Flavŝultra amazono

La **Flavŝultra amazono** (*Amazona barbadensis*), konata ankaŭ kiel *Flavŝultra papago*, estas specio de papago en la subfamilio *Arinae* de la familio *Psittacidae*, de afrikaj kaj amerikaj papagoj. Ĝi troviĝas en aridaj areoj de norda Venezuela, Venezuelaj insuloj Margarita kaj La Blanquilla, kaj la insulo Bonero (Nederlanda Karibio). Ĝi estis formortigita el kaj reenmetita en Arubo kaj enmetita en Kuracao.

## Taksonomio 
La flavŝultra amazono estis priskribita kaj bildigita en 1738 fare de la angla natursciencisto Eleazar Albin en sia verko *A Natural History of Birds based on life specimen* (Natura historio de birdoj bazita sur viva specimeno). Albin kredis, ke la papago venis el Barbado kaj uzis la anglan nomon "Barbadoes parrot" (Barbadosa papago). Uzante la raporton de Albin, kaj Mathurin Jacques Brisson en 1760 kaj John Latham en 1781 inkluzivis priskribon de la papago en siaj libroj pri birdoj. Kiam en 1788 la germana natursciencisto Johann Friedrich Gmelin reviziis kaj vastigis la verkon *Systema Naturae* de Carl Linnaeus, li inkluzivis la flavŝultran amazonon, kreis la dunomon *Psittacus barbadensis* kaj citis la verkon de Latham. 

Gmelin specifis la tipan lokon kiel Barbado, sed ĉi tiu papaga specio ne troviĝas sur tiu insulo kaj Venezuelo estas fakte la tipa loko. La flavŝultra amazono nun estas lokita kun ĉirkaŭ tridek aliaj specioj en la genro *Amazona*, kiu estis enkondukita de la franca natursciencisto René Lesson en 1830. 

La genronomo estas latinigita versio de la nomo *Amazone* donita al ĉi tiuj papagoj en la 18-a jarcento fare de la Grafo de Buffon, kiu kredis, ke ili estas indiĝenaj el amazoniaj ĝangaloj. La specifa nomo *barbadensis* indikas Barbadon. La specio estas monotipa: neniu subspecio estas agnoskita.

La flavŝultra amazono distingiĝas de la tre simila oranĝflugila amazono per la manko de flavo sur la ŝultroj kaj blua koloro ĉirkaŭ la okuloj ĉe ĉi-lasta. Alia maniero distingi ĝin de aliaj *Amazona*-j specioj estas ĝiaj iom pli altatonaj voĉoj.

## Distribuado kaj habitato 
**A. barbadensis** estas endemio de norda Venezuelo, Bonero (kiu eble havas malpli ol 400 birdojn), kaj aliaj insuloj en la areo. Sur la venezuela insulo Margarita, ĝi estas ekstermita de la orienta flanko, kiu estas tre komerca kaj populara turisma celloko, ekzistanta nur sur la okcidenta duoninsulo Macanao. Enkondukita populacio ekzistas sur Kuracao. Male al aliaj membroj de *Amazona*, ĝi tipe troviĝas en aridaj vivejoj, kiel dezerta veprejo kaj sekaj arbaroj.

## Kutimaro
### Manĝado
Ĝi manĝas fruktojn, semojn kaj florojn, ofte konsumante partojn de kakto-plantoj. Tiu ĉi papago kapablas pluvivi kun minimuma akvodisponeblo, ricevante grandan kvanton da humideco el sia dieto. Tio estas aparte klara sur La Blanquilla, malgranda insulo sen naturaj akvejoj. La kaktoj, kiujn ili tiel ofte manĝas, estas plenaj de likvaĵo, kaj en la tigoj kaj en la fruktoj, kaj tio tenas ilin vivaj en ilia arida medio.

### Reproduktado
La flavŝultra amazono tipe nestas en truoj en arboj, klifoj aŭ kaktoj, kaj demetas 2-5 ovojn. Ĝi estas tre sociema, kaj foje povas ripozi komunume en altaj arboj, formante grupojn de ĝis 700.

## Referencoj
*Juniper & Parr (1998) *Parrots: A Guide to Parrots of the World*; .
* *Birds of Venezuela* de Hilty, 
* Island Resource Foundation. Threatened and Endangered Birds of the Insular Caribbean, Yellow-shouldered Amazon, *Amazona barbadensis*.  Alirita la 5an de Junio 2006 el http://www.irf.org/bbarden.htm 

## Eksteraj ligiloj 
* 
* yellow-shouldered amazons - BeautyOfBirds, iam Avian Web

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Kategorio:Birdoj de Sudameriko