open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Framasona Esperanto

**Framasona Esperanto** estas ĵargono uzata de Framasonoj, kiuj uzas Esperanton en sia medio. Ekde fruaj tempoj estis Esperantaj Masonismaj asocioj. Ĉe la UK en Boulogne-sur-Mer en 1905, la unua framasona asocio fondiĝis, nomita "Espero Framasona." 

La unua framasona ceremonio en Esperanto okazis en Berno en 1913, organizita kaj tradukita de Friedrich Uhlmann. Dum tiuj ceremonioj  framasonoj uzas Esperanton kun specialaj "pasvortoj" kaj "ritvortoj" de sia afero (plejparte el la hebrea kaj greka). El unu de tiuj grupoj disvolviĝis la Universala Framasona Ligo, kiu estis aktiva ĝis la nuna tempo, kvankam ĝi ne plu estas strikte ligita al la praktiko kaj disvastigo de la internacia lingvo. Eblas reviviĝo de "framasona Esperanto" dank'al decido, prenita de itala loĝio "Heliopolis" (kies majstro estas framasona verkisto Michele Moramarco), uzi Esperanton, inter aliaj lingvoj, kiel ritan ilon kaj inkludi Zamenhofajn hilelismajn reflektojn en ĝia studprojekto.

## Vidu ankaŭ
*Framasonisma loĝio Lázaro Luiz Zamenhof

## Fontoj
**Eventoj*, N-ro 074, 02-03-1995, "Boulogne-sur-Mer: Framasona asocio", de D-rino Zsuzsanna Berenyi.

Moramarco Michele: Massoneria e fratellanza linguistica: contributo massonico alla lingua esperanto, in M. Moramarco (a cura di): Nuova Enciclopedia Massonica, 3 voll. Roma, C.E.S.A.S., pp. 354-355

	
LE  TAVOLE  DEL  2001, Atti  n. 2  -  pagg. 245
La Massoneria per la comprensione universale: Zamenhof e l'esperanto - Fr\F. Berrettini (I Figli di Horus 742 Or\Perugia)
Kategorio:Esperantidoj
Kategorio:Framasonismo
San Giorgio Piacentino

**San Giorgio Piacentino** estas komunumo de Italio.

**San Giorgio Piacentino** estas naskiĝloko de Modesto Eugenio Carolfi.

Kategorio:Komunumoj de Emilio-Romanjo
Gubernio Vakajamo

La **gubernio Vakajamo** (; per sistemoj Hepburn kaj Kunrei Wakayama-ken), historie en Esperanto ankaŭ ĝis 2008, plej laste ĝis 2023 *prefektejo Ŭakajama*, tamen intertempe **ne plu**, estas parto de Japanio nomata gubernio. Ĝi situas en la regiono Kansajo (aŭ *Kinki*), kaj geografie troveblas en la centro de la insulo Honŝuo, la plej granda el la insuloj de Japanio.

Laŭ la stato de  en la gubernio vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administra centro de la gubernio estas la samnoma urbo Vakajamo.

## Geografio 
### Urboj 
* Arida
* Gobo
* Hashimoto [Haŝimoto]
* Iwade [Ivade]
* Kainan
* Kinokawa [Kinokava]
* Shingu [Ŝingu]
* Tanabe
* Vakajamo (gubernia ĉefurbo)

### Distriktoj, urbetoj kaj vilaĝoj 
* distrikto Arida
** Hirogawa [Hirogava]
** Aridagawa [Aridagava]
** Yuasa [Juasa]
* distrikto Hidaka
** Hidaka
** Hidakagawa [Hidakagava]
** Inami
** Mihama
** Minabe
** Yura [Jura]
* distrikto Higashimuro [Higaŝimuro]
** Kitajama
** Kozagawa [Kozagava]
** Kushimoto [Kuŝimoto]
** Nachikatsura [Naĉikacura]
** Taiji [Taiĵi]
* distrikto Ito
** Katsuragi
** Koya Koja
** Kudoyama Kudojama
* distrikto Kaisō [Kajso]
** Kimino
* distrikto Nishimuro [Niŝimuro]
** Kamitonda
** Shirahama [Ŝirahama]
** Susami

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Gubernioj de Japanio
Trstice

**Trstice,** hungare **Nádszeg** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Galanta.
eta|dekstra|330ra|Trstice troviĝas en la plej griza parto

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ Danubo-branĉo, sude je 22 km de Galanta.

## Historio 
La vilaĝo fondiĝis en 1608, kiun historia familio Eszterházy ricevis en 1642. La turkoj kelkfoje suferigis la vilaĝanojn. Preĝejo konstruiĝis en 1717. En 1910 loĝis tie 2388 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Galánta. Poste ĝi iĝis parto de Ĉeĥoslovakio, dume inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la parto de la hungaroj estis deportitaj. Kolĥozo formiĝis en 1949. En 2001 loĝis tie 3795 da homoj (3557 hungaroj kaj 180 slovakoj).

## Esperanto 
En la iama Nádszeg naskiĝis hungara historiisto kaj esperantisto Ágost Marczell.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al reĝo Stefano la 1-a (Hungario) el 1904
* kolono Sankta Triunuo el 1825
* skulptaĵo pri Nepomuka Sankta Johano el la 18-a j.c.
* skulptaĵo pri Elizabeto de Hungario el 1924
* monaĥinejo el 1930

Kategorio:Municipoj en distrikto Galanta
Mihama

Estas pluraj lokoj nomataj **Mihama** en Japanio:

#Mihama (Aiĉi) - Aiĉi-prefektujo > Ĉita-distrikto > Mihama-urbeto 美浜町
#Mihama (Fukui) - Fukui-prefektujo > Mikata-distrikto > Mihama-urbeto 美浜町
#Mihama (Mie) - Mie-prefektujo > Minamimuro-distrikto > Mihama-urbeto 御浜町
#Mihama (Ŭakajama) - Ŭakajama prefektujo > Hidaka-distrikto > Mihama-urbeto 美浜町
#Mihama-kvartalo - Ĉiba-prefektujo > Ĉiba-urbo > Mihama-kvartalo 美浜区
Sankta Lando

Ĝenerale, en regionoj kie vivas multaj kristanoj, **Sankta Lando** (hebree **ארץ הקודש;**, en norma hebrea **Éreẓ haQode&#X161;**, en Tiberia hebrea **ʾÉreṣ haqQāḏē&#X161;**; latine **Terra Sancta** – "*terram sanctam*" estas la akuzativo) estas kristana nocio pri la teritorioj de Palestino, Israelo kaj ofte ankaŭ de Jordanio.

Oni provis trovi per uzo de la esprimo neŭtralan nocion por la regiono, sed tio estis tre problema, ĉar tio rememorigas onin pri la krucmilito.

La esprimo venas el la 4-a jarcento, kiam fine de la persekutado kaj la (laŭ kelkaj) verŝajna trovo de la "vera kruco de Kristo" en Jerusalemo, la interesiĝo pri kristanismo kreskis.

La plej frue dokumentita vojaĝo de anonima kristana pilgrimanto al la Sankta Lando okazis en 333. Tio okazis tra Bordozo al Jerusalemo kaj estas surskribita per aldono de finstacio en vojaĝa manlibro.

Multaj okazoj de la Malnova testamento kaj la vivo de Jesuo Kristo estis lokalizitaj, oni konstruis memorlokojn kaj kirkojn.

La nocio uzatas en historiaj tekstoj larĝe en la kristanradikaj landoj por la iama Palestino.

La tri monoteistaj religioj referas al la Biblio, pri kiu Jerusalemo estas "Sankta urbo".

----
Por la islamanoj kaj en la Korano, la nocio **Sankta Lando** ( **al-Arḍ ul-Muqaddas**) rilatas, laǔ la interpretoj de la tekstoj, al Palestino kun parto de Jordanio aŭ eĉ kun aldono de Sirio kaj Libano.

-----
La judoj ne kutime raportas al la lando Israelo kiel "***Sankta Lando***" (hebree:** אֶרֶץ הַקוֹדֵשׁ Eretz HaKodesh**). Tamen la Tanaĥo eksplicite raportas al ĝi kiel "sankta lando" en unu sola ekstrakto, en Zeĥarja 2:16. La termino "sankta lando" estas plue uzata dufoje en la dua-kanonaj libroj, Saĝeco 12: 3 kaj 2 Makabeoj 1: 7. La sankteco de la Lando de Izraelo estas implicita en la Tanaĥo fare de la Lando donita de Dio al izraelidoj, tio estas la "promesita lando" kiel integra parto de la interligo de Dio. En la Torao, multaj micvoj ordonitaj al la Izraelidoj nur eblas esti plenumitaj en la Lando de Izraelo.

Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Islamo
Kategorio:Judismo
Kategorio:Israelo
Nara

La urbo **Nara** ( ) situas en norda parto de la samnoma gubernio Nara, kaj estas ties administra centro. estas urbo de Japanio. Ĝi situas en la gubernio Nara, en la regiono Kansajo (ankaŭ nomata *Kinki*), kaj geografie troveblas en la centro de la insulo Honŝuo, la plej granda el la insuloj de Japanio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La teritorio havas komunan limon kun .

## Historio 
eta|maldekstra|Kofuku-ji
Nara estis dum la Nara-epoko de 710-784 sub la nomo ***Heijō-kyō*** () la ĉefurbo de Japanio. De tiu epoko estas la plejmulto de la grandaj temploj pro kiuj Nara famiĝis. Kvankam la urbo estis neglektata post la translokigo de la ĉefurbo al Kioto, la temploj tamen konservis sian potencon kaj pluvivis ĝis hodiaŭ.

## Esperanto-movado 
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.

## Literaturo 
* *Nara, la eksĉefurbo en malproksimaj tagoj,* Nara Esperanto-Societo, Japana Esperanta Librokooperativo, 99 paĝoj, 2018, 

## Vidu ankaŭ 
* Tajheja Megalopolo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Japanio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Japanio
Kategorio:Gubernio Nara
Kategorio:Urboj de Gubernio Nara
Nara (apartigilo)

* Estas pluraj signifoj de **Nara** - 奈良 [nara] - en la japana: 
# gubernio Nara
# Nara (urbo)
# Nara epoko (710 - 794)
# familia nomo de japanoj

Krome,
* **Nara** () estas nomo de fervoja stacio de urbo Naro-Fominsk (:ru:Нара (станция))
* **Nara (rivero)** (ruse *Нара*) estas rivero en Moskva provinco kaj Kaluga provinco de Rusio (:ru:Нара (река))
* Nara, plantospecio nome *Acanthosicyos horridus*
Cadarache

**Cadarache** ([kadarAŝ']) estas relative malgranda loko en Sud-Francio en la departemento Bouches-du-Rhône, ĉirkaŭ 60&nbsp;km nord-okcidente de Marsejlo. Ĝi mondkonatiĝis pro la tie troviĝanta atomesplora centro (''Centre d'Études Nucleaires'') ĉe Saint-Paul-lès-Durance sur la orienta bordo de rivero Durance. Ĝi entenas ĉirkaŭ 450 konstruaĵojn kaj tie laboras ĉirkaŭ 5000 homoj.

La 28-an de junio en 2005, oni subskribis kontrakton en Moskvo, ke la loko por la internacia fuzia reaktoro estos en tiu esploradcentro. Tio signifas investon de 10 miliardoj da dolaroj kaj esploreblecojn dum 30 jaroj.

centra|eta|280px|La atomesplora centro

## Vidu ankaŭ 
* ITER

Kategorio:Bouches-du-Rhône
Kategorio:Nuklea historio de Francio
Heĝo

eta|180ra
**Heĝo** estas barilo konsistanta el vivantaj arbetoj, kies branĉoj interplektiĝas.

## Vidu ankaŭ 
* Bariero
* Barila funkcio en optimumigo
* Elektra barilo
* Heĝfonduso
* Spaliro

Kategorio:Ekologio
Kategorio:Konstruaĵoj
Hiĝro

**Hiĝro** estas termino uzata en Suda Azio –&nbsp;speciale en Pakistano kaj Barato&nbsp;– por priskribi iun transfeminan neduuman sekson, analogian kun, sed ne samsencan de, transgenraj virinoj (vir-al-virinaj transgenruloj). En apartaj areoj de Pakistano kaj Barato oni ankaŭ konas triajn seksojn kiel *Aravani*, *Aruvani* kaj *Jagappa*. En Barato, Pakistano kaj Bangladeŝo, la hiĝroj estas oficiale rekonataj de la registaro kiel tria sekso, nek komplete viraj nek inaj. Kvankam ili estas socie almarĝenigitaj, leĝoj kaj kortumaj decidoj promesas al ili protekton.

La hiĝroj havas registritan historion en la Hinda subkontinento ekde antikvo, kiel sugestas la periodo de la Kama Sutra. Tiu historio inkludas multajn bone konatajn rolojn en subkontinentaj kulturoj, parte seksajn, parte spiritajn kaj parte pluvivemajn. Endas mencii, ke hiĝroj estas nur unu formo de transgenrulo en Suda Azio; ekzistas ankaŭ aliaj regionaj kaj lokaj neduumaj seksaj identecoj, kaj kiel ĉie, Suda Azio havas ankaŭ transseksulojn, kiuj ne ŝatas nomiĝi hiĝroj. La pli ĝenerala urdua termino por transgenruloj, subtenata de sociaj laboristoj kaj anoj de la pli vasta transgenra komunumo, estas *ĥŭaĝah sira* (), kiu povas identi la individuon kiel transseksulon, transgenrulon (*ĥusras*), transvestulon (*zenanas*) aŭ eŭnukon (*narnbans*).

En Suda Azio, multaj hiĝroj loĝas en bone difinitaj kaj organizitaj komunumoj de nur hiĝroj, gvidataj de guruoj. Tiuj komunumoj daŭrigis sin tra generacioj per adopto de infanoj loĝantaj en mizera malriĉeco, malakceptitaj de, kaj/aŭ fuĝintaj de, siaj originaj familioj. Multaj laboras kiel amoristinoj por pluvivado.

La vorto "hiĝro" devenas de hindustana vorto, *hiĝra*, siavice derivita de ŝemida araba radiko *hjr* en ties senco de "eliro el onia tribo,". La sud-azia uzo tradicie tradukiĝis en aliajn lingvojn kiel "eŭnuko" aŭ "hermafrodito". Tamen en tiuj terminoj "la nenormaleco de la viraj seksorganoj estas centra al la difino," kaj hiĝroj ordinare naskiĝas kun normalaj viraj seksorganoj, nur kelkfoje naskiĝintaj kiel interseksaj. Iuj hiĝroj partoprenas en inica rito en la hiĝran komunumon nome *nirwaan*, kiu temas pri la forigo de la peniso, skroto kaj testikloj. La hiĝroj sukcese gajnis tiun rekonon en Bangladeŝo kaj kvalifikiĝas por prioritato en edukado. En Barato, la Supera Kortumo en aprilo 2014 rekonis hiĝrojn kaj ankaŭ transgenrulojn ĝenerale kiel juran *trian sekson*. Nepalo, Pakistano, Barato, kaj Bangladeŝo ĉiu rekonis la ekziston de tria sekso, inklude en pasportoj kaj aliaj oficialaj dokumentoj.

## Referencoj 
### Notoj 
### Citaĵoj 
Kategorio:Kulturo de Barato
Kategorio:Kulturo de Bangladeŝo
Kategorio:Kulturo de Pakistano
Kategorio:Sekso
Kategorio:Transgenreco
Medino

**Medino** aŭ** Medina** (arabe **المدينة المنورة**, *al-Madina al-Munawwara*, la Urbo Prilumigita) estas urbo kun ĉirkaŭ 600 000 loĝantoj en okcidenta Sauda Arabio. Post Mekao, Medino estas la dua plej grava Sankta Urbo de la islamo. Laŭ censo de 2005 ĝi havas 918 889 loĝantojn.

Ĝi devenas el la vorto *Madina*, kiu estas la ĝenerala araba vorto por *urbo*. La antaŭa nomo estis *Jatrib* aŭ *Jatribo*. La urbo estas la centro de samnoma emirlando.

## Geografio 
## Historio 
La Konstitucio de Medino ( araba: صحیفة المدینه ‎, ṣaḥīfat al-Madīna), ankaŭ konata kiel la Ĉarto de Medino, estis redaktita fare de la islama profeto Mohamedo. Ĝi konsistigis formalan interkonsenton inter Mohamedo kaj ĉiuj la signifaj triboj kaj familioj de Jathrib (poste konata kiel Medino), inkluzive de islamanoj, judoj, kaj paganoj. La dokumento estis desegnita kun la eksplicita konzerno de alportado al fino de la intertriba bataladon inter la klanoj de la Aŭoj kaj Ĥazraoj ene de Medino. En tiu efiko ĝi instalis kelkajn rajtojn kaj respondecajn kampojn por la islama, juda, kaj pagana komunumojn de Medino alportanta ilin ene ene de unusola komunumo - la Ummao. La preciza datigo de la Konstitucio de Medino restas diskutita sed ĝenerale akademiuloj konsentas ke ĝi estis skribita baldaŭ post la Heĝiro (622).

Ĝi efike establis la unuan islaman ŝtaton. La konstitucio establis la jenon: la sekureco de la komunumo, religiaj liberecoj, la rolo de Medino kiel Haramo aŭ sankta loko (ekskludante ĉiajn perforton kaj armilojn), la sekureco de virinoj, stabilaj tribaj rilatoj ene de Medino, imposta sistemo por subtenadoj de la komunumo en tempo de konflikto, parametroj por eksogenaj politikaj aliancoj, sistemo por donadoj de protekto de individuoj, justico por solvadoj de disputoj, kaj ankaŭ reguligis la klarigon de lunario (la pago inter familioj aŭ triboj pro la mortigo de individuo anstataŭ la regulo *Okulon pro okulo*).

## Vidu ankaŭ 
* Mekao

## Notoj 

Kategorio:Urboj de Sauda Arabio
Kategorio:Islamo
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Sauda Arabio
Albino

**Albino** estas komunumo de Italio, situanta en la valo Seriana. Ĝi situas en la provinco Bergamo de la regiono Lombardio. Fine de  en la komunumo vivis . Najbaras la komunumoj Aviatico, Borgo di Terzo, Casazza, Cenate Sopra, Cene, Gaverina Terme, Gazzaniga, Luzzana, Nembro, Pradalunga, Selvino, Trescore Balneario kaj Vigano San Martino. Kristanismaj patronoj de la komunumo estas la sanktaj Ĝuliano kaj Albino, kies religia memortago (la 9-a de januaro) sekve estas la komunuma festotago.

## Vidu ankaŭ 
* Tramvojo Bergamo-Albino

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300px|dumvintre
eta|maldekstra|300px|la torento Rovaro

Kategorio:Komunumoj de Italio
Kategorio:Komunumoj de Lombardio
Kategorio:Komunumoj de Provinco Bergamo
Albinismo

eta|Albina pingveno
**Albinoj** estas organismoj kun genetika difekto kaŭzanta partan aŭ tutan mankon de pigmentoj. La stato nomiĝas **albinismo**. La malo estas melanismo.

Ĉe homoj la albinismo kaŭzas tre helan haŭton, helan ĝis blankan hararon kaj ofte grizbluajn okulojn kun tre hela iriso. Tio kaŭzas samtempe ankaŭ pli malbonan vidkapablon. Ofte oni supozas, ke albinaj homoj havus ruĝajn okulojn, sed ilia iriso enhavas tiel malmulte da pigmento, ke ilia iriso reflektas la ruĝan koloron de la retino.

[eta|Knabino el [Papuo-Novgvineo]]
Albinismo estas plej frapa ĉe malhelaj homoj, sed albinismo troviĝas ĉe homoj el ĉiuj rasoj, ĉirkaŭ 1:20.000. La genaj difektoj, kiuj kaŭzas albinismon, herediĝas recesive en la familio.

En la 17a jarcento portugalaj maristoj kreis la esprimon „albinos“ por la helaj homoj, kiujn ili trovis ĉe la bordo de Okcidenta Afriko.

## Formoj de albinismo 
**Albinismo de la okuloj**: haŭto kaj haroj ŝajnas normalaj, nur la okuloj estas afekciitaj.

**Albinismo de la haŭto kaj la okuloj**: ekzistas multaj variantoj.

Ĉar la albinismo tre raras inter la kutime koloraj bestoj, oni konsideras la bestojn suferantajn je albinismo tre valoraj. La blanka elefanto en Tajlando estas estimata kiel sankta besto. Oni fervore serĉis en Nord-Ameriko la blankajn bizonojn.

## Antaŭjuĝoj 
En afrikaj landoj albinoj regule iĝas viktimoj de la fanatikaj murdistoj. Organoj kaj partoj de la korpoj de albinoj estas tre valorataj en la nigra merkato. De septembro 2008 ĝis marto 2009 en Burundo estis murditaj 8 albinoj. En marto 2009 la burunda polico likvidis la reton de tiaj komercistoj en la provinco Ruyigi, kio kvietigis albinojn kaj plejparto da ili revenis hejmen el siaj kaŝejoj. Samtempe komenciĝis la albinnombrado por povi defendi ilin.

## Bildgalerio 

Dosiero:Lightmatter lab mice.jpg|Albinaj musoj
Dosiero:Pavo cristatus albino001xx.jpg|Albina pavo el la zoologia ĝardeno de Konetikuto (Usono)
Dosiero:Albino Alligator 2008.jpg|Amerika Aligatoro albina (Alligator mississippiensis) ĉe Kalifornia Sciencakademio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Angura kapro
* Angura kuniklo
* Fotofobio
* La lunokula popolo
* Leŭcismo
* Vitiligo
* Ĉasado kontraŭ albinoj en Tanzanio

## Eksteraj ligiloj 
* Latinamerika Asocio pri Albinismo
* Yahoo-grupo pri albinismo en Latinameriko
* Brita Asocio pri Albinismo
* NOAH Nacia Organizo pri Albinismo kaj Hipopigmentiĝo
* Albinismo en Rusio 

Kategorio:Ismoj
Kategorio:Zoologio
Kategorio:Genetikaj malsanoj
Robert Guiheneuf

**Robert GUIHENEUF** (Roberto Gienef; naskiĝis en 1899; mortis en 1986), konata ankaŭ sub la plumnomo **Ivon** (aŭ Yvon), estis esperantisto aktiva en la SAT-movado antaŭ la dua mondmilito.

Li eklaboris junaĝe kiel lignaĵisto, kaj konatiĝis kun Eŭgeno Lanti, kiu instigis lin lerni Esperanton. Li partoprenis al la fondkongreso de SAT en 1921. Post la Rusa Revolucio, li eklaboris je la servo de Kominterno, kaj translokiĝis al Sovetio, kie li vivis dum dek jaroj, inter 1923 kaj 1933. Tie li amikiĝis kun la sovetaj SAT-anoj Natano Futerfas, Nikolao Nekrasov kaj ĉefe Gregoro Demidjuk, kiu plurfoje gastigis lin en sia hejmo. Li okupis diversajn laborpostenojn en diversaj lokoj kaj tiel havis la eblecon konatiĝi sufiĉe bone kun la funkciado de la soveta sistemo. Siajn spertojn li raportis en artikoloj publikigitaj en Sennacieca Revuo, kaj en privataj leteroj, interalie al Lanti, kiu tial decidis kunmeti lian nomon sur la broŝuro *Ĉu socialismo konstruiĝas en Sovetio?* (1935), kie estas akre kritikata la soveta mistifiko. En la franca lingvo Ivon publikigis samteman libron, ''L'URSS telle qu'elle est*, por kiu la franca verkisto André Gide verkis antaŭparolon.
Poste li pli kaj pli distanciĝis de Esperanto kaj de ĉia politika aktiveco, kaj retiriĝis en sia kampara domo.

Lia nepo Hervé Guiheneuf doktoriĝis en 1996 per tezo pri lia vivo, publikigita franclingve sub la titolo *Dix ans en URSS. L'itinéraire d'Yvon.'' http://www.editions-ouest.fr/Book.aspx?book_id=2908261693#

Kategorio: Francaj esperantistoj
Kategorio:Membroj de SAT
Vejle

**Vejle** [vai le, ] estas ĉefurbo de la dana regiono Syddanmark (Suda Danio).

## Historio 
Vejle kiel Kolding, Horsens, Randers, Mariager kaj Aalborg apartenis al la pli aĝaj markomercaj urboj de la orienta marbordo de Jutlando. Dum jarcentoj ĝi havis nur regionan gravecon. Post kiam Danio en 1864 perdis la duklandon Ŝlesvigo, la graveco de tiuj urboj kreskis, ĉar gravaj komercaj urboj kiel Aabenraa, Flensburg kaj Haderslev situis sude de la nova landlimo.

## Kresko de la loĝantaro 
Kresko de la loĝantaro *(1-a de januaro)*:

## Urbopartoj 
* Jelling

## Ĝemelaj urboj 
Vejle nuntempe havas jenajn ses ĝemelajn urbojn:

* 20ra Schleswig, Germanio
* 20ra Mikkeli, Finnlando
* 20ra Roquebrune-Cap-Martin, Francio
* 20ra Jelgava, Latvio
* 20ra Molde, Norvegio
* 20ra Borås, Svedio

## Esperanto en Vejle 
En Vejle naskiĝis, movadumis kaj mortis Martin Packness.

## Eksteraj ligiloj 
* Urbodomo de Vejle (dane)

Kategorio:Urboj de Danio
Kategorio:Suda Danio
Jokosuko

**Jokosuko**, (横須賀市 [jokosuka-ŝi]; Hepburn/Kunrei: Yokosuka-) estas urbo de Japanio, situanta en sudorienta parto de gubernio Kanagavo, sur la duoninsulo *Miura*. Laŭ la stato de la censo  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Admiralejo de la japana mara defenda korpuso kaj la 7-a floto, do militŝiparo, de la usona mararmeo, bazas en la urbo.

Jokosuko estas ĝemelurbo de la usona urbo Corpus Christi (Teksaso) ekde 1962, la franca urbo Brest ekde 1970, la urbo *Fremantle * de okcidenta Aŭstralio ekde 1979 kaj la brita urbo Medway ekde 1998.

## Naskiĝintoj 
* Kobajaŝi Mokiĉi
* Matuba Kikunobu
* Ohaŝi Unokiĉi

## Esperantistoj 
* Aizaŭa Heikiĉi;
* Kato Misao;
* Matuba Kikunobu;
* Ohaŝi Unokiĉi;

Dosiero:YokosukaConstruction.jpg
Dosiero:Yokosuka parade.jpg

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ( kaj iuj aliaj lingvoj)

Kategorio:Urboj de Japanio
Kategorio:Urboj de Gubernio Kanagaŭa
Koldingo

**Kolding** [], esperantigite **Koldingo**, estas dana marhavena urbo ĉe la Fjordo de Koldingo en la regiono "Suda Danio" (*Syddanmark*) kun ĉirkaŭ 55.000 loĝantoj. Ĝi estas trafika nodo en Danio inter nordo kaj sudo kaj oriento kaj okcidento.

## Historio 
La urbeto estis fondita en la 12-a jarcento kaj hodiaŭ estas la 7-a plej granda en Danio.

## Esperanto en Koldingo 
En la urbeto loĝis Peter Zoffmann.

eta|maldekstra|180ra|Luterana preĝejo en Koldingo
eta|maldekstra|180ra|Batalo de Koldingo

Kategorio:Urboj de Danio
Kategorio:Suda Danio
Haderslevo

eta|La ĉefa kirko de Haderslevo
eta|Papageistraße 582 (hodiaŭ Vestergade 50) ĉ. 1910, la gastejo de Christian P. Ellgaard
**Haderslevo** (dane: *Haderslev* [], germane *Hadersleben*) estas municipo kaj komunumo de Danio en la duoninsulo Jutlando. Ĝi havas proksime 32.000 loĝantojn.

Haderslevo de sia fondiĝo en la mezepoko apartenis al la duklando Ŝlesvigo. Post ties disiĝo de la dana ŝtato ĝi apartenis al Prusio de 1867 ĝis 1920 kaj pro tio de 1871 ĝis 1920 al la Germana Regno. Ĝis hodiaŭ vivas germana minoritato en la urbo.

## Esperanto en Haderslevo 
* Ĝi estas konata kiel la naskiĝurbo de Peter Zoffmann kaj tie movadis Peter Frey.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro (dane, angle kaj germane)
* Turisma oficejo (dane, angle kaj germane)

Kategorio:Urboj de Danio
Kategorio:Suda Danio
Studenta Esperanto-Klubo (Zagrebo)

220ra|dekstra
La unua junulara esperanta klubo en Zagrebo estis Akademia Esperanta Klubo, fondita en la jaro 1929. Multaj konataj esperantistoj estis membroj de tiu klubo: Ivo Rotkvić, Ivo Lapenna (poste prezidanto de UEA) kaj aliaj.

SEK estis fondigita en la jaro 1957 de du grupoj de studentoj, la unua de membroj de klubo "Bude Borjan" kaj la alia de studentoj de Ekonomia fakultato.

Dum jaroj la plej aktiva estis drama grupo de SEK fondita en 1959 kiun gvidis konata aktoro Mladen Šerment kaj multfoje estis gastigita eksterlande kaj en Kroatio estis konata ankaŭ ekster Esperantujo.

En 1968 SEK organizis la unuan Pupteatran Internacian Festivalon (PIF) kiu ekde tiam estas tradicia festivalo organizita de Internacia Kultura Servo (nun: *Međunarodni Centar za Usluge u Kulturi*), firmao fondita de tiamaj SEKaj membroj kiu ĝis la sendependiĝo de Kroatio laboris ankaŭ por esperanto (sed ne plu).

Post la jaro 1992, aktivuloj de SEK iĝis la "kerno" de Kroatia Esperanto-Junulara Asocio, kiu post la ŝtata sendependiĝo de Kroatio rajtis formale fondiĝi kaj iĝi landa sekcio de TEJO.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la Studenta Esperanto-Klubo (samrange en la kroata kaj en Esperanto)
* Historio de SEK
* Facebook-konto de la klubo

Kategorio:Kroataj Esperanto-asocioj
Kategorio:Junularaj Esperanto-kluboj
Kategorio:Studentaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Zagrebo
Ucunomija Haĵime

**UCUNOMIJA Haĵime** estis japano, metodisma pastro kiu naskiĝis je la 3a de novembro 1906 en Ehime-ken. Li estis studanto de Bibliaj vortoj en Esperanto kaj skribis artikolojn en „La Revuo Orienta“, 1929-30.

UCUNOMIJA, Haĵime

UCUNOMIJA, Haĵime
Unuiĝo de Esperantistaj Virinoj

La **Unuiĝo de Esperantistaj Virinoj** (UDEV) fondiĝis okaze de la 21-a Universala kongreso de 1929 en Budapeŝto, ĉefe per la klopodoj de s-ino Marcelle Tiard, kiu funkciis kiel prezidantino ĝis sia morto en 1932; s-ino Marie Borel, edzino de Emile Borel, Liono, sekretariino por Francio; s-ino Theresa Yelland, fondinto kaj mastrino de la Internacia Hejmo Esperantista en Aspremont, Francio, kaj s-ino Nóra Kozma, 6-a distrikto de Budapeŝto, ĝenerala sekretario ekde ĝia fondiĝo. En 1932 s-ino Elise Jacobs, Flensburg, Germana Regno, fariĝis prezidantino kaj pliaj membroj akceptis la delegitecon por siaj landoj. La kotizo de unu svisa franko nun fariĝis nedeviga, por ke UDEV ricevu la subtenon almenaŭ moralan de kiel eble plej multaj esperantistinoj en ĝiaj klopodoj: interesigi por Esperanto ligojn virinajn, feministajn kaj porpacajn kaj pruvi, per praktika laboro en aŭ por tiaj organizaĵoj, ĝian taŭgecon, eĉ neceson, kiel oficiala helplingvo en ĉia internacia kunlaboro, (ĉe kongresoj, konferencoj ktp). De ĝia fondiĝo UDEV aranĝis fakkunsidojn ĉe ĉiu Universala kongreso de Esperanto.

En la Enciklopedio de Esperanto de 1934 la unuiĝo prezentiĝis per artikolo de Amalia Berger, Vieno.

## Vidu ankaŭ 
* Feminismo

Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Virinaj organizaĵoj
Bolanta kaldrono

**Bolanta kaldrono** estis esperanta kabaredo en Parizo, gvidita de 1936 ĝis  1939  de la lorena verkisto Raymond Schwartz.

Kategorio:Esperanto-teatro
Drama grupo de la Studenta Esperanto-Klubo

La **drama grupo de la Studenta esperanta klubo, Zagrebo** estis dum jaroj la plej aktiva grupo de SEK fondigita en 1959. Dum multaj jaroj ĝin gvidis la konata aktoro Mladen Šerment. Multfoje la drama grupo estis gastigita eksterlande kaj en Kroatio estis konata ankaŭ ekster Esperantujo.

## Eksteraj ligiloj 
* Historio de SEK

Kategorio:Esperanto-teatro
Kategorio:Zagrebo
Mladen Šerment

**Mladen ŠERMENT** (naskiĝis la 20-an de julio 1920, mortis la 4-an de marto 1999 en Zagrebo) estis kroata aktoro, esperantisto de 1936,
aktiva aktoro de Internacia Arta Teatro, iama gvidanto de la drama grupo de SEK.

Teatre aktiva en Esperanto ekde 1957, li ofte gastis en UK-oj kun teatraĵoj i.a. de Goldoni, Ibsen, Moliero kaj Sartre. Li gvidis la draman sekcion de Studenta E-Klubo en Zagrebo de la fondo en 1959, kaj instruis tie, teatre kaj lingve, generaciojn de e-istoj. Inter la homoj, kiujn li gajnis por Esperanto, estas Vida Jerman. Dum multaj jaroj li servis kiel juĝanto de la teatra branĉo en Belartaj Konkursoj.

## Filmaj roloj
*1953 Sinji galeb 
*1956 Ne okreci se sine 
*1957 Svoga tela gospodar  
*1959 Jurnjava za motorom  
*1961 Carevo novo ruho 
*1961 Covjek od vaznosti - (TV) 
*1962 Macak pod sljemom 
*1962 Prica o djevojcici i sapunu  
*1964 Sluzbeni polozaj  
*1964 Svanuce 
*1970 "Mejasi" - (mini) TV Serio 
*1970 Kolinje - (TV) 
*1975 "Gruntovcani" - TV Serialo
*1976 "U registraturi" - TV Serio
*1978 "Macak pod sljemom" - TV Serio 
*1979 Novinar (1979) 
*1984 "Inspektor Vinko" - (mini) TV Serio 
*1985 Horvatov izbor 
*1986 "Putovanje u Vucjak" - (mini) TV Serio

Kategorio:Esperanto-aktoroj
Kategorio:Kroataj aktoroj
Bruille-Saint-Amand

''''*  estas komunumo de Francio, kiu apartenas al la historia regiono Henegovio (france *Hainaut* respektive flandre Henegouwen), kies plej granda parto ekde 1830 estas parto de la Reĝlando Belgio, sed plia, suda parto jam ekde 1678 apartenas al Francio. Ĝi situas en la departemento *Nord* [] (okcidentflandre *Noorderdepartement*), en la regiono Hauts-de-France (prononco [], laŭvorte "supraĵo de Francio" pikarde *Heuts-d'Franche*) kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo (france *Nord-Pas-de-Calais* , nederlande/flandre *Noord-Nauw van Calais*). Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Valenciennes* (france *Arrondissement de Valenciennes* respektive okcidentflandre *Arroundissement Valencyn*), kaj al la kantono *''. 

## Konataj lokanoj 
* Bruille-Saint-Amand estis la naskiĝloko de la esperantisto Firmin Durieux (1857-1937).

## Referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Nord
Pupteatra Internacia Festivalo

**Pupteatra Internacia Festivalo** (**PIF**) okazas ĉiujare fine de aŭgusto kaj komence de septembro en Zagrebo, Kroatio.

Ĝin en la jaro 1968 iniciatis la tiamaj membroj de la Studenta Esperanto-Klubo (SEK) en Zagrebo. En 1972 la organizadon de la festivalo transprenis la tiujare fondita Internacia Kultura Servo (nun: *Međunarodni Centar za Usluge u Kulturi*), kiu ankaŭ hodiaŭ organizas ĝin. IKS estas firmao fondita de tiamaj SEKaj membroj, kiu ĝis la sendependiĝo de Kroatio laboris ankaŭ por Esperanto (sed, bedaŭrinde, ne plu).

Ĝis nun PIF gastigis pli ol 350 pupteatrojn el la tuta mondo kiuj prezentis pli ol 450 diversajn teatraĵojn, el kiuj pluraj estis en Esperanto. En la unuaj PIF-oj estis devige ludi prezentaĵojn en Esperanto, sed nun teatroj mem elektas la lingvon en kiu ili ludos.

## Eksteraj ligiloj 
* PIF *(en la kroata kaj la angla)*

Kategorio:Pupteatro
Kategorio:Esperanto-teatro
Kategorio:Festivaloj en Eŭropo
Kategorio:Kroatio
Kategorio:Zagrebo
Kategorio:Eventoj en Kroatio
Kategorio:Kulturo de Kroatio
Hundopesto

La **hundopesto** estas epidemia malsano de hundoj, lutreoloj kaj kelkaj kanisedoj, kiun kaŭzas la viruso (Morbilli-viruso).

karakterizo: inflamo de la supera spirvojo; katara pulmito ŝarĝita kun bakteria komplikaĵo; intestito; encefalito (inflamo de pulmo, intesto, cerbo) kaj kelkfoje haŭta ekzemo. Ĝi estas ofte akuta, alifoje kronika malsano. Se ĝi estas kronika, aperas hiperkeratiĝo de la nazospegulo kaj plando (durplanda malsano). Preventado okazas per vakcinado.

Kategorio:Virusaj malsanoj de bestoj
Ueda Hanĵi

**UEDA Hanĵi** (naskiĝis la  en Ĥuknoka-ken) estis japano kuracisto, esperantisto de 1925, fondinto kaj prezidanto de Oomota EG, kaj tiea UEA-Delegito kaj konsilanto de Kiuŝu EL. - (Kuw.)

UEDA, Hanĵi
Ueno Takao

**UENO Takao** (naskiĝis la  en Tokio) estis japana esperantisto kaj komercisto. Ekde 1922 li instruis Esperanton. Li fondis Esperanto-fakon en sia firmo Kjokko-Sa kaj multe importis Esperanto-librojn ekde aŭgusto 1923. Li estis unu el la direktoroj de JEI.

UENO, Takao
UENO, Takao
UFE

UFE povas esti : 
* *Unuiĝo Franca por Esperanto*, antaŭa nomo de la franca Esperanto-asocio *Espéranto-France*
* Universala Federacio Esperantista
UHA

**UHA** havas plurajn signifojn:

***uha** estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3.
***Oomoto#Misiaj metodoj**
Universala Esperantista Pacifista Ligo

eta|altdekstre=0.5|Julia Isbrücker, prezidanto ekde la fondo
eta|altdekstre=0.5|Einar Dahl, prezidanto de UEPL ekde 1931
**Universala Esperantista Pacifista Ligo,** aŭ **UEPL,** estis esperanta pacifisma organizo fondita en 1923. Unua prezidanto estis nederlanda Julia Isbrücker, kaj de 1931 la sveda instruisto kaj socialdemokrata politikisto Einar Dahl.

La 31 julio 1929, dum la antaŭkongreso en Wien *en la granda salono de Kobenzl*, 400 kongresanoj partoprenis manifestacion aranĝita de UEPL, kaj oni decidis daŭre aranĝi tion dum ĉiu Universala Kongreso tiujn manifestaciojn. Laŭ EdE tio tamen ne okazis, kaj tra diri ke grava esperanta pacifista movado “momente ne ekzistas­”, oni implikas ke UEPL iel mankis influon kaj pezon.

Dum 1924, la revuo *Aŭstria Esperantisto* nomis sin oficialan organon de la ligo.

## Referencoj 
* UEPL en Enciklopedio de Esperanto (EdE)
* Dahl, Einar en EdE
* Pacifismo en EdE
* Aŭstria Esperantisto ĉe bitarkivo.org

Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Pacaj organizaĵoj
Franz Ullrich

**Franz ULLRICH** [franc ULriĥ] (naskiĝis la  en Bürgstein, nun Sloup v Čechách; mortis la  en la sama loko en Ĉeĥoslovakio), germana poŝtoficisto, esperantisto de 1920. Gvidis multajn kursojn. Longjara sekretario kaj estro de Nordbohema Esperanto-Distrikto. Kunlaboris al diversaj gazetoj. Aŭtoro de la libro *Skizoj el Esperantujo*, 1934.

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj poŝtistoj
Universala Esperanto-Asocio (libro)

**Universala Esperanto-Asocio** estas „Historia Skizo de 1908-1933“ de Hans Jakob. 1933, 110 p. Ĝi estas grava historia superrigardo pri la plej grava institucio de Esperanto. Precipe interesa kaj detala estas la ĉapitro „UEA dum la milito“. La verkon kompletigas statistikaj tabeloj.

Kategorio:Esperanto-movado
Friedrich Uhlmann

Svisa esperantisto

**Friedrich** (*Fritz*) **UHLMANN** (1881-1938), estis svisa esperantisto, framasono. Li estis medicinisto, kaj laboris en Schussenried, Virtembergo

Uhlmann verkis lernolibron, vortareton, tradukis "Kulturceladoj de la nuntempo" de Auguste Forel en 1911. Li kunlaboris al la revuoj "Esperanto", "Monda Poŝto", "Internacia Medicina Revuo", "Vespera Horo".

## Vivo 
Friedrich Uhlmann vizitis la gimnazion en Burgdorf kaj Berno kaj studis poste medicinon en la universitatoj de Berno, Zuriko, Bruselo (Belgio), Parizo (Francio) kaj Halle (Germanio). En 1907 li doktoriĝis kaj poste eklaboris kiel kuracisto en Huttwil, Kantono Berno, kie li en 1910 publikigis la Esperanto-revuon Verda Horo. En 1918 li fariĝis privatdocento pri farmakologio en la Universitato de Berno.

## Enciklopedio de Esperanto pri Uhlmann 
## Framasonaj aktivecoj 
Uhlmann estis aŭtoro de la unua framasonista ritualo en Esperanto, membro de la loĝio «Freundschaft und Beständigkeit», fondinto kaj seĝomastro de la loĝio «Zum Fels am Rhein», poste «Osiris», prezidanto de la «Allgemeine Freimaurerliga», aŭtoro de libro pri AASR, de la tri kateĥismoj kaj de la «Grosse Werklehre der Freimaurerei».
## Verkoj
*Prof Dro A. Force. *Kulturcelado de la nuntempo*. Tradukis Dro F. Uhlmann. Esperanta Librejo, Genève, 1912?, 50 pĝ.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Listo de famaj framasonoj (en la germana lingvo)
* La Internacia Ligo de Framasonoj (en la angla lingvo)

Uhlmann

Uhlmann
Uhlmann
Uhlmann
Imre Ungár

**Imre UNGÁR**, hungaro, (naskiĝis   1909 en Budapeŝto, mortis la 22-an de novembro 1972) estis hungara esperantisto, pianovirtuozo, profesoro pri pian-muziko de la Hungara Muzika Altlernejo je la nomo de Ferenc Liszt en Budapeŝto.
eta|220px|maldekstra|Imre Ungár
Imre Ungár devenis el juda familio. Li gajnis la unuan premion de la 2-a Internacia Chopin-konkurso en Varsovio 1932. Grandsukcesaj koncertoj en multegaj landoj. Li estis blindulo, E-n uzis praktike dum siaj eksterlandaj vojaĝoj.
[eta|220px|maldekstra|Memortabulo en lia iama rezidejo en [Budapeŝto]]
Li eklernis Esperanton en sia 12a jaro kaj ofte akceptis invitojn al Esperantaj aranĝoj, i.a. kiel preleganto en la Internacia Somera Universitato en 1966. Spite al blindeco ekde la tria vivjaro, li atingis eminentan pozicion en sia arto, gajnis la unuan premion tamen *ex aequo* kun la usona pianisto Alexander Uninsky en la internacia Chopin-konkurso en Varsovio en 1932, *ex aequo* signifis ke du unuaj pianistoj de la konkurso gajnis la saman nombron de la poentoj kaj laŭ reguloj de la konkurso devis okazi la lotumado por la unua loko kiun li bedaŭrinde malgajnis en la lotumado kun la usona pianisto - ricevante finfine la duan lokon en tiu prestiĝa Internacia Chopin-konkurso en Varsovio. Poste li faris plurajn sukcesajn koncertvojaĝojn tra la tuta mondo uzante praktike Esperanton dum siaj eksterlandaj vojaĝoj i.a. tra Usono, Nederlando kaj plurfoje tra tuta Pollando.
En la jaro 1955 li estis en la konkursa ĵurio de la 5-a Internacia Chopin-konkurso en Varsovio.

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Esperantistoj
Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Esperantistaj blinduloj
Komunumo Koprivŝtica

eta|maldekstra|270ra|
**Koprivŝtica** () estas komunumo en la provinco Sofio de Bulgario, kaj en ĝi estas la sola urbeto. Laŭ la stato de 2015 en la komunumo vivis 2 321 loĝantoj kaj en 2020 estis ankoraŭ 1 962 loĝantoj - kiel en multaj malurbaj regionoj de la Eŭropa Unio la junuloj kaj junaj familioj strebas al pli grandaj urboj. La urbanoj vivas sur areo de 141 kvadrataj kilometroj, Miĥail Georgiev Zdravev, nomata "Miŝo Zdravev" (n. la 16-an de aŭgusto 1923, m. same nekonata), naskiĝis en Koprivŝtica.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Bildoj pri la urbeto

eta|centra|360ra|

Kategorio:Urboj de Bulgario
Kategorio:Provinco Sofio
Esperanto en universitatoj

Multaj universitatoj okupiĝas pri Esperanto. Ekzistas sennombraj universitataj Esperanto-grupoj, interlingvistikaj fakultatoj kaj sciencistoj, kiuj esploras Esperantujon. 

## 1930-aj jaroj 
Esperanto en la 1930-aj jaroj ankoraŭ ne havis profesoran katedron ĉe universitato**.**

Lektoroj de Esperanto funkciis ĉe la universitatoj en Ĝenevo (Edmond Privat) kaj Liverpool (William Edward Collinson), ĉe la teknikaj altlernejoj en Prago (ĉe la germana Emil Michal kaj ĉe la ĉeĥa Augustin Pitlík) kaj en Wien (Josef Schamanek, poste Franz Wollmann).

Esperanto-movado inter universitataj studentoj konstateblis ĉefe en Francujo kaj Japanujo.

## 2000-aj jaroj 
Germain Pirlot esploris la nunan situacion. Nun Esperanto estas instruata en 69 universitatoj en 24 landoj.

; Brazilo
: Federacia Universitato de Paranao (UFPR, en Kuritibo, ĉefurbo de ŝtato Paranao)

; Ĉinio
: Scienca kaj Teknologia Universitato de Interna Mongolujo
: Pekina Lingva kaj Kultura Universitato
: Korea Universitato de Fremdaj Studoj (Ĉu Universitato Hankuk pri fremdaj studoj)

; Nederlando
: Universitato de Amsterdamo

; Usono
: Stanford-Universitato

## 2020aj jaroj 
### Eŭropo 
Ekde 2025 la BIP-programo (angle: Blended Intensive Programme)  ”Esperanto kiel interfaka kampo por transnacia novigado” estas la unua programo de  Erasmus+ dediĉita al Esperanto. La programo estas kunordigita de la Universitato de Tours (Francio), kiu ellaboris la programon kunlabore kun Universidad de Sevilla (Hispanio), Universität Bamberg (Germanio), Università degli Studi di Parma (Italio), Universiteit van Amsterdam (Nederlando), Boğaziçi Üniversitesi (Istanbulo, Turkio), Universiteit Gent (Belgio) kaj Universitatea din București (Rumanio).

## Vidu ankaŭ 
* 

## Referencoj 
Universitatoj
Kategorio:Universitat-nivela instruado de Esperanto
Burgaso

**Burgas** estas urbo de Bulgario, borde de la Nigra Maro. En la ĉirkaŭaĵo troviĝas multaj konataj plaĝoj. La urbo estas la administra sidejo de samnoma provinco.

Burgas estis loko kie loĝis Georgi Oreŝkov laŭ Enciklopedio de Esperanto.

La Lagoj de Burgas (bulgare Бургаски езера, Burgaski ezera) aŭ **malsekejoj de Burgas** (Бургаски влажни зони, Burgaski vlaĵni zoni) estas grupo de marbordaj lagoj kun diversa saleco situanta ĉirkaŭ la urbo Burgaso en la proksimeco de la Nigra Maro. Ili konsistigas la plej grandan grupon de lagoj en la lando kaj konsistas el iuj el la plej grandaj kaj plej gravaj lagoj de Bulgario. 

## Bildaro

Dosiero:Bronze-Alexander Severus-Deultum AE25 Moushmov 3583.jpg|Monero de Aleksandro Severo festanta la *Flavian kolonion de Deultum*
Dosiero:142 Uitzicht op Boergas en Zwarte Zee.jpeg|Pejzaĝo de Burgas al Nigra Maro

## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj de Bulgario
* Trolebusa transporto en Burgaso

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj de Bulgario
Kategorio:Provinco Burgas
Kategorio:Urboj sur marbordo de Nigra maro
Unua Legolibro

***Unua Legolibro***  estas legolibro redaktita de Kabe. Ĝi estas eldonita en 1907, 1908 kaj 1911 ĉe Möller & Borel en Berlino. La kvina eldonaĵo, 160-paĝa, aperis ĉe Ellersiek & Borel en Berlino kaj Dresdeno en la jaro 1922. La libro estas represita en Varsovio ĉe eldonejo Ritmo en 1985. 

La 9-an de novembro 1934 oni malpermesis en Hungario distribuadon de tiu libro.

## Recenzoj 
## Bildaro 

Dosiero:1985 Unua Legolibro.jpg|Kovrilo pri la eldono de 1985.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Unua Legolibro* de Norbert Barthelmess

## Eksteraj ligiloj
* *Enciklopedio de Esperanto*/U en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Biblioteko de Hippolyte Sebert
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing* 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Libroj de Kabe
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Verkoj el la esperantlingva tradukliteraturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1908
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1911
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1922
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1985
Kategorio:Eldonaĵoj de Ellersiek & Borel
Kategorio:Eldonaĵoj de Ritmo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Unuel

**Unuel** estis pseŭdonimo de Ludoviko Zamenhof. Ĝi estis mallongigo de *Unu el la popolo*. Zamenhof uzis ĝin ĉefe kiel aŭtoro de cionismaj aŭ homaranismaj verkoj.

Aparte konata estas la traktaĵo de „Unuel”, titolita *Esenco kaj estonteco de la ideo de lingvo internacia*.
Ĝi aperis diversloke, origine en Esperanto (unuafoje en la Fundamenta Krestomatio de 1903) kaj en la franca, komence de la dudeka jarcento, en periodo de la historio de Esperanto, kiun oni kutimas nomi la "franca". Poste ĝi estis tradukita en multajn naciajn lingvojn, kaj ankaŭ aktuale estas en sciencaj verkaĵoj diskutata, komence de la 21-a jarcento interalie per publikaĵoj de Mark Fettes (2001), Horst Vogt (2008) kaj Marc Bavant (2009).

## Eksteraj ligiloj 
* eseo "esenco kaj estonteco de la ideo de lingvo internacia", verkita sub la pseŭdonimo "Unuel"
* Marc Bavant: Kritika retrorigardo al la „tezoj” de *Esenco kaj estonteco*, verkitaj sub la pseŭdonimo "Unuel" (eseo en formato PDF, 2009, en *La arto labori kune: Festlibro por Humphrey Tonkin*)

Kategorio:Esperantlingva literaturo
Kategorio:Pseŭdonimoj
Unuaj libroj de Konfuciana Biblio

**Unuaj libroj de Konfuciana Biblio**. El la ĉina trad. Kiuĉi Nohara. 1932, 65 p. „La ĉefa enhavo estas konsiloj, instruoj, precipe - en la dua libro - al reganto de popoloj. Stilo tro seka.“ (P. B., „Bibl. Gazeto“, 1933 p : 28.)

Kategorio:Esperanto-movado
Ŝamil Usmanov

**Ŝamil USMANOV** estis tataro, sovetiano kaj esperantlingva verkisto. Li naskiĝis en 1898 kaj esperantistiĝis en 1929. Ekde la jaro 1931 li estis membro de la centra komitato de SEU, kaj gvidis la moskvan komitaton de SEU inter la jaroj 1930 kaj 1932. Krome li estis membro kaj komitatano de IAREV. Li estis mortpafita kadre de la stalinisma "Granda Purigo" en 1937.

## Literaturo 
* 

Kategorio:Viktimoj de Stalinismo
Kategorio:Sovetiaj esperantistoj
Kategorio:Tataroj
Kategorio:Murditaj esperantistoj
Ralph Bonesper

**Ralph BONESPER** (pseŭdonimo *Ruĝamo;* naskiĝis en 1896 aŭ 1897 (pro sengepatra vivado mankas detaloj pri la dato kaj loko de lia naskiĝo); mortis en Novjorko la 4an de marto (aŭ en aprilo??) 1971) estis hungara-usona esperantisto, laboristo kaj eksmaristo. 

Li lernis Esperanton en 1921 en Debrecen, Hungario, kaj estis inter la fondintoj de SAT (matrikulo 29). Kiel migrulo kaj maristo li vojaĝadis en ĉirkaŭ 20 landoj, helpite de Esperanto kaj propagandante por Esperanto. En 1927 en Antwerpen li organizis maristan Esperanto-grupon, kiu jaron post lia foriro likvidiĝis pro disvojaĝo de preskaŭ ĉiuj membroj. En 1929 li prezidis SAT-Rondon en Nov-Jorko. En 1930 li fondis LEA-NA-n, kaj gvidis ĝin ĝis ĉirkaŭ 1935 (ĝenerala sekretario). Li instruis Esperanton en Nov-Jorka „Workers School“, plej granda laborista revolucia lernejo en Ameriko), kiu oficiale enkondukis Esperanton. Post la dua mondmilito li aktivis por la Solidara Helpservo de SAT, kiu provizis manĝaĵojn al esperantistoj kaj militviktimoj en Eŭropo kaj en Japanio, inter 1947 kaj 1951. Li spertis multajn malfacilaĵojn por akiri la usonan ŝtatanecon.

Li estis peranto de IPE kaj de SAT, verkis artikolojn en *Sennaciulo, Heroldo de Esperanto, Ĉina Esperantisto* kaj aliaj gazetoj. Multaj artikoloj de li aperis, tradukitaj el Esperanto, en usonaj, francaj, germanaj, belgaj, sovetaj, ĉinaj kaj hungaraj gazetoj.

Lian heredaĵon plejparte ricevis Esperanto-organizoj, interalie UEA kaj ELNA.

## Literaturo 
* William R. Harmon: *Remembering Some of Our Pioneers,* en: *Esperanto USA* 2006/2 , paĝo 5.

## Eksteraj Ligiloj 
*SAT-solidareco el Novjorko. Militrakonto, 23/06/2019

Kategorio: Hungaraj esperantistoj
Kategorio: Usonaj esperantistoj
Kategorio:Membroj de SAT
UŜE-eĥo

**UŜE-eĥo** en la 1930-aj jaroj estis esperantlingva politika gazeto por propagandi inter esperantistoj realigon de vizia "Unuiĝintaj Ŝtatoj de Eŭropo" (UŜE). Fondinto, eldonisto kaj redaktanto estis la germana instruisto, librovendisto kaj eldoninto Josef Zauner (1895-1959) en Timiŝoaro, Rumanio. 

Unua numero aperis en januaro 1930; en tiu jaro aperis 4 numeroj kun entute 24 pagoj je formato 24x32 cm. De januaro 1931 ĝis julio 1933 sekvis pliaj 8 numeroj kun 32 paĝoj je plia larĝa formato 32x48 cm. Pri tiuj 12 unuaj eldonaĵoj la Enciklopedio de Esperanto publikigita en 1934 pozitive juĝis: "Vigla redaktado, interesaj artikoloj kaj lertaj ilustraĵoj pri la eŭropa problemo kaj por propono de UŜE". Ĝis la numero 35 de januaro 1935 la gazeto regule plu aperis en la pli vasta formato de 32x48 cm, kaj certe ankaŭ post 1935 daŭre aperis, nur ke pri tiu lasta periodo ĉi tie ankoraŭ ne notiĝis informoj.

## Eksteraj ligiloj 
* titolpaĝo de la numero 35 de januaro 1935 en *ipernity*, arkivigite laŭ stato de novembro 2016

## Noto 
Ĉar la eldoninto Josef Zauner mortis en 1959, laŭ la politiko de kopirajto komence de **2030** eblos en la vikimediaj projektoj libere alŝuti materialojn pri la gazeto, ekzemple ankaŭ la supre ligitan titolpaĝon de januaro 1935. Tiujn malmultajn jarojn ankoraŭ eblas atendi.

Kategorio:Esperanto-movado
Utrechta Esperantisto

***Utrechta Esperantisto*** estis gazeto aperinta monate, fondita de la Utrechta Esperantista Rondo pro malapero de la nacia gazeto *Holanda Esperantisto*. La unua numero aperis la 1-an de septembro 1925 kaj la lasta, 112-a numero en januaro 1934. Komence *Utrechta Esperantisto* estis presita hektografe kaj poste ciklostile. Kvankam kluborgano, *Utrechta Esperantisto* estis sendata al la ĉefaj nederlandaj esperantistoj. La gazeton redaktis Gijsbertus Johannes Degenkamp, administris fraŭlino J. W. Woutersen kaj poste H. J. Korthals. 

## Ligiloj 
* Utrechta Esperantisto en www.cdeli.org/

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Nederlandaj gazetoj 
Kategorio:Utreĥto (urbo)