open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Labirinto Miró

La **Labirinto Miró** (: Laberint; : Labyrinthe) estas aro da skulptaĵoj kaj ceramikaĵoj realigitaj inter 1961 kaj 1981 de Joan Miró laŭ mendo de Marguerite kaj Aimé Maeght por la Fondaĵo Maeght en Saint-Paul-de-Vence. Dissemitaj en ĝardeno kun teraso kaj vido al maro, la labirinto estas promenejo en la revo de la artisto, kun ties fantazio kaj humuro.

## Historio 
Ekde la komenco de la 1960-aj jaroj, Miró aktive partoprenis en la granda projekto de Aimé kaj Marguerite Maeght kiuj establis sian fondaĵon en Saint-Paul-de-Vence. La paro, inspirita de la vizito al ateliero de la pentristo en Cala Major, komisiis la saman arĥitekton — Josep Lluís Sert — por la konstruo de konstruaĵo kaj aranĝo de ĝardenoj. Aparta spaco estis rezervita al Miró. Post longa meditado, tiu ĉi dediĉis sin al sia *Labirinto*. Li kunlaboris kun Josep kaj Joan Artigas por la realigo de ceramikaĵoj, kaj kun Sert por la koncepto de la tutaĵo. La monumentaj verkoj de la labirinto estis speciale kreitaj por la fondaĵo. En la irvojo desegnita de Josep Lluís Sert, Miró unue konceptis maketojn kiuj poste estis realigitaj el cemento, marmoro, fero, bronzo kaj ceramiko. El tiu aro da skulptaĵoj, *La Forkego* kaj *La Disko* troviĝas inter la gravaj. La unua estis realigita en 1963 (bronzo, 507x455x9&nbsp;cm) kaj la dua en 1973 (ceramiko,  de diametro).

## Bibliografio 
* 
* 
* 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Foto de Labirinto

## Tradukfonto 
Kategorio:Joan Miró
Kategorio:Skulptaĵoĝardenoj
(11660) 1997 FL2

**(11660) 1997 FL2** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* (LINEAR) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Fundamenta leĝo de la Vatikano

La **Fundamenta leĝo de la Vatikano** estas la precipa leĝo de la Vatikano. Ĝi estis estigita en 1929 iniciate de Pio la 10-a, kaj sekve modifita la 26-a de novembro 2000 de Johano Paŭlo la 2-a per *motu proprio* publikigita la 1-an de februaro 2001.

La tekston konstituas dudek artikoloj (al kiu estis aneksitaj aliaj tri), en kiu estas difinitaj la instancoj praktikantaj la povojn suverenan, leĝofaran, plenuman, jurisdikcian kaj la funkciadon dum la vaka seĝo, kaj estis redaktita de laŭjura komisiono gvidata de kardinalo Castillo Lara. 

La nova versio aboliciis la Guberniestron de Vatikanurbo, reale jam vaka de 1952 anstataŭata de taŭga "jura organo por la Vatikanurbo” por la pritrakto de la plenuma povo. Krome estis, finfine, aboliciita mortopuno, jam amendita de Paŭlo la 6-a per dekreto de de la junio 1967: kvankam ĝi ne estis aplikita de 1870, pro la reenkonduko en 1926 en Italio la normo estis akceptita ankaŭ en Vatikano.
 
eta|maldekstra|Mapo de Vatikanurbo

## Bibliografio 
* Luigi Accattoli, "Giovanni Paolo II cancella la pena di morte in Vaticano", *Corriere della Sera*, 26-a de januaro  2001, p. 17.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.vatican.va/vatican_city_state/legislation/documents/scv_doc_20001126_legge-fondamentale-scv_it.html Nova fundamenta leĝo de Vatikana Ŝtato.

Kategorio:Naciaj konstitucioj
Kategorio:Fontoj de juro
Kategorio:Konstitucia juro
Kategorio:Vatikana juro
Steele (Essen)

eta|Situo de Steele en la teritorio de Essen
eta|Vidaĵo de Steele ekde sudo
**Steele** estis ekde 1578 ĝis la eniĝo en la urbon Essen en 1929 sendependa urbo ĉe la rivero Ruhr. Ekde tiam Steele estas orienta urboparto de Essen. Steele estas ene de Essen klasifikata kiel mezgrada centro.

Steele limiĝas norde kun Kray, en la nordoriento kun Leithe, en la oriento kun Freisenbruch, en la sudoriento kun Horst, en la sudo kun Überruhr, en la sudokcidento kun Bergerhausen kaj en la okcidento kun Huttrop.

## Eksteraj ligiloj 
* Essen-Steele
* Retpaĝo de la civitanaro de Steele
* Arĥivo de Steele


Kategorio:Iamaj municipoj de Essen
Benamahoma

[eta|300px|Benamahoma, pitoreska loko de la [Grazalema (Montaro) (sudorienta Hispanio).]]
**Benamahoma** (el araba: Ibn Muhammad nome "Filoj de Mahometo") estas submunicipo de Grazalema en la provinco Kadizo (Hispanio), je 13&nbsp;km el tiu kaj je 5&nbsp;km el El Bosque, ene de la Grazalema Natura Parko, ĉe la okcidenta deklivo de la Montaro Pinar nordoriente de la provinco Kadizo, je 500 m super marnivelo.

## Demografio 
Ĝi havas ĉirkaŭ 600 loĝantojn.

## Ekonomi 
Krom tradicia agrikulturo kaj brutobredado (bovoj kaj kaproj) lastatamepe gravas rura turismo.

Kategorio:Geografio de Andaluzio
Procesiokruco

eta|rekta|Procesiokruco, Muzeo Franz Mayer, Meksikurbo, dividita en: portostango, butono kaj kruco
[eta|maldekstre|La [Oto-Matilda-Kruco, procesiokruco el la 10-a jarcento]]
[eta|maldekstre|La [Lotarokruco, farita proksimume en la jaro 1000, uzata je la kronadorito de romiaj-germanaj imperiestroj kaj reĝoj]]
eta|Procesiokrucoj de San Pedro de Ayerbe en Hispanujo
**Procesiokruco** estas kruco fiksita sur stango, kiun en la romkatolika eklezio oni antaŭportas je solena eniro al la sankta meso, je procesioj, entombigoj, tombobenadoj aŭ pilgrimadoj. En kelkaj luteranismaj preĝejoj oni uzas la procesiokrucon por la eniro je solenaj diservoj kaj je entombigoj. Estas liturgie sencoplene, ke la procesiokruco dum la diservo funkcias kiel altarkruco, do post la eniro estas starigita videble en la proksimecon de la altaro.

Jam en la mezepoko, proksimume ekde la 15-a jarcento, oni konis procesiokrucojn, kiuj samtempe estis altarkrucoj. Oni trovas do je mezepokaj altarkrucoj tenilojn. Ĉar la nombro de procesiantoj ofte tre grandis kaj ankaŭ la pli malproksimaj devis vidi la krucon, la procesiokrucoj fariĝis pli kaj pli grandaj, per tio tamen ankaŭ pli pezaj. Tial oni parte uzis papermaĉaĵon.

