Kultura (revuo)

**Kultura**- (fr. *La Culture*, esp. *La Kulturo*) la semajna revuo eldonata en Parizo de polaj elmigrintoj dum jaroj 1947-2000. La ĉefa koncepto kaj inicio devenas de Jerzy Giedroyc, la ĉefa redaktoro.
eta|dekstra|300px|Jerzy Giedroyc
Post la decidoj de Josif Stalin, Franklin Delano Roosevelt kaj Winston Churchill pri Pollando multaj inteligenculoj de tiu lando antaŭvidis kio fariĝos kun ĝi poste. La komenco de tiranio komunisma en Pollando kreis problemojn de cenzuro kaj mallibereco de la pola nacio. Jerzy Giedroyc kunlaborante kun la pola armeo de Władysław Anders ekvolis krei la revuon per kiu li povus esprimi verajn faktojn pri Pollando ekster ĝi. La unua numero de "Kultura" estis eldonita en Romo en 1947. Unue Giedroyc mem estis redaktoro tamen poste li koncentris la grandan grupon de elmigrintaj Pollandanoj kiuj ekvolis rakonti pri Pollando. Giedroyc komencis eldoni "Kulturon" en Parizo. Tie li kreis *Instituton Literatan*. Kiam li kreis fortan opozicion kontraŭ-komunisman li komencis aranĝi siajn famajn kunlaborantojn (kiel Czesław Miłosz, Witold Gombrowicz) en sektetajn misiojn. La kunlaborantoj de "Kultura" komencis kontrabandi eldonaĵojn de ĝi al la "lando" (Pollando). Dum multaj jaroj la kunlaborantoj de "Kultura" estis:
170px|dekstra|eta|Witold Gombrowicz
* Andrzej Bobkowski (1913-1961) - verkisto, ĵurnalisto.
* Andrzej Chilecki (1935-1989) - ĵurnalisto. De 1959 estis elmigrinta unue en Vieno, poste en Munkeno.
* Maria Czapska (1894-1981) - eseistino kaj tradukistino.
* Józef Czapski (1896-1993) - pentristo kaj eseisto.
* Maria Danilewicz Zielińska (1907-2003) - en "Kultura" li kreadis la rubrikon pri "Landaj novaĵoj eldonaĵaj".
* Henryk Giedroyc (naskiĝis la 1922) - frato de Jerzy Giedroyc.
* Witold Gombrowicz (1904-1969) - verkisto, eseisto. Unu el plej grandaj verkistoj de la monda literaturo.
* Michał Heller (n. 1936) - pola astronomo, fizikisto kaj teologo.
* Gustaw Herling-Grudziński (1919-2000) - verkisto, eseisto. Kunkreinto de la *Instituto Literata*.
* Zofia Hertz (1911-2003) - tradukistino. Kunlaboradon kun Jerzy Giedroyc ŝi komencis en 1943.
* Zygmunt Hertz (1908-1979) - edzo de Zofii Hertz. Direktoro de administracio.
* Benedykt Heydenkorn (1906-1999) - sociologisto, ĵurnalisto.
* Konstanty A. Jeleński (1922-1987) - eseisto, publikisto kaj tradukisto.
* Andrzej Koraszewski (naskiĝis la 1940) - publikisto kaj verkisto de ekonomio kaj sociologio. Redaktoro de BBC, nuntempe li estas ĉefa redaktoro de interreta paĝo Racionalista.pl .
* Juliusz Mieroszewski (1906-1976) - la ĉefa publikisto de "Kultura". La londona korespondanto de ĝi.
* Czesław Miłosz (1911-2004) - poeto, eseisto, nobel-premiita de literaturo en 1980.
* Bohdan Osadczuk (naskiĝis la 1920) - ĵurnalisto kaj eseisto de Ukraino. Profesoro de la moderna historio de Eŭropo. En "Kultura" li ĉefe okupiĝis pri rilatoj inter Poloj kaj Ukrainoj.
* Wojciech Skalmowski [pseŭdonimo *Maciej Broński*] (naskiĝis la 1933) - prelegisto de universitato en Leuven (Belgio). Li estis kritikisto de la "landa" kaj emigracia literaturo.
* Jerzy Stempowski [pseŭdonimo *Paweł Hostowiec*] (1893-1969) - ĵurnalisto, eseisto.
* Leopold Unger (naskiĝis la 1922) - ĵurnalisto, publikisto. Li komentis eksterlandajn aferojn en "Le Soir" kaj "Gazeta Wyborcza".
eta|170px|dekstra|Czesław Miłosz
Krom ili en "Kultura" skribis:
* Anna Aĥmatova
* Władysław Anders
* Jerzy Andrzejewski
* Raymond Aron
* Stanisław Barańczak
* Zygmunt Bauman
* Włodzimierz Bączkowski
* Ewa Berberyusz
* Jan Bielatowicz
* Czesław Bielecki
* Władysław Bieńkowski
* Innocenty Bocheński
* Jerzy Boniecki
* Heinrich Böll
* Kazimierz Brandys
* Marian Brandys
* Zdzisław Broncell
* Włodzimierz Brus
* Zbigniew Brzeziński
* James Burnham
* Zbigniew Byrski
eta|dekstra|170px|Albert Camus
* Albert Camus
* Andrzej Chciuk
* Nicola Chiaromonte
* Michał Chmielowiec
* Jan Ciechanowski
* Adam Ciołkosz
* Emile Cioran
* Bogdan Czaykowski
* Adam Czerniawski
* Marian Czuchnowski
* Julij Daniel
* Czesław Dobek
* Thomas Stearns Eliot
* Zbigniew Florczak
* Józef Garliński
* Wojciech Giełżyński
* Renata Gorczyńska
* Feliks Gross
* Piotr Guzy
* Henryk Grynberg
* Zygmunt Haupt
eta|dekstra|170px|Zbigniew Herbert
* Zbigniew Herbert
* Jeanne Hersch
* Marek Hłasko
* Wacław Iwaniuk
* Aleksander Janta-Połczyński
* Witold Jedlicki
* Wacław Jędrzejewicz
* Jakub Karpiński
* Wojciech Karpiński
* Kazimiera Kijowska
* Stefan Kisielewski
* Arthur Koestler
* Leszek Kołakowski
* Tadeusz Kroński
* Ryszard Krynicki
* Maria Kurecka
* Jacek Kuroń
* Jan Józef Lipski
* Leo Lipski
* Józef Łobodowski
* Józef Mackiewicz
* Stanisław Cat-Mackiewicz
* Curzio Malaparte
* André Malraux
* Osip Mandelŝtam
* Adam Michnik
* Karol Modzelewski
* Dominik Morawski
* Kajetan Morawski
eta|dekstra|170px|Sławomir Mrożek
* Sławomir Mrożek
* Zdzisław Najder
* Jan Nowak-Jeziorański
* Marek Nowakowski
* Tadeusz Nowakowski
* Włodzimierz Odojewski
* Kazimierz Orłoś
* George Orwell
* Boris Pasternak
* Władysław Pobóg-Malinowski
* Krzysztof Pomian
* Jerzy Pomianowski
* Antoni Pospieszalski
* Edward Raczyński
* Zofia Romanowiczowa
* Krzysztof Rutkowski
* Jarosław Marek Rymkiewicz
* Andrej Saĥarov
* Olga Scherer
* Zbigniew S. Siemaszko
* Ignazio Silone
* Andrej Siniavski
* Wacław Solski
* Aleksandr Solĵenicin
* Czesław Straszewicz
* Anna Strońska
* Wiktor Sukiennicki
* Stanisław Swianiewicz
* Leszek Szaruga
* Bolesław Taborski
* Jerzy Targalski
* Tymon Terlecki
* Barbara Toporska
* Teresa Torańska
* Leopold Tyrmand
* Andrzej Vincenz
* Stanisław Vincenz
* Piotr Wandycz
* Melchior Wańkowicz
* Aleksander Wat
* Simone Weil
* Wiktor Weintraub
* Kazimierz Wierzyński
* Józef Wittlin
* Mariusz Wilk
* Krzysztof Wolicki
* Wiktor Woroszylski
* Tadeusz Wyrwa
* Adam Zagajewski
* Jerzy Zagórski
* Kazimierz Zamorski
* Karol Zbyszewski
* Wacław Zbyszewski
* Roman Zimand
* Jerzy Zubrzycki
* Władysław Żeleński

Kategorio:Polaj gazetoj
Kategorio:Kulturo de Pollando