open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Uragano Rafael

**Uragano Rafael** estis la 17-a nomita ŝtormo kaj naŭa uragano de la uragana sezono en 2012.

Kiel disorganizita tropika ciklono en nordorienta Karibio, Rafael produktis gravajn inundojn tra la tuta mondoregiono. Multa pluvo falis sur partoj de Malgrandaj Antiloj, kaŭzante kotoglitojn, terglitojn, kaj riverajn inundojn. Aldone, la fortaj pluvoj kondukis al gravaj perdoj en agrikulturo. Fortaj ventoj de preskaŭ uragana forto estis registritaj ĉe Sankta Marteno, dum tropikaj ŝtorm-fortaj venteroj okazis ĉie. Fulmotondra aktiveco kiel rezulto de fortaj tondroŝtormoj kaŭzis multajn incendiojn kaj ĉesoj de energia disponeblo. Okazis unu morto kiam virino en Gvadelupo malsukcese klopodis ŝofori sian aŭton tra inundita ŝoseo.

## Eksteraj ligiloj 
Rafael
Kategorio:Katastrofoj en 2012
Uragano Gonzalo

**Uragano Gonzalo** estis la sepa nomita ŝtormo kaj sesa uragano de la uragana sezono en 2014.

Gonzalo frapis Bermudon malpli ol unu semajnon post la surpriza forto de la Uragano Fay (2014); 2014 estis la unua sezono en la registrita historio kiu atestis pri du uraganojn venantaj al Bermudo. Gonzalo formiĝis el tropika ondo la 12an de Oktobro, oriente de la Malgrandaj Antiloj. Ĝi venis al tero en Antigvo, Sankta Marteno, kaj Angvilo kiel uragano de kategorio 1a, kaŭzante damaĝojn sur tiuj kaj najbaraj insuloj. Antigvo kaj Barbudo suferis 40 milionojn da usonaj dolaroj en perdoj, kaj boatoj estis abunde damaĝitaj aŭ detruitaj tra la tutaj nordaj Alventaj Insuloj. La ŝtormo moertigis tri personojn en Sankta Marteno kaj en Sankta Bartolomeo. Gonzalo iris nordorienten dum ĝi intensiĝis al grava uragano de kategorio 4a, la unua en Atlantiko ekde Ophelia en 2011.

## Eksteraj ligiloj 
Gonzalo
Kategorio:Katastrofoj en 2014
Uragano Fay (2014)

**Uragano Fay** estis la sesa nomita ŝtormo kaj kvina uragano de la uragana sezono en 2014. Ĝi frapis ĉefe Bermudon, kie fermiĝis la lernejoj. La ventoj atingis 160 km/h kaj tio okazigis ĉesigon de elektra disponeblo. Post nur kelkaj tagoj venis ankaŭ la Uragano Gonzalo.

## Eksteraj ligiloj 
Fay
Kategorio:Katastrofoj en 2014
Uragano Emily (1987)

**Uragano Emily** estis la sesa nomita ŝtormo kaj dua uragano de la uragana sezono en 1987.

Uragano Emily alportis fortajn pluvojn kaj fortajn ventojn en la Alventaj Insuloj la 21an de Septembro, lasante nombrajn hejmojn damaĝitaj kaj grandajn perdojn en la banana industrio. Perdoj tra la insuloj atingis 291,000 usonajn dolarojn. En Domingo, spite la alta intenseco de la ŝtormo, relative malmulta damaĝo okazis. Tri personoj mortiĝis pro la ŝtormo kaj damaĝoj atingis ĝis 30 milionoj da usonaj dolaroj. Neatendita intensigo de la ŝtormo kondukis al grava sufero en Bermudo. Tie la ŝtormo kaŭzis 50 milionojn da usonaj dolaroj en damaĝoj kaj vundigis 16 personojn.

## Eksteraj ligiloj 
Emily
Kategorio:Katastrofoj en 1987
Ú

**Ú**, **ú** (u kun dekstra korno) estas litero de la latina alfabeto uzata en la
ĉeĥa, feroa, hungara, islanda kaj slovaka lingvoj. Krome ĝi aperas en la hispana, irlanda, itala, nederlanda, okcitana, portugala kaj vjetnama lingvoj kaj en la pinjino kiel variaĵo de la litero u.
eta|dekstre

## Uzo en diversaj alfabetoj 
### Ĉeĥa 
En la ĉeĥa alfabeto la litero ú estas 34-a kaj esprimas la sonon . Ĝi povas aperi nur kiel unua litero de vorto. Tio ne rilatas al kunmetitaj vortoj; ekzemple  (triangulo), derivita de  (tri) kaj  (angulo).

### Ĉina 
En pinjino ú esprimas vokalon de dua tono.

### Feroa 
Ú estas 24-a litero de la feroa alfabeto, kie povas esprimi jenajn sonojn:
* mallongajn , ekzemple   (kruĉo, kaftaso);
* mallongajn  antaŭ , ekzemple   (bovino), sed ankaŭ en   (geedziĝaj);
* longajn diftongojn , ekzemple   (ekster),   (domo),   (sed).

### Hispana, kataluna kaj portugala 
Ú estas uzata kiel akcentata u, kiam la akcento ne estas laŭregula.

### Hungara 
En la hungara alfabeto ú estas 36-a kaj esprimas la sonon  (longan u).

### Islanda 
En la islanda alfabeto ú estas 25-a kaj esprimas la sonon  (ordinaran u).

### Slovaka 
En la slovaka alfabeto ú estas 39-a kaj esprimas la sonon .

## Kodigo 
## Eksteraj ligiloj 
* Reta enciklopedio pri skribsistemoj kaj lingvoj

U ú
U ú
Uragano Floyd (1987)

**Uragano Floyd** estis la sepa nomita ŝtormo kaj tria uragano de la uragana sezono en 1987.

Floyd disvolviĝis la 9an de Oktobro ĝuste ĉe la orienta marbordo de Nikaragvo. Post iĝi tropika ŝtormo, ĝi moviĝis norden kaj trapasis okcidentan Kubon. Alproksimiĝanta malvarma fronto kaŭzis ke Floyd turnis neatendite al nordoriento, kaj fine de la 12a de Oktobro ĝi atingis uraganan statuson ĉe la Floridaj Rifoj. Ĝi moviĝis tra suda Florido, okazigante du tornadojn kaj lasante minoran damaĝon. La uragano ankaŭ produktis fortajn tajdojn kiuj mortigis unu personon en suda Teksaso.

## Eksteraj ligiloj 
Floyd
Kategorio:Katastrofoj en 1987
Pittsburgh Internacia Flughaveno

**Picburga Internacia Flughaveno** (IATA: **PIT**, ICAO: **KPIT**), antaŭe Granda Picburga Flughaveno, Granda Picburga Internacia Flughaveno kaj ofte kiel Picburga Internacio, estas civila–militista internacia flughaveno en urbeto Findlay kaj urbeto Moon, ĉirkaŭ 20 mejlojn (30&nbsp;km.) okcidente de urbocentra Picburgo.

## Superrigardo 
[maldekstre|eta|Aer-Flanka Terminalo, kun la moveblaĵo de [Alexander Calder nome *Pittsburgh* montrita en centro.]]
La flughaveno estas posedata de Allegheny Gubernio kaj funkciata de la Allegheny Gubernia Flughavena Aŭtoritato kiu ankaŭ funkciigas la Allegheny Gubernian Flughavenon. PIT estas ĉefe pasaĝera flughaveno servanta al la Picburga Metropolita Areo kun 171 rektaj flugoj tage al 52 cellokoj fare de 12 flugkompanioj. Ĝi ankaŭ estas la loko de la Picburga Aerrezerva Stacio, komuna instalaĵo de la Aerforta Rezerva Komando kaj de la Aera Nacia Gardistaro, provizanta aeran replenigadon de brulaĵo, aeran moveblecon kaj taktikan aerpontan apogon al la Usona Aera Forto kaj aliaj Usonaj Departementoj de Defendaj aktivecoj. Fine, la flughaveno havas aeran kargo-instalaĵon kaj apogas ĝeneralajn aviadajn operaciojn.

PIT estas la dua okupata pasaĝera flughaveno en Pensilvanio kaj 47a-plej okupata en Usono, servinta al 8,041,357 pasaĝeroj en 2012. La flughaveno havas la plej longajn kurejojn de komerca flughaveno en Pensilvanio ĉe 11,500 futoj (3,500 m).

La flughaveno havas flugojn al Kanado, Meksiko, Karibio kaj Eŭropo. Rektaj transatlantikaj flugoj rekomenciĝis la 3an de junio 2009, kiam Delta Air Lines komencis flugojn al Parizo. Aliaj internaciaj cellokoj inkludas Toronton, Kanado, kaj laŭsezonan servadon al Meksiko (Cancun), la Bahamoj (Nassau) kaj Domingo (Punta Cana).

## Referencoj 
Kategorio:Flughavenoj en Usono
Kategorio:Picburgo
Teksasa bluso

[eta|200ra|dekstra|[Stevie Ray Vaughan estis ĉefa figuro en teksasa elektra bluso en la fino de la 20a jarcento.]]
**Teksasa bluso** aŭ en angla *Texas blues* estas subĝenro de bluso. Ĝi havis variajn stilvariaĵojn sed tipe estis ludata kun pli da svingo ol aliaj blus-stiloj. Ofte oni konsideras Blind Lemon Jefferson (1893-1929) kiel la patro de la teksasa bluso.

Teksasa bluso diferencas el stiloj kiaj Ĉikaga bluso pro sia uzado de instrumentoj kaj sonoj, speciale pro la forta uzado de la gitaro. Muzikistoj kiaj Stevie Ray Vaughan kontribuis per uzado de variaj tipoj de gitarsonoj kiaj de suda glito-gitaro kaj diversaj melodioj de bluso kaj ĵazo. Teksasa bluso ankaŭ ege dependas el gitaraj soloaĵoj aŭ "licks" funkciantaj kiel pontoj inter kantoj.

Kategorio:Bluso
Kategorio:Teksaso
Kategorio:Usona muziko
Hugo (nomo)

**Hugo** estas malofta vira (plej ofte persona) nomo, kiu devenas el la germana lingvo. Ŝajnas, ĝi estas mallonga formo de Huberto.

## Nomtagoj 
* **1-a de aprilo**
* 29-a de aprilo
* 27-a de julio

## Nacilingvaj formoj 
* Hugo plej ofte en grandaj partoj de la lingvoj
* 
* 
* 

## Famaj nomportantoj 
### Regantoj, reĝoj 
* Hugo Kapeto, reĝo de la Frankoj

### Sanktuloj 
* Hugo de Sankta Viktoro, angla sanktulo

### Esperantistoj 
* Hugo Steiner, aŭstro
* Enio Hugo Garrote, argentinano
* Hugo Kraus, aŭstro
* Hugo Röllinger, germano
* Hugo Jokl, ĉeĥo-aŭstro

### Aliaj famaj Hugoj 
* Hugo Alfvén, sveda komponisto
* Hugo Almeida, portugala futbalisto
* Hugo Ball, germana verkisto
* Hugo Chávez, venezuela politikisto
* Hugo Claus, flandra poeto
* Hugo Gernsback, aŭtoro de la termino sciencfikcio
* Hugo Grotius, nederlanda filozofo
* Hugo Gunckel Luer, ĉilia natursciencisto
* Hugo Haas, ĉeĥa aktoro

* Hugo von Hofmannsthal, aŭstra verkisto
* Hugo Koch, nederlanda inventisto
* Hugo Matthysen, flandra kantisto
* Hugo de Payns, unua grandmajstro de la templanoj
* Hugó Preisz, hungara kuracisto
* Otto Hugo Roesel, sveda fabrikestro
* Hugo Steinhaus, pola matematikisto
* Hugo Viana, portugala futbalisto

## Hugo kiel familia nomo 
* **Victor Hugo,** franca verkisto

## Aliaj Hugoj 
* Hugo (Oklahomo)
* 2106 Hugo
* Premio Hugo

## Fontoj 
* http://www.nytud.hu/oszt/nyelvmuvelo/utonevek/osszesffi.pdf 
* http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/049/pc004950.html#1 
* kompilado el alilingvaj vikipedioj
* ĉerpoj el artikoloj de Vikipedio

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Frôlois

**Frôlois** estas franca komunumo situanta en la departemento de Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
La komunumo etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj kilometre alt du.

Ĝiaj najbaraj komunumoj estas .

## Historio kaj vidindaĵoj 
eta|maldekstra|La kastelo superanta la rivereto Bonnevau
La kastelo estis konstruita ĉirkaŭ de 1038, hodiaŭ ĝi apartenas al la familio Regnault-Santiard.

## Referenco 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Centro pri la Ĉeno de Generacioj

**Centro pri la Ĉeno de Generacioj** ( ) estas "artmuzeo" ĉe la Placo de la Muro de lamentadoj en la juda kvartalo de la Malnova Urbo de Jerusalemo apud la Okcidenta Muro, kiu estas dediĉita al la juda personoj historion en Pokaloj. La "Centro" specialaj ekspozicioj situas en tunelo, kiu kuras plurajn subteraj spacoj, inkluzive de verkoj skulptita vitro, lumo ludoj, fumo, sono, hologramoj kaj arkeologiaj trovaĵoj estas. La muzeo estis malfermita en 2006.

## Bildaro 

מרכז שרשרת הדורות - ירושלים 1.jpg|
מרכז שרשרת הדורות - ירושלים 3.jpg|
מרכז שרשרת הדורות - ירושלים 4.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* The Chain of Generations Center 

Kategorio:Muzeoj en Jerusalemo
Kategorio:Muzeoj fonditaj en 2000-2009
22467 Koharumi

'*22467 *Koharumi'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Kobayashi Harumi'', majstro de la teceremonio kaj partnero de observado de la malkovrinto. Tiu asteroido estis malkovrita la sama nokto kiel la kometo P/1997 B1 (Kobayashi).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Sterka pordego

eta|250ra
**Sterka Pordego**, ankaŭ **Pordego de Silwan** aŭ **Maroka Pordego**,  ,  , estas unu el la pordegoj de la Malnova Urbo de Jerusalemo. Ĝi estas la enirejo al la Placo de la Muro de lamentadoj el la malnovaj urbomuroj. Ĝi estas la centra enirejo al la malnova urbo ele la sudo.

