Giovanni Battista Piranesi

[eta|220px|La Arko de [Trajano ĉe Benevento kiel ĝi estis en la 18-a jarcento aŭ en la imagopovo de Piranesi.]]
[eta|dekstre|La [Koloseo, akvaforto, 1757]]
eta|dekstre|La Piramido de Cestio, akvaforto
**Giovanni Battista** (ankaŭ **Giambattista**) **Piranesi** [dʒoˈvanni batˈtista piraˈnesi]; naskiĝis la 4-an de oktobro 1720, mortis la 9-an de novembro 1778) estis itala novklasikisma artisto fama pro siaj akvafortoj pri Romo kaj pri fikciaj kaj strangetosaj "prizonoj" (''Carceri d'Invenzione*).

## Biografio 
Piranesi naskiĝis en Mogliano Veneto, ĉe Treviso, tiam parto de la Respubliko Venecio. Lia frato Andrea enkondukis lin al la Latino kaj la antikva civilizo, kaj poste li studis kiel arkitekto ĉe sia onklo, Matteo Lucchesi, kiu estis *Magistrato delle Acque*, nome venecia inĝeniero specializita en elfosado.

El 1740 li estis en Romo kun Marco Foscarini, la venecia sendito al la Vatikano. li loĝis en la Palaco Venecio kaj studis ĉe Giuseppe Vasi, kiu enkondukis lin al la artoj de akvaforto kaj gravuraĵo. Post siaj studoj kun Vasi, li kunlaboris kun lernantoj de la Franca Akademio en Romo por produkti serion de *vedute* (vidaĵoj) de la urbo; lia unua verko estis *Prima parte di Architettura e Prospettive* (1743), sekve en 1745 de *Varie Vedute di Roma Antica e Moderna*.

## Bibliografio 
eta|220px|prizonoj Plato VI - La fumincendio.
eta|220px|prizonoj Plato VII - La ponto.
eta|220px|Piranesi, prizonoj Plato XI - La Arko kun konkornamo.
* Ficacci, L. (2000). Giovanni Battista Piranesi: The Complete Etchings. Cologne and Rome.
* Focillon, Henri (1918). Giovanni Battista Piranesi: Essai de catalogue raisonné de son oeuvre. Paris.
* Hofer, P., 1973. The Prisons (Le Carceri) - The complete first and second states. New York: Dover publications.
* Maclaren, Sarah F. (2005). La magnificenza e il suo doppio. Il pensiero estetico di Giovanni Battista Piranesi. Milan: Mimesis.ISBN 88-8483-248-9
* Miller, N. (1978). Archäologie des Traums. Versuch über Giovanni Battista Piranesi. Munich and Vienna.
* Tafuri, Manfredo (1986). La sfera e il labirinto : Avanguardia e architettura da Piranesi agli anni ’70. Turin: Giulio Einaudi.
* Tafuri, Manfredo. (1976). Architecture and Utopia. Design and Capitalist Development. Cambridge, MA/London: MIT Press. tr. Barbara Luigia La Penta.
* Wilton-Ely, J. (1978). The Mind and Art of Giovanni Battista Piranesi. London: Thames & Hudson.
* Wilton-Ely, J. (1994). Giovanni Battista Piranesi: The Complete Etchings - an Illustrated Catalogue. Vols. 1 & 2. San Francisco: Alan Wofsy Fine Arts publications.

## Eksteraj ligiloj 
;Antikva Romo
* *Antichita Romanae* (1748)  (914 paĝoj en 17 volumoj; el BNF)
* Vedute di Roma (Hi-res bildoj el "Vedute di Roma", vol. 17 de "Antichita Romanae"; ciferigita de Universitato de Leyden)
* *Ancient Rome* (1748) (87 hi-res pics, jpg )

;Prizonoj
* Prisons of the Imagination 
* First state of *Carceri* (1750; ciferigita de Universitato de Leyden)
* *Carceri'' (Full hi-res Album, 16 pics)
* Animation film as a walkthrough of the Carceri (video 10mn40s)

;Verkoj de Giovanni Battista Piranesi (1835–1839)
* All 940 images from that 29 volumes complete works edition  (hi-res versions clickable; English interface with Italian and French text; el Universitato de Tokjo)

;Aliaj
* Prints & People: A Social History of Printed Pictures, an exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art (fully available online as PDF), which contains material on Giovanni Battista Piranesi (see index)
* Wikigallery 
* Giovanni Battista Piranesi: Grotteschi at the Canadian Centre for Architecture 
* Della Magnificenza Ed Architettvra De'Romani / De Romanorvm Magnificentia Et Architectvra (Rome, 1761; ciferigita de Universitato de Heidelberg)
* Osservazioni Di Gio. Battista Piranesi sopra la Lettre de M. Mariette aŭ auteurs de la Gazette Littéraire de l'Europe (Rome, 1765; ciferigita de Universitato de Heidelberg)
* 137 Piranesi etchings in good resolution 
* Promenades Of An Art Impressionist - Piranesi
* Piranesi/Schuiten Essay on the modern rendition of Piranesi's etchings by Francois Schuiten. Includes extensive image comparative analysis - In Spanish
* The Portico of Octavia at the Metropolitan Museum of Art (New York City)
* Giovanni Battista, Laura, Francesco and Pietro Piranesi (complete collection of engravings by the Piranese family; CD-ROM, ISBN 978-3-89739-376-9)
* Perspectives (28 works depicting perspective in architecture)

Kategorio:Italaj artistoj
Kategorio:Italaj arkitektoj