open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zofia Romaszewska

**Irena Zofia ** (naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1940 en Varsovio) – pola socia aktivulino, partoprenantino de demokratia opozicio en la Pola Popola Respubliko; laŭ edukiteco estas fizikistino. Konata kiel kunkreintino de la Radio Solidareco.

## Vivkuro 
En la jaroj 1959-1963 ŝi studis fizikon ĉe Varsovia Universitato. De 1976 aktive agis en la Komitato de Defendo de Laboristoj (KOR), kies membro estis lia edzo Zbigniew Romaszewski, i.a. organizis helpon por persekutataj laboristoj de Ursus kaj Radom.

De 1977 gvidantino de Interven-Buroo de la Komitato de Socia Memdefendo ĉe KOR, redaktorino de la fako "Praworządność" (Justeco) en Informa Bulteno de la Komitato de Socia Memdefendo KOR. En la jaroj 1980-81 membro de Komisiono pri Interveno kaj Justeco de NSZZ "Solidarność". Ekde enkonduko de la milita stato en Pollando (militleĝo) agis en la subteraj strukturoj de "Solidareco". Arestita julie 1982 kaj kondamnita al 3 jaroj de enkarcerigo; liberigita pro amnestio unu jaron poste, daŭrigis opozician agadon.

En la jaroj 1989-1994 direktorino de Intervena Oficejo ĉe Senato, 1991-1993 - juĝistino de la Tribunalo de Stato. En 2010 parlamenta klubo de Juro kaj Justeco rekomendis ŝin kiel kandidatinon por la funkcio de ombudsmano.

La filino, Agnieszka Romaszewska-Guzy, estas radia kaj televida ĵurnalistino, direktorino de pola satelita televido en la belorusa lingvo.

## Distingoj 
[eta|200ra|Kapitulo de la Ordeno de Renaskiĝo de Pollando. Sur la foto de maldekstre: [Sławomir Radoń, Bohdan Cywiński, Marta Olszewska, Irena Zofia Romaszewska, Jerzy Kropiwnicki, Ryszard Bugaj kaj Krzysztof Kauba.]]
En 2006, pro rimarkindaj meritoj por sendependeco de Pollando, pro agado favore al demokratiaj ŝanĝoj en la lando, ŝi estis distingita de Prezidento Lech Kaczyński per Granda Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta*. Junie 2007 estis vokita iĝi kanceliero de la Kapitulo de la ordeno. Ŝi rezignis pri la membreco kaj funkcio la 28-an de septembro 2010.

## Fontoj 
* "Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956-1989" (Opozicio en la Pola Popola Respubliko. Biografia vortaro 1956-1989), volumo 2. Ośrodek Karta, Warszawa, 2002. ISBN 83-88288-11-3

## Eksteraj ligiloj 
* Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności  - Biografio laŭ *Enciklopedio de Solidareco*

Kategorio:Polaj fizikistoj
Kategorio:Polaj politikistoj
Kategorio:Polaj aktivuloj
Atona asteroido

dekstra|eta|150px|Zono de la Atonaj asteroidoj (verde)

La **atonaj asteroidoj** estas klaso da asteroidoj, kiu ŝuldas sian nomon al 2062 Atono, la unua atona asteroido malkovrita (la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin)

## Ecoj
Ili havas orbiton, kies granda duonakso estas malpli ol unu astronomia unuo (t.e. la granda duonakso de la orbito de Tero).
Plimulto el la atonaj asteroidoj havas afelion pli grandan ol 1 astronomia unuo kaj do estas terrenkontaj asteroidoj, kiuj trairas la orbiton de Tero.

La apohelaj asteroidoj estas subklaso de la atonaj asteroidoj, kun afelio malpli granda ol 1 AU, tio estas, kies orbito estas tute interna al tiu de Tero. En 2010, nur deko da tiaj objektoj estis konata.

La atona asteroido kun plej malgranda konata granda duonakso estas la duopa asteroido 66391 Moshup, kun 0,642 AU. Ĝia granda discentreco (0,688) kondukas ĝin al 0,2 AU (30 milionoj da km) de Suno, internen de la orbito de Merkuro.

La granda duonakso de 2004 JG5 eble estus ankoraŭ pli malgranda, sed tiu-ĉi ne trairas la Merkuran orbiton.

Preskaŭ ĉiuj estas potenciale danĝeraj asteroidoj.
Je la fino de 2004, la asteroido 99942 Apophis ŝajnis minaci alfrapi Teron en 2029. Postaj observoj permesis pliprecizigi ĝian orbiton kaj forpeli tiun minacon (kvankam malgranda ebleco restas por 2036).

## Listo
## Vidu ankaŭ 
*Apolona asteroido
*Amora asteroido

## Eksteraj ligiloj
* Listo de la Atonaj asteroidoj, el "Minor Planet Center"
* Liste générale des objets Aten, Apollo et Amor (classés par a croissant). (*Listo de la objektoj Atonaj, Apolonaj kaj Amoraj ordigataj laŭ "a" kreskanta*), de M.-A. Combes kaj J. Meeus

-
Kategorio:Grupoj kaj familioj de asteroidoj
Alko (mitologio)

|}
Laŭ la helena mitologio, **Alko** (el la greka *Αλκη*) estis dajmonino kiu personigis la dumbatalajn forton, lertecon kaj kuraĝon. Same kiel multaj aliaj malbonaj estaĵoj, ŝi estis filino de Eriso (Malkonkordo), sen interveno de alia.

Alko estis unu el la spiritoj kiu donis ĝian terurigan povon al la Egido, la protektinta mantelo aŭ ŝildo de Zeŭso. La ceteraj estis Fobo, Eriso, Joko kaj la kapo de la gorgono Aikso.

Oni konsideris ŝin unu el la Maĥoj, militemaj spiritoj kiuj akompanis Areson dum liaj kampanjoj. Ili partoprenis la dumbatalan konfuzon, kune kun aliaj teruraj estaĵoj kiel Fobo, Enjo, la Androktasioj aŭ la Keresoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  Alko ĉe Theoi.com

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Maĥoj
Kenny Burrell

**Kenneth Earl „Kenny“ ** (* 31-an de julio 1931 en Detrojto, Miĉigano) estas usona ĵazgitaristo. Lia muziko estas ĉefe bluso, malmolbopo kaj nov-bibopo, li tamen ludas same bone aliajn ĵazstilojn.

## Vivo kaj verkado 
Burrell faris sian unuan sonregistraĵon en 1951 kun Dizzy Gillespie. Post kiam li en 1956 transloĝiĝis de Detrojto al Novjorko, li ludis kun multaj famaj muzikistoj, interalie kun John Coltrane, Benny Goodman, Bill Evans, Gil Evans (*The Individualism of Gil Evans*), Stan Getz, Billie Holiday, Milt Jackson, Quincy Jones, Oscar Peterson, Sonny Rollins, Jimmy Smith, Stanley Turrentine, Cedar Walton, kaj Nedra Wheeler. Ekde 1951 li ankaŭ ĉiam denove estras proprajn grupojn, al kiuj ekde 1965 dum dek jaroj apartenis pianisto Richard Wyands.

