Aida Quilcué

**Aida Marina Quilcué Vivas** ( Páez, Kaŭko, 2-a de februaro 1973)  estas kolombia politikisto, indiĝena gvidanto kaj defendanto de homaj rajtoj de la Nasaa popolo .

Ŝi apartenas al la Regiona Indiĝena Konsilio de Kaŭko (CRIC) kaj laboris kiel konsilisto pri homaj rajtoj kaj paco por UNESKO. En 2022, ŝi estis elektita al la Senato de la Respubliko de Kolombio por la Speciala Indiĝena Balotdistrikto por la partio Indiĝena kaj Socia Alternativa Movado (MAIS). 

En marto 2026, ŝi estis anoncita kiel la vicprezidenta kandidato de Iván Cepeda por la Historia Pakto en la prezidantaj elektoj de 2026. 

## Laboro 
Komence de la 1990-aj jaroj, ŝi estis sanpromocianto de la Indiĝena Asocio de Kaŭko (AIC). Ŝia gvidado plifirmiĝis post la tragedio de Tierradentro en 1994, kie tertremo kaj lavango grave trafis ŝian komunumon. Ĉi tiu katastrofo kondukis al reorganizado de la nasaa popolo, kaj tiam Quilcué komencis sian laboron kiel komunuma instruistino. Ŝtata neglekto fronte al la tragedio instigis la komunumon organiziĝi per la Regiona Indiĝena Konsilio de Kaŭko (CRIC), kie Aida iĝis la unua ina laŭleĝa reprezentanto. 

En 2000, ŝi estis la kunordiganto de la sanprogramo ĉe la AIC kaj la Regiona Indiĝena Konsilio de Huila (CRIHU).  Dum ĉi tiu mobilizado, ŝia edzo, Edwin Legarda, estis murdita la 16-an de decembro ĉe hospitalo en Popayán post kiam li estis pafita trifoje fare de soldatoj sur la vojo inter Inzá kaj Totoró, en la departemento Kaŭko .  Dum la proceso kaj en la sekvaj jaroj, Quilcué kaj ŝia filino estis viktimoj de mortminacoj kaj atakoj. 

## Politika kariero 
[maldekstra|eta|200x200ra|Quilcué en 2018 intervenante antaŭ la [Interamerika Komisiono pri Homaj Rajtoj|IAKHR pri la rolo de indiĝenaj popoloj en la kunteksto de la Pactraktato en Kolombio]]

### Indiĝena kaj socia gvidado 
Ŝia politika agado originis en la indiĝena socia movado. En la 1990-aj jaroj, ŝi komencis sian laboron kiel sanpromocianto en la Indiĝena Asocio de Kaŭko (AIC) kaj kiel aŭtoritato en la rezervejo Piçkwe Tha Fiw.

Inter 2003 kaj 2006, ŝi servis en la Regiona Indiĝena Konsilio de Kaŭko (CRIC), organizo en kiu ŝi iĝis la unua virino kiu okupis la postenon de Ĉefa Konsilisto (Jura Reprezentanto). Dum ŝia gvidado en 2008, ŝi estis unu el la ĉefaj figuroj de la Minga de Socia kaj Komunuma Rezisto, mobilizado kiu marŝis en Bogoton por kondamni la situacion de homaj rajtoj sub la politiko de Demokratia Sekureco de Álvaro Uribe.

Ŝi ankaŭ plenumis naciajn kaj internaciajn reprezentajn rolojn:

* Ŝi estis konsilistino de la Nacia Indiĝena Organizo de Kolombio (ONIC) inter 2016 kaj 2020.
* Ŝi funkciis kiel sperta membro de la Konstanta Forumo de UN pri Indiĝenaj Aferoj kaj kiel konsilisto de UNESKO pri paco kaj homrajtaj temoj.

### Senatano de la Respubliko (2022-2026) 
En la elektoj de 2022, ŝi gajnis sidlokon en la Senato reprezentante la Specialan Indiĝenan Balotdistrikton, kandidatiĝante kun la partio MAIS kaj ricevante pli ol 45 000 voĉdonojn. En la Kongreso, ŝi servas en la Unua Konstitucia Komitato kaj la Komitato pri Homaj Rajtoj. Ŝiaj leĝdonaj iniciatoj inkludas:

* Projektoj por preventi kaj puni perforton kaj politikan ĉikanadon kontraŭ virinoj.
* Reformoj por la rekono de socia kaj kritika pensado kiel bazo de edukado por paco.
* Defendo por transira justeco kaj la efektivigo de la Pactraktato de 2016 .

### Vicprezidenta kandidateco (2026) 
La 9-an de marto 2026, la koalicio de la Historia Pakto oficiale anoncis al Quilcué kiel la vicprezidentan kandidaton de la prezidenta kandidato Iván Cepeda en la elektoj de tiu jaro, plifirmigante ŝian pozicion kiel unu el la plej gravaj politikaj figuroj de la etnaj movadoj en la lando.

## Premioj 
* En 2021, ŝi gajnis la Nacian Premion por Defendanto de Homaj Rajtoj en Kolombio, en la kategorio *Defendado Dumvivada*, rekone pro ŝia dediĉo kaj gvidado en la antaŭenigo kaj protektado de la rajtoj de indiĝenaj popoloj. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1973
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj