Aŭstralia turstrigo

La **Aŭstralia turstrigo** (*Tyto novaehollandiae*) aŭ **Aŭstralia maskostrigo** estas strigo de la familio titonedoj. Ĉi tiu estas unu el la du grupoj de strigoj, dum la alia estas strigedoj. Ĝi estas mezgranda masko-strigo troviĝanta en la nedezertaj areoj de Aŭstralio kaj en Suda Nov-Gvineo.

## Taksonomio
eta|maldekstre|210ra|Masklo de Tasmania maskostrigo
eta|maldekstre|210ra|Norda maskostrigo
Oni priskribis jenajn subspeciojn de *Tyto novaehollandiae*:
* *T. n. calabyi* I.J. Mason, 1983, (Suda Nov-Gvineo)
* *T. n. castanops* (Gould, 1837), **Tasmania maskostrigo** (Tasmanio kaj enkondukita en Insulo Lord Howe)
* *T. n. galei* Mathews, 1914, (Kabjorka Duoninsulo)
* *T. n. kimberli* (Mathews, 1912), **Norda maskostrigo** (norda kontinenta Aŭstralio)
* *T. n. melvillensis* Mathews, 1912, (insuloj Tiwi)
* *T. n. novaehollandiae* (Stephens, 1826), (suda kontinenta Aŭstralio)
* *T. n. troughtoni* N.W. Cayley, 1931,  **kaverna maskostrigo** (Nularba Ebenaĵo, valideco dubinda)

## Aspekto
Brunaj plumoj ĉirkaŭas blankan, korforman maskon. Ilia dorsa plumaro estas bruna, krom helgrizaj makuloj sur la supra dorso. Ilia antaŭa parto estas blanka kun brunaj makuloj. Ilia okulkoloro varias de nigra ĝis malhelbruna. La specioj havas seksan dimorfismon, inoj estas pli malhele nuancaj kaj pli grandaj ol maskloj.

La pezo de masklaj maskostrigoj varias de 420 ĝis 800 g, dum inoj estas tipe multe pli grandaj, variante de 545 ĝis 1 260 g. La longo varias inter 330 kaj 410 mm por maskloj kaj 390 ĝis 500 mm por inoj. La enverguro estas ĝis 1 280 mm por sudaj inaj maskostrigoj. Maskostrigoj sekvas la tipan modelon de birdoj el la tropikoj, estante multe pli malgrandaj ol birdoj el moderklimataj regionoj. En ĉi tiu kazo, la tasmaniaj maskostrigoj estas la plej grandaj el la tuta familio de turstrigoj. Inter la specioj en la familio, nur la pli granda fulgostrigo estas averaĝe pli peza ol la aŭstralia maskostrigo, sed la tasmania specio estas sufiĉe pli granda kaj eĉ pli peza ol la pli granda fulgostrigo. La averaĝa pezo de la nomiga subspecio estis 476 g ĉe maskloj kaj 630 g ĉe inoj, dum en Tasmanio, la averaĝa pezo por maskloj estis 632 g kaj por inoj estis 845 g. La reprodukta populacio en la pluvarbaro Takayna de Tasmanio estas minacata de propono de la minentrepreno MMG, kies 68% estas posedata de la ĉina Minmetals-konglomeraĵo, por forĵeti acidajn mineralajn rubaĵojn inundante la arbaron per digo por teni ĝiajn minrestaĵojn. Ekde februaro 2024, la plano atendas ministran aprobon de la aŭstralia Mediministro Tanya Plibersek. La ino demetas du aŭ tri ovojn kaj kovas ilin dum la masklo ĉasas manĝaĵon. La idoj estas blankaj aŭ tute blankaj kiam ili unue evoluigas plumojn. Ili povas forlasi la neston je du ĝis tri monatoj de aĝo, sed revenas por esti nutrataj de la gepatroj dum alia monato antaŭ ol iri memstare.

## Konservostatuso
La populacio de la aŭstralia maskostrigo sur la kontinento malkreskas kaj pluraj ŝtatoj metis ĉi tiun strigon sur la liston de specio-konserva statuso.

En Viktorio (Aŭstralio), la maskostrigo estas listigita *minacata birdo*, kaj Agaddeklaro estis preparita laŭ la Flaŭro kaj Faŭno Garantia Leĝo de 1988 (*Flora and Fauna Guarantee Act*). En Novsudkimrio, la maskostrigo estas klasifikita kiel Vundebla specio laŭ la Biodiverseca Konservada Leĝo (*Biodiversity Conservation Act* de 2016).

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Bruce, M. D. (1999). "Family Tytonidae (Barn-owls)". En del Hoyo, J.; Elliott, A.; Sargatal, J. (eld.). *Handbook of Birds of the World*, Volume 5: Barn-owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 84-87334-25-3.
* Shawyer, Colin (1994). *The Barn Owl*. Hamlyn. ISBN 0-600-57949-2.
* Svensson, Lars; Zetterström, Dan; Mullarney, Killian; Grant, Peter, J. (1999). *Collins Bird Guide*. Harper & Collins. ISBN 0-00-219728-6.
* Taylor, Iain (2004). *Barn Owls: Predator-prey Relationships and Conservation*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-54587-7.
*Wildlife-australia.com

## Eksteraj ligiloj
*Owl Fact sheet
*Threatened Birds

Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio