open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Árpád Kosztolányi

**Árpád Kosztolányi** [kostolAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kosztolányi Árpád** estis hungara gimnazia instruisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *nemeskosztolányi, felsőlehotai kaj alsólehotai*. Li estis patro de Dezső Kosztolányi.

Árpád Kosztolányi naskiĝis la  en Szabadka (Habsburga Imperio, Hungara reĝlando (nuntempa Subotica en Serbio), li mortis la  en Subotica (Serbio).

## Biografio 
Árpád Kosztolányi maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste li studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto, ankaŭ en universitato en Berlino. Li ekhavis pedagogian diplomon en 1881, poste li estis asistanto de Loránd Eötvös. Inter 1883 kaj 1901 li instruis matematikon kaj fizikon en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li estis gimnaziestro ĝis la emeritiĝo. Li ofte kontribuis artikolojn pri fiziko kaj matematiko, eĉ poemojn, novelojn en la gazetoj. Depost Traktato de Trianon li devis lerni serbe.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Szappanléhártyák*, 1880.
* *Folyadékhártyák mint mechanikai tételek bizonyítékai*, 1881.
* *A percentszámolás tanításának módszere*, 1889.
* *A kamatszámolás reformterve*, 1897.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva teksto 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Pelhřimov (Cheb)

**Pelhřimov** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Cheb, troviĝanta en distrikto Cheb. Ĝi troviĝas proksimume 3&nbsp;km sudokcidente de centro de Cheb. Estas ĉi tie registritaj 25 adresoj. En la jaro  daŭre vivas ĉi tie .

Pelhřimov situas en katastra teritorio **Dolní Pelhřimov** kun areo 6,96&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1294.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Belvedero de Bismarck sur Zelená hora
* monumento al viktimoj de la unua mondmilito
* pieta loko en lokoj de detruita preĝejo de sankta Anna

## Rilataj artikoloj 
* Horní Pelhřimov
* Landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio

## Pluaj fotoj

Horní Pelhřimov (1).jpg|Horní Pelhřimov
Horní Pelhřimov (2).jpg|Horní Pelhřimov
Horní Pelhřimov (3).jpg|Horní Pelhřimov
Horní Pelhřimov pohled od severu.jpg|Horní Pelhřimov, parto de vilaĝo Pelhřimov, vido de nordo

Kategorio:Cheb
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Cheb
Kategorio:Setlejoj en Smrčiny
Kategorio:Setlejoj en Ĥebia baseno
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
76713 Wudia

'*76713 *Wudia'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono en orbita resonanco 1:3 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Ondřejov (Prago-oriento, Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la elstara ĉeĥa inĝeniero *Milan Wudia'' (1963 – 2007), pioniro pri aŭtomataj teleskopoj. Li laboris ĉe la Observatorio kaj Planetario Nikolao Koperniko de Brno kaj inter liaj laboroj estas la komputera regad-sistemo por la teleskopo de 0,65 m de la Observatorio de Ondřejov, per kiu la asteroido estis malkovrita.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Ondřejov
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Vera Rubin

**Vera Cooper RUBIN** (Filadelfio (Pensilvanio) 23-a de julio 1928 — Princeton (Nov-Ĵerzejo) 25-a de decembro 2016) estis usona astronomino, pioniro en mezuro de la rotacio de steloj ene de galaksio. Ŝiaj mezuradoj montris, ke la galaksiaj rotaciaj kurboj restis plataj, kontraŭdirante la teorian modelon, estante la plej rekta kaj fortika evidenteco de la ekzisto de malluma materio.
Ŝia filo estis usona matematikisto Karl Rubin.

## Notoj 
Kategorio:Judaj sciencistoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Membroj de la Papa Akademio de la Sciencoj
Emil Lenz

**Heinrich Friedrich Emil LENZ** en germana aŭ **Emil Ĥristianoviĉ LENZ** en rusa: Эмилий Христианович Ленц; 12a de februaro 1804 – 10a de februaro 1865), kutime citita kiel **Emil Lenz**, estis rusa fizikisto. Li estas plej fama pro la formulado de la Leĝo de Lenz en elektrodinamiko en 1834.

Lenz laboris en la Sankt-Peterburga Ŝtata Universitato, Rusio, ekzemple kiel Dekano de Matematiko kaj Fiziko el 1840 ĝis 1863 kaj kiel Rektoro el 1863 ĝis sia morto en 1865. Lenz instruis en la *Petrischule* en 1830 kaj 1831, kaj en la Miĥailovskaja Artileria Akademio.

Lenz ekstudis elektromagnetismon en 1831. Krom la Leĝo de Lenz tiel nomita siahonore, Lenz sendepende malkovris la Ĵulan leĝon en 1842; por honorigi siajn klopodojn por la problemo, ĝi ricevis ankaŭ la nomon "Leĝo de Joule–Lenz," tiel nomita pro James Prescott Joule. Lenz ankaŭ partoprenis en la disvolvigo de la teknologio de elektrolamenado, inventita de sia amiko kaj kolego Moritz von Jacobi.

## Notoj 
Kategorio:Germanaj baltoj
Kategorio:Rusiaj fizikistoj
Kategorio:Estonaj fizikistoj
Kategorio:Germanaj fizikistoj
Kategorio:Rusiaj inventistoj
Kategorio:Rusiaj elektroinĝenieroj
Kategorio:Germanaj elektroinĝenieroj
Kategorio:Homoj rilataj al elektro
James Elmes

**James ELMES** (15a de oktobro 1782, Londono – 2a de aprilo 1862, Greenwich) estis angla arkitekto, civila inĝeniero kaj verkisto pri artoj.

[eta|maldekstre|Iama preĝejo de Sankta Johano Evangelisto, [Chichester (Sussex)|Chichester.]]
Li desegnis grandan nombron de konstruaĵoj en Londono, kaj estis inspektisto kaj civila inĝeniero de la Haveno de Londono, sed estas plej bone konata kiel verkisto pri artoj. Li ekspoziciis en la Reĝa Akademio inter 1801 kaj 1842. Li estis vic-prezidanto de la Londona Arkitektura Societo el ties fondo en 1806.

## Notoj 
Kategorio:Britaj arkitektoj
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Londonanoj
Kategorio:Anglaj inĝenieroj
Slavofilismo

**Slavofilismo** aŭ **Slavofilio** estis intelektula movado kiu originiĝis el la 19a jarcento kiu deziris, ke la Rusia Imperio disvolviĝu per valoroj kaj institucioj derivitaj el sia dekomenca historio. Slavofiloj estis kontraŭaj al influoj de Okcidenta Eŭropo en Rusio. Estis ankaŭ similaj movadoj en Pollando, Serbio kaj Kroatio, Bulgario kaj Ĉeĥoslovakio. Depende de la historia kunteksto, ĝia malo estus terminigita Slavofobio, timo aŭ malamo kontraŭ la slava kulturo, aŭ ankaŭ tio kion rusaj intelektuloj nomis *zapadniĉestvo* (okcidentismo). La terminoj referencas pli larĝe al la ideo de supereco de la slavaj popoloj.

Postaj verkistoj Fjodor Dostojevskij, Konstantin Leontjev kaj Nikolaj Danilevskij disvolvigis partikularan konservisman version de Slavofilismo, nome *poĉvenniĉestvo* (el la rusa vorto por tero).

