open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Býčkovice

**Býčkovice** () estas municipo en Ĉeĥio, en regiono Ústí nad Labem, en distrikto Litoměřice. En la vilaĝo loĝas  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1197.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Býčkovice**
* Velký Újezd – 2 km sude

## Memorindaĵoj 
* Baroka konstruaĵo de paroĥestrejo el la jaro 1741
* Triopo de niĉaj kapeletoj (super la vilaĝo, ĉe domo n-ro&nbsp;29 kaj ĉe la eksa paroĥestrejo)
* Domo n-ro 22
* Preĝejo de Avanco de sankta Kruco – pereinta memorindaĵo (ĝi devenis el la unua duono de la 19-a jarcento, ĝi situadis en Býčkovice ĝis la jaro 1965)

## Pluaj fotoj 

Býčkovice, South.jpg|Domo sude de Býčkovice
Býčkovice, Municipally Office.jpg|Municipa ofico kaj vendejo
Býčkovice, Velký Újezd, Castle.jpg|Kastelo Velký Újezd


Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Setlejoj en Doksa montetaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Bohemia mezmontaro
Terence White

**Terence Hanbury WHITE** (n. la 29-an de majo 1906, m. la 17-an de januaro 1964) estis angla verkisto plej konata pro sia Artura romano *La Estinta kaj Estonta Reĝo*.

Li naskiĝis en Mumbajo. Liaj fruaj jaroj malfacilis: lia patro estis alkoholulo kaj disiĝis de lia (emocie frigida) patrino kiam Terence havis dek kvar jarojn. Li studis en la privata lernejo Cheltenham College kaj en Queen's College, Universitato de Kembriĝo, kie li verkis disertaĵon pri ''Le Morte d'Arthur* de Thomas Malory. Poste li instruis ĉe Stowe School, kiu estas privata lernejo.

En 1936 eldoniĝis lia unua presita verko, *England Have My Bones* (*Anglio Havu Miajn Ostojn*), pri jaro en Anglio. Tiun jaron li lasis sian postenon kaj ekloĝis en laborista dometo kie li verkis, fiŝis, ĉasis kaj falkĉasis. Li relegis *Le Morte d'Artur* kaj estis inspirata komenci romanon pri la infaneco de Reĝo Arturo, *The Sword in the Stone* (*La Glavo en la Ŝtono*), kiu estis tuj laŭdata kiam ĝi aperis en 1939.

En februaro de 1939 li translokiĝis al Irlando, kie li loĝis dum la dua mondmilito kaj verkis du sekvaĵojn de *The Sword in the Stone* - *The Witch in the Wood* (*La Sorĉistino en la Arbaro*) - poste renomata *The Queen of Air and Darkness* (*La Reĝino de Aero kaj Mallumo*) - kaj *The Ill-made Knight* (*La Misfabrikata Kavaliro*).

En 1946 li denove translokiĝis, tiam al Alderney, unu el la Manikinsuloj, kie li pasis la reston de sia vivo. Tiun jaron eldoniĝis porinfan-romano, *Mistress Masham's Repose*. En 1947 aperis *The Elephant and the Kangaroo* (*La Elefanto kaj la Kanguruo*), pri irlanda inundo simile al tiu de Noa. Dum la 1950-aj jaroj aperis du nefikciaj libroj - *The Age of Scandal* (*La Epoko de Skandalo*, pri Anglio dum la 18-a jarcento, kaj *The Goshawk* (*La Falko*), pri siaj klopodoj trejni falkon por falkĉasado. En 1954 li tradukis kaj redaktis *The Book of Beasts* (*La Libro de Bestoj*), mezepokan libron pri diversaj bestoj unue verkita en la latina kaj poste tradukita en la mezepokan anglan.

En 1958 li kompletigis sian kvaran Arturan romanon, *The Candle in the Wind* (*La Kandelo en la Vento*). Ĝi neniam aperis sendepende: ĝi aperis kun la aliaj (iom reviziataj) romanoj en la libro *The Once and Future King* (*La Estinta kaj Estonta Reĝo*), tiel formante tetralogion. Tiu libro inspiris la muzikan teatraĵon *Camelot* (1960).

Terence White mortis pro kormalsano surŝipe en Pireo, Grekio, revenante al Alderney de prelegveturo al Usono. Li entombiĝis en Ateno.

En 1977 eldoniĝis, anonime, lia fina Artura romano, *The Book of Merlyn* (*La Libro de Merlino'').

Kategorio:Artura literaturo
Kategorio:Britaj verkistoj
Budyně nad Ohří

:*Estas ankaŭ Budyně.*

**Budyně nad Ohří** (Budinje nad Ohrĵi) estas urbo en Ĉeĥio en distrikto Litoměřice regiono Ústí nad Labem troviĝanta proksime de dekstra bordo de rivero Ohře. Tra la urbo fluas brako de la rivero. En la urbo loĝas  ().

Historia kerno de la urbo ricevis en la jaro 1992 statuton Urba memorinda zono.

## Historio
Budyně nad Ohří havas riĉan pasintecon. En la urbo troviĝas granda **mezepoka gotika akvoburgo**, kiu estis en mezepoko posedaĵo de familio Zajícidoj. Ĝis hodiaŭ konserviĝis el ĝi nur parto, kiu estis alikonstruita en renesancan aspekton en la jaro 1585.

Tra la urbo kondukas fervojtrako de Libochovice ĝis Straškov. Ĝi funkciis ĝis decembro 2006, kiam la persona transporto estis ĉesigita.

## Loĝantaro 
## Partoj de urbo 
* Břežany nad Ohří
* Budyně nad Ohří
* Kostelec nad Ohří
* Nížebohy
* Písty
* Roudníček
* Vrbka

## Pluaj fotografioj 

Vyzdoba hradu Budyne 1.jpg|Ornamaĵaro de burgo Budyne
Budyně nad Ohří, municipal office.jpg| Urbodomo
Budyně nad Ohří, Říhovo sq.jpg| Placo de Říha
Kostel sv. Vaclava v Budyni nad Ohri.jpg| Preĝejo de sankta Venceslao


Kategorio:Urboj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Setlejoj sur Ohře
Ŝipo de Uluburun

eta|maldekstra|225ra|Rekonstruo en natura grando
**Ŝipo de Uluburun** estas nomo de komerca velŝipo, kiu sinkis en la malfrua bronzepoko (14-a jc. a.K.) antaŭ sudokcidentaj bordoj de Turkio. En 1982, malkovris spongokolektisto malpezajn kupraĵojn en la akvo en profundo de 60 m, proksime al Kabo Uluburun (ankaŭ *Ulu Burun*) kaj urbo Kaş en suda Turkio (provinco Antalya). Tio kondukis al malkovro de la gravega vrako.

Oni komencis la mergolaborojn al la vrako en 1984 kaj tio daŭris ĝis 1994. Oni subakviĝis 22.000-foje en 6.600 mergohoroj. La trovitaj aĵoj estas videblaj en Bodrum en muzeo.

Oni trovis 354 kuprajn platojn (kutima en tiama komerco), 121 panformajn kuprostangojn (entute ĉirkaŭ 10 tunoj), zinkstangojn (ĉ. 1 tuno), bluan vitron
(ĉ. 350 kg), terebintan rezinon, ebonon, eburon. Krom tio oni trovis glanojn, migdalon, figon, olivon, granaton, argilaĵojn, same kiel juvelaĵojn el oro kaj arĝento, bronzajn ilojn kaj armilojn.

Oni trovis do oran skarabon de Nefertito (ĉ. 1360–1335 a. K.) kiu helpis datdifinon, krom la izotopa analizo de la aliaj aĵoj.

Interesa trovitaĵo estis la klapa lignotabuleto, kiu estis uzata por skribo kaj aperis jam en la Iliado de Homero. Aliaj malgrandaj aĵoj estis kiel ujo por kosmetikaĵoj; perloj el diversaj materialoj; 24 ŝtonakroj (ĝis 200 kg); razilo, trinkujoj ks.

Interese estas, ke kupro kaj zinko estis trovitaj en proporcio (10:1), kiu necesas por produktado de bronzo.

## La ŝipo 
eta|ligna modelo

La ŝipo estas la konata plej malnova transmara ŝipo kaj estis produktita el cedro aŭ pino, krampita per kverko. Ĝi longis 15 m kaj larĝis 5 m. La ŝtonankroj kaj la divido de la ŝarĝo montras portkapablon de 20 tunoj.

Uluburun
Kategorio:Arkeologio
Kategorio:Navigado
Kategorio:Vrakoj
Kuŝida lingvaro

[eta|Disvastigo de la lingvoj en [Afriko:  malhela - areo de kuŝidaj lingvoj,  mezhela - areo de la aliaj afrikaziaj lingvoj]]

La **kuŝidaj lingvoj** estas parolataj en la orienta korno de Afriko. Ili estas branĉo de la afrikazia lingvaro. La verŝajne plej konata el ili estas la somala lingvo, kiu estas la oficiala lingvo en Somalio kaj estas skribata per latina alfabeto.

## Klasifikado 
* Jaakua lingvo

## Vidu ankaŭ 
* Kuŝida grupo
Černiv

**Černiv** () estas municipo en Ĉeĥio, en regiono Ústí nad Labem, en distrikto Litoměřice. En la vilaĝo loĝas  ().

## Historio 
Unua skriba mencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1307.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapelo de Ĉiuj sanktuloj

## Pluaj fotoj 

Černiv, špinavé stavení.JPG|Černiv
Černiv, stavení s vikýřem a holubníky.JPG|Černiv
Černiv, příjezd do obce od Chotěšova.JPG|Alveturejo al Černiv

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Ctiněves

eta|maldekstra|Vido tra strato direkte al Říp
**Ctiněves** (Ctjinjeves) estas municipo en Ĉeĥio en distrikto Litoměřice, regiono Ústí nad Labem. La vilaĝo troviĝas proksimume 6&nbsp;km sudoriente de Roudnice nad Labem ĉe la piedo de la ĉeĥa nacia monto Říp. En la vilaĝo loĝas  ().

## Historio 
La unua skriba mencio pri Ctiněves devenas el la jaro 1318. Laŭ malnovaj kronikoj estas en la vilaĝo entombigita Prapatro Čech (mita fondinto de ĉeĥa nacio). Sed ĝis nun lia tombo ne estis trovita.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Ctiněves, kostel svatého Matouše, celkový.JPG|Preĝejo de sankta Mateo
Ctiněves, hostinec U praotce Čecha.jpg|Gastejo en Ctiněves
Ctiněves, požární zbrojnice.jpg|Fajroestingista armilejo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Černěves

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en regiono de Roudnice. Pri parto de municipo Libějovice temas artikolo Černěves (Libějovice).*

**Černěves** (Ĉernjeves) estas municipo en Ĉeĥio, en regiono Ústí nad Labem, en distrikto Litoměřice. La vilaĝo troviĝas ĉe dekstra bordo de rivero Elbo, proksimume 4&nbsp;km norde de Roudnice nad Labem. En la vilaĝo troviĝas 126 domoj kaj loĝas  ().

Origina nomo de la vilaĝo estis Čermněves (ruĝa vilaĝo) rilate al koloro de ĉirkaŭaj pinaj ŝeloj.

## Historio 
La loko estis loĝigita jam en ŝtonepoko. Tio estis pruvita en la jaro 1945, kiam oni trovis tombon el tiu epoko. Ĉirkaŭ la jaro 500 venis slavoj - gento Ljutoměřica.

Unua skriba mencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1233, kiam ĉeĥa reĝo Venceslao la 1-a konfirmas kontrakton pri aĉeto de domaro Černěves por mono akirita per vendo de komunumo Tisá profite al monaĥoj (kanonikoj) de preĝejo en Mělník. De la jaro 1617 parto de la vilaĝo apartenas al klostro en Doksany.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Sankta Prokop, origine romanika.

## Pluaj fotoj 

Quercus robur in Černěves 02.jpg|Kverko sur disvojiĝo
Černěves, kostel svatého Prokopa.jpg|Preĝejo de sankta Prokopio
Černěves 04.jpg|Vilaĝplaco
Černěves 05.jpg|Pordego en la vilaĝplaco
Černěves 01.jpg|Pordego
Černěves 02.jpg|Eksa grenejo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Setlejoj sur Elbo
Tereske

**Tereske** [tereŝke] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Rétság.
eta|Preĝejo de Tereske
## Bazaj informoj
* Areo: 17 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.95/19.1967
* Loĝantaro: 730
* Poŝtkodo: 2652
* Telefonprefikso: 35

## Situo
Tereske situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Rétság troviĝas 6, Balassagyarmat 16 km-ojn.

## Historio
Tereske unuafoje menciiĝis en 1219. Tiam preĝejo kaj abatejo funkciis tie. Inter 1544-1620 la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. En 1866 ĥolero okazis. Vilaĝservoj estas lernejo, kulturdomo, poŝto, kuracejo.

## Vidindaĵoj
* romanika katolika Preĝejo Ĉieliro de Maria (Tereske), post 1720 barokiĝis
* restaĵoj de abatejo
* baroka nobeldomo de Frideczky (fridecki) el la 18-a jarcento
* klasikisma kastelo de Huszár [husAr] de 1848, nun lernejo
* fiŝkaptista lago
Santiago Zoochila

**Santiago Zoochila** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santiago Zoochila*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 503.

