open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Androido

eta|Kapo de ina androido (projekto de Hanson Robotics)
eta|Android uzante por testi kosmovestojn
eta|DER 01, japana androido.
**Androido** (de malnovgreka ἀνήρ – *aner* = „viro“ kaj εἶδος – *eidos* = „aspekto“ → "hom-forma", „hom-simila“) estas nomo por roboto aŭ sintezorganismo , kiu tre similas al homo kaj kondutas simile kiel homo. Androido do estas specifa humanoida roboto. La nocio de androido estis kreita en la futurologio kaj en scienc-fikcia literaturo. Alberto Magno estis la unua homo, kiu uzis la vorton "Androido" en 1270 kaj poste Auguste Villiers popularigis la vorton en sia romano "''L'Ève future" .''

## En sciencfikcio 
"Data" de la televidserio "Stela Vojaĝo: La Sekva Generacio" estas Androido. En iuj epizodoj, lia interna korpa strukturo ŝajnas elektromekanika.

## Varnomo 
La nomo de la operaciumo Android, mastruma sistemo por poŝapartoj kaj saĝtelefonoj, estas markigo de la termino. La produkta emblemo estas en la formo de roboto.

## Bibliografio 
Carpenter, J., Davis, J., Erwin-Stewart, N., Lee. T., Bransford, J. & Vye, N. (2009). Gender representation in humanoid robots for domestic use. International Journal of Social Robotics (special issue). 1 (3), 261-265.The Netherlands: Springer.

Carpenter, J., Davis, J., Erwin-Stewart, N., Lee. T., Bransford, J. & Vye, N. (2008). Invisible machinery in function, not form: User expectations of a domestic humanoid robot. Proceedings of 6th conference on Design and Emotion. Hong Kong, China.

Karl Williams, , New York, McGraw-Hill, 2004, 211 p. (ISBN 0071422749 et 9780071422741, OCLC 803816919).

## Eksteraj ligiloj 
(en) Retejo dediĉita la andoidoj [arkivo]

(en) MIT Media Lab Personal Robots Group [arkivo]

(en) Humanoid Robots' jobs in Japan [arkivo]

(en) MIT Lab Research Projects [arkivo]

(en) Ethics for the Robot Age (Etiko por la robota epoko) [arkivo]

(en) Honda Humanoid Robots [arkivo]

(en) Service Robots [arkivo]

(en) Ethical Considerations for Humanoid Robots (Etikaj konsideroj por humanoidaj robotoj) [arkivo]

(en) Ulrich Hottelet: Albert is not happy - How robots learn to live with people (Albert ne estas feliĉa-kiel robotoj lernas vivi kun homoj), African Times [arkivo], Junio 2009

(fr) Histoire de la robotique et des robots humanoïdes (Historio de la robotiko kaj humanoidaj robotoj) [arkivo]

## Vidu ankaŭ 
* Roboto
* Golemo
Benzenschwil

** Benzenschwil** estis ĝis fino de 2011 komunumo en la distrikto Muri de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 555 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Kun efiko de la 1-a de januaro 2012 ĝi estis integrita al la komunumo Merenschwand.

## Geografio 
La vilaĝo situas ĉe la orienta deklivo de la montoĉeno *Lindenberg* ĉe la kunfluejo de la rivetoj *Büntebach* kaj *Wissenbach*. Nordoriente de la ĉefvilaĝo situas la vilaĝoparto *Unterdorf* [Subvilaĝo], kiu kvazaŭ kunkreskis kun la najbara vilaĝo kaj komunumo Merenschwand. Sur la teritorio de la vilaĝo troviĝas krome tuta aro da izolitaj kamparbienoj.

## Iamaj najbaraj komunumoj 
La iama komunumo Benzenschwil limis ĝis fino de 2011 en nordokcidento al Muri, en nordoriento al Merenschwand, en sudoriento al Mühlau, en sudokcidento al Beinwil (Freiamt) kaj en okcidento al Geltwil.

## Trafiko 
La vilaĝo disponas pri stacidomo de la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Lencburgo al Rotkreuz. Tra la komunumo ankaŭ pasas la poŝtaŭtolinio de Muri al Beinwil (Freiamt).

La plej proksimaj alveturejo al aŭtovojo troviĝas nuntempe en distanco de 9km apud Cham sudoriente de la vilaĝo kaj post la malfermo de la lasta ankoraŭ mankanta aŭtovojparto de la svisa aŭtovojo A4 inter centra svislando kaj Zuriko 7km oriente de la vilaĝo apud Affoltern ĉe Albis.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Benzenschwil datiĝas el la jaro 1189 kiel *Penziswile*.

Dum mezepoko en Benzenschwil regis la Senjoroj de Hühnenberg. En la jaro 1394 la voktejo Merenschwand, al ku Benzenschwil apartenis, liberaĉetis sin, kaj submetis sin al la jurisdikcio de la urbo Lucerno. Ĝis la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 la voktejo Merenschwand estis lucerna, ek de tiam ĝi apartenas al la distrikto Muri de Kantono Argovio. En la jaro 1813 Benzenschwil estis apartigita de Merenschwand kaj fariĝis memstara politika komunumo.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2012 la komunumo Benzenschwil estis integrita al la najbara komunumo Merenschwand kaj tial ĉesis ekzisti kiel memstara komunumo.

## Vidu ankaŭ 
* Benzenschwil (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Benzenschwil 
* Benzenschwil en la Historia Leksikono de Svislando
Ŝutmonto en Přívoz

eta|250ra|Vido al la ŝutmono de sudoriento

**Ŝutmonto en Přívoz**, **Přívoza ŝutmonto** aŭ ankaŭ **ŝutmonto de Minejo Odra**
estas artefarita monto estiĝinta pro minado de nigra karbo troviĝanta proksime de Minejo Odra en Přívoz. Ĝi estas borderita per Ostravice, fervoja linio ĝis Bohumín kaj stratoj *Muglinovská* kaj *Teslova*. Temas pri la tria plej granda ŝutmonto en Ostrava (la unua estas ŝutmonto Ema, la dua ŝutmonto de minejo Heřmanice). Ĝi estas alta preskaŭ 100 metroj. Diference de la du pli supre menciitaj ŝutmontoj ĝi ne trabrulas en la interno. Dum dekoj da jaroj ekde ĝia ekzistado kovris ĝin alflugaj lignoplantoj, precipe betuloj. Kvankam el la ŝutmonto estas bela vido al ostrava kaj la ĉirkaŭaĵo, troviĝas tie nenia turisma pado. La supreniro sur la ŝutmonton estas iom malfacila.

## Ligiloj 
### Vidu ankaŭ 
* Ŝutmonto Ema

### Eksteraj ligiloj 
* NAVRÁTIL, Boleslav. Umělá hora nedaleko Dolu Odra čeká na svou šanci. Moravskoslezský deník Alirebla rete 2009-05-20.

Kategorio:Naturo de Ostrava
Přívoz
Kategorio:Přívoz
Grundado

[eta|300px|La [kargoŝipo Rokia Delmas grundita ĉe la suda bordo de Insulo Ré, (Francio) ]]

**Grundado** estas senmoviĝo de ŝipo sur neprofundaĵo, tie estas loko, kie la alto de akvo ne sufiĉas, por ke la ŝipo flosu.

Male al la tiel nomata vola grundado, manovro farita sur ebena strando, dekliva ebenaĵo aŭ seka doko, la **akcidenta grundado** povas okazigi averion.

Se la ondoj estas fortaj, la ŝipo ekbatas la fundon kaj estos iom post iom disrompita. Se la grundado okazas sur rifo ĉirkaŭata de profunda akvo, la ŝipo ŝippereos.

Se la grundado okazas sur ebena strando (sen rokoj) aŭ sablejo kiam la tajdo malflusas, la danĝero estas malpli granda, sed la ŝipo riskas renversiĝi, se oni ne subtenigas ĝin per flankapogiloj.

Grundita ŝipo povas eskapi per ĝi mem, aŭ atendante la altan tajdon, aŭ haŭlante sin per ankroj; sed por grandaj komercaj ŝipoj, trenŝipo estas ofte nepra.

## Eksteraj ligiloj 
*  Provo de marista terminaro

Kategorio:Navigacio
Pedosfero

eta|Angla diagramo pri la pedosfero.
La **pedosfero** (greke: πέδον (pedon) grundo kaj σφαίρα (sfajra) globo) estas parto de la geosfero kaj signifas la dividan tavolon inter atmosfero kaj litosfero. 

La pedosfero tiel markas la limregionon de la tersurfaco, en kiu la litosfero, la hidrosfero, la atmosfero kaj la biosfero parte koincidas.

Per la veterdisfalo de la petroj kaŭze de klimataj influoj kaj la disfaligo de biologiaj substancoj en aerobiaj procesoj, iom post iom ekestas grundo.

Depende de la latitudo respektive la geokemiaj kaj geologiaj ĉirkaukondiĉoj, evoluas diversaj grundotipoj. Ekzemple en la dezerto la manko je akvo kaŭzas dominadon de temperaturerozio, kun perventa erozio kaj la kun tio ligita sedimentado de pura sablogrundo.

Vivenhava fariĝas la pedosfero per la edafono, la tuto de la en la grundo vivantaj organismoj.

## Vidu ankaŭ 
* Grundo

Kategorio:Tero
Kategorio:Geografia nocio
Kategorio:Pedologio
Kategorio:Ekologio
Kategorio:Geologio
Omar Bongo

**Omar BONGO**, oficiala nomo **El Hadj Omar Bongo Ondimba**, naskiĝis la 30-an de decembro 1935 en Levajo (Lewaï, nun Bongoville; tiam Ekvatora Franca Afriko, aktuale Gabono) — mortis la 8-an de junio 2009 en Barcelono, estis la dua prezidento de la Respubliko Gabona, ekde la 2-a de decembro 1967 ĝis sia morto.

## Akuzoj pri malversacioj 
En la 1960-aj jaroj li enoficiĝis kun subteno de la franca registaro, sed poste Bongo plurfoje estis akuzita pri luksaj nemoveblaĵoj kiujn li aĉetis en Francio supozite je mono malversaciita de la ŝtato. Li mem ĉiam neis tiun. Ĉe tio ĝis sia morto li havis bonajn rilatojn kun ĉinaj kaj francaj aŭtoritatoj. Bongo 11-foje vizitis Ĉinion kaj francaj entreprenoj, laŭ diroj de amaskomunikiloj, estis «dorlotitaj» en Gabono.

Omar Bongo estis la reganto dum 41 jaroj, havinte la plej longan mandaton en Afriko.

## Malsano kaj morto 
La  2009 Omar Bongo diris, ke li intertempe interrompas siajn oficialajn devojn tiel, ke li povus ripozi kaj funebri la morton en marto de Edith Lucie Bongo Ondimba, sia edzino. Oficiale estis deklarite, ke li metis sin en la malsanulejon de Quirón en Barcelono por kuraca ekzameno. Kelkaj fontoj asertis, ke la prezidanto estis kuracata pro intesta kancero. La 8-an de junio 2009 ĉ. 2:30 posttagmeze Omar Bongo forpasis pro korhalto ĉe la malsanulejo de Quirón.

## Vidu ankaŭ 
* Universitato Omar Bongo

## Referencoj 
Kategorio:Gabonaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Gabono
Kategorio:Diktatoroj
Anomalio de Ararato

[eta|dekstra|250px|Fotografio de anomalio de Ararato, far de [Defense Intelligence Agency en 1949.]]

la **Anomalio de Ararato** estas nekonata objekto aperanta sur iaj fotografioj de la neĝaj kampoj ĉe la supro de monto Ararato en Turkio. Iuj, kiuj interpretas Biblion laŭ ĝia propra senco, asertas, ke tio estas restaĵoj de la arkeo de Noa, grundita sur deklivo de monto Ararato.

La objekto kuŝas ĉe la nord-okcidenta fino de la okcidenta altebenaĵo de monto Ararato, je altitudo de 4 724 metroj, al 2 kilometroj de la monta kulmino (5 137 m), sur kruta deklivo. Ĝi estis unuafoje rimarkita de aera taĉmento de United States Air Force en 1949. Aliaj fotografioj estis faritaj de aviadiloj aŭ satelitoj en 1956, 1973, 1976, 1990 kaj 1992.

En 2004, Daniel McGivern, entreprenisto de Honolulu asertis, ke li financos per 900 000 dolaroj ekspedicion por malkovri la veron pri la anomalio de Ararato.

Post preparo abunde priparolata en informiloj, (inklude aĉeto de satelitaj fotografioj), li estis haltita de malpermeso fare de Turkio atingi la montan kulminon, kiu situas en militista areo. La National Geographic Society poste akuzis la tutan ekspedicion esti nur reklama bato, surbaze ke ĝia estro, la turka profesoro Ahmet Ali Arslan estis jam akuzita de falsigado de la fotografioj de la asertita arkeo.

CIA, kiu ekzamenis la satelitajn fotografiojn de McGivern, estimis, ke la anomalio konsistiĝas el « *liniaj tavoloj da neĝo kovrataj de glacio kaj neĝo pli freŝdate kumulitaj* ».

## Eksteraj ligiloj 
*  Nova fotografio revigligas la "manion pri Arkeo"

Kategorio:Diluvaj mitoj
Kategorio:Montoj en Turkio
Kategorio:Arkeologio
Kategorio:Biblio
Kategorio:Pseŭdoscienco
Gétye

**Gétye** [gEtje] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Keszthely.
eta|Blazono de Gétye

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 km²
* Loĝantaro: 120
* Poŝtkodo: 8762
* Telefonprefikso: 83
* Koordinatoj: 46°45′53″N 17°04'10″E

## Situo 
Gétye situas en Montetaro Zala sur tre mildaj deklivoj, fine de longa sakovojo el ĉefvojo Keszthely-Lendava. Pacsa troviĝas 8, Hévíz 12, Keszthely 16, Zalaegerszeg kaj Balatonszentgyörgy po 23, Zalaszentgrót 25, Zalakaros 28 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1024 aŭ 1275. La turkoj okupis la komunumon en 1568, sekve en 1597 senhomiĝis. La rehomiĝo en la 1690-aj jaroj okazis. Oni disdonis parcelojn el la grandbieno al la malriĉaj vilaĝanoj en 1945. Vilaĝservo estas klubo de maljunuloj kaj migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Granda) proksimume en 1700

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Gombosszeg

**Gombosszeg** [gomboŝseg] estas tre malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg. Gombos signifas: butona.

## Bazaj informoj 
* Areo: 2 km²
* Loĝantaro: 47
* Poŝtkodo: 8984
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°45′25″N 16°43'12″E

## Situo 
Gombosszeg situas en Montetaro Zala en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Nova troviĝas 11, Zalaegerszeg 16, Lenti 25, Pacsa 27, Őriszentpéter 29 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1552. La loka bienestro longe estis familio "Gombos". En 1962 ankoraŭ vivis en Gombosszeg 151 homoj en 41 domoj. En Gombosszeg migra poŝto servas.

## Renomaj homoj 
* Péter Nádas verkisto tie loĝas de 1984. Tie li verkis inter 1985-2005 sian romanon *Pararelaj historioj*.

## Vidindaĵoj 
* sonorilostablo

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Gombosszeg

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Gutorfölde

**Gutorfölde** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg. Vilaĝetoj **Náprádfa** kaj **Rádiháza** apartenas al la municipo.
eta|maldekstre|Panoramo de Gutorfölde
eta|Preĝejo de Gutorfölde
eta|Sonorilostablo de Náprádfa

## Bazaj informoj 
* Areo: 25 km²
* Loĝantaro: 1080
* Poŝtkodo: 8951
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°38′35″N 16°44'11″E

## Situo 
Gutorfölde situas sur mildaj deklivoj de Montetaro Zala, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Zalaegerszeg-Rédics. Nova troviĝas 8, Lenti 19, Pacsa kaj Zalaegerszeg po 28, Letenye 29 km-ojn.

## Historio 
En Rádiháza en 1912 bienestro komencis bredadi elitajn ĉevalojn. Nun la ĉevalaro havas 200 ĉevalojn por la sportistoj. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, apoteko, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) el la 1700-aj jaroj, turo alkonstruiĝis en 1860
* sonorilostablo en Náprádfa
* fiŝkaptista lago

## Famuloj 
En Gutorfölde naskiĝis nobela juĝisto Kálmán Dervarics.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala

Dosiero:Gutorfölde1.jpg
Dosiero:Gutorfölde2.jpg
Dosiero:Gutorfölde3.jpg|Elita ĉevalaro en Rádiháza
Dosiero:Gutorfölde4.jpg|Ĉevalkonkursejo en Rádiháza
Dosiero:Gutorföldi látkép 2.JPG|Fora panoramo de Gutorfölde
Dosiero:Zala megye, Gutorfölde, Művelődési ház.jpg|Kulturdomo
Dosiero:Kézművesház.JPG|Domo pri manfaradoj
Dosiero:Horgásztó Gutorföldén.jpg|Fiŝkaptista lago de Gutorfölde
Termaso

[alternative=Archimedes lever.png|eta|Levilo de Arĥimedo. 19-ajarcenta ilustraĵo de la fama eldiraĵo de Arkimedo "donu al mi [levilon sufiĉe longan kaj apogpunkton sur kiu meti ĝin, kaj mi movos la teron"]]
[eta|dekstra|La grandeco de [Tero kompare kun Neptuno]]
**Termaso (M🜨)** (aŭ **tera maso**) estas mezurunuo de maso, kiu estas ofte uzata en facile kompreneblaj tekstoj pri astronomio.

1 **termaso** egalas al la maso de la tero: 
1 M🜨 = 5,9722 × 1024 kg.

Tera maso estas ofte uzata por priskribi la masojn de aliaj tersimilaj planedoj aŭ aliaj astronomiaj objektoj.

La kvar tersimilaj planedoj de la sunsistemo (Merkuro, Venuso, Tero kaj Marso) havas masojn de · 0,055 · 0,815 · 1,000 kaj · 0,107 termasojn respektive.

La termaso povas esti jene transformita al rilataj unuoj:

* = 81,3 &nbsp;&nbsp;&nbsp;—&nbsp;&nbsp;&nbsp; lunmaso (ML)

* = 0,003&nbsp;15 &nbsp;&nbsp;&nbsp;—&nbsp;&nbsp;&nbsp; Jupitera maso (MJ) (Jupitero havas la 317,83-oblon de la termaso)

* = 0,010&nbsp;5 &nbsp;&nbsp;&nbsp;—&nbsp;&nbsp;&nbsp; Saturna maso (= Saturno havas la 95,16-oblon de la termaso)

* = 0,058&nbsp;3 &nbsp;&nbsp;&nbsp;—&nbsp;&nbsp;&nbsp; Neptuna maso (= Neptuno havas la 17,147-oblon de la termaso)
* = 0,000 003 003 &nbsp;&nbsp;&nbsp;—&nbsp;&nbsp;&nbsp; Sunmaso (M⊙)

## Referencoj 
Kategorio:Mezurunuoj de maso
Kategorio:Astronomiaj mezurunuoj
Hernyék

**Hernyék** [hernjEk] estas vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Lenti.

## Bazaj informoj 
* Areo: 10&nbsp;km²
* Loĝantaro: 90
* Poŝtkodo: 8957
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°39′01″N 16°38'29″E

## Situo 
Hernyék situas en Montetaro Zala, en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Keszthely-Lendava preteriras. Nova troviĝas 7, Lenti 11, Letenye 30, Zalaegerszeg 32, Nagykanizsa 41&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1322 en formo *"Hernech"*. Supozeble la komunumo senhomiĝis dum la kontraŭturkoj bataloj.

En Hernyék servas migra poŝto (ĉiutage), biblioteko (lunde), kuracaj servoj (marde), mobila vendejo pri frostitaj nutraĵoj (sabate), aĉetebleco pri gaso (ĵaŭde), mobila vendejo pri viandaĵoj (marde).

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj mankas en Hernyék.

## Fontoj 
* oficiala paĝo 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Hottó

**Hottó** estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg. Vilaĝeto Zalaszentmihályfa apartenas al la municipo ekde 1949. Ŝajnas, la loknomo estas misformo de "morta lago". 

## Situo
Hottó situas en Montetaro Zala sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo. Zalaegerszeg troviĝas 9, Nova 23, Körmend 26, Vasvár 28, Pacsa 29 km-ojn.

## Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1278. Vilaĝservoj estas biblioteko, migra poŝto.

## Vidindaĵoj
* romkatolika lerneja kapelo omaĝe al Dipatrino (Nomo de Virga Maria)
* romkatolika romanika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de  1220, en 1971 trakonstruita

Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Bear

La ***Bear*** (esperante: urso) aŭ ***USS Bear*** estis ambaŭ vapor- kaj velpovumita ŝipo, antaŭulo de modernaj glacirompiloj.
Ĝi havis 15,2 centimetrojn dikajn flankojn kaj vojaĝis dum 89 jaroj sur la oceanoj. Laŭ oficiala ttt-ejo, la *Bear* estis *"verŝajne la plej fama ŝipo en la historio de usonaj bordogvardistoj (*US Coast Guard*)"*. 

## Historio 
Ĝi estis konstruita en Skotlando en 1874. En la mezaj 1880-aj jaroj ĝi partoprenis la serĉadon de la ekspedicio de Adolphus Greely. Ĝi laboris laŭ la 20.000 mejla bordo de Alasko sub komando de la fama Michael Healy de la *United States Revenue Cutter Service*, kiu poste iĝis parto de la usonaj bordogvardistoj. Ĝi partoprenis en la helpo al la viktimoj de la tertremo de 1906 en Sanfrancisko.

Ĝi partoprenis la duan ekspedicion de Admiralo Richard E. Byrd al Antarkto. En 1941 ĝi helpis la evakuadon de usonanoj komence de la dua mondmilito. Poste, sub komando de la usona mararmeo (*US Navy*) ĝi patrolis laŭ la bordo de Gronlando. Inter kelkaj tiuj misioj ĝi estis muzea ŝipo en Oakland kaj rolludis en la 1930-a versio de la filmo *The Sea-Wolf (La marlupo)* de Jack London.

Post la dua mondmilito la *Bear* denove estis velboato. Fine en 1963, 89-jaraĝa, dum tiriĝo al parkejo por iĝi surakva restoracio en Filadelfio, la *Bear* sinkis en la Atlantika Oceano, ĉirkaŭ 250 mejlojn antaŭ Novjorko.

La prufiguro de la *Bear* videblas en la ''Mariners' Museum'' en Newport News, Virginio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Haze Gray & Underway: "The Cutter Bear" 
* USCG page on cutter Bear; has references and photos

Kategorio:Glacirompiloj
Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Aperis en 1874
Kategorio:Transporto en 1874
Kategorio:Transportaj akcidentoj en 1963
Kategorio:Ursoj en populara kulturo
Kategorio:St. John's
Kategorio:Akva transporto en Alasko
Kategorio:Arktaj esplorŝipoj
Kategorio:Usonaj ŝipoj
Iborfia

**Iborfia** estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg.

## Bazaj informoj
* Areo: 3 km² 
* Loĝantaro: 11
* Poŝtkodo: 8984
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°44′21″N 16°44'58″E

## Situo
Iborfia situas en Montetaro Zala, en valo de rojo, fine de sakovojo. Nova troviĝas 10, Zalaegerszeg 16, Pacsa 25, Lenti 26, Budapeŝto 229 km-ojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=3188&i2=9566 .

## Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1237 laŭ tiama hungara ortografio *"Yborfa"*. Dum la historio la vilaĝeto ĉiam estis malgranda. En 1995 vilaĝdomo konstruiĝis. Vilaĝservoj estas kuracejo, migra poŝto, mobila vendejo.

## Vidindaĵoj
* romkatolika kaj kalvinana sonorilostabloj
* fiŝkaptista lago

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Iborfia

Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Saint-Marien

**Saint-Marien** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 186&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

__TOC__

## Geografio 
Saint-Marien etendiĝas sur 12,78&#160;km², kaj havis 186&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 14&#160;homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Marien situas je alteco de 502&#160;metroj.

## Historio 
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Marien apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Thierry Briault, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Administrado 
Saint-Marien apartenas al la kantono de Boussac, kies ĉefurbo estas Boussac. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Boussac

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Saint-Marien

Kategorio:Komunumoj de Creuse
Santa Cruz del Norte

250ra|maldekstra|eta|Distilejo Havana Club

La komunumo de **Santa Cruz del Norte** lokiĝas ĉe la norda marbordo de Kubo en la provinco Mayabeque. Ĝis 2010 ĝi apartenis al la malnova Provinco de Havano.
Ĝi najbaras oriente la provincon de Matanzas,
okcidente la komunumon de Guanabacoa,
norde la markolon de Florido
kaj la komunumojn de Aguacate kaj Jaruco.
Ĝia teritorio kovras surfacon de 131 km².

## Jurisdikcio 
## Dungiteco 
La du ĉefaj fontoj de laboro de Santa Cruz del Norte estas: *ruma* kie produktiĝas la *Rumo Havana Club* kaj la terma povumcentralo kiu provizas energion al la provinco de Havano kaj al la urbo de Havano.
Krome, dum la lastaj jaroj okazis plimultiĝo de ekstraktado de petrolo kaj natura gaso.
Tio estas granda laborfonto en la firmaoj de borado kaj ekstraktado.

## Civitoj, vilaĝoj kaj lokoj en tiu komunumo 
Santa Cruz del Norte, Boca de Jaruco, Central Camilo Cienfuegos (iama Hershey), el Comino, Canasi, Jibacoa.

## Esperanto 
En la somera ripozejo *Villa Trópico* ene de la komunumo Santa Cruz del Norte okazis inter la 24-a kaj la 31-a de julio 2010 la 66-a Internacia Junulara Kongreso (IJK).

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Kubo
Kategorio:Provinco Mayabeque
Bromus erectus

***Bromus erectus***, esperante rekta bromuso, estas vegetala specio de la subfamilio de Pooideae.

## Priskribo 
Ĝi estas staŭda. Ĝi altas de 40 ĝis 120 cm. Ĝi estas hara. Ĝi havas mallongan ligulon.

## Parazitoj 
[eta|maldekstra|[Mielroso sur *Bromus erectus* kaŭzita de *Claviceps purpurea*]]
*Epichloë typhina* kaj *Ustilago bromi-erecti* estas parazito de *Bromus erectus*.

## Ekologio 
Ĝi ŝatas sekan malriĉan kalkan teron.

## Disvastiĝo 
La specio vivas en la Malnov-Arkta ekozono.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Bromus hordeaceus
* Bromus racemosus
* Bromus sterilis
* Bromus catharticus

### Eksteraj ligiloj 
* Tela Botanica 
* Flora Web  

Kategorio:Bromus
Dania Markolo

La **Dania Markolo** (, , do «**Gronlanda Markolo**») estas markolo inter Grenlando kaj Islando.

Ĝi ligas la Gronlandan Maron (parto de Arkta Oceano) kun la Atlantiko. Ĝia larĝo estas 290 km, kaj profundo 191 m. La Okcidenta Gronlanda Marfluo trapasas ĝin, kaj tie estas gravaj lokoj de fiŝkapto.

Dum la dua mondmilito, la Dania Markolo estis la loko de marbatalo, dum kiu la germana batalŝipo *Bismarck* dronigis la britan batalŝipon *HMS Hood* la .

Kategorio:Markoloj en Gronlando
Kategorio:Markoloj en Islando
Kategorio:Atlantiko
Germana aŭtovojo A5

La **germana aŭtovojo A5** (en Germanio ankaŭ BAB 5 *Bundesautobahn 5*), 445 kilometrojn longa, kunigas la centran parton de Germanio kun ties pleja sudokcidento. Pli precize ĝi kunigas la germanan aŭtovojon A7 ĉe Niederaula-Hattenbach en Hesio kun la landlimo kun Svislando en Bazelo, kie ĝi kunigas kun la reto de svisaj aŭtovojoj. La svisa aŭtovojo A2 estas plilongigo de ĝi. Survoje ĝi interalie pasas la urbegon Frankfurto ĉe Majno kun la ekonomia regiono Rhein-Main, pli sude la urbojn Darmstadt, Heidelberg en la ekonomia regionon Rhein-Neckar, Karlsruhe kaj Freiburg.

Kategorio:Transporto en Hesio
Kategorio:Transporto en Baden-Virtembergo
Rusia Ŝtata Biblioteko de Eksterlanda Literaturo

**Rusia Ŝtata Biblioteko de Eksterlanda Literaturo M.I.Rudomino** ( *Государственная библиотека иностранной литературы имени М. И. Рудомино*) estas unu el plej grandaj bibliotekoj de Rusio. Historio de la biblioteko estas komencata de malgranda biblioteketo de Neofilologia instituto, kiu havis iom pli ol cent libroj. Post neniigo de la instituto, la biblioteko en oktobro de 1921 iĝis memstara oficejo kaj titoliĝis **Neofilologia biblioteko**. En aprilo de 1922 ĝi iĝis publika. En 1924 la biblioteko estis retitoligita al **Ŝtata biblioteko de eksterlanda literaturo**. En 1926 ĉe la biblioteko estis fonditaj rondetoj de lernado de germana, franca kaj angla lingvoj. En 1926 la rondetoj iĝis Superaj kursoj de fremlandaj lingvoj.

Ek de 1948 la biblioteko iĝis universala kaj ricevis rajton akiri librojn laŭ diversaj ne nur prilingvaj temoj. Nun en la biblioteko estas pli ol 4,5 milionoj da libroj en pli ol 140 lingvoj. Inter la lingvoj estas granda kolekto de esperanto literaturo, kia estas unu el plej grandaj en Rusio.

## Eksteraj ligiloj 
Oficiala paĝaro de la biblioteko en rusa lingvo

## Vidu ankaŭ 
* Rusia Ŝtata biblioteko

Kategorio:Katalogo de RŜBEL
Kategorio:Bibliotekoj en Rusio
Kategorio:Distrikto Taganskij (Moskvo)
Agordebla Matrico de Logikaj Elementoj

[eta|300ra|[Altera Stratix IV GX AMLE.]]

**Agordebla Matrico de Logikaj Elementoj** aŭ **AMLE** (angle *field-programmable gate array* (FPGA)) estas integra cirkvito, kies funkciado estas reagordebla kaj konfigurebla far uzanto. La konfigurado de AMLE estas farata per speciala programlingvo *hardware description language* (HDL). Pli frue oni ankaŭ uzis cirkvitajn diagramojn, sed nun tiu maniero priskribi konfiguron estas nun tre rara.

AMLE povas esti agortita por iu logika funkcio, kiun performas normala integra cirkvito. Ebleco rekonfiguri funkciadon por kurantaj taskoj kontraŭ malgranda aldona kosto aŭ entute sen iu kosto igas na AMLE tre utila en multaj kampoj, malgraŭ ĝenerale pli alta komenca prezo.

AMLE enhavas programeblajn logikajn elementojn nomataj "logikaj blokoj" kaj hierarkion de reagordeblaj interligiloj, per kiuj la blokoj povas esti konektitaj laŭvole, kiel ĉe prototipa plato. Certaj aranĝoj de logikaj elementoj povas performi komplikajn operaciojn de kombina logiko aŭ funkcii kiel simplaj logikaj pordoj. Pli modernaj AMLE-oj ankaŭ inkluzivas memorajn elementoj, kiuj povas esti simplaj baskuloj aŭ plenaj komplikaj aroj de memoriloj.

Fondintoj de firmao Xilinx Ross Freeman kaj Bernard Vonderschmitt inventis la unuan komerce uzeblan AMLE en 1985. Ĝi nomiĝis XC2064. La XC2064 havis ambaŭ logikajn pordojn kaj interkonektojn inter ili programeblaj, kaj tio malfermis tutan novan merkaton XC2064 havis nur 64 agordeblajn logikajn blokojn kaj du enig-komprenajn tabelojn. Post pli ol 20 jaroj Freeman eniĝis na ''National Inventor's Hall of Fame'', usonan liston de plej gravaj inventistoj, pro sia invento.

Aliaj gravaj konceptoj, sur kiuj baziĝas AMLE-industrio, troveblas en patentoj donitaj al David W. Page kaj LuVerne R. Peterson en 1985.

En malfruaj 1980-aj jaroj usona Departemento de Flota Armilaro financis eksperimenton de Steve Casselman, kiu planis krei komputilon el ĉ. 600,000 reagordeblaj logikaj pordoj. Casselman sukcesis kaj ricevis patenton en 1992.

AMLE-teknologio atingis grandan famon en 1997, kiam Adrian Thompson kombinis ĝin kun teknologio de genetikaj algoritmoj por krei sistemon de rekono de sonoj. Algoritmo de Thomson ebligis matricon de 64 x 64 logikaj elementoj en Xilinx AMLE-ĉipo aŭtomate rekonfiguriĝi por tasko de kompreno de la sono.
* 2010 antaŭdiroj: ĉ. $2.75 miliardoj 
* 2005: 80,000
* 2008:90,000
* 2010 antaŭdiroj: 110,000

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Reconfigurable Computing Laboratory

* FPGA Database

Kategorio:Cifereca elektroniko
La blanka malsano

***La blanka malsano*** subtitolita ***Triakta dramo en 14 bildoj***, estas teatraĵo de Karel Čapek, Esperantigita fare de Theodor Kilian. La verko estis eldonata de Moraviaj Esperanto-Pioniroj el Olomouc en la jaro 1938.

## Recenzoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Verkoj de Karel Čapek
Kategorio:Infektaj malsanoj en populara kulturo
Kategorio:Verkoj el la esperantigita ĉeĥlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-teatro
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de RŜBEL
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Dio - unu por ĉiuj

***Dio - unu por ĉiuj (Surata kafejo)*** estas rakonto de Lev Tolstoj. Ĝi estas originale verkita en la rusa lingvo kaj publikigita en Esperanto en 1912, laŭ traduko de Anna Ŝarapova.
 
La Esperanto-libro estas eldonita de la firmo "Posrednik" (Moskvo, Rusio) en 1912. La verko de 150 paĝoj aperis en libroserio "Tutmonda biblioteko je la memoro de Lev Tolstoj". La Rusia Ŝtata Biblioteko de Eksterlanda Literaturo (RŜBEL) listigas la verkon en rubriko: Русская литература-19 в.-Рассказы; УДК: 821.161.1-32"18"; ĉifro de depono: 1001702X, 00.A 151/56240; inventara numero: 2374729 (X).

## Enhavo 
En barata urbo Surat, grava centro de komerco, estas kafejo - loko, ofte vizitata de vojaĝantoj el diversaj landoj. Ĉi tie kelkaj eksterlandanoj ekis pridiskuti, kies dio estas vera, tamen ne povis atingi interkonsenton, ĉar ili apartenis al diversaj eklezioj.

Ili demandis ĉinian vizitanton, kiu ne partoprenis la diskuton. Li estis konfuceisto. Li rakontis al ili, ke dum sia vojaĝo lia ŝipo haltis ĉe la orienta bordo de insulo Sumatro. Tie li kun aliaj vojaĝantoj renkontis blundulon, kiu strebis kompreni, kio estas la Suno. Ĉiu el la vojaĝantoj provis klarigi pri esenco de la Suno, sed plimilto pensis, ke la Suno brilas nur por sia patrujo aŭ teritorio, kiun li vizitadis dum siaj marvojaĝoj. Nur unu maristo, kiu interesiĝis pri atingoj de scienco kaj navigis ĉirkaŭ la tuta mondo, povis doni veran respondon.

Fininte sian rakonton, la ĉino atentigis la vizitantojn:
 Li konkludis, ke tiu, kiu klare vidas la sunon, ne malestimu blindulon, kiu ne povas ĝin ekvidi aŭ vidas nur unu radion.

## Eksteraj ligiloj 
* Dio - unu por ĉiuj  esperanta teksto
* [Surata kafejo](http://ru.wikisource.org/wiki/%D1%F3%F0%E0%F2%F1%EA%E0%FF_%EA%EE%F4%E5%E9%ED%E0%FF_(%D2%EE%EB%F1%F2%EE%E9)), ruslingva teksto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Verkoj el la esperantigita ruslingva literaturo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
D12 World

***D12 World*** estas la dua muzikalbumo de D12, publikigita la 27-an de aprilo 2004.

## Trakolisto 
# *Git Up* - 4:03
# *Loyalty* (kune kun Obie Trice) - 5:54
# *Just Like U* - 3:32
# ''I'll Be Damned* - 5:32
# *Dude* (Skit) - 1:14
# *My Band* - 4:58
# *U R The One* - 4:19
# *Six In The Morning* - 4:38
# *How Come* - 4:09
# *Leave Dat Boy Alone* - 5:23
# *Get My Gun* - 4:34
# *Bizarre* (Skit) - 1:22
# *Bitch* - 4:57
# *Steve's Coffee House* (Skit) - 0:51
# *D-12 World* - 3:10
# *40 Oz* - 4:02
# *Commercial Break* - 1:12
# *American Psycho II* (kune kun B-Real) - 3:44
# *Bugz '97* (Skit) - 1:05
# *Good Die Young* - 5:56
# *Keep Talkin'* - 4:28
# *Barbershop* (plia)
# *Slow Your Roll'' (plia)
Aleksandro Baranov

**Aleksandro Andrejeviĉ BARANOV** (; naskiĝis en 1747 en Kargopol, Arĥangelska provinco, la Rusia imperio — mortis en novembro 1819 en Batavia (Javo) hejmenvojaĝante al la Rusia imperio) estis en 1790 unu el la du regionaj estroj de la *Ŝelikov-Golikov-peltofirmaoj* en Alasko. Ekde 1799 li estris la tiam fondita rus-amerika kompanio kaj tiel la regionon de Rusameriko kaj de la kurilaj insuloj.

## Vivo 
Baranov forlasis sian patran hejmon 15-jara. Li iĝis sukcesa komercisto en Irkutsk (Siberio). Allogis lin en la tiaman Rusamerikon, la nunan Alaskon, la kreskiĝanta peltokomerco. Sukcese li kreis kaj estris komercejojn en la regiono de la insulo Kodiak.

En 1799 Baranov iĝis pro la agado de Nikolaj Rezanov estro de la influriĉa rus-amerika kompanio. Li konservis la postenon ĝis 1818 kaj dum tiu periodo estris ĉiujn interesojn de la kompanio en Alasko, sur la Aleutaj insuloj kaj sur la Kurilaj insuloj dum kreskiĝis la komerco de feloj de mar-lutroj kaj fokoj.

Baranov antaŭenigis la lernejan sistemon, interalie por indiĝenoj.
Dum la estrado de Baranov la rusortodoksaj misiistoj laboris en Rusameriko. Multaj inter ili akuzis la rusajn felkomercistojn pri krueleco kaj ekspluato de la indiĝenoj. Baranov havis ne ĉiam bonan rilaton al la misiistoj, kiuj ofte kaŝe helpis la indiĝenojn.

Post anstataŭigo de Hagemeister en 1818, Baranov enŝipiĝis en 1819 por hejmenvojaĝi al Rusujo, malsanegiĝis dum la vojaĝo kaj mortis samjare dum paŭzo en Batavia (la nuna Ĝakarto) en la Sunda Markolo inter Javo kaj Sumatro. Lia korpo estis enmarigita.
En la dua mondmilito Usono nomis ŝipon laŭ li.

## Bibliografio 
* Engstrom, Elton und Engstrom, Allan, *Alexander Baranov & A Pacific Empire*, Juneau, 2004.
* Galitzin [Galitzan], Emmanuel, *Notice biographique sur Alexandre Andreievitch Baranof*, in: Nouvelles Annales des voyage et des sciences geographiques, 5th series, 6th year, Vol. 1, 1850, S. 242-246.
* Khlebnikov, Kiril Timofeevich, *Baranov: Chief Manager of the Russian Colonies in America*, translated by Colin Bearne, edited by Richard A. Pierce, Kingston, 1973.
* Pierce, Richard A., *Russian America: A Biographical Dictionary*, Fairbanks and Kingston: Limestone Press, 1990, S. 20-23.

* Chevigny, Hector, *Lord of Alaska: Baranov and the Russian Adventure*, 1958. [Fiktion]
* Groma, Peter, *Kaiser von Alaska*, Berlin: Argon Verlag, 1958 [Fiktion]
* Meissner, Hans-Otto, *In Alaska bin ich Zar. Die Abenteuer des Alexander Baranow*, Stuttgart: Cotta, k. J. [Fiktion]

Kategorio:Rusaj esploristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Arĥangelska provinco
Kartono (materialo)

eta|200px|Kartono
**Kartono** estas pli ĝenerale dika, fortika papero, kies surfaca maso estas inter 224 kaj 500 g/m².

Etimologie, la vorto devenas de la itala: *Cartone* (*Carta* = papero, *-one* = -ego: do, *paperego*).

Same kiel papero kartono estis inventita en Ĉinio.

## Uzoj de kartono 
eta|200px|Fotelo el kartono
La ĉefa uzo de kartono estas la pakumo, en libroeldonejoj (kie kartonon oni uzas por fari la librajn kovrilojn), en elektroindustrio, kie kartono estas uzita kiel izolilo, en konstruado, kie kartono estas varmizolilo kaj sonizolilo.

De la 1970-aj jaroj, la kanada meblo-dezajnisto Frank Gehry lanĉis la modon de mebloj el kartono.

## Avantaĝoj kaj malavantaĝoj de la kartono 
### Avantaĝoj 
* malmultekosta
* malpeza kaj facile portebla, neembarasa kaj facile stokebla plate.
* facile prilaborebla (tranĉebla, faldebla, gluebla, krampebla).
* facile kolorebla, farbebla, presebla, lakebla.
* reciklebla.

### Malavantaĝoj 
* ĝi estas detruebla de la fajro kaj de la malseko.
* ĝi ne taŭgas por ĉiuj formoj (interalie, tiu de sfero).

## Tipoj de kartonoj 
eta|180px|dekstra|Ondata kartono

* **Ondata kartono** : Tavolo(j) de ondata papero gluataj(j) inter tavoloj de ebena papero. La ondado donas al ĝi grandan rigidecon (laŭlonge de la ondoj). El ĝi oni faras kutime kestojn kaj grandajn skatolojn - ankaŭ tiuj nomiĝas *kartonoj* (vidu Kartono, difinon 2)
* **Griza kartono**: Ofte el recikla paperpasto, tre fortika.
* **Ligna kartono** : El lignopasto, surfaco glata kaj malmola.
* **Faldebla kartono** : Maldika fajna kartono, facile tondebla, presebla uzata por malgrandaj skatoloj, diversaj kartoj aŭ kovriloj de libroj.
* **Lamena kartono** : maldika kaj tre rigida, uzata por ludkartoj

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Reciklado
* Paperindustrio

Kategorio:Paperoj
Kategorio:Recikligo
Kategorio:Materialoj
Rusia-amerika kompanio

La **rusia-amerika kompanio** (RAK) aŭ **rusia-amerika komerckompanio** aŭ **rusia-amerika societo** estis duonŝtata komercasocieto de la Rusia Imperio en la 19-a jarcento.

La rusia-amerika kompanio estis fondita en 1799 kiel monopolsocieto laŭ dekreto de la rusa caro Paŭlo la 1-a.

## Estroj 
Jen listo de la estroj de la rus-amerika kompanio:

## Bibliografio 
Peter Littke: *Vom Zarenadler zum Sternenbanner (de la cara aglo al la stelita standardo)*. La historio de rusa Alasko. Magnus-Verlag, Essen, 2003, ISBN 3884000195.

## Eksteraj ligiloj 
* Rusa TTT-ejo pri la rus-amerika kompanio

Kategorio:Koloniismo
Kategorio:Rusia Imperio
Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Rusiaj firmaoj
Kategorio:Aperis en 1799
Kategorio:Malaperis en 1881
Rus-Ameriko

**Rus-Ameriko** aŭ **Rusameriko** estis la nomo de la nuna Alasko kaj de la rusaj posedaĵoj en Kalifornio ĝis la jaro 1841 kaj respektive 1867.

La suda bordo de Alasko kaj partoj de la Aleutaj insuloj estis malkovritaj jam en 1741 de Vitus Bering kaj Aleksej Ĉirikov, post kiam la ruso Semjon Deŝnjov trapasis la beringan markolon jam 93 jarojn antaŭe. Kiel monopola teritorio de la rus-amerika kompanio la lando estis posedaĵo de Rusujo. En 1867 la rusa caro vendis ĝin kontraŭ 7,2 milionoj da dolaroj al Usono (vendo de Alasko).

## Bibliografio 
* Peter Littke, *Vom Zarenadler zum Sternenbanner. Die Geschichte Russisch-Alaskas (De la cara aglo al la stelita standardo)*, Essen 2003, ISBN 3-88400-019-5.
* Marie de Testa & Antoine Gautier, ''Le diplomate russe Edouard de Stoeckl (ca 1805-1892) et la cession de l'Alaska aŭ Etats-Unis (La rusa diplomato Edouard de Stoeckl (ĉ. 1805-1892) kaj la cedo de Alasko al Usono)*, en *Drogmans et diplomates européens auprès de la Porte ottomane'', eldonejo ISIS, Istanbul, 2003, pp. 463-469.

## Vidu ankaŭ 
* Vendo de Alasko
* Alasko (romano) de James Michener

## Eksteraj ligiloj 
* Rusa TTT-ejo pri la rus-amerika kompanio
* La rus-amerika kontrakto pri Alasko 
* La rusa eklezio kaj indiĝenaj kulturoj de Alasko

Kategorio:Historio de la Rusia Imperio
Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Koloniado de Ameriko
Kategorio:Peltindustrio
Kategorio:Koloniismaj imperioj
Kategorio:Historio de Brita Kolumbio
Kategorio:Jukonio
Kategorio:Historio de Alasko
Marzieh Vahid Dastĝerdi

**Marzieh VAHID DASTĜERDI** (naskiĝis en 1959) estis ekde la 3-a de septembro 2009 la unua virino, ministro de Irano. Ŝi estras la ministrejon pri sano. Ŝi estis elektita de la irana parlamento per 175 voĉoj, 82 kontraŭvoĉoj kaj 29 ne-esprimoj. Du aliaj virinoj, proponitoj de la irana prezidanto Mahmud Ahmadineĵad — Sausan Keŝavarz (kiel ministrino pri edukado) kaj Fateme Aĝarlu (kiel ministrino pri sociaj aferoj kaj asekuroj) — estis malakceptitaj de la meĝliso.

Profesie Marzieh Vahid Dastĝerdi estas ginekologo. De 1992 ĝis 2000 ŝi estis deputito de la irana parlamento kaj subtenis en 1998 leĝoproponon , kiu postulis laŭŝarian apartigon de viroj kaj virinoj, ankaŭ en malsanulejoj. Ŝi estas la edzino de Hossein Schariatmadari, ĉefredaktoro de la gazeto *Kayhan*.

## Referencoj 
Kategorio:Iranaj ministroj
Kategorio:Iranaj politikistoj
Kategorio:Parlamentanoj
Rogener Pavinski

**Rogener PAVINSKI** (naskiĝis en Ribeirão Preto, Brazilo) estas brazila esperantisto, kantisto kaj basgitaristo de la esperanta rokbando Supernova, kunaŭtoro de la filmo Esperanto estas... kaj iama estrarano de TEJO pri landa agado (2007-2009). En septembro 2010 li estis elektita kiel nova redaktoro de la revuo Kontakto, ekoficonta ekde la numero 2010:05. En tiu pozicio li deĵoris ĝis decembro 2021, kiam Paweł Fischer-Kotowski transprenis la postenon. Dum UK 2015 li estis premiita de UEA per diplomo pri elstara agado pro kontribuoj al muzika kulturo, precipe pro la organizado de la Muzika Konkurso de la revuo Kontakto en la jaroj 2014 ĝis 2016.

Li respondecis pri la muzika vespera programo dum la 70-a IJK en Brazilo.

Li ankaŭ reĝisoris kaj produktis dokumentan filmon pri la 107-a Universala Kongreso de Esperanto, okazinta en Montrealo, Kanado, de la 6-a ĝis la 13-a de aŭgusto 2022. Ĝia temo estis “Lingvo, vivo, tero: Jardeko de Indiĝenaj Lingvoj”. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Rogener Pavinski ĉe ipernity

Kategorio:Estraranoj de TEJO
Kategorio:Esperantlingvaj kantistoj
Kategorio:Portugallingvaj kantistoj
Kategorio:Brazilaj kantistoj
Kategorio:Brazilaj gitaristoj
Kategorio:Brazilaj redaktoroj
Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Kategorio:Rokkantistoj
Centro Demokrata Humanista

La **Centro Demokrata Humanista** – france *centre démocrate Humaniste* (cdH) – estas politika partio en la franclingva parto de Belgio. En la germanlingva parto de Belgio ĝi havas la nomon *Christlich Soziale Partei* (CSP, "kristane socia partio"). De la jaro 1972 ĝis la jaro 2002 la partio ankaŭ franclingve havis tiun nomon, do *Parti Social Chrétien (PSC)*.

Kiel eksa registara partio de Belgio ĝi apartenas al la plej grandaj franclingvaj partioj de la lando. Pro la tendenco de multaj belgoj distanciĝi de la kristanismo kaj ankaŭ pro la distanciĝo de multaj belgaj burĝoj de la konservativismo, la partio dum la lastaj dek jaroj perdis multajn voĉojn en balotoj. La flandra partnera partio, kun simila politika programo, estas la grupiĝo Christen-Democratisch en Vlaams (CD&V). Ekde majo 2022 la partio uzas novan nomon ***Les Engagés*** ("la engaĝitaj"), sed krome estas la sama partio kiel antaŭe, nur varbanta sub nova nomo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Belgio
Kategorio:Politikaj partioj de Belgio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1972
Municipaj balotoj de 2008 en Francio

La **franca municipa baloto de 2008** oficiale okazis la 9-an de marto 2008. Dua balotraŭndo estis organizita la 16-an de marto ĉie, kie tio necesis. La baloto celis elekti la membrojn de la municipaj konsilioj de la 36&#160;782 komunumoj de Francio. La novelektitaj membroj de ĉiu konsilio mem devis poste elekti la urbestron de la koncernita komunumo.

## Rezultoj 
La maldekstra Socialista Partio reakiris komunumojn, kiujn ĝi antaŭe perdis en la baloto de 2001, tiel sendante averton al prezidanto Nicolas Sarkozy (oficianta ekde 2007). La Socialista Partio gajnis plurajn gravajn urbojn, interalie Tuluzon, Strasburgon, Amiens kaj Reims. Ĝi ankaŭ facile konservis Parizon kaj Lionon. Marsejlo estis tamen konservita de la UMP-kandidato.

La centra Demokrata Movado de François Bayrou havis malbonajn rezultojn. Bayrou mem estis venkita de la socialista kandidato en sia denaska urbo Pau.

La ekstremdekstra Nacia Fronto havis tre malbonajn rezultojn. Ĝi tutnacie kolektis nur 0.93% el la voĉdonoj.

Kategorio:Balotoj en Francio
Francio
Kategorio:Municipaj balotoj en la kvina Franca Respubliko
Reĝo Momo

[eta|maldekstra|280ra|La Reĝo Momo de Karnavalo de [Florianopolis, en 2005.]]
[eta|dekstra|180ra|Wagner Jorge Monteiro, Reĝo Momo de Karnavalo de [Rio-de-Ĵanejro, en 2004.]]
**Reĝo Momo** (t.e. ***Rei Momo*** en la portugala, ***Rey Momo*** en la hispana) estas ofta persono de brazilaj kaj kolombiaj Karnavaloj.

Ĉiu urbo posedas sian Reĝon Momo, plej ofte elektitan pro ties alteco kaj dikeco. Okaze de karnavalo, la urbestro transdonas al li la ŝlosilojn de la urbo, helpante lin trovi reĝinon, junulinon elektitan pro ties beleco kaj sperto pri Sambo.

Li estras la urbon dum la tri tagoj de karnavalo.

## Deveno 
Momo (greke: **Μώμος**), en greko-romia mitologio, estis dio de ironio. Li estis forpelita el Olimpo pro tio ke li tro multe primokis la ceterajn diojn kaj, malsuprenirinte sur Teron, li kreis tie Karnavalon.

Pro tiu ĉi kialo, karnavalo estas metita sub lia patroneco en Brazilo.

## Reĝo Momo hodiaŭ 
Hodiaŭ, ne ekzistas konkurso por elekti iun Reĝon Momo. Por partopreni, kandidatoj devas estis tre simpatiaj kaj transdoni sian ĝojon al ĉiuj. Alia kondiĉo: ili devas esti pli ol 110-120 kilogramojn pezaj. Tiu lasta kondiĉo estas nun forlasata, ĉar ĝi antaŭenigas bildon de viro kun problemoj de trodikiĝo.

### Rio-de-Ĵanejro 
La plej konata karnavalo en la mondo estas tiu de Rio-de-Ĵanejro, kiu posedas iun Reĝon Momo ekde 1933. Jen listo de la sinsekvaj Reĝoj Momo de Rio:

[eta|dekstra|200ra|[Waldemar Esteves da Cunha, Reĝo Momo de Santos, kun reĝino Mira, en Karnavalo de 1988.]].

* 1933-1948: Paper Mache Doll
* 1949-1950: Gustavo Mattos
* 1951-1957: Nelson Nobre
* 1958-1971: Abrahão Haddad
* 1972: Edson Seraphin de Santana
* 1973: Elson Gomes da Silva (Macula)
* 1974: Gustavo Mattos
* 1975-1982: Elson Gomes da Silva (Macula)
* 1983: Paolo Vicente Paccelli
* 1984: Roberto Barbosa de Castro (Roberto)
* 1985-1986: Elson Gomes da Silva (Macula)
* 1987-1995: Reynaldo de Carvalho (Bola)
* 1996: Paulo Cesar Braga Champorry
* 1997-2003: Alex de Oliveira
* 2004: Wagner Jorge Vanderson Santos Monteiro
* 2005: Marcelo de Jesus Reis
* 2006-2008: Alex de Oliveira
* 2009: Milton Rodrigues
* 2010: Milton Rodrigues

### Santos 
Waldemar Esteves da Cunha (naskiĝis en 1920 - mortis en 2013)  estis Reĝo Momo de Santos de 1950 ĝis 1956, kaj de 1958 ĝis 1990, kaj ĝis sia morto (92-jaraĝa) estis la plej maljunaĝa Reĝo Momo de tuta Brazilo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Reĝo Momo, ĉefo de karnavalo 

Kategorio:Brazila folkloro
Kategorio:Karnavalo en Brazilo
Momo
La Cellette (Creuse)

**La Cellette** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 274&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

__TOC__

## Geografio 
La Cellette etendiĝas sur 21,48&#160;km², kaj havis 274&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 13&#160;homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de La Cellette situas je alteco de 432&#160;metroj.

## Historio 
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, La Cellette apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean Dallot, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Lokaj famuloj 
* Jean Desaincthorent (1795 - 1878), franca juristo kaj politikisto, estis urbestro de La Cellette.
* Jean-Marie-Théophile Desaincthorent (1820 - 1881), franca politikisto, estis ankaŭ urbestro de La Cellette.

## Administrado 
La Cellette apartenas al la kantono de Châtelus-Malvaleix, kies ĉefurbo estas Châtelus-Malvaleix. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Guéret, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Châtelus-Malvaleix

Kategorio:Komunumoj de Creuse
La Cellette

**La Cellette** estas la nomo de pluraj artikoloj.

***La Cellette** estas komunumo en la franca departemento Creuse.
***La Cellette** estas komunumo en la franca departemento Puy-de-Dôme.
Roches

**Roches** estas geografia nomo:
* **Roches (Creuse)** estas komunumo en la franca departemento Creuse.
* **Roches (Loir-et-Cher)** estas komunumo en la franca departemento Loir-et-Cher.
* **Roches BE** estas komunumo de la administra distrikto Berna Ĵuraso en Kantono Berno Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* **Rochefort**
* **Roche**