Ekde 1973 li unuarange laboras kiel studiomuzikisto. Krome li estris seminariojn pri muziko, precipe pri Duke Ellington. Burrell laboras nuntempe kiel estro de la ĵazstudoj ĉe la Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso.

Li sonregistris proks. 100 sondiskojn resp. lumdiskojn, inter ili *Midnight Blue* (1963), *Blue Lights*, *Guitar Forms*, *Sunup To Sundown* (1990), *Soft Winds* (1993), *Then Along Came Kenny* (1993) kaj *Lotus Blossom* (1995).

Kvarfoje la legantaro kaj recenzistoj de Down Beat elektis Kenion Burell gitaristo de la jaro (1968, 1969, 1970, 1971)

## Stilo ludo 
La stilo de Kenny Burrell estas sobra kaj melodia, sen nenecesa pruvo aŭ libera virtuosismo. Kenny Burrell lernis malsamajn muzikojn kaj inspiriĝis de bluso, latina muziko, ...

## Diskoj (elekto) 
* *Introducing Kenny Burrell* (1956), Blue Note
* *All Day Long* (1957), Prestige
* *Kenny Burrell and John Coltrane* (1958), Prestige
* *Blue Lights* (1958), Blue Note
* *On View At The Five Spot Cafe* (1959), Blue Note
* *Bluesy Burrell* (1962), Moodsville
* *Midnight Blue* (1963), Blue Note
* *Guitar Forms* (1964 & 1965), Verve
* *’Round Midnight* (1972), Fantasy
* *Ellington Is Forever* (1975-77), Fantasy
* *12-15-78* (1999), 32 Jazz
* *Lucky So and So* (2001), Concord Jazz

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio sur arts.endow.gov 

## Referencoj 
Kategorio:Ĵazgitaristoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
3130 Hillary

'*3130 *Hillary''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la novezlanda montgrimpisto Edmund Hillary (1919–2008).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Burjata ASSR

La **Burjata Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko**, mallonge **Burjata ASSR** (, ) estis parto de la Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko apartenanta al Sovetunio.

La Burjata-Mongola Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko fondiĝis en 1923. En 1958, la nomero "Mongola" estis forigita el la respublika nomo. La respubliko deklaris sian suverenecon ene de Sovetunio en 1990, kaj en 1992 alprenis la nomon "Respubliko Burjatio". Tamen ĝi restis ene de la leĝa kadro de la Rusia Federacio.

Kategorio:Aŭtonomaj respublikoj de Sovetunio
Kategorio:Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko
Peza industrio

[eta|[altforno kun parto de aldonaj instalaĵoj]]
**Peza industrio** estas kategoria termino por minado de karbo kaj ercoj, fera kaj ŝtala industrioj kaj la "peza" kemia industrio.

La peza industrio ekkreskis komence de la industria revolucio. Aparte la konstruado de fervojoj kaj ŝipoj, ekde la komenco de la 20-a jarcento ankaŭ de pezaj armiloj, necesigis grandajn kvantojn da karbo kaj ŝtalo, kaj kaŭzis floradon de la peza industrio de la fina 19-a jarcento ĝis la fino de la Dua Mondmilito en 1945.

[eta|maldekstra|sitelorada [fosmaŝino]]
Post la Dua Mondmilito la industriaj ŝtatoj ekonomie pli fokusiĝis je la produktado de porkonsumaj varoj kaj servoj. Tio en la centroj de la peza industrio, ekzemple en la germania regiono Ruhr-regiono, kaŭzis ampleksajn sociajn problemojn pro la alta grado de senlaboreco post malfondo de multaj pezindustriaj instalaĵoj. En Pollando tamen ĝi estis, ekde 1950, altrudita de komunistaj regopovoj malgraŭ bezonoj de la socio.

La peza industrio kaŭzas poluon.

## Branĉoj 
* konstrufaka industrio
* kemia industrio
* metalurgia industrio
* armindustrio

## Vidu ankaŭ 
* Malpeza industrio
3129 Bonestell

'*3129 *Bonestell''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan pentriston kaj Ilustriston Chesley Bonestell (1888–1986), aŭtoro de multaj ilustraĵoj pri kosmo, kosmoesploro aŭ de sciencfikcio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Tommy Flanagan (muzikisto)

**Thomas „Tommy“ Lee ** (* 16-an de marto 1930 en Detrojto; † 16-an de novembro 2001 en Novjorko) estis usona ĵazpianisto de svingo. Lia pianostilo entenis fortajn influojn de Al Haig kaj Hank Jones.

## Vivo 
Liaj gepatroj estis ĵazentuziasmuloj kaj antaŭenigis la muzikan talenton de Tommy Flanagan per klarneto-instruo jam en la aĝo de ses jaroj. Kiel 11-jarulo li transiris al piano. En 1945 li aŭskultis koncerton de Art Tatum, per kiu li definitive sentis la deziron fariĝi ĵazpianisto. Jam en la sama jaro Tommy Flanagan havis – nur 15-jara – sian unuan profesian prezentadon en la ensemblo de Dexter Gordon. Poste li laboris kun lokaj grupoj en Detrojto, interalie kun Lucky Thompson, Rudy Rutherford kaj Billy Mitchell. Post la militservo (1951-53) li ludis kun Kenny Burrell kaj iris al Novjorko.

Lia unua prezentado en Novjorko sukcesis en 1956, kiam li anstataŭis malsaneman kränkelnden Bud Powell. Lia ludo impresis Majlson Davis tiom, ke li invitis lin al sia venonta registrad-kunsido. Krome Flanagan kunlaboris kun Oscar Pettiford. Dum la sekvaj 20 jaroj Flanagan faris multajn registraĵojn, nun rekonatajn kiel klasikaĵoj. Unuaj registraĵoj ekestis marton de 1956 direktate de Kenny Burrell; aŭguston de 1957 li sonregistris en Stokholmo kun sia triopo el Wilbur Little kaj Elvin Jones unuafoje je propra nomo. Inter registradoj kun Curtis Fuller (*Blues-ette*, 1959), Dexter Gordon, Gigi Gryce, Coleman Hawkins, Freddie Hubbard kaj Wilbur Harden elstaras lia kunlaborado kun Sonny Rollins´ *Saxophone Colossus* (1956), *Giant Steps* (1959) de John Coltrane kaj The Incredible Jazz Guitar of Wes Montgomery.

Kiel pian-akompananto de Ella Fitzgerald Tommy Flanagan laboris en du pli longaj periodoj inter 1962 kaj 1965 samkiel de 1968 ĝis 1978, intertempe li laboris por Tony Bennett kaj kunverkis je registrad-kunsido de Roy Haynes (*Out of the Afternoon*) ĉe Impulse!. En 1978, post feliĉe travivita korinfarkto, Flanagan limigis sian laborkampon sur la propra triopo. Al pli granda publiko famiĝis interalie ''Let's* el 1993. En la sama jaro li ricevis la alte dotitan danan ĵazpremion *Jazzpar Prisen''.

## Eksteraj ligiloj 
* Nekrologo en The New York Times
* Detala diskografio de Tommy Flanagan

Kategorio:Ĵazpianistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Pathet Lao

**Pathet Lao** (laose *ປະເທດລາວ*, "Laosa Nacio") estis komunisma politika movado kaj organizo en Laoso, formita en la 20-a jarcento. La grupo estis fine sukcesa politika potenco post la Laosa Enlanda Milito. Pathet Lao estis ĉiam proksime al vjetnamaj komunistoj. Dum la interna milito, ĝi estis efike organizita, ekipita kaj eĉ gvidita de la armeo de Nord-Vjetnamio.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Laoso
Mormonismo kaj kristanismo

[eta|Dio kaj Jesuo kiel du personoj aperantaj al [Joseph Smith, Jr. dum lia Unua Vizio, reflektanta netriunuan vidon de mormona teologio.]]
**Mormonismo kaj kristanismo** havas kompleksan teologian, historian, kaj sociologian rilatojn. Mormonoj esprimas la doktrinojn de mormonismo uzi norman biblian terminologion, kaj havas similajn vidpunktojn pri la naturo de la punpago de Jesuo, korpa resurekto, kaj Dua Apero kiel tradicia kristanismo. Tamen, mormonoj konsentas kun iu ne-mormonoj ke ilia opinio de dio estas signife diferenca de la triunuisma vido de la Nicea Kredo de la 4-a jarcento. Kvankam mormonoj konsideras la Biblion kiel Sankta Skribo, ili adoptis ankaŭ kromajn skribaĵojn. Mormonoj ne nur realigas baptadon kaj festas la komunion sed ankaŭ havas religiajn nekonatajn ritojn rilate al tradicia kristanismo.

Kategorio:Mormonismo
Laosa Enlanda Milito

La **Laosa Enlanda Milito** (1953-1979) estis interna milito en Laoso inter la komunisma Pathet Lao kaj la Reĝa Laosa Registaro en kiu kaj la politikaj dekstruloj kaj maldekstruloj ricevis pezan eksteran subtenon de la mondpotencoj dum la Malvarma milito.

## Literaturo 
* *12 jaraj Interveno kaj Agreso de la Usonaj Imperiistoj en Laoso*, Neo Lao Haksat - Eldonejo, 1967 (Okaze de la IV-a datreveno de la subskribo de la Ĝenevaj Interkonsentoj de 1962 pri Laoso)
**Indaj gefiloj de la Lao-Popolo* Neo Lao Haksat - Eldonejo, 1966


Kategorio:Kontraŭkomunismo
Kategorio:Politiko de Laoso
Kategorio:Vjetnama milito
Kategorio:Militoj de Laoso
Kategorio:Milita historio de Laoso
Kategorio:Komunismo en Laoso
Kategorio:Rilatoj de Laoso kaj Vjetnamio
Kategorio:Militoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Enlandaj militoj
Kategorio:Konfliktoj en 1950-1959
Kategorio:Konfliktoj en 1960-1969
Kategorio:Konfliktoj en 1970-1979
Baŝkira ASSR

La **Baŝkira Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko**, mallonge **Baŝkira ASSR** (, ) estis parto de la Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko apartenanta al Sovetunio.

La Baŝkira ASSR fondiĝis en 1919 kaj estis la unua etna regiono de sovetunia Rusio kiu ricevis la statuson de Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko. La respubliko deklaris sian suverenecon ene de Sovetunio en 1990, kaj en 1992 deklaris plenan suverenecon. Du jarojn pli poste, la registaro de Baŝkirio konsentis resti ene de la leĝa kadro de la Rusia Federacio, kondiĉe ke ekzistu detale interkonsentita regiona aŭtonomeco.

La sovetunia aŭtonoma respubliko kovris areon de 143 600 kvadrataj kilometrojn en la plej sudorienta angulo de eŭropa Rusio, limiĝis oriente per la Urala montaro kaj en la plej suda punkto limis nur 70 kilometrojn de Kazaĥio.

Historie, la regiono estis ekloĝata fare de la tjurka popolo de baŝkiroj, stepaj nomadoj, en la 13-a jarcento. Rusoj alvenis meze de la 17-a jarcento, fondante la urbon Ufa kiu poste iĝis la respublika ĉefurbo. Multaj lokaj ribeloj ekestis proteste al la alveno de pli kaj pli da novaj rusaj setlantoj en la sekvaj du jarcentoj, kaj dum la 19-a jarcento la baŝkiroj iom post iom rezignis pri nomada vivstilo, iĝantaj terkultivistoj kaj farmaj bestrobredistoj.

La respubliko havis riĉajn naturajn provizejojn de nafto, natura gaso, fererco, mangano, kupro kaj naturŝtonoj uzataj konstruocele. Aldone la gvidantaro de Sovetunio instigis konstruon de vasta gamo de produktejoj de la peza industrio. Tamen la tradiciaj agrikulturaj branĉoj de bestobredado kaj aparte abelbredado restis ankaŭ gravaj ekonomiaj branĉoj.

Kategorio:Aŭtonomaj respublikoj de Sovetunio
Kategorio:Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko
3131 Mason-Dixon

'*3131 *Mason-Dixon''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras ambaŭ britajn astronomojn kaj geometrojn Charles Mason (1728–1789) kaj Jeremiah Dixon (1733–1779).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Salvadora nacia teamo de futbalo

La **Salvadora nacia teamo de futbalo** oficiale naskiĝis en 1922. La nacia teamo havis sian unuan internacian matĉon en septembro 1921, kiam ĝi estis invitita partopreni turniron okaze de la centjariĝo de suvereneco de Centra Ameriko. La teamo dufoje partoprenis la turniron pri la Futbala Mondpokalo: unur en 1970 kaj denove en 1982, sed neniam ĝi progresis preter la unua grupa stadio de da finala turniroparto.

La teamanoj estis la ĉampionoj de la centramerika-karibia futbala turniro de 1943, kaj atingis la duan lokon en la ĉampionadoj de 1941 kaj 1961. Dek tri fojojn la teamo ĝis nun konkursis en la regionaj turniroj de la konfederacio CONCACAF, kaj en 1963 kaj 1981 atingis la duan lokon. La teamo ankaŭ konkursas pri la Centramerika Pokalo ĉiun duan jarojn, la Tutamerikaj Ludoj, la Olimpikoj, kaj atingis du orajn medalojn pri futbalo en la Centramerikaj-Karibiaj Ludoj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la federacio salvadora de futbalo
* neoficiala retejo pri la salvadora nacia futbalteamo
* Salvadoro - detaloj pri mondpokalaj kvalifikaj matĉoj
* matĉaj rezultoj de la teamo inter la jaroj 1921 kaj 2008 en la retejo *rsssf.com*

Futbalo
Kategorio:Naciaj teamoj de futbalo
Ĉeĉena-Inguŝa ASSR

La **Ĉeĉena-Inguŝa Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko**, mallonge **Ĉeĉena-Inguŝa ASSR** (, , ) estis parto de la Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko apartenanta al Sovetunio. Ĝia ĉefurbo estis Grozno.

Post la Oktobra Revolucio de 1917, en januaro 1921 Ĉeĉenio kaj Inguŝio estis aligitaj al la Montara ASSR. Tamen tiu aŭtonoma respubliko ekpartiĝis baldaŭ post ĝia fondiĝo, kaj la ĉeĉena parto jam en novembro 1922 iĝis memstara Ĉeĉena Aŭtonoma Distrikto. En julio 1924, la resto de la Monta ASSR estis dispartigita al Nord-Osetia kaj Inguŝa Aŭtonomaj Distriktoj. En januaro 1934, la Ĉeĉena kaj Inguŝa Aŭtonomaj Distriktoj estis unuigitaj en Ĉeĉena-Inĝuŝa Aŭtonoma Distrikto, kaj en decembro 1936 ĝi estis levita al statuso de Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko fondiĝis en 1923.

Dum la Dua Mondmilito, en 1942-1943 la respubliko estis parte okupita fare de Wehrmacht dum 40 000 ĉeĉenoj batalis en la Ruĝa Armeo. La 7-an de marto 1944, laŭ ordono de Josif Stalin la respubliko estis malfondita kaj la loĝantaro perforte deportita kadre de reprezalioj kontraŭ ĉeĉenoj kaj inguŝoj, akuzataj pri apogo de Wehrmacht atakanta la sovetan Kaŭkazion. La teritorio de la aŭtonoma respubliko estis dividita inter la Stavropola regiono de la Rusia SFSR, la Dagestana ASSR, la Nord-Oseta ASSR kaj la Kartvela SSR. En januaro 1957, la respubliko estis repermesita laŭ ordono de Nikita Ĥruŝĉov.

La respubliko deklaris sian suverenecon ene de Sovetunio en 1990, kaj en majo 1991 sendependa Ĉeĉena-Inguŝa Respubliko estis deklarita, sed sekve ĝi estis dividita al la respublikoj Ĉeĉenio kaj Inguŝio. Nuntempe, ambaŭ estas federaciaj subjektoj de la Rusia Federacio.

## Vidu ankaŭ 
* Dua Ĉeĉenia milito

Kategorio:Aŭtonomaj respublikoj de Sovetunio
Kategorio:Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko
Kategorio:Historio de Ĉeĉenio
Kategorio:Historio de Inguŝio
Harewood

280ra|eta|dekstra|Palaco Harewood

280ra|eta|dekstra|Harewood Arms
**Harewood** (prononce ˈ|h|ɛər|w|ʊ|d} {HAIR|wuud) estas vilaĝo kaj administra paroko de la metropolita areo de la urbo de Leeds, Okcidenta Jorkŝiro, Anglio. La ŝoseo A61 pasas tra la vilaĝo, el centro de Leeds suden al Harrogate norde. La ŝoseo A659 pasas tra la vilaĝo el Collingham oriente preterpasas la deklivojn al la valo de la Wharfe kaj pluas al Pool-in-Wharfedale okcidente.

La vilaĝo estas konata ĉefe pro proksimeco al Palaco Harewood kaj pro la plej longa en Britio pormotora sportejo por montokurkonkurenco nome "Harewood speed Hillclimb".

Kategorio:Okcidenta Jorkŝiro
Rhayader

**Rhayader** (prononce en angla ˈreɪ.ədər}, {en kimra Rhaeadr Gwy), estas urbeto kaj komunumo de Powys, Meza Kimrio. 

250ra|eta|maldekstra|Urba centro
Ĝi havas loĝantaron de , kaj estas la unua urbo ĉe la bordoj de la River Wye, 32 km el ties komenco en la teritorio Plynlimon de la Kambriaj Montoj.

Estas restaĵoj de antaŭromia epoko kaj de la epoko de Romia Imperio.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* www.geograph.co.uk : fotoj de Rhayader kaj ĉirkaŭaĵoj
* Retejo de la karnavalo de Rhayader

Kategorio:Geografio de Kimrio
Kategorio:Urboj de Kimrio
Ceredigion

250px|eta|maldekstra|250px
**Ceredigion** (prononce en kimra kɛrɛˈdɪɡjɔn) estas graflando kaj iama regno en mezokcidenta Kimrio. Kiel **Cardiganshire** (en kimra Sir Aberteifi), ĝi estis kreata en 1282, kaj estis rekonstituita kiel graflando laŭ tiu nomo en 1996, por reveni al Ceredigion post unu tago. Laŭ etendo la nuna graflando estas pli malpli identa kun la historia graflando.

Ceredigion estas marborda graflando, borde kun Kardigana Golfo okcidente, Gwynedd norde, Powys oriente, Carmarthenshire sude kaj Pembrokeshire sudokcidente.

Ties areo estas de . La populacio de la graflando estis laŭ la censo de 2001 de  loĝantoj.

La ĉefaj setlejoj estas Aberaeron, Aberarth, Aberporth, Aberystwyth, Borth, Cardigan, Lampeter, Llanddewi Brefi, Llandysul, Llanilar, Llanrhystud, New Quay, Penparcau kaj Tregaron. La plej grandaj el tiuj estas Aberystwyth kaj Cardigan.

Inter aliaj setlejoj menciindas la vilaĝeto Llanfair Clydogau.

Kategorio:Administraj unuoj de Kimrio
Ákos Bálint

**BÁLINT Ákos** (pro. ba:lint) estis rumania hungara popolkultivinto, lernolibroverkisto, komponisto naskita en Csíkszentimre la 2-an de junio 1893 kaj mortinta en Gheorgheni, 1985. Li estis patro de muzikverkistino Erzsébet Bálint.

## Biografio
Ákos Bálint akiris porinstruistan diplomon en Ĉikŝomjo en 1912. De 1918 ĝis 1953 li estis bazlerneja instruisto, poste lernejestro en Gheorgheni. Li partoprenis en la laboro de muzeo loka (1954-56). Li estis unu el la gvidintoj de la muzika vivo de la urbo. Li kolektis popolkantojn kaj komponis.

## Verkoj
**Öröm-Ábéce és olvasókönyv...* (1922). 
**Mesés vezérfonal az ÖRÖM ÁBÉCÉ-ből való olvasás-írás tanításához...* (1924). 
*Almanako okaze de centjara mortdatreveno de Beethoven (Gheorgheni, 1927).

## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pedagogoj
Alessandro Carmelo Ruffinoni

Li estas skalabriniana pastro kaj episkopo de Caxias do Sul en Brazilo ekde la .

## Biografio 
Alessandro Carmelo Ruffinoni naskiĝis en Piazza Brembana, en la Provinco de Bergamo. Li studadis en Rezzato kaj Cermenate, poste eniris en la "Kongregacion de Misiistoj de Sankta Karlo" en 1961. Tie, li estis ordenita pastro la . Tuj post sia ordeniĝo, en novembro, li foriris al Brazilo kiel misiisto.

De 1971 al 1981, li estis edukisto en seminarioj de Casca kaj Guaporé. De 1982 al 1984, li estis paroĥestro en la paroĥo Nossa Senhora da Pompéia en Porto Alegre. De 1988 al 1998, li estis direktoro de *Centro Missionero P. Luigi Valtulini* en Ciudad del Este, en Paragvajo. Li ankaŭ estis ĝenerala superulo en la diocezo de Ciudad del Este. De 1999 al 2004, li estis provinca superulo en Brazilo. En 2005, li fariĝis kunordiganto de la ĉef-dioceza pastoralo de migrantoj de Asunción.

## Episkopo 
Li estis konsekrita help-episkopo de ĉef-diocezo de Porto Alegre la  (titulara de diocezo Furnitana Maior). De 2007 al 2011, li estis respondeca pri la *Pastoralo de Brazilanoj al fremduloj*.

La , la papo Benedikto la 16-a nomis lin episkopo-asistanto de Caxias do Sul. Li fariĝis episkopo la .

## Moto 
**Na Igreja ninguém è estrangeiro** («En la Eklezio neniu fremdulas»)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Episkopo

## Eksteraj ligiloj 
*  Retejo de MS-ro Ruffinoni en Catholic-Hierarchy
Deseret Industries

**Deseret Industries** (esperante:  *Deseret Industrioj*; D.I.) estas ne-profita organizo kaj divido de la Bonfaraj Servoj de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj.

Deseret Industries provizas ŝancon por lerni novajn kapablojn, gajnas monon por helpi subteni la dungiton kaj lia aŭ ŝia familio kaj ricevas helpon trovanta taŭgan laborpostenon kiam preta. Tiuj en trejnado estas vokita asociitojn. Kelkaj asociitoj havas kriplaĵojn aŭ estas maljuna, faranta ilin malfacila akiri laborpostenojn ĉe aliaj lokoj. La celo de Deseret Industries, kiel notita de iliaj sloganaj *Homoj Helpanta Homojn Helpi sin mem*, estas instigi trejnatojn por esti mem-dependa.

Kategorio:Posedoj de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj
Diaková

eta|250px|maldekstra|Diaková
**Diaková** (hungare *Deákfalu*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Diaková situas laŭ flankovojoj kontaktiĝanta kun Dražkovce. Martin troviĝas je 6 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1327 en tiama hungara formo *"Albertfelde"* (=tero de Alberto). En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon triaklasa (=malbona). En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Deákfalu 101 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Martin, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Diaková 232 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* preĝejo

## Ŝanĝoj de la loknomo 
* 1348 *Dyak*
* 1371 *Dyakfalw*
* 1403 *Dyakfalwa"
* 1547 *Dyakowawez*
* 1622 *Deakowa, Diakowa*
* 1773 *Deákfalva, Diakowa*
* 1786 *Deakfalwa, Diakowa*
* 1808 *Deákfalu, Diákowa*
* 1863 *Deákfalu*
* 1920 *Diaková''

## Statistiko 
Kategorio:Municipoj en distrikto Martin
András Bálint (lokhistoriisto)

**BÁLINT András** (pro. ba:lint) estis rumania hungara popolkultivinto, lokhistoriisto naskita en Bácsfalu la 28-an de oktobro 1862 kaj mortinta samloke la 25-an de julio 1962.

## Biografio 
András Bálint akiris porinstruistan diplomon en Nagyenyed, li estis instruisto en la lernejo de Hosszúfalu, poste gvidinto de la agrikulturaj rondoj de Hétfalu, fine bankofocisto. Li esploris la historion de ĉangoj de distrikto Brașov. De 1923 ĝis 1935 li estis redaktoro de *Csángó Naptár*. Li publikis libron pri la porkbredado (1933). Lia pli vasta libro pri la historio de ĉangoj de Hétfalu restis en manuskripto.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj historiistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Hong Kong Jockey Club

La ***Hong Kong Jockey Club*** (HKJC, prononco laŭ sistemo IFA , , esperante: Honkonga Ĵokeo-Klubo), fondita en 1884 por subteni ĉevalvetkurojn, estas unu el la plej malnovaj sportejoj en Honkongo.
Dum la kolonia epoko la klubo staris sub reĝa protekto kaj portis ĝis 1996 la nomon "*The Royal Hong Kong Jockey Club*" (英皇御准香港賽馬會, La Reĝa Honkonga Ĵokeo-Klubo).

La klubo tenas monopolon pri ĉevalvetoj, loterioj *mark-six* kaj vetoj pri eksterlandaj piedpilkaj aranĝoj. La organizaĵo estas la plej granda impostpaganto de Honkongo kaj la plej granda privata donacanto por helporganizaĵoj (ĉ. 130 milionoj da usonaj dolaroj jare). La klubo havas ĉ. 20.000 membrojn. 

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ()

Kategorio:Ĉevalvetkuroj en Ĉinio
Kategorio:Organizaĵoj en Honkongo
Kategorio:Sporto en Honkongo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1884
Kategorio:Loterioj
3132 Landgraf

'*3132 *Landgraf''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomino Liisi Oterma elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan astrofizikiston Werner Landgraf, kiu kalkulis ĝian orbiton (nomo sugestita de la literoj "WL" en la provizora nomo).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Liisi Oterma
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1940
Nunarput utoqqarsuanngoravit

**Nunarput utoqqarsuanngoravit** estas la komencvortoj, uzataj ankaŭ kiel titolo, de la nacia himno de Gronlando. La signifo de la vortoj estas "Nia lando, kiu fariĝis do malnova". La lingvo de la kanto estas la gronlanda. La tekston verkis Henrik Lund kaj muzikon komponis Jonathan Petersen. La himnon oni oficialigis en 1916. La danaj komencvortoj estas *Du Vores Gamle Land*. Depost 1979 ankaŭ alia indiĝena himno, "Nuna asiilasooq" ("La longega lando") estas oficiale akceptita de la registaro.

## Gronlanda teksto
Nunarput, utoqqarsuanngoravit niaqqut ulissimavoq qiinik.
Qitornatit kissumiaannarpatit tunillugit sineriavit piinik.

Akullequtaasut merlertutut ilinni perortugut tamaani
kalaallinik imminik taajumavugut niaqquit ataqqinartup saani.

Atortillugillu tamaasa pisit ingerlaniarusuleqaagut
nutarterlugillu noqitsigisatit siumut, siumut piumaqaagut.

Inersimalersut ingerlanerat tungaalitsiterusuleqaarput,
oqaatsit "aviisit" qanoq kingunerat atussasoq erinigileqaarput.

Taqilluni naami atunngiveqaaq, kalaallit siumut makigitsi.
Inuttut inuuneq pigiuminaqaaq, saperasi isumaqaleritsi. 

## Fontoj
La bazo de la informoj estas en la angla vikipedia artikolo.

Kategorio:Naciaj himnoj
Kategorio:Gronlando
Kullaberg

eta|250px|Kullaberg, nordokcidenta marbordo

**Kullaberg** estas naturrezervejo situanta sur duoninsulo de tero eniranta en Kategato en Municipo Höganäs ĉe la urbo Mölle en sudokcidenta Svedio. La loko en la provinco de Skanio estas areo de konsiderinda biodiverseco enhavanta nombro de raraj specioj kaj deklarata Grava birda areo (GBA) en Svedio same kiel Protektita birda areo (PBA). En la tereno hegemonias krutaj klifoj al la maro kaj rokaj elstaraĵoj supre, kies plej alta loko estas la Monto Håkull de 188 m. Ridgetop vegetaĵaro estas miksa durligna larĝafolia arbaro konsistanta el betuloj, fagoj, kverkoj kaj pinoj kun subkreskaĵaro de kratago, junipero, natura lonicero kaj prunelo. Inter la elstaraj raraj plantoj estas Printempa latiro, *Lathyrus sphaericus*.

Inter la vidindaĵoj estas arkeologiaj restaĵoj de la Ŝtonepoko, lumturo la plej brila en Svedio en la plej okcidenta parto de la rezervejo kaj padoj por piedirantoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Andrew Kobos, Fota Taglibro Kullaberg 
* Kullaberg ĝenerale 

Kategorio:Geografio de Svedio
Kategorio:Skanio
Kategorio:Birdareoj
Kategorio:Naturo en Svedio
Bystrička (distrikto Martin)

**Bystrička** (hungare *Turócbeszterce* [turOcbesterce]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
eta|250px|maldekstra|Bystrička - tradicia domo

## Situo 
Bystrička situas laŭ flankovojoj. Martin troviĝas je 3 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1258 en latina formo *"villa Bistricha"*. La hungara formo *"Besterce"* aperis en 1309. En 1715 23 familioj pagis impostojn. En 1785 659 vilaĝanoj loĝis en 99 domoj, en 1828 842 vilaĝanoj loĝis en 82 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa (=eminenta). Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Bisztricska*, poste ĝi rericevis la mezepokan hungaran nomon kaj aldoniĝis ankaŭ nomo de la departemento pro peto de poŝto. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Turócbeszterce 635 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turócszentmárton, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Bystrička 1262 homoj, (1229 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* monumento pri Slovaka Nacia Ribelo

## Famuloj 
En la iama Bisztricska naskiĝis instruisto János Wilim.
eta|maldekstre|Monumento de Bystrička
eta|Bystrička

Kategorio:Municipoj en distrikto Martin
Red Garland

**William "Red" GARLAND** (* 13-an de majo 1923 en Dallas; † 23-an de aprilo 1984 samloke) estis usona ĵaz-pianisto.

## Kariero 
Red Garland ludis en 1953 kun Charlie Parker en ĵazklubejo Storyville en Bostono (*Charlie Parker at Storyville*) kaj estis poste pianisto de la mita unua „klasika“ kvinopo/sesopo de Miles Davis inter 1955 kaj 1958. Kiel kolego John Coltrane, Cannonball Adderley, Paul Chambers kaj Philly Joe Jones li tamen neniam atingis ties famon. Garland estis pianisto laŭ la bibopa tradicio de Bud Powell, riĉigis sian ludon tamen ofte per maniero uzi blokakordojn, kio aparte distingis lin.

Krom la albumoj de la menciitaj bandoj de Davis (ekz. Relaxin' with the Miles Davis Quintet) ekzistas ankaŭ sonregistraĵoj de li sub lia nomo, produktitaj ĝis 1962 por Prestige Records en la studioj de Rudy Van Gelder. Kun la ritmosekcio de Davis kaj kun John Coltrane li kunlaboris en 1956 pri la albumo *Tenor Madness* de Sonny Rollins.

Nur en 1971 li denove surdiskigis propranome; por MPS ekestis sonregistraĵoj kun Jimmy Heath resp. kun Sam Jones (*Auf Wiedersehen*). En 1974 li prezentis en *Keystone Korner* je San-Francisko; en sia triopo ludis basisto James Leary kaj frapinstrumentisto Eddie Marshall. En 1977 li muzikis kun Leroy Vinnegar kaj Philly Joe Jones kaj denove prezentis en Keystone Korner; en decembro li direktis sonregistraĵojn por Galaxy Records kun Nat Adderley, Harold Land kaj Ira Sullivan. En 1978 li muzikis en kvaropo Leo Wright, poste li koncertis kun Sadao Watanabe, Richard Davis kaj Roy Haynes en Tokio. En 1979 li formis triopon kun Ron Carter kaj Ben Riley, kiun ili por surdiskigoj pligrandigis per Julian Priester, George Coleman kaj Kenny Burrell. En 1980 li tenis komunan kvaropon kun Lou Donaldson, en 1982 ekestis lastaj studio-registraĵoj kun Jamil Nasser kaj Frank Gant (*Misty*); februaron de 1983 li lastan fojon prezentis, denove kun James Leary kaj Eddie Marshall, en *Keystone Korner*.

## Diskoj 
* *Red Garland Revisited!* (Prestige/OJC, 1957) kun Paul Chambers, Philly Joe Jones, Kenny Burrell
* *Soul Junction* (Prestige/OJC, 1957) kun John Coltrane, Donald Byrd, George Joyner, Art Taylor
* *Rediscoveres Mssters Vol. 2* (Prestige/OJC, 1959-61) kun Richard Williams, Oliver Nelson, Doug Watkins, Specs Wright, Charlie Persip

## Eksteraj ligiloj 
* Detala diskolisto de Red Garland

Kategorio:Ĵazpianistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Flago de Santomeo kaj Principeo

eta|250px|
La **nacia flago de Santomeo kaj Principeo** estis adoptita la 5-an de novembro 1975. La ruĝa triangulo simbolas la lukton por sendependeco, kaj la du nigraj steloj reprezentas la du ĉefinsulojn de la lando. La verda, flava kaj nigra estas la tutafrikaj koloroj. 

## Vidu ankaŭ 
* blazono de Santomeo kaj Principeo

Santomeo kaj Principeo
Kategorio:Naciaj simboloj de Santomeo kaj Principeo
3133 Sendajo

**3133 Sendajo** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo August Kopff elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la japana urbo Sendajo. Tiu urbo, kiel situejo de la *Observatorio de Sendai*, estis kromnomita "La Orienta Hejdelbergo".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de August Kopff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
Erzsébet Bálint

**BÁLINT Erzsébet** (pro. ba:lint), edzino de Kostyák estas rumania hungara muzikinstruistino, muzikverkistino naskita en Gheorgheni la 19-an de novembro 1926. Ŝi estas filino de muzikinstruisto Ákos Bálint.

## Biografio
Erzsébet Bálint diplomiĝis en Muzikaltlernejo Gheorghe Dima de Kluĵo kaj de 1953 ŝi instruis en sia naskiĝurbo, poste en mezlernejo Kluĵo. Ŝiaj muziktemaj artikoloj aperis en *Tanügyi Újság*, *Dolgozó Nő*, *A Hét*. 

## Verkoj
**Balladajátékok* (1958)
**Leánykérő* (1965).

## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Zoltán Bálint

**BÁLINT Zoltán** (pro. ba:lint) estis rumania hungara psikologo naskita en Temeŝvaro la 21-an de aŭgusto 1898 kaj mortinta en Kluĵo la 29-an de decembro 1978.
## Biografio
Zoltán Bálint pristudis medicinon, psikologion, filozofion kaj arthistorion en Kluĵo, de 1917 li partoprenis en la organizo de la studentrondo de Rondo Galilei de Koloĵvaro. En 1919-20 li estis respondecredaktoro de semajngazeto *Színház és Társaság* de Kluĵo, anstataŭanta redaktoro de *Hétfői Hírlap* (1921). Li estis unu el fondintoj de la Psikologia Esplorasocio de Kluĵo. En 1935 li aliĝis al vilaĝmonografia laboro gvidita de profesoro Dimitrie Gusti. En 1948-49 li estis redaktoro de dulingva medicina revuo *Clinica et Laboratorium*. 
## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon
Balint, Z.
Ottó Bálintfi

**BÁLINTFI Ottó** (pro. ba:lintfi) estas rumania hungara filozofo, kritikisto naskita en Beltiug la 22-an de oktobro 1948. 
## Biografio
Ottó Bálintfi diplomitiĝis pri filozofio en UBB de Kluĵo en 1972 kaj li laboris en la katedro de filozofio de Universitato de Temeŝvaro. Liaj artikoloj aperis en revuoj *Korunk*, *A Hét*, *Szabad Szó* kaj *Utunk*.
## Tradukaĵo
**Emberi dimenziók*: eseoj, studaĵoj / Dumitru Ghise ; [ford. Ida Bálintfi, Bálintfi Ottó]. Bukarest : Kriterion, 1983. 214 p.
## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj filozofoj
Kirtland (Ohio)

[300px|dekstra|eta|[Templo de Kirtland.]]
**Kirtland** estas urbo en , Ohio, Usono. La loĝantaro estis 6 670 laŭ la censo de aprilo 2000, 6 866 laŭ la censo de aprilo 2010 kaj 6 937 laŭ la censo de aprilo 2020. Kirtland estas fama ĉar ĝi estis la frua sidejo de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Ohio
Kategorio:Gravaj lokoj rilate al mormonismo
Batalo de Smolensko (1812)

[eta|dekstra|250px|*Batalo de Smolensk* fare de [Peter von Hess.]]
**Batalo de Smolensko (1812)** okazis en la tagoj 16-18 de aŭgusto 1812 dum la rusa kampanjo de Napoleono Bonaparte.

Ekbatalis Grande Armée kun 175 miloj de soldatoj komandataj de Napoleono kaj la rusa armeo kun 130 miloj de soldatoj gvidataj de generalo Michael Andreas Barclay de Tolly. Post senindulga batalo, en kiu klare superis francoj, rusoj retiriĝis de Smolensko, dumvoje bruligante la urbon (de 2,5 miloj de domoj saviĝis 350). Batalkampe pereis 11 mil rusoj kaj ĉirkaŭ 9 mil de francoj. Pereis Michał Grabowski, brigada generalo de la Armeo de Varsovia Dukejo. Al Smolensko kiel la unuaj eniris polaj taĉmentoj.

## Memorigo 
Bataloj de la pola soldato apud Smolensko estis, post 1990, memorigitaj sur la Tombo de Nekonata Soldato en Varsovio per surskribo sur unu el la tabuloj "SMOLEŃSK 17 VIII 1812".

## Literaturo 
* Eckart Kleßmann, *Napoleons Rußlandfeldzug in Augenzeugenberichten*, Deutscher Taschenbuch Verlag, München 1972, ISBN 3-423-00822-9
* А.И. Попов, *Война 1812 г. Хроника событий*, Львиное отступление, - М.: Рейтар, 2007

## Vidu ankaŭ 
* Kraŝo de la pola registara aviadilo en 2010

## Eksteraj ligiloj 
* Взятие Смоленска, artikolo de E. N. Schepkin el la kolekto de 1912

Smolensko
Smolensko
Kategorio:Franca invado al Rusio
Kategorio:Historio de Smolenska provinco
Malgranda baziliko

**Malgranda baziliko,** (; plurale *Basilicae minores*) estas tiuj bazilikoj de la Latina Eklezio, al kiuj la papo donas tiu ĉi rangon ekde la 18-a jarcento. Ili estas laŭ grandeco ne malgrandaj, laŭforme ĉiuspecaj, do plej ofte imponaj kaj ne similas al la origina baziliko. La "malgranda", laŭ la latina origino *minor*, signifas rangon malpli grava ol granda baziliko (*basilica maior*). La malgranda baziliko donas gravecon en la regiono inter la ceteraj preĝejoj kaj rajtas uzi diversajn ekleziajn simbolojn. Ili ofte estas ankaŭ ĉefkatedraloj, katedraloj, pilgrimejoj aŭ/kaj kermesejoj.

En 2008 estis 1584 malgrandaj bazilikoj.

La malgranda baziliko devas esti:
* pompa, impona
* havanta multe da vizitantoj
* havanta sanktan trezoron

La statistiko en 2007 menciis 1524 malgrandajn bazilikojn precipe en Eŭropo:
*  532
*  168
*  105
*  101
*  69
*  29
*  26
*  20
*  15
*  13
*  12
*  8
*  7
*  7
*  6
*  6
*  5

En Ameriko:
*  62
*  50
*  43
*  27
*  25
*  21
*  14
*  12
*  9
*  8
*  5
*  4

En Azio:
*  19
*  12
*  Sankta Lando (Israelo) 9
Aldoniĝas po malpli da malgrandaj bazilikoj ankaŭ en aliaj landoj.

Laŭ la urboj en Romo troviĝas 66, en Bonaero 15, en Krakovo 12, en Bolonjo kaj en Florenco po 11, en Barcelono kaj en Milano po 9, en Venezio 8, en Napolo 7, en Kolonjo, Limo kaj en Madrido po 6 da malgrandaj bazilikoj, ktp.

## Malgrandaj bazilikoj en Hungario 
Ĉefa baziliko:
* Primasa Baziliko de Sankta Adalberto kaj Dipatrino en Esztergom (ankaŭ ĉefkatedralo)
Ankaŭ ĉefkatedraloj:
* Baziliko-ĉefkatedralo omaĝe al Sankta Johano la Evangeliisto kaj Sankta Mikaelo de Eger
* Baziliko-ĉefkatedralo omaĝe al Sankta Mikaelo en Veszprém
Ankaŭ katedraloj:
* Baziliko-katedralo omaĝe al Beata Dipatrino Suprenportinta en la Ĉielon de Győr
* Baziliko-katedralo Reĝo Sankta Stefano en Székesfehérvár
* Baziliko-katedralo de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo en Pécs
* Rumana ortodoksa katedralo Nikolao de Mira (Gyula)
Ankaŭ kunula katedralo:
* Baziliko de Sankta Stefano en Budapeŝto
Monaĥejaj aŭ abatejaj bazilikoj:
* Benediktana Baziliko Sankta Marteno en Pannonhalma
* Karmelana Baziliko omaĝe al Terezo el Lisieux en Keszthely
* Cisterciana Monaĥeja Baziliko omaĝe al Ĉieliro de Maria en Zirc
* Franciskana Baziliko omaĝe al Ĉieliro de Maria en Mátraverebély (ankaŭ pilgrimejo)
Pilgrimaj bazilikoj:
* Pilgrima Baziliko omaĝe al Dipatrino en Máriaremete
* Pilgrima Baziliko omaĝe al Ĉieliro de Maria en Máriabesnyő
* Pilgrima Baziliko omaĝe al Vizito de Maria en Máriagyűd
* Grekokatolika Pilgrima Baziliko omaĝe al Sankta Mikaelo en Máriapócs
* Baziliko Patrono de Hungaroj (Márianosztra) (ankaŭ monaĥeja baziliko)
* Preĝejo Helpema Sankta Maria (Bodajk)
Ceteraj bazilikoj:
* Baziliko de Senmakula koncipiĝo en Sárospatak
* Kronada Ruino-Baziliko de Székesfehérvár (Ne estas malgranda baziliko!)

## Ceteraj bazilikoj en la ĉirkaŭo 
* Oradea omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario) (nun jam en Rumanio, sed ligiĝas al la hungareco)
* Kassa omaĝe al Elizabeto de Hungario (nun jam en Slovakio, sed ligiĝas al la hungareco)
* Csíksomlyó (nun jam en Rumanio, sed ligiĝas al la hungareco)

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Bazilikoj
Aloŝa Avdejev

**Aloŝa ** () (naskiĝis la 18-an de aŭgusto 1940 en Voroŝilovsk (nun Stavropol) – pola filma aktoro, kantisto kaj lingvisto rusdevena.

## Artisma kreado
De 1976 estas ligita kun la krakova kabaredo "Piwnica Pod Baranami" (Kelo sub Virŝafoj), kie ludas kun Kazimierz Adamczyk kaj Michał Kaniewski, kantante rusajn kaj ciganajn romacojn, odesajn kaj judajn kantojn interplektataj de humuro. En la jaroj 1977-1980 kunlaboris kiel pianisto kun krakovaj ĵaz-ensembloj.

Ekde 1990 ludas gitare kun Kazimierz Adamczyk kaj Marek Piątek, koncertante enlande kaj eksterlande. Surbendigas diskojn, televidajn kaj radiajn programojn. Konstanta felietonisto de psikologia monatrevuo "Charaktery" (Karakteroj) kaj membro de ties Scienca Konsilantaro.

## Scienca agado
Diplomito de pola filologio ĉe Jagelona Universitato (1972), de 1974 scienca laboranto de Instituto pri Orientslava Filologio. Membro de Pola Lingvistika Asocio. En 1978 iĝis doktoro de humanismaj sciencoj (disertaĵo: *Sona interfero en la rusa parolo de poloj*). En 1980 laboris en Kolegio Triunuo en Dublino kiel visiting professor. Kreinto de la koncepto de komunikada gramatiko. En 1986 habilitiĝis. Ekde 2005 profesoro de humanismaj sciencoj.

Li laboras en Instituto de Rusio kaj Orienta Eŭropo ĉe Jagelona Universitato, kie ĉefe okupiĝas pri pragmatika lingvistiko kaj komunikada gramatiko. En la jaroj 1994-1998 vicdirektoro de la Instituto pri Orientslava Filologio, de 1996 gvidanto de la Fako de Rusa Lingvoscienco.

Kategorio:Polaj aktoroj
Kategorio:Polaj kantistoj
Mormona Centro por Vizitantoj

La **Mormona Centro por Vizitantoj** situanta en Independence, Misuro, Usono, estas unu el la plej rimarkindaj centroj por vizitantoj posedita kaj funkciita de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj troviĝanta sur la mormona Granda Tereno de la Templo dediĉita kaj aĉetita de Joseph Smith, Jr. kaj ties societanoj en 1831. Ĝi situas je kelkaj metroj de la rivala "Hedrickita", la preĝeja sidejo kaj la rivala templo de la Komunumo de Kristo kaj ties Sideja konstruaĵo.

La proprieto sur kiu la Vizit-Centro staras unue aĉetita de Edward Partridge agadis nome de Joseph Smith, Jr en novembro 1831. Ĝi estis aĉetita je la 14-a de aprilo 1904, de James G. Duffin, prezidanto de la Centraj usonaj ŝtatoj, agante nome de la Unua Prezidanteco de la SLT eklezio.

Kategorio:Gravaj lokoj rilate al mormonismo
Masakro de la Muelejo de Haun

300px|dekstra|eta

La **masakro de la muelejo de la Haun** estis evento en la historio de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj. Ĝi okazis la 30-an de oktobro, 1838 kiam milicia unuo de Kantono Livingston atakis la mormonan kolonion en orienta Kantono Caldwell, Misuro, Usono, post la Batalo de Kurba Rivero. Certe ĝi estis la plu sanga evento en la Mormona Milito de 1838 en Misuro, kaj longe estis memorita de la membroj de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj.

Kategorio:Gravaj lokoj rilate al mormonismo
Nauvoo (Ilinojso)

[300px|eta|maldekstra|[Templo de Nauvoo.]]

**Nauvoo** (hebree: *נָאווּ*, moderna navu-tiberia Nâwû ; “esti bela”) estas malgranda urbo en kantono Hancock, Ilinojso, Usono. Kvankam la loĝantaro estis nur 1.063 dum la censo de la jaro 2000 kaj malgraŭ tio ke malfacilas atingi ĝin pro ĝia situo en izolita angulo de Ilinojso, Nauvoo allogas grandan nombron de vizitantoj pro ĝia historia graveco kaj religia signifo por la membroj de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj kaj la Komunumo de Kristo, aliaj grupoj devenantaj de la Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj kaj grupoj kiel la Ikarianoj. 

Kategorio:Urboj de Ilinojso
Kategorio:Gravaj lokoj rilate al mormonismo
Erzsébet Balla

**BALLA Erzsébet** (pro. balla), kelkfoje *Böske Balla* estis rumania hungara verkistino naskita en Arado la 17-an de marto 1902 kaj mortinta ?. Ŝi estis edzino de Tibor Fáskerti kaj patrino de György Fáskerthy. 

## Biografio
Erzsébet Balla en 1922 gajnis 1-an premion dividite kun Áron Tamási pro novelo *Bűn* (Peko aŭ Krimo?) en konkurso de la *Keleti Újság*.

## Verkoj
**Színek-hangulatok* (poemoj, Arad 1919); 
**Vihar a pusztában* (romaneto, Arad 1923); 
**Úri kamaszok* (sociaj imagoj, Arad 1926).

## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
4509 Gorbatskij

'*4509 *Gorbatskij'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 23-an de septembro 1917 de la rusa astronomo Sergej Ivanoviĉ Beljavskij elde la Simeiza observatorio en Krimeo.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan sovetan astronomon Vitalij Gerasimoviĉ Gorbackij (cirile *Виталий Герасимович Горбацкий'', 1920–2005).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Sergej Beljavskij
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1917
Reĝlando Vjentiano

La **Reĝlando Vjentiano** estis kreita en 1707 kaj ekzistis ĝis 1828, kiel rezulto de la divido de la Reĝlando Lan Xang. La reĝlando estis vasalo de la birmanoj (1765-1778). Ĝi poste iĝis vasalo de la siamanoj ĝis 1828 kiam estis aneksita de Siamo. Ĝi estas unu el la tri historiaj reĝlandoj kiuj kreis la nunan Laoson. Ĝia ĉefurbo estis Vjentiano, la nuna laosa ĉefurbo.

Kategorio:Franca Hindoĉinio
Kategorio:Historio de Laoso
Kategorio:Historio de Tajlando
Kategorio:Eksaj reĝlandoj en Azio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1700-1709
Kategorio:Aperis en 1707
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1828
Reĝlando Luangprabango

La **Reĝlando Luangprabango** estis formita en 1707 kiel rezulto de la divido de Reĝlando Lan Xang. La monarkio devis pagi tributon en pluraj okazoj al birmanoj kaj siamanoj. Post la detruiga atako de la Nigroflaga Armeo en 1887, la reĝlando akceptis la protektadon de Francio. La Franca kolonia imperio kunigis ĝin al aliaj regionoj kiuj poste estigis la nunan Laoson.

Kategorio:Franca Hindoĉinio
Kategorio:Historio de Laoso
Kategorio:Historio de Tajlando
Kategorio:Eksaj reĝlandoj en Azio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1700-1709
Kategorio:Aperis en 1707
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1893