open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Frédéric DuBois de Montperreux

**Frédéric DuBois de Montperreux**, naskiĝis la 28-an de majo 1798 en Môtiers (Kantono Neŭŝatelo) -  mortinta la 7-an de majo 1850 en Peseux, estis verkisto, naturalisto, arkeologo kaj svisa historiisto. Li estas konata pro sia vojaĝhistorio al Kaŭkazo.

Li kreskis ĉe la bordo de Lago de Neŭŝatelo. Lia patro estis komercisto, kaj studis en Neŭŝatelo. Li publikigis vojaĝrakonton kaj ricevis la oran medalon de la Franca Societo de Geografio, kaj ankaŭ la eniron en la Ordeno de Sankta Stanislao.

De 1838 li instruis arkeologion ĉe la Akademio de Neŭŝatelo.

Kiel arkeologo li esploradis. Li malkovris la gaŭl-romiajn restaĵojn de Colombier. Li estis interesita pri la mezepokaj monumentoj de Neŭŝatelo, precipe la kolegia preĝejo kaj la kastelo.

Li estis amiko de Ferdinand Keller kaj Arnold Escher von der Linth. Li donacis sian bibliotekon kaj kolektojn al la urbo Zuriko.

Kategorio:Svisaj arkeologoj
Wilbur Smith

**Wilbur Addison SMITH** (Kabwe,  Norda Rodezio, 9-a de januaro 1933 - 13-a de novembro 2021)  estis verkisto de aventuraj romanoj. 

Li loĝis en Kaburbo kaj Londono.

## Verkoj
**When the Lion Feeds*, 1964
**Dark of the Sun*, 1965
**The Sound of Thunder*, 1966
**Gold Mine*, 1970
**The Diamond Hunters*, 1971
**The Sunbird*, 1972
**Eagle in the Sky*, 1974
**The Eye of the Tiger *, 1975
**Cry Wolf*, 1976
**A Sparrow Falls*, 1977
**Hungry as the Sea*, 1978
**Wild Justice*, 1979
**A Falcon Flies*, 1980
**Men of Men*, 1981
**The Angels Weep*, 1982
**The Leopard Hunts in Darkness*, 1984
**The Burning Shore*, 1985
**Power of the Sword*, 1986
**Rage*, 1987
**A Time to Die*, 1989
**Golden Fox *, 1991
**Elephant Song *, 1993
**River God *, 1995
**The Seventh Scroll *, 1997
**Birds of Prey *, 1999
**Monsoon *, 2001
**Warlock*, 2003
**Blue Horizon*, 2005
**The Triumph of the Sun*, 2007
**The Quest*, 2009
**Assegai *, 2011
**Those in Peril*, 2013
**Vicious Circle*, 2014
**Desert God*, 2014
**Golden Lion*, 2015
**Predator*, 2016
**Pharaoh*, 2016

## Eksteraj ligiloj
* www.wilbursmithbooks.com

## Referencoj 
Kategorio:Zambiaj verkistoj
Kategorio:Sudafrikaj verkistoj
Kategorio:Anglaj verkistoj
Kategorio:Anglalingvaj verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Zambio
Ĉagano

eta|maldekstra|250ra|Ĉagano okcidentbohemia

**Ĉagano** estas man-armilo en formo de bastono finita per eta hakilo, martelo aŭ hoko. La bastono estis ofte riĉe ornamita per najloj, malsupra fino havis kutime metalan pinton.

Ĉaganon uzadis batalantoj en montaraj landlimaj regionoj, ĉar ĝi povis servi laŭ bezono kiel irbastono aŭ kiel batalilo.
eta|dekstre|250ra|

Kategorio:Klingaj armiloj
Toros Toramanjan

**Toros TORAMANJAN** (armene: Թորոս Թորամանեան; 1864 - 1-an de marto 1934) estis elstara armena arkitekto kaj historiisto pri arkitekturo. Li estas konsiderita "la patro de la armena arkitektura historiografio."

Toramanjan naskiĝis en 1864, en la urbo Ŝebinkarahisar (Շապին-Գարահիսար en la armena), Otomana Imperio. Li studis arkitekturon en Akademio de Belartoj en Konstantinopolo, kaj poste en Sorbonne, Parizo, kaj poste li laboris pri la detala studo de la restaĵoj de mezepokaj armenaj arkitekturaj monumentoj.

La scienca laboro de Toramanjan aranĝis la vojon al la granda akademiano, Josef Strzygowski, kiu, post longa kaj detala studo de kristana arkitekturo, konkludis, ke la armena arkitekturo havis gravan rolon en la evoluo de bizanca kaj poste de okcidenta eŭropa arkitekturo. En 1920, dum la turka-armena milito, li perdis grandan parton de sia scienca studo. Li mortis en 1934 en Erevano kaj estis entombigita ĉe la bordo de Hrazdan rivero.

Kategorio:Armenaj arkeologoj
Kategorio:Armenaj arkitektoj
Kategorio:Sovetiaj arkitektoj
Kategorio:Otomanaj armenoj
Ĉajko

eta|Skizo de ĉajko el libro de Guillaume Le Vasseur de Beauplana "Priskribo de Ukrainio", 1660
**Ĉajko** estas malpeza ŝipo, kiun uzadis ukrainaj kozakoj, precipe la kozakoj zaporogaj. Ĝi estis pelata per remiloj kaj simpla velo sur masto. En kazo de neceso la maston oni povis kuŝigi sur la fundon de la ŝipo. La rando de ĉajko estis garnita per pajlofaskoj. La rudroj estis sur la pruo kaj ankaŭ pobo, kio grave plibonigis manovrajn kapablojn. La ŝipo ne havis ferdekon, la remistoj sidis sur benkoj. Ĉajkoj estis uzataj kun ŝato ĉe pirataj atakoj, kaj kozakoj kuraĝis eĉ al la Nigra maro.

Kategorio:Tipoj de boatoj
Kategorio:Kozakoj
Kategorio:Ukrainaj ŝipoj
Kategorio:Slovenaj ŝipoj
Kategorio:Serbaj ŝipoj
Gorĝo de Garni

dekstra|275px|eta|Gorĝo de Garni kaj la "Simfonio de la Ŝtonoj".
La **Gorĝo de Garni** situas je 23 km oriente de Erevano, Armenio, tuj ĉe la vilaĝo kun la sama nomo. Sur promontoro super la interkrutejo oni povas vidi la templon de Garni de la 1-a jarcento. Laŭ la flankoj de la interkrutejo estas klifmuroj de bone konservitaj bazaltaj kolonoj, ĉizitaj de la rivero Goght. Ĉi tiu parto de la gorĝo de Garni estas kutime nomata la "Simfonio de la Ŝtonoj". Ĝi estas plej facile atingebla per vojo kondukanta maldekstre laŭ la gorĝo tuj antaŭ ol atingi la templon de Garni. Alia vojo kondukas al la interkrutejo tra la vilaĝo, laŭ strato tra la valo. Proksime de ĝi, troviĝas mezepoka ponto el la 11-a jarcento kaj la "Simfonio de la Ŝtonoj". Maldekstre laŭlonge de la rivero ĝis la Ŝtata Arbara Rezervo Ĥosrov, troviĝas la monaĥejo Havuc Tar.

