Dresdeno

**Dresdeno** (, ) estas eksterdistrikta urbo en la sudo de orienta Germanio kaj la ĉefurbo de la germana federacia lando Saksio. Ĝi situas apud la rivero Elbo kaj estas la politika, scienca kaj kultura centro de la regiono.

## Faktoj 
* **germana nomo:** Dresden 
* **loko**: 51.03 Norde, 13.75 Oriente
* **horzono:** GMT+1h (+2h de aprilo ĝis oktobro)
* **areo:** 328,30 km2

maldekstre|eta|
## Vidindaĵoj 
* Ĉirkaŭfermejo (Zwinger)
* Kirko Nia kara sinjorino
* Nova bazarplaco/Neumarkt

## En Esperanto
**Gvidfolio tra Dresden**, eldonita de Germana Esperanto-Asocio, grupo Dresden.

## Servoj 
* Teknologia universitato Dresdeno

## Famuloj rilataj la Dresdeno 
* Ádám Mányoki (1673-1757), hungardecena pentristo 
* Aŭgusto (Saksio-Weißenfels)
* Christian Juncker, historiisto kaj pedagogo
* Erich Schleyer, aktoro
* Ernst Neef, geografo
* Ferdinand Hartmann, pentristo
* Frida Schanz, verkistino kaj eldonistino
* Gottfried Heinrich Krohne, arĥitekto
* Jakob Friedrich von Fritsch, politikisto
* Johano Georgo la 3-a (Saksio), princelektisto kaj regna marŝalo
* Johann Friedrich Wilhelm von Charpentier
* Johann Gottfried Borlach, inĝeniero kaj salekspluatisto
* Lipót Auer, violonisto 
* Otto von Loeben, verkisto
* Paula Modersohn-Becker, pentristino
* Rudolf Mauersberger, dirigento kaj komponisto 
* Thomas Lindner, skulptisto
* Wilhelm Lachnit (1899-1962), artisto
* Heinrich Ernst (1846-1919), operkantisto
* Gerhard Schaffran (1912-1996), katolika episkopo

## Esperanto en Dresdeno 
La urbo ankoraŭ nun havas aktivan esperantistaron. Ĝi disponas pri vigla movada historio:
* En aprilo 1905 fondiĝis la unua urba esperanto-grupo, nomata *Libera unuiĝo esperanta*, fare de la komercisto Walter Goethel kaj la verkistino Marie Hankel. Ekde tiu jaro W. Goethel faris Esperanto-kursojn laŭ la Berlitz-metodo, ekde la komenco de 1906 Marie Hankel aldone aktiviĝis kiel kursgvidanto kaj havis aparte multajn Esperanto-kursojn.
* En oktobro 1906 gvide de Albert Schramm kaj Marie Hankel fondiĝis la Esperanto-Sociento de Dresdeno.
* En 1912 fondiĝis Esperanto-biblioteko kadre de la saksa Esperanto-Instituto. La sekvan jaron la instituto kaj la biblioteko tamen translokiĝis al Lepsiko.
* En 1913 en sep dresdenaj lernejoj infanoj lernis Esperanton en regulaj kursoj.
* La komenciĝo de la Unua mondmilito en 1914 estis forta paŝo malantaŭen. La laborista Esperanto-movado estis malpermesita, regulaj kunvenoj estis interrompitaj dum du jaroj kaj multaj esperantistoj estis devigitaj soldatiĝi.
* La 1-an de februaro 1916 la parlamentano kaj klubano Albert Steche faris paroladon en la saksa parlamento pri la kreskanta graveco de Esperanto, kiu estis bone akceptata. La 9-an kaj 19-an de decembro unuafoje dum la milito okazis esperanta kunveno, en la *artista domo*, kaj ekde la 28-a de decembro la kunvenoj denove regule okazis, kvankam la milito ankoraŭ daŭros du pliajn jarojn.
* En 1927 Karp Wallon, en Dresden eldonigis lernolibron de sia alfaro pri Esperanta steno „Rapido“.
* Ekde 2001 Dresdeno denove havas Esperanto-Bibliotekon. Pli da informoj troveblas ĉe: http://www.esperanto-dresden.de

En la sudorienta urboparto Leuben estas strato nomata *Zamenhofstraße*.

### Esperantistoj dresdenaj 
* Elisabeth Wunderlich (naskiĝis en Dresdeno)
* Karp Wallon (mortis en Dresdeno)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Dresdena kodekso
* S-Bahn de Dresdeno
* Tramtransporto en Dresdeno
* Infineon
* 3053 Dresdeno

eta|centre|800ra|


Kategorio:Eksterdistriktaj urboj de Saksio
Kategorio:Urboj de Saksio
Kategorio:Setlejoj sur Elbo