## Geografio 
**Santiago Zoochila** apartenas al la distrikto Villa Alta al kiuj apartenas entute 25 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Norda montaro de Oaĥako (regiono *Sierra Norte*), kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca (vd. la mapon). La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 440 loĝantojn. El tiuj estis 193 viroj kaj 247 virinoj. La komunumo havas surfacon de 24,24 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1600 metroj super la marnivelo.
maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 360 indiĝenoj. El tiuj 309 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 309 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Santiago Zoochila  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Norda montaro de Oaĥako
Tolmács

**Tolmács** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Rétság. La loknomo signifas: interpretisto.
eta|Aerfoto pri Tolmács

## Bazaj informoj 
* Areo: 12 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9318/19.1092
* Loĝantaro: 750
* Poŝtkodo: 2657
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Tolmács situas en valo de rojo, laŭ flankovojo, laŭ iama fervojo Diósjenő-Romhány. Rétság troviĝas 3, Vác 21, Budapeŝto 54 km-ojn.

## Historio 
eta|Preĝejo de Tolmács
Ŝajnas, peĉenegoj fondis la vilaĝon en la 9-a jarcento. La unua mencio devenis el 1274 pri abatejo kun defenda muro. En la 14-a jarcento ankaŭ setlejo formiĝis. La fervojo atingis la vilaĝon en 1909. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto, 2 vendejoj, drinkejo, kafejeto.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Laŭrenco de 1854
* baroka kastelo de Szentiványi el la 18-a jarcento
* serio da vinkeloj

## Famuloj 
En Tolmács naskiĝis:
* meteologiisto Endre Flórián
* pentristo Ödön Edvi Illés.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Jukatana majaa lingvo

eta|Skribaĵo en majaa lingvo

La **jukatana majaa lingvo** (memnomigo: ''Maaya t'aan* (Mayathan), hispane: *Maya yucateco*) estas unu el la majaaj lingvoj, kiu estas parolata sur la jukatana duoninsulo, en la norda Belizo kaj en la nordo de Gvatemalo.

[eta|Majaaj signoblidoj, Muzeo de [Palenque, Meksiko]]
La majaa skribo aŭ la **majaaj hieroglifoj**, estas la skribsistemo uzita de la majaa civilizo en la Antaŭkolumba Ameriko, pli specife en la regiono Mezameriko. La skribaĵoj aŭ literoj estis nomataj hieroglifoj de la antikvaj eŭropaj esploristoj de la 18a kaj 19a jarcentoj, kiuj ne komprenis ĝian signifon, sed atribuis similecojn laŭ ilia aspekto kun la egiptaj hieroglifoj, kun kiuj la majaa civilizo ne havis kontaktojn. Temas pri la sola skribsistemo deĉifrita el la mezamerikaj skribsistemoj. La unuaj enskriboj identigeblaj kiel majaaj datas de la 3a jarcento a.K. kaj la skribo estis uzata ĝis iom da tempo post la alveno de la hispanaj konkistadoroj en la 16a jarcento (kaj eĉ poste en lokoj kiel Tayasal). La majaa skribo uzis logogramojn kompletigitajn de silabaj glifoj, kun funkcioj similaj al tiuj de la japana skribo.

## Literaturo 
* Kauderwelsch, Maya für Yucatán Wort für Wort (broŝura) de d-ro. Nils Th. Grabowski kaj Katrin Kolmer. ISBN 3-89416-367-4
* Mengin, Ernst (eldonisto) 1972, *Bocabulario de mayathan. Das Wörterbuch der yukatekischen Mayasprache.'' Kompleta faksimila eldono de la Codex Vindobonensis S.N. 3833 de la Aŭstria Nacia Biblioteko (Österreichische Nationalbibliothek). Graz: Akademische Druck- und Verlagsanstalt (Bibliotheca Linguistica Americana).

## Eksteraj ligiloj 
* [Retliga kurso (kun aŭdaĵo) pri la jukatana majaa lingvo(https://eo.wikipedia.org/wiki/lingvo) (por hispanlingvanoj)] 
* Vortaro Hispana - Mayathan kaj Mayathan - Hispana 
* Vortaro: Jukatana Majaa - English (inverse ne eblas)
* Ethnologue
* Artikolkolekto pri socilingvistikaj demandoj

Kategorio:Majaa lingvaro
Kategorio:Tonlingvoj
Kategorio:Lingvoj de Gvatemalo
Kategorio:Lingvoj de Belizo
Gachnang

**Gachnang** estas komunumo en la distrikto Frauenfeld de Kantono Turgovio en Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al  ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
eta|maldekstra|150ra|Setlejo Islikon en la komunumo Gachnang
Gachnang situas oriente de la kantona ĉefurbo Frauenfeld okcidente de la Zurika Vinlando. La komunumo konsistas el la municipoj kaj setlejoj **Gachnang**, Kefikon, Islikon, Niederwil, Strass, Bethelhausen, Oberwil kaj Rosenhuben.

## Najbaraj komunumoj 
Gachnang limas en okcidento al Frauenfeld, en sudoriento al Bertschikon (Kantono Zuriko) kaj en nordokcidento al Ellikon ĉe Turo (Kantono Zuriko).

## Trafiko 
Gachnang situas inter la aŭtoŝoseoj A1 kaj A7 kaj tial havas bonajn vojajn konektojn. La municipo Islikon disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Vinterturo al Frauenfeld, kiu estas servata de la regiona trajnlinio S8 de THURBO AG.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ganchnang datiĝas el la jaro 889 kiel *Kachanang*.

La hodiaŭa komunumo estiĝis la 1-an de januaro 1997 per la kunigo de la municipoj Kefikon, Islikon, Niederwil (inkluzive de la setlejoj Strass kaj Bethelhausen, kaj Oberwil (inkluzive de la setlejo Rosenhuben).

## Vidu ankaŭ 
* Islikon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Gachnang
* Gachnang en la Historia Leksikono de Svislando
Provinco Isfahano

[eta|ena korto de la [Madrasa en Kaŝano]]
La **provinco Isfahano** -  - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la samnoma urbo Isfahano. La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havis  loĝantojn.

La provinco troviĝas en la mezo de la ŝtato. Ĝi norde limas al la provincoj Markazi, Kom kaj Semnan, sude al la provincoj Fars, Kohkilujeh kaj Bujer Ahmad, oriente al la provinco Jazd kaj oriente al la provincoj Lurestano kaj Ĉahar Mahal kaj Baĥtijari.

## Administra divido 
La provinco konsistas el 21 distriktoj:

## Vilaĝoj 
* Ozvar (Kaŝano)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo
* retejo de la provinca organizo pri kultura heredaĵo 
* retejo de la provinca eduka ministerio
Egal-mova artiko

eta|320px|Ekzemplo de egal-mova artiko
eta|Ekzemplo de egal-mova artiko
La **egal-mova artiko** (laŭ helenaj radikoj: homokineta artiko) estas mekanika artiko, kiu permesas angulon inter du ligitaj aksoj turniĝantaj egale rapide.

Tiaj artikoj estas esencaj por aŭtoj kun pelado de direktata akso, precipe de la antaŭa akso. Kombino de du kardanaj artikoj havas tian efikon, sed kaŭzas fortan mekanikan streĉon pro skuado de la meza parto, kiu turniĝas je varia rapido.

Kategorio:Mekanika inĝenierado
Skye

**Skye** [] estas insulo de la Ĉeaj Hebridoj. Ĝia skot-gaela nomo estas ''*.

La insulo havas ĉirkaŭ  loĝantojn kaj areon de 1 656 km². Ĝi situas inter Skotlando kaj insulo Lewis kaj Harris en la Foraj Hebridoj kaj estas inkludita en la administra regiono Highland (konsilia areo). Ĉirkaŭ triono de la loĝantoj parolas gaele. Precipaj lokoj estas *Portree* (ĉefloko), *Sconser* kaj *Broadford*. Ekzistas pramaj kaj ponta (ekde 1995) ligoj al Skotlando. Pramo iras al la skota fervoja stacio Kyle of Lochalsh.

## Vidu ankaŭ
* *Knock Ullinish*
* *Sabhal Mòr Ostaig*
* *Allt Na Cille''

Kategorio:Skotlando
Kategorio:Insuloj en Britio
Kie estas la flava strio?

**Kie estas la flava strio?** aŭ **Kolombio, la Nacia Projekto kaj la flava strio** (hispana nomo: *¿Dónde está la franja amarilla?* aŭ *Colombia, el Proyecto Nacional y la Franja Amarilla*) estas libro verkita en marto de 1996. Ospina volas respondi demandon ofte aŭskultitan. La demando, kiun faris usona amikino, estis:

eta|Flago de Kolombio
La aŭtoro indikas multajn diversajn kialojn kiuj fontas el la kolombia historio.

La titolo rilatas al la koloroj de la kolombia flago, kiuj estas flava, blua kaj ruĝa. Tradicie la flava koloro simbolas la riĉon de la kolombia tero, la blua la maron kaj la ruĝa la sangon elverŝitan en konkero de libero. Laŭ alia interpreto la blua koloro simbolas la konserveman kaj la ruĝa la liberalan flankon de la politika gamo.

Kategorio:Kolombio
Santo Domingo Petapa

**Santo Domingo Petapa** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santo Domingo Petapa*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 513.

## Geografio 
Santo Domingo Petapa apartenas al la distrikto Juchitán al kiuj apartenas entute 22 komunumoj. Ĝi situas en la terkola regiono de Oaĥako (regiono *Istmo*), kiu apartenas al la sudorienta parto de la subŝtato kun limo al la pacifika oceano. La meza alteco estas 250 metroj super la marnivelo. Norde ĝi havas limon kun la komunumo San Juan Guichicovi; sude kun El Barrio de la Soledad kaj Santa María Guienagati; okcidente kun Guevea de Humboldt kaj oriente kun Santa María Petapa.

maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2010 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis entute 8394 loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2010 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2010).

## Eksteraj ligiloj 
* Santo Domingo Petapa en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Terkola regiono de Oaĥako
Santo Domingo Roayaga

**Santo Domingo Roayaga** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santo Domingo Roayaga*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 514.

## Geografio 
**Santo Domingo Roayaga** apartenas al la distrikto Villa Alta al kiuj apartenas entute 25 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Norda montaro de Oaĥako (regiono *Sierra Norte*), kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca (vd. la mapon). La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 863 loĝantojn. El tiuj estis 407 viroj kaj 456 virinoj. La komunumo havas surfacon de 74 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1600 metroj super la marnivelo.
maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 801 indiĝenoj. El tiuj 672 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 672 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Santo Domingo Roayaga  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Norda montaro de Oaĥako
Kekĉioj

La **kekĉioj** (*Ketchí,* ankaŭ *Q’eqchi, Quecchí, Cacché*) estas indiĝena etno en Gvatemalo, Salvadoro kaj Belizo (Mezameriko). Ili estas unu de pluraj grupoj de praidoj de la majaoj kaj hodiaŭ vivas precipe en la regionoj Alta Verapaz, Petén kaj Toledo.

Entute pli ol 420&nbsp;000 kekĉioj vivas en tiuj tri landoj:
* Gvatemalo – 400&nbsp;000 kekĉioj,
* Salvadoro – 12&nbsp;000 kekĉioj kaj
* Belizo – 9000 kekĉioj.

La kekĉioj parolas la kekĉian lingvon, kiu apartenas al la majaaj lingvoj.

## Fontoj 
* Ethnologue.com

Kategorio:Majaaj etnoj
Černouček

**Černouček** estas municipo en Ĉeĥio, regiono Ústí nad Labem, en distrikto Litoměřice. En la municipo loĝas  ().

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Sankta Bartolomeo
* Paroĥestra domo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Santo Domingo Tlatayapam

**Santo Domingo Tlatayápam** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santo Domingo Tlatayápam*. Ambaŭ evidente havas sian nomon de la kristana sanktulo Dominiko. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 518.

## Geografio 
Santo Domingo Tlatayápam apartenas al la distrikto Teposcolula al kiuj apartenas entute 21 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako, kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 146 loĝantojn. El tiuj estis 66 viroj kaj 80 virinoj. La komunumo havas surfacon de 12,76 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2260 metroj super la marnivelo. maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3 indiĝenoj. Ĉiuj el tiuj 3 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la komunumo en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Miŝteka regiono de Oaĥako
Vanyarc

**Vanyarc** (vanjarc), slovake **Veňarec** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Pásztó.

## Bazaj informoj 
* Areo: 32 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8258/19.4521
* Loĝantaro: 1400
* Poŝtkodo: 2688
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
La vilaĝo situas sur deklivoj, laŭ flankovojoj. Aszód troviĝas 24, Pásztó 26, Hatvan 29, Budapeŝto 70 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1286. En la 16-a jarcento la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio kaj fine senhomiĝis. En 1705 slovakoj refondis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de slovakoj kaj ciganoj, infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* baroka luterana preĝejo de 1799, en 1885 trakonstruiĝis pro incendio
* nobeldomo de 1763
* muzeeto pri pupoj kaj popolaj kostumoj

## Famuloj 
En Vanyarc naskiĝis operkantisto Katalin Schultz.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Konciliismo

**Konciliismo** aludas, en la Historio de la Eklezio, doktrinon, ĉiam malmajoritatan tamen, laŭ kiu la Ekumena Koncilio havas aŭtoritaton superan al tiu de la papo, nome la papo devas obei, rilate kredindaĵojn kaj disciplinaĵojn, la decidojn de la Ekumena Koncilio. Se spuroj de Konciliismo troviĝas jam en la Mezepoko, ĝia historia momento okazis precipe en la 14-a kaj 15-a jarcentoj.

Konciliismaj ideoj ricevis en Umberto el Silva Kandida, vivinta meze del XI jarcento, definiivan formon per la tezo, tie kaj tie subtenita en la antaŭa jarcento, pri papo kiu povas eventuale herezi: nome papo hereza povas esti submetita al juĝo. La formulo-nocio plaĉis al kanonistoj kaj kelka aperigis en la Decretum Gratiani: “*Papa a nenime est judicandus, nisi deprehendatur a fide devius”* (Papo ĉe neniu estas juĝenda, krom se okazas devojiĝo el la kredo). La supera aŭtoritato en la Eklezia apartenas ja jes al la papo, sed li povas fali en herezon aŭ en skismon, kaj tiam li povas esti depostenigita de la koncilio kiu, nepre kunvokita de la episkoparo aŭ de tiu kiu havas aŭtoritaton. Ĉe kaninistoj bedaŭrinde la koncepro de herezo ne havis la precizan signifon en la tiutempa Eklezio. Kiel oni vidas, ĉiuj ajn tiaspecaj obĵetoj perdas konsiston antaŭ la dogma dekreto pri la neeraripovo de la papo deklarita en la unua Ekumena Vatikana Koncilio (1870), laŭ kiu la papo ne povas (kaj ne povis) hereze instrui pro la konstanta asisto de la Sankta Spirito kiu malhelpas ke li plenumu erarojn rilate la kredon kaj la moralon.

Subtenis konciliisman tezon interalie Johamo el Parizo, Marsilio el Padova, kaj Vilhelmo Occam, kiuj imagis papon kiel konstitucia suvereno realiganta la leĝojn deciditajn de la Koncilio kun, eventuale, partopreno de la imperiestro. La ideo plaĉis ankaŭ al ekstremaj galikanaj kurentoj. 

La konciliisma ideo plu svarmis dum la Skismo Okcidenta (1378-1417) kaj trovis sian kulminan eksplodon en la Koncilio de Konstanco kaj Bazelo, kies aktoj kaj dekretoj tamen neniam estis aprobitaj de la papa kurio kaj fakte malagnoskitaj. La Konstanca dekreto “Haec sancta” ordonas ke sian aŭtoritaton ĝi ricevas nur de Kristo kaj ke *“kiu ajn, je kiu ajn aŭtoritata kaj digneca nivelo, inkluzive de tiu papa, estas devigata obei al ĝi rilate la kredon kaj la ĉesigon de la skismo”.*

Hodiaŭ historiistoj kiuj scienchistorie esploris tiujn eventojn (Jedin, Franzen, Martina...) vidas en tiu dokumento ne deklaron doktrinan aŭ dogman (nome valida, do, ĉiam kaj laŭ definitiva maniero), sed nur leĝan aranĝilon validan en escepta kaj ekscepcia kazo, tiu nome necesa por subteni aŭtoritaton energie engaĝita revenigi unuecon en la Eklszio sub unusola papo (da tiuj tiam estis tri samtempaj)
Kaj jam la Koncilio Laterana V (1512-1517) establis ke apartenas nur al la papo la rajton kunvoki, delokigi kaj ĉesigi Koncilion.


Kategorio:Ismoj
Vizslás

**Vizslás** [viĵlAŝ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Salgótarján.

## Bazaj informoj
* Areo: 10 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0496/19.8203
* Loĝantaro: 1400
* Poŝtkodo: 3128
* Telefonprefikso: 32

## Situo
Vizslás situas sur deklivoj, laŭ traira flankovojo. Salgótarján troviĝas 7, Bátonyterenye 8, Slovakio 17, Budapeŝto 100 km-ojn.

## Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1242. Tiam pro la tataroj la vilaĝo preskaŭ senhomiĝis. En 1456 ĝi estis neloĝata pro la turkoj. Vizslás rehomiĝis nur depost la turka erao. Inter 1923-1968 minejo pri karbo funkciis. En 1959 kolĥozo formiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, kafejeto. 

## Vidindaĵoj
* katolika Preĝejo Senmakula Koncipiĝo (Vizslás) el 1680, tamen kun mezepoka origino
* muzeeto pri popolaj kostumoj
Blanka fosforo

[eta|300px|La [USS Alabama (BB-8)|USS Alabama estas trafita per fosforbombo dum testo. La testo okazis en septembro de 1921 fare de Billy Mitchell.]]
La **blanka fosforo** estas la plej reakcia modifikaĵo de fosforo. Ĝi ekbrulas mem per kontakto kun aera oksigeno kaj brulas poste en 1.300 celsiusaj gradoj kaj kun forta estiĝo de blanka fumo (fosfora oksido), kiu estas malsaniga en pli granda maso.

Blanka fosforo formas kun kaŭĉuko brulbombon, uzitan ekde la 2-a mondmilito.

Kategorio:Fosforo
Liptovský Ján

**Liptovský Ján,** germane **Sankt Johann an der Liptau,** hungare **Szentiván** [sentivAn] estas malgranda banloko kaj vilaĝo en Slovakio, en Regiono Žilina, en Distrikto Liptovský Mikuláš. La loknomo devenas de patrono de la mezepoka preĝejo. La oficiala slovaka nomo ĝis 1927 estis **Svätý Ján**, ĝis 1960 **Liptovský Svätý Ján**, la hungaroj uzis ankaŭ *Liptószentiván*.
eta|maldekstra|250px|Varmakva banejo en Liptovský Ján

## Situo 
Liptovský Ján situas sub monto 1548 m alta, fine de mallonga sakovojo el aŭtoŝoseo. Liptovský Mikuláš troviĝas 5 km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1327. La komunumo estas nesto (devenloko) de familio Szent-Iványi. En 1907 incendio okazis. En 1910 en Szentiván loĝis 808 da loĝantoj (736 slovakoj, 56 hungaroj, 16 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Szentiván apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Liptovský Mikuláš, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 en Liptovský Ján loĝis 846 da loĝantoj (828 slovakoj, 10 ĉeĥoj, 2 ciganoj, unusola hungaro).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Johano la Baptisto proksimume de 1380, en la 17-a jarcento estis ĉirkaŭita per defenda muro, post jarcento barokiĝis
* luterana preĝejo de 1785, post la incendio renoviĝis
* termala banejo
* renesanca, baroka kaj klasikisma kasteloj de familio Szentiványi

## Famuloj 
* En la iama Szentiván naskiĝis kaj mortis Márton Szentiványi (politikisto).
* En la iama Szentiván naskiĝis Márton Szentiványi (jezuito) kaj reĝa juĝisto Ferenc Szent-Iványi.

Kategorio:Municipoj en distrikto Liptovský Mikuláš
Kategorio:Liptov
Arnold Böcklin

**Arnold BÖCKLIN** (n. la 16-an de oktobro 1827 en Bazelo - m. la 16-an de januaro 1901 en San Domenico) estis svisa-germana pentristo, desegnisto, grafikisto kaj skulptisto.eta|dekstra|200px|*Memportreto*Inter 1845 kaj 1847, li studadis en la Belarta Akademio de Düsseldorf, kaj sekve entreprenis artvojaĝon al Svislando, Nederlando kaj Francio. Li laboris en Romo inter 1850 kaj 1857, kaj fariĝis profesoro en la Belarta Akademio de Weimar inter 1860 kaj 1862.

Lia plej fama pentraĵo estas *La Insulo de la Mortintoj*. Ankaŭ rimarkeblas lia *Memportreto kun Morto ludante Violonon* (1872). Kune kun Ferdinand Hodler, Max Klinger kaj Lovis Corinth, li estis unu el la ĉefaj membroj de germana simbolismo, kiu en la dua duono de la 19-a jarcento kontraŭis tradician akademismon kaj naturalismon.

## Kelkaj verkoj 

Image:Arnold Böcklin - Die Toteninsel V (Museum der bildenden Künste Leipzig).jpg|La Insulo de la Mortintoj (*Die Toteninsel)*
Image:Medusa.jpg|Medusa
Image:Sacred Grove (1882) - Arnold Böcklin (Kunstmuseum Basel).jpg

## Vidu ankaŭ 
*Amalienstraße 17 (Vajmaro), loĝejo
* Duseldorfa Pentradoskolo

Kategorio:Svisaj pentristoj
Kategorio:Germanaj pentristoj
Nižná Boca

**Nižná Boca** (germane *Unterbotza* hungare *Szentivánboca*) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Žilina, en Distrikto Liptovský Mikuláš.

## Situo 
Nižná Boca situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Brezno-Liptovský Hrádok. La lasta troviĝas 15 km. 

## Historio 
Unue la keltoj, poste la slavoj minis tie ercojn. En la 12-a jarcento familio Szentiványi aŭ Szent-Iványi vokis tien germanajn ministojn. La vilaĝnomo aperis unuafoje en 1342. Ĝis la 19-a jarcento daŭriĝis la minado. En 1910 en Szentivánboca loĝis 748 da loĝantoj (729 slovakoj, 12 germanoj, 6 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Szentivánboca apartenis al Hungara reĝlando, al Liptó, al distrikto de Liptovský Hrádok, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En la 20-a jarcento la vilaĝo profitas el la vintraj sportoj. En 2001 en Nižná Boca loĝis 195 da homoj (191 slovakoj, 2 ĉeĥoj, unusola polo).

## Vidindaĵoj 
* luterana novromanika preĝejo de 1844
* lignaj domoj de ministoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Liptovský Mikuláš
Kategorio:Liptov
Skolo de la rivero Hudsono

[eta|250ra|[Thomas Cole (1801-1848)*Romantika Pejzaĝo kun Ruina Turo.* (1832-36)]]
La **skolo de la rivero Hudsono** aŭ **Hudsonrivera Skolo** (angle *Hudson River School*) estis usona artmovado de la mezo de la 19-a jarcento, forte influita de romantikismo. Ĝiaj membroj celis pentri la valon de la rivero Hudsono kaj la ĉirkaŭan areon, sed ankaŭ la montojn Catskill kaj Adirondack.

Tiu skolo precipe plenumis tre grandskalajn pentraĵojn de pejzaĝoj. Ĝi signife kontribuis al la historio de pejzaĝismo. Grave influis la hudonanoj la Duseldorfa Pentradoskolo.

## Notindaj membroj 
* Albert Bierstadt
* John William Casilear
* Frederic Edwin Church
* Thomas Cole
* Samuel Colman
* Jasper Francis Cropsey
* Thomas Doughty
* Robert Duncanson
* Asher Brown Durand
* Sanford Robinson Gifford
* James McDougal Hart
* William Hart
* William Stanley Haseltine
* Martin Johnson Heade
* Hermann Ottomar Herzog
* Thomas Hill
* David Johnson
* John Frederick Kensett
* Jervis McEntee
* Thomas Moran
* Robert Walter Weir
* Worthington Whittredge

Hudsono, rivero
Ludwig Berger

**Carl Ludwig Heinrich BERGER** (n. 18-an de aprilo 1777 en Berlino; m. 16-an de februaro 1839 samloke) estis germana komponisto, pianisto kaj plej ŝatata siatempe kiel pianoinstruisto. Lia plej elstara pianolernanto estis la juna Felix Mendelssohn Bartholdy. Lia kompona verkaro koncentriĝis esence je tri ĝenroj: lido, kantoj por virĥoro kaj pianomuziko.

## Literaturo 
* Dieter Siebenkäs: *Ludwig Berger, sein Leben und seine Werke*. Berlin 1963.
* Ludwig Rellstab: *Ludwig Berger, ein Denkmal*. Berlin 1846.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Romantikaj komponistoj
Kategorio:Germanaj komponistoj
Albert Pinkham Ryder

**Albert PINKHAM RYDER** (n. la 19-an de marto 1847 - m. la 28-an de marto 1917) estis usona pentristo. Li plej famiĝis pro siaj poeziaj, malgajaj pejzaĝoj kaj marpejzaĝoj, sed ankaŭ pro sia eksterordinara personeco.

Samkiel aliaj tonalistaj verkoj de tiu tempo, la pentraĵoj de Ryder uzadis subtilajn kolorŝanĝoj por krei specialajn impresojn. Kune kun Thomas Hart Benton, David Siqueiros kaj Pablo Picasso, Ryder multe influis la postajn verkojn de Jackson Pollock.

## Vidu ankaŭ 
Kategorio:Usonaj pentristoj
Kategorio:Pejzaĝistoj
Paul Nash

eta|dekstra|250px|*Totes Meer* ("Maro de la Mortintoj"), fare de Paul Nash.
**Paul NASH** (n. la 11-an de majo 1889 en Londono - m. la 11-an de julio en Boscombe) estis brita pentristo kaj ligno-gravuristo.

Li laboris kiel oficiala artisto dum la du mondmilitoj, kaj provis bildigi la hororon en la tranĉeoj de la Unua mondmilito, aŭ patrolojn de ĉasaviadiloj dum la Dua mondmilito. Li ĉefe plenumis malgrandajn oleo-pentraĵojn, akvarelojn, gravuraĵojn kaj kelkajn fotojn.

## Ĉefaj verkoj 
* *The Ypres Salient at Night*, 1918, Imperia Milita Muzeo, Londono.
* *Mineral Objects*, 1939, Yale center for British Art, New Haven, Usono.
* *Circle of Monoliths*, 1937-1938, City Art Gallery, Leeds, Anglio.
* *Monster Field*, 1939, Durban Art Gallery, Sud-Afriko.

Kategorio:Britaj pentristoj
La Monaĥo ĉe la Maro

***La Monaĥo ĉe la Maro*** (germane *Der Mönch am Meer*) estas oleo-pentraĵo plenumita de la germana romantikista pejzaĝisto Caspar David Friedrich. Ĝi estis pentrita inter 1808 kaj 1810 en Dresdeno, kaj estis ekspoziciita por la unua fojo kune kun *La Abatejo en la Kverkforsto*. Pro peto de Friedrich, ĝi estis alkroĉita super *La Abatejo en la Kverkforsto*.

La du pentraĵoj hodiaŭ videblas en la Alte Nationalgalerie de Berlino.
Kazár

**Kazár** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Salgótarján.
eta|Fora panoramo de Kazár

## Bazaj informoj 
* Areo: 30 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0505/19.8547
* Loĝantaro: 2150
* Poŝtkodo: 3127
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Kazár situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Salgótarján troviĝas 7, Bátonyterenye 9 km.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1220 en formo *Cazar*. Meze de la 19-a jarcento minado de karbo komenciĝis. En 1893 tertremo, en 1873 ĥolero okazis. Fine de la 20-a jarcento la minado ĉesis. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, lernejo, biblioteko, kulturdomo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Helena
* muzeo pri gladiloj

## Famuloj 
En Kazár estis pastro kaj fine tie mortis István Szabó (tradukisto). Estas ankaŭ memorĉambro pri li.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Teobaldo (ĉefepiskopo de Canterbury)

**Teobaldo** (m. la 18-an de aprilo 1161) estis ĉefepiskopo de Canterbury ekde 1139.

Li estis normanda, kaj eniris Abatejon Bec, kie li iĝis prioro en 1127 kaj abato en 1137. En 1138 reĝo Stefano de Anglio nomumis lin ĉefepiskopo de Canterbury. Tamen la frato de Stefano, Henriko de Blois estis esperinta iĝi ĉefepiskopo. Stefano aranĝis la elekton de la ĉefepiskopo kiam Henriko forestis: li timis ke lia frato iĝus tro potenca. Teobaldo kaj Henriko malamikiĝis. Henriko akiris la gravan postenon de papa legato en Anglio kaj tio malfaciligis la politikon de Teobaldo dum la longa enlanda milito inter Stefano kaj imperiestrino Matilda. Kiam vakiĝis la posteno de ĉefepiskopo de Jorko, Henriko proponis Vilhelmo Fitzherbert sed Teobaldo kontraŭis.

En 1143 estis nova papo kaj Henriko ne plu estis la papa legato. Tamen nur en 1150 akiris Teobaldo tiun postenon.

En 1148 la papo alvokis la anglajn episkopojn al konsilio. Stefano komandis ke ili ne iru, sed Teobaldo malobeis, elirante en fiŝboato. Stefano konfiskis liajn posedaĵojn en Anglio kaj ekzilis lin, malgraŭ ke Teobaldo sukcese persvadis la papon ne ekskomuniki Stefanon. Pro tio la papo ekskomunikis Anglion, sed oni efikigis tion nur en la diocezo Canterbury. Teobaldo revenis al Anglio kaj iris al Framlingham, posedata de grava subtenanto de imperiestrino Matilda.

De 1151 al 1153 Teobaldo ludis gravan rolon en la intertraktadoj kiuj kondukis al la fino de la enlanda milito. Li ĉeestis la morton de Stefano en 1154, kaj tiu nomumis lin regento ĝis Henriko la 2-a alvenus por kronado. Teobaldo kronis Henrikon en Abatejo Westminster la 19-an de decembro 1154. Li ĝuis la fidon de la nova reĝo. Li estis la patrono de Thomas Becket kaj rekomendis tiun al la reĝo por la posteno de Lord-Kanceliero. Li mortis en 1161 kaj entombiĝis en Katedralo Canterbury. En 1787 oni eltrovis lian plumban ĉerkon.

Kategorio:Abatoj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Canterbury
Kategorio:Mortintoj en 1161
Minotaure

***Minotaure***, publikigita inter 1933 kaj 1939, estis superrealisma artgazeto, fondita de Albert Skira en Parizo. La redakciestroj estis André Breton kaj Pierre Mabille. Tiu sufiĉe luksa periodaĵo ofte prezentis originalajn artaĵojn sur ties kovrilpaĝoj, fare de prestiĝaj artistoj kiel Pablo Picasso. La gazeto estis subtenita kaj gvidita de la superrealista artpatrono Edward James, kaj restas unu el la plej altvaloraj fontoj pri antaŭmilita superrealismo. Ĝi iasence estis la posteulo de *La Révolution surréaliste*.

*Minotaure* atentigis legantojn pri multaj, nefamaj artistoj kiel Hans Bellmer, Victor Brauner, Paul Delvaux, Alberto Giacometti, kaj Roberto Matta.

Kategorio:Superrealismo
Kategorio:Artaj gazetoj
Kategorio:Franclingvaj gazetoj
Mark Rothko

[maldekstre|eta|La kapelo de Rothko en [Houston (Teksaso)|Houston (Teksaso).]]
**Mark ROTHKO**, denaske **Marcus ROTHKOWITZ**, (n. la 25-an de septembro 1903 en Daugavpils - m. la 25-an de februaro 1970) estis usona pentristo el Latvio, rigardita kiel unu el la eminentaj membroj de usona abstraktisma ekspresionismo (kune kun Jackson Pollock kaj Adolph Gottlieb), kvankam li mem ne rigardis sin tiel.

Rothko estis intelektulo kaj tre klera homo, kiu ŝatis muzikon, literaturon kaj sufiĉe interesiĝis pri filozofio, precipe pri Friedrich Nietzsche kaj helena mitologio. Li estis multe influita de la verkaro de Henri Matisse (kiun li omaĝis en unu el siaj pentraĵoj) kaj estis maltipa membro de la novjorka skolo.

Li en siaj pentraĵoj esprimis sin nur per lerta uzado de koloroj, kun necertaj limoj, ŝanĝemaj surfacoj kaj senfinaj variadoj.

Kategorio:Usonaj pentristoj
Kategorio:Abstraktismaj pentristoj
Jermak

Nomo **Jermak** estas uzata en pluraj signifoj: 

* Jermak (provinco Pavlodaro) – urbo en provinco Pavlodaro
* Jermak Timofejeviĉ – kozaka atamano kaj rusia malkovrinto
* Jermak (glacirompilo) – la unua moderna rusa glacirompilo
* Jermak (1974) – rusa glacirompilo
* Jermak (partizana taĉmento) – partizana taĉmento el la Dua Mondmilito
Limahl

**Christopher HAMILL** (naskiĝis la 19-an de decembro 1958), konata ankaŭ kiel **Limahl**, kio estas anagramo de lia nomo, estas brita popomuzika kantisto. Li estis ĉefkantisto de muzika grupo Kajagoogoo en la 1980-aj jaroj, pli poste li iris al soloa kariero. Li kantis titolan kanton por filmo *The Neverending Story*.

Kategorio:Anglaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 19-an de decembro
Sonia Evans

**Sonia EVANS** (naskiĝis la 13-an de februaro 1971), pli multe konata ĝuste kiel **Sonia**, estas angla popmuzika kantistino el Skelmersdale, Lancashire, kiu estis populara en la 80-aj jaroj kaj la fruaj 90-aj jaroj. Ŝia konata kanto estas "You'll Never Stop Me Loving You" (1989).

Kategorio:Anglaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 13-an de februaro
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1993
Santo Domingo Tepuxtepec

**Santo Domingo Tepuxtepec** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santo Domingo Tepuxtepec*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 517.

## Geografio 
**Santo Domingo Tepuxtepec** apartenas al la distrikto Mixe al kiuj apartenas entute 17 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Sierra Norte, kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca (vd. la mapon). La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3714 loĝantojn. El tiuj estis 1743 viroj kaj 1971 virinoj. La komunumo havas surfacon de 66,34 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2140 metroj super la marnivelo. maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3446 indiĝenoj. El tiuj 2923 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 2923 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Santo Domingo Tepuxtepec en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Virkato en botoj

***Virkato en botoj*** estas titolo, kiu povas signifi :
* *Virkato en botoj*, fabelo de Charles Perrault kaj de fratoj Grimm
* *Virkato en botoj*, Bildliteraturo de Jean-Luc Loyer
* *Virkato en botoj*, japana animea filmo de Kimio Yabuki
* *Virkato en botoj*, franca filmo realigita far Jerome Deschamps, Pascal Hérold en 2008

Kategorio:Fikciaj katoj
Karel Schwarzenberg

eta|Karel Schwarzenberg (2007)
**Karel SCHWARZENBERG**  (naskiĝis la  en Prago, mortis la  en Vieno) estis ĉeĥa politikisto. Eksa ministro pri eksteraj rilatoj de Ĉeĥio, dum la jaroj 2007–2009 kaj 2010–2013. Dum la tempo de la ĉeĥa prezido en Eŭropa Unio (januaro – junio 2009) li ankaŭ estris ties konsilion de ĝeneralaj kaj eksterlandaj aferoj. Estro de la konservatisma partio TOP 09.

Germanlingve li uzis la nomformon *Karl Fürst zu Schwarzenberg* (*Fürst*) aŭ *Karl von Schwarzenberg*, aŭ sian plenan nomon **Karl Johannes Nepomuk Josef Norbert Friedrich Antonius Wratislaw Mena von Schwarzenberg**. De 1960 li estis formala estro de la princa dinastio Schwarzenberg kaj uzas ankaŭ la titolon de "duko de Český Krumlov".

Lia familio en 1948 fuĝis el Ĉeĥoslovakio kaj forlasis tie dek unu kastelojn. Karel Schwarzenberg frekventis gimnazion en Vieno. Dum sia ekzilo li subtenis la ĉeĥoslovakian rezistadon kontraŭ komunismo. Li estis amiko de Václav Havel. En 1990, kiam Havel estis prezidento de Ĉeĥoslovakio, li iĝis ties oficejestro. En 2004 li estis elektita kiel senatano. En 2007 li iĝis ministro pri eksterlandaj aferoj, kvankam prezidento Klaus hezitis nomumi lin, pro liaj fortaj ligoj al aliaj landoj, precipe Aŭstrio.

Schwarzenberg havis loĝejojn en Aŭstrio, Ĉeĥio, Germanio kaj Svislando kaj la civitanecojn de Ĉeĥio kaj Svislando. Li nomis sin "mezeŭropano kun svisa pasporto".

Karel Schwarzenberg estis praido de Karl Philipp zu Schwarzenberg.

## Notoj
Kategorio:Ĉeĥaj nobeloj
Kategorio:Ĉeĥaj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj
Karel
Hüttlingen TG

**Hüttlingen** estas komunumo en la distrikto Frauenfeld de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 837 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007,, kiu nombro modeste malkreskis al 828 ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Hüttlingen situas ĉe la norda flanko de la Turvalo ĉe la bordo de la rivero Turo. La komunumo konsistas el la municipoj Eschikofen, Harenwilen, Hüttlingen kaj Mettendorf.

## Najbaraj komunumoj 
Hüttlingen limas en nordo al Pfyn kaj Müllheim, en oriento al Wigoltingen kaj Amlikon-Bissegg, en sudo al Thundorf, kaj en okcidento al Felben-Wellhausen.

## Trafiko 
La stacidomo Hüttlingen-Mettendorf, kiu situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Vinterturo al Romanshorn, estas servita per regionaj trajnoj de la fervojkompanio THURBO AG, kiu okupiĝas pri la regiona kaj loka trajn-trafiko en orienta Svislando.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Hüttlingen datiĝas el la jaro 1336 kiel *Hutlingen*.

Kun efiko je la 1-a de januaro 1999 kadre de la turgovia komunumreformo la lokkomunumoj Hüttlingen, Eschikofen (BFS-N-ro 4581), Harenwilen (BFS-N-ro 4582), Hüttlingen (BFS-N-ro 4583) kaj Mettendorf (BFS-N-ro 4584) estis kunigitaj al la aktuala politika komunumo Hüttlingen.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Hüttlingen
* Hüttlingen-Mettendorf (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Hüttlingen
* Hüttlingen en la Historia Leksikono de Svislando
Nocio-sistemo

**Nocio-sistemo** estas nociaro interligata per logikaj aŭ ontologiaj rilatoj. Tia sistemo konsistas el horizontalaj aŭ vertikalaj serioj de nocioj aŭ almenaŭ el unu tia serio.

Logikaj rilatoj baziĝas sur simileco de nocioj. Tipe ili formas sistemon de super- kaj sub-nocioj.

Ontologiaj rilatoj baziĝas sur la apudeco, t.e. sur la kontakto - en spaco kaj tempo - de la individuoj, kiujn la nocioj prezentas. La tipoj de ontologiaj sistemoj plej gravaj en teknologio estas la sistemo de partoj kaj tutoj kaj la evolua sistemo (ekzemple la genealogia tabelo de individua besto, de produkto aŭ de lingvo). 

## Literaturo 
* **1969**/**1992**: *Terminologia Vortaro* - Provtraduko de ISO Recommendation R 1087 *Vocabulary of Terminology*, tradukita de Rüdiger Eichholz, Conrad Fisher, Erich-Dieter Krause kaj Jan Werner, 1-a eld. 1969, publikigita en Plena Pekoteko, Bailieboro (Ontario) 1992, n-roj 85/288 ss.

Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Terminologio
Kategorio:Filozofio