open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Noktomezo

**Noktomezo** estas la horo, kiam finiĝas la diurno kaj komenciĝas nova, en la plejmultaj okcidentaj kulturoj.

## Afiŝado 
eta|dekstra|Vekhorloĝo afiŝante 24:00 anstataŭ 00:00 kiel kutime
En la 24-hora afiŝsistemo, noktomezo estas la lasta kaj la unua horo, ĝi foje estas montrita kiel 24:00, sed kutime kiel 00:00.

En la 12-hora afiŝsistemo, uzita en anglalingvaj landoj, noktomezo estas montrita kiel "12:00 a.m.", "12:00 p.m." estante tagmezo. Sed ne ĉiuj konsentas pri tio, ĉar "a.m." signifas *ante meridiem* (antaŭ tagmezo) kaj "p.m." *post meridiem* (post tagmezo), kaj tagmezo troviĝas ja nek antaŭ, nek post tagmezo.

## Traditicioj 
**Novjaro**

Noktomezo estas momento tre atendata dum *Silvestro*, la festo de la jarfino. Tiam oni kisas unu la alian, aŭskultas la dekdu sonojn de noktomezo (en Hispanio je ĉiu sono oni forglutas vinberon), oni tostas kun ĉampanjo, telefonas al familianoj kaj amikoj, sendas tekstmesaĝojn kaj lumigas fajraĵojn.

**Kristnasko**

La noktomeza meso estas tradicia katolika diservo dum la sankta vespero antaŭ Kristnasko tago.

**Limhoro**

Ofte, la gepatroj donas noktomezan permeson al siaj geinfanoj : ili rajtas sin amuzi eksterdome, sed devi hejmenreveni antaŭ noktomezo.

**Magia kaj timiga horo**

Noktomezo estas la horo de transformiĝoj, de sorĉistoj kaj lupfantomoj.

Ĝi estas ankaŭ la krimhoro en krimromanoj.

## En Kulturo 
En la norda hemisfero "noktomezo" havas antikvan geografian ligon kun la nordo (kiel estas tagmeze kun la sudo). La moderna pola lingvo kaj ukraina konservas la ligon per siaj vortoj uzataj por noktomezo ("północ", "північ" - laŭvorte "noktomeze"), kio plu signifas nordon.

En la fama popola fabelo *Cindrulino*, feino helpas Cindrulinon atingi la balon per magio : ŝi transformas la vestojn de la eluzitaj servistinoj de Cindrulino en spektaklan festrobon, ŝiajn ĉifonajn ŝuojn en vitrajn ŝuojn, kaj kukurba ŝelo fariĝas luksa kaleŝo . La feino avertas Cindrulinon, ke ĝuste noktomeze, post kiam la pendola horloĝo sonas dek du, la magio eksvalidiĝos kaj la objektoj revenos al sia originala formo.

## Noktomeza bluo 
La koloro noktomeza bluo estas difinita de la eroj RVB (ruĝa, verda, blua) de la adicia sintezo (25, 25, 112). En komputilo, tiu koloro estas parto de la bazaj koloroj kaj nomita *noktomeza bluo* (midnight blue).

La koloro noktomeza bluo:

## Vidu ankaŭ
* Noktomeza ŝtormo

Kategorio:Tempo
Kategorio:Partoj de tago
Kategorio:Nokto
Malprofunda kratero

[eta|dekstra|Malprofundaj krateroj Ukinrek, [Alasko, la rezulto de 10-taga erupcio en 1977. Malprofunda kratero estas proksimume 300 m en diametro.]]
**Malprofunda kratero** aŭ **maaro** (laŭ la germana ***Maar***, kiu signifas "krateron") estas larĝa, bareliefa kratero kaŭzita per terakva erupcio, kiu estas eksplodo kaŭzita per kontakto de terakvo kun varma lafo aŭ magmo. La malprofunda kratero kutime estas plenigita per akvo formante relative malprofundan krateran lagon.

En multaj lingvoj nomo de la objekto estas *maar*, la vorto estas samradika kun vorto *maro*.
La vorto *maar* venis de latina *mare* - "maro" tra loka germana dialekto (de Daun) kaj estis inventita kiel scienca termino per germana geologiisto en la 19-a jarcento.

[maldekstra|eta|300px|Malprofunda kratero [Truo-en-la-Tero, en Oregono en Usono.]]

Oni supozas ke malprofundaj krateroj estas formita pli supre de vulkanaj tuboj pro fortega elvolvaĵo de magma gaso aŭ vaporo; profunda erozio de malprofunda kratero supozeble devus eksponi la vulkanan tubon. Limigoj de amplekso de malprofundaj krateroj estas ekde 200 ĝis 6500 futoj diametre kaj ekde 30 ĝis 650 futoj profunde, kaj kutime ili estas plenigita per akvo formante naturajn lagojn. Plej malprofundaj krateroj havas malaltajn rondojn komponitajn de miksaĵo de partoj de vulkanaj rokoj kaj rokoj ŝiriĝinta de muroj de la vulkana tubo.

Malprofundaj krateroj estadas en la okcidenta Usono, en regiono Eifel de Germanio, kie ili estis originale priskribitaj, kaj en aliaj geologie junaj vulkanaj regionoj de la mondo. Truo Kilbourne kaj Truo de Hunt, proksime de El Paso en Teksaso estas malprofundaj krateroj. Lago Nyos en Kameruno en Afriko, konata pro saturiĝo je karbona dioksido, estas alia ekzemplo. Bonega ekzemplo de malprofunda kratero estas Zuni en Nov-Meksiko, malprofunda sala lago kiu okupas platan krateron de proksimume 6500 futoj en diametro kaj de 400 futoj profunda. Ĝia malalta cilindra rando estas komponita de pecoj de bazalta lafo kaj rokoj (grejso, argilardezo, kalkoŝtono) de la suba vulkana tubo, kaj ankaŭ hazardaj buloj de antikva kristalaj rokoj eligitaj de grandaj profundoj.

## Referencoj 
 Usona Geologia Katastro 

Kategorio:Vulkanoj
Kategorio:Lagoj
Megabajto

**Megabajto** (de la prefikso mega- por miliono kaj la radikvorto bajto; mallongige **MB**) estas unuo por mezuri la grandecon de memoro aŭ de komputila disko.

Oni konsideras ke 1 bajto estas 8 bitoj. Ĉar en komput-scienco oni uzas la duuman nombrosistemon anstataŭ la dekuman nombrosistemon, ekestis jena kutimo por interkongruigi la du sistemojn:

* 1, 2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 512, 1024 → 1 K (majuskla K)

kaj

* 1 K × 1, 2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 512, 1024 → 1 M

Ĉar 1024 estas tre proksima al 1000 (la prefikso por 1000 estas kilo kaj por 1000000 Mega), oni misdiradis "megabajto", kiam oni parolis pri 1024 kilobajtoj, do tiu ĉi estas ambigua afero. Por solvi ĝin, ISO proponis mebibajton (MiB), kiu estas 220 = 1.048.576 bajtoj.

Nuntempe, se oni parolas pri megabajto kaj mebibajto, oni celas paroli pri 1000 kilobajtoj resp. 1024 kibibajtoj, respektive. Kvankam eksĝuste, multaj homoj ankoraŭ diras "megabajto", kiam ili volas paroli pri mebibajto.

## Vidu ankaŭ 
* Duumaj prefiksoj
* Vortoj por grandegaj nombroj
* Bajto
* Mebibajto
* Gibibajto
* Kilobajto
* Megabajto
* Gigabajto

Kategorio:Mezurunuoj de informo
Ĥodinka kampo

alternative=פארק שדה חודינקה|eta|La nuna parko
**Ĥodinka kampo** estas larĝa malferma areo en la nordo-okcidento de Moskvo, ĉe komenciĝo de la nuna Leningrada avenuo. Ĝia nomo venas de la malgranda Ĥodinka rivero. Ĉefaj konstruaĵoj de la kampo entenas la armeajn barakojn el la 19-a jc. kaj la Botkin-hospitalon, plej grandan en Moskvo ĉe ties inaŭguro en 1910.

Ĥodinka estis loko por la unua rusia avioflugo (en 1910 fare de R. Rossinskij, poste en 1911, piloto Aleksander Vasiljev kun Blériot XI) kaj iĝis regulara flugkampo, uzita ĝis la 1980-aj jaroj. Oni povas viziti tie la Rusian Nacian Aeran kaj Kosman Muzeon.

## Ĥodinka tragedio 
En majo de 1896, Ĥodinka estis loko por kronadaj festoj de Nikolao la 2-a. Amasiĝo de dekmiloj da homoj sur malbone preparita, plurloke fosita kampo kaŭzis interpremiĝon en kiu multaj estis distretitaj, dispremitaj aŭ sufokiĝis. Pereis 1960 homoj.

Kategorio:Historiaj lokoj de Moskvo
Kategorio:Distrikto Ĥoroŝovskij (Moskvo)
Alexandre Raymond

**Alexandre RAYMOND** (en esperanto kromnomata **Alekĉjo**, france *Alexandre*, arpitane *Sandro*) estas juna esperantisto kiu loĝas en La Mulatière, apud Liono. Li nun estas komitatano de JEFO.

## Muziko 
Li estis aktiva por Esperanto precipe per la interreto kaj per muziko kaj anarkiistaj agadoj. Li ludas gitaron kaj basgitaron en la esperantista punkbando *La Nigra Flago*, kiu koncertis dum FESTO 2007, en Montoire-sur-le-Loir, kaj iam ankaŭ koncertis kun amiko en la duopo "Kara Junula Nescio", kies stilo karakteriziĝis kiel kombino de "praa revoluciema popola muziko kaj punka muziko".

Li estas prezidento de la esperantoparolanta asocio Laŭtmotiv'.

## Lingvistiko 
Li estas studento pri Lingvistiko en la dua universitato de Liono, kaj instruas esperanton en la studloko de la universitato en Bron.

## Projektoj 
Alekĉjo estas la iniciatinto kaj unu el la plej gravaj disvastigantoj de la uzo de la signoparo ЄЭ en tujmesaĝiloj por montri ke oni estas esperantisto.

En la jaro 2006 li kreis Junulan Radion Internacian (JRI) kun Joop Kiefte.

Post la malapero de Internacia Televido, li kreis projekton Bildo-Televido, kiu agadis dum 2 semajnoj (do 2 videoj troviĝas ĉe la retpaĝaro), sed post akordo kun Farbskatol', li ĉesis la televidon por helpi la teamon de Farbskatol'.

En 2023 li helpis realigi la unuan sezonon de la videa serio Esperanto Senlime. 

Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Estraranoj de TEJO
Kategorio:Studentoj de Universitato de Liono
Krispa brasiko

[eta|250px|maldekstra|Floroj de [krispa brasiko (sabeliko)]]
[eta|250px|maldekstra|Kultivado de [krispa brasiko (sabeliko)]]
[eta|maldekstra|La ornama krispa brasiko ([sabeliko)]]
[eta|250px|maldekstra|mikspoto el krispa brasiko ([sabeliko) kaj terpomoj kun fumaĵita kolbaso kaj larderoj]]

**Krispa brasiko** aŭ sabeliko (*Brassica oleracea convar. acephala var. laciniata, sinonimo Brassica oleracea var. sabellica*)  estas facila rikoltaĵo kiu povas esti kultivata sur ĉiuspecaj grundoj kaj estas tipa vintra legomo. Estas aŭtuna kaj vintra kultivado.

## Nutra valoro 
100 gramoj da freŝa krispa brasiko averaĝe enhavas:
* 167 kĴ
* 4 g karbonhidrato
* 4 g proteino
* 0,9 g graso
* 200 mg kalcio
* 1 mg fero
* 5,3 mg karoteno
* 100 mg vitamino C
* 0,20 mg vitamino B2
* 0,02 mg vitamino B1

## Miksmanĝaĵo 
Krispa brasiko estas legomo kiu en Nederlando estas uzata preskaŭ nur en kaĉigitaj mikspotoj kun terpomoj.

## Referencoj 
Kategorio:Legomoj
Kategorio:Brasikoj
Seung-Hui Cho

**Seung-Hui CHO** (koree: 조승희; 18-a de januaro, 1984 – 16-a de aprilo, 2007) estis la amasmurdisto de la Masakro de Virginia Tech . Li sinmortigis kiam polico ĉirkaŭis lin.

## Biografio 
Cho naskiĝis en Sud-Koreio kaj enmigris Usonon kun siaj gepatroj en septembro 1992 dum 8-jaraĝa. Li estis sudkorea civitano kaj laŭleĝa daŭra loĝanto de Usono. Li havis adreson en Centreville, Virginio, komunumo for 50 kilometrojn de Vaŝingtono. Laŭ Virginia Tech, li estis studento tie, studante komercon, ĝis sia fina jaro kiam li fakŝanĝis al anglalingva literaturo.

## Masakro ĉe Virginia Tech 
Laŭ televidaj aktualaĵoj de 17-a de aprilo, Cho forlasis noton kritikantan je "riĉuloj" "diboĉo", kaj "malhonestaj falsuloj" antaŭ ol li murdis du homojn en dormejo . Post du horoj, li transiris la universitato-kampon por kontinui pafadon en pluraj klasĉambroj. Cho sinmortigis per pafilo kiam policoj ĉirkaŭis lin.

Kategorio:Sudkoreoj
Kategorio:Amasmurdistoj
Kategorio:Sinmortigintoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Sud-Koreio
Prestipo

[eta|200ra|Plumba prestipo de la [ligaturo de «ſ» (la longa *s*) kun «i» en la tiparo *Garamond*, kaj ĝia presaĵo]]

**Prestipoj** (aŭ simple **tipoj**, se klaras ke temas pri presarto) estas foje lignaj, sed plej ofte metalaj formoj, kiuj havas spegulbildan gravuraĵon de litero ĉe unu flanko kaj tradicie uziĝas por presado de literoj sur paperon, do por kreado de reproduktebla teksto: el tiaj paperoj eblas fari ekzemple afiŝojn aŭ informilojn, sed ankaŭ eblas kombini plurajn por gazeto aŭ libro. Nuntempe la prestipoj (kaj ĝenerale la konveksa presado) nur malofte kaj nostalgie uziĝas; tamen multaj terminoj tipografiaj estas bazitaj sur la trajtoj de la tradicia tipografio prestipa.

Sortimento da prestipoj estas tiparo.

Tipo estas en la klasika tipografio peco da ligno aŭ metalo (plej ofte plumbo) kun reliefa bildo de litero, cifero aŭ alia tipografia signo uzata por presi; aŭ la muldilo por fari tian metalan pecon. En la moderna elektronika tipografio "tipo" estas rikordo, kiu difinas la grafikan aspekton de litero, cifero aŭ alia signo, pere de bitbildo, formulo aŭ komputila programo.

Stiloj de tipoj estas klasika kursivaj, serifa, senserifaj, gotikaj.

Ekzemplo de presitaj tipoj de la gota alfabeto: Dosiero:Test Gotique.png

Pli ofte ol «tipo» estas uzata la nocio tiparo: ĉiuj samspecaj tipoj, kiuj kutime estas uzataj kune en teksto.

## Strukturo de movebla prestipo 
eta|Plumba tipo de majusklo «F»

### Partonomoj 
* 1 : **Okulo** (interna «malplenaĵo» de certaj signobildoj).
* 2 : Spegulita **signobildo**, la surfaco kiu ricevas la inkon kaj lasas la presbildon.
* 3 : **Flankaĵo** (distanco inter la signobildo kaj la flanka rando de la prestipo; do, fiksita spacaĵo amabaŭflanke de la signobildo, por ke ĝi ne tuŝu siajn najbarojn en kompostita linio.
* 4 : La **kapo** de la prestipo.
* 5 : La **ŝultro** de la prestipo.
* 6 : **Trunko**.
* 7 : **Noĉo** (faciliganta rekonon de la ĝusta orientumo de la prestipo).
* 8 : **Sulko**

### Mezuroj 
* a : **Kap-alto**
* b : **Trunk-alto**
* a + b : La **staturo** de prestipo.
* c : La **paŝo** de prestipo.
* d : La **grado** de prestipo.

## Eksteraj ligiloj 
* la muzeo *Gutenberg* en Mainz, Germanio, informas pri la historio de libroj, de presado kaj tipografio

Kategorio:Tipografio
Kategorio:Teknologioj de printado
Isotype

En grafika dezajno kaj sociologio, **Isotype** (angla akronimo por *International System of Typographic Picture Education*) estas sistemo de piktogramoj (statistiko pere de piktogramoj) dezajnita de la aŭstria ekonomikisto kaj filozofo Otto Neurath kiu verkis librojn en la *Baza Angla* (*Basic English*) kaj la nederlanda ilustristo Gerd Arntz por komuniki divers-specajn informojn perbilde. En 1936 Charles Kay Ogden komisiis Otto Neurath kaj lian edzinon Marie Reidemeister produkti Internacian bildlingvon kadre de serio de 8 libroj en la baza angla.

Li disvolvis la sistemon en la 1920-aj jaroj por transdono de informoj al junaj infanoj sub la devizo 'bildo diras pli ol 1000 vortojn'.

Neurath pensis unue, ke Isotype povus esti uzita de instruistoj kiel rimedo lernigi kompleksajn informojn al junuloj; tamen, ĝi profunde influis modernan signaligon kaj inform-grafikojn.

Neurath fondis la Instituto Isotype (angle *Isotype Institute*) kun lia edzino Marie Reidemeister.

## Vidu ankaŭ 
*Basic English*

## Eksteraj ligiloj 
Isotype Institute

Retarkivo de Gerd Arntz kun bildoj de pli ol 500 Isotipoj.

Kategorio:Konstruitaj lingvoj
Kategorio:Simboloj
Kategorio:Fasonado
Meksika Partio pri Agado Nacia

La **Partio pri Agado Nacia**, plej konata pro ĝiaj literoj **PAN**, estas unu el la plej gravaj politikaj partioj en Meksiko. Ĝi post longa antaŭfazo fondiĝis la 16-an de septembro  1939. La membroj de tiu ĉi partio estas nomataj PAN-anoj. La partio estis fondita interalie de Manuel Gómez Morín (1897-1972), kiu ekde 1926 proponis la kreadon de la partio por interesigi la civitanojn pri la naciaj problemoj politikaj.

PAN estas centra partio, kvankam interne kunekzistas pluraj pensmanieroj, de la centra ĝis la dekstra ideologio.

En la politika kunteksto kaj meksika socio, la apero de la dekstra pensmaniero ne devenas de la Partio pri Agado Nacia; estis aldonita al PAN laŭ la politika momento de la "oficiala partio" PRI (Partio pri la Institucia Revolucio), kiel ofenda formo nomi la politikajn rivalojn antaŭ la maldekstra koncepto, kies laŭ la revolucia celo, estis prezentita internacie kiel terminon malfacile uzebla al partioj kies fundamento devenis de la soci-demokrata doktrino.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Politikaj partioj de Meksiko
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1939
Listo de kantonoj de Vaŝingtonio

400px|dekstra|La kantonoj de Vaŝingtonio
La 39 **kantonoj de Vaŝingtonio** (angle: *Counties*) estas ĉefaj administraj unuoj sub la rango de la usona subŝtato Vaŝingtonio.
 
__TOC__

## Listo de la kantonoj 
Listo de la 39 kantonoj en Vaŝingtonio:

Rim.: Laŭ iuj loĝantoj ekzistas ankaŭ Freedom County, t.e. *Kantono Libereca*, parto de Kantono Snohomish kiu iam provis secesii el tiu kantono. Nek Kantono Snohomish, nek Vaŝingtonio, nek Usono agnoskis tiun secesion; tamen, iuj loĝantoj daŭre rigardas sin aparta kantono, kaj subtenas alternativan registaron.

Oni notu, ke la ŝtato Vaŝingtonio kreiĝis la . Vaŝingtoniaj kantonoj kreitaj antaŭ tiu dato kreiĝis per la jura forto de la Oregona Teritorio (de 1848.08.14 ĝis 1853.02.08; antaŭ 1848 funkciis ĉi ties provizora registaro) resp. la Vaŝingtona Teritorio (de 1853.02.08 ĝis ŝtatiĝo).

## Malaperintaj kantonoj 
Inter la ne plu ekzistantaj iamaj kantonoj de Vaŝingtonio, Vaŝingtona Teritorio, aŭ la nun vaŝingtonia parto de Oregona Teritorio, oni nombras
* Ferguson
* Vancouver

### Nomoj ŝanĝiĝintaj 
* **Sawamish** ⇒ **Mason**: Oni ŝanĝis la nomon de la kantono en 1864.
* **Slaughter** ⇒ **Kitsap**: Komence oni nomis la nunan Kantonon Kitsap "Kantono Slaughter", sed baldaŭ ĝin ŝanĝis al la nuna nomo. (En la angla "Slaughter" estas relative ofta familia nomo, sed ankaŭ signifas "amasmortigi, buĉegi"...)

Kategorio:Geografio de Vaŝingtonio
*
Vaŝingtonio
Skandalo

**Skandalo** (el la greka: *skandalon*, faligkordo, ŝtoneto) estas tondra afero, kiu vigle kritikas aŭ akuzas famulojn aŭ kompaniojn, kiuj faris iajn operaciojn aŭ toleras iajn praktikojn leĝe aŭ morale neakcepteblajn.

Ne facilas scii, kiam ĝuste ekas skandalo, kaj kiam ĝi finiĝas. Pro diversaj kialoj malfacilas ekscii la nombron de personoj enmiksitaj aŭ la sekvojn: iuj rifuzas denunci, enketo multekostas, ktp. Pri kompanioj temas ankaŭ pri ekonomiaj sekvoj.

## Priskribo 
Ekzistas diversaj tipoj de skandaloj pri:
* korupto
* politiko
* financo
* pedofilio
* dopado
* plagiato
* ktp.

Plejofte skandalo havas politikajn kaj jurajn sekvojn. Aŭ politikistoj perdas sian postenon, aŭ krimuloj estas malliberigitaj, foje eĉ ambaŭ. Okazas ke novaj leĝoj estas faritaj por malhelpi denove similajn krimajn agadojn.

## Sciigo 
Foje informuloj malkaŝas skandalojn avertante ĵurnalistojn aŭ aŭtoritatojn. Alifoje ĵurnalistoj malkovras skandalon enketante pri aliaj aferoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo pri diversaj financaj skandaloj  


Kategorio:Politiko
Kategorio:Ĵurnalismo
Rektokoneksa spirala galaksio

[eta|dekstre|[NGC 1300, vidita preskaŭ de edro. Bildo de kosmoteleskopo Hubble.]]
[eta|dekstre|[NGC 253, rektokoneksa spirala galaksio (2MASS).]]
[eta|dekstre|[NGC 1672]]
**Rektokoneksa spirala galaksio** estas spirala galaksio kun centra strukturo kun formo de *rekta koneksaĵo* konsistanta el steloj. Rekta koneksaĵo estas trovita en proksimume duono de ĉiuj spiralaj galaksioj. Rekta koneksaĵo ĝenerale influas moviĝojn kaj de steloj kaj de interstela gaso en spiralaj galaksioj kaj povas influi ankaŭ spiralajn branĉojn. La aktuala hipotezo estas ke la rekta koneksaĵo agas kiel speco de inkubaciilo por steloj, bruliganta naskiĝon de steloj. Oni opinias ke la rekta koneksaĵo agas kiel mekanismo kiu kanaligas gason en sin el la spiralo branĉoj per orbita resonado. Oni opinias ke ĉi tiu procezo ankaŭ eksplikas kial multaj rektokoneksaj spiralaj galaksioj havas aktivajn galaksiajn kernojn, tiaj kia estas vidata en la M101.

La kreado de la rekta koneksaĵo estas ĝenerale pensita kiel la rezulto de denseca ondo elradianta de la centro de la galaksio, kies efiko estas reformigi orbitojn de la enaj steloj. Ĉi tiu efiko igas dum tempo la steloj orbiti pli ekstere, kio kreas sin subtenantan rektan strukturon. Alia ebla kaŭzo de kreado de rektaj koneksaĵoj estas tajdaj fortoj inter galaksioj.

Oni opinias ke rektaj koneksaĵoj estas nedaŭra fenomeno en la vivo de spiralaj galaksioj, la rektaj koneksaĵoj strukturo kadukiĝanta dum tempo, konvertantas la galaksion en la regulan spiralan.

## La tuberoj 
Studantaj la kernon de la Lakta Vojo, sciencistoj trovis ke la tubero de la Lakta Vojo estas ternukso-forma. Tio gvidis al la konkludo ke ĉiuj rektokoneksaj spiralaj galaksioj havas ternukso-forman tuberon. Se estas observata malproksima spirala galaksio kun turna akso perpendikulara al la linio de vido, do ĝi videblas de rando, la geometria formo de la tubero povas esti facile observita, kaj pro tio rapide klasifikita kiel aŭ rektokoneksa spirala aŭ regula spirala galaksio. Uzante tiun manieron la Galaksio NGC 4565 estas klasifikita kiel rektokoneksa spirala galaksio.

## Ekzemploj 
## Vidu ankaŭ 
* Klasifiko de galaksioj
* Galaksia formigo kaj evoluado
* Elipsa galaksio
* Lensosimila galaksio
* Spirala galaksio

## Referencoj 
Kategorio:Specoj de galaksioj
Trupo (armeo)

**Trupo** signifas iun ajn organizitan aron da soldatoj. Ĝi povas indiki la tutan armeon, sed ankaŭ armeparton.

**Helptrupo** estas rezerva trupo preta por rapide helpi tie, kie estas bezono.

Kategorio:Armeo
Kategorio:Trupoj kaj formacioj laŭ grandeco
Venturi Fétish

eta|180ra|Venturi Fétish

**Venturi Fétish** estas la unua dusideja **elektra sporta aŭtomobilo** de la mondo. Ĝi estas produktita fare de Venturi en Monako. Oni produktis el ĝi nur kelkdekojn.

## Teknikaj proprecoj 
Ĝi havas la ĉ. 250&nbsp;ĉevalpovumon (180 kW) ĉe maksimuma povumo, kun akceliĝo de 4,5 je 0-100 km/h. Ĝia maksimuma rapido estas 160 km/h), havas la turnomomanton de 220 Nm.

La aŭtomobilo havas la litio-jonajn akumulatorojn kaj oni povas reŝargi ilin dum tri horoj aŭ unu horo (30 kW, trifazo). Ĝi havas la atingopovon de 250 km.

## Vidu ankaŭ 
* Tesla Roadster

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.venturi.fr/
* http://www.venturifetish.fr
* http://www.venturiboards.com

Kategorio:Elektraj aŭtomobiloj
Japana imperia armeo

eta|Japana krozoŝipo *Ĉikuma* sub atako la 5an de Novembro 1943.

La **japana imperia armeo** (, armeo de la imperio granda Japanio) estis la oficiala armeo de Japanio inter 1867 kaj 1945. Ĝi estis estrita de la *imperia stabo* kaj la militministerio de Japanio.

## Bataloj 
* Kampanjo de Nov-Gvineo
* Kampanjo de Salomonoj

* Aviadilatakoj kontraŭ Rabaul (1943)
* Batalo ĉe insulo Rennell
* Batalo ĉe insulo Savo
* Batalo ĉe insuloj Santa Cruz
* Batalo ĉe kabo Espero
* Batalo ĉe Kabo Sankta Georgo
* Batalo ĉe Komandorski-insularo
* Batalo ĉe Tassafaronga
* Batalo de Guadalcanal
* Batalo de Iwo Jima
* Batalo de Kolombangara
* Batalo de Lejtea Golfo
* Batalo de Lejteo
* Batalo de Midway
* Batalo de Orientaj Salomonoj
* Batalo de Vella Lavella
* Batalo en Badunga markolo
* Batalo en Bismarka Maro
* Batalo en Golfo de Imperiestrino Auguste
* Batalo en golfo Kula
* Batalo en Java Maro
* Dua batalo en Java Maro
* Batalo en Korala Maro
* Batalo en Makasara markolo
* Batalo en Sunda markolo
* Bombado de Darvino
* Marbatalo de Vella Lavella
* Pacifika Fronto

## Vidu ankaŭ 
* Batalo de Ĉangŝa
* Dua Mondmilito
* Japanaj militkrimoj
* Komfortulinoj
* Showa

## Bibliografio 
* John Toland, *Rising Sun: The Decline and Fall of the Japanese Empire 1936–1945*.

## Eksteraj ligiloj 
* La japana armeo dum la 2-a mondmilito (france)

Kategorio:Historio de Japanio
Kategorio:Armeo de Japanio
Kategorio:Japana Imperio
Bordelo

[dekstra|eta|Bordelo en [Ĉeĥio]]
[dekstra|eta|[Prostituitino en bordelo]]
**Bordelo** (el la latina *bordellum*) estas domo aŭ parto de domo, aranĝita por la komerco per prostituado.

## Historio 
En Efezo, prostituo estis parto de la Afroditokulto. Daŭre ekzistas la ruinoj de la bordelo en la centro de la antikva urbo kaj la sagoj tienaj gravuritaj en la pavimo.

En Pompejo, ekzistas la restoj de bordelo, nomita *Lupanar*, elfosita el la cindroj de Vezuvio.

En Mezepoko, episkopoj reguligis la funkciadon de bordeloj.

Famiĝis la berlina bordelo Salon Kitty, kiu servis ankaŭ al spionado dum la nazia epoko (1933-1945).

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Pri funkcio de bordelo en la malnova Pompejo (angle) 
* Artikolo pri unua ekspozicio de bordeloj en koncentrejoj

Kategorio:Sekskomerco
Ripoztago

**Ripoztago** estas 
* pri longdaŭra biciklo-konkurso tago, dum kiu oni ne konkursas
* pri ekonomia mondo tago de la semajno dum ia vendejo (ekzemple restoracio) estas fermita
* pri ĉiutaga vivo tago, dum kiu oni ne profesie laboras, ekzemple dimanĉo 

Kategorio:Ekonomio
Kategorio:Sporto
Kategorio:Tempo
Aa en Hunze

Dosiero:Loudspeaker.svg**Aa en Hunze** () estas municipo en la nordorienta parto de la provinco Drenthe en Nederlando. La nomo referencas al la riveroj Drentsche Aa kaj Hunze, kiuj ambaŭ fluas tra la municipo. Fine de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La municipejo estas en Gieten. La municipo ekestis en 1998 pro kunfandiĝo de la antaŭaj municipoj Rolde, Gasselte, Gieten kaj Anloo. Annen kaj Gasteren estas vilaĝoj de la municipo.

## Loĝlokoj 
Amen, Anderen, Anloo, Annen, Annerveenschekanaal, Balloërveld, Balloo, Deurze, Eext, Eexterveen, Eexterveenschekanaal, Eexterzandvoort, Ekehaar, Eldersloo, Eleveld, Gasselte, Gasselternijveen, Gasselternijveenschemond, Gasteren, Geelbroek, Gieten, Gieterveen, Grolloo, Marwijksoord, Nieuw Annerveen, Nieuwediep, Nijlande, Nooitgedacht, Oud Annerveen, Papenvoort, Rolde, Schipborg, Schoonloo, Spijkerboor kaj Vredenheim.

## Ĝemela urbo 
24px|border|Pollando Żerków en Pollando

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Municipoj de Drento
Seninfektigo

eta|Seninfektigaj produktoj
**Seninfektigo** aŭ **desinfekto**, estas detruo de la malsanigaj ĝermoj kaj forigo la infektaj kaŭzoj.

La seninfektigo de trinkakvo por homa uzado havas kiel celon la forigon de la patogenaj mikroorganismoj enhavataj en akvo kiuj ne estis forigitaj en la komencaj fazoj de la traktado de akvo. Filtrado, kiu ne detruas mikrobojn, ne estas procezo de seninfektigo.

## Vidu ankaŭ 
* cercido
* halogenoj
* higieno
* mikrobo

## Eksteraj ligiloj 
* www.wissenschaft.de: Kandeloj kun eteraj oleoj povas neniigi mikrobojn (germane)
* www.dghm.de Germana societo pri higieno kaj mikrobiologio
* Higieno kaj seninfektigo hejme kaj malsanuleje
Knabino

[eta|Knabinoj en Kalmunai, [Srilanko]]
**Knabino** estas inseksa infano.

## Aĝo de knabino laŭ diversaj kulturoj 
Laŭ malsamaj kulturoj, la aĝo de knabineco varias. Tradicie, oni nomas iun *knabino* el la bebeco ĝis la adoleskanteco, inkluzive aŭ ekskluzive, depende de la kulturo.

En kelkaj landoj, nur post la komenco de seksa vivo, oni nomas homan inon "virino", sekve oni povas trovi "knabinojn" pli ol 40-jaraĝaj en tiuj landoj.

La vorto knabino havas karesan, diminutivan signifon en kelkaj kulturoj.

En Brazilo oni nomas samuniversitatanojn "knaboj" kaj "knabinoj" sendepende de la aĝo aŭ titolo, sekve, "matematika knab(in)o" en brazila universitato povas esti 50-jaraĝa profesoro pri matematiko, se pri li/ŝi parolas kolegoj.
* En 2012, Unuiĝintaj Nacioj 11-an de oktobro "Internacia tago de knabinoj" pri rajto pri educando kaj sen diskriminacio, violentoj kaj Infana geedzeco.

## Vidu ankaŭ 
* Knabo
* Virino
* Infano

## Eksteraj ligiloj 
* Ligiloj pri la temo "knabinoj" (germane)
* 

Kategorio:Familio
Mortigo

**Mortigo** estas vola aŭ nevola neniigo de ies vivo.

Vola mortigo estas nomita suicido ankaŭ murdo. Nevola mortigo povas esti sinmortigo ankaŭ akcidento. En la plejmultaj socioj mortigo estas konsiderata la plej alta krimo.

## Vidu ankaŭ
* Murdo
* Morto

## Eksteraj ligiloj 
*§ 212 StGB - teksto de la germana leĝo

Kategorio:Juro
Kategorio:Kriminaleco
Knabo

eta|300px|dekstra|Kvar knaboj
**Knabo** estas virseksa infano.

## Etimologio 
La vorto devenas de la germana *Knabe*, ankaŭ iam *Knabo*. La germana *Knappe* komence havis la saman signifon, tamen evoluis poste al vorto indikanta nur nobelan junulon, kiu servis kavaliron.

## Arto 
En klasika (precipe greka) artaĵo, la ĉefimago de fizika beleco, eĉ por dioj estis tio de virseksa sportulo, ĉu knabo ĉu viro, ofte *kouros*, kutime senvesta. La Renaskiĝo sekvis la ekzemplon, same kiel en multaj aliaj aferoj.

Multaj mitologiaj knaboj aperas tra arthistorio, ekzemple Kupido, la ofte ruza filo de Venuso estas foje beba foje junula pafarkisto, kiu tiel suferigas amoriĝon al homoj; en kelkaj periodoj li eĉ multnombriĝis, tiel nomiĝante "putti".

## Muziko 
En muziko, knaboj, antaŭ ol la voĉoŝanĝiĝo estas sopranoj (specife knabsoprano) kaj popularas en ĥoro, malkiel plenkreskaj viroj (en ĥoro kutime tenoro kaj baso), ofte en lokoj kie virinvoĉoj estis taksite maltaŭgaj, kiel en preĝeja aŭ teatra muziko. Eĉ aperis praktikoj kirurgi kontraŭ la voĉoŝanĝon. Dum jarcentoj, kastritoj kiu havis plenkreskajn forton kaj sperton kun knabsoprana voĉregistron kiel kontratenoro ofte aperis en muzikteatraĵoj, ĉefe opero.

## Bildoj 

Image:Fayum02.jpg|Romia-pra-Egipta entombiga portreto de junknabo.
Image:Hyacinthus.jpg|Du Helenaj dioj: Apolono (belekzemplo por sportuloj) kaj la juna Hiakinto; 16 jarcenta Itala gravuraĵo fare de Jacopo Caraglio
Image:Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|*Amor Vincit Omnia* (Amoro Ĉion Venkas). 1602–03: Caravaggio montras Eroson super aliaj homfaradoj: milito, muziko, scienco, regado.
Image:Tuke, Henry Scott (1858–1929), "The Bathers".jpg|*The Bathers* (La banantoj) fare de Henry Scott Tuke.
Image:William-Adolphe Bouguereau (1825–1905) - L'amour mouillé (1891).jpg|Kupido, fare de William-Adolphe Bouguereau, 1875
Image:WalterRaleighandson.jpg|Sir Walter Raleigh kaj sia filo, 1602

## Vidu ankaŭ 
* Knabino
* Infano
* Adolesko

Kategorio:Familio
Kategorio:Infanaĝo
Tombo de Evo

La **tombo de Evo**, la biblia prapatrino de la homaro, Laŭ lokaj onidiroj troviĝas en la urbo Ĝido (Sauda Arabio). En 1975, la ŝtata aŭtoritato devis cementigi la lokon ĉar pluraj pilgrimantoj preĝis antaŭ la tombo, kio estas malpermesata en la islama tradicio.

Kategorio:Sauda Arabio
Kategorio:Tomboj
La Grupo W

***La Grupo W*** aŭ ***Le Groupe W*** estas la dua bildlibro de la franc-belga serio kies titolo estas *Largo Winch*.

## Historio 
La historio komenciĝas en Nov-Jorko kie Largo ĵus alvenis el Turkio. Li partoprenas en sia unua renkonto kun la estroj de la kompanio de la grupo. Ili malŝatas lin kaj Largo devas iri en Eŭropon por subskribi la paperon kiu faras lin estro de la grupo.

La sekvonta bildlibro nomiĝas *P.A.P.*.

## Vidu ankaŭ 
* Largo Winch (filmo)

Kategorio:Bildliteraturo
Administracio

**Administracio** estas sistemo (**administrado**, **administra sistemo**) aŭ grupo de personoj (**administrantaro**), kiuj prizorgas efektivigon de publikaj aŭ ŝtataj funkcioj laŭ leĝoj kaj reguloj. Ĝi povas rilati al la **administrejo**, loko en kiu laboras la administrantoj, aŭ la **administrantaro** mem, kiu plenumas administrajn taskojn.

La koncepto de administracio kutime rilatas al ŝtataj aŭ publikaj servoj, kie ĝia ĉefa celo estas apliki leĝojn kaj prizorgi ĉiutagajn publikajn funkciojn. Administracio estas fundamenta por la funkciado de ŝtataj organizaĵoj, distriktoj, municipaj komunumoj, kaj aliaj publikaj instancoj. En tiu kadro, administraciaj funkcioj povas inkluzivi organizadon de servoj kiel sano, justico, edukado, transporto, kaj aliaj.

## Specoj de Administracio 
;Publika administracio
Administracio en la publika sektoro estas kutime identigita per la maniero, laŭ kiu ĝi aplikas la leĝojn kaj direktivojn difinitajn de la registaro. Tio inkluzivas la administradon de publikaj servoj kaj la prizorgadon de ŝtataj aferoj laŭ la leĝoj kaj regularoj. Ekzemploj de publika administracio estas la administracio de la justico, fervojoj, kaj aliaj gravaj ŝtataj infrastrukturoj.

;Komerca administrado
Komerca administrado, ankaŭ konata kiel ekonomia administrado, rilatas al la administrado de komerca entrepreno. Ĝi inkluzivas ĉiujn aspektojn de kontrolado kaj supervidado de la komercaj operacioj de organizaĵo aŭ iaspeca komerca unuo. Tio povas ampleksi taskojn kiel financa planado, risko-administrado, strategia gvidado, kaj operacia kontrolo de entreprenoj.

## Rolo de Administracio 
La ĉefa rolo de administracio estas certigi la efikan funkciadon de organizo aŭ institucio, ĉu en la publika aŭ privata sektoro. Ĝi inkluzivas diversajn respondecojn, kiel prizorgi homajn rimedojn, apliki leĝojn, provizi publikajn servojn, kaj administri publikajn financojn. Efika administracio postulas la uzadon de administraj iloj kaj strukturoj por atingi siajn celojn.

## Vidu ankaŭ 
* Administra unuo
* Estraro
* Komunumo
* Administrado

## Eksteraj ligiloj 
* Interreta leksiko de administraj terminoj (germane)
* Informoj pri la temo "administracio" (germane) 
* Strukturo kaj organizo de la publika administracio (germane)

Kategorio:Projekt-administrado
Kategorio:Administrado
Ruské

**Ruské** estas neekzistanta, eksa rutena vilaĝo en orienta Slovakio, troviĝata sub la ĉefa montdorso de Karpatoj, kie troviĝas pola-slovaka limo. La teritorio de vilaĝo kuŝas en distrikto Snina. Unua skribaĵo pri vilaĝo estas de jaro 1568. Dum historio la vilaĝo apartenas origine al noblaj familioj de Humenné, poste al kelkaj aliaj noblaj familioj.

La vilaĝo estis neniigita pro la konstruaĵo de Trinkakvujo Starina  en 1986 kune kun aliaj ses vilaĝoj sur la rivero Cirocha. De la estinta vilaĝo konserviĝis nur tri domoj. Sur la loko de estinta preĝejo estis konstruita kapeleto.  Nune la teritorio estas en la Nacia parko Poloniny kaj katastro de vilaĝo apartenas al vilaĝo Stakčín.

## Memoraĵoj 
* De fino de la estinta vilaĝo eliras ŝtona vojo de jaro 1861 (rezervita kiel teknika memoraĵo) al **Ruské sedlo** (Montpasejo de Ruské), konata je la nomo Porta Rusica. 
 
* Montpasejo de Ruské unu el konataj montpasejoj en ĉefa montodorso de Karpatoj. Tra ĝi kondukas slovak-pola limo. Dum turista periodo estas sur la selo malfermita limpasejo por piedirantoj kaj biciklantoj. Dum la Dua Mondmilito estis tie oficiala germana-hungara limpasejo.
Post la aliro de Slovaikio kaj Pollando  al zono de Ŝengeno (fino de 2007), limpasejo ĉesis.

## Naturaĝoj 
*Protektitaj areoj:
** Nacia natura rezervejo Pľaša por preservado de  praarbaro
** Natura rezervejo Šípková 1993 (deklarita en 1993 sur 153 ha)
** Natura rezervejo Pod Ruským  (malsekaj herbejoj) (deklarita en 1986)
** Natura rezervejo Ruské  (sekaj paŝtejoj) (deklarita en 1986) kun troviĝo de *Genista kruciata*
*Elfonto de rivero Cirocha;
* Dum jaro 2004 liberigita (lanĉita) aro de Eŭropaj bizonoj, kiu vivis en mallibereco.

## Monumentoj 
* Ĉevoja kruco konstruita en 1853 de loka agrikulturisto Ján Stanko. Li donis konstrui krucon,  kiam lia tuta familio mortis pro la ĥolero, monoj por kruckonstruado akiris per vendado de naskiĝa domo. Li sole mortis en malriĉeco. 
*Monumento al liberiganto. Ĉi monumento estas dediĉita al 167. pafista divisio de 4-a Ukrajina fronto de Ruĝa armeo, kiu liberigas vilaĝon Ruske kaj selon de Ruske dum la Dua Mondmilito.

## Interesaĵoj 
* Porta Rusica - teknika memoraĵo.
*Ĉapeleto konstruita sur la loko de ruinigita ortodoksa preĝejo – *cerkov*.
*Loko de malnovtempa monaĥejo. Hodiaŭ estas videbla loko de monaĥeja tombejo, ĉe Porta Rusica. (loko troviĝas, ĉe alfluo de Cirocha rivero - *Berbečov potok*).

## Vidu ankaŭ 
Eksaj slovakaj vilaĝoj

Kategorio:Malaperintaj vilaĝoj de Slovakio
Kategorio:Nacia parko Poloniny
Kategorio:Stakčín
Kirovsko (Kirovska distrikto, Krimeo)

**Kirovsko** (, , ) estas urbotipa loĝloko en Aŭtonoma Respubliko Krimeo, administra centro de Kirovska distrikto. La loĝloko situas en la orienta parto de la Krimea duoninsulo ĉe la fervoja linio Ĝankojo-Kerĉo, 121 kilometrojn for de Simferopolo. Kirovsko havas la statuson de urbotipa loĝloko ekde la jaro 1957.

En la loĝloko estas kelkaj negrandaj industriaj entreprenoj (ĉefe rilataj al nutra industrio), 2 mezlernejoj, antaŭlernejo, porinfana kultura centro, regiona hospitalo, kulturdomo, kinejo, du bibliotekoj, muzik-lernejo, hotelo.

En Kirovsko estas fervoja kaj busa stacioj.

Kategorio:Loĝlokoj de Krimeo
Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Krimeo
Kategorio:Kirovska regiono (Krimeo)
Enketo

**Enketo** estas:
* juĝa pridemandado aŭ oficiala esploro pri krimo aŭ alia afero;
* metoda esploro pri ia okazaĵo (esplorĵurnalismo) aŭ opinio (opinisondado);
* censo por taksi popolnombradon;
* *La enketo* (en la malnova greka: Ἱστορίαι) estas la ĉefa verko de Herodoto;
* **Centro por Enketo** estas usona neprofitocela organizaĵo.
Temo

**Temo** estas tio, pri kio oni parolas, skribas, verkas, pensas. Temo povas do esti priparolaĵo, pritraktaĵo, pripensaĵo.
Muziko: Komponaĵo el melodio, tielnomata temo, kaj variaĵoj konservantaj la skemon de la temo sed variigantaj ĝin diversmaniere.

## Vidu ankaŭ 
* Objekto
* Subjekto
* Kampo
* Punkto
* Regiono

## Proverbo 
Ekzistas proverboj kiuj rilatas al temo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:
* 
* 

## Referencoj 
## Fontoj 
* .

Kategorio:Filozofio
Kategorio:Muziko
Registaro de Japanio

La **japana registaro** ne plu estras tradician federalan ŝtaton. La 47 gubernioj dependas pri financoj plejparte de la centra registaro. La guberniestroj, la urbestroj kaj la anoj de guberniaj kaj komunumaj asembleoj estas elektitaj de la popolo por 4 jara ofico.

La Kabineto de la Japana Registaro () estas la plenuma povo en Japanio. Ĝi estas gvidata de la Ĉefministro de Japanio, kiu estas nomumita de la Dieto, kaj inkluzivas ĝis 14 aliajn ministrojn, kiujn la Ĉefministro nomumas, kaj li ankaŭ povas maldungi ilin. La registaro estas kolektive respondeca al la Dieto, kaj devas submeti sian eksiĝon sur ricevado de mocio de demisio en la Reprezentantĉambro (la malsupra ĉambro). La japana registaro en sia nuna formo funkciigas de la fondo de la Konstitucio, kiu ekvalidis en 1947, kvankam Konsilio de Ministroj ekzistis en Japanio sub la Meiji Konstitucio inter 1889-1946, sed tiam ĝi estis subigita al la Imperiestro.eta|dekstra|300ra|Strukturo de la japana registaro

## La imperiestro 
La imperiestro de Japanio estas la simbolo de la ŝtato kaj de la unueco de la popolo. La suvereneco apartenas ne plu al la imperiestro, sed - laŭ la japana konstitucio - al la japana popolo.

Vidu ankaŭ
Pruvo

**Pruvo** estas argumento aŭ fakto, per kiu oni povas montri la verecon de io.

Oni distingas inter jenaj pruvoj
* pruvo (matematiko),
* pruvo (logiko),
* pruvo (juro),
* pruvo (naturscienco).

## Vidu ankaŭ
* indikaĵo
* kvitanco
Buŝteno

La **buŝteno** (france **Embouchure**) estas uzado de la muskoloj facaj kaj la formado de la lipoj al buŝaĵo de blovinstrumento. Bona buŝteno permesas al la muzikisto ludi la kompletan tonetendon de la muzikilo kun plena kaj klara sono, sen trostreĉi aŭ difekti la muskolojn.

Ludistoj de muzikiloj latunaj produktas la sonon per "zumado" de la lipoj en buŝaĵon. Li/ŝi fermas la buŝon por kunigi la lipojn kaj streĉas ilin. Poste, blovado de spirado tra la lipoj faras ilin oscili, kaj la lipoj laŭvice faras la elirantan aeron ankaŭ oscili. La buŝaĵo, kiu metiĝas kontraŭ la lipoj, amplifas la oscilon kaj kondukas ĝin en la tubon de la muzikilo. La ludisto ŝanĝas la tonalton de la sono parte per ŝanĝo de la streĉo de la lipoj.

Ludistoj de flutoj transversaj formas malgrandan truon ovalan kun la lipoj, kiu faras mallarĝan fluon el la spirado. Li/ŝi metas la fluton kontraŭ la mentono kun la suba lipo proksima al la blovtruo. La aerofluo transiras la blovtruon kaj frapas la flankon kontraŭan, kiu devigas la aeron oscili. Ĉi tiu oscilante aerkolumnon eniras la fluton kaj produktas la sonon. La ludisto modifas la buŝtenon por helpi ŝanĝi la tonalton; pli altaj notoj bezonas pli malgrandon truon inter la lipoj. Flutoj finblovataj bezonas ankaŭ buŝtenon kun malgranda truo ovala inter la lipoj. Malsimile al la fluto transversa, la ludisto blovas ĉe la fino de la muzikilo, anstataŭ trans truon en la tubo.

Ludistoj de muzikiloj unuopanĉaj kuŝigas la anĉon sur la suba lipo, kaj aŭ la supraj dentoj aŭ la supra lipo kuŝas sur la supro de la buŝaĵo. La lipoj formas hermetikon ĉirkaŭ la buŝaĵo. Simile, ludistoj de muzikiloj duoblanĉaj formas hermetikon kun la lipoj, sed ambaŭ lipoj tuŝas la anĉon, kaj ne estas buŝaĵo. Kiam la ludisto blovas en la buŝaĵon, la anĉo ekoscilas kaj produktas al sonon. Oni kontrolas la osciladon per la kvanto de la anĉo en la buŝo kaj la premo de la lipoj en la anĉo.

Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Kategorio:Blovinstrumentoj
United States Office of War Information

La **United States Office of War Information** (OWI) estis ofico de la Usona registaro por disvastigo de militinformoj kaj propagando dum la 2-a Mondmilito.

## Eksteraj ligiloj 
* Bildoj de la Library of Congress
* Afiŝoj
* 3584 Aktoj
* "Campus on the March" Modifo de la universitatoj por militaferoj, 1942, 18-minuta filmo

Kategorio:Milito
Kategorio:Usono
Donaco

**Donaco** estas transdono senkompensa de mono aŭ varo. Figure temas pri io, kio feliĉigas la ricevanton, favoro, bona agado aŭ pardono. 

Donaco estas kutima formo de dono.

Tradicie iaj festoj estas okazoj por transdoni donacojn: naskiĝtago, Kristnasko, geedziĝo, kaj tiel plu.

Ekde 2005 ekiĝis nova formo de donacoj: spertodonacoj. Spertodonaco povas esti konduko de Ferrari, ULM-flugo aŭ paraglisado, ktp. Spertodonacoj estas bona helpo por eviti idemankon pri donacoj por datrevenoj, Kristnasko, Pasko, patrintago aŭ patrotago.

## Donackvitanco
Specifa tipo de kvitanco estas *donackvitanco*. Tio kongruas kun la deziro de paginto esti certa ke oni povos redoni donacon ekzemple okaze de malkongruo de vestaĵo, malplaĉo de ricevita donaco de la flanko de la ricevinto ktp. Krome la paginto deziras ke la ricevinto de la donaco ne sciu pri la prezo de la varo. Tiele tia kvitanco montras ĉian informon escepte la prezon kaj permesas al la ricevinto de la donaco havi alian donacon anstataŭe, sen neceso scii kion pagis la paginto.

## Proverboj 
Ekzistas pluraj proverboj pri donaco en la *Proverbaro Esperanta* de L. L. Zamenhof, inter kiuj:
*  
*  
* 

## Vidu ankaŭ 
*Altruismo
*Amasfinancado

## Referencoj 
Kategorio:Socio
Atesto

**Atesto** estas la ago, vortoj, dokumento (**certigilo**, tiuokaze oni vidu artikolon atestilo) ktp. per kio oni atestas ion. 

## Vidu ankaŭ
*Atesto (historio)
*Atesto (juro)
*Atesto (konformeco)
*Atesto (religio)
*Atesto de deponado
*Arĝenta atesto
*Mortatestilo
*Naskatestilo
*Geedziĝa atesto
*Medicina atestilo
Pardonpeto

**Pardonpeto** estas la ago kaj vortoj por peti pardonon al iu.

Per pardonpeto oni rekonas, ke ago farita aŭ paroloj diritaj estis morala eraro. La viktimo povas akcepti aŭ ne la pardonpeton.

## Vidu ankaŭ 
* Pardono

## Proverbo 
Ekzistas pluraj proverboj pri pardono en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 
* 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komentario pri pardonpeto en la juda elsendo de la 27-a de aŭgusto 1992

Kategorio:Socio
Sleepy Hollow

**Sleepy Hollow** aŭ **La Legendo de la Senkapa rajdanto** estas usona gotiktema historia filmo reĝisorita de Tim Burton laŭ la samnoma verko de Washington Irving. La filmo aperis kine la 19-a de septembro 1999 en Usono.

## Rakonto 
En 1799, en izolita vilaĝeto nomita Sleepy Hollow kaj situanta en Nov-Jorkio, pluraj senkapaj kadavroj estas trovitaj. Katenita de hororo, la loĝantoj estas certaj ke la murdanto estas nehoma senkapa rajdanto kiu eltombiĝis por venĝi sin de la vilaĝanoj. En Novjorko, oni komencas maltrankviliĝi pri la afero sed ĉar neniu volas tien enketi, oni sendas Ichabod Crane (Johnny Depp), kiu kredas en nenia postmorta vivo aŭ timiga legendo...

## Ĉefroluloj 
* Ichabod Crane : Johnny Depp
* Katrina Anne Van Tassel : Christina Ricci
* Lady Van Tassel : Miranda Richardson
* Baltus Van Tassel : Michael Gambon
* la senkapa rajdanto : Christopher Walken
* la juĝisto Phillipse : Richard Griffiths
* Dro. Thomas Lancaster : Ian McDiarmid
* Pastro Steenwick : Jeffrey Jones
* La juĝisto : Christopher Lee

## En Esperanto
La legendo estas rakontata en animacia versio kantata kaj subtekstigita en Esperanto fare de Mikaelo Kastro.

## Referencoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1999
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Hororaj filmoj
Kategorio:Filmoj de Tim Burton
Kategorio:Filmoj pri fantomoj
Psycho (filmo de 1960)

***Psycho*** (el la angla lingvo signifas "Psiĥozulo") estas 1960-a filmo direktita de Alfred Hitchcock bazita de scenaro de Joseph Stefano kaj originala romano de Robert Bloch kiu ĝi mem estas bazita de la krimoj de seriomurdisto Ed Gein.

La filmo rakontas renkonton inter sekretario Marion Crane (rolita de Janet Leigh) kiu estas kaŝinta sin post ŝtelo de mono de ŝia dunganto. Ŝi kaŝas sin ĉe motelo kun la sola kaj psiĥoza motelestro Norman Bates (Anthony Perkins). Aliaj geaktoroj aperintaj en la filmo inkluzivas Vera Miles, John Gavin, Martin Balsam kaj John McIntire.

Ĝi estas ofte konsiderata unu el la plej bonaj filmoj de Hitchcock, kaj gajnis kvar Akademiajn Premiojn. Kvar sekvaĵoj estis faritaj, inter kiuj Psycho (filmo de 1998), kaj ĝi estas ankaŭ konsiderata kiel la fonda filmo de la "tranĉisto" horora ĝenro. La fifama "duŝo-sceno" estas unu el la plej diskutitaj kaj referencitaj scenoj en kino-historio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Trileraj filmoj
Kategorio:Hororaj filmoj
Kategorio:Detektivaj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1960
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj de Alfred Hitchcock
Kategorio:Fikciaj murdistoj
Kategorio:Mensaj malsanoj en fikcio
Maroon 5

**Maroon 5** estas usona rokmuzika grupo el la urbo Los-Anĝeleso, kiu iĝis internacie fama dum la jaro 2004 pro la kanto *This Love* ("tiu ĉi amo") el ilia albumo *Songs About Jane* ("kantoj pri Ĝejn"), kiu mem jam aperis du jarojn pli frue. La grupo ekestis el antaŭa grupo, kiu fondiĝis dum la jaro 1995, apartenis al la popmuzika gentro alternativa rokmuziko kaj nomiĝis ''Kara's Flowers*.

## Listoj de publikigitaj kompaktdiskoj 
### Albumoj 
### kompaktdiskoj kun nur unu kanto 
## Premioj 
* 2005: *Grammy Award* en la kategorio "plej bona nova artisto"
* 2006: *Grammy Award* en la kategorio "plej bona popmuzika prezento fare de duopo aŭ grupo kun kantisto" por la kanto *This Love'' ("tiu ĉi amo")

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj anglalingvaj paĝoj
* oficialaj germanlingvaj paĝoj
* franclingva diskutejo pri la grupo 

Kategorio:Usonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2010-2019
Kategorio:Rokmuzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1994
Tradiciaj vestoj de Nederlando

[eta|400ra|Dekstrumen: [Volendam, Urk, Scheveningen, Spakenburg, Marken, Arnemuiden (kaŭrante: Staphorst)]]
Per **Tradiciaj vestoj** aŭ **Regionaj vestoj** oni celas la tradician vestaron kiu estas portata, en certaj regionoj, de granda parto de la loĝantaro. Ju pli izolite situis (geografie aŭ kulture) vilaĝo aŭ regiono, des pli oni tenis la tradician vestaron.

## Nederlando 
En la kalvinisma Nederlando post 1850 la nigra- kaj malhelblua koloro superregis en la regiona vestaĵo, interalie pro la longa periodo de funebro kiu estis 'deviga' post la morto de familiano. La (duon)insulo Marken estas escepto kun antaŭ ĉio la helruĝa koloro.

Kategorio:Nederlando
Nederlando
Nederlando
Kongō Gumi

**Kongō Gumi** (japane: 株式会社金剛組, *Kabushiki Gaisha Kongō Gumi*) estis japana familia konstruada entrepreno, la en la mondo plej malnova kaj longdaŭra familia firmao. Ĝi estis fondita en 578 kaj ekzistis ĝis 2006, t.e. dum 1428 jaroj. Ĝi bankrotis pro malgrandiĝantaj mendoj kaj estis fine aĉetita de japana firmaego.[eta|dekstra|300px|Laboristoj de Kongo Gumi komence de la [20-a jarcento]]

## Historio 
En 578 la princo Shotoku Taishi venigis la familion Kongo el Baekje, Koreio, al Japanio por konstrui la budhisman templon Shitenno-ji en Osako. Laŭ la jarcentoj Kongo Gumi partoprenis la konstruadon de multaj konstruaĵoj kiel la kastelo de Osako kaj la templo Horyu-ji en Nara.

Malnova paperaĵo el la 17-a jarcento, pli ol 3 metrojn longa, priskribas la 40 generaciojn ekde la komenco. Kiel en multaj japanaj familioj, la bofiloj edziĝintaj en la klanon transprenis la nomon de Kongo. Tiel dum jarcentoj la klano daŭris aŭ pro filoj aŭ pro filinoj.

Kongo Gumi ne sekvis la tradician vojon, sed heredis la entreprenon tiu filo, kiu estis la plej kapabla. Ne nur filoj heredis, tiel ekzemple la 38-a gvidanto estis la avino de Masakazu.

En la 19-a jarcento - pro ĉeso de ŝtataj mendoj - ĝi ekokupiĝis eĉ pri konstruado de komercaj nemoveblaĵoj.

Unuafojon savis la nventego, kiu detruis kvinetaĝan pagodon en la Shitenno-ji. Tiun pagodon Kongo Gumi tute rekonstruis.

La lasta gvidanto de la firmao estis **Kongo Masakazu**, 40-a gvidanto ekde la fondo.

## Bankroto 
La bankroto okazis pro du kialoj: la entrepreno pruntis multe da mono en la 1980-aj jaroj por investi en nemoveblaĵojn, sed tiu mono perdiĝis en la jaroj 1992 kaj 1993. Alia kialo estis la malgrandiĝo de bezono de la templokonstruado. La mendoj draste falis ekde post 1998.

La enspezoj malaltiĝis je 35 % en 2004, Kongo Masakazu vane maldungis laboristojn, la entrepreno havis tro grandajn ŝuldojn. En januaro de 2006, la ŝuldojn aĉetis la plej granda konstrua entrepreno de Japanio, Takamatsu. Kongo Gumi iĝis filialo de la konglomerato.

Antaŭ la bankroto, la entrepreno havis ĉ. 100 dungitojn kaj laŭ raporto de aprilo 2005 havis spezon je 7,5 miliardoj da enoj (ĉ. 53 milionoj da eŭroj).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala ttt-ejo (japane)

Kategorio:Japanaj firmaoj