open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Inambari-Rivero

eta|220px|Mapo kun situo de Inambari-Rivero
eta|220px|Inambari-Rivero ĉe Puerto Carlos.*(Foto: Roar Johansen)*
La **Inambari-Rivero** en sudorienta Peruo fluas 340 kilometrojn ekde Apolobamba-Montaro en la Andoj al Dipatrin-Rivero. La rivero iras tra la departementoj de Punio kaj Dipatrinio.

Alfluantoj estas la riveroj Yanacocha, Pucaramayo, Mancuari, Vilauma, Blanco, San Bartolome, kaj Huinchusmayo. Inambari-Rivero trairas la urbojn de Cuyocuyo, Sandia, Massiapo, Pacaysuizo, Isilluma, kaj St. Helena.

La Inambari-Rivero konstituas la limon inter la Peruaj jungaoj kaj la Boliviaj jungaoj ĉar la jungaoj norden kaj suden de la rivero havas diferencajn ekologiajn rekonilojn.

## Bibliografio 
* Rand McNally and Company 1980 : Rand McNally Encyclopedia of World Rivers and Company, *Rand McNally*, p. 336, ISBN 9780517379097. 

Kategorio:Riveroj en Peruo
357 Ninina

'*357 *Ninina'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de "*Ninina*", sen konata kialo.

Ne konfuzu kun *779 Nina''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1893
358 Apolonio

**358 Apolonio** estas granda, malhela kaj malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝia nomo, *Aplolonio*, estas tiu de pluraj grekaj urboj, kie troviĝis temploj aŭ orakoloj de Apolono.

*Oni ne konfuzu ĝin kun 1862 Apolono.*

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1893
Nardo

[eta|maldekstra|Nardo parazitata per [ergota fungo]]
**Nardo** (science: ) estas palearktisa genro de plantoj el la familio de Poacoj kun nur unu specio *Nardus stricta*. Nardo estas staŭda herbo el la montaraj herbejoj. 

## Etimologio 
La nomo venas de malnovgreka νάρδος (nárdos ) de la pli frua akada nomo *lardu*.

## Referencoj 
Kategorio:Pooideoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Longavosta sturnelo

La **Longavosta sturnelo** (*Sturnella loyca*) estas paserina birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de Sturneloj, kiu enhavas speciojn kies maskloj havas nigran aŭ brunan dorson kaj tre etendajn ruĝajn aŭ flavajn subajn partojn.

La Longavosta sturnelo reproduktiĝas en suda Sudameriko kaj Falklandoj.

Ĝi estas 25 al 28 cm longa kun tre **longa vosto** kaj longa, pintakra beko. La masklo estas ĉefe malhelbruna kun nigreca strieco. La **brusto kaj gorĝo estas brilruĝaj kaj estas blanka mustaĉa punkto ĉe la bekobazo**. La tre markata superokula strio estas blanka malantaŭ la okulo al la nuko kaj ruĝa antaŭen al la beko kiel superbrida. Tiele li similas al la Pampa sturnelo el kiu diferenciĝas ĉefe pro la longa vosto, kio nomigas la specion en la komuna nomo.

La inoj estas pli palaj ol la maskloj. La ruĝaj partoj estas limigitaj al nuanco en ventro kaj la superokula strio kaj gorĝareo estas sablokoloraj.

Ili reproduktiĝas en suda Ĉilio kaj sudaj kaj okcidentaj partoj de Argentino. Kelkaj birdoj migras norden vintre. Endemia subspecio loĝas en la Falklandoj. La Longavosta sturnelo troviĝas en malfermaj habitatoj kiaj herbejoj kie ili manĝas surgrunde, ĉefe senvertebrulojn.

La nesto estas farata el seka herbo kaj konstruita de la ino. Ĝi situas sur aŭ ĉe grundo inter herboj. Okazas du ovaroj de po 2 al 4 ovoj en ĉiu reprodukta sezono. Ili estas bluecblankaj kun malhelaj punktoj kaj strioj.

## Referencoj
*  (2003) *Field Guide to the Birds of Chile*, Christopher Helm, London.
*  (1988) *Guide to Birds of the Falkland Islands*, Anthony Nelson, Oswestry.

## Eksteraj ligiloj 
* Filmetoj de Longavosta sturnelo  ĉe Internet Bird Collection
* Poŝtmarkoj  (de Ĉilio, Falklandoj) kun mapo
* Bildaro de Longavosta sturnelo  VIREO
* Foto-Alta Rez; Artikolo  borderland-tours

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Fernand Courty

Li dungiĝis en la observatorio de Bordeaux tuj post ties fondiĝo en 1880 far de Georges Rayet kaj laboris kiel helpanto astronomo, statuto, kiun li ricevis per dekreto la . Li faris meteologiajn observojn kaj malkovris du "malgrandajn planedojn".

## Eksteraj ligiloj
* Nekrologia notico
Skandinavia Kurejo

230ra

**Skandinavia Kurejo** estis kurejo por konkursoj de Formulo 1 en Anderstorp (Svedio).

**Longeco**: 4,031 km

**Kurbiĝoj**: 8

**Plej rapida giro**: 1:24:836 de Niki Lauda (1978)

## Ora listo 
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
361 Bononia

'*361 *Bononia'''* estas granda, malhela asteroido de la ekstera ĉefa asteroida zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝia nomo "*Bononia''", estas la latina nomo de la urbo Bolonjo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1893
Hlibivka

[eta|dekstra|200px|[Kieva rezervujo proksime de la vilaĝo Glebovka]]
**Hlibivka** (ukraine **Глі́бівка**) estas vilaĝo en Ukrainio, situanta 30 kilometrojn norde de la ĉefurbo Kievo, en la Viŝhoroda distrikto de la Kieva provinco. Ĝi havas 984 enloĝantojn kaj situas en la alteco de 106 metroj super la marnivelo. La vilaĝo estis fondita en la jaro 1315. Ĝi situas sur la okcidenta bordo de la Kieva rezervujo.

## Esperanto 
Laŭ originala plano, ekde la 14-a ĝis la 21-a de julio 2011 estis en Hlibivka okazonta la 67-a Internacia Junulara Kongreso de TEJO, sed poste oni decidis ŝanĝi la lokon al la urbo Kievo mem.

## Eksteraj ligiloj 
* Bazaj datumoj
* Vetero en la vilaĝo

Kategorio:Vilaĝoj de Ukrainio
Kategorio:Geografio de Kieva provinco
Bílkove Humence

**Bílkove Humence,** hungare **Bilkaudvar** estas malgranda vilaĝeto en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Senica.
eta|dekstra|330px|Bílkove Humence situas en la plej griza regiono
300px|eta|Preĝejo de Bílkove Humence

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 4 km²
* Supermara alteco: 243 m
* Loĝantaro: 240 en 2001
* Poŝtkodo:
* Aŭtokodo: SE
* Telefonprefikso: 034

## Situo 
Bílkove Humence situas laŭ rojo laŭ traira flankovojo. Senica troviĝas je 23&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata en la 19-a jarcento, sed memstara vilaĝo formiĝis nur en 1914. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony, al distrikto de Malacka, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Bílkove Humence 240 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo
* novklasikisma kapelo omaĝe al Maria Magdalena el la 19-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Bílkove Humence sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Senica
Listo de usonaj ŝtataj birdoj

Tio ĉi estas ''*Listo de usonaj ŝtataj birdoj* kiel nomita de la parlamento de ĉiu stato. La elekto de ŝtataj birdoj komencis en 1927, kiam la parlamentoj de Alabamo, Florido, Majno, Misurio, Oregono, Teksaso kaj Vajomingo elektis iliajn ŝtatajn birdojn. La lasta ŝtato kiu elektis ĝian birdon estis Arizono en 1973, kvankam la Orienta blubirdo venkis super la Migra turdo en ŝtatampleksa enketo antaŭe.

## Referencoj 
Kategorio:Listoj de birdoj
Kategorio:Birdoj de Usono
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Ŝtataj birdoj
Čáry

**Čáry** [ĉAri], hungare **Csári** [ĉAri] estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Senica.
eta|dekstra|330ra|Čáry situas en la plej griza regiono
300ra|eta|Preĝejo de Čáry

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 15 km²
* Supermara alteco: 170 m
* Loĝantaro: 240 en 2001
* Poŝtkodo: 908 43
* Aŭtokodo: SE
* Telefonprefikso: 034

## Situo 
Čáry situas laŭ rojo laŭ traira flankovojo. Senica troviĝas je 22&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1392 en formo *"Cher"*. Inter 1423-1440 la husanoj estis la posedantoj. En 1787 vivis tie 648 vilaĝanoj en 97 domoj, en 1828 969 loĝantoj en 138 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Csári 1252 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Szenice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Čáry 1249 homoj, (1199 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Marteno de 1653

## Eksteraj ligiloj 
* Čáry sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Senica
Adria Airways

La entrepreno **Adria Airways** estas, en internacia komparo relative malgranda, slovenia flugkompanio kun sidejo en Ljubljano. Ekde la 18-a de novembro 2004 ĝi estas membro de la flugkompania alianco *"Star Alliance"*. La kompanio laŭ la stato de aŭgusto 2010 ĉiujare transportas proksimume 1,14 milionojn da pasaĝeroj kaj dispondas pri 14 regulaj pasaĝeraj aviadiloj.

La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon **JP**; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas **ADR**.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (slovene kaj angle) 

Kategorio:Slovenaj flugkompanioj
Air Mekong

La entrepreno **Air Mekong** estas, sur internacia fono relative malgranda, vjetnama flugkompanio kun sidejo en Ho-Chi-Minh-urbo. Ĝi estis fondita la  2009. La informoj validas por aŭgusto de 2010. .

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo vjetname, 

Kategorio:Vjetnamaj flugkompanioj
Krouna

Municipo **Krouna** () situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en submontara teritorio, parte en protektata pejzaĝa regiono Žďárské vrchy, 9&nbsp;km oriente de la urbo Hlinsko kaj 20&nbsp;km okcidente de la urbo Polička ĉe la ŝoseo n-ro 34 inter Havlíčkův Brod kaj Svitavy. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Krouna ekestis kiel huba vilaĝo en pentrinda valo de rivereto Krounka. Konstruitaj estis prefere pli grandaj biendomoj kaj ĉarpentitaj vilaĝdomoj.

Vilaĝo Krouna estas unue menciita sub nomo Grunaw en la jaro 1349, kiam temis pri decido, ĉu ĝi estos havaĵo de episkpejo en Litomyšl. En tiu tempo ĝi estis dividita je Horní Krouna *(Supra Krouna - Grunaw superior)* kaj Dolní Krouna *(Malsupra Krouna - Grunaw inferior)*, nuna vilaĝo Otradov. Tiam, en la jaro 1344, ekestis arĥiepiskopejo en Prago kaj ankaŭ nova episkopejo en Litomyšl, plejparte sur ĝisnuna teritorio de episkopejo Olomouc. Pli malfrue Krouna estis parto de sinjorejo Rychmburk, en la jaroj 1763 ĝis 1823 ĝi apartenis al familiaro Kinský kaj poste al familiaro Thurn-Taxis. Ĝiaj civitanoj vivtenis sin plejparte per agrokulturado, arbohakado, per minado kaj kalcinado de kalkŝtono. Ĉirkaŭ la jarcentŝanĝo de la 19-a al 20-a jarcentoj komencis en Krouna metia produktado, prefere de cigaredingoj kaj ludiloj kaj ankaŭ teksobrodado. En la jaro 1866, post batalo apud Hradec Králové, la vilaĝon elrabis prusaj armeanoj.

## Loĝantaro
## Partoj de municipo 
* Čachnov
* Františky
* **Krouna**
* Oldřiš
* Ruda
* Rychnov

Ĝis la jaro 1995 la konsisto estis ankaŭ Otradov.

## Vidindaĵoj 
### Preĝejoj 
Ĉirkaŭ la jaro 1350 estis en Krouna konstruita ligna preĝejo kun ŝinda tegmento, sur kies loko pli poste ekestis ŝtona preĝejo de Sankta Mikaelo Arkianĝelo. En la jaro 1768 ĝi estis barokigita. En ĝia turo kun embrazuraj fenestroj estas du sonoriloj el la jaroj 1529 kaj 1618. En la jaro 1874 oni komencis konstruon de nova evangeliana preĝejo, kiu sian nuntempan formon akiris per aranĝoj faritaj de arĥitekto Schmoranz.

### Popola arĥitekturo 
En la vilaĝo estas kelkaj konstruaĵoj de ligna popola arĥitekturo de polička-regiona tipo, el kiuj la plej signifa estas n-ro 61 - Bukáček bieno, sed ankaŭ nombroj 76, 147, 139 kaj garbejo ĉe paroĥejo.

### Paroĥejo 
Baroka paroĥejo estas el la jaro 1740, duetaĝa kun plattegmentaj ĉambroj.

### Lernejo 
Baroka lernejo estas el la sama jaro kiel la paroĥejo. Ĝi havas altigitan teretaĝon kaj groptegmenton.

### Monumentoj 
En malsupra parto de la vilaĝo staras monumento al Jan Žižka kaj apud la Korto monumento al viktimoj de fervoja katastrofo en la jaro 1995.

## Bibliografio 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj paĝoj de la vilaĝo 
* Paĝaro de mikroregiono Hlinsko  


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Žďárské vrchy
Dojč

250px|eta|maldekstra|Preĝejo en Dojč
**Dojč** (hungare *Dócs* [dOĉ]) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Senica. 

## Situo 
Dojč situas laŭ rojo laŭ traira flankovojo. Senica troviĝas je 7&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1391. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Dojcs*. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Dócs 1277 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Senica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Dojč 1185 homoj, (1167 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj supozeble de 1300

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj en distrikto Senica
Aegean Airlines

La entrepreno **Aegean Airlines** estas grekia flugkompanio kun sidejo en Ateno. Ekde la 30-a de junio 2010 ĝi estas membro de la flugkompania alianco *"Star Alliance"*. La kompanio laŭ la stato de aŭgusto 2010 ĉiujare transportas proksimume 6,6 milionojn da pasaĝeroj kaj disponas pri 30 regulaj pasaĝeraj aviadiloj.

La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon **A3**; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas **AEE**.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (greke, angle, germane, itale, france kaj hispane)

Kategorio:Grekaj flugkompanioj
Ĝilino

**Ĝilino** (, foje en Esperanto laŭsone latinliterigita *Ĝjilin*) estas prefektujnivela urbego en Ĉinio, en provinco Ĝilinio. Temas pri la dua plej granda urbo de la provinco kaj pri la eksa provinca ĉefurbo.

## Geografio 
Ĝilino situas en monteta areo.

## Historio 
En 1931 la japanoj okupis la urbon. Tiu okupado (nomata Manĉuko) finiĝis en 1945, kiam Sovetunio okupis ankaŭ Ĝilinon kaj redonis ĝin al Ĉinio post unu jaro. En 2007 en Ĝilino okazis la Aziaj Vintraj Ludoj.

## Naturfenomeno 
Ĝilino estas populara celloko por turistoj por veni vintre por rigardi la grandan prujnon sur arboj laŭ la riverbordo (la rivero estas la nura rivero en la regiono, kiu ne frostas en vintro). La akvovaporo leviĝas supren de la varma rivero, kie ĝi renkontiĝas kun la malvarman -  noktan aeron, kaŭzante la kristaliĝon.

## Vidindaĵoj 
* Muzeo pri meteoritoj
* lago nomata Songhua

## Ĝemelurboj 
[eta|300ra|Fora panoramo kun [ponto en Ĝilino]]
eta|300ra|Stacidomo de Ĝilino
*  Naĥodka, Rusio
*  Spokane, Usono
*  Ĉerkaso, Ukrainio
*  Östersund, Svedio
*  Volgogrado, Rusio

## Vidu ankaŭ 
* Listo de milionurboj
eta|245ra|maldekstra|Prujna bildo en Ĝilino

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
362 Havnia

'*362 *Havnia'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la franca astronomo Auguste Charlois la  elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝia nomo estas derivaĵo de "*Hafnia''", latina nomo de la urbo Kopenhago.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1893
Liliana sturnelo

La **Liliana sturnelo** (***Sturnella lilianae***) estas paserina birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de Sturneloj, kiu enhavas speciojn kies maskloj havas nigran aŭ brunan dorson kaj tre etendajn ruĝajn (5 specioj) aŭ flavajn subajn partojn en la kazo de la Orienta sturnelo, la Okcidenta sturnelo kaj la Liliana sturnelo.

Ĝi troviĝas en Meksiko kaj sudokcidenta Usono. Ĝi estas traktata kiel subspecio de la Orienta sturnelo fare de la American Ornithologists' Union.

Plenkreskuloj havas **flavajn subajn partojn sed ne tiom etendajn** kiam ĉe la proksimaj parencoj nome la Orienta sturnelo kaj la Okcidenta sturnelo, kun nigra marko kun formo de "V" en brusto, kaj blankaj flankoj kun nigra strieco. La supraj partoj estas ĉefe brunecaj kun nigra strieco. Ili havas pintakran bekon; la kapo estas strieca je helbruna kaj nigra montrante malhelan traokulan strion kaj blankan superokulan strion (flave je la komenco), kiel aliaj samgenranoj kiaj la Blankabrova sturnelo al la Longavosta sturnelo kun kiu ne konfuzeblas ĉar ĉiuj tiuj havas brilruĝajn subajn partojn kaj tute ne flavajn. Krom ne tiom etendaj flavaj subaj partoj, alia distingilo estas **blankaj eksteraj vostoplumoj**.

## Referencoj 
* BirdLife International 2010.  Sturnella magna.   2009 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 2an de julio 2010.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Aŭto de la jarcento

[eta|dekstra|1-a rango: [Ford Modelo T]]
La **aŭto de la jarcento** (angle: ***Car of the Century (COTC)***) estis internacia premio por la plej influiga aŭto de la 20-a jarcento. La procedon de disdono superrigardis la *Global Automotive Elections Foundation*.
La gajninto, la Ford Modelo T, estis proklamita dum premiofesto la 18-an de decembro 1999 en Las Vegas, Nevado, Usono.

## Finaj rezultoj 
La ĵurio vicigis la kvin aŭtojn laŭ sia preferata ordo kaj la rezultoj estis laŭ poentosistemo. La finaj rezultoj montriĝas en la suba tabelo.

## Referencoj 
Kategorio:Aŭtomobiloj
Kategorio:Premioj
Air New Zealand

La entrepreno **Air New Zealand** estas Nov-Zelanda flugkompanio kun sidejo en Auckland. Ekde la 28-a de marto 1999 ĝi estas membro de la flugkompania alianco *"Star Alliance"*. La kompanio laŭ la stato de aŭgusto 2010 ĉiujare transportas proksimume 12,1 milionojn da pasaĝeroj kaj dispondas pri 99 regulaj pasaĝeraj aviadiloj.

La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon **NZ**; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas **ANZ**.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo - angle kaj en multaj naciaj retejoj en pliaj lingvoj, superrigardo ekzemple ĉi tie 

Kategorio:Novzelandaj flugkompanioj
Nanĉano

**Nanĉano** estas prefektujnivela milionurbo, universitata urbo, ĉefurbo de provinco Ĝjangŝjio en sudorienta Ĉinio.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
eta|maldekstra|

## Geografio 
Nanĉano situas laŭ rivero. Jangzio troviĝas je 60 km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la urbo a. K. 201, jam tiam havanta muron. En 1850 la urbo suferis pro ribelo. En 1927 jam la komunistoj ribelis. La fervojo atingis la urbon en 1915. 

La Nanĉana Ribelo (1a de Aŭgusto 1927) estis la ĉefa kontraŭstaro de la Naciisma Partio de Ĉinio kaj la Komunista Partio de Ĉinio en la Ĉina Enlanda Milito, startigita de la ĉinaj komunistoj kiel kontraŭatako al la Ŝanghaja masakro de 1927 fare de la Kuomintang. 

En 1939 sovaĝa batalo okazis inter ĉinoj kaj japanoj. Ekde 1949 la urbo industriiĝis kaj produktis ekzemple medikamentojn, aŭtojn, kamionojn, traktorojn.

## Klimato 
Nanĉano havas humidan subtropikan klimaton kun kvar apartaj sezonoj. La vintroj estas mallongaj kaj sufiĉe mildaj (meza maksimumo en januaro estas 9 C, foje estas frostoj kaj neĝas. La somero estas longa kaj humida. Ĉiujare pluvas (aŭ neĝas) po 1624 mm. 

## Trafiko 
Nanĉano havas flughavenon. La fervoja kaj aŭtovoja kontaktoj estas elstaraj. Ĉe la riverbordo la urbo havas havenon.

La Metroo de Nanĉano malfermiĝis la .

## Vidindaĵoj
* provinca muzeo

## Ĝemelurboj 
*  Skopjo, Makedonio
*  Toluca, Meksiko
*  Takamacu, Japanio
*  Valkeakoski, Suomio
*  Toijala, Suomio
*  Dijon, Francio
*  Sorocaba, Brazilo
*  Naju, Sud-Koreio

## Vidu ankaŭ 
* Listo de milionurboj
eta|maldekstre|

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Provincaj ĉefurboj de Ĉinio
364 Isara

'*364 *Isara'''* estas meze granda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Flora familio.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la franca astronomo Auguste Charlois la  elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
"*Isara''" estas la latina nomo de la franca rivero Izero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1893
Koronisa familio

eta|300px|10 plej grandaj anoj de la Koronisa familio, kun iliaj rotaciaj aksoj

La **Koronisa familio** estas asteroida familio de la ĉefa asteroida zono.
Oni opinias, ke ili formiĝis, almenaŭ antaŭ 2 miliardo da jaroj, en katastrofa
kolizio inter du grandaj asteroidoj. La plej granda ano de la Koronisa familio,
208 Lacrimosa havas 41 km de diametro.

Pli ol 300 anoj de la anoj de la Koronisa familio estis malkovritaj. Nur 20 el ili havas
diametron superan al 20 km.

La  la kosmosondilo Galileo proksimiĝas al
ano de tiu familio: 243 Ida.

La Karina familio (kiu ŝuldas sian nomon al 832 Karin) estas sub-familio de la
Koronisa familio.

## Eksteraj ligiloj 
*  Fresh Spin on Solar Powered Asteroids
*  Astronomical studies of the Koronis Family
*  Spins on Koronis family 
*  Spin vectors in the Koronis family: comprehensive results from two independent analyses of 213 rotation lightcurves 

Kategorio:Grupoj kaj familioj de asteroidoj
369 Aeria

'*369 *Aeria'''* estas granda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Alphonse Louis Nicolas Borrelly, elde la observatorio de Marsejlo.

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Aeria''", referas al la aero (rigardita kiel unu el la kvar elementoj).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Alphonse Louis Nicolas Borrelly
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1893
Nestosezono

La **Nestosezono** estas la tempo de jaro dum kiu birdoj kaj kelkaj aliaj animaloj, ĉefe kelkaj rampuloj, konstruas nestojn, demetas ovojn en ili kaj en plejpartoj de kazoj ili zorgas pri idoj (manĝigado). Ĝi estas kutime en la printempo.

Birdokonservantoj ofte konsilas agadojn por eviti ĝenadi birdojn dum ilia nestada sezono.

 

Kategorio:Ornitologio
Kategorio:Reproduktado
370 Modestia

'*370 *Modestia'''* estas meze granda asteroido de la ĉefa asteroida zono, pri kio oni scias malmulte.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Tiu malgranda panedo ricevis la nomon "*Modestia''", en la latina: "Humileco".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1893
Reproduktado en naturo

**Reproduktado en naturo** estas la natura procezo de animala reproduktado okazanta en la natura vivejo de difinita specio. Ĉi tiu terminaro estas klare diferencenda de Bredado aŭ de bredado de specio en kaptiveco. Reproduktaj lokoj estas ofte elektitaj por tre specifaj postuloj de la manĝaĵo; cetere, la nestosezono estas aparta tempo kiu evoluis por ĉiu specio por postuli anatomiajn, klimatajn kaj aliajn ekologiajn bezonojn. Multaj specioj migras konsiderindajn distancojn por atingi la postulatan reproduktejojn. Iaj oftaj karakterizaĵoj aplikas al diversaj taksonoj ene de la animala regno, kies trajtoj estas ofte ordigitaj inter amfibioj, rampuloj, mamuloj, birdoj, artropodoj kaj pli malsupraj formoj.

## Notoj 
## Referencoj 
* Michael F Braby {2004) *The Complete Field Guide to Butterflies of Australia*, Publikita de CSIRO Publishing, 339 paĝoj ISBN 0643090274
* Miron L. Heinselman (1996) *The Boundary Waters Wilderness ecosystem*, University of Minnesota Press, ISBN 081662805X
* C. Michael Hogan (2008) *Polar Bear: Ursus maritimus*, Globaltwitcher.com, ed. Nicklas Stromberg 
* William J. Sutherland (1996) *Ecological Census Techniques: A Handbook*, Cambridge University Press, 336 pages ISBN 0521478154

Kategorio:Etologio
Naturo
Bulvar Rokossovskogo (stacio de Moskva metroo)

**Bulvar Rokossovskogo** ("Bulvardo de Rokossovskij", ) estas fina stacio de la Metroo de Moskvo sur Ruĝa linio, ĝi situas najbare de la stacio '** nord-oriente de Moskvo.

## Nomo 
La stacio estas nomita de Strato de Podbelskij, kiu en 1992 estis alinomita al Ivantejevska Strato. Stacidomo "Ulica Podbelskogo" ()  estis renomita "Bulvar Rokossovskogo" la .

## Interkonektoj 
* →  (stacio **')

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Sokolniĉeskaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Bogorodskoje (Moskvo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1990
Kategorio:1990 en Moskvo
371 Bohemio

**371 Bohemio** estas granda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝi ricevis la latinan nomon de la tiama eŭropa regiono Bohemio: "*Bohemia*".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Bohemio
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1893
Air China

La entrepreno **Air China** (ĉine 中国国际航空公司, traduke "Ĉina Internacia Aviada Kompanio") estas ĉinia flugkompanio kun sidejo en Pekino. Ekde la 12-a de decembro 2007 ĝi estas membro de la flugkompania alianco *"Star Alliance"*. La kompanio laŭ la stato de aŭgusto 2010 ĉiujare transportas proksimume 34,8 milionojn da pasaĝeroj kaj dispondas pri 243 regulaj pasaĝeraj aviadiloj.

La flugoj de la kompanio havas la IATA-mallongigon **CA**; la ICAO-mallongigo por la entrepreno estas **CCA**.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo - angle, plejparte ĉine kaj en multaj naciaj retejoj en pliaj lingvoj, superrigardo ekzemple ĉi tie (angle, ĉine aŭ germane)

Kategorio:Ĉinaj flugkompanioj
Jonas Basanavičius

**Jonas Basanavičius** (n. la 23-an de novembro 1851 en Vilno, m. la 16-an de februaro 1927 samloke) estis aktivisto de la movado por la Nacia Litova Renaskiĝo, fondinto de la unua ĵurnalo en la litova lingvo, *Aušra* ("aŭroro"). Kiel kuracisto, li de 1880 kaj 1882 kaj de 1884 ĝis 1905 laboris en Bulgario; en 1891 li ricevis bulgaran ŝatanecon. Li estis aprezata kuracisto en Bulgario, medicine traktis la reĝon de Bulgario, aktivis politike, kaj elektiĝis membro de la Bulgara Literatura Societo, sed tamen ripete dum tiuj jaroj petis permeson de la aŭtoritatoj de la Cara Imperio rajti reveni al Litovio. Tamen nur kadre de la rusia revolucio de 1905 ekestis la ŝanco - li revenis al Vilno en majo 1905. Kiel membro de la Konsilio de Litovio, li estis unu el la dudek subskribintoj de la Deklaro de Sendependo de Litovio la 16-an de februaro 1918.

Kategorio:Litovaj politikistoj
Kategorio:Litovaj historiistoj
Kategorio:Litovaj lingvistoj
Kategorio:Litovaj kuracistoj
Kategorio:Litovaj verkistoj
Kategorio:Bulgaraj politikistoj
Kategorio:Bulgaraj kuracistoj
Deklaro de Sendependo de Litovio

eta|200px|Ekzemplero de la Deklaro de la 16a de februaro, per kiu proklamiĝis, denove, la sendependiĝon de nova Litovio kun demokratia kaj suverena registaro.

La **Deklaro de Sendependo de Litovio** (litove *Lietuvos Nepriklausomybės Aktas*) aŭ **Deklaro de la 16-a de februaro** estis subskribita de la Konsilio de Litovio la 16-an de februaro 1918, tiel proklamante la restaŭradon de suverena kaj demokratia ŝtato, kun ĉefurbo en Vilno. La deklaro estis akceptita de dudek subskribintoj kiuj ĉeestis kunvenon prezidita de Jonas Basanavičius. Ĝi estis la fina rezulto de aro da internaciaj rezolucioj, inkluzive de la rezolucio de la konferenco de Vilno kaj la deklaro de la 8-a de januaro.

La tuja efekto de la anonco de la restaŭrado de Litovio estis limigita. La germanaj aŭtoritatoj malpermesis ĝian diskonigon, pro kio la teksto estis publikigita kaj distribuita sekrete. Tio baris la progreson de la konsilio, kaj la germanoj daŭre kontrolis la landon. La situacio ŝanĝiĝis post la malvenko de Germanio en la Unua Mondmilito. En novembro 1918 la litovoj formis sian unuan registaron kaj la konsilio de Litovio prenis la kontrolon sur la teritorio de Litovio. Tamen ĝi devis fronti plurajn konfliktojn, sed la sendependeco de Litovio fariĝis fakto.

Kvankam la originala deklaro perdiĝis, ĝia legaco restis. Ĉi tiu simpla deklaro estas la leĝa radiko de la ekzistado de nuna Litovio, dum la intermilita periodo kaj depost 1990. Ĝi formulis la bazajn principojn kiujn sekvis ĉiujn konstitucioj de Litovio.

## Vidu ankaŭ 
* Litovio
* Historio de Litovio
* la ekzila Litova gimnazio Hüttenfeld (litove formale *Vasario 16-osios gimnazija*, gimnazio "16-a de februaro" pro la deklaro de Sendependo de Litovio tiutaga)

Kategorio:Historio de Litovio
Kategorio:Historiaj dokumentoj
Kategorio:1918
Bassecourt

**Bassecourt** (prononcu *baskur*) estis ĝis fino de 2012 komunumo kaj ekde la 1-a de januaro parto de la nova komunumo Haute-Sorne en la Distrikto Delemonto en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 3383 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Bassecourt etendiĝas ambaŭflanke de la rivero Sorne, alfluanto de Birs en la okcidenta parto de la Baseno de Delemonto, tio estas larĝa kaldrono en la Falda Ĵuraso. Al la komunumo Bassecourt apartenas krom la ĉefvilaĝo Bassecourt mem ankaŭ la vilaĝetoj Berlincourt kaj La Jacoterie kaj krome multnombraj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 15,57 km², de kiuj 50% estas kovritaj de arbaro, 39% servas por agrikulturo kaj 10% por setlado.

## Iamaj najbaraj komunumoj 
La iama komunumo Bassecourt limis ĝis la fino de 2012 en nordoriento al Develier, en oriento al Courfaivre, en sudo al Undervelier, en sudokcidento al Glovelier, kaj en nordokcidento al Boécourt.

## Trafiko 
Bassecourt situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Porrentruy tra Delemonto al Bazelo. Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 6 kaj ĝi disponas pri propra alveturejo al la svisa aŭtovojo A16.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bassecourt datiĝas el la jaro 1160 kiel *Baressicort*.

Kiel unu de la 13 liberaj vilaĝoj de la regno Delemonto Bassecourt fariĝis en la jaro 1271 havaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. Post la Franca Revolucio de 1792 dum unu jaro la vilaĝo apartenis al la Raŭraka Respubliko por poste aparteni de 1793 ĝis 1815 al Francio, unue kiel parto de la departemento Mont-Terrible kaj poste de la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 la Viena Kongreso atribuis la regionon al la svisa Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Bassecourt apartenas al la nove fondita Kantono Ĵuraso.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 la iamaj komunumoj Bassecourt, Courfaivre, Glovelier, Soulce kaj Undervelier estis kunigitaj al la nova komunumo Haute-Sorne kaj ĉesis do ekzisti kiel aŭtonomaj komunumoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Bassecourt (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bassecourt
* Bassecourt en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Berlincourt pregxejo (komunumo Bassecourt) 022.JPG|Preĝejo de Berlincourt
Dosiero:Bassecourt kapelo Sankta Huberto 006.JPG|Interno de la kapelo Sankta Huberto
Dosiero:Bassecourt kapelo Sankta Huberto 004.JPG|Puto antaŭ la kapelo Sankta Huberto
Dosiero:Bassecourt Schulhaus.jpg|Lernejo de Bassecourt
Androgeo

**Androgeo** estas la nomo de diversaj roluloj de la greka mitologio:

## Androgeo el Kreto 
[eta|[Egeo (Ateno)|Egeo, kiu ordonis la morton de Androgeo, kaj Tezeo, tiu kiu liberigis Atenon el la tributo altrudita de Minoo pro la morto de lia filo. Kratero el 410-400 a.K., Brita Muzeo.]]

Li estis filo de Minoo, reĝo de Kreto, kaj Pazifao (aŭ Kreto, laŭ aliaj versioj). Li havis du filojn: Alceo kaj Estenelo. Elstara kaj mult-faka atleto, li vojaĝis al Ateno por partopreni la panatenajn ludojn, kaj venkis ĉiujn konkurantojn, kiuj venĝeme murdis lin per embusko kiam li intencis vojaĝi al Tebo por partopreni solenan eventon. Lian morton la dioj venĝis per pluvo-manko kaj tertremoj, kiuj ruinigis la tutan Grekion kaj nur haltis post la obstina preĝado de la religiema reĝo Eako.

Sed laŭ kroma versio, lia venko vekigis la envion de Egeo, reĝo de tiu urbo, aŭ eble li timis la apogon de Androgeo al la ribelemaj filoj de Palanto. Ĉiamaniere, Egeo defiis lin mortigi la taŭron de Maratono, terura monstra bovo, kiun Heraklo portis el Kreto dum unu el liaj laboroj. Androgeo akceptis, sed estis mortigita de la besto. Pro tio, lia patro Minoo invadis Atikon kaj devigis la atenanojn tributon de sep knaboj kaj sep knabinoj, ĉiun naŭan jaron, oferotaj al Minotaŭro en la fama labirinto. La filo de Egeo, Tezeo, finis tiun kruelan tributon post kelkaj jaroj, danke al la helpo de Ariadno, filino de Minoo enamiĝita de li. Tria versio asertas ke li supervivis ĝis la milito inter sia patro kaj Egeo, kaj mortis defendante Kreton en ĝi.

La fama kuracisto Asklepio revivigis Androgeon, kiu de tiam ricevis kultadon kiel heroo en Atiko. Oni starigis altaron dediĉitan al li en Falero kaj honorigajn ludojn en Ceramiko. Li estis ankaŭ kultata laŭ la nomo *Evpvydris* (*tiu, kiu plugas aŭ posedas vastan kampon*), el kio oni deduktas ke oni konsideris lin la iniciatinto de agrikulturo en la regiono.

## Androgeo, batalanto en la Troja milito 
Laŭ la *Eneido* de Vergilio, Androgeo estis greka soldato, kiu nokte konfuzis Eneon kaj aliajn trojajn defendantojn kun grekaj sieĝantoj de la urbo, kaj estis mortigita de ili. Koroebo, kunbatalanto de Eneo ekportis la armaĵojn de Androgeo por konfuzigi pliajn atakantojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* 5027 Androgeo

Kategorio:Batalantoj en la Troja milito ĉe la Aĥaja flanko
Kategorio:Herooj de la helena mitologio
Kategorio:Roluloj de la Eneado
Divesoj

**Divesoj** aŭ ***Dives*** estas genro de neotropikaj birdoj de la familio de Ikteredoj. Ĝi enhavas tri speciojn:

* Kuba diveso, *Dives atroviolacea*
* Kantodiveso, *Dives dives*
* Perua diveso, *Dives warszewiczi*

Evidente la Kuba diveso loĝas en Kubo, la Kantodiveso aŭ Melodia diveso loĝas en Meksiko kaj Centrameriko kaj la Perua diveso en Ekvadoro kaj Peruo.

La tri specioj aspektas similaj, kun plumaroj el brunecnigra de junuloj al **nigra kun  irizecoj** (verda, blua aŭ viola) ĉe plenkreskuloj, iom pli irizeca ĉe maskloj. La nudaj (senplumaj) partoj estas nigraj kaj la okuloj estas malhelbrunaj. La supra bordo de la beko estas kurbeca, ne ebena kiel ĉe multaj aliaj ikteredoj, kaj la beko havas iom da hoko ĉepinte. La kantoj estas variaj kaj agrablaj. Se la teritorioj de la Kantodiveso kaj la nordaj populacioj de la Perua diveso koincidas, ili estus nedistingeblaj en naturo krom pro la voĉo, kaj kelkaj fakuloj kunigas ambaŭ speciojn en ununuran; aliflanke kelkaj disigas la Peruan diveson en du speciojn.

Ĉiuj tri loĝas en malfermaj habitatoj, inklude agrikulturan teron, kaj adaptiĝis bone al homa ĝenado.

Tiu genro ŝajne estas la plej proksime rilata al *Euphagus* kaj *Quiscalus*. La vorto *Dives* de la scienca nomo signifas “fekunda”.

## Referencoj 
* 
* Peterson, Alan P. (Editoro). 1999. *Zoological Nomenclature Resource* (Zoonomen). Konsultita 2007-07-29.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Flavkapa trupialo

La **Flavkapa trupialo** aŭ Ksantocefalo, *Xanthocephalus xanthocephalus*, estas mezgranda paserina birdo de la familio de Ikteredoj kaj la ununura membro de la genro *Xanthocephalus*.

## Aspekto 
Plenkreskulo havas pintakran bekon. Maskla plenkreskulo estas ĉefe **nigra kun sulfurflavaj kapo (kun nigra brido el la beko al ĉirkaŭokule) kaj brusto**; ĝi havas blankan flugilmakulon videbla nur dumfluge. La rimarkinda flava kapo estas kialo por la komuna nomo kaj por la latina scienca nomo kie *Xanthocephalus xanthocephalus* ripetas por la genro kaj por la specio la saman vorton nome kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka “ksanzos” kaj “cefalos” signife respektive “flava” kaj “kapo”. Ina plenkreskulo estas ĉefe bruna kun flavecaj nur gorĝo kaj ĉefe brusto. Ambaŭ seksoj similas al respektivaj seksoj de la pli malgranda Flavkapuĉa agelajo de Sudameriko. La beko estas nigreca, fortika kaj pintakra.

## Distribuado 
La reprodukta habitato de la Flavkapa trupialo estas tifaaj (*Typha*) marĉoj de Nordameriko, ĉefe okcidente de la Grandaj Lagoj en sudokcidenta Kanado kaj centra kaj okcidenta Usono sed ne ĉe la pacifika marbordo. La nesto estas konstruita el kaj ligita al marĉa vegetaĵaro. Ili nestumas en kolonioj, ofte kunhavante habitaton proksime al la Ruĝaflugila agelajo (*Agelaius phoeniceus*). Dum la reproduktado kaj nestosezono, maskloj estas tre teritoriemaj kaj pasas multan tempon ripoze sur kantigoj, memmontrece kaj forpelante entrudulojn.  

Tiuj birdoj migras vintre en sudokcidenta Usono kaj norda duono de Meksiko. Ili ofte migras en grandaj aroj kun aliaj birdospecioj. Tiuj ikteredoj estas loĝantaj birdoj nur en Usono en Valo San Joaquin kaj Malsupra Valo de Rivero Kolorado de Arizono kaj Kalifornio. Ĝi estas tre rara vaganto en  Okcidenta Eŭropo, kie kelkaj vidaĵoj povus rilati al skapintoj el kaptiveco.

## Kutimaro 
Tiuj birdoj manĝas en marĉoj, aŭ en kamparo surgrunde; ili foje kaptas insektojn dumfluge. Ili manĝas ĉefe semojn kaj insektojn. For de la nestosezono, ili ofte manĝas are, ofte kun aliaj ikteredoj.

La kanto de tiu birdo similas al knarado de rusta ĉarniro.

## Referencoj 
*  Malplej Zorgiga.

## Eksteraj ligiloj 
*Informaro kaj fotoj de Flavkapa trupialo - Suddakotaj Birdoj kaj Birdumo
*Speciinformaro pri Flavkapa trupialo – Laboratorio Cornell de Ornitologio
*Flavkapa trupialo  - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
*http://www.youtube.com/watch?v=qfExr7E7l3w – Filmeto de ino de Flavkapa trupialo en Valo Annapolis, NS, Kanado, sufiĉe for de sia kutima teritorio.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kuba diveso

La **Kuba diveso** aŭ Nigraviola diveso laŭ la scienca nomo (***Dives atroviolaceus***) estas neotropika specio de birdo de la familio de Ikteredoj kiu estas endemia de Kubo. Ties natura habitato estas malaltaj humidaj arbaroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj.

## Nomoj 
*Dives* en latina signifas “fekunda”, *atroviolaceus* estas latina kunmetaĵo el kiu la unua radiko el antikva greka signifas “nigra” kaj la dua “violeca”. Surloke la specio ricevas komunajn nomojn ‘Totí’ kaj ‘choncholí’ [ĉonĉolI] evidente nomoj kun tialo en onomatopeo pro ties voĉo priskribita kiel “to-tI”.

## Distribuado 
Ĝi loĝas en la tuta Insulo de Kubo, en arbaroj, terkultivejoj (kie foje damaĝas rizkampojn) kaj urbaj ĝardenoj; tamen ĝi forestas el la Insulo de la Junularo kaj el la grandaj rifoj de Kubo. En Kubo popularas la frazo "La culpa de todo la tiene el totí", (diveso kulpas pri ĉio), ĉar tiu birdo estas kulpigita pri damaĝoj eĉ faritaj de aliaj similaj birdospecioj. Tiele tiu frazo uzeblas kiam iu estas kulpigita je kulpoj de aliulo.

## Aspekto 
Ili estas ĉirkaŭ 27 cm longaj, la ino iom pli malgranda. Ili estas tute **nigraj kun violaj kaj verdecaj briloj** ĉefe en supraj partoj, kapo kaj brusto, pli brilaj ĉe la maskloj. La nematurulo estas pli senbrila. La okuloj estas malhelbrunaj. La beko kaj la kruroj estas nigraj. Ii foje estas konfuzataj kun la inoj de la Grandantila kviskalo, specio kiu havas flavecajn okulojn. Ili videblas en malgrandaj aroj, foje asociaj kun Grandantila kviskalo. Ili kutime piediras sensalte inter branĉoj aŭ surgrunde. Ties nutrado estas tre varia, ili manĝas grenojn, palmofruktojn kaj aliajn fruktojn, insektojn, malgrandajn reptiliojn kaj eĉ iksodojn el gregoj.

## Reproduktado 
Ili nestumas el marto al julio inter folibazoj aŭ fruktaroj de palmoj, aŭ sur epifitoj de Bromeliaceae, kaj konstruas ilin el radiketoj, pajloj, fibroj, plumoj kaj haroj. La ino demetas 3 aŭ 4 ovojn kiuj estas blankaj kun grizaj kaj brunaj makuletoj en la plej dika parto, kaj estas 2,9 por 1,9 cm.

## Referencoj 
* García, F. (1987). *Las Aves de Cuba. Especies endémicas. Subespecies endémicas*. Volumoj I kaj II. Editorial Gente Nueva, La Habana. 207 pp.

* Garrido, O.H.; Kirkconnell, A. (2000). *Birds of Cuba*. Helm Field Guides, Londres. 253 pp.

* BirdLife International 2004.  Dives atroviolaceus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Valo San Joaquin

300ra|eta|dekstra|La Centra Valo de Kalifornio

**Valo San Joaquin** (prononce [sanhoakIn] estas areo de Centra Valo de Kalifornio, Usono, kiu kuŝas sude de la Sacramento-San Joaquin Delto en Stockton. Kvankam plej parto de la valo estas rura, ĝi enhavas urbojn kaj ĉeurbojn kiaj Fresno, Bakersfield, Visalia, Stockton, Tulare, Porterville, Turlock, Hanford, Modesto, Madera kaj Merced.

## Klimato 
La klimato konsistas el sekaj someroj kaj freŝaj pluvaj vintroj karakteraj pro densaj nebuloj. La pluvsezono etendas el novembro al aprilo, sed pli norde la pluvsezono duaxras iom plu.

## Ekonomio 
Ĝi estas la plej fruktodona areo en la agrikulturo de Kalifornio kaj de Usono, kie oni produktas vinberojn, vinon, kotonon, nuksojn, citronojn kaj multajn pliajn produktojn. Oni produktas ankaŭ nafton, estas diversaj industrioj kaj militbazoj, kiu alportas riĉon al la regiono.

## Socio 
Tamen la bazo de la tia riĉeco ofte baziĝas sur la laboro de elmigrintoj ĉefe el Meksikio, kiuj estas malbone pagataj aŭ eĉ restas senrajtaj dumlonge. Dum la 1960-aj jaroj kaj la 1970-aj jaroj, okazis strikoj de kamparana sindikato *United Farm Workers*, subestre de fama elmigrinto César Chávez; post tio plibonigo de laborkondiĉoj okazis, sed lastatempe la dungantoj preferas senrajtajn laboristojn, al kiuj oni pagas malpli.

## Vidu ankaŭ 
* Pluvombro

Kategorio:Valoj en Usono
Kategorio:Geografio de Kalifornio
Perua diveso

La **Perua diveso** (***Dives warszewiczi***) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj gerno de Divesoj, kiu enhavas tri speciojn, el kiuj tiu ĉi havas la plej sudan teritorion. Ĝi troviĝas okcidente de la Andoj en Ekvadoro kaj Peruo, de kio ĝi ricevas la komunan nomon. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj kaj en sekaj kaj dezertaj areoj kie abundas kaktoj.

## Aspekto 
Ĝi estas 23 al 28 cm longa. Estas **nigra kun bluaj briloj**, ĉefe en kapo, brusto kaj dorso. La beko kaj kruroj estas nigraj. La ino prezentas koloron pli senbrilan kaj ŝia vosto estas pli mallonga. Ĝia kanto estas melodia kaj pro tio ĝi estas bredata kiel maskoto.

## Referencoj 
* 
* Tordo negro fino en peruecologico.com.pe
* Tordo de matorral en avesdelima.com 
* BirdLife International 2004.  Dives warszewiczi.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
*Bildo ĉe ADW 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Eŭfagoj

**Eŭfagoj** aŭ ***Euphagus*** estas malgranda genro de birdoj de la familio de Ikteredoj. Ĝi enhavas du amerikajn speciojn, nome la Purpurkapa eŭfago, *Euphagus cyanocephalus*, kaj la Rusta eŭfago *E. carolinus*. Ambaŭ specioj estas migrantaj, kiuj vintrumas en suda Usono kaj Meksiko, kvankam kelkaj Purpurkapaj eŭfagoj ĉeestas la tutan jaron en okcidenta Usono.

Oni konas prahistorian parencon, nome *Euphagus magnirostris*, el Fina Pleistoceno per fosilioj troviĝantaj en famaj gudraj filtrejoj de *Rancho La Brea*, Kalifornio.

La vivantaj specioj estas tre similaj mezgrandaj birdoj. Masklaj plenkreskuloj havas ĉefe nigran plumaron kaj brilan flavan okulon; la inoj estas malhele grizbrunaj.

Ili konstruas tasformajn nestojn, kaj nur la ino kovas la ovojn. Ili estas gregemaj for de la reprodukta sezono.

Ambaŭ specioj manĝas semojn kaj insektojn, kaj la Rusta havas partikulare altan insektan komponon en sia dieto. La estanteco de la du specioj estas kontrasta, ĉar la Purpurkapa etendiĝas orienten al la regiono de la Grandaj Lagoj, dum la Rusta montras drastan malpliiĝon nombre.

## Referencoj 
* **Jaramillo**, Alvaro & **Burke**, Peter (1999): *New World Blackbirds*. Christopher Helm, London. ISBN 0-7136-4333-1

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kantodiveso

Diveso, **Kantodiveso**, Melodia diveso aŭ Centramerika diveso, ***Dives dives***, estas centramerika tropika birdo de la familio de Ikteredoj. Ĝi estas specio de loĝantaj birdoj el marbordaj orienta kaj sudorienta Meksiko al Kostariko. Ties teritorio estas etendiĝanta. Salvadoro estis koloniigita en la 1950-aj jaroj, kaj orienta Gvatemalo en la 1960-aj jaroj. Antaŭ 1989 estis nur unu vidaĵo de Kostariko, sed ĝi estas nuntempe facile vidata almenaŭ tiom sude kiom ĝis San-Joseo, kaj oni esperas ke ĝi koloniigos Panamon.

Plenkreskulo de Kantodiveso estas mezgranda ikteredo kun rondoforma vosto. La masklo estas 25.5 cm longa kaj pezas 108 g. La iom pli malgranda ino estas 23 cm longa kaj pezas 95 g. La plumaro de plenkreskulo estas tute **nigra kun blueca brilo**, kaj ankaŭ beko, kruroj kaj piedoj estas nigraj. La irisoj estas brunaj. Inoj havas identajn plumarojn al la maskloj, sed junuloj estas brunecnigraj kaj ne havas irizecon. Ne estas subspecioj.

La kanto estas dueto inter paroj, kun noto *sii*, sekvata de *ŭit* kaj fajfo simila al tiu de la Norda kardinalo. La alvoko estas metaleca *puitt*.

La Kantodiveso loĝas en ampleksa gamo de habitatoj, sed evitas densajn arbarojn kaj densan subkreskaĵaron. Ĝi adaptiĝis al homa setlejo kaj povas esti vidata en ĝardenoj kaj sur ĝardenherbejoj. La Kantodivesoj manĝas ĉefe surgrunde insektojn, sed ili manĝas ankaŭ nektaron kaj maturajn burĝonojn de maizo, samkiel aliaj burĝonojn kiaj la fruktoj de simarubo (*Bursera simaruba*) kaj *Trophis racemosa* (Moraceae).

Reproduktaj birdoj estas tre teritoriemaj, kaj plenkreskuloj atakas predantojn kiaj la Bruna garolo, sed ili formas malgrandajn arojn for de la nestosezono. La reprodukta paro memmontradas per ceremonio kie ĉiu birdo malfermas sian voston, etendas siajn flugilojn kaj ŝveligas sian plumaron.

Ambaŭ seksoj konstruas tasforman neston el planta materialo 3–7 m alte en arbusto aŭ arbo kaj kovras ĝin el koto kaj sterko. La ino demetas 3-4 brunmakulitajn bluecajn ovojn, kiujn nur ŝi kovas, kvankam la masklo helpas je manĝigado de idoj. Oni ne scias ĉu tiu specio estis parazitata de molotroj, kio supozeble kontribuis al ties sukceso.

Tiu specio ricevis profiton el senarbarigo, kiu permesis ties rapidan etendon danke al kreado de taŭga habitato.

Indiĝenoj de Gvatemalo havis riton per kiu oni kaptis Kantodiveson, muson kaj akridon, kaj oni avertis ilin pri drastaj sekvoj se ili plue damaĝos rikoltojn. La tri animaloj estis poste liberigitaj por ke ili disvastigu tiujn novaĵojn.

## Notoj 
## Referencoj 
*  Malplej Zorgiga
*  (2007): The potential of fruiting trees to enhance converted habitats for migrating birds in southern Mexico. *Bird Conservation International* **17**(1): 45-61.  PDF plena teksto
*  (1999): *New World Blackbirds*. Christopher Helm, London. ISBN 0-7136-4333-1
*  (1989): *A guide to the birds of Costa Rica*. Comistock, Ithaca. ISBN 0-8014-9600-4

## Eksteraj ligiloj 
* Filmetoj de Kantodiveso ĉe Internet Bird Collection
* Fotaro de Kantodiveso  VIREO Foto-Alta Rez
* Foto ; Artikolo  birdguatemala

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Cidlina

Nomo **Cidlina** havas pli da sidejoj en Ĉeĥio: 
* Cidlina (distrikto Třebíč) – municipo en distrikto Třebíč
* Cidlina (Železnice) – parto de urbo Železnice en distrikto Jičín

**Cidlina** povas esti ankaŭ nomo de rivero:
* Cidlina (rivero) – orientbohemia rivero
Kněžice

Nomon **Kněžice** portas pli da municipoj:
* Kněžice (distrikto Chrudim) – municipo en distrikto Chrudim
* Kněžice (distrikto Nymburk) – municipo en distrikto Nymburk
* Kněžice (distrikto Jihlava) – municipo en distrikto Jihlava

… aŭ partoj de municipoj:
* Kněžice (Jablonné v Podještědí) – parto de urbo Jablonné v Podještědí en distrikto Liberec
* Kněžice (Podbořany) – parto de urbo Podbořany en distrikto Louny
* Kněžice (Strážov) – parto de municipo Strážov en distrikto Klatovy
* Kněžice (Vrchlabí) – parto de urbo Vrchlabí en distrikto Trutnov
Stupava (apartigilo)

Nomon **Stupava** havas pli da sidejoj:
* Stupava (distrikto Uherské Hradiště) – municipo en distrikto Uherské Hradiště en Ĉeĥio,
* Stupava – urbo en Slovakio en distrikto Malacky

**… kaj ankaŭ protektata teritorio:**
* Stupava (naturrezervejo) – naturrezervejo en distrikto Hodonín.

**… ankaŭ temas pri loka nomo de rivero:**
* Stupava (rivero) (Kyjovka) – rivero fontanta ĉe municipo Staré Hutě, distrikto Uherské Hradiště