open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baziliko Patrono de Hungaroj (Márianosztra)

**Malgranda baziliko Patrono de Hungaroj** (hungare *Magyarok Nagyasszonya-bazilika*) http://miserend.hu/templom/484 estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Márianosztra.
eta|maldekstre|Pordo al la preĝejo-monaĥejo

## Historio 
Ludoviko la 1-a (Hungario) donacis lokon al paŭlanoj en 1352, kie nun funkcias la malgranda baziliko. La monaĥoj konstruis kaj preĝejon, kaj monaĥejon, kie estis edukita Jadviga (Pollando). Dum bataladoj la kontraŭ la turkoj la kirko-monaĥejo ruiniĝis, en 1711 helpe de György Széchényi komenciĝis la rekonstruaj laboroj laŭ baroko. Tiam oni kopiis sanktan bildon de Częstochowa por la renovigenda preĝejo. Origine restis nur la absido. La orgeno estis farita en 1774, la pli nova en 1904. En 1786 la paŭlanoj estis forigitaj, samtempe katolika paroĥo estis fondita. En 1989 la paŭlanoj revenis. En 2012 la kirko estis nomumita Bazilika minor.

## Konstruaĵo 
### Malgranda baziliko 
La konstruaĵo situas kune kun la monaĥejo en korto. La fasado estas simetria kun du flankaj kvadrataj, malaltaj turoj. Meze funkcias la enirejo. La navo kaj la sanktejo havas la samajn longecojn. La absido estas okangula kun pilieroj. Sub la navo kriptoj etendiĝas. En la sanktejo troviĝas la menciita sankta bildo kun lignaj skulptaĵoj pri sanktuloj. Krom la ĉefaltaro estas ankaŭ 6 flankaj altaroj pri:
eta|Interno de la preĝejo
* 5 Sanktaj Vundaĵoj de Kristo
* Sankta Andreo kun bildo pri Sankta Anna kun Jesuo
* *Eusebio de Esztergom* hungare Boldog Özséb de 2000
* Sankta Paŭlo la Ermito
* Sankta Johano Kapisztrán de 2000
* Sankta Jadviga (Pollando) de 1999.
eta|La sankta bildo

### Monaĥejo 
La monaĥejo en la mezepoko estis laŭ rango la 3-a en Hungara reĝlando. Tie edukiĝis ekzemple Benedek Virág, Pál Ányos, Ferenc Verseghy, Georgo Martinuzzi. post forigo de la paŭlanoj la monaĥejo restis malplena, poste dum bataladoj kontraŭ Napoleono ĝi estis hospitalo. Inter 1858-1948 ĝi estis malliberejo por virinoj kun zorgado de monaĥinoj. En 1949 la ŝtato deklaris ĝis propra posedaĵo, en la sekva jaro la sekreta polico estis la zorginto. Dum la Hungara revolucio de 1956 el la malliberejo liberiĝis József Mindszenty.

Kermesoj okazas
* en julio pro 5 Sanktaj Vundaĵoj de Kristo.
* en septembro pro Dolora Dipatrino
* en decembro pro 5 Senmakula Koncipiĝo.

## Fontoj 
* http://lexikon.katolikus.hu/M/M%C3%A1rianosztra.html
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* http://www.marianosztrakegyhely.hu/
* http://www.kirandulasok.com/2012/10/marianosztra-kegyhely.html 

Márianosztra
Kategorio:Paŭlanaj preĝejoj
Marianosztra
Marianosztra
Maria
Stradbroke Island

**Stradbroke Island** estis sableca insulo en Kvinslando, Aŭstralio. Ĝi formis multon de la orienta flanko de la Golfo Moreton ĉe Brisbano, Kvinslando, ĝis la fino de la 19a jarcento. Nune la insulo estas disigita en du pere de la Kanalo Jumpinpin.

Kategorio:Kvinslando
Kategorio:Insuloj en Aŭstralio
Jugoslava Popola Armeo

La **Jugoslava Popola Armeo (JNA)** ( mallongigita **ЈНА**) estas armitaj fortoj de Socialisma Federacia Respubliko Jugoslavio (SFRJ), kiu ekzistis inter 1946 kaj 1992.

## Ekipaĵoj 
Danke al neŭtrala doktrino, JNA povis uzi militajn ekipaĵojn el Usono, Francio, Sovetunio ktp. En 1950-aj jaroj JNA aĉetis usonan ĉasaviadilon F-86 kaj tankon M47 Patton, kaj en 1980-aj jaroj aĉetis francajn helikopterojn Aerospatiale SA 330 Puma.

JNA ankaŭ uzis jugoslavajn ekipaĵojn kiel Soko J-21 Jastreb kaj Soko G-2 Galeb, M-84 tankojn.

## Dissolvo 
En 1990, post la 14-a kongreso de Ligo de Komunistoj de Jugoslavio, konflikto inter Serbio kaj aliaj respublikoj rapidiĝis procezon de dissolvo. La 20-an de majo JNA dissolviĝis kaj integriĝis en militfortojn de Federacia Respubliko Jugoslavio.

Kategorio:Historiaj armeoj
Kategorio:Armitaj fortoj de Jugoslavio
Indian Hill (Ohio)

**Indian Hill** (Indiana Monteto) estas urbo en la , en plej sudokcidento de Ohio, Usono, kaj pliiĝanta ĉeurbo de la metropola areo de Cincinnati. Ĝi havis  loĝantojn laŭ la censo de 2010. Antaŭ 1970, Indian Hill estis aligita kiel vilaĝo, sed laŭ la juro de Ohio ĝi iĝis urbo kiam ties loĝantaro estis konstatita kiel supera al . La municipo tiam ŝanĝis sian nomon por aldoni "Village" al la oficiala nomo; kaj tiel oficiale ĝi estas "". *The Village of Indian Hill* disponas pri la servo de la distrikto de publika instruado nome ''*. Indian Hill estis iam nomita la plej bona loko por havi familion nome "" fare la porriĉula gazeto *Robb Report*.

## Geografio 
La *Village of Indian Hill'' situas ĉe  (39.199193, -84.339718).

Laŭ la Usona Buroo de la Censo, la urbo havas totalan areon de 18.65 kvadrataj mejloj (48.30&nbsp;km²), el kiuj 18.55 kvadrataj mejloj (48.04&nbsp;km²) estas tero kaj 0.10 kvadrataj mejloj (0.26&nbsp;km²) estas akvo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Indian Hill School District

Kategorio:Urboj de Ohio
Duffy la Disney Urso

**Duffy la Disney Urso** estas roluloj de Disney kiu povas esti trovita ĉe Tokio Disney Feriejo, Disneyland kaj Disney Kalifornia Aventuro Parko en Kalifornio, Walt Disney Mondo en Florido, Hong Kong Disneyland kaj Disneyland Parizo. Kiel la rakonto iras, Minnie Muso kreis Duffy por Mickey Muso kiel li estis plenpleniganta por longa vojaĝo ĉe maro. Duffy estas havebla por aĉeto kaj ĉe "renkont-salutejoj." Duffy estas vidita tre en la Disney Parkoj kie infanoj ĉirkaŭas ilin.

La 13an de decembro 2012 Duffy premieris en la Disney Vendejo en Britio, tiel kiel ĉe la Disney Vendejoj en Usono.

Kategorio:Disney-figuroj
Kategorio:Fikciaj ursoj
Broch de Tirefour

eta|“Tirefour Broch“
eta|“Tirefour Broch“ rigardo en la muron
La **Broch de Tirefour** (ankaŭ nomata **Lynn of Lorn** ) situas proksime de Oban sur la insulo Lios Mòr, en Earra-Ghaidheal agus Bòd en Skotlando.
Ekzistas pramo de Oban al Achnacroish en la centro de la insulo. La *broch*, kiu apartenas al unu el la plej bone konservitaj, situas 5 km nordokcidente de la haveno.

La ronda *broch* situas sur longe etendiĝita kalkŝtona kresto. La prahistoria turo havas diametron de 12,2 m. La muroj el sekmasonaĵo estas malsupre 4,5 m dikaj kaj altas tri ĝis 4,9 m.

## Literaturo 
* I. Armit: *Towers in the North: the Brochs of Scotland,* London 2003
* D. W. Harding: *Forts, duns, brochs and crannogs: Iron Age settlements in Argyll*, in Ritchie, G The archaeology of Argyll, Edinburgh 1997
* E. W. MacKie: *The Roundhouses, Brochs and Wheelhouses of Atlantic Scotland c.700 BC-AD 500: architecture and material culture, the Northern and Southern Mainland and the Western Islands*, BAR British series 444(II), 444(1), 2 V Oxford 2007

## Eksteraj ligiloj 
* priskribo

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Skotlando
An Chathair Gheal

**An Chathair Gheal** aŭ  (la Irlanda nomo signifas : „la hela urbo“) estas restaŭrita ferepoka ringfortikaĵo de tipo, el kiu en Irlando ekzistas nur malmultaj. La proksimaj instalaĵoj Leacanabuaile kaj Cathair an Lóthair, la proksima Staigue Fort, ĉiuj en la graflando Ciarraí, Dun Aengus kaj Dún Chonchúir sur la Aran-insuloj, Caherconnell en la graflando An Clár kaj Grianán de Aileach en la graflando Dún na nGall aŭ la Cashelde Kilmovee, la Grianán von Aileach aŭ Staigue Fort egalas laŭ ilia konstruformoj al “Cahergall”. “Caher“ estas la angligita formo de la irlanda vorto "*cathair*" (kiu signifas en kelkaj regionoj de Irlando “Dun” respektive “ŝtonfortikaĵo”).

eta|maldekstra|Cahergall Stone Fort
Ringfortikaĵoj distingiĝas de Dun-oj kaj de *Rath* pro la konstrumaterialo. Cahergall troviĝas okcidente de Cahersiveen apud Ballycarbery East en la graflando Ciarraí. “Rathgall“ estas simila montetfortikaĵo en la graflando Cill Mhantáin.

## Literaturo 
* Matthew Stout, The Irish Ringforts, Dublin, 1997 ISBN=1-85182-582-7

## Eksteraj ligiloj 
* Bild
* VIDEO

Kategorio:Graflando Kerry
Kategorio:Prahistoriaj fortikaĵoj
Kategorio:Mezepoko
Kategorio:Ferepoko
Kategorio:Naciaj monumentoj de Irlando
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Irlando
Fly Me to the Moon

eta|Kaye Ballard ĉirkaŭ la fino de la 1950-aj jaroj.
eta|maldekstre|Joe Harnell Fly Me To The Moon Kapp KS3318 Front Cover 1 April 2014 5942 800|Albumo *Fly Me to the Moon Bossa Nova* de 1963 de Joe Harnell.
**"Fly Me to the Moon"** (flugigu min lunen), origine titolita "In Other Words" (alivorte), estas kanto verkita en 1954 de Bart Howard. Kaye Ballard faris la unuan registraĵon de la kanto en 1954. Ekde tiam ĝi estis ofte registrita ĵaza normkanto ofte ludata en popola kulturo. La versio de Frank Sinatra de 1964 estis tre forte asocia kun la Apollo misioj al la Luno.

## Eksteraj ligiloj 
* ASCAP Foundation: Bart Howard Provides A Musical Gift

Kategorio:Verkoj de 1954
Kategorio:Verkoj de 1962
Kategorio:Frank Sinatra
Kategorio:Tony Bennett
Kategorio:Judy Garland
Kategorio:Ĵazaj normkantoj
Kategorio:Ella Fitzgerald
Kategorio:Popularaj kantoj
Kategorio:Michael Bolton
Kategorio:Bossa nova
Kategorio:Kosmo
Kategorio:Luno en fikcio
Andrew Smith

**Andrew SMITH** (10a de Februaro 1961) estas uson-denaska brita aŭtoro. Li loĝas en Londono.

## Kariero 
Smith estas aŭtoro de *Totally Wired: on the Trail of the Great Dotcom Swindle* (totale enkabligitaj), kiu rakontas la historion de la rolo de Josh Harris en la nasko de la Tut-Tera Teksaĵo kaj la sekva eksplodo de la interreta entreprenaro en Novjorko fine de la 1990-aj jaroj.

Smith verkis ankaŭ *Moondust: In Search of the Men Who Fell to Earth* (lunpolvo: serĉe de la homoj kiuj falis surteren), en kiu li veturas tra Usono serĉe de la naŭ survivantaj usonaj astronaŭtoj kiuj piediris sur la Luno inter 1969 kaj 1972.

Smith faris du dokumentajn filmojn por BBC Four. La unua, *Being Neil Armstrong* (esti N.A.), estas veturo tra Usono por esplori la personan historion de la unua persono kiu estis sur la Luno. La dua, *To Kill a Mockingbird at 50*, pri kiel Monroeville, Alabamo, estis ŝanĝinta ekde ĝi estis uzata de Harper Lee kiel scenejo por sia romano.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Review by the National Book Review . Alirita en 2006-08-24.
* Business Week review. Alirita en 2006-08-24.

Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Aŭtografo

[eta|225px|[María Inés Guerra, meksika prezentistino subskribanta aŭtografojn.]]
[eta|maldekstra|Aŭtografo de [Marteno Lutero.]]
**Aŭtografo** (el latina *autogrăphus*, kaj siavice el la greka, *αὐτόγραφος*) estas dokumento skribita totale mane de ties aŭtoro, male al dokumento tajpita, maŝinskribita aŭ kopiita de mankopiisto. Ekster la etoso de la historio, aŭtografo estas subskribo dediĉita de famulo al fano aŭ admiranto. Tiukadre subskribas aŭtografojn kantistoj, muzikistoj, venkintaj sportistoj, aŭtoroj ĉefe dum librofoiroj aŭ prezentado de ties verkoj ktp. Foje aŭtografo povas plialtigi la valoron de la subskribita bazo, ekzemple libro, foto, monbileto ktp.

En la muzika parolmaniero, tiu termino uzatas ofte anstataŭ la esprimo "aŭtografa partituro", reference al partituro verkita mane de la propra komponisto kaj subskribita de li mem.

En la etoso de Bildliteraturo desegnistoj kutimas fari aŭtografojn kun almenaŭ parte bildo.

Laŭ Francisko Azorín **aŭtografo** estas *Skribaĵo propramane farita de aŭtoro.* El tio li formas la terminojn **aŭtografio** kiel "Arto reprodukti aŭtografojn per litografio" kaj **aŭtografi** kiel "Reprodukti skribaĵojn".

## Referencoj 
Kategorio:Dokumentoj
Charles Bolden

**Charles Frank BOLDEN, Jr.** (19a de Aŭgusto, 1946) estas iama Administranto de NASA, retiriĝinta Generalmajoro de la Marista infanterio de Usono, kaj iama kosmonaŭto de NASA.

Gradiĝinta el 1968 el la Usona Ŝipakademio, li iĝis ŝiparmea aviadisto kaj testopiloto. Post sia servo kiel astronaŭto, li iĝis *Deputy Commandant of Midshipmen* ĉe la Ŝipakademio.

La 23an de Majo, 2009, la prezidento Barack Obama anoncis la nomumon de Bolden kiel NASA Administranto kaj de Lori Garver kiel Deputita NASA Administranto. Bolden estis konfirmita de la Senato la 15an de Julio, 2009. Li estis la unua afrikdevena usonano kiu estris la agentejon je permanenta bazo.

La 12an de Januaro, 2017, Bolden anoncis sian rezignon el NASA dum kunsido ĉe la Sidejo de NASA en Vaŝingtono. Lia lasta labortago estos la 19an de Januaro, kaj Robert M. Lightfoot Jr. estis anoncita kiel provizora NASA Administranto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Biografio kiel Administranto
* Oficiala NASA Biografio
* Oficiala USMC Biografio
* Spacefacts biography of Charles F. Bolden, Jr.
* Military Child Education Coalition Board of Directors 

Kategorio:NASA
Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Usonaj kosmonaŭtoj
Kategorio:Vjetnama milito
Kategorio:Usonaj pilotoj
Kategorio:Suda Karolino
Kategorio:Usonaj militistoj
Kategorio:Afrik-usonanoj
Barbara Włodarczyk

**Barbara Włodarczyk** (naskiĝis la 14-an de majo 1960) – televida ĵurnalistino. Diplomatino de Fakultato pri Ĵurnalismo kaj Politika Scienco de Varsovia Universitato. De 1985 laborantino de redakcio pri internacia publicistiko en Pola Televido (TVP). Ŝi okupiĝas pri temoj de la landoj de estinta Sovetunio. De decembro 2004 ĝis decembro 2009 TVP-korespondantino en Moskvo. En tiu ĉi periodo ŝi kreis aŭtoran ciklon de raportoj titolitaj *Szerokie tory* (Larĝaj fervojtrakoj). De 2010 komentistino en TVP.

Maje 2013 Wydawnictwo Literackie (Literatura Eldonejo) aperigis ŝian libron (raportkolekto) sub la titolo *Nie ma jednej Rosji* (Ne estas unu Rusio). De septembro 2013 aŭtorino de la programo *Sąsiedzi* (Najbaroj) en TVP info.

## Televidaj programoj 
* Aŭtora programo *Szerokie tory* (ciklo de raportoj pri ĉiutaga vivo en la landoj de estinta Sovetunio)
* *Spojrzenia* (Rigardoj) (pri estinta Sovetunio)
* *My i świat* (Ni kaj la mondo) (soci-moraj problemoj en Oriento kaj Okcidento)
* *Z Polski rodem* (Naskitaj en Pollando) (internacia programo pri la pola diasporo)
* Kunlaboro pri realigo de la programo *Twarzą w twarz z Europą* (Vid-al-vide Eŭropan Union)
* Intervjuoj kun politikistoj (interalie kun Miĥail Gorbaĉov, Václav Havel, Leonid Kuĉma, Vytautas Landsbergis)
* *Sąsiedzi* (Najvaroj) (pri ŝtatoj ĉirkaŭ Pollando)

## Premioj 
* Gold Plaque en festivalo de televidaj programoj The Chicago International Television Awards pro la plej bona dokumenta serio *Szerokie tory* (marto 2005)

## Eksteraj ligiloj 
* Profil na stronie Wydawnictwa Literackiego fotnoto en paĝo de Literatura Eldonejo
* Barbara Włodarczyk wyjaśnia, dlaczego "Nie ma jednej Rosji"  Barbara Włodarczyk klarigas, kial "Ne estas unu Rusio" - en polskieradio.pl

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Vaŝingtona Nacia Katedralo

eta|altdekstre=1.1|Vaŝingtona Nacia Katedralo.
La Vaŝingtona Nacia Katedralo nome ***Cathedral Church of Saint Peter and Saint Paul in the City and Diocese of Washington***, komune konata kiel ***Washington National Cathedral***, estas katedralo de la Episkopana Eklezio situa en Vaŝingtono, nome ĉefurbo de Usono. El nov-gotika desegno tre modelita sur la angla gotika stilo de la fino de la 14a jarcento, ĝi estas la sesa plej granda katedralo en la mondo, kaj la dua plej granda en Usono, kaj ankaŭ la plej alta same kiel la kvara plej alta strukturo en Vaŝingtono. La katedralo estas la sidejo kaj de la Prezida Episkopo de la Episkopana Eklezio, nome Michael Bruce Curry, kaj la Episkopo de la Diocezo de Vaŝingtono, nome Mariann Edgar Budde. En 2009, preskaŭ 400,000 vizitantoj turismis la strukturon. Averaĝa ĉeesto ĉe la dimanĉaj servoj en 2009 estis 1,667, la plej alta el ĉiuj enlandaj paroĥoj en la Episkopana Eklezio tiun jaron.

## Referencoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Vaŝingtono
Kategorio:Katedraloj en Usono
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1990
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1990-1999
Diana Krall

[eta|upright|Koncerte ĉe The Paramount Theater en [Charlottesville, Virginio.]]
**Diana Jean KRALL** (16a de Novembro, 1964) estas kanada ĵaza pianistino kaj kantistino, konata pro sia kontralda voĉo. Ŝi vendis pli ol 6 milionoj da albumoj en Usono kaj ĉirkaŭ 15 milionoj tutmonde. La 11an de Decembro, 2009, la gazeto *Billboard* nomumis ŝin la dua ĵaz-artisto de la jardeko 2000–09, establante ŝin kiel unu el la plej multe vendantaj artistoj de sia tempo.

## Diskaro 
[eta|upright|Krall lude en [Kolonjo, Germanio en Oktobro 2009.]]
* *Stepping Out* (1993)
* *Only Trust Your Heart* (1995)
* *All for You: A Dedication to the Nat King Cole Trio* (1996)
* *Love Scenes* (1997)
* *When I Look in Your Eyes* (1999)
* *The Look of Love* (2001)
* *Live in Paris* (2002)
* *The Girl in the Other Room* (2004)
* *Christmas Songs* (2005)
* *From This Moment On* (2006)
* *Quiet Nights* (2009)
* *Glad Rag Doll* (2012)
* *Wallflower* (2015)
* *Turn Up the Quiet* (2017)
* *Love Is Here to Stay* (2018)
* *This Dream of You* (2020)

## Referencoj 
Kategorio:Kanadaj kantistoj
Kategorio:Kanadaj muzikistoj
Kategorio:Ĵazo
Pagajsurfado

eta|Pagajsurfanto
eta|Pagajsurfantino
eta|Surgenua pagajsurfado
**Pagajsurfado** estas  formo de  surfado sur surfotabulo kiu estas minimume dek futoj (3 metroj) longa kun pagajo. 

Kontraŭe al ordinara  ondorajdado, sur kiu oni pagajas kuŝante aŭ surgenue per la brakoj, oni uzas pagajon. Tiu pagajo estas proksimume 180 cm ĝis 230 cm longa. La surfanto staras dum la pagajado sur la surfotabulo. La pagajo povas esti farita el ligno, plasto aŭ  aluminio kaj povas flosi.

La uzata surfotabulo estas inter  2,5 kaj 4,5 metroj longa kaj havas volumenon de  minimume 120 ĝis maksimume 300 litroj, pro kio la surfanto staras sufiĉe stabile sur la tabulo sen defali de ĝi.

Oni povas pagajsurfi sur grandaj kaj malgrandaj ondoj  kaj ankaŭ sur internaj akvoj kiel lagoj, riveroj kaj kanaloj.

Kategorio:Surfado
Pete Conrad

[eta|dekstre|Conrad dum sia trejnado por Apollo 12 [EVA.]]
**Charles "Pete" Conrad Jr.** (2a de Junio, 1930 – 8a de Julio, 1999), (kapitano de la Usona mararmeo), estis usona ŝipoficiro kaj aviadisto, aeronaviga inĝeniero, testopiloto, kaj kosmonaŭto de NASA, kaj dum la misio de Apollo 12 iĝis la tria homo kiu piediris sur la Luno. Li atingis oktagan enspacan restadon kiel rekordo kun sia komandanta piloto Gordon Cooper de la misio de Gemini 5, kaj komandis la mision de Gemini 11. Post Apollo, li komandis la mision de Skylab 2 (nome la unua homporta), en kiu li kaj liaj kolegoj ripiris gravan lanĉodamaĝon de la Skylab kosmostacio. Pro tio, la Prezidento Jimmy Carter havigis al li la honoron de la *Congressional Space Medal of Honor* en 1978.

Kategorio:Usonaj kosmonaŭtoj
Kategorio:Usonaj pilotoj
Broch de Windwick

La **Broch de Windwick** situas sur terlango de la skota insulo Suda Ronaldsay ĉe la orienta marbordo de la  orkada insulo. La vilaĝo havas la nomon *Linklater*.

En la proksimeco de la Broch de Winwick situas la en la jaro 1901 malkovrata kaj intertempe elfosita terdomo de Windwick. La terdomo estas nur unu el vico de konstruaĵoj elfositaj ekde 2007. 

Al tiu *broch* mankas duobla muro. La ĉ. 5 m dika, masiva muro havas eksteran diametron de 21,5 m kaj internan diametron de 11,3 m. Per tiaj nombroj Windwick estis la pli granda ol la turoj de Gurness kaj Midhowe sur Rousay. 

En la sudokcidenta muro de la *broch* de Windwick estis trovita gutforma ĉelo. 

## La subteretaĝo  
Ĉe la subteretaĝoj oni ĝenerale distingas inter „roke tranĉitaj“, „tere tranĉitaj “, „ŝtone tranĉitaj“ kaj „miksitaj“ subteretaĝoj. La lasta konstruaĵo sur tiu ĉi tereno estis en la rubo de la pli aĝa *broch* enfosita subteretaĝo. Tiaj konstruaĵoj enfositaj en la restaĵoj de malnovaj *broch* estas nekutimaj, sed sur la Orkadoj ekzistas kelkaj. Ĝi ofte staras je la komenco de la utiligado de tereno. Ĉi foje la konstruo de la subteretaĝo de  Windwick markas la finon. Temas pri sistemo de subteraj tuneloj kaj kameroj respektive niĉoj, kiu en la tero (tere tranĉita) aŭ en la roko (roke tranĉita), el ligno (malofte) aŭ de sekmasonaĵo (ŝtone tranĉita) aŭ miksita konstrumaniero kaj kovrata de ŝtonplatoj kaj lignaj traboj.

## Vidu ankaŭ 
* terdomoj en Skotlando

## Eksteraj ligiloj 
* Online-Kartendienst für UK  - 
* [http://www.orkneyjar.com/archaeology/2009/07/09/unravelling-centuries-of-iron-age-activity/ ] 
* [http://www.orkneyjar.com/history/earth-houses/index.html ]

Kategorio:Ferepoko
Kategorio: Orkadoj
Kategorio: Arkeologiaj lokoj en Skotlando
Kastelo de Nesvizh

**Kastelo de Nesvizh** aŭ **Kastelo Niasvizh** () estas privata loĝejo de la Familio Radziwiłł, lokita en la urbo Nesvizh, en Belorusio.

De 1921 ĝis 1939 la komplekso estis en Pollando kaj estis konsiderita unu el la plej belaj polaj kasteloj en la Kresy regiono .

## Monda heredaĵo de UNESKO 
La kastelo estis klasifikita kiel Monda heredaĵo de Unesko en 2005. La komentoj de UNESKO estis:

:*Arkitektura, Loĝeja kaj Kultura Komplekso de la Radziwill-a Familio ĉe Nesvizh situas en la centra Belorusio. La Radziwill dinastio, kiu konstruis kaj konservis la ensemblon de la 16-a jarcento ĝis 1939, naskis al kelkaj el la plej gravaj personecoj en la eŭropa historio kaj kulturo. Pro siaj penoj, la urbo Nesvizh venis ekzerci grandan influon en la sciencoj, artoj, metioj kaj arkitekturo. La komplekso konsistas el la doma kastelo kaj la maŭzoleo Preĝejo de Corpus Christi kun iliaj opcioj. La kastelo havas dek interligitajn konstruaĵojn, kiu disvolvis kiel arkitektura tuta ĉirkaŭ ses-flankita korto. La palacoj kaj preĝejo iĝis gravaj prototipoj markante la disvolviĝon de arkitekturo ĉie en Centra Eŭropo kaj Rusio.* 

Dosiero:Belarus Nesvizh Castle 7259 2050.jpg
Dosiero:Герб Радзівілаў (Нясьвіскі замак).jpg
Dosiero:1998. Stamp of Belarus 0265.jpg
Dosiero:Замак-палац у Нясьвіжы знутры.jpg
Dosiero:Niaśviž, Radzivił. Нясьвіж, Радзівіл (A. Abuchoŭski, 1927).jpg

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala retadreso de Museŭ de Nesvizh 
*Kastelo de Nesvizh  ĉe Oficial retadreso de Belorusio 

Kategorio:Belorusio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj de UNESKO
Kategorio:Mondaj kulturheredaĵoj
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Belorusio
Kategorio:Kasteloj en Belorusio
Sebastian Kurz

**Sebastian KURZ**  (naskiĝinta la  en Vieno) estas aŭstra politikisto. En la 18-a de decembro 2017 li ekestis federacia kanceliero de Aŭstrio. En la 27.5.2019 li suferis mocion de demisio pro skandaloj prividea koncerne la vickancelieron Heinz-Christian Strache kaj unu tagon poste li malekkancelieris. Posteuloj provizoraj liaj estis Hartwig Löger kaj Brigitte Bierlein ĝis la reestiĝo kanceliera propra en la 7.1.2020. La 9-an de oktobro 2021 li demisiis pro riproĉo de subaĉetado kaj proponis Alexander Schallenberg kiel posteulon. En la 2.12.2021 li deklaris kompletan retiriĝon el politiko.

## Kariero 
Post abiturienta ekzameno pasigita en 2004 ĉe Gymnasium Erlgasse (Vieno) kaj soldata servo (ĝis 2005) li iĝis landa ĉefo de la Junulara frakcio de ÖVP inter 2008 kaj 2011. Ekde 2009 li estis federacia estro. Deputito ĉe la parlamento landa de Vieno kaj membro de la viena komunuma konsilantaro li estis en 2010-2011. Deputito ĉe Nacia Konsilio li iĝis en la 29.10.2013 (ĝis 16.12.2013). En la 1.3.2014 li iĝis ministro pri Eŭropaj aferoj, integrigo kaj eksteraj aferoj. Federacia ministro pri eŭropaj kaj internaciaj aferoj li estis estinta inter la 16.12.2013 kaj la 28.2.1014. Antaŭe li deĵoris kiel ŝtata sekretario en la Ministerio pri internaj aferoj. La vickancelierecon tamen transprenis je la volo de Kurz en la 17.5.2017 Wolfgang Brandstetter.

Ekde la 7.1.2020 li formis la duan kabineton; unu ministro lia estas ekde januaro 2021 la ekonomikisto Martin Kocher.

## Fonto 
* Biografio sur la parlamenta retpaĝaro

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo

Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Kancelieroj de Aŭstrio
Kategorio:Konservativistoj
József Zsudi

**József Zsudi** [jOĵef ĵudi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zsudi József** estis hungara reĝisoro, aktoro.

József Zsudi http://www.imdb.com/name/nm0958186/ naskiĝis la  en Albertirsa, li mortis la  en ?.

## Biografio 
József Zsudi jam frue lernis aktoradon en privata lernejo pri aktoroj, sed li havis eblecon ludi nur en teatro de judoj en Budapeŝto. Dum la nazia erao li estis trudlaboristo. Post la 2-a mondmilito li lernis iom en Teatra Akademio, poste li ricevis rolojn en pluraj ĉefurbaj teatroj kaj ankaŭ en filmoj ĉefe kiel figuranto. Inter 1951–1955 li estis reĝisoro de la Vilaĝteatro, post 2 jaroj li apartenis al  ’’Gaja Scenejo’’, inter 1965–1973 li estis  samloke reĝisoro. Li ricevis premion en 1968. Li havis edzinon ekde 1941.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Frigyes Karinthy: ’’Holnap reggel’’ - Horváth Lonci 
* Thoeren-Logan: ’’Van aki forrón szereti’’ - taksiisto

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* ’’Micsoda éjszaka!’’ (1958)
* Ambaŭ vivoj de onklino Mici (1962)
* Nuda diplomato (1963)
* ’’A dunai hajós’’ (1974)
* ’’Akli Miklós’’ (1986)

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Illés-Balázs: ’’Az öregbéres’’ (1953)
* Endre Nagy: ’’A miniszterelnök’’ (1961)
* István Zágon: Hyppolit, la lakeo (teatra versio, 1965)
* József Romhányi: ’’A rímfaragó’’ (1984)
* László Tabi: ’’Enyhítő körülmény’’ (1996)

## Elektitaj verkoj (teatraĵoj) 
* ’’Ide figyeljenek, emberek!’’ (1980)
* ’’Egy füst alatt’’ (1990)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Ferencváros (2014)  

## Referencoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 
* http://port.hu/adatlap/szemely/zsudi-jozsef/person-10197
* http://www.mafab.hu/people/jozsef-zsudi-509738.html

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj judoj
Pola Respubliko

La Pola Respubliko estas nomo de Pola respublika ŝtato, kiu nomiĝis:
* Unua Pola Respubliko ( Rzeczpospolita Obojga Narodów, 1569-1795): Posta historia nomo de Respubliko de Ambaŭ Nacioj en Pollando.
* Dua Pola Respubliko ( Rzeczpospolita Polska, 1918-1939): Pola Respubliko ekde unua mondmilito ĝis Dua Mondmilito.
* Pola Popola Respubliko ( Polska Rzeczpospolita Ludowa, 1944-1989): Postmilita socialista respubliko en Pollando.
* Tria Pola Respubliko ( Rzeczpospolita Polska, 1989- ): Nuna ŝtato postkomunisma

## Vidu ankaŭ
* Rzeczpospolita

## Bibliografio
* Janusz Pajewski, *Budowa Drugiej Rzeczypospolitej 1918-1926* (Konstruo de la Dua Respubliko 1918-1926), PAU Krakovo 1995, p. 266

## Referencoj 
Kategorio:Apartigiloj
Kategorio:Historio de Pollando
György Palásthy

**György Palásthy** [djordj palAŝti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Palásthy György** estis hungara reĝisoro, scenaristo.

György Palásthy http://www.imdb.com/name/nm0658904/ naskiĝis la  en Esztergom, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
György Palásthy akiris filmreĝisoran diplomon en Teatra Altlernejo en 1954, poste li estis vicreĝisoro en filmoproduktejo. Li laboris komence apud Viktor Gertler, Márton Keleti kaj Félix Máriássy. Li debutis kiel scenaristo de filmo ’’Kölyök’’ en 1959. Ekde la sekva jaro li laboris ankaŭ al la Hungara Televizio, lia unua memstara reĝisora laboro okazis en 1961. Post jaroj li komencis okupiĝi pri junularaj filmoj, dum la socialismo li iĝis la plej konata prijunulara reĝisoro. Li ricevis premiojn en 1970, 1977 kaj 2001. Li edziĝis en 1962, li havis 3 gefilojn. Li ricevis 5 premiojn inter 1970-2001.

## Elektitaj kinaj filmaj reĝisoraĵoj 
* Nuda diplomato (1963)
* *Hahó, Öcsi!* (1971)
* *Az élet muzsikája* (1985)
* ’’Retúr’’ (ankaŭ scenaristo, 1997)
* ’’Szalmabábuk lázadása’’ (1991)

## Elektitaj televidfilmaj reĝisoraĵoj 
* *Bors* (serio, 1968)
* *Vakáció a halott utcában* (1979)
* *Gül baba* (1989)

## Elektitaj scenarlibroj 
* *Alba Regia* (1961)
* *Tilos a szerelem* (1965)

## Fontoj 
* nekrologo
* http://www.filmkatalogus.hu/Palasthy-Gyorgy--sz1317
* http://port.hu/adatlap/szemely/palasthy-gyorgy/person-1226

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kastelo de Somogygeszti

La **Kastelo de Somogygeszti** (konata ankaŭ pri la iamaj posedantoj *Jankovich-Bésán* [jankoviĉ-bEŝAn] estas historia monumento, nuntempa gastejo (komprenu hoteleto) en vilaĝo Somogygeszti.
maldekstre|eta|Aerfoto pri kastelo en Somogygeszti
## Historio 
Origine nobeldomo estis konstruita en 1823, sed en la jaroj 1926 kaj 1927 ĝi trakonstruiĝis. Depost la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon kaj profitis ĝin je diversaj celoj. Depost fino de la socialismo la kastelo ne estis uzata, en 1993 negocisto aĉetis kaj renovigis la kastelon al la origina stato. Ekde 2000 ekfunkciis la hoteleto kun 25 ĉambroj.

## Konstruaĵo 
La parte unuetaĝa klasikisma kastelo kun mansardoj situas sola en tre granda parko. La konstruaĵo formas brikon kun L-majuskloforma alo. La fasado estas simetria, meze troviĝas la enirejo kun portiko, kiun 4 kolonoj tenas. En supro de la portiko teraso etendiĝas, la plej supre estas Timpano (arkitekturo). En la kastelo funkcias ankaŭ restoracio kaj komuna ĉambrego. Aparte menciindas, ke en la restoracio estas videbla panoramo, kiu similas al Landokupo de la madjaroj.

## Parko 
La parko estas deklarita naturprotektata teritorio kaj tre similas al arboretoj. Estas videblaj platanoj, arĝentaj tilioj (Tilia argentea), piceoj, pinoj kaj aliaj arboj, ofte pli ol centaĝaj. En la parko la gastoj profitas tenisejon, naĝejon kaj aliajn sportejojn.

## Fontoj 
* oficiala paĝo  , 
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj

Somogygeszti
Somogygeszti
Anatolij Solovjanenko

**Anatolij Borisoviĉ Solovjanenko**, en ukraina: Анатолій Борисович Солов'яненко; en rusa: Анатолий Борисович Соловья́ненко, (25a de Septembro, 1932 – 29a de Julio 1999) estis sovetunia tenora kantisto en operoj. Li ricevis gravajn premiojn kiaj Popola artisto de Sovetunio, kaj Ŝevĉenka ŝtata premio. Li naskiĝis kaj edukiĝis en Donecko.

Kategorio:Sovetiaj operkantistoj
Édouard Philippe

**Édouard PHILIPPE**  (naskiĝis la 28-an de novembro de 1970) estas franca politikisto.
Studento de la Instituto pri Politikaj Studoj de Parizo (IEP) kaj la Nacia Lernejo pri Administrado (Francio) (ENA), li aktivulis en la Socialisma Partio de la 1990-aj jaroj por subteni Michel Rocard antaŭ sinturni dekstren. Li ankaŭ estas membro de la Konsilio de Ŝtato.

En 2002, li partoprenis la kreon de la Unio por Populara Movado (UMP), post esti voĉata de Alain Juppé. Membro de la kabineto de ĉi-lasta ĉe la Ministerio pri Ekologio de majo 2007, li aliĝis al la privata kompanio Areva post la malvenko de Alain Juppé en la leĝdonaj elektoj en junio de 2007.

Post esti administrinta plurajn lokajn mandatojn, li estis elektita urbestro de Le Havre kaj prezidanto de la komunumo de Le Havre-aglomerado en 2010, poste deputito en 2012.

Parolisto de Alain Juppé dum la primaro de la dekstra kaj centro de 2016, li poste subtenis François Fillon, sed retiriĝis el lia prezidanta kampanjo, kiam tiu ĉi estis akuzata de fikciaj laborpostenoj. Li poste estis elektita de la nova prezidento, Emmanuel Macron, por gvidi unuan registaron, poste duan post la parlamentaj elektoj de junio 2017.

En lia registaro interalie oficis kiel ministro pri solidareco kaj sano la kuracistino Agnès Buzyn.

Li eksoficiĝis la , Jean Castex sukcedis al li.

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Francio
Kategorio:Francaj ministroj
Kategorio:Lernintoj de ENA (Francio)
Kategorio:Lernintoj de IEP (Parizo)
Kategorio:Urbestroj de Havro
Frigyes Mamcserov

**Frigyes Mamcserov** [fridjeŝ mamĉerov], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mamcserov Frigyes** estis hungara reĝisoro, scenaristo. Li apartenis al la bulgara minoritato.

Frigyes Mamcserov http://www.imdb.com/name/nm0541050/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Frigyes Mamcserov frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris filmreĝisoran diplomon en Teatra Altlernejo en 1953. Liaj ĉefaj instruistoj estis Gyula Háy kaj Márton Keleti. Post siaj studoj li laboris en la filma produktejo precipe apud László Ranódy. Inter 1956-1958 li faris filmojn en Bruselo kaj Londono (supozeble li forlasis la landon dum la Hungara revolucio de 1956, sed pri tio mankas informoj), en 1958 li hejmenvenis. Ekde 1962 li reĝisoradis ankaŭ en la Hungara Televizio.

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* ’’Tanár úr kérem’’ (1956)
* Ambaŭ vivoj de onklino Mici (1962)
* ’’Vidám elefántkór’’ (1971 kun festivala ĉefpremio en Veszprém (urbo)) 
* ’’Csicsóka és a Moszkitók’’ (1988)

## Elektitaj scenarlibroj 
* ’’Teljes gőzzel’’ (1951)
* *Az orvos halála* (ankaŭ reĝisoro, 1966)
* *Illetlenek* (ankaŭ reĝisoro, 1977)

## Fontoj 
* http://port.hu/adatlap/szemely/mamcserov-frigyes/person-1062
* http://www.filmkatalogus.hu/Mamcserov-Frigyes--sz16065

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Hungariaj bulgaroj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Sumformulo de Gauss

La **sumformulo de Gauss** por ĉiuj naturaj nombroj n \geq 1  tekstas jene: 

1 + 2 + 3 + 4 + \dotsb + n = \sum_{k=1}^n k = \frac{n(n+1)}{2} = \frac{n^2+n}{2}.

Tiu matematika serio estas speciala kazo de "aritmetika serio".

La bazo de la indukto tuj pruveblas per matematika indukto:

:\sum^1_{k=1} k = 1 = \frac{1(1+1)}{2}

La paŝo de la indukto por ajnaj naturaj nombroj \,n  estas atingata per la jena egalaĵo-ĉeno, ĉe kiu la indukta hipotezo estas uzata ĉe la dua transformo:

:\begin{align}\sum^{n+1}_{k=1} k = \sum^n_{k=1} k + (n+1) = \frac{n(n+1)}{2}+(n+1)\\
=\frac{n(n+1)+2(n+1)}{2} = \frac{(n+2)(n+1)}{2}\end{align}

## Deveno de la nomo 
La suma formulo kaj la suma formulo por la unuaj n kvadrataj nombroj jam konatis en la antaŭhelena matematiko.

Carl Friedrich Gauß retrovis la formulon kiel naŭjara lernejano. Lia instruisto Büttner en la baza lernejo taskigis al siaj lernantoj sumigi la nombrojn de aritmetika serio. Li apenaŭ sukcesis findiri la taskon, kiam la naŭjarulo metis sian tabulon sur la tablon kaj vokis "jen la solvo". 

La ekzakta vortumo de la tasko ne konatas. Ofte oni supozis ke la instruisto taskigis sumigi la nombrojn de 1 ĝis 100 kaj la naŭjara knabo ekkonis ke la unua kaj lasta nombroj (1+100), la dua kaj antaŭlasta nombroj (2+99) ktp. ĉiam rezultis la sumon 101. La serĉata sumo do troveblas per la kalkulo 101 oble 50.

La matematika instruisto baldaŭ ekkonis ke la knabo Gauß en sia klaso ne povis lerni ion novan, kaj sukcesis aranĝi por li lernadon en la gimnazio Sankta Katarino de Brunsvigo.

Kategorio:Matematika logiko
Kategorio:Carl Friedrich Gauss
Vulvaj lipoj

La **vulvaj lipoj** estas partoj de la inaj seksorganoj, ili estas la ĉefaj ekstere videblaj partoj de la vulvo. Ĉe homoj, ekzistas du paroj de vulvaj lipoj: la *eksteraj vulvaj lipoj* (*labia majora*) estas grandaj kaj pli grasaj, kaj la *internaj vulvaj lipoj* (*labia minora*) estas haŭtfaldoj (ankaŭ nomataj *nimfoj*) inter la eksteraj vulvaj lipoj. La vulvaj lipoj ĉirkaŭas kaj protektas la klitoron kaj la malfermaĵojn de la vagino kaj la uretro.

## Anatomio 
### Diverseco 
La surfaco de la eksteraj lipoj estas pigmenta (laŭ la virino) haŭto kaj pubvilo kreskas dum pubereco.

La koloro, grandeco, longeco kaj formo de la internaj lipoj povas varii multe inter virinoj. Ĉe kelkaj virinoj la internaj lipoj preskaŭ ne ekzistas, kaj ĉe aliaj ili povas esti karnecaj kaj protrudaj. Ilia koloro povas esti inter helrozkoloro kaj bruneca nigro, kaj ilia teksturo povas esti inter glata kaj tre malglata.

### Seksa respondo 
Pro la amaso da vaskuloj kaj nervoj en la internaj lipoj, ilia histo sekse respondemas kaj sensitiveco varias de unu virino al alia. Estas bonaj kialoj por kredi, ke difekti la malgrandaj lipoj povas ŝanĝi seksan respondecon kaj konsideri tranĉon de ili kiel mutiladon.

## Kromaj bildoj 

Dosiero:Clitoris_outer_anatomy.gif|Ekstera anatomio de klitoro.
Dosiero:Illu repdt female.jpg|Organoj de la ina reprodukta sistemo.
Dosiero:Gray1230.png|Meza sagitala sekco de ina pelvo.
Dosiero:HumanVulva-NewText-PhiloViv.jpg|Vulvo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Sinus pudoris*

Kategorio:Homa anatomio
Kategorio:Reprodukta sistemo
Sándor Szőnyi G.

**Sándor Szőnyi G.** [ŝAndor sOnji gE], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szőnyi G. Sándor** estis hungara reĝisoro, dramaturgo.

Sándor Szőnyi G. http://www.imdb.com/name/nm0844493/ naskiĝis la  en Rákospalota (iama urbo), li mortis la  en Csobánka.
 
## Biografio 
Sándor Szőnyi G. akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1956. Post siaj studoj li aliĝis al ĵus formiĝanta Hungara Televizio, kie li estis dramaturgo. Post 2 jaroj li havis jam la statuson reĝisoro. Inter 1981 kaj 1983 li estis arta gvidanto de Teatro de Kecskemét. Li laboris aŭ en la televizio, aŭ en pluraj teatroj (Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár) (1972), Teatro Hevesi Sándor (1987–1988), Teatro Petőfi (Veszprém) (1990), Teatro Jókai (Békéscsaba) (1992, 1996, 1998)). Li ricevis 7 premiojn inter 1964-2009. Li eksedziĝis de Szilvia Sunyovszky.
 
## Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj 
* József Katona: *Bánk bán* (1982)
* Mór Jókai: ''Filoj de l' ŝtonkora homo'' (1990)

## Elektitaj kinfilmaj reĝisoraĵoj 
* ‘‘Ráktérítő’‘ (1969)
* ‘‘Kinek a törvénye?’‘ (1978)
* ‘‘Csak semmi pánik’‘ (1982)

## Elektitaj televidfilmaj reĝisoraĵoj 
* ‘‘Pirostövű nád’‘ (1965)
* Bonan vesperon somero, bonan vesperon amo (1971)
* ‘‘Az a szép fényes nap’‘ (1980)
* ‘‘Egy forradalom hétköznapjai’‘ (1993)
* ‘‘Estére mindig leszáll a köd’‘ (2007)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* http://port.hu/adatlap/szemely/szonyi-g-sandor/person-1510
* http://www.tvmt.hu/tvmt_old/sz.g.s.eletrajz.htm

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj dramaturgoj
Gjumri (stacidomo)

**Gjumri** (), estas la plej malnova fervoja stacidomo en Armenio kaj la ĉefa stacidomo de Gjumri.

## Historio 
La fervoja nodo de Gjumri estas la plej malnova kaj la plej granda en Armenio. Ĝi estis formita en 1897. La unua fervoja ligo al Aleksandropolo/Gjumri kiu konektis la urbon kun Tbiliso estis kompletigita en 1899. La fervojlinio estis poste plilongigita de Aleksandropolo al Erevano (en 1902), Kars (en 1902), Julfa (en 1906), kaj Tabrizo. Rezulte, Aleksandropolo fariĝis grava fervoja nabo.

En 2013, fervoja stacidomo Gjumri faras regulajn vojaĝojn al Erevano kaj Batumo. La Sud-Kaŭkazaj fervojoj, estas la nuna trafikanto de la fervoja sektoro en Armenio.

## Infrastrukturo 
El la stacio eliras kvar branĉoj:
# al Armaviro, Masis kaj ;
# al Vanadzor, Ajrum kaj  (Kartvelio);
# al Artik, Pemzaŝen kaj Maralik;
# al Aĥurjan, Dogukapi (Turkio) kaj Kars (Turkio).

## Bildgalerio 

Gyumru erkatuxi 02.jpg|Stacidomo Gjumri
ԿայարանԵրկ.JPG|Gjumri (Գիւմրի / Гюмри)
Railroad station in Gumri (Shirak, Armenia).JPG|Stacidomo Gjumri
ԿայարանԵրկ1.JPG|Fervoja muzeo de Gjumri

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Gjumri
* UIC-Landokodoj
* Erevano (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Horaro ĉe Gjumri stacio ()

## Tradukfonto 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Armenio
László Nemere

**László Nemere** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nemere László** estis hungara reĝisoro, altlerneja instruisto.

László Nemere http://www.imdb.com/name/nm0625890/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en ?.

## Biografio 
László Nemere estis simpla laboristo inter 1946–1949, li estis helporeĝisoro aŭ li plenumis aliajn postenojn en produktejo de filmoj inter 1953-1957. Li akiris diplomon pri televida reĝisoro en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1965. Ekde la sekva jaro li havis reĝisoran statuson en Hungara Televizio, ekde 1978 li ankaŭ instruis ĝismorte en la menciita altlernejo. Li ricevis premiojn en 1978 kaj 1985.

## Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj 
* *Eltüsszentett birodalom* (1956)
* Mór Jókai: ''Filoj de l' ŝtonkora homo* (vicreĝisoro, 1965)
* Dek unu estas pli, ol tri (1976)
* *Szent Kristóf kápolnája* (ankaŭ scenaristo, 1985)
* *A főügyész felesége'' (1990)

## Fontoj 
* http://port.hu/adatlap/szemely/nemere-laszlo/person-12714
* http://www.filmkatalogus.hu/Nemere-Laszlo--sz16264
* https://baceleb.org/all/item/1984-nemere-l%C3%A1szl%C3%B3

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj helporeĝisoroj
Róbert Bán

**Róbert BÁN,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bán Róbert** estis hungara reĝisoro, dramaturgo, altlerneja instruisto, kritikisto, aktivisto.

Róbert Bán http://www.imdb.com/name/nm0126550/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Róbert Bán sudis 2 jarojn post la 2-a mondmilito en Scienca Universitato Péter Pázmány, samtempe kaj poste li estis aktivisto de la socialdemokratoj, eĉ li estis ankaŭ redaktoro de revuo. Li akiris filmreĝisoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1954, poste li estis reĝisoro pri dubladaj voĉoj. Inter 1960 kaj 1963 li estis dramaturgo en filma produktejo, poste 2 jarojn vicreĝisoro, inter 1965-1989 reĝisoro. Inter 1985–1989 li ankaŭ instruis en la menciita altlernejo. Liaj kritikoj aperis ofte en signifaj revuoj. Li ricevis premiojn en 1986 kaj 1995. Lia edzino estis Fanni Kemenes, kiu naskis filon en 1951. 

## Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj 
* *Irány Varsó* (kun György Palásthy 1955)
* *Festenek a gyerekek* (1959)
* Nuda diplomato (1963)
* *Kísértet Lublón* (1975)
* *A Jávor* (1987)
* *Vademberek* (2001)

## Elektitaj verkoj 
* *Felvétel! Indíts!* (1959 kun György Palásthy)
* *A tizedik múzsa* (1968)
* *A rendező munkája* (1972)

## Fontoj 
* http://www.filmvilag.hu/xista_frame.php?cikk_id=2063
* hungarlingva biografio
* http://port.hu/adatlap/szemely/ban-robert/person-15928

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj dramaturgoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj kritikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj aktivuloj
Flughaveno Skopjo

**Flughaveno Skopjo** (IATA-kodo: **SKP**, ICAO-kodo: **LWSK**) (), ankaŭ konata kiel "Flughaveno Petrovec" (laŭ la nomo de samnoma urbo proksima al la flughaveno), estas la plej granda de Nord-Makedonio. Ĝi priservas la ĉefurbon Skopjo, kaj krome ĝi estas la flugkompania nabo de flugkompanio MAT Macedonian Airlines.

En decembro 2006, la registaro de Respubliko Makedonio diskonigis intencon alinomi la flughavenon honore al Aleksandro la Granda (), restarigante pli vastan diplomatian disputon kun Grekio, kiu konsideras ke Aleksandro la Granda formas parton de sia propra heredaĵo. Ili konsideras ke la nova nomo kreas konfuzon kun la ekzistanta Internacia flughaveno Kavala, "Aleksandro la Granda", kiu troviĝas en la apuda greka regiono Macedonio.

## Akcidento 
La , aviadilo Fokker F-100 PH-KXL de Palair kiu iris al Zuriko kraŝis kelkajn sekundojn post elteriĝo el kurejo 34. Akcidento-esploroj determinis ke la kaŭzo de tio estis kulpo de la pilotoj, kiuj ne defrostigis la aviadilon antaŭ la foriro. El la 97 personoj en la aviadilo, 81 mortis.

## Flugkompanioj kaj priservataj urboj 
* Adria Airways, Ljubljano
* Alitalia, Milano (Flughaveno Milano Malpensa)
* Austrian Airlines, Vieno
* B&H Airlines, Sarajevo
* BelleAir Europe, Romo
* Croatia Airlines, Split, Zagrebo
* České aerolinie, Prago
* Helvetic Airways, Zuriko
* Jat Airways, Belgrado, Ohrid
* LTU International, Duseldorfo
* MAT Macedonian Airlines, Amsterdamo, Berlino (Flughaveno Berlino-Schönefeld), Kopenhago, Duseldorfo, Istanbulo (Internacia Flughaveno Istanbulo-Atatürk), Hamburgo, Parizo (Flughaveno Roissy-Charles-de-Gaulle), Romo, Vieno, Zuriko
* Turkish Airlines, Istanbulo (Internacia Flughaveno Istanbulo-Atatürk)
* Wizz Air, Londono

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Flughaveno
* Skopjo

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Tradukfonto 
Skopjo
Kategorio:Skopjo
István Znamenák

**István Znamenák** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Znamenák István** estas hungara aktoro.

István Znamenák http://www.imdb.com/name/nm0957482/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Znamenák frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris aktoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1991. Lia ĉefinstruisto estis László Marton (reĝisoro). Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro Csiky Gergely (Kaposvár), kie en la teatra jaro 2007 li estis ankaŭ victeatrestro kaj ĉefreĝisoro. Inter 2010 kaj 2013 li apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto), poste al Teatro István Örkény. Li ricevis 3 premiojn inter 1994-2008.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Reĝo Lear - Kent
** Hamleto - 2-a tombofosisto
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - Prozorov

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Megáll az idő* (1981)
* *Papsajt* (2001)
* 1945 (2017)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Pá, drágám* (1994)
* *Hőskeresők* (2013)

## Fontoj 
* hungarlingva intervjuo kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/znamenak-istvan/person-6961

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Farben Lehre

**Farben Lehre** estas pola punka grupo, kiu estis fondita en la jaro 1986 laŭ la iniciato de Wojciech Wojda kaj Mark Knap.

## Muzikistoj 
### Nuntempaj muzikistoj 
* Wojciech Wojda – kantado, tekstoj (1986)
* Konrad Wojda – kantado, gitaro (ekde Januaro 1999)
* Philip Grodzicki – kantado, basgitaro (ekde Aprilo 1999)
* Gerard Klawe - drumo (ekde 2017)

### Pasintaj membroj 
* Markoj Knap - drumo (1986/87)
* Piotr Kokoszczyński - basgitaro, kantado (1986/98)
* Pavel Ivanov - akustika gitaro, kantado (1986/87)
* Piotr Bartuś - drumo (1987/88)
* Alexander Pawlowski - klavaro, kantado (1987/89)
* Krzysztof Sieczkowski - drumo (1988/91)
* Bogdan Kiciński - gitaro, kantado (1989/98)
* Irek Bukowski - basgitaro (1990)
* Paul Małecki - gitaro, kantado (1993/95)
* Jacek Sukcesa - drumo (1999/2002)
* Robert Chabowski - gitaro, kantado (1986/93 kaj 2002/04)
* Adam Mikołajewski – drumo (10.1991-12.1998 kaj 09.2002-02.2017)

## Diskaro 
eta|300x300ra|Grupo Farben Lehre dum la Rocket Festiwal 2014 en Varsovio
eta|300x300ra|Grupo Farben Lehre dum la Rocket Festiwal 2014 en Varsovio
eta|200x200ra|Grupo Farben Lehre dum la Rocket Festiwal 2014 en Varsovio

### Albumoj 
### Koncertaj albumoj 
### Kompiloj 
### Unuopaĵoj 
#### Aliaj listigitaj kantoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

## Tradukfonto 
Kategorio:Polaj punkaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1986
Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso 2014

[eta|dekstra|220px|la gajninto *Vincenzo Cantiello* el [Italio]]
La **12-a Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso** okazis la 15-an de novembro 2014 en la urbeto *Il-Marsa* ("la haveno") proksime de La-Valeto (Malto).

Venkinto de la konkurso estis la knaba kantisto *Vincenzo Cantiello* el Italio, tiam 14-jaraĝa. Laŭ oficialaj deklaroj li mem verkis sian konkurse prezentitan kanton *Tu primo grande amore* ("via unua granda amo").

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la konkurso

Kategorio:Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2014
Kategorio:Kulturo de Malto
Kategorio:La-Valeto
Petroglifoj en Tanum

**Petroglifoj en Tanum** ( *Hällristningsområdet i Tanum*) estas tre koncentriĝo de petroglifoj en Tanum, svedia municipo en Västra Götalands län. Ekzistas ĉirkaŭ 3000 petroglifoj en la regiono, distribuitaj en kvin areoj tra 25 km, kiu estis fjorda marbordo en la Bronzepoko.

La bildoj estis tuŝitaj de poluado kaj, al la konsterniĝo de arkeologoj, iuj havis siajn trajtojn plifortigitaj kun ruĝa farbo por esti bona vido por turistoj.

## Monda heredaĵo de UNESKO 
La petroglifoj estis klasifikita kiel Monda heredaĵo de Unesko en 1994. La komentoj de UNESKO estis:

:*La petroglifoj en Tanum, en la nordo de Bohuslän, estas unika arta atingo ne nur por siaj riĉaj kaj diversaj ĉeftemoj (bildigoj de homoj kaj bestoj, armiloj, ŝipoj kaj aliaj temoj), sed ankaŭ pro sia kultura kaj kronologia unueco. Ili malkaŝas la vivon kaj kredojn de homoj en Eŭropo dum la Bronzepoko kaj estas rimarkinda pro sia granda nombro kaj elstara kvalito.* 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Skandinava Societo por Prehistoria Arto 

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Svedio
Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso 2015

La **13-a Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso** okazis la 21-an de novembro 2015 en Sofio (Bulgario).

Venkinto de la konkurso estis la knabina kantistino *Destiny Chukunyere* el Malto, tiam 13-jaraĝa. La patro estas niĝeria futbalisto (laŭ etno igbo), dum la patrino estas laŭ deveno maltanino. 

La venka muzikaĵo nomiĝis *Not My Soul* kaj estis en la angla. Tio certagrade pravigeblas, ĉar la angla estas dua oficiala lingvo de la insularo. Tamen daŭros ankoraŭ ĝis 2024, ke la malta teamo kuraĝos prezenti kanton nur en la malta lingvo, kiun tre malmultaj eŭropanoj komprenas ekster la insularo, kaj rezisti la tenton enplekti anglajn vortojn en la kanzonon, por ŝajnigi la impreson esti pli internacia: la unuan pure maltan kontribuon prezentos Ramires Sciberras, 12-jarulo kiu naskiĝis en Kamboĝo kaj en aĝo de 4 monatoj adoptiĝis de malta paro kaj estis venigita al la insularo, do li lernis la maltan kiel unua lingvo kaj fakte estas "denaskulo" - lia prezento en 2024 montros ke tute konvinke eblas ankaŭ kanti internacie nur en la malta lingvo kaj ne uzi la "internacian" anglan.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la konkurso

[eta|maldekstra|300px|la gajnintino *Destiny Chukunyere* el [Malto]]

Kategorio:Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2015
Kategorio:Kulturo de Bulgario
Kategorio:Sofio