open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tofo

[eta|Tofa [roko ĉe Göreme, Kapadokio. Tofo estas mola kaj facile skulptebla kaj de homo kaj de vetero.]]
eta|18.5 Ma.
**Tofo** estas ŝtonaĵa tavolo ne penetrebla de la vegetaĵaj radikoj, kiu etendiĝas en kelkaj grundoj sub la tavolo de humo. Ekzemple: *tofa grifelo*.

La vorto *tofo* devenas de it. *tufo* el lat. *tofus*.

Tofo (aŭ **tofŝtono**) estiĝas kiel produkto de vulkana erupcio, kiam la komence malkompaktaj elĵetitaĵoj ("cindroj", fakvorto: *piroklastaĵoj*) sedimentiĝas kaj kunpremiĝas pli kaj pli ĝis solida kompakta amaso (fakvorto por tiu proceso de solidiĝo: *diagenezo*). La tof-eroj estas tre malpezaj kaj vento povas disflugigi ilin en tre forajn regionojn, do oni trovas tofojn ankaŭ en tute ne vulkanaj regionoj.

La mineralogia klasifikado estas pridisputata. Plej ofte oni grupigas tofon kun la magmaj petroj. Kiel alternativo estas ankaŭ pravigeble, grupigi ilin kun la sedimentaj petroj, ĉar la piroklastaĵoj nur malrapide kaj kvazaŭ-sedimente fariĝas ŝtonaĵo.

**Utiligado**

Tofo estas mola petro kaj pli facile prilaborebla ol aliaj petroj. Ĝi estas malpeza kaj pro abunde enfermita gaso bone izolas kontraŭ ekstremaj temperaturoj, tial ĝi estis ŝatata konstrumaterialo. Ĉefe en Romo kaj Napolo ĝi estis multe uzata en antikvaj domoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Konglomeraĵo
* Petrocirkulado
* Pumiko
* Travertino

## Ligiloj 
* Pri diversaj specoj de piroklasta sedimentiĝo (germanlingve)

Kategorio:Vulkanoj
Kategorio:Petro
Kategorio:Materialoj
Kimonobambuzo

La **kimonobambuzo** () estas genro de bambuo.

specioj

* *Chimonobambusa angulata* K.M. Nakai
* *Chimonobambusa angustifolia* C.D. Chu & C.S. Chao
* *Chimonobambusa armata* (Gamble) J.R. Xue & T.P. Yi
* *Chimonobambusa baviensis* (Bal.) Nakai
* *Chimonobambusa brevinoda* J.R. Xue & W.P. Zhang
* *Chimonobambusa callosa* (Munro) Nakai
* *Chimonobambusa communis* (Hsueh & T. P. Yi) Wen & D. Ohrnberger
* *Chimonobambusa convoluta* Q.H. Dai & X.L. Tao
* *Chimonobambusa damingshanensis* J.R. Xue & W.P. Zhang
* *Chimonobambusa densifolia* (Munro) Nakai
* *Chimonobambusa falcata* (Nees) Nakai
* *Chimonobambusa fansipanensis* T.Q. Nguyen & Vucan
* *Chimonobambusa gallatlyi* (Gamble) Rhind
* *Chimonobambusa grandifolia* J.R. Xue & W.P. Zhang
* *Chimonobambusa griffithiana* (Munro) Nakai
* *Chimonobambusa hejiangensis* C.D. Chu & C.S. Chao
* *Chimonobambusa hirtinoda* C.S. Chao & K.M. Lan
* *Chimonobambusa hookeriana* (Munro) Nakai
* *Chimonobambusa intermedia* (Munro) Nakai
* *Chimonobambusa jainiana* C.R. Das & D.C. Pal
* *Chimonobambusa jaunsarensis* (Gamble) Bahadur & Naithani
* *Chimonobambusa khasiana* (Munro) Nakai
* *Chimonobambusa lactistriata* W.D. Li & Q.X. Wu
* *Chimonobambusa leishanensis* T.P. Yi
* *Chimonobambusa linearifolia* W.D. Li & Q.X. Wu
* *Chimonobambusa luzhiensis* (C. J. Hsueh & T. P. Yi) T. H. Wen & D. Ohrnberger
* *Chimonobambusa macrophylla* (J.R. Xue & T.P. Yi) T. H. Wen & D. Ohrnberger
* *Chimonobambusa maculata* (T.H. Wen) Wen
* *Chimonobambusa marmorea* (Mitford) Makino - marmora bambuo
* *Chimonobambusa metuoensis* Hsueh & T. P. Yi
* *Chimonobambusa microflosula* McClure
* *Chimonobambusa montigena* (Yi) Ohrnberger
* *Chimonobambusa naibunensis* (Hayata) McClure & W.C. Lin
* *Chimonobambusa neopurpurea* T.P. Yi
* *Chimonobambusa ningnanica* J.R. Xue & L.Z. Gao
* *Chimonobambusa opienensis* (Hsueh & T. P. Yi) T. H. Wenb & D. Ohrnberger
* *Chimonobambusa pachystachys* J.R. Xue & T.P. Yi
* *Chimonobambusa paucispinosa* T.P. Yi
* *Chimonobambusa polystachya* (Kurz ex Gamble) Nakai
* *Chimonobambusa puberula* (C. J. Hsueh & T. P. Yi) T. H. Wen & D. Ohrnberger
* *Chimonobambusa pubescens* T.H. Wen
* *Chimonobambusa pumila* (Mitford) Nakai
* *Chimonobambusa purpurea* J.R. Xue & T.P. Yi
* *Chimonobambusa quadrangularis* (Franceschi) Makino
* *Chimonobambusa recurva* T.P. Yi
* *Chimonobambusa rigidula* (J.R. Xue & T.P. Yi) T. H. Wen & D. Ohrnberger
* *Chimonobambusa rivularis* T.P. Yi
* *Chimonobambusa setifera* D.S. Wen
* *Chimonobambusa setiformis* T.H. Wen
* *Chimonobambusa sichuanensis* (T.P. Yi) T.H. Wen
* *Chimonobambusa szechuanensis* (Rendle) Keng f.
** *Chimonobambusa szechuanensis var. flexuosa* J. R. Xue & C. Li
** *Chimonobambusa szechuanensis var. szechuanensis*
* *Chimonobambusa tuberculata* J.R. Xue & L.Z. Gao
* *Chimonobambusa tumidinoda* (J.R. Xue & T.P. Yi) T.H. Wen
* *Chimonobambusa tumidissinoda* J.R. Xue & T.P. Yi ex D. Ohrnb.
* *Chimonobambusa unifolia* (Yi) T.H. Wen
* *Chimonobambusa utilis* (Keng) Keng f.
* *Chimonobambusa verruculosa* (T.P. Yi) T. H. Wen & D. Ohrnberger
* *Chimonobambusa yunnanensis* J.R. Xue & W.P. Zhang

## Referencoj 
Kategorio:Bambuzoideoj
Chris Benoit

eta|dekstra|Chris Benoit
**Chris Benoit** ( – ) estis kanada spektakla luktisto por la lukta organizo WWE (*World Wrestling Entertainment*, en la angla). Li surprize mortigis sian filon kaj edzinon antaŭ ol li pendumis sin. Li estis rigardita kiel unu el la plej bonaj teĥnikaj spektaklaj luktistoj de sia tempo.

Kategorio:Francaj kebekianoj
Kategorio:Vrestlingistoj
Kategorio:Kanadanoj
Kategorio:Sinmortigintoj
Koblenco (apartigilo)

**Koblenco** havas diversajn signifojn: 

* **Koblenco** (germane *Koblenz*) situas en Rejnlando-Palatinato ĉe la alfluo de Mozelo al Rejno en Germanio.
* **Koblenco AG** situas en Kantono Argovio ĉe la alfluo de Aro al Rejno en Svislando.
** **Koblenz (stacidomo) estas fervoja stacio en Koblenz AG.
** **Koblenz Dorf (stacidomo) estas fervoja stacio en Koblenz AG.
* En la germanaj komunumoj Lohsa kaj Göda kaj la urbo Gößnitz ankaŭ ekzistas vilaĝoj respektive kvartalo kun la nomo Koblenco.
* **Koblentz ** estas komunumo en la distrikto Antaŭpomerio-Greifswald de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio en Germanujo. 

**Koblenz** estas ankaŭ familia nomo de jenaj personoj:
* Alexander Koblenz (1916–1993), latva ŝakmajstro, trajnisto kaj ĵurnalisto
* Babette Koblenz (* 1956), germana komponistino
* Peter von Koblenz  (* um 1440, † 1510), germana mezepoka konstrumajstro
Horzonoj en Eŭropo dum somero

**Eŭropa Somera Tempo** estas la aranĝo laŭ kiu la kvar Eŭropaj horzonojn aldonas unu horon dum printempo por pleje profiti de la taglumo.  Tio estas farita en ĉiuj ŝtatoj de Eŭropo krom Islando kiu uzas UTC'n dum la tuta jaro.  La periodo iras de 01:00 UTC de la lasta dimanĉo de marto ĝis 01:00 de la lasta dimanĉo de oktobro, ĉiujare.  La nomoj de la horzonoj ŝanĝiĝas al: Okcidenteŭropa Somera Tempo (WEST), Centreŭropa Somera Tempo (CEST) kaj Orienteŭropa Somera Tempo (EEST).

**Okcidenteŭropa Somera Tempo (WEST, UTC+1)** estas la horzono dum somero de la Feroaj Insuloj, la nordorienta Gronlando, Irlando (tutjare, tie nomata "Irlanda Norma Tempo"), Islando (tutjare), la Kanariaj insuloj, Madejro, Manksinsulo, Manikinsuloj, Portugalio kaj la Unuiĝinta Reĝlando de Grand-Britio kaj Nord-Irlando (tie nomata **British Summer Time (BST)** ("Brita Somera Tempo")). Ĝia nomo angle estas *Western European Summer Time* (WEST).

**Centreŭropa Somera Tempo (CEST, UTC+2)** estas la nomo de la horzono kiu havas hordiferencon de du horoj pli ol la Tempo universala kunordigita (UTC).  Ĝi estas uzita de ĉiuj regnoj en okcidenta kontinenta Eŭropo krom en Portugalio, kiu denove uzas Okcidenteŭropan Someran Tempon.

Ĝia nomo angle estas *Central European Summer Time* (CEST), en la franca ''Heure avancée de l'Europe centrale* (HAEC) kaj en la germana *Mitteleuropäische Sommerzeit* (MESZ).

**Orienteŭropa Somera Tempo (EEST, UTC+3)**, angle *Eastern European Summer Time* (EEST), estas la horzono de la Eŭropaj landoj inter la Centreŭropa Somera Tempozono kaj la Ukrainio.

Jen la Eŭropaj landoj, kiuj uzas somere UTC+3:  Bulgario, Kipro, Estonio, Finnlando, Grekio, Latvio, Litovio, Moldava Respubliko, Rumanio, Ukrainio.

eta|maldekstra|180px|La moskva MSK-tempo en mapo de Rusio
La **Moskva Tempo (MSK)** egalas al UTC+3 kaj estas la laŭleĝa loka tempo en la eŭropa parto de Rusio (krom la Kaliningrada provinco) laŭ horzono de Moskvo dum la tuta jaro.

*Moskva Tempo (MSK, UTC+3)'' () antaŭe estis mallongigo por la tempo valida en la Moskva horzono nur dum la somera periodo. En la jaro 2011 tamen la transiro el la somera tempo al la vintra ne okazis, kaj tiu ĉi tempo ekde tiam uziĝas kiel tutjara.

Moskva tempo estas uzita por horaroj de trajnoj, aviadiloj, ŝipoj ktp ĉie en la Rusa Federacio.  Ĝi ankaŭ aperas en telegramoj, en retmesaĵoj ktp.  La tempo estas ofte anoncita ĉie en la lando en radioelsendoj laŭ la Moskva tempo.

Simile Belorusio uzas la horzonon UTC+3 dum la tuta jaro.

## Rilataj paĝoj
* Horzonoj en Eŭropo

Kategorio:Tempo en Eŭropo
Eŭropo
Liparaj insuloj

[eta|300px|Rigardo de [Vulcano: Lipari meze, Salina maldekstre, Panarea dekstre.]]

La **Liparaj Insuloj** estas arkipelago de sep vulkanaj insuloj en la Tirena Maro en Mediteraneo norde de Sicilio. Sinonimoj estas: **Liparoj** aŭ **Eolaj Insuloj** . Per sia nomo (it. *Isole Eolie*) ili omaĝas al Eolo, la greka dio de la vento.

Ĝi lokas ĉe koordinatoj .

La insularo allogas 200.000 vizitantojn ĉiujare, kiuj venas pro la belega naturo aŭ pro sanigo. Lipari estas la komunumo, kiu kunigas la 6 plej grandajn insulojn de la insularo. El ili la plej granda insulo estas Lipari (insulo), pro tio la tuta arkipelago estas konata en turismo kiel **Liparaj insuloj**. La aliaj - laŭ grandeco - estas: Salina, Vulcano, Stromboli, Filicudi, Alicudi kaj Panarea. Vulkano estas fama pro siaj fango-banoj (nur rande rimarkita: *fango* en la itala signifas *koto*).

En 2000 UNESKO deklaris la vulkanan insularon Monda Naturheredaĵo de Unesko.

## ligiloj 
* UNESCO World Heritage Sites, Aeolian Islands - angla
* Turisma oficejo de Liparaj insuloj - itala.
* Informoj pri la Liparaj insuloj - plurlingva
* Richard Stillwell, ed. *Princeton Encyclopedia of Classical Sites*, 1976: "Aeoliae Insulae (Liparaj insuloj), Messina, Sicilio" - angla
* Aeolian Islands Photos. 

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Italio
Kategorio:Geografio de Sicilio

Kategorio:Insularoj en Italio
Spacostango

[eta|La spacostango sur [QWERTZ-klavaro]]
**Spacostango** aŭ **spacoklavo** estas klavo sur komputila klavaro de preskaŭ ĉiuj komputiloj kaj skribmaŝinoj. Ĝi troviĝas sur la plej malalta vico de la klavaro kaj nomiĝas *spacostango*, ĉar la klavo ĉefe estas uzata por krei spacojn. Plej ofte tajpante oni premas la spacostangon per dikfingro.

Kategorio:Komputila aparataro
Novofedorovko (Saka distrikto, Krimeo)

**Novofedorovko** (, , ) estas
urbotipa loĝloko de la Saka distrikto de Aŭtonoma Respubliko Krimeo
(Ukrainio). La loĝloko situas en la okcidenta parto de la Krimea duoninsulo ĉe la Nigra maro
7 kilometrojn for de Sako. Antaŭ la jaro 1992 la loĝloko estis milita objekto kaj
oficiale nomiĝis "Aviad-garnizono Sako-4".

La loĝloko ĉefe evoluis kiel milita objekto (apudas la milita flughaveno Saki). Post la jaro 1992 ĝi
evoluas ankaŭ kiel ĉemara ripoz- kaj kurac-regiono. El la apudaj sal-akvaj lagoj oni minas la
kuracan ŝlimon. Novofedorovka estas ligita al Sako per busa trafiko.

En la loĝloko estas mezlernejo, 2 bibliotekoj, kelkaj ripozejoj.

Kategorio:Saka distrikto (Krimeo)
Kategorio:Loĝlokoj de Krimeo
Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Krimeo
Nanotirano

**Nanotirano** (*Nanotyrannus* = "eta tirano") estas dinosaŭra genro. Oni kreis la genron por malgranda tiranosaŭreda kranio, antaŭe priskribita en 1946 (Gilmore) kiel *Albertosaurus lancensis*. La unuaj esploroj indikis ke la krani-ostoj estis kunfandiĝintaj kaj ke sekve temis pri plenkreska specimeno. Postaj esploroj dubigis ĉi tion, kaj iuj paleontologoj ne plu konsideras ĝin valida genro. La fosilia specimeno estis samtempulo de *Tyrannosaurus rex*, kaj iuj kredas ĝin juna *T.rex*. Oni taksas *Nanotyrannus* esti ĉ. 5,2 m longa.

La paleontologo Robert Bakker asertis ke li kredas ke nanotirano ĉasis grupe. Oni trovis dentojn de pluraj nanotiranojn en la ostoj de herbovoraj dinosaŭroj.

## Populara kulturo 
La Quintaglio de la romanaro Quintaglio Ascension Trilogy de Robert J. Sawyer estas raso de tre evoluintaj, mem-konsciaj tiranosaŭredoj evoluintaj de *Nanotyrannus*.

## Piednotoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Nanotyrannus* ĉe DinoRuss' Lair 

Kategorio:Kretaceaj dinosaŭroj
Kategorio:Nordamerikaj dinosaŭroj
Kategorio:Tiranosaŭroj
Dinosaŭra renesanco

La "**Dinosaŭra renesanco**" estis et-skala scienca revolucio ekinta en la malfruaj 1960-aj jaroj, kiu sekvigis renovigitan akademian kaj popularan interesiĝon pri dinosaŭroj. Ĝin spronis novaj malkovroj kaj esploroj indikantaj de dinosaŭroj eble estis aktivaj kaj varm-sangaj bestoj, kaj ne la malviglaj, malvarm-sangaj bestoj montritaj dum la unua duono de la dudeka jarcento.

## Referencoj 
Renesanco
Kategorio:Historio de biologio
Kategorio:Historio de ter-scienco
Kategorio:Paleontologio
Distrikto Mainz-Bingen

La **distrikto Mainz-Bingen** situas en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝia sidejo estas la urbo Ingelheim. La distrikto ĉirkaŭas la eksterdistriktan urbon Mainz (kiu donis sian nomon al la teritorio sed ne estas parto de ĝi), kaj krom tiu urbo estas norde kaj oriente limigita per la bordo de la rivero Rejno. En la urbo Bingen (kiu evidente ankaŭ donis sian nomon al la teritorio kaj jes situas en ĝi) la pli malgranda rivero Nahe de okcidento enfluas la Rejnon.

## Geografio 
Granda parto de la teritorio apartenas al la mezalta montaro kaj pejzaĝa regiono Hunsrück [prononco *"**Huns**ryk"*], kaj plejgrandparte ankaŭ apartenas al la historia regiono Rejnhesio (nome ĉio okcidente de la rivero Nahe). Krome la distrikto apartenas al la ekonomia regiono Rejno-Majno. La monto Salzkopf (esperantigite: „salkapo“) proksime de Waldalgesheim estas 627,6 m alta kaj post la monto Kandrich (alteco 638,6m) la dua plej alta monto en Binger Wald. La Salzkopf estas la plej alta monto en la distrikto Mainz-Bingen.

Najbaras la distriktoj Groß-Gerau, Rheingau-Taunus plus la eksterdistrikta urbo Wiesbaden en Hesio, kaj la distriktoj Alzey-Worms, Bad Kreuznach kaj Rhein-Hunsrück plus la eksterdistrikta urbo Majenco en Rejnlando-Palatinato.

Sian nomon la distrikto havas de la urbo Bingen, kiu krom Ingelheim estas la dua granda urbo sur la distrikta teritorio, kaj de la apuda eksterdistrikta urbo Majenco (Mainz), kiu estas ĉirkaŭita de la rivero Rejno norde kaj de la distrikto Mainz-Bingen en ĉiuj kromaj flankoj.

## Komunumaroj 
* Komunumaro Rhein-Nahe
* Komunumaro Rhein-Selz
* Komunumaro Sprendlingen-Gensingen


Kategorio:Distriktoj de Rejnlando-Palatinato
Trampolino

eta|300ra|Saltanto super trampolino
**Trampolino** aŭ **saltigilo** estas gimnastika kaj refreŝiga aparato konsistanta el unu peco de alligita forta ŝtofo super ŝtala skeleta konstruo. La ŝtofo ne estas elasta de si mem, sed ĝi estas alligita per risortoj al kadro, kiu peligas saltanton supren aeren.

## Vidu ankaŭ 
* Trampolina gimnastiko

Kategorio:Aparatoj
Kategorio:Sporto
Kategorio:Gimnastikiloj
Live Earth

[eta|280px|Live Earth, [Wembley Stadium, Londono.]]
La kunvenigo ***Live Earth*** estas koncerto kiu okazas samtempe en pluraj landoj la sabaton . Ĝi celas lanĉi tutmondan movadon por kontraŭbatali la klimatan krizon kaj estas organizata, parte, de la eksa vicprezidento de Usono Al Gore, la enspezoj kolektotaj eniros en lia fondaĵo.

Tiu koncerto postvenas kaj estos samkia ol Live Aid en 1985 kaj Live 8 en 2005.
La gastigantaj urboj de tiu evento estos Johannesburg (Sudafriko), Ŝanhajo (Ĉinio), Tokio (Japanio), Sidnejo (Aŭstralio), Londono (Britio), Hamburgo (Germanio), Istanbulo (Turkio), Novjorko (Usono) kaj Rio de Janeiro (Brazilo).

Por tiu kunigo, nomata *SOS - la kampanjo por klimato krize* pluraj famaj artistoj subtenas tiu manifestacio interalie: Madonna, Red Hot Chili Peppers, Bon Jovi, Fall Out Boy, The Police, Kanye West, Lila Downs, Smashing Pumpkins.

dekstra|280px|eta|Urboj kaj landoj partoprenantaj en Live Earth.

Kategorio:Muzikaj festivaloj
Kategorio:Muziko en 2007
Kategorio:Politiko en 2007
Elizabeth Craig

**Elizabeth Josephine CRAIG**, MBE, FRSA (16-a de februaro, 1883 - 7-a de junio, 1980) estis brita kuiristino. Ŝi verkis pli ol 50 librojn pri receptoj kaj hejmlaboro. Ŝia kariero daŭris proksimume 60 jarojn.

Kategorio:Kuiristoj
Kategorio:Skotaj verkistoj
Kategorio:Britaj verkistoj de la 20-a jarcento
Potenciala energio

**Potenciala energio** estas energio, kiu estas koneksita kun iu konserveca forto (forto, kiu havas potencialon). **Potenciala energio** ĉiam rilatas al iu antaŭe difinita (sed pli malpli elektebla) nivelo de nulo. La mezurunuo de la **potenciala energio**, kiel tiu de ĉiuj energioj, estas la Ĵulo kun simbolo **J**.

## Ekzemploj 
### Risorto 
Kvanto da energio konservita en lineara risorto estas:

E = \frac{1}{2}kx^2

kie:
:k - konstanto de la risorto
:x - distanco de la deformo

### Gravita forto 
Gravita forto estas konserveca forto kaj la potenciala energio egalas al:

E = - \frac{GMm}{r}

kie:
:G - gravita konstanto
:M - maso de la fonto de la gravita forto (objekto kiun oni supozas nemovebla)
:m - maso de objekto
:r - distanco inter objekto kaj la fonto de la gravita forto

La potenciala energio estas negativa, ĉar la nivelon de nulo oni ĉi-okaze difinas ĉe senfina distanco de la objektoj, kaj \lim_{r\rightarrow \infty}\frac{1}{r}=0.

## Vidu ankaŭ 
* kineta energio
* Nuklea energio (atomkerna energio)
* elektra energio
* kemia energio
* varmoenergio

Kategorio:Fiziko
Kategorio:Energio
Kategorio:Klasika mekaniko
Andaluza teamo de futbalo

La **Andaluzia teamo de futbalo** estas neoficiala nacia teamo de futbalo en la hispana regiono Andaluzio, organizita de la *Andaluza Futbala Federacio*. Ĝi unuafoje ludis en 1928, sed ĝia partopreno en matĉoj, neoficialaj, estis ĝis nun relative malregula. Ĝi ne estas membro de FIFA kaj ankaŭ ne de UEFA.

Kategorio:Naciaj teamoj de futbalo
F
Domenico Allegri

**Domenico Allegri** (nask. ĉ. 1585 – mort. 5-a de septembro 1629) estis itala komponisto kaj kantisto de la frua baroko Roma Skolo. Li naskiĝis kaj mortis en Romo, kaj estis frato de Gregorio Allegri.

Allegri estis *maestro di cappella* [kapelmajstro] en la preĝejo Santa Maria en Spello ĉirkaŭ 1608 ĝis 1609 kaj poste deĵoris en la sama funkcio ĉe la preĝejo Santa Maria in Trastevere en Romo kaj poste en la Basilica di Santa Maria Maggiore ĝisfine de sia vivo.

Domenico Allegri ĉefe estas fama kiel unu el la unuaj, kiuj malgrandmezure aldonis instrumentan akompanon al sakrala muziko. Kvankam la plejmulto de sia verkaro perdiĝis, verko kiu transvivis estas *Modi quos expositis in choris* el la jaro 1617, en kiu du violonoj akompanas la kantvoĉojn.

Allegri, Domenico
Allegri, Domenico
Allegri, Domenico
Allegri, Domenico
Allegri, Domenico
Conciergerie

eta|modelo de la 16-a-jarcenta urbopalaco
[eta|260px|dekstra|Conciergerie, vidita el la [ponto Change.]]
La ***Conciergerie*** (esperante "domgardistejo") estas malnova palaco sur la insulo Cité, kore de Parizo. Ĝi restis la ĉefa loĝejo de la reĝoj de Francio inter la 10-a kaj la 14-a jarcentoj. La konstruaĵo situas antaŭ la kajo de la Horloĝo, ĉe la maldekstra bordo de la insulo Cité, en la 1-a arondismento de la franca ĉefurbo. Ĝi estis uzita kiel ŝtata malliberejo ekde 1392, post la forlaso de la palaco fare de Karlo la 5-a kaj de liaj posteuloj.

La malliberejo troviĝis en la teretaĝo, laŭlonge de la kajo de la Horloĝo, sed ankaŭ en la du ĉefaj turoj. La supra etaĝo estis dediĉita al la Parlamento de Parizo. Dum la franca revolucio, la Conciergerie estis rigardita kiel aŭtenta atendejo antaŭ ekzekuto per gilotino. Tie estis ekzemple enkarcerigita la reĝino Marie-Antoinette en 1793.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo  

Kategorio:Monumentoj de Parizo
IRIS-festivalo

La **IRIS-festivalo** estis kultura Esperanto-renkontiĝo okazinta de la 21-a ĝis la 29-a de julio 2007 en la hungara urbo Zalaegerszeg. Al la junulara kaj plenkreskula festivalo IRIS kaj la Hungaria Esperanto-Kongreso aliĝis partoprenantoj el 5 diversaj kontinentoj, ekzemple el 7 afrikaj landoj.

## Programeroj 
## Eksteraj ligiloj 
* www.heszperanto.hu  
* www.esperantohea.extra.hu 
* www.hea.ini.hu  

Kategorio:Esperanto-movado en Hungario
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 2007
Distrikto Alzey-Worms

La **distrikto Alzey-Worms** situas en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝia sidejo estas la urbo Alzey. La distrikto apartenas al la ekonomia regiono Rejno-Majno kaj estas parto de la historia regiono Rejnhesio.

Najbaras la distrikto Groß-Gerau en Hesio kaj la distriktoj Bad Dürkheim, Bad Kreuznach, Donnersberg kaj Mainz-Bingen plus la eksterdistrikta urbo Worms en Rejnlando-Palatinato.

Sian nomon la distrikto havas de la urbo Worms, kiu situas sudoriente ekster la distrikto, kaj de la distrikta centro Alzey.

eta|maldekstra|Alzey


Kategorio:Distriktoj de Rejnlando-Palatinato
Distrikto Ahrweiler

La **distrikto Ahrweiler** situas en la nordo de la germania federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝia administra sidejo estas la urbo Bad Neuenahr-Ahrweiler, kies mezepoka parto *Ahrweiler* donis sian nomon al la distrikto.

Najbaras norde la distriktoj Euskirchen kaj Rhein-Sieg plus la eksterdistrikta urbo Bonn en Nordrejn-Vestfalio, kaj je la aliaj flankoj la distriktoj Neuwied, Mayen-Koblenz kaj Vulkaneifel.

## Esperanto-movado 
La riĉa banloko Bad Neuenahr, la pli nova parto de la distrikta ĉefurbo, ekde la 19-a jarcentoj altiris multajn vojaĝantojn, ankaŭ esperantlingvajn; interalie en 1913 L. L. Zamenhof pasigis siajn feriojn en Bad Neuenahr kaj renkontiĝis tie kun aliaj movadanoj kiel la juna esperanto-aktivulo Max Butin el la iom pli norda banloko Bad Godesberg. En la urbo kun sia familio ĝis la forpaso en 2021 loĝis la esperantisto Wolfgang Bohr, kiu estis aktivulo kaj ekde 2006 prezidanto de la regiona Rejnlando-Palatinata Esperanto-Ligo. La familio interalie funkcias kiel gastiganto de Pasporta Servo. Inter la jaroj 1994 kaj 1996 krome la esperantisto Thomas Pusch laboris kiel kuracisto en la urbo.

eta|maldekstra|Ahrweiler


Kategorio:Distriktoj de Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Rejnlando
Distrikto Bad Dürkheim

La **distrikto Bad Dürkheim** [Bad Dujrkhajm] situas en la sudo de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝia administra sidejo estas la samnoma urbo Bad Dürkheim.

eta|maldekstra|Bad Dürkheim
La Schindhübel estas 571m alta monto meze de la Palatinata Arbaro en la distrikto Bad Dürkheim.

## Geografio 
### Situo 
La distrikto Bad Dürkheim situas en la historia regiono Palatinato inter la urboj Ludwigshafen am Rhein en la oriento kaj Kaiserslautern en la okcidento. La okcidento de la distrikto estas parto de la Palatinata Arbaro (Pfälzerwald), dum la oriento apartenas al la Malaltebenaĵo de Supra Rejno (Oberrheinische Tiefebene). La mezo estas parto de montetaro nomita "Haardt", flanke de la Germana Vinvojo (Deutsche Weinstraße), kiu trakuras la distrikton de la nordo ĝis la sudo laŭ longeco de 30 km.

### Strukturo kaj limoj 
La distrikto etendiĝas de Bockenheim en la nordo ĝis Haßloch en la sudo, de Frankenstein en la okcidento ĝis Ellerstadt en la oriento. La plej granda etendiĝo kun 42 km laŭ rekta linio iras de Elmstein en la sudokcidento ĝis Dirmstein en la nordoriento.

### Najbaraj distriktoj 
Najbaras la distrikto Alzey-Worms norde, la distrikto Rhein-Pfalz kaj la eksterdistrikta urbo Worms oriente, la distrikto Südliche Weinstraße (suda vinstrato) sude, la distrikto Südwestpfalz (sudokcidenta Palatinato) sudokcidente plus la distriktoj Kaiserslautern kaj Donnersberg okcidente.

## Historio 
La distrikto Bad Dürkheim estis formata la 7-an de junio 1969, kadre de la distrikt-reformo en Rejnlando-Palatinato. Ĝi estiĝis el partoj de la du dissolvitaj distriktoj Frankenthal (Pfalz) kaj Neustadt an der Weinstraße (eksa Neustadt an der Haardt). La 16-an de marto 1974, la komunumo Duttweiler fariĝis parto de la sendistrikta urbo Neustadt an der Weinstraße. La du ĝistiamaj distriktoj estis kreitaj de la Reĝlando Bavario, al kiu la arealoj apartenis ekde la jaro 1816. En la jaro 1964 la du distriktoj fariĝis partoj de la tiam nove formita federacia lando Rejnlando-Palatinato kaj dum la unua tempo al la distriktaro Palatinato, ekde 1968 al la distriktaro Rejnhesio-Palatinato.

## Atentigo 
En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el la artikolo "Landkreis Bad Dürkheim" de la germanlingva vikipedio en la versio de la 10-a de septembro 2015, 19:20 CET.


Kategorio:Distriktoj de Rejnlando-Palatinato
Distrikto Altenkirchen

La **distrikto Altenkirchen** situas en la nordo de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝia administra sidejo estas la samnoma urbo Altenkirchen.

Najbaras norde la distriktoj Rhein-Sieg, Oberberg, Olpe kaj Siegen-Wittgenstein en Nordrejn-Vestfalio, kaj sude la distriktoj Vulkaneifel kaj Neuwied en Rejnlando-Palatinato.

La teritorio apartenas al la arbararoriĉa mezalta montaro Westerwald *[**Ves**tavalt]*, kiu norde limas al la same arbara kaj montara regiono Sauerland *[**Zaŭ**alant]*.


Kategorio:Distriktoj de Rejnlando-Palatinato
Distrikto Bad Kreuznach

La **distrikto Bad Kreuznach** situas en la centro de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝia administra sidejo estas la samnoma urbo Bad Kreuznach. La teritorio apartenas al la mezalta montaro kaj pejzaĝa regiono Hunsrück [prononco *"**Huns**ryk"*], kaj de ties regiono *Soonwald* [prononco *"**ZO:N**valt"*].

## Geografio 
Najbaras la distriktoj Rhein-Hunsrück, Mainz-Bingen, Donnersberg, Kusel kaj Birkenfeld.

La plej alta monto de la distrikto nomatas *Ellerspring* (657 metroj super la marnivelo), sed menciindas ankaŭ interalie la montoj *Schanzenkopf* (643 metroj) kaj *Alteburg* (620 metroj).

### Riveroj 
* Kieselbach

## Komunumaroj 
* Komunumaro Rüdesheim
* Komunumaro Stromberg

## Partneraj rilatoj 
20px La distrikto havas partnerajn rilatojn kun la urbodistrikto Tempelhof-Schöneberg de Berlino.

eta|maldekstra|Bad Kreuznach


Kategorio:Distriktoj de Rejnlando-Palatinato
Ŝastro

**Ŝastro** (sanskrite, *śāstra* aŭ शास्त्र) signifas skolastikan traktaĵon ene de la tradiciaj sciosistemoj de Barato. Ekzemple, oni nomas la tekstoj pri gramatiko, juro, literaturo, filozofio, poetiko, ktp. kiel ŝastroj, kontraste de la fundamentaj sanktaj skriboj, kiel la Vedoj aŭ la Sutroj budhismaj, aŭ de literaturaj skriboj mem, t.e. poemoj, dramoj, ktp. Pro tio, ŝastro ĉiam *pri*skribas iun temon, kvankam ĝi ankaŭ *pre*skribas la korektajn aspektojn de la temo. Cetere, ŝastro, kies radiko estas *śās*, “instrui aŭ disciplini,” signifas instruon pri io. Do, ŝastro donas ambaŭ bazan priskribon de iu temo kaj la laŭ tradicio plej bonan metodon aŭ praktikon rilate al la temo.

## Referencoj 
Pollock, Sheldon. 1989. "The Idea of Śāstra in Traditional India." En *Shastric Traditions in Indian Arts*. ed. A.L. Dallapiccola. Wiesbaden: Steiner.

Kategorio:Barato
Listo de subkoncentrejoj de Mauthausen

eta|dekstra|250px|Mapo kun markigo de la plej signifaj subkoncentrejoj de Mauthausen
[eta|250px|Arestitoj en [Ebensee]]

Pli sube estas listo de subkoncentrejoj de Mauthausen-Gusen. Tiu ĉi listo ne estas kompleta, se pluraj subkoncentrejoj ekzistis en diversaj periodoj. Plie la sklava laboro de la arestitoj estis eluzata en multaj entreprenoj kaj farmoj, kiuj havis proprajn arestitojn.

# Aflenz,
# Amstetten
## Frauenlager
## Männerlager
# Attnang-Puchheim,
# Bachmanning,
# Bretstein,
# Dippoldsau,
# Ebelsberg,
# Ebensee,
# Eisenerz,
# Enns,
# Ennsdorf,
# Floridsdorf,
# Graz,
# Grein,
# Großraming,
# Gunskirchen,
#: Waldwerke I
#: Sammellager
# Gusen,
#: Gusen I,
#: Gusen II (St. Georgen),
#: Gusen III (Lungitz),
# Haidfeld,
# Schloß Hartheim,
# Hinterbrühl,
# Hirtenberg,
# Hollenstein,
# Jedlsee,
# Klagenfurt,
# Lambach,
# Schloß Lannach,
# Leibnitz,
# Lenzing,
# Schloß Lind,
# Lindau,
# Linz,
#: Aufräumungskommando
#: Linz I
#: Linz II
#: Linz III
# Loibl-Paß
#: Nord
#: Süd
# Marialanzendorf,
# Mauthausen
#: ĉeftendaro
#: tendaro de sovetaj kaptitoj Mauthausen
#: Zeltlager Mauthausen (tendaro)
#: ŝipo - Donauhafen Mauthausen
# Melk,
# Mistelbach an der Zaya,
# Schloß Mittersill (Zell am See),
# Moosbierbaum,
# Passau,
#: Passau I (Oberilzmühle)
#: Passau II (Waldwerke Passau-Ilzstadt)
#: Passau III (Jandelsbrunn)
# Peggau,
# Perg (Arbeitseinsatzstelle),
# Rheydt,
# Ried,
# Schlier-Redl-Zipf (Frankenburg am Hausruck),
# Schönbrunn,
# Schwechat,
# Steyr,
# St. Aegyd am Neuwalde,
# St. Lambrecht,
#: Frauenlager
#: Männerlager
# St. Valentin,
# Steyr-Münichholz
# Ternberg,
# Vöcklabrück,
#: Vöcklabrück I
#: Vöcklabrück II
# Vöcklamarkt (Schlier Redl-Zipf),
# Wagram,
# Wels,
#: Wels I
#: Wels II
# Weyer,
# Wien, 
#: AFA-Werke
#: Wien-Floridsdorf (Vieno)
#: Wien-Floridsdorf II (Schwechat II)
#: Wien-Floridsdorf III (Schwechat III)
#: Wien-Heidfeld (Schwechat I)
#: Wien-Hinterbrühl (Arbeitslager Haidfeld)
#: Wien-Hinterbrühl (See Grotte)
#: Wien-Jedlesee
#: Wien-Maria-Lanzendorf
#: Wien-Mödling
#: Wien-Schönbrunn (Kraftfahrtechnische Lehranstalt)
#: Wien-Schwechat ("Santa")
#: Wien-West (Saurerwerke)
# Wiener Neudorf,
# Wiener Neustadt
#: Rax-Werk GmbH (malfermita dufoje)

Kategorio:Koncentrejo Mauthausen-Gusen
Mauthausen
M
Distrikto Donnersberg

La **distrikto Donnersberg** () situas en la okcidento de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝia administra sidejo estas la urbo Kirchheimbolanden.

Najbaras la distriktoj Bad Kreuznach, Alzey-Worms, Bad Dürkheim, Kaiserslautern kaj Kusel.

Sian nomon la distrikto havas de la monto *Donnersberg*, kiu altas 687 metrojn, pli ol iu alia punkto de la regiono Palatinato. Komence de la 19-a jarcento, kiam Napoleono konkeris grandan parton de Germanio, li en la pleja okcidento de la lando instalis departementon, kiun li nomis *Donnersberg* aŭ france *Mont-Tonnerre*.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la distrikto (germanlingvaj)
* turismaj paĝoj pri la distrikto (germanlingvaj)

Dosiero:Donnersberg von Steinbach.jpg|la monto *Donnersberg* dumvintre
Dosiero:KircheFinkenbach.jpg|historia preĝejo Finkenbach
Dosiero:Lewenstein.JPG|fortikaĵa ruino *Lewenstein*
Dosiero:Falkenstein-ort-burg-1.jpg|komunumo kaj fortikaĵa ruino Falkenstein


Kategorio:Distriktoj de Rejnlando-Palatinato
Vince McMahon

**Vincent Kennedy McMahon** (naskiĝis la ), pli konata kiel Vince McMahon aŭ Mr. McMahon, estas usona spektakla luktisto kaj filmo-produktisto.
Li estas la prezidento de la estraro kaj la plimulta akciulo de WWE (World Wrestling Entertainment, en la angla).

## Vidu ankaŭ 
* spektakla luktado

Kategorio:Vrestlingistoj
Kategorio:Kanadanoj
Distrikto Kaiserslautern

La **distrikto Kaiserslautern** situas en la okcidento de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝia administra sidejo estas la urbo Kaiserslautern, kiu tamen troviĝas ekster la distrikta teritorio kaj nur preskaŭ komplete estas ĉirkaŭita de ĝi.

Najbaras la distriktoj Kusel, Donnersberg, Bad Dürkheim, kaj Südwestpfalz. Tre eta parto de la distrikto ankaŭ rekte limas al la distrikto Saar-Pfalz de la najbara federacia lando Sarlando.

[eta|maldekstre|historia turo en [Rodenbach.]]

## Komunumaroj 
* Komunumaro Otterbach-Otterberg
* Komunumaro Ramstein-Miesenbach
* Komunumaro Weilerbach

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la distrikto (germanlingvaj)


Kategorio:Distriktoj de Rejnlando-Palatinato
Jurij Klen

**Jurij KLEN** ukraine: **Юрій Клен**, preŭdonimo de **Oswald Burghart** (naskiĝis en 1891, mortis en 1947 en Augsburg (Germanio)) estis ukraina poeto, tradukisto, literaturologo. Naskiĝis en Podolio en familio de la germandevena koloniisto. Fininte gimnazion kun la "ora medalo" li fariĝis studento de la Kijiva Universitato (1911). Dum la 1-a mondmilito li estis ekzilita de rusaj aŭtoritatoj al Arĥangelska gubernio (1914-1918), poste revenis en Kievon kaj diplomitiĝis kiel lingvisto kaj filologo.

Jam en 1920-aj jaroj en liaj poemoj estis videblaj trajtoj de nov-klasikuloj.

De 1931 li loĝis en Germanio, kie li doktoriĝis en 1936.

1943 - poemkolekto "*Karaveloj*", kie li penis sintezigi principojn de kijivaj nov-klasikuloj kaj de poetoj de "praga skolo". Aŭtoro kunligis antikvan tradicion kun heroismo de mezjarcentaj kavaliroj kaj kun ukrainaj tradicioj de princ-hetmana epoko (10-a-17-a jc).

Liaj la plej alte taksataj poemoj:

* *Malbenitaj jaroj* (1937)
* *Cindro de imperioj* (1943-47)

Por Ukraina antologio lian poezion esperantigis Volodimir Pacjurko.

Klen, Jurij
Distrikto Bernkastel-Wittlich

La **distrikto Bernkastel-Wittlich** situas en la okcidento de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝia administra sidejo estas la urbo Wittlich, kiu donis sian nomon al la distrikto. La alia parto de la distrikta nomo aludas al la distrikta urbo Bernkastel-Kues. Plia grava urbo de la distrikto estas Traben-Trarbach, kie dufoje okazis la Internacia Seminario de GEJ.

Najbaras la distriktoj Rhein-Hunsrück, Mainz-Bingen, Donnersberg, Kusel kaj Birkenfeld.

La distriktan teritorion, kiu apartenas al la mezalta montaro kaj pejzaĝa regiono Hunsrück [prononco *"**Huns**ryk"*], trafluas la rivero Mozelo, kies valo havas bonan klimaton por vinkultivado. La loĝantoj konsideras sin anoj de la geografia regiono Treviro (Trier).

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la distrikto (germanlingvaj)

Dosiero:Bernkastel-Kues.jpg|Bernkastel-Kues
Dosiero:Trarbach Anlegestelle.jpg|Traben-Trarbach
Dosiero:080110 kroev mosel.JPG|la Mozelo ĉe Kröv
Dosiero:Bt092.jpg|fortikaĵo Manderscheid


Kategorio:Distriktoj de Rejnlando-Palatinato
Tomás Mac Síomóin

**Tomás Mac Síomóin** (1938-2022) estas irlandlingva verkisto kaj poeto kiu nun loĝas en Katalunio. Li doktoriĝis pri biologio. Li profunde pensas pri la estonto de la irlanda lingvoj, publikigas tre pensigajn eseojn pri ĝi, kaj estas ankaŭ ĵurnalisto. Li redaktis la irlandalingva literatura revuo *Comhar* inter 1988 kaj 1995.

## Poemoj 
Inter liaj poemkolektoj estas:

* * Damhna agus Dánta eile* (1974) - Materialo kaj aliaj Poemoj
* *Codarsnaí* (1981) - Kontrastoj
* * Cré agus Cláirseach* (1983) - Tero kaj Harpo
* * Scian* (1990) - Tranĉilo

## Rakontoj 
* *Cín lae seangáin agus scéalta eile* (Coiscéim, 2005) - La Taglibro de Formiko kaj aliaj Rakontoj

## Romanoj 
* * In inmhe* (Coiscéim, 2004)- Matura
* *Ag altóir an diabhail: striptease spioradálta Bheartla B* (Coiscéim, 2003)- Apud la altaro de la diablo: spirita striptease de Beartla B

## Tradukoj 
* *Na cathracha caillte* (Coiscéim, 2004), - La perditaj Urboj - elhispanigitoj de la poemoj de Ernesto Cardenal
* *Selected poems /Tacar dánta* (Goldsmith Press, 1984), dulingva elekto de la poemoj de Máirtín Ó Díreáin kune kun Douglas Sealy.
* Mo Chroí san Afraic (An Gúm, 2002), - Mia Koro en Afriko - traduko de El meu cor es diu Africa, katalana romano por junuloj, fare de Victor Mora, kune kun Carl Mac Gabhann

## Libretoj 
* *Ó Mhársa go Magla: straitéis nua don Ghaeilge* (Coiscéim, 2006)- nova strategio por la irlanda lingvo
* *Ceachtanna ón gCatalóin: teanga i ngleic le nualiobrálachas* (Coiscéim, 2005)- Lecionoj de Katalunio: lingvo luktante kun la novliberalismo
* *Tuairisc ón bPluais: poblachtánachas agus litríocht in aois na scáth* (Coiscéim, 2004)- Raporto de la Kaŝejo: republikanismo kaj literaturo en la aĝo de ombroj

## Eseo 
* Macallaí na Cásca 1 1916: Leath-réabhlóid Paradacsa ait na Gaeilge (Coiscéim, 2006)- Eĥo de la Pasko 1 1916: Duonrevolucio - la stranga paradokso de la irlanda lingvo

## Verkoj en aliaj lingvoj 
* Poemoj en *An Crann Faoi Bhláth-The Flowering Tree* (Red: Declan Kiberd kaj Gabriel Fitzmaurice), Wolfhound, Dublino 1991.
* *Das zweimaleins des Steins-Poesie aus Irland. Die horen.* Bremerhaven. 1998 (poemoj)
* *Einsamkeit in Erkundungen-30 irische Erzähler.* Verlag Volk und Welt. Berlin. 1979. (rakonto)

Siomoin, Tomas Mac
Siomoin, Tomas Mac
Popol-Unueca Kandidataro

La **Popol-Unuecaj Kandidataroj** () estas maldekstrismaj kaj sendependismaj kandidataroj el la Kataluna Landaro. Tiu ĉi kandidataroj centrigas ĝian politikan agadon en la municipa teritorio.

Tiuj ĉi kandidataroj sin kunordigas nacinivele pere de la ''Municipa Asembleo de l' Sendependisma Maldekstro'' (katalune, AMEI), kie oni debatas la ideologiajn kaj laborajn aksojn de ĝiaj politikaj programoj, kiuj ĉefe temas pri la pliprofundigo en la partopreniga demokratio, plibonigo de la sociala egaleco, la nacia konstruo de la Kataluna Landaro, pridaŭripovaj politikoj, kaj stimulo de la asociismo.

## Eksteraj ligiloj 
* Nacia Retejo

Kategorio:Politikaj partioj de Hispanio
Kategorio:Politikaj partioj de Katalunio
Kategorio:Katalunaj Landoj
Kategorio:Politiko de Katalunio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1986
Distrikto Rhein-Pfalz

La **distrikto Rhein-Pfalz**, , "apudrejna Palatinato", situas en la sudoriento de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Ĝia administra sidejo estas la eksterdistrikta urbo Ludwigshafen, kiu do mem ne situas ene de la distrikta teritorio. Ĝis la 31-a de decembro 2003 la teritorio nomiĝis "distrikto Ludwigshafen".

Najbaras la distriktoj Südliche Weinstraße (suda vinstrato), Germersheim kaj Bad Dürkheim plus la eksterdistriktaj urboj Worms, Frankenthal, Ludwigshafen kaj Speyer en la federacia lando Rejnlando-Palatinato, krome la distriktoj Karlsruhe kaj Rhein-Neckar plus la eksterdistrikta urbo Mannheim en la federacia lando Baden-Virtembergo kaj la distrikto Bergstraße en Hesio.

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj ekster komunumaro 
## Komunumaroj 
 Komunumaro Lambsheim-Heßheim

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la distrikto (germanlingvaj)


Kategorio:Distriktoj de Rejnlando-Palatinato
Sonoranto

En fonetiko kaj fonologio, **sonoranto** estas parola sono kiu estas produktata sen turbula aerfluo en la parola fluejo. Esence tio signifas ke sono estas sonoranto, se ĝi produkteblas daŭre je la sama tonalto. Ekzemple, vokaloj estas sonorantoj, kiel ankaŭ estas konsonantoj kiaj  kaj . Aliaj konsonantoj, kiaj  aŭ , ne produkteblas daŭre je la sama tonalto, kaj do estas ne-sonorantoj. Aldone al vokaloj, fonetikaj kategorioj de sonoj konsiderataj kiel sonorantoj inkluzivas alproksimantojn, nazalojn, frapetojn, kaj trilojn. En la hierarĥio de sonoreco, ĉiuj sonoj pli altaj ol frikativoj estas sonorantoj.

**Sonorantoj** estas tiuj artikulacioj en kiuj estas nur parta fermo aŭ nebarita buŝa aŭ naza eskapo de aero; tiaj artikulacioj, tipe voĉaj, kaj ofte senfrotaj, sen brukomponento, povas kunhavi multajn fonetikajn trajtojn kun vokaloj.

La vorto ***resonanto*** fojfoje uziĝas por tiaj ne-turbulaj sonoj. Tiakaze, la vorto *sonoranto* povas striktiĝi al ne-vokalaj resonantoj; tio estas, ĉiuj supraj krom vokaloj kaj duonvokaloj. Tamen, tiu uzaĵo eksmodiĝadas.

Sonorantoj kontrastas kun bruantoj, kiuj ja kaŭzas turbulenton en la parola fluejo. Inter konsonantoj prononcataj diste malantaŭe en la gorĝo (uvularoj, faringaloj) la distingo inter alproksimanto kaj voĉa frikativo estas tiel malklara ke tiaj sonoj kiaj voĉa uvulara frikativo () kaj voĉa faringala frikativo () ofte kondutas kiel sonorantoj. La faringala konsonanto estas ankaŭ semivokalo respektiva al la vokalo .

Dum ke la plejo da bruantoj estas senvoĉaj, la granda plejmulto da sonorantoj estas voĉaj. Certe eblas fari senvoĉajn sonorantojn, sed sonorantoj kiuj estas nevoĉaj troviĝas en nur po ĉirkaŭ 5 elcento de la lingvoj de la mondo. Tiuj troviĝas preskaŭ nur en la areo ĉirkaŭ la Pacifika Oceano de Nov-Kaledonio laŭhorloĝnadle al Sudameriko kaj apartenas al nombro da lingvaj familioj, inter kiuj estas la Aŭstronezia, Ĉinotibeta, Na-denea kaj Eskimo-Aleuta. Ŝajnas notinde ke, en *ĉiu* kazo kie senvoĉa sonorant *ja* troviĝas, estas kontrasta voĉa sonoranto. 

Senvoĉaj sonorantoj tendencas esti treege malbruaj kaj tre malfacile rekoneblaj eĉ por tiuj homoj kies lingvo ja ilin entenas. Ili havas fortan emon aŭ revoĉiĝi aŭ sperti forticion formante, ekzemple, frikativon kia senvoĉa palatala frikativo () aŭ senvoĉa alveolara laterala frikativo ().

## Ekzemplaj sonorantoj 
### En la Angla 
La Angla havas la sekvajn sonorantojn konsonantajn: .

## Vidu ankaŭ 
* Listo de fonetikaj temoj
* Bruanto
* Kontinuanto

## Piednotoj 
Kategorio:Fonetiko
Ruĝa Moskeo

thumbs|150ra|dekstra
**Ruĝa Moskeo** estas la nomo de la **Lal-Masjid-moskeo** () en urbocentro de Islamabad, Pakistano. La moskeo estis konstruita en 1965 el ruĝaj bazaltaj ŝtonoj.

Al ĝi apartenas la plej granda koranlernejo en Pakistano, kun pli ol dekmil gelernantoj. La spiritaj gvidantoj de la madraso estas ideologie ligitaj al la talibano kaj volas enkondukon de la islama rajto de la ŝario. La koranlernejon ĝis morto en 2007 gvidis *Abdul Rashid Ghazi* kun sia frato *Maulana Abdul Aziz*, kiu daŭre ĝis almenaŭ 2025 estas imamo en la moskeo kaj koranlernejo.

La Ruĝa Moskeo estis loko pri interbatoj kaj tumultoj komence de julio 2007. Unuflanke staris la ekstremaj islamistoj, aliflanke polico, trupoj de la prezidento Pervez Musharraf.
Je la 10-a de julio 2007 Musharraf ordonis al sia armeo sturmadon de la Ruĝa Moskeo.

## Eksteraj ligiloj 
* surreta sinprezento (nuntempe neatingebla)

Kategorio:Moskeoj en Pakistano
Kategorio:Islamabado
Gilles Clément

**Gilles Clément** (naskiĝis en 1943 en Argenton-sur-Creuse (en departemento de Indre, Francio) estas ĝardenisto, pejzaĝisto, botanikisto, entomologo kaj verkisto.

Li estas ankaŭ ĝardena inĝeniero kiu instruas en la nacia pejzaĝa lernejo de Versailles. Li verkis teorion pri la «planeda ĝardeno» kaj la koncepton de la mova ĝardeno. Tiu praktiko estas fondita sur la observaĵo ke ĝardeno ne estas fiksa. Anstataŭ kantonmenti la kreskaĵojn en precisa loko, oni devas lasi ilin «redesegni» ĉiutempe la ĝardenon kiu hodiaŭ ne havas la saman aspekton ol hieraŭ kaj morgaŭ. Ankaŭ li estas favora al la miksaĵo de la specioj.
Pli ĝenerale, li enigi la tutmondiĝon en la «planediĝo» de la tero kvazaŭ ĝardeno, t.e. kiel loko de vivo. Li diris: «Mi volus montri la ekstreman diversecon de ekzistaĵoj kiuj estas sur la tero».

## Eksteraj ligiloj 
* (fr) http://www.gillesclement.com

Kategorio:Francaj botanikistoj
Kategorio:Botanikistoj
Bruanto

En fonetiko la artikulacioj divideblas en du grandajn klasojn, la bruantojn kaj la sonorantojn.  **Bruanto** estas konsonanta parolsono konsistanta el turbulentaj aervibradoj de senregula periodeco (ekz-e la esperantaj *s, ŝ, ĉ, f, ĥ, p, t, k*).

Ĉe artikulacio de bruanto okazas *striktiĝo* (por la frotaj konsonantoj) aŭ *kompleta fermo* de la buŝkanalo (por la eksplodaj kaj ekfrotaj  konsonantoj), kio kaŭzas la turbulenton. En ambaŭ grupoj estas distinga kontrasto inter la tipoj senvoĉa kaj voĉa.

La bruantoj estas subdividitaj en plozivojn, frikativojn, kaj afrikatojn. La bruantoj estas ĉeftipe senvoĉaj, kvankam ankaŭ voĉaj bruantoj ekzistas.  Ĉi-rilate ili malsimilas la sonorantojn, kiuj tre malofte estas senvoĉaj.

Kategorio:Fonetiko
Kolonka

**Kolonka** estas Pola vilaĝo en la Mazovia vojevodio,
distrikto Radomski (Radom), komunumo Pionki. De 1975 al 1998 la vilaĝo apartenis al la eksa vojevodio Radom.

## Galerio 

Image:SSiczek.jpg|Stanisław Siczek, fama armea estro en Kolonka, 1939-1945
Image:Kolonka.JPG|Kapelo en arbaro de Kolonka
Image:Pomnik w Kolonce.JPG|Komuna tombo 1939-1945 en arbaro de Kolonka
Image:Kolonka stadion.jpg|Stadiono en Kolonka

## Bibliografio 
* Wojciech Borzobohaty, "*"Jodła" Okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939-1945*", Warszawa 1988, ISBN 83-211-0901-2.
* ks. Józef Gacki, "*Jedlnia w niej kościół i akta obelnego prawa*", Radom 1874.

Vidu ankaŭ: Radom

Kategorio:Urboj de Mazovia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Paolo Bellasio

**Paolo Bellasio** (nask. 20-a de majo 1554 – mort. 10-a de julio 1594) estis Itala komponisto kaj orgenisto de la malfrua renesanco. Oni konsideras lin ĝenerale kiel ano de la Roma Skolo, kvankam li – nekutime por tiu ĉi skolo – verŝajne nur skribis madrigalojn.

## Vivo 
La scieroj pri lia vivo estas nur malmultaj. Li naskiĝis en Verona, loĝis en Romo en 1582 deĵorante ĉe kardinalo Filippo Boncompagni kaj jaron poste li vojaĝis tra Kalabrio verŝajne serĉante postenon kiel orgenisto. En 1584 kaj 1585 li havis aron da partotempaj postenoj ĉe variaj preĝejoj en Romo. En 1587 la katedralo de Orvieto dungis lin, sed li ne restis longtempe revenante al Verona en 1589. En la fruaj 1590-aj jaroj li revenis al Romo pro nekonataj kialoj kaj mortis tie. Laŭ la surskribo sur lia tombŝtono Papo Klemento la 8-a donis al li la titolon Kavaliro de la Ora Ŝaffelo.

## Verkoj 
Bellasio publikis kvin librojn de madrigaloj kreitaj laŭ bone metieca, konservema kaj contrapuntal maniero, in a well-crafted, conservative and kontrapunkta maniero. Aldone li verkis libron de vilaneloj inklude voĉon porliuto samkiel aron da kanzonetoj. La manko de sakrala muziko en lia kreado estas okulfrapa speciale por Roma komponisto fine de la 16-a jarcento, kvankam eble kelkaj el liaj komponaĵoj ne transdaŭris.

## Fontoj kaj bibliografio 
* Patricia Ann Myers, "Paolo Bellasio", in *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, eld. Stanley Sadie. 20 vol. Londono, Macmillan Publishers Ltd., 1980. ISBN 1-56159-174-2
* Gustave Reese, *Music in the Renaissance*. Novjorko, W.W. Norton & Co., 1954. ISBN 0-393-09530-4

Bellasio, Paolo
Bellasio, Paolo
Bellasio, Paolo
Cerenol

**Cerenol™** estas 100-procente reuzebla materialo, bioplasto, evoluigita kaj patentita fare de DuPont. Cerenol estas produktita el maizo kaj oni povas el ĝi pluprodukti de la kurŝuoj ĝis kosmetikaĵoj.

Ĝi estas poliolo (polieterdiolo), kiu povas anstataŭigi naftobazitajn materialojn sen kompromiso.

La nomo de Cerenol venas de Ceres, Romia diino de la agrikulturo.

## Eksteraj ligiloj 
*http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2007-06/artikel-8359074.asp

Kategorio:Bioplastoj
Kategorio:Materialoj
Nisiros

eta|Mandraki, vilaĝa placo
**Nisiros** () estas greka insulo en la Egea Maro, kiu apartenas al la insularo de la Dodekanoj kaj situas en ties centro. Ĝi situas proksime al insuloj Kos (16&nbsp;km) kaj Tilos.

Ĝi havas rondan formon kaj surfacon de 41&nbsp;km². Sur la insulo loĝas konstante 1200 homoj.

Meze de la insulo troviĝas vulkana kratero granda de 3,5x1,5&nbsp;km.

## Eksteraj ligiloj 
* www.nisyros.org

Kategorio:Vulkanoj en Grekio
Kategorio:Insuloj en Grekio
Dodekanesoj

**Dodekanesoj** (ankaŭ: *Dodekaneso*; greke: Δωδεκάνησα /''dode'kanisa*/, pluralo, aŭ Δωδεκάνησος /*dode'kanisos''/, malpluralo) estas insularo de Grekio en la Egea Maro, kiu konsistas el 12 ĉefaj insuloj (de tie la originala nomo, "la dekduopo") kaj multaj insuletoj. La insuloj situas apud la sudokcidenta bordo de Turkio. Politike, la insularo ĝis administra reformo efektivita komence de 2011 estis provinco de Grekio kaj apartenis al la administra regiono Suda Egeo.

La tuta surfaco de la insuloj estas , kun ĉirkaŭ  loĝantoj. Riveron kaj arbarojn havas nur Rodoso kaj Kos. Oni kultivas sur la insuloj fruktojn, tabakojn, olivojn kaj tritikon, oni fiŝkaptas. La insulojn riĉigis la rapide evoluanta turismo.

La insuloj apartenis longtempe al Grekio, poste al Turka Imperio (ekde la 16-a jc.), Italio (majo de 1912- krom Kastelorizon). Italio transdonis la insulojn en 1919 al Grekio - krom Rodoso -, sed la posta italaj registaroj mal-rekonis la traktaton kaj reakiris ilin dum 1923 (ankaŭ Kastelorizon) kaj aluditaj kiel Italaj Egeaj Insuloj.

Ĉar la itala lingvo kaj ŝtataneco (1925) estis deviga, la okupado ne popularis kaj multaj elmigris al Usono. Fine de la Dua Mondmilito, la insuloj venis sub okupadon de Britio, Grekio rericevis la insulojn en 1947.

Rimarko. Temante pri "insularo" pli prava estus la nomo Dodekaneso, sen la plurala "j".

## Eksteraj ligiloj 
* artikolo "Ferioj de grekaj insuloj: La Dodekanesaj Insuloj" de Mariela Carril ()
* artikolo "La 12 insuloj de la Dodekanesoj" en la serio "absoluta Grekio" ()


Kategorio:Provincoj de Grekio
Kategorio:Insuloj en Grekio
Distrikto Germersheim

La **distrikto Germersheim** situas en la sudoriento de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato, lime al Francio. Ĝia administra sidejo estas la samnoma urbo Germersheim.

Najbaras la distriktoj Südliche Weinstraße (suda vinstrato) kaj Rhein-Pfalz en la federacia lando Rejnlando-Palatinato plus la distrikto Rastatt kaj la eksterdistrikta urbo Karlsruhe de la federacia lando Baden-Virtembergo en Germanio, sed ankaŭ la departemento Bas-Rhin kun sia arondismento Wissembourg en Francio.

La rivero Rejno grandparte konsistigas la orientan limon de la teritorio kaj samtempe markas la limon al la najbara federacia lando Baden-Virtembergo (inter alie al la eksterdistrikta urbo Karlsruhe), la rivero *Lauter* grandparte la sudan limon de la teritorio kaj samtempe la limon al Francio.

## Komunumaroj 
* Komunumaro Rülzheim

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la distrikto (germanlingvaj)

Dosiero:Germersheim Weissenburger Tor.jpg|Germersheim
Dosiero:Kandel Turmgasse2005.jpg|Kandel
Dosiero:Bild-rathaus-freisbach-pfalz.jpg|Freisbach
Dosiero:Westheim-ortsbild.jpg|Westheim


Kategorio:Distriktoj de Rejnlando-Palatinato