* *Catalogue of the Striges, or nocturnal birds of prey, in the collection of the British museum.* (1875)
* *Catalogue of the Passeriformes, or perching birds, in the collection of the British museum. Coliomorphae...* (1877)
* *Catalogue of the Passeriformes, or perching birds, in the collection of the British museum. Cichlomorphae, pt.I...* (1879)
* *Catalogue of the Passeriformes, or perching birds, in the collection of the British museum. Cichlomorphae, pt.III-[IV]...* (1881-83)
* *Catalogue of the Passeriformes, or perching birds, in the collection of the British museum. Fringilliformes, pt.I...* (1885)
* *A monograph of the Hirundinidae*, (1894)
* *A Monograph of The Alcedinidae, or Family of Kingfishers* (1868 - 1871)
* *Catalogue of the Passeriformes, or perching birds, in the collection of the British museum. Fringilliformes, pt.III...* (1888)
* *Catalogue of the Passeriformes, or perching birds, in the collection of the British museum. Sturniformes...* (1890)
* *Catalogue of the Picariae in the collection of the British museum. Coraciae...* (1892)
* *Catalogue of the Fulicariae... and Alectorides... in the collection of the British museum.* (1894)
* *Catalogue of the Limicolae in the collection of the British museum.* (1896)
* *Catalogue of the Plataleae, Herodiones, Steganopodes, Pygopodes, Alcae, and Impennes in the collection of the British museum*. (1898)

## Referencoj 
* Mullens kaj Swann - *A Bibliography of British Ornithology* (1917)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.thebowdlers.pwp.blueyonder.co.uk/richard_bowdler_sharpe.htm 
* http://www.audubon.co.uk/SharpeGallery1.htm  [Bildoj de la Monografio de la Alcedinedoj].

Kategorio:Anglaj ornitologoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1847
Kategorio:Mortintoj en 1909
570 Kitero

**570 Kitero ** estas granda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la greka insulo Kitero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1905
572 Rebekka

'*572 *Rebekka*** estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Paul Götz, la 19-an de septembro 1905 elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo venas de tiu de juna senjorino de Hejdelbergo (sed eble inspirita de la provizora nomo: **1905 RB*').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul Götz
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1905
Blankaflugila dikbekulo

alternative=Blankaflugila dikbekulo|eta|Blankaflugila dikbekulo
La **Blankaflugila dikbekulo** aŭ Blankaflugila micerobo (***Mycerobas carnipes***) estas specio de birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Miceroboj, kiu enhavas speciojn kiuj kombinas nigran kaj flavan kolorojn kaj havas dikajn bekojn. 

Ĝi povas troviĝi en Afganio, Butano, Ĉinio, Barato, Irano, Birmo, Kazaĥio, Nepalo, Pakistano, Rusio, Taĝikio, Turkmenio kaj Uzbekio. Ties natura habitato estas borealaj arbaroj de juniperoj aŭ miksitaj de juniperoj kaj piceoj, arbustoj kaj similaj areoj de preskaŭ 2,000 al 3,000 m super marnivelo. Vintre malsupreniras al areoj de pomarboj, kratagoj kaj hundorozo.

Temas pri specio kun dika, mallonga kaj fortika ĉebaze beko, kiel aliaj dikbekuloj, kiu estas griza; la kruroj estas rozkolorecaj. Krom tio ĝi havas malhelajn (malhelbrunaj al nigrecaj) kapo, kolareo, dorso kaj brusto, dum estas flavaj la ventro kaj flugilstrio. La vosto kaj flugiloj estas nigrecaj, kaj tiuj montras krom la flavan pli markatan blankan flugilzonon.

Reproduktado faratas de paroj separataj almenaŭ 100-150 m unu disde alia. La nesto estas konstruata nur de la ino (masklo akompanas) en junipero aŭ piceo je 0.4-17 m supergrunde el bastonetoj, herbotigoj kaj muskeroj kovrite de junipera ŝelo. Oni trovas ovarojn de 2-5 ovoj el fino  de marto al komenco de septembro, kaj ĉefe el meza majo al fina julio. Post perdo de la unua ovaro povas okazi dua ovodemetado, sed kelkaj paroj ĉiukaze faras tion, kio estis konstatita per kolorringado (Kovshar, 1977). Ambaŭ gepatroj kovas dum 14-16 tagoj kaj manĝigas la idojn; elnestiĝo okazas post 20 tagoj. Diso al pli malaltaj altitudoj en aroj de 10-20 birdoj komencas en novembro, kaj la lastaj birdoj estis observitaj tie en komenco de aprilo. 

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Mycerobas carnipes.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Károly Vántus

**VÁNTUS Károly** (va:ntuŝ ka:roj) estis hungara politikisto, redaktoro, ĉarpentisto naskita en Nadjvarado la 20-an de februaro 1879 kaj mortinta en Moskvo en 1927.

## Kariero 
Vántus estis sekretario de organizo de Nagyvárad de la Socialdemokratia Partio, en 1905 redaktoro de la Nagyváradi Újság, de 1907 unu el la centraj sekretarioj de la partio. En rusa militkaptiteco li partoprenis la komisiojn de militkaptitoj. Li estis unu el redaktoroj de la hungarlingva revuo en Moskvo *Szociális Forradalom* (Socia Revolucio), preleganto de la agitantlernejo. En aŭtuno 1918 li revenis. Li estis kunfondinto de komunista partio kaj ano de la centra komitato. Li estis popolkomisaro pri agrikulturaj aferoj dum la hungara konsilantara respubliko. Post la falo de tiu oni kondamnis lin al morto, sed 1922 pere de kaptitŝanĝo li venis en Sovetunion kaj tie vivis ĝi sia morto.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Vantus, K.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri agrikulturo
571 Dulcinea

'*571 *Dulcinea'''* estas granda, tre hela kaj malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Paul Götz, la  elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Dulcinea del Toboso, la imaga amatino de Don Kiĥoto, en la verko de Miguel de Cervantes.

## Ecoj 
571 *Dulcinea* estas unu el la maloftaj R-tipaj asteroidoj (Sub klaso de S-tipaj, mezaj inter la A-tipaj kaj la V-tipaj); en kiuj oni trovas la spektron de la olivino kaj de la pirokseno. Plej bona specimeno de R-tipa asteroido estas *349 Dembowska''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul Götz
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1905
Apofata teologio

**Apofata teologio**, el (antikva greka kunmetaĵo de *ἀπό* kaj *φημι*, kiu litere signifas “for el diri”, estas aparta framo de la amplekso de teologio, pliprecize de la kristana teologio ĉar la nocio kaj rilataj problemoj naskiĝis kaj disvolviĝis en kristana medio: premiso de tiu teologio fokusas en la principo laŭ kiu Dio estas tute nekonebla per la uzado de la racio. Pliprecize, tio ne koncernas la ekziston de Dio kaj certajn liajn atributojn kiel “kreinto” kaj "savanta" ktp, sed la determinon de aliaj esencaj atributoj: laŭ tiu teologio, Dio estas tiom transcenda ke antaŭ li la homa racio ne rajtas, prave, al li apliki, kvankam purigitajn kaj pleje nobiligitajn, la perfektojn konstatatajn en reala fizika mondo.

Tiu teologia sinteno estas la ekzakta kontraŭo de katafatismo de la Aserta teologio, kiu male antaŭvidas la koneblecon pri Dio per la uzo de la racio kaj intelekto analizantaj la kvalitojn de la estaĵoj kreitaj, kies atributoj (perfektecoj) aplikendas, se purigitaj el la kreaĵaj limoj kaj per helpo de la principo de analogio , al Dio.

Tiu teologio, dirita ankaŭ *negativa*, tamen, kvankam utiligante tian apofatan metodon, allasas la eblecon de iu ekzerco parolada kaj racia por alproksimiĝi al Dio, ne dirante kio li estas, sed kio li ne estas. Ĝi, ĉiukaze, kulminas en la adora silento.

Kompreneble, ankaŭ tiu teologio konvinkitas, kiel la paralela pozitiva (aserta), trovis sian fundamenton en la Biblio, aparte en Profetoj kaj tekstoj apokalipsaj.

Elstaruloj de tiu teologio enkalkuliĝas Pseŭdo-Dionizio la Areopagano, Majstro Eckhart, kaj ĝenerale la mistikuloj.

