open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miloslav Bogdanov

**Miloslav S. BOGDANOV**, (esperantigite: Diodono, Favorgloro) (nask. en urbeto Trn; mortis ĉirkaŭ 1914 en Sofio) estis bulgara notario kaj advokato en Sofio kaj aŭtoro de la unua Esperanto-lernolibro por bulgaroj kun vortaretoj Esperanto-bulgara kaj bulgara-Esperanto, 1889.

Bogdanov estis fondinto de la unua Esperanto-societo en Bulgario kaj eldoninto de la gazeto "Mondlingvisto" kaj de "La Espero" (baldaŭ ĉesintaj, 1889/91). Ĉ. 1908 li proklamis novan projekton de Lingvo Internacia, imitaĵon de Esperanto kun multa enmikso de bulgaraj vortoj, kun strange kombinita alfabeto.

## Verkoj 
* **1890**: Bogdanov, Miloslav S. Polen uchebnik za svetski-ut ezik ot Dr. Esperanto Chast vtora internac.-bulg. rechnik i chast treta bulg. internac. rechnik. PLENA LERNOLIBRO por la mondlingvo de D-r Esperanto. parto unua Plena Gramatiko. parto dua Vortaro Internacia-Bulgara kaj parto tria Vortaro Bulgara-Internacia. Sofia: Miloslav S. Bogdanov, 1890. [32] p. — pr. Pridvorna Pechatnitsa, Sofia. 15 x 11 cm.

Kategorio:Mortintoj en 1914
Kategorio:Bulgaraj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Amatus Van der Biest-Andelhof

eta|Karikatura bildkarto el ĉ. 1912
**Amatus VAN DER BIEST-ANDELHOF** estis flandra belgo kaj doktoro. Li naskiĝis en 1850 kaj mortis la  en Antverpeno.

Pioniro, estis vicprezidanto de Antverpena Grupo Esperantista, prezidanto de Belga Ligo Esperantista (BLE), direktoro kaj redaktoro de *Belga Esperantisto* kaj prezidanto de "La Sepo por la Sepa", la Loka Kongresa Komitato de la Universala Kongreso en 1911. Ano de la Lingva Komitato.

Pluraj tradukoj liaj aperis en *Belga Esperantisto* kaj kelkaj eniris la *Belgan Antologion* (1928).

Willem van der Biest estis lia filo.

## Eseoj 
* *Esperanto kaj la lingvoj de malvastaj landoj* (en *Belga Esperantisto*, marto 1910, paĝo 101) en kiu li apelacias al starigo de Esperanto-asocio de minacataj malgrandaj popoloj.

## Tradukoj 
* Georges Eekhoud : *La Servistineto* (en *Belga Esperantisto*, februaro 1910, paĝo 96)

## Bildaro 

Dosiero:1911 Posenaer 03 Sepestro - sepestrido.jpg|Subskribo kaj skribo de Amatus van der Biest-Andelhof en notlibro de Maria Posenaer, dum la Universala Kongreso de Esperanto en Antverpeno en aŭgusto 1911.
Dosiero:Slipo Van der Biest-Andelhof.jpeg

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj en Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Artikoloj  de kaj pri Amatus van der Biest-Andelhof en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Kategorio:Flandraj esperantistoj
Bildotabuloj por la instruado de Esperanto

***Bildotabuloj por la Instruado de Esperanto***  estas 103-paĝa bildoriĉa libro fare de Thora Goldschmidt, kiu kreis bildotabulojn por la instruado de fremdaj lingvoj.

En la jaro 1919 Johannes Dietterle, la tiama direktoro de la Saksa Esperanto-Instituto prizorgis eldonon en Esperanto, kiu aperis ĉe eldonejo Ferdinand Hirt und Sohn en la germana urbo Lepsiko.

Dua, korektita eldono sub la titolo *Esperanto per Instruaj Bildoj* aperis en 1921. La bildotabuloj eldoniĝis ankaŭ por la lingvoj franca, angla, itala kaj germana.

## Enhavo 
La tabuloj kaj la koncernaj tekstoj traktas temojn de la ĉiutaga vivo. La bildoj ebligu lerni la novan lingvon nur per tiu lingvo, ne uzante la gepatran lingvon. La libro liveras materialon por interparoloj inter instruisto kaj lernanto aŭ inter du lernantoj. Krom 35 bildotabuloj de Goldschmidt ĝi enhavas tekstojn, ekzercojn, fundamentan gramatikon kaj aliajn helpilojn por la lernado de Esperanto.
## Recenzoj
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/B en sia originala formo en la Interreto
* Bildotabuloj (SAT Kulturo)
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Esperanto-lernolibroj
Kategorio:Libroj de Johannes Dietterle
Kategorio:Verkoj el la esperantigita germanlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
BIL

**BIL** havas plurajn signifojn:

***bil** estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3.
***Bibliografio de Internacia Lingvo**
***Bilo**
***Bílá**
***Bílá Voda**
Wolfgang Biehler

**Wolfgang BIEHLER** (biler), aŭstrogermano, d-ro fil., lingvo-instruisto privata en Graz. Naskiĝis 5 majo 1892 en áslav (nun en SR). Esperantisto de 1921. Sekretaro de ES Stirio de 1931. Depost 1926 kunlaboranto de Aŭstria Esperantisto, rec. kaj trad. multajn verkojn: premiita ĉe Internaciaj Floraj Ludoj.

BIEHLER, Wolfgang
1740

**1740** estis superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1740 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Kapitano Vitus Bering, dano en la servo de Rusio, "malkovris" Alaskon
* Komenco de interregno en Sankta Romia Imperio, Maria Terezia iĝis regentino;
*Benedikto la 14-a iĝis papo;
*1-a Silezia Milito ekis;
*Aŭstria Hered-Vica Milito ekis;

## Naskiĝoj 
*27-a de junio: John Latham, angla ornitologo (m. 1837)
*15-a de aŭgusto: Matthias Claudius, germana verkisto (m. 1815)
*29-a de oktobro: James Boswell, skota verkisto (m. 1795)
*20-a de decembro: József Benkő, hungara pastro kaj botanikisto (m. 1814)
*23-a de septembro: Go-Sakuramachi, imperiestrino de Japanio (m. 1813)

## Mortoj 
*5-a de januaro: Antonio Lotti, itala komponisto (n. 1665)
*9-a de februaro: Vincent Lübeck, germana komponisto (n. 1654)
* 23-a de marto: Olaus Rudbeckius, la Juna, sveda anatomo, esploristo, naturalisto, botanikisto, ornitologo kaj profesoro de Medicino (n. 1660)
*28-a de oktobro: Anna Ivanovna, imperiestrino de Rusio (n. 1693)
*Karolo la 6-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (n. 1685)
Sutro

**Sutro** (sanskrito IAST: सूत, *sutra*; palia: *sutta*; ĉina: 经藏, vjetnama: *kinh;* aformismo; rita aŭ kanona traktato) estas tio kion oni nomas en Okcidento "klasikaĵon", "kanonon" aŭ eĉ, simple, "libron". La termino rilatas al spekulativaj skribaĵoj aŭ filozofiaj skribaĵoj verkitaj en la formo de aforismoj.

Sutro signifas en brahmanisma kaj hinduisma kunteksto: aforismo pri ritoj, moralo ktp. En budaisma kunteksto: sankta teksto, precipe pri prelego de la Budho aŭ de iu el liaj disĉiploj; vidu tripitako.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Sutro de la blanka lotuso de la sublima darmo
* Sutro de la koro de la perfekteco de saĝo

### Rilataj temoj 
;Budaismo
* Budaismo
* Budagoŝo
* LKategorio: Budhismaj tekstoj

;Hinduismo
* Jogo
* Upaniŝadoj
* Brahmao

## Bildaro 

Dosiero:Soutra du diamant.png|Sutro de la diamanto
Dosiero:Soutra du diamant ouvert.png|Sutro de la malfermita diamanto.
Dosiero:A Sanskrit manuscript of Lotus Sutra in South Turkestan Brahmi script.jpg|Sanskrita manuskripto de Lotusa Sutro en  Brahmaa manuskripto

Kategorio:Bramanismo
Kategorio:Terminaro de Budhismo
Kategorio:Hinduismo
Washington Irving

**Washington IRVING** (naskiĝis la 3-an de aprilo 1783 en Novjorko, mortis la 28-an de novembro 1859 en Tarrytown, Novjorkio) estis usona verkisto.

La filo de komercisto studis juron kaj fariĝis advokato. Plurfoje li vojaĝis al Eŭropo, laboris kiel ambasadoro en Britio kaj Hispanio.

La verkaro de Irving konsistas el humuraj/satirecaj verkoj pri la vivo en Eŭropo kaj Usono, krome el eseoj kaj biografioj. Influite i.a. de Oliver Goldsmith, Irving fariĝis la unua usona verkisto, kiu gajnis internacian renomon.

## Ministro al Hispanio 
En 1842, post subteno de Daniel Webster prezidento John Tyler nomumis Irving kiel ministro al Hispanio.
Irving estis surprizita kaj honorita, skribante ke "estos severa testo resti for de mia kara Sunnyside, sed mi revenos al ĝi pli bone ebligita por subteni ĝin komforte."

Kvankam Irving esperis, ke tia ministra posteno permesus al li amason da tempo por verki, Hispanio estis en stato de eterna politika renversiĝo dum la plej granda parto el lia permanenta ofico.

## Listo de verkoj 
* *A History of New York, from the Beginning of the World to the End of the Dutch Dynasty* (satiraĵo, 1809)
* *The Sketch Book of Geoffrey Crayon* (La skizlibro de Ĝefro Krajono) rakontoj, 1819/20
* *The Legend of Sleepy Hollow* (rakonto, 1820)
* *Bracebridge Hall* (rakontoj, 1822)
* *Tales of a Traveller* (Rakontoj de vojaĝanto) 1824
* *The Conquest of Granada* (historia verko, 1829)

## En Esperanto aperis 
* *El la Skizlibro*. El la angla originalo trad. H. L. Elvin. Leipzig: Ferdinand Hirt & Sohn, 1924. 65 p. (Internacia Mondliteraturo ; 6): Enhavas: Rip van Winkle; La fieraĵo de la vilaĝo; La fantoma fianĉo; La kampara preĝejo
* *La legendo de Dorm-valeto*. El la angla trad. Edwin Grobe. Tempe: Arizona Stelo, 1998
* *Tri noveloj*. El la angla trad. Edwin Grobe. Tempe: Arizona Stelo, 1998
* *Rip Van Winkle*. El la angla trad. Ionel Oneţ. Thaumiers: La Kancerkliniko, 2009.
* *Kampara vivado en Anglujo*. El la angla trad. Herbert M. Scott. Aperis en *Literaturo*, 1921, p. 39.
* *La abatejo de Westminster*. El la angla trad. O'Connor. Londono, 1906. 21 p.
* *La fantomfianĉo*. El la angla trad. A. Brill. Aperis en *La revuo*, volumo 2, p. 329.
* ''La floro de l' vilaĝo*. El la angla trad. Herbert M. Scott. Aperis en *La Brita Esperantisto*, 1911, p. 221.
* *La legendo de dorna kavo*. El la angla trad. H. M. Scott. Aperis en *Amerika Esperantisto*, 16. 
* *La legendo pri la postlasaĵo de la maŭro*. El la angla trad. L. Allen. Aperis en *Amerika Esperantisto*, 23.
* *Malĝojo pro la mortintoj*. El la angla trad. R. Whitaker. Aperis en *La Brita Esperantisto*, 1907, p. 116.
* *Rip Van Vinkl*. El la angla adaptis Ella Gibson. Aperis en *ELNA-Bulteno, 71.09, 3*.
* *Rip van Vinkl''. El la angla tradukis A. Krafft. Oak Park, 1907. 36p.

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj de Washington Irving ĉe la angla versio de Vikifontaro.

Irving, Washington
Irving, Washington
Irving, Washington
1783

**1783** estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1783 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Etienne Montgolfier kaj Joseph Montgolfier faris la unuan nemodelan balonon.
*La meso KV 427 komponita de Mozart.
*Unuaj bronzaj statuoj funditaj en Brazilo, verkoj de Valentim: "Nimfo Eĥo", "La Kasisto Narciso" kaj "Aligatoroj".
*Aleksandrovsk (Rusio) fondita.
*NGC 7789 eltrovita.

## Naskiĝoj 
* 12-a de januaro: Erik Gustaf Geijer, sveda historiisto, poeto, filozofo kaj komponisto (m. 1847)
*23-a de januaro: Stendhal (Marie-Henri Beyle), franca verkisto (m. 1842)
*3-a de aprilo: Washington Irving, usona verkisto (m. 1859)
*21-a de aprilo: Reginald Heber, angla pastro kaj verkisto (m. 1826)
*19-a de majo: Jan Nepomuk Štěpánek, ĉeĥa verkisto (m. 1844)
*24-a de julio: Simón Bolívar, venezuela naciisto kaj generalo (m. 1830)

## Mortoj 
*18-a de septembro: Leonhard Euler, svisa matematikisto kaj fizikisto (n. 1707)
*23-a de decembro: Johann Adolf Hasse, germana komponisto (n. 1699)
Bibliografia Gazeto

***Bibliografia Gazeto*** (en referencoj de samtempaj aliaj publikaĵoj ofte mallongigata "Bibl. Gazeto") estis kvaronjara eldonaĵo de Literatura Mondo en 1933; formato 15x22&nbsp;cm; tuta paĝonombro 72.

Ĝin redaktis Kálmán Kalocsay, multe kunlaboris Lajos Tárkony (Totsche). Ampleksan lokon okupis la detalaj recenzoj, estis rubriko "Revuo de revuoj", informoj pri Asocio de Esperantistaj Libro-Amikoj (AELA), kaj tiel plu. De 1934 la Bibliografia Gazeto estis anstataŭata per la periodaĵo *Lingvo Libro*.

## Eksteraj ligiloj 
* Jarkolekto 1933 de Bibliografia Gazeto en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Karmo

**Karmo kaj vipako** (sanskrite *karma-vipâka*, palie *kamma-vipâka*): ĉiuj agoj kaj faktoj (karmo) kaj ties sekvoj (vipako) laŭ iuj religioj, interalie Hinduismo, Ĝajnismo, Budhismo, Antropozofio kaj Spiritismo. Foje la vorto "karmo" estas erare uzita por inkluzivi kaj agojn kaj sekvojn, sed tio estas evitinda.

Laŭ la budhismo, karmo estas fakte ne la ago mem, sed la intenco malantaŭ la ago; senintenca ago do ne estas karma. La ĝajnismo havas alian interpreton, kaj inkluzivas ankaŭ senintencajn agojn en la karmokoncepto.

Spiritismo nomas la karmon *Leĝo de Kaŭzo kaj Efiko*.

## Filozofia analizo
### La problemo de malbono
Iuj fakuloj atentigas, ke neteismaj hindaj religioj ne postulas ĉiel bonvolan kreinton, kaj ke iuj teismaj skoloj atribuas komplikan personecon al la dioj. Ili estas personaj kaj kosmaj faciligantoj, en iuj skoloj similaj al la Demiurgo de Platono. Ĉi tiuj fakuloj asertas, ke rilatigo de karmo kaj la problemo de malbono estas misinterpreto sub la influo de okcidentaj tradicioj, troiganta aŭ miskomprenanta la naturon de teodiceo en la plej grandaj hindaj religioj. (Unu escepto estas la hindua skolo Nyāya-Vaiśeṣika, kiu konceptas ĉiel bonvolan kaj ĉionpovan kreinton, simile kiel kristanismo.) Multaj hindaj religioj pli elstarigas la evoluigon de la karma principo por la unua kaŭzo kaj natura justo fokuse al la homo, kontraste al okcidentaj religiaj principoj, kiuj fokusiĝas al la ecoj kaj povoj de Dio kaj dia juĝo. Iuj fakuloj, precipe pri la hindua skolo Nyāya kaj Śaṅkara en sia *Brahmasūtrabhāṣya*, asertas ke la karma doktrino implicas ekziston de Dio, kiu administras la medion de homo laŭ ties karmo, sed ili agnoskas, ke laŭ ĉi tiu interpreto karmo estas nenepra kaj nekapabla solvi la problemon de malbono. Arthur Herman opinias, ke la teorio de karmo kaj transmigrado solvas ĉiujn tri historiajn formulojn de la problemo de malbono, tamen agnoskante la teodiceajn konstatojn de Śaṅkara kaj Rāmānuja.

## Vidu ankaŭ 
* Darmo
* Jogo
* Reenkarniĝo
* Peko
* Teozofio

## Referencoj
Kategorio:Terminaro de Budhismo
Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Jogo
Kategorio:Spiritismo
Biblioteko Tutmonda

**Biblioteko Tutmonda** estas kolekto de literaturaj kaj sciencaj verkoj, laŭ formato de 17×10 cm, eldonita en la 1920-aj jaroj de la grava firmao Rudolf Mosse el Berlino. Trompiĝinte je la aĉetpovo de la Esperantistoj, Mosse transdonis la tutan librokvanton al la firmao Ellersiek, ankaŭ el Berlino. Entute aperis 25 numeroj.

## Eroj de la serio 
* 1. *Mateo Falcone kaj aliaj rakontoj* de Prosper Mérimée, tradukis J. Borel
* 2-4. *La Malgranda Johano* de Frederik van Eeden, tr. H. J. Bulthuis, L. K.
* 5-6. *La Arto de Memdisciplino: Psikagogio* de Charles Baudouin
* 7-8. *Norda Vento* de Frederiko Karinthy, tr. Karlo Bodó
* 9. *La Sonĝo de Makaro* de Vladimir G. Koroleno, el la rusa trad. M. Ŝidlovskaja
* 10. *Niĉjo Mensogulo* de Ioan Alexandru Brătescu-Voineşti, trad. T. Morariu
* 11-12. *Grekaj Papirusoj* de Julius Penndorf
* 13-14. *La Vojaĝoj kaj mirigaj aventuroj de Barono Münchhausen*, tradukis Applebaum
* 15-17. *La Kapitanfilino* de A. S. Puŝkin, tr. M. Ŝidlovskaja
* 18-19. *La Homa Lingvo* de W. E. Collinson
* 20. *Bonhumoraj Rakontoj* de Janus Korczak, tr. Anna Weinstein
* 21-22. *La Evoluo de Telefonio* de Ir. J. R. G. Isbrücker
* 23-25. *La Cikoni-kalifo* de Miĥaelo Babits

## Bildaro 

Dosiero:1926 Mateo Falcone.jpg|n-ro 1
Dosiero:Malgranda Johano 1926.jpg|n-roj 2-4
Dosiero:1926 Norda Vento.jpg|n-roj 7-8
Dosiero:1927 La Sonĝo de Makaro.jpg|n-ro 9
Dosiero:1927 Mensogulo kaj aliaj noveloj.jpg|n-ro 10
Dosiero:1927 La Kapitanfilino.jpeg|n-roj 15-17
Dosiero:1929 Cikoni-kalifo.jpg|n-roj 23-25

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/B en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Esperanto-libroserioj
North Thoresby

eta|300px|Preĝejo de Sankta Heleno en North Thoresby

**North Thoresby** estas vilaĝo en la angla provinco Lincolnshire

Ĝi situas inter la du urboj Grimsby kaj Louth.

Loĝantaro – 1000

La regiono estas ĉefe agrikultura sed la plej multe da homoj laboras en la urbo Grimsby aŭ en la industrio apud la rivero Humber.

Kiel multe da vilaĝoj en la regiono la nomo finiĝas per la literoj BY (pr. bi). Tio signifas ke la vilaĝo estis starigitaj per la vikingoj.

Apud la vilaĝo oni trovis ke la romianoj kreskigis vinberojn do ŝajne tiam la veterkondiĉoj estis pli mildaj.

La preĝejo de S-ta Helena estis konstruita en la 12-a jarcento.
Troviĝas alia preĝejo de la metodista konfesio. La metodistoj estis tre fortaj en la regiono kaj ili konstruis la unuan lernejon en la vilaĝo en 1853.

En la vilaĝo troviĝas elementa lernejohttp://norththoresbyschool.weebly.com, du trinkejoj (kun restoracioj), tri butikoj, farmacio , komuna halo, du sportkampoj – unu por futbalo la alia por kriketo - kaj globludejo.

Kategorio:Vilaĝoj de Lincolnshire
Edith Wharton

eta|dekstra|200px
**Edith WHARTON** , aŭ origine **Edith Newbold JONES** (naskiĝis la 24-an de januaro 1862 en Novjorko, mortis la 11-an de aŭgusto 1937 en St.-Brice-sous-Forêt, Francio) estis usona verkistino.

Kiel filino de riĉa Novjorka familio, ŝi ricevis privatan instruadon. En la jaro 1885 ŝi edziniĝis al Edward Robins Wharton, sed la geedzoj disiĝis en 1913. Ekde 1907 ŝi vivis ĉefe en Eŭropo. Inter ŝiaj amikoj estis famuloj kiel ekz. Theodore Roosevelt, Ernest Hemingway, Henry James kaj Jean Cocteau.

La verkaro de Edith Wharton konsistas ĉefe el realismaj socikritikaj romanoj kaj rakontoj. Pro sia plej fama romano *The Age of Innocence* ŝi gajnis la Premion Pulitzer en la jaro 1921.

## Listo de verkoj
**The House of Mirth* (romano, 1905)
**Xingu and Other Stories* (rakontoj, 1916)
**The Age of Innocence* (romano, 1920)
**The Glimpses of the Moon* (romano, 1922)
**A Son at the Front* (romano, 1923)
**The Writing of Fiction* (literaturscienca verko, 1925)
**Here and beyond* (rakontoj, 1926)
**Twelve Poems* (poemoj, 1926)
**A Backward Glance* (membiografio, 1934)
**The Buccaneers* (romano, eld. 1938)

## En Esperanto aperis
*Aliaj Tempoj

Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Rebecca West

**Rebecca WEST**, origine: Cecily (aŭ Cicily) Isabel FAIRFIELD (* la 25an de decembro 1892 en County Kerry, Irlando, † la 15an de marto 1983 en Londono) estis verkistino kaj ĵurnalistino. Sian pseŭdonimon Rebecca West ŝi elektis laŭ figuro el la dramo *Rosmersholm* de Henrik Ibsen.

