open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ericsson

**Ericsson** (*Telefonaktiebolaget L. M. Ericsson*) estas transnacia firmao kiu produktas ekipaĵaron kaj servojn por Interreto kaj telekomunikado kun sidejo en Stokholmo, Svedio. La kompanio proponas servojn, programarojn kaj infrastrukturon en informadiko kaj komunikadan teknologion por telekomunikaj funkciantoj, tradicia telekomunikado kaj ekipaĵaron por Interreta Protokolo (IP), movebla kaj fiksa larĝa bendo, subtenajn servojn por operacioj kaj negocoj, drata televido, IPTV, videosistemoj, kaj etendaj operaciaj servoj. Ericsson havis 35% el la merkato en la poŝtelefona interreta infrastrukturo 2G/3G/4G en 2012.

La kompanio estis fondita en 1876 fare de Lars Magnus Ericsson; ĝis 2016 ĝi havis sidejon en Stokholmo, Svedio. La kompanio dungas ĉirkaŭ 115,000 personojn kaj funkcias en ĉirkaŭ 180 landoj. Ericsson tenis ĉirkaŭ 39,000 garantiitajn patentojn je Majo 2015, inklude multajn en senkabla komunikado.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* John Meurling & Richard Jeans (1994) *A switch in time: AXE — creating a foundation for the information age*. London: Communications Week International. ISBN 0-9524031-1-0.
* John Meurling & Richard Jeans (1997). *The ugly duckling*. Stockholm: Ericsson Mobile Communications. ISBN 91-630-5452-3.
* John Meurling & Richard Jeans (2000). *The Ericsson Chronicle: 125 years in telecommunications*. Stockholm: Informationsförlaget. ISBN 91-7736-464-3.
* *The Mobile Phone Book: The Invention of the Mobile Telephone Industry*. ISBN 0-9524031-0-2
* Mobile media and applications – from concept to cash: successful service creation and launch. ISBN 0-470-01747-3
* Anders Pehrsson (1996). *International Strategies in Telecommunications*. London: Routledge Research. ISBN 0-415-14829-4

## Eksteraj ligiloj 
* 
* General reference to all chapters on the Ericsson history: "The History of Ericsson". Center for Business History, Stockholm, and Telefonaktiebolaget LM Ericsson. https://www.ericsson.com/en/about-us/history Alirita la 6an de Junio 2017.

Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Kategorio:Ekonomio de Svedio
Kategorio:Telekomunikado
Kategorio:Poŝtelefonoj
Kategorio:Interreto
Kategorio:Telefono
Monda Transterena Ĉampioneco

La **Monda Transterena Ĉampioneco** aŭ en angla *IAAF World Cross Country Championships* estas la plej grava konkurenco de internacia transterena kuro. Ĝi okazas ĉiujare kaj estas organizata de la Internacia Asocio de Atletikaj Federacioj (IAAF), kaj estis inaŭgurita en 1973, kiam ĝi anstataŭis la Internacian Transterenan Ĉampionecon. Ĝi estis ĉiujara konkurenco ĝis 2011, kiam la IAAF ŝanĝis ĝin al duajara evento.

## Vidu ankaŭ 
* Internacia Transterena Ĉampioneco

## Referencoj 
Kategorio:Atletiko
T
Antikva pentatlono

[eta|200px|maldekstre|La [pentatlono estas unue dokumentita en antikva Grekio, kaj inkluzivis la disciplinojn nome diskoĵeto kaj lancoĵeto.]]
eta|300px|Antikvgrekaj luktantoj (*pankration*).
La **antikva pentatlono** aŭ **antikva olimpika pentatlono** (en greka: πένταθλον) estis atletika konkurenco de la Antikvaj Olimpikaj Ludoj, kaj de aliaj Tuthelenaj Ludoj de la Antikva Grekio. La nomo derivas el la greka, kombinante la vortojn *pente* (kvin) kaj *athlon* (konkurenco). Kvin eventoj estis okazintaj dum ĉirkaŭ unu tago, starte per la *stadion* (nome mallonga kuro) sekve de la lancoĵeto, diskoĵetado, longosalto (la ordo de tiuj tri eventoj estas ankoraŭ neklara), kaj finante per luktado. Kvankam pentatletoj estis konsiderataj malsupraj al la specializitaj atletoj en iaj eventoj, ili estas supraj en ĝenerala disvolvigo kaj estis kelkaj el la plej ekvilibraj el la atletoj. Ties trejnado estis ofte parto de militservo — fakte ĉiuj el la kvin eventoj estis konsiderataj utila en batalo.

## Referencoj 
## Fontoj 
* Pentathlon (athletic contest). Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/sports/pentathlon Alirita en 2009-08-02.
* Smith, William (1875). Pentathlon. A Dictionary of Greek and Roman Antiquities, John Murray, London. http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/SMIGRA*/Pentathlon.html Alirita en 2009-08-02.

pentatlono
Kategorio:Olimpia sportfako
Kategorio:Pentatlono
Ossolineum

eta|dekstra|
eta|dekstra|
**Ossolineum** () estas pola scienca kaj kultura instituto, kiu ĝis la jaro 1945 troviĝis en Lvovo kaj poste estis translokigita al Vroclavo.

Ĝi estis unu el la plej gravaj centroj de la pola kulturo, pri kio decidis antaŭ ĉio riĉaj bibliotekaj kolektoj, laŭ la valoro la dua en Pollando post Jagelona Biblioteko en Krakovo. Fonto de ties vivteno estis enspezoj de bienoj de la fondisto, estrataj de ĝisvivaj kuratoroj.

Post ekziligo de poloj el Lvovo kaj forpreno de la urbo disde Pollando en 1945 Ossolineum estis translokigita al Vroclavo, kie ĝi troviĝas ĝis hodiaŭ. En konstruaĵo de la nuna Ossolineum antaŭ la dua mondmilito estis katolika gimnazio je la nomo al sankta Matiaso (*Matthiasstift*) de la tiam germanlingva urbo Breslaŭo, kaj pli frue monaĥejo de la kavalira ordeno de krucanoj kun ruĝa stelo.

En la informkesto la bildo montras la eksan katolikan gimnazion sankta Matiaso en Breslaŭo, nun sidejo de la instituto

## Historio 
Ĝi estis transdonita por la Pola Nacio en 1817 de Józef Maksymilian Ossoliński, malfermita en 1827 en Lvovo. Ĝis 1939 ligis en si bibliotekon, eldonejon kaj Muzeon de Princoj Lubomirski, rabitan de Ukraina Soveta Socialisma Respubliko, poste parte restituita post la konfisko.

De la fondo ĝis 1945 Ossolineum troviĝis en antaŭa monaĥejo kaj preĝejo de karmelaninoj ĉe la strato Ossolińskich 2 en Lvovo. Post la unua dispartigo de Pollando kaj likvido de multaj monaĥejoj de aŭstra imperiestro Jozefo la 2-a la konstruaĵoj estis ruinigitaj. Ilia rekonstruo estis verko de interalie Jozefo Bem kaj Jerzy Głogowski – konstruisto, pentristo kaj grafikisto, kiu al Lvovo alvenis de Krakovo. Al la institucio kiel apartan tuton oni alligis en 1823 la muzeon de arto, fonditan de princo Henryk Lubomirski.

Ossolineum en la periodo de tiutempa Reĝlando de Galicio kaj Lodomerio sub la aŭstra aneksaĵo fokusigis la polan intelektan movadon kaj estis unu el la plej gravaj centroj de la laboro pri konstruo de la pola kulturo dum la dispartigoj de Pollando-Litovio kaj altrudita germanigo de poloj sur la pola teritorio. Ĝi trapasis periodon de reprezalioj forme de policaj traserĉoj kaj arestado de engaĝitaj tie laborantoj.

Laŭ intenco de la fondinto Ossolineum iĝis unu el la plej gravaj centroj de la esploro pri historio kaj la pola literaturo, pro tio, ke ĝi disponas pri unu el la plej grandaj libraroj en Pollando kaj grandega nombro de manuskriptoj kaj aŭtografoj, en tio de mezepokaj manuskriptoj kaj la plej malnovaj presaĵoj.

## Bibliografio 
* Zarys dziejów ZNiO Skizo pri la historio de Ossolineum

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo

Kategorio:Naciaj bibliotekoj
Kategorio:Bibliotekoj en Pollando
Kategorio:Polaj eldonejoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Lvivo
Kategorio:Vroclavo
Tuthelenaj Ludoj

eta|Statuo de diskoĵetisto de la dua jarcento a.K.
La **Tuthelenaj Ludoj** estas la kolektiva termino por kvar apartaj sportaj festivaloj, kiuj okazadis en antikva Grekio. Tiuj kvar ludoj estis la jenaj:

Partoprenantoj povis veni el la tuta Greka mondo, inklude la variajn grekajn koloniojn el Malgranda Azio al Iberio. Tamen, partoprenantoj probable devis esti tre riĉaj por pagi ekzercadon, transportadon, loĝadon, kaj aliajn elspezojn. Nek virinoj nek ne-grekoj rajtis partopreni, escepte pri tre porokazaj postaj esceptoj, kiaj por la romia imperiestro Nerono.

## Vidu ankaŭ
*Venko de Berenico

Kategorio:Festivaloj en Antikva Grekio
Kategorio:Sporto en Grekio
Kategorio:Sportaj konkursoj
Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Tuthelenaj ludoj
(28565) 2000 EO58

**(28565) 2000 EO58** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Mária Angyal

**Mária Angyal** [andjal], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Angyal Mária** estis hungara reĝisoro.

Mária Angyal http://www.imdb.com/name/nm4182142/?ref_=adv_li_st_3 naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mária Angyal frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris filologian diplomon, poste reĝisoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1961. Ŝi debutis kiel reĝisoro en Teatro Kisfaludy. Inter 1964 kaj 1973 ŝi estis reĝisoro de Nacia Teatro (Szeged), poste de Teatro de Kecskemét, fine ŝi revenis al Szeged. Komence ŝi reĝisoradis dramojn kaj komediojn, poste operojn, operetojn, muzikalojn. En 2008 ŝi estis nomumita "eterna membro de Teatro Szeged", krome ŝi ricevis lokan (2001) kaj ŝtatan (2009) premiojn. Ŝi unuafoje naskis filinon.

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Giacomo Puccini: Tosca (2003, laste en 2009)
* Ferenc Lehár: *A víg özvegy* (2003)
* Gaetano Donizetti: *Lammermoori Lucia* (2006)
* Hervé: ''Mam'zelle Nitouche''

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Olimpikoj de Cotswold

La **Olimpikoj de Cotswold**, aŭ en angla *Cotswold Olimpick Games*, estas ĉiujara publika okazigo de ludoj kaj sportoj nune okazanta en la Vendredo post la Printempa Banka Ferio ĉe Chipping Campden, en Cotswolds, Anglio. Tiuj ludoj probable ekis en 1622, kaj pluis pli malpli ĝis nuntempe. Ili estis komencitaj de loka advokato, Robert Dover, kun la aprobo de la reĝo Jakobo la 1-a. La motivo por ke Dover organizu la Ludojn estis eble lia kredo ke fizika ekzercado estas necesa por la defendo de la regno, sed li povus esti ankaŭ klopodante rekunigi riĉulojn kaj malriĉulojn; en la Ludoj partoprenis ĉiaj sociaj klasoj, inklude reĝaj personoj en unu okazo.

Eventoj inkludis ĉevalkuradon, hondo-ĉasadon, kuradon, saltadon, dancadon, ĵetadon de martelego, luktadon per glavoj kaj frapiloj, lanco, kaj luktadon. Oni starigis budojn kaj tendojn en kiuj oni ludis ŝakon kaj kartojn por malgrandaj interesantaroj, kaj abunda manĝo estis liverigita de ĉiu kiu ĉeestis. Oni starigis provizoran lignan strukturon nome Dover Castle en natura amfiteatro sur kio estas nune konata kiel Dover's Hill, kompletigita per malgrandaj kanonoj kiuj estis pafitaj por komencigi la eventojn.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Burns, Francis (1981), Heigh for Cotswold! A History of Robert Dover's Olimpick Games, Robert Dover's Games Society, ISBN 978-0-9507487-0-2
* Hackwood, Frederick William (1907), Old English sports, T. Fisher Unwin
* Haddon, Celia (2004), The First Ever English Olimpick Games, Hodder & Stoughton, ISBN 0-340-86274-2
* Palmer, Alan Warwick; Palmer, Veronica (1999), Who's Who in Shakespeare's England, Palgrave Macmillan, ISBN 0-312-22086-3
* Swaddling, Judith (2000), The Ancient Olympic Games (2nd ed.), University of Texas Press, ISBN 978-0-292-77751-4
* Verey, David (1979), "Gloucestershire: The Cotswolds", in Pevsner, Nikolaus, The Buildings of England (2a eld.), Penguin, ISBN 0-14-071040-X
* Whitfield, Christopher (1962), Robert Dover and the Cotswold Games, and Annalia Dubrensia, C. Whitfield

Kategorio:Atletiko
Kategorio:Historio de Anglio
Kategorio:Angla kulturo
Kategorio:Sporto en Anglio
Olimpikoj
Kategorio:Sportaj konkursoj
Martelego

[thumb|left|[Buškův hamr ĉe Trhové Sviny]]
[eta|maldekstre|Desegno de martelego el usona libro de 1899 pri [forĝado|forĝarto.]]
**Martelego** estas povega martelo, nome ilo kun granda, ebeneca, ofte metala kapo, ligita al levilo (aŭ tenilo). La grando kaj pezego de ties kapo ebligas ke martelego apliku pli da forto ol aliaj marteloj de simila grando. Kun la maleo, ĝi kunhavas la kapablon distribui forton super ampleksa areo je maniero pli malpli homogena. Tio kontrastas kun aliaj tipoj de marteloj, kiuj koncentras forton en relative malgranda areo.

## Vidu ankaŭ 
* Cotswold Olimpikoj

Kategorio:Materialprilaboraj iloj
Kategorio:Marteloj
Soma Plichta

**Soma Plichta** [ŝoma pliĥta], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Plichta Soma** estis hungara kuracisto, magistrata kuracisto.

Soma Plichta http://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_P/Plichta_Soma_1832_1924.xml naskiĝis la  en Rimaszombat (nuntempa Rimavská Sobota en Slovakio), li mortis la  en Lučenec (Ĉeĥoslovakio).

## Biografio 
Soma Plichta frekventis mezlernejojn en sia naskiĝurbo kaj en Sárospatak, poste universitatojn en Pest (urbo) kaj Vieno. Li akiris diplomon pri internaj malsanoj en Reĝa Universitato de Pest en 1859, pri kirurgio en Universitato de Vieno. Post siaj studoj li longe estis kuracisto en Losonc, li estis longe ankaŭ magistrata kuracisto de Nógrád (historia departemento). Li multe luktis kontraŭ epidemio pri ĥolero en 1873, poste li ricevis reĝan premion. En 1879 li estis sekretario de la landkunveno por kuracistoj en Budapeŝto. Baldaŭ li apartenis al la tutlanda medicina konsilio kaj meteologia societo de Vieno. Li estis nomumita reĝa konsilisto en 1905. Li fondis la memservan fajrobrigadon en Losonc. Li havis edzinon, kiu naskis 3 filojn.

Li apartenis al amika rondo de Imre Madách, li estis la unua, kiu laŭtlegis la Tragedion.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A fehérjevizelésről* (1867)
* *Észleletek az 1873. évi cholera járványról Nógrád megyében* (1874)
* *Segélynyújtás életveszélyeknél* (Helpservo dum vivdanĝero) (1887)
* *Az egészség és a hosszú élet* (La sano kaj la longa vivo) (1911)

## Memorigiloj 
* memorejo en Lučenec

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj magistrataj kuracistoj
Mária Barta

**Mária Barta,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Barta Mária** estis hungara aktoro. Ŝia edzo estis István Bozóky, ŝia geedziĝa nomo estis *Bozóky Istvánné*.

Mária Barta http://www.imdb.com/name/nm0058387/ naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mária Barta antaŭ la 2-a mondmilito lernis aktoradon de Artúr Bárdos. En 1945 ŝi edziniĝis, post 6 jaroj ŝi naskis filinon. Ekde 1945 ŝi ricevis rolojn en Teatro Belvárosi kaj Teatro Magyar, poste en Nacia Teatro (Budapeŝto). Ŝiaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Nacia Teatro (Miskolc) (1950–1954)
* Teatro Madách (1954–1956)
* Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) (1963-1964)
* Nacia Teatro (Szeged) (1964-1983, 1988-1990)
* Teatro Hevesi Sándor (1983-1988)
* Gaja Teatro (1990-).
Inter 1956-1963 ŝi vivis eksterlande (ŝi estis disidento de la Hungara revolucio de 1956). Ŝi ricevis 4 premiojn inter 1980-2010, krome ŝi havis la titolon "eterna membro de Teatro Szeged". Ŝi edziniĝis en 1945, ŝi naskis filinon en 1951.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto - Gertrud
** Reĝo Lear - stultulo
** Rikardo la 3-a - reĝino Elizabeta; dukino de York
** Somermeznokta sonĝo - Helena
** *Cymbeline* - reĝino
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - ciganino; patrino
* József Katona: *Bánk bán* - Melinda; Gertrudis
* Molière: Tartufo - Elmira; Pernelle
* George Bernard Shaw: *Pygmalion* - Elisa

## Elektitaj filmaj roloj 
* ‘‘Tűzoltó utca 25.’‘ (1973)
* ‘‘Kis Romulusz’‘ (1994)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* http://port.hu/adatlap/szemely/barta-maria/person-28030

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Sandhurst

maldekstre|eta|
maldekstre|eta|280ra|
**Sandhurst** estas malgranda urbo kaj civila paroĥejo en Anglio de  hejmoj kaj  loĝantoj (censo de 2001), ĉefe rezideja laŭ naturo kun malmultaj kelkaj malpezaj industrioj. Ĝi estas en la sudorienta angulo de la ceremonia Reĝa Graflando Berkshire, ene de la *borough* Bracknell Forest, kaj situas 33 mejlojn 53 km sudokcidente de Centra Londono, 4.0 km nordokcidente de Camberley kaj 9.7 km sude de Bracknell.

Sandhurst estas konata tutmonde kiel la loko de la Reĝa Militakademio Sandhurst (ofte referencata simple kiel "Sandhurst", "The Academy" aŭ "The RMA"). Spite sian proksimecon al Camberley, Sandhurst estas hejmo ankaŭ de granda eksterurba komerca disvolviĝo. Tiu loko estas nomita "The Meadows" (la prerioj) kaj havas hipermerkatojn Tesco Extra kaj Marks and Spencer, du el la plej grandaj en la lando.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Berkshire
Asnières-sur-Oise

**Asnières-sur-Oise** [] estas franca komunumo en la regiono Francilio. Komence de la jaro 2014 ĝi havis  loĝantojn.

En 1959 en la komunumo kreiĝis la infanludilo Sofio la ĝirafo, kiu fariĝis kulta objekto en Francio.

Abbaye de Royaumont - Clo%C3%AEtre et b%C3%A2timent des moines 01.jpg|monaĥejo Royaumont kun klostro
Asnières-sur-Oise (95), église Saint-Rémi, vue depuis le sud 3.jpg|kirko *Saint-Rémi*
Asnières-sur-Oise (95), château de Touteville.jpg|*kastelo Touteville*
Asnières-sur-Oise (95), chapelle et ancienne école de Baillon.jpg|kapelo kaj eksa lernejo de *Baillon*
Asnières-sur-Oise (95), château de la Reine Blanche.jpg|kastelo *La Reine Blanche*

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Val-d'Oise
Kategorio:Urboj de Francio
Hipermerkato

[dekstra|eta|300ra|Proponita manĝaro ĉe hipermerkato Fred Meyer en [Portlando (Oregono).]]
[dekstra|eta|Azia hipermerkato en [Filipinoj, nome branĉo de SM en *SM Mall of Asia* en Pasay, Manila Metropolo, estas ekzemplo.]]
En komerco, **hipermerkato** aŭ **hiperbazaro** estas ĉiovendejo kio kombinas supermerkaton kaj specialajn stokejojn. La rezulto estas etenda instalaĵo por podetala propono de ampleksa gamo de produktoj sub unu tegmento, inklude ĉiatipajn manĝaĵojn kaj ĝeneralajn komercaĵojn. En teorio, hipermerkatoj ebligas al konsumantoj plenumi ĉiujn siajn ĉiutagajn rutinajn aĉetonecesojn en nur unu loko kaj demarŝo. La termino *hipermerkato* () estis stampita en 1968 fare de la franca komercofakulo Jacques Pictet.

Hipermerkatoj, kiel aliaj ĉiovendejoj, tipe havas negocajn modelojn fokuse al alt-voluma, malalt-profitaj vendoj. Tipe ili kovras areon de 5000 al 15000 m², ili ĝenerale havas pli ol 200,000 diferencajn markojn de varoj disponeblaj samtempe. Pro siaj grandaj surfacoj, multaj hipermerkatoj elektas lokojn en antaŭurboj aŭ ekstere de urboj kiuj estu facile alireblaj aŭte.

## Referencoj 
Kategorio:Komerco
28569 Kallenbach

'*28569 *Kallenbach'''* estas malbone konata
asteroido de la ĉefa zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Jonah Kallenbach*, finaliston de la *Intel Science Talent Search* de 2013, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri biokomputiko kaj genomiko. Li estis lernanto ĉe la *Germantown Academy'' de Fort Washington (Pensilvanio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Preĝejo Sankta Anna (Tápiógyörgye)

**Preĝejo Sankta Anna** estas romkatolika konstruaĵo en vilaĝo Tápiógyörgye (Hungario).

## Historio 
Kelkaj historiistoj opinias, ke en la vilaĝo estis preĝejo dum la mezepoko. Laŭ http://lexikon.katolikus.hu/T/T%C3%A1pi%C3%B3gy%C3%B6rgye.html en 1560 paroĥo funkciis, post jardekoj la turkoj okupis ĝin. En la 1740-aj jaroj kapelo estis konstruita, en 1760 ĝi estis pligrandigita, en 1827 turo estis alkonstruita. En 1860 preskaŭ plene la kirko estis trakonstruita. En 1888, 1936 kaj 1973 la konstruaĵo estis renovigita. La orgeno estis farita en 1927.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto, kie estas videbla ankaŭ ŝtona kruco el 1797. Plejparto de la fasado estas la reliefanta kvadrata turo kun enirejo. Aliaj enirejoj funkcias flanke, ĉe la sakristio, sed la plej granda enirejo estas en la kontraŭa flanko de la tura fasado. La ekstera parto estas senornama, sed la interna parto estas ornamriĉa.

Kermeso okazas en la 26-an de julio. La preĝejo estas pilgrimloko, tamen por la ĉirkaŭaĵo.

## Fontoj 
* http://www.tapiogyorgye.hu/online/hu/egyhaz.html 
* http://sematizmus.vaciegyhazmegye.hu/plebania.php?id=176
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* http://lexikon.katolikus.hu/T/T%C3%A1pi%C3%B3gy%C3%B6rgye.html

Tapiogyorgye
Tapiogyorgye
Tapiogyorgy
Palliser-insuloj

eta|300px|Palliser-insuloj
La **Palliser-insuloj** (france: **Îles Palliser**) estas insulgrupo en la Tuamotua arkipelago en Franca Polinezio. La grupo situas en la nordokcidenta parto de la arkipelago.
La atola grupo estis nomata fare de James Cook, kiu vizitis la insulojn kiel unua eŭropano je la 19-a kaj 20-a de aprilo 1774. Admiralo Siro Hugh Palliser estis lia amiko kaj financa apoginto de la malkovraj vojaĝoj kaj ties publikigoj.

## Geografio kaj demografio
La arkipelago enhavas ok atolojn, kaj la insulon Makatea. La atolo Rangiroa estas la plejmulte loĝata, kun proksimume 3210 loĝantoj.

* Administracie la atoloj Apataki kaj Kaukura apartenas al la distrikto Arutua.
* Toau, Niau, kaj Fakarava al la distrikto Fakarava.
* Rangiroa, Tikehau, Mataiva kaj la insulo Makatea, al la distrikto Rangiroa.

Kategorio:Insuloj en Franca Polinezio
Apataki

**Apataki** estas korala atolo en la suda Pacifika Oceano, teritoria parto de Franca Polinezio. Ĝi estas unu el la Palliser insuloj, subgrupo de la Tuamotua Arkipelago. Apataki situas proksimume 370 km nordoriente de la insulo Tahitio, 17 km oriente de Arutua kaj 24 km nordoriente de Kaukura. La insulo estas preskaŭ rektangula; 34 km longa kaj 24 km larĝa. Ĝi havas areon de proksimume 706&nbsp;km2 kun terareo de proksimume 20 km². Ĝia vasta laguno havas du ŝipvetureblajn pasejojn por en- kaj eliri.

En 2012 Apataki havis 350 loĝantojn, (en 2007 492). La ĉefvilaĝo nomiĝas Niutahi.

## Historio 
La unua registrita eŭropano kiu vidis Apataki atolon estis la nederlanda navigisto Jacob Roggeveen en 1722. James Cook vizitis ĝin en 1774.

## Administracio 
Administracie, Apataki estas parto de la komunumo Aratua.

## Bildoj kaj mapoj 

Apataki_Atoll_-_Landsat_S-06-15_2000_(1-225,000).jpg|Fonto: Landsat S-06-15_2000 (1:225,000)
Map of Apataki Atoll.png|Fonto: EVS Preciza mapo (1:225,000)
ApatakiISS006-E-38475.PNG|Fonto: ISS006-E-38475

## Ekonomio 
Apataki havas flughavenon sed ne turisman industrion. La nura ĉefa industrio de la insulo estas kultivitaj Tahitiaj (nigraj) perloj. La kokospalmo, kiu formas la bazo por la produktado de kopro, estas de speciala ekonomia graveco por la indiĝenoj. Sur kelkaj insuletoj la loĝantoj kultivas vanilon.

## Referencoj 
* 
* Oceandots

## Eksteraj ligiloj 
* Apataki Atolo FP (EVS Islands)
* Shuttle Image ISS006-E-38475 (Astronaut Photography)
* Listo de Tuamotuaj Atoloj List (Pacific Image)

Kategorio:Insuloj en Franca Polinezio
Amatora Atletika Asocio

La **Amatora Atletika Asocio** de Anglio, aŭ en angla *Amateur Athletic Association of England* (iam *Amateur Athletic Association*) aŭ AAA (pronouce foje 'tri Aj') estas unu el la plej aĝaj landaj registaraj organizoj por atletiko en la mondo, establita en la 24a de Aprilo 1880. En la pasinteco, ĝi estis efektive superrigardinta atletikon tra Britio. Nuntempe, ĝi subtenas regionajn atletikajn klubojn kaj verkojn por disvolvigi amatoran atletikon nur en Anglio. Tio inkludas la Anglan Transterenkuran Asocion. Tri viroj el la Universitato de Oksfordo estis responsaj por la fondo de AAA – nome Clement Jackson, Montague Shearman kaj Bernhard Wise. La unua AAA Ĉampioneco okazis en la 3a de Julio 1880 ĉe Lillie Bridge.

## Vidu ankaŭ
* Brita Atletika Ĉampioneco

Kategorio:Atletiko
Kategorio:Sporto en Britio
Kategorio:Aperis en 1880
Brita Atletika Ĉampioneco

La **Brita Atletika Ĉampioneco** aŭ **AAA Ĉampioneco**, en angla *Amateur Athletics Association (of England) Championships* aŭ *AAAs Championships*, estis ĉampioneco de atletiko amplekse konsiderata kiel Britia Atletika Ĉampioneco, eĉ kvankam la korporacio Amatora Atletika Asocio ne inkludis Skotlandon, Kimrion kaj Nordan Irlandon. La evento estis malferma al ĉiu atletoj de la Unuiĝinta Reĝlando kaj (kun la escepto de kelkaj jaroj) ankaŭ al eksterlandaj atletoj. La AAA estis fondita en 1880, (1922 por virinoj) kaj aliĝis al la britaj olimpikaj ludoj en 1988, 1992, 1996, 2000 kaj 2004. La 2006 AAA Ĉampioneco estis la lasta *de facto* Brita Ĉampioneco, kiam ili estis aligitaj en la 2006 Brita Ĉampioneco (kaj ludoj).

## Eksteraj ligiloj
*http://www.gbrathletics.com/bc/bc1.htm BRITISH ATHLETICS CHAMPIONSHIPS 1876-1914
*http://www.gbrathletics.com/bc/bc2.htm BRITISH ATHLETICS CHAMPIONSHIPS 1919-1939
*http://www.gbrathletics.com/bc/bc3.htm BRITISH ATHLETICS CHAMPIONSHIPS 1945-1959
* AAA CHAMPIONSHIPS (MEN)

Kategorio:Atletiko
Kategorio:Sporto en Britio
Marŝkurado

eta|maldekstre|300px|
**Marŝkurado** estas long-distanca fako ene de sportaro de atletiko. Kvankam temas pri perpieda konkurenco, ĝi estas diferenca el kurkonkurenco en tio ke unu piedo devas ŝajni ĉiam kontakte kun la grundo en ĉiu momento. Tio estas konstante kontrolita de oficialaj juĝistoj. Tipe ĝi okazas sur ŝoseoj aŭ sur kurejoj, kaj oftaj distancoj varias el 3000 metroj ĝis 100 kilometroj.

Estas du marŝaj distancoj uzataj por la Someraj Olimpikoj: nome 20 kilometra (kaj viroj kaj virinoj) kaj 50 kilometra (por nur viroj). Ambaŭ estas okazigitaj kiel ŝoseaj eventoj. Ankaŭ la duajara Atletika Monda Ĉampionado uzas la samajn tri eventojn. La Monda Marŝkura Pokalo de IAAF, unuafoje okazinta en 1961, estas sendependa tutmonda konkurenco por la fako kaj ĝi havas 10 kilometran marŝadon por junaj atletoj, aldone al la Olimpi-normigaj eventoj. La Monda Subtegmenta Ĉampionado de IAAF uzas 5000 m kaj 3000 m marŝkurajn variojn, sed tio estis diskonstanta el 1993. Altnivelaj atletikaj ĉampionadoj kaj ludoj tipe uzas 20 km marŝkuradajn eventojn.

## Olimpikaj majstroj
* Robert Korzeniowski

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* artikolo *Tout savoir sur la technique de la marche athlétique … de la tête aux pieds* (Ĉion scii pri la tekniko de atletika marŝado... de la kapo ĝis la piedoj) de 2011 en la retejo *enviedemarcher.com* ()
* la retejo *racewalk.com* ()
* aktualaj novaĵoj pri marŝkurado ()
* [artikolo *Le specialita: la marcia* de Sandro Aquari](https://www.treccani.it/enciclopedia/atletica-le-specialita-la-marcia_(Enciclopedia-dello-Sport)/) el la enciklopedio *Enciclopedia dello Sport* de 2004 ()
* High School Race Walking ()
* retejo de la hispania asocio de atletika marŝkurado ()
Kultura Centro Gabriela Mistral

dekstra|eta|GAM en 2010
La **Kultura Centro Gabriela Mistral** () estas komplekso lokita en Santiago de Ĉilio konsistanta el du konstruaĵoj —pli ol — kun «dek ĉambroj por spektakloj, eseoj, ekspozicio kaj seminarioj; biblioteko kaj studio de registrado; kaj ankaŭ kunvenejoj kaj studio, kaf-trinkejo, restoracio kaj grandaj subĉielaj kortoj»; tiuj spacoj «estas haveblaj por spektakloj, kulturaj aŭ akademiaj kunvenoj, publika uzo kaj privataj aŭ kompaniaj agadoj. Ĉiuj tiuj disponas pri senpaga WiFi». Ĝi estis inaŭgurita kiel tia en 2010.

## Historio 
Ĝi formis iam aron kun la 23-etaĝa turo —la Konstruaĵo Diego Portales—, kie en la unuaj tempoj de la militreĝimo estrita de Generalo Augusto Pinochet funkciis la Plenuma Povo, poste la Leĝdona Povo kaj fine la Ministerio pri Defendo. GAM okupis tion, kio estis la Kongresejo (), dum la turo —Strato Villavicencio 364— restis en la manoj de la Ministerio pri Defendo ĝis la jaro 2016 inkluzive; en januaro 2017, Defendo transdonis la konstruaĵon al Naciaj Bienoj kaj la ministro de industrio, Nivia Palma, anoncis ke ĝi fariĝos spaco malfermita al kulturaj kaj sociaj organizaĵoj.

Ekkonstruita en decembro 1971, ĝi estis inaŭgurita la  kiel sidejo de la tria Konferenco de la Unuiĝintaj Nacioj pri Komerco kaj Disvolvado (). Post tio, ĝi estis transdonita al la Ministerio pri Edukado, kiu alinomis ĝin "Centro Cultural Metropolitano Gabriela Mistral"; post la Puĉo de Pinochet la , ĝi estis adaptita kiel sidejo de la diktatoreco tial ke la palaco de "La Moneda" estis serioze damaĝita pro la atakoj de aviadiloj kaj tankoj.

GAM situas sur Avenuo del Libertador Bernardo O'Higgins, 227, apud la stacio *Universidad Católica* de la Metroo de Santiago

## Bildgalerio 

GAM Entrada costado oriente 02.jpg|Enirejo sur orienta flanko
Roman, Samuel - Puerta al espacio -1961 GAM fRF 01.jpg|*Pordo al spaco*, de Samuel Román
Mandiola, Luis - Bebederos -1972 GAM fRF.jpg|*Fontanoj*, de Luis Mandiola
Assler, Federico - Escultura en la plaza de su nombre 01.jpg|Skulptaĵaro de Federico Assler
Mural Brigada Ramona Parra 01.jpg|Brigado Ramona Parra
Mural Brigada Ramona Parra 02.jpg|Brigado Ramona Parra
Mural Brigada Ramona Parra 03.jpg|Brigado Ramona Parra
Mural Tierra de gigantes -Brigrada Negotropica 2014.jpg|*Lando de gigantoj*, de Brigado Negotrópica
Street Art Around Santiago (16778772947).jpg|Brigado Negotrópica
Castillo, Victor - Futuro esplendor -GAM plaza Oriente fRF01.jpg|Víctor Castillo. *Estonta splendo*
Guillon, Sol - Carro del cielo -GAM 2016 -fRF01.jpg|Muralo de Sol Guillón
Garcia, Andres & Ohanas Crew - Cambiarnos con sociedad -fRF08.jpg|Andrés García & Ohanas Crew. *Ni ŝanĝu la socion*
GAM Pez de mimbre y vitral -fRF.jpg|Fiŝo el vimenaĵo de Manzano kaj vitralo de Bernal Ponce
GAM Pez de mimbre.jpg|Fiŝo el vimenaĵo de Alfredo Manzano

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Gabriela Mistral

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Tradukfonto 
Kategorio:Santiago de Ĉilio
28571 Hannahlarson

'*28571 *Hannahlarson'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Hannah Kerner Larson*, finalistinon en 2013 de la *Intel Science Talent Search*, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri matematiko. Ŝi estis lernantino ĉe la *South Eugene High School'' de Eugene (Oregono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Heredantoj de silentado

**Heredantoj de Silentado**, originala titolo “Erben des Schweigens” de Sabine Dittrich elgermanigis **Aleksandro Montanesko**, eldonita de KAVA-PECH 2017.

La dediĉo diras ke “Amikeco inter popoloj ĉiam komencas per amikeco inter unuopaj homoj.”

La aŭtorino klarigis en prelego, ke ŝia patro neniam parolis pri la Dua Mondmilito, kaj tiel ŝi sentas sin kiel heredanto de silentado. La protagonisto en la romano Jael Vinterstajn volas esplori la pasintecon de sia familio kaj vojaĝas tra Germanio kaj Ĉeĥio. En Prago ŝian vojon krucas Radek, juna kaj simpatia ĉeĥa viro. Tiam ambaŭ ankoraŭ ne scias pri la amo, kiu ekfloros inter ili. Tamen jam baldaŭ ili kune daŭrigos la serĉadon de la vero, kiu ilin kondukos tra labirinto de prihistoriaj emocioj en la koro de Eŭropo. Dum vizitoj ĉe parencoj ĉeĥaj kaj germanaj Jael kaj Radek spertos komprenemon kaj subtenon, sed ankaŭ rifuzojn kaj konfliktojn. Ili komencas demandi, kion kial prisilentis iliaj antaŭuloj. Kion travivis kaj kiel agis iliaj geavoj en la tempo antaŭ, dum kaj post la Dua Monda Milito? Kion ili konkludu por la propra vivo? Kun doloro ili ekscias pri la faritaj maljustaĵoj kaj pripensas, ĉu kaj kiel eblos repaciĝo inter ĉeĥoj kaj germanoj. En la romano alternas ĉapitroj pri la nuntempo kun historiaj epizodoj, verkitaj sur la bazo de aŭtentaj raportoj kaj atestoj de ĉeestintoj. Kvankam la libro enhavas tre seriozajn pensojn kaj skizas tristigajn historiajn okazaĵojn, ĝi kontraste posedas ankaŭ facetojn helajn kaj ĝueblajn: elementojn de amrakonto, de vojaĝpriskribo, de detektiva rakonto, eĉ humurajn kaj amuzajn scenojn. Agrable impresas la senpretenda, koncizema kaj lerte atentokapta maniero de la rakontado, kies facile fluantan stilon la tradukinto sukcese rekreis en Esperanta vesto.

La libron kompletigas historia skizo de la rilatoj inter germanoj kaj ĉeĥoj. Mapo de Ĉeĥio indikas la regionojn, kie antaŭmilite granda parto de la loĝantaro estis denaskaj germanlingva. Speciale por la esperantlingva eldono oni aldonis receptojn por du tradiciaj ĉeĥaj pladoj kaj liston de klarigoj pri geografiaj kaj historiaj detaloj, kiuj certe faciligos la legadon kaj la komprenon de la fono, precipe por ekstereŭropanoj. Akompana unulingva vortareto estas senpage elŝutebla helpilo por legemaj progresantaj lernantoj de Esperanto.

Kategorio:Verkoj el la esperantigita germanlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2017
Kategorio:Germanlingvaj romanoj
Kategorio:Ĉeĥoslovakio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Romanoj pri la Dua Mondmilito
Novjorka Atletika Klubo

eta|Sidejo de NYAC en Manhatano.
La **Novjorka Atletika Klubo**, aŭ en angla *New York Athletic Club* (NYAC), estas privata societa klubo kaj atletika klubo en Novjorko. Fondita en 1868, la klubo havas proksimume 8,600 membrojn kaj du instalaĵojn: nome la *City House* ĉe 180 Central Park South en Manhatano kaj la insulo Travers en la Kantono Westchester ankaŭ en Novjorkio. La klubo proponas multajn sportojn, kiaj remado, lukto, boksado, ĵudo, skermo, naĝado, korbopilko, rugbeo 15, futbalo, teniso, manpilko, skvaŝo, snukero, Kanada bastonludo kaj akvopilkado.

Laŭlonge de sia historio, kaj ĉefe dum la 1960-aj jaroj al la 1980-aj jaroj, la klubo estis akuzita kaj bojkotita ĉar ĝi malakceptis judojn kaj nigrulojn.

## Eksteraj ligiloj 
* New York Athletic Club (oficiala retejo)
* *New York Athletic Club: Constitution, Amended February 3, 1917: By-laws, Amended May 15, 1917: House Rules, Amended May 22, 1917*, New York Athletic Club (1918)

Kategorio:Sporto en Novjorko
Kategorio:Atletiko
Kategorio:Sportoteamoj en Usono
Amatora Atletika Unio

La **Amatora Atletika Unio** ( mallongigita AAU), estas organizaĵo de amatora sporto kun sidejo en Usono. Mult-sporta organizaĵo, la AAU estas dediĉita nur al helpado kaj disvolvigo de amatoraj sportoj kaj programoj de fizika ekzercado. Ĝi asertas havi ĉirkaŭ 670,000 partoprenantojn kaj ĉirkaŭ 100,000 volontulojn.

La AAU estis fondita la 21an de Januaro, 1888, kun la celo kreadi komunan normigon por amatora sporto. Ekde tiam, plej landaj ĉampionecoj en Usono okazis sub la regado de AAU. El ties fondo kiel publike financita organizaĵo, la AAU estis reprezentinta usonajn sportojn ene de variaj internaciaj sportaj federacioj. Ĝi estis kreskinta laŭ la jaroj ĝis iĝi unu el la ĉefaj kaj plej influaj asocioj en sia kampo.

## Referencoj 
Kategorio:Atletiko
Kategorio:Sportaj organizaĵoj en Usono
Kategorio:Aperis en 1888
Kategorio:Sporto en 1888
Union des Sociétés Françaises de Sports Athlétiques

[eta| [Pierre de Coubertin, nome fondinto de la modernaj Olimpiaj Ludoj, ankaŭ helpis fondi la USFSA. Je variaj tempoj li servis kiel prezidanto kaj ĝenerala sekretario de la Unio.]]
La **Union des sociétés françaises de sports athlétiques** (USFSA) estas iama franca organizo kiu zorgis pri sporto. Dum la 1890-aj kaj komenco de la 1900-aj jaroj ĝi organizis nombrajn sportojn inklude atletikon, bicikladon, gazonhokeon, skermon, kroketon kaj naĝadon. Tamen ĝi estas eble plej bone konata ĉar estis la ĉefa rega organizo kaj de futbalo kaj de rugbeo en Francio ĝis ĝi estis efektive anstataŭata de la Franca Futbala Federacio kaj de la Franca Rugbea Federacio. La USFSA malakceptis ajnan formon de profesiismo en sporto kaj ege kaj arde defendis la amatoran sporton.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.sports-depoque.com/medias/mini027.jpg - Simbolo de la Union des Sociétés Françaises de Sports Athlétiques
* http://www.footballtop.ru/sites/default/files/imce/franciya_0.jpg - Membroj de la Nacia Futbala Teamo de Francio vestante reprodukton de la USFSA oficiala uniformo uzita de Francio antaŭ la kreo de la Francia futbala federacio dum la FIFA Centjariĝo en la Stade de France kun Brazilo en Majo 2004 montrante simbolon.

Kategorio:Sporto en Francio
Kategorio:Sportaj organizaĵoj
Kategorio:Rugbeo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1890
Multasporta evento

[eta|250px|La [Tut-Amerikaj Ludoj estas unu el la plej grandaj plursportaj eventoj kaj en ili partoprenas atletoj el la tuta Ameriko.]]
**Plursporta evento** estas organizita sporta evento, ofte okazanta dum kelkaj tagoj, uzante konkurencojn en multaj diversaj sportoj inter organizitaj teamoj de atletoj el (ĉefe) naciaj ŝtatoj. La unua ĉefa, moderna, plursporta evento de internacia gravo estas la modernaj Olimpiaj Ludoj.

Multaj mondoregionaj plursportaj eventoj estis fonditaj kaj modelitaj laŭ la Olimpikoj. Plej havas la saman bazan strukturon. Ludoj okazas dum kelkaj tagoj en kaj ĉirkaŭ "gastiganta urbo", kio ŝanĝas por ĉiu jara konkurenco. Landoj sendas naciajn teamojn al ĉiu konkurenco, konsista el individuaj atletoj kaj teamoj kiuj konkurencas en ampleksa vario de sportoj. Atletoj aŭ teamoj ricevas premiojn konsistantaj en oraj, arĝentaj aŭ bronzaj medaloj medals por la unua, dua kaj tria venkinto respektive, dum la kvara kaj posta ricevas nenian honoron kompare. Tiuj ludoj ĝenerale okazas ĉiun duan jaron, kvankam kelkaj estas ĉiujaraj konkurencoj aŭ okazas ĉiun duan jaron.

## Referencoj 
* Leigh, Mary H.; Bonin, Thérèse M. (1977). "The Pioneering Role Of Madame Alice Milliat and the FSFI in Establishing International Trade and Field Competition for Women" (PDF). Journal of Sport History. North American Society for Sport History. 4 (1): 72–83. http://library.la84.org/SportsLibrary/JSH/JSH1977/JSH0401/jsh0401f.pdf  alirita la 9an de Junio 2017. Por virinoj.


Kategorio:Sporta terminologio
Kategorio:Sportaj konkursoj
Kategorio:Sportaj eventoj
Knock Ullinish

La subteretaĝo de **Knock Ullinish** situas proksime de Bracadale sur la insulo Skye en Skotlando.

La parte detruita subteretaĝo – ankaŭ nomata terdomo – situas sur malmilda, roka erikeja marĉo, ĉirkaŭ 400 m okcidente kie la ŝoseo al Ullinish Lodge debranĉiĝas de la ŝoseo de Dunvegan al Struanmore. La konservita parto konsistas el rekta mallarĝa koridoro, kiu direktiĝas al nordoriento-sudokcidento. La flankaj muroj el sekmasonaĵo, sur plata lintelo estas bone konservita. La koridoro estas ĉirkaŭ 6 m longa, en la sudokcidento ĉirkaŭ 1,2 m alta kaj 0,8 m larĝa. Ĝi larĝiĝis interne ĝis 1,8 m.

## vidu ankaŭ 
* subteretaĝoj en Skotlando

## Literaturo 
* R. Miket: *The souterrains of Skye* in B. Ballin Smith, I.Banks: In the shadow of the brochs: the Iron Age in Scotland, A celebration of the work of Dr. Euan MacKie on the Iron Age of Scotland. Stroud. 2002
* RCAHMS The Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments and Constructions of Scotland. *Ninth report with inventory of monuments and constructions in the Outer Hebrides, Skye and the Small Isles*, Edinburgh.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.theskyeguide.com/see-and-do-mainmenu-35/47-ancient-monuments/197-knock-ullinish-souterrain 

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Skotlando
Kategorio:Skye
Kategorio:Subteretaĝoj en Skotlando
Fizika miskapablo

**Fizika miskapablo** aŭ **fizika handikapo** estas limigo sur la fizika funkciado, moviĝeblo, lerteco de persono aŭ eltenemo. Aliaj fizikaj malkapabloj inkludas kripliĝojn kiuj limigas aliajn aspektojn de ĉiutaga porvivaĵo, kiel ekzemple spiraj malsanoj, blindeco, epilepsio kaj dormmalsanoj.

## Fizikaj miskapabloj 
:* Sensaj:
::*Vidmalkapablo: blindeco kaj parta vida malkapablo
::*Aŭdmalkapablo: surdeco kaj malfacila aŭdo
:* Muskolaj:
::*Movmalkapablo: paralizo, amputo, bifida spino kaj muskolopatio
::*Parolmalkapablo: muteco, mutismo, balbutado, dizartrio kaj afonio
:* Kronikaj: epilepsio, mukogluozo

Ofte la surduloj kaj bone funkciantaj aŭtistoj eldiras, ke ili ne sentas sin malkapablaj malgraŭ de iliaj komunikadaj problemoj. La surduloj difinas sin kiel lingva malplimulto.

Iuj kondiĉoj enhavas pliajn malkapablojn; tiaj estas ekzemple la surdblindeco. Tiuj kondiĉoj signifante diferencas el iliaj faktoroj, do ili estas praktike aliaj tipoj.

Ne konsideras ilin kien kunsortanoj la malkapabluloj kiuj havas aliajn specojn de malkapablo. Nur surduloj kaj blinduloj rekonas similecon de iliaj malkapabloj.

## Referencoj 
Kategorio:Handikapoj
Zsolt Herceg

**Zsolt Herceg** [ĵolt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Herceg Zsolt** estis hungara aktoro. Lia familia nomvarianto estis *Herczeg*.

Zsolt Herceg http://port.hu/adatlap/szemely/herceg-zsolt/person-20122 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Zsolt Herceg frekventis gimnaziojn en Szombathely kaj en sia naskiĝurbo, poste li studis en Teatra Akademio, kiun li ne finlernis. Komence li ricevis rolojn en Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). Li aliĝis al trupo de Teatro Kisfaludy en 1961, al Teatro Csokonai (Debrecen) en 1966, fine al Nacia Teatro (Szeged) en 1972. Li ricevis la titolon "eterna membro de Teatro Szeged".

## Elektitaj teatraj roloj 
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő*
* Ferenc Lehár: *A víg özvegy* - Nyegus
* Szabolcs Fényes: *Maya* - Bambó
* William Shakespeare:
** Romeo kaj Julieta
** Somermeznokta sonĝo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva intervjuo kun foto
* hungarlingva membiografio kun fotoj 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Batthyány tér (metrostacio)

La **Batthyány tér** (=placo Batthyány) [batjAnji] estas grava metrostacio en Budapeŝto. La nomo venis de la placo, kiu estis nomumita pri la unua sendependa ĉefministro Lajos Batthyány.
eta|maldekstre|La tersurfaca domo por la subirejo 
## Historio 
Ekde 1950 oni komencis konstrui la 2-an metrolinion en Budapeŝto, tie estis la plej seriozaj laboroj, ĉar ĉi tie la tunelo alvenas el sub la Danubo. Post jaroj pro financaj problemoj la konstruado paŭzis, nur en la sekva jardeko komenciĝis denove la konstruado. Oni konstruis ankaŭ subirejon sub la placo, eĉ la interurba tramo ekde Margit-ponto kuris sub la terkrusto ĝis la subirejo. La unua itinero (sen Batthyány tér) estis inaŭgurita en 1970, sed post du jaroj jam la plena linio funkciis. En 2005 plenaj renovigaj laboroj okazis, tiam oni konstruis la kvaran rulŝtuparon. Ĝis 2012 la vagonoj devenis el Sovetunio, poste oni ŝanĝis ilin al pli modernaj vagonoj de Alstom, kiuj trafikas sen ŝoforoj. En 2013 pro inundo de Danubo kelkajn tagojn la stacio ne funkciis, la vagonoj trairis senhalte.

## Stacio 
La metrostacio estas simpla domo en mezo de la placo, interne rulŝtuparoj faras kontaktojn kun la subirejo, sed estas ankaŭ simplaj ŝtuparoj en la placo al la subirejo. En la subirejo funkcias kelke da vendejetoj, 2 larĝaj mallongaj koridoroj al la interurba tramo al Szentendre, fine la unusola enirejo al la metroo. Tie funkcias 4 rulŝtuparoj al la subtera kajo.

## Kontaktoj 
Placo Batthyány estas grava trafika nodo apud la Danubo, tial la metrostacio havas grandan trafikon. Estas kontaktoj al tramoj, aŭtobusoj, ŝipoj, interurba tramo. En la placo funkcias granda vendejo pri nutraĵoj.

Budapest, metró 2, Batthyány tér, 9.jpg|Enirejo de la metroo
Budapest, metró 2, Batthyány tér, 2.jpg|Unu el la peronoj

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Budapeŝto
* Metrostacioj de Budapeŝto
* BHÉV

## Fontoj 
* http://www.metros.hu/vonal/jellemzok_m2.html 
* http://www.metros.hu/vonal/felujitas_m2.html 

Kategorio:Metrostacioj de Budapeŝto
Toau

**Toau** estas korala atolo en Franca Polinezio, unu el la Palliser-insuloj (Îles Pallisier). Toau havas vastan lagunon; longo 35&nbsp;km, larĝo 18&nbsp;km. La plej proksima tero estas la atolo Fakarava kiu situas 14&nbsp;km sudorienten.

Toau havis 18 loĝantojn en 2012. La ĉefvilaĝo nomiĝas Maragai.

## Historio 
Kapitano James Cook estis la unua registrita eŭropano kiu vidis la atolon en aprilo 1774. En kelkaj mapoj Toau nomiĝas "Elizabeth".

## Administracio 
Toau atolo apartenas al la komunumo **Fakarava**, kiu konsistas el Fakarava kaj la atoloj Aratika, Kauehi, Niau, Raraka, Taiaro kaj **Toau**.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* https://web.archive.org/web/20101223015139/http://www.oceandots.com/pacific/tuamotu/toau.php
* Pictures 
* Island names 
* Listo de atoloj (france) 

Kategorio:Insuloj en Franca Polinezio
Kálmán Gyimesi

**Kálmán Gyimesi** [djimeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyimesi Kálmán** estas hungara operkantisto (baritono). Lia filo estis László Gyimesi (politikisto).

Kálmán Gyimesi http://port.hu/adatlap/szemely/gyimesi-kalman/person-102302 naskiĝis la  en Csenger.

## Biografio 
Kálmán Gyimesi antaŭ la soldatiĝo li laboris, poste li studis de Andor Lendvai en Muzika Altlernejo. Li akiris diplomon en 1962, poste li plulernis jaron en Siena, sed li ankaŭ kantadis en Nacia Teatro (Szeged). Inter 1990 kaj 2002 li estis ankaŭ municipa deputito. En 1992 li ricevis la titolon "eterna membro de Teatro Szeged". Li kantadis ankaŭ en Aŭstrio, Belgio, Nederlando, Germanio kaj Italio, li ankaŭ instruas kantadon. Li havas edzinon, kiu naskis filon. Li ricevis plurajn premiojn inter 1969-2008.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Giuseppe Verdi:
** La Forto de la Destino – Fra Melitone; Don Carlos
** Rigoletto – titolrolo; Marullo
** Il Trovatore – grafo Luna
** La Traviata – Germont
** Falstaff – titolrolo; Ford
** Aida – Amonasro
* Wolfgang Amadeus Mozart:
** Die Zauberflöte – Papageno
** Don Giovanni – titolrolo
** La geedziĝo de Figaro – Almaviva
* Giacomo Puccini:
** La bohème – Marcel
** Madama Butterfly – Sharpless
** Turandot – Ping
** Tosca – Scarpia
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* – Kerekes Ferkó

## Elektitaj disĉiploj 
* Krisztina Kónya

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva membiografio kun fotoj 

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
28575 McQuaid

'*28575 *McQuaid'''* estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Daniel Conor McQuaid*, finaliston en 2013 de la *Intel Science Talent Search*, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri biokemio. Li estis lernanto ĉe la *Ossining High School'' de Ossining (Nov-Jorkio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
IWAS Mondaj Ludoj

La **Internaciaj Rulseĝulaj kaj Amputulaj Sportoj**, aŭ en angla *International Wheelchair and Amputee Sports (IWAS) World Games* (aŭ *IWAS World Games*, tio estas **IWAS Mondaj Ludoj** aŭ **IRAS**) estas mult-sporta konkurenco por atletoj kun miskapablo, kiu laŭ la iama nomo de *International Stoke Mandeville Games* aŭ *Internaciaj Ludoj Stoke Mandeville* estis la antaŭaĵo de la Paralimpiko. Tiu konkurenco estis iam konata kiel *World Wheelchair and Amputee Games* aŭ *Mondaj Rulseĝulaj kaj Amputulaj Ludoj*, la *Stoke Mandeville Wheelchair Games* aŭ *Rulseĝulaj Ludoj Stoke Mandeville*, la *Stoke Mandeville Games* aŭ *Ludoj Stoke Mandeville*, la *World Wheelchair Games* aŭ *Mondaj Rulseĝulaj Ludoj*, kaj en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj estis ofte referencataj kiel la *Wheelchair Olympics* aŭ *Rulseĝula Olimpiko*.

Tiuj ludoj estis origine okazintaj en 1948 fare de la neŭrologo Sir Ludwig Guttmann, kiu organizis sportan konkurencon por veteranoj de la Dua Mondmilito kiuj estis suferintaj vundojn ĉe la mjelo okazonta en la rehabilitaj instalaĵoj de la Hospitalo Stoke Mandeville en Aylesbury, Anglio, kiu okazis samtempe kun la unua post-milita Somera Olimpiko okazanta en Londono. En 1952, Nederlando aliĝis al la evento, kreante la unuan internacian sportan konkurencon por miskapabluloj.

Kategorio:Plursportaj eventoj
Kategorio:Handikapoj
Kategorio:Aperis en 1948
Ottoshöhe

eta|La kvara turo (konstruita en 2008) sur la Ottoshöhe
La **Ottoshöhe** (Altaĵo de Otto) estas 28,5 m alta, tegmentita, el ligno konstruita belvidejo. Ĝi troviĝas en la suda parto de la Montoj de Melle (Meller Berge) en la holmolando de Osnabruko. La belvideja platformo troviĝas je alto de 24,3 metroj (224,3 m super marnivelo).

La turo troviĝas en la kvartalo *Eicken-Bruche* en Melle. Dum bela vetero oni povas vidi lokojn je distanco de pli ol 20 km.
Ĝi estas la kvara sur la sama loko. Post 1895, 1924 kaj 1967 oni rekonstruis la turon en 2008 por la kvara fojo.

Kategorio:Lignoturoj
Kategorio:Belvederoj en Germanio
Kategorio:Melle (Germanio)
Mezdistanca kuro

Eventoj de **mezdistanca kuro** estas vojkampa atletiko pli longdistanca ol mallongdistanca kuro, ĝis 3000 metroj. La normigaj mezaj distancoj estas 800 metroj, 1500 metroj kaj unumejla kurado, kvankam ankaŭ la 3000 metroj povas esti klasita kiel mezdistanca evento. La 1500 m derivis kiel rezulto kuri tri erojn de 500 m de sentegmenta vojo aŭ ses eroj de 250 m subtegmente, kio estis komuna afero en kontinenta Eŭropo en la 20a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Mallongdistanca kuro
* Longdistanca kuro

## Referencoj