open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Toskana dialekto

eta|180ra|Dialektoj kaj lingvoj de Italio laŭ grupoj (Toskana dialekto en helblua areo super la purpurkolora centra zono de Romo).|400ra|dekstra
La **toskana** (*dialetto toscano* {[di.aˈlɛtto toˈskaːno]) estas ital-dalmata variaĵo de la latinida lingvaro ĉefe parolata en Toskanio, Italio.

La normiga itala estas bazita sur la Toskana, specife en ties Florenca dialekto, kaj ĝi iĝis la lingvo de kulturo por la tuta popolo de Italio danke al la prestiĝo de la majstroverkoj de Dante Alighieri, Petrarko, Giovanni Boccaccio, Niccolò Machiavelli kaj Francesco Guicciardini. Ĝi poste iĝos la oficiala lingvo de la sinsekvaj ŝtatoj de Italio kaj de la Reĝlando Italio kiam ĝi formiĝis.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Giannelli, Luciano. 2000. *Toscana*. Profilo dei dialetti, 9. Pisa: Pacini.

## Eksteraj ligiloj 
* La Lingua Toscana
* Atlante lessicale toscano (ALT) - Dialectometry 
* The Linguasphere Register 

Kategorio:Itala lingvo
Kategorio:Dialektoj
Kategorio:Toskanio
Anna Pallay

**Anna Pallay** [palai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pallay Anna** estis hungara baletisto, koreografo, instruisto pri baleto. Ŝia edzo estis Jenő Nádor.

Anna Pallay http://mek.oszk.hu/08700/08756/html/III/szin_III.0508.pdf naskiĝis la  en Szeged, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Anna Pallay lernis baleton en la Budapeŝta Ŝtata Operejo inter 1902-1905. Jam en 1903 ŝi atingis la titolon privata dancisto, tamen ŝia signifa rolo okazis nur post 4 jaroj. Ŝi estis membro de la Operejo inter 1907 kaj 1919. En 1911 ŝi baletadis en Berlino, en 1918 ŝi establis privatan baletan lernejon en Budapeŝto. En la fruaj 1920-aj jaroj ŝi faris turneojn kun sukcesoj en Amerikoj kaj Eŭropo. Tiutempe ŝi faris jam koreografaĵojn. En 1926 ŝi hejmenvenis kaj ŝi ne plu baletadis, nur instruis baleton. Inter 1930 kaj 1939 ŝi instruis ankaŭ en la Muzikakademio de Budapeŝto.

## Elektitaj roloj 
* Franz Liszt-M. Guerra: *Magyar táncegyveleg* (1907)
* Hassreiter: *A babatündér* - la tamburisto
* M. Guerra: *A törpe gránátos* - Laura
* M. Guerra: *Sylvia* - titolrolo
* Béla Bartók-O. Zöbisch: *A fából faragott királyfi* - reĝido (titolrolo)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj baletistoj
Kategorio:Hungaraj koreografoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Alighiero di Bellincione

**Alighiero di Bellincione** aŭ **Alaghiero di Bellincione** (ĉ. 1210–ne post 1283) estis la patro de Dante Alighieri.

## Vivo 
Alighiero naskiĝis ĉirkaŭ 1210, la filo de Bellincione di Alighiero. Li estis membro de la Gelfa partio kaj estis probable monpruntisto. Alighiero mortiĝis iom inter 1281 kaj 1283.

## Referencoj 
Kategorio:Florencanoj
Kategorio:Dante Alighieri
Portreto de Juan Agustín Ceán Bermúdez

La ***Portreto de Juan Agustín Ceán Bermúdez*** (hispane: *Retrato de Juan Agustín Ceán Bermúdez*) estas pentraĵo de oleo sur tolo de Francisco de Goya pentrita ĉirkaŭ de 1785. La porteto montras hispanan historiiston, pentriston, kolektanton kaj kritikiston de arto nome Juan Agustín Ceán Bermúdez, kiu ankaŭ estis amiko de Goya. Ĝisdate la pentraĵo estas en privata kolekto.

## Kreado 
Juan Agustín Ceán Bermúdez [elparolo: ĤUAN aguSTIN seAN bermUdes] estis historiisto, pentristo, kolektanto kaj kritikisto de arto. Li ankaŭ estis membro de la Reĝa Akademio de Belartoj *San Fernando* kaj amiko de Francisco de Goya [elparolo: franSIsko de GOja].

La amikeco inter la artisto kaj Ceán Bermúdez donis ŝancon al Goya portreti kelkajn direktistojn de la Nacia Banko *San Carlos*, kreita en 1782, kio poste iĝis la Banko de Hispanio. Danke al influoj de la ĉefo de Ceán Bermúdez, la administrantaro de la Banko elektis Goya-n portretisto de la Banko.

## Priskribo 
Juan Agustín Ceán Bermúdez estis pentrita antaŭ obskura fono, la artisto pentris la duonon de la silueto de Ceán Bermúdez. Li portas obskuran kaftanon kaj ruĝan jakon. Li havas en sia mano libron kaj krajonujon, ĉi tio simbolas lian intereson pri la arto.

## Vidu ankaŭ 
* Francisco de Goya
* Portreto

## Referencoj 
Kategorio:Pentraĵoj de la 18-a jarcento‎
Kategorio:Pentraĵoj de Francisco de Goya
Enikő Somorjai

**Enikő Somorjai** [ŝomorjai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Somorjai Enikő** estas hungara baletisto.

Enikő Somorjai http://port.hu/adatlap/szemely/somorjai-eniko/person-220730 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Enikő Somorjai aĝis 4, kiam ŝi komencis lerni baleton. Ŝiaj instruistoj estis ekzemple Ferenc Havas kaj Imre Dózsa. Ŝi lernis ankaŭ eksterlande: en 1996 en Hispanio, en la sekva jaro en Aŭstrio kaj Anglio, en 1999 en Usono. Post la diplomo en la Hungara Dancarta Altlernejo en 2001 ŝi iĝis membro de la nacia baleto. En 2006 ŝi atingis la rangon titulara privata dancisto. Ŝi baletis jam ankaŭ eksterlande: Prago, Rigo, Japanio, Magdeburg.

## Repertuaro 
* *Nuksrompilo* - princino Maria (debuta sola rolo)
* *Cignolago* - Odile/Odette
* *Reĝidino skulptita el ligno* - titolrolo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj baletistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Saint-Bernard (apartigilo)

Per **Saint-Bernard**, **Saint Bernard**, **Sankta Bernardo**, **San Bernardo** aŭ **San Bernardino** eblas referi al:

## Sanktuloj 
* Sankta Bernardo de Vienne (778–842), franca episkopo de Vienne dum la periodo 810–842.
* Sankta Bernardo de Menthon (ĉ. 1020–1081), franka fondinto de la hospico de la montpasejo Granda Sankta Bernardo, patrono de la montogrimpantoj.
* Sankta Bernardo de Thiron (1046–1117), franca fondinto de la ordeno de la Tironanoj. 
*Sankta Bernardo degli Uberti (ĉ. 1060–1133), itala abato, episkopo, papa legato kaj kardinalo.
* Sankta Bernardo de Clairvaux (1090–1153), franca abato kiu forte disvastigis la ordenon de la Cistercianoj.
*Sankta Bernardo Tolomei (1272–1348), itala teologo kaj fondinto de la olivetana kongregacio.
*Sankta Bernardo de Corleone (1605–1667), sicila frato de la ordeno de la Franciskanoj.

## Lokoj 
### Filipinoj 
*Saint Bernard (Suda Lejteo), municipo de la provinco Suda Lejteo en la regiono Orienta Visayas.

