open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kastelo Kirchheimbolanden

eta|kastelo de Kirchheimbolanden
La **kastelo Kirchheimbolanden** estas en la distrikturbo Kirchheimbolanden en la distrikto Donnersberg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Kiel burgo ĝi jam estis menciita en dokumento ĉ. 1390.

## Historio 
 eta|maldekstra| enirejo al la kastela parko

## Literaturo 
* Heinel, Jürgen: *Die Seniorenresidenz Schloß Kirchheimbolanden und ihre fürstliche Herkunft*. Otterbach 1995
* Lehna, Britta: *Ein Käufer für das Kirchheimbolander Schloß: Marschall Kellermanns Petition an Kaiser Napoleon I.* In: *Donnersberg-Jahrbuch*. Ausg. 15, 1992, p. 68-70
* Mayer, Peter: *Die Pfalz*. 8. Auflage, DuMont Reiseverlag, Köln 1992

## Bildgalerio 

dosiero:2009.08.14.103435 Schloss Kirchheimbolanden.jpg|Pordego al la parko
dosiero:2009.08.14.103817 Schloss Kirchheimbolanden.jpg|preĝejo de S. Petro kaj kastelo
dosiero:2009.08.14.104449 Schloss Kirchheimbolanden.jpg|detalo de la kastelo

Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Parkoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Donnersbergkreis
Kategorio:Konstruaĵoj en la distrikto Donnersberg
Burgo Landsberg (Palatinato)

eta|ruino de la burgo Landsberg
La **burgo Landsberg**, nomata ankaŭ *Moschellandsburg* aŭ *Landsburg*, estas la ruino de montburgo sur la monto Moschellandsberg ĉe al urbo Obermoschel en la distrikto Donnersberg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Historio 
## Priskribo 
eta|dekstra| kuprogravuraĵo de la burgo el la 17a jarcento

## Literaturo 
* Manfred Czerwinski: *Burgen. Stolze Zeugen einer großen Zeit*. Kaiserslautern 2002
* Alexander Thon (Hrsg.): *Wie Schwalbennester an den Felsen geklebt. Burgen in der Nordpfalz*. Regensburg 2005, p.&nbsp;84-89.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Donnersbergkreis
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
László Szőgyény-Marich (1840)

**Grafo László Szőgyény-Marich (pli juna)** [lAslO sOdjEn-mariĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szőgyény-Marich László** estis hungara juristo, politikisto, ministro, diplomato, direktora membro de Hungara Scienca Akademio (1903). Lia nobela antaŭnomo estis *magyar-szőgyéni kaj szolgaegyházi*. Lia patro estis László Szőgyény-Marich (1806).
eta|László Szőgyény-Marich (pli juna)
eta|Familio de László Szőgyény-Marich (pli juna)
László Szőgyény-Marich http://www.kislexikon.hu/szogyeny.html naskiĝis la  1840? (1841?) en Vieno. Li mortis la  1916 en Csór.

## Biografio 
László Szőgyény-Marich frekventis mezlernejon en Székesfehérvár, poste li lernis juron en Vieno. En 1861 li eklaboris en la departementa administrado de Fejér (historia departemento) kiel subnotario. Post 2 jaroj li laboris jam en juĝejo en Pest (urbo). En 1864 li studvojaĝis al Svislando, Francio, Hispanio, Italio. En la sekva jaro li revenis por labori al la departemento. En 1869 li estis elektita parlamenta deputito, baldaŭe li ricevis gravajn diplomatiajn kaj ministeriajn taskojn, li estis eĉ ministro. En 1890 li membriĝis al la supera ĉambro, krome li estis ministro. Post 2 jaroj li estis nomita ambasadoro en Berlino, kiun li plenumis ĝis 1914, dume en 1910 li ricevis la rangon grafo.

Li ricevis eĉ eksterlandajn premiojn. Lia edzino naskis 4 gefilojn.

Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio), Vilhelmo la 2-a (Germanio) kaj Rudolfo de Habsburgo-Loreno (kronprinco) apartenis al lia amika rondo.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla en la 2-a punkto)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla en la 2-a punkto)

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj diplomatoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Burgo Löwenstein (Palatinato)

eta|burgo Löwenstein
La **burgo Löwenstein**, ankaŭ nomata *Lewenstein* , estas la ruino de pintburgo ĉe Niedermoschel en la distrikto Donnersberg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Situo 
## Priskribo 
De la iama burgo hodiaŭ nur konserviĝas restaĵoj de la palaso

## Historio 
## Referencoj 
## Literatur 
* Alexander Thon (Hrsg.): *Wie Schwalbennester an den Felsen geklebt. Burgen in der Nordpfalz*. 1. Aufl. Schnell + Steiner, Regensburg 2005, p.&nbsp;90–93
* Jürgen Keddigkeit, Ulrich Burkhart, Rolf Übel: *Pfälzisches Burgenlexikon, Band 3: I-N*. Herausgegeben vom Institut für pfälzische Geschichte und Volkskunde, Kaiserslautern 2005, p.&nbsp;381-393;

## Eksteraj ligiloj 
* Burgruine Löwenstein

Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Donnersbergkreis
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
10210 Nathues

'*10210 *Nathues'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan terfizikiston *Andreas Nathues''. Li studis la ecojn de la Eŭnomia familio per novaj teknikoj de observo kaj analizo de la datumoj ĉe la Germana Centro pri Aera kaj Kosma Flugado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Burgo Neu-Bolanden

eta|maldekstre|Bolanden en la 17a jarcento
eta|turrestaĵoj, hodiaŭ elrigardejo
La **burgo Neu-Bolanden**, ankaŭ nomata *Neubolanden*, estas la ruino de spronburgo ĉe la komunumo Bolanden en la distrikto Donnersberg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
La ruino situas sur 276 m alta „Schlossberg“ tuj oriente de la vilaĝo Bolanden.

## Situo 
## Historio 
## Priskribo 
## Literaturo 
* Jürgen Keddigkeit: *Neu-Bolanden*. In: Jürgen Keddigkeit, Ulrich Burkhart, Rolf Übel (Hrsg.): *Pfälzisches Burgenlexikon. Band 3*. Kaiserslautern 2005, p. 674–683.

## Eksteraj ligiloj 
## Referencoj 
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Donnersbergkreis
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Pál Szőnyi

**Pál Szőnyi** [sOnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szőnyi Pál** estis hungara familia edukisto, ĉambelano, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1846).
eta|Pál Szőnyi
Pál Szőnyi http://akademikusok.tudomanytortenet.hu/?page=1&sub=6&xid=196  naskiĝis la  1808 en Debrecen. Li mortis la  1878 en Budapeŝto.

## Biografio 
Pál Szőnyi lernis en kolegio en sia naskiĝurbo, kie lernis precipe de Mihály Fazekas kaj Sámuel Diószegi. Baldaŭe li lernis la germanan lingvon en Supra Hungarujo. Helpe de Lajos Tisza li plulernis en Berlino, poste li iĝis familia edukisto ĉe Lajos Tisza. Dum la hungara revolucio de 1848 li ricevis postenon en la jam sendependa ministerio. En 1851 en Pest (urbo) li fondis edukejon por infanoj (baldaŭe ĝi iĝis kalvinana gimnazio). Li kolektis mineralojn, kiun kolegio de Debrecen heredis. Li ricevis reĝan premion.

## Verkaro (elekto) 
* *Örömversek* (1832) - poemaro
* *Alaktan magyar szülék, nevelők és tanítók számára* (1846/7) - premiita verko
* *A Pesten felállítandó protestáns preparandia terve* (1846)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj edukistoj
Kategorio:Hungaraj ĉambelanoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Leibniz-instituto pri kultivado de legomoj kaj ornamaj plantoj

La **Leibniz-instituto pri kultivado de legomoj kaj ornamaj plantoj** (germane: *Leibniz-Institut für Gemüse- und Zierpflanzenbau Großbeeren/Erfurt e. V.*, mallongigo: IGZ) estas reserĉ- kaj esplorinstituto kun sidejoj en Großbeeren kaj Erfurto. Ĝi koncentriĝas pri aplikadorientitaj fundamentaj esploradoj sur la kampo de agronomio. La instituto estas membro en la scienca asocio *Wissenschaftsgemeinschaft Gottfried Wilhelm Leibniz*.

## Historio 
eta|Konstruo de novaj forcejoj en 1976 ĉe la tiama *VEG Saatzucht-Zierpflanzen Erfurt*, filio Mittelhausen La komenco de la instituto estis jam en la 1924-a jaro, kiam sub la estrado de Johannes Reinhold estis instalita en Großbeeren novaj provkampoj kaj instituteto fare de la hortikultura instituto *Lehr- und Forschungsanstalt für Gartenbau* ĉe la hodiaŭa botanika ĝardeno en Berlin-Dahlem. La großbeeren-a instituto apartenis ĝis 1949 al la dahlem-a.

Post la fondo de GDR estiĝis en Großbeeren la *Centra esploradinstituto pri legomkultivado*, kiu poste iĝis ero de la *Akademio pri agrikulturaj sciencoj de GDR*.

En la filio en Erfurto oni elkonstruis la sekcion pri ornamaj plantoj de la kooperativo *VEG Saatzucht-Zierpflanzen Erfurt* ene de *VVB Saat- und Pflanzgut Quedlinburg*. Ĝis 1989 ĝi esploradis pri solvometodoj de teknikaj, plantkultivadaj kaj kulturspecifaj problemoj kaj evoluigis novajn produktadmetodojn.

Post la Turniĝo ambaŭ institutoj estis ekzamenitaj en 1991 rilate al efikeco fare de la komisiono *Wissenschaftsrat*. Laŭ ties rekomendo iĝis nova fondiĝo en la 1-a de januaro 1992 kiel *Institut für Gemüse- und Zierpflanzenbau Großbeeren/Erfurt e. V.* kaj la akcepto sur la listo de subtenindaj entreprenoj.

## Taskoj 
Laŭ statuto estas la devo de IGZ fari bazesploradojn pri kultivado de legomoj kaj ornamaj kreskaĵoj. Celo estas la pretigo de sciencaj fundamentoj por ekonomiema produktado ĝarden- respektive hortikultura. Esplorfokuso ĝenerala jenas: La interligiteco inter kvalito de la produktoj kaj profito novmaniere difiniĝu pro samtempa konsidero al longdaŭra utiligo de limigitaj resursoj de naturo.

## Sekcioj kaj biblioteko 
La esplorlaboroj etendiĝas je 5 faksekcioj:
* Modelfarado kaj scienca transdonado/interŝanĝado
* Nutrado de plantoj
* Saneco de plantoj (fitopatologio)
* Generado de plantoj
* Kvalito

La scienca fakbiblioteko eltenas pli ol 60000 libroj, gazetarvolumoj aŭ aliaj publikaĵoj koncerne la temoj de hortikulturo, biologio, mikrobiologio, ekologio, kreskaĵoj, planta fiziologio. La skribitaĵoj kaj datumbenkoj estas tiel germanlingvaj kiel internaciaj.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la instituto.

Kategorio:Gottfried Wilhelm Leibniz‎
Kategorio:Konstruaĵoj en Erfurto
Kategorio:Großbeeren
Kategorio:Plantokultivado
Kategorio:Hortikulturo
Kategorio:Botanikaj institutoj
Burgo Randeck (Palatinato)

eta| burgo Randeck rigardata de Mannweiler
eta|rigardo de la burgo Randeck direkte al la monto Donnersberg, 1986
La **burgo Randeck**, ankaŭ nomata *Randegg*, estas la ruino de montburgo sur la monto *Schlossberg* en alteco de 263 m, iom okcidente de la vinvilaĝo Mannweiler-Cölln ĉe la rivero Alsenz en la distrikto Donnersberg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Historio 
## Priskribo 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Burg Randegg bei burgenwelt.de

Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Donnersbergkreis
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Antoine Kouassi Kouablan

**Antoine KOUASSI KOUABLAN** (naskiĝis la 28-an de decembro 1967 en Abengourou) estas kotdivuara esperantisto. 

Li esperantistiĝis en 1985. Li konatiĝis kun Esperanto en Dakaro per renkontiĝo kun Alphonse Diatta. Li lernis la lingvon sub la gvido de Hans Bakker el Nederlando.

En la jaro 1987 li partoprenis en la jubilea 72-a UK en Varsovio, kun aliaj afrikdevenaj esperantistoj kiel Privas Tchikpe kaj Tomaso Serafino Wang kaj aliaj. Li estas diplomito pri la Cseh metodo ekde 1995 kaj estas membro de Internacia Rajtigita Ekzamenantaro. Li finfaris la superan retkurson por afrikanoj sub la gvido de Renato Corsetti. 

Dum multaj jaroj li instruis kaj ĝis nun instruas Esperanton en Abiĝano, precize en la urbeto Anjama.

## Verkaro 
Li verkis libron kun la titolo "La reĝlando de Kojkro".

## Vidu ankaŭ 
* Afrika Centro Esperantista (ACE)

Kategorio:Afrikaj esperantistoj
Kategorio:Eburbordanoj
Léo Houziaux

.
Li ricevis sian licencion pri fiziko en 1955 en la Universitato de Lieĝo, kaj dungiĝis en la *Air Research and Development Command* de la usona aerarmeo kaj, kiel scienca stipendiulo de NATO, faras restadojn en la Instituto de Astrofiziko de Parizo kaj la Universitato de Padovo, kaj dank'al stipendio de la Kulturaj Interkonsentoj Belglo-Nederlando, en la Observatorio de la Universitato de Leiden en la komenco 1957.

En la fino 1957 li iris en la Universitaton de Kalifornio ĉe Berkeley. Sub la gvidado de Otto Struve li faris esplorojn pri la varmaj steloj, kiuj estas la temo de la disertaĵo per kiu li ricevis sian doktorecon en fiziko de la Universitato de Lieĝo en 1960.

La sama jaro, li ricevis postenon de *Carnegie Research Fellow* en la Kalifornia Instituto de Teknologio de Pasadena (Kalifornio), kie il laboris per la instrumentoj de la Observatorio de Monto Wilson. Li ankaŭ laboris en la observatorioj de la Monto Palomar kaj
de la Universitato Harvard. En 1964 Li laboris pri kosmaj eksperimentoj en la *Smithsonian Institution*.

De 1966, li kaj liaj kolegoj disvolvis en kunlaboro kun britaj teamoj, tio, kio iĝis la unua eŭropa astrofizika artefarita satelito sub la nomo "TD 1A". Lanĉita en 1972, tio satelito kolektigis granda kvanton da senkomparaj astrofizikaj datumoj pri la ultraviolaj spektro kaj intenseco de pli ol 30&nbsp;000 steloj dum dujara observo de la ĉielo.

Li frekventadis la Observatorion de Haute-Provence de 1955 kaj konatiĝis de multenombraj sciencesploristoj, notinde Yvette Andrillat (direktorino de la observatorio en 1984) kun kiu li kunverkis kvindekon da publikaĵoj pri , simbiozaj steloj kaj novaoj.

La  li estis elektita konstanta sekretario de la Reĝa Akademio de Sciencoj kaj Artoj de Belgio, posteno, kiun li tenas de januaro 2000.

Laŭ Minor Planet Center li malkovris 3 asteroidojn ĉiujn en 1980 en kunlaboro kun Henri Debehogne.

La asteroido 24945 Houziaux estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*   Léo Houziaux - Biografia notico 
*  Slipo de Léo Houziaux ĉe IAU
Ruhenburg

eta|la iama kastelo
La **Ruhenburg** estas iama akvoburgo en Rockenhausen, distrikto Donnersberg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Pli poste sur la loko estis konstruita kastelo la (**kastelo Rockenhausen**). Hodiaŭ ĝi estas hotelo.

## Historio 
## Literaturo 
* Jürgen Keddigkeit, Ulrich Burkhart, Rolf Übel: *Pfälzisches Burgenlexikon, Band 4.1: O-Sp*. Institut für pfälzische Geschichte und Volkskunde Kaiserslautern, Kaiserslautern 2007, p. 291–305.

## Eksteraj ligiloj 
* Rockenhausen (Herrschaftliches Schloss, Ruhenburg) bei *alleburgen.de*
* Schlosshotel Rockenhausen auf der Seite *schlosshotel-rockenhausen.de*

## Referencoj 
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Donnersbergkreis
Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Sarolta Korányi

**Sarolta KORÁNYI** [korAnji] hungara pentristino. Ŝi naskiĝis en Satmaro en 1886 kaj mortis ?. 
## Kariero
Sarolta Korányi studis en virina pentristlernejo de Budapeŝto ĉe Lajos Deák-Ébner. Ŝi malfermis artlaborejon e Satmaro. Ŝi ekspoziciis regule en lokaj kaj landaj ekspoziciojn. Ŝi prezentis sin en 1901 Universitata Rondo de Koloĵvaro.

## Fontoj
*Biografiaj indikoj

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Burgo Ruppertsecken

La **burgo Ruppertsecken** estas la ruino de montburgo en alteco de 498 m sur la monto ’’ Schlossberg’’ en la komunumo Ruppertsecken en la distrikto Donnersberg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Ligiloj 
* Chronik von Ruppertsecken bei ruppertsecken.de 

Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Donnersbergkreis
Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
György Kocsis

**György KOCSIS** [djoerdj koĉiŝ] hungara pentristo. Li naskiĝis en Satmaro en 1867 kaj mortis ?. 
## Kariero
György Kocsis studis en Munkeno kaj Nagybánya sub gvido de Simon Hollósy. Li laboris en Budapeŝto.

## Fontoj
*Biografiaj indikoj

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Ignác Gaál

**Ignác GAÁL** [ignAc gAl] estis hungara pentristo. Li naskiĝis en Satmaro en 1810 kaj mortis en Budapeŝto en 1880.
 
## Kariero
Ignác Gaál studis en Akademio de Belartoj de Vieno inter 1832—1834. Hejmenveninta li laboris en sia naskiĝurbo, pli poste de 1845 en Pest (urbo). Li ekspoziciis de la 1940-aj jaroj. 
     
## Fontoj
* Biografiaj indikoj
* vidu la 46-an paĝon!

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Tomaso Serafino Wang

**Tomaso Serafino WANG** naskiĝis la 16an de majo ¨1962 en Ndede, Kamerunio. Li esperantistiĝis en la jaro 1987. Li partoprenis la afrikan karavanon, kiu atingis la UK-n en Varsovio en 1987.

Li estas masaĝisto kaj uzas kaj instruas la Yumeiho terapion. Li loĝas en Douala.
Li plie aktivas en komerco.

Li verkis libron en la franca pri esploro de la propra korpo: "L'auto-consultation par un jeu de questions-réponses" aperonta verko. La traduko al Esperanto nomiĝos: "Kiel koni per vi mem viajn proprajn malsanojn?"

Kategorio:Alternativa medicino
Kategorio:Afrikaj esperantistoj
10211 La Spezia

'*10211 *La Spezia''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio Monte Viseggi en La Spezia (Italio).

La observintoj estis Paolo Pietrappiana, Giulio Scarfi kaj Luciano Zanoni.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la itala urbo La Spezia, proksima de la Observatorio Monte Viseggi. Tiu urbo estas fama pro sia "Golfo de la Poetoj", tiel nomata en honoro de la britaj poetoj George Byron kaj Percy Shelley, kiuj vivis, amis kaj mortis en Italio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Monte Viseggi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Imre Szörényi

**Imre Szörényi** [sorEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szörényi Imre** estis hungara kuracisto, fiziologo, biokemiisto, membro (korespondanta en 1950, ordinara en 1953) de Hungara Scienca Akademio.

Imre Szörényi http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=szorenyi naskiĝis la  1905 en Hungara reĝlando en Vágmedence (nuntempa Madunice en Slovakio). Li mortis la  1959 en Budapeŝto.
  
## Biografio 
Imre Szörényi frekventis universitaton en Budapeŝto, kie li ricevis diplomon en 1929. Post lernado li laboris en institutoj de Bazelo kaj Berlino. En la 1930-aj jaroj li migris al Sovetunio pro la nazioj. Inter 1934-1950 li laboris en ukraina akademio, poste li hejmenvenis. Li fondis biokemian instituton, kiun li gvidis ĝismorte. Li okupiĝis precipe pri funkcioj de la enzimoj. Li ricevis premion en 1951. 

## Verkaro (elekto) 
* *The Influence of Alkali Cations on the Fermentation Capacity of Yeast* (1935)
* *Az izom foszforkreatin-adenozindifoszfát transzferáze-ja és kölcsönös összefüggése az aktomiozinnal* (1948)
* *Az elméleti fehérjekutatás néhány időszerű kérdéséről* (1956)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)

 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj fiziologoj
Andrea Dezső

**Andrea DEZSŐ** [deĵOE] rumania devena hungara artistino vivanta en Usono. Ŝi naskiĝis en Satmaro la 5-an de januaro 1968.

## Kariero 
Andrea Dezső studis en Universitato de Arto Moholy-Nagy de Budapeŝto loĝanta nuntempe en New York City. Ŝi instruas en la Hampshire College de Amherst, Massachusetts, Usono.

## Solaj ekspozicioj 
* 2013 Without Myself, Nancy Margolis Gallery, New York, NY
* 2013 Strangely Layered, Pucker Gallery, Boston, MA
* 2012 Her Kingdom Under The Sea, Tides Institute & Museum, Eastport, ME
* 2011 Haunted Ridgefield, The Aldrich Contemporary Art Museum, Ridgefield, CT
* 2010 Things We Think When We Believe We Know, Frey Norris Gallery, San Francisco, CA
* 2010 Sometimes In My Dreams I Fly, Rice Gallery, Houston, TX
* 2009 Extremely History, Bridge Art Fair, Hungarian Cultural Institute, Novjorko
* 2008 Kokoro, Kamiyama, Tokushima, Japan
* 2008 Living Inside, BravinLee Gallery Artists Book Program, NY
* 2007 Between Worlds, Balassi Cultural Institute, Budapest, Hungario
* 2006 Small Works, Lehman Gallery, Bronx, NY
* 2005 Tales From Serbia, O3one Gallery, Belgrado, Serbio

## Fontoj 
* Cv 
* Kreaĵoj 
* Hampedia.org 

## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuo en hungara lingvo 
* Fejsbukpaĝo
* Intervjuo kun artistino

Kategorio:Hungaraj artistoj
Kategorio:Usonaj artistoj
Katalin Bethlen

**Katalin BETHLEN**, bethleni  edzino de Apafi la 2-a, reganto de Transilvanio. Ŝi  mortis la 4-an de januaro 1725.

## Kariero
Katalin Bethlen edziniĝis kun Mikaelo Apafi la 2-a la 30-an de junio 1694, sed la imperiestro Leopoldo la 1-a ne aprobis la geedzon. Li venigis Apafin en Vienon kaj donacis lin la titolon de princo germana-romia. Katalin sekvis lian edzon. En 1713 ŝi vidviniĝis. Ŝi ne havis infanojn. Oni entombigis ŝin en Almakerék en preĝejon kaj poste kune kun sia edzo en 1790 en kripton. Poste en 1909 kune kun siaj gebopatroj kaj edzo oni retombigis ŝin en reformitan preĝejon de Koloĵvaro de strato Farkas. Laŭ supozoj ŝi verkis la eklezian kanton „Mint gyors szarvast ha vadász sért…".

## Fontoj
*Hungara vikipedio
Emile Malanda

**Émile MALANDA NIANGA** (naskiĝis la 20-an de decembro 1967 en Kwilu Ngongo, forpasis la 5-an de januaro 2026 en Matadi) estis esperantisto de Demokratia Respubliko Kongo, aginta ankaŭ en Sud-Afriko.

Li eklernis Esperanton en 1987. En 1991 li ekinstruis la lingvon en la Universitato de Kinŝaso, kie li kreis la Esperanto-klubon Esperanta Kultura Movado (EKM), la tutunuan universitatan Esperanto-klubon en D. R. Kongo. Li verkis (neeldonitan) Esperanto-lernolibron en la lingala. En 1995 li fariĝis membro de la landa sekcio de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO) en Demokratia Respubliko Kongo. Inter 2003 kaj 2006 li estis prezidanto de la landa asocio de Universala Esperanto-Asocio (UEA) en D. R. Kongo.

Li estis individua membro de UEA de 1997. En 2000 li fariĝis membro de Internacia Komerca kaj Ekonomia Federacio (IKEF). En 2001 li fariĝis membro de la Afrika Komisiono de UEA, en kiu li kunlaboris dum pluraj mandatoj, de kiu li fariĝis kunordiganto por la periodo 2016-2019.

En 2009 li translokiĝis al Sud-Afriko. Tie li kunlaboris por la starigo de la sekcio de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) de Sud-Afriko, kiu estis oficiale registrita dum la 46-a ILEI-Konferenco en Herzberg, Germanio, en 2013.

La 31-an de julio 2014, kadre de la 99-a Universala Kongreso de Esperanto en Bonaero, Argentino, li partoprenis kiel ludanto de la Esperanta teamo de futbalo en la Futbala matĉo inter la Elektitaro de Esperanto kaj la Armen-devena Argentina Komunumo.

En julio 2015, en Oostende, Belgio, li estis elektita kiel estrarano de ILEI.

En 2019 li revenis al D. R. Kongo kaj ekloĝis en Kinŝaso. Reveninte sian hejmlandon, li komencis agadi en la kunlaborado inter la Esperanto-movado kaj la nacia komisiono de D. R. Kongo por UNESKO. Li ankaŭ agadis en la asocio Monda Helpo.

Li servis kiel konsilanto de la Afrika Komisiono de UEA post 2019 ĝis sia morto.

Kategorio:Kongaj esperantistoj
Kategorio: Sudafrikaj esperantistoj
Antal Sztrókay

**Antal Sztrókay** [strOkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sztrókay Antal** estis hungara juristo, advokato, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1832). Lia nobela antaŭnomo estis *nemes-csói* [nemeŝĉOi].

Antal Sztrókay http://www.kislexikon.hu/sztrokay.html naskiĝis la  1780 en *Salfa* [ŝalfa] (nun jam Salköveskút). Li mortis la  1850 en Pest (urbo).

## Biografio 
Antal Sztrókay frekventis mezlernejon en Sopron, poste li lernis juron. Li eklaboris ĉe György Festetics (agronomo) kiel skribisto en 1803. En la sekva jaro li estis advokato en Kőszeg, poste en Baja, en 1810 fine en urbo Pest. En 1864 li fondis fondaĵon por premii valorajn artikolojn.

## Memorigiloj 
* premio Sztrókay

## Verkaro (elekto) 
* *Fényoszlop, melylyet ama magyar...* (1800) - poemo
* *Öröm dal, mellyet a Felséges II-ik Ferencz...* (1804) - poemo
* *Marcus Annaeus Lucanus Pharsaliája, vagy is polgári háborúja* (1833) - tradukaĵo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kirsten Flagstad

eta|*Strandstua*, naskiĝdomo de Kirsten Flagstad kaj la plej malnova konstruaĵo de Hamar, loĝigas nuntempe muzeon
**Kirsten Malfrid Flagstad** (naskiĝinta la 12-an de julio 1895 en Hamar, Norvegujo; mortinta la 7-an de decembro 1962 en Oslo, Norvegujo) estis norvega kantistino (dramega soprano). Ŝi validas kiel unu el la plej elstaraj interpretantinoj de operoj de Richard Wagner entute.

## Efiko 
Flagstad validas kiel unu el la plej grandiozaj operkantistoj de la 20-a jarcento, de neniu alia kantistino de ŝia generacio ekzistas ankoraŭ nuntempe tiom lumdiskoj en la komerco kiel de ŝi. Aparte la fleksiĝemo de sia voĉo, ŝia interpretado de alternado inter heroecaj kaj delikataj pasaĵoj, estis laŭdata. Ŝia voĉo estis plensona kaj forta kaj samtempe elasta kaj brila.

## Literaturo 
* Encyclopedia Britannica 2001, versio kiel lumdiskego

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Kirsten Flagstad
* Fotoj kaj aliaj pri Kirsten Flagstadt

Kategorio:Operkantistoj
Kategorio:Sopranistoj
Kategorio:Norvegoj
Burgo Stauf (Palatinato)

eta|burgo Stauf
La **burgo Stauf** estas la ruino de spronburgo apud la urboparto Ortsteil Stauf de la urbo Eisenberg en la distrikto Donnersberg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Geografia Situo 
Burgo Stauf troviĝas sude de la urboparto Stauf sur 327.1 m alta montsprono, kiu etendiĝas norde de la valo de la rivero Eisbach.

## Historio 
eta|350px|hochkant|links| Tabulo ĉe la burgo Burg Stauf

## Senjoroj Stauf 
## Literaturo 
* Hermann Schreibmüller: *Burg und Herrschaft Stauf in der Pfalz*. 2 Teile, Thieme, Kaiserslautern 1913-1914
* Kurt Dell: *Glanzpunkt des deutschen Reiches*. In: *Donnersberg-Jahrbuch 2001*. Kirchheimbolanden, S. 74–78
* Adolph Köllner, ''Geschichte der Herrschaft Kirchheim-Boland und Stauf: Nach J. M. Kremer's und J. Andreä's Manuscripten, zuverlässigen Urkunden und anderen Hülfsmitteln bearbeitet*. Herausgegeben von dem Verein für Nassauische Alterthumskunde und Geschichtsforschung, Wiesbaden 1854
* Karten mit der nassauischen Herrschaft Kirchheim und Stauf: Landesgeschichtliches Informationssystem Hessen (LAGIS), Marburg, *Entwicklung der Grafschaft Nassau vor 1800''

## Eksteraj ligiloj 
* Burgruine Stauf 
* Bilder der Ruine Stauf auf historische-orte.de

## Referencoj 
Kategorio:Konstruaĵo en la Palatinata Arbaro
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Donnersbergkreis
Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Stolzenburg (Palatinato)

La  **Stolzenburg** estas la  resto de  montburgo sur alteco de 315 m en norda Palatinato apud la komunumo  Bayerfeld-Steckweiler en la distrikto Donnersberg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Historio 
## Priskribo 
## Literaturo
* Olaf Wagener: *Stolzenberg*. In: Jürgen Keddigkeit, Ulrich Burkhart, Rolf Übel (Hrsg.): Pfälzisches Burgenlexikon. Band 4.2. Kaiserslautern 2007. p.&nbsp;65-76

## Vidu ankaŭ 
* Dielkirchen

Kategorio:Konstruaĵo en la Palatinata Arbaro
Kategorio:Kulturmonumentoj en la  distrikto Donnersbergkreis
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Anita Dagmarsdotter

**Anita DAGMARSDOTTER** estas sveda esperantistino. Ŝi naskiĝis la  en Gotenburgo. Ŝi estis estrarano de Sveda Esperanto Federacio (SEF) de 1980 ĝis 1986, prezidanto de Eldona Societo Esperanto. Ŝi membris en LKK de la UK 1980 en Stokholmo kaj de la Gotenburga UK 2003.

## Esperantiĝo 
[eta|Fotis malnovan foton [Mireille Grosjean, kie Anita aperas dum la dua Afrika Kongreso de Esperanto en 1991 en Kotonuo, Benino]]
Ŝi esperantistiĝis en 1955.

Ŝi partoprenis la unuan fondan kunvenon de Sveda Esperantista Junulara Unuiĝo (SEJU). Ŝi partoprenis IJK-n kaj la kongreson en Varsovio en 1959. Poste ŝi partoprenis aron da tiaj renkontiĝoj. En 1987 ŝi akceptis en Budapeŝto la afrikan grupon el 13 junuloj, kiuj partoprenis poste la jubilean UK-n. Ŝi kun aliaj gvidis la grupon en la unua parto de ĝia restado en Eŭropo.

En 1988 ŝi transprenis la taskon komuniki kun esperantistoj en Tanzanio, Kenjo kaj Kongo cele al lernado de la internacia lingvo. Tiu aktiveco ĉesis en 2002. En 1988 ŝi flugis al Tanzanio por renkonti esperantistojn en diversaj lokoj. Entute ŝi 18-foje flugis al Afriko.

## Verkoj 
Ŝi tradukis kun  *Jen nia Mondo*, lernolibro pri Esperanto, de John Wells el la angla al la sveda.

Kategorio:Svedaj esperantistoj
Filipo la 2-a (Burgonjo)

**Filipo la 2-a de Burgonjo** aŭ **Filipo la Sentima** (naskiĝis la 17-an de januaro 1342, en Pontoise, mortis la 27-an de aprilo 1404, en Halle (Flandra Brabanto) estis duko de Burgonjo.

## Vivo 
### Familio 
eta|maldekstra|Lia edzino la dukino Marguerite de Male
Li estis filo de la franca rego Johano la Bona.
Lia frato Karlo la 5-a faris lin Burgonja Duko en 1364. Li estas la fondinto de la dinastio Valois Bourgogne.

### Gefiloj 
Li havis dek gefilojn. Lia plejaĝa dukiĝis kiel Johano la Sentima.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Johano la 1-a (Burgonjo)
* Filipo la 3-a (Burgonjo)
* Karlo la Brava
* Kastelo de Germolles
* Listo de dukoj de Burgundio

Kategorio:Burgonjaj dukoj
Kategorio:Dinastio de Valois
(10383) 1996 SR7

**(10383) 1996 SR7** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la brita amatora astronomo Stephen P. Laurie elde Church Stretton (Shropshire, Unuiĝinta Reĝlando).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Stephen P. Laurie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
(10214) 1997 RT9

**(10214) 1997 RT9** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Thierry Pauwels elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Thierry Pauwels
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kilometronombrilo

eta|Kilometronombriloj meze de rapidmezurilo en aŭto

La **kilometronombrilo** estas instrumento por mezuri la trairitan distancon de veturilo, uzanta la mezurunuon kilometro. En aŭto ĝi troviĝas kutime meze de, aŭ sub la rapidmezurilo. Nuntempe ankaŭ multaj bicikloj havas ciferecan kilometronombrilon.
[eta|maldekstra|Kilometronombrilo de trajno [InterCityExpress|ICE kun pli ol 2,3 milionoj da kilometroj]]

Ĉiuj aŭtoj havas kilometronombrilon, kiu mezuras la tutan distancon trairitan de la veturilo, ekde ĝia konstruado.  Kutime ekzistas ankaŭ alia kilometronombrilo por mezuri la longon de difinita vojpeco. La valoro indikita de tiu mezurilo povas esti renuligita laŭplaĉe. Tio povas esti utila ekzemple por scii kiom da kilometroj oni veturis ekde la lasta benzinplenigo kaj tiele kontroli la elspezon, rapidecon ktp. 
 
Vidu ankaŭ: Hodometro

Kategorio:Mezuriloj
Burgo Tannenfels (Palatinato)

eta|murrestaĵoj de la burgo
La **burgo Tannenfels** estas la ruino de montburgo sur alteco de 460 supre de la komunumo Dannenfels ĉe la monto Donnersberg en la distrikto Donnersberg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

La burgo sur kastela teramaso (Motte) estis menciita la unuafojo en 1330 kiam grafo Philipp kaj ties edzino Lisa de Katzenelnbogen donacis kapelon en la burgo. La burgo apartenis kune kun la Herrschaft Kirchheim al la senjoroj de Bolanden. Fine de la 13a jarcento la plej granda parto fariĝis posedo de la grafoj de Sponheim. Burgo Tannenfels fariĝis la devenburgo de la Sponheim-a flanklinio *Bolanden-Dannenfels*. Post ilia pereo en 1393 la burgo fariĝis posedo de la grafoj de Nassau-Saarbrücken, en 1431 parto de la burgo fariĝis posedo de la grafoj de Palatinato.
En la Palatinata kamparana milito 1525 la burgo estis detruita de la ribelantaj kamparanoj. La ruino restis ĝis 1797 posedaĵo de la domo Nassau-Saarbrücken.

## Literaturo 
* Marin Dolch/Stefan Ulrich: *Tannenfels*. In: Jürgen Keddigkeit, Ulrich Burkhart, Rolf Übel (Hrsg.): Pfälzisches Burgenlexikon. Band 4.2. Kaiserslautern 2007. p. 83-88

## Eksteraj ligiloj 
* *Burg Tannenfels* auf der Seite pfalzlexikon.de

Kategorio:Konstruaĵoj en la Palatinata Arbaro
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Donnersbergkreis
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Burgo Wildenstein (Palatinato)

La **burgo Wildenstein** estas la ruino de montburgo sur 486 m alta monteto en la valo de „Wildensteiner “ kovrita en arbaro piede de la monto Donnersberg apud Dannenfels en la distrikto Donnersberg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

La burgo apartenas al la tipo teramasa burgo (Motte). Kune kun la tri aliaj burgruinoj Falkenstein, Hohenfels kaj Tannenfels ĝi formas la ringon de la *Donnersberg-Burgoj*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Burg Wildenstein auf pfalzlexikon.de
* Auszug aus dem pfälzischen Burgenlexikon: Burg Wildenstein

Kategorio:Konstruaĵoj en la Palatinata Arbaro
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Donnersbergkreis
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Traian Vuia (aviadisto)

**Traian VUIA** [trajan vuja] (naskiĝinta la  en Surducu Mic, mortinta la  en Bukareŝto) estis rumana advokato kaj pioniro de aviado. Liaj gepatroj estis Ana Vuia kaj Simion Popescu.

Vuia naskiĝis en *Surducu Mic*, kiu poste iĝis parto de Bujoru. Post lia morto en 1950 Bujoru honore al li ŝanĝis sian nomon al *Traian Vuia*.

Lia maŝino "Vuia 1" unuafoje flugis la  proksime de Parizo.

La flughaveno de Timișoara portas lian nomon.

Kategorio:Rumanaj aviadistoj
10215 Lavilledemirmont

'*10215 *Lavilledemirmont'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov ; en la vilaĝo Ondřejov ĉirkaŭ 35&nbsp;km sud-oriente de Prago (distrikto Prago-oriento).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca poeto Jean de La Ville de Mirmont (1886–1914) kies verko elvokis bildojn de neatingeblaj horizontoj kaj maldolĉoj. Lia poezia opero "*L'Horizon Chimérique''" ("Ĥimera Horizonto") inspiris la muzikon de Gabriel Fauré.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Lenka Kotková
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Lorenz Drehmann

eta|Nr. 13/1966 de *Erfurter Heimatbrief*, la eksa organo de la forpelitaj erfurtanoj.
**Lorenz DREHMANN** (naskiĝinta la 7-a de aprilo 1915 en Erfurto, mortinta la 5-a de decembro 1992 en Saarbrücken-Dudweiler) estis scienca bibliotekisto, kiu precipe prizorgis la landajn historiojn de Sarlando kaj de Turingio, krome estro de la societo *Heimattreue Erfurter* en FRG kaj Okcidenta Berlino. En 1992 li iĝis honora civitano de Erfurto.

## Vivo kaj agado en la hejma regiono 
La filo de tajlormajstro el tradicie erfurta familio frekventis de 1926-32 la Ŝtatan Humanisman Gimnazion, de 1932-34 la Ŝtatan Gimnazion en Heiligenstadt. Li estis membro de la katolika porjunulara ligo *Neudeutschland*. Li studis ekde 1935 filozofion, teologion kaj historion en Fulda kaj Würzburg (fina ekzameno en 1941) kaj Jena (doktoriĝo en 1947). La studadon interrompis la devigoj ĉe Regna Laborservo kaj Wehrmacht kaj la malliberiĝo de 1939-46. De 1949 ĝis 1958 li laboris kiel scienca bibliotekisto ĉe *Deutsche Bücherei* (antaŭulo de Germana Nacia Biblioteko en Lepsiko.

## Foriro uesten 
Pro politikaj kialoj li transloĝiĝis en 1958 okcidenten, kie li deĵoris kiel bibliotekisto en pli altranga servo de *Saarländische Universitäts- und Landesbibliothek*. Lia ĉefa fokuso scienca estis pri la landa historio de Sarlando. Li estis membro de la komitato *Kommission für Saarländische Geschichte und Volkskunde*. De 1983-92 li estris la societon *Heimattreue Erfurter*. Jam en 1960 li komencis porparoli por la elmigrintaj erfurtanoj en Sarlando. Lia dezirego je renasko de la lando Turingio plenumitis en 1990.

Pro saneco malbona li vizitis sian hejmurbon je la inaŭguro de la jubilea datreveno pri 1250-jara mencio en la 1992-a jaro. La aljuĝitan honoran civitanecon li ne plu povis ĉeesti en la 17-a de junio de la sama jaro.

Tamen li ankoraŭ kunlaboris ĉe la lasta numero de Erfurter Heimatbrief invitanta al la lasta kunveno pri sinnuligo de la jam ne necesa societo (septembro).

## Publikaĵoj 
* *Der Weihbischof Nikolaus Elgard*. Eine Gestalt der Gegenreformation. Mit besonderer Berücksichtigung seiner Tätigkeit in Erfurt und auf dem Eichsfeld auf Grund seiner unveröffentlichten Briefe. St.Benno-Verlag 1958
* *Saarländische Bibliographie*: 8 volumoj
* *Erfurter Heimatbriefe*: Drehmann gvidis ties eldonadon de 1982-92 kaj verkis multajn artikolojn de ekde 1961 aperintaj kajeroj.
* Katalogo de la erfurtrilataj aĵoj en la Urba biblioteko de Majenco (1982)
* *Erfurter Mundart*: glosaro pri dialektaj esprimoj, Saarbrücken-Dudweiler 1989

## Honoroj 
* Membreco honora ĉe Societo historia de Erfurto en 1991
* Honora civitano de Erfurto ekde 1992

## Literaturo 
* Nachruf für Lorenz Drehmann. En: *Mitteilungen des Vereins für die Geschichte und Altertumskunde von Erfurt /N.F.* (MVGAE), Bd. 55 (1994), p. 135–136 (nekrologo)

## Subnotoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Drehmann en biografiaro sarlanda. 
* Informoj en la helena

Kategorio:Germanaj bibliotekistoj
Kategorio:Germanaj historiistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Insulo Barro Colorado

dekstra|eta|350px|Scienca stacio Barro Colorado
**Insulo Barro Colorado** (IBC) aŭ en Esperanto adaptite *Barokolorado* kaj tradukite insulo *Ruĝa Koto* situantas en homfarita Lago Gatuno en mezo de la Panama kanalo. La insulo estis formita kiam la akvoj de la rivero Chagres estis akvorezervitaj per akvobaraĵo por formi la lagon. Kiam la akvonivelo leviĝis, ili kovris gravan parton de la ekzistinta pluvarbaro, kaj la montetoj restis kiel insuloj en la mezo de la lago. Ĝi havas areon de preskaŭ 15.6&nbsp;km².

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Panamo
Chagres

[eta|250px|La rivero Ĉagres vidata el la [pluvarbaro ĉe Gamboa, Panamo]]
La rivero **Chagres** [ĉAgres] aŭ en Esperanto *Ĉagreso* en centra Panamo, estas la plej granda rivero en la baseno de la Panama kanalo. Tiu rivero havas du akvobaraĵojn, kaj la rezultaj akvorezervejoj — nome Lago Gatuno kaj Lago Alajuela —formas integran parton de la kanalo kaj ties akvosistemo. Kvankam la rivera natura fluo fluas nordokcidenten al la akvoj de la Kariba Maro, ties akvoj fluas ankaŭ, tra la kanalaj kluzoj, al la Golfo de Panamo sude, kio havigas al la rivero Ĉagreso la malkutiman titolon de alfluo al du oceanoj.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* *The Chagres: River of Westward Passage* de John Easter Minter (parto de *Rivers of America Series*. Rinehart & Company; 1948)

## Vidu ankaŭ 
* Nacia Parko Chagres

## Eksteraj ligiloj 
* http://hackingfamily.com/Landfalls/SouthWest/chagres_river.htm
* Gatuna Lago 

Kategorio:Geografio de Panamo
Golfo de Panamo

eta|300ra|la Golfo de Panamo jen sur anglalingva mapo, sude de la lando kun tri golfetoj

La **Golfo de Panamo** () estas golfo en la Pacifika Oceano, ĉe la suda marbordo de Panamo. Ĝi havas maksimuman larĝon de 250 km, maksimuman profundon de 220 m kaj la grando de 2,400 km². La Panama kanalo konektas la Golfon de Panamo kun la Kariba Maro kaj la Atlantika Oceano. La ĉefurbo de Panamo nome Panamurbo estas ĉefa urba centro en la golfa bordo.

La golfo mem havas ankaŭ kelkajn minorajn golfojn, kiaj Panama Golfeto norde, Golfo Parita okcidente kaj Golfo Sanmigel (*San Miguel*) oriente. La golfo havas kelkajn insulojn kaj ĉe la marbordo estas kelkaj gravaj havenoj, kiaj Panamurbo, La Palma kaj Chitrè. La Perlinsuloj estas grupo de ĉirkaŭ 200 insuloj situantaj ĉe la oriento de la golfo.

La plej granda rivero en Panamo, nome Tuira, fluas suden al la Golfo Sanmigel.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Panamo
Panama Golfeto

**Panama Golfeto** aŭ en hispana *Bahía de Panamá* estas granda akvareo ĉe la marbordo de suda Panamo, ĉe koordinatoj 8.8333333°N 79.25°W. Ĝi estas parto de la pli granda Golfo de Panamo ĉe kies nordo ĝi estas. Aliaj du golfetoj en de la Golfo de Panamo estas respektive la Golfo Parita okcidente kaj la Golfo Sanmigel oriente. La havenurbo Panamurbo estas ŝtata ĉefurbo de la lando Panamo kaj kuŝas borde de la Panama Golfeto, kiu ricevas sian nomon el ĝi.

Kategorio:Geografio de Panamo
Ĉaskastelo Friedrichsbühl

eta|tabulo kaj memorŝtono, fone fosaĵoj kaj remparo de la kastela ruino
La **ĉaskastelo Friedrichsbühl** (ankaŭ nomata *Neuhaus Bellheim*) norde de Bellheim estis konstruita en 1552 de princo-elektisto Friedrich la 2a de Palatinato. Ĝi estas renesanca konstruaĵo. Dum la tridekjara milito la kastelo estis forlasita. Dum la antaŭa jaroj ĝi servis kiel ĉevalbredejo  Post la detruoj en la jaroj 1627 kaj 1674 la ruino estis vendata ĉ. la jaro 1725 por esti malkonstruigita.

La akvofosaĵo konserviĝis ĉ la origina loko de la kastelo. Memorŝtono kaj informtabulo informas pri la la kastelo. La renesanca portalo de la kastelo servis ĝis 1897 kiel portalo de la preĝejo St. Nikolaus en Bellheim. Hodiaŭ la portalo troviĝas en la historia muzeo de Palatinato en Speyer.

## Referencoj 
Kategorio:Ĉaskasteloj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Akvokastelo en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Germersheim
Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Friedrichsbuhl
Kresta penelopo

eta|300px
La **Kresta penelopo** aŭ **Krestojakuo** (*Penelope purpurascens*) estas neotropika specio de Jakuo, sudamerika kokoforma birdo de la familio de Kracedoj parenca de la nestamasuloj de Aŭstralazio, sed kiu loĝas en Ameriko.

Ili reproduktiĝas en malaltaj teroj el suda Meksiko kaj la Jukatana Duoninsulo al okcidenta Ekvadoro kaj suda Venezuelo ĝis 1850 m altitude.

La Kresta penelopo estas arboloĝanto nome arbara specio. La nesto estas konstruita el bastonetoj en arbo aŭ stumpo kaj kovrita el folioj. La ino demetas 2 aŭ 3 grandajn aspraŝelajn blankajn ovojn kaj kovas ilin sola.

Tiu estas granda ĉasbirdo, kun longo varia el 84 al 91.5&nbsp;cm. Tiuj birdoj komune pezas ĉirkaŭ 1750 g, kvankam povas pezi tiom malmulte kiom ĝis 1361 g ĉe *P. p. brunnescens*, la plej malgranda raso averaĝe. Inter standardaj mezuroj, la flugillongo estas 33 al 42.8&nbsp;cm, la vosto estas 34 al 41.5&nbsp;cm kaj la tarso estas 7.4 al 9.1&nbsp;cm. Ĝi estas simila laŭ ĝenerala aspekto al meleagro, kun malgranda kapo, longaj fortaj kruroj, kaj longa larĝa vosto. Ĝi estas ĉefe malhelbruna, kun blanka punkteco en kolo kaj brusto. La pugo kaj ventro estas rufecaj. La kapo havas krispecan kreston, el kiu la specio ricevas sian nomon, bluecgrizan nudan haŭtaĵon ĉirkaŭokulan, kaj nudan ruĝan rimarkindan mentonsakon.

Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junaj birdoj havas nigrajn vermikulaĵojn kaj okrecajn makuletojn ĉe la korpoplumaro.

La Kresta penelopo estas bruema birdo kun laŭta kanto *plii* aŭ *kvonk*, fajfa kontaktalvoko kaj pova mateniĝa kanto *kelIIIa!*.

Temas pri sociema birdo, ofte vidata en paroj aŭ familigrupoj de 6–12. Ĝi piediras laŭlonge de branĉoj serĉe de frukto kaj folioj kiujn ĝi manĝas, aŭ ekflugas per peza anieca flugilfrapado kaj glitado.

La teritorio de tiu specio estis akre tuŝita for de malproksimaj aŭ protektitaj arbaroj pro senarbarigo kaj ĉasado.
[eta|maldekstra|200px|Kresta penelopo en neturo en [Insulo Barro Colorado, Panamo]]

## Referencoj 
## Literaturo 
* Hilty, * Birds of Venezuela*, ISBN 0-7136-6418-5
* Stiles kaj Skutch, *A guide to the birds of Costa Rica* ISBN 0-8014-9600-4

## Eksteraj ligiloj
* Poŝtmarkoj  (el Meksiko) montras Mapon ĉe bird-stamps.org

Kategorio:Kracedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
István Tőkés

**TŐKÉS István** [tOEkEŝ] rumania hungara reformita teologo. Li naskiĝis Málnás la 8-an de aŭgusto 1916 kaj mortis la 16-an de januaro 2016. Li estas la filo de József Tőkés kaj la patro de László Tőkés
## Kariero
István Tőkés akiris diplomon de reformita pastro en Reformita Teologio de Kluĵo en 1938. De 1941 li estis episkopia sekretario kaj pastro en Kluĵo. De 1974 li estis eklezidistrikta ĉefnotario (vicepiskopo), de 1973 teologia profesoro ĝis sia devogpensiuliĝo en novembro 1983. Ĝi 1950 li redaktis la kalendaron *Erdélyi Református Naptár*. En marto 1950 oni arestis lin kaj estis unu monaton en preventa arestaĵo. Inter 1973–83 li estis ĉefredaktoro de revuo Református Szemle.

## Volumoj, tradukaĵoj
*A Román Népköztársaságban levő Református Egyház Statútuma. I. (Kv. 1949); Commentarium in Confessionem Helveticam Poste­riorem – A Második Helvét Hitvallás magyarázata. Kommentár Bullinger Henrik művei alapján. I–II. (latina–hungara dulingva eldonaĵo, uo. 1968); Őt hallgassátok (prédikációk, kune kun Dezső László kaj Dániel Borbáth, uo. 1975); Református keresztyén tanítás (uo. 1981); A Filippiekhez intézett levél magyarázata (uo. 1983); A bibliai hermeneutika története (uo. 1985); A Romániai Magyar Református Egyház élete 1944–1989 (Bp. 1990); Hétköznapok – ünnepnapok, avagy az idő a keresztyén ember életében (Mv. 1991; noveld. Kv. 2008); A Korinthusbeliekhez írt első levél magyarázata (Nv. 1995); A Korinthus­beliekhez írt második levél magyarázata (Kv. 1996); Az ajtó előtt állok és zörgetek (prédikációk, Nv. 1997); Új hermeneutika (Bp. 1999); A Második Helvét Hitvallás (reverkita tradukaĵo, Nv. 2001).

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 
## Eksteraj ligiloj
**Stigmo*-dokumentfilmo (2013) pri observado de la familio de I. T. fare de rumana sekreta servo inter 1985 kaj 1990

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekleziaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pastroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikaj malliberuloj
Fortikaĵo Germersheim

[eta|300px|[maketo de la fortikaĵo *Stadtpark Fronte Lamotte* ]]
La **fortikaĵo Germersheim** estis reĝa-bavara fortikaĵo en la palatinata urbo Germersheim. Financis ĝin la Germana Ligo. Ĝi estis parto de la fortikaĵsistemo en la okcidento por protekti Germanion kontraŭ eventualaj francaj atakoj.

Ekde 1878 la fortikaĵo estis garnizonejo de la „Königlich Bayerisches Infanterie-Regiment „Orff“ Nr. 17„ (= reĝa bavara infanteria regimento „Orff“ n-ro 17) de la Bavara armeo. Sekve de la Traktato de Versajlo la fortikaĵo estis malkonstruita grandparte inter 1920 kaj 1922.

## Fono kaj konstruo de la urba Fortikaĵo 
## Konstruo de la Fortikaĵo 
### Ĉefa Fortikaĵo 
eta|la turo de Weißenburg (de ekstere) – hodiaŭ signo de la urbo

eta|enirejo de la iama armilejo

eta|Ludovika turo de „ekstere“

### Antaŭfortikaĵoj 
### Kazernoj 
### Nomigado 
## Militista gravo 
### Garnizono 
## Malkonstruo 
## Hodiaŭa utiligado 
[eta|500px|center|[Germana Stratmuzeo en la iama armilejo]]

## Literaturo 
* Georg Ball: *Germersheim - Die geschleifte Festung*, Steimer Druck und Verlag, 2. Auflage, Germersheim 1984
* Ludwig Hans: *175 Jahre Festung Germersheim*, Chroma Druck & Verlag GmbH, Römerberg-Berghausen 2009
* Hermann Helmes: *Die Namens-Patrone der Festungswerke zu Germersheim*, J. Lindauersche Buchhandlung, München 1903
* Joseph Probst: *Geschichte der Stadt und Festung Germersheim*, Verlag der Buchhandlung Johann Richter, 2. Auflage, Pirmasens 1974

## Eksteraj ligiloj 
* www.festungswelt.de - Festung Germersheim 
* www.burgenwelt.de - Festung Germersheim
* www.germersheim.de - Rundgang durch die Festungsanlagen /Übersicht
* www.verkehrsverein-germersheim.de - Die Festung Germersheim, ein gewaltiges Stück Zeitgeschichte 

## Referencoj 
Kategorio:Fortikaĵoj en Rejnlando-Palatinato
Enikő Blénessy

**Enikő BLÉNESSY** [blEneŝi] rumania hungara/germana aktorino. Ŝi naskiĝis Gheorgheni la -an de 1977. 

## Kariero
Enikő Blénessy diplomomitiĝis en UBB de Kluĵo en 2002. De 1995 ŝi ludis en Teatro Figura Studio de Gheorgheni, Teatro Thália (Košice), Teatro Csiky Gergely de Timisoara, Teatro Radu Stanca de Sibio (germana sekcio). De novembro 2011 ŝi estas anino de Ŝtata Teatro Germana de Temeŝvaro.

## Fonto
*Retejo de la teatro 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Rumanujaj germanaj aktoroj
András Szűcs

**András Szűcs** [andrAŝ sUĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szűcs András** estas hungara matematikisto, profesoro, korespondanta membro (2007), ordinara membro (2016) de Hungara Scienca Akademio.

András Szűcs https://hu.wikipedia.org/wiki/Sz%C5%B1cs_Andr%C3%A1s naskiĝis la  1950 en Budapeŝto.

## Biografio 
András Szűcs frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo. Li kandidatiĝis en Moskvo. Li doktoriĝis el matematiko en 1999 (DSc). Li instruas en Universitato de Budapeŝto. Li okupiĝas precipe pri topologia algebro.

## Verkaro (elekto) 
* *ON A TOPOLOGICAL GENERALIZATION OF A THEOREM OF TVERBERG* (1981)
* *On the cobordism groups of immersions and embeddings* (1991)
* *On realizing homology classes by maps of restricted complexity* (2013)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* universitata paĝo
* http://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=100223 

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj