open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Majuskloj monumentaj

eta|400px|Majuskloj Monumentaj

**Majuskloj monumentaj** estas la antikva greka-latina stilo de majuskla skribo, kun la geometrie regulaj formoj de signobildoj, kiun oni opiniis la plej perfekta kaj konvena por la monumentaj ŝtonsurskriboj kaj aliaj solenaj uzoj.

Ĉe la antikvuloj tiu skribo stilo estis senuskla; kiam, en la renesanca epoko, estiĝis nia skribo duuskla, la monumentaj majuskloj formis unu el ties uskloj (kaj iĝis majuskloj en la nuntempa signifo komunlingva).

Ĝis la 4-a jarcento, la monumentaj majuskloj estis ankaŭ uzataj por skribi luksajn kopiojn de «paganaj» klasikuloj (precipe Virgilio). Post la 5-a jarcento ili malaperis ĝis Renesanco.

  Dosiero:Arch.of.Titus-Inscription.jpg|Sur la arko de Tito
  Dosiero:Lyon-TableClaudienne.jpg|Klaŭdia tabulo el Liono (bronzo)
  Dosiero:Pompeii0067.jpg|Afiŝo el Pompejo
  Dosiero:Roman-mosaic-know-thyself.jpg|Greklingva mozaiko «Ekkonu vin mem»
  Dosiero:CIM-F66-1-10-1.jpg

Kategorio:Paleografio
René Louis de Voyer de Paulmy d'Argenson

**René Louis de Voyer de Paulmy**, 2a markizo '''d'Argenson'*, estis franca politikisto kaj verkisto naskiĝinta en Parizo la 18an de oktobro 1694 kaj mortinta en la kastelo de Segrez ĉe Saint-Sulpice-de-Favières (aktuala departemento Essonne) la 26an de januaro 1757. Li estis ministro de Eksterlandaj Aferoj de Ludoviko la 15-a de 1744 al 1747, sed li estas konata ĉefe pro siaj literaturaj kaj historiaj verkoj, partikulare siaj *Mémoires* (memoroj) kaj sia *Journal'' (taglibro).

Li studis juron kaj eniris en la administracio sed sen multa intereso, male al sia frato Marc-Pierre. Li amikiĝis kun la grupo de la filozofoj, kaj ĉefe kun Voltaire. Liaj diplomataj demarŝoj ne estis tre sukcesaj.

## Bibliografio 
* Yves Combeau, René-Louis de Voyer de Paulmy, marquis d'Argenson ĉe la retejo www.culture.fr (konsultita la 3a de majo 2009)
* Jean de Viguerie, *Histoire et dictionnaire du temps des Lumières. 1715-1789*, Paris, Robert Laffont, coll. Bouquins, 2003 - ISBN 2221048105

Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Francaj nobeloj
Kategorio:Francaj militistoj
Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj diplomatoj
Majuskloj rustikaj

La **majuskloj rustikaj** estas stilo de majuskla skribo de literoj latinaj, kiu estis uzata de la 1ª ĝis la 9ª jc, plej multe inter la 4ª kaj la 6ª jc; iom post iom ĝin forpuŝis uncialo.

La majuskloj rustikaj evoluis el majuskloj monumentaj, kiel adaptaĵo por skribi librojn per kalamo kaj inko. La rustikaj literoj estas malpli larĝaj, ol la majuskloj monumentaj, iliaj formoj estas pli fleksaj, kaj la serifoj pli emfaze markas la bazlinion.

Dosiero:Schriftzug Capitalis Rustica.svg|Majuskloj rustikaj
Dosiero:RomanVirgilFolio014rVergilPortrait.jpg|Teksto *rustika* de Virgilio
Dosiero:Pompeii0067.jpg|Elekta afiŝo el Pompejo: sub la grandaj majuskloj monumentaj aperas malpli grandaj majuskloj *rustikaj*

Kategorio:Paleografio
Rosa fedtschenkoana

***Rosa fedtschenkoana*** au esperante ***feĝenka rozo*** estas plantspecio el la genro rozo (*Rosa*) ene de la familio de la Rozacoj (Rosaceae). Ĝi venas el Mezazio. Por kelkaj botanikisto ĝi estas subspecio de *Rosa beggeriana*.

*Rosa fedtschenkoana* ricevis la nomon de Olga Alexandrowna Fedtschenko, kiu trovis la rozon en Turkestano kaj kunportis ĝin al Sankt-Peterburgo. La germana botanikisto Eduard August von Regel priskribis la rozon en 1878 kaj donis al ĝi la nomon de ĝia malkovrinto. DNA-testoj montris, ke la damaksa rozo, same kiel Remontant-rozo kaj muska rozo devenas de *Rosa fedtschenkoana*. Per tio estas klare, de kie la Remontant-geno de la okcidentaj rozoj venis.

## Priskribo 
*Rosa fedtschenkoana* formas arbuston, kiu disvastiĝas pere de solonoj kaj per tio povas fariĝi ĝis 6 metroj larĝa kaj atingi alton de ĝis 2,5 metroj. La junaj branĉoj estas blankecaj post ekĝermo kaj estas dense kovrataj de karmenruĝaj, longaj pikaĵoj. La folioj estas grize verdaj, ne pare plumaj kaj kun 1 ĝis 4,5 cm longa folitigo.

La planto floras ekde la frua somero ĝis aŭtuno. Ĝi havas duseksajn radiosimetriajn, kvinnombrajn, blankajn, malagrable odorantajn florojn, kiuj havas diametron de 2 ĝis 4 cm. La floraj staras unuope aŭ en malgrandaj grupoj de du ĝis tri. La rozfruktoj estas pirformaj kaj brile ruĝaj kaj havas diametron de 1,5 ĝis 2 centrimetrojn.

## Disvastigo 
*Rosa fedtschenkoana* troviĝas en Mezazio de Kazaĥio ĝis Ĉinio ( Ŝinĝango. En Ŝinĝango ĝi kreskas en altecoj ĝis 2700 metroj.

## Utiligado 
Ĝi estas frostrezista ĝis –35&nbsp;°C (USDA-zono 4). La rozfruktoj enhavas ĝis 6,6 % da askorbata acido (vitamino C) en la seksubstanco.

## Literaturo 
* Charles Quest-Ritson, Brigid Quest-Ritson: *Rosen: die große Enzyklopädie* The Royal Horticultural Society, Übersetzung durch Susanne Bonn; Dorling Kindersley, Starnberg 2004, S. 147, ISBN 3-8310-0590-7

## Eksteraj ligiloj 
* Welt der Rosen 
* USDA Pflanzendatenbank
* 
* *Flora of China*

Kategorio:Rozoj
16237 Emmakratcha

'*16237 *Emmakratcha'''* estas malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono malkovrita la  dum la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Emma Pearl Kratcha*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2019 pro sia projekto pri plantoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la *Hankinson Public School'' de Hankinson (Norda Dakoto, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Guillaume Amfrye de Chaulieu

**Guillaume Anfrie (aŭ Anfry), abato de Chaulieu**, naskiĝinta en Fontenay-en-Vexin en 1639 kaj mortinta en Parizo la 27an de junio 1720, estis franca poeto kaj ateisto.

Lia patro, kontisto en Rouen, sendis lin fari siajn studojn al la lernejo de Navaro kie li montris la genion kiu distingis lin. Li ircevis la apogon de la duko de Vendôme kiu helpis lin akiri, inter aliaj ekleziaj privilegipostenoj, la abatejon de Aumale. La duko de Vendôme kaj lia frato Philippe, granda prioro de la kavaliroj de Malto en Francujo, kunvenis tiam ĉe la Turo Temple kie li formis ĉirkaŭ ili epikurisman societon.

Chaulieu iĝis la porĉiama kompano kaj konsilisto de du princoj. Li faris ekspedicion en Polujo je la konto de la markizo de Béthune, en la espero fari karieron ĉe la kortego de la reĝo Johano la 3-a. Li militis ankaŭ en Ukrainujo, sed li revenis en Parizon sen sukcesi en siaj polaj ambicioj.

## Citaĵo 
## Verkoj 
* *Œuvres de Chaulieu*, Genève, Slatkine Reprints, 1968
* *Poésies de Chaulieu*, Paris, Froment, 1825
* *Lettres inédites de l’abbé de Chaulieu*, Paris, Comon, 1850

## Fontoj 
* Édouard Neveu, « Notice sur Guillaume Anfrye de Chaulieu », *Poètes normands*, Louis-Henri Baratte, Paris, Amédée Bedelet, Martinon, Dutertre et Pilout, 1846.

## Referencoj 
* Gilbert Bouriquet, *L’Abbé de Chaulieu et le libertinage au grand siècle*, Paris, Nizet, 1972.
* Dictionnaire de la noblesse, contenant les généalogies, l'histoire et la chronologie des familles nobles de France. 1864." de Aubert de La Chesnaye Des Bois, François-Alexandre (1699-1783)

## Bibliografio 
* Kilien Stengel, Poètes du vin, poètes divins, préface de Jean-Robert Pitte, Paris, collection Ecriture, Éditions de l'Archipel 2012, 280 p.
* Antoine Adam, *Les Libertins au s XVIIe* Paris, Buchet-Chastel, 1964 ;
* Pierre-Antonin Brun. *Autour du dix-septième siècle. Les libertins. Maynard. Dassoucy. Desmarets. Ninon de Lenclos. Carmain. Boursault. Mérigon. Pavillon. Saint-Amant. Chaulieu*, Genève, Slatkine Reprints, 1970 ;
* Jean Gravigny, *Abbés galants et libertins aŭ s XVII et XVIIIe : Chaulieu, Voisenon, Bernis*, Paris, A. Méricant 1900-1985 ;
* Frédéric Lachèvre, *Les Derniers Libertins*, Genève, Slatkine Reprints, 1968 ;
* Nicolas de Malézieu, *Les Divertissemens de Seaux*, Paris, Étienne Ganeau, 1712 ;
* Louis Philipon de La Madelaine, *Chaulieu à Fontenay, comédie en un acte, en prose, mêlée de vaudevilles*, Paris, Chez le libraire au Théâtre du Vaudeville, 1800 ;
* Sainte-Beuve, *Causeries du lundi*, t. I. ; kaj *Lettres inédites*, Paris, Garnier frères, 1885 1850.

## Eksteraj ligiloj 
* Poèmes de Guillaume Anfrye ĉe verse.fr

Kategorio:Klerismo
Kategorio:Francaj verkistoj
János Berecz (politikisto)

**János BERECZ** [jAnoŝ berec], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berecz János** estis hungara politikisto, parlamentano, entreprenisto.

János Berecz http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=3520&catid=43%3Ab&Itemid=67&lang=hu naskiĝis la  1930 en Ibrány kaj mortis la 7-an de julio 2022.

## Biografio 
János Berecz frekventis unu jaron en Universitato de Debrecen en 1950, poste li plulernis en Instituto Lenino 4 jarojn. Li aliĝis al la komunistoj kaj komence li havis taskojn en la junulara organizaĵo. Inter 1963 kaj 1966 li plulernis en politika akademio en Sovetunio, kie li kandidatiĝis. Post lernado li ricevis pli signifajn partiajn taskojn kun postenoj. Li estis parlamenta deputito inter 1985 kaj 1990. Post falo de la socialismo li estis entreprenisto. En 2000 li pensiuliĝis. Li edziĝis dufoje, resume li havis 4 gefilojn. Lia dua edzino estas aktoro Anikó Sáfár.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Ellenforradalom tollal és fegyverrel (1956)* (Kontraŭrevolucio per plumo kaj armilo), 1969, 1981
* *Vállalom* 2004 - memuaro
* *Kádár élt 1. – Emberek, esetek, emlékek* 2010

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* http://www.munzinger.de/search/portrait/Janos+Berecz/0/18233.html 
* http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-13528381.html 

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj entreprenistoj
Zoltán Gál

**Zoltán GÁL,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gál Zoltán** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano.

Zoltán Gál http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=4120&catid=65%3Ag&Itemid=67&lang=hu naskiĝis la  1940 en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Gál abiturientis en 1959 en sia naskiĝurbo, poste li plulernis en Universitato de Budapeŝto, kie li akiris juran diplomon en 1964. Li tuj aliĝis al la sindikatoj kaj al la komunistoj. Komence li havis sindikatan postenon, poste li instruis en la politika altlernejo. En la 1970-aj jaroj li ricevis jam pli signifajn partiajn postenojn, fine li plulernis en akademio. En 1987 li estis nomumita subministro pri enlandaj aferoj, samtempe li atingis la instruan rangon titulara docento. En 1990 li estis ministro kelkajn monatojn. Li estis parlamenta deputito inter 1990 kaj 2010.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj de Hungario‎
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj parlamentestroj
Pierre-Antoine de Châteauneuf

**Pierre-Antoine de Castagnères, markizo de Châteauneuf**, estis franca politikisto kaj diplomato, naskiĝinta en Chambéry en 1644 kaj mortinta en 1728. Li estis inter alia ambasadoro de la reĝo, kaj poste *prévôt des marchands de Paris* (komercista stabanaro). 

## Biografio 
Frato de la abato François de Châteauneuf, li estis konsilisto ĉe la Parlamento de Parizo ekde la 10a de majo 1675 kaj poste Ŝtatokonsilisto ekde 1719. Li estis ambasadoro en Turkio, en Portugalio kaj en Nederlando.

Li estis elektita *prévôt des marchands de Paris* de 1720 al 1725.

Kategorio:Francaj diplomatoj
Kategorio:Francaj nobeloj
Philippe de Vendôme

[eta|150px|Philippe fare de [Jacob Ferdinand Voet.]]
eta|150px|La subskribo de la duko de Vendôme en 1725

**Philippe de Vendôme**, la *Prioro de Vendôme* (1655 - 1727), duko de Vendôme (1712-1727), filo de Ludoviko la 2-a de Vendôme, duko de Mercœur kaj Vendôme, kaj de Laure Mancini, pranepino de Henriko la 4-a kaj de Gabrielle d'Estrées, frato de Louis Joseph, nome la Granda Vendôme, estis franca generalo.

Ekde li estis sepjaraĝa, li ricevis la Abatejon de la Triunuo (42a abato kaj 10a mendabato). Tiu estis nur la unua de la abatejoj akirotaj, sen loĝi tie. Li eniris en 1666 ene de la Ordeno de Johanitoj, militis en Nederlando kaj Elzaco, iĝis granda prioro de la Ordeno en Francio en 1678, militmarŝalo en 1691, general-leŭtenanto en 1693 kaj partoprenis aktive en ĉiuj bataloj de Italio kaj Katalunio ĝis 1705.

Amiko de beletroj, li gastigis en sia Palaco de la Templanoj en Parizo la plej diboĉan vivon kaj ofte ankaŭ la plej skandalan. Li evidente protektis la neregulan abaton Chaulieu, same kiel la pentristo Jean Raoux, iama disĉiplo kiel Hyacinthe Rigaud, de Antoine Ranc en Montpellier; Raoux kiu lasis de li faman portreton.

Post la morto de sia frato, kun la ekskuzo ke estanta kavaliro de la Ordeno de Johanitoj, li ne rajtis posedi havaĵojn, Ludoviko la 14-a alproprigis ĉiujn havaĵojn de la frato kaj li devis havi nur titolojn.

## Bibliografio 
* Jean-Claude Pasquier, Le Château de Vendôme, 2000.

## Eksteraj ligiloj 
* Les Bourbon-Vendôme

Kategorio:Templanoj
Kategorio:Francaj nobeloj
Beire-le-Fort

**Beire-le-Fort** estas franca komunumo en la departemento Côte-d'Or, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

## Historio kaj vidindaĵoj 
Tie estas lavejo sed tie ne estas preĝejo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Interna ligilo 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
16238 Chappe

'*16238 *Chappe'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  dum la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Sean Chappe*, mentoro en 2002 de unu finalisto de la *Intel Science Talent Search*, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Chappe estas instruisto ĉe la *Hunterdon Central Regional High School'' de Flemington (Nov-Ĵerzejo, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Clam

**Clam** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 406 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
Clam situas en la sudo de Charente-Maritime,  norde de Jonzac kaj  sudokcidente de Cognac.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
François de Châteauneuf

**François de Castagnères**, abato de Châteauneuf, naskiĝinta ĉirkaŭ 1650, mortinta en 1703 estis franca literaturisto, diplomato kaj geniulo kiu havigis interesajn studojn pri antikva muziko; sed li estas konata ĉefe ĉar estis la amiko de Ninon de Lenclos kaj la baptopatro de Voltaire.

Li estis anstataŭanta diplomato en Pollando. Tamen li estis pli konata kiel geniulo ol kiel diplomato. Estis li kiu prezentis la junan Voltaire, nome lian baptofilo, ĉe la societo Temple kaj ĉe Ninon de Lenclos. Restis el li verko *Traité sur la musique des anciens* publikigita post sia morto (Parizo, 1725).

## Fontoj 
* Louis Farges, *Recueil des instructions aux ambassadeurs en Pologne*, Paris, 1888.

Kategorio:Francaj diplomatoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Louis Urbain Lefebvre de Caumartin

**Louis Urbain Lefebvre de Caumartin** (1653-1720), filo de Louis François Lefebvre de Caumartin, estis franca nobelo.

Elirinta de la alta talara nobelaro (la pra-pra-avo estis estinta intendanto de Poitou kaj prezidento de la Granda Konsilio dum la regado de Henriko la 4-a), kaj li mem estis konsilisto ĉe la parlamento de Parizo, poste Ŝtatokonsilisto kaj intendanto de financoj dum la regado de Ludoviko la 14-a.

Li estis en siaj lastaj jaroj unu de la protektantoj de Voltaire, kiu uzis ties informon por ''L'amour de Henri IV* kaj la ideon de la *Henriade*.

Danke al li oni konservis la *Mémoires'' (memoroj) de la kardinalo de Retz, kaj tiuj de Joly.

Li posedis, inter aliaj sidejoj, la kastelo de Fresne (antikva) ĉe Authon (Loir-et-Cher).

## Notoj 
Kategorio:Francaj nobeloj
Rosa lucieae

*** Rosa lucieae *** aŭ ***lucia rozo*** estas plantspecio el la genro rozo (*Rosa*) ene de la familio de la Rozacoj (*Rosaceae*).

## Priskribo 
## Disvastigo 
## Sistematiko 
La unua priskribo okazis 1871 sub la nomo (baza nomo) *Rosa lucieae* fare de Adrien René Franchet kaj Alphonse Trémeau de Rochbrune eksa François Crépin en *Bulletin de la Société Botanique de Belgique*, volumo 10, S. 324. La specia epiteto *lucieae* honoras Lucie Savatier. En 1886 okazis la unua priskribo de *Rosa wichuraiana* fare de la belga botanikisto François Crépin en *Bulletin de la Société Botanique de Belgique*, volumo 25, 2, p. 189–192; ĝi hodiaŭ estas sinonimo de *Rosa lucieae* var. *lucieae*. La specia epiteto *wichuraiana* honoras la germanan oficiston Max Ernst Wichura, kiu kolektis en 1859 la rozspecion dum diplomata misio por la Botanika Ĝardeno de Berlino. Aliaj sinonimoj por *Rosa lucieae* FRANCH. & ROCHEBR. EX CRÉP. estas: *Rosa philippinensis* MERR., *Rosa wichuraiana* CRÉP., *Rosa wichuraiana* var. *poteriifolia* KOIDZ.

De *Rosa lucieae* FRANCH. & ROCHEBR. EX CRÉP. ekzistas jenaj varioj:
* *Rosa luciae* var. *rosea* H.L.LI
* *Rosa lucieae* FRANCH. & ROCHEBR. EX CRÉP. var. *fujisanensis* MAKINO (sin.: *Rosa fujisanensis* (MAKINO) MAKINO)
* *Rosa lucieae* var. *onoei* (MAKINO) MOMIY. EX OHWI (sin.: *Rosa onoei* Makino)
* *Rosa lucieae* FRANCH. & ROCHEBR. EX CRÉP. var. *lucieae* (sin.: *Rosa acicularis* var. TAQUETII (H.LÉV.) NAKAI, *Rosa lucieae* var. *wichurana* (CRÉP.) KOIDZ., Rosa taquetii H.LÉV., *Rosa wichurana* CRÉP.

## Ceteraĵoj 
En ĝiaj hejmregionoj (Japanio, orienta Ĉinio, Koreio) tiu planto estas en mildaj kreskejoj ĉiamverda kaj formas ĝis 5 m longaj, ofte kuŝantaj trunkoj kun verdecaj ŝeloj.

La genaro de rozo estas troveblaj en multaj Rambler-rozoj. 

Ekzistas speciale okulfrapa mutacio, ''Rosa lucieae 'Variegata'*, kun blanke verdaj folioj. La kultivaroj el *Rosa lucieae'' floras unufoje jare, sed tre abunde kaj longe. Escepto estas la kultivaro 'New Dawn', kiu ankaŭ remontiĝas.

*Rosa lucieae* kreskas en multaj grundoj, sed preferas pezaj ne tro malsekaj grundoj kaj sunaj kreskejoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Beschreibung von *Rosa luciae* Franch. & Rochebr. in der *Flora of China*. (engl.)

## Eksteraj ligiloj 
* Welt der Rosen 
* 
* 
* Beschreibung der Kletterrosen beim Rosengarten Dresden

Kategorio:Rozoj
Ferenc Sapszon (1929)

**Ferenc Sapszon** [ŝapson], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sapszon Ferenc** estis hungara korusestro, profesoro. Lia samnoma filo estis Ferenc Sapszon (1952).

Ferenc Sapszon naskiĝis la  1929 en Szeged. Li mortis la  2011 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Sapszon abiturientis en sia naskiĝurbo en 1948, poste li plulernis en Muzikakademio Franz Liszt inter 1950 kaj 1957 (dume li gvidis amatorajn korusojn). En la akademio li lernis ĉefe de Zoltán Vásárhelyi. En 1958 li ricevis postenon en koruso de Hungara Radio. Ekde 1957 li jam dirigentis, post 2 jaroj li estis nomumita ĉefkorusestro, ĝis 1990 li estis direktoro de la koruso, poste li pensiuliĝis. Inter 1990 kaj 2002 li estis docento en altlernejo de Debrecen. En 1984 li fondis koruson en Budaörs, kiun li gvidis ĝis 2010. Li ricevis premiojn inter 1972 kaj 2010.

## Referencoj 
## Literaturo 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj korusestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ferenc Sapszon (1952)

**Ferenc Sapszon** [ŝapson], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sapszon Ferenc** estas hungara dirigento, komponisto, korusestro, profesoro, instruisto. Lia samnoma patro estis Ferenc Sapszon (1929).

Ferenc Sapszon http://kzmk.hu/?page_id=70 naskiĝis la  1952 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Sapszon akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1977. Inter 1973 kaj 1990 li gvidis koruson en kirko, inter 1978 kaj 1988 li instruis en bazlernejo, kie li establis knabinan koruson. En 1988 li fondis la unuan lernejon pri korusoj. Dum instruado li ĉerpas el sistemo de Zoltán Kodály. En 1996 li fondis alian koruson, kun kiu post jaroj li koncertis ekzemple en Germanio, Aŭstrio, Ĉinio, Suomio, Vatikano, Usono. Inter 1996 kaj 2000 li instruis en Universitato de Budapeŝto, ekde 2003 en *Muzikakademio Franz Liszt*. Li ricevis premion Kossuth en 2015, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj korusestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
16243 Rosenbauer

'*16243 *Rosenbauer'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo "LONEOS" (*Lowell Observatory Near-Earth-Object Search*) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan fizikiston *Helmut Rosenbauer*, iaman direktoron de la *Max-Planck-Institut für Aeronomie* (nun, Max-Planck-Instituto por esploro pri la Sunsistemo) en Katlenburg-Lindau. Li estis gvidanto por promocii la alterigilon *Philae* ĉe la kosmosondilo Rosetta (kosmosondilo) al la kometo 67P / Churyumov-Gerasimenko. Rosenbauer estas ĉefa esploristo de la instrumento "*COSAC''" : kombino de kromatografo en gasa fazo kaj mas-spektrografo por mezuri la kemion de la kometa surfaco.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Rosa gigantea

***Giganta rozo*** aŭ ***Rosa gigantea*** estas plantspecio el la genro rozo (*Rosa*) ene de la familio de la Rozacoj (Rosaceae).

## Priskribo 
Ĝi estas tre larĝa arbusto. Ĉe taŭga kreskejo ĝi ankaŭ kreskas kiel grimprozo, kies tigoj grimpas ĝis 30 metrojn en arboj. La alterne sidantaj folioj estas nepare plumaj kaj konsistas el kvin ĝis sep folientojn. la folietojn estas longaj, mallarĝaj kaj molaj.

La planto floras de marto ĝis majo. La diametro estas ĝis kun 15 cm relative granda por sovaĝa rozo. La floroj estas radisimetriaj kaj kvinnombra kun dubla involukro. La kvin liberaj petaloj estas blankaj ĝi flavecaj. La rozfruktoj estas ankaŭ grandaj kaj ane matura stato flavecaj.

## Disvastigo 
La nautra disvastigejo de tiu rozspecio estas de Junano en okcidenta Ĉinio trans Birmo ĝis Manipuro en Hindio. Ĝi kreskas en arbaroj kun malvarmeta-modera klimato. Tie ĝi kreskas sur ŝtonrompitaĵaj deklivoj kaj en heĝoj.

## Sistematiko 
La nuntempe akceptita nomo estas *Rosa odorata* var. *gigantea* (CRÉPIN) REHDER & E.H.WILSON kun la sinonimo *Rosa gigantea* COLLETT EX CRÉPIN, *Rosa ducloŭii* H.LÉV., *Rosa macrocarpa* WATT EX CRÉPIN, *Rosa xanthocarpa* WATT EX E.WILLMOTT. La epiteto *gigantea* rilatas al la neordinara grandeco de la floroj.

## Signifo por la ĝardenkulturo 
*Rosa gigantea* estas kelkfoje kultivata en ĝardenoj. Ĝi bezonas relative varmaj regionoj , tial ĝi ekzemple kreskas bone en Kalifornio kaj Sudfrancio. Ĉe temperaturoj sub –8 °C tiu sovaĝrozo ricevas damaĝojn.

*Rosa gigantea* estas sovaĝrozo tre grava por la bredado de rozoj. Ĝin oni uzis por bredi te-rozoj. Multaj rozoj, kiu estis importitaj en la 18a kaj 19a jarcento el Ĉinio al Eŭropo devenas de *Rosa gigantea*. Krom grimprozoj, ekzemple la kultivaro 'Belle Portugaise' de la franca rozbredisto Alister Clark, ankaŭ arbustrozoj devenis de tiu rozo.

## Literaturo 
* Heinrich Schultheis: *Rosen: die besten Arten und Sorten für den Garten*, Ulmer, Stuttgart 1996, ISBN 3-8001-6601-1
* Roger Phillips und Martyn Rix: *Rosarium - Ulmers großes Rosenbuch - Die besten Sorten für Garten und Wintergarten*, Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart 2005, ISBN 3-8001-4776-9
* Charles & Brigid Quest-Ritson: *Rosen: die große Enzyklopädie* / The Royal Horticultural Society; Übersetzung durch Susanne Bonn; Redaktion: Agnes Pahler; Dorling Kindersley, Starnberg 2004, S. 168, ISBN 3-8310-0590-7

Kategorio:Rozo
Kern.punkto

eta|250px|dekstra|Logo de *kern.punkto*.
-Seminario 2024]]
**kern.punkto** (aŭ **kern.punkto.info**) estas esperantlingva podkasto de Johannes Mueller kaj Eva Fitzelová. Ĝi komenciĝis en 2014 kaj ĝi fokusiĝas al temoj pri Interreto, vojaĝado, scienco, sonregistrado kaj socio. Ĝi estas disponebla laŭ permesilo Krea Komunaĵo Atribuite-Samkondiĉe 4.0.

Dum KAEST 2014 en Modra (Slovakio) okazis prelego pri podkastoj kiu estas samtempe unu el epizodoj de kern.punkto. La podkasto estis ankaŭ unu el la temoj de podkasto Varsovia Vento januare 2015.

Dum la jaroj de la elsendado aperis en la podkasto kiel gastoj ankaŭ pluraj konataj esperantistoj – ekz. Chuck Smith aŭ Rainer Kurz.

[maldekstre|eta|Epizodo de [podkasto Kern.punkto pri dekjariĝo de la podkasto]]
[maldekstre|eta|Epizodo de [podkasto Kern.punkto pri la planoj de la podkasto por 2024]]

## Epizodoj 
## Vidu ankaŭ 
* Movada vidpunkto

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Podkasto en esperanto
16242 Licato

'*16242 *Licato'''* estas mezgranda, malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  dum la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *James Licato*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2019 pro sia projekto pri terscienco kaj media scienco. Li estis lernanto ĉe la *Washington-Lee High School'' de Arlington (Virginio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
16244 Brož

'*16244 *Brož'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Miroslav Brož'', ĉiel-mekanikisto ĉe la Universitato de Karolo en Prago. Brož fakiĝis en ciferecaj metodoj kaj la efiko Yarkovsky. Li ankaŭ instruas en la observatorio kaj planetario de Hradec Králové.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Agrișteu (rivero)

**Agrișteu** [agriŝteŭ] (hungare: **Egres**-patak) estas rivereto en la komunumo Bălăușeri en la rumana distrikto Mureș, maldekstra alfluanto de Târnava Mică, kiun ĝi atingas 1,5&nbsp;km sude de Bălăușeri.

La rivereto donis kaj sian rumanan kaj sian hungaran nomojn al la vilaĝo Agrișteu (hungare: Egrestő), kiu situas proksime de ĝia riverfino. La komunuma vojo DC61 sekvas ĝian valon ĝis la komenco kaj tiam transiras al distrikto Sibiu, iĝante DC24A de la komunumo Hoghilag.

Kategorio:Riveroj en Rumanio
Kategorio:Akvokolekta areo de Mureș
Edward Doubleday

**Edward Doubleday** (1811-1849) estis angla entomologo, ornitologo, naturalisto, kaj fakulo pri la papilioj Lepidopteraj. En 1830, li kuniĝis al iu angla kvakerano, Robert Foster, cele al vojaĝo al Usono, kaj dum lia restado tie li skribis serion da leteroj kiuj estis publikigitaj en la Entomologia Revuo de Londono sub la titolo "Komunikoj pri naturhistorio el Nord-Ameriko". Li ankaŭ longe restis en la Kaskadoj de Trenton, sur la rivero West Canada Creek, kiu estas alfluanto de la rivero Mohoko, en la subŝtato Nov-Jorkio. Kune kun John Obadiah Westwood (1805-1893) li partoprenis en la verko "The Genera of Diurnal Lepidoptera", ilustrita de William Chapman Hewitson (1806-1878). Li estis frato de la entomologo Henry Doubleday (1808-1875).

## Elektita verkaro 
* List of the Entomological Writings of Thomas Say, 1839
* List of the Specimens of Lepidopterous Insects in the Collection of the ..., 1837, British Museum (Natural History). Dept. of Zoology, Edward Doubleday, George Robert Gray
* Containing The Families Papilionidæ, Pieridæ, Ageronidæ, Danaidæ, Heliconidæ, Acræidæ, And Part Of The Nymphalidæ, 1846, Edward Doubleday, William C. Hewitson, John O. Westwood

## Literaturo 
* Butterflies of British Columbia: Including Western Alberta, Southern Yukon ..., Jon Shepard, Crispin Guppy
* Lepidoptera: Hesperioidea, Papilionoidea, E. D. Edwards, J. Newland, L. Regan
* Annotated List of the Lepidoptera of Alberta, Canada, Greg Pohl, Gary Anweiler, Christian Schmidt, Norbert Kondla
* The Aurelian Legacy: British Butterflies and Their Collectors, Michael A. Salmon, Peter Marren, Basil Harley
* Alfred Russell Wallace Contributions to the theory of Natural Selection ..., Noel Thompson
* Enlightened Zeal: The Hudson's Bay Company and Scientific Networks, 1670-1870, Theodore Binnema
* Thaddeus William Harris (1795-1856): Nature, Science, and Society in the ..., Clark A. Elliott
* Enlightened Zeal: The Hudson's Bay Company and Scientific Networks, 1670-1870, Ted Binnema

## Vidu ankaŭ 

Thaddeus_William_Harris_1795-1856.jpg|Thaddeus William Harris(1795-1856)
Arms_of_Edinburgh.png|George Barnston(1800-1883)
Gray_John_Edward_1800-1875.png|John Edward Gray(1800-1875)
EdwardNewman.jpg|Edward Newman(1801-1876)
John_Obadiah_Westwood.jpg|John Obadiah Westwood(1805-1893)
WCHewitson1908.jpg|William Chapman Hewitson(1806-1878)
Danaus_plexippus_%26_Actias_luna.jpg|Henry Doubleday(1808-1875)
Hw-darwin.jpg|Charles Darwin(1809-1882)
Andrew Dickson Murray (1812-1878).png|Andrew Murray(1812-1878)
Portrait_of_Adam_White.jpg|Adam White(1817-1878)
Alfred-Russel-Wallace-c1895.jpg|Alfred Russel Wallace(1823-1913)

## Referencoj 
Kategorio:Anglaj entomologoj
Kategorio:Anglaj ornitologoj
Kategorio:Anglaj natursciencistoj
16246 Cantor

'*16246 *Cantor''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana matematikisto Georg Cantor (1845–1918), profesoro en Halle. En serio da artikoloj ekde 1870, li disvolvis teorion pri la  kaj estis la unua, kiu agnoskis kaj pruvis, ke estas pluraj gradoj en la senfineco.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
16248 Fox

'*16248 *Fox'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  dum la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Mitchell Fox*, mentoro en 2002 de unu finalisto de la *Intel Science Talent Search*,
scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Fox estas instruisto ĉe la *Bronx High School of Science'' en Bronkso (Nov-Jorkio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Johannes Mueller

**Johannes Mueller** (4-a de oktobro 1976 en Saarbrücken, Germanio) estas germana materialinĝeniero, esperantisto kaj muzikisto. Ekde 2012 li redaktas la revuon *Scienca Revuo*.

## Muziko 
Johannes mem faras sian muzikon kaj registras ĝin en sia hejma studio en Ludwigsburg. Li koncertas dum Esperanto-aranĝoj, i.a. dum Somera Esperanto-Studado, Junulara E-Semajno, kaj aliaj.

Jen kelkaj kantoj:
* Ĉu vi imagas?
* Decidemu
* Laciga enuiga
* L' alveno de l' aŭtun'
* Mastiku la fendojn
* Meze de ĉio
* Mi kaptos vin
* Ne ekzistas
* Profunde en mia kor'
* Vojaĝo al ORo

## Muzikvideoj 

Ĉu vi imagas.ogv|Muzikvideo *Ĉu vi imagas?*
Johannes Mueller -- Mastiku la fendojn.webm|Muzikvideo *Mastiku la fendojn*
Johannes Mueller -- Mi kaptos vin.webm|Muzikvideo *Mi kaptos vin*

## Agadoj 
Mueller okupiĝas pri pluraj agadoj:
* ĉifru.net  – vikio pri privateco ĉe interreto kaj rilataj aferoj
* kern.punkto – esperantlingva podkasto kun Eva Fitzelová
* Movada vidpunkto – esperantlingva podkasto kun Eva Fitzelová

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Muziko de Johannes
* 

Kategorio:Esperantlingvaj kantistoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
16249 Cauchy

'*16249 *Cauchy''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca matematikisto Augustin Louis Cauchy (1789–1857), kiu faris fundamentajn kontribuojn al la teorio de la funkcioj kun kompleksaj variabloj, la studo de la determinantoj kaj la matematika teorio de la elasteco. Li enkondukis plej altan nivelon de rigoro en la .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Nikolao Biezo

**Nikolaes van Biese** (1516-1572), **Niklaas Biesius** estis belga poeto, filozofo, privata kuracisto de Maksimiliano la 2-a (1564-1576), profesoro pri Medicino en la Universitato de Loveno. Post la unuaj studoj en sia naskiĝurbo, li studis medicinon en la Universitato de Loveno, poste li foriris al Hispanio kie li studis Filozofion kaj Elokventecon en la Universitato de Valencio. Pli malfrue li forvojaĝis al Italio kie doktoriĝis en la Universitato de Sieno, kaj poste li revenis al Loveno, kie la Duko de Alva (1507-1583) lin indikis al katedro en la Universitato. En 1571, la imperiestro Maksimiliano la 2-a lin invitas al Vieno kaj li fariĝas privata kuracisto de la suvereno. Li mortis pro apopleksio en la 28-a de aprilo 1572.

## Elektita verkaro 
250px|eta|maldekstra|
* Duo epistolarum libelli, Agnesii ..., et Nicolai Biesij, alias Scirpi ..., 1546, Joan Baptista Anyes, Nicolas Biese
* Nicolai Biesij Gandauensis De republica libri quatuor, quibus vniuersa de ..., 1556
* Theoretica Medicina: Libri 6, 1558
* In Artem medicam Galeni commentarii, 1560
* Nic. Biesii Gandauensis De republica lib. 4. multis in locis aucti: quibus ..., 1564
* De methodo medicinae liber vnus auctore Nicolao Biesio Gandauensi ..., 1564, Nikolaes Biese, Jean Bogard
* De varietate opinionum liber unus, 1567
* Nicol. Biesii De arte dicendi: libri 2, 1573
* Nicolai Biesii, Gandauensis, ... De natura, lib. 5. Ad clementissimum ..., 1613

## Literaturo 
* Adam, Melchior: Vitae Germanorum medicorum 
* [Antike Rhetorik im Zeitalter des Humanismus](https://books.google.com.br/books?id=eVIhAAAAQBAJ&pg=PA108&dq=Nikolaes+Biese+%281516-1572%29&hl=pt-BR&sa=X&ei=ssMJVbOHEIb7sATT-oK4Cw&ved=0CDcQ6AEwAw#v=onepage&q=Nikolaes%20Biese%20(1516-1572)&f=false), Carl Joachim Classen
* Zeitschrift für Württembergische Landesgeschichte, Volume 31, W. Kohlhammer., 1973
* Verslagen en mededeelingen der Koninklijke Vlaamsche Academie voor Taal- en Letterkunde, Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde, 1923
* Biographisch woordenboek der Nederlanden: bevattende de ..., Volume 8, Jacques Alexandre de Chalmot
* CERL Thesaurus
* Biblioteca Nacional de España
* Bodleian Library
* Images from the History of Medicine 
* Bibliothèque littéraire, historique et critique de la médecine ancienne et ..., Joseph-Barthélemy-François Carrère

## Vidu ankaŭ 

Galen_detail.jpg|
Methodi medendi libri sex, quibus omnia.png|
Fernando Álvarez de Toledo, III Duque de Alba, por Willem Key.jpg|
Bemberg fondation Toulouse - Portrait of Antoine Perrenot de Granvelle - Frans Floris inv.1019.jpg |

Rembert_Dodoens.jpg|
Portrait of Johannes Crato von Krafftheim at the age of 60 (cropped).jpg|
Cornelius_Gemma_Lovaniensis.jpg|
Maximilian_II_HRR_MATEO.jpg|Maksimiliano la 2-a(1564-1576)

## Referencoj 
Kategorio:Belgaj kuracistoj
Kategorio:Belgaj filozofoj
Kategorio:Belgaj poetoj
Szabolcs Szilva

**SZILVA Szabolcs** estas hungara esperantisto, lingvoinstruisto kaj tradukisto loĝanta en Varsovio, Pollando.

Szilva eklernis Esperanton en 2007 kaj ekde 2009 partoprenas en Esperanto-aranĝoj. Li partoprenis Instruistan Trejnadon en Poznano kaj estas membro de la Internacia Rajtigita Ekzamenantaro de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj. Interalie li plurfoje instruis en Somera Esperanto-Studado. En 2012 kaj 2013 li redaktis la rubrikon TEJO Tutmonde de la internacia magazino *Kontakto.*

De 2009 ĝis 2013 li studis turisman ekonomion en la Altlernejo János Kodolányi en Székesfehérvár; lia diplomlaboraĵo temis pri Esperanto-turismo. Poste li ĝis 2015 studis finnugristikon en la Universitato de Varsovio kaj magistriĝis. Sekvis doktoraj studoj pri finnugristiko en Varsovio. Krome de 2011 ĝis 2014 li partoprenis Interlingvistikajn Studojn en la Universitato Adam Mickiewicz en Poznano.

Szabolcs Szilva ekde 2015 gvidas propran firmaeton *Lingve* en Varsovio. Tie li laboras kiel instruisto de Esperanto kaj de la pola kaj hungara lingvoj, krome li estas tradukisto por la menciitaj lingvoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de *Lingve*
* EsKu 64 - Szabolcs Szilva, jutuba filmeto aperinta 2024-11-22 ()

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Polaj esperantistoj
Afrikobrazilaj religioj

**Afrikobrazilaj religioj** estas religioj praktikataj en Brazilo, kiuj estas afrikdevenaj aŭ enhavas elementojn de afrikaj religioj. Al ili apartenas kandombleo, kies ĉefa tereno troviĝas en Bahio, la kultoj de ŝangoo en nordorienta Brazilo, batuko en la sudoriento kaj la spiritisme influita umbando. La afrikobrazilaj religioj havas multan komunan kaj ofte estas subigata sub la terminon makumbo.

Sian originon ĉi tiuj religioj havas en la epoko de sklaveco. Ofte ili prezentas sinkretisman sintezon el afrika (precipe joruba), eŭropa kaj kiel restaĵoj ankaŭ indiana religio. Kiel ankaŭ en aliaj afrikoamerikaj religioj, ofte kristanisma fasado servis kiel legitimado por la sklavoj, por povi festi siajn proprajn tradiciojn kaj ritojn. Krom tio ankaŭ ekzistis kristanismaj sklavoj, dum kiam islamaj tradicioj el Afriko laŭ nuna kono preskaŭ ne transvivis kaj pereis.

## Vidu ankaŭ 
* Afrikaj religioj
* Afrikamerikaj religioj
* Religio de la Joruboj
* Kandombleo
* Voduo
** Luiziana voduo
* Santerio

!
Batuko (religio)

**Batuko** (portugale: ***Batuque*** estas iaspeca ariga termino por nomi la afrikobrazilajn religiojn, kiuj kultas al la oriŝoj. Ĝi lokas precipe en la federaciero Suda Rio-Grando de Brazilo, ekde kie ĝi etendiĝis en la najbarajn landojn kiel ekzemple Urugvajo kaj Argentino.

Batuko estas sinkretisma frukto de la religioj de la popoloj ĉe la gvinea marbordo kaj de Niĝerio.

## Vidu ankaŭ 
* Batuko 

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.xangosol.com/fotos.htm 
* Informoj pri la oriŝoj 
* Afrikdevena religio ĉe radioraca.com 

Kategorio:Afrikobrazilaj religioj
Frankonia Arbaro

eta|300px|la monto *Döbraberg* de 794 metroj estas la plej alta punkto de la arbaro
La **Frankonia Arbaro** - germane *Frankenwald* - estas mezalta montaro en la norda parto de la federacia lando Bavario de Germanio. Ĝi situas en la distriktaro Supra Frankonio (*Oberfranken*) kaj formas la geologian ligon inter la regionoj *Fichtelgebirge* kaj *Turingia Arbaro*. Nur tre etaj partoj en la pleja nordo apartenas al la norde najbara federacia lando Turingio. Geologie ĝi kompreneblas sudorienta daŭrigo de la Turingia Skista Montaro. La teritorio estas larĝa arbare kovrata altebenaĵo, etendiĝante proksimume 45 kilometrojn en nordokcidenta direkto, malsuprenirante milde sur la norda kaj orienta flankoj al la rivero *Saale*, sed pli krute al la bavara ebenaĵo en la okcidento, kaj atinganta sian plej altan alton en la monto *Döbraberg*, (794 metrojn super la marnivelo, proksime de la loĝloko Schwarzenbach am Wald. En la centro de la regiono troviĝas la akvodislimo inter la basenoj de la riveroj Majno kaj Saale, respektive apartenaj al la riveraj sistemoj de la Rejno kaj Elbo.

Kategorio:Geografio de Bavario
Kategorio:Geografio de Turingio
Kategorio:Supra Frankonio
Kategorio:Mezaltaj montaroj
850-jariĝo de Moskvo

**850-jariĝo de Moskvo** estis jubilea urbofesto de Moskvo festita en 1997. Ĝian statuson difinis ordono de Prezidanto de Rusio Boris Jelcin de :

Unesko aldonis la jubileon al listo de datoj kun tutmonda signifo. Ekde festado de 850-jariĝo urbofesto de Moskvo fariĝis ĉiujara solenaĵo.

## Preparado 
En januaro de 1995 estis fondita kaj ekfunkciis ŝtata komisiono por pretigado kaj okazigo de la festado. Ĝin estris tiama urbestro Jurij Luĵkov. Samtempe estis starigita komuna programo pri organizado de la festado.

Dum pretigo de festado laŭ la komuna programo estis plinovigitaj objektoj de kultura heredaĵo en Moskvo.

### Urbaj objektoj 
* Parko de 850-jariĝo de Moskvo
* Spektoradego je nomo de 850-jariĝo de Moskvo
* Monumento de Petro la 1-a (skulptaĵo de Zurab Cereteli)
* Ponto Bagration
* Monumento de popolamikeco de Rusio kaj Armenio
* teritorio apud restarigita Katedralo de Kristo Savinto
* Vendejaro "Oĥotnij Rjad" sub Maneĝa placo
* alikonstruita strateto Stoleŝnikov

### Medalo 
[eta|[Medalo je memoro de 850-jariĝo de Moskvo]]

Medalo je memoro de 850-jariĝo de Moskvo estis ŝtata honorigo fondita en 1997. Ĝi estis enmanigata al:
* defendintoj de Moskvo dum Dua mondmilito kaj laborintaj malfronte;
* homoj posedantaj medalon je memoro de 850-jariĝo de Moskvo;
* gravaj influintoj al evoluo de Moskvo.

### Eldonaĵoj 
* En septembro de 2007 aperis unua eldonaĵo de gazeto "Metroo Moskvo"

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Historio de Moskvo
* 860-jariĝo de Moskvo

Moskvo
Kategorio:Festoj en Rusio
Kategorio:1997 en Moskvo
16247 Esner

'*16247 *Esner'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  dum la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *William Esner*, mentoro en 2002 de unu finalisto de la *Intel Science Talent Search*,
scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Esner estas instruisto ĉe la *Rambam Mesivta'' de Lawrence (Nov-Jorkio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Litaio

**Litaio** - estis en la helena mitologio filinoj de la plej alta dio Zeŭso. Ili estis diinoj de petoj. Kiel ilia patrino estis kutime prezentata diino de venĝo Eriso, iam la patrino tute ne estis nomata.

Litai estis maljunaj, sulkiĝitaj, lamaj kaj strabaj virinoj. Ili akompanis sian fratinon Ate, diinon de blindiĝinta kaj nebridebla pasio kaj marasmo. Ate mallumigadis menson de homoj, kiuj poste faris malbonajn agojn alvenantajn pereon. La homoj poste vokis pri helpo, sed Litaio venadis ĉiam malfrue, ĉar ili estis maljunaj kaj lamaj. Ĉe ili validis ĉiam: "malfrue, sed tamen".

Ili helpadis al kulpiĝintaj kaj punitaj homoj, sed nur al tiuj, kiuj konfidis ilin. Homo, kiu Litaion ne agnoskadis neniam ĝisatendis ilian helpon. Male, Litaio vokis kontraŭ li pli grandan koleron de sia fratino Ate. La homoj poste estis perditaj kaj ne estis por ili helpo.

## Tradukfonto 
Kategorio:Estaĵoj de la helena mitologio
Csaba Hütter

**Csaba Hütter** [ĉaba huter], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hütter Csaba** estas hungara politikisto, ministro, parlamentano, entreprenisto, agronomo.

Csaba Hütter http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&id=4410&Itemid=67 naskiĝis la  1943 en Hungario en Mohol (nuntempe Mol en Serbio).

## Biografio 
Csaba Hütter komence laboris en bienoj, ekde 1961 li laboris en agrikultura centro en Pétervására, poste li havis postenon en la loka kulturdomo, fine li laboris en kolĥozo de Mátranovák. En la 1970-aj jaroj li jam estis agronomo en diversaj kolĥozoj, en la sekva jardeko li jam estis kolĥozestro. Li aliĝis al la komunistoj en 1974, post 3 jaroj li akiris agrikulturan diplomon en Gödöllő kaj li ankaŭ doktoriĝis. En la jaroj 1989 kaj 1990 li estis ministro pri agrikulturo en Kabineto Németh. Li estis parlamenta deputito inter 1977 kaj 1990. En 1985 li ricevis premion. Depost fino de la socialismo li iĝis entreprenisto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj entreprenistoj
Kategorio:Hungaraj agronomoj
László Békesi

**László Békesi** [lAslO bEkeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Békesi László** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, ekonomikisto, profesoro.

László Békesi http://portal.uni-corvinus.hu/index.php?id=24294&no_cache=1&cusman=bekesi naskiĝis la  1942 en Győr.

## Biografio 
László Békesi frekventis gimnazion en Cegléd, dume li estis atleto. Li gajnis lernokonkurson, tio valoris tuj iĝi universitatano, tamen pro morto de la patro li devis labori en municipo de Dánszentmiklós. Post jaroj li vespere frekventis Ekonomian Altlernejon en Budapeŝto, kie li lernis ĉefe de Lajos Faluvégi (ministro). En 1967 li havis financan-administran postenon en Budapeŝto, en la sekva jaro li aliĝis al la komunistoj. Post jaroj li plulernis en Universitato Marx Károly, en 1971 li doktoriĝis, post 4 jaroj li estis nomumita titulara profesoro (en altlernejo, en 1981 en universitato), en 1979 li kandidatiĝis. En 1984 li ne partoprenis en bojkoto pri olimpio, tial li perdis postenon, sed Lajos Faluvégi donis al li postenon. En la jaroj 1989 kaj kaj 1990 li estis ministro pri financo en Kabineto Németh (post jaroj ankaŭ en Kabineto Horn). Li estis parlamenta deputito inter 1990 kaj 1998. En 2002 li pensiuliĝis.

Li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis filinon, la dua edzino estas Judit Csehák. Li ricevis 6 premiojn inter 1970-2012.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Ezt jól kifőztük!* – kuirlibro kune kun Judit Csehák

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri financo
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kantono Auxonne

La **kantono Auxonne** () estas franca kantono lokita en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Ĝi estas unu el la 23 kantonoj de Côte-d'Or. Ĝia ĉefurbo estas Auxonne. En 2015 la komunumoj de la forminta kantono Pontaillier-sur-Saône eniris en la kantono de Aŭxonne.

## Komunumoj 
Apartenas al la kantono Auxonne la jenaj 35 francaj komunumoj :

## Demografio 
## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Côte-d'Or
* Komunumoj de Côte-d'Or

Auxonne
Béla Tolcsvay

**Béla Tolcsvay** [tolĉvai], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj pli komplete) **Tolcsvay Nagy Béla** estas hungara ŝlagrokantisto, gitaristo, komponisto. Lia frato estas László Tolcsvay.
eta|Béla Tolcsvay
Béla Tolcsvay https://hu.wikipedia.org/wiki/Tolcsvay_B%C3%A9la naskiĝis la  1946 en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Tolcsvay jam frue inter 1964-1969 estis gitaristo en diversaj muzikgrupoj. En 1968 li venkis en muzika konkurso de Hungara Televizio. Tiutempe li ofte verkis muziktekstojn por Zsuzsa Koncz, poste li ofte ludis kune kun Zsuzsa Koncz. En 1973 li aranĝis festivalon en Miskolc. En la sekva jaro li kolektis popolkantojn en Transilvanio. En 1976 li helpis prezentaĵon de Zoltán Latinovits, poste li faris la samon al Erzsébet Kútvölgyi. En 1994 li establis klubon en Budapeŝto. Li edziĝis en 1997. Li ricevis premion Kossuth en 2015, pli frue aliajn premiojn en 1994 kaj 2009.

## Elektitaj verkoj kaj roloj 
* komponaĵoj, eĉ muzikalo kaj diversaj ŝlagroj
* 10 ŝlagraj diskoj
* partoprenoj en 10 filmoj inter 1969-2002
* diversaj aktoraj roloj

## Fontoj 
* hompaĝo - foto 
* http://port.hu/pls/pe/person.person?i_pers_id=101371 
* http://hungarian.imdb.com/name/nm0865898/ 

Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrogitaristoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokomponistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
16245 Katielu

'*16245 *Katielu'''* estas mezgranda, malhela asteroido de la asteroida zono proksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso. 

Ĝi estis malkovrita la  dum la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Katie Lu*, "Plej bonan en ŝia Kategorio", kaj kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2019 pro sia projekto pri terscienco kaj media scienco. Ŝi estis lernantino ĉe la *Central High School'' de Springfield (Misurio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000