open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Deep Ecliptic Survey

La usona projekto ***Deep Ecliptic Survey*** aŭ ***DES*** (angla por "Enketo pri la Profunda Ekliptiko")
celas serĉi objektojn de la Kujper-zono (aŭ Kujper-Bandajn Objektojn) elde la instalaĵojn de la
*National Optical Astronomy Observatory*: tie estas la observatorio de Kitt Peak,
kaj de Cerro Tololo.

Tiu projekto estis estrita de la usona astronomo Robert L. Millis, aliaj observantoj estas Marc W. Buie, Larry Wasserman, James L. Elliot kaj Mark Wagner.

De 1998 ĝis fino de 2003, la enketo trakuris 550  kun sensiveco ĝis
ŝajna magnitudo 22,5; tie estas ke ĉ. 50 % el la objekto de tiu magnitudo aŭ malpli en tiu areo estis malkovritaj.

Tiu enketo ankaŭ permesis determini la mezan ebenon de la Kujper-zono kaj enkonduki novan formalan difinon
de la dinamikaj klasoj de la KBO (Kujper-Bandaj Objektoj)

*Minor Planet Center* kreditas *Deep Ecliptic Survey* de la malkovro de 9 numeritaj asteroidoj aŭ .

Notindaj malkovraĵoj estas:
* 28978 Ixion, granda plutoneno,
* 19521 Chaos, kubevano,
* 1998 WW31, la unua duopa kujper-banda objekto (KBO),
* (148209) 2000 CR105, unua objekto kun perihelio tro malproksima por esti influita de Neptuno,
* (87269) 2000 OO67, rimarkinda pro ĝia granda duonakso de pli ol 500 AU kaj ekstrema orbita discentreco (0,96): tiu objekto trakuras de la interno de la Neptuna orbito ĝis pli ol 1000 AU (150 miliardoj da kilometroj),
* (2001) QR322, la unua neptuna trojano,
* (127546) 2002 XU93, kun la plej klinita orbito (>68°).

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Deep Ecliptic Survey

## Eksteraj ligiloj 
*  *Deep Ecliptic Survey*, el la paĝaro de *Lowell Observatory* 
*  *A Deep Ecliptic Survey for Kuiper Belt Objects*; el *NOAO Newsletter* 

Kategorio:Astronomiaj kampanjoj
Kategorio:Kosmoesploroj en Usono
Liturgio de Sankta Jakobo

La **liturgio de Sankta Jakobo** (aŭ **dia liturgio de Jakobo de Jerusalemo**, aŭ **liturgio de Jerusalemo**) estas la plej antikva kaj kompleta orienta varianto de la dia liturgio ankoraŭ en uzo en la kristana komunumo.

## Konsisto 
Laŭ kio implicita en la *mistagogiaj katekizadoj* de sankta Cirilo de Aleksandrio, tiu rito baziĝas sur la ritaj tradicioj de la praa Eklezio de Jerusalemo.

Tiu liturgio estas tradicie asociita al la nomo de Jakobo la Justulo dirita ankauc "frato de la Sinjoro", prezentita kiel la unua episkopo de la Jerusalema kristana eklezio. Ĝia formiĝodato estas debatata:iuj esploristoj proponas ‘frutempan epokon’, nome ĉirkaŭ la jaro 60-a, proksime al la kompilado de la *Epistolo al la romanoj* de Sankta Paŭlo; la plej granda parto de esploristoj, tamen, proponas la 4-an jarcenton kiel findaton de ĝia formiĝo; kaj tio deduktas el ĝia Eŭkaristia preĝo (aŭ anaforo) disvolviĝinta startante el antikva egipta versio de la anafora (eŭkaristio preĝo) de la familio de Sankta Bazilo la Granda, integrita per la Katekismoj de Cirilo de Jerusalemo.
Ĝi eniris en la referencon de Eŭzebo de Cezareo kaj de Origeno.

La plej antikva manuskripto gastanta ĝian tekston estas kodekso de la 9-a jarcento, la *Vaticanus graecus 2282*, kiu estis utiligita en Damasko, en la diocezo de Antioĥio.

## Uzo 
Estinte la historia bazo por la antioĥia rito:
* en la Siria Ortodoksa Eklezio kaj en la Siria katolika eklezio (sirilingve).
* en la ortodoksa malankara eklezio[?] (angle, en la malajala, kannada, tamila, telugua kaj hindia).
Foje tiu eŭkaristia preĝo estas utiligata ankaŭ de la Katolika Grek-Melkita eklezio. 
La ordodoksa eklezio ĝin uzas ĉiutage en Jerusalemo. Temas pri longa liturgio, kiu postulas horojn por esti kompleta.

## Vidu ankaŭ 
* Eŭkaristia preĝo
* Antioĥia rito

## Eksteraj ligiloj 
*  "Liturgy of Saint James" 
*  Liturgy of St. James in Ante-Nicene Fathers
*  "Holy Qurbana celebrated in the Syriac and Indian Churches" 

## Literaturo 
* Katolikaj enciklopedioj:
** [http://letterepaoline.net/progetto-ec/ ] Enciclopedia_Cattolica
** Cathopedia 
** http://www.newadvent.org/cathen/ Catholic_Encyclopedia

Kategorio:Orient-kristana liturgio
Kategorio:Religio en Jerusalemo
Kategorio:Siria kristanismo
Michel Gauquelin

**Michel Gauquelin** (naskiĝis la 13-an de novembro 1928, mortis la 20-an de majo 1991) estis franca psikologo kaj statistikisto, kiu okupiĝis pri statistikaj esploroj en astrologio.

En sia unua publikaĵo *L’influence des astres* Gauqelin esploris horoskopojn de sportistoj, aktoroj kaj sciencistoj laŭ situo de planedoj, kiujn konsideris aparte gravaj por tiuj ĉi profesioj – por sportistoj Marson, por aktoroj Jupiteron, por sciencistoj Saturnon.

## Publikaĵoj 
En la angla lingvo:
* Michel Gauquelin *The Scientific Basis of Astrology*. Stein and Day Publishers. New York, 1969. Paperback version: Natl Book Network, 1970 ISBN 0-8128-1350-2.
* Michel Gauquelin *The Cosmic Clocks*. Henry Regenery Company, Chicago, 1967. Paperback version: Grafton Books, 1998 ISBN 0-586-08158-5.
* Michel Gauquelin *The Spheres of Destiny – Your personality and the planets*. J M Dent and Sons Ltd, 1980, ISBN 0-460-04349-8
* Michel Gauquelin *Neo-Astrology : A Copernican Revolution*. Arkana, Penguin Group. London, 1991 ISBN 0-14-019318-9
* Michel Gauquelin *Cosmic Influences on Human Behavior*. [tradukita de la franca fare de Joyce E. Clemow.] Aurora Press. Santa Fe, NM, 1994.
* Michel Gauquelin *Planetary Heredity*. French edition, 1966. English edition: ACS Publications. San Diego,CA, 1988.
* Michel Gauquelin Birth-Times: *A Scientific Investigation of the Secrets of Astrology*. [tradukita de la franca fare de Sarah Matthews.] Hill and Wang. New York, 1983. (Publikigita en la angla kiel The Truth About Astrology)
* H.J. Eysenck & D.K.B. Nias, *Astrology: Science or Superstition?* Penguin Books (1982)

En la franca lingvo:
* *La Cosmopsychologie – Les astres et les tempéraments* (Cosmopsychology -- Stars and Temperament), Centre d'Étude et de Promotion de la Lecture, Paris, 1974
* *Les personnalités planétaires* (Planetary Personalities), Guy Trédaniel editor, 1992 – Exhaustive list of publications p. 301 à 307.

