open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Muztar Abbasi

eta|Muztar Abbasi
eta|Muztar Abbasi, kun blankeca barbo sidanta en la unua vico
**Allama MUZTAR ABBASI** (naskiĝis en 1931 en Murree, mortis la ) estis la patro de la Pakistana Esperanto-Asocio (PakEsA), fondita de li en 1978.

Li estis la unua en la lando, kiu post ties ŝtata sendependeco de 1947 lernis Esperanton. La verkinto de lernolibro kaj tradukinto de la Sankta Kuraano estis honora membro de UEA; li instruis en diversaj lernejoj kaj havis tre riĉan bibliotekon (laŭ Amjad Butt, Murree).

## Verkoj 
* Abbasi, Muztar: **Unua Esperanta Libro** (Urdu-Esperanto) en 1974
* Abbasi, Muztar: **Baza Esperanto-Urdu Leglibro** (Urdu-Esperanto) en 1976
* Abbasi, Muztar: **Esperanto-Urdu vortaro** (Urdu-Esperanto) en 1977
* Abbasi, Muztar: **Baza Kurslibro de Esperanto** (Urdu-Esperanto) en 1978
* Abbasi, Muztar: **Dua Baza Kurslibro de Esperanto** (Urdu-Esperanto) en 1982
* Abbasi, Muztar: **Baza Vortaro de Esp-Urdu** (Urdu-Esperanto) en 1882
* Abbasi, Muztar: **S-ro Muhammad (benita de Allah) la vivo de la islama profeto** (Esperanto) en 1984
* Abbasi, Muztar: **Facila Esperanta Vortaro en Urdu** (Urdu-Esperanto) en 1985
* Abbasi, Muztar: **Leciono el la Nobla Kuraano** (Dars-e-Kuraan) en 1990
* Abbasi, Muztar: **Vera Libro** Traduko de Kuraano (Esperanto) en 1992
* Abbasi, Muztar: **Lingvaj interrilatoj de Araba kaj Hebrea** (Urdu) en 1993
* Abbasi, Muztar: **Esperanto-Urdu Vortaro** (Urdu-Esperanto) en 1998
* Abbasi, Muztar: **Tezo pri Islamo** (Esperanto) en 2000
* Abbasi, Muztar: **Profeto Muhammad (benita de Allah) Diris** (Esperanto, Araba kaj Urdua) en 2002
* Abbasi, Muztar: **La Sankta Kuraano** (Traduko en Esperanto) en 2000

## Bildaro 

Dosiero:1984 Sinjoro Mohammad 1.jpeg|*Sinjoro Mohammad*, 1984.
Dosiero:1984 Sinjoro Mohammad 2.jpeg

Kategorio:Pakistanaj esperantistoj
Kategorio:Tradukistoj al Esperanto
Kategorio:Pakistana Esperanto-Asocio
Zhang Qicheng

**ZHANG Qicheng** () naskiĝis en 1913, estis honora membro de UEA ekde 1986, honora prezidanto de Ĉina Esperanto-Ligo, forpasis la 22-an de decembro 2004. Li eklernis Esperanton en 1928 kaj baldaŭ fariĝis unu el la plej elstaraj aktivuloj en la ĉina Esperanto-movado.

Li kunfondis Ŝanhajan Esperanto-Ligon kaj redaktis la gazetojn Ĉinio Hurlas kaj La Mondo. Post la ekesto de Ĉina Popola Respubliko li kunfondis Ĉinan Esperanto-Ligon kaj ian revuon El Popola Ĉinio. Dum multaj jaroj li estis ĝenerala sekretario de ĈEL. En tiu funkcio li pretigis la aliĝon de ĈEL al UEA en 1980 kaj reprezentis ĝin kiel komitatano A ĝis 1989. En 2001 aperis lia esearo **Ĉina lingvo - la riĉa kaj bela lingvo**.

Kategorio:Ĉinaj esperantistoj
Divinópolis

'*** (prononco [divi**no*'polis] (esperante: *Dia urbo* aŭ *Diapolo*, oficiale ) estas municipo kaj grandurbo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Oeste de Minas* (do "Okcidento de Minas-Ĝerajso") kaj estas la administra centro de la mikroregiono *Divinópolis*. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

Divinópolis montras aktivan komercon, precize ĝi havas multajn etajn fabrikojn de vestoj, kaj pro siaj pluraj konstruaĵoj, ĝi ŝajnas pli industria ol vere estas. Nuntempe, en ĝi estas multaj komercaj radistacioj, krom tri alternativaj radistacioj, du propraj televidaj sistemoj kaj ĉiutagaj ĵurnaloj. Nokte, en la urbo oni povas promeni al multegaj drinkejoj tra la urbo, kaj al iuj dancejoj, aŭdante lokajn muzikistojn.

Esperanto-movado estas vigla, kun aktiva klubo, malfermata ĉiutage kaj kun multaj partoprenantaj lernantoj en pluraj niveloj. Estas semajnaj babiladoj kaj monataj prezentaĵoj en la urba biblioteko.

## Famaj loĝantoj
*Poetino Adélia Prado (naskiĝis la 13-an de decembro 1935).
*Skulptisto G.T.O. aŭ plennome Geraldo Teles Oliveira, kreinto de originala skulptaĵo el ligno kaj konataj bildoj en Brazilo.
*Muzikisto Túlio Mourão (naskiĝis en 1951), komponisto kiu ludis kun gravaj muzikistoj de Brazilo.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Remicourt

**Remicourt** (*france:*[RemiKUR]) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Lamine, Momalle, Pousset kaj Hodeige apartenas al Remicourt, la ĉefa municipo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo (france)
Sebastiano Faŭro

**Sebastiano FAŬRO** (france Sébastien FAURE, pr. Sebastja' For) (1858-1942) estis franca anarĥiisto.

## Vivo 
Naskiĝinte la 6an de januaro 1858 en Saint-Etienne, li estis la kvara infano el ses, de familio bonhava kaj katolika. Li estis enskribita en la plej bonaj religiaj lernejoj.
Li evoluis de la kristanismo al socialismo, poste al anarĥiismo, por kiu li vigle propagandis. Li agadis ankaŭ sine de sindikatoj. Li ekaktivis politike unue kadre de la socialista laborista partio, kaj poste iĝis anarĥiisto en 1888.

Li estis rimarkita pro sia elokvento okaze de la proceso de la Tridekopo kiu komenciĝis la 6an de aŭgusto 1894 kaj finiĝis per senkulpigo de la plejmulto de la akuzitoj.

En 1895, li kunfondis, kun Louise Michel, la gazeton "La liberecano" (Le Libertaire). En 1904, li kreis liberecanan lernejon, "la abelujo" (La ruche) apud Rambouillet, kiu ekzistis ĝis 1914. En aprilo 1916, li kun Mauricius iniciatis la revuon "Tio, kio direndas" (CQFD: Ce qu'il faut dire) kiu ĉesis aperi en decembro 1917.

Fama pro siaj pedagogiaj kaj oratoraj kvalitoj, li ankaŭ aŭtoris plurajn librojn, kaj estis la iniciatinto de franclingva anarĥiista enciklopedio (en kvar volumoj kaj preskaŭ 3000 paĝoj), kiu plentempe okupis lin kaj aperis en decembro 1934.

Kun la hispana revolucio, la espero videblis ĉe la horizonto. La maljuna batalanto retroviĝis denove en aktivado, sed li rapide seniluziiĝis.

Li mortis en Royan la 14an de julio 1942.

## Rilato al esperanto-movado 
La juna Lanti (tiam 17-jara, ankoraŭ fervora franca patrioto) ĉeestis impresite prelegojn de Sebastiano Faŭro en Rueno (1897) post kio li foriĝis de patriotismo k proksimiĝis al anarkiismo, kiel li mem atestas en sia nefinita membiografiaĵo *Fredo*, en kiu Faŭro aperas sub la nomo *Bastiano Feble*. Li pli poste (post 1909) mem rekte korespondis kun Faŭro (k ankaŭ Han' Riner' k Johano Gravo, aliaj famaj anarĥiistoj).

## Verkoj legeblaj en Esperanto 
* *La anarkiistoj (Kiuj kaj kiaj ili estas, kiuj kaj kiaj ili ne estas)*, prelego, tradukis Marcelo Ternant, Liberecana Ligilo, 1973
* *La Krimoj de Dio* (Sébastien FAURE, Johann MOST), 52 p., SAT-Broŝurservo
* *La dek du pruvoj pri la neekzisto de Dio*, tradukis Kristiano Riviero, 2009

## Fontoj 
Ĉi artikolo parte estis redaktita surbaze de informoj aperintaj en *OVO 65bis* (aprilo 2010, *Ondo da VerO* estas
trimonata informilo de TIETTI-Instituto de Esperanto en Togolando).

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Francaj anarkiistoj
Kategorio:Francaj socialistoj
Kategorio:Francaj ateistoj
Clavier

eta|maldekstra|La preĝejo de sankta Bartolomeo en Clavier.

**Clavier** (france: [klaVJE]) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Bois-et-Borsu, Les Avins, Ocquier, Pailhe kaj Terwagne apartenas al Clavier, la ĉefa municipo.
Esneux

Por Tilff, vidu detalan paĝon sub Tilff (Esneux)
eta|250px|maldekstra|Esneux.
**Esneux** (france: [esNEŬ], valone Esneu) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

## Tilff 
Ekde 1977 la municipo Tilff apartenas al Esneux, la ĉefa municipo.
## Gefiloj
*Léonie de Waha, historiistino kaj feministino

## Esperanto
La 1-a VSKK okazis de la 25-a ĝis la 27-a de oktobro 2024 en Tilff.
Hendrik Arie de Hoog

eta|220ra|Kovrilpaĝo de "Du Malsanoj en Esperanto".
**Hendrik Arie DE HOOG** (naskiĝis en 1910, mortis en 2001) estis nederlanda esperantisto kaj membro de Akademio de Esperanto, estro de la sekcio pri gramatiko ekde 1972, prezidanto de Kristana Esperantista Ligo Internacia kaj de ties nederlanda sekcio.

Li estas la aŭtoro de *Du Malsanoj en Esperanto*, *Nia Historio. KELI 1911-1961*, *La Senpera Verbigo de Adjektivoj* kaj aliaj Esperanto-libroj.

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Akademio de Esperanto
Suus Mabesoone-Visser

**Suus MABESOONE-VISSER** (naskiĝis en 1912, mortis la 23-an de januaro 2002 en Schagen, Nederlando) estis nederlanda esperantisto kaj dumviva UEA-membro. Ŝi geedziĝis en Hilversum la 8-an de decembro 1951 kun sinjoro P. M. Mabesoone.

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Henk Diender

**Henk DIENDER** (naskiĝis la , mortis en 2002 post longa malsano) estis unu el la plej gravaj aktivuloj de la Nederlanda Esperanto-Junularo inter 1977 kaj 1983 kaj estis la unua redaktoro de *Jongeren Esperanto Nieuws*.

## Referencoj 
Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Sijtje Christine Mabesoone-Visser

**Sijtje Christina MABESOONE-VISSER** (naskiĝis la , mortis la 21-an de januaro 2002) estis nederlanda esperantisto. Ŝi estis dumviva membro de UEA kaj edzino de la honora membro P. M. Mabesoone, kiu donis ŝian nomon al la fonduso subtenanta projektojn de lokaj sekcioj de Esperanto Nederland.

## Listo de referencoj 
MABESOONE-VISSER, Sijtje Christine
M
MABESOONE-VISSER, Sijtje Christine
Ingeborg M. J. Dijkhoff-Lenze

**Ingeborg M. J. Dijkhoff-Lenze** (naskiĝis en 1913, mortis en 2003 en Hago) estis nederlanda esperantisto. Ŝi estis dumviva membro de Universala Esperanto-Asocio, mecenato, delegito kaj fakdelegito inter 1963 kaj 1989.

En 1963 socialdemokrata ĵurnalo *Het Vrije Volk* enmetis du kolumnetojn de Dijkhoff-Lenze en ĝia ĵurnalo. Dijkhoff-Lenze loĝis kun sia edzo Karel Dijkhoff kaj ilia filino Nicolette sub la adreso Van Trigtstraat 20 en Hago.

## Referencoj 
Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Gerard van der Horst

**Gerard VAN DER HORST** (naskiĝis en 1924; mortis la  en Hago) estis nederlanda esperantisto. Li estis la edzo de Mila van der Horst-Kolinska kaj kunlaboranto de SAT, TANEF kaj Esperanto-radioelsendoj.

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Jan Otto de Kat

**Jan Otto DE KAT** (naskiĝis en 1920, mortis en aprilo 2003 en Hago) estis nederlanda esperantisto.

De Kat estis dumviva membro de UEA kaj fakdelegito pri elektrotekniko kaj matematiko (1980-2002). Krome li estis landa delegito (1981-1986) kaj kasisto de ISAE, aŭtoro de artikoloj en *Sciencoj Komunikaĵoj* (1982, 1985) kaj *Scienca Revuo* (1983). Li estis membro de Asocio de Nederlandaj Sciencistoj Esperantistaj. Multaj memoras lin kiel gitarakompananton de la kantistino Ramona van Dalsem.

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1920
Kategorio:Mortintoj en 2003
Spa

**Spa** aŭ **Spao** estas municipo en Belgio, kiu en la jaro 1594 ricevis la urbajn rajtojn. Ĝi situas en romantika valo inter montetoj, partaj en ardena montaro, je 35 kilometroj sud-okcidente de Aĥeno. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Estas akvofonto kaj kuracejo kiuj altiradas multe da turistoj al Spa. En la angla lingvo la vorto *spa* eĉ iĝis ĝenerala termino por *loko kun kuraca akvo.* Jam en 14-a jarcento oni venis al Spa por bani.

La germanimperia ĉefkazerno estis tie en 1918, kie oni konversaciis pri la armistico, kaj el kie la germanaj delegitoj iris al la franca situo por rendevui marŝalon Ferdinand Foch kaj pledi pacon.

Apud Spa troviĝas aŭtokurejo *Spa-Francorchamps,* sur kiu okazas la ĉiujara Granda Premio de Belgio de Formulo Unu. La kurejo ekzistas de 1920 kaj estis fifama pro longaj rektaj partoj, kiuj permesis altegajn rapidojn kaj igis la veturadon tre danĝera. Pro tio oni en 1970 fermis la kurejon kaj reduktis ĝin de 14 km al 7 km. De 1983 denove okazas konkursaj veturadoj.

## Famuloj 
En Spa mortis:
* János Kiss (esperantisto), rektoro de Universitato de Budapeŝto
* Maria Henrietta de Aŭstrio, reĝedzino

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (france kaj nederlande)
* Francorchamps - Belga Grand-Premia aŭto-kurejo (france kaj angle)

Kategorio:Urboj de la provinco Lieĝo
Kategorio:Urboj de Belgio
Kategorio:Kuraclokoj de Belgio
Petko Petrov Arnaudov

**Petko Petrov ARNAUDOV** (1931 – 31-a de marto 2004) estis bulgara esperantisto kaj iama bulgara ĉefdelegito de UEA. La honora membro de la Asocio de Bulgaraj Matematikistoj estis interalie prezidanto de la Internacia Asocio de Esperantistaj Matematikistoj.

