El secreto de sus ojos

***El secreto de sus ojos*** (La sekreto de liaj okuloj) estas argentina trilera kaj drama filmo de 2009 reĝisorita de Juan José Campanella, bazita sur la romano *La pregunta de sus ojos* de Eduardo Sacheri, kiu kunverkis la scenaron kun Campanella. Ĉefroloj ludis Ricardo Darín kaj Soledad Villamil. La filmo temas pri la rilato inter juristo Benjamín Espósito (Darín) kaj la juĝistino Irene Hastings (Villamil) kaj ilia esplorado pri kazo de murdo en Argentino en la 1970-aj jaroj.

En 2010 ĝi iĝis la dua argentina fimo kiu atingis Oskaron al la plej bona eksterlanda filmo, post *La historia oficial* (1985). Krome ĝi ricevis multajn aliajn premiojn.

## Intrigo
En 1999, Benjamín Espósito (Ricardo Darín), emerita kortuma oficisto, decidas verki romanon pri murdo okazinta en 1974, esploro en kiu li estis implikita. Sekvas retromemoro: en junio 1974, Benjamín Espósito komencas esplori la murdon de Liliana Colotto de Morales (Carla Quevedo), juna virino brutale seksperfortita kaj murdita en sia hejmo en kvartalo de Bonaero. Ŝia nun vidvigita edzo, Ricardo Morales (Pablo Rago), estas detruita de la tragedio; Espósito promesas trovi la murdinton kaj alporti lin al justico. Lin helpas lia asistanto, Pablo Sandoval (Guillermo Francella), kapabla viro kun alkoholproblemo, kaj la nova estro de la departemento, Irene Menéndez-Hastings (Soledad Villamil), juna virino el riĉa fono, al kiu li sentas certan altiron. La rivalo de Esposito en la tribunalo estas la korupta oficiro Romano, kiu akuzas du humilajn laboristojn seniĝi de la afero kiel eble plej rapide; Esposito, post malkovro ke ambaŭ estis torturitaj por deklari sin kulpaj, alfrontas lin en la koridoroj de la juĝejo mem.

Baldaŭ, Espósito trovas indicon rigardante kelkajn malnovajn fotojn de la murdita juna virino, donitajn al li de Morales: en multaj el la fotoj, li vidas viron, identigitan kiel Isidoro Gómez (Javier Godino), rigardantan intense kaj suspektinde la viktimon. Espósito esploras Gómez kaj determinas, ke li loĝas kaj laboras en Bonaero, sed ne sukcesas trovi lin. Espósito kaj Sandoval kontraŭleĝe eniras la hejmon de la patrino de Gómez en Chivilcoy, la urbo kie ne nur li sed ankaŭ la viktimo, Liliana Colotto, naskiĝis. Dum la serĉado, ili trovas leterojn, kiujn la suspektato skribis al sia patrino. Sandoval ŝtelas ilin, kaj Espósito ekscias survoje reen. Reen en Bonaero, la "vizito" nur kaŭzas al ili problemojn kun iliaj superuloj (ĉar la juĝistoj dividas informojn kaj identigas Espósito kaj Sandoval), tamen ili ankoraŭ ne sukcesas akiri iujn ajn pruvojn el la leteroj. Krome, Gómez restas libera pro senatenta telefonvoko, kiun Morales faris al sia patrino, ĉar li urĝe volis trovi la murdinton de sia edzino. Post tiuj okazaĵoj, la enketo pri la murdo de la juna virino estas fermita.

Poste, en 1975, Espósito renkontas Morales ĉe fervoja stacidomo en Retiro kaj malkovras, ke dum tuta jaro Morales iris al diversaj fervojaj stacidomoj en Bonaero provante trovi Gómez kiam li revenis de la laboro. Kortuŝita de la persistemo de Morales kaj lia amo por sia forpasinta edzino, Espósito sukcesas konvinki Irene remalfermi la esploron. Dume, ebriiĝante en drinkejo, Sandoval faras malkovron: konato el la drinkejo, kiun li prezentas al Benjamín kiel "Notarion kaj fervoran ŝatanton de Racing", identigas plurajn nomojn menciitajn en la leteroj - sen ŝajna ligo - kiel futbalistojn apartenantajn al Racing Club de Avellaneda. Post identigado de Gómez kiel fervoran ŝatanton de tiu teamo, kaj konvinkado de Espósito, ke "homo ne povas ŝanĝi sian pasion", ili ambaŭ ĉeestas la matĉojn de la klubo esperante trovi lin.

Post ĉeestado en kvar matĉoj, Espósito kaj Sandoval trovas Gómez en la homamaso ĉe ludo inter Huracán kaj Racing Club en la Stadiono Tomás Adolfo Ducó. Tamen, ĝuste tiam, subita golo de Hugo Gottardi por la Avellaneda teamo kaŭzas sufiĉan tumulton por ke Gómez fuĝu. Sekvas ĉasado en kiu Gómez trafas ambaŭ kaj preskaŭ eskapas, sed li estas fine kaptita danke al polica helpo kiam, dum la persekutado, li hazarde kuras sur la kampon, kolizias kun Racing-ludanto, kaj falas teren. Espósito kaj Irene tiam submetas lin al falsa kaj iom kontraŭleĝa esplordemandado en la oficejo, kie Irene sukcesas konvinki Gómez konfesi la krimon vundante lian fierecon. Gómez estas procesita kaj kondamnita, sed apenaŭ monaton poste, Romano, la rivalo de Espósito, sukcesas liberigi la murdinton kaj dungas lin kiel dungomurdiston por la dekstra frakcio de la Partido Justicialista por venĝi sin kontraŭ Espósito. Espósito kaj Irene provas inversigi tion, sed la interveno de Romano malhelpas ilin. Espósito restas kun la malfacila tasko informi Morales-on, ke la murdinto de lia edzino restos libera, fakto kiu lin detruas.

Semajnojn poste, Sandoval ebriiĝas kaj kverelas kun alia viro (la sama, kiun li prezentas al Benjamín kiel "La Skribisto", kiu helpis ilin solvi la misteron de la leteroj de Gómez) ĉe lia kutima drinkejo. Espósito kondukas lin al sia propra apartamento dum li iras trovi la edzinon de Sandoval. Kiam Espósito revenas al la apartamento kun ŝi, li trovas la pordon perforte malfermita, siajn fotojn renversitajn, kaj Sandoval pafmortigita en sia ĉambro. Espósito poste konkludas, ke Romano sendis dungitajn murdistojn por provi mortigi lin kaj ke, trovinte Sandoval, li renversis la fotojn kaj ŝajnigis esti Espósito por savi sian amikon. Timante pri sia vivo, Espósito estas devigita ekzili en Jujuy kun la kuzoj de Irene por eviti la murdistojn de Romano. Espósito forlasas la urbon kaj loĝas en Jujuy dum dek jaroj, ĝis reveno al Bonaero en 1985 por trovi Gómez malaperinta, Romano murdita dum la diktaturo de 1976, kaj Irene edziniĝinta kaj kun du filoj.

Revenante al 1999 (la jaro en kiu la rakonto okazas) kaj provante kompreni la kazon, Espósito vizitas Morales, kiu translokiĝis en 1975 al izolita domo ĉe la periferio de Bonaera Provinco. Dum la vizito, ili diskutas plurajn okazaĵojn, kiuj okazis dum kaj post la kazo, sed Morales perdas sian trankvilecon post kiam Espósito demandas al li kiel li traktis la teruran morton de sia edzino, kaj eĉ pli la maljustecon de la rezulto. Morales diras al Espósito, ke li jam aranĝis, ke Gómez estu kidnapita kaj pafita en la bagaĝujo de lia aŭto. Espósito tiam foriras. Sed post profunda pripensado, gvidate de memoroj, li haltigas la aŭton kaj veturas reen al la domo de Morales. Espósito komprenis la deziron de Morales, ke Gómez suferu vivprizonon, anstataŭ esti tuj savita per morto. Tiel li konkludis, ke estis neeble, ke la viktimo "donis al sia atakanto la kontenton".

Post atendado ĝis noktiĝo, Espósito trovas Morales enirantan malgrandan garbejon kun telero da malgrandaj pecoj da pano. Espósito antaŭeniras kaj rigardas malantaŭ la pordon: Morales portas la teleron al ĉelo, el kies mallumo eliras kaduka viro, kiu montriĝas esti - maljuna kaj batita - la murdinto Gómez, kiun Morales tenis malliberigita kaj nutris dum 25 jaroj, dum kiuj tempo li neniam parolis al li eĉ unu vorton. Gómez, interne de sia ĉelo, surpriziĝas vidante Espósiton, faligas sian pleton, kaj poste alproksimiĝas al li, petegante lin peti Morales "almenaŭ paroli al li". Morales, serioze, simple diras al Espósito: "Vi diris ĝismortan malliberigon", aludante al la promeso, kiun Espósito faris malliberigi lin. Post tio, Espósito foriras.

Reen en Bonaero, Espósito vizitas la tombon de Sandoval por la unua fojo, honte neniam farinte tion antaŭe. Poste, li iras al la oficejo de Irene, preta konfesi sian amon, ion kion ŝi ĉiam esperis. Ridetantaj kaj atendantaj, ili restas kune en la oficejo kaj fermas la pordon.

## Geaktoraro kaj roluloj
* Ricardo Darín kiel Benjamín Espósito
* Soledad Villamil kiel Irene Menéndez Hastings
* Pablo Rago kiel Ricardo Morales
* Guillermo Francella kiel Pablo Sandoval
* Javier Godino kiel Isidoro Gómez
* Mario Alarcón kiel Juĝisto Fortuna Lacalle
* José Luis Gioia kiel Inspektisto Báez
* Mariano Argento kiel Romano

## Eksteraj ligiloj 
* en imdb

Kategorio:Argentinaj filmoj
Kategorio:Trileraj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2009
Kategorio:Juraj filmoj