Ŝtata Universitato de Moldavio

**Ŝtata universitato de Moldavio** (, akronime **USM**, ) troviĝas en Kiŝinevo. Ĝia devizo proponas lernadon por la tuta vivo (latine: *Vitae discimus*). Apartenas al ĝi ses flankaj eroj, studentaj hejmoj, la biblioteko universitata, gimnastikejo, kulturcenetro, kantino kaj pluraj staĝaj kaj libertemppasigaj ejoj. Ĉ. 11 miloj da studentoj (el kiuj 1050 estas sciencaj helpantoj) ĝuas trejniĝon fare de ĉ. 280 docentoj kaj 75 profesoroj. Direktoro altlerneja estas Igor Șarov.

## Historio 
Ĝi estis fondita en la 1.10.1964 sub la nomo *Universitatea de Stat din Chișinău*: tion iniciatis Macarie Radu kaj Mihail Pavlov. Komence ekzistis kvin fakultatoj por fiziko/matematiko, geologio/terenaj sciencoj, historio/filologio, biologio kaj ĥemio. Dum la unua jaro 1946/47 studentis 320 enmatrikuliĝintoj ĝuante instruadon de 35 docentoj. Por ŝanĝiĝantaj demandoj, la universitato havigis al si novajn fakultatojn, sekciojn kaj subsekciojn. En 1953 malfermiĝis la oferto de ekonomiko kiu en 2002 tute nove reestiĝis. Sekvis en 1959 la fakultato pri jursciencoj kaj pri inĝenerieado/teknologio. De 1964 la fremdaj lingvoj ankaŭ ĝojas pri propra fakultato. Eksterlandajn studentojn oni de 1967 rekte trejni povis; de 1989 ekzistas ĵurnalista trejnado, de 1994 la funkcias la fakultato pri filozofio kaj psikologio kaj de 1995 katedroj por politiksciencoj. Inter 1946-1988 ĝi estis parto de la sovetia universitataro gvidate disde Moskvo. Post la feliĉa disfalo de Sovetio la eduka sistemo ŝanĝiĝis kaj la tradiciaj metodoj moderniĝis. En januaro 1990 ĝi ricevis la nunan nomon. Aliĝo de la Bolonja Procezo startis en 2005. Internaciskale ĝi estis taksata fare de *AD Scientific Index* la dua plej renomiĝinta altlernejo de Moldavio.
## Agadoj 
En oktobro 2011 ricevis la altlernejo altan ordenon de la Respubliko Moldavio pro reformemo kaj socia/junsciencula antaŭenpoŝado. Ne tute 20 maloldaj esploristoj estis premiita de la Akademio de sciencoj de Moldavio. Internacia interuniversitata kunlaboremo de USM gravegas: estas ĝi membro de la sekvaj altlernejaj retoj: IAU (de 1969: Internacia asocio de universitatoj), AUF (Universitata agentejo de Franclingvio), EAŬ (Eŭrazia universitata ligo). De 2011 USM membras ĉe CUMRU, retejo akademia inter Moldavio, Ukrainujo kaj Rumanujo. En novembro 2018 oni eniris intiman kunagadon kun du universitatoj je Bukareŝto, kaj kun altlernejoj de Iași kaj Kluĵo. Intencita bruligo de la NATO-dokumentadcentro sur la universitata kampuso fare de malamikoj de la demokratio montras la poreŭropan engaĝiĝon de USM. 

## Fakultatoj aktualaj 
Inter 1946 kaj nun estis kelkaj reorganizoj de la fakultatoj. Hodiaŭ estas 11 fakultatoj tie ci.
* fakultato pri biologio kaj tersciencoj 
* fakultato pri ĥemio kaj ĥemia tehhnologio
* fakultato pri jursciencoj
* fakultato pri ĵurnalismo kaj komunidado
* fakultato pri fiziko kaj inghenierado
* fakultato pri historio kaj filozofio
* fakultato pri matematiko kaj informadiko
* fakultato pri literatursciencoj
* fakultato pri ekonomiko
* fakultato pri psikologio, pedagogio, sociologio kaj socialaj laboroj
* fakultato pri internaciaj rilatoj, politiksciencoj kaj publika administrado

## Instruintoj (elekto) 
* Israel Gohberg (1928–2009), matematikisto 
* Jurij Jevgenjevich Perlin (1917–1990), fizikisto 
* Mihail Pavlov-Nițu (1889–1961), fizikisto
* Nicolae Corlăteanu (1915–2005), lingvisto 
* Nicolae Dimo (1873–1959), tersciencisto  
* Valentin Danilovich Belousov (1925–1988), matematikisto 

## Studintoj (elekto) 
* Ion Ceban, urbestro de Kiŝinevo
* Samuel Yeboah Mensah (* 1955), fizikisto 
* Valentina Bidrug-Lungu (* 1961), sociologino 
* Vladimir Cuc, diplomato

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo de USM
* The Senate of the Moldova State University: broŝuro informa de 2020

## Notoj 
Stata
Kategorio:Kiŝinevo
Kategorio:Aperis en 1946