open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Valéria Hidvéghy

**Valéria Hidvéghy** [hidvEgi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hidvéghy Valéria** estis hungara aktoro. Ŝia origina familia nomo estis *Hoecker* ĝis la studentaj jaroj, ŝia dua edzo estis Gabriel Pascal.
eta|Valéria Hidvéghy en 1940
Valéria Hidvéghy http://www.imdb.com/name/nm0383131/ naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Palm Beach Garden (Florido, Usono).

## Biografio 
Valéria Hidvéghy frekventis katolikan gimnazion, poste ŝi akiris pedagogian diplomaton, fine aktoran diplomon en Teatra Akademio en 1938. Dum la studentaj jaroj ŝi estis figuranto en filmoj, eĉ ŝi havis teatrajn rolojn. Post siaj studoj ŝi havis rolojn en Gaja Teatro kaj en aliaj teatroj. Inter 1940 kaj 1944 ŝi havis signifajn filmajn rolojn eĉ ĉefrolojn. En 1945 ŝi edziniĝis al bienulo, sed post 2 jaroj ŝi disidis al Londono, kie ŝi denove edziniĝis. Oni scias pro publikigita letero, ke Hidvéghy impresis formon de Eliza de Pygmalion-My Fair Lady. En 1955 ŝi vidviniĝis, ŝi denove edziniĝis, sed en 1991 ŝi denove vidviniĝis.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Sheldon: *Románc* - Suzette
* Gábor Vaszary: *A szőkékkel mindig baj van* - Lili

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Egy lány elindul* (1937) (figuranto)
* *Fűszer és csemege* (1939) - Kató
* *Afrikai vőlegény* (1944) - Szalkay Manci

## Ŝia libro 
* *The Disciple and His Devil* (Novjorko, 1970)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
* http://port.hu/adatlap/szemely/hidveghy-valeria/person-3894

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Arturo Márquez

**Arturo MÁRQUEZ** (naskiĝis  en Álamos, Sonora) estas renoma meksika komponisto de orkestra muziko, kies kapablo integri elementojn de meksika kaj kuba muzika stilo en siaj verkoj estas aprezata. Aparte, lia serio de *Danzones*, komencita en la fruaj 1990-aj jaroj, kontribuis al lia internacia reputacio per *Danzón no. 2*.

## Verkoj 
* *Leyenda De Miliano*, por orkestro
* *Danzón no. 1*, por orkestro
* *Danzón no. 2*, por orkestro
* *Marcha a Sonora*
* *Espejos en la Arena*, por violonĉelo kaj orkestro
* *Danzón no. 3*, pour fluto, gitaro kaj malgranda orkestro
* *Danzón no. 4*, por ĉambra orkestro
* *Danzón no. 5, portales de madrugada*
* *Zarabandeo*, por klarneto kaj piano
* *Son a tamayo*, por harpo, perkuto kaj sonbendo
* *Octeto Malandro*
* *Danza de Mediodía*, por blovinstrumenta kvinteto
* *Días de Mar y Río*
* *En Clave*, por piano
* *Homenaje a Gismonti*, por arĉa kvarteto
* *Paisajes bajo el signo de cosmos*, por orkestro
* *Noche de luna*, por ĥoro kaj orkestro
* *La pasión según San Juán de Letrán, De máscaras*
* *Danzón no. 8, Homenaje to Maurice*, por orkestro
* *Conga del Fuego Nuevo*, por orkestro

## Referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Meksikaj komponistoj
Margarita Salas

**Margarita Salas Falgueras** (naskiĝis  en Valdés, mortis la 7-a de novembro 2019 en Madrido) estis hispana bioĥemiistino kaj molekula genetikistino.

## Biografio 
Post kiam ŝi akiris licencion pri ĥemio en Komplutensa Universitato de Madrido, ŝi defendis tezon en 1961 sub la direkto de Alberto Sols García. Ŝi faris sian  kun Severo Ochoa, Nobel-premio pri fiziologio aŭ medicino en 1959. Ŝi instruis kaj faris esploradon pri bioteĥnologio en "Consejo Superior de Investigaciones Científicas" (Supera Konsilio de Sciencaj Esploroj).

## Rekompencoj kaj honorigoj 
* 1986: membro de "Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas y Naturales"
* 2000: Premio "L'Oréal-UNESCO Awards For Women in Science"
* 2001: membro de Real Academia Española
* 2005: membro de Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
* 2007: membro de Usona Nacia Akademio de Sciencoj
* membro de "European Academy of Sciences and Arts"
* 2008: Ŝi estis nobeligita fare de reĝo Johano Karlo la 1-a kaj fariĝis markizino de Canero

## Referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Biokemiistoj
Kategorio:Hispanaj kemiistoj
Kategorio:Membroj de la Reĝa Hispana Akademio
Franz Welser-Möst

**Franz Leopold Maria Möst** (n. 16a de Aŭgusto 1960), konata profesie kiel **Franz Welser-Möst**, estas aŭstria dirigento. Li estas nune muzika dirigento de la Cleveland Orchestra.

## Biografio 
Franz Leopold Maria Möst naskiĝis en Linz, Aŭstrio, kaj poste studis ĉe la komponisto Balduin Sulzer. Ankoraŭ juna en Linz, li studis violonon kaj disvolvigis intereston en dirigentado. Post suferi vundojn en aŭto-akcidento kiu rezultis en nervodamaĝo, li ĉesis siajn violonajn studojn kaj ŝanĝis al dirigentaj studoj.

Liaj unuaj ĉefaj sukcesoj estis ĉe la Festivalo de Salcburgo en 1985, sekve de la Londona Filharmonia Orkestro en 1986 kaj la Orkestro Musikkollegium Winterthur en 1988.

En Usono, Welser-Möst ekkarieris ĉe la St. Louis Symphony en 1989. Li eklaboris por la Cleveland Orchestra el Februaro 1993.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Franz Welser-Möst biografio  ĉe Cleveland Orchestra
* The Zürich Opera House website

Kategorio:Linco
Kategorio:Aŭstraj muzikistoj
Kategorio:Aŭstraj dirigentoj
Hans Rosbaud

**Hans ROSBAUD** (22a de Julio, 1895 - 29a de Decembro, 1962), estis aŭstria dirigento, partikulare asocia kun la muziko de la 20-a jarcento.

La unua profesia posteno de Rosbaud estis en Mainz, starte en 1921, kiel la muzika direktoro de la nova urba Lernejo de Muziko, kiu inkludis la dirigentadon de la municipaj sumfoniaj koncertoj. Li iĝis la unua ĉefa dirigento de la Hessicher Rundfunk Simfonia Orkestro (poste la Hr-Sinfonieorchester) de Frankfurt en 1928. Dum la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj, li prezentis premierojn de verkoj de Arnold Schoenberg kaj Béla Bartók. Dum la Nazia epoko, lia libereco prezenti novan muzikon estis limigita. En 1937, li dirigentis en Münster. En 1941, en Strasburgo, ĉe la *Orchestre philharmonique*.

En 1945 li estis nomumita muzika dirigento de la *Münchner Philharmoniker* fare de la usonaj okupaciaj aŭtoritatoj. En 1948, Rosbaud iĝis ĉefa dirigento de la *Sinfonieorchester des Südwestrundfunks* en Baden-Baden, kie li restis por la resto de sia vivo. En 1954, li dirigentis la unuan ludadon de la opero de Schoenberg nome *Moses und Aron*; tio estis en 1957 komerce registrita por Philips.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Washington State University page on the Hans Rosbaud papers

Kategorio:Graz
Kategorio:Aŭstraj muzikistoj
Kategorio:Aŭstraj dirigentoj
28629 Solimano

**28629 Solimano** estas tre malgranda treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Jamie Lee Solimano*, finalistinon en 2013 de la *Intel Science Talent Search*, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri mikrobiologio. Ŝi estis lernantino ĉe la *Stuyvesant High School* en Novjorko (Novjorkio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Paula Wessely

**Paula Anna Maria WESSELY** (20a de Januaro 1907 – 11a de Majo 2000) estis aŭstria teatra kaj kinarta aktorino. *Die Wessely* (laŭvorte "La Wessely"), kiel ŝi estis kore kromnomita de siaj admirantoj kaj sekvantoj, estis la plej populara postmilita aktorino de Aŭstrio.

## Kariero 
Ŝi ekkarieris en germanlingvaj teatroj de Vieno, Prago kaj Berlino.
[eta|Wessely (d.) ĉe akcepto kun la Ministro [Joseph Goebbels|Goebbels parolanta, Vieno Hofburg, 30a de Marto 1938.]]
Ŝia ĉefa kinrolo estis tiu de Leopoldine Dur en la filmo de 1934 nome *Maskerade* reĝisorita de Willi Forst, kun Adolf Wohlbrück.

En 1938 ŝi estis la voĉo de Neĝblankulino en la unua germanlingve-dublita versio de la filmo de Disney nome *Snow White and the Seven Dwarfs*, kiu poste estos malpermesita de la Naziaj aŭtoritatoj post la *Anschluss*. Kiel sia bofrato Paul Hörbiger, Wessely estis publike aklaminta la Anschluss, post kio ŝi facile pluigis sian kinan kaj teatran karieron. Ŝia plej elstara filma apero estis en la kontraŭ-Pola Nazia propaganda filmo Heimkehr ("Bonvenigo") de Gustav Ucicky en 1941. Ŝi estos akre kritikitaj de aŭstriaj intelektuloj post la Dua Mondmilito, pro kio ŝi poste publike bedaŭris sian iaman nazian engaĝiĝon.

Post tio, ŝi laboris ĉefe kiel teatra aktorino ĉe la Vienna Burgtheater kun sia edzo Attila Hörbiger dum pli ol 40 jaroj.

## Elektita filmaro 
* 1934: Maskerade
* 1934: So endete eine Liebe
* 1935: Episode
* 1936: Die Julika
* Jedermann (1961)
* 1940: Ein Leben lang
* 1941: Heimkehr
* 1943: Späte Liebe
* 1943: Die kluge Marianne
* 1944: Das Herz muß schweigen
* 1948: Der Engel mit der Posaune
* 1951: Maria Theresia (auch Produktion)
* 1953: Ich und meine Frau (auch Produktion)
* 1954: Das Licht der Liebe (auch Produktion)
* 1954: Weg in die Vergangenheit (auch Produktion)
* 1955: Die Wirtin zur Goldenen Krone (auch Produktion)

## Bibliografio 
* Elisabeth Orth: Märchen ihres Lebens. Meine Eltern Paula Wessely und Attila Hörbiger. Molden, Wien 1975, ISBN 3-217-05032-0.
* André Müller: Entblößungen. Goldmann, München 1979, ISBN 3-442-03887-1.
* Edda Fuhrich kaj Gisela Prossnitz (eld.): Paula Wessely, Attila Hörbiger. Ihr Leben – ihr Spiel. Eine Dokumentation. Langen Müller, München 1985, ISBN 3-7844-2035-4.
* Maria Steiner: Paula Wessely. Die verdrängten Jahre. Verlag für Gesellschaftskritik, Wien 1996, ISBN 3-85115-224-7.
* Georg Markus: Die Hörbigers. Biografie einer Familie. Amalthea Verlag, Wien 2006, ISBN 3-85002-565-9.
* Armin Loacker (eld.): Im Wechselspiel. Paula Wessely und der Film. Filmarchiv Austria, Wien 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Fotoj kaj bibliografio
* German Disney dubbings

Kategorio:Aŭstraj aktoroj
Kategorio:Nazioj
Antonina Krzysztoń

**Antonina Krzysztoń** (naskiĝis la 13-an de junio 1954 en Krakovo) – pola kantistino, komponistino, kantaŭtoro. Ŝia kreado apartenas al kantata poezio. Krom propraj tekstoj ŝi prilaboris ankaŭ versojn de Czesław Niemen kaj kantojn de ĉeĥa bardo Karel Kryl. Ŝiaj inspirartistoj estas ankaŭ Ewa Demarczyk, Jan Krzysztof Kelus kaj Bulat Okuĝava.eta|Antonina Krzysztoń (2016 Medalo *Per artem ad Deum*)
## Skizo de la kariero 
La karieron ŝi komencis en 1981 dum Trarigardo de Vera Kanto en Gdańsk okaze de la unua datreveno de la Strikoj en la Pola Marbordo. En la 80-aj jaroj ofte partoprenis opoziciajn aranĝojn. En 1983 akiris la unuan lokon en Studenta Kanto-Festivalo en Krakovo. Ŝi ludis en satira kabaredo Sub Egido, fonditan laŭ iniciato de Jan Pietrzak, kiun frekventis interalie Jacek Kaczmarski kaj Rafał A. Ziemkiewicz. Membrino de la Asocio de Libera Vorto. Unuaj sonkasedoj estis eldonataj samizdate. Ĝis nun eldoniĝis 9 muzikalbumoj.

## Distingoj kaj premioj 
* 2006 Oficira Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta* – atribuita de la prezidento de Pollando Lech Kaczyński
* 2016 Medalo *Per artem ad Deum* – premio donita de la Papa Konsilio por la Kulturo dum ekspozicio Sacroexpo en Kielce

## Muzikalbumoj 
* 1990 *Inne światy* (Aliaj mondoj); reeldono en 2003 kune kun la albumo de 1996 (du kompaktaj diskoj po dekkelkaj kantoj)
* 1992 *Pieśni postne* (Fastaj kantoj); kun tradicia muziko, dediĉitaj al hospicoj
* 1993 *Takie moje wędrowanie* (Tia mia migrado); interalie kun Jan Pospieszalski - kontrabaso, basgitaro, Ora Disko (gramofondisko memoriganta rekordan distribuon)
* 1995 *Czas bez skarg* (La tempo sen plendoj); elĉeĥigis Jan Krzysztof Kelus
* 1996 *Kiedy przyjdzie dzień* (Kiam venos la tago)
* 1998 *Każda chwila* (Ĉiu momento)
* 2000 *Wołanie* (Vokado); melodioj de Sudameriko, Afriko, Hungario, Madagaskaro, Rusio, Bretonio, kune kun *Patro nia*
* 2000 *Złota kolekcja • Perłowa łódź* (Ora kolekto. Perla boato); kolekto de 20 furorkantoj, kune kun la *1-a epistolo al la korintanoj*
* 2003 *Kolęda domowa ... a nad śnieg wybieleję* (Hejma kristnaska kanto ... super neĝo mi blankiĝos); Kristnaskaj kantoj
* 2004 *Dwa księżyce* (Du lunoj); inter 15 kantoj: *Kosovo Ruando Betleĥemo*
* 2010 *Turkusowy stół* (Turkisa tablo); parto de la albumo kreiĝis en monaĥejo
* 2013 *Czekaj* (Atendu); sola kun gitaro plenumas 18 kantojn
* 2017 *Skarb* (Trezoro); dediĉita al la familio, kun kantigoj de la vortoj de Czesław Niemen, kies poezio helpis al ŝi trapasi adoleskan aĝon

## Esperantio 
Post koncerto en Lublin dum konversacio kun aŭskultantoj diris, ke ŝia avo estis esperantisto kaj pro tio povas senpage koncerti por la Esperanto-movado.

Kategorio:Krakovanoj
Kategorio:Polaj kantistoj
Kategorio:Kabaredistoj
Kategorio:Polaj poetoj
Kategorio:Polaj gitaristoj
Michael Gielen

**Michael Andreas GIELEN** (n. 20-a de julio 1927 -- 8-a de marto 2019) estis aŭstria dirigento kaj komponisto.

## Kariero 
Li ekkarieris kiel pianisto en Bonaero, kie li studis ĉe Erwin Leuchter kaj faris fruan ludadon de la verkoj por piano de Arnold Schoenberg en 1949 (nome sudamerika premiero). Servante kiel dirigento kaj aparta trejnisto ĉe Viena Ŝtata Operejo (1950–60), li dirigentis produktojn de nuntempa muziko ekster la operejo.

Lia venonta opera laboro estis kiel dirigento de la Reĝa Sveda Opero el 1960-65, sekve de postenoj ĉe la Nederlanda Opero kaj ĉe la Operejo je Frankfurto ĉe Majno el 1977. Li estis ĉefa dirigento de la Belgia Nacia Orkestro (1969–73), de la Cincinnati Symphony Orchestra (1980–86) kaj de la Sudokcidenta Germana Radiosimfonia Orkestro (1986–99), al kiu li estis asocia ekde tiam.

## Elektitaj verkoj 
* Die Glocken sind auf falscher Spur after Hans Arp, premiere 1970, Joan Carroll, Siegfried Palm, Aloys Kontarsky, Wilhelm Bruck, Christoph Caskel, Michael Gielen, at the Saarländischer Rundfunk festival "Musik im 20.Jahrhundert"
* 1983 - 1985: string quartet Un vieux souvenir after Baudelaires's Les Fleurs du mal, premiere 1985, LaSalle Quartet, Cincinnati

## Referencoj 
## Fontoj 
* 
* Michael Gielen profile, composers21.com
* Michael Gielen profile, bach-cantatas.com

## Bibliografio 
* Michael Gielen: *Unbedingt Musik. Erinnerungen.* Insel, Frankfurt am Main 2005; .
* Michael Gielen, Paul Fiebig: *Mahler im Gespräch. Die zehn Sinfonien.* Metzler, Stuttgart 2002; .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Michael Gielen profile, Music Information Center Austria, db.mica.at
* *Der Leuchtturm*, Tagesspiegel, 19a de Julio 2007
* *Unbedingt Musik*, Berliner Zeitung, 20a de Julio 2007
* *Anti-Schamane* , Neue Musikzeitung, Nr. 7, 2007
* *Ein Vermittler, ein Missionar*, Die Zeit, 12a de Julio 2007 Nr. 29
* *Die Hoffnung wahren in der Zerrissenheit* , SWR, 20 July 2007; also as audio  (19 minutojn)
* "Ehrendirigent des SWR-Sinfonieorchesters legt Taktstock aus gesundheitlichen Gründen nieder", magazin.klassik.com

Kategorio:Aŭstraj muzikistoj
Kategorio:Aŭstraj dirigentoj
Kategorio:Opero
Kategorio:Aŭstraj judoj
Martin Kušej

**Martin Kušej** (n. la 14-an de majo 1962) estas Aŭstria teatra kaj opera reĝisoro, kaj nuna Arta Direktoro ĉe la *Residenztheater* en Munkeno.

Naskiĝinta en la sloven-parolanta minoritato de la aŭstria ŝtato Karintio, li studis germanan, kiteraturon kaj sportosciencojn ĉe la Universitato de Graz el 1979-82.

En 1986, post sia alternativa civilservo, li iĝis asista direktoro ĉe la Ŝtata Teatro en Salcburgo el kie li translokiĝis al la Slovena Nacia Teatro en Ljubljana en la sama posteno.

Ekde 1990, li laboris en Slovenio, Aŭstrio, Italio kaj Germanio. Kun la aŭstria desegnisto Martin Zehetgruber kaj dramaturgo Sylvia Brandl, li fondis la sendependan grupon "my friend martin". Ili produktoris variajn teatraĵojn por internaciaj festivaloj, kiaj *Franz Falsch F Falsch Dein Falsch Nichts Mehr Stille Tiefer Wald* bazita sur verkoj de Franz Kafka.

Kategorio:Aŭstraj reĝisoroj
Kategorio:Operaj reĝisoroj
Noe Ĵordanja

**Noe ĴORDANJA** (naskiĝis la 15-an de januaro 1868 en Lantchkhouti, Kartvelio, mortis la 11-an de januaro 1953 en Vanves, Francio) estis kartvela politikisto kaj ĉefministro.

Li estis membro de la centra komitato de la Rusia Socialdemokrata Partio, menŝevisto, ĉefa batalanto de la sendependiĝo de Kartvelio kaj gvidanto de la Kartvelia Demokrata Respubliko (de 1918 ĝis 1921).

Kategorio:Kartvelaj ĵurnalistoj
Kategorio:Rusiaj revoluciuloj
Kategorio:Ĉefministroj de Kartvelio
Kategorio:Naskiĝintoj en Kartvelio
Kategorio:Mortintoj en Parizo
József Hajnóczy

**József Hajnóczy** [jOĵef hajnOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hajnóczy József** estis hungara juristo, vicdepartementestro, politikisto, framasono https://hu.wikipedia.org/wiki/Hajn%C3%B3czy_J%C3%B3zsef_(jog%C3%A1sz).

József Hajnóczy http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/h/h07496.htm naskiĝis la  en Modor (nuntempa Modra en Slovakio), li mortis la  en Buda.
eta|maldekstre|Strato pri József Hajnóczy

## Biografio 
József Hajnóczy akiris juran diplomon en luterana altlernejo en 1771. Pro la reformata kredo (eĉ li ne estis nobelo) li ne rajtis esti politikisto, tial li estis persona sekretario de Miklós Forgách, ekde 1779 de grafo Ferenc Széchényi. En 1783 li akompanis la grafon al Zagrebo. En 1786 li estis nomumita subdepartementestro kun titolo reĝa konsilisto. En la sama jaro li edziĝis, sed post 2 jaroj li vidviĝis. En 1790 li estis forigita el la posteno, ĉar li ne estis nobelo. Li estis advokato kaj li konatiĝis kun Ignác Martinovics. En 1792 li akiris ŝtatan postenon en Buda, en la sekvaj jaroj li aliĝis al sekreta komploto de Martinovics. Li sekreta polico malkovris la komploton kaj li estis kondamnita je morto. Li estis tiu, kiu tiutempe volis burĝan ŝtaton, kiel faris la francaj jakobenoj.
eta|Memortabulo pri József Hajnóczy

## Elektitaj kontribuoj 
* *Politisch-kirchliches Manch-Hermaeon von den Reformen Kayser Josephs überhaupt vorzüglich in Ungarn...* (1790)
* *Extractus legum de statu ecclesiastico catholico in regno Hungariae latarum* (1792)
* *A magyar jakobinusok iratai* (kolektaĵo, 1952–57)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Sopron (1975) http://reformacio.mnl.gov.hu/orokseg/hajnoczy_jozsef_sopron_templom_u_19
* strato en Budapeŝto
* kolegio en Pécs
* lernejo kun busto en Tiszaföldvár https://www.vfmk.hu/de/node/11240

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Hungaroj kondamnitaj al mortpuno
Kategorio:Hungaraj jakobenoj
Erich von Stroheim

eta|250px|Erich von Stroheim kiel Sergius Karamzin en *Foolish Wives* (frenezaj edzinoj).
**Erich von Stroheim** (n. Erich Oswald Stroheim; 22a de Septembro, 1885 – 12a de Majo, 1957) estis aŭstri-usona reĝisoro, aktoro kaj produktoro, plej elstara kiel filma stelulo de la muta epoko, kaj poste kiel grava reĝisoro. Li mortiĝis en 1957 en Francio, je aĝo de 71.

El familio de judoj, Stroheim elmigris al Usono fine de 1909. Ĉirkaŭ 1914 li estis laboranta en Holivudo. Li eklaboris en filmoj en ties partoj sen multa teksto kaj kiel konsultanto pri la Germanaj kulturo kaj modo. Lia unua filmo, en 1915, estis *The Country Boy* kie li ne estis listigita. Lia unua listigita rolo estis en *Old Heidelberg*.

Li eklaboris kun D. W. Griffith, por eksterlistaj roloj en *Intolerance*. Aldone, Stroheim agadis kiel unu el multaj asistaj reĝisoroj en *Intolerance*, filmo memorita parte pro sia granda kvanto de duaranguloj. Poste, kiam Usono eniris en la Unua Mondmilito, li ludis rolojn de germanaj maliciloj en filmoj kiaj *Sylvia of the Secret Service* kaj *The Hun Within*. En *The Heart of Humanity*, li disrompas la butonojn el uniformo de flegistino per siaj dentoj, kaj kiam li estis ĝenia de ploranta bebo, li forĵetas ĝin trafenestre.

Post la fino de la milito, Stroheim ekverkis scenarojn kaj poste reĝisoris sian propran scenaron por *Blind Husbands* (blinda edzoj) en 1919. Li ankaŭ aktoris en la filmo. Kiel reĝisoro, Stroheim estis konata kiel diktatoreca kaj postulema, ofte kontraŭ siaj aktoroj. Li estis konsiderata unu el la plej grandaj reĝisoroj de la muta epoko, kreante filmojn kiuj reprezentas cinismajn kaj romantismajn rigardojn al la homa naturo. (En la filmo de 1932 nome *The Lost Squadron* (la perdita roto) Stroheim ludis parodion de si mem kiel fanatika germana kinreĝisoro kiu faras filmon pri la Unua Mondmilito kiu ordonas duarangulojn ludi mortintajn soldatojn "restu mortintaj!")

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* The Stroheim Wing 
* The Great Gabbo (Portreto de Erich)
* The Films of Erich von Stroheim, ToxicUniverse.com artikolo de Dan Callahan 
* Blind Biographers: The Invention of Erich von Stroheim 
* Stroheim's Review of Citizen Kane, June 1941
* Bibliografio

Kategorio:Aŭstraj judoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Aŭstraj aktoroj
Kategorio:Aŭstraj reĝisoroj
Kategorio:Aŭstraj elmigrintoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Aktoroj de mutaj filmoj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj enmigrintoj
Kategorio:Mortintoj pro kancero
Kalvinana preĝejo (Szamosújlak)

La **Kalvinana preĝejo** estas la unusola historia monumento en Hungario, en vilaĝo Szamosújlak.

## Historio 
La gotika katolika preĝejo estis konstruita en 1329. La vilaĝanoj kalviniĝis en la meza 16-a jarcento. Post jaroj, eĉ jardekoj la loĝantoj kverelis pro la konstruaĵo. La kalvinanoj trakonstruis la preĝejon laŭ puritanismo, poste la katolikoj rekonstruis ĝin. Tio ripetiĝis ofte, la freskoj kaj la altaroj plene neniiĝis. Fine la kalvinanoj akiris la konstruaĵon, ili trakonstruis ĝin en 1842. En 1857 oni konstruis turon el ligno, kiu cindriĝis en 1865. Post 2 jaroj la preĝejo mem estis renovigita, samtempe apude sonorilostablo estis konstruita. Inter 1992 kaj 1996 la konstruaĵo ricevis novan tegmenton, poste ankaŭ la plena preĝejo renoviĝis. Pro tiu laboro la konstruaĵo ricevis premion "Europa Nostra".

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto en rando de la vilaĝo. En la korto apud la preĝejo situas la menciita sonorilostablo. En mezo de la fasado la enirejo funkcias, super la pordo alero estas videbla. La navo formas brikon, ekstere ĝi estas apogata per pilieroj. La absido estas oklatera. Sub la preĝejo estas mezepoka tombo. Ankaŭ kvadrata sakristio aliĝas la la navo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj
* http://temple-tour.eu/hu/szamosujlak/32 
* http://szatmartour.hu/latnivalok/reformatus-templom-szamosujlak/
* fotoj

Szamosújlak
Kategorio:Szamosújlak
Hans Weingartner

[eta|Weingartner in [São Paulo in 2013]]
**Hans WEINGARTNER** (n. 2a de Novembro 1977) estas aŭstria aŭtoro, reĝisoro kaj produktoro de filmoj. Born in Feldkirch, Vorarlberg,

## Filmaro 
### Kurtoj 
* Der Dreifachstecker (1994)
* Split Brain (1997)
* Frank (1999)

### Longaj 
* *Das weisse Rauschen*, 2001
* *Die fetten Jahre sind vorbei*, 2004
* *Free Rainer – Dein Fernseher lügt*, 2007
* *Deutschland 09* (Segmento "Gefährder"), 2009
* *Die Summe meiner einzelnen Teile*, 2011

## Premioj 
* 2001 First Steps Award  pro *Das weisse Rauschen* kiel Plejbonkvalita Filmo
* 2001 *Babelsberger Medienpreis* pro *Das weisse Rauschen*
* 2001 Filmfestival Max Ophüls Prize pro *Das weisse Rauschen* kiel Plejbonkvalita Filmo
* 2002 Germana Filmopremio pro *Das weisse Rauschen* kiel Plejbonkvalita Filmo
* 2003 Germana Kinkritika Premio pro Plejbonkvalita Premiera Filmo pro *Das weisse Rauschen*
* 2004 Nomumado de *Die fetten Jahre sind vorbei* por la Ora Palmo ĉe la Festivalo de Cannes
* 2004 Germana Kinkritika Premio pro *Die fetten Jahre sind vorbei* kiel Plejbonkvalita Filmo
* 2004 Förderpreis Neues Deutsches Kino al Plejbonkvalita Reĝisoro kaj Plejbonkvalita Scenaro pro *Die fetten Jahre sind vorbei*
* 2004 Ĵuria Premio ĉe la *Capetown World Cinema Festival* pro *Die fetten Jahre sind vorbei*
* 2004 Premio de DEFA-Stiftung
* 2005 Premio el Publiko ĉe la Miami International Film Festival pro *Die fetten Jahre sind vorbei*
* 2005 Germana Filmopremio en Silver / Silver Lola pro *Die fetten Jahre sind vorbei* kiel Plejbonkvalita Filmo kaj Plejbonkvalita Reĝisoro
* 2012 Nomumado por Germana Filmopremio al Plejbonkvalita Reĝisoro pro *Die Summe meiner einzelnen Teile*
* 2012 Nomumado por Germana Filmopremio al Plejbonkvalita Filmo pro *Die Summe meiner einzelnen Teile*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Aŭstraj reĝisoroj
Kategorio:Germanlingva kinarto
Kauehi

**Kauehi** estas atolo en la Tuamotuoj en Franca Polinezio.
La plej proksima tero estas Raraka atolo, kiu situas 17&nbsp;km sudorienten.

Kauehi atolo estas iom renforma kaj havas vastan lagunon; longo 24&nbsp;km, larĝo 18&nbsp;km. La laguna areo estas 320 km2 kaj havas unu navigeblan pasejon.

La atolo havis 257 loĝantojn en 2012. La ĉefvilaĝo nomiĝas Tearavero.

## Historio 
Kvankam Kauehi eble estis bone konata de perlo-komercantoj, la unua registrita vizitinto estis la komandanto de la HMS Beagle Robert FitzRoy en 1835.

Kauehi pliposte estis vizitata de la historia **Usona Esplora Ekspedicio**, 1838-1842. Charles Wilkes nomis la atolon "Vincennes" laŭ lia ŝipo.

Estas regiona flughaveno sur Kauehi kiu inaŭguriĝis en 2001.

## Administracio 
Kauehi apartenas al la komunumo Fakarava, kiu konsistas el Fakarava kaj la atoloj Aratika, **Kauehi**, Niau, Raraka, Taiaro kaj Toau.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Listo de atoloj (france)
* Fotaro
* Atolnomoj 

Kategorio:Insuloj en Franca Polinezio
Götz Spielmann

**Götz SPIELMANN** (n. 11an de Januaro, 1961) estas aŭstria reĝisoro kaj scenaristo.

Spielmann naskiĝis en Wels, kaj kreskiĝis en Vieno. Post altlernejo, li loĝis en Parizo dum kelkaj monatoj. El 1980 al 1987 li studis kunreĝisoradon kaj scenar-verkadon ĉe la Universitato por Muziko kaj Drama Arto de Vieno.

Post fari kelkajn kurtajn filmojn, kaj ricevi sian diplomon pro *Vergiss Sneider!*, li havis sian unuan frandan sukceson pere de la dramo *Erwin und Julia*. En 1993, lia filmo *Der Nachbar* ricevis la Vienan Filmopremion en la Viennale. En 1994, lia filmo por televido *Dieses naive Verlangen* ricevis la premion *Erich-Neuberg-Preis*.

## Filmaro 
**Kino:**
* 1987: Vergiß Sneider!
* 1990: Erwin und Julia
* 1993: Der Nachbar
* 1995: Liebe Lügen (nur scenaro; reĝisoro: Christof Schertenleib)
* 2000: Die Fremde
* 2004: Antares
* 2008: Revanche
* 2013: Oktober November

**Televido:**
* 1993: Dieses naive Verlangen (nur reĝisoro)
* 1996: Die Angst vor der Idylle
* 2001: Spiel im Morgengrauen

**Kurtoj:**
* 1984: Fremdland
* 1985: Abschied von Hölderlin

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Aŭstraj reĝisoroj
Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Josef von Sternberg

eta|Josef von Sternberg (d.) en Japanio, 1936.
**Josef von STERNBERG**, denaske Jonas Sternberg (Vieno, 29a de Majo 1894 – Kantono Los-Anĝeleso, 22a de Decembro 1969) estis aŭstri-usona kinreĝisoro. Lia familio elmigris porĉiame al Usono kiam li estis nur dekkvarjaraĝa, kaj li kreskiĝis en Novjorko. Li eklaboris ĉe la entrepreno World Film Company en Fort Lee, Nov-Ĵerzejo, kie li estis tutorita de la franca reĝisoro Emile Chautard.

Sternberg startis en Holivudo post fari sian unuan filmon kiel reĝisoro en 1925. Charlie Chaplin interesiĝis pri li, kaj reĝisorigis lin filmon. Sternberg laborkis en la malfrua silenta kinarto en la fino de la 1920-aj jaroj, ĉirkaŭ kiam li estis adoptinta la uzon de "von" en sia nomo, kiel postulo de aristokrataj originoj kion li ne plendis. Post labori kun la premiita germana stelulo Emil Jannings, li estis invitita el Holivudo al Berlino en 1930 por fari la unuan germanan tutparolatan filmon, *Der blaue Engel* (la blua anĝelo), nome kunproduktoraĵo inter Paramount en Usona kaj UFA en Germanio, kun Jannings kaj nekonata revu-artistino, nome Marlene Dietrich. Lia kuraĝigo al la ludado de tiu lasta helpis kreadi la Dietrich legendon en la ses aldonaj filmoj kiuj ili faris kune en Holivudo. Li estis nomumita por la Oskar-premio al la Plej Bonkvalita Reĝisoro pro du el tiuj, nome *Morocco* (1930) kaj *Shanghai Express* (1932).

## Filmaro 
* 1925: Die Heilsjäger, *(The Salvation Hunters)*
* 1925: Die Tänzerin von Moulin-Rouge, *(The Masked Bride)* einige Szenen, ohne Credit
* 1926: A Woman of the Sea,
* 1926: Exquisite Sinner,
* 1927: Das gewisse Etwas,
* 1927: Kinder aus geschiedenen Ehen, *(Children of Divorce)*
* 1927: Unterwelt, *(Underworld)*
* 1928: Sein letzter Befehl, *(The Last Command)*
* 1928: Der König von Soho, *(Street of Sin)*
* 1928: Polizei, *(The Dragnet)*
* 1928: Die Docks von New York, *(The Docks of New York)*
* 1929: Eine Nacht im Prater, *(The Case of Lena Smith)*
* 1929: Sie nannten ihn Thunderbolt, *(Thunderbolt)*
* 1930: Der blaue Engel
* 1930: Marokko, *(Morocco)*
* 1931: Entehrt, *(Dishonored)*
* 1931: Eine amerikanische Tragödie, *(An American Tragedy)*
* 1932: Shanghai-Express, *(Shanghai Express)*
* 1932: Blonde Venus
* 1934: Die scharlachrote Kaiserin, *(The Scarlet Empress)*
* 1935: The Fashion Side of Hollywood,
* 1935: Der Teufel ist eine Frau, *(The Devil Is a Woman)*
* 1935: Schuld und Sühne, *(Crime and Punishment)*
* 1936: The King Steps Out,
* 1937: I, Claudius,
* 1938: Der große Walzer, *(The Great Waltz)*
* 1939: Sergeant Madden,
* 1939: I Take This Woman,
* 1941: Abrechnung in Shanghai, *(The Shanghai Gesture)*
* 1944: The Town,
* 1946: Duell in der Sonne, *(Duel in the Sun)*
* 1952: Macao,
* 1953: Die Sage von Anatahan, *(The Saga of Anatahan)*
* 1957: Düsenjäger, *(Jet Pilot)*

## Bibliografio 
* Sternberg, Josef von: Fun in a Chinese Laundry. London: Secker and Warburg, 1965.


Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Aŭstraj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj enmigrintoj
Kategorio:Aŭstraj elmigrintoj
Kategorio:Aŭstraj judoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Vienanoj
Altaj Landoj

La **Altaj Landoj**, **Alta Lando de Skotlando** aŭ **Skota Altlando**, , skotgaele: **A’Ghaidhealtachd** – estas la nomo de la okcidentaj regionoj de Skotlando. Malgraŭ ke ekzistas kelkaj montoj tiu regiono ne estas vera altaĵo. Vastaj partoj estas senarbaraj marĉoj. Nur parto de la regionego konsistigas la nunan administran regionon Highland (nomata singulare, do en Esperanto "Alta Lando").

## Situo 
eta|maldekstre|Tipa pejzaĝo de la skotaj Altaj Landoj
La Altaj Landoj rimarkeble distingiĝas de la pli malaltaj Centraj Malaltlandoj (la limo nomiĝas Highland Boundary Fault), kiu iras de la sudokcidento-nordoriento de Ardmore ĉe la Firth of Clyde tra la suda Loch Lomond (Inchmurrin/Balmaha) kaj ĝis Stonehaven ĉe la Norda Maro.

La altlandoj estas dividitaj per la tektonika fosaĵo Great Glen (*glen* estas la gaela vorto por *valo*) en la nordokcidentaj altlandoj kaj la montaro Grampian. Laŭlonge de la *Great Glen* troviĝas diversaj lagoj, ekzemple Loch Ness. La plej alta monto de la britaj insuloj, la Ben Nevis (1345 m), troviĝas en la montaro Grampian.

La altaj landoj restis malpli influitaj de la angla kulturo ol la malaltaj landoj. La propra kulturo konserviĝis pli bone. La skotgaela lingvo ankoraŭ estas la ĉiutaga lingvo de vastaj partoj de la altlandoj. La klanoj kaj la produktado de viskio- iĝis la altlandoj mondfama.

La regiono estas grandparte sen arbara kaj neloĝata kiel sekvo de la deviga elmigrado *Highland Clearances*, nome la forpelado de la loĝantaro inter 1762 ĝis 1884.

## En arto 
En la Altaj Landoj disvolviĝas intrigo de la spiona filmo “39 ŝtupoj” de Alfred Hitchcock.

## Vidu ankaŭ 
* Hebridoj
* Proksimaj Hebridoj
* Skotaj Malaltaj Landoj

## Literaturo 
* Martin Rackwitz: ''Travels to Terra Incognita. The Scottish Highlands and Hebrides in Early Modern Travellers' Accounts c. 1600 to 1800'', 3 Bände. Waxmann Verlag, Münster 2007. ISBN 978-3-8309-1699-4.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la skota turisma agentejo 

## Referencoj 
Kategorio:Montoj en Skotlando
Kategorio:Regionoj de Skotlando
Kategorio:Naturregionoj
Friedrich Heer

**Friedrich HEER** (10a de Aprilo 1916 – 18a de Septembro 1983) estis Aŭstria historiisto naskiĝinta en Vieno.

Li asertis en sia libro *Der Kampf um die österreichische Identität* (La lukto por la aŭstria identeco), ke la ĝermana formo *Ostarrîchi* ne estas traduko de la Latina vorto, sed ambaŭ rezultis el multe pli antikva termino origininta en la Keltaj lingvoj de antikva Aŭstrio: antaŭ pli ol 2,500 jaroj, la majoritato de la aktuala lando estis nomata *Norig* fare de la kelta loĝantaro (Hallstatt-kulturo); laŭ Heer, *no-* aŭ *nor-* signifus "oriento" aŭ "orienta", dum *-rig* estas rilata al la moderna germana *Reich*, signife "regno". Laŭe, Norig esence signifus la samon kiel Ostarrîchi kaj Österreich, tiele *Austria*. La kelta nomo estis eventuale latinigita al *Noricum* post la romianoj konkeris la areon kiu enhavas plej el la moderna Aŭstrio, ĉirkaŭ 15 a.K. *Noricum* poste iĝos Romia provinco en la mezo de la unua jarcento n.e. Tamen la hipotezo de Heer ne estas akceptita de plej lingvistoj.

## Verkoj 
* 1947: *Die Stunde des Christen*
* 1949: *Gespräch der Feinde*
* 1949: *Aufgang Europas* (2 Bände)
* 1950: *Der achte Tag* (Roman, erschienen unter dem Pseudonym „Hermann Gohde“)
* 1952: *Die Tragödie des Heiligen Reiches*
* 1953: *Europäische Geistesgeschichte*
* 1953: *Grundlagen der europäischen Demokratie der Neuzeit*
* 1960: *Die dritte Kraft*
* 1961: *Mittelalter - von 1100 bis 1350* en Kindlers Kulturgeschichte
* 1964: *Europa – Mutter der Revolutionen* (*The Intellectual History of Europe*, Weidenfeld & Nicolson, 1966)
* 1967: *Das Heilige Römische Reich* (*The Holy Roman Empire*, traduko represita de Phoenix Press, 2002: ISBN 1-84212-600-8).
* 1967: *Gottes erste Liebe. Die Juden im Spannungsfeld der Geschichte*. ISBN 3-548-34329-5
* 1968: *Der Glaube des Adolf Hitler. Anatomie einer politischen Religiosität* ISBN 3-548-34598-0
* 1978: *Warum gibt es kein Geistesleben in Deutschland?* ISBN 3-471-17830-6
* 1981: *Der König und die Kaiserin* (Gegenüberstellung Friedrich II. und Maria Theresia)
* 1981: *Der Kampf um die österreichische Identität*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Aŭstraj historiistoj
Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Vienanoj
Ferito (magnetismo)

eta|300x300px|Feritoj uzataj por redukti parazitan elektromagnetismon sur kablo.
En elektrotekniko kaj elektroniko, la termino **ferito** identigas ceramikaĵajn materialojn el fera oksido (III) (Fe2O3), kaj pli malofte, el magnetito (Fe3O4) kaj aliaj metalaj oksidoj kun formulo Fe2O3XO (kie X povas esti mangano, zinko, kobalto, nikelo, plumbo, bario, stroncio, ktp).. Ili estas ferimagnetaj, signifante ke malgraǔ siaj kontraǔaj magnetaj momentoj ili estas altiritaj de kampoj kaj povas esti magnetigitaj por iĝi daŭraj magnetoj.

La feritoj estis evoluigitaj en 1930 de Yogoro Kato kaj Takeshi Takei de la Tokio Instituto de Teknologio.

## Proprecoj 
Depende de la kunmetaĵo la feritoj povas havi altan aŭ malaltan koercitivon. Ju pli alta estas la koercitivo des pli larĝa estas la histerezo-kurbo de la materialo.

Kiel ĉiuj ceramikaĵaj materialoj, feritoj estas malmolaj kaj malelastaj kaj sekve rompiĝemaj.

## Uzoj 
La plej ofta uzo estas en la konstruo de kernoj por induktancoj kaj transformatoroj, precipe ĉe frekvencoj pli altaj ol tiu de la elektra reto.  La feritoj ne taŭgas por fortaj magnetaj kampoj, sed ili havas malgrandan histerezo-kurbon. Tio igas ilin taŭgaj, kie facile la ekestus kirlo-kurentoj. Pro tio transformatoroj kun kerno el ferito havas nekonsiderindajn perdojn dum neŝarĝita funkciado.
La feritoj estas konsiderataj elektre izolaj.

## Notoj 
Kategorio:Elektroniko
Kategorio:Elektrotekniko
Kategorio:Magnetismo
Kategorio:Ceramikaj materialoj
Kategorio:Feraj kombinaĵoj
Kategorio:Laŭtparoliloj
Marek Minakowski

**Marek Jerzy Minakowski** (naskiĝis la 13-an de junio 1972 en Olsztyn) – pola filozofo, historiisto, genealogo, doktoro de homa scienco kaj eldonisto, ankaŭ bloganto kaj YouTube-uzanto. Kreinto de "Wielka Genealogia Minakowskiego" (eo. Granda Genealogio de Minakowski). Kunkreinto kaj la unua marŝalo de la Asocio de Posteuloj de Granda Sejmo.

## Elektitaj publikaĵoj 
* Adam Boniecki, *Herbarz polski* (Polaj blazonoj), Kraków 2005 (CD-ROM) ​ISBN 83-918058-1-6​
* *Ci wielcy Polacy to nasza rodzina* (Tiuj ĉi poloj estas nia familio), Kraków 2005 (CD-ROM), ​ISBN 83-918058-2-4​
* *Elita Rzeczypospolitej. Elita północnomazowiecka* (Elito de Pola Respubliko. Nordmazovia elito) tom I, 2011
* *Elita Rzeczypospolitej. Elita wileńska* (Elito de Pola Respubliko. Vilna elito) tom II, 2011
* *Elita Rzeczypospolitej. Elita kresowa i smoleńska* (Elito de Pola Respubliko. Elito de Orientaj Limregionoj kaj de Smolensk) tom III, 2011
* *Elita Rzeczypospolitej. Elita krakowska senatorska* (Elito de Pola Respubliko. Krakova senata elito) tom IV, 2012
* *Elita poznańska senatorska z posłami ziemi wschowskiej : województwo poznańskie: rodziny senatorów oraz rodziny posłów ziemi wschowskiej* (Senata elito de Poznań kun parlamentanoj de Wschowa-regiono. Vojevodio de Poznań. Familioj de senatanoj kaj familioj de parlamentanoj de Wschowa-regiono), Kraków 2012
* *Elita ruska] : województwo ruskie z ziemią chełmską i województwem bełskim*, Kraków 2013
* *Elita łęczycka i rawska : województwa łęczyckie i rawskie*, Kraków 2015

## Eksteraj ligiloj 
* Oficjalna strona Marka Jerzego Minakowskiego Oficiala paĝo

Kategorio:Polaj filozofoj
Kategorio:Polaj historiistoj
Kategorio:Polaj eldonistoj
Kategorio:Genealogoj
Nora Astorga

**Nora ASTORGA** (naskiĝis en 1948 en Managvo, mortis  samloke) estis nikaragva politikistino kaj diplomatino.

Ŝi estis gerilanino en la Suda Fronto de la Sandinista ribelo kontraŭ la diktatoreco de la Familio Somoza. Post la triumfo de la Nikaragva Revolucio en 1979, ŝi laboris kiel advokatino, juĝistino, politikistino kaj ambasadoro de Nikaragvo en Usono, kaj poste en Unuiĝintaj Nacioj. Ŝi estis la unua altranga Sandinistino kiu mortis pro naturaj kialoj de mamkancero kaj metastazo en pulmo. En julio 1987 la revolucia registaro atribuis al ŝi la plej altan honorigon: la Ordenon Carlos Fonseca, de tiam kaj ĝis nun ŝi estas memorigita kiel heroino de la milito kontraŭ la milita diktatoreco.

## Bibliografio 
* 

## Referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Nikaragvaj politikistoj
Ica Lenkeffy

**Ica Lenkeffy** [lenkefi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lenkeffy Ica,** eksterlande *Ica von Lenkeffy* estis hungara aktoro, subreto-primadono. Ŝia origina nomo (hungare) estis *Kaukál Ilona*, ŝi familia nomvarianto estis *Lenkefi*.

Ica Lenkeffy http://www.imdb.com/name/nm0902615/ naskiĝis la  en Miskolc, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ica Lenkeffy aĝis 13, kiam ŝi debutis en migranta trupon en provinco. Post 2 jaroj ŝi havis rolojn jam en Gaja Teatro, en 1914 en Teatro Magyar, poste en aliaj teatroj kaj kabaredoj. Ekde 1912 ŝi havis rolojn ankaŭ en mutaj filmoj, post 4 jaroj ŝi estis ĉefrolanto. En 1921 ŝi vojaĝis al Vieno, poste al Berlino, en 1923 al Parizo, kie ŝi havis filmajn rolojn. En 1932 ŝi hejmenvenis, sed ŝi ne ricevis rolojn. Ŝi retiriĝis kaj mortis kiel forgesita aktoro.

Ŝia unua edzo estis Imre Roboz de 1918 ĝis 1923, poste ŝi denove edziniĝis, poste eksedziniĝis.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Bernstein: *Az ostrom* – Georgette
* Ferenc Lehár: *Végre egyedül* – Tilly

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Víg özvegy* (1912)
* Ombrelo de Sankta Petro (filmo de 1917) (1917)
* *Az aranyember* – Noémi (1919)
* Otelo – la unua filma Desdemona (germana filmo) (1922)
* ''Souris d'hôtel'' (franca filmo) – Rita (1929)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj primadonoj
Kategorio:Hungaraj subretoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Internacia Kinfestivalo de Vieno

La **Internacia Kinfestivalo de Vieno** aŭ **Viennale** estas kinfestivalo kiu okazas en Vieno (Aŭstrio) ĉiujn oktobrojn ekde 1960. La averaĝo de publiko ĉeesta al la festivalo estas de 75 000. La kinejoj kie tradicie okazis la festivalo estas la jenaj: Gartenbaukino, Urania, Metro-Kino, Filmmuseum kaj Stadtkino. Fine de la festivalo oni atribuas la Kinpremion de Vieno.

eta|190px|maldekstra| La kinejo *Stadtkino* dum la Viennale de 2004.
Krom novajn filmojn de tradiciaj kinĝenroj, la festivalo enhavas ankaŭ eksperimentajn filmojn, dokumentajn filmojn, kurtojn kaj miniseriojn.

La alternativa nomo **Viennale** aŭ **Vienalo** estas vortoludo kun la nomo *Vieno* kaj *Bienalo* (en itala, *Biennale di Venezia*, kiu estis grava arta evento dum la tuta 20a jarcento, aux en germana *Berlin Biennale*, pli frua).

Kun la Aŭstria Kinmuzeo, historia retrorigardo estas organizita ĉiun jaron, same kiel specialaj programoj, eventoj kaj omaĝoj al internaciaj institucioj kaj individuoj.

La **Internacia Kinfestivalo de Vieno** estas diferenca el la Kinfestivalo Rathausplatz en centra Vieno, kiu montras nur muzikajn filmojn ĉiutage laŭlonge de Aŭgusto.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Viennale
* Gvidilo de Vieno  (hispane).

Kategorio:Vieno
Kategorio:Kulturo de Aŭstrio
Kategorio:Filmfestivaloj
Rubio

**Rubioj** (genro **Rubio** el la latina *Rubia*) estas plurjaraj herboj kaj arbustetoj kun kontraŭe duopaj folioj ŝajne verticilaj pro folisimilaj stipuloj. Tiu genro enhavas ĉirkaŭ 60 speciojn el Afriko, Ameriko, Azio kaj Eŭropo. *Tinktura rubio* estis pasinte vaste kultivata pro la ruĝa tinkturo eltirita el ĝiaj radikoj. **Migra rubio** estas grimpa planto, ĝiaj folioj havas kroĉetojn. Ĝi abundas borde de Mediteraneo laŭlonge de la vojoj grimpante en veproj kaj sur arbetaĵojn.

## Ĉefaj specioj 
* Eŭropa flaŭro :
** *Rubia peregrina* L. — Migra rubio
** *Rubia tinctorum* L. — Tinktura rubio

* Azia flaŭro :
** *Rubia cordifolia* L. — Korfolia rubio

Kategorio:Plantoj de Eŭropo
Kategorio:Kemiaĵoj
Kategorio:Aperis en 1753
Kategorio:Rubiacoj
Emma Komlóssy

**Emma Komlóssy** [komlOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Komlóssy Emma** estis hungara aktoro, operetkantisto (soprano), primadono. Ŝia origina familia nomo estis *Krausz* [kraŭs], ŝia familia nomvarianto estis *Komlósi*.

Emma Komlóssy http://mek.niif.hu/08700/08756/html/III/szin_III.0003.pdf naskiĝis en 1881 en Vác (laŭ eraraj informoj en Budapeŝto), ŝi mortis en decembro de 1944 en Budapeŝto.

## Biografio 
Emma Komlóssy devenis el juda familio. Ŝi jam dum la mezlernejaj jaroj estis talenta deklamisto kaj kantisto. Ŝi frekventis privatan aktorlernejon de Szidi Rákosi, poste ŝi debutis en Kolozsvár en 1899. En la sekvaj jaroj ŝi apartenis al trupoj de Debrecen kaj Kassa. Ekde 1903 ŝi estis membro de pluraj teatroj aŭ kabaredoj en Budapeŝto (*Népszinház* (1903–1907), Népopera (1915–1918)). Ŝi mortis dum sieĝo de Budapeŝto en geto. Ŝi ofte kantadis ankaŭ popolkantojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Jenő Huszka *Bob herceg* - princo György
* Ferenc Cseprephy: *Piros bugyelláris* - Zsófi
* Hervé: *Lili* - Amélie (ĉefrolo)
* Franz von Suppé: *Boccaccio* - titolrolo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj operetkantistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Hungaraj primadonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ilona Hajmássy

**Ilona HAJMASSY** [hajmAŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hajmássy Ilona,** eksterlande **Lona (Ilona) Massey** [mesi] estis hungara aktoro, operkantisto (koloratursoprano). Ŝia origina hungara nomo estis *Hagymási Ilona* ĝis 1933. Ŝi havas stelon en Trotuaro de famo en Holivudo.

Ilona Hajmássy http://www.imdb.com/name/nm0557314/ naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Bethesda (Marilando, Usono).
eta|maldekstre|Ilona Massey kaj Alan Curtis en filmo
eta|Ilona Hajmássy en 1939

## Biografio 
Ilona Hajmássy estis edukita en Nederlando je postmilita helpservo. Hejmenveninta baldaŭ ŝi iĝis tajloro-kudristino en 1927, sed ŝi neniam profitis la profesion. En 1933 ŝi estis figuranto en malgranda teatro, intertempe ŝi lernis kantadon. En 1935 ŝi debutis kiel operkantisto en Viena Ŝtata Operejo, kelkfoje ŝi kantadis ankaŭ en Budapeŝto. En 1937 ŝi translokiĝis al Holivudo (al Metro-Goldwyn-Mayer kaj United Artists), ŝi prenis la nomon Lona Massey. Ŝi estis sukcesa usonana filma aktoro, ŝi havis ĉefrolojn ekzemple kun Béla Lugosi. Dum la 2-a mondmilito ŝi donacis monojn al Ruĝa Kruco. En la komencanta periodo ŝi estis anoncisto de hungarlingva dissendo de Radio Libera Eŭropo. Ekde 1952 ŝi havis televiziajn rolojn. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 ŝi aranĝis simpatiajn marŝojn, tial ŝi neniam povis viziti Hungarlandon. Ŝiaj geedziĝoj okazis inter 1935-1936, kun Alan Curtis (1941-1942), poste inter 1952-1954 kaj 1955-1974.

## Elektitaj teatraj roloj 
eta|Ilona Massey kaj Nelson Eddy en filmo
eta|Ilona Massey kaj George Brent en filmo
* Imre Kálmán: *Josephine császárnő* – titolrolo
* Puccini: Tosca

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Himmel auf Erden* (aŭstra filmo; 1935) – Fioritta
* *Rosalie* (usona filmo; 1937) - grafino Brenda
* *Frankenstein Meets the Wolf Man* (usona filmo; 1943) - baronido Elsa Frankenstein
* *Faith Baldwin Romance Theatre (usona televizia filmo; 1951)
* *Jet Over the Atlantic* (usona filmo; 1959)
* *Jet Over the Atlantic'' (usona filmo; 1960) - Mme. Galli-Cazetti

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Hungaraj anoncistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
28630 Mayuri

'*28630 *Mayuri'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Mayuri Sridhar*, finalistinon en 2013 de la *Intel Science Talent Search*, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri biokemio. Ŝi estis lernantino ĉe la * Kings Park High School'', en Kings Park (Nov-Jorkio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Kastelo de Szarvaskend

La **Kastelo de Szarvaskend** (konata ankaŭ pri la iama posedanto *Sibrik* [ŝibrik]) estas historia monumento, nuntempa lernejo kaj infanĝardeno en vilaĝo Szarvaskend.
maldekstre|eta|Aerfoto pri kastelo en Szarvaskend
eta|Fasado de la kastelo en Szarvaskend
## Historio 
Jam en la 15-a jarcento la familio Sibrik havis la bienon en Szarvaskend. Laŭ arkeologoj la nuna kastelo havas mezepokan fundamenton. La nun videbla klasikisma kastelo estis konstruita en 1829, sed oni profitis iomete elementojn de la malnova nobeldomo. Post la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon. Baldaŭ ĝi iĝis bazlernejo kaj infanĝardeno de la vilaĝo.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa kastelo situas en protektata parko. La fasado estas simetria, meze troviĝas la ĉefenirejo kun portiko, kiun 2 kolonoj tenas. En supro de la portiko teraso etendiĝas. Meze en la tegmenta nivelo en timpano videblas la familia blazono.

## Parko 
La impona parko estas protektata. Iam estis ankaŭ aleo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto

Szarvaskend
Kategorio:Szarvaskend
Romelia Alarcón Folgar

**Romelia ALARCÓN Folgar** (1900 - 1971) estis gvatemala poetino, ĵurnalistino kaj sufrageto. Multaj el ŝiaj temoj rilatas kun la medio kaj la rajtoj de virinoj. Ŝi estas konsiderata kiel unu el la plej rimarkindaj poetoj de Gvatemalo de la 20-a jarcento.

## Verkoj 
### Poemoj 
* 1938 Plaquetes
* 1938 Llamaradas
* 1944 Cauce
* 1944 Clima verde en dimensión de angustia
* 1954 Isla de novilunios
* 1957 Viento de colores
* 1958 Día vegetal
* 1959 Vigilia blanca
* 1961 Claridad
* 1963 Poemas de la vida simple
* 1964 Sin brújula
* 1964 Plataforma de cristal
* 1966 Pasos sobre la yerba
* 1967 Casa de pájaros
* 1970 Tránsito terrestre
* 1972 Tiempo inmóvil
* 1976 Más allá de la voz
* 1976 El Vendedor de trinos

### Mallongaj rakontoj
* 1950 Cuentos de la Abuelita
* 1964 Sin brújula: cuentos
* 1968 Gusano de luz: cuentos infantiles
* 1968 Vendedor de trinos: cuentos de misterio

## Referencoj 
## Bibliografio 
*  
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* WorldCat publications

Kategorio:Gvatemalaj verkistoj
Kategorio:Gvatemalaj poetoj
Kategorio:Gvatemalaj feministoj
Nacia Memor-Tago pri Viktimoj de Germanaj Naziaj Koncentrejoj kaj Ekstermejoj

**Nacia Memor-Tago pri Viktimoj de Germanaj Naziaj Koncentrejoj kaj Ekstermejoj** (pole: *Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady*) – pola festo okaziĝanta ĉiujare la 14-an de junio, voĉdonita la 8-an de junio 2006 de Pola Sejmo en la 66-an datrevenon de alveno de la unua amasa transporto de polaj malliberuloj al Aŭŝvico. Komence ĝia nomo tekstanta *Nacia Memor-Tago pri Viktimoj de Naziaj Koncentrejoj*, estis ŝanĝita al la nuna en 2015.

## Vidu ankaŭ
* Józef Stós
* Kazimierz Smoleń
* Kazimierz Gostyński
* Roman Sitko
* Eksterordinara Ekstermiga Agado
* Raportoj de Pilecki
* Muzeo al poloj savintaj judojn
* Ŝtata Muzeo Auschwitz-Birkenau en Oświęcim

## Eksteraj ligiloj
* Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu Ŝtata Muzeo Auschwitz-Birkenau en Oświęcim

Kategorio:Festoj en Pollando 
Kategorio:Koncentrejo Aŭŝvico 
Kategorio:Naziaj koncentrejoj
Kategorio:Holokaŭsto en Pollando 
Kategorio:Pola rezistado 
Kategorio:Aperis en 2006
Kategorio:Tagoj