open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oppel-ĝardeno

eta|Oppel-ĝardeno, muro ĉe Seifengasse-strato
eta|La orienta parto infanludeja
**Oppel-ĝardeno** () kun la Oppel-pavilono en Vajmaro, Germanujo, estas kaj kultura kaj ĝardena monumento en la senco de la turingia leĝaro pri monumentprotektado.

## Situo kaj historio 
eta|La pavilono de ĉ. 1730
eta|La okcidenta restoracia parto
Tiu ĉi ĝardeno troviĝas inter la stratoj Puschkinstraße kaj Seifengasse, proksime de la Goeta loĝdomo, nomite laŭ la saksia-vajmara financulo Johann Siegmund von Oppel (1730–1798), iama posedanto kaj (verŝajne) aranĝanto de la ĝardeno. Ĝia longeco estas de ch. 100 metroj en direkto eosta-uesta; estante de larĝeco de ĉ. 50 metroj ueste ĝi ne pli ol ĉ. 15 metrojn havas eoste. La konstrujaro de la pavilono ĉe la okcidenta rando, barokaĵo kun kupoltegmanto kaj rokoko-elementoj nenie dokumentatas (kvankam temas pri unu el la plej gravaj ekzemploj de baroka ĝardenarĥitekturo en Vajmaro). Danke al komparoj konstrustilaj oni venis al estiĝo en la mezaj 1730-aj jaroj: tio signifas ke Oppel mem ne povis esti ĝia konstrupatrono. La horizontala projekciaĵo de la pavilono similas al greka kruco kun kvar rondarkpordoj kaj po unu intera fenestro. Interesas la profilo de la defluila kornico, la ordigo pilastra kaj la ornamaĵoj ĉevande. La prusa reĝo Frederiko Vilhelmo la 3-a estadis enpavilone kun al edzino Luizo en 1806, antaŭ la Batalo de Jena–Auerstedt.

La lasta uzanto de pavilono kaj ĝardeno estis je la komenco de la 20-a jarcento la kortega juvelisto Theodor Müller. Je la fino de la 1960-aj jaroj la areo ceditis per utiligkonstrakto al la GDR-ministerio pri popoledukado kiu permesis uzon de la ĝardeno kiel liberaera ludejo por infanĝardeno. Je la fino de la 1970-aj jaroj la pavilono ne plu havis funkcion kaj la baroka ensemblo fakte ne plu rimarkeblis: la pavilolo estis kadukega kaj sur la ĝardenoj estis garaĝoj, necesejo kaj maŝindeponejo.

Nur en 1989 ekis la restaŭrado. La Semajnfina brigado Goldschmidt kaj iniciativo prenita de kelkaj najbaroj komencis savi la pavilonon gvidate de arĥitekto Klaus-Peter Kiefer. Du jarojn poste rebrilis ĝia kupolo en kiu malkovritis fresko kiun oni senhezite ankaŭ restaŭris.

## Nuntempa uzo 
Post 2012 estis juĝafero jure submetita al tribunalo rilate la korektan uzon. Ĉar el kafejo kun 40 sidlokoj de 2008 iĝis en 2011 sub novaj luprenantoj granda kaj brua ĝardenrestoracio kun bierĝardeno por 120 gastoj kun festtendaro, necesejo kaj picbakejo en vintra ĝardeno. Najbaroj kiel ankaŭ municipaj kontrolistoj postulis plimalgrandigon por certigi la daŭran karakteron monumentan.

En la eosta parto de la ĝardeno estas infanludejo por anoj de la vartejo *Am Goethepark*. De tempo al tempo okazas surloke ankau kulturaj eventoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Streit um Denkmalschutz und Lärm im Oppelschen Garten*, Thüringer Allgemeine, Weimar, 10. Juli 2013
* ''Oppelscher Garten: Weimars Kulanz gegenüber einem illegalen Baŭ', Thüringische Landeszeitung, Weimar, 3. August 2014
* http://www.giardino-weimar.de/geschichte.html

Kategorio:Parkoj en Turingio
Kategorio:Konstruaĵoj en Vajmaro
Parliament Hill

***Parliament Hill*** (Parlamenta Monteto) estas areo de malferma parko en la sudorienta angulo de Hampstead Heath en nordokcidento de Londono, Britio. La monteto, kiu estas 98 metrojn alta, elstaras kiel rigardejo super la konturo de la ĉefurbo.

La Palaco de Westminster, kiu estas 10.1 km sude de Parliament Hill en la Urbo Westminster, povas esti vidata el la montopinto, kvankam konstruado en la intermezaj partoj de Londono parte malhelpas tion.

Estas areo por trejnado kaj konkuro de transterena kuro kaj por trejnado de rugbeo, ekzemple sabate matene.

Estas ankaŭ samnomaj areoj kaj montetoj en Otavo kaj Kebeko, Kanado.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la BBC
* Mapo de Hampstead Heath kun la loko de Parliament Hill 

Kategorio:Geografio de Londono
Kategorio:Montoj en Anglio
Kategorio:Vizitindaĵoj en Londono
Kategorio:Parkoj aŭ ĝardenoj de Londono
Centra Junulara Halo

La **Centra Junulara Halo** (）estas socia eduka centro, situanta en Pjongjango, Nord-Koreio.

La konstruaĵo estis malfermita la 18-an de la majo 1989 por la 13-a Internacia festivalo de junularo kaj studentoj.

La konstruaĵo enhavas diversajn funkciojn inkluzivante du teatrojn (2 000 kaj 600 sidlokoj), universala halo por 1 000, kvar grandaj kunvenejoj por 250 homoj; entute 760 ĉambroj kovrantaj 59 900 ㎡.

Kategorio:Konstruaĵoj en Pjongjango
Kategorio:Teatroj en Nord-Koreio
Primrose Hill

**Primrose Hill** estas listigita en Grado 2a publika parko en la nordo de Regent's Park en Londono, Anglio, unuafoje malfermita al la publiko en 1842. Ĝi estis nomita laŭ 64 m alta natura monteto en la centro de la parko, nome dua plej alta natura loko en la Londona "Borough" Camden. El la montopinto estas klara vidaĵo de Centra Londono, same kiel de Hampstead kaj de Belsize Park norde kaj la rigardejo estas ornamita de gravurita citaĵo el William Blake. Bazite sur la populareco de la parko, la samnoma ĉirkaŭa distrikto kaj la balota dividaĵo estis nomita Primrose Hill.

Altiraĵoj de la parko estas subĉiela gimnastikejo konata kiel Hill Trim Trail, porinfana ludejo, kaj necesejoj, ĉiuj en la suda flanko apud la ponto Primrose Hill kiu konektas kun la Zoo de Londono kaj Regent's Park.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Article on Primrose Hill Farmers' markets
* Primrose Hill Local Website — 
* Primrose Hill and Regent's Park in Literature and Music , bibliografio

eta|maldekstre|350ra|

Kategorio:Geografio de Londono
Kategorio:Montoj en Anglio
Kategorio:Vizitindaĵoj en Londono
Kategorio:Parkoj aŭ ĝardenoj de Londono
Teatro Moranbong

La **Teatro Moranbong** () estas teatro situanta en Pjongjango, Nord-Koreio. Ĝi estis malfermita en 1946 kaj renovigita en 2006.

La Teatro Moranbong estas la ĉefa spektaklo-halo de la Ŝtata Simfonia Orkestro de Korea Demokratia Popola Respubliko.

Kategorio:Konstruaĵoj en Pjongjango
Kategorio:Teatroj en Nord-Koreio
Woolwich

**Woolwich** (/ˈwʊlɪtʃ, -ɪdʒ/) estas kvartalo en sudorienta Londono, Anglio, ene de la "Royal Borough" Greenwich, kiu estas unu el la 32 distriktoj de Granda Londono.

La loko de la distrikta kvartalo ĉe la rivero Tamizo kondukis al ties statuso kiel grava ŝipara, armea kaj industria areo; rolo kiu estis retenita tra la 16a, 17a, 18a, kaj 19a kaj plej el la 20a jarcentoj. Post kelkaj jardekoj de ekonomia malfacilaĵo kaj socia dekadenco, la areo estas nun celo de kelkaj grand-skalaj projektoj de urba renovigo.

Woolwich estas je 13.7&nbsp;km el Charing Cross. Ĝi havas 2.5&nbsp;km longan fronton ĝis la suda bordo de la rivero Tamizo. El la riverbordo ĝi leviĝas tuj laŭlonge de la nordaj deklivoj de Shooter's Hill ĝis oftaj 60 m kaj la iama ŝoseo Londono-Dover (132 m).

## Literaturo
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
*Woolwich  retejo de *Royal Borough of Greenwich* 
*retejo de Hidden London pri Woolwich 
*History of Woolwich  retejo de *Ideal Homes: a history of South-East London Suburbs*.
*S.E.18: Impressions of a London Suburb  – filmo de 1964 pri Woolwich
*History of the Royal Artillery Theatre, Woolwich
* Digital Public Library of America. Works related to Woolwich

Kategorio:Stratoj aŭ placoj de Londono
Kategorio:Kvartaloj de Londono
Kategorio:Monumentoj de Londono
NNS Karaduwa (P102)

La **NNS Karaduwa** /karaduŭa/ estas nigeri-farita defend-boato farita de Niĝeria Mararmeo kun *Durman Long engineering*, kompanio kiu fabrikis la plej de la boato, kiam *Blue.inc* igis la plej de la ilaro. Ĝia nomo elvenas el boato el la rivero Karaduwa.

## Historio 
La Karaduwa estis farita por esti niĝeria boato farita enlande, por igo, iloj en la boato kaj reparoj.

eta|La flanko de la ŝipo.

## Mezuroj de la ŝipo 
La ŝipo mezuras 40 metrojn. Ĝi estas farita por iri mez-distance en la maron. La ŝipo povas iri al 45 kilometroj pleje. Ĝi havas ankaŭ du 12.5mm maŝinpafilojn, kaj unu grenadĵetilon de 40mm.

La plej grava pafilo estas de 30mm, kaj povas esti kontrolita distance.

Kategorio:Militŝipoj
Kategorio:Armitaj fortoj de Niĝerio
NNS Andoni (P100)

La **NNS Andoni** estas boato de la niĝeria mararmeo. Ĝi estas la unua el tri boatoj siaklase, el kiuj ĉiu estas pli granda variaĵo de tiu antaŭa.

La nomo de la boato venas el la popolo Andoni en sudorienta Niĝerio.

## Notoj 
Kategorio:Armitaj fortoj de Niĝerio
Kategorio:Militŝipoj
Eŭropa tago (Konsilio de Eŭropo)

La **Eŭropa tago** estas la nomo de festo celebrata ĉiujare la 5-an de majo fare de la Konsilio de Eŭropo kaj de ĝiaj membroŝtatoj ekde 1964. Ĝi ne estu konfuzita kun la Eŭropa tago de alia organizaĵo, la Eŭropa Unio, festata ĉiujare la 9-an de majo ekde 1985 .

## Historio 
La Eŭropa tago de la Konsilio de Eŭropo estis fondita per decido de la Komitato de Ministroj de la Konsilio de Eŭropo en 1964. La dato de la 5-a de majo estis determinita ĉar en tiu tago en 1949 la Konsilio de Eŭropo estis kreita.

## Referencoj 
* Tiu artikolo estas traduko de la franclingva artikolo « Journée de l'Europe (Conseil de l'Europe) »

## Vidu ankaŭ 
*Eŭropa integrado

Kategorio:Konsilio de Eŭropo
Kategorio:5-a de majo
Kategorio:Eŭropa kulturo
Kategorio:Eŭropaj institucioj
Kategorio:Majo
Kategorio:Simboloj
Eŭropa tago (Eŭropa Unio)

[eta|313x313ra|[Flago de la Eŭropa Unio|Eŭropa flago disfaldita sur la placo Kléber, en Strasburgo, okaze de la Eŭropa tago en 2009]]

La **Eŭropa tago** aŭ la **tago de Eŭropo** estas internacia tago celebrata ekde 1985 ĉiujare la 9-an de majo en la membroŝtatoj de Eŭropa Unio por kunmemori la Deklaron de Schuman. La 9-an de majo 1950 la franca ministro Robert Schuman [rober ŝuman] faris ambician deklaron, en kiu li pledis por organizaĵo por meti la francujan kaj germanujan produktadon de karbo kaj ŝtalo sub komunan mastrumadon. Tiu organizaĵo, la Eŭropa Komunumo por Karbo kaj Ŝtalo, kiu ankaŭ estis malfermita por partopreno de la aliaj eŭropaj landoj, estis fondita de Francio, Okcidenta Germanio, Italio kaj Benelukso je la 18a de aprilo 1951 per la Traktato de Parizo kaj ekfunkciis en 1951.

Per la komuna mastrumado de la du tre gravaj bazaj produktoj ekestis la komunaj bazoj por forta postmilita ekonomia disvolviĝo, dum nova milito inter la iamaj rivaloj Francujo kaj Germanujo iĝos ne nur nepensebla sed ankaŭ materie neebla. Ĉe la efektiviĝo de la Traktato de Parizo ekestis la konkreta fundamento por la Eŭropa Ekonomia Komunumo, kiu estis fondita kvin jarojn poste per la Traktato de Romo. En la sekvanta duona jarcento la eŭropa kunlaborado elkreskis en la nunan Eŭropan Union. Ĉar je la 9a de majo 1950 per la Schuman-deklaro ekestis la unua decida iniciato por la postmilita eŭropa kunlaborado kaj unueco, oni en la pinta konferenco de Milano en 1985 decidis deklari la 9an de majo kiel la Eŭropan Tagon.

La Eŭropa Tago ankoraŭ estas ne tre konata, sed por la eŭropuniaj oficistoj ĝi estas feria tago. Ekde 2019 la Eŭropa Tago estas publika festotago en Luksemburgo.

Ĝi ne estu konfuzita kun la Eŭropa tago fondita fare de la Konsilio de Eŭropo en 1964 kaj festata ĉiujare la 5-an de majo.

## Nomo de la Eŭropa tago en la diversaj oficialaj lingvoj de la Eŭropa Unio 
## Eventoj dum la Eŭropa tago en la eŭropaj landoj 
En Luksemburgo, la 9-a de majo iĝis feritago en 2019.

## Notoj kaj referencoj 
En la retejo europa.eu:

* Tiu artikolo estas kvazaŭ plena traduko de la franclingva artikolo « Journée de l'Europe (Union Européenne) »

Kategorio:9-a de majo
Kategorio:Konsilio de Eŭropo
Kategorio:Majo
Kategorio:Simboloj
Kategorio:Eŭropa kulturo
Kategorio:Eŭropa integrado
Kategorio:Aperis en 1964
Andrzej Bobola

**Andrzej BOBOLA** blazono *Leliwa* (naskiĝis la 30-an de novembro 1591 en Strachocina apud Sanok, mortis la 16-an de majo 1657 en Janów (Bresta regiono) – pola katolika kleriko, jezuito, misiisto, predikisto, martiro, sanktulo de Katolika Eklezio, aŭtoro de la teksto de Lvovaj religiaj votoj de la reĝo Johano la 2-a Kazimiro, nomata apostolo de Polesio kaj unu el katolikaj patronaj sanktuloj de Pollando.

## Vivo 
Andrzej Bobola devenis de nobeloj, setliĝintaj en la historia regiono Malgrandpolujo. Lia patro Mikołaj Bobola estis farmisto de komunumparto de Strachocina (distrikto Sanok), kiel unu el reĝaj posedaĵoj. En 1606, kiam komencis studojn, en batalo apud Moskvo pereis lia kuzo Wojciech Bobola.

En la jaroj 1606–1611 studis en kolegio de jezuitoj en Braniewo, kaj poste la 31-an de julio 1611 eniris al la ordeno kaj novicadis en Vilno, kie lia majstro-konfesprenanto estis pastro Wawrzyniec Bartilius (1569–1635) jezuito, filozofo kaj teologo.

Religiajn votojn plenumis la 31-an de julio 1613. En la jaroj 1613–1616 studis filozofion en Universitato Vilno; en la jaroj 1618–1622 studis tie ankaŭ teologion, tamen ne pasis lastan, la plej gravan ekzamenon. La 12-an de marto 1622 ricevis ordinacion.

Dum unu jaro estis preĝejrektoro en Nieśwież, Minska regiono, (1623–1624), kie kune kun princo Albrycht Stanisław Radziwiłł strebis al solena agnosko de Dipatrino, en religia voto fare de la reĝo de Pollando, kiel reĝino de Pollando, kio plenumiĝis en Lvovo la 1-an de aprilo 1656. En la jaroj 1624–1630 estis predikisto kaj konfesprenanto en la preĝejo Sankta Kazimiro en Vilno. Ankaŭ plenumis funkcion de rektoro kaj konsilanto de preposto en tiu ĉi preĝejo.

## Bibliografio 
* Kazimierz Drzymała, *Święty Andrzej Bobola*, en: *Polscy święci* (Polaj sanktuloj). redaktis Joachim Roman Bar, volumo 9, Akademia Teologii Katolickiej, Varsovio 1986, p. 67–127. OCLC 69582107.
* Pastro Józef Niżnik, *Św. Andrzej Bobola – życie, objawienia, cuda* (Sankta Andrzej Bobola - vivo, revelacioj, mirakloj) Wydawnictwo AA, Krakovo 2016, ISBN 978-83-7864-401-9. OCLC 953147735

## Eksteraj ligiloj 
* Sanktuarium św. Andrzeja Boboli w Strachocinie. (paroĥa paĝo) strachocina.przemyska.pl

Kategorio:Polaj nobeloj
Kategorio:Polaj jezuitoj
Kategorio:Polaj romkatolikaj sanktuloj
Kategorio:Jezuitaj sanktuloj
Kategorio:Kristanaj sanktuloj de la 17-a jarcento
Kategorio:Kristanaj martiroj
Kategorio:Polaj sanktuloj
Kategorio:Ukrainaj sanktuloj
Listo de asteroidoj (160001–161000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 160001 ĝis 161000**.La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.

Krom numeron, okazas, ke kelkaj raraj asteroidoj ricevas nomon. Plejparte el la aliaj asteroidoj havas nenian menciindecon.

## Plena listo (160001-161000) 
### 160001-160050 
### 160051-160100 
### 160101-160150 
### 160151-160200 
### 160201-160250 
### 160251-160300 
### 160301-160350 
### 160351-160400 
### 160401-160450 
### 160451-160500 
### 160501-160550 
### 160551-160600 
### 160601-160650 
### 160651-160700 
### 160701-160750 
### 160751-160800 
### 160801-160850 
### 160851-160900 
### 160901-160950 
### 160951-161000 
## Eksteraj ligiloj 
* Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 160 001 - 165 000
Slovena literaturo

eta|250ra|Konstruaĵo de la Ljubljana Universitato
**Slovena literaturo** estas la literaturo verkita en slovena lingvo. Ĝi ampleksiĝas al ĉiuj literaturaj ĝenroj el kiuj historie la slovena historia fikcio estas la plej disvastigita ĝenro de fikcio. La romantisma eposa poezio de la 19-a jarcento verkita de la elstara figuro de la slovena literatura kanono, nome France Prešeren, inspiris praktike la tutan slovenan literaturon.

La literaturo ludis gravan rolon en la disvolvigo kaj konservado de la la identeco de Slovenio ĉar la slovena nacio ne havis sian propran ŝtaton ĝis 1991 post la Respubliko Slovenio aperis el la dissolvo de Jugoslavio.

Aliaj gravaj slovenaj verkistoj estas jenaj: Gustav Januš, Martin Kojc, Ferenc Sbüll, Erna Starovasnik, Jožef Stefan, Aleš Šteger, Vinko Ošlak, Janko Prunk kaj Damjan Vahen.

## Historio 
[eta|||[France Prešeren (1800-1849).]]
La unua libro en la slovena estis presita de la protestanta reformisto Primož Trubar (1508-1586). Vere estis du libroj, *Catechismus* (katekismo) kaj *Abecedarium*, kiu estis eldonita en 1550 en Tübingen, Germanio.

La verkistoj konsiderataj kiel la plej gravaj de la slovena lingvo estis la poeto France Prešeren (1800-1849) kaj la prozisto Ivan Cankar (1876-1918). De la unua ekzistas monumento en la urbocentro de Ljubljano, kontraŭ la **Tromostovje** (en la slovena, la *triobla ponto*), verko de Jože Plečnik (1872-1957), la plej fama slovena arkitekto, kiu laboris en Prago, Vieno kaj Beogrado. La literaturo ĉiam havis gravan signifon por la slovena popolo, kiu postvivis multnombrajn invadojn, okupadojn kaj koloniigojn ĝis sia sendependiĝo en 1991. Slovenio estas unu el la eŭropaj landoj kie la loĝantaro plej legas librojn kaj eldonas ĉirkaŭ 4000 libroj jare.

Inter ĝiaj verkistoj indas mencii Anton Tomaž Linhart (1756-1795), Matija Čop (1797 - 1835), unua natursciencisto Fran Govekar Anton Aškerc (1856 - 1912), Josip Jurčič (1844 - 1881), Fran Saleški Finžgar (1871-1962), Oton Župančič (1878-1949), France Bevk (1890-1970), Vladimir Bartol (1903-1967), Edvard Kocbek (1904-1981), Srečko Kosovel (1904-1926), Ciril Kosmač (1910-1980), Boris Pahor (1913-), Alojz Rebula (1924-), Drago Jančar (1948-), Aleš Debeljak (1961-) aŭ la konata filozofo Slavoj Žižek (1949-).

## Notoj 
Kategorio:Slovenaj verkistoj

Kategorio:Slovena lingvo
Ribelo de Jack Cade

eta|300ra|*Lord Saye kaj Sele alportita antaŭ Jack Cade*, pentraĵo de Charles Lucy.
La **Ribelo de Jack Cade** [KEJd] estis populara ribelo en 1450 kontraŭ la registaro de Anglio, kiu okazis en la sudoriento de la lando inter la monatoj Aprilo kaj Julio. Ĝi startis pro lokaj plendoj kontraŭ la korupto, misadministrado, kaj mizuso de povo de la plej proksimaj konsilistoj de la reĝo kaj lokaj funkciuloj, same kiel pro la ĵusaj militperdoj en Francio dum la Centjara milito. Estrante armeon de homoj el sudorienta Anglio, la nomiganto kaj estro de la ribelo Jack Cade marŝis al Londono por devigi la registaron reformi la administradon kaj elpostenigi la "perfidulojn" konsiderataj responsaj pri la malbona regado. Ĝi estis la plej granda populara ribelo kiu okazis en Anglio dum la 15-a jarcento.

Spite la klopodon de Cade por kontroli siajn homojn, kiam la ribelaj fortoj eniris en Londono, ili ekrabadis. La civitanoj de Londono opoziciis la ribelulojn kaj devigis ilin foriri el la urbo per sangelverŝa batalo sur la Ponto de Londono. Por fini la sangelverŝadon la ribeluloj ricevis pardonojn el la reĝo kaj promesis reveni hejmen. Cade fuĝis, sed li estis poste kaptita la 12an de Julio 1450 fare de Alexander Iden, estonta "High Sheriff" de Kent. Kiel rezulto de la luktado kontraŭ Iden, la mortige vundita Cade mortis antaŭ atingi Londonon por juĝado. La Ribelo de Jack Cade estis perceptita kiel rezulto de sociaj, politikaj, kaj ekonomiaj aferoj de tiu periodo kaj kiel antaŭaĵo de la Militoj de rozoj per kiu dekadencis la dinastio de Lankasteroj kaj stariĝis la Jorkoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Jack Cade en Encyclopaedia Britannica
* Cade's Rebellion en Encyclopaedia Britannica
* Jack Cade's Rebellion en Medieval Archives Podcast

Kategorio:Historio de Anglio
Kategorio:Bataloj de Anglio
Kategorio:Ribeloj en Anglio
Kategorio:Kamparanaj ribeloj
Jack Cade
Halluin (stacidomo)

**Halluin** estas malaperinta franca stacidomo sur linio  - Halluin, situanta en  Halluin, en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) 287.4xx de la linio Somain - Halluin (268000).

## Vidu ankaŭ 
* Halluin

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Nord
Kategorio:Halluin
Halluin

'*** - jen france, prononco laŭ sistemo IFA [], okcidentflandre **Oalewyne** aŭ **Oalewinne** respektive nederlande **Halewijn*' - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento *Nord* [], nederlande/flandre *Noorderdepartement*, en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde ''Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* , nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lille* (france *Arrondissement Lille*, nederlande *Arrondissement Rijsel* respektive okcidentflandre *Arroundissement Rysel*), kaj al la kantono **. 

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *halluinois(es)''.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Halluin (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Nord
Croix-L'Allumette (stacidomo)

'''Croix-L'Allumette''' estas franca stacidomo sur linio  - Mouscron (landlimo), situanta en  , en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Hauts-de-France.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Fives - Mouscron (frontière) (278000).

## Vidu ankaŭ 
* Croix (Nord)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Nord
Kategorio:Croix (Nord)
Danny (kantisto)

**Danny** (oficiala nomo **Ilkka Lipsanen**, alia artistonomo **Iso-D** (granda D), naskiĝinta la  en Pori) estas finna furorkantisto. Liaj diskoj estas venditaj proksimume je 600 000 ekzempleroj. Lia konataj diskoj estas kun aliaj ”East Virginia”, ”Kauan” ("longan tempon"), ”Piilopaikka” (kaŝejo), ”Vähän ennen kyyneleitä” ("malmulte antaŭ larmogutoj"), ”Kesäkatu” ("somera strato"), ”Tuuliviiri”, ”Kuusamo”, ”Tahdon olla sulle hellä” ("Mi volas esti milda kun vi") kaj ”Tämä taivas, tämä maa” ("ĉi tiu ĉielo, ĉi tiu tero").

En la lastaj jaroj en la finna publiko Danny ricevis kritikon pri tio, ke li proksimume 80-jare havas intimajn, seksajn rilatojn kun proksimume 20-jaraj virinoj.

## Eksteraj ligiloj 
* filmeto de iuj internaciaj kantoj, kun finnaj tekstoj kantitaj de li en la retejo Jutubo

Kategorio:Finnaj kantistoj
Mikko Alatalo

**Mikko Alatalo** (naskiĝinta la ) estas finna kantisto, kantokomponisto kaj politikisto. Li skribis pli ol 600 kantojn, el kio multaj estas plej konataj kantoj de finna pop- kaj furormuziko. Li faris ankaŭ reklamkantojn, baladojn kaj kantojn ankaŭ por infanoj. Li estis ankaŭ membro de Finna Parlamento. Li havas kvar filojn.

Kategorio:Finnaj muzikistoj
Pelle Miljoona

**Pelle Miljoona** (oficiala nomo *Petri Tiili*, naskiĝinta la  en Hamina) estas finna kantisto kaj kantokomponisto. Li estis aktiva muzikisto speciale en lastaj jaroj de la 1970-jaroj kaj mallastaj jaroj de 1980-jaroj, kiam liaj muzikgrupoj diskis multajn en Finnlando konatajn kantojn kiel "", "", "", "" kaj "".

Kategorio:Finnaj muzikistoj
Susanna Haavisto

**Leena Susanna Haavisto-Tikka** (naskiĝis la  en Helsinki) estas finna kantisto kaj aktoro. Ŝi estas konata pri televidprogramoj Naapurilähiö, Elämänmeno kaj Soitinmenot. Haavisto ankaŭ faris solodiskojn, kaj ŝi performas kun Eija Ahvo kaj Anna-Mari Kähärä. Ŝia unua soloalbumo  inkludas kantojn, kiujn komponis Esa Helasvuo. Haavisto skribis du kantojn en la albumo. En 1989 Susanna Haavisto publikigis infanmuzikan diskon , kies plej multajn kantojn skribis Pirkko Ahtovirta. En 1994 estis publikigata Peili-albumo, por kio Haavisto komponis kun Juha Tikka kvar kantojn. Haavisto ankaŭ skribis kantoj por la albumo. Ŝi estas ankaŭ tute farinta kanton Särkynyt laulu.

Kategorio:Finnaj muzikistoj
Lajos Letenyei

**Lajos Letenyei** [lajoŝ letenjei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Letenyei Lajos** estis hungara agronomo, bienulo. Lia familia nomvarianto estis *Letenyey* [letenjei].

Lajos Letenyei naskiĝis la  en Felcsút, li mortis la  en Felcsút.
 
## Biografio 
Lajos Letenyei maturiĝis en gimnazio de Székesfehérvár en 1838, en la studjaro 1841 li akiris diplometon en Institutum Geometricum, pli poste agronomian diplomon en Georgikon en 1843. Post la diplomo li laboris en magnata bieno. Iom poste li estis sendita al University de Hohenheim kaj ankaŭ studvojaĝis. Hejmenveninta li estis fabrikestro en Pécs, poste agronomo en Fejér (historia departemento). Ekde 1853 li laboris en la propra bieno en Felcsút. Li edziĝis dufoje pro vidviĝo, lia dua edzino naskis du filinojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Szőlőszeti tájrajz. Fehérmegye válvölgyi és tabajdi szőlőmívelés ismertetése, tanulságos észrevételekkel a mai szőlőipar fejlesztéseül.* (1859)
* *Magyarországi kártékony állatok és ártalmas növények, melyek ismerete, távolításuk módjával minden háztartás-, kertészet- és gazdászatnak érdekében áll.* (premiita, kunaŭtoro, 1865)
* *Mezőgazdaságunk gépesítése és a gépészképzés* (1865)
* *Letenyey Lajos összes munkái. Irányeszmék.* (1865)

## Memorigiloj 
* gimnazio de Felcsút prenis la nomon "Letenyei Lajos"

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo L, poste serĉu la nomon)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Arja Koriseva

**Arja Sinikka Koriseva-Karmala** (naskiĝinta la  en Toivakka) estas finna modkantisto, muzikalostelulino kaj televidfiguro. Ŝi fariĝis *Tangokuningatar* ("tangoreĝino") en 1989. Oni premiis ŝin ankaŭ kiel "Kaikkien aikojen tangokuningatar" (tangoreĝino de ĉiuj tempoj) en 1997. Arja Koriseva estis premiita ankaŭ alie pri muziko kaj pri televid-laboro. Multaj ŝiaj diskoj estas en katalogo de plej venditaj diskoj de Finnlando. Koriseva fariĝis dua en internaciaj kantokonkursoj en 1990 en Malajzio, Kuala Lumpur, kaj en 1992 en Rumanio.

Kategorio:Finnaj kantistoj
Kategorio:Finnaj dancistoj
Maxima Caesariensis

***Maxima Caesariensis*** (en Latino por "la Cezara provinco de Maksimo"), konata kiel **Britannia Maxima**, estis unu el la provincoj de la Diocezo de "la Britoj" kreita dum la Dioklecianaj Reformoj fone de la 3-a jarcento. Ĝi estis probable kreita post la venko de la uzurpanto Alekto fare de Konstancio Ĥloro en la jaor 296 n.e. kaj estis menciita ĉirkaŭ la jaro 312 en la Verona Listo de Romiaj provincoj. Ties loko kaj ĉefurbo restas necertaj, kvankam probable apude al Flavia Caesariensis. Sur la bazo de la fina konsula rango de la guberniestroj de Romia Britio, nuntempe oni konsideras, ke ĝi konsistis el Augusta aŭ Londinium (nuntempa Londono) kaj sudorienta Anglio.

## Notoj 
Kategorio:Historio de Britio
Kategorio:Romia Imperio
Cantin

''''* - jen france, prononco [] - estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento Nord [], en la administra regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [] , pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la tradicia, historia regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* ). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Douai kaj al la kantono **.

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

Ĝiaj loĝantoj franclingve nomiĝas *cantinois* respektive *cantinoises'' se nur temas pri virinoj.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Cantin (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Nord
Cassel (stacidomo)

**Cassel** estas franca stacidomo sur linio  - -Locale, situanta en  Bavinchove apud Oxelaëre kaj , en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Hauts-de-France.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Arras - Dunkerque-Locale (301000).

## Vidu ankaŭ 
* Cassel (Nord)
* Bavinchove
* Oxelaëre

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Nord
Kategorio:Bavinchove
Pepe Willberg

**Pertti "Pepe" Willberg** (naskiĝinta la  en Turku) estas finna kantisto kaj komponisto. Li startis sian aktivan muzikolaboron en 1960-jaroj estinte gitaristo en muzikgrupo Islanders. Poste li estis solisto en muzikgrupoj Jormas kaj Pepe & Paradise. En sia longa aktiva muzikolaboro Willberg performis rok-muzikon, pop-muzikon kaj furorkantojn. Li estas komponinta muzikon ankaŭ por aliaj artistoj. En 1990-jaroj kaj starto de unua jardeko de tria jarmilo Willberg, Kirka, Hector kaj Pave Maijanen estis kantistogrupo Mestarit.

Kategorio:Finnaj kantistoj
Zoltán Legány

**Zoltán Legány** [legAnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Legány Zoltán** estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto. Lia patro estis Ödön Legány(?)https://www.ancestry.com/genealogy/records/zolt%C3%A1n-leg%C3%A1ny-24-xw8cn8.

Zoltán Legány naskiĝis la  en Magyaróvár, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Legány akiris arkitektan diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato palatino József en 1938. Post la diplomo li laboris en pluraj arkitektaj atelieroj. Depost la 2-a mondmilito eventuale li laboris en ŝtataj entreprenoj, kie li kreis plej ofte planojn pri loĝdomoj. Li ricevis premiojn en 1956 kaj 1963. Lia edzino naskis filinon en 1953.

## Elektitaj arkitektaj planoj 
* *Mosonmagyaróvári új városháza* (kunaŭtoro, 1940)
* *Loĝkvartalo ĉe strato Kerepesi* (kunlaboranto, 1953)  
* *Budapest Eötvös u. lakóház* (1957)
* *Hungara ekspozicia pavilono en Damasko* (kunaŭtoro, 1959) 
* *Budapest, Nagyenyed u. 15.* (kunaŭtoro, 1960)
* *Vintra bankolonio en Hévíz* (kunaŭtoro, 1960)
  
## Elektitaj komunaj ekspozicioj 
* *A felszabadult Budapest művészete* (Budapeŝto, 1960)

## Elektitaj artikoloj 
* *Családi ház városon és falun* (1961)
* *Típustervek a magánerőből épülő blokkos szerkezetű lakóépületekhez* (1966)
* *Új társasház - épülettervek és épületek* (1972)
* *A családi ház I-VII.* (1975)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Cobrieux

**Cobrieux** estas franca  situanta en departemento Nord, regiono Hauts-de-France.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Coberlois*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Cobrieux (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Nord
Bavinchove

''''* (jen france, ) estas komunumo de Francio kadre de la historia pejzaĝo Franca Flandrio, *Frans-Vlaanderen* respektive *Flandre française*. Ĝi situas en la departemento *Nord* de la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio"). Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Dunkerque* kaj al la kantono **. Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *bavinchovois''. 

La teritorio havas komunan limon kun . 

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Cassel (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Referencoj 

Kategorio:Komunumoj de Nord
Anders Tegnell

**Nils Anders TEGNELL** (naskita la 17-an de aprilo 1956) estas sveda kuracisto specialiĝanta pri infektaj malsanoj. Li estis la ŝtata epidemiologo de Svedio de 2013 ĝis sia demisio en 2022. 

En liaj pozicioj, li havis ŝlosilajn rolojn en la sveda respondo al la gripa pandemio de 2009 kaj la kronvirusa pandemio de 2019 (COVIM-19-pandemio). Dum la COVIM-pandemio en 2020, Tegnell fariĝis decida fakulo en Svedio kaj internacie pro la opozicio de la Publika Sana Agentejo de Svedio al enŝlosoj, vojaĝlimigoj kaj rekomendaj vizaĝaj maskoj por ĝenerala uzo, kiuj estis vaste adoptitaj en multaj landoj por bremsi la disvastiĝon de la viruso.

Kategorio:Epidemiologoj
Kategorio:Svedaj kuracistoj
Klaus Püschel

**Klaus Püschel** (naskiĝis la 18-an de marto 1952 en Grammendorf, Meklenburgo-Antaŭpomerio) estas germana profesoro pri jur- aŭ krimmedicino. De 1991 ĝis 2020, Püschel estis estro de la Instituto pri jurmedicino ĉe la Universitato Medicina Centro Hamburgo-Eppendorf, la klinikaro de la hamburga universitato.

## COVIM-19-pandemio 
Dum la kronvirusa pandemio de 2019 (COVIM-19-pandemio), Püschel diris la 7-an de aprilo 2020, ke la tutmonda socia timo pri la viruso estas troigita: En Hamburgo je tiu tempo eĉ ne unu persono ne antaŭe malsana mortis pro la viruso. La 9-an de aprilo 2020, en televida intervjuo de la dua nacia kanalo ZDF, li kritikis la originalan rekomendon de la nacia epidemiologia instituto *Robert Koch* eviti respektive malpermesi sekcon de paciento mortinta kun COVID-19, aŭ, se necese, minimumigi ĝin. Li ripetis, ke laŭ lia scio ĝis nun "ĉefe malsanuloj kaj homoj kun malfortigita imunsistemo" mortis, kaj ke laŭ li kaj medicinoj kolegoj la celo de sekco ĉiam estas ekhavi sciojn pri malsanoj, utilaj por la vivantaj pacientoj. Antaŭ la 27-a de majo, li mem sekce ekzamenis pli ol 200 forpasintajn COVID-19-pacientojn.

Laborgrupoj gviditaj de Klaus Püschel kaj Stefan Kluge sukcesis detekti plurajn venajn trombozojn kaj mortigajn pulmajn emboliojn ĉe forpasintaj COVIM-19-pacientoj per dissekcoj. El tio rezultis, ke ne temas pri virus-rilata pulminflamo kaj la rezulta interrompo de gasinterŝanĝo, sed kornesufiĉo pro la vasta obstrukco de la pulma cirkulado per pulmaj embolioj, kiu kaŭzas grandan proporcion de mortoj. Oni diras, ke la korona viruso aktivigas la koagulan sistemon en sangaj vaskuloj, alkroĉante ĝin al la endotelio en multaj organoj. Kunordigita, trombozo-profilakso heparino kun malalta molekula pezo en eventuale pli alta dozo ol en kompareblaj aliaj pulmomalsanoj estu tial grava aldono al la terapia aliro. Tiu rekomendo tuj ekaplikiĝis en la stacioj de intensa medicino en Germanio kaj supozeble tre helpis redukti la mortojn pri SARS-CoV-2.

Kategorio:Jurmedicino
Kategorio:Germanaj kuracistoj
Volfartice

**Volfartice** (antaŭe ankaŭ **Olbramov**, ) estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Česká Lípa. Al la municipo apartenas ankaŭ Nová Ves. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1281.

### Manufakturo por vitraj perloj kaj butonoj 
En la jaro 1844 fondis Stephan Hellmich en Volfartice manufakturon por vitraj kaj emajlaj perloj. Filo F. August Hellmich en la jaro 1851 partoprenis en londona Granda ekspozicio de industriaj laboroj de ĉiuj nacioj (Great Exhibition of the Works of Industry of all Nations), lkie li akiris honoran agnoskon. La manufakturo en la 50-aj jaroj produktis ĉiujn specojn de vitraj kaj kompozitaj perloj kaj vitraj butonoj. En la jaro 1863 lasis Stephan Hellmich ekregistri por si aĉetejon (Gemischwarenhandlung). En la aĉeteja vendejeto vendis Richard Haschek. En la jaro 1873 li ekspoziciis en Monda ekspozicio en Vieno (Weltausstellung 1873) kaj en la jaro 1876 en Monda ekspozicio en Filadelfio. La manufakturo kun 40 laboristoj produktis veneciaj emajlajn perlojn kaj manumajn, kolumajn kaj ĉemizajn butonojn el imita kaj ĝusta osta-kornaĵo, eburo kaj testudaĵo.

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

Volfartice - střed vsi pod kostelem.jpg|Meze de la municipo
Volfartice - rybník a návrší s kostelem sv. Petra a Pavla a školou.jpg|Fiŝlago sub lernejo
Volfartice, horní tvrz.jpg|Horní tvrz
Kostel ve Volfarticích.JPG|Vido al la preĝejo
Volfartická lípa (2).jpg|Memorinda tilio

## Referencoj 

Kategorio:Municipoj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Setlejoj en Bohemia mezmontaro
Nová Ves (Volfartice)

**Nová Ves** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Volfartice. Ĝi troviĝas proksimume 1,5&nbsp;km norde de Volfartice. Estas ĉi tie registritaj 30 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Nová Ves situas en katastra teritorio **Volfartická Nová Ves** kun areo 1,67&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1623.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* lernejo n-ro 65

## Pluaj fotoj 

Nová Ves (Neudörfl, u Volfartic) - náves.jpg|vilaĝplaco
Nová Ves (Neudörfl, u Volfartic) - pomník na návsi (1).jpg|monumento en la vilaĝplaco
Nová Ves (Neudörfl, u Volfartic) - kříž severně od čp. 73 (2).jpg|kruco en la suda parto de la vilaĝo
Nová Ves (Neudörfl, u Volfartic) - čp. 57 (3).jpg|domo n-ro 57

Kategorio:Volfartice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Setlejoj en Bohemia mezmontaro
Rumana ortodoksa preĝejo Sankta Georgo (Battonya)

La **rumana ortodoksa preĝejo Sankta Georgo** estas historia monumento en urbo Battonya (Hungario).

