Kartuziana monaĥejo de sankta Bruno (Valdice)

La iama **monaĥejo de kartuzianoj en Valdice** (ofte ankaŭ kiel *Kartuzio Valdice*) estas eksa *kartuzio* (monaĥejo de monaĥa ordeno de Kartuzianoj) kun monaĥa preĝejo de Ĉielpreno de Virgulino Maria. Ĝi troviĝas en Valdice ĉe&nbsp;Jičín. Ĝi apartenas al la plej signifaj konstruaĵoj de frua itala baroko en Bohemio kaj al la plej konataj barokaj konstruaĵoj de distrikto Jičín. Ekde duono de la 19-a jarcento ĝi servas kiel malliberejo.

## Historio de monaĥejo 
[thumb|Historia aspekto de la kartuzio de [Jan Antonín Venuto|Giovanni Venuta el la jaro 1823|left]]
thumb|La areo de la eksa kartuziana monaĥejo en Valdice|left
La kartuzion Valdice fondis Albrecht Václav Eusebius z&nbsp;Valdštejna (1583–1634) kiel nordan finigon de sia tutigita arkitektura koncepto de Jičín, la tiama ĉefurbo de Fridlanta dukolando. La monaĥejo tiel estas en unu nivelo kun monto Veliš, kie devis situi minoritana monaĥejo, Preĝejo de Virgulino Maria de Salle, preĝejo de sankta Jakobo kaj tilia aleo, samtempe ankaŭ kun burgo Kumburk. Wallenstein volis esti en la valdica monaĥejo sepultita kaj li donis por si en la preĝejo konstrui ŝtonan maŭzoleon, en kiun lia korpo estis transportita post sukcesa atenco el&nbsp;Cheb. Sed liaj korprestaĵoj estis post sekve metitaj en la kastelan kapelon en Mnichovo Hradiště.

Per la dekreto el la 29-a de januaro 1782 la monaĥejo estis enkadre de josefiniaj reformoj nuligita, la lasta 28-a prioro Červinka sepultita kaj la restintaj religiuloj forpelitaj.

## Historio de malliberejo 
En la jaroj 1855–1856 la aŭstria administrado donis tiujn ĉi ŝtatajn konstruaĵojn alikonstrui en punejon laŭ propono de viena arkitekto Wehrenfenning. La monaĥaj ĉeloj estis plialtigitaj je unu etaĝo kaj konstruita mallibereja korto kiel fermita promena areo. La perfekteco de bariloj kaj alkonstruitaj transversaj kortaj aloj el la jaro 1863 farigis el la konstruaĵoj bone sekurigitan kaj timigitan malliberejon. Estis ĉi tie melliberigata la konata Václav Babinský.
thumb|Monumento de politikaj malliberigintoj antaŭ la malliberejo
Dum komunisma reĝimo ĉi rie estis malliberigataj politikaj malliberuloj, el kiuj kelkaj ĉi tie mortis, inter ili ekz. armea generalo Bohumil Boček aŭ vicprovincialo de jezuitoj Antonín Zgarbík (ambaŭ en sekvoj de rifuzo de kuracista zorgo). En la jaro 1950 estis en la malliberejo torturita ankaŭ pastro Josef Toufar (1902–1950), paroĥestro el Číhošť, kie moviĝis dum predikado kruco  (la tn. Miraklo el Číhošť).

La malliberejo funkcias ĝis hodiaŭ kaj ĝi apartenas al la plej gardataj malliberejoj en Ĉeĥio. Estas ĉi tien lokigataj la plej pezaj krimuloj, alterne estis ĉi tie malliberigata ankaŭ Jiří Kajínek. La 26-an de septembro 2010 ĉi tie faris memmortigon la tn. "*arbara murdisto*" Viktor Kalivoda.

## Rilataj artikoloj 
* Kartuzio
* Kartuzianoj
* Monaĥejo
* Malliberejoj en Ĉeĥio

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Profilo de la malliberejo en paĝaro de Mallibereja servo de Ĉeĥio
* John, Roman: Věznice Valdice v proměnách času. Vězeňská služba ČR 2012
* https://web.archive.org/web/20110130053818/http://www.vscr.cz/veznice-valdice-95/kontakty-269/
* http://www.facebook.com/pages/V%C4%9Bznice-Valdice/307776352581824

Kategorio:Monaĥejoj en distrikto Jičín
Kategorio:Kartuzianaj monaĥejoj en Ĉeĥio
Kategorio:Malliberejoj en Ĉeĥio
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en distrikto Jičín
Kategorio:Valdice
Kategorio:Eksaj monaĥejoj en Regiono Hradec Králové
Valdice
Kategorio:Mallibereja servo de Ĉeĥio