open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
(7236) 1987 PA

**(7236) 1987 PA** estas tre malgranda amora asteroido, malkovrita la  de la astronomo Jeffrey L. Phinney elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

Ĝia tre discentra orbito etendiĝas preskaŭ ĝis la orbito de Jupitero: ĝi povas alproksimiĝi al 1,0577 AU (158,232 milionoj da km) de tiu giganta planedo. Ĝi trairas la orbiton de Marso; ĝi ne trairas tiun de Tero, sed sufiĉe proksimiĝas por esti klasifikata terrenkonta asteroido.

* La  ĝi pasis al 0,1771 AU (26,500 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,1423 AU (21,281 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
7237 Vickyhamilton

'*7237 *Vickyhamilton'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Toshimasa Furuta kaj Kenzo Suzuki elde Tojota (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Victoria E. Hamilton'', sciencistino de la Universitato de Havajo. Ŝi studas la mineralogian kaj magman historiojn de planedaj korpoj per infraruĝa spektroskopio. Ŝi trovis indikojn de vasta roka tavolo riĉa je olivino sur Marso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Toshimasa Furuta
Kategorio:Malkovrita de Kenzo Suzuki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Egerio

**Egerio** (latine *Egeria, Aegeria*) estis en la antikva Romio diino (nimfo) de fontoj kaj lagoj.

En mitoj ŝi rolis kiel amantino kaj akompanantino de la reĝo Numo Pompilio. Post kiam li mortis, Egerio kadukiĝis pro funebro tiel, ke diino Diana transformis ŝin en fonton. El arboj estis al ŝi konsekrita kverko. Honore al ŝi oni efektivigadis solenojn, dum kiuj sacerdotino Egeriino faris simbolan sanktan ligiĝon kun reĝo de Romo, kiu rolis Jupiteron. La solenoj estis variaĵo de solenoj okazataj en Ateno omaĝe de edziĝo de Zeŭso al Hera.

Al Egerio estis konsekritaj multaj fontoj kaj lagoj.

*Transprenita kaj malstrikte tradukita de* 
:cs:Egeria

Kategorio:Diinoj de la romia mitologio
Nefelo

**Nefelo** (helene *Νεφέλη*, latine *Nebula*) estis en la helena mitologio diino de nuboj, kiu fariĝis edzino de orĥomena reĝo Atamanto.
	
Ili havis kune du infanojn, Frikson kaj Helon, kiujn ilia patrino amis kaj aranĝis al ili feliĉan infanecon. Sed tio daŭris nur mallonge, ĉar Atamanto fianĉiĝis al alia virino. Nefelo foriris de li aŭ eble eĉ estis de la reĝo elpelita. La duonpatrino Ino la infanojn malamis kaj teksis intrigon kiel senigi sin de ili. Ŝi verkigis falsan orakolon, ke por savo de la lando kontraŭ rikoltmanko kaj malsatmortado necesas ambaŭ gefratojn oferi. La reĝo dekomence ne konsentis, sed pli poste subiĝis. 

La infanoj ne antaŭsentis kio atendas ilin, sed ilia patrino Nefelo atentis ilin kaj iom da horoj antaŭ la ceremonio sendis la oran virŝafon en la reĝan palacon. La infanoj saltis sur ĝin, la virŝafo elflugis alten kaj forportis ilin. Sed poste super la Trakia maro okazis, ke Helo nesingarde ĉirkaŭrigardis, ne tenis sin bone, falis en la maron kaj dronis. Dum kelkaj tagoj sur tiu loko falis larmoj de la patrino Nefelo en formo de delikata pluvo. Memore al malgranda Helo estis tiu ĉi markolo nomata Helesponto, nun ĝi estas Dardaneloj. 

Frikso feliĉe venis en Kolĥidon, kie ekprotektis lin la reĝo Eeto. Frikso donis al li la Oran ŝaffelon, kiun la reĝo severe gardigis. Tiel ekestis granda mito pri la Ora ŝaffelo, por kiu post kelkaj jaroj vojaĝis granda ekspedicio de Argonaŭtoj gvidata de Jazono. 

*Transprenita kaj malstrikte tradukita de* 
:cs:Nefelé

Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Kroata radiotelevido

**Kroata radiotelevido** (kroate Hrvatska radiotelevizija,* HRT*) estas kroatia ŝtata korporacio por dissendigo de radiofonio kaj televido. Ĝi funkciigas plurajn radiofoniajn kaj televidajn kanalojn, per tersurfacaj ondoj kaj per satelitoj. En 2011, pli ol 80 procentaĵoj de la sumaj enspezoj de la korporacio venis el kotizo de 79 kroataj kunaoj kiujn ĉiumonate devis pagi ĉiu hejmo en Kroatio, kaj la resto estis publika ŝtata subvencio.

Kroata radiotelevido konsistas el tri organizaj unuoj, tri gefrataj entreprenoj - la kroata Radio (*Hrvatski radio*), la kroata televido (*Hrvatska televizija*) kaj Muzika Produktejo (*Glazbena proizvodnja*).

## Historio 
[eta|250px|la sidejo de Kroata Radiotelevido en la kvartalo *Prisavlje* de [Zagrebo]]

Kroata Radiotelevido estas rekta posteulo de **Radiostacio Zagrebo** (*Radio stanica Zagreb*) kiu komencis elsendi la 15-an de majo 1926 sub lia unua direktoro kaj kunfondinto, d-ro *Ivo Stern*. Dum la unuaj 14 jaroj de sia ekzisto, la radiostacio estis posedita de privata korporacio *Radio Zagrebo* kiu estis ŝtatigitaj la 1-an de majo 1940. Dum la epoko de la sendependa ŝtato Kroatio, la stacio estis konata kiel *Hrvatski krugoval*. Post la Dua Mondmilito ĝi komencis funkcii kiel ŝtata radiostacio.

Okaze de la 30-a datreveno de la starigo de la radiostacio, la 15-an de majo 1956, la unua televida programo estis elsendita - la nova televida stacio nomiĝis *Televizija Zagreb*, do **Zagreba Televido**. Dum du jaroj ĝi estis la sola televidelsenda servo en la areo de sudorienta Eŭropo. En la 1960-aj jaroj ankaŭ la esperantlingva ĵurnalisto Tibor Sekelj produktis plurajn programojn por la televida stacio, ekzemple pri esplorado de nekonataj triboj en Aŭstralio kaj Nov-Gvineo.

