open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Waldemar Krzystek

**Waldemar Krzystek** (esperante: *Valdemaro Kĵistek*; naskiĝis la 23-an de novembro 1953 en Swobnica, Pollando) estas pola filmreĝisoro kaj scenaristo.

## Elektitaj aktorfilmoj reĝisoritaj de li 
* 2014 – *La fotografo (Fotograf)*
* 2011 – *80 milionoj (80 milionów)*
* 1994 – *Pola morto (Polska śmierć)*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Portreto ĉe filmpolski.pl 

Kategorio:Polaj reĝisoroj
Kategorio:Polaj artistoj
Philae (alterigilo)

eta
eta|*Philae* survoje al kometo (arta desegno).
**Philae** estas eta 100-kilograma alterigilo de la Eŭropa Kosma Agentejo. Ĝi enhavas 10 aparatojn, kiuj estas faritaj de *Politecnico de Milano*, *Deutches Zentrum für Luft- und Raumfahrt*, ''Institut de planétologie et d'astrophysique de Grenoble'' ...

La nomo Philae devenas de la samnoma egiptia insulo.

Ĝi sukcesis la unuan alteriĝon sur kerno de kometo.
La sondilo Rosetta demetis ĝin sur la kometo Ĉurjumov-Gerasimenko la 12-an de novembro 2014 por analizi surloke la strukturon kaj konsiston de la grundo de la kometo.
Ĝi sendis la unuan foton fotitan sur kerno de kometo la 13-an de novembro 2014.

## Referencoj 
Kategorio:Eŭropa Kosma Agentejo
Borys Lankosz

**Borys Lankosz** (esperante: *Boriso Lankoŝ*; naskiĝis la 31-an de marto 1973 en Krakovo, Pollando) estas pola filmreĝisoro kaj aktoro.

## Elektitaj aktorfilmoj reĝisoritaj de li 
* 2014 – *Iom da vero (Ziarno prawdy)*
* 2009 – *La reverso (Rewers)*

## Eksteraj ligiloj 
* Portreto ĉe filmpolski.pl (pole)

## Referencoj 
Kategorio:Polaj reĝisoroj
Kategorio:Polaj artistoj
Sławomir Fabicki

**Sławomir Fabicki** (esperante: *Slavomiro Fabicki*; naskiĝis la 5-an de aprilo 1970 en Varsovio, Pollando) estas pola filmreĝisoro kaj scenaristo.

## Elektitaj aktorfilmoj reĝisoritaj de Slavomiro Fabicki 
* 2012 – *La amo (Miłość)*
* 2005 – *El reakiro (Z odzysku)*
* 1996 – *Nokte (Nocą)*

## Eksteraj ligiloj 
* *Slavomiro Fabicki* ĉe filmpolski.pl (pole)

## Referencoj 
Kategorio:Polaj reĝisoroj
Kategorio:Polaj artistoj
Rătești

**Rătești** estas la nomo de pluraj lokoj en Rumanio:
* Rătești (Argeș) estas vilaĝo kaj komunuma sidejo en distrikto Argeș.
* Rătești (Buzău) estas vilaĝo en distrikto Buzău.
* Rățești (Dâmbovița) estas vilaĝo en distrikto Dâmbovița.
* Rătești (Satu Mare) estas vilaĝo en distrikto Satu Mare.
Maria Kaniewska

**Maria Kaniewska** (esperante: *Maria Kanievska*; naskiĝis la 27-an de majo 1911 en Kievo, mortis la 11-an de decembro 2005 en Varsovio, Pollando) estas pola filmreĝisorino, scenaristino kaj aktorino. Ŝi estas konata pro "Satano el 7-a klaso", la filmo por junularo.

## Elektitaj aktorfilmoj reĝisoritaj de Maria Kanievska 
* 1966 – *Skurĝo dia (Bicz boży)*
* 1961 – *Komediantoj (Komedianty)*
* 1960 – ***Satano el 7-a klaso** (Szatan z 7-ej klasy)*
* 1959 – ***La kverelo pri Banjo** (Awantura o Basię)*
* 1954 – *Proksime de Varsovio (Niedaleko Warszawy)*

## Eksteraj ligiloj 
* *Maria Kanievska* ĉe filmpolski.pl (pole)

## Referencoj 
Kategorio:Polaj reĝisoroj
Kategorio:Polaj aktoroj
Kategorio:Polaj dramistoj
Kategorio:Polaj verkistoj
14148 Jimchamberlin

'*14148 *Jimchamberlin'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la kanada inĝeniero James (*Jim*) Chamberlin (1915–1981),
kiu laboris pri la projektoj *Avro Jetliner* kaj *Avro CF-105 Arrow* de de Avro Canada. Poste li iris al NASA kie li kunlaboris al la kosmaj programoj *Mercury*, *Gemini* kaj *Apollo''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (14148) Jimchamberlin, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
14146 Hughmaclean

'*14146 *Hughmaclean'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la kanada amatora astronomo *Hugh Noel Alexander Maclean'' (1915–2003) de St. Catharines (Ontario), kiu helpis fondi la Centron de Niagara de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado en 1960 kaj estis prezidento de la Centro de Niagara dum 1966 - 1968 kaj 1978 - 1979. Li laboris kiel laborestro en akva transporto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (14146) Hughmaclean, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Vitrofarejo

eta|vitrofarejo en la proksimeco de Hanovro,Germanujo, 1860.
eta|vitrofarejo en 1960 en Düren, Germanujo.
**vitrofarejo** estas produktejo por vitro kaj vitraj produktoj. Tipaj profesioj estas vitrofaristo, vitroblovisto kaj vitroitroŝlifisto.

## Priskribo 
[eta|laboristoj en la vitrofarejo de Rejmyre, [Finspång (komunumo)|Finspång, Svedujo]]
[eta|la 1839 konstruata [vitrofareja turo de la vitrofarejo Steinkrug]]
eta|la interno de la vitrofareja turo en Steinkrug
[eta|altdekstre|Hodiaŭa vitrofareja fabriko en [Holzminden]]

Vitrofarejo konsistas el stokejoj por la krudmaterialoj kvarca sablo, sodo (natria karbonato, Na2CO3), potaso (Kalia karbonato, K2CO3), manganoksido kaj metaloksido, tiunomata miksaĵbunkro por miksi la krudaĵojn laŭ precizaj receptoj, fornoj por fandado de la miksaĵo, prilaborejo, malvarmiga forno, aliaj aparatoj kaj maŝinoj por prilabori la vitron kaj stokejo de la produktoj.

En industriaj vitrofarejoj (ekzemple por fari vitrajn glacojn aŭ vitrajn ujojn) la instalaĵoj por sortigi, dekori kaj paki estas gravaj teknikaj partoj de la fabriko.

Oni distingas inter ujaj dandfornegoj, en kiuj oni fandas vitron por industria amasvaroj kaj fandfornoj por la permana produktado por fari altkvalitaj vitraĵojn.

## Historio 
La plej malnova vitrofarejo estas el la 13a jarcento a. K., ĝi troviĝis en Qantir-Piramesses (Egiptio) .

En Eŭropo la vitrofarado kaj la vitraĵprilaborado okazis ĝis ĉ. la 11a jarcento en du separataj farejoj. En la mezepoko ekestis norde de la Alpoj en arbaraj regionoj (ekzemple Bohemia Arbaro) la tiel nomataj arbaraj vitrofarejoj, kiuj forkonsumis grandan kvanton da ligno por fandi la krudmaterialojn.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Otto Bloss: *Die älteren Glashütten in Südniedersachsen* (= *Veröffentlichungen des Instituts für Historische Landesforschung der Universität Göttingen.* Bd. 9). Lax, Hildesheim 1977, ISBN 3-7848-3639-9.
* Walter Greiner: *Auf den Spuren der Glasmacher. Von der Neuzeit bis in die Antike.* Greiner, Sonthofen 2005, ISBN 3-00-017027-8.
* André Wilger, Marion Leschinsky, Werner Busch: *4711 aus Oberhausener Fläschchen.* In: *Schichtwechsel. Journal für die Geschichte Oberhausens.* Jg. 2, Heft 1, 2007, p.&nbsp;6–9.
* Rudolf Bergmann: *Historische Glaserzeugung in Westfalen.* In: *Westfalen regional. Die landeskundliche Online-Dokumentation über Westfalen.*  Landschaftsverband Westfalen-Lippe, Münster 2009.
* Lukas Clemens, Peter Steppuhn (Hrsg.): *Glasproduktion. Archäologie und Geschichte* (= *Interdisziplinärer Dialog zwischen Archäologie und Geschichte.* Bd. 2). Kliomedia, Trier 2012, ISBN 978-3-89890-162-8.

## Vidu ankaŭ 
* glaco
* vitroindustrio
* poliakrila vitro
* vitroblovado

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Vitrofarado
Kategorio:Vitro
Kategorio:Vitraĵoj
Zamenhof ne esperis vane

**Zamenhof ne esperis vane** ( Zamenhof no ha esperado en vano) estas titolo de artikolo farita en 1975 de Ludovikof en la revuo de la Antjokia Universitato.

## Referencoj 
Kategorio:Kolombiaj esperantistoj
Luis Fernando Martínez-Solís

**Luis Fernando Martínez-Solís**, esperante **Ludovikof**, estas kolombia esperantisto. Li publikigis artikolon *Zamenhof ne esperis vane* en la revuo de la Antjokia Universitato.

## Referencoj 
Kategorio:Kolombiaj esperantistoj
Listo de pomkultivaroj

Tiu ĉi **listo de la pomkultivaroj** kompletigas la ĉefan artikolon pri la kulturpomoj; Ĝi entenas ĉirkaŭ 850 kultivaroj de la pomo.

## Literaturo 
* Alfred Aeppli: *Obstsorten. Beschreibung und Wertung von Kern- und Steinobstsorten.* 3a eldono. Landwirtschaftliche Lernmittelzentrale, Zollikofen 1989, ISBN 3-906679-06-3.
* Herbert Bischof: *Großvaters alte Obstsorten.* Kosmos, Stuttgart 1998, ISBN 3-440-07398-X.
* Johannes Boysen: *Obstsorten in Nordfriesland. Ein Querschnitt der Obstsorten aus dem nördlichen Nordfriesland.* (foto-KD). Verlag Videel, Niebüll 2001, ISBN 3-89906-381-3.
* Gerhard Götz, Robert Silbereisen: *Obstsorten-Atlap. Kernobst, Steinobst, Beerenobst, Schalenobst.* Ulmer, Stuttgart 1989, ISBN 3-8001-5527-3.
* Walter Hartmann (Hrsg.): *Farbatlas alte Obstsorten.* Ulmer, Stuttgart 2000, ISBN 3-8001-3173-0.
* Martina Heilmeyer, Clemens A. Wimmer: *Äpfel fürs Volk* (= *Potsdamer pomologische Geschichten*). Vacat, Potsdam 2002, ISBN 3-930752-21-2.
* Franz Mühl: *Alte und neue Kultivaron.* 3., erweiterte Auflage. Obst- und Gartenbauverlag, München 1999, ISBN 3-87596-093-9.
* Herbert Petzold: *Kultivaron.* 4., überarbeitete und erweiterte Auflage. Neumann, Radebeul 1990, ISBN 3-7402-0075-8.
* Robert Silbereisen: *Kultivaron. Marktsorten, Neuheiten und Mostäpfel.* 3., überarbeitete und ergänzte Auflage. Ulmer, Stuttgart 1986, ISBN 3-8001-5524-9.
* Willi Votteler: *Verzeichnis der Apfel- und Birnensorten. 3340 Doppelnamen, 1360 Kultivarpriskriboen.* 3. Auflage. Obst- und Gartenbauverlag, München 1993, ISBN 3-87596-086-6.

## Eksteraj ligiloj 
* Warenkunde: Äpfel aus deutschem Anbau.
* Kultivaron-Genbank des Landes Kärnten.
* Svislandoer Kultivaron: Namenliste.
* 270 Kultivaron mit Bild Baumschule Boysen. 
* Alte Obstsorten nach § 6 Abp. 4 der Anbaumaterialverordnung beim deutschen Bundessortenamt. 
* Online-Liste basierend auf der 4. Auflage des Bundes-Obstarten-Sortenverzeichnissep.
* Mehr als 300 Äpfel-, Birnen-, Pflaumen-, Erdbeeren-, Aprikosen-, Weinsorten.
* Obstsortenempfehlungen des BUND Lemgo, alte Bestimmungsbücher und zahlreiche wunderschöne Apfel- und Kirschsortenzeichnungen.
* Gesellschaft für Pomologie und Obstsortenerhaltung Bayern.
* Umfangreiche Sortendatenbank für alte Kultivaron. 
* Kultivarpriskriboen auf Arche Noah - Gesellschaft für die Erhaltung der Kulturpflanzenvielfalt & ihre Entwicklung

## Referencoj 

Kategorio:Kulturpomo
Kategorio:Fruktoj
Kategorio:Fruktplantoj
Kategorio:Fruktoscienco
Rafaelaj Ĉambroj

eta|300ra|dekstra|*Adamo kaj Evo*, plafona fresko el la *Stanza della Segnatura*.

La kvar **Rafaelaj Ĉambroj** (en itala *Stanze di Raffaello*) formas serio de akceptejaj ĉambroj, nome la publika parto de la papaj apartamentoj en la Palaco de Vatikano. Ili estas famaj pro siaj freskoj, pentritaj de Rafaelo kaj lia ateliero. kun la plafonaj freskoj de Mikelanĝelo en la Siksta Kapelo, ili estas la grandaj fresko-serioj kiuj markas la pinton de la Alta Renesanco en Romo.

La *Stanze*, kiel ili estas komune nomataj, estis origine destinitaj al aro da apartamentoj por la papo Julio la 3-a. Li komisiis Rafaelon, tiam relative juna artisto el Urbino, kaj lian atelieron en 1508 aŭ 1509 por redekori la ekzistantajn internojn de la ĉambroj entute. Eble Julio intencis pretersuperi la apartamentoj de sia antaŭanto (kaj rivalo) la papo Aleksandro la 6-a, ĉar la *Stanze* estas rekte super la Borgia Apartamento de Aleksandro. Ili estas en la tria etaĝo, ĉe la suda flanko de la korto *Cortile del Belvedere*.

El oriento al okcidento, laŭ vizitanto eniras en la apartamento, sed ne laŭ la sekvenco laŭ kiu la *Stanze* estis freskigitaj, la ĉambroj estas la *Sala di Costantino* ("Konstantina Ĉambro"), la *Stanza di Eliodoro* ("Heliodora Ĉambro"), la *Stanza della Segnatura* ("Subskriba Ĉambro") kaj la ''Stanza dell'Incendio del Borgo* ("Ĉambro de la *Incendio de la Borgo*").

Post la morto de Julio en 1513, kun du ĉambroj freskigitaj, la papo Leono la 10-a pluigis la programon. Post la morto de Rafaelo en 1520, liaj helpantoj Gianfrancesco Penni, Giulio Romano kaj Raffaellino del Colle finigis la projekton per la freskoj de la *Sala di Costantino*.

## Vidu ankaŭ 
eta|dekstre|250ra|La Parnaso
* *La Parnaso*
* *La Lernejo de Ateno*
* *Disputo pri la Sankta Sakramento*
* *La Meso ĉe Bolsena*
* *Liberigo de Sankta Petro*
* *Incendio ĉe Borgo''

## Eksteraj ligiloj 
* The Stanze of the Vatican
* Visual Tour of the Raphael Rooms, with identifications of figures in frescoes
* The Vatican: spirit and art of Christian Rome, a book from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF), which contains material on the Raphael Rooms (pp.&nbsp;111–123)

Kategorio:Pentraĵoj de Raffaello Sanzio
Kategorio:Vatikano
Kategorio:Renesancaj pentraĵoj
Kategorio:Italaj pentraĵoj
Miguel Skrobot

**Miguel Skrobot** (Varsovio, 1873 - Curitiba, 20an de februaro 1912) estis brazila entreprenisto de pola origino..

Miguel Skrobot naskiĝis en 1873, en Varsovio, Pollando, al Jozefo Skrobot kaj Rozo Skrobot. Kiam li estis 18 li migris al Brazilo kaj ekloĝis en Curitiba kiel komercisto.

Li edziĝis kun Maria Pansardi, kiu naskiĝis en Tibagi (urbo de la Paraná) al italaj enmigrintoj, kaj ŝi naskis al li tri filojn. Li tenis vaporo fabrikon kie li laboris muelante kaj rostante kafo-fabojn sub la "Rio Branco" marko, lokita en la loko kie hodiaŭ staras la placo nomata *Praça Zacarias* (kvadrata lokita en la centro de Curitiba). Li ankaŭ posedis nutraĵvendejon proksime *Praça Tiradentes* (ankaŭ kvadrato en la centro de Curitiba, kie la urbo naskiĝis). Li mortis fruan morton, kiam li estis 39, la 20an de februaro 1912.

## Referencoj 
Kategorio:Brazilaj entreprenistoj
Kategorio:Poldevenaj brazilanoj
Aleksander Ford

**Aleksander Ford** (esperante: *Aleksandro Fordo*; naskiĝis la 24-an de novembro 1908 en Kievo, mortis la 4-an de aprilo 1980 en Naples, Usono) estas pola filmreĝisoro kaj scenaristo. Lia plej grava kaj populara filmo estas *La kruckavaliroj*.

## Elektitaj aktorfilmoj reĝisoritaj de li 
* 1964 – *Unua tago de libereco (Pierwszy dzień wolności)*
* 1960 – ***La kruckavaliroj** (Krzyżacy)*
* 1958 – *Oka tago de semajno (Ósmy dzień tygodnia)*
* 1953 – *Kvino el Barska-strato (Piątka z ulicy Barskiej)*
* 1938 – *Homoj de Vistulo (Ludzie Wisły)*

## Eksteraj ligiloj 
* Portreto ĉe filmpolski.pl (pole)

## Referencoj 
Kategorio:Polaj reĝisoroj
Kategorio:Polaj artistoj
Japana nomo

**Japanaj nomoj** estas el familia nomo sekvata de persona nomo. Japanaj nomoj estas kutime skribataj de *kanji* (ĉina skribo), sed iomete personaj nomoj de *hiragana* (rondaj kanaoj) aŭ *katakana* (strekaj kanaoj).

La tri plej komunaj familiaj nomoj estas Satō (佐藤), Suzuki (鈴木) kaj Takahashi (高橋).

Kiam iliaj nomoj estas skribataj en latinaj skriboj, familia nomo povas sekvi personan nomon. La plej komuna transskribsistemo estas nomata hepburn-sistemo kaj nur ĝi estas aprobata en iliaj pasportoj. Kelkaj japanaj esperantistoj skribas siajn nomojn per kunrei-sistemo aŭ eĉ Esperanta alfabeto.

## Ekzemploj 
La nomo de la ĉefministro de Japanio.
* per *kanji*: 安倍 晋三
* per rondaj/strekaj kanaoj: あべ しんぞう/アベ シンゾウ
* hepburn-e: Abe Shinzō/Shinzo/Shinzoh
* angle, germane, france: Shinzo Abe
* kunrei-e: Abe Sinzô/Sinzoo
* esperantalfabete: Abe Ŝinzo/Ŝindzo/Ŝinzoo

En Esperanta Vikipedio, la nomo de ne-esperantisto estas kutime skribata per hepburn-sistemo. En la artikolo la familia nomo estas skribata majuskle.

## Vidu ankaŭ 
* Japana lingvo


Kategorio:Nomoj laŭ kulturo
János Mayer

**János Mayer** [jAnoŝ mAjer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mayer János** estis hungara politikisto, ministro.
János Mayer http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC09732/10252.htm naskiĝis la  1871 en Kompolt. Li mortis la  1955 en Kompolt.

## Biografio 
János Mayer post lernado li laboris en la familia bieno, dume li ankaŭ politikadis. En 1914 li estis elektita parlamenta deputito. En 1919 li estis subministro ĝis Hungara Sovetrespubliko. Post falo de la sovetrespubliko li estis titulara ministro, baldaŭe ministro pri nutraĵoj, fine pri agrikulturo, krome foje subministro. Li havis ankaŭ partiajn taskojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Hungaraj senpostenaj ministroj
Julio Camillo Bellache

**Julio Camillo Bellache** (Parizo, 1an de majo 1836 - Curitiba, 28an de aŭgusto 1895) estis brazila entreprenisto, de franca deveno.

Julio Camillo Bellache naskiĝis en Parizo, Francio, la 1an de majo, 1836. Li elmigris al Brazilo, kie li edziĝis kun aŭstra enmigrinto Katharina Johanna Francisca Sprenger, naskita la 12an de junio 1844, en Elmen, en Tirola regiono, Aŭstrio. Kune ili havis kvar gefilojn: Karolo, Julio, Paulina kaj Rosina. Li disvolvis plurajn komercajn aktivecojn, posedante aparataro-vendejon, mercerejon, legom-vendejon kaj tanejon. Li estis unu el la direktoroj de Curitiba Enmigrado Societo. Li forpasis en Curitiba, la 28an de aŭgusto 1895.

## Referencoj 
Kategorio:Brazilaj entreprenistoj
Kategorio:Francdevenaj brazilanoj
Severina Vučković

eta|200ra|Severina Vučković, Karlovac Biero=Festivalo
**Severina Vučković** (Split, 21-an de aprilo 1972) estas kroata kantistino.

## Eŭrofestivalo 
En 2006 Severina registris sin por *Dora*, la kroata antaŭselekto por la Eŭrovido-kantokonkurso. Ŝi gajnis kaj pro tio rajtis reprezenti sian landon por la Eŭrovido-kantokonkurso 2006, en la greka ĉefurbo Ateno. Severina aŭdigis la kanton *Moja štikla* (Mia alta kalkanumo) kaj atingis la 13-an lokon per 56 poentoj.

## Seksum-skandalo 
En 2004 ŝi engaĝiĝis en skandalo kiam en la interreto videblis videon en kiu ŝi seksumis kun edziĝinta viro. Ŝi klopodis ekprocesi la retejon sed la afero estis flankenmetita de la juĝejo en Zagrebo. La filmeto montras suksumadon de proksimume kvaronhoro dum kiu la duopo trinkas ĉampanon kaj mansvingas al la kamerao dum la seksumado.

## Diskaro 
* *Severina* – 1989
* *Dalmatinka* – 1993
* *Trava zelena* – 1995
* *Moja stvar* – 1996
* *Djevojka sa sela* – 1998
* *Paloma nera - Live album* – 1999
* *Ja samo pjevam* – 1999
* *Pogled ispod obrva* – 2001
* *18 velikih hitova* – 2002
* *Virujen u te - Najbolje uživo* – 2002
* *Virujen u te - DVD* – 2003
* *Severgreen* – 2004
* *Moja štikla* – 2006

## Eksteraj ligiloj 
* Persona retejo
* Imdb

Kategorio:Kroataj kantistoj
Nontron

**Nontron** [] estas franca komunumo kaj subprefektejo de la departemento Dordogne, en la regiono Akvitanio. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2011.

## Geografio 
eta|maldekstra|La kastelo de Nontron
Nontron situas en la nordo de Dordogne,  norde de Périgueux.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Dordogne

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Dordogne
Kategorio:Subprefektejoj de Francio
Béla Kovács (ministro)

**Béla Kovács** [kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Béla** estis hungara politikisto, ministro.
eta|Monumento pri Béla Kovács
eta|Memortabulo pri Béla Kovács
Béla Kovács http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=4783&catid=74%3Ak&Itemid=67&lang=hu naskiĝis la  1908 en Patacs [pataĉ] (nun jam urboparto de Pécs). Li mortis la  1959 en Pécs.

## Biografio 
Béla Kovács frekventis nur bazlernejon, poste li laboris en la familia bieno. En 1926 li edziĝis, en la sekva jaro li komencis politikadi loke, en la 1930-aj jaroj li politikadis jam tutlande. Inter 1945 kaj 1947. En 1947 la Ruĝa Armeo arestis lin, poste deportis lin al Sovetunio. Post la gulago li estis en hungara prizono ekde 1955. Dum la Hungara revolucio de 1956 li estis ministro. En 1958 li denove estis elektita parlamenta deputito, sed en la sekva jaro li mortis. En 1989 Sovetunio nuligis ĉiujn akuzojn pri la politikisto.

## Memorigiloj 
* monumento kaj memortabulo en Budapeŝto

## Literaturo 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero K, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Hungara revolucio de 1956
14072 Volterra

'*14072 *Volterra''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala matematikisto Vito Volterra (1860–1940), sinsekve profesoro en Pizo, Torino kaj Romo. Li disvolvis ĝeneralan teorion de la  kiuj donis solvojn por integralaj kaj integralaj diferencialaj ekvacioj. Li ankaŭ studis la mathematikan-biologiajn modelojn de sistemoj predo-predanto, en terminoj de paro de  de unua ordo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
14100 Weierstrass

'*14100 *Weierstrass''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana matematikisto Karl Weierstrass (1815–1897), influa profesoro pri matematiko ĉe la Universitato de Berlino, kiu laboris kun granda rigoreco. Liaj ĉefaj kontribuoj estas la koncepto de analitika plivastigo kaj la fondo de la teorio de la kompleksaj funkcioj sur la serioj de potenco.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Béla Mezőssy

**Béla Mezőssy** [mezOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mezőssy Béla** estis hungara politikisto, ministro.
eta| Béla Mezőssy
Béla Mezőssy http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC09732/10464.htm naskiĝis la  1870 en Tolcsva. Li mortis la  1939 en Újfehértó.

## Biografio 
Béla Mezőssy lernis juron, poste li eklaboris en la departementa administrado. Li estis parlamenta deputito inter 1896–1918, dume inter 1906 kaj 1910 li estis subministro, fine inter 1917 kaj 1918 ministro. Dum mallonga tempo li kontribuis en gazeto. En 1917 li false estis akuzita, sed laŭ la procezo li restis pura. Depost 1918 li plene retiriĝis.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri agrikulturo
Scienca principo

Ĝenerale la terminoj **scienca principo** reiras al la bazoj kaj komencaj antaŭsupozoj sur kiuj apogiĝas teorio kaj ricevas, pro konvencio aŭ rekonata rajto, ĝeneralan kaj universalan validecon ene de la teorio mem.

El “scienca principo” descendas do per dedukto aŭ logika sekvo, aŭ laŭ maniero kohera al la principo mem, tuta serio da duarangaj leĝoj, juraj aŭ sciencaj kiuj karakterizas la koncernan teorion, aŭ, male, ĉiuj leĝoj de la teorio devas respekti la kardinan principon de la sama por esti science konsiderataj.

En la eksperimentaj sciencoj ĝenerale principo estas nepruvebla *absolutsence* sed estas ricevita kiel vera pro la multeco de la observoj kiuj ĝin konstatigas kaj la antaŭvidoj kiujn ĝi, kaj la leĝoj el ĝi devenintaj, konsentas fari, rezignante tamen al ĝia karakterizo de universaleco. Sufiĉas, fakte, eĉ unusola eksperimenta evidento kontraŭa por ke ĝi perdas la karakterizon de scienco kaj eksperimenta metodo.

En aliaj kuntekstoj kiel en juro kaj en filozofio, principo estas akceptita tia se rekonata kiel laŭjure fonda aŭ etike justa.

## Vidu ankaŭ 
*Leĝo
*scienco
*Scienca metodo

Kategorio:Filozofiaj konceptoj
Kategorio:Logiko
Kategorio:Juraj terminoj
Palaco Wenckheim

**Palaco Wenckheim** [venkhejm] apartenas al la plej belaj palacoj de Budapeŝto. Nun ĝi jam estas historia monumento.
eta|Aerfoto pri palaco Wenckheim
eta|Palaco Wenckheim

## Situo 
La palaco situas en Józsefváros preskaŭ ĉe Placo Kálvin, krome preskaŭ ĉe Hungara Nacia Muzeo.

## Historio 
Grafa familio Wenckheim konstruis la palacon inter 1887 kaj 1889 en novbaroka stilo. En 1927 Budapeŝto aĉetis ĝin kaj post 4 jara trakonstruo "Ĉefurba Biblioteko" ekfunkciis. Inter 1997 kaj 2001 denova trakonstruo okazis.

Nuntempe en la palaco funkcias centro de Ĉefurba Biblioteko Ervin Szabó. La biblioteko mem estis fondita pli frue jam en 1903.

## Konstruaĵo 
Parcelo de la palaco estas trapezo, la fasado kun la ornama ĉefenirejo situas laŭ la mallonga trapezolatero. La konstruaĵo estas unuetaĝa, sed ĝi havas kelon, tial la teretaĝo estas pli alta.

