Fenazopiridino

**Fenazopiridino** aŭ **azofenila duaminopiridino** estas organika kombinaĵo kaj duamina piridino uzata en la traktado de infekcioj de la urinvojo. Fenazopiridino estas ruĝaj kristaloj tre solvebla en akvo. Ĝi estas formata de benzena ringo {50ra|benzena ringo}, piridina grupo {50ra|piridina grupo} kaj du aminaj grupoj {40ra|amonia grupo}. Fenazopiridino estas aromata nitrogena kombinaĵo kaj posedas 11 karbonatomojn, 11 hidrogenatomojn kaj 5 nitrogenatomojn. Fenazopiridino uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj.

Fenazopiridino estas medikamento kiu, kiam sekreciita de la renoj en la urinon, havas lokan analgezikan efikon sur la urina vojo. Ĝi estas ofte uzata por helpi kun la doloro, kolero aŭ urĝeco kaŭzata de urinaj duktinfektoj, kirurgio aŭ vundo al la urina vojo.

En 2021, ĝi estis la 285-a plej ofte preskribita medikamento en Usono, kun pli ol 700 mil receptoj.

## Medicinaj uzoj 
Fenazopiridino estas preskribita pro siaj lokaj analgeziaj efikoj al la urina vojo. Ĝi foje estas uzata kune kun antibiotiko aŭ alia kontraŭ-infekta medikamento komence de kuracado por helpi provizi tujan simptoman krizhelpon. Fenazopiridino ne traktas infektojn aŭ vundojn; ĝi estas uzata nur por simptoma mildigo. Oni rekomendas uzi ĝin ne pli longe ol la unuaj du tagoj de kontraŭbakteria traktado ĉar pli longa kuracado povas maski simptomojn.

Fenazopiridino ankaŭ estas preskribita por aliaj kazoj postulantaj mildigon de irito aŭ malkomforto dum urinado. Ekzemple, ĝi ofte estas preskribita post la uzo de la Foley-katetero, endoskopaj (cistoskopiaj) proceduroj, aŭ post kirurgio de la uretra, prostata aŭ urina veziko, kiu povas rezultigi koleron de la epitelia tegaĵo de la urina vojo.

Ĉi tiu medikamento ne estas uzata por trakti infekton kaj povas maski simptomojn de malkonvene traktita Urina Vojo-infekto (UVI). Ĝi provizas simptoman krizhelpon dum (UVI), post kirurgio aŭ vundo al la urina vojo. (UVI)-terapio devas esti limigita al 1-2 tagoj. Longtempa uzo de fenazopiridino povas maski simptomojn.

## Kromefikoj 
Fenazopiridino produktas vivecan kolorŝanĝon en urino, tipe al malhele oranĝa ĝis ruĝeta koloro. Ĉi tiu efiko estas ofta kaj sendanĝera, kaj efektive ŝlosila indikilo de la ĉeesto de la medikamento en la korpo. Uzantoj de fenazopiridino estas avertitaj ne porti kontaktlensojn, ĉar fenazopiridino povas konstante malkolorigi kontaktlensojn kaj ŝtofojn. Ĝi ankaŭ inklinas lasi oranĝflavan makulon sur surfacoj kun kiuj ĝi kontaktas. Iuj eble erare zorgas, ke tio indikis sangon en la urino.

Fenazopiridino ankaŭ povas kaŭzi kapdolorojn, stomakoperturbojn (precipe kiam ne prenita kun manĝaĵo), aŭ kapturnon. Malpli ofte ĝi povas kaŭzi pigmentan ŝanĝon en la haŭto aŭ okuloj, al videbla flaveca koloro. Ĉi tio estas pro ia deprimita sekrecio produktata de la renoj kaŭzanta amasiĝon de la medikamento en la haŭto, kaj normale indikas bezonon ĉesigi uzadon. Aliaj tiaj kromefikoj inkluzivas febron, konfuzon, spirmankon, haŭtan erupcion kaj ŝveliĝon de la vizaĝo, fingroj, piedoj aŭ kruroj. Longtempa uzo povas kaŭzi flaviĝon de ungoj.

Fenazopiridino devas esti evitata de homoj kun manko de glukozo-6-fosfata senhidrogenazo, ĉar ĝi povas kaŭzi hemolizon (detruon de ruĝaj globuloj) pro oksidativa streso. Oni raportis, ke ĝi kaŭzas metemoglobinemion post superdozo kaj eĉ normalaj dozoj. En almenaŭ unu kazo la paciento havis antaŭekzistantajn malaltajn nivelojn de metahemoglobina reduktazo, kiu verŝajne donis al li kondiĉon akiri la malsanon. Ĝi ankaŭ estis raportita kaŭzi sulfa hemoglobinemion.

Fenazopiridino estas azopigmento. Aliaj azotinkturoj, kiuj antaŭe estis uzitaj en teksaĵoj, presado kaj plasta fabrikado, estis implicitaj kiel karcinogenaj kiuj povas kaŭzi vezikan kanceron. Dum fenazopiridino neniam pruviĝis kaŭzi kanceron en homoj, evidentaĵoj en bestaj modeloj indikas ke ĝi estas eble kancerogena.

## Gravedeco 
Ĉi tiu medikamento estis montrita neniujn adversajn eventojn en bestaj modeloj, sed neniuj homaj provoj estis faritaj. Oni ne scias, ĉu fenazopiridino estas sekreciita en la patrina lakto.

## Farmakokinetiko 
La plenaj farmakokinetikaj ecoj de fenazopiridino ne estis determinitaj. Ĝi estis plejparte studita en bestaj modeloj, sed ili eble ne estas tre reprezentaj de homoj. Ratmodeloj montriĝis, ke ĝia duoniĝotempo estas 7.35 horoj, kaj 40% estas metaboligitaj hepate (per la hepato).

## Mekanismo de ago 
La mekanismo de ago de fenazopiridino ne estas bone konata, kaj nur bazaj informoj pri ĝia interago kun la korpo estas haveblaj. Oni scias, ke la kemiaĵo havas rektan topikan analgezian efikon sur la mukoza tegaĵo de la urina vojo. Ĝi estas rapide sekreciita de la renoj rekte en la urinon. Hidroksiligo estas la plej grava formo de metabolo en homoj, kaj la azoligo estas kutime ne fendita. En la ordo de 65% buŝa dozo estos kaŝita rekte en la urino kemie neŝanĝita.

## Vidu ankaŭ 
* Piridinoj

## Referencoj 
Kategorio:Piridinoj