## Historio 
La rumanoj decidis konstrui kirkon en Battonya en 1868. Ĝi estis konstruita inter 1869-1872. Interne la ikonostazo estis kreita en la 1820-aj jaroj. La internaj bildoj estis pentritaj en 1932. La plafono havas 5 freskojn.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto, sed en la korto antaŭ la kirko estas videbla ankaŭ marmora kruco 3 metrojn alta farita en 1873 (renovigita en 1983). La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, la plej supre la turo altiĝas. Sur la fasado 3 fenestroj troviĝas, nur la meza estas granda. La kvadrata turo supre havas en ĉiuj flankoj po unu fenestrojn. La navo finiĝas en plurlatera absido. Interne krom la ikonostazo menciindas la lustro.

## Ikonostazo 
La ikonostazo estas ĉirkaŭ 7 metrojn larĝa kaj 9 metrojn alta. Ĝi konsistas el 37 bildoj, kiuj estis pentritaj en 1908. La pli granda ĉefa bildo meze prezentas Sanktan Georgon kaj la drakon.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* http://bekeswiki.bmk.hu/index.php/Templomok_(Battonya)

## Aŭdu ankaŭ 
* https://www.youtube.com/watch?v=-HFVrNWGQL8 
* https://www.youtube.com/watch?v=sL0rN8olXbo

Battonya
Battonya
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Battonya
Roland Wiesendanger

**Roland Wiesendanger** (naskiĝis la 5-an de oktobro 1961 en Bazelo) estas germana fizikisto, kiu laboras precipe pri skantunelaj mikroskopoj. Li laboras ĉe la Universitato de Hamburgo.

Roland Wiesendanger kreskis en la urbeto Lörrach de sudokcidenta Germanio kaj de 1972 ĝis 1981 frekventis  lokan gimnazion. En 1981 li komencis studi fizikon, matematikon kaj astronomion en la universitato de Bazelo. Jam en 1984 li okupiĝis pri skantunelaj mikroskopoj. En 1986 li diplomiĝis kun la plej bona ebla ĝenerala grado kaj jaron poste li doktoriĝis pri eksperimenta fiziko per plejgranda laŭdo pri la skantunela mikroskopado sur nekristalaj solidoj. Ĝis sia habilitiĝo (1990), li konstruis la surfacan analizan sistemon NANOLAB-I, sistemo, kiu kapablis esplori la surfacojn de materialoj sur atoma skalo diversmaniere (strukturo, elektronikaj kaj magnetaj ecoj).

En 1992 li estis nomumita plena profesoro pri eksperimenta solidsubstanca fiziko ĉe la Universitato de Hamburgo lige kun la starigo de la Hamburga Centro por Esplorado pri Mikrostrukturoj. De tiam Wiesendanger laboras pri diversaj esploraj temoj kaj projektoj en la kampo de nanoscienco kaj nanoteknologio.

Ekde 2000 li estas membro de la Nacia Akademio de Sciencoj Leopoldina, ekde 2005 membro de la Akademio de Sciencoj en Hamburgo kaj ekde 2008 membro de la Germana Akademio de Scienco kaj Inĝenierado (acatech). En 2012 li ricevis honoran profesorecon de la Teknologia Instituto Harbin en Ĉinio kaj honoran doktorecon de la Poznana Teknologia Universitato en 2015.

Wiesendanger organizis multajn internaciajn konferencojn. Aliflanke, li mem estis invitita parolanto de pli ol 500 prelegoj en la tuta mondo. Li estas la aŭtoro aŭ kunaŭtoro de pli ol 600 originalaj sciencaj publikaĵoj same kiel multaj libroj kaj libraj artikoloj.

## Publikigo pri la origino de la kronviruso 
En februaro 2021, Wiesendanger publikigis dokumenton titolita "Studo pri la origino de la kronviruso", en kiu li argumentis, ke "estas klaraj pruvoj de laboratorio-akcidento ĉe la Instituto de Virologio en Uhano kiel kaŭzo de la nuna pandemio". La dekana oficejo de la naturscienca fakultato de la Hamburga Universitato distanciĝis kaj elstarigis en oficiala deklaro, ke tio ne estas scienca studo, kiu inkluzivas samrangan revizion. La papero "pli verŝajne estos priskribita kiel eseo aŭ opiniesprimo". Wiesendanger mem agnoskas, ke lia "studo ne videblas en la senco de scienca publikaĵo", sed nur sumigis sciencajn informojn pri la temo kaj "servu por informi larĝan publikon en Germanio". La 2-an de marto 2021, la prezidanto de la Universitato de Hamburgo, Dieter Lenzen, defendis Wiesendanger per detala videomesaĝo: "Pli bone estis diskuti necertan hipotezon ol finfine kaŝi ĝustan".

Kategorio:Germanaj fizikistoj
Lageto de la princoj

eta|Princa lageto, ĉ. 1900
La **Lageto de la princoj** () estas parksimila areo kun gondola lageto ĉe la suda urborando de Eisenach, Germanujo.

## Situo kaj grandeco 
eta|Plano de la situo
La Lageto de la princaj estas en la ajzenaĥa suda kvartalo ĉe la kruciĝo de la strato Philipp-Kühner-Straße kun la federacia ŝoseo B 19 en la Mariovalo. La 6370 kvadratmetrojn granda lageto havas longecon de 210 metroj havante ĉe la plej larĝa loko 45 metrojn. Ĝi akve provizadatas per la rojo *Marienbach*.

## Historio 
*Gänserasen*, tia la nomo de la teritorio en la malfrua mezepoko, estis marĉa ebenaĵo antaŭ la urbo kiun saĝe destinis en 1854 la urbaj administrantoj kiel fajroestingilrezervujon. Dukino Helene (Mecklenburg-Schwerin), kiu tiam vivis en Eisenach ekziligite, apogis la novaranĝon de la tuto mone kaj filioj liaj uzis la glacian supraĵojn por glitkurado. Pro ili estiĝis la nomo de la lageto. Glitkuristoj ĝis hodiaŭ tre ŝatis tiun ĉi lokon.

En la kuro de la kreskanta surkonstruo de la malantaŭa Mariovalo la lageta areo pli kaj pli ĉirkaŭitis per la fortimpresa vilaa kolonio *Marienhöhe* ricevante idiliecan cignan insulon norde kaj promenejon tutĉirkaŭan. Pli poste alvenis norde ankaŭ boatremizo kun manĝetobudo kaj la tramvojo kaj la ĝin anstataŭonta buso ricevis haltejon *Prinzenteich*, kiu ekzistas ĝis hodiaŭ.

## Literaturo 
* Bernd Mähler, Heinrich Weigel *Gärten und Parke im Kreis Eisenach* In: Eisenacher Schriften zur Heimatkunde Heft 33 Eisenach 1985 S. 79–85
* Gerd Bergmann *Der Prinzenteich* In: StadtZeit – Eisenach aktuell – Heft 9 1994 p. 23-24

## Eksteraj ligiloj 
* Restaŭradoj ekde 2018 - projektprezentado 
* Jensen Zlotowicz: "Eisenacher Prinzenteich ist Eldorado für Kufenfreunde", ĉe: TA, 12.2.2021

Kategorio:Eisenach
Kategorio:Lagoj en Turingio
Kategorio:Parkoj en Turingio
Alajos Paikert (politikisto)

**Alajos Paikert** [alajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Paikert Alajos** estis hungara ministeria oficisto, politikisto, muzeologo, muzeestro, subministro. Lia nobela antaŭnomo estis *seprősi* [ŝeprOŝi] ekde 1909.

Alajos Paikert naskiĝis la  en Nagyszombat (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Trnava en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto (Hungario).
eta|maldekstre|
eta|140px|
eta|140px|

## Biografio 
Alajos Paikert maturiĝis en gimnazio en Pozono, poste li akiris agronomian diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1887, pli poste li studis juron en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Ekde 1890 li havis postenojn en agrikulturaj organizaĵoj, redaktis agrikulturajn gazetojn. Post 2 jaroj li doktoriĝis en la universitato. En 1893 li studvojaĝis en Usono duonjaron, post 2 jaroj en Eŭropo. En 1896 li establis agronomian muzeon en Budapeŝto, poste li estis ties muzeologo, inter 1923-1930 muzeestro. Inter 1900-1903 li laboris en Vaŝingtono por fari agrikulturajn ligojn. Ekde 1916 li havis postenon en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario), en 1921 li ricevis la titolon ministeria konsilisto, fine en 1930 li pensiuliĝis kiel subministro. Inter 1930 – 1932 li establis kaj gvidis la agrikulturan muzeon en Kairo. Li edziĝis en 1899, lia edzino naskis 3 gefilojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Nagybritannia mezőgazdasági érdekképviselete* (1909)
* *A mezőgazdasági érdekek nemzetközi szervezete* (1922)
* *A turáni gondolat politikai vonatkozásai* (1925)
* *Ázsia ébredése* (1934)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Mariovalo (Eisenach)

eta|Karto de Mariovalo sur informadtabulo en Eisenach
**Mariovalo** (germane: *Mariental*) nomiĝas strato kaj valo en Eisenach, Germanujo. La strato estas parto de la landa ŝoseo B 19 portante la nomon de la valo tra kiu ĝi kondukas en direkto norda-suda. Ĉar per tio fariĝas kontinuigo de Wartburg-aleo temas pri gravega enireja/elireja stratego por la ajzenaĥanoj en la direkto de Suda Turingio.

## Konduko 
La Strato *Mariental* ekas en la suda kvartalo de Eisenach ĉe la almonta strato je Wartburg-kastelo kondukante suden ĝis la limo de Eisenach proksime de la gorĝo *Drachenschlucht* antaŭ Hohe Sonne. Paralele fluas la rojo *Marienbach* kiu subfluas la landan ŝoseon ĉe la urba enirejo.

## Konstruaĵoj 
La plej markanta konstruaĵoj mariovala estas la artefarita Lageto de la princoj; la norda parto krome gastas multajn vilaojn de la monumentprotektita ajzenaĥa suda kvartalo *(Eisenacher Südviertel)* kiuj unu post la alia paralele al la strato troviĝas supre sur la montetoj. Per la (iamaj) tre ŝatataj ekskursrestoracioj *Phantasie* und *Sophienaue* la strato servis kaj servas al la infrastrukturo turisma. Flanke troviĝas multaj parkejoj.

Inter 1897 ĝis 1953 cirkulis tramvojlinio (kronologie la unua!) ĝis Mariovalo.

file:ESA PRINZENTEICH.jpg|Lageto de la princoj
file:ESA PHANTASIE.jpg|*Phantasie*, malkonstruita en 2018
file:ESA HOTEL SOPHIENAUE.jpg|La iama restoracio *Sophienaue*
file:ESA Schillerlinde.jpg|Ŝilero-tilio de 1905
File:ESA Mariental11 Bild1.jpg|Loiset-vilao, malkonstruita en 2014

## La ora mo 
eta|La ora mo
De diversaj punktoj el la ajzenaĥa suda kvartalo kaj el Wartburg videblas en la meza Mariovalo en meza alteco monumenta orumita mo. Tiu ĉi litero signifas Marion, la antaŭnomon de la granddukino Maria Pavlovna Romanova (Saksio-Vajmaro), por kiu nomitis la Mariovalo. En 1805 martelenigitis mo de 6,5 metroj ĉe la eosta montego de Mariovalo malsupre de la malposta *Breitengescheid*; la solena inaŭguro estis okaze de ŝia ekregadvizito en Eisenach. Ĝis la 1940-aj jaroj la mo bonege rekoneblis dume ĝi ne flegitis dum la GDR-tempo. Ekde 2004 ĝi rebrilas.

## Eksteraj ligiloj 
## Notoj 
Kategorio:Stratoj en Turingio
Kategorio:Valoj en Germanio
Kategorio:Eisenach
Michael Levitt

**Michael LEVITT** (hebree מיכאל לויט; naskita la 9-an de majo 1947) estas sudafrike naskita juda biofizikisto kaj profesoro pri struktura biologio en Universitato Stanford, posteno kiun li okupis ekde 1987. Levitt honoriĝis per la nobelpremio pri kemio de 2013, kune kun Martin Karplus kaj Arieh Warshel, pro "la disvolviĝo de multskalaj modeloj por kompleksaj kemiaj sistemoj". 

## Vivo kaj edukado 
Michael Levitt estis naskita en Pretorio, Sudafriko, de juda familio, lia patro estis el Plungė, Litovio kaj lia patrino el Ĉeĥio. La familio translokiĝis al Anglio en 1962 kiam li estis 15-jara, kvankam li mem pasigis la jaron 1963 studante aplikatan matematikon ĉe la Universitato de Pretorio. Li estis studanto en la Reĝa Kolegio (''King's College*) de Londono, diplomiĝante kun bonega honorgrado en Fiziko en 1967. 

En 1967, li vizitis Israelon la unuan fojon. Kune kun sia israela edzino, Rina, plurmedia artisto, li iris por studi en Kembriĝo, kie naskiĝis iliaj tri infanoj. Levitt estis doktoriĝanto pri komputila biologio ĉe la universitata kolegio *Peterhouse* ("Petrodomo") en Kembriĝo, kaj laboris en la tiuurba Laboratorio de Molekula Biologio de 1968 ĝis 1972, kie li disvolvis komputilan programon por studi la formojn de molekuloj, kiuj subtenis grandan parton de lia posta laboro. 

En 1979, li revenis al Israelo kaj faris esploradon ĉe la Scienca Instituto Weizmann en Reĥovot, iĝante israela civitano en 1980. En 1986, li komencis instrui en Universitato Stanford, kaj de tiam dividis sian tempon inter Israelo kaj Kalifornio. [22] Li daŭrigis esploradon ĉe la universitata kolegio *Gonville kaj Caius'' en Kembriĝo.

De 1980 ĝis 1987, li estis profesoro pri kemia fiziko ĉe la Scienca Instituto Weizmann en Reĥovot. Poste li funkciis kiel profesoro pri struktura biologio en Universitato Stanford, Kalifornio.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj kemiistoj
Kategorio:Israelaj kemiistoj
Kategorio:Britaj kemiistoj
Kategorio:Sudafrikaj kemiistoj