open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kunerada kastelo

**Kunerada kastelo** estas eksa ĉasista kastelo en Svitačová dolina en katastra teritorio de municipo Kunerad en alteco proksimume 600 m.s.m. La kastelo kun la areo estas Nacia kultura memorindaĵo de Slovakio.

## Historio
La kastelon igis konstrui en la jaro 1916 grafo Balestrem, prusia junkero. La konstruaĵo estis devene servonta kiel refreŝigeja ĉasista kastelo por tiamaj imperiestroj de Aŭstrio-Hungario kaj Germanio - Francisko Jozefo la 1-a kaj Vilhelmo la 2-a. Kiam eksplodis la 1-a mondmilito, tiu ĉi intenco ne okazis. Ĝi servis kiel familia sidejo por bezonoj de familio de Balestremidoj, kiuj vizitadis la kastelon. Pli malfrue dum SNR havis en la kastelo sidejon la 2-a partizana brigado de M. R. Štefánik. Tial la 25-an de septembro 1944 germanaj trupoj forbruligis ĝin. Hodiaŭ ĉi tie estas lokigita memortabulo.

Post rekonstruo en la jaro 1959 la kastelo servis kiel kuraciga resaniĝejo por homoj kun problemoj de spirvojoj. Plua rekonstruo okazis en la jaro 1974 kaj la kastelo apartenis al Kúpele Rajecké Teplice (*Banlokoj Rajecké Teplice*). Ekde la jaro 1989 ĝi estas privata posedaĵo kaj neuzata. Nuntempe okazas ties plua rekonstruo. Estontece el la kastelo fariĝos refreŝigeja ekipaĵo. La 10-an de marto 2010 trafis dum la rekonstruo la tegmenton de la kastelo granda incendio.

## Priskribo
La konstruaĵo estas konstruita en stilo de moderna secesio laŭ franca arkitekturo. La kastelon plenigas angulaj turoj, tegmentaj fenestroj, terasoj kun arkadoj, eksteraj ŝtuparejoj kaj parko. Al la kastelo estis konstruita kapeleto de sankta Terezo Jesua. La kastelo estis devene moderne ekipita kaj alligita al propra akvan elektrejon.

## Referencoj 
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1916
Kategorio:Naciaj kulturaj memorindaĵoj en Slovakio
Kategorio:Kunerad
Kategorio:Kasteloj en Slovakio
Kategorio:Secesia arkitekturo
Kategorio:Konstruaĵoj en Regiono Žilina
Farmakopeo

[eta|200px|[Francujo|Franca farmakopeo de 1676.]]
**Farmakopeo** estas oficiala kompendio kun  preskriboj por la analizo de kuraciloj.
En la farmakopeo, ŝtate publikigita manlibro, estas formulitaj la normoj al kiuj konformendas kuraciloj kaj la preparaĵoj surbaze de tiuj ĉi. Ĝi entenas liston de la akceptitaj medikamentoj, kun sciigoj pri ilia formulado, preparado kaj uzado ( PIV2 ).

La redakto de la kompendio apartenas al ŝtate indikita komisiono. En 1964 oni decidis ke oni havigu Eŭropan Farmakopeon. La unua Eŭropa Farmakopeo estis publikigita tri jarojn poste.

* unua eldono – publikigita en 1967 
* dua eldono – publikigita en 1980 
* tria eldono – publikigita en 1997 
* kvara eldono – publikigita en 2001, valida ekde la 1-a de januaro 2002 
* kvina eldono – publikigita je 15 juni 2004, valida ekde la 1-a de januaro 2005 
* sesa eldono eldono – publikigita je 16 julio 2007, valida ekde la 1-a de januaro 2008

Intertempe oni regule publikigas aldonojn, ankaŭ tiuj ĉi validas ekde certa dato.
La Eŭropa Farmakopeo estas publikigita angle kaj france. Ankaŭ oficialaj  germana kaj hispana tradukaĵoj estas disponeblaj. 
## Etimologio
La termino derivas de la greka *φαρμακοποιεια* ( [farmakopoja] ), ekde *φαρμακο-* ( [farmako] ) 'kuracilo', sekvite de la verbo-radiko *ποιε-* ( [poje] ) 'fari' kaj fine de la abstrakta substantivo-finaĵo *-ια* ( [ja] ). Tiuj tri elementoj kunigitaj signifas 'kuracilo-farad-o'.
## Eksteraj ligiloj
* Brita Farmakopeo  
* Den Europeiske Farmakopéen 
*Pharmacopoea Danica 1907 
* The International Pharmacopoeia (Ph. Int.) - Publication 
* The International Pharmacopoeia (On-line) 
* Usona Farmakopea 

Kategorio:Kuraciloj
Kategorio:Historio de medicino
Kategorio:Libroj
Samoa talao

La **samoa talao** - samoe *Samoa tālā* (etimologie parenca al la vorto dolaro) - estas la nacia valuto de Samoo. Unu talao estas dividita je cent *seneoj* (samoe "sene", etimologie parenca al la vorto *cendoj*). La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas WST.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Samoo 

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Samoo
Vanuatua vatuo

La **Vanuatua vatuo** estas la nacia valuto de Vanuatuo. Ne ekzistas subdivido je onoj de vatuo. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas VUV.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Vanuatuo 

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Vanuatuo
Vjetnama dongo

La **vjetnama dongo** - vjetname *đồng Việt Nam* - estas la nacia valuto de la Socialista Respubliko Vjetnamio. Unu dongo estas dividita je 10 haoj (*hào*), 100 ksuoj (*xu*), sed ambaŭ subunuoj reprezentas tiom etan sumon ke ili praktike ne plu uzatas jam plurajn jarojn. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas VND. Valuta simbolo estas la signo ₫.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Vjetnamio 

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Vjetnamio
Venezuela bolivaro

La **venezuela bolivaro** - hispane ekde la 1-a de januaro 2008 *bolívar fuerte*, do "forta bolivaro" - estas la nacia valuto de Venezuelo. Unu bolivaro estas dividita je cent *centimoj*. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas VEF (ĝis 2007 la kodo estis VEB). La "forta" bolivaro ekde la komenco de 2008 estas fikse ligata al la usona dolaro je kurzo de 1 USD = 4,3 VEB.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Venezuelo

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Venezuelo
VEF

* La trilitera literokombino **VEF** laŭ la kodo ISO 4217 ekde la 1-a de januaro 2008 estas la oficiala mallongigo por la valuto  venezuela bolivaro.
* Krome temas pri akronimo de la Ŝtata Elektroteknika Fabrikejo, latve **Valsts Elektrotehniskā Fabrika**, en Rigo, Latvio.
959 Arne

'*959 *Arne'''* estas mezgranda, malhela, malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la antaŭnomon "*Arne*", en honoro de la filo de la sveda astronomo *Bror Ansgar Asplind''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1921
Nova tajvana dolaro

La **nova tajvana dolaro** - ĉine 新臺幣 aŭ 新台幣, pinjine *Xīntáibì* - estas la nacia valuto de Tajvano. Unu dolaro estas dividita je 10 jiaoj (角, jiao) respektive 100 cendoj (分, fen). La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas TWD.

## Eksteraj ligiloj 
* de la centra banko de Tajvano

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Tajvano
Eŭfonjenoj

**Eŭfonjenoj** estas subfamilio de birdoj de la familio de fringedoj iam enmetitaj en Traŭpedoj, kiuj estas endemiaj de Neotropikoj. Ĝi enhavas du genrojn, Euphonia kaj Chlorophonia.

## Specilisto 
**SUBFAMILIO EŬFONJENOJ**

* '*Genro* Euphonia'''*: la eŭfonjoj
** Jamajka eŭfonjo, *Euphonia jamaica*
** Plumbeŭfonjo, *Euphonia plumbea*
** Nigragorĝa eŭfonjo, *Euphonia affinis*
** Purpurgorĝa eŭfonjo, *Euphonia chlorotica*
** Flavkrona eŭfonjo, *Euphonia luteicapilla*
** Trinidada eŭfonjo, *Euphonia trinitatis*
** Velurfrunta eŭfonjo, *Euphonia concinna*
** Oranĝakrona eŭfonjo, *Euphonia saturata*
** Finŝa eŭfonjo, *Euphonia finschi*
** Viola eŭfonjo, *Euphonia violacea*
** Dikbeka eŭfonjo, *Euphonia laniirostris*
** Flavgorĝa eŭfonjo, *Euphonia hirundinacea*
** Verdamentona eŭfonjo, *Euphonia chalybea*
** Eleganta eŭfonjo, *Euphonia elegantissima*
** Antila eŭfonjo, *Euphonia musica*
** Blukapa eŭfonjo, *Euphonia cyanocephala*
** Punktokrona eŭfonjo, *Euphonia imitans*
** Orventra eŭfonjo, *Euphonia fulvicrissa*
** Olivdorsa eŭfonjo, *Euphonia gouldi*
** Bronzeŭfonjo, *Euphonia mesochrysa*
** Orverda eŭfonjo, *Euphonia chrysopasta*
** Blankapuga eŭfonjo, *Euphonia minuta*
** Ruĝeckrona eŭfonjo, *Euphonia anneae*
** Oranĝaventra eŭfonjo, *Euphonia xanthogaster*
** Ruĝecventra eŭfonjo, *Euphonia rufiventris*
** Orŝultra eŭfonjo, *Euphonia cayennensis*
** Brunventra eŭfonjo, *Euphonia pectoralis*

* *'Genro* Chlorophonia*'*: nome klorofonjoj
** Flavkoluma klorofonjo, *Chlorophonia flavirostris*
** Blunuka klorofonjo, *Chlorophonia cyanea*
** Brunbrusta klorofonjo, *Chlorophonia pyrrhophrys*
** Blukrona klorofonjo, *Chlorophonia occipitalis*
** Orbrova klorofonjo, *Chlorophonia callophrys''

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Jamajka eŭfonjo

La **Jamajka eŭfonjo** (*Euphonia jamaica*) estas specio de birdo de la genro de Eŭfonjoj, kiuj nun estas konsiderata membro de la familio de Fringedoj, sed antaŭe de la Traŭpedoj.

Ĝi troviĝas en Kajmanoj kaj Jamajko. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj.

Tiu birdo havas tre grizan kapon, pli helgrizajn subajn partojn kun rimarkinda **centra flava ventro** kaj cindrogrizan dorson. La vosto estas mallonga kaj la beko tre dika ĉebaze. Ĝi estas simila al la proksima parenco la Plumbeŭfonjo, sed tiu havas flavajn subajn partojn kaj ne nur centran ventron kiel la Jamajka eŭfonjo.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Euphonia jamaica. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Trinidada dolaro

La '**Trinidada dolaro** estas la nacia valuto de Trinidado kaj Tobago. Unu dolaro estas dividita je cent *cendoj*. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas TTD.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Trinidado kaj Tobago
* bildoj de trinidadaj monbiletoj 

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Trinidado kaj Tobago
Plumbeŭfonjo

La **Plumbeŭfonjo** (***Euphonia plumbea***) estas specio de birdo de la genro de Eŭfonjoj, kiuj nun estas konsiderata membro de la familio de Fringedoj, sed antaŭe de la Traŭpedoj.

Ĝi troviĝas en Sudameriko en norda zono norde de Amazonio, tio estas en nordaj Gujanoj kaj orienta Venezuelo, krom najbaraj regionoj de nordokcidenta Brazilo, plej orienta Kolombio kun disa populacio en Amazonio kaj eble en Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj.

Ĝi estas simila al la proksima parenco la Jamajka eŭfonjo, sed tiu havas flavajn nur centran ventron kaj ne ĉiujn subajn partojn kiel la Plumbeŭfonjo, kiu estas multe pli griza en supraj partoj, fakte plumbogriza, de kio devenas kaj la komuna nomo kaj la latina scienca nomo. Fakte **estas plumbogrizaj la kapo, gorĝareo kaj supraj partoj, dum estas flavaj ĉiuj restaj subaj partoj** kun plumbogriza nuanco en brusto kaj flankoj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Euphonia plumbea.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Nigragorĝa eŭfonjo

La **Nigragorĝa eŭfonjo** (***Euphonia affinis***) estas specio de birdo de la genro de Eŭfonjoj, kiuj nun estas konsiderata membro de la familio de Fringedoj, sed antaŭe de la Traŭpedoj.

Ĝi troviĝas en Centrameriko nome en Belizo, Kostariko, Salvadoro, Gvatemalo, Honduro, Meksiko kaj Nikaragvo kaj ĉefe en deklivaro al Pacifiko. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj de  mezaltaj teroj, humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj. La specio troviĝas en kanopeo en duonmalferma arbaro, arbarbordoj kaj arboj laŭlonge de riveroj kaj malfermaj habitatoj kun disaj arboj.

Tiu estas malgranda specio (9,5 cm longa) kun tre markata seksa duformismo, nome la masklo montras tre rimarkindan **flavan frunton kontrastan kun tre nigraj kapo kaj gorĝareo**, koloro kiu nuanciĝas iome malhelblue al nigrecaj dorso, flugiloj kaj vosto, kies subvosto estas kontraste blanka. La resto de la subaj partoj estas tre flavaj. Ĉe masklo la diferenco inter ambaŭ ĝeneralaj koloroj nome nigra kaj flava estas klare limigita. La beko estas griza multe pli malhela ol la nigra vizaĝo kaj pli senkolora ol la flava frunto. Ankaŭ la kruroj estas grizecaj. La ino estas multe pli senkolora kaj ne havas tiom klarajn limojn. Kio estas nigra ĉe masklo estas olivverdeca al griza ĉe ino, tio estas kapo, gorĝareo kaj supraj partoj; ĉiukaze ankaŭ ŝi montras flavan frunton, kvankam ne tiom koloran kaj ne tiom limomarkatan. La subaj partoj estas flavecaj, kun grizeca nuanco en brusto.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Euphonia affinis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Timora eskudo

La **timora eskudo** de 1959 ĝis la jaro 1976 estis la nacia valuto de Orienta Timoro. Unu eskudo estas dividita je cent *centavoj*. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas TPE. Ĝin en 1976 anstataŭigis la indonezia rupio. Intertempe en Orienta Timoro la oficiala valuto estas la usona dolaro.

eta|maldekstra|240ra|timoraj eskudaj moneroj el la laste produktita serio de 1970

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Orienta Timoro
Apologia pro vita sua

**Apologia Pro Vita Sua**, (latinlingve. Esperante: “Apologio pri sia vivo”, estas la grava defendo pri sia religiaj opinioj verkita de John Henry Newman, publikigita en 1864, kontraŭ kio skribita de Charles Kingsley kaj juĝita atako kaj miskompreno kaj misinformo kaj pri si kaj pri la katolika sacerdoteco kaj ĝenerale pri la katolika doktrino. La Newmana Apologio atingis tuj la nivelon de furorlibro kaj daŭre eldoniĝis ĝis nuntempe, krome tiam fariĝis fonto por transformi la publikan opinion kaj rilate Newman mem kaj katolikismon en Anglio, kies li ektaksiĝis eminenta epigono.  

Post mallonga kaj nekontentiga korespondado kun Kingsley, Newman komencis ankaŭ verke pritrakti sian apologion.

Versio reviziita de la Apologio, kun novaj partoj, estis publikigita la sekvantan jaron (1865).

Inter la influoj rimarkeblas tiu sur la ĵusnaskita Movado de Oksfordo, kies membroj multe ŝatis kaj ŝatigis la mensan kaj kritikan itineron de la aŭtoro de la Apologio, kiun diverseloke oni konsideris komparinda al la Konfesoj de Sankta Aŭgusteno.

## Eksteraj ligiloj 
*Literary Encyclopedia article
*Integra Teksto
*http://www.goodreads.com/book/show/43958.Apologia_Pro_Vita_Sua_A_Defense_of_One_s_Life_

Kategorio:Kristanaj tekstoj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1864
961 Gunnie

'*961 *Gunnie'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon "*Gunnie*", antaŭnomo de la filino de la sveda astronomo *Bror Ansgar Asplind''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1921
Tonga paangao

La **tonga paangao** - tonge *Tonga paʻanga* - estas la nacia valuto de Tongo. Unu paangao estas dividita je cent *cendoj* ("seniti"). La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas TOP. La paangao estas valuto ne konvertebla kaj estas fikse ligata al "korbo" da valutoj el la aŭstralia dolaro, la novzelanda dolaro, la usona dolaro kaj la japana eno.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Tongo

eta|maldekstra|240ra|monero de unu tonga cendo

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Tongo
Tunizia dinaro

La **tunizia dinaro** - arabe دينار تونسي - estas la nacia valuto de Tunizio. Unu dinaro estas dividita je mil *milimoj* (مليم, *milim*). La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas TND.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Tunizio 

eta|maldekstra|240ra|monbileto de 10 dinaroj el 2005

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Tunizio
Turkmena manato

La **turkmena manato** - turkmene *Türkmen manady* - estas la nacia valuto de Turkmenio. Unu manato estas dividita je cent *teňňe*. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 ĝis la fino de la jaro 2008 estis TMM kaj ekde de la 1-a de januaro 2009 estas TMT.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Turkmenio 

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Turkmenio
Slobozia

**Slobozia** estas municipo en la rumana distrikto Ialomița kaj ties ĉefurbo kaj plej granda urbo. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Slobozia situas ĉirkaŭ 130 km oriente de Bukareŝto meze en la Malsupra-Danuba Ebenaĵo. Ĝin trafluas la rivero Ialomița. Ĝi estas dividita en 28 kvartalojn. Krom la urbon mem la municipo ampleksas la partojn Bora kaj Slobozia Nouă.

## Partneraj urboj 
Jenaj urboj havas partnerecon kun Slobozia:
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Slobozia
Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Ialomița
Abasolo (Coahuila)

**Abasolo** estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Abasolo*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05001.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 991 loĝantojn. El tiuj estis 492 viroj kaj 499 virinoj. La komunumo havas surfacon de 645,9&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 430 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 1191 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 0 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 898 personoj apartenis al la katolika religio kaj 197 personoj al la protestantisma religio. 36 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 148 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Abasolo  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Coahuila
964 Subamara

'*964 *Subamara'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la aŭstria astronomo Johann Palisa elde la observatorio de Vieno.

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Subamara''", () estis inspirita al J. Palisa de la malbonaj kondiĉoj de observado en Vieno.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Johann Palisa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1921
Ĉina Monda Komerca Centro

250ra|eta|dekstra|La Ĉina Monda Komerca Centro
**La ĉina Monda Komerca Centro** ( (simpligita) aŭ  (tradicia), *pinyin*: *Zhōngguó guójì màoyì zhōnĝīn*) situas en la centra komerca kvartalo de Pekino, Ĉinio. La konstruo komencis en 1985 kaj estis kompletigita en 1990. Ĝi estas la supro de luksa komerca miks-uza konstruaĵo.

## Vidu ankaŭ 
* la apartigan paĝon Monda Komerca Centro.

Kategorio:Pekino
Kategorio:Ekonomio de Ĉinio
Kategorio:Nubskrapuloj en Ĉinio
Schindellegi

**Schindellegi** estas setloloko de la komunumo Feusisberg en la distrikto Höfe, Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Schindellegi situas sur kresto inter la montoj Etzel kaj Zimmerberg sur alteco de 685 m s.m. Sude de la montokresto fluas la rivero Sihl, kiun nur malalta rokbarilo devigas flui okcidenten al Zuriko anstataŭ norden al la Lago de Zuriko, al kiu oni de Schindellegi havas belan vidon. Tra Sihl pasas paralele ponto de la aŭtovojeca kantona ĉefvojo n-ro 8, de la vilaĝa strato de Schindellegi kaj de la fervojo.

## Trafiko 
Schindellegi disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de la Svisaj Sudorientaj Fervojoj de Sankt-Galo tra Rapperswil al Lucerno. Tiu linio kruciĝas en Schindellegi per la trajnlinio de Wädenswil al Einsiedeln. La kantona ĉefvojo n-ro kondukas en tunelo sub la vilaĝa kerno al la Sattel-Pasejo. Poŝtaŭtolinio kondukas de la stacidomo de Schindellegi al la ĉefvilaĝo Feusisberg.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Schindellegi datiĝas el la jaro 1220 kiel *Schindelar* (= deponejo por lignotegeloj). Schindellegi estis plurfoje loko de miltaj aktivecoj, nome dum la Malnova Zurika Milito (1439-1450), dum la Militoj de Kappel (1529-1531) kaj laste dum la Apartfederacia Milito en la jaro 1847, kiam la ŝvicanoj unue sukcese defendis sin kontraŭ la federaciaj trupoj antaŭ la kompleta okupo de la kantono. Dum la Malnova Zurika Milito en la jaro 1440 la zurikanoj devis cedi la Malantaŭan Bienon, kiel tiam nomiĝis Wollerau, al kiu Schindellegi apartenis, al la ŝvicanoj. La komunumo Feusisberg estis kreita per la nova konstitucio en la jaro 1848 el la vilaĝoj Feusisberg kaj Schindellegi.

## Vidindaĵoj 
Vidinda estas la preĝejo Sankt-Anna, kiu estis konstruita inter la jaroj 1907 ĝis 1909 sur la rokobarilo, kiu baras al la rivero Sihl la rektan vojon al la Lago de Zuriko.

## Bildaro 

Dosiero:Schindellegi katolika preghejo 070.JPG|La katolika preĝejo Sankt-Anna vidita de la vilaĝo
Dosiero:Schindellegi - Etzel 2010-10-21 14-51-46.JPG|La preĝejo de Schindellegi kaj la monto Etzel
Dosiero:Schindellegi - St. Anna Kirche 2010-10-21 14-40-48.JPG|La preĝejo Sankt-Anna interne
Dosiero:Schindellegi stacidomo 095.JPG|Stacidomo de Schindellegi
Dosiero:Schindellegi Sihl 084.JPG|Pontoj trans Sihl
Dosiero:Schindellegi labirinto 081.JPG|Labirinto antaŭ la preĝejo
Dosiero:Schindellegi - Zürichsee - Pfannenstiel - Etzelstrasse 2010-10-21 14-45-58.JPG|Vido de Schindellegi al la Lago de Zuriko
Dosiero:Schindellegi 073.JPG|Modernaj domoj en la vilaĝocentro

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Schindellegi-Feusisberg (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Schindellegi en la Historia Leksikono de Svislando
Dežerice

**Dežerice** [deĵerice], hungare **Dezsér** [deĵEr], germane **Descher** [deŝer] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Ankoraŭ vilaĝeto apartenas al la municipo.
300px|eta|Dežerice situas en la plej griza parto

## Situo 
Dežerice situas laŭ flankovojoj, ĉefvojo kaj fervojo preteriras. Bánovce nad Bebravou troviĝas je 5&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1208 en formo *"Desir"*. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Dezsér 645 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Dežerice 584 homoj, (575 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno de 1904
* kapelo omaĝe al (Sepdolora) Dipatrino de 1944
* luterana preĝejo de 1929

## Eksteraj ligiloj 
* Dežerice sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Bánovce nad Bebravou
Dolné Naštice

**Dolné Naštice,** hungare **Alsóneszte** [alŝoneste], germane **Unternastitz** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Dolné, alsó kaj unter signifas: suba.
300px|eta|Dolné Naštice situas en la plej griza parto

## Situo 
Dolné Naštice situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Partizánske-Bánovce nad Bebravou. La lasta urbo troviĝas je 3&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1295 laŭ tiama hungara ortografio *"Nesthe"*. En 1784 loĝis tie 229 vilaĝanoj (27 familioj) en 27 domoj, en 1828 290 vilaĝanoj en 30 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsóneszte 415 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Dolné Naštice 428 homoj, (425 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Dolné Naštice sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Bánovce nad Bebravou
Pečeňany

**Pečeňany,** hungare **Bánpecsenyéd** [bAnpeĉenjEd] estas nalgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Pečeňany situas en la plej griza parto

## Situo 
Pečeňany situas laŭ traira flankovojo. Bánovce nad Bebravou troviĝas je 5&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1323 en formoj *"Bessenew, Bezenew"* (=peĉenegoj). Laŭ la loknomo supozeble la unuaj loĝantoj estis peĉenegoj. En 1784 loĝis tie 365 vilaĝanoj (49 familioj) en 38 domoj, en 1828 308 vilaĝanoj en 34 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bánpecsenyéd 543 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Pečeňany 471 homoj, (457 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* sonorilostablo el la 18-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Pečeňany sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Bánovce nad Bebravou
Sándor Székely

**SZÉKELY Sándor** (se:kej) estis hungara presisto, Ŝtatpremiito (1975) naskiĝinta en Szatmárnémeti la 22-an de februaro 1916 kaj mortinta en Budapeŝto la 24-an de novembro 1983. 

## Kariero
Székely kvalifikiĝis en 1934 en Satmaro. Inter 1938 kaj 1945 li estis soldato, militkaptito. Ekde 1949 ĝis sia pensiuliĝo (1976) li estis  maŝinmajstro, poste literkomposto en la *Akadémiai Nyomda* (akademia presejo), kie li gvidis ankaŭ la lingvistikan kompleksbrigadon. Li ricevis kune kun siaj brigadanoj la 2-an gradon de la ŝtatpremio pro la mondnivela fremdlingvaj eldonaĵoj.

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj presistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Józsefváros

**Józsefváros** [jOĵefvAroŝ] estas la 8-a distrikto de Budapeŝto. La loknomo signifas: Jozefo-urbo kaj devenas honore al Jozefo la 2-a. Estas interese, ke en Vieno la 8-a distrikto ankaŭ havas la nomon *Josefstadt*.
eta|maldekstra|170px|Blazono de la 8-a distrikto
eta|dekstra|200px|Loko de la 8-a distrikto
eta|dekstra|270px|Hungara Nacia Muzeo
eta|dekstra|270px|Strato en Józsefváros

## Bazaj informoj 
* poŝtkodoj: 1081-1089
* areo: 7 km²
* loĝantaro: 81 400

## Situo 
Distrikto Józsefváros situas centre en la ĉefurbo sur ebenaĵo.

## Historio 
La unuaj loĝantoj estis ĝardenistoj kaj bredistoj en 1720 ekster la urbomuro de Pest. En 1777 oni nomumis tiun parton Józsefváros. En la 19-a jarcento tie konstruiĝis Nacia Muzeo, kiu estis centro de revolucio en 1848. Pli frue en 1838 la katastrofa inundo neniigis preskaŭ la tutan komunumon. Ekde 1887 tramoj trafikas laŭ la Granda Bulvardo. En 1956 tie estis centro de revolucio.

## Interesaĵoj 
* Placo Baross
* Romano de Ferenc Molnár: La knaboj de la Paŭlo-Strato (A Pál utcai fiúk, 1906) la tuta historio tie okazis.
* Sur la stratoj oni ofte renkontas putinojn

## Trafiko 
* metrooj, aŭtobusoj, tramoj, 2 stacidomoj

## Vidindaĵoj 
* Teatro Erkel
* malnova tombejo
* Hungara Nacia Muzeo, aliaj muzeoj pri flagoj kaj pri polico
* romkatolika Kapelo Sankta Roĥo (Budapeŝto)
* malnova parlamentejo (nun itala kulturdomo)
* Palaco Wenckheim, nun centra biblioteko
* universitatoj
* Preĝejo Sankta Jozefo (Józsefváros)
* Kirko Koro de Jesuo (Józsefváros)
* Kirko Naskiĝo de Maria (Józsefváros)
* Kirko Rita de Cascia (Budapeŝto)
* Kirko Terezo el Lisieux (Józsefváros)
* Kirko Dipatrino de Hungaroj (Józsefváros)
* Kalvinana kirko (Józsefváros)
* Slovaka luterana preĝejo (Budapeŝto)

## Ĝemelurboj 
*  urboparto Josefstadt, Vieno, Aŭstrio
*  urboparto Iosefin, Timişoara, Rumanio

## Vidu ankaŭ 
* *Nyócker!*

Kategorio:Distriktoj de Budapeŝto
Uzbeka somo

La **uzbeka somo** () estas la nacia valuto de Uzbekio. Unu somo estas dividita je cent *tijinoj*. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas UZS.

## Etimologio 
En Sovetunio, parolantoj de la kazaĥa, kirgiza kaj uzbeka lingvoj nomis la rublon "som", kaj tiu nomo aperis sur la dorsa flanko de la monbiletoj, kune kun la valutaj nomoj en ĉiuj 15 oficialaj lingvoj de la unio. La vorto "som" (foje ankaŭ transliterigita "sum") signifas "pura" en la kirgiza, ujgura kaj uzbeka lingvoj kaj en multaj aliaj tjurkaj lingvoj. La nomo aludas al la bildo de "pura oro".

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Uzbekio

eta|maldekstra|240ra|la monbileto de 1000 somoj el la serio de 2001

eta|maldekstra|240ra|la 5000 somoj el la serio de 2013 Parlamendi hoone Taškent, Usbekistan

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Uzbekio
Listo de endemibirdaj areoj

**Endemibirda areo**, en la angla *endemic bird area* (EBA), estas monda regiono kiu enhavas du aŭ pliajn teritorie limigitajn speciojn, dum duaranga areo, angle "secondary area", enhavas unu aŭ pliajn teritorie limigitajn speciojn. Ambaŭ terminoj estas signitaj kaj agnoskitaj fare de Birdlife International.

Rilate al birdoj la termino "endemia" aludas al ĉiu ajn specio troviĝanta nur en specifa geografia areo. Ne estas supra limo por la aregrando; ne estus pro tio malĝuste diri, ke ĉiuj birdospecioj estas endemiaj de la Tero. Sed fakte la plej grandaj kaj plej ofte konsiderataj areoj estas komune landoj (ekz. novzelandaj endemioj), spite diferencojn inter tre grandaj landoj kiaj Rusio, Ĉinio aŭ Brazilo kaj malgrandaj kiaj Liĥtenŝtejno aŭ Singapuro, aŭ zoogeografiaj regionoj kaj subregionoj (karibiaj endemioj).

Birdlife International difinis la terminon "teritorie limigita endemia specio" kiel ĉiu ajn specio kies historia teritorio estas malpli da 50,000&nbsp;km².

## Endemibirdaj Areoj 
* Listo tutmonda de Endemibirdaj Areoj
* Listo tutmonda de Duarangaj Endemibirdaj Areoj

;Palearktiso
* Endemiaj birdoj de Okcidenta Palearktiso
* Endemiaj birdoj de Centra Azio
* Mezopotamiaj Marĉoj
* Endemiaj birdoj de Japanio

;Afrotropiso
* Endemiaj birdoj de Orienta Afriko
* Endemiaj birdoj de Okcidenta Afriko
* Endemiaj birdoj de Suda Afriko
* Endemiaj birdoj de Madagaskaro kaj okcidentaj insuloj de Hinda Oceano

;Orientaliso
* Endemiaj birdoj de Hindia Subkontinento
* Endemiaj birdoj de Andamanoj kaj Nikobaroj
* Endemiaj birdoj de Sudorienta Azio
* Endemiaj birdoj de Duoninsula Malajzio, Sumatro, Javo kaj Balio
* Endemiaj birdoj de Borneo
* Endemiaj birdoj de Sulaveso kaj asociaj insuloj
* Endemiaj birdoj de la Filipinoj
* Endemiaj birdoj de Tajvano

;Aŭstralazia ekozono
* Endemiaj birdoj de Aŭstralio
* Endemiaj birdoj de Novgvineo kaj najbaraj insuloj
* Endemiaj birdoj de Novzelando
* Endemiaj birdoj de Novkaledonio

;Pacifika ekozono
* Endemiaj birdoj de Havajo

;Nearktiso
* Endemiaj birdoj de orienta Nordameriko
* Endemiaj birdoj de okcidenta Nordameriko
* Endemiaj birdoj de Meksiko kaj norda Centrameriko

;Neotropiso
* Endemiaj birdoj de Karibio
* Endemiaj birdoj de suda Centrameriko
* Endemiaj birdoj de Galapagoj
* Endemiaj birdoj de norda Sudameriko
* Endemiaj birdoj de sudatlantikaj insuloj

## Referencoj 
* *Putting biodiversity on the map: priority areas for global conservation* C. J. Bibby, N. J. Collar, M. J. Crosby, M.F. Heath, Ch. Imboden, T. H. Johnson, A. J. Long, A. J. Stattersfield and S. J. Thirgood (1992) ISBN 0-946888-24-8
* *Endemic Bird Areas of the World: Priorities for Biodiversity Conservation* Alison J. Stattersfield, Michael J. Crosby, Adrian J. Long and David C. Wege (1998) ISBN 0-946888-33-7

## Vidu ankaŭ 
* Endemio
* Endemiaj birdoj

Endemibirdaj areoj
Birdoj
Alajos Joakim Szekér

**SZEKÉR Alajos Joakim** (sek:r) estis hungara monako, verkisto naskita en Komárom la 5-an de julio 1772 kaj mortinta en Koloĵvaro la 26-an de septembro 1810.

## Kariero 
Alajos Joakim Szekér estis franciskano, poste cisterciano. Li partoprenis en la itala militmarŝo kiel bivaka pastro. Li priskribis la historion de la Batalo de Marengo, sed tiu ne estas vera historia verko.

## Verko 
* *Magyarok eredete, a régi és mostani magyaroknak nevezetesebb cselekedeteivel együtt* (I – II., Pozsony – Komárom, 1791);
* *Magyar Robinson* (aventurromano, 1808 – 09).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj cistercianaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj franciskanaj monaĥoj
Svazilanda lilangenio

La **Svazilanda lilangenio** estas la nacia valuto de Svazilando. Unu lilangenio estas dividita je cent *cendoj*. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas SZL.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Svazilando

eta|maldekstra|240ra|monbileto de 200 lilangenioj

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Svazilando
Siria pundo

**Siria pundo** - arabe الليرة السورية, latinliterigite *al-līra as-sūrijja*, france *livre syrienne*, angle *Syrian pound* - estas la nacia valuto de Sirio. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas SYP.

Unu pundo estas dividita je cent *piastroj* (arabe قرش, *kirŝ* plurale قروش, *koruŝ*; piastro laŭ la franca kaj angla formo "piastre"). Antaŭ 1947, la vorto kirŝ estis literumita kun la komenca araba karaktro غ (memoru ke necesas legi de dekstre maldekstren), kaj post tio la vorto komenciĝis per la litero ق. Ĝis la jaro 1958, monbiletoj estis eldonitaj kun araba skribaĵo sur la antaŭa kaj franca sur la dorsa flanko. Ekde 1958, anglalingva skribaĵo estas uzata sur la dorsa flanko, tial la tri diverslingvaj nomoj por la valuto. Moneroj uzis kaj araban kaj francan skribaĵon ĝis la ŝtata sendependiĝo de Sirio, ekde tiam nur araban skribaĵon.

Dum la siria enlanda milito la valoro de siria pundo rapide malkreskis pro la forfluo de kapitalo al najbaraj landoj kaj pro la sankcioj de Usono kaj Eŭropa unio.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Sirio 

Kategorio:Ekonomio de Sirio
Kategorio:Monunuoj de Azio
Salvadora kolumbo

La **salvadora kolumbo** - hispane *colón salvadoreño* - inter la jaroj 1892 kaj 2001 estis la nacia valuto de Salvadoro - tiam ĝi anstataŭiĝis per la usona dolaro. Unu kolumbo estis dividita je cent *centavoj*. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas SVC. Facile videblas, ke la valuta nomo estas honorigo al la eŭropa malkovrinto de Centra Ameriko Kristoforo Kolumbo, hispane nomata *Cristóbal Colón*. Cetere ankaŭ ekzistas kostarika kolumbo.

eta|maldekstra|240ra|monbileto de 25 kolumboj el la serio de 1999

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Salvadoro
Nepala rupio

La (nepala) **rupio** (nepale:रूपैयाँ) estas la monunuo de Nepalo. Unu rupio estas cent paisa.

La sekvaj moneroj estas uzataj: 5, 10, 25 en 50 paisa kaj 1, 2 kaj 5 rupioj. La papermono haveblas en 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500 kaj 1000 rupioj.

Dosiero:One nepalese rupee coin.png|Monero de unu Rupio
Dosiero:Two_nepalese_rupee_coin.png|Monero de du Rupioj

## Eksteraj ligiloj 
* Bildoj de la papermono 

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Nepalo
Santomea dobro

La **Santomea dobro** - portugale *dobra são-tomense* - estas la nacia valuto de Santomeo kaj Principeo. Unu dobro estas dividita je cent *centimoj* (portugale *cêntimos*). La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estis STD.
Ekde 2018, la dobron anstataŭas la "nova dobro" STN, kun la rilato 1 STN = 1000 STD.

La registaro de Santomeo kaj Principeo en 2009 subskribis traktaton kun la Registaro de Portugalio, fikse ligante la dobron al la valuto Eŭro: 1 EUR = 24500 STD = 24,5 STN.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Santomeo kaj Principeo

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Santomeo kaj Principeo
Surinama dolaro

alternative=20 $|eta|280x280ra|Surinama dolaro
La **surinama dolaro** - nederlande *surinaamse dollar* - ekde la jaro 2004 estas la nacia valuto de Surinamo. Unu dolaro estas dividita je cent *cendoj*. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas SRD.

Ekzistas moneroj de 1, 5, 10, 25, 100 kaj 250 cendoj kaj bankbiletoj de 5, 10, 20, 50 kaj 100 dolaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Surinamo (nederlanda, angla)
* moneroj de Surinamo  (rusa, hispana, angla)
* bankbiletoj de Surinamo  (rusa, angla)

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Surinamo
Tibor Széki

**SZÉKI Tibor** (se:ki) estis hungara farmaciisto, kemiisto, universitata profesoro, ano de MTA (1934, ordinara 1945) naskita en Koloĵvaro la 18-an de aprilo 1879 kaj mortinta en Budapeŝto la 4-an de decembro 1950. 
## Kariero
Tibor Széki studis en la Universitato de Koloĵvaro, havigis diplomon de farmaciisto en 1900, en 1902 diplomon de prikemia doktoro. En 1902 li estis asistanto, ekde 1913 adjunkto en la katedro de kemio de Rudolf Fabinyi. En 1907 li estis privatprofesoro pri la organika kemio, ekde 1922 profesoro de la universitato de Segedo. Tie li organizis la la instituton pri organika kemio. Ekde 1934 li instruis en Budapeŝto.
## Verko
**Tanulmányok Asaron származékokról* (Kolozsvár, 1902); 
**Über die Condensation von Brenzcatechin und Ketonen* (Kolozsvár, 1905); 
**Acetonnak és methyl-aethylketonnak pyrogallollal képezett új vegyületeiről* (kun Rudolf Fabinyi, Kolozsvár, 1905); 
**A kinin és a tannin szerkezete* (Bp., 1924); 
**A chemiai konstitutio és fűszerhatás* (1930); 
**Részletek az érzéstelenítőszerek kémiájából* (1931); 
**A konstitutio jelentősége az organikus kémiában* (Szeged, 1933); 
**A műanyagok* (Bp., 1938); 
**Benzolszármazékok vagy aromás vegyületek* (Bp., 1940); 
**Terpének, kámforok és velük rokon anyagok* (Bp., 1940); 
**Gyógyszerészi kémia* (Szerves vegyületek, egy.-i tankönyv, Bp., 1944); 
**Szerves kémia* (Előadásai alapján összeállította Horváth Magda, Bp., 1947); 
**Gyógyszerészi kémia* (I. Szervetlen vegyületek. Surbaze de prelegoj kunmetis Végh Antal – Kovács László, Bp., 1949).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Szeki, T.
Szeki, T.
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Sieraleona leono

La **Sieraleona leono** - origine *leone* - estas la nacia valuto de Sieraleono. Unu leono estas dividita je cent *cendoj*. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas SLL.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Sieraleono 

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Sieraleono
Sankthelena pundo

La **senthelena pundo** estas la nacia valuto de brita transmara teritorio Sankta Heleno en la suda Atlantika Oceano, kaj ankaŭ en ties dependa teritorio Ascension. Unu pundo estas dividita je cent *pencoj*. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas SHP.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la registaro de Sankta Heleno

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Sankta Heleno
Tivadar Szél

**SZÉL Tivadar** (se:l), Saile estis hungara kuracisto, statistikisto naskita en Arado la 22-an de oktobro 1893 kaj mortinta en Budapeŝto la 31-an de decembro 1964. 

## Kariero
Tivadar Szél havis diplomojn de inĝeniero, ŝtatscienco, kuracisto kaj ekonomikisto. Ekde 1919 ĝis 1954 li estis oficisto de la *Központi Statisztikai Hivatal* (Centra Statistika Oficejo). De 1954 li estis nur kuracisto. Lia ĉefa sciencesplora kampo estis la populacia kaj sanafera statistiko. Li precipe esploris la mortindicon. Li reprezentis plurfoje Hungarion en la mondkonferencoj.

## Verko
**Kőrősy József hatása a statisztika fejlődésére* (Bp., 1927); 
**Egészségügyi statisztika* (Bp., 1930); 
**A házasságok termékenysége Budapesten* (Bp., é. n.); 
**A helyes statisztikai oknyomozás és a matematikai statisztikai irány…* (Magy. Statisztikai Szle, 1931); 
**A budapesti házasságok* (Bp., 1935); 
**A gyermekágyi lázas halandóság alakulása Budapesten* (Bp., é. n.).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj statistikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Endemiaj birdoj de Japanio

Tiu artikolo estas unu el serio kiu havigas informon pri endemioj ĉe birdoj en la diversaj tutmondaj zoogeografiaj zonoj. Por pliaj detaloj pri tiu temo vidu artikolon Endemiismoj ĉe birdoj.

## Tipoj de endemioj 
Japanio ne havas endemiajn familiojn.

## Endemibirdaj areoj 
Birdlife International indikis la jenajn endemibirdajn areojn en Japanio:

* Izuoj
* Boninoj
* Rjukju-insularo

## Listo de specioj 
Tio estas listo de specioj endemiaj de Japanio:

# Kupra fazano, *Syrmaticus soemmerringii*, "YAMADORI", NT
# Bunta fazano, *Phasianus versicolor*, "KIJI"
# Japana verdpego, *Picus awokera*, "AOGERA"
# Okinava pego, *Sapheopipo noguchii*, "NOGUCHIGERA", CR
# Japana orelstrigo, *Otus semitorques*, "OOKONOHAZUKU"
# Japana palumbo, *Columba janthina*
# Bonina palumbo, *Columba versicolor*, "OGASAWARA-KARASUBATO", EX
# Rjukjŭa palumbo, *Columba jouyi*, "RYUKYU-KARASUBATO", EX
# Japana noktardeo, *Gorsachius goisagi*, "MIZOGOI"
# Okinava ralo, *Gallirallus okinawae*, "YANBARU-KUINA", EN
# Amamia skolopo, *Scolopax mira*, "AMAMI-YAMASHIGI", VU
# Rjukjŭa serpentaglo, *Spilornis cheela perplexus*, "KANMURIWASI"
# Japana garolo, *Garrulus lidthi*, "RURIKAKESU", VU
# Rjukjŭa perikrokoto, *Pericrocotus tegimae*, "RYUKYU-SANSYOKUI"
# Amamia turdo, *Zoothera major*, "OOTORA-TUGUMI", CR
# Bonina turdo, *Zoothera terrestris*, "OGASAWARA-GABICHO", EX
# Izua turdo, *Turdus celaenops*, "AKAKOKKO", VU
# Bonina mielmanĝulo, *Apalopteron familiare*, "MEGURO", VU
# Japana motacilo, *Motacilla grandis*, "SEGURO-SEKIREI"
# Japana pronelo, *Prunella rubida*, "KAYAKUGURI"
# Bonina dikbekulo, *Chaunoproctus ferreorostris*, "OGASAWARA-MASHIKO", EX

Japanio
Kategorio:Listoj de birdoj
Kategorio:Faŭno de Japanio
965 Angelica

'*965 *Angelica'''* estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Johannes Franz Hartmann elde la Observatorio de La Plata en Argentino.

## Nomo 
Ĝi estis nomita per la antaŭnomon de *Angelica Hartmann'', edzino de la malkovrito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1921
Kálmán Személyi

**SZEMÉLYI Kálmán** (seme:ji) estis hungara juristo, universitata profesoro naskita en Nagyvárad la 19-an de januaro 1884 kaj mortinta en Szentes la 13-an de aŭgusto 1946. 

## Kariero
Személyi estis ekde 1909 advokato, ekde 1915 jurakademia instruisto en Nagyvárad, en 1920 privatprofesoro en Budapeŝto (romia juro). Ekde 1920 li estis denove advokato, ekde 1938 universitata profesoro en Segedo, inter 1940 – 44 en Koloĵvaro, ekde 1945 denove en Segedo (romia juro). Li partoprenis en la verkado de la Szladits-speca libro *Magyar magánjog*. 

## Verkoj
**A névjog* (Bp., 1915); 
**A nő magánjogi helyzetéről* (Nagyvárad, 1918); 
**Római jog* (I – II., Bp., 1932); 
**Szemelvények és gyakorlati feladatok a római jogból* (Kolozsvár, 1941); 
**Magánjogunk fejlődése* (Kolozsvár, 1941).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Szemelyi, K.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Sudana dinaro

La **sudana dinaro** - arabe دينار سوداني - inter la 8-a de junio 1992 kaj la 10-a de januaro 2007 estis la nacia valuto de Sudano. Ne ekzistis subdivido je ono de dinaro. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas SDD. En januaro 2007 la valuto anstataŭiĝis per la nova sudana pundo.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Sudano

200ra

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Sudano
966 Muschi

'*966 *Muschi'''* estas malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Walter Baade elde la Observatorio de Hamburgo.

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Muschi''", estis la karesnomo de la edzino de la malkovrito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Walter Baade
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1921
Sándor Szénássy

**SZÉNÁSSY Sándor** (se:na:ŝi) estis hungara instruisto, ano korespondanta de MTA (1871) naskita en Ákos la 24-an de aprilo 1828 kaj mortinta en Peŝto la 29-an de novembro 1872. 
## Kariero
Szénássy komencis siajn studojn en Debrecen, sed pro la hungara revolucio de 1848 li devis interrompi ĝin. Li estis dum pluraj jaroj ĉedoma instruisto, en jaroj 1857 – 59 li studis filologion en Pest (urbo), poste li iĝis instruisto en kolegio de Eperjes. En 1860 li fariĝis instruisto, poste direktoro ĝis sia morto de la evangelia gimnazio de urbo Pest.

## Verko
**Latin nyelvtan* (I – II., Pest, 1863 – 64); 
**Latin olvasókönyv* (Pest, 1871); 
**A latin nyelv és dialektusai* (Pest, 1872)
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Szenassy, S.
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Ábrahám Szenczi Kertész

**SZENCZI KERTÉSZ Ábrahám** (senci kerte:s) estis hungara presisto naskita en Szenc ? kaj mortinta en Sibio printempe en 1667.

## Kariero
Szenczi Kertész studis la metion verŝajne en Leiden en laborejo de Elzeviroj. En 1640 li estis gvidanto de la presejo de reformita eklezio de Várad. La literojn li portis de Elzeviroj. En 1660 la presejon li translokigis Koloĵvaron, poste en 1662 Sibion. Liaj libroj elstariĝis en la samtempa Hungario. Pro liaj meritoj la reganto Georgo Rákóczi la 2-a en 1648 nobeligis lin. Lia plej konata eldonaĵo estas la nova eldono de la Biblio tradukita de Gáspár Károlyi, la tiel nomata Várada biblio (1661, laŭ unuj datoj ĝi aperis en 10,000 ekzempleroj). La presadon li komencis en Varado, sed finis en Koloĵvaro.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Szenczi Kertesz, A.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Bürg

**Bürg** estas inter alie
* parto de la komunumo Bürg-Vöstenhof en 
* kaj parto de la komunumo Bubikon en .
János Szenczi Molnár

**SZENCZI MOLNÁR János** (senci molna:r) estis hungara reformita pastro naskita en Marburg la 31-an de julio 1612 kaj mortinta en Koloĵvaro la 25-an de julio 1646. Li estis la filo de Albert Szenczi Molnár. 

## Kariero
Szenczi Molnár komencis siajn studojn en Germanio, poste li daŭrigis en Kassa, Kolozsvár, Gyulafehérvár, Leiden, London kaj Franeker. En Londono li apartenis al la rondo de János Tolnai Dali kaj li subskribis la  „kegyesség formulája”n (formulo de pieco). Reveninte li estis rektoro en Szászváros, poste en Koloĵvaro li estis sekondarpastro de saksoj. Li iĝis la viktimo de granda pesto de 1646.

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

Szenczi Molnar, J.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ocampo (Coahuila)

**Ocampo** estas unu el la 38 komunumoj de la meksika subŝtato Coahuila, kiu situas en norda Meksiko kun limo al Usono. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Ocampo*. Komunumo kaj urbo nomiĝas honore al la liberala politikisto Melchor Ocampo (1814-1861). La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 05023.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 10183 loĝantojn. El tiuj estis 5286 viroj kaj 4897 virinoj. La komunumo havas surfacon de 26433,6 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1110 metroj super la marnivelo.

Ocampo situas en la nord-okcidenta parto de subŝtato Coahuila kaj parte limas al Usono. Granda parto de la komunumo apartenas al la dezerto de Chihuahua. Ocampo limas sude kun la komunumoj Cuatro Ciénegas, Sierra Mojada kaj Lamadrid, oriente al la komunumoj Múzquiz, San Buenaventura kaj Nadadores, okcidente al la komunumoj Sierra Mojada kaj la meksika provinco Chihuahua (komunumoj: Camargo kaj Manuel Benavides kaj norde al komunumo Acuña kaj la usona subŝtato Teksaso.

Kun la teritorio de 26.433,6 km² Ocampo reprezentas 17.44% de la teritorio de la tuta subŝtato de Coahuila. Tiel ĝi estas la plej granda komunumo en la tuta subŝtato kaj la tria plej granda komunumo de Meksiko (pli grandaj nur estas Ensenada en Baja California kaj Mulegé en Baja California Sur.

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 11508 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 4 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,035 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 5604 personoj apartenis al la katolika religio kaj 685 personoj al la protestantisma religio. 106 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 400 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

Kategorio:Komunumoj de Coahuila
Ocampo

La vorto **Ocampo** havas plurajn signifojn:

**Nomo**
* Melchor Ocampo, advokato, sciencisto kaj liberala meksika politikisto (1814-1861).
* Andrés de Ocampo, hispana skulptisto (1550-1623).
 
**Meksiko**
* Ocampo, komunumo en la meksika subŝtato Chihuahua kaj ties ĉefa urbo *Melchor Ocampo*
* Ocampo, komunumo en la meksika subŝtato Coahuila kaj ties samnoma ĉefa urbo
* Ocampo, komunumo en la meksika subŝtato Durango kaj ties ĉefa urbo *Villa Ocampo*
* Melchor Ocampo, komunumo en la meksika subŝtato Estado de México kaj ties samnoma ĉefa urbo
* Ocampo, komunumo en la meksika subŝtato Guanajuato kaj ties samnoma ĉefa urbo
* Ocampo, komunumo en la meksika subŝtato Michoacán kaj ties samnoma ĉefa urbo
* Melchor Ocampo, komunumo en la meksika subŝtato Nuevo León kaj ties samnoma ĉefa urbo
* Ocampo, komunumo en la meksika subŝtato Tamaulipas kaj ties samnoma ĉefa urbo
* Melchor Ocampo, komunumo en la meksika subŝtato Zacatecas kaj ties samnoma ĉefa urbo
Ĉiuj tiuj komunumoj havas sian nomon honore al la politikisto Melchor Ocampo.