open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bressaucourt

**Bressaucourt** (prononcu *bresokur*) estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 420 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Bressaucourt situas ĉe la norda flanko de la ĵurasa montoĉeno Lomont sur alteco de 536 m s.m., proksimume 4 kilometrojn nordokcidente de la distriktĉefloko Porrentruy. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,49 km², de kiuj pli ol la duono, nome 54% estas kovritaj de arbaro, 42% servas por agrikulturo kaj 4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bressaucourt limas en nordo al Courtedoux, en nordoriento al la distriktĉefloko Porrentruy, en oriento al Fontenais, en sudoriento al Clos du Doubs, en sudokcidento al Montancy (Francio), kaj en okcidento al Haute-Ajoie.

## Trafiko 
Ĝis antaŭ mallonga tempo Bressaucourt situis komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. Ek de 2005 tamen nur du kilometrojn de la vilaĝocentro troviĝas apud Porrentruy alveturejo al la svisa aŭtovojo A16. La komunumo estas konektita al la publika transportreto per buslinio al Porrentruy. En 2011 estos malfermita en Bressaucourt nova aerodromo, kiu anstataŭos la malnovan aerodromon de Porrentruy. La nova aerodromo disponos pri 800-metra kudronita kurvojo, kiu permesos alteriĝon ankaŭ al mezgrandaj aviadiloj.

## Historio 
En la kaverno *Bâme aŭ Pirotas* ja en la bronzepoko setlis homoj, kiuj apartenis al la La-Tène-kulturo.

La unua dokumenta mencio de Bressaucourt datiĝas el la jaro 1139 kiel *Bersalcurt*. Dum mezepoko Bressaucourt apartenis al la voktejo Ajoie, kiu estis en la 13-a jarcento integrita al la Princepiskopejo Bazelo. Post la franca revolucio de 1792 ĝi dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departamento *Mont Terrible* estis aligita al Francio. De 1800 ĝis 1815 Bressaucourt apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Bressaucourt apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso. 

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri la komunumo Bressaucourt sur la kantona retejo 
* Bressaucourt en la Historia Leksikono de Svislando
Miguel Alemán

**Miguel Alemán** estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo estas Ciudad Miguel Alemán. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10025.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 24020 loĝantojn. El tiuj estis 11948 viroj kaj 12072 virinoj. La komunumo havas surfacon de 649,4&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 50 metroj super la marnivelo.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 450&nbsp;mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas ne konata .

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 22413 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 113 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,504 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

17105 de la loĝantoj de Miguel Alemán en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 821 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 4,8 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 4,16 % (459 el 8396), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 5,47 % (362 el 8709).

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 18864 personoj apartenis al la katolika religio kaj 1770 personoj al la protestantisma religio. 705 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 1074 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Miguel Alemán  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Tamaulipas
Verdamentona eŭfonjo

La **Verdamentona eŭfonjo** (***Euphonia chalybea***) estas specio de birdo de la genro de Eŭfonjoj, kiuj nun estas konsiderata membro de la familio de Fringedoj, sed antaŭe de la Traŭpedoj. Tiu genro enhavas birdojn kiuj estas tipe metalece malhelbluaj supre kaj brilflavaj sube. Multaj havas kontrastajn palajn fruntojn kaj blankajn subvostojn. Kelkaj havas helbluajn makulojn kape aŭ oranĝecajn subajn partojn.

Ĝi troviĝas en orienta Brazilo kaj apudaj regionoj de Argentino kaj Paragvajo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj arbarbordoj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

Kiel ĉe aliaj eŭfonjoj temas pri specio kun seksa duformismo kaj masklo kun malhelbluaj supraj partoj escepte flava frunta marko, ne tiom etenda kiom ĉe aliaj eŭfonjoj; ankaŭ la mentono (sed ne la tuta gorĝo, kiel ĉe aliaj eŭfonjoj) estas malhelblua kun verdecaj nuancoj kio nomigas la specion. La beko estas dika kaj tiu kaj kruroj estas malhelbluaj. La ino estas oliveca supre kun flavaj fruntomarko kaj mentono, grizecblankecaj subaj partoj kun flavaj flankoj. Tiu specio estas simila al la Viola eŭfonjo sed diferencigas la multe pli malgranda fruntomarko, la malhela mentono, la verdeca nuanco de supraj partoj kaj la enorma beko.

Ili manĝas fruktojn kaj insektojn.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Euphonia chalybea.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Miezgovce

**Miezgovce,** hungare **Mézgás** [mEzgAŝ] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Miezgovce situas en la plej griza parto

## Situo 
Miezgovce situas fine de sakovojo el Bánovce nad Bebravou, kiu troviĝas je 4&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1389 en formo *"Negowycha"*. En 1663 la turkoj detruis ĝin. En 1790 loĝis tie 181 vilaĝanoj, en 1828 183 vilaĝanoj en 17 domoj. Baldaŭe la oficiala hungara loknomo (kiu estis *Miezgóc,*) ŝanĝiĝis al hungara nomo pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Mézgás 428 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Miezgovce 249 homoj, (247 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Miezgovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Bánovce nad Bebravou
Veľké Hoste

**Veľké Hoste,** hungare **Nagyvendég** [nadjvendEg], germane **Großhoste** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Veľké, nagy kaj groß signifas: granda.
300ra|eta|Veľké Hoste situas en la plej griza parto

## Situo 
Veľké Hoste situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Bánovce nad Bebravou troviĝas je 12&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungara dominado slavoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1329 laŭ tiama hungara ortografio *"Wendegy"*, poste en 1390 pli precize, kiel *Nogwendegy*. En 1828 loĝis tie 274 vilaĝanoj en 40 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagyvendég 423 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitrazsámbokrét, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Veľké Hoste 580 homoj, (578 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Sepdolora) de 1920

## Eksteraj ligiloj 
* Veľké Hoste sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Bánovce nad Bebravou
Nedašovce

**Nedašovce,** hungare **Nyitranádas** [njitranAdaŝ], germane **Nedaschowitz** estas tre malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Nedašovce situas en la plej griza parto

## Situo 
Nedašovce situas laŭ traira flankovojo. Bánovce nad Bebravou troviĝas je 7&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1232 laŭ tiama hungara ortografio *"Nadas"*. En 1787 loĝis tie 208 vilaĝanoj en 35 domoj, en 1828 252 vilaĝanoj en 36 domoj. En 1898 la tiama *Nedasócz* rericevis la originan hungaran nomon pro peto de poŝto. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nyitranádas 429 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitrazsámbokrét, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika kapelo de 1868

## Eksteraj ligiloj 
* Nedašovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Bánovce nad Bebravou
Libana liro

La **libana liro** - arabe ليرة لبنانية, mallonge ليرة ("lira", plurale foje ليرات ("lirat"), france livre libanaise - estas la nacia valuto de Libano. Foje oni ankaŭ nomas la valuton **libana pundo**, ĉar la vortoj "ليرة" kaj "livre" fakte korespondas al vortoj por "pundo" en aliaj lingvoj, kaj tial la valuto ekzemple en la angla estas nomata *"lebanese pound"*, en la germana *"libanesisches Pfund"* aŭ en la hispana *"libra libanesa"*. Tamen en Esperanto tute enordas traduki la araban vorton "lira" per "liro", paralele al ekzemple la valutaj nomoj turka liro, malta liro aŭ (la eksa) itala liro.

