Amerzone

***Amerzone***, ankaŭ konata kiel '''''Amerzone: The Explorer's Legacy*** ( ***Amerzono: La Heredaĵo de la Esploristo'''*) estas unuapersona fantasta kaj aventura videoludo eldonita de Microids kaj desegnita de Benoît Sokal, kiu bazigis ĝin sur sia komiksa serio *Inspektoro Canardo* (1986). *Amerzone* origine aperis por Microsoft Vindozo, Mac OS kaj PlayStation en 1999. Ĝi estis reeldonita por iOS kaj Android en 2014 fare de Anuman Interactive, kiu aĉetis Microids en 2009. Refaro aperis la 24-an de aprilo 2025.

Kiel la komikso, la ludo rakontas la historion de franca esploristo Alexandre Valembois, kiu entreprenas ekspedicion al la mistera sudamerika lando Amerzono. Tie li malkovras multajn mirindajn bestojn, inkluzive de specio de magiaj Blankaj Birdoj, kiuj bezonas homan intervenon por postvivi. Ili iĝas minacataj kiam amiko de Valembois transformas Amerzonon en brutalan diktaturon, kaj Valembois provas savi la endanĝerigitajn estaĵojn. La ludo aldonas ĵurnaliston kiel ludpersonon, kiu daŭrigas la mision de Valembois dum li alproksimiĝas al morto.

*Amerzone* ricevis ĝenerale pozitivan recenzon. Ĝi estis laŭdata pro sia etoso kaj grafikoj, pri kiuj kritikistoj asertis, ke ili donas al ĝi poezian kaj sonĝecan kvaliton; dum kritiko celis la sonon, la regilojn kaj la malfacilecon. Ĝi havis grandan komercan sukceson, kun pli ol unu miliono da venditaj ekzempleroj en sia origina eldono. La fikcia mondo de la ludo fariĝis la bazo por la videoluda serio *Syberia* fare de Sokal, kaj donis sian nomon al la videoluda firmao, kiun li kunfondis, White Birds Productions.

## Sinoptiko 
### Fono 
thumb|left|200px|En-luda bildigo de la *ventousier*. La bestoj en *Amerzone* aldonas fantastajn trajtojn al realaj estaĵoj.
La mondo de *Amerzone* kunplektas fakton kaj fikcion. « Amerzone » mem estas la nomo de fikcia regiono en Sudameriko kaj de la granda rivero, kiu trapasas ĝin. La nomo, kaj la abunda tropika pluvarbaro en Amerzone, sugestas ke ĝi inspiriĝas de la reala amazona pluvarbaro. Valembois loĝas en lumturo sur la fikcia duoninsulo Langrevina en Bretonio.

La ludo eĉ pli enprofundiĝas en la sferon de fantasto kiam la ludanto eniras Amerzone. La lando estas la hejmo de multaj strangaj plantoj kaj bestoj, bildigitaj de akvarelaj skizoj en la esplorista taglibro de Valembois. La flaŭro konsistas ĉefe el herbecaj plantoj kiel la orkide-simila Orcochi. La bestoj de Amerzone emas simili realajn bestojn, sed kun bizaraj aldonaĵoj : la *ventousier* similas al mus-aspekta mamulo, sed ĝia muzelo disbranĉiĝas en suĉil-portantajn brakojn; la rinopotamo aspektas kiel kombinaĵo de rinocero kaj hipopotamo; la retpieda ĝirafo (eble kameledo) trairas la marĉojn per siaj retpiedoj.

thumb|left|200px|La Blankaj Birdoj donas al la ludo poetikan kaj sonĝecan kvaliton.
La Blankaj Birdoj estas la kerna intrigo de la ludo. La birdoj naskiĝas senpiedaj kaj tial pasigas sian tutan vivon glitante super la termikaj ventoj elirantaj el granda vulkano, nutrante sin per flugantaj insektoj. Iliaj flugiloj daŭre kreskas post kiam la resto de iliaj korpoj ĉesis, tiel ke ili fine fariĝas malproporcie longaj. La limigita areo de ilia flugado, same kiel ilia reprodukta metodo, minacas ilian supervivon: ĉiujn tri jarojn demetiĝas unu sola, enorma ovo, enhavanta multajn embriojn. Tamen, la vulkanaj fumoj nature igas la ovojn « malsanaj », tiel ke ili eloviĝas kiel Nigraj Birdoj. Nur proksima indiĝena tribo, la « Ovo-volahoj », scias kiel « kuraci » la ovojn por ke ili eloviĝu kiel Blankaj Birdoj. Plej multaj Amerzonanoj kredas la Blankajn Birdojn esti nur fantazia mito.

### Roluloj 
**La ĵurnalisto**: La ludfiguro; senvizaĝa, sennoma, silenta protagonisto. Preskaŭ sen identeco: nur estas sciate, ke lia dunganto, *Mondial Magazine*, sendis ilin por intervjui Valembois pri Amerzone.

**Alexandre Valembois** (voĉaktorita de Michel Barbey): Naskita en 1904, li studis naturan historion en Parizo. Fascinita de la biologio de Amerzone, li faras sciencan ekspedicion tien inter 1932 kaj 1934. Tie li malkovras kaj enamiĝas al la Blankaj Birdoj, kaj trovas amon en indiĝena junulino nomita Yékoumani. Kiam li revenigas unu el la ovoj de la Blankaj Birdoj, la scienca komunumo mokas lin. Post la Dua Mondmilito, li ricevas postenon kiel licea instruisto.

### Intrigo 
La ĉefa rakonto komenciĝas en 1998 dum la intervjuo de la ĵurnalisto kun Valembois, sed granda parto de la intrigo fakte estas fonrakonto pri la ekspedicio de Valembois en 1932.

#### 1932–1934: La ekspedicio de Valembois 
Alexandre Valembois, zoologia entuziasmulo fascinita de Amerzone, petas al la Nacia Muzeo de Natura Historio de Parizo financi ekspedicion por malkovri la ekzotan flaŭron kaj faŭnon, kiujn menciis Antonio Alvarez. La Muzeo konsentas en 1932, kaj Valembois konceptas akvoveturilon nomatan *Hydraflot* por atingi kaj esplori la landon. Valembois, Alvarez kaj la Jezuito David Mackowski ekvojaĝas la 22-an de oktobro 1932, sekvante la migrantajn amerzonajn anasojn. Dumvoje, la *Hydraflot* difektiĝas pro kaĉaloto, do ili faras la reston de la vojaĝo per perua balenŝipo.

Ili atingas Amerzonon je Kristnaska Tago kaj la iaman komercan postenon Puebla. Valembois komencas skizi kaj studi la lokan faŭnon. Je Novjara Tago li ekscias pri Blankaj Birdoj el iu Luis Angel, kaj decidas esplori la spuron malgraŭ ĝenerala nekredemo. Li dungas Angel kiel gvidiston kaj remas supren la riveron Amerzone, sed la 18-an de februaro Angel forlasas lin kaj li daŭrigas sole. La 22-an de februaro li malkovras indiĝenan tribon — la Ovo-vohaloj — sed hezitas kontakti ilin. Tiuvespere li ricevas severan malsanon, kaj estas flegata ĝis resaniĝo de la ĉarma Yékoumani. Ili tre proksimiĝas, Ĝi ankaŭ estas ekipita per hoko. Li forlasas al la ĵurnalisto la taglibron, enhavantan ĉiujn liajn observojn pri la bestoj de Amerzone, kaj sinceran leteron rakontantan liajn spertojn.

La ĵurnalisto ekvelas kaj haltas por replenigi fuelon ĉe la sama insulo kie Valembois iam renkontis la kaĉaloton. Ultrasona forpelilo gardas la veturilon, sed konfuza baleno implikiĝas en fiŝretoj. La ĵurnalisto sukcesas liberigi ĝin kaj trovas disketon kiu transformas la *Hydraflot* en helikopteron. Post replenigo, li direktiĝas al Puebla. En la iam vigla, nun forte militarigita vilaĝo, li renkontas maljuniĝintan Mackowski, kiu rakontas al li ke malespera Yékoumani sinmortigis en 1935. Mackowski volas helpi la ĵurnaliston, sed Alvarez lin murdigas kaj kaptas la ĵurnaliston por kaŝi la ekziston de la Birdoj. La ĵurnalisto sukcese eskapas, replenigas fuelon kaj trovas disketon kiu permesas al li supreniri la riveron Amerzone.

Laŭvoje, li malkovras la plantojn kaj bestojn jam priskribitajn de Valembois. Kolizio kun tri-korna bubalo tiel damaĝas la *Hydraflot*, ke nur la hoko daŭre funkcias, kaj la ĵurnalisto devas tiri sin de roko al roko ĝis li atingas la vilaĝon de la Ovo-volahoj. Li apenaŭ evitas morton kiam la hoko kaptas sin je malbonhumora rinopotamo. En la vilaĝo, li kuracigas la ovon, akiras novan disketon kaj veturas per unu el la maŝinoj de Valembois por superi akvofalojn, kiuj blokas la vojon.

Li tiel atingas la marĉon, sed la *Hydraflot* renversiĝas kaj malfunkciiĝas. La ovo perdiĝas en la labirinta marĉo. La ĵurnalisto trovas fajfilon en palafito, kiu ebligas al li voki kaj rajdi retpiedan ĝirafon pli profunden en la marĉon. Post kiam li trovas la ovon, li grimpas grandan arbon kaj transiras ponton en la templon menciitan de Valembois. Tie li renkontas Alvarez, kiu minacas mortigi lin sed jam ne estas sufiĉe forta por fari tion. Poste, li rajdas primitivan deltaplanon kiu portas lin al la rando de la vulkano. Li demetas la ovon, kaj ĝi eloviĝas kiel Blanka Birdo, tiel plenumante la lastan deziron de Valembois.

## Ludomaniero 
thumb|right|200px|La ludanto panoramas la antaŭgeneritan vidon en tipa ekrano de *Amerzone*.
*Amerzone* funkcias kiel tipa unuapersona, alklak-bazita aventura videoludo. La ludanto moviĝas inter fiksaj bildoj, kiujn li eblas ĉirkaŭpanorami por observi la ludmondon. Kelkajn elementojn oni povas interagi per alklako. Por progresi tra la ludo, la ludanto devas solvi puzlojn, kiuj povas impliki konversaciojn aŭ uzadon de objektoj kolektitaj dum la vojaĝo. Iuj objektoj ne necesas por solvado de puzloj, sed riĉigas la intrigon de la ludo: jen la rolo de la taglibro de la esploristo kaj de la letero de Valembois. La ludo enhavas administradajn ludaspektojn en la *Hydraflot*: la ludanto devas konstante serĉi fuelon kaj disketojn por plufunkciigi la veturilon.

La poŝtelefona versio sekve modifis plurajn elementojn de la ludomaniero. Oni aldonis nedevigajn help-indikojn por helpi blokitajn ludantojn, kaj kelkajn puzlojn oni redesignis por limigi lacigan movadon inter lokoj. Ĉar iOS-aparatoj uzas la tuŝekranon por enigo, la regado estis restrukturita: objektoj estas reliefigitaj per alklakeblaj ikonoj, kaj la fotilon eblas movi per kliniĝo de la aparato.

## Disvolvo 
### Antaŭproduktado 
[thumb|left|200px|*Amerzone* baziĝas sur komikso fare de [Benoît Sokal en 1986. La aŭtoro estas montrita ĉi tie dum li subskribas komikson ĉe komiksa salono en Saint-Malo en 2010.]]
Antaŭ ol eniri la videoludan industrion, Benoît Sokal desegnis komiksojn kiel ekzemple *Canardo*, kiujn li kolorigis per persona komputilo. Kun la apero de KD-ROM-oj, kiuj povis enhavi centoble pli da datumoj ol tiutempaj diskedoj, Sokal inspiriĝis en 1995 krei multmedian KD-ROM-on enhavantan 2D- kaj 3D-artaĵojn, kunigitajn en kohera universo. Lia eldonisto, Casterman, aprobis la ideon, kaj post sukcesa demonstraĵo Sokal ekis la projekton kun programisto Gregory Duquesne. Sokal konservis plenan krean kontrolon kaj mem plenumis la tutan dezajnlaboron. Li kredis, ke soleca laboro nutras kreemon, dum kunlaboro produktus banalan, norman komercan produkton. Li dungis kunulan komiksartiston Benoît Peeters por helpi pri la verkado, sed ĉi tiu baldaŭ forlasis la projekton. Li agnoskis pensi, ke la ludo eble rezultis tro simpla, kaj promesis ke « *se ni farus daŭrigon, ĝi estus pli kompleksa, precipe fine* ».

Sokal verkis la ludon tiel, kiel li kutime verkis komiksojn : unue li verkis linian rakonton, poste ĝin bildigis paĝon post paĝo kiel scenarplano.. Lia gvida principo estis krei « *tiun tipon de aventuro, kiun oni jam ne ricevas hodiaŭ, aventuron el la frua 20-a jarcento* ». La defio por li estis igi tiun aventuron interaga; tiurilate, li trovis la kontribuon de Duquesne tre valora.

### Produktado 
La teamo komencis produkti artaĵojn en 1996, uzante LightWave 3D por modeloj de roluloj kaj objektoj, kaj Bryce 3D por medioj. Li fine estis tre kontenta pri la laboro de siaj kunlaborantoj.

Sokal rememoris, ke la evoluigo de la ludo ofte renkontis obstaklojn. En 1997, Casterman travivis financajn malfacilaĵojn kaj petis helpon de la eldonisto Microfolie por kunfinanci.

Tetraedge Games — ellaboristo de aventuraj ludoj por poŝaparatoj por Vindozo la 19-an de marto 1999. Versioj por Mac OS kaj PlayStation sekvis en septembro kaj decembro de tiu jaro. En decembro aperis ankaŭ DVD-ROM-reeldono, en kiu la animaciaj filmetoj uzis la formaton MPEG2 anstataŭ Smacker. La DVD-ROM-versio poste havis plurajn reeldonojn, iuj el ili fare de Mindscape, aliaj kiel malmultekostaj pakaĵoj kune kun aliaj aventuraj videoludoj.

La oficiala strategia gvidilo de la ludo, *Amerzone: Strategies & Secrets*, aperis en junio 1999. Krom kompleta gvidilo, ĝi enhavas enciklopedian traktadon de la universo de *Amerzone*, intervjuon kun Sokal kaj iom da neeldonita materialo. Alia libro, *Amerzone: Memoirs of an Expedition*, estis eldonita de Casterman en novembro de la sama jaro. Ĝi kompilas la artaĵojn kaj konceptajn desegnojn de la ludo , kiuj ne estis parto de la fina produkto. Ĝi cetere enhavas klarigajn notojn plejparte el la en-luda ekspedicia taglibro.

En januaro 2014 aperis Android-versio de la ludo. Ĝi estas identa al la iOS-versio.

## Recenzo 
### Vendoj 
*Amerzone* neatendite fariĝis komerca sukceso. *GameSpot UK* rimarkis en junio 1999 ke ĝi fariĝis « *granda sukceso en Francio* ». Post la franca eldono en marto 1999, ĝi vendis 10 000 ekzemplerojn antaŭ frua majo — nombro, kiun la gazeto *Libération* opiniis promesplena. La ludo havis longdaŭran vendejan vivon. Ĝiaj tutmondaj vendoj superis 500 000 ekzemplerojn antaŭ marto 2002. Tiam Mathieu Van Overstraeten de la gazeto *La Libre Belgique* notis, ke tiuj vendoj estis nekutimaj por verko de Sokal, ĉar ĉiu volumo de *Canardo* vendis averaĝe 30 000 ekzemplerojn. Fine, la ludo vendis 1,5 milionojn da ekzempleroj antaŭ 2013.

### Kritikaj recenzoj 
La ludo ĝenerale ricevis pozitivan akcepton dum sia epoko. La prezento estis preskaŭ unuanime laŭdata: la vidaĵoj estis nomitaj « *grandiozaj* » kaj « *mirindaj* »,

La ludo ricevis atenton ankaŭ de ĝeneralaj ĉiutagaj ĵurnaloj kiel *Télérama* kaj *Libération*, kiuj ambaŭ publikigis tre pozitivajn recenzojn. Sokal atribuis la komercan sukceson de la ludo parte al tiu rekono. En 2003, Benoît Sokal pruntis la emblemon kaj la nomon de sia nova firmao, White Birds Productions, el la ludo. *Amerzone* estas foje referencata en liaj postaj ludoj, plej evidente en la serio *Syberia*. *Amerzone* estis cetere kompilita kun la unuaj du partoj de *Syberia* kiel la *Syberia Collection*, eldonita en oktobro 2009. 

Refaro de la origina ludo por PlayStation 5, Windows kaj Xbox Series X/S aperis la 24-an de aprilo 2025.

## Fontoj 
### Notoj 
### Referencoj 
*'Referencoj en la gvidlibro *Amerzone: Strategies & Secrets*** :

**Aliaj referencoj'* :

## Eksteraj ligiloj 
**Amerzone* ĉe MobyGames ()
**Amerzone''  ĉe Microids ()
*Amerzone Remake ĉe Steam ()

Kategorio:Syberia
Kategorio:Videoludoj aperintaj en 1999
Kategorio:Videoludoj de The Adventure Company
Kategorio:Aventuraj videoludoj
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Francio
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per iOS
Kategorio:Videoludoj de Loriciel
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per macOS
Kategorio:Videoludoj de Microids
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per PlayStation
Kategorio:Videoludoj de Ubisoft
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Francio
Kategorio:Videoludoj okazantaj en 1998
Kategorio:Videoludoj okazantaj en Sudameriko
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Vindozo