open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Endre Sík

**Endre SIK** [ŝIk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sík Endre** estis hungara politikisto, ministro, historiisto, diplomato, profesoro. Lia frato estis Sándor Sík.

Endre Sík http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC13280/13798.htm naskiĝis la  1891 en Budapeŝto. Li mortis la  1978 en Budapeŝto.

## Biografio 
Endre Sík frekventis universitaton en sia naskiĝurbo, kie li akiris juran diplomon en 1913. Li batalis dum la 2-a mondmilito, sed li militkaptitiĝis en Rusa Imperio en 1915. En 1920 li aliĝis al la hungara grupo de komunistoj en Siberio. Li plulernis inter 1923-1926, poste li instruis en diversaj universitatoj en Moskvo. Li okupiĝis ankaŭ pri historio de Afriko. Dum la 2-a mondmilito li partoprenis en hungara dissendo de Radio Moskvo. En 1945 li hejmenvenis kaj li ricevis diplomatiajn taskojn. Inter 1949 kaj 1954 li havis postenon en ministerio de eksteraj aferoj, poste li estis subministro. Inter 1958 kaj 1961 li estis ministro pri eksteraj aferoj, poste li pensiuliĝis. En 1962 li doktoriĝis, krome li longe aktivadis en ŝtataj rondoj. Li ricevis 10 premiojn inter 1950 kaj 1970.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Faji kérdés és marxizmus*  (1930),  (1971)
* ''La discussion de l’ordre du jour de l'Assemblée générale des Nations Unies Intervention* (1958) 
* *Fekete-Afrika története I–IV.* (Historio de migra Afriko 1-4) premiita, (1964–1973) , , 
* *Bem rakparti évek.* (1970) - memuaro
* *Vihar a levelet...'' (1988) - memuaro (2-a eldono, la 1-a estis malpermesita)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Hungario
Kategorio:Hungaraj diplomatoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Triumfa Marŝo

**Triumfa Marŝo** estas muzika formo ĝenerale respegulanta triumfon, venkon aŭ grandan ĝojon. Vidu artikolon: marŝo (muziko).

Multaj komponistoj verkis triumfajn marŝojn, el kiuj eble la plej konata estas la itala komponisto de operoj nome Giuseppe Verdi kaj lia granda opero de 1871 nome *Aida*, kie en la dua akto, Radames kondukas la egiptian armeon revene post ties venko super la etiopianoj. La triumfa sceno donas al reĝisoroj oportunon por prilabori spektaklon tipa de granda opero de tiu periodo en la 19a jarcento.

La *Martsang Pandangál* (en filipina por "Honora Marŝo") ofte ludata dum ceremonioj de gradigo en Filipinoj estas elprenaĵo el la marŝo de Verdi. Tiu peco estis ankaŭ unu el tri komponaĵoj (el kiuj la aliaj du estas la hispana himno *Marcha Real* kaj la franca himno *La Marseillaise*) kiuj influis la komponon de la Filipina Nacia Himno, laŭ ties komponisto, Julián Felipe.

Simila elprenaĵo de la *Triumfa Marŝo* de Verdi estis ludita dum longaj epokoj en diversaj landoj (ekzemple en Okcidenta Eŭropo) por nupto, kaj ĉefe por la momento kiam la edziniĝonto promenas laŭ la koridoro de la preĝejo al la altaro kie atendas ŝin la edziĝonto.

Inter aliaj komponistoj kiuj komponis triumfajn marŝojn estas ankaŭ Ludwig van Beethoven, Edward Elgar, Edvard Grieg kaj Alfred Hollins. Marŝo de Aleksandr Glazunov estis konata kiel "Triumfa Marŝo okaze de la Monda Kolumbia Ekspozicio en Ĉikago, 1893".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
*Triumfa Marŝo de *Aida* de Giuseppe Verdi

Kategorio:Marŝoj
Kategorio:Muziko
Marŝo (muziko)

[eta|dekstra|La Bando de Kimra Gvardio de la [Brita Armeo ludas gvardian marŝon ĉe Mall por ŝanĝi la gvardion]]
**Marŝo**, kiel muzika ĝenro, estas muzikaĵo kun forta regula ritmo kiu en origino estis intence verkita por marŝadi kaj ĉefe plej ofte ludita fare de armebando. Laŭritme, marŝoj gamas el la rapida mortomarŝo en la verko de Wagner nome *Götterdämmerung* al la energiaj militmarŝoj de John Philip Sousa kaj la militistaj himnoj de la fino de la 19a jarcento. Ekzemploj de varia uzado de marŝoj troviĝas ĉe la verko de Beethoven nome *Eroica*, en la Militmarŝoj de Franz Schubert, en la funebra marŝo de Chopin nome Sonato Numero 2a, kaj en la Mortomarŝo en la verko de Handel nome *Saul*.

## Literaturo
* *

## Eksteraj ligiloj
* Dro. Stephen Rhodes, podkasto pri historio de marŝoj
Adrian Smith

**Adrian Frederick SMITH** (naskiĝis  en Londono, Anglio, Britio, do nun -aĝa) estas brita rokmuzikisto. Li plej konatas kiel gitaristo kaj fona kantisto de la metalroka muzikgrupo *Iron Maiden*, al kiu li unuafoje apartenis inter 1980 kaj 1990, kaj due ekde 1999 ĝis la nuntempo.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de *Iron Maiden* (angle)

Kategorio:Anglaj rokmuzikistoj
Kategorio:Gitaristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Britio
Dave Murray

**Dave MURRAY** (naskiĝis  en Londono, Anglio, Britio, do nun -aĝa) estas brita rokmuzika gitaristo kaj kantaŭtoro. Li plej konatas kiel gitaristo de la metalroka muzikgrupo *Iron Maiden*. Post la kolego Steve Harris, basgitaristo kaj la gvida grupa kantaŭtoro, li estas la dua plej longtempa membro de la grupo kaj kontinue kontribuis al ĉiuj muzikalbumoj de ĝi.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Anglaj rokmuzikistoj
Kategorio:Gitaristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Britio
Katalin Balázs

**Katalin BALÁZS** [balAĵ] rumania hungara ĵurnalistino, redaktorino. Ŝi naskiĝis en Arad la 5-an de junio 1941 kaj mortis en Arad la 15-an de februaro 2015.  

## Kariero
Katalin Balázs estis ĵurnalisto, radaktoro de 1960 de ĵurnaloj Vörös Lobogó, Jelen, Nyugati Jelen ĝis sia morto.

## Fonto
*aradihirek.ro 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Gergely Illyés

**Gergely ILLYÉS** [ijEŝ], ankaŭ Illyés Gergely-Ferenc, Illyés Gergő, rumania hungara politika analisto. Li naskiĝis en Cristuru Secuiesc la 5-an de oktobro 1985.  

## Kariero
Gergely Illyés akiris diplomon en 2009 en UBB de Kluĵo, li magistriĝis samloke pri juro. Li havas propran entreprenejon en Kluĵo.

## Verkoj
*Illyés Gergely-Ferenc A romániai magyar politikai napirend  
*2012. Románia 1989 után, kunulaŭtoro
*Vegyes párt vagy „átszavazás” 

## Fonto
*Biografiaj indikoj

## Eksteraj ligiloj
*[Intervjuo kun la politologo pri la rumana prezidanto Klaus Iohannis(https://eo.wikipedia.org/wiki/Klaus_Iohannis)]

Kategorio:Rumanujaj hungaraj politologoj
Kategorio:Politikaj sciencoj
Lajos Czinege

**Lajos Czinege** [lajoŝ cinege], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Czinege Lajos** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, altranga oficiro.

Lajos Czinege http://1956.mti.hu/Pages/WiW.aspx?id=3  naskiĝis la  1924 en Karcag. Li mortis la  1998 en Leányfalu.

## Biografio 
Lajos Czinege frekventis bazlernejon, poste li faris kamparanan laboron, krome li lernis por esti forĝisto. Dum la 2-a mondmilito li ne batalis, sed li kaŝiĝis. Li aliĝis al la sindikato en 1944, en la sekva jaro al la komunistoj. En 1946 li estis memservanta soldato, en la sekva jaro urba partiestro, poste li frekventis dumonatan partian lernejon. Paŝo post paŝo li ricevis pli signifajn partiajn taskojn kun postenoj. En 1952 li havis postenon jam en la ministerio pri defendo. Post falo de Hungara revolucio de 1956 li estis ĉefa apoganto de János Kádár, li establis komunistan gvardion. Inter 1957 kaj 1960 li estis partiestro de departemento, inter 1958 kaj 1967 parlamenta deputito, inter 1960 kaj 1984 ministro pri defendo, krome li havis diversajn partiajn postenojn. En 1989 li plene retiriĝis. Dum la socialismo li ofte ĉasadis.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri defendo
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj forĝistoj
15917 Rosahavel

'*15917 *Rosahavel'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov (distrikto Prago-oriento), nemalproksime de Prago.

## Nomo 
Ĝi estis nomata en memoro de la ĉeĥa florikulturisto Josef Havel (1930–2008), grava eminentulo en la kultivado de rozoj. Diligenta kaj modesta homo, li malkovris kaj konservis pluraj kolorajn mutaciojn kaj ricevis multnombrajn premiojn en internaciaj konkursoj pri rozoj, inklude la oran medalon en Romo pro rozo nomita "*Nette Ingeborg''".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Lenka Kotková
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Lajos Fehér

**Lajos Fehér** [lajoŝ fehEr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fehér Lajos** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, ĵurnalisto, redaktoro.

Lajos Fehér http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03975/04216.htm naskiĝis la  1917 en Szeghalom. Li mortis la  1981 en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Fehér frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste universitaton en Debrecen, kie li akiris diplomon en 1941. Li kontribuis en diversaj gazetoj. En 1942 li aliĝis al la subteraj komunistoj, en la sekva jaro li jam kaŝiĝis, tiel li partoprenis en la rezista movado. Post la 2-a mondmilito li tuj ricevis taskon en establo de sekreta polico. Ekde 1947 li redaktis signifajn gazetojn. En 1953 li apogis novan politikon de Imre Nagy (politikisto). En 1955 la stalinistaj komunistoj forigis lin kaj nue en provinco li ricevis postenon. Post falo de Hungara revolucio de 1956 li aliĝis al stabo de János Kádár, li redaktis signifan ĵurnalon, krome li ricevis partiajn taskojn. Post jaroj li okupiĝis pri la agrikulturo, post kolĥoziĝo de la lando li enkondukis la apuddomajn produktojn, kio estis bieneto ekster la kolĥozo, kie la kamparanoj laboris ankaŭ tie kiel propra havaĵo. Inter 1962 kaj 1974 li estis vicĉefministro, li estis grava motoro de Nova ekonomia mekanismo. En 1974 li pensiuliĝis.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Harcunk Budapestért* (1946, 1969)
* *A magyar mezőgazdaság fejlődésének útja* (1957)
* *A szocialista mezőgazdaságért* (Por la socialista agrikulturo), (1963)
* *Így történt* (1979)
* *Sorsfordító évtizedek* (1987)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Rouffiac (Charente-Maritime)

**Rouffiac** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 483 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
Rouffiac situas ĉe la maldekstra bordo de Charente,  sudoriente de Saintes.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Wikimedia Polska

**Wikimedia Polska** (WMPL) estas la pola asocio registrita en novembro 2015. Laŭ statuto ĝia celo estas apogo/subteno de kreado kaj evoluo de iniciatoj funkciantaj en vikio-teknologio laŭ . La agado koncernas antaŭ ĉio apogon kaj promocion de tiuj projektoj, kiuj kreis Fondaĵo Vikimedio (Vikipedio kaj aliaj projektoj de Vikimedio). La asocio funkcias kiel oficiala pola partnero de Fondaĵo Vikimedio laŭ aparta kontrakto. kvalifikis ĝin al rondo de *Rakiety otwartości*, t.e. la neregistaraj organizaĵoj kies la retaj provizoj, funkciantaj laŭ licenco Krea Komunaĵo, estas malfermaj kaj publike alireblaj.

## Vidu ankaŭ 
* Wikimedia Deutschland

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Polaj asocioj
Kategorio:Vikimedio
Rouffiac

**Rouffiac** estas la nomo de pluraj komunumoj en Francio:
* Rouffiac, en Cantal,
* Rouffiac, en Charente,
* Rouffiac, en Charente-Maritime,
* Rouffiac, en Tarn,
* Rouffiac, iama komunumo de Aveyron, hodiaŭ parto de Rieupeyroux,
* Rouffiac, iama komunumo de Charente, hodiaŭ parto de Plassac-Rouffiac,
* Rouffiac, iama komunumo de Lot, hodiaŭ parto de Carnac-Rouffiac,
* Rouffiac-d'Aude, en Aude,
* Rouffiac-des-Corbières, en Aude,
* Rouffiac-Tolosan, en Haute-Garonne.
Ĉinia rozo

La **Ĉinia rozo** estas unu el la plej malnovaj ĝardenrozoj. Ĝi apartenas al la grupo de la malnovaj rozoj. Ĝi havas historion de jarmilo. Skribaj konfirmoj pri la utiligado kiel ornamplantoj troviĝas ĉe Konfuceo, kiu jam raportis ĉ, 500 a. K. pri kultivado de rozoj en la imperiestraj ĝardenoj de Pekino.

## Deveno 
La Ĉinia rozo estis disvastigita trans la silka vojo kaj aliaj komercaj vojoj ĝis Arabio, Hindio kaj Singapuro kaj venis fine de la 18a jarcento al Eŭropo. Pro la importitinero trans la Orienthinda Kompanio ĝi ankaŭ havis la nomon *Rosa indica*. Ne temas pri sovaĝa rozo, sed pri klaso de jam longe kultivataj ĝardenrozoj, kiu probable estas idoj de *Rosa chinensis* kaj *Rosa gigantea* (*Rosa × odorata* (Andrews) Sweet), supozeble *Rosa multiflora* kaj pluraj aliaj sovaĝrozoj. Ĝia ĝiaj ecoj, plurfoje flori dum la jaro, ĝiaj koloroaj kaj la tipa teroza-odoro pliriĉigas la bredadojn de la ĝardenrozoj.

Interkruciĝoj de eŭropa ĝardenrozoj kun la ĉiniaj rozoj rezultiĝas al la grupoj de la Portland-rozoj, Noisette-rozoj, burbonaj rozoj, Remontant-rozo kaj te-rozoj.

Krom la pozitivaj faktoroj la ĉinia rozo ankaŭ transdonas malbonajn faktorojn kiel manko de de frostrezisto, malfortan odoron aŭ neodorantajn florojn. Krome malbonas, ke la ĉiniaj rozoj nepre devas esti pritranĉataj jare.

La kulturvarioj 'Old Blush', sinonimo 'Monthly Rose', 'Pallida', 'Parson´s Pink China ' estis portitaj en la jaro 1790 al Eŭropo. Ĝi floras de junio ĝia la vinro. Tial ĝi estas uzata por multaj interkruciĝoj.

## Historiaj kultivaroj 
[eta|'[Viridiflora']]
* ĉ. 1790: 'Old Blush', rosea (monda rozo)
* 1792: 'Slater’s Crimson China', ĉerizruĝa
* 1824: 'Parks’ Yellow Tea-scented China', flava
* 1879: 'Little White Pet', dense plenaj blankaja floroj
* 1880: 'Cécile Brunner', delikate rosea (monda rozo)
* 1884: 'Perle d’Or', oranĝkolore flava
* 1932: 'Mutabilis', la floroj ŝanĝas la koloro dum la malfermo

Speciala ĉinia rozo estas la kultivaro 'Viridiflora'. Ĉe tiu „verda rozo“ ĉiuj florpartoj transformiĝis al organoj, kiuj faras totosintezon. Ĝi ekestis el spontanea mutacio el la kultivaro 'Old Blush'.

## Ĉiniaj hibridoj 
Pere de interkjruciĝo de la plurfoje florantaj ĉiniaj rozoj kun unufoje florantaj eŭropaj rozoj ekestis fine de la 19a jarcento la grupo de la tiel nomataj Ĉiniaj hibridoj. Tiuj floras nur unufoje jare en frua somero, ĉar la genoj de la malnovaj rozoj dominas. Konata estas la kultivaro 'Brown´s Superb Blush', kiu en la jaro 1815 en Anglio estis enkrucigata. Pere de la interkruciĝoj inter la ĉinia hibridoj ekestis la unuaj kelkfoje florantaj klasoj.

## Literaturo 
* Heinrich Schultheis: *Rosen: die besten Arten und Sorten für den Garten*, Stuttgart: Ulmer 1996, ISBN 3-8001-6601-1, paĝo 70
* David Austin: *Englische Rosen - Tradition und Schönheit.* Dumont, Köln 1994, ISBN 3-7701-3267-X, paĝo 14

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Brent C. Dickerson: The First Eighteen Chinas  (englisch)

Kategorio:Rozacoj
Palaco Cifra

**La Palaco Cifra** estas secesia historia monumento en Kecskemét. Ĝi apartenas al la plej hungarecaj konstruaĵoj pro la riĉaj hungaraj motivoj.
eta|maldekstre|Palaco Cifra en Kecskemét
eta|maldekstre|Fajencaj ornamaĵoj sur la palaco

## Historio 
La palaco estis konstruita en 1902 fare de Géza Márkus, komence ĝi estis loĝdomo kun teretaĝaj vendejoj. Post la 2-a mondmilito la sindikato ricevis la palacon, tie estis centro de la sindikatoj en Bács-Kiskun. Ekde 1983 en la palaco bildgalerio, poste ankaŭ Muzeo Katona József funkcias. En 2006 la palaco renoviĝis, eĉ ĝi ricevis premion pro la renoviĝo.

## Konstruaĵo 
La duetaĝa palaco kun keloj situas laŭ 3 stratoj laŭ la trotuaroj. Oni faris sekciojn ĉe ambaŭ eĝoj, tial kreiĝis ankaŭ du tre mallarĝaj fasadoj. Malsupre en unu el la mallarĝa fasado la enireja pordo havas lokon. Laŭ la 3 stratoj estas videblaj fajencaj ornamaĵoj kun hungarecaj motivoj. Ili estis produktitaj en uzino de Vilmos Zsolnay.

En la 1910-aj jaroj la urba municipo ricevis pentraĵojn, poste ankaŭ aliaj mecenatoj riĉigis la kolekton. Ili estas videblaj en la bildgalerio, krome ofte oni aranĝas porokazajn ekspoziciojn.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* http://epulettar.hu/cikk/kulonleges-elismeres-a-cifrapalotanak 
* http://muzeum.kecskemet.hu/cifra/  
* http://kecskemet.varosom.hu/latnivalok/muzeum/Cifrapalota.html  
* http://kecskemet.utisugo.hu/latnivalok/cifrapalota-kecskemet-45133.html 
* kun fotoj 
eta|maldekstre|La palaco antaŭ la renoviĝo
eta|Aerfoto pri la palaco

Kategorio:Kecskemét
Kategorio:Palacoj en Kecskemét
Damaska rozo

La gupo **damaska rozo**, **damasko-rozo**, **Rosa × damascena** estas bredidita rozo kun peza odoro el Malgrandazio, kiu jam estas kultivita ekde la antikvo. La krucmilitisto portis ĝin en la 13a jarcento al Francio kaj la cetera Eŭropo.

La damaskaj rozoj apartenas al la malnovaj rozoj. Apud la somerflorantaj kultivaroj, kiuj supozeble devenas de *Rosa gallica* kaj *Rosa phoenicia*, ekzistas dufoje jare florantaj damaskaj rozoj. Tiuj verŝajne originis el la kruciĝo de *Rosa gallica* kun *Rosa moschata*. La esplorado de la genaro de *Rose de Resht* pobable montras, ke la aŭtuna damaska rozo kapablo flori dufoje la damaska rozo heredis de *Rosa fedtschenkoana*.

Oni uzas la *damaskan rozoj* por fari rozoleon kaj rozakvo. La kultivaro 'Trigintipetala', sinonimo 'Kazanlik' (laŭ la urbo Kazanlak en la bulgara Roza Valo), ĝia nomo estas ankaŭ „Bulgara oleorozo“ (bulg. Трендафил / Trendafil) estas menciita en la jaro 1689. Ĝiaj terenfleksantaj floroj estas roseaj, plenaj kaj forte odorantaj. Ĝi apartena la la somerflorantaj damaskaj rozoj, forte kreskas kaj fariĝas ĝis tri metrojn altaj.

'York kaj Lancaster', blanka-ruĝa kultivaroj rememoras pri fino de la ti nomata roza milito pro la angla reĝa domo. En la blazono oni metis la blankan rozon (blanka rozo 'Maxima'), sur la blazono de la domo York, kaj la ruĝa rozo *(Rosa gallica* 'Officinalis') sur la domo Lancaster.. Tiel ekestis la hodiaŭa blazonrozo se la angla domo, la Tudor-rozo.

La plej grand kultura areo de la damaska rozo situas en Bulgario. Tie en la Roza Valo ĉ. 1,5 tunoj da rozoleo jare estas destilitaj.

## Medicina efiko 
La damaska rozo estas kuracrozo de la jaro 2013. La indiko de la socio *NHV*, la planto efikas kontraŭ inflamo, elkramfiga kaj reduktas febron. La aromterapio uzas la volativan olleon k.s. por malstresiĝo. .

## Kultivaroj 
* 'Isphahan', sinonimov 'Pompon des Princes' antaŭ 1832, roso
* 'Madame Hardy', 1832, blanka kaj grimpanta
* 'Marie-Louise', 1813, rosea
* 'Rose de Resht', antaŭ 1880, purpurkoloro; ofte ĝi ankoraŭ estas rigardata kiel 'Portlando-rozoj'
* 'Trigintipetala', ĉ. 1689, roseaj 'York kaj Lancaster', 1551, blanka-ruĝaj, parte makulitaj

## Vidu ankaŭ 
* rozo
* Roza valo
* roza klaso
* malnovaj rozoj

## Galerio 

 dosiero:Duc de Cambridge-Laffay(1880).JPG|'la duko de  Cambridge'
 dosiero:Rosa damascena2.jpg|'sinjorino Hardy'
 dosiero:Rosa Rose de Rescht.jpg|'rozo de Reŝto'
 dosiero:Rosa St Nicholas1UME.jpg|'St. Nicholas'
 dosiero:Blüte der Rose York and Lancaster 2.jpg|'York and Lancester'

## Literaturo 
* Heinrich Schultheis: *Rosen. Die besten Arten und Sorten für den Garten.* Ulmer, Stuttgart 1996, ISBN 3-8001-6601-1.
* Heinrich Schultheis, Helga Urban, Klaus Urban: *Rosenlexikon. Die Rosen der Welt.* 2. Auflage. CEDION Systems GmbH, Troisdorf 2001, ISBN 3-932045-25-4 (KD-romo).
* Peter Beales: *Klassische Rosen. Blütenträume für jeden Garten.* Dua eldono. DuMont-Monte-Verlag-Kolonjo 2002, ISBN 3-8320-8736-2.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Rose (Rosa damascena Miller)

Kategorio:Rozoj
Kategorio:Kuracplantoj
15918 Thereluzia

'*15918 *Thereluzia'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana amatora astronomo Norbert Ehring elde Bornheim (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Theresia Luzia Ehring '', edzino de la malkovrinto, kiu kun amo kaj komprenemo subtenas la laboron ĉe la observatorio de Bornheim.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
(15919) 1997 UA22

**(15919) 1997 UA22** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masanori Hirasawa kaj Shohei Suzuki elde la observatorio de la Monto Njukasa, Fuĵimi (Nagano, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Masanori Hirasawa
Kategorio:Malkovrita de Shohei Suzuki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
(15920) 1997 UB25

**(15920) 1997 UB25** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  dum la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Tamás Bertalan Henter

**Tamás Bertalan HENTER** rumania devena hungara-svislanda kantisto (tenoro). Li naskiĝis en Oradea en 1979 aŭ 1980.  
## Kariero
La familio de Tamás Bertalan Henter forlasis Rumanujon en 1988, kaj loksidiĝis en Hungarujo, kiam li estis okjara. Li studis kanton en Zuriko.

## Fonto
*Biografiaj indikoj 
*Intervjuo kun la kantisto www3.tvr.ro/magyar

## Eksteraj ligiloj
*Don Giovanni oder Der steinerne Gast
*[Koncerto en Bukareŝto(https://eo.wikipedia.org/wiki/Bukare%C5%9Dto)]

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Svisaj operkantistoj
Coulommiers

**Coulommiers** estas franca komunumo lokita en la departemento Seine-et-Marne kaj en la regiono Francilio. Coulommiers havas proksimume 14 700 loĝantojn.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Columériens*.
## Esperanto
Tie estis la Imprimerie Paul Brodard, kiu eldonis multajn esperantajn verkojn en la komenco de 20-a jarcento.

## Ĝemelurboj 
* 
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-et-Marne
* Coulommiers (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Seine-et-Marne
15921 Kintaikyo

'*15921 *Kintaikyo'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma (gubernio Ehime, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Ponto Kintai (japane 錦帯橋, *Kintai-kyō*), unu el la tri famaj pontoj en Japanio kolektive konataj kiel *Sanmeikjo''. Tiu ponto trairas la riveron Niŝiki en gubernio Jamaguĉi. La origina legna ponto longa de 193 m kun kvin arkoj estis konstruita en 1673. Detruita pro tajfuno, ĝi estis rekonstruita en 1953 kun la sama fasonado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Akimasa Nakamura
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Burbona rozo

**Burbon-rozo**, **Burbona rozo** aŭ **Rosa × borboniana** apartenas al la grupo de la malnovaj rozoj. Ĝia nomo venas de la insulo *Île de Bourbon*, hodiaŭ Reunio. Francaj setlantoj plantis heĝojn kun *Rosa* × *damascena* 'Bifera' kaj *Rosa* × *chinensis* 'Parson's Pink China' je la limoj de iliaj kampoj. Inter tiuj rozoj troviĝis en 1817 semplanto, kiu estis portata al Francio. La ĝardenisto de la duko de Orléans ricevis ĝin kaj komencas bredi rozojn kun tiu semplanto.

La burbonaj rozoj anstataŭas la grupon de la Portland-rozoj. Burbonaj rozoj havas grandajn globformajn, plenajn florojn kaj klasikan habiton. Ili floras ekde junio plurfoje. Ili fariĝas ĉ. 1,50 m altaj. Ili estas relative malrezistaj kontraŭ malsanoj. Floroj kaj tigoj estas similaj al la pli malfrue breditaj te-hibridoj.