## Fontoj 
* hungare kun foto 
* multe da fotoj
* internaj fotoj

Kategorio:Palacoj en Budapeŝto
Kategorio:Kasteloj de familio Wenckheim
Friedrich Schröder

**Friedrich Schröder** estas la nomo de jenaj personoj:

* Friedrich Schröder (komercisto) (1775–1835), germana komercisto kaj ŝipkompaniulo 
* Friedrich Schröder (komponisto) (1910–1972), german komponisto
* Friedrich Schröder (medicinisto) (1912–1996), germana dentisto 
* Friedrich Schröder Sonnenstern (vere *Friedrich Schröder*; 1892–1982), germana desegnisto kaj pentristo
* Friedrich-Christian Schroeder (* 1936), germana juristo 
* Friedrich Joseph Wilhelm Schröder (1733–1778), germana medicinisto
* Friedrich Ludwig Schröder (1744–1816), germana aktoro, dramisto kaj framasonisto

**Vidu ankaŭ:**
* Fritz Schröder
Fatiha Menouer

**Fatiha Menouer Dahmani** estas esperantistino en Alĝerio. Ŝi estas respondeca pri kontaktoj per Esperanto en Mostaganem. Ŝi kontakteblas per Fejsbuko.

Kategorio:Alĝeriaj esperantistoj
Johannes Kramer

**Johannes Kramer** estas la nomo de jenaj personoj:

* Johannes Kramer (arthistoriisto) (1885–1915), germana arthistoriisto
* Johannes Kramer (fizikisto) (1905–1975), germana fizikisto
* Johannes Kramer (politikisto), germana politikisto (orienta CDU)
* Johannes Kramer (lingvisto) (* 1946), germana latinisto kaj klasika filologo
* Johannes Kramer (FNP) (* 1967), nederlanda politikisto (FNP)

**Vidu ankaŭ:**
* Johannes Krämer (* 1948), germana gitaristo
Thomas Vogt

**Thomas Vogt** estas la nomo de jenaj personoj:

* Thomas Vogt (klerikulo) (1766–1825), germana klerikulo kaj aŭtoro
* *Thomas Vogt*, konata kiel  Tom Vogt (* 1957), germana sinkronisto kaj aktoro
* Thomas Vogt (piedpilkisto) (* 1961), germana piedpilkisto
* Thomas Vogt (politikisto) (* 1976), liĥtenŝtejna politikisto
* *Thomas Vogt*, konata kiel  Tommy Reeve (* 1980), germana popularmuzika kantisto
Ewa Petelska

**Ewa Petelska**, ankaŭ Ewa Głowacka (esperante: *Eva Petelska*; naskiĝis la  en Pizdri, mortis la  en  Varsovio, Pollando) estis pola filmreĝisorino kaj scenaristino. Ŝi estis edzino de Ĉeslavo Petelski – multajn filmojn ili reĝisoris kune.

## Elektitaj aktorfilmoj reĝisoritaj de Eva Petelska 
* 1984 – ***Kiu estas ĉi-homo** (Kim jest ten człowiek)*
* 1983 – *Ŝtonaj paneloj (Kamienne tablice)*
* 1981 – ***Boldin** (Bołdyn)*
* 1972 – ***Koperniko** (Kopernik)*
* 1969 – ***Sorpo ruĝa** (Jarzębina czerwona)*
* 1962 – *Nigraj flugiloj (Czarne skrzydła)*
* 1961 – ***Serĝento Kalen** (Ogniomistrz Kaleń)*
* 1959 – *Ŝtona ĉielo (Kamienne niebo)*
* 1951 – *Hieraŭ kaj hodiaŭ (Wczoraj i dziś)*
* 1950 – *Akademianoj de ruĝa Lodzo (Akademicy czerwonej Łodzi)* – filmstudaĵo kiel fraŭlino Eva Glovacka

## Eksteraj ligiloj 
**Eva Petelska* ĉe filmpolski.pl (pole)

## Referencoj 
Kategorio:Polaj reĝisoroj
Kategorio:Polaj scenaristoj
Dehesas Viejas

[eta|maldekstre|Situo de Dehesas Viejas en la [provinco de Granada.]]
**Dehesas Viejas** [deEsas BJEĥas] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi limas kun la municipaj teritorioj de Campotéjar kaj Iznalloz. Aliaj proksimaj vilaĝoj estas Poloria, Domingo Pérez, Cañatabla kaj Venta de Andar.

En la hispana *Dehesas Viejas* signifas ion kia *Malnovaj Kverkarbaroj*, ĉar la hispana vorto *dehesa* utilas por specifaj malfermaj arbaroj ĉefe el anzinoj, kiu estas uzataj por paŝtejoj aŭ pli malofte por kultivi cerealojn inter la arboj. Pri tio en la blazono aperas stiligita kverko inter lunarko (kiel simbolo de la islama pasinteco) kaj kruco (kiel simbolo de la posta historio.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Valderrubio

[eta|maldekstre|Situo de Valderrubio en la [provinco de Granada.]]
**Valderrubio** [baldeRUbjo] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Granada, sude de Hispanio. La nomo signifas "Valo de Blondulo" aŭ "Flava valo". El okazaĵo okazinta en Valderrubio la fama poeto Federico García Lorca inspiriĝis por krei la intrigon de unu el siaj plej bonkvalitaj teatraĵoj: nome *La casa de Bernarda Alba* (La domo de Bernarda Alba).

Ĝi estas en la okcidenta parto de la komarko Vega de Granada, lime kun la municipoj Pinos Puente kaj Íllora, kvankam nur mallarĝa strio de 100 metroj longa apartigas ĝin disde la rivero Cubillas, kiu estas la limo inter Pinos kaj Fuente Vaqueros. Aliaj proksimaj lokoj estas Escóznar, Zujaira, Casanueva kaj Láchar.

## Historio 
eta|maldekstra|Valderrubio.
Estis iam setlejo jam antaŭ la epoko de la Romia Imperio, pri kio oni trovis restojn kaj nekropolon. La setlejo iam estis nomita *Asquerosa* (vomiga). La deveno de tiu nomo ŝajne venas el latina, kun signifo "Akvo el rozoj" aŭ "Acuarosa", en latina "Aqua Rosae".

La municipo valderrubia estas unu de la 34 entoj kiuj komponas la Metropolan Areon de Granado, kaj estis kreita la 18an de decembro 2013 per apartigo disde la municipa teritorio de Pinos Puente, kaj tiel ĝi iĝis la 169a de la provinco Granado.

La urbestro estas maldekstra.

## Situo 

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Magdalena Piekorz

**Magdalena Piekorz** (esperante: *Magdalena Piekoĵ*; naskiĝis la 2-an de oktobro 1974 en Sosnovjeco, Pollando) estas pola reĝisorino kaj scenaristino.

## Elektitaj aktorfilmoj reĝisoritaj de Magdalena Piekoĵ 
* 2014 – *Proksimigoj (Zbliżenia)*
* 2008 – *Dormemeco (Senność)*
* 2004 – *Strioj (Pręgi)*

## Eksteraj ligiloj 
* *Magdalena Piekoĵ* ĉe filmpolski.pl (pole)

## Referencoj 
Kategorio:Polaj reĝisoroj
Kategorio:Polaj scenaristoj
Jerzy Stuhr

**Jerzy Oskar Stuhr** (esperante: *Georgo Ŝtur*; naskiĝis la 18-an de aprilo 1947 en Krakovo, Pollando kaj mortis la 9-an de julio 2024) estis pola aktoro, reĝisoro kaj profesoro de arto.

## Elektitaj aktorfilmoj reĝisoritaj de Georgo Ŝtur 
* 2014 – *Civitano (Obywatel)*
* 2007 – *Procesio (Korowód)*
* 2003 – *Vetero por morgaŭo (Pogoda na jutro)*
* 2000 – *Granda besto (Duże zwierzę)*
* 1999 – *La semajno el vivo de viro (Tydzień z życia mężczyzny)*
* 1997 – *Rakontoj amaj (Historie miłosne)*
* 1994 – *Listo de adultulinoj (Spis cudzołożnic)*

## Eksteraj ligiloj 
* *Georgo Ŝtur* ĉe filmpolski.pl (pole)

## Referencoj 
Kategorio:Polaj reĝisoroj
Kategorio:Polaj aktoroj
Kategorio:Polaj artistoj
14074 Riccati

'*14074 *Riccati''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de itala familio da matematikistoj : Jacopo Francesco Riccati (1676–1754) kaj liaj filoj Vincenzo (1707–1775), Giordano (1709–1790) kaj Francesco (1718–1791). Ili verkis ĉefe pri la , la geometrio kaj la verko de Isaac Newton. La diferenciala ekvacio de Riccati estas fama.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio San Vittore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Juro kaj pugno

**Juro kaj pugno** (pole: *Prawo i pięść*) - pola filmo farita en 1964 de Georgo Hoffman kaj Eduardo Skoĵevski.

La kanton *Antaŭ ol la tago komenciĝos* (kun teksto de Agnesa Osjecka kaj muziko de Kristoforo Komeda kantas Edmundo Fetting.

## Resumo 
La filmo estis nomita de recenzantoj "pola vakera filmo"; la situacio en ĝi similas Usonan okcidenton antaŭ cent jaroj. Historio en la filmo de Hoffman okazas tuj post la 2-a mondmilito, kiam novaj okcidentaj terenoj de Pollando atendis setlantojn. La filmo montras situacion morale malfacilan, kie krom multaj rabistoj, trovantaj facile akireblan riĉaĵon, aperas homoj, al kiuj justeco estas pli grava ol riĉeco.

Tia persono estas Kenig (ludata de Holoubek), antaŭa malliberulo de koncentrejo, kiu estas sendata al eks-germana urbeto kune kun kelkaj aliaj poloj. Ilia celo estas sekurigi la lokon kaj ekfunkciigi la sanatorion. Baldaŭ Kenig rimarkas, ke liaj "kolegoj" estas simplaj kaj sendubaj ŝtelistoj kaj li decidas kontraŭstari ilin.

Kategorio:Pollingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1964
Dorota Kędzierzawska

**Dorota KĘDZIERZAWSKA** (esperante: *Dorotea Keĝjeĵavska*; naskiĝis la 1-an de junio 1957 en Lodzo, Pollando) estas pola filmreĝisorino kaj scenaristino.

## Elektitaj aktorfilmoj reĝisoritaj de Dorotea Keĝjeĵavska 
* 2010 – *Morgaŭ estos pli bone (Jutro będzie lepiej)*
* 2007 – *Tempo por morti (Pora umierać)*
* 2005 – *Mi estas (Jestem)*
* 1998 – *Nenio (Nic)*
* 1994 – *Kornikoj (Wrony)*
* 1991 – *Diabloj, diabloj (Diabły, diabły)*

## Eksteraj ligiloj 
* *Dorotea Keĝjeĵavska* ĉe filmpolski.pl (pole)

## Referencoj 
Kategorio:Polaj reĝisoroj
Kategorio:Polaj scenaristoj
14361 Boscovich

'*14361 *Boscovich''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de jezuita sacerdoto kaj matematikisto Ruđer Josip Bošković (1711–1787), naskiĝinta en la Respubliko Ragusa. Li estis profesoro pri matematiko en Romo kaj Pavio, restis kelkaj jaroj en Parizo kaj poste en Milano, kie li fondis la Observatorion de Brera. Li verkis pri la determino de la orbitoj de kometoj, matematiko kaj optiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio San Vittore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
(14093) 1997 OM

**(14093) 1997 OM** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo George R. Viscome elde la Observatorio Rand (Nov-Jorkio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de George R. Viscome
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
R. Kelly

**R. Kelly** (naskiĝis la 8-an de januaro 1967 en Ilinojo, Usono) estas repisto.

## Diskaro 
* 1992: ''Born into the 90's*
* 1993: *12 Play*
* 1995: *R. Kelly*
* 1998: *R.*
* 2000: *TP-2.com*
* 2002: *The Best of Both Worlds*
* 2003: *Chocolate Factory*
* 2004: *Happy People/U Saved Me*
* 2004: *Unfinished Business*
* 2005: *TP3.Reloaded*
* 2007: *Double Up*
* 2009: *Untitled*
* 2010: *Love Letter*
* 2012: *Write Me Back*
* 2013: *Black Panties''

## Filmaro 
## Referencoj 
Kategorio:Usonaj repkantistoj
Kategorio:Usonaj entreprenistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Internacia Flughaveno Satu Mare

La **Internacia Flughaveno Satu Mare** estas civila flughaveno sude de Satu Mare.

Ĝi situas inter la vilaĝoj Mădăras kaj Cionchești kaj estas atingebla per la nacia vojo DN19A.

La flughaveno estis fondita per reĝa dekreto en 1936 kaj finkonstruita en 1937. Un jaron poste okazis la oficiala malfermo; la unua aviadilo venis de Kluĵo kaj pluiris al Oradea por reiri al Kluĵo.

En 1975 estis malfermita la pligrandigita startvojo (2.500 m × 60 m). En 1996 la flughaveno ricevis permeson pri internaciaj flugoj, la unua eksterlanda flugo okazis en junio 1998, al Novjorko.

En 2008 la flughaveno havis 10.000 pasaĝerojn. En 2014 okazis nur flugoj de kaj al Bukareŝto, fare de linio TAROM.

Bustrafiko de kaj al la flughaveno okazas nur ĉe specialaj eventoj, ekzemple ĉe la aviadspektaklo je la 28-a de majo 2014. La regula urba bustrafiko iras nur ĝis la Industria Parko Suda, kvin kilometrojn antaŭ la flughaveno.

Satu Mare
Flughaveno
Reh

**Reh**  staras por:
* Reh (armena litero) րէ aŭ րե armene ([ɹɛ] aŭ [ɾɛ])
* Reh (Hagen), urboparto de Hagen en  Hohenlimburg

**Reh** estas la familia nomo de jenaj personoj:

* Francis Frederick Reh (1911–1994), rom-katolika episkopo
* Friedrich Otto Reh (1897–1963), germana desegnisto kaj pentristo
* Friedrich Caliga-Reh (1858–1904), geermana operkantisto (tenoro)
* Heinrich Reh (1860–1946), germana politikisto  (DDP)
* Jacob Ludwig Theodor Reh (1801–1868), germana politikisto
* Jana Reh, germana kantistino (soprano)
* Karl Christian Reh (1888–1926), germana aŭtoro
* Sascha Reh (* 1974), germana aŭtoro

**Reh** staras por jena entrepreno:

* Reh Kendermann, germana vinkomercista firmao

**REH** staras por:

* flughaveno Rehoboth Bay en Dewey Beach, Usono (IATA-kodo)

**REH** kiel signo sur aŭtonumera ŝildo:

* Germanujo: distrikto Hof kaj distrikto Wunsiedel en Fichtelgebirge por Rehau
Duklando de Urbino

La **Duklando de Urbino** estis suverena ŝtato de norda Italio.

La unuaj senjoroj de Urbino estis la familio Montefeltro, kiu akiris la titolon de grafoj el Imperiestro Frederiko la 2-a en 1213. La unua Duko estis Oddantonio, kiu ricevis la titolon el la papo Eŭgeno la 4-a en 1443. La duklandaj teritorioj okupis proksimume la nordan parton de la moderna regiono Markio: tiuj limis kun la Adriatika Maro oriente, la Respubliko Florenco okcidente kaj kun la Papaj Ŝtatoj sude.

## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Dukoj de Urbino
* Guidobaldo da Montefeltro

## Referencoj 
* *History of the popes; their church and state (Volume III)* de Leopold von Ranke (Wellesley College Library, 2009)
* Franceschini, G. (1970), *I Montefeltro *. Milano.
* Ugolini, F. (1859), ''Storia dei conti e duchi d'Urbino ''. Florenco.

Kategorio:Historio de Italio
Urbino
Guidobaldo da Montefeltro

**Guidobaldo (Guido Ubaldo) da Montefeltro** (naskiĝis la , mortis la ), konata ankaŭ kiel **Guidobaldo I**, estis itala kondotiero kaj la Duko de Urbino de 1482 ĝis 1508.

Federico da Montefeltro estis sukcedita de sia filo **Guidobaldo da Montefeltro**, kiu edziĝis al Elisabetta Gonzaga, filino de la reganto de Mantovo, la plej brila el la malgrandaj italaj kortegoj kaj por muziko kaj por vidaj artoj. Ĉe ili la kortego pluis kiel centro por literatura kulturo. Kreski en la etoso de tiu malgranda kortego donis al Rafaelo la altajn manierojn kaj sociajn kapablojn priskribitajn de Vasari. La kortega vivo en Urbino ĝuste ĉe tiu periodo estos la modelo de la virtoj de la itala humanisma kortego laŭ la priskribo fare de Baldassare Castiglione ĉe sia fama verko klasika *Il Cortegiano*, publikigita en 1528.

## Notoj 
## Referencoj 
* 
* Pietro Bembo, ''Vita dello illustrissimo s. Guidobaldo duca d'Vrbino. E della illustriss. sig. Helisabetta Gonzaga sua consorte*, Firenze, Lorenzo Torrentino 1555
* P. Giovio. *Istorie dei suoi tempi*, Venezia 1570
* F. Ugolini. *Guidobaldo da Montefeltro* in «Imparziale fiorentino», 1857
* Bernardino Baldi, *Della vita e de' fatti di Guidobaldo I da Montefeltro, Duca d'Urbino libri dodici*, Milano, Silvestri 1821
* G. Franceschini. *I Montefeltro*, Milano 1970
* C. H. Clough, A. Conti, *Guidobaldo da Montefeltro, duca di Urbino: fu mai gonfaloniere di Sancta Romana Ecclesia?* in «Studi Montefeltrani», n. 27, San Leo 2006

## Eksteraj ligiloj 
* *The Gubbio Studiolo and its conservation, volumes 1 & 2, from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF), which contains material on Guidobaldo da Montefeltro (see index)

Kategorio:Itala Renesanco
Kategorio:Kondotieroj
Kategorio:Dukoj de Urbino
Giovanni Santi

**Giovanni Santi** (ĉ. 1435 – 1a Aŭgusto 1494) estis itala pentristo, renesanca dekoristo, kaj la patro de Rafaelo. Li naskiĝis ĉe Colbordolo en la Duklando de Urbino. Li estis malgranda komercisto kaj poste studis ĉe Piero della Francesca. Li estis influita de Fiorenzo di Lorenzo, kaj ŝajne estis helpanto kaj amiko de Melozzo da Forlì. Li estis kortega pentristo ĉe la Duko de Urbino kaj pentris kelkajn altarverkojn, el kiuj du nuntempe ĉe la Berlina Muzeo, madonon ĉe la preĝejo de Sankta Francisko en Urbino, alian ĉe la preĝejo de la Sankta Kruco en Fano, alian en la Nacia Galerio de Londono, kaj alian ĉe la galerio de Urbino; Anunciacion ĉe Brera en Milano; resurekciitan Kriston en la Belarta Muzeo de Budapeŝto; kaj Sanktan Hieronimon ĉe la Laterano. Li mortiĝis en Urbino.[eta|dekstra|[Giovanni Santi, patro de Rafaelo; *Kristo eltenita de du anĝeloj*, ĉ. 1490]]

## Fontoj 
* August Schmarsow, *Giovanni Santi* (Berlin, 1887)
* Michael Baxandall. Oxford University Press 1980.

## Eksteraj ligiloj 
* Giovanni Santi at Panopticon Virtual Art Gallery 
* ''The Gubbio Studiolo and its conservation, volumes 1 & 2, from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF), which contains material on Giovanni Santi (see index)

Kategorio:Italaj pentristoj
Kategorio:Mortintoj en Urbino
Leonhard Hutter

**Leonhard HUTTER** (ankaŭ: *Hütter, Hutterus*; naskiĝinta en januaro 1563 en Nellingen ĉe Ulm, mortinta la 23-an de oktobro 1616 en Wittenberg) estis germana luterana teologo.

## Vivo 
La filo de pastro studis filozofion, filologion kaj teologion, kaj magistriĝis en 1583 respektive doktoriĝis en 1593 en Lepsiko. Krome li studis en Strasburgo, Hajdelbergo kaj Jena. De 1596 ĝismorte li agadis kiel fama profesoro en Wittenberg kune kun Polykarp Leyser kaj Ägidius Hunnius. En 1599 estis la nupto kun Barbara Manlich.

## Graveco 
Li havis kvazaŭ nepridiskuteblan aŭtoritaton kaj batalis por la luteranaj kredaj fundamentoj *Konkordienbuch* kaj *Konkordienformel*: por li tio estis, same kiel la prezento de la Aŭgsburga konfesio, inspirita de Dio *(theopneustia)*. Hutter komencis formuli la doktrinon pri teologio kredanta la inspiritecon de ĉiu vorto de la Biblio; tiun ideon evoluigis poste Johann Gerhard - la t.n. Dia inspiro. Hutter mem ankoraŭ distingis inter kanonikaj skribitaĵoj, apokrifoj kaj duboplenaj kontraŭdiraj tekstoj *(antilegomena)*.

Krome Hutter unuafoje difinis la eklezion kaj ties oficon el ĝia nevidebleco. Estante tipa tiutempulo li ne faris grandan diferencon inter verecoj ĉiam validendaj kaj tiamaj specialaj situacioj kaj sekve daŭre polemike kverelis kun aliaj: kun katolikoj (ekz. Rudolf Hospinian) Roberto Bellarmino), anoj de Ulrich Zwingli kaj Johano Kalvino, eĉ kun evangeliaj aŭtoritatuloj kiel Filipo Melanktono kaj ties disĉiploj. Sekte Hutter baldaŭ konsideritis esti la plej luteraneca de ĉiuj.

Lia majstroverko *Compendium locorum theologicorum* estis nove eldonita en 1834 fare de K. v. Hase 1834 kaj en 1961 fare de W. Trillhaas: ĝi jam ekde 1610 havis multajn represojn kaj igis siaflanke multajn teologojn skribi artikolojn pri tie levitaj demandoj.

## Aliaj verkoj (elekto) 
* Liber Christianae Concordiae explicatio, 1608
* Disputatio contra Bellarminum, 1610
* Concordia concors, 1614 (kontraŭ Hospinian)
* Loci communes theologici, 1619

## Literaturo 
* K. H. Ratschow, Luth. Dogmatik z. Ref. u. Aufklärung, 2 T., 1964/66 (L)
* W. Friedensburg, Gesch. d. Univ. Wittenberg, 1917.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Eldona projekto ĉe la hamburga altlernejo. 
* Biografio ĉe *NDB*.

Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Universitato de Wittenberg
Rabbit Ears: TV Poems

**Rabbit Ears: TV Poems** estas venonta antologio de NYQ Books de poemoj pri televido, laŭdire la unua tia antologio. Ĝi enhavos 130 poemojn de 131 poetoj, inkluzive de Billy Collins, kiu titoligis la antologion.

## Citoj 
Kategorio:Usona poezio
István Szabó Nagyatádi

**István Szabó Nagyatádi** [iŝtvAn sabO nadjatAdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagyatádi Szabó István** estis hungara politikisto, ministro.
eta|Skulptaĵo pri István Szabó Nagyatádi
István Szabó Nagyatádi http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC14240/14316.htm naskiĝis la  1863 en Erdőcsokonya. Li mortis la  1924 en Erdőcsokonya.

## Biografio 
István Szabó Nagyatádi estis elektita vilaĝestro, ekde 1904 li politikadis jam en la departemento. Post 4 jaroj li estis elektita parlamenta deputito, kie li eltrovis la vorton “etbienulo” anstataŭ kamparano. En 1909 li fondis partion de etbienuloj. En fino de la Kalistefa revolucio li estis titulara ministro. Post falo de Hungara Sovetrespubliko li estis ministro pri agrikulturo. Li strebis pri la agraria reformo, irigacia kanalsistemo kaj arbarigo de Granda Hungara Ebenaĵo. Li estis akuzita pro korupto, sed la procezo ne finiĝis pro suspektinda morto de Szabó. Dum la funebra ceremonio partoprenis eĉ Miklós Horthy.

## Memorigiloj 
* skulptaĵo en Budapeŝto de 1932
* stratoj en Mórahalom kaj Orosháza

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva teksto 
* https://runeberg.org/nfcr/0409.html 

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Hungaraj senpostenaj ministroj
Jan Jakub Kolski

**Jan Jakub Kolski** (esperante: *Johano Jakobo Kolski*; naskiĝis la 29-an de januaro 1956 en Vroclavo, Pollando) estas pola filmreĝisoro, scenaristo, kameraisto kaj filmproduktisto.

## Elektitaj aktorfilmoj reĝisoritaj de Johano Jakobo Kolski 
* 2014 – *Koro, koreto (Serce, serduszko)*
* 2012 – *Mortigi kastoron (Zabić bobra)*
* 2010 – *Venecio (Wenecja)*
* 2009 – *Afonio kaj abeloj (Afonia i pszczoły)*
* 2003 – *Pornografio (Pornografia)*
* 1996 – *Historio de kinejo en Popjelavo (Historia kina w Popielawach)*
* 1995 – *Ludanta de telero (Grający z talerza)*
* 1994 – *Mirakla ejo (Cudowne miejsce)*
* 1993 – *Johaĉjo Akvulo (Jańcio Wodnik)*
* 1993 – *Magneto*
* 1992 – *Pograbko (Pograbek)*
* 1990 – *Sepultado de terpomo (Pogrzeb kartofla)*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Johano Jakobo Kolski* ĉe filmpolski.pl 

Kategorio:Polaj reĝisoroj
Kategorio:Polaj artistoj
András Balázs (pastro)

**András BALÁZS** [balAĵ] hungara/rumania hungara kanoniko, papa prelato, teologo, jurhistoriisto. Li naskiĝis en Kászonimpér la 18-an de novembro 1869 kaj mortis en Székesfehérvár la 25-an de januaro 1956.

## Kariero 
András Balázs pristudis teologion en Pázmáneum de Vieno kaj li estis konsekrita en 1892. Li instruis en Braŝovo, Koloĵvaro. De 1903 li estis ĉefdekano-paroĥestro de Torda, de 1917 kanoniko de Gyulafehérvár, de 1930 papa prelato. Li agadis por konservado de hungaraj lernejoj en Transilvanio, kiun li reprezentis ankaŭ en Ĝenevo antaŭ la Ligo de Nacioj. Li estis unu el gvidantoj de Erdélyi Katolikus Akadémia, kunulaŭtoro de volumo *Az erdélyi katolicizmus múltja és jelene* (La pasinteco kaj prezento de transilvania katolicismo) (Dicsőszentmárton, 1925).

## Verko 
* *Adatok az erdélyi kisebbségek iskolavédelmi küzdelmeihez 1919-1929*. (Kolozsvár, 1929).

## Fonto 
* Biblioteko Kájoni

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj prelatoj
Kategorio:Hungaraj jurhistoriistoj
Asocio Pázmány Péter

**Asocio Pázmány Péter** (Pázmány Péter Társaság) aŭ **Romkatolika Akademio de Transilvanio** (Erdélyi Katolikus Akadémia) estis asocio de romkatolikaj verkistoj, artistoj, sciencistoj inter 1929-1938 en Rumanio. Ĝi estis fondita en Oradea la 13-an de marto 1929. En 1936 oni malpermesis la uzadon de vorto Erdély en Rumanio kaj tial ĝi nomiĝis provizortempe *Ardeali Katolikus Akadémia*. De la 12-a de septembro 1938 oni malpermesis ankaŭ la uzadon de vorto Akadémia kaj de tiu tempo ĝi havis la nomon Pázmány Péter Társaság. Post la Dua Viena Arbitracio ĝi ĉesis sian agadon.
## Fonto
*RMIL 
*Magyar Katolikus Lexikon
Béla Serényi

**Grafo Béla Serényi** [ŝerEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Serényi Béla** estis hungara politikisto, ministro. Lia nobela antaŭnomo estis *kisserényi*.
eta| Béla Serényi
Béla Serényi http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC13280/13756.htm naskiĝis la  1866 en Pest (urbo). Li mortis la  1919 en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Serényi lernis en Vieno kaj en Budapeŝto. Li doktoriĝis en 1890. Komence li politikadis en la senato, poste li estis elektita parlamenta deputito en 1896 (same en 1901 kaj 1905). Inter 1903 kaj 1905 li estis subministro. Ekde 1910 ĝis Kalistefa revolucio interrompe li estis ministro pri agrikulturo. Li edziĝis dufoje, lia unusola filo naskiĝis en la unua geedziĝo.

## Memorigiloj 
En Putnok gimnazio portas la nomon "Serényi Béla".

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri komerco
Gyula Rubinek

**Gyula Rubinek** [djula], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rubinek Gyula** estis hungara politikisto, ministro. Lia nobela antaŭnomo estis *zsitvabesenyői* [ĵitvabeŝenjOi].

Gyula Rubinek http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC12527/13227.htm naskiĝis la  1865 en Ohaj (nuntempa Dolný Ohaj en Slovakio). Li mortis la  1922 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Rubinek frekventis ekonomian akademion en Magyaróvár. Inter 1886 kaj 1890 li laboris en Kunbaja kiel respondeculo pri agraraj laboroj, poste li redaktis revuojn pri agrario. Ekde 1901 li estis elektita membro de la parlamento. Post falo de Hungara Sovetrespubliko li estis ministro pri agrikulturo, foje ankaŭ pri komerco. Li same politikadis, kiel István Szabó Nagyatádi.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Cseléd- és munkáskérdés* (1894)
* *Telepítés és földbirtokpolitika* (1905)
* *Hogy állunk a Balkánon* (1913)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Hungaraj ministroj pri komerco