open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kliniko HELIOS de Erfurto

eta|Ĉefa ejo de la kliniko.
La **HELIOS-kliniko** () estas malsanulejo en Erfurto (Nordhäuser Straße nr. 74). Ĝi estas hospitalo de 1-a rango (kategorio: *Maximalversorgung*) kaj trejnadejo por la Universitato de Jena.

Ĝi estas filio de la klinikaro *HELIOS-Kliniken*, apartenanta al la prisana konzerno *Fresenius*.

Ĉ. 2.000 kunlaborantoj (inter ili 436 kuracistoj) prizorgis pli ol 52 000 pacientojn ĉiujare traktataj en la hospitalo, kelkajn centojn kun parta enklinika traktado kaj pli ol 146 000 malsanulojn ekster la hospitalo.

Kun siaj 1 282 litoj kaj pli ol 30 diversaj fakaj sekcioj ĝi estas longe la plej granda kliniko en la urbo.

## La institutoj (alfabete laŭ la oficiala germana nomo) 
* Allgemein- und Viszeralchirurgie
* Anästhesie, Intensivmedizin und Schmerztherapie
* Angiologie
* Apotheke
* Augenheilkunde
* Dermatologie und Allergologie
* Diagnostische und interventionelle Radiologie und Neuroradiologie
* Frauenheilkunde und Geburtshilfe
* Gastroenterologie / Hepatologie, Endokrinologie / Diabetologie, Rheumatologie
* Geriatrie
* Gefäßchirurgie und endovaskuläre Chirurgie
* Hals-, Nasen- und Ohrenheilkunde, Plastische Operationenen
* Hämatologie und internistische Onkologie, Hämostaseologie
* Kardiologie, Internistische Intensivmedizin
* Kinderchirurgie und Kinderurologie
* Kinder- und Jugendmedizin
* Kinder- und Jugendpsychiatrie, Psychotherapie und Psychosomatik
* Mund-, Kiefer- und Gesichtschirurgie, Plastische Operationen
* Nephrologie
* Neurochirurgie
* Neurologie
* Notfallzentrum
* Nuklearmedizin
* Orthopädie und Unfallchirurgie
* Palliativmedizin und Schmerztherapie
* Pathologie
* Physikalische Medizin und Rehabilitation
* Pneumologie, Schlaf- und Beatmungsmedizin (1. Medizinische Klinik)
* Psychiatrie, Psychotherapie und Psychosomatik
* Radiochirurgie und Prazisionsbestrahlung
* Strahlentherapie und Radioonkologie
* Thoraxchirurgie und thorakale Endoskopie
* Urologie
* Wirbelsäulenchirurgie

## Kunlaborantaj centroj 
Ekster la klinikoj ekzistas diversaj fakcentroj kunlaborantaj interdiscipline, nome:
* HELIOS Brustzentrum Erfurt
* Beckenbodenzentrum
* HELIOS Darmzentrum Erfurt
* HELIOS Gefäßzentrum Erfurt
* Giftinformationszentrum
* HELIOS Hauttumorzentrum Erfurt
* Zentrum für Innere Medizin
* HELIOS Kopf-Hals-Tumorzentrum
* Onkologisches Zentrum
* Perinatalzentrum Level 1
* HELIOS Prostatakarzinomzentrum Erfurt
* Sozialpädiatrisches Zentrum
* Thoraxzentrum
* Tumorzentrum Erfurt
* Versorgungszentrum für brandverletzte Kinder in Thüringen
* Zentrum für Ästhetische Medizin

## Historio 
eta|Administradejo ĉ. 1900
La klinikoj originas en la en 1880 fonditaj *Urbaj malsanulejoj* (germane:*Städtischen Krankenhausanstalten*) Antaŭe estis nur unu katolika kaj unu evangelia malsanulejo en la urbo.

La 7-an de septembro 1954 estis malfermita medicina fakultato apude, ĉe la posta kampuso de la Universitato de Erfurto. La fakultato ekzistis nur ĝis 1993.

## Vidu ankaŭ 
* Granda hospitalo de Erfurto

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la malsanulejo erfurta. 

Kategorio:Malsanulejoj en Erfurto
Flavigny-sur-Ozerain

**Flavigny-sur-Ozerain** estas franca komunumo. Ĝi situas en regiono Burgonjo-Franĉkonteo en departemento Côte-d'Or en la nord-oriento de Francio. Kaŭze ĝia historia heredaĵo, la vilaĝo ricevis la etikedon de "La plej belaj vilaĝoj de Francio".
maldekstra|100px|Blazono

## Geografio 
### Najbaraj komunumoj 
eta|maldekstra|Najbaraj komunumoj
Najbaraj komunumoj estas Grésigny-Sainte-Reine, Alise-Sainte-Reine, Mussy-la-Fosse, Pouillenay, Marigny-le-Cahouët, La Roche-Vanneau, Hauteroche, Gissey-sous-Flavigny kaj Darcey.

### Ekonomio 
Bombonfarejo fabrikas draĝeojn.

Seminario formas estontajn pastrojn. Ĝi apartenas al la katolika skisma societo, fare de Marcel Lefebvre en Ecône.

La abatejo Sankta Jozefo de Clairval fabrikas ikonojn.

### Demografio 
## Historio kaj vidindaĵoj 
Tie estas botanika ĝardeno, kio oni tekstilajn plantojn kiel kanabo, Lino aŭ Kotono.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
### Internaj ligiloj 
* Komunumoj de Côte-d'Or
* Chocolat

### Eksteraj ligiloj 
* Historia paĝaro fare de Daniel Algranate

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Kategorio:Plej belaj vilaĝoj de Francio
Kantono Venarey-les-Laumes

La **kantono Venarey-les-Laumes** (france *canton de Venarey-les-Laumes*) estis franca kantono lokita en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo. Ĝi estis unu el la 12 kantonoj de la arondismento de Montbard. Ĝia ĉefurbo estas Venarey-les-Laumes.

## Komunumoj 
Apartenis al la kantono Venarey-les-Laumes la jenaj 23 francaj komunumoj :

## Demografio
## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Côte-d'Or

Kategorio:Venarey-les-Laumes
Venarey-les-Laumes
Clarmont

**Clarmont** estas komunumo en la distrikto Morges en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 141 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Clarmont situas en la Vaŭda Mezlando ĉe la okcidenta flanko de la rivero Morges, proksimume 10 kilometrojn norde de la distriktĉefurbo Morges. La komunumo konsistas el la vilaĝo Claromont kaj la setlejo Moulin de Clarmont.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,00 km², de kiuj 5,9% estas kovritaj de arbaro, 85,1% servas por agrikulturo kaj 7,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Clarmont limas en nordo kaj oriento al Echichens, en sudoriento al Vaux-sur-Morges, en sudokcidento al Reverolle, kaj en nordokcidento al Apples.

## Trafiko 
Tra Clarmont pasas la kantona ĉefvojo n-ro 124 de Nyon al Cossonay. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 8 kilometrojn sude de la komunumo apud Morges. Pere de la poŝtaŭtolinio de Morges al Apples la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Clarmont datiĝas el la jaro 1204 kiel *Claromonte*. Dum la romia epoko la armea vojo de Morges al Yverdon pasas tra la teritorio de Clarmont. Dum mezepoko Clarmont apartenis al la Senjorujo de Vuffles. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 ĝis apartenis al la Subvoktejo Vullierens de la Voktejo Morges.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Clarmont
Havajaj tropikaj altaĵaj arbedaroj

[eta|220ra|Vegetaĵaro sur la deklivoj de Haleakala-Vulkano, [Maui.]]
La **havajaj tropikaj altaĵaj arbedaroj** estas tersupraĵa ekoregiono el la pacifika ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome ĝi apartenas al tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj de Havajo.

## Priskribo 
La ekoregiono kovras  kvadratajn kilometrojn sur la supraj deklivoj de la vulkanoj Mauna Kea, Mauna Loa, Hualalaj, kaj Haleakala. Ĝi inkludas malfermajn arbedarojn, arbustarojn , herbejojn, kaj dezertojn. La ekoregiono limtuŝas la havajajn tropikajn humidajn arbarojn kaj la havajajn tropikajn sekajn arbarojn. La alta-montaraj herbejoj estas dominataj de herbotufaj poacoj kiaj *Deschampsia nubigena*, *Eragrostis atropioides*, *Panicum tenuifolium*, kaj *Trisetum glomeratum*. Dezertoj troviĝas en la plej malvarmaj kaj sekaj pintoj, kie nur ekstreme rezistemaj plantoj kiaj *Argyroxiphium sandwicense* (asteracoj) kaj *Dubautia*-specioj povas vegeti.

## Flaŭro 
Arbedaraj specioj inkludas *Chenopodium oahuense* (kenopodiacoj), *Vaccinium reticulatum*, *Dubautia menziesii* (asteracoj), kaj *Santalum haleakalae*.

## Faŭno 
La havaja ansero (*Branta sandvicensis*) estas unu el la malmultaj birdoj kiuj troviĝas en la alta-montaraj arbedaroj, dum la havaja petrelo (*Pterodroma sandwichensis*) reproduktiĝas en tiu ekoregiono.

## Minacoj kaj konservado 
Estas pluraj gravaj areoj en la ekoregiono kiuj ne estas sufiĉe protektataj.

Kvankam iuj grandaj arbedaraj kaj dezertaj areoj estas relative sendifektaj, troa paŝtado de la brutaro, arbaraj incendioj, distraj agadoj, enmetitaj plantoj, enmetitaj formikoj kiuj mortigas indiĝenajn polenantojn, ĉiuj reprezentas signifajn minacojn por la indiĝenaj specioj kaj komunumoj. La alta-montaraj herbejoj estas reduktitaj laŭsurface, sed ili ankoraŭ okupas pli ol duonon de la origina areo.

## Vidu ankaŭ 
* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Konservada stato de ekoregiono

## Eksteraj ligiloj 
*  Ekoregiono OC0701 Havajaj tropikaj altaĵaj arbedaroj (WWF)
*  Havajaj tropikaj altaĵaj arbedaroj (*WWF-Wildworld*)
*  Havajaj tropikaj altaĵaj arbedaroj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo
*  Havajaj tropikaj altaĵaj arbedaroj (*Bioimages*)
*  Havajaj tropikaj altaĵaj arbedaroj (*Globalspecies*)
*  Situo de la ekoregiono : tajpu *Hawaii tropical high shrublands*

Kategorio:Ekoregionoj de la Pacifika ekozono
Kategorio:Naturhistorio de Havajo
Kategorio:Havajo
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
Chermignon (apartigilo)

**Chermignon** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Chermignon** estas komunumo de la Distrikto Sierre en Kantono Valezo en Svislando.
* **Chermignon (Albinen)** estas vilaĝo de la komunumo Albinen de la Distrikto Leuk en Kantono Valezo en Svislando.
Muzeo pri elektrotekniko (Erfurto)

La **Turingia muzeo pri elektrotekniko** () estas unu el la  multnombraj muzeoj en la urbo Erfurto (iam ĉe: Schlachthofstraße nr. 45). Ĝi estis malfermita en  la 30-a de septembro 2000 kaj estas serĉanta aktuale novan elmontran lokon por si.

## Celoj 
Post la politikaj ŝanĝoj kaj la disfalo de GDR oni timis, ke la teknikaĵoj perdiĝis pro novigoj je kia ajn kosto kaj pro grandstila forĵetado de malaprezitaj GDR-produktoj. Pro tio ariĝis amatoroj kaj fondis la subtensocieton *ELEKTROMUSEUM - Thüringer Museum für Elektrotechnik e. V.* la 15-an de septembro 1990. 

Samtempe oni celis subteni ĝenerale agadojn kun malciferecaj elektroteknikaĵoj. .

## Sekcioj 
* Elektrotekniko 
* Energiproduktado
* Raditekniko
* Televidtekniko
* Valvotekniko
* Elektroakustiko
* Mezuradoj elektrikaj
* Sondiskoj kaj filmo 
* Piezoelektra ceramiko
* Mastrumaj aparatoj
* Tekniko de komunikado
* Tekniko komputila
* Informoj pri kvalifikiĝaj kursoj elektroteknikaj
* MikroListe der Ausbildungsberufe in der Elektrotechnik|Schüler-Praktikum
* Mikroelektraj elementoj kaj cirkvitoj 

## Laboratorio por lernantoj 
Celogrupo estas ankaŭ turingiaj gelernantoj. Pro tio oni aranĝis laboratorion/esplorejon por eksperimenti. Tiukampe la muzeo kunlaboras kun la turingia ŝtata instituto pri instruista pluklerigado, instruplana evoluigo kaj komunikiloj (*Thüringer Institut für Lehrerfortbildung, Lehrplanentwicklung und Medien - ThILLM)* en Bad Berka. 

Tiel ebligas pliprofundigo de fizikaj konoj, por kio en la lernejoj ofte mankas aŭ la tempo aŭ la kondiĉoj. Dume la muzeo nuntempe ne estas vizitebla, la eksperimentejo porlernanta daŭre funkcias.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la muzeo. 

  
Elektrotekniko
Erfurto
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2000
Kategorio:Muzeoj fonditaj en 2000-2009
Neil Gaiman

**Neil David John Gaiman** (* 10-a de novembro 1960) estas usona verkisto, aŭtoro de multaj fantaziaj noveloj, romanoj, bildrakontoj kaj filmscenaroj kaj gajninto de pluraj premioj. Liaj verkoj, inter kiuj La Sablovendisto, American Gods, Good Omens, Coraline kaj The Graveyard Book estas konataj pro granda kvanto de aludoj.

## Verkoj 
### Libroj 
* Neverwhere (1996)
* Stardust (1999)
* American Gods (2001)
* Coraline (2002)
* Anansi Boys (2005)
* InterWorld (2007)
* The Graveyard Book (2008)
* The Silver Dream (2013)
* The Ocean at the End of the Lane (2013)
* Eternity's Wheel (2015)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Blogo de Neil Gaiman

Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Britaj fantastaj verkistoj
Kategorio:Bildliteraturo
Kategorio:Usonaj pentristoj
Kategorio:Usonaj bildliteraturistoj
Ryparosa

***Ryparosa*** estas genro de plantoj de la familio Akariacoj de la ordo Malpigialoj.

Specioj estas la jenaj:
* *Ryparosa fasciculata*, King, el Malajzio.
* *Ryparosa scortechinii*, King, el Malajzio kaj Singapuro.
* *Ryparosa kurrangii*, Webber, el Aŭstralio. Ĝermadindicoj de semoj de la rara aŭstralia pluvarbara arbo *Ryparosa* estas multe pli altaj post pasado tra la digesto de kazuaro (92% kontraŭ 4%).

Ĉiuj estas minacataj pro habitatoperdo.

## Notoj 
Kategorio:Malpigialoj
Ciklono Jasi

**Ciklono Jasi** estis povega ciklono kiu detruis ĉe norda Kvinslando, Aŭstralio en la komencaj horoj de la 3a Februaro, 2011, kaŭzante akran damaĝon al la tuŝitaj areoj. Jasi originiĝis el tropika malalta premo ĉe Fiĝio. La sistemo intensiĝis al 3a kategorio de ciklono je ĉirkaŭ 5 p.m. laŭ aŭstralia horaro AEST (07:00 UTC) la 31an de Januaro 2011. Poste la 1an de Februaro la ciklono plifortiĝis al kategorio 4, posten frue la 2an de Februaro, la ciklono intensiĝis al kategorio 5.

Laŭ la Tropikciklona Avertoservo 21, ĉe 9pm AEST (11:00 UTC) la sistemo estis centrita ĉe , "110 kilometrojn oriente de Innisfail kaj moviĝante sudokcidenten je 25 kilometroj por horo,"kun centra premo de 930 mbar. La sistemo havis bone difinitan okulon kaj dvorakan intenson de T6.5.

## Notoj 
Kategorio:Katastrofoj en 2011
Jasi
Kategorio:Naturaj katastrofoj en la 21-a jarcento
Kategorio:2011 en Aŭstralio
Cairns

eta|dekstra|Cairns, vido de la marbordo.
eta|dekstra|Cairns Pier
eta|dekstra|Hospitalo el aera vido el sudo.
***Cairns*** (en angla |ˈ|k|ɛər|n|z, surloke laŭ australia fonologio [ˈkeːnz] aŭ ['kæ:nz]}) aŭ esperantigite **Kernso** estas regiona urbo en plej Norda Kvinslando, Aŭstralio, fondita en 1876. La urbo ricevis nomon laŭ William Wellington Cairns, tiama Guberniestro de Kvinslando. Ĝi fondiĝis kiel servo al ministoj direkte al la orminejoj de la rivero Hodgkinson, sed suferis malpliiĝon kiam oni trovis pli facilan vojon el Port Douglas. Ĝi poste disvolviĝis kiel fervoja centro kaj havenurbo por eksporti sukerkanon, oron kaj aliajn metalojn, mineralojn kaj agrikulturajn produktojn el ĉirkaŭaj marbordaj areoj kaj el la regiono Atherton Tableland. Junie de 2012, la populacio estis proksimume 153,075.

Cairns situantas ĉe 1,700&nbsp;km el Brisbano, kaj ĉe ĉirkaŭ 2,700&nbsp;km el Sidnejo per ŝoseo. Ĝi estas populara veturallogo por fremdaj turistoj pro sia tropika klimato. Ĝi utilas kiel elirejo por viziti la Grandan Barilrifon kaj la Nordan Kvinslandon.

## Geografio 
* Granda Barilrifo

## Vidu ankaŭ 
* Alex Tor

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Kategorio:Kvinslando
Kategorio:Urboj de Kvinslando
Johann Jakob Kaup

**Johann Jakob Kaup** (10a de aprilo 1803 - 4a de julio 1873) estis germana naturalisto. Li estis sekvanto de natura filozofio, kaj kredis je denaska matematika ordo en naturo kaj li klopodis biologian klasadon baze sur kvinbaza sistemo.
eta|Pentagramo de Kaup reprezentanta la strukturon de la korveda familio

## Biografio 
Li naskiĝis ĉe Darmstadt. Post studado ĉe Göttingen kaj Heidelberg li pasigis du jarojn ĉe Leiden, kie lia atento speciale direktis sin al amfibioj kaj fiŝoj. Li poste revenis en Darmstadt kiel helpanto de granda duka muzeo (Hesia Ŝtata Muzeo Darmstadt), el kiu li en 1840 iĝis inspektisto. En 1829 li publikigis *Skizze zur Entwickelungsgeschichte der europäischen Thierwelt*, per kiu li konsideris la animalan mondon kiel evoluanta de malaltaj al pli altaj formoj, de la amfibioj tra la birdoj al la predantoj; sed poste li malagnoskis tiun verkon kiel junula ago, kaj post la publikigo de la verko de Darwin nome *Origin of Species* li deklariĝis kontraŭ tiuj doktrinoj.

Kategorio:Germanaj sciencistoj
Kategorio:Paleontologoj
Jared Diamond

**Jared Mason DIAMOND** (10-a de septembro 1937) estas usona sciencisto - en vasta gamo da fakoj, precipe fiziologio, biofiziko, historio, ekologio geografio, antropologio, ornitologio kaj naturprotektismo - kaj aŭtoro ĉefe konata pro siaj sciencpopularigaj libroj *The Third Chimpanzee* (1991), *Guns, Germs, and Steel* (1997, premiita per Premio Pulitzer de 1998), *Collapse* (2005) kaj *The World Until Yesterday* (2012). Origine edukita por fiziologio, la verkaro de Diamond estas konata pro pritraktado de vario de fakoj, kiaj antropologio, ekologio, geografio, media determinismo kaj evolua biologio. Li estas nune orofesoro de geografio ĉe la universitato de Kalifornio en Los-Anĝeleso. Li estis priskribita kiel "America’s best-known geographer" (plej konata geografo el Usono). En 2013 li honoriĝis per la Wolf-Premio pri Agrikulturo, kune kun Joachim Messing.

## Libroj 
* 1992 *The Third Chimpanzee: The Evolution and Future of the Human Animal* ("La Tria Ĉimpanzo: La Evoluo kaj Estonteco de la Homa Besto"), ISBN 0-06-098403-1
* 1997 *Why is Sex Fun? The Evolution of Human Sexuality* ("Kial Sekso estas Amuza? La Evoluo de Homa Sekseco"), ISBN 0-465-03127-7
* 1997 *Guns, Germs, and Steel: The Fates of Human Societies* ("Pafiloj, Bakterioj kaj Ŝtalo: La Sortoj de Homaj Socioj"), W.W. Norton & Co. ISBN 0-393-06131-0
* 2003 ''Guns, Germs, and Steel Reader's Companion* ("Pafiloj, Bakterioj kaj Ŝtalo - Kunuloj por Legantoj"), ISBN 1-58663-863-7.
* 2005 *Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed* ("Kolapso: Kiel Socioj Elektas Malsukcesi aŭ Sukcesi"). Novjorko: *Penguin Books*. ISBN 0-14-303655-6.
* 2010 *Natural Experiments of History* ("Naturaj Eksperimentoj de Historio", kun James A. Robinson). ISBN 0-674-03557-7 ISBN 978-0674035577
* 2012 *The World until Yesterday: What Can We Learn from Traditional Societies?'' ("La Mondo ĝis Hieraŭ: Kion Ni Povas Lerni de Tradiciaj Socioj?"), ISBN 978-0713998986.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* prezento de li en retejo de la Papa Akademio de la Sciencoj ()

Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Lernantaro de Trinity College
Kategorio:Usonaj geografoj
Kategorio:Usonaj biofizikistoj
Kategorio:Teoriistoj de homa evoluo
Kategorio:Usonaj skeptikuloj
Kategorio:Usonaj fiziologoj
Kategorio:Usonaj sciencaj verkistoj
Kategorio:Teoriistoj de la okcidenta civilizacio
Kategorio:Wolf-premiitoj pri agrikulturo
Chalais

**Chalais** havas en la franca lingvo signifon de ĉaledo. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

## Francio 
* **Chalais (Charente)** estas komunumo de la Departemento Charente de la regiono Puatuo-Ĉarentoj en Francio.
** **Chalais (stacidomo)** estas fervoja stacio en Chalais (Charente), Francio.
* **Chalais (Dordogne)** estas komunumo de la Departemento Dordogne de la regiono Akvitanio en Francio.
* **Chalais (Indre)** estas komunumo de la Departemento Indre de la regiono Centro-Valo de Luaro en Francio.
* **Chalais (Vienne)** estas komunumo de la Departemento Vienne de la regiono Puatuo-Ĉarentoj en Francio.

## Svislando 
* **Chalais VS** estas komunumo de la Distrikto Sierre en Kantono Vaŭdo en Svislando.
Diablo Swing Orchestra

**Diablo Swing Orchestra** estas muzika gruppo el Svedio kaj ludas avangardan metalrokon. Muziko de *«Diablo Swing Orchestra»* sekvas el klasika orkestra kun miksaĵo de ĵazo, metalroko, kaj violonĉela muziko kaj opera kanto kun anglaj kaj italaj tekstoj.

Interreta gazeto *«Metal Storm»* en 2006 aljuĝis al tiu grupo venkon en nominacio *„Surprizo de jaro“* pro albumo *„The Butcher’s Ballroom“*.

## Anoj 
* Daniel Håkansson — gitaro kaj kanto;
* Pontus Mantefors — gitaro kaj sintezilo;
* Annlouice Lögdlund — kanto;
* Andy Johansson — basgitaro;
* Johannes Bergion — violonĉelo;
* Daniel Hedin — trombono (2010—…)
* Martin Isaksson — trumpeto (2010—…)

### Eksanoj 
* Andreas Halvardsson — drumo (2003—2010)
* Petter Karlsson — drumo (2010-2012)

## Diskaro 
* Borderline Hymns (2003)
* The Butcher’s Ballroom (2006)
* Sing Along Songs for the Damned & Delirious (2009)
* Pandora’s Piñata (2012)

## Ligiloj 
* [www.diabloswing.com/ DSO oficiala paĝo];
* [myspace.com/diabloswingorchestra DSO en MySpace];
* [twitter.com/DiabloSwing DSO en Twitter];
* [lastfm.ru/music/Diablo+Swing+Orchestra DSO en Last.fm];

Kategorio:Svedaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Progresivmetalrokaj muzikaj grupoj
Kategorio:Ĵazbandoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2003
Ábel Lajtha

**Ábel Lajtha** [lajta], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lajtha Ábel** estis hungara-usona esplora biokemiisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1990), membro de Slovena Scienca Akademio.

Ábel Lajtha http://www.sazu.si/o-sazu/clani/abel-lajtha.html naskiĝis la  1922 en Budapeŝto. (Pri la ebla morto fonto ne troviĝis).

## Biografio 
Ábel Lajtha frekventis universitaton en sia naskiĝurbo, kie li atingis la akademian nivelon de Ph D. Lia scienca kariero komenciĝis ĉe la Instituto de Biokemio en Budapeŝto gvidata de Albert Szent-Györgyi. Kiam Szent-Györgyi forlasis Hungarion, Lajtha daŭrigis sian laboron en la Zoologia Instituto en Napolo por studi muskolajn kuntiriĝojn de la maraj bestoj. Poste li laboris jaron en Londono, baldaŭe en Masaĉuseco. Ekde 1950 ĝis la fino de lia kariero li esploris en Novjorko. Lia ĉefa intereso estis la cerbo, proteinoj, membranoj.

## Verkaro (elekto) 
* *Receptor Systems Participatingin Nicotine-Specific Effects* (1998)
* *Food Reward Induced Neurotransmitter Changes in Cognitive Brain Regions* (2007)
* *Heterogeneity of Reward Mechanisms* (2010)

## Literaturo 
* plurlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Kategorio:Usonaj biokemiistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Dafne (Schütz)

**Dafne** estos opero (paŝtistokomedio) de komponisto Heinrich Schütz, kies libreton verkis la germana poeto Martin Opitz. Ĝi estis la unua germanlingva opero kaj perdiĝis dum la malordo de la Tridekjara Milito.eta|rekta|Heinrich Schütz en 1627, jaro de la ekesto de lia opero *Dafne*

## Historio 
Komence de la jaro 1626 lia dunginto elektoprinco Johano Georgo la 1-a de Saksujo bezonis geedziĝfestan muzikon, ĉar lia dekkvinjara filino estis edziniĝonta komence de la venonta jaro. Schütz tamen ne rigardis sin kapabla verki por tio; tro freŝa estis la perdo de lia edzino Anna Magdalena, kaj tial la elektoprinco petis laŭ rekomendo de Schütz la muzikon de la opero "Dafne" de Jacopo Peri. Ties teksto ja estas en la itala lingvo, kaj Schütz montris sur poeton Martin Opitz, kiu ankaŭ povas traduki ĝin. Martin Opitz siaflanke ne nur tradukis la tekston, sed novverkis ĝin komplete, tiel ke Schütz finfine tamen devis verki muzikon pri la opica teksto. Li finfaris la komponaĵon kaj supozeble unuafoje prezentis ĝin en 1627 sur Kastelo Osterstein en Gera. La komponaĵo forbrulis dum la Tridekjara Milito. Tamen ne estas certe, ĉu je *Dafne* temas pri trakomponita opero aŭ pri teatraĵo kun muziko.

## Provoj de rekonstruo 
La faktoj, ke „Dafne“ estas la unua germana opero kaj ĝia perdo dum la katastrofo de la Tridekjara Milito faras la operon objekto de fantazio kaj instigis al kreemo:
* La *Heinrich-Schütz-Festivalon* je Gera en 2011 malfermis per la oper „Dafne“ la muzikensemblo *Batzdorfer Hofkapelle* kun la kantistoj Birte Kulawik, Heidi Maria Taubert, Benjamin Glaubitz, Michael Schaffrath kaj Johannes G. Schmidt. . Ili prezentis kompilaĵon de antaŭe ekzistaj muzikpecoj el la tempo de Schütz.
* Lernantoj de la *Jacob-Grimm-Gimnazio* je Kassel muzikigis la tekston de Opitz laŭ la stilo de Heinrich Schütz kaj verkis per tio prezenteblan modelon. La verkadon observis kaj kontrolis Jochen Faulhammer, kantoro de la Kruco-Preĝejo Kassel kaj estra membro de la Ĉambropero je Kassel. La projekton subtenis Joachim Arndt, barokmuzika fakulo kaj estro de la muziklernejo je Baunatal. La operon prezentis la ensemblo de la ĉambropero kaj la teatro-kurso de la gimnazio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.martinschlu.de/kulturgeschichte/barock/fruehbarock/schuetz/1619.htm
* http://www.otz.de/web/zgt/kultur/detail/-/specific/Das-Heinrich-Schuetz-Musikfest-2011-hat-in-Gera-mit-der-Oper-Dafne-begonnen-2015077701
* http://www.kammeroper-kassel.de/Musiktheater/dafne.html 
* http://www.heinrichschuetz.com/index.php?to=spuren&lang=de

Kategorio:Verkoj de Heinrich Schütz
Kategorio:Germanlingvaj operoj
Kategorio:Barokaj operoj
György Lakó

**György LAKÓ** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lakó György** estis hungara lingvisto, profesoro, instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1948), membro ekstera de Suomia Scienca Akademio (1970).

György Lakó http://hu.wikipedia.org/wiki/Lak%C3%B3_Gy%C3%B6rgy naskiĝis la  1908 en Jánoshalma. Li mortis la  1996 en Budapeŝto.

## Biografio 
György Lakó frekventis universitaton en Budapeŝto, krome helpe de stipendioj li lernis en Suomio, Svedio kaj Estonio. Li eklaboris en 1935 en Tutlanda Biblioteko Széchényi, poste li instruis en diversaj gimnazioj. Dum la 2-a mondmilito li prilaboris vortarojn, poste li denove laboris en la Biblioteko Széchényi. En 1949 li ricevis postenon en lingvista instituto. Ekde 1956 li ankaŭ instruis en la universitato, eĉ li estis katedrestro. Li pensiuliĝis en 1978. Li okupiĝis pri finn-ugra lingvaro. Li ricevis hungaran premion en 1951, suomian premion en 1968.

## Verkaro (elekto) 
* *A magyar nyelv finnugor alapjai. Bevezetés. Hangtan.* (1964)
* *Svéd-magyar szótár* (Sveda-hungara vortaro), (1969; ĝis 1992 6 eldonoj)
* *József Szinnyei* (1986)
* *A magyar mondatszerkezet finnugor sajátosságai* (1991)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Steiger-arbaro (Erfurto)

eta|300ra|Informtabulo pri la arbaro.
[eta|La gastejo-kastelo *Hubertus* ĉe al ŝoseo al [Arnstadt.]]
eta|La arba domo Rhoda (*Waldhaus*). La **Steiger-arbaro** (germane: *Steigerwald* aŭ simple *Steiger*) estas arbaro sude de Erfurto. Ĝia plej alta pinto estas la *Stunzelberg* (347,9 m). Historie ege engaĝiĝis pri aranĝo de la arbaro je ripozum- kaj ekskurscelo i.a. August von Hedemann kaj Friedrich Adolph Haage.

## Priskribo 
La jam de Otto von Bismarck ege ŝatata ekskursocelo estas 700 hektarojn granda. Dum la tempo de la regado de la francoj, parto de la arbaro nomitis ***Napoleona altebenaĵo***, kie oni konstruis en 1812 templon omaĝe al la franca tirano kun granda busto (farita de la skulptisto Döll el Gotha). Ĝin detruis en la 1-a de novembro 1813 sieĝantaj trupoj.

La arbaro estis deklarita pejzaĝprotektita regiono en 1967. Densa reto de migradopadetoj estas je dispono, el kiuj multaj kondukas al la centra *Stern* (stelo). Dumvoje oni vidas praaĝajn gigantajn arbojn, marĉlagetojn, limŝtonojn kun blazonojn, tumulojn kaj enarbarajn herbarojn. Instrua pado de la 1930-aj jaroj estis pligrandigita. Krom kapreoloj, leporoj kaj sciuroj observeblas ankoraŭ multaj aliaj pli raraj bestoj. Kun limigoj la arbaro krome estas ankaŭ ekspluatata ekonomie.

## Punktoj specialaj 
**Restoracioj** ene de la arbaro estas *Waldcasino*, *Waldhaus*, *Hubertus*, *Am Bismarckturm*. Ĉe la arbarrando orienta konstruitis Bismarck-turo.

Diversaj belvederoj ofertas panoramojn super la urbon, al la Turingia Arbaro kaj al la regiono de la Kasteloj Tri Gleichen.

Ĉe la rando de la arbaro, en la direkto de la urboparto Bischleben, troviĝas la t.n. Vulpa farmeto (***Fuchsfarm***), kie infanoj instruatas pri arbarrilataj temoj. Konata estas ankaŭ la Satisfakcia kruco starigita en la 14-a jarcento pro batmortigo de klerikulo kaj magistro.

Sube de la Steigerwald troviĝas la Nova juda tombejo, la Stadiono Steigerwald kaj la Turingio-halo.

## Literaturo 
* Max Timpel:*Der Steigerwald bei Erfurt*. Verlag des Thüringerwald-Vereins, Erfurt, 2-a eldono, 1910

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la arbaro sur la oficiala paĝaro de la urbo.
* Historio de la arbaro kiel ekskurscelo ĉe *erfurt-web*.
* Restoracioj *Waldhaus*.
* Gastejo-kastelo *Hubertus*.

Kategorio:Geografio de Erfurto
Kategorio:Arbaroj de Turingio
Kategorio:Montaroj en Turingio
Johano Georgo la 1-a (Saksio)

Elektoprinco **Johano Georgo la 1-a de Saksujo** (naskiĝinta la 5-an de marto 1585 en Dresdeno; mortinta la 8-an de oktobro 1656 samurbe) estis princo el la dinastio Wettin (albertida linio). Ekde la 23-a de junio 1611 li estis elektoprinco de Saksujo kaj ĉefa marŝalo de la Sankta Romia Imperio. Li estis la dua filo de la elektoprinco Kristiano la 1-a kaj postsekvis sian sen-gefilan fraton Kristiano la 2-a en la regantecon.

## Fonto 
* Noto ĉe bei Friedemann Bedürftig: *„Taschenlexikon Dreißigjähriger Krieg“*; Piper Verlag GmbH; Munkeno; oktobron de 1998; ISBN 3-492-22668-X

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Princoj-elektistoj de Saksio
Kategorio:Personoj de tridekjara milito
Kategorio:Dinastio Wettin
Kategorio:Viroj
Bismarck-turo (Erfurto)

La **Bismarck-turo** estas belvedero en la Steiger-arbaro je la suda rando de Erfurto.

## Priskribo 
La 22 metrojn alta turo ebligas panoramon ravan super la urbon kaj estis konstruita laŭ la plano "Götterdämmerung" de Wilhelm Kreis. Identaj turoj omaĝe al Otto von Bismarck sekve troviĝis en multaj lokoj.

Apud la turo troviĝas restoracio hodiaŭ.

## Historio 
La 23-an de marto 1900 ariĝis amikoj de Bismarck-kolonoj (*Bismarcksäulen-Verein*) kolektanta monon por la starigo de turo bismarka ankaŭ en Erfurto. Pro granda donacemo la turo estis inaŭgurita jam la 1-an de septembro 1901. Planoj de la kolonordo estis de la dresdena arĥitekto Wilhelm Kreis.

Diference al aliaj urboj estas ankaŭ personaj ligoj de la politikisto al Erfurto. Li estis membro de la Erfurta Unuigparlamento kiu kunsidis en 1850 en la aŭgustenana monaĥejo. Krome li mem konfesis ripozumadi volonte dum migradoj tra la Steiger-arbaro.

Dum GDR-tempo la turo ne estis malkonstruita - kio okazis en aliaj lokoj. Ĝi nur estis alinomita *Pacturo*. Tamen ĝi kadukiĝis kaj jam ne suprengrimpeblas dum la lastaj jaroj de GDR. En 1999 fondiĝis societo *Bismarckturm-Verein 1900* kiu sukcesis restaŭradi la turon kaj ĝian ĉirkaŭaĵon kaj denove igis la turon suprenirebla.

## Monumento sur la Riechheimer Berg 
Ĉe la ŝtatata ekskursgastejo de sur *Riechheimer Berg* troviĝas alia liberaera monumento omaĝe al Bismarck, starigita en 1907 kaj reinaŭgurita en 1995.

## Vidu ankaŭ 
* Bismarck-domo (Erfurt)
* Bismarck-monumento Riechheimer Berg

## Literaturo 
* Steffen Raßloff: *Bismarck und Erfurt. Vom konservativen Unionsparlamentarier zur nationalen Symbolfigur*, en: Greiling, Werner/Hans, Hans-Werner: Bismarck in Thüringen. Politik und Erinnerungskultur in kleinstaatlicher Perspektive. Weimar/Jena 2003, p.&nbsp;115-133.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la societo bismarktura. 
* La turo erfurta ene de la germana bismarkturaro. 
* Pri la monumento ĉe *erfurt-web*.
* Artikolo en la *Thüringer Allgemeine* de la 8-a de oktobro 2011.
* La monumento sur la monteto *Riechheimer Berg*.

Kategorio:Turoj en Erfurto
Kategorio:Monumentoj en Erfurto
Erfurto
Kategorio:Belvederoj en Germanio
Erfurto
Christoph Pincker

**Christoph Pinckerla pli juna** (naskiĝinta la 16-an de aŭgusto 1619 en Lepsiko; mortinta la 24-an de majo 1678 samurbe) estis saksa juristo kaj inter 1655 kaj 1676 entute ok fojojn urbestro de Lepsiko.

Li edziĝis kun Euphrosine Schütz, dua filino de la dresdena kapelmajstro kaj komponisto Heinrich Schütz.

## Fonto 
* Karin Kühling/Doris Mundus: *Leipzigs regierende Bürgermeister vom 13. Jahrhundert bis zur Gegenwart.* Sax-Verlag Beucha, 2000. ISBN 3-934544-02-9.

Kategorio:Germanaj juristoj
Kategorio:Lepsiko
Dezső Laky

**Dezső LAKY** [deĵO laki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Laky Dezső** estis hungara statistikisto, ekonomikisto, politikisto, ministro, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1946).

Dezső Laky http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC09006/09110.htm naskiĝis la  1887 en Csurgó. Li mortis la  1962 en Budapeŝto.

## Biografio 
Dezső Laky frekventis universitaton en Budapeŝto. Inter 1907-1921 li faris statistikajn laborojn en la ministerio. Lia habilitiĝo okazis en 1918, post 3 jaroj li instruis en universitato de Szeged, kie li estis katedrestro. En 1926 li instruis jam en Budapeŝto en rango ordinara profesoro. En 1939 li estis elektita deputito parlamenta, en la sekva jaro li iĝis ministro. En 1944 Gestapo arestis kaj deportis lin al Germana regno. Baldaŭe li denove instruis, sed en 1948 li iĝis trudpensiulo. En 1951 li estis deportita al Egyek por 3 jaroj, poste li ne ricevis pensiulan salajron. En 1958 li denove rajtis labori. Li ricevis premion en 1925, memormedalon en 1947.

## Verkaro (elekto) 
* *Magyarország városainak háztartása 1910-ben* (1916)
* *Csonka-Magyarország megszállásának közgazdasági kárai* (1923)
* *Népesedéspolitika* (Demografia politiko), (1933)
* *Statisztika* (1941)
* *Statisztikai módszerek* (1959)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj statistikistoj
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj senpostenaj ministroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gyula Germanus

**Gyula Germanus** [djula], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Germanus Gyula,** arabe **al-Hadzs Abdul Karím** estis hungara arabisto, politikisto, verkisto, historiisto, lingvisto. Li uzis ankaŭ la nomon *Julius Abdulkerim Germanus*.

eta|Memortabulo pri Gyula Germanus
eta|Skulptaĵo pri Gyula Germanus
Gyula Germanus http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1884 en Budapeŝto. Li mortis la  1979 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Germanus frekventis universitatojn en Budapeŝto (kie li lernis de Ignác Goldziher, Bálint Kuzsinszky, Ignác Kúnos), Konstantinopolo, Vieno, Lejpcigo. Inter 1907-1911 li laboris en Brita Muzeo, poste li instruis en sia naskiĝurbo. Dum la 1-a mondmilito li iomete batalis en Turka Imperio kontraŭ la britoj. Ekde 1921 jam en la universitato li instruis, en 1948 li iĝis katedrestro. En 1934 li pilgrimis al Mekao (baldaŭe plurfoje), sed li ofte vojaĝis, ekzemple al Hindio. Inter 1958-1966 li estis deputito parlamenta. Li okupiĝis konstante pri la arabaj lingvo, kulturo, literaturo. Li havis edzinon, kiu neniam naskis.

## Elektitaj disĉiploj 
* László Ferenczy (muzeologo)

## Verkaro (elekto) 
* *Evlija Cselebi a XVII. századi törökországi céhekről* (1907)
* *A föld és a faj hatása a történelemben* (1920)
* *Pensées sur la révolution turque* (1928)
* *Modern Movements in Islam* (1932)
* **Allah akbár!** (1936)
* *Az arab szellemiség megújhodása* (1944)
* *Trends of Contemporary Arab Literature* (1957-1958)
* *Arab Poets and Critics* (1967)
* *Kelet varázsa* (1975)

## Memorigiloj 
* parko en Budapeŝto
* skulptaĵo farita en 1987

## Fontoj 
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero G, GY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj arabistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Vensac

**Vensac** - jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone *Vençac* - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france *Gironde* [] respektive okcitane kaj gaskone *Gironda*), en la administra regiono Nova Akvitanio (france *Nouvelle-Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Nòva Aquitània*) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france *Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Aquitània*). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Lesparre-Médoc kaj al la kantono ''''. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

## Geografio 
Vensac situas en la duoninsulo Médoc,  nordokcidente de Bordeaux. La urbocentro troviĝas  for de la maro, sed la komunuma teritorio etendiĝas okcidenten ĝis la Atlantika Oceano.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Ĝirondio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Gironde
Kategorio:Médoc
Preĝejo Sanktaj Nikolao kaj Jakobo (Erfurto)

La **Preĝejo Sanktaj Nikolao kaj Jakobo** (ankaŭ: *Preĝejo de la skotoj*, germane: ***Schottenkirche***) estas unu el la multnombraj preĝejoj en la urbocentro de Erfurto (Schottenstraße nr. 11).

## Historio 
maldekstre|eta|La Preĝejo de la skotoj en Erfurto, iama abateja kirko.
Ĝi estas iama benediktana preĝejo. Donacinto estis en 1136 Walter von Gleisberg, kies tomba slabo videblas ene de la preĝejo. Ĝi montras la ministron, posedanto de la kastelo Kunitzburg, kaj lian edzinon.

La klostro estis filio de la abatejo de Sankta Jakobo en Regensburg, kies origino (misio fare de monaĥoj de la Britaj Insuloj) kromnomis la erfurtan monaĥejon *Schottenkloster*, t.e.: monaĥejo de la Skotoj. En 1200 la konstruoj estis finitaj. En 1472 granda incendio detruis partojn de la preĝejo, kiuj rekonstruiĝis laŭ la gotika stilo. Konata abato estis la kverelema Marianus Brockie. La monaĥejaj konstruaĵoj malkonstruitis en 1820, la kirko restis sen iu damaĝo.

En 1744 la preĝejo iĝis paroĥa por la komunumo de la Nikolao-kirko kies preĝejo detruitis per fajro. Ekde 2005 ĝi estas preĝejo filia de la paroĥa komunumo de Sankta Laŭrenco.

## Priskribo 
eta|maldekstre|La ĉefa navo.
La trinava baziliko estas romanikstila kun kelkaj gotikaj elementoj. La barokstila okcidenta fasado estis aldonita de 1720-29. En 1956 oni forigis la barokajn galeriojn ene de la preĝejo, malaltigante la plankon al la origina nivelo de la 12-a jc. Pro 900 jarojn daŭra altiĝo de la pavimo - tipe por malnovaj urboj - la planko estas je 1 metro malpli alta, kion atestas la ŝtupoj tuj malantaŭ la enirejo.

En 1964 iĝis rekonsekro, en 1971 estis instalitaj novaj vitraloj de Charles Crodel, similaj al ili en la katedralo.

## Literaturo 
* Gerd Schöneburg: *Kirchen im Erfurter Gebiet*. Erfurt 2007.
* Georg Dehio / Stephanie Eißing / Franz Jäger: * Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler: Thüringen*, eldonejo Deutscher Kunstverlag, 2003, ISBN 3422030506

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la paroĥa komunumo. 

Nikolao kaj Jakobo
Erfurt
Erfurt
Kategorio:Romanikaj konstruaĵoj en Erfurto
Kategorio:Barokaj konstruaĵoj en Erfurto
Kategorio:Gotikaj konstruaĵoj en Erfurto
Kategorio:Romanikaj preĝejoj en Germanio
Alfred Kastler

**Alfred Kastler** ( – ) estis franca fizikisto kaj gajninto de Nobelpremio en 1966. Kastler naskiĝis en Guebwiller (Alzaco, Germana imperiestra regno), studis en liceo Bartholdi en Colmar, Alzaco, kaj poste eniris en École Normale Supérieure en Parizo en 1921. Fininte siajn studojn post kvin jaroj, li komencis instrui fizikon en liceo de Mulhouse, poste iĝis profesoro en la Universitato de Bordeaux, kie li laboris ĝis 1941. En 1952, responde al petoj de Georges Bruhat, li revenis al École Normale Supérieure.

Kunlabore kun Jean Brossel li studis kvantuman mekanikon, interagon de lumo kaj atomoj kaj spektroskopion. Laborante pri kombino de optika kaj magnetika resonancoj, li inventis la teknikon de optika pumpado (angle *optical pumping*). Danke al tiu laboro li kompletigis la teorion de laseroj kaj maseroj (angle *the theory of lasers and masers*). Kastler gajnis la Nobel-remion pri fiziko en 1966 "pro la malkovro kaj ellaborigo de optikaj metodoj por studo de hercaj resonancoj en atomoj". Li estis prezidanto de la estraro de Institut d'optique théorique et appliquée kaj ankaŭ la unua prezidanto de neministara organizo Action Against Hunger. Kastler verkis poemojn en la germana; en la jaro 1979 li publikigis *Europe, ma patrie: Deutsche Lieder eines französischen Europäers.* (i.e. Eŭropo, mia patrujo: germanaj kantoj de franca eŭropano).

Li iĝis honora membro de Hungara Scienca Akademio en 1973.

## Referencoj 
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Francaj sciencistoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Universitato de Bordeaux
Indonezia Esperanto-Asocio

**Indonezia Esperanto-Asocio** estas nacia asocio por subteno de la Esperanto-movado en Indonezio. Ĝi estas ligita al la Universala Esperanto-Asocio kaj ekde 2015 estas oficiala landa asocio de UEA.

## Agadoj 
Jam ekde julio 2011 aperas la bulteno *Esperanto en Indonezio*, kiu ekde aprilo 2013 transformiĝis al organo de la refondita landa Esperanto-asocio kaj estas redaktata de André Samosir, juna indoneziano el Jogjakarto. Pli da agadoj de Indonezia Esperanto-Asocio estas legebla ĉe www.esperanto.or.id

## Historio 
La asocio jam unuafoje fondiĝis en 1952 sed post iom da tempo estis malaktiviĝinta.

Ekde la  la unua Indonezia Esperanto-Kongreso okazis en la metropola urbo Bogor, historia eks-ĉefurbo de la lando, lokigita en la okcidenta parto de la insulo Javo. Kadre de ĝi la  refondiĝis Indonezia Esperanto-Asocio.

Kiel prezidantino de la asocio elektiĝis Ilia Sumilfia Dewi. La refondon kunsubtenis la flandra esperantistino Heidi Goes, kiu ekde novembro 2009 faris plurajn vojaĝojn tra Indonezio, intense instruis la internacian lingvon, parolis kun malnovaj kaj novaj esperantistoj, kun ĵurnalistoj kaj subtenis la preparon de la unua Indonezia Esperanto-Kongreso.

En 2015 Indonezia Esperanto-Asocio estis akceptita de la Komitato de UEA kiel landa asocio de UEA.

## Vidu ankaŭ 
Historie en la 20-a jarcento en Indonezio cetere ekzistis ankoraŭ Indonezia Esperanto-Societo, aktiva precipe en la 1970-aj jaroj, poste laŭgrade malpli kaj malpli, kaj en la 2000-aj jaroj aldoniĝis aktivecoj de privata enlanda iniciato nomata “Centro de Esperanto-Studoj„ kiu vivis malmultajn jarojn.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de Indonezia Esperanto-Asocio (,  kaj )
* antaŭa provizora retejo de Indonezia Esperanto-Asocio 
* *Facebook*-grupo de la asocio
* statuto de Indonezia Esperanto-Asocio, laŭ stato de aprilo 2013
* reta informo de la asocia bulteno, pluraj numeroj elŝuteblaj en formato PDF 
* en la teksto "Esperanto-movado en Indonezio" de la vikio de UEA videblas interalie pliaj Facebook-paĝoj de pluraj lokaj Esperanto-grupoj en Indonezio 
*Nederlanda Hindio sub japana jugo. Militrakonto, 02/03/2020
*Indonezio survoje al sendependeco. Militrakonto, 05/03/2020

## Vidu ankaŭ 
* Azia Komisiono de UEA


Kategorio:Aziaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Esperanto-movado en Indonezio
Chalais VS

**Chalais** estas komunumo en la distrikto Sierre en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 3147 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Chalais situas en la supra parto de Suba Valezo sur la suda flanko de la Valo de Rodano. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Chalais kaj Réchy ĉe la flanko de la valo de Rodano, kaj Brie kaj Vercorin sur montaj terasoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 24,46 km², de kiuj 62,5% estas kovritaj de arbaro, 23,4% servas por agrikulturo kaj 8,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Chalais limas en nordo al Sierre, en nordoriento al Chippis, en oriento kaj sudo al Anniviers, kaj en okcidento al Grône.

## Trafiko 
Chalais situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Chalais pasas en la valo konekta vojo de Chippis al Grône kaj du vojoj konektas la komunumon kun Sierre. Kurboriĉa montarvojo kondukas de Chalais al Vecorin. Pere de poŝtaŭtolinio de Chippis al Siono la komunumo Estas konektita al la publika transportreto. De Chalais aertelfero kondukas al la vilaĝo Vecorin, de kie alia aertelfero kondukas al la monto Crét du Midi.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Chalais datiĝas el 11-a jarcento kiel *Jaler*. En la 13-a jarcento Chalais estis disigita de la episkopa Subvoktejo Sierre kaj fariĝis subvoktejo, kiu estis donita kiel feŭdo al diversaj nobelaj familioj, el inter kiuj la familioj de Chalais, Blouvignoud, kaj Chevron. De la 16-a jarcento ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Chalais apartenis al la Valeza Dekono Sierre. La rektangula senjora turo el la 13-a jarcento plejparte disfalis en la jaro 1936. Jam de mezepoko la vilaĝoj Chalais kaj Vecorin estis ligitaj en unu komunumo. En la jaro 1938 estis konstruita veturebla vojo de Chalais al Vecorin kaj en 1951 aertelfero.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Chalais

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Chalais
Ollon

**Ollon** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Ollon VD** estas komunumo de la Distrikto Aigle en Kantono Vaŭdo en Svislando.
** **Ollon VD (stacidomo)** estas fervoja stacio en Ollon VD.
* **Ollon VS** estas vilaĝo de la komunumo Chermignon de la Distrikto Sierre en Kantono Valezo en Svislando.
8980 Heliaca

'*8980 *Heliaca'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la blankŝultra aglo (science : *Aquila Heliaca'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Velké Meziříčí (kastelo)

**Kastelo Velké Meziříčí** estas renesanca kastelo en la ĉeĥa urbo Velké Meziříčí. Ĝi estis origine starigita en la unua duono de la 13-a jarcento kaj rekonstruita en 1578. Ĝi staras sur roka fundamento kaj estis konstruita el naturaj ŝtonoj.

Origine ĝi servis al la defendo de la urbo kaj havis du remparojn, tri turojn kaj kvin bastionojn. Lacek el Kravař kaj Alena el Meziříčí transkonstruigis ĝin al renesanca kastelo; la transkonstruado finiĝis en 1578. Post incendio en 1723 ĝi estis rekonstruita en iom modifita formo. Dumtempe ĝi servis kiel akuŝa hospitalo. Nun ĝi estas loka muzeo. Ĝi apartenas al la familio Podstatzký-Lichtenstein, kies blazonon ĝi montras.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri ekspozicioj en la kastelo-muzeo

Kategorio:Velké Meziříčí
Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Kasteloj en Regiono Vysočina
Kategorio:Novgotikaj konstruaĵoj en Ĉeĥio
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Regiono Vysočina
Kazuara cerbero

eta|Floro de *Cerbera floribunda*.
eta|Frukto de *Cerbera floribunda* kun folio de ventumila palmo fone.
***Cerbera floribunda***, komune konata kiel **Kazuara cerbero**, **Kazuara pruno**, **brebong**, **biegbau** aŭ **babai**, estas plantospecio de la genro *Cerbera* kaj familio Apocinacoj indiĝena de Novgvineo kaj tropika norda Kvinslando en Aŭstralio. Ĝi estas favora manĝo de la nordkvinslanda ikona nefluga birdo, nome la Suda kazuaro (*Casuarius casuarius*).

La **Kazuara cerbero** povas kreski ĝis ĉirkaŭ 30 metrojn. Trijara ĝi ekproduktas blankajn florojn kun ruĝaj centroj, kiuj iĝos la simbolaj fruktoj. La frukto estas ovoforma, granda, milda kaj blua.

Kazuaroj komune manĝas kazuarajn prunojn, kaj de tie la nomo. La prunsuko estas venena por plej multe de animaloj, inklude homoj, sed ne por kazuaroj, kiuj konsumas la frukton sen suferi malsanigajn efikojn, pro ties mallonga kaj rapida digesta sistemo, kiu pasas la frukton relative sentuŝe. La kazuara stomako enhavas ankaŭ unikan kombinon de digestaj enzimoj, kiu faras ilin netuŝebla de venenoj. La kazuaroj kaj la kazuara pruno havas ambaŭflankan profitan simbiozon. La cerbero havigas manĝon por la kazuaro, dum tiu propagas la semojn de la arbo. La birdo manĝas la prunojn komplete kaj pasas ilin for preskaŭ sentuŝe. Oni diras, ke la kazuara stomako masaĝas la frukton, helpante sian kreskon. Kazuara cerbero povas kreski plej certe se ĝi trapasis kazuaron.

Aliaj el kelkaj animaloj kiuj povas manĝi la frukton estas la Blankavosta rato (*Uromys caudimaculatus*). Tamen, ĝi ne helpas la semojn kiel faras la kazuaroj, ĉar ĝi forŝiras la venenan ŝelon kaj manĝas la semojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.skyrail.com.au/diary0808.html 

Kategorio:Apocinacoj