open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sengbe Pieh

**Sengbe Pieh**, poste konata ankaŭ kun la nomo **Joseph Cinqué** (naskiĝis ĉirkaŭ 1814 en Sieraleono kaj mortis en 1879 en Sieraleono), estis la plej elstara akuzito en la kazo Amistad (1841), en kiu estis trovita ke li kaj la aliaj 52 estis viktimoj de kontraŭleĝa kontrabando de sklavoj.

## Biografio 
Sengbe naskiĝis ĉirkaŭ la jaro 1814 en la regiono de Sieraleono, sed la preciza dato de sia naskiĝo estas nekonata. Li estis rizo farmisto, edziĝinta kun tri filoj, kiam li estis kaptita kontraŭleĝe de komercistoj de afrikaj sklavoj en 1839 kaj malliberigita en portugalan sklavŝipon *Tecora*. Tio estis malobservo de internaciaj traktatoj, kiuj malpermesis la sklavkomercon. Sengbe estis portita al Kubo, kie li estis vendita kun 52 aliaj al la hispanoj José Ruiz kaj Petro Montez.

La hispanoj veturigis la kaptitojn sur ŝipo nomita *La Amistad*, kun la intenco vendi ilin kiel sklavoj en sukero plantejoj. Je la 30-a de junio Sengbe gvidis ribelon, mortigante la kapitanon kaj la ŝipo kuiriston; du sklavoj ankaŭ mortis kaj du maristoj fuĝis. La afrikanoj malliberigis Ruiz kaj Montez, la du komercistoj kiuj faris la aĉeton.

La afrikanoj sukcesis atingi la marbordon de Usono. En New Haven, Konektikuto, ili estis akuzitaj je ribelo kaj murdo. Post longaj procesoj  (inter alie pro la apelacio farita de la tiama prezidento Martin Van Buren kaj la sekve necesa juĝdebato antaŭ la Suverena Kortumo, kaj pro kvereloj pri la interkonsento pri mara juro kun Hispanio), en 1842 al la afrikanoj estis  aljuĝita la rajto de persona libereco kaj ili estis liberigitaj. La defendo de la afrikanoj estis subtenita de la usonaj aboliciistoj. Ili estis defenditaj John Quincy Adams.

En 1842  Sengbe Pieh revenis al Sieraleono kie estis okazanta interna milito. Li ne sukcesis retrovi sian familion, kiu verŝajne estis rabita de sklavo-komercistoj.

Lia posta vivo ne estas konata.

En la filmo Amistad (1997, reĝisoro: Steven Spielberg) la rolo Cinqué estas ludita de Djimon Hounsou.

Kategorio:Usonaj sklavoj
Natria izoftalato

**Natria izoftalato**, **izoftalato de natrio** aŭ **C8H4Na2O4** estas organika kombinaĵo de natrio kaj izoftalata acido, izomero de la natria ftalato, kies acido estas tre uzata en polimerigaj reakcioj. Ĝenerale la izoftalata acido estas tre uzata en la produktado de rezinoj por fabrikado de plastaj boteloj.

## Sintezo 
* Natria izoftalato estas sintezita ekde oksidigo de meta-ksilolo. La "izoftalata acido" produktita reakcias kun kaŭstika sodo rezultante en la natrian izoftalaton:

* La supraj reakcioj povas esti reprezentataj laŭ la du sekvaj etapoj:
* 1 - Oksidado de meta-ksilolo:
* \mathrm{\underset{meta-ksilolo}{C_6H_4(CH_3)_2}+ 2\;O_2\ \longrightarrow\ \underset{izoftalata\;acido}{C_6H_4(COOH)_2} }
* 2 - Neŭtraliga reakcio inter izoftalata acido kaj kaŭstika sodo:
* \mathrm{\underset{ftalata\;acido}{C_6H_4(COOH)_2} + 2\;Na-OH\ \longrightarrow\ \underset{natria\;izoftalato}{C_8H_4O_4Na_2} + 2\;H_2O}

## Literaturo 
* Industrial Organic Chemicals, Harold A. Wittcoff, Bryan G. Reuben, Jeffery S. Plotkin
* A Dictionary of Chemistry and the Allied Branches of Other Sciences. Supplement, Henry Watts
* Industrial Chemistry

## Referencoj 
Kategorio:Izoftalatoj
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Juglandacoj

La **juglandacoj**.

Tiuj arboj aŭ foje arbustoj produktas nuksojn. Kelkaj membroj de la familio estas indiĝenaj de Ameriko, Eŭrazio kaj Sudorienta Azio.
Membroj de la nuksa familio havas grandajn, aromenhavajn foliojn kiuj estas kutime alternaj, sed male ĉe *Alfaroa* kaj *Oreomunnea*. La folioj estas pinate komponitaj aŭ trifolietaj, kaj kutime 20–100&nbsp;cm longaj.

La arboj estas ventopolenigataj, kaj la floroj estas kutime aranĝitaj en amentoj.

La genroj en la familio inkludas la komerce gravajn nukso-produktajn arbojn juglando (*Juglans*), pekano (*Carya illinoinensis*) kaj karjo (*Carya*). La persa nukso aŭ reĝa juglando, *Juglans regia*, estas unu el la ĉefaj nuksoproduktoj de la mondo. Juglandarbo, karjo kaj *Alfaroa* estas valoraj arboj ankaŭ pro sia ligno.

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (22 maj. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Fagales* Engl. - fagaloj
****Juglandaceae* DC. ex Perleb - juglandacoj
*****Alfaroa* Standl. - alfaroo
*****Carya* Nutt. - karjo
*****Cyclocarya* Iljinsk. - ciklokarjo
*****Engelhardia* Lesch. ex Blume - engelhardio
*****Engelhardtia* - engelhartio
*****Hicoria* - hikorio
*****Hicorius* - hikoriuso
*****Juglans* L. - juglando
*****Oreomunnea* Oerst. - oreomuneo
*****Platycarya* Siebold & Zucc. - platikarjo
*****Pterocarya* Kunth - pterokarjo
*****Rhoiptelea* - roipteleo

## Referencoj
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Juglandacoj
Kategorio:Plantofamilioj
Kategorio:Nuksoj
Prenzlauer Berg

**Prenzlauer Berg**  estas kvartalo de la urbodistrikto Pankow  de Berlino, en la nordoriento de la germania ĉefurbo.

## Historio 
Inter la jaroj 1920 kaj 2001 temis pri memstara urba distrikto. La domoj de la teritorio konstruiĝis je granda parto inter la jaroj 1889 kaj 1905 - sume 80 procentaĵoj de la nunaj konstruaĵoj ekestis antaŭ la jaro 1949. Dum la Dua Mondmilito la konstruaĵaro kompare al aliaj partoj de Berlino relative malmulte detruiĝis, sed inter la jaroj 1949 kaj 1990, kiam ĝi apartenis al la socialisma ŝtato GDR, forte neglektiĝis kaj tial perdis konstruan kvaliton. Pro tio aparte dum la lasta jardeko de la ŝtato GDR multaj loĝejoj estis oficiale neuzataj, kaj neoficiale loĝiĝis fare de junaj studentoj kaj artistoj, dum ili de la socialismaj urbaj instancoj atendis ricevi oficialan loĝejon. Post la reunuiĝo de Germanio kaj de Berlino iom de tiu studenta kaj artista karaktero de la kvartalo restis.

## Juda pasinteco 
Ĝis la Dua Mondmilito la kvartalo ankaŭ estis unu el pluraj urbaj centroj de juda loĝado. Pri tio atestas ekzemple la Sinagogo Rykestraße de Berlino. En juda tombejo de la kvartalo entombiĝis interalie la pentristo Max Liebermann.

## Vidindaĵoj 
* Centro danziger50

Kategorio:Kvartaloj de Berlino
Ŝehitlik-moskeo en Berlino

eta|300ra|maldekstra|
La **Ŝehitlik-moskeo en Berlino** (turke *Berlin Türk Şehitlik Camii*, germane *Şehitlik-Moschee Berlin*) konstruiĝis inter la jaroj 1999 kaj 2005 en la loko de antaŭa moskeo de la historia turka tombejo de Berlino ĉe la avenuo *Columbiadamm* en la urbodistrikto Neukölln. Konstruinto kaj posedanto estas la Turka-Islama Unio por Religiaj Aferoj (turke *Diyanet İşleri Türk İslam Birliği*, DITIB), asocio sub rekta kontrolo de la Prezidejo pri Religiaj Aferoj (turke *Diyanet İşleri Başkanlığı*) de la ŝtato Turkio. La nomon *Şehitlik*, kiu signifas pli-malpli "honora tombejo" aŭ "heroa tombejo", la moskeo transprenis de la turka tombejo, kiu jam kreiĝis en 1866 kiel diplomata tombejo.

## Moskeo 
La moskeo havas lokon por 1500 preĝantoj kaj la preĝa halo sur la unua etaĝo havas areon de 365 kvadrataj metroj. Ĝi konsistas el kvar etaĝoj, havas 21 metrojn altan centran kupolon kaj du flankajn minaretojn de po 37 metroj.

La moskeon kun najbaraj konstruaĵoj konstruis turkia firmao laŭ planoj de la arkitekto Hilmi Şenalp, kiu ankaŭ planis moskeojn en Aŝgabato (Turkmenio) kaj en Tokio (Japanio). La statikajn kalkulojn faris la inĝeniero Hüseyin Portakal el Augsburg. La konstruo ekde 1999 efektiviĝis sub la direkto de Tarkan Akarsu el Berlino, kiu ankaŭ petis de la urba administrejo permesojn pri planaj ŝanĝoj de la konstruaĵo.

### Uzo 
La moskeon kiel preĝejo uzas la islamanoj de la najbaraj urbodistriktoj, precipe Neukölln kaj Kreuzberg. Preĝa lingvo estas ĉefe la turka, depende de la okazo ankaŭ la araba. Krome, en la moskeo okazas la plej multaj funebraj ceremonioj de la islama komunumo de Berlino. La mortintoj poste transferiĝas al la pejzaĝa tombejo *Gatow* en la okcidenta urbodistrikto Spandau aŭ en la hejma ŝtato de la mortinto, ĉar la turka tombejo apud la moskeo samkiel la islama tombaro de la proksima tombejo *Neuer Garnisonsfriedhof* estas plenaj.

Krom esti preĝejo, la konstruaĵaro ankaŭ plenumas la funkcion de socia komunuma centro, do ekzistas publikaj ejoj malfermitaj al neislamanoj, ekzemple por ekspozicioj aŭ publikaj diskutoj.

### Arkitekturo 
Kiel arkitektura modelo de la moskeo servis la otomana arkitekturo de la 16-a kaj 17-a jarcentoj. Tiu periodo estis karakterizita per la arkitekto Sinan, per kiu la Otomana arkitekturo atingis sian klasikan kulminon. La interna dekoro de la tiutempaj moskeoj karakteriziĝas per ekvilibro inter ceramikaĵoj kaj marmoro.

## Referencoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Berlino
Kategorio:Moskeoj en Germanio
Kategorio:Neukölln
Bertoletio

La **Brazila nukso** aŭ **Bertoletio** (***Bertholletia excelsa***) estas sudamerika arbo en la familio Lecitidacoj, kaj ankaŭ la nomo de la ties komerce rikoltitaj manĝeblaj semoj.

## Ordoj 
eta|maldekstra|Arbobranĉo kun floroj
eta|315px|Bertholletia excelsa compose
La familio de la Brazila nukso estas en la ordo Erikaloj (*Ericales*), same kiel aliaj bone konataj plantoj kiaj mirtelo, sapoto, gutaperko, teo, ribo, floksoj kaj persimono.

## Arbo 
La arbo de la Brazila nukso estas la nura specio en la monotipa genro *Bertholletia*. Ĝi estas indiĝena de Gujanoj, Venezuelo, Brazilo, orienta Kolombio, orienta Peruo, kaj orienta Bolivio. Temas pri disaj arboj en grandaj arboj ĉe la bordoj de la Amazona Rivero, la Rio Negro, la Tapajozo, kaj la Orinoko. La genro estas nomita laŭ la franca kemiisto Claude Louis Berthollet.

## Eksteraj ligiloj 
* Brazil nuts' path to preservation, BBC News.
* Intensive harvests 'threaten Brazil nut tree future'

Kategorio:Lecitidacoj
Kategorio:Plantaj genroj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Flaŭro de Sudameriko
17305 Caniff

'*17305 *Caniff'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey''.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona bildliteraturisto Milton Caniff (1907–1988), kiu kreis la bildstriojn "Terry kaj la Piratoj" kaj "Steve Canyon". Lia atento pri la detaloj gajnigis al li la titolon de "Rembrandt de la Bildstrioj".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Gimry

**Gimry** (, avare *Генуб*) estas vilaĝo en Dagestano en Rusio. En jaro 2010 la vilaĝo havis 4.654 loĝantoj.

Probable, la vilaĝo jam ekzistis antaŭ 400 jaroj. Ĝi estas la naskiĝloko de Imamo Ŝamil, la tria imamo de Dagestano.

Profesoro Rassoul Magomedov pensas ĝi estis la ĉefurbo de princlando nomita *As-Sarir* (La Malgranda).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo

Kategorio:Vilaĝoj de Dagestano
Let's Make Love

[dekstra|280px|eta|[Yves Montand kaj Marilyn Monroe.]]
[dekstra|280px|eta|[Frankie Vaughan kaj Marilyn Monroe.]]
'''''Let's Make Love''''' (ni amoru) estas muzika komedia filmo de 1960 fare de 20th Century Fox per sistemoj DeLuxe Color kaj CinemaScope. Ĝi estis reĝisorita de George Cukor kaj produktorita de Jerry Wald el scenaro de Norman Krasna, Hal Kanter, kaj Arthur Miller. En ĝi stelulis Marilyn Monroe, Yves Montand, kaj Tony Randall. Ĝi iĝus la lasta muzika filmo de Marilyn Monroe.

## Intrigo 
Temas pri milionulo Jean-Marc Clement (Montand) kiu ekscias ke li estas satirigota en ĉe-Broadvaja varieteo. Post iri al la teatro, li vidas Amanda Dell (Monroe) provludante la kanton de Cole Porter nome "My Heart Belongs to Daddy" (mia koro apartenas al paĉjo), kaj hazarde la direktoro kredas lin aktoro taŭga por ludi lin mem en la varieteo. Clement partoprenas por plue vidi Amanda kaj ludas kun misa identeco, laŭ la nomo Alexander Dumas.

Frankie Vaughan aperas kiel kantisto en la varieteo, dum Milton Berle, Gene Kelly, kaj Bing Crosby aperas en kameaj roloj kiel ili mem klopodante instrui al Clement kiel anekdoti, danci, kaj kanti, respektive. Tony Randall ludas rolon de servisto de Clement.

## Geaktoroj kaj roloj 
* Marilyn Monroe kiel Amanda Dell
* Yves Montand kiel Jean-Marc Clement/Alexandre Dumas
* Tony Randall kiel Coffman
* Frankie Vaughan kiel Tony
* Wilfrid Hyde-White kiel Welch
* Bing Crosby kiel li mem
* Gene Kelly kiel li mem
* Milton Berle kiel li mem
* Joe Besser kiel Charlie Lamont

Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1960
Kategorio:Marilyn Monroe
Natria sulfito

**Natria sulfito**, **sulfito de natrio** aŭ **Na2SO3** estas neorganika kombinaĵo de natrio kaj sulfita acido, blanka substanco, rezultanta el reakcio inter natria hidroksido kaj sulfura duoksido, uzata kiel nutro-konservaĵo por eviti ke fruktoj kaj viandoj senkoloriĝu; en laboratorio por konverti elementajn halogenidojn al iliaj respektivaj acidoj, en fotografio kaj en akvotraktato por malpliigi klorajn nivelojn en naĝejoj.

## Sintezo 
* Natria sulfito prepareblas pere de reakcio inter natria hidroksido kaj sulfura duoksido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Natria sulfito reakcias kin klorida acido donanta natrian kloridon kaj sulfitan acidon kiu malkomponiĝas en sulfura duoksido kaj akvo.

### Reakcio 2 
* Kalia permanganato oksidas natrian sulfiton al natria sulfato:

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Jstor.org
* LiveStrong
* ChemicalLand21
* Chemical Book
* International Chemical Safety Cards
* Cameo Chemicals
* Food Additive Toxicology, Maga
* Food Preservatives, Nicholas J. Russell, Grahame W. Gould

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Sulfitoj
George Cukor

[eta|dekstre|Provlude kun [Lee Remick en 1962]]

**George Dewey Cukor** (ˈ|k|juː|k|ər; 7a de julio 1899 – 24a de januaro 1983) estis usona filmoreĝisoro. Li ĉefe koncentriĝis al komedioj kaj literaturaj adaptaĵoj. Lia kariero floris ĉe RKO kiam David O. Selznick, la ĉefa produktoro de la studio, atribuis al Cukor la reĝisorado de kelkaj gravaj filmoj de RKO, kiaj *What Price Hollywood?* (1932), *A Bill of Divorcement* (1932), *Our Betters* (1933), kaj *Little Women* (1933). Kiam Selznick foriris al MGM en 1933 Cukor sekvis lin kaj reĝisoris pliajn filmojn kiaj *Dinner at Eight* (1933) kaj *David Copperfield* (1935) por Selznick kaj *Romeo and Juliet* (1936) kaj *Camille* (1936) por Irving Thalberg.

Li estis anstataŭita kiel reĝisoro de *Gone with the Wind* (1939), sed li ja reĝisoris filmojn kiaj *The Philadelphia Story* (1940), *Gaslight* (1944), ''Adam's Rib* (1949), *Born Yesterday* (1950), *A Star Is Born* (1954), *Bhowani Junction* (1956) kaj *My Fair Lady* (1964). Li plulaboris ĝis la 1980-aj jaroj.

## Vidu ankaŭ 
* *Let's Make Love*
* *Something's Got to Give*

## Notoj 
## Fontoj 
* Hillstrom, Laurie Collier, *International Dictionary of Films and Filmmakers*. Detroit: St. James Press, 1997. ISBN 1-55862-302-7.
* Katz, Ephraim, *The Film Encyclopedia*. New York: HarperCollins, 2001. ISBN 0-06-273755-4.
* Myrick, Susan, *White Columns in Hollywood: Reports from the GWTW Sets*. Macon, Georgia: Mercer University Press, 1982 ISBN 0-86554-044-6.
* Wakeman, John, *World Film Directors''. New York: H. W. Wilson Company 1987. ISBN 0-8242-0757-2.

## Eksteraj ligiloj 
* Cukor bibliography at UC Berkeley Media Resources Center 
* Senses of Cinema: Great Directors Critical Database 
* Literature on George Cukor
* George Cukor papers, Margaret Herrick Library, Academy of Motion Picture Arts and Sciences

Kategorio:Akademia Premio por plej bona reĝisoro
Kategorio:Premiitoj de Ora Globo
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Trotuaro de famo en Holivudo
Something's Got to Give

'''''Something's Got to Give'''* estas nefinita usona filmo de 1962, reĝisorita de George Cukor por 20th Century Fox kie stelulis Marilyn Monroe, Dean Martin kaj Cyd Charisse. Temas pri reversio de *My Favorite Wife* (1940), nome komedio pri interseksa milito kie stelulis Cary Grant kaj Irene Dunne, kaj ĝi estis la lasta laboro de Monroe; fakte ekde la komenco ties produktorado estis interrompita pro ŝiaj personaj problemoj, kaj post ŝia morto la 5an de Aŭgusto 1962 la filmo estis abandonita. Plej el ties kompletigitaj filmeroj restis neviditaj dum multaj jaroj.

Twentieth Century-Fox reentreprenis la tutan produktideon la venontan jaron kun ĉefe nova geaktoraro kaj produktoris sian reversion de *My Favorite Wife*, tiam titolitan *Move Over, Darling'' kie stelulis Doris Day, James Garner, kaj Polly Bergen.

## Geaktoroj kaj roloj 
* Marilyn Monroe kiel Ellen Wagstaff Arden
* Dean Martin kiel Nicholas Arden
* Cyd Charisse kiel Bianca Russell Arden
* Tom Tryon kiel Stephen Burkett
* Wally Cox kiel Ŝuvendisto
* Phil Silvers kiel Asekurvendisto
* Steve Allen kiel Psikiatro
* Robert Christopher Morley kiel Tommy Arden
* Alexandria Heilweil kiel Lia Arden

Kategorio:Marilyn Monroe
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1962
Kategorio:Usonaj filmoj
Ereŝkigal

**Ereŝkigal** estas la diino de la submondo en la sumera-akada mitologio. Ŝi regas la submondon kune al sia konsortulo Nergalo. Ŝi estas filino de Anu kaj fratino de la diino Iŝtar, kaj antaŭe estis ĉiela diino. Tamen, ŝi estis forkaptita de la drako Kur kaj portita en la submondon, kie ŝi iĝis reĝino. Ereŝkigal estis la sola dio kiu povis juĝi kaj ordoni en sia regno. Ŝia ĉefa adorejo troviĝis en Kutha.

## Referencoj 
Kategorio:Babilona mitologio
Kategorio:Sumera mitologio
Kategorio:Dioj pri morto
Natria metaborato

**Natria metaborato**, **metaborato de natrio** aŭ **NaBO2** estas neorganika kombinaĵo de natrio kaj metaborata acido, blanka aŭ senkolora solido, preparata per fandado de natria karbonato kaj borakso. Natria metaborato estas uzatas en manufakturado de borosilikataj vitraĵoj, kiel herbicido kaj anti-glaciigagento.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Natria metaborato prepareblas per traktado de boro kun natria hidroksido en la ĉeesto de oksigeno:

### Sintezo 2 
* Fandado de natria kvarborato kaj natria hidroksido:

### Sintezo 3 
* Termika malkomponiĝo de kvarhidrokso-borato de natrio:

### Sintezo 4 
* Preparado pere de borata acido kaj natria karbonato:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* En malvarma akvo, metaboratoj fariĝas kvarhidrokso-borataj jonoj:

### Reakcio 2 
* En varma akvo ĝi malkomponiĝas:

### Reakcio 3 
* Ĝi reakcias kun fortaj acidoj:

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* American Elements
* Chemical Book
* Santa Cruz Biotechnology
* [ChemNet](http://www.chemnet.com/cas/en/98536-58-4/Sodium(1+),(metaborato-kO)-(9CI).html)
* Molbase

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Boratoj
The Misfits

eta|Monroe en sia lasta kompletigita filmo, nome *The Misfits* (1961)
***The Misfits*** (La Neadaptitoj) estas usona malkomedia filmo de 1961 verkita de Arthur Miller, reĝisorita de John Huston, kaj kun stelaktoroj Clark Gable, Marilyn Monroe kaj Montgomery Clift. Duarangaj geaktoroj estis Thelma Ritter, Eli Wallach kaj Kevin McCarthy. Tiu filmo entenas la finajn aperojn de kaj Gable kaj Monroe. Ĉe Gable, la filmo havis postmortan prezentadon, dum Monroe mortiĝis la venontan jaron. La intrigo centriĝas al jŭs divorcita virino (Monroe) kaj ŝia tempo pasita kun vakero (Gable) kaj lia rodeo-rajda amiko (Clift) en la dezerto de Okcidenta Nevada en la 1960-aj jaroj. La filmo ne ĝuis komercan sukceson je la tempo de ties prezentado sed ĝi ja ricevis pozitivajn kritikajn komentojn pro sia scenaro kaj aktorludado kaj ankoraŭ nuntempe ĝi estas konsiderita kiel tre bonkvalita.

## Geaktoraroj kaj roloj 
* Clark Gable kiel Gay Langland
* Marilyn Monroe kiel Roslyn Tabor
* Montgomery Clift kiel Perce Howland
* Thelma Ritter kiel Isabelle Steers
* Eli Wallach kiel Guido
* James Barton kiel avo de Fletcher
* Kevin McCarthy kiel Raymond Tabor
* Estelle Winwood kiel Church lady

John Huston aperis kiel nelistigita figuranto en la sceno de ĉantaĝo.

Ĉiuj ĉefaj geaktoroj jam mortiĝis. Sro. Wallach forpasis en 2014, Sro. McCarthy en 2010.

## Referencoj 
## Literaturo 
*  First published as *The Story of The Misfits* (Bobbs-Merrill, 1963)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Retejo pri la produktorado de *The Misfits*
* Retejo pri la farado de *The Misfits*, inklude etendan fotaron 

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1961
Kategorio:Marilyn Monroe
John Huston

**John Marcellus Huston** (naskiĝinta la , mortinta la ) estis usona filmoreĝisoro, scenaristo kaj aktoro. Li verkis plej el la scenaroj por plej el la 37 kinfilmoj kiujn li reĝisoris, multaj el kiuj estas nuntempe konsiderataj klasikaĵoj: *The Maltese Falcon* (1941), *The Treasure of the Sierra Madre* (1948), *Key Largo* (1948), *The Asphalt Jungle* (1950), *The African Queen* (1951), *Moulin Rouge* (1952), *The Misfits* (1961), kaj *The Man Who Would Be King* (1975). Dum sia kariero de 46 jaroj, Huston ricevis 15 Oskar-nomumojn, ricevis la premion dufoje, kaj reĝisoris kaj sian patron, Walter Huston, kaj sian filinon, Anjelica Huston, por ricevi Oskarojn en diversaj filmoj.

Huston estas konata por reĝisori kun la rigardokapablo de artisto, fakte li studis kaj laboris kiel artista pentristo en Parizo en siaj komencaj jaroj. Li pluesploris la vidajn aspektojn de siaj filmoj tra sia tuta kariero: skizante ĉiun scenon sur papero antaŭ prilabori ĝin, poste zorge metante siajn rolulojn dum la filmado ktp. Dum plej reĝisoroj fidas je post-produktora eldonado por formi sian finan laboron, Huston anstataŭe kreis siajn filmojn dum la propra filmado, kio faris ilin kaj pli malmultekostajn kaj pli pensitajn, kun malmulta posteldonado necesa.

Li filmis militagadojn dum la Dua Mondmilito.

## Kelkaj filmoj 
* The Maltese Falcon (1941)
* The Treasure of the Sierra Madre (1948)
* The Asphalt Jungle (1950)
* The Red Badge of Courage (1951)
* The African Queen (1951)
* Moby Dick (1956)
* The Misfits (1961)
* Freud: the Secret Passion (1962)
* The Night of the Iguana (1964)
* The Bible: In the Beginning (1966)
* Fat City (1972)
* The Life and Times of Judge Roy Bean (1972)
* The Man Who Would Be King (1975)
* Wise Blood (1979)
* Under the Volcano (1984)
* The Dead (1987)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* They Shoot Pictures, Don't They?
* Literature on John Huston
* John Huston papers, Margaret Herrick Library, Academy of Motion Picture Arts and Sciences

Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Natria titanato

**Natria meta-titanato**, **meta-titanato de natrio** aŭ **Na2Ti3O7** estas neorganika kombinaĵo de natrio kaj titano, blanka substanco, nesolvebla en akvo kaj uzata en veldo-sistemoj. Ĝi estas sintezita ekde reakcio inter titana duoksido kaj natria karbonato en altaj fornoj.

## Sintezo 
* Natria metatitanato prepareblas per hejtado de natria karbonato kaj titana duoksido sub alta temperaturo:

\mathrm{Na_2CO_3 + 3\;TiO_2 \xrightarrow {800^oC} Na_2Ti_3O_7 + CO_2 \uparrow}
* Natria metatitanato povas esti sintezita pere de reakcio inter la titana duoksido, natria hidroksido kaj natria meta-silikato:
\mathrm{2\;TiO_2 + 2;NaOH + Na_2SiO_3 \xrightarrow {} 2\;Na_2Ti_3O_7 + H_2O + SiO_2 }

## Reakcioj 
* Natria metatitanato reakcias kun benzoata acido por estigi natrian benzoaton kaj titana duoksido:

\mathrm{Na_2Ti_3O_7 + 2\; C_6H_5COOH \longrightarrow {} 3 TiO_2 + 2\;C_6H_5COONa}

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Chemical Book
* GuideChem
* American Elements
* ESPI Metals
* Synthesis of sodium titanate

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Titanatoj
The Prince and the Showgirl

eta|Marilyn Monroe kaj Laurence Olivier.
***The Prince and the Showgirl*** (La princo kaj la kabaredistino) estas brit-usona amafera komedia filmo de 1957 en kiu stelulas Marilyn Monroe kaj Laurence Olivier. Olivier estis ankaŭ reĝisoro kaj produktoro. La scenaro de Terence Rattigan estis bazita sur lia teatraĵo de 1953 nome *The Sleeping Prince*. Ĝi estis filmita en Londono.

La intrigo okazas en Londono en Junio de 1911. Dum kunsido de reĝfamiliaj personoj por nupto, la Princo Regento de fikcia Karpatio konatiĝas kun bela kantistino kies rolulon ludas Marilyn Monroe.

## Geaktoroj kaj roloj 
* Marilyn Monroe kiel Elsie Marina
* Laurence Olivier kiel Charles, la Princo Regento de Karpatio
* Sybil Thorndike kiel reĝpatrino
* Richard Wattis kiel Northbrook
* Jeremy Spenser kiel Reĝo Nikolao
* Paul Hardwick kiel Majoro Domo
* Esmond Knight kiel Kolonelo Hoffman
* Rosamund Greenwood kiel Maud
* Aubrey Dexter kiel la Ambasadoro
* Maxine Audley kiel Lady Sunningdale
* Harold Goodwin kiel knabo
* Jean Kent kiel Maisie Springfield
* Daphne Anderson kiel Fanny
* Gillian Owen kiel Maggie
* Vera Day kiel Betty
* Margot Lister kiel Lottie
* Charles Victor kiel Teatra Administranto
* David Horne kiel Foreign Office
* Gladys Henson kiel helpistino

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Marilyn Monroe
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1957
Kategorio:Fikciaj princoj
Avenue Émile Zola (pariza metrostacio)

**Avenue Émile Zola** [avny emil zɔla] estas stacio sur linio 10 de la Metroo de Parizo; ĝi situas en la 15-a arondismento de Parizo.

## Stacio 
La stacio estis malfermita en 1913 sub la nomo *Commerce*. Ĝi estis alinomita en 1937 por diferencigi ĝin de alia nova metrostacio ''''.

Ĝia nomo devenas de apuda Avenuo Émile Zola, kiu omaĝas al franca verkisto Émile Zola.

## Interkonektoj 
*  N12 N61

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Alinomitaj stacioj de la Metroo de Parizo
* linio 10 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 10 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 15-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1913
Kategorio:1913 en Francio
Zoo de Halle

eta|La okcidenta enirejo de la zoo eta|Elefantejo 
La **Zoologia ĝardeno de Halle** (germane: *Zoologischer Garten Halle*) estas municipa zoo en Halle (Saale), Germanio, Fasanenstraße 5a. Pro la situo ĝi ofte ankaŭ nomiĝas *monta zoo*.

## Historio 
Supre de la valo, tra kiu la rivero Saale romantike kurbe fluas laŭlonge de montetoj kaj malnovaj burgoj, troviĝas la zoo de Halle sur la monteto Reilsberg. Ĝi estas unu el la plej gravaj atrakcioj turismaj en Saksio-Anhalto. Malfermite en majo 1901 kiel historiisma pejzaĝoĝardeno ĝi gravas ankaŭ kiel vidindaĵo kultura. La alterno de artefarita pejzaĝigo kaj oferto de pluraj belvidoj super la urbon sen paroli pri diversaj specialaj eventoj igis ĝin travivaĵo por ĉiuj aĝogrupoj.

## Priskribo 
Sur 9 hektarajn granda areo vivas nuntempe ĉ. 1700 bestoj de 250 specioj el 5 kontintentoj. En la centro estas la bredado de montaj bestoj kaj la faŭno de Suda Ameriko kun maloftaj animaloj kiel folivoroj, doliĥotinoj, tukanoj, kariamoj, vikunoj, fenikopteroj, sajmirienoj aŭ formikomanĝuloj.

Multaj sekcioj plimodernigitis antaŭ malmultaj jaroj aŭ eĉ novkonstruitis, i.a. por otariedoj, elefantoj, leonoj kaj krokodiloj. Danke al imponaj arkitekturaj solvoj la vizitantoj povas admiri ĉion de tre proksime sen iu ĝeno por la bestoj. Du atrakciegoj estas la nova domo de la rabobestoj kaj ejo moderna por la elefantoj. Disde terasoj eblas vidi ilin ankaŭ elaere kvazaŭ.

Multe da kafejoj kaj bierĝardenoj plifaciligas la restadon pluan en la zoo.

## Vidu ankaŭ 
* Johann Christian Reil

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la zoo
* Hejmpaĝo de la amikoj de la zoo 

Kategorio:Halle (Saale)
Halle
Zoltán Bókay

**Zoltán Bókay** [bOkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bókay Zoltán** aŭ je plena nomo **Bókay Zoltán Károly Lajos**, estis hungara pediatro do infankuracisto, profesoro kaj framasono. Lia patro estis Árpád Bókay.

Zoltán Bókay http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00523/02012.htm naskiĝis la  1885 en Budapeŝto. Li mortis la  1955 en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Bókay akiris kuracistan diplomon en Reĝa Scienca Universitato de Budapeŝto en 1908. Li restis samloke por instrui unu jaron, poste li laboris en hospitalo pri geinfanoj, kie laboris lia onklo János Bókai. En 1911 li aliĝis al loĝio Pátria. En 1916 li estis nomumita privata profesoro, en 1926 titulara eksterordinara profesoro. Inter 1918 kaj 1930 li laboris en kliniko en Budapeŝto, inter 1930 kaj 1947 li estis publika ordinara profesoro en Universitato de Debrecen, samtempe li estis klinikestro. En 1951 li revenis al Budapeŝto, kie li estis ĉefkuracisto en kliniko.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A gyermekorvoslás tankönyve* (Lernolibro de la infankuracado), (1912, 1925)
* *A veleszületett szívbajok monográphiája esetek kapcsán* (1913)
* *A gyermekorvostan története* (1920)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj pediatroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Rezső Bokor

**Rezső BOKOR** [reĵO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bokor Rezső** estis hungara inĝeniero pri arbaroj, profesoro, biologo pri grundoj.

Rezső Bokor http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00523/02024.htm naskiĝis la  1898 en Sopron. Li mortis la  1959 en Sopron.

## Biografio 
Rezső Bokor post abituriento en 1916 soldatiĝis ĝis 1918, poste li akiris arbaristan diplomon en altlernejo de Sopron en 1924. Li komencis instrui en la altlernejo jam pli frue ekde 1923. Li ankaŭ plulernis en universitatoj de Vieno, Berlino, Göttingen kaj en arbarista altlernejo en Eberswalde. Li doktoriĝis en Göttingen en 1928. Li atingis la instruajn rangojn en la altlernejo (iom poste universitata kampuso) adjunkto en 1927, privata profesoro en 1935, ordinara profesoro en 1938. Li estis nomumita institutestro pri arbaroj en 1947, post 2 jaroj li akiris signifan postenon en arbarista instituto, sed en Budapeŝto. Li kandidatiĝis en 1952. La instituto translokiĝis al Sopron en 1958. Li okupiĝis pri arbaroj kaj pri ties grundoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A Nyírség erdői* (1925)
* *Untersuchungen über die Mikrobiologie des Waldbodens* (1933)
* *A mykorrhiza-kérdés erdőgazdasági vonatkozásai* (1943)
* *Gyantatermelésünk* (1949)
* *Adatok a házigomba fertőzésének kérdésének kérdéséhez* (1954)
* *Újabb talajbiológiai módszerek* (1958)

## Fontoj 
* http://nevpont.hu/view/1970 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj arbarinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Nepotilla serrata

***Nepotilla serrata*** estas specio de mara heliko, mara gastropodo molusko en la familio Rafitomedoj (*Raphitomidae*). La specio estas trovita en Novsudkimrio.

## Referencoj 
Kategorio:Hypsogastropoda
Kategorio:Faŭno de Novsudkimrio
János Bognár

**János Bognár** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bognár János** estis hungara kemiisto, profesoro.

János Bognár http://nevpont.hu/view/1924 naskiĝis la  1916 en Sátoraljaújhely. Li mortis la  1972 en Miskolc.

## Biografio 
János Bognár faris abiturienton en piarista gimnazio en 1935, poste li akiris kemian diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1939. Post siaj studoj li restis plu en la universitato por instrui. En 1942 li doktoriĝis, poste li soldatiĝis. Inter 1945 kaj 1948 li estis militkaptito en Sovetunio. Hejmenveninta li instruis plu ĝis 1950, poste li estis docento kaj katedrestro en Universitato de Miskolc. En 1959 li kandidatiĝis, en la sekva jaro li atingis la instruan rangon universitata profesoro. Li okupiĝis pri la analiza kemio, kemia kinetiko, kemiaj indikiloj. En 1966 li ricevis premion.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A kobalt kimutatása és meghatározása aktivált katalízissel* (1941)
* *Kvantitatív kémiai analízis* (1951)
* *Volumetric Determination of Zinc by Potassium of Iron II Cyanide with the Use of Reversible Redoxyadsorption Indicators* (1958)
* *A halogén-, ill. sav-bázis alapú landolt rendszerekről...* (1975)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Sam Nunuke Pera

**Sam Nunuke Pera** (naskiĝis la  en Rarotonga) estas estinta halterlevisto de Kukinsuloj. Li reprezentis la Kukinsulojn dum tri kazoj de la Olimpiaj ludoj (1992, 1996, kaj 2004) kaj kvinfoje nomiĝis la sportisto de la jaro de sia lando. Pera ankaŭ estas la patro de Sam Pera, Jr., kiu poste konkuris en la sama halterleva divizio ĉe la Somera Olimpiko 2008.

Kategorio:Kukinsulaj halterlevistoj
Kategorio:Novzelandaj halterlevistoj
Károly Bolberitz

**Károly Bolberitz** [kAroj bolberic], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bolberitz Károly** estis hungara kemiisto, inĝeniero pri medicino, ekonomikisto. Lia filo estis Pál Bolberitz.
eta|Memortabulo pri Károly Bolberitz
Károly Bolberitz http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00523/02029.htm naskiĝis la  1906 en Budapeŝto, li mortis la  1978 en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Bolberitz akiris diplomojn (kemiistan en 1924, ekonomikistan en 1928) en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Jam ekde 1926 li laboris en medicina instituto, inter 1935 kaj 1938 en ministerio pri industrio, poste li estis ĉefinĝeniero (fine uzinestro) en uzino pri medikamentoj. En 1948 li revenis al la medicina instituto por esplori. Li okupiĝis konstante pri medicinaj rilatoj de akvoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Németország nyersanyag önellátási törekvései* (1936)
* *Tájékoztató kórházi szennyvízkezelők részére* (1957)
* *Szennyvízelvezetés 2.: Szennyvíztisztítás és átemelés* (1966)
* *Többféle vizet hasznosító (nem hiteles források szerint) vízművek kevert vizeinek egészségügyi problémái* (2009)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Ludwig Adolf Wilhelm von Lützow

**Ludwig Adolf Wilhelm Freiherr von Lützow** (naskiĝis la 8-an de majo 1782, mortis la 6-an de decembro 1834) estis prusa generalmajoro aparte konata pro sia organizo kaj komando de libera korpuso de volontuloj dum la Napoleonaj Militoj. Li venis de la nobela dinastio Lützow el Meklenburgo, lia patro estis prusa generalmajoro *Johann Adolph von Lützow* (1748-1819), kaj lia patrino estis la nobelino *Wilhelmine* el familio *von Zastrow* (1754 al 1815). Interalie, la germana pedagogo Friedrich Ludwig Jahn, instiganto de la nacia gimnastika movado de la 19-a jarcento en Germanio, servis en la libera korpuso de *von Lützow*.

La ŝtato GDR en 1984 eldonis specialan moneron de 5 markoj de GDR, okaze de la 150-a reveno de lia morto - rara okazo en kiu la socialisma registaro honorigis feŭdisman nobelon.

Kategorio:Homoj de la Napoleonaj militoj
Kategorio:Prusaj generaloj
Kategorio:Germanaj baronoj
Jean Thurel

. Li servis en la franca armeo dum 90 jaroj por Ludoviko la 15-a, Ludoviko la 16-a, la Franca Respubliko kaj Napoleono la unua.
Rarotonga

**Rarotonga** estas vulkaninsulo, la plej loĝata insulo de Kukinsuloj kaj la insulo kie la ĉefurbo estas. La loĝantaro estas  laŭ la popolnombrado de 2011, el  de la suma nacia loĝantaro. Captain John Dibbs, mastro de la kolonia brigo *Endeavour*, kreditiĝas kiel la eŭropa malkovranto en la 25-a de Aŭgusto 1823, dum li transportis la misiiston Rev. John Williams.

La parlamentaj konstruaĵoj kaj internacia flughaveno de Kukinsuloj estas sur Rarotonga. Ĝi estas tre populara turisma destino kun multaj hoteloj, moteloj kaj feriorestadejoj. La ĉefurbeto, Avarua, estas sur la norda marbordo kaj havis  loĝantarojn dum la popolnombrado de 2006.

eta|maldekstra|300ra|Strando
eta|maldekstra|300ra|Monarkoj de Rarotonga kun ges-roj Seddon 1900
## Vidu ankaŭ
* Rarotonga fruktokolombo

Kategorio:Kukinsuloj
Kategorio:Insuloj de Kukinsuloj
Esperantista Dokumentaro

En la serio „**Esperantista Dokumentaro** pri la Oficialaj, Historiaj, Bibliografiaj kaj Statistikaj Aferoj“ (**ED**), eldonita de la Esperantista Centra Oficejo (ECO) en Parizo de 1906 ĝis 1923, estis publikigitaj precipe tekstoj de la tiamaj "oficialaj instancoj" de la Esperanto-Movado, nome la Konstanta Kongresa Komitato (KKK) kaj la Lingva Komitato (LK) kaj (de 1908) ties "Supera Komisiono", nomita "Esperantista Akademio" (AdE). Krome troveblas ankaŭ verkoj de privatuloj. 

Ĉiu kajero de ED havas du numerojn, kurantan laŭ la tuta serio kaj sekcian laŭ la koncerna temo. 

* **Sekcio A. Kongresoj** i.a. enhavas la protokolojn de la kongresaj kunsidoj. La kajeroj kutime aperis iom antaŭ la sekva UK, ekz. la raportaro pri la 9-a UK (Berno 1913) en majo 1914, do ĝustatempe antaŭ la planita 10-a UK en Parizo en aŭg. 1914. 
* **Sekcio B. Lingva Komitato** enhavas precipe tekstojn, kiuj koncernas lingvajn temojn aŭ aspektojn de la interna organizo de LK aŭ AdE. En tiu sekcio ankaŭ aperis ekz. konkordancoj de verkoj de Zamenhof. La paĝonumerado estas (parte) daŭrigita trans la limo de unuopa kajero. 

Multaj dokumentoj en ambaŭ sekcioj de ED estas broŝurformaj represoj de tekstoj antaŭe jam aperintaj en la *Oficiala Gazeto Esperantista* (OGE), same eldonita de ECO. Kelkaj, precipe pli longaj, tekstoj aperis nur en ED. 

## Sekcio A. Kongresoj
## Sekcio B. Lingva Komitato
## Bibliografio 
* 2015: *Berlina Komentario pri la Fundamento de Esperanto* (BK).

## Eksteraj ligiloj 
Multaj ED estas skanitaj kaj diversloke rete konsulteblaj, i.a.

* ED 1906-1920 ĉe Hathitrust (plenan tekston eblas legi nur de usona komputilo). 
* Berlina Komentario pri la Fundamento de Esperanto .
 

Kategorio: Historio de Esperanto
Kategorio: Akademio de Esperanto
Kastelo de Ópusztaszer

La **Kastelo de Ópusztaszer** (konata ankaŭ pri la iama posedanto Kastelo de *Pallavichini* [palaviĉini]) estis iam kastelo, nuntempe psikiatriejo en Hungario, en vilaĝo Ópusztaszer.
eta|maldekstre|Kastelo de Ópusztaszer

## Historio 
grafa familio Pallavichini aĉetis tiu ĉi teritorion en 1803. Ĉi tie nur kasteleto estis konstruita, ĉar la familio plurloke havis bienojn kun kastelo. La inundo en 1879 detruis grandan parton de la kasteleto, poste oni konstruis pli novan kastelon. Ĝi estis preta en 1892. Depost la 2-a mondmilito la kastelo estis prirabita. Komence de la socialismo la kastelo ŝtatiĝis kaj oni profitis ĝin psikiatriejo ekde la 1960-aj jaroj. En la 1981 estis alkonstruita nova kvaretaĝa moderna pavilono.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa kastelo kun keloj situas (preskaŭ) sola en granda parko.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 

Kategorio:Ópusztaszer
Opusztaszer
Dakeoceras

***Dakeoceras*** estas simpla kurbkonusa genro de kapopieduloj en la fosilia raporto de la familio *Ellesmeroceratidae*. Ĉiuj konataj specioj elvenas el la gaskonadia stadio de nordamerika ordovicio.

La konko de Dakeoceras estas engastra kurbkonuso kun la sifunkulo sur la konkava, ventra flanko. Ĝi kurbis ete kaj etendis dum la junulaj stadioj sed tio malgrandiĝis en la adolto.

Aliaj sed similaj genroj estas *Paradakeoceras*, *Quebecoceras* kaj *Levisoceras*.

Kategorio:Kapopieduloj
Pseudohemihyalea euornithia

***Pseudohemihyalea euornithia*** estas noktopapilio en la arktienoj. Ĝi priskribiĝis de Dyar en 1914 kaj troviĝis en Meksiko.

## Referencoj 
Kategorio:Noktopapilioj
Sam Pera, Jr.

**Sam Pera, Jr.** (naskita la ) estas halterlevisto de Kukinsuloj. Li estas la filo de estinta halterlevisto Sam Nunuke Pera kaj naskiĝis en Rarotonga samkiel sia patro.

Pera rangis kiel la 32-a ĉe la 2007 World Championships, kun sumo de 330&nbsp;kg. Li gajnis la bronzan medalon ĉe la 2008 Oceania Senior Championships kun tuto de 335&nbsp;kg. Ĉe la 2008 Junior World Championships li rangis kiel la 13-a kun sumo 340&nbsp;kg.

Kategorio:Kukinsulaj halterlevistoj
Missoula

eta|300px|
**Missoula** (esperante, foje: **Misulo**) estas urbo de la subŝtato Montano de Usono. Fondita en 1866, la urbo estas la hejmo de la Universitato de Montano kaj havis  loĝantojn en 2014, kaj la metropola regiono . Laŭ tiuj nombroj temas pri la dua plej granda urbo de la subŝtato, post Billings.

## Klimato 
Missoula havas duonarida klimato (klimata klasifiko de Köppen *BSk*), kun malvarmaj kaj modere neĝaj vintroj, varmaj kaj sekaj someroj kaj mallongaj kaj krispaj printempoj kaj aŭtunoj. La vintro estas kutime pli milda ol multe de la cetero de la subŝtato. Vintra neĝado okazas ĝenerale inter la 30‑a de oktobro kaj la 20‑a de aprilo. La somero estas tre sunbrila kaj la kutima ĉiutaga vario estas pli ol 17 (30). La kutima posttagmezaj temperaturoj estas inter –0,6 (31,0) en decembro kaj 29,9 (85,9) en julio. 24 tagoj por jaro havas temperaturojn pli ol 32 (90); 45 tagoj kun temperaturojn kiuj ne superas 0 (32); kaj 7,8 tagoj kiam la temperaturo ne superas –18 (0).

## Partneraj urboj 
*  Neckargemünd, Germanio
*  Palmerston North, Novzelando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Urboj de Montano
(17306) 4865 P-L

**(17306) 4865 P-L** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Preskribismo (lingvoscienco)

**Preskribismo**, ankaŭ konata en diversaj lingvoj kiel **norma gramatiko**, estas la praktiko preferi kaj preskribi apartan formon de unu lingvo kiel pli bona ol alia aŭ aliaj. La penso estas, ke iu lingva formo devas esti norma.

## Celoj 
La celo de preskribismo estas krei norman lingvon. Tio povus rilati lingvotavolon, vortotrezoron, morfologion aŭ sintakson. Ekzemple oni povus anstataŭigi unu vorton per alia, ĉar la unua havas negativan, eĉ rasisman, kromsignifon, sed ankaŭ estas eble, ke iu volas purigi lingvon for de fremdaj partoj.

Kategorio:Lingvo
Kategorio:Lingvosciencaj teorioj kaj hipotezoj
Maurice Seynaeve

[eta|300px|Poemo de Seynaeve, [Kabe kaj Leo Belmont dediĉita al Alfred Michaux, poŝtkarto de UK 1905. La tri aŭtoroj kuŝas sur la gazono]]

**Maurice SEYNAEVE** (naskiĝis la  en Ieper, mortis la  en Elsene) estis belga Esperanto-pioniro, kunfondinto de Belga Ligo Esperantista (BLE) kaj membro de la Lingva Komitato de 1905.

Seynaeve studis en la universitato de Gento, kie li kunfondis Studentan Esperanto-Grupon en majo 1903. Ankoraŭ kiel studento, li fariĝis administranto kaj en 1905 direktoro de la monata Esperanto-gazeto *Belga Sonorilo*, fondita en septembro 1902 de Charles Lemaire. Kiel ano de la statuta komisiono, li kontribuis al la fondo de BLE en julio 1905 kaj fariĝis ĝia komitatano, poste ĝia ĝenerala sekretario. En la sekva aŭgusto li estis nomumita de Zamenhof membro de la unua (ĝis 1906 ankoraŭ provizora) Lingva Komitato (LK).

En 1904 Seynaeve ricevis diplomon de Doktoro de Medicino kaj ekloĝis en Heule (apud Kortrijk). Jos Jamin el Bruselo transprenis de Seynaeve la administracion de *Belga Sonorilo*. Estas neklare kiu dum la jaroj 1904-1906 reale respondecis pri la revuo. En numero de majo 1906 aperis komuniko laŭ kiu "D-ro Seynaeve ne povos, pro persona laboro, iel ajn okupi sin pri nia gazeto". Samtempe aperis lia nova adreso: Rue du Palais 51, Verviers. Je tiu sama adreso li estis menciita en *Tutmonda Jarlibro Esperantista 1910*. En tiu periodo li edziĝis kun Julienne Florentine Armance HOUSMAN (1885-1963) el Verviers. Tamen, laŭ la sama maja numero de Belga Sonorilo, li akceptis fondi grupon en Kortrijk, post kurso donita de L. Blanjean en la tiea Popola Universitato.

Poste ne plu troveblas mencioj de lia aktiveco en Belga Sonorilo kaj ties sekvanto Belga Esperantisto. Laŭ letero en la eksa Esperanto-Fondaĵo Cesar Vanbiervliet de Gerard Debrouwere al Henri Sielens (27 marto 1974) li transiris al Ido.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* La skribisteto, poemo de Guido Gezelle

Kategorio:Belgaj esperantistoj
Kategorio:Flandraj esperantistoj
Hyloscirtus pantostictus

***Hyloscirtus pantostictus*** estas endanĝerata specio de arborano trovita en Kolombio kaj Ekvadoro elde la familio de hilidoj. Ĝiaj habitatoj estas tropikaj aŭ duontropikaj montaj arbaroj, riveroj kaj tre degeneritaj antaŭaj arbaroj. Habitatodetruo endanĝeras ĉi tiun raran ranon, verŝajne per senarbarigo. Ĝi pariĝas en riveretoj. 

William Edward Duellman kaj Berger unue priskribis ĉi tiun specion en 1982.

## Arealo 
Ĉi tiu specio troviĝas sur la orienta flanko de Andoj sur alteco inter 1950 kaj 2700 m en la valo de *Rio Chingual* en la Nudo de los Pastos, nome:
* en Kolombio en la sudoriento de la departemento Nariño;
* en Ekvadoro en la nordokcidento de la provinco Sucumbíos.

Ĝia arealo estas ege fragmenta kaj etendas super malpli tereno ol 5000 m2.

## Referencoj 
Kategorio:Anuroj
Kategorio:Amfibioj de Kolombio
Kategorio:Amfibioj de Ekvadoro
Natria volframato

**Natria volframato (VI)**, **volframato (VI) de natrio** aŭ **Na2WO4** estas neorganika kombinaĵo de natrio kaj volframata acido, blanka solido solvebla en akvo, uzata kiel fonto de volframo en kemia sintezo. Ĝi estas peranto en la konvertado de volframaj ercoj en la metalon.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* La ĉefa sintezo de ĉi tiu salo estas pere de ekstraktado ekde volframaj ercoj, preskaŭ ĉiuj estas volframatoj. Tiamaniere ke la ercoj estas traktitaj en alkala medio por estigi la natrian volframaton, laŭ la malsupra ekvacio:

### Sintezo 2 
* Volframa trioksido estas atakata de natria hidroksido por doni natrian volframaton:

### Sintezo 3 
* Reakcio kun natria karbonato ankaŭ eblas por sintezi natrian volframaton:

### Sintezo 4 
* Kemia elemento volframo estas oksidata al natria volframato en la ĉeesto de natria nitrato, en alkala medio:

### Sintezo 5 
* Natria volframato ankaŭ eblas produkti traktante volframan karbidon (WC) kaj miksaĵon de natria nitrato kaj natria hidroksido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Natria volframato estas atakata de diluitaj fortaj acidoj por doni la volframan trioksidon:

### Reakcio 2 
* Natria volframato reakcias kun natria karbonato por estigi volframatan acidon:

### Reakcio 3 
* Natria volframato reakcias kun sulfata acido por doni volframatan acidon:

## Uzoj 
En organika kemio, natria volframato uzatas en katalizaj reakcioj por epoksigo de alkenoj kaj oksidado de alkoholoj en aldehidojn aŭ ketonojn. En medicino, ĝi konatas pro ĝiaj efektoj kontraŭ-diabetaj. Esploristoj identigis la procezon per kiu natria volframato plibonigas pankreatn funkcion kaj dissemado de beta ĉeloj.

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Chemical Book
* The Good Scents Company
* EasyChem
* Sci Toys

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Volframatoj
Trinité - d'Estienne d'Orves (pariza metrostacio)

'''Trinité - d'Estienne d'Orves'* [tʁinite detjɛn dɔʁv] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 12, en la 9-a arondismento de Parizo.

## Stacio 
Stacio *Trinité'' estis malfermita en 1910.

Ĝi havas la nomon de Preĝejo Sainte-Trinité (Parizo), dediĉita al kristana Sankta Triunuo, konstruita fare de Ballu inter 1861 kaj 1867.

Ĝi omaĝas al Honoré d'Estienne d'Orves (Verrières-le-Buisson, 1901 ­- Mont Valérien, 1941), mararmea oficiro aliĝinta al Generalo de Gaulle, kies nomo estis donita al skvaro kaj placo situantaj antaŭ la preĝejo. Li estis sendita en Francion ekde decembro 1940. Perfidita, li estis arestita dum misio en okupata Francio, en januaro 1941. li estis pafmortigita la  en Mont Valérien fare de okupantaj Germanoj.

## Interkonektoj 
*  RATP 21 26 43 68 OpenTour
*  N01

## Proksime 
* Preĝejo Sainte-Trinité (Parizo)
* Casino de Paris (spektaklejo)
* Théâtre de Paris (spektaklejo)

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 12 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 12 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 9-a arondismento de Parizo
Moosbrunn

**Moosbrunn** estas komunumo de Aŭstrio, kiu konsidereblas antaŭurbo de Vieno. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio. Ĝis la fino de 2016 temis pri parto de la tiutempa distrikto Vieno, ekde januaro 2017 ĝi apartenas al la distrikto Bruck (formale *Bruck an der Leitha*). Krome ĝi apartenas al la historia regiono *Industrieviertel*  (industria regiono). Komence de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Bruck
Kategorio:Distrikto Vieno