## Galerio 

Sinfonía de las Piedras, valle de Garni, Armenia, 2016-10-02, DD 16.jpg|Ekzemplo de bazaltaj kolonoj ĉe la gorĝo
Sinfonía de las Piedras, valle de Garni, Armenia, 2016-10-02, DD 34.jpg|La ŝtonoj
Río Azat, valle de Garni, Armenia, 2016-10-02, DD 27-29 HDR.jpg|Valo de Garni
Río Azat, valle de Garni, Armenia, 2016-10-02, DD 37-39 HDR.jpg|Rojo de Garni

Kategorio:Vulkanoj en Armenio
Kategorio:Kanjonoj
Kategorio:Kotajko
Centra Banko de Armenio

eta|Ĉefsidejo de la Centra Banko de Armenio.
La **Centra Banko de Armenio** (en la armena Հայաստանի Հանրապետության Կենտրոնական Բանկ) estas la centra banko de Armenio kun ĝia ĉefsidejo en Erevano. La banko estas sendependa institucio, kiu respondecas pri la elsendado de ĉiuj monbiletoj kaj moneroj en la lando, prizorgante kaj reguligante la bankan sektoron kaj konservante la monajn rezervojn de la registaro. La Centra Banko ankaŭ estas la sola posedanto de la armena Monfarejo.

La banko okupiĝas pri politikoj por antaŭenigi financan inkludon kaj estas membro de la Alianco por Financa Inkluzivo. La 3-an de julio 2012 la Centra Banko de Armenio anoncis, ke ĝi faros specifajn engaĝiĝojn pri financa inkludo sub la Maja Deklaro.

La 28-an de septembro 2012 ĉe la Tutmonda Politika Forumo 2012, la banko aldonis plian devontigon laŭ la Maja Deklaro por instigi la eliron de produktoj de la privata sektoro, kiuj respondas al la bezonoj de la malriĉuloj, kun emfazo al novigaj kanaloj kiel movebla kaj elektronika mono. Kaj ankaŭ efektivigi rapidan, efikan kaj senpagan plend-sistemon per la financa peranto de oficejo, kaj plibonigi la regulan kadron tiel ke konsumantoj havu informojn, protekton kaj kapablon aliri ĉiujn servojn.

La nuna prezidanto de la Centra Banko de Armenio estas Artur Ĝavadjan.

Kategorio:Ekonomio de Armenio

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1993
59390 Habermas

'*59390 *Habermas''''' estas
tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la itala astronomo Matteo Santangelo elde la Observatorio de Monte Agliale en Borgo a Mozzano (Italio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan filozofon Jürgen Habermas, membro de la Instituto de Socia Esploro de Frankfurto. Li laboris pri la procezo de formiĝo de la publikaj opinio kaj ideoj, kaj pri la diskuto kaj la racia penso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Matteo Santangelo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Wendell Cox

**Wendell COX** estas usona analizisto kaj fakulo pri urba politiko, konata kiel ĉefa proponanto de la uzado de privata aŭto super projektoj por fervojo. Li estas la ĉefa kaj nura posedanto de *Wendell Cox Consultancy/Demographia*, kun sidejo en la metropola regiono de Sankta Luiso kaj eldonisto de tri retejoj, *Demographia*, *The Public Purpose* kaj *Urban Tours by Rental Car*. Cox estas membro de nombraj konservativaj babilrondoj kaj ofta komentisto en konservativaj gazetoj de Usono kaj Unuiĝinta Reĝlando. 

## Eksteraj ligiloj
*Profilo en *Demographia*

Kategorio:Usonaj konservativuloj
Kategorio:Usonaj respublikanoj
Kategorio:Urboplanistoj
Kategorio:Transporta planado
Aleksander Sahinjan

**Aleksander SAHINJAN** (; 1910-1982) estis sovetia armena historiisto pri Arkitekturo, kiu gvidis la Arkitekturan Departementon de la Instituto de Artoj de la Armena Akademio de Sciencoj inter 1958 kaj 1982. 

Naskita en Vardablur-vilaĝo en norda Armenio, li studentiĝis ĉe la arkitektura sekcio de la Politeknika Instituto de Erevano en 1937. Li estis dungita kiel ŝtatdizajnisto ĝis la komenco de la Dua Mondmilito. Inter 1942 kaj 1944, li servis en la sovetia armeo kaj revenis al Armenio vundita. Je lia reveno, Sahinjan okupiĝis pri postbakalaŭra programo de la Armena Akademio de Sciencoj kaj komencis la arkeologiajn elfosadojn ĉe la Baziliko Aparan. Ekde 1946 li laboris ĉe la Arta Instituto de la Akademio de Sciencoj. Sahinjan defendis sian disertacion pri la arkitekturo de la Baziliko Aparan en 1952. Sahinjan gvidis la elfosadojn ĉe la Katedralo Eĉmiadzin en 1955-56 kaj 1959 dum kiuj fragmentoj de la origina preĝejo el la 4-a jarcento kaj prakristanaj strukturoj estis malkovritaj. Inter 1968 kaj 1974, li restarigis la solan grek-romian kolonaran konstruaĵon en Armenio, la templo de Garni, kiu kolapsis en la 17-a jarcento.

Kategorio:Armenaj arkitektoj
Kategorio:Armenaj historiistoj
Kategorio:Armenologoj
Kategorio:Sovetiaj historiistoj
Purvanĉalo

[dekstra|eta|250ra|[Varanasio allogas milionojn de hinduismaj pilgrimantoj ĉiujare.]]
**Purvanĉalo** estas geografia regiono de Norda Barato kiu koincidas kun la Bojpuria regiono. Ĝi enhavas la orientan pinton de Utar Pradeŝo kaj la okcidentan pinton de Biharo, kie oni parolas variantojn de la Hindia lingvo, kaj je malplia etendo ties dialektojn Bojpurian kaj Aŭadhian. Ĝi limas kun Nepalo norde, la barata ŝtato Biharo oriente, la Bagelĥanda regiono de Madhja-Pradeŝo sude, la Aŭadha regiono de Utar Pradeŝo okcidente kaj en la pinto de Malsupra Doabo (regiono Kanpur-Fatehpur-Allahabad) en Utar Pradeŝo sudokcidente.

## Eksteraj ligiloj 
* Purvanĉala retejo

Kategorio:Geografio de Utar-Pradeŝo
Ĝatoj

[dekstra|eta|[Maharaĝo Bupinder Sing Sidhuo de Patiala.]]
**Ĝatoj** estas tradicia agrikultura komunumo en Norda Barato kaj Pakistano. Origine paŝtistoj en la malsupro de la valo de la rivero Induso en Sindo,
Ĝatoj migris norden en Panĝabio, Delhio, Rajputana, kaj la okcidento de la Indus-Ganga Ebenaĵo fine de la mezepoko. Ili estas de religioj Hinduismo, Islamo kaj Siĥismo, ili nun loĝas ĉefe en la barataj ŝtatoj Harjano, Panĝabo, Delhio, Raĝastano kaj Utar Pradeŝo kaj la provincoj de Pakistano Panĝabo kaj Sindo. li 4 Ĉefaj Y-DNA Haplogroups de Ĝatoj Viroj estas L, R, Q kaj J. Estas ankaŭ dirite, ke la Ĝatoj estas Prapatroj de Ciganoj, ĉar kelkaj Ciganoj Viroj dividas ankaŭ R kaj J Y-DNA kiu spuras reen al la Ĝatoj.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Adivasioj

Kategorio:Demografio de Pakistano
Kategorio:Demografio de Barato
Kategorio:Etnoj en Barato
Kategorio:Kastoj
Adam T. Smith

**Adam T. SMITH** estas profesoro pri antropologio en la Fako de Antropologio, Universitato Cornell. Li ankaŭ estas kunfondinto (kun Ruben Badaljan) de la uson-armena Projekto por la Arkeologio kaj Geografio de Antikvaj Transkaŭkazaj Socioj (Projekto ArAGATS) kaj kundirektoro (kun Lori Ĥaĉaturjan) de La Aragats-Fondaĵo.

La esplorado de Smith estas dediĉita al la arkeologio kaj antropologio de la suda Kaŭkazo, precipe la areo de moderna Armenio, kie la plej granda parto de lia laboro estis koncentrita. Lia laboro esploras "la rolon kiun la materia mondo - ĉiutagaj objektoj, reprezentaj amaskomunikiloj, naturaj kaj konstruitaj pejzaĝoj - ludas en niaj politikaj vivoj".

Kategorio:Usonaj arkeologoj
Kategorio:Usonaj antropologoj
Kategorio:Lernantaro de la Universitato de Kembriĝo
59417 Giocasilli

'*59417 *Giocasilli'''* estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ne tre malproksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la italaj astronomoj Andrea Boattini kaj Luciano Tesi elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Giovanni Casilli*, kiu aniĝis al la teamo de la Observatorio de Romo en 1989. De tiam; li laboris ĉe la Stacio de Campo Imperatore kiel teknikisto, alportante helpon al la *Campo Imperatore Near Earth Object Survey''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Andrea Boattini
Kategorio:Malkovrita de Luciano Tesi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Gurĝaroj

eta|Aro de Gurĝaraj folklorkantistinoj
**Gurĝaroj** aŭ **Gujĝaroj** (konata ankaŭ kiel *Gojaroj* kaj *Gujaroj*) estas etna agrikultura kaj brutobreda komunumo de Barato, Pakistano, kaj Afganio. Ili estas konataj kiel *Gurjaraoj* dum la mezepoko, nomo supozata kiel etnonimo en la komenco same kiel demonimo poste. Kvankam tradicie ili dediĉis sin al agrikulturo (ĉefe al brutobredado de bovoj), Gurĝaroj estas granda heterogena grupo kiu estas interne diference laŭ kriterioj de kulturo, religio, okupo, kaj soci-ekonomia statuso. La historia rolo de Gurĝaroj estis tre diversa en socio, unuflanke ili estis fondintoj de kelkaj regnoj, distriktoj, urboj kaj vilaĝoj, kaj aliflanke, ili ankaŭ estas nomadoj sen propra tero.

## Notoj 
Kategorio:Demografio de Pakistano
Kategorio:Demografio de Barato
Kategorio:Etnoj en Afganio
Kategorio:Etnoj en Barato
Kategorio:Paŝtado
Kategorio:Kastoj
Kanalo de Caen al Maro

La **Kanalo de Caen al Maro** () estas mallonga kanalo en departemento Calvados, Francio, liganta la havenon de Caen, al la Manika Markolo en Ouistreham.

## Itinero 
(de startpunkto ĝis finpunkto)
* Caen
* Hérouville-Saint-Clair
* Colombelles
* Blainville-sur-Orne
* Bénouville
* Ouistreham

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ponto Pegasus

Caen
Kategorio:Transporto en Caen
Kategorio:Transporto en Normandio
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1857
Kategorio:Konstruaĵoj en Caen
Vidly

**Vidly** () estas malgranda vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Vrbno pod Pradědem en distrikto Bruntál situanta sur supra fluo de rivero Střední Opava. En la jaro 2010 ĉi tie estis registritaj 19 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Situas ĉi tie kapelo de sankta Hedviko. Troviĝas ĉi tie kelke da malnovaj ŝaktoj post minado de fererco kaj kupro. Kelkaj eĉ sur pinto de monto Malý Děd. El tiu ĉi ŝakto oni eksportis tre kvalitan ferecon (magnetito) en Germanion. Ĝis nun estas ĉi tie videblaj malgrandaj restaĵoj de erigilo kun akva movigo.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1836.

## Loĝantaro 
Kategorio:Vrbno pod Pradědem
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Hrubý Jeseník
József Dóczy

**József Dóczy** [jOĵef dOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dóczy József** estis hungara komponisto, tekstopoeto, oficisto.

József Dóczy  naskiĝis la  en Miskolc, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Dóczy studis en Debrecen kaj Budapeŝto, li akiris juran diplomon. Li lernis ankaŭ muzikon private. Post siaj studoj li laboris en la ŝtata administracio kiel respondeculo pri financoj. Liaj laborejaj stacioj estis Debrecen, Temeŝvaro kaj Nagykároly. Libertempe li kontribuis poemojn kaj novelojn en la lokaj gazetoj. Li komponadis ankaŭ kantojn kun propraj tekstoj, ili estas eĉ ankaŭ nun aŭdeblaj. Li havis serion de tragedioj (morto de gepatroj kaj sia filino, akuta malsano de okuloj), tial li mortigis sin.