## Bibliografio 
* http://fr.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A9ologie
* http://en.wikipedia.org/wiki/Theology
* http://de.wikipedia.org/wiki/Theologie

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Agnostikismo
* Apostateco
* Asketa teologio
* Ateismo
* Apologetiko
* Kristana teologio
* Teologio
* Kreismo
* Ekzegezo
* Esoterismo
* Feminisma teologio
* Herezo
* Hierologio
* Historio pri teologio

Kategorio:Kristana teologio
Kategorio:Religio
Karl Wilhelm Lorenz

Post duagrada lernado en Karlsruhe li enskribiĝis en la Universitato de Hajdelbergo, pri matematiko kaj astronomio, kaj, inter 1908 kaj 1910, estis helpanto en la "*Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl*" (Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl), kie li malkovris kvar asteroidojn.

Li ricevis sian diplomon en 1911 kaj komencis instrui, sed, post sia edziĝo, li suferis kormalsanon en 1916 kaj 1917, kaj li mortis pro pneŭmonito en 1918.

## Eksteraj ligiloj
* Nekrologio
Pinikoloj

La **Pinikoloj** aŭ ***Pinicola*** estas eble monotipa genro de "dikbekuloj", tio estas birdoj de la familio de Fringedoj. Ĝi estas tre rilata al la veraj piroloj (*Pyrrhula*) kaj al la birdospecioj de la Holarkto nome Leŭkostiktoj (*Leucosticte*).

Tiu genro enhavas maksimume du speciojn:
* Pinikolo aŭ eĉ Pinulo, *Pinicola enucleator*
* Ruĝkapa pinikolo, *Pinicola subhimachala*

Tiuj specioj montras rozkolorecajn suprajn partojn kaj nuancojn ĉefe en kapo.

La lasta estas foje separata kiel monotipa genro *Propyrrhula*, kaj laŭ aliaj fakuloj estas kunigitaj al la karpodakoj (*Carpodacus* kaj aliaj).

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Nigraflava dikbekulo

La **Nigraflava dikbekulo** aŭ Nigraflava micerobo (***Mycerobas icterioides***) estas specio de birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Miceroboj, kiu enhavas speciojn kiuj kombinas nigran kaj flavan kolorojn kaj havas dikajn bekojn. Fakte du specioj nome la *Mycerobas icterioides* kaj la *Mycerobas melanozanthos* plej klare havas tiujn du kolorojn kaj laŭ la latinaj sciencaj nomoj meritus same saman kombinan komunan nomon. Tamen preferindas tiu de Nigraflava dikbekulo por la specio kie plie videblas la flavan koloron (kiel lasta en la kunmetaĵo) kaj krome estas la ununura koloro aludata en la latina scienca nomo *icterioides*, dum tiu de Flavanigra dikbekulo indas por la specio kie nigra koloro plie etendas kaj krome ambaŭ koloroj estas aludataj  en la latina scienca nomo per kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka *melanozanthos* kiuj signifas respektive “nigra” kaj “flava”.

Ĝi povas troviĝi en Afganio, Barato, Nepalo kaj Pakistano. Ties natura biotopo estas moderklimataj arbaroj.

Tiu orientalisa specio estas klara kazo de seksa duformismo. La masklo havas tre **flavan korpon kun nigraj kapo** (sen nuko), **flugiloj kaj vosto**, sen iu ajn blanka marko. La ino havas grizan kapon, ĉirkaŭata de flava nuanco, olivverdecajn dorson kaj flugilojn, kun pli nigrecaj flugilplumoj kaj vosto. Ankaŭ la subaj partoj estas olivverdecaj sed iom pli helaj. Ambaŭ specioj havas helrozkolorecaj kruroj kaj tre dika, mallonga, larĝa ĉebaze beko, adaptita al rompo de malmolaj semokernojn. Tiu beko estas kutima en la grupo de dikbekuloj kaj ĉikaze estas ebureca al kornokolora.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Mycerobas icterioides.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

## Bildaro 

Image:Black-&-Yellow Grosbeak (Male) I IMG 7379.jpg|Masklo ĉe Bhandak Thaatch en distrikto Kullu-Manali de Himaĉal Pradeŝ, Barato
Image:Black-&-Yellow Grosbeak (Male) I IMG 6858.jpg|Masklo ĉe Guna Pani en distrikto Kullu-Manali de Himaĉal Pradeŝ, Barato
 Image:Black-&-Yellow Grosbeak (Female) I IMG 7370.jpg|Ino ĉe Bhandak Thaatch en distrikto Kullu-Manali de Himaĉal Pradeŝ, Barato

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Buduaro

eta|dekstra|Buduaro
**Buduaro** (france: Boudoir [], derivita de *bouder* "paŭti") laŭvorte signifas paŭtĉambron, sed estis - en la 18-a jarcento populara, antaŭ ĉio en Francio - plejofte elegante aranĝita ĉambro, en kiu la dommastrino povis retiriĝi.

