Fridolin Frenzel

**Fridolin FRENZEL** (naskiĝinta la  en Hopfgarten, mortinta la  en Berlino; vere *Siegfried Frenzel*) estis germana pentristo, grafikisto, desegnisto kaj tekstilartisto kun atelieroj en Frankfurto ĉe Majno, Eurasburg-Beuerberg, Berlino kaj Kleinmachnow.

## Vivo kaj agado kreiva 
### Fruaj jaroj en Vajmaro, 1930 ĝis 1950 
Frenzel estis filo de bankoficisto kaj hejmmastrino havante pli maljunan fratinon (* 1928) kaj pli junan fraton (* 1940). Ekde 1934 la familio vivis en Vajmaro. Ekde 1944 li frekventis la komercan lernejon kaj ŝatiĝis jam tiam kiel bukedpentristo. La finon de la Dua mondmilito li travivis kiel servisto de agrikulturisto; el la bieno li je la fino de 1945 venigitis fare de la amika dancistino Vera Müller je *Teatro de danco* Vajmaron. Tie li helpis la pentriston Eberhard Steneberg, responsan pri kostumoj kaj scenejaranĝado. En 1946/47 Frenzel deĵoris en ateliero pri vitropentrado sub la belga artisto Alfons Annys. En 1948 li ekigis studon de vandpentrado ĉe la Altlernejo pri konstruarto kaj plastikaj artoj en Vajmaro ĉe Hermann Kirchberger, kiu kiel sekciestro peris por Frenzel stipendion.

Studante en 1949 li laboris flanke diversloke, i.a. kiel minlaboristo kun antaŭdiplomo en la uranekspluato de la entrepreno *Wismut*. Ĉealtlerneje li studis i.a. kun Gerhard Altenbourg, Gerhard Kettner, Ev Grüger, Wolf Heinecke, Werner Stötzer kaj Helmut Lander, kun kiu ligos lin je tutviva amikeco. Tiutempe Frenzel ekkonis la ilustristinon, pentristinon kaj postan edzinon Sofie Herbig filino de la konata postekspresionisma pentristo Otto Herbig. Herbig siavice tiam docentis en Vajmaro. Ĉe la Herbig-oj li kontaktiĝis kun ekspresionismo kaj Bauhaus kio estis akompanonta lian unuan artistan periodon.

### Atelieroj en Frankfurto kaj Beuerberg, 1953 ĝis 1973 
eta|"Frauenakt" - virina nudaĵo, oleaĵo sur tolaĵo, 1955
En 1951 aboliciitis en Vajmaro la sekcio pri plastikaj artoj, pro ke Frenzel iris al Krefeld kie li finfaris la majstroklason pri tekstilarto ĉe la tekstilinĝenierlernejo sub la instruisto Georg Muche (Bauhaus-majstro en Vajmaro inter 1919 kaj 1927!). En 1952 Frenzel laboris en la tekstilindustrio (firmao *Vossen* en Gütersloh) antaŭ translokiĝo la sekvintan jaron Frankfurton kie li nuptis samjare Sofie Herbig. Dum sia frankfurta tempo li estis i.a. instruisto pri arto ĉe la Ŝtata profesipedagogia instituto kaj ĉe Fotolernejo de la fotistino Marta Hoepffner (ĝis 1962) kaj kiel leksikondesegnisto. En la frankfurta artokabineto de Hanna Bekker vom Rath li ekkonis ties fondintinon mem. Ŝi baldaŭ iĝis amikino kaj apogantino lia. Tie li ekkontaktis i.a. Ludwig Meidner, Karl Schmidt-Rottluff, Erich Heckel, Emy Roeder kaj Ida Kerkovius. La sekvantajn jarojn li plurfoje vojaĝis kun Hanna Bekker vom Rath kaj ŝia pentrita tornisto plena de (laŭnazia ideologio) degenerita arto. Aparte iliaj restado en Italujo en 1957 kaj estado en Israelo en 1960 tre impresis lin. En 1957 li okazigis sian unuan ekspozicion en la Galerio katedrala en Frankfurto, kiun estis sekvontaj ne malmultaj.
En 1962 li translokiĝis kun la familianoj je Supra Bavario al Beuerberg. Tiutempe li intense okupiĝis pri la tiutempa arto de taĥismo. Laŭ propraj asertoj arto lia iĝis pli abstrakcia kaj pentroza. En 1978 li prezentis okaze de la konkurso *Wo Weltgeschichte sich manifestiert* verkon por vandbildprojekto por muro ĉe Checkpoint Charlie.
En 1986/87 publikigitis desegnaĵo lia *Martin-Gropius-Bau* el la eldono de *Stadtlandschaften* por la 750-a datreveno urbofonda. Ekde 1988 Frenzel estis ano de *Neue Darmstädter Sezession* kies anojn li jam en la 1970-a jaroj (kaj pli ekde 1985 danke al Pit Ludwig kaj Helmut Lander) ekkontaktis. Kun ili li partoprenis diversajn naciajn kaj internaciajn ekspoziciojn. Liaj artaĵoj de la 1980-aj jaroj li fokusiĝis malpli je desegnaĵoj ol je grandaj portretoj. kaj je motivoj floraj. darüber En 1990 verkaro lia elmontritis en la ekspozicio *Arbeiten von 1980–1990* en Laden-galerio de Berlino.

### Kleinmachnow, 1996 ĝis 2019 – bildoj arbaraj arbaj birdaj 
eta|Laborejo en Kleinmachnow, 2005
Post Turniĝo li iris meze de la 1990-aj jaroj sur grundon kiun la edzino Sofie estis rericevinta fare de la ŝtato kun domo propre planita je Kleinmachnow. Tiam Frenze engaĝiĝis en la regiono ekz. kun multaj ekspozicioj; en 2009 li iĝis fondomembro de la artsocieto *Die Brücke Kleinmachnow Kunstverein e. V.* Lia agado denove orientiĝis je la medio kaj birdoj ektipis motive.eta|*Pavo*, oleaĵo sur tolaĵo, 2008. Liaj du filinoj Hanna Frenzel kaj Maria Frenzel-Ernst ankaŭ iĝis artistinoj. Inter lia parencaro estis: la ekspresionismulo Otto Herbig, kies unua edzino estis estinta Johanna Herbig-Gräf, la filino de la skulptistino Lili Gräf. La dua edzino de Otto Herbig, Elisabeth Lübke, estis la eksedzino de la Brücke-artisto Otto Mueller.

Liaj verkoj troviĝas i.a. en la kolektoj de Hanna Bekker vom Rath, Deutsche Bundesbank, Hesia landa muzeo den Darmstadt, Museum am Checkpoint Charlie (Berlino), Senat von Berlin, Gesobau Berlin, Berlinische Galerie, Bayerische Staatsgemäldesammlungen, Nova Pinakoteko, ADAC-galerio en Munkeno kaj Muzeo Klingspor.

## Ekspozicioj (elekto) 
### Unuopaj 
* 1957: Frankfurt am Main, Galerie am Dom
* 1959: Frankfurt am Main, Playhouse
* 1967: Darmstadt, Kellergalerie im Schloss
* 1970: München, Galerie TamS
* 1976: München, Stuck Villa, Galerie Ketterer Kunst
* 1978: München, Siemens
* 1980: Berlin, Kunstamt Tiergarten, Haus am Lützowplatz
* 1986: Eindhoven, Het Appolohuis
* 1986: Krakau, Galerie Pryzmat
* 1988: Wasserburg am Inn, Galerie Ganserhaus
* 1989: Darmstadt, Staatstheater Darmstadt
* 1990: Berlin, Ladengalerie
* 1992: P*ł*ok, Biuro Wystaw Artystycznych
* 1992/1993/1995/1999: Mühltal-Trautheim, Galerie Lattemann
* 1995: Gauting, Kunstverein und Niederreuther Stiftung
* 1997: Kleinmachnow, Kammerspiele
* 2000: Kleinmachnow, Kunstverein
* 2000: Weimar, Galerio Hebecker
* 2005: Potsdam, KunstHaus Potsdam e. V.
* 2012: Berlin, Kunstplatz Bockenheim im Reiterstadion Olympiapark
* 2013: Potsdam, Schloss Sacrow
* 2018: Weimar, Galerie Schloss Ettersburg

### Malunuopaj 
* 1956: Frankfurt am Main, Frankfurter Kunstkabinett Hanna Bekker vom Rath
* 1957: Göttingen, Max-Planck-Institut für Geschichte
* 1959: Kopenhagen, Galerie Arthur Køpke
* 1970/1980/2000/2001: Berlin, Galerie Nierendorf
* 1972–1984: München, Kunstverein
* 1972–1993: Wasserburg am Inn, Arbeitskreis 68
* 1972–2000: Darmstadt, Verein zur Kunstförderung
* 1973/1984: München, Stuck Villa, Galerie Ketterer Kunst
* 1973–2001: Darmstadt, Darmstädter Sezession, (krome en: Krakovo, Katovico, Zakopane, Ĉenstoĥovo, Wien, Düsseldorf, Mirabel, Lavilledieu, Bonn, Bursa, Gavorrano, Szeged, Alkmaar, Troyes, Freiberg, Csongrád, Brescia)
* 1974–1995: Gauting, Kunstverein und Niederreuther Stiftung
* 1975/1977/1978/1986/1989/1993: München, Regensburg, Straubing, Gauting, Starnberg, Berlin, Amnesty International
* 1976: München, Galerie Günther Franke
* 1976: München, Münchner Stadtmuseum, Videotheater
* 1977–1995: Berlin, Freie Berliner Kunstausstellung
* 1979: München, Deutsches Museum, ADAC Sammlung
* 1979–2000: Berlin, Haus am Checkpoint Charlie
* 1981: Rockenhausen, Daniel-Henry Kahnweiler-Ausstellung
* 1985–1996: Berlin, Kunstamt Wedding, Ateliers in der Gerichtstraße
* 1986: München, Haus der Kunst
* 1987: Berlin, Festspielgalerie, 750 Jahre Berlin
* 1987: Los Angeles, Long Beach Museum of Art
* 1990: Dresden, Albertinum
* 1991: Hamburg, Deichtorhallen
* 1991: Kleinsassen, Kunststation Kleinsassen
* 1994/1995/2000: Mühltal-Trautheim, Galerie Lattemann
* 1995: Weimar, Kunstkabinett am Goetheplatz
* 1996: Weimar, Stadtmuseum Weimar
* 1999: Teltow und Gonfreville, Kultur-Centrum
* 2000: Kleinmachnow, Kammerspiele
* 2001: Weimar, Galerie Hebecker

## Referencoj 
## Literaturo 
* Fridolin Frenzel: *Fridolin Frenzel – Katalog 1990.* Berlin 1990.
* Renate Grisebach: *Anmerkungen zu Fridolin Frenzel.* Ĉe: KunstHaus Potsdam (eld.): *50 Jahre Bilder, Malerei 1955–2005.* Potsdam 2005, p.&nbsp;3.
* Lutz Hagestedt: *Deutsches Literatur-Lexikon. Das 20. Jahrhundert,* Band 9: *Fischer-Abendroth – Fries.* Zürich/München 2011.
* Andreas Haus: *Fridolin Frenzel – Durchgehender Rhythmus des Lebendigen.* in: KunstHaus Potsdam (eld.): *50 Jahre Bilder, Malerei 1955–2005.* Potsdam 2005, p.&nbsp;4–7.
* Rainer Hildebrandt: *Wo Weltgeschichte sich manifestiert – Ein Wettbewerb: 71 Entwürfe zur Bemalung einer Hauswand am Checkpoint Charlie in Berlin.* Berlin 1980.
* Günter Meißner: "Frenzel, Fridolin." Ĉe: Allgemeines Künstlerlexikon. Die Bildenden Künstler aller Zeiten und Völker (AKL). Band 44, Saur, München 2005, ISBN 3-598-22784-1, p.&nbsp;438.
* Eva Scheid: *Kunst grenzenlos: die Ausstellungsreisen der Hanna Bekker vom Rath, 1952–1967.* Hofheim 2008.
* Werner Schmidt: *Ausgebürgert: Künstler aus der DDR und aus dem Sowjetischen Sektor Berlins 1949–1989.* Dresden 1990.
* Marian Stein-Steinfeld: Refugium: *Künstleraufenthalte in Hofheim und im Taunus: 25.11.2001–3.3.2002: eine gemeinsame Ausstellung des Stadtmuseums Hofheim am Taunus und der 1822-Stiftung der Frankfurter Sparkasse anlässlich des 650jährigen Stadtjubiläums.* Hofheim 2001.
* Walter Steiner: *Weimar 1945: Ein Historisches Protokoll.* Weimar 1997.

Kategorio:Germanaj pentristoj