Rebecca West forte interesiĝis pri la psikoanalizo de Sigmund Freud kaj pri aktualaj politikaj temoj. Ŝi engaĝiĝis por samaj rajtoj por viroj kaj virinoj kaj subtenis la movadon de la sufragetoj. Krom romanojn ŝi verkis vojaĝraportojn, traktatojn kaj eseojn.

## Listo de verkoj 
* *Henry James* (traktato, 1916)
* *The Return of the Soldier* (romano, 1918)
* *The Judge* (romano, 1922)
* *Black Lamb and Grey Falcon* (vojaĝraporto, 1941)
* *The Meaning of Treason* (eseoj, 1947)
* *The Fountain Overflows* (romano, 1957)
* *The Birds Fall Down* (romano, 1966)

Kategorio:Anglalingva literaturo
Kategorio:Irlandaj verkistoj
Kategorio:Irlandaj feministoj
Kategorio:Skotaj verkistoj
Kategorio:Modernismaj verkistoj
Kategorio:Britaj eseistoj
Kategorio:Britaj veturverkistoj
Kategorio:Britaj virinbalotrajtistoj
Kategorio:Britaj feministoj
Kategorio:Britaj socialistoj
Kategorio:Britaj kontraŭkomunistoj
Kategorio:Britaj kontraŭfaŝistoj
Kategorio:Damoj Komandoroj de la Ordeno de Brita Imperio
Kategorio:Britaj diistoj
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Virinoj
Ĵaluzo

**Ĵaluzo** estas mikso de negativaj sentoj: timo ĝis paniko pri perdo aŭ difekto de iu sia posedaĵo, partnero; kolero ĝis kolerego pri la partnero de sia partnero kaj la supozitaj rivaloj; etvalora sento.

Male al envio, la ĵaluzo estas timo pri perdo de io aŭ io, dum envio estas deziro de posedo pri io aŭ iu, kiu apartenas al aliulo.

Arda ĵaluzo ofte kondukas al murdo de la amatita persono kaj la rivalo.

## Ĵaluzo en literaturo 
* Tragedio *Othello* de Ŝekspiro estas fama priskribo de ĵaluzo.
* La ĉefa verko de Fernand Crommelynck estis *Le Cocu magnifique* (La grandioza kokrito, 1920), 'lirika farso' pri la temo de la ĵaluzo de amanto. Bruno estas edzo de la bela Stella. Li dediĉas sin al skribado de leteroj por malkleraj vilaĝanoj, multaj el kiuj estas direktitaj al lia edzino. Li konvinkiĝas ke lia timo esti kokrita povas esti evitata nur per la certigo koni ke li estas kokrita. Tiele li proponas sian edzinon unue al sia plej bona amiko kaj poste, kiam tio malsukcesas, al ĉiuj junuloj de la vilaĝo. Tio rezultas en tutrompo de la vilaĝa vivo.

## Vidu ankaŭ 
* Ĵaluzo, kanto de Kore

Kategorio:Emocioj
Kategorio:Interpersona rilatado
Kategorio:Narcisismo
Tanjur

**Tanjur** (tibete, [tanĝur]): la komentarioj al la tibeta Tripitako, Kanjur. Ĝi enhavas 3626 tekstojn en 224 volumoj.

Kategorio:Budhismo
Arthur Troop

**Arthur TROOP** (naskiĝis la 15-an de decembro 1914 en Lincoln, ĉefurbo de la provinco Lincolnshire, Anglio - mortis la 30-an de novembro 2000 en Peterborough) estis fondinto de Internacia Polica Asocio (IPA), kies esperanta devizo *Servo per Amikeco* aperas sur la asocia blazono, vaste reproduktata en medaloj, filatelaĵoj ktp.

Li studis en Ruskin College, Oksfordo. La  li fariĝis policano kaj la  li fondis la organizaĵon IPA, pro kiu li estis honorita en 1965 per *British Empire Medal*.

## Eksteraj ligiloj 
* IPA ĉefpaĝo 
* Internacia policoĉapo-kolektaĵo 

Kategorio:Anglaj policistoj
Teravado

**Teravado** (palie *theravāda*, sanskrite *sthaviravāda*): "instruo de la plejaĝuloj", la budhisma skolo bazita sur la palia versio de la Tripitako kaj ĝiaj mezepokaj komentarioj de Buddhaghosa kaj aliaj, disvastiĝinta precipe en Cejlono/Srilanko, Birmo, Siamo/Tajlando, Laoso kaj Kamboĝo; foje erare konfuzita kun hinajano. Komparu ankaŭ mahajano.

*Visuddhimagga* (Palio; Esperante, *La Vojo de Purigo*), estas granda traktato en la doktrino de Taravada Budhismo verkita de Budagoso ĉirkaŭ 430 en Srilanko. Ĝi estas kompleta manlibro konciziganta kaj sistemiganta kaj la teoriajn kaj la praktikajn instruojn de la Budho kiel ili estis komprenitaj de la grandaĝuloj de la monaĥejo Mahaviharo en Anuradapuro, Srilanko.

## Vidu ankaŭ 
* Palio
* Bengalaj budhistoj
* Budaismo


Kategorio:Hinajano
Kategorio:Terminaro de Budhismo
Biblioteko de Davidov

La **Biblioteko de Davidov** estas unu el la plej famaj fruaj Esperanto-bibliotekoj, nomita laŭ sia kreinto Georgo K. Davidov en la apudvolga gubernia urbo Saratov, Rusio. Ĝi estis la plej ampleksa kaj kompleta kolekto de fruaj Esperanto-publikigaĵoj. Ĝi perdiĝis, kaj restis nur la katalogo, kiu estas grava bibliografia helpilo por studoj pri la frua periodo de Esperanto. Tiu biblioteko mem perdiĝis post la oktobra revolucio en la frua epoko de Sovetunio.

Ankaŭ estas atentindaj la statistikaj laboroj de Davidov pri eldonitaj Esperanto-lernolibroj, originala kaj tradukita Esperanta literaturo ("titolaroj") kaj pri Esperanto-gazetaro.

Ĝin poste superis la *Bibliografio de Internacia Lingvo* de Petro Stojan de 1929.

## EdE raporto 
En *Enciklopedio de Esperanto* raportis pri ĝi Ivan Ŝirjaev.

Ĝia katalogo aperis dufoje: en 1908 ĉe Möller & Borel en Berlino kaj en 1911 ĉe Germana Akademia Esperanto-Ligo. Laŭ tiu ĉi dua eldono la biblioteko havis 1996 titolojn de libroj, broŝuroj kaj propagandaj folioj presitaj kaj hektografitaj (10.000 titolojn de ĉiaj eldonaĵoj en kaj pri Esperanto enkalkulante muzikaĵojn, ilustritajn poŝtkartojn, fotografaĵojn, propagandajn markojn ktp.) jene dividitajn (statistiko de Esperantista Centra Oficejo - ECO) laŭ decimala klasifiko:
* Filologio-lingvoscienco 53.90% 
* Literaturo 18.98% 
* Historio-geografio 7.16% 
* Bibliografio 3.00%
* Socialaj sciencoj 3.26% 
* Aplikataj sciencoj 5.26% 
* Belartoj 3.66% 
* Religio 1.86%
* Ekzaktaj sciencoj 1.56% 
* Filozofio 1.36% 

Post la Rusa Revolucio 1917 la soveta registaro naciigis la bibliotekon, sed en 1921 pro malgrandigo de la regna buĝeto, "Saratova Polit-Prosvet" (Liberiga Regna Institucio) rifuzis ĝian administran kaj financan prizorgadon. Privataj Esperantistoj (Sajapin, E. Ananjeva) faris heroajn klopodojn por konservi la bibliotekon, (1. Sennaciulo, 1925, n-ro 33), kiam tiu magazena ejo, kie estis la biblioteko lokita, estis luigata al privatulo. En 1922 la bibliotekon prenis sub sian protekton Saratova Esperanto-Societo, en februaro 1923 la gubernia filio de Sovetlanda Esperantista Unuiĝo (SEU), kies ĝenerala sekretario Sajapin kun sia familio ekloĝis en ĝia malvasta trapolvita ejo. Ĉar la sama ejo servis ankaŭ kiel Esperanto-klubo, kursejo kaj librodeponejo, Sajapin estis devigata por du jaroj sigeli la ŝrankojn, por ke ne pereu la librotrezoro. Fine en 1925 la Saratova Gubernia Polit-Prosvet komencis akceptadi kaj inventarigi tiun ĉi multekostan popolan propraĵon, sume 9 500 ekzemplerojn ĉiuspecajn.

## Referencoj 

Kategorio:Biblioteka katalogo
Kategorio:Bibliotekoj
Kategorio:Esperanto en Rusia Imperio
Bibliografio de Internacia Lingvo

***Bibliografio de Internacia Lingvo*** (**BIL**) estas historia sistema katalogo de planlingvaj publikigaĵoj, kiun ellaboris kaj komentariis Petro E. Stojan. Ĝenevo: UEA, 1929, 560 p., formato 24x16 cm. Represo Hildesheim, Novjorko: Georg Olms 1973 kun bibliografia aldono de Reinhard Haupenthal.

## Enhavo
BIL registras 6333 bibliografiajn erojn de difinita minimuma amplekso. Ĉe multaj gravaj verkoj, ekzemple ĉe vortaroj, troviĝas mallongaj recenzaj notoj. En la komenco troviĝas listo de pli ol 300 artefaritaj lingvoj ĝistiamaj. Fine de la libro troviĝas kompara teksto (Patro nia) en multaj el la lingvoj kaj (nekompleta) alfabeta indekso de personoj. La aranĝo laŭ temoj ne konformas al hodiaŭaj kutimoj, tiel ke oni unue devas lerni la ordo-sistemon de BIL por labori per ĝi.

## Moderna juĝo 
eta|maldekstre|100px|
BIL ĝis hodiaŭ restis la bibliografia norm-verko de la interlingvistiko. La Esperanto-publikigaĵojn de la periodo ĝis 1913 jam registris la katalogo de la biblioteko de Davidov. Por la jaroj post 1929 mankas kompleta bibliografio. La hodiaŭ plej ampleksa kaj plej facile en la reto konsultebla registro estas la elektronika katalogo de la Kolekto por Planlingvoj de la Aŭstruja Nacia Biblioteko.

## Historiaj recenzoj de 1930 kaj 1933
## Eksteraj ligiloj 
* *Bibliografio de Internacia Lingvo* (1929) enrete : https://bibliotekoj.org/esperantajbitoj/PDF/STOJAN%20-%20Bibliografio%20de%20internacia%20Lingvo.pdf
* *Enciklopedio de Esperanto*/B en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de  CDELI 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing* 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
*Katalogo de Libraro Ludovika
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1973
Kategorio:Interlingvistiko
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de CDELI 
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Historio de mezepoko

Epoko de eŭropa historio, kiun oni ĝenerale limigas ekde falo de la Romia imperio kaj ĝis malkovro de ameriko fare de Kristoforo Kolumbo t.e. 1492 (foje oni prenas kiel findaton 1453: kapto Konstantinopolon fare de la osmanidoj).

Temoj rilataj:

## Civilizotrajtoj
*Feŭdismo
*Heraldiko
*Kavaliro
*Sankta Romia Imperio
*Trobadoroj

## Homoj
*Listo de papoj
*Hohenstaŭfoj
*Kapetidoj
*Karolidoj

## Eventoj
*Krucmilito
*Centjara milito
* Medicino kaj Kirurgio kaj la Katolika Eklezio dum Mezepoko

## Esperanto 
*Okuloj*, novelaro de Marjorie Boulton: «Mezepoka historio», "kortuŝa rakonto, kvazaŭlegendo pri kompatema kaj kompatinda reĝo trafita de lepro".

Kategorio:Historio
Alford

eta|200px|dekstra|Alford - Muelejo
**Alford** estas malgranda urbo en la angla provinco Lincolnshire. Thomas Paine loĝis en la urbo en 1764 dum proksimume unu jaro kiam li laboris kiel kolektanto de impostoj. La malnova muelejo konstruita en 1837 ankoraŭ funkcias.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la urba konsilio 

Kategorio:Urboj de Lincolnshire
Hinajano

**Hinajano** (en Sanskrito kaj Palio, हीनयान ['hiːnǝjaːnǝ]) signifas "malvalora veturilo" (ofte tradukita kiel "malgranda veturilo", sed *hīna* havas signifon kvalitan pli ol kvantan) kaj estas malestima termino uzita en Mahajano por paroli pri certaj fruaj Sanskritobazitaj kaj nun delonge malaperintaj skoloj de budhismo, kaj pri virtuala budhisma skolo verŝajne ekzistinta nur kiel polemika modelo. La vorto estas ofte uzata, tute erare, por paroli pri la Paliobazita branĉo de budhismo, Teravado.

## Etimologio 
La vorto *hīnayāna* estas formita de *hīna*: *eta*, *povra*, *malsupra*, *abandonita*, *difektita*; kaj *yāna*: *veturilo* en la senco de ilo por atingi vekiĝon.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.guoxue.com/www/xŝ/txt.asp?id=963 
* http://www.dhammakaya.or.th  
* http://www.dhammakaya.tc  
* http://www.urbandharma.org/udharma3/theramaya.html 

## Referencoj 
Kategorio:Terminaro de Budhismo
Esperantista klubo en Brno

La **Esperantista klubo en Brno** estas la plej malnova esperanto-klubo en Ĉeĥio kaj sur la teritorio de la iama Aŭstrio-Hungario. Ĝi daŭrigas la tradicion de la *Unua societo de aŭstriaj esperantistoj*, kiu fondiĝis en Brno, la ĉefurbo de Moravio, jam en la jaro 1901.

## Programo kaj rilatoj kun aliaj grupoj 
Flanke de la *Esperantista klubo en Brno* ekzistis dum la jaroj 2003 ĝis 2014 en la urbo ankaŭ Societo por la internacia lingvo Esperanto en Brno, kiu estis memstara civitana asocio registrita laŭ la ĉeĥia juro, sed kiu kunlaboris kun la klubo kaj kunhavis kun ĝi signifan parton de la membraro. Kunvenoj de la klubo okazas ĉiusemajne en la urbocentro. La iama Societo antaŭe preparadis komunan programon kun la klubo ĉiun trian merkredon en la urboparto Kohoutovice, kutime kun pli nombra partoprenantaro.

Krom la du menciitaj grupoj ekzistas en Brno ankaŭ neformala grupo kun nomo **Brna klubo de ĈEJ**, kiun konsistigas la lokaj reprezentantoj de Ĉeĥa Esperanto-Junularo (ĈEJ) kiuj vivas aŭ studas en Brno kaj ĉirkaŭaĵo.

## Historio 
*La historio de la Esperantista klubo en Brno estas priskribita en apartaj artikoloj, el kiuj ĉiu priskribas unu periodon laŭ jar-intervaloj:*

## Vidu ankaŭ 
* Prezidantoj de la Esperantista klubo en Brno
* Esperanto-eldonaĵoj eldonitaj en Brno
* Sekcio Esperantistoj en la artikolo pri Brno

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Klubo de esperantistoj Brno *(ĉeĥe, esperante)*
* Societo por la internacia lingvo Esperanto en Brno 
* Historio de Esperantista klubo en Brno *(esperante)*


Brno
Kategorio:Esperanto-movado en Brno
Kategorio:Esperanto en 1901
Historio de la Esperantista klubo en Brno (1939-1945)

__NOTOC__
La historio de la Esperantista klubo en la urbo Brno estas priskribita en apartaj artikoloj, el kiuj ĉiu priskribas unu periodon laŭ jar-intervaloj:

]]
Jen la kroniko de **1939 ĝis 1945**.

## 1939 
1939: nova kurso, sed ĝi restis nefinita, intervenis la okupacio. En aprilo 1939 alveturis Gestapo al la tiama prezidanto de la Klubo prof. Theodor Kilian postulante de li la kluban korespondaĵon. Samtempe venis aliaj Gestapanoj al la tiama vicprezidanto Hoffner kun la sama postulo. Ambaŭ samideanoj deklaris, ke la kluba kore-spondaĵo troviĝas ĉe la sekretario. La sekvintan tagon venis gestapanoj al J. Vondroušek, sed tiu lerte informita de Kilian, forigis ĉiujn leterojn, kiuj povis esti danĝeraj. Kiel jam estis menciite, la Klubo ekde aŭtuno 1937 ĝis marto 1939 korespondis kun pluraj kluboj, ĉefe kun la klubo en Chingford apud Londono kaj informis la anglajn esperantistojn laŭ vero pri situacio en ĈSR, pri germanaj planoj kaj postuloj, la maja mobilizo, pri minoritataj rajtoj, minoritata juro ĉe ni, pri la septembra krizo kaj fina kapitulaco ktp. Ĉe J. Vondroušek estis faritaj du traserĉoj, la korespondaĵo kaj protokollibro el la jaro 1938 estis konfiskitaj. 

## 1940-1944 
1940: fine en junio Gestapo ordonis forigon de stacidomaj tabuloj kaj likvidon de la Klubo. Sed ankaŭ tiam ĉiu firme staris sur sia loko kaj nur fine de aprilo, kiam komenciĝis domtraserĉoj kaj kruda enketado ĉe Gestapo, estis rekomendite al la kursanoj disiri. La klubvesperoj plu daŭris, ankaŭ en la jaro 1940, sed ne plu en aparta ejo. En junio 1940, laŭ ordono de Gestapo kaj minaco, ke sekvos la plej severaj punoj, la Klubo formale likvidiĝis. Malgraŭ tio la kunvenoj sekrete plu daŭris, ĝis aŭtuno l94l, kiam estis proklamita escepta punrajto. Plenajn ses jarojn daŭris la milito detruinta kelkdek milionojn da homoj kaj senmezurajn valorojn. Kaj kion neniu ĉesis kredi realiĝis, plejparte ni ĝisvivis la grandegan feliĉon, la pacon kaj liberon. 

## 1945 
1945: la unua postmilita kunveno (12.6. je dat-reveno de likvido de la klubo la 12.6.1940) elektis kiel prezidanton Josef Vondroušek; aperis novaj laborantoj, kiel profesoro de konser-vatorio Vilibald Scheiber, D-ro Jan Geryk k.a.; la Klubo estis la unua, kiu  rekomencis agadon en la liberigita Ĉeĥoslovakio, per regulaj kunvenoj kun firma programo; Bedaŭrinde la radio-stacio de Brno estis tiom detruita pro la militsekvoj, ke la tradicion de "Verda Stacio" devis transpreni Prago. 

Kategorio:EK Brno
Prezidantoj de la Esperantista klubo en Brno

Jenaj personoj estis **prezidantoj de la Esperantista klubo en Brno**:

* 1901 Karel Pelant, redaktoro
* 1903 Augustin Skaunic
* 1904 Jan Kajš, kompostisto
* 1905 František Racek
* 1906 Jan Kajš, kompostisto
* 1907-1908 Antonín Tomášek, tajloro
* 1909 Albín Kroupa, revizoro
* 1910-1911 Antonín Waiser, oficisto
* 1912-1913 Domin Konečný, poŝta oficisto
* 1919 Inĝ. Jaroslav Sítko, fervoja inspektoro
* 1921 Inĝ. Vincenc Kroužil, mezlerneja profesoro
* 1922 Rudolf Fridrich, gimnazia profesoro 
* 1924 Inĝ. Jaroslav Sítko, fervoja inspektoro
* 1925-1928 Rudolf Fridrich, gimnazia profesoro
* 1929 Josef Bednář, direktoro de komerca lernejo
* 1930 Josef Vondroušek, bankoficisto
* 1931-1932 František Baďura, polica inspektoro
* 1933 František Válka
* 1934 Jaromír Hoffner, kleriko, instruisto
* 1936-1940 Theodor Kilian, mezlerneja profesoro
* 1945 Josef Vondroušek, bankoficisto
* 1970 Inĝ. Jan Werner, arkitekto
** (Josef Vondroušek elektita Honora Prezidanto)
* 1971 Josef Vondroušek
* 1988 Zdeněk Hršel, dokumentisto kaj inform-teknikisto 
* 2009 Miroslav Malovec, normigisto kaj vendisto
** (Zdeněk Hršel elektita honora prezidanto)
* 2021 Milan Kolka, komputilisto

Kategorio:EK Brno
SOV

**SOV** havas plurajn signifojn:

* **sov** estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3.
* **Subjekto Objekto Verbo**
* **Antonín Sova**
* **Sisteme Ordigita Vortaro**
Rainer Werner Fassbinder

**Rainer Werner FASSBINDER** [rajner verner FASbinder] (naskiĝis la 31an de majo 1945 en Bad Wörishofen; mortis la 10an de junio 1982 en Munkeno) estis germana reĝisoro, aktoro kaj scenaristo.

Li unue fariĝis aktoro kaj laboris en diversaj teatroj. En la jaro 1968 li kunfondis la teatran komunumon antitheater, kiu prezentis de Fassbinder mem verkitajn teatraĵojn pri aktualaj politikaj temoj. Preskaŭ sen mono, sed kun granda entuziasmo la teamo en 1969 kreis sian unuan filmon: *Liebe ist kälter als der Tod*, amo estas pli malvarma ol la morto. En 1971 la grupo disiĝis.

Post ne tre sukcesa agado kiel direktoro de la Frankfurta teatro *Theater am Turm*, li en 1975 finis sian teatran karieron, por dediĉi sin plene al la televido kaj la kino.

Rainer Werner Fassbinder mortis de trodozo da drogoj.

## Listo de dramoj 
* *Katzelmacher* (1968)
* *Iphigenie auf Tauris von J. W. von Goethe* (1968)
* *Die Bettleroper* (1969 - laŭ dramo de John Gay)
* *Das Kaffeehaus* (1969 - laŭ komedio de Carlo Goldoni)
* *Paradise sorry now* (1969)
* *Das brennende Dorf* (1970)

## Listo de filmoj 
* *Liebe ist kälter als der Tod* (Germanio, 1969)
* *Katzelmacher* (Germanio, 1969)
* *Das Kaffeehaus* (Germanio, 1970)
* *Warum läuft Herr R. Amok?* (Germanio, 1970)
* *Händler der vier Jahreszeiten* (Germanio, 1972)
* *Die bitteren Tränen der Petra von Kant* (Germanio, 1972)
* *Angst essen Seele auf* ("Angoro manĝas la animon", Germanio, 1974)
* *Fontane Effi Briest* (Germanio, 1974 - laŭ romano de Theodor Fontane)
* *Chinesisches Roulette* (Germanio/Francio, 1976)
* *Eine Reise ins Licht - Despair* (Germanio, 1977 - laŭ romano de Vladimir Nabokov)
* *Die Ehe der Maria Braun* (Germanio, 1978)
* *Lili Marleen* (Germanio, 1980)
* *Lola* (Germanio, 1981)
* *Querelle - Ein Pakt mit dem Teufel* (Germanio, 1982 - laŭ romano de Jean Genet)
* *Die Sehnsucht der Veronika Voss* (Germanio, 1982)

## Listo de televidproduktaĵoj 
* *Acht Stunden sind kein Tag* (serio, 1972/73)
* *Berlin Alexanderplatz* (serio, 1980 - laŭ romano de Alfred Döblin)

Kategorio:Germanaj reĝisoroj
Kategorio:Germanaj aktoroj
Kategorio:GLAT-verkistoj
Kategorio:GLAT-artistoj
Nobel-premiitoj aprobintaj, studintaj aŭ uzintaj Esperanton

**Nobelpremiitoj kaj Nobelmemorpremiitoj** studintaj aŭ uzintaj Esperanton, kaj aliaj kun aliaj rilatoj al la lingvo. La listoj estas malkompletaj.

Premiitoj studintaj (+) aŭ uzintaj (*):

Premiitoj iel alie en rilato kun Esperanto:

Hannes Alfvén, premiito pri fiziko 1970, kaj Linus Pauling estis honoraj prezidantoj de la Universala kongreso 1972 en Portlando, Usono.

## Vidu ankaŭ 
* Selma Lagerlöf, nobelpremiito pri literaturo en 1909, tradukita al esperanto

## Fontoj 
Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Nobel-premio
Nobel-premiitaj esperantistoj
Katherine Mansfield

**Katherine MANSFIELD**, aŭ origine: Kathleen Mansfield BEAUCHAMP (* la 14-an de oktobro 1888, † la 9-an de januaro 1923) estis angla modernisma verkistino.

Naskiĝinte en Wellington, Novzelando ŝi pasigis la plej grandan parton de sia vivo en Anglio. Ŝia vivo estis plena de sortobatoj: Sian unuan edzon ŝi post tre mallonga tempo forlasis; graveda ŝi vojaĝis al Germanio, kie ŝi naskis mortan bebon. Reveninte al Londono ŝi konatiĝis kun la verkisto John Middleton MURRY, kiu en la jaro 1918 fariĝis ŝia dua edzo. Pro tuberkulozo ŝi pasigis longan tempon en diversaj sanatorioj en Svislando kaj Francio. Ŝi mortis en 1923 en Fontainebleau, Francio.

## Listo de verkoj 
* *In a German Pension* (rakontoj, 1911)
* *Prelude* (rakontoj, 1918)
* *Bliss* (rakontoj, 1920)
* *The Garden Party and Other Stories* (rakontoj, 1922)
* ''The Dove's Nest* (rakontoj, 1923)
* *Poems* (poemoj, 1923)
* *Something childish* (rakontoj, eld. 1924)
* *Journal of K. M.* (taglibro, eld. 1927)
* *The Letters of K. M.* (leteroj, eld. 1928)
* *The Aloe* (rakontoj, eld. 1930)

## En Esperanto aperis 
* *La ĝarden-festo* / el la angla trad. Ellen Lymburn. - Wellington : Nov-Zelanda Esperanto-Asocio, 1985. - 22 p. - (Serio Sudaj Floroj ; 5)
* *La ĝardenfesto ; Ĉe la golfo ; La pupa dometo'' / el la angla trad. Ellen Lymburn... - Wellington : Nov-Zelanda Esperanto-Asocio, 1988. - 38 p. - (Serio Sudaj Floroj ; 7)

Kategorio:Anglalingvaj verkistoj
Kategorio:Novzelandaj verkistoj
Kategorio:Ambaŭseksemaj verkistoj
Kategorio:Taglibristoj
Kategorio:Verkistinoj
Christine Brückner

**Christine BRÜCKNER** , aŭ origine: **Christine EMDE** (* la 10an de decembro 1921, † la 21an de decembro 1996) estis germana verkistino.

Ŝi naskiĝis en Schmillinghausen (nuntempe parto de Bad Arolsen en Hesio), kiel filino de pastro. Ŝi unue laboris ekz. kiel librotenistino kaj bibliotekistino kaj studis arthistorion, germanistikon kaj psikologion. En la jaro 1954 ŝi gajnis la ĉefpremion en literaturkonkurso kaj ŝi decidis dediĉi sin plene al la verkado.

De 1980 ĝis 1984 ŝi estis la prezidantino de la germana PEN-Centro. Kune kun sia edzo, la verkisto kaj pentristo Otto-Heinrich Kühner, ŝi en la jaro 1985 fondis literaturpremion por honori verkojn kun groteska humuro.

La verkaro de Christine Brückner temas antaŭ ĉio pri la problemoj inter geedzoj, familioj, geamikoj, same kiel la malavantaĝoj kiujn virinoj spertas en la socio.

Ŝi mortis en 1996 en Kassel.

## Listo de verkoj
**Ehe die Spuren verwehen* (romano, 1954)
**Ein Frühling im Tessin* (romano, 1960)
**Die Zeit danach* (romano, 1961)
**Letztes Jahr auf Ischia* (romano, 1964)
**Das glückliche Buch der a.p.* (romano, 1970)
*Romantrilogio:
***Jauche und Levkojen* (1975)
***Nirgendwo ist Poenichen* (1977)
***Die Quints* (1985)
**Das eine sein, das andere lieben* (romano, 1981)
**Wenn du geredet hättest, Desdemona : ungehaltene Reden ungehaltener Frauen* (fikciaj monologoj de famaj virinoj, 1983)
**Die Stunde des Rebhuhns* (membiografio, 1991)

Kategorio:Germanaj verkistoj
1718

En la jaro **1718** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*15-a de majo : James Puckle, advokato en Londono patentis la unuan mitralon
*Edmond Halley anoncis ke brilaj steloj, kiel Sirio, Prociono kaj Arkturo dislokiĝis ekde la epoko de grekoj.
*Gagarin fondita.

## Naskiĝoj 
*
## Mortoj 
*30-a de julio: William Penn, brita fondinto de Pensilvanio (n. 1644)
*6-a de decembro: Nicholas Rowe, angla dramisto kaj verkisto (n. 1674)
*11-a de decembro: Karolo la 12-a, reĝo de Svedio (n. 1682)
1730

**1730** estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1730 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*1-a de januaro: Kreado de unua 'Cabildo de Montevideo' (administrado de Montevideo);
*15-a de majo : Robert Walpole fariĝis la unua ĉefministro de Britio;
*Klemento la 12-a iĝis papo;
*Mahmud la 1-a iĝis estro de Osmanida imperio;
*Kristiano la 6-a iĝis reĝo de Danio kaj Norvegio;

## Naskiĝoj 
*15-a de januaro: Louis Dutens, franca verkisto (m. 1812)
*14-a de junio: Antonio Sacchini, itala komponisto (m. 1786)
*26-a de junio: Charles Messier, franca astronomo (m. 1817)
*12-a de julio: Josiah Wedgwood, brita ceramikisto (m. 1795)
*29-a de aŭgusto: Aleijadinho, brazila skulptisto (m. 1814)
*14-a de decembro: James Bruce, brita esploristo kaj verkisto (m. 1794)

## Mortoj 
*21-a de februaro: Papo Benedikto la 13-a
*12-a de oktobro: Frederiko la 4-a, reĝo de Danio (n. 1671)
*Leonardo Vinci, itala komponisto
Joachim Ringelnatz

**Joachim RINGELNATZ** [joaĥim Ringelnac], aŭ realnome: **Hans BÖTTICHER** (* la 7an de aŭgusto 1883 en Wurzen, Saksio, † la 17an de novembro 1934 en Berlino) estis germana verkisto kaj pentristo.

La filo de la verkisto Georg Bötticher frue (en 1901) forlasis la lernejon por fariĝi maristo. La kvar jarojn, kiujn li pasigis sur ŝipoj, li poste priskribis en sia verko *Was ein Schiffsjungen-Tagebuch erzählt*. Ekde 1905 li elprovis sin en diversaj profesioj.

En la jaro 1908 li en Munkeno unuafoje havis la okazon, prezenti siajn verkojn, kies nekonvencia stilo frapis la atenton de pluraj artistoj. Ili kuraĝigis lin publikigi siajn rakontojn kaj versojn, sed tiuj ĉi eldonoj ne vendiĝis tre bone kaj la aŭtoro daŭrigis sian vivostilon gajni monon per diversaj laboroj. Dum la Unua mondmilito li servis en la mararmeo.

En 1920 li eklaboris en la Berlina kabaredo *Schall und Rauch*. Ekde tiu tempo li uzis la pseŭdonimon Ringelnatz, germanlingva karesvorto por la hipokampo, kiu laŭ marista tradicio estas feliĉoporta. La kabaredo donis al Joachim Ringelnatz la ŝancon, prezenti siajn proprajn verkojn en tuta Germanio kaj aliaj germanlingvaj landoj. Lia vigla, humureca deklamado altiris la atenton de la publiko, kaj eĉ liaj libroj ekde tiam bone vendiĝis.

Ekde 1933 Ringelnatz ne plu rajtis surscenigi siajn verkojn en Germanio. Li mortis en la jaro 1934 de pulmomalsano.

## Listo de verkoj 
* *Was ein Schiffsjungen-Tagebuch erzählt* (taglibro, 1911)
* *Die Schnupftabakdose. Stumpfsinn in Versen* (liriko, 1912)
* ''Ein jeder lebt's* (noveloj, 1913)
* *Die Woge* (rakontoj, 1922)
* *Kuttel-Daddeldu* (liriko, 1920 kaj pli amplekse 1923)
* *Turngedichte* (liriko, 1920 kaj pli amplekse 1923)
* *Geheimes Kinder-Spiel-Buch* (poemoj porinfanaj kun propraj ilustraĵoj, 1924)
* *Als Mariner im Krieg* (membiografio, 1928)
* *Mein Leben bis zum Kriege* (membiografio, 1931)
* *Gedichte, Gedichte von einstmals und heute'' (poemoj, 1934)

### Rete legeblaj en Esperanto 
* du formikoj
* Strassenbahn 23 kaj 13
* am' plej mallonga
* Nu tio okazis al ni
* poemo en zi-lingvo
* Kelkaj tradukoj en cezarpoezio 

Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
UK 1913

eta|300ra|Solena malfermo
eta|dekstra|Afiŝo de la "IX. Universala Kongreso de Esperanto, Bern, 24 - 31 Aŭgusto 1913"
**9-a UK 1913**, la 9-a Universala Kongreso de Esperanto, okazis 24-31 aŭgusto 1913, Bern (Ĉefurbo de Svislando), 1015 kongresanoj el 30 landoj; fid. esprimo al la Lingva Komitato; akcento de kunagado.

La framasona frato Fritz Uhlmann estas la kreinto de la unua rito en Esperanto, kiu estis celebrata en 1913 en Berno en la unua framasona templa laboro en la internacia lingvo. La plenumantoj de la rito estis unu sviso, unu germano, unu franco, unu anglo, unu hispano, unu hungaro.

Tiu estis la unua kongreso kiu estis nomita "Universala", la plej fruaj estis nomitaj internaciaj.

Dum la tiu kongreso okazis diskuto pri la propono de la vicprezidanto de UEA Théophile Rousseau, ĉu ekskludi ŝovinistojn el la asocio. La fina celo de Rousseau estis pacifismo. Estis sufiĉe da rezisto de pluraj flankoj. Estintus problemo decidi, kia ekzakte estas "ŝovinisto". Al Eduard Stettler sukcesis ŝovi la proponon en la komisionon pri statuto, kie ĝi estis forgesita.

## Teatraĵoj prezentitaj 
* *Ginevra* de Edmond Privat, ludis Helene Bertrijn kaj Jules Verstaete de la reĝa Flandra Teatro kun amatora trupo.
* *La patreco* de Maria Wolf.
* *Wilhelm Tell* de Friedrich Schiller, reĝisoris G. Wäckerlin.

## Referencoj 
13 1913
Kategorio:Berno
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1913
Kategorio:1913 en Svislando
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Svislando
Glendalough

eta|300ra|Malnova poŝtkarto de Glendalough (ĉ. 1890-1900)
**Glendalough** [glen-da-LOĤ] () estas pitoreska glacia valo en graflando Wicklow, Irlando. Ĝi enhavas du glaciajn lagojn, kiujn la rivero *Glenealo* trafluas, antaŭ ĝia kunfluo kun la rivero *Glendasan*. La anglalingva nomo *Glendalough* deriviĝas el la irlanda, kiu signifas 'valon de du lagoj'.

Sankto Kevino fondis abatejon tie, en la 6-a jarcento. Sur la valflankoj estas plantejoj de pinacoj. Ekde 1850 ĝis ĉ. 1957 ekzistis minejo en la valo.

La tuta valo enhaviĝas en la nacia parko de la Montaro Wicklow. Multaj turistoj vizitas la valon ĉiujare.

## Geografio 
Skulptiĝis la valo dum la lasta glaciepoko per glaĉero kiu lasis morenon trans la valbuŝo. La rivero *Poulanass*, kiu plonĝas en la valon de la sudo, kreis riverdelton kiu dumtempe apartigis la originan lagon en la du aktualajn lagojn.

## Bildaro 

Dosiero:Kev kitchen.jpg|
Dosiero:Glendalough Round Tower.jpg|
Dosiero:Glendalough, Ireland.jpg|
Dosiero:Saintkevinschurch.jpg|

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* TTT-ejo pri Glendalough  (angla)
* Biografio de Sankto Kevin (norvega)

Kategorio:Irlando
Cimo

**Cimo** povas esti:
* insekto
** **cimo** estas komunlingva nomo por **heteroptero** (fundamenta signifo)
** **cimo** estas bestoscienca nomo por la genro *Cimex*, kiu inkluzivas **litocimojn**, kaj estas en la subordo de heteropteroj
* **cimo** (komputscienco) estas eraro, manko aŭ misfunkcio ĉe komputila programo
* **Cimo** estas vilaĝo de la komunumo Bioggio de la distrikto Lugano en Kantono Tiĉino en Svislando.