Irom Ĉanu Ŝarmila

**Irom Ĉanu Ŝarmila** (naskita la 14-an de marto 1972), ankaŭ konata kiel la " **Fera Virino de Manipuro** "  aŭ " **Mengoubi**" ("la belulina")  estas homrajta aktivulo, politika aktivulo, kaj poeto el la barata ŝtato Manipuro. La 2-an de novembro 2000 , ŝi komencis fastostrikon, kiu finiĝis la 9-an de aŭgusto 2016, post 16 jaroj da fastado kaj perforta nutrado. Rifuzinte manĝaĵon kaj akvon dum pli ol 500 semajnoj, ŝia malsatstriko estas konsiderata la plej longa en la mondo . Je la Internacia Virina Tago 2014 ŝi estis voĉdonita la gvida virinikono de Barato per enketo de MSN .

En 2014, du partioj proponis al ŝi stari kun ili en la naciaj elektoj, sed ŝi rifuzis. Tiutempe, al ŝi estis neita la rajto voĉdoni ĉar ŝi estis malliberigita rilate de memmortigoprovo . La 19-an de aŭgusto 2014, la tribunalo ordigis ŝian liberigon de gardinstitucio, sed ŝi denove estis arestita la 22-an de aŭgusto 2014 por la samaj akuzoj, kaj tenita en administra aresto dum 15 tagoj . Internacia Amnestio deklaris ŝin konscienckaptito.

## Fono 
Ŝarmila naskiĝis kaj vivas en Manipuro, unu el la sep fratinaj ŝtatoj en orienta Barato, kiuj estis en stato de civila ribelo dum jardekoj; inter 2005 kaj 2015, proksimume 5,500 homoj estis mortigitaj kiel rezulto de politika perforto . En 1958, la barata registaro aprobis la tielnomata Armed Forces Special Powers Act (AFSPA), kiu validas por nur tiuj sep ŝtatoj, kaj donas al sekurecaj taĉmentaj la rajton serĉi sen arestordono, deteni homojn sen ordono, kaj uzi mortigitan forton se ekzistas "racia suspekto" ke homo agas kontraŭ la ŝtato; simila leĝo estis aplikita al Ĝamuo kaj Kaŝmiro . La okazaĵo, konata kiel la "Malom Massacre" , estis supoze aranĝita fare de milico laboranta lige kun la barata armeo .

## La malsatstriko 
Ŝarmila, kiu estis 28-jaraĝa dum la masakro de Malom, komencis malsatstrikon kiel proteston  Ŝia striko komenciĝis je tagiĝo la 5an de novembro, kiam ŝi ĵuris ne manĝi, trinki, kombi sian hararon, aŭ rigardi en la spegulon ĝis AFSPA estos nuligita .

Tri tagojn post kiam la striko komenciĝis, Ŝarmila estis arestita fare de la polico kaj akuzita je "provo de memmortigo" .

Kiam ŝi denove estis arestita la 6-an de oktobro de tiu jaro, denove por memmortigoprovo, ŝi estis prenita al la barata Instituto de Medicinaj Sciencoj en Nov-Delhio, kie ŝi komencis leterkampanjon al la ĉefministro, la prezidanto, kaj la ministro por internaj aferoj  kaj li sendis du reprezentantojn por renkontiĝi kun ŝi .

En oktobro 2011, la Trinamool Kongresa Partio de Manipuro kaj Pradeŝo sciigis ĝian subtenon por Ŝarmila kaj postulis partiestron Mamata Banerjee helpi nuligi la AFSPA . La Komunista partio de Barato (marksist-leninisto) ankaŭ deklaris ĝian subtenon por Ŝarmila por la nuligo de AFSPA, kaj postulis tutlandan proteston . En novembro, post dek unu jaroj da fastostriko, Ŝarmila denove vokis sur ĉefministro Manmohan Singh nuligi la leĝon . La 3-an de novembro, 100 virinoj formis homĉenon en la urbocentro de Guwahati por montri subtenon por Ŝarmila, dum aliaj sociaj grupoj iniciatis 24-horan faston en solidareco .

En 2011, la "Solidarity Campaign to Save Sharmila" (SSSC) estis lanĉita , kaj en decembro de la sama jaro, la Universitato de Puneo sciigis stipendioprogramon por 39 studentinoj de Manipuro, okaze de la 39-a naskiĝtago de Ŝarmila .

Ŝarmila estis nur permesita vidi sian patrinon unufoje dum la jaroj de sia striko, kun la intenco de premo sur ŝi por rezigni la lukton. Ŝarmila diris pri la temo, "La tagon kiam la leĝo de AFSPA estos nuligita, mi manĝos rizon de la grandeco de mia patrino" .

Ankaŭ la 28an de marto 2016, Ŝarmila estis liberigita per tribunalverdikto ke la laŭleĝaj akuzoj kontraŭ ŝi estis malvalidaj , sed ĉar ŝi daŭre konservis sian ĵuron ne eniri ŝian hejmon aŭ manĝi ĝis AFSPA estis nuligita , ŝi estis denove arestita, denove pro la samaj akuzoj de provo memmortigo.

## La fino de la malsatstriko 
La 26-an de julio 2016, Ŝarmila anoncis, ke ŝi intencas ĉesigi la malsatstrikon, kiun ŝi faras ekde 2000, la 9-an de aŭgusto 2016. Ŝi ankaŭ anoncis, ke ŝi kandidatiĝos al la elektoj por la ŝtatestro de Manipuro .

La tribunalo kiu aŭdis la peticion kredis al ŝi ke ŝiaj intencoj estis aŭtentaj, kaj ordigis ŝian liberigon. La 9-an de aŭgusto, Ŝarmila iĝis libera. Ŝi deklaris: "Ekde hodiaŭ, mi finis mian faston. Mi neniam forgesos ĉi tiun momenton... Mi estis nomita "Fera Virino", kaj mi volas vivi laŭ tiu nomo. Mi ne scias multon pri politiko, kaj mia edukado ne estas spektakla. Sed mi estas la vera formado de la revolucio, kaj mi volas helpi la homojn" .

La decido fini la faston surprizis multajn el ŝiaj subtenantoj, ĉar la AFSPA daŭre staras en Manipuro . Sed Ŝarmila asertas ke ŝi ne prirezignas la batalon, sed nur ŝanĝas taktikojn, kaj daŭros batali por justeco por la homoj de Manipuro en la politika areno . Sekve de ŝia liberigo, ekzistis ankaŭ elementoj kiuj kontraŭbatalis ĝin pro konservativaj kialoj, kaj iamaj subtenantoj kiuj esprimis seniluziiĝon de ŝi, akuzante ŝin je perfido de ŝiaj principoj ĉar ŝi volis edziniĝi. Ŝi ankaŭ ricevis minacojn sur sia vivo, al kiu ŝi respondis, "Se homoj volas plenumi siajn sonĝojn pri mia sango, tiam mi estas preta por ĝi... kiel Mahatma Gandhi... mi estas simpla persono, tiel kiel ĉiu ajn persono. Mi ne estas sanktulo. Estas en mi kaj bono kaj malbono, kaj multaj mankoj. Kial homoj volas trakti min kiel sanktulon? Kial ili volas vidi min tra siaj lensoj? Mi estas laca vivi kiel ĉi tio." . Ŝi partumis la premion kun Lenin Raghuvanshi de la People's Watch Committee for Human Rights, homrajta organizaĵo de nordorienta Barato .

En 2010 ŝi gajnis la Vivatingopremion de la Azia Homaj Rajtoj-Komisiono . En la sama jaro, al ŝi ankaŭ estis premiita la pacpremio laŭnome de Tagore de la barata Instituto de Planado kaj Administrado, kiu inkluzivis kontantpremion de 5,100,000 rupioj , kaj la Sarva Guna Sampana premio de paco kaj harmonio, de Signature Training Centro .

En 2013, Amnestio Internacia deklaris ŝin konscienckaptito, asertante ke ŝi estis "tenita en prizorgo sole por la paca esprimo de ŝiaj kredoj." 

## Reprezentoj en kulturo 
La libro de Deepti Priya Maharotra, *Burning Bright: Irom Ŝarmila and the Struggle for Peace in Manipur* (Lukto por Paco en Manipuro), priskribas la vivon kaj lukton de Ŝarmila, same kiel la politikan fonon al la fastostriko . La filmo *IronIrom: Two Journeys : Where the Abnormal is Normal* estis publikigita en 2012, rolulita fare de Minnie Waid kaj Taingem Singh.

Ojas S. V., teatra artisto de Puneo, prezentis solludan prezenton rajtigis *Le Mashale* ("Lumi la Torĉon"), surbaze de la vivo kaj lukto de Ŝarmila, kaj prilaborita laŭ la teatraĵo de Sivik Chandran, *Meira Paibi* ("La Torĉo-Portantoj"), kiu estis prezentita en teatroj en pluraj barataj ŝtatoj .

## Referencoj 
## Literaturo 
* Fragrance of Peace (2010)
* IronIrom: Two Journeys: Where the abnormal is normal.

## Eksteraj ligiloj 
* Analizo de la poemoj de Irom Sharmila
* La solidareca kampanjo por savi Sharmila
* Konsciencokaptitoj en la retejo de Amnestio Internacia 

Kategorio:Barataj aktivuloj
Kategorio:Barataj ĵurnalistoj
Kategorio:Senperfortaj aktivuloj
Kategorio:Malliberuloj de konscienco laŭ Amnestio Internacia
Kategorio:Malsatstrikantoj