open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Malanquilla

**Malanquilla** [malanKIlja] estas municipo de Hispanio, en la nordokcidento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la okcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
Malanquilla estas municipa teritorio en la nordokcidento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas inter Torrelapaja okcidente, Bijuesca sudokcidente kaj Clarés de Ribota sude.

La loĝloko Malanquilla mem estas je 117 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 1002 msm en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Ribota, inter la montaroj Virgen kaj Moncayo.

## Historio 
eta|maldekstre|270px|Loknomo kun la muelejo, simbolo de la loko.
Aperis restaĵoj de ibero-romianoj. Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1122 post la konkero de Calatayud.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Malanquilla kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 95 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Aliaj altiraĵoj estas la preĝejo de la 16-a jarcento, neĝujo, novklasika fonto de romia deveno, ermitejo de Sankta Maria kun romanika absido, ermitejo Humilladero, rehabilitita ventomuelejo (kiu aperas en la municipa blazono), ruinoj de la Turo de la Calderuela kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la riveroj.

## Bildoj 

Nevera de Malanquilla restaurada.jpg|Neĝujo.
Fuente-romana-.jpg|Fontano.
Cisterna que alimenta la fuente romana.jpg|Volbo de la cisterno de la fontano.
Ermita románica de Santa maría, reconstruida, Malanquilla.jpg|Ermitejo de Sankta Maria.
Molino de Malanquilla.jpg|Ventomuelejo.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Kastelbierfarejo je Schwarzbach

**Kastelbierfarejo schwarzbach-a** (germane: *Schloßbrauerei Schwarzbach*) estas kompanio kun limigita respondeco en Schwarzbach (Auengrund), Germanujo, kaj laŭ memdifino la plej malnova bierfarejo de la Turingia Arbaro. Estris la entreprenon Christel kaj Oliver Nowak.

## Historio kaj produktoj 
Pruvile oni kutimas preni por tia aserto dokumenton el la 1400-a jaro pri ĝeneralaj bierfarado kaj -elverŝado en la vilaĝo. Tamen la konstruo de konkreta bierfar-domo atesteblas nur ekde 1720.

Bone konatas kaj konsumatas en Turingio kaj Frankonio ties specoj *Raubritter Dunkel* (nigra biero) kaj *Sonnen-Weiße* (tritikmalta - la ununura siaspece el tiu ĉi regiono). Krome enboteligas oni helan bieron (Pilsner, kristnaske kaj paske bokbieroj) kaj diversajn limonadojn.

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo
* malnovaj bierboteletikedoj

## Notoj 
Kategorio:Distrikto Hildburghausen
Schwarzbach
Kategorio:Aperis en 1720
Emese Szász

**Emese Szász** [emeŝe sAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Szász Emese Judit** estas hungara skermisto (spadisto), olimpiano, olimpika ĉampiono. Ŝia familia nomvarianto estis *Szász-Kovács*.

Emese Szász naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Emese Szász aĝis 10, kiam ŝi komencis skermi. Ŝi estis hungara ĉampiono dekfoje individue aŭ teame inter 2000-2013. Ŝi estis olimpiano en Somera Olimpiko 2016 kun ora medalo individue, krome en mondĉampionumoj ŝi estis la dua dufoje. En 2021 ŝi finis la aktivan sporton. Ŝi studis en Universitato Reĝo Sankta Stefano. Ŝi edziniĝis kaj naskis ĝemelojn. Ŝi ricevis kelkajn premiojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva teksto kun foto 

## Referencoj 
eta|maldekstre|

Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Bijuesca

**Bijuesca** [biĤŬESka] estas municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
eta|maldekstre|270px|Urbodomo.
Bijuesca estas municipa teritorio en la nordo de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas inter Berdejo norde kaj Torrijo de la Cañada sude.

La loĝloko Bijuesca mem estas je 129 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 50 km de Calatayud, je 56 km de Sorio, sur 900 msm en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Numbales, alfluanto de la rivero Jalón.

## Historio 
eta|maldekstre|270px|Ermitejo kaj kastelo.
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1122 post la konkero de Calatayud. De tiu epoko estis kastelo sur defendebla kruta roka monteto.

Ĝi estis konstruita en la 14-a jarcento, strategie antaŭ la limo ĉe la teritorio de Sorio, nome en Kastilio. En 1357 Petro la 4-a de Aragono ordonis senloĝigadon kaj fortikigon de la preĝejo. La venontan jaron la fortikaĵo estis konkerita de Petro la 1-a de Kastilio, kaj zorgis ĝin Gómez Carrillo, kiu poste estis ekzekutita pro suspektoj.

Poste ĝi estis rekonkerita fare de Aragono kaj denove perdita en 1362. Kiam oni rekuperis la fortikaĵon, Petro la 4-a ordonis ĝian detruon, kion oni plenumis nur parte.

En la 17-a jarcento oni konstruis la preĝejon sur antaŭa romanika preĝejo.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Bijuesca kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 90 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Aliaj altiraĵoj estas preĝejo kun romanikaj elementoj, la restaĵoj de la kastelo, kaj apude ermitejo de la Virgulino de la Kastelo, rigardejo, fontano, ponto kaj naturaj lokoj ĉefe Puto Chorros kaj Puto Puntilla.

## Bildoj 

Castillo Bijuesca (Zaragoza).jpg|Ermitejo kaj kastelo.
Puente romano, Bijuesca 302.jpg|Ponto.
Pozo de los Chorros, Bijuesca, España1.JPG|Puto Chorros.
Pozo Puntilla, Bijuesca.jpg|Puto Puntilla.
Fuente de los Caños, Bijuesca, España2.JPG|Fontano.
Motivos de Bijuesca, España2.JPG|Popola arkitekturo.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kastelo de Bijuesca  
* Bijuesca en CAI Aragón

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Sippar

**Sippar** (sumere kojnoskribe 𒌓𒄒𒉣𒆠, **Zimbir**) estis antikva sumera kaj poste Babilona urbo ĉe la orienta bordo de la rivero Eŭfrato. Ĝia centra loĝloka tumulo, arabe nomata *Tell*, situas ĉe la loko de la moderna *Tell Abu Habbah* proksimume 69 kilometrojn norde de Babilono kaj 30 kilometrojn sudokcidente de Bagdado. La antikva nomo de la grandurbo, Sippar, ankaŭ povus rilati al sia ĝemelurbo, Sippar-Amnanum (situanta ĉe la moderna loko de Tell ed-Der). 

## Historio
eta|Argiltabulo kaj ĝia sigelita argila koverto. Laŭleĝa dokumento, listo de tero kaj ĝia distribuo al pluraj filoj. El Sippar, malnov-babilona periodo, el 1812-1793 antaŭ nia erao, nun en muzeo de Berlino
Malgraŭ la fakto ke miloj da kojnoskribaj argilaj tabuletoj estis reakiritaj en la loko, relative malmulto estas konata ĉirkaŭ la historio de Sippar. Kiel ofte okazis en Mezopotamio, ĝi estis parto de paro da urboj, apartigitaj de rivero. Sippar estis sur la orienta flanko de la Eŭfrato, dum ĝia ĝemelurbo, Sippar-Amnanum (la moderna *Tell ed-Der*), estis sur la okcidento.

Dum ceramikaj trovaĵoj indikas ke la loko de Sippar estis uzata jam dum la Uruk-periodo, granda okupado okazis nur en la Frua Dinastia Periodo de la 3-a jarmilo a.K., la malnova babilona periodo de la 2-a jarmilo a.K., kaj la Nov-Babilona Imperio de la 1-a jarmilo a.K. Pli malgrandaj niveloj de uzo daŭris en la tempo de la aĥemenida, seleŭkida kaj parta imperioj. Dum fruaj babilonaj dinastioj, Sippar estis produkta centro de lano.

Sippar estis la kulta loko de la suna dio (sumere *Utu*, akade *Ŝamaŝ*) kaj la hejmo de ĝia templo *É-babbara*, kojnoskribe 𒂍𒌓𒌓𒊏, en la signifo "blanka templo"). La steleo de la kodo de Hammurabi verŝajne estis starigita en Sippar. Ŝamaŝ estis la dio de justeco, kaj li estas prezentita donanta aŭtoritaton al la reĝo en la bildo ĉe la supro de la steleo. Proksime rilata motivo troveblas sur kelkaj cilindraj sigeloj de la malnova babilona periodo. Antaŭ la fino de la 19-a jarcento antaŭ nia erao, la urbanoj de Sippar produktis kelkajn el la plej bonaj malnov-babilonaj cilindraj sigeloj en la akada lingvo.

Sippar probable esti la loko de *Sefarvaim* (duobla urbo סְפַרְוָיִם, citita en la Tanaĥo en 2 Reĝoj 17:24, 31; 18:34; 19:13; Libro de Jesaja 37:13) en la Malnova Testamento, kiu aludas al la du partoj de la grandurbo en sia duobla formo.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Irako
Hervé Renard

**Hervé Renard** (naskiĝis  en Aix-les-Bains) estas franca profesia futbala trejnisto kaj iama ludanto kiu estas manaĝero de la Saudarabia nacia teamo.

Renard estis antaŭe manaĝero de Zambia nacia teamo, kun kiu li venkis en la Afrika Pokalo de Nacioj 2012; li ankaŭ gajnis la konkuradon en 2015 kun Ebura Bordo, fariĝante la unua trejnisto kiu venkis en du Afrikaj Pokaloj de Nacioj kun malsamaj teamoj.

Kategorio:Francaj futbalistoj
Diplomatia Krizo de Kataro de 2017

dekstra|280px
La **Diplomatia Krizo de Kataro de 2017** rilatas al la rompo, kiu komenciĝis la , inter tiu lando kaj pluraj islamaj nacioj inkluzive de Sauda Arabio, Barejno, Egiptio, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, Libio, Maldivoj, kaj Jemeno - kiuj anoncis la suspendon de diplomatiaj rilatoj kun Kataro, akuzante la landon je subteno de diversaj terorismaj grupoj en la regiono, inkluzive de Al-Kaida kaj Islama Ŝtato, kaj enmiksiĝo en la internan politikon de iliaj landoj. Laŭ iuj amaskomunikiloj, la origino de la krizo troviĝas en komputila atako, kiu okazis en majo de la sama jaro kontraŭ Qatar News Agency.

## Kunlabora Konsilio de la Golfo 
Inter la nacioj implikitaj, Sauda Arabio, Barejno kaj la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj formas parton de la Kunlabora Konsilio de la Golfo (GCC), regiona ekonomia kaj politika unio.

En majo 2017, suspektata kiberatako kontraŭ publikaj amaskomunikiloj kaŭzis la publikigon, surbaze de registradoj de la vortoj de la Emiro de Kataro, de supozata provo ekspluati usonan indignon kontraŭ Irano, same kiel eblaj ligiloj kun la palestina grupo Hamas. La registaro de kataro, el Doho, asertis, ke la publikigitaj informoj estas falsaj, sen aldoni pliajn klarigojn. Tamen, novaĵagentejoj en la regiono raportis la komentojn de la emiro kiel fakton. La , la Twitter-konto de la barejna ministro pri eksteraj aferoj Khalid bin Ahmed Al Khalifa estis piratita en kiberatako de Kataro. Iom poste, Sauda Arabio, UAE, Jemeno, Egiptio kaj Barejno sciigis la rompon de diplomatiaj rilatoj kun Kataro, la .

## Referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Diplomatiaj incidentoj
Kategorio:Politiko en 2017
Kategorio:Politiko de Kataro
34497 Fionnferreira

'*34497 *Fionnferreira'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 8:3 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-a de septembro 2000 en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Fionn Miguel Eckardt Ferreira*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair'' de 2018 pro sia projekto pri kemio. Li estis lernanto ĉe la Komunuma Kolegio de Schull (Cork, Irlando).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Bierfarejo de Apolda

[eta|bierfarejo de Apolda; fone supre staras la [Kastelo Apolda]]
[eta|pruvilo ke biero el Apolda trinkatas eĉ en [Arnstadt]]

**Vereinsbrauerei Apolda** estas sendependa mezgranda bierfarejo fondita en la 1887-a jaro en Apolda, Germanujo. En 2018 produktis 50 dungitoj ne tute 94 milojn da hektlitro da biero.

## Historio 
Tradicio bierfara en Apolda dokumente postflareblas ĝis 1440. Tiam bierkoncernaj rajtoj de la Kastela bieno kaj de la municipo donitis al kelkaj eroj de la burĝaro. En 1710 la urbokernanoj unuiĝis en societo kies ekzemplon sekvis poste la periferianoj. En 1826 la asesoro Börner sukcese ligis ambaŭ komunumojn. Ekde 1830 la ĝenerale ekonomia ekfloro tekstilfara kaj la instalo de fervoja stacidomo bonis ankaŭ por la bierfaristoj. Ekde 1844 per diversaj kontraktoj eblis iĝi memstara bierfarejo kaj en 1872/73 kreis 46 bierfarrajte privilegiitoj la kooperativon *Städtische Braugenossenschaft zu Apolda, Karl Kürschner & Co.*. Ekfiguro en la komercregistro venis 1884. Ekde 1860 evoluis konkuranta entrepreno de la Fratoj Bohring.

En la 1.10.1887 kunfandiĝis la du firmaoj kaj la akcia kompanio eknomiĝis *Vereinsbrauerei Apolda AG*. La ĉi-rilata solena ceremonio faritis en la 8.8.1888.

En 1952 la komunistoj de GDR kreis de la tuto popolproprietan entreprenon kaj la nova nomo estis tiam *VEB Vereinsbrauerei Apolda*. Fina perdo de memstareco venis en 1969 kiam oni devis iĝi parto de la erfurta kombinato *VEB Getränkekombinat Erfurt*. Post Turniĝo venis en la 31.5.1991 reprivatiĝo.

## Premioj 
* ekde 1995: DLG-Gold Prämierung (ĉiujare)
* ekde 2002: Brauring-Gütesiegel (ĉiujare)
* 2003: federacia meritkruco por la longara afergvidanto kaj kunkompaniano Günter Ramthor
* 2007: ormedalo ĉe *European Beer Star* por la speco *Apoldaer Festbock*
* 2014: *Premium Award (***)* por la speco *Apoldaer Glockenpils* fare de *International Taste & Quality Institute* de Bruselo

## Marko-specoj 
* Apoldaer Diamant Extrapils
* Apoldaer Festbock
* Apoldaer Glocken Hell
* Apoldaer Glocken Pils
* Apoldaer Hefeweizen
* Apoldaer Hefeweizen alkoholfrei (senalkohola)
* Apoldaer Hefeweizen Dunkel
* Apoldaer Premium Pils
* Apoldaer Radler
* Apoldaer Schloßberg Dunkel
* Apoldaer Schloßberg Hell
* Apoldaer Schloßberg Stark
* Apoldaer Schwarzer Esel (nigra biero; ĝi antaŭe fabrikitis en la Bierfarejo de Eisenach)
* Apoldaer Spezial Domi
* Apoldaer Tradition
* Apoldaer Wanderbursche (limonadbiero - la biero estas nefiltrata!)
* Apoldaer Wandermädel (limonadbiero kun ribo-flavo)

## Banalaĵoj 
Ekde jardekoj unuigatas du specoj rekte kun la grava sonorilmulda tradicio de la urbo: *Apoldaer Glocken-Hell* kaj *Apoldaer Glocken-Pils* konatas bone eĉ ekstere de Apolda. Troviĝas sonoriloj ankaŭ sur multaj malnunaj kaj nunaj bierboteletikdeoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo

Kategorio:Apolda
Apolda
Kategorio:Aperis en 1887
Praturka lingvo

La **praturka lingvo** estas la lingva rekonstruo de la komuna praulo de la tjurkaj lingvoj kiu estis parolita de la praturkoj aŭ pratjurkoj - probable ĉefe en la teritorio de la moderna Mongolio - antaŭ ilia diverĝo en la diversajn tjurkajn popolojn. La praturka disiĝis en ogura (okcidenta) kaj komuna tjurka (orienta) branĉoj. Unu takso postulas, ke la praturka lingvo estis parolita antaŭ 2 500 jaroj en Orienta Azio.

La plej malnovaj notoj pri tjurka lingvo, la Orĥon-surskriboj de la 7-a&nbsp;jarcenta ĥanlando de la gokturkoj, verkitaj en la malnova tjurka lingvaro, jam montras trajtojn de orienta komuna tjurka lingvo kaj rekonstruo de la praturka devas fidi je komparoj de la malnova tjurka lingvo kun fruaj fontoj de la okcidentaj komunaj tjurkaj branĉoj, kiel ekzemple oguza kaj kipĉaka, same kiel la okcidentaj oguraj lingvoj propraj (bulgara, ĉuvaŝa, ĥazara). Ĉar frua atestado de ĉi tiuj ne-orientaj lingvoj estas multe pli malabunda, rekonstruo de la praturka ankoraŭ baziĝas fundamente sur la plej orienta malnova tjurka lingvo de la Gokturkoj.

Kategorio:Tjurka lingvaro
Erna Bogen

**Erna Bogen,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bogen Erna** estis hungara skermisto (rapiristo), olimpiano, mondĉampiono. Ŝia familia nomo estis ekde 1938 *Bogáthy,* samtempe ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Gerevich Aladárné* aŭ *Gerevichné Bogáti-Bogen Erna*. Ŝia edzo estis Aladár Gerevich, ŝia pli konata filo estis Pál Gerevich.
eta|

Erna Bogen naskiĝis la  en Jarosław (Antaŭkarpatio) (Aŭstrio-Hungario, nuntempe en Pollando), ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Erna Bogen skermis en sportklubo en Budapeŝto ekde 1926, inter 1928-1937 ŝi estis membro de la hungara nacia skerma teamo. Ŝi estis hungara ĉampiono 16-foje inter 1929-1952 plej ofte individue. Ŝi estis olimpiano en Somera Olimpiko 1932 kun bronza medalo, krome en mondĉampionumo ŝi estis la unua en 1937. Depost 1952 ŝi forlasis la aktivan sporton. Ŝi edziniĝis en 1938, ŝi naskis filojn en 1946 kaj 1948, ŝi vidviniĝis en 1991. Ŝi ricevis premiojn en 1938 kaj 1997.

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Lingva rekonstruo

**Lingva rekonstruo** estas la praktiko establi la trajtojn de neatestita praa lingvo pere de unu aŭ pluraj donitaj lingvoj. Estas du specoj de rekonstruo:

* **Interna rekonstruo** uzas neregulaĵojn en unuopa lingvo por fari konkludojn pri pli frua etapo de tiu lingvo – tio estas, ĝi baziĝas sur pruvoj de tiu lingvo sole.
* **Kompara rekonstruo**, kutime nomata nur kiel **rekonstruo**, establas trajtojn de la prapatro de du aŭ pli da rilataj lingvoj, apartenantaj al la sama lingva familio, per la kompara metodo. Lingvo tiel rekonstruita estas ofte nomata pralingvo (la komuna praulo de ĉiuj lingvoj en difinita familio); ekzemploj estas la Hindeŭropa pralingvo aŭ la Dravida pralingvo.

Tekstoj diskutantaj lingvan rekonstruon kutime antaŭsignas rekonstruitajn formojn per asterisko (*) por distingi ilin de atestitaj formoj.

 Atestita vorto el kiu vortradiko en la pralingvo estas rekonstruita estas **reflekso**. Pli ĝenerale, reflekso estas la konata derivaĵo de pli frua formo, kiu povas esti aŭ atestita aŭ rekonstruita. Refleksoj de la sama fonto estas parencaj.

Kategorio:Lingvoscienco
Clarés de Ribota

**Clarés de Ribota** [KlaRES deriBOta] estas municipo de Hispanio, en la nordokcidento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la okcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
Clarés de Ribota estas municipa teritorio en la nordokcidento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas inter Malanquilla norde kaj Villarroya de la Sierra sude. Krome okcidente estas Bijuesca.

La loĝloko Clarés de Ribota mem estas je 120 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, kaj je 27 km de Ateca, sur 943 msm en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Ribota, fakte ĉe ties ekfluejo, apud la montaro Virgen. Ĝi estas alirebla laŭ la nacia ŝoseo N-234 inter Sorio kaj Calatayud.

## Historio 
eta|maldekstre|270px|Preĝejo.
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1122 post la konkero de Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud, en la "Sesma del río de la Cañada", kaj ĝi estis kategoriita kiel "aldea" (domaro) ĝis 1711 kaj poste "lugar" (vilaĝo) ekde 1785. Kiel oftis en tiuj limaj lokoj, estis iam kastelo; tial la preĝejo estas dediĉita al la Virgulino de la Kastelo. Tio estas, kiam la mezepokaj kasteloj de tiu areo jam ne plu utilis sen limo inter Kastilio kaj Aragono, tre ofte oni uzis restaĵojn de la kastelo por nova preĝejo.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Clarés de Ribota kie oni malaltiĝis el 522 en 1910 ĝis nunaj 68 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Aliaj altiraĵoj estas la preĝejo kun romanikaj pentraĵoj interne, fonto kun lavujo, ermitejo kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la riveroj.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Neoficiala retejo

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Ödön Tersztyánszky

**Ödön Tersztyánszky** [terstjAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tersztyánszky Ödön** estis hungara skermisto (sabristo, rapiristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, oficiro (kolonelo). Lia oficiala familia nomo estis *Terstyánszky* [terŝtjAnski] ĝis 1921, lia nobela antaŭnomo estis *nádasi* [nAdaŝi].

Ödön Terstyánszky naskiĝis la  (laŭ alia informo la ) en Csákvár, li mortis la  en Budapeŝto.
eta|maldekstre|
eta|

## Biografio 
Ödön Tersztyánszky lernis en armea lernejo de Pécs kaj en 1908 li iĝis suboficiro. Li studis skermadon en Militara Akademio en Wiener Neustadt. En la sekvaj jaroj li estis oficiro, eĉ li batalis dum la 1-a mondmilito. Li vundiĝis kaj estis militkaptito en 1916, sed post 2 jaroj li rifuĝis. Li estis hungara ĉampiono dekfoje teame aŭ individue inter 1925-1928. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1924 kaj Somera Olimpiko 1928 kun 2 oraj, po unu arĝenta kaj bronza medaloj, krome en mondĉampionumo li estis la dua en 1927. En 1929 li suferis motorciklan akcidenton ĉe Solymár, poste li mortis en hospitalo. Lia edzino naskis filon. Li ricevis premiojn inter 1948-1998.

## Liaj kontribuoj 
* *Az 1914. évi osztrák-magyar-orosz nyári és őszi hadjárat. Hadtörténeti tanulmány* (studo, 1926)
* *Hadtörténelmi szemelvények a világháborúból* (1926)

## Memorigiloj 
* memorŝtono en Solymár (2008) https://www.kozterkep.hu/29210/tersztyanszky-odon-emlekko
* memortabulo en Szarvas (1978)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Mandsaur

**Mandsaur,** aŭ *Mandsour,* laŭ () estas urbego kaj municipo en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en kantono de Uĝĝen, en la samnoma distrikto Mandsaur, kie ĝi estas ties sidejo.
eta|maldekstre| 

## Demografio 
Mandsaur havis populacion de  en 2011 kun legopovo de 71%, kiu estas pli alta, ol la landa mezumo.

## Geografio 
Mandsaur situas proksime al Raĝastano en malalta montaro 430 metrojn super la marnivelo laŭ rivero. Nagda troviĝas 77, Ratlam 82, kantona sidejo Uĝĝen 123, Ĉitorgar 101, Udaipur 150 (voje 180), Indaur 170, Guna 236, subŝtata ĉefurbo Bopalo 257 (voje 320), tutlanda ĉefurbo Delhio 551, Mumbajo 613, Kolkato 1368 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
La aktuala urbo estis konata kiel Daŝapura en antikvaj tempoj. La hodiaŭa loknomo originis el 2 vilaĝoj, kiuj unuiĝis. Pluraj indiĝenaj dinastioj regis en tiu areo, baldaŭ islamaj regantoj, pli poste la mogoloj, inter 1818-1947 la britoj.

## Ekonomio 
Mandsaur estas centro de manlaboroj, komerco kaj servoj, tamen menciindas la grifeloindustrio. La ĉirkaŭaĵo estas agrikultura zono, kie oni okupiĝas pri kotonoj, tritikoj, oleaj grenoj kaj opioj.

## Lingvoj 
En Mandsaur la oficiala lingvo estas la hindia, krome uzas miksan lingvon.

## Religioj 
En Mandsaur plejparto de la populacio estas hinduoj (76%), krome islamanoj (22%), ĝajnistoj (2%).

## Eduko 
En Mandsaur la plej altnivela instruo okazas en instituto pri teknologio.

## Trafiko 
Mandsaur havas trairan fervojan linion kaj 4 vojoj kuras al la urbego. El tio unu trairas ponton, same la fervojo.

## Klimato 
Mandsaur havas humidan subtropikan klimaton laŭ Klimata klasifiko de Köppen (Cfa). Jare pluvas po 880 mm. Preskaŭ ĉiam dum la musono pluvas. La temperaturo averaĝe varias inter 19-32 °C.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj, precipe hinduaj temploj
* fortikaĵo konstruita inter 1405–1435

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Madja-Pradeŝo
Torralba de Ribota

**Torralba de Ribota** [toRALba deriBOta] estas municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Torralba de Ribota* estas etimologie komprenebla kiel *Blanka Turo de Ribota*, kie Ribota aludas al la apuda rivero. Tiukadre blanka turo aperas en la municipa blazono.

## Geografio 
eta|maldekstre|330ra|Panoramo.
Torralba de Ribota estas municipa teritorio en la nordo de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas inter Aniñón norde kaj Calatayud sude kaj Cervera de la Cañada okcidente.

La loĝloko Torralba de Ribota mem estas je 92 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 625 msm en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Ribota.

Ĝi estas alirebla laŭ la nacia ŝoseo N-234 inter Sorio kaj Calatayud. La plej proksima loĝloko estas Cervera de la Cañada ĉe tiu ŝoseo.

## Historio 
eta|maldekstre|240ra|Gotika altaro en la interno de la preĝejo.
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1122 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud.

Dum jarcentoj, la rivero Ribota estis limo inter Aragono kaj Kastilio, pro kio oftis militoj inter ambaŭ regnoj, kaj ankaŭ Torralba suferis ekzemple dum la Milito de la du Petroj, meze de la 14-a jarcento. Tiukadre oni konstruis fortikecan preĝejon.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Aniñón kie oni malaltiĝis el 676 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 163 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj, migdalarboj, kaj ĉefe ĉerizarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado kun protektita devennomo). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Aliaj altiraĵoj estas la gotik-mudeĥara preĝejo de Sankta Felikso, kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la riveroj.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Bildoj 

Iglesia de San Félix, Torralba de Ribota, Zaragoza, España, 2018-04-01, DD 05.jpg|Ekstero de la preĝejo.
Iglesia de San Félix, Torralba de Ribota, Zaragoza, España, 2018-04-04, DD 05.jpg|Sonorilturo.
Iglesia de San Félix, Torralba de Ribota, Zaragoza, España, 2018-04-04, DD 01.jpg|Angulo.
Iglesia de San Félix, Torralba de Ribota, Zaragoza, España, 2018-04-04, DD 45-47 HDR.jpg|Flanka retablo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* preĝejo de Sankta Felikso

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Listo de ĉinaj imperiestroj antaŭ dinastio Qin

[eta|La flava imperiestro (黄帝, [Pinjino|pinĝina: huángdì) estas komuna prapatro de Ĉinoj.]]
La listo indikas la **ĉinajn imperiestrojn** ekde la Flava Imperiestro ĝis la unua centralizita dinastio Qin en historio de Ĉinio.

## Prahistorio 
Laŭ Registroj de la Granda Historiisto, ekde periodo de Huangdi, regantoj uzis Shànràng (禅让) por decidi kiu estos la posteulo, la sistemon rompitan poste la unua reĝo Qi (启, pinĝina: qǐ), kiu komencis Dinastio Xia, la unua tronsukceda dinastio en historio de Ĉinio.

## Dinastio Xia (c.2200-1700 a.K) 
[eta|Laŭ legendo, antaŭ Yu iĝis la reganto, lia atingo estas pacigi la inundon. [Dinastio Han]]

Post la morto de Shun, ĉar lia filo shangjun (商均, shāngjūn) ne povas regi la landon, do ĉiuj ŝtatoj decidis submetiĝi al la regado de Yu (禹，yǚ), tial Yu startigis la dinastion Xia. Antaŭe la morto de Yu, li forigis la potencon al Ji (益，yì, sed aliaj ŝtatoj ne volis akcepti lian regadon, kontraŭe, ili apogis Qi (启) kiel la reĝoAŭ,Qi akiris regadon per milito kaj mortigi lin.Ekde periodo de Qi,heredaĵo de regado nur translokigis inter patro kaj filoj.

Dinastio Xia havis 17 reĝoj,la last reĝo,jie estis tirano,homoj ne volas vivi sub lia regadon, do Tang startis militon al Jie kun ŝtatoj.Ĉirkaŭ 1600 a.K, Tang malvenkis Jie en Mingtiao. Tang kaj ŝtatoj malvenkis la Armeon de Xia.Jie kaptitan en Jiaomen kaj ekzilitan al Nanchao(南巢）. Dinastio Xia finitan, Tang startis Dinastio Ŝang.

## Dinastio Ŝang 
[eta|Reĝo Tang de Dinastio Ŝang,[Dinastio Song.]]
Dinastio Ŝang(商 aŭ 殷）estas unua Ĉina dinastio ke havis skribsistemo(ĉina bronza skribo kaj orakol-osta skribo),ĝia periodon estis inter 1600-1046 a.K,kvankam iuj evidentecoj indikis,ke la vera periodo de Ŝang estas ekde 1700-1520 a.K ĝis 1122-1030 a.K.

Laŭ opinio de Ĉina aŭtoritato, dinastio Xia ĝis Okcidenta Zhou ambaŭ sklaveca landoj,periodo de Ŝang estis 1600-1046 a.K.Ĉinio havis skribsistemo eki ekde Ŝang. Dum periodo de Dixin,inceptoro de Okcidenta Zhou,Wuwang(周武王) militis al Ŝang kaj ili malvenki lin en Muye(牧野 aŭ 坶野), Dinastio Zhou Starti el sama jaro.

## Dinastio Zhou 
eta|Houji(后稷,hòujì),la praulo de Ĝoŭ nacio,ankaŭ la dio de agrikulturo.
Dinastio Zhou estis la lasta ĉina dinastio,ke efektivigi feŭdismon al regi la landon. Ĝi havis du partoj,ekde 1046/1045a.K ĝis 771 a.K estis Okcidenta Zhou.Ĉar ĝia kapitalo,Hao(镐京,nune Ŝjiano;aŭ 洛邑,Luoyi) ,post la okcidenta invado kaŭzis la lastan reĝon,Youwang(幽王) mortigitan en milito,la kapitalo movis al Chengzhou(成周,nune Lŭojango)en oriento post 3 jaroj,Orienta Zhou Starti,ĝis 221 a.K.

Okcidenta Ĝoŭ havis 12 reĝoj,kaj Orienta Ĝoŭ havis 24 reĝoj, dum starto de Orienta Ĝoŭ,Xiewang(携王) kaj Pingwang(平王) ambaŭ estis reĝo.

### Okcidenta Ĝoŭ(1045/46-771 a.K) 
### Orienta Ĝoŭ(738-221 a.K) 
## Referencoj 
Kategorio:Historio de Ĉinio
Kategorio:Historio de Ĉinio laŭ periodoj
Bierfarejo de Saalfeld

**Bürgerliches Brauhaus Saalfeld** estas bierfarejo en Saalfeld, Germanujo (Pößnecker Straße 55), kompanio kun limigita respondeco. Ĝi troviĝas proksime de la Stacidomo de Saalfeld. En 2019 oni produktis 60.000 hektolitrojn da biero kaj 12.000 hl da nealkoholaĵoj. Estro estas Jürgen Kachold.

## Historio 
eta|kaldronejo
eta|biermato
Fondis ĝin en 1892 la familio Gütermann. Ekde 1918 temas pri la unusola bierfarejo en Saalfeld. Inter 1925 kaj 1948 ĝi estis akcia kompanio. La plejmulton de la akcioj tenis la Riebeck-konzerno. En aprilo 1945 la ejoj bombadatake detruitis. Inter 1948 ĝis 1991 ĝi estis popolproprieta entrepreno. En la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj filioj de la saalfeld-a fabriko estis *Pörzbrauerei* de Rudolstadt kaj *Brauerei Remda* (Remda estas nun urbokvartalo de Rudolstadt). Ankaŭ la stalaktita kaverno *Feengrotten* dependis de ĝi. Privatuloj ekagis en 1991, dume 23 % kuŝas en la manoj de la kulmbach-anoj *(Kulmbacher Brauerei)*.
Reklamoslogano ĝis la komenco de la 1990-aj jaroj estis *Allgemein Bevorzugt* (= ĝenerala ŝatiĝo) kun bildo de la ruino Hoher Schwarm. Nun montras la emblemo la kvar urbopordegojn de Saafeld.

## Premioj 
Plurfoje oni aljuĝis al la bieroj saalfeld-aj la premiojn "World Beer Cup" kaj "European Beer Star". En 2014 atingis la speco *Ur-Saalfelder* la unuan rangon ĉe "European Beer Star". Samkonkurse en 2016 gajnitis bronza medalo kaj por *Saalfelder Premium* kaj por *Ur-Saalfelder*.

## Membrecoj 
Nia biefarejo anis al "Brauring", kunlaboriniciativo de privataj bierfaristoj el Germanlingvio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo
* historiaj bierboteletikedoj
* fruaj gazetartikoloj (ekde 1891)

Kategorio:Saalfeld/Saale
Saalfeld
Kategorio:Aperis en 1892
Maluenda

**Maluenda** [maLŬENda] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas apuda Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
eta|maldekstre|280px|Restaĵoj de la kastelo kaj de iama preĝejo.
Maluenda estas municipa teritorio en la centro de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas inter Paracuellos de Jiloca norde kaj Velilla de Jiloca sude.

La loĝloko Maluenda mem estas je 90 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 581 msm en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Jiloca estante la antaŭlasta loĝloko tie post Paracuellos de Jiloca antaŭ la enfluejo de la rivero ĉe Calatayud.

Ĝi estas alirebla laŭ la nacia ŝoseo N-234 kiu venas el Sorio. La plej proksima loĝloko estas Velilla de Jiloca laŭ tiu ŝoseo.

## Historio 
eta|maldekstre|280px|Preĝejo.
eta|maldekstre|280px|Turo Albarrana.
Estis setlejo de la Bronzepoko. Oni trovis trezoreton de iberaj kaj romiaj denaroj, kaŝita eble pro la milito de Sertorio. Iam estis ankaŭ romia ponto. En islama epoko jam estis fortikaĵo kiu eĉ ribelis kontraŭ Abd ar-Rahman la 3-a de Kordovo, kiu sieĝis la kastelon en 933-934 dum kampanjo kontraŭ la araba regno de Zaragozo kaj la ribelulo Muhammad al-Tuĝibí de Zaragozo; kaj poste en 937, kiam la fortikaĵo estis defendita de la propra al-Tuĝibí, ĝi estis definitive okupita de la kalifaj armeoj.​

Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud. En 1255 ĝi estis la scenejo de sekreta kunsido inter Jakobo la 1-a de Aragono kaj Henriko de Kastilio — frato de Alfonso la 10-a —, rakontita en la *Libro de las tres razones* de la Infanto Don Juan Manuel. Poste, en la Milito de la du Petroj, ĝi ludis gravan rolon en la defendo de la koridoro de la rivero Jiloca, inter Daroca kaj Calatayud.​ Kastilianoj kaptis la kastelon en 1363. En tiu loko estis la arkivo de la Komunumo de Domaroj de Calatayud kiu ĝis nun ne reaperis.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Maluenda kie oni malaltiĝis el 1 899 loĝantoj en 1930 ĝis nunaj 920 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj, migdalarboj, kaj ĉefe ĉerizarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado kun protektita devennomo). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Altiraĵoj estas la ruinoj de la iama islama kastelo, la preĝejo de Sankta Maria, la preĝejo de Sanktaj Justa kaj Rufina, la ruinoj de la preĝejo de Sankta Mikaelo (proksime de la kastelo), la konvento de Karmelitanoj, ermitejoj, alta turo Albarrana kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la riveroj.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
34498 Aaronhannon

'*34498 *Aaronhannon'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 2:5 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 2000 en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Aaron Hannon*, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2018 pro sia projekto pri enveturigita sistemo. Li estis lernanto ĉe la Kolegio *St. Muredach'' en Connacht (Mayo, Irlando).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Mara (Zaragoza)

**Mara** [MAra] estas municipo de Hispanio, en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas apuda Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
Mara estas municipa teritorio en la sudoriento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas norde de Miedes de Aragón.

La loĝloko Mara mem estas je 83 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je 15 km de Calatayud, sur 688 msm en la Iberia Sistemo, sur la valo de la rivero Perejiles estante la tria loĝloko tie antaŭ la enfluejo en la riveron Jalón ĉe Calatayud.

Ĝi estas alirebla laŭ la ŝoseo A-1504. La plej proksima loĝloko estas Ruesca.

## Historio 
eta|maldekstre|280px|Preĝejo.
Proksime estis la keltibera urbo Segeda.
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1120 post la konkero de Tarazona kaj Calatayud. Ĝi apartenis al la Komunumo de Domaroj de Calatayud.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Mara kie oni malaltiĝis el 844 loĝantoj en 1950 ĝis nunaj 167 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj, migdalarboj, kaj ĉefe ĉerizarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Ĉefaj altiraĵoj estas la mudeĥara preĝejo, kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la riveroj.

## Bildoj 

Vista de Mara, Zaragoza, España, 2015-09-16, JD 01.JPG|Panoramo.
Mara, Zaragoza, España, 2018-04-05, DD 04.jpg|Panoramo.
Mara, Zaragoza, España, 2018-04-05, DD 03.jpg|Panoramo.
Ayuntamiento, Mara, Zaragoza, España, 2018-04-05, DD 01.jpg|Urbodomo.
Fuente de la plaza, Mara, Zaragoza, España, 2015-09-16, JD 02.JPG|Fontano de la placo.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Loĝantaro
* Atlaso de la Romia Imperio

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Margit Danÿ

**Margit Danÿ** [dani], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Danÿ Margit** estis hungara skermisto (rapiristo), dufoja olimpiano, la unua hungara ina ĉampiono en rapira branĉo. Ŝia nobela antaŭnomo estis *dani*, ŝiaj familiaj nomvariantoj estis *Dani, Dány*. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Katszioulosz Konstantinné* [katsioulos konstantinE].

Margit Danÿ naskiĝis la  en Mikelaka (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Micălaca en Rumanio), ŝi mortis la  en Ateno.

## Biografio 
Margit Danÿ depost Traktato de Trianon translokiĝis al Kunszentmárton, kie ŝi konatiĝis kun la skermo. Ŝi skermis en sportkluboj en Budapeŝto inter 1924-1938. En 1928 ŝi estis la unua hungara ina ĉampiono en rapira branĉo. Ŝi estis olimpiano en Somera Olimpiko 1928 kaj Somera Olimpiko 1932, krome en Eŭropa Mondĉampionumo ŝi estis partoprenanto dufoje. Ŝi forlasis la aktivan sporton en 1938. Post kelkaj jaroj ŝi vivis plu jam kiel edzino en Ateno. Ŝi estis gvidanto de la greka skerma asocio.

## Memorigiloj 
* sporthalo de Kunszentmárton prenis la nomon "Dani Margit," ene reliefo pri Margit Danÿ (2008)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungardevenaj grekoj
Malnova tjurka lingvaro

La **malnova tjurka lingvaro** (ankaŭ **orienta malnovtjurka lingvo, orĥona tjurka lingvo** aŭ **malnova ujgura**) estas la plej frua atestita formo de la tjurkaj lingvoj, trovita en surskriboj de historiaj ĥanlandoj de la gokturkoj kaj ujguroj devenantaj de proksimume al la 8-a ĝis la 13-a jarcentoj. Ĝi estas la plej aĝa atestita parto de la siberia tjurka branĉo de la tjurka lingvaro, kiu pluekzistas en la moderna okcidenta ujgura lingvo. Ĝi ne estas la prapatro de la ujgura lingvo; la samtempa praulo de la ujgura nomiĝas meztjurka, poste la ĉagataja aŭ malnov-uzbeka.

La malnova tjurka lingvo estas atestita en kelkaj skriboj, inkluzive de la malnova tjurka skribo, la malnova ujgura alfabeto (formo de la sogdia alfabeto), la brahmia skribsistemo kaj la maniĥea skribo.

La titolo klare indikas, ke la nomo malnova tjurka lingvaro kutime rilatas ne al ununura lingvo, sed kolektive al la proksime rilataj kaj reciproke kompreneblaj stadioj de diversaj komunaj tjurkaj lingvoj parolataj dum la malfrua unua jarmilo.

Kategorio:Tjurka lingvaro
Tamgao

**Tamgao**, esperanta fremdvorto por **tamga** aŭ **tamgha**, de la malnovtjurka vorto , tamga, laŭvorte "stampo, sigelo", , ), estas abstrakta sigelo aŭ stampo uzata de eŭraziaj nomadoj kaj de kulturoj influitaj de ili. La tamgao estis normale la emblemo de speciala tribo, klano aŭ familio. Ili estis oftaj inter la eŭraziaj nomadoj ĉie en klasika antikvo kaj la mezepoko.

Similaj tamga-similaj simboloj foje estis adoptitaj fare de sidemaj popoloj najbaraj al la nigra-mara-kaspia stepo kaj en Orienta Eŭropo kaj Centra Azio.

## Duavica Uzado
eta|maldekstre|120ra|
### Orienta Eŭropo
eta|240ra|
La koncepto ankaŭ lasis spurojn en pluraj orientslavaj kulturoj de Orienta Eŭropo.
En la rusa lingvo, la esprimo "tamga" (тамга) pluvivis en ŝtata institucio de limdogano, kun rilata areto de esprimoj: "tamoĵnja" (*таможня*, dogano), "tamoĵennik" (*таможенник*, doganisto), "rastamoĵit" (*растаможить*, pagi doganimpostojn), derivita de la uzo de tamgao kiel atestilo de ŝtato. Tamgao de la mezepokaj Rurikidoj estas rekonita kiel nacia simbolo en Ukrainio, ordinarlingve nomita *trizub* (тризуб).

### Islamaj imperioj
En la malfruaj mezepokaj tjurko-mongolaj ŝtatoj, la esprimo *tamga* estis uzita por iu speco de oficiala stampo aŭ sigelo. Ĉi tiu uzado daŭris en la fruaj modernaj islamaj imperioj (Otomana Imperio, Mogola Imperio), kaj en kelkaj el iliaj modernaj posteulaj ŝtatoj.

## Referencoj 
Kategorio:Tjurka lingvaro
Gokturkoj

La **gokturkoj**, **Ĉielaj turkoj** aŭ **Bluaj Turkoj** (malnovtjurke , *Türük Bodun*; , *Ĥ[ö]ĥ Tijnregijure*, , pinjine *Tūjué*) estis nomada konfederacio de tjurkaj popoloj en mezepoka Interna Azio.

La gokturkoj, sub la gvidado de Ĥano Bumin en la 6-a jarcento kaj de liaj filoj, sukcedis la ĥanlandon *Rouran* (, pinjine *Róurán*) kiel la ĉefpotenco en la regiono kaj establis la unuan tjurkan ĥanlandon, unu el pluraj nomadaj dinastioj kiuj formus la estontan geolokigon, kulturon, kaj dominajn kredojn de la tjurkaj popoloj. La gokturkoj apartenis al la tradicia religio de tengrismo.

Kategorio:Tjurka lingvaro
Kategorio:Historio de Azio
Mihály Fülöp (skermisto)

**Mihály Fülöp** [mihAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fülöp Mihály** estis hungara skermisto (rapiristo, spadisto), olimpiano, mondĉampiono, trejnisto.

Mihály Fülöp naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mihály Fülöp maturiĝis en gimnazio en 1955 en sia naskiĝurbo, sed li jam skermis en sportklubo ekde 1946. Li estis hungara ĉampiono kvinfoje teame aŭ individue inter 1955-1962. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1956 kaj Somera Olimpiko 1960 kun bronza medalo teame, krome en mondĉampionumo li estis la unua dufoje en 1957. Li forlasis la aktivan sporton en 1962. Li akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1972, kiun li levis al majstra nivelo post 5 jaroj. Pli frue ekde 1960 li estis jam trejnisto. Li ricevis 3 premiojn inter 1960-1996.

## Elektitaj trejnitoj 
Inter liaj trejnitoj Ildikó Rejtő, Paula Marosi kaj András Balczó iĝis olimpikaj ĉampionoj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto
* https://archivum.mtva.hu/photobank/item/MTI-FOTO-VmVtY3h1UlpDVVUzbC91SlNNZHRQQT09(https://www.nevpont.hu/palyakep/fulop-mihaly-bb187)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Jørgen Moe

**Jørgen MOE** (naskiĝis la 22-an de aprilo 1813, en Hole, Svedio-Norvegio - mortis 68-jara la 27-an de marto 1882, en Kristiansand) estis norvega folkloristo, episkopo de la eklezio de Norvegio, poeto kaj verkisto. Li estas plej konata pro la verkaĵo *Norske Folkeeventyr* ("norvegaj popolaj fabeloj"), kolekto de norvegaj popolrakontoj kiujn li redaktis en kunlaboro kun Peter Christen Asbjørnsen. Li ankaŭ funkciis kiel la luterana episkopo de la diocezo Kristiansand de 1874 ĝis sia morto en 1882.

## En Esperanto aperis 
* *La forĝisto kiun ili ne kuraĝis enlasi en Inferon* – esperantlingva traduko de Honoratus Bonnevie. Aperis en La Espero n-ro 11, novembro 1917.

Kategorio:Norvegaj verkistoj
Jenő Hámori

**Jenő Hámori,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hámori Jenő** estas hungara-usona skermisto (sabristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, biokemiisto, altlerneja instruisto. Lia persona nomo estis en Usono *Eugene*.

Jenő Hámori naskiĝis la  en Győr.

## Biografio 
Jenő Hámori skermis en sia naskiĝurbo en sportklubo ekde 1948, en Budapeŝto ekde 1951. Li apartenis al hungara nacia skerma teamo inter 1954-1956. Li akiris po unu orajn medalojn teame en mondĉampionumo en 1955 kaj en Somera Olimpiko 1956. Antaŭ la Olimpiko li akiris kemiistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Post la Olimpiko li disidis al Usono kaj jam kiel usonano li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1964. Li estis la unua dufoje en usona ĉampionumo pri sabro. Same en 1964 li akiris biokemiistan diplomon (Ph.D) en Universitato de Pensilvanio, poste li instruis en pluraj usonaj universitatoj. Li loĝis en Nov-Orleano, kie li travivis Uraganon Katrina en 2005. En la sekva jaro li revenis al Budapeŝto, sed jam ekde 2003 li instruis en la hungara universitato. Li ricevis hungaran premion en 1996.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Usonaj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Usonaj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Usonaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Usonaj biokemiistoj
Nicholas Galitzine

**Nicholas Galitzine** (naskiĝis  en Londono) estas angla aktoro konata pro siaj roloj en la filmoj *High Strung* (2016), *Handsome Devil* (2016), *Cinderella* (2021) kaj *Wounded Hearts* (2022). En 2022, li ĉefrolis en la filmo *Purple Hearts* kun la aktorino Sofia Carson kiel kunstelulo, la premiero de la filmo estis la 29-an de julio ĉe Netflix.

## Filmaro 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en Londono
Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:Britaj televidaktoroj
Kategorio:Britaj kantistoj
34499 Yusukesakai

'*34499 *Yusukesakai'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la 24-an de septembro 2000 en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Yusuke Sakai *, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair'' de 2018 pro sia projekto en teamo pri bestoscienco. Li estis lernanto ĉe la Mezlernejo de Gifu (Japanio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Sofia Carson

**Sofia Daccarett Char** (naskiĝis  en Fort Lauderdale, Florido) pli konata kiel **Sofia Carson**, estas usona aktorino, kantisto, dancisto, kaj kantverkisto. Ŝia unua televida apero estis kiel gastaktorino en la Disney Channel serio *Austin & Ally*. En 2015, 2017 y 2019 ŝi rolis kiel Evie en la filmoj *Descendants* (kiel filino de malbona reĝino). En 2016, ŝi rolis kiel Lola Pérez en *Adventures in Babysitting* kaj Tessa en *A Cinderella Story: If the Shoe Fits*.

En julio 2022 Sofia ĉefrolis en *Purple Hearts* de Netflix, krom esti la protagonisto, ŝi estis la administra produktanto, komponisto kaj prezentisto de la muziko.

## Filmaro 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj televidaktoroj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Kantaŭtoroj
Kategorio:Usonaj komponistoj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj