open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kondensita lakto

eta|Kondensita lakto
**Kondensita lakto** estas lakto kutime sukerigita, farita per forigado de akvo de normala bovina lakto. Kondensita lakto estas blanka, dolĉa, densa substanco; kiel ĉiuj konservaĵoj, ĝi estas manĝebla ege longa tempo.Plej ofte oni uzas ĝin por fari diversajn desertojn, sed manĝebla ankaŭ kiel aparta frandaĵo aŭ aldonaĵo al kafo aŭ teo.

## Produktado 
Le teknologion de preparado patentis usona inventisto Gail Borden je la 19a de aŭgusto de 1856.

Li volis elpensi iun metodon por longtempa konservado de manĝaĵo. Antaŭ kondensi lakton li eksperimentis per suko, teo, viando. En la jaro 1850 Borden kreis «biskoton de viando» kaj en 1851 jaro partoprenis en komerca ekspozicio en Londono. Revenante, li vidis kelkajn infanojn kiuj mortis, ĉar veneniĝis per lakto de malsanaj bovinoj. Ekde tiu momento li decidis eksperimenti per lakto.

En la jaro 1858 en Usono ekfunkciis la unua en la mondo fabriko kiu okupiĝis pri produktado de kondensita lakto. Komence de la Usona Enlanda Milito multege da la lakto estis produktita por nutri soldatojn. Tio famigis na Borden, kaj li ekhavis eblecon konstrui novajn fabrikojn kaj transdoni la prosperan aferon al siaj filoj. Maljunecon Borden trapasis en malgranda teksasa urbeto, kiun oni nomis honore al li.

## Specoj 
* **Kun aldonita sukero**. Tiu speco estas konata kaj plej populara en Rusio.
* **Sen aldonita sukero**.
* **Kun aldonita **cikorio**. **Ĝi havas dolĉan guston sed iom amara kaj kun cikora odoro.
* **Kun aldonita kakao aŭ kafo**.
* **Kuirita kondensita lakto.** Ĝi havas brun-flavan koloron kaj gustas iom karamele. De tiu speco de la lakto oni povas fari bombonojn.

## Teknologio de produktado 
Ekzistas diversaj metodoj de produktado de kondensita lakto:
* Tradicia metodo: la lakto oni varmigas ĝis 60&nbsp;°C en ne plena vakuo ĝis kiam sufiĉe da akvo foriros de lakto.
* Uzado de duonpenetreblaj membranoj.
* Por havi pli stabilan konsistencon oni aldonas mikrokristalojn de laktozo.
* Simpla varmigado de kutima lakto ĝis foriro de akvo.

## Bildaro 

Dosenmilch.jpg|kondensita lakto
Milchmaedchen.jpg|kondensita lakto

## Tradukfonto 
Kategorio:Laktaĵoj
Kategorio:Dolĉaĵoj
Imre Hajnal

**Imre Hajnal,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hajnal Imre** estis hungara matematikisto, instruisto, verkisto pri lernolibroj.

Imre Hajnal http://hirmagazin.sulinet.hu/hu/tudomany/a-kozelmult-nagy-matematikatanara-dr-hajnal-imre naskiĝis la  en Hódmezővásárhely. Li mortis la  en Szeged.
 
## Biografio 
Imre Hajnal frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste universitaton en Szeged, sed post unu jaro jam en Budapeŝto. Li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Eötvös Loránd en 1950. Li instruis en sia naskiĝurbo 15 jarojn, poste en signifa gimnazio en Szeged. Ekde 1969 li estis ankaŭ inspektoro por la plena departemento. En 1985 li doktoriĝis. Li ofte aranĝis matematikajn konkursojn kaj li longe redaktis fakrevuon, tamen li iĝis tutlande fama pro verkado de matematikaj lernolibroj. Li pensiuliĝis en 1988. Li ricevis 4 premiojn inter 1961 kaj 1991.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A matematika tanítása magyar középiskolákban* (Instruado de matematiko en la hungaraj mezlernejoj), (1985)
* *Matematika a gimnázium "B" fakultatív osztályoknak* (1986) - gimnazia matematika lernolibro
* *Matematikai ismeretek 13-14 éveseknek* (1994)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Blain

**Blain** estas komunumo en okcidenta Francio kaj situas en la departemento Loire-Atlantique, en la regiono Luarlandoj.

## Geografio 
dekstra|eta|300x300px|Situo de la komunumo Blain en la departemento Loire-Atlantique

### Situo 
Blain situas 40 km norde de Nanto, sur la kanalo de Nanto al Brest kaj proksime de la ŝtatbiena arbaro *Gâvre.*

Kategorio:Eksaj distriktaj ĉefurboj (Francio)
Kategorio:Komunumoj de Loire-Atlantique
Preĝejo de Marteno de Tours

**Kirko de Marteno de Tours** povas esti diversaj kirkoj aŭ preĝejoj, katedraloj, bazilikoj, kapeloj. Ili troviĝas en pluraj landoj.

## Katedraloj Marteno de Tours 
* Katedralo Marteno de Tours (Bratislavo) - Slovakio
* Katedralo de Utreĥto - Nederlando

## Malgrandaj bazilikoj Marteno de Tours 
* Baziliko Marteno de Tours (Ainay) - Francio
* Sankta Marteno (Landshut) - Germanio

## Kirkoj (preĝejoj) Marteno de Tours 
### Ĉeĥio 
* Preĝejo Sankta Marteno en la Muro (Prago)

### Francio 
* Preĝejo Sankta Marteno (Laives)
* Preĝejo Saint-Martin (Esnandes)

### Germanio 
* Preĝejo Sankta Marteno intra muros (Erfurto)
* Preĝejo Sankta Marteno (Erfurto)
* Preĝejo Sankta Marteno (Ilversgehofen)
* Kirko Sankta Marteno (Kaselo)
* Sankta Marteno (Landshut)

### Hungario 
* Kirko Marteno de Tours (Angyalföld)
* Kirko Marteno de Tours (Balatonudvari)
* Kirko Marteno de Tours (Csesztve)
* Preĝejo Marteno de Tours (Feldebrő)
* Preĝejo Marteno de Tours (Hévízgyörk)
* Preĝejo Marteno de Tours (Hollókő)
* Preĝejo de Marteno de Tours (Isaszeg)
* Preĝejo Marteno de Tours (Kemenesszentmárton)
* Preĝejo Marteno de Tours (Kunszentmárton)
* Preĝejo Marteno de Tours (Kőszegdoroszló)
* Preĝejo Marteno de Tours (Ólmod)
* Preĝejo Marteno de Tours (Söpte)
* Preĝejo Marteno de Tours (Szombathely)
* Preĝejo Marteno de Tours (Tapolca)
* Preĝejo Marteno de Tours (Tokod)
* Preĝejo Marteno de Tours (Tótszentmárton)
* Preĝejo Marteno de Tours (Und)

### Rumanio 
* Preĝejo Marteno de Tours (Brașovechi)

## Kapeloj Marteno de Tours 
* Hospitala kapelo (Nagykanizsa)
* Kapelo Sankta Marteno (Saalfeld)
* Kapelo Marteno de Tours (Doba)

## Vidu ankaŭ 
* Marteno de Tours
Pockau-Lengefeld

**Pockau-Lengefeld** estas urbo en Germanio. Ĝi ekestis la 1-an de januaro 2014 per kunigo de la antaŭa urbo Lengefeld kun la najbara komunumo Pockau. Kaj la malnova kaj la nova urboj troviĝas en la distrikto Ercmontaro de la federacia lando Saksio. Fine de la jaro 2013 la urbo Lengefeld havis 4224 loĝantojn, fine de  la nova komunumo Pockau-Lengefeld  loĝantojn sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio interalie havas komunan limon kun . Lengefeld tradicie estas grava loko de minado de arĝento.

eta|maldekstra|300px|kastelo *Rauenstein*
eta|maldekstra|300px|loka kirko
eta|maldekstra|300px|urbodomo

Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Germanio
Kategorio:Distrikto Ercmontaro
Kategorio:Urboj de Saksio
Raschau-Markersbach

**Raschau-Markersbach** estas komunumo en Germanio. kreita la 1-an de januaro el la antaŭe memstaraj komunumoj Raschau kaj Markersbach. Ĝi troviĝas en la distrikto Ercmontaro de la federacia lando Saksio. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300ra|loka kirko kaj paroĥa domo de Raschau en vintro
eta|maldekstra|300ra|la plej malnova trabfaka domo de Raschau, konstruita en 1687
[eta|maldekstra|300ra|[elementa lernejo de Raschau]]
eta|maldekstra|300ra|Markersbach kun la kirko Sankta Barbara

Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Germanio
Kategorio:Distrikto Ercmontaro
Kategorio:Urboj de Saksio
Goodwill Industries

**Goodwill Industries International Inc.** (Bona volo) estas usona neprofita organizaĵo kiu havigas labortrejnadon, dungoservojn, kaj aliajn komunumecajn programojn por personoj kiuj havas malkapablojn. Aldone, Goodwill Industries povas dungi veteranojn, individuojn kiuj ne havas edukadon aŭ laboresperton, aŭ frontas dungodefiojn. Goodwill estas financata pere de amasa reto de podetalaj vendejoj de reuzeblaj produktoj kiu funkcias same kiel neprofita organizaĵo. La aserto de Goodwill al sia neprofita statuso estas "Kiel unika hibrido nomita sociala entrepreno, ni defias tradiciajn distingojn. Anstataŭ unuopa linio de profito, ni havas trioblan zorgomedion de personoj, planedo, kaj plenumado."eta|Sidejo de Goodwill en Brooklyn.

Goodwill funkcias kiel tegmenta organizaĵo de 165 sendependaj, komunumaj organizaĵoj en Venezuelo, Brazilo, Meksiko, Panamo, Urugvajo, Usono, Kanado kaj 8 aliaj landoj. Ĝi malrapide kreskis el sia fondo en 1902 kaj estis unuafoje nomata Goodwill en 1915. En 2014, la organizaĵoj Goodwill generis totalon de 5.37 mil milionoj de usonaj dolaroj de enspezo, 83 procento el kio estis elspezita rekte en programoj. Tiam, la grupo havigis 89 milionojn da totalaj dungaj kaj komunumaj servoj, kun pli ol 26.4 milionoj da personoj zorgataj kaj pli ol 318,000 personoj metitaj rekte en dungado.

La logoo de Goodwill, nome stiligita litero g, similas al rideta vizaĝo. Ĝi estis desegnitaj de Joseph Selame en 1968.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Neprofitcelaj organizaĵoj
Content addressable network

**Content addressable network** (**CAN**) estas distribuita sencentra samtavola (P2P) strukturo, kiu ofertas funkcion de hakettabelo. Ĝi estis unu el la kvar originaj proponoj por Distributed hash table (DHT) kune kun Chord, Pastry kaj Tapestry.

## Referencoj 
Kategorio:Komputilaj retoj
BTDigg

**BTDigg** estis la unua BitTorenta DHT-serĉilo. Ĝi partoprenas en la BitTorenta DHT-reto, subtenas la reton kaj rekonas similecojn inter magnetligiloj kaj kelkaj torentaj atributoj (nomo, grandeco, listo de dosieroj), kiuj estas konservataj en datumbazo. Por la uzantoj BTDigg ofertas plentekstan serĉadon per reta interfaco, kiun atingeblas ankaŭ per anonimigaj retoj Tor kaj I2P.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* la malnova domajno *BTDigg*, arkivigite en decembro 2015

Kategorio:Interretaj serĉiloj
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2011
Liturgia rito

La **liturgia rito** estas la maniero per kiu oni plenumas sanktan funkcion, observante apartan konduton, formitan je serio da gestoj kaj formalaj vortaj diroj konformaj al deviga skemo.

## Kristanismo 
Spite de la unikeco de la “memoriga Evento-Mistero” celebrita de la kristana liturgio la formoj per kiuj ĝi estas celebrita multas. . Neniu liturgia formulo komplete elĉerpe kovras la Misteron, sed ĉiuj ritoj, en sia historia disvolviĝo, kune sin kompletigis, evidentigante diversajn aspektojn de la sama Mistero. Danke al tiu konduto, la liturgiaj ritoj konstituas pliriĉigon por la diversaj Eklezioj kaj oportunon de kresko en la fideleco al la apostola tradicio. La simbolismo, la organizo de la interna komunikado kaj la komenta teologia esprimaro reflektas la kulturojn kaj la sentaron de la popoloj kaj de la historiaj epokoj..

Vidpunkte de la historio, en la Romia Imperio loko de la naskiĝo kaj disvastiĝo de kristanismo, disvolviĝis diversaj tipoj de ritoj, distingiĝintaj en orientaj ritoj kaj okcidentaj. La orientaj ritoj estas preskaŭ komunaj al ĉiuj kristanaj Eklezioj tiam tie ekzistantaj; la okcidentaj ritoj male apartenas nure al la Katolika Eklezio.

### Oriento 
La ritoj de la Orienta Kristanismo povas esti grupigitaj en kvin tipoj. Tri el ili ligiĝas al la grandaj patriarkaj centroj de la Orienta Romia Imperio (nome Ekumena Patriarkato de Konstantinopolo, Patriarkato de Aleksandrio kaj Patriarkato de Antioĥio; la aliaj du referencas al tradicioj kaj Eklezioj naskiĝintaj ekstere de la limoj de la imperio:
* Bizanca rito
* Aleksandria rito
* Okcidenta-siria rito
* Orienta-siria rito
* Armena rito

### Okcidento 
Inter la okcidentaj ritoj povas esti cititaj:
* Roma rito
* Ambrozia rito
* Aquileia rito (malpermesita en 1596)
* Gaŭla rito
* Kelta rito
* Pariza rito
* Liona rito
* Braga rito
* Mozaraba rito aŭ hispana

La ambrozia rito estas inter la malmultaj konservitaj post la unuigo kaj redukto de la okcidentaj ritoj al tiu roma, jam komencita de Karolo la Granda kaj sankciita en la Koncilio de Trento, kaj en la reformo enkondukita de la Dua Vatikana koncilio.

### Katolika Eklezio 
En la Katolika Eklezio, la Dua Vatikana koncilio, per la konstitucio *Sacrosanctum Concilium*, dekretis (n. 4) la egalecon inter la diversaj akceptitaj ritoj.
Krome, laŭ la normoj de la kodo por la orientaj eklezioj la laikoj estas devigataj sekvi sian originan riton; sed rajtas partopreni la ritojn de kiu ajn katolika eklezio sui iuris. .

## Judismo 
La diversaj judaj ritoj estas ĝenerale dividitaj laŭ tri precipaj familioj:
* Askenazita
* Sefardita
* Orienta

## Hinduismo 
## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Liturgio
* Rito
* Katekismo de la Katolika Eklezio
* Mekitarista Ordo
* Eklezioj sui iuris

Kategorio:Ritoj
Kategorio:Katolika liturgio
Kategorio:Liturhiaj ritoj kaj formoj
Torfkoakso

**Torfkoakso** estas, simile kie koakso el  ŝtonkarbo,plibonigita formo de torfo.

Torfkoakso estas farata el tiel nomata *industria torfo*. Per seka destilado estiĝas el 1.000&nbsp;kg de nigra torfo (torfo kun la plej alta brulvaloro) 417&nbsp;kg torfkoakso, 216&nbsp;kg piroliza gaso, 106&nbsp;kg gudro kaj 216&nbsp;kg piroliza akvo.

En Elisabethfehn troviĝas la plej malnova torkoaksa fabriko de la mondo, kiu finis labori en 1990 pro neekonomieco. 
Hodiaŭ torfkoakso ĉefe estas uzata en industrio, i. a. por filtri akvon.

## Vidu ankaŭ 
* torffosado
* bruntorfo
* marĉo

Kategorio:Marĉa ekonomio
Kategorio:Brulaĵo
Kategorio:Fosila brulaĵo
18730 Wingip

'*18730 *Wingip'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Wing Ip'', vic-kanceliero de la Universitata sistemo de Tajvano. Li laboras pri fiziko de la kometoj, deveno de la sunsistemo, formiĝo de la planedoj, planedaj atmosferoj kaj eksosferoj, kaj fiziko de la plasmoj. Li partoprenis al la misio Cassini-Huygens.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
18731 Vilʹbakirov

'*18731 *Vilʹbakirov'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la ukraina sociologo Vilj Savbanoviĉ Bakirov (ukraine *Віль Савбанович Бакіров''), prezidento de la Sociologia Asocio kaj korespondanta ano de la Nacia Akademio de Sciencoj de Ukrainio. De 1998 li servis kiel rektoro de la Ĥarkiva Universitato kie li promociis la disvolvon de astronomio kaj de aliaj sciencoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
(18732) 1998 KP19

**(18732) 1998 KP19** estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kastelo de Canossa

eta|300px|la ruinoj de la kastelo de Canossa

**Canossa**  estis la kastelo de margrafino Matilda de Toskanio (1046-1115). Tien venis en januaro 1077 Henriko la 4-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio, en lia Piediro al Canossa survoje al la papo por atingi la solvon de ekskomuniko fare de Gregorio la 7-a. La kastelo estis konstruita en strategia pozicio sur la rando de Apeninoj inter Bolonjo kaj Parmo, 18 kilometrojn sudokcidente de la italia provinca ĉefurbo Reggio di Lombardia (nun ''Reggio nell'Emilia'') ĉe alteco de 576 metroj super la marnivelo.

Kategorio:Investitura konflikto
Little Tikes

**Little Tikes** (friponetoj) estas uzona fabrikanto de infanaj ludiloj, kun sidejoj kaj fabrikoj en Hudson, Ohio, Usono. La kompanio ankaŭ havas aliajn fabrikajn kaj distribuajn instalaĵojn en Azio kaj Eŭropo. La produktoj de *Little Tikes* estas ĉefe malaltteknikaj mulditaj plastaj ludiloj, celitaj ĉefe por infanoj kaj beboj, por interna kaj ekstera uzado, inklude festan kuirejon kaj testudan sabloskatolon.

## Eksteraj ligiloj
* 

Kategorio:Usonaj kompanioj
Kategorio:Ludiloj
Torflentumo

**Torflentumo** estas plej ofte malgranda, en la kversekco lentforma marĉo, kiu estas nur malofte senpera rekonebla.

Torflentumoj troviĝas en malaltaĵoj, precipe en la prariveregaj valoj de la Mezeŭropa malalta lando, do en norda Germanujo, en Nederlando, Belgio kaj Polujo.
 
## Estiĝo kaj nomo 
La plej multaj torflentumoj estas malgrandaj kavaĵoj kaj komencis kiel Malaltmarĉoj, sed evoluiĝis dum la jaroj kaj jarmiloj al altmarĉoj. La formiĝo de altmarĉo en sablaj aŭ argilaj kavaĵoj kondutas al kversekcoj en formo de grandaj lentoj. Tial la nomo.

Multaj de tiuj marĉaj areoj aŭ nur estis en la lastaj jarcentoj nur parte detorfigita, aŭ ili estis kovritaj per tero aŭ sablo. Tial ofte ili ne estas videblaj, kio minacas la stabilecon de konstruaĵo. 

## Danĝero kaj trovado 
Se konstruaĵoj aŭ trafikinstalaĵoj estas konstruitaj sur torflentumo sen atenti pri sufiĉe profunda fundamento, minacas sinkado de la konstrukorpo en la teron. La konstruaĵoj ricevas subsidencfendaĵojn.

Ofte torflentumoj nur estas malkovritaj post subsidenco de la konstruaĵo aŭ strato. Eĉ tiam estas komplike malkovri la ekzaktan grandecon, ĉar la ili povas ekzisti inter aliaj tavoloj en malsamaj dikecoj. 

## Eksteraj ligiloj 
* Sanierung der Torflinse Lottorf bei Flensburg (PDF-Datei; 157 kB)

Kategorio:Grundtipo
Kategorio:Marĉo
Kategorio:Geotekniko
Rideto

[eta|Virino el [Nepalo ridetanta.]]
[eta|La rideto de [Mona Lisa]]
**Rideto** estas vizaĝa esprimo formita ĉefe per fleksado de la muskoloj ĉe la flankoj de la buŝo. Kelkaj ridetoj inkludas kuntiriĝon de la muskoloj ĉe la anguloj de la okuloj, agado konata kiel "rideto de Duchenne". Ridetoj plenumitaj sen okulkuntiriĝo povas esti sentitaj kiel "falsaj".

Ĉe homoj, rideto estas esprimo kiu komunikas plezuron, socieblon, feliĉon, aŭ amuzon. Ĝi estas distinga el simila sed kutime nevolonta esprimo de anksio konata kiel grimaco. Kvankam kruc-kulturaj studoj montris, ke rideto estas rimedoj de komunikado tra la tuta mondo, estas grandaj diferencoj inter diferencaj kulturoj, kaj kelkaj uzante ridetojn por eviti konfuzon aŭ honton.

## Vidu ankaŭ
* Ridetulo

## Referencoj
## Literaturo
* 
* Miller, Professor George A., *et al.*. Overview for "smile." Alirita la 12an de Decembro 2003 el tiu  paĝo.
* Ottenheimer, H.J. (2006). *The anthropology of language: An introduction to linguistic anthropology.* Belmont, CA: Thomson Wadsworh.

### Rideto de Duchenne 
* Freitas-Magalhães, A. (2006). The Psychology of human smile. Oporto: University Fernando Pessoa Press.
*  Cited in: Russell and Fernandez-Dols, eds. (1997).
* Russell kaj Fernandez-Dols, eld. (1997). *The Psychology of Facial Expression*. Cambridge. ISBN 0-521-58796-4.

## Eksteraj ligiloj 
* Facial Emotion Expression Lab
* BBC News: Scanner shows unborn babies smile
* smile quotes

Kategorio:Rido
Kategorio:Buŝo
Kategorio:Emocioj
Kategorio:Komunikado
Idris Zjazikov

**Idris Bejsultanoviĉ Zjazikov** () (naskiĝis  en vilaĝo Barsuki, mortis  en Grozno) estis elstara ŝtatisto, unu el la fondintoj de Inguŝa respubliko. Idris Zjazikov estis fama bolŝevika gvidanto de Norda Kaŭkazio, aktiva partoprenanto en la kreo de la Inguŝa Aŭtonoma provinco kaj ĝia unua sekretario.

## Tradukfonto 
Kategorio:Politikistoj de Inguŝio
Gyula Halaváts

**Gyula Halaváts** [djula halavAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Halaváts Gyula** estis hungara inĝeniero, geologo, paleontologo, muzeologo.

Gyula Halaváts http://tudosnaptar.kfki.hu/h/a/halavats/halavatspant.html naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Zsena (nuntempa Jena (Gavojdia) en Rumanio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Halaváts frekventis mezlernejojn en Miskolc, Szarvas, Nagykőrös poste li akiris inĝenieran diplomon pri minado en akademio de Selmecbánya en 1874. Post la diplomo li eklaboris en la reĝa geologia instituto, kie li estis librejestro depost la 1-a mondmilito. Li estis ankaŭ gvidanto de la instituta muzeo. En 1895 kaj en la sekva jaro li ricevis premiojn. Li havis edzinon, kiu naskis filinon.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Selmeczbánya andesin basaltjai* (1875)
* *Új alakok Magyarország mediterrán korú faunájából* (1884)
* *Az Alföld artézi kútjai* (1894)
* *A magyar pontusi emelet általános és őslénytani irodalma* (1904)
* *A kisselyki templom és templomerőd* (1913)
* *A baltavári felsőpontusi korú molluszka-fauna* (1923).

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj paleontologoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ludilvendejo

[eta|300px|Ludilvendejo [Toys-R-Us en Singapuro.]]
**Ludilvendejo** estas vendejo podetala dediĉita al la vendado de ludiloj al konsumantoj. La ludilvendejo povas montri diversajn grandojn, ekde kvartala vendejo al ĉiovendejo; estas karaktero difina la tipo de produkto kiun ĝi proponas al la vendado.

*Ludilvendejo* estas ankaŭ la specifa fako de granda ĉiovendejo, dediĉita al la vendado kaj ekspoziciado de ludiloj por infanoj, kiam la granda ĉiovendejo okupiĝas al la vendado podetala ĝenerale. Laste, estas *ludilvendejo* ankaŭ la ejo dediĉita al la farado de ludiloj desegnitaj por ties rekta vendado.

## Karakteroj 
La negoco de ludilvendejoj karakteriziĝas ĉar ĝi estas tre sezona. Estas ofta ke la plej parto de la vendoj produktitaj dum la jaro okazas en epokoj de festoj en kiuj estas tradicio donaci al infanoj. Ĉe Okcidento, la epoko de Kristnasko havas fortan efikon al la volumo de la vendado en ludilvendejo. Pro tio, estas ofta ankaŭ ke tiu tipo de entreprenoj faras kontadon laŭ kiu la kalkula jaro ne kongruas kun la natura jaro, cele al aligo ne la kutiman ciklon de la negoco.

Kategorio:Vendejoj
Kategorio:Ludiloj
Dumviva bonvola diktatoro

**Dumviva bonvola diktatoro** (angle: *Benevolent dictator for life*) estas titolo donata al malgranda nombro de ĉefprogramistoj de libera programaro, kutime la fondintoj de la projektoj, kiuj fine juĝas dum disputoj en la komunumo. La esprimo ekaperis en 1995 rilate al Guido van Rossum, kreinto de la programlingvo Python.

Oni ne devas miksi "dumviva bonvola diktatoro" kun la plej ofta esprimo por liberprogramaraj ĉefprogramistoj, "bonintenca diktatoro", kiu estis popularigita de Eric S. Raymond en lia verko "Homesteading the Noosphere" (1999). En ĉi tiu tezo, Raymond traktas pri kiel la naturo de libera programado daŭre devigas la "diktaturon" bonintenca, ĉar granda malkonsento povas generi forkaĵojn el la projekto sub novaj ĉefontoj.

## Homoj foje konataj kiel "dumvivaj bonvolaj diktatoroj" 
## References 
Kategorio:Libera programaro
Braga rito

La **Braga rito** (latine: *ritus Bracarensis*) estas unu el la liturgiaj ritoj de la Latina Eklezio.
Tiu rito validas en la ĉefdiocezo de Prago en la norda parto de Portugali0. Ĝi parencas kun la roma kaj mozaraba ritoj. Ĝia origina dato reiras al la 6-a jarcento, En 570 papo Pio la 5-a per la buleo *Quo Primum* ,unuigis la latinan liturgion kaj etendigis la roman riton konservigante nur la ritoin kiuj povis fieri pri uzo de almenaŭ 200 jaroj: la diocezo de Brago, tial, povis savi sian riton, ankaŭ per la tenaca defendo de la ĉefepiskopo Bartolomeo Fernandes. 
La rito de Brago estis “reviziita” en la dioceza sinodo de 1918.
,
La nova breviero estis aprobita de papo Benedikto la 15-a en 1919: jam estis aprobita la misalo.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Historio de la kristana liturgio

* Portugalio

## Eksteraj ligiloj 
*  Braga misalo, el. 1921 

Kategorio:Ritoj
Kategorio:Katolika liturgio
Kategorio:Liturhiaj ritoj kaj formoj
János Halmai

**János HALMAI** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Halmai János** estis hungara apotekisto, profesoro, farmaciisto.

János Halmai http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC05727/05883.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Nyitra (nuntempa Nitra en Slovakio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Halmai laboris en apoteko en Bonyhád en la jaroj 1920 kaj 1921. Li akiris farmacian diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1925, li doktoriĝis en 1935. Li laboris en diversaj apotekoj, en 1927 li akiris postenon en universitata instituto. Li estis nomumita privata profesoro en 1943 en la menciita universitato, poste katedrestro en 1949, samtempe publika ordinara profesoro. Li pensiuliĝis en 1971. Li kandidatiĝis en 1956. Li okupiĝis ekzemple pri spicherboj. Li ricevis premiojn en 1956 kaj 1966.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A drog-önellátás kérdése* (Pápa, 1942)
* *Kossuth-csillag, rénuszrudacska. Gyógynövények, növények, drogok, magyar népies és latin nevei* (1948)
* *Farmakognozia* (1963)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj apotekistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj farmaciistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Marĉgrundo

200px|eta|marĉa grundo
**marĉgrundo** estas akvosaturita grundo, kiu konsistas el torfo. La torfa tavolo devas esti minimume 30&nbsp;cm. Marĉoj estas lautradicie distingita en altmarĉoj kaj malaltmarĉoj.

## Ecoj 
Marĉgrundoj ofte estas aparta grupo da grundoj. Torfo estas karbonriĉa grundspeco, kiu precipe konsistas el nekompleta malkombino de plantaj restaĵoj. Temas, do pri organikaj grundoj ofte kun dikeco de pluraj metroj. La Humushorizonto havas minimume 30 % da organika substanco. Se la torfa tavolo estas pli maldika ol 30&nbsp;cm aŭ la procentaĵo je organika substanco malpli ol 30 %, tiam la grundo nomiĝas marĉglejo respektive termarĉa grundo.

Post la deakvigo de la marĉgrundoj okazas la sekundara grundoformiĝo. Depende de la daŭro kaj intenseco de la deakvigado kaj aerumado formiĝas pere de mineralizado kaj humiĝado karakterizaj aglomeraĵformoj.

Laŭ la internacia klasifikado de Internacia Pedologia Unio (IPU) kaj la usona USDA-grundoklasifikado grandaj marĉoj kun dika tavolo de humos ur tera tavolo nomiĝas Histosoloj.

## Vidu ankaŭ 
* termarĉo,
* marĉkultivado,
* marĉkoloniigado,
* malaltmarĉo,
* altmarĉo,
* intermarĉo
* torfo
* torfejo
* histosolo

## Literaturo 
* AG BODEN: *Bodenkundliche Kartieranleitung*, Hrsg.: Bundesanstalt für Geowissenschaften und Rohstoffe und Geologische Landesämter, 4. Aufl., 392 S., 33 Abb., 91 Tab., Hannover 1994. ISBN 3-510-95804-7
* AD-HOC-Arbeitsgruppe Boden: *Bodenkundliche Kartieranleitung*, Hrsg.: Bundesanstalt für Geowissenschaften und Rohstoffe in Zusammenarbeit mit den Staatlichen Geologischen Dienstern, 5. Aufl., 438 S.; 41 Abb., 103 Tab., 31 Listen, Hannover 2005. ISBN 3-510-95920-5
* H.-P. Blume, P. Felix-Henningsen, W. R. Fischer: *Handbuch der Bodenkunde.* Ecomed Verlag, Landsberg 2002, ISBN 3-60972232-0
* Fritz Scheffer, Paul Schachtschabel: *Lehrbuch der Bodenkunde.* Spektrum Akademischer Verlag 2002. 15. Auflage, ISBN 3-82741324-9
* Michael Succow, M. Jeschke: *Moore in der Landschaft. Entstehung, Haushalt, Lebewelt, Verbreitung, Nutzung und Erhaltung der Moore.* Thun, Frankfurt am Main 1990, ISBN 3-87144-954-7
* Michael Succow: *Landschaftsökologische Moorkunde*. Jena 1988

## Eksteraj ligiloj 
* aktuala statp de la pedologia prilaborado de la german grundosistematiko: http://www.bodensystematik.de(http://www.bodensystematik.de)
* Übersicht der Moore in Baden-Württemberg (Rubrik Boden und Geologie) 

## Referenco 
Kategorio:Grundtipo
Kategorio:Marĉo
Blade Runner

**Blade Runner** (1982) estas unu el plej famaj filmoj de la reĝisoro Ridley Scott. Ĝi realigis en 1982. La filmo temas pri malutopia Los-Anĝeleso en kiu homaspektajn robotojn fabrikas la forta *Tyrell Corporation*.

## Vidu ankaŭ 
* Blade Runner 2049

Kategorio:Usonaj sciencfikciaj filmoj
Kategorio:Fikciaj androidoj
Kategorio:Gentekniko en fikcio
Kategorio:Ekzistadismaj verkoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1982
Sámuel Timon

**Sámuel Timon** [ŝAmuel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Timon Sámuel** estis hungarlandana pastro, historiisto, profesoro, monaĥo. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *schmerhoffi kaj szedlicsnai* [smerhofi, sedliĉnai].
eta|Sámuel Timon
Sámuel Timon http://mek.oszk.hu/02200/02228/html/02/286.html naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Turna (nuntempa Trenčianska Turná en Slovakio). Li mortis la  en Kassa (nuntempa Košice en Slovakio).

## Biografio 
Familio Timon alvenis el Moravio. La juna Sámuel frekventis jezuitan gimnazion, kie li aliĝis al la jezuitoj en 1693. Li doktoriĝis el filozofio (komprenu: sciencoj) kaj teologio en Jezuita Universitato de Nagyszombat. Inter 1699-1702 kaj 1707-1711 li instruis en la menciita jezuita universitato, poste en Pázmáneum, fine denove en la universitato ĝis 1718. En la sekvaj jaroj li instruis en Supra Hungarujo kaj Transilvanio. Pro sanproblemoj li estis plej ofte monaĥestro, kie li okupiĝis pri historio. Li estis la unua signifa historiisto de Hungara reĝlando, li verkis latine.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Celebriorum Hungariae urbium et oppidorum topographia* (Geografiaĵoj de renomaj urboj kaj opidumoj de Hungarlando), (1702)
* *Synopsis novae chronologicae Regnorum Hungariae. I-III.* (1714-1715)
* *Opusculum theologicum, in quo quaeritur, an et qualiter possit Princeps Catholicus in ditione sua retinere haereticos*... (1721)  
* *Epitome chronologica rerum Hungaricarum* (1736)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 3-a punkto)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj T, TY, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj T, TY , poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Nobla ŝtalo

eta|250 px|Artaĵo el nobla ŝtalo
**Nobla ŝtalo** aŭ **valorŝtalo** estas termino uzata de ŝtalfabrikistoj por indiki altkvalitan rustrezistan ŝtalon (populare: rustimuna ŝtalo), per kio oni emfazas ke la ŝtalo estas forta, pura kaj bela.

Nobla ŝtalo interalie estas uzata por ornamaĵoj, kuirujoj, manĝilaro kaj ŝaltiloj. Sur manĝilaro ofte kun la indiko 18/10 aŭ 18/8. Tio signifas ke la ŝtalo konsistas por 18% el kromo kaj 10 aŭ 8% el nikelo. Kromo kaŭzas ke ekestas nevidebla oksidotavolo sur la manĝilaro, kiu protektas la reston de la metalo kontraŭ korodo. La nikelo kaŭzas ke la manĝilaro ne fariĝas magneta. Ofte  manĝilaro ankaŭ enhavas molibdenon kiu plibonigas la fortecon. 

## Vidu ankaŭ
* Henrichshütte

Kategorio:Ŝtalo
Kategorio:Alojoj
Izoftalata acido

**Izoftalata acido**, **hidrogena izoftalato** aŭ **C6H4(COOH)2** estas organika kombinaĵo, senkolora aŭ blanka solido kaj izomero de la ftalata acido kaj tereftalata acido. Izoftalata acido estas blankaj kristaloj kiuj sublimiĝas ĉe  kaj estas malmulte solvebla en akvo, alkoholo kaj acetata acido.

Ĝi estas preparebla per oksidado de meta-ksileno en ĉeesto de kromiata acido aŭ pere de fandiĝo de kalia meta-sulfobenzoato aŭ meta-bromobenzoato kaj kalia formiato. Izoftalata acido havas bonegajn plenumkarakterizaĵojn inklude de bonega malmoleco, koroda kaj makula rezistadoj, hidrolize stabila, kaj alte uzata en industriaj farbokovraĵoj.

## Sintezo 
* Izoftalata acido produkteblas per oksidado de m-ksileno pere de kobalto-mangana katalizilo:
80px&nbsp;&nbsp;+&nbsp;&nbsp;3&nbsp;O2&nbsp;&nbsp;&nbsp;\rightarrow&nbsp;&nbsp;160px&nbsp;&nbsp;+&nbsp;&nbsp;2&nbsp;H2O

* Bilionoj da kilogramoj de izoftalata acido produkteblas ĉiujare per oksidado de meta-ksileno en la ĉeesto de kromiata acido kiel oksidiganto aŭ pere de kobalto-mangana katalizilo. En la laboratorio, kromiata acido uzatas kiel oksidiganto. Ĝi same estigeblas per fandado de kalia meta-sulfobenzoato aŭ meta-bromobenzoato kaj kalia formiato. Tereftalata acido same formiĝas en ĉi-lasta kazo.

La baria salo, same kiel ĝia heksahidrato, estas tre solvebla, kaj tio uzatas por diferencigo inter ftalata kaj tereftalata acidoj. La *uvitata acido* aŭ 5-metila-izoftalata acido, prepareblas per oksidigo de la mezitileno aŭ kondensiĝo de la piroracemata acido kun baritakvo.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **5-fosfono-izoftalata acido** per interagado de **fosfata acido** kun **izoftalata acido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **Sulfo-izoftalata acido** per interagado de **sulfata acido** kun **izoftalata acido**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **5-nitro-izoftalata acido** per interagado de **nitrata acido** kun **izoftalata acido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **5-amino-izoftalata acido** per interagado de **kloramino** kun **izoftalata acido**:

## Uzoj 
Aromataj dukarboksilataj acidoj, sub la formo de acilaj kloridoj (R-C=OCl), uzatas kiel antaŭaĵoj al komerce gravaj polimeroj, ekzemple de fajrorezista materialo konata kiel Nomex. Kiam miksitaj kun tereftalata acido, tiam izoftalata acido uzatas en produktado de rezinoj plastaj boteloj por trinkaĵoj. La altplenuma polimero, poli-benzimidazolo estas produktata ekde izoftalata acido. Ankaŭ, la acido uzatas kiel grava krudmaterialo en la produktado de izolado-materialoj.

## Izomeroj 
Izoftalata acido estas unu el la tri izomeroj de la benzenokarboksilata acido, estante aliaj la ftalata acido kaj la tereftalata acido.

## Literaturo 
* The Chemical Company 
* Chemicalland21
* NIST National Institute of Standards and Technology
* Sigma Aldrich
* Cameo Chemicals
* Acta Crystallographica
* De Gruyter

## Vidu ankaŭ 
* Ftalata acido
* Tereftalata acido
* Ftalatoj
* Tereftalatoj

## Referencoj 
Kategorio:Karboksilataj acidoj
Kategorio:Aromataj kombinaĵoj
Intelekta malfruiĝo

**Intelekta malfruiĝo** aŭ **pseŭdodebileco** estas faka infanpsikiatria, infankuracista, psikologia kaj pedagogia termino kiu signifas malrapidan evolvon de la intelekto de iuj infanoj. Ili estas ĉe la limo de intelekta malkapablo, ofte vivantaj en malfavora ĉirkaŭaĵo. Per bona edukado la inteligento de tiuj infanoj povas en plej bona situacio evolui ĝis la normala nivelo. La kaŭzoj de pseŭdomalforteco estas tre diversaj, kaj la priskribo de "malfavora ĉirkaŭaĵo" estas fakte ĝeneraliga. Kaŭzoj povas ekzemple esti drasta manko de atento kaj amo, manko de stimulo, neadekvata instruado, neglekto, kreskiĝo en milito aŭ civila milito, subpremo, ekstrema socia mizero, depresioj, statoj de angoro, subjektive perceptitaj amase tro grandaj postuloj de la ĉirkaŭaĵo kaj emocia malakcepto per la socie plej proksimaj gravaj homoj.

Eblas mezuri ĉe la intelekte malfruiĝantaj infanoj intelektan kvocienton de ĉirkaŭ 70-80 IK-poentoj. Karakteraĵoj estas la malrapida lernado, kaj la malpli granda memstareco. Ili ofte malinterpretas la taskojn, malflekseble pensas, ofte eraras, kaj rapide iĝas lacaj. Se la kialoj de malfruiĝeco malestiĝas kaj la edukado estas adekvata, ili povas multe favore evolui. Ili ne estas vere intelektaj malkapabluloj.

En la angla lingvo uziĝas la esprimo *Intellectual disability* aŭ *general learning disability*, historie ankaŭ *mental retardation*, pri intelekta malfruiĝo kaj ankaŭ por intelekta malkapablo, la pli drasta formo. La diferenco inter ambaŭ fakte estas nur laŭgrada, kaj ankaŭ la prognozoj pri la fina intelekta stato kompreneble konsistigas diferencon. Tamen medicinaj prognozoj ĉiam estu singardaj, tial la koncepto de intelekta malfruiĝo estas aparte esperiga nuanco, ke la nuntempa situacio ne nepre estos la fina. Laŭ la internacia klasifiko de malsanoj la intelekta malfruiĝo ne havas apartan kodon, sed subsumiĝas sub la kodo F44.88, kiun ĝi dividas kun iuj perceptoj psikiatrie nomataj "psikogena konfuzo kaj psikogena duondorma stato".

## Vidu ankaŭ 
* Intelekta malkapablo - la plej ofta kaŭzo por iu pli drasta grado de malhelpo estas la Down-sindromo aŭ Daŭn-sindromo (aŭ trisomio 21) 
* Aŭtismo
* Handikapo
* Intelekta kvociento
* Fragila X sindromo

## Literaturo 
* Mesterházi Zsuzsa: Mentálisan retardált. In: Pedagógiai Lexikon. 2. köt. Főszerk. Báthory Zoltán, Falus Iván. Budapest, Keraban Könyvkiadó. 1997. 456. p.

Kategorio: Handikapoj
Kategorio: Mensa sano
Kategorio: Speciala pedagogio
Clénay

**Clénay** estas franca komunumo, kiu situas en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
Clénay etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj laŭ kvadrata kilometro. La komunumo situas en Côte-d'Or, en la nordorienta parto de Burgonjo.

Tie oni kultivas akvokreson.

Tie oni fabrikas ceramikajn panelojn por hejti per gaso.

## Vidindaĵo 
La preĝejo datiĝas de 1867.

La fonto de la leono estas truo, enfonte oni vidas tremantan akvon .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or
* Saint-Julien - Clénay (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Eŭkaristia Kapeleto

La **Eŭkaristia Kapeleto** havas popularajn nomojn en la diversaj landoj kie la Katolika Eklezio ĉeestas (ekzemple, **Santíssimo** ["Plejsankta"] en la portugala). Ĝi estas la kapelo kie restas la tabernaklo, kaj pro tio ĝi surhavas ornamojn pli noblan kaj atentokaptan ol la aliaj partoj de la preĝejo. En tiu loko oni konservas la Plej Sanktan Sakramenton (tio estas, la Eŭkaristion), kaj tial ĝi havas tian nomon.

Tiuj kapeloj fariĝis pli ofte videblaj en la preĝejoj post la Dua Vatikana Koncilio, ĉar antaŭe la Roma Rito postulis, ke la tabernaklo restu sur la ĉefa altaro, kaj en multaj kazoj la malgrandaj altaroj ankaŭ posedis siajn proprajn tabernaklojn. Nuntempe, en multaj preĝejoj, la tabernaklo estas proksima al la altaro kaj al la ĉefa parto de la preĝejo kaj, en tiuj kazoj, ne ekzistas la Eŭkaristia Kapeleto. Katolikoj konsideras devotan agon preĝi en tiu kapeleto antaŭ kaj post la mesoj, "*komplimentante Jesuon* [en la Eŭkaristio]". Ekzistas grupoj de preĝado kiu kunvenas dum la semajno en tiu loko por veneri la Eŭkaristion, okazoj ofte alnomataj "*Adorado al la Plej Sankta Sakramento*".

|Kutima tabernaklo uzata en nuntempaj preĝejoj.

Kategorio:Romkatolika Eklezio
Aĥali Atoni

**Aĥali Atoni** - "Nova Athos" (, ) estas urbo-feriejo en Abĥazio (Kartvelio). Antaŭ  1948 la urbo havis la nomon Psircĥa.
En la urbo loĝis 4300 loĝantoj, post milito - 1518.

"]]

Kategorio:Urboj de Kartvelio
Ferenc Hallóssy

**Ferenc Hallóssy** [halOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hallóssy Ferenc** estis hungara inĝeniero, hidrologo.

Ferenc Hallóssy http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC05727/05880.htm naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Hallóssy akiris inĝenieran diplomon en Reĝa Universitato József en 1913. Li batalis dum la 1-a mondmilito, poste li partoprenis en konstruado de internacia haveno en Csepel. Post la finkonstruo li havis postenon en ministerio pri agrikulturo. Post la 2-a mondmilito li okupiĝis ĉefe pri Sió. Ekde 1951 li laboris en diversaj hidrologiaj institutoj. Li okupiĝis ankaŭ fiŝado kaj bredado de fiŝoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Gondolatok és javaslatok az Alföld problémája és a Duna-Tisza csatorna megoldásához* (1932)
* *A különböző rendszerű és rendeltetésű csatornatervek műszaki szempontból való vizsgálata és összehasonlítása* (1947)
* *Mélyépítési műtárgyak építése öblítéses süllyesztéssel* (1969)
* *A magyar belvízi kikötők és hajózó csatornák* (La hungaraj havenoj kaj navigeblaj kanaloj) http://dokutar.omikk.bme.hu/collections/mee/fajlok/1944-393-408.pdf
 
## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj hidrologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
18734 Darboux

'*18734 *Darboux''''' estas asteroido de la
asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo
Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca matematikisto Jean-Gaston Darboux (1842–1917), profesoro ĉe la Sorbono, kie lia ĉefa intereso estis la apliko de la analizo de geometraj problemoj en la teorio pri la surfacoj kaj ties transformoj kaj prezentoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
18735 Chubko

'*18735 *Chubko'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la ukraina astronomino *Larisa Sergiivna Ĉubko* (ukraine *Лариса Сергіївна Чубко''), de la departemento pri Malgrandaj Korpoj de la Sunsistemo ĉe la observatorio de la Kijiva Nacia Universitato Taras Ŝevĉenko. Ŝi observas kaj studas la spektron de kometoj kaj asteroidoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
András Halász

**András Halász** [andrAŝ halAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Halász András** estis hungara inĝeniero pri minado, profesoro.

András Halász http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC05727/05843.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Munkács (nuntempa Mukaĉeve en Ukrainio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
András Halász frekventis akademion en Selmecbánya, sed la lernadon interrompis la 1-a mondmilito. Inter 1918 kaj 1923 li laboris en Transilvanio, kiu jam apartenis al Rumanio. Li akiris diplomon en altlernejo en Sopron en 1923. Inter 1924 kaj 1941 li estis ĉefinĝeniero en Jugoslavio en minejo pri kuproj, poste li revenis al Norda Transilvanio, kiu tiam apartenis al Hungario. Post la 2-a mondmilito li partoprenis en establo de la hungara aluminia industrio, ekde 1950 li laboris en esplora instituto. En 1953 li kandidatiĝis, en la sama jaro li ricevis premion Kossuth. Li foje instruis en Pezindustria Teknologia Universitato, Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto, Kemia Universitato de Veszprém. Li multe okupiĝis pri manganoj de Úrkút.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Az ércek útja a bányától a kohóig* (Vojo de la ercoj de la minejo ĝis la fandejo), (1952)
* *Az érc- és ipariásvány előkészítés nemzetközi fejlődése és a hazai eredmények* (1959)
* *Haza ipari ásványok előkészítésének jelenlegi állása és fejlesztésének iránya* (1960)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Loglibro

[eta|Loglibro de la fregato [Grand Turk]]
**Loglibro** estas libro en kiu oni registas okazintaĵojn.

De origine loglibro estis la surŝipa raporto en kiu oni registris la mezuradon de la logo, do la rapidecmezuradon. Tiuj donitaĵoj estis tre gravaj por la fiksado de la pozicio. Pliposte oni menciis ĉiujn rimarkindajn okazintaĵojn en la loglibro, ankaŭ kiam ili ne rekte rilatas la navigadon.

La loglibro ankaŭ nomiĝas **(ŝip)ĵurnalo** aŭ **taglibro**, mallonge ankaŭ **logo**

## Vidu ankaŭ 
* Blogo

Kategorio:Libroj
18737 Aliciaworley

'*18737 *Aliciaworley'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Alicia Lorraine Worley*, kiu gajnis en 2003 la trian rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* pro sia projekto pri komputado. Ŝi estis lernantino ĉe la *Keyser High School'' en Keyser (Okcidenta Virginio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Klasika respublikismo

**Klasika respublikismo** aŭ en angla *classical republicanism*, konata ankaŭ kiel *civic humanism* (civitana humanismo), estas formo de respublikismo disvolvigita en la Renesanco inspirita de la registaraj formoj kaj verkoj de la klasika antikveco, ĉefe tiuj de klasikaj verkistoj kiaj Aristotelo, Polibio, kaj Cicerono. Klasika respublikismo estis konstruita ĉirkaŭ konceptoj kiaj civila socio, civitana  virto kaj miksa registaro. Dekomence, en la klasika periodo mem la termino *respublikismo* fakte ne ekzistis, sed estis uzata la latinlingva termino *res publica*, kiu tradukeblas laŭvorte kiel "la publika aĵo" aŭ "la publika afero".

## Notoj
## Bibliografio
* Bill Brugger, *Republican Theory in Political Thought: Virtuous or Virtual?* (Basingstoke: St. Martin's Press, 1999).
* Arnaud Coutant, *Une Critique republicaine de la democratie liberale*, Mare et Martin, 2007
* Zera Fink, *The Classical Republicans: an Essay in the Recovery of a Pattern of Thought in Seventeenth-Century England.* (Evanston: Northwestern Univ. Press, 1962).
* John Pocock, *the Machiavelian Moment*.
* J-F Spitz, *la liberte politique*, Paris, PUF, leviathan

## Eksteraj ligiloj
* Cicero's influence on Classical Republicanism 
* Tocqueville and civic humanism: http://lodel.irevues.inist.fr/cahierspsychologiepolitique/index.php?id=1673 

Kategorio:Politikaj ideologioj
Urbodomo de Cegléd

La **Urbodomo de Cegléd** estas impona historia monumento en Cegléd, laŭ la ĉefplaco. La konstruaĵo estas dekomence urbodomo.
eta|maldekstre|Urbodomo de Cegléd

## Historio 
En tiu loko jam estis malmoderna urbodomo, kiu estis malkonstruita en 1891. La pli nova unuetaĝa domego pretiĝis en 1893. En la 1930-aj jaroj ankaŭ la interna alo ricevis etaĝon. En 1968 kaj 1993 la urbodomo plene renoviĝis.

Iomete ligiĝas al la historio, ke en la ĉefplaco faris varban paroladon Lajos Kossuth dum la Hungara revolucio de 1848, pli frue György Dózsa en 1514.
eta|Poŝtmarko pri paroladoj de Dózsa kaj Kossuth
## Konstruaĵo 
La fasado estas simetria, meze troviĝas rizalito kun la enirejo. En la teretaĝo ankaŭ turista oficejo funkcias. Malantaŭ la ĉefenirejo granda ĉambrego etendiĝas. Ornama ŝtuparejo gvidas al la etaĝo, kie troviĝas inter 2 konferencaj ĉambroj la ĉefĉambro kun galerio. Oni aranĝas tie ankaŭ konferencojn, kulturajn aranĝaĵojn.

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* hungare kun fotoj
* http://cegled.varosom.hu/latnivalok/muemlekek/Varoshaza-10.html  
* hungare kun fotoj

Dosiero:Town Hall in Cegléd. Listed ID -1486. - Hungary.JPG|Fasado de la urbodomo
Dosiero:Ceglédi városháza. Műemléki azonosító -1486.JPG|Fenestroj de la urbodomo
Dosiero:Town Hall in Cegléd. Listed ID -1486. Kossuth street corner. - Hungary.JPG|Duonronda angulo de la urbodomo
Dosiero:Town Hall in Cegléd. Listed ID -1486. Kossuth street's exit. - Hungary.JPG|Koridoro en la urbodomo
Dosiero:Town Hall in Cegléd. Listed ID -1486. Yard. E. - Hungary.JPG|Vido al la urbodomo
Dosiero:Town Hall in Cegléd. Listed ID -1486. Yard. N. - Hungary.JPG|Vido al la urbodomo
Dosiero:Town Hall in Cegléd. Listed ID -1486. Yard. Plaque. - Hungary.JPG|Memortabulo sur la ekstera muro
Dosiero:Cegléd 650 years old. Plaque at the Town Hall. - Cegléd.JPG|Memortabulo sur la ekstera muro
Dosiero:Town Hall in Cegléd. Listed ID -1486. Yard. W. - Hungary.JPG|La turista oficejo

Cegled
(18736) 1998 NU

**(18736) 1998 NU** estas marsrenkonta kaj amora asteroido malkovrita la  en la kadro de la projekto *Spacewatch*, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

Ĝia spektra klaso "Sq" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio. Laŭ ĝia absoluta magnitudo, ĝia diametro povas esti taksita inter 2,1 kaj 4,7&nbsp;km.

Kvankam klasifikata kiel apud-tera objekto, ĝi restas sufiĉe malproksima de Tero:
* La  ĝi pasis al 0,217994 AU (32,611 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,222682 AU (33,313 milionoj da km) de nia planedo.

Ĝi passas pli proksime de Marso:
* La  ĝi pasis al 0,0437937 AU (6,551 milionoj da km) de Marso.
* La  ĝi pasos al 0,0432840 AU (6,475 milionoj da km) de tiu-ĉi planedo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
(18738) 1998 SN22

**(18738) 1998 SN22** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio de Višnjan en Kroatio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Višnjan
(18740) 1998 VH31

**(18740) 1998 VH31** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998