open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Koncentrejo Niederhagen

La **koncentrejo Niederhagen** estis nazia koncentrejo ĉe la rando de la vilaĝo Büren-Wewelsburg. Ekde majo de 1939 la kaptitoj estis taskigitaj je la transkonstruado de la fortikaĵo Vevelsburgo. Laŭ la planoj de Heinrich Himmler Vevelsburgo post la nazia "fina venko" devus esti la centro de la mondo. La unuaj kaptitoj devenis de la koncentrejo Sachsenhausen.

Inter la ĉirkaŭ 3.900 kaptitoj troviĝis atestantoj de Jehovo, kaptitoj pro politikaj kialoj, ciganoj, samseksamuloj, judoj, militaj kaptitoj kaj perforte devigitaj laboristoj el Pollando, Sovetunio, Ĉeĥoslovakio, Francio, Nederlando kaj Belgio. Preskaŭ triono de ili ne travivis ĝis la liberiĝo.

Estas pruvite ke mortis 1.285 kaptitoj, precipe pro malsato, malvarmo, malsanoj kaj torturoj. En la jaro 1942 oni konstruis propran kadavrobruligejon por la koncentrejo.

La Gestapo uzis la koncentrejon ankaŭ kiel ekzekutejon. Laŭ ordono de Heinrich Himmler ĉi tie estis mortigitaj entute 56 personoj el Vestfalio-Lipo, inter ili virinoj kaj infanoj.

Inter la 1a de septembro 1941 kaj la 1a de majo 1943 la koncentrejo estis aŭtonoma. Antaŭe ĝi unue apartenis al la koncentrejo Sachsenhausen, poste al la koncentrejo Buchenwald. Ekde la jaro 1943 restis nur ĉirkaŭ 50 kaptitoj en ĝi, ĝis ili estis liberigitaj je la 2a de aprilo 1945 fare de soldatoj de la usona armeo.

De la koncentrejo malmulto konserviĝis. En la iama koncentreja kuirejo troviĝas nun la ilar-stokejo de la loka Volontula Fajrobrigado kaj kelkaj loĝejoj. La pordega domo estas uzita kiel dufamilia domo, kaj en la cetera teritorio troviĝas pliaj loĝdomoj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.ns-gedenkstaetten.de/nrw/de/wewelsburg/thema_1/ 
* http://www.antifa-west.org/x06geschichte/wewelsburg 
* Superrigardo pri Vevelsburgo 1933-1945, el: Hüser/Brebeck 

## Literaturo 
* Karl Hüser, Wulff E. Brebeck: *Wewelsburg 1933-1945*. Münster, 4. überarbeitete Auflage 2002

Niederhagen
Ignacy Łukasiewicz

**Jan Józef Ignacy Łukasiewicz** (naskiĝis la 23-an de marto 1822 en Zaduszniki, mortis la 7-an de januaro 1882 en Chorkówka) estis pola farmaciisto kaj kreinto de la unua metodo distili kerosenon el nafto. Li estis la fondinto de la nafta industrio en Polio kaj unu el ĝiaj pioniroj en la mondo. Inter liaj atingoj estas la eltrovo de la kerosena lampo kaj la konstruo de la unua naftorafinejo.

Ignacy Łukasiewicz naskiĝis en nobela armena familio en la Distrikto Mielecki, li studis en la Jagelona Universitato. Lerta entreprenisto, kiu rapide riĉiĝis. Granda socia aktivulo, promociis kreon de fruktoĝardenoj, konstruadon de vojoj kaj pontoj, lernejoj, malsanulejoj ktp. Multe financis de propra poŝo, batalis kun malriĉeco kaj alkoholismo en la regiono, kreis prunt-kaj-ŝparkasojn. La tutan vivon ligis kun la Ĉekarpata Provinco.

## Monumentoj kaj aliaj formoj de memorigo 
* Bóbrka (proksime al Krosno) – busto de Łukasiewicz sur soklo, antaŭ domo, kie loĝis, aŭtoro: Władysław Kandefer.
* Chorkówka (proksime al Krosno) – monumento starigita en 1979

* Gorlice

str. Legionów, unu el figuroj de la Monumento de Jarmilo el 1968

vojkruciĝo de la stratoj Węgierska kaj Kościuszki – monumento en la loko de fajrigo de la unua en la mondo kerosena lampo

Foirplaco – memortabulo sur la Urbodomo

* Jasło

Foirplaco – memortabulo, kie mastrumis en apoteko

str. Lwowska, monumento/obelisko memoriganta establon en Ulaszowice (nun kvartalo de Jasło) la unuan en la mondo naftorafinejon

* Krakovo – str. Lubicz, antaŭ domego "NAFTA" - busto identa kun tiu en Bóbrka
* Krosno – placo Konstytucji 3 Maja - plena silueto, dekstramane tenas kerosenan lampon, monumento starigita en 1932, aŭtoro: Jan Raszka
* Lvovo – str. Ormiańska (Armena), monumento sur trotuaro kun ukraina teksto priskribanta la scienciston kiel "galicianon"
* Płock – stratangule de Kobyliński kaj Łukasiewicz. Monumento sur soklo, kie Łukasiewicz staras sur la tero apogante sin ĉe tubo (aludo al petrolo). En la mano tenas sian inventaĵon - kerosenan lampon. Post krepusko ĝi ĵetas subtilan lumon. Fronte de la monumento troviĝas Aro da Lernejoj je la nomo de Ignacy Łukasiewicz.
* Zielona Góra – str. Bohaterów Westerplatte.
* Rzeszów – Teknika Universitato je la nomo de Ignacy Łukasiewicz
* Varsovio – str. Bora Komorowskiego

Monetoj kun bildo de Łukasiewicz el 1983 kaj 2003

## Literaturo 
* S. Brzozowski, *Ignacy Łukasiewicz*, Warszawa 1974
* Ludwik Tomanek, *Ignacy Łukasiewicz twórca przemysłu naftowego w Polsce, wielki inicjator - wielki jałmużnik* (Ignacy Łukasiewicz - kreinto de kerosena industrio en Pollando, granda iniciatinto, granda bonfaranto). Miejsce Piastowe, 1928Cifereca kopio de la verko alirebla en Krośnieńska Biblioteka Cyfrowa

Kategorio:Polaj inventistoj
Kategorio:Polaj kemiistoj
Ilova

**Ilova** (hungare:**Illópatak**) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudoriente de Caransebeş. En 1910 ĝi havis 1181 loĝantojn (rumanoj); en 1992 972 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1519. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény  vármegye). Administre ĝi apartenas al Slatina-Timiş.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Ciuta (Obreja)

**Ciuta**  () estas vilaĝo en Rumanio, norde de Caransebeş. En 1910 ĝi havis 713 loĝantojn (rumanoj), en 1992 375 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skribe estas en 1411. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye); nuntempe, ĝi administre apartenas al Obreja.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Mal (Sâg)

**Mal (Sâg)** (hungare: **Ballaháza**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Zalău. En 1910 ĝi havis 959 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1 150 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1454. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (Szilágy vármegye). Administre ĝi apartenas al Sâg.

## Literaturo 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sălaj
Robert Bloch (esperantisto)

**Robert BLOCH** (mortis dum la dua mondmilito en Aŭŝvico) estis ĉeĥa esperantisto, kiu fondis Neŭtralan Esperanto-Centron en Prago kaj estis ĝenerala sekretario de la Esperanto-Asocio en Ĉeĥoslovaka Respubliko (1938).

Laŭ la juĝo de aliaj samepokaj esperantistoj li estis iom fantaziula, sed tre bonkora homo. Robert Bloch depost 1931 vendadis diversajn Esperantaĵojn, donis informojn turismajn kaj afable prizorgis diversajn aferojn de esperantistoj sub kvazaŭ komerca firmo *Neŭtrala Esperanto-centro* en Prago. Pro tiu ĉi erariga titolo riproĉis lin oficialaj organizaĵoj.

Post formiĝo de Esperanto-Asocio en Ĉeĥoslovaka Respubliko Robert Bloch likvidis sian Neŭtralan Esperanto-Centron kaj akceptis funkcion de ĝenerala sekretario. Kun la samideano Ota Ginz Robert Bloch eksiĝis la 13-an de februaro kaj la 15-an de februaro 1939.

La Esperanto-Fondaĵo Cesar Vanbiervliet posedas kelkdekajn poŝtkartojn de li (turismajn bildojn, sen personaj informoj) interŝanĝitajn en 1929-1930 kun kortrijka esperantisto (*Albumo Goethals*, konsultebla je *Flickr*).

## Fontoj 
* revuo *Esperanto,* n-ro 497, 1946, artikolo *Niaj mortintoj 1939-1945.*

Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj
Poiana Mărului

**Poiana Mărului** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.

*Poiana Mărului en distrikto Brașov
*Poiana Mărului en distrikto Caraș-Severin
*Poiana Mărului en distrikto Iași
*Poiana Mărului en distrikto Suceava
Ohaba Bistra

**Ohaba Bistra** (hungare:**Bisztere**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Caransebeş. Ĝia unua mencio skribe estas en 1397. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény  vármegye). En 1910 ĝi havis 1221 loĝantojn (rumanoj, hungaroj, germanoj), en 1956 3100, kvankam jam parto de la nova komunumo: En 1948 ĝi kaj la apuda vilaĝo Ferdinandsberg / Nándorhegy (aliflanke de la rivero Bistra) estis kunigitaj, la komunumo ricevis socialisme ideologian nomon Oţelu Roşu ("Ruĝa Ŝtalo").

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Cireșa

**Cireșa** [ĉireŝa] (hungare: **Bisztracseres** [bistraĉereŝ]) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Caransebeș. Administre ĝi apartenas al la urbo Oțelu Roșu.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 630 loĝantojn (rumanoj), en 1992 835 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis .
 
## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1580. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Mal (Oțelu Roșu)

**Mal** (Oțelu Roșu) (hungare: **Mál**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Caransebeș. En 1910 ĝi havis 539 loĝantojn (rumanoj); en 1992 422 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas en 1433. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény  vármegye). Administre ĝi apartenas al Oțelu Roșu.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Tom Cruise

**Tom CRUISE** (naskiĝis **Thomas Cruise Mapother IV** la 3-an de julio 1962) estas usona aktoro kaj produktoro, kiu fariĝis unu el la plej gravaj artistoj de Holivudo.

## Vivo 
Tom havas tri fratinojn: Mary Lee, Marian kaj Cass. Kiam li estis 12-jara, liaj gepatroj eksedziĝis. Lia patrino forlasis Kanadon kaj translokiĝas al Kentucky, Usono, kun la kvar gefiloj.

Kiam Tom Cruise estis juna, li ŝatis sportumi kaj li eĉ pensis iĝi sportisto de liberstila luktado, sed praktikante tiun sporton li vundis sian genuon. Tial li pripensis eniri franciskanan monaĥejon, sed fine decidis aktori.

Tom Cruise edziĝis al Nicole Kidman en 1990 kaj adoptis kun ŝi du infanojn, Isabella kaj Connor. En 2001 ili eksedziĝis.

Li konatiĝis kun Katie Holmes dum serĉado de rolulo por sia filmo "**Neebla Misio lll**". Ili enamiĝis unuarigarde unu al la alia kaj geedziĝis post malmultaj monatoj.

Antaŭ geedziĝi al Katie Holmes, li jam estis patro de sia unua biologia filino, Suri, kiu naskiĝis la 18-an de aprilo 2006.

La geedziĝo, kiu okazis la 18-an de novembro 2006, kreis grandan emocion en Italio, la loko elektita por la ceremonio okazinta laŭ la rito de la Scientologio.

## Aliaj 
Tom Cruise estas konata apoganto de la Scientologio.

## Listo de filmoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1962
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Scientologoj
Kategorio:Eksaj katolikoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 3-an de julio
Rugi

**Rugi** [ruĝj] (hungare: **Ruzs**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Caransebeş. En 1910 ĝi havis 931 loĝantojn (rumanoj), en 1992 371 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skribe estas en 1585. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény  vármegye). Administre ĝi apartenas al Păltiniş.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Zlagna

**Zlagna** estas nomo de multaj lokoj en Rumanio.

***Zlagna** estas rumania vilaĝo en Distrikto Caraş-Severin.
***Zlagna** estas rumania vilaĝo en Distrikto Sibiu.
Zervești

**Zervești** [zerveŝtj] (hungare: **Szervesd**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Caransebeş. En 1910 ĝi havis 742 loĝantojn (rumanoj); en 1992 581 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1591. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario *(Krassó-Szörény vármegye)*. Administre ĝi apartenas al Turnu Ruieni.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
INSEE (Francio)

La **Nacia Instituto de Statistiko kaj Ekonomiaj Studoj** (, mallonge : **INSEE**) estas ĝenerala regio de la franca Ministerio pri Ekonomio Financoj kaj Industrio (, mallonge : MINEFI). Ĝia tasko estas provizi kaj analizi oficialajn statistikojn en Francio.

Ĝiaj precipaj funkcioj :
* organizi kaj ekspluati popolnombradojn
* […]

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉefa paĝaro de INSEE

Francio
Kategorio:Institucioj de Francio
Kategorio:Ekonomio
Kategorio:Statistiko
Kostolík

**Kostolík** (, , en esperanto signifas Preĝejeto) estas roka turo en ĉefa parto de Valo de Batizovce (sk: Batizovská dolina montpinta) en montaro Altaj Tatroj. Ĝi troviĝas sude de Batizovský štít. De fundo de valo elstaras mallonga, sola montdorseto. La plej altan pinton de dorso formas Kostolík.

Vintra unua grimpo Gyula A. Hefty kaj Siegfried Neumann 1912.
Per falo de pinto mortiĝis tie fama pola grimpisto Wiesław Stanisławski en 1933.

Kategorio:Montoj en Regiono Prešov
Kategorio:Montoj kun alteco inter 2000 kaj 2999 m
Kategorio:Montoj en Altaj Tatroj
Kategorio:Distrikto Poprad
YouTube

**YouTube** [] (Esperantigata kutime kiel **Jutubo,** *pli malofte* **Jutjubo**) estas retejo, videospektejo fondita en februaro 2005 de la iamaj PayPal-kunlaborantoj **Chad Hurley**, **Steve Chen** kaj **Jawed Karim**. Sur tiu retejo la uzantoj povas spekti filmetojn, datumflue transportatajn al la komputilo de la spektanto, kaj alŝuti proprajn filmetojn. La 9-an de oktobro 2006 Google anoncis sian aĉeton de YouTube.

## Nomo 
"Tube" (tubo) estas angla esprimo por indiki televidilon, pro la tie uzata "cathode ray tube" (tubo de katodoradioj). Oni povus do traduki "YouTube" per "via televidilo".

## Teknologiaj trajtoj 
YouTube ebligas alŝuti filmojn normalajn (t.e. ĝis 90-gradajn), 180-gradajn, kaj 360-gradajn.

## Esperanto ĉe YouTube 
La interfaco de YouTube ne estas havebla en Esperanto. Tamen estas sufiĉe granda komuno de esperantaj jutubistoj. La retejo tubaro aŭtomate kolektas esperantajn videojn kaj videojn pri Esperanto el YouTube.

Por listo de jutubaj kanaloj en Esperanto vidu la Listo de retaj videoservoj kaj videokanaloj en Esperanto

## Vidu ankaŭ 
* konkurencaj retejoj:
** Veoh
** Vimeo
* Similaj retejoj:
** tubaro

## Eksteraj ligiloj 
* 
* YouTube – Kreativlabor oder Konkurrenz für „alte Medien“? Tagesschau.de 
* Google ofertas 1,6 miliardojn da dolaroj por YouTube 
* Google aĉetas YouTube 

Kategorio:Interreto
Kategorio:Google
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2005
Middle Harbour (Novsudkimrio)

**Middle Harbour** (elp. [midel haba] "Meza Haveno") estas la nomo de la norda brako de la golfeto Port Jackson en Sidnejo, Aŭstralio.

La Meza Haveno etendas ĉirkaŭ 10 kilometroj (6 mejloj) nordokcidente, el kie ĝi kuniĝas al la ĉefa haveno ĉe Heads. Ties bordo estas preskaŭ ĉie kruta, malfekunda kaj arbara kaj pro tio Middle Harbour estis preskaŭ tute forgesita dum la du nuaj jarcentoj de eŭropa setlado en Sidnejo. Estas nur malmultaj terpecoj de ebena tero ĉe ties bordoj. Estas ankaŭ multaj malgrandaj rojoj drenantaj la ĉirkaŭaj montetoj, sed gravaj riveroj ne fluas en Middle Harbour.

[eta|maldekstre|200px|[Jaĥtoj ankritaj sur Middle Harbour, proksime de la Promontora Ponto]]
Middle Harbour estas grava fizika bariero inter Sidnejo kaj la ĉeurboj konataj kiel areo de Northern Beaches kiu kuŝas norde kaj oriente de Middle Harbour. Estas nur du pontoj - nome la Spit Bridge kaj la Roseville Bridge. Pro tiu bareco, historie la ĉefa transporto inter Manly kaj Sidnejo estis pramo.

La bordoj de Middle Harbour restas plejparte veprejoj, grandparte protektitaj kiel parkoj kaj rezervejoj. La golfeto estas populara loko por boatado kaj amatora fiŝkaptado.

Kategorio:Aŭstralio
Kategorio:Sidnejo
Retejo

**Retejo** (ankaŭ **TTT-ejo** aŭ **retpaĝaro** (por plurpaĝa retejo)) estas aro de unu aŭ pluraj rilataj retpaĝoj, bildoj, videoj kaj aliaj dosieroj, kiu estas atingebla trans komuna reta adreso-kodo URL. La elementoj de la retejo ofte troviĝas en la sama (fizika aŭ virtuala) servilo, kaj ofte estas atingeblaj de iu ĉefpaĝo per diversaj internaj ligiloj. Kutime eblas aliri retpaĝaron per TTT-legilo el ajna komputilo konektita al Interreto.

La adresoj de la unuopaj dokumentoj konstruas el ili hierarkion. Tamen ankaŭ la tekstintegritaj interligoj influas la percepton de la reteja strukturo flanke de la uzanto.

La unua retpaĝo estis publikigita la 13-an de novembro 1990 de la sciencisto Tim Berners-Lee kiu estis dungita de CERN. Aprile 1993 CERN anoncis, ke la Tut-Tera Teksaĵo estos libere alirebla por ĉiu ajn.

## Vidu ankaŭ 
* Pagmuro
* Retejodezajno
* Sociaj retejoj
* Retpaĝo
* W3C
* Premioj Webby

## Eksteraj ligiloj 
La sekvaj eksteraj ligiloj ligas al listoj kiuj donas ampleksan superrigardon pri la plejmulto de esperantlingvaj retejoj en la hodiaŭa interreto.
* listo de kopirajtitaj esperantlingvaj retejoj
* indekso de blogoj esperantlingvaj
* listo kun retregionoj de la formo http://*esp*.* kaj http://*eo.*.* kaj http://*.eo*.*
* Esperanto tra la Mondo Ligoj al 350 gravaj esperantaj retejoj
Kaj jen pli ĝeneralaj eksteraj ligiloj pri la interreto kiel tuto.
* de.selfhtml.org - la HTML-referenco
* drweb.de - komerca ttt-gazeto kun indikoj por krei ttt-ejoj 
* meine-erste-homepage.com - Ligilokolekto por krei ttt-ejojn
* 10 reguloj por desegni uzantŝatitajn ttt-ejojn de la
* you-big-blog.com - Tiu devus peti bonan ttt dezajno
Schlatt

**Schlatt** estas la nomo de diversaj lokoj:

## Aŭstrio 
**Schlatt (Supra Aŭstrio)** estas komunumo de Aŭstrio.

## Svislando 
### Komunumo 
* **Schlatt TG** estas komunumo en la Kantono Turgovio, Svislando.
** **Schlatt TG (stacidomo)** estas fervoja stacio en Schlatt TG.
* **Schlatt ZH** estas komunumo en la distrikto Vinterturo, Kantono Zuriko, Svislando.
* **Schlatt-Haslen** estas komunumo respektive distrikto en Kantono Apencelo Interna en Svislando.

### Komunumparto 
* **Schlatt AI** estas vilaĝo de la komunumo kaj distrikto Schlatt-Haslen de Kantono Apencelo Interna en Svislando.
* **Schlatt (Köniz)** estas vilaĝo de la komunumo Köniz de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.
* **Schlatt (Leuggern)** estas setlejo de la komunumo Leuggern de la distrikto Zurzach en Kantono Argovio en Svislando.
* **Schlatt (Oberbalm)** estas setlejo de la komunumo Oberbalm de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.
Zlagna (Bârghiș)

**Zlagna** (hungare: **Szászzalatna**, germane: **Schlatt**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Agnita. Administre ĝi apartenas al Bârghiș.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 664 loĝantojn (rumanoj, germanoj); en 1992 173 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas en 1318. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Petrilova

**Petrilova** (hungare same **Petrilova**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Oraviţa. En 1910 ĝi havis 877 loĝantojn (rumanoj), en 1992 243 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skribe estas en 1717. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény  vármegye). Administre ĝi apartenas al Ciuchici.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Zlatița

**Zlatița** [zlatica] (hungare **Néraaranyos**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Oravița. En 1910 ĝi havis 1 361 loĝantojn (serboj, rumanoj, ĉeĥoj); en 1992 estis nur 853 (serboj, rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1799. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (departemento Krassó-Szörény). Administre ĝi apartenas al Socol.

## Fonto 
* *Magyar nagylexikon,* 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Lescovița

**Lescovița** [leskovica] (hungare: **Néramogyorós**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Oravița. En 1910 ĝi havis  115 loĝantojn (rumanoj); en 1992 432 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1371. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény  vármegye). Administre ĝi apartenas al Naidăș.

Lescovița situas ĉe rivero Nera.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Baziaș

**Baziaș** [baziaŝ] (hungare: **Báziás** [baziaŝ]) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Reșița. En 1891 ĝi havis 513 loĝantojn (91 hungaroj, 299 germanoj), en 2002 69 (54 rumanoj, 12 serboj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1581. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Krassó-Szörény vármegye*). Administre ĝi apartenas al Socol.

Ĉe Baziaș rivero Danubo ektuŝas Rumanion. Proksime de Baziaș troviĝas restaĵoj de la romia kastelo *Lederata*.

La fervojo inter Baziaș kaj Oravița estis la unua sur la nuna rumana teritorio. Ĝi ekfunkciis en 1854.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Vira Vovk

**Vira VOVK** (ps. de Vira Selanska) ukraine **Віра Вовк** naskiĝis en 1926 en Borislavo (nun - Lviva provinco), eklernis en gimnazio de Lvivo, poste - en Dresdeno, Munkeno, kie ŝi studis ĝermanajn lingvojn, muzikon, slavistikon. Elmigris en Brazilion, kie ŝi doktoriĝis pri lingvistiko.

Aŭtoris multajn poem-kolektojn, ankaŭ - prozon, dramojn. Tradukis el la lingvoj franca, germana, portugala. Portugaligis kaj germanigis verkojn de la ukraina literaturo. Membro de Novjorka Grupo (poezia); de Ukrainia Nacia verkista asocio. Laŭreato de Ivan Franko literatura premio (Ŝikago, 1957, 1979, 1982).

Ŝian poezion esperantigis Kris Long.

Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Belobreșca

**Belobreșca** [belobreŝka] (hungare: **Fejérdomb**) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudokcidente de Oravița, ĉe rivero Danubo. En 1910 ĝi havis 1047 loĝantojn (serboj); en 1992 712 (serboj, rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1717. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al Pojejena.

Aliflanke de Danubo situas Velko Gradište (Serbio).

## Etimologio 
La serba kaj la hungara nomoj signifas "blanka monteto"; la rumana nomo estas transliterado de la serba.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Lina Kostenko

**Lina Kostenko** (ukraine **Ліна Костенко**; naskiĝis en 1930 apud Kievo) - unu el ĉefaj reprezentantoj de ukrainaj poetoj-disidentoj, ankaŭ konataj kiel "ŝestidesjatniki" (ukraine - "homoj de 60-aj jaroj"). En 1936 Lina kun familio translokiĝis al Kievo, kie ŝi finis mezlernejon kaj ekstudis en Pedagogia instituto. Finis studadon ĉe la Literatura instituto Maksim Gorkij en Moskvo (1956). La unuaj poemkolektoj aperis en 1957, 1958, 1961. Poste ŝi "eksilentis" por 16 jaroj - komunisma reĝimo simple ignoris la verkadon de la poetino. 1979 - romano en versoj "*Marusja Ĉuraj*" pri la ukraina popolkantistino de la 18-a jarcento, pro kiu ŝi fariĝis laŭreato de la Ŝevĉenka ŝtata premio (1987). Tradukis el la ĉeĥa kaj la pola.

Honora profesoro de Kijiva Mohila Akademio, Lviva Universitato, Ĉernivca Universitato.

Verkoj estis tradukitaj en multajn lingvojn; esperantigis ŝian verkaron Kris Long kaj Volodimir Pacjurko.

Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Radimna

**Radimna** (hungare: **Rádonya**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Moldova Nouă. En 1910 ĝi havis 846 loĝantojn (serboj, rumanoj), en 1992 602 (serboj, rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skribe estas en 1569. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény  vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Pojejena.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Șușca

**Șușca** [ŝuŝka] () estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Moldova Nouă, proksime de Danubo. En 1910 ĝi havis 725 loĝantojn (rumanoj, serboj), en 1992 509 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1717. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (*Krassó-Szörény vármegye*). Administre ĝi apartenas al Pojejena.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Măcești

**Măcești**  () estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Moldova Nouă.
En 1910 ĝi havis 731 loĝantojn (serboj); en 1992 718 (serboj, rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1723. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Krassó-Szörény vármegye*). Administre ĝi apartenas al Moldova Nouă.

Măcești situas ĉe Danubo, kiu konsistigas la landlimon al Serbio. Preskaŭ ĉiu loĝantoj estas serboj. La nacia vojo DN 57, kiu tie pli-malpli sekvas la riveron, trairas la vilaĝon.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
* Listo de rumanaj poŝtkodoj 

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Jurij Tarnavskij

**TARNAVSKIJ Jurij** ukraine **Юрій Тарнавський** (naskiĝis en 1934 en Turko, nun - Lviva provinco) - poeto kaj prozisto, kunfondinto de Novjorka Grupo (poezia), kunfondinto kaj kunredaktoro de la almanako "Novaj poeziaĵoj".

En 1944 kun la familio elmigris al Germanio, poste - al Usono. Studis elektronikan inĝenieradon, ĝis 1992 laboris por kompanio IBM, okupiĝis pri maŝina tradukado el la rusa en la anglan. En 1982 doktoriĝis en la Universitato de Novjorko pri semantiko.

Ekverkis ukraine, poste (en 1960-aj) transiris al la angla, denove revenis al la ukraina. Aŭtoro de multaj poemoj, dramoj, kelkaj proz-libroj. Tradukis anglen verkojn de la ukraina klasika literaturo.

Liaj verkoj estis tradukitaj en multajn lingvojn, esperantigis ilin Kris Long.

Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Moldova Veche

**Moldova Veche** [moldova veke] (hungare: **Ómoldova**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Moldova Nouă. Administre ĝi apartenas al Moldova Nouă.
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2 151 loĝantojn (serb); en 1992 11 793 (rumanoj, 3% hungaroj). 
## Historio
Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény  vármegye). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon
## Famaj homoj
*József Lechaer inĝeniero
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Știnăpari

**Știnăpari** [ŝtinəparj[ (hungare: **Máriahavas**, germane: **Mariaschnee**) estas vilaĝo en Rumanio sude de Oravița. En 1910 ĝi havis 692 loĝantojn (rumanoj), en 1992 519 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1851 (laŭ aliaj: 1755). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al Cărbunari.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Moldovița

**Moldoviţa** [moldovica] (hungare: **Kiskárolyfalva**, germane: **Steuerdorf**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Moldova Nouă. En 1910 ĝi havis 407 loĝantojn (rumanoj); en 1992 333 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1773. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al Moldova Nouă.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
eta|300px|Monaĥejo de Moldoviţa
eta|300px|Parto de monaĥejo de Moldoviţa
eta|300px|Ekstera bildo en monaĥejo de Moldoviţa

## Vidindaĵoj 
Proksime de vilaĝo Vatra Moldoviţei troviĝas la mondfama monaĥejo (klostro) Moldoviţa.
Ĝi estis fondita de regnestro Petru Rareş (li regis inter 1527-1538).
La murego de la monaĥejo estas 5m alta kaj 1,5m larĝa. Ĝiaj tri flankoj ankaŭ nun staras kaj la embrazuroj montras, ke iam la monaĥejo servis ankaŭ militcelojn. Meze de la ĉirkaŭbarita placo staras la preĝejo de Petru Rareş, konstruita en 1532.

La eksteraj muroj de la preĝejo estas tute kovritaj de murpentraĵoj (freskoj).
Sur la norda muro la freskoj ne rezistis al la vetero, sed kelkaj scenoj ankaŭ nun estas videblaj.
Sur la suda muro la pentraĵoj bone konserviĝis.
En la mezo troviĝas la fresko, kiu figuras simbole la korpan kaj spiritan genealogion de Jesuo Kristo:
unuparte Liajn praulojn kaj aliparte tiujn, kiuj profitis Lian alvenon. Oni povas vidi ne nur la judajn profetojn,
sed ankaŭ la grekajn kaj arabajn saĝulojn (Selim, Sophokles, Platon, Aristoteles, Pytagoras).
Similan simbolan figuradon la arthistorio konas nur en Francio.
Alia fresko sur la suda muro estas la "Himno al Sankta Maria".
La himno havas 24 strofojn kaj estis skribita de Sergej, patriarko de Konstantinoplo, dankante ke
Sankta Maria savis Konstantinoplon de persa konkero en 626.
La freskoj prezentas la 24 strofojn de la himno.

Sur la kolonoj de la malfermita vestiblo (portiko) oni povas vidi la portretojn de Sankta Georgo, Sankta Demetrio, Sankta Merkurio ktp.
Sur la interna muro de la malfermita vestiblo estas la fresko "Lasta juĝo"
Ĝia aparta interesaĵo estas, ke inter la animoj, kondamnitaj al damno troviĝas Kajafo, Mohamedo, katolikaj
kaj paganaj imperiestroj.
Sur la timpano de la interna vestiblo estas la fresko "Dolora Sankta Virgulino"
La freskoj de la internaj muroj prezentas bibliajn scenojn, okazintaĵojn el la vivo de sanktuloj kaj eminentuloj el Bizanco.
Unu el la freskoj prezentas Petru Rareş kun lia familio.

En la nordokcidenta parto de la konstruaĵkomplekso staras la trezorejo konstruita inter 1610-1612.
Ĝi estis loĝejo por la regnestroj, respektive por la episkopoj kaj ĉi tie oni gardis la valoraĵojn
de la monaĥejo. La teretaĝo havas 5 ejojn, sur la etaĝo estas 3 ejoj kaj malgranda fajroturo de kie malfermiĝas bela
landvidaĵo de la valo de la Moldoviţa rivereto".

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Pescari

**Pescari** estas nomo de multaj lokoj en Rumanio:

***Pescari** estas vilaĝo en Distrikto Arad.
***Pescari** estas vilaĝo en Distrikto Caraş-Severin.
***Pescari (Arad)**
Sfânta Elena

eta|maldekstra|200ra|Sfânta Elena en Banato
**Svatá Helena** (rumane: , hungare: ) estas unu el la ses ĉeĥaj vilaĝoj en la rumana Banato troviĝanta super grandega entranĉo de Danubo en alteco proksimume 400 m s. m. proksimume 10&nbsp;km de la urbo Moldova Nouă. Administre ĝi apartenas al Pescari.

## Historio 
Ĝi estis fondita de ĉeĥaj almigrintoj el Bohemio en la jaro 1824.
En la vilaĝo situas du preĝejetoj, unu katolika el la jaro 1879, devena evangelia el la jaro 1887 hodiaŭ eluzas baptistoj. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
En la vilaĝo vivas nuntempe 507 loĝantoj, absolutan plimulton formas ĉeĥoj. Plimulton de la ĉi-tieaj homoj vivtenas agrikulturo, al la plej signifajn produktoj ĉi tie apartenas tritiko kaj maizo. Parton de la loĝantoj okupas proksimaj ercaj minejoj, sed tiuj estas dampataj.

## Ĉirkaŭaĵo 
En la ĉirkaŭaĵo de la vilaĝo troviĝas granda kvanto da karstaj formacioj. Al la plej signifaj apartenas la kaverno Turka truo kaj Lama roko. Geologie riĉan submetaĵon pruvas ankaŭ la ĉieĉeestantaj profundaĵoj en la ĉirkaŭaj kampoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Brezon

**Brezon** (hungare: **Bársonyfalva**, germane: **Bresendorf**) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Reşiţa. En 1910 ĝi havis 386 loĝantojn (rumanoj, germanoj), en 1956 200, kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skribe estas en 1872. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény  vármegye). Administre ĝi apartenas al Forotic.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Kergelenoj

eta|Situo
250ra|eta|satelita foto
eta|La "ĉefurbo" de la insularo
[eta|Flago de [Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj]]
**Kergelenoj**  ( france/angle : *Kerguelen*) estas insularo en la Hinda oceano, apartenanta al la Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj.

## Geografio 
La areo de la insularo estas 7215&nbsp;km². Ne estas konstanta loĝantaro tie, tamen ĉiam loĝas 50-100 personoj (ĉefe sciencistoj). Koordinatoj 49°50 S, 70°30 E. La areo de la ĉefa insulo nome Grande Terre (kiu ofte estas nomata *Kerguelen* samkiel la tuta insularo) estas 6993&nbsp;km². Oriente en ĝi estas la Golfo Morbihan.

## Historio 
### Malkovro de la Kergelenoj 
eta|Yves-Joseph de Kerguelen-Trémarec
Komence de 1772, Yves Joseph de Kerguélen-Trémarec navigis al la regiono de Antarkto, serĉe de fabela *Terra Australis*, kie li malkovris la izolajn Kergelenojn norde de la kontinento kaj ekposedis diversajn teritoriojn por Francio.

En sia informo al la reĝo Ludoviko la 15-a, li ege trotaksis la valoron de la Kergelenaj Insuloj; sekve, la reĝo sendis lin al dua ekspedicio fine de 1773 tra komenco de 1774, kaj li denove atingis la Kergelenoj. Sed tiam jam klariĝis ke tiuj insuloj estis neloĝeblaj kaj tre senutilaj, kaj certe ne estis la *Terra Australis*. Reveninte, Kerguelen-Trémarec estis enprizonigita.

### Mejloŝtonoj 
* 1772: Yves Joseph de Kerguélen-Trémarec malkovris la insularon.
* 1776: La ŝipoj 'Resolution' kaj 'Discovery' de kapitano James Cook vizitis la insularon.
* 1799: La unua balenĉasisto alvenis.
* 1874: Diversaj sciencaj ekspedicioj pro astronomaj mezuradoj.
* 1877: Brita kompanio komencas elfosi karbon. Pro la malbona kvalito de la karbo la entrepreno fiaskis.
* 1893: Francio aneksis la insularon.
* 1908-1929: La 'Compagnie des Iles Kerguelen' estas fondita kiel stacio por balenĉasistoj.
* 1940-1945: Dum la Dua Mondmilito Kerguelen estis malgranda germana mararmea bazo. La germanaj ŝipoj "Komet" kaj "Pinguin" vizitis la ĉefinsulon.
* 1940 La germana helpkrozero "Atlantis" vizitis la ĉefinsulon.
* 1949: Ekde ĉi tiu jaro troviĝas en la haveno Port-aux-Français konstanta scienca stacio.

## Naturo 
Pro malproksimeco de aliaj insuloj aŭ teritorioj kaj izoliteco estas en tiu insularo multaj endemioj, kiuj ekzistas nur tie, kiel la kergelena ŝterno, la kergelena petrelo aŭ la kergelena tufkormorano. Biogeografie la insularo apartenas al tundro de la insuloj el la suda Hinda Oceano, kiu estas tersupraĵa ekoregiono de la antarkta ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). La insularo ankaŭ donis sian nomon al ĉirkauanta mara ekoregiono.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Esploraj stacioj en Antarkto
* Flaŭra regno

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de la insulo ĉe Kergelenoj-island.org 
* Kergelenoj - Fotoj

Kategorio:Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj
Kategorio:Transmara Francio
Kategorio:Insuloj en Francio
Kategorio:Ekoregionoj de la Antarkta ekozono
Kategorio:Maraj ekoregionoj
Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj
Kategorio:Geografiaj objektoj nomitaj laŭ personoj
Kategorio:Vulkaninsuloj
Al-Fatiha (Fondaĵo)

**Fondaĵo Al-Fatiha** estas organizaĵo dediĉita al la pliboniĝo de vivkondiĉoj de gejaj, lesbaj kaj transgenraj islamanoj.

Ĝin fondis en 1998 Faisal Alam, pakistandevena usonano. Al-Fatiha havas sep branĉojn en Usono, kaj oficejojn en Anglio, Kanado, kaj Sud-Afriko.

En 2001, Al-Muhaĝirun, internacia organizaĵo celanta la establon de tuttera islama kaliflando, eldonis fatvon kiu deklaris, ke ĉiuj anoj de Al-Fatiha estas malkonfesintoj de islamo, kaj mortigindaj.

## Vidu ankaŭ
*Mahmoud Asgari kaj Ajaz Marhoni

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de Al-Fatiha  (en)

Kategorio:GLAT-organizoj
Kategorio:Islamo
Al-Fatiha

**Al-Fatiha** (arabe الفاتحة , kiu signifas "La Malfermiĝo" aŭ "La Komenciĝo") povas signifi:

*Fondaĵo Al-Fatiha (gej-islama organizaĵo)
*Surao Al-Fatiha (unua surao de Korano)
Colonia

* Colonia (Romio), setlejo ekster Romo dum Romia imperio

Urugyajo:
* Colonia
* departemento Colonia

Rumanio:
* Colonia (Tritenii de Jos).
* Colonia (Vetiş).
Comorâște

**Comorâște** [komorıŝte] (hungare: **Komornok**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Reșița. En 1910 ĝi havis 1553 loĝantojn (rumanoj), en 1992 759 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1597. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény  vármegye). Administre ĝi apartenas al Forotic.

Comorâște situas 2 km de la landlimo al Serbio, ĉe nacia vojo DN 57.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Eklipso

center|775px
**Eklipso** laŭ NPIV estas "malapero kompleta aŭ parta de astro pro trairo en la ombro aŭ duonombro de alia astro (situanta inter ĝi kaj la observanto aŭ inter ĝi kaj la lumfonto)".

La plej gravaj formoj de eklipso estas
* **suna eklipso** kaj
* **luna eklipso**.
Luna eklipso

**Luna eklipso** estas astronomia evento, kiu okazas, kiam la Luno pasas tra la ombro de Tero. Tio okazas nur dum plenluno, kaj ne ĉiumonate, sed nur dufoje dum la jaro, ĉar la luna kaj tera vojoj poziciiĝas tiel, ke plej ofte la luno pasas iom super aŭ sub la tera ombro.

sunaj kaj lunaj eklipsojNur en la punktoj 1 kaj 4 povas ekesti luna eklipso, en la punktoj 2 kaj 3 suna eklipso. En ĉiuj ceteraj pozicioj la luno pasas iom pli supre aŭ sube de la tera ombro.La distancoj ne estas proporciaj, kaj la distanco de la luna vojo de la tera ombro por pli da klareco pligrandigita.

eta|Desegnaĵo de luna eklipso
Kontraste al suna eklipso, luna eklipso videblas de ĉiu punkto de la nokta duono de Tero, kaj ĝi aspektas de ĉiu tia punkto same. Pro tio luna eklipso rigardeblas pli ofte ol suna eklipso, kvankam entute sunaj eklipsoj okazas iom pli ofte - simple ili rigardeblas nur en tre limigita parto de Tero.

Ĉar la Tera ombro estas ĉiam cirkla, jam la grekaj astronomoj de antikvaj tempoj konkludis, ke Tero devas havi la formon de sfero.

## Specoj de lunaj eklipsoj 
Distingeblas kvar specoj de lunaj eklipsoj:
[eta|dekstra|Sangoluno de la 28-a de septembro 2015, fotita de [Dietrich Michael Weidmann en Oberuster]]
[eta|La pozicio de la [astroj dum la plena luna eklipso.A – la SunoB – la TeroC – la LunoD – la konuso de la duonombroE – la konuso de la plena ombro]]
* **Plena luna eklipso**: La luno komplete troviĝas en la kerna ombro de Tero. 29 procentoj de ĉiuj lunaj eklipsoj estas tiaj. La maksimuma daŭro de plena luna eklipso estas proksimume 115 minutoj. Ĉar dum plena luna eklipso la luno aspektas tute ruĝa oni tiun fenomenon ankaŭ nomas **ruĝa luno** aŭ **sangoluno**. Vidu ekzemple la artikolon Luna eklipso de la 21a de Januaro 2019.
* **Parta luna eklipso**: Nur parto de la lumo eniras la kernan ombron de Tero, la resto restas en la ĉirkaŭa duonombro. 34 procentoj de ĉiuj lunaj eklipsoj estas tiaj.
* **Plena duonombra luna eklipso**: La luno komplete troviĝas en la duonombro de Tero. La parto de la luno, kiu plej proksimas al la kerna ombro, aspektas videble pli malhele. Tiu tipo de luna eklipso estas la plej malofta.
* **Parta duonombra luna eklipso**: La luno nur parte troviĝas en la duonombro de Tero. Ĝi daŭre restas komplete videbla, sed la parto de la luno, kiu plej proksimas al la kerna ombro, aspektas iugrade pli malhele. Se malpli ol duono de la lumo situas en la tera duonombro, la fenomeno apenaŭ rimarkeblas.

## Bildaro 

Dosiero:Luna_eklipso_2004-05-04.jpg|Plena luna eklipso la 4-an de majo 2004
Dosiero:Luna_eklipso_2006-03-15.jpg|Plena duonombra luna eklipso la 15-an de marto 2006
Dosiero:2013-04-25-Luneklipso (Foto Dietrich Michael Weidmann) 008-t.jpg|Parta luneklipso la 25-an de aprilo 2013

## Vidu ankaŭ 
* Suna eklipso
* Listo de Lunaj eklipsoj


Kategorio:Luno
Kategorio:Astronomiaj eventoj
Kazuaredoj

La **kazuaredoj** () estas familio de birdoj, endemia en la Aŭstralazia ekozono. Ĝi estas la ununura familio el la ordo de la **kazuaroformaj**  (). Tiu eta familio enhavas nur du genrojn kaj 4 vivantajn speciojn.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu familio, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Casuariiformes - kazuaroformaj
**Casuariidae - kazuaredoj
****Dromaius* Vieillot, LJP, 1816 - dromajo, emuo
*****Dromaius novaehollandiae* (Latham, J, 1790) - ordinara emuo
******Dromaius novaehollandiae novaehollandiae* (Latham, J, 1790)
*****†*Dromaius novaehollandiae diemenensis* Le Souëf, WHD, 1907 - tasmania emuo
*****†*Dromaius novaehollandiae minor* Spencer, B, 1906 - reĝinsula emuo
*****†*Dromaius novaehollandiae baudinianus* Parker, SA, 1984 - kanguruinsula emuo
****Casuarius* Brisson, MJ, 1760 - kazuaro
*****Casuarius casuarius* (Linnaeus, C, 1758) - suda kazuaro
*****Casuarius bennetti* Gould, J, 1857 - nana kazuaro
******Casuarius bennetti westermanni* Sclater, PL, 1874
******Casuarius bennetti bennetti* Gould, J, 1857
*****Casuarius unappendiculatus* Blyth, E, 1860 - norda kazuaro

## Priskribo
Ĉiuj kazuaredoj estas neflugaj birdoj, loĝantaj en pluvarbaroj de norda Aŭstralio, Novgvineo kaj apudaj insuloj.

Ili manĝas ĉion: ĉefe fruktojn, sed ankaŭ fungojn, helikojn, insektojn, ranojn, serpentojn kaj ĉiajn bestetojn, pro kio ili estas veraj ĉiomanĝantoj.

Ili havas ostan kaskon surkape uzebla por serĉado inter arbustoj kaj herbo, do la ununura armita birdo. Krome ili havas longajn kaj danĝerajn krifojn (ĝis 12&nbsp;cm). Ili rapidkuras (ĝis 50&nbsp;km/h) kaj saltas ĝis 1,5 m. Ili ankaŭ estas bonaj naĝantoj.

En Nov-Gvineo la loĝantaro ofte bredas kazuaridojn el rabitaj ovoj, kvankam el tio povas rezulti vera danĝero. La kazuaroj povas ataki en tiu nenatura medio (ĉefe vunditaj aŭ minacataj ĉu de homoj ĉu de hundoj) kaj grave vundegi aŭ eĉ mortigi homojn.

## Bildaro

Dosiero:Casuarius casuarius - double-wattled cassowary.jpg|
Dosiero:Kasuaris.jpg|Plenkreska suda kazuaro (*Casuarius casuarius*)
Dosiero:Emu portrait.jpg|Ordinara emuo (*Dromaius novaehollandiae*).
Dosiero:Kasuar fg1.jpg|Fekaĵoj de suda kazuaro (*Casuarius casuarius*).

## Referencoj
Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono

Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Grado farenhejta

eta|350px|
[eta|150px|Kompraru la du [termometrojn kun celsia kaj farenjejta gradoj]]
La **grado farenhejta** (mallonge '''') estas mezurunuo de temperaturo, nomita laŭ Gabriel Fahrenheit.

La farenhejta skalo estis larĝe uzata antaŭ la 1960-aj jaroj, kiam nacioj tra la tuta mondo enkondukis la celsian skalon kiel parto de vasta normigo. Nuntempe, la skalo plej vaste uzatas parole en Usono kaj Jamajko, sed ankaŭ la celsia skalo malvaste (kaj en sciencaj ĉirkaŭtekstoj vaste) uzatas tie.

## Vidu ankaŭ
* Fahrenheit 451

Kategorio:Mezurunuoj de temperaturo
Kategorio:Temperaturo
Marron Curtis Fort

**Marron Curtis Fort** - naskiĝis la , mortis la  en Leer, Orientfrislando  - estis usona-germana lingvisto.

Fort kreskis en New Hampshire. Dum la jaro 1957 li komencis studojn de germanistiko, anglistiko, nederlandistiko, skandinavistiko kaj matematiko en la universitato *Princeton*, kaj daurigis la studojn ekde la jaro 1961 en la universitato de Pensilvanio. Post tiam li venis al Germanio kaj en Frajburgo pretigis lingvistikan doktorigan tezon pri la platdiĉa lingvo de la urbo Vechta en okcidenta Malsupra Saksio. Tra la esperantisto *Franz Ostendorf* (naskiĝis la 25-an de aprilo 1930, mortis la 29-an de marto 2013) li konatiĝis kun la familio *Pusch*, el kiu poste kreskis pluraj aktivuloj de Esperanto, kaj tra ĝi kun la lingvoinsulo de la saterfrisa lingvo. Reveninte al Usono, li inter 1969 kaj 1985 estis profesoro pri germanistiko en la universitato de *New Hampshire*. Dum tiu periodo li dufoje, dum 1976/1977 kaj 1982/1983, por po kelkaj monatoj estis gasta profesoro en la universitato de Oldenburg.

Ekde la jaro 1986 li komplete vivas en Germanio kaj laboras en la universitato de Oldenburg en la lingvistika fako pri la platdiĉa kaj saterfrisa lingvoj. Li forte engaĝiĝas por la vivteno de la saterfrisa - nuntempe la plej eta oficiala malplimulta lingvo de Germanio. Sed ankaŭ la platdiĉa kaj altgermana lingvoj estas liaj sciencaj terenoj. Dum 1991 li por tiu engaĝiĝo ricevis la honoran medalon de la pejzaĝo Oldenburgio. En aŭtuno 2003 profesoro Fort pensiiĝis. Dum la 18 lastaj vivjaroj li vivis en Leer.

## Verkaĵoj 
* *Saterfriesisches Wörterbuch mit einer grammatischen Übersicht.* 1980 (germane)
* *Saterfriesisches Volksleben.* Ostendorp, Rhauderfehn 1985, (germane)
* *Saterfriesische Stimmen.* Ostendorp, Rhauderfehn 1990, (saterfrise kaj germane)
* *Dät Näie Tästamänt un do Psoolme in ju aasterlauwersfräiske Uurtoal fon dät Seelterlound, Fräislound, Butjoarlound, Aastfräislound un do Groninger Umelounde.* Oldenburg 2003, (saterfrise)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Foto: Marron C. Fort
* "Deutsche Welle" pri Marron C. Fort (de) 

Kategorio:Usonaj lingvistoj
Kategorio:Germanaj lingvistoj
Oldenburgo

**Oldenburgo** (, platdiĉe **Ollnborg** aŭ **Ollenborg**, ) estas administre sendependa urbo en la federacia lando Malsupra Saksio en la nordokcidento de Germanio. Ĝi situas proksimume 45 kilometrojn okcidente de Bremen.

La universitata urbo kaj eksa rezidejo de la grafa, duka, grandduka kaj federacia lando Oldenburgio estas la kvara plej granda urbo de Malsupra Saksio: Pli grandas Hanovro, Brunsvigo kaj Osnabrück.
eta|maldekstra|200px|

La plej proksimaj grandaj urboj estas Bremen, proksimume 50 kilometrojn oriente, Osnabrück, proksimume 100 kilometrojn sude kaj Hamburg, proksimume 175 kilometrojn nordoriente de Oldenburgo. La nombro de urbaj loĝantoj dum la jaro 1945 pasis la limon de 100.000, kaj ekde tiam laŭ germaniaj kriterioj la komunumo estas "urbego". En 2005 la urbo estis fondomembro de la metropola regiono Bremeno-Oldenburgo.

## Geografio 
Oldenburgo situas en ebenaĵo ambaŭflanke de la ŝipebla rivereto *Hunte*, 23 kilometrojn okcidente de la loko (ĉe komunumo Elsfleth) kie ĝi enfluas la riveron Weser kaj ŝipvoje 90 kilometrojn de la Norda Maro.
eta|dekstra|200px|

## Servoj 
* Universitato de Oldenburgo

## Konataj lokuloj 
* Otto Mencke (1644-1707), filozofo, erudiciulo kaj pedagogo
* Georg Kossenhaschen (1868-1931), entreprenisto, naskiĝis en la urbo
* Helene Lange (1930-1930), feministino kaj pedagogino
* Lajos Papp (1935-2019), hungardevena komponisto, mortis en Oldenburgo
* Marga von Garrel (1913-2003), pentristino, mortis en Oldenburgo

## Partneraj urboj 
* 20px *Taastrup* en Danio (ekde 1978)
* 20px *Cholet* en Francio (ekde 1985)
* 20px Groningen en Nederlando (ekde 1989)
* 20px Maĥaĉkala en Dagestano, Rusio (ekde 1989)
* 20px distrikto Rügen en Meklenburgio-Antaŭpomerio, Germanio (ekde 1990)
* 20px distrikto *Mateh Aŝer* en Israelo (ekde 1996)

Kategorio:Oldenburgio
Kategorio:Urboj de Malsupra Saksio
Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Malsupra Saksio