open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Centrum (Szczecin)

**Centrum** estas centra setlejo de la urbo Szczecin en Pollando. Ĝi estas parto de la urba parto Śródmieście. Laŭ nombro de la loĝantoj ĝi okupas la 5-an lokon en la urbo kaj la 3-an lokon en la kvartalo; la 26-an de aprilo 2015 ĝi havis 18 855 loĝantojn.

Ĝi najbaras al la urba setlejoj Śródmieście-Północ (norde), Drzetowo-Grabowo (nord-oriente), Stare Miasto (oriente), Nowe Miasto (sude) kaj Śródmieście-Zachód (sud-okcidente). Karakteriza por la centrum estas rektaj avenuoj eliras de Placo de Grunwald kvazaŭ stelo. La centrum de Szczecin havas ĉefe konstruaĵoj en la eklektika stilo, konstruitaj en fino de la 19-a jarcento. Krome, en centrum post la Dua Mondmilito estis konstruitaj la slabokonstruaĵoj (ĉefe en orienta parto).

## Konstruaĵoj 
Karakterizaj konstruaĵoj en Centrum estas oficeja komplekso ZUS kaj PAZIM kun hotelo Radisson SAS kaj la komerca kaj entretenimienta centro "Galaxy".

Ĉefaj objektoj:
* Pazim
* Palaco de la pomeraniaj regionkonsilioj
* Konstruaĵo de la poŝtdirektorejo
* Preĝejo de sankta Johano la Baptisto en Szczecin * Infana Hospitalo
* Placo de generalo Anders - eksa milita tombejo
* Preĝejo de la sankta koro de Jesuo
* Garnizona preĝejo de sankta Vojteho
* Havena Pordego
* monumento de Bartolomeo Colleoni

## Bildoj 

Dosiero:0907 Plac Grunwaldzki Szczecin SZN.jpg|Placo de Grunwald
Dosiero:0907 Plac Lotników Szczecin SZN.jpg|Placo de Aviadoj
Dosiero:Aleja Wyzwolenia w Szczecinie, 2015.JPG|Avenuo de Liberigo
Dosiero:2009-05-30-polska-by-RalfR-70.jpg|Oficeja komplekso PAZIM en ZUS.
Dosiero:Ulica_Mazurska,_Szczecin_(3).JPG|Strato Mazurska
Dosiero:Ulica Śląska, Szczecin.JPG|Strato Śląska
Dosiero:Jagiellońska Street in Szczecin (9).JPG|Strato Jagiellońska
Dosiero:Ulica Boh. Getta Warszawskiego, Szczecin (1).JPG|Strato Boh. Getta Warszawskiego
Dosiero:Plac Grunwaldzki, Szczecin (1).JPG|Angulo de placo de Grunwald en de strato Rayski
Dosiero:Plac Grunwaldzki, Szczecin (2).JPG|Angulo de placo de Grunwald en de strato Śląska

## Vidu ankaŭ 
* Szczecin
* Śródmieście
* Strato de Rayski

## Referencoj 
Kategorio:Centrum (Szczecin)
Kategorio:Urbaj setlejoj de Szczecin
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1990
Izidor Baumgarten

**Izidor Baumgarten,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baumgarten Izidor** estis hungara juristo, advokato, juĝisto, prokuroro. Li estis onklo de Nándor Baumgarten.

Izidor Baumgarten http://mek.oszk.hu/04000/04093/html/0103.html naskiĝis la  1850 en Buda. Li mortis la  1914 en Budapeŝto.

## Biografio 
Izidor Baumgarten devenis el juda familio. Li frekventis piaristan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Universitato de Pest en 1876, sed li lernis ankaŭ eksterlande. Li studvojaĝis 3 jarojn kaj en 1882 li akiris advokatan diplomon kaj li laboris kiel advokato. En 1885 li estis nomumita privata profesoro (la titolon li perdis en 1891), en la sekva jaro subprokuroro. Inter 1891 kaj 1896 li estis juĝisto en Budapeŝto, poste 2 jarojn prokuroro. En 1898 li ricevis postenon en la ministerio pri justico, kie li ricevis gravajn jurajn taskojn. Li malsukcese kandidatis instrui en la universitato, sed li havis altajn postenojn inter la prokuroroj. En 1914 li pensiuliĝis kaj li ricevis premion. Liaj signifaj kontribuoj helpis la hungaran juron. 

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A kísérlet tana* (1884, ankaŭ ); kun akademia premio
* *A vádhatározatról* (1895)
* *A törvényhozás művészetéről* (1905)
* *Büntetőjogi tanulmányok* (1907) – kolektita studaro en 3 volumoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero B, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Kategorio:Hungaraj prokuroroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Volta-niĝera lingvaro

La **volta-niĝera lingvaro**, **voltae niĝera lingvaro** aŭ **okcidentbenuekonga lingvaro** estas unu el pluraj branĉoj de la niĝerkonga lingvaro, kaj havas proksimume 50 milionojn da parolantoj. Inter ili estas la plej gravaj lingvoj de suda Niĝerio, Benino, Togolando kaj sudokcidenta Ganao: la joruba, igba, edoa, fonua kaj evea. 

Tiuj lingvoj ofte kategoriiĝis en la kvaa lingvaro aŭ la benuekonga lingvaro, sed la lingvistoj Kay Williamson kaj Roger Blench (2000) disigis ilin de ambaŭ. La limoj inter la variaj branĉoj de la volta-niĝera lingvaro sufiĉe malprecizas, kio indikas ke pli temas pri diversiĝo de dialektaro ol pri klara, ekzakte apartigita, lingvofamilio.
Friedrich Mosengeil

**Carl Friedrich August MOSENGEIL** (naskiĝinta la 26-an de marto 1773 en Schönau (Wutha-Farnroda), mortinta la 2-an de junio 1839 en Meiningen) estis germana pastoro kaj stenografisto.

## Vivo 
La ununura filo de protestanta pastoro studis teologion en Jena kaj instruistis poste kelkan tempon ĉe la de Heinrich Cotta proksime de Schwallungen-Zillbach fondita forstista lernejo. Poste li sekvis la volon de la patro kaj iĝis ties vikario en Frauenbreitungen apud Bad Salzungen.

En 1805 dukino Louise Eleonore, vidvino de la en 1803 mortinta duko Georgo la 1-a (Saksio-Meiningen), venigis Mosengeil kiel edukiston por sia unusola filo, la princo Bernhard Erich Freund. Paralele li nomumitis Konsistoria asesoro. Mosengeil tre zorgema plenumis sian novan rolon kaj akompanis la tronheredanton eĉ ĉe la universitatojn de Jena kaj Heidelberg kaj dum vojaĝoj en Svislandon, Italujon, Franclandon kaj Nederlandon. Jam en 1816 li nomumitis Konsistoria konsilisto kaj iĝis, post la entronigo de Bernhard (1821), vera registarmembro. Tion li daŭre estis, ankaŭ post la transloĝigo de la konsistorio al Hildburghausen.

Mosengeil respektatis fare de la kuncivitanoj kaj aparte de la juna princo Bernhard, kiu ankaŭ staris ĉe lia mortolito.

## Kiel verkisto 
Mosengeil ankaŭ verkadis kaj sukcesis veki ĉe la legantaro senton je beleco en tre lerta skribostilo. Krom elementoj religiaj li enplektis ofte pejzaĝajn kaj idiliajn priskribojn. Li ankaŭ eldonis ĉiujn verkojn de Ernst Wagner.
Danke al en 1819 jam en tria eldono en Jena aperinta libreto Mosengeil ankaŭ iĝis grava reformisto de stenografio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Mosengeil-kalendaro 2003, kun bildoj
* Stenografilernolibro de Mosengeil
*„Mosengeil, Friedrich“ fare de Karl Schaubach, ĉe: Allgemeine Deutsche Biographie, Band 22 (1885), p. 368,(tie ĉi interrete)

Kategorio:Pastoroj
Kategorio:Germanaj stenografistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Meiningen
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Aŭgsburga Alta Pacofesto

La **Aŭgsburga Alta Pacofesto** ekde la jaro 1650 festiĝas ĉiujare la 8-an de aŭgusto en la germania urbo Aŭgsburgo. Origine la lokaj protestantoj per ĝi festis la per la Vestfalia Paco komencitan finon de la antaŭa epoko de subpremo dum la Tridekjara Milito. Nun la evento estas leĝa festotago limigata al la urba teritorio, kiu kaŭzas ke en la urbanoj havas pli multajn leĝajn festotagojn ol ĉiuj aliaj loĝantoj de Germanio.

## Historio 
Kadre de la reformacio la plimulto de urbanoj konvertiĝis al la luterana *Confessio Augustana*, proklamita en la imperia kunveno de Aŭgsburgo en 1530. La libera imperia urbo en 1636 aliĝis al la Ŝmalkalda Ligo. Ties malvenko en la "milito de Ŝmalkaldo" tamen malfortigis la luteranan plimulton en la urbo, tiel ke la urbo en 1548 proklamis sin la unua "pareca imperia urbo": la urba parlamento kaj ĉiuj gravaj institucio konsistis el sama nombro da luteranaj kiom da katolikaj membroj. Ene de la Sankta Romia Imperio eblis fortigi tiun statuson per la Paco de Aŭgsburgo en 1555. Tiu konfesia ekvilibro tamen ŝanceliĝis post la eksplodo de la Tridekjara Milito en 1618, kaj la 8-an de aŭgusto 1629 laŭ dekreto de la tiutempa imperiestro Ferdinando la 2-a de marto 1629, komence ne aplikita en la urbo, komenciĝis subpremo kaj persekuto de la urbaj luteranoj, kaj malpermesiĝis apliko de la luterana kredo.

eta|dekstra|220ra|"paca manĝo" ĉe multaj longegaj tabloj en la antaŭurbodoma placo
En 1632 la urbo konkeriĝis fare de la luterana sveda armeo. En 1648 per la Vestfalia Paco restariĝis kaj konfirmiĝis la konfesia pareco interkonsentita en 1555. Du jarojn poste la urbaj protestantoj okaze de la tago de la komenciĝo de la subpremo en 1629 ekcelebris ĉiujaran "pacofeston". Ekde la jaro 1950 la evento estas leĝa festotago, kaj estas la tutmonde sola ŝtate protektata urba festotago.

[eta|maldekstra|300ra|porinfana pacofesto en la loka [botanika ĝardeno]]

## La festo nuntempe 
Tradiciaj festaj celebraĵoj estas la "paca manĝo" ĉe multaj longegaj tabloj en la antaŭurbodoma placo, festoj de la lokaj ekleziaj komunumoj, kaj granda porinfana festo en la zoologia kaj botanika ĝardenoj. En 1985 ankaŭ la 70-a Universala Kongreso de Esperanto estis parto de la festa programo, sed ankaŭ en aliaj jaroj la lokaj esperantistoj tre verve partoprenas en la festaj eventoj. Ekde la sama jaro 1985 la urbo Aŭgsburgo ĉiun trian jarojn atribuas la "aŭgsburgan pacopremion", kies laŭreatoj publike anonciĝas la 8-an de aŭgusto.

## Eksteraj ligiloj 
* la festo en la urba vikipedio  ()

Kategorio:Aŭgsburgo
Kategorio:1555
Kategorio:Reformacio
Kategorio:Sankta Romia Imperio
Kategorio:Festoj en Germanio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1985
Drzetowo-Grabowo

**Drzetowo-Grabowo** () - estas parto de la urbo Szczecin en Pollando. Ĝi estas ekde la 28-a de novembro 1990 urba setlejo de Szczecin. Drzetowo-Grabowo estas lokita en la kvartalo Śródmieście. Laŭ nombro de la loĝantoj ĝi okupas la 8an lokon en la urbo kaj la 4-an lokon en la kvartalo; la 26-an de aprilo 2015 ĝi havis 16 340 loĝantojn.

Ĝi najbaras al la urbaj setlejoj Żelechowa kaj Golęcino-Gocław (norde), Dąbie (oriente), Międzyodrze-Wyspa Pucka kaj Stare Miasto (sude), Centrum (sud-okcidente) kaj Niebuszewo-Bolinko kaj Niebuszewo (okcidente).

La teritorio de la setlejo konsistas el la teritorioj de eksaj vilaĝoj Drzetowo kaj Grabowo. Drzetowo kaj Grabowo apartenis al Szczecin ekde la 19-a jarcento.

## Karakterizaj objektoj 
* eksa Nova Ŝipkonstruejo
* Ŝipkonstruejo "Gryfia"

## Bildoj 

Dosiero:0907 Szczecin Drzetowo SZN.jpg|Drzetowo - strato de Drucki-Lubecki
Dosiero:0907 Szczecin Grabowo SZN 1.jpg|Grabowo - strato de Emilia Plater
Dosiero:Ulica Firlika, biurowiec postoczniowy, Szczecin.JPG|Strato Firlika, eksaj oficejoj de Ŝipkonstruejo de Adolf Warski en Szczecin
Dosiero:Szarotki Street in Szczecin.JPG|Strato Szarotki
Dosiero:Jana z Kolna Street in Szczecin.JPG|Konstruaĵoj de Drzetowo-Grabowo lokitaj apud rivero Odra
Dosiero:Gryfia_Shipyard_-_dock_No_5.jpg|Ŝipkonstruejo "Gryfia"
Dosiero:Babrzekolaz1.JPG|Eksa "Nova Ŝipkonstruejo"

## Vidu ankaŭ 
* Szczecin
* Śródmieście

## Referencoj 
Kategorio:Administra divido de Szczecin
Atlantik-konga lingvaro

La **atlantika-niĝera lingvaro** aŭ **atlantika niĝera lingvaro** estas branĉaro de la niĝerkonga lingvaro parolata precipe en okcidenta Afriko. Grava parto estas la volta-niĝera lingvaro aŭ *voltae niĝera lingvaro*, kiu havas proksimume 50 milionojn da parolantoj, kaj inkluzivas la plej gravajn lingvojn de suda Niĝerio, Benino, Togolando kaj sudokcidenta Ganao: la joruba, igba, edoa, fonua kaj evea.
Bjurfors

**Bjurforso, komunumo de Norbergo** ( //) estas vilaĝo en Norbergo komunumo. La vilaĝo estas proksime de Avesto komunumo (svede: Avesta kommun) kaj centra Avesto. La vilaĝo havis gravan prafabrikon kaj lernejon priforstan.

Tra la vilaĝo fluas rivereto. Ĝia nomo estas Salomon (svede: Salomonsån //).

eta|Domego de Bjurforso
eta|Ruinoj el la prafabriko de Bjurforso

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.scb.se/

Kategorio:Geografio de Svedio
Diotima

**Diotima** povas esti :
* **Diotima** de Mantineo : greka sacerdotino, rolulino en La Bankedo de Platono,
*  **Diotima** aŭ **Deotyma** : plumnomo de la pola verkistino Jadwiga Łuszczewska (1834 – 1908)
* **423 Diotima** : asteroido
Károly Csemegi

**Károly Csemegi** [kAroj ĉemegi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csemegi Károly** estis hungara juristo, parlamentano, subministro, oficiro. Lia origina nomo estis *Nasch Károly*.
eta|Memortabulo pri Károly Csemegi
eta|Ĉefverko de Károly Csemegi
Károly Csemegi http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/c/c03103.htm naskiĝis la  1826 en Csongrád (urbo). Li mortis la  1899 en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Csemegi devenis el juda familio. Li akiris juran diplomon en Universitato de Pest, poste advokatan diplomon en 1846. Post siaj studoj li estis subnotario, krome en 1847 li ĉeestis en la parlamentaj kunsidoj. Liaj poemoj aperis ekzemple en Pesti Hírlap. Li partoprenis en Hungara revolucio de 1848 en rango majoro, post la falo li estis arestita, poste devigsoldato. En 1854 li edziĝis, baldaŭe li havis filon. Inter 1867 kaj 1879 li laboris en ministerio pri justico, inter 1872 kaj 1878 li estis parlamenta deputito. Li estis nomumita reĝa sekreta konsilisto, krome li ricevis premion. En 1893 li pensiuliĝis.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A jogvesztés elmélete és az államjog* (1862)
* *1878: V. tc.* - ĉefverko kreita dum 5 jaroj, la unua hungara puna juro, aperis ankaŭ  „Code Pénal Hongrois des Crimes et les Delits” en 1885
* *1879: XL. tc. a kihágásokról*
* *Tervezetek a bűnvádi eljárásról* (1882 kaj 1885)
* *Az egyházi holtkéz* (1897)
* *Csemegi Károly művei I-II.* (1904) - kolektitaj verkoj

## Memorigiloj 
* memortabulo kaj strato en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj C, CS, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Erfordia Latina

eta|Tie ĉi ankaŭ la latinlingva elsendo *Erfordia Latina* faratis
**Erfordia Latina** (laŭvorte: *Latina Erfurto*) estis la titolo de dulingvaj elsendoj de Radio F.R.E.I. el Erfurto, nome en la germana kaj en la latina: la pli granda parto estis en la lingvo de la antikvaj Romianoj. Intenco estis ne nur prezenti la buntecon de la tradiciriĉa ĉefurbo de Turingio kaj la latinlingvan kulturon, sed ankaŭ propagandi la uzon de la latina lingvo kiel viva lingvo.

## Historio kaj elsendohoroj 
Komenco de la elsendoj estis en julio 2015. En ĉiu dua merkredo eblis aŭskulti latinaĵojn inter la horo 16.00-16.15 laŭ mezeŭropa (somera) tempo. Eblis ankaŭ per podkasto reaŭdi ĉion kaj eĉ elŝuti la tekstojn de sur la retpaĝaro radistacia. Inter julio 2015 kaj januaro 2019 la elsendoj estis eĉ ĉiusemajnaj. Ekde oktobro 2019 la latinlingva elsendo estis enkorpigita en la Esperanta-elsendo Turingio Internacia plenigante ties lastan kvaronan horon.

## Enhavo 
Jen la rubrikoj kiuj en la kuro de unu monato alterne aperu:
* *Nova*: Novaĵoj el la regiono erfurta
* *Angulus librorum*: prezento de latinlingva literaturo el 2 jarmiloj
* *Thuringiensia*: sciindaĵoj pri Turingio (ekz. geografio, historio, kutimoj kaj moroj, personuloj, arkitekturo)
* *Colloquia Latina*: koncerne diversajn temojn pliriĉiĝu la propra vorttrezoro latina
* *Angulus Graecus*: etinformoj en la malnovgreka lingvo

## Vastigo 
La elsendo tute ne estis nur retradie kaptebla sed ankaŭ per anteno sur ultrakurtaj ondoj. Tiel la produkto ne nur estis io por la relative eta celgrupo de jam entuziasmiĝintaj latinistoj sed flanke ankaŭ propagandilo por la viva kaj moderna uzo de la latina lingvo.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Recenzo en speciala radiaŭskultantfakgazeto, julio 2016

Kategorio:Radioelsendoj
Kategorio:Latina lingvo
Kategorio:Amaskomunikiloj en Erfurto
Kategorio:Aperis en 2015
Kategorio:Malaperis en 2021
Miklós Degré

**Miklós Degré** [miklOŝ degrE], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Degré Miklós** estis hungara juristo, juĝisto. Lia patro estis Alajos Degré.
[eta|Miklós Degré en [1897]]
Miklós Degré http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1867 en Vác. Li mortis la  1945 en Budapeŝto.

## Biografio 
Miklós Degré frekventis piaristan gimnazion en Budapeŝto, poste li akiris juran diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1889. Post siaj studoj li laboris en la ministerio aŭ en juĝejo. En 1897 li estis distrikta juĝisto en Békés (urbo), en 1906 li estis gvidanto de distrikta juĝejo en Zalaegerszeg, en 1911 en Győr, en 1914 en Budapeŝto, kie li ricevis pli altajn postenojn. Ekde 1927 li apartenis al la supera ĉambro. En 1937 li pensiuliĝis. Lia filo same estis juristo.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Főtárgyalás az esküdtbíróság előtt* (1912)
* *Háborús büntetőjog* (1918)
* *Anyagi és alaki büntetőjog* (1917, 1927)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nektaro (manĝo)

[250px|eta|Diversaj nektaroj ĉe [ĉiovendejo.]]
**Nektaro** estas trinkaĵo simila al suko kiu enhavas parton de la fibro de la frukto fajne kribrita, al kiu oni aldonis ian kvanton de trinkebla akvo, sukerojn (aŭ dolĉigaĵojn kaze de la dietaĵoj), citratacidon kaj diversajn ingrediencojn kaj aldonaĵojn.

## Karakteroj 
La nektaroj estas baze sukoj solvitaj (aŭ malpezitaj) pere de akvo. Ili kutime devenas el diversaj fruktoj kaj la enhavo solvita en akvo dependas el la karakteroj de la pulpo. La produkton estas dekomence pasata tra seninfektigo, tra pasteŭrizado, kontrolo de la pH (ĝenerale sub 4.5) kaj de sukeroj. Por la final enujigo de la nektaro oni povas uzi ujojn ĉu el vitro aŭ el plasto, sed lastatempe plej uzatas Tetra Brik. La enujigo devas esti farata varme je temperaturo ne pli malalta ol 85 gradoj, kaj poste oni sigelas la ujon tuje.

## Vidu ankaŭ 
* Suko

Kategorio:Fruktoj
Kategorio:Sukoj
Patrasa golfo

La **Patrasa golfo**, aŭ **golfo de Patraso** () estas profunda golfo de la Ionia maro.

## Geografio 
La golfo situas en Grekio, inter la nord-okcidenta bordo de la duoninsulo Peloponezo kaj la suda bordo de Etolio-Akarnanio.

Oriente la golfo estas ligita per mallarĝa markolo kun la golfo de Korinto nemalproksime de la ponto Rio-Antirio. Okcidente la golfon limas linio inter la insulo  kaj vilaĝo .

La golfo longas je  kaj larĝas je , areo de la akva spaco estas ĉirkaŭ . Ĉe la sud-orienta bordo de la golfo situas granda urbo kaj haveno Patraso, ĉe la norda bordo estas urbo kaj haveno Misolongi.

La golfo tutjare estas sen glacio.

## Ekonomio 
Patraso estas sola granda haveno ĉe la golfo. Paromoj ligas ĝin kun proksima greka insulo Kefalonio kaj kun la italaj urboj Ankono kaj Brindizio. Ankaŭ la urboj Misolongi, Rio kaj Antirio havas havenojn.

## Historio 
Du grandaj bataloj inter Venecia respubliko kaj Otomana Imperio okazis en la Patrasa golfo en 1499 kaj 1500, dum la tria otomana—venecia milito (1499—1503).

En 1571 en la golfo okazis unu el la plej grandaj marbataloj en la historio — Batalo de Lepanto.

En 1772 tie okazis batalo inter rusa kaj turka eskadroj, en kiu venkis rusoj.

Kategorio:Golfoj en Grekio
Kategorio:Mediteraneaj maroj
Kategorio:Geografio de Okcidenta Grekio
Kategorio:Geografio de Peloponezo
Kategorio:Ionia maro
Liriopo

**Liriopo** (greke * Λιριόπη*) estis najado en la Helena mitologio. Laŭ
la Metamorfozoj de Ovidio, ŝi estis seksperfortita de la oceanido Cefizo kaj estis la patrino de Narciso.

## Eksteraj ligiloj 
*  La Metamorfozoj - Libro 3 ; parto 297
*  [La Metamorfozoj - Libro 3 ; verso 342](https://la.wikisource.org/wiki/Metamorphoses_(Ovidius)/Liber_III)

Liriopo
Kategorio:Roluloj de Metamorfozoj de Ovidio
Kastelo de Bikal

La **Kastelo de Bikal** aŭ konata pri la iama posedanto Kastelo de Puchner estas historia monumento, nun hotelo en Hungario en vilaĝo Bikal.
eta|maldekstre|Aerfoto pri Kastelo de Bikal

## Historio 
Generalo Antal Puchner ricevis la bienon kune kun 3 vilaĝoj en 1841 de la Habsburgoj. Li estis fidela apoganto de habsburga Imperio. La kastelo estis konstruita en la malfruaj 1840-aj jaroj. Post jaroj ĝi ofte trakonstruiĝis, la nuna formo aperis en 1889. Inter 1993-1996 ĝi estis renovigita, poste deklarita historia monumento.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa malsimetria kastelo formas F-majusklon. Ĝi situas en parko, kiu estas ankaŭ historia monumento. La konstruaĵo mem estas atingebla el la ĉefvojo tra ornamriĉa pordo. En la unua etaĝo ornama balkono estas videbla, kiun 6 kolonoj tenas. La hotelaj ĉambroj imitas meblojn de la 19-a jarcento.

## Fontoj 
* hompaĝo
* hungare kun multe da fotoj
* fotoj pri la parko
* aerfotoj

Bikal
Kategorio:Hoteloj en Hungario
Kategorio:Bikal
Pantotenata acido

eta|Kemia strukturo
eta|3D strukturo
**Pantotena acido** aŭ vitamino B5 estas vitamino el la grupo vitamino B kaj troviĝas en preskaŭ ĉiuj nutraĵoj. Pantotena acido estas stabila sub normalaj kondiĉoj, sed povas ĉe alta humideco aŭ elmeto al oksigeno malkomponiĝi.

## Funkcio 
En la korpo ĝi estas parto de koenzimo A kaj per tio ludas decidan rolon en la metabolismo de karbohidratoj kaj grasoj.

Ankaŭ ĝi estas engaĝita dum la sintezo de grasoj kaj kolesterolo.

## Troviĝo 
Ĝi sufiĉe ĝenerale troviĝas en diversaj plantaj kaj animalaj produktoj. Ĝi multe troviĝas en proteino, kunbranaj produktoj, nuksoj, rizo, fruktoj, legomoj, lakto kaj biergisto.

## Sekvoj de manko 
Vitamino B5 troviĝas en viando, fiŝoj, terpomoj, lakto(produktoj), legomoj kaj fruktoj. Ĉar vitamino B5 troviĝas en tiom da diversaj nutraĵoj manko preskaŭ neniam aperas. Se tamen ekestas manko de vitamino B5, tiam ofte ankaŭ estas manko je aliaj vitaminoj el la B-grupo. Tio povas konduki al laceco, dormproblemoj, deprimoj, sensentaj aŭ doloraj muskoloj, harperdiĝo, imunmalforteco kaj stomakdoloro. Ankaŭ fajra sento en la piedoj kaj degenero de la centra vizaĝonervo estas menciitaj.

## Sekvoj de trodozo 
Dummonatoj englutado de klare pli ol 10 g ĉiutage (pli ol 1000-foje de la rekomendata taga kvanto), povas konduki al malfortaj intestĝenoj.

## Historio 
Pantotena acido malkovriĝis en 1931.

## Eksteraj ligiloj 
*  USDA Nutrient Database 
*  PDRhealth.com - Pantothenic acid
*  Nutraĵocentro pri vitamino B5 

Kategorio:Vitaminoj
Braubach (apartigilo)

**Braubach** staras por:

* Braubach, urbo en la distrikto Rhein-Lahn en Rejnlando-Palatinato, Germanio
* Braubach (Liederbach), alfluanto de la rivereto Liederbach en Heslando, Germanio
* Braubach (Main), alfluanto de la Majno en Heslando, Germanio

**Braubach** estas la nomo de jenaj personoj:
* Bernhard Braubach (1820–1893), medicinisto kaj membro de la Germana Regna parlamento
* Daniel Braubach (1767–1828), germana maristo kdja verkisto
* Hans I. von Angelach-Braubach († 1400), regna kavaliro el la rento de la sinjoroj de Angelach
* Ida Braubach (1830–1918), germana pentristino
* Max Braubach (1899–1975), germana historiisto
* Philipp I. von Angelach-Braubach, regna kavaliero el la gento de la sinjoroj de  Angelach
* Romanus Braubach (1851–1904), juristo kaj membro de la Germana Regna parlamento
Pakso (mitologio)

**Pakso** estas romia diino de paco. En pli fruaj tempoj ne estis ŝia kulto adorata. Cetere dum miljara historio de Romio estis nelonga paco nur sepfoje. Pro tio en la romia mitologio ŝi estis agnoskita diino nur dum regado de Aŭgusto, kiu konstruigis al ŝi altaron post sia reveno el Hispanio kaj Galio en la jaroj 13 - 9 a.K. Ĝi estis konstruita sur Campus Martius kaj nomata Ara Pacis Augustae. La altaro estis valora arta verko el tempo de la imperiestro Aŭgusto, sed ĝi pli poste ruiniĝis. Italaj artistoj rekonstruis ĝin en la jaroj 1937 - 1939 sur origina loko kaj en origina formo. Plua templo estis sur Forum Pacis.

La diino estas personigo de paco. Pro tio ŝi havas nek gepatrojn, nek posteulojn. En artoj ŝi estis bildigata kun olivarbaj branĉoj, korno de abundo kaj sceptro. En la greka mitologio respondas al ŝi diino Ejreno.

## Vidu ankaŭ 
* *Ara Pacis*
* 679 Pakso

## Tradukfonto 
Kategorio:Romiaj dioj
Károly Eötvös

**Károly Eötvös** [kAroj otvoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Eötvös Károly** estis hungara juristo, advokato, politikisto, parlamentano, verkisto. Lia nobela antaŭnomo estis *ráckevei*.
eta|Károly Eötvös en la 1880-aj jaroj
eta|Memortabulo pri Károly Eötvös
Károly Eötvös http://mek.oszk.hu/00000/00009/html/ naskiĝis la  1842 en Mezőszentgyörgy. Li mortis la  1916 en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Eötvös frekventis mezlernejon en Pápa, poste li lernis juron en Pápa, Kecskemét kaj Pest (urbo). En la lasta urbo li akiris diplomon en en 1865. En 1872 li estis elektita parlamenta deputito, poste li estis parlamentano ĝis 1906 (tamen kun interrompoj). Li konsekvence apogis la revolucion en 1848, do li apartenis ĉefe al la opozicio. En 1877 li translokiĝis al Budapeŝto, en la sekvaj jaroj lia advokata kontoro estis vaste konata. En 1883 li estis advokato de judino de Tiszaeszlár. Tiu proceso havis famon en tuta Eŭropo. Li venkis en la proceso, li daŭre parolis 7 horojn dum la defenda parolo. En 1892 li vizitis Lajos Kossuth en ekzilo.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A nagy per, mely ezer éve folyik s még sincs vége* (1904) - pri proceso de Tiszaeszlár
* *Utazás a Balaton körül* - novelaro
* *Deák Ferenc és családja* biografio pri Ferenc Deák
* *Böthök uram szerencséje* (1915) - teatraĵo

## Memorigiloj 
* memortabuloj en Budapeŝto kaj Balatonfüred
* marmora busto en Balatonfüred
* biblioteko de Veszprém de 1968
* politika instituto en Budapeŝto de 2003
* elvidejo apud Balatono

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kundasang

**Kundasang** () estas urbeto proksima al Kinabalu-Monto. Ĝi situas nur je 6 km de la Nacia Parko Kinabalu, en Malajzio. Komforta vetero kaj belaj pejzaĝoj estas la ĉefaj kialoj kial turistoj venas viziti la urbeton.

## Fonto de enspezoj 
Agrikulturo estas la ĉefa fonto de enspezoj por la loĝantoj ĉi tie. Kundasango estas komerca centro de legomoj. Ĝi estas tre fama en la distrikto. Turismo estas la dua plej grava fonto de enspezo por homoj en Kundasango.

La loĝantaro konsistas el etnoj Dusun-a, Sungai-a, Bajau-a, malaja, ĉina, sed ekzistas ankaŭ kelkaj indoneziaj migrantoj kiel Bugiso, Tatoro, Timoroo, Javoo, kiuj igis malgrandan parton de la ekonomio, kontribuante mobilizi ĉirkaŭ la urbeto, speciale en la agrikultura sektoro. Kvankam nur malgranda vilaĝo, Kundasango ankaŭ havigas komfortejojn kiel hotelojn, motelojn, ĉaledojn kaj familiaj hosteloj (homestay) por la turistoj.

## Memormonumento pri militmortintoj in Malajzio 
## Vilaĝoj ĉirkaŭ la loko 
* Pekan Kundasang
* Lembah Permai
* Cinta Mata
* Kouluan
* Masilou
* Menteki
* Bambangan eta|Pekan Kundasang
* Desa Aman
* Kinasaraban
* Bundu Tuhan
* Dumpiring
* Desa Sunyi (Kundasang Lama)
* Mohimboyon
* Nosorob
* Pinousok
* Giman
* Sinisian
* Keranaan

## Esperanto en Kundasang 
Nova grupo estas komencante. Ili atendos por la helpo el Esperantujo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kundasang-Esperanto-Centro FB grupo

Kategorio:Sabaho
Kategorio:Malajzio
Śródmieście (Szczecin)

**Śródmieście** – estas kvartalo de la urbo Szczecin en Pollando. Laŭ nombro de la loĝantoj ĝi okupas la 1-an lokon en la urbo; la 8-an de marto 2015 ĝi havis 118 702 loĝantoj.

Ĝi najbaras al la kvartaloj Północ (norde), Prawobrzeże (oriente) kaj Zachód (sude).

Nuntempa kvartalo estas ekde la 28-a de novembro 1990 la parto de Szczecin.

## Setlejoj 
La teritorio de la kvartalo konsistas el 10 setlejoj.

## Aliaj setlejaj dividaĵoj 
* Gumieńce

## Vidu ankaŭ 
* Szczecin
* Strato de gen. Ludomił Rayski en Szczecin

## Referencoj 
Kategorio:Administra divido de Szczecin
Stare Miasto (Szczecin)

**Stare Miasto** (, ) - estas la plej malnova parto de la pola urbo Szczecin, situas apud rivero Odra. Ĝi estas parto de la kvartalo Śródmieście. Laŭ nombro de la loĝantoj ĝi okupas la 23-an lokon en la urbo kaj la 8-an lokon en la kvartalo; la 26-an de aprilo 2015 ĝi havis 4 517 loĝantojn.

Ĝi najbaras al la urbaj setlejoj Drzetowo-Grabowo kaj Niebuszewo-Bolinko (norde), Międzyodrze-Wyspa Pucka (oriente), Nowe Miasto (sude) kaj Centrum (okcidente).

Dum la Dua Mondmilito, Stare Miasto estis tre detrua; multaj historiaj konstruaĵoj kaj domoj estis ruinaj.

## Historiaj memorigaĵoj 
* Kastelo de la Pomeriaj Dukoj (1346)
* Malnova urbodomo (15-a jarcento)
* Fontano de la Blanka Aglo (1732)
* Konstruaĵo de Nacia Muzeo (18-a jarcento)
* Okcidentpomeria Provinca Oficejo (1906-1911)
* Nacia Muzeo kaj Nuntempa Teatro (1913)
* Monumento de Adam Mickiewicz en parko de Stefan Żeromski
* Baszta Panieńska (Siedmiu Płaszczy) (14-a jarcento)
* Reĝa Pordego (1727)
* Fragmento de la urba fortikaĵoj
* Preĝejo de sankta Johano la Evangelisto (14-a jarcento)
* Preĝejo de sankta Petro kaj sankta Paŭlo en Szczecin (14-a jarcento/15-a jarcento)
* Baziliko Arkikatedrala de sankta Jakobo (14-a jarcento/15-a jarcento)
* Palaco sub la Globo (1726)
* Palaco de Parlamento de la Pomeriaj Ŝtatoj (1727)
* Klasikisma palaco (1778)
* Konstruaĵo de Mara Akademio (1902-1921)
* Hejmo de Lojcoj (1547)

## Bildoj 

Dosiero:26.Zamek_Książąt_Pomorskich-widok_z_katedry1.jpg|Kastelo de la Pomeriaj Dukoj
Dosiero:0904 Baszta Panieńska SZN.JPG|Baszta Panieńska
Dosiero:Szczecin_katedra_sw_Jakuba_(1).jpg|Baziliko Arkikatedrala de sankta Jakobo
Dosiero:Szczecin 05-2017 img05 Rynek.jpg|Malnova Urbodomo
Dosiero:PolandSzczecinLoitz.JPG|Hejmo de Lojcoj
Dosiero:Szczecin_Urzad_Wojewodzki_(z6).jpg|Okcidentpomeria Provinca Oficejo
Dosiero:Szczecin 05-2017 img09 National Museum.jpg|Konstruaĵo de la Nacia Muzeo
Dosiero:Wik_22_Szczecin_Pałac_Sejmu_Stanów_Pomorskich.jpg|Palaco de Parlamento de la Pomeriaj Ŝtatoj
Dosiero:Pałac_Velthusena_w_Szczecinie,_2014.JPG|Klasikisma Palaco
Dosiero:Pałac_pod_Globusem_w_Szczecinie.JPG|Palaco sub la Globo
Dosiero:Szczecin ul Grodzka Straz Pozarna.jpg|Historiaj konstruaĵoj de strato Grodzka
Dosiero:Ul.Kuśnierska,_Szczecin,_przedwojenne_domy.jpg|Historiaj konstruaĵoj de strato Kuśnierska
Dosiero:0912 Stare Miasto Szczecin SZN.jpg|Nokte Malnova Urbo

## Vidu ankaŭ 
* Remparoj de Boleslao la 1-a
* Szczecin
* Śródmieście

## Referencoj 
Kategorio:Administra divido de Szczecin
Armaviro

**Armavir** estas loknomo ( — valo de ventoj):

## Armenio 
* Armavir estis unu el la historiaj ĉefurboj de Armenio. Situis en la moderna samnoma provinco.
* Armaviro — urbo en Armenio, centro de la samnoma provinco.
* Armaviro — provinco en Armenio.
* Armavir — vilaĝo en Armenio.
* Armaviro — stacio de la Armena fervojo.
* Armavir — futbala klubo, ekzistis en la urbo Armaviro en 1965—2003.
* Nor-Armavir — vilaĝo en Armenio.

## Rusio 
* Armavir — urbo en Krasnodara regiono.
* Municipo Armavir — urboteritorio en Krasnodara regiono, kun administra centro en la urbo Armavir.
* Armavir-1 (Armavir-Rostovskij) — fervoja stacio en la urbo Armavir.
* Armavir-2 (Armavir-Tuapsinskij) — fervoja stacio en la urbo Armavir.
* Armavir — armea aerbazo ĉe la suda urborando de Armavir.
* Armavir — loka flughaveno de la urbo Armavir, troviĝas norde ekster la urbo.

## Alio 
* Armavir — sovetia filmo de 1991.
József Tövissi

**József TÖVISSI** [toeviŝi] rumania hungara geografo, universitata instruisto. Li naskiĝis en Vălureni la 13-an de junio 1927 kaj mortis en Kluĵo la 23-an de majo en 2015. Li estis la patro de Ildikó Antal Tövissi kaj de Zsolt Tövissi.

## Kariero
József Tövissi diplomitiĝis pri geologio-geografio en 1952 en Universitato Bolyai de Kluĵo kaj li instruis tie kaj en UBB. Li estis publikkorporacia ano de MTA, ano honora de Magyar Földrajzi Társaság, inter 1990–92 prezidanto de ErKE.

## Volumoj
**Erdély természetföldrajza* (Nyíregyháza 1993); 
**Ködlámpa* (Ba­latonboglár–Bp. 1997); 
**A Keleti-Kárpátok ásványvizeiről és gyógyfürdőiről* (kunulaŭtoro Victor Sorocovschi, Nyíregyháza 2000); 
**Az Olt folyó a Kárpát-medencében* (Kv. 2006).

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaroj
Gerstenberg (apartigilo)

**Gerstenberg** estas nomo de geografiaj objektoj:

* komunumo Gerstenberg en la distrikto Altenburger Land, Turingio, Germanio

* Gerstenberg (monto) estas monto en la Alzeyer Hügelland, distrikto Bad Dürkheim, Rejnlando-Palatinato, Germanio

**Gerstenberg** estas familia nomo de jenaj personoj:
* Adolf Gerstenberg (1826–1896), germana arĥitekto
* Agnes Gerstenberg (n. 1985), germana aŭtorino kaj reĝisorino
* Alfred Gerstenberg (1893–1959), germana oficiro 
* Charles Gerstenberg (1882–1948), usona eldonisto
* Detlef Gerstenberg (1957–1993), germana atleto
* Franziska Gerstenberg (n. 1979), germana aŭtorino
* Heinrich Wilhelm von Gerstenberg (1737–1823), germana verkisto
* Helmut Gerstenberg (1926–1983), germana inĝeniero kaj inventisto
* Karl-Heinz Gerstenberg (n. 1951), germana politikisto (Verduloj)
* Kurt Gerstenberg (1886–1968), germana arthistoriisto
* Otto Gerstenberg (1848–1935), germana entreprenisto kaj artkolektisto
* Rosemarie Gerstenberg (n. 1918), germana aktorino
* Walter Gerstenberg (1904–1988),  muziksciencisto
* Wigand Gerstenberg (1457–1522), hesa kronikisto
* Wilhelm Gerstenberg (1863–1945), germana oficiro

**Vidu ankaŭ:**
* Gerstenberg Verlag
* Gerstenberger
Piridoksino

**Piridoksino** aŭ **adermino** estas unu el la sep kombinaĵoj kiuj apartenas al la vitamino B6-grupo, kune kun inter aliaj piridoksalo kaj piridoksamino. Ĝi diferencas de piridoksamino per alia grupo je la 4-pozicio. En nutraĵsuplementoj ĝi ofte estas uzata kiel la hidroklorido.

La kombinaĵo posedas kiel bazo piridinoringon, kun sur ĝi 4 substitutentoj: hidroksil-, metil- kaj 2 hidroksimetilgrupoj. Ĝi estas transformita al la biologie aktiva formo piridoksal-5-fosfato.

## Apliko en kuracado 
Tablojdoj estas uzataj ĉe malsufiĉo je piridoksino, jes aŭ ne per kuraciloj kiel izoniazido stimulitaj.

## Derivaĵoj de la piridino 

Pyridine 3D 2.png|Piridino
Piperidine 3D.png|Piperidino
Pyridoxamine 3D.png|Piridoksamino
Pyridoxal 3D.png|Piridoksalo
Pyridoxal phosphate 3D.png|**Piridoksala fosfato**
Pyridoxamine phosphate 3D.png|**Piridoksamina fosfato**
Isoniazid-3D-balls.png|**Izoniazido**

## Referencoj 
Kategorio:B-vitaminoj
Kategorio:Hidroksipiridinoj
Kategorio:Esencaj medikamentoj
Kategorio:Kofaktoroj
Kategorio:Primaraj alkoholoj
Kategorio:Trioloj
Yves Salesse

**Yves Salesse** estas alta ŝtatoficisto, naskiĝinta en 1945. Li estis nacia reganto de la Ligo Komunista Revoluciista, sindikata aktivulo dum dek jaroj, faris ekonomikajn studadojn, antaŭ li eniris en la Nacia Lernejo pri Administrado (Francio). Li eliris el la Nacia Lernejo pri Administrado por eniri en la Ŝtatokonsilio (Francio), kaj iĝis profesoro de eŭropa konstitucia juro en Instituto de Politika Studado de Parizo. Li estas membro de la Ŝtatokonsilio de Francio kaj eks-responsulo pri eŭropa politiko de la kabineto de la ministro de transportoj, Jean-Claude Gayssot inter 1997 kaj 1999. Li estis inicanto de la *"alvoko de la 200"*.

Membro de la Ligo Komunista Revoluciista en la 1970-aj jaroj, li partoprenis al la kreado de la *Fondaĵo Copernic* en 1998, kun notinde Jacques Kergoat kaj Clémentine Autain. Li iĝis vic-prezidanto ĝis 2006, kiam li partoprenis en la prezidenta kampanjo de 2007. Poste, li subtenis José Bové, kiam tiu kandidatiĝis.

## Publikaĵoj 
* *Manifeste pour une autre Europe* , eldono *Félin* (2004)
* *Pour sortir du libéralisme* , eldono *Syllepse* kun Christine Delphy (2002)
* *Réformes et révolution : propositions pour une gauche de gauche*, *Agone* (2001)
* ''L'Europe que nous voulons* aŭ éditions Fayard (1999)
* *Propositions pour une autre Europe : construire Babel* , eldono *Félin* (1997)
* *Mayotte, l'illusion de la France, propositions pour une décolonisation'' aŭ éditions l'Harmattan (1995)

## Vidu ankaŭ 
### Notoj kaj referencoj 
### Eksteraj ligiloj 
* Artikolo de Yves Salesse sur la konstitucia traktado
* Candidat possible pour porter le programme antilibéral 
* site de la fondation copernic
* Intervjuo sur Zalea TV 
* Intervjuo sur Des Sous et Des hommes Yves Salesse et le 'Non au Traité Constitutionnel' en la elsendo de Pascale Fourier.

Kategorio:Francaj politikistoj
András Szederjesi (filo)

**András SZEDERJESI** rumania hungara/sveda pentristo, skulptisto. Li naskiĝis la 14-an de septembro 1959 en Kluĵo. Li estas la filo de skulptisto András Szederjesi.

## Kariero 
Szederjesi akiris diplomon pri industriarto en arta altlernejo de Kluĵo. De 1989 li vivas en Malmö (Svedujo). De 1997 li havas propran firmon.

## Fonto 
* Fejsbuko

## Eksteraj ligiloj 
* Persona retejo
* Biografio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Svedaj skulptistoj
Kategorio:Svedaj pentristoj
Ármin Fodor

**Ármin Fodor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fodor Ármin** estis hungara juristo, juĝisto.

Ármin Fodor http://dtt.ogyk.hu/hu/gyujtemenyismertetok/konyvek/szerzoi-eletrajzok/item/305-fodor-armin naskiĝis la  1862 en Hungara reĝlando en Nagymihály (nuntempa Michalovce en Slovakio). Li mortis la  1944 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ármin Fodor devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en Ungvár (nuntempa Uĵhorodo en Ukrainio, poste li akiris diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1885. En la sekva jaro li advokatiĝis. Inter 1890 kaj 1895 li laboris en juĝejo en Budapeŝto, poste li havis postenon en la ministerio. Li okupiĝis pri leĝoj. Inter 1929 kaj 1932 li estis ĉefjuĝisto. Li ofte kontribuis en juraj periodaĵoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A fizetésképtelen adós jogcselekvényeinek megtámadása a csődben* (1887)  
* *A polgári törvénykezési rendtartás kézikönyve. I.-II.* (1894 - 1897)  
* *A polgári perrendtartás* (1912)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lőrinc Mikó

**Lőrinc MIKÓ** [mikO] rumania hungara juristo, unitariisma eklezia konsilanto. Li naskiĝis en Kluĵo la 4-an de januaro 1951 kaj mortis la 26-an de marto 2015 en Kluĵo. Li estis la filo de la juristo Imre Mikó.

## Kariero
Lőrinc Mikó akiris diplomojn pri ekonomiko en 1974, en 1981 pri juro en UBB de Kluĵo. De 1984 li estas ano de la redakcikomitato de Keresztény Magvető, de 1991 sekretario de Episkopia Konsilantaro de Historiaj Hungaraj Eklezioj, de 1992 urba konsilanto de Kluĵo. 

## Fontoj
* Hungara vikipedio 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj juristoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikistoj
Fajrbirdo

En Slava folkloro, la **Fajrbirdo** (en rusa жар-пти́ца, *zhar-ptica*; en ukraina жар-пти́ця, *zhar-ptica*; en serba: Жар-птица aŭ Žar-ptica; en kroata Žar ptica; en bulgara Жар-птица, *Zhar-ptica*; en makedona Жар-птица, *Žar-ptica*; en pola Żar-ptak; en ĉeĥa Pták Ohnivák; en slovaka Vták Ohnivák; en hungara Tűzmadár) estas magia brila birdo el malproksima lando, kiu estas kaj beno kaj malbeno por ties kaptinto.[maldekstre|eta|Princo Ivan revenante per [magia tapiŝo portante la enkaĝigitan fajrbirdon.]][eta|dekstra|Pentraĵo de [Ivan Bilibin por rusia fabelo pri Fajrbirdo, 1899.]]La Fajrbirdo estas priskribita kiel granda birdo kun majesta plumaro kiu brile elsendas ruĝajn, oranĝajn, kaj flavan lumon, kiel fajro kiu restas post la turbulenta flamaro. La plumoj ne ĉesas brili se removatas, kaj unu plumo povas lumigi grandan ĉambron se ĝi ne kaŝiĝas. En posta bildaro, la formo de la Fajrebirdo estas kutime tiu de malgrandeca fajrkolora pavo, komplete kun kresto sur sia kapo kaj vostoplumoj kun brilaj "okuloj" (oceloj).

La historio de Fajrbirdo inspiris multajn literaturajn verkojn, kiaj "La ĉevalo de la Ĝibuleto" de Pjotr Jerŝov. La plej fama produkto de Fajrbirdo estis de Sergei Djagilev por la Rusaj Baletoj kiujn mendis la komponisto Igor Stravinski por krei la enorme populara grandskala baleto konata kiel *La Fajrbirdo*.

## Vidu ankaŭ 
* La Fajra Birdo
* Fenikso (birdo)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* SurLaLune Fairy Tale Pages: The Annotated Firebird 

Kategorio:Legendaj kreaĵoj
Kategorio:Rusa mitologio
Kategorio:Legendaj birdoj
Kategorio:Fabelaj roluloj
Béla Máriássy

**Béla Máriássy** [mAriAŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Máriássy Béla** estis hungara juristo, parlamentano, politikisto, bienulo. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *markus* kaj *batizfalvi*.

Béla Máriássy http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC09732/10027.htm naskiĝis la  1824 en Hungara reĝlando en Berzéte (nuntempa Brzotín en Slovakio). Li mortis la  1897 en Abaúj-Torna en Zsadány (la nuna slovaka nomo estas nekonata).

## Biografio 
Béla Máriássy komence estis edukita hejme, poste li akiris juran diplomon en Universitato de Pest. Post siaj studoj li havis jurajn taskojn en Pozsony. Ekde 1843 li interesiĝis pri la politiko. En la sekva jaro li vojaĝis en Britio kaj Francio. Li batalis por la Hungara revolucio de 1848. En 1855 li translokiĝis al Pest (urbo). En 1861 li estis elektita parlamenta deputito, sed la parlamentaj kunsidoj okazis nur en la menciita jaro. En 1864 li estis arestita, sed oni ne trovis konkretaĵojn pri la akuzo. Li denove estis parlamentano inter 1869–1875, poste li forlasis la politikon kaj li kontribuis artikolojn.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Helyzetünk* (Nia (financa) stato), (1868)
* *Pénzügyeinkről* (1874)
* *Zsidókérdés és uzsora* (1884)
* *Magyarország közjoga* (1893)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Vanvey

**Vanvey** [] estas franca komunumo situanta ĉe la departemento Côte-d'Or en la regiono Burgonjo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
 

## Ekonomio 
## Demografio 
eta|maldekstra|Loĝantaro

## Historio kaj vidindaĵoj 
eta|maldekstra|Preĝejeto Saint-Phal
La unua paroĥa preĝejo estis la preĝejeto Saint-Phal, kiu apartenis al Villiers-le-Duc. Ĝi situas sur monteto ekstere Vanvey en la direkto al Villiers. La nuna preĝejeto Saint-Phal datiĝas el la 15-a jarcento. Oni vidas ene freskojn pri anunciacio el ĉi tiu epoko.

Iomete antaŭ la franca revolucio, de 1783 ĝis 1786, oni konstruis en la vilaĝo Vanvey mem la novan preĝejon Ĉielenpreno de Maria. La portalo datiĝas el 1831.

Estas du lavejojn, La pli fama datiĝas de 1770.

## Naturo 
Oni trovas *Daphne cneorum*, *Daphne mezereum*, *Cypripedium calceolus*, *Ligularia sibirica*.

## Referencoj 
### Interna ligilo 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Zoltán Magyary

**Zoltán Magyary** [madjari], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Magyary Zoltán** estis hungara profesoro, oficisto.
eta|Busto de Zoltán Magyary
Zoltán Magyary http://magyary.hu/magyary-zoltan/magyary-zoltan-eletrajza/ naskiĝis la  1888 en Tata (Hungario). Li mortis la  1945 en Héreg.

## Biografio 
Zoltán Magyary frekventis piaristan gimnazion, poste li akiris 2 diplomojn en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1910 kaj 1912. Inter 1910 kaj 1930 li laboris en ministerio pri religio kaj eduko. En 1927 li estis nomumita privata profesoro en la menciita universitato, post 3 jaroj li estis katedrestro kaj publika ordinara profesoro. Ekde 1931 li estis komisaro pri ŝtata administrado. Li fondis instituton, krome li instruis plu. En la studjaro 1937 li estis dekano. Li studvojaĝis al Germana Regno, Italio, Usono, Soveta Rusio. edziĝis dufoje, resume li havis 3 gefilojn. En 1945 li sinmortis pro la alvenanta Ruĝa Armeo.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A magyar tudománypolitika alapvetése* (1927, ankaŭ )
* *Amerikai államélet* (1934, ankaŭ )
* *Magyar közigazgatás* (1942, 1994)

## Memorigiloj 
* busto, kulturdomo kaj 2 memortabuloj en Tata
* memortabulo en Héreg
* kolegio, premio kaj stipendio portas la nomon Magyary Zoltán

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Antoni Zębik

**Antoni Kazimierz Zębik** (antaŭ la dua mondmilito **SP1ZA**, posta la milito **SP7LA**, pseŭdonomo *Biegły*), (naskiĝis la 13-an de januaro 1914 en Częstochowa, mortis la 1-an de julio 2009) - pola radioamatoro, inĝeniero pri akustiko, konstruisto de Radiostacio "Fulmo". De 1938 membro de la Pola Asocio de Radioamatoroj.

## Konspiro
De 1940 membro de la Asocio de Armita Batalado. Komence de 1943 en Częstochowa, en kondiĉoj de plena konspiro komencis laboron pri konstruo de radiostacio por venonta ribelo. Fine de la sama jaro oni ĝin transportis al Varsovio, kie estis uzata kiel la rezerva. Post perdo de radiostacio konstruita de Kvina Fako de la stabo de Ĉefkomandejo de la Pola Enlanda Armeo.

## Arestoj
Novembre 1944 Antoni Zębik estis arestita de gestapo, torturita kun siaj kolegoj, kiel suspektita pri okupiĝado pri radiostacio, kaj poste malliberigita en koncentrejoj en Gross-Rosen, Mittelbau kaj Bergen-Belsen, de kie la 15-an de aprilo 1945 estis liberigita de la brita armeo.

Aŭguste 1945 post kelke da monatoj de resanigo en militista malsanulejo revenis al Pollando kaj estis arestita, pro laŭta parolo pri krimo de Katin, de Ministerio pri Publika Sekureco, post kelkaj monatoj liberigita kaj ekloĝinta en Lodzo.

## Agado en Pola Popola Respubliko
Tra dek jaroj kiel fakulo ne ricevis licencion, poste, en la 60-aj jaroj reaktiviĝis en Pola Asocio de Radioamatoroj, proponis patentojn kaj kreis prototipojn de aparatoj pri telekomunikado.

## Rekonstruo de la radiostacio
En la jaro 2004 rekonstruis la radiostacion "Fulmo" kaj transdonis ĝian replikon al la Muzeo de la Varsovia Ribelo.

## Premioj kaj distingoj
La 7-an de decembro 2006 Prezidento de Pola Respubliko Lech Kaczyński atribuis al li Oficiran Krucon de la Ordeno *Polonia Restituta* pro eminentaj meritoj favore al sendependeco de Pollando kaj agado dum la dua mondmilito.

## Eksteraj ligiloj
* Antoni SP7LA Silent Key
* Intervjuo kun fotoj de Andrzej Janeczek SP5AHT http://www.swiatradio.com.pl/virtual/download/azSP7LA.pdf  en Świat Radio (Radia Mondo)

Kategorio:Polaj inventistoj 
Kategorio:Polaj inĝenieroj
Kategorio:Radioamatoroj
Kahlheid

La monto **Kahlheid** apud Morscheid-Riedenburg en la mezmontaro Idarwald (Hunsrück) estas  alta monto ĉe la limo inter la distriktoj Birkenfeld kaj Bernkastel-Wittlich, Rejnlando-Palatinato.

La monto estas post la  sudokcidente situanta Erbeskopf (alteco ) kaj la monto An den zwei Steinen ( alteco ), ankaŭ en Idarwald, la tria plej alta monto en Rejnlando-Palatinato.

## Geografio 
La monto situas je la nordoriento de la naturparko Saar-Hunsrück. La pinto troviĝas sur la teritorio de la urbo Morbach kaj proksimas  okcidentsudokcidente de la komunumo Allenbach,  sudoriente de Morscheid-Riedenburg (Morbach),  sudsudoriente de Hoxel (Morbach) kaj 7 km sude de Morbach. Sudokcidente de la monto fontas la rivereto *Simm*, maldekstra fontrivereto de Schalesbach-alfluanto Einzelbach, norde fontas la malgranda ''Herchenbach', dekstra fontrivereto de la Einzelbach kaj sude fontas la Idarbach.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de montoj en Rejnlando-Palatinato

## Referencoj 
Kategorio:Monto en Hunsrück
Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato