open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mars Express

eta|dekstre|*Mars Express*
eta|La instrumento ASPERA-3
***Mars Express*** estas kosmoesplora misio sendita de la Eŭropa Kosma Agentejo (EKA, ESA). La *Mars Express* misio estas esploranta la planedon Marso, kaj estas la unua planedmisio klopodita de la agentejo. "Express" origine referencis al la rapideco kaj efikeco per kiu la kosmoŝipo estis desegnita kaj konstruita. Tamen "Express" priskribas ankaŭ la relative mallonga interplaneda vojaĝo de la kosmoŝipo, rezulto de lanĉo kiam la orbitoj de la Tero kaj de Marso estis pli proksimaj ol tiom kiom ili estis dum ĉirkaŭ 60 000 jaroj.

*Mars Express* konsistas el du partoj, nome orbitilo *Mars Express Orbiter* kaj surterigilo *Beagle 2*, desegnita por plenumi esploradon pri eksobiologio kaj geokemio. Kvankam la surterigilo malsukcesis tute deplojiĝi post la surterigo sur la Marsa surfaco, la orbitilo sukcese plenumis sciencajn mezurojn ekde la komenco de 2004, nome, alt-rezolucian bildigon kaj mineralogian mapadon de la surfaco, radarsondadon de la subsurfaca strukturo sur la *permafrosto*, precizan determinadon de la atmosfera cirkulado kaj kompono, kaj studadon de la interagado de la atmosfero kun la interplaneda medio.

Pro la valora scienca havigo kaj la tre fleksebla misiprofilo, *Mars Express* ricevis kelkajn misietendojn. La plej lasta estis aprobita la 1an de Oktobro 2020 kaj daŭros ĝis la 31a de Decembro 2022.

Kelkaj el la instrumentoj de la orbitilo, kiel la fotilsistemojn kaj kelkaj spektrometroj, reuzis desegnojn el la malsukcesa lanĉo de la rusa misio Mars 96 en 1996 (Eŭropaj landoj estis haviginta multon de la instrumentaro kaj financado por tiu malsukcesa misio). La desegno de *Mars Express* estis bazita sur la Rosetta misio de ESA, por kies disvolvigo oni elspezis konsiderindan monsumon. La sama desegno estis uzata ankaŭ por la misio *Venus Express* de ESA, por pliigi la fidindecon kaj malpliigi la koston kaj tempon de la disvolvigo. Pro tiaj redesegnoj kaj receligoj, la totala kosto de la projekto estis ĉirkaŭ 345 milionoj da usonaj dolaroj - malpli ol duono de la kompareblaj usonaj misioj.

Alveninta en Marson en 2003, ĝi estas la dua plej longa survivanta, kontinue aktiva kosmoveturilo en orbito ĉirkaŭ alia planedo senkalkule de la Tero, post nur la ankoraŭ aktiva *Mars Odyssey* de 2001 de la NASA.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Aliaj misioj de la Eŭropa Kosma Agentejo pri esplorado de la suna sistemo estas Rosetta, Venus Express, Exo Mars kaj Bepi-Colombo.

## Eksteraj ligiloj 
* *ESA Mars Express* project – oficiala retejo
* *ESA Mars Express* project – scienca retejo
* *ESA Mars Express* operac-retejo
* Mars Express Mission Profile by NASA's Solar System Exploration
* *First Mars Express Science Conference* presentations (en MarsToday.com)
* NASA Art Gallery of Mars Express
* Can show present over head position of Mars Express

Kategorio:Kosmoesploro
Kategorio:Sondiloj de Marso
Kategorio:2003
Kategorio:Astrobiologio
Kategorio:Eŭropa Kosma Agentejo
Kategorio:Kosmoveturiloj
Kategorio:Kosmosondiloj
Leĝdona iniciato

La **leĝdona iniciato** estas la potenco difinita de konstitucio, kiu ebligas proponi leĝojn. Leĝdona iniciato ofte estas atribuita al parlamentoj, kiuj en plej multaj landoj havas la povon fari proponojn aŭ sole aŭ kunhavante ĉi tiun rajton kun la registaro.

En parlamentaj sistemoj, ofte kaj la (ekzekutiva) registaro kaj la parlamento havas leĝdonan iniciaton, sed ĝi povas esti limigita al la registaro kaj la malalta ĉambro de parlamento, aŭ eĉ al registaro sole.

En kongresaj sistemoj, leĝdona iniciato restas ĉe la Kongreso, kiel en Usono. Tamen ĉi tio ne ekskludas la fakton, ke la ekzekutivo povas sugesti la enkondukon de iuj leĝoj al siaj aliancanoj en la Kongreso.

Kategorio:Konstitucia juro
137052 Tjelvar

'*137052 *Tjelvar''''' estas merkurrenkonta, venusrenkonta, terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita laŭ la nordĝermana heroo Tjelvar, kiu, laŭ gutniska sagao de la 13-a jarcento, estis la unua loĝanto de Gotlando. Farinte fajron, li malhelpis, ke la insulo enabismiĝis dum la nokto.

Vidu ankaŭ: 10794 Vänge.

## Eco 
Ĝi estas asteroido de spektra klaso "V": "ŝtona" asteroido proksima de tiuj de la klaso "S", kun ĉeesto de pli da pirokseno ol en la ordinara tipo "S". La spektroj de tiaj korpoj estas proksima de tiu de 4 Vesta kaj de la meteorŝtonoj HED.

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 4:3 kun Marso.

Ĝia treege discentra orbito krucas tiujn de Merkuro, de Venuso, de la Tero kaj de Marso.

* Ĝia merkura MOID estas 0,05339 astronomia unuo, tie estas 7,987 milionoj da km.
* Ĝia venusa MOID estas 0,06455 astronomia unuo, tie estas 9,657 milionoj da km.
* Ĝia tera MOID estas 0,06847 astronomia unuo, tie estas 10,243 milionoj da km.
* Ĝia marsa MOID estas 0,0067 astronomia unuo, tie estas 1,002 miliono da km.
* La  ĝi pasis al 0,05547 astronomia unuo (8,298 milionoj da km) de Merkuro.
* La  ĝi pasos al 0,05101 astronomia unuo (7,631 milionoj da km) de tiu ĉi planedo.
* La  ĝi pasis al 0,07135 astronomia unuo (10,674 milionoj da km) de Venuso.
* La  ĝi pasos al 0,0811663958990979 astronomia unuo (12,142 milionoj da km) de tiu ĉi planedo.
* La  ĝi pasis al 0,07066 astronomia unuo (10,571 milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,06443 astronomia unuo (9,639 milionoj da km) de nia planedo.
* La  ĝi pasis al 0,01010 astronomia unuo (1,510 milionoj da km) de Marso.
* La  ĝi pasos al 0,07146 astronomia unuo (10,691‭ milionoj da km) de la ruĝa planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Merkurrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Mikold Darabont

**Mikold Darabont,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Darabont Mikold** estas hungara aktoro.

Mikold Darabont naskiĝis la  en Reghin (Rumanio).

## Biografio 
Mikold Darabont apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Ŝi estis edukita en Ceuașu de Câmpie. Ŝi akiris aktoran diplomon en Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat en Târgu Mureş en 2001. Ŝia ĉefinstruisto estis Levente Kovács (reĝisoro). Post la diplomo ŝi apartenis al Nacia Teatro Trupo Tompa Miklós de Târgu Mureș, ekde 2005 al Nacia Teatro (Pécs) jam en Hungario. Ŝi ricevis premiojn en 2008 kaj 2011. Ŝi edziniĝis kaj naskis filinon.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare: Somermeznokta sonĝo - Titania; Hippolyta
* Anton Ĉeĥov: Ĉeriza ĝardeno - Varja
* Mór Jókai: *A kőszívű ember fiai* - Plankenhorst Alphonsine
* Dezső Kosztolányi: *Édes Anna* - titolrolo
* Lajos Zilahy: Printempo de morto (filmo) (teatra versio) - Edit
* Georges Feydeau: *Bolha a fülbe* - Raymonde Chandebise

## Ŝiaj filmaj roloj (elekto) 
* *Ennyiből ennyi* (2001)
* *Diamond Club* (2011) - Jelena
* *Genezis* (2018)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* https://port.hu/adatlap/szemely/darabont-mikold/person-27859
* https://www.pnsz.hu/hirek/darabont-mikold-titkai/2011-10-08/45 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Paavola

**Paavola** estas eksa komunumo de Finnlando en Norda Ostrobotnio. Nuntempe ĝi apartenas al Siikajoki. Paavola kaj Revonlahti unuiĝis al Ruukki en 1973. La 31-an de decembro 1972 Paavola havis  loĝantojn kaj ĝia terareo estis .

Kategorio:Eksaj komunumoj de Finnlando
Ruukki

**Revonlahti** estas eksa komunumo de Finnlando en Norda Ostrobotnio. Paavola kaj Revonlahti unuiĝis al Ruukki en 1973. Ruukki estas ligita al Siikajoki en 2007. La 31-an de decembro 2006 Ruukki havis  loĝantojn kaj ĝia areo estis , el kio  estis tero kaj  akvo.

Kategorio:Eksaj komunumoj de Finnlando
Ylämaa

**Ylämaa** estas eksa komunumo de Finnlando en Suda Karelio. La 31-an de decembro 2009 havis  loĝantojn, kaj ĝia terareo estis . Ylämaa estis ligita al Lappeenranta en 2010.

## Eksteraj ligiloj 
*  de la urba komunumo Lappeenranta ( kaj )

Kategorio:Eksaj komunumoj de Finnlando
Juliane Déry

**Juliane Déry** [dEri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Déry Júlia** estis hungardevena germana verkisto, aktoro. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Deutsch Júlia*.

Juliane Déry naskiĝis la  en Baja (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio), ŝi mortis la  en Berlino (Germana Regno).
eta|maldekstre|

## Biografio 
Juliane Déry devenis el juda familio. Ŝi pasigis sian pli junan infanaĝon en Baja kaj verkis siajn unuajn poemojn hungare. En 1873 la familio transloĝiĝis al Vieno kaj konvertiĝis al katolikismo tie. Ŝi akiris pedagogian diplomon en Vieno kaj ŝi verkis novelojn germane. Baldaŭ ŝi vivis en Parizo, kie ŝi aliĝis al literaturaj rondoj. Ŝia sekva stacio estis Munkeno (1895-1898). Ŝi estis ĵurnalisto de pluraj germanaj gazetoj, krome ŝia teatraĵo estis prezentita en Berlino. En 1898 Déry translokiĝis al Berlino. Ŝi jam estis implikita en la afero Dreyfus en Parizo kaj akuzita pri spionado. Post kiam la fianĉiĝo estis rompita en Berlino, ŝi staris sen eliro kaj mortigis sin.

## Ŝiaj noveloj (elekto) 
* *Hoch oben. Novellen.* (1888)
* *Katastrophen. Neue Novellen.* (1895)
* *Hans der Pechvogel. Eine Rabengeschichte.* (1900)

## Ŝiaj teatraĵoj (elekto) 
* *Die Verlobung bei Pignerols.* (komedio, 1891)
* *Es fiel ein Reif.* (unuakta dramo, 1896)
* *Die selige Insel.* (unuakta dramo, 1897)
* *Pusztastürme.* (komedio)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Beagle 2

eta|Kopio de la *Beagle 2*.
[eta|Procezitaj kunigita foto fare de la kamerao [HiRISE en la sondilo *Mars Reconnaissance Orbiter* de NASA, kiu montras, ke *Beagle 2* sukcese surteriĝis kaj parte etendis siajn sunpanelojn]]
La ***Beagle 2*** estas malsukcesa brita surterigilo al Marso kiu estis transportita de la misio de la Eŭropa Kosma Agentejo de 2003 nome *Mars Express*. Ĝi estis planita por misio pri astrobiologio kiu devis esti esplorinta la pasintan vivon sur, kaj ĝis 1.5 metrojn sub, la surfaco de Marso.

Tiu kosmoveturilo estis sukcese deplojita fare de *Mars Express* la 19an de Decembro 2003 kaj estis planita por surterigo sur la surfaco de Marso la 25an de Decembro; tamen, kontakto ne estis ricevita en la esperita tempo de la surmarsigo. ESA deklaris la mision perdita en Februaro 2004, post nombraj klopodoj kontakti la kosmoveturilon.

La fato de la *Beagle 2* restis mistero ĝis Januaro 2015 kiam ĝi estis trovita sur la surfaco de Marso en serio de fotoj fare de fotilo de la *Mars Reconnaissance Orbiter* HiRISE de la NASA. La fotoj sugestas, ke ĝi surmarsigis enorde, sed du el la kvar sunpaneloj de la kosmoveturilo malsukcesis deplojiĝi, blokante la komunikantenojn de la kosmoveturilo.

La *Beagle 2* estis nonita laŭ , nome la ŝipo kiu veturigis la naturscienciston Charles Darwin en sia ĉirkaŭnavigada monda vojaĝo.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* 
* *Beagle 2* de ESA (2003 arkivo)
* *Beagle 2* de NASA (2004 arkivo)
* *Beagle 2* de BBC News
* *Mars Express* Operations de ESA

Kategorio:Sondiloj de Marso
Kategorio:2003
Kategorio:Astrobiologio
Kategorio:Eŭropa Kosma Agentejo
Kategorio:Kosmoveturiloj
Sojourner

eta|*Sojourner* studas la rokon «Ĝogi».
eta|*Sojourner* antaŭsende.
eta|La Marsa ŝtono Yogi fotita de *Sojourner*
***Sojourner*** estas robota esplorsondilo kiu surmarsiĝis la 4an de Julio, 1997, en la regiono Ares Vallis de Marso. *Sojourner* estis funkcianta en Marso dum 92 suntagoj (95 tagoj). La esplorilo estis la unua radohava vehiklo kiu veturis sur alia planedo ekster Tero, kaj estis parto de la misio Mars Pathfinder. Ĝi havis antaŭan kaj malantaŭan kameraojn kaj aparataro por konduki kelkajn sciencajn eksperimentojn. Desegnita por misio daŭrantan 7 suntagojn, kun ebla etendo al 30 suntagoj, ĝi estis finfine aktiva dum 83 suntagoj (85 tagoj de la Tero). La esplorilo komunikis kun la Tero tra la baza stacio de *Pathfinder*, kiu havis sian lastan sukcesan komunikan sesion kun la Tero je la 3:23 a.t. PDT en la 27a de Septembro, 1997. La lasta signo ricevita el la esplorilo okazis en la mateno de la 7a de Oktobro, 1997. La misio de *Sojourner* formale finiĝis kvar monatojn poste nome la 10an de Marto, 1998, post elĉerpiĝo de pluaj ebloj.

*Sojourner* veturis distancon de ĝuste pli ol 100 m ĝis la komunikeblo perdiĝis. Ties fina konfirmita ordono estis resti stacie ĝis la 5a de Oktobro, 1997, (91a suntago) kaj poste veni ĉe la surmarsigilo, kvankam ne estas indiko, ke ja ĝi kapablis fari tion.

Tiu *rover* (esplorveturilo), estis nomita *Sojourner* honore al la aktivulino por la civilaj rajtoj Sojourner Truth, kaj havis pezon de nur 10,6&nbsp;kg; ĝi iĝis la unua *rover* kiu funkciis ekster la sistemo Tero-Luno.​

## Referencoj 
## Literaturo 
* A. Mishkin (2004). Berkeley Books (ed.). Sojourner: An Insider's View of the Mars Pathfinder Mission. ISBN 978-0-425-19839-1.
* The Rover Team (1997). "The Pathfinder Microrover". J. Geophys. Res. 102 (E2): 3989–4001. Bibcode:1997JGR...102.3989M. doi:10.1029/96JE01922.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Oficiala retejo 
* Bildoj de *Pathfinder*
* Logbook of Rover Operations

Kategorio:Sondiloj de Marso
Kategorio:Kosmoesploroj en Usono
Kampara komunumo de Karis

**Kampara komunumo de Karis** estas eksa komunumo de Finnlando en Uusimaa. Ĝi estas apud Finna golfo sed ne havis propran marstrandon. Ĝi estas ligita al Karis en 1969. En 1968 ĝia terareo estis 163,9 km². Ĝi havis 2 509 loĝantojn.

Kategorio:Eksaj komunumoj de Finnlando
Tjöck

**Tjöck** () estas eksa komunumo de Finnlando. Ĝi estis ligita al Kristinestad en 1973. En 1973 ĝia terareo estis . La  ĝi havis  loĝantojn.

Kategorio:Eksaj komunumoj de Finnlando
Varsovia Ribel-Kruco

**Varsovia Ribel-Kruco** () estas pola memoriga ŝtata distingo fiksita per leĝo el la 3-a de julio 1981 kiel esprimo de omaĝo por partoprenantoj de la ribelo de Varsovio en 1944.

Estiĝis kiel provo favorigi la socion, postulanta la veron post 1980. Simile al samtempe fiksita samcele Medalo „Pro partopreno en la defenda milito 1939”. Ĝi povis esti atribuata postmorte ankaŭ al civitanoj de aliaj ŝtatoj kun pola civitaneco en la momento de memorigataj eventoj.

## Distingitoj 
Laŭ donitaĵoj de la Buroo pri Ŝtataj Distingoj ĉe Kancelario de Ŝtat-Konsilio kaj Buroo pri Distingoj de la Kancelario de Prezidento de Pola Respubliko ĝis 2008 oni sume atribuis 24 691 krucojn. Interalie al:

* Stefan Bałuk
* Janusz Brochwicz-Lewiński
* Olgierd Budrewicz
* Alina Janowska
* Rajmund Kaczyński
* Witold Pilecki
* Kazimierz Pużak
* Jan Zieja

## Bibliografio 
Wanda Bigoszewska, *Polskie ordery i odznaczenia* (Polaj ordenoj kaj distingoj). Wyd. Interpress, Varsovio 1989, ISBN 83-223-2287-9.

Kategorio:Polaj militaj premioj
Kategorio:Varsovia ribelo
Kategorio:Pola Enlanda Armeo
Nacia Arkivo (Brazilo)

La brazila **nacia arkivo** () estis kreita en 1838 kaj estas la centra organo de Sistema de Gestão de Documentos e Arquivos-SIGA (administrosistemo pri dokumentoj kaj arkivoj), kadre de la federacia publika administrado, parto de la strukturo de la Ministerio pri Justico kaj Publika Sekureco.

Ĝia celo estas efektivigi kaj kontroli la politikon pri naciaj arkivoj, difinitan de Conselho Nacional de Arquivos (Conarq), per administrado, kolekto, teknika traktado, konservado kaj disvastigo de la dokumenta heredaĵo de la lando, certigante plenan aliron al informoj, celante subteni registarajn decidojn, la civitanojn por defendi iliajn rajtojn kaj instigi al produktado de sciencaj kaj kulturaj scioj.

Planita ekde la brazila konstitucio de 1824 kaj fondita per Regularo n-ro 2, la 2-an de januaro 1838, la Nacia Arkivo havas kiel nunan juran bazon la Leĝon n-ron 8.159, de la 8-a de januaro 1991.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Nacia Biblioteko de Brazilo

## Eksteraj ligiloj 
Retpaĝoj pri la brazila nacia arkivo en la registara retejo portugale

Kategorio:Arkivoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Rio-de-Ĵanejro
Luvia

**Luvia** estas eksa komunumo de Finnlando, kiu situis en la provinco Satakunta. La areo de la komunumo estis . Ĝi estis ligita al Eurajoki en 2009. La  Luvia havis  loĝantojn. Komunumo Luvia estis fondita en 1870. En 1871 en Luvia estis fondita la unua finnlingva baptisma eklezio en Finnlando. Antaŭe Luvia estis unu el la plej notindaj ŝipkonstrulokoj en Finnlando. La administra centro de la komunumo estis Sitlahti. Najbaraj komunumoj de Luvia estis Eurajoki, Nakkila, Pori kaj Ulvila. Apud Luvia estas insularo.

## Eksteraj ligiloj 
*  de la nuna komunumo Eurajoki ()
* la eksa retejo de Luvia, arkivigita en decembro 2013 ()

eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|300ra| 

Kategorio:Eksaj komunumoj de Finnlando
Kategorio:Eksaj komunumoj de Satakunta
(137064) 1998 WP5

**(137064) 1998 WP5** estas terrenkonta kaj marsrenkonta amora asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo " LINEAR " (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝia spektra klaso "Sl", subklaso de la klaso "S", indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 7:6 kun Marso.

Ĝia discentra orbito krucas tiun de Marso kaj proksimiĝas ĝin ĉe sia suprenira nodo ; ĝi ekstere tanĝas tiun de la Tero, ĝia orbita klineco tenas ĝin malproksima de nia planedo.

* Ĝia tera MOID estas 0,2458 astronomia unuo, tie estas 36,773 milionoj da km.
* Ĝia marsa MOID estas 0,05783 astronomia unuo, tie estas 8,651 milionoj da km.
* La  ĝi pasis al 0,2468 astronomia unuo (36,922 milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,2518 astronomia unuo (37,662 milionoj da km) de nia planedo.
* La  ĝi pasis al 0,07834 astronomia unuo (11,719 milionoj da km) de Marso.
* La  ĝi pasis al 0,06616 astronomia unuo (9,897‭ milionoj da km) de tiu ĉi planedo

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Landébia (stacidomo)

**Landébia** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Landébia, en departemento Côtes-d'Armor, regiono .

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj aŭ aŭtoĉaroj  .

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Lison - Lamballe (415000).

## Vidu ankaŭ 
* Landébia

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Côtes-d'Armor
Kategorio:Landébia
(137062) 1998 WM

**(137062) 1998 WM** estas tre malgranda sed neordinare hela venusrenkonta, terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝia spektra klaso "Sq", subklaso de la klaso "S", indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

## Orbito 
Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Marso kaj de la Tero, kaj ekstere malproksime tanĝas tiun de Venuso.

* Ĝia venusa MOID estas 0,11536 astronomia unuo, tie estas 17,258 milionoj da km.
* Ĝia tera MOID estas 0,1681 astronomia unuo, tie estas 25,145 milionoj da km.
* Ĝia marsa MOID estas 0,12992 astronomia unuo, tie estas 19,436 milionoj da km.
* La  ĝi pasis al 0,11546 astronomia unuo (17,273 milionoj da km) de Venuso.
* La  ĝi pasos al 0,11552 astronomia unuo (17,282 milionoj da km) de tiu ĉi planedo.
* La  ĝi pasis al 0,1685 astronomia unuo (25,204 milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,1698 astronomia unuo (25,408 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Plourivo

**Plourivo** [pluʁivo] () estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento ''Côtes-d'Armor* (jen france, ), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (, ). Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Guingamp kaj al la kantono **. La teritorio havas komunan limon kun . 

Ĝiaj loĝantoj france nomiĝas *plourivotains* aŭ *plouriviens''.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côtes-d'Armor
* Frynaudour (stacidomo)
* Lancerf (stacidomo)
* Traou-Nez (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  (,  kaj )


Kategorio:Komunumoj de Côtes-d'Armor
Rajnochovice

**Rajnochovice** estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Kroměříž. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1721.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Naskiĝo de virgulino Maria kaj sankta Anna
* Paroĥo Rajnochovice konstruita komune kun la preĝejo fare de kardinalo Schrattenbach kiel ĉasista kasteleto
* Statuo de sankta Johano Nepomuka
* Statuaro de Pietato en tombejo
* Šaumburk, ruino de burgo
* Nový Šaumburk, aŭ Zubříč, ruino de burgo
* Ŝpruca digo sur rivereto Juhyně, uzata por flosado de ligno

## Naskiĝintoj 
* František Gogela (13. 9. 1854, Podhradní Lhota – 27. 2. 1922, Třebětice), pastro kaj botanikisto
* Josef Čuba (29-a de oktobro 1893, Rajnochovice – 4-a de septembro 1951, Prago), membro de rezistmovada grupo Hory Hostýnské kondamnita pro ŝtatperfido kaj subfosado de la ŝtato al mortpuno
* Vladimír Rajnoch (8-a de marto 1925, Rajnochovice – 4-a de septembro 1951, Prago), membro de rezistmovada grupo Hory Hostýnské kondamnita pro ŝtatperfido kaj subfosado de la ŝtato al mortpuno

## Naturrezervejoj 
* Naturparko Čerňava
* Naturparko Tesák
* Kelčský Javorník
* Sochová

## Naturmemorindaĵoj 
* Skalka-Polomsko
* Bernátka
* Erikejo Bílová

## Pluaj fotoj 

RajnochoviceKostelSVAnna.JPG|Preĝejo de sankta Anna
RajnochoviceKriz.jpg|Kruco antaŭ la preĝejo
Rajnochovice Pieta.JPG|Pietato antaŭ la preĝejo el la jaro 1815
Rajnochovice fara.JPG|Konstruaĵo de paroĥo
NepomukRajnochovice.jpg|Statuo de sankta Johano Nepomuka
RajnochovicePietaH.JPG|Statuaro de Pietato en la tombejo
Lokalita-saumburk.jpg|Ruino de burgo Šaumburk
RajnochoviceKlasaJuhyneD.jpg|Ŝpruca digo por flosado de ligno sur rivereto Juhyně
RajnochoviceKlauza.JPG|Ŝpruca digo por flosado de ligno asur rojo Rosošný potok

Kategorio:Municipoj en distrikto Kroměříž
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kroměříž
Kategorio:Setlejoj en Hostýna-vsetína montetaro
Podhradní Lhota

**Podhradní Lhota** estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Kroměříž. Vivas ĉi tie  (). Ĝi situas flanke de komunikilo inter Bystřice pod Hostýnem kaj Valašské Meziříčí sur montopiedo de Kelčský Javorník, kiu estas la plej alta monto de Hostýnské vrchy. Ĝi etendiĝas en la lokoj, al kiuj antaŭ longa vico da jarcento dukis du malnovepokaj burgoj – Šaumburk (608 m s. m.) kaj Nový Šaumburk (530 m s. m.), malĝuste ankaŭ nomata Zubříč.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1271 en dokumentoj de episkopo el Olomouc Bruno el Schauenburg.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Nový Šaumburk (malĝuste nomata Zubříč), ruino de burgo rekte super la municipo
* Dia torturo ĉe ŝoseo ĝis Rajnochovice
* statueto de sankta Anna kun jaro 1818 en loko *"Šraňky"*
* kapeleto de Sedolora Virgulino Maria – ĉe domoj n-ro 84 kaj 85 (19-a jarcento)
* alikonstruita konstruaĵo de voktejo (nuntempe gastejo *U Novosadů*)

## Naskiĝintoj 
* František Gogela (1854–1922), pastro kaj botanikisto
* Oldřich Drahotušský (1929–1994), akademia skulptisto kaj restaŭristo
* Alois Bučánek (1897–1945), akademia skulptisto
* Oldřich Einšpigel (1930–1978), bibliotekisto de Nacia biblioteko en praga Klementino kaj tradukisto

## Pluaj fotoj 

Lhota-panorama1.jpg|panorama vido de la municipo kaj proksima ĉirkaŭaĵo
Podhradni-lhota-smer-javornik.jpg|vojo de fervoja stacio de Rajnochovice
PodhradniLhotaKriz.jpg|Dia torturo ĉe ŝoseo al Rajnochovice

### Panoramo 
## Notoj 
Kategorio:Municipoj en distrikto Kroměříž
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kroměříž
Kategorio:Setlejoj en Hostýna-vsetína montetaro
Kategorio:Setlejoj en Ĉeĥio kun nomo Lhota
Afrodité Dimanopulu

**Afrodité Dinamopulu,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dimanopulu Afrodité** estas hungara aktoro.

Afrodité Dinamopulu naskiĝis la  en Miskolc.
 
