Bostono

:*Por la muzikgrupo, vidu artikolon **Boston (muzika grupo)**.*

**Bostono** ( ['bɑs tən]) estas la ĉefurbo de la ŝtato Masaĉuseco kaj de la kantono Suffolk en Usono.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun .

eta|maldekstre|
En 2000, la urbo (strikte laŭ la urbolimo) enhavis  loĝantojn, farante sin la 20-a plej granda urbo en Usono. La metropola regiono enhavas, depende de preciza difino de la regiono, inter 3 kaj  milionoj da loĝantoj.

Dum la lastaj 350 jaroj, Bostono kreskis. La centra termaso pli ol triobliĝis dum la jarcentoj, sed ne nur pro la aneksado de apudaj urbetoj. La kreskado de Bostono rezultis de genia terpleniga projekto kiu kreis el la akvo la najbarejon *Back Bay*, parton de la Financa Distrikto, kaj la belan havenkvartalon.

## Geografio 
Granda Bostono (angle *Greater Boston*; ankaŭ konata kiel angle *Eastern Massachusetts*, Orienta Masaĉuseco) estas la metropola areo de Nov-Anglio kiu estas en la nordoriento de Usono en kies centro estas la urbo Bostono. La regiono estas la deka plej granda metropola areo en Usono. La areo de Granda Bostono ampleksas tri ŝtatojn - Masaĉuseco, Nov-Hampŝiro kaj Rod-Insulo.

Apudaj urboj de Bostono inkluzivas Kembriĝon kaj Somerville. La loĝantaro estas de 5.650 mil (en la aglomeraĵo en 2000). Elstara geografia elemento estas Georges Insulo.

En la aglomeraĵo estas multaj universitatoj:

* Masaĉuseca Instituto de Teknologio
* Universitato Harvard
* Boston College
* Universitato de Bostono
* Wellesley
* Universitato Tufts
* Universitato de Masaĉuseco
* Universitato Simmons

Inter la ĝemelaj urboj de Bostono estas Barcelono, Hispanio; Hangzhou, Ĉinio; Kioto, Japanio; Melburno, Aŭstralio; Padua, Italio; Strasburgo, Francio; Tajpeo, Tajvano.

### Situo 
* **loko**: 
* **horzono:** GMT-5h (-4h de aprilo ĝis oktobro)

## Historio 
[eta|maldekstre|200px|La [Sieĝo de Bostono 1775–1776]]
La unua loĝanto de Bostono, pastro William Blaxton, loĝis sole en la loko de la nuna najbarejo *Beacon Hill* dum kvin jaroj antaŭ ol aliaj britaj setlantoj alvenis en 1622. Nun en tiu najbarejo loĝas 10.000 homoj. Bostono estis fondita en 1630 kaj nomita laŭ la urbo Bostono en orienta Anglio (Lincolnshire).

*The Boston News-Letter* (Bostona Novaĵletero), unuafoje publikigita en Bostono la 24an de aprilo, 1704, estas konsiderata kiel la unua kontinue publikigita gazeto en Brita Nordameriko.

En Bostono okazis la Bostona Masakro (1770) kaj la Bostona teumado (1773), eventoj ideologie gravaj en la historio de Usono. Proksime de ĝi okazis la "Batalo de Bunker Hill" (1775). La Sieĝo de Bostono (19a de aprilo 1775 – 17a de marto 1776) estis malferma fazo de la Usona Revolucia Milito. Milicanoj el Nov-Anglio malhelpis la movadon surtere de la Brita Armeo fortikita en kio estis tiam la duoninsula urbo Bostono, Masaĉuseco. Ambaŭ partioj devis elturniĝi por provizioj kaj personaro dum la daŭrado de la sieĝo. Brita reproviziado kaj refortiga agado estis limigitaj al maraliro. Post dekunu monatoj de sieĝo la britoj abandonis Bostonon navige al Nov-Skotio.

## Vidindaĵoj 
* Bostona Belarta Muzeo
* Bostona Publika Biblioteko
* Parko *Boston Common*
* Publika Parko de Bostono

## Servoj 
* Arkeologia Instituto de Usono
* Boston Latin School
* Bostona Kolegio
* Bostona Porinfana Muzeo
* Instituto Albert Einstein
* Universitato Simmons
*]]

## Amaskomunikiloj 
* *Boston Herald*, konservativisma ĉiutaga gazeto fondita en 1846
* *The Boston Globe'',  liberala ĉiutaga gazeto fondita en 1872

## Entreprenoj 
* Bain Capital

## Konatuloj 
En la urbo naskiĝis:
* Eric S. Raymond (1957-), programisto
* John McCarthy (1927-2011), programisto
* Jack Lemmon (1925-2001), aktoro
* Sylvia Plath (1932-1963), poetino
* Lew Rockwell (1944-), ekonimikisto
* Leonard Nimoy, (1931-2015), aktoro, konata precipe pro la rolo de la duon-vulkanano "Spock" en la televidserio Star Trek
* Ralph Waldo Emerson (1803-1882), filozofo kaj eseisto
* Cotton Mather (1663-1728), politike tre influa puritano en la britaj kolonioj en Norda Ameriko
* Henry Cabot Lodge (1950-1924), politikisto

En la urbo aktuale vivas:
* Liv Ullmann (1938-), aktorino kaj reĝisorino

En la urbo mortis:
* hungara verkisto Tamás Aczél (1921-1994)
* hungara poeto kaj tradukisto József Bakucz (1929-1990)
* hungara naĝisto Károly Bartha (1907-1991)
* hungara pianisto Béla Böszörményi-Nagy (1912-1990)
* hungara ministro Tihamér Fabinyi  (1890-1953)
* hungara kuracisto Jenő Kramár (1895-1981)
* hungara astronomo Károly Lassovszky (1897-1961)
* hungara kemiisto Imre Valkó (1902-1975)
* John Bardeen (1909-1991), fizikisto
* hebreisto Sándor Altmann

## Transportoj 
* Internacia Flughaveno de Bostono
* Metroo de Bostono
* Trolebusa transporto en Granda Bostono

## Esperanto en Bostono 
Tie, John Fogg Twombly fondis la unuan usonan Esperanto-Grupon en 1905.

## Bildaro 

Dosiero:Boston Back Bay.jpg|
Dosiero:Old State House Boston 2009f.JPG|
Dosiero:2017 Massachusetts State House.jpg|

## Vidu ankaŭ 
* Boston Celtics, loka korbopilka teamo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo  ()


Kategorio:Metropoloj
Kategorio:Ĉefurboj de Usono
Kategorio:Urboj de Masaĉuseco