François Quesnay

**François QUESNAY** [ fʀɑ̃ˈswa kɛˈnɛ ] (naskita la 4-an de junio 1694 en Méré / Montfort-l'Amaury apud Versajlo; mortis la 16-an de decembro 1774 en Versajlo) estis franca kirurgo-kuracisto kaj ekonomikisto. Li estas konsiderata la fondinto de la fiziokrata skolo de ekonomiko kaj enciklopediisto.

## Vivo 
[dekstra|eta|333x333ra|La [busto de Quesnay ĉe lia naskiĝloko]]
Li naskiĝis en Méré, apud Parizo, kiel filo de malgranda terposedanto. Kiam li translokiĝis al la ĉefurbo, li vivtenis sin per gravurado, samtempe partoprenante kursojn pri medicino. Danke al siaj medicinaj talentoj kaj populareco inter la aristokrataro, Quesnay fariĝis kuracisto de la favorato de Ludoviko la 15-a, la markizino de Pompadour, en 1749, kaj poste la persona kuracisto de la reĝo. 

La proksimeco de la reĝa kortego permesis al li kompreni la ekonomian situacion kaj administran kaoson de Francio tiutempe. Komisiite de Diderot kaj d'Alambert, li verkis ekonomiajn artikolojn por la Encyclopédie, inkluzive de " *Sperto* ", " Les *Fermiers* " *kaj* " *Les Grains* ".

Post la morto de la markizino de Pompadour en 1764, Quesnay forlasis la kortegon de Versajlo kaj verkis *Ĝeneralajn Maksimojn de la Ekonomia Registaro de Agrara Lando* kaj publikigis *la Ekonomian Tablon* (*Tableau économique*), kiu formis la bazon de fiziokratismo. La verko markis la komencon de esplorado pri la procezoj de reproduktado kaj cirkulado de la socia produkto. En sia verko, Quesnay argumentis por la graveco de agrikulturo por la tuta ekonomio, ĉar, laŭ lia vidpunkto, tereno (grundo) estis la sola fonto de riĉeco. 

Post la publikigo *de la Ekonomia Tablo,* Quesnay kaj lia skolo famiĝis. Li organizis kunvenojn, kiuj kunigis multajn pensulojn kaj aktivulojn de la periodo, establante la centron de nova ekonomia doktrino.

## Pensado 
### La Fiziokratio 
Fiziokratio (regado de naturo) estas la unua sistemo de klasika politika ekonomio. Ĝi ekestis kiel reago al Kolbertismo kaj estis direktita kontraŭ la feŭda-absolutisma reguligo de la ekonomio kaj kontraŭ la unuflanka antaŭenigo de industria eksporta produktado, neglektante agrikulturon. Ĝia celo estis forigi merkantilistajn obstaklojn al produktado kaj komerco, anstataŭigi malgrandskalan terkultivadon per grandskala agrikulturo, "tiel imiti anglan agrikulturon."  Fiziokratia doktrino provizis la unuan ampleksan fundamenton por klasika liberalismo. Ĝi regis en Francio de la mezo de la 18-a jarcento ĝis la eksplodo de la burĝa revolucio en 1789. Krom Quesnay, fiziokratian doktrinon reprezentis Anne-Robert Turgot (1727–1781), Pierre-Samuel Dupont des Nemours (1739–1817), Paul-Pierre Mercier de la Rivière (1720–1794), kaj la pli aĝa Grafo de Mirabeau (1715–1789). La soci-filozofiaj fundamentoj de fiziokratio radikis en la "natura ordo", en la leĝoj de la naturo: libereco de privata proprieto, libereco de la ekonomio kaj libereco de la individuo. Ĝiaj subtenantoj supozis la fundamentan interkonsenton inter naturo, racio kaj libereco. La leĝoj de la naturo devis esti la bazo por juraj leĝoj, la "pozitiva ordo".  En la koro de fiziokratio estis la sistema teoria analizo de kapitalismaj rilatoj de produktado. Ĝia daŭra kontribuo al ekonomia penso kuŝas en ĝia kapablo montri, por la unua fojo, la unuecon de la ekonomio kiel tuto kaj la interligitecon de ĝiaj partoj per la fluo de mono kaj varoj, anstataŭ fokusiĝi sur individuaj produktoj kaj ekonomiaj transakcioj. La vidpunkto de Quesnay pri la ekonomio kiel cirkla fluo (d:Q1455756) markis sciencan sukceson kaj pavimis la vojon por la disvolviĝo de klasika ekonomiko.

Karakteriza trajto de Fiziokratio estis la kontraŭdiro inter la kontraŭfeŭda burĝa enhavo kaj la feŭda aspekto de ĝiaj ekonomiaj doktrinoj. “La etikedo de sistemo,” skribas Karl Marx, “diferencas de tiu de aliaj artikoloj, interalie, per tio, ke ĝi ne nur trompas la aĉetanton, sed ofte ankaŭ la vendiston. Quesnay mem kaj liaj plej proksimaj sekvantoj kredis je ĝia feŭda fasado… Fakte, tamen, la Fiziokratia sistemo estas la unua sistema kompreno de la kapitalisma produktadmaniero.”  La ​​epistemologiaj limigoj, skribas Günter Fabiunke, estas evidentaj en la metodo karakteriza por Fiziokratio: derivi sociajn kategoriojn rekte el naturaj kategorioj aŭ egaligi ambaŭ kategoriojn, ekzemple, grundrenton kun plusprodukto. “Ne malpleje pro ĉi tiu senhistoria orientiĝo al la naturo, la nekapablo de la Fiziokratoj kompreni la objektive profunde kontraŭfeŭdan burĝan enhavon de la ekonomiaj doktrinoj, kiujn ili evoluigis en la intereso de feŭda absolutismo, kaj kiuj tial estis enfermitaj en masiva feŭda ŝelo, povas esti klarigita.” 

Oni ofte sugestas, ke Quesnay aplikis sian medicinan scion pri sangocirkulado al ekonomiko. Same kiel la angla kuracisto William Harvey malkovris la sangocirkuladon en 1628, Quesnay, inspirita de ĝi, supozeble malkovris la ekonomian ciklon kaj provis tiri konkludojn por la resaniĝo de la franca ekonomio. Ne ekzistas pruvoj por tio. Quesnay ne uzas ĉi tiun analogion, sed Turgot ja uzas.  La fakto, ke Quesnay ankaŭ estis nomita la " Konfuceo de Eŭropo" subtenas la teorion, ke li estis inspirita de ĉinaj modeloj. 

La pensoskolo de la fiziokratoj havis multajn sekvantojn inter francaj intelektuloj. Ekde 1765, iliaj skribaĵoj aperis kiel suplementoj en akademiaj revuoj. Quesnay mem regule publikigis artikolojn kiel "Observoj pri natura juro" kaj "Memoraĵoj pri la avantaĝoj de industrio kaj komerco" sub la pseŭdonimoj *H., N., Isle* aŭ *Nisaque*. Dum dek jaroj, dufoje semajne okazis kunvenoj en Parizo ĉe la Palaco Mirabeau, sociaj eventoj kun diskutoj, kiuj ankaŭ servis kiel preparo por novaj publikaĵoj pri fiziokrata ekonomiko. Dum sia longa restado en Francio ekde 1764, la brita morala filozofo kaj poste fama ekonomikisto Adam Smith ankaŭ partoprenis ĉi tiujn kunvenojn. Eĉ en siaj sepdekaj jaroj, Quesnay foje ĉeestis ĉi tiujn kunvenojn en Parizo. La 16-an de decembro 1774, en la tiam nekutime progresinta aĝo de 80 jaroj, li mortis en sia apartamento en Versailles. Kelkajn monatojn antaŭe, sekvanto de lia teorio, la ŝtatisto kaj ekonomikisto Turgot, fariĝis financministro de Ludoviko la 16-a.

### Produktiva laboro, plusvaloro kaj klasoj 
Por Quesnay kaj la Fiziokratoj, produktiva laboro signifis ekskluzive laboron plenumatan en agrikultura produktado. La tero sole estis konsiderata la natura fonto de ĉia riĉeco. Nur agrikultura laboro, kiu produktis pli da produktoj en kresksezono ol estis konsumita de la agrikulturaj produktantoj, estis konsiderata produktiva. La laboro de malgrandaj farmistoj, kiuj eltiris ĝuste sufiĉe da produktoj el la tero por sia propra konsumo, ne estis konsiderata produktiva. La kriterio por produktiva laboro estis, ke ĝi donis pluson, "netan produkton".  Plusvaloro estas pluso de uzvaloroj: "La sumo de la uzvaloroj, kiujn li konsumas dum produktado, estas malpli ol la sumo de la uzvaloroj, kiujn li kreas, kaj tial restas pluso de uzvaloroj...". Ĉi tiu pluso montras, ke la produktiveco de la tero ebligas al la agrikultura laboristo "produkti pli ol li bezonas konsumi por pluvivi".  La granda kaj signifa trajto de Fiziokratio estas, ke ĝi "derivas valoron kaj plusvaloron ne el cirkulado" - kiel faris la merkantilistoj - "sed el produktado". Ĝia manko estas, ke ĝi identigas plusvaloron kun la materia formo de grundrento, t.e., ĝi konsideras nur agrikulturan laboron kiel produktivan laboron. Ĉar grundrento estas la sola formo de plusvaloro, profito kaj interezo aperas kiel derivitaj kategorioj kompare.  Quesnay identigis tri "klasojn" (grupojn aŭ sektorojn) kiel la agantojn de ĉia ekonomia agado: Agrikulturo ( *classe productive* ) produktas la nacian pluson. La terposedantoj ( *classe des propriétaires* aŭ *classe distributive* ), plejparte nobeloj, distribuas teron per luado kaj certigas ĝian plibonigon ; ili konsumas la tutan pluson. La klaso de fabriklaboristoj, komercistoj kaj metiistoj ( *classe stérile* ) ne produktas pluson. La valoro de iliaj produktoj kuŝas en la krudmaterialoj, kiujn la fabriklaboristoj akiras de agrikulturo kaj nur transformas materie. La nutraĵoj, kiujn ili devas konsumi por plenumi sian laboron, samtempe pliigante la valoron de la fabrikitaj varoj, estas mem agrikulturaj produktoj. Tial la erara karakterizado de fabriklaboro kiel neproduktiva kaj la klasifiko de la fabriklaborista klaso kiel *sterila*. La karakterizado de Quesnay pri la diversaj "klasoj", tamen, baldaŭ provokis konflikton, precipe koncerne la takson de la emerĝantaj fabrikoj.kiel neproduktiva kaj "sterila". Adam Smith poste korektis la tezon pri la supereco de agrikulturo kiel fonto de nacia riĉeco en sia ĉefa ekonomia verko, *La* *riĉo de nacioj*, en 1776. Li atribuis produktivan potencon ne al iu specifa sektoro de la ekonomio, sed al laboro ĝenerale, kiu subestas ĉiujn formojn de produktado. La decida faktoro, li argumentis, estis ke sufiĉa kapitalo estu havebla por uzi produktivan laboron kaj ke laboristoj en ĉiuj sektoroj de produktado produktu valoron pli grandan ol tio, kion ili mem konsumas aŭ posedas.