## Elektitaj kantoj 
* A kanyargó Tisza partján
* Árad a Tisza
* Bakanóta (Jól van dolga a bakának)
* Darumadár útnak indul
* Édesanyám kösse fel a kendőt a fejére
* Felednélek, felednélek, de nem tudlak feledni
* Mandulafa, mandulafa
* Szegény vagyok

## Elektitaj muzikaj notacioj 
* Dóczy József nótáskönyve. Énekhangra zongorakísérettel. (1957, 1958)
* Szól a nóta 9. 55 magyar nóta - Énekre és zongorára, gitár jelzéssel. (1970)

## Elektitaj teatraj verkoj 
* Kurucvilág (opereto, 1898)
* Liliom Klári (muzika teatraĵo, 1901)
* A rozsályi malom (nur muziko al muzika teatraĵo, 1902)

## Memorigiloj 
* stratoj en Budapeŝto, Debrecen kaj Miskolc

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto kaj videoj
* hungarlingva biografieto
* lia aŭdebla kanto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj tekstopoetoj
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Attila Dóka

**Attila Dóka,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dóka Attila** estas hungara komponisto, gitaristo, kantisto, tekstopoeto.

Attila Dóka  naskiĝis la  en Gyál (aglomeraĵo de Budapeŝto).
eta|maldekstre|Attila Dóka (dekstre)

## Biografio 
Attila Dóka frekventis gimnazion en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Jam dekomence li interesiĝis pri muzikoj kaj aŭtosportoj. Dum la lernejaj jaroj li jam fondis ŝlagrorkestron, kie li komponadis kaj verkis testojn. Ekde 1998 li havas postenon en informa laborejo, kie li faris precipe intervjuojn. En la 2010-aj jaroj li jam prezentas kantojn kun signifaj aktoroj (ekzemple Károly Nemcsák).

## Elektitaj komponaĵoj por poemoj 
* Endre Ady: *Budapest éjszakája szól* (2013)
* Attila József: *Tiszta szívvel* (2013)
* János Arany: *Vigasztaló* (2015)
* Sándor Petőfi: *Füstbe ment terv* (2015)

## Propraj kantoj kun tekstoj 
* *Nagymamád* (1992)
* *Slágerek* (2001)
* *Hol van az az ország?* (2015)

## Komponaĵoj por aŭdeblaj romanoj en interreto 
* István Fekete: *Tüskevár* (2009)
* Elek Benedek: *Világszép Nádszál kisasszony* (2011)

## Lia libro 
* „A magyar autó- és motorsport hősei 2012-ben” (kolekto de intervjuoj)

## Fontoj 
* oficiala paĝo kun foto 
* [aŭdeblaj muzikaj video(https://eo.wikipedia.org/wiki/video)j]

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj tekstopoetoj
Kategorio:Hungaraj gitaristoj
Maria Ludwika Bernhard

**Maria Ludwika BERNHARD** (6-an de aŭgusto 1908 - 1998) estis pola klasika arkeologo kaj specialisto pri greka arto. Dum la Germana Okupo de Pollando dum la 2-a Mondmilito, Bernhard loĝis en Varsovio kaj estis aktiva en la pola rezistomovado. Post la milito, Bernhard estis profesoro pri klasika arkeologio ĉe la Universitato de Varsovio. En 1957 ŝi fariĝis prezidantino de la Fako de Klasika Arkeologio en Jagelona Universitato. Ŝi ankaŭ estis kuratoro de la Galerio de Antikva Arto ĉe la Nacia Muzeo en Varsovio de 1945 ĝis 1962.
Erevana Ŝtata Universitato

**Erevana Ŝtata Universitato** (armene: v Պետական ​​Համալսարան, ԵՊՀ, Jerevani Petakan Hamalsaran), ankaŭ simple **Universitato de Erevano**, estas la plej malnova kontinua publika universitato en Armenio. Fondita en 1919, ĝi estas la plej granda kaj plej prestiĝa universitato en la lando. Ĝi estas tiel neformale konata kiel la "patrina universitato" de Armenio (Մայր ԲՈւՀ, Majr Buh). El ĝiaj 3.150 dungitoj, 1.190 konsistas el instruistaro, kiu inkluzivas 25 akademianojn, 130 profesorojn, 700 instruistojn (asociitajn instruistojn) kaj 360 asistanto-instruistojn. La universitato havas 400 esploristojn, 1.350 post-diplomiĝajn studentojn, kaj 8,500 studentojn, inkluzive 300 .

Instruo estas en la armena, sed instruo en la rusa kaj en la angla por  estas aranĝita laŭ bezono. La akademia jaro estas de la 1-a de septembro ĝis la 30-a de junio.

En 2010, laŭ * University Ranking by Academic Performance*, ĝi estas la unua-vicigita universitato en Armenio kaj la 954-a en la mondo, el ĉiuj 20,000 institucioj inkluditaj en la listo.

## Elektitaj studentoj 
* Miklós György Hutterer

Kategorio:Universitatoj en Erevano
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1919
Josef Strzygowski

**Josef STRZYGOWSKI** (n. la 7-an de marto 1862 - m. la 2-an de januaro 1941) estis pol-aŭstra arthistoriisto konata pro siaj teorioj antaŭenigantaj influojn de la arto de Proksima Oriento sur eŭropa arto, ekzemple tiu de frua kristana armena arkitekturo sur la frua mezepoka arkitekturo de Eŭropo, priskribita en sia libro* Die Baukunst der Armenier und Europa* (aspekto de lia pensado, kiu pluvivis pli bone ol multaj aliaj). Li estas konsiderata membro de la *Viena Skolo de Arta Historio*.
## Eksteraj ligiloj
*Vikifontaro
*skanitaj verkoj
*biografio far la arthistoria instituto universitata de Vieno 

Kategorio:Aŭstraj arthistoriistoj
Kategorio:Aŭstraj bizancistoj
Kategorio:Armenologoj
Kategorio:Historiistoj de islama arto
Kategorio:Poldevenaj aŭstroj
American Journal of Archaeology

La ***American Journal of Archaeology (AJA)***, la kolege reviziita de la Usona Arkeologia Instituto, estis publikigita ekde 1897 (daŭrigante la American Journal of Archaeology kaj de la Historio de la Belartoj fondita de la instituto en 1885). La publikigado estis kunfondita en 1885 de la instruistoj de la Universitato de Princeton, Arthur Frothingham kaj Allan Marquand. Frothingham iĝis la unua redaktisto, servante ĝis 1896.

La ĵurnalo ĉefe enhavas artikolojn pri arto kaj arkeologio de Eŭropo kaj la mediteranea mondo, inkluzive de la Proksima Oriento kaj Egiptio, el prahistoria ĝis malfrua antikva epoko. Ĝi ankaŭ eldonas recenzojn de libroj, recenzojn pri muzeaj ekspozicioj kaj nekrologiaĵojn. Ĝi estas publikigita en januaro, aprilo, julio kaj oktobro ĉiun jaron en presitaj kaj elektronikaj eldonoj.  

La nuna ĉefredaktisto de la ĵurnalo estis Jane B. Carter. La unua virina ĉefredaktisto estis Mary Hamilton Swindler.

De 1940 ĝis 1950 la ĵurnalo publikigis artikolojn de Michael Ventris, Alice Kober kaj Emmett Bennett, kiuj kontribuis al la deĉifrado de la antikva Linia skribo B.

Kategorio:Usonaj gazetoj

Kategorio:Anglalingvaj gazetoj
Kategorio:Aperis en 1885
Patma-Banasirakan Handes

**Patma-Banasirakan Handes** (armene: Պատմա-Բանասիրական Հանդես (ՊԲՀ, PBH); ruse: Историко-филологический журнал, Istoriko-Filologiĉeskij Ĵurnal; "Historia-filologia gazeto") estas kvaronjara revizia scienca revuo eldonita de la Nacia Armena Akademio de Sciencoj. Ĝi kovras esploradon pri armena historio (precipe materialo rilata al la antikva kaj mezepoka periodoj), arta historio, literaturo kaj lingvistiko. La ĵurnalo ankaŭ eldonas diskutojn kaj debatojn, recenzojn de libroj kaj ankaŭ havas specialajn sekciojn dediĉitajn al sciencaj novaĵoj kaj aferoj de Diasporanoj de Armenio. Ĝi foje publikigas nekrologojn kaj biografiojn kaj festas la vivon de konataj scienculoj implikitaj en armenaj studoj.

Ĝi estis establita en 1958 de akademiano Mkrtiĉ G. Nersisjan, kiu estis la unua ĉefredaktisto de la ĵurnalo ĝis sia morto en 1999. Laŭ Razmik Panosjan "ĝi fariĝis tendenco-ĵurnalo por historiistoj, lingvistoj, filologoj kaj por scienculoj en la homartoj ĝenerale. Ĉi tiu influa revuo kunvenigis ĉiujn branĉojn de armenaj studoj, sisteme firmigante esploradon pri kulturo, antikva juro kaj filozofio, arkitekturo, lingvo kaj historio."

La plej multaj artikoloj publikigitaj en la armena dum la soveta epoko inkludis rusan abstrakton, dum tiuj artikoloj publikigitaj en la rusa havis armenan abstraktaĵon. En la lastaj jaroj, sekvante la sendependecon de Armenio en 1991, plej multaj artikoloj inkludis anglajn resumojn.

La ĵurnalaj arkivoj ĵus spertis ciferecigadon kaj artikoloj nun povas esti aliritaj el ĝia oficiala retejo. La nuna redaktisto estas Vardkes Mikayeljan.

Kategorio:Sciencaj gazetoj
Kategorio:Armenaj studoj
Kategorio:Aperis en 1958
Sanĝu

**Sanĝu** (, laŭ ĉinaj literoj **尙州市**) estas universitata urbego en Sud-Koreio.
eta|maldekstre|220ra|

## Bazaj informoj 
* Areo: 1,255&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 101,729 en 2017
* Horzono: UTC + 9
* Poŝtkodoj:
* Telefonkodo: (+82) 54
* 

## Geografio 
eta|maldekstre|
eta|maldekstre|
Sanĝu situas en meza parto de la lando en rivervalo en proksimeco de Kimĉon.

## Historio 
Sanĝu ludis gravan rolon jam ekde 505 aŭ iomete pli frue. Pro la graveco fortikaĵo estis konstruita. En la 6-a jarcento jam budhanaj misiistoj atingis la urbon. Dum la malfrua 9-a jarcento kelkaj ribeloj okazis en Sanĝu (ankaŭ en aliaj urboj). En 1895 Sanĝu estis distrikto. Sub la japana okupo la okupregistaro faris diversajn laborojn por modernigi la lokan agrikulturon. La fervojo tra Sanĝu estis kompletigita en 1924 kaj ĉirkaŭ en la sama tempo la agrikultura institucio (estonta universitato) estis establita. En 1986 ĝi ricevis la statuson urbo. En la fruaj 2010-aj jaroj la urbo atingis la internacian klasifikan statuson urbego.

## Ekonomio 
La ekonomio de Sanĝu estas tradicie agrikultura. La areo estis fama por silkobredado jam dum la historiaj tempoj. La plej grava agrikultura produkto estas rizo. Aliaj gravaj produktoj inkludas vinberojn, pomojn, pirojn, kaj kukumojn. La urbego hodiaŭ estas grava regiona centro de industrio kaj komerco ankaŭ, danke al la centra loko kaj altkvalita liverado.
eta|Stacidomo en Sanĝu
eta|200ra|

## Trafiko 
Sanĝu havas fervojan kaj aŭtobusan stacidomojn.

## Klimato 
La averaĝa jara temperaturo estas en Sanĝu inter 12-13 °C, ĝi varias averaĝe aŭguste 26 °C, januare −3 °C. En la jaro pluvas/neĝas po 1,050 mm.

## Vizitindaĵoj 
* la unua bicikla muzeo de Sud-Koreio situas en Sanĝu
* budhisma templo en la proksimeco
* reĝa tombo en la proksimeco
* ruinoj de fortikaĵo

## Ĝemelurboj (eksterlande) 
*  Davis (Kalifornio), Usono (2004)
*  Jiĉun, Ĉinio (2005)

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Sud-Koreio
59425 Xuyangsheng

'*59425 *Xuyangsheng'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono ne malproksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Astronomia Observatorio de Beijing, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Xu Yangsheng (ĉine : 徐扬生, *Xu Yangsheng'', gvidanta fakulo pri Robotiko kaj Inteligentaj Sistemoj kaj Akademiano de la Ĉina Akademio de Inĝenierarto. Li estis nomumita unua prezidento de la Ĉina Universitato de Honkongo en Ŝenĵeno.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Monumento de la Nereidinoj

eta|Monumento de la Nereidinoj, Brita Muzeo, Londono.
La **Monumento de la Nereidinoj** estas skulptita tombo de Ksantoso en Likio (tiam parto de la Aĥemenida Imperio), proksime al la aktuala Fethiye en la Mugla Provinco, Turkio. Ĝi prenis la formon de greka templo supre de bazo ornamita per skulptitaj frisoj, kaj oni supozas, ke ĝi estis konstruita en la frua 4-a jarcento a.K. (ĉirkaŭ 390 a.K.) kiel tombo por Erbino, la dinastio ksantosa, kiu regis Okcidentan Likion sub la Aĥemenida Imperio.

Oni supozas, ke la tombo staris ĝis la bizanca epoko antaŭ ol fali en ruinon. La ruinoj estis retrovitaj de la brita vojaĝanto Charles Fellows en la fruaj 1840-aj jaroj. Fellows sendis ilin al la Brita Muzeo, kie iuj el ili estis rekonstruitaj por montri kiel la orienta fasado de la monumento aspektus.

Laŭ Melanie Michailidis, kvankam portante "grekan aspekton", la Nereida Monumento, la Tombo de Harpioj kaj la Tombo de Pajavo estis konstruitaj laŭ ĉefaj zaratuŝtraj kriterioj "per konsistado de dika ŝtono, levita sur plintojn de la tero, kaj havanta ununuran senfenestrajn ĉambrojn ". La Monumento de la Nereidinoj estis la ĉefa inspiro por la fama Maŭzoleo de Halikarnaso.

Kategorio:Likio
Kategorio:Brita Muzeo
Kategorio:Aĥemenida imperio
Kategorio:Nereidoj
Kategorio:Grek-romia mitologio en arto kaj kulturo
Kategorio:Tomboj
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Turkio
Akŝardham (Delhio)

**Akŝardham** aŭ Svaminarajan Akŝardhamn komplekso estas hinduisma templo, kaj spirit-kultura kampuso en Delhio, Barato. Aludita ankaŭ kiel **Akŝardhama Templo** aŭ **Svaminarajana Akŝardhamo**, la komplekso montras jarmilojn de tradicia Hinduismaj kaj Hindiaj kulturo, spiriteco kaj arkitekturo. Inspirita de Ĝogiji Maharaĝo kaj kreita de Pramuĥ Sŭami Maharaĝo, ĝi estis konstruita de Boĉasanŭasi Akŝar Puruŝottam Svaminarajan Sanstha, nome BAPS.

La templo oficiale malfermiĝis la 6an de novembro 2005 fare de Pramuĥ Sŭami Maharaĝo kun ĉeesto de Dro. Abdul Kalam, Manmohan Singh, L. K. Advani kaj Banŭari Lal Joŝi. La templo, en la centro de la komplekso, estis konstruita laŭ la arkitekturaj sistemoj *Vastu ŝastra* kaj *Panĉaratra ŝastra*.

En Akŝardhama Delhio, simila al ties antaŭaĵo Gandinagara Akŝardhamo, Guĝarato, la ĉefa adorejo estas kerna punkto kaj havas la centran situon en la komplekso. Estas kelkaj ekspoziciejoj kiuj havigas informaron pri la vivo kaj verko de Svaminarajan. La desegnistoj de la komplekso adoptis nuntempajn komunikmanierojn kaj teknologion por krei la variajn ekspoziciejojn.

## Referencoj
Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj en Delhio
Kategorio:Naciaj simboloj de Barato
Fenila valerato

**Fenila valerato** aŭ **C11H14O2** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la valerata acido kaj fenolo. Fenila valerato estas bruna solidaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Fenila valerato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Fenila valerato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de valerata acido kaj fenolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *valerata anhidrido* kaj fenolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de valerata acido kaj *fenila klorido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de *natria valerato* kaj *fenila klorido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de fenetila valerato kaj fenila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter valerata acido kaj fenila benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter alila valerato kaj fenolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *fenila valerato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *fenila valerato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun metila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *fenila valerato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Vidu ankaŭ 
* Valeratoj
* Izovaleratoj

## Literaturo 
* A Fractal Analysis of Chemical Kinetics with Applications to Biological and Biosensor Interfaces
* Handbook of Toxicology of Chemical Warfare Agents
* Intelligent and Biosensors
* Counteraction to Chemical and Biological Terrorism in East European Countries
* Experimental and Clinical Neurotoxicology
* Journal of the Chemical Society
* Dictionary of flavors
* Greene's Protective Groups in Organic Synthesis

## Referencoj 
Kategorio:Valeratoj
Valeratoj
Slezská Harta (Leskovec nad Moravicí)

**Slezská Harta** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Leskovec nad Moravicí en distrikto Bruntál. Ĝi etendiĝas sur silezia flanko de historia landlimo de Moravio kaj Silezio, proksimume 4&nbsp;km sude de Leskovec nad Moravicí en senpera najbareco de preskaŭ malaperinta Moravská Harta, dum kio per sia katastro ĝi kreas kojnon de Silezio, direktanta en la moravian teritorion.  En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Slezská Harta** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,17&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1541.

## Loĝantaro
## Bildaro 

Slezská Harta (Leskovec nad Moravicí), dům.jpg|Domo
Slezská Harta (Leskovec nad Moravicí), dům III.jpg|Domo
Slezská Harta (Leskovec nad Moravicí), cesta II.jpg|Ŝoseo

Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Kategorio:Leskovec nad Moravicí
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Hakob Manandjan

**Hakob MANANDJAN** (armene: Հակոբ Մանանդյան; 10-an de novembro 1873 - februaro 1952) estis armena historiisto, filologo, kaj membro de la Akademio de Sciencoj de Armenio (1943) kaj la Akademio de Sciencoj de Sovetunio (1939).

Unu el la plej gravaj verkoj de Manandjan estis "Kritika Esploro de la Historio de la Armena Popolo" (vol. 1-3, 1945-57). Li estis premiita per la Ordeno de la Ruĝa Standardo de Laboro.

Kategorio:Armenaj historiistoj
Kategorio:Membroj de la Akademio pri Sciencoj de Sovetunio
59419 Prešov

'*59419 *Prešov''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la slovakaj astronomoj Leonard Kornoš kaj Š. Gajdoš elde la Observatorio de Modra en Slovakio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la slovaka urbo Prešov datiĝanta de 1247, historia kaj kultura centro de la regiono de Sáros en nordorienta Slovakio, kaj naskiĝloko de la dua malkovrinto. Publika observatorio kaj klubo de junaj astronomoj establiĝis tie en 1968.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Leonard Kornoš
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Sri Digambar Ĝain Lal Mandir

eta|320ra|Sri Digambar Ĝain Lal Mandir.
**Sri Digambar Ĝain Lal Mandir** (Śrī Digambar Jain Lāl Mandir) estas la plej antikva kaj plej bone konata templo de Ĝainismo en Delhio, Barato. Ĝi estas ĉe la Ruĝa Fortikaĵo en la historia areo Ĉandni Ĉoŭk.

La templo estas konata krome pro birda veterinara hospitalo, nome Ĝaina Birdohospitalo, en dua konstruaĵo malantaŭ la ĉefa templo.

Ĝuste malantaŭ la Ruĝa Fortikaĵo ĉe interkuruciĝo de Netaji Subhas Marg kaj Ĉandni Ĉoŭk, la Digambar Ĝainisma Templo estas la plej aĝa Ĝainisma templo en la ĉefurbo. Laŭ la fakulo pri Ĝainismo nome Balbhadra Jain, ĝi estis konstruita en 1656.

## Bildaro 

File:Lal Mandir - Vidhaan - Front view (3).jpg|Lal Mandir ornamita dum Vidhaan
File:Lal Mandir - Vidhaan (3).jpg|Lal Mandir ornamita dum Vidhaan
File:Lal Mandir - Vidhaan - Jhanki.jpg|Ornamo dum Vidhaan
File:Lal Mandir - Ceiling.jpg|Plafono

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Shri Digambar Jain Lal Mandir - Having Birds Hospital 
* Foto kaj priskribo 

Kategorio:Ĝajnismo
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj en Delhio
Kategorio:Naciaj simboloj de Barato
Gurudŭara Bangla Sahib

eta|800px|center|

**Gurudŭara Bangla Sahib** () estas unu el ĉefaj *gurudŭara* de Siĥoj en Delhio, Barato, kaj ĝi estas konata pro sia asocio kun la oka Siĥa guruo, nome Guru Har Kriŝan. Ĝi estas konata ankaŭ pro la baseno ene de sia komplekso, konata kiel "Sarovar." Ĝi estis dekomence konstruita kiel malgranda adorejo fare de la Siĥa Generalo Sardar Bhagel Singh Dhaliŭal en 1783, kiu superrigardis la konstruadon de naŭ Siĥaj temploj en Delhio en la sama jaro, dum la regado de la Mogola imperiestro, Ŝaho Alam la 2-a.

Ĝi estas proksime al la Placo Connaught kaj al Baba Ĥarak Singh Marg kaj ĝi estas tuj rekonebla pro sia orkolora kupolo kaj alta flagbastono de la simbola *Niŝan Sahib*. Proksime estas ankaŭ la Katedralo Sankta Koro.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Gurudwara Bangla Sahib Fotaro 
* 
* Gurudwara Bangla Sahib 

Kategorio:Sikismo
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj en Delhio
Kategorio:Naciaj simboloj de Barato
Kategorio:Aperis en 1783
Malkaŝaĵo

**Malkaŝaĵo** estas informo, malkaŝanta la intrigon de iu verko. Malkaŝumoj eblas negative influi la sekvan percepton de malkaŝataj verkoj por homoj, kiuj ankoraŭ ne scias la tutan intrigon.

Oni ofte penas eviti malkaŝumojn por plene senti tion, kion la verko oniaopinie alvoku dum la unua spekto aŭ lego. Tamen, ili ofte aperas en materialoj de fanaj komunumoj, en enciklopedioj kaj kritikaj artikoloj. Esperanta Vikipedio havas specialan markon por averti pri teksto, kiu enhavas malkaŝumojn, sed ne povas kaŝi ĝin de hazarda legado.

Tiu kultura kutimo ludas gravan rolon en serioj kaj de nuntempaj televidserioj kaj de iamaj romanoj publikigitaj laŭ epizodoj en gazetoj. En la unue menciitaj okazoj, la aktuala sistemo esploradi en Interreto la sekvon de la agado tute ŝanĝis la kutimon rezervi la surprizojn de la intrigo. Fine de la 19-a kaj komence de la 20-a jarcentoj, ne ĉiam ekzistis ebloj sciigi pri kelkaj venontaj okazaĵoj; en la fino de la dua sceno de *Bohemiaj lumoj* de Ramón María del Valle-Inclán, knaba servistino venas al librovendejo demandi ĉu rolulo de romanserio finfine geedziĝas, kio montras la popolan kutimon kaj malkaŝi kaj eĉ ricevi malkaŝumon ĉe sekvantaj serioj.

Kategorio:Artoj
Kategorio:Distrado
Kategorio:Amaskomunikiloj
Občina Kuzma

**Občina Kuzma** estas unu el 212 municipoj de Slovenujo, lokita en la nordorienta stato de regiono Pomurska. La municipo enhavas 5 komunumojn kaj ĝia areo estas 22,9 km². Komence de 2018 tie loĝis 1555 homoj. La administra centro estas la vilaĝo Kuzma.

## Loko, priskribo 
eta|280x280ra|Občina Kuzma
La municipo situas en la nordo de la regiono Pomurska. I limas nordokcidente kun Aŭstrio kaj nordoriente kun Hungario.

La apudaj municipoj estas:
Občina Gornji Petrovci en la Oriento, Občina Grad en la sudo kaj Občina Rogašovci la okcidento.

## Komunumoj 
La municipo konsistas el la sekvaj 5 vilaĝoj:  Dolič, Gornji Slaveči, Kuzma, Matjaševci, Trdkova.

## Tradukfonto 
Statistikoj:  http://www.citypopulation.de/php/slovenia-pomurska.php

Geografia loko: http://www.geopedia.si/#T1257_F408:56_x583966.375_y189030.656_s13_b4 

Kuzma
Kuzma
Marijke Jansen

**Marijke JANSEN** (naskiĝis la 12-an de novembro 1944), estas antaŭ nederlanda tenisistino kiu aktivis dum la 1960-aj- kaj 1970-aj jaroj. Ŝi atingis la plej altan unuopulan rangon numero 21 en 1971. Ŝi havis la plej sukcesplanan jaron en 1971 kiam ŝi atingis la duonfinalon por unuopuloj je la French Open, perdis de eventuala ĉampiono Evonne Goolagong, kaj la kvaran periodon de la Wimbledon ĉampionecoj.

En marto 1969 ŝi gajnis la unuopulan titolon je la Cannes ĉampionecoj post venko de la samlandano Betty Stöve en la finalo en tri periodoj.

Schaar estis membro de la nederlanda Federation Cup teamo kiu atingis la finalon en 1968.

Je la 23-a de novembro 1968 ŝi edziniĝis al Nico Schaar kaj ekde tiam nomiĝas Marijke Schaar.

## Referencoj
Kategorio:Nederlandaj tenisistoj
(59490) 1999 JD4

**(59490) 1999 JD4** estas tre malgranda tre hela marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

Kvankam klasifikata kiel marsrenkonta asteroido, ĝi ne pasas proksime de Marso. Ĝia tre klinata, tre discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klinangulo tenas ĝin malproksima de tiu planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,415474 AU, tie estas 62,154 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Izopropila valerato

**Izopropila valerato** aŭ **C8H16O2** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la valerata acido kaj izopropanolo. Izopropila valerato estas senkolora likvaĵo kun agrabla odoro, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Izopropila valerato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Izopropila valerato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de valerata acido kaj izopropila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *valerata anhidrido* kaj izopropila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de valerata acido kaj *izopropila klorido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de *natria valerato* kaj *izopropila klorido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de fenetila valerato kaj izopropila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter valerata acido kaj izopropila benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter alila valerato kaj izopropila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *izopropila valerato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *izopropila valerato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun metila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *izopropila valerato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Vidu ankaŭ 
* Izovaleratoj
* Valeratoj

## Literaturo 
* [NIST National Institute of Standards and Technology](https://webbook.nist.gov/cgi/inchi/InChI=1S/C8H16O2/c1-4-5-6-8(9)10-7(2)3/h7H,4-6H2,1-3H3)
* Advances in 3-Hydroxybutyric Acid Research and Application
* Handbook of Vanilla Science and Technology
* Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients
* Directory of Chemical Producers
* A Guide to Evidence-based Integrative and Complementary Medicine
* Pediatric Dermatology E-Book
* Handbook of Solubility Data for Pharmaceuticals

## Referencoj 
Kategorio:Valeratoj
Valeratoj
Májůvka

**Májůvka** (1910 Majvald, 1921–1950 Mejvald, ) estas malgranda domaro en Ĉeĥio, kiu restis kiel torso de antaŭe germana agrikultura vilaĝo. Antaŭ ellandigo ĉi tie loĝis ĉirkaŭ 250 loĝantoj. La tuta vico de tutaj grundoj estis post la ellandigo okupita de novaj enloĝintoj-aventuremuloj, tiuj ricevis la grundojn senpage per dekreto. Ili transŝoviĝis el la domo en la domon kaj plimulton de la domoj ili fakte parazite elloĝigis aŭ la domoj restis post ilia foriro malplenaj kaj ili malkonstruiĝis. Nuntempe (en ) vivas ĉi tie .

Májůvka estas parto de municipo Bílčice en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas proksimume 2&nbsp;km sudokcidente de Bílčice. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo I/46.

**Májůvka** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 8,95&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1397.

## Nomoj 
Maiwald (Mejvald, ankaŭ: Majvald, nun: Májůvka), Fr.: Mejvald, ankaŭ: Majvald (Maiwald)

## Loĝantaro
## Bildaro 

Stodola za humny.JPG|Vido de sudokcidento
Statek.JPG|Bieno
Barokní škola.JPG|Baroka lernejo
Cesta na Barvínky.JPG|Ŝoseo al Barvínky
Májůvka centrální část.JPG|Vido al centra parto
Stadión u Barokní školy.JPG|Stadiono apud la baroka lernejo
Májůvka střed....JPG|Májůvka mezo...
Ocelová obloha nad Májůvkou.JPG|Ŝtala firmamento super Májůvka
"U Gustava".JPG|"Ĉe Gustavo"

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Kategorio:Bílčice
Brontosaŭro

eta|dekstre|300px|Rekonstruo de​ grupo de *B. excelsus*.
***Brontosaurus***, signife "tondrolacerto" el la greka ,  "tondro" kaj ,  "lacerto", kaj ankaŭ **Brontosaŭro**, estas genro de gigantaj kvarpiedaj saŭropodaj dinosaŭroj. Kvankam la tipa specio, nome ***B. excelsus***, estis delonge konsiderita specio de la tre proksime rilata *Apatosaurus*, esploristoj proponis en 2015 ke *Brontosaurus* estas genro aparta el *Apatosaurus* kaj ke ĝi enhavas tri speciojn: nome ***B. excelsus***, ***B. yahnahpin***, kaj ***B. parvus***.

La Brontosaŭro havis longan, maldikan kolon kaj malgrandan kapon adaptitan por herbovora vivostilo; fortikan, pezan dorson; kaj longan, vipecan voston. La variaj specioj vivis dum la fino de la Ĵurasio en la Morrison Formacio de tio kie nune estas Nordameriko, kaj formortis je la fino de la Ĵurasio. Maturaj individuouj de *Brontosaurus* ŝajne pezis ĝis 15 tunoj kaj estis ĝis 22 m longaj.

Kiel la arketipa saŭropodo, la Brontosaŭro estas unu el la plej bone konataj dinosaŭroj kaj tiele ili aperis en kino, reklamado kaj poŝtmarkoj, same kiel en multaj aliaj tipoj de komunikiloj.

## Notoj 
Kategorio:Saŭropodoj
Supersaŭro

eta|400ra|dekstra|Rekonstruo de *Supersaurus* baze ĉefe sur la plej kompleta ekzemplero nome "Jimbo" de la Vajominga Dinosaŭra Centro.
***Supersaurus*** (signife "lacertego"), kaj ankaŭ **Supersaŭro**, estas genro de diplodokedaj saŭropodaj dinosaŭroj kiuj vivis en teritorio de nuna Nordameriko dum la fino de la Ĵurasio. La tipa specio, nome *S. vivianae*, estis por la unua fojo malkovrita de Vivian Jones en Delta, Koloradio, en la mezo de la Morrison Formacio de Koloradio en 1972. La fosiliaj restaĵoj venas el Brushy Basin, kun dato el antaŭ ĉirkaŭ 153 milionoj da jaroj. Ebla dua specio, *S. lourinhanensis*, estas konata el Portugalio kaj estis datita en simila epoko.

## Notoj 
Kategorio:Saŭropodoj
59470 Paveltoufar

'*59470 *Paveltoufar''''' estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov (distrikto Prago-oriento, Ĉeĥa Respubliko).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa ĵurnalisto kaj verkisto Pavel Toufar (1948–2018) konata pro liaj popularaj sed precizaj artikoloj, liaj libroj kaj liaj intervjuvoj pri kosmonaŭtiko, bazitaj sur primaraj fontoj kaj liaj personaj travivaĵoj (ekzemple, kun eksperimento de izoliteco).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kalia valerato

**Kalia valerato** aŭ **C5H9KO2** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la saloj de la valerata acido kaj kalia hidroksido. Kalia valerato estas blanka solidaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝia estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer. Kalia valerato estas iom solvebla en akvo, sed pli solvebla en alkoholo, duetila etero kaj kloroformo. Kalia valerato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de valerata acido kaj kalia hidroksido:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *valerata anhidrido* kaj kalia hidroksido:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de izobutirata acido kaj kalia karbonato:

### Sintezo 4 
* Preparado per traktado de *kalia etoksido* kaj etila valerato:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de fenetila valerato kaj kalia formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter valerata acido kaj kalia benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter alila valerato kaj kalia hidroksido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *kalia valerato*:

### Reakcio 2 
* Reakcio kun sulfata acido:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun fenetila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *kalia valerato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Vidu ankaŭ 
* Izovaleratoj
* Valeratoj

## Literaturo 
* Chemical Book
* A Manual of Elementary Chemistry: Theoretical and Practical
* A dictionary of chemistry
* Handbook of Infrared and Raman Spectra of Inorganic Compounds and Organic Salts
* A Manuel of the Chemistry of the Carbon Compounds
* Laboratory
* Examination Medicine: A Guide to Physician Training
* Rennie & Roberton's Textbook of Neonatology E-Book

Kategorio:Valeratoj
Valeratoj