open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Prahistoriaj palafitoj ĉirkaŭ la Alpoj

eta|dekstra|300px|
**Prahistoriaj palafitoj ĉirkaŭ la Alpoj** estas serio de prahistoriaj setlejoj el palafitoj aŭ surfostaj respektive surpalisaj lignaj domoj en kaj ĉirkaŭ la Alpoj konstruitaj de proksimume 5000 ĝis 500 a.K. sur la randoj de lagoj, riveroj aŭ malsekejoj. En 2011, 111 ejoj situantaj diverse en Svislando (56), Italio (19), Germanio (18), Francio (11), Aŭstrio (5) kaj Slovenio (2) estis aldonitaj al la listo de la Monda Heredaĵo de Unesko. En Slovenio, tiuj estis la unuaj Mondaj Heredaĵoj kiuj estis listigitaj pro sia kultura valoro.[2]

Elfosadoj faritaj ĉe kelkaj el la lokoj donis indicon koncerne prahistorian vivon kaj la manieron kiel komunumoj interagis kun sia medio dum la Neolitiko kaj Bronzepoko en Alpa Eŭropo. Tiuj setlejoj estas unika grupo de escepte bone konservitaj kaj kulture riĉaj arkeologiaj lokoj, kiuj konsistigas unu el la plej gravaj fontoj por la studo de fruaj agrikulturaj socioj en la regiono.

Kontraŭe al popola kredo, la loĝejoj ne estis starigitaj super akvo, sed sur proksima marĉa tero. Ili estis metitaj sur fostoj aŭ palisojn por protekti ilin kontraŭ foja inundado. Ĉar la lagoj kreskis en grandeco dum paso de la tempo, multaj el la originaj amasoj nun estas sub akvo, donante al modernaj observantoj la malveran impreson ke la setlejoj ĉiam estis tiel.

Kategorio:Mondaj kulturheredaĵoj
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Eŭropo
Kategorio:Mondaj heredaĵoj enskribitaj en 2011
MSC World Europa

***MSC World Europa*** estas *Mond*-klasa krozoŝipo ĵus liverita por MSC Cruises kaj konstruita en ŝipfarejo Chantiers de l'Atlantique en Saint-Nazaire, Francio. *MSC World Europa* devas komenci publikajn operaciojn de la  en 9-taga rondveturo el Kataro post servado kiel hotelŝipo en Doho dum la Futbala Mondpokalo 2022. Ĝi fariĝos la unua *Mond*-klasa ŝipo de MSC kaj aliĝos al tri ĝemelaj ŝipoj en 2024, 2025, kaj 2027, respektive.

## Referencoj 
Kategorio:Ŝipoj
Kategorio:Pasaĝeraj ŝipoj
Kategorio:Francaj ŝipoj
Baptista preĝdomo (Orosháza)

La **baptista preĝdomo** estas sakrala konstruaĵo en Orosháza (Hungario).

## Historio 
La baptistoj vivis en Hungarlando ekde la 1870-aj jaroj. En Orosháza la baptista grupo estis fondita en la 1890-aj jaroj. Ili aranĝis diservojn precipe en privataj loĝdomoj. Depost la 2-a mondmilito ili aĉetis stokejon kaj establis ĝin preĝdomo. Baldaŭ ĝi kadukiĝis en la 1980-aj jaroj. Ĝi estis malkonstruita kaj nova preĝdomo konstruiĝis en la sama loko en 1990.

## Konstruaĵo 
La teretaĝa preĝdomo situas sola en korto. La arkitekto kreis preĝdoman aspekton. La plej supre oni metis krucon.

## Fontoj 
* hungare kun foto 

eta|maldekstre|
O
Kategorio:Preĝdomoj en Hungario
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Orosháza
Muerte de un ciclista

***Muerte de un ciclista*** (Morto de biciklanto) estas hispan-itala filmo reĝisorita de Juan Antonio Bardem.

Dum veturado de burĝa sinjorino kun sia amanto, universitata profesoro, ili surveturas biciklanton, kiu mortas. Ili abandonas lin, parte ĉar ili nur sekrete kaj kaŝe povas esti kune. Pento maltrankviligas ilin, dum ŝi terure suspektas, ke iu konatulo konas la veron, kaj li nervoza malbone kondutas sin kiel profesoro. Li ekkonas la malriĉon de la familio de la mortinto kaj decidas malkaŝi la aferon, sed ŝi tute ne volas rompi sian burĝan vivon.

## Geaktoraroj kaj roluloj
* Lucía Bosé kiel María José de Castro, amantino
* Alberto Closas kiel Juan Fernández Soler, ŝoforo
* Otello Toso kiel Miguel Castro
* Bruna Corra kiel Matilde Luque
* Carlos Casaravilla kiel Rafael "Rafa" Sandoval, la suspektito
* Manuel Alexandre kiel biciklanto
* Fernando Sancho kiel trafikpolicano
* Matilde Muñoz Sampedro kiel najbarino de la mortinta biciklanto
* Rufino Inglés kiel Nico

Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Nigrablankaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1955
Kategorio:Dramaj filmoj
Obed-kulturo

eta|Mapo de la obed-kulturo.
La **Obed-kulturo** (ankaŭ foje nomata *Al-Ubaid*-kulturo) estas arkeologia nomigo por kulturo de la malfrua Ĥalkolitiko en Mezopotamio. Ĝi daŭris de proksimume 5500 ĝis 3500 antaŭ nia erao - tiuj dudek jarcentoj sekve nomatas la *Obed-epoko* aŭ *Obed-periodo*.

## Esplora historio 
La Obed-kulturo kaj -epoko estas nomita laŭ la loko *Tell el-Obed*, setleja tumulo en Mezopotamio.

## Kronologio 
La Obed-kulturo estas difinita per la ceramikaĵoj. Ilia ornamado konsistas el malhelaj, cirkonferencaj bandoj kaj ŝablonoj enmetitaj inter ili. La plenumo de la desegnaĵoj indikas la uzon de turnebla laborplato, sed ankoraŭ ne turniĝanta potista rado. Ceramikaĵoj estis komence nur produktitaj en suda Babilonio. Poste la tekniko disvastiĝis tra la tuta Proksima Oriento ĝis Mersin (Kilikio), Sirio kaj Orienta Anatolio.

Kvar periodoj estas distingitaj surbaze de la ornamado kaj la kolorigo de la ceramiko:

* Eridu-ceramiko: ĉirkaŭ 5500 antaŭ nia erao
* Obed I: ĉirkaŭ 5300 antaŭ nia erao
* Obed II: ĉirkaŭ 4800 antaŭ nia erao
* Obed III: ĉirkaŭ 4400 antaŭ nia erao
* Obed IV: ĉirkaŭ 3900 antaŭ nia erao

Tiam komenciĝas la plej malnova etapo de la Uruk-epoko.