Unu liro estas dividita je cent *kiruŝ* (قروش, singularo قرش, *kirŝ*, angle kaj france "piastre", tial - paralele al la centono de la siria pundo aŭ sudana dinaro - en Esperanto nomebla **piastro**). Iom komplike el lingva vidpunkto estas, ke kontraste al la uzo en Esperanto en la araba la pluralo *kiruŝ* (قروش) fakte aplikeblas nur al la nombroj 3 ĝis 10; la dualo (do "2 piastroj") estas *kirŝan* (قرشان) kaj la akuzativa singulara formo *kirŝa* (قرشا) uzendas kun nombroj de 11 ĝis 99 kaj la genitiva singulara formo *kirŝi* (قرش) uzendas kun multobloj de 100. Krome rimarkindas ke antaŭ la Dua Mondmilito la araba literumo por la vorto kirŝ estis غرش (*girŝ*). Ĉiuj libanaj moneroj kaj monbiletoj havas surskribaĵojn en la araba kaj franca.

La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas LBP. La libana liro estas fikse ligata al la usona dolaro je kurzo 1 USD : 1507,5 LBP.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Libano

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Libano
Cerrena unicolor

***Cerrena unicolor*** estas polipora fungo el la genro *Cerrena*. *Unicolor* aludas je la ununura koloro de la fungo.
Ĝi estas Simbiozulo de *Tremex fuscicornis*.

## Priskribo 
eta|maldekstra|Poroj
Sporoj estas glataj kaj longas 5–7&nbsp;×&nbsp;2.5–4 µm.

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Referencoj kaj notoj 
Kategorio:Bazidiofungoj
Kategorio:Fungospecioj
Kazaĥa tengo

La **kazaĥa tengo** - kazaĥe Қазақстан теңгесі, ruse Казахстанский тенге - estas la nacia valuto de Kazaĥio. Unu tengo estas dividita je cent *tijinoj* (тиын). La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas KZT. Valuta simbolo estas la signo 8px, majuskla litero T kun horizontala superstreko. Post la disfalo de Sovetunio, la valuto ekcirkulis la 15-an de novembro 1993. En 1995, dua serio de moneroj ekuziĝis, kies plej malgranda unuo estis monero de 1 tengo. Ekde tiam, la valuta subdivido je 100 tijinoj estas nur teoria.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Kazaĥio 

eta|maldekstra|240px|monbileto de 1000 tengoj el 2006

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Kazaĥio
Kajmana dolaro

La **kajmana dolaro** estas la nacia valuto de la Kajmana Insularo. Unu dolaro estas dividita je cent *cendoj*. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas KYD. Perdifine ĝi estas fikse ligata al la usona dolaro per kurzo 1 KYD = 1,2 USD, kio korespondas al 1 USD = 0,83333 KYD. En praktiko, kiel montras la ekzempla kurzo de la 6-a de novembro 2010 en la dekstra informkesto, la komercataj valutaj kurzoj tamen iom varias.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de la Kajmana Insularo

eta|maldekstra|240px|monero de 25 kajmanaj cendoj de 1992

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de la Kajmana Insularo
Kuvajta dinaro

La **kuvajta dinaro** - arabe دينار كويتي - estas la nacia valuto de Kuvajto. Unu dinaro estas dividita je mil *filsoj*. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas KWD. Laŭ la stato de la jaro 2010, temas pri la laŭ unu monunuo plej altvalora valuto de la mondo.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Kuvajto

eta|maldekstra|160px|monero de 50 kuvajtaj filsoj

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Kuvajto
Laosa kipo

La **laosa kipo** - laose ກີບ, oficiala plena nomo ເງີນກີບລາວ, laŭvorte "monunuo laosa kipo" - estas la nacia valuto de Laoso. Unu kipo estas dividita je cent *att* (ອັດ). La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas LAK. Oficiala valuta simbolo estas la signo ₭ (foje uzata en la formo ₭N), majuskla litero K kun horizontala streko.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Laoso

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Laoso
Ferenc Szentgyörgyi

**SZENTGYÖRGYI Ferenc** (sentdjoerdji) estis hungara romia katolika episkopo naskita en Csíkszentgyörgy en 1616 kaj mortinta en Temeŝvaro la 13-an de marto 1663.

## Kariero
Ferenc Szentgyörgyi studis en Ĉikŝomjo kaj en Pazmaneum de Vieno. Oni ordonis lin pastro en 1642 en Vieno, poste li iĝis kanoniko de Esztergom, ekde 1656 elektita episkopo de Transilvanio, ekde 1660 elektita episkopo de Vác. En 1662 la reĝo Leopoldo la 1-a sendis lin Transilvanion, sed la paŝao Kuĉuk kaptigis lin kiel spionon kaj li mortis en Temeŝvaro kiel kaptito. En sia testamento farita en 1662 li heredigis gravan sumon por rekonstruigo de preĝejoj de Csík detruitaj de turkoj kaj tataroj.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Katolikaj episkopoj de Transilvanio
Flavgorĝa eŭfonjo

La Hirundeŭfonjo aŭ **Flavgorĝa eŭfonjo** (***Euphonia hirundinacea***) estas specio de birdo de la genro de Eŭfonjoj, kiuj nun estas konsiderata membro de la familio de Fringedoj, sed antaŭe de la Traŭpedoj. Tiu genro enhavas birdojn kiuj estas tipe metalece malhelbluaj supre kaj brilflavaj sube. Multaj havas kontrastajn palajn fruntojn kaj blankajn subvostojn. Kelkaj havas helbluajn makulojn kape aŭ oranĝecajn subajn partojn.

Ĝi troviĝas en Belizo, Kolombio, Kostariko, Salvadoro, Gvatemalo, Honduro, Meksiko, Nikaragvo kaj Panamo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj. Ili loĝas en malaltaj kaj mezaltaj teroj, ĉefe de deklivaro al Pacifiko, en arbokanopeo en pli sekaj areoj en arboj laŭlonge de riveroj kaj en pli humidaj areoj, en duonmalfermaj areoj kiaj arbarbordoj, klarejoj kaj arboplantejoj.

Temas pri specio kun seksa duformismo, nome la masklo estas tre malgranda blueca brilblua birdo kun flavaj frunto (ne la supra krono), gorĝo, brusto kaj ventro. Ankaŭ aliaj eŭfonjoj havas similajn kolorojn (blue supre, flave sube) sed flavajn groĝon havas nur la Viola kaj la Dikbeka eŭfonjoj, sed diference ĉe la Hirundeŭfonjo la flava areo iomete etendiĝas laŭ la kolo. Ino estas olivecverda supre kun flaveca gorĝo, verdecflavaj brusto kaj blankeca ventro. Ili estas 10 cm longaj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Euphonia hirundinacea. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Nuevo Laredo (komunumo)

**Nuevo Laredo** estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo estas Nuevo Laredo. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10027.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 355827 loĝantojn. El tiuj estis 177498 viroj kaj 178329 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1665,5&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 150 metroj super la marnivelo.

Al la komunumo apartenas entute 80 loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj aŭ domaroj). Jen vi trovas liston de la diversaj loĝlokoj:

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 472&nbsp;mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas ne konata .

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 269596 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 1509 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,56 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

205578 de la loĝantoj de Nuevo Laredo en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 7819 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 3,8 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 3,16 % (4615 el 104113), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 4,43 % (3204 el 101465).

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 225874 personoj apartenis al la katolika religio kaj 23770 personoj al la protestantisma religio. 9219 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 10733 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Politiko 
eta|maldekstra|250px|Komunuma palaco
La komunumon gvidas tiel nomata komunuma prezidanto.

* Carlos E. Cantú Rosas (1975-1977)
* Héctor Canales Escamilla (1978-1980)
* Jesús Cárdenas Duarte (1981-1983)
* Ricardo de Hoyos Arizpe (1984-1986)
* Heberto Villarreal García (1987-1989)
* Arturo Cortés Villada (1990-1992)
* Horacio E. Garza Garza (1993-1995)
* Antonia Monica García V. (1996-1998)
* Horacio E. Garza Garza (1999-2001)
* José Manuel Suárez López (2002-2004)
* Daniel Peña Treviño (2005-2007)
* Ramon Garza Barrios (2008 - 2010)
* Benjamín Galván Gómez (2011 - 2013)

## Eksteraj ligiloj 
*Nuevo Laredo  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Tamaulipas
Johano Szentgyörgyi

**SZENTGYÖRGYI Johano** (sentdjoerdji), aŭ grafo Johano, estis hungara vojvodo de Transilvanio grafo de Szentgyörgy kaj Basino naskita en ? la ?  kaj mortinta en 1492.
## Kariero
La patro de Szentgyörgyi, Georgo estis krongardisto. En lukto inter Matiaso la 1-a kaj la imperiestro Frederiko la 3-a (Sankta Romia Imperio) li apogis unue la imperiestron, poste la hungaran reĝon. Je la mezo de la 1460-aj jaroj li estis vojvodo de Transilvanio. Kiam la reĝo en 1467 la reĝan fiskan imposton kaj kaj la krondoganon aplikis ankaŭ en Transilvanio, la malkontentaj nobeloj elektis lin kaj lian fraton Sigmundo Szentgyörgyi gvidantoj la 18-an de aŭgusto. Je alveno de la reĝo kun armeo li ĵuris fidelon, sed oni senigis ilin de iliaj dignoj.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Szentgyorgyi, J.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj nobeloj
Sigmundo Szentgyörgyi

**SZENTGYÖRGYI Sigmundo** (sentdjoerdji) estis hungara vojvodo de Transilvanio naskita en ? la ?  kaj mortinta antaŭ en 1493.
## Kariero
Sigmundo Szentgyörgyi en 1458 estis kapitano de Nagyszombat kaj Szakolca. Komence li estis kontraŭulo de Frederiko la 3-a (Sankta Romia Imperio), poste ekde 1459 lia adepto kaj luktis kune kun li kontraŭ grafo de Görz, Johano kaj Matiaso la 1-a, sed en 1462 kun lia parenco Johano li iĝis fidelulo de la hungara reĝo. En 1465 kune kun Johano Szentgyörgyi kaj Ellerbach Berhthold li iĝis vojvodo de Transilvanio, sed la reĝo pro la ribelo transilvania senigis ilin en 1467 de ilia dignoj.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj nobeloj
Sud-korea ŭono

La **sud-korea ŭono** aŭ **sud-korea vono** (koree 대한민국 원, mallonge 원, en ĉinaj karaktroj 大韓民國 圓) estas la nacia valuto de Sud-Koreio. Unu ŭono estas dividita je cent *ĉonoj*. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas KRW. Valuta simbolo estas la signo ₩, majuskla litero W dufoje horizontale trastrekita.

La valuto antikvas kaj jam antaŭ jarmiloj estis uzata en Koreio. Nur ekde la Dua Mondmilito kaj la sekva divido de la ŝtato al norda kaj suda partoj kadre de la Malvarma Milito ekzistas sud-korea kaj nord-korea ŭono. Ili havas la saman tradician nomon 원, la saman valutan simbolon ₩ kaj la saman nomon de centono (ĉono), sed la sud-korea valuto en internacia komerco havas senkompare pli altan valoron ol la nord-korea.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Sud-Koreio (jen anglalingva versio) 

eta|maldekstra|240ra|monbileto de 1000 ŭonoj el 2007

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Sud-Koreio
Herbert Simon

**Herbert Aleksander SIMON** (naskiĝis la 15-an de junio 1916, en Milvokio, Viskonsino, Usono, mortis la 9-an de februaro 2001, en Pittsburgh en Usono) estis usona sociologo kaj ekonomikisto, li estis ankaŭ politika sciencisto, psikologo kaj profesoro — precipe ĉe Universitato Karnegi-Mellon. Liaj esploroj variis trans la kampoj de kogna psikologio, kogna scienco, komputado, ekonomiko, publika kaj komerca administrado, filozofio de scienco, sociologio kaj politika scienco. Per preskaŭ mil tre citataj eldonaĵoj, li estas unu el la plej influaj sociaj sciencistoj de la 20a jarcento.

La klera Simon helpis fondi kelkajn domajnojn de modernaj sciencoj, interalie artefarita intelekto, informa teorio, decidofarado, problemosolvo, organizaĵo-teorio, kompleksaj sistemoj kaj komputila ŝajnigo de scienca eltrovo. Li elpensis la terminojn *limigite racieca* kaj *sufiĉe kontentiga*.

## Premioj 
Li ricevis multajn honorojn en sia vivo. Inter ili estas: la Premio Turing (Association for Computing Machinery, 1975) por lia "bazaj kontribuoj al artefarita intelekto, la psikologio de homa kogno kaj komputila listprocezo"; la Nobel-premio pri ekonomiko "por liaj pioniraj esploroj pri la decidofarada procezo de ekonomiaj organizaĵoj" (1978); la usona Naciomedalo de scienco (1986); kaj la Premio por elstaraj vivdaŭraj kontribuoj al psikologio (American Psychological Association, 1993).

## Referencoj 
Kategorio:Nobel-premiitoj pri ekonomiko
Kategorio:Usonaj ekonomikistoj
Kategorio:Usonaj komputikistoj
Kategorio:Usonaj psikologoj
Kategorio:Usonaj sociologoj
Kategorio:Usonaj pedagogoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Homoj el Milvokio
Kategorio:Turing-Premiitoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Kategorio:Pioniraj komputikistoj
Ŭono

[dekstra|250ra|eta|Portreto de [Yulgok sur la nuntempa sud-korea monbileto de 5,000 ŭonoj]]
La valuto **ŭono** aŭ **vono** () antikvas kaj jam antaŭ jarmiloj estis uzata en Koreio. Nur ekde la Dua Mondmilito kaj la sekva divido de la ŝtato al norda kaj suda partoj kadre de la Malvarma Milito ekzistas **nord-korea ŭono** kaj **sud-korea ŭono**. Ili havas la saman tradician nomon 원, la saman valutan simbolon ₩ kaj la saman nomon de centono (ĉono), sed la sud-korea valuto en internacia komerco havas senkompare pli altan valoron ol la nord-korea.

La vorto ankaŭ estas uzata en la nomo de la religio "Ŭonbulismo" (원불교).

## Vidu ankaŭ 
* eno
* juano

Kategorio:Koreio
József Szentgyörgyi

**József SZENTGYÖRGYI** (sentdjoerdji) estis hungara kuracisto, unu al la pioniroj de la meteorologio naskita en Erdőszentgyörgy la 24-an de februaro 1824 kaj mortinta Budapeŝto la 10-an de marto 1901. Lia origina familia nomo estis **Weisz** (vejs).

## Kariero
Szentgyörgyi partoprenis en la liberecbatalo post la hungara revolucio de 1848, poste li estis ĉefkuracisto de la minejoj de Abrudbánya-Verespatak. Post lia eksterlanda vojaĝo en 1880 oni nomumis lin gvidanto de la *Ideiglenes Országos Időjelző Állomás* (Provizora Tutlanda Vetersigna Stacio). Li aperigis ĉiutage vetermapojn, kiujn li donacis poste al Hungara Nacia Muzeo. La Stacio ĉesis je la fino de 1887.
 
## Verko
**Az országos első magyar időjelzés és a népies időjelző* (Bp., 1895).
 
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Szentgyorgyi, J.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ödön Szentirmay

**SZENTIRMAY Ödön** (sentirmai) estis hungara jurverkisto naskita en Arado la 1-an de oktobro 1876 kaj mortinta Budapeŝto la 18-an de januaro 1953. 

## Kariero
Szentirmay estis juĝisto, inter 1926 kaj 30 li estis kuria juĝisto en Budapeŝto, privatprofesoro en la fakultato de ekonomiko. Li estis redaktoro de la Dárday-speca justicafera leĝaro.

## Verko
**A csődelhárítás* (Bp., 1915); 
**A katonai bűntetőjog fejlődése* (Bp., 1916); 
**A sorzálogjog* (Bp., 1926); 
**Az utóörökösnevezés* (Bp., 1926); 
**A valorizáció* (Bp., 1927).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Nisen-kabano

[eta|250px|Nissen-kabano en la zoo en [Neumünster]]
**Nisen-kabano** estis tipo de kabano evoluigita dum la Unua Mondmilito por la brita armeo. Konceptinto estis kanada inĝeniero Peter Norman Nissen. Ĝi konsistis el onda lado, ĝia formo estis preskaŭ duona cirklo, la areo sur la tereno estis 40 kvadrataj metroj. Sen speciala interna strukturo ĝi estis tamen sufiĉe stabila. La kostoj estis tre malaltaj, la starigo facila.

Post la Dua Mondmilito miloj da nisen-kabanoj estis starigitaj en la vaste detruita Germanio ĉie, kie oni urĝe bezonis ŝirmejojn, i.a. por militkaptitoj, rifuĝintoj, familioj sen hejmo.

## Literaturo 
* Uwe Carstens: *Die Nissenhütte*. In: Carsten Fleischhauer, Guntram Turkowski (Hrsg.): *Schleswig-Holsteinische Erinnerungsorte* Volkskundemuseum Schleswig Boyens, Heide 2006, ISBN 978-3-8042-1204-6.
* Uwe Carstens: *Zur Geschichte der Notunterkünfte nach dem 2. Weltkrieg am Beispiel eines Nissenhüttenlagers*. In: *Jahrbuch für Ostdeutsche Volkskunde*, Band 35, Elwert, Marburg 1992, ISBN 3-7708-0998-X
* Hermann Heidrich, Ilka E. Hillenstedt (Hrsg.): *Fremdes Zuhause*. Flüchtlinge und Vertriebene in Schleswig-Holstein nach 1945 Schleswig-Holsteinisches Freilichtmuseum Molfsee. In: *Zeit + Geschichte* Band 13, Wachholtz, Neumünster 2009. ISBN 978-3-529-02800-7.

## Eksteraj ligiloj 
* foto de Usona Nisen-kabano, World War II USAAF Nissen Hut 
* teksto (germana) kun fotoj 

Kategorio:Konstruaĵoj
Kategorio:Unua Mondmilito
Kategorio:Dua Mondmilito
Karno (Biblio)

**Karno**, en la Biblio, signifas *homo*. En la Malnova Testamento karno indikas la homon kiel kadukan, kaj kiel individuon. En la Nova Testamento la vorto konservas la samajn sencojn kun plia nova signifo. Tio videblas bone en Sankta Paŭlo.

Paŭlo uzas la vorton “karno” laŭ tri niveloj

*1)* La plej elementa respondas al la demando: kion signifas diri ke la homo estas “karno”? Li estas karno ĉar kreitaĵo kaj, do, distingiĝas el la grando, grandiozeco, potenco, riĉo de Dio kiu estas spirito.

Tiu estas la konstanta signifo en la Malnova Testamento בּשׂר (bâśâr). Kar no, do, esprimas homon neplensence kiu estas אישׁ ('îysh: homo kiel individuo en sia valoro ), konsideritan kaduka, limigita (Gn 6,3, Psa 78, 39; 9,20; Jesaja  40, 6; 66,16; 49, 26; 31,3; Reasd 5,26; Jer 12, 12; Rm 7,5; 2 Kor 7,5; Jeĥ 28,9; 21, 9).

*2)* En la dua nivelo “karno” indikas la homon en ties aparteno al la mondo de la teraĵoj kaj tempaĵoj: karno estas tio kio estas tera en oni kaj apartenanta al la tempo. Kristo estis en la karno, marŝadis en la karno, sed ne laŭkarne (kio estas konotacio etika). “Kristo naskita laŭ la karno” indikas tiun duan nivelon. (1 Kor 7,28; 15,39; Rm 4,1; Lk 24,39).

*3)* Trianivele la vorto “karno” survestas konotacion etikan-religian: tiukaze ĝi akiras negativan signifon kaj sinonimas pekemon. Homo estas ĉiam eventuale ekpekanta: temas pri homo maljuste adheranta al la bonaĵoj donitaj de Dio, sed por ilin ĝui kontraŭe al la diaj intencoj kaj fariĝante ribela. “Esti karne” (Rm 7,14; “Marŝi laŭ la karno“ (2Kor 10,2). Vidu ankaŭ Ef 2,3; 6,5; 1Kor 10,18; Gal 5,15.19; Joh 8,17)

Tial “esti en la karno” povas signifi *esti karna* aŭ *esti en la mondo* aŭ *vivi laŭmondume kaj eksterkrede*.

Fronte al karno staras spirito (vivi laŭspirite), kiu ne aludas ĉi-kuntekste al animo aŭ al la ero nekorpa de la homo, sed al ties ĝusta adhero al Kristo.

La tri konceptoj en unu sola vorto, klaraj kaj nekonfuzeblaj, kaj kompreneblaj el la kunteksto, montras ke la kristana lingvaĵo estis ankoraŭ serĉanta siajn lingvajn specifaĵojn.

## Vidu ankaŭ
* Karno
* Spirito

Kategorio:Biblio
Kategorio:Judismo
Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Ekzegezo
993 Moultona

**993 Moultona** estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, kiu ŝajnas esti ano de la Erigona familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo instalita en Usono George Van Biesbroeck, elde la Observatorio Yerkes, en Williams Bay (Viskonsino, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon kaj matematikisto Forest Ray Moulton.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de George Van Biesbroeck
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1923
MAMŰ

**MAMŰ** *Marosvásárhelyi Műhely* (Laborejo de Târgu Mureş, Műhely Csoport, Műhely Alkotókör, Laborejgrupo, Laboreja Kreativa Rondo) estis rumania hungara belarta grupo fondita en Târgu Mureş ĉirkaŭ la jaroj 1978-1980 (ĝis 1984) kiel heredanto de la *Apolló kör* Rondo Apolló (1975-1978). En 1991 ĝi reorganiziĝis en Hungario, ĉar ekde 1983 ĝiaj gvidantanoj translokiĝis Hungarion. La nombro de anoj kreskis preskaŭ al 100. Apartenas al la asocio Pantenon (1990-19960, Grupo Block Csoport (1992), grupo ''Túlsó P'art'', la estintaj membroj de la Grupo Rózsa Csoport. Ekde 1995 la asocio havas memstaran ekspoziciejon, MAMŰ Pincegaléria.

## Ekspozicioj
*1978 • Rajz '78, Apolló Galéria, Târgu Mureş
*1979 • Ifjúsági Szalon, Kultúrpalota, Târgu Mureş
*1980 • Apolló kör kiállítása, Sírius Galéria, Sibio • Általános Iskola, Călugăreni (RO) • A Rajz, Stúdió Galéria, Târgu Mureş • Sokszorosítás a művészetben, Stúdió Galéria, Târgu Mureş • Szín és forma, Stúdió Galéria, Târgu Mureş • A textil, Stúdió Galéria, Târgu Mureş • Tér és forma, Stúdió Galéria, Târgu Mureş • Fotó a képzőművészetben, Stúdió Galéria, Târgu Mureş • Vegyes technika, Stúdió Galéria, Târgu Mureş
*1981 • Ifjúsági Szalon, Kultúrpalota, Târgu Mureş • Médium '81, Kovászna Megyei Múzeum, Sfântu Gheorghe
*1982 • Műhely alkotókör, Municipiumi Művelődési Ház, Székelyudvarhely • Ifjúsági Szalon, Kultúrpalota, Târgu Mureş
*1988 • Transsylvania-Erdély, Vajda Lajos Stúdió Galéria, Szentendre
*1989 • Marosvásárhelyi Műhely 1978-1984. Tegnap és Ma, Szentendrei Képtár, Szentendre (kat.)
*1991 • Unicornis, Vigadó Galéria, Budapest (kat.)
*1996 • 1100, MAMŰ Pincegaléria, Budapest • Art Camp '96, MAMŰ Pincegaléria, Budapest • Részlet, Margitszigeti Víztorony, Budapest • Kenyér, Hatvany Lajos Múzeum, Hatvan • Napóleon-ház, Műcsarnok, Győr
*1998 • Rögeszme, Budapest Galéria, Budapest • Szindi Sörmen, MAMŰ Pincegaléria, Budapest.
## Fonto
*Artportal.hu http://artportal.hu/lexikon/muveszeti_iranyzatok/mamu 

Kategorio:Rumaniaj hungaraj institucioj kaj institutoj
Kategorio:Hungaraj belartaj asocioj
Újbuda

eta|maldekstra|170ra|

**Újbuda** estas la 11-a urbodistrikto de Budapeŝto. La loknomo signifas: nova-Buda. Laŭ la stato de  en *Újbuda* vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . 

eta|maldekstra|250ra|Loko de la 11-a distrikto
[maldekstra|eta|250ra|Ponto havanta la nomon [Petőfi]]
[eta|250ra|maldekstra|Lago kaj la kirko [Sankta Emeriko de Hungario (*Szent Imre*)]]
eta|maldekstra|250ra|Preĝejo en Albertfalva

## Bazaj informoj 
* poŝtkodoj: 1111-1119
* komunuma kodo: 14216
* kvartaloj: 21
* oficiala retejo:  ()

## Situo 
La urbodistrikto Újbuda situas en la okcidenta parto de la ĉefurbo plejparte sur ebenaĵo, okcidente de la Danubo. Aparte menciindaj lokoj estas Albertfalva (ger. Sachsenfeld), Gazdagrét, Kamaraerdő, Lágymányos, Kelenföld (ger. Krenfeld), Monto Gellért (hun. Gellérthegy, ger. Kelenberg), Monto Sas. Nordokcidente limas la 12-a distrikto, Hegyvidék, nordoriente la 1-a, Vár kaj sude najbaras la 22-a distrikto, Budafok-Tétény.

## Historio 
La plej frue keltoj vivis tie, poste romianoj, fine hungaroj alvenis, kiuj iom pli poste miksiĝis kun germanlingvanoj. Dum regado de turkoj (kaj ankaŭ poste) sporadaj komunumoj vivtenis sin. La supre menciita Albertfalva en 1819 fondiĝis. La evoluo komenciĝis nur en la 20-a jarcento. Ponto, universitato, diversaj uzinoj, interurba tramo konstruiĝis. Ĝis 1930 la lokoj apartenis al Vár (distrikto), poste fondiĝis la nova distrikto, la 11-a. En 1950 aldoniĝis Albertfalva kaj ceteraj lokoj. Dum la socialismo precipe 10-etaĝaj domoj konstruiĝis, sekve nun en tiu distrikto loĝas la plej multaj homoj en Budapeŝto. En 2005 la oficiala nomo iĝis Újbuda, pli frue oni uzis precipe Kelenföld kaj Lágymányos.

## Trafiko 
* metroo, aŭtobusoj, tramoj, stacidomoj

## Vidindaĵoj 
* novromanika abatejo de 1934, iom supre Preĝejo de Sankta Gerardo (Monto Gellért)
* kuracbanejo Gellért
* Senfunda lago, apude Preĝejo de Emeriko de Hungario (Újbuda) kaj gimnazio
* moderna romkatolika Preĝejo de Sankta Mikaelo (Újbuda) de Albertfalva de 1941
* moderna Preĝejo de Sankta Gerardo (Újbuda) en Kelenföld
* moderna Kirko Hungaraj Sanktuloj (Budapeŝto)
* moderna Preĝejo de Sanktaj Anĝeloj (Újbuda) en Gazdagrét
* moderna Kirko Sankta Triunuo (Újbuda)
* Kirko Sankta Sabina (Újbuda)
* moderna Kalvinana kirko (Újbuda)
* novromanika Luterana kirko (Újbuda) de 1928
* skulptaĵoj pri Emeriko de Hungario kaj pri Géza Gárdonyi
* en distriktoparto Őrmező oni profitas mineralakvon nomatan Apenta

## Konataj lokuloj 
* En Albertfalva naskiĝis la tenora kantisto de operetoj kaj operoj [István Kozma (1856-1925).
* En Albertfalva mortis aktoro Gyula Szőreghy (1883 aŭ 1887 - 1942 aŭ 1943).
* En Újbuda krome en 1987 naskiĝis la esperantistino Stela Besenyei-Merger.

## Ĝemelurboj 
laŭ alfabeta ordo de la urbonomoj
*  Ada (Serbio)
*  Bad Cannstatt en Stutgarto, Germanio
*  Kézdiszentlélek, Rumanio
*  Marosvásárhely, Rumanio
*  Nádszeg, Slovakio
*  5-a distrikto en Prago, Ĉeĥio
*  Ruse, Bulgario
*  Trogir, Kroatio
*  Ustroń, Pollando

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|782ra|maldekstre|

Ujbuda
Kamboĝa rielo

La **kamboĝa rielo** - ĥmere រៀល - estas la nacia valuto de Kamboĝo. Unu rielo estas dividita je dek *kak* respektive cent *sen*. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas KHR. Valuta simbolo estas la signo ៛.
[eta|maldekstra|240px|monbileto de 500 rieloj kun bildo de la templa urbo [Angkor Ŭat]]

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la centra banko de Kamboĝo 

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Kamboĝo
992 Swasey

'*992 *Swasey'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona rusdevena astronomo Otto Struve, elde la Observatorio Yerkes, en Williams Bay (Viskonsino, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Ambrose Swasey, astronomo, optikisto kaj mekanikisto kiu konstruis en la Observatorio McDonald, la teleskopon nomita *Teleskopo Otto Struve''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Struve
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1922
Komora franko

La **komora franko** - france *franc comorien*, arabe فرنك قمري - estas la nacia valuto de la Komoroj. Unu franko principe estas dividita je cent *centimoj*, sed pro inflacio centimoj jam de pluraj jaroj ne plu estas uzataj. La internacia valuta kodo laŭ la normo ISO 4217 estas KMF.
 
La komora franko estas fikse ligita al la eŭro je la kurzo 1 eŭro = 491.96775 KMF.
 
## Eksteraj ligiloj 
*retejo de la centra banko de la Komoroj 

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de la Komoroj
Reynosa (komunumo)

**Reynosa** estas unu el la 43 komunumoj de la meksika subŝtato Tamaulipas, kiu situas en la norda Meksiko kun limo al Usono kaj la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo estas Reynosa. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 10032.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 526888 loĝantojn. El tiuj estis 263360 viroj kaj 263528 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2961,3&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 20 metroj super la marnivelo.

En Reynosa ekzistas 261 loĝlokoj (statistike por urboj, vilaĝoj, domaroj aŭ simile). La plej gravaj estas Reynosa, Los Altos, Los Cavazos, El Guerrero, Rancho Grande, Palo Blanco, Llorona Nueva, Las Burras, Santa Gertrudis, Rodolfo M. Rocha, 10 de Noviembre, Alfredo V. Bonfil, Nuevo Santa Ana kaj El Porvenir.

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 400&nbsp;mm/m² de precipitaĵo. La averaĝa jara temperaturo estas .

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 365372 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 2714 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,743 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

282855 de la loĝantoj de Reynosa en la jaro 1995 aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj 10974 estis analfabetoj, do ne sciis legi kaj skribi. Tio signifas ke 3,88 % de la tuta loĝantaro (pli aĝa ol 15) ne sciis legi kaj skribi. Ĉe la virinoj estis 3,23 % (6501 el 144180), kiuj ne sciis legi kaj skribi kaj ĉe la viroj 4,51 % (4473 el 138675).

El la loĝantoj (pli aĝaj ol 5 jaroj en la jaro 1995), 286805 personoj apartenis al la katolika religio kaj 37822 personoj al la protestantisma religio. 17738 personoj apartenis al aliaj religioj kaj 23007 personoj statistike apartenis al neniu religio.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Politiko 
La komunumon Reynosa estras tiel nomata komunuma prezidanton, kiun oni elektas de la loĝantaro.

La komunumaj prezidantoj post 1961 estis:

* José Cruz Contreras (1961-1963)
* Fidel Treviño González (1962-1964)
* Manuel Tarrega Guevara (1965-1967)
* Rodolfo Garza Cantú (1968-1970)
* Rafael Sierra Cantú (1971-1973)
* Manuel Garza González (1972-1974)
* Romeo Flores Salinas (1975-1977)
* Ernesto Gómez Lira (1978-1980)
* Enfrían Martínez Rendón (1981-1983)
* Miguel Valdez Revilla (1984-1986)
* Ernesto Gómez Lira (1987-1989)
* Ramón Pérez García (1990-1992)
* Rigoberto Armando Garza Cantú (1993-1995)
* Oscar Luebbert Gutiérrez (1996-1998)
* Luis Gerardo Higareda Adam (1999-1999)
* Humberto Valdez Richaud (1999-2001)
* Serapio Cantú Barragán (2002-2004)
* F,Javier García Cabeza de Vaca (2005-2007)
* Oscar Luebbert Gutierrez (2008-2010)
* Jesús Everardo Villarreal Salinas (2011-2013)

## Eksteraj ligiloj 
*Reynosa en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Tamaulipas
Yuksek

eta|Yuksek
**Yuksek**, kies vera nomo estas Pierre-Alexandre Busson, (1977) de Reims, Francio. Estas muzikisto kaj produktoro, remiksisto kaj DJ. Lia unua albumo, 'Away From The Estas' estis eldonita la 9an de Februaro de 2009. Lia unua ero de la albumo, "Tonight", estis inkludita pli malfrue en reklama kampanjo por la 2a centjariĝo de la marko Peugeot. Li estas agnoskata en la panoramo de la muzika elektronika franca kiel Daft Punk aŭ *Justice*.

Kategorio:Francaj muzikistoj
Kategorio:Elektronika muziko
994 Otthild

'*994 *Otthild'''* estas malgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth la  elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo referas al *sanktulino Otthild''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1923
996 Hilaritas

'*996 *Hilaritas'''* estas malgranda ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Temisa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la aŭstria astronomo Johann Palisa elde la observatorio de Vieno.

## Nomo 
Ĝi estis nomita post la morto de sia malkovrinto. Ĝi ricevis la nomon de "*Hilaritas''"; romia alegorio de la ĝojo, por honiri unu kvalitaton de Johann Palisa.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Johann Palisa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1923
Štramberská Trúba

**Štramberská Trúba** estas turo de devena burgo en Štramberk, kiu post rekonstruo en la jaro 1903 servas ĝis hodiaŭ kiel belvedero. Tre interesa estas sur ĝi konstruo de tegmento. Temas pri areo de la kvara grado, kiu apartenas inter konusoidojn. Ĝi estas difinita kiel rektlinia areo, kie kreantaj rektlinioj trahakas cirklon (en nia kazo perimetron de la turo), plu rektlinion, kiu estas paralela kun ebenaĵo de tiu ĉi cirklo (dorso de la tegmento) kaj pluan rektlinion, kiu estas kun tiu ĉi eksterlinia, ĝi situas je iom pli supre kaj ĝi estas ankaŭ paralela kun ebenaĵo de la cirklo. Pli precizajn formulojn vidu en eksteraj ligiloj.

## Vidu ankaŭ 
* Štramberk

## Eksteraj ligiloj 
* Burgo Štramberk 
* Bildo de Štramberská Trúba
* Pri burgo Štramberk en Hrady.cz
* Iom da teorio pri geometriaj areoj
* PDF dokumento kun multaj aliaj areoj kaj teorioj, la areo de Štramberská Trúba estas sur p. 60

Kategorio:Belvederoj en distrikto Nový Jičín
Kategorio:Konstruaĵoj en Štramberk
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en distrikto Nový Jičín
Banín

Municipo **Banín** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, super valo de la rivero Svitava, proksime de la ŝoseo n-ro 43 inter Hradec Králové kaj Brno, respektive inter Svitavy kaj Letovice, 8&nbsp;km okcidente de la urbo Březová nad Svitavou. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua mencio pri vilaĝo Banín estis en la jaro 1291 kiel *circa villam Banín*. Pli poste estis nomata *villam Banyn et Nouam Belam*, *Banyns*, *Banina cum Filia*. Germane ĝi estis nomata *(Bohnau)*.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Preĝejo 
En centro de la vilaĝo sur monteto estas tombejo kaj en ĝi preĝejo de Sankta Barbara, konstruita komence de la 14-a jarcento. Rekonstruita ĝi estis en la jaro 1488, la prisma turo estis alkonstruita antaŭ la okcidenta frontalo en la jaro 1559.

La preĝejo estas ununava kun ortangule fermita presbiterejo kaj sakristio sur norda flanko. Super muroj de la preĝejo kaj turo estas lignaj etaĝoj sur kantilevroj. La presbiterejo estas volbita krucforme kun ripoj, triumfa arko estas duoncirkla, la navo platplafona kun ligna ĥorejo. En la orienta vando de la presbiterejo estas ŝtona sankta ŝranko.

La ĉefa altaro havas baldaĥenan tabernaklon kun statueto de Sankta Barbara el la fino de 17-a jarcento, sur ambaŭ flankoj po unu anĝelo el la 18-a jarcento. Du flankaj altaroj estas portalaj el la fino de 17-a jarcento, kun bildoj el la 2-a duono de 18-a jarcento. En niĉo super la triumfarko estas statuo de Sankta Floriano. En la navo estas bildo de Sankta Johano Nepomuka kaj en presbiterejo bildo de Sankta Barbara, ambaŭ el la komenco de 19-a jarcento. La Kalvaria vojo estas el tempo ĉirkaŭ la jaro 1800.

En la tombejon gvidas masonita pordego barele volbita kun bulba tureto.

### Sinjora korto
Sur norda rando de la vilaĝo situas triala sinjora korto kun balkonkoridoro sur arkadoj al la interna korto.

### Ĉarpentaĵoj 
En la vilaĝo estas kelkaj ĉarpentitaj kortoj, nombroj 15, 71, 73, 87, 24, situantaj ĉirkaŭ la centra korto.

### Nemakulita 
Sub la preĝejo troviĝas kolono kun statuo de Nemakulita el la jaro 1721.

## Bibliografio 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en dislimejo de Bohemio kaj Moravio
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Eleganta eŭfonjo

La Blukapuĉa eŭfonjo aŭ **Eleganta eŭfonjo** (***Euphonia elegantissima***) estas specio de birdo de la genro de Eŭfonjoj, kiuj nun estas konsiderata membro de la familio de Fringedoj, sed antaŭe de la Traŭpedoj. Tiu genro enhavas birdojn kiuj estas tipe metalece malhelbluaj supre kaj brilflavaj sube. Kelkaj havas helbluajn makulojn kape aŭ oranĝecajn subajn partojn.

Estas tri tre similaj eŭfonjoj kun helbluaj krono kaj nuko (kasko) kaj seksa duformismo laŭ kiu maskloj havas reston de supraj partoj malhelbluaj kaj subaj partoj oranĝecaj, dum inoj estas respektive supre pli malhelverdaj kaj sube pli helverdaj. Krom aliaj detalaj diferencoj, la Eleganta eŭfonjo loĝas en Centrameriko, la Antila eŭfonjo en Karibio, kiel ties nomo sugestas kaj la Blukapa eŭfonjo en Sudameriko.

Tiu ĉi specio troviĝas en Belizo, Kostariko, Salvadoro, Gvatemalo, Honduro, Meksiko, Nikaragvo kaj Panamo.

La plenkreskuloj de tiu specio estas 11 al 14&nbsp;cm longaj el beko al vostopinto. La maskloj havas malhelbluajn vizaĝon kaj gorĝareon, ŝajne nigra, kaj helblua "kapuĉo" (krono ĝis okulo, nuko kaj kolumo nekompleta flanke kaj malantaŭe). Ankaŭ la dorso, flugiloj kaj vosto estas malhelbluaj sed ne tiom kiom la vizaĝo kaj brusto kaj ventro oranĝecaj. La ino estas simila pri la helblua kapuĉo, sed ne tiom markata; kio estas malhelblua ĉe masklo estas olivverdeca ĉe ino nome vizaĝo kaj supraj partoj, sed gorĝo montras oranĝecan makulon, dum la resto de la korpo helverdeca. Ambaŭ seksoj montras oranĝecan punkton en frunto.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj el norde de Meksikio (sude de Sonora, sude de Nuevo León) laŭlonge de ambaŭ deklivaroj, suden ĝis okcidenta Panamo, en montaraj kaj kultivejaj areoj.

## Referencoj 
* Peterson, Roger Tory, kaj Edward L. Chalif. 2008. *Aves de México*. Guía de campo. Editorial Diana, México.
* [*Euphonia elegantissima*, Ruĝa Listo de IUCN(https://eo.wikipedia.org/wiki/Ru%C4%9Da_Listo_de_IUCN), konsultita la 18-a de aprilo de 2009, IUCN, angla]
* BirdLife International 2004. Euphonia elegantissima. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* Foto ; Artikolo , Fotaro-"Blukapuĉa eŭfonjo" 
* *Euphonia elegantissima*--"Elegant Euphonia" Fotaro  VIREO Photo-High Res 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kripla arbo

[eta|220px|Kriplaj *Pinus albicaulis* en Nacia Arbaro Ŭenatĉi, [Vaŝingtonio.]]
[eta|220px|Flagarba *Caesalpinia coriaria*, [Arubo]]
***Kripla arbo***  estas arbo, ofte maljuna, kun kripla habito kaŭze de ekstreme malfavoraj kreskadcirkonstancoj. Precipe oni trovas ĝin en subarktaj kaj sub-altamontaraj arbolimaj pejzaĝoj. Kontinua elmetado al fortaj, frostaj ventoj deformigas kaj kripligas vegetaĵaron. Sub tiuj cirkonstancoj, arboj nur povas postvivi kie ili estas ŝirmataj de rokaj formacioj aŭ de neĝa kovraĵo. Ĉar la subaj partoj de tiuj arboj daŭrigas sian kreskadon, estiĝas densa grunda okupado .

Por traduki en 1903 la germanan terminon *Krummholz* en la verko de Andreas Franz Wilhelm Schimper : *Plant-geography upon a Physiological Basis* (1898), William Rogers Fisher enkondukis la anglajn terminojn *elfin-tree* kaj *elfin-wood* kiuj laŭlitere signifas elfo-arbon kaj elfo-arbaron. Esperante oni povas traduki per **kripla arbaro** .

## Ekzemploj 
Komunaj arboj montrante kriplan disvolviĝon inkluzivas balzaman abion (*Abies balsamea*), nigran piceon (*Picea mariana*), rokmontaran abion (*Abies lasiocarpa*), montan larikon (*Larix lyallii*), Engelman-piceon (*Piceo engelmannii*), suplan pinon (*Pinus flexilis*), kaj tordopinon (*Pinus contorta*). Ekzemploj de kripla formo de nigra piceo, troviĝas en la nord-kanadaj tajgoj . Kriplarbaj formoj de nigra piceo kaj balzama abio abundas en la altamontara transira zono de White Mountains ([Wajt Moŭntns] -Blanka Montaro) de Nov-Hampŝiro.

## Flaga arbo 
Varianto de kripla arbo estas **flaga arbo** aŭ **flagarbo**. La vento mortigas branĉojn je la lofa flanko, donante al arbo karakterizan flagecan aspekton. Kie la suba parto de la arbo estas protektita de neĝa kovraĵo, nur la elmetita parto povas havi tiun aspekton. Pasataj ventoj en tropikaj regionoj apud ekvatoro ankaŭ povas sammaniere deformi arbojn .

## Vidu ankaŭ 
* Alpa tundro
* Longviva pino
* Magelanaj subpolusaj arbaroj
* Mar-andaj montarbaroj
* Nordokcident-himalajaj alpaj arbustaroj kaj herbejoj
* Skandinavaj montaraj betularoj kaj herbejoj

## Referencoj 
## Bibliografio 
*  Böhlmann, Dietrich 2009 : Warum Bäume nicht in den Himmel wachsen – Eine Einführung in das Leben unserer Gehölze, *Quelle & Meyer Verlag*, Wiebelsheim, ISBN 978-3-494-01420-3
*  Simon, Karl-Hermann (ed.) 1995 : Lexicon Silvestre. Prima Pars. Vortaro de forsta fako. Esperantlingva parto (I eo) kun difinoj. *Förderverein Lexicon Silvestre e.V.*, Eberwalde, 84 pp.

## Eksteraj ligiloj 
*  [Kripla-arbara disvolviĝo en subarkta pejzaĝo de Hudsona Golfo(https://eo.wikipedia.org/wiki/Hudsona_Golfo)]
*  La subaltamontara ekosistemo, Rok-montara Nacia Parko, *Nacia Parko Servo* 

Kategorio:Arboj
Kategorio:Arbara mastrumado
Kategorio:Ekologio