En la pola lingvo:
Michel Gauquelin, *Planety a osobowość człowieka* (Planedoj kaj personeco de la homo), Wydawnictwo Warsztat Specjalny, Milanówek 1994

Kategorio:Francaj psikologoj
Kategorio:Statistikistoj
Kategorio:Francaj astrologoj
Johann Friedrich Karl von Ostein

**Johann Friedrich Karl von Ostein** (naskiĝinta la 6-an de julio 1696 en Amorbach, mortinta la 4-an de junio 1763 en Majenco) estis princo-elektisto kaj ĉefepiskopo de Majenco (ekde 1743).

## Vivo 
En 1696 li iĝis katedralulo en Majenco kaj en 1699 en Würzburg, en 1724 preposto de la Kirko Sankta Bartolomeo en Frankfurt am Main, en 1725 Katedrala administranto en Majenco. Li studis en Majenco kiel ankaŭ en Romo. Sub la premo de la habsburga t.n. Pragmatika armeo li elektitis, estante favoranto de la aŭstriaj pozicioj, ĉefepiskopo majenca. La  li ricevis la konsekron episkopan fare de Clemens August von Köln. La de li peritaj interkonsentoj inter Bavario kaj Aŭstrio en la Paco de Füssen (1745) ebligis la elekton de la imperiestro Francisko la 1-a Stefano. En 1746 li novigis la privilegiojn de la majenca universitato por kiu li ankaŭ farigis botanikan ĝardenon kaj anatomian instituton. En 1747 li ensocie dividis la klason de la komercistoj de tiu de la vendistoj/brokantistoj kaj apogis ĝenerale la komercajn metiojn.

En 1755 proklamitis la leĝaro *Kurmainzer Landrecht*. En 1758 fonditis porartista akademio. Sub lia regado ankaŭ la norda alo de la princelektista kastelo, la Kortoj Ostein kaj Bassenheim, la Kirko Sankta Petro kaj la Jezuita preĝejoj konstruitis (ĉio en Majenco).

Atestilo de la bona entento inter li kaj la kapitulanoj katedralaj de Majenco estas la ĝis hodiaŭ videbla ĥorejseĝaro altvalora. En 1745 Ostein sensukcese kandidatis por la episkopeco de Würzburg. Li tamen almenaŭ elektitis helpepiskopo de sia onklo en Worms kies posteulo li iĝis en 1756. Dum la lastaj jaroj li ĉagreniĝis per la eventoj de la Sepjara milito.

En Erfurto, kiu tiutempe dependis de Majenco, li fondis la Akademion de komunutilaj sciencoj.

## Literaturo 
* Adolf Karl Michels: *Die Wahl des Grafen Johann Friedrich Karl von Ostein zum Kurfürsten und Erzbischof von Mainz (1743)*. Darmstadt 1930; Bonn, Phil. Diss. 1930
* Elisabeth Soll: *Die Reichspolitik des Mainzer Kurfürsten Johann Friedrich Karl von Ostein von Regierungsantritt (1743) bis zum Ausbruch des Siebenjähriges Krieges*. Berlin 1936; Frankfurt, Phil. Diss. 1936

## Eksteraj ligiloj 
* Foto de la tombo en la katedralo de Majenco
* Biografio ĉe NDB

Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Majenco
Kategorio:Princoj-elektistoj de Majenco
Kategorio:Episkopoj de Worms
Georges Bernanos

**Georges BERNANOS** (naskiĝis la 20-an de februaro 1888 en Parizo, mortis la 5-an de julio 1948 en Neuilly-sur-Seine) estis franca verkisto. Li apartenis al la movado de Renouveau catholique.

## Verkista agado 
En siaj romanoj li favoras la strebon al religiaj-spritiaj valoroj, ne al materialismaj, kion li prezentis kiel la lukton de Dio kun Satano pri la animoj de la homoj

Lia kredo kiel konvinkita katoliko kaj emuloj de mistikismo tre klare aperas en la romano *Journal d’un curé de campagne* (1936). Temo de tiu ĉi verko, kiun oni filmigis en 1950 (reĝisorado de Robert Bresson) estas la batalo malespera de juna pastoro kontraŭ la pekado.

En 1949 Bernanos verkis teatraĵon, kiu unue estis planita kiel filmscenario, kun la titolo *Dialogues des carmélites*. Ties intrigon muzikigis la franca komponisto Francis Poulenc en samtitola opero. La prozaĵo *Les grands cimetières sous la lune* (1938) estas pamfleto kontraŭ la kruelaĵoj de la faŝistoj en la Hispana Enlanda Milito.

Aliaj verkoj de li jenas: la romanoj *Sous le soleil de Satan* (1926), *La joie* (1929), *Nouvelle histoire de Mouchette* (1937) kaj *Monsieur Ouine* (1943).

## Literaturo 
* Hans Urs von Balthasar: *Gelebte Kirche - Bernanos*, Köln-Olten 1954
* Albert Béguin: *Georges Bernanos in Selbstzeugnissen und Bilddokumenten*, übers. von Guido G. Meister, Reinbek b. Hamburg 1958.
* Joseph Jurt: *Essai de bibliographie des études ... consacrées à Georges Bernanos* (3 Bde., Paris 1972-1975)
* M. Gosselin: *L’écriture du surnaturel dans l’œuvre romanesque de Georges Bernanos* (Paris 1979)
* A. R. Clark: *La France dans l’histoire selon Bernanos* (Paris 1983)
* P. Gille: *Bernanos et l’angoisse. Étude de l’œuvre romanesque* (Nancy 1984)
* J.-L. Bernanos: *Georges Bernanos à la merci des passants*, (Paris 1986)
* M. Kohlhauer: *Bernanos und die Utopie* (1992)
* Veit Neumann: *Die Theologie des Renouveau catholique. Glaubensreflexion französischer Schriftsteller in der Moderne am Beispiel von Georges Bernanos und François Mauriac* (Frankfurt a. M. 2007)

## Fonto 
*Bernanos, Georges*, en: *Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie*, Microsoft Corporation, 2006 (DVD).

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Premiitoj per premio Femina
El Limón (Venezuelo)

eta|755px|center|Placo Bolivar en El Limón

**El Limón** (hispane: la citrono) estas urbego kaj signifa universitata urbo en subŝtato Aragua (ŝtato) en norda Venezuelo. La urbego apartenas al urbaro de Marakajo.

## Bazaj informoj 
[eta|Vido al [valo de El Limón]]
* Loĝantaro: 162,008 en 2012
* Supermara alteco: 483 m
* Areo: 52 km²
* Telefonkodo: 
* Poŝtkodo: 2105
* Horzono: UTC -4:30
* 

## Geografio 
El Limón situas en norda Venezuelo sur montetaro laŭ la samnoma rivero, kiu fluas al Lago Valencio. *Marakajo* troviĝas 8, Turmero 18, Valencio (Venezuelo) 43, Los Teques 66, **Karakaso** 81, Petare 91, Santa Teresa del Tuy 106, Guatire 122, Barquisimeto 187, Coro (Venezuelo) 254, Barcelono (Venezuelo) 322, Cabimas 417, Marakajbo 440, Maturín 492, Bolívar (urbo) 510, San Cristóbal (Venezuelo) 578, Guayana (urbo) 588 km.   
eta|maldekstre|Universitato en El Limón
## Historio 
Granda parto de teritorio de El Limón ekde la hispana erao ĝis 1960 apartenis al unusola familia dinastio, poste ministerio pri agrikulturo konfiskis la bienon. Ĝis la 20-a jarcento oni okupiĝis pri sukerkanoj. Urbeto El Limón komencis kreski pro la industrio en la dua duono de la dudeka jarcento. Okazis inundo granda en 1987. Nur pos 2 jaroj estis elektita la unua urba konsilantaro.
eta|Malnova domo en El Limón
eta|Kamenturo de El Limón
## Klimato 
En El Limón la averaĝa temperaturo estas 24 °C, tio varias averaĝe inter 16-28 °C. La pluvoj estas oftaj.
 
