open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
József Schweitzer

eta|263px|Tombo
**József Schweitzer** [jOĵef ŝvejcer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schweitzer József** estis hungara profesoro, ĉefrabeno. Lia avo laŭ la patrina branĉo estis Ármin Hoffer.

József Schweitzer http://mtva.hu/hu/sajto-es-fotoarchivum/1924-schweitzer-jozsef-szechenyi-dijas-rabbi-egyetemi-tanar-90-eve-szueletett  naskiĝis la  1922 en Veszprém (urbo). Li mortis la  2015 en Budapeŝto.

## Biografio 
József Schweitzer abiturientis en Budapeŝto en 1940. Post jaroj li estis trudlaboristo, dum la nazia erao li kaŝiĝis. Li akiris diplomon en Universitato Pázmány Péter en 1946. En la sekva jaro li rabeniĝis. Inter 1948 kaj 1981 li estis ĉefrabeno de Pécs, poste ĝis 1985 de Budapeŝto. Inter 1985 kaj 1997 li estis direktoro de Juda Universitato (Budapeŝto). En 1994 li estis elektita ĉefrabeno de Hungario.

Li havis edzinon, kiu naskis 2 filojn. Li ricevis hungarajn kaj francan premiojn.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A Pécsi Izraelita Hitközség története* (Historio de la juda komunumo de Pécs), (1966)
* *A Tolna megyei zsidók története 1867-ig* (Historio de judoj en Tolna (reĝa departemento) ĝis 1867), (1982)
* „Uram, nyisd meg ajkamat" (2007) – elektitaj studoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj rabenoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Norda Kabo

eta|Turistoj supozantaj esti sur la plej norda punkto de Eŭropo.
La **Norda Kabo** aŭ **Norda Promontoro** (norvege: *Nordkapplatået*) estas alta kabo en la nordo de la norvega insulo Magerøy.

Ĝi nomitis erare fare de Richard Chancellor en la 1503-a jaro la plej norda punkto de Eŭropo. Rekte tio estus la norda pinto de la sama insulo, la *Knivskjelodden* (71°11'08" de norda latitudo).

## Vidu ankaŭ 
* Kabo Nordkinn

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala informpaĝo.
* Panoramokamerao.

Kategorio:Kaboj en Eŭropo
Kategorio:Promontoroj
Kategorio:Geografio de Norvegio
Salignac-sur-Charente

**Salignac-sur-Charente** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 623 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|Preĝejo en Salignac-sur-Charente
Salignac-sur-Charente situas en la oriento de Charente-Maritime, ĉe la maldekstra bordo de Charente,  okcidente de Cognac.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Turris

La **turris**, vorto en latina kiu signifas turon, estis gvatoturoj, en okazoj de defendo, konstruitaj de la inĝenieroj romianoj kaj situantaj en altaj lokoj kun la misio gvati strategiajn lokojn kiaj veturejoj aŭ privataj romiaj *villa*.

De simpla strukturo ili havas kutime rond- aŭ kvadrat- forman dezajnon, kun du etaĝoj de alto, estante prilaboritaj el lokaj ŝtonoj; kelkaj el ili estas profitataj en la araba epoko por la sama funkcio: gvatado de vojoj kaj aliroj.

Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Turoj
Dietkirchen-Madono

[eta|200px|Gotika madono el iama preĝejo en [Bonn (proks.1350)]]
La **Dietkirchen-Madono**, verŝajne ekestinta en 1350 en Kolonjo, estas Mariafiguro apartenanta al la plej altkvalitaj verkoj de la altgotiko en Rejnlando. Origine ĝi staris en la preĝejo *Dietkirche* proksime de la iama romia fortikaĵo en Bonn, kiu estis detruata dum la franca-nederlanda milito en la jaro 1673.

Ĝia plastika stato estas bone konserviĝinta, kvankam ĝia origina versio, kiun superregis tegaĵo da orfolioj, estas treege reduktita. En 2002 monumentprotekta metiejo de la Regiona Ligo Rejnlando riparis kaj konservigis ĝin. Nun la madono troviĝas en la preĝejo Sanktaj Johano Baptista kaj Petro en Bonn.
eta|500px|maldekstre|Fundamento de la iama preĝejo *Dietkirche* en Bonn

Kategorio:Mariaj statuoj
Kategorio:Skulptaĵoj aperintaj en la 14-a jarcento
Kategorio:Statuoj en Germanio
Miromesnil (pariza metrostacio)

**Miromesnil** [miʁomenil] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linioj 9 kaj 13, en la 8-a arondismento de Parizo.

## Stacio 
maldekstra|eta|Endoma alirejo
La stacio estis malfermita en 1923 por linio 9 kaj en 1973 por linio 13. Ĝi omaĝas al magistrato Armand Thomas Hue de Miromesnil (1723-1796) kiu estis Sigelilgardisto de 1774 ĝis 1787. Li aboliciigis torturon, nome torturojn aplikitajn al kulpigitoj.

## Interkonektoj 
*  RATP 28 32 52 80 83 93
*  N01 N02 N53

## Proksime 
* Palaco Elizeo
* Ministerio pri enlandaj aferoj
* Muzeo Jacquemart-André

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 9 de la metroo de Parizo
* Linio 13 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 9 de la metroo de Parizo
Kategorio:Linio 13 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 8-a arondismento de Parizo
VietJet Air

250ra|eta|dekstra|VietJet Air
**VietJetAir** estas malaltkosta aviadentrepreno en Vjetnamio. Krom ĝi, ekzistas alia malaltpreza aviadentrepreno en Vjetnamio, nome Jetstar Pacific Airlines. La sidejo de la entrepreno troviĝas en Hanojo, la centro de funkciado estas en Saigono. La firmao estis fondita en 2007 kaj ĝia unua flugo okazis en 2011. Ĝis decembro 2014, la aviadentrepreno transportis 10 milionojn da pasaĝeroj. Ĝi ofertas flugojn al kaj de pluraj flughavenoj en Vjetnamio: Hanojo, Saigono, Hai Phong, Thanh Hoa, Vinh, Dong Hoi, Hue, Da Nang, Quy Nhon, Buon Ma Thuot, Da Lat, Nha Trang, Can Tho, Phu Quoc. La entrepreno alflugas 5 internaciajn celojn en Azio, nome: Seulo, Bangkoko, Tajpeo, Singapuro, Tajlando.

En 2014, la aviadentrepreno subskribis kontrakton kun Airbus por aĉeto kaj luado de 100 aviadiloj de la tipoj Airbus Al320 kaj Al321. Laŭ tiu kontrakto, la aviadentrepreno akiras 10 aviadilojn ĉiujare. En 2014 35% de la de ĝi transportitaj pasaĝeroj estis enlandaj pasaĝeroj en Vjetnamio.

Kategorio:Vjetnamaj flugkompanioj
Politika povo

**Politika povo** estas konsekvenco logika de la plenumo de la funkcioj fare de la personoj kiuj okupas reprezentan postenon ene de regadsistemo en lando aŭ ŝtato.

La politika povo estas legitima kiam ĝi estas elektita laŭ la juro de la lando (konstitucio). En demokrataj landoj ĝi havas kiel eltenemo la legitimecon havigitan de la popolo pere de la popola balotado (elektoj). La politika povo estas troa kiam ĝi superiĝas en la plenumado de siaj funkcioj, antaŭenirante en fakoj kiuj estas ene de la etoso de la aliaj povoj (entrudo de povoj). La politika povo estas mallegitima kiam ĝi utiligas mekanismojn nerajtigitajn de la koncerna juro kaj alpropriĝas de la regadan povon (plenuma-leĝofara) sen havi popolan legitimecon, havigitan de la popola voĉdonado.

## Vidu ankaŭ 
*Potenco (filozofio)

Kategorio:Politiko
Kategorio:Registaroj
(15642) 2679 P-L

**(15642) 2679 P-L** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Tom Gehrels fotis ĝin elde la Monto Palomar, kaj la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten malkovris ĝin sur unu el la  senditaj en Leiden.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
György Marosán

**György Marosán** [djordj maroŝAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Marosán György** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, bakisto.

György Marosán http://www.rev.hu/sulinet56/online/szerviz/kislex/biograf/marosan.htm naskiĝis la  1908 en Hosszúpályi. Li mortis la  1992 en Budapeŝto.

## Biografio 
György Marosán frekventis komence estis bakisto, li tre frue aliĝis al laborista movado, en 1927 al la socialdemokratoj. Dum la 2-a mondmilito li dufoje estis arestita. En 1948 li estis ĉefa motoro de unuiĝo de socialdemokratoj kaj komunistoj. En la jaroj 1949 kaj 1950 li estis ministro pri malpeza industrio. En la malfrua 1950 li false estis kondamnita je tutviva prizono, sed en 1956 li liberiĝis. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li apartenis al la krudaj komunistoj apoganta János Kádár-n. En 1960 li estis nomumita vicĉefministro, sed post 2 jaroj li perdis preskaŭ ĉiujn postenojn, poste li eksiĝis el la partio. Li denove aliĝis al la partio en 1972. Post fino de la socialismo li restis fidela komunisto. Li ricevis 3 ŝtatajn premiojn inter 1948 kaj 1981.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Tüzes kemence* (1968) – memuaro
* *Az úton végig kell menni* (1972) – memuaro
* *Ember és kenyér* (1979) – memuaro
* *A mozgalom* (1984) – memuaro
* *Nincs visszaút* (1988) – memuaro
* *A tanúk még élnek* (1989) – memuaro

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* (la koncerna teksto troviĝas pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj laboristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Eburturo

[eta|"La meditanta filozofo" (en eburturo) de [Rembrandt]]
La esprimo **ebura turo** originiĝas el la Biblia Alta Kanto de Salomono (7:4) kaj ĝi estis poste uzata kiel epiteto por Maria. Ekde la 19-a jarcento, ĝi estis uzata por aludi al mondo, medio, etoso aŭ atmosfero kie intelektuloj engaĝiĝas en celoj kaj taskoj kiuj estas tute malkonektitaj el la praktikaj koncernoj de la ĉiutaga reala vivo. Ĝi kutime kunportas pejorativajn konotaciojn de vola malkonekto el la ĉiutaga mondo: esoterismaj, super-specialigitaj, aŭ eĉ senuzaj studoj, kaj *akademia elitismo*. En usonangla ĝi estas ankaŭ uzata kiel kromnomo por akademio aŭ universitato, ĉefe por la departementoj de homaj sciencoj kaj de sociaj sciencoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ivory Tower  ĉe Wordorigins.org

Kategorio:Filozofio de scienco
Kategorio:Bibliaj esprimoj
Kategorio:Metaforoj
Kategorio:Fikciaj turoj
Großer Inselsberg

**Großer Inselsberg** estas monto situanta sude de la migradopado Rennsteig.

[maldekstre|eta|Vido disde [Brotterode al la monto Großer Inselsberg.]]
Ĝi estas alta je 916,5 metroj kaj multfrekventata ekskursocelo en la Turingia Arbaro. Ĝi troviĝas inter la distriktoj Gotha kaj Schmalkalden-Meiningen.

La monto estas la plej alta en la nordokcidenta parto de la meza Turingia Arbaro kaj post Großer Beerberg (982,9 m), Schneekopf (978 m) kaj Großer Finsterberg (944,1 m) la kvara plej alta (memstara) monto de Turingio. Kiel geografia orientiĝopunkto ĝi estas bone videbla el nordo kaj okcidento de distancoj inter 30-50 metroj. Jam pli ol 1000 jaroj kondukas tie ĉi historiaj landlimoj.

Ĝia plej senlaca grimpanto estis sendube la pentristo Friedrich Holbein.

## Eksteraj ligiloj 
* Surreta migradogvidlibro.
* Informoj pri Inselsberg sur la retpaĝoj de Brotterode.

Kategorio:Montoj en Turingio
Armand Thomas Hue de Miromesnil

**Armand Thomas Hue de Miromesnil** (naskiĝis  - mortis ) estis ministro de la franca *Malnova Reĝimo* kiu servis kiel Sigelilgardisto sub Ludoviko la 16-a. Li estis enkondukita en la ministraron fare de sia apoganto Maurepas sekvante la supreniron de Ludoviko la 16-a kaj la malfaron de la ministraro de Maupeou, enirante sian oficon samtempe kun Turgot kaj Malesherbes.

## Vidu ankaŭ 
* Miromesnil (pariza metrostacio)

## Tradukfonto 
Kategorio:Francaj ministroj pri justico
-411

En la jaro **411 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
## Naskiĝoj 
* Protagoro de Abdero, antaŭsokrata filozofo

## Mortoj
Castrum

[eta|250px|Restoj de *castrum* en [Israelo.]]
En la Romia Imperio, **castrum** (en pluralo *castra*, nome fortikaĵo) estis fortikaĵo aŭ milita kampadejo. Eble en esperanto **kastrumo** La kampadejoj de la romia armeo ĉiam estis konstruitaj laŭ preciza modelo, nome kun rektangula mapo kaj kun du ĉefaj vojoj kiujn interkruciĝis: nome "Cardo Maximus", kiu etendiĝis norde kaj sude, kaj la "Decumanus Maximus" oriente kaj okcidente, kio dividis la kampadejon en kvar egalaj partoj. La avenuoj finiĝis per kvar portaloj. La forumo troviĝis en la intersekco de la "Cardo Maximus" kaj de la "Decumanus Maximus". La resto de la stratoj kaj konstruaĵoj troviĝis paralele al la ĉefaj, kiuj formis modelon de kvadrato uzita multe ankaŭ por urboj.

La romianoj nomigis "castrum" ankaŭ la vilaĝojn aŭ fortikaĵojn fare de aliaj kulturoj kiaj la keltoj, ĉirkaŭitaj de murego cirkla sur montetopinto. Tiusence nuntempe uzatas la ekvivalenta termino remparburgo.

## Kampadejoj 
* Aliso
* Kastrumo Holzhausen

## Vidu ankaŭ 
* romia kastrumo
* opidumo
* kastrumo Holzhausen

## Eksteraj ligiloj 
* Stefano Baccolini, ''Vita quotidiana nei castra: L'esempio africano'', Bolonjo, 2000 (en itala)

Kategorio:Antikvaj civilizoj
La Du Turegoj

eta|200px|La turo de Barad-dûr.
***La Du Turegoj*** (angle *The Two Towers* [ðə tu: 'taʊɜz], 1954) estas la dua volumo de la romano de heroa fantazio ''La Mastro de l' Ringoj*, de la brita verkisto J. R. R. Tolkien. *La Kunularo de l' Ringo* (angle *The Fellowship of the Ring'' [ðə 'fɛloʃɪp əv ðə rɪŋ], 1954) antaŭas al ĉi tiu volumo, kiu siavice estas sekvata de *La Reveno de la Reĝo* (angle *The Return of the King* [ðə ri'tзn əv ðə kɪŋ], 1955). La originala versio en angla estas publikigita en 1954. Ĝin tradukis al Esperanto William Auld.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Fikciaj turoj
Kategorio:Libroj de J.R.R. Tolkien
Kategorio:La Mastro de l' Ringoj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de la FEL-biblioteko
Universitato de Dunaújváros

**Universitato de Dunaújváros** [dunaUjvAroŝ], (origine ) estas universitato pri metalurgio, kie lernis en 2011 5000 studentoj.

## Historio 
En 1953 oni establis teknikan lernejon nomatan pri Antal Kerpely (patro), kie oni instruis metalurgion. Tamen ekde 1951 jam oni instruis metalurgion en vespera lernejo. En 1954 ankaŭ la kolegio ekfunkciis. Ekde 1962 jam oni instruis en alta grado. En 1969 ĝi ricevis statuson altlernejo, samtempe ĝi estis unuigita al Universitato de Miskolc kiel fakultato. En 2000 la fakultato memstariĝis kiel altlernejo. Tiutempe oni lernas ankaŭ angle, eĉ ne nur metalurgion, sed ankaŭ informadon kaj inĝenierajn studojn. La altlernejo donas diversajn diplomojn: BA kaj BSc. En 2016 la altlernejo estis deklarita universitato.

## Iamaj studentoj (elekto) 
eta|Kolegio de la universitato
* Attila Ambrus
* Lajos Csertő
* Anita Potocskáné Kőrösi

## Iamaj pedagogoj (elekto) 
* Aurél Horváth
* János Pelle (verkisto)
* Péter Szijjártó

## Fontoj 
* oficiala paĝo

Dunaújváros
Kategorio:Dunaújváros
Elisabeth Streller

[eta|Streller ludis gravan rolon en la esplorado kaj katalogigo de [Rennsteig de Sallmannshausen; surfote videblas ŝtono kun la S-marko]]

**Elisabeth STRELLER** (naskiĝinta la 17-a de oktobro 1879 en Reichenbach ĉe Behringen, mortinta la 14-a de januaro 1939 en Eisenach) estis germana padomigristino kaj regionhistoriistino.

## Vivo 
Streller ne povis trejniĝi por iu profesio, sed tamen laboris en Hildburghausen, poste en Eisenach. Post la pentekosta migradego trans Rennsteig ŝi aliĝis al Rennsteigklubo 1896 kaj iĝis baldaŭ unu el la plej aktivaj membroj.

Ŝi estis migristino kaj esploristino paralele, nelacigebla. Preskaŭ tri jardekojn ŝi modeldone laboris por la klubo kaj la priesploroj de Renn-padoj en Germanlingvio.

Ŝi i.a. kunlaboris en la eldonado de la gvidlibroj 1+2, en la nomdonado de Rennsteig de Sallmannshausen (poste ankaŭ en ties flegado) kaj gravis en la unuaj migradoj sur la padoj *Thüringen-Rhein-Höhenweg* kaj *Germanischer Rennweg*. Ŝi ankaŭ kunfondis la skisekcion ene de la klubo.

Oni alijuĝis al ŝi la oran ski-honorŝildeton i.a. Same kiel Luise Gerbing ŝi tute identiĝis al la laboro por Rennsteig. Ŝia plej ampleksa laboro estis la granda limŝtona kontrolo el la 1934-a jaro, kiun ŝi faris kun ĉiuj necesaj detaloj. La antaŭmigrado sur *Germanischer Rennweg* en aŭgusto 1938 estis ŝia lasta granda migrado.

En la numero 2/1939 de la kluba organo *Die Mareile* jen teksto de Jacob Grimm adaptita al ŝia vivo: "Wer seine Heimat lieb hat, der muß sie auch verstehen wollen; wer sie verstehen will, muß überall in ihre Geschichte zu dringen suchen."

## Honoroj 
Por ŝi faritis enskribaĵo ĉe Glöckner-monto apud Ruhla.

## Piednotoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mencio de ŝi ĉe la paĝaro de Rennsteigklubo 1896
* Biografio pli detala kun fotoj

Kategorio:Rennsteig
Kategorio:Regionhistoriistoj
Kategorio:Germanaj montogrimpistoj
(15644) 4157 P-L

**(15644) 4157 P-L** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Antal Apró

**Antal Apró,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Apró Antal** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, laboristo. Lia origina nomo *Klein Antal* devenis de la patrina nomo. Lia nepo estis Klára Dobrev.
eta|Antal Apró vizitas infanĝardenon
Antal Apró http://server2001.rev.hu/oha/oha_display_biography.asp?id=2556&lang=h naskiĝis la  1913 en Szeged. Li mortis la  1994 en Budapeŝto.

## Biografio 
Antal Apró frekventis metilernejon. En 1930 li aliĝis al sindikato, en la sekva jaro al komunistoj. En 1935 li partoprenis en aranĝo de striko. Li edziĝis en 1938 baldaŭ havanta 3 gefilojn. En la sekvaj jaroj kelkfoje li estis arestita. Post la 2-a mondmilito komence li havis sindikatajn, poste partiajn postenojn. Inter 1945 kaj 1989 li estis parlamenta deputito. En 1952 li estis ministro pri konstrumaterioj, en la sekva jaro pro kuntiro de ministerioj subministro. Dum la Hungara revolucio de 1956 li estis efemere ministro, tamen poste li estis ĉefa apoganto de János Kádár, tial li iĝis fifama inter la popolo. Post diversaj partiaj postenoj li estis parlamentestro inter 1971 kaj 1984. Antaŭ fino de socialismo li plene forlasis la politikon.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj laboristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Japana kastelo

[dekstra|eta|250px|[Kastelo Himeĵi.]]
Japanaj kasteloj (城 ,ŝiro) estis fortikaĵoj konstruitaj ĉefe el ŝtono kaj ligno. Tiuj evoluis el konstruaĵoj el ligno de antaŭaj jarcentoj ĝis la formoj plej konataj nuntempej kiuj aperis fine de la 16a jarcento kaj komence de la 17-a, laŭ la ekzemplo de la Kastelo Azuĉi, konstruita de Oda Nobunaga kaj la unua tiutipa kiu uzis ŝtonon por la bazo de la kastelo, kio faris ĝin pli rezista. Same kiel ĉe la kasteloj de aliaj mondopartoj, la japanaj kasteloj estis konstruitaj por gvati gravajn strategiajn lokojn kiaj havenoj, riveroj aŭ vojoj kaj preskaŭ ĉiam rilatis al la karakteroj de la loko por profiti plej bonan defendon.

## Ekzemploj 
* Kastelo Azuĉi
* Kastelo Himeĵi
* Kastelo Macue


Kategorio:Burgotipoj
Kategorio:Japanio
Romegoux

**Romegoux** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 613 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|Preĝejo en Romegoux
Romegoux situas en la centro de Charente-Maritime, ĉe la maldekstra bordo de Charente,  sudoriente de Saintes.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Katolikaj epistoloj

En la Nova Testamento estas inkluzivitaj sep epistoloj ne redaktitaj de Paŭlo de Tarso kaj kolektitaj sub la nomo de ***katolikaj epistoloj***  aŭ **universalaj epistoloj**. Eble tiu epiteto ŝuldas al la fakto ke ili ne estas adresitaj al preciza adresito, sed koncernas ĉiujn kristanojn. La aŭtoroj estas tradicie identigitaj en Petro apostolo, Sankta Johano la Evangeliisto, Jakobo kaj Judaso, (sed la preciza identigo de la lastaj du estas pli malfacila.)

Origeno de Aleksandrio, "Patro de la Eklezio" de la 3-a jarcento, inkluzivas ankaŭ la ''epistolon de Barnabaso.

## Katolikaj Epistoloj 
*Epistolo al la hebreoj
*Epistolo de Jakobo
*1-a epistolo de Petro
*2-a epistolo de Petro
*1-a epistolo de Johano
*2-a epistolo de Johano
*3-a epistolo de Johano
*Epistolo de Judaso

## Epistoloj de Petro 
Temas pri du epistoloj sen preciza adresitaro; la dua, krome, laŭ esploristoj, eble estas pseŭde atribuita.

## Epistoloj de Johano 
Al Johano apostolo kaj evangeliisto oni atribuis tri epistolojn kiuj aldoniĝas al la Evangelio kaj al la apokalipso de li verkitaj laŭ tradicio..

## Epistolo de Jakobo 
De Jakobo estas konata nur tiu epistolo. La aŭtoro sin prezentas en la versego 1,1 kie "Jakobo, servisto de Dio kaj de la Sinjoro Jesuo Kristo". La identigo, tamen, malfacila ĉar en la Nova Testamento estas almenaŭ kvin posedantoj de tiu nomo.. Eble, ne temas pri Jakobo la pli aĝa "filo de Zebedeo", do frato de Johano, kiu estis la unua apostolo martirigita en 44 de Herodo ((Agoj, 12, 1-2).). Du eblaj hipotezoj, atribuas tiun epistolon al Jakobo la pli juna, "filo de Alfeo", alia apostolo, aŭ al Jakobo la Justulo, unu de la “fratoj” de Jesuo.

## Epistolo de Judaso 
Rilate Judason (oni vidu lin ne identigi kun “Judaso Iskarioto” kiu post sinmortigo estis anstataŭata de Sankta Matiaso), aŭtoro de epistolo de Judaso, valoras la sama noto uzita por Jakobo: ankoraŭ nun  oni ne certas ĉu temas pri la apostolo Judaso Tadeo aŭ unu el la ”fratoj” de Jesuo.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
*Epistolo
*Jakobo la pli juna
*Jakobo la pli aĝa
*Paŭlaj epistoloj
*Fratoj de Jesuo

Kategorio:Kristanaj terminoj
Kategorio:Nova Testamento
Kategorio:Katolikaj epistoloj
Kategorio:Biblio
Duroc (pariza metrostacio)

**Duroc** [dyʁɔk] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linioj 10 kaj 13, inter la 6-a, 7-a kaj 15-a arondismentoj de Parizo.

## Stacio 
La stacio estis malfermita en 1923.

La stacio troviĝas en kruciĝejo nomita Placo Léon-Paul-Fargue, kie kruciĝas la akso Bulvardo des Invalides / Bulvardo du Montparnasse, unuflanke, kaj Strato de Sèvres, aliflanke. Ĝi situas apud la malnova bariero de Sèvres de la muro de "Ĝeneralaj Farmistoj" (impost-kolektistoj).

Ĝi omaĝas al Gérard Christophe Michel Duroc, duko de Friulo (1772-1813), generalo de la Imperio, kiu estis adjutanto de Napoleono Bonaparte en Italio kaj Egiptio. Li estis nomita granda marŝalo de la palaco en 1804. Li estas entombigita en Hotelo de la Invalidoj apud la imperiestro.

## Alirejoj 
La stacio disponas pri kvar alirejoj:
# Bulvardo des Invalides - *Institut National des Jeunes Aveugles*: 56, Bulvardo des Invalides
# Bulvardo du Montparnasse - *Hospitalo Necker - Enfants malades*: 2, Bulvardo du Montparnasse
# Placo Léon-Paul Fargue: orienta flanko de la placo
# Strato de Sèvres: norda flanko de Placo Léon-Paul Fargue

## Interkonektoj 
*  RATP 28, 39, 70, 82, 87, 89, 92

## Proksime 
* Asocio Valentin Haüy (AVH)
* Institut national des jeunes aveugles (INJA) (lernejo por blinduloj)
* Hospitalo Necker-Enfants malades (hospitalo por infanoj)
* Muzeo Valentin-Haüy

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* linio 10 de la metroo de Parizo
* linio 13 de la metroo de Parizo
* Eksa linio 14 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 10 de la metroo de Parizo
Kategorio:Linio 13 de la metroo de Parizo
Kategorio:Eksa linio 14 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 6-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 7-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 15-a arondismento de Parizo
Gondolo

eta|300px|Gondoloj en Venecio
**Gondolo** estas longa mallarĝa boato tipa en Venecio. Ĝi iamaniere iĝis simbolo de la urbo kaj turisma allogaĵo per si mem.

La veneciaj boatoj havas malnovegan historion, kiu ligiĝas kun tiu de la urbo kaj klarigas la karakteron de ĝiaj loĝantoj, de ĉiam vivantaj surtere kaj surmare. Ĝuste pro tio, la veneciaj gondoloj havas platan fundon, tiel ke ili povu senĝene transiri de la akvo al la tero kaj inverse. Pro tio venecianoj remas starante, kvazaŭ piedire, kaj pro tio en multajn veneciajn domojn oni povas eniri ankaŭ sur boato, utiligante tiucelan ejon teretaĝe, kien la mara akvo libere eniras.

Kategorio:Boatoj
Kategorio:Venecio
Kategorio:Akva transporto en Italio
Transalpa Gaŭlio

[eta|altdekstre=1.4|Gaŭlio kaj ties subdividoj: [Gallia Belgica, Gallia Celtica kiu fariĝis Gallia Lugdunensis, Gallia Cisalpina,  Gallia Narbonensis kaj Gallia Aquitania.]]
« **Transalpa Gaŭlio** » *(Gallia Transalpina aŭ Gallia Ulterior)* estas nomo de romia provinco por provinco kiu enhavas preskaŭ la tuton de la Gaŭlioj, sen enmeti la Ĉiflankan Gaŭlion. La termino signifas *Gaŭlio aliflanke de Alpoj*. Ĝi tiel distingiĝas de la Ĉiflanka Gaŭlio, kiu estis antaŭ Alpoj laŭ roma vidpunkto.

La suda parto de tiu regiono (proksimume la nunaj regionoj Langvedoko-Rusiljono, Provenco-Alpoj-Bordo Lazura kaj Rodano-Alpoj) fariĝis provinco de la Romia Respubliko ne inter 122 kaj 118 a.K. kiel la tradicia historiografio prezentis ĝin, sed poste en la jardeko de 70 a.K. Poste, tiu regiono estis alinomita Narbona Gaŭlio sub Aŭgusto Cezaro.

La nordo de la regiono, la plej vasta parto de la Transalpa Gaŭlio, estis konkerita inter 58 kaj 51 a.K. de Julio Cezaro okaze de la Gaŭla Milito.

## Vidu ankaŭ 
* Gallia Belgica (Belga Gaŭlio)
* Gallia Lugdunensis (Liona Gaŭlio)
* Gallia Cisalpina (Ĉiflanka Gaŭlio)
* Gallia Narbonensis (Narbona Gaŭlio)
* Gallia Aquitania (Akvitania Gaŭlio)

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Geografio de la kelta mondo
Kategorio:Historio de Antikva Francio
Kategorio:Romiaj provincoj
Kategorio:Romia Gaŭlio
Kategorio:Gaŭlio
Sensaj malkapabloj

La **sensaj malkapabloj** enhavas tiujn malkapablajn statojn, en kiuj estas unu aŭ pli difektojn de sensaj organoj. Oni konsideras pleje la aŭd- kaj vidmalkapablojn (blindeco, parta vida malkapablo, surdeco, malfacila aŭdado, surdblindeco), ĉar aliaj difektoj de sensoorganoj okazas malofte malkapablon. Oni konas ankaŭ la staton, en kiu oni ne povas sensi doloron; tiu estas rara, kaj mortas la ulon. Ankaŭ sensenco de granda partoj de haŭto estas konata, sed plejofte ĝi venas kun movmalkapablo.

Ili povas havi multajn kaŭzojn, kaj povas esti denaskaj aŭ povas eki en la postnaska vivo. Ankaŭ ĝia severeco varias; la blindeco kaj surdeco estas pli severaj, ol parte vida malkapablo kaj malfacila aŭdado. Ĝi estas mezuritaj en vizo aŭ decibeloj, kaj komparitaj kun la sanaj vido kaj aŭdo. Ankaŭ la tipo gravas, kiu difinas la restajn kapablojn. La informaciomanko estas kuna, kiun parte kompensas la aliaj sensoj kaj la atento. La malesto de kontrolo laŭ tipo manifestas ankaŭ en la movado aŭ la parolado, ankaŭ se tiuj organoj estas kapablaj. La surduloj negas, ke ili igas tiel parolmalkapablaj pro ilia signolingvo. 

La aŭdmalkapabluloj uzas aŭdilojn aŭ implantatojn. La coĥleara implanto ekigis novan grupon de aŭdmalkapabluloj, kiun la surda komunumo ne enigas. Estas pli helpiloj por vidmalkapabluloj. La plej pli konita ilo estas la blanka bastono, kiu estas ankaŭ insigno de blinduloj. La parte vidaj malkapablaj uloj uzas legotelevidilon, lupeon, okulvitron, kaj aliajn ilojn por helpi vidi. La blinduloj uzas ankaŭ parolantajn ilojn. Ili uzas komputilon per legoprogramoj kaj Braille indikiloj. Ili ankaŭ postulas helpon de bestoj, pliofte helpas hundo] aŭ ĉevalo. En la komunikado de surduloj kun aŭdantuloj helpas interpretistoj, sed ili ne konsideras ilia signolingvon kiel helpilo, sed kiel bazo de ilia kulturo.

Krom la helpiloj ankaŭ multa metodoj helpas ilian vivon. Nur kelkaj blinduloj scipovas la Brajlon. Aliaj metodoj helpas bele vesti, aŭ mezuri la nivelon de bolanta likvo. La surduloj lernas paroli kaj legi sur lipo. 

Kategorio: Handikapoj
Aspleniacoj

alternative=Asplenium trichomanes.|eta|Asplenium trichomanes.
La **aspleniacoj** () estas planta familio el pteridofitoj. Tiu familio apartenas al la ordo polipodialoj (*Polypodiales*). Ĝi entenas ĉirkaŭ 500 speciojn, de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

* *Pteridophyta* - pteridofitoj
** *Polypodiales* Link - polipodialoj
*** *Aspleniaceae* Newman - aspleniacoj
**** *Antigramma* C. Presl - antigramo
**** *Asplenidictyum* J. Sm. - asplenidiktio
**** *Asplenium* L. - asplenio
**** *Asplenosorus* - asplenosoro
**** *Boniniella* Hayata - boninielo*
**** *Caenopteris* Bergius - cenopterido*
**** *Camptosorus* Link - kamptosoro
**** *Ceterach* Willd. - ceterako
**** *Ceterachopsis* (J. Sm.) Ching - ceterakopso
**** *Chamaefilix* Hill ex Farwell - kamefilikso
**** *Darea* Juss. - dareo*
**** *Diellia* Brackenridge in Wilkes - dielio
**** *Diplora* Baker - diploro**
**** *Eremopodium* Trevis. - eremopodio
**** *Holodictyum* Maxon - holodiktio
**** *Hymenasplenium* Hayata - himenasplenio**
**** *Loxoscaphe* T. Moore - loksoskafo
**** *Micropodium* Mett. - mikropodio*
**** *Neottopteris* J. Sm. - neotopterido
**** *Phyllitis* Hill - filitido*
**** *Phyllitopsis* T. Reichstein - filitopso
**** *Pleurosorus* Fée - pleŭrosoro*
**** *Schaffneria* Fée ex T. Moore - ŝafnerio*
**** *Scolopendrium* Adans. - skolopendrio*
**** *Tarachia* C. Presl - tarakio
**** *Thamnopteris* - tamnopterido
**** *Triphlebia* Baker - triflebio*

*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.
**genro akceptita en WFO sed ne en TPL. Tamen laŭ WFO, estas neniu akceptita specio en ĝi.

## Referencoj 
* Alan R. Smith, Kathleen M. Pryer, Eric Schuettpelz, Petra Korall, Harald Schneider, Paul G. Wolf: *A classification for extant ferns.* In: *Taxon.* Band 55, Nr. 3, 2006, , S. 705–731, Abstract,  PDF-dosiero .



Kategorio:Ornamaj plantoj
Kategorio:Filikoj
Kategorio:Plantofamilioj
Lingvoscienca instituto de Rusia Akademio de Sciencoj

**Lingvoscienca instituto de Rusia Akademio de Sciencoj** (, mallonge ИЯ РАН, ИЯз РАН) estas lingvoscienca instituto kaj fako de Rusia Akademio de Sciencoj, unu el ĉefaj lingvosciencaj organizaĵoj en Rusio. Tie okazas esplorado de teoriaj problemoj de lingvoscienco kaj ĝiaj branĉoj, estas studataj kaj science esplorataj multaj apartaj lingvoj.

La instituto situas en Moskvo. Estro estas Vladimir Alpatov.

## Historio 
La instituto estis fondita en 1950.

## Situo 
La instituto situas en centro de Moskvo laŭ adreso: strateto Ega Kislovskij, domo 1, konstruaĵo 1.

## Projektoj 
La instituto realigis kelkajn gravajn apartajn projektojn.

En 1990 estis eldonita Lingvoscienca enciklopedia vortaro (2-a eldono en 2002). En 1995 ĉefaj ĝiaj aŭtoroj kaj redaktanto ricevis Ŝtatan premion de Rusia Federacio pri scienco kaj teknologio.

Tie estas eldonata ankaŭ ega enciklopedio "Lingvoj de mondo" kun multe da informo pri apartaj lingvoj laŭ diversaj iliaj ecoj.

## Vidu ankaŭ 
* Instituto de rusa lingvo (Rusia Akademio de Sciencoj)

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉefa retejo (ruse, angle)

Kategorio:Rusa Akademio pri Sciencoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1950
Kategorio:1950 en Moskvo
Kategorio:Distrikto Arbat (Moskvo)
Kategorio:Lernado de lingvoj en Rusio
Lingvoj de mondo (enciklopedio)

**Lingvoj de mondo** () estas multvoluma ruslingva enciklopedio eldonata en Moskvo. Ĝin verkas grupo da lingvosciencistoj el Lingvoscienca instituto de Rusia Akademio de Sciencoj. La enciklopedio estis fondita de Viktorija Jarceva (1906 — 1999). En 2013 jam estas eldonitaj 17 volumoj.

La enciklopedio enhavas priskribon de lingvoj, ilia geografio kaj historio, fonetiko, gramatiko, vortprovizo, ĉefa literaturo. Artikoloj pri lingvoj estas engrupigataj laŭ deveno kaj iam laŭ regionoj. Volumoj ekde 7-a enhavas lingvajn mapojn.

## Ideo 
Laŭ ideo de aŭtoroj en ĉi tiu enciklopedio ĉiu lingvo estos priskribita je multaj ecoj samtempe. Do la enciklopedio fariĝos sola tia esploro en mondo. Interalie ĝia apero povas helpi al lingvosciencistoj:
* kompari multajn lingvojn kaj difini komunajn ecojn de ilia evoluado;
* plie esplori supozon pri ebla ekzistinta monda pralingvo.

## Verkantoj 
Grupo da verkistoj:
* Andrej Kibrik
* Oleg Belajev
* Jurij Korjakov
* Julija Mazurova
* Jelena Markus
* Natalja Rogova
* Olga Romanova

## Publikigitaj volumoj 
# Urala lingvaro/Уральские языки. — 1993. 396 p. ISBN 5-02-011069-8.
# Tjurka lingvaro/Тюркские языки. — 1997. 524 p. ISBN 5-85759-061-2.
# Mongola lingvaro. Tungus-manĉura lingvaro. Japana lingvo. Korea lingvo/Монгольские языки. Тунгусо-маньчжурские языки. Японский язык. Корейский язык. — 1997. 407 p. ISBN 5-85759-047-7.
# Prasiberiaj lingvaroj/Палеоазиатские языки. — 1997. 227 p. ISBN 5-85759-046-9.
# Irana lingvaro/Иранские языки. Parto 1. Sud-okcidentaj iranaj lingvoj/Юго-западные иранские языки. — 1997. 208 p. ISBN 5-85759-048-5.
# Irana lingvaro/Иранские языки. Parto 2. Nord-okcidentaj iranaj lingvoj/Северо-западные иранские языки. — 1999. 304 p. ISBN 5-85759-099-X.
# Irana lingvaro/Иранские языки. Parto 3. Orientiranaj lingvoj/Восточноиранские языки. — 2000. 342 p. ISBN 5-85759-107-4.
# Dardaj kaj nuristanaj lingvoj/Дардские и нуристанские языки. — 1999. 144 p. ISBN 5-85759-085-X.
# Kaŭkaza lingvaro/Кавказские языки. — 1999. 480 p. ISBN 5-87444-079-8.
# Ĝermana lingvaro. Kelta lingvaro./Германские языки. Кельтские языки. — 2000. 472 p. ISBN 5-87444-101-8.
# Latinida lingvaro/Романские языки. — 2001. 720 p. ISBN 5-87444-016-X.
# Hindarja lingvaro de malnovega kaj meza epoko/Индоарийские языки древнего и среднего периода. — 2004. 154 p. ISBN 5-87444-205-7.
# Slava lingvaro/Славянские языки. — 2005. 656 p. ISBN 5-87444-216-2.
# Balta lingvaro/Балтийские языки. — 2006. 221 p. ISBN 5-87444-225-1.
# Семитские языки. Аккадский язык. Северозападносемитские языки. — 2009. 825 p. ISBN 978-5-87444-284-2.
# Древние реликтовые языки Передней Азии. — 2010. 240 p. ISBN 978-5-87444-346-7.
# Новые индоарийские языки. — 2011. 889 p. ISBN 978-5-87444-394-8.
# Семитские языки. Эфиосемитские языки. — 2013. 624 p.  ISBN 978-5-87444-366-5.
# Дравидийские языки. — 2013. 584 p. ISBN 978-5-87444-369-6.
# Реликтовые индоевропейские языки Передней и Центральной Азии. — 2013. 512 p. ISBN 978-5-87444-370-2.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Etnologiisto

Kategorio:Ruslingvaj enciklopedioj
Kategorio:Libroserioj
(15654) 1176 T-1

**(15654) 1176 T-1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" ().

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Saŭruracoj

La **saŭruracoj** () estas planta familio el angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo piperaloj (*Piperales*). Ĝi enhavas 4 genrojn kaj 7 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Piperales* Bercht. & J.Presl - piperaloj
****Saururaceae* Rich. ex T.Lestib. - saŭruracoj
*****Anemopsis* Hook. & Arn. - anemopso
*****Gymnotheca* Decne. - gimnoteko
*****Houttuynia* Thunb. - hutujnio
*****Saururus* L. - saŭruro

* *Anemopsis* HOOK. & ARN.: nur unu specio:
** Kalifornia anemopso (*Anemopsis californica* (NUTT.) HOOK. & Arn.): Ĝi kreskas sur malseka, baza, sala kreskejoj kaj marbordaj marĉoj en altecoj de 0 ĝis 2000 m de la okcidenta Usono ĝis la norda Meksiko.
* *Gymnotheca* DECNE.: nur du specioj:
** *Gymnotheca involucrata* S.J.PEI: Ĝi kreskas ĉe stratrandoj kaj ĉe malsekaj lokoj en arbaroj en alteco inter 700 kaj 1000 metrojn en suda Siĉuano.
** *Gymnotheca chinensis* Decne.: el norda Vjetnamio kaj Ĉinio, en la ĉinaj provincoj Gŭangdongo, Gŭangŝjio, Gŭiĝoŭo, Hubejo, Hunano, Siĉuano kaj Junano ĝi kreskasapud la riveroj kaj en valoj en alteco de 100 ĝis 2000 metrojn.
* *Houttuynia* THUNB.: nur unu specio:
** *Houttuynia cordata* THUNB.: ĝia triviala nomo estas „ĥameleona planto“. la nomo rilatas al diverskoloraj folioj. Ĝi estas la sole kultivata kulturplanto el genro kiu estas kultivata en Eŭropo. el Japanio, Tajvano, Ĉinio, Javo kaj Himalajo. En ĝiaj hejmregionoj ĝi estas unu el la plej gravaj spicoplantoj en multnombraj kultivaroj kiuj estas kultivataj.
* Saŭruro (*Saururus* L.: nur du specioj:
** Amerika saŭruro (*Saururus cernuus* L.: marĉplanto el la orienta Nordameriko. Ĝi estas uzata kiel akvaria planto. En Norditalio ĝi estas invada planto.
** ĉinia saŭruro (*Saururus chinensis* (LOUR.) BAILL.): de Hindio, Koreio, Vjetnamio, Ĉinio, Tajvano, Japanio (inklude de la Rjukju-insuloj) ĝis Filipinoj.