Origine la buduaro estis ejo flanke de la dormoĉambro de la virino, kie ŝi povis lavi kaj vesti sin. En tiu senco la buduaro estis la virina ekvivalento de la vira kabineto. La buduaro jam longtempe havas erotikan kromsignifon. En 1795 Markizo de Sade verkis sian erotikan libron *La Philosophie dans le boudoir ou Les instituteurs immoraux* pri la defloro de la dekkvinjara knabino *Eugénie*. Pri Napoleono estas rakonto ke li iam - rapide enirinte buduaron - diris : *Mi ne venis ĉi tien por prelegi*.

En la pentroarto per la termino *buduarstilo* oni indikas la gracian rokokostilon kiel tiu de pentristo François Boucher.
[eta|maldekstra|Buduaro en [Nieborów Palaco (Pollando).]]
Laŭ Francisko Azorín **Buduaro** estas *Intima ĉambreto, kie virino sin vestas k. ornamas*.

## Notoj 
## Vidu Ankaŭ 
* La Filozofio en la Buduaro

Kategorio:Ĉambroj
Flavanigra dikbekulo

La **Flavanigra dikbekulo** aŭ Punktoflugila dikbekulo (***Mycerobas melanozanthos***) estas specio de birdo de la familio de Fringedoj kaj genro de Miceroboj, kiu enhavas speciojn kiuj kombinas nigran kaj flavan kolorojn kaj havas dikajn bekojn. Fakte du specioj nome la *Mycerobas icterioides* kaj la *Mycerobas melanozanthos* plej klare havas tiujn du kolorojn kaj laŭ la latinaj sciencaj nomoj meritus same saman kombinan komunan nomon. Tamen preferindas tiu de Nigraflava dikbekulo por la specio kie plie videblas la flavan koloron (kiel lasta en la kunmetaĵo) kaj krome estas la ununura koloro aludata en la latina scienca nomo *icterioides*, dum tiu de Flavanigra dikbekulo indas por la specio kie nigra koloro plie etendas kaj krome ambaŭ koloroj estas aludataj en la latina scienca nomo per kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka *melanozanthos* kiuj signifas respektive “nigra” kaj “flava”.

eta|maldekstra|Ilustraĵo.
eta|Spot-winged Grosbeak|alt=Spot-winged Grosbeak.JPG
Ĝi povas troviĝi en Butano, Ĉinio, Barato, Laoso, Birmo, Nepalo, Pakistano, Tajlando kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj aŭ humidaj montararbaroj.

Tiu specio estas klara kazo de seksa duformismo. La masklo havas tre **flavajn subajn partojn kaj pugon kun nigraj kapo, kolareo, supra brusto, flugiloj kaj vosto**, kun tre klaraj **blankaj markoj ĉeŝultre**, kio nomigas la specion per la alternativa komuna nomo. La ino estas flaveca kaj tre strieca en subaj partoj kaj ĉefe ĉe flankoj, kun olivverdecaj al grizaj dorso kaj flugiloj kaj vosto. Ankaŭ la kapo estas flaveca sed trioble tre markata per grizaj larĝa traokula strio al la nuko, subvanga makulo kaj mustaĉa strio ambaŭflanke kiuj markas la helan mentonon. Ambaŭ specioj havas grizecajn krurojn kaj tre dikan, mallongan, larĝan ĉebaze bekon, adaptitan al rompo de malmolaj semokernojn. Tiu beko estas kutima en la grupo de dikbekuloj kaj ĉikaze estas helgriza al kornokolora.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Mycerobas melanozanthos . 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Fraser-insulo

La **Fraser-insulo** (angle **Fraser Island**) estas insulo en Aŭstralio, ĉe suda Kvinslando, ĉirkaŭ 300 km norde de urbo Brisbane. La insulo Fraser havas areon de 1840 km², ĝi estas la plej granda sablinsulo de la mondo. Ĝi estis listigita en 1992 sur la liston de Monda heredaĵo de Unesko. La Fraser-insulo estas parto de la Nacia Parko Great Sandy.

## Geologio 
La Fraser-insulo situas inter la sudaj latitudoj 24°42' kaj 25° 24' kaj la orientaj longitudoj de 152°56' kaj 153°22'. Sur ĝia plej norda punkto, ĉe Kabo Sandy (angle *Sandy Cape*) helpas la ŝipnavigadon lumturo.

La insulo longas 124 km, larĝas averaĝe 10-15 km, la plej larĝa parto estas 25 km. La longo de la insula marbordo estas 290 km.

La plej alta punkto de la insulo estas la 244 metrojn alta sablomonto Mount Bowarrady. Sur la Fraser-insulo troviĝas nur kelkaj vulkanaj rokaĵoj (Indian Head, Waddy Point kaj Middle Rock).

La insulo elformigis dum la lasta 2 milionoj da jaroj, sed la nuna aspekto elformiĝis dum la lasta glaciepoko, antaŭ 10.000 kaj 20 000 jaroj, kiam la marnivelo altiĝis kaj la insulo disiĝis de la kontinento. La sablo devenas el kunportitaj sabloj de la kontinentaj riveroj.

## Plantoj kaj bestoj 
maldekstra|200px|eta|Dingoj sur la insulo
La plantaro estas abunda, malantaŭ la dunoj etendiĝas pluvarbaroj kaj eŭkaliptaj arbaroj.

Oni observis ĉirkaŭ 200 birdospeciojn sur la insuloj.

El inter la mamuloj la dingoj *(Canis lupus dingo)* malpliiĝas, laŭ kalkulo en januaro de 2008, ili nombras inter 120 kaj 150.

Tie vivas el inter la marsupiuloj la marĉa kanguruo *(Wallabia bicolor)*, pluraj specioj de ringovostaj marsupiuloj *(Pseudocheiridae)*.

La insulon ĉirkaŭas la Koral-maro, kie estas observebla el cetacoj *(Cetacea)* la ĝiba baleno *(Megaptera novaeangliae)* kaj eĉ delfenoj. En la ĉeborda maro vivas la dugongo *(Dugong dugon)*, manĝanta marajn herbojn.

## Literaturo 
* Buchanan, Ross and Heather (1996): Fraser Island and Cooloola : Visitors guide, Hema Maps Pty Ltd, ISBN 1-875992-22-7

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Aŭstralio
Kategorio:Insuloj en Aŭstralio
Nieborów

149px|eta|maldekstra|Blazono de la Komunumo Nieborów
eta|300px|maldekstra|Palaco de la magnat-familio / la familio de princoj **Radziwiłł**
[eta|dekstra|La interno de la palaco en Nieborów - la pentraĵo de fama pentristo **Zdzisław Pągowski** - la amanto de [Łowicz / Loviĉo kaj Łowicz-Tero]]
eta|300px|maldekstra|La Ruĝa Salono en la palaco de la magnat-familio / la familio de princoj **Radziwiłł**

**Nieborów** (prononcu: njeboruf) estas la komunuma vilaĝo en la pola vojevodio Łódź / Lodzo, en la distrikto Łowicki nur kelkaj kilometroj de la urbo Łowicz / Loviĉo.

La vilaĝo estas parto de la **komunumo Nieborów** kaj havis 900 loĝantojn en 2006 kun la fama palaco de la magnat-familio / la familio de princoj **Radziwiłł**. La vilaĝo devenas el la fino de la 12a jc. Unue ĝi estis posedaĵo de familio Nieborowski (legu: Njeborofski). Fine de la 17a jc la vilaĝon aĉetis la primaso de Pollando Michał Radziejowski (legu: Mikaelo Radzjejovski) kiu en la loko de gotik-renesanca nobela domo konstruis la barokan palacon laŭ projekto de **Tylman el Gameron**. Dum mallonga tempo ĝi estis la posedaĵo de familio Ogiński kaj en la jaroj 1774-1945 aĉetis ĝin la magnat-familio / la familio de princoj **Radziwiłł**. Posta la Dua Mondmilito pri palaco kaj la arta kolektaĵo zorgas la Nacia Muzeo en Varsovio. La rezidejon ornamas baroka ĝardeno en la franca stilo.

La belecon de la palaco kaj ĝiaj internoj montris en siaj pentraĵoj **Zdzisław Pągowski** (prononcu: zdzjisŭaf pongofski) (li naskiĝis la 4an de aŭgusto 1909 en Łowicz / Loviĉo, mortis la 15an de aŭgusto 1976 en Varsovio - pola pentristo, la ano de postimpresionisma **realismo** kaj **kolorismo**, aŭtoro de multaj oleopentraĵoj, akvareloj, desegnaĵoj, pentraĵoj, afiŝoj, sigeloj, ekslibrisoj, li estis projektanto de skulptaĵoj kaj monumentoj, memortabuloj, standardoj kaj ornatoj, li estis ankaŭ literskribartisto, scenografo, populariganto de arto kaj sociaganto, amanto de la urbo Łowicz kaj Łowicz-Tero (i.a. la pentraĵo de la interno de la Palaco en Nieborów).

[eta|dekstra|La fruktoj kaj folioj de [platano kreskanta en la parko ĉe la palaco de la familio de princoj **Radziwiłł** en Nieborów.]]
[eta|maldekstra|La informtabulo pendanta ĉe la [platano en la parko ĉe la palaco de princ-familio **Radziwiłł** en Nieborów - kun la dato 1770 (MDCCLXX) - kiam oni plantis ĝin, ĝuste t.e. la plej aĝa platano en Pollando]]

## Vidu ankaŭ 
* Akademio de sinjoro Makulo (filmo)

Kategorio:Palacoj en Pollando
Kategorio:Lodza provinco
Kategorio:Vilaĝoj de Pollando
574 Reginhild

'*574 *Reginhild'''* estas meze granda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 19-an de septembro 1905 de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan nomon de "*Reginhild''", eble inspirita de la provizora nomo: **1905 RD**.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1905
576 Emanuela

'*576 *Emanuela'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 22-an de septembro 1905 de la germana astronomo Paul Götz elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
"*Emanuela''", al kiu ĝi ŝuldas sian nomon, estis unu amikino de Paul Götz.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul Götz
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1905
Fderîck

eta
**Fderîck** aŭ '''F'dérick** aŭ **Fderiko'* estas urbo en norda Maŭritanio. Ĝi situas en izolita areo de la Saharo, sur okcidenta flanko de Kediet Iĝil. Fderîck estis konstruita en fino de la 1950-aj jaroj ĉirkaŭ la iama franca fortikaĵo *Fort Gouraud'' por ekmini la ferajn rokaĵojn de la areo. La nomo de la minejo estas same Fderîck. Oni transportas la minitajn ercon per la Maŭritania fervojo al Nouadhibou.

30&nbsp;km oriente de F'derick situas Zuérat.

## Vidu ankaŭ 
* Fervojaj stacioj en Maŭritanio

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo en la franca

Kategorio:Urboj de Maŭritanio
Umm Dreiga

**Umm Dreiga** (arabe أم دريجة) (aŭ **Um Dreiga**) estas oaza urbeto en areo Río de Oro de Okcidenta Saharo.

Ĝi servis kiel ŝirmejo kaj provizora rifuĝejo por la sahara popolo fine de 1975 kaj komence de 1976, post la okupado de Okcidenta Saharo fare de Maroko kaj Maŭritanio (tiam konata kiel Hispana Saharo). En februaro de 1976, la Maroka Aerarmeo uzis napalmo kaj grapolbombojn kontraŭ la rifuĝintaj homoj, kaŭzante morton kaj vundigon de centoj. La rifuĝintoj tiam moviĝis tra Saharo al Tinduf, Alĝerio, kie plimulto el ili restis en rifuĝejo eĉ ĝis hodiaŭ.

Ĉe la urbeto okazis pluraj bataloj ĝis 1981, inter la Fronto Polisario kaj la Maroka armeo, ĝi nun situas okcidente de la Maroka muro.

Kategorio:Oazoj en Okcidenta Saharo
Auserd

**Auserd** estas urbeto en provinco Ŭed-Dahab Lagera, en la de Maroko kontrolita parto de Okcidenta Saharo. La nombro de la konstantaj konstruaĵoj estas malgranda en Aserd, multaj rezidantoj sekvas la tradicie nomadan beduenan vivstilon de la sahara popolo, ili vivas ofte en tendoj. La populacio estis  en 2004.

Sude de Tinduf, en Alĝerio, ekzistas la sahara rifuĝa tendumejo, nomata post Auserd.

## Eksteraj ligiloj 
*Fotoj pri Auserd el la hispana kolonia epoko (1970-aj jaroj)

Kategorio:Okcidenta Saharo
Kediet Iĝil

**Kediet Iĝil** estas montaro en Tiris Zemmour, Maŭritanio, kun urbo Zuérat en la oriento kaj Fderick en okcidento. Ĝi estas la plej alta monto de Maŭritanio kun 915 m. 

La tuta montaro konsistas el magnetito, kiu donas al ĝi bluan koloron. Pro ties magneta kampo, la kompaso ne funkcias. La minejado tie helpis ankaŭ esploron de aliaj ercoj en la regiono (*guelba* magnetito; *france :fr:Guelb à magnétite*) en la 1960-aj jaroj.

Kategorio:Montaroj en Afriko
Kategorio:Geografio de Maŭritanio
Siberia nana pino

La **siberia nana pino** (*Pinus pumila*) estas pino hejma en nordorienta Azio, inkluzive de la insuloj de Japanujo. Tiu arbeda pino altas ekde 1–3 m, ĝis escepte ĝis 5 m, sed ĝi povas havi branĉojn laŭlonge de la grundo kiuj estas pli longaj. En la montaroj de norda Japanujo, ĝi kelkfoje hibridiĝas kun la parenca malgrandflora pino (*Pinus parviflora*); tiuj hibridoj (*Pinus x hakkodensis*) estas pli grandaj ol *P. pumila*, atingante okaze altecon de 8–10 m.

[maldekstra|eta|220ra|*Pinus pumila* en sia natura [arealo en orienta Siberio]].
La folioj estas pinglecaj, aranĝataj po faskoj de kvin kaj ili longas 4–6 cm. La strobiloj longas 2,5-4,5 cm, kun grandaj nuksecaj pinsemoj.

## Ekologio 
La semoj de tiu palearktisa specio estas rikoltataj kaj disvastigataj de la nuksrompulo (*Nucifraga caryocatactes*).

## Vidu ankaŭ 
* Honŝuaj alpaj koniferaroj

## Referencoj kaj eksteraj ligiloj 
*  
*  Images - Flavon's Wild herb and Alpine plants

Kategorio:Pinacoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Arbedoj
Veneciaj insuloj

**Veneciaj insuloj** () estas ĉeno de ekde 1920 establitaj nenaturaj insuloj (artefarita insulo) en la Biscayne Bay en Florido, Usono. La insuloj apartenas al Miami kaj Miami Beach kaj nomiĝas (de okcidento al oriento):
* Biscayne Island (Miami)
* San Marco Island (Miami)
* San Marino Island (Miami Beach)
* Di Lido Island (Miami Beach)
* Rivo Alto Island (Miami Beach)
* Belle Isle (Miami Beach)
* Flagler Monument Island (Miami Beach)

Restaĵoj de nefinita insulo troviĝas en centra *Biscayne Bay* inter *Di Lido Island* kaj *Julia Tuttle Causeway*. La insulo devintus havi la nomon Isola di Lolando. La fiaskita nekompleta artefarita insulo signifas finon de la *Florida land boom* de la 1920-aj jaroj. La *Shoreland Company* bankrotis en 1927 pro la kontraŭstaro je „plua malŝipebligo de la akvovojo“ kaj pro efikoj de la *Great Miami Hurricane* de 1926.

[eta|centre|altdekstre=3.5|Vido je la Veneciaj insuloj (maldekstre), en la fono la *Miami Beach* majami biĉ]

La insulojn interligas pontoj kaj kun la lando de Florido kaj la ĉefinsulo de Miami Beach. La *Venetian Causeway* sekvas la pontojn kaj insulojn kaj estas populara itinero por sanfortiga trotado, biciklado kaj promenado. La insuloj estas loĝataj kaj formas antaŭurbon.

Kategorio:Artefaritaj insuloj
Kategorio:Insuloj en Usono
Kategorio:Florido
579 Sidonia

'*579 *Sidonia'''* estas granda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo August Kopff elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
"*Sidonia*" estas la nomo de rolulino en la opero *Armide* de Christoph Willibald von Gluck (tiu nomo estis eble inspirita de la provizora nomo: **1905 SD**).

*Oni ne konfuzu ĝin kun la asteroido 1106 Cidonio.''

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de August Kopff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1905
580 Seleno

**580 Seleno** estas granda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Seleno, helena diino de la Luno. Tiu nomo estis eble inspirita de la provizora nomo: **1905 SE**.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Kaŝado far de (580) Selene, 1 9-a de junio 2013

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1905