open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gábor Karádi

**Gábor Karádi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Karádi Gábor,** angle **Gabor M. Karadi** estis hungara-usona inĝeniero, profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2001).

Gábor Karádi http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=12757 naskiĝis la  1924 en Budapeŝto kaj mortis tie la 19-an de decembro 2018.

## Biografio 
Gábor Karádi frekventis militakademion en sia naskiĝurbo. En 1944 li iĝis leŭtenanto kaj fervoja fakulo. Dum la 2-a mondmilito li iĝis militkaptito en Sovetunio, kie li rajtis hejmenveni nur en 1947. Poste li plulernis en universitato en Budapeŝto, ekde 1950 li eklaboris samloke en la universitato sub gvidado de Emil Mosonyi. Inter 1954-1957 li havis postenon en ĵus fondita instituto. En 1964 li doktoriĝis. Ekde 1963 li instruis en universitato de Kartumo, baldaŭe en diversaj universitatoj de Usono. En Usono li estis katedrestro ĝis la emeritiĝo en 1997. Li okupiĝis precipe pri hidroelektraj centraloj kaj hidraŭliko. Li ricevis usonan premion en 1989.

## Ĉefverko 
**Hydropower design guidelines* (1990)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto

 
Kategorio:Hungaraj hidrologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gábor Sárkány

**Gábor SARKADI** [sarka:nj] estis rumania hungara ĵurnalisto, redaktoro. Li naskiĝis Temeŝvaro la 24-an de decembro 1878 kaj mortis samloke la 15-an de januaro 1965. 

## Kariero
Gábor Sárkány pristudis filozofion, literatur-, art- kaj teatrohistorion en Vieno. Li sendis raportaĵojn al Temeswarer Zeitung kaj Temesvári Hírlap. Reveninte, li fariĝis kunlaboranto de Temeswarer Zeitung kiel kultura rubrikestro. Li publikigis ankaŭ en Banater Schriftum. Li estis ano de Arany János Társaság, kaj ano, poste prezidanto de 1932 de ĵurnalista organizo Erdélyi és Bánsági Újságíró Szervezet.

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Jolán Sas, Illésné

**Jolán SAS, ILLÉSNÉ** [ŝaŝ] estis rumania hungara poetino. Li naskiĝis Budapeŝto la 29-an de novembro 1907 kaj mortis Temeŝvaro la 1-an de aprilo 1963. 
## Kariero
Jolán Sas vivis de la fino de 20-aj jaroj en Temeŝvaro, ŝi estis anino de societo Arany János Társaság, post la dua mondmilito de Bánsági Magyar Írók Szervezete kaj de Ady Endre Irodalmi Kör. Ŝi publikigis en Nyugat Temesvári Hírlap, 6 Órai Újság, Déli Hírlap, Holnap, Heti Magazin, post 1944 en Szabad Szó, Utunk, Bánsági Írás, Bánsági Magyar Népnaptár. 
## Poemvolumo
**Tavasz volt akkor…*, Temeŝvaro, 1931.

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Viktor Karády

**Viktor Karády** [karAdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Karády Viktor,** france **Victor Karady** estas hungara-franca sociologo, profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1993).

Viktor Karády http://www.ceu.hu/profiles/faculty/victor_karady naskiĝis la  1936 en Budapeŝto.

## Biografio 
Viktor Karády frekventis universitaton en Budapeŝto en 1955, sed en la sekva jaro li forlasis la landon. Poste li plulernis en Vieno kaj Parizo. Li laboris ekde 1965 ĝis sia emeritiĝo en Parizo en *Centre national de la recherche scientifique*. Li ankaŭ instruis sociologion en Sorbonne, baldaŭe ankaŭ en Oxford, fine eĉ en Budapeŝto. Inter 1971-1985 li partoprenis en redaktado de *Revue française de sociologie*. Li emeritiĝis en 2003. Li okupiĝis precipe pri la franca edukado kaj pri la judoj en Hungarlando. Li ricevis hungaran premion en 2002.

## Verkaro (elekto) 
**Titres, diplômes et carrières scientifiques universitaires dans la France du 19e siècle*, (1977)
**Szociológiai kísérlet a magyar zsidóság 1945 és 1956 közötti helyzetének elemzésére*, (1984)
**Bildungswesen und Sozialstruktur in Mitteleuropa im 19. und 20. Jahrhundert*, (1990)
**Zsidóság Európában a modern korban* (Judoj en Eŭropo en la moderna erao), (2000)

## Fontoj 
* biografio angle kun foto
* hungarlingva biografio

 
Kategorio:Hungaraj sociologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Francaj sociologoj
Kategorio:Francaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj sciencohistoriistoj
Preĝejo Naskiĝo de Maria (Mohora)

**Preĝejo de Naskiĝo de Maria** (hungare: *Kisboldogasszony*) estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Mohora.

## Historio 
La kirko de Mohora estis konstruita en la 18-a jarcento, poste ĝi estis trakonstruita en 1903. Tiam ĝi ricevis la aspekton nun videblan. La orgeno funkcias ekde 1935.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo staras sola en parko komence de la ĉefstrato. En mezo de la fasado svelta turo altiĝas. Ĉe la piedo de la turo estas la ĉefenirejo. La preĝejo havas ĉefnavon, kiun krucas la flankonavo.

Kermeso okazas en la 8-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare
* hungare

Mohora
Mohora
László Sas

**László SAS** [ŝaŝ] estis rumania hungara verkisto, ĵurnalisto. Li naskiĝis Szabadka la 8-an de aprilo 1893 kaj mortis Budapeŝto la 16-an de aŭgusto 1974. 
## Kariero
László Sas estis kunlaboranto de Világ de Budapeŝto, poste de Nagyváradi Napló. Li publikigis raportaĵojn, felietonojn, novelojn en Keleti Újság. Li estis laborkampulo en Tokaj post 1941. En julio 1943 li liberiĝis, sed en 1944 oni deportis lin en Aŭŝvicon, de kie li sukcesis eskapi. De 1948 li vivis en Budapeŝto. Li estis redaktoro de libraro-serio *Kadima*, kies kaj de Kultúra Regénytár pluraj libroj aperis kun sia kunlaborado.

## Memstara volumo
** Isten lábánál* (Kv. 1923); *Viviana* (romano, samloke. 1924 = Orchidea Könyvek). 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
István Sass

**István SASS** [ŝaŝ] estas rumania hungara matematikisto kaj astronomo. Li naskiĝis Valea lui Mihai la 3-an de aprilo 1945. 
## Kariero
István Sass diplomitiĝis en Universitato de Bukareŝto pri matematiko-astronomio (1969). Li doktoriĝis per disertacio *Stadii tîrzii în evoluţia stelelor* en UBB de Kluĵo (1986). De 1969 li instruis en Baia Mare. Li publikigis en 
Bányavidéki Fáklya, en kiu en 1980 li aperigis artikolserion kun titolo *A csillagok világa* (La mondo de steloj). Liaj fakstudaĵoj aperis fakeldonaĵoj de UBB en Contributions of the Astronomical Observatory Proceedings of the Colloquium of Astronomy Section Astrophysics. 1977. nov.; Proceedings of the Symposium on Methods, Models and Techniques in Physics and Related Fields. 1987). 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj matematikistoj
Kategorio:Rumanaj astronomoj
Kategorio:Hungaraj astronomoj
Pordego Bab al-Mardum

eta|dekstra|Pordego Bab al-Mardum (Pordego de Valmardón).
La **Pordego Bab al-Mardum**, aŭ **Puerta de Valmardón** en hispana, estas urbopordego de Toledo, Hispanio. Ĝi estis konstruita en la 10a jarcento kaj estas probable la plej malnova pordego en la urbo. Ties nomo 'mardum' estas araba vorto por 'blokita'. Eble ĉar ties funkcion iĝis nuligita de la Sunpordo. 

La hispanlingva nomo Valmardón estas fuŝa, fonetika imitaĵo de la araba vorto, dum *bab* en araba signifas pordon, do okazas ripeto. 'Moskeo Bab al-Mardum' estas alia nomo por la najbara Preĝejo Kristo de la Lumo.

## Eksteraj ligiloj 
* *Castilla-La Mancha, Descubre u siente*
* retejo ĉe Archnet 

Bab al-Mardum
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en la 10-a jarcento
Kategorio:Pordegoj en Toledo (Hispanio)
Prilly

**Prilly** estas urbo kaj komunumo en la distrikto Okcidento Laŭzana en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 11522 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Prilly situas okcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano, al kies aglomeraĵo ĝi apartenas, inter Laŭzano kaj Renes. La komunumo konsistas el la urbo Prilly kaj la vilaĝo Cery.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,19 km², de kiuj 5,5% estas kovritaj de arbaro, 11,9% servas por agrikulturo kaj 82,2% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Prilly limas en nordo al Jouxtens-Mézery, en nordnordoriento al Romanel-sur-Lausanne, en oriento al Le Mont-sur-Lausanne, en sudo al Laŭzano, kaj en okcidento al Renens.

## Trafiko 
Tra Prilly pasas la kantona ĉefvojo n-ro 5 de Laŭzano al Payerne kaj la kantona ĉefvojo n-ro 9. Norde de la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A9, kies plej proksima alveturejo situas en distanco de 3 kilometroj. En sudo la komunumo disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Laŭzano al Ĝenevo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Prilly datiĝas el la jaro 976 kiel *in uilla que uocatur presliacus*. Dum mezepoko la katedrala kapitolo de Laŭzano kaj la Abatejo de Saint-Maurice posedis bienojn kaj rajtojn en Prilly. Dum la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la komunumo apartenis al la Voktejo Laŭzano poste ĝis ~2007 al la Distrikto Laŭzano, kiam ĝi surbaze de la administra reformo de 2006 estis atribuita al la nova Distrikto Okcidento Laŭzana.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Prilly-Malley (stacidomo)
* Prilly-Chasseur (stacidomo)
* Union-Prilly (stacidomo)
* Cery-Fleur-de-Lys (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Prilly

Kategorio:Urboj de Svislando
György Sasy

**György SASY** [ŝaŝi] estis rumania hungara redaktoro, verkisto. Li naskiĝis ? kaj mortis ?.
## Kariero
György Sasy redaktis en la 30-aj jaroj la gazeton Bánáti Híradó de Temeŝvaro, la jarlibron *Közgazdasági Évkönyv* (Tv. 1939). Post la dua mondmilito li estis kunlaboranto de gazeto Szabad Szó de Temeŝvaro. En 1947 li translokiĝis en Hungarujon. 
## Volumo
**Így kezdődött…* (Tv. é. n.). 
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Preĝejo de Santiago del Arrabal

eta|dekstre|250ra|Fasado de la Preĝejo de Santiago del Arrabal
eta|250ra|Santiago del Arrabal, vidita el malproksime
La **Preĝejo de Santiago del Arrabal** (Sankta Jakobo de la kvartalo) en Toledo, Hispanio, estas unu el ĉefaj prezentoj de la toleda mudeĥaro. Estas situanta ĉe la Pordego Bisagra norde de la historia areo.

## Priskribo 
Ĝi havas murojn el ŝtono kaj briko kun enirejoj kun markoj en hufoferaj arkoj multlobaj. La absido estas triobla kun tri etaĝoj de arkoj malsamtipaj. En la interno estas arabaj simboloj kiaj la mano de Fatimo aŭ enskribaĵoj sur la ligna tegmento. La navaj arkoj estas gotikaj, same kiel la volbo de la navokruco. La retablo estas renesanca kun platereska ornamo, verko de Francisco de Espinosa kun bildoj de la vivoj de Kristo kaj Sankta Jakobo.

## Historio 
Sankta Vincento Ferrer en 1405 enardigis perpredike la kontraŭsemidan senton de la paroĥanoj kaj instigis ilin al atako kontraŭ la toleda juda komunumo al kiu senigis el ĉefa sinagogo kiu poste estis konata kiel katolika preĝejo de Santa María la Blanca.

En la 20a jarcento oni ŝanĝis la ĉirkaŭon por konstruo de ŝoseo, kio senigis la preĝejon el apudaj konstruoj kaj ĝi sendependiĝis el la Pordego Bisagra, kun kiu ĝi estis unuigita.

## Bildaro 

Dosiero:Flankapordo.JPG|Flanka pordo
Dosiero:Flankaenirejo.JPG|Flanka enirejo ĝenerale
Dosiero:Detalo.arrabal.JPG|Ornama detalo super flanka pordo
Dosiero:Ornamo.santiago.JPG|Ornama detalo ĉe flanka turo

## Eksteraj ligiloj 
* Municipa retejo de turismo 
* Senlimaj muzeoj
* ĉe ArteHistoria 
* Turisma retejo en Kastilio-Manĉo

Kategorio:Religiaj konstruaĵoj en Toledo (Hispanio)
Kategorio:Monumentoj de Toledo
Kategorio:Mudeĥaro
Kategorio:Preĝejoj en Hispanio
Kálmán Sass

**Kálmán SASS** [ŝaŝ] estis rumania hungara reformita ekklezia verkisto, publicisto, redaktoro. Li naskiĝis Galoșpetreu la 17-an de aprilo 1904 kaj Gherla la 2-an de decembro 1958. 
## Kariero
Kálmán Sass akiris diplomon de pastro en Kluĵo en Reformita Teologio (1928). De 1932 li estis pastro en Tileagd kaj poste en Valea lui Mihai de 1937 ĝis 1939. Oni arestis lin laŭ akuzo de iredentismo kaj ekstradiciis lin el Rumanio. Pli poste li revenis al sia ekleziejo. En 1944 li kaŝigis interalie la plipostan ministron de registaro Nagy, Pál Maléter. En 1957 oni denove arestis lin kaj en prizono de Gherla oni ekzekutis lin.

## Verkoj
**Mezőtelegd és a környékbeli községek története, különös tekintettel egyházaikra* (Nv. 1935; noveldonaĵo sub prizorgado kaj kompletigoj de Árpád Varga samloke 1996), 
**Iskoláink története* (samlike. 1937). 
*„Elvész a nép, amely tudomány nélkül való”. Érmi­hály­falva 1942.

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekleziaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikaj malliberuloj
8700 Gevaert

'*8700 *Gevaert'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la belga industriestro Lieven Gevaert (1868–1935), kiu establis la firmaon *"N.V. Gevaert Photo-Producten''. La fotografiaj platoj de Gevaert estis uzitaj por pluraj celoj en astronomio, ĉefe por la astrometrio de la asteroidoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Okcidento Laŭzana (distrikto)

La **Distrikto Okcidento Laŭzana** (en la franca lingvo '''district de l'Ouest lausannois''' ) estas administra unuo de Kantono Vaŭdo. Ĝi havis 69553 loĝantojn la 31-an de decembro 2012. Ĝia ĉefurbo estas la urbo Renens.

## Geografio 
Kiel la nomo indikas, la Distrikto Okcidento Laŭzana situas okcidente de la urbo Laŭzano kaj konsistas el la okcidentaj antaŭurbaj komunumoj de la laŭzana aglomeraĵo.

## Komunumoj de la distrikto Okcidento Laŭzana 
La distrikto Okcidento Laŭzana konsistas (stato en 2013) el 8 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Renens estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio 
La Distrikto Laŭzano Okcidenta estis fondita surbaze de la adiministra reformo de 2006 el komunumoj disigitaj de la distriktoj Laŭzano kaj Morges.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

!
Bach-monumento en Arnstadt

eta|Bach vintre kun junaj fanatikuloj, en la tago de la inaŭguro 1985.
eta|Bach dum suna tago en 2012, rigardanta la urbodomon.
La **Bach-monumento** sur la centra bazar-placo de Arnstadt famiĝas pro ĝia ete petoleca kaj leĝera aspekto.

Ĝi modliĝis fare de Bernd Göbel (profesoro el Halle) kaj muldiĝis el bronzo en la arta gisejo Lauchhammer.

Inaŭgurado estis en la 21-a de marto 1985, kiam oni festis la datrevenon de la 300-a naskiĝtago de Johann Sebastian Bach. Ĉeestis ĉirkaŭ 10.000 vizitantoj kaj krom politikistoj estis sur la podio ankaŭ multaj ekleziaj altranguloj. Politike dum GDR-tempo ne kongrue - sed pro la okazo nepre - la blovorĥestro ludis multajn ĥoralojn de Bach, ilin tamen sen teksto.

## Vidu ankaŭ 
* Bach-kirko
* Bach-domo
* Bach en Arnstadt

## Eksteraj ligiloj 
* Diskuto en 2010 kun la artisto pri lia monumento.

## Notoj 
Kategorio:Arnstadt
Kategorio:Monumentoj en Germanio
Kategorio:Johann Sebastian Bach
Bach-preĝejo (Arnstadt)

eta|La Bach-preĝejo, antaŭe la Hopfen-fontano.
La **Bach-preĝejo** () estas unu el la multnombraj preĝejoj en la urbokerno de Arnstadt, Germanujo.

## Historio 
Unue menciita estis tiu preĝejo en 1333 ankoraŭ sub la malnova nomo *Preĝejo de Sankta Bonifaco*. Deincendie komplete detruite en 1581, ĝi fine rekonstruiĝis ekde 1676. Finiĝis la laboroj en 1683. Nun ĝi ekportis la nomon *Neue Kirche* (=nova preĝejo), kvankam ĝi estis sub la patroneco de la Sankta Triunuo. Konstrumaterialo estis ankaŭ brikoj de la malkonstruita Preĝejo de Sankta Jakobo. Ĝia interno estas tre modesta, en formo de simpla halo kiel kutime por evangelia predikadpreĝejo. Origine ĝi havis du galeriojn. eta|Interno, en la direkto al la du orgenoj.

## Pilgrimloko de orgenemuloj 
La orgenkonstrumastro Johann Friedrich Wender el Mühlhausen faris en la 1703-a jaro orgenon por la Nova preĝejo . Ĝin pruvis kaj unuafoje ludis neniu malpli konata ol la 18-jaraĝa Johann Sebastian Bach. Li estis vokita al la posteno de orgenisto paroĥeja en la sama jaro kaj restos ĝis 1707. Tie ĉi li pliperfektigis sian arton kaj kreive verkis grandan serion da preludoj, fugoj, tokatoj. Arnstadt prave konsideratas kiel lulilo de granda kariero.

Kvankam post 160 jaroj la originala orgeno ankoraŭ bonege funkciis, la tiama ĉeforgenisto insistis pri muntado de nova orgeno pli granda. Feliĉe travivis tiun kaj pli malfruan manipuladon la originala ludotablo, sep registroj, la baroka orgenfasado. Ĉio tio parte surloke parte en la Kastela muzeo ĝis nun videblas. Konserviĝis ankaŭ ĉiuj originalaj orgenfaradaj planoj.

## Bach-festivalo 
La preĝejo staras en la centro dum la ĉiujare okazanta Bach-festivalo. La alian tempon li servas kiel normala paroĥa preĝejo kaj koncertejo ankaŭ por ne-bach-muzikaĵoj. Tre proksime troviĝas la Bach-monumento.

## Vidu ankaŭ 
* Bach en Arnstadt
* La nuna kantoro de la Bach-preĝejo

## Eksteraj ligiloj 
* La historio de la orgenoj.
* Pri la preĝejo sur la retpaĝaro de la Landa porturisma servo, kun fotoj.
* Hejmpaĝo de la organizantoj de la ĉiujara *Bach-Festival*.

Bach
Kategorio:Johann Sebastian Bach
Arnstadt
Arnstadt
Lieven Gevaert

**Lieven GEVAERT** [LIvn GEvart] (naskiĝis en Antverpeno la , mortis en Hago la ) estis flandra industriisto.

Li komencis sian karieron en la entrepreno de sia patrino, kie oni mane produktis fotografian paperon. En 1894 li fondis la firmaon *Lieven Gevaert & Co*. En 1920 ĝi estis renomita al *N.V. Gevaert Photo-producten*. En 1964 *Gevaert Photo-Producten NV* kunfandiĝis kun la germana firmao *Agfa AG* kaj kreiĝis *Agfa-Gevaert NV*.

Jam kiel junulo li estis tre sociema kaj flandrema. Li estis forte influita de la encikliko Rerum Novarum kaj de la verkoj de Lodewijk de Raet. Liaj ĉefaj agadoj temis pri la nederlandlingvigo de la loka industrio kaj pri la kreo de instruado en la loka lingvo. Tiel li kreis en Antverpeno la *Sint-Lievenscollege* por knaboj kaj la *Sint-Ludgardisschool* por knabinoj.

## Honorigoj 
* Unu el la salonoj en la antverpena muzeo pri fotografio portas lian nomon.
* En 1993 oni nomis la asteroidon 8700 Gevaert laŭ li.
* En 2005 li atingis la 33-an lokon en la flandra televidprogramo *La plej grava belgo*.

## Referencoj 
Kategorio:Flandraj industriistoj
(8701) 1993 LG2

**(8701) 1993 LG2** estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry E. Holt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Habelanoj

**Abelanoj** pli malkongrue, **Habelanoj** aŭ *Abelitoj*, estis kristana sekto naskiĝinta kaj disvolviĝinta en Nordafriko najbare de Hipono *(Hippo Regius. Hodiah en Alĝerio)*. Iliaj historio lokiĝas ekde la epoko de la romia imperiestro Arkadio (4-a jarcento), sed ĝi esti preskaŭ malaperinta epoke de Sankta Aŭgusteno de Hipono.

Ĝiaj membroj estis subtenantoj de la absoluta deteniĝemo rilate la seksajn rilatojn, ankaŭ ene de la geedziĝo, opiniante ke la vera geedziĝo konsistus en la unuiĝo de la koroj kaj ne de la korpoj. Ĉiu habelana paro adoptis infanon destinitan heredi siajn bonaĵojn: por povi heredi, tamen, tiuj adoptitaj filoj devis geedziĝi, sin devigante siavice ne generi gefilojn kaj ne profiti de la seksinklino kun la partnero. Tion ili faris por helpi la saviĝon de aliaj homoj.
[eta|Skulpta reprezentaĵo de Kaino kaj Habelo en la [Duomo di Milano|Duomo de Milano.]]

Ilia nomo devenis de la biblia Habelo kiu, laŭ ili, estis ja jes edziĝinta kun la fratino de Kaino, tio estas kun sia propra fratino, sed kun ŝi neniam seksumis. Tion ili ricevis precipe de rakontaĵoj de rabenoj interpretistoj de la Biblio.

Ĉi-teorio komplete ignoris, laŭ la malmultaj scioj alvenintaj de tiamaj herezolojoj, la figuron kaj funkcion de Jesuo.

Tiu doktrino estis forpuŝita de la tiamaj kristanaj verkistoj krom de aŭtoritatuloj de la Kristana Eklezio.

## Bibliografio 
* Giordano Berti, *Dizionario del Cristianesimo*, Vallardi Editore, Milano 1997, ISBN 88-8211-127-X
* Katolikaj enciklopedioj:
** http://letterepaoline.net/progetto-ec/ Enciclopedia_Cattolica
** http://it.cathopedia.org/wiki/  Cathopedia:Voci_indispensabili
** http://www.newadvent.org/cathen/ Catholic_Encyclopedia

Kategorio:Herezo
Kategorio:Herezoj laŭ la Katolika Eklezio
Kategorio:Kristologio
Malnova Pordego Bisagra

La **Malnova Pordego Bisagra** (origine en araba *Bab al-Saqra*, tio estas pordo de komarko Sagra, nune La Sagra, nomata ankaŭ 'Pordego de Alfonso la 6-a') estas pordego de la urbo Toledo (Hispanio), konstruita en la 10-a jarcento, en epoko de la tajfo de Toledo. Ĝi estas nomata ankaŭ 'Bisagra Antigua' (Malnova Bisagra) por distingi ĝin el la *Nova Pordego Bisagra* kiu estis konstruita en 1559. La pordo estis ĉefa enirejo al la urbo (ĉar proksimis al la tombejo) kaj datiĝas el la periodo de Al-Andalus. Poste estis renomita *de Alfonso la 6-a*, ĉar legendo asertas, ke sub ties arkoj eniris la kristanaj trupoj la 25-an de majo de 1085, post la konkero fare de kristanoj kontraŭ araboj.

Arkitekture konsistas el diversaj arabstilaj arkoj, kaj plej ornamita ekstera fasado kun ĉefa arko trapasata de stranga lintelo el granito. Ĝi restis laŭ plej originala stato ĉar estis murigita kiam ekfunkciis la *Nova Pordego Bisagra*.

## Literaturo 
* Clara Delgado Valero, *Regreso a tulaytula: Guía del Toledo islámico: siglos VIII-XI*, eld. Junta de Comunidades de Castilla-La Mancha, 1999, p. 133-4

## Eksteraj ligiloj 
* Page at *Museum With No Frontiers* (MWNF)  (Konsultita la 4-a de decembro, 2008)
* Photos on *Oronoz.com*  (Konsultita la 4-a de decembro, 2008)
* "Arrabal Quarter and Puerta Bisagra" ĉe *Archnet*  
* Retejo pri Kastilio-Manĉo 

Bisagra
Kategorio:Pordegoj en Toledo (Hispanio)
Kategorio:Al-Andalus
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en la 10-a jarcento
Eldonejo Enciklopedio de Ĉinujo

**Eldonejo Enciklopedio de Ĉinujo** (EEĈ) estas eldonejo en Ĉinujo, kiu kompilas kaj publikigas la 74-voluman *Enciklopedion de Ĉinujo.* Fondita la 18-a de novembro 1978, la publikiganto jam eldonis ĉinan tradukon de *Brita Enciklopedio*. La eldonejo estas publikiginto de pli ol cent fakaj kaj lokaj enciklopedioj. La *Enciklopedia Vortaro de Ĉinujo* estas kompilaĵo de la eldonejo, kiu entute jam publikigis proksimume 10.000 referencajn librojn. Pli ol 200 publikaĵoj de EEĈ jam gajnis prestiĝajn premiojn kiel la Premio por la plej Bona Eldonaĵo kaj la Nacia Premio por la plej Bona Leksikologia Eldonaĵo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la EEĈ  

Kategorio:Libroeldonejoj
Kategorio:Ĉinaj eldonejoj
Bitero (trinkaĵo)

[eta|200px|Botelo da [Angostura bitero]]
**Bitero** estas ĝino aŭ brando en kiu miksaĵo de amargustaj spicherboj estas infuzita. Ĝi enhavas malpli ol 100 gramojn da sukero je litro, alie ĝi nomiĝas spicherba likvoro.

Konataj biteroj estas:

* Absinto
* Becherovka
* Beerenburg
* Campari
* Elixir d'Anvers
* Izarra
* Jägermeister
* Juttertje
* Mandarin
* Oranjebitter
* Picon
* Schelvispekel
* Schrobbelèr
* Schylger Jutters-Bitter
* Underberg
* Unicum

## Vidu ankaŭ 
* Biterbulo

Kategorio:Alkoholaĵoj
Historio de Alando

**Alando** estas aŭtonoma lando de Finnlando. Alando estas en strategia situo proksime Botnia golfo, Finna golfo kaj Stokholmo. Alando ankaŭ estas Sveda-paroli lando en Finnlando.

## Prahistorio 
Alando estis okupita Kombila Ceramika kulturo inter ĉirkaŭ 4000 a. K. kaj 2500 a. K. Poste, Alfronta Vara kulturo komencas aperi kaj finiĝis ĉirkaŭ 1800 a. K. kiam Kiukaista kulturo komencas aperi. Ĝenerale, oni kredas ke estis uralaj parolantoj.

## Mezepoko 
Inter 1300 kaj 1600, Kastelholmo estis ĉe la centro de multaj bataloj. Dum 1712 kaj 1721, Rusio invadis Alando kaj aliĝis ĝin kune kun Finnlando sub rusa kontrolo.

## Malarmado 
Dum la Krimea milito, anglafranca forto atakis Bomarsund. Post la milito, la 1856 Traktato de Parizo malarmadis Alando. Rusio rearmadis Alando en 1916 kaj uzis ĝin kiel submara bazo en Unua Mondmilito. Alando estis denove malarmadis en 1921.

Kategorio:Historio
Kategorio:Alando
8702 Nakanishi

'*8702 *Nakanishi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masanori Hirasawa kaj Shohei Suzuki elde la observatorio de la monto Njukasa, proksime de Fuĵimi (gubernio Nagano, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Akio Nakanishi'', unu el plej konataj astrofotografiistoj en Japanio ; li kontribuis al la japana amatora astronomio, disvolvante malvarmigitajn ŝargkuplitajn fotilojn. Li estas ano de la stacio de la Monto Njukasa, elde kie la asteroido estis malkovrita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Masanori Hirasawa
Kategorio:Malkovrita de Shohei Suzuki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Lofti-Montaro

eta|220px|Pinto de Lofti-Monto.
**Lofti-Montaro** estas montaro ĵus oriente de Adelajdo en Suda Aŭstralio.

## Situo kaj priskribo 
Lofti-Montaro etendiĝas ekde la ekstrem-suda punkto de Duoninsulo Fleurieu ĉe la urbo Cape Jervis norden tra 300 da kilometroj antaŭ ol malaperi norde de Peterborough. Apud Adelajdo ĝi disigas la Adelajdan Ebenaĵon de la vastaj ebenaĵoj kiuj ĉirkaŭas Murej-Riveron kaj etendiĝas orienten al Viktorio.

La Hejsen-vojo trairas preskaŭ la tutan longon de la montaro, renkontante okcidenten Flinders-Montaron apud Hallett.

La montaro havas mediteranean klimaton kun modera precipitaĵo alportata de sud-okcidentaj ventoj. La someroj estas varmaj kaj la vintroj malvarmetaj. La suda parto de la montaro estas pli humida (kun 900&nbsp;mm da jarpluvo) ol la norda parto (400mm).

## Vidu ankaŭ 
[maldekstra|eta|220px|[IBRA-regiono *Flinders Lofty Block* kiu enhavas i.a. Lofti-Montaron.]]
: Lofti-montaraj duonarbaroj

## Eksteraj ligiloj 
:  Geomorfologio de Lofti-Montaro. 
:  Magneta Monteto, Peterborough.
:  Batunga-Regiono, suda Lofti-Montaro.

Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Kategorio:Suda Aŭstralio
Kategorio:Adelajdo
8703 Nakanotadao

**8703 Nakanotadao** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Tadao Nakano*, de la Universitato de Osako. Li proponis en 1953 la tiel nomatan formulon de Nakano-Nishijima-Gell-Man de la statistikoj de la , kiu iĝis unu el la fundamentoj de la modelo de la kvarkoj. Liaj interesoj ankaŭ etendiĝas al la ĝenerala relativeco kaj la gaŭĝa teorio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
8704 Sadakane

'*8704 *Sadakane'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Kozo Sadakane*, de la Universitato de Eduko de Osako. Li estas sperta en analizo de stelaj spektroj, speciale tiuj kun apartaj kemiaj ecoj kaj tiuj de malnovaj steloj mankantaj je pezaj elementoj. Steloj de surface normala tipo kun manko de elementoj, kiel *21 Peg* kaj *HR 7338'' estas ofte tiel nomataj "Steloj de Sadakane".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Turgaja Maro

**Turgai**, **Turgaja Maro** aŭ **Turgaja Markolo**, konata ankaŭ kiel **Okcidentsiberia Maro**, estis granda neprofunda salakva akvejo (epikontinenta aŭ interna maro) de la grologiaj eraoj Mezozoiko kaj Kenozoiko. Ĝi etendis norden de la nuna Kaspia Maro al "paleo-arkta" regiono, kaj ekzistis el meza Ĵurasio al Oligoceno, el proksimume antaŭ 160 al 29 milionoj da jaroj.

La Turgaja Maro ne estis absolute kontinua tra tiu tuta erao, kvankam ĝi estis konstanta kaj hegemonia karaktero en ties regiono; ĝi "fragmentigis sudan Eŭropon kaj sudokcidentan Azion en multaj grandaj insuloj, kaj separis Eŭropon el Azio."

La divido de la teramasoj de Eŭrazio fare de Turgai havis efikon izoligi animalajn populaciojn. Krome ĝi limigis la ekziston de of variaj  kaj amfibioj.

La nome de la Turgaja Maro derivas el regiono de nuna Kazaĥio, kie fluas la rivero Turgaj.

## See also
* Rejka Oceano
* Maro Sundance
* Oceano Tetiso

## Referencoj
Kategorio:Praoceanoj
Kategorio:Ĵurasio
Kategorio:Kretaceo
8707 Arakihiroshi

'*8707 *Arakihiroshi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japanan  Hiroshi Araki (japane : 荒木 博志 *Araki Hiroshi''). Dum la alproksimiĝo de Marso en 1956, li faris multajn belajn desegnojn de tiu planedo. Li ankaŭ ŝatas kalkuli orbitojn kaj desegni laŭ optikaj observoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Burdigaliano

{|class="infobox" 
**Burdigaliano** estas, por la geologia temposkalo de la IKS, geologia aĝo aŭ stratigrafia tavolo de mioceno. Ĝi enhavas la tempon inter antaŭ 20.43 ± 0.05 kaj 15.97 ± 0.05 milionoj da jaroj. La Burdigaliano estas antaŭata de la Akvitaniano kaj estas sekvata de la Langiano, nome ĝi estas la unua kaj plej longa kaj varma periodo de la Mioceno.

## Notoj 
### Bibliografio 
* Gradstein, F.M.; Ogg, J.G. & Smith, A.G. ; **2004**: *A Geologic Time Scale 2004*, Cambridge University Press.
* Munier-Chalmas, E. & de Lapparent, A. ; **1893**: *Note sur la nomenclature des terrains sédimentaires*, Bulletin de la Societé Géologique de France **3(21)**, p.&nbsp;479-480. 
* Depéret, C.; **1892**: *Note sur la classification et le parallélisme du Système miocène*, Bulletin de la Societé Géologique de France **3(20)**, p.&nbsp;ĈLV-CLVI. 

## Eksteraj ligiloj 
* GeoWhen Database - Burdigaliano
* Neogeno, ĉe la retejo de la subkomisiono por stratigrafia informo ĉe IKS
* Neogeno , ĉe la norvega retejo pri registroj de geologio kaj stratigrafio

Kategorio:Stratigrafio
Kategorio:Geologio
Krongrupo

eta|dekstra|350px|Bildoj de du distingaj krongrupoj (ruĝe), konektitaj al praulo (nigra cirklo). Ambaŭ grupoj formas pli grandan krongrupon (lile). 

En Filogenetiko, **Krongrupo** de kolekto de specioj konsistas el vivantaj reprezentoj de la kolekto kune kun siaj prauloj ĝis sia plej ĵusa komuna praulo same kiel kun ĉiuj el la posteuloj de tiu praulo. Ĝi estus tiele klado, nome grupo konsista el specio kaj ties posteuloj .

La nomo estis stampita de Willi Hennig, la formulisto filogenetika sistematiko, kiel vojo al klasigo de vivantaj organismoj relative al formortintaj. Kvankam formulita en la 1970-aj jaroj, la termino ne estis komune uzita ĝis ties reenmeto en la 2000-aj jaroj fare de Graham Budd kaj Sören Jensen.

## Notoj
## Bibliografio
*

*

*

Kategorio:Filogenetiko
Kategorio:Evolua biologio
Kategorio:Fosilioj
Kategorio:Paleontologio
Kategorio:Zoologio
Neogeno

{|class="infobox" 
**Neogeno** estas geologiaj periodo kaj sistemo por la geologia temposkalo de la Internacia Komisiono pri Stratigrafio (IKS) starte antaŭ 23.03 ± 0.05 milionoj da jaroj kaj fine antaŭ 2.588 milionoj da jaroj. Ĝi estas la dua periodo en Kenozoiko, sekvas al Paleogeno kaj estas sukcedata de Kvaternaro. Neogeno estas subdividata en du epokoj, la pli supra Mioceno kaj la pli posta Plioceno.

Neogeno kovras ĉirkaŭ 20 milionoj da jaroj. Dum tiu periodo, mamuloj kaj birdoj pluevoluis la pli modernaj formoj, dum aliaj vivogrupoj restis relative senŝanĝe. Fruaj homedoj, prahomoj, aperis en Afriko. Okazis kelkaj kontinentaj movoj, el kiuj plej grava estus la konekto de Norda kaj Suda Ameriko ĉe la Istmo de Panamo, malfrue en Plioceno. Tio fortranĉis oceanajn fluojn inter Atlantiko kaj Pacifiko, kaŭzante klimatajn ŝanĝojn kaj kreante la aperon de la Golfa Marfluo. La tutmonda klimato malvarmiĝis konsiderinde laŭlonge de Neogeno, fine en serio de kontinentaj glacialojn en la venonta Kvaternaro.


Kategorio:Kenozoiko
Kategorio:Geologiaj periodoj
Kopa regulo

**Kopa regulo** aŭ **Regulo de Cope** [koŭp], postulita de la usona paleontologo Edward Drinker Cope, asertas ke la stirpoj de populacioj tendencas pliiĝi laŭ korpogrando laŭlonge de la evolua tempo. Dum tiu regulo estis pruvita en multaj ekzemploj, ĝi ne entenas vere ĉiujn nivelojn de la taksonomio aŭ ne okazas en ĉiuj kladoj. Pli granda korpo asociiĝas kun pliiĝantaj biologiaj kapabloj pro multaj tialoj, kvankam estas ankaŭ malavantaĝoj kaj je individua kaj je klada niveloj: kladoj kiuj enhavas pli grandajn individuojn plej proksimiĝas al formorto,kio povas limigi la maksimuman grandon de organismoj.

## Notoj 
Kategorio:Biologiaj reguloj
Kategorio:Evolua biologio
Kategorio:Evoluo
Pamela C. Rasmussen

**Pamela Cecile RASMUSSEN** (16an de oktobro 1959) estas elstara usona ornitologino kaj fakulino pri aziaj birdoj. Ŝi estis iam priserĉulo asociita al la Smithsonian Institution en Vaŝingtono, kaj nune baziĝas en la Miĉigana Ŝtata Universitato. Ŝi estas asocia kun aliaj ĉefaj centroj de priserĉado en Usono kaj Britio.

Fruaj reserĉoj de Rasmussen temis pri marbirdoj de Sudameriko kaj fosiliaj birdoj el Nordameriko. Ŝi poste specialiĝis en aziaj birdoj kaj priskribis kelkajn novajn speciojn kaj klarigis la statusojn de aliaj, ĉefe de zosteropoj kaj strigoj. Pli ĵuse, ŝi engaĝiĝis en grandskala kunlaborado pri modeloj de tutmonda biodiverseco, kaj konsilis pri la taksonomia statuso de gipoj de Suda Azio.

Ŝi estis ĉefa aŭtoro de *Birds of South Asia: The Ripley Guide*, mejloŝtona verko pro sia enorma geografia kaj prispecia atingo kompare al ties antaŭaĵoj. Kiel rezulto de ŝia studaro pri birdaj muzespecimenoj dum reserĉado por la libro, ŝi ludis gravan rolon por malkaŝi la etendon de la ŝtelado el muzeoj kaj fraŭda dokumentaro misfare de elstara brita ornitologo kaj maldeca persono Richard Meinertzhagen.

Kategorio:Usonaj ornitologoj
Catingueira

**Catingueira** estas municipo en la brazila subŝtato Paraibo, kiu havis 4.812 loĝantojn en 2010 . 

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Paraibo

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Paraibo
Colymboides

La birdogenro ***Colymboides*** enhavas tri speciojn de prakolimboj dataj el malsupra Oligoceno aŭ supra Mioceno. Ĝi estas la plej aĝa senerara gavioforma genro konata ĝis 2009, estas amplekse konata el frua Priaboniano – antaŭ ĉirkaŭ 37 milionoj da jaroj (mj) en malsupra Eoceno – al supra Mioceno (malsupra Burdigaliano, malpli ol 20 mj) el nesalakvaj kaj maraj rokoj de okcidenta Eŭrazio norde de Alpa sistemo, inter Atlantiko kaj la iama Turgaja Maro. Ĝi estas kutime lokita jam en la Gaviedoj, sed kutime en subfamilio Kolimboidenoj, dum la modernaj kolimboj formus la subfamilion **Gavienoj**. Sed la materialo de *Colymboides* estas ĝenerale tre distinga el la modernaj kolimboj, kaj povus fakte aparteni al nune formortinta familio de primitivaj gavioformaj. Plie, la supozita genro povus bone esti estinta parafiletika, ekzemple pri *Dyspetornis* – kiu estas nune enhavata ene – kaj povus esti separata denove. Kruro de nepriskribita malgranda kolimbo estis trovita en kuŝejo de malsupra Oligoceno ĉe Enspel (Germanio); ĝi povus aŭ ne aparteni al *Colymboides*. La plej bone studita specio, *Colymboides minutus*, estis priskribita de Robert Storer kiel multe pli malgranda ol la modernaj kolimboj kaj ne tiom bone adaptita al plonĝado.

## Notoj 
## Referencoj 
Kategorio:Gavioformaj
Kategorio:Prahistoriaj birdoj
Paco Pilgrimulo

**Paco Pilgrimulo** (18an de julio 1908 – 7an de julio 1981) dumnaske **Mildred Lisette Norman** estis usona porpac-aktivistino, kiu transiris piede kaj sen pakaĵo Usonon ok fojojn al 20 fojojn kaj vizitis ĉiujn provincojn de Kanado. Ekde la 1a de januaro 1953 en Pasadena, Kalifornio, ŝi adoptis la nomon "Peace Pilgrim" (Paco Pilgrimulo) kaj piediris tra Usono dum 28 jaroj. Post 40.000 kilometroj ŝi ĉesis nombri kilometrojn, sed sekvis plue sian internan alvokon, marŝadi por paco.

## Vivo 
**Mildred Norman** naskiĝis en 1908 sur la birdbreda farmo en Nov-Ĵerzejo kiel la unua de tri filoj. La gepatroj apartenis al malriĉa, sed ŝatata germana enmigrinta komunumo. En la 1930-aj jaroj ŝi edziniĝis kiel lerta kaj inteligenta juna virino, sed la edziĝo ne estis sukcesa kaj 1939 estis la divorco. Jam antaŭe –ŝi rekonis-, ke la penado nur por materiaj valoroj kaj por familio por ŝi ne estis sufiĉa. Ŝi serĉis respondojn por la urĝaj demandoj de la nuntempo, kaj tiele ŝi engaĝis sin en porpacaj organizoj kaj laboris kun mensaj malsanuloj.

En 1952 ŝi estis la unua virino, kiu iris la tutan 3510&nbsp;km longan Apalaĉan migradvojon dum unu sezono. En la naturo ŝi trovis okazon por kontemplado kaj preĝado. Post dek-kvin jaroj ŝi komencis sian pilgrimadon, kiun ŝi kontinuis dum 28 jaroj. Paco Pilgrimulo iris sian propran vojon, ŝi ne apartenis al ia organizo aŭ eklezio, kaj ŝi ne petis manĝon aŭ restadejon, kiam ŝi estis survoje. Estis tempo de la Korea kaj Vjetnama militoj, tempo de la troarmado kaj malvarma milito. Nur pacista rezolucio en la atoma epoko povu esti taŭga laŭ Paco Pilgrimulo. Pri tio ŝi parolis en universitatoj, preĝejoj aŭ naciaj kaj internaciaj radiostacioj, sed ankaŭ ĉie, kie homoj haltigis ŝin por paroli. Laŭ Paco Pilgrimulo, la interna paco de ĉies aparta homo estas antaŭkondiĉo por mondo-paco.

En 1981, sur la vojo al prelego ŝi mortiĝis en aŭto-akcidento en Knokso, Indiano.

Ekde ŝia morto la "Amikoj de Paco Pilgrimulo" klopodis por disvastigo de ŝia mesaĝo. Ili vendis libreton en 400.000 ekzempleroj kun tekstoj de aŭ pri Paco Pilgrimulo kaj broŝuron en pli ol 100 landoj. La libro estis tradukita en 22 lingvojn kaj la broŝuron en ĉirkaŭ 20 lingvojn.

## Ekzemplo 
Via estonteco

En ĉi tiu mondo al vi estas donata, kiel vi donas

Kaj vi estas pardonata, kiel vi pardonas-

Dum vi iras vian vojon

Tra ĉiu bela tago

Vivante vian estontecon vi kreas

## Notoj 
## Bibliografio 
* Steps Toward Inner Peace (1964)
* Peace Pilgrim, Her Life and Work in her Own Words (1983)
* Peace Pilgrim: The Spirit of Peace (1997)
* Peace Pilgrim: An American Sage Who Walked Her Talk (2000)

Kategorio:Pacistoj
Kategorio:Pilgrimado
Kategorio:Usonaj aktivuloj
Robert W. Storer

D-ro **Robert W. STORER** (naskiĝis la 20-an de septembro 1914, mortis la 14-an de decembro 2008) estis usona ornitologo konata pro sia verko pri birdaj sistematiko kaj evoluo, ĉefe de greboj. Li naskiĝis en Pittsburgh (Pensilvanio). Li en 1997 ricevis la premion *Loye and Alden Miller Research Award* de la *Cooper Ornithological Society*, kiu estas donata kiel agnosko al dumviva atingo en ornitologia reserĉado.

Portas lian nomon la Blankfrunta cipselo (*Cypseloides storeri*).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Robert W. Storer

Kategorio:Usonaj ornitologoj
György Károlyi

Grafo **György Károlyi** [djordj kAroji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Károlyi György** estis hungara politikisto, mecenato, membro honora kaj direktora de Hungara Scienca Akademio (1825). Lia patro estis József Károlyi, lia frato estis Lajos Károlyi, liaj filoj estis Tibor Károlyi, Gyula Károlyi (senatano) kaj István Károlyi (politikisto, 1845).

György Károlyi http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07465.htm naskiĝis la  1802 en Vieno. Li mortis la  1877 en Budapeŝto.

## Biografio 
György Károlyi komence estis soldato, kie li konatiĝis kun István Széchenyi. Baldaŭe ili vojaĝis kune en eksterlando, kie li studis la novajn teknikojn. Hejmenveninta grafo Károlyi partoprenis en la parlamentado, eĉ li estis unu el la gravaj fondintoj de Hungara Scienca Akademio en 1825. Krome li estis grava figuro de la tiama reforma movado. En 1836 li edziĝis baldaŭe havanta 5 filojn kaj filinon. Lia plej fama filo estis István Károlyi (politikisto, 1845). Post fiasko de la hungara liberecbatalo li estis nelonge arestita, poste li okupiĝis pri sia bieno. Li konstruis en Pest (urbo) en 1832 palacon "Károlyi", kiu nun estas Literatura Muzeo Petőfi.

## Fontoj 
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero K kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
eta|maldekstre|Grafikaĵo pri György Károlyi

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj mecenatoj
Kategorio:Hungaraj magnatoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Marion Bartoli

**Marion Bartoli** (naskiĝis  en Le Puy-en-Velay, departemento Haute-Loire, Aŭvernjo, do nun -jara) estas franca tenisistino. Ŝi loĝas en Ĝenevo, ludas tenison ekde la 6-a vivjaro kaj ekde la jaro 2000 profesie praktikas la sporton. Kiel 16-jarulino, ŝi havis unuajn internaciajn sukcesojn, gajnante la junulajn turnirojn US Open, Australian Open kaj la malferman turniron de la aŭstralia ŝtato Aŭstralio. En julio 2007 ŝi atingis la duan pozicion en la unuopa virina konkurso de la internacia turniro de Wimbledon, kaj la 6-an de julio 2013 gajnis tiun turniron, kontraŭ la germanino Sabine Lisicki, tiel atingante la unuan venkon en turniro de la serio *Grand Slam*.

[eta|maldekstra|Bartoli Marion en la turniro de [Miami en 2012]]

Kategorio:Francaj tenisistoj
Lajos Kardos

**Lajos Kardos** [lajoŝ kardoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kardos Lajos** estis hungara psikologo, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1985).

Lajos Kardos http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07426.htm naskiĝis la  1899 en Rákospalota (iama urbo). Li mortis la  1985 en Londono.

## Biografio 
Lajos Kardos frekventis 2 universitatojn en Vieno, poste inter 1929-1934 li esploris helpe de stipendio. Hejmenveninta li ne havis postenon. Post la dua mondmilito li laboris en psikologia instituto, poste ekde 1947 ĝis la emeritiĝo en 1971 li instruis en Universitato de Budapeŝto, kie li estis ankaŭ katedrestro. Li okupiĝis pri perceptoj, lernado de bestoj, komparo de rememoroj inter homoj kaj aliaj bestoj.

## Memorigiloj 
* en 2002 oni fondis memormedalon pri Lajos Kardos

## Verkaro (elekto) 
* *Ding und Schatten* (1934), hungare: (1984)
* *Lélektan* (Psikologio), (1953)
* *Általános pszichológia* (Ĝenerala psikologio), (1964)
* *A neuropszichikus információ eredete*, (1976), angle: (1984)

## Literaturo 
* biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungardevenaj britoj
Sándor Károlyi (politikisto)

**Grafo Sándor Károlyi** [ŝAndor kAroji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Károlyi Sándor** estis hungara politikisto, ekonomikisto, magnato, mecenato, membro direktora de Hungara Scienca Akademio (1881).

Sándor Károlyi http://www.ogyk.hu/e-konyvt/mpgy/alm/al897_01/268.htm naskiĝis la  1831 en Pest (urbo). Li mortis la  1906 en Menton, sed li estis entombigita en Fót.

## Biografio 
Sándor Károlyi batalis por la hungara liberecbatalo sub György Klapka en 1849, poste li migris al Francio. Tie li konatiĝis kun Pierre Guillaume Frédéric le Play. Grafo Károlyi hejmenvenis en 1854 kaj li okupigixis pri sia bieno. Post 2 jaroj li strebis por ĉevaltira tramo inter Pest kaj Újpest. Li oferis multe da monoj por la trafikilo, kiu realiĝis, eĉ poste ĝi trafikis ĝis Rákospalota (iama urbo). En 1861 li partoprenis en escepta parlamento en 1861, en la sama jaro li edziĝis. poste li senĉese estis deputito inter 1881–1906. Ekde 1879 li okupiĝis pri agraraj reformoj. En 1895 li fondis hospitalon de Újpest, baldaŭe apude pensiulejon kaj orfejon. En 1898 li establis kooperativan tutlandan reton. Li ricevis ordenon de la Ora Ŝaffelo en 1900.

## Verkaro (elekto) 
eta|Skulptaĵo pri Sándor Károlyi
* *Terménykivitelünk és a vízi utak* (Eksportado de agraraj produktoj kaj la navigeblaj riveroj), (1881)
* *Néhány szó a magyar munkáskérdésről* (Kelkaj vortoj pri la hungara laborista demando), (1895)
* *A telepítés kérdéséhez* (1900)

## Memorigiloj 
* memortabuloj en Újpest kaj en Budapeŝto
* skulptaĵo de Alajos Stróbl farita en 1908

## Fontoj 
* biografio kun foto (la teksto estas legebla: maldekstre serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* http://karolyisandor.uw.hu/karolyi/eletrajz/eletrajz.html
* biografio hungare (la teksto estas legebla: maldekstre klaku al litero K, poste serĉu la nomon, fine klaku tien)

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj mecenatoj
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj magnatoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Ernő Schiff

**Ernő SCHIFF** [ŝif] estis hungara, rumania hungara kuracisto kaj pediatro. Li naskiĝis en Gáborján la 6-an de septembro 1863 kaj mortis en Kluĵo la 26-an de majo 1939.

## Kariero 
Ernő Schiff diplomitiĝis en Universitato de Budapeŝto en 1888. Li komencis sian kuracistan karieron en milithispitalo de Buda]. En Berlino kaj Munkeno li specialiĝis pri pediatrio. Reveninte, li laboris en Nagyvárad, kie ĝis 1925 li estis ĉefkuracisto de hospitalo pri pediatrio.

## Verkoj ĉefaj 
* A vér alkotóelemeinek és haemoglobin tartalmának quantitatív magatartása az újszülöttek ép és káros viszonyai mellett (Bp. 1888); Adatok az első életnapok folyamán elválasztott vizelet quan­ti­tatív chemiai összetételében (samloke. 1892); A csecsemők ápolásának rövid kézikönyve (Nv. 1904); Adatok az újszülött vérének chemiai összetételéről (Bp. 1906).

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj pediatroj
Árpád Schilling

**Árpád SCHILLING** [ŝiling] estis hungara, rumania hungara kuracisto kaj internisto. Li naskiĝis en Noszoly la 18-an de novembro 1880 kaj mortis en Stutgarto en 1955.

## Kariero
Árpád Schilling komencis siajn medicinajn studojn en Universitato de Zuriko kaj li diplomiĝis en Universitato de Koloĵvaro en 1905. Li specialiĝis pri ĥirurgio en Budapeŝto, kaj laboris en hospitalo de Ordeno Irgalmas. En 1912 oni nomumis lin ĉefkuracisto pri kirurgio en Dicsőszentmárton. Post la unua mondmilito li laboris en Oradea. Pro aplikado de hemeopatio oni eligis lin el societo Orvos-, Gyógyszerész- és Természettudományi Egylet de Departemento Bihor. En 1931 oni elektis lin vicprezidanto de Ligo de Internacia Homeopatio en Parizo.

## Studaĵo
**Új irányelvek és eredmények az organotherápiában* en Erdélyi Orvosi Lap (Kv. 1924/15–16)

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Hungaraj kirurgoj
Edit Lugosi

**Edit LUGOSI** [lugoŝi] estas hungara tekstilartistino. Ŝi naskiĝis en Baia Mare la 4-an de decembro 1946.
## Kariero
Edit Lugosi diplomitiĝis en la fako pri tekstilarto en 1973 en Kluĵo. De 1990 ŝi vivas en Veszprém.
## Premioj
*1971, 1973: Diákfesztivál, Kluĵo; 1984: 1-a premio de Dekoratív Szimpozion (Baia Mare); 1990: Premio de Veszprém Megyei Őszi Tárlat; 1993: 1-a premio de konkurso Veszprém a művészetben; 1998: Nivelpremio de ekspozicio "1848-49 emlékkiállítás" . 
## Fonto
*Biografio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj tekstilartistoj
Kategorio:Hungaraj tekstilartistoj
Kategorio:Hungaraj gobelinistoj
Ministerio pri ekstera komerco (Francio)

La **ministerio pri ekstera komerco** estas la ministerio de la franca registaro komisiita pri komercaj rilatoj de Francio kun la resto de la mondo.

## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Listo de la francaj ministroj pri ekstera komerco

### Eksteraj ligiloj 
* 
* Dekreto n° 2012-852 de la 5-a de julio 2012 pri la atribuoj de la ministro pri ekstera komerco

Kategorio:12-a arondismento de Parizo
ekstera komerco
István Károlyi (politikisto, 1845)

**Grafo István Károlyi** [iŝtvAn kAroji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Károlyi István** estis hungara politikisto, membro direktora de Hungara Scienca Akademio (1907). Li estis filo de György Károlyi.
eta|István Károlyi
István Károlyi http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/k/k10375.htm naskiĝis la  1845 en Pest (urbo). Li mortis la  1907 en Nagykároly (nuntempa Carei en Rumanio).

## Biografio 
István Károlyi post lernado li vojaĝis al Florenco en 1865. En la sekva jaro li aliĝis al hungara legio gvidata de György Klapka. En 1867 li hejmenvenis kaj li okupiĝis pri sia bieno, sed li ankaŭ komencis politikadi. En 1869 li edziĝis baldaŭe havanta 2 gefilojn. Inter 1872-1875 li estis notario en la supera ĉambro, krome li estis deputito parlamenta inter 1887-1910.

## Fontoj 
* biografio hungare (por legi ĝin iru pli malsupren!)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj