Azia koelo

La **Azia koelo** aŭ *Barata koelo* (*Eudynamys scolopacea*), iam konata ankaŭ nur kiel *Ordinara koelo*, estas specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi troviĝas el suda Azio, ĝis Ĉinio norde kaj Aŭstralio sude.

Kiel multaj kukoledoj, ĝi demetas siajn ovojn en la nestoj de aliaj birdoj, sekve ili estas nestoparazitoj.

La vorto *koelo* signifas ankaŭ "najtingalo" en Barato pro la melodia kanto de la Barata koelo. Ĝi estas konata popole ankaŭ kiel Pluvobirdo aŭ Ŝtormobirdo en orienta Aŭstralio, ĉar oni supozas, kiam oni aŭdas ties voĉon, ke ĝi povas antaŭvidi pluvon.

## Aspekto 
eta|maldekstra|Masklo en Kolkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
eta|Nematurulo en Kolkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
eta|maldekstra|Ino en Bhopal, Madja Pradeŝo, Barato
eta|Nematurulo en Kolkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
[eta|ovoj de *Eudynamys scolopaceus* en nesto de *Corvus splendens* - [Muzeo de Tuluzo]]
La Azia koelo estas granda, longvosta kukolo de 45&nbsp;cm. Ili estas ege sekse duformaj kukoledoj. La masklo estas blunigra, kun palverda beko, tre larĝa ĉebaze kaj akrapinta kaj iome subenkurba, ege ruĝaj okuloj tre rimarkindaj kaj kontrastaj kaj grizaj kruroj kaj piedoj. La ino estas bruneca supre kaj blankeca sube, sed ŝi estas tre striita kaj punktita brune en subaj partoj kaj blankeca en supraj partoj. Ŝi havas olivkoloran aŭ verdan bekon kaj ruĝajn okulojn ne tiom rimarkindajn kiel tiuj de la masklo.

Tiuj koeloj estas tre voĉemaj, kun multnombraj diferencaj alvokoj.

## Subspecioj 
Estas agnoskataj ĝis 15 subspecioj:
* *Eudynamys scolopacea scolopacea* (Linnaeus, 1758); Pakistano, Barato, Nepalo, Sri-Lanko, Lakadivoj kaj Maldivoj;
* *Eudynamys scolopacea chinensis* (Cabanis kaj Heine,1863); suda Ĉinio, kontinenta Hindoĉinio;
* *Eudynamys scolopacea harterti* (Ingram, 1912); Hajnano;
* *Eudynamys scolopacea malayana* (Cabanis kaj Heine, 1863); Suda Burmo, Tajlando, Malajzia Duoninsulo, Sumatro, Bangko, Malgrandaj Sundaj Insuloj, Lomboko, Sumbavo, Satondo, Komodo, Floreso, Besaro, Palaŭo, Borneo;
* *Eudynamys scolopacea mindanensis* (Linnaeus,1766) (inkludas E. s. paraguena (Hachisuka, 1934), el Palavano kaj and E. s. corvina (Stresemann, 1931), el Halmahero); Filipinoj (inkludante Palavanon kaj Babujanojn), Nordorientajn insulojn de Sulaveso (Talaud, Karakelong, Lirung), Sangihe, Siau, Ruang, Manterawu); nordaj Molukoj (Morotai, Halmahera, Ternate, Tidore, Moti, Bacan);

## Disvastiĝo kaj vivejo 
Tiu orientalisa kaj aŭstralazia birdo preferas malfermajn arbarojn kaj terkultivejojn. Ĝi estas precipe loĝanto kaj reproduktanto en tropika suda Azio el Barato kaj Srilanko al suda Ĉinio kaj Aŭstralazio. Birdoj de la bordoj de la teritorio, kiel granda parto de Orienta Aŭstralio, kaj de altaj teroj estas someraj vizitantoj, migrantaj al pli varmaj areoj en vintro. Ili havas grandan kapablon koloniigi novajn areojn. Ili unuafoje alvenis en Singapuron en la 1980-aj jaroj kaj poste iĝis tre komunaj birdoj. Blanknuka korvo kaj kelkajn speciojn de Melifagedoj. Ĝi povas ankaŭ paraziti la specion Nigrakapa oriolo. La koelido ne nepre elnestigas la idojn de la gastiganto kaj dekomence alvokas kiel korvo. La plenkreskaj koeloj povas ne tute abandoni sian idaron:

Tiu kutimo de nestoparazitoj manĝigante sian idaron estis notita ankaŭ en kelkaj aliaj specioj. La menciita noto de Richard Lydekker estas probable tiu de A. O. Hume kiu estis notita de Fulton en 1904.

### Dieto 
La Azia koelo estas ĉiomanĝanta, konsumante variecon de insektoj, raŭpoj, ovojn kaj etaj vertebruloj. Plenkreskuloj manĝas frukton. Oni scias, ke eventuale ili prenas ovojn de etaj birdoj.

## Bildaro 

Dosiero:Asian Koel (Eudynamys scolopacea)- Male in Kolkata Im IMG 7575.jpg| Masklo en Kolkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Dosiero:Asian Koel (Eudynamys scolopacea)- Male close up in Kolkata I IMG 7572.jpg| Masklo en Kolkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Dosiero:Asian Koel (Eudynamys scolopacea)- Male close up in Kolkata I IMG 7568.jpg| Masklo en Kolkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Dosiero:Asian Koel (Eudynamys scolopacea)- Male close up in Kolkata I IMG 7560.jpg| Masklo en Kolkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Dosiero:Asian Koel (Eudynamys scolopacea)- Male close up in Kolkata I3 IMG 7574.jpg| Masklo en Kolkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Dosiero:Asian Koel (Eudynamys scolopacea)- Male calling in Kolkata I IMG 7546.jpg| Masklo alvokanta en Kolkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Dosiero:Asian Koel (Eudynamys scolopacea)- Female feeding on Chiinese Fan Palm (Livistona chinensis) in Kolkata I IMG 3417.jpg| Ino manĝanta en Ĉina Ventumilpalmo (*Livistona chinensis*) en Kolkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Dosiero:Asian Koel- Immature I3 IMG 1780.jpg|Nematurulo en Kolkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Dosiero:Asian Koel (Male) I- Kolkata IMG 6958.jpg|Masklo en Kolkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Dosiero:Asian Koel (Male) I IMG 8190.jpg| Masklo en Kolkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Dosiero:Asian Koel (Male) I2- Kolkata IMG 2815.jpg‎ |Masklo en Kolkato, Okcidenta Bengalo, Barato.
Dosiero:Asiankoel1.JPG|Koela masklo
Dosiero:Asian Koel (Eudynamys scolopaceus) Male - Tirunelveli.jpg|Alvokanta masklo
Dosiero:Asiankoel with ficusfruit.JPG|Manĝante frukton de Ficus
Dosiero:Koelfemale.jpg|Koelino

eta

## Referencoj 
## Literaturo 
*  Ne minacata
* **Grimmett**, Richard; Inskipp, Carol, Inskipp, Tim & Byers, Clive (1999): *Birds of India, Pakistan, Nepal, Bangladesh, Bhutan, Sri Lanka, and the Maldives*. Princeton University Press, Princeton, N.J.. ISBN 0-691-04910-6
* **Slater**, Peter & **Calaby**, John H. (1970): *A field guide to Australian birds (Non-passerines)*. Rigby, Adelaide. ISBN 0-85179-102-6

## Eksteraj ligiloj 
* Kanto de Barata koelo 
* Filmoj de Aziaj koeloj ĉe Interreta Birdo Kolekto

Kategorio:Nestoparazitoj
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Oceanio