open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gyula Kepes

**Gyula Kepes** [djula kepeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kepes Gyula** estis hungara kuracisto.
eta|Gyula Kepes
Gyula Kepes http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07732.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Mezővári (nuntempa Vari en Ukrainio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Kepes devenis el juda familio. Li akiris medicinan diplomon en Vieno en 1870. Post siaj studoj li laboris en hospitalo en la sama urbo. En 1872 li iĝis membro de ekspedicio kiel ŝipkuracisto. La ŝipekspedicio malkovris Landon de Francisko Jozefo. Hejmenveninta Kepes ricevis premion, poste li servis en la armeo de Aŭstrio-Hungario. En 1904 li ekhavis postenon en la defenda ministerio. En 1914 li pensiuliĝis.

## Lia publikaĵo 
* *Eredeti levél az északi-sarki expedícióról* (1872)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
* http://mek.oszk.hu/04000/04093/html/szocikk/12536.htm 
* memorpaĝo

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(19409) 1998 FA12

**(19409) 1998 FA12** estas malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakalā, en la havaja insulo Maui (Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de NEAT
19410 Guisard

'*19410 *Guisard'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Stéphane Guisard*, optikisto ĉe la Observatorio de Cerro Paranal, kie li laboras por la *Very Large Telescope'', inklude la tre kompleksa interferometro. Antaŭ tio, li laboris ĉe la Observatorio La Silla, precipe por la teleskopo de 3,6 metroj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
(19412) 1998 FC24

**(19412) 1998 FC24** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Zarautz

**Zarautz** [] eŭske, en hispana **Zarauz** []) estas urbo en la provinco Gipuzkoa en Eŭskio. Ĝi estas je ĉ. 20 km okcidente de Donostia-San Sebastián ĉe la golfo de Biskajo. La urbo havas 20079 loĝantojn (stato 2007).
eta|maldekstra|strando de Zarautz

La 2,5 km longa kaj 80 m larĝa strando estas ŝatata de surfistoj kaj aliaj akvosportemuloj.

## Politiko 
Ekzistas ĝemelado kun la franca urbo Pontarlier kaj kun Cardano al Campo en la itala provinco Varese.

## Famaj urbanoj 
* Gorka González (* 1977), biciklisto

## Eksteraj ligiloj 
* paĝo de la urbo Zarautz (eŭska, hispana, angla)
* paĝo de la urbo Zarautz (eŭska, hispana)

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Gipusko
Vieux Lyon - Cathédrale Saint-Jean (stacio en Liono)

**Vieux Lyon - Cathédrale Saint-Jean** estas stacio de la Metroo de Liono sur Linio D, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' en Liono. Ĝi estis malfermita la .

**Vieux Lyon - Cathédrale Saint-Jean** estas fina stacio de la Funikularo de Saint-Just, ĝi situas najbare de la stacio '**. Ĝi estis malfermita la .

**Vieux Lyon - Cathédrale Saint-Jean** estas fina stacio de la Funikularo de Fourvière, ĝi situas najbare de la stacio **'. Ĝi estis malfermita la .

## Interkonektoj 
*   ↔   ↔  
*   

## Proksimaj objektoj 
* Vieux Lyon
* Kvartalo Saint-Jean
* Katedralo Saint-Jean

## Vidu ankaŭ 
* Linio D de la metroo de Liono
* Funikularo de Saint-Just
* Funikularo de Fourvière
* Funikularo de Liono
* Stacioj de la metroo de Liono

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Linio D de la metroo de Liono
Kategorio:Funikularo de Liono
Kategorio:Stacioj de la metroo de Liono
Jamajka markolo

La **Jamajka markolo** estas markolo en la Kariba maro, kiu disigas la insulojn Jamajko (okcidente) kaj Hispaniolo (oriente). Kune kun la Venta Markolo norde ĝi ligas la Kariban maron al la Nordatlantiko. Pro sia situo 1000 km nordoriente de la Panama kanalo la markolo estas unu el la plej gravaj ŝipaj itineroj, kaj estas uzata de kargoŝipoj cele al la Pacifika oceano de la orienta marbordo de Usono kaj Kanado kaj de Eŭropo.

La markolo larĝas ĉ. 190 km kaj atingas profundecon de ĝis 1200 m.

En la Jamajka markolo situas la neloĝata kalkŝtona kaj korala navasa insulo, ĉ. 55 km okcidente de Haitio kun surfaco de 5,2 km².

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Haitio
Kategorio:Geografio de Jamajko
Kategorio:Hispaniolo
Kategorio:Markoloj en Karibio
19407 Standing Bear

'*19407 *Standing Bear'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Robert Linderholm elde la Observatorio *Lime Creek* en Cambridge (Nebrasko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la indiana estro Manĉunanĵin (nomo angligita kiel *Standing Bear*, ĉ. 1839 – 1908). Arestita ĉar li rifuzis esti translokita en la , li peticiis ĉe la Usona distriktojuĝejo en Omaha (Nebrasko) en 1879 por juĝvoko de *Habeas corpus''. Tiu proceso gvidis al la decido ke la usonaj indianoj estas "personoj en la senco de la leĝo" kaj havas la rajtojn de civitaneco.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Robert Linderholm
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Minimes - Théâtres Romains (stacio en Liono)

**Minimes - Théâtres Romains** estas stacio de la Funikularo de Saint-Just, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' en Liono. Ĝi estis malfermita la .

Aparta trajto de tiu stacio estas, ke ĉiu vagonaro de la funikularo tirata de drato kiu sekvas sian trakon, la celo alternas por ĉiu trako. Cifereca afiŝilo indikas ĉu la venonta vagonaro supreniros al '** aŭ malsupreniros al **'.

## Interkonektoj 
* mankas

## Proksimaj objektoj 
* Antikva teatro de Fourvière
* Antikva Odeon
* Gallo-Romia muzeo de Fourvière
* Preĝejo Saint-Just
* Liceo de Saint-Just
* Gimnazio Jean Moulin

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Liono
* Funikularo de Liono
* Funikularo de Saint-Just
* Stacioj de la metroo de Liono

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Funikularo de Liono
Kategorio:Stacioj de la metroo de Liono
Emlyon Business School

**EMLYON Business School** estas eŭropa komerca universitato kun terenoj en Parizo, Liono, Sankta-Stefano, Kazablanko kaj Ŝanhajo. Ĝi estis fondita en la jaro 1872.

EM Lyon okupis la 14-an rangon en listo pri Eŭropaj Komercaj Lernejoj publikigita en 2014 fare de la ĵurnalo Financial Times. En 2015, la studprogramo por la Magistra Diplomo pri Direktado atingis la tridekan rangon en la mondo, laŭ la Financial Times. La Direktora Magistra Diplomo pri Komerca Administrado (Executive MBA) akiris la 68-an rangon tutmonde.

La studprogramojn de EM Lyon akreditas la internaciaj organizaĵoj AMBA, EQUIS kaj AACSB. Inter la diplomitoj de la universitato en la komerca kaj politika sferoj estas Jean-Pascal Tricoire (Ĉefdirektoro ĉe la kompanio Schneider Electric), Stéphane Bern (raportisto) kaj Gwendal Peizerat (glaci-sketisto).

## Citaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retejo

Kategorio:Francaj superaj lernejoj
Kategorio:Lernejoj pri ekonomio kaj regado en Francio
Kategorio:Lernejoj pri ekonomio kaj regado en Ĉinio
Kategorio:Lernejoj pri ekonomio kaj regado en Maroko
Kategorio:Instruado en Liono
Kategorio:Aperis en 1872
Civilizacio Norte Chico

La **Civilizacio Norte Chico** ([NORte ĈIko], Malgranda Nordo) estis kompleksa antaŭkolumba socio kiu inkludis ĝis 30 ĉefajn loĝocentrojn en la teritorio de kio nune estas la perua regiono Norte Chico de nord-centra marborda Peruo. Ekde la komenco de la 21a jarcento, ĝi estis establita kiel la plej aĝa konata civilizacio en Ameriko kaj unu el la ses lokoj kie civilizo originiĝis sendepende en la antikva mondo. Ĝi floris inter la 3a kaj la karmilo a.K. La alternativa nomo, Caral-Supe, estas derivita el la religia urbo Caral en la Supe Valo, granda kaj bone studita loko Norte Chico. Kompleksa socio en Norte Chico komencis unu jarmilon post Sumero en Mezopotamio, estis samtempa kun la Piramidoj de Egiptio, kaj antaŭis la mezamerikajn Olmekojn je preskaŭ du jarmiloj.

## Referencoj
## Literaturo
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Caral-Supe ĉe Google Maps
* Nord-Ilinojsa Universitato: Northern Illinois University press kit photos 
* Fotoj kaj filmeto de Caral

Kategorio:Antaŭkolumba Ameriko
Kategorio:Historio de Peruo
Samuel Crompton

eta|maldekstre|Naskodomo Hall i' th' Wood.
**Samuel Crompton** (3a de decembro 1753 – 26a de junio 1827) estis angla inventisto kaj pioniro de la ŝpin-industrion. Konstruante super la verkon de James Hargreaves kaj Richard Arkwright li inventis la ŝpinilmulon, nome maŝino kiu revoluciigis la industrion tutmonde.

## Ŝpinilmulo 
eta|maldekstre|La nura survivanta ekzemplo de ŝpinilmulo konstruita de la inventisto Samuel Crompton.
eta|dekstre|Tombo de Samuel Crompton, preĝejo Sankta Petro, Bolton, UR.
Ĉirkaŭ 1779, Samuel Crompton sukcesis produkti ŝpinilmulon, nome maŝino kiu faras fadenon taŭga por uzado en la fabrikado de muslino.

La ŝpinilmulo estas maŝino uzata por ŝpini kotonon kaj aliajn fibrojn en la kotonfabriko de Lancashire kaj aliloke. Ili estis uzataj etende el la fino de la 18a al la komenco de la 20a jarcento. Muloj estis funkciigitaj laŭ paroj de infanzorganto, kun la helpo de du knaboj: la malgranda peciginto kaj la granda peciginto. La kadraro portis ĝis 1,320 spineloj kaj povus esti 150 futojn (46 m) longaj, kaj moviĝus antaŭen kaj reen je distanco de 5 futoj (1.5 m) kvarfoje por unu minuto.

### Notoj 
### Bibliografio 
* 
* - contains a photograph of a statue of Crompton
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Eseo pri Crompton kaj la ŝpinilmulo 
* Eseo pri Samuel Crompton 
* The life of Samuel Crompton 1753 – 1827  ĉe Hall i'th' Wood Museum
* The Crompton Trail 
* Samuel Crompton and Hall 'i 'th Wood

Kategorio:Anglaj inventistoj
Kategorio:Homoj de la Industria revolucio
19428 Gracehsu

'*19428 *Gracehsu'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Grace Hsu*, kiu gajnis la kvaran rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2003 pro sia projekto pri scienco de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la *Saratoga High School'' de Saratoga (Kalifornio Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kenĉuro

**Kenĉuro** (indonezie: *kencur*) estas la rizomo de la planto *Kaempferia galanga*. Tiu planto estas parenca al zingibro.

Kenĉuro estas multuzate en la Indonezia kuirarto kaj aliloke en Sudorienta Azio. Ĝi haveblas kiel rizomo, tubereto, sekigita, en pulvora formo kaj kiel oleo.
Ĉar kenĉuro havas fortan kaj superregan guston kaj odoron, estas konsilinda por nur etkvante uzi ĝin.

eta|maldekstra|300ra|Rizomoj

Kategorio:Spicoj
Kategorio:Zingibracoj
Kategorio:Orientalisa flaŭro
Burgo Normannstein

La **Burgo Normannstein** (, "burgo normana ŝtono") estas la bone konservita ruino de spronburgo en alteco de 290 metroj super la marnivelo, superrigardanta la urbeton Treffurt borde de la rivero Werra en Turingio, Germanio. Ĝi situas rekte ĉe la limo kun Hesio, kaj tial en la epoko de du germanaj ŝtatoj post la Dua Mondmilito troviĝis senpere ĉe la forte gardita okcidenta limo de GDR, en teritorio alirebla nur laŭ speciala permeso.

La romanika burgo estis verŝajne konstruita en la 9-a jarcento por kontroli parton de la valo de la rivero Werra. Unue, tie estis gvatejo, kiu konsistis el ronda turo kaj ĉirkaŭa muro ankoraŭ ekzistanta hodiaŭ. Ĉirkaŭ la jaro 1200 la nobeloj de Treffurt transformigis ĝin en kastelon. Konstruiĝis du kvarangulaj turoj, gardista domo kaj konstruaĵo por varletoj. Pli poste alkonstriĝis plia antaŭburgo protektata de aparta remparo. Ĉiuj konstruaĵoj konsistas el kalkŝtono. Norde de la kastelo, profunda ĉirkaŭfosaĵo estis fosita por malhelpi atakojn. 

Komence de la 14-a jarcento la burgaj kavaliroj komencis ripete riĉigi sin per elrabado de la ĉirkaŭaj teritorioj, kaj fine de la mezepoko, probable en la 16-a jarcento, ili forlasis la burgon por de tiam regi siajn posedaĵojn el urbocentraj palacoj en Treffurt. La ne plu uzata burgo sekve iom post iom ruiniĝis. Nur en 1894 privatulo aĉetis ĝin kaj en ĝi instalis restoracion, kiu iĝis ŝatata ekskursejo por migrantoj.
## Eksteraj ligiloj
*Priburge sur la paĝoj municipaj de Treffurt

 
Normannstein
Kotonfabriko

[eta|Kotonfabriko en Ancoats, [Manĉestro, Anglio - reprezento de fabrikdominata urba pejzaĝo.]]

**Kotonfabriko** estas fabriko kiu profitas el motora ŝpinila aŭ teksa maŝinaro por la produktado de fadeno aŭ tekstiloj el kotono, nome grava produkto dum la Industria revolucio kiam la komencaj kotonfabrikoj estis gravaj en la disvolvigo de la fabrika sistemo.

Kvankam kelkaj estis funkciigitaj per laborbestoj, plej komencaj kotonfabrikoj estis konstruitaj en ruraj lokoj ĉe rapid-fluantaj riveroj kaj rojoj kaj havis akvoradojn por havigi energion al ili. La disvolvigo de utilaj turnaj vapormaŝinoj fare de Boulton and Watt kondukis el 1781 al kresko de pli grandaj, vaporenergiaj fabrikoj kaj permesis al ili koncentriĝi en urbaj fabrikurboj, ĉefe ĉe Manĉestro, kiu kun la najbara Salford havis pli ol 50 fabrikojn ĉirkaŭ 1802.

La mekanizado de la ŝpinprocezon en la komencaj fabrikoj ludis gravan rolon en la kresko de la maŝinkonstrua industrio, permesante la konstruadon de pli grandaj kotonfabrikoj. Oni muntis Limigitajn kompaniojhn por konstrui kotonfabrikojn, kaj la komerca grundo de la kotonborso en Manĉestro kreis grandan komercan urbon. Kotonfabrikoj generis dungojn, prenante laboristojn el la tre ampleksaj ruraj areoj kaj etendis urbajn loĝantarojn. Ili havigis enspezojn por junulinoj kaj virinoj. Infanlaboro estis uzata en la kotonfabrikoj, kaj la fabriksistemo kondukis al la laborista movado. Malriĉaj kondiĉoj iĝis temo de esploranta ĵurnalismo, kaj en Anglio, la leĝoj *Factory Acts* estis aprobitaj por reguligi la kotonfabrikojn.

La kotonfabriko, origine fenomeno de Lancashire, estis kopiita en Nov-Anglio kaj poste en la sudaj ŝtatoj de Usono. En la 20a jarcento, Nordokcidenta Anglio perdis sian hegemonion antaŭ Usono, poste antaŭ Barato kaj sekve antaŭ Ĉinio.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 1921 John Hetherington & Sons Catalogue Illustrations and descriptions of all the machines used in cotton processing.
* www.spinningtheweb.org.uk 

Kategorio:Industria revolucio
Kategorio:Industriaj konstruaĵoj
Kategorio:Ŝpinado
Kategorio:Teksado
Kotonopolo

**Kotonopolo** aludas al metropolo centrita en industrio kaj komerco el kotono ĉirkaŭ la kotonfabrikoj en sia interna teritorio. Ĝi estis inspirita de Manĉestero, en Anglio, kaj ties statuso kiel internacia centro de komerco de kotono kaj tekstilaĵoj dum la 19a jarcento. Pli ĵuse ĝi iĝis kromnomo aplikita sole al la urbo Manĉestero pro ĝia granda nombro de tekstilaj faktorioj.

## Referencoj 
**Notoj**

**Bibliografio**
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Historio de Kotonŝpinado 
* Ŝpinilo de Richard Arkwright
* Fabrikoj kaj konstruaĵoj de Manĉestero 
* Historio de kotono

Kategorio:Industria revolucio
Kategorio:Kotono
Kategorio:Manĉestero
Kategorio:Historio de industrio
Kategorio:Teksaĵindustrio
Aristobulo la 4-a

**Aristobulo**, science konata kiel **Aristobulo la 4-a**, (naskiĝis en la 30-aj jaroj a.K. - mortis 7 a.K.) estis membro de la heroda dinastio kaj posteulo de la makabea dinastio. Lia gepatroj estis Herodo la Granda kaj Mariamne la Hasmoneo. Iliaj aliaj infanoj estis Aleksandro, Salampsio kaj Cipro. Li fame estis mortigita laŭ ordone de Herodo, pro la instigado de Antipater la 3-a.

La infanoj de Aristobulo estis Mariamne, Herodo de Ĥalkis, Herodias, Herodo Agripo la 1-a kaj Aristobulo la juna.

## Edukado en Roma 
Herodo la Granda ordonis la ekzekuton de Mariamne en 29 a.K. Li antaŭe maltraktis ŝin: ekzemple, laŭ Jozefo li dufojojn donis instrukciojn al iu por mortigi ŝin, se li ne revenus, kiam li iros al roma estro. Mariamne sciiĝis pri almenaŭ unu de tiuj planoj.

Aristobulo kaj Aleksandro estis sendataj de Herodo la Granda al Romo por sia eduko. En 18 aŭ 17 a.K. Herodo revenigis ilin.

Sed Salome kaj Antipater la 3-a provis igi Herodon malami la du hasmoneidojn, post iu tempo sukcese. Imperiestro Aŭgusto sukcesis paciligi ilin, sed la sukceso ne daŭris. Fine Herodo ekzekutis Aleksandron kaj Aristobulon en 7 a.K.

Herodo sekve mortigis Antipater en 4 a.K., kvin tagojn antaŭ sia propra morto, pro ribelo.

## Referencoj 
Kategorio:Heroda dinastio
Kategorio:Makabea dinastio
Ivan Puni

**Ivan Albertoviĉ Puni **(, **nomata ankaŭ** Jean Pougny '* (naskiĝinta la  en Kuokkala (provinco de Sankt-Peterburgo, mortinta la  en Parizo) estis rusa avangarda pentristo.

## Biografio 
Ivan Puni naskiĝis en Kuokkala (tiam Grandprinclando de Finnlando en la Rusa Imperio, nun Repino en Rusio). La familio estis de itala deveno. Li estas la nepo de eminenta itala komponisto de baleta muziko, Cesare Pugni.

Puni ricevis lian formalan trejnadon en Parizo en 1910-11 ĉe la Académie Julien kaj en aliaj lernejoj, kie li pentris en faŭvisma stilo. Post lia reveno al Rusio en 1912, li renkontiĝis kaj ekspoziciis kun, membroj de la St Petersburg avangardo de Sankt-Peterburgo, inkluzive de Kazimir Maleviĉ kaj Vladimir Tatlin. Li faris duan viziton al Parizo en 1914 kaj revenis al Sankt-Peterburgo en 1915 pro ekesto de la unua mondmilito. Tiam li komencis pentri en kubisma stilo memorige al Juan Gris. En 1915, Puni, Aleksandra Ekster, Liubov Popova, Ivan Kliun, Ksenia Boguslavskaya, Olga Rozanova, Nadezhda Udaltsova, Nina Genke kaj aliaj formis la grupon Supremus, dediĉita al la promulgo de Suprematismo, la abstrakta arta movado fondita de Maleviĉ. Maleviĉ kaj Puni kune verkis la *Suprematisman Manifesto*n, eldonitan en 1916, kiu proklamis novan, abstraktan arton por nova historia epoko. Puni ankaŭ organizis la ekspoziciojn *Tramo 5* kaj *0.10*, ambaŭ okazintaj en Sankt-Peterburgo en 1915.  En 1915-1916 Puni, kune kun alia suprematismaj artistoj, laboris ĉe la Verbovka Vilaĝo Folklora Centro. En 1919, li instruis ĉe la Vitebsk Arta Lernejo kies tiama estro estis Marc Chagall.

Puni kaj lia edzino, Kseniya Boguslavskaya, elmigris el Rusio en 1919, unue al Finnlando, kaj poste en 1920 al Berlino, kie la unua ekspozicio tute konsistanta de liaj verkoj estis okazigita ĉe la galerio *der Sturm''. En Berlino, Puni laboris ankaŭ kiel desegnisto de teatraj kostumoj kaj scenejoj. Puni kaj Boguslavskaya translokiĝis al Parizo en 1924, kie lia stilo ŝanĝis al varianto de Impresionismo.

En Francio, li subskribis siajn verkojn kun la nomo **Jean Pougny** por distancigi sian novan artan praktikon de la antaŭa realigita en Rusio. En 1946, Puni/Pougny fariĝis franca civitano. Li mortis en Parizo en 1956.

'Relief' by Iwan Puni (Jean Pougny), Tate Modern.JPG|Reliefo (1915-16)

Kategorio:Naskiĝintoj en 1894
Kategorio:Mortintoj en Parizo
Kategorio:Rusiaj pentristoj
Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Kubismaj pentristoj
Eli Whitney

[eta|upright|Eli Whitney en Usona [Poŝtmarko de 1940, 1c.]]
**Eli Whitney** (8a de Decembro, 1765 – 8a de Januaro, 1825) estis usona inventisto plej bone konata ĉar inventis la kotonseparilon. Tiu estis unu el la ŝlosilaj inventoj de la Industria Revolucio kaj de la ekonomio de la antaŭmilita Suda Usono. La inventaĵo de Whitney konvertis la malgrandan kotonproduktadon en profitega produktado, kiu plifortigis la ekonomian fondon de la sklaveco en Usono. Spite la socian kaj ekonomiaj efikon de lia invento, Whitney perdis multajn profitojn en juraj bataloj pri patentoj por la kotonseparilo. Tiele, li turnis atenton al sekurigo de kontraktoj kun la registaro en la fabrikado de pafiloj por la ĵus formita Armeo de Usono. Li plue fabrikis armilojn kaj inventis ĝis sia morto en 1825.

## Referencoj
## Literaturo
* Battison, Edwin. (1960). "Eli Whitney and the Milling Machine." Smithsonian Journal of History I.
* Cooper, Carolyn, & Lindsay, Merrill K. (1980). Eli Whitney and the Whitney Armory.
* Whitneyville, CT: Eli Whitney Museum.
* Dexter, Franklin B. (1911). "Eli Whitney." Yale Biographies and Annals, 1792–1805. New York, NY: Henry Holt & Company.
* Hall, Karyl Lee Kibler, & Cooper, Carolyn. (1984). Windows on the Works: Industry on the Eli Whitney Site, 1798–1979.
* Hamden, CT: Eli Whitney Museum
* Lakwete, Angela. (2004). Inventing the Cotton Gin: Machine and Myth in Antebellum America. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press.
* Smith, Merritt Roe. 1973. "John H. Hall, Simeon North, and the Milling Machine: The Nature of Innovation among Antebellum Arms Makers." Technology & Culture 14.
* Woodbury, Robert S. (1960). "The Legend of Eli Whitney and Interchangeable Parts." Technology & Culture 1.
* 
* McL. Green, Constance – Edited by Oscar Handlin. (1956). Eli Whitney & The Birth of American Technology. Library of American Biography series.
* . Represita de McGraw-Hill, New York and London, 1926 (LCCN 27024075); kaj de Lindsay Publications, Inc., Bradley, Illinois, (ISBN 978-0-917914-73-7).

## Eksteraj ligiloj 
* The Eli Whitney Museum
* Eli Whitney Biography on at Whitney Research Group 
* Inventor of the Week: Eli Whitney (MIT) 
* Entry in New Georgia Encyclopedia 
* Letter from Eli Whitney to his Father regarding his invention of the cotton gin, September 11, 1793 
* Letter from Thomas Jefferson to Eli Whitney, Jr. regarding his cotton gin patent, 16a de Novembro, 1793 
* Obituary for Eli Whitney, in Niles Weekly Register, 25a de Januaro, 1825 

Kategorio:Usonaj entreprenistoj
Kategorio:Usonaj inĝenieroj
Kategorio:Usonaj inventistoj
Cuire (stacio en Liono)

**Cuire** estas fina stacio de la Metroo de Liono sur Linio C de la metroo de Liono, ĝi situas najbare de la stacio '''' en Caluire-et-Cuire. Ĝi estis malfermita la .

## Interkonektoj 
*   
* Busoj

## Proksimaj objektoj 
* Aŭtoparko kun kapacito de 80 veturiloj
* Protestanta flegejo
* Lernejaro Jean Jaurès
* Gimnazio kaj liceo Élie Vignal.

## Vidu ankaŭ 
* Linio C de la metroo de Liono
* Stacioj de la metroo de Liono

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Linio C de la metroo de Liono
Kategorio:Stacioj de la metroo de Liono
Hénon (stacio en Liono)

**Hénon** estas stacio de la Metroo de Liono sur Linio C de la metroo de Liono, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' en Liono. Ĝi estis malfermita la .

## Interkonektoj 
*   (proksime)
* Busoj

## Proksimaj objektoj 
* Salono de « La Ficelle »
* Hospitalo de la Croix-Rousse
* Parko Francis-Popy
* Ĝardeno Rosa Mir
* Gimnastikejo Hénon
* Lernejaro Antoine de Saint-Exupéry

## Vidu ankaŭ 
* Linio C de la metroo de Liono
* Stacioj de la metroo de Liono

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Linio C de la metroo de Liono
Kategorio:Stacioj de la metroo de Liono
André Courrèges

**André Courrèges** [andʁe kuʁɛʒ] (naskiĝis  en Pau, mortis  en Neuilly-sur-Seine) estis franca modkreanto, konata pro sia futurisma dezajno. 25-jaraĝa, post studado de civila inĝenierado, li iris al Parizo por labori en la mod-entrepreno de Jeanne Lafaurie. Kelkajn monatojn poste, li iris al Balenciaga.

Courrèges estis influita de moderna arĥitekturo, teĥnologio, novaj ŝtofoj, modernismo kaj futurismo en Arto kaj Dezajno. Pluraj dezajnistoj faris similan aserton, inkluzive Coco Chanel, kiu kunlaboris kaj konis multajn modernajn artistojn, kaj Mary Quant, kies kariero iamaniere paralelis tiun de Courrèges (ambaŭ Courrèges kaj Mary Quant faris postulon pri la invento de la minijupo). Courrèges puŝis siajn ideojn ĝis la ekstremo, produktante iujn el la plej distingaj dezajnoj de la 20-a jarcento.

## Bildaro 

Go-go boots by Andre Courreges, 1965.jpg|Courrèges: "Go-go" botoj (1965)
1967 yellow wool Courreges dress.jpg|Courrèges: Flava robo el lano (1967)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

## Tradukfonto 
Kategorio:Kudristoj
Kategorio:Francaj dezajnistoj
19439 Allisontjong

'*19439 *Allisontjong'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Allison Krystle Weili Tjong*, kiu gajnis la kvaran rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2003 pro sia projekto en teamo pri scienco de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la *Lake Brantley High School'' de Altamonte Springs (Florido, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Andor Kertész

**Andor KERTÉSZ** [kertEs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kertész Andor** estis hungara matematikisto, profesoro.

Andor Kertész http://tudosnaptar.kfki.hu/k/e/kertesza/kerteszapant.html naskiĝis la  en Gyula. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Andor Kertész lernis komence en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Universitato de Debrecen en 1952. Post 2 jaroj li kandidatiĝis, en 1957 li doktoriĝis. Li instruis en la menciita universitato, sed 2 interrompoj okazis, tiam li instruis en Halle. En 1960 li estis nomumita katedrestro, post 3 jaroj universitata profesoro en Debrecen. En 1968 li ricevis membrecon en Leopoldina (akademio), en la sama jaro li ricevis akademian premion. Li okupiĝis pri la moderna algebro. Li partoprenis en redaktado de *Publicationes Mathematicae*.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Az operátormodulusok általános elméletéhez* (1957)
* *Vorlesungen über artinsche Ringe* (1968)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Bajsangur la Benoja

**Bajsangur (Bajsangur la Benoja**) (ĉeĉene *Бенойн БойсгӀар*) (1794, Benojo, Ĉeĉenio — , Ĥasavjurto, Dagestano, Rusia imperio) estas ĉeĉena komandanto de la 19-a jarcento, naibo de Imamo Ŝamil, partopreninto de la Kaŭkaza milito (1817-1864).
200px|maldekstra|eta|La tombo de Bajsangur la Benoja

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Ĉeĉenio
Kategorio:Historio de Dagestano
Kategorio:Ĉeĉenaj militistoj
Kategorio:Homoj de la Kaŭkaza milito
Nándor Kertay

**Nándor Kertay** [kertai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kertay Nándor** estis hungara bestokuracisto, profesoro, mikrobiologo. Lia origina familia nomo estis **Kerbler**.

Nándor Kertay http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=kertay naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Nándor Kertay akiris veterinaran diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1919, li doktoriĝis en 1922. Post la diplomo li laboris en instituto, kie li esploris vakcinojn. Ekde 1933 li faris la samon, sed en esplora laboratorio. En 1943 li ricevis la titolon veterinara konsilisto, en la sekva jaro li estis nomumita titulara universitata profesoro. En 1952 li establis mikrobiologian laboratorion, kie li laboris ĝis sia morto. En 1953 li kandidatiĝis. Lia laborado kontribuis al la enlandaj likvidoj de hundo-rabio kaj bovo-tuberkulozo.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A magyarországi fix veszettségi vírus fontosabb biológiai tulajdonságai* (1932) - kunaŭtoro
* *A bovin és a humán tuherkulózis kérdéseiről* (1955) - kunaŭtoro

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj mikrobiologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ripoux contre ripoux (filmo de 1990)

***Ripoux contre ripoux*** estas franca polica komedio aperinta en 1990 reĝisorita de Claude Zidi. Temas pri daŭrigo de filmo *Les Ripoux*, de la sama reĝisoro, aperinta en 1984.

## Temo 
François kaj René formas teamon de koruptitoj jam de 5 jaroj kiam François, kiu projektas trapasi ekzamenon por fariĝi komisaro, deziras refariĝi honesta. Sed kiam li redonas ŝtelitan monon al prirabita juvelistino, tiu ĉi, pro antaŭa rankoro kontraŭ René, akuzas ilin pri la malbonfaro. Ambaŭ policistoj tiam estas portempe eksigitaj kaj anstataŭitaj de inspektoroj Brisson kaj Portal, supozataj esti modeloj de honesteco. Tamen ŝajno trompas... 

## Teĥnikaĵoj 
* Reĝisoro: Claude Zidi
* Scenaro: Claude Zidi, Simon Michaël, Didier Kaminka
* Produktado: Pierre Gauchet
* Foto: Jean-Jacques Tarbès
* Muntado: Nicole Saunier
* Dekoroj: Françoise de Leu 
* Muziko: Francis Lai
* Ĝenro: Polica komedio
* Devenlando: Francio 
* Formato: kolora
* Daŭro: 105 minutoj 
* Aperdato: 

## Rolularo 
* Philippe Noiret: René Boisrond
* Thierry Lhermitte: François Lesbuche
* Guy Marchand: Inspektoro Guy Brisson
* Jean-Pierre Castaldi: Inspektoro Jean-Pierre Portal
* Grace de Capitani: Natacha
* Line Renaud: Simone
* Michel Aumont: Komisaro Bloret
* Jean Benguigui: Césarini
* Roger Jendly: Albert, alidire « le Fourgue »
* René Morard: Fernand
* Georges Montillier: Vendisto de vestaĵoj
* Christian Bouillette: Juvelisto
* Jean-Claude Brialy: Bankisto
* Louba Guertchikoff: Sinjorino Brisson
* Patricia Karim: Juvelistino
* Michel Crémadès: Ŝtelisto
* Alain Mottet: Prefekto de polico
* Jacques Richard: Laroche
* Bernard Freyd: Inspektoro Guichard
* Daniel Breton: Helpanto de Guichard
* Simon Michaël: Trampo
* Denis Brandon: Trampo
* Christian Pernot: Komisaro Le Guyaver
* Philippe Tansou: Brigadano
* Tadie Tuene: Marabuto
* Laurentine Milebo: Hejma kuiristino
* Fabienne Dubreuil: Sekretariino
* Valérie Leboutte: Prostituitino

## Eksteraj ligiloj 
* Ripoux contre ripoux en Allociné
* Ripoux contre ripoux en IMDb

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1990
Kategorio:Filmoj de Claude Zidi
Kategorio:Francalingvaj filmoj
Kategorio:Francaj komediaj filmoj
Károly Róbert Kertész

**Károly Róbert Kertész** [kAroj kertEs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kertész Károly Róbert** estis hungara arkitekto, subministro, profesoro. Lia nomo foje aperis en pli mallonga formo *Kertész K. Róbert*.

Károly Róbert Kertész http://mult-kor.hu/cikk.php?id=13929 naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.
eta|Gimnazio en Gödöllő fare de Kertész kaj Sváb
eta|Bazlernejo en Nagymaros fare de Kertész kaj Sváb

## Biografio 
Károly Róbert Kertész akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József. Inter 1900 kaj 1908 li instruis en la menciita universitato, poste li havis postenon en ministerio pri religio kaj eduko. Post jaroj li estis eĉ subministro. En 1918 li estis nomumita privata profesoro. Li studvojaĝis al Eŭropo, Azio, Ameriko. Krom la okupiĝoj li faris ankaŭ projektojn, ekzemple pri loĝdomoj, gimnazio, urbocentro de Budapeŝto, ofte kune kun Gyula Sváb.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* observatorio de Budapeŝto (kunarkitekto)
* gimnazio en Gödöllő (1923-1929, kunarkitekto, nun jam kampuso)

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Japán művészete* (Arto de Japanio), (1905)
* *A magyar parasztház* (kunaŭtoro, 1907)
* *Nemzeti építőművészet* (1916)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nikolaj Durov

**Nikolaj Valerjeviĉ DUROV** (), naskiĝis la , estas rusa programisto kaj matematikisto. Li estas la pli maljuna frato de Pavel Durov, kun kiu li kune fondis la interkonan retejon VKontakte kaj poste la tujmesaĝilon Telegram.

## Referencoj 
Kategorio:VKontakte
Kategorio:Rusiaj matematikistoj
Kategorio:Rusiaj komputikistoj
Andor

**Andor** estas malofta vira (plej ofte persona) nomo. En Hungario plej ofte oni opinias, ke tiu nomo estas nomvarianto de Andreo. En Skandinavio Andor havas apartan signifon.
eta|Memortabulo pri Andor Zsótér

## Nomtagoj 
* 17-a de majo
* 9-a de oktobro
* 11-a de oktobro
* **30-a de novembro**

## Nacilingvaj formoj 
* Andor (hungare, norvege, svede)

## Famaj nomportantoj 
* Andor Ajtay, aktoro
* Andor Bajor, verkisto
* Andor Bánhidi, pentristo
* Andor Barna, kantisto
* Andor Becsky, verkisto
* Andor Berei, politikisto
* Andor Bokor, reĝisoro
* Andor Czupor, inĝeniero
* Bjørn Andor Drage, komponisto
* Andor Festetics (politikisto)
* Andor Földes, pianisto

* Andor Gábor, verkisto
* Andor Garvay, verkisto
* Andor Horváth, verkisto
* Andor Jánossy, agronomo
* Andor Jaross, ministro
* Andor Kolozsvári, grafikisto
* Andor Kozma, tradukisto
* Andor Kuncz, kuracisto
* Andor Lázár, ministro
* Andor Lilienthal, ŝakisto
* Andor Lovassy, ĵurnalisto
* Andor Lukáts, aktoro
* Andor Peterdi, politikisto
* Andor Pigler, muzeologo
* Andor Rott, kemiisto
* Andor Semsey, mineralogo
* Andor Szakács, aktoro
* Andor Sztupa, aktoro
* Andor Tarnai, literaturisto
* Andor Tittel, verkisto
* Andor Zsótér, mecenato

## Familia nomo Andor 
Malofte Andor aperas kiel familia nomo.
* László Andor, politikisto
* Endre Andor, verkisto

## Fontoj 
* http://www.behindthename.com/names/usage/hungarian 
* http://www.nytud.hu/oszt/nyelvmuvelo/utonevek/osszesffi.pdf 
* http://www.norskenavn.no/navn.php?id=1274

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Ampère - Victor Hugo (stacio en Liono)

**Ampère - Victor Hugo** estas stacio de la Metroo de Liono sur Linio A de la metroo de Liono, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' en Liono. Ĝi estis malfermita la .

## Interkonektoj 
* mankas

## Proksimaj objektoj 
* Placo Ampère
* Strato Victor-Hugo
* Musée des Tissus et des Arts décoratifs (Muzeo de ŝtofoj kaj dekoraciaj artoj)
* Baziliko Saint-Martin d'Ainay
* Katolikaj fakultatoj de Liono

## Vidu ankaŭ 
* Linio A de la metroo de Liono
* Stacioj de la metroo de Liono
* André-Marie Ampère
* Victor Hugo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Linio A de la metroo de Liono
Kategorio:Stacioj de la metroo de Liono
19447 Jessicapearl

'*19447 *Jessicapearl'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Jessica Pearl Swartz*, kiu gajnis la kvaran rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2003 pro sia projekto pri medicino kaj sano. Ŝi estis lernantino ĉe la *Thomas Jefferson Senior High School'' de Bloomington (Minesoto, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Černovír (Ústí nad Orlicí)

**Černovír** () estis pli frue memstara komunumo situanta oriente de la urbo Ústí nad Orlicí en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas sur maldekstra bordo de la rivero Tichá Orlice kaj nun estas parto de Ústí nad Orlicí. Post la jaro 1945 ĝi estis prisetlita per ĉeĥa loĝantaro. Vivas ĉi tie  (). Estis ĉi tie fondita Grupo de volontestingantoj Černovír. Troviĝas ĉi tie kapelo de Sankta Gotardo, monumento de Sankta Johano Nepomuka kaj en arbaro super la komunumo statuaro al Trinitato.

Rivero Tichá Orlice fontas sur okcidenta deklivo de la monto Jeřáb en Hanušovická montetaro kaj fluas proksime de la urboparto.
Ĉe kluzo post la komunumo troviĝas purigejo de rubakvoj por Ústí nad Orlicí kaj ĉirkaŭo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
**Kapelo de Sankta Gotardo** estas salonega konstruaĵo orientita, finita per presbiterejo de ekstere triedra. Fasado estas dividata per horizontalaj kaj vertikalaj strioj. En la fronto troviĝas portalo kun ŝtona pordofosto. Jarnumero 1851 sur pinjono indikas kiam estis la kapelo konstruita sur loko de estinta ligna sonorilejo. Super la fronta pinjono troviĝas forĝita duala kruco kun forĝitaj floroj kaj rokajloj. Interna salonego estas finita per semicirkla absido, plafono estas ebena. Orgenejo estas sur du kolonoj, ligna, stukita. La ĉefa altaro havas cilimdran rivoluan tabernaklon, distribuitan en alojn. Sur flankoj troviĝas kvar kolonoj, portantaj ĉirkaŭkurantan surkolonaĵon. Tegmenteto estas sonorilforma kun mariakulta bildo super ĝi. Ambaŭflanke troviĝas adorantaj anĝeloj el la duono de 19-a jarcento. Korpuso de orgeno estas triparta kun malpli alta centra parto, enŝovita en orgeneja balustrado. Interioron ornamas gigantaj, pintece elkurantaj kornikoj, sekcitaj plenigoj, aloj el bendoj kaj akantfolioj el la 1-a duono de la 18-a jarcento.

## Transporto 
En Černovír estas du bus-haltejoj (sur vojforko kaj sur vilaĝplaco) kaj trans la komunumo iras bicikla vojo erl Ústí nad Orlici ĝis Letohrad.

### Fervojo 
Trans la vilaĝo kondukas nove modernigita elektrizita unurela fervoja linio Ústí nad Orlicí - Lichkov - Štíty/Międzylesie kaj plu en Pollandon.

## Eksteraj referencoj 
* Estingantoj Černovír Grupo de volontestingantoj Černovír
* Černovír  Komitato de zono de semajnfinaj domoj Černovír kaj Staré Oldřichovice

Kategorio:Ústí nad Orlicí
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Retaplikaĵo

En komputiko, **retaplikaĵo** estas aplikaĵo, mallonge apleto aŭ apo.

En tiu aplikaĵo la klienta aplikaĵo (aŭ uzantinterfaco) funkcias en retumilo. Retaplikaĵoj estas popularaj ĉar retumiloj estas ĉie kaj ĝisdatigi tiujn aplikaĵojn estas pli facile ol ĝisdatigi normalajn aplikaĵojn.

## Vidu ankaŭ 
Retservo

## Referencoj 
Kategorio:Retaplikaĵoj
Messinghof

eta|La giseja alo **Messinghof** (laŭvorta traduko: *Latuna korto*) estas grava industria monumentaro en Kassel-Bettenhausen, Germanio, Leipziger Straße nr 121.

## Historio 
Por prilaboro de hejmaj krudmaterialoj (ekz. de la kuprominejoj de Wildeck-Richelsdorf) en la propra lando landgrafo Karolo starigis en la jaro 1679 en Bettenhausen perakve movitan martelejegon. La tuto malnova konsistis el paralele longen sterniĝantaj konstruaĵoj unitaj per muroj kaj rondarkaj portaloj. Pro tio estiĝis interna korto. La du iam stukitaj konstruaĵoj el brikŝtonaĵoj ricevis ja barokajn rondajn gablojn restante ĝenerale sen ornamoj. Super la uesta portalo muntitis la ankoraŭ nun videbla landa blazono.

En la ĉestrate kuŝanta Martelega alo estis la martelegejo kaj la dratliftoj. Tie fluis ankaŭ artefarita akvokanaleto, rekte laŭlonge de la fasado movigonte la akvoradojn de la martelegejo. En la alo pli malantaŭa estis la gisejo kun granda el brikŝtonoj faritaj kamentubo kiu ekzistas ĝis nun.

## Produktoj 
Oni produktis pleje kaldronoj el nefera metalo kaj partoj el latuno. La plej konata produkto estis la kupraj ladaĵoj el kiuj Johann Jakob Anthoni kreis inter 1713-17 la ĉefan vidindaĵon de la urbo, la t.n. Herkulo-statuegon surmonte en Kaselo-Wilhelmshöhe. En 1767 estis krome sur la Latuna korto ankaŭ tre fama monerstampilo.

Ekde 1869 estis la privatigo de la tuto kaj taŭgigo al la novaj teknikoj. Daŭre oni produktis neferajn metalaĵojn. Ĝis la t.n. arjigo de la posedantoj en 1938, la fabriko estis en la manoj de la juda familio Lieberg. Dum la Dua mondmilito la martelega alo detruitis kaj malkonstruitis en 1960 grandparte. Unu martelego troviĝas en niaj tagoj en la Muzeo pri astronomio kaj teknikhistorio en Kaselo.

Post la bankroto de la posteulaj posedantoj estis diversaj provoj trovi novajn funkciojn por la areo. En la 1980-aj jaroj estis surloke alternativaj kulturfarantoj (i.e. "Iron Curtain Records") Bedaŭrinde poste longe unu el la plej gravaj atestitiloj de heslanda industriigo kadukiĝadis. En 2012 akiris la tuton la kasela aŭtokomercisto Peter Glinicke. En januaro 2016 la tegmento novfaritis. Jam antaŭe la nova posedanto investis multe.

## Fonto 
Wurzel, Thomas (red).: *Kulturelle Entdeckungen Nordhessen. Band II*, eldonita fare de Sparkasse-Kulturstiftung Hessen-Thüringen, Stuttgart 2002, p. 55

## Eksteraj ligiloj 
* Lulilo de Herkulo 
* Engaĝiĝantaj civitanoj por Park Wilhelmshöhe, Karlsaue kaj Wilhelmsthal 
* Peter Liebetrau: Muelejoj en Kassel-Bettenhausen
* Stadtteilzentrum Agathof: Muelejoj en Bettenhausen 
* Informoj ĉe regiona viki-leksikono 
* Gazetartikolo pri la plej novaj restaŭradoj, januaro 2016

Kategorio:Konstruaĵoj en Kaselo
Preĝejo Sankta Marteno (Kaselo)

eta|La kasela Marteno-preĝejo urbocentre La **preĝejo Sankta Marteno** (germane: *Martinskirche*) estas la plej granda preĝejo de Kassel, Germanio.

## Historio kaj priskribo 
La ejo estiĝis en 1330 kiel centro de la urba etendiĝo (*Freiheit*). La graveco de nova centra preĝejo de la kreskanta hesia rezideja urbo ankoraŭ pligrandiĝis post aldono de konvento de Aŭgustenanoj. Ĝi, post la t.n. Reformacio, memkompreneble malfonditis.

La trinava halo-preĝejo kun ses stabloj kun planita fasado kun duobla turo sekvis la modelon de la Elizabeto-preĝejo marburga. La ĥorejo povis esti konsekrita en 1367. Post rekonstruo de terenfalintaj volbaĵoj la resto nur en 1462 iĝis preta. La okcidenta fasado restis eĉ nefinita. Majstro Hans von Ulm metis en 1564/65 okangulan renesancstilan konstruaĵon kun spajro sur la grundo de la suda turo. Inter 1889-92 sekvis novgotikaj aldonaĵoj sub la gvido de la arkitekto Hugo Schneider, kiujn oni anstataŭis post 1945 per la nunaj turoj.

La en 1943 tre damaĝita preĝejo rekonstruitis inter 1954-60 fare de Heinrich Otto Vogel el Trier. Speciale la interno admirinde eknovis. Sur svelte stariĝantaj kolonoj kuŝas malpeza faldvolbo. La altarejon oni separis per vitraj betonkadroj por havigi tiamaniere duan liturgian ejon. En la nedamaĝita parto la de Gottfried von Stockhausen kaj Hans Leistikow faritaj vitraloj plibuntigas la tuton.

## Vidindaĵoj 
La plej gravaj malnovaĵoj konserviĝintaj estas la princaj tomboj. Landgrafo Filipo la 1-a, kiu igis la preĝejon en 1526 tombeja preĝejo de sia dinastio, ricevis la plej imponan. La 12 metrojn alta triumfarkaĵo el nigra marmoro kaj albastro faritis de Elias Godefroy el Cambrai kaj ties disĉiplo Adam Liquir Beaumont antaŭ la jaro 1573. Ĉi tiu tombo troviĝis origine en la ĥorejo superdominante la kompletan internon. Riĉa skulptoprogramo videblas sur ĝi, kies enhava centro estas reliefo kun la prezento de la releviĝinta Kristo. Flanke de la reliefo staras figuroj de la landgrafo kaj de lia edzino Kristino de Saksio estante de natura grando. Por ŝi faritis fare de la skulptisto Philipp Soldan kroma epitafo en la altarejo.

En ejo sub la nova, sepangula kapitulejo ĉe la norda flanko de la altarejo estas pluraj metalaj sarkofagoj de anoj de la hesia dinastio. De la du plej imponaj (por landgrafo Karlo kun edzino Mario Amalio de Kurlando) ŝtelitis partoj post 1945.

La figuro de la sanktulo Marteno de Tours, patrono kirka ekde 1367, plurfoje estas reprezentata. Ŝtona reliefo super la suda portalo, parto de vitralo kaj pentraĵo el la 1936-a jaro (farita de Karl Hofer) estas dediĉitaj al li.

## Fonto 
Wurzel, Thomas (red).: *Kulturelle Entdeckungen Nordhessen. Band II*, eldonita fare de Sparkasse-Kulturstiftung Hessen-Thüringen, Stuttgart 2002, p. 53-54

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma hejmpaĝo
* Restaŭro de la Filipo-tombo
* Surbendigo de la Hosano-sonorilo

kaselo
kaselo
Kategorio:Konstruaĵoj en Kaselo
19457 Robcastillo

'*19457 *Robcastillo'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Roberto Castillo'', kiu prizorgas plurajn aparatojn ĉe la Observatorio de Cerro Paranal.
Li ankaŭ konstruas teleskopojn kaj oni diras, ke duono el la amatoraj teleskopoj en Ĉilio estis konstruitaj de li.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
19456 Pimdouglas

'*19456 *Pimdouglas'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Pim* (1995–2001) filo de *Nigel* kaj *Jantina Douglas'', kiu havis mallongan vivon kaj alportis ĝojon al sia familio. La asteorido estis malkovrita je lia tria naskodato ; li estis senmortigita kiel ĉiela memorigo de multenombraj infanoj, kaj iliaj familioj, kiuj vivas kun cerba paralizo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Brita Okcidenta Afriko

dekstra|eta|250px|Loko de **Brita Okcidenta Afriko**.
**Brita Okcidenta Afriko** estis la kolektiva nomo por britaj kolonioj en Okcidenta Afriko dum la kolonia periodo, ĉu laŭ la ĝenerala geografia senco aŭ pli specife por aludi al tiuj landoj enhavataj en formala kolonia administracia ento. Unuiĝinta Reĝlando koloniigis variajn partojn de tiuj teritorioj aŭ eĉ la tuton el la fino de la 1780-aj jaroj ĝis la 1960-aj jaroj. El okcidento orienten, la kolonioj iĝis post la senkoloniiga procezo la sendependaj landoj Gambio, Sieraleono, Ganao kaj Niĝerio.

## Referencoj 
* WorldStatesmen- Sierra Leone- Brita Okcidenta Afriko
Gado-gado

**Gado-gado** estas tradicia manĝaĵo en la Indonezia kuirarto, preparita kun diversaj legomoj tipaj por la regiono kiel spicigita salato kun arakidosaŭco surŝutita per *krupuko* (= ne ĉiam vegetara!) aŭ empingo. La manĝaĵo estas tre populara kaj estas sur ĉiuj menukartoj de hoteloj kaj restoracioj en tuta Indonezio kaj ankaŭ de indoneziaj restoracioj en la okcidenta mondo.

La uzataj ingrediencoj kaj la kunmetado varias depende de la regiono kaj la gusto de la kuirist(in)o. Ĝenerale ĝi konsistas el miksaĵo de legomoj kiel brasiko, florbrasiko, fazeoloj, mungidoj, k.t.p. Ankaŭ tomatoj, tofuo, terpomoj en etaj kuboj kaj kuirita ovo estas uzataj.

La saŭco enhavas ĉefe arakidojn kaj oni verŝas ĝin tuj antaŭ la surtabligo sur la salato.

## Vidu ankaŭ 
* Pecel
* Karedok
* Ketoprak

Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Indonezia kuirarto
101 (nombro)

**Cent unu** estas natura nombro kiu estas post 100 kaj antaŭ 102.

La nombro 101 en la dekuma nombrosistemo havas alternativajn formojn:
* en duuma nombrosistemo: 11001012
* en okuma sistemo: 1458
* en deksesuma nombrosistemo: 6516

## En matematiko 
* 101 estas dudek sesa primo
* 101 kune kun 103 estas ĝemela primo

Kategorio:Naturaj nombroj
(19459) 1998 HM11

**(19459) 1998 HM11** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la projekto *Spacewatch*, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
19458 Legault

'*19458 *Legault'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la franca amatora astronomo Michel Bœuf elde la observatorio de *Les Tardieux*, proksime de Martigues (Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la franca amatora astronomo Thierry Legault, kiu faris mirindajn alt-distingokapablajn astronomiajn bildojn. Li estas ano de la franca astronomia asocio "*AUDE*" ("*Association des Utilisateurs de Détecteurs Électroniques''")

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Michel Bœuf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Barbara Buatois

**Barbara Buatois** (naskita la ) estas franca biciklistino kaj unu el la plej rapidaj kuŝbiciklaj konkursantinoj kaj 'ultraj' biciklistinoj.

Buatois naskiĝis en Oullins. Ŝi uzis kuŝbiciklojn ne nur dum la mondaj HPV-ĉampionecoj, sed ankaŭ dum longdistancaj eventoj kiel Raid Provence Extreme kaj Bordeaux–Parizo. Ŝi gajnis "Race Across America" (vetkuron transamerikan) en 2010 (unu stadio  mejloj/ vetkuro) sur kuŝbiciklo.

## Rekordoj 
En 2009 ŝi rompis la mondrapidan rekordon registrita de virino sur  200-metra fluganta ekprapideca elprovo atingante  (75.46 mph) ĉe Battle Mountain, Usono, en 2009, biciklante per flulinian kuŝbiciklon. La antaŭa rekorda posedanto por ĉi tiu sama kategorio estis Lisa Vetterlein kiu atingis  (66.59 mph) en 2005.

## Vidu ankaŭ 
* Biciklirantajn rekordojn

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Facebook paĝo
* Oficiala retejo
* Video of 200m flying start record. 121.437 km/h
* Video de Horo Monda Rekordo
* Video de Unu hora rekordo

Kategorio:Vivantaj homoj