open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Meaux

**Meaux** [] estas franca komunumo kaj subprefektejo de la departemento Seine-et-Marne, en la regiono Francilio. Kun  loĝantoj en la jaro 2011, ĝi estas la dua plej granda urbo de la departemento, post Chelles. Fine de  en la komunumo vivis , preterpasante la nombron de la loĝantaro de Chelles.

## Esperanto 
La 2an de julio 1912 estis la fino de la unua etapo en la propaganda piedvojaĝo de Vasilij Devjatnin kaj Romero. Bonvenigis ilin la UEA-delegito Varnier kun aro da lokaj Esperantistoj. Ili tranoktis en hotelo „des Trois Rois" kaj daŭrigis al Château-Thierry.

## Geografio 
Meaux situas  oriente de la centro de Parizo.

## Transporto 
eta|maldekstra|La stacidomo de
La stacidomo de  situas en la linio Transilien P.

## Referencoj 
## Famuloj 
* Philippe de Vitry (1291-1361), episkopo, muzikteoriisto
* Jacques-Bénigne Bossuet (1627-1704), episkopo, predikisto

## Vidu ankaŭ 
* Meaux (stacidomo)
* Komunumoj de Seine-et-Marne
* Listo de urboj de Francio

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Seine-et-Marne
Kategorio:Subprefektejoj de Francio
Kategorio:Urboj de Francio
Extinct Birds (Rothschild)

***Extinct Birds*** (en Esperanto *Formortintaj birdoj*, kompleta titolo: ***Extinct birds : an attempt to unite in one volume a short account of those birds which have become extinct in historical times : that is, within the last six or seven hundred years: to which are added a few which still exist, but are on the verge of extinction***) estas libro verkita de Walter Rothschild kiu pritraktas tutmondajn formortintajn kaj rarajn birdojn same kiel hipotezaj formortintaj specioj, kio inkludas birdajn taksonojn kies ekzisto estas bazita nur sur skribaj aŭ parolaj informoj aŭ sur pentraĵoj. La listo de formortintaj birdotaksonoj estas baztaj sur la legado fare de Rothschild de la verko *On extinct and vanishing birds* publikigita en la *Proceedings of the 4th International Ornithological Congress* de 1905 en Londono.

Sekvaj aŭtoroj kiaj Errol Fuller estis influitaj de la referenca verko de Rothschild. Fuller publikigis eponiman libron en 1987 kun enkonduko verkita de Miriam Rothschild kaj uzis ankaŭ kolorplatojn el la verko de Rothschild.

## Notoj 
Kategorio:Ornitologio
Jean-Christophe Balouet

**Jean-Christophe BALOUET** (12-an de novembro 1956 - 30-a de marto 2021) estis franca paleontologo. Li kunlaboris etende kun Storrs Olson de la Smithsonian Institution pri paleornitologia reserĉado ori formortintaj birdoj de Nov-Kaledonio en sudokcidenta Pacifiko.

## Publikaĵoj 
* 1989 – *Fossil Birds from Late Quaternary Deposits in New Caledonia* (kun Storrs Olson). Smithsonian Contributions to Zoology 469. Smithsonian Institution Press, Washington D.C.
* 1990 – *Extinct species of the world: lessons for our future* (kun Eric Alibert). Letts: London. ISBN 978-1-85238-100-4

## Referencoj 
Kategorio:Francaj paleontologoj
Kategorio:Francaj ornitologoj
Ĉefpoŝtejo de Erfurto

[eta|300ra|La ĉefa poŝtejo en 2007; dekstre la [Preĝejo Sankta Gregorio (Erfurt)|Preĝejo Sankta Gregorio.]] eta|150ra|Reliefo sur la poŝtoficejo.
eta|150ra|La Trommsdorff-medaliono.

La **Ĉefa poŝtejo** (germane: *Hauptpostamt Erfurt*) troviĝas en la urbocentro de Erfurto, (Anger nr. 66-73).

## Priskribo 
Antaŭe troviĝis tie ĉi mezepokaj domoj kaj eĉ du patriciaj ejoj. En 1612 estis surloke la tiam plej grandaj renesancstila ejo en la urbo, kiun posedis la izatido-komercisto Hiob el Stotternheim. Nur 30 jarojn pli malfrue ĝi brule detruitis.

En la 15-a de novembro 1850 estis vendataj por la unua fojo poŝtmarkoj en Erfurto. De 1882 ĝis 1886 estis konstruita la ĉefa poŝtoficejo de la turingia ĉefurbo, je prominenta loko rekte en la urbocentro sur la Anger-placo. La arkitekto Julius Carl Raschdorff, kiu projektis ankaŭ la Berlinan katedralon, proponis gigantan multalan komplekson kun ne malpli ol tri internaj kortoj, kun neogotika fasado el grejso, klinkero kaj terakoto. La propono estis realigita. La norda konstruaĵero estis alkonstruita inter 1905-07 en stilo neovrenesanca laŭ la planoj de la arkitekto Klamodt.

Je la angulo estas impona horloĝturo. La spajro damaĝis per artileria pafado kaj rekonstruiĝis ĝis 1949 en pli modesta stilo.

## Ŝanĝoj pro historiaj necesoj 
En 1867 la dinastio Thurn und Taxis transdonis la tutan poŝtadministracion en la manojn de la prusa ŝtato. Tio signifis enorman plilarĝiĝon de la ŝtate prizorgota teritorio kaj necesigis la konstruon de novaj poŝtejoj. Tamen ekzistis inter aprilo 1888 kaj marto 1900 privata poŝtoservo en Erfurto, establita fare de la presisto Wilhem Wellendorf (kun 36 poŝtkestoj malplenigataj 6 fojojn potage).

De printempo 2006 ĝis junio 2007 moderniĝis la ejo, kiu intertempe fariĝis multe tro vasta por nura poŝta utiligo. Por plenumi nuntempajn necesojn oni ofertas nun sur ĉ. 13.900 m² spacon por vendejoj kaj oficejoj, de kio 4.508 m² sole en la teretaĝo. Pro tio iĝis kelkaj ŝanĝoj ĉe la fasado.

## Memorigilo 
Ĉe la angulo, kie troviĝis iam apoteko, estas memormedaliono por la honoro de la erfurtano Johann Bartholomäus Trommsdorff, kiu estis unu el la plej konataj apotekistoj kaj farmaciistoj siatempe.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bildkarto sur kiu ankoraŭ videblas la malnova spajro de la turo.

Kategorio:Konstruaĵoj en Erfurto
Erfurto
Jurmedicino

eta|Fridujo kun homa kadavro por krimscienca studado
**Krimmedicina scienco** (ofte mallongigita al **jurmedicino**) estas la apliko de larĝaspektra gamo de sciencoj kaj teknologioj por esplori kaj establi faktojn de intereso rilate al krima aŭ civila kodoj. Ekzistas malmulte da rigora esplorado por apogi sian precizecon kaj fidindecon.

En romiaj tempoj, krima monpostulo intencis prezenti la kazon antaŭ grupo de publikaj individuoj en la forumo. Kaj la persono akuzita je la krimo kaj la akuzanto donus paroladojn bazitajn sur iliaj flankoj de la rakonto. La individuo kun la plej bona argumento kaj liveraĵo determinus la rezulton de la kazo. Tiu origino estas la fonto de la du modernaj uzokutimoj de la vorto krimmedicina (*forensa* en kelkaj lingvoj, nome antaŭ forumo) - kiel formo de laŭleĝa indiko kaj kiel kategorio da publika prezento.

En moderna uzo, la esprimo "jurmedicino" en la loko de "krimmedicina scienco" povas esti konsiderita ĝusta ĉar la esprimo "krimmedicina" estas efika sinonimo por "laŭleĝa" aŭ "ligita al tribunaloj". Tamen la esprimo nun estas tiel proksime rilata al la scienca kampo ke multaj vortaroj inkludas la signifon kiu egaligas la vorton "jurmedicino" kun "krimmedicina scienco". Fakte tiu fako povas esti studita kaj uzata por aliaj sciencaj kampoj, kiaj astronomio, arkeologio, biologio kaj geologio por priserĉadi informon pri antikvaj epokoj.

En Usono ekzistis ĉirkaŭ 12,000 jurmedicin-teknikistoj en 2010. La fako estas studita en plej diversaj universitatoj tutmonde kaj ties populareco ligiĝas al kelkaj famaj televidaj serioj.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Sekco (anatomio)

## Eksteraj ligiloj 
* Jurmedicina Antropometrio 
* Listo de Jurmedicinaj Laboratorioj en Usono
Shane A. Parker

**Shane A. Parker** (naskiĝis en 1943, mortis en Adelajdo la 21-an de novembro 1992) estis brit-naskita muzezorganto kaj ornitologo, kiu elmigris al Aŭstralio en 1967 post partopreno en la dua ornitologia ekspedicio *Harold Hall Australian* en 1964. Li laboris kiel muzeisto ĉe la Sudaŭstralia Muzeo 1976-1992.

Parker priskribis la taksonon de la Koksa kalidro kiel specio nova por la scienco en 1982; tiu vadbirdo estis poste konstatita kiel hibrido de Striokalidro kaj Rustokalidro. Li nomigis ankaŭ la taksonon de la formortinta Kanguruinsula emuo (*Dromaius baudinianus*) en 1984 sur la bazo de ostoj el subfosilioj. Li estis la plej aĝa aŭtoro de la unuaj du partoj (ĉiuj kiuj estis publikigitaj) el *Annotated Checklist of the Birds of South Australia*, *Part 1: Emus to Spoonbills* (1979), kaj *Part 2A: Waterfowl* (1985).

## Referencoj 
* Joseph, Leo. (1993). Obituary. Shane A. Parker 1943-1992. *Emu* 93: 297-298.
* Robin, Libby. (2001). *The Flight of the Emu: a hundred years of Australian ornithology 1901-2001*. Carlton, Vic. Melbourne University Press. ISBN 0-522-84987-3

Kategorio:Aŭstraliaj ornitologoj
Brach

''''* - jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone skribita same - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france *Gironde* [] respektive okcitane kaj gaskone *Gironda*), en la administra regiono Nova Akvitanio (france *Nouvelle-Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Nòva Aquitània*) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france *Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Aquitània*). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Lesparre-Médoc kaj al la kantono *''. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

## Geografio 
Brach situas en la duoninsulo Médoc,  nordokcidente de Bordozo.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Ĝirondio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Gironde
Kategorio:Médoc
Lumturo de Balenoj

La **lumturo de Balenoj** (france: *phare des Baleines*) estas lumturo en Francio. Ĝi staras en la okcidenta pinto de la insulo Ré, en la komunumo Saint-Clément-des-Baleines, en Charente-Maritime.

## Historio 
eta|maldekstra|La malnova lumturo de Balenoj
En 1682 estis konstruita unua lumturo, kiu ankoraŭ staras hodiaŭ. Ĝi estas  alta kaj havas 112 ŝtupojn.

En la 19-a jarcento, la lumturo ne sufiĉis kaj ĝia plialtigo estis tro kosta; pro tio oni decidis konstrui novan lumturon. La nuna lumturo estis ekkonstruita en 1849 kaj finkonstruita en 1854 de la arkitekturisto Léonce Reynaud, samtempe kiel la najbara lumturo de Balenidoj, kiu troviĝas en la maro.

La malnova lumturo estis deklarita historia monumento en 1904 kaj la nova en 2012. Hodiaŭ oni povas viziti la grandan lumturon kune kun muzeo pri historio de lumturoj.

## Bildoj 

Dosiero:Phare des baleines.jpg|La lumturo de Balenoj
Dosiero:Phare Baleines escalie.jpg|La ŝtuparo de la lumturo
Dosiero:Re panorama Phare Baleines.jpg|Panoramo de la insulo Ré vidata de la lumturo
Dosiero:PhareBaleines Aerien1.JPG|Aera vido de la lumturo
Dosiero:PhareBaleines Aerien2.JPG|La supro de la lumturo kaj apuda strando
Dosiero:PhareTourBaleines Aerien.JPG|Aera vido de la nova kaj malnova lumturoj

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Insulo Ré
* Lumturo de Balenidoj
* Lumturo Chassiron
* Listo de lumturoj en Francio

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Historiaj monumentoj en Charente-Maritime
Kategorio:Insulo Ré
Balenoj
Balenoj
Necivitanoj de Latvio

**Necivitanoj** () estas grupo de homoj (nuntempe 195.159 de homoj, komence proksimume 700 mil), kiuj ĉefe loĝas en Latvio kaj ekde 1991 (aŭ ekde naskiĝo) ne havas civitanecon de iu ajn ŝtato, sed havas specifan statuson en Latvio. *De jure*, ilian statuson difinas la leĝo de la Latva Respubliko akceptita je la 12-a de aprilo 1995 "Pri la statuso de eksaj sovetuniaj civitanoj, ne havantaj la civitanecon de Latvio aŭ de iu ajn alia ŝtato". Do, laŭ la difino de tiu leĝo, la necivitano estas persono, kiu ne havas nek havis civitanecon de iu ajn ŝtato krom Sovetunio kaj plenumas almenaŭ unu el la sekvaj kondiĉoj:
* je la 1-a de julio 1992 li/ŝi estis registrita (t.e. havis registritan loĝlokon) en Latvio;
* lia/ŝia lasta registrita loĝloko je tiu dato estis en Latvio;
* la korta decido konfirmas ke antaŭ la 1-a de julio 1992 li/ŝi senĉese loĝis en Latvio dum almenaŭ 10 jaroj.
Ekde 2020 jaro infanoj de civitanoj iĝas civitanoj de Latvio. La plejmulto de la nunaj necivitanoj naskiĝis en nuntempa Latvio.

## Fontoj 
Kategorio:Politiko de Latvio
Bavo (sanktulo)

eta|*Sint-Bavo*, pentraĵo de *Geertgen tot Sint Jans*, lasta kvarono de la 15-a jarcento
**Bavo** (mortis ĉirkaŭ la jaro 655, nederlande: *Sint Bavo*, foje ankaŭ *Sint Baaf*) estis kristana sanktulo de la 7-a jarcento. Li estas adorata precipe en iuj partoj de Nederlando kaj Flandrio, plej forte en la urbo Gento.

La sanktulo Bavo estas la patrono de la katedralo de Sankta Bavo en Gento, kaj de la kirko de Sankta Bavo kaj katedralo de Sankta Bavo en Haarlem.

## Vivo 
Bavo naskiĝis fine de la 6-a aŭ komence de la 7-a jarcento en la teritorio de la nuntempa Flandrio. Li devenis el nobela familio kaj origine havis la nomon *Allowin*. Laŭ kristana legendo li estis la filo de Pipino de Landen, franka nobelo kaj ekde la jardeko 615-625 oficis kiel majordomo de tri reĝoj el la dinastio de merovidoj en la regnoparto Aŭstrazio. Post la morto de sia edzino, filino de grafo *Adilio* kaj patrino de *Adeltrudis*, kiu poste iĝis abatino de la monaĥinejo *Malbodium* (nuntempe Maubeuge), Bavo kristaniĝis (laŭdire post aŭdo de prediko de la Sanktulo Amando el Mastriĥto), donacis ĉiujn posedaĵojn al povruloj kaj iĝis monaĥo en Genta monaĥejo, kie li mortis ĉirkaŭ la jaro 655.

En Gento liaj festotagoj estas la 1-a de oktobro kaj la 1-a de aŭgusto, tamen en Haarlem temas pri la 9-a de aŭgusto kaj la 10-a de majo.

La sanktulo ankaŭ konsideriĝas la patrono de la diocezoj Gento kaj Haarlem de la katolika eklezio, kaj de falkado.

## Bildigo 
Pro sia nobela deveno li en kristanaj bildigoj ofte prezentiĝis kiel elegante vestita nobelo, kun kavalira karapaco, kun ĉasa falko sur la pugno, aŭ li bildiĝas dum la disdonado de riĉaĵoj al povruloj.

## Literaturo 
* *Vita Bavonis confessoris Gandavensis*. En: Bruno Krusch (eld.): Scriptores rerum Merovingicarum 4: Passiones vitaeque sanctorum aevi Merovingici (II). Hanovro 1902, paĝoj 527–545 (Monumenta Germaniae Historica)  
* *Vita S. Bavonis*. En: Poetae Latini medii aevi ("latinaj poetoj de la mezepoko") 5,1.2: Die Ottonenzeit, partoj 1 kaj 2. Eldonata de Karl Strecker kunlabore de Norbert Fickermann. Leipzig 1937, paĝoj 226–248 (Monumenta Germaniae Historica)   kaj parte 
* Léon Van der Essen, ''Étude critique et littéraire sur les vitae des saints mérovingiens de l'ancienne Belgique*, 1907, paĝoj 349-357. 
* Edouard de Moreau, *Saint Amand, apôtre de la Belgique et du nord de la France*, Loveno, 1927. 
* Ekkart Sauser: *Bavo*. En: *Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon* (BBKL). Volumo 17, eldonejo *Bautz*, Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8, paĝoj 56–57. 
* Alberdingk Thijm: *Bavo*. En: *Allgemeine Deutsche Biographie* (ADB). Volumo 2, eldonejo *Duncker & Humblot'', Leipzig 1875, paĝo 183. 

Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Flandroj
Operaco Mersad

La **Operaco «Mersad»** () — estas irana kontraŭofensivo, direktita kontraŭ la Organizaĵo de la muĝahidoj de la irana popolo (OMIP) kaj okazinta inter la  kaj la  1988. Ĝi estis lasta operaco de la irana armeo en la Iraka-irana milito kaj rezultigis gravan malvenkon de la OMIP.

La operaco «Mersad» komenciĝis responde al la atako de sepmilhoma taĉmento de la muĝahidoj, kiu estis subtenita de la aerarmeo de Irako. La OMIP komencis ofensivon ĉe la okcidenta limo de Irano tuj post la okazinta la  akcepto fare de Irano de la Rezolucio N 598 de la Konsilio de Sekureco de Unuiĝintaj Nacioj pri pafĉesigo. Oni celis per tio stimuli ribelon de la irana opozicio kontraŭ la reganta reĝimo. La atakintoj direktis sin al la urboj Abadano, Ahvazo kaj Ĥoremŝeĥro. Irano mobilizis en la provinco Ĥuzestano 200 mil basiĝojn kaj pasdaranojn, kiuj subtenis 50 mil armeanojn kaj certan kvanton de volontuloj. Iranaj kontraŭtankaj taĉmentoj, subtenataj de artilerio kaj helikopteroj AH-1 Cobra, sukcesis haltigi la irakan ofensivon apud Ahvazo. Laŭ asertoj de Aladin Turani, unu el gvidantoj de OMIP, taĉmentoj de OMIP penetris en Iranon je 160&nbsp;km. Dum tiuj bataloj pereis 99 anoj de la elita irana milittrupo «Kuvat Al-Badr at-Tasia», kiu estas parto de Pasdaran.

La 26-an de julio Irano komencis kontraŭofensivon. OMIP-taĉmentoj estis blokitaj, ili malsukcesis trabati por si vojon, do perdis plurajn batalantojn kaj batalteknikon.

Rezulte de tiu operaco Irano liberigis sian teritorion kaj grave damaĝis la fortojn de la OMIP. La  ekvalidis fina pafĉesigo. En Irano estis ekzekutitaj miloj (laŭ diversaj pritaksoj 1500 ĝis 30 000) anoj de la OMIP kaj de la Partio Tude.

## Vidu ankaŭ 
* OMIP
* Iraka-irana milito

## Referencoj 
Kategorio:Konfliktoj en 1988
Kategorio:Iraka-irana milito
Mersad
Mersad
Kategorio:1988 en Irano
Saint-Raphaël

**Saint-Raphaël** estas urbo de suda Francio, en la mediteranea regiono Bordo Lazura. Ĝi situas en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura kaj la departemento Var. Komence de la jaro 2010 la urbo havis 33 603 loĝantojn.

## Iuj bildaj impresoj 

Saint_Raphael_Notre_Dame_de_la_Victoire.jpg|la kirko *Notre Dame de la Victoire*
Saint_Raphael_Tour_1.jpg|turo konstruita en la kirko *saint-Raphaël*
Saint_Raphael_Tour_2.jpg|mezepoka gardoturo
Saint_Raphael_Gare_routiere.jpg|la en 2010 inaŭgurita busa stacidomo

## Partneraj urboj 
*  Ĝermuk en Armenio
*  Gento (urbo) en Flandrio, Belgio
*  St. Georgen im Schwarzwald en Germanio
*  Tiberiado en Israelo

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Var
* Agay (stacidomo)
* Anthéor-Cap-Roux (stacidomo)
* Boulouris-sur-Mer (stacidomo)
* Le Dramont (stacidomo)
* Le Trayas (stacidomo)
* Saint-Raphaël-Valescure (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala urba retejo  
* turismaj informoj  kaj 
* pliaj turismaj informoj en la retejo *provenceweb.fr* 


Kategorio:Komunumoj de Var
Grône

**Grône** (malnova germanlingva nomo **Grün**) estas komunumo en la distrikto Sierre en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 2253 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Grône situas en la supra parto de la Suba Valezo sude de la urbo Sierre, ĉe la suda flanko de la rivero Rodano, en nordokcidcento la komunuma teritorio etendiĝas ĝis al la riverbordo. En sudokcidento de la komunumo situas la marĉo Pouta-Fontana, naturrezervejo, kie vivas multaj birdospecioj. La komunumo konsistas el la vilaĝo Grône kaj la setlejoj Daillet, Erdesson, Itravers, La Coutoulaz, Le Coujon, Loye kaj Pramagnon.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 21,14 km², de kiuj 59,8% estas kovritaj de arbaro, 22,8% servas por agrikulturo kaj 7,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Grône limas en nordo al Sierre, en oriento al Chalais, en sudoriento al Anniviers, en sudo kaj sudokcidento al Mont-Noble, en okcidento al Siono, kaj en nordokcidento al Saint-Léonard.

## Trafiko 
Grône situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Grône pasas konekta vojo de Chalais al Siono kaj kondukas vojo de Grône al Sierre. La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A9, kiu kondukas paralele al la norda komunumlimo aliflanke de Rodano, situas 2 kilometrojn sudoriente de la komunumo en Sierre respektive 3 kilometrojn okcidente de la komunumo en Siono. Pere de buslinio de Sierre tra Grône al Siono la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Grône datiĝas el la jaro 1001 kiel *Gruona*. En la jaro 1292 krom Grône ankaŭ Loye estis menciita kiel komunumo. En la 10-a jarcento Grône apartenis al la Senjorujo Granges. En la jaro 1245 ĝis 1240 Pierre de la Tour-Morestas konstruis burgon en Grône, kiu estis detruita en la jaro 1417 dum la luktoj de diversaj nobelaj familioj pri la regado en Valezo. En la jaro 1603 Grône estis vendita al la civitanro de Siono kaj transformita al subvoktejo, kiu ekzistis ĝis la Helveta Revolucio de 1798. En la jaro 1802 Grône, kiu nun fariĝis memstara komunumo liberaĉetis sin de la feŭdo de la civitanaro de Siono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Grône
Jannes Markus Mabesoone

Prof. D-ro. **Jannes Markus Mabesoone**  (naskiĝis la 18-an de septembro 1931 en Amsterdamo- mortis la 1-an de aŭgusto 2014 en Recifo) geografo, estis nederlanda esperantisto loĝante en Brazilo. o. Li diplomiĝis pri fizika geografio ĉe la Universitato de Amsterdamo, en 1956, kaj doktoriĝis pri geologio ĉe la Universitato de Lejdeno, Nederlando, en 1963. Translokiĝinte al Brazilo, li fariĝis profesoro ĉe la Federacia Universitato de Pernambuko, en 1963.  Li kunfondis la postgradan programon pri geologio ĉe tiu universitato, en 1973, kaj tie emeritiĝis 1995. Li aliĝis al Pernambuka Esperanto-Asocio (PEA), kies vicprezidanto li estis de 1987 ĝis 1989 li estis vicprezidanto de PEA kaj ĉefredaktoro de ties oficiala organo Pernambuco Esperantista. En 1991 li fariĝis prezidanto de PEA kaj restis en tiu posteno ĝis 1992. 

## Verkado
Li daŭre kontribuis al la artikoloj pri geologio kaj geografio de Plena Ilustrita Vortaro.  Li kontribuis por la disvastigado de Esperanto en sciencaj medioj.  En 1987, okaze de la centjariĝo de la Internacia Lingvo, li publikigis la sepan volumon de la revuo Geologio Internacia, aŭspiciitan de PEA kaj de la Geologia Departemento de Federacia Universitato de Pernambuko. Tiu 95-paĝa volumo konsistis el ok artikoloj verkitaj de esploristoj el sep landoj, kaj Mabesoone verkis du el ili, titolitajn *Resuma Historio de la Tero* kaj *Geologia Historio de Brazilo*.

Dum jaroj li kunlaboris al tiu periodaĵo, verkante por ĝi plurajn aliajn artikolojn: *Formiĝo de
maraj kalkoŝtonoj em tropikaj akvoj: ekzemplo de Nordorienta Brazilo* (vol. 1, 1968); Demetiĝa medio de la paleo- ĝis mezozoikaj sedimentoj em la baseno Piauí-Maranhão, Brazilo* (vol. 2, 1972); *Kenozoikaj deponiĝ-sistemoj en la Nordorienta Brazilo* (vol. 5, 1984); *Kvaternaro en tropika Brazilo* (vol. 6, ]1987); *Nordorienta Brazilo kaj la malfermiĝo de Atlantika Oceano* (vol. 8, 1990); *Cikleco en la geologia evoluado de la Tero *(vol. 10, 2007).

## Premioj kaj omaĝoj
En 1976, li ricevis la premion *José Bonifácio de Andrada e Silva*, la plej altrangan omaĝon de Brazila Geologia Societo, kiu celas distingi tersciencistojn, kiuj kontribuis al la disvolvo kaj antaŭenigo de geologia scio per esplorado kaj gvidado en sciencaj kampoj.
En 1981, li ricevis medajlon okaze de la tridekjariĝo de Brazila Konsilantaro pri Esploroj kaj
Teknologio (CNPq).

Pro lia vasta kontribuo al la solidigo kaj fortikigo de la Esperanto-movado en Pernambuko, li ricevis, en 2013, la premion *Methódio Maranhão de PEA.

## Referencoj
Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Le Chay

**Le Chay** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 728 loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
Le Chay situas en la sudokcidento de Charente-Maritime,  oriente de Royan. La komunuman teritorion plejparte kovras kampoj, kie oni kreskigas grenojn kaj vinberojn.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Toy Story

***Toy Story*** (prononco laŭ sistemo IFA [], anglalingve por *Ludila Rakonto*) estas usona animacia filmo produktita de Pixar en 1995 kaj distribuita de Walt Disney Pictures.

Ĝi fame estas la unua animacio, kiu plene estis kreita per komputila grafiko.

La historio okazas al la homoformaj ludiloj de Andreĉjo (8-jara knabo). Tiuj intencas ŝajni senvivaj kiam ne ĉeestas homoj. Ĉefaj roluloj estas vakero kaj kosmonaŭto.

La ludiloj de Andreĉjo estas:

* **Woody**: vakero; esprimita de Tom Hanks.
* **Buzz Lightyear**: spaca patrolo; esprimita de Tim Allen.
* **S-ro Terpoma Kapo**: ludilo de kapo terpoma; esprimita de Don Rickles.
* **Rex**: dinosaŭro; esprimita de Wallace Shawn.
* **Slinky**: bobena hundo; esprimita de Jim Varney.
* **Hamm**: monkesta porko; esprimita de John Ratzenberger.
* **Bo Peep**: porcelana ŝafistino; esprimita de Annie Potts.
* **Sarge**: serĝento; esprimita de R. Lee Ermey.

## Eksteraj ligiloj 
*  en la retejo de la produktejo *Pixar Animation Studios* () 
* kaj aldona japania retejo
* 

Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Fantastaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1995
Kategorio:Filmoj de Disney
Kategorio:Filmoj de Pixar
Kategorio:Filmoj pri ludiloj
Kategorio:Usonaj animaciaj filmoj
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:Ludiloj
Juhan Vilms

**Juhan Vilms** (naskiĝis la 22-an de septembro 1893 en paroĥo Pilistvere ĉe Viljandi, distrikto Viljandimaa, mortis la 22-an de februaro 1952 en Bonaero) estis estona kuracisto kaj eŭgenikisto.

## Biografio 
Juhan Vilms diplomiĝis el la scienca lernejo de Tartu, inter la jaroj 1914 kaj 1917 studis en la Fakultato de Medicino de la Universitato de Tartu, kaj diplomiĝis en 1919 en la Universitato de Tomsk. Ekde 1926 li praktikis kiel kuracisto dermatologia en Talino. Inter la jaroj 1929 kaj 1932, li estis membro de la nacia parlamento Riigikogu. Dum pluraj jaroj li apartenis al la Estona Laborista Partio, estone nomata *Tööerakonda*, sed poste pro konfliktoj forlasis la partion. Inter 1930 kaj 1932 li krome estis membro de la urba parlamento de Talino. En 1944, Juhan Vilms fuĝis al Svedio, kaj poste vivis en Argentino, kie li mortis en 1952.

## Verko eldonita en Esperanto 
En 1921, laŭ traduko de Johannes Vahtkerl, en Esperanto aperis lia verkaĵo *La malbonaj flankoj de sporto kiel anstantaŭaĵo de fizika laboro rilate higienon*.

## Fontoj 
La unua versio de tiu-ĉi artikolo transprenis iujn informojn el la samtema artikolo en la estona lingvo. La informo pri la libro de 1921 estas el Enciklopedio de Esperanto de 1934.

Kategorio:Estonaj kuracistoj
Lasta glacimaksimumo

eta|Planta mondmapo de la lasta glacimaksumo (angle)
La **Lasta Glacimaksimumo** aŭ **Lasta Glacia Maksimumo (LGM)** aludas al periodo de la klimata historio de la Tero kiam glacietendoj estis ĉe sia maksimuma amplekso, antaŭ inter 26,500 kaj 19,000–20,000 jaroj, markinte la pinton de la lasta glaciepoko. Dum tiu tempo, ampleksegaj glacietendoj kovris multe de Nordameriko, nordaj Eŭropo kaj Azio. Tiuj glacietendoj ege profunde tuŝis la klimaton de la Tero, okazigante sekegojn, dezertigon, kaj enorman falon de la marnivelo. Ĝi estis sekvata de la Fina Glacimaksimumo.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Malfrukenozoika glaciepoko
* Glacitavolo

## Bibliografio 
* Gillespie, Alan R.; Porter, Stephen C.; Atwater, Brian F. (2003). The Quaternary Period in the United States. Elsevier. ISBN 978-0-444-51471-4.
* Ehlers, Jürgen; Gibbard, Philip L. (2004). Quaternary Glaciations Extent and Chronology. 1. Europe. Elsevier. ISBN 978-0-444-51462-2.
* Ehlers, Jürgen; Gibbard, Philip L. (2004). Quaternary Glaciations: Extent and Chronology. 2. North America. Elsevier. ISBN 978-0-444-51592-6.
* Ehlers, Jürgen; Gibbard, Philip L. (2004). Quaternary Glaciations: Extent and Chronology. 3. South America, Asia, Africa, Australia, Antarctica. Elsevier. ISBN 978-0-444-51593-3.
* Šibrava, V.; Bowen, D.Q; Richmond, G.M., ed. (1986). "Quaternary Glaciations in the Northern Hemisphere". Quaternary Science Reviews 5: 1–514. Bibcode:1986QSRv....5....1S.


Kategorio:Klimato
Kategorio:Geologio
Fondefiko

En populacigenetiko, **Fondefiko** estas la perdo de genetika variado kiu okazas kiam nova populacio setlas per tre malgranda nombro de individuoj el pli granda populacio. Ĝi estis la unuan fojon skizita de Ernst Mayr en 1942, uzanta iaman teorian laboron de kelkaj fakuloj kiaj Sewall Wright. Kiel rezulto de la perdo de genetika variado, la nova populacio povus esti distinge diferenca, kaj genotipe kaj fenotipe, el la prapopulacio el kiu ĝi derivas. Ĉe ekstremaj kazoj, la fondefiko ŝajne kondukas al speciigo kaj sekva evoluo de nova specio.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Mayr, Ernst (1954). "Change of genetic environment and evolution". In Julian Hŭley. Evolution as a Process. London: George Allen & Unwin. OCLC 974739.
* Mayr, Ernst (1963). Animal Species and Evolution. Cambridge: Belknap Press of Harvard University Press. ISBN 0-674-03750-2.

Kategorio:Genetiko
Kategorio:Evoluo
Icogne

**Icogne** estas komunumo en la distrikto Sierre en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 533 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Icogne situas en la supra parto de la Suba Valezo ĉe la orienta flanko de la Valo de Rodano. En nordokcidento de la komunumo situas la baraĵlago Lago de Tseuzier sur alteco de 1777 m s.m., kaj en nordnordoriento la komunuma teritorio etendiĝas ĝis sur la altebenaĵo kun la Plaine-Morte-Glaĉero en la Wildstrubel-Masivo. Tra la komunumo fluas la rivero Lienne kaj laŭlonge de ĝia orienta limo la rivero Lens. La komunumo konsistas el la vilaĝo Icogne kaj la setlejoj Assa kaj Les Vernasses.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 24,81 km², de kiuj 26,9% estas kovritaj de arbaro, 16,8% servas por agrikulturo kaj 2,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Icogne limas en nordo al Lenk en Simme-Valo (BE), en nordoriento al Randogne, en oriento al Lens, en sudo al Saint-Léonard, kaj en okcidento al Ayent.

## Trafiko 
Icogne situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Icogne pasas konekta vojo de Lens al Ayent. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en distanco de proksimume 15 kilometrojn sude apud Siono. Pre de poŝtaŭolinioj al Siono, Crans-sur-Sierre kaj Lens la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Icogne datiĝas el la jaro 1233 kiel *Ucogni*. Dum mezepoko Icogne apartenis al la Senjoroj de Granges, kiuj koncedis la feŭdorajtojn al la familioj d'Ayant, de la Tour kaj Albi. Ekde la 15-a jarcento Icogne estis parto de la grandkomunumo Lens, konservis tamen grandan aŭtonomion, kiel evidentiĝas el la vilaĝa statuto de la jaro 1603. Kvankam la konstitucio de Valezo de 1802 kaj la kantona regularo de 1851 antaŭvidis la kuniĝon de la kvartaloj de Lens al grandkomunumo, Icogne konservis sian sendependecon kaj fariĝis en la jaro 1905 oficiale memstara komunumo. La kapelo konsekrita al Gregoro de Nanziaz, kiu datiĝis el la jaro 1678 estis detruita dum la tertremo de 1946 kaj rekonstruita aliloke. Nuntempe la komunumo apartenas al la turisma regiono Crans-Montana.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Icogne
Kerio

**Kerio** - Kerria japonica, ofte konata kiel japana rozo aŭ japana kerio, estas foliarbedo de la rozofamilio Rozacoj. Ĝi devenas de Ĉinio, Japanio kaj Koreio. Ĝi estas nomita laŭ William Kerr, kiu enkondukis la kulturvarion 'Pleniflora'. Ĝi estas la sola specio en la genro Kerio.

Kategorio:Rozacoj
Jukka

**Jukka** estas finna vira nomo. Ĝi estas variaĵo de la nomo Johano aŭ morfo de la gota vorto jugga (juna viro). Nomtago de Jukka estas en Finnlando la 24-a de junio. Jukka estis en Finnlando populara nomo speciale en la 1950–70-aj jaroj.

Vidu:

* Jukka Kuoppamäki, kantisto
* Jukka Linkola, komponisto
* Jukka Paarma, episkopo
* Jukka-Pekka Palo, aktoro
* Jukka Pietiläinen, esperantisto
* Jukka Puotila, aktoro
* Jukka Virtanen, aktoro
* Jukka Virtanen (hokeisto) hokeisto.

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Moulis-en-Médoc

''''* - jen france, okcitane respektive gaskone *Molís de Medòc* - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france *Gironde* [] respektive okcitane kaj gaskone *Gironda*), en la administra regiono Nova Akvitanio (france *Nouvelle-Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Nòva Aquitània*) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france *Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Aquitània*). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Lesparre-Médoc kaj al la kantono *''. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

## Geografio 
Moulis-en-Médoc situas en vinprodukta regiono, en la duoninsulo Médoc,  nordokcidente de Bordeaux.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Ĝirondio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Gironde
Kategorio:Médoc
Anger (Erfurt)

eta|Stratŝildo el Erfurto kun enskribo *Anger*.
[eta|La Anger-strato okcidenten; maldekstre estas la [Anger-muzeo (Erfurt), dekstre la *Anger-angulo* i.a. kun librovendejo. La foto montras la lokon kie la Anger-placo (dorse de la fotinto) kondukas en la Anger-straton. En la germana tamen ambaŭ nomiĝas simple *Anger*.]]
La **Anger** estas centra placo en la urbokerno de Erfurto.

Ĝi konsistas el la Anger-placo (loko kie oni iam komercis per ligno) kaj la Anger-strato. Hodiaŭ ĝi estas piedira zono. La longeco estas de 500 metroj, la edro de ne tute 20.000 kvadrataj metroj.

La nomo estas unue menciita en 1196. De la 14-a ĝis la 17-a jc. ĝi estis centro de transŝarĝo de izatido. La vorto *Anger* (en malnovaltgermana lingvo *angar*) signifas "vilaĝan placon".

## Vidindaĵoj 
La sekvontaj vidindaĵoj troviĝas tie ĉi:
* Galerioj Anger 1
* Preĝejo de Sankta Bartolomeo: turo kun kariljono
* Preĝejo Sankta Wigbert
* Ŝparkaso: unu el du konstruaĵoj
* Kulturforumo Dacheröden
* Malnova Anger-fontano
* Nova Anger-fontano
* Centra poŝtoficejo
* Ursulanina monaĥejo
* Domo Zur Grünen Aue und Kardinal
* Preĝejo de la komercistoj
* Bismarck-domo
* Anger-muzeo
* Haus zum Schwarzen Löwen
* Luther-monumento
* Anger-turo, iama trafikreguliga insulo, nuntempe videbla aliloke
* Anger 57, ekda kinejo

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la placo ĉe *erfurt-web*.

Anger
Anger
Adolf Ferenc Láng

**Adolf Ferenc LÁNG,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Láng Adolf Ferenc** estis hungara apotekisto, botanikisto, zoologo, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1858).

Adolf Ferenc Láng http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC09006/09146.htm naskiĝis en 1795 en Pest (urbo). Li mortis la  1863 en Hungara reĝlando, en Nyitra (nuntempa Nitra en Slovakio).

## Biografio 
Adolf Ferenc Láng frekventis mezlernejon kaj universitaton en sia naskiĝurbo. En 1828 li fondis apotekon en urbo Pest. En 1832 li translokiĝis al Nyitra. Ankaŭ tie li funkciigis apotekon, krome li ricevis diversajn urbajn taskojn kaj titolojn. Li interesiĝis ankaŭ pri la botaniko, li kolektis kreskaĵojn eĉ eksterlande. La kolektaĵo riĉigis Hungaran Nacian Muzeon. En 1848 li fondis la unuan hungarlingvan apotekistan periodaĵon.

## Verkaro (elekto) 
* *Nuncium pro Entomologis* (1822)
* *Index systematicus Molluscorum terrestrium et fluviatilium Pannoniae* (1846)
* *Rövid physiognómiája a növényországnak Magyarhonban* (1846)

## Fontoj 
* biografio kun bildo
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj apotekistoj
Kategorio:Hungaraj botanikistoj
Kategorio:Hungaraj moluskistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Géza Láng

**Géza LÁNG,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Láng Géza** estis hungara agronomo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1970).

Géza Láng http://www.szepzold.hu/lang_geza  naskiĝis la  1916 en Békéscsaba. Li mortis la  1980 en Budapeŝto.

## Biografio 
Géza Láng frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, ĉeflernejon en Keszthely inter 1934-1937. Li eklaboris samloke, kie li ricevis agrarajn taskojn, krome li instruis kaj ankaŭ plulernis. Dum la 2-a mondmilito li estis fojfoje soldato. Ekde 1950 li laboris en la ministerio, sed li ankaŭ instruis en Keszthely, kie li estis katedrestro kaj inter 1965-1968 rektoro. Li okupiĝis precipe pri terpomoj, sed kun Lajos Kreybig ili okupiĝis ankaŭ pri sterkoj. Li ricevis diversajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Növénytermesztés* (1952) - lernolibro por studentoj
* *Szántóföldi növénytermesztés* (1976)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
István Láng (biokemiisto)

**István LÁNG** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Láng István** estis hungara biokemiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1985), membro de Pola Scienca Akademio, membro de Mongola Scienca Akademio.

István Láng http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19227 naskiĝis la  1931 en Mohács, li mortis la  2016 en Budapeŝto.

## Biografio 
István Láng frekventis universitaton en Ivanovo inter 1950-1955. Post la diplomo li eklaboris en esplora instituto. En 1973 li doktoriĝis. En 1993 li profesoriĝis en Gödöllő. Krom la biokemio li okupiĝis ankaŭ pri medioprotektado, sed li estis ankaŭ filatelisto. Li havis edzinon, kiu naskis filinon. Li ricevis memormedalojn kaj premiojn inter 1978-2007.

## Verkaro (elekto) 
* *A környezetvédelem nemzetközi körképe* (1980)
* *Substainable Agriculture in the First Decade of the 21st Century* (1997)
* *Agrártermelés és globális környezetvédelem* (2003)

## Fontoj 
* biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj filatelistoj
Moskva Placo

[eta|dekstre|Moszkva tér en [1979.]]
**Moskva Placo** () estas hungara filmo reĝisorita de Ferenc Török (reĝisoro) kaj produktita de Sándor Simó. La scenaro montras grupon de junuloj (Petya, Kigler, Rojál kaj Csömör), kiuj vivas dum la unuaj monatoj de postkomunismo en Budapeŝto. La filmo povas esti konsiderata kiel la hungara ekvivalento de Adiaŭ Lenino!.

## Teknikaĵoj 
* Originala titolo: *Moszkva tér*
* Reĝisoro: Ferenc Török
* Scenaro: Ferenc Török
* Muziko: Balázs Temesvári
* Produktisto: Sándor Simó
* Daŭro: 88 minutes
* Aperis: la 20-an de septembro 2001, Hungario
* Ĝenro: komedio

## Ĉefrolantoj 
* Gábor Karalyos: Petya
* Eszter Balla: Zsófi
* Erzsi Pápai: Boci mama (Éva)
* Ilona Béres: Directrice
* Vilmos Csatlós: Kigler
* András Réthelyi: Csömör
* Simon Szabó: Rojál
* Bence Jávor: Ságodi
* Zsolt Kovács: Professeur
* Imre Csuja: Père de Kigler

## Vidu ankaŭ 
* Postkomunismo
* Adiaŭ Lenino!
## Eksteraj ligiloj 
* *Moszkva tér* ĉe IMDb

Kategorio:Hungaraj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2001
Quartier V

eta|Quartier V
[eta|[orielo|Balkonaĵo ĉe Neumarkt / Frauenstrasse, Dresdeno, tiel nomata „infanofriso“]]
**Quartier V** (la „Heinrich-Schütz-Residenz“) estas domensemblo el iam tri domoj ĉe dresdena placo *Neumarkt*, el kiuj du estis rekonstruataj kun plejparte originala fasado. La „sudan alkonstruaĵon“ direkton al la strato Wilsdruffer Straße konsistigas moderna novkonstruaĵo, kiu pro la alilokado post la Dua Mondmilito de la plilarĝigita *Wilsdruffer Straße* direkton al *Neumarkt* nur parte redonas la planon de la antaŭa domo.

## Priskribo kaj arĥitektura graveco 
La dekaksa ĉefa fronto de la ensemblo el tri malsamaj domoj ĉe *Neumarkt* stratangulo *Frauenstrasse* apartenas al la frua historio de la dresdena *Neumarkt*, kiu staris ĝis la mezo de la 16-a jarcento tuj vidalvide de la mezepoka dresdena ĉirkaŭmuro. En la jaro 1548 oni forigis fosaĵon kaj muron de la iama urba fortikaĵo sur la nuna *Neumarkt*. En la kela etaĝo de la rekonstruita *Quartier V* konserviĝis partoj de la urbomuro en historiaj kelovolboj. La renesancan domon, kiu apartenis al komponisto Heinrich Schütz ekde 1629 ĝis 1659, treege alikonstruis proksimume 1730 George Bähr, arĥitekto de la dresdena Frauenkirche, tiel ke konserviĝis nur la ronda balkonaĵo kaj la frubaroka portalo „Neumarkt 12“ alkonstruita en 1695. La portalo montras virinan maskon kronita per kverkfoliaro de la roma diino Cereso, kiu validas kiel diino de fekundeco, naskemo kaj geedzeco. La domo „Neumarkt 12“ rekonstruita en 2008 estis en 1730 propraĵo de la komercisto Christian Döppermann (mortinta en 1759), kies familio ekde 1813 ankaŭ uzis la najbaran domon (*Frauenstraße 14*) konstruitan proksimume 1750 por sia komercado. Je la alikonstruo de la domo George Bähr ankaŭ surkonstruis kroman etaĝon kaj mansardotegmenton.

"Quartier V" disponas post rekonstruado en la jaro 2008 pri 47 senbare alireblaj loĝejoj. Tenanto kaj konstruiginto de "Quartier V" estas la karitata organizaĵo "Martinshof Rothenburg Diakoniewerk", kiu tenas en la objekto maljunulejon sub la nomo "Heinrich Schütz Residenz". Krom tio en la domo troviĝas interalie restoracio kaj vinvendejo. En "Quartier V" loĝas ekde 2008 la konsulejo de la reĝolando Hispanujo.

## Referencoj 
Kategorio:Dresdeno
Kategorio:Domoj
Nándor Láng

**Nándor LÁNG,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Láng Nándor** estis hungara arkeologo, arthistoriisto, filologo, profesoro, instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1936).

Nándor Láng http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC09006/09164.htm naskiĝis la  1871 en Hungara reĝlando en Deliblát (nuntempa Deliblato en Serbio). Li mortis la  1952 en Budapeŝto.

## Biografio 
Nándor Láng frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1888-1894. Li ekinstruis en gimnazio jam en 1893, krome li studvojaĝis al Parizo. En 1908 li habilitis en universitato en Budapeŝto. Li instruis en universitato kiel katedrestro de Debrecen inter 1914-1932, krome li estis 2 jarojn ankaŭ rektoro. Li kelkfoje studvojaĝis al Italio, Grekio, Turkio. Li okupiĝis precipe pri Aquincum, Panonio. Li pensiuliĝis en 1932. Li ricevis memormedalon en 1942.

## Verkaro (elekto) 
* *Analecta ad latinitatis Hungarorum dictionarium* (1892)
* *A görög művészet története* (Historio de la grka arto) (1905)
* *A Dolichenus-kultusz emlékei* (1923)
* *A savariai Dolichenus-csoportozat* (1944)

## Fontoj 
* biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj arthistoriistoj
Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Hungaraj klasikaj filologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Muron

**Muron** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
Muron situas en la nordo de Charente-Maritime, inter Rochefort kaj Surgères.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Minervo-puto (Erfurto)

[eta|La puto antaŭ la [Preĝejo Sankta Severo (Erfurt)|preĝejo Sankta Severo.]]

La **Minervo-puto** sur la Katedralplaco estas unu el la multnombraj akvaj konstruaĵoj en la urbocentro de Erfurto.

## Historio 
Ĝi estas la plej malnova konservita puto en Erfurto kaj la lasta el iam 69 putoj kiuj servis al publika trinkakvoprovizado en la frua moderno. En 1870 oni komencis plani akvokondukilon el la rivero *Apfelstädt* por modernigi la trinkakvoprovizadon de Erfurto.

Iam la statuo estis antaŭ la Gastejo ĉe la alta lilio. En 1936 ĝi devis cedi al konstruo de tramvojaj trakoj. Post diversaj aliaj translokiĝoj la statuo finfine trovis sian nunan lokon en la sud-uesta parto de la Katedralplaco.

Mondonanto por la restaŭro estis en 1991/92 la okcidentgermana societo *Vereinigung Heimattreuer Erfurter*. Ĝi estis donacita al la urbo la 5-an de septembro 1992 okaze de la 1250-a datreveno de la unua urbomencio.

Dum 2004-2011 la statuo plurfoje estis damaĝita arbitre fare de huliganoj. En 2013 ĝi renoviĝis pro kromaj damaĝoj kaŭzitaj de degeliga salo.

## Priskribo 
Starigite en la 1784-a jaro, ĝi montras sur piedestalo sabloŝtonan skulptaĵon de Minervo kun kasko, ŝirmilo kaj ĵetlanco. La skulptisto estas nekonata. La diino reprezentas metion, industrion kaj sciencon. Sekve ŝi simbolas kaj la fieran erfurtan burĝaron kaj la kulturan vivon de la urbo, kiu floregis sub Karl Theodor von Dalberg, majenca guberniestro inter 1772-1802. Cetere fondiĝis samtempe la *Akademie gemeinnütziger Wissenschaften*.

La puto fluigas, krom dum la vintraj monatoj, trinkeblan akvon. Malantaŭ la puto troviĝas la Erthal-obelisko

## Literaturo 
* Steffen Raßloff: *100 Denkmale in Erfurt. Geschichte und Geschichten. Mit Fotografien von Sascha Fromm.* Essen 2013. p. 90-91

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informoj ĉe *erfurb-web*.

Kategorio:Fontanoj en Erfurto
Kategorio:Domplatz (Erfurto)
Kategorio:Klasikismaj konstruaĵoj en Erfurto
Kategorio:Obeliskoj
Kategorio:Statuoj en Germanio
Preĝejo Ĉieliro de Maria (Sátoraljaújhely)

**Preĝejo de Ĉieliro de Maria** kun monaĥejo estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Sátoraljaújhely, en la urbomezo.

## Historio 
### Preĝejo 
La frugotika kirko supozeble konstruiĝis kune kun la monaĥejo en 1258. Inter 1335-1350 ĝi estis trakonstruita. En 1566 la turkoj bruldetruis ĝin, poste en 1600 ĝi rekonstruiĝis. En 1789 piaristoj alvenis kaj  transprenis la taskojn. Francisko Rákóczi la 1-a konstruigis eksteran kapelon de Sankta Kruco en 1674. La orgeno funkcias ekde 1893. En 1949 pro la baldaŭa ŝtatiĝo la romkatolika eklezio transprenis la konstruaĵojn.

### Monaĥejo 
En tiu loko supozeble en 1221 oni fondis monaĥejon por ermitoj. En 1258 alia monaĥejo estis konstruita por paŭlanoj. Ili funkciigis ankaŭ muelejon. En 1566 ankaŭ la monahejo bruldetruiĝis, la paŭlanoj estis forigitaj. La postaj rekonstruoj ekde la 17-a jarcento tamen gardas gotikajn restaĵojn. Oni supozas, ke jam en 1646 lernejo funkciis en la konstruaĵo. En 1678 soldatoj denove iomete detruis la monaĥejon. En 1698 oni konstruis etaĝon sur la monaĥejon. En 1950 la piaristoj estis forigitaj. En 1991 la piaristoj rericevis la monaĥejon.  
 
## Konstruaĵo 
La preĝejo kune kun la monaĥejo situas sola. La monaĥejo formas H-majusklon, la preĝejo aliĝas al tio tiel, ke formiĝis interna korto, kie estas videbla iama klostro (nun la arkadoj estas nur fenestroj). En mezo de la suba fasado situas la enirejo por la preĝejo. La turo altiĝas en la alia flanko ĉe la plurlatera sanktejo.

En la monaĥejo nuntempe piarista kolegio funkcias. Kermeso okazas en la 15-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare
* hungare
* hungare kun multe da fotoj

S
Satoraljaujhely
Sator
Sator
Satoralj
Attila Szász-Mihálykó

**Attila SZÁSZ-MIHÁLYKÓ** [sa:s-miha:ko:] estis rumania hungara tradukististo, kulturgvidanto. Li naskiĝis en Cozmeni la 26-an de septembro 1950 kaj mortis la 28-an de septembro 2000 en Odorheiu Secuiesc.

## Biografio 
Attila Szász-Mihálykó diplomitiĝis en UBB de Kluĵo en 1974. Li instruis pleje en Odorheiu Secuiesc, estis tradukisto, kunlaboranto de de la popolteatro.

## Tradukaĵo 
* Ion Băieşu: *Végzetes ellenőrzés* teatraĵo prezentita.

## Literaturo 
* Szász-Mihálykó Mária: *Az én népszínházam*. Székelyudvarhely 2003.

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj tradukistoj
Stacio Gent-Dampoort

**Gent-Dampoort** estas la dua plej granda fervoja stacidomo en Gento, Orienta Flandrio, Belgio. La stacidomo malfermiĝis la 15-an de junio 1861 kaj estas parto de la belgaj fervojaj linioj 58 (Gento - Eeklo) kaj 59 (Antverpeno - Gento). La trajnan servon organizas kaj disponigas Nacia Societo de la Belgaj Fervojoj (NMBS/SNCB).

La nuna konstruaĵo estis konstruita en 1973 de la arkitektoj *Dirk Servaes* kaj *Johan Beyne*. La fervoja stacidomo situas en la kvartalo *Dampoort* ("mardiga haveno") de Gento.

## Trajna servo 
La sekvaj trajnlinioj havas haltejon en la stacidomo:

* *Intercity*-trajnoj (C) Antverpeno - Sint Niklaas - Gento - Kortrijk - Lille
* *Intercity* (G) Antverpeno - Gento - Brugge - Oostende
* *Intercity* (P) Antverpeno - Gento (tagoj de semajno)
* Loka servo Eeklo - Gento (tagoj de semajno)
* Loka servo Eeklo - Gento - Ronse (semajnfinoj)

Krome pluraj linioj de urbaj busoj ligas la stacion al aliaj punktoj de la urbo Gento kaj ties ĉirkaŭaĵo.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la stacio Gent-Dampoort en retejo de la belga fervoja korporacio jen nederlande, france, germane kaj angle

Gent-Dampoort
Kategorio:Gento (urbo)
István Szedlacsek

**István SZEDLACSEK** [sedlaĉek] estas rumania hungara kemiisto. Li naskiĝis en Reghin la 1-an de oktobro 1952. 
## Biografio
István Szedlacsek diplomitiĝis en Bukareŝto en 1976 pri kemio, poste pri matematiko en 1982. Li doktoriĝis pri biologio en 1992.
De 1976 li laboris en kuracilfabriko, poste en Instituto Pasteur (1979–83); estis scienca esploristo en Scienca Instituto pri Biologio (1983–90). De 1975 li publikas en fakrevuoj (Revista de Fizică şi Chimie, Revue Roumaine de Bio­chemie, Studii şi Cercetări de Bio­chimie, Studii şi Cercetări de Biotehnologie, Biochem Journal, Bio­chemie Inter­nationale; post 1990 a Biomed. Bio­chem Acta, Int. J. Biochem, Methods Enzymol, J. Biol. Chem, Eur J. Bio­chem, J. teor. Biol, Biochem. Biophys. Res. Com.), sciencaj eldonaĵoj (Time-dependent or steady-state control of metabolic systems? Dordrecht, 2000).
## Libro
*Biologie molecu­lară'', kunulaŭtoro (Buk. 2005). 

## Fonto
*RMIL 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj kemiistoj
Jen homo

[eta|Bildo de [Hieronymus Bosch, de 1476 aŭ poste.]]
**Jen (la) homo**, konata en la latina versio de *Ecce homo*, estas faktermino arthistoria.

Ĝi priskribas la pentritan scenon el la Evangelio laŭ Johano ĉap. 19 / vers. 5, kie Poncio Pilato intencas kompatigi la homojn per prezentado de la dolorplena Jesuo.

La origina teksto estas malnovgreka:*Ἰδοὺ ὁ ἄνθρωπος* (prononco: idú ho ántropos).

## Vidu ankaŭ
* Ecce Homo (Rubens)

## Referencoj 
Kategorio:Kristana ikonografio