## Verkoj 
* Arnaudov, Petko Petrov: **85 jaroj Esperanto-societo en Pazarĝik** (1996)
* Arnaudov, Petko Petrov: **Amuza matematiko por gelernantoj** (1984)
* Arnaudov, Petko Petrov: **Esperanto en praktiko** (1995)
* Arnaudov, Petko Petrov: **Esperanto: kurso por perfektiĝo** (1996)
* Arnaudov, Petko Petrov: **Matematiko kaj legaĵoj por ĉiuj** (2000)

Kategorio:Bulgaraj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1931
Kategorio:Mortintoj en 2004
Ueshiba Morihei

**UESHIBA Morihei** (Hepburn), 植芝 盛平 [ueŝiba morihej] (14-an de decembro, 1883 - 26-an de aprilo 1969) estas batalartisto kaj kreinto de ajkido, kaj oomot-isto. Ajkidistoj nomas lin "*O Sensei*" (Granda Instruisto aŭ simple Maljuna Instruisto).

Li naskiĝis en la urbo de Tanabe en Ŭakajama-prefektujo.

Kategorio:Japanaj_ajkidistoj
Subkondiĉa liberigo

**Subkondiĉa liberigo** signifas libergiĝon de kondamnito el malliberejo antaŭ ol plenumi la originale juĝitan puntempon.  

La juĝejo rajtas antaŭskribi subkondiĉan liberigon en juĝo (se la puno daŭras malpli ol 3 jarojn). Tio ne validas por plurfojaj krimagantoj.

## Antaŭkondiĉoj laŭ lando 
### En Hungario 
*ĝi havis senriproĉan konduton
*ĝi ŝajnos estimi la leĝojn 
*ĝi jam plenumis 4/5 parton de pundoma, bagna tempo
*ĝi jam plenumis 3/4 parton de prizona tempo
*ĝi jam plenumis 2/3 parton de aresteja tempo

#### Ne estas subkondiĉe liberigebla tiu persono, kiu 
*agadis en krimasocio
*plenumis malpli ol 2 monatojn en malliberejo 
*krimfaris antaŭ ol plenumi pli fruan juĝon pro aliaj krimago

#### Okaze de vivofina puno, oni rajtas liberiĝi (se la juĝo ne ekskludas tion) 
*se ties tempo aperas en la juĝo 
*plej frue nur post 20 jaroj aŭ 30 jaroj (okaze de neniam senvalidiĝantaj punoj).

Kategorio:Juro
Kategorio:Malliberigo kaj deteno
Deŭterono

**Deŭterono** (el la greka *deýteros* »la dua«) nomiĝas la atomkerno de la peza hidrogen-izotopo deŭterio ²H . Ties simbolo estas *d*. Unu deŭterono konsistas el unu neŭtrono kaj protono.

Deŭteronoj havas rolon en la kernfisiaj reakcioj, en steloj kiel interprodukto ĉe proton-proton-reakcioj .

## Vidu ankaŭ 
* Deŭterio
* Tritono (fiziko)

Kategorio:Kemio
Kategorio:Atoma fiziko
Kategorio:Hidrogeno
Kategorio:Katjonoj
Deŭterio

**Deŭterio** (el la greka *δευτερον*: "la dua") estas krom procio kaj tricio, izotopo de hidrogeno. Ĝia atomkerno estas nomata ankaŭ deŭterono.

## Priskribo 
La ĝusta kemia simbolo estas 2H, sed el simpligaj bazoj estas kutima ankaŭ la uzo de formula signo D.

Male al 1H hidrogeno, ĉe kiu la atomkerno konsistas nur el unusola protono, la deŭteria kerno konsistas el unu protono kaj unu neŭtrono. La proporcio de la deŭterio en la natura hidrogeno estas ĉirkaŭ 0,015%. Ĉar neniu procezo de la stelara nukleosintezo estas tiel konata, kiu produktas deŭterion, oni supozas ke ili estiĝis en la primordia nukleosintezo direkte post la praeksplodo. Tiel la ofteco de la deŭterio en la kosmo estas grava parametro por la kosmologiaj modeloj.

Se oni anstataŭigas ĉe akvo (H2O) la hidrogenon al *deŭterio*, tiel oni ricevas pezan akvon (D2O). Se la hidrogenon anstataŭas nur duone la deŭterio, ricevas oni duonpezan akvon (HDO).
La denso de D2O estas 1,1047 g/cm³ ĉe , la fandopunkto situas ĉe  kaj la bolpunkto ĉe . La densa maksimumo situas ĉe  (akvo: ). Tiu diferenco en la fizikaj proprecoj nomiĝas *izotopa efekto*. Ĝi estas neniel tro forte esprimita kiel ĉe la paro 1H - 2H. Peza akvo estas venena en granda koncentriĝo pro la malbona solvebla kapablo.

Oni uzas deŭterion kiel moderigilon en atomreaktoroj (en formo de peza akvo), kiel brulaĵon en atombomboj kaj kiel signilon en kemio kaj biologio.

Krom la menciitaj oni uzas ĝin en eksperimentaj fisiaj reakcioj kun tricio kiel brulaĵojn.

Deŭterio estis malkovrita en 1931 de Harold Clayton Urey, pro kio li ricevis en 1934 Nobelpremion pri kemio.

## Vidu ankaŭ 
* Procio
* Tricio
* Peza akvo
* Hidrogeno

Kategorio:Izotopoj
Milla Jovovich

eta|Milla Jovovich en 2011
eta|Milla Jovovich (Cannes 2000)
**Militza JOVOVICH** (naskiĝis la 17-an de decembro 1975 en Kievo, Ukraina SSR, Sovetunio; , *Milla Jovović*) estas usona fotomodelino, aktorino, muzikistino kaj dezajnistino.

Ŝi estas unu el la internacie plej konataj fotomodeloj kaj ankaŭ sukcesa kiel aktorino. Ekde 1994 ŝi havas usonan ŝtatanecon. Ŝi parolas serbe, ruse, france, angle.

## Vivo 
Ŝiaj gepatroj estas la montenegra kuracisto Bogić Jovović kaj la rusa aktorino Galina Loginova Jovović. Ŝia familio translokiĝis en ŝia 5-a aĝo al Sakramento, Kalifornio. Ŝia patrino kuraĝigas ŝin jam fruaĝe por iĝi aktorino. Kiam ŝi aĝas 9, ekvizitas instruon pri aktorludo. La fotomodelulan karieron ŝi komencas en aĝo 11. Unu jaron poste ŝi aperas sur kovrilpaĝo de usona gazeto *Mademoiselle*, kio ekas akran debaton pro temo junuloj kiel fotomodeluloj (legu: pedofilio). Samjare nomis ŝin Richard Avedon kiel unu el la „plej neforgeseblaj virinoj de Revlon” (''Revlon's most unforgettable women*).

Inter la modeladoj, ŝi laboras plej ofte pri sia aktorina kariero. En aĝo de 13 ŝi ricevas flankrolon en la filmo *Two Moon Junction*, tri jarojn poste ĉefrolon en *La reveno al la blua laguno*. En 1992 ŝi ludas kun Christian Slater en *Kuffs* kaj akiris roleton en la biografia filmo de Charlie Chaplin, *Chaplin*. Jovoviĉ geedziĝis en aĝo de 16 kun filma partnero Shawn Andrews, kun kiu ŝi konatiĝis dum surbendigo de sia sekva filmo *Dazed and Confused* (Reĝisoro: Richard Linklater). La geedziĝon nuligis post du monatoj ŝia patrino. (kasacio)

En 1994, ŝi ricevas kontrakton ĉe EMI Records kaj publikigas sub tiu etikedo sian unuan albumon *The Divine Comedy*, kiun ŝi skribis jam en aĝo de 15 kaj surbendigis en aĝo de 16. Ĝi ricevas kelkajn bonajn kritikojn, sed restas malantaŭ la atendoj. En 2002 aperas ŝia dua albumo *The Peopletree Sessions*.

En 1997 ŝi geedziĝas kun Luc Besson, reĝisoro de scienc-fikcia filmo *La kvina elemento*, en kiu Jovoviĉ ludis la virinan ĉefrolon kaj iĝas stelulino. Ŝi ankaŭ ludis sub lia reĝisorado – post du jaroj – la francan nacian heroon kaj sanktulon Johana de Orleans. En 1999 ŝi denove divorcas.

En 2003 ŝi fondas kun Carmen HAWK la modan firmaon *Jovovich-Hawk*. La vendado okazas tra usona vendejo *Fred Siegel'' en Los Anĝeleso. En 2005 ŝi malfermas sian propran butikon en Novjorko.

## Filmaro 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.millanews.com 
* http://arhiva.glas-javnosti.co.yu/arhiva/2000/07/18/srpski/F00071702.shtm  
* Oficiala paĝo 
* Milla Jovovich en Twitter
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj fotomodeloj
Akasztó

**Akasztó** [akastO] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en Distrikto Kiskőrös. La nomo Akasztó signifas laŭvorte pendiganto ('prena), sed etimologie oni aludas du alian signifon:
* ĉar la areon ofte inundis la Danubo, la ĉaroradoj ofte sinkis en la koton (tiel rado**prena**)
* la iama bienulo havis rajton pri ekzekutoj de subuloj.

## Bazaj informoj 
* Areo: 65&nbsp;km²
* Loĝantaro: 3550
* Poŝtkodo: 6221
* Telefonprefikso: 78

## Situo 
Akasztó situas laŭ la ĉefvojo Kiskőrös-Dunaföldvár. Troviĝas Kiskőrös 10, Solt 20, Dunaföldvár 25 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1278. La turkoj preskaŭ senhomigis la vilaĝon. En la 18-a jarcento slovakoj alvenis. La loĝantaro okupiĝas precipe pri vimkulturo.

## Vidindaĵoj 
* Stadler-stadiono, kiun eĉ envius urboj
* katolika preĝejo Naskiĝo de Maria (Akasztó) de 1744 kun parte gotika turo
* banejo
* fiŝkaptistaj lagoj

## Famuloj 
* En Akasztó naskiĝis:
** János B. Nagy (kemiisto)
** Benedek Kiss, poeto.
* En Akasztó vivis József Stadler

## Ĝemelkomunumoj 
*  Kraszna, Rumanio

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.akaszto.hu 

pri la situo en Hungario, kaj hungare pri la vilaĝo 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Olne

**Olne** (france: [OLN]) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

La vilaĝoj Saint-Hadelin (ekde 1977), Hansez, Gelivaŭ kaj Vaux-sous-Olne apartenas al Olne, la ĉefa municipo.

## Historio
[eta|maldekstra|[Ĉarto de Henriko la 2-a je la jaro 1005]]
La unua skriba mencio de vilaĝoj el la komunumo datiĝas de 1005.

## Agrikulturo
Oni trovas ĉefe herbejojn kaj heĝkamparojn.

## Naturo
## Partneraj urboj
* 
* 

## Fontoj
* , 288 p D/2006/11.092/1
Stadiono

[eta|dekstra|240ra|*Wembley Stadium* en [Londono, Anglio.]]
[eta|dekstra|240ra|La [Stadiono de Francio en 2011.]]
**Stadiono** (la termino oficialigita per 8OA), arkaike ankaŭ *stadio* (vorto kiu laŭ 1OA havas alian signifon) estas sportejo kun areno por atletaj aŭ sportaj ekzercoj kaj konkursoj, kaj multŝtupaj vicoj da sidlokoj por rigardantoj.

Laŭ Francisko Azorín **stadio** estas *Luktejo, areno, antikve unu stadio longa, ĉirkaŭita de ŝtuparigita sidejo, kie jam la antikvaj grekoj vete luktis, kuris, saltis, ĵetis diskon, k. ludis. Mezurunuo de la grekoj 184,98 m. la atena; 192,27 m. la olimpa.* Li indikas etimologion el la greka *stadion* (stadio, mezurunuo), kaj de tie la latina *stadium*. Kaj li aldonas la terminon *stadimetro*.

## Famaj stadionoj 
* la antikva Tut-Atena Stadiono, komence el ligno, en 329 antaŭ nia erao gvide de Likurgo el Ateno estis rekonstruita plene el blanka marmoro, kaj ĝi estis vastigita de *Herodes Atticus* en 140 de nia erao, tiel ke ĝi povis gastigi 50 000 spektantojn. La stadiono estis rekonstruita en 1895 - daŭre el blanka marmoro - por funkcii kiel olimpika stadiono en la Somera Olimpiko 1896, la unua olimpiko en modernaj tempoj, kaj ankaŭ nun gastigas internaciajn sportajn eventojn.
* Stadiono de Francio (Parizo)
* Olimpika Stadiono de Munkeno, kiu ankaŭ elstare prezentiĝas en la esperantlingva *Poemo de Utnoa*
* Stadiono Ĵurnalisto Mário Filho (kromnome Maracanã) en Rio de Janeiro, Brazilo
* Camp Nou, stadiono de la Futbala Klubo de Barcelono, ankaŭ gastigas grandegajn muzikajn koncertojn
* Olimpika stadiono () en Moskvo, centro de la Somera Olimpiko 1980
* Olimpika stadiono de Torino, centro de la Vintra Olimpiko 2006
* Stadiono Rungrado unuamaja en Pjongjango, Nord-Koreio

## Bildaro 

Dosiero:FC_Twente_stadium.jpg|Plej multaj stadionoj estas subĉielaj, kiel ĉi tiu futbala stadiono en Nederlando.
Dosiero:Yankee stadium.jpg|Stadiono de Novjorkaj "*Yankees*".
Dosiero:Panoramic photograph of interior of Colosseum.jpg|la Koloseo en Romo: antikva stadiono.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ciklodromo
* Ludkampo
* Vojkampa atletiko
* Vego (sporto)


Kategorio:Sportejoj
Middelburg

eta|situo de Middelburg
eta|Urbodomo de Middelburg
eta|Lange Jan kaj la *Nieuwe Kerk*
eta|maldekstra|300px|

**Middelburg**, en esperanto **Mezburgo** aŭ **Midelburgo**, estas la ĉefurbo de la provinco Zelando kaj municipo en la regiono Walcheren. La municipo nombris en januaro 2005 46 582 loĝantojn kaj havas surfacon de 49 km². Krom la urbo Middelburg la municipo ampleksas la kernojn Nieuw en Sint Joosland, Arnemuiden, Kleverskerke kaj St. Laurens. Middelburg situas je la vojo A58 ĉe la fervojlinio Vlissingen-Roosendaal. La urbo estas tratranĉita de la kanalo tra Walcheren.

En la nordo de la urbocentro troviĝas la kun Madurodam komparebla Miniatuur Walcheren, kie oni montras 350 imitkonstruaĵojn el la ĉirkaŭaĵo en mezurproporcio de unu al dudek.

## Historio kaj arkitekturo 
Middelburg jam ekestis meze de la 9-a jarcento. Dum arkeologiaj elfosadoj oni retrovis uzobjektojn de tiu periodo. Ekzistis tiam kastelo, kiu estis konstruita ĉu kiel defendo kontraŭ la vikingoj, ĉu ĝuste male de la vikinga reĝo Harald mem.

Ĉirkaŭ 1125 estis fondita abatejo. Ĝi ampleksis interalie du preĝejojn. Unu el ili, la Korusa preĝejo havas 89-metran turon kiu nomiĝas *Lange Jan* kaj estas por multaj homoj la simbolo de Mezburgo.

La marbranĉo 'Sloe' dum longa periodo estis ŝipveturebla. Tial Middelburg povis iĝi prospera komerca urbo, la plej grava de la lando post Amsterdamo. Multaj anglaj kaj francaj ŝipoj pasis en Middelburg. La nomoj de stratoj kaj malnovaj domoj ofte referencas al eksterlando.

Dum la dua mondmilito Middelburg multe suferis. La centro de la urbo estis severe bombita de la germanoj la 17-an de majo 1940. Feliĉe multaj malnovaj konstruaĵoj, kiel la urbodomo, estis renovigitaj post 1945.

En la jaro 2004 en Middelburg ekestis la unua zelanda universitato. La Roosevelt Academy havas sian sidejon en la malnova urbodomo de Middelburg. Temas pri la plej malgranda universitato de Nederlando kiu kunlaboras kun la Universitato de Utrecht.

La nova urbodomo troviĝas ĉe la akvofluo fronte al la staciodomo kaj bushaltejo.

Dum la semajnfino de la 10-a ĝis la 12-a de junio 2005 la Nederlanda Esperanto-Junularo festis en Middelburg sian 40-jariĝon dum la Printempa Renkontiĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.plattegronden.nl/gemeentemiddelburg  
* http://www.sdu.nl/staatscourant/gemeentes/gem318z.htm  
* La oficiala retpaĝo de Middelburg
* Miniatuur Walcheren

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Zelando
Kategorio:Municipoj de Zelando
Kategorio:Walcheren
Solo

**Solo** povas esti:

# unu sola afero
# **soleco**, stato esti sola kaj sentanta la mankon de kompanio aŭ aliula helpo
# alternativa, neformala vortumo de **soloo**, muzikaĵo kiun ludas unu sola artisto
# **Solo** aŭ Solotronik (muzikisto)
# **Solo** (Norvega firmao produktanta sukaĵojn)
# **Han Solo**, rolulo de filmoj Star Wars
# **Solo (Javo)**, rivero sur la insulo Javo
# **Solo (monto)**, monto en la montaro Andoj
Procio

**Procio** estas la plej ofta izotopo de hidrogeno. Pliaj hidrogenizotopoj estas deŭterio kaj tricio. La nomo venas el la greka  πρõτον: "La unua".

La kemia simbolo estas 1H.
Male al deŭterio kaj tricio, ĝi ne entenas neŭtronon en la atomkerno sed nur unu protonon, kies nomo derivas el procio. Normala akvo (H2O) entenas procion kiel hidrogenizotopon.

La proporcio de la diversaj hidrogenaj izotopoj en la naturo:
*Procio (1H) 99,985 %
*Deŭterio (2H, D) 0,0145 %
*Tricio (3H, T) 10−15 %

Kategorio:Izotopoj
Jean Martignon

**Jean MARTIGNON** (pseŭdonimo: **G. T. Romanin**) estas franca aŭtoro, kiu verkas en Ido. Li verkis la unuan sciencfikcian romanon en Ido, *La suno di Tiahuanako* ("La suno de T."). En 2005 aperis *Skandalo en Roseringen*, satira verketo.

Martignon, Jean
Martignon, Jean
Martignon, Jean
Tricio

**Tricio** aŭ **tritio** (el la greka *tritós* "la tria") estas, kun procio kaj deŭterio, unu el la naturaj izotopoj de hidrogeno. Ĝia atomkerno nomiĝas ankaŭ tritono.

La kemia simbolo estas 3H, pli simple ofte ankaŭ T. Kompare al deŭterio, posedas ĝi krom protono ne nur unu, sed du neŭtronojn en la atomkerno. Tiu atomkerno estas nestabila kaj disfalas dum duoniĝa tempo de 12,32 jaroj per emisio de unu elektrono al 3He (beta disfalo). Tricio estas do radioaktiva. Tricia oksido (superpeza akvo) T2O havas bolpunkton ĉe 101,51&nbsp;°C kaj fandopunkton ĉe 4,48&nbsp;°C.

## Produkto 
Tricio estiĝas en la naturo per neŭtron-bombardo el kosma radiado al la supera tavolo de la atmosfero. En la naturo ekzistas sur la Tero ĉ. 2 - 3,5 kg da tricio.

Nenature ĝi estas produktebla en atomreaktoroj. Tio okazas
* per bombardo de 6Li-celo per neŭtronoj en la reaktoro,
* per ekstraktado el malvarmiga akvo de pezakva reaktoro, kie ĝi ekzistas kiel "kromprodukto".

## Uzo 
Oni uzas ĝin kiel markilon en biologio, kemio kaj medicino.

Oni uzas la gasforman tricion kun borsilikato kiel lumigaĵon en fermitaj vitrotubetoj. La beta radiado de tricio instigas la borsilikaton al malforta, fosforeska lumestigo. Tiu "malvarmo lumo" havas la teorian vivdaŭron de multaj jardekoj kaj estas aĉetebla en diversaj koloroj sub la komerca nomo Traser. Tricio uzatas kiel lumigaĵo ekz. ankaŭ sur horloĝaj ciferoj, montriloj.

Tritio estas grava substanco en kelkaj tipoj de .

En la estonta fuzia centralo oni uzos la miksaĵon de deŭterio kaj tricio kiel brulaĵon.

## Vidu ankaŭ 
* Hidrogeno
* Procio
* Deŭterio
* Fuzio
* Superpeza akvo

Kategorio:Izotopoj
Boris Aaronov

**Boris (Konstantinovich) Aaronov** (naskiĝis , mortis la  en Kievo, Ukrainio) estis grava idisto. Li havis gvidan rolon en la ukraina Ido-societo Amikeso. Li ankaŭ skribis multajn verkojn pri Ido kaj aliaj temoj, kelkajn el tiuj pere de Ido.

## Vidu ankaŭ 
* Janna Reunova

Kategorio:Idistoj
Kategorio:Ukrainoj
Friedrich Porzenheim

**Friedrich PORZENHEIM** [fridri*ŝ* PORcnhajm] (naskiĝis je la 9-a de septembro 1939 en  Ludwigshafen, Germanio) estas gimnazia docento kaj Ido-poeto. Li tiukampe debutis en 1991. Siajn skribaĵojn li ofte publikigis en Progreso (poezio), Ido-Vivo kaj Ido-Saluto (prozo).

Kategorio:Germanaj idistoj
Rene Matouŝek

**Rene MATOUŜEK** estis kroata esperantisto, poeto kaj muzikisto, kiu malaperis en la milito la 19-an de novembro 1991 en Vukovar, ne plu estas unu el 620 malaperintoj el Vukovar, pri kiuj oni 11 jarojn post la militaj operacioj serĉas informojn: okaze de la esploroj de tombejo en Vukovar estis identigitaj la restaĵoj de lia korpo. La enterigo de Rene Matouŝek okazis en Vukovar la 22-an de novembro 2002. Rene estas unu el la kelkaj kroataj esperantistoj, kiuj pereis en la milito inter Jugoslavio kaj Kroatio 1991-1995, la sola kies tombo ĝis nun ne estis konata.

Kategorio:Kroataj esperantistoj
Zdenka Novljan

**Zdenka NOVLJAN** (1919 – 10-a de novembro, 2003) estis kroata esperantisto elstara pioniro de Esperanto en Kroatio, mortis la 10-an de novembro en Zagrebo (Kroatio). Ŝiaj poemoj originale verkitaj en Esperanto aperis en *Jubilea versgirlando* (1990).

Kategorio:Kroataj esperantistoj
Kategorio:Esperantlingvaj poetoj
Herminia Kirkerup de Fernandez

**Herminia KIRKERUP de Fernandez** (nask. la 4-an de novembro 1915 en Comodoro Rivadavia - mortis la 31-an de decembro 2001 en Kordobo, Argentino) estis aktiva esperantistino dum pli ol 50 jaroj, membro de UEA, docento en publikaj lernejoj, instruisto de argentinaj esperantistoj kaj prezidanto de AEL kaj KEA.

Kategorio:Argentinaj esperantistoj
Héctor Palacios

**Héctor PALACIOS** (-2004), D kaj FD (pentrado), mortis en Villa General Belgrano (Argentino).
Li estis multjara desegnisto por la magazino Monato. Li iĝis tre ŝatata en la 80-aj jaroj de la 20-a jarcento pro liaj karikaturoj.

Kategorio:Argentinaj esperantistoj
Alberto Vigliani

**Alberto VIGLIANI** ( 1911-2004) estis membro de UEA, mortis en Buenos Aires. Esperantisto ekde 1948, la asekuristo multe instruis (ankaŭ per radio kaj filmo).

Kategorio:Argentinaj esperantistoj
Karlovo

**Karlovo** () estas urbo kaj komunumo en la provinco Plovdiv. La komunumo Karlovo estas la plej norda en la provinco. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Situo 
Karlovo situas en la valo de la rozoj, kiu grandkvante produktas rozan oleon (Por unu litro da oleo necesas tri tunoj da ruĝaj aŭ ses tunoj da blankaj roz-petaloj). La nordan randon de tiu valo konsistigas la montaro Balkano, kiu superregas la situon de Karlovo.

Karlovo trafike situas ĉe la voja kaj fervoja ligoj inter Sofio (140&nbsp;km okcidente) kaj Burgas (250&nbsp;km oriente, ĉe Nigra Maro). Ankaŭ suden al Plovdiv estas vojoj kaj fervojo. En norda direkto la trafikaj ligoj estas malpli bonaj, ĉar Balkano baras la vojon.

La urbo etendiĝas inter Balkano norde kaj la fervoja linio Sofio-Burgas sude. En ĝia centro situas la Placo de la 20-a de Julio, kiu estas senaŭta kaj prezentas kelkajn monumentojn. Iom sude de ĝi estas Placo Vasil Levski, kun granda monumento de Levski, kiu prezentas lin kun la bulgara leono kaj kun revolvero en la mano. Levksi, naskita en Karlovo, estas nacia heroo de Bulgario.

dekstra|eta|Kirko de S-ta Nikolao

## Ekonomio 
* Maŝinkonstrua kombinato pri traktoroj
* Produktado de roza oleo kiel baza materialo por parfumoj
* Viandoprilabora industrio

eta|dekstra|125px|Monumento pri Vasil Levski
## Gravaj personoj 
* Botjo Petkov, instruisto de la bulgara renaskiĝo (1815–1869) 
* Evlogi Georgiev, entreprenisto (1819–1897) 
* Vasil Levski, revoluciulo kontraŭ la turkoj (1837–1873)

## La komunumo 
La komunumo Karlovo konsistas el kvar urboj:
* Banja
* Kalofer
* Karlovo
* Klisura
kaj 23 vilaĝoj:

## Esperanto 
eta|maldekstra|125px|Zamenhof-Strato
En Karlovo ekzistas ZEO: strato nomita laŭ d-ro Zamenhof. Ekzistis ankaŭ Esperanto-Strato, sed oni ŝanĝis ĝian nomon post 1990, ĉar Esperanto konotaciis socialismon.

eta|dekstra|Internacia Universitato Karlovo
La privata "Internacia Universitato Karlovo" instruas ankaŭ en Esperanto, kiu tial estas deviga studobjekto. AIS San-Marino tie de tempo al tempo okazigas studadsesiojn. En septembro 2003 okazis tie la bulgara prov-SUS, fine de aŭgusto 2005 okazis SUS 28. En junio 2010 tie okazis BUS 7 de AIS kaj seminario pri Apliko de Esperanto en la Profesia Agado (AEPA).
### Lokaj esperantistoj
*Kosta Danĉev (mortis 1921)

## Eksteraj ligiloj 
* www.karlovo.bg: urba retejo
* Fotoj de Karlovo 
* Informoj de AIS pri Karlovo

Kategorio:Provinco Plovdiv
Manfred Führer

**Manfred FÜHRER** (naskiĝis en 1933; mortis la  en *Santa Barbara*, Filipinoj) estis germana esperantisto kaj delegito de UEA pri kemio. Kune kun sia filipina edzino *Consuelo* li disvastigis Esperanto-literaturon per propra libroservo en Eschborn, kiu dum pluraj jardekoj funkciis kiel oficiala libroservo de Germana Esperanto-Asocio kaj Libera Esperanto-Asocio, la germanlingva sekcio de Sennacieca Asocio Tutmonda. Fine en 1999 li transdonis la libroservon al Wolfgang Schwanzer, kaj kun sia edzino translokiĝis al la Filipinoj.

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Serendipo

[eta|300ra|La foto intencis esti de [Noktardeo; la fotisto dekomence ne atentis pri la preterfluganta Blankvizaĝa nigropego.]]
**Serendipo** (el la nomo Serendip) estas necelita malkovro, ĝenerale scienca, kiun esploristo atingis hazarde sed ankaŭ per ioma talento.

Laŭ la Suplemento de PIV (1987), tamen ne en NPIV, **serendipeco** estas "sistemo de induktoj ebligantaj al detektivo solvi krim-enigmon". Tamen la formoj en la angla ("serendipity") kaj hispana ("serendipia"; ĉi lasta formo pli kaj pli ofta en hispanlingvaj sciencpopularigaj verkoj, kvankam ankoraŭ ĝi ne penetris multajn vortarojn) ne aparte rilatas al induktado (konscia kaj alcela esplormetodo), sed al simpla
hazardo. Krome, ne temas pri karakterizaĵo de detektiva solvado de enigmoj.

## Famaj serendipoj 
* la malkovro de Ameriko far Kristoforo Kolumbo estis serendipo ĉar li intencis atingi Hindiojn.
* LSD
* Nitroglicerino
* Penicilino

## Eksteraj ligiloj 
* http://livingheritage.org/three_princes.htm 
* http://www.thebakken.org/education/SciMathMN/polymers-serendipity/polymer1.htm  
* http://max.ipv.pt  
* http://serendip.brynmawr.edu 

Kategorio:Sciteorio
Kategorio:Scienco
Kategorio:Filozofio
Franz Schick

**Franz SCHICK** (naskiĝis en 1913; mortis la 9-an de marto 2002) estis aŭstra esperantisto kaj kunfondinto de la postmilita Kolektivo Esperantista Komunista kaj ties honora prezidanto, multjara redaktoro de *Internaciisto*.

Kategorio:Aŭstraj esperantistoj
Josef Kondor

D-ro **Josef KONDOR** (origine **KONDOR József**; naskiĝis la 25-an de februaro 1921 en Hungario; mortis la 5-an de marto 2002 en Neuwied apud Koblenz) estis germana-hungara esperantisto. Laŭ profesio, li estis gimnazia instruisto pri la latina lingvo. 

Li eklernis Esperanton kiel junulo en Hungario kaj translokiĝis al Okcidenta Germanio post falo de la Hungara revolucio de 1956. Li iniciatis esperantistan helpagadon por lepruloj, kolektante (i.a. per dulingvaj glumarkoj "Helpu al la lepruloj") pli ol 35.000 € por tiu celo. 

De ĉirkaŭ 1970 ĝis 1992 li estis landa reprezentanto de IKUE en Germanio. En 1992 la Germana IKUE-Sekcio nomumis lin honora membro. Li verkis multajn gazetartikolojn pri Esperanto, ofte instruis la lingvon kaj gvidis ĝis sia morto malgrandan Esperanto-grupon en Koblenz. 

## Eksteraj ligiloj 
*[Libroj kaj aliaj dokumentoj](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=Jozsef+kondor&vid=ONB&fn=search) de kaj pri Josef Kondor en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Gerhard Kalckhoff

D-ro **Gerhard KALCKHOFF** (naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1907 en Berlino; mortis la 25-an de julio 2003 en Munkeno) estis germana esperantisto, fakdelegito de Universala Esperanto-Asocio (UEA) pri Esperanto-terminologio en scienco kaj tekniko (1978-1989) kaj prezidanto de Internacia Scienca Asocio Esperanta (ISAE). 

Kalckhoff studis matematikon kaj fizikon en Berlino kaj doktoriĝis en 1933. Poste li laboris ĝis la emeritiĝo ĉe la firmao Siemens sur la kamp de komunikada kaj komputada tekniko, lasttempe kiel gvidanto de komputejo. 

Kun Anthony C. Pick kaj Auguste Broise li verkis la terminaron "Komputada baza terminaro" (Hamburg: Germana Esperanto-Asocio 1985, 52&nbsp;p.), unu el la fruaj fak-vortaroj de la tiam ankoraŭ juna komputiko en Esperanto. Li ankaŭ kunlaboris en la iama Vortara Grupo de Germana Esperanto-Asocio (GEA) kaj prilaboris la fakon "informadiko" por la Suplemento (1987) al Plena Ilustrita Vortaro (PIV, 1970).

## Literaturo
* Biografia noto en Komputada baza terminaro (1985)

## Eksteraj ligiloj 
*Libroj de kaj pri Gerhard Kalckhoff en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo
* Artikoloj  de kaj pri Gerhard Kalckhoff en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Kategorio: Germanaj esperantistoj
Kategorio: Scienca terminologio
Hella Lanka

**Hella LANKA**, naskiĝinta en 1925, mortinta la 25-a de junio 2003, estis germana esperantistino.

En 1948 ŝi fariĝis membro de Hamburga Esperanto-Societo kaj dum multaj jaroj estis sekretario kaj kasisto de la klubo. De 1953 ĝis 2003 ŝi estis fakdelegito de UEA pri turismo kaj polico.   Ĝis la aĝo de 78 jaroj ŝi restis aktiva, ĉefe kiel sekretario, en Ekumena Esperanto-Ligo *(Oekumenische Esperanto-Liga e. V.),* la germana sekcio de KELI. Ŝi mortis en Hamburg-Rissen la 25-an de junio 2003.

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Enkomendo

En la historio de hispanida Latin-Ameriko, **enkomendo** (GDEE, el la hispana *"encomienda"*) estas bieno sekvanta kolonian institucion bazitan sur la distribuo de indianoj inter la konkerintoj.

La indianoj devis labori aŭ pagi tributojn al sia mastro. Ofte la enkomendaj mastroj aŭ **enkomendestroj** (*"encomendero"*) traktis la indiĝenojn kiel sklavojn.

Kelkaj enkomendoj supervivis ĝis la 18a jarcento.

## Vidu ankaŭ
* Komendo
* Gonzalo Pizarro

Kategorio:Kolonioj
Kategorio:Hispana koloniado de Ameriko
Elfriede Sudec

Germanaj esperantistoj

**Elfriede SUDEC** (1925 - mortis la 19-an de januaro 2005 en Zagrebo)  estis esperantistino ekde 1948, aktivis en Hamburga E-Societo kaj estis kasisto de LKK de la Hamburga UK en 1974. En 1985 ŝi migris kun sia esperantista edzo al Hispanio, kie ili iniciatis Internacian E-Semajnon, kiu okazis dum 13 jaroj. Ekde 1997 ŝi vivis en Kroatio, la patrolando de sia edzo.

Sudec, Elfriede
Kategorio:Naskiĝintoj en 1925
Kategorio:Mortintoj en 2005
Heinz M. Bleicher

**Heinz Max BLEICHER** (naskiĝis la 8-an de februaro 1923, mortis la 9-an de marto 2005) estis germana eldonisto. En 1968 li kaj lia filino fondis en Gerlingen la eldonejon "Bleicher-Verlag".

Li esperantistiĝis en 1975, kiam Richard Schulz prezentis al li sian manuskripton de la libro *Mein geliebtes Esperanto*. Bleicher honore al Richard Schulz eldonis okaze de ties 80-a naskiĝdatreveno en 1986 kolekton de ties eseoj kaj prelegoj sub la titolo *Was nun Esperanto betrifft ...* En la antaŭparolo li priskribas sian rilaton al Richard Schulz kaj al Esperanto.

Bleicher skribis: „Intertempe mi mem estis komencinta lerni pro la konvinko ke povus realiĝi homara revo, se la politikistoj ekkomprenus la signifon kaj la eblecojn de ĉi tiu laŭ mia konvinko plej granda invento de la lasta jarcento. La homoj povus havi kun Esperanto komunan duan lingvon, povus interkomuniki trans ĉiujn lingvajn limojn – la plej grava antaŭkondiĉo por daŭra mondpaco estus kreita." Li riĉigis en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj la Esperanto-kulturon per eldono de pluraj gravaj verkoj. Inter ili elstaras (krom *Mein geliebtes Esperanto*) la esperanta kaj germana eldonoj de *La Danĝera Lingvo* de Ulrich Lins, *Germana Antologio*, *Elektitaj Satiroj* de Efraim Kiŝon kaj *La perdita honoro de iu Katarino Blum* de Heinrich Böll.

Bleicher estis honorita per la germana Federacia Meritkruco unuaklasa kaj la merit-medalo de Baden-Virtembergo. En januaro 1994 li ricevis la medalon "Otto Hirsch" pro sia laboro por la pacigo inter judoj kaj kristanoj. Li estis fonda membro en la Asocio pri Kristana-Juda Kunlaboro kaj de 1979 al 1993 ties prezidanto.
En 1991 Germana Esperanto-Asocio agnoskis liajn atingojn per meritmedalo de GEA.

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Olego Kuznecov

**Olego KUZNECOV** (1965-2001), presisto, estis esperantisto ekde 1988, pereis en aŭtomobila akcidento. 

Talenta instruisto de Esperanto, precipe al infanoj. Li organizis presadon de Rusia Esperanto-Gazeto (REGo) kaj eldonis unuajn sep numerojn de ĝi.

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Dmitrij Aleksandroviĉ Perevalov

**Perevalov Dmitrij Aleksandroviĉ** (naskiĝis en 1950, mortis la  en Malojaroslavec, Kaluga provinco) estis rusia esperantisto. En la 1980-aj jaroj li estis estrarano de ASE, prezidanto de Moskva Centra Esperanto-Klubo kaj gvidanto de Sovetia sekcio de Mondpaca Esperantista Movado (MEM). Ĵurnalisto, (kun)tradukis el la rusa politikajn broŝurojn eldonatajn de la eldonejo APN. Libere posedis la vjetnaman lingvon.

Kategorio:Mortintoj en Kaluga provinco
Kategorio:Distrikto Malojaroslavec
Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Esperantistoj de Moskvo
Solomon Vysokovskij

**Solomon VYSOKOVSKIJ**,  (naskiĝis en 1933, mortis la  en Moskvo), estis sovetia kaj rusia esperantisto. Poeto, tradukisto, kunaŭtoro de la poemlibro Moskvaro. Naskiĝis en Krivij Rih (Ukrainio), studis metalurgion en Sverdlovsk (nun - Jekaterinburg). En Moskvo loĝis ekde 1966. Esperantistiĝis en 1988 kaj tuj provis traduki rusen "Ho, mia kor'". Li multe verkis en Esperanto kaj tradukis el la rusa kaj rusigis de Esperanto poemojn, interalie de Ludmila Jevsejeva, Georgo Deŝkin, Nikolao Hohlov. Liaj poemoj estis publikigitaj en Litova Stelo, Moskva Gazeto, Scienco kaj Kulturo, Dia Regno kaj Monato. Li ricevis premiojn en literaturaj konkursoj.

Vysokovskij Solomon
Vysokovskij Solomon
Vysokovskij Solomon
Vysokovskij Solomon
Vysokovskij Solomon
Vysokovskij Solomon
Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Heinrich Nischwitz

**Heinrich NISCHWITZ** (naskiĝis la ; mortis la ) estis germana esperantisto kaj bankoficisto, honora membro de Germana Esperanto-Asocio (GEA).

Li esperantistiĝis en 1922. En 1926 li iniciatis la fondon de Suda Ligo (laborunuiĝo de esperantistoj en Badeno kaj Virtembergo). De 1954 ĝis 1983 li estis estrarano de GEA havanta jenajn funkciojn: Vicprezidanto (1954–1971), Trezoristo (1966–1983), Kasisto (1972–1983),
Membroadministranto (1972–1981), Redaktoro de *Esperanto en F.R.Germanio* (1975–1981). Nischwitz krome estis mecenato, interalie kiel membro de Societo Zamenhof.

## Fontoj 
* Fischer, Rudolf. *[Nekrologo]* en: Esperanto Aktuell 2002/3, p.&nbsp;8 (kun foto)
* Reuchlin, Richard. *Heinrich Nischwitz fariĝis 90-jara - 75-jara esperantisteco*. En: Esperanto Aktuell 16a jaro 1997/8, p.&nbsp;8 (kun foto).
* *Esperanto en F.R.Germanio*. Oficiala bulteno de Germana Esperanto-Asocio, numero 25, oktobro 1981, Heinrich Nischwitz (red.), Bensheim.

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Stig Kinnander

**Stig KINNANDER** (naskiĝis en 1915, mortis 2003 en Tibro, Svedio) estis membro de la Sveda E-Asocio kaj ĝia sekcio de KELI ekde 1961.

En la jaroj 1983 ĝis 2000 li tre aktive organizis interalie 27 veturojn al Pollando kun nutraĵoj kaj medikamentoj.

Kinnander, Stig
Boo Mee Kim-Lindblom

**Boo Mee KIM-LINDBLOM** (naskiĝis en 1941, mortis la 10-an de novembro 2003) estis korea-sveda esperantistino. Ŝi estis kasistino de ILEI depost 1999. 

La korea instruistino en 1964 ekhavis kontakton kun Esperanto kaj kunfondis asocion en Seulo; dum 1967-1972 ŝi estis sekretariino de Korea Esperanto-Instituto. Veninte al Svedio, ŝi edziniĝis al Roland Lindblom. Ŝi organizis interŝanĝojn kun infanaj grupoj, administris, ekzamenis, kunlaboris por la gotenburga UK en 2003 kaj estis estraranino de la stokholma origamia asocio (laŭ Ulla Luin).

Kategorio:Svedaj esperantistoj
Eugeniu Mustea

**Eugeniu MUSTEA** (naskiĝis en 1935 en Moldava Soveta Socialisma Respubliko; mortis la  en Rio de Janeiro dum vojaĝo) estis sveda esperantisto de la klubo en Norrköping.

Li servis kiel meteologo en Rumanio kaj Svedio. Interalie li estis UN-spertulo en Angolo kaj multe agadis precipe en tiu afrika lando ankaŭ por Esperanto; li financis la poemaron *Brulo kaj ritmo* (1987) de Agostinho Neto kaj aperigis (1994) lernolibron de Esperanto por rumanlingvanoj.

Kategorio:Svedaj esperantistoj
Harold Brown

**Harold BROWN** (naskiĝis 1925, mortis 2004) estis angla esperantisto kaj verkisto. Post la pensiiĝo, li en 1985 translokiĝis de Londono, kie li antaŭe estis unu le la motoroj de la Esperanto-klubo, al Svedio kaj sekve loĝis en Högsby dum 19 jaroj. Li verkis multajn librojn, teatraĵojn kaj artikolojn en Esperanto kaj prelegis pri literaturo. Unu el multaj ekzemploj estas *Eduko Danĝera - kaj aliaj teatraĵoj*, eldonita je la centjariĝo de Sveda Esperanto-Federacio, en 2006. Lia teatraĵo *La Pesto* estas tradukita en plurajn lingvojn. Li mortis la 10-an de marto 2004 post denova apopleksio. 

Harold rapide lernis la svedan, kio ebligis al li enprofundiĝi en svedan gazetaron kaj facile moviĝi en la nova lando. Li ekkonis la svedan tiomgrade, ke li kune kun sia amikino Kerstin Rohdin, tradukis al Esperanto: ”Emilo de Smolando” kaj kontribuis al la traduko de ”La fratoj Leonkoro” de Astrid Lindgren, kiujn oni konsideras perloj de sveda literaturo. 

Kune kun Kerstin, li faris plurajn vojaĝojn al diversaj eŭropaj kaj ekstereŭropaj landoj. Ili vizitis ankaŭ plurajn lokojn en de li tre ŝatata Svedio. Kvarope, kune kun amika geedza paro el Japanio ili denove vizitis plurajn vidindaĵojn vaste tra Svedio. De ĝi ekestis raportaĵo de Kerstin kaj Harold: ”Svedio du bildoj”. Harold planis verki aliajn librojn. Unu antaŭanoncitan li titolis ”Barelo malplena”. 

Li verkis ankaŭ anglalingve; poemojn, foje tradukante ion interesan al la sveda. Lia membiografio, angle nur distribuita en malgranda kvanto, por amikoj kaj aparte lia filo Mark, titoliĝis: *”Five self portraits”* (Kvin aŭtoportretoj). Mem li verkis ankaŭ po du ĉapitrojn en la sveda kaj Esperanto. Dua lia anglalingva libro: *”Always summer”* (Ĉiam somero) ampleksas ĉ. 100 paĝojn. Kerstin intencas ilin eldoni. Ambaŭ rilatas la arton vivi kaj estas verkitaj en flua, facila angla lingvo. 

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de Kerstin Rohdin kaj Harold Brown
* Zofia Banet-Fornalowa: artikolo "Kontribuo de Harold Brown al Esperanto-teatro" en tiu retejo
* la romano *Emilo de Smolando* en Esperanto

Kategorio:Anglaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj 
Kategorio:Svedaj esperantistoj
Tore Johansson

**Tore JOHANSSON** (1917-2005) mortis la 23-an de marto. Esperantisto de 1938, ekde 1946 li estis membro de UEA kaj ekde 1949 delegito en Kalmar, Svedio, kies lokan klubon li ankaŭ longe servis kiel kasisto. Li estis fidela membro de Societo Zamenhof ekde ĝia fondo en 1975 kaj partoprenis en pli ol 30 UK-oj.

Johansson, Tore
Serendip

**Serendip** estas malnova nomo de la insulo Cejlono; ambaŭ nomoj devenas el la sanskrita *si.mhala-dviipa* aŭ la palia *siihala-diipa*, "sinhal-insulo"; la formo "Cejlono" trairis la portugalan, kie ĝi aliformiĝis.

Ĉi tiu nomo estas la origino de la vorto serendipaĵo.

Kategorio:Insuloj
Kategorio:Srilanko
Pioniro de Esperanto

**Pioniro de Esperanto** estas persono, kiu en certa lando komencigis la Esperanto-movadon aŭ apartenis al la unuaj esperantistoj, kiuj tiulande disvastigis la esperantismajn ideojn, preparis kursojn kaj lernolibrojn.

* Antoni Grabowski, polo
* Richard Geoghegan, anglo
* Leopoldo Einstein, germanujo, "La unua energia propagandisto de nia afero"
* Jozefo Wasniewski, polujo, " La simpatian kaj de ĉiuj amatan apostolon de nia afero en Polujo"
* Wilhelm Heinrich Trompeter, germanujo. "Neniam parolante pri si, postulante por si nenian dankon, li prenis sur siajn ŝultrojn nian tutan aferon, subtenadis ĝin tiel longe, ĝis la nombro de la esperantistoj fariĝis sufiĉe granda, por subtenadi la aferon per fortoj komunaj"

Laŭ la Konstitucio de la Esperanta Civito la 14-a de Aprilo (morto de Lazaro Ludoviko Zamenhof) estas "La Tago de ĉiuj Pioniroj".

## Vidu ankaŭ
* Unua Libro

Kategorio:Esperanto-movado