Ariel Dorfman

**Ariel DORFMAN** (naskita la 6-an de majo 1942 en Bonaero, Argentino) estas ĉilia aŭtoro, dramisto, eseisto kaj homrajta aktivulo. Usona civitano ekde 2004.

## Vivo 
Li naskiĝis en Bonaero, filo de Adolf Dorfman (naskita en Odeso, fama argentina profesoro pri ekonomiko) kaj Fanny Zelicovich Dorfman (de rumana - moldava deveno). Baldaŭ post lia naskiĝo, la familio translokiĝis al Usono, kaj en 1954 al Ĉilio.

Li studis ĉe la Universitato de Ĉilio en la ĉefurbo Santiago de Chile kaj instruis literaturon tie. En 1967, li ricevis ĉilian civitanecon. De 1968 ĝis 1969, li studis ĉe la Universitato de Kalifornio en Berkelio; post fino de siaj studoj, li revenis al Ĉilio.

Dum la registaro de Salvador Allende de 1970 ĝis 1973, li laboris en la Ministerio pri Kulturo kaj estis tre aktiva en ĉilia televido, kie li prezentis semajnan programon pri literaturaj aferoj. 

Post la puĉo de Augusto Pinochet, li fuĝis al Usono, kie li instruis ĉe Universitato Duke ekde 1985. Ekde la reveno de Ĉilio al demokratio, li dividis sian tempon inter Usono kaj Ĉilio, kie li revenis por instrui ĉe la universitato, kie li instruis antaŭ sia foriro.

Kiam Augusto Pinochet estis arestita en Londono en 1998, li sekvis la procesojn kontraŭ li en Londono kaj Santiago de Ĉilio; li raportis amplekse pri tio, inkluzive por la hispana gazeto *El País* . Li ankaŭ verkis la libron " *Konkerante Teruron: La Longa Ombro de Augusto Pinochet"* pri ĉi tiu sama temo.

En 2001, Dorfman estis elektita al la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj. Lia ankaŭ estas membro de L'Académie Universelle des Cultures en Parizo. 

## Verkado 
Lia verko ofte traktas la hororojn de tiraneco kaj, en pli postaj verkoj, la efikojn de ekzilo. Lia probable plej konata teatraĵo, *Morto kaj la fraŭlino* (*La muerte y la doncella*, 1990), rakontas la historion de la renkonto de iama torturviktimo kun la viro, kiun ŝi kredas torturis ŝin. Ĝi estis adaptita en filmon en 1994 fare de Roman Polanski, kun Sigourney Weaver kaj Ben Kingsley kiel ĉefroluloj.

Komence de la 1970-aj jaroj, Dorfman verkis novelojn kaj romanojn. Lia libro "Kiel Legi Donald Duck ", kiu analizis la ideologion malantaŭ la bildstrioj de Walt Disney, fariĝis furorlibro en Sudameriko kaj Eŭropo. Dorfman ankaŭ publikigis multajn eseojn pri latinamerika literaturo, inkluzive de analizoj de verkoj de Jorge Luis Borges, Alejo Carpentier kaj Gabriel García Márquez . Liaj eseoj estis kolektitaj en lia libro "Imago kaj Perforto en Ameriko".

En 1982, li verkis la romanon "Vidvinoj", kiu priskribas la lukton de virinoj kontraŭ totalisma reĝimo post kiam ĉiuj viroj en la vilaĝo malaperis.

Lia disertacio pri la absurdo (d:Q333625) en teatraĵoj de Harold Pinter estis publikigita en la hispana kiel *El absurdo entre cuatro paredes: el teatro de Harold Pinter* *(La absurdo ene de kvar muroj: la teatro de Harold Pinter)* fare de Editorial Universitaria, en Santiago, Ĉilio, en 1968 (124 paĝoj). Pinter poste fariĝis persona amiko kaj influanto sur la verkado kaj politika pensado de Dorfman.

## Verkaro (elekto) 
* *El absurdo entre cuatro paredes: el teatro de Harold Pinter*. Santiago, Chile: Editorial Universitaria, 1968.
* *How to Read Donald Duck: Imperialist Ideology in the Disney Comic* (*Para leer al Pato Donald*, 1971), kun Armand Mattelart; tr. David Kunzle. London: International General, 1975 
* *The Rabbits’ Rebellion* (*La rebelión de los conejos mágicos*, 1986), 2001
* *Hard Rain* (*Moros en la costa*, 1973), tr. George Shivers & Dorfman. Columbia (LA): Readers International, 1990
* *Widows* (*Viudas*, 1981), tr. Stephen Kessler. New York: Pantheon Books, 1983 
* *The Last Song of Manuel Sendero* (*La última canción de Manuel Sendero*, 1982), tr. George R. Shivers & Dorfamn. New York: Viking, 1987 0140088962
* ''The Empire's Old Clothes. What the Lone Ranger, Babar, the Reader's Digest, and other false friends do to our minds*, Pantheon Books, New York, 1983 (2nd edition 2010) (*Patos, elefantes y héroes: La infancia como subdesarrollo*, 1985)
* *Last Waltz in Santiago and other poems of exile and disappearance* (*Pastel de choclo*, 1986), tr. Edith Grossman & Dorfman, New York: Viking, 1988
* *Mascara* (*Máscaras*, 1988), New York: Viking, 1988
* *My House Is On Fire*, short stories, tr. George Shivers & Dorfman; New York: Viking, 1990
* *Some Write to the Future: Essays on Contemporary Latin American Fiction* (1991)
* *Death and the Maiden* (*La muerte y la doncella*, 1991), a play in three acts; London: Nick Hern Books (New York: Penguin Books, 1992).
* *Konfidenz* (*Konfidenz*, 1994), New York: Farrar, Straus, and Giroux, 1994
* *Reader*, drama, Nick Hern Books, London, 1995
* *Heading South, Looking North: A Bilingual Journey* (*Rumbo al Sur, deseando el Norte*, 1998), New York: Farrar, Straus, and Giroux, 1999 
* *The Nanny and the Iceberg* (*La Nana y el Iceberg*, 1999), New York: Farrar, Straus, and Giroux, 1999
* *The Resistance Trilogy* (*Death and the Maiden*, *Widows*, *Reader*), Nick Hern Books Limited, 1998
* *Exorcising Terror: The Incredible Unending Trial of Augusto Pinochet* (*Más allá del miedo: El largo adiós a Pinochet*, 2002), Seven Stories Press, 2002 
* *Blake’s Therapy*, Seven Stories Press, in New York, 2001 (*Terapia*)
* *In Case of Fire in a Foreign Land: New and Collected Poems from Two Languages* (2002)
* *Other Septembers, Many Americas: Selected Provocations, 1980–2004* (2004) (*Otros septiembres*)
* *Manifesto for Another World: Voices from Beyond the Dark*. Seven Stories Press, 2004
* *Desert Memories: Journeys through the Chilean North*. National Geographic Books, 2004.
* *Burning City* (kun Joaquin Dorfman) (2006) 
* *Americanos: Los pasos de Murieta* (2009)
* *Feeding on Dreams: Confessions of an Unrepentant Exile* (2011)
* *Darwin's Ghost*, Seven Stories Press (2020)
* *The Suicide Museum*, Penguin Random House (2023)
* *Allegro'', Other Books (2025)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Ariel Dorfman's memoir, *Heading South, Looking North* (Archived 2009-10-25)
* 
* 

Kategorio:Latinamerikanistoj
Kategorio:Bildstriaj kritikistoj
Kategorio:Ĉiliaj verkistoj