### La *Tableau Économique* kaj la "ununura imposto" 
#### Enhavo 
dekstra|eta|420x420ra|Folio el la Ekonomia Tabelo (*Tableau économique*)La elstara atingo de Fiziokratio estas la "Tabelo ekonomike", unue redaktita de François Quesnay en decembro 1758, plue rafinita en du versioj en 1759, poste reviziita plurfoje, kaj fine alportita al sia plej konata formo en 1766. Ĝi restis miskomprenita kaj forgesita dum 100 jaroj. Ĝi estis nur remalkovrita de Karl Marx meze de la 19-a jarcento.  La merito de Quesnay kuŝas en tio, ke li kaptis la ekonomian vivon de la socio, kiu disvolviĝas ĉiutage en milionoj da individuaj rilatoj, en sia "karakteriza socia amasmovado", kaj en tio, ke li spuris ĝin, per rigora scienca abstraktado, al la laŭleĝaj rilatoj "inter grandaj, funkcie determinitaj ekonomiaj klasoj de la socio". En la plej konciza versio de la ekonomia tabelo, Quesnay reprezentis la tutan procezon de socia reproduktado per aritmetika kaj grafika formulo konsistanta el kvin linioj. Signifa progreso en la ekonomia modelo de Quesnay kuŝis en la kompreno, ke elspezoj ne simple konsumiĝas, sed reaperas aliloke kiel enspezoj, kiuj siavice ebligas pliajn elspezojn, kaj tiel plu. Jam ne estis ekzamenitaj individuaj fenomenoj de la ekonomia vivo, sed prefere aperis skemo, kiu rivelis kiel produktado, distribuado kaj konsumado estis interligitaj kaj reciproke dependaj. La rezulta ciklo, tiel diri, reguligus sin laŭ natura juro; la ŝtato intervenu kiel eble plej malmulte: "*Laissez faire et laisser passer*" (Lasu aferojn esti faritaj kaj lasu ilin pasi) fariĝis la moto de la Fiziokratoj. La ĝenerala movado prezentita en la tabelo konsistas el kvin agoj de cirkulado. Ĝin antaŭas la pago de lupago fare de la produktiva klaso al la klaso de terposedantoj. 1. Cirkulado inter terposedantoj kaj la produktiva klaso: Terposedantoj aĉetas nutraĵojn. 2. Cirkulado inter terposedantoj kaj la sterila klaso: Terposedantoj aĉetas fabrikitajn varojn. 3. Cirkulado inter la sterila kaj la produktema klaso: Fabriklaboristoj aĉetas nutraĵojn. 4. Cirkulado inter la produktema kaj la sterila klaso: Agrikulturaj luantoj aĉetas fabrikitaĵojn. 5. Cirkulado inter la sterila kaj la produktema klaso: Fabriklaboristoj aĉetas krudmaterialojn. La interŝanĝaj agoj, kiuj okazas inter la klasoj dum ekonomia jaro - de rikolto ĝis rikolto - estas sumigitaj en valoro kaj baziĝas sur la principo de ekvivalenteco. Nur la alproprigo de la neta produkto kreita de la produktema klaso en la formo de lupago fare de la terposedantoj okazas sen konsidero. Tiel oni supozas, ke membroj de la sterila klaso ne pagas impostojn al la terposedantoj, kaj sub ili al la ŝtato. Tio kondukis al la revolucia fiziokratia doktrino de la ununura imposto, kiu devus esti trudita nur al terposedantoj.  La ununura imposto devis anstataŭigi ĉiujn aliajn impostojn. La propono logike devenis de la fiziokratia sistemo. Terposedantoj alproprigas la netan produkton. La aliaj du klasoj nur anstataŭigas siajn antaŭpagojn; la produktema klaso sendas la netan produkton, la sterila klaso produktas neniun. Se la antaŭpagoj de luantoj kaj fabrikistoj estus impostataj, tiuj antaŭpagoj estus reduktitaj kaj reproduktado endanĝerigita. Tial, nepre sekvas, ke nur terposedantoj estu impostataj. Triono de la enspezo de la terposedantoj estas konsiderata de la fiziokratoj kiel taŭga imposttarifo. 

#### Kritika takso 
La Tabelo Ekonomika montras la ĝeneralajn mankojn kaj malfortojn de Fiziokratio: la malvera distingo inter produktema kaj neproduktema klaso; plusvaloro ekzistas nur en la formo de lupago, kiu aperas kiel donaco de la naturo, kiel nura materio. La analiza malforteco de la prezento de Quesnay kuŝas malpli en la atribuado de netaj revenoj de ekonomia agado nur al la tero, diras Mark Blaug, "ol en la fakto, ke la Tabelo ne montras iel ajn, ke la tero produktas *valoron*."  La doktrino de la "ununura imposto" ankaŭ estis kritikita, precipe de terposedantoj. Voltaire, samtempulo de la Fiziokratoj, skribis: "La angloj, kiuj tiel malofte ridas, ridetis kiam ili eksciis, ke inter ni inteligentaj homoj proponas tian mezuron."  La rolo de mono estas malgravigita; ĝi funkcias nur kiel rimedo de cirkulado kaj estas vidata nek kiel rimedo de akumulado aŭ valorrezervo nek en sia kapitalformo. Nur simpla reproduktado estas konsiderata, reproduktado je simpla skalo. Kresko ne estas konsiderata. Tamen, la granda atingo de François Quesnay kuŝas en la fakto, ke la tuta produktado estas prezentita kiel reproduktado, t.e., en fluo, en dinamiko, kaj ke por la unua fojo ĉiuj fazoj de socia reproduktado — produktado, distribuado, konsumado, cirkulado — estas kaptitaj en sia interrilato. Karlo Markso resumas la ĉefajn rezultojn kaj enhavon de tiu unika atingo, malgraŭ ĝia natur-ekonomia kaj feŭda plibeligo kaj kelkaj formalaj malprecizaĵoj: “La provo prezenti la tutan produktadprocezon de kapitalo kiel reproduktadprocezon, cirkuladon nur kiel la formon de tiu reprodukta procezo, moncirkuladon nur kiel momenton (aŭ momanto) de la cirkulado de kapitalo, samtempe inkluzivante en tiu reprodukta procezo la originon de enspezo, la interŝanĝon inter kapitalo kaj enspezo, la rilaton de reprodukta konsumo al definitiva konsumo, kaj en la cirkulado de kapitalo la cirkuladon inter konsumantoj kaj produktantoj (fakte inter kapitalo kaj enspezo), fine prezenti kiel momentojn de tiu reprodukta procezo la cirkuladon inter la du grandaj dividoj de produktiva laboro - kruda produktado kaj fabrikado - kaj ĉion ĉi en tabelo, kiu fakte ĉiam konsistas el nur 5 linioj konektantaj 6 deirpunktojn aŭ revenpunktojn - en la dua triono de la 18-a jarcento, la infanaĝo de politika ekonomio - estis plej inĝenia ideo, nediskuteble.” la plej inĝenia afero, pri kiu politika ekonomio iam kulpis.” La tabelo de Quesnay reprezentas la unuan makroekonomian analizon de reproduktado. Ĝi inspiris la reproduktadskemojn de Marx kaj povas esti konsiderata antaŭulo de la enigaĵ-eligaj modeloj de Wassily Leontief. Kaj la tabelo ekonomikisto kaj la reproduktadmodeloj de Marx povas esti skribitaj kiel enigaĵ-eligaj tabeloj.  La ĉefa teoria problemo de la unua, frua kaj pli posta cirkla fluo- aŭ reproduktadmodeloj restas tre aktuala hodiaŭ: la reprezentado kaj pravigo de makroekonomiaj proporcioj.

### Alternativa kaj historia vidpunkto 
La kutima prezento de la ekonomia teorio de Quesnay sekvas tekstojn, kiujn oni poste komprenas el la perspektivo de moderna ekonomia teorio, novklasika ekonomiko. Legitaj en historia kunteksto kaj el la perspektivo de klasika ekonomia teorio, ĉi tiuj tekstoj havas malsaman signifon.

La pensado de Quesnay estis formita de la kardiovaskula sistemo. Li bone konis ĝin, gajninte sian vivtenon per desegnado de anatomiaj gravuraĵoj. En lia tempo, kuracistoj kredis, ke sangeltiro, farita ĉe punkto for de la vundo, estis necesa por mildigi inflamon malaltigante sangopremon. Quesnay montris, uzante modelon de tuboj, ke la loko de la sangeltiro estis sensignifa, ĉar la premo falis sendepende de kie la sistemo estis malfermita. La fakto, ke ĉi tiun pruvon  provizis kirurgo, iu socie malsupera al kuracisto, kolerigis la medicinan establon; tamen, ĝi famigis la kamparan kuraciston Quesnay kaj, en 1749, nomumis lin kuracisto de Madamo de Pompadour.

Tiu disputo ne estis bagatela afero, sed prefere kolizio de teoriaj kadroj: la ankoraŭ domina medicina vidpunkto pri sangelverŝo tenata de Galeno (129-216 p.K.), kies tekstoj nur denove konatiĝis en Okcidenta Eŭropo kun la Renesanco, kaj la nova empiria vidpunkto pri sangocirkulado de Harvey (1578-1657), kiu nur akiris akcepton post la malkovro de kapilaroj fare de Malpighi en 1661. Ĉar, laŭ Galeno, la produktita sango estas konsumata de la organoj, dum laŭ Harvey ĝi estas recirkulata, la medicina vidpunkto de Galeno portas strukturan similecon al novklasika ekonomiko, laŭ kiu varoj estas konsumataj por pliigi bonfarton, dum, laŭ klasika ekonomiko, produktiva laboro estas enigaĵo por la sekva ekonomia ciklo.

Nur pro sia pozicio ĉe la kortego Quesnay komencis okupiĝi pri ekonomiaj politikaj aferoj ekde 1750, ĉar Francio estis minacata de bankroto. Li rigardis la ekonomian ciklon de varoj kiel specon de kardiovaskula sistemo, kvankam li ne traktis la pulman cirkuladon, ĉar la funkcio de la pulmoj ankoraŭ estis nekonata. La eksperimentoj de Lavoisier pri la funkcio de oksigeno okazis iom pli poste. Same kiel la koro estas esenca por la korpo, agrikulturo estis aparte grava por la ekonomia ciklo.

Komence, la reĝoj de Francio estis tre malfortaj rilate al siaj princoj kaj celis malpliigi ilian sendependecon. Tiel, Versajlo estis kreita por devigi la nobelojn tie okazigi kortegon grandioze, neglektante siajn bienojn kaj malriĉiĝante. Duonprocento de la loĝantaro  — la alta nobelaro, kiu asertis deveni de la ĝermanaj konkerintoj, kaj la Eklezio, homekipita de nobeloj — ricevis preskaŭ la tutan netan enspezon de la lando. Sekve, preskaŭ la tuta postulo je metiistaj kaj industriaj servoj venis de la nobelaro kaj la Eklezio. Ĉar la nobelaro kaj la Eklezio ne kontribuis al la ekonomia ciklo — ili ne provizis produktaĵon, kiu fariĝis enigaĵo por la sekva periodo — la metiistoj laborantaj por ili ankaŭ estis sensignifaj por la produktiva ekonomia ciklo. La laboro uzata por plenumi ĉi tiujn bezonojn estis tial neproduktema, ŝlosila analiza elemento prenita de Quesnay per klasika ekonomia teorio de Adam Smith ĝis John St. Mill. En sia *Tableau économique*, enigaĵ-eliga skemo, Quesnay montras, ke terposedantoj (nobelaro kaj eklezio) ricevas servojn de metiistoj kaj farmistoj, sed kontribuas nenion krom doni teron al farmistoj; ke metiistoj pagas tiom, kiom ili ricevas de farmistoj kaj aliaj metiistoj; kaj ke farmistoj provizas la nobelaron kaj metiistojn, sed ilia propra konsumo de metiistaj kaj agrikulturaj servoj estas malalta. Nur agrikulturo provizas pli ol ĝi ricevas.

Quesnay ne povas malkaŝe diri, ke terposedantoj kaj ĉiuj, kiuj laboras por ili, estas parazitoj. Tio estus kritiko de la socia sistemo, kiun li provas savi. Sed li ja vidas diferencon inter la laboro de metiistoj, kiuj ĉefe laboras por la nobelaro kaj la Eklezio, kaj tiu de farmistoj. La prezo de metiistaj produktoj respondas — kiel en ĉiu klasika ekonomiko — al la kosto de reproduktado: la kosto de la uzitaj materialoj plus la vivtenaj salajroj de la metiistoj. Provizore pli altaj prezoj estas malaltigitaj al ĉi tiu nivelo per konkurenco. Laŭ Quesnay, la prezoj de agrikulturaj produktoj, aliflanke, estas super la kosto de reproduktado, tiel ke nur agrikulturo kreas riĉecon, dum aliaj sektoroj nur reproduktiĝas. Pliigita agrikultura produktado ankaŭ malpli malaltigas prezojn, ĉar la postulo estas preskaŭ senlima.« Il faut distinguer […] une augmentation *par réunion* des matières premières et de dépense en consommation de choses qui existaient avant this sorte d'augmentation, d'avec une *génération*, ou creation de richesse, qui forment un renouvellement et un accroissement *réel* de richesses renaissantes. » La distingo de Quesnay inter agrikulturo kaj metioj (industrio) trovas sian klarigon ĉe la britaj klasikaj pensuloj: Por ili, pliigita agrikultura produktado kondukas al pli altaj unuokostoj kaj prezoj de agrikulturaj produktoj, ĉar pli malriĉaj grundoj estas kultivataj (Ricardo). Male, kiam industriaj produktoj estas fabrikitaj en pli grandaj kvantoj, unuokostoj kaj prezoj malpliiĝas pro la pliigita labordivido (Adam Smith). Quesnay vidas ĝin ĝuste male, sed historie lia vidpunkto estas tute ĝusta.

* La fama tezo de Adam Smith pri malpliigo de kostoj pro profundiĝanta labordivido kaŭzita de kreskantaj merkatoj validas nur por industria amasproduktado. Francaj metiistoj produktis laŭmendajn varojn por la nobelaro; malpliigo de kostoj ne povas okazi ĉe luksaj produktoj. Tial, Adam Smith, kiun la fiziokratoj en Parizo instruis pensi laŭ ekonomiaj cikloj, finfine ne povis kompreni ilin, ĉar lia pensado baziĝis sur la kunteksto de lia propra lando.
* Antaŭ sia industria revolucio, Anglio revoluciigis sian agrikulturon per adopto de ĉinaj modeloj — kvankam tio ne estis malkaŝe agnoskita.  En norda Francio jam ekzistis ekzemploj de tiu sukcesa kapitalisma agrikulturo. La adopto de la angla modelo por la tuta Francio promesis akcelon de disvolviĝo, kiu, kiel en Anglio, povus formi la bazon por industria disvolviĝo. La aserto de Quesnay, ke la estonteco de Francio kuŝas en la disvolviĝo de agrikulturo, ne en industrio, estas analiza majstraĵo, kiun neniu ekonomikisto verŝajne egalis poste.
* La postulo je industriaj varoj el tiu estonta kapitalisma agrikulturo kreas novan merkaton por francaj metiistoj. Tamen, laŭ la mezuro ke metiistoj produktas por tiu merkato, iliaj produktoj fariĝas la deirpunkto por la sekva ekonomia ciklo kaj tial estas "produktivaj"; tiu produktado ankaŭ estus asociita kun malkreskantaj unuokostoj. La karakterizado de Quesnay pri metiistoj kaj industrio kiel "sterila klaso" estas do ĝenerale malĝusta kaj historie preciza.

La interplektado de ideoj derivitaj de la kardiovaskula sistemo kun la historia disvolviĝa potencialo de Francio en teorion, kiu estis, laŭ sia terminologio, "politike ĝusta" kaj celis savi koruptan socian sistemon per reformoj, estas verŝajne unika en ĉi tiu rilato. Ĉar enspezdistribuo, kaj sekve produktado kaj merkatoj, diferencis en Anglio, eĉ Adam Smith havis malfacilaĵojn kompreni ĉi tiujn francajn deklarojn. La kardiovaskula sistemo-teorio de Smith, tamen, sekvis la Fiziokratojn, kaj li dediĉintus sian "La riĉo de nacioj" al Quesnay se ĉi-lasta ne mortus antaŭe.  Aldone al la malfacilaĵoj, kiujn alfrontis la britaj klasikaj ekonomikistoj por kompreni la Fiziokratojn, pli postaj novklasikaj ekonomikistoj ankaŭ alfrontis la diferencojn, kiuj apartigas klasikan ekonomikon de la diametre kontraŭa novklasika ekonomiko. Deklaroj de la plej multaj postaj ekonomikistoj pri la Fiziokratoj nur montras, ke la teoriaj elementoj de ilia propra teorio ne permesas al ili kompreni la signifon de Fiziokratio.

En 1774, Turgot fariĝis *Ĝenerala Financestro* kaj komencis la unuajn paŝojn al la efektivigo de la programo de la Fiziokratoj. Ĉar ĉiuj profitis de korupto, liaj reformoj renkontis reziston. Kiam li aboliciis grentarifojn ene de Francio, aristokrataj impostistoj perdis siajn enspezojn (ili pagis al la reĝo fiksan sumon kaj kolektis trioblan sumon en impostoj). Kiam malbona rikolto en 1774 altigis grenprezojn, la onidiro, reklamita de la impostistoj, gajnis kredindecon: ke libera komerco nun permesis al spekulistoj, inkluzive de la reĝo, profiti de grenprezoj. La popolo marŝis al la pordegoj de Versajlo proteste. Kiam, en januaro 1776, Turgot proponis abolicii servuton kaj dissolvi la metiajn gildojn kiel unuan paŝon al la elimino de ĉiuj privilegioj, la reĝo estis devigita cedi al siaj kontraŭuloj kaj postuli sian abdikon. Fiziokrataj ideoj tiel perdis sian politikan kaj socian signifon en parizaj salonoj. Kun Jacques Necker, la kontraŭulo de Turgot ekregis en 1776, antaŭenigante la komparan industrian avantaĝon de Francio, la produktadon de luksaj varoj, kaj, per plia ŝtata ŝuldo, la Francan Revolucion.

## Verkoj (elekto) 
* *Observaĵoj pri la Efikoj de la Saignée* (1730)
* ''Essai physique sur l'œconomie animale* (1736)
* *L'art de guérir par la saignée* (1736)
* *Histoire de l'origine et des progrès de la chirurgie en France.* Paris 1749
* *Traité de la suppuration* (1749)
* *Traité de la gangrène* (1749)
* *Traité des fièvres daŭras* (1753)
* Auguste Oncken (red.): *Oeuvres économiques et philosophiques* . Frankfurto ĉe Majno: Joseph Baer; Parizo: Jules Peelman, 1888
* Marguerite Kuczynski (red.): *Ekonomiaj Skribaĵoj* . Berlino: Akademie-Verlag, 1971/76. 1. *Skribaĵoj el la jaroj 1756–1759* . 1971 (2 volumoj). 2. *Skribaĵoj el la jaroj 1763–1767* . 1976 (2 volumoj)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Le Despotisme de la Chine'' (1767) de François Quesnay, ĉe la retejo de la Universitato de Masaĉuseco 
* 

Kategorio:Kortegaj kuracistoj
Kategorio:Homoj de Eure
Kategorio:Francaj kirurgoj
Kategorio:Francaj politikaj filozofoj
Kategorio:Francaj orientalistoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Francaj verkistoj de la 18-a jarcento
Kategorio:Enciklopedio (1751-1772)
Kategorio:Kuracistoj de la 18-a jarcento
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono