Kereruo

La **Kereruo** aŭ **Novzelanda kolombo** (*Hemiphaga novaeseelandiae*) estas birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas turtojn kaj kolombojn. Temas pri granda kolombo kiu estas loĝanta kaj reproduktanta birdo endemia en Novzelando. La nomo devenas el la nomo en Maoria lingvo uzata en la Suda Insulo kaj plej parto de la Norda Insulo. Aliaj nomoj de Maorioj estas *kūkupa* (en partoj de la Norda Insulo) kaj *kūkū* (ankaŭ norde).

La Kereruo apartenas al la familio de Kolombedoj, kaj al la subfamilio *Treroninae*, kiu troviĝas tra Sudorienta Azio, Malajzio, Afriko kaj Novzelando. La membroj de tiu subfamilio manĝas ĉefe fruktojn, ĉefe drupojn. Kereruoj estas membroj de la genro de kolomboj *Hemiphaga* (Bonaparte, 1854), kiu estas endemio en la insularo Novzelando kaj insulo Norfolk. Tamen oni ĵus trovis oston de *Hemiphaga* en insulo Raoul. La Pareao aŭ Ĉathama kolombo (*Hemiphaga chathamensis*) estas tradicie konsiderata subspecio de la Kereruo, sed ĉi tie estas jam konsiderata kiel aparta specio.

## Aspekto 
eta|maldekstra|250px|Kereruo.
eta|maldekstra|250px|Kereruo.
La Kereruo estas granda (550 ĝis 850 g) arbema fruktokolombo troviĝebla en arbaroj el novzelanda regiono Northland ĝis insulo Stewart (do, el plej norda al plej suda Novzelando), kun teritorioj de medioj el marbordaj al monteteca. La ĝenerala morfologio estas tiu de tipa kolombo, kun relative eta kapo, maldika beko kaj nekunpremitaj plumoj. Ĝi montras ankaŭ tipan kutimaron de kolomboj, kiu inkludas trinkadon per suĉado, flugilminacon eĉ flugilfrapon se minacata kaj merĝan flugomontradon, kapoklinan ceremonion, kun bekotuŝado kaj bekokisado dum pariĝado. Kereruo konstruas malstabilajn, neprofundajn nestojn el branĉeretoj kaj manĝigas per kropolakto la idojn.

La Kereruo estas ĝis ĉirkaŭ 51 cm longaj kaj ĝis 650 g pezaj. La kapo, gorĝo kaj flugiloj estas ĝenerale brilegaj verdopurpuraj, sed kun bronza nuanco en plumoj. La brusto estas specife blanka kun tre markita limo kun la koloraj supraj partoj (tre kontraste) kaj la beko estas ruĝa kun oranĝeca pinto. La kruroj kaj okuloj estas ruĝaj. Junuloj havas similan koloron sed estas ĝenerale pli helaj kun sablokoloro ĉe beko, okuloj kaj kruroj kaj pli mallonga vosto.

La Kereruo faras eventualan mildan *kuu* alvokon (de tie devenas la onomatopeaj nomoj), kaj iliaj flugiloj faras tre specifan fajfon dumfluge. Ankaŭ la flugo estas tre diferenciga. Birdoj kutimas supreniri malrapide antaŭ fari impresajn parabolajn falojn; oni supozas, ke tiu kutimo rilatas nestadon.

## Dieto 
La Kereruo estas konsiderata ĉefe fruktomanĝa, ĉefe ĉar manĝas fruktojn el indiĝenaj arboj. Ili ludas gravan ekologian rolon, ĉar ili estas la ununuraj birdoj kapablaj manĝi la plej grandajn indiĝenajn fruktojn kaj drupojn (plej etaj kun diametro pli granda ol 1 cm), kiel tiuj de la *taraire*, kaj disvastigi la semojn kompetajn. Dum frukto konsistigas la plej parton de ilia dieto, la Kereruoj manĝas ankaŭ foliojn kaj burĝonojn, ĉefe foliaron riĉan je nitrogeno dum reproduktado.

Unu el la preferataj folioj estas tiu de enmetita planto, la komuna prunarbo. La dieto ŝanĝas laŭsezone ĉar la disponeblo de frukto ŝanĝas kaj tiele folioj povas konsistigi la plej grandan parton de ilia dieto je ia epoko de la jaro, kiam estas malmulte da frukto ĉirkaŭe.

## Reproduktado 
eta|250px|Paro de Kereruoj
Reproduktado ĝenerale dependas el la disponeblo de matura frukto, kio varias laŭsezone, laŭjare (fruktodonaj jaroj kaj malaj jaroj) kaj laŭloke. Kereruoj, kiel aliaj fruktovoraj kolomboj, manĝas ĉe multaj specioj kun tropikaj ecoj, inkludante la Laŭracojn kaj Arekacojn sed ili loĝas ankaŭ en mezvarmaj arbaroj de Novzelando kaj manĝas ankaŭ ĉe Podokarpacoj specioj, supozataj elementoj de Gondvano, kiel *Prumnopitys ferruginea* kaj *Dacrycarpus dacrydioides*. Tiuj kolomboj estis tre multnombraj ĝis ĉirkaŭ la 1860aj jaroj kiam grandaj aroj kunvenis por manĝi ĉe fruktarboj. Jam oni reduktis permeson ĉasi tiom frue kiom je 1864, kaj entuta protektado ekzistas ekde 1921, Malmultaj fakuloj de ekster Novzelando sekvis tiun proponon kaj plej parto ankoraŭ konsideras ĝin kiel subspecio.

## Referencoj 
*  Preskaŭ minacata
* Robertson, Hugh, kaj Barrie Heather. 1999. The Hand Guide to the Birds of New Zealand. Penguin Books. ISBN 0-19-850831-X
* Dijkgraaf, A. C. 2002. Phenology and frugivory of large-fruited species in northern New Zealand and the impacts of introduced mammals. Tezo, School of Biological Sciences. University of Auckland, Auckland. 413 paĝoj.

## Eksteraj ligiloj 
* kereruo ĉe registara ejo
* Projekto pri **Kereruo**

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Zelando