open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Domo de Ottendorfer

eta|La domo de Ottendorfer
La **Domo de Ottendorfer** () estas ruĝbrika historiisma konstruaĵo en la stilo de t.n. germana renesanco kun cepforma turo, situanta  en la ĉeĥia urbo Svitavy (germane *Zwittau*) kaj apartenanta al la tipaj simboloj de la urbo. La domo estis konstruita en 1892 surloke de la naskiĝdometo de la usona ĵurnalisto kaj filantropo Valentin Oswald Ottendorfer , kiu iniciatis kaj plene financis la projekton. La originan planon prilaboris arkitekto William M. Schickel el Novjorko, kiu jam en 1883-1884 konstruis en Manhattan publikan (ĝis nun funkciantan) bibliotekon, fonditan kaj financitan ĝuste de Ottendorfer kaj de lia edzino. La origina ŝtono estis metita la 18-an de julio 1891. La finan aspekton al la domo donis german-brazildevena arkitekto el Brno German Wanderley, kiu en Svitavy sekve projektis ankaŭ la vilaon de Langer, nuntempan sidejon de la urbodomo. 
La konstruaŝo (post tiu en Třeboň la dua plej malnova en Ĉeĥio projektita speciale por la bibliotekaj bezonoj) estis solene inaŭgurita la 21-an de aŭgusto 1892, dum persona ĉeesto de Valeentin Ottendorfer kaj de lia duonfilino baronino Mathilda Riedl von Riedelstein. La tuta monsubteno de Ottendorfer por konstruo de la domo kaj ekipo de la biblioteko estis 300 000 ormoneroj. 

La publika Biblioteko de Ottendorfer (pro la koloro de la brikoj pli poste nomata ankaŭ Ruĝa) , ekipita krome per legejo kaj prelegsalono, estis ĝis la Dua Mondmilito la plej ampleksa kaj plej moderna germanlingva biblioteko en Moravio. 
Ekde komencaj 7 400 volumoj la biblioteka kolekto iom post iom kreskis ĝis 23 000. La konserviĝintan reston de la origina kolekto, ĉ. 6 mil volumojn de libroj kaj periodaĵoj,  nuntempe prizorgas Urba Muzeo kaj Galerio,  kiu alirebligas ilin por esploristoj.
En la epoko de socialisma Ĉeĥoslovakio la konstruaĵo iĝis urba kulturdomo. Ekde 2008 en la teretaĝo troviĝas Esperanto-Muzeo kaj teejo, la supra kultursalonego daŭre servas kiel koncertejo. La tuta domo estas plu en posedo de la urbo Svitavy.

La Ottendorfer-Domo, ne nur la Muzeo, sed ankaŭ la supra salonego jam gastigis esperantistojn el la tuta mondo dum multaj internaciaj aranĝoj: krom ĉiujaraj inaŭguroj de la muzeaj ekspozicioj kun akompana programo kaj renkontiĝoj ĉeforganizataj de la loka klubo temas precipe pri EKOTUR (2009), ĈEA-Konferenco (2010), Vikimanio omaĝe al 10-jariĝo de la Esperanta Vikipedio (2011), OSIEK-Konferenco (2012), Muzea solenaĵo okaze de ĝia 5-jariĝo (2013), KELI-Kongreso (2015), Turisma Antaŭkongreso de la 101-a UK (2016) kaj Internacia Muzea Seminario (2018). Tial ĝi fariĝis unu el konataj kulturaj centroj de la nuntempa Esperanto-Movado.

## Vidu ankaŭ 
* Esperanto-Muzeo en Svitavy
* Valentin Oswald Ottendorfer 

## Eksteraj ligiloj 
* Fotogalerio de la domo en Mapy.cz

Kategorio:Konstruaĵoj en Svitavy
Kategorio:Vilaoj en Ĉeĥio
Kategorio:Vikimanio
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Regiono Pardubice
László Póka

**PÓKA László** [po:ka] estis hungara kuracisto. Li naskiĝis la 26-a de aprilo 1908 en Arado kaj mortis en Budapeŝto la 9-a de februaro 1990.
 
## Biografio
László Póka diplomitiĝis en Universitato de Medicino de Debreceno en 1932. De 1942 ĝis 1959 li estis ĉefkirurgo de malsanulejo de Eger, poste ĝia direktoro. En 1970 oni nomumis lin al kirurgia sekcio de Landa Instituto pri Onkologio.

## Fonto
*Biografiaj indikoj

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Georges Seurat

**Georges-Pierre SEURAT** (naskiĝis  en Parizo, mortis  en Parizo) estis Franca Post-impresionisma pentristo.

## Pentrista kariero 
Seurat pentris dum iom da tempo kun la Impresionismaj pentristoj, Claude Monet, Renoir, Sisley Kaj Pisarro. Liaj sciencaj ideoj pri koloro poste kondukis lin al disvolvo de malsama pentra teĥniko. Li pentris per etaj kolor-punktoj, kun la teorio ke la okulo de la vidanto miksus ilin. Tiu teĥniko estas nomata punktismo.

Seurat kaj lia sekvantaro estas ofte referataj sub la nomo Nov-impresionistoj. Liaj plej famaj pentraĵoj estas *Somera dimanĉo sur insulo Grande Jatte* (1884-1886) en "Art Institute of Chicago" kaj *Sinbanantoj en Asnières* (1884) en la "Nacia Galerio de Londono".

[eta|maldekstra|Detalo el *La Parado* (1889) montras [punktismon]]
eta|250px|*Somera dimanĉo sur insulo Grande Jatte* (1884-1886)
eta|250px|*Sinbanantoj en Asnières* (1884)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Impresionismo
* Nov-impresionismo
* Post-impresionismo
* Ekspresionismo
* Punktismo

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Postimpresionismaj pentristoj
Miksa Róth

**Miksa Róth** [mikŝa rOt], hungare **Róth Miksa** estis la plej fama hungara vitralisto, ankaŭ mozaikisto. Lia pli juna frato estis Manó Róth.

Miksa Róth naskiĝis la  1865 en Pest (urbo). Li mortis la  1944 en Budapeŝto.

## Biografio 
Miksa Róth devenis en familio vitrista kaj juda. Li lernis la vitropentradon parte hejme, parte en eksterlandaj studvojaĝoj (precipe en Italio). Li fondis propran laborejon en 1885 en Budapeŝto. Ekde 1897 li okupiĝis ankaŭ pri vitromozaikoj. Li ricevis diversajn premiojn, ekzemple en 1900 en mondekspozicio en Parizo arĝentan premion, en 1902 en mondekspozicio en Trino oran premion. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

## Verkaro (elekto) 
* Parlamentejo (Budapeŝto)
* Nacia Banko (Budapeŝto)
* Muzikakademio Franz Liszt
* urbodomoj en Târgu Mureș kaj Subotica
* Kalvinana preĝejo (Ferencváros)
* Tutlanda Arkivejo
* preĝejo *Fageborg* en Oslo
* *Teatro National* en Meksikurbo
* diversaj mozaikoj
* diversaj faklibroj pri la vitropentrado

## Elektitaj disĉiploj 
* Imre Zsellér

## Memorigiloj 
maldekstre|eta|Memordomo kaj muzeo de Miksa Róth

* memortabulo en Budapeŝto
* muzeo en Budapeŝto
* stratoj en Budapeŝto kaj Törökbálint

## Galerio 

Budapest bazylika sw Stefana 25.jpg
Budapešť, Belváros, bazilika svatého Štěpána, okno.JPG
St. Stephens Cathedral (8396885463).jpg
St. Stephens Cathedral (8397971972).jpg
Витраж св Маргит в соборе св Иштвана.JPG
Pax, received silver medal of the Paris World Exhibiton in 1900 .jpg|Paco (mozaiko, premiita en Parizo en 1900)
The Allegory of Erudition, c 1910.jpg|
Window with flower motives from the Villa Alpár.jpg|1903
Mosaic with pomegranates, 1898.jpg|Mozaiko (1898)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* Berényi Zsuzsanna Ágnes: Budapest és a szabadkőművesség. Budapest: Argumentum. 2005

Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Hungaraj vitralistoj
Kategorio:Hungaraj mozaikistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Valdemarino

**Valdemarino**, aŭ **Valdemarín** en la hispana, estas kvartalo de la municipo de Madrido, ĉefurbo de Hispanio, iama municipo, nune apartenanta al Distrikto Monkloo-Aravako.

La tri kvartaloj situantaj nordokcidente de la Distrikto Monkloo-Aravako enhavas totale 29.547 loĝantojn (2006). Temas pri Aravako (23.145), Valdemarino (4.000) kaj Plantio (2.469). 

Kategorio:Kvartaloj de Madrido
Upington

**Upington** estas grandurbo en Sudafriko, en provinco Norda Kablando.
eta|Mapo de Sud-Afriko, kie Upington estas trovebla okcidente

## Bazaj informoj 
* Areo: 39&nbsp;km²
* Loĝantaro: 121.189 (en 2012)
* Supermara alteco: 805 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 8800
* Telefonkodo: 054

## Geografio 
Upington situas sur montetaro laŭ Oranĝo (rivero) en la okcidenta parto de la lando. Bloemfontein troviĝas 488, Kaburbo 665, Johanesburgo 720, Port Elizabeth 739, **Pretorio** 755, Orient-Londono 816, Durbano 961 km.

## Historio 
Upington estis fondita en 1884 kaj prenis sian nomon de generalo *Thomas Upington*, kiu estris Kablandon. Pli frue en 1875 la loko estis stacio de misiistoj.

## Ekonomio 
Upington estas centro de vinoindustrio.

## Trafiko 
Upington havas flughavenon. Ĉefvojoj kuras al Kaburbo, Johanesburgo, Namibio, Port Elizabeth. Fervojo funkcias al Namibio kaj Hinda Oceano. La urbo havas ponton tra la rivero.

## Klimato 
En Upington la averaĝa temperaturo varias inter 11-26 °C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas po 188 mm. La pluvo en marto kulminas kaj julie apenaŭ pluvas.

## Vidindaĵoj 
* muzeo Kalaharo
* statuo pri azeno (tiuj bestoj estis gravaj helpantoj de la pioniroj en la 19-a jarcento)
* vitejoj
* akvofaloj nomataj Augrabies en la proksimeco
* Malaperinta urbo de Kalaharo

## Ĝemelurboj 
*  Patos de Minas, Brazilo

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* loĝantaro
* mapo, distancoj 
* mapo
* vetero

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Sinagogo de Óbuda

La **Sinagogo** en Óbuda estas la plej malnova sinagogo de Budapeŝto.
eta|260ra|

## Historio 
La judoj loĝadis en Óbuda ekde 1349. Ili konstruis la unuan sinagogon en 1738, kiun ili pligrandigis en 1746. La sekva konstruiĝis en 1769, kiu en 1821 estis plene trakonstruita laŭ klasikismo. En 1876 inundo okazis, oni boate eniris la sinagogon por savi objektojn. En 1900 denove trakonstruo okazis. En 1957 la konstruaĵo ricevis statuson Monumento historia. Ĝi estis vendita en la 1960-aj jaroj, tial ĝi iĝis muzeo pri teksaĵoj, poste Hungara Televizio profitis ĝin. En 2010 la sinagogo estis luita (poste renovigita) kaj ĝi estas centro de la juda eklezio.

* Longo: 21 m
* Larĝo 34 m

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
eta|260ra|maldekstre|Suda parto de la sinagogo

Kategorio:Sinagogoj en Budapeŝto
Batalo de Baĥmaĉ

La **Batalo ĉe Baĥmaĉ** (*Bitva u Bachmače* en ĉeĥa), estis batalo inter Ĉeĥoslovaka legio el Rusio kaj germanaj trupoj okupante Ukrainion. La batalo daŭris de la 8a ĝis la 13a de marto 1918 ĉe la urboj de Baĥmaĉ (Бахмач), nune en Ukrainio. La Legio sukcesis fuĝi el sieĝigo.

La 3an de marto 1918 Rusio, kontrolita de la Bolŝevikoj, subskribis la pactraktaton de Brest-Litovsk kun Germanio per kiu ĝi rezignis, inter aliaj aferoj, kontroli super Ukrainio. Armeoj de Germanio kaj Aŭstrio-Hungario startis okupi la landon sen multa rezistado. La Ĉeĥoslovaka legio (ĉirkaŭ 42 000 soldatoj), engaĝiĝis en retiriĝaj bataloj kontraŭ tiuj armeoj, kaj klopodis fuĝi el Rusio tra la Transsiberia fervojo.

La 8an de marto germanoj atingis Baĥmaĉ, grava fervoja nodejo kaj la Legio estis en danĝero esti ĉirkaŭata. La minaco estis grava ĉar kaptitaj legiuloj estis senjuĝe ekzekutataj kiel perfiduloj de Aŭstrio-Hungario. La regimentoj 6a "Hanácký" kaj la 7a "Tatranský", kun la ataka bataliono de la Ĉeĥoslovaka Armeo de la Legio ekis defendo ĉe la urbo kontraŭ alvenantaj germanaj 91a kaj 224a infanteriaj divizioj. La lukto akriĝis la 10a de marto kaj daŭris ĝis la lasta trajno kun legiuloj abandonis la urbon, pluante al Vladivostok.

Perdoj de la Legio estis: 145 mortintoj, 210 vunditoj, 41 malaperintoj. Ĉirkaŭkalkuloj de germanaj perdoj estis ĉirkaŭ 300 mortintoj kaj centoj da vunditoj.

Simile al la Batalo ĉe Zborov, la batalo de Baĥmaĉ iĝis unu el la simboloj de la Ĉeĥoslovakaj legioj kaj de ties luktado por sendependeco.

## Fontoj 
* Václav Cháb: "Německý vpád na slovanský východ : kus dějin - kus boje o budoucnost", Prago, 1938
* Václav Cháb: "Bachmač : březen 1918", Prago, 1948
* Karel Goš: "Bitva u Bachmače byla slavnou epizodou Hanáckého pluku : největší oslavy proběhly v roce 1938", artikolo en gazeto *Olomoucký den*, 20a Marto, 1999, paĝo 10
* M. Vlachynský: "V březnu 1918 bojovali legionáři u Bachmače", artikolo en gazeto *Českobudějovické listy*, 14a Marto, 1998, paĝo 12
* Adolf Kubíček: Hanáci v revoluci, Olomouc, 1928
* Vratislav Preclík. Masaryk a legie (Masaryk and legions), váz. kniha, 219 str., vydalo nakladatelství Paris Karviná, Žižkova 2379 (734 01 Karviná) ve spolupráci s Masarykovým demokratickým hnutím (in association with the Masaryk Democratic Movement, Prague), 2019, ISBN 978-80-87173-47-3, pages 50 - 70, 72 - 100, 124 - 128,140 - 148,184 - 190

## Eksteraj ligiloj 
### Resumoj de la batalo 
* informo en la retejo *valka.cz* 

Baĥmaĉ
Baĥmaĉ
Baĥmaĉ
Baĥmaĉ
Kategorio:Rusia revolucio
6217 Kodai

**6217 Kodai** estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉiliaj astronomoj Carlos Torres kaj Sergio Barros elde la observatorio de Cerro el Roble en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Kodai Fukushima*, fondinto de la studenta klubo *Libertyer*. Li faris la komencan proponon de elekto de nomoj *"Libertas"* kaj *"Fortitudo*" por la stelo *Ksio Aquilae* kaj ties ekzoplanedo *Ksio Aquilae b* en la konkuro *NameExoWorlds* de IAU.

## Orbito 
Ĝi trakuras sian orbiton en ĉirkaŭ 3 jaroj kaj 274 tagoj, ĝia absoluta magnitudo de 14 lasas supozi diametron inter 3 kaj 9 kilometroj,.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carlos Torres
Kategorio:Malkovrita de Sergio Barros
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
6262 Javid

'*6262 *Javid'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la azerbajĝana poeto Hüseyn Ĝavid (ruse: *Гусейн Джавид'', 1882–1941).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Rezső Benkő

**BENKŐ Rezső** [benkoe:] estis hungara skulptisto. Li naskiĝis la 7-a de junio 1912 en Nagybocskó kaj mortis en Budapeŝto la 30-a de junio 1987. 
## Biografio
Rezső Benkő studis inter 1931 kaj 1937 en la fako pri ornamskulptado en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto, poste en 1940-41 en la Hungara Arta Altlernejo.
## Fonto
*http://artportal.hu/lexikon/muveszek/benko_rezso Biografiaj indikoj]

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Péter Csaba

**CSABA Péter** [ĉaba] estas rumania hungara, franca violonisto, dirigento. Li naskiĝis la 7-a de novembro 1952 en Kluĵo.

## Biografio 
Péter Csaba finis en 1976 en Muzikarta Altlernejo Ciprian Porumbescu de Bukareŝto kaj de tiam li estis ties konstanta solisto. Inter 1981 kaj 1983 li estis koncertanta solisto de Filharmonio George Enescu. De 1983 li vivas en Lyon. Li estas artdirektoro, dirigento de kamerfestivalo Musica Gier, de kamerorkestroj Solistes de Lyon kaj Virtuosi de Kuhmo de Finnlando, same de festivalo kaj de Musica Vitae de Laplando (Svedio) kaj li estas ties kontinua dirigento. Li estas universitata profesoro pri violono de la Muzikarta Altlernejo de Lyon.

## Fonto 
* *Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Kategorio:Francaj dirigentoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj dirigentoj
Kategorio:Francaj violonistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj violonistoj
Allain

**Allain** estas franca komunumo en la departemento Meurthe-et-Moselle kiu troviĝas en la regiono Loreno.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Allain datiĝas de la jaro 836 kiel *Alanum*.

En 1115 rabistoj nomitaj Cotereaux predis la vilaĝon.

## Demografio 
fonto :Insee 

## Notoj kaj referencoj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Meurthe-et-Moselle
(6222) 1980 PB3

**(6222) 1980 PB3** estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la teamo de la Reĝa Observatorio de Edinburgo elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Cerniat

**Cerniat** estis ĝis fino de 2013 komunumo kaj ekde la 1-a de januaro 2014 parto de la nova komunumo Val-de-Charmey en la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 346 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Cerniat situas en la Friburgaj Antaŭalpoj proksimume 12 kilometrojn sude de la kantonĉefurbo Friburgo kaj 8 kilometrojn oriente de la urbo Bulle. La plej alta punkto de la iama komunumo estas la monto Berra kun alteco de 1719 m s.m. en nordoriento de la iama komunumo. La sudokcidentan limon formas la rivero Javro, en nordoriento la iama komunuma teritorio etendiĝas ĝis al la bordo de Ĝerino (germane Aegera, france Gèrine). La komunumo konsistas el la vilaĝoj Cerniat, Les Utsets, la Monaĥejo La Valsainte kaj multnombraj izolitaj bienoj.

La teritorio de la iama komunumo etendiĝas sur areo de 33,69&nbsp;km², de kiuj 54,8% estas kovritaj de arbaro, 40,9% servas por agrikulturo kaj 2,3% por setlado.

## Iamaj najbaraj komunumoj 
La iama komunumo Cerniat limis en nordo al La Roche, en nordoriento al Plasselb, en oriento al Plaffeien, en sudo al Charmey, en sudsudokcidento al Crésuz, en sudokcidento al Châtel ĉe Montsalvens, en okcidentosudokcidento al Botterens, en okcidento al Corbières, kaj en nordokcidento al Hauteville.

## Trafiko 
Cerniat situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas pere de flankaj vojoj de Crésuz. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 proksimume 8 kilometroj okcidente de la komunumo. La komunumo estas konektita al la publika transportreto poŝtaŭtolinio, kiu ĉe la ĉefvojo n-ro 180 sude de la iama komunumo havas konekton al la buslinioj de la entrepreno Transporto Publika Friburga de Friburgo al Boltigen kaj de Bulle al Jaun.

## Ekonomio 
En la alpopaŝtejoj de Cerniat estas produktata la fama fromaĝo de Grejerco, kiu estas ŝatata ĉefingredienco de la svisa nacia manĝaĵo fonduo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Cerniat datiĝas el la jaro 1288 kiel *Sernia*. Dum mezepoko Cerniat apartenis al la Senjorujo Corbières, kiu en la jaro 1553 fariĝis friburga voktejo. Okaze de la Helveta Revolucio Cerniat estis atribuita al la distrikto Grejerco.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2014 la iama komunumoj Charmey kaj Cerniat estis kunigitaj al la nova komunumo Val-de-Charmey.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Cerniat 

## Bildoj 

Dosiero:Eglise de Cerniat.jpg|Preĝejo de Cerniat
Dosiero:Chapelle de la Trinité des Pelleys à Cerniat avec vu sur le village.jpg|Kapelo Triunueco de Pelleys
Dosiero:Café Restaurant "La Berra" à Cerniat.jpg|Kafejo en la vilaĝocentro
Ŝtatŝuldo

La **ŝtatŝuldo** estas, sur la kampo de la ŝtataj financoj, la tuto de la pruntoj de la Ŝtato, de la publikaj komunumoj kaj la organizaĵoj, kiuj dependas de ili (iuj ŝtataj entreprenoj, la organizaĵoj de sociala sekureco, ktp.).

[eta|altdekstre=2|Mapo de la ŝtatŝuldo de la landoj en la mondo en % de la [Malneta enlanda produkto|MEP en 2011]][eta|altdekstre=2|dekstra|Mapo de la ŝtatŝuldo de la landoj en la mondo en % de la [Malneta enlanda produkto|MEP en 2010Vidu ankaŭ : Listo de la landoj laŭ ŝtatŝuldo.]]

La ŝtata deficito aperas kiam la enspezoj (precipe la impostaj) malsuperas la elspezojn (precipe la buĝetajn) de la publikaj administracioj. Tiu diferenco inter la elspezoj kaj enspezoj kalkuliĝas laŭlonge de leĝa periodo, kutime la kalendara jaro. La ŝtatŝuldo kreskas ĉiufoje kiam publika deficito estas financata per deprunto. La ŝtatŝuldo estas do la akumuliĝo de la financbezonoj de la sinsekvaj periodoj de tiuj administracioj.

La plej ofta formo de ŝuldo estas la ŝtataj depruntoj. La kapableco repagi la depruntojn faritajn por la ŝtatŝuldo de la ŝtatoj kaj de la publikaj kolektivumoj estas taksata de la financnotaj agentejoj. La malplej fidindaj landoj, laŭ la financaj merkatoj kaj la notaj agentejoj, povas sin turni al la komercaj bankoj aŭ al internaciaj institucioj (Monda banko, Internacia Valuta Fonduso, regionaj bankoj por evoluigo).

## Vidu ankaŭ 
* Monpolitiko

Kategorio:Ŝtataj financoj
6215 Mehdia

'*6215 *Mehdia'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Luboš Kohoutek elde la Observatorio de Hamburgo-Bergedorf (Germanio). Ĝi trakuras sian orbiton en ĉirkaŭ 1620 tagoj kaj 14 horoj.

## Nomo 
*Mehdia'', vorto, kiu signifas "donaco" en araba lingvo, estas regiono de Maroko kun riĉaj naturaj resursoj. La arbaro kaj la lago Sidi-Boughaba gastigas milojn da specioj, inklude minacitajn migrantajn birdojn de Eŭropo kaj sub-sahara Afriko, kiuj pliŝatas pasi la vintron en la trankvilaj varmaj akvoj de Sidi-Boughaba.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luboš Kohoutek
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Władysław Kotwicz

**Władysław Kotwicz** (naskiĝis la 20-an de marto 1872 en Ossowo apud Lida, mortis la 3-an de oktobro 1944 en Czarny Bór apud Vilno) – pola lingvisto kaj orientalisto, specialiĝanta ĉefe pri mongola lingvaro surfone de altaja lingvaro.

## Vivo kaj laboro 
En 1891 Władysław Kotwicz komencis studi orientalistikon en Sankt-Peterburgo, specialiĝante pri mongolaj lingvoj, manĉura lingvo kaj la ĉina. Post kvarjara studado li eklaboris kiel oficisto en la Kancelario de Ministro pri Financoj (1895). Science li eklaboris en universitato nur en 1900, sed ĝis 1917 samtempe kun la oficista kariero, kiu donis al li i.a. eblon ligi kontaktojn kun pluraj personoj gravaj por scienca, ekonomia kaj politika vivo de Mongolio.

Enposteniĝo ĉe universitato en 1900 eblis pro samjara habilitiĝo kaj pozicio de privata docento. Li tuj iĝis ĉefo de mongola filologio. Por iĝi etata docento (stabila posteno) li atendis ĝis 1917. En 1923 li profesoriĝis.

Kotwicz partoprenis kelke da ekspedicioj al la kalmukoj (1894, 1896, 1910, 1917), sed la plej konata lia scienca vojaĝo estis la ekspedicio al norda Mongolio (1912), kie li esploris tjurkajn runoskribojn, kaj ankaŭ monaĥejon en Erdeni Dzu (16-a jc), situanta ĉ. 400 km okcidente de Urga (hodiaŭ Ulaanbaataro).

Samtempe li strebis krei post la Oktobra Revolucio t.n. Petrogradan Instituton de Vivantaj Orientaj Lingvoj - organizaj laboroj daŭris ĝis aŭtuno 1920, kiam li estis nomumita ankaŭ gvidanto de la instituto. Tiun funkcion li plenumis ĝis printempo 1922.

Ĝuste en 1922 Kotwicz ricevis samptempe du invitojn al Pollando: de Jagelona Universitato en Krakovo kaj de Universitato de Johano Kazimiro en Lvovo. Ambaŭ altlernejoj decidis sendepende inter si inviti lin al Pollando. Kotwicz elektis Lvovon, verŝajne pro tio, ke la rektoraj regopovoj de tiu ĉi urbo intencis fondi grandan Orientalistikan Instituton, pro kio la propono ŝajnis al li pli perspektiva.

Post plenumo de ĉiuj formalaĵoj Kotwicz alvenis al Lvovo en 1924 senprokraste entreprenante la laboron kiel gvidanto de kreita por li Filologia Katedro de Malproksima Oriento.

Samptempe kreiĝis *Polskie Towarzystwo Orientalistyczne* (Pola Orientalistika Societo), kies prezidanto elektiĝis ĝuste Kotwicz, kiu plenumis tiun ĉi funkcion ĝismorte. En 1927 li ankaŭ iĝis ĉefredaktoro de *Rocznik Orientalistyczny* (Orientalistika Jarlibro). En 1932 li establis serion *Collectanea Orientalia*, kiun li mem financis (ĝis 1939 aperis 16 kajeroj; post la dua mondmilito mankis daŭrigo).

Estas malmulte sciate, ke Kotwicz en 1940 en Vilno eldonis *Gramatyka języka litewskiego w zarysie* (Gramatiko de la litova lingvo skize), kun 137 paĝoj.

## La plej gravaj laboraĵoj (el inter ĉ. 150) 
* 1915 *Opyt grammatiki kalmyckago razgovornago jazyka*, Petrograd (2-a eldono: Řevnice apud Prago Ĉeĥoslovakio 1929)
* 1936 *Les pronoms dans les langues altaïques*, Kraków
* 1939 *La langue mongole, parlée par les Ouigours Jaunes près de Kan-tcheou*, Wilno.

Kategorio:Poloj
Zdeněk Moravec

**Zdeněk MORAVEC** estas ĉeĥa astronomo naskita en 1968.

Li estis diplomita de la Universitato de Karolo de Prago. Li laboris en la observatorio Kleť (Ĉeĥio) kun la geezoj Miloš Tichý kaj Jana Tichá. De 2001 li estas profesoro pri fiziko en la Universitato Jan Evangelista Purkyně en Ústí nad Labem.

La *Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro de 93 asteroidoj
(el kiuj 65 kun Miloš Tichý) inter 1994 kaj 1999.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Zdeněk Moravec

## Eksteraj ligiloj 
*  Zdeněk Moravec, el la paĝaro de "*Přátelé Přírody*" (Amikoj de la Naturo)

Kategorio:Ĉeĥaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Yeonsangun

**Yeonsangun** (: 연산군, hanja: 燕山君,  - ) ankaŭ konata kiel **Reĝo Yeonsan** estis la 10-a reganto (1494-1506) de la korea Joseon-Dinastio kaj unua filo de la Reĝo Seongjong.

## Eksteraj ligiloj 
*  Yeonsangun
*  연산군묘

eta|maldekstra|400ra|

Kategorio:Koreaj politikistoj
Kategorio:Historio de Koreio
Ĥibat Cion

**Ĥibat Cion** ( signifante "Amantoj de Ciono") estis pola organizo por helpi la judojn reiri al la Promesita Lando.

## Historio 
En junio 1882 estiĝis kunveno en Varsovio por fondi ĝeneralan societon Ĥibat Cion en tiu urbo. En unu el la varsoviaj kunvenoj, L. L. Zamenhof (aliĝinta dum sia studenta aktivado) konatiĝis kun sia estonta edzino, Klara Silbernik.

Je la fino de la 19a jarcento, la unua cionisma grupo estis organizita en Ciechanowiec, en Pollando, sub la nomo "Ĥibat Cion". En la unua cionisma kongreso de 1897 en Bazelo, 2 cionismaj delegitoj estis el Ciechanowiec. Ĉar la cionisma movado estis malpermesita en la Rusa Imperio, la organizo estigis sekretajn aktivecojn kaj kunvenoj okazis en privataj domoj. En ĉi tiu tempo, la "Bundo"-movado estis aktiva en Ciechanowiec ankaŭ sub kaŝaj kondiĉoj.

## Referencoj 
## Retaj ligiloj 
* Naftali Zvi Maimon: artikolo La cionista periodo en la vivo de Zamenhof, aperis en *Nica Literatura Revuo*, 3/4, paĝoj 126-137, kaj dua parto, aperis en Nica Literatura Revuo, 3/5, paĝoj 165-177, ambaŭ arkivigitaj en marto 2016 ()
* We Remember Jewish Ciechanowiec! ()

Kategorio:Historio de Israelo
Kategorio:Cionismaj organizaĵoj
Kategorio:Zamenhof
Kategorio:Historio de Pollando
Ponte alle Grazie

**Ponte alle Grazie** estas ponto super la rivero Arno en Florenco, Italio.

La origina Ponte alle Grazie estis konstruita en 1227. Ĝi estis rekonstruita en 1345 kun naŭ arkoj, kio faras ĝin la plej malnova kaj plej longa ponto de Florenco. Du el la ekoj estis plenigitaj dum 1347 por malpleni la *piazza dei Mozzi*. Oni konstruis strukturojn sur la ponto, multe kiel videblas ĉe la moderna Ponte Vecchio sed tiuj estis abandonitaj kaj forigitaj en 1876 por fari lokon por fervojo.

Aŭguste 1944, la ponto estis detruita de la Nazia armeo dum sia retiriĝo pro la avanco de la Aliancanoj en la Dua Mondmilito. Sekve de la fino de la milito oni malfermis konkurencon por krei novan dezajnon por anstataŭa ponto. La venkinta dezajno, verko de grupo formita de arkitektoj kiaj Giovanni Michelucci, Edoardo Said, Riccardo Gizdolich kaj Danilo Know kaj inĝeniero, Piero Melucci, montris kvar sveltajn pilastrojn kun fajnaj arkoj inter ili. La nova ponto estis kompletita en 1953.

Kvankam la nova dezajno estas harmonia kun la ĉirkaŭa urbo, ties modernaj bildo kaj konstrumaterialoj ne respegulas ties praulon.

## Referencoj 

* 
* 

Kategorio:Konstruaĵoj en Florenco
Kategorio:Pontoj en Italio
Sejo de Joseon

**Sejo de Joseon** (세조 世祖,  - ) ankaŭ konata kiel **Reĝo Sejo** estis la 7-a reganto (1455-1468) de la korea Joseon-Dinastio. Lia reala nomo estis **Yi Yu** (이유 李瑈). Li estis filo de Sejong kaj onklo de Danjong. Li estis la unua en la korea historio, kiu fariĝis reĝo per puĉo.

## Eksteraj ligiloj 
*  Sejo de Joseon
*  Sejo de Joseon:Navercast
*  Sejo de Joseon

Kategorio:Koreaj politikistoj
Kategorio:Historio de Koreio
Wang Geon

eta|dekstra|Portreto de Wang Geon(verko el la 19-a jarcento)
**Wang geon** (: 왕건, hanja :王建, 877 - 943) estis la unua reganto (918-943) de la korea dinastio Goryeo. Li realigis la unuiĝon de la Tri Reĝlandoj de Koreio en 936.

## Eksteraj ligiloj 
*  Wang Geon
*  Wang Geon
*  Taejo Wang Geon:Navercast
*  Taejo Wang Geon

Kategorio:Koreaj politikistoj
Kategorio:Historio de Koreio
Gwangjong de Goryeo

**Gwangjong de Goryeo** (고려광종 高麗光宗, 925 - ) ankaŭ konata kiel **imperiestro Gwangjong** estis la 4-a reganto (947-975) de la korea dinastio Goryeo. Li estis la kvara filo de la unua reĝo Wang Geon de la dinastio Goryeo.

## Eksteraj ligiloj 
*  Gwangjong de Goryeo 
*  Gwangjong de Goryeo
*  Gwangjong de Goryeo 
*  Gwangjong:Navercast

Kategorio:Koreaj politikistoj
Kategorio:Historio de Koreio
Kutlwanong

'*** aŭ **Kutloanong** estas grandurbo en Sudafriko, en Provinco Liberŝtato.

## Bazaj informoj 
* Areo: 10&nbsp;km²
* Loĝantaro: 144.213 (en 2012)
* Supermara alteco: 1328 m
* Horzono: UTC +2 h

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo en la meza parto de la lando. Welkom troviĝas 17, Bloemfontein 154, Johanesburgo 225, **Pretorio*' 278, Durbano 472, Port Elizabeth 691, Kaburbo 1044 km.

## Historio 
 estis iam getourbo, kie precipe ministoj vivis.

## Trafiko 
 havas trairan ĉefvojon, krome estas disbranĉiĝo ekster la urbo al Welkom.

## Klimato 
 havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 9-22 °C. La varmo en januaro kulminas kaj malkulminas en julio. Jare pluvas ĉ. 5-600 mm. La pluvo en januaro kulminas. Inter junio-aŭgusto apenaŭ pluvas.

## Fontoj 
* Nederlanda Vikipedio
* loĝantaro
* mapo, distancoj 
* mapo

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Sinagogo de Miskolc

La **Sinagogo** en Miskolc estas la unusola funkcianta sinagogo en la departemento Borsod-Abaúj-Zemplén.

## Historio 
La judoj konstruis sinagogon en Miskolc inter 1856-1863. La konstruisto Ludwig Förster faris nekutimajn solvojn en la interno, kiu kaŭzis protestojn inter la ortodoksaj judoj. Ili iomete trakonstruis la konstruaĵon, sed ĝi restis ekstere en novromanika stilo. Aliaj luis domon por aparta preĝdomo. Oni konstruis alian sinagogon en la urbo en 1901, sed ĝi estis malkonstruita en 1963. Dum la 2-a mondmilito la judeco grandparte pereis, pri la holokaŭsto memortabulo memorigas.

La konstruaĵo situas sola ne havanta turon, sed ĝi havas 3 navojn. Interne ĝi jam frue ricevis orgenon.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
eta|300ra|

Kategorio:Miskolc
Kategorio:Sinagogoj en Hungario
Ŝtata entrepreno

**Ŝtata entrepreno** estas entrepreno *sur kiu la Ŝtato aŭ aliaj teritoriaj komunumoj povas rekte aŭ nerekte supere influi pro la proprieto, la financa partopreno aŭ pro reguloj, kiuj regas ĝin*, laŭ difino de Eŭropa unio. Supera influo estas supozata kiam la Ŝtato, rekte aŭ nerekte posedas la majoritaton de la kapitalo de la entrepreno aŭ de la voĉoj ligitaj al la akcioj de la entrepreno aŭ povas elekti pli ol la duonon de la administra, rega aŭ kontrola organo de la entrepreno.

Ekster Eŭropa unio, ankaŭ ŝtataj entreprenoj povas respondi al tiu difino, eĉ en Usono kie ili ekzistas laŭ du juraj formoj : la federaciaj ŝtataj entreprenoj (tre malmultaj kaj kutime portempe akiritaj de la federacia registaro kaj sub juĝa kontrolo, en la kadro de la Ĉapitro 11 de la leĝo pri la bankrotoj en Usono, en la sektoroj konsiderataj strategiaj kaj por eviti al ili juĝan likvidon kadre de la Ĉapitro 7), kaj la ŝtataj entreprenoj de ŝtatoj (multe pli multaj kaj posedataj aŭ regataj de unu el la ŝtatoj de la Federacio, aŭ eĉ de pluraj ŝtatoj asociitaj se la entreprenoj estas pli grandaj.).

## Ŝtataj entreprenoj 
* Sonatrach en Alĝerio
* ADIF en Hispanio

## Notoj kaj referencoj 

Kategorio:Publika ekonomio
Kategorio:Administracia juro
Kategorio:Jura formo de entreprenoj
Arĉa Kvaropo Bartók

**Arĉa Kvaropo Bartók,** hungare **Bartók vonósnégyes** estas mondfama hungara arĉa kvaropo fondita en 1957 en Budapeŝto.

## Historio 
Péter Komlós fondis arĉan kvaropon "Komlós", kiu prenis la nomon Béla Bartók en 1963. La muzikistoj konsistas el la iamaj lernantoj de Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. La anoj estis:
* Péter Komlós (unua violono)
* Sándor Devich (dua violono)
* Géza Németh (aldviolono)
* László Mező (violonĉelo)

Aktualaj muzikistoj:
* Péter Komlós (unua violono)
* Géza Hargitai (dua violono)
* Géza Németh (aldviolono)
* László Mező (Violonĉelo)

Ili atingis la unuan premion en Liège en 1963, poste ili ricevis diversajn premiojn, ekzemple premiojn Kossuth en 1970 kaj 1997.

Ili faris koncertojn krom Hungario ekzemple en Usono, Kanado, Japanio, Ĉinio, Aŭstralio, Suomio, Italio. Menciindas koncerto en 1970 en halo de UNO.

## Repertuaro 
Arĉa Kvaropo Bartók prezentas nature ĉefe ĉiujn arĉkvartetojn de Béla Bartók, krome ekzemple verkojn de Attila Bozay, Zsolt Durkó, Sándor Szokolay, Emil Petrovics, Kamilló Lendvay, Ludwig van Beethoven, Johannes Brahms, Joseph Haydn, Wolfgang Amadeus Mozart, Claude Debussy, Maurice Ravel.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Arĉkvaropoj
Moskeo Ibrahim-al-Ibrahim

La **Moskeo Ibrahim-al-Ibrahim**, ankaŭ konata kiel la **Moskeo de Reĝo Fahd bin Abdul-Aziz Al Saud** aŭ la **Moskeo de la Gardisto de la Du Sanktaj Moskeoj**, estas moskeo situanta en Europa Point en la Brita transmara teritorio de Ĝibraltaro, duoninsulo ligita al la sudo de Hispanio. La moskeo frontas sude al la Ĝibraltara Markolo kaj la afrika lando de Maroko nur kelkajn kilometrojn for.

## Konstruado 
La konstruaĵo estis donaco de Fahd bin Abdul-Aziz Al Saud de Sauda Arabio kaj la konstruado daŭris du jarojn je kosto de ĉirkaŭ 5&nbsp;milionoj da Britaj pundoj. Ĝi estis oficiale inaŭgurita la .

Ĝi estas la plej suda moskeo en kontinenta Eŭropo, kaj estas unu el la plej grandaj moskeoj en ne-Islama lando.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo de la moskeo ankaŭ enhavas lernejon, bibliotekon, kaj lekciejon. Ĝi estas la sola tiucele konstruita moskeo en Ĝibraltaro por priservi la Islamanojn en la teritorio kiuj nombras pli ol : ĉirkaŭ 4% de la tuta ĝibraltara loĝantaro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* GibraltarpediA

Kategorio:Ĝibraltaro
Kategorio:Moskeoj en Ĝibraltaro
Kategorio:Islama arkitekturo
Teritoria komunumo

**Teritoria komunumo** estas ĉiu **administracia partigaĵo** sub la nivelo de la Ŝtato (Ŝtato-nacio kiel Francio, aŭ Ŝtato-multnacio kaj Federacia Ŝtato kiel Usono, Unuiĝinta Reĝlando kaj Germanio) kondiĉe ke tiu administracia partigaĵo estu regata de **balotita pridiskuta asembleo** aparta de la Ŝtato : municipoj, urbaj komunumoj, distriktoj, , francaj departementoj, belgaj provincoj, regionoj. 

Ĝenerale, la subŝtatoj kaj la konsistigaj nacioj (en Unuiĝinta Reĝlando), aŭ la hispanaj aŭtonomaj komunumoj ne estas konsiderataj kiel *teritoriaj komunumoj*, sed oni povus kvalifiki ilin per ***komunumo sui generis*** ; en Francio, nur Nov-Kaledonio estas komparebla al federacia Ŝtato (aŭ al konsistiga nacio) : tiel, la *teritoriaj komunumoj* kaj la *komunumo sui generis* de Nov-Kaledonio konsistigas la francan respublikon (t.e. la landon). 

La usonanglaj landoj parolas pri la teritoriaj komunumoj per la termino « *local government* » se temas pri teritoria aŭtoritato (eĉ se temas pri loka asembleo aparta de la nacia aŭ federacia registaro) kaj pri « *local government area* » se temas pri la teritorio mem.

Kategorio:Teritoriaj administracioj
Listo de la landoj laŭ ŝtatŝuldo

## Ŝtatŝuldoj de la landoj en 2010 
Tio estas **listo de landoj laŭ ŝtatŝuldo** en procento de la malneta enlanda produkto (MEP), bazita sur la *CIA World Factbook*. Kelkaj nesuverenaj unuoj aperas en tiu listo por informi kaj kompari.

'''*Escepte de kontraŭa indiko, la datumoj laŭ lando estas taksaĵoj por la jaro 2010. La nombroj povas varii laŭ la difinoj de la ŝtatŝuldo ; la difino uzita estas tiu de *CIA World Factbook* : *'*

eta|upright=1.5|Taksado laŭ IMF de la suverenaj ŝuldoj en procento de la MEP fine de 2011.

Fonto : *ordo *CIA World Factbook* ''

## Notoj kaj referencoj 
;Notoj

;Referencoj

Kategorio:Ŝtataj financoj
Ŝtatŝuldo
József Finta

**József Finta** [jOĵef], hungare **Finta József** estis fama hungara arkitekto, ano de Hungara Scienca Akademio.
[eta|300px|Ĉefpolicejo de Budapeŝto, [1997]]
József Finta naskiĝis la  1935 en Cluj kaj mortis la 7-an de januaro 2024.

## Biografio 
József Finta apartenis al hungara minoritato en Rumanio. La familio rifuĝis al Budapeŝto en 1944, kie József Finta frekventis gimnazion, poste helpe de stipendio universitaton. Lia arkitektaĵo en Dunaújváros portis la unuan sukceson en 1961. Baldaŭe li planis precipe hotelojn. Li ricevis premion Kossuth en 1996, inter 1965-2011 ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj konstruaĵoj (elekto) 
* Hotelo Duna Intercontinental (nuntempa Hotelo Marriott), Budapeŝto 1965
* Hotelo Volga (nuntempa Hotelo Ibisz), Budapeŝto 1971
* Hotelo Bratislava, Bratislavo 1974
* Hotelo Novotel Congress, Budapeŝto 1982
* Kongresa centro, Budapeŝto 1984
* Hotelo Hungaria, Vieno 1984
* *Rendőrségi Székház* (Ĉefpolicejo), Budapeŝto 1997
* Hotelo Aqua Palace Esztergom 2005

## Elektitaj disĉiploj 
* Margit Balla

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
György Flikl

**FLIKL György** [rumane Gheorghe Flikl] estas rumania hungara pentristo. Li naskiĝis en Timişoara la 1-an de aprilo 1968.

## Biografio 
György Flikl finis siajn studojn en la Okcidenta Universitato de Timișoara.

## Ekspozicioj 
* 2012 - Galerie Schortgen - Luksemburgo

* 2011 - individua - Baroc Hall - Timisoara individua Labirynth - Slag Gallery - New York

* 2009 - individua Labirynth - Slag Gallery - New York

* 2008 - Against All Odds - SLAG Gallery - New York

* 2008 - Grupa, Galeria Calina, Timisoara

* 2008 - Indivisua, Galeria Calina, Timisoara

* 2005 - individua, Librăria Cărtureşti, Bucureşti

* 2005 - individua, Galeria Helios, Timişoara

* 2005 - individua, Galeria Posibilă, Bucureşti

* 2002 - Grupa eksperimento pentraĵo-objelto, Galeria Helios, Timişoara

* 1999 - Grupa Centrul Cultural Român, Parizo

* 1997 - individua, Heidelberg, Germanio

## Fonto 
* Persona retpaĝo 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Andrea Krizsán

**KRIZSÁN Andrea** [kriĵa:n] estas hungara politika sciencistino. Ŝi naskiĝis en Kluĵo en 1970. 

## Biografio
Andrea Krizsán maturecekzameniĝis en Liceo Báthori de Kluĵo en 1988. Ŝi finis sociologion (faklaboraĵo *Lessons from the Failure of International Minority Protection in Romania under the League of Nations*) en 1996 en ELTE de Budapeŝto kaj en la sama jaro politikan sciencon en Universitato de Centra Eŭropo de Budapeŝto, ŝi doktoriĝis samtie en 2001 laŭ disertaĵo *Minority Ombudsmen and the Enforcement of the Anti-Discrimination Principle. The Special Case of the Hungarian Minority Ombudsman*. Ŝi lekciis en tiu universitato de 2001. Ŝiaj ĉefaj esplortemoj estas: politika egaleco, politikaj ŝanĝoj en centra kaj orienta Eŭropo kaj la rolo de nekonvenciaj politikaj agantoj. 

## Fontoj
*Biografiaj indikoj 
*ceu.academia.edu.hu

Kategorio:Hungaraj politologoj
Kategorio:Politikaj sciencoj
6224 El Goresy

'*6224 *El Goresy'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la egipta geologo *Ahmed El Goresy*, profesoro ĉe la "*Bayerischen Geoinstitut Forschungsinstitut für Experimentelle Geochemie und Geophysik''" (BGI: Bavaria Geo-Instituto de Esploro pri Eksperimenta Geokemio kaj Geofiziko) en Germanio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Discus catskillensis

***Discus catskillensis*** estas specio de malgrandaj, pulmohavaj, surteraj helikoj, en la familio Diskedoj.

Ili loĝas en:

Usono: Delavaro, Idaho, Indianao , Kentukio, Konektikuto, Majno, Marilando, Masaĉuseco, Miĉigano, Minesoto, Misisipio , Misurio, Montano, Nebrasko, Nov-Hampŝiro, Nov-Jorkio, Nov-Ĵerzejo, Pensilvanio, Suda Dakoto, Tenesio, Vermonto, Virginio, Viskonsino, Okcidenta Virginio.

Kanado: Manitobo, Nov-Skotio, Ontario.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Diskedoj
Kategorio:Gastropodoj de Manitobo
Kategorio:Gastropodoj de Nov-Skotio
Kategorio:Gastropodoj de Ontario
Sinagogo de Pécs

La **Sinagogo** en Pécs estas romantikisma konstruaĵo de Pécs. Ĝi estas la plej granda sinagogo de Transdanubio.
eta|maldekstre|

## Historio 
Jam dum dominado de turkoj ankaŭ judoj vivis en Pécs, sed post 1692 la judoj rajtis loĝi ekster la urbomuroj. La cirkonstancoj ŝanĝiĝis dum regado de Jozefo la 2-a. Baldaŭe en 1843 la judoj jam havis preĝdomon. Ili konstruis imponan sinagogon en 1869, la ĉefa arkitekto estis Frigyes Feszl. Dum la 2-a mondmilito la judaro grandparte estis mortigita kaj survivintoj fuĝis, la sinagogo apenaŭ estis uzata. En la 1980-aj jaroj renoviĝo komenciĝis.

* Longo: 23 m
* Larĝo 35 m

La konstruaĵo situas sola kaj ĝi estas Monumento historia. Escepte vintron ĝi estas vizitebla. Ekstere sur la muro estas memortabulo pri 92 falintoj dum la 1-a mondmilito.

Famuloj, kiuj ligiĝas al la sinagogo estas matematikisto Lipót Fejér kaj József Angster, kiu en Pécs fondis fabrikon pri orgenoj kaj lia unua produkto funkcias en tiu sinagogo.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Pécs
Kategorio:Sinagogoj en Hungario
Miklós Mitruly

**MITRULY Miklós** [mitruj miklOŝ] estis rumania hungara folkloristo, altlerneja instruisto. Li estis la patro de biologo Anikó Mitruly.

Miklós Mitruly naskiĝis en Crasna (Sălaj) la 7-an de marto 1931, li mortis en Șimleu Silvaniei la 11-an de junio 2019. 

## Biografio
Miklós Mitruly apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li akiris diplomon pri hungara lingvo kaj literaturo en la Universitato Bolyai de Kluĵo (1954) kaj li instruis en la sama universitato popolan poezion. Komence li estis asistanto, poste li akiris pli altajn instruajn rangojn.

## Libroj
**Magyar népköltészet*, universitataj lekciaĵoj (ŝtonpresita, Kv. 1974). 
**Szóból ért az ember* - Popolrakontaĵoj el Crasna (Sălaj), 1999.
**Megsúgta az ujjam* - Popolesprimoj, proverboj, ĝojkrioj kaj enigmaj demandoj el Crasna, 2005.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon 
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj etnografoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Personoj de Crasna (Sălaj)
6226 Paulwarren

'*6226 *Paulwarren'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan geokemiiston *Paul Warren'', de la Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso. Per petrologaj kaj geokemiaj metodoj, li studis la . Lia laboro pri la  permesis elekti la specimenojn malplej ŝanĝitajn pro alfrapo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Anikó Mitruly

**MITRULY Anikó** [mitruj] estas rumania hungara bilogino, universitata instruistino. Ŝi naskiĝis en Kluĵo la 14-an de julio 1963. Ŝi estas la filino de folkloristo Miklós Mitruly.

## Biografio
Anikó Mitruly akiris diplomon pri biologio en la UBB de Kluĵo (1987) kaj li instruis rumane, hungare kaj germane de la sama jaro en Mediaș, inter 2004 kaj 2008 ŝi estis direktorino  de la lernejo H. Oberth. De 2008 ŝi lekcias zoologion en germana lingvo en UBB de Kluĵo.

## Libroj
**Avifauna bazinelor acvaticeantropice din Podișul Târnavelor*, Kluĵo, 2002.

## Fonto
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj biologoj
Henry Augustus Pilsbry

eta|dekstra|Henry Augustus Pilsbry.
**Henry Augustus Pilsbry** (naskiĝis la  en Iowa City, Iovao – mortis la  en Lantana (Florido)) estis usona biologiisto, moluskisto, kaj krustulisto. Li estis unu el la plej gravaj homoj en multaj fakoj de senvertebrula taksonomio dum la plejparto de jarcento. Pilsbry nomigis 5680 organismojn ; listo de ĉiuj tiuj estis eldonita en libro havanta 218 paĝojn. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj de Henry Augustus Pilsbry en la angla Vikifontaro

Kategorio:Usonaj biologoj
Kategorio:Usonaj moluskistoj
Kategorio:Malakologio
Erdre

[eta|dekstre|250px|La kajo de Versailles ĉe [Nantes.]]
La rivero **Erdre** estas rivero kiu fluas en la departementoj Loire-Atlantique kaj Maine-et-Loire. Estas alfluanto en la dekstra bordo de la rivero Luaro.

La Erdre, kiu elfluas en La Pouëze (akvejo Clairet), je dudeko da kilometroj nordokcidente de Angers en Maine-et-Loire, estas franca rivero, alfluanto de la Luaro, al kiu ĝi elfluas ĉe Nantes en Loire-Atlantique. Ĝia longo estas 97.4&nbsp;km.

Laŭ ties fluejo estas nombraj nobelaj domegoj, parkoj kaj palacaj kastelo kiuj bordas ties flankoj, kaj pro tio la Erdre portas kromnomon «plus belle rivière de France» (plej bela rivero el Francio), kiun donis al ĝi Francisko la 1-a.

Eblas ankaŭ praktiki nombrajn akvosportojn, kiaj la breta velado ĉe unu de du lagoj (La Poupinière de 2&nbsp;km² aŭ Mazerolles de 3&nbsp;km², aŭ ankaŭ ŝippromenadojn ĝis Redon (laŭ la Kanalo inter Nantes kaj Brest).

## Notoj 
Kategorio:Riveroj en Francio
Kategorio:Geografio de Francio
Mituloj-frititaj terpomoj

dekstra|eta|Plado da *mituloj-frititaj terpomoj* en Belgio.

dekstra|eta|Plado da *mituloj-frititaj terpomoj* en Francio.
**Mituloj-terpomfingroj** (: moules-frites, : mosselen friet) estas plado tre populara en Belgio kaj la nordo de Francio, sed en la realo oni manĝas ĝin en la tuta lando. Ĝi estas simpla plado konsistanta el mituloj kuiritaj en vaporo kun garnaĵo el frititaj terpomoj. Oni tradicie akompanas ĝin per biero.

La porcio da mituloj tipe servata en la belgaj restoracioj estas ĝenerale po unu kilogramo kaj duono por persono (kun konkoj); kaj oni servas ĝin en kuir-poto al ĉiu gasto.

Ĝi ankaŭ estas tipa plado de la foira brokanto de Lille  (Francio) kaj de la parizaj bier-trinkejoj.

## Referencoj 
Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Terpomaĵoj
Kategorio:Gastronomio
Kategorio:Belga kuirarto
6232 Zubitskia

'*6232 *Zubitskia'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 19-an de septembro 1985 de la rusaj geedzoj kaj geastronomoj Nikolaj Stepanoviĉ kaj Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Danila Nikiforoviĉ Zubickij* kaj *Natalija Petrovna Zubicka'', doktoroj kaj fitoterapiistoj en Kievo, kiuj malvolvis originajn metodojn de herbokuracado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Alakalufa lingvaro

**Alakalufa lingvaro** estas malgranda indiana lingvaro el Sudameriko kun ISO 639-5 kodo aqa. Ĝi estas indiĝena de Ĉilio. Ĝi ne estas rilata al alia lingvaro.

La Kaŭeskara lingvo, Kawésqar (Qawasqar), konata ankaŭ kiel Alakalufo, estas draste endanĝerigita izolata lingvo parolata en suda Ĉilio fare de la Kaŭeskaroj.
László Fey

**FEY László** [fej] estas rumania hungara pedagogo, publicisto, universitata instruisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 5-an de septembro 1925. 
## Biografio
László Fey akiris diplomon de kemia instruisto en Universitato Bolyai de Kluĵo. Li estis ano de Móricz Zsigmond Kollégium. De 1949 ĝis 1957 li instruis en la Universitato Bolyai, poste ĝis 1985 en mezlernejoj de Kluĵo. Li estis redaktoro de la gazeto *Dialog Interetnic*.
## Premio
*Premio Áron Berde en sciencpopulariga konkurso de A Hét (1975).
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pedagogoj
6228 Yonezawa

'*6228 *Yonezawa''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Toshimasa Furuta elde Tokaj en la gubernio Ajĉio (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Jonezaŭa en gubernio Jamagata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Toshimasa Furuta
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Ĉamartino de la Rozo

250ra|eta|Ĉamartino en 1900.
250ra|eta|Ĉamartino en 1885.
eta|250ra|Palaceto de Louis Gilhou (Strato Platerías, 2).
250ra|eta|Konvento de *Reparadoras*, ĉe la avenuo (iama ŝoseo) de Burgos.
**Ĉamartino de la Rozo**, en la hispana **Chamartín de la Rosa**, estis vilaĝo kaj municipo norde de Madrido (Hispanio), kie nun estas la distriktoj Ĉamartino, Tetuano kaj la norda parto de Linia Urbo, konata ankaŭ kiel como Pinaro de Ĉamartino.

## Historio 
## Vidu ankaŭ 
* Chamartín (Ávila)

Kategorio:Municipoj de Madrida Regiono
Velino (rivero)

La **Velino** estas rivero en centra Italio, alfluanto de la rivero Nera. Ĝi elfluas el la deklivoj de la Monto Pozzoni (1,903&nbsp;m) ĉe Cittareale. Poste ĝi fluas tra mallarĝa valo ĉe la Monto Terminillo, konata kiel "Gole del Vento" ("venta ravinaro") kaj, ĉe Antrodoco, ricevas la rojon Peschiera, kiu elfluas ĉirkaŭ 60&nbsp;m³/s (el kio iom estas sendata al Romo pere de akvedukto).

Poste ĝi ricevas akvon el la maldekstraj alfluantoj Salto kaj Turano, kaj poste eniras en ebenaĵo de Rieti, kie ĝi pliiĝas pro kontribuo de malgrandaj rojoj. Ĉe Papigno, ĝi falas en la Nera formante la famajn akvofalojn Cascate delle Marmore.

Kategorio:Riveroj en Italio