### Francujo 
*Saint-Bernard (Ain), komunumo en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
*Saint-Bernard (Côte-d'Or), komunumo en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
*Saint-Bernard (Alzaco), alzaca komunumo en la regiono *Grand Est*. 
*Saint-Bernard (Isère], komunumo en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.

### Italio 
* San Bernardino Verbano, komunumo en la regiono Piemonto.

### Kanado 
* Saint-Bernard-de-Lacolle (Kebekio), municipo en la regiono Montereĝio.
* Saint-Bernard (Kebekio), municipo en la regiono Ŝodierio-Apalaĉio.
* Saint-Bernard-de-Michaudville (Kebekio), municipo de la regiona distrikto *Les Maskoutains* en la regiono Montereĝio.

### Svislando 
* Montpasejo Granda Sankta Bernardo (france *Col du Grand Saint-Bernard*), vojpasejo inter la sud-orienta Svislando kaj nord-okcidenta Italio.
* San Bernardino (montpasejo), alpa vojpasejo liganta Thusis (kantono Grizono al Bellinzona (kantono Tiĉino) en la sud-orienta Svislando.

### Usono 
* San Bernardino (Kalifornio), urbo de la subŝtato Kalifornio.

## Bestoj 
* San-Bernarda hundo, masiva hundo bredita por sava laboro.
Zsolt Anger

eta|altdekstre|Zsolt Anger (2008)
**Zsolt ANGER** [ĵolt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Anger Zsolt** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro.

Zsolt Anger http://ifdb.hu/szinesz/szinkron/24538/anger-zsolt/  naskiĝis la  en Szeged.

## Biografio 
Zsolt Anger inter 1984–1988 estis amatora aktoro en Nacia Teatro (Szeged), poste 3 jarojn en Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). Li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo de Budapeŝto en 1995. Inter 1994 kaj 1998 li ricevis rolojn en Budapeŝto, poste li pasis po 4 jarojn laŭvice denove en Kaposvár kaj Eger, fine 2 jarojn en Teatro de Kecskemét. Ekde 2006 li ne apartenas al teatroj, sed ofte li estas gastoaktoro en diversaj teatrejoj. Li ricevis signifan premion en 2002.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Albert Szirmai – Andor Gábor: *Mágnás Miska* - titolrolo (Budapeŝto)
* Molière: *George Dandin* - Clitande (Budapeŝto)
* Jaroslav Hašek: *Svejk* - unua kuracisto (Budapeŝto)
* Szirmai – Gábor: *Mágnás Miska* - Baracs István (Kaposvár)
* William Shakespeare: *Epifanio* - Orsino (Kaposvár)
* Molière: *Don Juan* - titolrolo (Kaposvár)
* George Bernard Shaw: *My fair lady* Higgins (Kaposvár)

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* *Melodráma* (1991)
* *A pofon* (2002)
* *Az éjszakám a nappalod* (2014)
* hungaraj voĉoj ekzemple de Owen Wilson, Simon Pegg, Bill Murray, Michael York, Emilio Estevez, Ben Stiller

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Kisváros* (1996-2000) - serio
* *Indián nyár* (2006)
* *Fapad* (2014)

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais: *Figaro házassága* (ankaŭ aktoro kiel Figaro)
* Lajos Parti Nagy: *A hét asszonya*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* http://www.imdb.com/name/nm0029771/

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Otto von Pack

**Otto von PACK** (naskiĝis ĉirkaŭ 1480, mortis la ) estis germana politikisto kaj kalumnianto.

## Vivo 
Estante konsilanto de duko Georgo la Barbulo de Saksio Pack maldungitis pro diversaj neklaraj monaj aferoj; tuj li perfidis al landgrafo Filipo la 1-a de Hesio la ekziston de certa sekreta ligo farita en Vroclavo en la 12.5.1527 - laŭdire - inter imperiestro Ferdinando la 1-a, duko Georgo, aliaj katolikaj klasestroj kaj kelkaj aliancitaj princoj (Elektoprinclando Saksio, Hesio) por forigi la protestantismon en multaj landoj.

Kopiaĵon de la laŭdira kontrakto montritis en la 18.2.1528 en Dresdeno al la hesia landgrafo. Sen pruvigi la aŭtentikencon de tiu dokumento Filipo kaj la princo-elektisto Johano la Konstanta komencis sin armi por militagoj: sed Marteno Lutero mem konvinkis ilin pri necesa antaŭa informiĝo. La demanditaj princoj malkonfesis iun ligofaradon kaj postulis siavice jurajn kaj tribunalajn esplorojn kontraŭ la kalumniantoj. La nomo de Pack estis indikita far la hesia Filipo; Pack vokitis je esploro al Kaselo kaj pridemanditis (sen apliko de torturo). Kelkaj liaj asertoj evidentiĝis malkorektaj - sed li tamen daŭre asertis esti havinta enmane la originalan aliancan dokumenton kun la sigeloj princaj. Tial ankaŭ Filipo ne forĵetis la suspektojn.

Pack fuĝis en Nederlandon kie li arestitis post pluraj jaroj plenaj de travivaĵoj laŭ ordono de duko Georgo kaj ekzekutitis en 1537. La por li nomitaj *Pack-aj kvereloj* (germane: *Packsche Händel*) provokis senton de amareco ĉe ĉiuj koncernitaj personoj dum longa tempo, incititemon kaj kolerodanĝeron.

## Literaturo 
* Ehses, *Geschichte der Packschen Händel*, Freiburg 1881 (ultramontanismema verko)
* H. Schwarz, *Landgraf Philipp und die Packschen Händel*, Leipzig 1883)
* Ehses, *Landgraf Philipp von Hessen und Otto von Pack, eine Entgegnung*, Freiburg 1886

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 15. Leipzig 1908, p. 293-294 kio interrete legeblas tie ĉi.

Kategorio:Reformacio
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Ekzekutitoj en la 16-a jarcento
Kategorio:Konspiraj teorioj
De vulgari eloquentia

***De vulgari eloquentia*** ([de vulˈɡari eloˈkwentsi.a], [deː wʊɫˈɡaːriː eːɫɔˈkᶣɛnti.aː], {aŭ [de vulˈɡaːri eloˈkwɛntsja]; *Pri nacilingva elokvento*) estas la titolo de latina eseo de Dante Alighieri. Dekomence intencata por kvar libroj, ties verkado estis abandonita en la mezo de la dua libro. Ĝi estis probable komponita tuj post Dante iris al ekzilo; interna pruvaro indikas daton inter 1302 kaj 1305.

En la unua libro, Dante studas la rilaton la Latino kaj la gepatra lingvo, kaj la serĉado de "eminenta" gepatra lingvo en la areo de Italio; la dua libro estas analizo de la strukturo de la *kanto* (literumita ankaŭ kiel *canzuni* en Sicilia), kio estas Literatura ĝenro disvolvigita en la Sicilia Skolo de Poezio.

Latinaj eseoj estis tre popularaj en la Mezepoko, sed Dante faris kelkajn plinovigojn en sia verko: unue, la temo (verkado en gepatra lingvo) estis malofta temo en literatura diskutado tiame. Ankaŭ grave estis kiel Dante alproksimiĝis al tiu temo; tio estas, la argumento por doni al la gepatra lingvo la saman dignecon kaj legitimecon kiun la Latino tipe ricevas. Finfine, Dante verkis tiu eseon por analizi la originon kaj la filozofion de la gepatra lingvo, ĉar, en sia opinio, tiu lingvo ne estis io stata, sed io kiu evoluas kaj bezonas historian kuntekstigon.

## Fontoj
* Graham-Leigh, Elaine. *The Southern French Nobility and the Albigensian Crusade*. Woodbridge: The Boydell Press, 2005. ISBN 1-84383-129-5
* Ewert, A. "Dante's Theory of Language." *The Modern Language Review*, Vol. 35, No. 3. (Jul., 1940), pp 355–366.
* Weiss, R. "Links between the "Convivio" and the 'De Vulgari Eloquentia'." *The Modern Language Review*, Vol. 37, No. 2. (Apr., 1942), pp 156–168.
* Dante Alighieri, "De vulgari eloquentia," edited and translated by Steven Botterill.  Cambridge: Cambridge University Press, 1996.

## Eksteraj ligiloj
* *De vulgari eloquentia* ĉe Latin Wikisource.
* *De vulgari eloquentia* latine
*Angla traduko.

Kategorio:1300
Kategorio:Literaturo de Italio
Kategorio:Mezepoka literaturo
Kategorio:Historio de lingvoscienco
Kategorio:Verkoj de Dante Alighieri
Albert Szirmai

**Albert Szirmai** [sirmai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szirmai Albert** estis hungara-usonana komponisto, dirigento. Lia origina familia nomo estis *Schönberger,* lia familia nomo foje en Usono estis *Sirmay* [sirmai].

Albert Szirmai http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz24/484.html naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Novjorko.

## Biografio 
Albert Szirmai devenis el juda familio. Li lernis en Muzikakademio Franz Liszt en la sama klaso kun Zoltán Kodály, Leó Weiner, Viktor Jacobi. Post la diplomo en 1906 li estis muzika kritikisto en gazetoj, poste li havis postenon en Népszínház, sed li estis ankaŭ dirigento en malgranda teatro. Li debutis komponisto en 1907, post jaroj liaj operetoj estis prezentitaj ankaŭ en Vieno, Berlino, Londono. En 1928 li translokiĝis al Novjorko, kie li estis ĉefa redaktoro en muzika eldonejo. Dum la socialismo li kelkfoje revizitis Hungarion.

## Elektitaj operetoj 
* *A sárga dominó* (1907)
* *Mágnás Miska* (1916, lia plej konata opereto)
* *Éva grófnő* (1928)
* *A kalóz* (1933)
* *Tabáni legenda* (1957)
* *Tündérlaki lányok* (1964)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Eckkopfturm

eta|hochkant|Eckkopfturm kaj gastejo sur la monto Eckkopf
La **turo de Eckkopf** aŭ **Eckkopfturm** estas 25 m alta elrigardoturo sur la monto Eckkopf. Ĝi estas konstruaĵo el ŝtalaj tuboj kaj estis konstruita somere de 1975 fare de la komunumaro Deidesheim. Ĝi havas elrigardoaltecon de 541 m. De ĝi eblas rigardi okcidenten, suden kaj norden trans la Palatinata arbaro kaj orienten trans la Malaltebenaĵo de la Supra Rejno.

## Eksteraj ligiloj 
* Infos auf deidesheim.de 
* Infos auf vg-deidesheim.de 

Kategorio:Belvederoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Deidesheim
Kategorio:Konstruaĵoj en la Palatinata Arbaro
Kategorio:Metalturoj
Kastelo de Doba

La **Kastelo de Doba (Hungario)** (konata ankaŭ pri la iama posedanto *Kastelo de Erdődy* [erdOdi]) estas historia monumento, nun hospitalo (psikiatriejo) en Hungario, en vilaĝo Doba.
eta|maldekstre|Fasado de la kastelo en Doba
eta|Aerfoto pri la kastelo en Doba

## Historio 
La klasikisma kastelo estis konstruita en la malfruaj 1830-aj jaroj. Dum konstruado oni profitis ŝtonojn el la proksima fortikaĵo sur Somló-monto. Depost la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis ankaŭ ĉi tiun kastelon. Baldaŭ psikiatriejo funkcias en la kastelo.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa konstruaĵo situas sur monteto (174 metrojn alta) en mezo de granda parko. La kastelo formas larĝan brikon. La fasado estas simetria, sed en la maldekstra parto etendiĝas aparta malgranda konstruaĵo. Du koridoroj ligas la kastelon kaj la domon. En mezo de la fasado etaĝa portiko etendiĝas, la plej supre estas timpano (arkitekturo). Ambaŭ randoj de la kastelo iomete reliefas.

## Parko 
La pejzaĝa parko estas protektata kun etendiĝo de 92 hektaroj. Ene fluas rojo, helpe de tio oni kreis 4 fiŝlagojn. Antaŭ konstruado de la kastelo origine estis tie granda arbaro pri kverkoj. Oni kreis ankaŭ senarbarejojn, kiuj helpas al panoramoj el la kastelo. En la parko kreskas specialaj kverkoj, liriodendronoj, diversaj juglandoj, fagoj, alnoj, pinoj, fraksenoj, salikoj, poloj, tilioj kreskas. En 2008 oni trakonstruis la parkon, kiu ricevis eĉ eŭropan premion. Apud la kastelo kreskas sola *Sophora japonica ’Pendula’*.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* http://www.nemzetimuemlek.hu/index.php/euprojekt_rendezveny/doba-erdody-kastely-torteneti-kertjenek-rekonstrukcioja/
* hungare kun fotoj 
* hungare kun foto 

Doba
Kategorio:Doba (Hungario)
Kategorio:Kasteloj de familio Erdődy
Aŭgusto (Saksio)

**Aŭgusto de Saksio** (naskiĝinta la  en Freiberg, mortinta la  en Dresdeno) estis saksia princo-elektisto. Li estis la dua filo de duko Henriko la Pia kaj de Katharina von Mecklenburg kaj la frato de Morico (Saksio).

## Vivo 
eta|maldekstra|La princo-elektisto Aŭgusto de Saksio
Li posteulis la fraton post ties morte surbatalkampe en 1553. Kiel li ankaŭ Aŭgusto laŭdindas sub la vidpunkto de teritoria princlandestrado. Dume la politiko de Morico savis protestantismon, Aŭguston konfrontis la konfesia kaj regnopolitika malvasthorizonteco de la saksiaj politikistoj. Aparte la zorgoj antaŭ la de la elektisteco forpelitaj Ernestidoj aliancigis Aŭguston kun la Habsburgoj. Li strikte favoris konfesian pacpolitikon kontraŭe al siaj antaŭuloj (kiuj ofte kondutis kalvinisme).

Komence Aŭgusto subtenis la disĉiplojn de Filipo Melanktono (nomitaj: *Filipistoj* aŭ *Kaŝkalvinistoj*) ĝis la jaro 1574. Tiam li, instigite de la edzino Anna de Danujo, komencis persekuti ties anojn: en Saksio ekvalidis severa luteranisma ortodoksio pere de la t.n. *formulo konkordia*. Aŭgusto de tempo al tempo ankaŭ kontraŭleĝe pligrandigis sian posedaĵojn. Li ekzemple prenis la kuratorecon super la filoj de Vilhelmo de Sachsen-Weimar por akiri la potencon super Henneberg. Por Saksio mem li faris aferojn netroigeble gravajn. Per la akcepto de fuĝintaj nederlandanoj, per la plibonigo de la stratoj kaj de la monerkvalito, per la donado de privilegioj al lepsikaj foiroj ekfloris metioj kaj komerco.

