open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Horní Libchava

**Horní Libchava** (ankaŭ en la 19-a jarcento *Libchava Hořejší*, , ankaŭ skribata germane *Ober-Liebich*) estas municipo en Ĉeĥio en distrikto Česká Lípa. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1352.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Restaĵoj de burgo Klinštejn
* Renesanca kastelo Horní Libchava, konstruita en la jaroj 1574–1593
* Preĝejo de sankta Jakobo Pli Aĝa, baroka alikonstruo el la jaro 1736
* Baroka paroĥo de Ordeno de Sankta Johano
* Mariana kolono el la jaro 1701
* Baroka statuo de sankta Johano Nepomuka el la jaro 1825
* Monumento al viktimoj de la 1-a mondmilito

## Pluaj fotoj 

Dosiero:Horní Libchava kostel 5.jpg|Preĝejo de sankta Jakobo Pli Aĝa
Dosiero:Horní Libchava fara 4.jpg|Paroĥo de la preĝejo en Horní Lichava
Dosiero:Letiště Libchava 2.JPG|Horní Libchava, eksa flughaveno de wehrmacht, en fono Bohemia mezmontaro, stato en 2018 

Kategorio:Municipoj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Setlejoj en Zakupa montetaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Bohemia mezmontaro
Frisa sukerpano

eta|Frisa sukerpano

**Frisa sukerpano** (okcidentfrise: Fryske sûkerbôle, nederlande: Fries suikerbrood) estas luksa blanka pano el Frislando, ĉe kiu oni miksis pecojn da sukero en la paston. Kutime ĝi enhavas ankaŭ cinamon, kaj fojfoje zingibran siropon. Oni manĝas ĝin ĉie en Nederlando kaj Belgio.

Ekzistas frisa tradicio manĝi sukerpanon por festi la naskiĝon de infano.

## Referencoj 
Kategorio:Frislando
Kategorio:Nederlanda kuirarto
Kategorio:Panoj
Jezvé

**Jezvé** (foje *Gesowi*, ) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Stružnice. Ĝi estas unu el la plej malnovaj municipoj en distrikto Česká Lípa. Ĝi tuŝas alian municipon, Horní Police, de urbo Česká Lípa ĝi situas direkte al okcidento. Estas ĉi tie registritaj 96 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Jezvé** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 6,18&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1197.

## Loĝantaro
## Interesaĵoj 
La preĝejo de sankta Laŭrenco estis konstruita en la jaroj 1746 - 1756. Interne troviĝas unueca ekipaĵaro el tempo ĉirkaŭ la jaro 1770 kaj gotika statueto de Madono el tempo ĉirkaŭ la jaro 1400. La paroĥon administras ekskurenda pastro el Horní Police.

Proksime de la preĝejo troviĝas eksa kadukiĝinta konstruaĵo de paroĥo.

## Pluaj fotoj 

Dosiero:Jezvé, fara.jpg|La morna, kadukiĝinta paroĥo en Jezvé
Dosiero:Škola Jezvé.jpg|Lernejo en Jezvé

Kategorio:Stružnice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Setlejoj en Bohemia mezmontaro
Kategorio:Setlejoj sur Ploučnice
Kategorio:Setlejoj en PPR Bohemia mezmontaro
Morre (stacidomo)

**Morre** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Morre, en departemento , regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Besançon-Viotte - Le Locle-Col-des-Roches (872000).

## Vidu ankaŭ 
* Morre

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Doubs
Kategorio:Morre
Morre

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Doubs*, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Besançon* (france *arrondissement de Besançon*), la okcidenta parto de la departemento, kaj al la kantono **. 

Ĝiaj loĝantoj france nomiĝas *Morriers''.

eta|maldekstra|300px|

Ĝi situas inter Besançon kaj Saône, kun kiu ĝi partumas grandan marĉon.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Doubs
* Morre (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Doubs
Mladé Buky

**Mladé Buky** () estas kampurbo en distrikto Trutnov en Regiono Hradec Králové de Ĉeĥio. Ĝi havas  (). Ĝi kuŝas ĉe la rivero Úpa.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1358.

## Loĝantaro 
## Partoj de kampurbo 
* **Mladé Buky**
* Hertvíkovice
* Kalná Voda
* Sklenářovice
* Bystřice - pereinta domaro

## Pluaj fotoj 

Mlade Buky 38.jpg|Mladé Buky
Mlade Buky 261.jpg|Mladé Buky

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Kampurboj en Bohemio
Kategorio:Kampurboj en distrikto Trutnov
Kategorio:Municipoj en distrikto Trutnov
Kategorio:Setlejoj en Gigantmontaro en Ĉeĥio
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
Kategorio:Setlejoj sur Úpa
János Ács

**János Ács** [jAnoŝ Aĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ács János** estis hungara reĝisoro, aktoro, altlerneja instruisto.

János Ács naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Ács studis en Scienca Universitato Attila József, poste li akiris reĝisoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1980. Lia plej grava instruisto estis Ottó Ádám. Post siaj studoj li estis reĝisoro en Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) ĝis 1991, poste en aliaj teatroj kaj province kaj ĉefurbe. Li ankaŭ instruis en la menciita altlernejo. Ekde 2005 li laboris en Nacia Teatro (Győr). Kelkfoje li estis ankaŭ aktoro. Li ricevis premiojn inter 1982-2009.

## Elektitaj disĉiploj 
* Zsófia Alberti
* Richárd Barabás

## Liaj teatraj reĝisoraĵoj (elekto) 
* Peter Weiss: :de:Die Verfolgung und Ermordung Jean Paul Marats dargestellt durch die Schauspielgruppe des Hospizes zu Charenton unter Anleitung des Herrn de Sade
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* (1979, 1993)
* William Shakespeare:
** Somermeznokta sonĝo (1980, 2002)
** Othello (1989)
** Reĝo Lear (1993, 2005)
** Hamlet (1996, 2011)
* József Katona: *Bánk bán* (1986)
* Molière: La malsanulo pro imago (1991)
* Ferenc Molnár: *Harmónia* (2006)
* Sándor Bródy: *A tanítónő* (2012)

## Liaj kinejaj filmaj roloj (elekto) 
* *Itt járt Mátyás király* (1966)
* *Régi idők focija* (1973)
* *Redl ezredes* (1985)
* *A nyaraló* (1992)
* *A Hídember* (2002)

## Liaj televiziaj filmaj roloj (elekto) 
* *Krétakör* (1978)
* *Macbeth* (1982)
* *A nagy fejedelem* (1997)
* *Presszó* (serio, 2008)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* https://www.imdb.com/name/nm0959279/

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Donovan

**Donovan Phillips Leitch** (naskiĝis la 10-an de majo 1946 en Maryhill, Glasgovo, Skotlando) estas skot-naskita popkantisto kaj gitaristo, kiu estis populara en la 1960-aj jaroj. Frue en sia kariero li estis komparata kun Bob Dylan, sed li disvolvis sian propran muzikan stilon, kiu inkluzivis elementojn de ĵazo kaj hinda muziko. (Donovan kaj Dylan renkontiĝis dum 1965, kaj amikiĝis.)

Liaj plej konataj kantoj inkluzivas *Catch the Wind*, *Universal Soldier*, *Colors* (ĉio 1965), *Sunshine Superman*, *Season of the Witch* (1966), *Mellow Yellow* (1967), *Jennifer Juniper*, *Hurdy Gurdy Man* kaj *Atlantido* (ĉio 1968).

Kategorio:Kantistoj
Crêches-sur-Saône

**Crêches-sur-Saône** estas franca  situanta en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Crêchois*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Saône-et-Loire
* Crêches-sur-Saône (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Saône-et-Loire
Daniel Freund

**Daniel FREUND**, naskiĝis  en Akeno estas germana politikisto kaj eŭropa deputito elektita en 2019 kaj reelektita en 2024.

## Biografio 
### Studadoj 
Li akiris diplomon pri politika scienco, ekonomio kaj juro de la Universitato de Lepsiko, poste magistron pri publikaj aferoj de la Instituto de Politikaj Studoj en Parizo, dum kiu li faris studan viziton al la *Elliott School* en Universitato George Washington. 
En 2005 li aniĝis al la partio Alianco '90/La Verduloj.

### Kariero 
Post plenumado de kelkaj staĝoj tie, Freund laboris de 2013 ĝis 2014 kiel asistanto de la eŭropa deputito Gerald Häfner en Bruselo. De julio 2014, li laboris ĉe la oficejo de Travideblo Internacia en Bruselo kiel "Estro de Pledado por EU-Honesteco" ĝis majo 2019.

Dum la Eŭropaj balotoj de 2019, Alianco '90/La Verduloj gajnis 21 el la 96 germanaj parlamentaj seĝoj kaj Freund, kiu estis dudeka sur la Verdula listo, estas elektita al la Eŭropa Parlamento. 

Li reprezentas la parlamentan grupon Frakcio de la Verduloj kaj Eŭropa Libera Alianco kiel ano de la komisiono pri Buĝeta Kontrolo kaj de la komitato pri Konstituciaj Aferoj, kaj por la Konferenco pri la estonteco de Eŭropo. Freund ankaŭ estas anstataŭa membro de la komisiono pri Transporto kaj Turismo. Komence de la mandata periodo 2019-2024, Freund fondis la intergrupon por "la batalo kontraŭ korupto en la EU", kiun li kunprezidas kun Roberta Metsola, kaj li estas ano de la intergrupo por la defendo de la rajtoj de GLAT-homoj. 
Ekde sia elekto, Daniel Freund partoprenis en la intertraktadoj pri ĝenerala kondiĉa reĝimo por protekto de la buĝeto de la Unio. Daniel Freund ankaŭ pledas por kreo de sendependa etika komitato.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Dokumentfilmo de Arte : *Hungario, Orban kaj Jurŝtato*, kie Freund estas unu el la ĉefaj intervjuitoj.

Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Germanio 2019-2024
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Germanio 2024-2029
Tamás Ádám (aktoro)

**Tamás Ádám** [tamAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ádám Tamás** estis hungara aktoro, reĝisoro. Lia origina nomo estis *Nagy Sándor Tamás*.

Sándor Tamás Nagy naskiĝis la  en Győr, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Tamás Ádám akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1976. Lia plej grava instruisto estis Zsuzsa Simon. En la jaro 1977 li ricevis rolojn en Teatro Kisfaludy, inter 1978-1985 en Teatro Szigligeti (Szolnok). Li estis ankaŭ reĝisoro inter 1986-1990 en Teatro Radnóti. En la 1990-aj jaroj li estis televizia aktoro, baldaŭ ekde 2010 en Nacia Teatro (Szeged) li estis aktoro kaj reĝisoro. Lia filo iĝis muzikisto.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Ádám
* William Shakespeare:
** Reĝo Lear grafo de Kent
** Kiel plaĉas al vi - Corinnus
** Troilo kaj Kresido - Diomedes
** Hamleto - Horatio
** Romeo kaj Julieta - Tybald
* Ferenc Molnár: Liliom - Ficsur 
* Anton Pavloviĉ Ĉeĥov: Tri fratinoj - Ĉebutikin
* Jenő Heltai: Naftalin - Laboda Péter

## Liaj filmaj roloj (elekto) 
* Linda (1989) - bruligisto
* Família Kft. (serio 1991–1999) - kuracisto
* Jóban Rosszban (2016) 

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Arthur Miller: Az ügynök halála 
* Molière: Tartufo 
* Jaroslav Hašek: La travivaĵoj de la brava soldato Ŝvejk dum la mondmilito
* Ŝekspiro: Othello

## Elektitaj kostumaj laboroj 
* Molière: Tartufo 
* Dušan Kovačević: Radovan la 3-a

## Elektitaj dekoraciaj laboroj 
* Molière: Tartufo
* August Strindberg: La patro 
* András Sütő: Káin és Ábel

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* https://port.hu/adatlap/szemely/adam-tamas/person-20776

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Klavoĉapo

eta|Klavoĉapo kun la litero A
**Klavoĉapo** estas malgranda plasta kovrilo por klavoŝaltilo de klavaro. Sur klavoĉapo kutime estas simbolo, kiu indikas la tajpeblan simbolon aŭ la funkcion de la klavo.

Ĉar en nuntempa industrio klavaroj estas faritaj plej ofte el plasto, ofta uzado de klavaro povas rezulti en damaĝo aŭ eĉ en malapero de la simbolo pentrita aŭ gravurita sur la klavoĉapo. Tio estas kroma utilo de la uzado de klavaro sen rigardi al tiu, sed al la ekrano.

Kategorio:Aparataro
130319 Danielpelham

'*130319 *Danielpelham'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey*, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Daniel Pelham*, Opto-Mekanika Inĝeniero pri la Spektrometro por Termika Elsendo de la Asteroida Specimenalveniga Misio *OSIRIS-REx''. Li estis altranga ano de la teknika teamo pri Distanca Sondado de Santa Barbara kie li helpis disvolvi larĝan gamon da teraj kaj planedaj instrumentoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Kalvinana preĝejo (Budakeszi)

La **Kalvinana preĝejo** estas moderna religia konstruaĵo en urbo Budakeszi (Hungario). Ĝi estas konata ankaŭ Kalvinana Memorpreĝejo de Hungaroj ekster limoj.

## Historio 
En la 16-a jarcento la protestantismo disetendiĝis ankaŭ en Budakeszi. Pro sieĝo de Buda en 1686 la loĝantoj rifuĝis, sed la kalvinanoj ne revenis pro la komenciĝanta kontraŭreformacio. En mezo de la 20-a jarcento kalvinanaj rifuĝintoj alvenis plej ofte el Transilvanio. Grupo formiĝis, ili ricevis malplenan domon, kiun ili transformis preĝdomo. En 1947 simpla sonorilostablo estis konstruita, post 2 jaroj la preĝdomo estis konsekrita. Nova kirko estis konstruita inter 1996-1999. La restinta preĝdomo estas nun la kunvena ĉambro.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola laŭ la ĉefvojo. En la fasado la kvadrata ligna turo plene reliefas. la navo estas tre longa.

## Fontoj 
* https://varoshaza.budakeszi.hu/budakeszi-reformatus-gyulekezet/
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj

Reformed Church and WWI Monument. - Budakeszi.JPG
Határon Túli Magyarok Református Emléktemploma. 1999. - Budaörs.JPG
Reformed Church of Hungarians Abroad. - Budakeszi.JPG

  
Budakeszi
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budakeszi
Pier Gerlofs Donia

**Pier Gerlofs Donia** (Kimswerd, 1480 – Sneek, ) estis frisa batalanto, popolheroo, pirato kaj ribelanto. Li estis enorma viro kaj laŭdire pli longa ol 2 metroj. Donia ĉefe estis konata kiel liberbatalanto por la sendependeco de Frislando (provinco de Nederlando). Pro sia legenda grandeco li ricevis la kromnomon "Granda Petro" (okcidentfrise: Grutte Pier). Kvankam neniu pridubas ke li ekzistis, la detaloj de lia vivo estas ĉirkaŭkovrita per legendo.

Kategorio:Nederlandaj agrikulturistoj
Kategorio:Ĝermanaj batalantoj
Kategorio:Nederlandaj maristoj
Kategorio:Nederlandaj militistoj
Kategorio:Nederlanda folkloro
Kategorio:Frislando
Ruanda Patriota Fronto

La **Ruanda Patriota Fronto** (**RPF**, france *Front Patriotique Rwandais*, **FPR**) estas ruanda politika partio.

Ĝia estro estas Paul Kagame, prezidanto de Ruando ekde 2000.

Ĝi ludis gravan rolon en la fino de la ruanda genocido, senoficigante la ekstremisman hutuan registaron en julio 1994, en la kunteksto de la ruanda enlanda milito.

## Rezultoj 
## Notoj kaj referencoj 
* Tiu artikolo estas traduko de la itallingva artikolo « Fronte Patriottico Ruandese »

Kategorio:Ruanda genocido
Kategorio:Politiko de Afriko
Kategorio:Politiko de Ruando
Kategorio:Ruando
Kategorio:Politikaj partioj de Afriko
Kategorio:Historio de Ruando
Kategorio:Historio de Afriko
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1987
Leonor de Viseu

**Leonor de Viseu** (2-a de Majo 1458 - 17-a de Novembro 1525) estis portugala infantino de la Dinastio Aviso kaj reĝino de Portugalio el 1481 ĝis 1495, pro sia geedzeco kun Johano la 2-a.

En la 22-a de Januaro 1470, ŝi edziniĝis kun Johano la 2-a, sia kuzo kaj patrinflanke kaj patroflanke. Post la morto de la reĝo, en 1495, la reĝina vidvino plue estis konata kiel «reĝino Leonor» (aŭ la «Maljuna Reĝino») ĝis sia morto, kaj estis ege respektata en la kortego.

[eta|maldekstra|180px|Statuo de reĝino Leonor de Portugalio en [Beja (Portugalio)|Beja.]]
Ŝi havis du filojn kun la reĝo Johano la 2-a, nome Afonso de Portugalio (1475-1491), heredanto de la trono, sed mortinta en ĉevalrajda akcidento, kaj mortinta naskito (1483).

La reĝo Johano la 2-a havis kun Ana Furtado de Mendonça, sinjorino de la kortego kaj damo de la infantino Johanino la Beltranida, , nome la duko de Aveiro kaj de Coímbra, Jorge de Lencastre. La reĝo klopodis legitimi tiun filon, kion malhelpis lia edzino, kiu eĉ devigis la reĝon adopti kiel filon kaj kiel heredanto de la trono portugala sian fraton Manuel — la legitima viro plej proksima al la reĝo —, kiu iĝis reĝo mem en 1495 post la morto de Johano la 2-a, kiel Manuelo la 1-a de Portugalio.

Post la kronigo de sia frato, la reĝino retiriĝis al la palaco de Enxabregas, kie establis sian kortegon. Tiutempe, ŝi estis la deviga heredantino de la trono de Portugalio, spite sian malakcepton estis ĵurita princino fare de la korteso (tiama parlamento) pro sia manko de posteularo, kaj pasis tiun honoron al sia nevo Jaime la 1-a de Braganco, kiu finfine estis anstataŭita en la sukcedo de la filo de Manuelo la 1-a, nome Miguel da Paz de Avis; post la morto de tiu, kaj ĝis la nasko de la infanto Johano, ŝi denove iĝis la heredanto de sia bofrato, denove sen oficiala rekono.

Kategorio:Dinastio Aviso
Kategorio:Portugalaj reĝedzinoj
Flughaveno Saint-Pierre Pierrefonds

**Flughaveno Saint-Pierre Pierrefonds** (IATA-kodo:**ZSE**, ICAO-kodo:**FMEP**) estas malgranda flughaveno de Reunio, franca transmara departemento en la Hinda Oceano. Lokita sur la komunuma teritorio de Saint-Pierre, ĝi estis malfermita al komerca trafiko en 1999.

## Statistikoj 
## Flugkompanioj kaj alirejoj 
## Vidu ankaŭ 
* Reunio
* Saint-Pierre (Reunio)
* Flughaveno Reunio Roland Garros

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Flughavenoj en Reunio
Goeto-migradopado (Vajmaro-Großkochberg)

**Goeto-migradopado** () estas 28 km longa migradopado en la Turingia Baseno en Germanujo kiu kondukas disde Vajmaro tra Neckeroda al Kastelo Kochberg en Großkochberg. Temas pri vojo kiun Johann Wolfgang von Goethe piede paŝis tre ofte inter 1775 kaj 1783. Ĝi klare markatas per blanka G-litero sur fondo verda kaj diversaj informtabuloj kaj konfirmstampilstacioj. Ĉe la vajmara turisma agentejo ĉe Bazarplaco akireblas kajero prie-ĉi. Iel temas pri oferto de literaturturismo.

## Itinero 
eta|150px|Markilo pada
Vajmaro, Wieland-placo – Vollersroda – Buchfart – Saalborn – Blankenhain-Schwarza – Hochdorf – Neckeroda – Ludovikina turo – Großkochberg

* Plej malalta punkto: 230 m (Vajmaro)
* Plej alta: 515 m (Ludovikina turo)

De Vajmaro oni atingas Großkochberg post marŝado de inter 6 kaj 8 horoj farota plejofte sur arbaraj padoj. Ne multas la piedirantoj tieaj kaj ankaŭ montosport-bicikle la tuto bone fareblas. Komenciĝas la migrado post la vajmara Goeto-domo ĉe Wieland-placo. Kondukas la vojo tra la nunaj stratoj Amalienstraße, Rudolf-Breitscheid-Straße kaj Rainer-Maria-Rilke-Straße ĝis Gehädrich ĉe la urborandon vajmaran. Jam post kelkaj kilometroj oni atingas Kastelon Belvedere. Poste iratas tra Vollersroda ĝis la arbargastejo *Balsamine*, de kiei oni povas spekti la Ilm-valon kaj la restantan itineron tra Buchfart.

Mallonge antaŭ Buchfart oni preteriras kalkgrejsajn rokojn, en kiuj artefaritaj antroj enhakitis rifuĝejen. Malsobenirante en la direkto de Buchfart oni trafas la fagon *Tafelbuche* (456 m) kaj marŝos kelkan tempon sur altebenaĵo. Post unu horo sobenirendas al la vilaĝo Saalborn. Poste la pado transigas onin ĉe la novaj golfejoj de la Krakau-bieno en la faŭkojn de Dammbachsgrund kaj je *Rasenbänken* en la arbaro sude de Bad Berka kaj plusen en la direkto de Schwarza. Malantaŭ Hochdorf kaj Neckeroda disponiĝas kampaj padoj antaŭ nova arbara zono ĝis Großkochberg. Disde Ludovikina turo oni nepre ĝuu belvidon je Saale-valo kaj ĝis la Turingia Ardeza Montaro.

Jen kelkaj apartaj vidindaĵoj survoje: vilaĝa kirko de Vollersroda; mezepoka rokoburgo ĉe la norda deklivo de Ilm-valo; malaperta historia ponto el ligno kaj kirko kun belega triptiko en Buchfart; almendeja kaj farbista vilaĝo Neckeroda; iama akvokastelo, kastela muzeo, teatro goeta kaj koncertejo en Großkochberg; Luizo-turo norde de Großkochberg.

Samnoma migradopado, situante ankaŭ en Turingio, estas inter Ilmenau kaj Stützerbach.

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri vojo kaj okazigoj sur la retpaĝaro de Distrikto Weimarer Land 
* Fotoj kaj priskribo voja fare de Georg Knöchel 
* Pado goeta ĉe GPS-Tour.info

Kategorio:Distrikto Weimarer Land
Kategorio:Aventurpadoj
Kategorio:Turismo en Turingio
Kategorio:Vajmaro
Kategorio:Johann Wolfgang von Goethe
Kategorio:Kultura turismo
Norbert Ács

**Norbert Ács** [Aĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ács Norbert** estas hungara pupteatristo, aktoro, voĉoaktoro.

Norbert Ács naskiĝis en 1975.

## Biografio 
Norbert Ács maturiĝis en gimnazio en Salgótarján, poste li studis en Universitato Janus Pannonius. Li partoprenis en teatra vivo en Pécs. Li akiris pupteatristan diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2004 (lia ĉefinstruisto estis János Meczner), poste li estis membro de Pupteatro (Budapeŝto). Ekde 2017 li studis por akiri pli altan diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo, samtempe li ankaŭ instruas. Li estas ankaŭ voĉoaktoro. Li ricevis premiojn en 2009 kaj 2012.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* Molière: La malsanulo pro imago - *Argan*
* William Shakespeare:
** La Ventego - *Antonio*
** Somermeznokta sonĝo - *Vackor*
* Sándor Petőfi: János vitéz - *franca reĝo*
* Ferenc Molnár: A Pál utcai fiúk - *Wendauer*

## Liaj filmaj roloj (elekto) 
* *Jelenetek a szökésből* (1999) 
* *A Hídember* (2002)
* *Jóban Rosszban* (televizia serio, 2014)
* *Mintaapák* (2020)

## Voĉoaktoraj roloj 
Li estis ekzemple hungara voĉo de Joe Wilkinson, Kiff VandenHeuvel, Alan Tudyk, Elie Semoun, Mike Epps http://iszdb.hu/?szemely=94921.

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* https://szinhaz.org/csak-szinhaz/csak-szinhaz-budapest/2019/01/15/acs-norbert/ 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Sé (Porto)

**Sé** estis iama "freguesia" (submunicipo) apartenanta al la municipo Porto, Portugalio. Ĝi havis areon de 0,48 km² kaj totalan loĝantaron de 4 751 loĝantoj (2001). La loĝdenseco estis de 9 897,9 loĝ/km². La vorto *Sé* signifas en la portugala katedralon, tiel temas pri la kvartalo de la katedralo. Per leĝo n.º 11-A/2013 de 28a de Januaro, ĝi estis integrita en nova "freguesia" aŭ ties aro nome *União das Freguesias de Cedofeita, Santo Ildefonso, Sé, Miragaia, São Nicolau e Vitória*.

## Eksteraj ligiloj 
* Junta de Freguesia da Sé 
* Há 88 prédios em ruínas no casco medieval da Sé
* Obras na Sé começam em 2008 

Kategorio:Urboj de Portugalio
Velký Valtinov

:*Eble vi serĉas: Valtínov – municipo en regiono Ĉeĥa Kanado.*

**Velký Valtinov** (, iam indikata kiel **Valtínov**) estas municipo de Ĉeĥio situanta en distrikto Česká Lípa. La teritorio de municipo troviĝas en cismontara zono de Luzacia montaro, 2&nbsp;km&nbsp;sudokcidente de Jablonné v Podještědí. Tra la municipo fluas rojo Panenský potok. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1399.

Ĝis fino de la jaro 1990 ĝi estis integra konsisto de Jablonné v Podještědí. Ekde la 1-a de januaro 1991 ĝi estas memstara municipo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Johano Nepomuka
* Kastelo Dolní Valtinov
* Burgejo Tlustec, ruino de senjora sidejo, skribe dokumentita el la 14-a jarcento

## Transporto 
En la municipo estas haltejo sur fervojlinio 086 el Liberec ĝis Česká Lípa. Tra la municipo kondukas ŝoseo el Jablonné v Podještědí ĝis Brniště.

## Pluaj fotoj 

Velký Valtinov kostel 5.jpg|Preĝejo de sankta Johano Nepomuka
Velký Valtinov zámek louka 4.jpg|Kastelo Velký (Horní) Valtinov
Velký Valtinov sousoší.JPG|Statuoj de sanktuloj ĉe la preĝejo
VV památník.jpg|Monumento al viktimo de la milito
Velký Valtinov OÚ.jpg|Municipa ofico

Kategorio:Municipoj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Setlejoj en Zakupa montetaro
Maktano

**Maktano** aŭ *Mactán* estas insulo antaŭ la marbordoj de la insulo Cebuo, en la provinco de Filipinoj samnome Cebuo. La insulo estas subdividita inter la municipoj Córdova kaj Lapu-Lapu.

Ĝi estas konektata kun la insulo Cebuo pere de du grandaj pontoj, nome la ponto Marcelo Fernan kaj la ponto Mactán-Mandaue.

En 1521 ĉi tie surteriĝis ŝipkapitano Fernão de Magalhães, kiun la indiĝenoj murdis. Tial la ekspedicio kiu serĉis marvojon al Molukoj devis esti kapitanigita de Juan Sebastián Elcano, kiu finkompletigis ĝin.

En la insulo estas la Internacia Flughaveno de Maktano-Cebuo, nome la dus plej grava laŭ trafiko en Filipinoj. Industrio kaj turismo estas la bazo de la aktuala ekonomio de la insulo.

## Bildaro 

File:Tropical-area-mactan-philippines.jpg|Vidaĵo el turismejo dum ĝusta tagmezo.
File:Crab in a sea anemone.jpg|Krabo en maranemono en Maktano.
File:Mactan-beach.jpg|Maktana strando.

File:Arothron stellatus ballooned.jpg|Fiŝo *Arothron stellatus* en Maktano.
File:Cephea cephea jellyfish.jpg|Meduzo *Cephea* en Maktano.

Kategorio:Insuloj en la Filipinoj
Alandroal

**Alandroal** estas urbo de Portugalio apartenanta al la Distrikto Évora, regiono Alentejo kaj intermunicipa komunumo Alentejo Central, kun proksimume 1 900 loĝantoj. Ĝi estas je 341 m de altitudo super la marnivelo. 

*Alandroal* derivas el etimologio kiel loko kie abundas oleandro.

Estas sidejo de municipo de 544,86 km² de areo kaj 6 585 loĝantoj (2001), subdividita en 6 submunicipoj. La municipo limas norde kun la municipo Vila Viçosa, oriente kun Hispanio (Olivenza), sude kun Mourão kaj kun Reguengos de Monsaraz kaj okcidente kun Redondo. Alandroal mem estas unu de la tri "vilas" (urbetoj) de la municipo, dum la aliaj estas Terena kaj Juromenha. 

## Submunicipoj
La ses submunicipoj (*freguesias*) estas la jenaj:
* Nossa Senhora da Conceição
* Capelins (Santo António)
* Juromenha (Nossa Senhora do Loreto)
* São Brás dos Matos (Mina do Bugalho)
* Santiago Maior (Alandroal)
* Terena (São Pedro)

## Bildaro

File:Turo el Alandroal.jpg|Turo el Alandroal-
File:Super pordego en Alandroal.jpg|Super pordego en Alandroal.
File:El la kastelo.jpg|El la kastelo.
File:Burgxa domo.jpg|Burĝa domo en Alandroal.

Kategorio:Urboj de Portugalio
Kibeho

**Kibeho** – urbeto en Ruando, distrikta ĉefurbo, nomata de la loka loĝantaro Afrika Lourdes.

La loko estas konata en Ruando kaj ekster ties landlimoj, ĉefe pro Maria apero en la jaroj 1981–1983. Maria revelaciis tiutempe al tri lernantinoj de loka lernejo. La 29-an de junio 2001 la revelacioj estis oficiale agnoskitaj de Katolika Eklezio kiel veraj. De 2003 en Kibeho ekzistas templo dediĉita al Maria, Patrino de la Vorto.

En la 90-aj jaroj en Kibeho troviĝis la plej granda en Ruando rifuĝejo por interne dislokitaj personoj. La centro estis kreita en 1994, mallonge post fino de fratmortigaj bataloj inter la gentoj hutuoj kaj tutsioj. La 22-an de majo 1995 okazis tie masakro de civila loĝantaro, rezulte de kiu mortis laŭ diversaj fontoj de 330 ĝis 4000 personoj. 

## Bibliografio
* Patrice Nadeau (elangligo), ''Notre Dame de Kibeho : du coeur de l'Afrique, Marie s'adresse au monde entier*, Varennes (Québec)/Escalquens, Ada, 2010, 258 p. (ISBN 978-2-89667-005-5).
* Hans Christoph Buch: Apokalypse Afrika oder Schiffbruch mit Zuschauern. Eichborn Verlag, Frankfurt am Main 2011. ISBN 978-3-821-86236-1.
* Augustin Misago, *Les apparitions de Kibeho au Rwanda'', Facultés catholiques de Kinshasa, 1991, 527 p.

## Fonto
* Pollingva Vikipedio

## Eksteraj ligiloj
* Strona oficjalna Sanktuarium Maryjnego w Kibeho Oficiala paĝo de la templo en Kibeho, en la angla, franca kaj pola lingvoj
*Video of the Kibeho apparitions

Kategorio:Urboj de Ruando
Kategorio:Religiaj lokoj
Kategorio:Mariaj aperoj
Kategorio:Loĝlokoj de Afriko
Eduard Rosé

**Eduard ROSÉ** (Iași, 29-a de marto 1859 - Koncentrejo de Terezín, 24-a de januaro 1943) estis aŭstria muzikisto, koncertisto de violonĉelo, koncertmajstro kaj instruisto pri muziko, frato de la violonisto Arnold Rosé kaj onklo de Alma Rosé. Unu el liaj studentaj kolegoj kaj poste bofrato (edziĝis al lia fratino Emma) estis Gustav Mahler. Pro sia deveno el judoj la naziistoj enkarcerigis lin en la Koncentrejo de Terezín, en kiu li mortis.

## Biografio 
Eduard Rosenblum debutis kiel koncertisto la 11a de julio 1978 en Vieno.

En 1882, kun sia frato Arnold, Julius Egghard kaj Anton Loh fondis la kvaropon Rosé-Quartett, kiu faris turneojn dum multaj jaroj kaj ege sukcesis. Samtempe li faris propran karieron kiel violonĉelisto kaj laboris por gravaj orkestroj kiel tiu de la Budapeŝta Ŝtata Operejo, la Simfonia Orkestro de Bostono (1898), la Berliner Philharmoniker kaj finfine (ekde septembro 1900) la Ŝtata Orkestro je Vajmaro. Tie li estis nomumita unua violonĉelisto, kaj li retenis tiun postenon ĝis sia emeritiĝo en 1926. Krome li instruis ludadon de violonĉelo kaj piano en la Konservatorio de Vajmaro.

Kvankam li konvertiĝis al protestantismo, je la alveno de la naziistoj al la povo en 1933, pro sia juda deveno perdis siajn rajtojn kaj finfine li estis arestita en 1941 kaj sendita al Theresienstadt, kie li mortis. Liaj filoj Wolfgang kaj Ernst sukcesis elmigri al Usono.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Bernhard Post: Eduard Rosé. Ein Musikerschicksal im Spannungsfeld zwischen europäischer Kultur und deutscher Provinz.[3] in Mainzer Zeitschrift, Mittelrheinisches Jahrbuch für Archäologie, Kunst und Geschichte, Jg. 96/97, 2001/2002, pp. 417–435.
* Kay Weniger: Zwischen Bühne und Baracke. Lexikon der verfolgten Theater-, Film- und Musikkünstler 1933 bis 1945.[4] With a foreword by Paul Spiegel. Metropol, Berlin 2008, ISBN 978-3-938690-10-9, p. 409.

Kategorio:Aŭstraj muzikistoj
Kategorio:Germanaj muzikistoj
Kategorio:Germanaj violonĉelistoj
Kategorio:Aŭstraj violonĉelistoj
Kategorio:Rumanaj judoj
Kategorio:Moldavaj judoj
Kategorio:Mortintoj en naziaj koncentrejoj
Bernhard Pollini

**Bernhard POLLINI**, reala nomo **Baruch Pohl**, (16a de Decembro 1838 – 26a de Novembro 1897) estis germana opera tenoro kaj reĝisoro.

Li laboris por la *Anhaltisches Theater* de Dessau kaj en 1860 kaj 1861 por la *Latvijas Nacionālā opera* en Rigo. En 1864, li iĝis direktoro de la Lviva Teatro de Opero kaj Baleto de Lvivo, kaj poste li iris al Sankt-Peterburgo kaj Moskvo dum kelkaj jaroj, kie li estis ĉefa impresario de la Itala Opero. En 1874, li iĝis direktoro de la *Staatsoper Hamburg* kaj el 1876, li iĝis direktoro de la tiea *Altonaer Theater* kaj el 1894 ankaŭ de la Talia Teatro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Pollini, Berhard en Operissimo

Kategorio:Operaj reĝisoroj
Kategorio:Operkantistoj
Kategorio:Tenoroj
Kategorio:Germanaj kantistoj
Kategorio:Germanaj muzikistoj
Kategorio:Kolonjanoj
Kategorio:Pseŭdonimoj
Victoria (ŝipo)

[eta|dekstre|La ŝipo *Victoria* sur mapo de [Abraham Ortelius de 1589.]]
[eta|dekstra|Kopio de la *nao* *Victoria* en la Muzeo Nao Victoria de [Punta Arenas (Ĉilio).]]
La ŝipo ***Victoria*** estis boato de alta bordo (nome oceana bordo super la ferdeko) de la unua ŝiparo, kiu la hispana monarkio, kaj pli precize la Regno Kastilio, antaŭvidis por iri al la Molukoj, tiam nomitaj «insuloj de la spicoj», kondiĉe ke tio okazu ene de la marakvo atribuita al la Krono de Kastilio per la Traktato de Tordesillas sen eniri en "portugalaj" marakvoj. Tiu ekspedicio, kiu celis ĉefe komercajn profitojn, fakte iĝis la unua ĉirkaŭnavigado al la planedo estrita dekomce de Magelano (kiu estis mortigita de lokanoj dum la ekspedicio) kaj finkompletigita per tiu nura ŝipo kapitanigita de Juan Sebastián Elcano (1519-1522), dum la aliaj kvar ŝipoj de la ekspedicio detruiĝis aŭ abandonis ĝin pro tre diversaj tialoj, inter kiuj insurekcio de malkontentoj pro la tiam konsiderita malsukceso.

Oni konstruis diversajn kopiojn de la historia ŝipo laŭlonge de la jaroj.

La hispanlingva vorto *Victoria* signifas "Venkon", kio iĝis iom antaŭvida, konsiderante, ke ĝi estis la nura kiu sukcesis reveni al Hispanio kaj kompletigi la celitan veturadon.

## Bibliografio 
* Appell, Claude; Ballester, Rafael (1968). Grandes aventureros. Barcelona: Plaza & Janés.
* De Arteche Aramburu, José (1972). Elcano. Madrid: Espasa-Calpe. ISBN 9788423915040.
* Fernández de Navarrete, Martín (1837). Expediciones al Maluco, viage de Magallanes y de Elcano. Imprenta Nacional.
* Bernal, Cristóbal (17a de Januaro 2015). «Relación de varios acaecimientos sucedidos a la armada de Magallanes cuando iba a la Especiería, y vuelta de la nao San António el 8 de mayo de 1521, que surgió en el puerto de las Muelas».  Sevilla 2019-2022.

Kategorio:Navigantoj ĉirkaŭ la Tero
Kategorio:Velŝipoj
Kategorio:Ŝipspecoj
Kategorio:Epoko de Malkovroj
Kategorio:Ĉirkaŭnavigado
Leopold Demuth

**Leopold DEMUTH** (reala nomo **Leopold Pokorny** (2a de Novembro 1861 en Brno – 4a de Marto 1910 en Ĉernivco) estis opera baritono.

En 1889 li debutis en la *Stadttheater* (urba teatro) de Halle (Saale). Poste li engaĝiĝis en Leipzig kaj Hamburgo. El 1898 ĝis sia morto li estis membro de la Viena Ŝtata Opero.

Demuth famis partikulare pro sukcesaj ludadoj de verkoj de Wolfgang Amadeus Mozart, Giuseppe Verdi kaj Richard Wagner. Lia famo kondukis lin al la Festivalo de Bayreuth en 1889. Inter 1902 kaj 1909, Demuth faris nombrajn registraĵojn.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Ludwig Eisenberg: *Großes biographisches Lexikon der Deutschen Bühne im XIX. Jahrhundert*. Verlag von Paul List, Leipzig 1903, ).
* Demuth_Leopold Demuth (Pokorny), Leopold
* "Demuth, Leopold". En: Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 (ÖBL). Vol. 1, Österreichische Akademie der Wissenschaften, Vieno 1957, p. 178.

Kategorio:Germanaj kantistoj
Kategorio:Ĉeĥaj kantistoj
Kategorio:Homoj el Brno
Kategorio:Baritonoj
Kategorio:Operkantistoj
(130395) 2000 LX25

**(130395) 2000 LX25** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra klinata orbito ekstere, malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,2657 astronomia unuo, tie estas 39,747 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Nistagmo

eta|dekstre|250px|Horizontala nistagmo
**Nistagmo** estas "serio da senvolaj, oscilaj, iafoje rotaciaj movoj de la okulglobo". Temas pri movado nekontrolebla kaj nevola (vola nur en raraj kazoj)​ de la okuloj. La movado povas esti horizontala, vertikala, rotacia, oblikva aŭ kombino de tiuj. La nistagmo estas asocia al malbona funkciado de la areoj de la cerbo, kiuj zorgas por la kontrolado de la movado, sed oni ne komprenas tre bone la precizan naturon de tiuj nenormalecoj.

La pacientoj kiuj suferas pro nistagmo ofte metas la kapon en nenormala pozicio por klopodi plibonigi sian vidkapablon, nuligante plej eble la efekon okazigitan de la movado de la okuloj. La nistagmo povas okazi pro la konsumo de ekstazilo, fenciklidino (PCP) aŭ ketamino, sed tio okazas nur en tre sporadaj kazoj kaj malaperas kun la malapero de la efiko de tiuj stimuliloj.

La nistagmo estas kutime dividebla en du grandaj tipoj: nome infana aŭ denaska nistagmo kaj akirita nistagmo. La denaska nistagmo estas asocia ĝenerale kun akra manko de vidkapablo, ĝi okazas en unu el kvin mil infanoj kaj en 80 % de la kasoj tio estas konsekvenco de aliaj malsanoj, malordoj aŭ sankondiĉoj kiel albinismo. La denaska nistagmo okazas ofte spontane, sen genetika ligilo, kvankam foje la malsano ja ekzistas en la familia historio. Ĝi montriĝas inter la oka kaj la dekdua semajnoj, kvankam ĝi estas dokumentita ankaŭ en junuloj, pro kio la termino "denaska" eble ne estas ĝusta. La akirita nistagmo estas asocia al neŭrologiaj problemoj, kiuj aperas dum la vivo de plenkreskulo, kiel operacio en la cerbo, tumoro, inter aliaj.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Benzodiazepinoj
* Ebrio
* Neŭrologio

Kategorio:Sindromoj en oftalmologio
Hemoglobinurio

La **hemoglobinurio** estas la ĉeesto de libera hemoglobino en la urino kiel konsekvenco de intravaskula hemolizo.

La hemoglobino estas molekulo kiu estas aligita al la eritrocitoj kaj helpas en la transporto de oksigeno kaj de karbona dioksido tra la korpo.

La eritrocitoj havas averaĝan vivon de 120 tagoj kaj, post tiu tempo, ili malkomponiĝas en partoj kiuj povas produkti novan eritrociton. Tiu procezo okazas tipe en la lieno, en la osta medolo kaj en la hepato. Se la eritrocitoj malkomponiĝas en la sangaj vaskuloj, la partoj moviĝas libere en la sangofluo. Se la nivelo de hemoglobino en la sango plialtiĝas troe, tiam tiu hemoglobino ekaperas en la urino, kio estas nomata "hemoglobinurio".

## Notoj 
Kategorio:Hematologio
Kategorio:Biokemio
Kategorio:Sango
Apikomplekso

[eta|337x337px|Ĝenerala vivociklo de apikomplekso: 1-[zigoto, 2-sporozoitoj, 3-merozoitoj, 4-gametocitoj.]]
**Apikompleksoj** (*Apicomplexa*) estas ampleksa grupo de protistoj ekskluzive endoparazitoj de animaloj, kun ĉirkaŭ 5 000 specioj priskribitaj.​ Ĝi karakteriziĝas per la ekzisto de organeto unika nomita *pinta komplekso*, nome adaptaĵo de la organismo kiu permesas la eniradon en la gastiganta ĉelo. Ili estas unuĉelaj, formas sporojn kaj ne havas movostrukturojn kiel flageloj aŭ pseŭdopodoj, escepte en kelkaj etapoj de la gametoj. Inter la malsanoj okazigitaj de tiuj organismoj estas la kokcidiozo, la malario kaj la babeziozo.

Sporozoito estas etapo de la vivociklo de parazito protozoa dum kiu tiu povas infekti novajn gastigantojn. La sporozoitoj formiĝas per sporogonio, kiu estas la multobla divido de sporo aŭ zigoto, el kiuj ĉiu fragmento okazigas po unu sporozoiton. Tio estas karaktero de multaj apikompleksoj.

## Notoj 
Kategorio:Alveolataj
Kategorio:Eŭkariotoj
Merozoito

[eta|337x337px|Ĝenerala vivociklo de [apikomplekso: 1-zigoto, 2-sporozoitoj, 3-merozoitoj, 4-gametocitoj.]]
**Merozoito** estas etapo de la vivociklo de parazito protozoa, kiu rezultas de la neseksa reproduktado pere de multobla divido (**merogonio** aŭ skizogonio). Dum la merogonio, al nukleo dividiĝas kelkajn fojojn kaj ĉiu fragmento, je la rompo de la ĉelo, akiras parton de la citoplasmo. La patra ĉelo estas nomata **meronto** (aŭ skizonto) kaj la rezultaj ĉeloj estas nomitaj merozoitoj. Tio estas karaktero de multaj apikompleksoj.

En la malario (*Plasmodium*), la merozoitoj infektas la eritrocitojn kaj reproduktiĝas nesekse ene de ili. La eritrocitoj rompiĝas liberigate la merozoitojn kiuj sekve infektas aliajn eritrocitojn.

## Notoj 
Kategorio:Alveolataj
Kategorio:Eŭkariotoj
Kategorio:Parazitologio
Gametocito

[eta|337x337px|Ĝenerala vivociklo de [apikomplekso: 1-zigoto, 2-sporozoitoj, 3-merozoitoj, 4-gametocitoj.]]
**Gametocito** estas ĝermoĉelo el kiu formiĝas la gametoj. La gametocito povas dividiĝi per mitozo por krei aliajn gametocitojn aŭ per mejozo por krei gametojn dum la gametogenezo. La masklaj gametocitoj estas nomitaj spermatocitoj kaj la inaj oocitoj.

Gametocito aŭ gamonto estas ankaŭ unu de la etapoj de la vivociklo de parazito protozoa, kiu rilatas al la seksa reproduktado. La gametocitoj per divido rezultas en gametoj, procezo kiu nomiĝas gametogonio. Tio estas karaktero de multaj apikompleksoj.

[maldekstra|eta|Gametocitoj de *[Plasmodium falciparum*.]]
En la malario (*Plasmodium*), la merozoitoj povas reinfekti la eritrocitojn (plej parte) aŭ konvertiĝi en gametocitoj kaj masklaj kaj inaj (kelkaj). Se la gastigatno estas pikita de moskito, la gametocitoj pasas al tiu, en kiu ili rezultos en po 4-8 mikrogametoj por gametocito maskla kaj po uni makrogameto por gametocito ina. Kiam fuziiĝas ambaŭ gametoj, tio rezultas en unu zigoto.

## Notoj 
Kategorio:Alveolataj
Kategorio:Eŭkariotoj
Kategorio:Parazitologio
Anopheles stephensi

***Anopheles stephensi*** estas ĉefa moskito transiganta vektoro de malario en urba Barato kaj estas inkludita en la sama subgenro kiel *Anopheles gambiae*, la ĉefa transiganta vektoro de malario en Afriko. *A. gambiae* konsistas el komplekso de morfologie identaj specioj de moskitoj, kun ĉiuj aliaj ĉefaj malarivektoroj; tamen, *A. stephensi* ne estis ankoraŭ inkludita en ajna el tiuj kompleksoj. Tamen, du subspecijo de *A. stephensi* ekzistas bazite sur diferencoj en ovodimensioj kaj en la nombro de faltoj en la ovoj; *A. s. stephensi* *sensu stricto*, nome la tipa formo, estas efika malarivektoro kiu okazas en urbaj areoj, kaj *A. s. mysorensis*, nome la varia formo, ekzistas en ruraj areoj kaj montras konsiderindan zoofilian kutimon (bestemo), kio faras ĝin ne tiom efika malarivektoro. Tamen, *A. s. mysorensis* ja estas grava vektoro en Irano. Ankaŭ intermeza formo ekzistas en ruraj komunumoj kaj ĉirkaŭ-urbaj areoj, kvankam ties vektora statuso estas nekonata.

En Novembro 2015, usona esplorgrupo pruvis, ke *A. stephensi* kun genetikaj modifoj povus iĝi nekapabla transigi malarion, kaj ankaŭ ke 99.5% de idoj de mutaciantaj moskitoj estis imunaj.

## Notoj 
Kategorio:Insektoj
Sporozoito

[eta|337x337px|Ĝenerala vivociklo de [apikomplekso: 1-zigoto, 2-sporozoitoj, 3-merozoitoj, 4-gametocitoj.]]
**Sporozoito** estas etapo de la vivociklo de parazito protozoa dum kiu tiu povas infekti novajn gastigantojn. La sporozoitoj formiĝas per sporogonio, kiu estas la multobla divido de sporo aŭ zigoto, el kiuj ĉiu fragmento okazigas po unu sporozoiton. Tio estas karaktero de multaj apikompleksoj.

Por ekzemplo, en la malario (*Plasmodium*), la sporozoito estas la fazo en kiu la parazito pasas de la moskito al la homo. La sporozoitoj disvolviĝas en la salivaj glandoj de la moskito, pasas al la homo dum la pikado de la moskito kaj parazitas la hepatocitojn (ĉeloj de la hepato).

## Notoj 
Kategorio:Alveolataj
Kategorio:Eŭkariotoj
Kategorio:Parazitologio
A brief history of time

***A Brief History of Time: From the Big Bang to Black Holes*** estas libro pri teoria kosmologio verkita de angla fizikisto Stephen Hawking. Ĝi unue estis publikigita en 1988. Hawking verkis la libron por legantoj, kiuj ne havis antaŭajn sciojn pri fiziko kaj homoj interesataj lerni ion novan pri interesaj temoj.

En *Mallonga Historio de la Tempo*, Hawking skribis en ne teknikaj terminoj pri la strukturo, origino, disvolviĝo kaj eventuala sorto de la Universo, kiu estas la studobjekto de astronomio kaj moderna fiziko. Li parolas pri bazaj konceptoj kiel spaco kaj tempo, bazaj konstruaj elementoj, kiuj konsistigas la Universon (kiel kvarkoj) kaj la fundamentaj fortoj, kiuj regas ĝin (kiel gravito). Li skribis pri kosmologiaj fenomenoj kiel la Praeksplodo kaj nigraj truoj. Li diskutas du gravajn teoriojn, ĝeneralan relativecon kaj kvantuman mekanikon, kiujn modernaj sciencistoj uzas por priskribi la Universon. Fine, li parolas pri la serĉo de unuiga teorio, kiu priskribas ĉion en la Universo en kohera maniero.

La libro fariĝis furorlibro kaj vendis pli ol 25 milionojn da ekzempleroj. 

## Referencoj kaj noto 
* 

Kategorio:Libroj aperintaj en 1988
Kategorio:Anglalingvaj libroj
Kategorio:Scienca popularigo
Kategorio:Fiziko
Kategorio:Fizika kosmologio
Prezidanto de Ekvadoro

La prezidanto de la **Ekvadora Respubliko** estas la ŝtatestro kaj registaro de la anda lando. La postenon nuntempe okupas Daniel Noboa. Li estas la estro de la Plenuma Funkcio, helpata de vicprezidanto kaj teamo de kunlaborantoj grupigitaj en la Kabineto de Ministroj. Lia devizo estas "Mia povo en la Konstitucio", frazo aperinta ekde 1830 en la Prezidenta Bando. La prezidanto de Ekvadoro estas la plej alta aŭtoritato de la armeo.

## 19-a jarcento 
* Juan José Flores la unua prezidanto

## 20-a jarcento 
* Eloy Alfaro
* José María Velasco Ibarra

## 21-a jarcento 
* Lucio Gutiérrez (2003 - 2005)
* Alfredo Palacio (2005 - 2007)
* Rafael Correa (2007 - 2017)
* Lenín Moreno (2017 - 2021)
* Guillermo Lasso (2021 - 2023)
* Daniel Noboa (2023 - nuna)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* https://www.presidencia.gob.ec/
Beninaj Bronzoj

[eta|Plato de la Beninaj Bronzoj en la [Brita Muzeo.]]
[eta|Praula sanktejo en la Reĝa Palaco, [Beninurbo, 1891. La plej antikva konata bildo de la konstruaĵaro de Oba.]]
La **Beninaj Bronzoj** estas grupo kun pli ol mil metalaj platoj kaj skulptaĵoj kiuj ornamis la reĝan palacon de la Benina Reĝlando (aŭ Eda Reĝlando) kie nun estas Niĝerio. Kune, la objektoj estas la plej bone konataj ekzemploj de la benina arto (aŭ eda arto), kreitaj ekde la 13-a jarcento de la edoj. Tio ankaŭ inkluzivas aliajn skulptaĵojn en latuno aŭ bronzo, kaj kelkajn famajn bustojn kaj malgrandajn pecojn.

Plejparto de la platoj kaj aliaj objektoj estis prirabitaj de britoj dum la Benina Ekspedicio de 1897, kiam la Brita Imperio aneksis Sudan Niĝerion. Ducent pecoj estis prenitaj al la Brita Muzeo en Londono, kaj la ceteraj iris al aliaj eŭropaj muzeoj.

Multaj skulptaĵoj datiĝas de la 13-a jarcento, kaj aliaj de la 15-a kaj 16-a jarcentoj. Oni kredas, ke okazis du "oraj epokoj" pri metalurgio dum la reĝadoj de Esigie (1504-1550) kaj de Eresoĝen (1735–1750), kiam la metalurgio atingis altan kvaliton.

Kvankam la kolekto estas konata kiel la Beninaj Bronzoj, kiel la plejmulto de okcidentafrikaj "bronzoj", la pecoj estas plejparte faritaj de latuno kun varia kunmetaĵo. Estas ankaŭ pecoj faritaj en miksaĵoj de bronzo kaj latuno, en ligno, en ceramiko kaj en eburo, inter aliaj materialoj.

## Historio 
### Socia kunteksto kaj kreado 
La Benina Reĝlando, kiu okupis parton de la hodiaŭa Niĝerio inter la 14-a kaj la 19-a jarcentoj, estis tre riĉa en skulptaĵoj de diversaj materialoj, kiel fero, bronzo, ligno, eburo kaj terakoto. La palaco de la Oba, loko kie estis la reĝaj praulaj altaroj, ankaŭ estis loko de kompleksa ceremonia vivo kun la Oba de Benin, batalantoj, nobelaro, pastroj, fremdaj negocistoj kaj aliaj. La palaco estis vasta aro da konstruaĵoj kaj kortoj, kun centoj de rektangulaj latunaj platoj kiuj montris gravajn personojn kaj eventojn.

En tropika Afriko la tekniko de vaksoperda gisado frue disvolviĝis, kiel montras la laboroj de la Benina Reĝlando. Kiam reĝoj mortis, lia posteulo ordonus kreadon de bronza busto de lia antaŭulo. Ekzistas ĉirkaŭ 170 el tiuj skulptaĵoj kaj la plej malnova datiĝas de la dekdua jarcento.

### Divido inter muzeoj 
[eta|Du Beninaj Bronzoj en la [Brita Muzeo de Londono.]]
[eta|Prezentado de Beninaj Bronzoj en la [Brita Muzeo|Brita Muzeo.]]
dekstra|eta|Plato en la Arta Muzeo de Dallas.
Post la brita ekspedicio, la Beninaj Bronzoj vojiris al malsamaj lokoj: parto fariĝis privataj kolektoj de britaj oficialuloj; la Brita Oficejo pri Eksterlandaj Aferoj vendis multajn pecojn, kiuj poste iris al eŭropaj muzeoj, plejparte en Germanio, kaj al usonaj muzeoj

## Vidu ankaŭ 
* Elginaj Marmoroj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Beninaj Platoj, Muzea kodo Af1898,0115.23, Enreta Kolekto, Brita Muzeo

Kategorio:Rilatoj de Niĝerio kaj Britio
Kategorio:Bronzaj skulptaĵoj
Kategorio:Benino
Pontanevaux (stacidomo)

**Pontanevaux**, plennome **Pontanevaux - La chapelle** estas franca stacidomo sur linio Paris-Lyon - , situanta en  La Chapelle-de-Guinchay, en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-Lyon - Marseille-St-Charles (830000).

## Vidu ankaŭ 
* La Chapelle-de-Guinchay

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Saône-et-Loire
Kategorio:La Chapelle-de-Guinchay
Romanèche-Thorins

**Romanèche-Thorins** estas franca  situanta en departemento Saône-et-Loire, regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas *Romanéchois*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Saône-et-Loire
* Romanèche-Thorins (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Saône-et-Loire