Galinolo

**Galinoloj** estas mezgrandaj akvobirdoj kiuj estas membroj de la familio de Raledoj. Ili kunformas la genron *Gallinula*. Ili estas proksimaj parencoj de fulikoj, kaj pro ties nervozema maltrankvileco estas ie nomataj nervozaj fulikoj.

Komunlingve ili nomiĝas ankaŭ **akvokokoj** aŭ **marĉokokoj**.

## Aspekto 
Tiuj raloj estas entute brunaj kaj nigraj kun kelkaj blankaj partoj ĉe plumaro, kaj diference de aliaj raloj ili estas facile videblaj manĝantaj en malfermaj akvobordoj plie ol inter junkaro. Ili eĉ povas resti en terkulturejoj kaj proksime de homoj, ekzemple ĉe padoj aŭ eĉ ŝoseoj.

## Kutimoj 
Ili havas mallongajn, rondformajn flugilojn kaj estas malfortaj flugantoj, kvankam ili estas kapablaj flugi longajn distancojn. Ekzemple la Verdkrura galinolo migras ĝis 2 000 km el ties reprodukta arealo al pli varmaj partoj de Siberio. Tiuj kiuj migras faras ĝin dumnokte. Sed la Galinolo de insulo Gough estas konsiderata kiel "preskaŭ nefluga".

Galinoloj povas piediri lerte per siaj fortaj kruroj kaj havas longajn fingrojn kiuj estas bone adaptitaj al mildaj neregulaj surfacoj.

Tiuj birdoj estas ĉiomanĝantaj, prenante plantan materialon, etajn bestetojn kaj ovojn. Ili estas agresemaj kaj tiele defendas teritorion dum la reprodukta sezono, sed aliepoke ili estas troveblaj en grandaj aroj en ombraj lagoj kun sufiĉe da plantaro.

## Prahistorio 
Fosilia specio, *Gallinula kansarum*, estas konata kiel vivinta en Malfrua Plioceno kaj ties restaĵoj aperis en Kansaso. Krome, du fosiliaj subspecioj de nuntempaj specioj estis trovataj: *Gallinula chloropus brodkorbi* el plejstoceno en rivero Iĉetukni, kaj la dubinda *Gallinula mortierii reperta* rilate la loĝantaron de Tasmania galinolo kiu iam loĝis Aŭstralion.

## Sistematiko kaj evolucio 
, *Tribonyx mortierii*]]
La genron *Gallinula* enkondukis la franca zoologo Mathurin Jacques Brisson en 1760 kun la Verdkrura galinolo (*Gallinula chloropus*) kiel la tipa specio.

La genro *Gallinula* enhavas kvin vivantajn, unu ĵus formortintan, kaj unu eble formortintan speciojn:
* Pacifika galinolo, *Gallinula pacifica*  – foje metita en *Pareudiastes*, eble formortinta (1907?)
* Arbara galinolo, *Gallinula silvestris* – foje metita en *Pareudiastes* aŭ *Edithornis*, tre rara sen rektaj observoj en ĵusaj jardekoj, sed ankoraŭ konsiderata verŝajne vivanta pro registroj de la specio pluanta en tre malgrandaj nombroj.
* Tristana galinolo, *Gallinula nesiotis* – foje metita en *Porphyriornis*; formortinta (fine de la 19-a jarcento)
* Galinolo de insulo Gough, *Gallinula comeri* – iam metita en *Porphyriornis*
* Verdkrura galinolo, *Gallinula chloropus*
* Amerika galinolo, *Gallinula (chloropus) galeata*, ĵus disigita fare de la AOU, dum aliaj komitatoj ankoraŭ pritaksas
* Tenebra galinolo, *Gallinula tenebrosa*

Iamaj membroj de la genro:
* Paragalinolo, *Paragallinula angulata*
* Porfiriopo, *Porphyriops melanops*
* Nigraventra galinolo, *Tribonyx ventralis*
* Tasmania galinolo, *Tribonyx mortierii*

## Referencoj 
* Brisson, Mathurin Jacques (1760): *Ornithologie* **1**: 46-56, plates V and VI.

## Eksteraj ligiloj 
* ARKive - images and movies of the Gough Island Moorhen (*Gallinula comeri*) 

Kategorio:Raledoj