La antaŭportado de kruco en la liturgio estas parenca al la uzado de standardoj en militoj kaj manifestacioj. La krucoportanto kutime estas messervanto.
## Literaturo 
* Andreas Rudigier kaj Beatrice Zamora (eldonintoj): *Das spätromanische Vortragekreuz von Bartholomäberg (el Limoges)*. Heimatschutzverein im Tale Montafon, Schruns 2002, ISBN 3-902225-03-3
* Reinhard Rampold (eldoninto): *Mittelalterliche Vortragekreuze in Tirol*. Athesia-Tyrolia, Innsbruck 2004
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.beyars.com/kunstlexikon/lexikon_9503.html 

Kategorio:Liturgio
Kategorio:Krucoj
Oto la 1-a (Ŝvabio)

**Otto la 1-a** (naskiĝinta en 954; mortinta la 31-an de oktobro 982 en Lucca) el la nobela gento de la Otidoj estis ekde 973 ĝis 982 duko de Ŝvabujo kaj ekde 976 ĝis 982 duko de Bavarujo.

Oto estis la ununura filo de Liudolfo de Ŝvabujo kaj de lia edzino Ida aŭ Ita, filino de Hermano la 1-a de Ŝvabujo. Oto estis per tio nepo de imperiestro Oto la 1-a. Lia fratino Matilda estis abatino de la abatinejo Essen.

## Fontoj 
* Alfons Zettler: *Geschichte des Herzogtums Schwaben*. Stutgarto 2003
* Thomas Zotz, en: Handbuch der Baden-Württembergischen Geschichte, vol. 1,1, Stutgarto 2001, p. 396 sj.

Kategorio:Liudolfidoj
Kategorio:Dukoj de Bavario
Kategorio:Dukoj de Ŝvabio
Kategorio:Viroj
Flacourtia inermis

**Flacourtia inermis** aŭ **lovio** havas plurajn popolajn nomojn ekzemple *lovi-lovi*, aŭ  *batoko plum*. Ĝi estas specio el Filipinoj, kiu kreskis en tropikaj Azio kaj Afriko. Tiu arbo estas tre disvastigita en suda Hindio, precipe en Keralo, kie ĝi nomiĝas  *loika* aŭ *lavalolikka*.

## Priskribo
“Flacourtia inermis” estas mezgranda arbo, kiu atingas altecon de 15 m. La folioj estas oblongaj kaj elipsaj. La supra surfaco estas brilanta. La folirando estas denthava. Ili longas 8 ĝis 20 cm kaj larĝas 3 ĝis  15 cm. La junaj folioj  estas brile oranĝkoloraj ĝis ruĝeca, maturiĝantaj ili iĝas verdaj.

La fruktoj staras en grapoloj. La unuopa frukto estas ronda kaj brila kaj ŝanĝas la koloron de verda al malhelruĝa. Unuopa frukto estas 1 ĝis 3 cm granda. La fruktokarno estas malmola kaj gustas acide. La fruktoj estas manĝeblaj frexe, sed ĝenerale oni faras el ili ĵeleon, marmeladon kaj siropon.
La fruktoj estas  riĉaj je antimikroba substanco 2,3-duhidroksibenzola acido.

 

## Parencaj plantoj
La familio Flakurtiacoj aŭ Salikacoj inkludas bone konatajn speciojn kiel  Dovyalis caffra,  Flacourtia jangomas kaj Flacourtia rukam.

## Rimarkoj
Kategorio:Manĝeblaj sovaĝaj plantoj
Kategorio:Arbustoj
Joué-lès-Tours

''''* [] estas urba komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Indre-et-Loire*, prononco [], en la regiono Centro-Valo de Luaro, , prononco [], en la ĉirkaŭurbo de la urbo Turo. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Tours*, al la kantono ** kaj al la komunumaro *Tours Métropole Val de Loire''.

La urbo estas loĝantare la dua plej granda komunumo de la departemento. Ĝis la departementaj balotoj de 2015, Joué-lès-Tours konsistis el du kantonoj (Joué-lès-Tours-Nord kaj Joué-lès-Tours-Sud). Ekde 2015, estas nur unu kantono Joué-lès-Tours, kiu konsistas nur el la urbo.

## Geografio
La areo de la komunumo estas granda je 32,41&nbsp;km².

### Ĉirkaŭaj lokoj
La samlimaj komunumoj de Joué-lès-Tours estas :

### Transporto
Joué-lès-Tours estas trapasita de la tramvojo de Tours ekde 2013.

## Blazono

Dosiero:Blason de la ville de Joué-lès-Tours (37).svg|Blazono de Joué-lès-Tours

## Ĝemeleco
Joué-lès-Tours havas kvin ĝemelurbojn :
*
*
*
*
*

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Indre-et-Loire
* urboj de Francio
* Joué-lès-Tours (stacidomo)
* La Douzillère (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo


Kategorio:Komunumoj de Indre-et-Loire
Kategorio:Urboj de Francio
Preĝejo Sankta Jozefo (Ilmenau)

eta|Okcidenta fasado de la Jozefo-kirko.
eta|Interno donanta meditadan etoson
La **Kirko Sankta Jozefo** (germane: *St. Josef*) estas katolika preĝejo en Ilmenau, Germanujo (Unterpörlitzer Straße nr. 15). Hodiaŭ ĝi apartenas al la komunumo Sankta Elizabeto (Arnstadt).

## Katolikoj en Ilmenau 
Longtempe la fideluloj sonĝis pri nova, granda kirko: je la komenco la komunumo estis tro malmultnombra, poste mankas la rimedoj financaj. Ankaŭ la politika situacio kontraŭis, ĉar "socialisma urbo ne bezonus kirkon"!

Pro industriigo estis venintaj ĉ. 5000 polaj gastlaboristoj (ofte masonoj) al Ilmenau, el ili la plejmulto de katolika kredkonfeso. Multaj kristanoj sidis dimanĉe dum diservoj en la ŝtuparo antaŭ la kapelo malgraŭ pluraj dimanĉaj diservofertoj.

Nur en la kadro de la Limex-konstruprogramo (farita ankaŭ por havigi valutojn el FRG) la ŝtato favoris konstruon de nova kirko. La unuaj konsultoj fariĝis fare de la arkitekto Lukassek. Kvankam oni planis komenciĝi jam en printempo de 1980, la konstruoj startis nur en&nbsp;1981. En la 8-a de januaro 1982 oni festis la finkonstruon. Transdonitis la konstruaĵo je la 10-a de decembro 1982; la solena konsekro okazis en la 6-a de novembro de la sekvinta jaro.

La plej grandan parton de la financado faris la t.n. Bonifaco-fondaĵo, sed kontribuis ankaŭ la komunumanoj al starigo de belega, meditaciiga kaj pro harmonio inter pieco kaj moderneco fortimpresa ejo!

## Gravaj etapoj el la komunuma historio 
* 26.4.1896: Unua sankta meso por la Ilmenau-anoj post la enkonduko de Reformacio en la salono de gastejo *Zum Deutschen Kaiser* (la posta Stacidoma hotelo)
* 10.11.1899: Fondiĝo de la studenta klubo *KTV Unitas*
* 1.4.1900: lia pastra moŝto Damian Dangel iĝis la unua daŭre surloka katolika animzorganto por Ilmenau
* aprilo 1901: permeso konstrui Misian domon kaj eko de la konstrulaboroj
* 13.10.1901: konsekro de la kapelo; celebratas la unua sankta meso en la nova preĝejeto
* 1903 - 1943: fondiĝo de diversaj katolikaj societoj; misio-agadoj
* 30.1.1947: instalo de la monakina stacio
* 14.9.1964: la provizora paroĥo fariĝas kanonika komunumo
* 1969: komenciĝas diservoj por polaj gastlaboristoj
* 1.11.1969: nuligo de la monakinejeto
* marto 1979 - 6.11.1983: permeso konstrui grandan kirkon; eko de la konstrulaboroj; festo de konstrufino; konsekro
* aŭtuno 1989: la katolika paroĥejo ĉe Unterpörlitzer-strato ekfamiĝis kiel *domo de la demokratio* - tie ĉi dum la tagoj de la Turniĝo kunvenas, ofte samtempe, diversaj (novaj) partioj kiel *Neues Forum*; *Demokratischer Aufbruch*; *Deutsche Soziale Union*; la orientgermana, enhave novigita CDU
* 12.12.1990: malfermo de la unua kristana infanĝardeno en Ilmenau
* 2001: datreveno 100-jara de la komunuma estiĝo

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la komunumo.
* La porstudenta komunumo katolika de Ilmenau

## Notoj 
Kategorio:Ilmenau
Ilmenau
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Germanio
Karl Holfeld

**Karl HOLFELD** (naskiĝinta la 7-a de majo 1921 en Jiříkov, mortinta la 11-a de aprilo 2009 en Bad Sulza) estis germana pentristo kaj grafikisto. 

## Vivo 
Instruisto de li jam frue ekkonis lian talenton, tamen studon pri arto pro nesufiĉaj monrimedoj la familio ne povis permesi al si. Tial li fintrejnitis nur kiel dekoracia pentristo. Post la ekzameno submajstra li unue devis servi ĉe Regna Laborservo kaj poste kiel infanteristo ĉe Wehrmacht. En la jaro 1944-a li arestitis proksime de Düren fare de usonanoj kaj restis en internigejo de Thorée-les-Pins ĝis somero de 1946, kie li komencis artistan pritraktadon de siaj travivaĵoj.

Post la malaresto li iris unue al Dresdeno, en 1944 al Bad Sulza. De 1949-53 li studis ĉe la Bauhaus-fakaltlernejo de Weimar kaj ĉe la altlernejo pri artoj de Dresdeno: estis li la disĉiplo i.a. de Martin Domcke, Otto Herbig kaj Hans Grundig. Dum la studo li estis atesto de la t.n. formalisma kverelo en Weimar (en 1950).

Ekde 1953 li vivis en Bad Sulza kiel liberprofesia artisto kaj taksitis fare de la oficialuloj de GDR kiel *malfruburĝe dekadenta*. 

Studvojaĝioj venigis lin en 1959 en Tunizion, Sirion kaj Egiptujon; en 1964 al Novgorod kaj Peterburgo. 

Dum la 1950-aj jaroj li estis pentranta gasto en la domo Lucas en Ahrenshoop kaj ĝis la 1990-aj jaroj regulaj restadoj faritis en Fischland/Darß, kie li restaŭris en la someraj monatoj de 1985-89 la malfrubarokan altaron kaj la baptokapelon de la marista kirko de Prerow. 

## Verkaro 
La kreiva agado de Holfeld karakteriziĝas per granda varieco da temoj kaj stiloj. Li pentris farbozajn pejzaĝbildojn kiel ankaŭ abstraktaĵojn kaj faris impresajn lignogravuraĵojn pri religiaj temoj. 
 
## Literaturo 
* *Karl Holfeld, Ausstellung zum 75. Geburtstag*, ekspozicia katalogo eldonita fare de Landratsamt Weimarer Land. 1996
 

Kategorio:Germanaj pentristoj 
Kategorio:Germanaj desegnistoj
Memfoto

[eta|dekstra|Jam en 1914 [Anastasija Nikolaevna Romanova faris memfoton]]
eta|dekstra|Virino kiu sin fotas uzante memfotan stangon
**Memfoto** estas foto kiun iu faris de si mem. La persono kiu faras la foton do videblas sur la foto (en spegulo aŭ per unu aŭ ambaŭ brakoj). Plejofte oni faras memfoton per poŝtelefono aŭ cifereca fotilo. La uzado antaŭ ĉio estas tre populara inter junuloj.

Oni povas uzi memfoton kiel avataro en retejoj aŭ aliaj sociaj komunikiloj. Ĝi ankaŭ povas esti farata kiel pruvilo ke iu persono faris ion, surhavis ion aŭ estis je difinita loko. Aliflanke ĝi ankaŭ povas esti nura ludaĵo.

## Memfota stango 
Por ebligi al si fari memfoton de malproksime aŭ, ekzemple, por foti sin en granda grupo aŭ kun pli larĝa panoramo en la fono, la memfota stango estis kreita. Temas pri teleskopa metala stango kun klipo sur kiu saĝtelefono aŭ kamerao povas esti fiksita. Tenante la stangon en la ĉielo, oni povas fari panoraman memfoton.

Memfotaj stangoj foje kaŭzas ĝenon aŭ danĝeron, ekzemple en amuzparkoj. Kelkaj muzeoj intertempe malpermesis la ilon. La Smizonia Institucio malpermesis la uzon en ĝiaj 19 muzeoj kaj galerioj en Vaŝingtono D.C. "por protekti vizitantojn kaj objektojn." Memfota stango ankaŭ estas malpermesata en la Metropola Muzeo de Arto, en la Muzeo de Moderna Arto en Novjorko kaj la en Muzeo J. Paul Getty en Los-Anĝeleso.  La Kastelo de Versailles malpermesis la stangon en marto 2015. Memfotaj stangoj estas foje ankaŭ barataj de futbalo-stadioj aŭ dum koncertoj. 

## Referencoj 
Kategorio:Fotado
Kategorio:Interreta kulturo
Purŝevo (urboteritorio Balaŝiĥa)

**Purŝevo** estas vilaĝo en Moskva provinco apartenanta al urboteritorio Balaŝiĥa. Ĝi situas proksime al Ĵeleznodoroĵnij. En 2005 ĝi havis 2,1 mil loĝantojn.

Kategorio:Balaŝiĥa
Kategorio:Vilaĝoj de Moskva provinco
11665 Dirichlet

'*11665 *Dirichlet''''' estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba de la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

Ĝi estas unu el la maloftaj asteroidoj en orbita resonanco 2 : 1 kun Jupitero.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana matematikisto
Peter Gustav Lejeune Dirichlet (1805–1859), postanto de Carl Friedrich Gauss kaj antaŭanto de Bernhard Riemann ĉe Göttingen. Li faris gravajn kontribuojn al matematikoj kaj puraj kaj aplikataj, kaj donis la unuan rigoran pruvon de la konverĝo de la vicoj de Fourier.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Bernardo Clesio

**Bernardo Clesio** aŭ **Bernardo de Cles** (naskiĝis en Kastelo Cles, proksima de Nonsberg, en la 11-a de marto 1484 - mortis en Brixen, en la 30-a de julio 1539) estis itala kardinalo, episkopo, princo, diplomato, humanisto kaj botanikisto.

Naskita en Cles, Trentino, li studentiĝis ĉe Universitato de Bolonjo, kaj poste iĝis princepiskopo de Trento (1514-1539), princepiskopo de Brixen (1539), kardinalo, kaj kanceliero de la Imperiestro de la Sankta Romia Imperio Ferdinando la 1-a.

Li estis fundamenta kontribuanto al la organizo de la Koncilio de Trento, alportante la koncilion al sia hejmurbo Trento kaj tre plibeligante kaj vastigante la urbon por tiu evento. Li pligrandigis la Kastelon Buonconsiglio kaj alvokis renesancajn artistojn kiel ekzemple Dosso Dossi (1486-1542) kaj Romanino (1484-1566) kiuj dekoraciis la novajn salonojn.

Tamen Bernardo ne povis partopreni al Koncilio de Trento, ĉar li neatendite mortis en 1539, ses jaroj antaŭ la malfermo de la koncilio.

## Referencoj 
Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Kardinaloj
Kategorio:Princepiskopoj de Trento
Kategorio:Princepiskopoj de Brixen
Kategorio:Universitato de Bolonjo
11709 Eŭdokso

**11709 Eŭdokso** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la greka matematikisto Eŭdokso de Knido (-408 – -355), ĉefa instiginto de du grandaj disvolvoj en la greka matematika penso: la teorio pri la proporcieco, kiuj solvis la krizon estigita de la malkovro de la , kaj la metodo de elĉerpo por la kalkulo de areoj kaj volumenoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Duklando Saksio

La **Duklando Saksio** aŭ **Duklando Saksujo**, platgermane *Hartogdom Sassen*, germane *Herzogtum Sachsen* aŭ *Stammesherzogtum Sachsen*, ankaŭ nomata "Malnova Saksio", estis en la frua mezepoko duklando inter Malsupra Rejno kaj Malsupra Elbo. Ĝi estiĝis el la origina setlejo de la antikvaj saksoj, kiun iom post iom konkeris Karolo la Granda inter 772 kaj 804 kaj aligis al la Karolida Franka Regno. Post la traktato de Verdun en 843 Saksio iĝis unu el la kvin germanaj "tribaj duklandoj" (*Stammesherzogtümer*) de la Orientfranka imperio (la aliaj estis Bavario, Frankonio, Ŝvabio kaj Loreno). Duko Henriko la Birdisto estis elektita kiel germana reĝo en 919.

Post la detronigo de la velfa duko Henriko la Leono en 1180, la dukan titolon ricevis Askana dinastio. La teritorio suferis plurajn heredajn dividojn. Fine en 1296 restis la du duklandoj Saksio-Wittenberg kaj Saksio-Lauenburg. En 1356 la Askanoj de Wittenberg ricevis rangon de princoj-elektistoj en la Ora Buleo de Karolo la 4-a. Post ilia formorto en 1422 la duklandon kaj princo-elektistan titolon heredis la Wettin-oj de Meißen.

La tiama duklando Saksio situas proksimume en la hodiaŭa Malsupra Saksio, plus la partoj Vestfalio kaj Lipo de Nordrejn-Vestfalio, kaj parteto de Saksio-Anhalto. Tamen ĝi teritorie neniel rilatas al la hodiaŭa Saksio.

Kategorio:Historio de Malsupra Saksio
Kategorio:Historiaj germanaj teritorioj
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Teritorioj de la Sankta Romia Imperio
Kategorio:Frua mezepoko
Kategorio:Germanaj duklandoj
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en la 9-a jarcento
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1290-1299
Kategorio:1296
Dovyalis caffra

eta|planto kun masklaj floroj
** Dovyalis caffra** aŭ **kei-pomo** aŭ **umkokolo ** estas planto el Flakurtiacoj aŭ Salikacoj. En Afriko la specio estas konata kun la nomo “umkokolo“.

Ĝi estas arbedo aŭ ĝis 10 m alta arbo. La planto povas esti kovrata de 2,5-7,5 cm longaj pikiloj. La folioj estas alternsidaj. Ili estas oblongaj ĝis ovformaj kaj 2,5-7,5 cm longaj, brilaj kaj havas malgrandan tigon.

La planto estas dioka: masklaj kaj inaj floroj troviĝas sur diversaj plantoj. La floroj estas helflavaj, malgrandaj kaj grupe starantaj en la foliakseloj. Ili ne havas petalojn.

La fruktoj estas ov- ĝis globoformaj kaj 2,5-4 cm longaj. Maturaj ili estas helflavaj, glataj iomete lanugaj firmaj ŝeloj kaj farunecaj. La matura fruktkarno estas sukplena kaj tre acida. La gusto similas al abrikoto. En la frukto troviĝas kvin ĝis dek kvin semoj.
200px|eta|maldekstra|nematuraj fruktoj

La fruktoj estas tro acidaj por tuja manĝo. Kun sukero oni faras deserton aŭ fruktsalton el ili. Ankaŭ ili estas prilaborataj al marmelado kaj ĵeleo. El nematuraj fruktoj estas farataj dolĉ-acidaj konservoj.

Umkokolo estas indiĝena en sudokcidenta Afriko. La planto troviĝas i.a. en la regiono de la granda Kei-rivero, de tie la nomo de la planto en multaj lingvoj. La planto estas kultivata en diversaj subtropikaj kaj tropikaj regionoj. Celo de la plantbredado estas sendornaj kaj ne tiom acidaj plantoj.

## Fontoj 
* Lost Crops of Africa III: Fruits; National Research Council (U. S.), Technology for International Development; National Academies Press (2008); ISBN 9780309105965
* *Farbatlas Exotische Früchte: Obst und Gemüse der Tropen und Subtropen*; Rolf Blancke; Verlag Eugen Ulmer (2002); ISBN 3800135205
* Morton, J. 1987. Kei Apple. p. 315–319. In: *Fruits of warm climates*. Julia F. Morton, Miami, FL.
* Taxon: *Dovyalis caffra* (Hook.f. & Harv.) Warb.; in: USDA, ARS, National Genetic Resources Program; *Germplasm Resources Information Network - (GRIN)* [Online Database]; National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland [15 februari 2009]
* Exell, A. W. et al., eds. 1960–. Flora zambesiaca. (F Zamb)

Kategorio:Manĝeblaj sovaĝaj plantoj
Kategorio:Arbustoj
Rodrigo de Sousa Coutinho

Rodrigo de **SOUSA COUTINHO** (1755-1812) (* Chaves, en la 4-a de aŭgusto 1755 - Rio-de-Ĵanejro, en la 26-a de januaro 1812) estis portugala ĉefministro kaj politikisto. Li vizitadis la Reĝa Kolegio de la Nobeluloj kaj faris juran kurson en la Universitato de Koimbro. Li komencis sian diplomatian karieron post la morto de Jozefo la 1-a en 1777 kiel sendito al la kortego de Torino. Okaze de la translokiĝo de la Portugala Kortego al la Kolonio de Brazilo li fariĝis registara oficisto.

## Vidu ankaŭ 
* Hipólito da Costa

Kategorio:Universitato de Koimbro
Kategorio:Portugalaj politikistoj
Aŭgusto Frederiko, Duko de Sussex

**Aŭgusto Frederiko, Duko de Sussex** (naskiĝis la  en Palaco Buckingham, Londono, mortis la  en Palaco Kensington, Londono) estis la sesa filo de Georgo la 3-a kaj lia edzino Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz (1744-1818). Li estis la sola postvivanta filo de Georgo la 3-a kiu ne sin dediĉis al armea aŭ ŝipa kariero.
Li aktivis en arto, kulturo kaj sciencoj.

## Vidu ankaŭ 
* Georgo la 3-a
* Hipólito da Costa

## Referencoj 
Kategorio:Anglaj dukoj
Kategorio:Hanovra dinastio
11668 Balio

**11668 Balio** estas troja asteroido de Jupitero, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, tiel nomata "Greka Tendaro".

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov, ĉirkaŭ 35&nbsp;km sud-oriente de Prago.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al Balio ("La Makulato"): unu el la du rapidaj, senmortaj ĉevaloj de Aĥilo, naskita de la harpio Podargo kaj de Zefiro, dio de la brizo. Laŭ alia mito, Balio estus titano metamorfozita en ĉevalo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Bernardo José de Abrantes e Castro

Bernardo José de **ABRANTES e CASTRO** (1771-1833) (* Santa Marinha, Guarda, en la 1767 - Londono, en la 14-a de novembro 1833) estis portugala kuracisto, diplomato kaj ĵurnalisto. Li diplomiĝis pri Medicino en la Universitato de Koimbro, kaj eĉ fariĝis kuracisto de la Reĝa Ĉambro kaj ĉeffizikisto de la regno. En 1809, li estis retenita de la Inkvizicio pro kelkaj akuzoj je jakobinismo kaj apartenado al Framasonismo. Pli malfrue, li estis indikita kiel portugala ambasadoro en Londono, kie li fondis, kune kun Vicente Pedro Nolasco Pereira da Cunha (1773-1844), la politikan periodaĵon "O Investigador português en Inglaterra", kiu cirkulis inter 1811 ĝis 1819.

## Literaturo 
* Diccionario bibliográphico portuguez - Innocencio Francisco da Silva kaj Pedro W. de Brito Aranha.

## Vidu ankaŭ 
* Hipólito da Costa

## Referencoj 
Kategorio:Universitato de Koimbro
Károly Eszterházy

**Grafo Károly Eszterházy** aŭ Károly Eszterházy [kAroj esterhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Eszterházy Károly** estis hungara pastro, episkopo, kanoniko, preposto. Lia nobela antaŭnomo estis *galánthai*. Lia frato estis Ferenc Esterházy.

Károly Eszterházy http://lexikon.katolikus.hu/E/Eszterh%C3%A1zy.html naskiĝis la  1725 en Hungara reĝlando en Pozono (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la  1799 en Eger.

## Biografio 
Károly Eszterházy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li plulernis en Nagyszombat. Li komencis sian karieron en 1744 kiel preposto. En la sekva jaro li plulernis en Romo, kie li doktoriĝis kaj pastriĝis en 1748. Hejmenveninta liaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
* vicpastro en Pápa
* kanoniko de Esztergom en 1752
* preposto en Pozono en 1755
* episkopo de Vác en 1759
* episkopo de Eger en 1761
En diocezo de Eger li fondis 16 paroĥojn, seminarion, medicinan lernejon, observatorion, li konstruis 17 kirkojn.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Három üdvösséges kérdés* (1751)
* *Rituale Agriense* (1768)
* *Evang-ok és epistolák... vasárnapokon és ünnepeken* (1776)
* *Epistola encyclica circa decretum tolerantiae Josephi II. imperatoris* (1782)
* *Utasítás mikor és mi módon kelljen az idétlen és veszedelemben forgó kisdedeket megkeresztelni* (1796)

## Memorigiloj 
* Universitato Eszterházy Károly en Eger portas la nomon Károly Eszterházy
* memortabulo en Eger

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj E, É kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Karoly
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Vivreforma movado

**Vivreforma movado** (germane: *Lebensreformbewegung*) estas movado de la fino de la 19-a jarcento kaj komenco de la 20-a jarcento, kiu ligis diversajn ideojn por ŝanĝi la socion per reformoj. Ne ĉiuj reprezentantoj aŭ organizoj de la vivreforma movado subtenis aŭ praktikis ĉiujn branĉojn. Tre konata iĝis la centro en Monte Verità (Svislando), kie estis reprezentantoj de la diversaj tendencoj kaj kie okazis Esperanto-kursoj.

Diversaj tendencoj kiuj povas ariĝi ĉe la Vivreforma movado estas la jenaj:
* vegetaranismo
* pacifismo
* naturkuracado
* reformo de edukado
* reformo de la grundo
* ĝardenaj urboj
* nudismo, naturismo
* sporto
* reformo de la loĝejo
* reformo de la virina vestaĵo

En la vivreforma movado partoprenis multaj artistoj, nome pentristoj kaj grafikistoj; tre konataj, kvazaŭ simbolaj, estas la grafikaĵoj de Fidus (kromnomo de Hugo Höppener).

Multaj esperantistoj estis parto de la vivreforma movado aŭ simpatiis kun ĝi. Pri temoj el la vivreforma movado informis kaj diskutis la revuoj de la Esperanto-Movado, precipe la pacifismo ĝuis grandan subtenon.

## Vidu ankaŭ 
* Wandervogel
* Deutscher Vortrupp-Bund
* Hipio

## Nuntempaj libroj kiuj influis por la disvolvigo de la Vivreforma movado 
* Adolf Just: Return to Nature: Paradise Regained (1896), ISBN 0-7873-0485-9 — PDF
* Richard Ungewitter: Nakedness (1904), ISBN 0-9652085-1-6
* Arnold Ehret: Mucusless Diet Healing System (1922), ISBN 0-87904-004-1 — PDF
* Hermann Hesse: Siddhartha (1922)

Kategorio:Sociaj movadoj
D-Frag!

"**D-Frag!**" (, *Diifuragu!*) estas komediaj kaj mangaaj serioj per Haruno Tomoja kiuj komencis en "Media Factory"-a "Monthlu Comic Alive" en Septembro, 2008.

## Rakonto 
La studento Kenji Kazama de Fujou Akademio estas la ĉefo de malgranda grupo de krimuloj kiuj planas detrui la aliajn lokajn bandojn por konkeri la teritorian lernejon. Tamen, frue trovas sin devigita aliĝi al la klubo por krei lernejan teatraĵon, formita per kvarteto de strangaj knabinoj kiuj faras ke li estas freneza, ĉiam per siaj ekscentrecoj. Kiel li klopodas akiri tiel malproksimen kiel eble de la klubo, ne nur finu venanta trans pli kaj en liaj membroj, sed ankaŭ en aliaj studentoj egale unikaj personecoj.

## Roluloj 
### Ludo-Kreo-Klubo (Provizore) 
* Kazama Kenĝi
* Ŝibasaki Roka
* Karasujama Ĉitose
* Mizukami Sakura
* Osaŭa Minami
* Ŝiou Haĉi

### Ludo-Kreo-Klubo (Reale) 
* Takao
* Inada Cucumi
* Sakuragaoka
* Jamada

### Kazama-Partio 
* Kaŭahara Ataru
* Jokoŝima
* Nagaŭara Hiroŝi

### Eks-studento-konsilo 
* Sakai Tama
* Naganuma
* Macubara Azuma
* Ŝinsen

### Ailoj 
* Kazama Noe
* Ŝibasaki Cucuĝi
* Funabori
* RaGaiGar
* Ŝon Kone Kone

Kategorio:Mangao
Kategorio:Animeo
Benjamin Thompson

**Benjamin THOMPSON** Grafo Rumford (1753-1814) (* North Woburn, Masaĉuseco, en la 26-a de marto 1753 - Auteuil, proksima de Parizo, en la 21-a de aŭgusto 1814) estis usona-angla fizikisto kaj elpensisto, kies defioj por establigi la teorian fizikon estis parto de la 19-a jarcenta revolucio rilate al termodinamiko. Li ankaŭ aktivis kiel leŭtenanto-kolonelo en la Lojalistaj fortoj en Usono dum la Amerika Revolucia Milito. Post la militfino li translokiĝis al Londono kie liaj administraj talentoj estis agnoskitaj kaj estis indikita kiel plena kolonelo, ricevinte, en 1784, la kavaliran titolon de la reĝo Georgo la 3-a. Kiel multfara dezajnisto, li ankaŭ kreis projektojn por militŝipoj. Pli malfrue, li iris loĝi en Bavario kaj servis la tiaman registaron, estinte indikita kiel Ministro de la Bavara Armeo, kie li reorganizis la armeon, kaj, en 1791, li fariĝis Grafo de la Sankta Romia Imperio.

## Vidu ankaŭ 
* Hipólito da Costa
Tapiŝo de World Trade Center

La **Tapiŝo de World Trade Center** (: Gran Tapís del World Trade Center) estas granda tapiŝo farita de Joan Miró. Ĝi estis eksponita en la vestiblo de World Trade Center-2 (la Suda Turo) en Novjorko de 1974 ĝis ĝia detruo en 2001.

Saul Wenegrat, antaŭa direktoro de la arta programo por "Port Authority of New York" (Havena Aŭtoritato de Novjorko), sugestis al Miró ke li povus fari tapiŝon por World Trade Center, sed la artisto malakceptis, tial ke li nur povus fari verkon per siaj propraj manoj sed li havis neniun sperton pri farado de tapiŝo. tamen, post kiam lia filino resaniĝis el akcidento en Hispanio, Miró akceptis faris tapiŝon por la hospitalo kiu kuracis ŝin, kiel elmontron de sia dankemo. Lerninte la teĥnikon el tapiŝ-faristo Josep Royo, Miró faris plurajn aliajn tapiŝojn kun Royo, inkluzive unu por World Trade Center, *Virino* por la Nacia Galerio de Arto en Vaŝingtono, kaj unu por la Fondaĵo Joan Miró.

La verko havis abstraktan desegnon, kun brilaj blokoj de koloroj, ruĝa, verda, blua kaj flava, kun nigraj elementoj kaj hel-bruna fono. Farita el lano kaj juto, ĝi mezuris × kaj pezis 4&nbsp;tunojn. Ĝi estis finita en 1973, kaj eksponita dum retrospektivo en Grand Palais en Parizo antaŭ ol esti instalita en Novjorko en 1974. Ĝi estis detruita la , en la kolapso de World Trade Center, sekvante la atakojn de la 11-a de septembro.

## Eksteraj ligiloj 
* Publika Arto en World Trade Center, Saul Wenegrat , Procedoj de IFAR Simpozio la 
* *Tapiŝo de World Trade Center*, Joan Miró
* *Virino* 1977, Nacia Galerio de Arto
* *Tapiŝo de la Fondaĵo*, Joan Miró, 1979, Fundació Joan Miró

## fonto 
Kategorio:Joan Miró
Kategorio:Arto
San Pedro Alcántara

200ra|dekstra|eta|Placo de San Pedro.
200ra|dekstra|eta|Preĝejo de Sankta Petro.
**San Pedro Alcántara** estas submunicipo de Marbella, en la provinco Malago, en la regiono Andaluzio, Hispanio. San Pedro Alcántara havas originon en la samnoma agrikultura kolonio kiun en 1860 fondis la generalo Manuel Gutiérrez de la Concha e Irigoyen, nome unua Markizo de la Doŭro. Ĝi havis 34 922 loĝantojn laŭ la informo de INE en 2013. Ĝi estas tre bona komunikita survoje inter Malago kaj Algeciras. Inter vidindaĵoj menciindas arkeologiaj restoj (eĉ de romia epoko) kaj modernaj preĝejoj kaj konstruaĵoj. Pro situo ĉe la marbordo de la Suna Marbordo ĝi ĝuas el privilegia prefero por turistoj kaj somerferioj, nome turismo de suno kaj strando.

## Eksteraj ligiloj 
* San Pedro Alcántara
* ROSA VERDE: blogo pri historio de San Pedro Alcántara
* Rezulto de Balotado

Kategorio:Geografio de Andaluzio
Benadalid

**Benadalid** estas municipo hispana de la provinco Malago, Andaluzio (en Hispanio), situanta oriente de la provinco, en la Valo Genal, kaj estas unu el la vilaĝoj, kiuj kunformas la regionon de Montaro de Arundo.

Laŭ ŝoseo ĝi troviĝas je 139 km de Malago (tra Arundo kaj je 672 km el Madrido. ).

Inter ties arkitekturo troviĝas kastelo de ebla romia deveno kaj poste araba, kiu estis rekonstruita en la 17a jarcento. Ĝi havas cilindrajn turojn, kie estas nun tombejo.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de la provinco Malago

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Málaga
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Málaga
Imre Gábor Esterházy

**Grafo Imre Gábor Esterházy** [esterhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo *Esterházy Imre Gábor* estis hungara pastro, episkopo, kanoniko, preposto. Lia nobela antaŭnomo estis *galánthai*.

Imre Gábor Esterházy http://lexikon.katolikus.hu/E/Esterh%C3%A1zy.html naskiĝis la  1689 en Szombathely. Li mortis la  1763 en Nyitra (nuntempa Nitra en Slovakio).

## Biografio 
Imre Gábor Esterházy lernis ekde 1706 en Sopron, post 2 jaroj en Romo, kie li estis preposto. Li pastriĝis en 1713, li iĝis kanoniko kaj eklezia ĉefdekano. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
* kanoniko en Esztergom en 1727
* vicepiskopo en Esztergom, krome titulara episkopo en 1729
* preposto en 1733
* episkopo de Nitra en 1740
Li zorgis pri konstruadoj de 4 kirkoj ekzemple en sia naskiĝurbo kaj Dömös.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)

Imre Gabor
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Episkopoj de Nitro
La Farmo (Miró)

eta|dekstra|Farmo Miró, la bieno de Joan Miró
***La Farmo*** (: *la masia*) estas oleo-pentraĵo sur kanvaso de Joan Miró farita inter 1921 kaj 1922. La pentraĵo mezuras x kaj estas konservita en Nacia Galerio de Arto de Vaŝingtono, kiu ricevis ĝin kiel donacon de Mary Welsh Hemingway, edzino de la verkisto Ernest Hemingway. La verko estas ankaŭ konata sub la titolo *Montroig: la fattoria*.

Ĝi estas subskribita de la artisto per la subskribo "Miro. / 1921-22".

Ĝi datiĝas de la frua periodo de la artisto kaj la temo de la pentraĵo estas bazita sur liaj propraj memoroj el la infanaĝo: la loko reprezentita estas fakte la familia bieno en Mont-roig del Camp, en Katalunio.

En la pentraĵo pentrita en Parizo, oni ankoraŭ ne trovas signojn de superrealismo kaj abstraktismo kiuj karakterizos la venontajn verkojn de Miró: male, estas klopodo al realisma kaj detala priskribo, punkteroj en naiva stilo.

La rilato inter la figurativaj elementoj estas markita de la ĉeesto, en la centro de la kanvaso, de eŭkalipto, kiu apartigas la stalon disde la korto. La perspektivo ne estas matematike respektita: dum la interno de la garbejo estas vidita de malsupre, la ĝardeno estas rigardita de supre. Inter la etaj detaloj oni povas vidi helikon sur la grundo, la krudan tegaĵon de la muroj de la stalo, foran virinon kiu lavas vestojn kaj diversajn ilojn kaj bestojn.

## Eksteraj ligiloj 
* *La Farmo* en retejo de Nacia Galerio de Arto de Vaŝingtono

## Tradukfonto 
Kategorio:Joan Miró
Kategorio:Pentraĵoj
Dovyalis hebecarpa

**Dovyalis hebecarpa** aŭ **ketembilo** ( sin.: *Aberia gardneri* kaj *Rumea hebecarpa*) estas planto el Flakurtiacoj aŭ Salikacoj.

La planto estas tre disbranĉanta, ĉiamverda kaj dioika aŭ kelkfoje monoika arbusto aŭ arbo kun alteco de 4,5–6 m kaj kun longaj branĉoj. Ĝis 4&nbsp;cm longaj pikiloj kovras la trunkon kaj la malsuprajn branĉojn. La folitigoj estas brune harecaj kaj ĉ. 4&nbsp;cm longaj. Ĉe la piedo de la folio staras du rozkoloraj haraj apogfolietoj. La folioj estas alternsidaj, eliptaj ĝis ovalaj, pintaj kaj je la bazo kojnformaj. La koloro estas malhelverda kaj kun preskaŭ kalva supra surfaco. La malsupra surfaco estas helverda kaj malforte hara. La folio estas mola kaj glatranda.

Ekzistas apartaj plantoj kun masklaj, inaj kaj duseksaj floroj. La floroj havas mallongajn tigojn kaj mankas la petaloj. Ili estas verda-flavaj, ĉ 1,3&nbsp;cm larĝaj kaj havas ĝis 7 harajn sepalojn. La masklaj floroj staras en grandaj grupoj, la inaj estas solaj aŭ en grupetoj en la foliakseloj.

La fruktoj estas kugloformaj, 1,2-2,5&nbsp;cm larĝaj beroj . La ŝelo estas 1&nbsp;mm dika malmola, amara kaj ŝanĝas sian koloron dum la maturiĝo de verda trans oranĝa kaj ruĝa kiel frambo al malhelruĝa kaj malhelviola. La karno estas tre acida kaj violrulĝa. La bero estas kovrata de grizverdaj haroj. La bero enhavas naŭ ĝis dekdu vilozajn kaj ĉ. 6 x 5&nbsp;mm grandajn semojn. La fruktoj estas manĝataj freŝe aŭ kun sukero kiel deserto. Ili ankaŭ estas uzataj por fari sukon, marmeladon kaj ĵeleon.

La ketembilo estas endemia en Srilanko. David Fairchild enkondukis la planton komence de la 20a jarcento en Usono. La planto estas kultivata en Karibio suda Hindio, Filipinoj kaj Mezameriko.

## Fontoj 
* *Tropische Früchte*; Bernd Nowak & Bettina Schulz; BLV (1998); ISBN 3405151686
:Nederlandse vertaling: *Tropische vruchten*; Tirion (1999); ISBN 9052103399
* *Farbatlas Exotische Früchte: Obst und Gemüse der Tropen und Subtropen*; Rolf Blancke; Verlag Eugen Ulmer (2002); ISBN 3800135205
* Morton, J. 1987. Ketembilla. p.&nbsp;311–315. in: *Fruits of warm climates*. Julia F. Morton, Miami, FL.
* Taxon: *Dovyalis hebecarpa* (Gardner) Warb.; in: USDA, ARS, National Genetic Resources Program; *Germplasm Resources Information Network - (GRIN)* [Online Database]; National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland [15 februari 2009]

Kategorio:Fruktoj
Kategorio:Arbustoj
11669 Pascalscholl

'*11669 *Pascalscholl'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Pascal Scholl'', pli juna filo de la germana astronomo Hans Scholl.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Algatocín

eta|maldekstre|Algatocín en la provinco Malago.
eta|maldekstre|Preĝejo Nuestra Senora del Rosario.
**Algatocín** estas municipo hispana de la provinco Malago, Andaluzio, situanta oriente de la provinco en la Valo Genal, kie estas unu el la vilaĝoj kiuj kunformas la komarkon de la Montaro de Arundo. En 2012 ĝi havis 887 loĝantojn. Ties areo estas de 20 km² kaj havas densecon de 46,85 loĝ/km². Ties geografiaj koordenatoj estas 36º34' N, 4º16' O. Ĝi troviĝas situanta je alteco de 725 metroj kaj je 136 kilometroj de la provinca ĉefurbo, Malago.

Pro montara medio la naturo estas rimarkinda. Ekzemple pri birdoj videblas turfalkoj (*Falco tinnunculus*), najtingaloj (*Luscinia megarhynchos*), ruĝgorĝuloj (*Erithacus rubecula*), nizoj (*Accipiter nisus*), botagloj (*Hieraaetus pennatus*), kukoloj (*Cuculus canorus*), ktp.

## Ekonomio 
Ĝi baziĝas sur la agrikulturo (olivoj), brutobredado (porkoj kaj ŝafoj) kaj forstado (pinoj, kaŝtanarboj, korkokverkoj) la konstruado (ĉefe pro proksimeco al la Suna Marbordo) kaj turismo.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de la provinco Malago

Kategorio:Municipoj de Provinco Málaga
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Málaga
György Thury

**György Thury** [djordj turi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Thury György** estis hungara militestro, burgestro, oficiro.

Pri naskiĝo de György Thury http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html certaj informoj mankas. Li mortis la  1571 en Orosztony.

## Biografio 
György Thury jam frue batalis kontraŭ la turkoj. En 1544 li kan havis altan rangon. En 1558 li estis kapitano, samtempe departementestro de Bars. Li defendis fortikaĵon de Palota en 1566, krome en la sama jaro li reokupis Veszprém kaj Tata, tial li ricevis ordenon. Ekde 1567 li respondecis pri defendo de granda parto de Transdanubio. Li mortis dum batalo.

## Restinta kontribuaĵo 
* ’’Thury György éneke’’ (1548)

## Memorigiloj 
* muzeo en Tiszaújváros
* burgo en Várpalota

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj T, TY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj T, TY kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj militestroj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Benjamin Smith Barton

Benjamin Smith Barton (1766-1815) (* Lancaster, Pensilvanio, en la 10-a de februaro 1766 - Novjorko, en la 19-a de decembro 1815) estis usona botanikisto, naturalisto kaj kuracisto. Li estis profesoro pri botaniko kaj Natura Historio de la Universitato de Filadelfo. En 1803, li publikigis la verkon "Elementoj de Botaniko" aŭ "Elementoj pri la natura historio de la vegetaloj", la unuan poŝlibron pri botaniko en Usono. El 1798 ĝis 1804, li publikigis verkon pri la uzo de la kuracista terapeŭtiko sur la plantoj.

## Verkaro 
* "*Elements of botany, or Outlines of the natural history of vegetables*", Barton.(1803)
* "*Collections for an essay towards a materia medica of the United States*", Barton. Cincinnati, Ohio. (1804)
* "*Memoir Concerning the Fascinating Faculty Which Has been Ascribed to the Rattle-Snake*", Barton. (1803)
* "*Etymology of Certain English Words and one Their Affinity to Words in the Languages of Different European, Asiatic and American (Indian) Nations*", Barton. (1803)

## Vidu ankaŭ 
* Hipólito da Costa

Kategorio:Usonaj natursciencistoj‎
Kategorio:Usonaj kuracistoj
Kategorio:Usonaj botanikistoj
Teba

eta|Subneĝa Teba, 28an de februaro de 2013
**Teba** estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Malago, en la regiono Andaluzio, Hispanio. Estas situanta en la nordokcidento de la provinco, en la komarko de Guadalteba ene de la jurisdikcia teritorio de Antequera.

## Priskribo 
Ties municipa teritorio estas trapasata de la rivero kiu nomigas la komarkon kaj okupas etendon de 144 km² kiu etendas ĉe monteta medio de kampoj de cerealoj kaj olivarboj, je averaĝa alto de 555 msm. Ĝi havas 4.128 loĝantojn, laŭ la censo de la INE de 2010, inter la urba kerno (3.988 loĝ.), fruktoĝardenoj kaj montoj (196 loĝ. Huerta de la Cueva).

La urba kerno de Teba komponiĝas el blankaj domoj de tradicia arkitekturo andaluza kaj senjoraj domoj kaj palacetoj, regataj de araba kastelo kaj preĝejo baroka de la 18a jarcento. La ekonomio de la municipo baziĝas sur la agrikulturo kaj la brutobredado, ĉefe pro la bredado de porkoj kaj la kultivo de tritiko kaj olivarboj.

La diversaj arkeologiaj kuŝejoj de la municipo indikas, ke la teritorio de Teba estis loĝata ekde la Paleolitiko kaj ke estis setlejo de iberoj, romianoj kaj araboj. Aligita al la Regno de Kastilio en 1330 fare de Alfonso la 11-a, oni kreis la Graflandon de Teba kaj la vilaĝo ekapartenis al la familio Guzmán. Dum la 19a kaj 20a jarcentoj Teba elstaris el sia medio pro la forto de la laborista movado. En la aktualo ties municipo integriĝas en la Reto de Municipoj por la Tria Respubliko. Ekde la restarigo de la demokratio en la 1970-aj jaroj la urbestro estis ĉiam el maldekstra partio, ĉu socialista ĉu komunista.

## Notoj 
## Bibliografio 
* O'Callaghan, Joseph F. (2011) (en inglés). The Gibraltar Crusade: Castile and the Battle for the Strait. The Middle Ages Series and UPCC book collections on Project MUSE (1ª edición). Philadelphia: University of Pennsylvania Press. ISBN 0812204638.
* Vázquez Campos, Braulio (2006). Los adelantados mayores de la frontera o Andalucía (Siglos XIII-XIV) (1ª edición). Camas: Diputación de Sevilla. ISBN 84-7798-230-9.
* Vega Gutiérrez, José (1953). «El Santo Reino y su reacción frente a la historia». Boletín del Instituto de Estudios Giennenses (Jaén: Instituto de Estudios Giennenses) (1): pp. 17-56. ISSN 0561-3590. Consultado el 20 de abril de 2014.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Oficiala retejo de la Municipo de Teba
* retejo de la *Asociación para la Defensa del Patrimonio Histórico de Teba* (Hisn Atiba)

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de la provinco Malago

Kategorio:Municipoj de Provinco Málaga
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Málaga
Gaucín

**Gaucín** estas municipo hispana apartenanta al la regiono Andaluzio. Estas situanta plej okcidente de la provinco Malago, en la Valo Genal, kie estas unu el la vilaĝoj kiuj kunformas la komarkon de la Montaro de Arundo.

Estas la unua vilaĝo de la Montaro de Arundo ĉe la ŝoseo el Kampo de Ĝibraltaro al la urbo Arundo. Estas unu el la blankaj vilaĝoj kiuj troviĝas ĉe la deklivoj de la montaroj el kiuj venas la rivero Genal.

Gaucín prezentas pejzaĝon varian formitan el korkokverkoj, anzinoj kaj arbaroj de pinoj, same kiel formaĵoj de arbustoj mikse kun kaŝtanarboj kaj naturaj olivoj, krom fruktoĝardenoj ĉe ruraj domoj kun varia vegetaĵaro de ties riverbordoj.

La vilaĝo estas situanta en la valo el la Montaro Haĉo, sub la kastelo de la Aglo, kiu ludis grandan strategian rolon, ĉar kun Ĝibraltaro, konstituis la defendon de la enirejo el la sudo. Kvankam konstruita de la romianoj, estis la araboj kiuj plej lasis ŝpurojn en la areo.

Ties stratoj, de aspekto araba, adaptiĝas al monteto sur kiu sidas ties blankaj domoj ornamitaj kun kradoj kaj balkonoj, verko de manfaristoj kiel forĝistoj. Pri monumentoj elstaras ties Preĝejo de Sankta Sebastiano (16a jarcento), la monaĥejo de la Karmelanoj, la Fonto de Ses años, krom serio de senjoraj domoj (17a al 18a jarcentoj), kun lintelaj pordoj kaj nobelaj blazonoj ĉizitaj el ŝtono.

La kuirarto estas simila al tiuj de aliaj municipoj de la komarko de Arunndo. Tipas la produktoj derivaj el porko, dolĉaĵoj prilaboritaj manfaritaj.

## Referencoj 
* "Gaucín", Francisco kaj Esteban García Mota. Eld. Ayuntamiento de Gaucín.

## Eksteraj ligiloj 
* Municipo de Gaucin 
* "La Gaceta de Gaucin" 
* Paroĥo de Sankta Sebastiano, de Gaucín
* Personal retejo de Sylvia Simpson, interesa kaj ĝisdatigita, kun novaĵoj pri Gaucín
* Gaucín en el Diccionario Madoz | iluana.com 
* "Historia de Gaucin" 
* Patrimonio cultural de Gaucín en la *Guía Digital del Patrimonio Cultural de Andalucía*. Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico
* Asociación Musical "Villa de Gaucín"
* Hermandad del Santo Niño y San Juan de Dios
* Toro de Cuerda de Gaucín 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de la provinco Malago

Kategorio:Municipoj de Provinco Málaga
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Málaga