open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lajos Kovács (kemiisto, 1920)

**Lajos Kovács** [lajoŝ kovAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kovács Lajos,** estis hungara kemiisto.

Lajos Kovács naskiĝis  en Abony, li mortis en printempo de 2011.

## Biografio 
Lajos Kovács finis en industria lernejo en 1939, poste li laboris jaron en laboratorio pri farboj. Inter 1940–1949 li esploris en alia laboratorio, inter 1949–1952 li estis fondinta laboratoriestro, inter 1952–1957 li havis altan postenon en instituto, poste 2 jarojn li denove estis laboratoriestro. Li estis teknika direktoro de ŝtata entrepreno de farboj (1957–1976), poste li pensiuliĝis, tamen li restis konsilisto en la entrepreno. Intertempe li kandidatiĝis en 1961 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li iniciatis unuiĝon de malgrandaj, disaj, malmodernaj farbouzinoj, kiu estis kreita en 1959. Li ricevis premiojn inter 1948-1990.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Száradó olajok ricinusolajból.* (1948)
* *Műgyantalakkok.* (1953)
* *Vizsgálatok a titántetraklorid-alumíniumalkil katalizátor rendszerek kialakulásáról az etilén atmoszferikus polimerizációjával kapcsolatban.* (3 partoj, kunaŭtoro, 1958–1960)
* *Kísérletek epoxi-karbonsavészter származékok előállítására, különös tekintettel új, nagymolekulájú vegyületek képzésére.* (1961)
* *Nagymolekulájú szerves anyagok.* (1964, denove: 1980)
* *Lakk- és festékipari termékek fejlődése.* (1976)
* *Vizes polimerdiszperziók.* (monografio, 1986)

## Fontoj 
* aprezo kun foto (legebla en la 199-a paĝo)
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Dlouhá Stropnice

**Dlouhá Stropnice** () estas domaro en Ĉeĥio, parto de municipo Horní Stropnice en distrikto České Budějovice en Sudbohemia regiono. Dlouhá Stropnice ne estas klasika montara vilaĝo, sed agrikultura vilaĝo situanta en plata valo sub monto Kraví hora. Ĝiaj bienoj estas en longeco de kelke da kilometroj maldense konstruitaj sur ambaŭ flankoj de rivereto Stropnice, kiu ĉi tie fluas ankoraŭ kiel malgranda rojo. En jaro  en la vilaĝo vivis .

**Dlouhá Stropnice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 10,03&nbsp;km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1300. Post forŝovo de germanoj venis enloĝigitoj (150 homoj) plejparte el regiono de Třeboň, kiuj en ĉi tieaj grandaj bienoj tro longe ne mastrumis, ĉar jam en la jaro  1949 ili fondis UAK, kiu estis pli poste ŝtatigita. Proksime de la vilaĝo estis konstruita granda kazerno de Limgardistaro, kiu ĝis la jaro 1989 tre malagrabligadis la eniron en la vilaĝon al la vizitantoj.Nun la bienoj grandparte servas nur al refreŝigejaj celoj, la kazerno kadukiĝas.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo de Virgulino Maria el la jaro 1901

## Personecoj 
En Dlouhá Stropnice en la jaro 1896 naskiĝis politikisto Wenzel Jaksch.

## Ĉirkaŭaĵo
* Dobrá Voda
* Šejby

## Pluaj fotoj 

Dlouhá Stropnice - selské usedlosti.jpg|Kamparanaj bienetoj
Dlouhá Stropnice - kaple obr2.jpg|Kapelo

Kategorio:Horní Stropnice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Setlejoj en Novohrada cismontaro
Trolebusa transporto en Ĉerkessk

**Trolebusa transporto en Ĉerkessk** () estas trolebusa sistemo funkcianta en la urbo Ĉerkessk, ĉefurbo de Karaĉajio-Ĉerkesio en Rusio. Ĝi estis lanĉita la . La funkciigisto estas la firmao Trollejbusnoje upravlenije.

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Ĉerkessk
* Trolebusa transporto en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* Neoficiala retejo (plurlingva)

Kategorio:Ĉerkessk
Ĉerkessk
Svébohy

**Svébohy** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Horní Stropnice en distrikto České Budějovice en Sudbohemia regiono. Ĝi situas en Novohrada cismontaro  proksimume du kilometrojn norde de Horní Stropnice. En jaro  en la vilaĝo vivis .

**Svébohy** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 10,89&nbsp;km². En la katastra teritorio Svébohy situas ankaŭ Humenice, Olbramov kaj domaro Krčín.

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1411. Dominanto de la vilaĝo estas eksa mezepoka burgodomo, proksime troviĝas malfrue baroka ĉambra kapelo kun sonorilejo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapelo
* Burgodomo
* Tri diaj torturoj

## Naturaj rilatoj 
En terangulon de la katastra teritorio sur nordoriento trafas malgranda parto de nacia naturmemorindaĵo Terčino údolí.

## Pluaj fotoj 

Svébohy - náves.jpg|Vilaĝplaco
Svébohy - hasičská zbrojnice.jpg|Fajroestingista armilejo

Kategorio:Horní Stropnice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Kategorio:Setlejoj en Novohrada cismontaro
Tal Nitzán

**Tal NICÁN** () estas israela poeto, verkisto, tradukisto kaj redaktoro.

## Vivo 
Tal Nitzán naskiĝis en Jafo kaj vivis en Bogoto, Bonaero  kaj Novjorko. Ŝi nun loĝas en  Tel-Avivo. Ŝi havas akademian gradon en hispan-amerikaj studoj kaj Arthistorio, kaj havas magistron en literaturo de la Hebrea Universitato de Jerusalemo .

## Verkado 
Nitzán eldonis poemarojn kaj romanon.

* *Domestic* (2002) estis aljuĝita la Premio de la Ministerio de Kulturo por la unua poeziokolekto.
* *An Ordinary Afternoon* (2006) ricevis la Premion de Publishers Association.
* *Cafe Soleil Bleu* (2007).
* *La unua forgesi* (2009) ricevis la premion de la asocio de artistoj kaj verkistoj pro verkoj senditaj anonime.
* *La sama nubo dufoje* (2012) ricevis la Poezio-Premion de la Hebrea Universitato.
* *En la interna korto* (hebrea-angla) estis publikigita en 2015.
* *Atlantis*, estis publikigita en 2019

Ŝiaj poemoj estis tradukitaj en pli ol 20 lingvojn. Kompiloj de ŝia poezio estis publikigitaj en la angla, la itala, la franca, la litova, la portugala, la germana kaj la hispana.

Tal Nitzán redaktis la antologion *Kun fera ĉizilo*, hebrea poezio de protesto, tradukita kaj publikigita en la angla (SUNY, 2009), kaj en la franca (En Rajar, 2013).

Ŝia unua romano,  (Ĉiujn infanojn en la mondo), estis publikigita en 2015, kaj ŝia dua romano  (La lasta pasanĝerino), estis publikigita en 2020.

Kun pli ol 80 verkoj tradukitaj, inkluzive de poezio, prozo kaj teatraĵo, Tal Nitzán estas la plej granda tradukisto de hispana literaturo en la hebrean. Krom adapto de *Donkiĥoto* por junaj legantoj kaj du antologioj de latinamerika poezio, inter kiuj ŝi tradukis en la hebrean Cervantes, Neruda, García Lorca, Octavio Paz, Borges, César Vallejo, Alejandra Pizarnik, Cortázar, García Márquez, Delibes kaj Bolaño. Por ĉi tiu laboro ŝi ricevis premiojn kiel la Kreemo en Tradukado -Premio en du okazoj, la Premio Tchernichovsky por bonegaj tradukistoj kaj Medalo de Honoro de la Prezidanto de Ĉilio por ŝiaj tradukoj de Pablo Neruda .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de Tal Nitzan
* radia ĉefaĵo  ĉe WDR, Germanio
* Pri la antologio "Kun Fera Plumo" en retejo de Usonanoj por Paco Nun 
* Eli Eliahu, Poeto Devas Scii Kiel Piedbati, intervjuo kun Tal Nitzán ĉe Haaretz enreta, la 18an de junio 2008
* "Aĉetu Du Akiru Unu Libera", mallonga rakonto de Tal Nitzán en la Projekto de la Mallonga Rakonto

Kategorio:Naskiĝintoj en 1961
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Israelaj poetoj
Kategorio:Israelaj verkistoj
Kategorio:Israelaj aktivuloj
Paseky (Horní Stropnice)

**Paseky** () estas domaro en Ĉeĥio, parto de municipo Horní Stropnice en distrikto České Budějovice en Sudbohemia regiono. Ĝi troviĝas proksimume 2,5 kilometrojn sude de Horní Stropnice. En jaro  en la vilaĝo vivis .

Paseky situas en katastra teritorio **Paseky u Horní Stropnice** kun areo 2,02&nbsp;km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.

## Loĝantaro 
## Ĉirkaŭaĵo
* Dobrá Voda
* Hojná Voda

## Pluaj fotoj

Paseky.jpg|Paseky
Paseky zvonice 3.jpg|Sonorilejo
Boží muka Paseky dole 2.jpg|Dia torturo

Kategorio:Horní Stropnice
Kategorio:Domaroj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Setlejoj en Novohrada montaro
Chlupatá Ves

**Chlupatá Ves** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Horní Stropnice en distrikto České Budějovice en Sudbohemia regiono. Ĝi situas en Novohrada cismontaro proksimume 2,5 kilometrojn sudokcidente de Horní Stropnice. En jaro  en la vilaĝo vivis .

Chlupatá Ves situas en katastra teritorio **Meziluží** kun areo 7,22&nbsp;km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379. En la jaroj 1869–1930 apartenis al la municipo Bedřichov.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Naturmemorindaĵo Bedřichovský potok

## Ĉirkaŭaĵo
* Konratice

## Pluaj fotoj 

Kříž u Chlupaté Vsi.jpg|Kruco ĉe Chlupatá Ves

Kategorio:Horní Stropnice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Setlejoj en Novohrada cismontaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Dror Mishani

'''Dror MIŜ'ANI'* (; la 23an de junio 1975) estas israela krima verkisto, tradukisto kaj literatura scienculo, specialiĝanta en la historio de detektiva fikcio.

Mishani instruas la historion de krimfikcio en Universitato Tel-Avivo, laboras kiel tradukisto, kaj verkas krimromanojn. Lia debuta romano *Tik ne'edar* (2011), la unua en serio kun inspektisto Avraham Avraham kiel la protagonisto, estis premiita The Martin Beck Award por la plej bona krimromano de la jaro, nomumita por la Premio Internacia Ponardo (International Dagger) de la brita Krimverkista Asocio kaj venis en la liston de plej bonaj krimromanoj de 2013 de *The Guardian *.

## Verkado 
Li uzis la krimroman ĝenron, sed provis verki literaturon kiu iras preter krimo kaj raportas "pri socio, pri lingvo, pri literaturo, pri la ĝenro mem." Li desegnas komparon al la serio Maigret de Georges Simenon kaj volas akompani sian detektivon en Proustiana signifo tra sia tuta vivo, de juneco ĝis emeritiĝo. Aldone al Maigret, la detektivo estas komparita kun Wallander de Henning Mankell pro la tristeco de sia privata vivo. Tobias Gohlis, aliflanke, komparas la "elegantan, realisman krimliteraturon kiu reflektas ĝiajn literaturajn kondiĉojn" kun Arne Dahl **.

Komence de la unua romano, *Missing*, Avraham demandas kial ekzistas neniuj krimromanoj de Israelo. Mishani, malgraŭ la escepta publikigo de la verkaro de Batja Gur, vidas krimfikcion kiel ne fiksiĝinta en hebrea literaturo, fakto kiun li ŝatus korekti kun liaj romanoj . Lia rolulo en la romano havas multajn similecojn, inkluzive de biografiaj, kun ĝia verkinto, intervalante de la rilato kun gepatroj kaj virinoj ĝis la komuna teorio ke ĉiuj literaturaj esploristoj eraras kaj ke en ĉiu krimromano malsama rezolucio ol tiu prezentita estas imagebla. Laŭ Katharina Granzin, la debuta romano atingas sian "streĉitecon sole de la diferenco inter aspekto kaj realeco". Udo Feist juĝas: "Brila streĉiteco kiu sukcesas sen psikopatoj kaj cinikuloj."

En 2017, la usona CBS elsendis la televidserion "*The Wisdom of the Crowd*" (La Saĝeco de la Homamaso) bazitan sur scenaro de Mishani kaj Shira Hadad.

## Verakro 
* *Tik Ne'edar* (Mankanta Dosiero, 2011)
* *Efsharut shel Alimut* (Ebleco de Perforto, 2013)
* *Haish sheratza ladaat hakol* (La Ulo Kiu Deziris Scii Ĉion, 2015)
* *Shalosh* (Tri, 2018)
* *Emuna* (Kredo, 2021)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Meditaĵoj en la Lago'', mallonga rakonto (plena teksto), ĉe Mallonga Rakonta Projekto

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1975
Kategorio:Israelaj verkistoj
Kategorio:Israelaj tradukistoj
Konratice

**Konratice** ( aŭ *Kainretschlag*) estas domaro en Ĉeĥio, parto de municipo Horní Stropnice en distrikto České Budějovice en Sudbohemia regiono. Ĝi troviĝas proksimume 4,5 kilometrojn sudokcidente de Horní Stropnice. En jaro  en la vilaĝo vivis .

**Konratice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,92&nbsp;km², kiu enfalas en naturparkon Novohrada montaro kaj ŝirman zonon de naturmemorindaĵo kaj eŭtrope signifan lokon Bedřichovský potok.

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1367.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* kapeleto
* damaĝigita monumento ĉe la kapeleto
* kruco sub memoriga arbo ĉe domo n-ro 36
* konstruaĵoj de tipa regiona arkitekturo
* torzo de ampleksa kamparana bieno oriente de ŝoseo inter domoj n-ro 29 kaj 35
* memorigaj arboj
* belvideja loko en Novohradan cismontaron sur altaĵo
* fontejo *Pod dubem*
* arba valo *Liščí důl*

## Ĉirkaŭaĵo
* Chlupatá Ves

## Pluaj fotoj

Konratice (Kainretschlag) u Horní Stropnice - kaplička (4).jpg|Konratice
Konratice (Kainretschlag) u Horní Stropnice - střed vsi, v pozadí čp. 34 (2).jpg|Konratice
Konratice (Kainretschlag) u Horní Stropnice - zřícený statek východně od silnice mezi čp. 29 a 35 (3).jpg|Ruino de bieno
Konratice (Kainretschlag) u Horní Stropnice - zřícený statek východně od silnice mezi čp. 29 a 35 (6).jpg|Ruino de bieno
Konratice (Kainretschlag) u Horní Stropnice - zřícený statek východně od silnice mezi čp. 29 a 35 (8).jpg|Ruino de bieno
Konratice (Kainretschlag) u Horní Stropnice - zřícený statek východně od silnice mezi čp. 29 a 35 (4).jpg|Ruino de bieno
Konratice (Kainretschlag) u Horní Stropnice - zřícený statek východně od silnice mezi čp. 29 a 35 (2).jpg|Ruino de bieno

Kategorio:Horní Stropnice
Kategorio:Domaroj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Setlejoj en Novohrada cismontaro
Jarrapellejos (filmo)

***Jarrapellejos*** [ĥarapejEĥos] estas hispana drama filmo de 1987, reĝisorita de Antonio Giménez-Rico. Ĝi prezentiĝis en la 38a Internacia Kinfestivalo de Berlino.​ La filmo estas adaptaĵo de la samnoma romano Jarrapellejos (1914), de Felipe Trigo.

## Intrigo
En fikcia vilaĝo de Ekstremaduro, nome La Joya, ĉio dependas de don Pedro Luis Jarrapellejos, la kaciko, rolulo kiu dominas personojn kaj havaĵojn kaj postenigas aŭ elpostenigas urbestrojn kaj guberniestrojn. Ĉio apartenas al li, escepte Isabel (Aitana Sánchez-Gijón), lokanino kiu malakceptas liajn pretendojn. Iam Isabel kaj ŝia patrino aperas hejme perfortitaj kaj murditaj. Jarrapellejos, kortuŝita, baraktas por trovi la kulpulojn, kiuj fakte apartenas al lia etoso. La kerno de la intrigo respegulas la okazintaĵojn de la nomita Murdo de Don Benito.

## Geaktoraro kaj roluloj 
## Eksteraj ligiloj
* en imdb

Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1987
Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Hispanaj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Ekstremaduro
Ĉina zodiako

La **Ĉina Zodiako**, konata ankaŭ kiel “Ŝeng Ksiao” (生肖), estas tradicia sistemo de divenarto bazita sur la ĉina kalendaro, kiu asignas beston kaj ĝiajn atribuitajn trajtojn al ĉiu jaro en ripetiĝanta dekdujara ciklo. La dek du bestoj de la ĉina zodiako estas: rato, bovo, tigro, kuniklo, drako, serpento, ĉevalo, kapro, simio, koko, hundo kaj porko.

Male al la okcidenta zodiako, kiu baziĝas sur la monatoj de la jaro, la ĉina zodiako baziĝas sur la lunaj jaroj. Ĉiu bestosigno estas asociita kun apartaj personecaj trajtoj kaj karakterizaĵoj, kaj oni kredas, ke homoj naskitaj en specifa jaro posedas ĉi tiujn atributojn.

## Referencoj 
Kategorio:Astrologio
Kategorio:Ĉina kalendaro
Kategorio:Kulturo de Ĉinio
Alona Kimhi

**Alona KIMĤI** (; naskita 1963, en Lvivo, ukraina SSR) estas israela verkistino kaj eksa aktorino.

## Vivo 
En 1972, ŝi elmigris al Israelo kun sia familio. Diplomiĝis ĉe la Beit Zvi Teatra Akademio. Ŝi laboris kiel modomodelo, ĵurnalisto, ludis en la teatro, kaj aktoris en filmoj.

Alona Kimhi komencis sian verkistan karieron en 1993 kaj publikigis plurajn teatraĵojn kaj kelkajn artikolojn ĝis 1996 . Ekde 1996, Kimhi publikigis kolekton de noveloj, du romanojn, kaj unu infanlibron.

Al ŝi estis premiita la *Bernstein Prize* por sia debuta romano *The Weeping Susannah* (origina eldono 1999) . Kolekto de rakontoj *Mi, Anastasia* (2005) kaj la melodramo *Lilly, the Tigress* (originala hebrea eldono 2004).

La israela ĵurnalo Haaretz skribis pri la aŭtoro: “Alona Kimchi estas rimarkinda verkisto. Ŝi gvidas la leganton per certa mano." *Haaretz* daŭrigas: "Ŝi priskribas la rilaton inter la seksoj per ironia okulo kaj kombinas la tradicion de literatura memesploro kun gaja, groteska fantazio."

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Alona Kimhi ĉe la Instituto de la Traduko de Hebrea Literaturo

Kategorio:Hebrelingvaj verkistoj
Kategorio:Israelaj porinfanaj verkistoj
Michael Gilbert

**Mikaelo Francis GILBERT** (la 17an de julio 1912, en Billinghay, Linkolnŝiro, Anglio – la 8an de februaro 2006, en Luddesdown, Kent, Anglio) estis angla advokato kaj verkisto de krimfikcio.

Aklamita, diverstalenta brita verkinto de detektivoj, krimoj, misteraj kaj spionromanoj. Aldone al krimromanoj, li skribis plurajn teatraĵojn kaj signifan nombron da scenaroj por televidproduktoj.

Li estis unu el la fondintoj de la British Crime Writers' Association , en 1988 - sekretario (grandmajstro).

## Vivo 
Li estis advokato en Londono dum multaj jaroj kaj unu el liaj klientoj estis Raymond Chandler. Li komencis sian verkistan karieron en 1938 kun la novelo *Close Quarters* (ne publikigita ĝis 1947) kaj finiĝis ekzakte 60 jarojn poste kun *Over and Out* .

Dum Dua Mondmilito, M. Gilbert deĵoris en la artilerio. Li batalis en Nordafriko kaj Eŭropo. En 1943 li estis kaptita de la germanoj (la impresoj de lia tempo en kaptiteco formis la bazon de la romano "Morto en kaptiteco" - 1952). Post la fino de la milito li revenis al jura praktiko .

Gilbert faris sian debuton en la detektiva ĝenro en 1947 kun la romano Close Quarters . La heroo de ĉi tiu libro, inspektisto Hasilrig, iĝis seria figuro en la plej multaj el la verkoj de la verkisto. Aliaj seriaj figuroj inkludas policanojn Patrick Petrella kaj Luca Pagan. Malgraŭ multaj publikaĵoj, Gilbert ne interrompis sian juran karieron.

Li verkis ĉiajn misterojn kaj suspensfilmojn, sed verŝajne ne atingis la internacian famon de aliaj verkistoj. En 1955 li ricevis la prestiĝan francan literaturan premion *Grand prix de littérature policière* pro sia romano *Morto en kaptiteco*. En 1990 al li estis premiita la Anthony Award por sia vivoverko .

## Verkaro (elektita) 
* *Close Quarters* (1947)
* *They Never Looked Inside* (1947)
* *The Doors Open* (1949)
* *Smallbone Deceased* (1950)
* *Death Has Deep Roots* (1951)
* *Death in Captivity* (1952)
* *Fear to Tread* (1953)
* *Sky High* (1955)
* *Be Shot for Sixpence* (1956)
* *Blood and Judgement* (1959)
* *After the Fine Weather* (1963)
* *The Crack in the Teacup* (1966)
* *The Dust and the Heat* (1967)
* *The Etruscan Net* (1969)
* *The Body of a Girl* (1972)
* *The Ninety-second Tiger* (1973)
* *Flash Point* (1974)
* *The Night of the Twelfth* (1976)
* *The Empty House* (1978)
* *Death of a Favourite Girl* (1980)
* *The Final Throw* (1982) [U.S. *End-Game*]
* *The Black Seraphim* (1983)
* *The Long Journey Home* (1985)
* *Trouble* (1987)
* *Paint, Gold and Blood* (1989)
* *The Queen Against Karl Mullen* (1991)
* *Roller-Coaster* (1993)
* *Ring of Terror* (1995)
* *Into Battle* (1997)
* *Over and Out* (1998)

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 

Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Kategorio:Studentoj de la Universitato de Londono
Kategorio:Mortintoj en 2006
Kategorio:Naskiĝintoj en 1912
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
Juan de Mairena

**Juan de MAIRENA** (Sevilo, 1865 - Casariego de Tapia, 1909) estis fikcia profesoro de gimnastiko kaj retoriko, kreita de la hispana verkisto Antonio Machado, kiu priskribis lin kiel "poeto, filozofo, retorikisto kaj inventisto de Kantomaŝino", kaj prezentis lin kiel lernanto de alia apokrifa aŭtoro, nome la majstro Abel Martín, same sevila, naskiĝinta en 1840 kaj mrtinta en Madrido en 1898.

En 1896, antaŭ la filozofo Hermann Graf Keyserling, li​ planis fondi en Sevilo Popolan Lernejon de Supera Saĝeco. Ĝi disponus de Katedro de Metafiziko por Abel Martín ("Abel-Sokrato") kaj de alia de Sofistiko kondukita de Mairena mem. En la projekto akompanis ilin kiel sekretario alia apokrifulo, nome Jorge Meneses, sammezlernejano de Mairena kaj vigla babilrondano.

Machado notis viziton de Miguel de Unamuno al Sevilo en 1897, en kiu ŝajne li havis oportunon diskuti kun Mairena pri la fondo de la projektita lernejo de saĝeco. 

## Referencoj
## Bibliografio 
* Apolinario Lourenco, Antonio (1997). Universidad de Salamanca, eld. *Identidad y alteridad en Fernando Pessoa y Antonio Machado (Álvaro de Campos y Juan de Mairena)*. Salamanca. ISBN 978-84-7481-855-0.
* Gibson, Ian (2006). PRISA, eld. *Ligero de equipaje*. Madrid: Santillana E. G. ISBN 9788466369299.

## Eksteraj ligiloj 
* "Machado, Ortega y los apócrifos". Konsultita en marto 2014

Kategorio:Literaturaj roluloj
Kategorio:Fikciaj hispanoj
Kategorio:Hispana literaturo de la 20-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en Sevilo
Trolebusa transporto en Leninsk-Kuzneckij

**Trolebusa transporto en Leninsk-Kuzneckij** () 

centra|400ra|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Leninsk-Kuzneckij
* Trolebusa transporto en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* Neoficiala retejo (plurlingva)

Kategorio:Leninsk-Kuzneckij
Leninsk-Kuzneckij
San Camilo, 1936

***Vísperas, festividad y octava de San Camilo del año 1936 en Madrid*** (Madrido, 1969) estas romano de la hispana verkisto Camilo José Cela, dividita, laŭ la titolo, en tri ĉapitroj: nome "vísperas", "festividad" kaj "octava" de la tago de Sankta Kamilo, nome la 18an de julio 1936, en Madrido, nome la tagon en kiu laŭ la frankisma historiografio startis la Hispana Enlanda Milito, kvankam vere la puĉo startis en Hispana Maroko la 17an kaj la kontraŭpuĉaj fortoj reagis la 19an.

La strukturo similas al tiu de Uliso de James Joyce, nome interna monologo, kvankam laŭ dua gramatika persono (la rakontisto konfesas sin antaŭ spegulo) kiel dekomence sennoma protagonisto, poste reportero de ĵurnalo *El Sol* nome Jesualdo Villegas, identigita tiel parte kun la aŭtoro mem (kies foto kiel dudekjarulo aperis en la unua paĝo de la unuaj eldonoj). Foje tamen aperas ankaŭ rakontaj fragmentoj en tria persono, kaj en tiu konstanta konscifluo, interrompita per tekstetoj de nur duono da ĝis du linioj enhavantaj fragmentojn de diversaj tiuepokaj dokumentoj (radiaj novaĵoj, eltondaĵoj de gazetoj, reklamaĵoj, surskriboj en alumetskatoloj ktp.), la aŭtoro cerbumas pri la homa ekzistado kun socia fono havigita de la vivo de la protagonisto kaj de la aŭtoro mem en la tiama Madrido. Tiukadre oni prezentas nombrajn rolulojn, tre diverse socie, el altklasanoj ĝis marĝenuloj, kiuj vivas nekonsciaj pri la tragedio kiu venas.​ 

Krome, aparte de tiu triobla strukturo, aperas la "Monologo de la onklo Jerónimo", patroflanka onklo de la protagonisto, alia interna monologo per kiu tiu respublikano redifinas persone la tri teologiajn virtojn: nome fido en la vivo, espero en la morto kaj karitato kun homoj (kaj "kun Hispanio, kvankam ĝi ne ĉiam meritas tion"), rezignas pri materiismo kaj proklamas malferme la neceson kaj la bonon de sekso kontraŭ seksofobuloj. Pri politiko, oni rekomendas la moderon: fuĝi de la ekstremoj.

Ĝi estas inkludita en la listo de la 100 plej bonaj romanoj en hispana lingvo de la 20-a jarcento farita de la hispana ĵurnalo *El Mundo*.​

## Referencoj
* 
Kategorio:Libroj aperintaj en 1969
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Kategorio:Verkoj pri la Hispana Enlanda Milito
Kategorio:Madrido en fikcio
Ignacio Agustí

**Ignacio AGUSTÍ Peypoch** (Lliçà de Vall, Barcelono; 3a de septembro 1913 - Barcelono; 26a de februaro 1974) estis hispana verkisto kaj ĵurnalisto. 

## Biografio kaj kariero
Li gradiĝis en juro en Barcelono. Laboris kiel ĵurnalisto en la katalunlingvaj *La Veu de Catalunya* kaj *L´Instant*. En tiu epoko li anid en la *Lliga Regionalista*. Je la Hispana Enlanda Milito li fuĝis de Barcelono kaj post mallonga restado en Germanio, li eniris en la zono de la ribeluloj tra Lisbono. Li alvenis al Salamanko komence de 1937 kaj aliĝis poste al la unika faŝisma partio Falange Española, kaj de katalunisto iĝis kontraŭkatalunisto. Li instaliĝis en Burgoso, tiam ĉefurbo de la frankisma tendaro, kie li direktoris la revuon *Destino* en ties unuaj jaroj, kune kun José Vergés Matas​. Poste li direktoris la ĵurnalon Tele/eXprés kaj jam en la 1960-aj jaroj li kunlaboris en la revuo *Triunfo*.

Agustí verkis en kataluna lingvo ĝis 1936 kaj en kastilia lingvo ekde tiam. Ekde 1943 li ekpublikiĝis sian fundamentan verkon, nome la rakontan serion "La ceniza fue árbol" (La cindro estis arbo), de kiu elstaras la du unuaj eroj, nome *Mariona Rebull* kaj *El viudo Rius* (1944). Ĝi rakontas la historion de la familio de Joaquín Rius, edzo de Mariona Rebull, ambaŭ apartenantaj al la kataluna industria burĝaro, kun unua generacio kiu kreas la familian enton, dua kiu plifirmigas ĝin kaj tria kiu elspezas la riĉon en luksoj kaj finfine nuligas ĝin. La unua romano estis adaptita al kino fare de José Luis Sáenz de Heredia kaj la tuto de la serio al televida serio en TVE laŭ la titolo *La saga de los Rius*.

## Verkoj 
;Romanoj
* *Los surcos* (1942)
* *Mariona Rebull* (1943)
* *El viudo Rius* (1944)
* *Desiderio* (1957)
* *Diecinueve de julio* (1965)
* *Guerra civil* (1972)

;Teatro
* *El cubilete del diablo (1951)

;Memoroj
* *Ganas de hablar* (1974)

;Eseoj
* *Un siglo de Cataluña* (1940)
* *Cataluña entre tradición y revolución'' (1952)

Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Katalunoj
Kategorio:Falangistoj
Zsuzsa Rózsa

'*** [ĵuĵa rOĵa], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Rózsa Zsuzsa,*' estis hungara farmaciisto, kemiisto.

 naskiĝis  en Kecskemét, ŝi mortis  (laŭ alia informo ) en Szeged.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1965, poste ŝi laboris jaron en farmacia centro, pli poste ŝi akiris duspecajn farmakologiajn diplomojn en Medicina Universitato de Szeged en 1971 kaj 1973. Post la unua diplomo ŝi praktikadis en la universitata instituto, inter 1974–1979 ŝi estis jam asistanto, poste lektoro, ekde 1983 ĝis sia frua morto docento. Intertempe ŝi kandidatiĝis en 1978 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, en la sekva jaro ŝi esploris en Moskvo, en Aberdeen kaj Nottingham en la jaroj 1982 kaj 1983, postmorte ŝi doktoriĝis. Li faris precipe strukturon, izoladon kaj sintezon de la alkaloidoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *1-Hydroxy-N-methylacridon, ein ungewöhnlich substituertes Acridin-Alkaloid aus Ruta graveolens.* (kunaŭtoro, 1971)
* *Akridonvázas alkaloidok a Ruta graveolens L. gyökeréből.* (disertaĵo, 1972)
* *Akridonvázas alkaloidok izolálása és szerkezetvizsgálata.* (disertaĵo, 1977)
* *New Alkaloids from Haplophyllum glabrinum.* (kunaŭtoro, 1987)
* *Új, természetes eredetű vegyületek izolálása és szerkezetvizsgálata.* (disertaĵo, 1988)
* *New Sesquiterpene Esters and Alkaloids from Euonymus japonicus: The Ejap Series. X-Ray Molecular Structures of Ejap-2, -3, -4, -5, -6 and -10.* (kunaŭtoro, 1989)

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj farmaciistoj
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Koriyama

***Koriyama*** (per la el esperanta perspektivo fremdlingva transliterigo Hepburn, plene *Koriyama-shi*, , prononco ) estas urbego, signifa komerca centro en Japanio. Ĝi situas sur la ĉefa insulo Honŝuo, en la administra regiono Tohoku kaj en la gubernio Fukuŝimo.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2023 la urba municipo havis populacion de , laŭ japana kvalifiko la urbo estas Kerna Urbo.

## Geografio 
La urbo situas laŭ ambaŭ bordoj de rivero. Gubernia sidejo Fukuŝima troviĝas 42, Ivaki 58, Sendajo 106, ĉefurbo Tokio 197, Akita 258 kilometrojn aere laŭ https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Koriyama originis kiel regiona registara centro en la Epoko de Nara. Baldaŭ ĝi estis komerca centro, kiun kastelo defendis. En la modernaj tempoj la loko prosperis kiel poŝta stacio, ankaŭ trafika centro. En 1889 ĝi estis kreita moderna municipo, tiutempe la municipo evoluis pro la agrikulturo kaj loka industrio. Tiun lastan la relativa abundo de akvoenergio helpis. Korijama atingis la urbostatuson en 1924. Dum la 1930-aj jaroj la urbo estis konata centro por produktado de militaj ekipaĵoj, tial dum la mondmilito Usono trifoje bombardis ĝin. Intertempe la geografia amplekso signife grandiĝis pro aneksado de najbaraj komunumoj en 1924, poste en 1954 kaj 1964. En 1997 Koriyama iĝis Kerna Urbo kun pliigita loka aŭtonomio. Pro granda sismo en 2011 multaj rifuĝis al la urbo, ĉar ĉi tie ne okazis damaĝoj.

## Ekonomio 
Motoro de la ekonomio en Koriyama estas la komercado.
eta|maldekstre|

## Eduko 
Enurbe 5 universitatoj funkcias.

## Trafiko 
Koriyama estas grava transportnabo kun pluraj fervojaj linioj kaj rapidvojoj. Ekzemple Ŝinkansena linio Tohoku, Hokutosej kaj Kasiopeo haltas en la urbego.
eta|

## Klimato 
La urbego situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. La meza jara temperaturo estas  kaj varias inter . La jarpluvo averaĝas 1216 milimetrojn, en ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte julie, iom malpli ofte inter decembro-februaro.

## Vidindaĵoj 
* muzeoj
* kastelo
* preĝejoj
* festivaloj

## Ĝemelurboj 
*  Brummen Nederlando ekde 1988

## Famuloj 
En Korijama naskiĝis esperantisto Oojama Tokiŭo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Japanio
Oscar Niemeyer Internacia Kultura Centro

La **Internacia Kultura Centro Oscar Niemeyer** () estas kultura komplekso, kiu kunigas diversajn artajn kaj kulturajn eventojn: ekspozicioj, muziko, teatro kaj danco, kinejo, kaj ankaŭ kafejoj, edukaj institucioj, ktp . Ĝi situas en Avileso, Asturio, Hispanio. 

La kultura centro estis projektita de arkitekto Oscar Niemeyer en 2006. Konstruado komenciĝis en aprilo 2008 kaj finiĝis en decembro 2010. La solena malfermo okazis la 26-an de marto 2011.  La komplekso inkludas kvar konstruaĵojn kun suma areo de 40,000 m² kaj la areo inter ili. La konstruaĵoj de la Centro inkludas halon por 1000 spektantoj, 4000 m² da ekspoziciejo, observplatformo, kinejoj, salonoj por provludoj, konferencoj kaj seminarioj. La kosto de la centro estis 53 milionoj da €, kiuj estis asignitaj fare de la registaro de Asturio, urbaj aŭtoritatoj kaj privataj donacantoj.

Niemeyer mem priskribis la centron kiel: *"malfermaj spacoj ĉirkaŭ la mondo, loko por edukado, kulturo kaj paco* ". La Centro estas unu el la malmultaj laboraĵoj de Niemeyer en Eŭropo kaj la ununura en Hispanio .

La centro estis konstruita en la industria zono de la ĉefa industria centro de Asturio, la urbo Aviles, kiu en la lastaj jaroj trovis sin en deprimita stato pro la malkresko de la industrio. La aŭtoritatoj de Asturio decidis igi la urbon la kultura ĉefurbo de la aŭtonomio, konsentante la konstruadon de la Internacia Kultura Centro Oscar Niemeyer. La malfermo de la centro, laŭ siaj kreintoj, devus esti la impulso por la renovigo de la tuta industria zono, kiu estas desegnita de brita arkitekto Norman Foster. 

## Galerio 

Dosiero:CentroNiemeyer100.jpg
Dosiero:CentroNiemeyer22.jpg
Dosiero:CentroNiemeyer25.jpg
Dosiero:CentroNiemeyer32.jpg
Dosiero:CentroNiemeyer9.jpg
Dosiero:CentroNiemeyer20.jpg
Dosiero:CentroNiemeyer17.jpg
Dosiero:Aviles_-_Centro_Cultural_Internacional_Oscar_Niemeyer_67.jpg|alternative=Multipurpose building|Multuzada konstruaĵo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Niemeyer Centro Oficiala retejo
* *La Insulo de la Novigado* (hispane) 

Kategorio:Avileso
Kategorio:Asturio
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 2011
Kategorio:Artmuzeoj en Hispanio
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Mariona Rebull

***Mariona Rebull*** estas romano de la hispana verkisto Ignacio Agustí, publikigita en 1943. Ĝi estas inkludita en la listo de la 100 plej bonaj romanoj en hispana lingvo de la 20-a jarcento farita de la hispana ĵurnalo *El Mundo*.​

Ĝi  apartenas al lia serio "La ceniza fue árbol" (La cindro estis arbo), publikigita inter 1942 kaj 1972 kaj kiu rakontas la lastajn jarojn de la Dua Hispana Respubliko. La serio estas komponita de aliaj pluaj volumoj: nome *El viudo Rius*, *Desiderio*, *Diecinueve de julio* kaj *Guerra Civil*. Tiu serio publikigita laŭlonge de la frankisma diktaturo kongruis kun la rigardo al tiuj tumultaj jaroj fare de la tendaro venkinta en la milito.

## Intrigo
La intrigo temas pri la malsukcesa geedzeco de Mariona kaj Joaquín Rius, kiu edziĝis nur por plibonigi sian socian pozicion. Mariona restis enamiĝinta de Ernesto Villar. En tiu verko oni miksas la ĵaluzon kaj aliajn malfacilaĵojn de la amafero kune kun la priskribo de la burĝaj etosoj de Barcelono, inkludante mildan kritikon al la plej kritikeblaj aspektoj, kadre de la diktaturaj tendencoj. 

## Adapto
*Mariona Rebull* estis adaptita al kino fare de José Luis Sáenz de Heredia kaj la tuto de la serio al televida serio en TVE laŭ la titolo *La saga de los Rius*.

## Referencoj
* 
Kategorio:Libroj aperintaj en 1943
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Kategorio:Dua Hispana Respubliko
Michal Rovner

**Michal ROVNER** (; naskita 1957), ankaŭ konata kiel **Michal Rovner** Hammer, estas israela nuntempa artisto,  fotisto, kinisto kaj videartisto . Rovner estas internacie konata kun ekspozicioj ĉe gravaj muzeoj, inkluzivanta la Louvre (2011) kaj la Muzeo Whitney de Usona Arto (2002) .

En 2006, ŝia artaĵo ***loko 1*** estis vendita por  USD, la plej multekosta artverko vendita de israela artisto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Guggenheim: Michal Rovner
* Video: MICHAL ROVNER - NUNA / Ruhrtriennale 2012 intervjuo de Ruhrtriennale ĉe YouTube

Kategorio:Naskiĝintoj en 1957
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Israelaj artistoj
Kategorio:Kavaliroj de la Federacia Meritkruco (Germanio)
Kategorio:Ordeno de Artoj kaj Literaturo (Francio)
Belarta Muzearo de San-Francisko

La **Belartaj Muzeoj de San Francisco** (; akronime **FAMSF**) estas la plej granda institucio pri publika arto en San-Francisko kaj estas unu el la plej gravaj muzeoj en Kalifornio. Tiuj inkludas la Legion de Honoro en Lincoln Park kaj la M.H de Young Memorial Museum en Golden Gate Parko. La institucio estis kreita en 1972 kunfandante la *Legion of Honor* Museum kaj la *de Young Museum* .  La kolekto de La *Legio de Honoro* ĉefe inkludas klasikan arton de Eŭropo, kun grandaj posedaĵoj de la 17-a, 18-a kaj 19-a jarcentoj. La kolekto ankaŭ inkludas modernajn kaj postmodernajn verkojn same kiel fruajn historiajn kaj antikvajn artefaktojn .

eta|maldekstre|La Legio de Honorם, parto de la Belarta Muzearo de San Francisko
La kolekto de la muzeo konsistas el ses sekcioj, enhavantaj 150,000 objektojn, 90% de kiuj estas ciferecigitaj. En 2012, la muzeo estis vizitita fare de proksimume 1.6 milionoj da homoj. En 2012, la San Francisco-Muzeo de Belartoj kaj la Franca Luvro- Muzeo subskribis interkonsenton kiu zorgas pri komunaj ekspozicioj kaj la interŝanĝo de artaĵoj. La kondiĉoj de la interkonsento daŭros kvin jarojn. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Belartoj
Kategorio:Muzeoj en Usono
Kategorio:San-Francisko
Fuzio

**Fuzio**, aŭ sintezo, estas la procezo kunigi du aŭ pli distingajn unuojn en novan tuton. La  Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV) aparte elstarigas du signifon, unue nuklea fuzio kaj due la juran kaj ekonomikan signifon de "kunfandiĝo de kompanioj", kvankam analogie ankaŭ povas temi pri kunfandiĝo de aliaj administraj unuoj, ekzemple urboj, komunumoj, distriktoj ktp, aŭ pri de asocioj, organizaĵoj, societoj aŭ simile.

**Fuzio** ankaŭ povas rilati al:

## Scienco kaj teknologio
### Fiziko
* Nuklea fuzio, multoblaj atomkernoj kombinantaj por formi unu aŭ plurajn malsamajn atomkernojn kaj subatomajn partiklojn
**Fuzia energio (d:Q641442), elektroproduktado uzante kontrolitajn nukleajn fuziajn reagojn
**Malvarma fuzio (d:Q180381), hipotezita speco de nuklea reago kiu okazus ĉe aŭ proksime de ĉambra temperaturo
* Varmfandado (d:Q5693277), velda procezo por kunigi du pecojn de termoplasta materialo

### Biologio kaj medicino
* Duorela fuzio (d:Q4913931), la kogna procezo de kombinado de la aŭdaj informoj ricevitaj de ambaŭ oreloj
* Duokula fuzio, la kogna procezo en duokula vidkapablo de kombinado de la vidaj informoj ricevitaj de ambaŭ okuloj
* Ĉelfuzio (d:Q56592403), procezo en kiu pluraj ununukleaj ĉeloj kombiniĝas por formi plurnuklean ĉelon
* Genfuzio, genetika evento kaj molekula biologia tekniko - rezultiĝas kunfandita geno (d:Q1108970)
* Membranfuzio aŭ iom pli longe Lipida dutavola fuzio (d:Q6556360), parto de pluraj ĉelaj procezoj
* Mjelfuzio (d:Q770609), kirurgia tekniko uzata por kombini du aŭ pliajn vertebrojn
* Dentofuzio (d:Q3847191), denta anomalio en kiu du dentoj estas kunigitaj

## Juro kaj ekonomiko 
*  fuzio de firmaoj, do kunfandiĝo de kompanioj (d:Q1363768) - vidu la aldonan noton tute supre

## Pliaj signifoj 
Kompreneble ankaŭ estas grafikaj, artaj, komputilaj, financaj kaj aliaj ekonomikaj kaj administraj signifoj, kiuj estas bone priskribataj per la ĝenerala difino "la procezo kunigi du aŭ pli distingajn unuojn en novan tuton".

## Referencoj
Nahalal

**Nahalal** () estas la plej malnova israela moŝavo. La setlejo situas okcidente de Nazareto en la Jizreela Ebenaĵo kaj havis 895 loĝantojn en 2018.

Fondite en 1921 kiel la unua moŝavo. La ĉefaj areoj de la ekonomio estas brutaro kaj citruskultivaĵoj.

Nahalal estas plej bone konata por ties ĝenerala situplano, kiu estis desegnita de Richard Kauffmann: iomete ovala rondo, simila al spoka rado, kun ties publikaj konstruaĵoj ĉe la "nabo" kaj individuaj terpecoj de agrikultura lando radias de ĝi kaj disigitaj per vojoj vidite desupre kiel spokoj kreanta ok egalajn sektorojn, interna ringo de loĝdomoj kaj ekstera ringa vojo .

## Priskribo 
Kelkaj membroj de la unua kibuco Degania, kiuj malakceptis la koncepton de kibuco, estis implikitaj en la fondo de la hodiaŭa setlejo la 11-an de septembro 1921.

La planado por tiu tielnomita Moŝav Ovdim (Laborista Mosĥo) estis aranĝita fare de la arkitekto kaj urboplanisto Richard Kauffmann. 

Nahalal ofte estas rigardita kiel la prototipo de moŝav en si mem, ĉar la principo de tiu formo de kompromiso (ĉiu okupiĝas kaj laboras por si mem, sed aĉetado kaj vendo estas organizitaj kunlabore) estas strukture efektivigita en sia etaĝomapo. Ringa vojo kondukas ĉirkaŭ ovala setlejcentro kun la komunumaj konstruaĵoj, al kiuj la samgrandaj terpecoj etendiĝas al la ekstero, kiel tranĉaĵoj de kuko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Degania & Nahalal UNESCO
* Nahalal Juda Agentejo por Israelo

Kategorio:Moŝavoj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Jewel Changi

**Jewel Changi** estas butikcentro kaj vojaĝcelloko kiu konektas al la Changi Internacia Flughaveno en Singapuro. Ĝi estis malfermita la 17-an de aprilo 2019.

La allogaĵoj de Jewel Chang inkluzivas ekzemple kinejon IMAX, arbaron kun 1400 arboj kaj 280 butikoj aŭ restoracioj.

eta|300ra|maldekstre| Akvofalo en la mezo de Jewel Chang.
La konstruaĵo estis dezajnita de la arkitekto Moŝe Safdie, ĉefverko kun la plej granda endoma akvofalo en la mondo, 40 metrojn alta, kvinetaĝa korto, longa vitra ponto, du labirintoj kaj hotelo. 

## Referencoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Singapuro
Kategorio:Vendejaroj
La cabeza del cordero

***La cabeza del cordero*** (Ŝafkapo) estas novelaro de la hispana verkisto Francisco Ayala, publikigita en 1949. Ĝi estas inkludita en la listo de la 100 plej bonaj romanoj en hispana lingvo de la 20-a jarcento farita de la hispana ĵurnalo *El Mundo*.​

La verko publikiĝis en 1949 en Bonaero fare de la eldonejo Losada. La kvar noveloj kiuj komponas la novelaron – nome “El mensaje”, “El Tajo”, “El regreso” kaj “La cabeza del cordero” – temas pri la Hispana Enlanda Milito kaj ties konsekvencoj. En la eldono de 1962 oni aldonis kvinan rakonton: nome “La vida por la opinión”. 

## Intrigo
 en 1948, unu jaron anmtaŭ la publikigo de la verko.]]
### El mensaje (La mesaĝo)
Roque, komercvojaĝisto, vizitas sian kuzon Severiano, kiu petas lian helpon por deĉifri manuskripton.
### El Tajo
En la fronto de Aragono dum la milito la leŭtenanto Santolalla mortigas milicanon. Post la militfino, li decidas viziti la familion de la mortinto.
### El regreso (La reveno)
Jarojn post la militfino, ekzilito en Bonaero revenas al Galegio, kie li malkovras, ke dum la milito li estis denoncita de amiko.
### La cabeza del cordero (La ŝafa kapo)
La komercisto José Torres trafas en Fez parencojn kiujn li ne konis, kiuj invitas lin al vespermanĝo. En Maroko ŝafkapo estas delikataĵo, sed por hispanoj eble ne, almenaŭ por la protagonisto, kiun el la kapo rigardas la okuloj de la mortinta ŝafo.
### La vida por la opinión (La vivo por la idearo)
Sevila profesoro pasigas naŭ jarojn kaŝita hejne pro timo al reprezalioj kaj subpremado pro sia pasinteco de respublikano. En tiu rakonto oni traktas por la unua fojo en la hispana literaturo la figuron de la *talpoj*, nome kaŝitoj dum jaroj en aparta hejma kaŝejo dum la frankisma diktaturo, kion oni ekkonis el la 1970-aj jaroj.

## Referencoj
## Bibliografio
* Ayala, Francisco (1978). *La cabeza del cordero*. Eldono de Rosario Hiriart. Madrid: Cátedra.
* Ellis, Keith (1964). *El arte narrativo de Francisco Ayala.* Madrid: Gredos.
* Irizarry, Estelle (1971). *Teoría y creación literaria en Francisco Ayala*. Madrid: Gredos.
* Larraz, Fernando (2009). “El pasado y la memoria como fuentes de moral en *La cabeza del cordero*, de Francisco Ayala”, en *Península. Revista de Estudios Ibéricos,* 6, pp. 163-172.

* 
Kategorio:Libroj aperintaj en 1949
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Kategorio:Hispanlingva literaturo
Kategorio:Novelaroj
Kategorio:Verkoj pri la Hispana Enlanda Milito
Yaacov Agam

eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
**Jaakov AGAM** (; n. la 11-an de majo 1928, do nun -jaraĝa) estas israela skulptisto kaj eksperimenta artisto ĝenerale konata por liaj kontribuaĵoj al optika kaj kinetika arto.

## Vivo 
Agam, naskita *Yaacov Gipstein*, estas la filo de strikta religia rabeno kaj kabalisto. De 1946 ĝis 1949 li studis belartojn ĉe la Jerusalema Akademio de Arto kaj Dezajno de Bezalel kun Mordeĥaj Ardon, Bauhaus-studento, de 1949 en Svislando, kaj en Zuriko ĉe la Lernejo de Aplikataj Artoj, nun Lernejo pri Dezajno Zuriko, kun Johannes Itten, iama Bauhaus-instruisto. Li ankaŭ desegnis inspire de la estetikaj kaj matematikaj teorioj de Max Bill kaj la konkret-konstrua artmovado kiu aperis en la unua duono de la 20-a jarcento. En 1951 li iris al Parizo, kie li vivis ĝis 2017. Ekde la reveno al Israelo li loĝas en Tel-Avivo .

Li studis ĉe la ''Atelier d'art abstrait* kaj ĉe la *Académie de la Grande Chaumière*. Li havis sian unuan solludan ekspozicion ĉe la Craven Galerio en 1953 . Du jarojn poste li partoprenis en la unua internacia ekspozicio de kinetika arto ĉe la Denise René Gallery, en Parizo .

Agam interesiĝis pri kinetaj elementoj jam en la fruaj 1950-aj jaroj. Li laboris kun diversaj amaskomunikiloj, kiujn li kunmetis por krei kompletajn artaĵojn. Li kreis kaj sonajn kaj palpajn bildojn kiuj ŝanĝiĝis kiam tuŝitaj, same kiel verkojn en kiuj sono, lumo kaj akvoelementoj estis kombinitaj ("muzika fontano" en la urboparto *La Défense*, Parizo 1976). Agam ofte uzis la materialon akrilo, kies lumo kaj kolorpermeablo donis al li novajn kreivajn eblecojn.

Lia arta perspektivo estas dokumentita en konstanta serĉo de eblaj ligoj inter arto kaj teknologio, inter formo kaj koloro. La rezulto estis ventumilformaj, relief-similaj bildoj inspiritaj fare de Op-arto kiuj estis truitaj kaj povus tiel esti rigarditaj. Ĉiu pozicio de la spektanto ŝanĝas la artaĵon do tiel la spektanto iĝis la "kunkreinto" de la arto.

En 2018, la "Yaacov Agam Muzeo de Arto" (YAMA) malfermiĝis en la hejmurbo de la artisto en Riŝon-Le-Ciono, Israelo . Agam diris al *The Jerusalem Post* ke ĝi estas "la ununura muzeo en la mondo kiu estas dediĉita al arto en moviĝo." 

## Galerio 

Dosiero:Dizingoff_Square.JPG|alternative=Fountain in Dizengoff Square in Tel Aviv|Fontano en placo Dizengoff en Tel-Avivo
Dosiero:Yaacov_Agam_sheba.jpg|alternative=Work by Agam at the Sheba Medical Center, Israel|Artverko de Agam ĉe la Medicina Centro Ŝeba, Israelo
Dosiero:Dan_Hotel_Tel_Aviv_20120916_01.jpg|alternative=Facade of Dan Hotel, Tel Aviv|Fasado de Hotelo Dan, Tel-Avivo
Dosiero:Agam_-_Eighteen_levels.jpg|alternative=Eighteen Levels (1971)|*Dek ok Niveloj'' (1971)
Dosiero:Worlds_Largest_Menorah.jpg|alternative=Lighting of World's Largest Menorah in New York City (2016)|Lumigante la Monde Plej Grandan Menoron en Novjorko (2016)
Dosiero:YaacovAgam_GreenMtFalls_Sculpture.jpg|alternative=Work by Agam in Green Mountain Falls, Colorado (2022)|Artverko de Agam ĉe Green Mountain Falls, Koloradio (2022)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Israelaj artistoj
Kategorio:Modernaj pentristoj
Kategorio:Israelaj pentristoj
Kategorio:Israelaj skulptistoj
Nord-Karolina Muzeo de Arto

La **Norda Karolina Muzeo de Arto** (; akronime NCMA) estas artmuzeo en Raleigh, subŝtato Norda Karolino, Usono ; unu el la ĉefaj artmuzeoj en la suda Usono. Ĝi estis fondita en 1947.

## Priskribo 
La muzeo malfermiĝis la 6-an de aprilo 1956.

La usona ŝtato Norda Karolino origine disponigis unu milionon da dolaroj, el kiuj 139 eŭropaj kaj amerikaj pentraĵoj kaj skulptaĵoj estis aĉetitaj. La muzeo estis la unua en Usono se temas pri financi sian kolekton per publika mono .

La fonda direktoro de 1955 ĝis 1958 estis la germana arthistoriisto Wilhelm Reinhold Valentiner. En 1960, la Samuel H. Kress Foundation donacis 75 kromajn artaĵojn al la muzeo. De 1960 ĝis 1970, la arthistoriisto Justus Bier, ankaŭ de Germanio, prizorgis la muzeon.

Hodiaŭ la kolekto inkluzivas pli ol 5,000 artaĵojn de la lastaj 5,000 jaroj: de egipta arto ĝis nuntempaj verkoj. La 5-an de April, 1983, la muzeo proponita al sia nuna loko sur Blue Ridge Road .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retejo
* ArtNC Instruista Retejo
* NCMA ĉe Facebook
* NCMA ĉe Pinterest
* NCMA ĉe Pepi
* NCMA *Untitled* Blogo
* Vivo, Senmova: NCMA Altlerneja Ekspozicio
* Virtuala travojaĝo de la Nord-Karolina Muzeo de Arto provizita de Google Arto & Kulturo

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Muzeoj en Usono
Kategorio:Norda Karolino
El señor presidente

***El señor presidente*** (La sinjoro prezidanto) estas romano verkita de la gvatemala verkisto Miguel Ángel Asturias el la 1920-aj jaroj, sed publikigita nur en 1946. 

Ĝi estas inkludita en la listo de la 100 plej bonaj romanoj en hispana lingvo de la 20-a jarcento farita de la hispana ĵurnalo *El Mundo*.​

La romano, konsiderata referenca en la Latinamerika literaturo, esploras la naturon de diktaturoj kaj ties efikoj en la socio, estante unu de la plej elstaraj kaj unuaj verkoj de la subĝenro konata kiel «romano pri diktatoro». Kvankam oni ne klare identigas la gvatemalan socion de komenco de la 20-a jarcento kiel fono de la intrigo, la titoliga rilulo certe estis inspirita de la prezidenteco de 1898-1920 de Manuel Estrada Cabrera. Asturias ekverkis la romanon en la 1920-aj jaroj kaj kompletigis ĝin en 1933, sed la strikta cenzuro de la diktaturaj registaroj de Gvatemalo malhelpis ĝian publikigon dum dek tri jaroj. La rolulo de la prezidento rare aperas en la romano, sed Asturias kreas nombron de aliaj roluloj por montri la terurajn efikojn de la diktaturo. 

Asturias estis unu de la plej fruaj verkistoj kiuj ekuzis literaturan teknikon, kiu poste estis konata kiel magia realismo. En *El señor presidente* Asturias kombinas la realon kun sonĝaj bildoj, plej ofte tute mikse; krome li turnas sin al rimedoj kiel onomatopeoj, komparoj, frazripetado ktp., por atingi deziratajn ritmojn, ekzemple por priskribi la karnavalon, en kies etoso komplotas la opoziciantoj al la diktaturo.

## Referencoj
* 
Kategorio:Libroj aperintaj en 1946
Kategorio:Literaturo de Gvatemalo
Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Kategorio:Magia realismo
Kategorio:Politikaj romanoj