open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Peter Christen Asbjørnsen

**Peter Christen ASBJØRNSEN** (n. la 15-an de januaro 1812 en Kristiania - m. la 6-an de januaro 1885, samloke) estis norvega verkisto, forstisto kaj zoologo, ĉefe konata kiel kolektanto de norvegaj popolfabeloj.

Kunlaborinte dum multaj jaroj kun Jørgen Engbertsen Moe, iliaj fabellverkaĵoj estas kutime nomataj kune "Asbjørnsen kaj Moe", kaj inter ili estas plej konata *Norske Folkeeventyr* ("norvegaj popolaj fabeloj"), kolekto de norvegaj popolrakontoj el la parola folkloro, kiu estis eternigita en la okcidentaj norvegaj valoj kaj en la centraj montoj. 

## Vivo 
maldekstre|eta|Portreto de Asbjørnsen de Knud Bergslien, 1870
Kvankam Asbjørnsen naskiĝis en Kristiania, liaj radikoj kuŝis en Gudbrandsdalen, regiono kun riĉa popoltradicio. Kiel studento, li renkontis Jørgen Moe, kun kiu li vojaĝis tra Norvegio, kolektante kaj registrante popolrakontojn. Ili komencis publikigi ilin en 1841. Inspiritaj de Jacob Grimm, ili provis reprodukti tion, kion ili aŭdis, kiel eble plej fidele, tiel farante valoran kontribuon al la norvega lingvo. La publikaĵoj de la kolektoj de Asbjørnsen estis vaste distribuitaj kaj fortigis la norvegan nacian konscion. Sed poste Asbjørnsen rezignis pri ĉi tiu agado kaj laboris kiel forstisto de 1858 ĝis 1876. Li ankaŭ verkis multajn sciencajn verkojn.

Lia portreto ornamis la norvegan 50-kronan monbileton de 1997 ĝis 2019. 

## Verkado 
maldekstre|eta|La Libro de Norvegaj Popolfabeloj de Asbjørnsen kaj Moe, eldono de 1914

Oni ĝenerale asertis, ke la vigleco en verkado venis de Asbjørnsen dum la gracio apartenis al Moe, sed fakte la du laboris kune dum jaroj, kio igis ilin adopti la samajn manierojn de literatura esprimmaniero.

Li provis transdoni la kolektitajn rakontojn kiel eble plej proksime al la originalo, sen aldoni ion superfluan, tiel konservante ilian belecon kaj originalecon. La aŭtoro de tiaj fabeloj kiel *La Reĝaj Leporoj*, *La Korvoj de Ut-Røst* , kaj *La Rakontoj de Bertha Tuppenhauk*. 

## Verkaro 
* *Norske Folkeeventyr* (1841-1844)
* *Norske Huldreeventyr og Folkesagn* (1845-1848)

## Filmadaptiĝoj 
* " La Reĝaj Leporoj " () estas sovetia animacia filmo el 1960 bazita sur lia samnoma fabelo.
* " Espen en la Regno de Troloj " () estas norvega fabelfilmo el 2017, bazita sur la norvegaj fabeloj pri Askeladd.

## En Esperanto aperis 
* Al ĉiu ŝajnas siaj propraj idoj plej belaj trad. de H. Th. Thomsen
* Satano en la nukso trad. de H. Th. Thomsen

## Galerio 

Dosiero:Peter_Christen_Asbjørnsen_monument_in_Oslo.jpg|Peter Christen Asbjørnsen-monumento en parko St. Hanshaugen en Oslo (Norvegio)
Dosiero:Bergslien_Asbjornsen_1885.jpg|Skulptaĵo de Asbjørnsen,  1885, fare de Brynjulf ​​​​Bergslien .
Dosiero:Norske_folke_og_huldre-eventyr.jpg|*Norske folke- og huldreeventyr. Andet oplag*  (1896) (Gyldendalske Boghandels Forlag, Copenhagen)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Rakontado

## Eksteraj ligiloj 
* Ciferecaj libroj de Asbjørnsen en la Nacia Biblioteko de Norvegio
* 

Kategorio:Norvegaj verkistoj
Kategorio:Folkloristoj
Kategorio:Personoj sur monbiletoj
Debrník

Nomon **Debrník** havas pluraj lokoj:

* Plesná (Šumava), en la pasinteco Debrník – monto en Šumava (1338 m s. m.)
* Debrník (Železná Ruda) – parto de urbo Železná Ruda en distrikto Klatovy
* Debrník (Hlavatce) – parto de municipo Hlavatce en distrikto Tábor

Akva fluanto:
* Debrník (alfluanto de Řezná) (Grosse Deffernik) - rojo en distrikto Klatovy kaj en Germanio
Blugorĝa arao

La **Blugorĝa arao** (***Ara glaucogularis***), konata ankaŭ kiel **Arao de Wagler**, estas granda, ĉefe blua arao de la genro *Ara*. Ĝis 2010, ĝi estis ĉasata de indiĝenoj por fari hararajn plumaranĝojn "Mojeños" por ceremoniaj dancoj "machetero".

Lastatempaj taksoj pri ĝiaj populacio kaj teritorio sugestas, ke nur ĉirkaŭ 208–303 plenkreskaj individuoj restas en la naturo. Ĝian malaperon kaŭzis nestadokonkurenco, birdopredado, kaj malgranda indiĝena teritorio, plimalbonigita de ĉasado kaj kaptado fare de indiĝenoj por la komerco de dorlotbestoj. Nunaj minacoj daŭre estas ĉasado kaj kaptado same kiel arbohakado, enpenetraj specioj, malsanoj, kaj uzado de pulvoroj aŭ ŝaŭmoj uzataj por estingi fajrojn.

## Aspekto
, Cincinnati, Ohio, Usono.]]

La blugorĝa arao estas ĉirkaŭ 85 cm longa, inkluzive de la longo de siaj vostoplumoj, kaj havas enverguron de proksimume 90 cm. Ĝi pezas ĉirkaŭ 900 g ĝis 1100 g. Ekzistas malmulte da facile observebla seksa dimorfismo; tamen, maskloj emas esti iom pli grandaj ol inoj kun proksimumaj masoj de 750 g kaj 950 g respektive. Sur la vizaĝo estas maldense plumhava haŭtpeceto proksime al la bazo de la granda malhela beko, kiu havas 5 aŭ 6 horizontalajn striojn de bluaj plumoj, kiuj estas unikaj por ĉiu blugorĝa arao kaj povas esti uzataj por individue identigi plenkreskulojn. La okulkoloro de birdido estas dekomence nigra kaj ŝanĝiĝas al bruna baldaŭ post kiam la okuloj malfermiĝas. Inter unu kaj tri jaroj, la okuloj fariĝas grizaj, poste blankaj. Kiam la arao maturiĝas, la iriso fariĝas flava kaj la kvanto de orkoloro pliiĝas kun la aĝo post 10 jaroj. Maljunaj araoj montras ringon de malhelgrizo ĉirkaŭanta la pupilon, kie la iriso fariĝis pli maldika kaj la malantaŭo de la retino travideblas. Ĝi povas esti apartigita de la iom pli granda bluflava arao per la blua (ne nigra) gorĝo, la blua (ne verda) krono kaj la manko de kontrasto inter la flugilplumoj kaj supraflugilaj kovriloj.

## Kutimaro
Blugorĝaj araoj plej ofte troviĝas en monogamaj paroj, sed ja ekzistas malgrandaj grupoj de 7-9 kaj oni konas unu grandan ripozgrupon de 70. Oni ne scias, ĉu ĉi tiuj araoj pariĝos kun alia partnero se ilia originala partnero mortos. Ilia ĉefa moviĝmaniero estas flugado, sed ili ankaŭ kapablas grimpi arbojn, manovri laŭ branĉoj kaj marŝi surgrunden. Ĉi tiuj birdoj estas aktivaj dumtage kaj kutime restas en unu ĝenerala areo. Blugorĝaj araoj komunikas plejparte per sono. Kiam ili suspektas danĝeron, ili elsendas tre laŭtan alarman krion kaj tuj forflugas. Blugorĝaj araoj estas konataj pro komunikado inter si ankaŭ per silentemaj grakoj.

## Plumardetaloj

File:Ara glaucogularis -Southwick Zoo-6a.jpg|Kapoverto estas blua.
File:Ara glaucogularis -Chester Zoo -upper body-8b.jpg|Supraj partoj.
File:Ara ararauna and Ara glaucogularis -captive in Canada-8a.jpg|Bluflava arao (maldekstre) kaj blugogrĝa arao (dekstre)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
*World Parrot Trust  Parrot Encyclopedia – Species Profile
*Filmetoj ĉe Internet Bird Collection
*ARKive – fotoj kaj filmoj de blugorĝa arao *(Ara glaucogularis)*

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Bolivio
Milita arao

La **Milita arao** (***Ara militaris***), konata ankaŭ kiel **Militista arao** aŭ **Armea arao**, estas mezgranda, ĉefe verda arao de la genro *Ara*. Ĝia nomo devenas de sia verd-ruĝa plumaro iel simila al militista uniformo. Ĝi estas indiĝena el okcident-centra Meksiko suden tra norda Argentino kaj Bolivio. Kvankam plimulto de naturaj populacioj estas nune listigitaj de la IUCN kiel vundebla - kaj listita kiel endanĝerita ĉe Meksiko - la specio estas ankoraŭ vidata ofte en bestoĝardenoj kaj parkoj tutmonde. La milita arao povas esti bredata en kaptiteco relative facile, kaj estas kutime disponebla pere de la komerco de dorlotbestoj. Ĝi estas inter la plej longvivaj papagoj kiujn oni povas posedi, sed ĝi postulas sciaron kaj zorgon por teni ĝin sana kaj vigla.

## Taksonomio
La milita arao estis formale priskribita en 1766 fare de la sveda natursciencisto Carl Linnaeus en la 12a eldono de sia verko *Systema Naturae,* kie li metis ĝin ene de la genron *Psittacus,* kaj stampis la dunoman nomon *Psittacus militaris*. Linnaeus ne precizigis tipan lokon, sed ĝi estis designita kiel ‘Kolombio’ en 1912. La milita arao estas, nun, onu el dek specioj en la genro *Ara,* enkondukita en 1799 fare de la franca natursciencisto Bernard Germain de Lacépède. La nomo *Ara* venas rekte el la tupia vorto *ará* ("arao"), de la brazilaj indiĝenoj Tupioj. La vorto estas ankaŭ onomatopeo de la tipe raŭkaj voĉoj fare de araoj. La specia epiteto *militaris* estas Latina kun la signifo "militista".

Oni agnoskis tri subspeciojn, nome la jenaj: la grandecvario estas ĝenerale inter 70–80 cm, kaj la subspecio *militaris* estas la plej malgranda kaj la *mexicana* estas la plej granda.

## Kutimaro
Armeaj araoj vivas en grandaj grupoj kaj povas vivi ĉirkaŭ 50-60 jarojn en naturo. Oni ofte povas aŭdi ilin longe antaŭ ol oni vidas ilin. Ili estas tre bruemaj birdoj, kiuj faras diversajn laŭtajn krakantajn kaj kriegantajn sonojn, inkluzive de laŭta *kraa-aak*. Armeaj araoj estas observitaj plej ofte matene kaj vespere, kio signifas, ke ili plej verŝajne estas krepuskema specio.

### Reproduktado 
Parligaj kondutoj inkluzivas prizorgadon kaj ruktadon kaj estis observitaj dum reproduktaj kaj ne-reproduktaj periodoj. Amindumado okazas jam en marto, kaj kopulacio en majo ĝis julio. La reprodukta sezono estas tipe inter marto kaj oktobro, dum inkubacio kaj eloviĝo okazas dum aŭgusto kaj septembro. Dum la reprodukta sezono, la masklo nutras la inon 3-4 fojojn tage.

## Bildaro

File:Military Macaw jbp.jpg|Milita arao en bestoĝardeno
File:Ara militaris2.jpg|Manĝante ĉe Disney's Animal Kingdom, Florido
File:Guacamayas.ogg|Milita arao kun skarlata arao en Morelia, Mexico
File:Ara militaris -Montreal Biodome-6a.jpg|Ripoze en la Tropika Zono de la *Biodôme de Montréal*
File:Military macaws 0212.JPG|*Cougar Mountain Zoo*, Issaquah (Vaŝingtonio), Usono
File:Military Macaw (Ara militaris).jpg|Milita arao kiel dorlotbesto sur ripozejo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Ruĝfrunta arao

La **Ruĝfrunta arao** (***Ara rubrogenys***) estas malgranda, ĉefe helverda arao de la genro *Ara*. Ĝi estas endemio de duondezerta montarareo de Bolivio. Ĝi estas draste endanĝerita specio; ĝi estis sukcese bredita en kaptiteco, kaj estas disponebla, se ne ofta, kiel dorlotbesto. Ĝi estas foje konata en literaturo ankaŭ kiel **Arao de Lafresnaye**, nomita laŭ la franca ornitologo Frédéric de Lafresnaye, kiu estis unu el la unuaj kiuj priskribis la specion.

## Aspekto
200ra|thumb|maldekstre|Ĉe la Juronga Birdoparko, Singapuro
La ruĝfrunta arao estas 55–60 cm longa. Ĝi estas plejparte verda, kaj havas ruĝan frunton, ruĝan makulon super la oreloj kaj brilruĝan ĝis oranĝan randon sub la flugilkovriloj. Ĝi havas areon de rozkolora haŭto ĉirkaŭ la okuloj, kiu etendiĝas ĝis la beko. Ĝi havas ruĝan koloron ĉe la kurbiĝo de la flugiloj kaj bluajn ĉefajn flugilplumojn.

## Teritorio kaj vivmedio 
La ruĝfrunta arao estas indiĝena de malgranda montara regiono de sud-centra Bolivio ĉirkaŭ 200 km okcidente de Santa Cruz, en la samnoma departemento, kie la klimato estas mez-alteca duon-dezerta. La natura vegetaĵaro konsistas plejparte el kaktoj (kaj grandaj kaj malgrandaj) kaj dornaj arboj kaj arbustaroj. La klimato estas duon-arida kun malvarmaj noktoj kaj varmaj tagoj. Pluvo venas en maloftaj fortaj ŝtormoj. Ĝi estas nekutima, ĉar ĝi estas la sola arao, kiu loĝas en tia klimata zono. Plej multaj araoj nestas en truoj en grandaj arboj, tamen ĉi tie ne estas tre grandaj arboj en ĝia teritorio, do ĝi nestas en vertikalaj fendetoj en klifofacoj. Tiu birdo estis kaptita por la dorlotbesta komerco en la pasinteco kaj eĉ mortigita de lokaj farmistoj, ĉar ĝi rabas iliajn rikoltojn.

## Bildaro

Image:Ara rubrogenys -Jurong BirdPark-8.jpg|Supraj partoj
Image:Ara rubrogenys -head-6.jpg|Kapo
Image:Ara rubrogenys -20030516.jpg|Flanko – Juronga Birdoparko, Singapuro
File:Red-fronted Macaw (Ara rubrogenys) -on branch-3cp.jpg|Flugiloj fermitaj 
File:Ara rubrogenys -Zoo de Doué-la-fontaine-8a-2c.jpg|Flugante
File:Ara rubrogenys -Doué la Fontaine zoo-flying-8a.jpg|Flugante

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
*filmetoj ĉe Internet Bird Collection
*fotaro  VIREO
*Wild macaws (Bolivia section) 
* 1840s illustration de P. Oudart

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Verdflugila arao

La **ruĝverda arao** (***Ara chloropterus***), laŭ kio konata ankaŭ kiel **Verdflugila arao**, estas granda, ĉefe ruĝa arao de la genro *Ara*. Ĝi estas populara en birdobredado, kaj estas la dua plej ofte tenata makao-specio post la Bluflava. Tamen, ili ne estas tiel oftaj en kaptiteco kiel la Bluflava makao, kaj estas multe pli multekostaj; prezoj ofte estas duoble pli altaj ol tiuj de la Bluflava.

Ĉi tiu estas la plej granda el la genro *Ara*, vaste disvastiĝinta en la arbaroj kaj maldensaj arbaroj de norda kaj centra Sudameriko. Tamen, same kiel ĉe aliaj araoj, en la lastaj jaroj okazis konsiderinda malkresko de ĝia nombro pro habitatoperdo kaj kontraŭleĝa kaptado por la papaga komerco.

## Aspekto
La verdflugila makao facile distingeblas de la skarlata arao. Kvankam la brustoj de ambaŭ birdoj estas brilruĝaj, la supraflugilaj kovriloj de la verdflugila makao estas plejparte verdaj (kontraste al plejparte flavaj, aŭ forta miksaĵo de flava kaj verda ĉe la skarlata makao). Krome, la verdflugila makao havas karakterizajn ruĝajn liniojn ĉirkaŭ la okuloj formitajn de vicoj de etaj plumoj sur la alie nuda blanka haŭtmakulo; tio estas unu el la plej grandaj diferencoj de skarlata makao al hazarda rigardanto. Irizaj turkisaj plumoj estas ĉirkaŭitaj de ruĝo sur la vosto. Se vidataj kune, krome la verdflugila makao estas klare pli granda ol la skarlata makao.

Laŭ longo, ĉi tiu specio estas dua laŭ grandeco nur post la Hiacinta papago, la plej granda el la macaoj. La verdflugila arao atingas totalan korpolongon de 90 ĝis 95 cm ĉe plenkreskuloj. Dek du plenkreskuloj averaĝe pezis 1 214 g. Pezogamo inter 1 050 kaj 1 708 g estis raportita. La ino tipe demetas du aŭ tri ovojn en nesto farita en truo en arbo. La ino kovas la ovojn dum ĉirkaŭ 28 tagoj, kaj la idoj elnestiĝas el la nesto ĉirkaŭ 90 tagojn post eloviĝo.

## Bildaro

Ara chloropterus MHNT.ZOO.2010.11.148.16.jpg|Ovo de *Ara chloropterus* - MHNT
Red-and-green macaw (Ara chloropterus) juvenile.JPG|Junulo, Pantanal, Brazilo
Ara chloropterus -Peru -four flying-8.jpg|Dumfluge en Peruo
Ara chloroptera.ogv|Ĉe Disney's Animal Kingdom

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* World Parrot Trust  Parrot Encyclopedia - Species Profiles
* Red-and-green macaw videos on the Internet Bird Collection
* Green-winged macaw photo gallery  VIREO

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Svatá Anna (Oslov)

**Svatá Anna** estas domaro, parto de municipo Oslov en distrikto Písek en Ĉeĥio. Ĝi situas sur la dekstra bordo de rivero  Otava, super surfaco de akva rezervujo Orlík, proksimume 2,5 km nordokcidente de Oslov. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Svatá Anna situas en katastra teritorio **Oslov** kun areo 15,35&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1840.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Meze de la vilaĝo situas memorige protektata kapelo de sankta Anna. Ĝi estis fondita en la jaroj 1545–1548. 
* La surfaco de la rezervujo estas je 35 metroj pli alte, ol estis la devena riverfluo de rivero Otava. Sur kelkaj lokoj estas videblaj restaĵoj de la devena Pado de Sedláček. Kontraŭ la kunfluejo de Otava kaj rivero Lomnice estadis ankaŭ enlaso de la lago rapidfluoj. Sub la akvo estas ankaŭ kelkaj devenaj domoj kaj la devena arbarista domo.

## Pluaj fotoj 

Svatá Anna, silnice a kaple.jpg|Ŝoseo kaj kapelo
Svatá Anna (Oslov) - okres Písek. (003).jpg|Svatá Anna vintre
Orlická přehrada z dronu.jpg|Akva rezervujo Orlík

Kategorio:Oslov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Písek
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Otava
Balázs Sudár

'*** [balAĵ ŝudAr], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Sudár Balázs*' estis hungara turkologo, muzeologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1990, poste li akiris 3 diplomojn en Scienca Universitato Loránd Eötvös: turka filologio en 1996, historio en 1997, pedagogio en 1998. Inter 1997–1999 li estis bibliotekisto en la akademia biblioteko, poste li estis asistanto (1999–2003) en la universitato, pli poste li laboris en instituto ĝis 2019. Intertempe li doktoriĝis (Ph.D.) en 2004 en la universitato, krome en Scienca Universitato de Szeged li estis levita lektoro en 2008, kie li instruis plu. Ekde 2019 li estis muzeologo en historia muzeo en Budapeŝto.

Li ankaŭ muzikadis malnovan muzikon inter 1990–2011, krome en 1997 li establis orkestron por prezenti klasikan turkan muzikon. Li ricevis premiojn inter 2006-2014.

## Elektitaj kontribuoj 
*  *Török fürdők a hódoltságban*. (2003)
* *A Palatics-kódex török versgyűjteménye.* (disertaĵo, 2004)
* *Pécs 1663-ban. Evlia cselebi és az első részletes városleírás* (2012)
* *Ulu Madzsar, Kicsi Madzsar és a Derbend-náme – A kaukázusi Madzsar nevű települések kérdéséhez* (2017)
* *Gyula népe. Madzsgarok a 10. századi muszlim földrajzi irodalomban* (2022)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj turkologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Babice (Řehenice)

**Babice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Řehenice en distrikto Benešov. Ĝi troviĝas 2 km nordokcidente de Řehenice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Babice situas en katastra teritorio **Babice u Řehenic** kun areo 4,15&nbsp;km². En la katastra teritorio Babice u Řehenic situas ankaŭ Vavřetice.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1380.

