open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ernő Wallandt

**WALLANDT Ernő** (valant) hungara inĝeniero, unu el projekantoj kaj gvidantoj de la laboroj por reguligo de Ferpordo. Li naskiĝis en Máriaradna la 10-an de aŭgusto 1845 kaj mortis en Orsova la 27-an de septembro 1912.

## Biografio 
Wallandt studis en la teknikuniversitato de Budapeŝto. En 1867 li paŝis ŝtatoservon. Li partoprenis en pluraj riverreguligadaj, seninundigaj kaj akvoaranĝigaj laboroj. Li estis ĉefinĝeniero inter 1883 kaj 1889 en la Teknikkomisiono de la publiklabora kaj trafikafera ministerio, poste publikkonstrua inspektisto, ekde 1885 ministeria sekcikonsilanto. Ekde 1889 li estis ĉefulo de laboroj por reguligo de Vaskapu.

## Verkoj ĉefaj 
* *Adatok a Vaskapu* szabályozásának történetéhez* (Bp., 1903).

## Literaturo 
* W. E. (Műszaki Hetilap, 1897);
* Brunswick Gy.: W. E. (Magy. Mérnök- és Építész Egyl. Közl. 1912);
* *Magyar műszaki alkotók'' (Bp., 1964).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj hidrologoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Deutsch Kaltenbrunn

**Deutsch Kaltenbrunn,** hungare **Némethidegkút,**  estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Jennersdorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo 
Deutsch Kaltenbrunn situas sur malebenaĵo, laŭ ĉefvojo numero 57A, laŭ limo de Burgenlando iam laŭ landlimo de Hungara reĝlando.

## Historio 
Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la vilaĝo detruiĝis pro la bataloj. Ĝis 1920 Némethidegkút apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). La komunumo iĝis foira komunumo en 1973.

## Vidindaĵoj 
* katolika kaj luterana preĝejoj

== Komunumoj pri *kút* (= puto) en Hungara reĝlando ==

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Jennersdorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
El la "Verda Biblio"

***El la "Verda Biblio"*** estas satira libro de Izrael Lejzerowicz. La unua eldono estis de Literatura Mondo en 1935. Precipe temas pri parodio de la ĝis-tiama Esperanta movado.

La libro konsistas precipe el 25 ĉapitroj en Biblieca stilo. Estas fikciaj nomoj, kiuj aludas historiajn esperantistojn kaj eventojn. Ekzemple Andreo Apud en Ĉapitro VI estas vortluda aludo al Andreo Cseh.

La libro enhavas ĉirkaŭ 15 ilustraĵojn de Rajmundo Laval.

## Eldonhistorio
# Literatura Mondo, 1935
# Hungara Esperanto-Asocio, 1978
# Eldonejo Hejme, 2007
# Libromondo kaj Grafokom, 2014

## Aliforme
Jerzy Fornal adaptis elĉerpaĵojn en drama formo, 1997. 

## Recenzoj
## Eldonoj 
* El la “Verda Biblio”. Izrael Lejzerowicz. Postparolo Tomasz Chmielik. Desegnaĵoj de Rajmundo Laval. Bjalistoko / Świdnik: BES / Libro-Mondo, 2021 (5-a eld). 122p. 17cm. Bind. Kun 38-minuta kd. Legas Jerzy Fornal. .

## Eksteraj ligiloj 
* *El la "Verda Biblio"* (Faded Page)
* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1935
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1978
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2007
Kategorio:Eldonaĵoj de Hungara Esperanto-Asocio
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de la FEL-biblioteko
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Heiligenkreuz im Lafnitztal

**Heiligenkreuz im Lafnitztal,** hungare **Rábakeresztúr,**  estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Jennersdorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo
Heilingenkreuz im Lafnitztal situas laŭ maldekstra bordo de Rába, laŭ la hungara landolimo, laŭ ĉefvojo el Budapeŝto, laŭ fervojo Budapeŝto-Graz. Güssing troviĝas 13 km-ojn. 

## Historio
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1427. En 1664 tie estis entombigitaj la turkaj falintoj dum batalo de Szentgotthárd. En 1910 loĝis en Rábakeresztúr 1336 da homoj, aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato. Ĝis 1920 Rábakeresztúr apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). La komunumo havis limotrapasejon voje kaj fervoje inter 1921-2007. Post la 2-a mondmilito en la hungara flanko (tie situas Szentgotthárd) oni konstruis ferkurtenon, kiu ĉesis en 1989. La vilaĝo iĝis foira komunumo en 1971. Ekde 2008 ambaŭ ŝtatoj apartenas al interna zono de la traktato de Schengen, la trairado estas senkontrola kaj senĝena.

## Vidindaĵoj
* romkatolika preĝejo de 1712

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Jennersdorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Provo

**Provo** povas signifi
* **Provo** estas la ago de tiu, kiu provas (eksperimentas).

* Krome Provo povas esti neologismo uzebla por nederlanda kontraŭkultura movado el la mezaj 1960-aj jaroj.

En la unua senco povas esti:
* la aĵo kiun aŭ per kiu oni provas; ekzemple, oni povas diri, ke Esperanto estis submetita al jarcenta provo, okazis provoj de teatraĵo aŭ de koncerto,
* la propra ago de la provo; ekzemple, oni povas realigi provon de novdungitaj laboristoj, kutime okazas provludoj de publikaj teatraĵoj aŭ de koncertoj.
* ekzameno,
* kemia provo,
* medicina provo,
* mekanika provo.
Wolfau

**Wolfau,** hungare **Vasfarkasfalva**, estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberwart. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. La germana "Wolf" kaj la hungara "farkas" signifas: lupo.

## Situo
Wolfau situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ iama limo de Hungara reĝlando, kiu nun estas limo de Burgenlando.

eta|maldekstra|Elementa lernejo en Wolfau, el 1910
## Historio
Ĝis 1920 Vasfarkasfalva apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Nazia Germanio). La vilaĝo iĝis foira komunumo en 1992.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberwart
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Strukturo de Vojvodino

Jen listo de komunumoj de Vojvodino organizita laŭ municipoj.
eta|270ra|Distriktoj de Vojvodina: Okcidenta Baĉka (viola), Norda Baĉka (helblua), Suda Baĉka (flava), Suda Banato (blua), Norda Banato (verda), Meza Banato (ruĝa), Srem (bruna).
eta|270ra|Municipo Bačka Topola
eta|270ra|Municipo de Novi Sad
eta|270ra|Municipo de Alibunar

## Norda Baĉka 
## Norda Banato 
## Srem (regiono) 
## Regiono de Beogrado (geografie apartenanta al Banato) 
Kategorio:Serbio
!
Károly Császár

**CSÁSZÁR Károly** (ĉa:sa:r) rumanuja hungara literaturhistoriisto, estekikisto, redaktoro: Kolozsvár, 28-a de januaro 1887 – 4-a de aŭgusto 1968, Budapest.

## Biografio 
Li finis la mezlernejon kaj universitaton en Koloĵvaro, kie li havigis diplomon de instruisto kaj doktoradon. Li studis ankaŭ en Leipzig kaj Jena. Ekde 1912 li estis mezlerneja instruisto en sia naskiĝurbo, poste direktoro de la reformita knabingimnazio. Inter 1930 kaj 1934 li estis ĉefredaktoro, poste ekde 1938 redaktoro de revuo Pásztortűz. En 50-aj jaroj li estis libroeldoneja kontrolleganto en Kluĵo. Liaj artikoloj, studoj aperis en Erdélyi Irodalmi Szemle, Erdélyi Helikon. Li estis ano de Erdélyi Irodalmi Társaság, de Erdélyi Múzeum-Egyesület kaj KZST. Li tradukis la verkon de Julius E. Lips *La origino de realaĵoj* (1958).

## Verkoj ĉefaj 
* Medgyesi Pál élete és működése (Bp. 1911);
* *A jelenkori nyelvújítás* (Kv. 1928);
* *Irodalmi értékelés és erdélyiség* (Kv. 1937).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Csaszar, K
Csaszar, K
Pipo pipo

alternative=Pipa pipa01.jpg|eta|Pipa pipa
eta|dekstra|230px|Rano pipo pipo
**Surinama bufo** aŭ **Pipo pipo** (latine *Pipa pipa*) estas specio de rano aŭ bufo (ĝi estas vera nek rano nek bufo) el la familio de Pipedoj. Ĝi estas malhelbruna kaj 10 cm longa.
eta|Suriname Toad Pipa pipa distribution map

## Disvastiĝo 
Ĝi vivas en Bolivio, Brazilo, Kolombio, Ekvadoro, Franca Gujano, Gujano, Peruo, Surinamo, Trinidado kaj Tobago kaj Venezuelo.

Ĝia natura hejmo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj ebenaĵoj, arbaroj, subtropikaj aŭ tropikaj marĉoj, marĉoj, dolĉakvaj marĉoj kaj alternaj dolĉakvaj marĉoj.

## Partikulara kutimaro 
Ĝi portas siajn idojn sur la dorso sub la haŭto. Sur la dorso de la ino kreskas mola haŭto spongoforma, sur kiu troviĝas multe da kavetoj, kio utilos kiel idejo. Dum la reprodukta sezono la kloako de la ino kurbiĝas etende al la dorso kaj iĝas tubejo; tiam virbufo fekundas tie kaj gluigas la ejojn. La ovoloj fariĝas bufidoj post 3 monatoj.

## Referencoj 
Kategorio:Pipedoj
Kategorio:Anuroj
Vincas Mickevičius-Kapsukas

**Vincas MICKEVIČIUS-KAPSUKAS** (naskiĝis la 7-an de aprilo 1880 en Būdviečiai, komunumo Vilkaviškis, mortis la 17-an de februaro 1935 en Moskvo) estis politika aktivisto en Litovio, unu el la fondintoj de la Komunisma partio de Litovio kaj de la mallongviva Litova Soveta Socialista Respubliko de 1918 kaj 1919.

La urbo Marijampolė estis renomita *Kapsukas* honore al li, inter la jaroj 1956 kaj 1989, samkiel la universitato de Vilno ekde la jaro 1955 ĝis mallonge antaŭ ol Litovio reatingis la ŝtatan sendependecon. Dum vizito ĉe Stalino en Moskvo dum la jaro 1935, li mortis sub misteraj cirkonstancoj, en aĝo de 55 jaroj.

Kategorio:Rusiaj komunistoj
Kategorio:Belorusaj komunistoj
Kategorio:Litovaj redaktoroj
Kategorio:Litovaj komunistoj
Kategorio:Litovaj politikistoj
Kategorio:Litovaj revoluciuloj
Kategorio:Rusiaj revoluciuloj
Kategorio:Belorusaj revoluciuloj
Listo de komunumoj de Guanajuato

La meksika federacia subŝtato **Guanajuato** havas 46 komunumojn.

Ĝi estas la bazo de la politika organizado kaj teritoria divido. Ĝin formas diversaj loĝantoj kiuj vivas kune kaj havas la samajn devojn kaj rajtojn. Ĉiu komunumo havas ĉefurbon, la sidejon de la komunuma registaro.

Jenaj komunumoj ekzistas en Guanajuato


Guanajuato
Granda fajrdorsulo

[eta|maldekstra|Kapo bildo de Granda fajrdorsulo, [Okcidentaj Ghatoj raso *socialis*. Tio povas esti uzata en kamparo por diferencigi ĝin el la tre simila *Dinopium javanense*]]

[eta|maldekstra| Ĉe Narendrapur en [Kolkato, Okcidenta Bengalo, Barato. ]]
La **Granda fajrdorsulo**, *Chrysocolaptes lucidus*, konata ankaŭ kiel **Granda ordorsa pego**, estas pego, tio estas birdo de la familio de pegedoj, kiu estas disvastigata kaj komuna loĝanto kaj reproduktulo el la Hindia subkontinento orienten tra tropika suda Azio al Filipinoj kaj Indonezio.

Tiu fajrdorsulo estas specio asocia kun malferma arbaro. Ĝi troviĝas en la submontoj de Himalajo kaj en la arbaroj de Okcidentaj Ghatoj. Ĝi nestumas en arbotruo, kie la ino demetas tri aŭ kvar blankajn ovojn.

Kiel aliaj pegoj, tiu ĉi specio havas rektan pintecan bekon, fortan voston por subteni sin kontraŭ arbotrunkoj, kaj zigodaktilajn piedojn, kun du fingroj antaŭen kaj du malantaŭen. La longa lango povas esti lanĉita antaŭen por kapti insektojn, sed la Granda fajrdorsulo povas ankaŭ nutri sin el nektaro.

La Granda fajrdorsulo estas granda specio 33 cm longa. Ĝi estas de tipa pega formo, kun stareca kresto kaj longa kolo. Koloroj estas tre variaj inter diversaj subspecioj; tamen ĝi ĉiam havas senmarkajn **orkolorajn ĝis malhelbrunajn dorson kaj flugilojn**. La pugo estas ruĝa kaj la vosto estas nigra. La subaj partoj estas blankaj kun malhelaj markoj (strioj aŭ bendoj), aŭ helbrunaj. La kapo estas blankeca kun nigra bildo, aŭ ĝi estas flava, bruna aŭ ruĝa. Malkiel la Nigrapuga fajrdorsulo, * Dinopium benghalense*, birdoj kun blankonigraj kapoj havas malhelan mustaĉan strion dividantan la blankan zonon, kaj la nigro de la okulmakulo aŭ okulstrio kuniĝas kun tiu de la nuko. La beko estas malhela kaj la okuliriso hela aŭ flaveca.

La maskla plenkreskulo de Granda fajrdorsulo ĉiam havas **ruĝan kronon**. Inoj havas kronon kies koloro varias inter subspecioj, kiel nigra blankopunktita, flava aŭ bruna kun pli helaj punktoj. Junuloj estas kiel inoj, sed pli senkoloraj.

La subspecio de Srilanko, *C. l. stricklandi*, havas tre malhelajn flugilojn. Ĝi estas foje konsiderata separata specio, nome Skarlatdorsa fajrdorsulo.

## Referencoj
## Literaturo 
* Grimmett, Richard; Inskipp, Carol & Inskipp, Tim (1999): *Birds of India, Pakistan, Nepal, Bangladesh, Bhutan, Sri Lanka, and the Maldives*. Princeton University Press, Princeton, N.J.. ISBN 0-691-04910-6

Kategorio:Pegedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Nov Jork', Nov Jork'

'''Nov Jork', Nov Jork'** (originale : ***Theme from New York, New York*** ankaŭ : ***New York, New York*'*) estas la temkanzono de la filmo New York, New York de Martin Scorsese aperinta en 1977. 

Ĝin komponis John Kander, la vortojn verkis Fred Ebb por Liza Minnelli kiu kantis ĝin en la filmo. 

En 1979 Frank Sinatra registris ĝin por sia albumo *Trilogy: Past Present Future'' aperinta en 1980.

## Esperanta traduko 
En 2008 aperis esperanta versio aŭdebla sur la reto, esperantigita kaj kantita de Vicente Valdés Bejarano ("Ĉente").

## Eksteraj ligiloj 
* Nov Jork', Nov Jork' en Esperanto
* New York, New York kantita de Frank Sinatra

Kategorio:Anglalingvaj kantoj
Kategorio:Esperantlingvaj kantoj
Maglić Monto

dekstra|eta|400px|Maglić monto
**Maglić monto** estas plej alta monto en Bosnio kaj Hercegovino. Maglić lokas en la Sutjeska Nacia Parko kaj faras limon kun Montenegro. Ĝi altas 2,387 m kaj estas interesa por montogrimpemuloj.

Kategorio:Montoj en Bosnio kaj Hercegovino
Minihof-Liebau

**Minihof-Liebau,** hungare **Liba,**  estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Jennersdorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo
Minihof-Liebau situas sur malebenaĵo, laŭ ĉefvojo numero 58 en vosto de Burgenlando, ĉe triopa limo de Hungario, Slovenio kaj Aŭstrio, krome okcidente finiĝas limo de Burgenlando.

## Historio
Ĝis 1920 Liba apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). En 1990 Minihof-Liebau ricevis la rangon foira komunumo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Jennersdorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Mogersdorf

**Mogersdorf,** hungare **Nagyfalva** [nadjfalva],  estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Jennersdorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo 
Mogersdorf situas laŭ la hungara landolimo (kontraŭe troviĝas Szentgotthárd), laŭ maldekstra bordo de Rába, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Graz.

## Historio 
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1187 en formo *Nagyfalu*. En 1664 tie okazis granda batalo inter Habsburgoj estre de Montecuccoli kaj turkoj estre de Küprili. Mortis 2-6000 kristanoj kaj 22-30&nbsp;000 turkoj. En 1704 kaj post unu jaro armeo de Francisko Rákóczi la 2-a venkis la aŭstrojn. En 1910 loĝis en Nagyfalva 1107 da homoj, plejparte aŭstroj. Ĝis 1920 Nagyfalva apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio).

## Vidindaĵoj 
* monumento Blanka Kruco pri la batalo en 1664 de 1840
* Memorigloko Mogersdorf kun Anno-kapelo por la falintoj en 1664 kaj 1670;  interne troviĝas tombo de turka altrangulo
* romkatolika Preĝejo de Sankta Jozefo (Mogersdorf) de 1775
* muzeo

## Famuloj 
En la iama Nagyfalva mortis hungara cisterciana monaĥo Bekény József Lóskay.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

center|540px|eta|Ĉefplaco de Mogersdorf

Kategorio:Distrikto Jennersdorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Neuhaus am Klausenbach

**Neuhaus am Klausenbach,** hungare **Vasdobra,**  estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Jennersdorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. Ankoraŭ setlejoj Bonisdorf, Kalch kaj Krottendorf bei Neuhaus am Klausenbach, hungare Bónisfalva, Mészvölgy kaj Békató apartenas al la municipo.

## Situo
Neuhaus am Klausenbach situas sur malebenaĵo, en vosto de Burgenlando, proksime de Slovenio. Szentgotthárd troviĝas 32 km-ojn. 

## Historio
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1213 en formo *terra Dobra*. La kampoj apartenis al abatejo de Szentgotthárd, ekde 1266 al la reĝo. Tiutempe fortikaĵo konstruiĝis, kiun oni malkonstruis en 1467. En 1910 loĝis en Vasdobra 797 da homoj, plejparte aŭstroj. Ĝis 1920 Vasdobra apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). Neuhaus am Klausenbach kampurbiĝis en 1999.

## Vidindaĵoj
* katolika preĝejo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario) de 1591, la turo alkonstruiĝis en la 17-a jarcento
* kastelo de 1469
* ruinoj de fortikaĵo

## Ĝemela komunumo
*  Neuhaus am Inn, Germanio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Jennersdorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Malabar Princess (filmo)

***Malabar Princess*** estas franca filmo de Gilles Legrand aperinta en 2004.

## Temo 
Ĉe la malsupro de Blanka Monto, Tom, ok-jara infano, provas retrovi sian patrinon, malaperintan antaŭ kvin jaroj serĉante vrakon de hinda aviadilo kraŝinta en 1950, nomita *Malabar Princess*.

## Komentaro 
La filmo abunde montras la pejzaĝojn de Blanka Monto. La dentorela trajno (Tramvojo de Monto Blanka) ludas gravan rolon. La katastrofo de *Malabar Princess* vere okazis la . Temis pri Lockheed Constellation de *Air India*, kiu kraŝis je 4,700 metroj da alteco. Unu motoro de la vrako estis retrovita la  sur la surfaco de Glaciejo des Bossons, je 1,900 metroj da alteco.

## Teĥnikaĵoj 
* Reĝisoro: Gilles Legrand (Unua asistanto: Philippe Chapus)
* Scenaro: Gilles Legrand, Philippe Vuaillat kaj Marie-Aude Murail
* Produktado: Frédéric Brillion por Epithète Films, France 3 Cinéma kaj Rhônes-Alpes Cinéma
* Muziko: Andréa Sedlacockova
* Foto: Yves Angelo
* Kostumoj: Sylvie de Segonzac
* Skriptistino: Brigitte Hedou-Prat
* Dekoroj: Denis Renault
* Dekoroj de glaciejo: Luc Moreau, glaciologo
* Sono: Laurent Poirier
* Ĝenro: Drama komedio
* Daŭro: 94 minutoj (1h34)
* Aperdato: 

## Rolularo 
* Jacques Villeret: Gaspard
* Michèle Laroque: Valentine
* Claude Brasseur: Robert
* Jules Angelo Bigarnet: Tom
* Clovis Cornillac: Pierre
* Damien Jouillerot: Benoît
* Urbain Cancelier: Gaston
* Fabienne Chaudat: Odette
* Georges Claisse: Gardisto de rifuĝejo
* Roland Marchisio: Juvelisto
* Patrick Ligardes: Malgranda ĝendarmo
* Franck Adrien: Ĝendarmo en helikoptero

## Videoteko 
Aperis DVD de la filmo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la filmo 
* Malabar Princess en IMDB

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2004
Kategorio:Filmoj de Gilles Legrand
Rudersdorf (Burgenlando)

**Rudersdorf,** hungare **Radafalva,** estas foira komunumo (Aŭstrio) en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Jennersdorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo
Rudersdorf situas laŭ ĉefvojo numero 65 (E66) sur malebenaĵo, laŭ okcidenta limo de Burgenlando, kiu estis iama landlimo de Hungara reĝlando.

## Historio
Ĝis Traktato de Trianon Radófalva apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). Rudersdorf iĝis foira komunumo en 1991.

## Vidindaĵoj
* romkatolika preĝejo
* monumento pri falintoj

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Jennersdorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Ekspedicio Dundee Whaling

La **ekspedicio Dundee Whaling** (angle *Dundee Whaling Expedition*) estis ekspedicio al Antarkto en 1892 kaj 1893. Ĝi estis organizita de balenkapta kompanio, kiu la 6-an de septembro 1892 sendis el Dundee (Skotlando) kvar vapormotorajn balenŝipojn (la *Balaena*, *Active*, *Diana* kaj *Polar Star*) direkte al la Weddell-maro, serĉante eubalanea-balenojn. La 8-an de januaro 1893, la ŝipestro Thomas Robertson de la ŝipo *Active* malkovris la insulon Dundee .

Al la ekspedicio partoprenis la skotlanda sciencisto William Speirs Bruce.

Dundee Whaling
Skota Nacia Antarkta Ekspedicio

[eta|dekstra|250ra|La ŝipo de la SNAE-ekspedicio, *Scotia*, meze de frostakvo ĉe la [insulo Laurie, en la Sudaj Orkadoj (1903-1904).]]
La **Skota Nacia Antarkta Ekspedicio** (angle *Scottish National Antarctic Expedition*) aŭ **SNAE** estis scienca ekspedicio al Antarkto organizita kaj estrita de William Speirs Bruce, naturalista sciencisto kaj eksa medicina studento el la universitato de Edinburgo.

Kvankam ĝi ne famiĝis tiom multe kiom la ekspedicio Discovery, la Skota Nacia Antarkta Ekspedicio sukcese plenumigis kompletan programon da scienca kaj geografia esplorado. Oni interalie ŝuldas al ĝi la fondon de la unua loĝita meteorologia stacio sur la antarkta teritorio, sed ankaŭ la malkovron de nova lando oriente de la Weddell-maro.

Kategorio:Esplorado de Antarkto
Kategorio:Sciencaj ekspedicioj
Reĝa Geografia Societo (Britio)

eta|Historio emblemo
La **Reĝa Geografia Societo** () estas brita sciencista societo, fondita en 1830 kiel la "Londona societo pri geografio", cele al la progreso de geografiaj sciencoj, pro iniciato de Vilhelmo la 4-a. Ĝi poste absorbis la *Association for Promoting the Discovery of the Interior Parts of Africa* (fondita de Joseph Banks en 1788), la klubo Raleigh kaj la *Palestine Association*. Ĝi ricevis reĝan ĉarton el la reĝino Viktorino en 1859.

Inter fondintaj membroj estas Sir John Barrow, Sir John Franklin kaj Sir Francis Beaufort. Ili subtenis multajn britajn ekspediciojn kaj esploristojn de tiu tempo, inkluzive de :
* Charles Darwin
* David Livingstone
* Robert Falcon Scott
* Richard Francis Burton
* John Hanning Speke
* Henry Morton Stanley
* Ernest Shackleton

La Reĝa Geografia Societo hodiaŭ estas tutmonda centro pri la studado de geografio, kaj financas variajn programojn pri edukado kaj instruado de geografiaj fakoj.

## Membreco 
Membreco de la Societo (*fellowship*) estas donita al iu ajn pli ol 21-jara kiu havas profundan okupiĝon kun geografio (tra esploro, eldono, profesio, ktp.) aŭ kiu estis ordinara membro de la societo dum la kvin antaŭaj jaroj. La kandidato devas esti proponita kaj kunproponita de ekzistantaj membroj (*Fellows*) kaj elektita de la Konsilio. Membroj ricevas la rajton uzi la komencliterojn "F.R.G.S." *(Fellow of the Royal Geographical Society)* post siaj nomoj. La Esperantista esploristo Tibor Sekelj ricevis la membrecon al la Reĝa Geografia Societo.

**Polaj membroj**: Wojciech Cejrowski, Jacek Pałkiewicz, Paweł Edmund Strzelecki

## Vidu ankaŭ 
* Brita Orienthinda Kompanio
* National Geographic Society
* Reĝa Societo de Londono

## Eksteraj ligiloj 
* Royal Geographical Society (angle)


Kategorio:Esploraj institutoj
Kategorio:Geografio
Kategorio:Britio
Maro de Weddell

La **maro de Weddell** estas parto de la Suda Oceano. Ĝiaj landlimoj estas difinitaj de la golfo formita de la bordoj de la lando de Coats kaj
de la antarkta duoninsulo. Plejmulte el la suda parto de la maro, ĝis la insulo Elefanto, estas konstante frostita. Ĝi estas maksimume larĝa je 2000 kilometroj, kaj ĝia areo estas 2,8 milionoj da km².

eta|maldekstra|
La maro estis nomita laŭ la brita esploristo James Weddell, kiu malkovris la maron en 1823 kaj iris tre suden, ĝis koordinatoj 74° S. Ĝi estis entute esplorita por la unua fojo de la skota William S. Bruce el 1902 ĝis 1904.

## Vidu ankaŭ 
* Vedela foko
* Listo de maraj ekoregionoj

Weddell
Kategorio:Maraj ekoregionoj
Kategorio:Ĉilia Antarkta Teritorio
Kategorio:Brita Antarkta Teritorio
Kategorio:Argentina Antarkta Teritorio
Ekspedicio Discovery

eta|dekstra|250px|La ŝipo *Discovery* en antarkta frostakvo.
La **Brita Nacia Antarkta Ekspedicio** (angle *British National Antarctic Expedition*), 1901-1904, pli ofte konata kiel la **ekspedicio Discovery** (*Discovery Expedition*), estis la unua oficiala brita esplorado de antarktaj regionoj depost la vojaĝo de James Clark Ross, 60 jarojn antaŭe. Ĝi estis organizita tre larĝskale, per komuna partopreno de la Reĝa Societo kaj de la Reĝa Geografia Societo (RGS). La nova ekspedicio celis plenumigi sciencan kaj geografian esploradon en tio, kio ĝis tiam estis preskaŭ netuŝita kontinento. La ekspedicio lanĉis la antarktajn karierojn de multaj homoj, kiuj poste fariĝis eminentuloj de la "heroa epoko" de antarkta esplorado, inkluzive de Robert Falcon Scott (estro de la ekspedicio), Ernest Shackleton, Edward Wilson, Frank Wild, Tom Crean kaj William Lashly.

La ekspedicio ebligis multajn eltrovojn rilate al biologio, zoologio, geologio, meteorologio kaj magnetismo. Ĝi tamen ne provis atingi la sudan poluson.

Discovery
Discovery
Sankt Martin an der Raab

**Sankt Martin an der Raab,** hungare **Rábaszentmárton,** kroate **Sveti Martin,** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Jennersdorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.. Ankoraŭ 5 setlejoj apartenas al la komunumo.
[ea|maldekstra|300ra|la loka kirko [Sankta Marteno]]

## Situo 
Sankt Martin an der Raab situas laŭ dekstra bordo de Rába kun ponto al la kontraŭa Jennersdorf, fine de ĉefvojo el Steiermark. Jennersdorf troviĝas 3 kilometrojn.

## Trilanda punkto Felsőszölnök-Trdkova-Sankt Martin an der Raab 
Ĝis Traktato de Trianon la punkto troviĝis en interna parto de Hungara reĝlando. Post 2007 la 3 landoj apartenas al interna zono de traktato Schengen, sekve la limoj ne estas gardataj, ili estas trapaseblaj senkontrole ie ajn. Ĉe la preciza punkto monumento troviĝas, kiu e4stas videbla ĉe la hungara paĝo. Ĉi tiu aŭstra vilaĝo estas iom for, malgranda setlejo Obertrosen (apartenenta al Sankt Martin an der Raab) estas pli proksime.

## Historio 
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1387. En 1910 loĝis en Rábaszentmárton 687 da homoj, plejparte aŭstroj. Ĝis 1920 Rábaszentmárton apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). Sankt Martin an der Raab kampurbiĝis en 1979.

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno de 1746
* muzeo

## Famuloj 
En la iama Rábaszentmárton naskiĝis hungara premonstrato Kelemen Kárpáti.

## Ĝemelkomunumoj 
*  Ludesch, Aŭstrio
*  Felsőszölnök, Hungario

## Komunumoj de Sankta Marteno en Hungara reĝlando 
(Pro longeco en Transilvanio vidu ilin aparte: Csíkszentmárton!)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Jennersdorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Zorgo (emocio)

eta|Enketo el 2005
**Zorgo** kiel emocio estas pli aŭ malpli konkreta timo aŭ premo, ia malagrablaĵo. Persistaj gravaj zorgoj povas nomiĝi "ĉagreno".
Patologiaj estas nerealaj zorgoj malkontroleblaj.

## Ekzemplo: La zorgoj de la germanoj 
Publikigita studaĵo el 2005 de McKinsey montras la plej kutimajn zorgojn de homoj en Germanio. En 2003 65% de la pridemanditaj estis kontantaj, en 2005 nur proksimume 60%. La enketo *Perspektive Deutschland* (perspektivo Germanio) estis la plej granda socipolitika enketo kun 500.000 partoprenantoj de la mondo.

## Vidu ankaŭ 
* Zorgado - apartigilo
* Timo
* Malespero
* Neŭrozo

Kategorio:Emocioj
Kuglo-naza kurbo

eta|dekstra|250x250px|Kuglo-naza kurbo kun *a=1* kaj *b=1*
En matematiko, **kuglo-naza kurbo** estas algebra kurbo de grado 4 kun tri trafleksaj punktoj, donita per ekvacio

: a^2y^2-b^2x^2=x^2y^2 \,

La kuglo-naza kurbo havas tri duopajn punktojn en la reela projekcia ebeno, je x=0, y=0; x=0, z=0 kaj y=0, z=0, kaj estas pro tio racionala kurbo de geometria genro nulo.

Se

:f(z) = \sum_{n=0}^{\infty} {2n \choose n} z^{2n+1} = z+2z^3+6z^5+20z^7+\cdots

do

:y = \pm 2b f(\frac{x}{2a})

estas la du branĉoj de la kuglo-naza kurbo apud (0, 0).

Kategorio:Kurboj
Kategorio:Algebraj kurboj
Malena Alterio

** Malena Grisel ALTERIO BACAICOA ** (Bonaero, 21-a de januaro 1974), estas argentina-hispana aktorino.

Ŝia patro estas la argentina aktoro Héctor Alterio kaj ŝia frato Ernesto ankaŭ estas aktoro. Ŝi moviĝis al Hispanio kiam ŝi estis bebino kaj studis dramon en la lernejo de Cristina Rota.

Ŝi estis tre populara por la serio *Aquí no hay quien viva*.

## Kino 
* *Perdiendo el norte* (2015)
* *Cinco metros cuadrados* (2011)
* *Nacidas para sufrir* (2010)
* *Al final del camino* (2008) ... Pilar
* *Una palabra tuya*, (2008) .... Rosario
* *La torre de Suso*, (2007) .... Marta
* *Casual Day*, (2007) .... Bea
* *Días de cine*, (2006) .... Gloria
* *Miguel y William*, (2007) .... Magdalena
* *Semen, una historia de amor*, (2005)
* *Entre nosotros*, (2005) .... Patricia
* *Las voces de la noche*, (2003) .... Julia
* *Torremolinos 73*, (2003) .... Vanessa
* *Cásate conmigo, Maribel, *(2002) .... Nini
* *El Balancín de Iván*, (2002) .... Eva
* *Mezclar es malísimo*, (2001) .... Julia
* *El palo*, (2001) .... Violeta "Pecholata"

## Televidelsendoj 
* *La que se avecina* (2007)
* *Aquí no hay quien viva* (2003-06)
* *El Comisario* (2003)
* *Hermanas* (1998)

## Teatro 
* *Charitys* (1996).
* *Musicantes* (1996).
* *Náufragos* (1997).
* *Lorca al rojo vivo* (1998).
* *La barraca* (1998).
* *Encierro* (1999).
* *La pastelera* (1999)
* *El obedecedor* (2000)
* *Rulos* (2001).
* *Дядя Ваня*, (2008).

## Premioj 
* **2001**, Goja-premio, Plej Bona Nova Aktorino *El palo* (Nomita)
* **2004**, Festival Internacional de Cine Independiente de Ourense, Plej Bona Aktorino, *El Balancín de Iván* (Gajnintino)
* **2003**, Unión de Actores, Plej Bona Duaranga Aktorino, *Aquí no hay quien viva* (Gajnintino)
* **2004**, Fotogramas de Plata, Plej Bona Televida Aktorino, *Aquí no hay quien viva* (Nomita)
* **2004**, Premios ATV, Plej Bona Aktorino, *Aquí no hay quien viva* (Gajnintino)

## Eksteraj ligiloj 
*  Malena Alterio in the Internet Database

Kategorio:Argentinaj aktoroj
Kategorio:Hispanaj aktoroj
Eltendorf

**Eltendorf,** hungare **Ókörtvélyes,** slovene **Stara Grüškova,**  estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Jennersdorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo
Eltendorf situas sur malebenaĵo, laŭ ĉefvojo numero 65 (E66) inter Budapeŝto-Graz.

## Historio
En 1910 loĝis tie 1652 homoj, (1516 germanoj, 51 hungaroj, 4 kroatoj). Ĝis Traktato de Trianon Ókörtvélyes apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). En 2001 loĝis en Eltendorf 1017 homoj, (992 germanlingvanoj, 7 hungaroj, 4 kroatoj, 2 slovenoj kaj aliaj).

## Vidindaĵo
* luterana preĝejo de 1795

## Ĝemelkomunumo
*  Obergriesbach, Germanio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Jennersdorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Imperia Transantarkta Ekspedicio

[eta|dekstra|200px|La [Endurance|ŝipo *Endurance*, ĉ. 1915.]]
La **Imperia Transantarkta Ekspedicio** (angle *Imperial Trans-Antarctic Expedition*), 1914-1917, alikonita kiel la **ekspedicio Endurance** (*Endurance Expedition*), estis la lasta grava ekspedicio de la tiel nomata "heroa epoko" de la esplorado de Antarkto. Ĝi estis organizita de Ernest Shackleton, kaj celis plenumi la unuan surlandan travojaĝon de la antarkta kontinento. Post la atingo de la suda poluso fare de Roald Amundsen en 1911, la travojaĝo restis laŭ Shackleton "*la unua, grava celo de antarktaj vojaĝoj*". La ekspedicio estis kompleta malsukceso, sed restis fama kiel epopeo de heroeco kaj superviveco.

La ekspedicio estis plenumita sur la ŝipo *Endurance*, kiu dronis dum la vojaĝo.

## Vidu ankaŭ 
* Vojaĝo de James Caird
Unuopo

En matematiko, **unuopo**, aŭ **unuelementa aro**, aŭ **unuera aro** estas aro kun ekzakte unu elemento.

Oni uzas la terminon *unuopo* ankaŭ en la senco «1-opo»; plej ofte la formala diferenco ne gravas, tamen se oni volas neprigi iun el la eblaj signifoj, oni diru *orda/senorda unuopo* aŭ (por la senorda signifo) *unuelementa aro*. Ĉi-sube temos pri la signifo senorda (pri unuelementaj aroj).

## Ekzemploj 
* La aro \{1\} estas unuopo.
* La aro \{ \{1, 2, 3\} \} estas unuopo: ĝia sola ano estas aro la \{1, 2, 3\}, kiu mem tamen ne estas unuopo.

## Propraĵoj 
Aro estas unuopo se kaj nur se ĝia kardinalo estas 1. En la arteoria konstruado de la naturaj nombroj, la nombro 1 estas *difinita* kiel la unuopo \{0\}.

En aksioma aroteorio, la ekzisto de unuopoj estas konsekvenco de la aksiomo de malplena aro kaj la aksiomo de parigo: la unua donas la malplenan aron \{\}, kaj la lasta, aplikita al la parigo de \{\} kaj \{\}, donas la unuopon \{ \{\} \}.

Se *A* estas aro kaj *S* estas unuopo, tiam ekzistas ekzakte unu funkcio de *A* al *S*, la funkcia ĵetanta ĉiun anon de *A* al la ano de *S*.

## Aplikoj 
En topologio, topologia spaco estas T1 spaco se kaj nur se ĉiu unuopo estas fermita aro.

Strukturoj konstruitaj sur unuopoj ofte servas kiel terminalaj objektoj aŭ nulaj objektoj de diversaj kategorioj:
* La frazo pli supre montras ke la unuopoj estas precize la terminalaj objektoj en la kategorio de aroj. Neniu la alia aro estas terminala objekto en ĉi tiu kategorio.
* Ĉiu unuopo povas esti konvertita en topologian spacon nur unumaniere (ĉiuj subaroj estas malfermitaj). Ĉi tiuj topologiaj spacoj surbaze de unuopoj estas terminalaj objektoj en la kategorio de topologiaj spacoj kaj kontinuaj funkcioj. Neniu alia spaco estas terminala objekto en ĉi tiu kategorio.
* Ĉiu unuopo povas esti konvertita en grupon unumaniere - la unika ano servas kiel la neŭtra elemento. Ĉi tiuj unuanaj grupoj estas komencaj objektoj (nulaj objektoj) en la kategorio de grupoj kaj grupaj homomorfioj. Neniu la alia grupo estas terminala objekto en ĉi tiu kategorio.

## Difino per nadlaj funkcioj 
Estu *S* klaso difinita per bule-rezulta funkcio b: X \to \{0, 1\}.
Tiam *S* estas unuopo se kaj nur se *b* estas egala al iu funkcio c: X \to \{0, 1\}, kun *c(x) = (x = y)* por iu y \in X.

## Vidu ankaŭ 
* Malplena aro
* Duera aro
* Klaso (aroteorio)

Kategorio:Aro-teorio
Silvia Jato

**Silvia JATO** (naskiĝis en Lugo la ) estas hispana modelino kaj prezentistino de televido. Ŝi iĝis fama pro sia partopreno en kaj gvidado de la programo *Pasapalabra*, kiu konsistas el demandado de vortoj al la konkursantoj.

Silvia Jato studis ekonomikon en la katolika universitato CEU San Pablo en Madrido kaj ŝi komencis kiel modelino. Nun ŝi estas edziniĝinta kaj havas 2 infanojn.

## Beleco-konkurso 
* Miss Hispanio 1989: Honor-damo
* Miss Eŭropo 1991: Honor-damo, Miss Fotogeniko, Miss Simpatio

## Premioj 
* TP de Oro (2001, 2002, 2003) Nomita
* Premioj ATV (2003, 2004) Nomita

## Televido 
* **1990**:"Sabor a ti" TVG (Televisión Autonómica de Galicia)
* **1991**:"Sabor 92", TVG
* **1991**:"Gala pro-Bosnia", TVG
* **1991**:"Gala Santiago de Compostela, Capital Cultural Europea del año 2000", TVG
* **1995**:"Gala moda Pazo de Mariñán", TVG
* **1995**-**1996**: "Pasarela de Estrellas", TVG
* **1996**:"Gala de Nochevieja", Antena 3 Televisión
* **1996**:"Gala moda Pazo de Mariñán", TVG
* **1997**:*En Antena*, Antena 3: kun Inés Ballester
* **1997**:*Noche de Impacto*, Antena 3: kun Carlos García Hirschfeld
* **1999**-**2000**: *Mírame*, Antena 3
* **2000**-**2005**: *Pasapalabra*, Antena 3
* **2004**:*Pelopicopata*, Antena 3
* **2004**:*Los Más*, Antena 3, kun Arturo Valls.
* **2005**:*Gala de Nochevieja*, Antena 3
* **2006**:"Allá tú", Telecinco, anstataŭigis Jesús Vázquez.
* **2007**: *Por la mañana*, TVE, anstataŭigis Inés Ballester.
* **2007**: konkursantino de *El club de Flo*, La Sexta.
* **2008**: *Fifty Fifty*, Cuatro

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Televido en Hispanio 
Kategorio:Manekenoj
Kategorio:Hispanaj fotomodeloj
Teoremo de Carnot

En geometrio, **teoremo de Carnot** aŭ **formulo de Carnot**, nomita pro Lazare Carnot (1753 - 1823), statas ke se *ABC* estas ajna triangulo do sumo de la signaj distancoj de centro de ĉirkaŭskribita cirklo *D* al lateroj de la triangulo *ABC* estas

: *DF + DG + DH = R + r*

kie *r* estas la radiuso de enskribita cirklo kaj *R* estas la radiuso de ĉirkaŭskribita cirklo. Ĉi tie la signo de la distancoj estas prenita negativa por streko *DF*, *DG*, *DH* se kaj nur se ĝi kuŝas plene ekster la triangulo.

Teoremo de Carnot estas uzata en pruvo de la japana teoremo pri samcirklaj plurlateroj.

## Vidu ankaŭ 
* Enskribita cirklo
* Ĉirkaŭskribita cirklo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Teoremo de Carnot je tranĉi-la-nodon
* Ankoraŭ la alia teoremo de Carnot kun multaj aplikoj je tranĉi-la-nodon
* Pri teoremo de Carnot de Chris Boucher.

Kategorio:Matematikaj teoremoj
Singulara punkto de kurbo

En matematiko, **singulara punkto** sur kurbo estas punkto kie ĝi estas ne glata, ekzemple, je kuspo.

La difino de singulara punkto dependas de speco de kurbo.

Implica kurbo en **R**2 estas difinita kiel la nula aro *f−1(0)* de glata funkcio *f: **R**2→**R***. La kurbo estas algebra kurbo se la funkcio *f* estas polinoma funkcio. La singularaj punktoj estas tiuj punktoj sur la kurbo kie ambaŭ partaj derivaĵoj estas nulaj, do samtempe estas plenumataj tri kondiĉoj

: *f(x, y)=0*
: {\partial f(x, y)\over\partial x}=0
: {\partial f(x, y)\over\partial y}=0

Parametrigita kurbo en ***R**2* estas difinita kiel bildo de funkcio

: *g: **R**→**R**2*, *g(t) = (g1(t), g2(t))*

La singularaj punktoj estas tiuj punktoj kie

: {dg_1\over dt}=0 kaj
: {dg_2\over dt}=0

eta|dekstra|200ra|Kuspo

Multaj kurboj povas esti difinitaj en ambaŭ manieroj, sed la du difinoj de singulara punkto povas ne koincidi. Ekzemple la kuspo povas esti difinita kiel algebra kurbo *x3-y2 = 0*, aŭ kiel parametrigita kurbo *g(t) = (t2, t3)*. Ambaŭ difinoj donas singularan punkton je (0, 0). Tamen, punkto (0, 0) de algebra kurbo *y2-x3-x2 = 0* estas specialaĵo, sed se parametrigi ĝin kiel *g(t) = (t2-1, t(t2-1))* do ''g'(t)* nenie estas nula, kaj de ĉi tie (0, 0) ne estas specialaĵo de la parametrigita kurbo.

Ekzisto de specialaĵo dependas de parametrigo de la kurbo. Ekzemple rekto *y=0* povas esti parametrigita kiel *g(t) = (t3, 0)* kiu havas specialaĵon je (0, 0). kaj parametrigita kiel *g(t) = (t, 0)* kiu havas neniun specialaĵon. De ĉi tie, estas pli korekte diri pri singulara punkto de glata surĵeto sed ne pri singulara punkto de kurbo.

La difinoj povas esti etenditaj al kurboj en pli altaj dimensioj.

Estas teoremo de Hassler Whitney: Ĉiu fermita aro en ***R**n* okazas kiel la solvaĵa aro *f−1(0)* por iu *glata* funkcio *f: **R**n→**R***.

Ĉiu parametrigita kurbo povas ankaŭ esti difinita kiel implica kurbo, kaj la klasifiko de singularaj punktoj de kurboj povas esti studita kiel klasifiko de singularaj punktoj de algebraj diversaĵoj.

## Specoj de singularaj punktoj 
Iu eblaj specialaĵoj (je (0, 0) en la ekzemploj) estas:

* Izolita punkto: *x2+y2 = 0*
* Sinsekco - du linioj intersekciĝas: *x2-y2 = 0*
* Kuspo: *x3-y2 = 0*
* Kuspo de pli alta ordo: *x5-y2 = 0''

## Vidu ankaŭ 
* Specialaĵa teorio
* Morsa teorio

Kategorio:Kurboj
Kategorio:Algebraj kurboj
Kategorio:Teorio de specialaĵoj
Beraranta parametro

En statistiko kaj partikla fiziko, povas esti oportune konverti la oblecan distribuon al la **berarantaj parametroj**:

: \eta_q = \frac{q}{q-1}\frac{P_q P_{q-2}} {P_{q-1}^2} 

kie *Pn* estas probablo de observado de *n* objektoj en iuj regionoj de faza spaco .

La berarantaj parametroj mezuras dekliniĝojn de la obleca distribuo *Pn*
de distribuo de Poisson, pro tio ke por distribuo de Poisson estas *ηq=1*.

Nekorelaciigita produktado de partikloj donas la statistikon de Poisson, tial
dekliniĝoj de la berarantaj parametroj de la valoroj de Poisson signifas ekziston de korelacio inter partikloj aŭ inter dinamikaj fluktuoj.

Ankaŭ normaligitaj faktorialaj momantoj havas similajn propraĵojn. Ili estas difinitaj kiel

: F_q =\langle n \rangle^{-q} \sum^{\infty}_{n=q} \frac{n!}{(n-q)!} P_n 

## Vidu ankaŭ 
* Kunvarianco
* Korelacio

## Eksteraj ligiloj 
* http://arxiv.org/abs/hep-ph/9605379 Beraranta parametro kaj portempa halto en alto-energiaj kolizioj. S. V. Ĉekanov kaj V. I. Kuvŝinov. Acta Phys. Pol. B25 (1994) p.&nbsp;1189-1197
* http://arxiv.org/abs/hep-ph/9606202 Plura obleca distribuo en beraranta parametra analitiko. S. V. Ĉekanov kaj V. I. Kuvŝinov. J. Phys G22 (1996), p.&nbsp;601-610
* http://arxiv.org/abs/hep-ph/9606335 Ĝeneraligitaj berarantaj parametroj kaj oblecaj fluktuoj en limigitaj fazo-spacaj ujoj. S. V. Ĉekanov, W. Kittel kaj V. I. Kuvŝinov. Z. Phys. C74 (1997) p.&nbsp;517-529

Kategorio:Partikla fiziko
Kategorio:Statistiko
Kategorio:Statistika mekaniko
Weichselbaum

**Weichselbaum,** hungare **Badafalva,**  estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Jennersdorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

* Areo: 12 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 239 m
* Poŝtkodo: 8382
* Telefonprefikso: +43 3329
* Aŭtokodo: JE

## Situo
Weichselbaum situas sur malebenaĵo, laŭ la hungara landolimo, laŭ dekstra bordo de Rába, ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Graz preteriras. 

## Historio
La unua mencio okazis en 1187 laŭ hungara formo *Badofalu*. La bienoj apartenis al monaĥejo de Szentgotthárd. En 1664 pro la kontraŭturka batalo la vilaĝo plene detruiĝis. Ĝis 1920 Badafalva apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio).

## Vidindaĵoj
* katolika preĝejo de 1788
* pilgrimloko nomata Maria Bild

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Jennersdorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Sinsekco (kurbo)

eta|dekstra|300ra|Sinsekco je (0, 0) de kurbo  *y2-x2+x3 = 0*
En matematiko, **sinsekco** de kurbo estas punkto kie la kurbo sekcas sin tiel ke ambaŭ branĉoj de la kurbo havas malsamajn tanĝantajn rektojn.

Por implica ebena kurbo, difinita kiel situo de punktoj *f(x, y) = 0*, kie *f(x, y)* estas glata funkcio de reelaj variabloj *x* kaj *y*, sinsekca punkto estas specialaĵo de la funkcio *f*, kie ambaŭ partaj derivaĵoj \partial f\over \partial x kaj \partial f\over \partial y estas nulaj kaj la matrico de Hessian de la duaj derivaĵoj estas negative difinita. Tiel ĉi tie la funkcio havas selan punkton.

## Vidu ankaŭ 
* Sela punkto
* Singulara punkto de kurbo
* Izolita punkto de kurbo
* Kuspo (specialaĵo)
* Kuspo de pli alta ordo

Kategorio:Kurboj
Kategorio:Teorio de specialaĵoj
Izolita punkto (kurbo)

eta|dekstra|Izolita punkto je (0, 0) de kurbo *y*2−*x*3+*x*2 = 0.

En matematiko, **izolita punkto** aŭ **ermita punkto** de kurbo estas punkto kiu ne kuŝas sur la ĉefaj linioj de la kurbo, sed kies koordinatoj kontentigas ekvacion de la kurbo.

Izolitaj punktoj kutime okazas ĉe algebraj kurboj super kampoj, kiuj ne estas algebre fermitaj, difinitaj kiel la nula aro de polinomo de du variabloj. Ekzemple, ekvacio

: ƒ(*x*, *y*) = *y*2−*x*3+*x*2 = 0

havas izolitan punkton je *x* = 0, *y* = 0, ĉar ĝi estas ekvivalenta al

: *y*2 = *x*2 (*x* − 1)

kaj *x*2 (*x* − 1) estas non-negativa por *x* ≥ 1, escepte de *x* = 0. Tial, super la *reelaj* nombroj la ekvacio ne havas solvaĵojn kun *x* \partial f\over \partial x kaj \partial f\over \partial y estas nulaj kaj la matrico de Hessian de la duaj derivaĵoj estas pozitive difinita. Tiel ĉi tie la funkcio havas lokan minimumon aŭ lokan maksimumon.

## Vidu ankaŭ 
* Singulara punkto de kurbo
* Sinsekco (kurbo)
* Kuspo (specialaĵo)
* Kuspo de pli alta ordo

## Eksteraj ligiloj 
* http://eom.springer.de/I/i052770.htm enciklopedio de matematiko, surliniaj referencaj laboroj
* http://eom.springer.de/A/a130100.htm enciklopedio de matematiko, surliniaj referencaj laboroj

Kategorio:Kurboj
Kategorio:Teorio de specialaĵoj
Zorgado

**Zorgado** povas esti:
* maltrankviliĝa emocio zorgo, vidu Zorgo (emocio)
* direkti sian atenton kaj aktivecon al iu aŭ io; la zorgo kiel la rilata ag(ad)o
Kontakto (matematiko)

En matematiko, **kontakto** de ordo *k* de funkcioj estas ekvivalentrilato, respektiva al havo de la sama valoro je punkto P kaj ankaŭ de la samaj derivaĵoj tie, supren ĝis ordo *k*. La ekvivalentklasoj estas ĝenerale nomata kiel gagatoj.

## Kontakto inter kurboj 
**Kontakto** de ordo *k* inter kurboj aŭ la aliaj geometriaj objektoj je donita punkto estas ĝeneraligo de propraĵo de tanĝanteco.

Du kurboj en la ebeno sekcantaj je punkto *p* havas:
* 1-punktan kontakton se la kurboj havas simplan krucadon (ne tanĝantaj);
* 2-punktan kontakton se la du kurboj estas tanĝantaj;
* 3-punktan kontakton se la kurbecoj de la kurboj estas egalaj, ĉi tiaj kurboj estas nomataj kiel **kisantaj**.
* 4-punktan kontakton se la derivaĵoj de la kurbecoj estas egalaj;
* 5-punktan kontakton se la unuaj kaj la dua derivaĵoj de la kurbecoj estas egalaj.

### Kontakto inter kurbo kaj cirklo 
Por glata ebena kurbo *S* por ĉiu punkto, *S(t)* sur la kurbo estas akurate unu kurbecocirklo kiu havas radiuson *1/κ(t)* kie *κ(t)* estas la kurbeco de la kurbo je *t*. Se la kurbo havas nulan kurbecon (kio estas trafleksa punkto sur la kurbo) tiam la kurbecocirklo degeneriĝas en rekton. La aro de la centroj de ĉiuj kurbecocirkloj formas evoluton de la kurbo.

Se la derivaĵo de kurbeco ''κ'(t)* estas nulo, tiam la kurbecocirklo havas 4-punktan kontakton kaj oni tiam diras ke la kurbo havas verticon en la punkto. La evoluto havas kuspon je la centro de ĉi tiu kurbecocirklo. La signo de la dua derivaĵo de kurbeco difinas ĉu la kurbo havas lokan minimumon aŭ lokan maksimumon de kurbeco. Laŭ la kvar-vertica teoremo, ĉiu fermita kurbo havas minimume kvar verticojn, du minimumojn kaj du maksimumojn de kurbeco.

Ĝenerale kurbo povas havi neniun 5-punktan kontakton kun cirklo. Tamen, 5-punkta kontakto povas okazi ĝenerale en 1-parametra familio de kurboj, kiam du verticoj (unu maksimumo kaj unu minimumo) kuniĝas kaj anihilacias. Je ĉi tiaj punktoj la dua derivaĵo de kurbeco estas nulo.

### Du-tanĝantoj 
Ankaŭ eblas konsideri cirklojn kiuj havas 2-punktajn kontaktojn kun du punktoj de kurbo *S(t1)* kaj *S(t2)*. Ĉi tiaj cirkloj estas **du-tanĝantaj cirkloj**. Centroj de ĉiuj du-tanĝantaj cirkloj formas simetrian aron. La meza akso estas subaro de la simetria aro. Ĉi tiuj aroj estas uzataj kiel maniero de karakterigado de geometriaj formoj de biologiaj objektoj.

## Kontakto inter duktoj 
Kontakto inter duktoj estas studata en specialaĵa teorio kaj la speco de la kontakto estas klasifikata. Simile al kontaktoj de kurboj, ĉi tiuj inkluzivas la *A* serion (*A0*: krucanta, *A1*: tanĝanta, *A*2: kisanta, ...) kaj la *D''-serion kie estas alta grado de kontakto kun la sfero.

Kategorio:Diferenciala geometrio
Kategorio:Teorio de specialaĵoj
Badersdorf

**Badersdorf,** hungare **Pöszöny** [posonj], estas malgranda komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenlando kaj al la distrikto Oberwart. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo 
eta|maldekstra|La rivereto Pinka en Badersdorf
Badersdorf situas sur malebenaĵo, laŭ rojo nomata Pinka, laŭ hungara landlimo, kontraŭe troviĝas Vaskeresztes.

## Historio 
En tiu loko oni loĝis jam dum la bronzepoko. La unua mencio pri la komunumo devenis el 1221 en formo *Poszicz*. En 1529 kaj 1532 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1910 vivis en Pöszöny 485 vilaĝanoj (470 germanoj, 12 hungaroj, 3 slovakoj. Ĝis 1921 Pöszöny apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Felsőőr, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Nazia Germanio).

## Vidindaĵo 
* kirko

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300px|Badersdorf en la mapo

Kategorio:Distrikto Oberwart
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Kategorio:Banlokoj
Deutsch Schützen-Eisenberg

**Deutsch Schützen-Eisenberg,** hungare **Németlövő-Csejke** kroate **Čjeka** estas unuigita vilaĝo kaj samtempe komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberwart. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. Ĝis 1899 la hungara nomo estis *Cséke,* germane *Eisenberg an der Pinka,* pli frue *Schauka*. Ankoraŭ 4 setlejoj apartenas al la unuigita municipo.
]]

## Situo
Deutsch Schützen-Eisenberg situas sur laŭ rojo nomata Pinka, laŭ flankovojoj, laŭ hungara landolimo. Kontraŭe troviĝas Pornóapáti. Setlejo Eisenberg troviĝas laŭ fervojo Friedberg-Rechnitz. La lasta troviĝas 5, Oberwart 18 km-ojn.

## Historio
En la malnovaj tempoj oni trovis tie feron. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1157 en formo *Chegge*. La loĝantoj okupiĝis pri fandado de fero. En 1910 loĝis en Csejke 514 da homoj, plejparte aŭstroj. Ĝis 1920 Csejke apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szombathely, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). Deutsch Schützen-Eisenberg estas konata pri vinkulturo. 

En la 19-a de marto 1945 okazis masakro en Deutsch Schützen-Eisenberg, en kiu 60 judaj trudlaboristoj estis mortigitaj.

Post la 2-a mondmilito ĝis 1989 en la hungara flanko Fera kurteno funkciis. La hungaroj malkonstruis la fervojon el Szombathely, kiu iam trafikis al Friedberg. Ekde 2008 ambaŭ ŝtatoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas senĝene trapasebla.

## Vidindaĵo
* katolika preĝejo de 1751

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberwart
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando