open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Preĝejo Sankta Andreo (Verőce)

La **paroĥa kalvaria preĝejo Sankta Andreo** estas sakrala historia monumento en vilaĝo Verőce (Pest) (Hungario).

## Historio 
Laŭ eklezia fonto la unua mencio pri paroĥo en tiu vilaĝo okazis en 1232. La loĝantoj ĉirkaŭ 1600 kalvinaniĝis. Dum la kontraŭreformacio en 1719 estis konstruita nova kirko sur loko de la mezepoka didomo, poste inter 1736-1743 Michael Karl von Althann pligrandigis ĝin. Tiutempe en 1740 la katolikoj memstariĝis el filio de Kosd. La orgeno estis kreita en 1801, la 3 sonoriloj en 1923. La turo bruldetruiĝis en 1907, sed poste ĝi estis riparita.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola sur monteto, kie estas videbla tre bela panoramo de Vác ĝis Visegrád. De piedo de la monteto startas ŝtupoj al la preĝejo, dekstre 9 niĉaj stacikolonoj akompanas la ŝtupojn, la restintaj 3 stacikolonoj kuŝas apud la kirko. La fasado estas simetria, meze la enireja pordo estas videbla, pli supre granda arka fenestro. La plej supre la kvarlatera turo altiĝas. Apud la fenestro estas po unu malplenaj niĉoj. La navo havas ambaŭflanke po 2 arkajn fenestrojn. La absido estas rektangula, la sakristio dekstre aliĝas.

Interne la altaroj estis faritaj en 1763 kaj 1764, apude statuoj pri Sanktan Andreo, Sankta Rafaelo, Sankta Vendelo, Sankta Joaĥimo kaj Sankta Anna.

Kermeso okazas en la 30-an de novembro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* katolika leksikono

eta|maldekstre|
Veroce
Veroce
Placo Taksim

La **Placo Taksim** () estas centra placo kaj transportcentro en la eŭropa parto de la turka metropolo Istanbulo (situanta en la kvartalo Taksim de la distrikto Beyoğlu). 

Ĉi tiu placo gastigas plurajn prestiĝajn hotelojn kaj multajn butikojn. La placo estas loko por amasaj festadoj por kaj lokanoj kaj turistoj. La nomo devenas de la araba تقسيم , signifante "divido".

Ĝi estas konsiderata la koro de moderna Istanbulo, kun la centra stacio de la Istanbula Metroo. La placo Taksim estas la loko de la *Cumhuriyet Anıtı* (Monumento al la Respubliko), kreita de la fama itala skulptisto Pietro Canonica kaj inaŭgurita en 1928. La monumento memorigas pri la formiĝo de la Respubliko Turkio en 1923, post la Turka Milito de Sendependeco. Ĝi ankaŭ estas konata kiel la kerna areo de la manifestacioj de Istanbulo en 2013. 

## Galerio 

Dosiero:TaksimGezi001.JPG|Taksim Gezi Parko najbara al Placo Taksim 
Dosiero:İstiklal_Anıtı.JPG|La Monumento de la Respubliko en la centro de la placo
Dosiero:TaksimSquareIstanbul.jpg|La placo vidite de la sudo
Dosiero:Topçu_Kışlası_by_Guillaume_Berggren.jpg|La artileria kazerno de Taksim, kiu poste fariĝis la stadiono Taksim, estis malkonstruita en 1940 kaj anstataŭigita per la parko Taksim Gezi en 1943.
Dosiero:Taksim,_İstanbul_(12966508105).jpg|Area vido de Taksim-placo post la malkonstruo de la Taksim-artileria kazerno
Dosiero:Maxim_Night_Club,_İstanbul_(12966915284).jpg|Maxim nokta klubo, antaŭe kinejo Cinemajik.
Dosiero:Taksim_Square,_İstanbul_(12966579943).jpg|Taksim en la 1960-aj jaroj, kun la Taşkışla Kampuso de la Teknika Universitato de Istanbulo videbla en la fono.
Dosiero:Istanbul_-_panoramio_(11).jpg|Greka Ortodoksa Eklezio Hagia Triada, proksime de Taksim-Placo
Dosiero:Taksim_monument_and_mosque.jpg|La moskeo Taksim estis kompletigita en majo 2021
Dosiero:Taksim_4395.jpg|Kultura Centro Atatürk ĉe Taksim-Placo en 1999, kun la enirejo de la Taksim-stacio de la Istanbula Metroo.
Dosiero:Taksim_Square,_Istanbul_(52151690752).jpg|Kultura Centro Atatürk ĉe Taksim-Placo en 2022, kun la enirejo de la Taksim-stacio de la Istanbula Metroo.
Dosiero:Atatürk_Cultural_Center_in_October_2022_(3).jpg|Renovigita Kultura Centro Atatürk dumnokte
Dosiero:Atatürk_Cultural_Center_in_October_2022_(10).jpg|Renovigita Kultura Centro Atatürk dumnokte

## Referencoj 
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Placoj en Eŭropo
Hana Gregorová

**Hana GREGOROVÁ**, naskita **LILGOVÁ** (n. la 30-an de januaro 1885 en Martin  – m. la 11-an de decembro 1958 en Prago) estis slovaka verkistino, edukistino kaj subtenantino de la klopodoj por virina emancipiĝo.

Ŝi estas priskribita kiel la unua feministino de Slovakio. Ŝia novelo *Zeny*, publikigita en 1912, estas nomita la sukceso por moderna feminismo en Slovakio, kiu baldaŭ estis inkludita en la slovakan sendependecan movadon. 

## Verkado 
Ŝia literatura verkaro komenciĝis per la traduko de la romano *La pluvombrelo de Sankta Petro* (Kálmán Mikszáth). Ŝi verkis prozon, sed krom verkoj por plenkreskuloj, ŝi ankaŭ dediĉis sin al verkado por infanoj.
*"Hodiaŭ ni havas la ŝancon akademie studi kiom da peno ĝi kostis. Klera virino estas devigita labori kulture kaj publike en la intereso de aliaj. La virino de hodiaŭ supozeble laboru pri nova epoko de la homaro, en kiu ne estos nemeritita malriĉeco. Ŝi supozeble batalu por pli bonaj sociaj kondiĉoj. Ŝi supozeble plenumu la vivformon per kulturo, socia agado kaj arto."* 

## Verkaro 
## En Esperanto aperis 
* *Patrino* - de Hana Gregorova, trad. Jarka Malá, aperinta ĉe la Esperanta Retradio la 11-an de junio 2025.

## Fontoj 
## Referencoj 
Kategorio:Slovakaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Harold Arlen

**Harold ARLEN** (naskita kiel Hyman *Arluck* la 15-an de februaro 1905 en Bufalo, Novjorkio, Usono ; mortis la 23-an de aprilo 1986 en Novjorko) estis usona komponisto de populara muziko, kiu verkis *pli* ol 500 kantojn, el kiuj kelkaj atingis tutmondan famon. Lia furoraĵo " *Over the Rainbow* " (Trans ĉielarko) por la filmo " The Wizard of Oz " (1939) daŭre fariĝis tutmonde fama kaj gajnis al Arlen pintan lokon en la *Great American Songbook* (Granda Amerika Kantlibro). 

Arlen ankaŭ komponis " *Any Place I Hang My Hat Is Home* ", " *As Long as I Live* ", " *Between the Devil and the Deep Blue Sea* ", kaj " *Blues in the Night* ". Li estis enkondukita en la Kantverkisto-Halon de Famo en 1971. 

## Biografioj 
* 
* 
* 

## Fontoj 
* **The Harold Arlen Songbook** ISBN 978-0881884258
* Edward Jablonski, **Harold Arlen: Rhythm, Rainbows, and Blues**, Northeastern, 1998 ISBN 978-1555533663
* Wilder, Alec (1990). **American Popular Song: The Great Innovators 1900-1950**. New York & Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-501445-6.
* Bloom, Ken (2005). **The American Songbook: The Singers, the Songwriters, and the Songs**. New York: Black Dog & Levental Publishers. ISBN 1-57912-448-8.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* NPRa profilo de Harold Arlen sur Semajnfina Eldono sabato
* 
* 

Kategorio:Usonaj komponistoj
Kategorio:Personecoj sur usonaj poŝtmarkoj
Al sur de Granada

***Al sur de Granada*** (Sude de Granado) estas hispana filmo de 2003, reĝisorita de Fernando Colomo, ĉefrolulita de Matthew Goode, Verónica Sánchez kaj Willy Toledo kaj duarange de Antonio Resines kaj Ángela Molina. Ĝi estas bazita sur la membiografia romano de Gerald Brenan, *Al sur de Granada*, en la origina angla *South from Granada: Seven Years in an Andalusian Village* (Sude de Granado: sep jaroj en andaluzia vilaĝo, 1957). 

## Intrigo
Temas pri la rakonto de la spertoj de juna angla idealisto, nome la propra aŭtoro de la romano, nomita Gerald Brenan (Matthew Goode), kiu en 1919 luas domon en la montara komarko Alpujarras, kie li serĉas trankvilecon kun siaj libroj, forgeson de sia pasinteco kiel oficiro de la brita armeo dum la Unua Mondmilito, kaj tial li alproksimiĝas al la antropologia ekkono de la montaraj lokanoj kaj integriĝas en la vilaĝa etoso, sed kiel stranga angla strangulo. Tiukadre li enamiĝas de juna belulino Juliana (Verónica Sánchez), kiu malfermas sian horizonton al Andaluzio, ties kutimoj kaj la loka vivo en la Hispanio de la komenco de la 20-a jarcento, kio influos lian postan vivon kaj verkon. Li sukcesas venki malfacilaĵojn por vivi sian amon kun Juliana, sed iam li revenas al Britio helpe al siaj tieaj amikoj. Juliana restas sola kaj sola naskas filinon. Jarojn poste Matthew revenas edzo, kaj trovas, ke Juliana faras sian vivon, sed petas al li forporti la filinon por ke ŝi havu pli bonan vivon. 

En la romano, la montara vilaĝo kie vivis Gerald Brenan estas Yegen, submunicipo de Alpujarra de la Sierra. 

## Geaktoraro kaj roluloj
* Matthew Goode, 	Gerald Brenan
* Verónica Sánchez, 	Juliana
* Willy Toledo, 	Paco
* Consuelo Trujillo, 	María
* Ángela Molina, 	Doña Felicidad
* Antonio Resines, 	Don Virgilio
* Laurence Fox, 	Ralph Partridge
* Bebe Rebolledo, 	Ángeles
* Jessica Kate Meyer, 	Dora Carrington
* James Fleet, 	Lytton Strachey

## Eksteraj ligiloj
* en imdb

Kategorio:Filmoj aperintaj en 2003
Kategorio:Hispanaj komediaj filmoj
Kategorio:Andaluzio
Kavalirbieno Crispendorf

La **kavalirbieno Crispendorf** troviĝis en Crispendorf, Germanujo; ĝi havis ĝis 1848 propran malsuperan tribunalecon, ĝis 1842 eĉ la superan. 

## Historio 
Posedita de la senjoroj de Watzdorf ĝi fariĝis en 1597 ĉambra bieno de Reuß. En 1765 aĉetis ĝin la ĉefministo Johann Christian Rudolph. Heredis en 1824 August Heinrich Theodor Geldern, post edzinigo de Wilhelmina Johanna Rudolph. Li per tio iĝis prapatro de la dinastio de Geldern-Crispendorf. Filo lia, la registra konsilisto kaj advokato  August von Geldern-Crispendorf nobeliĝis en marto 1846. La tuton heredis la plej maljuna filo  Bruno von Geldern-Crispendorf. 

En 1875 ĝi ŝanĝiĝis je fidejkomisa aĵo. Administranto estis unue Max von Geldern-Crispendorf, poste Erich von Geldern, majoro (kun frato Eberhard kiel kun posedanto). Post grundara reformo li loĝis kun la familianoj en Bavarujo. 

Pro malpermeso de fideikomisoj dum la Vajmara Respubliko la jura stato de la bieno ekmalsamis en 1927 kaj ĝi iĝis aloda aĵo.  La aktojn de 1595 transprenis en 1938 la Ŝtata Arkivo de Greiz.

## Ejaro 
En 1923 la bieno havis agrikulturan terenon de 274 hektaroj. Post senproprietigo fare de la komunistoj kaj ŝtelmarodo de la ĉefa, baroka kasteleto en 1945, la rusoj ordonis eksplodigon de la tuton. La kastelon iam oni estis stariginta sur la fundamentoj de burgo kies unua mencio estis dokumente en la 1389-a jaro. 

## Literaturo 
* *Gothaisches Genealogisches Taschenbuch der Adeligen Häuser. Zugleich Adelsmatrikel der Deutschen Adelsgenossenschaft. Teil B (Briefadel) 1942*, Justus Perthes, Gotha 1941, p. 163, 165, surrete
* Reyk Seela: *Landtage und Gebietsvertretungen in den reußischen Staaten 1848/67–1923. Biographisches Handbuch* (=Parlamente in Thüringen 1809–1952, parto II). G. Fischer, Jena k. a. 1996, p. 230–234, 391, ISBN 3-437-35046-3

## Fontoj 
* Thüringisches Staatsarchiv Greiz, Findbuch, Landesregierung Greiz n. Rep. R 1568–1914 [Bestandssignatur: 3-11-3550], Kap. III Crispendorf. esplorotaj aferoj

## Eksteraj ligiloj 
* kirko kaj kastelo je Crispendorf - ĉe: Paul Lehfeldt: *Bau- und Kunstdenkmäler Thüringens, Fürstenthum Reuss Jüngere Linie*, vol. I (Verwaltungsbezirk Gera), Gustav Fischer, Jena 1896, p. 48 ss.

## Notoj 
Kategorio:Pereintaj konstruaĵoj en Germanio
Kategorio:Schleiz
Religulous

**Religulous** [rɨˈlɪgjʊləs] (anglalingva vortokunfando de religio kaj ridinda) estas usona satira dokumenta filmo el 2008. La scenaron verkis politika satiristo kaj agnostikulo Bill Maher, kiu ankaŭ estas la fokuso de la filmo. Ĝin reĝisoris Larry Charles*.* La filmo similas laŭ stilo al la filmo Borat de la sama reĝisoro*,* sed male al *Borat, Religulous* ne estas pseŭdodokumentario. Ĝia enhavo temas pri religiaj komunumoj kaj kredo. La fokuso estas precipe, sed ne ekskluzive, sur radikalaj kredantoj.

La dokumentario ekzamenas kaj defias religio kaj religia kredo.

## Resuma intrigo 
La verkisto kaj prezentisto Bill Mahr vojaĝas al Usono, Vatikano, Nederlando, Londono kaj Jerusalemo, renkontiĝante kun reprezentantoj de diversaj religioj, sciencistoj kaj ekskredantoj. Inter la intervjuitoj de Mahr estas la sciencisto Francis Collins, la Demokrata Senatano Mark Pryor, la kreismano Ken Hem, la Vatikana astronomo George Coyne, la nederlanda politikisto Geert Wilders, Neturei Karta, la Franciskana Ordeno kaj la patrino de Mahr mem. La diskutitaj religioj inkluzivas kristanismon, islamon, judismon, scientologion kaj mormonismon. Mahr finas la filmon pledante por "humila dubo".  

Maher ankaŭ vizitas la Muzeo de Kreismo kaj la amuzparko *Holy Land Experience*.

## Vidu ankaŭ 
* *Jesuo Tendaro*
* *Marjoe*
* Religia satiro
* *Kumaré*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
Kategorio:Filmoj de Lionsgate
Kategorio:Usonaj satiraj filmoj
Kategorio:Usonaj dokumentaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2008
Franz Brümmer

**Karl Wilhelm Franz BRÜMMER** (naskiĝinta la  en Wusterhausen, mortinta la  en Munkeno) estis germana instruisto kaj literaturhistoriisto. Li edziĝis en 1861 kun la vidvino Auguste Winterfeldt, de kiu li havis tri filojn, krom sian antaŭan filinon de sia unua geedzeco. 

Brümmer frekventis en Köpenick porinstruistan seminarion kaj ekpraktikis en 1856 en la distrikto Potsdam. De 1863 li troviĝis en Nauen kie li ankaŭ plenumis la rolon de kirka orgenisto. Li havis la ideon krei utilan kaj aktualan literaturhistorion, ĝuste ankaŭ pri novaj literaturistoj. Gravis dum la verkado ŝpari personajn komentojn pri la kvalito de la traktataj personoj. 

Kiam atentis lian agadon la eldonejo de Philipp Reclam en 1882, la altvalora verko ekĝuis disvastiĝon kaj ĝeneralan ŝatiĝon. Kvazaŭ samtempe aperis Kürschners Deutscher Literatur-Kalender: ambaŭ verkoj iĝis nepraj havotaĵoj de privataj kaj malprivataj bibliotekoj.
## Fonto
Kunze, Walter: "Brümmer, Franz" - ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 2 (1955), p.  
## Eksteraj ligiloj
*Vikifontaro
*ligiloj ĉe DDB
Michael Dummett

Siro **Michael Anthony Eardley DUMMETT** FBA /ˈdʌmɪt/ (n. la 27-an de junio 1925 en Londono, Anglio; m. la 27-an de decembro 2011 en Oksfordo) estis brita filozofo kaj logikisto, eminenta reprezentanto de la analiza skolo. 

Li faris signifajn kontribuojn al la filozofio de matematiko, logiko, la filozofio de lingvo, metafiziko, kaj la historio de analiza filozofio. 

Krome, li estas ankaŭ la kreinto de la teorio pri la balotsistemo kaj specialisto pri la historio de kartludoj. Li ankaŭ interesiĝis pri enmigrada juro kaj la stilo de la angla lingvo.

## Verkado 
### Verkoj pri Frege 
La unua grava verko de Dummett estis "Frege: Filozofio de Lingvo", en kiu li interpretis la filozofian pozicion de Gottlob Frege laŭ sia propra unika maniero. La teksto, kiu de tiam fariĝis klasikaĵo, restas polemika ĝis hodiaŭ. Dummett verkis aliajn verkojn pri Frege kaj povas esti argumente konsiderata lia plej grava interpretisto.

### Filozofio de lingvo 
Dummett protestas kontraŭ la verokondiĉa teorio pri signifo de Donald Davidson, argumentante ke vero estas grava por la parolanto nur se la parolanto povas rekoni ĝin. Li ankaŭ diskutis kun Davidson kaj Noam Chomsky ĉu la idiolekto aŭ la komuna lingvo de lingva komunumo devus havi prioritaton en filozofia analizo.

### Kontraŭrealismo 
En sia verko "Vero kaj Aliaj Enigmoj", Dummett evoluigas kontraŭrealisman sintenon en debato kun klasikaj realismaj pozicioj. Li kredas, ke tio kontribuas signife al solvado de la problemo inter menso kaj korpo. Lia decido ampleksi kontraŭrealismon devenas de lia diskuto pri vero kiel duobla kaj sendependa de homa pensado. En sia fina verko, "Vero kaj la Pasinteco", Dummett traktas la problemon pri kiel kontraŭrealismo povas esti unuigita kun veraj asertoj pri la pasinteco.

### Historio de analiza filozofio 
La tria grava verko de Dummett, "Originoj de Analiza Filozofio", estas dediĉita al la provo montri, ke, kune kun Frege, Franz Brentano kaj Edmund Husserl aparte devus esti konsiderataj pioniroj de analiza filozofio. Tio markis rompon en la vidpunkto pri lastatempa filozofia historio kiel dividita en britan kaj kontinentan eŭropan.

## Efiko 
Inter la studentoj de Dummett elstaras Crispin Wright, Timothy Williamson, Gareth Evans, Hans Sluga kaj Christopher Peacocke. Tamen, nur Wright povas esti konsiderata ortodoksa studento en la mallarĝa senco. Ekster sia rondo de studentoj, Dummett havis aparte fortan influon sur novpragmatismo.
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mikaelo Dummett ĉe la Interreto Encyclopedia de Filozofio
* Biografiaj notoj ĉe Trionfi
* Filozofiaj Mordoj: intervjuo kun Dummett pri Frege 

Kategorio:Konvertitoj al romkatolikismo
Kategorio:Britaj romkatolikoj
Kategorio:Katolikaj filozofoj
Kategorio:Britaj filozofoj
Kategorio:Britaj logikistoj
Kategorio:Analizaj filozofoj
Kategorio:Filozofoj de matematiko
Kategorio:Filozofoj pri lingvo
Réginald Garrigou-Lagrange

**Réginald GARRIGOU-LAGRANGE OP** (naskiĝis *Gontran Garrigou-Lagrange* la 21-an de februaro 1877 en Auch, departemento Gers, Francio ; mortis la 15-an de februaro 1964 en Romo) estis franca dominikana teologo kaj filozofo.

Garrigou-Lagrange, membro de la Dominikana ordeno, estis tomisto kaj kontraŭis filozofian kaj teologian modernismon. Li ankaŭ traktis fundamentan teologion kaj kristanan mistikismon. ''''*

Li verkis pli ol 500 librojn kaj artikolojn en ĵurnaloj. Inter 1909 kaj 1960, Garrigou-Lagrange instruis ĉe *la Angelicum* en Romo. Unu el liaj studentoj estis Karol Wojtyła, pli posta Papo Johano Paŭlo la 2-a.

## Pensado 
Eĉ ene de la interna unueco de lia ideologia enhavo, lia skriba verkaro kovras kvar larĝajn branĉojn: Apologetikon, Filozofion, Dogmatikan Teologion kaj Spiritecon .
En apologetiko lia plej granda verko estas *De Revelatione*, manlibro publikigita en 1918. Situanta inter la mondo de racio kaj tiu de kredo,  Garrigou-Lagrange prezentis la kialojn por la kredindeco de rivelitaj veroj. La verko konsistas el du partoj: unu pri la neceso kaj sciebleco de Revelacio ; alia pri ĝia ekzisto.
Li estas plej konata pro sia spirita teologio. Lia ĉefa verko en la kampo estas *Les Trois Ages de la Vie Interieure* (La Tri Aĝoj de la Interna Vivo),  en kiu li prezentas la tezon, ke enmetita kontemplado kaj la rezulta mistika vivo estas la normala vojo de sankteco al kristana perfekteco. Ĉi tio influis la Dogman Konstitucion pri la Eklezio, *Lumen Gentium*, de la Dua Vatikana Koncilio, kie Ĉapitro 5-a traktas la universalan vokon de la Eklezio al sankteco. 

Patro Réginald Garrigou-Lagrange sukcesis disvolvi sintezon inter la tre abstraktaj skribaĵoj de Tomaso de Akvino kaj la eksperimentaj skribaĵoj de Johano de la Kruco, montrante kiel ili harmonias unu kun la alia. 

Garrigou-Lagrange estis la ĉefa subtenanto de strikte observanta Tomismo. Li akiris plian atenton en 1946 kiam li kritikis la teologian movadon nomitan *Nouvelle théologie* (Nova Teologio), kiun li konsideris modernisma.  Li ankaŭ laŭdire verkis la skizon de la encikliko *Humani generis* de Papo Pio la 12-a el 1950, "koncerne certajn erarajn opiniojn, kiuj minacas subfosi la fundamentojn de la katolika doktrino". 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* "Sanktulo en la Ĉielo" de Fr. Thomas Crean, O.P.
* Audiobook de lia *Realo'', ciferece legita ĉe rapida rapido
*  (en la itala)
* La Lasta Batalo de Lagrange de Fr. Albert Kallio, O.P.
* nekrologo, de lia disĉiplo, Fr Marie-Rosaire Gagnebet, O.P. (en la franca)

Kategorio:Romkatolikaj mistikuloj
Kategorio:Francaj katolikaj verkistoj
Kategorio:Francaj religiaj verkistoj
Kategorio:Francaj dominikanoj
Kategorio:Francaj kontraŭkomunistoj
Kategorio:Katolikaj filozofoj
Kategorio:Aristotelismaj filozofoj
Kategorio:Kontraŭframasonismo
Kategorio:Francaj filozofoj de la 20-a jarcento
Luigi Sturzo

**Luigi STURZO**, ankaŭ Don Sturzo (n. la 26-an de novembro 1871 en Caltagirone, Sicilio ; m. la 8-an de aŭgusto 1959 en Romo) estis itala pastro kaj politikisto, elstara figuro en la kristana demokrata movado. ofte nomata "klerikala socialisto". 

Sturzo estis ordinita pastro en 1894, poste studis filozofion en Katanio kaj Romo, kaj de 1905 ĝis 1920 estis vicurbestro ( prosindaco *)* de sia naskiĝurbo, kaj de 1915 unu el la gvidantoj de la Itala Municipa Unio. Jam aktiva ekde 1898 en realigo de kristan-demokrata unio, precipe en la municipa sfero, li prenis la iniciaton en januaro 1919 per alvoko por la formado de la Itala Popola Partio (*Partito Popolare Italiano*), kies ĝenerala sekretario li fariĝis. Sub lia energia gvidado, la partio akiris tre grandan sekvantaron. Post kiam Faŝismo ekregis en oktobro 1922, tamen, streĉiĝoj ekestis ene de la partio pri ĝia pozicio rilate al la nova movado, kaj Sturzo, kiu akre kritikis la diktatoran konduton de Mussolini, estis persvadita de premo de la Vatikano demisii kiel Ĝenerala Sekretario (julio 1923) por ne endanĝerigi la koherecon de la partio aŭ la bonan rilaton inter la Vatikano kaj la itala registaro per sia persono.  En la sama jaro li elmigris al Britio, kaj poste enmigris al Usono en 1940. En 1946 li revenis al sia patrujo, kie en 1953 li estis nomumita dumviva senatano.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hagiografia Cirklo
* katolika Kulturo
* Luigi Sturzo – L'État totalitaire (1938)

Kategorio:Italaj politikistoj
Kategorio:Italaj Servistoj de Dio
Kategorio:Italaj kontraŭfaŝistoj
Kategorio:Italaj kontraŭkomunistoj
Robert Maynard Hutchins

**Robert Maynard HUTCHINS** ( 17-a de januaro 1899 en Broklino, Novjorko ; 17-a de majo 1977 en Santa Barbara, Kalifornio) estis usona akademiulo, kaj precipe eduka teoriulo.

Li ankaŭ estis la edzo de la romanverkistino Maude Hutchins.

## Vivo 
Robert Hutchins ricevis sian Juris Doctor gradon en 1929. Li estis sekretario ĉe Universitato Yale de 1923 ĝis 1927, profesoro pri juro tie de 1927 ĝis 1929, portempa dekano de 1927 ĝis 1928, kaj dekano de 1928 ĝis 1929. Hutchins estis prezidanto de la Universitato de Ĉikago de 1929 ĝis 1945, kaj fariĝis ĝia kanceliero en 1945. Sub lia gvidado, la fondusoj de la universitato kreskis je pli ol 50 milionoj da dolaroj en 20 jaroj. Hutchins ofte faris varme debatitajn, radikalajn kontribuojn al la usona publika debato. De 1943 li estis direktoro de la *Encyclopædia Britannica* en Ĉikago. Li ankaŭ estis konata kiel la gvidanto de studgrupo taskigita per disvolvado de planoj por monda federacio. Inter liaj skribaĵoj estas *The Higher Learning in America* (1936), tre estimata kritiko de pli alta edukado.

Ĉe Hutchins College, fondita de Hutchins, eventualaj studentoj devis esti edukitaj en jarlongaj kursoj pri la humanismaj, natursciencoj kaj sociaj sciencoj . La kurso kombinis klasikan usonan altlernejan enhavon kun moderna. En sia lasta jaro, studentoj estis kuraĝigitaj taksi sian lernadon kaj diplomiĝi kun *magistro pri artoj*. En 1941, li helpis fondi la Komitaton pri Socia Pensado.

## Verkaro 
* 1936, *No Friendly Voice*
* 1936, *The Higher Learning in America*
* 1943, *Education for Freedom*
* 1945, *The Atomic Bomb versus Civilization*
* 1947, *The Education We Need*
* 1947, *The Works of the Mind: The Administrator*
* 1949, *St. Thomas and the World State*
* 1949, *The State of the University, 1929–1949*
* 1950 *Morals, Religion, and Higher Education*
* 1950, *The Idea of a College*
* 1952, *The Great Conversation: The Substance of a Liberal Education* (includes *The Tradition of the West*)
* 1953, *The University of Utopia*
* 1953, *The Conflict in Education in a Democratic Society*
* 1954, *Great Books: The Foundation of a Liberal Education*
* 1956, *Some Observations on American Education*
* 1956, *Freedom, education and the Fund; essays and addresses, 1946–1956*
* 1963, *Gateway to the Great Books*
* 1968, *The Learning Society*
* 1968, *Zuckerkandl!*
* 1969, *No Friendly Voice* (reprint)
* 1972, *Prospects for a Learning Society*

## Vidu ankaŭ 
* Grandaj Libroj de la Okcidenta Mondo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Gvidilo al la Robert Maynard Hutchins Paperoj 1884–2000 ĉe la Universitato de Chicago Speciala Kolekta Esploro Centro 
* 

Kategorio:Usonaj pedagogoj
Kategorio:Encyclopaedia Britannica
Joseph Maréchal

**Joseph MARÉCHAL** (n. la 1-an de julio 1878 en Charleroi ; la 11-an de decembro 1944 en Loveno) estis belga jezuito kaj nov-tomista filozofo. 

## Vivo 
Maréchal aliĝis al la jezuita ordeno en 1895. Li studis filozofion, teologion, psikologion kaj zoologion, kaj doktoriĝis ĉe la Universitato de Loveno en 1905. Li estis ordinita pastro en 1908. De 1919 ĝis 1935 li estis profesoro pri filozofio ĉe la jezuita kolegio de Loveno-Eegenhoven en Loveno.

Maréchal alfrontis Neo-Tomismon kun Immanuel Kant kaj Germana Idealismo. Liaj studoj pri la psikologio de mistikuloj ankaŭ estas bone konataj.

En sia ĉefa verko ( *Le point de départ de la métaphysique* ), li evoluigis sintezon de la kritiko de scio de Kant kun la epistemologia metafiziko de Tomaso de Akvino. Maréchal interpretas la apriorajn kondiĉojn de scio de Kant laŭ la skolastika doktrino pri la formalaj objektoj de scio. Kontraste al Kant, racio ne nur havas reguligan funkcion sed ankaŭ komprenas estaĵon. Kompreno kaj sentemo ankaŭ partoprenas en la scio pri estaĵo laŭ sia propra maniero.

Maréchal havis signifan influon sur la evoluo de Neoskolastikismo (Bernard Lonergan, Karl Rahner, Johannes Baptist Lotz).

## Verkaro (elekto) 
* *Le point de départ de la metaphysique* , Cahiers I–V. 1922-1947
* *Études sur la psychologie des* mystiques. Vol. I: 1924, Vol. II: 1937 (Studoj pri la psikologio de la mistikuloj)
* ''Précis d'histoire de la philosophie moderne.'' 1933

## Referencoj 
Kategorio:Katolikaj filozofoj
Kategorio:Jezuitaj filozofoj
Kategorio:Belgaj filozofoj
László Gaál (iranologo)

**László Gaál** [lAslO gAl], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gaál László** estis hungara klasika filologo, iranologo, gimnazia kaj universitata instruisto.

László Gaál naskiĝis  en Karcag, li mortis  en Karcag.

## Biografio 
László Gaál maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1909, poste li akiris filozofian (1913) kaj pedagogian (1914) diplomojn en Scienca Universitato Ferenc József. Ekde la unua diplomo li instruis en gimnazio de Nagykőrös, poste en sia naskiĝurbo ĝis la pensiuliĝo en 1949. Interrompe en la jaroj 1923 kaj 1924 li studis en Universitato de Göttingen. Post la pensiuliĝo li prelegis en Scienca Universitato Loránd Eötvös ĝis 1956, inter 1957–1962 li estis  profesoro en Universitato de Debrecen. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1957 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li edziĝis en 1914.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Bacchylides hang- és alaktana* (1913)
* *Zur Frage des awestischen und uriranischen O* (1925)
* *Über eine Stelle der zoroastrischen Gathas: Jasna XXX. 7.* (1929)
* ''La formule Ahuma Vairya de l'Awesta* (1950)
* *Ursprung des ossetischen Verbalpräfixes ra'' (1960)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Karcag (1991) https://www.kozterkep.hu/43183/gaal-laszlo-emlektabla

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj iranologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj klasikaj filologoj
Nacia gvardio de Usono

La **Usona nacia gvardio** (, akronime USNG), establita en 1903, estas federacia milicforto mobilizita de individuaj subŝtatoj, la federacia distrikto Kolumbio (Vaŝingtono), kaj kelkaj teritorioj de Usono. Ĝi ankaŭ estas komponento de la milita rezervo de la Usonaj Armitaj Fortoj.

Nacigvardiaj unuoj ekzistas en ĉiu subŝtato kaj en nesubŝtataj teritorioj de Usono. Ili havas duoblan subigon: al la subŝtato kaj al la federacia registaro.
alt=National Guard 3-cent 1953 issue U.S. stamp. The National Guard of the US In War In Peace The Oldest Military Organization in the US.|eta|poŝtmarko de 1953
La membroj de la Nacia Gvardio estas ĉefe volontulaj milicanoj kaj malgranda nombro estas profesiaj soldatoj de la respektiva subŝtato. Ĉiu subŝtato, la Distrikto Kolumbio kaj la plej multaj el la eksteraj teritorioj (ekz. Porto-Riko) konservas sian propran Nacian Gvardion, kiu estas submetita al la respektiva estro de la ekzekutivo, kutime la guberniestro. Ĉi tiu Nacia Gvardio estas proksime ligita per federacia juro kaj institucie kun la armeo kaj la aerarmeo, tiel ke sub certaj cirkonstancoj, kun la konsento de la Kongreso, la federacia nivelo povas recurrir al ĝi.  Kune kun la subŝtataj gvardioj ( angle *state defense forces*, *ŝtataj defendfortoj*), kiuj estas sendependaj de la federaciaj armetrupoj, ili formas la subŝtatajn milicojn. La rajto al propra subŝtata milico estas eksplicite garantiita al la subŝtatoj en la Usona Konstitucio.

## Historio 
Dum la tuta 19-a jarcento, la regula armeo estis malgranda, kaj la milicoj konsistigis la plejparton de la fortoj dum la Meksika-Usona Milito, la komenco de la Usona Enlanda Milito, kaj la Hispana-Usona Milito. En 1903, partoj de la milico estis organizitaj kiel rezervtrupo por la Usona Armeo, sub la nomo de la Nacigvardio. En la Unua Mondmilito, la Nacigvardio konsistis el 40 procentoj de la usonaj divizioj en Francio. En la Dua Mondmilito, la Nacigvardio formis 19 diviziojn.  naciaj gvardianoj estis mobilizitaj por la Korea Milito kaj pli ol  por la Golfa Milito.

Post la Dua Mondmilito — kiam la Aerarmeo estis apartigita de la armeo — la aviadaj unuoj de la Nacigvardio estis organizitaj kiel la Aera Nacigvardio. Ne ekzistas Mararmea nacia gvardio pro konstitucia dispozicio malpermesanta al subŝtatoj konservi militŝipojn en pactempo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Nacia gvardio 

Kategorio:Usona aerarmeo
Kategorio:Usona terarmeo
Kategorio:Usona armeo
El corazón del bosque

***El corazón del bosque*** (La arbara koro) estas hispana filmo de 1979 reĝisorita de Manuel Gutiérrez Aragón kun agado en la tuja postmilito kaj en la lukto de la kontraŭfrankistaj gerilanoj. Ĝi estis elektita kiel kandidata al la Ora Urso en la Berlinale de 1979.

## Intrigo
En la 1950-aj jaroj, kvankam la Hispana Enlanda Milito estas oficiale finiĝinta, kelkaj gerilanoj plue batalas. Gerilano, konata kiel *El Andarín* (La piedirulo), kaŝiĝas en montara areo malfacile alirebla. La eksterlanda estraro de la Komunisma Partio de Hispanio sendis kamaradon Juan por konvinki lin abandoni la armitan lukton. El Andarín survivas pere de la empatio de kamparanoj. Unu el ili murdos lin, ne nur pro perfido sed ankaŭ por konservi lian miton. Juan trempiĝas en la enorma arbaro kiu transformas lian mision en internan vojaĝon al propra memkono, kio faras la filmon speco de antropologia projekto.​ 

## Geaktoraro kaj roluloj
* Norman Briski: Juan
* Ángela Molina: Amparo
* Luis Politti: El Andarín
* Víctor Valverde: Suso
* Santiago Ramos: Atiano

## Eksteraj ligiloj
* en imdb

Kategorio:Hispanaj dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1979
Kategorio:Filmoj pri la frankisma epoko
Theo Von

**Theodor Capitani von KURNATOWSKI la 3-a** (naskita la 19-an de marto 1980 en Covington, Luiziano), profesie konata kiel **Theo Von**, estas usona komikisto kaj podkastanto.

Li famiĝis pro gastigi la podkaston *This Past Weekend*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Poldevenaj usonanoj
Kategorio:Italaj usonanoj
Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Usonaj komikistoj
Kategorio:Podkastistoj
Thomas Campbell (poeto)

**Thomas Campbell** (n. la 27-an de julio 1777 en Glasgovo – m. la 15-an de junio 1844 en Boulogne-sur-Mer) estis skota poeto, historiisto kaj ĵurnalisto.

Aŭtoro de patriotaj kantoj kaj sentimentala poezio, inkluzive de *La Batalo de Hohenlinden*, kiun li atestis; *La Revo de la Soldato; La Ĝojoj de Espero*; kaj *La Maristoj de Anglio*. Li apartenis al la literatura rondo de Siro Walter Scott kaj estas asociita kun Lagistaj poetoj (d:Q583338). 

Lord Byron pli alte taksis la verkojn de Campbell ol tiujn de Wordsworth aŭ Coleridge. 

## Verkado 
Campbell studis ĉe la Universitato de Glasgovo kaj vivtenis sin kiel tutoro kaj verkisto. En 1799 li aperis kun pli longa akademia poemo en la 18-a jarcento: *La Plezuroj de Espero*, verkita laŭ la tradicioj de klasikismo, en kiu li akre ribelis kontraŭ la dispartigo de Pollando, la hororoj de milito, sklaveco kaj la sklavkomerco. 

Li ankaŭ estas la aŭtoro de la lirika-romantika poemo "Gertrude de Vajomingo", priskribanta la vivon de junaj setlantoj en la Nova Mondo.

Komence liberalulo kaj entuziasma subtenanto de la Franca Revolucio, sed li konvertiĝis al la rangoj de la konservativaj patriotoj dum la Napoleonaj Militoj .

La escepte ampleksa poezio de Campbell estas konata pro sia klasika beleco de formo, sed ĉefe lia famo kuŝas sur liaj pli mallongaj patriotaj poemoj, ĉefe *Je, maristoj de Anglio*, nur 4 strofojn longa. La poemo estis verkita rilate al la vido de kelkaj kaptitaj anglaj maristoj en Hamburgo en 1801.

La Universitato de Glasgovo elektis lin kiel sian Lordkancelieron de 1826 ĝis 1829. 

Vojaĝo al Alĝero en 1837 donis al li inspiron por *Letters from the South (Leteroj el la Sudo)*, kiun sekvis la biografiaj verkoj *Life of Mrs. Siddons* (1837), *Life of Petrarch* (1841), kaj *Frederick the Great, his court and times* (1843). 

Li estis entombigita en la Poets' Corner (Angulo de la Poetoj) de Abatejo Westminster (Londono).[eta|Statuo de Thomas Campbell en placo George, [Glasgovo]]

## Eksteraj ligiloj 
* Thomas Campbell ĉe la 18ajarcenta Poezio Arkivo (ECPA)
* 
* Indeksa eniro por Thomas Campbell ĉe la Angulo de Poetoj
*  . James Marshall kaj Marie-Louise Osborn Kolekto, Beinecke Raraj Libroj kaj Manuskriptoj Biblioteko, Yale Universitato.

## Referencoj 
Kategorio:Skotaj poetoj
Kalvinana preĝejo (Verőce)

La **kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en vilaĝo Verőce (Pest) (Hungario). 

## Historio 
La loĝantoj de Veróce ĉirkaŭ 1600 kalvinaniĝis. En 1686 finiĝis dominado de turkoj, samtempe komenciĝis la kontraŭreformacio, la kalvinanoj ne havis eblecon adori laŭ la kalvinismo. En 1784 laŭ reĝa leĝo rajtoj de la protestantoj parte estis redonitaj kaj estis konstruita kalvinisma kirko en Verőce jam post jaro dum 4 monatoj. Turo estis malpermesita, tial ĝi konstruiĝis nur en 1803. Antaŭ la flankan enirejon oni konstruis ĉambron en 1850 por funebri la mortintojn. En 2014 renovigaj laboroj okazis.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto, sed en la korto estas ankŭ alia domo. La fasado estas simetria, meze la turo plene reliefas. La turpinto estas bulboforma, la sonorilo fariĝis en 1921. La enirejo funkcias tra la turo. Interne 2 galerioj troviĝas. Laŭ la kutimo la muroj estas blankaj.

## Fontoj 
* hungere kun foto
* hungere kun foto
* hungere kun foto
eta|maldekstre|

Verőce
eta|
Abraham Cowley

**Abraham COWLEY** /ˈkuːli/ (n. en 1618 en Londono ; m. la 28-an de julio 1667 en Chertsey) estis unu el la plej popularaj anglaj poetoj de la 17-a jarcento, kun 14 presaĵoj de siaj verkoj inter 1668 kaj 1721. 

La ĉefa fonto de informoj pri la vivo de Cowley estas la aŭtobiografia eseo **On My Self** kaj la rakonto de Thomas Sprat pri la vivo de Cowley, publikigita en la unua eldono de *Cowley's Collected Works* (1667). Sprat renkontis Cowley en 1657.

## Vivo kaj verkado 
eta|maldekstre|Abraham Cowley
eta|maldekstre|kovrilo kaj titola paĝo al la 1678 eldono de *Works* (*Laboroj*) *de* Abraham Cowley

En la aĝo de dek kvin jaroj li publikigis kolekton de poemoj: "Poeziaj floroj". En Kembriĝo, Cowley verkis multajn poemojn en la angla kaj la latina lingvoj kaj la komedion "*Naufragium Joculare*". Forpelita el Kembriĝo fare de la Puritanoj, Cowley translokiĝis al Oksfordo, kie li publikigis la satiron "La puritano kaj la papisto" (1643). En 1656, kiel ano de la reĝa partio, li estis arestita kaj liberigita nur post la morto de Cromwell. Cowley bonvenigis la Restarigon en poemo: "Vizio pri lia forpasinta ŝajnigita Moŝto Cromwell la Malvirta".

En siaj elegioj, odoj kaj epopeoj, Cowley imitas Pindaron kaj Vergilion. Liaj anakreontaj poemoj (*The mistress* (La Amantino), la nefinita poemo *Davideis* kaj aliaj) estis publikigitaj en 1656. Cowley estis unu el la plej kleraj viroj de sia tempo kaj unu el la fondintoj de la Reĝa Societo. Li okupiĝis pri medicino kaj naturscienco kaj verkis botanikan poemon *Liber plantarum* (publikigita en Poemata Latina).

Antaŭ kaj dum sia tempo en malliberejo, li pretigis *Poemojn*, kolekton de poemoj kiuj enhavis novajn kaj malnovajn poemojn, kiel lamentojn por la mortintoj de liaj samtempuloj, kiel ekzemple lia kolega poeto Richard Crashaw.

Liaj *Laboroj* (Works) estis publikigitaj en 1669, poste kun biografio de Sprat en 1680 ; liaj elektitaj verkoj kun biografio de Hurd en 1772-1777. La plej kompleta kolekto estis publikigita de Crosart en 1881.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Eseoj de Abraham Cowley ĉe Quotidiana.org
* Laboroj de Abraham Cowley ĉe Arkivo.org (pdf deŝuto)
* Samuel Johnson levas Cowley por "facila poezio"

Kategorio:Anglaj verkistoj de la 17-a jarcento
Kategorio:Anglaj eseistoj
Kategorio:Anglaj poetoj
Kategorio:Lernantaro de Trinity College
Kategorio:Lernantaro de la Universitato de Kembriĝo
G.E.M. Anscombe

**Gertrude Elizabeth Margaret ANSCOMBE** FBA (/ˈænskəm/) (n. la 18-an de marto 1919 en Limeriko, Irlando ; m. la 5-an de januaro 2001 en Kembriĝo) (publikaĵoj sub **G. E. M.  Anscombe**) estis brita filozofo, kiu faris gravajn kontribuojn al agoteorio kaj virta etiko, kaj studentino de Ludwig Wittgenstein kaj post lia morto fariĝis aŭtoritato pri, tradukisto kaj kunredaktorino de liaj verkoj.

Ŝi estas reprezentantino de analiza Tomismo, iniciatinto de etika nov-aristotelismo, ŝi enkondukis la terminon " konsekvencismo " en etikon, kaj la temon de intenco en analizan filozofion. Profesorino pri filozofio en Kembriĝo, membro de la Brita Akademio (1967), honora membro de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj (1979). Aŭtoro de la fama verko "Moderna Morala Filozofio" (1958).  

## Verkaro 
* *Intention* (1957), 
* "On Brute Facts", *Analysis*, vol. 18/3 (1958)
* ''An Introduction to Wittgenstein's Tractatus* (1959), 
* *Three Philosophers* (1961), with P. T. Geach, on Aristotle, Aquinas and Frege
* *Causality and Determination* (1971), 
* *Times, Beginnings and Causes* (1975), 
* The Collected Philosophical Papers of G. E. M. Anscombe (3 vols., 1981):
* #*From Parmenides to Wittgenstein*, 
* #*Metaphysics and the Philosophy of Mind*, 
* #*Ethics, Religion and Politics*, 
* *Human Life, Action and Ethics: Essays* Arkivert 22. september 2015 hos Wayback Machine. (2005), 
* *La filosofia analitica y la espiritualidad del hombre* Arkivert 17. november 2010 hos Wayback Machine. (2005),  [Includes some papers not yet published in English]
* *Faith in a Hard Ground. Essays on Religion, Philosophy and Ethics Arkivert 20. november 2015 hos Wayback Machine.* (2008) 
* *From Plato to Wittgenstein'' (2011)  paperback  cloth

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*

Kategorio:Britaj filozofoj
Kategorio:Filozofoj pri lingvo
Kategorio:Kristanaj etikistoj
Kategorio:Katolikaj filozofoj
Kategorio:Analizaj filozofoj
Kategorio:Konvertitoj al romkatolikismo
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
William D'Avenant

Siro **William DAVENANT**, ankaŭ '''William D'AVENANT'*, (n. februaro 1606 en Oksfordo; m. la 7-an de aprilo 1668 en Londono) estis angla verkisto, poeto kaj teatra dramisto. 

Kune kun Thomas Killigrew, Davenant estis unu el la malmultaj figuroj en la angla renesanca teatro, kiuj havis karieron en la karolinga epoko (laŭ Karlo la 1-a) kaj dum la Restarigo (Karlo la 2-a), kaj kiu estis aktiva kaj antaŭ kaj post la Angla Enlanda Milito kaj dum la Protektorato kaj la Interrego. 

## Vivo kaj verkado 
[eta|La titolpaĝo de la 1651 eldono de *[Gondibert*]]
Post la malvenko de la monarkistoj en la Angla Enlanda Milito, li sekvis la Stuartojn en ekzilon en Parizo, kie li verkis sian nefinitan versan epopeon *Gondibert*, historion de kavalireco, en  kvarliniaj strofoj.

Li trovis sian finan ripozejon en la " Angulo de la Poeto " de Abatejo Westminster ; lia tomboŝtono legas: *"Ho rara Siro William Davenant"* .

## Verkaro 
* *Albovine, King of the Lombards* (1629)
* *Ieffereidos* (1630)
* *The Wits* (1636)
* *Madagascar, with other Poems* (1638)
* *The Platonick Lovers* (1643)
* *The Unfortunate Lovers* (1643)
* *Love and Honour* (1649)
* *Gondibert* (1650)
* *The Siege of Rhodes* (1656)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
### Biografioj 
* Biografio ĉe TheatreDatabase.Com
* "Shakespeare kaj s-ino. Davenant"
* Detala biografio ĉe AllPoetry.Com

### Poemoj kaj tekstoj 
* Kvar poemoj ĉe la Poezia Arkivo
* Kvin poemoj de Metafizikaj Kantotekstaj & Poemoj de la 17a jarcento ĉe Bartleby.Com
* Tri poemoj de La Oxford Libro de angla Verso: 1250–1900 ĉe Bartleby.Com
* La kompleta teksto de Davenant kaj la adapto de Dryden de *La Tempest''

Kategorio:Anglaj romkatolikoj
Kategorio:Anglaj verkistoj de la 17-a jarcento
Kategorio:Anglaj poetoj
Kategorio:Anglaj dramistoj
Adam Fox (poeto)

**Adam FOX** (n. la 15-an de julio 1883 - m. la 17-an de januaro 1977) estis brita poeto, kanoniko, biografiisto kaj Dekano de Teologio ĉe Magdalen College. De 1938 ĝis 1942, li estis Profesoro pri Poezio. Li poste fariĝis kanoniko de Abatejo Westminster, kie li ankaŭ estas entombigita. 

Dum sia tempo en Oksfordo li apartenis al la tiel nomataj *Inklings*, grupo de plejparte kristanaj verkistoj, kies famaj membroj inkludis C.S. Lewis kaj J.R.R. Tolkien. En Oksfordo li publikigis sian kvarvolumenan poemon *Old King Coel*, nomita laŭ la legenda patro de Helena, patrino de imperiestro Konstantino. Ĝia intrigo okazas en Britannia dum la tempo de la malfrua Romia Imperio. 

Kiel Profesoro pri Poezio, li aparte volis alvoki por speco de poezio, kiun oni povus ĝui per legado (So in Poetry for Pleasure), ĉar poezio, kiun oni tro malfacile alirus, finfine fariĝus sensenca. Tiel farante, li kritikis la modernan poezion, kiu gajnis impeton en lia tempo.

Fox estas unu el la homoj, kiuj formis la intelektan vivon de sia tempo. Li reprezentas la provon kombini platonan filozofion kaj kristanismon eĉ en la 20-a jarcento. Ekzemple, li provis igi Platonon memkompreneblaĵo por legantoj de sia tempo. La rakonto pri lia elekto kiel Profesoro pri Poezio estas interesa. Ĉi tiu posteno estas determinita per elekto de ĉiuj magistroj ĉe la Universitato de Oksfordo. Kiam Fox aŭdis pri kandidato, kiu ŝajnis aparte netaŭga, li diris dum matenmanĝo en la kolegio: "Ili povus ankaŭ elekti min." Clive Staples Lewis, staranta apud li, respondis: "Ni faros tion." Kaj poste sukcese transprenis la preparojn.

## Verkaro 
* *Dean Inge*. Murray, London 1960
* *Old King Coel. A rhymed tale in 4 books*. OUP, London 1937
* *Plato for Pleasure*. Murray, London 1962
* *Plato and the Christians. Passages from the writings of Plato*. SCM Press, London 1957
* *Poetry for Pleasure*. Clarendon, Oxford 1938

## Referencoj 
Kategorio:Anglaj poetoj
Rezső Fábri

'*** [reĵO fAbri], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Fábri Rezső*' estis hungardevena usona grafikisto, akvafortisto,  pentristo, altlerneja instruisto. Liaj familiaj nomvariantoj estis *Fabri, Fábry*, lia persona nomvarianto en Usono estis *Ralph*, lia frato estis Károly Lajos Fábri.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Novjorko-Manhatano.

## Biografio 
 devenis el riĉa juda familio. Li studis arkitekturon en Reĝa Universitato palatino József inter 1912-1914, poste li akiris magistron en Hungara Belarta Altlernejo en 1918. Li translokiĝis al Usono en 1921, kie li Li planis meblojn, tekstilojn, juvelojn, poŝtmarkojn, pentris portretojn kaj faris akvafortojn,  reklamajn grafikaĵojn, teatrajn kulisojn. Ankaŭ lia instrua kariero estis grava (ekzemple :en:Parsons School of Design, :en:Newark School of Fine and Industrial Art, fine profesoro de Urba Kolegio de Novjorko), dum li ofte kontribuis artikolojn, eĉ librojn angle kaj hungare. En la 1930-aj jaroj li malfermis propran studion. Lia verko estis parto de la pentra evento en la arta konkurso en la Somera Olimpiko 1936. De 1945 ĝis la 1970-aj jaroj li verkis pli ol 10 artajn manlibrojn. Intertempe li iĝis usona civitano en 1927. Li emeritiĝis en 1967. Li ricevis premiojn inter 1948-1998.

## Elektitaj libroj 
* *Learn to Draw* (1945)
* *Oil Painting: How-to-Do-It!* (1953)
* *A Guide to Polymer Painting* (1966)
* *Sculpture in Paper* (1966)
* *Color: A Complete Guide for Artists* (1967)
* *Complete Guide to Flower Painting* (1968)
* *The First Hundred Years: History of the American Watercolor Society* (1969)
* *Painting Outdoors* (1969)
* *Painting Cityscapes* (1970)
* ''Artist's Guide to Composition'' (1971) 

## Elektitaj ekspozicioj 
* Novjorko (1929, 1945)
* Budapeŝto (1946)
* Arthalo Budapeŝto (1970)
* memorekspozicio (2001)

## Liaj akvafortoj 
* The Race (nigra akvaforto en Olimpiko, 1936)
* To Be or Not To Be (nigra akvaforto, premiita en 1943)
* A határtól délre
* Falu a Nílus mentén (litografio)
* Álom  

## Memorigiloj 
* memorpremio "Ralph Fabri"

## Fontoj 
* biografio hungare kun bildo
* biografio angle kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Akvafortistoj
Kategorio:Usonaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
John Arbuthnot

**John ARBUTHNOT** (n. en aprilo 1667 en Inverbervie, Skotlando ; m. la 27-an de februaro 1735 en Londono) estis skota kuracisto, matematikisto kaj verkisto. 

## Vivo 
Post studado de medicino kaj matematiko ĉe Marischal College en Aberdeen kaj ricevado de medicina diplomo de la Universitato St Andrews, Arbuthnot instruis matematikon en Londono kaj fariĝis membro de la Reĝa Societo en 1704. Li aparte interesiĝis pri probablokalkulo kaj estis amiko de David Gregory. Inter 1705 kaj 1714, li estis persona kuracisto de reĝino Anne.

Jonathan Swift estis lia instruisto, sed al lia satiro mankas la amareco de Swift. Lia plej fama verko estis *Historio de John Bull* (1712), socia portreto de Anglio en la stilo de Swift. *La Arto de Politika Mensogado* estas ankaŭ sprita kaj vigla. Kiel kuracisto li estis multe antaŭ sia tempo, ekzemple en *Eseo pri la efiko de aero sur la homan korpon*. En la muzikaj bataloj ĉirkaŭ Georg Friedrich Händel li subtenis lin kaj mem komponis preĝejajn kantatojn, tiel nomatajn "himnojn".

En 1710 li publikigis supozeblan pruvon pri la ekzisto de Dio sub la titolo *Argumento por Dia Providenco, prenita el la konstanta reguleco observita en la naskoj de ambaŭ seksoj* . Arbuthnot rimarkis, ke en ĉiuj 82 naskostatistikoj, kiujn li taksis, pli da beboj ol bebinoj naskiĝis. Li interpretis tion kiel pruvon, ke tio ne estis koincido kaj klarigis ĉi tiun diferencon per la saĝo de Providenco (ĉar viroj ofte mortas junaj). El la hodiaŭa perspektivo, kun tiaj datumoj, dum statistika hipoteztesto, oni konkludus, ke la probableco de knabo naskiĝi estas signife pli alta ol tiu de knabino. En ĉi tiu rilato, Arbuthnot ankaŭ estas konsiderata pioniro de statistikaj testoj.

En 1713, Arbuthnot estis unu el la fondintoj de la Scriblerus Klubo, kiu inkluzivis verkistojn kaj poetojn kiel Jonathan Swift, Alexander Pope, kaj John Gay. La rezultaj fikciaj *Memoraĵoj de Martinus Scriblerus* estis mem karikaturitaj en la satiro *The Scribleriad* ( 1751 ) de Richard Owen Cambridge . Li atingis daŭran famon pro siaj politikaj satiroj , kiuj estis direktitaj kontraŭ la Whig- partio kaj ĝia implikiĝo en la Milito de Hispana Sukcedo . Liaj *Miksitaj Verkoj* estis publikigitaj postmorte en 1751 .

Fervora jakobito, li aliĝis al Bolingbroke kaj Swift en kontraŭstaro al la liberala registaro de Georgo de Hanovro. La ĉambro de Arbuthnot en la Palaco St. James estis destinita kiel la renkontiĝejo por ĉi tiuj tiel nomataj Skriblerianoj . Pope adresis al Arbuthnot faman epistolon en verso. La Memoraĵoj de Martin Scribbler de Pope, publikigitaj en 1741, estas ĉefe el la plumo de Arbuthnot; ĉi tiu akra satiro inspiris Sterne krei Tristram Shandy .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* John Arbuthnot ĉe la 18ajarcenta Poezia Arkivo (ECPA)
* 
* 
* Koncerne al labildoj de d-ro John Arbuthnot
* actutorde Arbuthnot biografio
* La Arto de Politika Mensogado
* Arbuthnot kaj Gullivers Vojaĝadoj

Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Skotaj verkistoj