## Vidu ankaŭ 
* Kontraŭslavismo
* Rusigo

## Notoj 
Kategorio:Slava kulturo
Kategorio:Kulturo de Rusio
Kategorio:Politikaj teorioj
Kategorio:Ksenofilio
Kategorio:Rusa naciismo
Kategorio:Interslava movado
Kategorio:Kulturo de Serbio
Kategorio:Kulturo de Pollando
Wayback Machine

eta|300ra|ĉefpaĝo
**Wayback Machine** ( signifas *antaŭ longa tempo* kaj *machine* estas simple *maŝino*) estas cifereca arkivo de la Tutmonda Interreto, fondita de la Interreta Arkivo, neprofitcela organizaĵo bazita en San-Francisko. Ĝi permesas al la uzanto iri "en la tempo" kaj vidi kiel aspektis retejoj en la pasinteco. Ĝiaj fondintoj, Brewster Kahle kaj Bruce Gilliat, disvolvis la servon *Wayback Machine* kun la intenco provizi "universalan aliron al ĉiuj scioj" konservante arkivajn kopiojn de retpaĝoj (ankaŭ malfunkciaj, malaperintaj) kiel ekzemple la Deklaracio de Manilo (1980) de la Monda Organizaĵo pri Turismo en kiu estas referenco al Esperanto. Ekde ĝia lanĉo en 2001, pli ol 452 miliardoj da paĝoj estis aldonitaj al la arkivejo.

*Wayback Machine* uzas faktotaksadojn ('*factchecks*') de *FactCheck.org, Check Your Fact, Lead Stories, Politifact, Washington Post Fact-Checker, AP News Fact Check, USA Today Fact Check, Graphika, Stanford Internet Observatory* kaj *Our.news*.

## Historio 
La fondintoj de Interreta Arkivo Brewster Kahle kaj Bruce Gilliat lanĉis Wayback Machine en 2001 por trakti la problemon de la enhavo de retejo malaperante kiam ajn ĝi ŝanĝiĝos aŭ malŝaltos. La servo ebligas al uzantoj vidi arkivitajn versiojn de retpaĝoj tra la tempo, kiujn la ar archiveivo nomas "tridimensia indekso". Kahle kaj Gilliat kreis la servon kun la espero arkivi la tutan Interreton kaj provizi "universalan aliron al ĉiuj scioj."

## Kritiko 
La servo ankaŭ estigis polemikon pri tio, ĉu krei aŭ ne arkivitajn paĝojn sen la permeso de la posedanto konsistigas malobservon de kopirajto en iuj jurisdikcioj.

## Kontraŭstaro al Google Books Search 
La Interreta Arkivo estis membro de la *Open Content Alliance* (Alianco por malferma enhavo) dum ties aktiva tempo ekde 2005. Tiu Alianco estis inter la plej akraj kritikantoj de la *Google Books Search Settelment Agreement*. La Interreta Arkivo rekomendas alternativan ciferecan bibliotekan projekton.

## Vidu ankaŭ 
* Interreta Arkivo

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Interreto
Kategorio:Retejoj aperintaj en 1996
Kategorio:Arkivoj
Kategorio:Ne-profitaj organizaĵoj en Usono
Saint-Georges-des-Groseillers

**Saint-Georges-des-Groseillers** estas franca  situanta en departemento Orne, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Géorgiens*.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Famuloj 
* François Morel

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Orne

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Saint-Georges-des-Groseillers ĉe Flers Agglo 

Kategorio:Komunumoj de Orne
Klerikismo

[eta|250px|Vidaĵo de la monumento *[Valo de la Falintoj|Valle de los Caídos en la Guerra Civil*, plej klara simbolo de la kunigo de la katolika eklezio kaj la reĝimo de la Frankisma diktaturo.]]
**Klerikalismo** estas la doktrino kiu estis disvolvigita de religio (respektive eklezio) por atingi politikan celon; ĝi defendas, ke la klerikoj (de unusola religio konsiderata unika, ortodoksa kaj nura verdira), kiuj estas reprezentantaj de tiu ununura kaj absoluta religio, devas implikiĝi en la publikaj kaj nereligiaj aferoj kiel potenco kiu orientigu, superrigardu kaj korektu ilin kongrue kun sia kredaro. Kiel konsekvenco, aperis la kontraŭklerikalismo, nome tipo de laikismo kiu subtenas la malan doktrinon kaj la liberecon de konscienco.

## Vidu ankaŭ 
* Apartigo de eklezio kaj ŝtato
* Cezaropapismo
* Antiklerikalismo

Kategorio:Politikaj ideologioj
Kategorio:Kristana klerikaro
Listo de seksneŭtralaj neologismoj

En Esperanto estas kelkaj vortoj kun vira signifo, kiujn oni ŝanĝas al ina signifo per aldono de la sufikso *-in-*, tiel ke mankas vorto por la responda seksneŭtrala nocio. Kvankam oni kelkfoje formas tian seksneŭtralan vorton per la prefikso *ge-* (ekzemple ), tiaj vortoj havas plurajn malavantaĝojn, do multaj neologismoj estis proponitaj anstataŭe. Sube estas listoj de neologismoj proponitaj por kelkaj tiaj vortoj. La 16 plej gravaj vortoj, kun preskaŭ universala utilo, estas dividitaj en tri kategoriojn ("parencoj", "geedzeco", "estimo"); poste sekvas apartaj listoj por "nobeloj" kaj "religiuloj", kiujn oni eble volos trakti aparte, ĉar temas pri nocioj historiaj aŭ pli forte kulturdependaj.

La ideon enkonduki novajn seksneŭtralajn radikojn surbaze de vortoj en naciaj lingvoj oni nomas **parentismo**. Jam en 1985 la japana esperantisto Konisi Gaku, membro de la Akademio de Esperanto, argumentis por la enkonduko de novaj radikoj.

La tabeloj ne inkluzivas kunmetaĵojn aŭ sinonimojn, kiuj ne estas neologismoj, sed kelkaj tiaj ebloj estas menciitaj sub la tabeloj.

## Parencoj (8) 
### geavo (avo, avino) 
Alternativoj:

* ababo, pampamo, ... (kunmetaĵo el radiko, kiu signifas gepatron)

### gefilo (filo, filino) 
Alternativoj:

* ido

### gefrato (frato, fratino) 
### gekuzo (kuzo, kuzino) 
Alternativoj:

* abaĥido, ... (kunmetaĵo el radikoj, kiuj signifas gepatron, gefraton kaj gefilon)

### genepo (nepo, nepino) 
Alternativoj:

* idido, fizfizo, ... (kunmetaĵo el radiko, kiu signifas gefilon)

### genevo (nevo, nevino) 
Alternativoj:

* aĥido, sibfizo, ... (kunmetaĵo el radikoj, kiuj signifas gefraton kaj gefilon)

### geonklo (onklo, onklino) 
Alternativoj:

* abaĥo, abaĥeŝo, pamsibo, pamsibeŝo, ... (kunmetaĵo el radikoj, kiuj signifas gepatron, gefraton kaj geedzon)

### gepatro (patro, patrino) 
Alternativoj:

* *patro, matro, parento(j)* anstataŭ *patro, patrino, gepatro(j)*
* adolto
* homo
* plenkreskulo

### gesinjoro (sinjoro, sinjorino) 
## Nobeloj 
### gebarono (barono, baronino) 
### geduko (duko, dukino) 
### gegrafo (grafo, grafino) 
### gemarkizo (markizo, markizino) 
### geprinco (princo, princino) 
### gereĝo (reĝo, reĝino) 
Alternativoj:

* Uzu *reĝo* seksneŭtrale
* monarko/monarĥo

## Religiuloj 
### geabato (abato, abatino) 
### gemonaĥo (monaĥo, monaĥino) 
## Vidu ankaŭ 
* Iĉismo
* Iŝi
* Riismo
* Hiismo
* Proponitaj reformoj de Esperanto
* Seksneŭtrala homa triapersona pronomo
* Seksneŭtrala lingvaĵo

## Referencoj
Tuthelenismo

**Tuthelenismo** estas movado kies celo estis aŭ estas la kreado de "Granda Helena Ŝtato" konceptita kiel politika unuo, tio estas, ŝtato kiu kunigu ĉiujn landojn kiuj tute aŭ majoritate estas loĝataj de popoloj de greka lingvo kaj etno. Tiu ideo disvolviĝis el la 5-a jarcento a.K., kaj ne floris amase sed estis predikita de la malmultaj pensuloj kiuj restis optimismaj antaŭ la degradado de la greka kulturo kiu ekis dum la Grek-persaj militoj kaj kiu pintis dum la Peloponeza milito. 

## Historio 
Jam ekde la antikveco estis figuroj kiuj apogis la tuthelenan idealon, kiam estis ia sento de unueco antaŭ komunaj malamikoj, sed ĉiu regiono dependis de polis ofte militantaj inter si. Tiuj estis ekzemple Isokrato, Filipo la 2-a kaj Aleksandro la Granda.

Tiuj ideoj funkciis ankaŭ, parte, dum la epokoj de la Orienta Romia Imperio; sed post ties falo, en 1453, oni devis atendi ĝis komenco de la 19-a jarcento por ke la tuthelenismo estos rekonstituita formale. Tiam temas pri sekretaj societoj [*hetairoj*] kunformitaj de la grekoj kiuj estis subpremitaj de la Otomana Imperio.

En 1821, la grekoj ribeliĝis armili kontraŭ siaj subpremantoj ĝis finfine, en 1829, Grekio estis deklarita suverena regno. La tuthelenaj idealoj restis dum la lukto de liberigo kaj laŭlonge de la historio de la nova regno.

La tuthelenaj tendencoj pliiĝis denove el 1861 pro la aneksado de Tesalio kaj de la insuloj de la Ionia Maro. Dudek jarojn poste, estis aligita al la greka teritorio parton de Epiro. Kvankam la grek-turka milito de 1897 rezultis forta frapo por la tuthelenismo pro la totala malvenko de la grekoj, tiuj venkis en la milito de la Balkanoj de 1912—1913. Fine, ankaŭ la insulo Kreto ekformis parton de la regno Grekio.

Post la Dua Mondmilito, speciale sub la militista junto kiu enpoviĝis en Ateno en 1967, tuthelenismo iĝis sinonimo de la movado *enosis* (unueco). Tiu junto klopodis aneksigi Kipron al Grekio cele al la kreado de la menciita *enosis*. Kiel konsekvenco de tiuj manovroj, Turkio decidis invadi la insulon en 1974. La turka militistaro restis ekde tiam en la nordo de Kipro kaj el administracia vidpunkto, la insulo estis fakte dividita en du ŝtatoj.

Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Politiko de Grekio
Kategorio:Historio de Kipro
Kategorio:Naciismo
Bříza (Cheb)

**Bříza** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Cheb, troviĝanta en distrikto Cheb. Bříza troviĝas proksimume 6,5 kilometroj okcidente de Cheb sur la norda bordo de akva rezervujo Skalka. En la jaro  daŭre vivas ĉi tie . Proksime de Bříza troviĝas naturparko Smrčiny.

Bříza situas en katastra teritorio **Bříza nad Ohří** kun areo 19,767&nbsp;km².

Bříza najbaras kun municipo Cetnov. En la alia flanko de la valbaraĵo poste situas municipo Pomezí nad Ohří. Bříza estis dum longaj jaroj malfacile alirebla, ĉar en ties proksimeco estis enpraktikigita malpermesita zono pro proksimeco de la ŝtatlimo kun Germanio. Ties pruvo estas panelaj ŝoseoj en arbaroj kaj bunkroj proksime de eksa limgardistaro.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1395.

## Loĝantaro
## Transporto 
Inter la jaroj 1995 kaj 1998 ĉi tie estis konstruita ŝosea rondvojo kaj rapideckomunikilo al la proksima limpasejo en Germanion. Estis ĉi tie konstruitaj du pontoj: unu malpli granda trans ŝoseo, la alia pli longa, kiu kondukas ŝoseon super valbaraĵo Skalka. Tiutempe karakterize ŝanĝiĝis aspekto de la pejzaĝo, estis asfaligita vojo ĝis Bříza kaj estis forhakita parto de la arbaro. Sed la komunikiloj en la vilaĝo restis neasfaltitaj.

## Interesaĵoj 
Proksime de Břízy troviĝas bovinejo, sed kiu ne estas jam longe uzata kaj malrapide ĝi disfaliĝas. En la akva rezervujo Skalka estis antaŭe vilaĝo, sed en la jaroj 1962–1964 ĝi estis iom post iom forlasita pro konstruado de la akva rezervujo.

## Memorindaĵoj 
* naturrezervejo Studna u Lužné en la katastra teritorio de la vilaĝo

## Fotografioj 

Briza2.jpg|Bříza
Briza.jpg|Bříza
Bříza pohled od Pomezí nad Ohří (1).jpg|Bříza, vido de Pomezí nad Ohří

Kategorio:Cheb
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Cheb
Kategorio:Setlejoj sur Ohře
Kategorio:Setlejoj en Ĥebia baseno
Ágoston Körmendy

**Ágoston Körmendy** [Agoŝton kormendi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Körmendy Ágoston** estis hungara maŝininĝeniero, altlerneja instruisto. 

Ágoston Körmendy naskiĝis la  en Balatonkenese, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Ágoston Körmendy maturiĝis en gimnazio de Veszprém (urbo) en 1944, poste li akiris diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1950. Post siaj studoj li laboris en fabriko pri ŝarĝaŭtoj en Budapeŝto, kie paŝo post paŝo atingis pli altajn postenojn. Jam ekde la 1950-aj jaroj li instruis en la teknikuniversitato. Interrompo okazis en la jaroj 1956 kaj 1957, li instruis en Hanojo, kie li ankaŭ aranĝis la teknikan altan instruadon. En 1963 li establis karavanon inter Dakaro kaj Akrao kun aŭtobusoj kaj kamionoj por pruvi altan kvaliton de la hungaraj aŭtoj. En 1982 li doktoriĝis en la universitato. Li inventis patentojn. Li ricevis premiojn inter 1968-2009.

## Elektita libro 
* *A Renault R5* (1997)

## Liaj patentoj 
* *Teleszkopikus lengéscsillapítók* (kun aliaj, 1970)
* *Tengelykapcsoló robot* (kun aliaj)
* *Üzemeljárás magas Oktánszámigényű Otto-motorok részére* (kun aliaj, 1981)
* *Berendezés belső égésű motorral felszerelt gépjárművek fűtésére* (1992)

## Fontoj 
* hungarlingva aprezo kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 7-a paĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj

Kategorio:Budapeŝtanoj
Imre Lengyel

**Imre Lengyel** [lendjel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lengyel Imre** estis hungara matematikisto, ekonomikisto, altlerneja instruisto.

Imre Lengyel naskiĝis la  en Mezőberény.

## Biografio 
Imre Lengyel maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1973, poste li akiris matematikistan diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1979. Inter 1979-1984 li laboris en uzino pri ceramikaĵoj en Békéscsaba, sed laŭ vespera instruado li studis inter 1981-1986 en Ekonomia Universitato Károly Marx, krome en universitato en Szeged li doktoriĝis en 1983. Fine li akiris ankaŭ ekonomian diplomon (1986). Inter 1984-1985 li laboris same en Békéscsaba en ŝtata laborejo, inter 1986-1993 en akademia instituto. En 1994 li ekinstruis en altlernejo de Békéscsaba kiel docento kaj katedrestro. Post 3 jaroj li instruis en Universitato Attila József kun la sama rango, eĉ en 2000 profesoro kaj vicdekano, en 2004 institutestro. En tiu periodo li kandidatiĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio (1995), doktoriĝis ĉe la akademio (2005), tial li ricevis ankaŭ stipendion inter 1997-2000. Li habilitiĝis en Scienca Universitato de Szeged en 2003. Inter 2005-2009 li instruis en instituto de Universitato Reĝo Sankta Stefano. En la 2010-aj jaroj li instruas en staĝoj por doktoriĝo en pluraj universitatoj. Li ricevis premiojn inter 1997-2016. Li edziĝis en 1977, poste du filinoj naskiĝis.

## Liaj disertaĵoj 
* „A darabolási feladatok és a megoldásukra alkalmazott módszerek áttekintése” (1983)
* „A lakossági megtakarítások és hitelek főbb regionális jellemzői Magyarországon” (1995)
* „Régiók versenyképessége és gazdasági fejlődése Magyarországon” (2005)

## Elektitaj publikaĵoj (libroj, ĉapitroj, studoj) 
* *Development of local government finance in Hungary* (1993)
* *Regionális gazdaságtan* (2004)
* *Knowledge-based local economic development for enhancing competitiveness in lagging areas of Europe: The case of the University of Szeged* (2009)
* *Regionális gazdaságfejlesztés* (2010)
* *Térségek versenyképessége, intelligens szakosodása és újraiparosodása* (2016)
* *Térségek növekedése és fejlődése: egészségipari és tudásalapú fejlesztési stratégiák* (2018)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
523954 Guman

'*523954 *Guman''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la hungaraj astronomoj Krisztián Sárneczky kaj Gyula M. Szabó elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio sur la montaro Mátra, proksime de Mátraszentimre en Hungario.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la hungara astronomo István Guman, kiu estis la plej aĝa hungara astronomo (centjarulo). Li studis la  per fotografia mezuro ĉe la Konkoly Observatorio kaj faris sunan astronomion ĉe la Heliofizika Observatorio de Debrecen. Li estis aktiva scienca komunikisto kaj kontribuinto al la Hungaria Astronomical Almanako dum multenombraj jardekoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Krisztián Sárneczky
Kategorio:Malkovrita de Gyula M. Szabó
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Hraničná (Pomezí nad Ohří)

**Hraničná** (ĝis la jaro 1918 *Dolní Hraničná*, ) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Pomezí nad Ohří, troviĝanta en distrikto Cheb. Ĝi troviĝas proksimume 0,5&nbsp;km sude de Pomezí nad Ohří. Estas ĉi tie registritaj 24 adresoj. En la jaro  daŭre vivas ĉi tie .

Hraničná situas en katastra teritorio **Dolní Hraničná** kun areo 6,34&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1249.

## Loĝantaro 
## Rilataj artikoloj
* Landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio

## Fotogalerio 

Dolní Hraničná (2).jpg| Dolní Hraničná

Kategorio:Pomezí nad Ohří
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Cheb
Kategorio:Setlejoj en Ĥebia baseno
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio
Filozofia teorio

[eta|dekstre|350px|[Rafaelo: *La platona Akademio*. I.a. filozofoj estas prezentitaj: Anaksimandro, Heraklito, Parmenido, Sokrato, Platono, Aristotelo, Alkibiado, Hipatio, Antisteno, Diogeno, Ksenofono, Epikuro, Pitagoro, Ptolemeo, Zaratustro kaj Averroes.]]

**Filozofia teorio** estas teorio kiu klarigas mondokoncepton en specifa branĉo de filozofio. Tamen ajna tipo de tezo povas esti konsiderata teorio laŭ pli larĝa senco; en la analiza filozofio oni rezervas la terminon «teorio» al sistemaj klopodoj solvi problemojn.

Esence, ĉiuj filozofiaj movadoj, pensoskoloj kaj sistemoj de kredoj estas filozofiaj teorioj. Oni inkludas inter la filozofiaj teorioj ankaŭ multajn principojn, hipotezojn, normojn, paradoksojn, logikajn leĝojn, same kiel la 'ologioj', 'ismoj' kaj ties efikoj.

## Filozofiaj sistemoj 
* Etiko
* Kritika teorio
* Metaetiko
* Politika scienco

## Vidu ankaŭ 
* Aristotelismo
* Orienta filozofio

## Notoj 

Kategorio:Dogmo
Vundoj de Armenio

**Vundoj de Armenio** (armene: Վերք Հայաստանի Verk Hajastani) estas historia romano de Ĥaĉatur Abovjan de 1841. Verkita en la ararata (erevana) dialekto, Vundoj de Armenio estas konsiderata kiel la ĉefverko de Abovjan. Ĝi estas la debuta romano de Abovjan, la unua armena romano kaj la unua moderna orient-armena literatura verko.  Danke al *Vundoj de Armenio*, Ĥaĉatur Abovjan estas agnoskita kiel la fondinto de la moderna orient-armena lingvo. 

Ĝi unue estis publikigita en 1858 en Tbiliso, kiu estis la kultura centro de rusiaj armenoj antaŭ la Rusa Enlanda Milito, dek jarojn post kiam Abovian malaperis. 

La historio, kiun Abovjan nomis *Vundoj de Armenio*, baziĝas sur realaĵo okazinta en lia hejmurbo Kanaker dum la rusa-persa milito de 1826-1828.

Juna armena knabino nomata Taĥuni estis forrabita de soldatoj de Hosejn Ĥan Sardar, la estro de la persa politika ento ĉirkaŭ Erevano. Aghasi, kiu estas la ĉefa heroo, mortigas la virojn de Sardar kaj savas ŝin. La frato de la persa guberniestro Hasano decidas puni Aghasi kaj tiel detruas kelkajn armenajn urbojn. 

La libro de 2005* La Heredaĵo de Armena Literaturo* de Agop Jack Hacikjan argumentas ke, "kvankam simbola, la incidento, estis sufiĉe potenca por eksciti sentojn de patriotismo, nacia fiero kaj digno". La aŭtoroj tiam rimarkas, ke "la libro legeblas kiel poemo, en kiu la aŭtoro, kiel filo, havas honestan, senpere paroladon kun la homoj, en sia propra Kanaker-dialekto".

## Referencoj 
Kategorio:Literaturo de Armenio
Kategorio:Armena lingvo
Kategorio:Libroj aperintaj en 1858
Sekurigo de la ŝtatlimo de Ĉeĥoslovakio dum la malvarma milito

[eta|Parto de la devena fera kurteno en [Čížov (Horní Břečkov)|Čížov]]
[dekstra|eta|Monumento de fera kurteno kun [ĉeĥa erinaco en Bučina]]
thumb|Tabulo el komenco de la 1980-aj jaroj informanta pri eniro en limregionan zonon (ATENTU! Limzono Eniro nur kun permesilo)
Sur la limo de komunisma Ĉeĥoslovakio, ĉefe laŭlonge laŭ la limo kun Federacia respubliko Germanio kaj la neŭtra Aŭstrio estiĝis dum periodo de la malvarma milito sistemo de obstakloj, kiuj funkciis ĝis la jaro 1989. La obstakloj malebligis al elmigrado de la civitanoj de Ĉeĥoslovakio al Okcidento, sed fare de la tiama propagando ili estis priskribataj kiel barilo kontraŭ infiltriĝo de la malamikaj agentoj.

## Historio 
Post la dua mondmilito kaj divido de Germanio en la jaro 1949 la limoj de Ĉeĥoslovakio jam estis "limigita regiono". Ekde la jaro 1951 komencis konstruado de "fera kurteno" en la praktiko - nealirebleco de la ĉeĥoslovakaj limoj estis unu el prioritatoj de la tiama komunisma reĝimo kaj do pro celo de ilia gardado estis elspezita multe da mono kaj homaj fortoj. La limregiono komencis jam kelke da kilometroj en la enlandon, ĉirkaŭ 100 metroj de la limo estis konstruita signalbariloj kaj la limo mem estis markita per markiloj kaj en la unua periodo eĉ per barilo el pikdrato, kiu devis esti sub tensio 5 kV. Ekde la jaro 1968 alternis ĝin duobla drata barilo, simila al tiu en enlandgermana limo. Konsisto de la limo estis ankaŭ konstruo de gardoturoj, plimulte ne per masonitaj, sed per feraj kaj plejparte per lignaj konstrukcioj kaj per plua infrastrukturo, kiu nombris helpkonstruaĵojn por limgardistaro, diversajn terenajn postenojn, eventuale ekzercejojn por hundoj, kaj la vojojn kunigantaj tiujn ĉi objektojn. En kelkaj regionoj estis eĉ metitaj minojn, ekz. PP Mi-Ba, PP Mi-D kaj PP Mi.

La ĉeĥoslovaka fera kurteno notis masivan "trarompon" en unu specifa evento, kiu estis komence de novembro de 1989 ondo de amasa elmigrado de orientaj germanoj ĝis FGR kun haltejo antaŭ germana ambasadorejo en Prago. Okazis neniu konfrontado, ĉar tiama registaro konsentis kun tiu ĉi transŝovo.

Mallongtempe post ĉeĥoslovaka revolucio, ekde la 5-a de decembro 1989 la zono de obstakloj estis sur la limo de Ĉeĥoslovakio nuligita. Nuntempe Ĉeĥio, Germanio kaj Aŭstrio estas membroj de Schengen-spaco, kio signifas, ke iliaj komunaj limoj jam ne plu estas gardataj kaj vojaĝantoj povas libere transpaŝi ilin, eĉ sen pasporta kontrolo.

## Ligiloj 
### Rilataj artikoloj 
* Ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj dum la malvarma milito
* Limgardistaro
* Fera kurteno
* Limzono

### Eksteraj ligiloj 
* 
* Czechoslovak Border Barrier System , United States Army Center of Military History

Kategorio:Malvarma milito
Kategorio:Fera kurteno en Ĉeĥoslovakio
Kategorio:Limregionaj fortikaĵoj
Kategorio:Historio de Ĉeĥoslovakio
Kategorio:Ŝtatlimo
Orienta filozofio

La esprimoj **Orienta filozofio** aŭ **Azia filozofio** inkludas ĝenerale la diversajn filozofiajn sistemojn de Azio, kaj plej specife, el Suda kaj Orienta Azio, kiel la ĉina filozofio, la hinda filozofio, la budhisma filozofio (hegemonia en Tibeto, Butano, Srilanko kaj Sudorienta Azio), la korea filozofio kaj la japana filozofio.

La kategorio de «orienta filozofio» aŭ «azia filozofio» estas fakte produkto de la okcidenta kulturo de la 19a jarcento kaj tute ekzistis nek en Orienta Azio nek en Hindio. Tio estas memkomprenebla ĉar en Azio ne ekzistas unusola filozofia tradicio unuigita en unusola radiko, sed variaj unuopaj tradicioj kiuj nur foje estis en kontakto.

## Skoloj 
* Brahmanismo
* Budhismo
* Ĝajnismo
* Hinduismo
* Jogo
* Konfuceismo
* Leĝismo
* Mohismo
* Sikismo
* Ŝivismo
* Ŝramanismo
* Taoismo
* Vedanto

## Vidu ankaŭ 
* Orientalismo
* Orientaj religioj
* Persa filozofio
* Jaggi Sadhguru

## Notoj
Ŝanio

**Ŝanio** aŭ **Ŝana Ŝtato** estas subŝtato en Birmo. Ŝanio randas Ĉinion al la norda, Laoson al la orienta kaj Tajlandon al la suda direktoj kaj al kvin administraciaj dividoj de Birmo en la okcidento. Plej granda de la 14 administraciaj dividoj de landa areo, Ŝanio kovras 155,800 km², preskaŭ kvaronon de la totala areo de Birmo. La ŝtato havas ties nomon el la birma nomo por la Tajaj popoloj: "Ŝanaj Popoloj". La Ŝanianjoj konsistigas la plimulton inter pluraj etnaj grupoj kiu loĝas la areon. Ŝan estas plejparte kampara, kun nura tri urboj de grava grandeco: Laŝio, Kengtung kaj la ĉefurbo, Taunĝi. Taunggyi estas 150.7 km nordoriente de la landa ĉefurbo Nepjido.

La ŝana lingvo - sialingve တႆး - el la taja lingvaro paroliĝas paroliĝas en Birmo (Mjanmao), plejparte en la subŝtato Ŝanio. Ĝi en 2017 estis parolata per 4,7 milionoj da homoj, konsiderante la datumojn de la retejo kaj presita lingvoraporto de la organizaĵo Ethnologue (25-a eldono de 2022). 

## Notoj 
Kategorio:Subŝtatoj de Birmo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Agento iranto

**Agento iranto** (ĉeĥe *Agent chodec*) estas nomigo por agentoj, kiuj post komunista puĉo transpaŝis kontraŭleĝe la limojn ĝis Ĉeĥoslovakio. Agentoj irantoj fariĝadis ĉeĥoslovakaj elmigrintoj, kiuj estis rekrutataj en fuĝintejoj. Tiun ĉi manieron de raportista batalo kontraŭ soveta bloko eluzis la ĉeĥoslovaka eksterlanda rezistmovado en kunlaborado kun usona Counter Intelligence Corps (pli poste Central Intelligence Agency), brita Secret Intelligence Service aŭ franca sekreta servo.

La agentoj ofte trairis nur tra tre surfaca instruado kaj ne estis preparitaj por ampleksa reto de informantoj de StB. Nur malmulte el ili estis profesiaj raportistoj, ofte temis pri nespertaj junaj homoj sopirantaj pri aventuro. Takso de historiistoj estas, ke proksimume duono de ili estis kaptita kaj pli ol dudek el ili estis ekzekutitaj, inter ili ankaŭ Štěpán Gavenda. Agento iranto estas markigo de Státní bezpečnost - la agentoj mem diris al si *kurieroj* aŭ *montetaruloj*.

Sekreta malliberejo de StB por la agentoj irantoj funkciis en la jaroj 1951–55 en spacoj de iama Ĉefepiskopa gimnazio en Prago-Bubeneč.

## Rilataj artikoloj 
* Sekurigo de la ŝtatlimo de Ĉeĥoslovakio dum la malvarma milito

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ústav pro studium totalitních režimů
* Totalita.cz
* Radosta, Petr: *Protikomunistický odboj*, Egem, 1993, ISBN 80-85395-25-8
* Pacner, Karel: *Československo ve zvláštních službách, díl III. – 1945–1961*, Themis 2002, ISBN 80-7312-012-7
* iDnes.cz: Agent-chodec: zběh, nebo hrdina?
* Lidovky.cz: Rudolf Fuksa – popraven v 21 letech
* Dokument České televize (18.9.2008): Dopisy z cely smrti
* Rozhovor se spolupracovníkem Františka Moravce v CIO
* iDnes: Agenti-chodci jádrem zahraničního odboje
* Lidovky.cz: Kurýři -„agenti chodci“
* Agent iDnes.cz Agent Rambousek uvízl v pasti, dostal doživotí

Kategorio:Ĉeĥoslovaka kontraŭkomunisma rezistmovado
Kategorio:Operacoj de CIA
Kategorio:Fera kurteno en Ĉeĥoslovakio
Kategorio:Sekretaj projektoj
Nacia Biblioteko de Armenio

La **Nacia Biblioteko de Armenio** () estas publika nacia biblioteko en Erevano, Armenio. Ĝi fondiĝis en 1832 kiel parto de la ŝtata gimnazio-lernejo de Erevano. Ĝi estas la oficiala kultura deponejo por la tuta respubliko.

La nuna konstruaĵo de la biblioteko el 1939, situas ĉe la strato Terjan, de la distrikto Kentrono. Ĝi estis projektita de la arkitekto Aleksandro Tamanjan por enteni sep milionojn da libroj. Inter 1925 kaj 1990, la biblioteko ricevis la nomon Aleksandr Mjasnikjan.

Nuntempe la biblioteko estas hejmo de kolekto de 6,6 milionoj da libroj.

## Vidu ankaŭ 
* Matenadarano

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro de la Nacia Biblioteko de Armenio 

## Referencoj 
Kategorio:Bibliotekoj en Armenio
Armenio
Kategorio:Armena kulturo
Kategorio:Konstruaĵoj en Erevano
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1832
Persa filozofio

[eta|upright|Zoroastristoj en [Ninivo.]]
La **Persa filozofio** aŭ eĉ **irana filozofio** datas reen el epokoj de filozofiaj tradicioj kaj pensaro kiu devenis el antikva Persio kun radikoj Hindiranaj kaj estis influitaj konsiderinde de la instruoj de Zoroastro. La kronologio de la materio kaj de la scienco de la filozofio ekis ĉe hind-irananoj, kiuj datas el la jaro 1500 a.K. La filozofio de Zaratustro eĉ influis la okcidentan tradicion tra la judismo, kaj pro tio ankaŭ sur la meza platonismo.

Laŭlonge de la historio de Irano kaj pro rimarkindaj politikaj kaj sociaj ŝanĝoj kiaj la Islama konkero de Persio kaj la mongola invado de Persio, ampleksa gamo de pensoskoloj montris varion de vidpunktoj pri filozofiaj aferoj kiuj etendas el antikvaj tradicioj iranaj kaj ĉefe rilataj al la zoroastrismo, al skoloj kiuj aperis fine de la antaŭ-islama epoko, kiel maniĥeismo kaj la mazdakismo, así como varias escuelas post-islámicos. La persa filozofio post la araba invado de Persio, estas karakterizata de diversaj interagadoj kun la antikva persa filozofio, la greka filozofio kaj kun la disvolvigo de la islama filozofio. La skoloj de lumigo kaj la transcendeca filozofio estas konsiderataj kiel du el la ĉefaj filozofiaj tradicioj de la epoko en Persio.

## Notoj
Malý Rapotín

:*Ekzistas ankaŭ Rapotín.*

**Malý Rapotín** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Tachov, troviĝanta en distrikto Tachov proksimume 2&nbsp;km sudoriente de Tachov. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Domažlice – Planá u Mariánských Lázní kaj ŝoseo II/199. Vivas ĉi tie  ().kaj estas ĉi tie registritaj 28 adresoj.

**Malý Rapotín** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,25&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotografioj 

MalyRapotin01.jpg|Domoj ĉe fervojo
MalyRapotin02.jpg|Flanka strato
MalyRapotin06.jpg|Vilaĝplaco
MalyRapotin07.jpg|Garbejo
MalyRapotinMost.jpg|Ponto
MalyRapotin04.jpg|Haltejo
MalyRapotinKaplicka.jpg|Kapeleto

Kategorio:Tachov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tachov
Kategorio:Setlejoj en Subbohemiaarbara montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Umerkot

**Umerkot** (, ) estas urbego en provinco Sindo (Pakistano), kie ĝi estas sidejo de la samnoma kantono. Onidire la urbego prenis sian nomon de la loka reganto Amar, kiu konstruis la fortikaĵon. 
eta|maldekstre|Bazaroj en Umerkot
## Bazaj informoj 
* areo:  km²
* supermara alteco: 17 m
* loĝantaro: 134,052 (2017) https://de.wikipedia.org/wiki/Liste_der_St%C3%A4dte_in_Pakistan
* horzono: UTC+ 5 (PKT)
* poŝtkodo: 
* telefonkodo: 

## Geografio 
Umerkot situas sur ebenaĵo en sudorienta Pakistano ĉe renkontiĝo de ebenaĵo kaj dezerto. Hajderabado (Pakistano) troviĝas 138, Sukur 275, **Karaĉio** 283, Multano 563, Kveta 602, Fajsalabado 748, Lahoro 823, Rawalpindi 969, Peŝavaro 976, **Islamabado** 982 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio kaj populacio 
En tiu loko fortikaĵo estis konstruita en la 11-a jarcento. Baldaŭ diversaj raĝoj regis tie. La historia loknomo estis Amarkot, sed tio ŝanĝiĝis al Umerkot. Umer estis populara figuro en la literaturo. Inter 1843-1947 la teritorio apartenis al la Brita Imperio, poste la disfalo faris Umerkoton lasta urbo de Pakistano antaŭ la dezerto.
eta|Fortikaĵo de Umerkot

## Ekonomio 
En tiu loko finiĝas la jam sola irigacia kanalo, la kultivado etendiĝas en la okcidenta parto.

## Eduko 
En Umerkot politeknika kolegio, mez- kaj bazlernejoj funkcias.
400x400px|eta|Mapo pri vojoj de Pakistano, kie estas videbla Tando Adam
## Trafiko 
Umerkot havas trairan ĉefvojon el Mirpur Ĥas. La fervojo preteriras 12 km.

## Klimato 
Umerkot situas en arida klimato (BWh) laŭ la klimata klasifiko de Köppen, tial estas varmo en la plena jaro. Tamen estas ventoj, kiuj moderigas la varman klimaton. De aprilo ĝis fino de junio (antaŭ la komenco de musono) estas la plej varma en la jaro eĉ kun 41 °C. En tiu periodo ofte estas sabloŝtormoj. La vintroj estas varmetaj kun 25 °C, nokte iom sub 10 °C. La pluvoj dum musono ne sufiĉas por la agrikulturo.
## Vidindaĵoj 
* praa templo Ŝiv Mandir
* naskiĝloko de Akbar 
* bazaroj

## Famuloj 
Umerkot estas naskiĝloko de mogola imperiestro Ĝalaluddin Muhammad Akbar en 1542.

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Pakistano
Leĝismo

**Leĝismo** (chino 法家 pinyin fǎjiā) estas ĉina filozofia skolo opozicianta al Konfuceismo. Ĝiaj ĉefaj reprezentantoj estis Ŝang Ĝang, Han Fei kaj Ksun Kuang, inter la 5-a kaj la 3-a jarcentoj a.K. Iliaj filozofiaj teorioj reprezentis la interesojn de la terposedantoj. Ili havis materiismajn mondokoncepton, kio estis spegulita en la esprimo: "La homo venkas la ĉielon (tian)", per kio ĝi opoziciis klare al Konfuceismo. Ili defendis ankaŭ la regadon pere de leĝoj kio same klare opoziciis al la regado pere de la ritaro propra de la konfuceistoj. De tie devenas la nomo de la skolo. 

## Bibliografio
* Fu, Zhengyuan (1996), China's Legalists: The Earliest Totalitarians and Their Art of Ruling, M.E. Sharpe, ISBN 978-1-56324-779-8.
*  Qin Hui. 《传统十论》 [Dek eksponoj pri tradicio]. 2004. (en ĉina). Australian Centre on China and the World. The China Story "Qin Hui 秦晖". 

Kategorio:Ĉina filozofio
Kategorio:Ĉina juro
Kategorio:Klasika ĉina filozofio
Kategorio:Jura teorio
Kategorio:Politiko de Ĉinio
Kategorio:Politikaj teorioj
Rapotín

:*Ekzistas ankaŭ Velký Rapotín kaj Malý Rapotín.*

**Rapotín**, () estas municipo en Ĉeĥio, en la distrikto Šumperk. Ĝi situas en la norda Moravio, en la Regiono Olomouc. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1391. Grava evento en historio de la municipo estis translokado de vitrofarejo el Anín apud Kouty nad Desnou en la jaro 1829.

## Loĝantaro 
## Interesaĵoj 
* Vitrofarejo Rapotín
* Agrikultura muzeo

## Fotogalerio 

Rapotín - Dolní.jpg|Vido al suba Rapotín
Pohled-1904.jpg|Preĝejo de sankta Maria Magdalena

Kategorio:Municipoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Šumperk
Kategorio:Setlejoj en Hanuŝovica montetaro
Pomezí nad Ohří

**Pomezí nad Ohří** (ĝis la jaro 1950 kaj ) estas municipo en Ĉeĥio, kiu troviĝas en distrikto Cheb, regiono Karlovy Vary. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1370. Inter la jaroj 1976–1990 ĝi estis konsisto de urbo Cheb.

En spaco de limpasejo Schirnding/Pomezí nad Ohří transpaŝis marde la 1-an de majo 1945 kombinita taĉmento subgvide de subkolonelo Sítko limojn de Ĉeĥoslovakio.

La nordan randon de la administra teritorio borderas akva rezervujo Skalka, konstruita en la jaroj 1962–64. La ŝanĝoj de la trafitaj katastraj teritorioj koneksantaj kun la konstruado de la akva laboraĵo kaj envicigo de ties kompleta areo en la katastran teritorion de urbo Cheb (simile kiel okaze de proksima rezervujo Jesenice) kondukis al paradokso, ke kelkaj bordaj partoj de la akva areo, malproksimaj 100 metroj de la centro de municipo, apartenas administre al alia municipo ol al Pomezí nad Ohří.

### Tragedio 
En la limpasejo finis la 23-an de majo 1978 armita provo de kuzoj Bareš-oj transpaŝi limon en FRG, dum kiu ili forkaptis aŭtobuson kun 39 studentoj.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Pomezí nad Ohří**
* Hraničná

## Transporto 
En la municipo estas haltejo en fervojlinio Cheb – Marktredwitz – (Nurenbergo) kun ĉirkaŭ 10 paroj de personaj trajnoj ĉiutage.

## Memorindaĵoj 
* naturrezervejo Pomezní rybník en la katastro de la municipo
* Belvedero de Bismarck (Zelená hora)
* detruita preĝejo de sankta Anna en pereinta municipo Horní Pelhřimov (*Ober Pilmersreuth*)
* ruino de burgo Pomezná

Pomezí nad Ohří penzión U přístavu.jpg|Pomezí nad Ohří, pensiono U přístavu
Pomezí nad Ohří Obecní úřad.jpg|Pomezí nad Ohří, municipa oficejo

## Rilataj artikoloj 
* Sudetgermana ribelo

## Referencoj 

Kategorio:Municipoj en distrikto Cheb
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Cheb
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio
Kategorio:Setlejoj sur Ohře
Kategorio:Setlejoj en Ĥebia baseno
La Selle-la-Forge

**La Selle-la-Forge** estas franca  situanta en departemento Orne, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Sellois*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Orne

## Eksteraj ligiloj 
* La Selle-la-Forge ĉe Flers Agglo 

Kategorio:Komunumoj de Orne
Krchleby

Nomon **Krchleby** havas pluraj municipoj:
* Krchleby (distrikto Kutná Hora) – municipo en distrikto Kutná Hora
* Krchleby (distrikto Nymburk) – municipo en distrikto Nymburk
* Krchleby (distrikto Rychnov nad Kněžnou) – municipo en distrikto Rychnov nad Kněžnou
* Krchleby (distrikto Šumperk) – municipo en distrikto Šumperk

... kaj partoj de municipoj:
* Krchleby (Křečovice) – parto de municipo Křečovice en distrikto Benešov
* Krchleby (Staňkov) – parto de urbo Staňkov en distrikto Domažlice
* Krchleby (Pardubice) – konsisto de loka parto de Pardubice-Lány na Důlku
Afrika filozofio

eta|Senegala filozofo Sulejmane Baĉir Diagne.
**Afrika filozofio** estas la filozofia diskurso produktita de indiĝenoj el Afriko kaj iliaj posteuloj, inklude Afrik-usonanojn. Afrika filozofio prezentas ampleksan gamon de temoj simile al la Okcidenta kaj Orienta filozofioj. Afrikaj filozofoj povas troviĝi en la variaj akademiaj fakoj de filozofio, kiel metafiziko, epistemologio, morala filozofio kaj politika filozofio. Partikulara temo pri kiu multaj afrikaj filozofoj verkis estas pri libereco kaj kion signifas esti libera aŭ kiel propra sperto. Filozofio en Afriko havas riĉan kaj varian historion, sed multo el tio perdiĝis laŭlonge de la historio. Unu el la plej frua konata afrika filozofo estis Ptahhotep, nome antikva egipta filozofo. Komence kaj meze de la 20a jarcento, kontraŭkoloniismaj movadoj havis enorman efikon sur la disvolvigo de diferenca afrika politika filozofio kiu havis rezulton kaj en la kontinento kaj en la afrikana diasporo. Bone konata ekzemplo de ekonomi-filozofiaj verkoj aperintaj el tiu periodo estis la socialisma filozofio Ujamaa proponita en Tanzanio kaj aliaj partoj de Orienta Afriko. Tiuj afrikaj kaj politikaj kaj ekonomikaj filozofiaj tendencoj havis rimarkindan efikon ankaŭ super la kontraŭkoloniismaj movadoj de multaj ne-afrikaj popoloj ĉirkaŭ la mondo.

## Vidu ankaŭ 
* Afrikcentrismo

## Notoj 
## Bibliografio 
* K.C. Anyanwu (kaj E.A. Ruch), African Philosophy: An Introduction, Catholic Book Agency 1981
* Mubabinge Bilolo, Contribution à l'histoire de la reconnaissance de Philosophie en Afrique Noire Traditionnelle, (1978: Kinshasa, Facultés Catholiques de Kinshasa, Licence en Philosophie et Religions Africaines)
* Mubabinge Bilolo, Les cosmo-théologies philosophiques de l'Égypte Antique. Problématiques, Prémisses herméneutiques et problèmes majeurs. Academy of African Thought, Sect. I, vol. 1, (1986: Kinshasa-Munich-Libreville, African University Studies)
* Peter O. Bodunrin, Philosophy in Africa: Trends and Perspectives (1985: University of Ife Press)

## Eksteraj ligiloj 
* Jonathan O. Chimakonam, History of African Philosophy en Internet Encyclopedia of Philosophy
* Gail M. Presbey, African Sage Philosophy en Internet Encyclopedia of Philosophy
* Igwebuikepedia: Internet Encyclopedia of African Philosophy 
* African Philosophy — Afrika-Studiecentrum, Leiden
Afrika socialismo

**Afrika socialismo** estas kredo en la kunhavo de ekonomiaj rimedoj laŭ tradicia afrika vojo, kiel distinga el klasika socialismo. Multaj afrikaj politikistoj de la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj kunhavis siajn subtenon por afrika socialismo, kvankam la difinoj kaj interpretoj de tiu termino varias konsiderinde.

## Originoj kaj temoj 
Kiam multaj afrikaj landoj akiris sendependecon dum la 1960-aj jaroj, kelkaj el tiuj ĵus formitaj registaroj malakceptis la ideojn de kapitalismo favore al pli afrikcentra ekonomia modelo. Estroj de tiu periodo deklaris, ke ili estas praktikante 'afrikan socialismon'.

Julius Nyerere de Tanzanio, Modibo Keita de Malio, Léopold Senghor de Senegalo, Kwame Nkrumah de Ganao kaj Sékou Touré de Gvineo, estis la ĉefaj arkitektoj de afrika socialismo laŭ William H. Friedland kaj Carl G. Rosberg Jr., eldonistoj de la libro *African Socialism*.

Komunaj principoj de variaj versioj de Afrika socialismo estis la jenaj: sociala disvolvigo gvidita de granda publika sektoro, aligo de la afrika identeco kaj tio kion signifas esti afrika, kaj evito de la disvolvigo de sociaj klasoj ene de la socio. Senghor postulis, ke "Afrika socia fono de triba komunuma vivo ne nur faras socialismon natura al Afriko sed ekskludas la validecon de la teorio de la klasbatalo," tiele farante afrikan socialismon, en ĉiuj el ties variaĵoj, diferenca el marksismo kaj el la eŭropaj socialismaj tendencoj.

## Referencoj
## Literaturo
* Bismarck U. Mwansasu and Cranford Pratt, Towards Socialism in Tanzania, University of Toronto Press, Toronto, 1979.
* Fenner Brockway, African Socialism, The Bodley Head, London, 1963.
* Ghita Jonescu kaj Ernest Gellner, Populism, Weidenfeld & Nicolson, London, 1969.

## Vidu ankaŭ 
* Afrika filozofio
* Disdivido de Afriko
* Koloniismo
* Malkoloniigo
* Panafrikanismo
* Sendependiĝo de Afriko
* Socialismo
* Ubuntu (filozofio)
* Ujamaa
Uĝamaa

**Uĝamaa** aŭ **Ujamaa** ('famileco' en svahila) estis la koncepto kiu formis la bazon de la socialaj kaj ekonomiaj disvolvigoj de la politikoj de Julius Nyerere en Tanzanio post ĝi akiris la sendependecon el Britio en 1961. Ĝi unuafoje publike prezentiĝis en fama parolado de prezidanto Nyerere en la urbo Aruŝo (svahile kaj ), la tielnomata Deklaro de Arusha.

Nyerere uzis Uĝamaa-n kiel la bazon por landa projekto de disvolvigo. Li tradukis la Uĝamaa-n koncepton en politik-ekonomian administran modelon pere de kelkaj rimedoj: 
* La kreado de unupartia sistemo sub la estreco de la Tanganika Afrika Nacia Unio (TANU), pro la neceso solidigi la koheron de ĵus sendependa Tanzanio.
* La instituciigo de sociala, ekonomia kaj politika egaleco pere de la kreado de centra demokratio; la abolo de diskriminacio bazita sur la akirita statuso; kaj la ŝtatigo de la ekonomiaj ŝlosilaj sektoroj.
* La vilaĝigo de la produktado, kiu esence kolektivigu ĉiujn formojn de surloka produktokapablo.
* La helpo al la Tanzania memelteneblo tra du dimensioj: nome transformado de kaj ekonomiaj kaj kulturaj sintenoj. Ekonomie, ĉiu laboru kaj por la grupo kaj por si mem; kulture, Tanzanianoj devas lerni liberigi sin el la dependeco de la potencoj de Eŭropo. Por Nyerere, tio inkludas, ke Tanzanianoj lernu fari aferojn per si mem kaj lernu kontentiĝi je tio kion ili povas akiri kiel sendependa ŝtato.
* La plibonigo de libera kaj deviga eduksistemoj por ĉiuj Tanzanianoj por konsciigi ilin al la principoj de Ujamaa.
* La kreado de Tanzania pli ol triba identeco tra rimedoj kiel la uzado de la svahila.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
* Deklaro de Arusha

Kategorio:Naciismo en Afriko
Kategorio:Afrika filozofio
Kategorio:Afrika socialismo
Kategorio:Ekonomio de Tanzanio
Kategorio:Historio de Tanzanio
Kategorio:Politiko de Tanzanio
Kategorio:1967 en Tanzanio
(76789) 2000 LG16

**(76789) 2000 LG16** estas marsrenkonta asteroido, ankaŭ rigardita kiel hungaria asteroido. Ĝi estas en orbita resonanco 2:3 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* (LINEAR) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝia discentra klinita orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,345113 AU, tie estas 51,628 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000