En junio 1990, la parlamento de Kroatio renomigis la kompanion de *Radiotelevizija Zagreb* al *Hrvatska radiotelevizija*. La 1-an de januaro 1993, la korporacio estis akceptita kiel plena aktiva membro de la Eŭropa Unio de Radio kaj Televido.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (kroate kaj angle)

## Notoj 
Kategorio:Kroata televido
Kategorio:Kroataj radiostacioj
7238 Kobori

'*7238 *Kobori'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshikane Mizuno kaj Toshimasa Furuta elde Kani en la gubernio Gifu (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Akira Kobori'' (1904–1992), profesoro pri matematiko en la Universitato de Kioto kaj prezidento de la Prefektuja Universitato de Kioto. Li kontribuis al la studo de la  kaj al la historio de matematiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Toshimasa Furuta
Kategorio:Malkovrita de Yoshikane Mizuno
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Farkas Cserey (pli aĝa)

**CSEREY Farkas** [ĉerei farkaŝ] estis hungara filozofia doktoro, kortega konsilanto kaj referanto. Li naskiĝis en Csíkrákos en 1719 kaj mortis en Vieno la 9-an de decembro 1782. Lia nobela antaŭnomo estis *nagyajtai* [nadjajtai], lia filo estis Farkas Cserey (pli juna).
 
## Biografio
Farkas Cserey studis en Koloĵvaro kaj en 1742 li iĝis doktoro pri filozofio. Oni konsideras lin unu el plej kleraj homoj de sia tempo. En 1761 li fariĝis kortega konsilanto kaj referanto en Vieno. En 1777 li ricevis de imperiestrino Maria Tereza de Aŭstrio la bienegoj de Kraszna, Tasnád kaj Zilah.

## Fonto
*Szinnyei József: Magyar írók élete és munkái

Kategorio:Hungaraj nobeloj
Elek Cserey (tribunala asesoro)

**CSEREI Elek** [farkaŝ] (nagyajtai) estis hungara reĝa supera tribunala asesoro. Li naskiĝis en Csíkrákos la 14-an de julio 1714 kaj mortis en ? en aprilo 1769. 
## Biografio
Elek Cserei komence li estis inspektoro de salminejoj de Transilvanio, poste gubernia sekretario. Oni nomumis lin al reĝa supera juĝejo. Li estis renoma jurisciencisto. 

## Fonto
*Szinnyei József: Magyar írók élete és munkái

Kategorio:Hungaraj juristoj
7241 Kuroda

'*7241 *Kuroda'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio, Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana astronomo *Takehiko Kuroda'', direktoro de 1990 de la Astronomia Observatorio Nishi-Harima. Li ĉefe interesiĝas pri la disdono de la interstela polvo kaj la observo de nia galaksio en infraruĝa radiado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Denis Golovanov

**Denis GOLOVANOV** ( *Денис Голованов*) estas rusa tenisisto. Li naskiĝis la 2-an de junio 1979 en Soĉi do nun estas 33-jara. Ekde la jaro 1998 li estas tenisa profesiulo. Interalie li en 2002 kune kun la samlanda tenisistino Marat Safin (Марат Сафин) gajnis la internacian Australian Open 2002 en Melburno, Aŭstralio. Nun li vivas St-Peterburgo, Rusio.
## Eksteraj ligiloj 
**Denis Golovanov ATP World Tour 27 March 1979 born in Sochi, Russia. He has mother and father called Yuri and Natasha. His birth name is Denis Yuryevich Golovanov*

Kategorio:Tenisistoj de Rusio
Kategorio:Naskiĝintoj en Krasnodara regiono
Agnieszka Romaszewska-Guzy

**Agnieszka Romaszewska-Guzy** (naskiĝis la 15-an de januaro 1962 en Varsovio) estas pola ĵurnalistino gazetara kaj televida, direktorino de Televido Belsat.

Post enkonduko de milita stato en Pollando estis internigita por kvin monatoj. Ĝis 1989 kunlaboris kun opozicia movado, partoprenante i.a. en kontraŭkomunisma Movado Libereco kaj Paco. En 1987 finis studojn ĉe Historia Fakultato de Varsovia Universitato. Ŝi estis porparolantino de Tutpollanda Fonda Komitato de la Sendependa Asocio de Studentoj (NSZ), kaj poste membro de Landa Revizia Komisiono ĉe NZS. Ŝia edzo Jarosław Guzy estis ĝia unua prezidanto.

Dum doktoreca stipendio en Usono estis staĝistino en "The Washington Times", "The Washington Post" kaj en semajnrevuo "The New Republic". Ekde 1991 laboris en gazeto "" (Vivo de Varsovio). En 1992 trovis laboron en Telewizja Polska, kie estis ĉefo de raportistoj kaj anstataŭantino de ĉefo de Wiadomości TVP (Sciigoj de Pola Televido). Poste ŝi enposteniĝis kiel landa raportisto, eldonanto de Wiadomości, kaj ankaŭ ŝi eldonis i.a. katolikan informan revuon "Czasy" (Tempoj).

En 1999 ŝi revenis al la redakcio de Wiadomości, priparolis eventojn en Balkanoj. Ŝi surbendigis ses raportaĵojn kaj dokumentajn filmojn, i.a. *En la ombro de KGB*, *Misiistoj*, *Kamaradoj kaj amikoj*, *Fremda patrio*. Ĝis 2005 estis internacia raportistino (i.a. en Belorusio kaj Ukrainio). Pro sia ĵurnalista agado regopovoj de Belorusio ekziligis ŝin kun plurjara malpermeso eniri la landon.

De 1998 ĝis 2004 ektroviĝis en la ĉefa estraro de Asocio de Polaj Ĵurnalistoj. Ŝi aktivis en Asocio Centro de Civitana Edukado Pollando-Belorusio. En 2006 enposteniĝis kiel anstataŭantino de direktoro de TV Polonia pri programado, en 2007 iĝis ties direktorino. Ŝi prilaboris koncepton krei teman televidkanalon de Pola Televido, dediĉitan al belorusa temaro. En 2007 iĝis direktorino de Biełsat TV. Marte 2009 estis maldungita, kion oni komentis kiel "donaco al Lukaŝenko". Sub premo de publika opinio post semajno revenis al sia posteno. En 2010 komencis plenumi devojn de direktoro de filio de Pola Televido en Bjalistoko.

Ŝi estas filino de Zofia Romaszewska kaj Zbigniew Romaszewski. En 2007 estis distingita de prezidento Lech Kaczyński per Kavalira Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta*.

## Eksteraj ligiloj 
* Blogo de Agnieszk Romaszewska en portalo salon24.pl

Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Kristalricevilo

eta|Skemo de kristalricevilo
eta|Kristaldetektilo kaj kondensilo (200 cm)
eta|Bobeno
eta|Kristalricevilo.
**Kristalricevilo** estas la plej simpla efektivigo de radioricevilo, ĝi konsistas el bobeno kaj variigebla kondensilo kiuj kune formas la agordan cirkviton, kristaldetektilo kun kondensilo kiel malmodulilo kaj kapaŭskultilo.

En antaŭaj jaroj preskaŭ ĉiu komencanta radioamatoro, kiel unua ago, konstruis kristalricevilon. En la komencperiodo oni mem volvis la bobenon, ofte per simpla kuprodrato ĉirkaŭ la interno de klozetrulo kaj la kristaldetektilo estis speciala elemento kiu konsistis el peco da galenokristalo sur kio oni, per akra metala pinto serĉis lokon kiu rektifis kaj per tio ebligis malmoduladon.

La kristalricevilo ne havas energifonton nek amplifilon kaj forprenas la energion por la kapaŭskultilo el la energio de la sendilo. Tia tipo de radioricevilo nur funkcias kiam la sendilo elsendas signalon kiu havas amplitudmoduladon.

## Radiofonio kaj Esperanto 
Estas pluraj radio-elsendoj en Esperanto, Esperanto-parolantaj radio-amatoroj, ktp. Vidu:
* Esperanto-radio
* *"Fine mi komprenas la radion"*


Kategorio:Komunikado
Lumino

**Lumino** estas komunumo de la komunumaro Belinzono kaj la distrikto Belinzono en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 1362 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Lumino situas ĉe la bordo de la rivero Moësa ĉe la fino de la Valo de Mesoko. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Lumino kaj parto de Monticello, kaj la setlejo La Crola sude de la rivero.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,95&nbsp;km², de kiuj 75,7% estas kovritaj de arbaro, 12,2% servas por agrikulturo kaj 6,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Lumino limas en nordoriento kaj oriento al San Vittore (GR), en sudsudoriento al Roveredo (GR), en sudo kaj okcidento al Arbedo-Castione, kaj en nordokcidento al Claro.

## Trafiko 
Tra Lumino pasas la kantona ĉefvojo 13 kaj la svisa aŭtovojo A3, kies plej proksima alveturejo Belinzono-Nordo situas 1 kilometrojn okcidente de la komunumo en Arbedo-Castione. De Monticello aertelfero kondukas al Monti Savoru sur alteco de 1215 m s.m..

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Lumino datiĝas el la jaro 1168 kiel *locus Lugomini*. La tablobienoj de la episkopo de Como en Lumino estis donita en la 12-a jarcento kiel feŭdo al la kapitanoj de Locarno. En la jaro 1335 Lumino estis menciita en la komunuma listo de la Grafejo Belinzono. Ek de 1442 Lumino formis komunumon kun Castione, kiu estis formale dissolvita surbaze de dekreto de la svisa vokto en Belinzono en la jaro 1599, kiu dekreto tamen realiĝis nur en la jaro 1818. Fine de la 20-a jarcento la komunumo kunkreskis kun la aglomeraĵo de Belinzono kaj fariĝis ĉefe loĝloko de la kantonĉefurbo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Lumino
(7255) 1993 VY1

**(7255) 1993 VY1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Manĝoreto

[eta|dekstra|280px|Manĝoreto de kaj [Nesala akvo|nesalakva kaj surtera ekosistemo.]]

**Manĝoreto** (aŭ **Manĝociklo**) aludas al la manĝokonektoj (kio-manĝas-kion) en ekologia komunumo kaj el tio ĝi aludas ankaŭ al konsumo-resurso sistemo. Ekologiistoj povas larĝe kunigi ĉiujn vivoformojn en unu el du kategorioj nome trofoniveloj: 1) nome aŭtotrofoj, kaj 2) heterotrofoj. Por elteni organismon nome ties korpojn, kreskon, disvolvigon, kaj ties reproduktadon, aŭtotrofoj produktas organikan materialon el neorganikaj substancoj, inklude kaj mineralojn kaj gasojn kiaj karbona dioksido. Tiuj kemiaj reakcioj postulas energion, kio ĉefe devenas el suno kaj multe per fotosintezo, kvankam tre malgranda kvanto devenas el hidroterma fonto aŭ el termofonto. Ekzistas gradaro inter trofoniveloj el kompletaj aŭtotrofoj kiuj akiras siajn unikajn fontojn el karbo el la atmosfero, al miksotrofoj (kiaj karnovoraj plantoj) kiuj estas aŭtotrofaj organismoj kiuj parte akiras materialon el fontoj krom el la atmosfero, kaj kompletaj heterotrofoj kiuj devas manĝi por akiri organikan materialon.

La plejmulto da ekologiaj komunumoj enhavas grandajn nombrojn da specioj, kaj la plejmulto da specioj havas pli ol unu predojn kaj predatojn, manĝoretoj preskaŭ ĉiam estas kompleksegaj retoj. La strukturo de manĝoretoj kaj la fluo de energio tra ili estas gravaj temoj en ekologio.

## Historio 
Kategorio:Ekologio
Bioakumulado

[eta|Bioakumulado de substanco en la [manĝoĉeno]]
**Bioakumulado** aludas al akumulado de substancoj, kiaj pesticidoj, aŭ aliaj organikaj kemiaĵoj en organismo. Bioakumulado okazas kiam organismo absorbas toksan substancon je indico pli alta ol tiu je kio la substanco perdiĝas. Tiele, ju pli longa estas la biologia duonvivo de la substanco, des pli granda estas la risko de grava venenado, eĉ se la mediaj niveloj de la toksino ne estas tre altaj. Bioakumulado, ekzemple ĉe fiŝoj, povas esti antaŭvidata per modeloj. Biotransformado povas forte modifi bioakumuladon de kemiaĵoj en organismo.

**Biokoncentrado** estas pli specifa termino, alude al absorbo kaj akumulado de substanco nur el akvo. Kontraste, bioakumulado aludas al absorbo el ĉiaj fontoj kombine (ekz. akvo, manĝo, aero, ktp.)
## Notoj 
Kategorio:Poluado
Kategorio:Toksologio
(7245) 1991 RN10

**(7245) 1991 RN10** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry E. Holt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
7244 Villa-Lobos

'*7244 *Villa-Lobos''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la brazila komponisto Heitor Villa-Lobos (1887–1959).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Ontario (Kalifornio)

**Ontario** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono San Bernardino.       
## Bazaj informoj 
*
* Areo: 130&nbsp;km²
* Loĝantaro: 163.924 (en 2010)
* Supermara alteco: 282 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h ) 
* Poŝtkodoj: 91758, 91761, 91762, 91764 
* Telefonkodo: 909 

## Geografio 
eta|maldekstre|Biblioteko de Ontario
Ontario situas sur montetaro en la sudokcidenta landparto de Usono, en la suda parto de la subŝtato. Los-Anĝeleso troviĝas 35 mejlojn, Fontana (Kalifornio) 16 km.

## Historio 
La plej frue indianoj vivis en ĉi tiu areo. Poste alvenis meksikanoj, fine usonanoj. Ili okupiĝis pri agrikulturo. Oni prenis la loknomon de provinco el Kanado. Tie estiĝis modelo-setlejo establita en 1882, kiu urbiĝis en 1891.

## Ekonomio 
En Ontario komence oni kultivis citronojn, oranĝojn, vitojn kaj olivojn. Findinto de la industrio estis General Electric. Dum kaj post la 2-a mondmilito la militindustrio disvastiĝis.  

## Klimato 
Ontario situas en mediteranea (aŭ seka subtropika) klimatozono. La temperaturo averaĝe varias inter 11-26 °C. La varmo kulminas en aŭgusto kun rekordo 46 °C, la malvarmo kulminas en januaro kun rekordo -6 °C. Jare pluvas po 427 mm. La pluvo kulminas en februaro, inter julio-aŭgusto praktike ne pluvas.  

## Trafiko 
Ontario havas internacian flughavenon.

## Eduko 
Ontario havas 25 publikajn bazlernejojn, 11 mezlernejojn. Ekzistas ankaŭ pluraj privataj lernejoj, same du privataj armeaj lernejoj. En Ontario ankaŭ universitataj fakoj funkcias.

## Vidindaĵoj 
* Biblioteko
* Teatrejo konstruita en 1925

## Ĝemelurboj 
*  Brockville, Kanado (ekde 1977) 
*  Guamúchil, Meksiko (ekde 1982) 
*  Mocorito, Meksiko (ekde 1982) 
*  Los Mochis, Meksiko (ekde 1988) 
*  Vinterturo, Svislando (ekde 1982)

## Fontoj 
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio

Kategorio:Urboj de Kalifornio
János Barta

**János Barta** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Barta János** estis hungara literaturhistoriisto, profesoro, instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1982).

János Barta http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00523/01131.htm naskiĝis la  1901 en Szentes. Li mortis la  1988 en Debrecen.

## Biografio 
János Barta frekventis universitaton en Budapeŝto. Li ekinstruis en 1923, ekde 1950 jam en la universitato. En la sekva jaro li translokiĝis al Debrecen por instrui en la universitato. Li ricevis 3 premiojn inter 1935-1978.

## Verkaro (elekto) 
* *Imre Madách* 1942
* *Élmény és forma* (Travivaĵo kaj formo) 1965
* *Költők és írók. Irodalmi tanulmányok* (Poetoj kaj verkistoj. Literaturaj eseoj) 1966
* *Évfordulók. Tanulmányok, megemlékezések* (Datrevenoj. Eseoj kaj rememoroj) 1981
* *Ma, tegnap, tegnapelőtt. Tanulmányok* (Hodiaŭ, hieraŭ, antaŭhieraŭ) 1990 - elektitaj verkoj

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Béla Bartakovics

**Béla Bartakovics** [bartakoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bartakovics Béla** estis hungara pastro, kanoniko de Esztergom, ĉefepiskopo, membro de Hungara Scienca Akademio.
eta|Béla Bartakovics
eta|Béla Bartakovics jam kiel maljuna
Béla Bartakovics http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/b/b01122.htm naskiĝis la  1792 en Hungara reĝlando, en Felsőelefánt (nuntempa Horné Lefantovce en Slovakio). Li mortis la  1873 en Eger.

## Biografio 
Béla Bartakovics lernis por iĝi pastro en la aktuala hungara ĉefurbo Pozsony, poste li pristudis filozofion en Nagyszombat, teologion en Vieno. Li pastriĝis en 1815. Baldaŭe li atingis diversajn ekleziajn rangojn kaj postenojn, fine li estis ĉefepiskopo de Eger en 1850. Li ĉeestis en 1847 kaj en la sekva jaro en kunsidoj de la hungara parlamento. Li estis mecenato de lernejoj kaj similaj institutoj.

## Verkaro (elekto) 
* *Dictio qua vener. clero vicarialis districtus Tirnaviensis die 27. martii 1845. Tirnaviae supremum sibi valedicenti respondit.* (1845)
* *Brevis notitia historica archi-episcopatus Agriensi*
* diversaj ekleziaj paroladoj

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Eger
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kalvinana preĝejo (Kisbér)

La **Kalvinana preĝejo,** estas noderna religia konstruaĵo en Hungario, en urbo Kisbér.

## Historio 
la kalvinanoj havis grupon kune kun la najbara vilaĝo Ászár ekde 1792. Ili ekprofitis loĝdomon por la religiaj ceremonioj en 1897. Post 3 jaroj la kalvinanoj konstruis lernejon, kie oni trivis lokon por preĝadi. En 1923 en la korto oni konstruis sonorilostablon. La nun videbla preĝejo konstruiĝis en 1941. En 1989 la preĝejo plene renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola, sed estas integrita laŭ la strato. La fasado konsistas oriente el la turo kaj meze el la navo, kie estas videbla granda fenestrorozo. La konstruaĵo imitas kelkajn preĝejojn en Transilvanio.

## Fontoj 
* hungare 
* hungare

Kisbér
Kisber
István Veres

**VERES István** [vereŝ] estis rumania hungara ĵurnalisto, tradukisto. Li naskiĝis en Uzon la 24-an de julio 1958 kaj mortis la 30-an de decembro 2023. 

## Biografio
István Veres akiris diplomon en 1973 en UBB de Kluĵo pri germana kaj hungara lingvoj. Inter 1973 kaj 1977 li instruis en Halmi, de 1977 li estis redaktoro de Szatmári Hírlap, en 1988–89 li estis raportisto de gazeto *Előre*, de decembro 1989 li estis ĉefredaktoro de gazeto *Szatmári Friss Újság*. 
## Fonto
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
7247 Robertstirling

'*7247 *Robertstirling''''' estas hungara asteroido de la interna asteroida zono, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la skotan inventiston Robert Stirling (1790–1878), kiu elpensis kaj konstruis la unuan praktikan  kun fermita ciklo. Kvankam pluraj aliaj modeloj estis inventita aliloke, tiu ĝenerala klaso de motoro, entenante sian "ŝparmilon" estas nun nomita "Stirling-motoro".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Béla Szele

**SZELE Béla** [sele] estis rumania hungara ĵurnalisto, tradukisto, politikisto. Li naskiĝis en Braŝovo la 4-an de novembro 1878 kaj mortis en la sama urbo la 1-an de septembro 1957.

## Biografio 
Béla Szele pristusis juron kaj fariĝis advokato. Li redaktis la gazeton *Brassómegyei Hírlap* (1898–99). Poste li estis redaktoro, de 1913 ĉefredaktoro de *Brassói Lapok*. Inter 1906 kaj 1914 li redaktis la lokan teatran gazeton. Inter 1922–39 li estis prezidanto de la losekcio de Országos Magyar Párt, de 1926 li estis elektita landkunvena deputito, sed oni ne akceptis tiun oficiale. Li estis plurfoje konsilanto, kaj vicurbestro.

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikistoj
Dolarigo

eta|250ra|Monbileto de 1 dolaro.
La **dolarigo** estas termino kaj la koresponda procezo per kiu lando adoptas eksterlandan valuton (kutime la usona dolaro, kaj de tie la origino de la termino) por ties uzado en ekonomia enlanda komerco. La eksterlanda valuto aŭ monunuo anstataŭas la enlandan valuton en ĉiuj ties funkcioj (por monrezervoj, bankokonto, pagoj ktp).

La dolarigo povas esti ĉu oficiala aŭ eksteroficiala. Ĝi estas eksteroficiala kiam la ekonomiaj agentoj realigas la majoritaton de la internaj operacoj laŭ eksterlanda monunuo kaj en ĝi havas ĉefe bankajn kontojn aŭ deponaĵojn. La dolarigo estas oficiala kiam lando adoptas la eksterlandan monunuon kiel valuto laŭleĝa nura aŭ ĉefa.

## Landoj kun dolarigitaj ekonomioj 
Latinamerikaj landoj dolarigitaj oficiale estas Ekvadoro, Salvadoro kaj Panamo.

## Portempa dolarigo 
## Ekster Ameriko 
Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Usona dolaro
Kategorio:Ekonomio de Latinameriko
Kategorio:Ekonomio de Usono
Kategorio:Internacia ekonomio
Tulkano

eta|Tulcán
**Tulcán** (aŭ en Esperanto Tulkano), (hispana plennomo *San Miguel de Tulcán*) estas la ĉefurbo de la provinco Karĉi. Ĝi troviĝas en Nordaj Andoj de Ekvadoro ĉe la landlimo kun Kolombio, je 00º 44’de latitudo norda kaj 77º 43’de longitudo okcidenta, je alto de 2.980 msm, konstituanta la plej altan provincan ĉefurbon el Ekvadoro, kaj tiele havas andan malvarman klimaton.

Tulcán estas ankaŭ unu de la plej nordaj urboj de la lando, kaj pro tio ĝi estas konata ankaŭ kiel "Centinela norteña" (norda sentinelo). Ĝi estas je 7 km de la kolombia landlimo; nome de la internacia ponto Rumiĉaka, kunhavata de ambaŭ statoj.

Ties populacio estas de 86.498 loĝantoj. La urbo kaj ties kantono formas parton de la urbaro Tulcán-Ipiales kie loĝas 196 630 loĝantoj, kvankam tiuj nombroj povus esti pli altaj ĉar la nombro por la municipo Ipiales korespondas al la censo de 2005 kaj tiu de la kantono Tulcán al la censo de 2010. Laŭ taksoj por 2012 la populacio metropolarea de ambaŭ urboj kunigitaj estas ĉirkaŭ **22 0000** loĝantoj, kaj tiele ĝi estas la metropola areo landlima plej loĝata ĉe la ekvadora flanko kaj la dua plej loĝata de la kolombia flanko (nome la metropola areo de Cúcuta estas la plej loĝata de la kolombia flanko).

Kategorio:Urboj de Ekvadoro
Puerto Baquerizo Moreno

**Puerto Baquerizo Moreno** (Esperante: **Haveno Bakerizo-Moreno**; Esperantige: Pŭerto Bakeriso Moreno) estas la ĉefurbo de la provinco Galapagoj, en Ekvadoro. Estas situanta sudokcidente de la insulo San Cristóbal, nome la plej orienta insulo de la arkipelago.

eta|maldekstra|300ra|Puerto Baquerizo Moreno.
Spite esti la ĉefurbo, la urbo havas nur la du plej altan populacion el la insularo: nome 5,600 loĝantoj, ĉefe fiŝkaptistoj. La ĉefaj ekonomiaj resurcoj estas neindustria fiŝkaptado, turismo, kaj agrikulturo en farmoj. La urbo havas Centron de Interpretado (vizitantejo), sed la turisma infrastrukturo ne estas tiom progresinta kiom ĉe Puerto Ayora.

La urbo ricevas la nomon de la prezidanto Alfredo Baquerizo Moreno (1859-1951).

Kategorio:Geografio de Ekvadoro
Kategorio:Galapagoj
Kategorio:Urboj de Ekvadoro
Universitato Bordozo 1

La **Universitato Bordozo 1 (franclingve Bordeaux I)** estas universitato en la urbo Bordozo, Akvitanio, en Francio.

Ĝi sin dediĉas al la antaŭenigo de scio kaj la edukado de studentoj en scienco, teknologio, kaj aliaj fakoj erudiciaj, kiuj plej bone servos la landon en la 21a jarcento.

## Eksteraj ligiloj 
* 

B
Kategorio:Universitato de Bordeaux
(7249) 1992 SN

**(7249) 1992 SN** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Atsushi Sugie elde la Observatorio Dynic apud Taga en Japanio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Atsushi Sugie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
7248 Älvsjö

'*7248 *Älvsjö'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la *Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets'' (angle por "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj") elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la sveda vilaĝo Älvsjö, nun suda antaŭurbo de Stokholmo. Tie okazis la batalo ĉe Brännkyrka en 1518, en kiu la onta reĝo Gustavo Vasa partoprenis. Pli ol mil homoj tie estis mortigitaj kaj multe da stratoj de Älvsjö ricevis la nomojn de mortigintoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de UESAC
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Kvara koncilio de Melfi

La **Kvara koncilio de Melfi** estas koncilio de la Katolika Eklezio, kunvokita kaj prezidita de papo Paskalo la 2-a en Aŭgusto de 1101.

## Skize pri la kvara koncilio de Melfi 
## Organizaj aspektoj 
La koncilio tagordas kaj pritraktas la religiajn malkongruaĵojn en la teritorio kaj la reordigon de la rilatoj inter la papado kaj la Ĉefoj de Normandoj

La konciliaj kunsidoj okazas en la Kastelo de Melfi, kie kuniĝas la episkopoj kaj elstaruloj de la suditaliaj regionaj.
400px|eta|Vido de la kastelo kie kuniĝis la koncilianoj de la kvara koncilio de Melfi.

Pri la datoj, historiistoj diskutas ĉar necertas la aŭgusta tago de la komenco

## Religiaj aspektoj 
La papo lanĉas la interdikton kontraŭ la urbo Benevento, kies altranguloj partianiĝis kontraŭ la Eklezio.

La papo igas la episkopon de Melfi rekta dependendanto de la Roma Kurio kaj dekretas ke la estontaj episkopoj estos konsekritaj rekte de la papo mem. Antaŭe la diocezo de Melfi dependis de la Ĉefepiskopo de Canosa kaj Bari.

Paskalo la 2-a per buleo rifuzas la senpedendiĝon el abato de Montokasino de la monaĥinejo de "Cingla" tiam estrata de abatino Gemma, filino de Petro grafo de Caiazzo, kaj ĝin remetas sub la jurisdikcio de Montokasino. 

## Politikaj aspektoj 
En la Koncilio partoprenas ankaŭ la tuta Grafaro normana, kiu jam diversmaniere apogis la papiĝon de Paskalo la 2-a eĉ senvalidigante la provon de la roma nobelaro elekti kontraŭpapo la kardinalon de Sankta Rufina.

La papo sintenas fleksebla en la provo kvitigi la konflikton kiu kontraŭstarigas la Apostolan Seĝon al la Bizanca Imperio, kaj sin montras akordiĝanta en la maniero alfronti la rilatojn inter la papo kaj la konciliaj patroj.

## Aliaj koncilioj okazinta en Melfi 
La kvara koncilio de Melfi sekvis aliajn tri analogajn konciliojn kunvokitajn en la sama ĉefurbo de la dukato de Apulio. Kvin malsamaj papoj organizis tien samnombrajn konciliojn en la periodo de 78 jaroj. Jen preciza

### Kronologio de la Papaj Koncilioj en Melfi 
## Noto 
Alia koncilion oni okazigis en Melfi, tiu de 1130; sed ĝi ne estas agnoskita de la Eklezio ĉar kunvokita kaj pezita kaj promulgita de kontraŭpapo Anakleto la 2-a

## Bibliografio 
* John Julius Norwich, *I Normanni nel Sud 1016-1130*, Mursia, Milano 1971 (ed. or. *The Normans in the South 1016-1130*, Longmans, Londra, 1967).

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Unua koncilio de Melfi
* Dua Koncilio de Melfi
* Tria koncilio de Melfi
* Kvina koncilio de Melfi
* Melfi
* Paskalo la 2-a
* Urbano la 2-a
* Aleksandro la 2-a
* Kalisto la 2-a

Kategorio:Ekumenaj Koncilioj
Kategorio:Normandoj
*
Mason-pino

La **Mason-pino** (*Pinus massoniana*; ĉine : 马尾松 ma wej song) estas specio de pino, hejme en larĝa areo de centra kaj suda Ĉinujo, inkluzive de Honkongo kaj Tajvano, kaj norda Vjetnamujo, vegetante je malaltaj al mezaltaj altitudoj, plejofte sub 1 500 m sed malofte al altitudo de 2 000 m .

## Priskribo 
Ĝi estas ĉiamverda arbo atingante altecon de 25-45 m, kun larĝa, rondeta krono de longaj branĉoj. La arboŝelo estas dika, grizec-bruna, kaj skvame tegita je la bazo de la trunko, kaj oranĝ-ruĝa, maldika, pli alte laŭlonge de la trunko. La folioj estas pinglo-similaj, malhele verdaj, faske duope aranĝitaj, longas 12-20 cm kaj larĝas 0,8-1 mm, la persista faskingo longas 1,5-2 cm. La strobiloj estas ovformaj, longas 4-7 cm, estas kaŝtanbrunaj, malfermiĝante kiam mature dum malfrua vintro al larĝo de 4-6 cm. La semoj estas flugilhavaj, longas 4-6 mm kun flugilo de 10-15 mm. Polenado okazas mez-printempe, maturiĝante 18-20 da monatoj poste .

## Ekologio 
En Honkongo, la indiĝena Mason-pino estis eliminita per du invadaj specioj, pin-ligna nematodo (*Bursaphelenchus xylophilus*) el Nordameriko kaj pinglarmanĝanta insekto el Tajvano .

## Uzado 
La specio estas komuna arbo en planteja forstado por anstataŭigi aŭ kompensi la perdon de la natura arbaro en suda Ĉinujo . Ĉina kolofono estas derivita precipe de la terebintino de Mason-pino kaj de Eliot-pino.
La ligno estas uzita ĉefe por produkti krudĉelulozon kaj lignomuelaĵo.
La folioj estas uzitaj por havigi fumoaromon al loka speco de nigra teo, kiel *lapsang-suĉong* de Fuĝjano.

## Bildaro 

Dosiero:Pinus massoniana 1.jpg|Strobilo kaj pinglaro, Ĝjangŝio.
Dosiero:Pinus massoniana 2.jpg|Arbokrono, Ĝjangŝio.
Dosiero:Pinus massoniana LongShen.jpg| Juna Mason-pino apud Gujlin.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Gŭiĝoŭ-altebenaĵaj foliaj kaj miksaj arbaroj
* Subtropikaj ĉiamverdaj arbaroj de Tajvano

## Eksteraj ligiloj 
*  Mason-pino (*IUCN*) - Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj
*  Mason-pino (*eFloras-Flora of China*)
*  Mason-pino (*NCBI*)

Kategorio:Pinacoj
Kategorio:Arboj de Ĉinio
Kategorio:Orientalisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Observatorio Santa Lucia Stroncone

La **Observatorio Santa Lucia Stroncone** estas itala astronomia observatorio situanta en la komunumo Stroncone en Umbrio, ĉirkaŭ 6&nbsp;km sud-sud-oriente de Terno. Ĝi estis kreita en 1987 de iniciato de la amatoraj astronomoj Antonio Vagnozzi kaj aliaj.

Ĝi havas  de 350 metroj kaj ĝia MPC kodo estas **598**. Ĝi estas ekipita per Ritchey-Chrétien-teleskopo de 500&nbsp;mm de diametro , kaj per aliaj malpli grandaj teleskopoj.

Laŭ Minor Planet Center, 53 asteroidoj estis elde tie malkovritaj inter 1993 kaj 1999.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Observatorio Santa Lucia Stroncone

## Eksteraj ligiloj 
*  Comune di Stroncone, la Osservatorio 
*  Oficiala retpaĝaro de la observatorio

Stroncone,Santa Lucia
7251 Kuwabara

'*7251 *Kuwabara'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio, Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana amatora astronomo *Syoji Kuwabara'', emeritiga lerneja instruisto, intendento pri edukado en Himeĵi (1981 al 1993) kaj direktoro de la Scienca Muzeo de tiu urbo (1993 al 1996). Li estis entuziasma observanto de kaŝadoj kaj li studas la lokalajn nomojn de steloj kaj stelaroj kaj la legendojn pri tiuj-ĉi.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
7254 Kuratani

'*7254 *Kuratani'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio, Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana astronomo *Hiroshi Kuratani'', edukisto en la Observatorio de Tojama. De 1956, li ludis gravan rolon por la establo de la Scienca Muzeo de Tojama, kiu malfermiĝis en 1979 kaj de kiu li emeritiĝis en 1998. En la 1960-aj jaroj li estis pioniro en plibonigitaj teknikoj de observo, kiel ekzemple la apliko de televidilo kaj la malvolvo de fotiloj kun malvarmigitaj sensivaj emulsioj. Li malvolvis novan generacion de kosma simulilo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Mária Váradi

**VÁRADI Mária** [va:radi] estis rumania hungara ĵurnalistino. Ŝi naskiĝis en Oradea la 20-an de decembro 1923 kaj mortis en Zărnești la 2-an de novembro 2002. 

## Biografio
Mária Váradi pristudis psikologion kaj pararele ŝi finis ankaŭ la trijaran Socisciencan Ĉeflernejon. De 1946 ŝi estis ĵurnalistino de *Igazság* de Kluĵo, poste de ĵurnalo *Romániai Magyar Szó*, de la hungara elsendo de la radio de Bukareŝto kaj kunlaborantino de la *Fáklya* de Oradea. En 1953 pro politikaj kialoj oni eligis ŝin el presaro. En 1963–64 ŝi laboris en Bukareŝto kiel literatura libeprofesiulino. De 1966 ĝis 1987 ŝi estis kunlaborantino de *Brassói Lapok*. Ŝi publikis siajn eseojn, raportaĵojn, intervjuojn en 1990–91 en *Valóság* (Buk.), de 1991 en *Erdélyi Napló*.  Ŝi publikis ankaŭ en rumanlingvaj kaj germanlingvaj gazetoj de Rumanio.

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
7252 Kakegawa

'*7252 *Kakegawa'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takeŝi Urata elde la
Observatorio de Nihondaira en Ŝimizu (kvartalo de Ŝizuoka).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Kakegaŭa (japane : 掛川市, *Kakegawa-shi'') en gubernio Ŝizuoka, fama pro kastelo el ligno tie rekonstruita en 1993 laŭ malnovaj metodoj de ĉarpentado. Estas ankaŭ produktloko de konata verda teo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Kristaldetektilo

eta|Kristaldetektilo
**Kristaldetektilo** estas aparateto kiu funkciis kiel detektdiodo en la komencperiodo de la radiofonio.

La detektilo konsistas el peco da galeno kaj aplikaĵo por, per akra pinto de ŝtaldrateto, premi sur loko de la kristalo. Se oni trovis la ĝustan lokon tiam la detektilo montras rektifan efekton kaj povas funkcii kiel diodo.

Kristaldetektiloj dum jaroj estis uzataj en kristalriceviloj, cetere sen ke iu komprenis kiel ĝi funkciis.


Kategorio:Komunikado
Komora insularo

La **komora insularo** (aŭ malpli kutime *komora arkipelago*) estas insularo en la Hinda Oceano oriente de Afriko kaj nordokcidente de la en komparo signife pli granda insulego Madagaskaro. La komora insularo konsistas el kvar pli grandaj insuloj: tri el ili apartenas al la ŝtato Komoroj (*Unio de Komoroj*): **Granda Komoro**, **Anjuano** kaj **Mohéli**. La kvara pli granda insulo, **Majoto**, apartenas al Francio. Aldoniĝas pluraj kompare multe pli malgrandaj insuletoj - en la skiza mapo dekstre ili bildigeblas nur kiel punktetoj.

[300px|eta|maldekstra|Situo de la komora insularo en la [Hinda Oceano]]
Biogeografie la insuloj situas en la afrotropika ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF) kaj konstituas unu solan ekoregionon, nomitan la "komoraj arbaroj".
Ferenc Irinyi Kiss

**IRINYI KISS Ferenc** [irinji kiŝ] estas rumania hungara poeto, ĵurnalisto. Li naskiĝis en Irina la 4-an de marto 1947. 

## Biografio
Ferenc Irinyi Kiss akiris diplomon pri hungara lingvo kaj literaturo en UBB de Kluĵo (1971). Li instruas en Satmaro, komence li estis interna kunlaboranto de *Brassói Lapok* (1971-73), poste de la gazeto *Szatmári Hírlap*. En la 70-aj jaroj li gvidis la Literaturan Rondon de de Satmaro. 

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Péter Mag

**MAG Péter** estas rumania hungara publicisto, redaktoro, dramaturgiisto. Li naskiĝis en Checea la 29-an de oktobro 1931 kaj mortis en Bukareŝto la 18-an de decembro 2012. 
## Biografio
Mag Péter akiris diplomon pri hungara lingvo kaj literaturo en Universitato Bolyai de Kluĵo (1953-55), poste pri historio-filozofio en UBB de Kluĵo (1963), pli poste la fakultaton de ĵurnalisto de Bukareŝto (1982). Dume li estis ĵurnalisto de *Romániai Magyar Szó*, resp. de *Előre* (1949-55), *Falvak Dolgozó Népe* (1955-58), redaktoro de *Tanügyi Újság* (1958-63), poste instruisto en Temeŝvaro (1963-67), dramaturgiisto de Ŝtata Hungara Teatro de Temeŝvaro (1967-70). Li laboris ankaŭ ĉe la *Brassói Lapok* (1970-72), ĉe la Rumana Televido (1972-85), pli poste li estis ĉefkunlaboranto de Rumana Radio, de 1990 gvidanto de la nacieca ĉefsekcio. Post sia pensiuliĝo (1991) li publikis en *Valóság*, resp. *Változó Valóság*. 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 
*In memoriam

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Mutsamudu

**Mutsamudu** estas urbo de proksimume 23 600 loĝantoj de la ŝtato Komoroj, parto de la komora insularo, kaj estas la dua plej granda loĝloko de la ŝtato. La urbo situas en la nordo de la insulo Anjuano, kaj estas la insula ĉefurbo. Mutsumado fondiĝis en 1482. Inter la urbaj vidindaĵoj estas la citadelo, la historia urbocentro kun malvastaj stratetoj, kaj modernigita marhaveno.

La urba klimato estas tropika kaj oceane influata. La plej altaj temperaturoj estas inter  kaj . Pro la situo en la suda duonglobo la plej varmaj monatoj estas decembro ĝis aprilo.

## Konataj urbanoj 
*Ahmed Abdou (naskiĝis en 1936), ĉefministro de la Komoroj

Kategorio:Urboj de la Komoroj
Kategorio:Marhavenoj
Fomboni

**Fomboni** estas urbo de proksimume 16 000 loĝantoj de la ŝtato Komoroj, parto de la komora insularo, kaj estas la tria plej granda loĝloko de la ŝtato. La urbo situas en la nordo de la insulo Mohéli, kaj estas la insula ĉefurbo.

Fomboni precipe konsistas el simplaj, unuetaĝaj domoj, kiuj viciĝas ĉirkaŭ ĉefa strato. En la urbo ekzistas la sola flughaveno de la insulo, malgranda haveno kun simpla ŝipfarejo ĉe la plaĝo, poŝtejo, banko, tegmente kovrita bazaro en stilo de moskeo, ŝtata elementa lernejo, hotelo, apoteko, benzinejo, filio de la organizaĵo Alliance Française pri disvastigo de la franca lingvo, futbalejo kaj pluraj malgrandaj vendejoj kaj gastejoj.

La urba klimato estas tropika kaj oceane influata. La plej altaj temperaturoj estas inter  kaj . Pro la situo en la suda duonglobo la plej varmaj monatoj estas decembro ĝis aprilo.

Kategorio:Urboj de la Komoroj
Giubiasco (komunumaro)

La **komunumaro Giubiasco ** estas administra unuo de Kantono Tiĉino kaj parto de la distrikto Belinzono. Ĝi havis 16903 loĝantojn la 31-an de decembro 2011. Ĝia ĉefloko estas Giubiasco.

## Geografio 
La komunumaro Giubiasco situas sude de la kantonĉefurbo Belinzono. Ĝian nordokcidentan limon formas la rivero Tiĉino, ĝian orientan parton formas la valo de la rivero Morobbia, kiu alfluas al Tiĉino, dum ĝia suda parto estas senakvigita de la rivereto Vedeggio al la Lago de Lugano.

## Trafiko 
En la komunumaro Giubiasco situas la montpasejo Monte Ceneri, kiu disigas la sudan kantonparton kun la urbo Lugano de la norda kantonparto kun la valo de Leventina, Belinzono, Magadina-ebenaĵo kaj Locarno. Tra la pasejo kondukas la fervojlinio de Belinzono al Lugano, la svisa aŭtovojo A2 kaj la kantona ĉefvojo n-ro 2. Estas nuntempe konstruata fervoja tunelo sub Monte Ceneri kiel sekvo de la Gotardo-bazotunelo.

## Komunumoj de la komunumaro Giubiasco 
La komunumaro Giubiasco konsistas (stato en 2013) el 7 komunumoj, el kiuj Giubiasco estas la plej granda. Jen la listo:

## Eksteraj ligiloj 

!
Komora Esperanto-Asocio

[eta|dekstra|250px|La situo de la ŝtato [Komoroj oriente de Afriko.]]
**Komora Esperanto-Asocio** estas la landa Esperanto-asocio en la ŝtato Komoroj oriente de Afriko. La asocio fondiĝis en julio 2006 kaj havas sian sidejon en la ĉefurbo Morono.

## Eksteraj ligiloj 
* bazaj informoj pri la asocio en la retejo de UEA
* raporto de Komora Esperanto-Asocio pri la periodo 2006 kaj 2007


Kategorio:Afrikaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Komoroj
7253 Nara

'*7253 *Nara''''' estas asteroido de la asteroida zono. Malkovris ĝin la japana astronomo Fumiaki Uto elde sia propra observatorio en Kaŝihara (gubernio Nara), la .

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Nara kaj al la samnoma gubernio. Tie troviĝis la plej antikva ĉefurbo de Japanio, kaj la unua japana observatorio tie estis konstruita en 675. Nara havis ĉefan pozicion en politiko, ekonomio kaj kulturo de la dua duono de la 6-a jarcento ĝis la fino de la 8-a jarcento.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Fumiaki Uto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Giubiasco

**Giubiasco** estas komunumo de la komunumaro Giubiasco kaj la distrikto Belinzono en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 8364 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Giubiasco situas en la ebenaĵo de Magadino ĉe la suda flanko de la montpasejo Monte Ceneri, sudokcidente de la kantonĉefurbo Belinzono. La komunumo, kiu apartenas al la aglomeraĵo de Belinzono, konsistas el la kernvilaĝo Giubiasco kaj la vilaĝoj Palasio, Pedvilla, Lôro, Motti kaj Sasso Piatto.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,23 km², de kiuj 19,3% estas kovritaj de arbaro, 38,5% servas por agrikulturo kaj 40,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Giubiasco limas en nordo al Monte Carasso, en nordoriento al Belinzono, en oriento al Pianezzo, en sudo al Camorino, en sudokcidento al Sant'Antonino, en okcidento al Gudo, kaj en nordokcidento al Sementina.

## Trafiko 
Tra Giubiasco pasas la kantona ĉefvojo n-ro 2, kiu kondukas de Belinzono tra la montopasejo Monte Ceneri al Lugano, kaj la svisa aŭtovojo A2, kies plej proksima alveturejo Belinzono-Sudo situas 1 kilometron sude de la komunumo sur la teritorio de la komunumo Sant'Antonino. La stacidomo de Giubiasco situas ĉe la trajnlinio de Lucerno trans Gotardo al Chiasso. En Giubiasco de ĝi disbranĉiĝas la trajnlinio al Locarno. Krome en Giubiasco cirkulas diversaj buslinioj de la loka busreto de Belinzono.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Giubiasco datiĝas el la jaro 1186 kiel *Cibiascum*, kiam la imperiestro Barbarossa koncedis en Giubiasco la liberecrajtojn por la regiono de Locarno. Proksime de la stacidomo estis trovita vasta tombejaro kun 565 tomboj de la 11-a jarcento antaŭ Kristo ĝis la frua mezepoko. Dum mezepoko Giubiasco apartenis al la Grafejo Belinzono. Post la Batalo de Arbedo en la jaro 1422 ĝi estis submetita al la suvereneco de la dukoj de Milano, ĝis en la jaro 1499 ĝi estis konkerita de la Svisa Ĵurkomunumo kaj submetita al la Voktejo Belinzono. Post la kreo de Kantono Tiĉino en la jaro 1803 ĝi fariĝis ĉefloko de la komunumaro Giubiasco en la Distrikto Belinzono.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumaro Giubiasco
* Giubiasco (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Giubiasco

## Bildoj 

Dosiero:2011-03-27-Tichino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 021.JPG|Fervojdisbranĉiĝo de la linioj de Belinzono al Lugano kaj de Belinzono al Locarno.
Dosiero:2011-03-27-Tichino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 019.JPG|La stacidomo de Giubiasco, fotita el veturanta eksprestrajno
Dosiero:2011-03-27-Tichino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 022.JPG|Agrikultura kaj industria zono en la Magadino-ebenaĵo en Giubiasco
Angola Esperanto-Asocio

[eta|dekstra|250px|La situo de la ŝtato [Angolo en Afriko.]]
**Angola Esperanto-Asocio** eble estas la landa Esperanto-asocio en la ŝtato Angolo de Afriko. La asocio eble havas sian sidejon en la ĉefurbo Luando. Kunordiganto laŭ la retejo de UEA laŭ la stato januaro 2025 estu *Ferdinand Kinkani*, kvankam tiu laŭ la bulteno *Esperanto en Afriko* jam mortis en marto 2017, kaj jam antaŭe ekde septembro 2010 ne plu vivis en Angolo, sed en Francio.

Efektive la interrete kontroleblaj fontoj pri ekzisto de la asocio en  estas malsufiĉaj. Tio ne estas pruvo ke la asocio ne ekzistus aktuale, sed ĉiukaze ĝia aktuala ekzisto estas **neniel konfirmita**.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* bazaj informoj pri la asocio en la retejo de UEA ()

## Historiaj spuroj 
* raporteto de Renato Corsetti pri la agado de Angola EA el oktobro 2007
* en junio 2012 la adreso ankoraŭ estis kopiita al plia adresareto de la retejo espero.com.cn


Kategorio:Afrikaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Angolo