open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Emil Herrmann

**Emil Herrmann,** (ankaŭ **Hermann**) laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Herrmann Emil Gusztáv** estis germana-hungara inĝeniero pri minejoj kaj metalurgio, profesoro. Lia filo estis Miksa Herrmann, lia kuzo estis Ottó Herman.

Emil Herrmann http://nevpont.hu/view/9969 naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Dognácska (nuntempa Dognecea en Rumanio). Li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Emil Herrmann apartenis al la germana minoritato de la lando. Li frekventis teknikan altlernejon en Vieno, poste Joseph Polytechnicum, fine li akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1863. Post siaj studoj li havis inĝenieran postenon en minejo en Selmecbánya 2 jarojn, poste li instruis 4 jarojn en akademio de Leoben. Ekde 1869 li instruis en akademio de Selmec. En 1872 li estis nomumita publika eksterordinara profesoro en 1872, publika ordinara profesoro kaj katedrestro en 1884, minkonsilisto en 1889, ĉefkonsilisto pri minejoj en 1894. Depost Traktato de Trianon li translokiĝis al Budapeŝto.

Li ofte okupiĝis pri vapormaŝinoj. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Analytische Bestimmung der Abmessungen von Walzwerksbestandtheilen* (1867)
* *A telített vízgőznek állapotbeli változásai* (1874)
* *Technikai mechanika. Erőműtan.* (1885)
* *Adatok a kazánfűtés elméletéhez. 1–2.* (1898)

## Memorigiloj 
* busto en Miskolc (1930) https://www.kozterkep.hu/~/7808/

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 80-a paĝo)
  

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Hungaraj metalurgoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ciborio

[eta|Ciborio en [Romo, Baziliko Sankta Paŭlo antaŭ la Muroj.]]

La **ciborio** estas arkitektura elemento baldakenforma kiu superestas la altaron en la katolikaj preĝejoj.

Laŭ Francisko Azorín tamen **ciborio** estas *Pokalo similforma al la frukto de nenufaro, uzita de la antikvaj grekoj kaj romanoj. Hostivazo kestoforma, pokaloforma, kolomboforma*. Li indikas etimologion el greka *kiborion* (granda pokalo) kaj de tie la latina *ciborium*. Klare li aludas nur la ujon, kiun oni metas sub la konstrua ciborio.

## Priskribo 
Ĝi ĝenerale sin bazas sur kvar vertikalaj piedstalaj kolonoj superkunigitaj per arkoj kaj subtenantaj foje planan strukturon foje kupolon, pretigita por la konservado de la hostiujo entenanta la hostiojn konsekritajn.

[eta|150px|maldekstra|ŝtona baldakeno en la [Baziliko de Sankta Petro de Romo]]
[eta|Alia perspektivo de la Ciborio en la [Baziliko Sankta Paŭlo antaŭ la Muroj. Romo.]]
En diversaj aliaj lingvoj la termino *ciborio* estas utiligata jen por indiki la strukturon ĉi-supre priskribitan, jen por indiki la hostiujon. Kutime ciborio, funkcie, estas difinita ankaŭ, sed pli ĝenerale, tabernaklo. Tiu lasta estis origine poziciita sur parieto de la antaŭaltaro, sed poste ĝia pozicio estis la altaro laŭordone de la Koncilio de Trento.

La ciborio estis projektita kaj realigita por protekti la altaron kiu, fakte, estas ankaŭ bildo de la altaro pri kiu parolas la Apokalipso de Johano ĉe la rompo de la kvina sigelo: la altaro sub kiu troviĝas la animoj de la martiroj ("Kaj kiam li malfermis la kvinan sigelon, mi vidis sub la altaro la animojn de la mortigitaj pro la vorto de Dio kaj pro la atesto, kiun ili havadis." (*Ap*. 6,9)). Ili estas la kristanaj martirigitoj kies morto estas laŭ tiu de Kristo. Ekde la la 5-a jarcento sur la altaro estas deponitaj la relikvoj de martiroj, aŭ la altaro elstaras sur la tombo de la martiroj mem. Simbole tiu signifas ke la martiroj, atestantoj de la vorto, estas similigitaj al la ofero de Kristo.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Hostiujo
* Altaro
* Ofero
* Apokalipso de Johano

## Aliaj projektoj 
KOMUNEJO:https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ciborium_(architecture)?uselang=it. Diversaj ciborioj, interprogetto ciborio (elemento architettonico)

Kategorio:Kristana arkitekturo
Károly Bund

**Károly BUND** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bund Károly** estis hungara inĝeniero pri arbaroj.
eta|Károly Bund
Károly Bund http://nevpont.hu/view/1750 naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Besztercebánya (nuntempa Banská Bystrica en Slovakio). Li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Károly Bund akiris diplomon en akademio pri minejoj kaj arbaroj en Selmecbánya en 1891. Post siaj studoj li estis arbaristo en la sama urbo 3 jarojn. Li eklaboris en la ministerio pri agrikulturo en 1894. Inter 1900 kaj 1931 li estis sekretario de Tutlanda Arbarista Societo, poste li pensiuliĝis en rango ministeria konsilisto. Li longe redaktis "Erdészeti Lapok" (=Arbaristaj Folioj). Li multe okupiĝis pri la arbaraj leĝoj.

En 1906 li ricevis premion. Li havis edzinon sen infanoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Erdei fák növekvési erélyének átöröklődése* (1895)
* *Az ipolyvölgyi erdőirtásokról. 1–2.* (1907)
* *Magyarország erdészete* (1914)
* *Az erdő földadója* (1922)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj arbarinĝenieroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Praski Vitti

**Praski VITTI** (kies vera nomo estas **Vitalij Petrovič PETROV**, ) (naskiĝis la ) estas fama rusia pentristo..

## Biografio 
Li naskiĝis en la vilaĝo Algazino, Ĉuvaŝio en 1936, kaj lernis pentri en Ĉeboksari kaj Leningrad. Li specialigas en murpentraĵo kaj ilustradoj de libroj de poezio.

En 2012 li estis dekorata kun la *Ordeno de Amikeco*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Naskiĝtago Praski Vitti, kun iuj verkoj

Kategorio:Rusiaj pentristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rusio
Gyula Roth

**Gyula Roth** [djula rot], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Roth Gyula** estis hungara inĝeniero pri arbaroj, profesoro, ĉasisto.

Gyula Roth http://www.nyme.hu/index.php/7459/?&L=1 naskiĝis la  en Sopron, li mortis la  en Sopron.

## Biografio 
Gyula Roth frekventis luteranan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Akademio de Selmec en 1896. Post siaj studoj li laboris aŭ instruis en Transilvanio. En 1904 li havis postenon en laborejo pri arbaroj en Selmecbánya. Post 3 jaroj li komencis instrui en la menciita akademio (tiam jam levita al altlernejo). En 1911 li estis nomumita ĉefinĝeniero, en 1917 arbarkonsilisto. Post la 1-a mondmilito, kiam la akademio rifuĝis, li gvidis ĝin al Sopron, kie li iĝis katedrestro. En la studjaro 1937 li estis dekano. Li trovis novan sistemon pri kultivado de arbaroj, sed li okupiĝis multe pri arbara bredado-ĉasado. En 1955 li ricevis premion Kossuth. Post falo de Hungara revolucio de 1956 plejparto de profesoroj kaj studentoj rifuĝis al Kanado, tial Gyula Roth aĝis 83, kiam li denove instruis en la rest-altlernejo.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Erdőműveléstan I-II.* (1935)
* *A "*res nullius*" és a vadorzás kérdése* (1940)
* *Erdőműveléstan III.* (1953)

## Memorigiloj 
* mezlernejo kun kolegio en Sopron
* memortabulo en Sopron

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 146-a paĝo)

Kategorio:Hungaraj arbarinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj ĉasistoj
James Hamilton (pastro)

**James Archibald Hamilton, D.D.** (naskiĝis en 1748 en aŭ ĉe Athlone – mortis la 21-an de Novembro 1815 en Armagh) estis irlanda astronomo kaj anglikana pastro.

Li fariĝis rektoro de Kildress kaj fondigis observatorion en Cookstown. Hamilton jam estis membro de la Royal Irish Academy tiam kaj li observis la transiron de Merkuro en 1782. Nevile Maskelyne, la reĝa astronomo, prezentis liajn observaĵojn al la Royal Society.

Hamilton forlasis Kildress en 1784 kaj servis kiel rektoro de Dunbin mallongtempe. Tiam li iĝis ambaŭ trezoristo de Armagh Cathedral kaj rektoro de Creggan. Dum tiu jaro li ankaŭ akiris la gradoj de B.D. kaj D.D. Li renkontis la ĉefepiskopo Richard Robinson tie, kiu mecenatis lin, la astronomion.

En 1790 li iĝis la unua direktoro de la nova Armagh Observatorio, kio ankaŭ estis muzeo. La instrumentoj de tiu observatorio estis faritaj de Edward Throughton. Li unufoje observis tie la 18-an de Julio 1793, laŭ la observoraportoj. La observatorio, malgraŭ la majstra laboraĵo de Throughton, estis subrimedata kaj havis tro malmultajn precizajn instrumentojn. Hamilton ofte loĝis en Bath dum tiu periodo. Ekde 1799 lia asistulo fariĝis Robert Hogg, presbiteriana pastoro. Hamilton kaj Hogg establis solidan reĝimon de observado, sed la subnorma instrumentaro restis problemo.

Hamilton enpostiniĝis kiel dekano de Cloyne en 1804. Hamilton tenis ambaŭ postoj ĝis kiam li mortis la 21-an de Novembro 1815 ĉe la observatorio de Armagh, kion Hogg notis en la observatoria ĵurnalo.

## Referencoj 
Kategorio:Irlandaj astronomoj
Kategorio:Irlandaj teologoj
Syndyoceras

alternative=Syndyoceras BW.jpg|eta|Syndyoceras BW
eta|Skeleto
eta|Syndyoceras range
***Syndyoceras*** estas malgranda formortinta genro de parhufuloj el la *Protoceratidae* familio. Ĝi estis indiĝena al Nordameriko kaj vivis ekde 24,8 Ma ĝis 20,6 Ma, dum la frua Mioceno, por ĉirkaŭ 4,2 miliono da jaroj, en nuntempaj Nebrasko kaj Vajomingo en la Grandaj Ebenaĵoj.

## Nomo 
Ĝia nomo significas "du kunaj kornoj".

## Taksonomio 
*Syndyoceras* nomiĝis de Barbour (1905). Ĝia tipa specio estas *Syndyoceras cooki*. Ĝi asigniĝis al la *Protoceratidae* de Barbour (1905) kaj Carroll (1988) kaj al *Kyptoceratini* de Webb (1981), Prothero (1998), Webb et al. (2003) kaj Prothero kaj Ludtke (2007).

Ĝiaj plej proksimaj nunaj parencoj estas la kameledoj: la kameloj, la vikunoj kaj la lamoj.

## Morfologio 
La krania dekoracio de *Syndyoceras* malsimilis la cerva. Ĝi havis du parojn de kornoj, la unua estis V-forma paro sur la muzelo, fuzeata ĉe la bazo, la dua paro situis inter la okuloj kaj la oreloj kaj estis kurbita internen kaj ete malantaŭen, la kornoj alfrontantaj unu la alian en duoncirkla formo. Kiel ĝirafaj ostokornetoj, tiuj etendaĵoj kovriĝis per haŭto, do ili ne estis veraj kornoj. Ili verŝajne uziĝis por elmontrado kaj batalado.

Krom la kornoj, *Syndyoceras* ankaŭ havis denteg-similajn kaninojn, kiujn ĝi eble uzis por elnradikigi tra grundo kaj plantetaro por nutro, similkiel nuntempa moskulo. La krania formo ankaŭ suggestias, ke ĝi povus esti havinta plenblovitan muzelon, samkiel tio de moderna altnaza antilopo.

*Syndyoceras* havis brunan felon.

La 1,6 m (5,2 cole) longa estulo similas cervon, havanta du hufajn piedfingrojn. Ĝi povis pezi super 60&nbsp;kg. Kiel fruaj ĉevaloj, kiel *Merychippus*, ĝi havis po du vestiĝiaj eksteraj piedfingroj ĉiupiede, kiuj ne tuŝis la teron.

Ĝia alteco estis ĉirkaŭe unu metro.

Kategorio:Parhufuloj
Forceja gaso

eta|altdekstre=0.75|300ra|La forceja efiko de suna radiado sur la surfaco de la Tero kaŭzita de forcejaj gasoj

**Forceja gaso** estas atmosfera gaso, kiu sorbas kaj emisias radian energion de la infraruĝa spektro. Ĝi estas principa konsistigaĵo de la forceja efiko. La plej gravaj forcejaj gasoj sur Tero estas karbona dioksido (CO2), akvovaporo (H2O), ozono (O3), dinitrogenoksido (N2O), kaj metano (CH4), de kiuj karbona dioksido estas totale la plej granda kaŭzanto de temperatura ŝanĝo.

La plimulto de antropogenaj karbonaj dioksidaj emisioj devenas de brulado de fosiliaj brulaĵoj, ĉefe karbo, petrolo, kaj natura gaso, kun aldonaj kontribuoj de senarbarigo, ŝanĝoj en uzado de tero, erozio de grundo kaj agrikulturo (inkluzive de brutaro). La ĉefa fonto de antropogenaj metanaj emisioj estas besta agrikulturo, sekvata de fuĝemaj emisioj el gaso, nafto, karbo kaj aliaj industrioj, solida malŝparo, la produktado de rizo, ktp.

La nuna tutmonda varmiĝo estas la rezulto de la antropogena aŭ homfarita pliigo de forcejaj gasoj en la atmosfero.

## Kombinaĵo kaj siaj efikoj 
## Fontoj de forcejaj gasoj 
Besta agrikulturo reprezentas 14.5% de la tuta kvanto de antropogenaj emisioj ĉiujare laŭ la Unuiĝintaj Nacioj. La plimulto de emision de besta agrikulturo devenas el bovaĵo kaj laktaĵo, 41% kaj 20% respektive. 44% de brutaraj emisioj estas metono, kiu estas unu el la pli fortaj emisioj, sed ĝi daŭras en la atmosfero malpli longe ol karbona dioksido.

## Vidu ankaŭ 
* Tutmonda varmiĝo

## Referencoj 
Kategorio:Klimato
Kategorio:Klimata ŝanĝo
Kategorio:Forcejaj efikaj gasoj
(18919) 2000 OJ52

**(18919) 2000 OJ52** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Jamanoj

eta|Jamanoj en 1882
eta|Jamana familio en kanuo
eta|200px|Jamana knabino en okcidentana vestaĵo
**Jamanoj** (ankaŭ nomataj **Jaganpopolo** aŭ **Tekvenikoj**) loĝis en la glacia Fajrolando kaj ankaŭ nomiĝis la kanuo-indianoj ĉar ili trapasis multan tempon en kanuoj sur la maro. Ili eĉ kunportis fajrojn.
Pro tiuj fajroj Fajrolando ricevis sian nomon, kiam la hispana navigisto Fernão de Magalhães en novembro 1520 vizitis la regionon kaj vidis en la nebulo multajn fajrojn.

La fajroj estis vivosavaj por la Jamanoj. Ili estis preskaŭ nudaj kaj nur surhavis kapuĉmantelon el foko- aŭ lutrofelo. Ili ankaŭ ŝmiris bestograson sur la korpo por protekti sin kontraŭ dehidratiĝo kaj hipotermio. Ili vivis grandparte de la maro kaj multe manĝis fiŝojn kaj mitulojn kiujn la virinoj plonĝkolektis. Vestoj ne utilis en la malvarma akvo sed jes bestograso. Kiam ili pliposte de la misiistoj devis porti vestojn la Jamanoj malsaniĝis, ĉar la vestoj iĝis malpuraj kaj malsekaj en tiu klimato.

Ili ne kredis en iu kreinto, sed tamen en spiritoj kaj ankaŭ havis proprajn ritojn. Tiel patrino, post la naskiĝo de sia bebo, devis bani kun la bebo en la marakvo, pro kio la infano plifortiĝus.

Virinoj grave kontribuis al la supervivo de la tribo. Ili ofte estis pli fortike konstruitaj ol la viroj kaj plonĝis por kolekti nutraĵon, prizorgis la infanojn kaj remis kaj riparis la kanuojn. La viroj faris la kanuojn.

Dum jarcentoj tiuj indianoj kontraŭstaris la malvarmon per minimumaj rimedoj por varmigi sin. Kiam la blankaj koloniistoj trovis oron en la herbejo por ŝafoj ili kune kun la najbaraj etnoj la Alakalufoj kaj antaŭ ĉio la gvanako-ĉasantaj Onaoj malsuperiĝis ĉar la koloniistoj ankaŭ kunportis eŭropajn malsanojn. La ŝafistoj eĉ donis monon por ĉiu kapo de indiano, por ekstermi la indiĝenojn.

Tamen ne ĉiu tiel kondutis al la indianoj. La brita misiisto Thomas Bridges kompilis vortaron de la jamana lingvo kaj tiel savis 32&nbsp;000 vortojn kaj esprimojn de la forgeso, antaŭ ol la popolo mem malaperos.

Laŭ ĉilia censo el 2002, ankoraŭ loĝis 1&nbsp;685 Jamanoj en Ĉilio.

Jagana lingvo aŭ Jamana lingvo, menciita ankaŭ en la literaturo kiel háusi kúta, inchikut, tekeenika, yahgan aŭ yappu, estas la lingvo de la jaganoj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.meyna.com/yahgan.html 
* , Yahgan, mnsu.edu, 2003.

Kategorio:Etnoj
Kategorio:Indianoj
Kategorio:Indianaj etnoj en Argentino
Kategorio:Indianaj etnoj en Ĉilio
Departementa domo (Szolnok)

La **Departementa domo** estas impona eklektika historia monumento en Szolnok, en la urbomezo.
[eta|maldekstre|La departementa domo el bordo de [Tiso]]

## Historio 
En 1876 Szolnok estis nomumita ĉefurbo de Jász-Nagykun-Szolnok. La sidejo estis konstruita nur post 2 jaroj. En 1926 la malantaŭa fasado (laŭ Tiso) estis plene trakonstruita.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa konstruaĵo situas sola inter 4 stratoj laŭ ties trotuaroj. Ĝi formas brikon kaj havas interne korton kaj malantaŭ ankaŭ kelojn. En la rizalito en la teretaĝo troviĝas arkadoj, en la etaĝo loggiaj, la plej supre inter skulptaĵoj la blazono estas videblaj. Interne 4 ŝtuparejoj kuras al la etaĝo. La ornamĉambro havas galerion.
eta|La arkadoj

## Fontoj 
* http://szolnok.varosom.hu/latnivalok/muemlekek/Megyehaza.html  
* http://szolnok.utisugo.hu/latnivalok/megyehaza-szolnok-69457.html  
* http://www.vfmk.hu/hu/node/10031  
eta|La meza parto (rizalito) de la departementa domo
eta|maldekstre|La ĉefa fasado

Kategorio:Szolnok
Szolnok
(18926) 2000 PO26

**(18926) 2000 PO26** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakalā, en la havaja insulo Maui (Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Károly Herrich

**Károly Herrich** [kAroj heriĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Herrich Károly** estis hungara hidrologo.
eta|Károly Herrich kun sia edzino
Károly Herrich http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/h/h08171.htm naskiĝis la  en Makó. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Herrich akiris diplomon en Institutum Geometricum en 1841. Post siaj studoj li laboris en Püspökladány, ekde 1847 li partoprenis en riverregulado de Tiso apud István Széchenyi. Li batalis dum la Hungara revolucio de 1956 kiel soldato por la hungara libereco, poste li iĝis ĉefinĝeniero de riverregulado de Tiso. Ekde 1857 li apartenis al la centra stabo, en 1867 li estis nomumita ministra konsilisto. En 1879 li pensiuliĝis. Li estis la unua en Hungario, kiu okupiĝis pri irigacio.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Előterjesztés a Tiszaszabályozás keletkezéséről, fejlődéséről és jelenlegi állásáról* (1873)
* *A Buda és Pest közötti Dunaszabályozásról* (1875)
* *Tiszaszabályozás és a szegedi válság* (1879)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj hidrologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
László Hodány

**László Hodány** [?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hodány László** estis hungara kemiisto.

László Hodány http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=hodany naskiĝis la  en Isaszeg. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Hodány frekventis gimnazion en Budapeŝto en Kőbánya, poste li akiris kemian diplomon en Kemia Universitato de Veszprém en 1953. Post siaj studoj li estis inĝeniero 2 jarojn en uzino pri ŝtonaĵoj, poste li esploris en universitataj laboratorioj de Debrecen kaj Budapeŝto. En la 1960-aj jaroj li laboris en la akademia instituto, poste en fizika esplorinstituto. Li kandidatiĝis en 1963. Li okupiĝis precipe pri kaolinoj, kataliziloj, neorganaj oksidoj. Li havis edzinon.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A kaolinit kicserélhető kationjainak felületi disszociációs kinetikájáról* (1962)
* *A kaolinit báziscseréjének néhány kérdéséről. 1–4.* (1963)
* *Theories and Measurements on Non-Isothermal Reaction Kinetics* (1981)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Mukagali Makatajev

**Mukagali Makatajev** () estas kazaĥa verkisto, poeto kaj tradukisto.

Mukagali Makatajev eldonitiĝis en 1948. Li estas konata por sia poemo "*Аппассионата*" (1962). Multaj kolektoj de poemoj de la poeto eniris la oran fonduson de la kazaĥa nacia poezio. Poemoj de Multaj Makatajev starigis al muziko. Li tradukis al la kazaĥa lingvo sonetojn de William Shakespeare (1970), la poemojn de Walt Whitman (1969), Dante Alighieri "*La Dia Komedio*" (1971) kaj aliaj.

Li mortis la  en Almato.

## Referencoj 
Kategorio:Kazaĥiaj verkistoj
Kategorio:Sovetiaj poetoj
Kategorio:Sovetiaj verkistoj
Kategorio:Sovetiaj ĵurnalistoj
Kategorio:Sovetiaj tradukistoj
Kategorio:Tradukistoj al la kazaĥa lingvo
Hindiaj flotegoj de Portugalio

La **Hindiaj flotegoj de Portugalio** () estas serio de portugalaj flotegoj al Hindio ĉirkaŭ la Kabo de Bona Espero laŭ vojo, malkovrita de Vasco da Gama. Ekde 1497 ĝis la mezo de la 17-a jarcento Portugalio sendis 1033 ŝipojn laŭ tiu vojo.

## La unuaj flotegoj 
### 1497 
**La 1-a hindia flotego** (Vasco da Gama)

* Forveturo el Portugalio: aprilo 1497
* Alveno al Hindio: majo 1498
* Forveturo el Hindio: oktobro 1498
* Alveno al Portugalio: julio-aŭgusto 1499
* 4 ŝipoj, 170 homoj
* Eventoj:
** Konfliktoj en Mozambiko kaj Mombasa
** Rilatoj kun Malindi
** Malkovro de la vojo al Hindio

### 1500 
**La 2-a hindia flotego** (Pedro Álvares Cabral)

* Forveturo el Portugalio: marto 1500
* Alveno al Hindio: septembro 1500
* Forveturo el Hindio: januaro 1501
* Alveno al Portugalio: junio-julio 1501
* 13 ŝipoj, 1500 militistoj, 1000 maristoj
* Eventoj:
** Malkovro de Brazilo
** Establo de komercejoj en Kolkato (poste perdita) kaj Koĉi

### 1501 
**La 3-a hindia flotego** (João da Nova)

* Forveturo el Portugalio: aprilo 1501
* Alveno al Hindio: aŭgusto 1501
* Forveturo el Hindio: januaro (?) 1502
* Alveno al Portugalio: septembro 1502
* 4 ŝipoj, 350 homoj
* Eventoj:
** Malkovro de insuloj Ascension, Sankta Heleno kaj Ĵuan-de-la-Nova

### 1502 
**La 4-a hindia flotego** (Vasco da Gama)

* Forveturo el Portugalio: februaro-aprilo 1502
* Alveno al Hindio: septembro 1502
* Forveturo el Hindio: decembro 1502
* Alveno al Portugalio: septembro 1503
* 20 ŝipoj, 800-1800 homoj
* Eventoj:
** Establo de komercejoj en Mozambiko kaj *Cannanore*
** Bombado de Kolkato

### 1503 
**La 5-a hindia flotego** (Afonso de Albuquerque)

* Forveturo el Portugalio: marto-aprilo 1503
* Alveno al Hindio: aŭgusto-oktobro 1503, kelkaj ŝipoj en 1504
* Forveturo el Hindio: februaro 1504
* Alveno al Portugalio: julio 1504
* 9 ŝipoj

### 1504 
**La 6-a hindia flotego** (Lopo Soares de Albergaria)

* Forveturo el Portugalio: aprilo 1504
* Alveno al Hindio: septembro 1504
* Forveturo el Hindio: januaro 1505
* Alveno al Portugalio: junio-julio 1505
* 13 ŝipoj

### 1505 
**La 7-a hindia flotego** (Francisco de Almeida)

* Forveturo el Portugalio: marto 1505
* Alveno al Hindio: septembro 1505
* Forveturo el Hindio: januaro-februaro 1506
* Alveno al Portugalio: majo-decembro 1506
* 21 ŝipoj
* Eventoj:
** Establo de kelkaj fortikaĵoj
** Veturigo de hindia elefanto al Eŭropo

### 1506 
**La 8-a hindia flotego** (Tristão da Cunha, en Esperanto, Tristano de Kunjo)

* Forveturo el Portugalio: aprilo 1506
* 16 ŝipoj
* Eventoj:
** Malkovro de insularo Tristão da Cunha
** Konkero de Sokotro

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Portugala kolonia imperio

Kategorio:Epoko de Malkovroj
Kategorio:Historio de Portugalio
Kategorio:Historio de Barato
Kategorio:Mara historio
Kategorio:Koloniismo
Kategorio:Portugalaj kolonioj
Pál Hoitsy

**Pál Hoitsy** [hoiĉi ?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hoitsy Pál** estis hungara ĵurnalisto, redaktoro, astronomo, politikisto, parlamentano. Lia nobela antaŭnomo estis *domályosi* [domAjoŝi].

Pál Hoitsy http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC05727/06395.htm naskiĝis la  en Vatya [vatja] (nuntempa parto de Újlengyel). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Pál Hoitsy frekventis lernejojn en Nagykőrös, Sopron, Pest (urbo), Szarvas inter 1861 kaj 1869, poste li akiris 2 diplomojn en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1873 kaj 1874. Post siaj studoj li estis asistanto en la universitato apud Ányos Jedlik, poste li estis soldato. Inter 1875-1877 li plulernis en Berlino, poste li laboris en observatorio. Ekde 1877 li instruis 3 jarojn en Budapeŝto, sed li ankaŭ kontribuis komence astronomiajn artikolojn. Li estis parlamenta deputito inter 1881–1896 kaj 1906-1910. Li estis redaktoro de Vasárnapi Ujság inter 1905-1921. En 1927 li estis elektita senatano.
eta|Pál Hoitsy tombo

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A biztosság feltételei bolygók pályaelemeinek számításánál* (1877)
* *A nagy természet és a kicsiny ember* (1883)
* *Jövőnk és az uralkodóház. Geologia mint politikai tényező.* (1894)
* *Nagy-Magyarország. A magyar történet jövő századai* (1902)
* *Régi magyar alakok* (1923)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Szarvas (1930) https://www.kozterkep.hu/~/14822/Hoitsy_Pal_emlektabla_Szarvas_1930.html

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj astronomoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
18928 Pontremoli

'*18928 *Pontremoli'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio Monte Viseggi en La Spezia (Italio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la itala urbo Pontremoli, grava en mezepoko pro strategia pozicio en Lunigiana regiono sur la *Via Francigena* de pilgrimado de Parizo al Romo. Pontremoli estas fama pro la "*Museo delle Statue Stelle''" () kaj la literatura Premio Bancarella.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Monte Viseggi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
(18929) 2000 QU25

**(18929) 2000 QU25** estas asteroido de la intera asteroida zono, aŭ Hungaria familio, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
18932 Robinhood

'*18932 *Robinhood''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (Kvinslando, Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Robin Hood, legenda arkisto de la dektria jarcento kaj eksterleĝulo en la arbaro de Sherwood kun bando de Ĝojuloj, kiu priŝtelis la senskrupulajn riĉulojn por helpi kaj protekti la malriĉulojn en maniero, kiu povas esti priskribita kiel mezepoka formo de socialismo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de John Broughton
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Hostiujo

eta|Hostiujo
La **hostiujo** estas liturgia objekto uzata en la Katolika Eklezio kaj en aliaj  kristanaj konfesioj por konservi la konsekritajn hostiojn, post la meso-celebro. Ĝi estas, foje, uzata por la konsekro de la vino krom por konservi la konsekritajn hostiojn.

Dum la mescelebro la hostiujo entenanta la hostiojn povas esti poziciita sur la altaro; kutime, tamen, ĝi estas konservata ene de la tabernaklo.

## Priskribo pri la hostiujo 
Ĝi estas entenantujo, ĝenerale provizita per piedo kaj kovrilo, kaj realigita per grandvalora metalo, nome, oro kaj arĝento. Ĉiukaze la ena surfaco devas esti orata.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ciborio
* Eŭkaristio
* Ofero

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Kristanaj liturgiaj objektoj
Kategorio:Eŭkaristio
Jurassic Park (serio)

**Jurassic Park** - "Ĵurasia parko" - estas serio de ses sciencfikciaj filmoj pri dinosaŭroj.

Filmoj el serio:
* Jurassic Park
* The Lost World: Jurassic Park
* *Jurassic Park III*
* *Jurassic World*
* *Jurassic World: Fallen Kingdom* reĝisorita de *Juan Antonio Bayona* kaj publikigita en 2018
* *Jurassic World Dominion* reĝisorita de *Colin Trevorrow* kaj publikigita en 2022

## Referencoj 
Kategorio:Filmaj serioj
Kategorio:Jurassic Park
Legado

[eta|*La Legantino*, ĉ. 1770–1772 fare de [Jean-Honoré Fragonard]]
[eta|200px|dekstra|*Miss Auras*, de [John Lavery, montras virinon legantan libron]]
eta|200px|dekstra|*Leganta junulo*, persa miniaturo de Reza Abbasi (1625-6)

**Legado** estas kompleksa kogna procezo malkodigi simbolojn por konstrui aŭ derivigi signifon (legokompreno). Ĝi estas rimedo por akirado de lingvaĵo, nome por komunikado, kaj por kunhavado de informo kaj de ideoj. Kiel ĉe ĉiuj lingvaĵoj, ankaŭ ĝi postulas kompleksan interagadon inter la teksto kaj la legantoj, kiu estas konsistigata de dekomenca sciaro fare de la leganto, ties spertoj, sintenoj kaj lingva komunumo, kie ĝi estas kulture kaj socie situanta.

## Funkciado 
La legoprocezo postulas kontinuan praktikon, disvolvigon kaj refajnigon. Aldone, legado postulas kreivecon kaj kritikan analizon. Konsumantoj de literaturo iel veturas tra idearo legante ĉiun pecon, ĉiam iom devojante el laŭliteraj vortoj por krei bildojn kiu havu senco al ili en la nefamiliaj lokoj kiujn la tekstoj povas priskribi. Ĉar legado estas tia kompleksa procezo, ĝi ne povas esti kontrolita aŭ limigita al unu aŭ du interpretoj. Ne estas precizaj reguloj por legado, sed tio permesas al legantoj eliron el sia propra realo por produkti siajn proprajn produktojn enmense. Tio helpas profundan esploradon de tekstoj dum interpretado.

Legantoj uzas varion de legostrategioj por helpi al malkodigo (nome traduki simbolojn en sonojn aŭ vidajn reprezentaĵojn de parolo) kaj kompreno. Legantoj povas uzi kuntekstajn ŝlosilojn por identigi la signifon de nekonataj vortoj. Legantoj integras la legatajn vortojn en sia ekzistanta kadro de kono aŭ skemo.

Aliaj tipoj de legado funkcias ne laŭ parolbazitaj skribsistemoj, kiaj ĉe la muzika notacio aŭ piktogramoj. La komuna ligilo estas la interpretado de simboloj por elpreni la signifon el la vidaj notacioj aŭ tuŝaj signaloj (okaze de Brajlo).

Legogrupo estas grupo de homoj kiuj kuniĝas, fizike aŭ virtuale, por diskuti apartan temon laŭ interkonsentitan legoliston. Legogrupoj povas koncentriĝi pri literatura kritiko aŭ pri malpli akademiaj temoj. Iuj fokusiĝas al aparta ĝenro kiel romantikismo aŭ hororo. Ekzistas eĉ librogrupoj dediĉitaj al verkisto aŭ serio da libroj. Legogrupoj regule kunvenas, kutime unufoje monate.

## Vidu ankaŭ 
* Elementa edukado
* Gazeto
* Internacia Legopova Asocio
* Libroj
* Legolibro
* Literaturo
* Skribsistemo

## Notoj 
### Bibliografio 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Lehrl, S., & Fischer, B. (1990) Mezuro de legindico
* International Reading Association oficiala retejo 
* Pri la ekspozicio de lernolibroj en naciaj lingvoj (PDF), Novaĵoj Tamtamas, p.&nbsp;2/6, n-ro 327, junio 2017.


Kategorio:Libroj
Kategorio:Lingvoscienco
(18925) 2000 PY25

**(18925) 2000 PY25** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakalā, en la havaja insulo Maui (Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Imperio de Libereco

Unue proponita de Thomas Jefferson dum la Usona Revolucio, la **Imperio de Libereco** estas temo politik-filozofia pri la supozata respondecendo de Usono por disrevoluciigi tra la mondo respublikismon. Pro kaj per la modelo Usona, sur ties ideokerno surbazis la estonta Usona Imperio, li enmetis en la kolektivan konscion la nocion de teritoria ekspansio pro neceso. Ekde tiam, multaj prezidentoj de Usono eĥis liajn vortojn, eĉ cititaj kiel kialo por militi, plej fame la militoj hispani-usona, unua mondmilita, dua mondmilita, kaj petrola.

En 1780, Jefferson enkondukis la ideon ĉi tiel:

Dudek tri jarojn poste, dum lia prezidentado li agis surbaze de siaj ideoj per la vendo de Luiziano disde Napoleono, duoblinte la grandecon de Usono.

En 1823, la Doktrino de Monroe certigis la imperion per proklamo, ke ia klopodo de Eŭropaj landoj koloniumi en Ameriko estus interpretota kiel milita agreso kontraŭ Usono.

Kategorio:Politiko de Usono
Fondumo P2P

**Fondumo P2P** aŭ alilingve '''*Stichting Peer to Peer Alternatives*,'* estas organizaĵo kiu celas studi kiel efikas interpara teknologio (angle: *peer to peer technology*) aŭ teknologio pri samtavola ŝutado sur socioj. Ĝi estis fondita de Michel Bauwens, James Burke kaj Brice Le Blévennec.

La Fondumo P2P estas registrita fondumo fondita en Amsterdamo, Nederlando. Ĝia loka registrita nomon estas: ***Stichting Peer to Peer Alternatives***, dosiero nr: 34264847.

## Misio 
La ***Stichting Peer to Peer Alternatives*** estas neprofitcela organizaĵo kaj tutmonda reto kiu pristudas la socian, ekonomian kaj ekologian efikojn de komunaĵoj-bazitaj enhavoj, kiu celas "helpi homojn, organizaĵojn kaj registarojn transiri al komunaĵoj-bazitaj aliroj al socio per kun-kreado de malfermitaj scio-komunaĵoj kaj rezistema, daŭrebla homa retaro". Ĝi funkcias kiel organizita reto por faciligi kaj interkonektigi emerĝan, komunaĵo-bazitajn iniciatojn per kolektado de informoj, esplorado kaj teoriumado pri la sociaj efikoj de interpara teknologio sur sociaj rilatoj. Ĝi gajnis la Oran Nica-premion por "The Next Idea" [La sekvanta ideo] en 2011 kaj por "*Digital Communities''" [Ciferecaj komunumoj] en 2016

## Nakamoto polemiko 
Satoshi Nakamoto, la kreinto de Bitcoin, eldonis unu el la unuaj dosieroj kiuj priskribis bitcoin sur la p2p retejo. Kiam Newsweek publikigis artikolon en kiu oni asertas ke Nakamoto estas Dorian S. Nakamoto de Temple City, Kalifornio, kiu kreis la uzantoprofilon de Nakamoto, la Fondumo P2P konfirmis ke la konto estis la sama konto kiu eldonis unu el la unuaj dosieroj priskribantaj la bitcoin. En septembro 2014, la p2p-konto de Nakamoto estis supoze hakita kaj poste estis afiŝita mesaĝo en lia konto dirante ke la informo estis vendita en Darknet.

## Vidu ankaŭ 
Fondumo

Bitmono

## Referencoj 
## Ekstera ligilo 
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2000-2009
Kategorio:Sociaj movadoj
Kategorio:Fondumoj
Kategorio:Fondaĵoj
Sint-Joris

**Sint-Joris** ("Sankta Georgo") estas la nomo de diversaj loĝlokoj en Nederlandlingvio. Interalie temas pri parto de la belgaj municipoj
* Beernem kaj
* Nieuwpoort.
Barnabás Holenda

**Barnabás Holenda** [barnabAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Holenda Barnabás** estis hungara pastro, instruisto, profesoro, benediktana monaĥo.

Barnabás Holenda http://lexikon.katolikus.hu/H/Holenda.html naskiĝis la  en Kám. Li mortis la  en Győr.
 
## Biografio 
Barnabás Holenda frekventis katolikan gimnazion en Szombathely, post la abituriento li aliĝis al la benediktanoj kaj li plulernis en teologia altlernejo de Győrszentmárton. Li pastriĝis en 1919, post 2 jaroj li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Ekde 1919 li instruis en diversaj gimnazioj, inter 1924 kaj 1963 en la menciita altlernejo. Tiutempe li longe instruis ankaŭ en gimnazio de Győr, kie li longe estis eĉ gimnaziestro. Li pensiuliĝis en 1963. Dum sia vivo li verkis gimnaziajn lernolibrojn, krome li kontribuis pri la moderna fiziko.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Sugárnyomás és az élet keletkezése a földön* (1927)
* *A fémek fizikai tulajdonságai* (Fizikaj kvalitoj de la metaloj), (1937)
* *Az atomtól a műanyagig* (De la atomo ĝis la plasto), 1941)
* *A mai fizika világnézete* (1948)
* *Az atom titkai felé* (Al sekretoj de la atomoj), (1951)
* *Tudósok, nézetek, viták a XVIII. században* (1959)
* *Jedlik Ányos* (Ányos Jedlik), (1967, 1983)
* *Jedlik Ányos* (1999)

## Memorigiloj 
* strato en Győr 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj benediktanaj monaĥoj
János Hollub

**János Hollub** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hollub János** estis hungara kemiisto, profesoro. Lia familia nomo malofte aperis en formo *Holub*.

János Hollub http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=hollub naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Hollub frekventis luteranan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris kemian diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1912. Post siaj studoj li laboris en laboratorio unu jaron, poste en instituto ĝis 1920. Interrompoj okazis, ĉar li studvojaĝis al Aŭstrio, Italio, Francio, krome li batalis dum la 1-a mondmilito. Inter 1920 kaj 1935 li havis postenon en la ministerio pri defendo, kie li okupiĝis pri ledoj. En 1930 li establis muzeon pri ledoj, sed ĝi neniiĝis dum sieĝo de Budapeŝto en 1945. Inter 1935-1949 li laboris en instituto pri normoj, poste en laboratorio pri ledoj, fine en fabriko de ŝuoj en Martfű. Li estis nomumita titulara docento en la menciita universitato. Li pensiuliĝis en 1959. Li havis edzinon. En 1971 li ricevis medalon.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A sárga-, ill. fehérfoszfor kimutatása gyújtóárukban* (1913)
* *A hazai készbőrkereskedelem és -termelés a hadsereg ellátása szempontjából* (1933)
* *Bőrgyártás* (1943, 1948)
* *Cipőipari kondicionálás* (1954)
* *A mikropórusos gumitalp* (1955)
* *Izocianátok a cipőipari gyorsragasztókban és meghatározásuk* (1960)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Zootopia

***Zootopia*** (prononcata esperante, aŭ en angla prononco laŭ sistemo IFA [], en pluraj aliaj lingvoj: *Zootropolis*) estas animacia filmo produktita de *Walt Disney Animation Studios*. Estas la 55-a animacia filmo de Disney.

## Intrigo 
En mondo loĝata de antropomorfaj mamuloj, kie predantoj kaj predospecioj kunekzistas pace en harmonio, kuniklino *Judi Hopps* iĝas policisto en la urbego *Zootopia*. Ŝia polica vivo ne facilas kiel sola kuniklo inter precipe rinoceroj kaj elefantoj.

Ŝi komencas esplori misteron pri malaperinta lutro, sub la kondiĉo ke ŝi perdos sian postenon se ŝi ne sukcesos dum 48 horoj. Ŝi devas kunlabori kun la lerta fraŭdula vulpo *Nick Wilde*, kaj ili malkovras komploton multe pli grandan ol ili imagis.

## Listo de voĉaktoroj en la origina, anglalingva versio 
* Ginnifer Goodwin: Officer Judy Hopps
* Jason Bateman: Nicholas P. "Nick" Wilde
* Shakira: Gazelle
* Idris Elba: Chief Bogo
* J. K. Simmons: Leodore Lionheart
* Nate Torrence: Officer Benjamin Clawhauser
* Jenny Slate: Dawn Bellwether
* Mark "Rhino" Smith: Officer McHorn
* Tommy Chong: Yax
* Octavia Spencer: Mrs. Otterton
* Kristen Bell: Priscilla

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* 

Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Animaciaj filmoj
Kategorio:Disney-figuroj
Kategorio:Fantastaj filmoj
Kategorio:Filmoj de Disney
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2016
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
*Zootopia
18954 Sarahbounds

'*18954 *Sarahbounds'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Sarah Brittany Bounds*, kiu gajnis la kvaran rangon de la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2003 pro sia projekto pri plantoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la *Mercy Cross High School'' de Biloxi (Misisipio Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Gavin Andresen

**Gavin Andresen** (naskiĝis kiel **Gavin Bell**) estas la Amherst, Masaĉuseco-bazita ĉefan scienciston ĉe la Bitcoin Fondaĵo. Li havas aliron al la atentiga ŝlosilo kiu permesas lin elsendi mesaĝojn pri kritikaj retaj problemoj al ĉiuj klientoj.

Post kiam diplomiĝanta de Princeton Universitato en 1988, Andresen komencis sian karieron laboranta sur 3D grafikaĵa softvaro ĉe Siliciaj Grafikaĵoj Komputilaj Sistemoj. En 1996, li co-authored la VRML 2.0 specifo kaj poste eldonita referencan manlibron por VRML 2.0.

Pro tio ke lasanta Silician Valon en 1996, Andresen pritraktis larĝan varion de softvaro-rilataj entreprenoj, inkluzivanta CTO de frua voĉo-super-la-Interreta noventrepreno kaj co-fondinto de firmao kiu faris plurludantajn enretajn ludojn por blindaj homoj kaj ilia sighted amikoj.

Andresen ankaŭ kreis ClearCoin,  escrow-tipo de servo, kiu estis fermita proks. 23a de junio 2011.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*   
*   
* Gavin Andresen intervjuita sur la televida rezulta Triangulado sur la TWiT.Tv reto 15 majo 2013, tempodaŭro: 60 min.
* *Povas Bitcoin Iri Ĉefan?*  Voĉoj de la Sekvanta Generacio kun Gavin Andresen de Bitcoin, Konsilio de Fremdaj Rilatoj, 6a de februaro, 2014 

Kategorio:Usonaj komputikistoj
Kategorio:Viroj
István Homor

**István Homor** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Homor István** estis hungara instruisto, membro de Societo Dugonics.

István Homor http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=homor naskiĝis la  en Pásztó. Li mortis la  en Szeged.

## Biografio 
István Homor frekventis mezlernejon en Eger, poste li akiris pedagogian diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1873. Li lernis ekzemple de Ányos Jedlik, Loránd Eötvös, Károly Than, Ottó Petzval. Post siaj studoj li instruis en gimnazio en Szeged seninterrompe ĝis la emeritiĝo. En 1896 en la lernejo li kreis foton pri mano helpe de ikso-radioj. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Az egyszerű könyvvitel alapvonalai* (1889)
* *A szegedi magyar királyi állami főreáliskola története* (1895)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Anamorfozo

**Anamorfozo** estas artaĵa esprimo, kiu signifas tiujn nerekoneble deformitajn bildojn, kiuj estas rekoneblaj nur el aparta vidpunkto, aŭ per spegulobjekto, metita sur/apud ilin.

## Origino de la esprimo 
La vorto devenas el la grekaj vortoj *ana*- (reen-) kaj *morphosis* (transformiĝo), la esprimo mem estis uzata unuafoje en la libro Magia Universalis (aperinta en 1650) de greka jezuito Gaspar Schott.

## Tipoj de la anamorfozo 
Plej ofte la anamorfozo estas opta aŭ perspektiva, ĉe kiuj oni devas trafi nur la konvenan vid-angulon. La spegulaj anamorfozoj malkaŝas la sekreton de la bildo per uzo de spegula cilindro aŭ konuso. Okaze de dioptraj anamorfozoj, oni devas uzi specialan, poligonalan lenson aŭ spegulon.

## Historio 
eta|"La Ambasadoroj", pentrita de Hans Holbein (1533),
Oni ĝenerale konsideras du skizojn de Leonardo da Vinci en Codex Atlanticus kiel unua konata apero de la ĝenro. El konvena vidpunkto, oni povas vidi bebokapon kaj okulon.

La plej fama anamorfozo aperas en la ĉi-apuda pentraĵo de Hans Holbein la malpliaĝa, la ambasadoroj, kiu estis pentrita en 1533, Londono. La pentraĵo figurigas du vivgrandan viron kaj iun longigita, amorfan aĵon, kiu ŝajne sensence regas la suban parton de la pentraĵo. Se oni rigardas tiun amorfaĵon el oblikva angulo, tiam ni ekvidas bildon de homa kranio.
[eta|sur planko ne estas osto de [sepio sed anamorfozo de homa kranio.]]
La imit-ontoj de Hans Holbein disvastigis la metodon de „oblikve rigardinda bildo” en Anglio, poste en Eŭropo. Menciinda estas Erhard Schön, kies plej konata anamorfozo estas ligna gravuraĵo, prezentante gravajn regantojn de Eŭropo.

La florepoko de la anamorfozoj estas la 17-a jarcento, kiam eĉ libro aperas pri la metodo, unuafoje Jean Francois Niceron franca minimita monaĥo, la "La perspective curieuse, ou magie artificielle des effets merveilleux", en 1638, Parizo.

Pliaj gravaj artistoj antaŭ la 20-a jarcento: Samuel van Hoogstraten, Marcel Duchamp.

## Artistoj en la 20-a jarcento 
Max Ernst, Salvador Dalí, Jean Cocteau, juna Adalbert Ames, Jan Dibbets, Hans Hamngren, Patrick Hughes, Fujio Watanabe, Shigeo Fukuda, Adrian P. Goddijn, Justen Ladda, Felice Varini, Kelly Houle, Stella és Gianni Miglietta, Stephen and Timothy Quay, István Orosz (grafikisto).

Kelkaj artistoj de la "strat-arto" uzas prefere la deformigan efikon de anamorfozo, plej efike Kurt Wenner kaj Julian Beever.

Kategorio:Pentrado
Manĝebla algo

[eta|300px|dekstra|Manĝebla algo kun supo el [Eĥino|mareĥino, Koreio.]]

**Manĝebla algo** estas algoj kiuj povas esti manĝataj kaj uzataj por la preparado de manĝaĵoj. Ĝi tipe enhavas grandajn kvantojn da fibro kaj ili enhavas kompletajn proteinojn. Ili povas aparteni al unu el kelkaj grupoj de multĉelaj algoj: nome ruĝaj algoj, verdaj algoj, kaj brunaj algoj.

Algoj estas ankaŭ rikoltitaj kaj kultivataj por la elpreno de alginato, agaragaro kaj karageno, nome gelatinecaj substancoj kolektive konataj kiel hidrokoloidoj aŭ fikokoloidoj. Hidrokoloidoj atingis komercan gravon, ĉefe ĉe manĝoproduktado kiel manĝaldonaĵoj. La manĝindustrio espluatas la geligeblon, akvoretenkapablon, emulsigon kaj aliajn fizikajn proprecojn de tiuj hidrokoloidoj.

Plej manĝeblaj algoj estas maralgoj dum plej nesalakvaj algoj estas venenaj. Kelkaj maralgoj enhavas acidojn kiuj ĝenas ĉe la digesta kanalo, dum kelkaj aliaj povas funkcii kiel laksigiloj aŭ elektrolit-ekvilibriloj.

La plado ofte servata en okcidentaj ĉinaj restoracioj kiel 'krakalgo' ne estas algoj sed brasiko kiu estis sekigita kaj poste fritita.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Algoj uzataj kiel homa nutrado ĉe informo de FAO

Kategorio:Algoj
Kategorio:Japana kuirarto
Várzea Grande (Mato-Groso)

eta|Imagem Aérea de Várzea Grande MT
**Várzea Grande** estas municipo kaj universitata urbego de la brazila subŝtato Mato-Groso. Ĝi apartenas al urbaro de Cuiabá.

## Bazaj informoj 
eta|Municipo Várzea Grande en la subŝtato (ruĝe).
* Areo: 938 &nbsp;km²
* Supermara alteco: 198 m
* Loĝantaro: 268 594 en 2015
* Horzono: UTC -4
* Poŝtkodo:
* Telefonkodo:
* Aŭtokodo:
* 

## Situo 
eta|maldekstre|Kirko en Várzea Grande
Várzea Grande situas en okcidenta parto de la lando. La limo inter Várzea Grande kaj Cuiabá estas nur rivero, sed ponto iterligas la urbojn, tial ambaŭ urboj estas duoblaj urboj. Campo Grande troviĝas 557, Goiânia 742, **Braziljo** 880, Campinas 1245, Curitiba 1301, San-Paŭlo (urbo) 1327, Guarulhos 1329, Belo Horizonte 1376, Manaus 1458, **Rio-de-Ĵanejro** 1575, Nova Iguaçu 1548, Porto Alegre 1677, Belém 1788, Teresina 1870, Salvador de Bahio 1921, São Luís 1956, Maceió 2312, Recife 2459, Natalo (Brazilo) 2532 km.

## Historio 
Várzea Grande estiĝis pro donacoj de terkoncesioj donitaj al la indianoj en 1832. La pramo ekfunkciis en 1874. En 1886 paroĥo formiĝis, la unua kirko estis konstruita en 1892. En 1948 la komunumo ricevis memstarecon. En 1970 la urbodomo ekfunkciis.

## Ekonomio 
Várzea Grande estas ĉefe komerca, industria kaj agrikultura (brutoj) komunumo.

## Klimato 
Várzea Grande havas tropikan klimaton. La tutjara averaĝa temperaturo varias inter 22-33 °C. Jare pluvas po 1376 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ofte inter oktobro-aprilo, en julio apenaŭ pluvas.

## Trafiko 
La publika transporto estas farita per aŭtobusoj integritaj kun Cuiabá. La internacia flughaveno funkcias en teritorio de Várzea Grande, nature komuna kun Cuiabá.
eta|Ponto en Várzea Grande

## Ĝemelurboj 
*  Santa Maria (Rio Grande do Sul), Brazilo
*  Santa Cruz de la Sierra, Bolivio
*  Corumbá, Brazilo
*  El Alto, Bolivio
*  Arica, Ĉilio
*  Mendoza (Argentino), Argentino
*  Quito, Ekvadoro

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Mato-Groso

## Fontoj 
* Portugala Vikipedio helpe de Guglo
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* mapo, distancoj 

Kategorio:Municipoj de Mato-Groso
Kategorio:Urboj de Brazilo