open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Venta Markolo

eta|333ra|dekstra|La Venta Markolo markita en ruĝa
La **Kanalo Ventflanka**, **Markolo Ventflanka** aŭ simple **Venta Markolo** estas markolo en la Kariba Maro, inter la insuloj Kubo kaj Hispaniolo. La markolo specife kuŝas inter la plej orienta regiono de Kubo kaj la plej nordokcidenta de Haitio.

Ĝi estas 80 km larĝa, kaj havas sojlan profundon de 1,700 m. La insulo Navasa kuŝas en ties suda parto, kvankam tiu suda parto, inter Jamajko kaj Hispaniolo, nun kutime konsideratas aparta markolo - la Jamajka markolo.

Ĝi konektas la malfermajn akvojn de la Atlantika Oceano kun la Kariba Maro, kaj estas sur la rekta vojo por ŝipoj inter la Panama Kanalo kaj la Sargasa Maro kaj la orienta marbordo de Usono.

El ĉu la orienta pinto de la Provinco Guantanamo de Kubo, aŭ el la nordokcidenta pinto de Haitio en la Nordokcidenta Departemento, eblas foje vidi lumojn de la alia flanko de la Venta Markolo.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Kubo
Kategorio:Geografio de Haitio
Kategorio:Hispaniolo
Kategorio:Karibio
Kategorio:Kariba maro
Kategorio:Atlantikaj markoloj
Kategorio:Markoloj
Plinio Antolini

**Plinio ANTOLINI** (naskiĝis en 1920 en Breonio, vilaĝo de Fumane, mortis en 2012 en Settimo di Pescantina) estis itala amatora astronomo, profesie apotekisto.

Ricevinte sian diplomon pri farmacio en Bolonjo en 1945, li malfermis sian propran apotekon en Pescantina. Nelonge poste li kreis kaj disvolvis sian propran privatan observatorion : la Observatorio Plejado

Li estis ano de la *Gruppo Italiano Astrometristi* ; la Minor Planet Center kreditas lin de la malkovro aŭ kunmalkovro de 4 asteroidoj inter 1994 kaj 1996, kun Giovanni Zonaro kaj Flavio Castellani.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  listo de la *Gruppo Italiano Astrometristi*
*  Nekrologo de Plinio Antolini en ''L'Arena'' de la 3-a de junio 2012.

Kategorio:Viroj
Kategorio:Italaj astronomoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1920
Kategorio:Mortintoj en 2012
(12417) 1995 TC8

**(12417) 1995 TC8** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Satoru Otomo elde Kijosato (vilaĝo de la urbo Hokuto en la gubernio Jamanaŝi, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Satoru Otomo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
(12404) 1995 QW3

**(12404) 1995 QW3** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Timothy B. Spahr elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Timothy B. Spahr
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
12405 Nespoli

'*12405 *Nespoli''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italaj astronomoj Valter Giuliani kaj Francesco Manca elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la italan kosmonaŭton Paolo Nespoli, kiu aliĝis al la Eŭropa Kosmonaŭta Centro de la Eŭropa Kosma Agentejo en 1991 kaj al la Eŭropa Korpo de la Kosmonaŭtoj en 1998. Dua itala Fakulo de Misio, li faris sian unuan flugon sur la kosmopramo Discovery en 2007 por la konstruado de la Internacia Kosmostacio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Francesco Manca
Kategorio:Malkovrita de Valter Giuliani
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
12410 Donald Duck

'*12410 *Donald Duck''''' estas asteroido de
la asteroida zono, malkovrita la  de la italaj astronomoj
Piero Sicoli kaj Pierangelo Ghezzi elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la animacia rolulo Donaldo Anaso () disvolvita de la Walt Disney Company. Li amuzis generaciojn da infanoj, kaj ankaŭ da plenkreskuloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Piero Sicoli
Kategorio:Malkovrita de Pierangelo Ghezzi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Celebrado de la 600-a datreveno de la Batalo de Grunwald

**Celebrado de la 600-a datreveno de la Batalo de Grunwald** – solena memorigo de unu el mezepokaj bataloj, en kiu partoprenis unuigita pola-litova kavaliraro, farita en 2010.

En 2010 okazis la 600-a datreveno de la batalo apud vilaĝo Grunwald, en kiu armeo de la ordeno de germanaj kavaliroj estis venkita fare de unuigitaj polaj-litovaj fortoj. Lige al la celebro multe da ŝtataj kaj sociaj institucioj decidis memorigi tiun ĉi gravan eventon laŭ vidpunkto de la historio de Mez-Orienta Eŭropo.
[eta|La historia rekonstruado de la [Batalo de Grunwald, la 17-an de julio 2010]]
[eta|La historia rekonstruado de la [Batalo de Grunwald, la 17-an de julio 2010]]

## Nacia Pola Banko 
Nacia Pola Banko eldonis arĝentan moneron kun valoro de 10 zlotoj, nomitan Grandaj bataloj – Grunwald. Krom tio ĝi eldonis ankaŭ por kolektantoj, ĉi-foje rondan duzlotan moneron, nomitan Grandaj bataloj – Grunwald, Kłuszyn de alojo nordic gold.

## Programo "Grunwald" 
Celoj de la programo "Grunwald" estis jenaj:
* montri geopolitikan signifon de unu el la plej grandaj bataloj de mezepoko
* substreki signifon de la batalo de Grunwald en historia proceso, kiu alkondukis al la Lublina unio
* montri rolon de la batalo en formigo de orienta direkto de la pola politiko en la 15-a jarcento fone de la kunteksto de tiutempaj geopolitikaj kondiĉoj
* priskribi kavalirecon kaj ties signifon por la nuntempa kulturo
* montri *Bogurodzica*, kiel ĉefverkon de la malnova pola lingvo kaj la unuan himnon de Pollando

## Vidu ankaŭ 
* Batalo de Grunwald
* Grunwalda Monumento en Krakovo
* *La kruckavaliroj* (filmo)

## Eksteraj ligiloj 
* Strona organizatorów widowiska "Bitwa pod Grunwaldem" Paĝo de la organizantoj de la spektaklo "Batalo de Grunwald"

Kategorio:Batalo de Grunwald
Giovanni Zonaro

**Giovanni ZONARO** estas itala amatora astronomo.

Laŭ Minor Planet Center li kunmalkovris la asteroidon 12777 Manuel la  kun Plinio Antolini.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Italaj astronomoj
12406 Zvíkov

'*12406 *Zvíkov'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥaj astronomoj Miloš Tichý kaj Zdeněk Moravec elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la burgo Zvíkov, konstruita ĉe la kunfluo de la riveroj Vultavo kaj Otava je la 13-a jarcento. La kastelo estis parte rekonstruita en renesanca stilo je la 16-a jarcento fare de la familio *Švamberk*; en la 19-a jarcento ĝi estis riparita fare de la familio *Schwarzenberg''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
*
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Malkovrita de Zdeněk Moravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
San Francisco de Macorís

**San Francisco de Macorís** estas urbego, diocezo kaj provinca ĉefurbo en nordokcidenta Domingo. La loknomo devenas de Sankta Francisko kaj de la indiĝena teritorio, kiu estas Macorix.
## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 245,397 (en 2012) 
* Supermara alteco: 110 m
* Areo: 727 km²
* Telefonkodo: 
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC - 4
* 

## Geografio 
eta|maldekstre|Katedralo Sankta Anna en San Francisco de Macorís
San Francisco de Macorís situas en interno de la lando nordokcidente laŭ rivero parte sur ebenaĵo, parte sur montetoj.
Concepción de la Vega troviĝas 29, San Felipe de Puerto Plata 72, Sankta Domingo kaj San Cristóbal (Dominga urbo) po 100, San Pedro de Macorís 138, La Romana (urbo) 167, Higüey 180 km.

## Historio 
La regiono estis origine loĝata de indianoj. La urbo estis fondita en 1777, municipo funkcias ekde 1844, la urbego iĝis provinca ĉefurbo en 1936.

## Ekonomio 
eta|
La ekonomio de San Francisco de Macorís estas bazita sur prilaborado de tropikaj agrikulturoj kafo, kakao, rizo, maizo), bredado de bovinoj. En la urbego estas signifa la komercado.

## Trafiko 
En San Francisco de Macorís loka fervojo funkcias, krome la urbego havas kelkajn malĉefajn vojojn.

## Klimato 
San Francisco de Macorís situas en musona tropika klimato, kie la temperaturoj varias averaĝe inter 23-26 °C. En la urbego jare falas pli,ol 1000 mm, en ĉiuj monatoj falas.

## Vidindaĵoj 
* katedralo
* urbodomo
* stadiono

## Fontoj 
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* Itala Vikipedio helpe de Guglo
* http://www.britannica.com/EBchecked/topic/521164/San-Francisco-de-Macoris 
* mapo, distancoj 
* vetero

Kategorio:Urboj de Dominika Respubliko
Lukaja Arkipelago

La **Lukaja Arkipelago**, aŭ pli malprecize **Bahama Arkipelago**, estas arkipelago kiu enhavas la insulojn de Bahamoj kaj Turkoj kaj Kajkoj. Tiu arkipelago estas en la okcidento de Atlantika Oceano, norde de Antiloj, oriente kaj sudoriente de Florido, kaj norde de ekvatoro.

William Keegan ekzemple asertas, ke la Bahama arkipelago inkludas la teritoriojn kaj de la Komunumo de Bahamoj kaj de Turkoj kaj Kajkoj, kaj aldonas: "Modernaj politikaj konsideroj aparte, la insuloj formas ununuran arkipelagon kun komunaj geologiaj, ekologiaj, kaj kulturaj radikoj." Ĉar la landoj de la Lukaja Arkipelago ne limas kun la Kariba Maro, ili estas teknike parto de Okcidentaj Indioj (specife de Britaj Okcidentaj Indioj) sed ne el Karibio. Ili estas, tamen, ofte grupigitaj kun la karibaj ŝtatoj por konvenado.

## Proponita federacio 
La politikestroj de Bahamoj kaj Turkoj kaj Kajkoj studis la eblon formi federacion en 2010.

## Ŝtatoj kaj teritorioj 
* 
* 30px|eta|maldekstre Turkoj kaj Kajkoj (Unuiĝinta Reĝlando)

## Vidu ankaŭ 
* Antiloj
* Karibio
* Listo de insuloj de Nordameriko
* Listo de insuloj en Karibio
* Okcidentaj Indioj

## Notoj 
## Referencoj 
* Keegan, William F. (1992) *The People Who Discovered Columbus: The Prehistory of the Bahamas.* University Press of Florida ISBN 0-8130-1137-X

## Bibliografio 
*  

Kategorio:Geografio de la Bahamoj
Kategorio:Insuloj de Norda Atlantiko
Kategorio:Insularoj en la Atlantiko
Kategorio:Turkoj kaj Kajkoj
Pasiva intelekto

La **pasiva intelekto**, dirita ankaŭ **materia intelekto**, estas filozofia nocio flanke de la koncepto aktiva intelekto en la priskribo de la intelekto (*nous*) en filozofio de la menso, laŭ la teorio de hilemorfismo formulita de Aristotelo.

## Aristotelo 
Aristotelo ellaboras sian koncepton pri “pasiva intelekto” (= pathetikos nous) en *De Anima*, libro 3-a, ĉapitro 4-a. Laŭ Aristotelo, la pasiva intelekto "estas tiu kiu de ĉiam estas ĉiuj aĵoj".  Per tiu adjektivo Aristotelo intencas ke la pasiva intelekto povas “potenciale” fariĝi ĉiu ajn aĵo ĉar ricevas la inteligeblan formon de ĉiu aĵo.

Al la aktiva intelekto (= poietikos nous) estas postulate ilumini la pasivan intelekton por igi la potencialan scion akta scio, same kiel la lumo igas la potencialajn kolorojn realaj koloroj.

La analizo de tiu distingo estas, en Aristotelo, tre skiza, kaj tial ĝi generis diskutojn pri ĝia signifo

## Interpretoj 
**Greka penso**
Dum la grekaj komentistoj, kiel Aleksandro de Afrodiziaso kaj Temistio preskaŭ superflugissur la aktiva intelekto, la diskuto reaperis en la 13-a jarcento kuntekste de la debato ĉu respektas aŭ ne la kristanan doktrinon la koncepto pri intelekto de Aviceno aŭ Averoeso

** Averoesa penso**
Averoeso difinis la intelekton substanco eterna, senkorpa, dispartigebla en intelekto aktiva kaj pasiva: la unua, la intelekto pasiva, estas tute disigita el tiu aktiva kaj ligita kun la sensoj, kaj referencas kun la homa estaĵo per “materia racia ligilo”, kiu estas eterna kaj simila al la animo (kiu estis konsiderita de Averoeso kiel “formo de la korpo”), ontologie identa al la aktiva intelekto.

**Tomaso de Akvino**
Tomaso de Akvino, distanciĝante el Averoeso kiu imagis la pasivan intelekton “materio senforma” kiu ricevas sian formon el la aktiva, interpretas tiun aristotelan filozofian elementon atribuante al la aktiva intelekto la taskon funkciigi la pasivan intelekton (kiu do estas io individue reala en la homa estaĵo same kiel tiu aktiva) por ke, tiu ĉi, nome, fariĝu “intelekto akirita” nome scianta. (*Quaestiones disputatae de Anima*).

## Referencoj 
* *Commentarium magnum in Aristotelis De anima libros*, ed. Crawford, Cambridge (Mass.) 1953: Latin translation of Averroes' long commentary on the De Anima
* Averroes (tr. Alain de Libera), ''L'intelligence et la pensée'', Paris 1998: French translation of Averroes' long commentary on book 3 of the De Anima

## Vidu ankaŭ 
* Aktiva intelekto
* Hilemorfismo
* Aristotelo
* Tomaso de Akvino
* Averoeso
* Aviceno

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Catholic Encyclopedia article
* Aquinas, *De Unitate Intellectus Contra Averroistas  (Latin)
* Aquinas, *On the Unity of the Intellect, against the Averroists* (English)
* Barrionuevo, "La capacidad productiva del nous (*DA'', 3.5)"  (Spanish).

Kategorio:Filozofio de la menso
Kategorio:Scio
Valencia CF

La asocio **Valencia Club de Fútbol** (prononco ), mallonge **Valencia CF**, estas futbala klubo el la hispania urbo Valencio. Ĝi fondiĝis en 1919. La unua vira teamo de la klubo konkuras en la unua hispana divizio de futbalo (Primera División). Ĝis somero 2014 ĝi en sia historio gajnis ses hispanajn ĉampionecojn kaj sep pokalajn venkojn. Sekve temas pri la entute tria plej sukcesa futbalteamo de Hispanio - post la teamoj de FC Barcelona kaj Real Madrid. Pliaj sukcesoj en internaciaj futbalaj konkursoj signifas ke la teamo ankaŭ estas inter la plej sukcesaj en Eŭropo.

La klubaj koloroj estas nigro kaj blanko - karesnomo de la klubaj futbalantoj tial en la valencia lingvo estas „blanquinegros“, kaj la teama maskoto estas vesperto. La hejmaj matĉoj de la unua vira teamo ekde la jaro 1923 okazas en la stadiono *Mestalla*, kiu havas lokon por 53 939 spektantoj. Antaŭ la fino de de la 2010-aj jaroj laŭ la klubaj planoj finkonstruiĝos nova areno *Nou Mestalla* en la nordokcidento de la urba teritorio, kiu anstataŭigos la ĝisnunan stadionon.

Kategorio:Hispanaj futbalteamoj
Kategorio:Valencio
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1919
12448 Mr. Tompkins

'*12448 *Mr. Tompkins'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥaj astronomoj Miloš Tichý kaj Zdeněk Moravec elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la fikcia banka kontoristo Sinjoro Tompkins (), rolulo de la libroj de scienca popularigo de George Gamow *Mr. Tompkins in Wonderland* kaj *Mr. Tompkins explores the Atom''. Liaj fantastaj sonĝoj kaj aventuroj helpas klarigi la teoriojn de la relativeco de Albert Einstein, la kosmologion, la atoman strukturon kaj la .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Malkovrita de Zdeněk Moravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
12407 Riccardi

'*12407 *Riccardi'''* estas asteroido de
la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala historiisto pri matematiko Pietro Riccardi (1828–1898) aŭtoro de la monumenta verko *Biblioteca Matematica italiana dall'origine della stampa ai primi anni del XIX secolo'', komentita bibliografio de ĉiuj libroj eldonitaj de italaj sciencistoj dum la 19-a jarcento.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio San Vittore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Nikolaus von Amsdorf

**Nikolaus von AMSDORF** (* Torgau, la 3-an de decembro 1483 - Eisenach, la 14-an de majo 1565) estis germana teologo kaj reformisto kaj la unua luterana episkopo en Germanio apartenante al la movado de la Gnesioluteranoj.

## Vivo 
Li studis en la universitatoj de Wittenberg kaj Lepsiko kie li ricevis sian diplomon pri magistreco en 1502. Baldaŭ li konkeris plurajn akademiajn honoraĵojn kaj fariĝis profesoro pri teologio en 1511. Kiel Andreas Karlstadt (1486-1541), li estis grava rolulo pri la malnova teologia skolastiko, sed dank'al la influo de Marteno Lutero li forlasis la aristotelajn vidpunktojn interŝanĝe de la teologio surbaze de la graca doktrino de Sankta Aŭgusteno.

Dum sia tuta vivo li estis unu el la plej senlacaj apogantoj de Lutero, kiun li akompanis dum la Konferenco de Lepsiko (1519) kaj en la Dieto de Worms (1521). Li kunhelpis ĉe la unuaj klopodoj de la Reformo en Magdeburgo (1524), Goslar (1531) kaj Einbeck (1534) kaj aktive partoprenis en la debatoj de Ŝmalkaldo (1537), kie li defendis la uzon de la sakramentoj pri malkredo, kaj (1539) predikis kontraŭ la bigamion de la Landgrafo de Hesio.

Post la morto de Filipo de Palatinato (1480-1541) li instaliĝis kiel episkopo de Naumburg-Zeitz la 20-an de januaro 1542 apogita de princo-elektisto de Saksio (1503-1554) kaj Lutero, malgraŭ la malvolo de la ĉapitro. Lia ofico estis peniga kaj li deziregis reiri al Magdeburg, sed Lutero konvinkis lin resti. Post la morto de Lutero (1546) kaj la batalo de Mühlberg (1547) li devis cedi al sia rivalo, Julius von Pflug, kaj retiriĝi sub la protektado de la juna duko de Weimar (1530-1573).

Tie li partoprenis en la fondado de la Universitato de Jena (1558), opoziciis al la Provizora Deklaracio de Aŭgsburgo (1548) kaj fariĝis superintendanto pri la publikaĵoj de la eldono de la verkoj de Lutero en la Universitato de Jena. Li defendis la libervolon, la koncepton pri originala peko, kaj pli rimarkenda, la kristanan valoron de la bonaj verkoj, kiujn li konsideris ne nur senutilaj sed ankaŭ pereigaj. Li predikis la tujan apartigon de la alta luteranismo de Melanktono (1557), kunvokis la dukojn de Saksio por opozicii al la Dekreto de Frankfurt (1558) kaj daŭre batalis por la pureco de la luterana doktrino. Li mortis en Eisenach kaj estis sepultita en la Preĝejo de Sankta Georgo.

## Literaturo 
* Virtual International Authority File
* WorldCat Identities
* Personensuche
* Allgemeine Deutsche Biographie
* Deutsche Biographie
* Melchior Adam 
* Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste
* Contemporaries of Erasmus: A Biographical Register of the ..., Volumes 1-3, Peter G. Bietenholz, Thomas Brian Deutscher

## Vidu ankaŭ 
* Wenzeslaus Linck (1483-1547)
* Johannes Bugenhagen (1485-1558)
* Melchior Hofmann (1495-1543)
* Julius von Pflug (1499-1563)
* Nikolaus Medler (1502-1551)
* Nikolaus Gallus (1516-1570)
* Johannes Aurifaber (Vimariensis) (1519-1575)
* Johann Dölsch (1486-1523)
* Johann von Staupitz (1465-1524)
* Andreas Bodenstein (1486-1541)

## Referencoj 
Kategorio:Luteranaj teologoj
Kategorio:Germanaj reformistoj
Kategorio:Germanaj luteranaj episkopoj
Kategorio:Episkopoj de Naumburg
Bernhard von Lindenau

Barono **Bernhard August von Lindenau** (naskiĝinta la 11-an de junio 1780 en Altenburg, mortinta la 21-an de majo 1854 en Pohlhof) estis germana advokato, astronomo, politikisto, kaj artaĵkolektanto.

## Politikisto kaj artamanto 
En 1830 li estis la ministro por internaj aferoj dum turbula periodo en la historio de Saksio. Malfrue en la jaro li ne kontrolis iniciatojn trankviligi protestojn kiuj postulis politikan reformon.

Li kreis kolekton de itala arto de la 14-a kaj 15-a jarcentoj de florencaj pentristoj por krei artan konscion. Li donis sian artaĵkolekton al la grandurbo Altenburg sub la kondiĉo krei muzeon por elmontri la pecojn. Tiu muzeo estis finita en 1875, kaj iĝis la Lindenau-muzeo. Parto de liaj kolektoj (porcelanaĵoj) troviĝas ankaŭ en la muzeo ene de la Kastelo je Altenburg. Publika aliro al la kolektaro eblis jam ekde 1848.

Lindenau redaktis la gazeton *Monatliche Correspondenz zur Beförderung der Erd- und Himmels-Kunde* ekde 1807. La magazino estis fondita fare de Franz Xaver von Zach en 1800 kaj ekzistis ĝis 1813.

## Premioj kaj honoroj 
* Asteroido 9322 Lindenau estis nomita por li.
* Lindenau (kratero) sur la luno estis nomita por li.
* Fama muzeo en lia naskiĝurbo portas lian nomon.

## Literaturo 
* August Procksch: *Freiherr Bernhard August von Lindenau als Kunstfreund. Ein Beitrag zu seiner Biographie.* Pierer, Altenburg 1899
* Jürgen Helfricht: *Astronomiegeschichte Dresdens* (= *Dresdner Miniaturen.* Bd. 9). Hellerau-Verlag, Dresden 2001, ISBN 3-910184-76-6, p.&nbsp;81–82.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Biografio ĉe *NBD*.
* Hansen, P.A.: * Todesanzeige.* Astronomische Nachrichten, Bd. 38 (1854), p.&nbsp;313 (Nekrologo)

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj baronoj
Kategorio:Germanaj astronomoj
Kategorio:Germanaj mecenatoj
Kategorio:Germanaj artkolektistoj‎
Kategorio:Germanaj juristoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Homoj rilataj al Altenburg
Kategorio:Membroj de la Reĝa Nederlanda Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Lobio (kartvela plado)

eta|Lobio
**Lobio** (kartvele: ლობიო) estas kartvela fazeolmanĝaĵo. Ekzistas nombro da variaĵoj de la manĝaĵo, kaj varma kaj malvarma. La bazo konsistas el renfazeoloj kiuj, post trasorbigo en akvo, estas stufitaj aŭ kuiritaj en sala akvo, leĝere pistitaj kaj miksitaj kun cepoj, ajlo, freŝa koriandro kaj petroselo, kapsiketoj, pipro kaj salo. La manĝaĵo kutime estas surtabligata en argila vazo akompanata de pano.

Kategorio:Kartvela kuirarto
Kategorio:Manĝaĵoj
Paskalo la 3-a

**Paskalo la 3-a** estis kontraŭpapo de 1164 ĝis la 20-a de septembro 1168.

Lia reala nomo estis Guido el Kremono. Kontraŭpapo estis la dua el kontraŭpapoj kiuj defiis la regadon de la papo Aleksandro la 3-a. En 1164, malgranda nombro de kardinaloj kiuj estis elektintaj la kontraŭpapon Viktoro la 4-a kunsidis denove por voĉdoni al Paskalo la 3-a kiel lia sukcedanto. Li setlis ĉe Viterbo kaj sukcese evitis la legitiman papon atingi Romon.

Por ricevi plian subtenon el imperiestro Frederiko la 1-a, Paskalo kanonizis Karlomagnon en 1165. La Katolika Eklezio neniam agnoskis tiun kanonizon, ĉar Paskalo estis kontraŭpapo. En 1179, la Tria Laterana koncilio nuligis ĉiujn lian ordonojn, inklude la kanonizon. Karlomagno restis tamen bone konsiderita ankoraŭ inter katolikoj, kaj Prosper Guéranger eĉ komponis preĝon al Karlomagno.

Kategorio:Kontraŭpapoj
(12402) 1995 PK

**(12402) 1995 PK** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Satoru Otomo elde Kijosato (vilaĝo de la urbo Hokuto en la gubernio Jamanaŝi, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Satoru Otomo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Batalo de Tertry

[eta|dekstre|400px|[Pepino de Herstal post la "Batalo de Terty", en 687.]]
La **Batalo de Tertry** estis grava batalo en merovida Gaŭlo inter la fortoj de Aŭstrazio unuflanke kaj tiuj de Neŭstrio kaj Burgonjo aliflanke. Ĝi okazis en 687 ĉe Tertry (Somme).

La povega aŭstrazia majordomo, Pepino el Herstal, paciĝis kun sia neŭstria partnero, Waratton, en 681. Tamen la sukcedantoj de Waratton renovigis la konflikton inter Aŭstrazio kaj Neŭstrio kiu estis ofta en tempo de disunuiĝo: kvankam ña Franka regno estis tiam unuigita sub Teodoriko la 3-a, kiu estis heredinta Aŭstrazion en 679. Tiu Neŭstria reĝo kun la nobelaro de Neŭstrio kaj Burgonjo, sub ties majordomo, Bertaro, invadis Aŭstrazian teritorion. Bertaro kaj Teodoriko direktis sin al Tertry kaj la Aŭstrazianoj havis la batalkampon, kaj forpelis Bertaron elpostenigitan dum Pepino enpostenigis Nordeberton je sia konto en Neŭstrio kaj Burgonjo. La reĝo devis agnoski la majordomecon de Pepino super sia tuta regno por resti la nura reĝo.

La sekvo de la batalo estis la plia malpliigo de la reĝa aŭtoritato, ĉar denove reĝo el Merovidoj estis definitive venkita sur batalkampo; la hegemonio de Aŭstrazio super la resto de la regno, karakterizita de postaj konkeroj oriente kaj la apero de la Karolida Imperio centrita ĉirkaŭ Aĥeno; la nedisputita rajto al regado de la Pepinidoj, el kiuj Pepino mem prenis la titolon de *Duko de Frankoj*; kaj, fine, la personaj venkoj de Pepino, kiu "regis," laŭ tiama kroniko, super la Frankoj dum pli ol 27 pluaj jaroj.

## Fontoj 
* Liber Historiae Francorum 48.
* Continuationes 5.

## Literaturo 
* 

Kategorio:Bataloj en Eŭropo
Kategorio:Karolida Imperio
Kategorio:Frankoj
Langeais

''''* [] estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Indre-et-Loire*, prononco [], en la regiono Centro-Valo de Luaro, , prononco []. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Chinon* kaj estas la centro de samnoma kantono *''. Unu el ĝiaj monumentoj estas la kastelo Langeais.

## Geografio 
La areo de la komunumo estas granda je 60,38 km² kaj ĝia alteco varias inter 36 kaj 109 msm.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

### Ĉirkaŭaj lokoj 
La samlimaj komunumoj de Langeais estas :

## Blazono 
eta|100px|maldekstra|Blazono de Langeais

## Ĝemeleco 
La du ĝemelurboj estas :
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* kastelo Langeais
* komunumoj de Indre-et-Loire
* Langeais (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ()

## Referencoj 

Kategorio:Komunumoj de Indre-et-Loire
Hans-Joachim Näther

eta|Monumento por la kondamnitaj junuloj sur la Hospitala Placo en Altenburg.
**Hans-Joachim NÄTHER** (naskiĝinta la 9-a de decembro 1929 en Altenburg, murdita la 12-a de decembro 1950 en Moskvo) estis germana disidento kaj rezistanto en GDR.

## Vivo 
Näther frekventis la lernejon *Friedrichsgymnasium* (tiam: *Karl-Marx-Oberschule*) en Altenburg. En la 11-a klasŝtupo li fondis (printempo de 1949) kune kun tri samklasanoj - *Ulf Uhlig*, *Gerhard Schmale* kaj *Jörn-Ulrich Brödel* - rezistogrupon. Ili pendigis flugfoliojn, sur kiuj ili postulis liberecon kaj liberajn balotojn. Por tio ili havis kontakton kun la uestberlina aro *Kampfgruppe gegen Unmenschlichkeit* (KgU). Ili konstruis radian elsendilon kaj provis ĝeni paroladon radie disaŭdigitan de Wilhelm Pieck okaze de la 70-a datreveno naskiĝtaga de Stalino en la 21-a de decembro 1949.

Näther nomis lin *amasmurdiston* kaj *diktatoron*. Ĉu la elsendigo fakte aŭdeblis publike, ĝis hodiaŭ malklaras. Ekde la 21-a de marto 1950 estis arestitaj 17 personoj, malmultaj sukcesis fuĝi. En septembro 1950 milittribunalo kondamnis Näther je morto per ekzekutado pro kontraŭleĝa arigon, kontraŭsoveta propagando kaj spionado. Similon suferis la instruistoj *Siegfried Flack* († en la 15-a de decembro 1950) kaj *Wolfgang Ostermann* († en la 12-a de decembro 1950).

La fuĝinta samklasano *Ludwig Hayne* kaptitis fare de policanoj dum disdonado de flugfolio en Eosta Berlino kaj murditis en la 28-a de aprilo 1951.

Post la proceso oni transportis Näther al Moskvo, kie la Supera Soveto de Sovetunio rifuzis ties petskribon pri indulgo. Li mortpafitis en la prizono Butyrka. Liaj parencoj pri tio ne informitis antaŭ la 1995-a jaro.

## Romano 
Pri la altenburgaj eventoj kaj la sorto de Näther baziĝas la porjunulara romano *50 Hertz gegen Stalin* de Steffen Lüddemann. En la 2013-a jaro oni surscenejigis en la Landa teatro de Altenburg la pecon *Die im Dunkeln* sub la reĝisorado de Mona Becker.

## Eksteraj ligiloj 
* *Vier Schüler gegen Stalin*, MDR-dokumentado de Steffen Lüddemann
* *Vier Schüler gegen Stalin* - raporto ĉe *Spiegel*.
* Pri aranĝo en 2007 en Lepsiko.
* Pri la lerneja rezistista grupo sur *jugendopposition.de*.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Wolfgang Enke: "Hans-Joachim Näther". En: Karl Wilhelm Fricke, Peter Steinbach, Johannes Tuchel (eld.): *Opposition und Widerstand in der DDR.* C.H. Beck, München 2002
* Enrico Heitzer: *Einige greifen der Geschichte in die Speichen. Jugendlicher Widerstand in Altenburg/Thüringen 1948 bis 1950*. Metropol, Berlin 2007

Kategorio:Disidentoj
Kategorio:Homoj rilataj al Altenburg
Kategorio:Opoziciuloj en GDR
Kategorio:Viktimoj de Stalinismo
12408 Fujioka

'*12408 *Fujioka'''* estas asteroido de la
asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma (gubernio Ehime).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japanan aktoron Hiroshi Fujioka (realnome *Kunihiro Fujioka*, japane 藤岡 邦弘 *Fujioka Kunihiro'') naskiĝintan en Kuma, militan artiston kaj dediĉitan volontulo en Irako, Etiopio kaj Kamboĝo. Ekde sia komenco en 1970, li ludis en pli ol 20 filmoj kaj nombro da televidaj dramoj, inklude la plej populara japana televido programo de la 1970-aj jaroj, Kamen Rider.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Akimasa Nakamura
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Alkmaar Zaanstreek

La asocio **Alkmaar Zaanstreek**, mallonge **AZ** (prononco laŭ sistemo IFA ) estas futbalklubo en la urbo Alkmaar kaj la proksima regiono ĉirkaŭ la akvovojo *Zaan* (nederlande nomata *Zaanstreek*, "Zaan-regiono") de Nederlando. La klubo ekestis en 1967 per fuzio de la kluboj **A**lkmaar ’54 kaj FC **Z**aanstreek. La origina fontonomo estis *AZ ’67*, sed en 1986 ĝi estis plisimplige ŝanĝiita al la nuna mallongiga nomo *AZ*. La klubaj koloroj estas ruĝo kaj blanko.

[eta|maldekstra|trejnisto [Dick Advocaat en 2011, dum trejnado de la rusia nacia teamo de futbalo]]
Laŭ la stato de somero 2014, kluba trejnisto estas Dick Advocaat, kiu en 2002–2004 jam estis trejnisto de la nederlanda nacia teamo de futbalo, en 2005 de tiu el la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, en 2005–2006 de la sudkorea, en 2009-2010 de la belga kaj en 2010-2012 de la rusia nacia teamo de futbalo.

Kategorio:Nederlandaj futbalteamoj
Kategorio:Norda Holando
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1967
Manchester City FC

**Manchester City** (oficiale *Manchester City Football Club*) – ankaŭ nomata **The Citizens** – estas futbalklubo en la urbo Manĉestro de Anglio. Post fondiĝo en 1880 je la nomo *West Gorton Saint Marks*, ĝi ekde 1887 havis la nomon *Ardwick A.F.C.* kaj en 1894 ricevis la finan nomon *Manchester City F.C.*. La unua vira teamo de la klubo kvarfoje gajnis la anglian ĉampionecon, kvinfoje la anglian futbalpokalon (*FA Cup*), dufoje la anglian ligopokalon (*League Cup*) kaj unufoje la UEFA-pokalon de pokalvenkintoj. La teamo aktuale konkuras en la unua anglia ligo de futbalo (*Premier League*) kaj pasigis la plejparton de sia historio en tiu nacie plej alta ligo. La oficialaj maskotoj de la kluvo estas la fikciaj "eksterteruloj" „Moonchester“ kaj „Moonbeam“.

En septembro 2009 la ŝejĥo *Mansur bin Zajed Al Nahjan* (arabe منصور بن زايد آل نهيان) el la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj komplete aĉetis la klubon.

Oni atentu ne miksi la klubon kun la samurba kaj simile sukcesa alia futbalklubo Manchester United. Ili estas rivaloj en la Manĉestra derbio.

## Nunaj ludantoj 
* 22px|inline Kyle Walker, nombro 2, arierulo
* 22px|inline Rúben Dias, nombro 3, arierulo
* 22px|inline John Stones, nombro 5, arierulo
* 22px|inline Nathan Aké, nombro 6, arierulo
* 22px|inline Raheem Sterling, nombro 7, avanulo
* 22px|inline İlkay Gündoğan, nombro 8, mezulo
* 22px|inline Gabriel Jesus, nombro 9, avanulo
* 22px|inline Sergio Agüero, nombro 10, avanulo
* 22px|inline Oleksandr Zinchenko, nombro 11, arierulo
* 22px|inline Zack Steffen, nombro 13, golulo

## Vidu ankaŭ 
* Stadiono de la Urbo Manĉestro

Kategorio:Anglaj futbalteamoj
Kategorio:Manĉestro
Nordmara kanalo

[eta|situo de la kanalo en [Norda Holando]]
La **Nordmara kanalo** (nederlande *Noordzeekanaal*) en la provinco Norda Holando de Nederlando ligas la Nordan maron kaj la eks-maran lagon *IJsselmeer*.

Konkrete ĝi ligas la akvaĵon *IJ* de Amsterdamo okcidente ĉe la loĝloko *IJmuiden* de la komunumo Velsen kun la Norda Maro, kaj oriente kun la *IJsselmeer*. La nuna kanalo anstataŭigas la inter la jaroj 1817 kaj 1822 konstruitan "Grandan Holandan Kanalon" (*Groot Hollandsch Kanaal*), kiu venante de Amsterdamo, apud Den Helder enfluas la Nordan Maron.

Apud IJmuiden kaj Amsterdamo sume kvar kluzoj fermas la kanalon kontraŭ tro forta akvoenfluo el la Norda Maro kaj el la IJsselmeer.
[eta|500px|maldekstra|la kanalo ĉe [Velsen *Zuid*]]
eta|satelita bildo de la kanalo, sube dekstre aldone la Amsterdamo-Rejno-kanalo
[eta|maldekstra|[Beverwijk]]
[eta|maldekstra|fone [Amsterdamo]]

Kategorio:Kanaloj en Nederlando
Kategorio:Geografio de Norda Holando
Aston Villa

**Aston Villa** (oficiale *Aston Villa Football Club*) estas futbalklubo en la urboparto *Aston* de la urbo Birmingham en Anglio. Ĝia unua vira teamo aktuale konkuras en la plej alta anglia ligo de futbalo (*Premier League*). Fondita en la jaro 1874, la klubo ekde la jaro 1897 sportas en la stadiono *Villa Park*. La klubo estis fondomembro de la en 1888 naskita anglia ligo de futbalo *The Football League*, de kiu en 1992 disbranĉiĝis la ekde tiam pli alta *Premier League*. La tradiciaj klubaj koloroj estas malhelruĝo, helbluo kaj blanko.

eta|maldekstra|300px|la kluba stadiono

Kategorio:Anglaj futbalteamoj
Kategorio:Birmingham (Anglio)
Bertrada de Laon

**Bertrada de Laon** (naskiĝis inter 710 kaj 727, mortis la ), konata ankaŭ kiel **Bertrada la Juna** aŭ **Berta Larĝpieda** (cf. latina: *Regina pede aucae* tio estas la reĝino kun anserpiedo), estis reĝino de la Frankoj. Ŝi estis la edzino de Pipino la pli juna kaj la patrino de Karlomagno, Karlomano kaj Gisela. La kialo de la kromnomo ne certas ĉu rilatas al ebla bulpiedo aŭ al mito.

⚭
Kategorio:Karolida imperio
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Reĝinoj de Francio
Kategorio:Germanaj reĝedzinoj
12409 Bukovanská

'*12409 *Bukovanská'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Marcela Bukovanská'', esploristinon pri meteorŝtonoj, estrinon de la departemento pri mineralogio kaj petrologio de la Nacia muzeo de Prago.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Kleť
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Arnulfo de Metz

Sankta **Arnulfo de Metz** (ĉ. 582-640) estis franka episkopo de Metz kaj konsilisto ĉe la kortego de Merovidoj en Aŭstrazio, kiu retiriĝis al la abatejo de Remiremont. Li estis kortegano de la reĝo Teŭdeberto la 2-a (595–612) de Aŭstrazio kaj estis sendita al posteno de *dux* ĉe Schelde. Poste li iĝis episkopo de Metz. Dum sia kariero li estis allogita de religia vivo, kaj retiriĝis kiel monaĥo. Post sia morto li estis kanonizita kiel sanktulo de la Katolika Eklezio.

## Referencoj 
* Alban Butler's *Lives of the Saints*, edited, revised and supplemented by Thurston and Attwater. Christian Classics, Westminster, Maryland.
* Christian Settipani – *La Préhistoire des Capétiens*, Première Partie.
* *Saint ARNOUL – ancêtre de Charlemagne et des Européens*, edited by Imp. Louis Hellenbrand. Le Comité d'Historicité Européene de la Lorraine, Metz, France, 1989.

## Eksteraj ligiloj 
* *Catholic Encyclopedia*: St. Arnulf of Metz

Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Frankaj klerikoj
Kategorio:Frankaj episkopoj
Kategorio:Mezepoka Loreno
Kategorio:Arnulfidoj
Kategorio:Episkopoj de Metz
Kategorio:Naskiĝintoj en 582
Kategorio:Mortintoj en 640
Kategorio:Katolikaj kaj ortodoksaj sanktuloj
Kategorio:Lorenaj sanktuloj
Kategorio:Homoj rilataj al biero
Vita Karoli Magni

eta|Sceno laŭ la *Vita Karoli Magni* manuskripto de la 13a jarcento
**Vita Karoli Magni** aŭ **Vita et gesta Caroli Magni** (*La vivo de Karlomagno*) estas verko verkita de Eginhardo, nome intelektulo de la karolida epoko proksima al Karlomagno li mem kaj de Ludoviko la Pia. Temas pri grava fonto koncernanta Karlomagnon, lian regnon kaj liaj faroj. La historiistoj tradicie konsideris la verkon de Eginhard kiel unua ekzemplo de biografio de eŭropa reĝo. Certe ĝi estas unu el plej famaj reĝaj biografioj de la Mezepoko. La aŭtoro penis imiti la stilon de la romia historiisto Suetonio, modelo de la historia literatura ĝenro, nome per la serio de imperiestraj biografioj De vita Caesarum (Pri la vivo de la Cezaroj), kio vekis la metodon hiperkritikan kiu pridubas totale pri la aŭtento de la rakontitaj faktoj en la *Vita Karoli Magni*.

## Enhavo 
La *Vita Karoli* enhavas, krom la enkondukon de Walahfrid Strabo, enkondukon kaj kvin librojn.

En la enkonduko, Eginhard prezentas sian verkon kaj siajn celojn.

La libro I parolas pri la falo de la dinastio de la merovidoj kaj de la unuaj karolidoj ĝis la alveno de Karlomagno.

La libro II temas pri militkampanjoj kaj politikaj aferoj de Karlomagno.

La libro III priskribas la vivon de la reĝo kaj de lia familio.

La libro IV rakontas la lastajn tempojn de la vivo de la franka imperiestro.

La lasta libro estas transskribo de la testamento de Karlomagno. La libro finas per laŭdo al Ludoviko la Pia, la ĉefa ricevonto de la verko.

## Bibliografio 
* Éginhard, *Vita Caroli*, en *Two Lifes of Charlemagne*, traduko de Lewis Thorpe, Harmondsworth, Penguin Books, 1974.
* Jean Favier, *Charlemagne*, Paris, Fayard, 1999.
* Georges Minois, *Charlemagne, Perrin, Paris, 2010 : studo de Eginhard kaj de la *Vita* paĝoj 94-102, en ĉapitro dediĉita al fontoj koncerne Karlomagnon.
* Einhard, *Vita Karoli Magni / The Life of Charlemagne'', en latina kaj angla, traduko de Firchow, Evelyn S. kaj Edwin H. Zeydel, Dudweiler/Saarbrücken, AQ-Verlag, 1985.

## Notoj 
Kategorio:Latinlingvaj verkoj
Kategorio:Historiografio
Kategorio:Biografio
Kategorio:Karolo la Granda
Kategorio:Karolida imperio
Aar (Dill)

La rivereto **Aar** estas flankrivero de la rivereto Dill en la germana federacia lando Heslando.

## Nomonoto 
La rivernomo *Aar* ekzistas en la germanlingvaj landoj multfoje. Ekzemple:
* Aar, rivereto kiu rekte enfluas la riveron Lahn
* Ahr kiu enfluas la Rejnon
* Aare en Svislando.
La antaŭĝermana vorto „aar“ signifas „ rapide fluanta akvo“.

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Hesio
Distrikto Dunakeszi

La **Distrikto Dunakeszi** [dunakesi] (hungare *Dunakeszi járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest. Ĝi situas laŭ Danubo en la meza parto de la departemento (en la norda parto de Hungario).
eta|Distrikto Dunakeszi en Hungario
eta|dekstre|Aerofoto pri Dunakeszi

La distrikta ĉefurbo estas Dunakeszi, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ 2 aliaj urboj kaj unusola vilaĝo.

La areo estas 103,08 km² (la plej malgranda en la lando), kie loĝas 78 757 homoj. La loĝantoj laboras en Budapeŝto, krome loke en diversaj urbaj servoj. Iomete ekzistas agrikulturoj, (fruktoj, legomoj) kaj bredadoj.

## Historio 
Distrikto Dunakeszi estis fondita en 2013. Historie la komunumoj apartenis al Distrikto Vác.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Dunakeszi**
* aliaj urboj:
** Fót, kiu administras ankaŭ vilaĝon Csomád
** Göd

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Marko Aŭrelio Severino

**Marco Aurelio Severino (1580-1656)** (* Tarsia, Kalabrio, en la 2-a de novembro 1580 - Napolo, en la 12-a de julio 1656) estis itala kuracisto, kirurgo, anatomo kaj profesoro pri medicino kaj kirurgio.

Li estis filo de la advokato Giovanni Jacopo Severino kaj estis adepto de la atomismo el Demokrito, preterlasante la teoriojn de Aristotelo. Li konatiĝis kun Tommaso Campanella kaj korespondis kun William Harvey kaj Thomas Bartholin (1616-1680).

Krom sia brila kariero kiel kirurgo kaj profesoro, liaj verkoj prezentas ambiguajn aspektojn. Li kutime inkludadis mistikajn spekulaciojn, kaj lia verkaro harmoniis kun sia religia kredo.

## Verkoj 
* *De recondita abscessuum natura*, O. Beltrani, Napolo, 1632
* *Zootomia democritaea, id est anatome generalis totius animantium opificii : libris quinque distincta, quorum seriem sequens facies delineabit*, Endterius, Nuremberg, 1645
* *De efficaci medicina*, J. Beyer, Frankfurt, 1646
* *De viperae natura, veneno, medicina demonstrationes et experimenta nova*, P. Frambotti, Padovo, 1650
* Trimembris chirurgia, Schönwetter, Frankfurt, 1653
* Therapeuta Neapolitanus, J. A. Tarin, Napolo, 1653
* Quaestiones anatomicae quatuor, Frankfurt, 1654
* Antiperipatias. Hoc est adversus Arsitoteleos de respiratione piscium diatriba. De piscibus in sicco viventibus commentarius... Phoca illustratus..., 2 vol., Naples, H. C. Cavalli, 1655–1659
* Synopseos chirurgiae libri sex, E. Weyerstroten, Amsterdamo, 1664

## Literaturo 
* *The Galileo Project*
* *Treccani.it*
* *Answers - Hidrocefalia Infantil*
* Bibliothèque Nationale de France
* *Giovanni Lanzo* 
* *A New General Biographical Dictionary Vol. 12*
* *The Universal Dictionary of Biography and Mythology*
* *FreeServers - Marco Antonio Severino* 

## Vidu ankaŭ 
* Gabriele Falloppio (1523-1562)
* Giulio Iasolino (1538-1622)
* Tommaso Campanella (1568-1639)
* William Harvey (1578-1657)
* Johann Georg Volkamer (1616-1693)
* Thomas Bartholin (1616-1680)
* Johann Conrad Peyer (1653-1712)
* Historio de medicino

## Referencoj 
Kategorio:Italaj kirurgoj
Kategorio:Italaj anatomoj
Super Mario Bros.

***Super Mario Bros.*** () estas platforma videoludo, kreita de Shigeru Miyamoto, publikigita en 13-a de julio 1985 por Nintendo Entertainment System (NES). Ĝi originale aperis en Japanio en la 13-a de Septembro 1985 por Famicom, kaj poste por la Nintendo Entertainment System en Norda Ameriko en 1985, Eŭropo en la 15-a de Majo 1987 kaj Aŭstralio en 1987. Ĝi estas la unua videoludo de la serio *Super Mario*. En Super Mario Bros., la ludanto regas la rolulon Mario, kaj en duludanta reĝimo, la dua ludanto regas lian fraton Luigi. La ludanto devas trairi *Mushroom Kingdom* ("Funga Reĝlando") por liberigi la Princinon Peach de la ĉefa malamiko Bowser.

*Super Mario Bros.* ricevis rekordon de la Guinness-libron de rekordoj pro esti unu el la plej venditaj videoludoj.

## Referencoj 
Kategorio:Super Mario
Kategorio:Plej venditaj videoludoj
Kategorio:Videoludoj de Nintendo
Kategorio:Roluloj de Nintendo
Kategorio:Fikciaj italoj
Kategorio:Fikciaj familioj
Kategorio:Platformaj videoludoj
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Japanio
Kategorio:Videoludoj aperintaj en 1985
Sámuel Keresztesi

**Sámuel KERESZTESI**, Keresztessy [keresteŝi] rumania hungara pentristo, skulptisto. Li naskiĝis en Tasnád 1893 kaj mortis en Tășnad 1974. 

## Kariero
Sámuel Keresztesi diplomitiĝis en Hungara Belarta Altlernejo de Budapeŝto. De 1920 li laboris en libelernejo de Baia Mare. Li faris ikonostazojn por preĝejoj de Buduș, Zalău, Târgu Mureș kaj por la klostro de Micula.

## Fontoj
* Biografiaj indikoj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Béla Rozsnyay

**Béla ROZSNYAY** [roĵnjai] hungara skulptisto, juvelisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș en 1949. 
## Kariero
Béla Rozsnyay vivis 14 jarojn en Danujo kaj Malto. Li laboras de 2002 en Budapeŝto. Li ekspozicias de 1983.
## Fontoj
*Persona retejo kun kreaĵoj 
*Biografiaj indikoj

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Distrikto Vác

La **Distrikto Vác** (hungare *Váci járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest. Ĝi situas laŭ Danubo en la norda parto de la departemento (en la norda parto de Hungario).
eta|Distrikto Vác en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Vác, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo, la ceteraj 16 komunumoj estas vilaĝoj.
 
La areo estas 362,19 km², kie loĝas 67 781 homoj. La loĝantoj okupiĝas pri industrioj, agrikulturoj, (fruktoj, legomoj, tritikoj) kaj bredadoj, krome multaj laboras en Budapeŝto.

## Historio 
Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1983, sed foje la nomo estis „Distrikto Supra Vác”. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Vác**
* alia urbo: Őrbottyán
* vilaĝoj:
** Acsa, kiu administras ankaŭ vilaĝon Csővár
** Csörög
** Kosd
** Penc , kiu administras ankaŭ vilaĝon Püspökszilágy
** Püspökhatvan, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Galgagyörk  kaj Váckisújfalu
** Rád, kiu administras ankaŭ vilaĝon Váchartyán
** Sződ
** Sződliget, kiu administras ankaŭ vilaĝon Vácrátót
** Vácduka, kiu administras ankaŭ vilaĝon Kisnémedi

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Tommy Ramone

** Tommy RAMONE** aŭ **Tommy Erdelyi**, origine laŭ hungarlingve kutima nomordo **Erdélyi Tamás** [erdEji tamAŝ] estas hungara-usona drumisto, produktoro.

Tommy Ramone naskiĝis la  1949 en Budapeŝto, 1949. Li mortis la  2014 en Novjorko.

## Biografio 
Tommy Ramone devenis el juda familio. Li forlasis la landon post falo de Hungara revolucio de 1956. Li komencis muzikadi jam dum la gimnaziaj karoj. Inter 1974 kaj 1978 li muzikadis en muzikgrupo The Ramones, kie ili ludis punkajn muzikojn. Pro la oftaj turneoj li ne muzikadis plu en la grupo, sed li restis tie, kiel produktoro. Li restis aktiva ĝis 1996, tamen en 2004 escepte li muzikadis en The Ramones, krome li donis koncerton eĉ en Hungario.

Li mortis pro kancero. Li estis la unusola hungaro, kiu membriĝis en Fam-Salono kaj Muzeo de Rokenrolo.

## Fontoj 
* http://hungarian.imdb.com/name/nm0714073/
* http://kauhajokinyt.fi/~jplaitio/tommyramone2014.html 

Kategorio:Usonaj drumistoj
Kategorio:Hungaraj drumistoj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Kategorio:Hungaraj produktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
West Bromwich Albion

**West Bromwich Albion** (oficiale *West Bromwich Albion Football Club*) – ankaŭ neformale nomata *The Baggies* (etimologio malsamopinie pridiskutata) aŭ *The Throstles* ("la turdedoj", biologia familio de birdoj; turdedo bildiĝas interalie en la kluba blazono) – estas futbalklubo en la urbo West Bromwich ene de la metropola distrikto Sandwell de la metropola provinco kaj regiono West Midlands de Anglio. La klubo fondiĝis en 1878, fare de laboristoj el fabriko por risortoj, kaj estas inter la plej konataj futbalkluboj el la regionego ĉirkaŭ la urbo Birmingham.

La en 1878 fondita klubo komence havis la nomon West Bromwich Strollers. Je la 23-a de novembro de tiu jaro estis la unua matĉo, kontraŭ teamo de loka fabriko pri sapo - nuntempe kuriozas rimarki ke tiam ankoraŭ ambaŭ teamanoj havis po 12 sportistojn, dum baldaŭ poste normiĝis la nombro de nur po 11 sportistoj en futbalmatĉo. Post iom pli ol jaro la klubo ekhavis sian nunan nomon. La klubo estas fondomembro de la en 1888 naskita anglia ligo de futbalo *The Football League*, de kiu en 1992 disbranĉiĝis la ekde tiam pli alta *Premier League*.

eta|maldekstra|la unua vira teamo de la klubo en 1888

La klubo en 1957 estis la unua brita futbalteamo, kiu gajnis matĉon en Sovetunio kaj en 1978 ĝi estis la unua brita futbalteamo, kiu matĉe konkuris en la komunisma Popola Respubliko de Ĉinio.

[eta|centre|150ra|la [turdedoj|turdeda figuro *"BaggieBird"*, unu el du klubaj maskotoj]]

Kategorio:Anglaj futbalteamoj
Vaŝukani

**Vaŝukani** (ankaŭ *Waššukanni, Waššugganni*) estis unu el la du ĉefurboj de la imperio de Mitano de la 15-a ĝis la 13-a jarcento a.K.. La urbo situis ĉe la fontoareo de rivero Ĥabur en hodiaŭa Turkio aŭ en norda Sirio. La preciza situo de la iama urbo ne estas konata. *Anton Moortgat* supozas ties ejon en la tumula setlejo *Tell Feĥerije*, unu kilometron sude de la hodiaŭa loko Ras al-Ain.

La urbon konkeris, detruis la hitita reginto Supiluliumas la 1-a (regis ĉ.1344–1322 a.K.) en lia unua regada jaro. Li surtronigis vazalan reĝon Ŝativaza. La urbon ĝisgrunde detruis la asira reĝo Adad-nirari la 1-a ĉ. 1290 a.K., sed oni konas malmulte pri tio. 

## Literaturo 
* Allan Dobel, Frank Asaro, Helen V. Michel: *Neutron Activation Analysis and the Location of Washshukanni.* In: *Orientalia.* Bd. 46, Nr. 3, 1977, , S. 375–382.
* Barthel Hrouda: *Waššukanni, Urkiš, Šubat-Enlil.* en: *Mitteilungen der Deutschen Orient-Gesellschaft.* Bd. 90, 1958, S. 22–35.
* Dietrich Opitz: *Die Lage von Waššugganni.* En: *Zeitschrift für Assyriologie und verwandte Gebiete.* Bd. 37, 1927, , S. 299–301 .

## Eksteraj ligiloj 
* Hejma paĝo de elfosada projekto „Tell Fecheriye“

Kategorio:Antikvaj urboj
Siĉo

**Siĉo** (ukraine *Січ*) estis administra kaj armea centro de kozakoj, ĉefe zaporogoj. La vorto devenas de la ukraina сікти [sikti], kiu signifas "haki" - nome forigi arbaron por kampadi aŭ konstrui fortikaĵon el la hakitaj arboj.

Zaporoga Siĉo estis fortikigita ĉefurbo de la zaporogoj de la 16-a ĝis la 18-a jarcento, troviĝanta sur Dnepro. La plej alta aŭtoritato en tiu komunumo estis la siĉa konsilantaro (*Rada*).

La vorto *siĉo* skribata minuskle povas ankaŭ signifi ĉiun ajn kozakan fortikaĵon.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Ukrainio
Kategorio:Kozakoj
Kategorio:Ukrainaj vortoj kaj esprimoj