open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Herbert Copeland

**Herbert Faulkner Copeland** (1902–1968) estis usona biologo kiu kontribuis al la teorio de biologiaj regnoj. Lia patro estis Edwin Copeland. Li estis responsa por la kvara regno, **Monera**. En 1966 li inkludis la bakteriojn kaj unu el plej primitivaj algoj, nome bluverdajn algojn en tiun regnon.

## Bibliografio 
* "The kingdoms of organisms", *Quarterly review of biology* v.13, p.&nbsp;383-420, 1938.
* *The classification of lower organisms*, Palo Alto, Calif., Pacific Books, 1956.

La standarda aŭtormallongigo H.F.Copel. estas uzata por indiki tiun individuon kiel la aŭtoro citante botanikan nomon.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj biologoj
Kategorio:Usonaj botanikistoj
Kategorio:Sciencistoj de la 20-a jarcento
Glaŭkofitoj

La **glaŭkofitoj**, konataj ankaŭ kiel **glaŭkocistofitoj** aŭ **glaŭkocistidoj**, estas malgranda grupo de raraj nesalakvaj mikroskopaj algoj. Kun la ruĝaj algoj (*Rhodophyta*) kaj la verdaj algoj plus terplantoj (*Viridiplantae* aŭ *Chloroplastida*), ili formas la *Archaeplastida*. Tamen, la rilatoj inter la ruĝaj algoj, la verdaj algoj kaj la glaŭkofitoj estas neklaraj, grandparte pro limigita studo de glaŭkofitoj.

La glaŭkofitoj estas interesaj por biologoj kiuj estudas la disvolvigon de kloroplastoj ĉar kelkaj studoj sugestas ke ili povas esti similaj al la origina alga tipo kio kondukis al la verdaj plantoj kaj ruĝaj algoj.

## Notoj 
Kategorio:Algoj
Natria hipofosfato

**Natria hipofosfato**, **hipofosfato de natrio** aŭ **Na4P2O6** estas neorganika komponaĵo, natria salo de hipofosfata acido, senkolora kristalo iomete solvebla en malvarma akvo, sed malkomponiĝas en varmaj solvaĵoj. Ĝia plej stabila formo komerce trovebla estas la dekahidrata.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Dissolvado de fosfino en koncentrita alkala solvaĵo de hidrogena peroksido:

### Sintezo 2 
* Reakcio de dunatria hipofosfato en alkala medio:

### Sintezo 3 
* Natria hipofosfato estiĝas pere de oksidado de fosforo kaj natria klorito en alkala medio:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Kiam hejtata, natria hipofosfato malkomponiĝas:

### Reakcio 2 
* La salo dekahidrata malkomponiĝas per varma akvo:

### Reakcio 3 
* Ĝi estas atakata per fortaj acidoj:

### Reakcio 4 
* Kiel malforta reduktagento, natria hipofosfato reakcias kun natria hipobromito por estigi natrian pirofosfaton:

### Reakcio 5 
* Ĝi reakcias kun plumba (II) acetato por estigi plumban hipofosfaton kaj natrian acetaton:

### Reakcio 6 
* Bromo reakcias kun hipofosfatoj por estigi pirofosfatojn:

### Reakcio 7 
* Natria hipofosfato reakcias kun baria klorido por estigi barian hipofosfaton kaj natrian kloridon:

### Reakcio 8 
* Natria hipofosfato reakcias kun klorida acido por estigi hipofosfatan acidon kaj natrian kloridon. Hipofosfata acido kristaliĝas kiel rombaj platoj kiuj fandiĝas je :

## Literaturo 
* The Complete Book on Electroplating & Allied Chemicals, H. Panda
* Pakistan Journal of Scientific and Industrial Research
* Proceedings of the Pakistan Science Conference
* Chemical Book
* The Complete Book on Textile Processing and Silk Reeling Technology, H. Panda
* Pesticides Database - Chemicals 

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Fosforaj kombinaĵoj
Kategorio:Reduktiloj
Natria hipobromito

**Natria hipobromito**, **hipobromito de natrio** aŭ **NaBrO** estas neorganika komponaĵo, natria salo de hipobromita acido, kiu estigas senkolorajn aŭ iomete flavajn kristalojn kaj estas tute solvebla en akvo. Biologie bromidoj ĉeestas en la homsango kiuj estas oksidataj al hipobromitoj fare de la enzimo eozinofila peroksidazo. Hipobromitaj saloj estas fortaj oksidantoj kaj agas kiel desinfektiloj.

## Sintezo 
* Natria hipobromito estas preparata per dissolvado de bromo en malvarma solvaĵo de natria hidroksido:
\mathsf{ Br_2 + 2\;NaOH + 4\;H_2O \ \xrightarrow{}\ NaBrO\cdot 5\;H_2O + NaBr }
* Natria hipoklorito reakcias kun natria bromido por estigi natrian hipobromiton:
\mathsf{ NaClO + NaBr \ \xrightarrow{} NaBrO + NaCl }

## Reakcioj 
* Natria hipobromito suferas disproporcion en akvosolvaĵo:
\mathsf{ 3\;NaBrO \ \xrightarrow{>0^oC}\ 2\;NaBr + NaBrO_3 }
* Natria hipobromito liberigas oksigenon el hidrogena peroksido:
\mathsf{ NaBrO + H_2O_2 \ \xrightarrow{>0^oC}\ NaBr + H_2O + O_2 \uparrow }

## Youtube 
* Sintezo de natria hipobromito
* Konstanto pri dissociiĝo de hipobromita acido

## Literaturo 
* Chemical Book
* Handbook of Preparative Inorganic Chemistry, Volume 1, Georg Brauer
* Inorganic Chemistry, Egon Wiberg, Nils Wiberg
* Advanced Inorganic Chemistry, Volume 1, Satya Prakash
* Basics of Introductory Chemistry with Math Review, Mark Cracolice

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Hipobromitoj
Elefantina

**Elefantina** (, ) estas riverinsulo de Egiptio, ĉe la rivero Nilo, apuda al la unua akvofalo, fronte al la moderna urbo Asuano, mezurante 1.350 metrojn longe kaj 780 metrojn larĝe. La antikvaj ruinoj de la urbo Elefantina iĝas parto de la Monda heredaĵo de Unesko ekde 1979, sub la pli ampleksa Subĉiela Muzeo Nubio kaj Asuano.

La nomo Elefantina estas la traduko de la malnovegipta *Ab* aŭ *Abu* (ȝbw), kio estas *elefanto*, la araboj nomis ĝin "Insulo de la Floroj".

En la Antikvo ĝi estis ĉefurbo de la 1a nomoso de la Supra Egiptio, *To-Jentit* "La landlimo".

Ĝi estis tre grava ekde antikvaj epokoj ĝis la greka periodo pro ĝia apudeco al la unua akvofalo, natura landlimo, en kiu troviĝis grava garnizono, kiu regis la sudajn vojojn de Egiptio.

En Elefantina estis kultata la trio formita el Ĥnum, Satet kaj Anuket. Ĉiuj temploj estis detruitaj de la persa reĝo Kambizo la 2a, filo de Kiro la 2-a, inter 525 kaj 522&nbsp;a.&nbsp;K.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Egiptio
Kategorio:Urboj de Egiptio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Egiptio
Maria Aurèlia Campany

**Maria Aurèlia CAPMANY** (naskiĝinta la  en Barcelono, mortinta la  samloke) estis kataluna verkistino.

## Vivo kaj graveco
Ŝi studis filozofion kaj literatursciencojn. Poste ŝi deĵoris kiel instruistino kaj dediĉis sin ekde 1983 al kulturpolitikaĵoj (ĉio en Barcelono).

Krom Mercè Rodoreda ŝi estas taksita la plej grava katalunlingva aŭtorino de la 20-a jarcento. Ŝi verkis romanojn, rakontojn, eseojn (i.a. pri virinaj temoj), teatraĵojn, radidramojn.

## Verkoj (elekto)
*1947: *Necessitem morir*
*1948: *El cel no és transparent* (versio ŝanĝita aperis en 1963 sub la titolo *La pluja als vidres*)
*1956: *Betúlia*
*1962: *El gust de la pols*
*1967: *Un lloc entre els morts*

## Fonto
Wilpert, Gero von: *Lexikon der Weltliteratur. Fremdsprachige Autoren A-K*, Verlag Kröner, Stuttgart 2008, ISBN 978-3-520-84301-2, p. 317

## Eksteraj ligiloj
* Fondaĵo Maria Aurèlia Capmany 
* Retpaĝoj anglalingvaj dediĉitaj al ŝi 

Kategorio:Virinoj

Kategorio:Verkistinoj
Internacia Flughaveno Aŭstino-Bergstrom

**Internacia Flughaveno Aŭstino–Bergstrom** () aŭ **ABIA**, estas la ĉefa internacia flughaveno servanta la Urbon Aŭstino, kiu estas la ĉefurbo de Teksaso en Usono. Lokita ĉirkaŭ ok kilometrojn sudoriente de la urbocentro de Aŭstino, ĝi kovras 1,717 hektarojn kaj havas du aŭtoveturejojn kaj tri helikopterejojn. La flughaveno estas nomita laŭ Kapitano John August Earl Bergstrom, kiu estis mortigita en la Dua Mondmilito.

Entute 10.718.854 pasaĝeroj vojaĝis tra la Internacia Flughaveno Aŭstino–Bergstrom en 2014. La ĉiujara pasaĝeraro entute en 2014 kreskis je 7%, aŭ 700.896 pasaĝerojn, el la antaŭa rekordo de jaro 2013.

## Facilecoj 
### Terminalo de Barbara Jordan 
eta|La areo pasaĝera ĉe la Terminalo Barbara Jordan
La fina stacio estas 61,000 kvadrataj metroj kun totalo de 25 pordegoj, du el kiuj povas esti uzataj por internaciaj alvenoj. Dum ekzistas pluraj restoracioj kaj manĝo-koncedoj ene de la terminalo, ĉiuj krom du estas lokitaj ene de la atingitaj pordegareoj de la terminalo.

La unua grava vastiĝo projekto de la terminalo estis kompletigita en 2015. Ĝi aldonis pligrandigitajn doganon kaj enmigradajn instalaĵojn ĉe la alvenejoj ebenajn kiuj kapablas procezigi pli ol 600 pasaĝeroj je horo, du landinternajn valizejojn, kaj pligrandigitan sekurec-kontrolpunktojn ĉe la bilet-nivelo.

### Suda Terminalo 
Sekundara terminalo estis komisiita kiel komunentrepreno kun la Meksika-bazita malalt-kosta flugkompanio VivaAerobus kiu komencis servon de Aŭstino la 1-a de majo 2008 por Kankuno kaj Monterejo, kun planoj por eventuale aldoni ses pliajn celojn en Meksiko. Konata kiel la Suda Terminalo Aŭstino, la konstruaĵo estis renovigita por renkonti la normojn de ultra-malalt-kosta flugkompanio, proponante tri pasaĝer-pordegojn kie pasaĝeroj piediras al la aviadilo ĉe parkejo stare kaj kun disponebla ŝtuparo.

La Suda Terminalo estis fermita la 1-an de junio 2009, post VivaAerobus finis servon al Usono pro epidemio de porka gripo en Meksiko kiu rezultis en granda veturnuligo.

En aŭgusto 2015, la Urba Konsilio de Aŭstino rajtigis 30jaran lizkontrakton sur la instalaĵo, kiu malfermis en vintro 2015-16 post renovigo kostinta 11 milionojn da usonaj dolaroj. Ultraj malaltkostaj flugkompanioj *Frontier Airlines* kaj *Allegiant Air* translokigis siajn operaciojn de la Terminalo de Barbara Jordan, liberigante pordegospacon kaj permesante la du malaltkostajn portantojn redukti siajn mastrumajn kostojn.

## Flugkompanioj kaj celoj 
Dekkvin komercaj flugkompanioj kaj-aŭ iliaj regionaj partneroj servas 48 cellokojn en Norda Ameriko kaj Eŭropo de la Internacia Aerohaveno Aŭstino–Bergstrom.

## Referencoj 
Aŭstino-Bergstrom
Aŭstino-Bergstrom
Kategorio:Teksaso
Kategorio:Aŭstino
Gyula Walter (episkopo)

**Gyula Walter** [djula valter], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Walter Gyula** estis hungara pastro, episkopo, kanoniko, abato.

Gyula Walter http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/107/pc010758.html#4 naskiĝis la  1855 en Hungara reĝlando en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio). Li mortis la  1929 en Esztergom.

## Biografio 
Gyula Walter frekventis mezlernejon en Esztergom, poste li plulernis ekde 1873 en Pázmáneum. En 1877 li pastriĝis, poste li estis pastro en Komárom. Post mallonga servo li estis familia edukisto de Gyula Szapáry, poste li instruis en katolikaj lernejoj, fine li estis bibliotekisto en diocezo de Esztergom. Pli frue li jam doktoriĝis el teologio en 1883. Liaj baldaŭaj postenoj aŭ titoloj estis:
* lernejestro en 1890
* primasa sekretario en 1893
* kanoniko de Esztergom en 1896
* abato en 1898
* lernejestro en Budapeŝto en 1907
* episkopo en 1909
Li abdikis pro sanstato en 1911.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Lelki harmat* (Anima roso), (1884) – preĝlibro por infanoj
* *Képek a hazai ellenreformáció mozgalmaiból a 17. sz. végén* (1896)
* *A trón és az Oltár* (La trono kaj la altaro), (1907)
* *Bizalom és kitartás* (Fido kaj elteno) (1915)
* *Serédi Jusztinián hgprím. esztergomi érs.* (1928)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero W, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
Anuket

**Anuket** ('''' en greka lingvo) estas diino de la akvo, diino de la rivero Nilo, precipe de la akvofaloj de Asuano, regiono kie ŝi estis speciale adorata; ankaŭ diino de la amorado, en la egipta mitologio. Anuket estas reprezentata kun cilindra plumkrono, portante papiruscetron kaj la ansan krucon. Ŝia sankta besto estis la gazelo.

Devenanta el Nubio, estis la "Nubia reganto"", kaj kvankam surnomata "La mallarĝa", imite de la gorĝoj de la rivero Nilo, estis ŝi diino de la lascivo, kiu fekundigis la kamparon dum inund-epokoj. En kelkaj epokoj ŝi estis nomata "Patrino de la reĝo", ĉar, kun patrineca aspekto, ŝi estis reprezentita mamnutrante la faraonon.

Anuket, kun siaj gepatroj Ĥnum kaj Satet (kelkfoje fratino de Satet) konsistigis la triopon de Elefantina ekde la Meza Egipta Imperio, kvankam antaŭ tiu ĉi epoko ŝi estis adorata kiel filino de Reo.

Ŝi estis identigata kun la diino Iziso en Dendero kaj la insulo Philae. En postaj epokoj estis identigita kun Neftiso.

## Referencoj 
Kategorio:Egiptaj dioj
István Nagy (rektoro)

**István NAGY** [iŝtvAn nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy István** estis hungara pastro, episkopo, preposto, kanoniko.

István Nagy http://lexikon.katolikus.hu/N/Nagy.html naskiĝis la  1725 en Hungara reĝlando en Komárom (nuntempa Komárno en Slovakio). Li mortis la  1804 en Nagyszombat (nuntempa Trnava en Slovakio).

## Biografio 
István Nagy devenis el nobela familio. Li frekventis pastrajn lernejojn en Buda kaj Nagyszombat. Li pastriĝis en 1748. Post 2 jaroj li estis pastro en Gyerk. En 1753 li doktoriĝis el teologio, poste li denove estis pastro en diversaj lokoj. En 1767 li estis nomumita kanoniko, en 1776 preposto, post monatoj episkopo. En la studjaro 1778 li estis rektoro en Reĝa Universitato de Nagyszombat http://www.elte.hu/rektorok.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Ontologia diferenco

**Ontologia diferenco** estas lokucio pere de kiu, en filozofio, oni indikas la diferencon kiu distingas la Eston el la Ento 

Tiu esprimo reirigas al problemoj ontologiaj reirantaj al la periodo de la influo de Aviceno sur skolastikismo  kaj estas utiligata en la nuntempa filozofio kaj aparte de Martin Heidegger por substreki la neredukteblecon de la Esto al kiu ajn Ento, eĉ se perfektega kaj supera. La Esto, rimarkas Heidegger, ne estas la Ento: en tiu formulado, ŝajne elementa, plenumas decidan rolon la kopulo "estas", kiu, dum distingas la Eston el la Ento, tamen pri ĝi esprimas fundamentan rilaton.
La  ontologia diferenco, fakte, ne estas kondiĉo de disigo; Esto kaj Ento estas male nedisigeble ligitaj kaj la Esto ekzistas nur pro tio ke ĝi manifestiĝas en la Ento.

Aliflanke, laŭ Heidegger, jam de longe, precipe pro la evoluiĝo de la metafiziko, la pensado perdis la kapablon meti la atenton sur tia diferenco; homo emas, do, konsideri la Eston kiel puran kaj simplan nenion (pozicio kiu identiĝas kun neniismo). Sekvas, el tio, la redukto de la Ento mem al pura-ĉeesto, nome al objekto de nepravigita manipulado flanke de la homo kiu, se tiel diri, foriĝas el la “konsisto” allasante sian ekziston al la sentaŭgeco.
Reale, ankaŭ la homo mem estas Ento, por pli ĝuste diri “esti tie-nun”, nome Ento en kiu la Esto "ĉeestas"; la kapablo pensi la ontologian diferencon akiras, do, nepran gravecon ankaŭ por la homo mem vidpunkte de propra ekzistenciala kondiĉo.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Martin Heidegger
* Dialektika teologio
* Analogio de la ento

## Literaturo 
* Oliver Jahraus: *Martin Heidegger. Eine Einführung*, Reclam Verlag, Stuttgart 2004, S. 98ff

Kategorio:Filozofio
Kategorio:Ontologio
Kategorio:Metafiziko
Anamika (Barata poeto)

**Anamika** (naskiĝis ) estas eminenta barata aŭtoro, ambaŭ romanverkisto kaj poeto. Ŝi skribas siajn verkojn en la hindia kaj estas literatura kritikisto skribanta en la angla.

Ŝi estas la aŭtoro de ok poezivolumoj, kvin romanoj kaj kvar libroj de literatura kritiko. Anamika estas praktikanto de feminisma literatura kritiko.

Kategorio:Barataj poetoj
Kategorio:Barataj verkistoj
Blue Ridge (Seatla kvartalo)

eta|Situo de North Beach/Blue Ridge en Seatlo
**Blue Ridge** (t.e. **Blua Kresto**), ankaŭ nomata **North Beach** (t.e. **Norda Plaĝo** estas kvartalo en la urbo Seatlo en la usona subŝtato Vaŝingtonio. Ĝi situas tre nordokcidente en la urbo. Ĝi havas luksan etoson, kaj konsistas plejparte el unufamiliaj hejmoj. "Blue Ridge" estas pli ofte uzata pri la orienta/norda parto de la kvartalo, kaj "North Beach" pri la sudokcidenta, apud Parko Golden Gardens.

La kvartalo situas nordokcidente de la kvartalo Crown Hill, norde de la kvartaloj Sunset Hill kaj Loyal Heights, sudoriente de la Puĝeta Fjordo, sudokcidente de Broadview sude de Parko Carkeek.

## Notoj 
Kategorio:Kvartaloj en Seatlo
Satoru Iwata

**IÛATA Satoru** (japane 岩田 聡; hepburne *Iwata Satoru*, naskiĝis la , mortis la ) estis japania ludprogramisto kaj la kvara prezidanto de Nintendo. Li studis komputosciencon en Tokio. Dum sia studio li eklaboris ĉe *HAL Laboratory*. Li kontribuis al la serioj de Kirby, Mother, Pokemono kaj *Super Smash Bros.*.

Iŭata fariĝis prezidanto de la firmao Nintendo en 2002 post kiam JAMAGUĈI Hiroŝi (hepburne Hiroshi Yamauchi) rezignis kiel prezidanto. Nintendo evoluigis kaj eldonis la ludkonzolojn Nintendo DS, Wii, Nintendo 3-DS kaj Wii U dum lia prezidanteco.

Li mortis pro la kancero en la gala sistemo.

Kategorio:Videoludaj artistoj
Kategorio:Nintendo
Kategorio:Japanaj entreprenistoj
Kategorio:Pokemono
Kategorio:Dezajnistoj de videoludoj
Mother (videoluda serio)

La serio ***Mother*** (japane マザー, en transskribado Hepburn Mazā) estas serio de rolaj videoludoj kiu kreiĝis per diversaj firmaoj kiel *Ape, HAL Laboratory* kaj *Brownie Brown* kaj publikiĝis per Nintendo. Shigesato Itoi (糸井 重里) verkis la rakonton. La ludoj okazas en Usono je la 20-a jarcento. La ludanto uzas armilojn kaj psikajn potencojn por batali malamikajn malamikojn, kiuj inkluzivas animigitajn ĉiutagajn objektojn, eksterteranojn kaj cerbolavigitajn homojn.

Kategorio:Videoludaj serioj
Kategorio:Videoludoj de Nintendo
Alberto Ramento

**Alberto RAMENTO** (naskiĝis la  en Guimba, mortis la  en Tarlakurbo) estis la naŭa episkopo suprema de Filipina sendependa eklezio. Li estis murdita per ponardado en sia domo matene.

Li pledis por homaj rajtoj kaj la socia justeco.

Li estas honorata kiel sanktulo en la Filipina sendependa eklezio kaj la Prakatolika Eklezio.

Kategorio:Filipinoj
Kategorio:Filipinaj politikistoj
Kategorio:Religio en la Filipinoj
Kategorio:Ĉefepiskopoj
Kategorio:Episkopoj
Neftiso

**Neftiso**, malnovegipte *dommastrino*, nomo uzita por la plej maljuna homo de la domo, estas diino de la Antikva Egiptio. Ŝi simbolas la obskuron, la nebulojn, la nokton, la morton. Ŝi estas tre proksime ligita al Iziso kaj reprezentas ŝian malon.

* Egipta nomo: *Nebet-Het*. Greka nomo: *Neftis*.

Ŝi estis reprezentita kiel virino kun la hieroglifo de ŝia nomo kiel krono, *Neb-Hut*, korbo kaj domo. Kelkfoje ŝi portas kornojn kun la sundisko. Ŝi havis multajn aliajn formojn, ĉar ŝi estis unu el la du Maat, unu el la du Merit kaj unu el la du plumoj de la ĉapelo de Reo.
Ŝi estis ankaŭ reprezentita kun du flugiloj, ĉar, kun helpo de la fratino Iziso, ŝi kondukis la mortintojn al la alia vivo.

Neftiso estis filino de Geb kaj Nut, ĝemela fratino de Iziso, Oziriso kaj onklino de Horuso, edzino-fratino de Setho. Laŭ Plutarko: ĉar ŝi ne povis havi filojn de Seth, ŝi amoris kun Oziriso kaj koncipis sian filon: Anubiso. Dum ŝi fiprofitis la amon de Oziriso al Iziso ŝi maskis sin kiel Iziso por amori per kio naskiĝis ŝia filo Anubiso. Oziriso kaj Iziso neniam malkovris tiujn ĉi nefidelaĵojn. Timante ke Seth povu mortigi Anubison, Iziso lin vartis kvazaŭ lia filo.

Komence de la mondkreado kune al ŝia edzo Seth, ŝi semis la kaoson kaj detruadon, male al la fratino Iziso kaj la edzo Oziriso, kiuj civilizigis la mondon kaj eksemis pacon kaj amon. Ŝi loĝis en la malamikaj regionoj, ekzemple en la dezertoj, kie ŝi gvidis la vojaĝantojn. Ŝi reprezentis la orientan venton.

Ĉar ŝi helpis enbalzamigi Ozirison ŝi estis ligita al la funebraj ritoj; ambaŭ asistadis la mortintojn, zorgis pri ilia bonfarto kaj helpis ilin por la vojaĝo al Duato pere de kantoj. Ŝi estis tiukaze reprezentita kun disfaldiĝintaj flugiloj apud la kapo de mortinto.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
*287 Neftiso

Kategorio:Egiptaj dioj
Kategorio:Dioj pri morto
Nut

**Nut**, aŭ *Nuit*, "La Granda kiu naskis la diojn", estas la diino de la ĉielo, kreinto de la universo kaj la astroj, laŭ la egipta mitologio.
eta|Nut kun la kurbiĝanta korpo simile al la ĉiela volbo.
Nut estis kutime reprezentita kiel nuda virino, kun la korpo kurbiĝinta kiel ĉiela volbo, kovrita de steloj. Kelkfoje kiel bovino (Mehet-Urt) aŭ sur ŝia edzo Geb (la Tero) kaj ties patro Ŝuo (la aero) klopodante disigi ilin (grafika reprezentado de la mito). Ankaŭ ŝi estis reprezentita kiel ino kun akvokruĉo surkape. Ŝiaj membroj simbolas la kolonojn sur kiuj la ĉielo estas apogata.

Nut estis filino de Ŝuo kaj Tefnut, edino de sia frato Geb, kaj patrino de la dioj Oziriso, Iziso, Setho, Neftiso kaj Horuso la maljuna. En Heliopolo ŝi estis patrino de Reo kaj estis identigita kun bovino (Mehet-Urt).

Nut, ĉiutage naskis la sunon vojaĝante tra ŝia korpo ĝis ŝia buŝo, malaperante en la interno (aŭ en la Duato), renaskiĝante sekvatage.

Protektinto de mortintoj, kiuj venis al ŝi por esti asistataj kaj nutrataj, ŝi donis al ili la kapablon renaskiĝi. En la sarkofagoj estis reprezentita ŝirmanta la mortinton kun disfaldiĝintaj flugiloj, aŭ en la interno, kiel virino kun altiĝantaj brakoj, helpente ilin renaskiĝi en la Postmorto, aŭ kiel reprezentaĵo de la ĉielo.

Ŝia loĝejo estis figarbo en Heliopolo kaj ĝiaj branĉoj estis rifuĝejo por la lacaj animoj. Laŭ la tradicio estis la figarbo sub kiu la Virgulino Maria sidis por ripozi dum ŝia vojaĝo al Egiptio.

La diino, el Heliopolo, havis sanktejojn en Memfiso kaj Dendero.

Kategorio:Egiptaj dioj
Geb

**Geb**, dio kreinto, komenco de vivo kaj fekundeco, personigo de la Tero, "la Domo de Geb" en la egipta mitologio. 180ra|eta|La dio Geb.Geb estis reprezentita kiel malhelverda viro, kronata de ansero surkape (la ansero etis lia reenkarniĝo). Kelkfoje li estis bildigita apogata surplanke (kiel Tero) sub la diino Nut (la Ĉielo) kaj la dio Ŝuo (la Aero) disigante ilin.

Geb estas unu el la plej antikvaj dioj. *Princo de la Gedioj*, heredis la tronon de sia patro Ŝuo, lasante sian aŭtoritatecon super la Tero al Oziriso, poste al Horuso kaj fine al la faraono, nomata *heredanto de Geb*.

Li viglas en la *Juĝejo*, la pesadon de la koro de la mortinto kaj enkarcerigis tiujn kiuj ne estis justaj, laŭ la Libro de la mortintoj. Li ankaŭ estas gardanto de la pordoj de la Duato (la Ĉielo).

Geb estis kultata en Heliopolo, Tebo, Apolinopolo, Kom Ombo, kaj Serabit el-Ĥadim (Sinajo).

Kategorio:Egiptaj dioj
Ignác Nagy (episkopo)

**Ignác NAGy** [nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy Ignác** estis hungara pastro, episkopo, kanoniko, preposto. Lia nobela antaŭnomo estis *séllyei*.

Ignác Nagy http://lexikon.katolikus.hu/N/Nagy.html naskiĝis la  1733 en Székesfehérvár. Li mortis la  1789 en Pest (urbo).

## Biografio 
Ignác Nagy frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Buda, poste li lernis teologion en Nagyszombat. Li plulernis en Romo, kie li pastriĝis en 1757, li doktoriĝis el teologio en 1758. Hejmenveninta li estis eklezia sekretario. Liaj baldaŭaj signifaj postenoj aŭ titoloj estis:
* titulara kanoniko en 1759
* kanoniko en 1760
* juĝeja ĉefpastro kaj preposto en 1763
* apostola ĉefnotario en 1774
* **unua episkopo de Székesfehérvár** en 1777, samtempe kanceliero de Reĝa Universitato de Buda.
Li komencis konstrui la episkopan palacon en Székesfehérvár.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A ker. embernek valóságos áhitatosságáról* (1763) - tradukaĵo
* *Az oltári szentséget szüntelen imádó ájtatos társaság székes-fehérvári ppségben* (1780) 
* *Repraesentatio in puncto Tolerantiae Josephino-Caesareae* (1785)  
* *A Szentlélek imádása* (1787)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero N, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 9-a punkto)

 

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
John Chen Shi-zhong

**John Chen Shi-zhong** (en la ĉina: ; pinjino: Chén Shìzhōng; naskiĝis la , mortis la ) estis la Romkatolika episkopo de Romkatolika diocezo de Suifu en Ĉinio.

Naskita je 1917 al ĉina familio katolika, Chen Shi-zhong ordiniĝis je 1946.

Chen enprizoniĝis dufoje, unue dum la 1950aj jaroj kaj denove dum la Kultura Revolucio je la 1960aj jaroj. Li rehabilitiĝis je 1981 kaj fariĝis episkopo je 1985. Li agnoskiĝis kiel episkopo per la Romkatolika eklezio kaj la Ĉina Popola Respubliko.

Kategorio:Ĉinaj episkopoj
Kategorio:Episkopoj
Kategorio:Romkatolika eklezio en Ĉinujo
Luis Daniel Cupla

**Luis Daniel Cupla** (naskiĝis la  en Montevideo, Urugvajo) estas urugvaja futbalisto nuntempe ludanta por Independiente F.B.C. de Primera División en Paragvajo.

Kategorio:Urugvajanoj
Kategorio:Urugvajaj futbalistoj
Kategorio:Futbalistoj
Kategorio:Futbalo en Paragvajo
José Marcelino Díaz Marquetti

**José Marcelino Díaz Marquetti** (naskiĝis la , mortis la ), pli konata kiel **Cheo Marquetti**, estis fama kuba kantisto kaj kantverkisto de kuba sono.

Marquetti naskiĝis en Alquízar, Kubo.

Kategorio:Kubaj kantistoj
Kategorio:Salsokantistoj
Dmitrij Kagarlickij

**Dimitrij Kagarlickij** ( *Дмитрий Сергеевич Кагарлицкий*; naskiĝis la ) estas rusia profesia glacihokeisto, kiu nun ludas por la Severstal Ĉerepovec.

Kategorio:Rusiaj glacihokeistoj
Povilas Rotomskis

**Povilas Rotomskis** (naskiĝis la  en urbeto Žeimelis, distrikto Pakruojis; mortis la  en Vilnius) estis pedagogo, kulturaganto, revoluciulo, diplomato, floristo.
Dum la unua mondmilito li estis evakuita al Rjazan. Post morto de gepatroj li trafis tie en domon de litovaj infanoj. En 1918 li revenis en Litovion, laboris, studis, kaj finis porinstruistan seminarion en Panevėžys. Ekde 1926 membro de komunista partio. Pro aktiva revolucia agado inter junularo P. Rotomskis estis arestita (1928) kaj en 1930 enprizonigita por 8 jaroj. Tie li bone ekposedis Esperanton kaj en malliberejoj de Panevėžys kaj Šiauliai li fervore instruis la lingvon al samĉelanoj. Lia artikolo "En litova malliberejo" estis aperigita en "Sennacieca revuo" (1938, n-ro 10). Li kunlaboris ankaŭ en "Internaciisto". De 1938 ĝis 1940 li laboris en librovendejo en Kaunas. P.Rotomskis litovigis rakontojn de M. Gorkij kaj romanon de Sincler "Reĝo de aŭtomobiloj". Dum soveta tempo en 1940 li okupis gravajn postenojn en tiama registaro, en 1942-44 li laboris en soveta konsulejo en Novjorko. Post la milito en 1945 li estris sovetan delegacion por repatriigo de polaj civitanoj el Litovio. En 1946 - membro de soveta delegacio en Pariza Packonferenco. En 1944-48 - ministro pri eksterlandaj aferoj de Litova SSR. P.Rotomskis estis ankaŭ floristo, selektis novajn speciojn de floroj.

## Fonto 
* Povilas Stašys, *Litova Stelo*, 1998, januaro-februaro, n-ro 1, pĝ. 21.

Rotomskis, Povilas
Kirby (serio)

eta
**Kirby** estas serio de videoludoj nomata laŭ la samnoma ĉefrolulo. La serio kreiĝis per *HAL Laboratory* kaj publikiĝis per Nintendo. La serio estas konata por la simpla, facila ludmeĥaniko, la gaja kaj hela grafiko kaj la gaja muziko.

Kirby estas la ĉefa rolulo kaj heroo de la komputila ludo kaj ĉefrolulo de la ludserio Kirby.

Kategorio:Videoludoj de Nintendo
Kirby

**Kirby** povas esti:

* Kirby (serio), serio de videoludoj de Nintendo
* Kirby (rolulo), roza sfera karaktero, protagonisto de tiu serio
Duato

[eta|320px|Grafika reprezentado de la Duato en la [Libro de mortintoj *The Book of the Dead*. E. A. Wallis Budge (1857-1937).]]

La **Duato** (ankaŭ nomata Amenti aŭ Neĉer-Ĥertet) estis la submondo de la egipta mitologio, la loko kie estis celebrita la juĝo de Oziriso, kaj kie la spirito de la mortinto devis vagadi, evitante malbonajn estulojn kaj aliajn danĝerojn, laŭ rakontoj de la Libro de mortintoj, kaj pasi tra serio de pordoj en malsamaj etapoj de la vojaĝo, priskribitaj en la Libro de pordoj.

En la duato regis Oziriso. Por la egiptoj en tiu ĉi loko Reo entreprenis sian vojaĝon en la sunboato. La Teksto de la Piramidoj, gravuritaj dum la Malnova imperio de Egiptio, nomas ĝin *Dat* kaj montriĝas kiel ĉiela mondo situanta surtere. Super la *Dat* trovigis la ĉiela regno de Reo, al kiu nur la faraono mortinta povis aliri.

La Dat estis regata de Horuso, la falkodio el ĉiela naturo. Anubiso estas la dio kiu regas super la spiritoj de la homoj, nomataj "okcidentuloj" en la Tekstoj de la Piramidoj, kiuj post la morto irus al ĉi tiu malsupera ĉielo. En ĝi troviĝis tiuj spiritoj kiuj ankoraŭ ne estis plene puraj. Ĝi estis la loko kie ili situigis la konstelacion Oriono.

La Tekstoj de la Piramidoj montras la kredon ke la ĉielaj mondoj estis grandegaj akvomasoj en kiuj estis diversaj lokoj por la purigado; pli malproksime troviĝis la ĉiela regno de Reo kaj eĉ pli for la nepenetreblaj profundecoj de la Nuno.

Kiam la kredoj evoluis, Oziriso iĝis la Duat-estro kaj estas, en tiu epoko, kiam tiu ĉi regiono estis situanta en la submondo, malsupra ĉielo, sub la Tero.

En la Nova Egipta Imperio egiptoj jam pensis ke la Duato estis la submondo, situanta sub la Tero, tra kiu la sundio Reo vojaĝos de okcidento al oriento dum la nokto. La antikvaj egiptoj dividis la tagon en 24 horojn, dek du por la suna lumo, en kiuj Reo trairadis la ĉielon per sia taga boato, kaj aliaj dek du noktaj, rilataj al la Postmorto, kiam la dio Reo, per sia nokta boato, trairis la mallumajn regionojn de la Duato, kaj kie li batalis ĉiutage kontraŭ Apofiso.

Ĝi estis la loko kie la spiritoj de la egiptoj iris post la morto. La strukturo de la Duato kaj la danĝeroj atendantaj la spiritojn de la mortintoj priskribiĝas en tekstoj kiaj la Libro de pordoj kaj la Libro de Mortintoj.

Ĉar la Duato estis kompleksa mondo, plenplena de enigmaj lokoj kaj malbonaj aŭ bonaj estoj, ekde la Nova Imperio komponiĝis teksto nomata “Libro de Amduat” kie estis priskribite ĝia geografio kaj ĝiaj estoj por uzado kiel gvidilo.

## Referencoj 
Kategorio:Egipta mitologio
Kategorio:Postmorto
Mut (diino)

**Mut**, "*La Patrino*", patrina dio, origino de ĉio kreita, diino de la ĉielo en la egipta mitologio.

Kiel patrina diino, ŝi estis virino kun la duobla krono, harararanĝo kun formo de vulturo, cetro el papiruso kaj ansa kruco. Kiel diino de la ĉielo, vulturo kun magia ŝnuro en ĝiaj ungegoj. Ankaŭ kiel bovino, kun Amono, kiel leonino kaj kiel androgeno kun faluso, flugiloj kaj leon-ungegoj.

Ekde la dekoka egipta dinastio de la Nova Egipta Imperio ŝia kultado iĝis grava, anstataŭante en Tebo la kultadon al la diino Amonet kiel edzino de Amono, iĝante parto de la teba triopo: Amono, Mut kaj Ĥonsu. Ne havante idojn, ŝi adoptis Montu-on, kaj poste la dion Ĥonsu; tiel ŝi staris inter la suno (Amon-Reo) kaj la luno (Ĥonsu) kiel *tria okulo* montrante la kosmajn perfektecojn kaj favorigante la inundadon de la rivero Nilo.

Ŝi estas alvokata en la Libro de mortintoj, por eviti la putriĝon de la mortinto. Ŝi estis tre kultata kun sanktejoj en Karnak *Hut-Mu*, en Taniso, Sais, kaj la oazoj de Ĥargo kaj Daĥlo.

## Referencoj 
Kategorio:Egiptaj dioj
Kategorio:Patrinaj dioj
Kategorio:Paĝoj kun uzo de vikiaj hieroglifoj
Ĥonsu

**Ĥonsu**, luna dio en la egipta mitologio, rilatigita kun la medicino estis protektinto de la malsanuloj kaj kiu forigis la malbonajn spiritojn. Ankaŭ li reprezentis la fekundencon de la Tero, la ĝermopovon kaj la naskiĝojn. Li estas ankaŭ ligita al la tempopaso.

Ĥonsu estis bildigita kiel marŝanta barbulo (Malnova imperio de Egiptio), kiu transformiĝas en mumiforman infanon, kronita per kreska luno kaj sundisko; kun *ureo* kaj flanka harvosto, kiel simbolo de la juneco; li portas vas-sceptron, kun *ĝedo*, *ansa kruco*, *hekao* (paŝtista bastono) kaj *draŝilo*, kaj kelkfoje la kolĉeno *menato* sur la brusto aŭ ĉe la manoj.

Ankaŭ li estis reprezentita kiel falkokapulo, kronata per la lundisko kaj kreska luno; aliaj variantoj, kiel paviano (konsiderata luna besto de la antikvaj egiptoj), bovo aŭ duobla bovo (en lia ĝermiga aktiveco kaj en la Duato).

En malfrua epoko li estis reprezentita kiel "dio kiu forigas la malbonajn spiritojn", dio kuracisto.

Ĥonsu estas menciata en la Piramidaj tekstoj kaj en la Tekstoj de la sarkofagoj kiel agresema kaj kruela dio, kies prizorgo estis la nutrigo de la gedioj, helpi la faraonon en la ĉasado kaj protekti kontraŭ la malbonaj spiritoj. Ĥonsu estis luna dio kiu nokte vojaĝis tra la ĉieloj per sia boato.

En la teba triopo li aperas kiel filo de Amono kaj Mut. Lia ĉefa adorejo troviĝis en Karnak, ene de la te mplo de Amono. En Kom Ombo estis adorita kiel filo de Sobek kaj Hatoro.

## Referencoj 
Kategorio:Egiptaj dioj
Kategorio:Lunaj dioj
Kategorio:Paĝoj kun uzo de vikiaj hieroglifoj
(17012) 1999 CY80

**(17012) 1999 CY80** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo LINEAR elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Egipta krono

La **egipta krono** estis unu el la simboloj plej distingigaj de la faraonoj kaj dioj de la Antikva Egiptio.

La *pskent* estas la grekigita nomo por la *duobla krono*, *seĥemti*, portita de la faraonoj ekde la komencoj de la dinastia periodo kaj signifis ke ili posedis la potencon super la *Du Teroj* (Egiptio).

Ĝi estis formita el la supermetado de du kronoj malsamaj:

* La **blanka krono** aŭ *heĝet*. Mitro blanka oblonga, krono de la antikva regno de Supra Egiptio (Sudo), ligita al la dio Setho.
* La **ruĝa krono** aŭ *deŝeret*. Krono kun krispa protuberanco, de la antikva Suba Egiptio (Nordo), ligita al la dio Horuso.

La egipta nomo *duobla krono*, *seĥemti*, devenis el *pskent* per misformiĝo de *pa-seĥemti*, "la du povoj".

Ili estis uzitaj kiel pov-simboloj de la faraonoj en la Antikva Egiptio; ankaŭ por distingi la malsamajn diojn de tiu ĉi civilizo. La ornama komplekseco evoluis tra la tempo. Ĝi baziĝis sur la du regionoj, Supra kaj Suba Egiptio, ili videblas en la skulptaĵoj kaj pentraĵoj de la faraonoj. Pere de tiuj verkoj eblas distingi de kie venis la nobeluloj. Dum la antaŭdinastia periodo de Egiptio la lando estis dividita en la du menciitajn regionojn kaj estis kunigitaj de la faraono Narmer, sub kies regado ekiĝis la dinastia periodo. Ĉiu regiono estis identigita de krono kaj specifan dion.

## Hieroglifoj de la ĉefaj kronoj 
Kategorio:Simboloj de Antikva Egiptio
Kategorio:Kronoj
Tideo

**Tideo** (helene *Τυδεύς*, latine *Tydeus*) estas en la helena mitologio filo de la kalidona reĝo Eneo. Lia patrino estis la dua edzino de la reĝo Periboia.

Li estis ankoraŭ tro juna, kiam en kolera kverelo mortigis du siajn parencojn kaj devis pro tio Kalidonon forlasi. Rifuĝis en Argolando, kie akceptis lin tiama reĝo Adrasto tiel amike, ke post iu tempo Tideo fariĝis edzo de la reĝa pli juna filino Deipilo. Tiu pli poste donis al li filon nomatan Diomedo, kiu fariĝis unu el herooj de la Troja milito.

En la sama tempo aperiĝis en Argolando Polineiko, filo de la teba reĝo Edipo. Tio estis en nekvieta tempo, kiam blinda Edipo, post publiko de gravaj sortoplenaj kulpigoj estis ekziligita fare de la homoj kaj siaj filoj el riĉa kaj fortikiĝinta Tebo. Foriris en ekzilon akompanata nur de la filino Antigono. Inter Polineiko kaj lia frato Eteoklo eksplodis kverelo pri posteiĝo. Eteoklo kaj lia onklo Kreono elpelis Polineikon el Tebo kaj tiu serĉis en Argolando liganojn por reakiro de siaj rajtoj.
La reĝo Adrasto akceptis lin same kiel pli frue Tideon, edziniĝis al Polineiko sian duan filinon Argeia. Poste ambaŭ bofiloj persvadis Adraston, ke li helpu al ili rekonkeri iliajn urbojn. Estis interkonsentite ke la unua estos konkerata Tebo kaj poste Kalidono. Por milito konata kiel Sep kontraŭ Tebo estis kolektiĝinta militistaro kun sep bravaj batalantoj fronte. Krom Adrasto, Tideo kaj Polineiko ĉeestis Kapaneo, Hipomedono, divenisto Amfiarao kaj Partenopaio.

Sed ilia ekspedicio alportis katastrofon al ili, ĉiuj herooj antaŭ pordegoj de Tebo falis, postvivis nur Adrasto. Falis ankaŭ Tideo, malgraŭ forta gardado de diino Atena. Li estis vundita de teba batalanto Melanipo, kiun tuj poste mortigis Amfiarao. Li dehakis Melanipan kapon kaj portis ĝin al Tideo por ke li per gluto de malamika cerbo savu sian vivon. En tiu momento proksimiĝis diino Atena, sed kiam ŝi vidis tiun malagrablan scenon elverŝis teren magian rimedon, kiu povus savi Tidean vivon. Tideo sekve de la vundo en doloroj mortis.
Tebo defendis sin venke, sed ne por longe. Post dek jaroj filoj de famaj konkerantoj organizis ekspedicion de Epigonoj (Posteuloj). Ĉi foje falinto estis nur filo de Adrasto, la ceteraj postvivis. Pordegoj de Tebo estis rompitaj, la muregoj detruitaj kaj la urbo humiligita.

## Tradukfonto 
Kategorio:Sep kontraŭ Tebo
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Kastelo de Putnok

La **Kastelo de Putnok** (konata pri la posedanto *Kastelo Serényi* [serEnji]) estas historia monumento en Hungario en urbo Putnok.
eta|maldekstre|Kastelo de Putnok

## Historio 
Ŝajnas, en la 14-a jarcento estis tie nobela domego. En 1427 ĝi estis malkonstruita kaj burgo estis konstruita. En 1588 dokumento mencias, ke la konstruaĵo estas malforta, dezirindus konstrui pli novan. Tamen en la sama jaro la turkoj ne povis okupi ĝin. La sekvaj jardekoj eĉ jarcentoj portis al tiu regiono diversajn militojn kun partopreno de ĉi tiu burgo. Okazis, ke Putnok senhomiĝis. En 1717 familio Serényi ricevis la apudan bienon (jam tiam estis paca historio). Tiu familio konstruis la nun videblan klasikisman kastelon en 1834. En 1860 trakonstruo okazis.
eta|Enirejo de la kastelo
Dum la socialismo oni profitis la konstruaĵon instituto por handikapuloj, nun ĝi estas privata posedaĵo, tamen neloĝata.

## Konstruaĵo 
La teretaĝa kastelo kun keloj situas sola en granda parko, sed en la parko troviĝas ankaŭ aliaj [servaj) konstruaĵoj. La kastelo formas L-majusklon. Antaŭ la enirejo estas portiko, pli supre estas timpano.

## Fontoj 
* http://www.kastelyutak.hu/index.php?option=com_content&task=view&id=409&Itemid=459  
* hungare kun multe da fotoj
* hungare kun multe da fotoj

Dosiero:Putnok Serényi kastély homlokzat1.jpg|Fasado de la kastelo
Dosiero:Putnok Serényi kastély bejárat1.jpg|Enirejo de la kastelo
Dosiero:Putnok Serényi kastély padlás bejárat.jpg|Enirejo por la subtegmento
Dosiero:Putnok Serényi kastély terem.jpg|Ĉambro en la kastelo
Dosiero:Putnok Serényi kastély díszkút.jpg|Puto en la kastela parko

Putnok
Kategorio:Putnok
Neĥbet

**Neĥbet** “Tiu de Neĥeb”, diino protektinto, en la naskiĝoj kaj militoj, laŭ la egipta mitologio.
[eta|180px|Neĥbet. Templo de [Kom Ombo.]]
* Nomo egipa: *Neĥbet*. greka dieco: Ilitio.

Neĥbet similis al blanka vulturo, kun ripozantaj flugiloj, kun la blanka krono de la Supra Egiptio. Kelkfoje kiel ino, kun lotusfloro, kobro, la ansa kruco, kaj la blanka krono. Kiel militista diino, tenante sagojn. Kielfoje kiel patrineca bovino.

En la mitologia historio, ŝi estas potenca kaj timiga diino, kiu situas apud Uaĝet, sur la kapo de Reo, aŭ de la faraono, por defendi ilin, elbuŝigante fajron kaj mortigante ĉion kion ŝi konsideru damaĝiga.

Ŝi estis ankaŭ demiurga diino kiu en la Piramidaj tekstoj, establas la kreadon per sep vortoj (simile al tiu de Neith).

Neĥbet estas diino origine el Neĥab, kultata ekde la egipta antaŭdinastia periodo. Ŝia templo troviĝis en Edfu. Ŝi estis nacia diino kaj patronino de *Neĥen* (Hierakompolo), la ĉefurbo de Supra Egiptio.

Kategorio:Egiptaj dioj
(17017) 1999 CJ138

**(17017) 1999 CJ138** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la projekto *Spacewatch*, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Uaĝet

**Uaĝet**, "Sinjorino de la Ĉielo", simbolas la ardan varmon de la Suno, kaj la fajroflamon. Poste konata kiel "Okulo de Reo". Ŝi ankaŭ simbolas la forton de la kreskado, la fekundecon de la grundo kaj de la akvoj. Ŝi estis la diino protektinto de la Suba Egiptio kaj de la faraono en la egipta mitologio. Ŝi estis reprezentita per kobro, aperanta en la krono de la Suba Egiptio.[eta|Funebra masko de [Tutanĥamono kun la kobro kaj la vulturo, simboloj de Uaĝet.]]
* Nomo egipta: **Uaĝet**, nomo greka: **Uto** aŭ **Buto**. Greka diino: Leto

Uaĝet estas bildigita kiel virino kun la ruĝa krono de la Suba Egiptio kaj la ureuso. Ankaŭ kiel kobro, sur korbo, kun la ruĝa krono. En aliaj okazoj kiel leonino kun la sundisko kaj la ureuso.

Ŝi estis filino de Anubiso kaj edzino de Hapi-Meht. Ŝi mamnutrigis la infanon Horuso, filo de Iziso, kaj protektis lin el Setho.

Diino protektinto de la faraono kaj Suba Egiptio. Ŝi estis parto de la reĝa titolo: "La Du Damoj" (Nomo de Nebti) kiu simbolas la regadon super la Du Teroj, Supra kaj Suba Egiptio. Ŝia nomo signifis "verdkoloran papiruson"; ankaŭ konata kiel "la verda", ĉar ŝi reprezentis la grundan fekundecon.

Uaĝet estis diino origine el Buto, kie ŝi estis la patronino, en la Suba Egiptio, kie ŝi havis faman orakolon. Ŝi estis kultata ankaŭ en Taniso.

Kategorio:Egiptaj dioj
Kategorio:Protektantaj dioj
17019 Aldo

**17019 Aldo** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Giuseppe Forti elde la Observatorio de Montelupo Fiorentino en Toskanio (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala amatora astronomo *Aldo Tombelli* (1921–2001), patro de la unua malkovrintino.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Maura Tombelli
Kategorio:Malkovrita de Giuseppe Forti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Nuno

**Nun** aŭ esperantige kiel **Nuno** estas la «praoceano» en la egipta mitologio, komuna elemento en ĉiuj kosmogonioj de la Antikva Egiptio. La termino *Nun* estas tiu uzata en la malfrua periodo, la plej arkaika formo estas *Nuu*.

Nun estas konsiderata bonfara dio, kelkfoje reprezentita kun homa formo aŭ kun kapo de rano (Hermopolo) kronata kun du altaj plumoj aŭ kun sia hieroglifa nomo surkape.
dekstra|eta|230px|Naunet kaj Nun
Nun estis komprenata kiel "koncepto"; estas la komuna komenco en ĉiuj kosmogonioj, la unua abstrakta substanco, la ĥaosa elemento, kiu enhavas la potencialon de la vivo, simboligita kiel ĥaosaj praakvoj, kiuj kovris la tutan universon.

En la komenco, antaŭ la kreado, nur ekzistis Nun (sed ĝi «ne ekzistas»), estas senviva oceano, senlima, ĉirkaŭata de plena mallumo, kiu ne estas la nokto, ĉar ĝi ankoraŭ ne estis kreita. La egiptaj sacerdotoj por priskribi tiun ĉi staton, nombris tiun senekzistan.

El Nun estiĝas spontane la vivo kiel demiurgo kiu nur pensas.
Sekve la demiurgo ekparolas kaj disiĝas de la *Nun* kiu konvertiĝas en la «praoceano». Ankoraŭ ĝi ne ekzistas kaj sekve, ne povas vidi tion kio okazas. Tiam la Demiurgo komentas al *Nun* la okazantaĵoj; la rakonto de la Demiurgo okazigante la respondon kaj la vekiĝon de la *Nun*, estas la origino de la parolo kaj la dialogo.

En tiu momento la Demiurgo moviĝas kaj estas la komenco de la Kreado. Ĉar la Demiurgo kaj la *Nun* vere ne estis parto de la Kreado.

Oni kredis ke, post la kreado, la akvoj de Nun ĉirkaŭis la Teron, kaj Nun iĝis la respondeculo je la jara inundo de Nilo, kaj de la subteraj akvoj kiuj difinis la limojn inter la mondo de vivintoj kaj tiu de la mortintoj.

Nun, kiel diigita koncepto posedas spiriton kiu estas la Suno.

## Kulto 
Nun, kiel praelemento neniam havis adorejojn nek festoj estis celebritaj je ĝia honoro. La sanktaj lagoj de la teologiaj centroj estis la bildo de tiu ĉi praa oceano kaj la loko kie ritoj estis celebritaj pere de simbolaj lavadoj.

Nun estas bildigita en preskaŭ ĉiuj egiptaj sanktejoj, sur la muroj de la temploj. En tomboj kaj papirusoj ĝi aperas tre ofte, identigita kun unu el la noktaj horoj.

Kategorio:Egipta mitologio
Kategorio:Egiptaj dioj
Kategorio:Kosmogonio
17020 Hopemeraengus

'*17020 *Hopemeraengus'''* estas asteroido de
la asteroida zono, malkovrita la  de la brita astronomo Ian P. Griffin elde
la observatorio de la *Astronaut Memorial Planetarium and Observatory* en Cocoa (Florido, Usono)

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Hope*, *Merope* kaj *Aengus'', gefiloj de la malkovrinto. 

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ian P. Griffin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Insulo Darwin

**Insulo Darwin** (ankaŭ nomata **Culpepper Island**) estas unu el la insuloj de la Galapagoj kaj apartenas al Ekvadoro. La areo de la insulo estas 0,98 km², la plej alta pinto 165 metroj. Ĝi fakte nur estas vizitata de krozoŝipoj kun subakvantoj. Iri sur la tero de la insuloj estas malpermesata por turistoj.

La insulo situas en la malproksima nordokcidento de la Galapagoj kaj tial estas malofte vizitata. Nur en 1964 ĝi estas por la unua fojo vizitata.

## Eksteraj ligiloj 
* Bildo de la insulo 
* Insuloj Wolf kaj Darwin, Cornell University 

eta|maldekstra|300px|La arko de Darwin apud la insulo

Darwin
Kategorio:Galapagoj
Kategorio:Charles Darwin
Listo de la montoj en la Ejfelo

[eta|la situo de la germania parto de la Ejfelo inter [Akeno, Kolonjo, Bonn, Koblenco kaj Treviro]]

La **Listo de la montoj kaj altaĵoj de la Ejfelo** enhavas selekton de montoj kaj altaĵoj de mezmontaro Ejfelo, germane Eifel, kiu etendiĝas grandparte en la germanaj federaciaj landoj Rejnlando-Palatinato kaj Nordrejn-Vestfalio, sed ankaŭ en Belgio kaj Luksemburgo. La mezmontaro apartenas al la Rejnlanda ardeza montaro.

Jen partoj de la Ejfelo:Ahrgebirge, Hohe Eifel, Altaj Marĉoj, Hürtgenwald, Kermeter, Meulenwald, Moseleifel, Nordeifel, Rureifel, Schneifel, Südeifel, Vennvorland, Vordereifel, Voreifel, Vulkaneifel, Westeifel kaj Zitterwald.

La plej alta monto de la Ejfelo estas Hohe Acht (746,9 m).

## Listo de montoj 
La listo konsistas el 5 kolumoj, ordigitaj laŭ alteco en metroj super marnivelo

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de montoj en la Rejnlanda Ardeza montaro
* Listo de montoj kaj altaĵoj en Nordrejn-Vestfalio
* Listo de montoj en Rejnlando-Palatinato

Kategorio:Montoj en la Ejfelo
Kategorio:Listoj
(17021) 1999 DS6

**(17021) 1999 DS6** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Georgij Korotkeviĉ

**Georgij Korotkeviĉ** () estis rusa kaj sovetunia esperantisto. Li esperantistiĝis komence de la 1930-aj jaroj, sukcesis travivi la Grandan Purigon en la dua duono de la 1930-aj jaroj, en kiu murdiĝis la plej gravaj gvidantoj de la tiutempa sovetunia Esperanto-movado, kaj en la fina fazo de Sovetunio en la 1980-aj jaroj en Moskvo estis inter la lastaj estraranoj de la Asocio de Sovetiaj Esperantistoj, kaj en 1989-1900 en la redakta teamo de la *Informbulteno* de la en januaro 1989 refondita Sovetrespublikara Esperantista Unio.

En la retejo de Sennacieca Asocio Tutmonda publikiĝis parto de intervjuo, kiu donas iom da informo pri lia esperantistiĝo:

## Literaturo 
* 
## Referencoj 
Kategorio:Sovetiaj esperantistoj
Kategorio:Rusiaj esperantistoj
17022 Huisjen

'*17022 *Huisjen'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Martin A. Huisjen*, mastrumanto ĉe *Ball Aerospace & Technologies'' por la disvolvo
de ĉiuj sciencaj instrumentoj sur la kosmosondilo Deep Impact. Lia teknika kaj komputila kontribuoj inkludas identigo de alternativaj modoj de legado por la detektilo de la proksima infraruĝa spektrometro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Edziĝpropono (teatraĵo)

***Edziĝpropono*** (ruse *Предложение*) estas unuakta teatraĵo (oficiale "ŝerco en unu akto") de Anton Ĉeĥov, verkita en 1888-1889 kaj unue publike prezentita en 1890. Ĝi estas rapide disvolviĝanta teatraĵo de dialogo-bazita enhavo kaj situacia humuro. La esperantlingva versio de la teatraĵo unuafoje publike prezentiĝis kadre de la 49-a UK 1964 en Hago, Nederlando, per la aktora grupo de la Internacia Arta Teatro kun du gastrolantoj el la Bulgara Esperanto-Teatro (BET), Belka Beleva kaj Anani Anev, reĝisorata kaj ĉefrolata de Srdjan Flego.
## Ĉefaj roloj 
* *Stepan Stepanoviĉ Ĉubokov*, viro 54-jara
* *Natalia Stepanovna*, lia filino, 25-jara
* *Ivan Vasilijiĉ Lomov*, 35-jaraĝa najbaro de Ĉubukov, granda kaj forta, sed tre suspektinda terposedanto

Kategorio:Teatraĵoj de Anton Ĉeĥov
Kategorio:Verkoj de 1888