open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Brasiko

**Brasiko** (*Brassica* el kruciferacoj) estas genro de unu-, du- aŭ plur-jaraj herboj, kun floroj ĝenerale flav-petalaj, kun preskaŭ cilindra ovario apenaŭ pli dika ol la mallonga stiluso, kaj kun longaj, bekohavaj silikvoj enhavantaj rondajn semojn po pluraj; ĉirkaŭ 35 specioj en Eŭropo, Azio kaj la Mediteranea regiono, kelkaj kultivataj kiel legomoj aŭ por oleo .

## Specoj de brasiko 
Estas diversaj specoj de brasiko (nomoj laŭ PIV2):

* *Brassica oleracea* - Legoma brasiko
** *Brassica oleracea* gr. *Acephala* - Senkapa brasiko
*** Krispa brasiko aŭ Sabeliko
** *Brassica oleracea* gr. *Botrytis* - Florbrasiko
** *Brassica oleracea* gr. *Botrytis* var. *italica* aŭ gongyloides - Brokolo aŭ **itala brasiko** aŭ tuberbrasiko
** *Brassica oleracea* gr. *Capitata* var. *capitata* - Kapobrasiko
*** Ruĝa brasiko, blanka brasiko, pinta brasiko
** *Brassica oleracea* gr. *Capitata* var. *sapauda* - Savoja brasiko
** *Brassica oleracea* gr. *Gemmifera* - Brusela brasiko , bruselbrasiko aŭ **burĝonbrasiko**
** *Brassica oleracea* gr. *Gongylodes* - Tigobrasiko (= Brasikrapo)
* *Brassica napus* - Napo aŭ **napo-brasiko**
* *Brassica napus* gr. *Napobrassicus* - Brasiknapo
* *Brassica napus gr. *pabularia* - Folionapo
* *Brassica napus subsp. *napus oleifera* - Oleonapo aŭ **kolzo**
* *Brassica nigra* - Nigra brasiko
* *Brassica rapa* - Rapo
** *Brassica rapa* gr. *Chinensis* - Ĉina brasiko
** *Brassica rapa* gr. *Pekinensis* - Pekina brasiko
* *Brassica juncea* - Bruna sinapo aŭ Ĉina sinapo

## Bildaro 

Dosiero:Cabbage.jpg|
Dosiero:Cabbages - garden.JPG|
Dosiero:Brassica_juncea_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-168.jpg|

## Vidu ankaŭ 
* Brasika legomo
* Folibrasiko
* Acida brasiko

## Referencoj 
Kategorio:Legomoj
Kategorio:Brasikacoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Ruĝa brasiko

**Ruĝa brasiko** (*Brassica oleracea* var. *capitata* f. *rubra*) estas unu el la plej gravaj brasikoj kaj speco de kapobrasiko. Ĝi estas kulturita ĉefe por la freŝaĵomerkato. Ĝi estas unu el la plej malnovaj brasikospecioj.

## Nutra valoro 
100 gramoj da freŝa brasiko enhavas:
*110 kĴ
* 4 g da karbonhidrato
* 2 g da proteino
*0,2 g da graso
* 50 mg da kalcio
* 0,5 mg da fero
* 50 mg da Vitamino C
* 0,05 mg Vitamino B1
* 0,02 mg Vitamino B2
[eta|341x341ra|Ruĝa brasiko, vendata en [Tuluzo]]
Kategorio:Brasikoj
Kategorio:Legomoj
Kategorio:Brasikacoj
Kategorio:PH Indikiloj
Eskalopo

[eta|[viena eskalopo]]
**Eskalopo** estas maldika senosta viandotranĉo.

Plejofte ĝi estas el bovidaĵo sed ankaŭ de aliaj viandoj kiel:
* Porka eskalopo
* Ŝafa eskalopo
* Cerva eskalopo
* Kokida eskalopo

Bovidan eskalopon oni ofte surtabligas kun citronsuka saŭco, sed ankaŭ aliaj saŭcoj kiuj difinas specifan specon de eskalopo, ekzemple saŭco el ĉampinjonoj, cepoj kaj kremo rezultigas "ĉasistan eskalopon", aŭ saŭco el kapsiko, tomato kaj ankaŭ iom da cepoj "ciganan eskalopon". Kvankam Reta Vortaro larĝe difinas la vorton "maldika fiŝ- aŭ viandotranĉaĵo sen ostoj", PIV tamen limigas ke "plej ofte" temas pri "bovidaĵo", kutime "fritita" kaj tre ofte panumita", do "kovrita per paneretoj, kutime post trempo de la panumotaĵo en kirlita ovo".

## Nomo en diversaj lingvoj 
* ĉeĥe: *řízek*
* germane: *Schnitzel*
* slovake: *rezeň*

## Vidu ankaŭ 
* Viena eskalopo
* paneroj
* Granda sunombrelfungo, kies ĉapelo estas preparata kiel speco de eskalopo

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Viandaĵoj
Kosma idiomo

**Kosma Idiomo** (**Kosmal Idioma** aŭ **Orba**) estas miksa (parte apriora, parte aposteriora) internacia planlingvo. Ĝi estas unu inter la kosmaj planlingvoj kreita en 1893 de la kataluno José Guardiola, kromnomo de Josep Guardiola i Grau, en Parizo.

Nombroj (1-10): u, du, tre, kat, hin, sei, set, ot, nou, sen;

Laŭ la aŭtoro, lia projekto estas propono de internacia lingvo por vojaĝistoj, ĉefe maristoj, bazita sur latinidaj lingvoj, sed oni kritikis ĝin kiel tro fantazia.

## Bibliografio 
* Guardiola, José: ''Kosmal idioma, gramatika uti nove prata kiamso Orba. Grammaire d'une nouvelle langue intitulée Orba''. Paris: 1893, 96&nbsp;p.

## Eksteraj ligiloj 
* Orba Kosmal Idioma, retejo pri Josep Guardiola i Grau kaj sia lingvo.

Kategorio:Planlingvoj
Vario

Ĝenerale, **vario**  estas rezulto aŭ amplekso de variado.

* **Vario** en matematiko estas sinonimo de variablo.

* **Vario** (*varietas*) biologie estas unuo en la botanika-zoologia sistematiko: subdivido de specio aŭ de subspecio ampleksanta grupon da plantoj aŭ bestoj herede samdevenaj, sed distingitaj disde similaj grupoj per heredaj karakterizaĵoj rigardataj nesufiĉe esencaj por rekoni tian grupon da organismoj aparta specio aŭ subspecio.

* **Vario** estas ŝanĝiĝantaĵo laŭ la cirkonstancoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* hibrido
* kultivaro
* klono, 
* specio
* raso
* Vario LF3

## Referencoj
Kategorio:Matematiko
Kategorio:Taksonomiaj rangoj
Lincos

**Lincos** (siglo de latina frazo *lingua cosmica*, kiu signifas "lingvo kosma"), estas konstruita lingvo, unue priskribita de D-ro Hans Freudenthal en ties libro *Lincos: Design of a Language for Cosmic Intercourse, Part 1* en 1960. Ĝi estas lingvo, kreita por komprenebli de iu ajn racia ekstertera vivformo, uzate en interstelaj transmisioj. Freudenthal konsideris, ke tia lingvo estus facile komprenita de entoj, nekonantaj iun ajn teranan sintakson aŭ lingvon. Lincos estis kreita por ebligi enkapsuligon de "tuta amaso da nia scio".

## Koncepto
La "leksikono" de Lincos, planita por esti dissendata antaŭ iuj ajn aldonaj mesaĝoj, komenciĝas de simpla ensemblo da impulsoj, kiu difinas terminaron pri naturaj nombroj kaj baza aritmetiko (adicio, subtraho, multipliko kaj divido) en duuma sistemo. La konceptoj pri egaleco, komparo, variabloj kaj konstantoj ilustriĝas per serio da ekzemploj. Ilin sekvas propozicia logiko, aroteorio kaj logiko de unua ordo. La sekva parto de leksikono difinas vortaron por priskribi tempon, montrante metodojn por mezuri daŭrojn baze sur momentoj en tempo, kaj rakontas pri pasintaj kaj venontaj eventoj.

La tria sekcio estas probable la plej kompleksa, sed klarigo de tiuj konceptoj kaj lingvo necesas por priskribi konduton kaj interparolon de individuoj. Ĝi rakontas, kiel individuoj interparolas, respondas demandojn, malaprobas, citas aliajn homojn, konas aŭ atendas ion, promesas kaj ludas. La lasta, kvara sekcio priskribas konceptojn pri maso, spaco kaj movo. Tiu sekcio rakontas pri fizikaj karakterizaĵoj de homo kaj la Sunsistemo.

Dua parto da libro estis planita sed neniam skribita. Ĝi havus pliajn kvar sekciojn da leksikono: "Materio", "Tero", "Vivo", kaj "Konduto, parto 2". Aliaj esplorantoj faris siajn etenditajn versiojn de lingvo, ekzemple CosmicOS.

Neniu transmisio estis farita uzante je Lincos. Ĝi restas signifa teoria eksperimento en Komunikado kun ekstertera racio.

## Ekzemploj
Ekzemplo de Lincos el sekcio 3 de la libro de Freudenthal, montranta unu individuon demandi la alian:

Notu ke distingo inter "bone" kaj "malbone" rilate al "vere" kaj "false". 10/4 estas ĝusta demando, do *Ver* (ĝusta) estus prava respondo, sed pro la komuna denominatoro ne estis trovita, tio ne estis kion Hb volis, do li respondis *Mal* ("malbone").

Alia ekzemplo, montranta meta-interparolon:

## Vidu ankaŭ
* SETI

## Bibliografio
* Hans Freudenthal: *Lincos: Design of a Language for Cosmic Intercourse.* North-Holland, Amsterdam. 1960

Kategorio:Planlingvoj
Kategorio:SETI
Kategorio:Internacia planlingvo
Ŝmalco

eta|Porka ŝmalco
eta|Porka ŝmalco kun grivoj
eta|Pura ansera ŝmalco
eta|Pura butera graso
** Ŝmalco ** estas grasaĵo, fandita el porka aŭ ansera korpa graso. Same produktita grasaĵo de bovo, ŝafo kaj cervo havas pli altan fandopunkton kaj estas nomata sebo. La plej altkvalitan ŝmalcon oni produktas el nefumaĵita ventra graso. Pura ŝmalco estas utila por kuirado ĉar ĝi toleras pli altan temperaturon ol ekz-e butero. Oni povas uzi ĝin por kuirado, ĉar ĝi estas digestebla de la homa organismo pro la fandopunkto sub la korpa temperaturo. Ansera ŝmalco estas pli mola kaj pli facile fandebla ol porka kaj enhavas relative multajn nesaturitajn grasacidojn. Ŝmalco estas longe konservebla sen fridigo kaj pro tio ankaŭ estas uzata por konservi kuiritan viandon (ekzemple en rijeto).

## Ŝmalco kun grivoj 
Ŝmalco kun grivoj enhavas pecetojn de fritita viando, salo, spicojn kaj ofte ankaŭ pecojn de cepo kaj pomo, kiun oni ŝatas ŝmiri sur panon.

## Lardograso 
Lardograso estas farita el fumaĵita aŭ sale konservita lardo. Ĝi ankaŭ estas uzata varma kiel saŭco kun grivoj, ekz-e por fiŝaĵo.

## Butera ŝmalco 
Pura butera graso aŭ klarigita butero estas nomata butera ŝmalco, kiu per varmigo kaj filtrado estis senigita je akvo kaj proteinoj por ke ĝi toleru pli altan temperaturon sen bruliĝi.

Kategorio:Besta graso
Kategorio:Panŝmiraĵo
Historio de Esperanto (Zakrzewski)

La libro ***Historio de Esperanto 1887-1912*** de la polo Adam Zakrzewski, aperinta en 1913 en Varsovio,  estas unu el la verkoj prihistoriaj, kiuj ekestis en 1911/1912 okaze de la jubileo (25 jaroj) de Esperanto. Pola Esperanto-Asocio reeldonis ĝin en 1978.

## Recenzoj
## Vidu ankaŭ
* Verkoj pri Esperanto-historio
* *Zamenhof* de Ernest Drezen

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/H en sia originala formo en la Interreto
* [Katalogo de](https://search.onb.ac.at/primo-explore/search?query=any,contains,Historio%20de%20Esperanto%20(Zakrzewski)&tab=default_tab&search_scope=ONB_gesamtbestand&vid=ONB&lang=de_DE&offset=0) Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Historio de Esperanto
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1978
Kategorio:Eldonaĵoj de Pola Esperanto-Asocio
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Aŭgurado

**Aŭgurado** oni nomas supozitan kapablon antaŭdiri estontajn okazaĵojn.

Kelkaj el la plej konataj metodoj estas:
* akvoaŭgurado
* astrologio (aŭ astroaŭgurado)
* bird-aŭgurado
* fajroaŭgurado
* geomancio
* haruspeksado (aŭ trip-aŭgurado)
* kiromancio (aŭ man-aŭgurado)
* libroaŭgurado
* nekromancio (aŭ mortint-aŭgurado)
* rekrement-aŭgurado
* taroko (aŭ kart-aŭgurado)

## Bildaro 

Dosiero:Meister der tiburtinischen Sibylle 001.jpg|
Dosiero:Michail Alexandrowitsch Wrubel 001.jpg|
Dosiero:Fortune teller taiwan.jpg|

## Referencoj kaj notoj 
- La libro "The Concise Lexicon of the Occult" (ISBN 0-8065-1191-5) listigas 93 metodojn de aŭgurado.
Laŭ sciencaj studoj aŭgurado ne liveras fidindajn rezultojn. Tion pruvis ekzemple - rilate antaŭdirojn de popularaj aŭguristoj pri la jaro 2003 
- La germana societo por scienca studo de parasciencoj.

## Vidu ankaŭ 
* fengŝuo
* horoskopo
* omeno
* profetaĵo
* prognozo
* superstiĉo
* telepatio
* vizio
* zodiako

Aŭgurado
Kategorio:Magio
Kategorio:Paranormala terminologio
Kategorio:Parapsikologio
Hoogezand-Sappemeer

Dosiero:Loudspeaker.svg**Hoogezand-Sappemeer** (Altasablo-Sukalago) () estas antaŭa municipo en la provinco Groningen Nederlando ĝi havas areon de 73,05 km² el kiu 5,52 akvo. Ĝi situas 15 kilometroj oriente de la urbo Groningen. Krom Meerwijck, Hoogezand kaj Sappemeer ankaŭ la periferiaj vilaĝoj Foxhol, Kiel-Windeweer, Kropswolde, Martenshoek, Waterhuizen, Westerbroek kaj la vilaĝeto Wolfsbarge apartenas al la municipo Hoogezand-Sappemeer. La municipo situas apud la aŭtoŝoseo A7 kaj la kanalo "Winschoterdiep". La "Zuidlaardermeer" (lago de Zuidlaren) situas por la plej granda parto en la municipo Hoogezand-Sappemeer.

**Loĝantaro**:

Laŭ loĝantoj Hoogezand-Sappemeer estas la tria municipo de la provinco Groningen post Groningen (urbo) kaj Oldambt. La totala nombro da loĝantoj estas 34.357
(1-1-2015)

## Rearanĝo 
Rearanĝo kun la municipoj Slochteren kaj Menterwolde okazis la 1-an de januaro 2018.
La nomo de la nova municipo estos Midden-Groningen (Meza-Groningo).

## Ĝemelurbo 
La ĝemelurbo de Hoogezand-Sappemeer estas:
* 

## Esperanto 
Estas Dr. Zamenhofplein (D-ro Zamenhofplaco) en Hoogezand
(Vidu: Listo de ZEO-j en Nederlando)

## Publika Transporto 
De la fervojlinio Groningen-Winschoten-Nieuweschans 4 stacioj situas en la municipo Hoogezand-Sappemeer: Kropswolde, Martenshoek, Hoogezand-Sappemeer kaj Sappemeer Oost.

Buslinioj en la municipo Hoogezand-Sappemeer:
* linio 44: Harkstede-Froombosch-Sappemeer-Hoogezand-Kropswolde-Wolfsbarge-Zuidlaren-Vries
* linio 73: Groningen-Westerbroek-Foxhol-Hoogezand-Kiel Windeweer-Stadskanaal (pluen al Emmen)
* linio 76: Groningen-Westerbroek-Foxhol-Hoogezand
* linio 174/179: Groningen-Hoogezand-Sappemeer-Zuidbroek-Veendam/Scheemda
* linio 301: Q-liner Groningen-Hoogezand-Veendam
* linio 671: Groningen-Hoogezand-Kiel Windeweer-Borgercompagnie-Veendam

## Naskiĝis en Hoogezand-Sappemeer 
Aletta Jacobs (* 9-a de februaro 1854 - 10-a de aŭgusto 1929), Feministino

Marianne Timmer (* 3-a de oktobro 1974), Sketistino

Dosiero:Hoofdstraat 265 Hoogezand.jpg|Vilao sunbrilo (Villa Zonneschijn)
Dosiero:Hoogezand, de Damkerk RM22263 foto1 2012-09-01 13.06.jpg|Hoogezand, la Damkirko
Dosiero:Midden-Groningen-Sappemeer, de Sint-Willibrorduskerk RM22268 IMG 1107 2024-05-12 16.44.jpg|Sappemeer, la Sankta Willibrordus-kirko

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Fotolibro
* Listo de statuoj

Kategorio:Eksaj municipoj de Groningo
Kopulacio

[eta|Sekspariĝantaj [Testuduloj|testudoj]]
[eta|Kopulaciantaj [libeloj]]
**Kopulacio** (), **fornikado**, **sekspariĝo** aŭ simple **pariĝo** estas seksa kuniĝo de virbesto kun ino, per kio ebliĝas la reproduktado de la specio. Dum la proceso la viraj (spermoĉeloj) kaj inaj (ovolo(j)) seksaj ĉeloj kunfandiĝas interne de la generaj organoj kaj unuigas siajn nukleojn (interna fekundigo).

(Ekstera fekundigo okazas per fekundigo de la demetitaj frajoj ĉe fiŝoj, ranoj; ĉikaze ne okazas seksa kuniĝo, nur fekundigo de la seksaj ĉeloj)

## Kopulacio de mamuloj 
La mamuloj, krom la monotremoj, havas penison por helpi la spermoĉelojn atingi la inajn ovolojn. La monotremuloj, same kiel birdoj, kunpremas la kloakojn.

La homa (malofte uzata por besta) kopulacio per peniso nomiĝas koito.

## Kopulacio de birdoj 
Dum kopulacio la du birdoj kunpremas la kloakojn kaj tiel transiras la spermoĉeloj (spermatozooj) (ĉ. 2-3,5 milionoj) kiel spermo.

Apartan seksan organon havas nur la strutoj, anseroj, otidedoj kaj kelkaj aliaj birdoj.

## Kopulacio en botaniko 
Kopulacio signifas en la plantoscienco kuniĝon de seksaj elementoj, ĉu viraj kaj inaj ĉeloj (fekundiĝo), ĉu de du morfologie samspecaj ĉeloj.

## Vidu ankaŭ 
* Pariĝa ceremonio
Terhundo de Parson Russell

eta|Hundoraso "Terhundo de Parson Russell"
La raso **terhundo de Parson Russell** estas unu el la terhundrasoj.

Ĝi estas malalta hundo (<&nbsp;42&nbsp;cm) kun plejparte blankaj haroj, sed kun nigraj kaj/aŭ helbrunaj markoj, ĉefe en la vizaĝo kaj proksime al la vostoradiko.

Terhundoj de Parson Russell estas lernemaj kaj aktivaj hundoj, breditaj pro sia rapideco kaj eltenemo, taŭgaj por i.a. ĉasado de vulpoj.

La raso estas nomita laŭ la brita pastro kaj hundobredisto Jack Russell.

Kategorio:Hundorasoj
Kategorio:Terhundoj
Historio de Esperanto (Courtinat)

***Historio de Esperanto***, kompilita de Léon Courtinat, estas trivoluma libro pri la movado kaj literaturo de Esperanto.  

Aperis tri volumoj:
* Unua volumo el 1964: 1887-1913 (396 p.)
* Dua volumo el 1965: 1914-1933 (p. [397]-816)
* Tria volumo el 1966: 1934-1960 (p. [829]-1332)

## Kritiko 
La plej granda problemo estas ke Courtinat ofte ne indikas siajn fontojn, kaj ŝatas transpreni eĉ tutajn paragrafojn el fremdaj verkoj, sen ia indiko. Propraj vortoj kaj ŝtelitaĵoj foje estas miksitaj. 

Ekzemplo estas la *Historio de Esperanto (Zakrzewski)*, kiun Courtinat "recenzas" en la unua volumo, p. 391/392. Ĝi estas preskaŭ ĉiuvorta plagiato el *Esperanto*, 20-a de septembro 1913. La Zakrzewski-biografio, kiu troviĝas ĉe Courtinat tuj sekve, estas prenita el *Enciklopedio de Esperanto*, p. 578.

Aldoniĝas faktaj eraroj, kiel la aserto (dua volumo, p. 637) ke Edmond Privat estis depost 1922 direktoro de Internacia Centra Komitato, kvankam tiu posteno ekzistis nur ekde 1925, kvankam ĝis 1930 la nomo ne estis direktoro, sed sekretario, kaj kvankam Privat neniam estis sur tiu posteno, sed Robert Kreuz.

(Tamen tiu ĉi ekzemplo ne estas la plej trafa ĉar ĉi-foje temis pri serio de nur eraretoj. La propono fondi ICK, kvankam ja unue kun la nomo *Centra Esperanto-Komitato* (kaj poste *Centra Komitato de la Esperanto-Movado*) estis aprobita, en la "Unua Labora Kunsido" de La Helsinkia UK, la 10-an de Aŭgusto **1922 https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno-plus?aid=e0f&datum=1922&page=152**, kaj "en 1923 oni unuafoje elektis ĝiajn ses membrojn, kun la sviso Edmond Privat kiel prezidanto." Do ja li ne estis *direktoro* *ekde* *1922*, sed *prezidanto* *ekde 1923* de komitato kies fondo estis aprobita en *1922* kaj kies nomo, post modifo, estis ICK. Li petis sian [duoblan] eksiĝon kiel prezidanto kaj kiel ano de ICK la 6-an de Aŭgusto 1928 per letero "Al la Internacia Centra Komitato"https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno-plus?aid=e0f&datum=1928&page=192.. )

Ulrich Lins opiniis jenon pri la verko: "Feliĉe maloftas apogeoj de dilanteco kiel la trivoluma ‘Historio de Esperanto’." Eble ĉe Courtinat ne temas pri konscia ofendo de sciencaj normoj kaj konscia rabo de la laboro de aliaj homoj, sed pri nekonscia agado pro manko de spertoj. Tamen, ĝi ne estas uzebla en serioza historiografio pri Esperanto.
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de  CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo
 
Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Historio de Esperanto
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Brunalgoj

**Brunalgoj** (*Phaeophyceae*) formas propran klason ene de la protistoj (*Protista*) kaj estis dividitaj al subdivizio *Stramenopila*, al kiu apartenas ankaŭ la silikaj algoj (*Bacillariophyta*) kaj la oralgoj (*Chrysophyta*), kiuj vivas ĉefe en la maroj.

Temas pri algoj, kiuj uzas ĉefe la tipon je klorofilo-c kombinitan kun bruna pigmento, fukoksantino, kiel lum-kaptan pigmenton.

Karakterizaĵo de la tiuj fadenaj aŭ folisimilaj specioj, ke ili estas plurĉelaj kaj havas la brunan fukoksantinan farbaĵon, kiu kovras la verdan klorofilon.

## Klasifikado 
La klasifikado de la brunalgoj hodiaŭ ne estas stabila. La diversaj esploristoj dividas al diversaj klasoj, ordoj.

'*Klaso *Phaeophyceae'''''
* Ascoseirales
* Cutleriales
* Desmarestiales
* Dictyotales
* Discosporangiales
* Ectocarpales
* Fucales
* Ishigeales
* Laminariales
* Nemodermatales
* Onslowiales
* Ralfsiales
* Scytosiphonales
* Scytothamnales
* Sphacelariales
* Sporochnales
* Syringodermatales
* Tilopteridales

## Vidu ankaŭ
* Algaro
* Ruĝa algo
* Verda algo

Kategorio:Vivaĵoj
Fukoksantino

eta|350px|Fukoksantino

**Fukoksantino** estas karotinoido, kiu havas la formulon  C40H60O6.  Ĝi estas grava kiel akcesora pigmento en la kloroplastoj de la brunalgoj kaj aliaj heteroflageluloj (*Heterokontophyta*) donanta al ili brunan aŭ olivverdan koloron. Ili absorbas la ruĝan lumon.

Kategorio:Pigmentoj
Augusto Roa Bastos

**Augusto ROA Bastos** (n. 13-a de junio 1917, forpasis en Asunciono la 26-an de aprilo de 2005) estas la plej grava paragvaja verkisto en la hispana lingvo.

Li loĝis dum multaj jaroj ekzilita, unue en Argentino kaj poste en Francio. Post la forigo el la povo de la multajn jarojn diktatoro Alfredo Stroessner en 1989. Dum la ekzilo li ricevis honore la hispanan civitanecon.

Liaj du plej konataj verkoj estas "Hijo de hombre" (*Homido*) kaj "Yo, el Supremo" (*Mi, la Suprema*), inspirita en la figuro de José Gaspar Rodríguez de Francia, diktatoro de Paragvajo dum 26 jaroj en la komenco de la 19-a jarcento, kaj konsiderata kiel perfekta portreto de la tipa latinamerika diktatoro.

En 1989 li ricevis la Premion Cervantes, la plej prestiĝan premion por hispanlingva literaturo.

## Bibliografio 
* 1942 - *El ruiseñor de la aurora, y otros poemas*
* 1947-1949 - *El naranjal ardiente, nocturno paraguayo*
* 1950 - *El fiscal*
* 1960 - *Hijo de hombre*
* 1953 - *El trueno entre las hojas*
* 1967 - *Los pies sobre el agua*
* 1969 - *Moriencia*
* 1972 - *Cuerpo presente, y otros textos*
* 1974 - *Yo, el Supremo*
* 1976 - *El somnámbulo*
* 1979 - *Lucha hasta el alba*
* 1979 - *Los Juegos*
* 1980 - *Antología personal*
* 1984 - *Contar un cuento, y otros relatos*
* 1992 - *Vigilia del Almirante*
* 1996 - *Madama Sui*
* 1996 - *Metaforismos*

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.romanistik.uni-mainz.de/hisp/roa/roa_materiales.htm  
* http://www.elortiba.org/roabastos.html  
* https://web.archive.org/web/20020216162926/http://www.geocities.com/macondomorel/roabastos.html
* http://www.epdlp.com/escritor.php?id=2217

Kategorio:Paragvajaj verkistoj
Kategorio:Hispanlingvaj verkistoj
Kategorio:Premio Cervantes premiitoj
Aprila oktriigita konstitucio

**Aprila oktriigita konstitucio** estis konstitucia provo de la viena registaro en printempo de la jaro 1848. La 25-an de aprilo de 1848 estis proklamita konstitucio por Aŭstrio sen Hungarujo, Kroatio kaj Lombardio-Venecio. Ĝi kreis el tiuj ĉi landoj unuecan, centralisman aŭstrian ŝtaton kunigita kun Hungarujo per persona unio. Ŝtato de la Ĉeĥa krono ĉi tie tute pereis. En historia literaturo tiu ĉi konstitucio estas markata ankaŭ kiel **Konstitucio de Pillersdorf**. Ĝi enhavis en sep partoj apud ĝeneralaj konstituciaj preskriboj pri imperiestro, civitanaj kaj politikaj rajtoj de la loĝantoj, pri registaro (respektive pri ministroj), pri la imperia parlamento kaj ties funkcio, pri parlamentoj (nobelaroj) de la unuopaj landoj aŭ provincoj. Ĝi enpraktikigis dukameran parlamenton, kies anoj estis fariĝontaj parte de rektaj balotoj, parte ili estis nomotaj de la imperiestro. Tiu ĉi imperia parlamento ensumigis 200-anan senaton, en kiu estis sesiontaj princoj de la imperiestra domo kaj dumvivaj anoj nomitaj de la imperiestro kaj 150 reprezentantoj de grandbienuloj. La deputitara parlamento havis 383 deputitojn balotataj por kvin jaroj laŭ proporcie vasta balotrajto. Sed tiu ĉi konstitucio estis (kaj eĉ ne povis esti) neniam enpraktikigita. En Vieno ĝi kaŭzis ondon de rezisto, en la ceteraj landoj ĝi estis akceptita indiferente. Jam la 16-an de majo de 1848 ĝi estis revokita.

## Vidu ankaŭ 
* Ferdinando la 1-a (Aŭstrio)

Kategorio:Konstitucioj
Kategorio:Aprilo
Nigella Lawson

200px|eta|Nigella dum subskribado de siaj libroj
**Nigella Lucy LAWSON** (naskiĝis je la 6-a de januaro, 1960) estas brita ĵurnalistino, verkistino de kuirlibroj kaj televidoprezentistino. Ŝi estas filino de politikisto Nigel Lawson kaj fratino de Dominic Lawson, antaŭa eldonisto de la gazeto "Sunday Telegraph".

Ŝi havis du televidajn kuirprogramojn elsenditaj en Britio je Channel 4: "*Nigella Bites*" en 2001 kaj "*Forever Summer with Nigella*" en 2002, ambaŭ akompanitaj de receptolibroj.

## Bibliografio 
* *How to Eat: Pleasures and Principles of Good Food*, Chatto and Windus, (1999) or John Wiley & Sons, (ISBN 0-471-25750-8, 2002)
* *How to Be a Domestic Goddess: Baking and the Art of Comfort Cooking*, Chatto and Windus, (ISBN 0-7011-6888-9, 2000)
* *Nigella Bites*, Chatto and Windus, (ISBN 0-7011-7287-8, 2001)
* *Forever Summer with Nigella*, Chatto and Windus, (ISBN 0-7011-7381-5, 2002)
* *Forever Summer*, Hyperion, (ISBN 1-4013-0016-2, 2003)
* *Feast: Food to Celebrate Life*, Chatto and Windus, (ISBN 0-7011-7521-4, 2004) or Hyperion (ISBN 1-4013-0136-3, 2004)

## Eksteraj ligiloj 
retejo de Nigella (angle)

Kategorio:Kuiristoj
Diino

[eta|dekstra|200px|[Afrodita/Venera Pentraĵo de W. Bouguereau: *La naskiĝo de Venuso*.]]
**Diino**, inseksa dio, staras kontraste al virseksaj dioj. En tre multe da kulturoj estas diinoj, foje solaj, sed plej ofte ili estas anoj de pli granda diaro inkluzivante kaj inseksulojn, kaj virseksulojn, kaj eĉ interseksulojn kaj senseksulojn. La diino povas esti ina versio de vira dio; foje ili povas esti ero de unuopa estulo.

## Greka kaj Romia mitologio 
Greka mitologio:
* Demeter
* Hera
* Afrodito
* Artemiso
* Atena
* Hestia

Romia mitologio:
* Juno
* Venera
* Diana
* Minerva
* Vesta
* Belona

## Vidu ankaŭ 
* Dio
* Listo de dioj
* Patrino Tero

Kategorio:Dioj
Kategorio:Mitologio
Kategorio:Religio
Bazelo (apartigilo)

**Bazelo** povas signifi
* Bazelo povas indiki botanikan genron ().

* Bazelo () havas diversajn geografiajn kaj administrajn signifojn:
** Urbo **Bazelo** en Svislando, ĉefurbo de la
** iama kantono Bazelo, kiu en la jaro 1833 dum la **Bazela kantondisiĝo** dividiĝis al la du
** nunaj "duon-kantonoj" **Kantono Bazelo Urba** kaj Kantono Bazelo Kampara (ĉefurbo *Liestal*).
** **Universitato de Bazelo** la universitato de la urbo Bazelo estas la unua universitato en Svislando.
La malferma Esperanto-komunumo

**La malferma Esperanto-komunumo** estas libera esperantlingva vikio ĉe Wikicities [ŭikisitis].

## Eksteraj ligiloj 
* La malferma Esperanto-komunumo

Kategorio:Esperantlingvaj retejoj
Itala Socia Respubliko

eta|250px|dekstra|Mapo de RSI
La **Socia Respubliko Itala** (, RSI) estis marioneta ŝtato kreita de italaj faŝistoj post la 25-a de julio 1943 (la dato de la eksigo de Benito Mussolini kiel itala ŝtatestro).
Ĝia ĉefurbo estis Salò ĉe Garda-Lago; tial oni foje nomas ĝin "Respubliko de Salò".

## Historio 
Je la 3-a de septembro 1943 Italio sekrete subskribis armisticon (fakte kapitulacon) kun la okcidentaj aliancanoj.
Je la 8-a de septembro la interkonsento estis diskonigita de Radio Alĝero je la 17.30; duonhoron poste la usona generalo Dwight D. Eisenhower konfirmis ĝin per la vortoj: "La itala registaro ordonis al siaj armitaj fortoj kapitulaci sen kondiĉoj."

Je la 19.45 marŝalo Pietro Badoglio anoncis radie, ke dum la nokto la armeo estos dissolvita; kelkajn tagojn poste, kiam germanoj transprenis la regadon de Romo, li fuĝis suden al Brindisi. Mussolini estis arestita de italaj aŭtoritatoj, sed je la 12-a de septembro liberigita de germanaj paraŝutistoj.

La faŝismaj gvidantoj, kiuj volis daŭrigi la rezistadon, establis la Socialan Respublikon en la norda parto, kvankam ili tie estis batalataj de italaj partizanoj. Mussolini je la 23-a de septembro iĝis estro de la respubliko.

RSI havis proprajn juron, poŝton kun poŝtmarkoj, armeon (ENR = *Esercito Nazionale Repubblicano* = Nacia Respublika Armeo) kaj radion, eĉ aŭtomobilsignojn.

Dum la Itala Socia Respubliko, la komunista Bombacci propagandis socialigon de la ekonomio kaj 76 fabrikoj estis socialigita (Pirelli,Hoepli,Motomeccanica,Falk,Breda).

## La germana influo 
La respubliko tamen ne estintus vivkapabla longe sen protekto de germanaj trupoj, kiuj aplikis represaliojn kontraŭ partizanoj kaj eĉ kontraŭ la loĝantaro (vidu Masakro de Marzabotto). Fakte la germana influo al la respubliko estis konsiderinda. RSI parte transprenis leĝojn de la germana regno kaj ne malhelpis fortransportadon de italaj judoj al la koncentrejoj.

## La fino de RSI 
Oficiale oni konsideras fino de la respubliko la 25-an de aprilo 1945, kiam Mussolini foriris de Salò por rifuĝi en Svislando. La lastaj germanaj unuoj en Italio kapitulacis je la 2-a de majo.


Kategorio:Historio de Italio
Kategorio:Itala faŝismo
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1943
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1945
Batalo sur Blanka monto

[eta|Batalo sur Blanka Monto, [Pieter Snayers (1592–1666)]]
eta|Batalo sur Blanka Monto
La **Batalo sur Blanka Monto**, la , estis decida batalo en la Tridekjara Milito, en kiu soldataroj de la ĉeĥa nobelaro, sub reĝo Frederiko la 1-a, malvenkis kontraŭ taĉmentoj de la habsburga imperiestro Ferdinando la 2-a. La batalkampo situas proksime de Prago.

Rezisto de la ĉeĥa nobelaro malrapide trovis subtenon eĉ ĉe la nobelaro de pluaj landoj. Al flanko de la ribeluloj aliĝis ankaŭ transilvania Gabrielo Bethlen. La elekto de Frederiko de Palatinato kiel ĉeĥa reĝo estis kulmino de kontraŭhabsburga prezentiĝo. La nobelaraj soldataroj atingis certajn sukcesojn, eĉ dum sieĝado de Vieno. La decida turnopunkto en la milito okazis post tio, kiam Ferdinando la 2-a sukcesis akiri aliancanon de Maksimiliano la 1-a de Bavario. Tiu ĉi firmigo de la Katolika Ligo ebligis ĵeti la plenajn fortojn kontraŭ Bohemio. La unuiĝintaj soldataroj de Katolika Ligo kaj de la imperiestro invadis en la landon de sude kaj la nobelaraj soldataroj devis retiriĝi al Prago. Soldataroj de Kristiano de Anhalto ekokupis strategie avantaĝajn poziciojn sur Blanka Monto kaj la soldataroj de la malamiko venis baldaŭ post ili. La katolika gvidantaro estis malfortigita pro vundo de komandanta generalo Buquoy, kiu devis komandi la batalon el kaleŝo. La fortoj de la malamikoj estis egaligitaj, la nobelaraj soldataroj havis proksimume 20 000 virojn en pli bona posteno kaj 28 000 da imperiestranoj staris kontraŭ ili. La batalo eksplodis matene la 8-an de novembro de 1620 kaj ĝi daŭris eĉ ne du horojn. Malbone pagataj nobelaraj taĉmentoj estis malvenkitaj, povis ilin savi eĉ ne fama rezisto de „moravanoj“ ĉe muro de la reĝa ĉasista arbaro. La informo pri la malvenko devigis fuĝi Frederikon de Palatinato kaj ĝi signifis finon de la ĉeĥa nobelara opozicio. La Blanka Monto kiel simbolo, la grava traŭmo de la ĉeĥa historio, por daŭre enskribiĝis en ĝeneralan subkonscion.

## Vidu ankaŭ 
* Hostivice

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Tridekjara milito
Kategorio:1620
Kategorio:Bataloj en Ĉeĥio
Blanka monto
Kategorio:17-a jarcento en Ĉeĥio
Kemia inĝenierarto

**Kemia inĝenierarto** estas fako de inĝenierarto kiu koncernas la aplikadon de scienco, matematiko, kaj ekonomiko al proceso kie kemiaĵoj estas ŝanĝitaj al aliaj, esperebe pli valoraj, formoj. Tiel, ĝi aplikas kemion al inĝenieraj bezonoj.

La produktoj de kemia inĝenierarto estas diversaj kaj havas multajn ĉiutagajn uzojn. Kemia inĝenierarto influas profunde multajn aliajn industriojn, donanta medicinan, militan, median kaj aliaj uzojn.

Kategorio:Kemia inĝenierarto
Kategorio:Inĝenierarto
Gerniko

**Gernika** (eŭske) aŭ **Guernica** (hispane, en ambaŭ kazoj elp. [gernika]) estas eŭska urbo, en la historia teritorio de Biskajo. La hispanlingva versio de la nomo estas fama pentraĵo de Pablo Picasso.

Ĝi havas ĉ. 15.000 loĝantojn, kaj troviĝas proksime al la Kantabra Maro.

[eta|maldekstra|220ra|La *[Gerniko-arbo*, historia kverko de Gerniko]]

## Historio 
La graveco de Gerniko estas ĉefe historia: en salono tiea kunvenis la aŭtoritatoj de la malnova Biskajo, kaj ĉe kverko tie situanta (*la Gerniko-arbo*) la hispanaj reĝoj simbole ĵuris la specialajn leĝojn de la eŭskaj provincoj. Tiu tradicio fariĝis poste simbola por la defendantoj de la eŭska aŭtonomeco.

La urbo fariĝis bedaŭrinde fama ankaŭ pro alia pli posta historia kaŭzo: la 26-an de aprilo de 1937, dum la Hispana Enlanda Milito, trupo de aviadiloj de la Legio Condor, senditaj de la registaro de la faŝisma Germana Regno apoge al la trupoj de Francisco Franco, bombardis la urbon, okupatan nur aŭ ĉefe de civila loĝantaro, por terorizi la partianojn de la respublikana registaro.

La novaĵoj baldaŭ diskoniĝis, kaj vekis la indignon de la tutmonda publika opinio. Ĝi estos poste konsiderata kiel la unua provo de la bombardo de civilaj urboj, kiaj fariĝos kutimaj dum la Dua mondmilito. Konata rezulto de la indigno estis la konata pentraĵo de Picasso, kiu fariĝis simbolo de la hororoj de la militoj.

## Vidu ankaŭ 
* Bombardado de Gerniko
* Gerniko (pentraĵo)
* Gerniko-arbo
* 2293 Gerniko

## Eksteraj ligiloj 
*  Memorartikolo pri la 70 jaroj de la bombado kaj pri la memorlaboro plenumata en la tiea pacmuzeo 
* // Oficialaj paĝoj de la komunumo 
*  Pri la bildo *Gerniko* de Picasso 

Kategorio:Urboj de Hispanio
Kategorio:Urboj de Eŭskio
Kategorio:Municipoj de Biskajo
Kategorio:Konfliktoj en 1937
Listo de lokoj en Moskvo rilataj al historio de Esperanto

Ĉi tiu listo enhavas informon pri lokoj rilataj al historio de Esperanto en Moskvo (Rusio).

## Lokoj ligitaj al vivo de Ludoviko Zamenhof 
## Lokoj ligitaj al gravaj Esperanto-organizaĵoj kaj esperantistoj 
## Librokolektoj en Esperanto 
## Literaturo 
* Boris Kolker, Vojaĝo en Esperanto-lando — Moskvo, Eldona grupo "Progress", "Junior", 1992

## Vidu ankaŭ 
* Esperanto en Rusio, Esperanto en Sovetunio
* Historio de Moskvo

Kategorio:Listoj pri Moskvo
Kategorio:Esperanto en Moskvo
Indalecio Prieto

**Indalecio PRIETO TUERO** estis vaska socialista politikisto.

Li naskiĝis en Oviedo, Asturio, la 30-an de aprilo 1883, sed tre juna translokiĝis al Bilbao. Li devis baldaŭ eklabori. Kvankam ne regule studinta, li akiris vastan memlernan kulturan. Li disvolvis karieron en la ĵurnalismo, kiu fariĝos lia profesio.

En 1899 li aliĝas al la Hispana Socialista Partio, kaj baldaŭ fariĝas la ĉefa gvidanto de la vaska socialismo. En 1918 li estas elektita deputito en la hispana Parlamento.

Li montriĝas kiel potenca oratoro, kaj akiras gravan rolon. Lia kondamno al la agado de la registaro kaj ankaŭ de la reĝo Alfonso la 13-a fariĝas famaj, kaj helpas al la elmontron de la politika krizo kiu kondukis al la diktaturo de generalo Miguel Primo de Rivera.

En 1930 li havas elstaran rolon en la paktoj respublikanaj, kiuj fine kondukas al la abdiko de la reĝo. En la unua registaro de la Dua Hispana Respubliko li estas nomumita ministro, unue de Financoj kaj poste de Infrastrukturoj.

Indalecio Prieto gvidas la moderan sektoron de la Socialista Partio, kiu havas fortajn disputojn kun la sektoroj de Julián Besteiro kaj Francisco Largo Caballero. En 1934 li unue kontraŭas la revoluciprovon de Asturio, sed poste helpas en la pretigo kaj tial devas ekziliĝi.

En 1936 la prezidento Manuel Azaña lin proponas fariĝi ĉefministro, sed la partio malhelpas la proponon. Poste, dum la civila milito li okupos la postenon de ministro pri milito.

Post la fino de la milito, li ekziliĝas al Meksiko, de kie li gvidas la rezistadon al la reĝimo de Francisco Franco.

Prieto forpasas en Meksiko la 11-an de februaro de 1962
eta|maldekstra|Indalecio Prieto (Juan Cristóbal, 1926).

## Vidu ankaŭ 
* Bilbao-Abando (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/SPprieto.htm Biografio de Indalecio Prieto (en la angla)
* http://www.delbarrio.eu/gracia.htm Pri la vaska socialista movado (en Esperanto)

Kategorio:Hispanaj politikistoj
Kategorio:Hispanaj deputitoj
Kategorio:Ekzilitoj dum la frankismo
Juan Gracia

**Juan Gracia Colás** (1891-1941) estis eŭska politikisto kaj esperantisto.

**Juan Gracia** naskiĝis en Bilbao en 1891. Li laboris kiel funkciulo de la magistrato de Bilbao, kie li deĵoris kiel impost-inspektisto.

Jam de sia junaĝo li aliĝis al la socialista movado, kaj aktivis en la hispana junulara socialista organizaĵo.

Li estis plurfoje konsilisto de la urbestraro de Bilbao, kaj jam en 1920 li estis nomumita unua vicurbestro de tiu urbo.

Ĉe la komenco de la hispana civila milito, li prenis parton de la komitatoj por la defendo de la Respubliko kiu tuj duonspontane estis formitaj en la tuta teritorio.

Juan Gracia estis nomumita konsilisto de Sociala Asistado en la unua aŭtonoma registaro post la aprobo de la Statuto de Eŭskio, kiu formiĝis per la kunhelpo de ĉiuj fortoj de la respublikana flanko, sub la prezido de la naciisto José Antonio Aguirre.

Juan Gracia elstare aktivis en la Esperanto movado. En 1924 li deĵoris kiel vicsekretario de la Dua Kongreso de Iberiaj Esperantistoj. Li estis prezidanto de la Esperantista Grupo de Bilbao, kaj ankaŭ aktive rolis en la laborista Esperanto-movado.

Ĉe la fino de la milito, li ekziliĝis al Francio, kie li daŭrigis sian laboron por la asistado al la eŭskaj rifuĝintoj. Post la invado de la franca teritorio, fare de la hitlera reĝimo, Gracia klopodis trovi rifuĝon, sed li forpasis en Parizo la 6-an de aprilo de 1941.

## Eksteraj ligiloj 
* Teksto de prelego pri Juan Gracia kaj la historio de la eŭska laborista movado

Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Suspenso

**Suspenso** estas momento en filmo aŭ dramo, kiam la agado, kvazaŭ haltante, tenas la spektanton en streĉa atento.

La brita reĝisoro Alfred Hitchcock, majstro de suspenso, difinis ĝin ĉi tiel en televida intervjuo, alparole al la intervjuisto: *Supozu, ke la spektantoj jam vidis, antaŭ ol ni sidiĝis, ke teroristo kaŝis bombon sub ĉi tiu tablo. Dum ni trankvile parolas pri futbalo, ili pensados nur pri tio, kiam la bombo eksplodos. Suspenso estas la sento de la spektanto, ke li disponas informojn nekonatajn de la aktoro, ke io okazos, kaj ke li atendas ke ĝi okazu.*

En liaj filmoj, suspenso ofte baziĝas sur makgufino.

## Referencoj 
Kategorio:Filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Koncentrilo

**Koncentrilo**, ĝenerale, estas centra nodo de iu komputila reto. La vorto angla *hub* estas ofte uzita en tiu senco en multaj lingvoj. Foje oni uzas la tradukon **nabo**.

Koncentrilo estas ilo uzata en la retoj de komputiloj por interkonekti multajn segmentojn Ethernet por ke ili funkciu kvazaŭ ili formas nur unu segmenton. Kiam oni uzas koncentrilon, nur unu el la maŝinoj konektataj povas transsendi en tiu momento. Male, okazas kolizio kaj la maŝinoj devas retranssendi siajn paketojn post atendi hazardan tempon.

Kiam oni uzas koncentrilon, ĉiu aparato interligita dividas la saman regadon de dissendo kaj la saman regadon de kolizio.

Dosiero:4 port netgear ethernet hub.jpg|
Dosiero:Netzwerktopologie Stern.png|

Dosiero:Netzwerktopologie Baum.PNG|

## Vidu ankaŭ 
* Reta komutilo

## Ligiloj 
* "Hub" en komputeko.net

Kategorio:Komputila aparataro
Konverto

Ĝenerale, la vorto **konverto** rilatas al ago ŝanĝanta ion aŭ la rezulto de tiu ago. Ĝi havas malsamajn signifojn laŭ la kunteksto.

## Sociaj sciencoj 
* Konverto (religio) pri adoptigo de iu religio
* Konverta malsano en psikiatrio
* Lingva konverto en sociolingvistiko

## Formalaj sciencoj 
* Logika konverto en filozofio, lingvistiko kaj matematiko

## Fizikaj sciencoj 
* Konverto de unuoj pri mezurunuoj
* Konverta faktoro en inĝenierarto
* Analog-cifereca konverto pri signal-prilaborado
* Ena konvertiĝo en atoma fiziko
* Materia konverto en kemio, e.g. alkemio

## Informadiko 
* Konverto de datenoj de unu datenaranĝo al alia

## Financoj 
* Konverto per transkalkulo de iu valoro de valuto en alian.

## Vidu ankaŭ 
* Konvertoro (apartigilo)
* Transformo (apartigilo) (*konverto* estas foje maloportune uzita anstataŭ *transformo*)
Konceptado

**Konceptado** aŭ **ĝeneraligado** estas mensa kapablo per kio oni formas kaj unuigas multajn ideojn en ĝenerala ideo.

Unue oni perceptas la objektojn, poste oni ilin komparas al aliaj, poste oni abstraktigas la kvalitojn apartajn kiuj ne estas komunaj al ĉiuj objektoj, poste oni ĝeneraligas laŭ la punktoj de simileco, fine, oni nomigas la konceptojn tiel ĝeneraligitajn. Per tiu malsimpla procedo, oni alvenas al koncepto aŭ ĝenerala ideo. Tiel, vidante kaj observante multajn bovinojn, oni povas, per tiu procedo, alveni al ĝenerala ideo de *bovino*. En tiu ĝenerala koncepto oni komprenas la kvalitojn kaj propraĵojn komunajn al ĉiuj bovinoj kaj forigi tiujn ne komunajn al ĉiuj. Oni povas tiel formi ideon de Napoléon Bonaparte unuigante liajn karakterotrajtojn kaj formi ideon ĝeneralan de li.

Kategorio:Filozofio
Charleston (Okcidenta Virginio)

eta|300ra|Ponto de Charleston en Okcidenta Virginio
**Charleston** [ĈARLston] estas la ĉefurbo en subŝtato Okcidenta Virginio, en Usono. Ankaŭ ĝi estas la sidejo de sia distrikto Kanawha.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 50.300 (kiam?)
* Areo: 85&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 182 m
* Horzono: UTC-5, somere UTC-4
* Poŝtkodo: 25xxx
* Telefonkodo: +1 304
* 

## Situo 
Charleston situas laŭ riverobordo.
eta|466x466px|Riverbordo de Charleston en Okcidenta Virginio

## Historio 
La provizora komunumo estiĝis en 1773, la unua konstanta komunumo **Ft. Lee** konstruiĝis en 1787. En 1794 vivis tie 35 homoj en 7 domoj. En 1806 proksime oni komencis minadi salon, kiu portis prosperon al Charleston. En 1815 oni trovis tergason, en 1817 karbon. En 1862 dum interna milito de Usono Nordo post longa sieĝo okupis la urbon. En 1877 Charleston iĝis sidejo de la ĵus fondita Okcidenta Virginio kaj ankaŭ iĝis industria centro.

## Vidindaĵoj 
eta|564ra|Panoramo de Charleston en Okcidenta Virginio

## Ĝemelurbo 
*  Banská Bystrica, Slovakio

Kategorio:Urboj de Okcidenta Virginio
Kategorio:Ĉefurboj de Usono
Bro Goth Agan Tasow

***Bro Goth Agan Tasow*** (Kornvale: **Antikva lando de niaj patroj**) praktike estas la nacia himno de Kornvalo, la plej sudokcidenta regiono de Britio. Ĝi kantatas laŭ la melodio de *Hen Wlad Fy Nhadau*, nacia himno de Kimrio. La bretona himno *Bro goz ma zadoù* ankaŭ uzas tiun melodion. La tekston parte tradukis, parte mem verkis Henry Jenner laŭ la origina Kimra poemo. Notu la diferencon inter la titoloj de la tri himnoj: Dum la Kornvala versio signifas "Antikva lando de niaj patroj", la Kimra kaj Bretona havas la signifon "Antikva lando de *miaj* patroj".

**Unua verso**

Bro goth agan tasow, dha flehes a'th car,
Gwlas ker an howlsedhes, pan vro yw dha bar?
War oll an norvys 'th on ni scollys a-les,
Mes agan kerensa yw dhis.

**Rekantaĵo**

Kernow! Kernow, y keryn Kernow;
An mor hedra vo yn fos dhis a-dro
Th on onan hag oll rag Kernow!

**Dua verso**

Gwlascor Myghtern Arthur, an Sens kens, ha'n Gral
Moy kerys genen nyns yw tiredh aral,
Ynnos sy pub carn, nans, menydh ha chi
A gews yn Kernowek dhyn ni.

**Rekantaĵo**

Kernow! Kernow, y keryn Kernow;
An mor hedra vo yn fos dhis a-dro
Th on onan hag oll rag Kernow!

**Tria verso**

Yn tewlder an bal ha war donnow an mor,
Pan esen ow qwandra dre diryow tramor
Yn pub le pynag, hag yn keniver bro
Y treylyn colonnow dhiso.

**Rekantaĵo**

Kernow! Kernow, y keryn Kernow;
An mor hedra vo yn fos dhis a-dro
Th on onan hag oll rag Kernow!

Kornvalo 
Kategorio:Kornvalo
Konverto (religio)

**Konverto**, male al konvertiĝo, estas ideo ĉefe ligata al religioj kiel kristanismo kaj islamo, en kiuj la disvastigado de iliaj kredoj al ĉiuj homoj estas grava parto de ilia agado. En aliaj religioj, kiel judismo kaj ŝintoismo, konverto estas tre malofta, kaj oni ne ofte disvastigas sian religion ekster sia propra grupo. Fine en aliaj, kiel spiritismo kaj budhismo, kvankam oni disvastigas siajn ĉefajn ideojn al aliaj homgrupoj, la ideo de konverto estas fremda, parte ĉar temas - almenaŭ ideale - pri interparolo sen altrudo, kaj parte ĉar ĝenerale ili ne havas inicajn ritojn.

Kiu ŝanĝas religion, politikan kampon aŭ simile estas, el la perspektivo de la kampo kiun li forlasas, apostato aŭ renegato; el la perspektivo de la kampo al kiu li aliĝas, li estas konvertito aŭ konvertiĝinto.

**Konvertiĝo** estas radika ŝanĝo en pensmaniero, vivo, opinio ktp., ĉefe la ŝanĝo de unu religio al alia. Fama estas la konvertiĝo de Sankta Paŭlo, kiu estas rakontita en la Biblio.

Oni povas paroli pri konvertiĝo ankaŭ ene de religio, ekzemple kiam oni pentas siajn pekojn (se temas pri religio kiu enhavas tiun koncepton).

## Vidu ankaŭ 
* Bapto
* Interreligia geedzeco
* Propagando
* Prozelitismo
* Religia libereco
* Varbado
* Zeloto

Kategorio:Religia konverto
Fritjof Capra

**Fritjof CAPRA** [KApra], naskita la 1-an de februaro 1939 en Vieno, estas fizikisto, kiu nun vivas en Berkeley (Usono).

Inter liaj plej konataj verkoj estas *the Tao of physics* (la tao de fiziko, 1975), en kiu li klarigas, ke atomfiziko kaj mistikisma azia filozofio kondukas al tre similaj rezultoj. La spertojn pri siaj teorioj li akiris interalie per apliko de psikedelaj drogoj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.fritjofcapra.net 
* http://www.ecoliteracy.org 
* http://www.mediathek.ac.at/wissenschaft_kunst/capra_fritjof.htm 
* http://science.orf.at/science/news/102802  

Kategorio:Usonaj fizikistoj
Geometria figuro

[eta|Dudimensiaj figuroj: [rektangulo, cirklo, triangulo kaj regula kvinlatero]]
[eta|Tridimensiaj figuroj: 1 - [sfero; 2 - piramido; 3 - kubo; 4 - Toro; 5 - kava cilindro; 6 - cilindro; 7 - konuso; 8 - nodo;]]
eta|Figuroj montritaj en la sama koloro havas la saman formon kaj estas similaj.
**Geometria figuro** estas koneksa subaro de la ebeno aŭ de la spaco.

Du figuroj havas la saman formon se unu el ili povas esti traformigita en la alian per iu aro de movoj, rotacioj kaj reskaligoj. Du figuroj estas egalaj se ili havas la saman formon kaj la saman amplekson, do por la traformigo sufiĉas movoj kaj rotacioj sen uzo de reskaligoj.

## Bazaj geometriaj figuroj 
### Punkto 
Punkto estas la plej baza geometria figuro - sola ero de aro en kiu estas figuroj.
Punkto ne havas iujn ajn parametrojn krom sia situo.

### La Streko 
**La Streko** estas la rekta ligo inter du punktoj.

### Du-dimensia figuroj 
#### La cirklo/La disko 
#### La triangulo 
**La triangulo** estas unu el la plej bazaj geometriaj formoj.

ĝi estas tri punktoj ligitaj per tri strekoj.

#### La Kvarlatero 
**La Kvarlatero** estas formo kiu enhavas kvar punktojn ligitaj per kvar strekoj

### Tri-dimensia figuroj 
#### La sfero 
#### La kubo 
#### La kojno 
## Resuma Tabuleto 
Kategorio:Figuroj
Kategorio:Geometrio
Keroseno

[eta|190px|Svisa [kerosena lampo]]
**Keroseno** estas frakcio de petrolo. Ĝi iam estis uzata en lampoj por lumigo, sed nun estas uzata precipe kiel brulaĵo por jetmotoraj aviadiloj. Ĝi ankaŭ estas uzata kiel hejtaĵo en varmigaj sistemoj, en fornoj por produkto de vitraj kaj farforaj aĵoj, kiel bazo por kelkaj solvaĵoj ktp. Ĝi estas ankaŭ brulaĵo en multaj tipoj de raketoj, i. a. rusiaj Zenit kaj Energija kaj usonaj Delta kaj Atlas.

Keroseno, precipe la tipo uzata por aviadiloj, estas tre homogena hidrokarbono. Pro tio preskaŭ ĉiuj ĝiaj molekuloj ekbrulas ĉe la sama temperaturo, kaj estas malmulte da nebruligitaj restaĵoj.

## Vidu ankaŭ 
* Dizelo
* Babasuo

Kategorio:Organika kemio
Kategorio:Naftoproduktoj
Aranĝismo

**Aranĝismo** estas protestanta movado, ligita al Nordameriko, kiu emfazas la eskatologion kaj la multajn Diajn "aranĝojn" (*dispensations* en la angla) pri la homaro. "Aranĝo" laŭ C. I. SCOFIELD (1843-1921) estas periodo de tempo kiam la homoj estas probitaj laŭ obeo de ia speca revelo de l' Dia volo. La Aranĝismo estas la hipotezo laŭ kiu malsamaj bibliaj aranĝoj havas malsamajn perilojn de savo. Sekve, homoj kiuj vivis en malsamaj epokoj estis savitaj sur malsamaj bazoj.

Kategorio:Protestantismo
Docetismo

**Doketismo**, el la greka vorto por "ŝajna" (*dokéo*), estas doktrino kiu neas la enkarniĝon, t. e., kredas ke Jesuo estis homo nur laŭ apero, ne en fakto, sed vere estis Sendito de la vera Dio. Ĉar la materia mondo estas malbona, Jesuo klare ne estis homo, sed nur ŝajnis homo, sekve, Jesuo suferus sur la kruco nur ŝajne. Jesuo estus dia 
 sen vera homa karaktero. Tial Jesuo ne savas per sia morto, sed per sia doktrino.

La doketismo estis subtenita en la antikva kristanismo ĉefe de teologoj influitaj de gnostikismo kiel Valentino kaj Marciono, sed ĝi estis frue konsiderata herezo.

Kategorio:Gnostikismo
Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Kristanaj terminoj