Liaj bienoj senriproĉe prizorgitis kaj iĝis modelo de agrikultura moderneco. Aŭgusto mem skribis tiukuntekste faklibron pri hortikulturo kaj agrikulturo kun la titolo »Künstliches Obst- und Gartenbüchlein«. Ankaŭ pri la forstoj li engaĝiĝis kaj pri la modernigo de la leĝaro (minado, polico, monerfarado, eklezia administrado, universitata). En 1559 li fondis apelacian tribunalon, impostajn kolegiojn superajn, sekretajn konsiliojn, ĉambran kolegion ktp. Ankaŭ la financa respondeco de klasaj konsilioj plifortitis de li. Multo da dresdenaj kolektoj prisciencaj kaj priartaj komenciĝis sub Aŭgusto. Nur lia troa ĉasademo estis tre noca por la lando.
Post kiam lia edzino Anna (filino de dana reĝo Kristiano la 3-a) mortis post la nasko de 15 infanoj (el kiuj nur kvar postvivis) en la 1.10.1585 Aŭgusto edziĝis jam en la 3.1.1586 al Agnes Hedwig, 13-jara filino de Joachim Ernst von Anhalt.

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 2. Leipzig 1905, p. 120 kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Dinastio Wettin
Kategorio:Princoj-elektistoj de Saksio
Rusia Ŝtata Biblioteko

eta|300ra|
La **Rusia Ŝtata Biblioteko** (, latinliterigite *Rossijskaja gosudarstvennaja biblioteka*) en Moskvo estas la nacia biblioteko de Rusio. Ĝi estas la plej granda en la lando kaj la kvara plej granda en la mondo laŭ la kvanto de 17,5 milionoj da tie stokataj libroj. Fondita en 1866, ĝi estis renomita "Ŝtata Biblioteko Lenin de Sovetunio" en 1925, kaj en 1992 rericevis sian nomon Rusia Ŝtata Biblioteko.

La biblioteko havas pli ol 275 kilometrojn da bretoj kun pli ol 43 milionoj da bibliotekeroj, inkluzive de pli ol 17 milionoj da libroj kaj volumoj de libroserioj, 13 milionoj da revuoj, 350 mil muzikaj partituroj plus son-registraĵoj kaj 150 000 mapoj. Ekzistas bibliotekeroj en 247 lingvoj de la mondo, la "ekstera parto" reprezentas ĉirkaŭ 29 procentaĵojn de la tuta kolekto.

Inter la jaroj 1922 kaj 1991 almenaŭ unu ekzemplero de ĉiu libro eldonita en Sovetunio estis deponita en la biblioteko, praktiko kiu daŭras en simila metodo hodiaŭ, kun la biblioteko designado por leĝo kiel loko por okazigi "deviga" kopion de ĉiu publikigado eldonita en Rusio.

En 2012, iom pli ol  homoj uzis la bibliotekajn servojn.

## Vidu ankaŭ 
* Nacia Biblioteko de Rusio de Sankt-Peterburgo
* Rusia Ŝtata Biblioteko de Eksterlanda Literaturo

Kategorio:Bibliotekoj en Rusio
Kategorio:Naciaj bibliotekoj
Kategorio:Vizitindaĵoj en Moskvo
Tytus Babczyński

**Tytus Babczyński** (naskiĝis la 4-an de januaro 1830 en Varsovio, mortis junie 1910) – pola matematikisto kaj fizikisto.

## Vivo kaj verkado 
Tytus Babczyński finis Lernejon de Belartoj en Varsovio, poste studis fizikon kaj matematikon. En 1872 doktoriĝis en Peterburga Universitato.
En la jaroj 1857–1862 estis profesoro de supera matematiko kaj mekaniko en la Lernejo de Belartoj en Varsovio, poste en la jaroj 1862–1868 en Ĉef-Lernejo, kaj fine en Varsovia Universitato (1862–1887). Li verkis laboraĵon "O zjawiskach indukcji" (Pri fenomenoj de indukto), kiu estis premiita per ora medalo en Peterburga Universitato, kaj ankaŭ "Lekciojn de supera algebro, de diferenciala kalkulo kaj de la integrala", "Eknondukon al supera dinamiko" kaj "Multiplik-manieron de simetriaj funkcioj kaj de la algebraj kun racionalaj nombroj".

## Bibliografio 
* Adam Moraczewski, en: Polski Słownik Biograficzny (Pola Biografia Vortaro), 1-a volumo, Polska Akademia Umiejętności (Pola Akademio de Scipovoj) – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, Krakovo, 1935, p. 192.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1830
Kategorio:Mortintoj en la 20-a jarcento
Kategorio:Polaj matematikistoj
Kategorio:Polaj fizikistoj
Königsbach ĉe la Vinŝoseo

**Königsbach ĉe la Vinŝoseo** estas palatinata vinvilaĝo. Ĝi fariĝis la 7an de junio 1969 urboparto de la 5&nbsp;km sude situanta sendistrikta urbo Neustadt ĉe la Vinŝoseo en Rejnlando-Palatinato 

## Geografio 
Königsbach situas ĉe la Germana vinvojo en Vorderpfalz sur alteco de 150 m super marnivelo ĉe la orienta rando de la Palatinata Arbaro, la Haardt. Oriente estas la malaltebenaĵo de la supra Rejno. La averaĝa jara precipitaĵo estas 500&nbsp;mm. La pli ol 1800 sunhoroj po jaro donas mildan klimaton:

### Vidindaĵoj 
* altara bildo *Kalvarienberg* el la 15a jarcento en la katolika preĝejo *St. Johannes Baptist kaj Sebastian*.
* *Klausenkapelle* (katolika pilgrima kapelo „Hl. Vierzehn Nothelfer“) 
* *Monaĥejo Hildenbrandseck* (je la suda rando de la vilaĝo)

dosiero:St Johannes Koenigsbach 05.jpg|paroĥa preĝejo St. Johannes Baptist kaj Sebastian
dosiero:KlausenkapelleKoenigsbach.jpg|kapelo Klausen
dosiero:Alte Schule Koenigsbach.jpg|malnova lernejo
dosiero:SteinbruchKoenigsbach.jpg|ŝtonrompejo

## Eksteraj ligiloj 
* Ortsteil Neustadt-Königsbach ()
* Stadt Neustadt an der Weinstraße
* Weinstrassenatelier

## Referencoj 
Kategorio:Neustadt ĉe la Vinvojo
Kategorio:Iamaj komunumoj de Rejnlando-Palatinato
Vremja novostej

**Vremja Novostej** (ruse **Время новостей**, tradukita kiel "Tempo de Novaĵoj") estis ruslingva ĉiutaga soci-politika gazeto bazita en Moskvo.

La gazeto estis fondita en 2000 fare de pluraj ĵurnalistoj kiuj demisiis el siaj antaŭaj redaktistaj laborpostenoj en konsekvenco de nepago de salajroj. La unua eldono estis publikigita la 16-an de marto 2000, kaj la lasta la 17-an de decembro 2010.

En februaro 2011, la redakcia teamo relanĉis la periodaĵon transprenante la tradician gazetonomon Moskvaj Novaĵoj, sed tiu projekto tamen finiĝis en februaro 2014.

## Eksteraj ligiloj 
* gazeta retejo ankoraŭ alirebla en 2017, kun aparta fokuso pri la lastaj novaĵoj publikigitaj la 17-an de decembro 2010 ()

Kategorio:Ruslingvaj gazetoj
Kategorio:Gazetoj de Rusio
Kategorio:Aperis en 2000
Kategorio:Malaperis en 2010
Al-Hajat

***الحياة*** (transliterigo al Esperanto **Al-Hajat**, angle *Al-Hayat*, la araba vorto signifas "la vivo") estas arablingva ĉiutaga gazeto, kiu ekde la jaro 1946 publikiĝas en Londono. Temas pri unu el la tutmonde gvidaj ĉiutagaj tutarabaj ĵurnaloj, kun cirkulado taksita ĝis 200 000 ekzempleroj ĉiutage. Ĝi estas la ĵurnalo de rekordo por la araba diasporo kaj la preferata informejo por liberalaj intelektuloj kiuj deziras komuniki al granda publiko.

Kvankam tendence por-okcidenta kaj por-sauda rilate al artikoloj pri la araba duoninsulo, ĝi estas tute malfermita al diversaj opinioj pri aliaj regionaj demandoj. La gazeto presiĝas en Londono, Novjorko, Frankfurto ĉe Majno, Dubajo, Rijado, Ĝido, Dammam, Bejruto kaj Kairo. [4] La ĵurnalo havas oficejojn interalie en Londono, Parizo, Vaŝingtono, Novjorko, Moskvo, Rijado, Ĝido, Bejruto, Kairo, Bagdado, Dubajo, Amano kaj Damasko.

Laŭ artikolo de 1997 en la gazeto *New York Times*, la ĵurnalo "estas rigardita kiel senkompare la plej bona kaj plej intense legata araba ĵurnalo". Artikolo de 2005 en la sama papero priskribis la gazeton kiel "decideme araba naciisma papero". La gazeto estas distribuata en plej multaj arabaj landoj, kaj la aparte granda kvanto el ĝiaj ĵurnalistoj estas el Libano, kie la gazeto estas tre populara.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* alhayat.com 

Kategorio:Arablingvaj gazetoj
Kategorio:Britaj gazetoj
Kategorio:Saudarabiaj gazetoj
Zygmunt Rysiewicz

**Zygmunt Rysiewicz** (naskiĝis la 5-an de januaro 1911 en Krosno, mortis la 14-an de aprilo 1954 en Varsovio), pola lingvosciencisto kaj hindologo; profesoro de Varsovia Universitato.

## Vivo 
Zygmunt Rysiewicz publikigis plurajn laboraĵojn pri barata lingvoscienco kaj la ĝenerala: *Un archaisme de l’accentuation védique* aŭ Studia językoznawcze (Lingvosciencaj studoj). Li estis ĉefredaktoro kaj kunaŭtoro de Słownik Wyrazów Obcych (Vortaro de Fremdaj Vortoj) (unua eldono 1954).

Diplomito de Lvova Universitato. Laboris kiel adjunkto en Seminario de Hindeŭropa Lingvoscienco. Disĉiplo de Gaertner kaj Jerzy Kuryłowicz. Li laboris en Katedro de la 1-a de junio 1946 ĝis la 1-a de novembro 1947. Post dujaraj studoj en Parizo ĉe Renou, Bloch kaj Emil Benveniste kaj habilitiĝo en Jagelona Universitato translokiĝis en 1949 en Varsovian Universitaton. Mortis tragike.

## Bibliografio 
* Enciklopedio de Wydawnictwo Naukowe PWN (Scienca Eldonejo PWN)

Kategorio:Polaj lingvistoj
Kategorio:Polaj hindologoj
Moskva Durov Teatro de Animaloj

eta
**Moskva Durov Teatro de Animaloj** () aŭ **"Anguleto de avĉjo Durov"** estas unika scenejo, sur kiu faras siajn atrakciojn
diversaj dresitaj animaloj.

La teatron establis la 8-an de januaro 1912 Vladimir Durov, gentopatro de la fama cirka dinastio *Durov*, kiu estis respektinda klaŭno, dresisto kaj verkisto. Liaj idoj ĝis nun servas en ĝi.

La bazan konstruaĵon realigis en 1894 arkitekto *August Weber*, poste ĝin en 1912 rekonstruis arkitekto *Nikolaj Polikarpov*. En 1980 estis alkonstruitaj novaj ejoj. Hodiaŭ en la teatro funkcias la Granda kaj la Malgranda scenejoj, la atrakcio "La musa fervojo", la muzeo.

"Anguleto de avĉjo Durov" estas rekonita kiel nacia valoro, unu el la gvidaj instruaj centroj de Rusio donanta al la juna generacio spiritecon kaj moralecon.

## Geaktoroj - animaloj 
* Urso *"Petrovich"*
* Tigrino *"Masjana"*
* Makako *"Ĵasmin"*
* Ĉimpanzo *"Toma"*
* Lupinoj: *"Verka"*, *"Vasilisa"*, *"Romaŝka"*
* Geazenoj: *"Dolli"* kaj *"Burik"*
* Hundoj (spanieloj, pudeloj, huskioj, ŝpicoj aŭ samojedoj)
* Poneoj: *"Romeo"* kaj *"Figaro"*
* Katoj (kelkaj specoj)
* Gekaproj: *"Jeŝa"*, *"Bigl"*, *"Skippi"*, *"Chanel"* kaj *Dolĉe*"
* Melo *"Ĉuk"*
* Histrikoj: *"Ajza"*, *"Boni"*, *"Loki"*, *"Sneg"* (Neĝo)
* Elefantinoj: *"Sjuzi"* kaj *"Remi"*
* Gehipopotamoj: *"Dobrinja"* kaj *"Muĥa"*
* Procionoj: *"Meni"* kaj *"Kreŝ"*

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.ugolokdurova.ru/ oficiala paĝo 
* http://www.moscow.info/children/durov-animal-theater.aspx  informo 
* https://yandex.ru/video/search?filmId=1154813901576805433&text=eujkjr%20lehjdf muzeo {video}

Kategorio:Distrikto Meŝĉanskij (Moskvo)
Kategorio:Teatroj en Moskvo
Kategorio:Konstruaĵoj en Moskvo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1912
Kategorio:Vizitindaĵoj en Moskvo
Mahlscheid

eta|*Silbersee* de Mahlscheid

Die **Mahlscheid** (ankaŭ **Malscheid**) estas 509,3 m alta flankkupolo de la Hohenseelbachskopf en la Suda Hellerbergland (Siegerland) sur la limo inter la distrikto Siegen-Wittgenstein en Nordrejn-Vestfalio kaj la distrikto Altenkirchen Rejnlando-Palatinato.
La monto Mahlscheid situas en la limregiono de la komunumo Neunkirchen en la nordo kaj la urbo Herdorf en nordokcidento; sia (hodiaŭa) pinto troviĝas sur la teritorio de Herdorf. Norde fluas la rojo Heller kaj okcidente fluas la Heller-alfluanto *Sottersbach* kaj Daade. Ĉ. 200 m nordokcidente de la pinto disvastiĝas ambaŭflanke de la limo la mineja lago *Silbersee* (alteco 450 m) kaj 1 km sudoriente situas ankaŭ sur la limo la monto Hohenseelbachskopf (alteco 517,5 m).

Mahlscheid, Hohenseelbachskopf kaj la nur ĉirkaŭ 5 km fora Druidenstein estis verŝajne gravaj keltaj kultejoj. Ĉirkaŭ la 4a jarcento a. K. la regiono ĉirkaŭ Mahlscheid estis keltaj remparburgoj.

## Eksteraj ligiloj 
* *Silbersee on Mahlscheid*, ĉe panorama-photo.net

Kategorio:Distrikto Siegen-Wittgenstein
Kategorio:Neunkirchen (Siegerland)
Kategorio:Herdorf
Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Montoj kun alteco inter 0 kaj 999 m
Konsilio de muftioj de Rusio

eta|*Ravil Gajnutdin*, prezidanto de la konsilio, en septembro 2010
La **Konsilio de muftioj de Rusio** (, , latinliterigo *Sovet muftiev Rossii*) estas islama tegmenta organizaĵo en la Rusia Federacio, en kiu kunlaboras multaj islamaj regionaj organizaĵoj de la ŝtato. La konsilio fondiĝis en 1996 kaj havas sian centran oficejon en Moskvo. La konsilion ekde sia fondiĝo gvidas la tatara muftio *Ravil Gajnutdin*, kiu ankaŭ estas la gvidanto de la *Spirita administrado de Islamanoj de la Rusia Federacio* (мусульман Российской Федерации, mallongigo ДУМ РФ).

La konsilio funkcias kaj kiel organiza komitato por la islamanoj de Rusio, kaj kiel kunordiganto de diversaj publikaj aktivaĵoj, por subteni la prosperon de islamo en la lando. Ĝi instalas lernejojn, konstruas kunvenejojn kaj disponigas literaturon. Inter la edukaj institucioj de la konsilio kiuj plej konatiĝis, estas du madrasoj tre for de grandaj urboj, la lernejoj *Joldiz* en Nabereĵnije Ĉelni kaj *Al-Furkan* en Buguruslano. La konsilio ankaŭ internacie aktivas kaj havas aparte intensajn rilatojn al la islame dominitaj landoj de la Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj, sed ankaŭ de centra kaj okcidenta Azio kaj de Norda Afriko.

La konsilio fondiĝis en 1996 por unuecigi la islamajn organizaĵojn de la lando. Jam post malmultaj jaroj ĝi organizis grandajn internaciajn konferencojn, kiel ekzemple en majo 1999 la internacian forumon "La estonteco de la islamanoj de rusio en la nova jarmilo". Ĝi demonstras aparte bonajn rilatojn al la prezidanto de Rusio, Vladimir Putin, kaj la registaro de Rusio, kaj plurfoje aparte laŭdis ties internacian politikon rilate al islamaj ŝtatoj. Krome la konsilio penas subteni islaman bankan sistemon - en Rusio, sed ankaŭ internacie.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Islamaj organizaĵoj en Rusio
Vera bonito

La **vera bonito** (*Katsuwonus pelamis*) estas aktinopteriga fiŝo el la familio de la skombredoj (*Scombridae*) kaj tial apartenas al la ordo de la perkoformaj (*Perciformes*). La fiŝo ankaŭ nomiĝas **striita tinuso**. La vera bonito povas atingi longon ĝis 108 centimetroj. La plej alta registrita aĝo estas 12 jaroj.

eta|maldekstra|475ra|Bonitaro

Kategorio:Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj
Kategorio:Skombredoj
Kevin Hannan

**Kevin Hannan** (naskiĝis la 22-an de januaro 1954 en La Marque en Teksaso, mortis la 5-an de januaro 2008 en Sanok) – usona lingvosciencisto kaj slavisto.

## Akademia kariero
Kevin Hannan finis Universitaton de Subŝtato Aŭstino en Nacogdoches (Teksaso), kaj poste Teksasan Universitaton en Aŭstino kun titolo de doktoro pri slavistiko. Lia laboraĵo *Borders of Language and Identity in Teschen Silesia* estis premiita. Danke al tio li povis iom da tempo pasigi en Krakovo, kie aperis parto de liaj versoj. Universitato en Aŭstino donis al li postenon de lekciisto pri la rusa literaturo kaj ĉeĥa literaturo. En 2002 translokiĝis al Pollando. Komence li laboris kiel lektoro en privata lernejo en Bielsko-Biała. Poste translokiĝis al Lodzo, kie ricevis la postenon de kontrakta profesoro de  Lodza Universitato en la Katedro de usona literaturo kaj kulturo.

## Libroj
* *Borders of Language and Identity in Teschen Silesia* (Series: Berkeley Insights in Linguistics and Semiotics, vol. 28). 1996. New York: Peter Lang. ISBN 0-8204-3365-9.
* O’Donnell, Stojgniev (pseŭdonomo), *Why I Left America: Reflections on History, Culture and Religion* / Dlaczego wyjechałem z Ameryki. Refleksje nad historią, kulturą i religią. 2003. Marklowice: The Celto-Slavic Fellowship of Apiarists and Bielsko-Biała: Prasa Beskidzka. ISBN 83-87237-25-6.
* *My Poland: Essays on Polish Identity* / Moja Polska. Eseje o polskości (translated by Jacek Serwański et al.). 2005. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie. ISBN 83-7177-204-1.
* Bounties of Collective Memory / Dary zbiorowej pamięci (Series: Rzecz Poetycka). 2006. Łódź: biblioteka. ISBN 978-83-88529-18-4 (zbiór wierszy).

Kategorio:Naskiĝintoj en 1954 
Kategorio:Mortintoj en 2008 
Kategorio:Usonaj lingvistoj
Kategorio:Irlandaj usonanoj
Druidenstein

eta|nacia geotopo „Druidenstein“
[eta|la pinto de la Druidenstein super la arbopintoj (de la [Otto-turo)]]
eta|norda flanko kun statuo de Maria
[eta|Druidenstein sub la [Lakta Vojo.]]

La **Druidenstein** estas konusforma bazaltoroko en Hellerbergland supre de la urbo Kirchen ĉe la Sieg en la komunumo Herkersdorf, distrikto Altenkirchen. La bazaltkonuso havas altecon de 431 m super marnivelo.

## Ekesto 
La Druidenstein aĝas proksimume 25 milionoj da jaroj (nova terciaro) kaj okupas areon de ĉ. 100 m². Sian nekutimam formon ĝi ricevis, kiam lafo trapremiĝis tra tavolo de devona graŭvako de la baza montaro kaj tiam rigidiĝis. Tiel formiĝis vertikale al la malvarmigaj surfacoj prismaj kolonoj.
Pro erozio restas nur la malmola bazalta kerno.

## Historio 
La keltoj verŝajne uzis la Druidenstein kiel religia kultejo kaj renkontiĝejo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Offizielle Webseite der Verbandsgemeinde Kirchen (Sieg): "Der Druidenstein" 

Kategorio:Naturmonumentoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kirchen (Sieg)
Kategorio:Vulkana geomorfologio
Kategorio:Geografio de Rejnlando-Palatinato
Noémi Apor

**Noémi APOR,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Apor Noémi** estis hungara aktoro. Ŝia origina familia nomo estis *Várkonyi*, ŝia frato estis Zoltán Várkonyi.

Noémi Apor http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz01/180.html naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Noémi Apor lernis en lernejo pri aktoroj, poste ŝi apartenis al diversaj malgrandaj teatroj en Budapeŝto. En 1947 ŝi edziniĝis al Zoltán Fábri (reĝisoro), en 1950 ŝi naskis filon. Ekde 1953 ŝi ricevis ankaŭ filmajn rolojn. Inter 1954 kaj 1974 ŝi estis membro de la Nacia Teatro (Budapeŝto), poste ŝi forlasis la teatran mondon kaj ŝi okupiĝis pri filmaj roloj. Ŝi ricevis premion en 1975. 

## Elektitaj roloj 
* Zsigmond Móricz: *Légy jó mindhalálig* - Viola
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - 1-a virino
* Schiller: *Maria Stuart Mária* - Margaret Kurl

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Ifjú szívvel* (1953)
* Dudek horoj (filmo) (1965)
* *Hangyaboly* (1971)
* *Sértés* (1983)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Basalt-Actien-Gesellschaft

eta|historia ŝarĝgruo
eta|administracia konstruaĵo
eta|riparejo Sterner Hütte
La firmao **Basalt-Actien-Gesellschaft** (esperante: bazalta akvia societo) estas germana entrepreno por konstrumaterialo. La mallongigo estas **Basalt AG**. La ĉefa komerca laborkampo estas la ekspluatado de naturŝtono kaj la farado de asfalto kaj ties vendo. La firmao fondiĝis 1888 en germana urbeto Linz am Rhein.

Hodiaŭ la firmao havas ĉ. 150 kunlaborantojn. La firmao posedas uzinojn en Polujo, Rusujo, Svedujo, Ĉeĥio, Hungarujo, Ukrajnio, Rumanujo Bulgarujo kaj Alĝerio.

## Fonto 
* 120 Jahre Basalt AG (PDF; 1,1&nbsp;MB)

## Eksteraj ligiloj 
* Website der Basalt AG

Kategorio:Germanaj firmaoj
Kategorio:Linz am Rhein
Kategorio:Konstrumaterialaj firmaoj
Kategorio:Aperis en 1888
Csaba Antal

**Csaba ANTAL** [ĉaba], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Antal Csaba** estas hungara kostumisto, dekoraciisto, universitata instruisto.

Csaba Antal http://mek.niif.hu/02100/02139/html/sz01/168.html naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Csaba Antal akiris arkitektan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1976, poste li plulernis en industriarta altlernejo en Prago. Inter 1980 kaj 1987 li laboris en Teatro Szigligeti (Szolnok), poste en Teatro Katona József. En 1988 li ekinstruis en universitato en Giessen, poste en aliaj lokoj, eĉ en Kembriĝo (2001). Ekde 1990 li instruis en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto). Inter 1992–2007 li laboris en Budapeŝta Ŝtata Operejo. Li ricevis signifan premion en 1991, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Ekde 1975 li ofte ekspozicias.

## Elektitaj laboraĵoj 
* József Katona: *Bánk bán* (1986)
* William Shakespeare:
** Rikardo la 3-a (1988)
** La Tragedio de Reĝo Lear (2006)
* Molière: *Don Juan* (1995)
* Róbert Koltai-Nógrádi: Ni neniam mortos! (teatra versio, 2006-2007)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj kostumistoj
Kategorio:Hungaraj dekoraciistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Listo de ŝtonminejoj en Germanio

Jen listo de *ŝtonrompejoj* aŭ ŝtonminejoj en Germanujo:
eta|densa ruĝa kalkŝtono
eta|maldekstre|bendognejso
eta|maldekstre|diabas rompejo apud Ramsbeck en Sauerland
eta|kolona bazalto
eta|hochkant=1.25|graǔvako
eta|maldekstre |ruĝa riolito

## Germanujo
Nóra Szőnyi

**Nóra Szőnyi** [sOnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szőnyi Nóra** estas hungara baletisto, baletoinstruisto.

Nóra Szőnyi http://www.danzainfiera.it/img_slir/sitopiu/5/2/521448903916.pdf naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Nóra Szőnyi aĝis 4, kiam ŝi komencis lerni baleton. Ŝi akiris diplomon en Ŝtata Baleta Instituto en 1972 (ŝia majstro estis György Lőrincz), poste ŝi plulernis jaron en Leningrado. Hejmenveninta ŝi aliĝis al baleta grupo de Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1975 ŝi atingis la titolon privata dancisto. En 1983 ŝi akiris pedagogian diplomon, ekde 1988 ŝi instruas baleton. En 1989 ŝi forlasis la aktivan baleton. En 1998 ŝi estis nomumita docento. Ŝi ricevis premiojn en 1980 kaj 1985.
 
## Elektita repertuaro 
* Meserer: *Cignolago* - Maria 
* Lavrovskij: *Giselle* - Myrtha, Giselle
* László Seregi: *A fából faragott királyfi* - feino
* László Seregi: *La cedro* - nigra virino

## Elektitaj disĉiploj 
* Krisztina Keveházi
* Alexandra Kozmér

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj baletistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Schneeweiderhof

eta|Schneeweiderhof ĉ. 1950
eta|la „kolonio“ sur la Schneeweiderhof

La komunumparto **Schneeweiderhof** situas ĉ. tri kilometroj for de Eßweiler. Ĝi situas sur alteco de 500 metroj sur la monto Bornberg. Ĝia historio havas firman rilaton al la ŝtonrompejo, kiuj estis tie ekde la 1870aj jaroj. Inter 1922 kaj 1924 la iama posedanto de la ŝtonrompejoj, la Basalt AG, Linz am Rhein, konstruis tie laborista setlejo, la *Kolonie*, el bazaltaj ŝtonoj laŭ planoj de la arĥitekta buroo Mattar & Scheler..

Kategorio:Vilaĝoj en la distrikto Kusel
Kategorio:Eßweiler
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Kusel
Kategorio:Vilaĝoj de Germanio
Telekomunika turo Bornberg

La  **telekomunika turo Bornberg** estas elsendoinstalaĵo por ultramallongondo sur la monto Bornberg apud Eßweiler en la Nordpalatinata montolando. La  151 m alta  turo estis konstruita de  Deutsche Funkturm.
## Vidu ankaŭ 
* Listo de elsendoinstalaĵoj en Rejnlando-Palatinato
* Listo de la televidaj turoj kaj elsendoinstalaĵoj de la Deutschen Telekom

## Eksteraj ligiloj 
* Fotos vom Fernmeldeturm Bornberg bei dxradio-ffm.de 
* Fotos vom Fernmeldeturm Bornberg bei DC3media

Kategorio:Eßweiler
Kategorio:Konstruaĵoj en la distrikto Kusel
Bornberg telekomunika turo
Kategorio:Dissendoturoj en Rejnlando-Palatinato
Kandeloj de Ŝabato

[eta|Kandeloj ŝaltitaj dum la [Ŝabato|Sabbat.]]
La **kandeloj de Ŝabato** aŭ de *Shabbat* (hebree: נרות שבת ) estas lumigitaj la nokton de la vendredo antaŭ la vespero por marki la komencon de la juda *Ŝabato*. Ŝalti la kandelojn de Ŝabato estas rabena leĝo. La ŝaltigo de la kandeloj estas farita tradicie de la virino de la domo, sed en foresto de la virinoj, ĝi povas esti farata de viro. Post la lumigo de la kandeloj, la virino movas siajn manojn super la kandeloj, ŝi kovras siajn okulojn, kaj recitas benon.

## Referencoj 
Kategorio:Ŝabato
Kategorio:Judismo
Kategorio:Judismaj religiaj objektoj
Beta vulgaris

***Beta vulgaris*** **(beto)** estas planto kiu estas en la subfamilio de Kenopodiacoj en la familio de Amarantacoj. Ĝi estas la ekonomike plej grava rikoltaĵo de la granda ordo de *Caryophyllales*. Ĝi havas multnombrajn kulturvarietojn, la plej konata el kiuj estas la radiklegomo konata kiel la ruĝa beto aŭ ordinara ĝardenbeto. Aliaj kultivataj specoj inkluzivas la sukerbeton, uzita por la sukerproduktado; la *mangelvurzelon* aŭ furaĝbeton, kies kaj folioj kaj radikoj estas manĝeblaj sed plejofte iĝas nutraĵo por brutoj kiel bovoj kaj ŝafoj; kaj la folibeton, speco de folia legomo. Oni tipe rekonas tri subspeciojn. Ĉiuj kulturvarietoj konstituas la subspecion *Beta vulgaris* subsp. *vulgaris*. La sovaĝa prapatro de tiuj estas la marbeto (*Beta vulgaris* subsp. *maritima*).

## Referencoj 
Kategorio:Amarantacoj
Kategorio:Folilegomoj
Kategorio:Radiklegomoj
Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Plantoj de Azio
Kategorio:Plantoj de Eŭropo
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Krzysztof Wielicki

**Krzysztof Jerzy Wielicki** (naskiĝis la 5-an de januaro 1950 en Szklarka, apud Ostrzeszów) – pola montogrimpisto en Tatroj, alpinisto kaj himalajisto. La kvina homo sur la Tero, kiu gajnis Kronon de Himalajo kaj Karakorumo

## Vivo 
Kiel skolto jam komencis sian migradon kaj la hobion daŭrigis dum studado. En Asocio de Polaj Studentoj estis ĉefo de Turisma Komisiono ĉe Elektronika Fakultato de Teknika Universitato en Vroclavo. Unuan grimpadon partoprenis maje 1970 al Sokoliki (nun apudlima vilaĝo en Ukrainio). Februare 1972 partoprenis someran kurson kaj vintran tendaron, kies gvidantino estis Wanda Rutkiewicz.

Somere 1973 dum tendaro en Dolomitoj notis la unuajn eksterlandajn sukcesojn. Poste partoprenis montogrimpadon al montoj de Kaŭkazio, Hindukuŝo kaj Pamiro.

La 17-an de februaro 1980 kiel membro de nacia teamo al Everesto sub gvidado de Andrzej Zawada, kune kun Leszk Cichy atingis la montopinton dum vintra eniro. Tio estis sukceso de la pola himalajismo, kiun komence dubis Reinhold Messner.

Krzysztof Wielicki krom Everesto estas ankoraŭ la unua vintra konkeristo de Kangchenjunga kaj Lhotse. Sur Lhotse ekstaris sole dum silvestra nokto en korseto, kiun portis post damaĝo de spino. Sur Broad Peak „enkuris” solule dum unu tago (la unua en la mondo eniro de la bazo al la montopinto 8 mil metrojn alta dum unu diurno). Sur Dhaulagiri (dum 16 horoj) kaj Ŝiŝapangma grimpis sola, montrante novajn vojojn. Neniu ankaŭ akompanis al li dum la grimpado al Gaŝerbrum 2. Atestantoj de sola grimpo al Nanga Parbat, unu el la plej grandaj muroj de la Tero, estis nur pakistanaj paŝtistoj rigardantaj lian bravaĵon de malproksimaj herbejoj. Li partoprenis kelkajn ekspediciojn sur K2. Nur dum la kvara, somere 1996, la persisto estis rekompencita – eniris la pinton nomatan Norda Kolono kun du italaj alpinistoj.

En 2000 estis honorigita per premio Explorer (moto: „Explorare Ausis” – „Al tiuj, kiuj kuraĝas malkovri”) dum Explorers Festival en Lodzo. Krzysztof Wielicki estas membro de *The Explorers Club*. En 2001 preskaŭ centjara asocio premiis la alpiniston, kiel la unuan polon, per la prestiĝa Lowell Thomas Award.

## Eksteraj ligiloj 
* Interview with Krzysztof Wielicki
* Krzysztof Wielicki : Polish Winter Expedition 1980 - Mount Everest, First winter ascent of an 8000-meter peak
* Polish winter expedition to K2 
* Krzysztof Wielicki: zimowa wyprawa na Lhotse – pierwsze zdobycie szczytu zimą 1988&nbsp;r. Vintra grimpo al Lhotse, la unua pintokonkero vintre 1988

Kategorio:Polaj montogrimpistoj
Horressen

**Horressen** (loka dialekto „Horse“) estas urboparto de Montabaur en la distrikto Westerwald en Rejnlando-Palatinato. La vilaĝo estis antaŭe tre agrikultura. Hodiaŭ ĝi estas tipa vilaĝo kie vivas laboristoj kiuj ĉiutage veturas de sia loĝloko al aliurba laborejo. (naveda komunumo). Ĝis 1972 Horressen estis memstara komunumo en la tiama distrikto Unterwesterwald.

## Geografio 
La vilaĝo Horressen situas rande de la Montabaurer Höhe en la norda vestervalda parto de la Naturparko Nassau ĉ. Tri kilometroj sudokcidente de la centro de Montabaur. En la nordo situas la urboparto *Elgendorf* de Montabaur, en la sudo la komunumo Niederelbert. Okcidente de Horressen etendiĝas la *ŝtata forsto*.
eta|maldekstre|puto

## Eksteraj ligiloj 
* Stadtteil Horressen auf den Seiten der Stadt Montabaur
* Horressen bei Hierzuland 

Kategorio:Distrikto Westerwald
Kategorio:Iamaj komunumoj de Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Montabaur
Naturparko Nassau

eta|Mapo kun la naturparko Nassau.
[eta|Pejzaĝo en Taunus proksime de [Dachsenhausen.]]
La **naturparko Nassau**estas  granda naturparko en la sudokcidenta Westerwald kaj nordokcidenta Taunus en Rejnlando-Palatinato. Ĝi ekzistas ekde novembro 1963 kaj estas pligrandigata 1979.

## Geografia situo 
La naturparko Nassau situas en la Rejnlanda Ardeza Montaro, kaj la Lahnvalo estas sia ĉefa akso en la orienta- okcidenta direkto. Al la parko apartenas partoj de la Westerwald, de la Mezrejna valo kaj la Taunus. La plej altaj montoj estas la 545,2 m alta Alarmstange kaj 543,4 m alta Grauer Kopf. Tuj sude de la limo troviĝas la Naturparko Rhein-Taunus.
La naturparko Nassau havas 561,7&nbsp;km².

## Vidu ankaŭ 
* listo de la naturparkoj en Germanujo

## Eksteraj ligiloj 
* Naturpark Nassau (offizielle Homepage)

Nassau
Kategorio:Distrikto Rhein-Lahn
Kategorio:Taunus
Kategorio:Westerwald
Stadtbach (apartigilo)

**Stadtbach** estas nomo de rojo:

En Germanujo:
* Stadtbach (Augsburg), kanalo en Aŭgsburgo, Bavario, Germanujo
* Stadtbach (Eschach), dekstra alfluanto de la  Eschach, en Leutkirch en Algovio, distrikto  Ravensburg, Baden-Virtembergo, Germanujo 
* defluejo de la Stadtweiher
* Stadtbach (Günzburg),  rojo en Günzburg, distrikto Günzburg, Bavario, Germanujo
* Stadtbach (Salzach) maldekstra alfluanto de la rivero  Salzach en Laufen, distrikto  Berchtesgadener Land, Bavario, Germanujo
* Stadtbach (Schwarzach), supra parto de la rojo  Schwarzach, en Bad Saulgau,distrikto Sigmaringen, Baden-Virtembergo, Germanujo
* Stadtbach (Weschnitz), dekstra alfluanto de la rojo Weschnitz, proksime de  Heppenheim, distrikto  Bergstraße, Heslando
* *Stadtbach*, alternativa nomo de la rojo Riedbach (Tobelbach), supra parto de la Tobelbach (Schussen), en Tettnang, distrikto Bodensee, Baden-Virtembergo, Germanujo

En Svisio:
* Stadtbach (Aarau), artefarita rojo en  Aarau, kantono Aargau
* Stadtbach (Bern), artefarita roj en  Bern, Kantono Bern
* Stadtbach (Winterthur), iama urba rojo en  Winterthur, kantono Zürich

**Stadtbach** estas nomo de urboparto:
* Stadtbach (Quartier), kvartiro en Bern, kantono Bern, Svisio