## Biografio 
Afrodité Dinamopulu apartenis al la greka minoritato. Ŝi lernis en sia naskiĝurbo, poste en studio de Nacia Teatro (Budapeŝto), fine ŝi akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1988. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Imre Kerényi kaj Péter Huszti. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro Gárdonyi Géza, sed kelkfoje ŝi havis rolojn ankaŭ en aliaj teatrejoj. Ŝi ricevis 3 premiojn inter 1997-2016. Ŝi havas edzon.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Somermeznokta sonĝo - Hippolyta
** La gajaj edzinoj de Windsor - Anna Page
** La Vintra Fabelo - La Tempo
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - Irina
* Jenő Huszka:
** *Lili bárónő* - Sasváry Clarisse
** *Mária főhadnagy* - titolrolo
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* - Iluska (ina ĉefrolo)
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Éva (ina ĉefrolo)
* Molière: Kleraj virinoj - Philaminte

## Ŝiaj filmaj roloj (elekto) 
* *Fürkész történetei* (1983) - Héra 
* *Családi album* (televizia serio, 2000-2001)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio
* https://port.hu/adatlap/szemely/dimanopulu-afrodite/person-107864

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungariaj grekoj
Hulín

:*Tiu ĉi artikolo temas pri urbo en distrikto Kroměříž. Pri parto de municipo Jesenice temas artikolo Hulín (Jesenice).*

**Hulín** () estas urbo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Kroměříž, 6&nbsp;km nordoriente de Kroměříž. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1224. Grandan influon por la evoluo de urbo havis konstruado de Norda fervojo de imperiestro Ferdinando en la jaro 1841. Ekde tiu tempo Hulín estas grava transporta nodo.

Norde de la urbo estiĝis antaŭurbo Kroměřížská Ulice, dume tra suda direkto antaŭurbo Žabínek.

## Loĝantaro 
## Partoj de urbo 
* **Hulín**
* Chrášťany
* Záhlinice

## Personecoj kunigitaj kun la urbo 
* Vojtěch Adamec (1933-2011), ĉeĥa skulptisto
* Karel Čermák (1951–2013), ĉeĥa naĝisto
* Antonín Dostálek (1882–1938), muzika komponisto kaj pianisto
* Radek Drulák (* 1962), futbala reprezentanto
* Stanislav Hložek (* 1954), kantisto
* Josef Janáček (1925–1994), historiisto kaj pedagogo
* Zdeněk Nehoda (* 1952), futbala reprezentanto
* František Zlámal (* 1948), futbala reprezentanto
* Zdeněk Zlámal (* 1985), futbala reprezentanto

## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Venceslao
* Paroĥo
* Kapelo de sankta Anna
* Krucifikso
* Dia torturo ĉe viadukto
* Dia torturo direkte al Bílany

## Pluaj fotoj 

Hulín, kostel-sever.jpg|Preĝejo de sankta Venceslao, interne rara romanika portalo
Hulín, fara.jpg|Paroĥo
Hulín, náměstí-jih.jpg|Suda flanko de la placo
Hulín, podjezd.jpg|Strato Holešovská ulice


Kategorio:Urboj en distrikto Kroměříž
Kategorio:Municipoj en distrikto Kroměříž
Kategorio:Urboj en Moravio
Kategorio:Hanakio
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Anna Diósi

**Anna Diósi** [diOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Diósi Anna** estis hungara aktoro, operetkantisto. Ŝia familia nomvarianto estis *Diósy*, ŝia persona nomvarianto (=karesnomo) estis *Nusi* [nuŝi], ŝia neuzita persona nomo estis *Gizella*.
eta|
Anna Diósi naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Anna Diósi komencis sian aktoran karieron en 1903 en Hungara Teatro en Kassa. Ŝiaj sekvaj stacioj estis Nagyvárad (1908), Arad (urbo) (1909-1914), Gaja Teatro (1915–1916), *Budai Színkör* (1917-1918). Post la 1-a mondmilito ŝi forlasis la aktoran profesion (supozeble pro la geedziĝo). Ŝi edziniĝis dufoje pro vidviniĝo en 1918, respektive en 1929.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* Imre Kálmán: *Tatárjárás* - Mogyoróssy
* Hervé: ''Mam'zelle Nitouche* - Denise
* Ferenc Lehár: *A víg özvegy'' - Hanna Glavári

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* http://mek.oszk.hu/08700/08756/html/szocikk/1027060.htm

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj operetkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Siberia Finna lingvo

eta|386x386ra
**Siberia Finna** **lingvo** aŭ **Korlaka** estas la formo de finna lingvo parolita en Siberio de la Siberiaj Finnoj. Vieno Zlobina suspektis altan influon el Siberiaj estonoj en Siberia finna lingvo, tamen Ruben Erik Nirvi hipotezis ke la similaj ĉefaĵoj venis antaŭ irado al Siberio, kiel la Komitativa finaĵo -kä/ka. Rusla Haarala faris studon pri Siberia finna lingvo en 2005. 

## Ekzemploj de Siberian finno 
* Tere! = Halo
* saatko arvoa = ĉu vi komprenas
* Juttele eestis tai suomeks, daže ryssäki käyb = parolas en la estona aŭ finna, bone paraj rusaj laboroj
* gorod, linna = urbo
* dom, tuba = domo
* otpusk = ferio
* ulitsa, tänävä = vojo
* elänikot = homoj
* saada arvoa = kompreni
* kõik = ĉiuj
* aek = tempo
* hän õppib = li lernas
* lapsenka = kun infano
* syntysin = mi naskiĝis
* käsiinkä = kun manoj
* tirehtoori = direktoro
* ded ne pomnit = onklo ne memoras
* juure = en
* daže = eĉ
* hevosenka = sur ĉevalo 

## Referencoj 
Kategorio:Finnaj dialektoj
Kategorio:Lingvoj de la siberiaj etnoj
137066 Gellért-hegy

'*137066 *Gellért-hegy''''' estas asteroido de la interna asteroida zono (Hungaria familio) malkovrita la  de la hungara astronomo Sárneczky Krisztián kaj de la hungara-serba-aŭstraliana astronomo László Kiss elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio, proksime de Mátraszentimre en Hungario.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la monteto Gellért-hegy, alta de 235 m ĉe la danuba bordo en Budapeŝto. La Observatorio Urania mallongtempe ekzistis ĉe la supro de la monteto. La inaŭgura ceremonio okazis en 1815, tamen la konstruaĵo estis detruita en la Sieĝo de Buda dum la Hungara revolucio de 1848-1849.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Krisztián Sárneczky
Kategorio:Malkovrita de László Kiss
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Morkovice-Slížany

**Morkovice-Slížany** estas urbo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Kroměříž, 15&nbsp;km sudokcidente de Kroměříž. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri Morkovice devenas el la jaro 1222.

Morkovice-Slížany estiĝis en la jaro 1960 per kunigo de municipoj Morkovice kaj Slížany.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* Morkovice
* Slížany

## Naskiĝintoj 
* Theodor Martinec (1909–1989), profesoro de mikrobiologio

## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Naskiĝo de sankta Johano Baptisto en Morkovice el la jaro 1389, pli poste baroke alikonstruita
* Kastelo Morkovice

## Pluaj fotoj 

Morkovice-Slížany, church.jpg|Preĝejo de Naskiĝo de sankta Johano Baptisto
Morkovice-Slížany, Morkovice Castle 2.jpg|Kastelo
Morkovice-Slížany, Kolaříkova str.jpg|Strato Kolaříkova ulice
Morkovice-Slížany, Náměstí sq.jpg|Placo


Kategorio:Urboj en distrikto Kroměříž
Kategorio:Municipoj en distrikto Kroměříž
Kategorio:Urboj en Moravio
Kategorio:Municipoj en Ĉeĥio kun kunmetita nomo
Antonio Lupatelli

**Antonio LUPATELLI** (1930 – 18-a de majo 2018) estis itala ilustristo, komiksa artisto kaj verkisto kiu laboris sub la pseŭdonimo **Tony Wolf**.

Lupatelli estas plej bone konata pro ilustraĵoj de infanlibroj, kontribuante interalie por:

* *Pinocchio*, Dami Editore Firenze, 2002
* *Le Storie del Bosco*, (la serio The Woodland Folk, kiun li ankaŭ verkis)
* *On the Farm*, Running Press Kids, 2005
* *In the City*, Running Press Kids, Brdbk edition, 2005
* *Jack and Jill*

Li ankaŭ faris grafikajn kontribuaĵojn al la libraj adaptoj de la svisa televida serio *Pingu*. Inter la serioj ĉe kiuj li laboris troviĝas *Freddie Frog*, *Fun in Toyland*, *Little Sooty* kaj *Moony of the Moon*.
En la itala revuo *Il Corriere dei Piccoli* li kreis *Ciccio Sprai* kaj *Robi e Robo*.

Li mortis en Italio la 18-an de majo 2018.

## Referencoj 
Kategorio:Italaj bildliteraturistoj
Kategorio:Italaj desegnistoj
Camilla Dévay

**Camilla Dévay** [kamila dEvai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dévay Camilla** estis hungara aktoro. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Duda Éva*, ŝia persona nomvarianto estis *Kamilla*, ŝia edzo estis Béla Udvaros, ŝia filino estis Dorottya Udvaros.

Éva Duda naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
eta|maldekstre|

## Biografio 
Camilla Dévay maturiĝis en komerca mezlernejo en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris aktoran diplomon en Akademio pri Teatro kaj Filmo en 1947. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto), sed ŝi estis arestita, ĉar dum la nazia erao ŝi estis trudtajpistino. Inter 1947–1957 ŝi estis en prizono aŭ ŝi estis deportita. Depost fiasko de la hungara revolucio de 1956 ŝi denove estis videbla en Teatro Jókai (Békéscsaba), poste en Teatro de Kecskemét (1957-1973), pli poste ŝi revenis al Békéscsaba ĝis la emeritiĝo en 1978. Tamen dum finiĝo de la socialismo en 1989 ŝi ricevis premiorolon, kie ludis kune Dévay kaj Dorottya Udvaros.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Somermeznokta sonĝo - Titania
** Makbeto - titolrolo
** Othello - Blanca
** Romeo kaj Julieta - ina titolrolo
** Rikardo la 3-a - reĝino Elizabeta
* Friedrich Schiller: Maria Stuart - titolrolo
* József Katona: *Bánk bán* - Melinda; Gertrudis
* Jenő Huszka: *Mária főhadnagy* - titolrolo
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - Maŝa
* Ferenc Molnár: *Olympia* – titolrolo
* Mihály Vörösmarty: *Csongor és Tünde* – Nokto

## Ŝiaj filmaj roloj (elekto) 
* *Mit csinált felséged 3-tól 5-ig?* (1964)
* *Széchenyi meggyilkoltatása* (televizia filmo, 1968)
* *Elveszett illúziók* (1983)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Yffiniac (stacidomo)

**Yffiniac** () estas franca stacidomo sur linio Paris-Montparnasse - Brest, situanta en  Yffiniac, en departemento Côtes-d'Armor, regiono .

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  .

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-Montparnasse - Brest (420000).

280ra|centra|eta|Dulingva nomplato

## Vidu ankaŭ 
* Yffiniac

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Côtes-d'Armor
Kategorio:Yffiniac
Saari (eksa komunumo)

**Saari** ("insulo") estas eksa komunumo de Finnlando en Suda Karelio. Ĝi estis ligita al Parikkala en 2005. En Vintra milito kaj Daŭriga milito 29,9 km² el areo de Saari estis cedita al Sovetunio. En 2004 Saari havis 1 392 loĝantojn kaj ĝia terareo estis 183,08 km², el kio 167,4 km² estis tero kaj 15,7 km² akvo.

Kategorio:Eksaj komunumoj de Finnlando
Yffiniac

**Yffiniac** [ifiɲak] (, galoe *Finia*)  estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento ''Côtes-d'Armor* (jen france, ), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (, ). Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Dinan kaj al la kantono **. La teritorio havas komunan limon kun .

Ĝiaj loĝantoj france nomiĝas *yffiniacais''.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côtes-d'Armor
* Yffiniac (stacidomo)
* Zéphirin Jégard

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Côtes-d'Armor
Richard Carapaz

**Richard Antonio CARAPAZ Montenegro** (El Carmelo, Tulcán, Carchi, 29an de majo 1993) estas ekvadora profesia biciklanto kiu konkurencas kun la teamo INEOS Grenadiers.

En 2019, per sia venko en la ''Giro d'Italia*, li iĝis la unua ekvadora biciklanto, kaj tria latinamerika, kiu gajnis Grandan Rondveturon malantaŭ la kolombianoj Luis Herrera kaj Nairo Quintana. En novembro de 2020 li iĝis la unua ekvadorano kiu supreniris al la podio de la *Vuelta a España*, post fini en dua pozicio.

En julio de 2021 li partoprenis en la *Tour de France'', kaj rezultis en tria pozicio. Estante tiel la unua ekvadora kaj kvina latinamerika kiu eniris al la podio, li krome eniris en la grupon de la dudek biciklantoj kiuj sukcesis atingi almenaŭ podion en ĉiu de la tri Grandaj Rondveturoj.

La 24an de julio 2021 en la Olimpiaj ludoj 2020 li proklamis sin kiel la dua ekvadora sportisto kiu sukcesis akiri oran medalon en Olimpikoj, sukcesante tiel akiri la trian olimpian medalon en la historio por Ekvadoro ĝis tiu dato. Tiel li ankaŭ iĝis la unua latinamerikano kiu gajnis la oran medalon en la olimpia konkurso de biciklado en itinero. Ankaŭ fariĝis, kune kun Miguel Induráin la dua homo kiu gajnis la olimpian oron.

## Eksteraj ligiloj 
* Kompleta informo sitiodeciclismo.net

Kategorio:Biciklistoj
Kategorio:Ekvadoraj sportistoj
Brazila Konstitucio de 1824

[eta|Kovrilo de la imperia konstitucio de Brazilo de 1824 troviĝanta en la [Nacia Arkivo (Brazilo)|Nacia Arkivo]]

La **brazila konstitucio de 1824**, donita la 25-an de marto 1824, estis la unua konstitucio de Brazilo, prilaborita por plenumi la interesojn de la imperiestro Petro la 1-a, ne limigante liajn povojn antaŭ la leĝodona povo. Ĝin ellaboris malgranda konsilantaro, post kiam la ĉarto proponita de la konstituciiga asembleo estis malakceptita de la imperiestro.

La ellaborado de la konstitucio de 1824 kadriĝis en la kunteksto de sendependeco kaj firmiĝo de Brazilo kiel nacio. Brazilo deklaris sian sendependecon la 7-an de septembro 1822 kiel rezulto de malkonsentoj inter la portugala kortego kaj la brazilaj elitoj ekonomia kaj politika.

Post dissolvi la konstitucifaran asembleon estigita post la sendependiĝo, Petro la 1-a rifuzis ĝian tiel konatan "konstitucion de manioko" (portugale *Constituição da Mandioca*), formis konsilantaron kun proksimaj personoj al li, kaj nova konstitucio estis ellaborita kaj altrudita la 25-an de marto 1824, estante oficiale kiel la unua konstitucio de Brazilo kiel sendependa nacio. Tiu nova ĉarto plenumis la volon de la imperiestro konservi sian senrestriktan povon.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Konstitucio
* Brazila Konstitucio de 1891
* Brazila Konstitucio de 1934
* Brazila Konstitucio de 1937
* Brazila Konstitucio de 1946
* Brazila Konstitucio de 1967
* Brazila Konstitucio de 1969
* Brazila Konstitucio de 1988

## Eksteraj ligiloj 
Informpaĝo pri la imperia konstitucio en la retejo de brazila prezidanteco portugale

Kategorio:Politiko de Brazilo
Kategorio:Konstitucioj
Kampara komunumo de Pori

**Kampara komunumo de Pori** (, ) estas eksa komunumo de Finnlando en Satakunta sur bordo de la Botnia golfo. Ĝi estis ligita al Pori en 1967. Ĝia terareo estis 166,0 km². Fine de 1966 la komunumo havis 8 811 loĝantojn. La areo inkluzivis interalie la pramŝipan kaj komercan havenon de Pori.

Kategorio:Eksaj komunumoj de Finnlando
Kategorio:Eksaj komunumoj de Satakunta
Ekonomia kaj Mona Unio (Eŭropa Unio)

eta|300ra|Ekonomia kaj Mona Unio (Eŭropa Unio)
La **Ekonomia kaj Mona Unio de Eŭropa Unio** (aŭ "Eŭropa Mona Unio", EMU) estas termino nomanta ĉiujn politikojn de la membroŝtatoj de la Eŭropa Unio efektivigitaj de julio 1990 por akordigi siajn ekonomiojn. La efektivigo de ekonomiaj kaj monaj politikaj decidoj rezultigis tri-ŝtupan procezon. La ĉefa celo de EMU-regularoj estas kompletigi la ununuran eŭropan merkaton per ununura valuto kaj alta prezstabileco.

La rapida starigo de komuna valuto estis unu el la kondiĉoj starigitaj de franca prezidanto François Mitterrand en 1989 por lia akcepto de germana reunuiĝo.

La 27 EU-membroŝtatoj ĝis nun efektivigis la EMU-interkonsenton diversmaniere. Ĝis nun 19 el la 27 membroŝtatoj de la Unio adoptis la ununuran valuton, la eŭro, tiel formante la Eŭrozonon: Aŭstrio, Belgio, Estonio, Finnlando, Francio, Germanio, Grekio, Hispanio, Irlando, Italio, Kipro, Latvio, Litovio, Luksemburgio, Malto, Nederlando, Portugalio, Slovakio, kaj Slovenio en 2015. Ĉi tiuj 19 membro-Ŝtatoj kunordigas siajn ekonomiajn kaj financajn politikojn ene de la Eŭrogrupo. El la naŭ aliaj membroŝtatoj, ses ŝtatoj devas fari la samon tuj kiam ili plenumas la antaŭplanitajn kriteriojn pri konverĝo. La aliaj du EU-membroŝtatoj kiam la eŭro estis kreita - Danio kaj Svedio - havas, laŭjure aŭ fakte, malpermeson pri la devo adopti la eŭron. La aliaj sep EU-membroŝtatoj, kiuj ankoraŭ ne estas parto de la eŭrozono, efektivigas EMU-regularojn diversgrade kaj kunordigas specifajn areojn de siaj ekonomiaj kaj monaj politikoj kun la 19-ŝtatoj.

Ekde 2010 kaj la krizo de la greka publika ŝuldo, aperis la debato pri la ebla eliro de Grekio el EMU por limigi kontaĝon. Tamen la Traktato pri Funkciado de Eŭropa Unio (TFEU) ne donas indikojn pri la retiro de ŝtato de EMU. Retiro de EMU eblas nur kadre de la artikolo 50 de la Traktato pri Eŭropa Unio (TEU) aŭ per interkonsento en la formo de plia protokolo negocota kaj enmetota en la TFUE. Tamen tia protokolo devus esti ratifita de ĉiuj membroŝtatoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Eŭrozono
* Pakto pri Stabileco kaj Kresko

Kategorio:Eŭropa Unio
Kategorio:Eŭro
(137078) 1998 XZ4

**(137078) 1998 XZ4** estas venusrenkonta, terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 7:10 kun Marso.

Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Venuso, de la Tero kaj de Marso, sed ĝia orbita klineco tenas ĝin malproksima de la Tero kaj de Marso.

* Ĝia venusa MOID estas 0,01385 astronomia unuo, tie estas milionoj da km.
* Ĝia tera MOID estas 0,3001 astronomia unuo, tie estas 44,901 milionoj da km.
* Ĝia marsa MOID estas 0,4742 astronomia unuo, tie estas milionoj da km.
* La  ĝi pasis al 0,03914 astronomia unuo (5,855 milionoj da km) de Venuso.
* La  ĝi pasos al 0,02342 astronomia unuo (3,504 milionoj da km) de tiu ĉi planedo.
* La  ĝi pasis al 0,3152 astronomia unuo (47,146 milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,3116 astronomia unuo (46,615 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Monfarejo de Brazilo

[eta|Konstruaĵo kiu gastigis la monfarejon de Brazilo en [Rio-de-Ĵanejro inter 1868 kaj 1984. Nuntempe ĝi estas la sidejo de la Nacia Arkivo.]]
La **monfarejo de Brazilo** (portugale ĝi nomiĝas *Casa da Moeda do Brasil*, mallongigo **CMB**) estis fondita la 8-an de marto, 1694, kiel solvo al la problemo de manko de instrumentoj por helpi la cirkuladon de riĉeco en kolonia Brazilo. Tiutempe la malmultaj ekzistantaj moneroj venis de Portugalio, aŭ estis akiritaj de komerco kun eksterlandaj vojaĝantoj. Pro tio, la reĝo de Portugalio, Petro la 2-a, rajtigis la stampadon de provincaj moneroj vere brazilaj. De tiam, la monfarejo de Brazilo plenumas sian funkcion provizi sekurecon al la brazila socio, kiu traktas en sia ĉiutaga vivo multajn produktojn kaj servojn ofertitajn de CMB.

La industria komplekso, situanta en la kvartalo Santa Cruz, en la okcidenta regionono de Rio-de-Ĵanejro, estas unu el la plej grandaj en sia speco en la mondo, kaj la plej granda en Latinameriko. Tie funkcias la fabrikojn de la kompanio, kie produktoj estas disvolvitaj kun alta normo de kvalito postulata en la moderna merkato, kun instalita kapablo produkti ĉirkaŭ 2,6 miliardojn da monbiletoj kaj 4 miliardojn da moneroj jare, certigante memprovizon por la nacia produktado de cirkulanta mono.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Monfarejo

## Eksteraj ligiloj 
Oficiala retejo de CMB portugale

Kategorio:Mono
Kategorio:Monfarejoj
Urbodomo de Lichtenberg (Berlino)

eta|Urbodomo de Lichtenberg 2021 (Okcidenta kaj ĉefa fasadoj)
La **Urbodomo de Lichtenberg** estas la sidejo de la Distrikta Oficejo Lichtenberg de Berlino (ekde 1990) kaj estis la centra administracia konstruaĵo de la komunumo Lichtenberg (1898–1907), de la urbo Lichtenberg (1907–1920), de la Grand-Berlina distrikto Lichtenberg (1920–1952) kaj de la orientberlina urbodistrikto Lichtenberg (1952–1990). La novgotika brik-konstruaĵo, konstruita 1896–1898, situas en Möllendorffstraße 6 ne malproksime de urbtrajna kaj metroa stacidomoj Frankfurter Allee. La konstruadon gvidis la komunuma arkitekto Franz Emil Knipping, la vera arkitekto estas nekonata. La baza areo ampleksas ĉirkaŭ 1300 m² kaj formas cirklan sektoron kun forttranĉita pinto.

La 9-an de aŭgusto 2019 Esperanto-Ligo Berlino-Brandenburgio komune kun la Muzeo Lichtenberg aprezis la 10-jariĝon de nomdono al la Zamenhofparko per ekspozicio en la Urbodomo de Lichtenberg.

La ekspozicio „10 jaroj Zamenhofparko“ informis pri la historio de la parko prezentanta ankaŭ fotojn el la Muzeo Lichtenberg kaj planojn de la Straßen und Grünflächenamt (Oficejo pri Stratoj kaj Verdaj Areoj) kaj montris aldone, kiel funkciis Esperanto-kulturo en Berlino Lichtenberg en diversaj tempoj pasinte kaj aktuale. La ekspozicio estis malfermita en la Konsilantara Salonego de la urbodomo antaŭ publiko el la distrikto Lichtenberg kaj internaciaj gastoj  per salutvorto de la urbestro Michael Grunst kaj enkonduka prelego de la ekspozicia aŭtoro Fritz Wollenberg.

## Literaturo 
* *Auf der Suche nach der Stadt Lichtenberg*, Eld. Heimatmuseum Lichtenberg 1998, Bezirksamt Lichtenberg (Lichtenberger Beiträge, Heft 4), p. 11.
* Germanlingva ekspozicio de Esperanto-Ligo Berlino kaj Muzeo Lichtenberg "10 jaroj Zamenhofparko", montrita de 9-a de aŭgusto ĝis 6-a de septembro 2019 en Urbodomo Lichtenberg (Berlino). Teksto: Fritz Wollenberg
* Fritz Wollenberg: *Viva Esperanto-kulturo en Zamenhof-parko Berlino Lichtenberg*. En: *Esperanto aktuell* 5/2019, p. 25–26.

Kategorio:Urbodomoj en Germanio
Kategorio:Brikgotiko en Germanio
Kategorio:Konstruaĵoj en Berlino
137082 Maurobachini

'*137082 *Maurobachini'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 4:9 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la italaj astronomoj Luciano Tesi kaj Giuseppe Forti elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Mauro Bachini'', arkitekto kaj amatora astronomo, kiu laboras ĉe la Astronomia Observatorio de Tavolaia (kvartalo de Santa Maria a Monte). Li devontiĝis al la popularigo de astronomio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luciano Tesi
Kategorio:Malkovrita de Giuseppe Forti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Fera Monto, Misuro

dekstra
**Fera Monto**, en angla origine *Iron Mountain*, estas neenkadrigita komunumo en sudokcidenta Kantono St. Francois, Misurio, Usono. Ĝi troviĝas proksimume 10 km sude de Bismarck. La komunumo estis fondita en 1836 kiel minejo kaj ĝi estis nomita pro la apuda Fera Monto, iam supozita kiel el fera erco. Poŝta oficejo nomata Fera Monto estis establita en 1846 kaj daŭris en funkcio ĝis 1978.

La fervoja historio de la areo estas profunda, ĉar la fervojoj estis kernaj al la disdonado de la minitaj mineraloj. La Fera Monto kaj Suda Fervojo estis elstara dum la evoluado de la komunumo de Fera Monto en la 19a jarcento.

## Referencoj 
Kategorio:Misurio
Rivereto Shetley

**Rivereto Shetley** estas rivereto en Kantono Madison  en la Usona ŝtato Misuro.

Rivereto Shetley havas la nomon de Caleb Shetley, la originala posedanto de la ejo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de riveroj de Misuro

Kategorio:Riveroj en Misurio