## Setlejoj 
En ĉi tiu periodo, agrikulturo estis jam praktikita en centra Mezopotamio kun la helpo de artefarita irigacio. La plej konataj loĝlokoj de tiu ĉi periodo estas Eridu, Ur kaj la samnoma *Tell el-Obed*. Domo kun nova arkitektura plano aperas, kiu estos senŝanĝ dum la tuta periodo kaj ankaŭ la poste Uruk-epoko - en ĝi, granda meza salono funkciis kiel funkcia centro kaj distribuejo al la apudaj ĉambroj. Restaĵoj de bitumo kiel fragmentoj de sigelmaterialo por ŝipoj, pli ol 7000 jarojn aĝaj, estis malkovritaj de arkeologoj ĉe neolitika vilaĝo ĉe la rando de laguno apud Kuvajto, ĉe la moderna loko *as-Sabijah*. Ekzistis verŝajne alteriĝejo por mezopotamiaj komercistoj tie. Estas indicoj ke la ceramiko de la Obed-kulturo, trovita laŭ la Araba Duoninsulo al Barejno kaj Kataro kaj trans la Persa Golfo, estis transportita tien prefere per maro ol per tero.

## Socia strukturo 
La statusaj diferencoj esprimitaj per malsamaj konstruaĵoj ankaŭ ŝajnas esti novaj. Ekzistis ankaŭ centraj komunumaj konstruaĵoj kiuj evidente ne estis uzitaj por kultaj ritoj. La tute elfosita tumulo *Tell Abade* estas aparte instrua por la arkeologoj - estas tre verŝajne ke la evoluo de politika kaj/aŭ religia elito jam okazis, t.e. okazis kreo de socia hierarkio.

## Ekonomio 
Kontrolmekanismoj jam estis uzataj en la ekonomio, kiel pruvas la trovaĵoj de nombriloj kaj sigeloj en larĝa gamo de dezajnoj, precipe el terakoto. La instalo de la kanaloj de irigacio - kvankam en pluva agrikulturo - estis pruvita.

## Samtempaj kulturoj 
La evoluo en la iranaj altebenaĵoj estis parte simila. La ceramiko estis pentrita kiel en la aliaj partoj de okcidenta Azio - kvankam la ornamaj motivoj estis kutime pli metaforaj ol aliloke. Jam ĉi tie ŝajnas komenciĝi la tradicia ligo inter Mezopotamio kaj Irano. Unuflanke, ekzistos ĉiam kultura ligo en la sekvaj periodoj, kun samtempa sendependa individua evoluo.

Kategorio:Mezopotamio
Kategorio:Arkeologio en Irako
Neodima (III) hidroksido

**Neodima (III) hidroksido** aŭ **trihidroksido de neodimo** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj, rezultanta el hidratagado de la **neodima oksido** aŭ hidrolizo de **neodimaj saloj kaj esteroj**.  Neodima (III) hidroksido estas purpura aŭ violkolora solidaĵo, nesolvebla en akvo kaj uzata en kemiaj sintezoj. Neodima (III) hidroksido prezentas tri hidroksilajn grupojn ligitajn al neodimatomo. Ĝi konsistas je 1 neodimatomo, 3 hidrogenatomo kaj 3 oksigenatomoj ligitaj per jonaj ligaĵoj.

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Preparado de **neodima hidroksido** per hidrolizo de la **neodima oksido**:

 
### Reakcio 2
* Preparado de **neodima hidroksido** per traktado de **neodima nitrato** kun **natria hidroksido**

### Reakcio 3
* Preparado de **neodima hidroksido** per hidrolizo de la **neodima sulfato**:

 
### Reakcio 4
* Preparado de **neodima oksido** per senhidratigado de **neodima hidroksido**:

### Reakcio 5
* Reakcio de **neodima hidroksido** kun **klorida acido** donante **neodiman trikloridon**

 
### Reakcio 6
* Preparado de **neodima (III) hidroksido** per traktado de **karbona duoksido** kun **natria heksahidrokso-neodimato**:

 
### Reakcio 7
* Reakcio de **neodima (III) hidroksido** kun **bromo** donante **neodiman (III) oksidon**:

 
 
## Vidu ankaŭ
* Hidroksidoj
 
## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj
Zoltán Schenker

**Zoltán Schenker** [ŝenker], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schenker Zoltán** estis hungara skermisto (rapiristo, sabristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto, oficiro. En 1943 li prenis la patrinan familian nomon **Ozoray** [ozorai], sed li uzis ofte kuntirite ambaŭ nomojn (Schenker Ozoray).

Zoltán Schenker naskiĝis la  en Püspökfürdő (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa parto de Sânmartin (Oradea) en Rumanio), li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Zoltán Schenker frekventis gimnazion en Nagyvárad inter 1891–1898, tamen sen maturiĝo li akiris diplomon en armea akademio de Wiener Neustadt en 1901. Li estis oficiro en pluraj lokoj. En 1931 li emeritiĝis kiel kolonelo, krome li instruis en la hungara armea akademio inter 1920-1931. Li estis reaktivigita en 1941, poste ankaŭ dum la nazia erao. La paco atingis lin en nazia Germanio. Li hejmenvenis en 1948, poste lia emerita salajro estis forigita. Li vivtenis sin en Érd, dum li estis trejnisto. Li edziĝis dufoje pro vidviĝo.

### Sporta kariero 
Li skermis ekde 1905 en sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono trifoje teame aŭ individue. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1912 kaj Somera Olimpiko 1924 kun ora, arĝenta kaj bronza medaloj. En la pli fruaj Olimpikoj - kiel aŭstrohungara oficiro - li ne povis partopreni.

## Liaj libroj 
* *Tőrvívás* (1955)
* *A modern magyar kardvívás* (1958, ankaŭ germane (1961) kaj pole (1962))

## Liaj artikoloj (elekto) 
* *A kardvívás 100 éves fejlődése* (1957)
* *A magyar vívósport tanítómesterei. 1.* (1958)
* *Olasz vívómesterek Magyarországon. Santelli Italo.* (1958)
* *Gerentsér László* (1959)
* *Tóth Ferenc* (1961)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Érd (2019)

## Vidu ankaŭ 
* [video(https://eo.wikipedia.org/wiki/video)]

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
William W. Mann

**William Walter Mann** (1881 - 1972) estis brita esperantisto. Li verkis lernolibrojn pri Esperanto kaj tradukis al Esperanto interalie verkojn pri bahaismo kaj la novelon *Doktoro Jekyll kaj sinjoro Hyde* de Robert Louis Stevenson.

Laŭ numero 1365 de *Esperanto* (februaro 2022, paĝoj 28–29), li priskribis la vojaĝon al Ameriko kun d-ro Zamenhof al la 6-a UK en artikolo titolita "La Sesa Internacia Kongreso de Esperantistoj (Bildoj el la Notlibro de Ĉeestinto)" publikigita en la numero de *British Esperantist* (oktobro 1910, paĝoj 184-197). Du jarojn poste, li en 1913 estas la ĉefredaktoro de la unua jarkolekto de nova revuo *The Esperanto-Monthly* - la revuo ekzistas ĝis inkluzive 1919 paralele al *British Esperantist* kaj tiam estas enkorpigita en ĝin.

Laŭ numero 1367 de *Esperanto* (aprilo 2022, paĝo 76) li vivis de 1881 ĝis 1972.

## Teatraĵo 1910 (2022) 
En la teatraĵo 1910, kiu premieris dum la 107-a Universala Kongreso de Esperanto en Montrealo en 2022, Mann estas la ĉefrolulo kiu parolas pri sia propra sperto vojaĝante al Ameriko kun doktoro Zamenhof sur la transoceana ŝipego Georgo Vaŝingtono por la 6-a Internacia Kongreso de Esperanto antaŭ pli ol jarcento.

## Referencoj 
Kategorio:Britaj esperantistoj
Pozuel de Ariza

**Pozuel de Ariza** [poZŬEL deaRIza] estas municipo de Hispanio, en la okcidento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Pozuel de Ariza* estas etimologie komprenebla kiel *Puteto de Ariza*, alude al apuda urbo Ariza.

## Geografio 
Pozuel de Ariza estas municipa teritorio en la okcidento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas okcidente de Ariza kaj norde de Monreal de Ariza.

La loĝloko Pozuel de Ariza mem estas je 136 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, kaj je 191 km de Madrid, sur 771 msm en la Iberia Sistemo, ĉe la limo kun la provinco Sorio. Fakte la tute apuda Monteagudo de las Vicarías apartenas al la Provinco Sorio. Ĝi estas ĉirkaŭita de la provinca limo norde kaj okcidente.

## Historio 
eta|maldekstre|Preĝejo.
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento fare de Alfonso la 1-a. Spite la landlima loko, ŝajne ne estis kastelo, eble pro manko de altaĵo taŭga por defenda fortikaĵo. La loĝloko disvolviĝis ĉirkaŭ preĝejo. Dum la Mezepoko, Pozuel estis la lasta loĝloko de la Regno Aragono antaŭ alveni al la Regno Kastilio. Kontraste la fortifikita apuda loko Monteagudo de las Vicarías, kiu distas nur 1 km, apartenis jam al la Regno Kastilio.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en tiu tiom aparta Pozuel de Ariza kie oni malaltiĝis ĝis nunaj nur 17 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, Daroko, Calatayud kaj Karinjeno.

## Aktualo 
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo Asunción (kies fasado aperas en la municipa blazono), ermitejoj, kaj naturaj lokoj.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Prazeodima hidroksido

**Prazeodima (III) hidroksido** aŭ **trihidroksido de prazeodimo** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj, rezultanta el hidratagado de la **prazeodima oksido** aŭ hidrolizo de **prazeodimaj saloj kaj esteroj**. Prazeodima (III) hidroksido estas verdaj kristaloj, nesolveblaj en akvo kaj uzata en kemiaj sintezoj. Prazeodima (III) hidroksido prezentas tri hidroksilajn grupojn ligitan al prazeodimatomo. Ĝi konsistas je 1 prazeodimatomo, 3 hidrogenatomoj kaj 3 oksigenatomoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **prazeodima hidroksido** per hidrolizo de la **prazeodima oksido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **prazeodima hidroksido** per traktado de **prazeodima nitrato** kun **natria hidroksido**

### Reakcio 3 
* Preparado de **prazeodima hidroksido** per hidrolizo de la **prazeodima sulfato**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **prazeodima oksido** per senhidratigado de **prazeodima hidroksido**:

### Reakcio 5 
* Reakcio de **prazeodima hidroksido** kun **klorida acido** donante **prazeodiman trikloridon**

### Reakcio 6 
* Preparado de **india (III) hidroksido** per traktado de **karbona duoksido** kun **natria heksahidrokso-indiato**:

### Reakcio 7 
* Reakcio de **india (III) hidroksido** kun **bromo** donante **indian (III) oksidon**:

## Vidu ankaŭ 
* Hidroksidoj

## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj
Galia Shabanova

**Galia Shabanova**(5 novembro 1935) estas Rusion pentristo. Galya Shabanova estas konsiderita la plej gravaj artistoj de Magia realismo el la orientaj landoj de Eŭropo. Ŝi ankaŭ estis direktoro de fotarto en pluraj filmoj. Ŝi estis avangardo artisto: ŝiaj artstiloj estis influitaj de faŭvismo. Kiel dezajnisto ŝi estis rimarkinda pro sia aro kaj kostumo kreaĵoj por filmo. Ŝi ankaŭ estis direktoro de fotarto kaj scenografisto en pluraj filmoj.

## Vivo 
Galya Shabanova en 1951 ŝi estis registrita fare de la registaro kiel mirinfano ĉe la Moskva Lernejo de Pentrarto, Skulptaĵo kaj Arkitekturo, kiel okazis por Natalia Gonĉarova (vendita por vendita por 10,8 milionoj USD)
kiu finiĝos en 1955. En 1955 ŝi frekventis la Gerasimov-Instituton de Kinematografio ĝis 1960.
En 1962 ŝi komencis labori kiel scenografisto kaj direktoro de fotarto por Mosfilm-produktado.

Dum pluraj jaroj da dediĉo al la arta kreado de vitralo, el kiuj ŝi estos la unua en Sovet-Unio, kiu uzos la teknikon de tuba aŭ retpoŝta tubo sur kolora vitro.

Shabanova estis studento de Jurij Pimenov kaj ŝi evoluigis artajn esplorlaborojn kun Sergej Parajanov kaj Andrei Tarkovsky. Ŝi estis inspirita kaj de intereso en rusa popolarto, kaj de modernismo en arto. La filmo Nostalghia (1983) de Andrej Tarkovskij estis inspirita per la Magia realismo de Galina Shabanova.

De ŝiaj komencoj mem, fantaziareoj ofte estas prezentitaj en la verkoj de Shabanova malfermante imagajn portalojn al pejzaĝoj kaj grandurboj de Italio, antaŭ ol ŝi povis viziti la landon.
Shabanova translokiĝis al Italio en 1997.

## Premioj 
Palazzo Vecchio, Florenco, 1999

## Pentraj Ekspozicioj 
* 1982, Romo, kuratoro Francesco Rosi
* 1983, Moskvo, Sekreta muzeo
* 1987, Centra Domo de Artistoj, Moskvo
* 2006, Florenco
* 2006, Moskvo, Rusia Arta Akademio, "20 jarojn poste"

## Filmografio 
* Malenkiy shkolonyy orkester
* Subject for a Short Story
* Silent Odessa
* Soldat i tsaritsa
* Walz
* You and Me
* Ruslan and Ludmila
* Bolshoy attraktsion
* Lone Wolf
* Vishnyovyy omut

## Referencoj 
## Literaturo 
* Andrei Tarkovsky, Vladimir Zabrodin, Andrei Tarkovsky International Institute, * "Martyrology", diaries 1970-1986*, Andrei Tarkovsky, Vladimir Zabrodin, 2008
* Sergei Parajanov, * Letters from the Zone*, Sergei Parajanov Museum, 2005
* Parajanov, *The price of an eternal holiday* , Dekom, 2001
* Brownie, * N. 1-6* , Kommersant Publishing House, 1997
* *The Art of Cinema*, N. 1-5, Ed. Union of Cinematographers of the USSR, 1994
* Gennady Dobrov, * "Night Chronicles" by Gennady Dobrov*. Book 1, IPO "At the Nikitsky Gate", 2018

## Vidu ankaŭ 
* Magia realismo
* Natalia Goncharova
* Listo de italaj pentristoj

## Eksteraj ligiloj 
* Галя Шабанова. Выставка Галины Шабановой в Галерее искусств З.Церетели, c 5 по 22 октября 2006

Kategorio:1935 naskiĝoj
Kategorio:Rusiaj pentristoj
Kategorio:Kostumistoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Embid de Ariza

**Embid de Ariza** [emBID deaRIza] estas municipo de Hispanio, en la nordokcidento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
Embid de Ariza estas municipa teritorio en nordokcidento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas norde de Cetina.

La loĝloko Embid de Ariza mem estas je 123 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 764 msm en la Iberia Sistemo. Ĝi estas inter Cihuela norde (en la provinco Sorio) kaj Cetina sude. La urba kerno estas trapasata de nordo suden de la rivero Henar, konata ankaŭ kiel rivero Argadir. La loĝloko estas borde de la rivero inter altaj ŝtonminoj kie kunfluas rojo kiu venas el la areo de la Ermitejo de *Santa Quiteria*. Sude estas malgranda domaro konata kiel "Casa de la Vega" (Valdomo).

## Historio 
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento fare de Alfonso la 1-a. Pro landlimeco la loko inter la Regno Kastilio kaj la Regno Aragono akiris gravon kaj estis kastelo, kies restaĵoj ankoraŭas. La loĝloko disvolviĝis ĉirkaŭ preĝejo.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en tiu tiom aparta Embid de Ariza kie oni malaltiĝis ĝis nunaj nur 32 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, Daroko, Calatayud kaj Karinjeno.

## Aktualo 
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo, restaĵoj de la kastelo, ŝtonminejoj kie eblas montogrimpado kaj naturaj lokoj.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Kaŝkanoj

La **kaŝkanoj** *(esperantlingva nomo ankoraŭ provizora, vidu diskutpaĝe)* vivis en la tempo de Hitita imperio en norda Anatolio - en regiono egipte nomita *Kaška, Kašgeš, Gašgeš* aŭ *Keškeš*. Ilia setlejo estis centra norda Anatolio kaj eble ankaŭ inkludis partojn de la antikva pejzaĝo *Paflagonio*, inter Bitinio okcidente kaj Ponto oriente. La preciza amplekso de ilia teritorio, precipe en la oriento, estas necerta. Ĉi-lasta ankaŭ dependas de kie oni lokigas la antikvan regnon Ĥajaŝa (*Ḫajaša*), kiu dokumentiĝis nur en skribaj tekstoj, ne en mapoj.

La unuaj fidindaj hititaj mencioj de la kaŝkanoj venas de la frua 14-a jarcento antaŭ nia erao. Tial, kelkaj akademiuloj supozas ke ili nur venis al norda Anatolio en tiu tempo. Aliaj esploristoj asertas, ke ili jam ĉiam vivis en sia regiono. Ĉi-lasta estas pli kredebla ĉar la atestitaj kaŝkaj nomoj estas plej verŝajne malnov-anatoliaj.

La kaŝkanoj vivis parte duonnomade kaj estis dividitaj en almenaŭ naŭ malsamajn tribojn. Interalie tio estas kialo, kial ili reprezentis konstantan minacon ĉe la hitita norda limo. Traktatoj finitaj kun unu tribo estis ofte ignoritaj de la aliaj triboj. Tamen, la trudeniroj en la Hititan Imperion okazis ŝajne malpli pro konkero ol pro rabado. Nur en 1355-1320 antaŭ nia regado, dum la tempo de la hitita reĝo Ŝupiluliuma la 1-a, la triboj ŝajne unuiĝis kaj tiam estis pli malfacila kontraŭanto, kiu kaŭzis malfortiĝon de la hitita imperio kaj samtempe la plifortigon de la luviana regno Arzavo sudokcidente de la hitita teritorio. Tamen la unueco de la kaŝkanoj estis nur efemera, poste la hitita imperio refortiĝis kaj fine ankaŭ detruige venkis la sudokcidentan najbaron Arzavo.

Ĉu la kaŝkanoj kaŭzis la kolapson de la Hitita Imperio ne estas klara. Certas tamen, ke post 1200 antaŭ nia erao ili uzis la rezultan potencan vakuon kaj migris signife sudorienten. De la fino de la 12-a jarcento ni renkontas ilin plurfoje kiel *Gasga* en asiriaj fontoj. La analoj de Tukulti-apil-Eŝara la 1-a komence de la 11-a jarcento antaŭ nia erao  deklaras ke ili ne permanente setlis la teritoriojn kiujn ili konkeris. El tio oni povas dedukti, ke ili forlasis sian patrujon ĉe la Nigra Maro kaj ne vastigis sian teritorion de tie ĝis orienta Anatolio. Ĝis la 8-a jarcento antaŭ nia erao ili estas menciitaj sporade en asiriaj tekstoj. Ŝajne ili dume establis sin en orienta Anatolio kaj fondis imperion. La kaŝkanoj estas menciitaj lastfojee en la analoj de Sargono la 2-a. Post tio, ilia spuro estas perdita.

Estas konjekto ke la pontanoj, kiuj milite ĝenis la romianojn sub sia reĝo Mitridato la 6-a de Ponto komence de la 1-a jarcento antaŭ nia erao, estis posteuloj de la kaŝkanoj.

Kategorio:Antikvaj etnoj
Arzavo

Arzavo estis antikva regno en sudokcidenta Malgranda Azio en la Bronzepoko kaj en la Ferepoko: la loĝantoj de la regno estis parolantoj de la luva lingvo en la kultura regionego *Luvio*, do konsideratas membroj de la iom hipoteza etno luvianoj.

Arzavo jam estas menciita en antikvaj hititaj tempoj antaŭ la disvolviĝo de la Hitita Imperio, sed en tiu tempo ĝi estis ekster la intereso de la hititaj reĝoj. La unuaj armitaj konfliktoj erupciis sub reĝo *Tudĥalija la 1-a* aŭ *la 2-a*. Interalie, trudeniroj de la kaŝkanoj el la regiono Bitinio kaj Ponto borde de la Nigra Maro en la Hititan Imperion fine de la 4-a jarcento antaŭ nia erao kaŭzis malfortiĝon de la imperio kaj samtempe la plifortigon de la regno Arzavo, kies reĝo *Tarĥuntaradu* estis petita de la egiptia faraono Amenhotep la 3-a doni al li filinon kiel edzino. La hitita Granda Reĝo *Murŝili la 2-a* finfine frakasis la regnon Arzavo post pluraj militaj kampanjoj. Antaŭ la falo de la ĉefurbo *Apaša* (probable la pli posta urbo Efezo), la lasta reganto de *Arzavo* ĉirkaŭ la jaro 1316 antaŭ nia erao fuĝis al insulo en la Egea Maro, kie li baldaŭ mortis. Arzavo poste estis dividita fare de la hititoj en vasaloŝtatojn: Mira (verŝajne la antaŭa kernlando de Arzavo), Ŝeĥa *(Šeḣa*) kaj Ĥapala *(Ḫapalla*).

Kategorio:Eksaj landoj de Okcidenta Azio
Anton Orel

eta|Germana Nacia Teatro respektive *Weimarer Theaterbühne* je Vajmaro kie Orel aktivis dum ne tute kvar jaroj
**Anton OREL** (naskiĝinta la  en Radovljica, mortinta la  en Ljubljano) estis slovena operkantisto en la kategorio de baso kaj baritono.

## Vivo 
Orel trejniĝis ĉe la labaka konservatorio solistecen ĉe Julij Betetto. En Vieno li daŭrigis la studojn ĉe Marie Rado-Danielli. Sekvis etaj surtabulaj sinprezentoj inter 1937 kaj 1940. Inter 1942 kaj 1945 li estis dungita ĉe Germana Nacia Teatro en Vajmaro, ĉefe en roloj de operoj de Richard Wagner. Okaze de la 60-datreveno mortotaga de la komponisto surscenigitis la operciklo *La ringo de la Nibelungo*. Tiam Orel estis en la rolo de la giganto Fasolt. Aliafoje en tiu de Titurel ĉe *Parsifalo*. Vajmare intertempe loĝis li en la domo ĉe Zelterweg 5.

Post la Dua mondmilito li revenis patrujen kaj spekteblis kaj aŭdeblis en diversaj gravaj basaj kaj basbaritonaj roloj ĉe la Operejo de Labako.

## Eksteraj ligiloj 
* "Orel, Anton", ĉe *Obrazi slovenskih pokrajin*

## Notoj 
Kategorio:Basoj
Kategorio:Baritonoj
Kategorio:Operkantistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Slovenaj kantistoj
Gyöngyi Szalay

**Gyöngyi Szalay** [djondji salai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szalay Gyöngyi** estis hungara skermisto (spadisto), dufoja olimpiano, mondĉampiono sepfoje, trejnisto, gimnastika instruisto, municipa politikisto. Ŝiaj geedziĝaj nomvariantoj estis *Horváth Ernőné,* *Szalay-Horváth* kaj *Horváth-Szalay*.

Gyöngyi Szalay naskiĝis la  en Tapolca, ŝi mortis la  en Veszprém (urbo).

## Biografio 
Gyöngyi Szalay komencis skermi en 1978 kaj ŝi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1986. Ŝi akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1990, sportgvidistan diplomon post kvin jaroj, plian trejnistan diplomon en 2004 kaj sportpedagogian diplomon en 2005. Ekde 1989 ŝi estis membro de la hungara nacia skerma teamo. Ŝi estis olimpiano en Somera Olimpiko 1996 kaj Somera Olimpiko 2000 kun bronza medalo individue, krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua sepfoje teame inter 1989-1999. En 2000 ŝi forlasis la aktivan sporton kaj ŝi politikis en municipo de Tapolca. Inter 
2002–2005 ŝi estis suburbestro, krome ĝismorte ŝi instruis gimnastikon en la gimnazio. Ŝi havis edzon kaj intertempe ŝi ricevis kelkajn premiojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Listo de famuloj mortintaj en Veszprém

Jen listo de famuloj, kiuj naskiĝis en Veszprém (urbo):

## A 
* Iván Ádám, pastro
* Pál Ányos, poeto

## B 
* Gyula Bácskai, kemiisto
* Gábor Bándi, arkeologo
* János Bárány (radiologo)
* Márton Bíró, episkopo

## C 
* Lajos Csapody, titulara episkopo
* Antal Csermák, muzikisto
* József Csetényi, kemiisto
* Vencel Csibi, inĝeniero
* Ferenc Csolnoky, kuracisto

## G 
* János Győrvári (matematikisto)

## H 
* István Hajas, jezuito
* Frigyes Henszelmann, kemiisto
* Konstantin Gyula Horváth, prioro

## K 
* Tibor Kádár F., pentristo
* Pál Káldi, kemiisto
* Sándor Kolossváry, pastro
* Zsigmond Kovács, episkopo

## L 
* Dezső Laczkó, geologo

## M 
* János Magyar (kanoniko)

## N 
* József Béla Nagy, lingvisto
* Elek Nagyvendégi, piaristo

## O 
* Ferenc Óvári, advokato

## R 
* Nándor Rott, episkopo
* Ignác Ruzitska, komponisto

## S 
* István Sennyey (1627), episkopo
* Gyöngyi Szalay, skermisto
* Imre Szalay, kanoniko
* László Szemere, ornitologo
* Sándor Szoboszlai, aktoro
* Rezső Szokolszky, inspektoro

## T 
* Tibor Tánczos, aktoro
* László Tóth (episkopo)
 
## U 
* Ignác Udvardy (kanoniko)

## Z 
* Aladár Zlinszky, literaturhistoriisto
* Ignác Zsoldos, juristo

## Vidu ankaŭ 
* Listo de famuloj naskiĝintaj en Veszprém

## Fontoj 
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis.

Kategorio:Listoj de homoj
Kategorio:Veszprém
Endre Tilli

**Endre Tilli,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tilli Endre** estis hungara skermisto (sabristo, rapiristo, spadisto), olimpiano, mondĉampiono, trejnisto. Lia familia nomvarianto estis *Tilly* [tili].

Endre Tilli naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Atlantiko ĉe Ŝanono.
 
## Biografio 
Endre Tilli maturiĝis en katolika gimnazio en sia naskiĝurbo en 1940, poste li iomete studis juron en Scienca Universitato Péter Pázmány, iom poste li eklaboris en ministerio ĝis 1944. Intertempe li skermis en sportkluboj inter 1937-1957, dum li estis hungara ĉampiono dekfoje (1951-1956). Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1952 kaj Somera Olimpiko 1956 kun 2 bronzaj medaloj, krome en mondĉampionumo li estis la unua teame en 1957. Civile li estis teknika kontrolisto en ŝtata entrepreno. Li forlasis la aktivan sporton en 1957, poste li malfermis sportvendejon en Budapeŝto. En la sekva jaro li estis trejnisto en Egiptio, sed kun la teamo li suferis flugmaŝino-akcidenton. Lia edzino naskis 2 filinojn. Li ricevis hungarajn premiojn en 1951 kaj 1954, postmortan egiptan premion en 1959.

## Liaj libroj 
* *Tőr- és párbajtőrvívás* (kun Béla Bay kaj Béla Rerrich (pli juna), 1953)
* *A kardvívás* (kun Béla Rerrich, 1954)
* *A magyar vívás kézikönyve* (kun Béla Rerrich, 1954)
* *A sportmozgások lejegyzése* (nur artikolo, 1957)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Jacqueline

**Jacqueline** [ʒaˈklin] estas virina persona nomo, de franca deveno. La koresponda vira persona nomo estas **Jacques** (Jakobo).

## Kelkaj famaj nomportantoj 
* Jacqueline Auriol
* Jacqueline Bisset
* Jacqueline Boyer
* Jacqueline Govaert
* Jaqueline N. Hewitt
* Jacqueline Kennedy Onassis
* Jacqueline Moudeina
* Kasha Jacqueline Nabagesera
* Jacqueline de Romilly
* Jacqueline Roque
* Jacqueline Trésorier (esperantistino)

## Aliaj 
* 1017 Jacqueline, asteroido
* Jacqueline Auriol (Tramtransporto en Parizo), tramhaltejo

Kategorio:Virinaj personaj nomoj
-853

En la jaro **853 antaŭ nia erao** okazis, interalie:

eta|maldekstra|200ra|
## Eventoj 
* Okazas la *batalo de Karkar* ĉe la rivero Orontes inter asiria armeo sub reĝo *Salmanasar la 3-a* kaj siria koalicio.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
Kategorio:Jaroj de la 9-a jarcento a.K.
-841

En la jaro **841 antaŭ nia erao** okazis, interalie:

eta|maldekstra|250ra|
## Eventoj 
* En Ĉinio reĝo Li el dinastio Zhou forpeliĝas el la ĉefurbo. Temas pri la unua ekzakte jare fiksebla dato en la historio de Ĉinio.
* Samjare en Norda Afriko fondiĝas la fenica urbo Kartago.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
Kategorio:Jaroj de la 9-a jarcento a.K.
Contamina

eta|240px|maldekstre|Contamina en la komarko de Calatayud kaj en Aragono.
**Contamina** [kontaMIna] estas municipo de Hispanio, en la okcidento de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud mem, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
Contamina estas municipa teritorio en okcidento de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas oriente de Cetina kaj lima kun nur du aliaj samkomarkaj municipoj, nome Alhama de Aragón kaj sude kun Ibdes.

La loĝloko Contamina mem estas je 97 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 669 msm en la Iberia Sistemo, borde de la rivero Jalón, protektita nordoriente de la Sierra de Cetina, kun altaĵoj de pli ol 850 m de altitudo. La suda bordo de la rivero Jalón havas la karakterajn trajtojn de la zono kun ravin-torentoj en iompostioma ascenso ĝis la montopinto nome Hoya del Moro (912 m), ĉe la Sierra de Solorio.

## Historio 
La areo estis konkerita el islamanoj en la 12-a jarcento fare de Alfonso la 1-a. La plej frua teksto en kiu aperas la nomo de Contamina estas de 1206. La nomo Contamina devenas de la Latina CONDOMIN(I)A (kun-havaĵo). Contamina estis sur la *Camino Real*, reĝa vojo al Madrido, kaj en la Mezepoko ĝi estis la ejo por la ĉevalejoj de la poŝto. En 1361 la reĝo Petro la 4-a donis Contamina al Pedro Carrillo. En 1646 Contamina estis donita de la reĝo Filipo la 4-a al Juan Fernández de Heredia la senjoro de Cetina, kun la titolo de Grafo de Contamina. En la tagĵurnalo de Lady Holland la Grafo de Contamina estis menciita favore kiel apogo al la anglaj fortoj kontraŭ Napoleono dum la Milito de Hispana Sendependiĝo.​

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Contamina kie oni malaltiĝis el 252 en 1930 ĝis nunaj nur 33 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, Daroko, Calatayud kaj Karinjeno.

## Aktualo 
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Inter nunaj vidindaĵoj menciindas la baroka preĝejo, kaj krucmonumento.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Camino del Cid: Contamina
* Turismo Zaragoza: Contamina 
* En retejo *ver pueblos*

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Jacqueline Bisset

**Jacqueline BISSET** [d͡ʒækəliːn ˈbɪsɪt] (denaske *Winifred Jacqueline Franser Bisset*; Surrey, Unuiĝinta Reĝlando; 13-a de septembro 1944) estas brita aktorino. Ŝi ricevis Oran Globon pro sia laboro en serieto *Dancing on the Edge*. 

## Kariero
Estante juna, ŝi zorgis pri sia patrino kiu suferis pro multloka sklerozo, dum ŝi studis aktoradon kaj pozis kiel modelo. Post malgrandaj roloj, ŝi en 1967 estis elektita por ludi duarangan rolon en *Two for the Road*, kie ĉefrolis Albert Finney kaj Audrey Hepburn. En 1968 Mia Farrow, kiu trairis epokon de personaj malfacilaĵoj, abandonis la filmadon de *The Detective* kaj Jacqueline ricevis sian rolon. La venonta filmo estis *Bullitt*, protagoniste ĉe Steve McQueen. En 1972, ŝi ludis sub reĝisorado de François Truffaut en *La nuit américaine*, kio definitive famigis ŝin.

Ŝia partopreno en *The Deep* (1977) kun Robert Shaw kaj Nick Nolte, havigis al ŝi la titolon de "plej alloga aktorino el ĉiuj tempoj", fare de la revuo Newsweek pri scenoj en kiuj ŝi naĝis vestita nur per to-ĉemiso. Al ŝia famo kiel seksosimbolo helpis ŝia beleco kaj aparte la bluaj okuloj. Tuj poste ŝi ludis en *Rich and famous* (1981), kun Candice Bergen, kaj *Under the Volcano*, kun Albert Finney. En 1989 ŝi ludis en *Wild Orchid* kun Mickey Rourke, Carré Otis, Bruce Greenwood, kaj Assumpta Serna. Ŝi estis nomumita por la premio César pro sia partopreno en la franca filmo *La cérémonie* reĝisorita de Claude Chabrol (1995). 

eta|maldekstre|230px|Jacqueline Bisset en 2007.
Laŭlonge de sia kariero ŝi laboris por reĝisoroj tiom famaj kiom la citita François Truffaut, John Huston, George Cukor kaj Roman Polański, inter aliaj. Krom kinlaboro, Bisset aktoris ankaŭ en filmoj de televido, ĉefe ekde la 1990-aj jaroj; unu el famaj roloj estis tiu de Jacqueline Kennedy Onassis, kiun ŝi ludis kaj por kino kaj por televido.

## Filmoj
*  *The Knack... and How to Get It* (1965)
* *Two for the Road* (1967)
* *The Life and Times of Judge Roy Bean* (1972)
* *La nuit américaine* (1973)
* *Murder on the Orient Express* (1974)
* *Under the volcano* (1984)

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Jacqueline Bisset
* Jacqueline Bisset Appreciation Page

Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Umikinoj de James Bond
Claudio Capéo

**Claudio Capéo**, naskonome **Claudio Ruccolo** (naskiĝis  en Mulhouse (Haut-Rhin)) estas franca kantisto kaj akordionisto de itala deveno.

La nomo Capéo, devenas el la vorto ĉapelo en itala "cappello", ĉar lia unua muzikgrupo uzis oranĝan ĉapelon.

Li famiĝis dank'al partopreno je la sezono 5 de 'The Voice': La plej Bela Voĉo. Lia tria albumo, *Claudio Capéo*, iĝis la plej vendita en Francio dum kvin semajnoj en aŭgusto 2016.

## Biografio 
### Juneco 
La familio de Claudio Capéo estas de itala deveno; malgranda li trapasis siajn tutajn somerojn en Molise, al Bonefro, la vilaĝo de sia patro. Li lernis akordionon ekde la aĝo de ses jaroj; la kanto venos multe pli malfrue. Ĉiam tre subtenita de siaj gepatroj, li partoprenis konkursojn de akordiono tra tuta Eŭropo.

### *The Voice* 
En 2016, Claudio Capeo partoprenis al la sezono 5 de *The Voice*: Li kantis 'La plus belle Voix', sen sia akordiono kaj sole, kun la celo havi profesian opinion pri sia voĉo. Li estis selektita en la teamo de Florent Pagny.

### Profesia kantisto 
Post la elsendo *The Voice*, Claudio Capéo estis kontaktita de Sébastien Sausset, direktoro de la marko Jo&Co, kaj faris sian albumon *Claudio Capéo* en aŭgusto 2016. Lia albumo restis kvin semajnojn en pinto de la vendoj en Francio kaj iĝis disko de plateno. Li atingis pli ol  vendojn komence de la jaro 2017.

Nova albumo en 2020 *Penso a te*. La nomo de la albumo aludas liajn italajn devenojn.

## Diskografio 
### Albumoj 
* 2010 El Vagabond
* 2012 Miss Mondo
* 2016 Claudio Capéo
* 2018 Tant que rien ne m'arrête
* 2020 Penso a te
* 2022 Rose des vents

### Unuopaĵoj 
* 2011 Charlotte
* 2016 Un homme debout (Iu Starulo)
* 2016 Ça va ça va
* 2017 Riche
* 2017 Prendre un enfant par la main
* 2017 Dis-le-moi (Diru al mi)
* 2018 Un peu de rêve (Iom da revo)
* 2018 Ta main (Via mano)
* 2018 Que Dieu me pardonne (Ke Dio pardonu min)
* 2019 Plus haut (pli alta)
* 2019 Ma jolie (mia belulino)
* 2020 L'Hymne de nos campagnes
* 2020 C'est une chanson
* 2020 E penso a te (kaj mi pensas pri vi)
* 2021 Senza una donna (sen iu virino)
* 2021 J'temmènerai (mi gvidos vin)
* 2021 Mamma
* 2022 Laisse aller
* 2022 Chez toi (ĉe vi)
* 2022 Si j'avais su (se mi scius)
* 2022 Tour de France

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Francaj kantistoj
Kategorio:Akordionistoj
Sonika Subgrundo

**Sonika Subgrundo** (franca: *Sonic Le Rebelle*) estas franc-usona animacia televidserio kunproduktita de DIC Productions, L.P., Studios Tex S.A.R.L. kaj TF1. Tiu sekvas ĉefrolulon Sonik la Erinaco, kiu havas du fratojn, Sonia kaj Manic, kiuj estis kolektitaj kiel parto de familio, apartigitaj de sia patrino, Reĝino Aleena, je prenado fare de Doktoro Robotnik de Mobius pro profeto indikita de la Orakolo de Delfo. Ili renkontis aliajn grupojn de rezistado kontraŭ Robotnik kaj potencajn artifaktojn, kiuj povis ruinigi la havaĵon de la mondo, dum la tuta tempo oni serĉas la longan perditan reĝinon Aleena.

Kategorio:Animaciaj televidserioj
Kategorio:Fikciaj erinacoj
Tlatilco

eta|
**Tlatilco** estas arkeologia loko en la Valo de Meksiko, kiu estis loĝita ekde proksimume 1500 antaŭ nia erao.

La loko iĝis fama kaj samnoma pro siaj tipaj ceramikaj statuetoj (*belaj sinjorinoj*), kiuj ĉefe reprezentas virinojn kun malsamaj kostumoj kaj kombitaĵoj. Tiuj verŝajne estis uzitaj en kultoj de fekundeco. Figuroj de tiu speco ankaŭ estis trovitaj en multaj aliaj lokoj en la meksikaj altebenaĵoj. En la ĉirkaŭ 500 esploritaj tomboj troviĝis ankaŭ objektoj, kiuj atestas pri kultura influo de la olmekoj. Ĉirkaŭ la jaro 300 antaŭ nia erao Tlatilco estis forlasita.

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Meksiko
Aspire Zone

**Aspire Zone** (), ankaŭ konata kiel **Doha Sports City** (), estas sporta komplekso de 250 ha situanta en distrikto Al Waab de Rajan, antaŭurbo de Doho. Ĝi estis kreita en 2003, ĵus antaŭ la malfermo de 'Aspire Akademy'. Ĝi funkciis kiel centro por la Aziaj Ludoj en 2006.

Sportaj ekipaĵoj konsistas el:
* Stadiono Khalifa International, futbala stadiono kun kapacito de  sidlokoj;
* 'Hamad Aquatic Center', olimpika naĝejo;
* 'Aspire Dome', kiu estas la plej granda endoma stadiono en la mondo kaj inkluzivas 13 sportejojn, desegnita de la franca arĥitekto Roger Taillibert.

Ĝi ankaŭ estas la loko kie situas la plej alta turo en Doho, nome 'Aspire Tower'.

## Bildgalerio 

Aerial view of Aspire Academy and Al Aziziyah Boutique Hotel in Baaya.jpg|Aera vido de Aspire Academy
Aerial view of Aspetar Hospital in Baaya.jpg|Aera vido de Hospitalo Aspetar
Ladies Club - panoramio.jpg|Virina Klubo en Aspire Zone

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (/)

Kategorio:Sporto en Kataro
Kategorio:Konstruaĵoj en Doho
Jenő Uhlyárik

**Jenő Uhlyárik** [ujArik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Uhlyárik Jenő** estis hungara skermisto (sabristo, malofte rapiristo), olimpiano, oficiro, akademia instruisto.

Jenő Uhlyárik naskiĝis la  en Lőcse (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Levoča en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Jenő Uhlyárik maturiĝis en katolika gimnazio en Pozono en 1911, li akiris juran diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1920, sed intertempe en 1916 li iĝis rezerva oficiro. Lia batalis ekde 1915 en la 1-a mondmilito, same en la Hungara Sovetrespubliko. Li akiris ankaŭ maŝininĝenieran diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1927. Inter 1927-1941 li instruis en la milita akademio, poste li batalis dum la 2-a mondmilito ĝis la militkaptiteco en 1945. En la sekva jaro li liberiĝis kun ministeria helpo. Inter 1947–1951 li estis teknika desegnisto, sed li estis deportita. Kremo de la skermistoj estis solidaraj, tial post jaro li hejmenvenis. Lia edzino naskis du gefilojn. Li ricevis premiojn en 1940 kaj 1941.

### Sporta kariero 
Li skermis en sportkluboj inter 1911-1930, li estis membro de la nacia skerma teamo inter 1924–1929 sepfoje. Li estis hungara ĉampiono en 1925 teame, en la Somera Olimpiko 1924 lia teamo estis la dua. Ekde 1934 li havis altan postenon en la skerma asocio.

## Lia libro 
* *Ábrázoló mértan a m. kir. Ludovika Akadémia számára* (kunaŭtoro, 1934)

## Liaj artikoloj 
* *A légvédelmi gépágyúlövés megfigyelése és helyesbítése* (1943)
* *Repülőgép-magasságmérés fülelőkészülékkel* (1944)
* *A váltópont és a légvédelmi gépágyús lövészet* (1944)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* https://www.olympic.sk/sportovec/jeno-uhlyarik

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
-731

La jaro **731 a.K.** estis jaro de antaŭ la Julia kalendaro. En la Romia Imperio, ĝi estis konata kiel jaro 21 ekde la fondiĝo de Romo *("ab urbe condita")*. La nomigo 731 a.K. (antaŭ Kristo) por tiu jaro estis uzata ekde la frumezepoka periodo, kiam la kalendara epoko de *Anno Domini* (post Kristo) iĝis la hegemonia metodo en Eŭropo por nomigi la jarojn. Nun oni ofte pli neŭtrale nomas la jaron 731 antaŭ nia erao.

En la jaro **731 antaŭ nia erao** okazis, interalie:

----
__NOTOC__
eta|maldekstra|150px|

## Eventoj
* En Izraelo, la norda regno de la judoj, ekregas la reĝo Hoŝea. Li dum sia naŭjara regado estos tre sub premo de Tiglat-Pilezero la 3-a (en akada lingvo: Tukultī-Apil Ešarra), elstara reĝo de Asirio, kiu la antaŭan jarojn enprenis la najbaran regnon de la urbo Damasko en sian Nov-asirian Imperion, kaj ankaŭ de Izraelo postulis grandajn tributojn. Kiam la judoj ne povis pagi ilin, la armeo de Asirio en inter 725 kaj 722 konkeris Izraelon, multnombraj loĝantoj (laŭ asiraj fontoj 27 290) estis deportitaj kaj loĝigitaj ĉe la Eŭfrato, dum rekompence loĝantoj de interalie Babilono, Hamao kaj loko en la Biblio nomita *Sefarvaim* (duobla urbo סְפַרְוָיִם, citita en la Tanaĥo en 2 Reĝoj 17:24, 31; 18:34; 19:13; Libro de Jesaja 37:13 - probable la urbo Sippar) estis loĝigitaj en la izraela teritorio.

## Vidu ankaŭ 
* 8-a jarcento antaŭ nia erao
Hoŝea (reĝo)

**Hoŝea** -  - hôšea' - estis inter la jaroj 731 kaj 722 antaŭ nia erao la reĝo de Izraelo, la norda regno de la judoj. La plej grava fonto por lia regado estas alineo 17 de la 2-a libro de la Reĝoj de la juda Tanaĥo respektive de la kristana Malnova Testamento en la Biblio.

Ne estas tute certe kiel Hoŝea ekregis. Laŭ la biblia registro, li leviĝis kontraŭ sia antaŭulo *Pekah* kaj renversis kaj mortigis lin. Aliflanke, la Asiria reĝo Tiglat-Pilezero la 3-a fanfaronas pri senpovigado de Pekah kaj nomumado de Hoŝea kiel lia posteulo. Ne estas dubo, ke Hoŝea regis en peza dependeco de la Asirianoj. Al la asirianoj la regno Izraelo devis pagi altan tributon. Hoŝea serĉis eviti ĉi tiun malesperan situacion petante aliancon kun Egiptio. Li rifuzis la tributon kaj anstataŭe sendis mesaĝistojn al Egiptio por helpo, sed la helpa alvoko ne portis rezultojn. Anstataŭe, la asirianoj malliberigis Hoŝea'n kaj post tri jaroj da sieĝo konkeris lian ĉefurbon *Samario* (שומרון, Ŝomron). Post tio, la nun senreĝa lando denove leviĝis, tiel ke Sargono la 2-a, kiu dume fariĝis asiria reĝo, sendis soldatojn al Israelo kaj fine subigis la landon. Multnombraj loĝantoj (laŭ asiraj fontoj 27 290) estis deportitaj kaj loĝigitaj ĉe la Eŭfrato, dum rekompence loĝantoj de Babilono, Kurna, Hamao kaj *Sefarvaim* (probable la antikva urbo Sippar) estis alportitaj por setlado. En la miksado de tiuj novalportintoj kun la restintaj Izraelidoj laŭdire ekestiis la Samarianoj.

Mankas klareco pri la plua vivo de la kaptita Hoŝea - supozeble li mortis baldaŭ poste en asira kaptiteco.

Kategorio:Reĝoj de Antikvaj Izraelo kaj Judio
Kategorio:Roluloj de la Tanaĥo
Kategorio:Naskiĝintoj en la 8-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en la 8-a jarcento a.K.
Mimoza Ahmeti

**Mimoza Ahmeti (**n. la 12-an de junio 1963 en Kruja en Albanio) estas albana poetino. Ŝi estas konsiderata la *enfant terrible* de la moderna albana literaturo, kiu lastatempe sukcesis kolerigi la albanan socion.

Post du poeziokolektoj en la malfruaj 1980-aj jaroj, ŝi eldonis kolekton de 53 poemoj (*Dilerium,* Tirano 1994), kiu altiris publikan atenton. Ŝia poezio estis bone ricevita fare de la pli juna generacio de legantoj pro sia aŭdaca okcidenta pensmaniero. La seksa sincereco de kantoteksto ŝia rapide famigis ŝin.

Inter ŝiaj plej lastatempaj libroj estas *Palmimi i luleve* (Tirana 2002) kaj *Gruaja haluçinante* (Tirana 2006). Ŝi estas tradukita en la hispanan, la francan kaj la italan.

Mimoza partoprenis en kelkaj muzikaj festivaloj, same kiel en ekspozicioj per siaj nudpentraĵoj.

Ahmeti venkis en la Poezia Festivalo en San Remo (Italio) 1908, aranĝita de itala tv-stacio RAI Uno.

En la jaro 2010 Mimoza estis invitita en la Internacia Literatura Festivalo en Berlino.

## Vidu ankaŭ 
* Albanlingva literaturo

## Fontoj 
* Elsie, Robert (2010) (på engelska). Historical Dictionary of Albania. European Historical Dictionaries, 99-2094237-5 ; 75 (2nd ed.). Lanham, Maryland: Scarecrow Press. sid. 4-5. Libris 11846576. ISBN 978-0-8108-6188-6

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Albanaj poetoj
Jacqueline Boyer

**Jacqueline Boyer** ​[ʒaklin bwaje] (naskiĝis  en Parizo) estas franca kantistino. Filino de gekantistoj Jacques Pills kaj Lucienne Boyer, ŝi gajnis la Eŭrovido-Kantokonkurson 1960 por Francio per la kanto *Tom Pillibi*.

## Diskaro 
* 1959: *Tu es le soleil de mon cœur*
* 1960: *Tom Pillibi*
* 1960: *Comme au premier jour*
* 1961: *Cou-couche panier*
* 1961: *Pépé*
* 1961: *Il fait gris dans mon cœur*
* 1962: *Pianissimo*
* 1962: *Le pont vers le soleil*
* 1962: ''Excusez-moi si j'ai vingt ans*
* 1963: *D'autres avant toi*
* 1964: *Typhon*
* 1964: *Le temps de la vie*
* 1966: *La mer, la plage*
* 1984: *Time and Time Again* (kiel Barbara Benton)
* 1990: *Parlez-moi d'amour*
* 1991: *Goldene Schlager Erinnerungen*
* 2000: *Nuances*
* 2002: *Tous les visages de Jacqueline Boyer*
* 2004: *Si quelqu'un vient vous dire*
* 2008: *Vier kleine Seiten meines Lebens*
* 2009: *Quatre petites pages de ma vie*
* 2010: *Chagrin d'amitié*

## Filmaro 
* 1960: *Das Rätsel der grünen Spinne*
* 1960: *Soldatensender Calais*
* 1960: *Schlager-Raketen*
* 1960: *Gauner-Serenade*
* 1966: *Der Nächste Urlaub kommt bestimmt*
* 1968: *Auf den Flügeln bunter Träume*
* 1979: *Flotte Formen - Kesse Kurven*
* 1981: *So schön wie heut', so müßt' es bleiben''

## Referencoj 
Kategorio:Francaj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1960