Cearao

**Cearao** (portugale: *Ceará*) estas unu el la subŝtatoj de Brazilo, situanta en la nordorienta parto de la lando, ĉe la Atlantika marbordo de la Sudamerika kontinento.

En la portugala lingvo, ĝi nomiĝas *Ceará*. Kaj tio prononciĝas kvazaŭ [Seara'], en Esperanto. Tiu nomo devenas el indiĝena pralingvo kaj, plej eble, signifus "Kie estas multaj ĉasbestoj", do "Bona Ĉasejo".

Laŭ la stato de  en la subŝtato vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Limnajbaroj estas .

En Cearao estas la regiono Araripe, kie estas loko tre riĉa en fosilioj en la mondo. Tie oni povas trovi tre facile belegajn fosiliojn, eĉ se oni ne estas specialisto.

En Cearao estas du urboj kun vigla Esperanto-Movado: Fortalezo kaj Krato. Alia grava urbo estas Itapipoca.

## Geografio 
Cearao estas ĉirkaŭata de reliefaj formaĵoj altaj, altebenaĵoj kaj bordoj: okcidente ĝi estas limigita de Bordo de Ibiapaba, oriente de Altebenaĵo de Apodi, sude de Altebenaĵo de Araripe, kaj norde de Atlantika Oceano. Tial nomo "Enlanda Depresio" de la centra regiono de ŝtato Cearao.

## Historio 
Laŭ la historioj spuroj kredeblas, ke la karaveloj de Vicente Yáñez Pinzón, partopreninto en la unua ekspedicio de Kristoforo Kolumbo, vizitis la cearaa marbordo antaŭ Pedro Álvares Cabral, kiu oficiale malkovris Brazilon en la jaro 1500.
La historio de Cearao komencis en 1603, kiam la portugalo Pêro Coelho de Sousa starigis la fortikaĵo Sankta Jakobo (portugale São Tiago) ĉe la elfluo de la rivero Cearao, sed tiu unua provo kolonii tiun nordorientan brazilan regionon fiaskis. Oficiale do la unuaj paŝoj de la kolonio efektiviĝis kun la strategio de la portugala militisto Martim Soares Moreno, ekde kiam li starigis novan konstruaĵon sur la antaŭe disfalita fortikaĵo. La novan fortikaĵon Moreno nomis omaĝe al la militista Sankta Sebastiano. Tio okazis en la jaro 1612.

En 1637 la nederlandanoj invadis Cearaon, kie li restadis dum sep jaroj, ĝis kiam la lokaj indiĝenoj ilin forpelis. Kvin jaroj poste revenis la nederlandanoj. Antaŭ ili estis Matias Beck. Tiu nederlanda militestro starigis la fortikaĵon de li nomiita Shoonenborch apud la rivereto Paĵeuo (portugale Pajeú). Ĉe tiu milita konstruaĵo stariĝis la ĉefurbo de Cearao, kies portugala nomo Fortalezo signifas fortikaĵon. En 1654 sub la estreco de la portugala ĉefmilitisto Álvaro de Azevedo Barreto la portugalaj trupoj forpelas la nederlandanajn. Laŭ la katolika tradicio Barreto ŝanĝis la protestantan nomon Shoonemborch por Nia Sinjorino de la Asunciono (portugale Nossa Senhora da Assunção), kie hodiaŭ estas generalstabo de la regiono.

## Vidindaĵoj 
## Servoj 
* Universidade Regional do Cariri

## Ekonomio 
### Agrikulturo 
Fazeolo; maizo; rizo; kotono (herba kaj arba); kaŝtano de akaĵuo; sukerkano; manioko; mamona; tomato; banano; oranĝo; kokoso; kaj pli ĵusa, vinbero.

### Industrio 
Vesta; manĝa; metalurgia; teksa; ĥimia; ŝua.

### Minado 
Fero; minerala akvo; kalkroko; argilo; magnezio; granito; petrolo; natura gaso; elmara salo; grafito; gipso.

### Bredado 
[eta|250ra|Plaĝo de Águas Belas, en [Cascavel (Cearao)|Cascavel]]
Bovoj; porkoj; kaproj; ĉevaloj; birdoj; azenoj; kraboj.

### Turismo 
En Cearao oni praktikas du tipojn de turismo: la religian turismon, precipe en Juazeiro do Norte kaj Canindé; kaj la naturan turismon, precipe pro la belaj plaĝoj kaj montaroj de Cearao. Krom tio, oni rimarkas pligrandigon de seksa turismo.

## Kulturo 
### Literaturo 
Cearao estas lando de multaj gravaj verkistoj kaj poetoj, ekzemple Gustavo Barroso, Antônio Sales, Patativa do Assaré, Rachel de Queiroz, José de Alencar inter aliaj. José de Alencar verkis diversajn romanojn, inter ili, *Iracema*.

Fine de 19-a jarcento, ekzistis Padaria Espiritual (Panvendejo Spirita), kultura klubo el junaj verkistoj, pentristoj kaj muzikistoj. La Panvendejo, ironia kaj nereverence, kritikis per sia ĵurnalo "O Pão" (La Pano) la instituciojn kaj valorojn tiamajn.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de la municipoj de Cearao
* Metroo de Fortalezo
* Esperanto en Cearao

## Eksteraj ligiloj 
* Cearaa Oficiala Retejo (en la portugala lingvo)
* oficiala paĝo de la regiona Esperanto-Asocio *Associação Cearense de Esperanto* en la retejo *Facebook*, aktuale fine de 2024 ( kaj )
* historie: reta taglibro *esperantoceara.blogspot.com*, bele bunta kaj daŭre videbla, sed nur aktualigita ĝis 2010 ()
* hispanlingva retejo pri la plaĝo kaj feria kvartalo *Canoa Quebrada* de la municipo Aracati 


Kategorio:Subŝtatoj de Brazilo