## Ŝatataj kultivaroj (elekto) 
* 'Boule de Neige', 1867, blanka, forte odoranta
* 'Charles Lawson', Lawson 1853
* 'Honorine de Brabant'
* 'Kathleen Harrop', 1918, helrosea
* 'Las Casas', 1828, malhelrosea
* 'Louise Odier', 1851, helrosea, forte odoranta
* 'Mme d'Enfert', 1904, rosea, odoranta
* 'Mme Ernest Calvat', 1888, helrosea, odoranta, mutacia ŝoso de 'Mme Isaac Pereire'
* 'Mme Isaac Pereire', 1881, karmenrosea, forte odoranta, grimpanta
* 'Mme Pierre Oger', 1878, perlamotblanka, nutacia ŝoso de 'Reine Victoria'
* 'Reine Victoria', 1872, rosa, leichter Duft
* 'Souvenir de la Malmaison', 1843, kremkolora, forte odoranta monda rozo
* 'Zéphirine Drouhin', Bizot 1868

## Vidu ankaŭ 
* rozo
* roza klaso
* kulturrozo

## Eksteraj ligiloj 
* 'Mme d'Enfert'
* Duftrosen 

## Literaturo 
Heinrich Schultheis: *Rosen: die besten Arten und Sorten für den Garten*, Stuttgart: Ulmer 1996, ISBN 3-8001-6601-1

## Galerio 

dosiero:Rosa sp.144.jpg|'Honorine de Brabant'
dosiero:Rosa Kathleen Harrop1UME.jpg|'Kathleen Harrop'
dosiero:Rosa LasCasas1UME.jpg|'Las Casas'
dosiero:Rosa 'Louis Odier'.jpg|'Louis Odier'
dosiero:Rosa 'Madame E. Calvat', Schwartz 1888 sp.174.jpg|'Madame E. Calvat'
dosiero:Rosa 'La Reine Victoria' 2.jpg|'Reine Victoria'
dosiero:Rosa_sp.265.jpg|'Souvenir de la Malmaison'
dosiero:Rapperswil - Duftrosengarten - Zéphirine Drouhin KL Bizot 1868 2010-05-29 17-21-04.JPG|'Zéphirine Drouhin'
dosiero:Historische Rose unbestimmte Art.JPG

Kategorio:Roza klaso
Kategorio:Malnova rozo
(15923) 1997 VN3

**(15923) 1997 VN3** estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Noisette-rozo

**Noisette-rozoj**, ankaŭ **Rosa indica noisettiana**, ĝi estis la unua plurfoje floranta grimprozo komence de la 19a jarcento en Usono. John Champney bredis ĝin verŝajne el *Rosa* × *chinensis* 'Old Blush' kaj moska rozo, *Rosa moschata* 'Champney´s Pink Cluster'. Lia najbaro Philippe Noisette elektis en 1817 el semplantoj de ĉi tiuj kultivaroj 'Blush Noisette', kiu donis al la rozgrupo sian nomon. Pli poste 'Parks´Yellow China' enkruciĝis kaj ekestis flavaj grimprozoj, kiuj ankaŭ hodiaŭ estas tre ŝatataj.

## Kultivaroj (elekto) 
* 'Aimée Vibert', 1828, blanka
* 'Blush Noisette', 1817, siringkolora, sin. 'Noisette Carnée'
* 'Bouquet d´Or', 1872, orflava
* 'Maréchal Niel', 1864, flava
* 'Madame Alfred Carriére', 1879, blanka, monda rozo

## Galerio 

Dosiero:Rosa 'Blush Noisette'.jpg|'Blush Noisette', Noisette 1814
Dosiero:Rosa Bouquet d´Or, Ducher 1872 sp.60.jpg|'Bouquet d´Or', Ducher 1872
Dosiero:Rosa Madame Alfred Carriere 1.jpg|'Madame Alfred Carriére', Schwartz 1879

## Literaturo 
* Heinrich Schultheis: *Rosen: die besten Arten und Sorten für den Garten*, Stuttgart: Ulmer 1996, ISBN 3-8001-6601-1

## Vidu ankaŭ 
* Rozo
* Malnovaj rozoj
* Roza klaso

## Eksteraj ligiloj 
* Züchterfamilie Noisette

Kategorio:Roza klaso
Kategorio:Malnova rozo
15924 Axelmartin

'*15924 *Axelmartin'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germana amatora astronomo Bernd Koch elde Solingen (Germanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la longtempan germanan amatoran astronomon *Axel Martin*, kunfondinton de la observatorio "*Turtle Star Observatory*". Kiel ano de la faka grupo "Malgrandaj Planedoj" de la "*Vereinigung der Sternfreunde''", li laboras en astrometrio kaj fotometrio de la asteroidoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
15925 Rokycany

'*15925 *Rokycany''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov (distrikto Prago-oriento), nemalproksime de Prago.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Rokycany en okcidenta Bohemio, kies unuaj skribitaj pruvo datiĝas de 1110. En 1947, publika observatorio estis fondita tie, kiu koncentris sin pri observoj de kaŝadoj, laboro kun junularo, instruistoj kaj konstruo de amatoraj teleskopoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Lenka Kotková
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
(15926) 1997 VP6

**(15926) 1997 VP6** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
La donna è mobile

***La donna è mobile*** (***Ulino estas ŝanĝiĝema***) estas ario de la opero *Rigoletto* de Giuseppe Verdi (1851). Temas pri unu el la arioj plej famaj de la universala operkanto (respektive kantaro), komponita lastmomente de Giuseppe Verdi antaŭ la postulo de tenoro kiu bezonis arion por memfanfaronado ĉe la lasta akto de *Riggoleto*.
500px|eta|dekstre|Unua frazo de *La donna è mobile*
*"La donna è mobile"* estas la kanto kiun la Duko de Mantovo (tenoro) plenumas en la tria kaj lasta akto de la opero. Ties teksto disvolvigas kelkajn versojn de Victor Hugo kaj en ''Le roi s'amuse* li mem estus elpreninta ilin rekte el la reĝo Francisko la 1-a.

Estas unu el la operarioj plej popularaj pro sia facila parkerigeblo kaj pro sia dancebla akompanado. Oni diras, ke Verdi malpermesis ĝian disvastigon ĝis la premiero en la teatro La Fenice de Venecio, por pluhavi la efikon surprizan.

Ĝi estas eble la ario portenora plej konata de la komponisto kaj ĝi estis ludita de ĉiuj elstaraj tenoroj ekde ties premiero, inter kiuj: Enrico Caruso, Miguel Fleta, Plácido Domingo, Alfredo Kraus, Luciano Pavarotti, José Carreras, Andrea Bocelli, Enrique Gil, ktp.

## Vortumado 
## Registraĵoj 
Multnombraj tenoroj estis registrintaj tiun arion, krom la ludado de la kompletaj versioj de la opero. Tre elstara registraĵo bonkvalita ĉe *La discoteca ideal de música clásica* markas tiun de Enrico Caruso (1903) ĉe PEARL.

## Vidu ankaŭ 
* Rigoletto

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *La donna è mobile*, kantita de Alfredo Kraus (You Tube)
* *La donna è mobile*, kantita de Luciano Pavarotti (You Tube)
* *La donna è mobile*, kantita de Fritz Wunderlich
* donna è mobile*, kantita de Jussi Björling (You Tube)
* *La donna è mobile*, kantita de Plácido Domingo (You Tube)
* *La donna è mobile*, kantita de Juan Diego Flórez (You Tube)
* *La donna è mobile*, kantita de Ramón Vargas (You Tube)
* *La donna è mobile*, kantita de Andrea Bocelli (You Tube)
* *La donna è mobile*, kantita de Aquiles Machado (You Tube)
* *La donna è mobile*, kantita de Vitas (You Tube)
* *La donna è mobile*, kantita de Roberto Alagna (You Tube)
* *La donna è mobile*, kantita de Danny Jones (You Tube)
* *La donna é mobile*, kantita de Jonas Kaufmann (You Tube)
* *La donna è mobile'', kantita de Robert Picardo 'The Doctor - Star Trek Voyager' (You Tube)

Kategorio:Arioj
Kategorio:Opero
Kategorio:Verkoj de Giuseppe Verdi
Moska rozo

**Moska rozo** aŭ **Rosa-Moschata-hibridoj** estas modernaj arbustorozoj, kiuj estis breditaj el la sovaĝrozo *Rosa multiflora*. Ili floras kelkfoje kaj taŭgas por heĝoj. Tial ili estas ŝatataj en ĝardenoj kaj parkoj.

La el Azio veninta *Rosa moschata* estas rigardata en specialistaj rondoj kiel ne plu trovebla specio. La germano Peter Lambert (1859-1939) kaj la angla anglikana pastro Reverend Joseph Pemberton (1852-1926) uzis komence de la 20-a jarcento kiel patrina kultivaro 'Aglaia' por bredi kelkfoje florantajn arbustorozojn. Pemberton supozis, ke 'Aglaia' estis Moschata-hibrido. La moskaj rozoj ankaŭ nomiĝas **Lambertiana-rozoj** aŭ **Pemberton-rozoj**.

La plej multaj moskaj ozoj floras tra la tuta somero kaj eligas intensan odoron. Neplenaj kultivaroj ankoraŭ havas karakteron de sovaĝaj rozoj kaj tial taŭgas por natursimilan ĝardenon.

## Kultivaroj (elekto) 
* 'Ballerina', Bentall 1937
* 'Buismans Triumph' Buismann, 1953
* 'Dupontii', Dupont, ca. 1817
* 'Felicia', Pemberton 1928
* 'Heinrich Conrad Söth',1919
* 'Heideröslein', 1932
* 'Menja', Petersen 1960
* 'Pax', Pemberton 1918
* 'Penelope', Pemberton 1924
* 'Prosperity', Pemberton 1917
* 'Trier', Lambert 1904
* 'Vanity', Pemperton 1920
* 'Wilhelm', Kordes 1934
* 'Will Scarlet', Hilling 1948

dosiero:Rosa 'Ballerina' J1.JPG|'Ballerina'
dosiero:Buismans Triumpf (Buismann 1953).jpg|'Buismans Triumph'
dosiero:Rosa dupontii1HELLAN.jpg|'Dupontii'
dosiero:Rosa Menja1HELLAN.jpg|'Menja'
dosiero:Rosa Trier1HELLAN.jpg|'Trier'
dosiero:Wilhelm (Kordes 1934).JPG|'Wilhelm'

Kategorio:Roza klaso
Kategorio:Rozoj
Libiamo ne' lieti calici

"'''Libiamo ne' lieti calici'*"; "Ni drinku el ĝojaj pokaloj") estas fama dueto kun ĥoro el la opero de Verdi nome *La traviata*, nome unu el plej bone konataj opermelodioj kaj populara elekto (kiel la opero mem) por multaj grandaj tenoroj. La kanto estas *brindisi'', nome en opero tostokanto kiu enkuraĝigas drinkadon de vino aŭ de aliaj alkoholaĵoj.

## La sceno 
Tiu dueto estas kantita en la unua akto de la opero, dum vespernokta festo ĉe la domo de Violetta Valéry. Ĝi estas kantata de Violetta kaj Alfredo Germont, junulo kiu enamiĝis el ŝi. Alfredo estas konvinkita de sia amiko Gastone kaj de Violetta por montri sian voĉon. Li ekas tiun drinkokanton, kaj poste estas aligita de Violetta kaj de la resto de la akompanantaro.

## Libreto 
La vortumado estis verkita de Francesco Maria Piave.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Traviata music score

Kategorio:Operoj
Kategorio:Italaj kantoj
Kategorio:Verkoj de Giuseppe Verdi
15922 Masajisaito

'*15922 *Masajisaito'''* estas asteroido de
la asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo
Hokajdo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana amatora astronomo * Masaji Saito'', kiu profesias en restaŭro de tradiciaj japanaj strukturoj, sanktejoj kaj temploj. Aktiva en astronomiaj edukado kaj popularigo en sia origina regiono, li estas ankaŭ sendependa fotisto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
(15930) 1997 WT37

**(15930) 1997 WT37** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  dum la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
15929 Ericlinton

'*15929 *Ericlinton'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono),

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la kanada amatora astronomo *Eric John Clinton'', aktiva ĉe la centro de Londono de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado. Li ricevis la Premio de la Servo al la Societo pro sia laboro kiel kasisto kaj redaktoro de la bulteno de la klubo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroido (15929) Ericlinton, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
(15933) 1997 YD

**(15933) 1997 YD** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Konkava preso

eta|A: Papero, B: Inko, C: Kliŝo;1: Inkujo, 2: Kliŝocilindro,3: Inkviŝa klingo, 4: Premcilindro, 5: Papero

**Konkava preso** estas unu el la precipaj metodoj presi (apud platpreso kaj konveksa preso), uzata kaj en tipografio, kaj en grafika arto.

La metodo konsistas en tio, ke la presota bildo estas enĉizita en la kliŝo, kaj la rezultaj kavaĵoj entenas la presinkon.

La konkava preso estas pli trivorezista, ol la du aliaj metodoj, kaj tial pli konvenas por presado en grandaj eldonkvantoj (interalie, por diversaj pakumoj).

Presaĵoj faritaj per konkava preso havas relative pli dikan tavolon da inko, sekve de kio ili estas iom reliefaj; tiu reliefo estas uzebla por sekurigi dokumentojn (aŭ monbiletojn) kontraŭ falsado.

Kategorio:Presarto
(15932) 1997 XL5

**(15932) 1997 XL5** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Johann Gottlieb Dressler

eta|300px|Periodoj pedagogiaj en onia vivo.
**Johann Gottlieb DRESSLER** (naskiĝinta la 4-a de oktobro 1799 en Neukirch (Lausitz), mortinta la 18-a de majo 1867 en Bautzen estis germana pedagogo kaj psikologo.

## Vivo 
Post nesufiĉa envilaĝa instruado kaj (ekde 1815) laboro kiel lernejzorganto Dressler venis nur en la 1817-a jaro al la gimnazio en Bautzen. En Leipzig li studis de 1823-26 teologion. Poste li deĵoris du jarojn ĉe la instituto de K.S. Bornemann en Bautzen. Ekde 1828 li estis predikisto kaj ekde 1831 direktoro ĉe la evangelia institucio *Landständisches Seminar*. Li retiriĝis en 1858 pro longedaŭraj atakoj kontraŭ liaj liberalaj religiaj konvinkoj. En la revolucia jaro 1848 li subskribis pamfleton de la *Ĝenerala germana porinstruista ligo* kaj frekventis ties kunvenojn.

En 1849 Dressler skribis ekspertizon tre ŝatatan pri la necesa trejnado de instruistoj (4 jarojn ĝenerala trejnado, 3 jarojn speciala fakklerigo).

Dressler batalis, helpate de Adolph Diesterweg kaj sekvante la ideojn de Friedrich Eduard Beneke, la doktrinon ke psikologio estu la ununura fundamento de ĉiuj sociaj sciencoj. Tiel li hejmecigis la empirian psikologino ene de pedagogiko kaj instruista klerigo inter 1835-65. Poste sur tiu kampo pli gravis Herbartismo kaj ĝia pedagogiko bazita sur etiko, metafiziko kaj psikologio.

La bofilo de Dressler, Friedrich Dittes, ĝis la fino de la 19-a jarcento zorgis pri kono de la ideoj de Beneke/Dressler.

## Verkoj (elekto) 
* Beneke od. d. Seelenlehre als Naturwiss., 1840-46
* Prakt. Denklehre, 1852
* Die Grundlehren d. Psychol. u. Logik, 1867, dua eldono en 1870)
* (eld): F. Beneke, Lehrb. d. Psychol. als Naturwiss., 1861 (3-a)
* Erziehungs- u. Unterrichtslehre, 2 vol., 1864 (3-a)
* Multaj artikoloj ĉe *Diesterwegs Päd. Jb.*, 1856-65

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio ĉe *NDB*.
* Literaturo de kaj pri Dressler

Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Germanaj psikologoj
Steve Harris

**Steve HARRIS** (naskiĝis  en *Leytonstone*, tiam parto de provinco Essex, Anglio, Britio, intertempe parto de la urbodistrikto Waltham Forest de Granda Londono, do nun -aĝa) estas brita rokmuzikisto. Li plej konatas kiel basgitaristo, klavaristo kaj akompana kantisto de la metalroka muzikgrupo *Iron Maiden*. Fakte la grupo en 1975 fondiĝis plejparte pro lia iniciato.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (angle)

Kategorio:Britaj rokmuzikistoj
Kategorio:Gitaristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Britio
Hebrea Biblio

maldekstra|eta|nome manuskripto de la Hebrea Biblio.La **Hebrea Biblio** aŭ **Hebreaj Skribaĵoj** (en latina *Biblia Hebraica*) estas la termino uzata de bibliaj fakuloj por referenci al la *Tanaĥo* (en hebrea תנ"ך), la kanona kolekto de judaj tekstoj, kiu estas la ofta teksta fonto de kelkaj kanonaj eldonoj de la kristana Malnova Testamento. Tiuj tekstoj estas komponitaj ĉefe en la biblia hebrea, kun kelkaj fragmentoj en biblia aramea (en la libroj de Danielo, Ezra kaj kelkaj aliaj).La enhavo, al kio la protestantisma Malnova Testamento ege korespondas, ne funkcias kiel fonto por la Dua-kanonaj partoj de la romkatolika, ne de la *anagignoskomena* partoj de la ortodoksisma Malnovaj Testamentoj. La termino ne prikomentas la nomon, nombron aŭ ordon de libroj, kiuj varias rilate al la kristanaj bibliaj kanonoj.

## Vidu ankaŭ 
* Tanaĥo
* Tiberiada hebrea prononco
András Benkei

**András Benkei** [andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Benkei András** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, laboristo.

András Benkei http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=3509&catid=43%3Ab&Itemid=67&lang=hu naskiĝis la  1923 en Nyíregyháza. Li mortis la  1991 en Budapeŝto.

## Biografio 
András Benkei frekventis bazlernejon, poste li eklaboris en sia naskiĝurbo. En 1944 li soldatiĝis, en la sekva jaro li estis militkaptito en Sovetunio. Li povis hejmenveni nur en 1948. Post 2 jaroj li aliĝis al la komunistoj. En 1954 li estis jam partiestro de sia naskiĝurbo. Post falo de Hungara revolucio de 1956 ĝis 1963 li estis partiestro de la departemento, poste ĝis 1980 ministro pri enlandaj aferoj. Inter 1958 kaj 1985 (kun 2 interrompoj) li estis parlamenta deputito. En 1980 li pensiuliĝis.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* http://www.munzinger.de/search/go/document.jsp?id=00000010592 

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj de Hungario
Kategorio:Budapeŝtanoj
Friedrich Eduard Beneke

**Friedrich Eduard BENEKE** (naskiĝinta la 17-a de februaro 1798 en Berlino, mortinta la 1-a de marto 1854 samloke) estis germana filozofo.

## Vivo 
Beneke studis teologion kaj filozofion en Halle (Saale) en Berlino, kie atentigis lin Wilhelm Martin Leberecht de Wette pri la ideoj de Jakob Friedrich Fries kaj venis sub la influo de Friedrich Schleiermacher.

Beneke habilitiĝis en 1820 pri filozofio kaj docentis unue - malgraŭ konkurenco de Hegelo kaj Schleiermacher, kun granda sukceso. Lia skriubaĵo pri la substanco de moroj *(Physik der Sitten)* (1820) igis Altenstein malfunkciigi la docentecon de Beneke (verŝajne kun la fona helpo de Hegel). Ankaŭ voko al Jena malebligitis ruze. Beneke docentis inter 1824-27 ĉe la Universitato de Göttingen, poste li denove rajtis prelegadi en Berlino kaj profesoriĝis - post la forpaso de Hegel - en 1832 finfine.

Li dronis (sinmortigonte?) en kuprofoso de Berlino.

## Graveco 
Liaj doktrinoj substrekas la empiriajn influojn kontraŭante antaŭ ĉio Johann Friedrich Herbart kaj forĵetis metafizikaĵojn en la imitado de Immanuel Kant. Beneke povas esti konsiderita kiel fondinto de la t.n. *Psikologiismo* ĉar por li logiko, etiko, jura scienco kaj pedagogio estis pli malpli aplikitaj animaj sciencoj. Kiel Schleiermacher, li reduktis religion al sentimentalaĵoj. Liaj skribaĵoj ege influis ankaŭ nefilozofojn pro ilia facila legebleco kaj stila glateco. Tre ega estis lia influo sur pedagogikon danke al lia disĉiplo Johann Gottlieb Dressler.

## Verkoj 
* *Grundlegung zur Physik der Sitten*. Berlin 1822
* *Beiträge zu einer rein seelenwissenschaftlichen Bearbeitung der Seelenkrankheitskunde*. Leipzig 1824
* *Psychologische Skizzen*. Bd. 1: „Zur Naturlehre der Gefühle“, Göttingen 1825; Bd. 2: „Über das Vermögen der menschlichen Seele“, Göttingen 1827
* *Das Verhältnis von Seele und Leib*. Göttingen 1826
* *Kant und die philosophische Aufgabe unserer Zeit. Eine Jubeldenkschrift auf die Kritik der reinen Vernunft.* Berlin 1832 (google-books)
* *Lehrbuch der Psychologie als Naturwissenschaft*. Berlin 1833; 4. Aufl. von Dreßler, Berlin 1877
* *Die Philosophie in ihrem Verhältnis zur Erfahrung, zur Spekulation und zum Leben*. Berlin 1833
* *Erziehungs- und Unterrichtslehre*. Berlin 1835 bis 1836, 2 vol.; 4. eld. de Dreßler, Berlin 1876
* *System der Metaphysik und Religionsphilosophie aus den natürlichen Grundverhältnissen des menschlichen Geistes abgeleitet* Dümmler, Berlin 1840 Google books
* *Grundlinien der Sittenlehre*. Berlin 1837–1841, 2 vol.
* *Grundlinien des Naturrechts, der Politik und des philosophischen Kriminalrechts*. Berlin 1838
* *Grundlinien des natürlichen Systems der praktischen Philosophie*. (eine Zusammenfassung von Sittenlehre und Naturrecht)
* *System der Logik als Kunstlehre des Denkens*. Berlin 1842, 2 vol.
* *Pragmatische Philosophie oder Seelenlehre in der Anwendung auf das Leben*. Berlin 1850, 2 vol.
* *Lehrbuch der pragmatischen Philosophie*. Berlin 1853

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Biografio ĉe *NDB*

Kategorio:Germanaj filozofoj
Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
István Szurdi

**István Szurdi** [iŝtvAn surdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szurdi István** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano.

István Szurdi http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=6115&catid=87%3Asz&Itemid=67&lang=hu naskiĝis la  1911 en Hungara reĝlando en Nagyszőlős (nuntempa Vinohradiv en Ukrainio). Li mortis la  1987 en Budapeŝto.

## Biografio 
István Szurdi frekventis komercan gimnazion, poste en 1928 li eklaboris en vendejo, kie li faris la administradon. Post jaroj li plulernis, li aliĝis al la socialdemokratoj en 1936. Dum la 2-a mondmilito li kelkfoje estis trudlaboristo. Li estis elektita parlamenta deputito en 1945, 1947, 1949. En 1950 li ekhavis postenon en la ministerio. Inter 1958 kaj 1985 kun interrompoj li denove estis parlamenta deputito. Inter 1966 kaj 1976 li estis ministro pri enlanda komerco, poste li pensiuliĝis. Ekde la 1950-aj jaroj li daŭre havis diversajn partiajn postenojn. 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gyula Horgos

**Gyula Horgos** [djula horgoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horgos Gyula** estis hungara politikisto, ministro, profesoro, inĝeniero.

Gyula Horgos http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=4337&catid=66%3Ah&Itemid=67&lang=hu naskiĝis la  1920 en Rumanio en Oradea. Li mortis la  1994 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Horgos apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li frekventis  teknikuniversitaton en Budapeŝto, li iĝis inĝeniero. Inter 1943 kaj 1949 li laboris en fabriko de Manfréd Weiss en urbo Csepel, poste li vivis 4 jarojn en Sovetunio. Hejmenveninta li instruis unu jaron en la teknikuniversitato, poste li ricevis signifajn postenojn en fabrikoj. Intertempe li aliĝis al la komunistoj en 1945. Inter 1960 kaj 1963 li estis subministro, poste ĝis 1975 ministro pri metalurgio kaj maŝinindustrio. Ekde 1975 li denove instruis en la universitato. 

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A maró megmunkálás alapjai* (1951) - tradukaĵo el la rusa lingvo 
* *Az új gazdasági mechanizmus előkészítése a gépiparban* (Preparo en la maŝinindustrio por la Nova ekonomia mekanismo), (1968)
* *Gépiparunk időszerű kérdései* (Aktualaj demandoj de nia maŝinindustrio), (1972)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Portland-rozoj

La deveno de **Portland-Rozoj**, **portlanda rozo** aŭ **Rosa × portlandia** estis longtempe malklara. Hodiaŭ oni scias el DANN-analizo, ke ĝi kreiĝis el interkruciĝo de la gaŭla rozo kaj aŭtunfloranta damaska rozo. Ĉe la portlandaj rozoj estis nove, ke ili floras multfoje ĝis aŭtuno.

## Historio 
Per la unu portlanda rozo Margaret Cavendish Bentinck, la dukino de Portlando ('Duchess of Portland'), estis honorita, ĉar ŝi laŭ onidiroj trovis ĝin en Paestum kaj portis ĝin de Italio al Anglio.

En la 19a jarcento la portlanda rozo estis tre ŝatata, ĝis ĝi estis anstataŭata de burbona rozo kaj Remontant-rozo. En 1884 en la Kew ĝardeno 84 kultivaroj estis kultivataj. Hodiaŭ ankoraŭ nur dekduon da kultivaroj estas sur merkato. Kolektantoj de malnovaj rozoj ŝatas la ecojn de la portlanda rozo: kompakta kresko ĝi alteco de 1 metro, tre frostrezista, bonega odoro, florado ĝis aŭtuno en roseaj kaj ruĝaj koloroj. Ĝi taŭgas ankaŭ kiel trunketo por malgrandaj ĝardenoj. La floroj ĉiam sidas kaŝitaj kaj pluope sur firmaj, mallongaj petioloj super la lasta folio. Ili apenaŭ ricevas malsanojn.

## Ŝatataj kultivaroj (elekto) 
* 'Arthur de Sansal', 1858, karmenruĝa, forte odoranta
* 'Comte de Chambord', 1860 rosea, tre forte odoranta
* 'Jacques Cartier', 1868, rosea, tre forte odoranta
* 'Mme Boll', 1850, rosea, forte odoranta
* 'Mme Knorr', 1855, rosea, forte odoranta
* 'Portlandrose', sinonimo 'Duchess of Portland' aŭ 'Paestana', ĉ. 1775 ?, helruĝa, odoranta, flavaj filamentoj
* 'Rose du Roi', 1816, karmenruĝa, forte odoranta
* 'Rose de Resht', antaŭ 1880, purpura; ofte rigardata kiel damaska rozo

## Bildoj 

dosiero:Rosa_sp.227.jpg|'Duchess of Portland'
dosiero:MmeKNorr1HELLAN.jpg|'Mme Knorr'
dosiero:Rosa_sp.247.jpg|'Rose du Roi'
dosiero:Rosa_Rose_de_Rescht.jpg|'Rose de Resht'

## Literaturo 
* Heinrich Schultheis: *Rosen: die besten Arten und Sorten für den Garten*, Stuttgart: Ulmer 1996, ISBN 3-8001-6601-1, paĝo 122
* David Austin: *Englische Rosen - Tradition und Schönheit.* Dumont, Köln 1994, ISBN 3-7701-3267-X, paĝo 15

## Eksteraj ligiloj 
* Portlandrosen

Kategorio:Roza klaso
Kategorio:Malnovaj rozoj