## Utiligado 
De *Houttuynia cordata* oni povas manĝi la fruktojn, foliojn kaj la subgrundajn plantpartojn. La efikoj estis esploritaj. La drogo de *Houttuynia cordata* (japana: „segiun“ = „nova energio en la rivero“) el la folioj helpas kontraŭ ŝvelaĵoj.

*Saururus cernuus* estas akvaria planto.

## Fontoj 
* Die Familie der Saururaceae bei der APWebsite. * Die Familie der Saururaceae bei DELTA von L. Watson & M. J. Dallwitz. 
* George F. Buddell II & John W. Thieret: *Saururaceae* in der *Flora of North America*, Volume 3: Online. * Nianhe Xia, Anthony R. Brach: *Saururaceae.*, S. 108 - textgleich online wie gedrucktes Werk, Wu Zheng-yi, Peter H. Raven (Hrsg.): *Flora of Ĉinio.* Volume 4: *Cycadaceae through Fagaceae*, Science Press und Missouri Botanical Garden Press, Beijing und St. Louis, 1999. ISBN 0-915279-70-3 * Eckehart J. Jäger, Friedrich Ebel, Peter Hanelt, Gerd K. Müller: *Exkursionsflora von Deutschland*. Band 5. Krautige Zier- und Nutzpflanzen. Spektrum Akademischer Verlag. Berlin, Heidelberg 2008. ISBN 978-3-8274-0918-8

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Piperaloj
Kategorio:Plantofamilioj
Kategorio:Ornamaj plantoj
Pergolo

[eta|250px|Pergolo en [Vroclavo]]
**Pergolo** estas konstruaĵo el latoj sur altaj fostoj en ĝardeno sur kiu ĉiaj plantoj povas kreski. Plejofte ĝi estas farita el ligno aŭ metalo. Pergoloj ofte estas metitaj kontraŭ la fasado de domo aŭ alia konstruaĵo.
Pergolo plejofte servas kiel (ark)tegmento super teraso aŭ pado por doni ombron.

Laŭ Francisko Azorín **pergolo** estas *Fostaro aŭ kolonaro subtenanta tratrabojn, uzita en la bazilikoj, antaŭ la presbiteriejo, kiel ikonostaso; uzata en ĝardenoj por subteni vegetaĵojn k. florojn, kiel verando aŭ ombrejo.* Li indikas etimologion el la latina *pergula* (galerio, ekstera trabaĵo), el *pertica* (stango). 

## Vidu ankaŭ 
* Laŭbo
* Vintroĝardeno
* Verando

## Notoj 
Kategorio:Konstruaĵoj
Kategorio:Ĝardenoj
Kategorio:Ĝardenkulturo
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Ludwig Hertel

]]
**Ludwig HERTEL** (naskiĝinta la 28-a de junio 1859 en Gräfenthal, mortinta la 19-an de aprilo 1910 en Hildburghausen) estis germana pedagogo kaj regionhistoriisto. Li famiĝis kiel alvokanto al la fondo de Rennsteigklubo 1896 en la nokto de 2./3.10.1892 en la forstista domo *Weidmannsheil* proksime de Steinbach am Wald.

## Agadoj 
En la pentekosta dimanĉo de 1896 fonditis la klubo kaj Hertel iĝis la unua estro. Klaris ĉiam ke vera membro rajtu iĝi nur persono kiu intencas mem transmigradi la tutan Rennsteig-padon de la rivero Werra ĝis la rivero Saale. La germanisto Hertel ne estis novico koncerne regionhistorion kaj migradon. Disde Bad Salzungen li jam kiel junuloj estis tramigranta Turingion kaj okupiĝis pri ties pejzaĝo, historio kaj dialektoj. August Trinius per raporto el la 1889-a jaro estis atentiginta la publikon je Rennsteig-aĵoj.

Kune kun Johannes Bühring eldonis la intertempe en Hildburghausen (antaŭe li estis en Greiz) deĵoranta instruisto Hertel la bazan verkon *Der Rennsteig des Thüringer Waldes*. Ĝi restis ĝis la fino de la Dua mondmilito, plurfoje prilaborite, la biblio de ĉiuj rennsteig-emuloj. Krome Hertel verkis por la kluba organo *Die Mareile* (nomite por la filino de la posedinto de la forstista domo): li skribis tie pri historiaj faktoj, legendoj, propra esplorado sed ankaŭ pri politikaj dimensioj de Rennsteig. Gravan kontribuon etimologion Hertel liveris en la festgazeto presita okaze de la inaŭguro de la Werra-fonto proksime de Masserberg en la 14.8.1898. Ĉar ne nur redaktis li tiun ĉi festpresitaĵon sed ankaŭ eltrovis ke Werra signifus *Wiesenfluss / Herbeja rivero* (nomo unue menciita en 1016 sub la formo *Wirraha*).
Jam en 1893 Hertel publikigis la artikolon *Der Name des Rennsteigs*, en kiu li apogis la renn-padan teorion refutante la limvojan teorion.

En 1895 aperis *Thüringer Sprachschatz*, *Meiningische Landeskunde* kaj traduko de Eneido de la romia verkisto Vergilio. Bühring, kiu iĝis la posteulo de Hertel kiel klubestro, nomis Hertel duonoficiale *Rennsteig-vokto el Hildburghausen*; Hertel ankaŭ poezie prikantis la pejzaĝan allogon de Rennsteig kaj invitis la homojn migradi. En parolado pri Hertel diritis fare de Lothar Koch dum pentekosto de 1910: *Der Gründer unsers Vereins war nicht nur des Rennsteigs eifrigster Forscher und bester Kenner, sondern auch der Rennsteigwanderer treuester und bester Führer. Wie wusste er den Rennsteigfahrten poetischen Reiz zu verleihen, wie liess er die Wanderer Einblick tun in des Rennsteigs Vergangenheit, in seine Geschichte und Sagen und wie konnte er uns da erfreuen mit seinem feinen Humor*. Lia nomo troviĝas cetere en la mezo de la Glöckner-monumento.

Maria Hertel, lia nevino, konservas la spiritan heredaĵon de sia familio kun turingiaj radikoj. Ŝi ekzemple ne malofte publike laŭtlegas el leteroj kaj libroj de la onklo.

## Piednotoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Pri Hertel ĉe *rennsteigportal.com*, kun foto. 
* Literaturo de kaj pri Hertel.

Kategorio:Rennsteig
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Germanistoj
Kategorio:Germanaj poetoj
Kategorio:Regionhistoriistoj
Ĉefministroj de Azerbajĝano

eta|200ra|Blazonŝildo de Azerbajĝano
La registrestro de Azerbajĝano estis Ĉefministro en du malsamaj periodoj: dum la Azerbajĝana Demokratia Respubliko (de 28-a de majo 1918 ĝis 28-a de aprilo 1920) kaj dum la aktuala Azerbajĝana Respubliko (ekde la 7-a de februaro 1991).

Listo de **Ĉefministroj de Azerbajĝano**:

## Azerbajĝana Demokratia Respubliko (1918-1920) 
## Azerbajĝana Respubliko (1991-) 
## Vidu ankaŭ 
* Prezidento de Azerbajĝano
* Azerbajĝano


Azerbajĝano
Kategorio:Listoj de azerbajĝanaj ministroj
István Hidas

**István Hidas** [iŝtvAn hidaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hidas István** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, laboristo. Lia origina nomo estis *Háder István*.

István Hidas http://www.rev.hu/sulinet45/szerviz/kislex/biograf/hidas_i.htm naskiĝis la  1918 en Budapeŝto. Li mortis la  2002 en Budapeŝto.

## Biografio 
István Hidas frekventis bazlernejon, poste metilernejon por estis ferlaboristo. En 1939 li aliĝis al la socialdemokratoj, en 1943 al komunistoj. Li partoprenis en la rezista movado. Post la 2-a mondmilito li laboris en diversaj uzinoj, sed en 1948 li ricevis partian postenon. Inter 1953–1957 li estis parlamenta deputito. En 1953 li estis ministro pri peza industrio, en la sekva jaro ministro pri kemio kaj energio, poste li ricevis ŝtatajn postenojn, kiu ĉesis pro Hungara revolucio de 1956.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj laboristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
József Tisza

**József Tisza** [jOĵef tisa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tisza József** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, laboristo.

József Tisza http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=6190&catid=88%3At&Itemid=67&lang=hu naskiĝis la  1914 en Szolnok. Li mortis la  1980 en Budapeŝto.

## Biografio 
József Tisza frekventis bazlernejon, poste li eklaboris. En 1932 li aliĝis al la komunistoj. En la sekva jaro pro malpermesita politikado li estis kondamnita je prizono. En 1935 li aliĝis ankaŭ al sindikato. En 1940 li denove arestiĝis, en 1944 li soldatiĝis, kie li sukcese rifuĝis al Sovetunio. En la malfrua 1944 en Orosháza li aranĝis la komunistan partion. Inter 1946-1967 li estis parlamenta deputito, dume li havis diversajn ŝtatajn aŭ partiajn postenojn, eĉ inter 1952-1954 li estis ministro. En 1967 li pensiuliĝis.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj T, TY, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungare

 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj laboristoj
Château Rouge (pariza metrostacio)

**Château Rouge** [ʃɑto ʁuʒ] () estas stacio sur linio 4 de la Metroo de Parizo; ĝi situas en la 18-a arondismento de Parizo.

## Stacio 
La stacio troviĝas en la kvartalo "Château Rouge" kies nomon ĝi alprenis.

## Alirejoj 
La stacio posedas tri alirejojn:
* ĉefa alirejo troviĝas fronte al n-ro 48 de Placo du Château-Rouge;
* dua ĉefa alirejo, sur Strato Custine;
* tria alirejo servanta nur por la eliro, fronte al n-ro 42 de Bulvardo Barbès, konsistanta el ununura rulŝtuparo el la kajo de la stacio en direkto al ''''.

## Interkonektoj 
*  RATP 31 56
*  N14 N44

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 4 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 4 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 18-a arondismento de Parizo
Hitradio Namibia

**Hitradio Namibia** estas la unua komerca germanlingva radiostacio en Namibio. Ĝi komencis sian elsendon je la 1-a de aŭgusto 2012.

Programo de Hitradio Namibia fokusiĝas al muziko kaj novaĵoj el Namibio, Sudafriko kaj la tuta mondo. Muzike ĝi fokusiĝas al nuntempa muziko kaj muziko de 1980-aj kaj 1990-aj jaroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Aperis en 2012
Kategorio:Germanlingvaj radiostacioj
Kategorio:Kulturo de Namibio
La Vergne

**La Vergne** povas esti:
* La Vergne, komunumo en Charente-Maritime, Francio,
* La Vergne, urbo en Tenesio, Usono.
Down by the Salley Gardens

dekstra|eta|"Down by the Salley Gardens", Celtic Aire, United States Air Force Band, 2014
***Down by the Salley Gardens*** (*irlande*: *Gort na Saileán*) estas poemo de William Butler Yeats eldonita en poemaro *The Wanderings of Oisin and Other Poems* en 1889.

## Historio 
Yeats notis ke ĝi estis "provo rekonstrui malnovan kanton de tri versoj neperfekte memoritaj de maljuna kamparana virino en la vilaĝo Ballisodare, en graflando Sligo, kiu ofte kantas ilin al si mem." La "malnova kanto" eble estis la balado *The Rambling Boys of Pleasure* kiu enhavas la sekvajn versojn:
: "It was down by Sally's Garden one evening late I took my way.
: 'Twas there I spied this pretty little girl, and those words to me sure she did say.
: She advised me to take love easy, as the leaves grew on the tree.
: But I was young and foolish, with my darling could not agree."
La simileco al la unua verso de la versio de Yeats estas senduba kaj sugestus ke tio ĉi estis vere la kanto, kiun Yeats memoris ke la malnova virino kantis. La resto de la kanto, tamen, estas malsama.

## Teksto 
: Down by the salley gardens my love and I did meet;
: She passed the salley gardens with little snow-white feet.
: She bid me take love easy, as the leaves grow on the tree;
: But I, being young and foolish, with her would not agree.

: In a field by the river my love and I did stand,
: And on my leaning shoulder she laid her snow-white hand.
: She bid me take life easy, as the grass grows on the weirs;
: But I was young and foolish, and now am full of tears.

## Loko 
Oni supozas ke la loko de la "Salley Gardens" estis sur la bankoj de la rivero ĉe Ballysadare proksime al Sligo kie la loĝantoj kultivigis arbojn provizi materialojn por tegmentaj pajloj. "Salley" aŭ "sally" estas formo de la standarda angla vorto "sallow", t.e., arbo de la genro *Salix.* Ĝi estas proksima en sono al la irlanda vorto *saileach*, kiu signifas *saliko*.

## Referencoj 
Kategorio:Irlanda muziko
Zsuzsa Sárközi

**Zsuzsa SÁRKÖZI** [ŝArkoezi] rumanuja hungara fizikistino. Li naskiĝis en Arad la 19-an de septembro 1970.
## Kariero
Zsuzsa Sárközi diplomitiĝis pri fiziko en UBB de Kluĵo en 1994, magistriĝis kaj doktoriĝis en 2005 (disertaĵo: rumene: *Proprietăţi fizice ale unor aliaje pământ rar – metal de tranziţie* (hungare:Ritkaföldfém-átmeneti fém ötvözetek egyes fizikai tulajdonságai). Ŝi estas universitata instruisto pri fiziko en UBB de Kluĵo.
## Fonto
*Kariertabelo 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj fizikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio