open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Batalo pri la domo Heikkilä

***Batalo pri la domo Heikkilä***  estas novelo de Johannes Linnankoski verkita en 1907. Ĝi estas tradukita  el la suoma lingvo de Vilho Setälä kaj aperis 60-paĝe en 1919 ĉe Esperanto-Instituto de Finnlando. 

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Batalo pri la Domo Heikkilä* ĉe Project Gutenberg
* faksimilo - pdf-versio
* *Enciklopedio de Esperanto*/B en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj 
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Literaturo de Finnlando
Kategorio:Verkoj el la esperantigita suomlingva literaturo
Kategorio:Libroj de Vilho Setälä
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
József Batta

**BATTA József** [bata joĵef] (naskita en 1900 en Almásfüzitő, Hungario; mortinta la  en Moskvo, Sovetunio) estis hungara esperantisto kaj fertornisto. 

Li estis sekretario de Hungara Esperantista Societo Laborista kaj redaktaro de *Munkáskultúra.* 

József Batta estis komunisto. Post la malliberigo de Mátyás Rákosi li en 1925 aŭ 1926 elmigris de Hungario. Li loĝis en Vieno de 1926 ĝis 1929, kiam li plumigris al Germanio. Kaj en Aŭstrio kaj en Germanio li membris en la koncernaj Komunismaj Partioj. Li kunlaboris en SAT-organoj kaj estis redaktoro de *Internaciisto.* En 1932 li fariĝis unu el la gvidantoj de Internacio de Proleta Esperantistaro. 

En junio 1932 József Batta transloĝiĝis al Sovetunio.

La 1-an de decembro 1937, kadre de la Granda Purigo, lin arestis NKVD. Oni akuzis lin pri spionado kaj terorismaj agoj kontraŭ Sovetunio laŭ artikolo 58 de Punkodo de RSFSR, ĉar li aktivis en SAT. Tiun asocion oni konsideris kontraŭrevolucia, trockiisma. Laŭ la akuzoj, li partoprenis en la 9-a SAT-Kongreso 1929 en Lepsiko kaj tie estis varbita de Lanti kiel germana spiono. Alveninte en Sovetunio, li laŭ la akuzoj pludonis terorismajn instrukciojn de Lanti al Ernest Drezen, Gregoro Demidjuk, Nikolaj Incertov kaj Nikolao Nekrasov. La 3-an de oktobro 1938, oni lin kondamnis al morto kaj ekzekutis.

Margit Batta (1901–1988) estis la edzino József Batta.

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Viktimoj de Stalinismo
Kategorio:Murditaj esperantistoj
James G. Baxter

**James Geddes BAXTER** [bakster] (naskita la  en Liverpool; mortinta la ) estis skota esperantisto kaj asekuristo. Redaktis kaj eldonis grupan gazeton *Nia Propra*. Li estis speciala ekzamenisto por la Brita Esperanto-Asocio.

## Fontoj 
Kategorio:Skotaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj
Georges Bayol

**Georges BAYOL** [bajol] (naskiĝinta la  en Lille; mortis la  en Vienne-le-Château dum la unua mondmilito) estis franca esperantisto kaj oficiro. Li estis konata pro sia propagando ĉe la Ruĝ-Krucaj Societoj, al kiuj li faris multajn paroladojn en tuta Francujo. Li fondis la societon Esperanto–Croix-Rouge (1905), kaj redaktis ĝian bultenon. Li verkis: *Esperanto kaj Croix-Rouge,* (1906) tradukita en sep lingvojn.

Bayol, Georges
BEA

**BEA** povas signifi:
	
* **bea** estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3.
***BEA** kiel deksesuma nombro (kutime ĝi estas skribita kiel **bea16**, **BEA16**, **0xbea**, **0xBEA**, **0beah**, **0BEAh**) egalas al dekuma nombro 3050.

**BEA** ankaŭ estas la mallongigo de tri Esperanto-asocioj:
* **BEA**: Bonaera Esperanto-Asocio, urba asocio en Bonaero, la ĉefurbo de Argentino.
* **BEA**: Brita Esperanto-Asocio, vidu Esperanto-movado en Britio. 
* **BEA**: Bulgara Esperanto-Asocio, vidu Esperanto-movado en Bulgario.
Gábor Bálint

eta|Memore al Gábor Bálint, Szentkatolna – 2009
D-ro **BÁLINT Gábor,** (naskiĝis la  en Szentkatolna, tiama Hungario, kaj mortis la  en Temesvár (Timişoara) estis hungara profesoro pri kompara lingvistiko kaj esperantisto. Li estis la unua hungara pioniro de Esperanto.

Bálint estis profesoro pri kompara lingvistiko de la ural-altajaj lingvoj en Kolozsvár (Cluj-Napoca), kaj parolis 21 lingvojn. 

Bálint konis, sed ne akceptis la lingvon Volapuko. Pro lingvistikaj interesoj li konatiĝis, laŭ EdE en 1897, kun Esperanto en Kolozsvár, kaj oni konsideras lin kiel la unua hungara esperantisto. Laŭ EdE, li verŝajne estis varbita per la propaganda laboro de Louis de Beaufront. En 1897 li ankaŭ eldonis litografie la regulojn de Esperanto kaj gvidis kurson por universitataj studentoj en Kolozsvár. Inter ili estis Ábel Barabás, kiu en 1898 verkis la unuan hungarlingvan lernolibron de Esperanto, *.*

Bálint verkis la antaŭparolon, en kiu li sprite kaj energie defendis Esperanton de atakoj kaj mokoj, dirante interalie, ke ”manion havas tiu, kiu ne kredas la progreson de la homaro kaj kiu preferas la disigon de la homaro per [ĉ]inaj muroj”.

Szentkatalonai Bálint Gábor (1844-1913).jpg
Bálint Gábor emléktáblája Szentkatolnán (2009).JPG|Memortabulo pri Gábor Bélint

## Fontoj
* 
* 

Kategorio:Hungaraj idistoj
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Eduard Becker

**Eduard BECKER** [beker] (naskiĝis la 10-an de oktobro 1867 en Makrone, mortis la 2-an de oktobro 1930) estis germana katolika pastro, eklezia konsilisto kaj esperantisto.

Li agis por Esperanto ĉe la sendstacio Breslau, per kiu li ofte parolis kaj instruis. La modesta viro estis unu el la plej eminentaj pioniroj de Esperanto en Silezio.

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Danica Bedeković

**Danica BEDEKOVIĆ** (naskiĝis la 7-an de junio 1872 en Varaždinske Toplice, mortis la 25-an de marto 1955) estis kroata esperantistino. Ŝia patro estis Josip Rus kaj la patrino Terezija Šenbruher. Finis porinstruistan lernejon en la monaĥinejo en Zagreb kaj faris ekzamenon pri civila lernejo (matematik-teknika grupo de instruobjektoj). Kiel instruistino ŝi postenis en Remete, Senj kaj Zagreb (1890-1903). En 1903 edziniĝis al Vladimir (nobela) Bedeković-Pobjenički, banka oficisto en Zagreb. Post la edziniĝo ŝi eksposteniĝis laŭ tiamaj leĝoj. Aktivis en Kroatia filio de Jugoslavia Virina Asocio kiel sekretario (ekde 1921) kaj kiel prezidanto (inter 1938 kaj 1941). Pri Esperanto ŝi eksciis en 1903, ellernis ĝin en 1905 kaj jam en la jaro 1909 verkis la unuajn lernolibron kaj vortaron por kroatoj. Dum verkado de sia Esperanto-kroata vortaro ŝi korespondis kun Zamenhof, kiu donis al ŝi konsilojn pri unuopaj vortoj. Kune kun Mavro Špicer ŝi kunfondis Unuiĝon de Kroataj Esperantistoj (UKE) en 1908. Ŝi estis redaktorino de la unua enlanda Esperanto-gazeto "Kroata Esperantisto", kiu aperis kiel organo de UKE en la jaroj 1909-1911. En 1929 ŝi estis kunfondinto de Akademia Esperanto-Klubo en Zagreb. Gvidis kursojn, tradukis, korespondis. Dum certa tempo ŝi estis neaktiva, sed reaktiviĝis okaze de la Universala Kongreso okazinta en Zagreb en 1953. Du jarojn poste, la 25-an de marto 1955 ŝi mortis en Zagreb.

## Verkoj 
"Gramatika esperanta" (lernolibro por kroatoj, Zagreb, 1909), "Esperanto-hrvatski rječnik" (vortaro Esperanto-kroata, Zagreb, 1909), "Hrvatsko-esperantski rječnik" (vortaro Kroata-Esperanta, Zagreb, 1921, brajle aperis en Zemun en 1925).

## Referencoj 
Kategorio:Kroataj esperantistoj
Henri Bef

**Henri BEF** estis franca esperantisto kaj bibliotekestro de la Universitato en Montpellier. Li estis unu el la kunfondintoj de SFPE en 1898, kaj unu el la unuaj propagandistoj de Esperanto per artikoloj kaj paroladoj.

Li ankaŭ kunfondis kaj prezidis la grupon de Montpellier, 1902.

Bef, Henri
Bef, Henri
Kategorio:Francaj bibliotekistoj
Bela Joe

***Bela Joe*** estas "aŭtobiografio" de hundo, verkita de Margaret Marshall Saunders, kaj tradukita al Esperanto el la angla de James Andrew Blaikie kaj Nikolao Hohlov en 1929 sur 310 paĝoj kun ilustraĵoj.

## Enhavo 
## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj 
* *Bela Joe* en *Enciklopedio de Esperanto*/B
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Joe
Kategorio:Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Belga Esperantisto

eta|220px|*Belga Esperantisto*, januaro 1911.
***Belga Esperantisto*** estis la organo de Belga Ligo Esperantista, fondita en 1908, kiel posteulo de *Belga Sonorilo*, kiu idistiĝis; formato 24x16 cm. Redaktis ĝin: Léon Champy, Van Laere, Amatus van der Biest-Andelhof, Oscar Van Schoor, Frans Schoofs.

Inter Aŭgusto 1914 kaj Decembro 1920 ĝi estis interrompita kaŭze de la unua mondmilito. Same inter Februaro 1940 kaj Novembro 1945 pro la Dua Mondmilito.

Ĝi aperis ĝis 1961, kiam Belga Ligo Esperantista praktike ĉesis ekzisti favore al Belga Esperanto-Federacio kaj kiam fondiĝis la revuo *Sonorilo*, kiun oni povas konsideri posteulo de *Belga Esperantisto*.

## Elstaraj artikoloj 
* *Pri la defendo de la lingvoj de malgrandaj nacioj* en Belga Esperantisto, februaro 1910, p. 78, fare de Patrick Parker.

## Bildaro 

Dosiero:1911 Belga Esperantisto 3(4)b.jpg|*Belga Esperantisto*, januaro 1911.
Dosiero:Fundamento Schoofs 1922 b.jpg|Mencio de *Belga Esperantisto* je dorsa kovrilpaĝo, 1922.

## Eksteraj ligiloj
* 
* *Enciklopedio de Esperanto*/B en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Belgaj gazetoj
Kategorio:Esperanto-movado en Belgio
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Esperanto-gazetoj)
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Belhoro

**"Belhoro"** estis mallongigo por *"Blindaj Esperantistoj Loĝantaj en Hungara Reĝlando"*. Temis pri grupiĝo en la 1930-aj jaroj, kiu funkciis kiel landa sekcio de la tiutempa Universala Asocio de Blindaj Esperantistoj (UABE), fondita meze de la 1920-aj jaroj - tiu asocio konsidereblas antaŭaĵo de la posta asocio Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj (LIBE), fondita nur en 1950. Pri LIBE entute ne konatas landaj sekcioj.

## Vidu ankaŭ 
* Esperantistaj blinduloj.

Kategorio:Eksaj hungaraj Esperanto-asocioj
Kategorio:Blinduloj
Léon Belhoste

Kategorio:Naskiĝintoj en 1890
Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Seine-Maritime
Leo Belmont

**Leo BELMONT**, vernome **Leopold BLUMENTAL** (naskiĝis la  en Varsovio, mortis la  en varsovia geto) estis pola ĵurnalisto kaj verkisto, fama ankaŭ en la pollingva literaturo.

## Verkisto 
Fininte la universitaton (juro) li advokatis en Petrogrado, poste en Varsovio kaj fariĝis redaktoro de la semajna literatura kaj politika gazeto *Libera Vorto* (pola), kiun li plenigis mem de komenco ĝis fino. Pro artikoloj Belmont estis malliberigita 5 fojojn, unu fojon ankaŭ ekzilita. Li verkis proksimume 100 librojn, inter ili en la pola lingvo tri grandajn volumojn da poeziaĵoj. Liaj historiaj romanoj (*Messalina*, *Mme Pompadour*, *Dubarry*, *Veĉera*, k.a.) estas tre legataj libroj. Lerta tradukisto, bona oratoro, majstro de la deklamado, li estis konata ankaŭ kiel humuristo, satiristo, tradukanto el la germana kaj aŭtoro de detektivaj romanoj kun majstra detektiva impliko kaj profunda psikologia analizo (*Inter juĝo kaj konscienco*, *Diablino*, *Neceso, hazardo aŭ libera volo?* k.a.).

## Esperantisto 
En la Esperanto-movado Belmont okupas same gravan lokon. Jam en 1887 li sendis salutleteron al Zamenhof, finante per la profetvortoj : « *Vi venkos, sinjoro !* ». Jam tiam li komencis skribi grandajn artikolojn sur bazo de profunda lingvistika scio ; *Libera Vorto* ofte estis preskaŭ plena je defendo de Esperanto. Liaj artikoloj pri Esperanto, ĉu en la pola, ĉu en la rusa gazetaro estas multegaj. Li estis gvidanto kaj vicprezidanto de la unua rusa ES (en Petrograd) kaj poste de la unua pola ES (en V.). Dum la unua Universala Kongreso de Esperanto li proponis pri ĉiujara kongreso de Esperanto. Belmont estis vicprezidanto de PEA, de la Lingva Komitato kaj Akademiano. En Esperanto li ankaŭ verkis multe kaj kunlaboris al multaj Esperanto-gazetoj. Libroforme eliris en 1908 liaj *Sonoj Esperantaj*. Atenton meritas lia pola Esperanto-gramatiko en versoj mnemonikaj. Li estis bona oratoro ankaŭ en Esperanto.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* *Kanto pri vento* (En: El Parnaso de popoloj: poemaro)
* *La radioj de Roentgen* (rakonto de Leo Belmont, trad. Kabe. - Riga Stelo Eld., 1910).
* *Heine, Heinrich: Poemoj* (Trad. Adolf Macho, F. Pillath, A. Kofmann, L. Belmont, 1928).
* *Sonoj Esperantaj* (tradukoj el poetoj polaj kaj alilandaj el Esperantaj versoj de Ludwik Zamenhof kaj Leo Belmont, Warszawa: Arcta, 1908).
* ''Poluj' al Ĉeĥoslovakio* (originala poemo en Nova Eŭropo, septembro 1921)
* *Jan Hus'' (Ĉeĥoslovaka Gazeto, septembro 1921)

## Eksteraj ligiloj 
* Biografieto 
* Slipeto pri Leo Belmont
* [Verkoj de kaj pri Leo Belmont](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=leo+belmont&vid=ONB&fn=search) en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 

Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Judaj esperantistoj
Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Polaj poetoj
Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Esperantlingvaj poetoj
Kategorio:Polaj advokatoj
Kategorio:Pioniraj esperantistoj
Viktor Belogorcev

EdE
 
**Viktor Sergeeviĉ BELOGORCEV** (naskiĝis en 1903 en Tomsk, Siberio kaj mortis pro "fizika konsumado" [distrofio] en koncentreja hospitalo la 25an de januaro 1940 ) estis rusa pioniro de Esperanto kaj laboristo. 

Gepatroj: patro - mina inĝeniero. Dum rusa-japana milito estis oficiro kaj pereis apud la urbo Ĥarbin. Patrino - instruistino.

Fariĝinte esperantisto en 1919, li aktive propagandis Esperanton kaj organizis rondetojn en Tomsk, Barnaul, Nikolajev. En siaj 30aj jaroj li estis menciita en la "Enciklopedio de Esperanto". En 1931 li estis elektita (pli vere eble kooptita) en CK SEU. En Nikolajev li loĝis ekde 1927 ĝis 1935. En 1935 li estis arestita kaj reprezaliita laŭ art. 54a kaj malliberigita je 3 jaroj, sed poste, en 1938, oni daŭrigis la malliberigon. En 1940 li mortis pro distrofio en koncentrejo, kiu situis ie en Malproksima Oriento. Li havis edzinon **Raisa** kaj filinon **Alina**, sed iliaj spuroj ĝis nun ne estis trovitaj.

Laŭ art. 1 de Ukazo de PVS [Prezidio de Supera Konsilio] USSR de la 16a de januaro 1989, **Viktor Belogorcev** la 25an de majo 1989 estis rehonorigita.

## Eksteraj ligiloj 
* Viktor Belogorcev: Tragika sorto de laboristo-esperantisto, Nikolao STEPANOV

BELOGORCEV, Viktor|Membro de CK SEU|Mortintoj en 1940
Antonio Carlos de Arruda Beltrão

**Antonio Carlos de ARRUDA BELTRÃO** (beltrãŭn), brazilano, d-ro, distrikta ĉefinĝeniero de telegrafio. Mortis en 1928. Tre riĉa industriisto de Pernambuko, perdis sian riĉecon en malbona negoco en 1887. Poste li eniris en la Telegrafan Departmenton, kie li okupis la oficon de distrikta ĉefinĝeniero.

Li esperantigis en 1906. Li estis fondinto kaj prezidanto de esperanto-klubo en Maceioo (Alagoaso, 1909), kie li faris grandan propagandon. Prezidanto de Brazila Klubo Esperantista (BKE) kaj de la 3-a Brazila Kongreso de Esperanto. 

Li estas avo de Hélio Beltrão, brazila politikisto.
## Verkoj
*O Esperanto como língua internacional. Eld. Clube de Engenharia, Rio de Janeiro, 1921. 

## Referencoj 
BELTRÃO, Antonio Carlos de ARRUDA
Beltrão, Antonio Carlos de ARRUDA
Grietje Harmina Benink

**Grietje Harmina BENINK** (naskiĝis la 20-an de novembro 1892 en Wedde - mortis la 20-an de februaro 1982) estis esperantistino, nederlandanino, instruistino.

Ŝi fondis kaj prezidis Esperanto-Grupon en Almelo (Nederlando) de 1925, estrarano de LEEN de oktobro 1932. Kursgvida kaj propaganda laboro. Verkis lernolibrojn por nederlingvanoj. Ŝi estis delegito kaj fakdelegito de UEA en Almelo.

## Verkoj
**Esperanto* (1966)
**Esperanto Leerboek* (1928)
**Vertaalde Oefeningen van het Esperanto Leerboek* (1931)

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/B en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Premio Cervantes

La **Premio Cervantes** estas literaturpremio, kiun la Hispana Kulturministerio disdonas por honori aŭtoron verkantan en la hispana lingvo. La premion oni anoncas ĉiujare, kaj memore al la mortotago de Miguel de Cervantes la transdono de la premio okazas la 23-an de aprilo de la sekva jaro.

La premio estas konsiderata la plej prestiĝa en la hispanlingva literaturo. En la komenco oni disdonis alternative al aŭtoro de Hispanio kaj de Hispanameriko alternative, sed tiu regulo nun ne estas fiksa, kvankam pli-malpli sekvata. En la jaro 1979 oni donis du premiojn, sed poste oni ŝanĝis la regularon kaj nun povas ĝin ricevi unu homo ĉiun jaron.

## Listo de premiitoj 
La oficiala listo de gajnintoj troviĝas en la retejo de la ''Premio 'Miguel Cervantes'''.

## Referencoj 
Cervantes
Cervantes
Kategorio:Hispana literaturo de la 20-a jarcento
Kategorio:Miguel de Cervantes
Bruno Apitz

**Bruno APITZ** [bruno apic] (naskiĝis la 28-an de aprilo 1900 en Lepsiko, mortis la 7-an de aprilo 1979 en Berlino) estis germana verkisto.

La filo de laborista familio unue fariĝis stampilfaristo. Poste li laboris kiel librovendisto kaj aktoro. En la jaro 1927 li fariĝis membro de la Komunisma Partio de Germanio kaj li eklaboris kiel verkisto kaj ĵurnalisto ĉefe por la celoj de sia partio. Ekde 1933 Bruno Apitz pasigis plurajn jarojn de sia vivo en malliberejoj kaj faŝismaj koncentrejoj. Post la Dua mondmilito li restis en Germana Demokratia Respubliko. Li laboris i.a. kiel dramaturgo kaj ekde 1955 li plene dediĉis sin al la verkado. Li mortis en Orienta Berlino.

La ĉefverko de Bruno Apitz *Nackt unter Wölfen* [NAkt UNter WELfen] (*Nuda inter Lupoj*) respegulas la spertojn de la aŭtoro en la koncentrejo Buchenwald. Ĝi gajnis internacian sukceson kaj aperis ankaŭ en Esperanto.

## Listo de verkoj 
* *Nackt unter Wölfen* (romano, 1958)
* *Esther* (rakonto, 1959)
* *Der Regenbogen* (romano, 1976)
* *Schwelbrand* (romanfragmento, eld. 1984)

## En Esperanto aperis 
*Nuda inter Lupoj* / Tradukita de Karl Schulze. - Leipzig, 1974

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Librovendistoj
Leon Beaumel

**Leon BEAUMEL** [boMEL] (naskiĝis 8-an de septembro 1870 en Toulouse) estis franca hospitala administranto kaj esperantisto.

Li esperantistiĝis en 1902, kaj interesiĝis pri "Ligo por Instruado" kaj ĉiuj manifestiĝoj de arto. Li donis publikajn kursojn, skribis artikolojn, kaj estis la vicprezidanto de SFPE.

BEAUMEL, Leon
1733

**1733** estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1733 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*En Anglio John Kay eltrovas metodon pri teksado per "fluganta bobeningo" kaj tiel plirapidigas la teksomaŝinojn.
*Stanislao Leszczyński restarigita en trono de Pollando.
*Unua mencio pri Iscroni.

## Naskiĝoj 
*18-a de marto: Friedrich Nicolai, germana verkisto (m. 1811)
*27-a de aprilo: Josef Gottlieb Kölreuter, germana botanikisto (m. 1806)

## Mortoj 
* 18-a de majo: Georg Böhm, germana komponisto (n. 1661)
* 11-a de septembro: François Couperin, franca komponisto (n. 1668)
* 24-a de oktobro: Henrietta Godolphin (dukino de Marlborough), filino de John Churchill (1-a duko de Marlborough) (n. 1681)
* 25-a de oktobro: Antonio Veracini, itala komponisto (n. 1659)
Paul Bennemann

**Karl Heinrich Paul BENNEMANN** (naskiĝis la 13-an de marto 1885 en Leipzig, mortis en 1954) estis germana popollerneja instruisto, Esperanta vortaristo kaj membro de la Lingva Komitato ekde 1927.

Bennemann estis esperantisto ekde 1909. Li gvidis kursojn, precipe por instruistoj, ankaŭ por infanoj. Specialaj kampoj: kritika prilaborado de la Esperanta vortprovizo kaj la muziko. Prelegoj muzikaj ĉe la Universala Kongreso (UK) en Edinburgh kaj en Oksfordo. Tre multaj artikoloj precipe kun populare scienca enhavo. Kunlaboranto de multaj Esperanto-gazetoj.

Lia vortara paro de 1923/1926 dum ĉ. 30 jaroj estis la gvidaj leksikografiaj konsult-verkoj de germanaj Esperantistoj ĝis la apero de la vortaroj de Butin/Sommer (1952) kaj Hans Wingen (1954, repr. 1984).

## Verkoj 
* *Gyges kaj lia Ringo*, dramo de Hebbel, 1916;
* *La Flavaj Folioj* (la germanaj oficialaj telegramoj de la militkampo, 1914-1916;
* *Tra la Mondo*, legolibro I-II, 1921-1922;
* *Vortaro Esperanto-Germana* (ankaŭ por blinduloj), 1923
* *Esperanto Handwörterbuch*, 1923
* *Vortaro Germana-Esperanto*, 1926;
* *Internacia Kantaro*, (139 popolaj kantoj el 55 landoj, 7 Esperantaj k. a. kantoj, koncert-arioj); tekstaro kaj muzika eldono, 1930;
* *Psikologia Terminaro*, 1932.
* Manuskripto de la traduko de *Faŭsto* (Goethe).
* La romantika verkisto E.T.A. Hoffmann kiel muzikisto (artikolo en *La Vendreda Klubo*, 1921)
* Precipa kunlaboranto de *Enciklopedio de Esperanto*.
* *El la vivo de Netaŭgulo* (tr. el Joseph von Eichendorff)
** Miru ! Pensu ! Ridu !* (1959)
### Recenzoj
Pri **Vortaro Esperanto-Germana**

----
Pri **Esperanto Handwörterbuch** 1923

----
Pri  **Miru ! Pensu ! Ridu !**

## Eksteraj ligiloj 
* [Libroj](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=paul+bennemann&vid=ONB&fn=search) de kaj pri Paul Bennemann en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
* Artikoloj  de kaj pri Paul Bennemann en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)
* *Enciklopedio de Esperanto*/B en sia originala formo en la Interreto

Bennemann, Karl Heinrich Paul
Bennemann, Karl Heinrich Paul
Kategorio:Akademio de Esperanto
Georg Heym

**Georg HEYM** [geog hajm] (naskiĝis la 30-an de oktobro, 1887, mortis la 16-an de januaro, 1912) estis germana poeto.

Li naskiĝis en Hirschberg (nuntempe Jelenia Góra, Pollando), kiel filo de prokuroro. En Würzburg, Jena kaj Berlino li studis juron. Kontaktoj kun kelkaj reprezentantoj de la frua ekspresionismo, same kiel la grandurba etoso en Berlino forte influis lian verkadon. En esprimoplena lingvaĵo Georg Heym priskribis la ĥaosan vivon, la solecon kaj la izolitecon de grandurbanoj. Ankaŭ vizioj pri milito kaj detruo estas tipaj temoj en lia verkaro.

Georg Heym mortis en 1912, droniĝante dum glacikurado apud Berlino.

## Listo de verkoj 
**Der Athener Ausfahrt* (tragedio, 1907)
**Der ewige Tag* (poemoj, 1911)
**Umbra vitae* (poemoj, eld. 1912)
**Der Dieb* (novelaro, eld, 1913)

## En Esperanto aperis 
**Vespero* ; *La pejzaĝoj plenigis* ; *La vintro* ; ''La dio de l'urbo''. - En: Übertragungen = Tra(nskon)dukoj. - Messkirch : Gmeiner, 1988. - p.&nbsp;94-98

## Eksteraj ligiloj 
*Ĉiuj pejzaĝoj / trad. de Cezar
*okulharoj, la longaj / trad. Donjo kaj Cezar

Kategorio:Germanaj poetoj
William Sol Benson

eta|dekstra|200ra|Portreto de Benson el lia Universala Esperanto-Metodo (1932)

**William Sol BENSON** (naskita en  en Kievo, en tiama Rusio; mortis la  en la Kantono Essex, Nov-Ĵerzejo, Usono) estis usona esperantisto.

## Biografio 
Benson interesiĝis pri lingvoj kiel infano en Rusio. De tie li migris al Usono kiel 12-jarulo en 1889.

Li poste edukiĝis al osteopato kaj komencis labori tiufake en 1918 kaj iam poste laboris kiel kuracisto en Newark, Nov-Ĵerzejo.

Benson estis membro de Amerika Esperanto-Akademio en la 1940-aj jaroj.

## Verkoj 
Doktoro Benson estis aŭtoro de originala bildmetodo por la instruado de Esperanto kaj posedanto de Benson School of Esperanto. Li verkis 10 kajerojn de *Universala Esperantistigilo*, 1925-1927 kaj la grandiozan *Bensona Universala Esperanto-Metodo*, 1932, eldonitan en tiu eldonejo.

### Listo de verkoj 
* **Benson School of Esperanto** (22 p.)
* '''Dr. Benson's personal mail course practical Esperanto**
* **Universala Esperantistigilo** (1925)
* **Universala Esperanto-metodo** (1932) (nun ekskopirajta kaj havebla rete kaj skanite kaj en teksta TTT-versio)
* **Practical Esperanto by Dr. Benson** (1925-1932)
* **Universala propagandilo: specimena leciono''' (1928, 22 p., ilustr.)
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bensona Universala Esperanto-Metodo (1932) - ligiloj al retaj versioj de ĝi ĉe la koncerna Vikipediartikolo La kurso de doktoro Benson kvankam malnova estas laŭdire tre bona.

Kategorio:Usonaj esperantistoj
Friedrich Nicolai

**Christoph Friedrich NICOLAI** [fridriĥ NIkolaj] (naskiĝis la 18-an de marto 1733 en Berlino, mortis la 8-an de januaro 1811) estis germana verkisto kaj eldonisto.

Li naskiĝis kiel filo de eldonisto kaj librovendisto. Post kelkaj jaroj en Frankfurto ĉe Odro li en la jaro 1752 eklaboris en la oficejo de sia patro, kies estro li ses jarojn poste fariĝis.eta|dekstra|250px|Friedrich NicolaiEl amikaj rilatoj kun Gotthold Ephraim Lessing kaj Moses Mendelssohn postrestis leteroj kaj du literaturkritikaj revuoj.

Grandajn sukcesojn Nicolai gajnis eldonante revuojn kiel la *Allgemeine Deutsche Bibliothek*, kiu de 1765 ĝis 1792 recenzis beletrajn kaj sciencajn librojn kaj fariĝis la plej grava tiuspeca verko en la germana lingvo.

Per aliaj - ĉefe parodiaj kaj satiraj - verkoj li tamen altiris ĉefe mokon kaj koleron.

## Listo de verkoj 
* *Briefe über den itzigen Zustand der schönen Wissenschaften in Deutschland* (leteroj, 1755)
* *Bibliothek der schönen Wissenschaften und der freyen Künste* (revuo, 1757-1760)
* *Briefe, die neueste Litteratur betreffend* (revuo, 1759-1765)
* *Allgemeine Deutsche Bibliothek* (revuo, 1765-1792)
* *Das Leben und die Meinungen des Herrn Magisters Sebaldus Nothanker* (romano, 1773-1776)
* *Die Freuden des jungen Werthers* (parodio, 1775)
* *Ein feyner kleyner Almanach...* (satiro, 1777-1778)
* *Geschichte eines dicken Mannes...* (romano, 1794)
* *Beschreibung einer Reise durch Deutschland und die Schweiz...* (vojaĝpriskribo, 1783-1796)
* *Lessings Briefwechsel mit Mendelssohn und Nicolai über das Trauerspiel* (leteroj, eld. 1910)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.stadtmuseum.de/index3.php?museum=nh  
* http://www.ub.uni-bielefeld.de/diglib/aufkl/adb/index.htm 

Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj eldonistoj
Kategorio:Iluminatoj
Reĝa Akademio Hispana

280ra|eta|dekstra|Sidejo de la Akademio|
La **Reĝa Akademio Hispana** (, [real' akademja espanjola], akronime **RAE**) fondiĝis en 1713 pro iniciato de Juan Manuel Fernández Pacheco kun celo "fiksi la vortojn de la kastilia lingvo en ties plej granda kvalito, eleganto kaj pureco", laŭ modelo de *Académie française*. RAE baziĝas en Madrido sed havas filiojn en 21 hispanparolantaj landoj.

Ĝia konstitucio estis aprobita la 3-an de oktobro 1714 de Filipo la 5-a, kiu akceptis ĝin sub sia reĝa protekto.

Ĝia emblemo estas krisolo en fajro. Ĝin akompanas slogano *"Limpia, fija y da esplendor"* ("Ĝi purigas, fiksigas kaj donas splendon").

Laŭ la unua artikolo de ĝiaj statutoj, la Akademio havas kiel ĉefan mision atenti ke la ŝanĝoj, kiujn spertas la hispana lingvo en sia konstanta adaptado al la nepraĵoj de siaj parolantoj, ne minacu la esencan unuecon kiu kuntenas la hispanparolantaron.

RAE apartenas al la *Asociación de Academias de la Lengua Española* (Asocio de Akademioj de Hispana lingvo).

RAE celas konservadon kaj kontinuecon de la hispana lingvo kaj, pro tio, estas konsiderata kiel konservativa. Unu priskribo de ĝiaj celoj estas "garantii, ke hispanparolantoj povu ĉiam legi Cervantes," sed ĝi ankaŭ penas iom post iom influi, ke la ĉiutaga lingvo aktualu. Ekzemple, ĝi antaŭnelonge decidis, laŭ peto de Unesko, ke la hispanaj konsonantoj **ch**, **ll** kaj **rr** estu internacie alfabete ordigitaj, kaj ne aparte kiel estis antaŭe.

RAE havas formalan procedon por akcepti novajn vortojn kaj publikigas vortarojn, ĉefe *Diccionario de la Real Academia Española* (DRAE), kaj gramatikojn.

Novaj eldonoj estas ofte diskutataj pro elpensitaj vortoj, popolaĵojn, arĥaikaĵojn aŭ amerikhispanaĵojn. Tamen difinoj de DRAE oficialas ĉe tribunalo kaj prestiĝas.

Ĝiaj retpaĝoj entenas retan vortaron kaj multajn aliajn ilojn (ĉio hispanlingve). Ampleksa projekto celas krei korpusojn pri nuntempa kaj trahistoria hispana lingvo.

Akademianoj ne ricevas salajron, kaj novaj estas elektitaj de akademianoj mem inter prestiĝaj lingvuzantoj, verkistoj kaj lingvistoj. La akademianoj de la Hispana Akademio kongruas kun la literoj de la hispana alfabeto (kaj ties koncerna fotelo), nome estas akademiano por la majuskla a, alia por la minuskla a, alia por la majuskla bo ktp.

## Vidu ankaŭ 
* *Diccionario panhispánico de dudas*

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de RAE


Kategorio:Akademioj de la hispana lingvo
Kategorio:Naciaj akademioj
Kategorio:Hispana lingvo
Hawley Harvey Crippen

**Hawley Harvey CRIPPEN** (11-a de septembro 1862 en Miŝigano, Usono – 23-a de novembro 1910 en Pentonville, Britio), pli bone konata kiel **D-ro Crippen,** estis la unua murdinto kaptita per la uzo de radio-telegrafio.

Li studis medicinon kaj dentomedicinon kaj fine translokiĝis al Londono en 1900 kun la dua edzino. Poste li enamiĝis kun sia sekretariino Ethel LE NEVE. Li venenis sian edzinon, distranĉis la korpon kaj enterigis ĝin en la kelon de sia domo. Li kaj Ethel Le Neve decidis eskapi al Kanado per ŝipo kiel patro kaj filo. La suspektema ŝipestro kontaktis la policon ĉe Scotland Yard per radio-telegrafio. La paro estis arestita kaj post leĝa proceso oni pendumis Crippen en Londono. Le Neve estis absolvita.

## Eksteraj ligiloj 
* Muzeo Marconi  

Kategorio:Usonaj murdistoj
Beatrice Webb

**Beatrice WEBB** (n. POTTER), (22-a de januaro 1858 – 30-a de aprilo 1943) estis brita socialisto, ekonomikistino kaj reformistino. Ŝia laboro estis forte ligita al tiu de sia edzo Sidney Webb.

Webb naskiĝis en graflando Gloucestershire. Ŝi estis la nepino de la radikala parlamentano Richard POTTER.

En 1882 ŝi komencis personajn interrilatojn kun Joseph Chamberlain – tiam registara ministro kaj poste ĉefministro. Tio ne sukcesis kaj en 1890 ŝi renkontis Sidney Webb. Ili geedziĝis en 1892 kaj restis kune ĝis la fino.

Ŝi estis aktiva kunlaboranto en la laboro de Sidney, inkluzive la organizado de la Fabia Societo kaj la starigo de la London School of Economics (prestiĝa universitato).

Ŝi kunverkis librojn ekz. *History of Trade Unionism* ("Historio de Sindikatismo", 1994) kaj kunfondis la politikan revuon *New Statesman* ("Nova Ŝtatisto") en 1913.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.eumed.net/ce/jlrg-webb.htm 

Kategorio:Britaj socialistoj
Kategorio:Britaj ekonomikistoj
Kategorio:Gloucestershire
Internacia Polica Asocio

eta|Arthur Troop

La **Internacia Polica Asocio** (IPA; anglalingve *International Police Association*) estas la plej granda organizaĵo por individuaj policistoj en la mondo.

La fondinto Arthur Troop (1914-2000) naskiĝis en Lincoln, ĉefurbo de la provinco Lincolnshire, Anglio.

Li starigis la asocion en 1950 por krei amikajn ligojn kaj antaŭenigi kooperadon inter individuaj policistoj. Ĝi nun havas 400.000 anojn kaj sekciojn en 64 landoj.

La ĉefa oficejo de la organizaĵo (IAC) situas en Nottingham, Britio.

## Esperanto 
La oficiala devizo de la asocio estas **“Servo per Amikeco”** en Esperanto kaj ĝi aperas sur la oficiala emblemo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT  (plurlingva ankaŭ Esperanto)
* Historio  (angle, germane, france kaj hispane)

[eta|maldekstra|300px|kastelo Gimborn ([Nordrejn-Vestfalio), klerigejo de IPA]]

Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Kategorio:Esperanto
VIM

**Vim** povas signifi:

*Vim, libera plurplatforma tekstoredaktilo.
*Vim, aro da hejmaj purigadaj produktoj fabrikataj de Lever Brothers.
*Vim (el la latina, "forton" akuzative), foje ankaŭ signifas "tre energie kaj entuziasme"
***Vima Mică**
***Vima Mare**
Scotland Yard

eta|Nova Scotland Yard hodiaŭ, 10 Broadway, Londono

**Scotland Yard** (oficiale: New Scotland Yard) estas la stabejo kaj administrejo de la Metropola Polico (angle: Metropolitan Police Service (MPS)) en Londono.

**Scotland Yard** plej ofte estas uzata kiel rekta sinonimo por ***Metropola Polico***.

La konstruaĵo situas en la kvartalo Westminster kaj iĝis la stabejo en 1890. En 1967 ĝi translokiĝis al la nuna konstruaĵo ĉe strato Viktoria (angle: Victoria Street)

La establon de polico proponis la internafera ministro Siro Robert Peel (de tie ties karesnomo, angle „bobby”, karesnomo same de Roberto) kaj la Parlamento akceptis ĝin en 1829. Tiu polico ŝanĝis la Policon de Bow Street. Tiun lastan organizis la verkisto Henry Fielding meze de la 18-a jarcento.

La nova londona polico originale sidejis en Whitehall Place 4 kaj tiu havis enirejon de Great Scotland Yard. De tie la nomo. (La nomo Scotland Yard mem venas de mezepoka palaco, kie tranoktis familianoj de la skota reĝa familio, se ili vizitis londonon.)

La nova polico ne havis - kiel pli frue ĉe Bow Street - simpation de la loĝantaro kaj tio iĝis eĉ publika protesto, kiam la Scotland Yard en 1842 ekservigis policanojn en civila vesto. LA polico pli kaj pli akiris simpation de la loĝantaro kaj en 1878 establis detektivan departementon (*Criminal Investigation Department; CID*). Nuntempe tie laboras pli ol 1000 detektivoj.

Pro la multiĝo de la taskoj, policanoj, oni konstruis novan sidejon (1890) sur bordo de la Temze kaj nomumis ĝin *New Scotland Yard*. La sidejo denove translokiĝis en 1967 al Broadway 10., sed tiu ankaŭ nomiĝas *New Scotland Yard*.

La *New Scotland Yard* respondecas pri policafera agado en tuta Londono krom la City, kiu havas propran policon.

## Eksteraj ligiloj 
* La oficiala paĝo: www.met.police.uk 
* Police Women´s Magazine
* Memdifino
* Historio
* Bobby, la Londona policisto

Kategorio:Britio
Kategorio:Polico
Kategorio:Konstruaĵoj en Britio
Stefan Heym

eta|Stefan Heym

**Stefan HEYM** [ŝtefan hajm], aŭ realnome: **Hellmuth FLIEG**, (naskiĝis la 10-an de aprilo, 1913, mortis la 16-an de decembro, 2001) estis germana verkisto kaj ĵurnalisto.

Stefan Heym naskiĝis en Chemnitz, kiel filo de juda komercisto. Studinte germanistikon, li en la jaro 1933 fuĝis de la nazia reĝimo al Prago kaj du jarojn poste al enmigris en Usono. En Novjorko li redaktis german-usonan semajnĵurnalon nomitan "Eĥo de la Germana Popolo". Dum 2-a Mondmilito li membriĝis kaj batalis en la vicoj de la usona armeo kadre de la programo Richie Boys. Heym finis siajn akademiajn studojn en Usono kaj famiĝis tie kiel verkisto, liaj unuaj libroj "Ostaĝoj" kaj "portantoj de la libereckruco" iĝis furorlibroj.

En 1951 li revenis al Germanio kaj decidis loĝi en la Germana Demokratia Respubliko (GDR) en Berlino. Li verkis ĉefe historiajn romanojn, kiuj aludas al aktualaj problemoj. La politikan sistemon de GDR li kritikis el komunisma perspektivo. En 1979 li estis forpelita de la Asocio de Verkistoj kaj liaj libroj estis malpermesitaj de publikigo en Germanio.

Post la germana reunuiĝo Stefan Heym dum du jaroj (1994/95) estis membro de la germana parlamento (Bundestag), sed jaron poste eksiĝis el parlamento proteste kontraŭ la decido de la deputitoj altigi iliajn salajrojn.

Li mortis en 2001 en Israelo, ĉeestinte internacian konferencon okaze de la 200-a datreveno de la naskiĝo de la poeto Heinrich Heine, li estis entombigita en la juda tombejo en Weisenza en Berlino.

## Listo de verkoj 
* *Hostages* (romano, 1942)
* *The Crusaders* (romano, 1948)
* *Goldsborough* (romano, 1953)
* *Der König-David-Bericht* (romano, 1972)
* *Collin* (romano, 1979)
* *Ahasver* (romano, 1981)
* *Schwarzenberg* (romano, 1984)
* *Nachruf* (membiografio, 1988)
* *Auf Sand gebaut* (rakontoj, 1990)
* *Radek* (romano, 1995)

Heym, Stefan
Heym, Stefan
Heym
Leif Nordenstorm

**Leif NORDENSTORM** (naskiĝis la  en Kiruna, Svedio) estas sveda esperantisto, doktoro pri teologio, pastro en la Sveda eklezio, kaj estro de la porpastra kursejo “Stiftelsen Fjellstedtska Skolan„ en Upsalo.

## Aktivado en Esperantujo 
Nordenstorm naskiĝis kaj loĝis en Kiruna en norda Svedio, kie li en 1974 komencis lerni Esperanton. Poste li redaktis plurajn Esperanto-gazetojn, i.a. *ktp* de Sveda Esperantista Junulara Unuiĝo, *Kontakto* kaj *La Espero* de Sveda Esperanto-Federacio. En 2016, li estas membro de la redakta stabo de *Literatura Foiro*. Krome, ekde multaj jaroj li estas la prezidanto de la Klubo Esperantista en Upsalo, historia organizaĵo fondita en la jaro 1891 kaj do la entute dua Esperanto-klubo en la mondo.

## Persona vivo 
Profesie Nordenstorm estas pastro en la Sveda eklezio (luterana) ekde 1986. Li bakalaŭriĝis dufoje: unue pri rusa lingvo kaj orienteŭropaj studoj, due pri teologio. Li verkis licencian disertacion pri satio en praskandinava religio kaj doktoriĝis en 2002 per la disertacio *La misio de Oomoto en Esperanto: nova japana religio ŝanĝiĝanta de kiliasma Majtreja atendado al religia dialogo*.

## Verkoj 
En 2005 aperis lia unua romano en Esperanto, *Arne, la ĉefido*. La novelo *Signoj en ŝtormo* aperis en *Vizaĝoj: novelaro 2000-2009* (Eldona Societo Esperanto, Stokholmo, 2010).

En 2006 aperis lia unua romano en la sveda, *Nybyggarna i Norra Botten: en berättelse från medeltiden*.

Partoprenis en En la mondon venis nova lingvo, festlibro por Ulrich Lins.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de Leif Nordenstorm 
* Kio estas sklavo kaj kiu estis Kristo (recenzo pri *Arne, la ĉefido* de Leif Nordenstorm) el *Monato*

Nordenstorm, Leif
Nordenstorm, Leif
Nordenstorm, Leif
Kastelo Bolingbroke

eta|300px|dekstra|La ruinoj de la kastelo
**Kastelo Bolingbroke** apud la vilaĝo  (malnova Bolingbroke) en la angla provinco Lincolnshire estis konstruita dum la 13-a jarcento de RANULF, grafo de Ĉestro ().

Poste Johano de GAUNT = Ghent (naskiĝloko), la Duko de Lancaster kaj patro de Henriko la 4-a iĝis la posedanto.

Ĝi estis detruita dum la interna milito en Anglio (1642-1648) kaj nun restas nur ruino.

## Gravaj eventoj kiuj okazis ĉe la kastelo 
1367 Naskiĝo de la reĝo Henriko la 4-a de Anglio

1369 Morto de Blanche de Lancaster edzino de Johano de Gaunt.

Bolingbroke
Kategorio:Lincolnshire
Ch

**CH**, antaŭminuskle **Ch**, minuskle **ch**, estas litero de – interalie – la ĉeĥa kaj kimra alfabetoj kun la prononco , ĝis 1994 ankaŭ konsiderata memstara litero en la hispana (kie ĝi nun kutime enlistiĝas kiel *c+h*) kun la prononco  kaj la nomo *ĉe*. En la ĉeĥa alfabeto ĝi estas la 12-a, en la kimra la 4-a litero.

CH simple estas literigo de apudmetitaj C kaj H. CH aperas post *C* en ĉeĥa kaj kimra aboco-sinsekvoj.

CH estas uzata anstataŭ Ĉ en la H-sistemo.

Kategorio:Latinaj digrafoj
Crowland

**Crowland** (antikve: Croyland) estas vilaĝo en la suda parto de la angla provinco Lincolnshire inter la urboj Spalding kaj Peterborough.

Crowland  posedas du gravajn historiajn konstruaĵojn – la ruinigitan mezepokan abatejon kaj tri-flankan ponton.

Crowland Abatejon estis fondita pro memoro de Sankta Guthlac. Guthlac mortis en 714 kaj en 716 Aethelbald, reĝo de Mercia fondis la abatejon.

La Kroniko de Croyland (Angle: Croyland Chronicles) estas grava fonto por historiistoj kiu studas la mezepokon. Oni opinias ke la kroniko estis la verko de unu de la enloĝantoj de la monaĥejo

En fruaj jaroj Crowland estis insulo  kaj la unika tri-flanka ponto kiu staras ĉe la centro de la vilaĝo estis konstruita en la 14a jarcento kiam la vojoj estis riveretoj.

Kategorio:Urboj de Lincolnshire
Kastilio

**Kastilio** () estas geografia kaj historia regiono en la Ibera Duoninsulo, centra parto de Hispanio.

## Geografio 
La teritorio de Kastilio okupas plejparton de la centra ebenaĵo en Hispanio, kaj respondas proksimume al la nunaj aŭtonomaj komunumoj:

* Kastilio kaj Leono (parto de tiu ĉi regiono, la malnova Reĝlando Leono, ne apartenis historie al Kastilio, sed ja geografie poste)
* Kastilio-Manĉo
* Madrida Regiono
* Rioĥa Regiono
* Kantabrio
Historie oni parolis pri "la du Kastilioj": **Malnova Kastilio** estas la parto norde de la Centra Sistemo de Hispanio, en la baseno de la rivero Doŭro, dum **Nova Kastilio** estas la suda parto, kiun trairas la rivero Taĵo.

## Historio 
La historia Reĝlando de Kastilio aŭ Regno de Kastilio naskiĝis dum la t.n. Rekonkero, mezepokaj luktoj de la kristanaj trupoj kontraŭ la islamaj okupintoj. Komence graflando dependa de la Reĝlando de Leono, ĝi sendependiĝis dum la 10-a jarcento, sub la elano de la unua reĝo Fernán González.

Ĝi unuiĝis kun la ceteraj reĝlandoj de la nuna Hispanio fine de la 15-a jarcento, kaj fariĝis la hegemona forto en la unuiĝinta reĝlando. Ĝia lingvo iĝis la oficiala hispana lingvo (vidu: kastilia lingvo).

Dosiero:Escudo de Castilla.svg|
Dosiero:Blason Castille Léon.svg|

## Vidu ankaŭ 
* Kastiliismo


Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Kastilio kaj Leono
Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Madrida Regiono
Kategorio:Rioĥo
KEA

La trilitera literkombinaĵo **KEA** havas plurajn signifojn, inter aliaj:

## Esperantaj mallongigoj 
* Kultura Esperanto Asocio
* Kanada Esperanto-Asocio
* Kataluna Esperanto-Asocio
* Kordoba Esperanto-Asocio
* Korea Esperanto-Asocio
* Kuba Esperanto-Asocio

## Aliaj uzoj 
* **kea** estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3.
* Mauna Kea estas dormanta vulkano de Havajo
* **Kea** estas greka insulo, unu el la Cikladoj
* ***Kea*** estas la loka nomo de nov-zelanda papago
Universitato de Kembriĝo

La **Universitato de Kembriĝo** ( sed ankaŭ konata kiel ) estas la dua plej malnova universitato en Britio post Oksfordo. Ĝi interalie membras en la Ligo de Eŭropaj Esploraj Universitatoj.

Fakte la universitato estas federacio de 31 memstaraj kolegioj, kiuj multrilate konservas proprajn regulojn kaj kutimojn. La Universitato prizorgas la unuecajn aferojn, ekzemple enhavon de la kursoj, bibliotekoj, ekzamenoj.

La kolegioj troviĝas en la urbo Kembriĝo proksimume 80&nbsp;km norde de Londono en la angla provinco Cambridgeshire.

Laŭ legendo ĝi estis fondita en 1209 kiam grupo de studentoj eskapis post batalo kun indiĝenoj en Oksfordo.

La unuaj kolegioj por virinoj estis Girton College en 1869 kaj Newnham College en 1872. La unuaj virinoj ekzameniĝis en 1882 sed oni ne sukcesis doni plenajn rajtojn al virinoj ĝis 1947. Ĉe Oksfordo tio okazis jam 20 jarojn pli frue.

Isaac Newton kaj John Wells studis tie.

Inter studantoj de Kembriĝo kaj Oksfordo okazas multaj sportaj konkursoj. La plej fama estas la t.n. remkonkurso La boata kurumo.

## Kolegioj de la Universitato de Kembriĝo 
eta|250ra|
eta|250ra|
[eta|250ra|La kolegia kapelo de [St John's College (Kembriĝo)|St John's College, planita de la arkitekto George Gilbert Scott]]

## Kelkaj profesoroj 
* John Couch Adams
* Imre Galambos
* Henry Sidgwick

## Kelkaj studentoj 
* Tibor Farkas (politikisto)
* Chris Dawson

## Vidu ankaŭ 
* Biblioteko de la Universitato de Kembriĝo

## Eksteraj ligiloj 
*
Donkiĥoto (stereotipo)

La vorto ***donkiĥoto*** estas komuna nomo por signi homon, kiun karakterizas nepraktika aŭ malfacilege praktikebla idealismo, kiel la faman Don Kiĥoto, protagonisto de la senmorta romano de Cervanteso. Tian manieron pensi, agi, konduti aŭ, ĝenerale, vivi, oni nomas *donkiĥotismo*. Estas uzata ankaŭ la formo *kiĥoto* tiukadre.

En la hispana kulturo oni konsideras foje donkiĥotojn kiel stereotipo de idealismo, dum "sanĉopanzo" estus stereotipo de la plej kruda realismo, gvidita de avido al manĝo kaj mono.

## Ankaŭ vidu 
* Alonso Quijano
* *Don-Kiĥoto el Manĉo*
* *sanĉopanzo* 
* Verdaj Donkiĥotoj, romano de Julio Baghy

Kategorio:Romanoj
Kategorio:Tipaj roluloj
Kategorio:Donkiĥoto
Aldo de' Giorgi

[eta|dekstra|Verkistoj en [Antverpeno: Georges Lagrange, Tibor Sekelj, Aldo de' Giorgi, William Auld kaj eldonisto Bruĉjo Casini.]]
'''Aldo DE' GIORGI''' (1924-2003) estis itala verkisto en Esperanto kaj librotenisto, honora membro de UEA.

Li estis esperantisto de 1952 kaj deĵoris en multaj instancoj de la Esperanto-movado. Interalie, li estis komisiito de UEA pri kulturo de 1977 ĝis 1980, juĝanto pri poezio en la Belartaj Konkursoj de UEA de 1981 ĝis 1998 kaj organizanto de multaj literaturaj konkursoj. Li estis Akademiano de 1986 ĝis 1998 kaj ano de la juĝkomisiono de Fondaĵo Grabowski ekde 1990.

De' Giorgi estis kunlaboranto de multaj revuoj. Dum dudek jaroj (ĝis 1996) li estis literatura redaktoro de *Heroldo de Esperanto*. Li redaktis la italan revuon ''L'Esperanto'' (de 1979 ĝis 1988). De 1974 li verkis originale poemojn, rakontojn kaj eseojn, ofte konkurse premiitajn, kaj romanon sub la pseŭdonimo Paula Mährti.

De' Giorgi skribis la antaŭparolon de *Ombro sur interna pejzaĝo* de Spomenka Štimec kaj de ''Fadenoj de l' Amo* de Gerrit Berveling kaj editoris la plenan poemaron de William Auld, *En Barko Senpilota* (1987).

## Listo de verkoj 
### Poemoj 
* *Pretertempe'' (1982)

### Romanoj 
* La manto (1997)

## Eksteraj ligiloj 
* Aldo de' GIORGI
* [Verkoj de kaj pri Aldo de' Giorgi](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=aldo+de+giorgi&vid=ONB&fn=search) en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 

Kategorio:Italaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Honoraj membroj de UEA
Nina Borovko-Langlet

**Nina BOROVKO-LANGLET** (Nina Nikolajevna Borovko) (naskiĝis la 25-an de aŭgusto 1896, mortis la 3-an de septembro 1988) estis filino de la rusa Esperanto-pioniro Nikolaj Afrikanoviĉ Borovko kaj la edzino ekde 1925 de Valdemar Langlet.

Ŝi verkis svedlingvan libron *Kaos i Budapest* en 1982. Esperanto traduko de Kalle Kniivilä *Kaoso en Budapeŝto* aperis en 2001 (168 paĝoj).

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Svedaj esperantistoj
Kategorio:Justuloj inter la popoloj
Signe Blomberg

**Signe Paulina BLOMBERG** (naskiĝis la 1-an de majo 1876 kaj mortis la 26-an de decembro 1921) estis svedlingva finna esperantisto. Ŝi estis filino de Karl Evert Blomberg kaj Paulina Grosskopf el Åbo (finne Turku), Finnlando. Ŝi estis la unua edzino de Valdemar Langlet - ili edziĝis la 3-an de aŭgusto 1899.

Kategorio:Finnaj esperantistoj
Tomáš Balda

**Tomáš BALDA** (naskiĝis la 3-an de novembro 1908 - mortis la 8-an de decembro 1973) estis ĉeĥa esperantisto.

Li estis profesia oficisto de Esperanto-Asocio en Ĉeĥoslovaka respubliko (kun sia edzino Marie Baldová) antaŭ ĝia likvidiĝo en 1952. La oficejo troviĝis en Prago, en la strato Malá Štěpánská n-ro 7 kaj konsistis el butiko kaj unu ĉambro. Ekde 1949 li helpadis prepari programojn ankaŭ por la elsendoj de la Praga Radio.

Post restarigo de la asocio kiel Ĉeĥa Esperanto-Asocio en 1969 li estis estrarano de ĈEA. Li multe aktivis en MEM, kies ĝenerala sekretario li estis, kaj fariĝis eĉ laŭreato de ĉeĥoslovaka pacpremio.

## Verkoj 
* **Kio estas MEM** (Praha, 1968)
## Notoj
Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj
Aleš Bednařík

**Aleš BEDNAŘÍK** (1943-) estas ĉeĥa esperantisto kaj inĝeniero, unu el ĉefaj kompilintoj de la ĉeĥa-esperanta provizora teknika vortaro kaj de pluraj fakaj artikoloj.

## Fakaj artikoloj
*Signifo de la internacia kunlaboro kaj personaj kontaktoj de sciencistoj kaj teknikistoj. (EN: AEST Žilina 1978, p.&nbsp;4-7)
*Pri la koncepto de la ĉeĥa-esperanta teĥnika vortaro (EN: AEST Žilina 1978, p.&nbsp;35-39)
*Kelkaj notoj pri akvokonservejo Ružín (En: AEST Žilina 1981, p.&nbsp;136-139)

## Eksteraj ligiloj
Laborversio de la ĉeĥa-esperanta teĥnika vortaro (kun la artikolo de Aleš Bednařík pri la koncepto de la vortaro) troveblas ĉe http://mujweb.cz/Veda/traxler/TEKNIKO.htm

Bednařík, Aleš
Bednařík, Aleš
Bednařík, Aleš