Kategorio:Pordegoj en Jerusalemo
Tunelo de la Muro de Lamentadoj

La **Tunelo de la Muro de Lamentadoj ** estas subtera tunelo el diversaj periodoj de la historio de la Muro de lamentadoj al la Islama kvartalo sub la Malnova Urbo de Jerusalemo. La komplekso de konstruaĵoj devenas el ambaŭ mezepoka kaj moderna epoko. Horizontala akso konektas la ĉambrojn kaj tunelojn, donas al la vizitanto sperton de vojaĝo laŭ la historia templinio, kaj estas konsiderata kiel unu el la plej popularaj turismaj cellokoj en Israelo.

## Bildaro 

PikiWiki Israel 29692 The Western Wall Tunnels.jpg|
Hasmonian IMG 2687.JPG|
Jerusalem 07-2012 (7550159966).jpg|
Jerusalem P1080518 (5149804228).jpg|
Western Wall Tunnels (4826016912).jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Tunelo de la Muro de Lamentadoj 

Kategorio:Konstruaĵoj en Jerusalemo
Kategorio:Muzeoj en Israelo
Kategorio:Tuneloj
Kategorio:Malnova Urbo (Jerusalemo)
György Szénás

**György Szénás** [djordj sEnAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szénás György** estis hungara geologo, geofizikisto, profesoro.

György Szénás http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=szenas naskiĝis la  en Mátészalka. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
György Szénás akiris ekonomian diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1944, poste geologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1950. Inter 1949 kaj 1974 li laboris en la geofizika instituto en Budapeŝto, kie li okupiĝis pri sismaj movoj kaj geofizikaj mezuradoj. En 1966 li doktoriĝis pri geologio. Li estis nomumita titulara profesoro en Universitato Loránd Eötvös, krome li estis gastoprofesoro unu jaron en Montrealo.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Szeizmikus mérések a feltalajkutatásban* (1955) - kun aliaj
* *Geofizikai teleptan. A geofizikai kutatómódszerek alkalmazása* (1958)
* *A magyar medence sajátos geofizikai alkata* (1964)
* *The evolution and crystal structure of the Carpathian Basin* (1969)
* *Geofizika* (1975; ankaŭ )

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj geofizikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Miklós Tóth (episkopo)

**Miklós Tóth** [miklOŝ tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Miklós** estis hungara grekokatolika pastro, episkopo, kanoniko, profesoro, instruisto.
Miklós Tóth http://byzantinohungarica.hu/node/274  naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Munkács (nuntempa Mukaĉeve en Ukrainio). Li mortis la  en Eperjes (nuntempa Prešov en Slovakio).

## Biografio 
Miklós Tóth pastriĝis en 1857, post 3 jaroj li doktoriĝis el teologio en Reĝa Universitato de Pest. En 1860 li komencis instrui teologion en Ungvár. En 1872 li ekinstruis en la menciita universitato, en la sekva jaro li atingis la eklezian titolon kanoniko. En 1876 li estis nomumita episkopo de Eperjes. En 1880 li fondis seminarion en Eperjes. Li malpermesis la barbon por siaj pastroj, tial li estis denuncita en Romo. Li strebis fondon de episkopejo en Hajdúdorog.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj grekokatolikaj episkopoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Aŭtuna rapo

La **aŭtuna rapo** estas rapo, kiu parencas al maja rapo kaj bavara rapo. Ĝin oni povas rikolti en aŭtuno.

## Priskribo 
La aŭtuna rapo ekzistas kiel globformaj kaj oblongaj kultuvaroj. La flanko sur kiu brilas la suno estas violkolora. Depende de la kultivadmetodo la rapo estas komplete blanka aŭ estas blanka-violkolora. La globformaj kultivaroj konsistas preskaŭ nur el la hipokotilo male al la oblongaj formoj, kie ankaŭ parto de la tigo fariĝas tubero. La globformaj kultivaroj estas pli bongustaj ol la oblongaj formoj, kiuj gustas amaraj.

&nbsp;

## Kultura signifo 
En mezepoko la planto estis la ĉefa nutraĵo en meza Eŭropo. Poste la terpomo preskaŭ komplete anstataŭis ĝin. Hodiaŭ ĝi estas kultivata nur malofte

Herbstruebe-2.jpg|aŭtunaj rapoj
Räbeliechtli-1.jpg|aŭtunaj rapoj kiel *rapaj lumoj*

## Vidu ankaŭ 
* listo de legomoj

## Literaturo 
* Fritz Keller; Jürg Lüthi; Kurt Röthlisberger, *Gemüsearten*, Landwirtschaftliche Lehrmittelzentrale, Zollikofen 1996. ISBN 3-906679-52-7

## Referencoj 
Kategorio:Brasikoj
Kategorio:Legomoj
Kategorio:Brasikacoj
Rivelado

eta|Post sukcesa rivelado la filmo pretas por sekiĝo
**Rivelado** de fotomaterialoj (filmoj kaj fotopaperoj) estas fotografia procezo, kies esenca etapo estas kemia reakcio rezulte de kiu transformiĝas eksponitaj partoj de impresiĝema substanco. Tiel latenta bildo ŝanĝiĝas al videbla negativo. Rivelado kutime okazas en solvita rivelilo; sekve plejparto de fotomaterialoj bezonas fiksadon.

## Referencoj 
Kategorio:Fotado
Géza Birkás

**Géza Birkás** [birkAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Birkás Géza** estis hungara literaturhistoriisto, lingvisto, profesoro, instruisto, filologo.

Géza Birkás http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00523/01803.htm naskiĝis la  en Köveskál. Li mortis la  en Szeged.

## Biografio 
Géza Birkás frekventis piaristan gimnazion en Veszprém (urbo), poste li studis en universitatoj de Budapeŝto, Grenoble, Ĝenevo. Li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1902, poste li plulernis jaron en Sorbonne. Post studvojaĝo en okcidenta Eŭropo li instruis ĝis 1923 en mezlernejoj en Budapeŝto, sed foje li estis inspektoro pri franca lingvo. En 1922 li estis nomumita privata profesoro en Universitato Erzsébet en Pécs, en la sekva jaro li iĝis katedrestro. Li estis dekano en la studjaro 1928, rektoro ĝuste post jardeko. Li instruis en Scienca Universitato de Szeged inter 1940-1948, en la lasta studjaro li estis dekano, poste li pensiuliĝis. Li opiniis pozitive pri Esperanto http://www.eszperanto.hu/egyeb/ratkai-nyugat.htm. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Rousseau természetérzése* (1901)
* *Montaigne pedagógiai tanulmányai* (1913) - tradukaĵo
* *Appel au monde entier* (1919)
* *A francia irodalom története a legrégibb időktől napjainkig* (Historio de la franca literaturo de la plej malnovaj tempoj ĝis la nuno), (1927)
* *vortaro franca-hungara, hungara-franca* (1934)
* *A magyarság francia barátai régen és most* (Francaj amikoj de la hungareco en la paseo kaj nun), (1936)
* *Az ember tragédiája és a franciák* (1942)
* *Francia utazók Magyarországon* (Francaj vojaĝistoj en Hungario), (1948)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* http://tudastar.dfmk.hu/zalaiak?p=104  

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj filologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Llanfair Clydogau

**Llanfair Clydogau** estas malgranda vilaĝo de 634 loĝantoj de Kimrio. Ĝi situas proksimume 4 mejlojn nordoriente de Lampeter kaj sur la orienta flanko de la Rivero Teifi.

## Monumentoj kaj vidindaĵoj 
### Religia arĥitekturo 
* Preĝejo de Sankta Maria, 16-a jarcento
* Capel Mair, 19-a jarcento

## Famuloj 
* John Thomas, (1838-1905) fotisto

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 

Kategorio:Kimrio
Kategorio:Vilaĝoj de Kimrio
Luterana preĝejo (Hegyvidék)

La **Luterana preĝejo** estas parte moderna konstruaĵo-grupo (parte ankaŭ historia monumento) en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Hegyvidék.

## Historio 
En la 19-a jarcento en Buda estis nur unu luterana grupo kun preĝejo en Monto Vár. En tiu urboparto en 1935 pli nova luterana grupo formiĝis. La unua meso okazis en lernejo en la sekva jaro. Ekde 1946 la mesoj okazis en restoracio, poste en aliaj lokoj. En 1949 la grupo aĉetis vilaon, kie oni aranĝis ĉiujn luteranajn aranĝaĵojn. Post 2 jaroj interne ekfunkciis kapelo kun kapacito de 220 personoj. En 1956 tie faris meson episkopo Lajos Ordass, kiu pli frue estis en malliberejo pro la politiko. En 1994 la ŝtato ŝanĝis la vilaon al pli granda loĝdomo (kun 6 loĝejoj) kun la najbara malplena parcelo. La loĝdomo estis trakonstruita, krome moderna preĝejo estis konstruita inter 1999-2001. Dum konstruado en la kelo okazis la unua loka meso en 2000. La orgeno alvenis en 2002. Ekde tiam foje oni aranĝas ankaŭ orgenokoncertojn.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo-grupo konsistas el malnova loĝdomo, nova preĝejo kaj kampanilo. Ili situas en korto. La navo mem aspektas moderna, tamen la fenestroj citas la romanikon kun la mallumo.

Dosiero:Community Hall. Church of the Lutheran congregation of Buda's mountain area. - Kék Golyó Street, 17, Budapest 12.JPG|Flanka ĉambro por kunvenoj
Dosiero:Mountain area Lutheran Church. Bell tower. - Kék Golyó St, Budapest 12..JPG|La kampanilo 
Dosiero:Pipe organ. Church of the Lutheran congregation of Buda's mountain area. - Kék Golyó Street, 17, Budapest 12.JPG|La orgeno
Dosiero:Stained Glass above the Altar. Church of the Lutheran congregation of Buda's mountain area. By László Benczúr, Ybl awarded architect. - Kék Golyó Street, 17, Budapest 12.JPG|Unu el la fenestroj

## Fontoj 
* http://hegyvidek.lutheran.hu/index.php/multunk  
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj (pliaj fotoj aperos post klako al la fotoj)

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Budapeŝto
Turio

La **turiarbo** aŭ **turio** (*Sesbania grandiflora*) estas plantspecio el la subfamilio de la Faboideoj (*Faboideae*) ene de la familio Fabacoj (*Fabaceae*). Ĝi originas el Hindio aŭ sudorienta Azio kaj estas kultivata hodiaŭ ankaŭ en Afriko kaj Karibio. La turio kreskas nur en humida varmega malaltlando kaj ne toleras temperaturojn sub 10 °C.
eta|maldekstra|burĝona floro de turio.
La floroj estas manĝataj kiel legomoj, ankaŭ la junaj guŝoj kaj la folioj estas manĝeblaj.
eta|ilustraĵo.

## Priskribo 
La turio estas malgranda, maldense disbranĉita kaj sendorna arbo. Ĝi atingas alton de 8 ĝis 15 mm kaj trunkan diametron de 25 ĝis 30 cm. La nur ĉe la branĉofinoj kreskantaj alterne starantaj folioj estas 15 ĝis 30 cm longaj kaj pare pinataj. Ili havas 12 ĝis 20 paroj de palmataj folietoj. La foliatoj estas oblongaj, rondaj, 3 ĝis 4 cm longaj kaj ĉirkaŭ 1 cm larĝaj. Antaŭ la folifalo la folioj iĝas helflavaj.

La infloreskoj konsistas el du ĝis kvin floroj. La grandaj, duseksaj floroj estas unusimetriaj kaj 5 ĝis 10 cm longaj. La petaloj estas rozecaj, ruĝaj aŭ blankaj.

La pendantaj guŝoj estas mallarĝaj, 30 ĝis 50 cm longaj kaj enhavas 15 ĝis 40 semojn. La elipsaj semoj estas ruĝ-brunaj, 3,5 mm grandaj kaj pezas ĉirkaŭ 1 g.

## Vidu ankaŭ 
* listo de legomoj

## Fonto 
* *Sesbania grandiflora*

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Robinieae
Kategorio:Arboj
Kategorio:Legomoj
Système universitaire de documentation

La **système universitaire de documentation** (jen france, en Esperanto "universitata dokumentiga sistemo") aŭ mallonge **SUDOC** estas sistemo uzata fare de la bibliotekoj de la universitatoj kaj altlernejoj de Francio por identigi, spuri kaj administri la dokumentojn en posedo de tiuj bibliotekoj. La katalogo, kiu enhavas pli ol 10 milionojn da referencoj, ebligas al studentoj kaj esploristoj serĉi bibliografiajn informojn en pli ol 3 400 dokumentigaj centroj. La sistemo proviziĝas fare de la institucio ''Agence bibliographique de l'enseignement supérieur'' (france, en Esperanto "bibliografia agentejo de supera edukado").

## Eksteraj ligiloj 
* retejo SUDOC

Kategorio:Bibliotekscienco
Kategorio:Scienco kaj teknologio en Francio
ISNI

**ISNI**, mallongigo de la angla termino **International Standard Name Identifier**, en Esperanto "Internacia Norma Nom-Identigilo", estas identigilo por unike identigi la publikan identecon de kontribuantoj al publikaĵoj kaj amaskomunikiloj kiel ekzemple libroj, televidprogramoj kaj gazetartikoloj. La ISNI-kodokonsistas el 16 ciferoj. Ĝi povas laŭvole esti montrata kiel dividita en kvar blokojn.

La kodo estis evoluigita sub la aŭspicio de la Internacia Organizaĵo por Normigado (ISO) kiel internacia normo 27729; la valida normo estis publikigita la 15-an de marto 2012. La teknika komitato 46 de ISO, subkomisiono 9 estas respondeca pri la disvolviĝo de la normo.

ISNI povas kutimi apartigi nomojn kiuj povus alie esti konfuzataj, kaj ligi la datumojn pri nomoj kiuj estas kolektitaj kaj uzataj en ĉiuj sektoroj de la amaskomunikilaj kaj publikigaj industrioj.

Kategorio:Bibliotekscienco
Kategorio:Normoj de ISO
LIBRIS

LIBRIS (akronimo de la angla termino *LIBRary Information System*, Biblioteka Inform-Sistemo) estas sveda nacia unuigita katalogo subtenita de la Nacia Biblioteko de Svedio en Stokholmo. Ĝi ebligas libere serĉi pri 6,5 milionoj da publikaĵoj en tuta Svedio. 

Krom bibliografiaj registroj, unu por ĉiu libro aŭ publikiĵo, LIBRIS ankaŭ enhavas normajn datumojn de homoj. Por ĉiu persono konektiĝas la nomo, naskiĝdato kaj profesia okupo kun unika identigilo.

La disvolviĝo de LIBRIS komenciĝis meze de la 1960-aj jaroj. Post kiam kategoriigo de bibliotekoj estis temo por du jardekoj post la Dua Mondmilito, en 1965 registara komitato publikigis raporton pri la uzo de komputiloj en esploraj bibliotekoj. La registaro de Svedio per la ŝtata buĝeto de 1965 kreis esploran bibliotekan konsilion (svede *Forskningsbiblioteksrådet*, FBR). La nomo LIBRIS kiel mallongigo de la ekkonstruata Biblioteka Inform-Sistemo, estis uzata per teknika subkomisiono kiu komencis aktivi la 1-an de julio 1970. La ​​informilo *LIBRIS-meddelanden* ("LIBRIS-mesaĝoj", ISSN 0348-1891) estis eldonita ekde 1972 kaj ekde 1997 ankaŭ publikiĝas interrete.
Kategorio:Bibliotekscienco
Kategorio:Scienco kaj teknologio en Svedio
Kategorio:Stokholmo
João Vicente

**Majstro Johano Vicento** (1380-1463) estis portugala kuracisto kaj teologo, episkopo de Lamego kaj Vizeŭ, rektoro de la Fakultato pri Medicino en Lisbono, kaj fondinto de la Kongregacio de la Sekulara Kanonikaro de Sankta Johano Evangelia kaj fondinto de la Monaĥejo de Vilar de Frades, en Barcelos. Li estis episkopo de Lamego kaj Vizeŭ kaj okupis postenon kiel ĉef-fizikisto de la portugala regno.

## Biografio 
Majstro Johano Vicento naskiĝis en Lisbono kaj estis filo de Estêvão Rodriguez Maceira kaj Dona Mecia Ponce. Li studis medicinon en Lisbono kaj juro en la Universitato de Bolonjo. Li estis la unua profesoro pri medicino en la Universitato de Lisbono, kie li instruis dum sep jaroj kaj la dua diplomito pri teologio. Li same estis la plej granda kuracisto de la regno nomumita de la reĝo de Portugalio Duarte la 1-a (1391-1438).

Li estis persono konfidenca al la reĝo kaj akompanis al Flandrio la princinon Izabelan, filino de la reĝo Johano la 1-a (1358-1433), kiu edziniĝis al la Duko de Burgonjo, Filipo la Bona (1396-1467). Li reformis la Ordinon de Kristo, kies vizitanto li estis, laŭpete de la infanto Henriko la naviganto (1394-1460), Duko de Vizeŭ. Li engaĝiĝis en la Ordino de la Preĝantoj en la Monaĥejo de Benfiko.

En Lisbono, kune kun Martim Lourenço kaj Afonso Nogueira, en 1420, li lanĉis la bazojn por starigi novan kanonikan komunumon celante ripari la socialan kaj moralan degradiĝon de la klerikaro kaj de la tiama societo. Ĉi-sinteno kondukis lin al la fondo de la Kongregacio de la Sekularaj Kanonikoj de Sankta Salvatoro de Vilar, starigita en la preĝejo de la monaĥejo de Vilar de Frades, Barcelos. La komunumo alprenis la Konstituciojn de la Regularaj Kanonikoj de Sankta Georgo de Alga, en Venecio. La bluaj vestaĵoj de la kanonikaro donis al la fondinta episkopo ke li estis konata kiel la blua episkopo. En la 7-a de majo 1432, li estis nomumita episkopo de **Lamego**, kaj inter 1446 kaj 1463, Episkopo de Vizeŭ, kie li mortis kun famo de sanktulo kaj estis sepultita en la katedralo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Bibliografia para a História da Igreja em Portugal (1961-2000), Carlos A. Moreira Azevedo
* Revista de ciências históricas, Universidade Portucalense
* Enciclopedia Histórica de Portugal, A. Duarte de Almeida
* Colecçam dos documentos estatutos e memorias da Academia Real da Historia ..., Academia Real da História Portuguesa, Manoel Telles da Silva Alegrete (Marqués de), Nuno da Silva Teles
* Beira Alta

## Vidu ankaŭ 
* Johano la 1-a (1358-1433), reĝo de Portugalio
* Filipo la 3-a (1396-1467), duko de Burgonjo
* Afonso Nogueira (1464), episkopo de Koimbro
* Duarte la 1-a (1391-1438), la Elokventa, reĝo de Portugalio
* Henriko, Duko de Vizeŭ (1394-1460), fondinto de la lernejo de Sagres por navigantoj
* Filipa de Lankastro (1360-1415)

Kategorio:Portugalaj kuracistoj
Kategorio:Teologoj
Kategorio:Portugalaj teologoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Lisbono
22469 Poloniny

'*22469 *Poloniny''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la slovakaj astronomoj Peter Kolény kaj Leonard Kornoš elde la Observatorio de Modra en Slovakio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Nacia parko Poloniny proklamita la , unua protektita loko de malluma ĉielo en Slovakio. Poloniny estas rutena vorto por "paŝtejo" aŭ "herbejo". La parko entenas observatorion ĉe la montselo de Kolonica. La nomo estis proponita de la Slovaka Unio de Amatoraj Astronomoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroid (22469) Poloniny, el la paĝaro de la nacia parko Poloniny 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Leonard Kornoš
Kategorio:Malkovrita de Peter Kolény
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
22470 Shirakawa-go

'*22470 *Shirakawa-go'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana amatora astronomo Naoto Sato elde la privata observatorio de Ĉiĉibu (gubernio Sajtama, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la turisma vilaĝo Ŝirakaŭa-go (japane: 白川郷; *Shirakawa-gō*) ĉe la limo inter la gubernioj Gifu kaj Tojama. La vilaĝo estas fama pro siaj grandaj domoj kun ĉevronaj fragmittegmentoj kaj estis registrata kiel Monda Heredaĵo de Unesko en 1995.

*Oni ne konfuzu ĝin kun 6198 Shirakawa''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Naoto Sato
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Colin Ross

**Colin ROSS** (naskiĝinta la  en Vieno, sinmortiginta la  en Kochel am See) estis aŭstra verkisto kaj inĝeniero.

## Vivo 
Ross migris ekde 1912 tra multaj partoj de la mondo kaj setlis post longa restado en Usono en Munkeno. Dum la Unua mondmilito li estis rekognoska oficiro kaj dum la Novembra revolucio de 1918 li mallongen gravis. Estante nazio ekde 1933 - li ĉiam taksis sin servanto de politikaj sistemoj - li kritikis la rasismajn teoriojn de nacisocialismo. Lia filo Ralph falis en 1941 en Rusio. Li mem estis milita raportisto ekde 1933. Inter la du mondmilitoj li nombriĝis kune kun Egon Erwin Kisch, Richard Katz kaj Alfred E. Johann inter la plej konataj germanlingvaj vojaĝverkistoj.

## Graveco 
Li verkis pli ol 20 vojaĝlibroj, kiuj ofte havis plurajn eldonojn. Li dokumentade akompanis la senteblan malekfloron de koloniismo. En Suda Ameriko li reklamis por la Vajmara Respubliko, de post 1933 bedaŭrinde ankaŭ por la nazioj. Same kiel Karl Haushofer prezentanta sian "geopolitikon" ankaŭ Ross intencis konatigi la mondon al la germanoj. Kontraŭe al aliaj vojaĝverkistoj li ĉiam vojaĝis kun sia familio. La germana esprimo "Mit Kind und Kegel" (kun sia tuta domo kaj havo) aldonite al diversaj librotitoloj baldaŭ iĝis lia karakterizaĵo. Li ankaŭ antaŭvidis la estontan gravecon de Orienta Azio, dume Eŭropo klasifikatis malsana kontintento.

## Verkoj (elekto) 
*Im Banne des Eises, 1911
*Im Balkankrieg, 1913
*Südamerika, die aufsteigende Welt, 1922
*Das Meer der Entscheidungen, 1925
*Mit Kamera, Kind und Kegel durch Afrika, 1928
*Mit Kind und Kegel durch die Südsee, 1933
*Mit Kind und Kegel in die Arktis, 1934
*Das neue Asien, 1940
*Aus dem umkämpften Afrika, 1944

## Eksteraj ligiloj 
*Informoj ĉe AEIOU
*Biografia resumo okaze de prelego en 1996
*Verkoj surrete

Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Aŭstraj verkistoj
22474 Frobenius

'*22474 *Frobenius''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana matematikisto Ferdinand Georg Frobenius (1849–1917), profesoro ĉe la Humboldt-Universitato en Berlino. Li faris gravajn kontribuojn al la teorio pri la abstraktaj grupoj. La abstraktaj grupoj unuigas la konceptojn pri permutaĵo, transformo kaj komponaĵo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Rubando de la Sinjoro de la Bonfino

[eta|La rubando de Sinjoro de la Bonfino estas ĉirkaŭvolvita dufoje en la [pojno|manartiko, kaj ŝnurfiksita kun tri bantoj. Oni mense petas ion antaŭ ĉiu bantigo, kaj sekrete tenas ĝin ĝis la natura disfalo de la rubando, kiu signifas, ke la tri petoj estis plenumigitaj.]]
eta|La rubandoj fiksitaj al la krado de la Preĝejo de Bonfino.
La **rubando de la Sinjoro de la Bonfino** () estas memoraĵo kaj amuleto tradicia de Salvador, ĉefurbo de la subŝtato Bahio, en Brazilo.

## Historio 
Oni kreis la originalan rubandon en 1809, sed ĝi malaperis dum la 1950-a jardeko. Ankaŭ konata kiel *medida do Bonfim* (mezuro de la Bonfino), ĝia nomo devenas el sia grando, precize 47 centimetroj longe, la sama mezuro de la dekstra brako de la statuo de Jesuo, nomata Sinjoro de la Bonfino, lokata en la ĉefa altaro de la plej fama preĝejo en Bahio. La statuo estis skulptita en Setúbal, Portugalio, dum la 18-a jarcento. La "*medida*" estis farita el silko, com kun la desegno kaj nomo de la sankto broditaj mane kaj farbita de ora aŭ arĝenta farbo. Oni uzis ĝin kole kiel kolĉeno, de kie oni pendigis medalojn kaj sanktulobildojn, funkciante kiel valuta interŝanĝo: plenumante promeson, la fidelulo portis foton aŭ etan vaksoskulptaĵon reprezentante la korpparto resanigita pro la sanktula helpo (eksvoto). Kiel memoraĵo, la homo akiris unu el tiaj rubandoj, simboligante la eklezio mem.

Oni ne certas kiam la transiro al la hodiaŭa braka rubando okazis, sed dum la 1960-a jardeko la nova rubando jam estis komercita surstrate en Salvador, kiam hipioj aldonis ĝin al sia vestaro. La rubandoj venditaj de kolportistoj ĉirkaŭ la Preĝejo de la Sinjoro de la Bonfino kutime estas ŝnurfiksita al la loka krado, kiel memorilo kaj pruvo de vizito de la kredulo al tiu katolika templo.

## Koloroj 
580ra
580ra
580ra

Farita hodiaŭe el kotono kaj vendita diverskolore kun la fama frazo *"Lembrança do Senhor do Bonfim da Bahia"* (Memoraĵo de Sinjoro de la Bonfino), la rubando havas trajton, kiu malmultaj homoj konas: ĉiu koloro simbolas Oriŝaon (de kandombleo, afrikdevena religio), malgraŭ la katolika heredo. Malhela verda por Oŝosio, hela bluo por Jemaja, flava por Oŝumo. Ĉia rubando havas simbolan, estetikan kaj spiritan reprezenton, kutimaj el la afrikaj devenoj kaj la sinkretismo de Bahio.

; Koloroj por ĉiu Oriŝao
* Verda: Oŝosi
* Bluo hela: Jemaja
* Flava: Oŝumo
* Blua malhela: Oguno
* Bunta aŭ rozkolora: Ibeĵio kaj Oŝumareo
* Blanka: Oŝalao
* Purpura: Nana
* Nigra kun ruĝaj literoj: Eŝuo kaj Pombaĵira
* Nigra kun brankaj literoj: Omuluo
* Ruĝa: Iansa
* Ruĝa kun blankaj literoj: Ŝangoo
* Verda kun blankaj literoj: Osaino

## La tri petoj 
En la popola tradicio, superstiĉa kaj folklora, la rubando de Sinjoro de la Bonfino estas ĉirkaŭvolvita dufoje en la manartiko, kaj ŝnurfiksita kun tri bantoj. Oni mense petas ion antaŭ ĉiu bantigo, kaj sekrete tenas ĝin ĝis la natura disfalo de la rubando, kiu signifas, ke la tri petoj estis plenumigitaj.

## Referencoj 
Kategorio:Brazila folkloro
Kategorio:Bahio
22477 Julimacoraor

'*22477 *Julimacoraor'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Juliana Mathea Coraor*, finalistino de la *Intel Science Talent Search* de 2012, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri fiziko kaj scienco de la kosmo. Ŝi estis lernantino ĉe la *Huntington High School'' de Huntington (Nov-Jorkio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Barna Szénássy

**Barna Szénássy** [sEnAŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Szénássy Dénes Barna** estis hungara matematikisto, profesoro, instruisto.

Barna Szénássy http://www.termeszetvilaga.hu/szamok/tv2005/tv0507/szenassy.html  naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Ungvár (nuntempa Uĵhorodo en Ukrainio). Li mortis la  en Debrecen.

## Biografio 
Barna Szénássy frekventis gimnazion en Gyula, poste li akiris pedagogian diplomon pri matematiko-fiziko en Scienca Universitato István Tisza en 1936. En la sekva jaro li doktoriĝis, poste li instruis laŭvice en Gyula kaj Ungvár. En la frua 1945 li iĝis militkaptito, li povis hejmenveni nur post 2 jaroj. Li daŭris la instruadon en Jászapáti, poste en Debrecen. Ekde 1951 li instruis jam en Universitato Lajos Kossuth, kie li estis nomumita universitata profesoro en 1975.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Bolyai Farkas infinitézimális gondolatai* (1937) – disertaĵo
* *Vázlatok a magyar matematika újkori történetéből* (1953)
* *Kőnig Gyula (1849–1913)* (1965)
* *A magyarországi matematika története (a legrégibb időktől a 20. század elejéig)* (1970, 1972, 1974)
* *History of mathematics in Hungary until the 20th century* (1992)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Triboelektro

La **triboelektro** aŭ **frotelektro** estas tipo de kontakta elektro, pro kiu certaj materialoj fariĝas elektre ŝargitaj post frotado kun alia malsama materialo. Ĝi estis priskribita jam en 550 a.K. de Taleso de Mileto, kiu spertis ĝin frotante sukcenon. La kaŭzo de tiu efiko estas la energie favora transiro de  elektronoj de unu el la tuŝiĝantaj korpo al la alia pro la diferenco de la  forpuŝa laboro. La elektronoj transiras, ĝis la pro tio kreiĝinta diferenco de potencialo  egalas al gajno de energio.

La frotado ne estas nepra por krei la efikon, sed ĝi faciligas ĝin. Por realigi kontaktan elektron, necesas, ke la surfacoj de la du malsamaj korpoj estu tre proksimaj. Dum frotado pli grandaj partoj de la surfacoj estas tiel proksimaj, ke la transiro de la elektronoj povas okazi.

Plejparto de la  ĉiutaga statika elektro estas triboelektra. La poluseco kaj la kvanto de la ŝargoj produktitaj dependas de la materialoj, la surfaca malglateco, la temperaturo, la streĉo kaj aliaj propraĵoj.

## Historio 
maldekstra|eta|Pro la kontakto kun la plasta materialo la korpo de la infano estis elektre ŝargita kaj la haroj forpuŝas unu la alian.
La frotelektro, unue registrita de Taleso de Mileto frotante sukcenon, sugestis la vorton "elektro" (de la greka vorto por sukceno, *ēlektron*) al William Gilbert, kiu priserĉis la fenomenon kaj uzis la vorton en siaj verkoj pri la elektra forto (*vis electrica*). Gilbert estis la unua kiu klare distingis inter magnetismo kaj statika elektro.

Otto von Guericke, Charles du Fay, Benjamin Franklin kaj multaj aliaj en la 17-a kaj 18-a faris eksperimentojn por malkovri la proprecojn kaj la strukturon de la elektraj ŝargoj.

Charles du Fay parolis pri vitrecaj kaj rezinecaj elektrostatikaj fortoj pro la malsama konduto de tiuj materialoj, kiam ili estas ŝargitaj per froto. Vitraj materialoj ŝargiĝas alie ol tiuj ek rezinoj kiel ekzemple sukceno. Benjamin Franklin enkondukis la konvencion, ke vitreca elektro estas pozitiva kaj la rezineca estas negativa.

## Triboelektra serio 
La triboelektra serio indikas la elektronan afinecon de materialo. Ju pli la materialo troviĝas je la pozitiva fino de la serio, des pli da elektronoj ĝi fordonas kiam ĝi tuŝas alian materialon kiu troviĝas pli proksime al la negativa fino de la serio. La efektiva kvanto da ŝargoj fordonitaj per la triboelektra efiko dependas ne nur de la distanco inter ili en la serio, sed ankaŭ de aliaj faktoroj kiel la   temperaturo, la proprecoj de la surfacoj, la elektra konduktiveco, ktp.

La unua triboelektra serio esti publikigita de John Carl Wilcke  en 1757 en publikaĵo pri statika elektro.

## Referencoj 
Kategorio:Fiziko
Kategorio:Elektrostatiko
Tivadar Huth

**Tivadar HUTH** [hut], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Huth Tivadar** estis hungara kuracisto, urologo, profesoro, parlamentano.

Tivadar Huth http://archiv.baralib.hu/?q=bio/9361 naskiĝis la  en Bonyhád. Li mortis la  en Pécs.

## Biografio 
Tivadar Huth komencis studi en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1915, sed pro la 1-a mondmilito li akiris diplomon nur en 1925. Post siaj studoj li laboris en la universitata kliniko. En 1940 li estis nomumita privata profesoro en la menciita universitato. Inter 1945 kaj 1948 li estis vicklinikestro, poste (jam kiel ĉefkuracisto) li ricevis la taskon establi urologian klinikon en Pécs. En 1948 li estis nomumita ankaŭ katedrestro en Universitato de Pécs. En 1952 li kandidatiĝis, en la sama jaro li ricevis la rangon docento. En 1956 li estis nomumita universitata profesoro. Li estis rektoro inter 1957–1961, ankaŭ parlamenta deputito inter 1958–1962. Li ricevis unuafoje signifan premion.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az urogenitalis tuberculosis* (libro)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj urologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Sinjoro de la Bonfino

[dekstra|eta|200ra|Preĝejo de Nia Sinjoro de la Bonfino en [Pirenópolis, konstruita en 1750.]]
La **Sinjoro de la Bonfino**, laŭ la katolika kredo, estas reprezento de Jesuo en la kruco dum lia mortmomento.

## Historio 
La kulto de la Sinjoro de la Bonfino estas malnova tradicio el Portugalio, importita al Brazilo dum la koloniaj tempoj. En 1740, plenumante promeson, portugala ŝipestro Teodósio Rodrigues de Faria alportis statuon de la Sinjoro de la Bonfino de Setúbal (Portugalio) al Salvador de Bahio, en Brazilo. Kelkaj jaroj poste, frataro dediĉita al Sinjoro de la Bonfino fondiĝis kaj oni ekkonstruis preĝejon por loĝigi la statuon - la hodiaŭa Preĝejo de la Sinjoro de la Bonfino - en la malalta urboparto de Salvador. La preĝejo inaŭguriĝis en 1754, kaj siaj turoj estis finitaj ĉirkaŭe 1772.

## Kulto 
La Sinjoro de la Bonfino ne estas Patrona Sanktulo de Bahio, sed lia kultado estas la ĉefa en la subŝtato, aparte ĉe Salvador. La Preĝejo de la Sinjoro de la Bonfino estas unu el la plej gravaj arkitekturaĵoj en Salvador, krom ejo de granda jare januara festo, kiam kreduloj lavas la ŝtuparo fronte al la preĝejo.

## Vidu ankaŭ 
* Rubando de la Sinjoro de la Bonfino

Kategorio:Kulturo de Brazilo
Kategorio:Kulturo de Portugalio
Kategorio:Jesuo en arto
Károly Kocsis (inĝeniero)

**Károly Kocsis** [kAroj koĉiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kocsis Károly** estis hungara inĝeniero, profesoro, ekonomikisto.

Károly Kocsis https://opac.pim.hu/index.jsp?from_page=result&page=details&dbname=database_osszes&group=1&bib1id=20003&bib1field=0&term=36032&too_many_records=false&rc=11&pos=4&offset=1&stepsize=10&oldOffset=100000 naskiĝis la  en Komárom. Li mortis la  en Gödöllő.

## Biografio 
Károly Kocsis akiris diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto en 1958. Post la diplomo li havis inĝenieran postenon en fabriko, en la sekva jaro li ekinstruis en Agrarscienca Universitato de Gödöllő. En 1963 li akiris ekonomian diplomon en Ekonomia Universitato Marx Károly, en la sama jaro li doktoriĝis. En la studjaro 1964 li esploris en Reading. Inter 1968 kaj 1978 li estis docento, poste universitata profesoro kaj vicrektoro. En 1969 li kandidatiĝis. Inter 1982-1990 li estis kunlaboranto de FAO en Romo. Inter 1990-1996 li estis rektoro, poste denove vicrektoro en Gödöllő. Li aĝis 70, kiam li pensiuliĝis. Li ricevis diversajn premiojn inter 1967-2004. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj elektroinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Elemér

**Elemér** estas malnova malofta vira persona nomo. En la mezepoko ĝi aperis en formoj *Ilemer, Ilemyr, Ilmer, Elemerus*. En la 19-a jarcento Mihály Vörösmarty kaj Mór Jókai enkondukis la hodiaŭan formon. Pri la origino estas diversaj opinioj:
* slava nomo *Velimir* (=grando, paco)
* germana nomo *Elmar* (=nobela, fama)
* finna nomo *Ilmar* eĉ Ilmarinen
Tiu nomo estas uzata ĉefe en Hungario, aŭ kie vivas hungaroj.

## Nomtagoj 
* 20-a de februaro
* 28-a de februaro
* 25-a de aŭgusto
* 28-a de aŭgusto
* 9-a de oktobro

## Elektitaj nomportantoj 
* Elemér Bálint, instruisto
* Elemér Balogh, episkopo
* Elemér Bölcskei, arkitekto
* Elemér Borúth, poeto
* Elemér Császár (fizikisto)
* Elemér Császár, literaturhistoriisto
* Elemér Gergátz, ministro
* Elemér Hetényi, aktoro
* Elemér Jakabffy, rumania politikisto

* Elemér Kincses, rumania verkisto
* Elemér Kiss, juristo
* Elemér Mályusz, historiisto
* Elemér Nagy (arkitekto)
* Elemér Nagy (fizikisto),
* Elemér Papp, kemiisto
* Elemér Schulek, kemiisto
* Elemér Szádeczky-Kardoss, geologo
* Elemér Vadász, geologo

## Aliaj Elemér 
* Elemir (vilaĝo en Serbio, iam en Hungario kiel Elemér)

## Fontoj 
* http://corpus.nytud.hu/utonevportal/ 
* http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/030/pc003093.html#3 
* ĉerpoj el artikoloj de Vikipedio

Kategorio:Viraj personaj nomoj
John Thomas

**John THOMAS** (naskiĝis en 1838 en Llanfair Clydogau, mortis en 1905 en Liverpool) estis kimra fotisto specialiĝanta je bildoj de pejzaĝoj kaj religiaj lokoj kaj portretoj de famaj homoj.

## Biografio 
Li naskiĝis en 1838 en Llanfair Clydogau, kaj en 1853 li moviĝis al la angla urbo de Liverpool piede kaj restis tie dum proksimume dek jaroj, ĉiam kiel komizo en ŝtofo-vendejo.

En 1863 li iĝis direktoro de foto studio en Liverpool. Li mortis en 1905.

John Thomas vendis 3100 negativojn al sir Owen Morgan Edwards. La familio tiam proponis ilin al la *Nacia Biblioteko de Kimrio* en 1970, la kolekto estis katalogita kiel havebla kun la novaj teknikoj. La kolekto estis ciferecita en 2001.

## Bildaro 

File:William Thelwall Thomas (1865-1927) NLW3363748.jpg|Lia filo William Thelwall Thomas (1865-1927)
File:My mother (sitting) Shan y Lliwdy and Bontfaen maid.jpg|Portreto de la patrino sidas inter du aliaj virinoj, Shan kaj Lliwdy (maldekstre) kaj fraŭlino Bontfaen, 1867
File:?Professor Thomas Powel (1845-1922) NLW3364243.jpg|Thomas Powel (1845-1922), 1875
File:Revd Robert Thomas (Ap Vychan, 1809-80) NLW3362405.jpg|La pastro Robert Thomas, 1875
File:A woman who saw Twm o'r Nant installing a grate NLW3361666.jpg|Virino kiu vidis Twm o'r Nant instali kradon, 1879
File:A family group (Jones) (1883) NLW3364618.jpg|Familio Jones 1883
File:A woman (Williams) in traditional dress NLW3363188.jpg|Virino en tradiciaj vestoj 1885
File:A Baptist chapel NLW3363529.jpg|Preĝejo baptista, 1885
File:Moriah Chapel (CM), Ffynnongroyw NLW3361313.jpg|Kapelo Moriah, 1885
File:Morris Babwn, Llanrhaeadr-ym-Mochnant NLW3362652.jpg|Morris Babwn, 1885
File:Morris family in front of their house NLW3362094.jpg|La familio Morris antaŭ sia domo, 1885
File:The church, Llanwnnen NLW3361160.jpg|La preĝejo en Llanwnnen, 1885

## Bibliografio 
* Hilary Woollen, Alistair Crawford, John Thomas, 1838–1905, photographer, 1977, Llandysul: Gomer Press (ISBN 978-085088457-9)
* Iwan Meical Jones, Hen ffordd Gymreig o fyw: ffotograffau John Thomas ("A Welsh way of life: John Thomas photographs"), 2008, Tal-y-bont, Ceredigion : Y Lolfa (ISBN 978-184771071-0)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  John Thomas, Photographer (1838–1905)
*  John Thomas photographs posted by the National Library of Wales

Kategorio:Arĥitekturaj fotistoj
Kategorio:Kimraj artistoj
Kategorio:Britaj fotistoj