open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tebaido (Egipto)

[eta|300ra|Mapo de la fina Romia [Diocezo de Egiptio, kun Tebaido sude.]]
**Tebaido**, regiono de la antikva Alta Egiptio kun ĉefa proksima urbo nome Tebo, dum helenisma epoko estis estrata de *epistratego* kaj ĝuste en tiu tempo, nome ekde la 3-a jarcento p. K. ĝia dezerta regiono havigis medion taŭgan al la aspiroj de kristanaj ekmonaĥiĝantoj: en ĝi naskiĝis kaj floris la anakoreta vivo de la kristana mondo, poste imitita de la eŭropa kristanismo.

Se la famaj monaĥoj kiel Sankta Paŭlo el Tebo kaj Sankta Antono dekomence preskaŭ ermite kaj izolite travivis en la dezerto, ili mem kaj precipe la sekvuloj emis grupiĝi por formi tion kio poste en Okcidento estos nomata «monaĥejo». Fakte. Sankta Pakomio, en ĉirkaŭ 322, establis ermitejon karakterizitan per komuneca vivo: post tio la cenobita (kumuneca) vivo disvastiĝis eĉ for de la Tebaida dezerto, entreprene de la sama Pakomio kaj de lia fratino.

De tiam la religia, kaj socia kaj foje politika, vivo ricevis gravan kulturan influon de la monaĥa proksimeco.

Hodiaŭ la voĉo *Tebaido* daŭrigas, en la komuna lingvaĵo ĉe diversa eŭropaj lingvoj, signifi antonomazie lokon ermitan, silentan kaj neperturbatan de la frenezo de la homa aktivado. Pli specife, en kristana aŭ alireligia medio, la voĉo signifas lokon taŭgan por mediti kaj unuiĝi al Dio.

## Voĉoj konsulteblaj 
* Monaĥo
* Monaĥejo

## Literaturo 
* Knowles, David. Christian Monasticism. London: World University Library, 1969
* Lawrence, C. H. 2001. Medieval Monasticism: Forms of Religious Life in Western Europe in the Middle Ages (3rd Edition). New York: Longmans. ISBN 0-582-40427-4
* publikaĵo «Vivo de Sankta Antono (la granda)», tradukita al esperanto, per ligilo «Pubblicazioni» en retejo de la Itala Katolika Esperantista Unuiĝo (UECI) 

## Eksteraj ligiloj 
* informoj en la benediktana retejo *ora-et-labora.net* 
* informoj en la retejo *scuolascacchi.com* 

Kategorio:Egipta civilizo
Kategorio:Romiaj provincoj
Kategorio:Geografio de Egiptio
Kategorio:Kristanismo
Pál Büchler

**BÜCHLER Pál** [pr. byĥler] estis rumanuja hungara filologo naskiĝinta en Bácstóváros la 25-an de januaro 1877 kaj mortinta en Târgu Mureş la 7-an de julio 1946.
## Kariero
Büchler instruis en Marosvásárhely ekde la komenco de la 20-a jarcento. Li studvojaĝis en Halle kaj Londono. Li priokupiĝis krome pri la problemoj de indogermana kaj angla lingvistikoj ankaŭ la sanskritan lingvon, el kiu li tradukis. Ekde 1910 li estis ano de la Kemény Zsigmond Társaság. Li publikis interalie en la revuo *Zord Idő*.
## Verkoj
**Régi esetvégződések és határozóképzők Homerosnál* (Bp., 1907); 
**Manu törvényei* (ford., Bp., 1915).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lingvistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj filologoj
Magdaléna Černáková

**Magdaléna Černáková**, naskiĝis la  en Mikulovo - instruistino. Esperanton ŝi ellernis en diversaj someraj E-lernejoj; poste mem instruis E-on en Pollando (Vladislavovo) kaj Bulgario (Vinica); gvidis kursojn de E-o por komencantoj kaj progresantoj en Košice; instruis dum SELKO 1975; partoprenis
UK-ojn en Varna (1978), Budapeŝto (1983) kaj Varsovio (1987); profesie estis instruistino de la rusa lingvo; distingita de SEA per la bronza honorinsigno.

## Fonto 
Esperantisto Slovaka 3/1984, p. 47

Ján Vajs: 100 gravaj personoj (de slovaka E-movado), II-a eldono, por LEK eldonis Espero 2009.

Kategorio:Slovakaj esperantistoj
Fenestro (revuo)

***Fenestro*** estas internacia literatura Interreto-revuo. La revuon fondis Igorj Ĥomjakov en 2008. Oni publikigas kajerojn de la revuo de aprilo 2008 en Esperanto. De aŭgusto 2009 oni publikigas kajerojn de la revuo ankaŭ en la rusa lingvo.
 
La revuon *Fenestro* ricevas abonantojn el 21 landoj: Barato, Belgio, Brazilo, Britio, Ĉinio, Francio, Germanio, Hispanio, Hungario, Irano, Japanio, Kolumbio, Koreio, Latvio, Meksiko, Pollando, Rumanio, Rusio, Serbio, Usono, Vjetnamio.

Kvankam *Fenestro* estas interret-revuo, oni disvastigas ĝin kiel Microsoft Word-an dosieron. Ajna abonanto povas simple printi la dosieron kiel revuon kun kovrilo, enhavo, verkoj kaj ilustraĵoj al ili. 

Kun la revuo kunlaboras aŭtoroj kaj tradukistoj el 13 landoj. En la parto “Niaj aŭtoroj kaj tradukistoj” de retejo de la revuo oni povas legi pri kunlaborantoj el Belgio, Brazilo, Francio, Hispanio, Hungario, Kartvelio, Kazaĥio, Latvio, Rumanio, Rusio, Serbio, Ukrainio kaj Usono.

Ĉiu verko en la revuo havas ilustraĵon, kiun faras artisto-ilustristoj.

## Eksteraj ligiloj 
*Retpaĝo de la revuo *Fenestro*

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Internaciaj gazetoj
Kategorio:Retaj gazetoj
Kategorio:Literaturaj gazetoj
Ichikawa Raizō VIII

**Ichikawa Raizō VIII**(八代目 市川 雷蔵, Hachidaime Ichikawa Raizō) mallongigite **Ichikawa Raizō** (naskiĝinta la 29-a de aŭgusto, 1931, mortinta la 17-an de julio, 1969) estis japana aktoro de Kabuko kaj Filmo. Li estis unu el plej famaj aktoroj en 1950-aj jaroj kaj 1960-aj jaroj en Japanio. Li ludis la rolon de Johano Arima en La Sturmo de Johano Arima.

Kategorio:Japanaj aktoroj
Nguyễn Xuân Thu

**Nguyễn Xuân Thu** (naskiĝis la  en Hanojo, forpasis la ) estis vjetnama esperantisto kaj membro de la Akademio de Esperanto. Li estis profesie hospitala farmaciisto, poste pensiulo.

Li esperantistiĝis kaj aliĝis al Vjetnama Pacdefenda Esperantista Asocio (VPEA) en 1957. Li rolis kiel ĝenerala sekretario de Vjetnama Esperanto-Asocio (VEA), estro de ties trejna komitato. Redaktis la bultenon «Verda Mesaĝo el Vjetnamio» kaj la ttt-paĝon de la asocio http://e.vea.vn , instruis la lingvon al progresantoj, uzante la lernolibron “Vojaĝo en Esperanto-lando” de Boris Kolker kaj lernomaterialon prenintan ĉefe el Edukado.net, organizis enlandajn ekzamenojn je baza kaj elementa niveloj (A2-B1-B2). Akceptita de Internacia Ekzamena Komisiono (IEK) de ILEI kiel membro de Internacia Rajtigita Ekzamenantaro (IRE). Ĉefredaktinto de la aperonta Esperanto-vjetnama vortaro.

Li flue parolis la vjetnaman, la francan, Esperanton kaj la anglan.

Li estis kunlaboranto de edukado.net kaj ĉefdelegito de UEA por Vjetnamio de UEA de 2003 ĝis 2011.

## Agado por la 97-a Universala Kongreso 
Kiel ĝenerala sekretario de VEA, Nguyễn Xuân Thu gvidis la laborojn por inviti la 97-an UK-on (2012) al Vjetnamio kaj poste estis ĝia LKK-ano pri informado kaj gazetara servo; kunlabore kun edukado.net, aŭtoris belan plurlecionan preparkurson pri sia lando. Kiel longtempa instruisto de Esperanto en la Fremdlingva Universitato de Hanojo li ankaŭ trejnis gejunulojn por labori kiel helpantoj dum la 97-a UK kaj la 68-a IJK, same kiel li pli frue faris por la 63-a IJK (2007). Al la programo de la UK li kontribuis per prelegoj en la Esperantologia Konferenco kaj la Tago de Vjetnamio.

## Ĉefverko: Granda Esperanto-Vjetnama Vortaro 
Lia ĉefverko estas “Granda Esperanto-Vjetnama Vortaro” (2016), kun 10 652 kapvortoj. Krome li tradukis kaj redaktis la Esperanto-version de “Taglibro de Dang Thuy Tram” (2011). Jam frue li aktive ekuzis Facebook k.a. eblojn de Interreto, i.a. kiel kunlaboranto de edukado.net kaj redaktanto de la retejo de VEA (http//e.vea.vn). Ekde 2013 Nguyễn Xuân Thu estis membro de la Akademio de Esperanto kaj gvidanto de ĝia komisiono pri homaj nomoj.

## Honora membro de UEA 
Dum la 102-a Universalo Kongreso en Seulo, Nguyễn Xuân Thu iĝis honora membro de UEA.

## Vidu ankaŭ 
* Esperantigo de vortoj el vjetnama fonto

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Verda Mesaĝo el Vjetnamio  
* filmeta intervjuo kun li, de Ĉina Radio Internacia, en la retejo YouTube
* Blogo de Nguyễn Xuân Thu 

Kategorio:Vjetnamaj esperantistoj
Kategorio:Akademio de Esperanto
Nguyễn Thị Phương Mai

**NGUYỄN THỊ Phương Mai** (naskiĝis ) estas vjetnama esperantistino.
**Phương Mai** havas magistran diplomon pri angla instruado.
Ŝi estas :Vikipediisto:Phuong Mai.

## Esperanto agado 
* Esperantistiĝis en 1997

### Hanoja Esperanto-Asocio (HANEA) 
* *2002 - 2007:* Komitatano
* *2007 - 2012:* Ĝenerala Sekretario
* *2012 - 2017:* Vicprezidanto
* *2017 - 2022:* - Prezidanto
* Komitatano de Hanoja Unio de Amikecaj Organizoj (HUAO)

### Vjetnama Esperanto-Asocio (VEA) 
* *2008- 2018:* Vicprezidanto k. Ĝenerala Sekretario, respondeculo de la retpaĝo de VEA: http://vea.vn/  kaj http://e.vea.vn/ ; ĉefredaktanto de la papera bulteno de VEA: Verda Mesaĝo el Vjetnamio.
* Ŝi estis unu el organizantoj de la Internacia Konkurso **"Hanojo-Via Rendevuejo"**

La Internacia Konkurso por Studado de Thang Long – Hanojo "Hanojo – via rendevuejo" estis organizita de 2000 ĝis 2008, kun ĉiujara malsama temo. Ĉiuj tiuj temoj proponitaj de la Organiza Komitato celas helpi internacian amikaron pli bone konatiĝi pri historio, kulturo de Thang Long citadelo dum la pasintaj jarcentoj kaj de la hodiaŭa Hanojo.

Dum la unuaj jaroj, la konkurso okazis nur en Esperanto sed ekde 4 jaroj, ĝi ampleksiĝis al 6 lingvoj (angla, franca,rusa, ĉina, Esperanto kaj vjetnama). Ĉiujare la konkurso allogis milojn da partoprenantoj el multaj naciecoj en la mondo.

* *2018- 2023:* Vicprezidanto

## Esperantaj Kongresoj 
* *1999:* - helpanto de la 2-a Azia Kongreso en Hanojo.
* gasto de la 87-a Japana Kongreso en Motizuki, Gubernio Nagano (nun nomata Saku).
* *2000:* Ĉefdelegito de Hanojaj junaj esperantistoj en la 56-a IJK en Hongkongo.
* *2007:* LKK-ano de la 63-a Internacia Junulara Kongreso, ŝi estis kasisto, respondeculo pri financo, reta aliĝo, varbado-informado kaj kongresa libro.
* *2009:* Ĉefdelegito de vjetnama delegacio en la 65-a IJK en Liberec’, Ĉeĥio kaj la 94-a UK en Bjalistoko, Pollando.
* *2011*: partoprenis la 96-an UK-n en Kopenhago, Danio kun estraro de VEA, por ricevi UK-flagon.
* *2012*: vicprezidanto de LKK de 97-a Universala Kongreso de Esperanto en Hanojo.
* *2013:* la 101-a UK en Slovakio, Nitro;
* *2016:* la 8-a Azia Kongreso en Quanzhou, Ĉinio,
* *2017:* la 102-a UK-n en Seulo, Koreio.
* *2019:* vicprezidanto de LKK de la 9-a Azia-Oceania Kongreso de Esperanto en urbo Danang, Vjetnamio.

## Vjetnamaj Esperanto-libroj 
* *2011: Hieraŭ nokte mi revis pri paco:* unu el tradukintoj
* *2012: La Rakonto pri Kjeŭ:* unu el respondeculoj pri lingvaj k. teknikaj aferoj
* *2016: 60 jaroj sur verda vojo:* unu el redaktantaro de la libro, memorigi 60-jariĝon de VEA
* *2017: HANEA: 20 printempoj:* respondeculo pri Esperanto-enhavo de la libro (jubilea libro de 20-jara HANEA)
* *2019: Vjetnama Antoligio:* unu el redaktantaro de la libro

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Vikipediisto:Phuong Mai
* Phương Mai

Kategorio:Vjetnamaj esperantistoj
Lương Ngọc Bảo

**Lương Ngọc Bảo** (naskiĝinta la 5-an de aŭgusto 1938), vjetnama esperantistino, estas emerita instruisto pri matematiko. De 2008 ĝis nun, ŝi estas komitatano de Vjetnama Esperanto-Asocio (VEA) kaj estro de ties Informada Komisiono.

**Lương Ngọc Bảo** esperantistiĝis en 1999, aktivadis kiel LKK-ano de 63-a IJK en 2007 en Hanojo. En 2008, ŝi vjetnamigis la originalan esperantan version de “La Zagreba Metodo” — lernolibro de Roger Imbert, Ivica Špoljarec, Spomenka Štimec, Zlatko Tišljar —, samjare ŝi (kune kun s-ro Phan Hong Vuong) tradukis al la vjetnama la libron “Mirindaj aventuroj de metilernanto Hlapiĉ” — kroata infana rakonto de Ivana Brilic —  Mazuranic — el la esperanta versio de Maja Tišljar; regule ŝi aranĝas esperantajn kursojn kaj instruas Esperanton al komencantoj. Nun ŝi ankaŭ kune redaktas la retpaĝon de VEA: http://vea.vn/  (vn);  http://e.vea.vn/  (eo) kaj la paperan bultenon de VEA: Verda Mesaĝo en Vjetnamio.

Ŝi flue parolas Esperanton, la vjetnaman, kaj iomete francan.

## Eksteraj ligiloj 
*  Verda Mesaĝo el Vjetnamio 
* Persona konto ĉe Fejsbuko

Kategorio:Vjetnamaj esperantistoj
Koro (simbolo)

eta|Koro, la simbolo de amo
**Koro** estas en multaj kulturoj disvastigita simbolo, kiu povas marki amon, ĉion kunigitan kun ĝi.

Unu el interpretoj de la ♥ estas, ke ĝi prezentas stiligitajn figajn foliojn. Tiuj en la 2-a jarmilo antaŭ Kristo, pli poste komune kun folioj de hedero aperas kiel ornamaĵo sur vazoj kaj minoaj freskoj. En la 8-a jarcento antaŭ Kristo korintaj pentristoj ornamas la vazojn de figuraj bildigoj komune kun hederaj folioj kaj vinberoj en aspekto de koro. La hedero en greka, romia kaj frue kristanisma kulturoj simboligis eternan amon.

En kavalira literaturo de la 12-a jarcento kaj la 13-a jarcento aperas folioj de hedero en amscenoj, ofte pentrigitaj ĝis ruĝa koloro; la ruĝa koloro mem estas samtempe simbolo de amo. La hodiaŭ konata simbolo de ruĝa koro disvastiĝis tra Eŭropo, tiun disvastiĝon helpis ankaŭ estimo al La Koro de Jesuo, kiu mem estas simbolo de dia amo al homo, en katolika eklezio. La simbolo de koro venis en heraldikon kaj fine de la 15-a jarcento la simbolo de koro aperis ankaŭ sur ludkartoj.

La simbolo de ♥ ekkaptiĝis kiel metaforo de homa koro nur inter la 13-a jarcento kaj la 16-a jarcento. Antaŭe oni uzis al la samo pinsemajn strobilojn aŭ piramidojn.

Kiel miensimbolo estas uzata &lt;3. En Unikodo ekzistas kelke da simboloj de koro:

Kiel simbolo de plej arda aŭ seksa amo oni uzas koron trapasatan de sago, kio simbolas respektive la virinan kaj viran seksajn organojn.

Kategorio:Simboloj
Koro (apartigilo)

**Koro** povas esti:

* koro – muskola organo certiganta sangocirkuladon
* Koro (romano) – porinfana romano de itala verkisto Edmondo de Amicis
* Koro (simbolo) – simbolo de amo 
* koro (figura signifo) – la plej interna parto de io
* koro (koloro) – koloro en ludkartoj
* koro (sonorilo) – parto de sonorilo
* Koro - Alia nomo de la biblia mezurunuo ĥomero
* 504 Koro estas asteroido
* Penispaniko (koro, koroo)
Ernő Kovács

**KOVÁCS Ernő** estas rumanuja hungara skulptisto. Li estis naskiĝinta en Târgu Mureş la 13-a de marto 1940.
## Kariero
Kovács studis en arta mezlernejo de sia naskiĝurbo kaj poste li akiris diplomon pri skulptado en Arta Altlernejo de Bukareŝto.
## Publikplacaj skulptaĵoj
**Tatárdomb legendája* (Legendo de Tatarmonteto), (ŝtono, Lăzarea, skulptaĵĝardeno).
## Fonto
*Artportal.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Ernő Bródy

**BRÓDY Ernő** [pr. bro:di] estis hungara ĵurnalisto kaj redaktoro naskita en 1882 en Nagyvárad kaj mortinta mortinta la  

## Kariero
Bródy iĝis tre juna parlamenta raportisto de *Pester Lloyd,* poste helpredaktisto. Dum la Hungara Sovetrespubliko li fariĝis ĉefredaktoro, poste li rifuĝis en Aŭstrion kaj transprenis la redaktoradon de la Viena hungarlingva gazeto *Bécsi Magyar Újság.* En oktobro 1921 li elpaŝis el la redakcio kaj iĝis la redaktoro de la *Ausländer-Korrespondenz,* germanlingva gazeto de Dua Internacio, antaŭaĵo de *Inprekorr*. Poste li estis dum jaroj helpredaktoro de *Die Stunde.* En 1936 li revenis al Hungario kaj reenpaŝis la redakcion de la *Pester Lloyd.*

## Fonto
* *Magyar Életrajzi Lexikon*

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Vjetnama Esperanto-Asocio

**Vjetnama Esperanto-Asocio** (**VEA**) estas Esperanto-asocio en Vjetnamio, kaj landa asocio de Universala Esperanto-Asocio.

Nuntempe (en 2021), la estraro estas :
* prezidanto : Nguyen Van Loi ;
* vicprezidantino : Nguyễn Thị Phương Mai ;.

La oficiala organo de la asocio estas *Verda Mesaĝo el Vjetnamio*, de kiu aperas po kvar eldonoj jare.

La membroj de la asocio estas 200 kaj sidejo estas en 105A Quan Thanh, Hanojo. La landa sekcio de TEJO en Vjetnamio nomatas Vjetnama Esperantista Junulara Organizo.

**Vjetnama Esperanto-Asocio** (**VEA**) konsistas el Hanoja Esperanto-Asocio (HANEA), Esperanto-Asocio de Ho-Chi-Minh-Urbo (EAH), Vjetnama Esperantista Junulara Organizo (VEJO) kaj *sekcio Nguyên Văn Kỉnh* (nomata laŭ la historia esperantisto Nguyễn Văn Kỉnh, 1915-1980).

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de VEA 
* Retpaĝo de UEA pri Vjetnamio


Kategorio:Vjetnamaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Aziaj Esperanto-asocioj
Károly Brocky

**BROCKY Károly**  (Temeŝvaro, 22-an de majo 1807 ‒ Londono, 8-an de julio 1855)  estis hungara pentristo.
## Kariero
Brocky komence lernis de Gábor Melegh, poste en Akademio de Belartoj de Vieno, post 1835 li studis en Italujo, ekde 1837 en Parizo. En 1838 li loksidiĝis en Londono. Krome portretoj (reĝino Viktoria; princo Albert ktp..) li pentris mitologitemajn kompoziciojn sub influo de renaskiĝaj majstroj. Sian altarpentraĵon titolotan *Kristo kaj la samaria virino* li heredigis al la evangelia preĝejo de Eperjes (en 1913 ĝi iĝis viktimo de incendio).

## Verkoj
**Malriĉeco*; *Flavroba virino*; *Malblankroba virino*; *Amoro kaj Psiĥo*; *Ripozanta Psiĥo* (Hungara Nacia Galerio).

## Eksteraj ligiloj
*

## Fontoj
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Bogád

**Bogád,** kroate **Bogadin** estas vilaĝo en Hungario, en regiono *Suda* Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Pécs.

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1080
* Poŝtkodo: 7742
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°05′04″N 18°19'20″E

## Situo 
Bogád situas sur tre mildaj deklivoj ĉe piedoj de montaro Mecsek, laŭ traira flankovojo. Pécs troviĝas je 7 km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum romianoj. Antaŭ la hungaroj avaroj vivis tie. La unua mencio devenis el 1058 laŭ tiama formo *"Bogad"*, tiam apartenanta al episkopo de Pécs. En 1331 valonoj pligrandigis la loĝantaron. En 1543 la turkoj okupis la komunumon, tamen ĝi ne senhomiĝis. En la 1680-aj jaroj la turkoj faris senhoma la vilaĝon, poste sudslavoj refondis ĝin. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al (Eta) Dipatrino de 1782
* kapelo omaĝe al Sankta Vendelo de 1866, en 1999 plene renovigita

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Nguyễn Văn Hà

**Nguyễn Văn Hà** (s-ro) estas Komitatano de VEA (Vjetnama Esperanto-Asocio). Li naskiĝis la 1-an de februaro 1955, li esperantistiĝis kaj membriĝis de VEA en la jaro 1999. Li fariĝis membro de UEA en la jaro 2000. Komitatano de HanEA (Hanoja Esperanto-Asocio). Respondeculo de VEA pri esperanto-kunvenoj, enlandaj kaj eksterlandaj esperanto-renkontiĝoj en Hanojo.

Hobioj: sporto, fremdlingvoj, ĉina ŝakludo.

Bone parolas esperanton, sufiĉe bone parolas polan lingvon.

Esperanta nomo 

## Eksteraj ligiloj 
*  Verda Mesaĝo el Vjetnamio 

Kategorio:Vjetnamaj esperantistoj
Ede Bresztovszky

**BRESZTOVSZKY Ede** [pr. brestovski] estis hungara verkisto, ĵurnalisto naskiĝinta en Nadjvarado la 23-an de februaro 1889 kaj mortinta en Budapeŝto la 3-an de junio 1963. Lia frato estis Béla Bresztovszky.

## Kariero 
Bresztovszky studis filologion kaj juron en Budapeŝto. Ekde 1908 ĝis 1920 li estis oficisto de la Kasejo pri Laborista sekurado. Li laboris jam kiel studento por la gazeto *Népszava*, kies li iĝis ekde 1910 ordinara kunlaboranto kaj ekde 1932 vicredaktoro. Inter 1918-22 li redaktis ankaŭ la libroserion Világosság Könyvtár. En 1940 li disiĝis de la gazeto Népszava, same de la socialdemokrata partio.

## Libro 
**A világháború naplója*, Bp., 1914.
**A halál birodalma* noveloj, Bp., 1919.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Dek plagoj de Egiptujo

La **dek plagoj de Egiptujo** (aŭ simple **egiptaj plagoj**) helpis - laŭ Eliro, dua libro de Moseo en la Malnova Testamento de la Biblio - Moseon por ke la judoj sukcese eskapu la egiptan sklavecon. La dek plagoj:

# la riveroj iĝis sangoj (ruĝaj), mortis la fiŝoj
# ranoj inundis Egiptujon
# pikmuŝoj
# fiinsektoj
# besta pesto nur je la egiptaj brutoj
# abscesoj kovras la homan, bestan haŭton
# hajlo detruas plimulton de la fruktoj
# akridoj
# tritaga mallumeco
# mortis ĉiu unuenaskito da egiptanoj, brutoj

## Ebla scienca klarigo
Laŭ kelkaj sciencistoj, la plagoj okazis en la Nil-delto, kie oni trovis pruvaĵojn en restaĵoj de la praa urbo Avaris (Hut-waret), kiu urbo estis ĉefurbo de Egiptujo dum regado de Ramseso la 2-a, en 1279-1213 a.K. Laŭ la arkeologiaj trovitaĵoj, la urbo estis forlasita antaŭ ĉ. 3000 jaroj. Tiutempe la loka klimato ŝanĝiĝis de humida al seka, laŭ esploro de la kavernaj stalagmitoj (gutoŝtono). 

Laŭ Augusto Magini -klimatologo de la Hajdelberga universitato -, ekde regadfino de Ramseso, draste sekiĝis la klimato kaj tio havis seriozajn sekvojn.

Pro la sekiĝo, Nilo iĝis malrapida, ŝlima rivero, kies akvon kolorigis al ruĝa la venena akva algo (*Oscillatoria rubescens*). Laŭ fakuloj, la algoj kaŭzis la 2-4-aj plagojn, ĉar la venena akva organismo devigis la ranojn forlasi siajn vivlokojn. Plimulto da ili formortis, tiel ĉesis unu grava natura konsumanto de la insektoj. La plimultiĝantaj insektoj rapide disvastigis diversajn malsanojn kaj malsaniĝis bestoj, homoj. 

Oni klarigas la 7-9-ajn plagojn al erupcio de la vulkano Santorini. La lastan plagon la scienco ne povas klarigi, kelkaj supozas ke la novnaskitoj unuafoje prenis el fungoinfektita greno. La lasta plago estas komprenebla nur simbole, ke la judoj mem plenumis deziron de Dio, kaj murdis ununaskitojn por premi la egiptan faraonon lasi ilin libere foriri. 

Multaj asertas, ke la bibliaj plagoj ne estas klarigeblaj per scienco, tio estas akceptebla nur simbole.

Kategorio:Malnova Testamento
Kategorio:Bibliaj esprimoj
Kategorio:Eliro
Remigen

**Remigen** estas komunumo en la distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1027 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La vilaĝo Remigen situas en la transirzono de la Tavola Ĵuraso al la Falda Ĵuraso.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,87&nbsp;km², de kiuj 4,44&nbsp;km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,56 de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 699 m s.m. sur la monto *Geissberg*, dum la plej malalta punkto situas sur 369 m s.m. sur la Ebenaĵo de Rüfenach.

## Najbara komunumo 
La komunumo Remigen limas en nordo al Mettauertal, en nordoriento al Villigen, en sudoriento al Rüfenach, en sudo al Riniken kaj Oberbözberg, en okcidento al Mönthal, kaj en nordokcidento al Gansingen.

## Trafiko 
La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinioj de Brugg al Laufenburg kaj de Brug al Mönthal.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Stilli al Laufenburg. La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A3 troviĝas sudokcidente en distanco de 13 kilometroj en Effingen nur direkte al Zuriko, kaj okcidente en distanco de 15 kilometroj en Frick.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Remigen datiĝas el la jaro 1064 kiel *Ramingen*.

Dum mezepoko Remigen estis parto de la *Bieno Rejno*, kiu apartenis al la Monaĥejo Murbach en Alzaco. En la 13-a jarcento la bieno apartenis al la Habsburgoj, kiuj atribuis la vilaĝon Remigen al la tribunala distrikto Bözberg. En la jaro 1291 Rudolfo la 1-a de Habsburgo aĉetis la Bienon Rejno, kaj tiel akiris pri Remigen, Mönthal kaj Villigen krom la alta ankaŭ la malaltan jurisdikcion. En la jaro 1345 la reĝino Agnes de Hungario donacis la bienon al la Monaĥejo Wittichen en la valo de Kinzig en Nigra Arbaro. Inter la jaro 1348 kaj 1377 la posedantoj de la bieno plurfoje ŝanĝiĝis, ĝis fine la bieno estis integrita al la Senjorejo Schenkenberg.

Kiam en la jaro 1460 la urbo Berno konkeris la Senjorejon Schenkenberg, la privilegioj de la Monaĥejo Wittichen estis konservitaj. En la jaro 1525 Berno enkondukis la reformacion en la regiono, kion la monaĥinoj de Wittichen tamen ne volis akcepti kaj tial vendis en la jaro 1544 la Bienon Rejno al la Senjoroj de Hallwyl. En la jaro 1566 la bieno estis disigita de la tribunala distrikto Bözberg, kaj Stilli fariĝis propra tribunaldistrikto. En la jaroj 1588 respektive 1599 la urbo Brugg akiris du trionojn de la Bieno Rejno kaj Berno la restantan trionon.

Okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis en marto kaj aprilo 1798 Argovion de la berna servuteco. La Bieno Rejno nun fariĝis parto de la nove fondita Kantono Argovio. En la jaro 1803 okaze de la mediacio Kantono Argovio dissolvis la Bienon Rejno kaj transformis la unuopajn vilaĝojn al apartaj politikaj komunumoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Remigen
* Remigen en la Historia Leksikono de Svislando
Oberflachs

## Pri la komunumo 
**Oberflachs** estas komunumo en la distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 480 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo Oberflachs situas en la valo de Schenkenberg, kiu estas flankigita de montetoj de la Falda Ĵuraso. Duona kilometro okcidente de la vilaĝo situas sur roko la Kastelo Kasteln. La setleja zono de Oberflachs praktike kunkreskis kun la setlejzonoj de la najbara komunumo Schinznach-Dorf.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,38 km², de kiuj 1,27 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,30 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 770 m s.m. sur la kresto de la monto *Gisifluh*, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 395 m s.m. ĉe la orienta komunumlimo.

## Najbaraj komunumo 
La komunumo limas en nordo al Schinznach-Dorf, en oriento al Veltheim, en sudo al Auenstein, kaj en okcidento al Thalheim.

## Trafiko 
La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio de Brugg al Thalheim.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Schinznach-Dorf al la Staffelegg-Pasejo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 8 kilometrojn sudoriente en Möriken-Wildegg.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Oberflachs datiĝas el la jaro 1301 kiel *Obernflacht*.

En mezepoko vasaloj de la Grafoj de Kiburgo, la familio Schenken de Kasteln residencis en la Kastelo Kasteln. Sur la sama monteto en la jaro 1262 estis konstruita la Kastelo Ruchenstein. En la jaro 1264 la Habsburgoj heredis la regadon de la Kiburgoj. En la jaro 1311 la Senjoroj de Mülinen akiris la vilaĝon kaj la du kastelojn, kiuj kune formis la Senjorejon de Kasteln.

Kiam en la jaro 1460 la urbo Berno konkeris la valon de Schenkenberg, la Senjoroj de Mülinen povis konservi siajn privilegiojn pri la Senjorejo Kasteln. En la jaro 1528 la bernanoj enkondukis en la vilaĝo la reformacio. Berna nobelo, *Kolonelo Johann Ludwig de Erlach* akiris en la jaro 1631 la Senjorejon Kasteln, kiu fariĝis lia privata posedaĵo. En la jaro 1642 li kunigis la restaĵojn de la bruliĝinta Burgo Ruchenstein kun la Burgo Kasteln al senjora kastelo. En la jaro 1732 la urbo Berno aĉetis la Senjorejon Kasteln por 90000 dolaroj, kaj la kastelo fariĝis la sidejo de la plej malgranda kamparvoktejo de Berna Argovio. 

En aprilo 1798 eksplodis la Helveta Revolucio kaj kun helpo de francaj trupoj Argovio estis liberigita de la ĵurkomunuma servuteco. Oberflachs fariĝis nun komunumo de la nove fondita Kantono Argovio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oberflachs 
* Oberflachs en la Historia Leksikono de Svislando
Neĝad Ibriŝimoviĉ

**Neĝad IBRIŜIMOVIĈ** (bosne *Nedžad Ibrišimović;* naskita la  en Sarajevo; mortinta la  en Ilijaš, Kantono de Sarajevo) estis verkisto de Bosnio kaj Hercegovino. Li verkis novelojn, romanojn kaj dramojn.

Li finis bazan lernejon kaj mezlernejon pri aplikita arto (sekcio skulpturo) en Sarajevo. En la Universitato de Sarajevo li studis filozofion.

## En Esperanto aperis 
* *Eterna vivulo.* Tradukis Josip Velebit. En: *Antologio de la moderna bosnia-hercegovina novelo,* Sarajevo 1989, paĝoj 149–155.

Kategorio:Bosnaj verkistoj
Asir-montaro

La **Asir-montaro** (*asir*, signifas "malfacila") estas montaro en sudokcidenta Sauda Arabujo, kiu situas paralele al la Ruĝa Maro. Ĝi primare ampleksas areojn en la regiono Asiro de Sauda Arabio, kvankam ĝi ankaŭ transiras la jemenan landlimon. La historia emirlando Asir konsistas el montoj, ebenaĵoj, kaj valoj de la Arabaj altaĵoj. La sankta urbo Mekao troviĝas en tiu montaro.

## Geologio 
La montaro ĉefe baziĝas sur sedimenta rokaro de ĵurasia, kretacea, kaj terciara origino.. Oni supozas ke Asir estis la lasta natura habitato de la Araba leopardo (*Pantera pardus* spp. *nimr*).

Biogeografie la regiono estas priskribita kiel la sudokcident-arabaj montaraj duonarbaroj.

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Jemeno
Kategorio:Geografio de Sauda Arabio
Resupreniro (aviado)

eta|300ra
**Resupreniro** estas aviadila manovro, per kiu la stiristo rezignas kompletigi jam komencitan alteriĝon.

Resupreniro povas okazi en la aero, sen tuŝo de la grundo, sed ankaŭ post surgrundiĝo. Surgrunda resupreniro eblas nur mallonge post la ektuŝo, kiam la aviadilo estas ankoraŭ tre rapida. Pluraj kaŭzoj povas decidigi stiriston resupreniri:
* En la aero:
** La aviadilo flugas tro alte aŭ tro rapide por atingi la komencan parton de la kurejo, tiel ke ne restus sufiĉa longo por haltigi ĝin.
** La aviadilo deflankiĝis de la alira vojo kaj ne povas atingi la kurejon.
** Subitaj ŝanĝoj de la veteraj kondiĉoj (ekzemple ventopuŝoj) igas sekuran alteriĝon dubinda.
** La vidodistanco estas danĝere malplia ol laŭ antaŭa supozo.
** Sur la kurejo aperas ne antaŭvidebla obstaklo. En tia okazo la flughavena regejo (regturo) povas ordoni al la stiristo resupreniri.
* Sur la grundo:
** La aviadilo atingis la kurejon en loko, kiu ne lasas sufiĉe da longo por haltigi ĝin.
** Difekto de la rada sistemo aŭ de la motora inversigo igas sekuran bremsadon necerta.
** Sur la kurejo aperas obstaklo, kiu antaŭe ne estis videbla.

Escepta okazo rilatas aviadilajn ŝipojn. Se tie aviadilo ne sukcesas kroĉiĝi al unu el la kapto-ŝnuroj, ĝi devas resupreniri por eviti falon en la akvon. Por tio la stiristoj eksplicite prepariĝas, plene akcelante en la momento de la ektuŝo (se la ŝnuro estis kaptita, ne gravas la akcelo). Ĉe tiu manovro utilas, ke la ferdeko de aviadila ŝipo troviĝas alte super la akvosurfaco, tiel ke iom da falo ne enakvigas la aviadilon.

Ordinare resupreniro estas sendanĝera manovro kaj ne konsiderata kiel nenormala incidento, kvankam la subita plenpovigo de la motoroj povas timigi la pasaĝerojn. Flughavenoj ĉiam tenas la spacon super alfluganta aviadilo libera; do kiam resupreniro malsukcesas, la kaŭzo kutime estas kolizio al la grundo (*kraŝo*). En tia okazo la aviadilo akcidentus ankaŭ ĉe provo alteriĝi.

## Referencoj 
Kategorio:Aviada terminologio
Alojz Kremer

**Alojz D. Kremer**, (naskiĝis la 29-an de majo 1873 en Stanča distrikto Trebišov – mortis la  en Prešov entombigita en Košice – organizanto, instruisto, tradukisto; estis kune kun Jozefo Friedrich fondinto kaj la unua
prezidanto de E-klubo en Košice, kiu inter du mondmilitoj havis pli ol 300 membrojn;
infanaĝon travivis en Timiŝoara, kie finis la elementan kaj mezajn lernejojn; poste li ellernis la metion de kompostisto kaj laboris en Sibiu; en 1904 li laboris en Hamburgo
kiel kompostisto-korektisto por fremdaj lingvoj; en 1912 li fariĝis esperantisto; en 1914 li enarmiĝis al Košice kaj soldatservis pli ol 4 jaroj; post la Unua mondmilito li
restis kun sia familio en Košice, kie efike laboris por E-movado; gvidis multajn E-
-kursojn, tradukis multajn kantojn; en 1947 estis dum la Unua tutslovaka E-kongreso
elektita kiel vicprezidanto de SES.

## Fonto 
Ján Vajs: 100 gravaj personoj (de slovaka E-movado), II-a eldono, por LEK eldonis Espero 2009.

Kategorio:Slovakaj esperantistoj
Alonso José Puerta

**Alonso José PUERTA** (naskiĝis la  en Avileso) estas hispana politikisto de Unuiĝinta Maldekstro, Membro de la Eŭropa Parlamento de 1987 ĝis 2004. Li estis prezidanto de la Konfederacia Frakcio de la Unuiĝintaj Eŭropaj Maldekstruloj dum la jaroj 1994-1999.

## Eksteraj ligiloj 
* Alonso José Puerta je la retpaĝo de Eŭropa Parlamento (oficialaj lingvoj de EU)

Kategorio:Hispanaj politikistoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento
Montblanc (plumoj)

eta
**Montblanc Internacia GmbH** estas germana entrepreno de fabriko de plumoj, kaj brakhorloĝoj. Ĝi estis prestiĝa dum la 20a jarcento en Eŭropo. Lastatempe disvolvigo de komputiloj kaj novaj teknologioj eksmodigis la prestiĝon de altvaloraj skribiloj.

Kategorio:Skribiloj
Kategorio:Germanaj varomarkoj
Kategorio:Germanaj firmaoj
Piĉo

eta|upright|Piĉo - grafika simbolo de vulvo
[eta|Simbolo gravurita en urbo [Most en la 20-aj jaroj de la 20-a jarcento]]
**Piĉo** estas vulgara vorta markigo por virina ekstera seksorgano - vulvo, aŭ metafore por virino mem. Kiel vulgara insulto ĝi estas uzebla ankaŭ por viro (nome kaj dum alparolo, kaj dum referencado).

Ofta grafika bildigo estas por ĝi simbolo de rombo kun vertikala linio. La sama aŭ simila simbolo estas uzata ankaŭ por kelke da pluaj signifoj.

Kategorio:Seksa slango
Kategorio:Simboloj
Kategorio:Vulgaraj vortoj
Sudokcident-arabaj montaraj duonarbaroj

La **sudokcident-arabaj  montaraj duonarbaroj** estas ekoregiono el la sudaraba ekoprovinco de la afrotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome ĝi apartenas al dezertoj kaj kserofitaroj. La ekoregiono ankaŭ troviĝas unuflanke en la tutmondaj 200-regiono "arab-altaĵaj duonarbaroj kaj kserofitaroj", kaj aliflanke en la biodiverseco-riĉaĵejo orienta afromontano difinita fare de la organizaĵo Naturprotekto Internacie.

## Priskribo
La ekoregiono okupas areon de 87 023 kvadratajn kilometrojn, troviĝante super altitudo de 2 000 metroj en  Asir-Montaro de sudokcidenta Sauda Arabujo kaj la okcidentaj altaĵoj de Jemeno.

## Flaŭro
La flaŭro ŝanĝiĝas laŭ altitudo. Ĉiamverda duonarbaro kaj arbustaro troviĝas inter altitudoj de 2 000 kaj 2 500 metroj, kun *Olea chrysophylla* kaj  *Tarchonanthus camphoratus* kiel superregantaj arboj. Super altitudo de 2 500 metroj, nubarbaroj estas troveblaj je pli humidaj nord-flankaj deklivoj; plejofte ili konsistas el grandaj arbedoj kaj arbetoj de altkreska junipero kaj *Euryops arabicus*, kovritaj kun la likeno *Usnea articulata*. Je la pli sekaj sud-flankaj deklivoj arbustetaj arbaroj de *Rubus petitianus*, *Rosa abyssinica*, *Alchemilla  crytantha*, *Senecio* spp., *Helichrysum abyssinicum*, *Aloe sabae*, kaj *Euphorbia* ssp. estas komunaj.

## Faŭno
La araba leopardo (*Panthera pardus* ssp. *nimr*) kaj araba lupo (*Canis lupus* ssp. *Arabs*) estas krize endanĝerigitaj. Aliaj mamuloj inkluzivas *Papio hamadryas*, karakalon *Caracal caracal* ssp. *schmitzi*, *Procavia capensis* ssp. *jayakari*, kaj hienon  (*Hyaena hyaena*).

## Minacoj kaj konservado
En Jemeno, tradicio de altmontara agrikulturo dum dumil jaroj naskigis sensacian terasigitan pejzaĝon je la krutaj montaraj deklivoj. Tamen, tiu forigis plimulton de la arbara kaj maldensarbara kovraĵo kaj nur dessimitaj makuloj de duonarbaro nuntempe postrestas.

## Vidu ankaŭ
*Afromontano
*Araba dikbekulo
*Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
*Konservada stato de ekoregiono

## Eksteraj ligiloj
* Ekoregiono AT1321 : Sudokcident-arabaj montaraj duonarbaroj (WWF)
* Sudokcident-arabaj montaraj duonarbaroj (*WWF-Wildworld*)
* Sudokcident-arabaj montaraj duonarbaroj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo 
* Sudokcident-arabaj montaraj duonarbaroj (*The Encyclopedia of Earth*)
* Sudokcident-arabaj montaraj duonarbaroj (*Globalspecies*) 
* Situo de la ekoregiono : tajpu *Southwestern Arabian montane woodlands* 
* Tutmondaj 200; numero 127 : Arab-altaĵaj duonarbaroj kaj kserofitaroj (WWF) 
* Orienta afromontano (Naturprotekto Internacie) 

Kategorio:Afrotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Dezertaj ekoregionoj
Kategorio:Global 200
Kategorio:Biodiverseco-riĉaĵejoj
Kategorio:Geografio de Jemeno
Kategorio:Geografio de Sauda Arabio
John J. Kavelaars

Li estas konata sub la kromnomo **JJ Kavelaars**.

Li studis en la Glencoe District High School de Glencoe kaj en la Universitato de Guelph, fariĝis Doktoro de filozofio en la Universitato Queen's de Kingston en 1998 kaj estis scienca esploristo en la Universitato McMaster de Hamilton (Ontario) inter 1998 kaj 2002.

Li nun estas direktoro de la Federa Observatorio pri Astrofiziko en Saanich (Brita Kolumbio)

Li aniĝis al teamo da astronomoj, kiuj malkovris dekduon da naturaj satelitoj de la kvar gasgigantoj (Saturno, Urano, Neptuno) kaj centon da asteroidoj. Li proponis doni al iuj satelitoj de Saturno nomojn ĉerpitajn el la inuita mitologio.

La asteroido 154660 Kavelaars ricevis lian nomon

Anekdote, li estas frato de la aktorino Ingrid Kavelaars kaj de la olimpia skermistino Monique Kavelaars.

## Malkovraĵoj 
### Naturaj satelitoj 
### Aliaj objektoj 
* (528219) 2008 KV42
* (612911) 2004 XR190

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de John J. Kavelaars

## Eksteraj ligiloj 
*  la paĝo de JJ Kavelaars 

Kategorio:Malkovrintoj de lunoj
Zábřeh (kastelo)

eta|Kastelo Zábřeh – fasado
eta|Kastelo Zábřeh – kortego
**Kastelo Zábřeh** troviĝas en ostrava urboparto Ostrava-Sudo proksime de haltejo de UAT *Karpatská*. Temas pri la plej malnova konstruaĵo de eksa municipo Zábřeh nad Odrou. Ekde la 25-a de februaro 2005 ĝi estas kultura memorigaĵo.

## Historio 
La kastelo situas sur loko de eksa burgaro, kiu ĉi tie situis ankoraŭ en la jaro 1593 kaj skribe ĝi estas menciata jam en la jaro 1529. En interŝanĝo de la 16-a kaj la 17-a jarcentoj ĉi tie Ctibor Syrakovský z Pěrkova lasis konstrui kastelon. Ekde la jaro 1652 posedanto fariĝis olomouca ĉefepiskopujo, kiu lokigis ĉi tien sidejon de mastruma administrado de ĉi tiea kapitula kortego. Samtempe ĉi tie loĝis okupitoj kun siaj familioj (informo el la jaro 1921 indikas, ke ĉi tie estis dek loĝejoj kun kvindek membroj). Baldaŭ post akiro de la kastelo la ĉefepiskopujo faris ties alikonstruon al baroka aspekto. Je cent jaroj pli poste estis en la nove alkonstruita maldekstra alo establita kaplanujo, en alia parto poste bierfarejo. En la jaro 1892 kaj 1895 okazis malpli grandaj reguligoj de la tuta kastelo. En 1975 la ŝtato faris sufiĉe nesenteman intervenon, kiam enkadre de "modernigo" la konstruaĵo ricevis duklinan tegmenton.

## Nuntempo 
Nuntempe posedanto de la kastelo estas privata firmao, kiu faris ties ĉefan riparon kaj alikonstruis ĝin al luksa hotelo por pretendemaj klientoj kaj bierfarejo. La rekonstruo okazis sub inspekto de memoriga instituto. La entreprenista intenco celas proksimecon de ČEZ Aréna, el kies vizitantoj devus rekruti klientojn al la hotelo.

En vertikalajn konstrukciojn oni intervenis minimume, portkonstrukcioj restis netuŝitaj. La devenaj estas ankaŭ volboj kaj ŝtuparejoj, originan aspekton konservis ankaŭ fenestroj. En la unua etaĝo estas trabaj plafonoj kun subrigardo el lignotabuloj. Malnova ekstera galerio estis forigita kaj anstataŭigita per nova ligna.

Sume la rekonstruo estas taksata pozitive.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj paĝoj de la kastelo
* Zábřeh nad Odrou, kastelo

Kategorio:Kasteloj en Ostrava
Kategorio:Hoteloj en Ostrava
Kategorio:Ĉeĥaj bierfarejoj
Kategorio:Restoracioj kaj kafejoj en Ostrava
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en distrikto Ostrava-urbo
Kategorio:Zábřeh (Ostrava)
Weidling

eta|maldekstra|Katolika paroĥa preĝejo de Weidling en direkto Klostronovburgo
**Weidling** [Vajdling] estas katastrala komunumo (loko) de la urba komunumo Klostronovburgo, germane *Klosterneuburg*, Urbo de la Interpopola Kompreniĝo, en la federacia lando Malsupra Aŭstrio, kun ĉirkaŭ 4,500 loĝantoj. Poŝtkodo: 3400. Vilaĝestro: Martin Trat-Wieser(ÖVP), retadreso: heuriger@trat-wiesner.at 

## Geografio 
La katastrala areo de 16,5 km² situas ĉe la Weidling-rivereto kaj estas ĉirkaŭataj de montetoj kaj montoj kiel Buchberg [Buĥberg], Haschberg [Haŝberg], Leopoldomonto, Kahlenberg (Vieno), Exelberg [Ekselberg] aŭ Hermannskogel.

## Historio 
La stratoloko Weidling kreiĝis ĉe la kuniĝo de Weidling-rivereto kun Rotgraben-rivereto. La unua mencio de la nomo "Widenice" [Videnice] de la slava nomo por "Waldbach" [Valdbaĥ], signifas arbarorivereto, devenas el la jaro 1108. Weidling estis en la 19-a jarcento konata kurac- kaj ripozloko kiel ŝatata somera feriejo. Sekve tio ekzistas multaj vilaoj el la 2-a duono de la 19-a kaj 20-a jarcentoj. Ekzistis eĉ ekde la jaro 1908 ĝis 1919 inter la stacidomo Weidling (en Klostronovburgo) kaj Weidling 3,7&nbsp;km longa konekto kun trolebuso. Tiu ĉi linio estis unu el unuaj trolebusentreprenoj en Aŭstrio.

## Vidindaĵoj 
* De 1403 ĝis 1407 estis konstruita gotika kapelokonstruaĵo, al kiu en 1831 aldoniĝis pli grandigita longdomo, kirkoturo kaj sakristio, kiuj formis la nunan paroĥan katolikan preĝejon "Sanktaj Petro kaj Paŭlo". Admirinda estas la modernaj vitrofenestroj kun la figuraĵoj de Sanktaj Petro kaj Paŭlo.
* Multaj vilaoj, kiel la vilao Olbricht [Olbriĥt] kun mitologia reliefogrupo konstruita en 1899.

## Bildaro 

Dosiero:Kirko_Weidling.JPG|Katolika preĝejo "Sanktaj Petro kaj Paŭlo" en Weidling.
Dosiero:Restoracio Trat.JPG|Restoracio Trat estas ege ŝatata de eminentuloj.
Dosiero:Vilao Olbricht.JPG|Vilao Olbricht kun mitologia reliefogrupo konstruita en 1899.
Dosiero:Kasteleto Neumann.JPG|Kasteleto de la eldonisto de "Klosterneuburger Zeitung" Neumann.
Dosiero:Modelo de vinpremilo.JPG|Modelo de vinpremilo en la vinloko Weidling.
Dosiero:Weidling 2.JPG|Elrigardo de la Klostronovburga Altaĵo-ŝoseo al Weidling.
Dosiero:Iama kinejo en Weidling.JPG|Iama gastejo kaj kinejo, poste iama superbazaro. 

* Retejo de Klostronovburgo, germane

Kategorio:Komunumoj de Malsupra Aŭstrio
Kategorio:Klosterneuburg
Piblokto

**Piblokto** (Inuite, *Pibloktoq*) aŭ **Arkta histerio** estas stato nur aperanta en eskimaj socioj loĝantaj en la Arkta Cirklo. Aperanta prefere dum vintro, ĝi estas konsiderata kiel kultura simptomaro.

## Simptomoj
La simptomoj povas inkludi histerion (ekkriadon, nekontrolatan sovaĝan konduton), deprimon, fekmanĝadon, nesensadon de ekstrema malvarmo (kiel nude kuri sur la neĝo), eĥbabiladon (sensencan ripetadon de ekaŭskultitaj vortoj) kaj pli.

## Teorioj pri la kialo
La kultuta simptomaro eble estas ligita al la veneneco de la vitamino A. La indiĝena eskima nutromaniero estas riĉa je vitamino A kaj verŝajne estas la kaŭzo aŭ kaŭza faktoro. La manĝado de arkta fiŝa hepato kaj aliaj organoj, kie la vitamino troviĝas en venenaj kvantoj, povas esti morta.

## Referencoj
Parker, S: Eskimo psychopathology in the context of Eskimo personality and culture. En: American Anthropologist, 1962, 64: pp.&nbsp;76–96.

## Eksteraj ligiloj
*National Library of Medicine

Kategorio:Psikaj malsanoj
Kategorio:Kulture kaŭzitaj sindromoj
Kategorio:Inuita kulturo
Ľubomír Fajth

**Ľubomír Fajth** naskiĝis la 27-an de oktobro 1952 en Považská Bystrica.
Li esperantistiĝis en oktobro 1997. Frekventis kurson por komencantoj gvidata de L. Mikulovská. De tiam ankaŭ ano de ESONO. Poste li partoprenis en diversaj interretaj kursoj. Dum SAT kongreso 2004 en Bratislava laboris kiel kunorganizanto. Tiam ankaŭ li subiĝis al Internacia Elementa Ekzameno de ILEI (2004).

Li partoprenis prelegojn pri Kosmologio de Martinus en Klint, (Danio). Studado de Kosmologio de Martinus en Esperanto en jaroj: 2001, 2002, 2003, 2007.

Partopreno en UK – 2002 Zagrebo, UK- 2009 Bjalistoko. Partopreno je la 7-a kongreso de Eŭropa Esperanto-Unio en Maribor, (Slovenio). Helpe de Pasporta Servo vizitis Kroation, Hungarion, Irlandon, Svislandon, Germanion, Danion, Usonon. En la jaro 2004 proponis propran konstruaĵon en Plevnik-Drienové por kreo de E-arkivo. Arkivo estis finkreita helpe de ESONO en la jaro 2006.

Li preparis  vortaron por komputilo – ĉefa parto de E. V. Tvarožek, Š. R. Seemann, J. Hron. Preparo de bibliografio de ES. Kontribuis al Esperantisto Slovaka. Tradukanto kaj vortaristo de Lernu!. Kontribuoj al Vikipedio. Preparo de E-kurso en Zajeĵová. 

Kategorio:Slovakaj esperantistoj
Romonya

**Romonya** [romonja], kroate **Rumenja** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs.
300ra|eta|Kapelo de Romonya

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 430
* Poŝtkodo: 7642
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°05′06″N 18°20'25″E

## Situo 
Romonya situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la romianoj. Antaŭ la hungaroj avaroj vivis tie. La unua mencio devenis el 1542. En 1543 la turkoj okupis la komunumon, tamen ĝi ne senhomiĝis. En la 18-a jarcento germanoj alvenis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.

En Romonya migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika kapelo omaĝe al Reĝino de Rozario de 1871

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Ĝambijo

eta|Ĝambijo el Jemeno
**Ĝambijo** (arabe جمبية aŭ جنبية) estas kurba ponardo, kiu estas portata kiel akcesoraĵo, ornamaĵo sur zono en arabaj landoj, precipe en Jemeno. La kosteco de la ellaboriteco efektivigas ĝin kiel riĉec-simbolon. Plej valoraj ĝambijoj havas prenilon el rinocera nazkorno. Ĝambijo restis efika bataltranĉilo, sed oni uzas ĝin en ceremonioj (viriĝo, geedziĝo, tribaj festoj ktp.). Alia tranĉilo el tiu regiono estas la ŝafro.

Kategorio:Tranĉiloj
Kategorio:Araba kulturo
Unterbözberg

**Unterbözberg** estas iama komunumo en la distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 725 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008. Ekde la 1-a de januaro 2013 ĝi estas parto de la nova komunumo Bözberg.

## Geografio 
La komunumo Unterbözberg situas sur la kulmino de Bözberg-Pasejo. La komunumo ne posedas apartan centron sed konsistas el tuta aro da malgrandaj vilaĝoj, nome Neustalden sur alteco de 569 m s.m. rekte ĉe la pasejkulmino, Vierlinden sur alteco de 514 m s.m. ankaŭ ĉe la pasejvojo, kaj krome Altstalden sur alteco de 583 m s.m., Birch sur alteco de 557 m s.m., Ursprung sur alteco de 507 m s.m. kaj Hafen sur alteco de 485 m s.m.
La komunuma administrejo kaj la lernejo situas en Ursprung, kiu troviĝas pli malpli en la centro de la komunuma teritorio.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,11&nbsp;km², de kiuj 2,32&nbsp;km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,59 de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alsteco de 608 m s.m. sur la monto *Homberg*, la plej malalta punkto sur alteco de 420 m s.m. ĉe la pasejvojo en Hafen.

## Trafiko 
La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio trans Bözberg-Pasejo de Frick al Brugg. De la pasejkulmino krome deiras alia poŝtaŭtolinio tra Oberbözberg al Linn. Tra la pasejo kondukas la kantona ĉefvojo n-ro, kiu estis ĝis la malfermo de la Bözberg-Aŭtovojtunelo en la jaro 1996 la plej rekta konekto inter Zuriko kaj Bazelo. Post la malfermo de la aŭtovojotunelo la nombro de aŭtomobiloj, kiuj uzis la pasejon tage draste rekuktiĝis de 12500 al 3500 tage.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bözberg datiĝas el la jaro 1189 kiel *Bozeberch*.

Dum mezepoko Bözberg estis la centro de la samnoma habsburga tribunaldistrikto. Post plurfoja posedantoŝanĝo en la jaro 1377 la tribunaldistikto estis integrita al la voktejo Schenkenberg.

En la jaro 1460 la voktejo Schenkenberg estis konkerita de la urbo Berno kaj fariĝis nun parto de Berna Argovio.

En aprilo 1798 eksplodis la Helveta Revolucio kaj kun helpo de francaj trupoj Argovio estis liberigita de la ĵurkomunuma servuteco. Bözberg fariĝis nun komunumo de la nove fondita Kantono Argovio.

Ĉar Bözberg estis teritorie tre granda komunumo sen kohera setlejcentro, ekde la fino de la Helveta Respubliko okazis pluraj provoj disigi la komunumon. En la jaro 1872 finfine la Argovia parlamento decidis la dividon de la komunumo. Post tiu decido la hodiaŭa komunumo Oberbözberg fondiĝis en la jaro 1873 per la divido de la antaŭa komunumo Bözberg al Unterbözberg kaj Oberbözberg. Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 la du komunumoj estis reunigitiaj sub aldono ankaŭ de Gallenkirch kaj Linn.

## Vidu ankaŭ 
* Bözberg
* Bözberg-Pasejo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Unterbözberg
Birch

**Birch** estas la nomo de la sekvaj lokoj:
* **Birch (Düdingen)** estas vilaĝo de la komunumo Düdingen de la distrikto Sense en Kantono Friburgo en Svislando.
* **Birch (Unterbözberg)** estas setlejo de la komunumo Unterbözberg de la distrikto Brugg en Kantono Argovio en Svislando.
* **Birch (Buckten)** estas setlejo de la komunumo Buckten de la distrikto Sissach en Kantono Bazelo Kampara en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Birch (familia nomo)