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

 File:Řehenice, Babice, south part.jpg| Alveturo de sudo
 File:Řehenice, Babice, east part.jpg| La orienta parto de vilaĝo
 File:Řehenice, Babice, pond.jpg| Fiŝlago norde de la vilaĝo

Kategorio:Řehenice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Benešov
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
Vavřetice

**Vavřetice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Řehenice en distrikto Benešov. Ĝi troviĝas 2 km norde de Řehenice. Estas ĉi tie registritaj 68 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Vavřetice situas en katastra teritorio **Babice u Řehenic** kun areo 4,15&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1309.

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

Vavřetice, chalupa s autem.jpg|Vavřetice
Vavřetice, dům a zahrada.jpg|Vavřetice
Výhled z rozhledny Ládví u Kamenice - Vavřetice.jpg|Belvido el belvedero Ládví u Kamenice al Vavřetice

Kategorio:Řehenice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Benešov
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
Křiváček

**Křiváček** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Řehenice en distrikto Benešov. Ĝi troviĝas 1 km sude de Řehenice. Estas ĉi tie registritaj 12 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Křiváček situas en katastra teritorio **Malešín** kun areo 6,87&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1788.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Ekskursa gastejo n-ro 2

## Pluaj fotoj 

Řehenice, Křiváček, municipal office.jpg|Municipa ofico en Křiváček
Řehenice, Křiváček, 2.jpg|Křiváček
Řehenice, Křiváček, east view.jpg|Křiváček

Kategorio:Řehenice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Benešov
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
Malešín (Řehenice)

**Malešín** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Řehenice en distrikto Benešov. Ĝi troviĝas 1,5 km sudoriente de Řehenice. Estas ĉi tie registritaj 43 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

**Malešín** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 6,87&nbsp;km². En la katastra teritorio Malešín situas ankaŭ Barochov, Gabrhele, Křiváček kaj Řehenice.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1454.

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

 File:Řehenice, Malešín, north view.jpg| Malešín de nordo
 File:Řehenice, Malešín 2.jpg| Malešín
 File:Řehenice, road from Malešín to Barochov.jpg| Kava vojo el la vilaĝo

Kategorio:Řehenice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Benešov
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Sázava
Tukleky

Nomon **Tukleky** havas pluraj setlejoj:

* Tukleky (Oslov) – vilaĝo en municipo Oslov en distrikto Písek
* Tukleky (Senožaty) – vilaĝo en municipo Senožaty en distrikto Pelhřimov
Chabrovice

**Chabrovice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Skopytce en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 1&nbsp;km okcidente de Skopytce. Estas ĉi tie registritaj 26 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

**Chabrovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,24&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1394.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo en la vilaĝplaco

## Pluaj fotoj 

Chabrovice - okres Tábor (005).jpg|Vilaĝplaca kapelo
Chabrovice - okres Tábor (004).jpg|Arbo apud la kapelo
Chabrovice - okres Tábor (006).jpg|Kruco en la vilaĝplaco

Kategorio:Skopytce
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Dener Pacheco

**Dener de Souza PACHECO** (Tubarão, la 11-an de aŭgusto 1983 - Rio-de-Ĵanejro, 6-an de marto, 2010) estis brazila aktoro kaj manekeno.

## Biografio 
Naskita kaj kreskinta en Tubarão, Santa Catarina, Pacheco loĝis en la urbo ĝis sia 14-jaraĝo. Li poste translokiĝis al San-Paŭlo por okupiĝi pri manekena kariero. Antaŭ tio, li laboris kiel kelnero dum kvin jaroj ĝis kiam aperis manekena laboro. Li estis komparita kun la brita aktoro Robert Pattinson.

Dener faris provludon por la marko Louis Vuitton en Urugvajo. En aŭgusto 2009, li translokiĝis al Rio-de-Ĵanejro, kie li ĉefrolis en la sapopero *Acuarela del amor*, sia unua kaj sola televida rolo. En la serio, Pacheco ludis Renan, riĉan knabon kiu enamiĝas al Vanessa.

En la sama jaro li komencis ekzerci por la teatraĵo *Vem Comigo*, kiu debutus en marto 2010 en San-Paŭlo kaj Minas-Ĝerajso.

## Kaŭzo de morto 
Pacheco mortis la 6-an de marto 2010, pro severa pulma kaj stomaka kancero. La korpo de la aktoro estis entombigita en lia hejmurbo.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Brazilaj aktoroj
Cecilie Løveid

**Cecilie LØVEID** (naskita la 21-an de aŭgusto 1951 en Eidsberg, Østfold) estas norvega dramisto kaj poeto. 

Cecilie Løveid diplomiĝis ĉe la Lernejo de Artoj kaj Metioj kaj ankaŭ studis teatrajn studojn. Ŝi estas konsiderata unu el la plej gravaj dramistoj de la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj. La plej multaj el ŝiaj teatraĵoj estis tradukitaj. 

Løveid preferas asocian reprezentaĵteknikon en ŝia verkado. 

## Verkaro (elektita) 
* *Most*, Romano (1972)
* *Alltid skyer over Askøy*, Romano (1976)
* *Sug*, Romano (1979)
* *Måkespisere*, Radiodramo (1983)
* *Dame mit Hermelin* (1986) (*Damo kun Ermeno*)

### Dramo 
* *Vinteren revner* (1983)
* *Dobbel nytelse* (1988)
* *Reise med båt uten båt* – Muzikdramo (1989)
* *Da-Ba-Da* – dancrakontado (1990)
* *Badehuset* – Prezento (1990)
* *Tiden mellom tidene eller Paradisprosjektet* – Dramo (1991)
* *Barock Friise eller Kjærligheten er en større labyrint* – Dramo (1993) (basierend auf dem Leben der Cille Gad)
* *Konsekvens* – dancrakontado (1993)
* *Maria Q* – Dramo (1994)
* *Rhindøtrene* – Dramo (1996)
* *Østerrike* – Dramo (1998)
* *Sapfokjolen, eller Det hvite smykket som opphever mørket* – Hörspiel (1998)
* *Kattejomfruen* – Dramo (2001)
* *Visning* – Dramo (2005)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo de aŭtoro

Kategorio:Norvegaj dramistoj
Kategorio:Norvegaj verkistoj
Kategorio:Norvegaj poetoj
Kategorio:Verkistinoj
Tukleky (Oslov)

**Tukleky** estas vilaĝo, parto de municipo Oslov en distrikto Písek en Ĉeĥio. La vilaĝo situas sur ŝoseo inter domaro  Spolí kaj&nbsp;Oslov, proksime de akva rezervujo Orlík. Ĝi etendiĝas sur deklivoj de rojo, kiu trafluas tra ĝi kaj enverŝiĝas en Otavon. Kondukas tra ĉi tie turisma vojo en direkto Písek – Zvíkovské Podhradí. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Tukleky situas en katastra teritorio **Tukleky u Oslova** kun areo 4,02&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1323.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Nordokcidente de la vilaĝo sur verda marko troviĝas naturrezervejo Výří skály u Oslova kaj pli multe norde poste plua rezervejo Krkavčina.
* Vilaĝplaca kapelo
* Kamparana bieneto n-ro 4
* Ĉe bieneto n-ro 18 troviĝas etaĝa grenejo onidire el la 18-a jarcento

## Interesaĵo 
En municipo Tukleky en domo n-ro 30 naskiĝis la 27-an de novembro 1872 František Novák, kiu pli poste transloĝiĝis en Chicagon en Illinois en Usono. Lia filo Joseph Albert Novak (1898–1987) estis patro de usona filma kaj televida aktorino kaj pentristino Kim Novak.

## Pluaj fotoj 

Tukleky (Oslov) Okres Písek (1).JPG|Vido al parto de la vilaĝo
Tukleky (Oslov) Okres Písek (21).JPG|Bieneto n-ro 4
Tukleky (Oslov) Okres Písek (18).JPG|Arĥaika grenejo ĉe domo n-ro 18
Nature reserve Vyri skaly in autumn 2011 (11).jpg|Vido el belvidejo el naturrezervejo Výří skály

Kategorio:Oslov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Písek
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Otava
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Helga Flatland

**Helga FLATLAND** (naskita la 16-an de septembro 1984 en Flatdal) estas norvega verkistino. 

## Vivo 
Flatland kreskis en Flatdal en Telemark. Ŝi studis verkadon ĉe la Westerdals School of Communication. Ŝi ankaŭ havas bakalaŭran diplomon pri nordiaj lingvoj kaj literaturo de la Universitato de Oslo. 

En 2010, ŝi debutis per la romano *Restu se vi povas. Vojaĝu se vi devas*, kiu ricevis kaj la debutpremion Tarjei Vesaas, la Premion de Junularaj Kritikistoj  kaj la debutstipendion Aschehougs. Ĝi ankaŭ estis nomumita por la romanpremio P2-lytternes. En 2011, la memstara daŭrigo *Alle vil hjem. Ingen vil tilbake estis publikigita,* kaj ŝi finis la trilogion per *Det finnes ingen helset* en 2013, kiu estis nomumita por la Bokhandlerprisen, interalie. 

Flatland ankaŭ kontribuis al diversaj antologioj kaj ĵurnaloj, inkluzive de la novelo "A Little Piece of Norway" en la norvega *Granta*.

La libro *A Modern Family* estis la tria plej bone vendata norvega fikcia libro en 2017. 

## Verkaro 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Infanlibroj 
* 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Norvegaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Toril Brekke

**Toril BREKKE** (n. la 24-an de junio 1949) estas norvega romanisto, verkisto de mallongaj rakontoj,  porinfana verkisto, biografo, tradukisto kaj literatura kritikanto. Ŝi estas precipe konata pro siaj historiaj romanoj. 

## Vivo 
Brekke estas edukita tipografistino. Ŝi laboris kiel tipografistino, instruistino, fabriklaboristino kaj ĵurnalistino. En 1976 ŝi debutis per la romano *Jenny har fåt sparken*. 

Brekke plenumis fidindajn postenojn en aŭtoraj kaj esprimliberecaj organizaĵoj. Ŝi estis prezidanto de la Norvega Verkista Asocio (1987–1991) kaj prezidanto de Norvega PEN (1992–1997). De 2001 ĝis 2006 ŝi estis prezidanto de la ĵurio por la literatura premio Riksmålsforbundets. 

Brekke ankaŭ muzikigis la poemon de Rudolf Nilsen *La Voĉo de la Revolucio* .

Brekke estas la filino de la poeto Paal Brekke, kaj en 2002 ŝi verkis lian biografion *Paal Brekke - An Artist. A Life*.

## Verkaro 
* *Jenny Estis Maldungita* - Romano (1976)
* *La Knabo en la Pluvo* - junulara libro (1978)
* *Mikkel kaj liaj fratoj* - infanlibro (1980)
* *La Ora Tono* - romano (1981)
* *La filmo pri Ĉatila* - romano (1983)
* *La Ĵakaranda Floro* - Noveloj (1985)
* *La Arĝenta Falko* - romano (1986)
* *La Viro Kiu Malamis Piedpilkon* - infanlibro (1987)
* *La Nigra Sako* - infanlibro (1989)
* *La Sekreta Ĝemelo* - infanlibro (1991)
* *Tra Vitraj Okuloj* - romano (1991)
* *La Sekreto de la Griza Nano* - junula libro (1992)
* *La Birda Knabo kaj la Ora Monto* - infanlibro (1993)
* *Granito* - romano (1994)
* *La Ruĝa Lanterno de Ibsen* - romano (1996)
* *Purigita de la Vojo* - krimromano (1997)
* *Rulkurtena kadro* – (1997)
* *Violaj Arbokronoj* - infanlibro (1998)
* *Cindro* - romano (1999)
* *Vidvina Paradizo* - romano (2000)
* *Rozoj el la standoj* - junulara libro (2000)
* *Sara* – romano (2001)
* *La Onklino de Linda estas Reĝino* - infanlibro (2002)
* *Paal Brekke - artisto. Vivo* - biografio de Paal Brekke 2002)
* *La Rakonto de Omar kaj Lilly* - dramo (2002)
* *Pavimo* - romano (2003)
* *Trezorĉasado* - romano (2004)
* *La Amerika Revo* - romano (2006)
* *Orfebro* - romano (2008)
* *La Promesita Lando* - romano (2010)
* *Blua Robo de Herr Hitler* - romano (2012)
* *Marmoro* - romano (2014)
* *Ĉiuj Amis Vian Patrinon* – (2017)
* *Kobra Koro* – (2019)

## Referencoj 
Kategorio:Norvegaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Liv Køltzow

**Liv KØLTZOW** (naskita la 14-an de januaro 1945 en Oslo) estas norvega verkistino kaj estas konsiderata grava norvega feminisma aŭtorino de la 1970-aj jaroj. 

## Vivo 
Liv Køltzow studis la historion de ideoj, historion, kaj la anglan lingvon kaj publikigis en la literatura kaj kultura revuo *Profil*, kiu prezentis, interalie, modernajn eksperimentajn tekstojn. En siaj unuaj rakontoj, *"Øyet i treet"* (La Okulo en la Arbo, 1970), ŝi provas "kombini modernisman rakontan teknikon kun seksa temo." 

Køltzow estas influita de la franca *novromano*; ŝiaj tekstoj havas esprimplenan stilon, sed foje ili iom mankas intrigon. En ŝia romano de 1975 *Historio de Eli*, la aŭtorino priskribas, sen juĝo, procezon de emancipiĝo: la liberiĝon de Eli de la burĝaj limoj de ŝia familio kaj geedzeco. " *Ŝian stilan rafinecon karakterizas sugestia, muzika prozo, en kiu parolata lingvo estas populara stila rimedo. La rakonta ritmo adaptiĝas al la malrapidaj ŝanĝoj en la roluloj, kio maljuste donis al la tekstoj reputacion pri esti enuigaj.* "Ŝia 1992 biografio de la norveg-danaj virinaj rajtoj aktivulo kaj verkisto Amalie Skram, *Den unge Amalie Skram. Et portrett fra det nittende århundre* (La Juna Amalie Skram: Portreto de la Deknaŭa Jarcento), ricevis ĝeneraligitan agnoskon.

En 2002, Køltzow ricevis diagnozon de Parkinson-malsano. Baldaŭ antaŭe, ŝi jam finis malneton de sia romano *Det avbrutte bilden (La Rompita Bildo, 2002).* 

Kiel unu el la 25 plej bonaj romanoj de la lastaj 25 jaroj, *Verden forsvinner* (La Mondo Malaperas, 1997) estis inkludita en la *Norvega Literatura Kanono*, kiun la ĉiutaga gazeto *Dagbladet* kompilis en 2006. La romano okazas en Oslo en 1989. Køltzow priskribas la geedzecan kaj profesian krizon de kuracisto, kiu ŝatintus fariĝi verkisto.

Køltzow estis estrarano de la Norvega Verkista Centro de 1971 ĝis 1973 kaj membro de la Norvega Aŭtora Asocio de 1982 ĝis 1986.  Ŝi ricevis plurajn stipendiojn kaj premiojn, inkluzive de la Brage-Premio en 1997; en 1994 ŝi estis la unua gajninto de la Amalie Skram-Premio. En 1988 ŝi estis nomumita por la Literatura Premio de la Nordia Konsilio pro sia romano *Hvem har ditt ansikt* (*Kiu havas vian vizaĝon?*).  En 2015 ŝi ricevis la Gyldendal-Premion kaj en 2017 la Norvegan Akademian Premion. Pro sia romano *Melding til alle reisende* (2015) ŝi ricevis la Literaturan Premion Aschehoug en 2018. 

Liv Køltzow estas edziniĝinta al la literaturkritikisto Kjell Heggelund ekde 1985. Antaŭe, ŝi estis edziniĝinta al la norvega verkisto Espen Haavardsholm de 1966 ĝis 1973. 

## Verkaro (elektita) 
* *Øyet i treet* - (1970)
* *Hvem bestemmer over Bjørg og Unni?* -(1972) 
* *Historien om Eli* - (1975)
* *Løp, mann* - (1980)
* *April/November* - (1983)
* *Hvem har ditt ansikt* - (1988)
* *Den unge Amalie Skram* - biografio (1992)
* *Verden forsvinner* - (1997)
* *Det avbrutte bildet* - (2002)
* *Melding til alle reisende* - (2018)

## Referencoj 
Kategorio:Norvegaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Béla Kelényi

'*** [kelEnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kelényi Béla*' estas hungara tibetologo, muzeologo.

 naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 frekventis 2 jarojn en Metalurgia Altlernejo de Dunaújváros (1971-1973), poste li laboris 3 jarojn en muzeo en Budapeŝto. Inter 1976-1983 li estis subrestaŭristo ĉe historiaj monumentoj, poste en 1988 li akiris tibetologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1988. Post la diplomo li estis ĉefmuzeologo en Orientazia Arta Muzeo (Budapeŝto). Li ricevis premion en 1994.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Helyén* (poemoj, 1987)
* *Dél/idő* (1993)
* *Buddhák. Tibeti buddhista kisplasztikák magyar magángyűjteményekből* (2007)
* *A szél-paripa emelkedjék! A tibeti buddhista imazászló kultusza* (2013)
* *Sanghay, Shanghai. Párhuzamos eltérések Kelet és Nyugat között* (kunredaktoro, 2017)

## Fontoj 
* datenoj
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj tibetologoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tamás Pentelényi

**Tamás Pentelényi** [tamAŝ pentelEnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Pentelényi Tamás** estis hungara kirurgo pri nervozoj. Lia parenco estis János Pentelényi.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1957, poste li akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Budapeŝto en 1963. Post la diplomo li laboris jaron en malsanulejo en Sopron, poste jam en Budapeŝto subkuracisto (1964-1968), ordinara kuracisto (1968-1970), ĉefkuracisto (1970-2005). Ekde 1968 li laboris en traŭmatologia hospitalo kaj specialiĝis pri kirurgio de nervozoj. Intertempe li akiris licencojn pri kirurgio (1967) kaj nervokirurgio (1974), krome li kandidatiĝis (CSc) en 1979 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li edziĝis en 1971 kaj li ricevis premiojn en 1988 kaj 2022.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Észrevétlenül lenyelt idegentestek ritkább szövődményeiről.* (1966)
* *Agysérülés hatása a szénhidrát-anyagcserér jellemző éhomi vércukor- és hormonszintek alakulására.* (disertaĵo, 1978)
* *Gerincsérültek helyszíni ellátása és mentőszállítása.* (kunaŭtoro, 1989)
* *Cervicalis myelopathia spondylitis ankylopoeticában.* Többekkel. (kunaŭtoro, 1996)
* *„Nyitott fal” és éralagútképzés nagy oedemával járó agydaganatok eltávolításában.* (kunaŭtoro, 2004)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kirurgoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Neŭrokirurgoj
Regionhistoria muzeo de Benshausen

**Regionhistoria muzeo de Benshausen** (germane: *Heimatmuseum Benshausen*) troviĝas en Zella-Mehlis, Germanujo (Markt 7).  Ĝi estis malfermita en 1996 kaj troviĝas en unu el la malmultaj tute konservitaj kvarflankaj kortoj de Germanio.  
## Historio 
La unua tia muzeo de Benshausen gastis en flanka konstruaĵo de la unua paroĥestrejo. Kiam la kvarflanka korto estis amplekse renovigita en la 1990-aj jaroj, la muzeo estis translokita tien en la apudkonstruaĵon. La ĉefa konstruaĵo de la konstruaĵaro estis konstruita en 1786 de la komercisto per vino Johann M. Lotz. Post la renovigo, ĝi servis ekde 1999 kiel urbodomo de la komunumo. Post perdo de la politika memstareco en 2019 estas tie servocentro por civitanoj kaj publika biblioteko. La ensemblo apartenas al la malmultaj tute konservitaj kvarflanke ĉirkaŭitaj kortoj en Germanio kaj ekde 1786 estis posedata de vinvendista familio.
## Salona aranĝo
Le elmontrotaĵoj distribuiĝis sur diversaj etaĝoj. Dum en la volba kelo oni traktas la vinvendadon kaj la profesiojn ligitajn al ĝi, en la grenejo estas montrataj agrikulturaj iloj. En la iama servista loĝejo de la teretaĝo kaj en la iama subtegmentejo admireblas hejmaj objektoj el la pasintaj jarcentoj. La ensemblo apartenas al la malmultaj tute konservitaj kvarflanke ĉirkaŭitaj kortoj en Germanio. Du vinbarelaj keloj ankoraŭ atestas pri la floranta komerco. La hejmregiona muzeo donas enrigardojn en la historion de la loko, en la loĝ- kaj vivkondiĉojn, same kiel en la laboradon de ĝiaj loĝantoj kaj honoras historiajn personojn.

Vizitantoj malkovras en originale aranĝitaj ĉambroj kuirejmeblojn, manĝilaron kaj laborilojn de la dommastrino ekde la komenco de la antaŭa jarcento. Same, en historia etoso de centra *preferita ĉambrego* oni spektas meblojn, vestojn, juvelojn kaj porcelanon de la 18-a, 19-a kaj 20-a jarcentoj. La infanĉambro kun la ludiloj de praavoj kaj geavoj revivigas infanajn revojn.

Pri la vinvendado, metioj kaj la malgranda fera industrio estas ekspoziciataj ujoj, iloj, maŝinoj kaj pretaj produktoj. Ĉareto, plugilo, erpilo, draŝflegilo kaj aliaj agrikulturaj iloj atestas pri la malfacila, kromokupa laboro de la loĝantoj. Preskaŭ en ĉiu hejmo estis stalo kun unu aŭ du bovinoj, kelkaj kaproj, porkoj, kokinoj aŭ kunikloj, ĉar la enspezo en la malgranda fera, armila aŭ veturilparta industrio ne sufiĉis por la vivtenado.

La ekspozicioj donas enrigardojn en temojn kiel: historio de la komunumo Benshausen, tribunloj en Benshausen, komercado per vino, frajta transporto, lokaj elstaruloj, metioj kaj industrio, agrikulturo, etnologiaj kuriozaĵoj.  
Proponatas viziti krome la nedaŭrajn specialajn ekspoziciojn. 
## Eksteraj ligiloj
*hejmpaĝo
*broŝuro kun bildoj de la interno
*informoj ĉe *thueringen.info*
David Weinberger

**David WEINBERGER** (naskita en 1950 en Roslyn Heights, Novjorko) estas usona publika preleganto, aŭtoro kaj filozofo en la Interreto. Li estas esploristo ĉe la Universitato Harvard. Liaj verkoj esploras kiel teknologio, precipe maŝinlernado, ŝanĝas homajn ideojn, signifon kaj sciodividon unuflanke, kaj komercajn strategiojn kaj rilatojn kun merkatoj aliflanke.

David Weinberger doktoriĝis ĉe la Universitato de Toronto en 1979, verkante pri *la ontologio de aĵoj de Heidegger*.  Li aparte interesiĝas pri kiel la Interreto ŝanĝas homajn rilatojn, komunikadon kaj socion. La Manifesto de Cluetrain, kiun Weinberger verkis kune kun Rick Levine, Christopher Locke kaj Doc Searls en 1999, fariĝis konata. Ĉirkaŭ 2002, li kreis la terminon "Infoopinion ", kiu rilatas al la ligo inter informo kaj opinio. 

## Verkaro (elektita) 
* *World of Ends, What the Internet Is and How to Stop Mistaking It for Something Else* (con Doc Searls)
* *The Cluetrain Manifesto*
* *Small Pieces Loosely Joined: A Unified Theory of the Web* (2002)
* *Everything is Miscellaneous: The Power of the New Digital Disorder* (2007), 
* ''Too Big to Know: Rethinking Knowledge Now That the Facts Aren't the Facts, Experts Are Everywhere, and the Smartest Person in the Room Is the Room.* Basic Books 2012, 
* *Everyday Chaos: Technology, Complexity, and How We’re Thriving in a New World of Possibility*, Harvard Business Review Press 2019, 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo
* Persona blogo 
* *Everyday Chaos* *(Ĉiutaga Kaoso)'' paroladoj kaj podcasts 
* Harvard/Berkman Centra paĝo

Kategorio:Judaj filozofoj
Kategorio:Usonaj blogistoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Personoj de Nov-Jorkio
Kategorio:Naskiĝintoj en 1950
Kategorio:Usonaj filozofoj
Saharon Shelah

**Saharon SHELAH** (naskiĝis la 3-an de julio 1945) estas israela matematikisto specialiĝinta pri matematika logiko, precipe aroteorio kaj modela teorio. Li estas unu el la plej produktaj modernaj matematikistoj kun pli ol 1,100 sciencaj publikigaĵoj. En 2001 li ricevis la Wolf-premion pri matematiko, unu el la plej altaj honoroj en matematiko.

## Vivo kaj kariero 
Shelah doktoriĝis en 1969 ĉe la Hebrea Universitato de Jerusalemo sub gvidado de Michael O. Rabin. Li laboras ĉe la Hebrea Universitato kaj estas ankaŭ vizitanta profesoro ĉe Universitato Rutgers en Usono.

## Gravaj kontribuoj 
* Proper Forcing Aksiomo (PFA)
* Teoremo de Shelah pri la kardinalaĵo de neizomorfaj modeloj
* Shelah-kalkulo en modela teorio
* Fundamentaj rezultoj pri grandaj kardinaloj kaj forĝado

## Premioj kaj honoroj 
En 2001, Shelah ricevis la Wolf-premion pri matematiko "por siaj fundamentaj kontribuoj al preskaŭ ĉiuj areoj de matematika logiko kaj al ties aplikoj en algebro kaj topologio".

Aliaj gravaj premioj:
* Premio Erdős (1977)
* Premio Leroy P. Steele (2013)
* Premio Karp (1983)
* Membro de la Israela Akademio de Sciencoj kaj Homaroj

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Proper Forcing* (1982)
* *Classification Theory and the Number of Non-isomorphic Models* (1990)
* *Cardinal Arithmetic* (1994)
* *Proper and Improper Forcing* (1998)

## Vidu ankaŭ 
* Matematika logiko
* Aroteorio
* Modela teorio
* Forĝado (matematiko)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* MathGenealogy 13246 
* Oficiala retejo
* Profila paĝo ĉe la Hebrea Universitato

Kategorio:Israelaj matematikistoj
Kategorio:Logikistoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri matematiko
Kategorio:Aroteoriistoj
Kategorio:Membroj de la Israela Akademio de Sciencoj kaj Beletroj
Kategorio:Israelaj judoj
Kategorio:Judaj sciencistoj
Karakum-kanalo

La **Karakum-kanalo** aŭ **Garagum-kanalo**; , *Karakumskij Kanal*,  jen en latina skribo, en araba skribo قاقران ققاقی ہ کانالیٛ kaj en cirila alfabeto Гарагум каналы) en Turkmenio estas unu el la plej grandaj irigaciaj kaj akvoprovizaj kanaloj en la mondo. Komencita en 1954, kaj kompletigita en 1988, ĝi estas navigebla laŭ granda parto de sia longo de  kilometroj , kaj portas 13 km³ da akvo ĉiujare de la rivero Amudarjo trans la samnoma dezerto Karakumo en Turkmenio. La kanalo malfermis grandegajn novajn terpecojn al agrikulturo, precipe al unukultivado de kotono forte antaŭenigita de Sovetunio, kaj provizanta Aŝĥabadon per grava fonto de akvo. La kanalo ankaŭ estas grava faktoro kondukanta al la ekologia katastrofo de la Arala Maro. La sovetia reĝimo planis iam etendi la kanalon al la Kaspia Maro, sed tiuj planoj ne realiĝis.

## Referencoj 

Kategorio:Geografio de Turkmenio
Stadiono Azadi

La **Azadi Stadiono** (; origine nomiĝis "Stadiono Arjamehr" , ankaŭ populare nomata Stadiono Sadhezar nafare, kio signifas *Stadiono de  spektantoj* ) estas futbala stadiono kun atletika instalaĵo okcidente de la irana ĉefurbo Teherano. Ĝi estis konstruita por festi la 2500-an datrevenon de la irana monarkio. Ĝi estis malfermita la 18-an de oktobro 1971. En 1974, ĝi estis la centra sportejo por la Aziaj Ludoj. Ekde sia malfermo, ĝi estis uzata por matĉoj de la iranaj kluboj *Esteghlal* kaj *Persepolis*, same kiel por internaciaj matĉoj de la irana nacia futbala teamo.

La stadiono estas parto de la Azadi Sporta Komplekso en Teherano kaj komence havis kapaciton de 95 225. Tamen, la stadiono estis konsiderata elvendita nur kiam ĉeestis 100 000 spektantoj. Hodiaŭ, la sidkapacito estas listigita kiel 78 116. La stadiono ankaŭ estas konata pro sia nekredebla etoso ĉe plenvenditaj matĉoj.

La stadiono Azadi estas hodiaŭ la 11-a plej granda stadiono en la mondo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Azadi Sporta Komplekso

Kategorio:Naciaj stadionoj
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Teherano
Kategorio:Futbalo en Irano
Kategorio:Futbalaj stadionoj
Georg Friedrich Carl Kölling

**Georg Friedrich Carl KÖLLING** (naskiĝinta la  en Sömmerda, mortinta la  en Erfurto) estis germana skulptisto kaj ĉarpentisto. 

## Vivo 
Post ĉarpenta trejniĝo. Ĉirkaŭ 1851 li petis de la Prusia Artakademio je Berlino rajti lerni la metion de kreisto de vidaj artoj kaj povis disĉipli ĉe Friedrich Drake. Poste li ekloĝis en Erfurto kie li instruitis ĉe la Reĝa Arta kaj Konstrumetia Lernejo. Krom serio da sabloŝtonaj sturoj por la katedralo de Erfurto li kreis ankaŭ - sian majstroverkon, monumento por la hortikulturisto Christian Reichart. 

Kvankam komence oni mendis nur gipsan statuon de Reichart, je natura grandeco, kiu liveriĝis post nur du semajnoj, oni finfine petis Kölling krei aĵon el pli solida materialo. Ĉar verko lia ravis pro perfekteco. La tuto realiĝis en grejso el Seebergen kaj financanto estis la societo *Erfurter Gartenbauverein*. La solena inaŭguro estis en la 9-a de septembro 1867 sur la nuna Karl-Marx-placo. Pro ke posta starigo de statuo de imperiestro Vilhelmo la 1-a ĝi en 1900 estis alilokita al aleo je la erfurta *Pförtchengasse*.

Modelo por la skulptaĵo estis bildo de la erfurta pentristo Jakob Samuel Beck, kiu bildigis en 1760 la ĝardenisman pioniron kiel dignan kaj severan ulon. En 1870 Kölling ekloĝis en la erfurta domo *Haus zum kleinen Elefanten* (Fischersand 1). Tombo lia troviĝis sur la Suda Tombejo.

## Verkoj (elekto) 
* 1860: restaŭrado de la ŝtona reliefo *Kristo krucumita* (el la 14-a jarcento) ĉe la ĉefa enirejo de la erfurta Andrea kirko
* inter 1857 kaj 1872: kompletigo de mankantaj statuoj ĉe la pilastro de la ĥoreja ekstera flanko de la erfurta katedralo respektive kreo de novaj statuoj de sanktuloj (ekz. de la kvar evangeliistoj, de Cecilio kaj de la patroj de la Eklezio Gregorio, Hieronimo, Ambrosio kaj Aŭgusteno. 
* 1867: monumento por Christian Reichart

## Notoj 
Kategorio:Germanaj skulptistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Kategorio:Naskiĝintoj en 1825
Kategorio:Mortintoj en 1872
Abdol Aziz Farmanfarmaian

**Abdulaziz Mirza Farmanfarmaian** (‎; n. en 1920 -  m. la 21-an de junio 2013) estis irana arkitekto kiu dezajnis kelkajn konstruaĵojn kaj strukturojn. 

La plej famaj konstruaĵoj desegnitaj de Farmanfarmaian estas la Stadiono Azadi (nomita Aryamehr antaŭ la Islama Revolucio), kiu povas gastigi 100 000 spektantojn, la Teherana Olimpika Centro, la sidejo de la Nacia Irana Naftokompanio (kune kun Yahya Ettehadieh), kaj ankaŭ pluraj dekduoj da konstruaĵoj de la sidejoj de grandaj iranaj ŝtataj kaj privataj kompanioj, korporacioj kaj departementoj, kelkaj famaj iranaj hoteloj kaj restoracioj, konstruaĵoj de edukaj institucioj kaj medicinaj institucioj, placoj kaj aliaj objektoj kaj konstruaĵoj.

Unu el la plej grandaj kaj plej rimarkindaj nerealigitaj projektoj de Abdulaziz Farmanfarmaian estas la nova ĝenerala plano por Teherano. Ĉi tiu plano estis adoptita kaj aprobita en 1968, kaj la projekto estis planita por komenciĝi. La projekto estis radikala ŝanĝo de almenaŭ la centra parto de Teherano, eliminante problemojn rilatajn al alta denseco, vastigante la urbon inkluzivante antaŭurbajn areojn, eliminante mediajn, ekonomiajn kaj sociajn problemojn de la urbo, transformante Teheranon en unu el la plej evoluintaj kaj progresemaj urboj en la mondo. La projekto estis planita por esti efektivigita laŭ etapoj dum 25 jaroj. Post la Islama Revolucio en 1979, la projekto estis forlasita de la nova irana registaro.

## Vidu ankaŭ 
* Stadiono Azadi

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Abdol Aziz Farman Farmaian. Biografio
* La Qajar (Kadjar) paĝo)
* Dinastio Qajar [konstanta mortinta ligo] Turkoman dinastio de la Shahs de Persia

Kategorio:Iranaj arkitektoj
Edit Tasnádi

'*** [taŝnAdi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Tasnádi Edit*' estas hungara turkologo, tradukisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris turkologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1967. Post la diplomo ŝi estis radioparolisto kaj redaktoro en turka dissendo de la Hungara Radio, sed ŝi estis ankaŭ interpretisto kaj tradukisto. Interrompe ŝi instruis en Universitato Ankaro inter 1993–1998. Reveninta ŝi laboris en arkivejo de la Hungara Radio, ekde 2005 ŝi instruis en Universitato Loránd Eötvös. Ŝi tradukis al kaj el la turka. Ŝi ricevis premiojn inter 1996-2025.

## Elektitaj tradukaĵoj 
* :en:Fakir Baykurt: *Tarkatollú* (1981)
* Ignác Kúnos: *A török népköltés. Kúnos Ignác török nyelven tartott egyetemi előadásai (1925-26)* (kolektitaj prelegoj, 1999)
* Orhan Pamuk:
** *A nevem: Piros* (2007)
** *Az ártatlanság múzeuma* (2010)
** *Furcsaság a fejemben* (2016)
* *Jázminszirmok. Kortárs török drámák.* (2014)
* *Doğumunun 200. yılında Türkçede Sándor Petőfi* (2022)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj turkologoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj radioparolistoj