## Trafiko 
El Limón havas nur simplan trairan vojon inter montaro kaj Marakajo.

## Vidindaĵoj 
* Kamentubo de malnova muelilo (vidu la flagon, blazonon kaj bildon!)
* kirkoj
* muzeo
* botanika ĝardeno
* proksime Nacia parko Henri Pittier

## Fontoj 
* mapo, distancoj
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans

Kategorio:Urboj de Venezuelo
Ĝakarta Golfo

eta|Ĝakarta golfo en la 18a jarcento
**Ĝakarta golfo** () estas golfo norde de la urbo Norda Ĝakarto. La Mil Insuloj estas situantaj en la Ĝakarta golfo. Dektri riveroj fluas al la Ĝakarta golfo. La majoritato de la golfaj marbordaj komunumoj konsistas el personoj vivantaj sub la limo de malriĉeco, en malbonaj sankondiĉoj. Kromproduktoj el agrokulturo, industria poluado, kaj uzita avo kondukis al plantoziĝo, kiu siavice kondukis al ŝanĝoj en la area biodiverseco. Damaĝa algoflorado estis jam observitaj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* En indonezia TelukJakarta.net 

Kategorio:Geografio de Indonezio
Jabodetabek

**Jabodetabek** aŭ **Granda Ĝakarto** () estas urba aglomeraĵo ĉirkaŭ Ĝakarto, Indonezio, nome ĉefurbo kaj plej granda urbo kaj en la lando kaj en la tuta Sudorienta Azio. Estas multaj difinoj, ĉiuj el kiuj rangigas la Grandan Ĝakarton inter la plej grandaj urbaj aglomeraĵoj sur la planedo. **Jabodetabek** estas nomo formita per la kombino de la komencaj silaboj de Jakarta, Bogor, Depok, Tangerang kaj Bekasi.

## Vidu ankaŭ 
* LRT Jabodebek

Kategorio:Geografio de Indonezio
Kategorio:Ĝakarto
Sunda Regno

La **Sunda Regno** estis hindua regno situanta en okcidenta Javo, nuna Indonezio, el 669 al ĉirkaŭ 1579, kovrante la areon de la nunaj Banten, Ĝakarto, Okcidenta Javo, kaj la okcidentan parton de Centra Javo. Laŭ unuarangaj historiaj registroj, nome la manuskripto Bujangga Manik, la orienta bordo de la Sunda Regno estis la rivero Pamali (Ci Pamali, nuntempe rivero Brebes) kaj la rivero Seraju (Ci Sarayu) en Centra Javo. Plej rakontoj pri la Sunda Regno devenas el unuarangaj historiaj registroj el la 16a jarcento.

## Referencoj
## Literaturo
* “Maharadja Cri Djajabhoepathi, Soenda’s Oudst Bekende Vorst”, TBG, 57. Batavia: BGKW, page 201-219, 1915)
* Sumber-sumber asli sejarah Jakarta, Jilid I: Dokumen-dokumen sejarah Jakarta sampai dengan akhir abad ke-16
* Kebudayaan Sunda Zaman Pajajaran, Jilid 2, Edi S. Ekajati, Pustaka Jaya, 2005
* The Sunda Kingdom of West Java From Tarumanagara to Pakuan Pajajaran with the Royal Center of Bogor, Herwig Zahorka, Yayasan Cipta Loka Caraka, Jakarta, 2007-05-20

Kategorio:Historio de Indonezio
Kategorio:669
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en la 7-a jarcento
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1570-1579
Kategorio:Malaperis en 1579
Léon Bloy

eta|Léon Bloy (1887)
**Léon BLOY**, ankaŭ *Léon-Henri-Marie Bloy* (naskiĝis la 11-an de julio 1846 en Notre-Dame-de-Sanilhac / Dordogne, mortis la 3-an de novembro 1917 en Bourg-la-Reine) estis franca verkisto. Lia verkaro, en kiuj li kontraŭmetis la misteron de pia malriĉeco al la hedonismaj tendencoj de la burĝaro de la Periodo de spekulanto-kompanioj, havas multajn aŭtobiografiajn trajtojn. Li apartenis al la movado de Renouveau catholique.

## Vivo kaj agado artista 
Estante filo de doganisto, li iris en 1846 Parizon por iĝi pentristo. Dum la junaj jaroj li ŝanceliĝis inter religia malintereso kaj fanatika ateismo (la patro estis ateisto, dume la patrino katolikino). Post la rekristaniĝo en 1869 la verkado iĝis ilo de misia ardo. L

La ĉefpersono de lia membiografia romano *Le Désespéré* (1886) similas al lia intertempa vivkunulino, la prostituitino Anne-Marie Roulé. La povreco de la figuroj de la romano La femme pauvre (1897) rakontas la situacion de la familio de Bloy mem, por kiu la malriĉeco fariĝis mistikisma baztravivaĵo al radikalismo kristana.

La sep taglibroj de Bloy estas impresa atesto de vivita kredo (*Quarante ans de captivité à Cochons-sur-Marne*, 1905; *L’invendable*, 1909; *Le vieŭ de la montagne*, 1911; *Le pèlerin de l’absolu*, 1914; *Au seuil de l’Apocalypse*, 1916; *La porte des humbles*, 1920). La eseo *Le Salut par les Juifs* (1892) estas ankaŭ politike grava apologio de la judismo kontraŭ la multo da antisemitoj tiutempaj. Bloy estis amiko de Georges Rouault, Paul Bourget kaj Joris-Karl Huysmans. La eldono de la kompleta verkaro en 20 volumoj realigitis inter 1947 ĝis 1949.

## Graveco 
La libroj de Bloy estis sen tre granda literatura sukceso; tamen ili treege gravis por la anoj de la menciita katolika renovigmovado literatura. En Germanlingvio liaj libroj legitis nur post la Dua mondmilito, kune kun aliaj francaj modelaj verkistoj kiel Georges Bernanos aŭ Paul Claudel. Germanen tradukita kompleta eldono aperis en 1953 sub la titolo *Der beständige Zeuge Gottes*.

## Fonto 
Fischer, Cornelia: *Bloy, Léon*, en: *Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie*, Microsoft Corporation, 2006 (DVD).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Pri Léon Bloy sur la universitata paĝaro de Toulouse

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Katolikoj
Hindua

**Hindua** povas referenci ĉu al religia aŭ kultura identeco asocie kun filozofiaj, religiaj kaj kulturaj sistemoj kiuj estas indiĝenaj de la Hinda subkontinento. En ofta nuntempa uzado, ĝi referencas al aliĝinto de Hinduismo. Tamen, en la Konstitucio de Barato, la vorto "Hindua" estis uzata en lokoj por aludi personojn kiuj praktikas ian ajn religion origininta en Barato (t.e. Hinduismo, Ĝainismo, Budhismo aŭ Siĥismo). Plie, la terminoj Hindua aŭ Hindia estas uzataj ankaŭ kiel kultura identeco por aludi personojn vivantaj ĉe la mala flanko de la rivero Induso, tiele poetoj kiaj Iqbal, ministroj kiaj M.C.Chagla kaj organizoj kiaj la RSS uzis la terminojn Hindua kaj Hindia por reprezenti ajn personon vivantan ĉe la mala flanko de la rivero Induso, senkonsidere de religio.

## Referencoj 
**Fontoj**
* 

## Bibliografio 
* 
* 
* 

Kategorio:Hindio
Kategorio:Barato
Violeta Chamorro

**Violeta Barrios Torres**, pli konata kiel **Violeta Chamorro**, (18-an de oktobro 1929 - 14-an de junio 2025) estis politikisto kaj ĵurnalisto el Nikaragvo, kaj prezidanto de tiu lando ekde la 25-a de aprilo de 1990 ĝis la 10-a de januaro de 1997. Ŝi estis la unua virino en Ameriko kiu estis demokratie elektita por esti ŝtatestro kaj ĉefministro en la posteno Prezidanto de la respubliko.

Violeta Chamorro estis la edzino de Pedro Joaquín Chamorro Cardenal, ĵurnalisto, posedanto kaj direktoro de la nikaragva ĵurnalo *La Prensa*, kontraŭinto de la reĝimo de Anastasio Somoza Debayle kaj gvidanto de la Demokratia Unuiĝo por Liberigo (UDEL), kiu estis mortigita.

## Biografio 
### Naskiĝo kaj edziniĝo 
Violeta Barrios Torres estis unu el la sep filoj de la paro konsistanta el Carlos Barrios Sacasa kaj Amalia Torres Hurtado, familio de alta klaso de terposedantoj. Ŝi naskiĝis en la urbo Rivas, en Nicaragua la 18-an de oktobro de 1929.

Ŝi estis edukita en Usono, en katolikaj lernejoj, unu en  San Antonio en Teksaso kaj la alia en Southside en Virginio kie ŝi studis sekretarieco. La forpaso de ŝia patro revenigis sin al Nikaragvo sen fini la studojn.

En 1949, dum ferioj en bieno de siaj gepatroj, ŝi konatiĝis kun Pedro Joaquín Chamorro Cardenal, 25-jara, kiu estis membro de influema familio de la lando. La plej aĝa filo de Pedro Joaquín Chamorro Zelaya, direktoro de la ĵurnalo La Prensa kaj praido de Fruto Chamorro, la unua prezidanto de Nikaragvo kaj de Pedro Joaquín Chamorro, prezidanto de Nikaragvo inter 1875 kaj 1879. Ili geedziĝis la sekvan jaron, la 8-an de decembro de 1950, tiam Violeta estis 22-jara.

### Murdo de Pedro Joaquín Chamorro 
La 10-an de januaro de 1978 Pedro Joaquín Chamorro estis murdita kiam li veturis aŭte al sia laborejo en la ĵurnalo. Kiam tio okazis Violeta estis preparanta la edziĝfeston de sia filino Cristiana en Miami. La funebraĵoj de Pedro Joaquín Chamorro okazis la 12-an de januaro kaj ĝi fariĝis granda manifestacio kontraŭ Somoza kontribuante al la posta revolucio. La murdo ankaŭ kaŭzis la eniron de Violeta Barrios al la politiko. Violeta Barrios fariĝis direktoro de La Prensa.

### Dum la revolucio 
La 19-an de julio de 1979 la junto de nacia restrukturado eniris triumfe en Managvon. Violeta Barrios apartenas al ĝi kiel sendependa membro reprezentante la UDEL.

### Prezidanto de la Respubliko 
Violeta Barrios iom post iom fariĝis publika kontraŭanto de la sandinista registaro. La 29-an de majo de 1989 fondiĝis la Nacia Opozicia Unuiĝo UNO, kun la celo venki la FSLN en la ĝenerala balotado. En septembro de 1989 Violeta Barrios iĝis la oficiala prezidanta kandidato.

Chamorro venkas la balotadon kun 54,7%  la 25-an de februaro de 1990. Dum ŝia mandato komenciĝis ekonomia restrukturo, oni ŝanĝis la Konstitucion por forigi la reelekton.

## Referencoj 
Kategorio:Registarestroj
Kategorio:Prezidantoj de Nikaragvo
Graham E. Bell

**Graham E. BELL** estas usona amatora astronomo.

Li lernis en la Universitato de Vajomingo, ĉe kiu li ricevis diplomon pri fiziko.

Kun sia kolego Gary Hug li laboras en la Observatorio Farpoint apud Eskridge (Kansaso), elde kiu, laŭ
*Minor Planet Center*, li malkovris aŭ kunmalkovris 56 asteroidojn.
Li ankaŭ kunmalkovris la  178P/Hug-Bell ; kun Gary Hug, li kunricevis la Premion *Edgard Wilson* en 2000 pro tiu malkovro

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Alexander Graham Bell, inventinto de la unua bone funkcianta telefono
* :Kategorio:Malkovrita de Graham E. Bell

## Eksteraj ligiloj 
*  Graham Bell, el la paĝaro de *The American Association of Amateur Astronomers*

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Fagopiraĵo

**Fagopiraĵo** estas manĝaĵo el fagopiro. Tio povas signifi:
****Soba*** - japana nudelo
***Ŝroto** - rusa kaj ukraina kaĉo ofte kreita el fagopiro
****Memil guksu*** - korea nudelo
****Galette*** - bretona patkuko
Nordorienta Azio

[dekstra|300px|eta|[For-orienta federacia regiono (markita) nome norda parto de Nordorienta Azio.]]
eta|300px|Mapo de suda parto de Nordorienta Azio.)
**Nordorienta Azio** aludas al nordorienta subregiono de Azio.

## Difinoj 
Ne ekzistas ĝenerale akceptita difino de Nordorienta Azio (plej ofte kaj precize konata kiel Orienta Azio): la senco varias laŭ la kunteksto, en kiu ĝi estas uzata.

En geopolitiko, la usona organizaĵo Konsilio pri Eksterlandaj Rilatoj difinas Nordorientan Azion kiel formata de Japanio, kaj Koreio. Ĉinio, Mongolio kaj orienta parto de Rusio estas ofte inkluzivitaj en geopolitika studado de la regiono, ĉar iliaj interesoj kaj politikoj interagadas kun tiuj de Japanio kaj Koreio. La Japana Maro/Orienta Maro, la Flava Maro, kaj foje la Orientĉina Maro kaj la Oĥotska Maro estas inkluzivataj en studado pri tiu regiono.

En ofta uzado, tamen, la termino Nordorienta Azio tipe inkludas Ĉinion. En tiu formo, la kernaj landoj kiuj konstituas Nordorientan Azion estas Ĉinio, Japanio, kaj Koreio.

La Ekonomika Esplorinstituto por Nordorienta Azio difinas la regionon kiel konsistanta el "Ĉinio, Japanio, Koreioj, Mongolio, kaj orientaj regionoj de Rusia Federacio." La Monda Banko referencas al la "tri ĉefaj ekonomioj de Nordorienta Azio, t.e. Ĉinio, Japanio, kaj Suda Koreio", kaj ankaŭ agnoskas pli larĝan difinon, kiu enhavas Ĉinion (inkluzive de Hong Kong kaj Makao), Tajvanon, Japanion, Koreiojn, Mongolion, kaj rusiajn Foran Orienton kaj Siberion.

En biogeografio, Nordorienta Azio ĝenerale referencas svage al la areo de Japanio, la Korea Duoninsulo, Nordorienta Ĉinio, kaj Rusia Fora Oriento inter la Lago Bajkalo en Centra Siberio kaj la Pacifiko. Por pli larĝa konsidero de Nordorienta Azio, vidu.

## Ekonomio 
Nordorienta Azio estas unu el plej gravaj ekonomiaj regionoj de la mondo. Ĝi estas ankaŭ unu el ĉefaj politikaj centroj kaj havas gravan influon en la internacia mondo.

## Bio-geografio 
Nordorienta Azio estas ĉefe kovrita per moderklimataj arbaroj kaj herbejoj. Estas grandA Kontrasto en temperaturoj inter somero kaj vintro. Ĝi estas ankaŭ montara areo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Narangoa, Li, kaj Robert Cribb. *Historical Atlas of Northeast Asia, 1590-2010: Korea, Manchuria, Mongolia, Eastern Siberia* (2014)

## Eksteraj ligiloj 
* Center for Northeast Asian Policy Studies - Brookings Institution
* Kimura, Takeatsu - International Collation of Traditional and Folk Medicine - Northeast Asia - UNESCO
Volkswagen Tipo 1

dekstra|eta
**Volkswagen Tipo 1** (**Käfer**, **Skarabo**) estas aŭtomobilo fabrikita de Volkswagen. Ĝi estis dezajnita de Ferdinand Porsche. Kiam ĝi estis enkondukita, ĝi estis trapasinta pli ol milionon da mejloj da provado — pli ol iu ajn alia aŭtomobilo de tiu tempo.

eta|maldekstra|Stratsceno en Germanio dum la 1960-aj: El ok aŭtoj videblaj malfone, kvin estas “**skaraboj**”.
La historio de tiu aŭtomobilo estas la historio de firmao Volkswagen — la firmao estis kreita por fabriki tiun aŭton. Krom kelkaj armeaj veturiloj dum la dua mondmilito, ĝi estis la sola aŭtomobilo kiun la firmao konstruis unue.

La aŭtomobilo estis fabrikita de 1949 ĝis 2003, kun pli ol 23 milionoj da ili. Dum multaj jaroj, ĝi konservis la rekordon de plej multe vendita aŭtomobilo iam ajn. Ĝi prenis la rekordon el "Modelo T de Ford" en 1971, kaj konservis ĝin ĝis 2000 kiam la "Toyota Corolla" forprenis ĝin.

dekstra|eta
La baza formo kaj dezajno de la aŭtomobilo restis senŝanĝaj. Ĝi estis propulsita de motoro en la malantaŭo, havis malgrandan kofron en la antaŭo, kaj estis malvarmigita per aero (neniu radiatoro).

Hodiaŭ la firmao fabrikas la "New Beetle", kiu aspektas simile. Tamen, ĝi estas tute malsimila aŭto, ĉar ĝi havas motoron malvarmigitan per akvo en la antaŭo, kaj estas tre simila sube al la "Volkswagen Golf".

Estas multaj kluboj Volkswagen ĉirkaŭ la mondo, la membroj riparas aŭ modifas la originalajn Volkswagen malvarmigitajn per aero.

Disney faris serion da filmoj pri "Beetle" nomita Herbie.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Volkswagen Tipo 2
* Aŭto de la jarcento

## Tradukfonto 
Kategorio:Aŭtomobilmodeloj
Tipo 1
Kategorio:Germanaj aŭtomobiloj
János Török (bestokuracisto)

**János Török** [jAnoŝ torok], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Török János** estis hungara bestokuracisto, profesoro.

János Török http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC15363/16009.htm naskiĝis la  1907 en Kisbér. Li mortis la  1969 en Mosonmagyaróvár.

## Biografio 
János Török studis en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto inter 1925 kaj 1929, poste li restis en la altlernejo por instrui 7 jarojn. En 1936 li estis bestokuracisto laŭvice en Tamási, Sárvár, Ráckeve. En 1939 li estis nomumita distrikta ĉefkuracisto, post 4 jaroj departementa ĉefkuracisto. Inter 1954 kaj 1959 li estis katedrestro en Agrikultura Akademio en Mosonmagyaróvár. En 1960 li atingis la instruan rangon universitata profesoro, inter  1962 kaj 1965 li estis vicrektoro.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
María Teresa Linares

**María Teresa LINARES** (naskiĝinta en Havano la 14-an de aŭgusto de 1920 kaj mortis la 26-an de januaro 2021) estis renoma kuba muziksciencistino. La fakulino pri muziko verkis multajn librojn pri la temo.

Ŝi produktis sondiskojn de kuba popolmuziko, inter ili de "Mongo" Rives, kiun ŝi nomis "*El rey del Suco Suco*" same kiel ŝi partoprenis diversajn dokumentajn filmojn pri la temo.

## Libroj 
* Introducción a Cuba (música popular).
* La Música y el pueblo.
* La Música entre Cuba y España.
* El punto cubano.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.musica.cult.cu 

Kategorio:Kubaj muziksciencistoj
Argeliers León

**Argeliers LEÓN Pérez** (naskiĝinta la 7-an de majo 1918 en Havano; mortinta la 23-an de februaro 1991 samurbe) estis kuba muziksciencisto kaj muzikpedagogo, popolmuzikisto kaj komponisto.

## Kariero 
León studis muzikon ĉe la Urba Konservatorio de Havano kaj pli malfrue pedagogion ĉe la Universitato de Havano. Krom tio li komencis studi muziksciencon kaj muziketnologion dum la Somerlernejo de la Universitato i.a. ĉe Fernando Ortiz. Krom tio li partoprenis kursojn pri kompozicio de José Ardévol kaj en 1957/58 de Nadia Boulanger en Parizo.

De 1939 ĝis 1957 li instruis harmonisciencon kaj kompozicion ĉe la Muzika Konservatorio de Havano. En 1951 li estris kursojn dum Sezona Lernejo en Santjago de Ĉilio. En 1958 li fariĝis direktoro de la muziksekcio de la Nacia Biblioteko.

Ekde la komenco de la 1960-aj jaroj li pli kaj pli koncentriĝis pri la muzikscienca esploro kaj fariĝis krom Odilio Urfé kaj María Teresa Linares unu el la plej gravaj fakuloj pri la popolmuziko. Li estis fonda direktoro de la popolarta fako de la Nacia Teatro de Kubo kaj de la Instituto de Etnologio kaj Popolarto de la Akademio de la Sciencoj de Kubo. Tie li fondis en 1968 la seminarion pri afrikoamerikaj studoj. Por Unesko li organizis sciencajn kunvenojn pri afrika kulturo i.a. en Niĝerio, Ganao, Malio kaj Brazilo. En 1973 li fariĝis direktoro de la muziksekcio de la *Casa de las Américas*.

León fondis kaj eldonis aron da muziksciencaj revuoj kiel ekzemple *Actas de Folklore*, *Etnología y Folklore*, *Boletín de Música de Casa de las Américas* kaj *Boletín de Música de la Biblioteca Nacional “José Martí”*. Krom multaj artikoloj li verkis la librojn *Introducción sobre el estudio del arte africano* kaj *El canto y el tiempo*. Kiel komponisto li verkis kaj simfoniajn kaj ankaŭ ĉambromuzikajn komponaĵojn.

Lernintoj de León estas la muziksciencistoj kaj etnologoj Alberto Alén kaj Rolando Pérez.

## Kompoziciaj verkoj 
**Sinfonía Nº 1*
**Suite cubana*
**Sonata de la Virgen del Cobre*
**Quinteto para guitarra y maderas*
**Concertino*
**Cánticos de homenaje*
**Elegía para Jesús Menéndez*, kantato por solistoj, ĥoro, deklamanto kaj orkestro; teksto de Nicolás Guillén
**Creador del hombre nuevo*, kantato por solistoj, deklamanto, blovensemblo kaj frapinstrumentaro
**Concierto para piano y orquesta*

## Referencoj 
Kategorio:Muziksciencistoj
Kategorio:Kubaj komponistoj
Kategorio:Havananoj
Ogivo

[eta|rekta|Gotika [Ogiva arko|ogiva fenestro kun romp-arko]]
[eta|300px|[kruconervura volbo]]
[eta|dekstra|La [lanĉo-veturilo *Atlas V(5XX)* havas ogivan pinton.]]
**Ogivo** en la lingvaĵo de arkitekturo estas a) en kruconervura volbo "subtena, nervure elstara arko, diagonale streĉita sub volbo, por ĝin fortikigi," kaj b) ĝenerale pintarko respektive pli klare difinite "akuta angulo formata de du renkontiĝantaj samaj kurblinioj". La vorto devenas el la franca lingvo (*ogive*), origine de la latina verbo *augere*, „fortikigi“. Ankaŭ aliaj aĵoj formitaj en formo de tia pintarko karakteriziĝas per la adjektivo "ogiva", do "simila al la formo de ogivo", ekzemple la pintoj de multaj modernaj rakedoj. En pasintaj epokoj la termino *architecture ogivale* (do "ogiva arkitekturo" en la franca lingvo ankaŭ uziĝis sinonime por la gotika arkitekturo.

Laŭ Francisko Azorín **ogivo** estas *Arkaĵo konsistanta el du arkoj formante angulon.* Li indikas etimologion el la latina *augiva*, el *augere* (kreski, grandigi). Kaj li aldonas la tipoterminojn lancoforma, akuta, ekilatera.

## Vidu ankaŭ 
* Ogiva arko
* Romp-arko

## Referencoj 
Kategorio:Arkoj kaj volboj
Kategorio:Konstruaĵoj kaj strukturoj laŭ formo
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Sándor Tolnay

**Sándor Tolnay** [ŝAndor tolnai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tolnay Sándor** estis hungara bestkuracisto, profesoro, fondinto de la hungara bestkuracista instruado.
[eta|Busto de Sándor Tolnay antaŭ [ministerio pri agrikulturo]]
Sándor Tolnay http://mek.oszk.hu/00000/00058/html/tos5.htm naskiĝis la  1747 en Nagycsömöte. Li mortis la  1818 en Pest (urbo).

## Biografio 
Sándor Tolnay komence lernis en Kőszeg kaj Trencsén, poste inter 1769 kaj 1775 li studvojaĝis al Parizo kaj Londono, kie li lernis bredadon kaj kuracadon de la ĉevaloj. Hejmenveninta ĝuste tiam oni komencis fondi katedron pri bestkuracado en Universitato de Pest, tiam li ricevis stipendion por studi la samon en Vieno. Li akiris 2 diplomojn, poste en 1787 li komencis instrui bestkuracadon (sen lernoĉambro) en Universitato de Pest. Inter 1788 kaj 1794 li instruis en diversaj ĉambroj de la urbo, en 1800 li establis forĝistejon kie oni instruis ferumojn de la ĉevaloj, krome venis permeso instrui parte hungare. Post sia morto la bestkuraca katedro ne formortis.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A marha-veszélről való könyv, mellyet a paraszt embereknek kedvekért német nyelven... (1784, 1786, 1816) - tradukaĵo
* *Von der Nothwendigkeit und dem Nutzen der Thierarznei besonders für Ungarn. Eine akademische Rede bei Antritt seines Lehramtesgehalten.* (1787)
* *Barmokat orvosló-könyv, melyet a közjónak hasznára kibocsátott ...* (1795)
* *Artis veterinariae compendium pathologicum de cognoscendis, de curandis animalium epidemico contagiosis, et praecipuis sporadicis morbis. Cum adnexis formulis et tabellis...* (1799) - la unua studenta lernolibro pri bestkuracado; slovake en 1808, germane en 1809
* *A lovak külső szép vagy rút termetek és hibái megismeréséről és azoknak belső és külső betegségeik orvoslásáról'' (1804, 1816)

## Memorigiloj 
* busto kaj memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj T, TY, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj T, TY, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kara-Ĥitana Ĥanato

La **Kara-Ĥitana Ĥanato** aŭ **Kara-Ĥitai Ĥanato** (en mongola Хар Хятан; en farsia خانات قراختایی), konata ankaŭ kiel **Okcidenta Liao** (en ĉina 西遼 aŭ 西辽 *Xī Liáo*) (1124–1218), oficiale la **Granda Liao** (en ĉina 大遼 aŭ 大辽 prononce Dà Liáo), estis ĉinigita Ĥitana Imperio en Centra Azio. La dinastio estis fondita de Yelü Dashi, kiu kondukis la restantojn de la Dinastio Liao al Centra Azio post eliri el la konkero fare de la Dinastio Ĝin (1115–1234) de ties hejmo en la nordo kaj nordoriento de moderna Ĉinio. La imperio estis kondukita de Naimanoj sub Kuĉlug en 1211; tradiciaj ĉinaj, persaj, kaj arabaj fontoj konsideris la enpovigon kiel fino de la regado de Kara-Ĥitano. La imperio estis poste konkerita de la Mongola Imperio en 1218.

## Notoj 
## Bildaro 

|Kara-Ĥitana Ĥanato

## Referencoj 
### Citaĵoj 
### Bibliografio 
* Biran, Michal. *The Empire of the Qara Khitai in Eurasian History: Between China and the Islamic World*, Cambridge, CUP, 2005 (Cambridge Studies in Islamic Civilization), 298 pp., ISBN 0-521-84226-3

Kategorio:Historio de Azio
Kategorio:Mongoloj
Skatolfotilo

eta|*Puck Camera*, brita skatolfotilo el la 1920-aj jaroj
**Skatolfotilo** estas teknike la plej simpla tipo de fotilo. Ĝi havas la formon de kartona aŭ plasta skatolo. Ĉe la antaŭa flanko de ĝi troviĝas objektivo, ĉe la malantaŭa - filmo aŭ kliŝo. Skatolfotiloj estis tre popularaj fine de la 19-a kaj komence de la 20-a jarcentoj.

La objektivo de skatolfotilo estas kutime tre simpla, ofte unulensa kun fiksita fokusa distanco. Nur en pli bonkvalitaj skatolfotiloj oni povas agordi diafragmon kaj ŝanĝi eksponperiodon. Pro la neeblo ŝanĝi fokusan distancon, malgranda diafragmo kaj relative malgranda filmsentemo, la fotilo plej taŭgas por helaj, taglumaj scenoj kun statikaj aŭ apenaŭ moviĝantaj fotatoj.

En la 1950-aj jaroj oni komencis produkti skatolfotilojn kun fulmlumiloj, kio ebligis foti interne.

## Eksteraj ligiloj 
* Malnovaj skatolfotiloj ()

Kategorio:Fotiloj
Ĥabul Ĥano

**Ĥabul Ĥano** estis la unua konata Ĥano de la konfederacio Ĥamag Mongol kaj praavo de Ĝingis-Ĥano.

Ĥabul Ĥano estis filo de Tumbinai Secen kaj pranepo de Ĥaidu.

Kiam la Ĝina armeo eniris en Mongolio kun la intenco venki super Jelu Daŝi, Ĥabul Ĥano sukcese forpelis la invadojn de la Ĝina Dinastio (1115–1234). En 1135, Ĥabul estis invitita de la imperiestro Taizong de la dinastio Ĝin kaj tuŝis la barbon de Taizong ĉe la kortego de Ĝin. Kvankam la Ĝina armeo persekutis lin ĝis suda Mongolio, Ĥabul sukcesis fuĝi kaj revenis kun pli granda armeo por rabadi ĉe la Ĝina Dinastio. Kvankam Ĥabul Ĥan havis 7 filojn, li nomumis Ambaghai, filo de Sengun Bilge el la klano Taiĉuud, kiel sia sukcedanto.

## Notoj 
Kategorio:Mongoloj
Kategorio:Mongola Imperio
Kategorio:12-a jarcento
Kategorio:Ĥanoj
Imre Ujhelyi

**Imre Ujhelyi** [ujheji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ujhelyi Imre** estis hungara bestkuracisto, profesoro. Lia familia nomo aperis ankaŭ en formo *Újhelyi*.
[eta|Busto de Imre Ujhelyi antaŭ [ministerio pri agrikulturo]]
Imre Ujhelyi http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC16127/16158.htm naskiĝis la  1866 en Dunapataj. Li mortis la  1923 en Budapeŝto.

## Biografio 
Imre Ujhelyi lernis en Ekonomia Akademio en Magyaróvár inter 1884 kaj 1886, poste en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto. En 1889 post la diplomo li revenis al Magyaróvár por instrui. En 1893 li gvidis ankaŭ bestkuracadan stacion. Li atingis la instruan rangon eksterordinara profesoro en 1896, post 2 jaroj ordinara profesoro. En 1903 li estis nomumita gvidanto de laktoeksperimenta stacio. Inter 1909 kaj 1919 li gvidis la akademion de Magyaróvár, poste li pensiuliĝis. Li konstatis ligilon inter lakto kaj tuberkulozo.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Kísérletek Koch tuberkulinjával szarvasmarhákon* (1891)
* *A gümőkór elterjedéséről s az ellene való védekezésről* (1898)
* *Tejvizsgálatok a hazai tejgazdaságban* (1903)

## Memorigiloj 
* busto kun memortabulo en Budapeŝto
* busto en Levél
* busto fare de Pál Pátzay en Budapeŝto en la universitata ĝardeno
* bazlernejo kaj strato en Mosonmagyaróvár
* skulptaĵo en Dunapataj de 1973
* mezlernejo en Szentlőrinc

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero U, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Preĝejo Sankta Triunuo (Óbuda)

**Preĝejo Sankta Triunuo** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Óbuda.

## Historio 
La unua memstara katolika grupo formiĝis en 1946, oni aranĝis mesojn en lernejo. Post 2 jaroj oni konstruis provizoran preĝejon. La nun videbla preĝejo estis konstruita en 1984. En la sama jaro ĝi ricevis la rangon paroĥo.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola laŭ la trotuaro en korto, kie estas ankaŭ videbla ŝtona flanka altaro el la provizora preĝejo, krome kruco farita en 1897. Sur la ekstera muro estas memortabulo pri József Mindszenty de 2001. Emblemo pri Sankta Triunuo devenis el la malnova preĝejo, nun ĝi estas videbla sur muro ĉe la turo de la nova preĝejo. Interne super la flanka altaro troviĝas skulptaĵo pri Sankta Maria.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare
* hungare kun fotoj

Budapeŝto
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Ambaghai

**Ambaghai Ĥano** estis Ĥano, nome mongola estro, de Ĥamag Mongol en 1146–1156, unu el pranepoj de Ĥaidu Ĥano kaj la kuzo kaj antaŭanto de Hotula Ĥano. Dum sia regado, li estis kaptita de la Tataroj sub la regado de la ĉina Ĝina Dinastio (1115–1234) kiel reago al la kreskanta povo de Mongoloj.

En 1211 Ĝingis-Ĥano komencis la Mongol–Ĝindinastian militon, kaŭzante eventualan falon de la Ĝina Dinastio, por ĵurita venĝo pro la forkapto kaj ekzekutado de Ambaghai.

Ambaghai estis parenco de Jesugei kaj Ĝingis-Ĥano.

Kategorio:Mongoloj
Kategorio:Historio de Azio
Kategorio:Ĥanoj
Hotula Ĥano

**Hotula Ĥano** estis Ĥano de Ĥamag Mongol kaj la filo de Ĥabul Ĥano, kaj la pra-onklo de Ĝingis-Ĥano. Li mortigis la Tatarojn. Neniu Mongolo aperis kiel ĥano post li ĝis Ĝingis-Ĥano. Lia nevo Jesugei nur regis super la Ĥamagaj Mongoloj ĝis sia morto en 1171.

Kategorio:Mongoloj
Kategorio:Historio de Azio
Kategorio:Historio de Mongolio
Kategorio:Ĥanoj
Filmo (fotografio)

[eta|[Filmo 35mm de Kodak.]]
**Filmo**, **filmbendo** estas bendo farita el celuloido aŭ celuloza acetato, unuflanke kovrita de fotoemulsio konsistanta el mikroskopaj, lum-sentemaj (impresiĝemaj) kristaloj. La kvalito de la kristaloj determinas la sentemon, kontraston kaj distingivon de la filmo. Ĝi estas uzata en fotografio kaj kinematografio.

La filmo estas uzata por tre mallonga eksponado al lumo, kio donas tre malgrandan kemian ŝanĝon de la emulsio, proporcian al la kvanto de lumo absorbita de ĉiu kristalo. La efekto de la eksponado postulas kemian rivelon por doni videblan foton.

## Pozitiva filmo kaj negativa filmo
eta|dekstra|250px|Kolora pozitiva bildo (A), kolora negativa (B), nigro-blanka pozitiva (C), nigro-blanka negativa (D)
Dum erao de kemia fotado, disponeblis kvar tipoj de filmoj laŭ optikaj trajtoj:
* kolora pozitiva
* kolora negativa
* grizaskala pozitiva
* grizaskala negativa

## Vidu ankaŭ 
* Filmformato
* Kodak

## Piednotoj 
Kategorio:Fotado
Stacio Otōbashi

**Stacio Otōbashi** (japane: 尾頭橋駅 [Otoobaŝi-eki], angle: *Otōbashi Station*) estas fervoja stacio en Kvartalo Nakagaŭa, Nagojo, Gubernio Ajĉi, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Centra: Linio Tōkaidō (ĉefa).

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **JR Centra**:
*** Linio Tōkaidō (ĉefa)

## Historio 
### JR 
* 16-a de marto 1995: Malfermiĝis la stacio de JR.

## Kajoj 
### JR 
## Sekvaj stacioj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Ajĉi
Kategorio:Stacioj de JR en Gubernio Ajĉi
Stacio Nishi-Takakura

**Stacio Nishi-Takakura** (japane: 西高蔵駅 [Niŝi-Takakura-eki], angle: *Nishi-Takakura Station*) estas fervoja stacio en Kvartalo Acuta, Nagojo, Gubernio Ajĉi, Japanio. La stacio servas 1 linion de la metroa reto Nagoja Urba Subtera Fervojo: Linio Meijō.

## Linioj 
* **Metroo**:
** **Nagoja Urba Subtera Fervojo**
*** Linio Meijō

## Historio 
### Nagoja Urba Subtera Fervojo 
* 30-a de marto 1974: Malfermiĝis la stacio de la Linio Meijō.

## Kajoj 
### Nagoja Urba Subtera Fervojo 
## Sekvaj stacioj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Ajĉi
Kategorio:Stacioj de Linio Meijō
Kategorio:Stacioj de Nagoja Urba Subtera Fervojo
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1974
Kategorio:1974 en Japanio
Berlina Komentita Bibliografio de Vortaroj kaj Terminaroj en Esperanto 1887-2014

**Berlina Komentita Bibliografio de Vortaroj kaj Terminaroj en Esperanto 1887-2014** (BKB) estas bibliografio de ĉiuj gravaj vortaroj kaj terminaroj, kiuj uzas Esperanton kiel fonto- aŭ cellingvon kaj kiuj aperis de la komenco en 1887 (Unua Libro) ĝis fine de 2014. BKB estas verkita de Bernhard Pabst. La unua eldono aperis en aprilo 2015 en formo de libere elŝutebla pdf (2 Mb, 304 p. en formata A4). 

## Karakterizaĵoj 
Krom per la bazaj bibliografiaj indikoj, BKB klarigas multajn verkojn per specimenoj, notas recenzojn kaj indikas referencojn al plia legado pri esperantaj vortaristoj. Aparta fokuso estas sur la multaj disaj vortaroj, verkitaj en diversaj elektronikaj formoj dum la lastaj ĉirkaŭ dek kvin jaroj de post 2000. BKB celas esperantologojn, bibliotekojn, kolektantojn, sed aparte leksikografojn kaj terminologojn, serĉantajn fidindan respondon al la demando „kio jam ekzistas?“, krome instruistojn kaj lernantojn kun ĝenerala intereso pri la vortara aspekto de la esperanta kulturo.

## Specimena enskribo 
**O’Connor**, J[ohn] C[harles] (1853-1928) [ W ]; **Hayes**. C[harles] F[rederic] (1857-1942) [ W ]. English-Esperanto Dictionary. London: “Review of Reviews” Office, [1903]. xv, 200 p. — pr. W. & J. Mackay & Co. Ltd, Chatham. 16 x 10 cm. BIL 1906; ĉ. 14.000 kapvortoj. 
**[2a] eld. 1905**. 
**[3a] eld.** London: Review of Reviews Office **1906**, xv, [1], 200 p. — 16 x 10 cm. 
Gutenberg ebook #16967 de la eld. 1906 de 2005-10-30. — Formatoj: html, epub, kindle, txt (utf 8). Spec.:
*Pa*, patreto, paĉjo. 
*Pace*, paŝi. 
*Pace* (step), paŝo. 
*Pacific*, pacema. 
*Pacifically*, pace, paceme. 
*Pacification*, pacigo. 
*Pacify*, trankviligi, pacigi. 
*Pachydermatous*, dikhaŭta. 
*Pack*, paki. *Pack up*, enpaki.
**[4a] eld.** London: Review of Reviews Office **1907**. — e-libro ĉe Internet Archive AWI-6089 en formatoj: html, pdf, epub, kindle, daisy, txt, DjVu.
**[5a] eld.** London: Review of Reviews Office **1908**, XV, 200 p. — IEMW. 
**[6a] eld. 1911**. e-libro (Kindle ĉe Amazon). s.l.: KEAZ s.j. — Nur literoj A-P, resto mankas (?!). Jaro de la origina eld. ne ind.
Angla → Esperanto

## Eksteraj ligiloj 
* BKB en la retejo de la edukado.net.

Kategorio:Esperantologio
Kategorio:Esperanto-vortaroj
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2015
Patriarko de Antioĥio

La titolo «**patriarko de Antioĥio**» estas tradicie donata al la episkopo de Antioĥio, kiu nun estas teritorio de la nuna  Turkio. La Eklezio de Antioĥio estas unu el la plej antikvaj en kristanismo, ĉar ĝia konstituiĝo reirigas al la apostolo Petro.

Hodiaŭ neniu de la kvin ekleziĉefoj, kies tri Katolikaj Eklezioj, sin honoras nure per la titolo de «patriarko de Antioĥio», kaj neniu kun tiu titolo rezidas en Antakja de kiam la islamanoj okupis Turkion.
La Patriarkoj de Antioĥio nune episkopantaj estas: 
* Johano la 10-a de Antioĥio, «patriarko de Antioĥio kaj de la tuta Oriento»: li estas la patriarko de la Antioĥia Ortodoksa Eklezio, kaj rezidas en Damasko.
* Ignaco Efraimo la 2-a Karim, «patriarko de Antioĥio kaj de la tuta Oriento»: li estas la patriarko de la Siria Ortodoksa Eklezio.
* Ignaco Jozefo la 3-a Junan, «patriarko de Antioĥio kaj de la tuta Oriento»: li estas la patriarko de la Siria katolika eklezio, rezidanta en Bejruto.
* Gregoro 3-a Laham, «patriarko de Antioĥio kaj de la tuta Oriento, de Aleksandrio kaj Jerusalemo por la Melkitoj»: li estas la patriarko de la Katolika Grek-Melkita eklezio, kaj rezidas en Damasko.
* Bechara Boutros Rahi, «patriarko *ad honores* (honormotive) de Antioĥio kaj de la tuta Oriento»: li estas la patriarko de la Maronita eklezio kaj rezidas en Libano.

Ĝis 1964, dato de ĝia nuligo, ekzistis latina patriarko de Antioĥio starigita en 1119 iniciate de la regantoj de la kvara krucmilito.

## Vidu ankaŭ 
* Katolika Grek-Melkita eklezio
* Patriarko
* La kvara krucmilito
* Antioĥio
* Antioĥia Ortodoksa Eklezio


*Antioĥio
Jesugei

**Jesugei** aŭ **Jesuĥei** (en moderna mongola: Есүхэй баатар, *Jesuĥei baatar*; mortiĝis en 1171), estis ĉefa estro de la konfederacio Ĥamag Mongol kaj la patro de Temuĝin, poste konata kiel Ĝingis-Ĥano. Li estis estro de la klano Borĝigin kaj nevo de Ambaghai kaj de Hotula Ĥano), aperis kiel estro de la reganta klano de la Mongoloj. Tiu sinteno estis malakceptita de la rivala klano Tajiĉiud, kiu descendis rekte el Ambaghai. Kiam la Tataroj iĝis tro povegaj post 1161, la ŝtato de la Ĝina Dinastio ŝanĝis sian eltenon el la Tataroj al la Kerajtoj. 

Kategorio:Mongoloj
Kategorio:Aziaj militistoj
Dreisbach (Ahr)

La rivereto **Dreisbach** estas dek km longa, orografie maldekstra flankrivero de la rivero Ahr en Nordrejn-Vestfalio kaj Rejnlando-Palatinato, Germanio.

## Geografio 
### Riveriro 
La rojo Dreisbach fontas en la arbara areo *Auf der Luck* inter la komunumpartoj Rohr kaj Lommersdorf de la komunumo Blankenheim sur alteco de ĉ. 507 m super marnivelo. Ĝi fluas nordorienten kaj pasas post unu kilometro la limon al Rejnlando-Palatinato. Ĝi unue daŭrigas sian vojon orienten kaj poste ĝi fluas suden preter la Adenau kaj la komunumoj Ohlenhard kaj Wershofen. Je la alia flanko de la rojo Eichenbach, situas la plej altan monton de la Ahrgebirge, la Aremberg. La Dreisbach enfluas apud Fuchshofen sur alteco de 256 m. s.m. en la de sudo alfluantan riveron Ahr.

### Akvokolekta areo kaj alfluantoj 
Sur sia 10&nbsp;km longa vojo la rivereto pasas altodiferencon de 251 m, kiu egalas ala meza dekliveco de 25 ‰. La akvokolekta areo havas grandecon de 16,4&nbsp;km². 
La alfluantoj estas (rivermalsupren):

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Onon

[eta|250px|La rivero [Onon, Mongolio, aŭtune, en regiono kie Temuĝin naskiĝis kaj kreskis.]]
La **Onon** (, ) estas rivero en Mongolio kaj Rusio (Siberio). Ĝi estas 818&nbsp;km longa kaj kolektas akvon el areo de 94,010&nbsp;km². Ĝi originiĝas el la orienta deklivo de la montoj Ĥentij. Dum 298&nbsp;km ĝi fluas ene de Mongolio. Ĝi kuniĝas kun la rivero Ingoda por produkti la riveron Ŝilka.

La akvosistemo Onon—Ŝilka—Amuro estas unu el dek plej longaj riveroj de la mondo, nome 818&nbsp;km + 560&nbsp;km + 2,874&nbsp;km.

## En historio 
La supra Onon estas unu el la areoj supozeble kie Ĝingis-Ĥano naskiĝis kaj kreskis.

Kategorio:Geografio de Mongolio
Kategorio:Historio de Mongolio