open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Erlen

**Erlen** estas komunumo de la distrikto Weinfelden (ĝis la 31-a de decembro 2010 de la distrikto Bischofszell) en Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 3078 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Erlen situas sude de la montoĉeno Seerücken en la centro de Turgovio. Ĝi konsistas el la setlejoj kaj municipoj Erlen mem, Ehstegen, Eppsihausen (Erlen), Buchackern, Engishofen, Ennetaach, Kümmertshausen kaj Riedt.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 12,19&nbsp;km², de kiuj 13,3 % estas kovritaj de arbaro, 70,2% servas por agrikulturo kaj 15,3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
Erlen limas en nordo al Birwinken kaj Langrickenbach, en oriento al Sommeri kaj Amriswil, en sudo al Zihlschlacht-Sitterdorf kaj Sulgen, kaj en okcidento al Hohentannen.

## Trafiko 
Erlen situas ĉe la fervojlinio de Romanshorn al Vinterturo kaj estas servata de la regionaj trajnoj de THURBO AG.

## Historio 
La hodiaŭa politika komunumo estiĝis en la jaro 1995 per la kunigo de la antaŭaj lokkomunumoj Erlen, Buchackern, Engishofen, Ennetaach kaj Kümmertshausen.

Antaŭ la kunigo Erlen estis strata vilaĝo, kiu konsistis el la partoj Erlen, Ehstegen (kiu estis unuan fojon menciita en la jaro 838 post Kristo kiel *Escislec*) kaj Eppishausen.

La municipo Buchackern estis menciita la unuan fojon en la jaro 1303 kiel *Buchacker*.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Erlen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Erlen
* Erlen en la Historia Leksikono de Svislando
* Buchackern en la Historia Leksikono de Svislando
* Engishofen en la Historia Leksikono de Svislando
* Ennetaach en la Historia Leksikono de Svislando
* Eppishausen en la Historia Leksikono de Svislando
* Kümmertshausen en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:2013-04-10 Regiono Wil (Foto Dietrich Michael Weidmann) 263.JPG|Riedt, komunumo Erlen
Dosiero:2013-04-10 Regiono Wil (Foto Dietrich Michael Weidmann) 280.JPG|Kastelo Eppishausen
Dosiero:2013-04-10 Regiono Wil (Foto Dietrich Michael Weidmann) 287.JPG|Faktrabdomo en Buchackern, komunumo Erlen
Dosiero:2013-04-10 Regiono Wil (Foto Dietrich Michael Weidmann) 270.JPG|Reformita preĝejo
Riedt

**Riedt** aŭ **Ried** estas alemana vorto por marĉo.

Ĝi estas geografia nomo de diversaj vilaĝoj en marĉaj regionoj en Alemanio.

* **Riedt (Erlen)** estas vilaĝo de la komunumo Erlen de la distrikto Bischofszell en Kantono Turgovio en Svislando.

* **Riedt ĉe Neerach** estas vilaĝo de la komunumo Neerach de la distrikto Dielsdorf en Kantono Zuriko en Svislando

## Vidu ankaŭ 
* Ried
Mexicali (komunumo)

** Mexicali** estas unu el la 5 komunumoj de la meksika subŝtato Baja California. La ĉefurbo de la komunumo estas Mexicali. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 02002. Mexicali estas la plej norda komunumo de latinameriko. Laŭ al popolnombrado de la jaro 2000 la komunumo havis 784709 loĝantoj. En 2005 jam estis 895962 loĝantoj kaj en 2008 ĝi laŭtakse plej verŝajne superis la milionon. El la tuta lando Meksiko okazas enmigrado al Mexicali.

La komunumo situas en la regiono de la valo de Mexicali kaj ĝi limas al Usono (norde), oriente kun Usono (eta parto) kaj kun la meksika subŝtato Sonora, sude kun la maro kaj la komunumo de Ensenada (komunumo) kaj okcidente kun la komunumo de Tecate.

Mexicali kun ĉirkaŭ 13700 km² okupas ĉirkaŭ 18 % de la areo de la subŝtato Baja California. Tio signifas ke Mexicali laŭ la teritorio estas pli granda ol la subŝtatoj Aguascalientes, Colima, Meksikurbo, Morelos, Querétaro kaj Tlaxcala.

Parto de Mexicali ankaŭ estas la insuloj: Gore, Montague, Miramar, Salvatierra, Encantada, San Luis, San Luis Gonzaga, Ángel de la Guarda, Mejia, Granito, Estanque, Coronado, El Piojo, La Ventana, Cabeza de Caballo, Pond, Partida, Rsa, Salsipuedes, Las Animas kaj San Lorenzo.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI)  855962 loĝantojn. El tiuj estis 430438 viroj kaj 425524 virinoj. La komunumo havas surfacon de 13689,2 kvadratkilometroj.  La meza alteco estas 10 metroj super la marnivelo. 

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 5517 indiĝenoj. El tiuj 4262 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 4262 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). 

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado). 

## Delegacioj 
La komunumo de Mexicali (sen la ĉefurbo) administre konsistas el 14 delegacioj. 

* **Mexicali**, *ĉefurbo*.
# Los Algodones
# Batáquez 
# Ejido Hermosillo
# Estación Delta
# Benito Juárez 
# Cerro Prieto  
# Ciudad Morelos 
# Colonias Nuevas
# González Ortega 
# Ciudad Guadalupe Victoria 
# Hechicera
# Progreso  
# San Felipe 
# Venustiano Carranza 

La plej grandaj urboj estas: 

* Mexicali
* San Felipe de Jesús
* Ciudad Guadalupe Victoria 
* Ciudad Morelos 
* Los Algodones

## Komunumaj prezidantoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mexicali  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Baja California
Lipik

**eta|dekstra|300px|Lipik troviĝas en la plej malhela departemento

**Lipik''' estas banloko kaj urbo en Kroatio. Ankoraŭ 25 komunumoj apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* Areo: km²
* Supermara alteco: 153 m
* Loĝantaro en la municipo: 6&nbsp;670, en la urbo: 2&nbsp;300
* Poŝtkodo: 34 551
* Telefonprefikso: 34
* Aŭtokodo: PŽ

## Situo 
Lipik situas en valo, laŭ ĉefvojo Virovitica-aŭtoŝoseo inter Zagrebo-Beogrado. Pakrac troviĝas 4 km-ojn.

## Historio 
La 64 grada joda kuracakvo estis uzata de la romianoj. La unua skriba mencio pri la banejo devenis el 1777. En 1861 franca firmao aĉetis la banejon, sekve evoluo kaj fervojokonstruo okazis. Komence de la 20-a jarcento Lipik estis elstara banejo de Eŭropo. En 1910 loĝis tie 1&nbsp;188 da homoj, (kroatoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon Lipik apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, al Pozsega (reĝa departemento), al distrikto de Pakrac, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio. En 1992 okazis bataloj inter serboj kaj kroatoj. La urbo havas faman ĉevalaron kaj vitrofarejon.

## Famuloj 
En Lipik naskiĝis hungara operkantisto Gitta Halász.

Kategorio:Urboj de Kroatio
Heinz Dieter Maas

**Heinz Dieter MAAS** (naskiĝis la , mortis la ) estis germana diplomiĝita matematikisto, pioniro de maŝin-tradukado kaj Esperanto-aktivisto en Sarlando kaj en la iama Neŭtrala Esperanto-Movado.

## Profesia vivo 
Maas diplomiĝis pri matematiko en la Universitato de Sarlando en Saarbrücken kaj poste laboris en la tiea germanistika instituto, okupiĝante pri aŭtomata tradukado kaj similaj projektoj. Lia profesia stud-objekto estis i.a. Esperanto (ekzemple "Statistiko per komputilo. Elektrona maŝino esploras Esperanton" 1969; "Komputilo komparis Esperantajn verkojn", 1970; "Zamenhof kaj Lapenna.
Komputila esploro de iliaj paroladoj", 1970; "Aŭtomata tradukado en kaj el Esperanto", 1982; detalojn vd. en EBEA en la sekcio "eksteraj ligiloj"). Ek de 1985 li estis kunlaboranto de la Instituto pri Aplikata Informo-Scienco de la universitato. Krome li laboris en la kampo de aŭtomata indeksado (klasifikado de tekstoj per ŝlosilaj vortoj).

## Esperanta agado 
Jam frue Maas prelegis en Esperanto pri sia fako en Someraj Universitataj Kursoj (i.a. "Matematikaj metodoj en lingvistiko", Lieĝo 1972; "[[Enkonduko en la Komputeran Lingvistikon|Enkonduko en la Komputeran [tiel] Lingvistikon]]", Lieĝo 1973).

Maas estis prezidanto (1973-1975), sekretario kaj kasisto de Sarlanda Esperanto-Ligo (SEL).

Post la "malgranda skismo" pro la okazaĵoj dum la 59-a Universala Kongreso de Esperanto en Hamburgo en 1974 kaj la fondo de Neŭtrala Esperanto-Movado (NEM), Maas forturnis sin de Universala Esperanto-Asocio kaj poste publikigis en la periodaĵo de NEM "Horizonto" (ekzemple "Pri la nuna stato de maŝina tradukado", 1976; "Esploroj pri la leksiko de du Esperanto-aŭtoroj", 1977). Li estis vic-prezidanto de la 1-a Internacia Konferenco de la Neŭtrala Esperanto-Movado (IEK) en Saarbrücken en 1975.

## Bahaismo 
Maas ankaŭ tradukis "La bahaa religio - ĝiaj ĉefaj instruoj kaj rilatoj al Esperanto" (du eldonoj 1987 kaj 1989) kaj en Horizonto i.a. avertis, ke "Persekutado de Bahaanoj pludaŭras" (1982).

## Literaturo 
* **2001**: Biografia noto en: Carlo Minnaja (red.). Eseoj memore al Ivo Lapenna. S.l. 2001, p.&nbsp;297 (kun foto)
* **1981**: Darbellay, Christian. Kiu estas kiu en scienco kaj tekniko. Neuss: Darbellay 1981, p.&nbsp;137

## Eksteraj ligiloj 
* Libroj  de kaj pri Heinz Dieter Maas en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperanto-Muzeo
* Artikoloj  de kaj pri Heinz Dieter Maas en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj matematikistoj
Pleternica

eta|dekstra|300px|Pleternica troviĝas en la plej malhela departemento
**Pleternica** estas urbo en Kroatio. Ankoraŭ 37 komunumoj apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* Areo de la municipo: 198 km²
* Supermara alteco: 153 m
* Loĝantaro en la municipo: 6&nbsp;670, en la urbo: 2&nbsp;300
* Poŝtkodo: 34 310
* Telefonprefikso: 34
* Aŭtokodo: PŽ

## Situo 
Pleternica situas en granda kaldrono, laŭ rojo, laŭ fervojo Osijek-Zagrebo (laŭ Sava). Požega troviĝas 12 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1270, la nuna nomo menciiĝis ekde 1427. Post la mezepoko la tiama vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio preskaŭ 2 jarcentojn. Ĝis Traktato de Trianon Pleternica apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando (laŭ persona unio de 1091), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio. Pleternica urbiĝis en 1997. Dum disfalo de Jugoslavio estis tie gravaj bataloj.

Kategorio:Urboj de Kroatio
Oltu

**Oltu** (armene: Ւղթիկ *Ughtik* aŭ Ւլթիկ *Ultik*, kartvele: ოლთისი *Oltisi*, ruse: Олти *Olti*) estas urbo kaj distrikto en provinco Erzurum en la regiono Orienta Anatolio, Turkio. La urbo estiĝis en proksimo de la malnova kartvela kaj bizanca fortikaĵo Oukhiti.

Oltu situas en la Rojovalo Oltu, alfluanto de la rivero Çoruh, en la nordorienta regio de Turkio. La urba ĉirkaŭao estas arbara, montara, la plej ataj pintoj estas Akdağ (3030m) kaj Kırdağ (2000m). La jara averaĝa temperaturo estas 10.2&nbsp;°C.

Oltu esta fama pro la Ŝtono de Oltu, konata kiel Nigra Sukceno kun obtuz-brila nigra koloro kaj skulptita por produkti juvelojn, rozariajn bidojn, ŝlosil-ĉenojn, pipojn kaj skatoletojn.

Kategorio:Urboj de Turkio
Kategorio:Distriktoj de Turkio
Rivero Çoruh

eta|250ra|La rivero Çoruh
La rivero **Çoruh** (, , prononcu *Ĉoruĥ*) fontas en la Montaro Mescit (3225 m) en nord-orienta Turkio kaj fluas tra Turkio (421&nbsp;km) kaj Kartvelio (26&nbsp;km) al la Nigra Maro.

Ĝi estas la lasta nature lasita rivero de Turkio kaj fama inter sportaj kajakistoj. La river-valo estas riĉa je plantaj kaj bestaj specioj, parte protektitaj.

Kategorio:Riveroj en Turkio
Kategorio:Riveroj en Kartvelio
Norda Aŭtoŝoseo

{{Informkesto geografiaĵo|vojo
|kategorio      = 
|lando          = Hispanio
|regiono        = 
|situo          = 
|regiono-ISO    = ES
|mapo lokumilo  = iso
|Mapo en angulo=
|mapo1          = {{#tag:mapframe|
{
  "type": "ExternalData",
  "service": "geoline",
  "ids": "",
  "properties": { "stroke": "#0000FF"}
}
|width=250|height=250|align=center|frameless}}
|mapo1 speco    = ŝablono
|zomo           = 15
|longo          = 480
}}
eta|180px|A-1 sur mapo de Hispanio
eta|180px
[eta|180px|Norda Aŭtoŝoseo apud [Madrido]]

La **Norda Aŭtoŝoseo** aŭ **A-1** estas unu el la ses radiaj aŭtoŝoseoj de Hispanio. En la nomumado de la Eŭropaj Ŝoseoj ĝi estas parto de la eŭropa ŝoseo 5 (). La longeco de la ŝoseo ene de Eŭskio ankoraŭ konservas la antikvan nomon **N-I**. Ĝi havas 366 km.

Pro ĝia dizajno, estas unu el la plej vetureblaj ŝoseoj de la lando, ĉar ĝi estas unu el la ĉefaj aksoj nordo-sudo. Ŝulde al tio, granda parto de la okcidenteŭropa trafiko veturas tra tiu ĉi ŝoseo.

Kategorio:Aŭtovojoj en Hispanio
Karen

**Karen** povas esti:
* virina persona nomo, legu Karen (persona nomo)
* antaŭurbo de Nairobi en Kenjo, nomata post Karen Blixen, legu Karen (Kenjo)
* popolo en Tajlando kaj Birmo, legu karenoj
**ilia lingvo, legu karena lingvo
* muzikgrupo en Aŭstrio, legu Karen (bando) 
* armilo, legu AS-10 Karen
* pejorativa angla slanga termino por priskribi rajtigitajn blankajn virinojn, ofte uzata en interretaj memoj

Karen estas ankaŭ familia nomo de 
* James Karen (naskiĝis en 1923 kiel Jacob Karnofsky), usona aktoro
Ochrolechia

***Ochrolechia*** estas genro de likeno el la familio *Pertusariaceae*
kun krusteca talo kaj larĝaj apotecioj. Ili kreskas ofte sur aliaj likenoj aŭ sur muskoplantoj.

## Specioj 
* *Ochrolechia africana*, Vainio, 1926
* *Ochrolechia androgyna*, (Hoffm.) Arnold, 1885
* *Ochrolechia antillarum*, Brodo, 1991
* *Ochrolechia arborea*, (Kreyer) Almb., 1952
* *Ochrolechia bryophaga*, (Erichsen) K. Schmitz & Lumbsch, 1994
* *Ochrolechia farinacea*, G.E. Howard, 1970
* *Ochrolechia frigida*, (Sw.) Lynge, 1928
* *Ochrolechia gowardii*, Brodo, 1991
* *Ochrolechia grimmiae*, Lynge, 1928
* *Ochrolechia groenlandica*, Verseghy, 1962
* *Ochrolechia gyalectina*, (Nyl.) Zahlbr.
* *Ochrolechia inaequatula*, (Nyl.) Zahlbr., 1913
* *Ochrolechia juvenalis*, Brodo, 1991
* *Ochrolechia laevigata*, (Räsänen) Verseghy ex Brodo, 1962
* *Ochrolechia mexicana*, Vainio
* *Ochrolechia montana*, Brodo, 1991
* *Ochrolechia oregonensis*, H. Magn., 1939
* *Ochrolechia parella* (L.) A. Massal. 1852
* *Ochrolechia pseudopallescens*, Brodo, 1991
* *Ochrolechia rhodoleuca*, (Th. Fr.) Brodo, 1988
* *Ochrolechia splendens*, Lumbsch & Messuti, 2003
* *Ochrolechia subathallina*, H. Magn., 1940
* *Ochrolechia subisidiata*, Brodo, 1991
* *Ochrolechia subpallescens*, Verseghy, 1962
* *Ochrolechia subplicans*, (Nyl.) Brodo
* *Ochrolechia szatalaensis*, Verseghy, 1958
* *Ochrolechia tartarea*, (L.) A. Massal., 1928
* *Ochrolechia trochophora*, (Vainio) Oshio, 1968
* *Ochrolechia turneri*, (Sm.) Hasselrot, 1945
* *Ochrolechia upsaliensis*, (L.) A. Massal.
* *Ochrolechia xanthostoma*, (Sommerf.) K. Schmitz & Lumbsch, 1994
* *Ochrolechia yasudae*, Vainio, 1918

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Lecanoromycetes
Kategorio:Likenoj
Brovalaŭdo

eta|300px|Ilustraĵo

[eta|*Chersophilus duponti duponti * - ([MHNT)]]
La **Brovalaŭdo** aŭ **Duponta alaŭdo** (*Chersophilus duponti*), estas specio de birdo de la familio de Alaŭdedoj, kaj la ununura alaŭdo de la genro *Chersophilus*. Tiu reproduktiĝas en multe de norda Afriko, el Alĝerio al Egiptio, kaj en Hispanio kaj Francio. Ĝi estas nemigranta loĝanto.

Temas pri birdo de malferma sableca duondezertoj aŭ stepoj kun iom da herbo. Ili nestumas surgrunde, kie la ino demetas 3-4 ovojn. La manĝo estas semoj kaj insektoj.

Kiel plej parto de aliaj alaŭdoj, la Brovalaŭdo estas nedistingebla specio surgrunde. Ĝi estas 17-18 cm longa, svelta, kun longa kolo, longaj kruroj kaj fajna iomkurba beko. Ĝi havas mallarĝan palan kronostrion kaj malhelan brustostrion.

Estas du rasoj. *C. d. duponti* de Eŭropo kaj nordokcidenta Afriko estas ĉefe brungriza supre kaj pala sube. *C. d. margaritae*, kiu okupas plej parton de la resto de la afrika teritorio, havas ruĝecajn subajn partojn.

Temas pri tre timida specio, kiu forkuras kaŝi se ĝenata. Ties kanto estas naza fajfado, farita ĉefe dum mateniĝo aŭ krepusko.

Tiu palearktisa birdo ricevas duan nomon laŭ la franca naturalisto Leonard Puech Dupont, kiu unue kolektis specimenon.

## Vidu ankaŭ 
* Iberaj sklerofilaj kaj kvazaŭdeciduaj arbaroj

## Referencoj 
*  Preskaŭ minacata

## Eksteraj ligiloj 
* (PDF) de Javier Blasco-Zumeta 

Kategorio:Alaŭdedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Afriko
Oroslavje

eta|dekstra|300px|Oroslavje troviĝas en la plej malhela departemento
eta|dekstra|300px|Monumento en Oroslavje
**Oroslavje** estas urbo en Kroatio. Ankoraŭ 4 komunumoj apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* Areo de la municipo: 32 km²
* Supermara alteco: 200 m
* Loĝantaro en la municipo: 6&nbsp;570, en la urbo: 3&nbsp;500
* Poŝtkodo: 49 243
* Telefonprefikso: 49
* Aŭtokodo:

## Situo 
Oroslavje situas sur malebenaĵo. Zagrebo troviĝas 40 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la loko devenis el 1209 dum regado de Andreo la 2-a en latina teksto: "predium iŭta Crapina nomine Cherniz". Ĝis Traktato de Trianon Oroslavje apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando laŭ persona unio ekde 1091, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio. Oroslavje urbiĝis en 1997.

## Vidindaĵoj 
* monumento
* preĝejo

eta|maldekstra|265px|Preĝejo en Oroslavje

Kategorio:Urboj de Kroatio
Briketo

**Briketo** estas malgranda brikoforma objekto, precipe el kunpremita pulvoro de terkarbo. Tiukaze ĝi estas ovo aŭ brikoforma kaj estis produktita el nigra terkarbo kun aldono de ligaĵo kiel peĉo, gudro . La briketo el bruna terkarbo estas produktita sen ligaĵa aldono, nur per granda premo.

Oni kunpremas la pulvoron de nigra terkarbo en temperaturo de 100 °C, poste malvarmigas la briketon. La produktado de briketo el bruna terkarbo okazas seke, sen aldono de peĉo kaj en ĉambra temperaturo.

La briketoj estis bone uzeblaj en lokomotivoj kaj vaporŝipoj. Por la domoj oni uzas la nukso- kaj ovoformajn briketojn.

Moderna formo de briketo povas estis produktita eĉ el aliaj pulvoraj materialoj kiel segpulvoro, plantaj restaĵoj kaj malnovaj paperoj.

dosiero:Braunkohle als Hausbrand.jpg|Briketo el bruna terkarbo
dosiero:Couffinhal_Briquette_Press.jpg|Briketa presmaŝino Couffinhal, ĉ. 1900
dosiero:Eierkolen ovoids.jpg|ovobriketo

## Vidu ankaŭ 
* Lignobriketo

## Eksteraj ligiloj 
*  Historio de kelkaj briket-fabrikoj 

Kategorio:Karbo
Kategorio:Materialoj
Balleny-insuloj

La **Balleny-insuloj** estas neloĝataj insuloj, etendiĝantaj 190&nbsp;km longe de nordokcidento al sudoriento, sude de Nov-Zelando, en la subarkta regiono. La insularo situas 300 km de la antarkta kontinento kaj estas parto de la Ross-areo, teritorie pretendita fare de Nov-Zelando.

## Geografio 
La insulojn kovras en 95 % glaĉeroj, havas la tutan areon de ĉ. 800&nbsp;km² kaj havas grandparte vulkanan devenon. La insularo konsistas el tri ĉefinsuloj kiel Insulo Young, Insulo Buckle kaj Insulo Sturge kaj pluaj etaj, rifinsuloj.

Al la Balleny-insuloj apartenas de la nordo ĝis la sudo:

eta|dekstra|Satelita bildo pri la insularo
La suda polusa cirklo dividas la insul-grupon inter la Young- kaj la Buckle-insulo, proksime al la Borradaile-insulo. La plej alta pinto de la insularo estas la *Brown Peak* kun alto de 1.524&nbsp;m, troviĝas sur la Sturge-insulo. Sur du insuloj troviĝas malgrandaj urĝ-helpejoj: „Swan Base“ sur la Borradaile-insulo kaj „Sabrina Refuge“ sur la Sabrina-insulo.

## Historio 
La insularo estis malkovrita en 1839 fare de la balenkaptita kapitano John Balleny (per ŝipo *Eliza Scott*) kaj Thomas Freeman. Thomas Freeman surpaŝis la insulon kiel unua persono la 9-an de februaro 1839.

## Bestoj 
Sur la Buckle- kaj la Sabrina-insuloj vivas pluraj kolonioj de la Adeliopingvenoj kaj la mentonrimena pingveno.

Kategorio:Geografio de Antarkto
Kategorio:Insuloj
Varmegaero

**Varmegaero** estas esprimo por varmegigita aero, kies temperaturo superas la 100&nbsp;°C. Oni uzas varmegaeron en teknikaj branĉoj por diversaj taskoj. Unua celo estas do la transdono de termika energio al aliaj objektoj.

## Vidu ankaŭ 
* varmegaera veziko
* Varmaerbalono
* varmegaera aerŝipo

Kategorio:Termodinamiko
Nos enfants nous accuseront

***Nos enfants nous accuseront*** (esperante "Niaj infanoj akuzos nin") estas franca dokumenta filmo verkita de Jean-Paul Jaud, prezentita en la festivalo de Cannes la 22-an de majo 2008. Ĝi aperis en la  kinejoj la 5-an de novembro 2008. Ĝia centra temo montras la venenadon de la manĝaĵoj pro kemiaĵoj uzitaj en la agrikulturo kaj ĝian efikon sur la homa sano.

Kun Périco Légasse, granda parto estis filmita en Barjac (Gard).

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2008
Kategorio:Dokumentaj filmoj
Font-Romeu-Odeillo-Via

**Font-Romeu-Odeillo-Via** (katalune: *Font-romeu, Odelló i Vià*) estas franca komunumo en la departemento Orientaj Pireneoj (Norda Katalunio), en la regiono  kaj en la historia kataluna komarko Alta Cerdanya. La komunumo havis  loĝantojn en 2009.

Oni establis tie trejnan kampadejon por la franca olimpia teamo de 1968 (al Meksiko). Plu en Odelló troviĝas la sola sunfanda forno de la mondo, kiun oni evoluigis por esploraj celoj. Odelló havas haltejon de la mallarĝa fervojo "Flava trajno" per kiu multaj turistoj veturas tien el Villefranche-de-Conflent.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Pyrénées-Orientales
* Font-Romeu-Odeillo-Via (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Pyrénées-Orientales
Kategorio:Municipoj de Alta Cerdanya
Kategorio:Vintrosportejoj en Francio
Programeropero

**Programeropero** konsistas el unuopaj programeroj, do el kompletaj muzikaj movimentoj, kiuj estas ligitaj per recitativoj. La programeroj povas estis voĉkantaj (ario, dueto, terceto, kvarteto, ĥoraĵo ktp.) aŭ nur instrumenta (ekz. marŝmuziko). La diserigo utilis je la organizado de la proboj, sed ankaŭ ebligis transponi aŭ elŝanĝi unuopojn programerojn, precipe ariojn, kio povas estis dezirata ekz. je la elŝanĝo de aktoroj.

La programeropero estis normo en la 18-a jarcento. Pro la disvastigo de la akompanata recitativo kaj la plilongigo de la finalmovimentoj ekde fine de la 18-a jarcento la elŝanĝebleco de la eroj malpliiĝis kaj la strukturo de la aktoj fariĝis pli drameca. Ekde la duoa triono de la 19-a jarcento la trakomponita opero, en kiu ne plu ekzistas cezuroj inter la unuopaj movimentoj, pli kaj pli anstataŭis la programeroperon. Richard Wagner finfine dissolvis la subdividojn per sia koncepto de la „senfina melodio“, kaj tio modeliĝis. La programeropero tamen pluvivas en la vodevilo kaj en la opereto.

## Eksteraj ligiloj 
* Mehr zur Nummernoper

Kategorio:Operĝenroj
Stanislao Aŭgusto Poniatowski

**Stanislao Aŭgusto PONIATOWSKI**,  ,  (naskiĝis la  en Voŭĉin, pole *Wołczyn*, hodiaŭ en Belorusio); mortis la  en Sankt-Peterburgo, Rusio) estis la lasta reganto de la Respubliko de Ambaŭ Nacioj (ĝis la tria dispartigo de Pollando), reĝo de Pollando kaj granda duko de Litovio en la jaroj 1764-1795.

Stanislao Aŭgusto Poniatowski establis en 1773 la Komisionon de Nacia Edukado, kaj en 1791 la Kvarjara Sejmo akceptis la Konstitucion de Tria de Majo.

Li ĉirkaŭiĝis de gravuloj de la Pola Klerismo. Adam Naruszewicz iĝis konsilisto de Poniatowski kaj membro de la registaro de la Pol-Litova Unio pere de sidloko en la Permanenta Konsilantaro (1781–1786). Ankaŭ Franciszek Bohomolec estis oftulo en la Merkredaj Tagmanĝoj de la reĝo Poniatowski. Kiam la Dispartigoj de Pollando-Litovio estis kompletigitaj, la 7-an de januaro 1795 li estis ekzilita de Varsovio al Grodno en rusa karavano kaj de tie plukondukiĝis al Sankt-Peterburgo, kie li 3 jarojn pli poste mortis.

## Eksteraj ligiloj 
* Genealogia arbo de Stanislao la 2-a Aŭgusto Poniatowski

Stanislao Aŭgusto Poniatowski
Stanislao Aŭgusto Poniatowski
Kategorio:Historio de Belorusio
Kategorio:Historio de Litovio
Kategorio:Historio de Pollando
Muzikdramo

La **muzikdramo** estas formo de opero, ligita al la verkaro de Richard Wagner. Poezio, muziko kaj scena prezentado ne estas arbitre kombinitaj, kiel povas okazi en la programeropero, sed formas nesepareblan unuecon, kiun Wagner ankaŭ nomis tutarta verko.

Wagner mem sin defendis kontraŭ la nomo muzikdramo, kiu estas mallongigo de la paradoksa nocio „muzika dramo“, do „dramo […], kiu aŭ mem faras muzikon, aŭ ankaŭ taŭgas por la muzikfarado, aŭ eĉ komprenas muzikon, kompare kun niaj muzikaj recenzistoj.“ Muzikdramo laŭ vortsignifo estas dramo „por celo de muziko“, kiel ekz. kutima libreto. Male Wagner volis servigi la muzikon tutplene al la dramo. La dramo jam en sia origina antikva formo estas nedisigeble ligita kun muziko.

Tamen disvastigis la nocio muzikdramo. Karakteriza por muzikdramoj estas ilia formala unueco, kiu kontentiĝas sen interrompoj aŭ vicigitaj fermitaj formoj kaj movimentoj (kiel terceto, finalo ktp.). Revenaj motivoj (gvidmotivoj) kreas kunligon. La muziko ne plu subdividiĝas en ario kaj recitativo, sed subtenas kaj interpretas daŭre la tekston, kiu pluiras kiel en parolata dramo. Wagner nomis ĉi tiun manieron, kiel muzika variaĵo de la nocio dramo, „evidentiĝintaj faktoj de la muziko“.

Kiel ĉefa ekzemplo en ĉi tiu senco validas *Tristan und Isolde*, kiun Wagner unuafoje prezentis en 1865 kaj ne plu nomis „opero“, sed „agado“. Fine de la 19-a jarcento la muzikdramo fakte fariĝis normo por „seriozaj“ operkomponistoj. Eĉ la komponisto Engelbert Humperdinck laŭstrukturis la fabeloperon *Hänsel und Gretel* (1893) laŭ la muzikdramo de Wagner (Humperdinck estis la asistanto de Wagner en la Festivaldomo de Bayreuth). En la 1920-aj jaroj la muzikdramo disfalis favore al novaj aŭ remalkovritaj malnovaj formoj de muzikteatraĵo. Por Richard Strauss ĝi tamen dumvive restis modelo.

## Ekesto 
En sia ampleksa traktaĵo *Oper und Drama* (1851) Wagner meditis pri renovigo de la opero, kiu paralelu kun politika kaj socia novigo. Per tio Wagner konceptis programon, kiun li realigos dum la venontaj jardekoj precipe per sia ĉefverko *Der Ring des Nibelungen*. Wagner volis validigi kiel drama poezio nur tion, kio povus dissolviĝi en muzikan esprimon. Muzikebla estas nur, kio servas al la esprimo de poeta intenco. Nepre necesa por tio estas la orkestro kiel portanto de la dramo, kiel akompananto kaj komentanto de la agado. Per tio ĝi transprenas la funkcion, kiun en la antikva tragedio havis la teatroĥoro.

## Vidu ankaŭ 
* Chegança

## Referencoj 
## Literaturo 
* Carl Dahlhaus: *Wagners Konzeption des musikalischen Dramas*, München: dtv 1990. ISBN 3-423-04538-8

Kategorio:Operĝenroj
Retkomikso

[eta|La unua paĝo de [Pipro kaj Karoĉjo.]]
**Retkomikso** aŭ **retrakonto** estas bildrakonto eldonita je retejo.

Bildstrietoj, kiuj unue aperas papere kaj poste aŭ paralele en TTT, ne estas konsiderataj kiel retkomiksoj. Sed ĉar kelkaj retaj bildstrioj poste aperas papere, la transiro inter retaj kaj paperaj komiksoj estas flua. Ĉar la publikigo reta estas pli simpla kaj malpli kosta ol tiu papera, ekzistas multaj retkomiksoj, sed nur malmultaj aŭtoroj sukcesas per ili gajni monon (per reklamo, posta papera aperigo, vendo de rilataj artikloj).

Ne estas certe, kiu retkomikso estis la unua; multaj opinias, ke la serio *Argon Zark!* de Charley Parker, kiu aperas de 1995, do mallonge post la naskiĝo de TTT. Jam konsiderinde antaŭe, en 1986, aperis la bildstrio *Shatter*, kiu ja estis kreita ciferece per komputilo, sed publikigita papere.

## Retkomiksoj 
* Valhalla (komikso)

## Eksteraj ligiloj 
* Esperanta traduko de germana retkomikso Fedrick Fan Flatter
* Reta Gogo la Testudo
* Anĝeloj kaj Eksterteruloj
* Fropjo la Freneza Rano
Zabok

eta|dekstra|300ra|Zabok troviĝas en la plej malhela departemento
eta|dekstra|400ra|Panoramo en Zabok
**Zabok** estas urbo en Kroatio. Ankoraŭ 16 komunumoj apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* Areo de la municipo: 34&nbsp;km²
* Supermara alteco: 186 m
* Loĝantaro: 9&nbsp;360
* Poŝtkodo: 49 210
* Telefonprefikso: 49
* Aŭtokodo: KR

## Situo 
Zabok situas en valo de rojo, ĉefvojoj kaj fervojoj estas al Varaždin, Zagrebo kaj Celje (Slovenio).

## Historio 
La unua skriba mencio pri la loko devenis de 1335. Ĝis Traktato de Trianon Zabok apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando laŭ persona unio ekde 1091, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio.

## Vidindaĵoj 
* preĝejo de 1805

Kategorio:Urboj de Kroatio
Kornalaŭdoj

La birdogenro ***Eremophila*** de la familio de Alaŭdedoj enhavas la du speciojn de **kornalaŭdoj**, kiuj estas la jenaj:
* la Montalaŭdo, *Eremophila alpestris*, konata en Nordameriko simple kiel la **Kornalaŭdo**, ĉar ne eblas konfuzo kun la alia specio de la genro malesta en la kontinento,
* kaj la Teminka alaŭdo, aŭ **Teminka kornalaŭdo**, *Eremophila bilopha*.

Tiuj estas alaŭdoj de malferma kamparo kiuj nestumas surgrunde. La migranta montalaŭdo reproduktiĝa tra multe de la nordaj regionoj de Nordameriko, Eŭropo kaj Azio kaj en la montaroj de Eŭropo, de kie venas la nomoj, kaj popularaj kaj scienca. La Teminka alaŭdo estas ĉefe loĝanta reproduktanta specio tra multe de norda Afriko, tra norda Arabio al okcidenta Irako.

Malkiel plej parto de aliaj alaŭdoj, tiuj estas tre distingeblaj specioj kun rimarkindaj bildoj en kapo kaj vizaĝo, nigroblanka ĉe la Teminka alaŭdo kaj nigroflava en plej parto de la Montalaŭdo. Someraj maskloj de ambaŭ specioj krome havas nigrajn "kornojn", kiuj donas al tiuj alaŭdoj ties alternativan nomon.

Kategorio:Alaŭdedoj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Arenillas de Riopisuerga

**Arenillas de Riopisuerga** [areNIljas deriopiSŬERga] estas loĝloko kaj municipo en la okcidento de la provinco Burgoso, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la okcidento de la komarko *Odra-Pisuerga*. La loknomo *Arenillas de Riopisuerga* estas etimologie komprenebla kiel *Sabletoj de la Rivero Pisuerga*.

## Geografio
Ĝia municipa teritorio okupas totalan areon de 27,99 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 176 loĝantojn. Ĝi perdis multajn loĝantojn dum la 20-a jarcento pro migrado al urbaj areoj, kiel ja okazis en multaj loĝlokoj de la regiono, fakte perdis 65 el 1991. 

Ĝi distas 60 km de Burgoso, provinca ĉefurbo, kaj estas ĉe la maldekstra bordo de la rivero Pisuerga apud Palacios fronte de la vilaĝo Lantadilla kiu apartenas al Palencio.

## Historio
La areo apartenis unue al la Regno Kastilio. En Mezepoko okazis reloĝado fine de la 9-a jarcento. 

Arenillas de Riopisuerga formis parton de la *partido de Castrojeriz* en la kategorio de izolaj loĝlokoj, unu el dek kvar kiuj formis la komunumon *Intendencia de Burgos*. 

## Aktualo
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado (ŝafoj). Lastatempe plej ekgravis kultura kaj rura turismo, ekzemple piedirado tra naturaj lokoj. 

Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo de Sankta Maria. 

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Burgoso

## Notoj
Kategorio:Municipoj de provinco Burgoso
Maria de Francio, Grafino de Ĉampanjo

**Maria de Francio, grafino de Ĉampanjo** (n. 1145, m. la 11-an de marto 1198) estis la pli aĝa filino de Ludoviko la 7-a (Francio) kaj Eleonora de Akvitanio. La pli juna filino estis Alix, Grafino de Blois.

En 1152 nuliĝis la geedzeco de ŝiaj gepatroj, kaj Ludoviko tiam havis la gardon de la du fratinoj. En 1160, kiam Ludoviko edziĝis al Adela de Ĉampanjo, li fianĉigis Marian kaj Alix al la du fratoj de Adela. Poste, li sendis Marian al monaĥinejon por fini sian edukon. En 1164 ŝi edziĝis al Henriko la 1-a, Grafo de Ĉampanjo; ili havis kvar infanojn:
* Scholastique de Ĉampanjo (m. 1219) kiu edziĝis al Vilhelmo la 5-a de Macon
* Henriko la 2-a, Grafo de Ĉampanjo (1169-97)
* Maria de Ĉampanjo (m. 1204), kiu edziĝis al Imperiestro Baldueno la 1-a de Konstantinopolo
* Teobaldo la 3-a, Grafo de Ĉampanjo (1179-1201)

Dum ŝia edzo pilgrimis al la Sankta Lando, Maria estis regento de Ĉampanjo. Dum la foresto de Henriko, mortis ŝia patro kaj ŝia duonfrato Filipo iĝis reĝo de Francio. Filipo konfiskis la vidvinajn bienojn de sia patrino Adela, kiu estis ankaŭ la bofratino de Maria, kaj edziĝis al Izabela de Henegovio, antaŭe fianĉigitan al la plej aĝa filo de Maria. Pro tio Maria, kune kun Adela kaj malkontentaj nobeloj, komplotis kontraŭ Filipo, sed post iom da tempo ŝiaj rilatoj al Filipo iom pliboniĝis.

Henriko, la edzo de Maria, mortis en 1181 preskaŭ tuj post sia reveno de pilgrimado, kaj denove Maria estis Regento de Ĉampanjo, de 1181 ĝis 1187 kiam ŝia filo Henriko la 2-a plenaĝis. Tamen de 1190 ĝis sia morto en 1197 Henriko la 2-a krucmilitis kaj trian fojon Maria estis regento. Post lia morto lia pli juna frato Teobaldo iĝis Grafo kaj Maria eniris la monaĥinejon de Fontaines-les-Nones (proksime al Meaux), kie ŝi mortis la sekvantan jaron.

Maria estis literatura patronino, inkl. de Chrétien de Troyes kaj Andreas Capellanus.

Kategorio:Francaj nobeloj
Rajon

**Rajon** (ruse, ukraine kaj bulgare *район*, beloruse *раён*, latve *rajons*, litove *rajonas*, kartvele *რაიონი* [ɾa.i.ɔ.ni], azere *rayon*; de la franca *rayon* = distrikto) estas la nomo de administracia unuo en Azerbajĝano, Belorusio, Bulgario, Kartvelio (ĝis 2006), Kirgizio, Latvio (ĝis 2009), Litovio, Moldavio, Rusio, Ukrainio kaj aliaj landoj. En la administra hierarkio rajono troviĝas sub la pli grandaj regionoj aŭ provincoj, nomataj *oblast* aŭ similforme, regionoj (*kraj*) aŭ aŭtonomaj distriktoj resp. aŭtonomaj respublikoj.

Ankaŭ en urbegoj, urbopartoj estas dividitaj en urbokvartaloj same nomataj "rajon".

En kelkaj respublikoj de Rusio la administraj distriktoj de nomo *rajon* oficiale estas nomataj en la lokaj lingvoj, ekzemple *Ulus* () en Jakutio aŭ *Koĵuun* () en Tuvio. Tiuj administraj unuoj tamen havas la saman statuson kiel la administraj unuoj ruse nomataj "район", do "rajon".

## Literaturo 
* B. Topornin: *Juridiĉeskaja enciklopedija* (*Юридическая энциклопедия*). Jurist, 2001, ISBN 5-7975-0429-4, p. 929 ().

## Referencoj 
Kategorio:Administraj unuoj laŭ klasnomoj
Kategorio:Administraj unuoj de Azerbajĝano
Kategorio:Administraj unuoj de Belorusio
Kategorio:Administraj unuoj de Rusio
Kategorio:Administraj unuoj de Ukrainio
Aleksandra Fjodorovna (Charlotte de Prusio)

250px|eta|maldekstra|Aleksandra Teodorovna - edzino de imperiestro de Ruslando Nikolao la 1-a
**Aleksandra Fjodorovna** (ruse *Александра Фёдоровна*) estis edzino de Nikolao la 1-a, imperiestro de Ruslando en 1825 – 1855. Origine ŝi apartenis al germana monarka dinastio Hohenzollern.

## Biografio 
**Frederika Luiza Ĉarlota Vilhelmina princino de Prusio** naskiĝis la 13-an de julio 1798 en Potsdamo. Ŝi estis filino de prusaj gereĝoj Frederiko Vilhelmo la 3-a kaj Luiza de Meklenburgo-Strelitz.

Ŝi mem kaj ŝia familio komence de la deknaŭa jarcento spertis negativajn rezultojn de t.n. "Napoleonaj militoj", kiam Prusion kaj ĝian ĉefurbon Berlinon okupis la franca armeo.

Ili estis devigitaj translokiĝi al Orienta Prusio kaj loĝi en urbo Memel (nun Klaipėda en Litovio).

Samtempe la reĝa familio petis protekton de tiama imperiestro de Rusio – Aleksandro la 1-a.

Ŝia patrino mortis en 1810, kiam Ĉarlota estis dekdujara knabino.

Post venko super la Franca Imperio en 1814 du fratoj de la rusia imperiestro, Nikolao kaj Mikaelo, vizitis Berlinon, kien revenis la reĝa familio.

Granda princo Nikolao kaj princino Ĉarlota interkonatiĝis kaj baldaŭ ekamis unu la alian.

Post iom da tempo oni heroldis ilian gefianĉiĝon. Preparo por la geedziĝo daŭris du jarojn, kiam la fianĉino adoptis la ortodoksismon kaj estis baptita en Rusa Ortodoksa Eklezio kiel **Aleksandra Fjodorovna** (ruse *Александра Фёдоровна*).

La 13-an de julio 1817 ŝi edziniĝis al Nikolao Pavloviĉ kaj iĝis granda princino (ruse *великая княжна Российской Империи*) de la Rusia Imperio.

Ekde 1825, kiam ŝia edzo surtroniĝis kiel Nikolao la 1-a, ŝi estis edzino de la nova imperiestro kaj titoliĝis - **imperiestrino Aleksandra Fjodorovna** (ruse *императрица* aŭ *царица Александра Фёдоровна*).

Dum tridekjara kunvivo ŝi naskis sep gefilojn : *Aleksandro* – estonta imperiestro Aleksandro la 2-a, *Maria*, *Olga*, *Aleksandra*, *Konstantino*, *Nikolao* kaj *Mikaelo*.

Post morto de Nikolao la 1-a en 1855 ŝi vivis kiel vidvino ankoraŭ kvin jarojn.

**Aleksandra Fjodorovna** mortis la 20-an de oktobro 1860 en Carskoje Selo, rezidejo de rusiaj geimperiestroj, situanta apud Sankt Peterburgo. Oni entombigis ŝin en Petropavlovskij-katedralo de Sankt Peterburgo.

Kategorio:Rusiaj nobeloj
Kategorio:Hohencolernoj
⚭Aleksandra Fjodorovna
Kategorio:Konvertitoj de protestantismo al ortodoksismo
Kategorio:Caredzinoj de Rusio
Edition Leipzig

**Edition Leipzig** estas germana eldonejo. Ĝi fondiĝis je 1960 en Leipzig kaj celis precipe la internacian merkaton. Nuntempe la eldonejo apartenas al la entreprena grupo *Seemann Henschel GmbH & Co. KG.*

*Edition Leipzig* eldonis interalie tri librojn en Esperanto:

* Bruno Apitz: Nuda inter Lupoj. Tradukis Karl Schulze. (1974)
* Bertolt Brecht: Trigroŝa romano. Tradukis Karl Schulze. (1977)
* Heinrich Böll: La perdita honoro de iu Katarino Blum. Tradukis Rikardo Ŝulco. (1978)

Kategorio:Germanaj eldonejoj
Kategorio:Libroeldonejoj
Kategorio:Lepsiko
Infanto

eta|upright|Infant-krono (Hispanio)
eta|upright|La infantinoj Isabela Klara Eŭgenia (maldekstre) kaj ŝia pli juna fratino Katarina Miĥaela, 1570
**Infanto** estas titolo de ĉiuj hispanaj kaj portugalaj reĝidoj. La kortega alparolo de hispana infanto estas *Alteza Real* (reĝa moŝto), de portugala nur *Alteza* (moŝto; laŭvorte alteco).

Laŭ PIV (2002) la titolo ne estas uzata por la reĝaj heredontoj; tio veras almenaŭ por Portugalio. La portugala tron-heredonto portis la titolon *Príncipe Real de Portugal* (reĝa princo de Portugalio); liaj aŭ ŝiaj gefiloj estis infantoj, escepte de la supozebla heredonto inter ili; tiu portis la titolon *Príncipe da Beira*.

La hispana heredonto havas, aldone al "infanto", la titolon *Príncipe de Asturias* (princo de Asturio); kutime oni uzas tiun ĉi titolon kaj ne nomas la heredonton "infanto". La hispana reĝo rajtas doni la titolon ankaŭ al aliaj membroj de la reĝa familio.

Etimologie la vorto devenas, same kiel "infano", de la latina *infans* ("infano", origine "neparolanto").

## Vidu ankaŭ 
* Kronprinco


*
Trituro

**Trituro** (science:*Triturus*) estas genro de amfibioj el la ordo de urodeloj, familio de salamandredoj, kun 5 fingroj sur ĉiu piedo kaj kun flanke plata vosto, ofte vivantaj en akvo.

Tiu genro uzis kiel indikospecio ĉar lia ĉeesto aŭ foresto povas indiki la sanon de la medio, ekz la pH de akvo aŭ iom poluadoj.

## Karakterizoj 
Tiuj amfibioj havas longan maldikan korpon, mallongajn krurojn, sen interfingrajn membranojn kaj bone evoluinta flanke platigita vosto. Ĝenerale, la trituroj estas pli malgrandaj ol salamandroj kaj plejparto de lia vivo estas en la akvo. Estas iom miopa en la akvo kaj havas tre klaran miopecon en tero.

Havas larĝajn kaj platajn kraniojn, kun kunfanditajn parietalojn kaj provizita kun kurbigitaj dentoj en ambaŭ makzeloj. Ilia pelvo zono estas pliparte kartilaga. Kontraste ranoj, trituroj havas neniun meza orelo.

## Sistematiko 
Familio veraj salamandroj (*Salamandridae*); brankoj ekzistas nur en la larva stadio, ĉe la plenkreskaj bestoj mankas. Ili havas lacertosimilan korpon kaj 4 mallongajn, malfortajn krurojn. Jen kelkaj specioj:
* Kresta trituro, *Triturus cristatus*.
* *Triturus vulgaris*
* *Triturus helveticus*
* Alpa trituro, *Triturus alpestris*
* Marmora trituro, *Triturus marmoratus*
* Danuba trituro, *Triturus dobrogicus*

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Trituro (amfibio)

Kategorio:Salamandroj
Santa Amalia (Badajoz)

**Santa Amalia** estas municipo de Hispanio, en la provinco Badaĥozo *(Badajoz)* kaj la regiono Ekstremaduro. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La loĝantoj nomiĝas *Amalienses*. 

## Situo 
Santa Amalia estas situa en la centra parto de Ekstremaduro, je altitudo de 253 m; je 96 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj je 46 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 73,6 km². Ĝi situas en la distrikto de Vegas Altas.

## Historio de la Municipo 
Ties kreado estis akceptita en 1827 de Fernando la 7-a post peto de grupo de terkulturistoj de Don Benito, Medellín kaj Montánchez, kiuj estritaj de la donbenitano Antonio López Morcillo, postulis de la reĝo teroj por ties kultivo. La nomo de la nova setlejo estis elektita honore de la tria edzino de la monarko, María Josefa Amalia de Sajonia, mortinta en 1829. 

La konstruo de la nova vilaĝo okazis inter 1.831 kaj 1.842 de la arkitekto Fabián González. La urboplanado estis strikte regula, la komenca strukturo enhavis 257 domojn, ĉiuj egalaj, duetaĝaj, laŭ tradicia kampara modelo, ordigitaj en 8 stratoj ĉirkaŭ ampleksa centra placo. Krome estis urbodomo, karcero, lernejo, granda puto en la placo kaj aliaj en la ĉirkaŭo, tombejo kaj du basenoj por trinkigi la brutojn. Ĉiuj el la unuaj 100 loĝantoj ricevis teron; la venontaj la duonon. Komence estis konfliktoj kun terkulturistoj de Don Benito kaj Medellín, kiuj klopodis pluekspluati la terojn donitaj al Santa Amalia, kiu poste prosperis, ĝis kvinobligi sian unuan loĝantaron ĝis la aktualaj 4.500 loĝantoj.

Santa Amalia havas agrikulturon, servojn kaj bonan situon, proksime de Don Benito kaj ĉe la nacia ŝoseo  **&nbsp;N-430&nbsp;**, kiu kunigas Valencion kun Lisbono, krom survoje de la nordoriento de la provinco al la regiona aŭ provinca ĉefurboj.

## Monumentoj 
Preĝejo de Sankta Amalia. Novklasika kaj unu el la lastaj historiaj preĝejoj de la zono. Alia preĝejo estas tiu de Sankta Antonio inaŭgurita en 1982.

## Festoj 
* Foiro la 3-an kaj 4-an de aprilo.
* 15-a de majo Sankta Isidoro de Madrido (kampara festo).
* 10-a de julio tago de Sankta Amalia, patronino de la municipo.

## Gravuloj
* Patricio Chamizo, verkisto. 

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Badaĥozo
Kategorio:Provinco Badaĥozo
Pola landvojo n-ro 51

La **pola landvojo n-ro 51** (**DK51**) estas landvojo, kiu situas entute en Varmia-Mazuria Provinco. Ĝi kunigas urbaro de Olsztyn kaj landlima trairejo kun Rusio en Bezledy.

## Pli gravaj urboj laŭ DK51 
* Bezledy - trairejo en Rusion
* Bartoszyce
* Plęsy ()
* Lidzbark Warmiński
* Dobre Miasto
* Dywity
* Olsztyn
** Podleśna
** Zatorze
** Pojezierze ()
** Kormoran (, )
** Podgrodzie ()
** Kortowo
* Stawiguda
* Gryźliny
* Olsztynek (, )
San Juan Cacahuatepec

** San Juan Cacahuatepec** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Juan Cacahuatepec*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 185.

## Geografio 
**San Juan Cacahuatepec** apartenas al la distrikto Jamiltepec al kiuj apartenas entute 24 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Costa, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. Jam la nomo en la hispana (costa = marbordo) diras ke tiu regiono estas relative proksime al la marbordo. Ĉiuj distriktoj de tiu regiono limas al la pacifiko. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8134 loĝantojn. El tiuj estis 3909 viroj kaj 4225 virinoj. La komunumo havas surfacon de 153.10 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 450 metroj super la marnivelo. maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 243 indiĝenoj. El tiuj 150 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 150 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*San Juan Cacahuatepec en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
San Juan Cieneguilla

** San Juan Cieneguilla** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako *(Oaxaca)*. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Juan Cieneguilla*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 186.

## Geografio 
**San Juan Cieneguilla** apartenas al la distrikto Silacayoapam al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 556 loĝantojn. El tiuj estis 271 viroj kaj 285 virinoj. La komunumo havas surfacon de 167.13 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1380 metroj super la marnivelo.
maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1 indiĝeno. Temis pri infano de malpli ol 5 jaroj.

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la komunumo en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Miŝteka regiono de Oaĥako
Tecate

** Tecate** estas unu el la 5 komunumoj de la meksika subŝtato Baja California. La ĉefurbo de la komunumo ankaŭ nomiĝas **Tecate**. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 3.

## Geografio 
Laŭ la censo de la instituto INEGI de 2010, la komunumo havis  loĝantojn. Ĝi havas surfacon de  kvadrataj kilometroj. La meza alteco estas 540 metroj super la marnivelo. Sude ĝi limas al la komunumo Ensenada, oriente al la komunumo Mexicali kaj okcidente kun la komunumo Tijuana. Tuj en la nordo komencas la ŝtatlimo al Usono.

## Vilaĝoj kaj loĝlokoj 
[eta|maldekstra|200ra|Panoramo al la urbo de [Tecate.]]
Sur la komunumo Tecate troviĝas entute diversaj urboj, vilaĝoj kaj loĝlokoj. La plej ĉefaj estas:

(stato de la censo 2010)

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 715 indiĝenoj. El tiuj 496 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 496 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Politiko: Komunumaj prezidantoj de Tecate 
* 1953 - 1956: Eufrasio Santana Sandoval
* 1956 - 1959: Armando Aguilar Avilés
* 1959 - 1962: Oscar Baylón Chacón
* 1962 - 1965: José Gutiérrez Durán
* 1965 - 1968: Arcadio Amaya Campa
* 1968 - 1971: Alfonso Romero Bareño
* 1971 - 1974: Arturo Guerra Flores
* 1974 - 1977: César A. Baylón Chacón
* 1977 - 1980: Perfecto Lara Rodríguez
* 1980 - 1983: José Manuel Jasso Peña
* 1983 - 1986: César Moreno Martínez
* 1986 - 1989: Jesús Méndez Zayas
* 1989 - 1992: Jesús Ruben Adame Lostanau
* 1992 - 1995: Pablo Contreras Rodríguez
* 1995 - 1998: Alfredo Ferreiro Velasco
* 1998 - 2001: Constantino León Gutiérrez
* 2001 - 2004: Juan Vargas Rodríguez
* 2004 - 2007: Joaquin Sandoval Millán
* 2007 - 2010: Donaldo Peñalosa Avila

## Eksteraj ligiloj 
* Tecate  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Baja California
Duga Resa

eta|dekstra|300px|Duga Resa troviĝas en la plej malhela departemento
eta|dekstra|300px|Panoramo de Duga Resa

**Duga Resa** estas urbo en Kroatio. Ankoraŭ 27 komunumoj apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 58 km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro en la municipo: 12&nbsp;110, en la urbo: 6&nbsp;600
* Poŝtkodo: 47 250
* Telefonprefikso: 01
* Aŭtokodo: KA

## Situo 
Duga Resa situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ rivereto, laŭ fervojo Karlovac-Ogulin.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la loko devenis el 1380. Ĝis Traktato de Trianon Duga Resa apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando laŭ persona unio de 1091, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio.
eta|maldekstra|260px|Vintra panoramo de Duga Resa

Kategorio:Urboj de Kroatio
Pola landvojo n-ro 50

La **pola landvojo n-ro 50** (**DK50**) estas landvojo, kiu situas entute en la Mazovia Provinco de Pollando. Ĝi ĉirkaŭiras la Varsovian urbaron.

## Pli gravaj urboj laŭ DK50 
* Ciechanów ()
* Ojrzeń
* Sochocin
* Płońsk - pretervojo
* Poświętne ()
* Siedlin(,)
* Płońsk - pretervojo
* Osiedle Toruńskie ()
* Wyszogród ()
* Młodzieszyn
* Kuznocin ()
* Sochaczew () - pretervojo
* Wiskitki
* Żyrardów
* Mszczonów ()
* Pniewy
* Grójec ()
* Drwalew
* Chynów - pretervojo
* Góra Kalwaria ()
* Kołbiel ()
* Mińsk Mazowiecki - pretervojo
* Stojadła () - pretervojo
* Stanisławów
* Strachówka - pretervojo
* Łochów ()
* Ostrówek - pretervojo
* Sadowne
* Brok
* Ostrów Mazowiecka (, )