open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nigra rivero (Azio)

La **Nigra rivero** (aŭ Da rivero, sông Đà en la vjetnama) estas la plej grava alfluanto de la Ruĝa rivero, en norda Vjetnamio. Ĝi havas sian fonton en Junano, Ĉinio kaj fluas ĉefe en la vjetnama regiono de Tây Bắc, transirante la Provincon de Lai Châu (de kiu ĝi formas parton de la limo kun tiu de Điện Biên), tiam tiujn de Sơn La kaj Hòa Bình. Ĝi fluas en la Ruĝan riveron, sur ĝia dekstra bordo, en la provinco Phú Thọ, proksime de Việt Trì, proksimume sesdek kilometrojn kontraŭflue de Hanojo, la nacia ĉefurbo. Ĝi ankaŭ formas parton de la limo inter Phú Thọ provinco kaj Hanojo (ekde la integriĝo en la grandurbo de Hà Tây provinco la 1-an de aŭgusto 2008). 

Ĝi estas 910 km longa, el kiuj proksimume 400 estas en Ĉinio kaj 527 en Vjetnamio.

Kategorio:Riveroj en Ĉinio
Kategorio:Riveroj en Vjetnamio
Preĝejo Sankta Triunuo (Kétegyháza)

La **preĝejo Sankta Triunuo** estas romkatolika preĝejo en grandvilaĝo Kétegyháza (Hungario).

## Historio 
La loka bienulo konstruis apud sian kastelon apartan kapelon en 1749 (konsekritan en 1759), sed ĝi bruldetruiĝis en 1858, en la sekva jaro ĝi estis restaŭrita. Pli frue ĉirkaŭ 1830 interliga konstruaĵparto konstruiĝis inter la kasteleto kaj kapelo. La katolikoj apartenis eklezie al Elek ĝis 1852, poste la paroĥo ekfunkciis jam en Kétegyháza. En 1895 la kapelo-kirko estis trakonstruita laŭ plano de Miklós Ybl. La orgeno estis kreita en 1927, la 2 sonoriloj en 1911 kaj 1923. Renovigaj laboroj okazis en 1951, 1971 kaj 1974.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas kune kun Kastelo de Kétegyháza (ili kontaktiĝas) en la kastela korto. La fasado estas simetria, meze estas nur duonronda fenestro, ĉirkaŭe pluraj arkitekturaj ornamaĵoj. La navo dekstre havas enirejon, pli supre pluvŝirmilo estas videbla, krome 2 grandaj fenestroj. La navo finiĝas en duonronda absido, apude ambaŭflanke konstruaĵpartoj kontaktiĝas. La kvadrata kampanilo situas iomete for. 

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* leksikono

Ketegyháza
Ketegyháza
Roklano

**Roklano** (, , ĉeĥe iam ankaŭ kiel *Hora nad Roklí* aŭ *Rokelská hora*) estas kun siaj 1453 metroj la dua plej alta monto de Šumava kaj Bavaria arbaro. Ĝi troviĝas en la centra parto de germana parto de la montaro proksime de ŝtatlimo sudokcidente de municipo Modrava. Roklano troviĝas en senintervena teritorio (*Naturzone*) de Nacia parko Bavaria arbaro kaj ĝi kreas ankaŭ ĝian plej altan montopinton.

## Supreniro 
Al la monto kondukas kelke da vojoj, dum kio supreniro el urbeto Frauenau daŭras proksimume 3,5 horoj, el Spiegelau tra Roklana lago proksimume kvar horoj, el Neuhütte 4,5 horoj, el Obere Frauenau (parkumejo Gfäll) proksimume 1,5 horoj kaj el fervoja haltejo Klingenbrunn proksimume du horoj.

Proksimume dek kvin minutoj sub la montopinto troviĝas montara kabano  (oficiale ), kiu estadas malfermita en someraj monatoj.

## Malgranda Roklano 
La monto havas formon de montodorso tiriĝanta en direkto sudoriento-nordokcidento, sur kiu 900 metroj nordokcidente de la ĉefa montopinto troviĝas ankaŭ la dua montopinto kun nomo Malgranda Roklano (), alta 1399 metroj. Ambaŭ montopintoj apartigas malprofunda selo.

## Interesaĵoj 
Sur la suda flanko eblas dum bona videbleco observi panoramon de la nordaj montopintoj de Alpoj. Oriente estas bone videbla monto Poledník, burgo Kašperk, Antýgl, masivo de Boubín kaj montopinto de Bobík. Menciindas certe ebleco vidi komplekson de Modravaj marĉoj, la nealirebla teritorio, al kiu el la montopinto malkovras al observantoj mirigema vido. Nordoriente estas videbla Rokytská slať, oriente poste inter sekejoj elstaras verdaj montopinaj kampoj de marĉoj Novohuťské močály.

En la nealirebla teritorio de Modravaj marĉoj troviĝas krom aliaj kelke da eksaj rezervujoj por flosigado de ligno, unu el ili estas Roklana rezervujo, kiu estas traŝirita kaj surkreskinta de vegetaĵo. Situadis ĉe ĝi Roklana kabano, kiu servis por ripozo ĝis la dua mondmilito, kiam preter la kabano kaj Roklana marĉo ankoraŭ kondukis turisma pado.

Sur montopiedo troviĝas Roklana lago de glaĉera deveno, super kiu estas lokigita belvidejo kaj Roklana kapelo.

## Rilataj artikoloj
* Luseno
* Triseĝa monto
* Landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio
* Roklana arbaro
* Zhůří

## Pluaj fotoj

Gipfelbereich - Großer Rachel.JPG|Roklano
Rachel im Winter, Nationalpark Bayerischer Wald 01.jpg|Roklano
Rachel5.jpg|Roklano
Rachelblick vom Lusen.JPG|Vido al Roklano el Luseno

## Referencoj
Kategorio:Montoj en Bavario
Kategorio:Distrikto Freyung-Grafenau
Kategorio:Montoj en Šumava
Kategorio:Montoj kun alteco inter 1000 kaj 1999 m
Kategorio:Bavaria arbaro
Kategorio:Nacia parko Bavaria arbaro
Kategorio:Montoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio
Tajŝet (stacidomo)

**Tajŝet** () estas krucvojo de la Tajŝet-regiono de la Orienta Siberia Fervojo. Ĝi situas en Tajŝet, Irkutska provinco. Ĝi estas fervoja krucvojo kaj granda eksterklasa ranĝadstacio, elektrizita per alterna kurento.

Tri fervojaj linioj konverĝas al Tajŝhet:

* la Transsiberia fervojo kuras de nordokcidento al sudoriento;
* la Bajkalo-Amura Magistralo (BAM) komenciĝas en la nordoriento (la unua kilometro de BAM situas en Tajŝet);
* la Suda Siberia Ĉeflinio foriras en okcidenta direkto, ligante BAM kun Kuzbaso, Altajo, Kazaĥio, Suda Uralo, Baŝkirio (tra Abakan, Novokuznecko, Barnaul, Ekibastuz, Pavlodar, Astano, Magnitogorsk ĝis Ufa).

centra|400ra|eta|Skemo de Tajŝet fervojkruciĝo

## Bildgalerio 

Иркутская область, г. Тайшет, улица Северо-Вокзальная, Здание вокзала.jpg|Stacio
Водонапорная башня ст. Тайшет.jpg|Akvoturo
Tayshet old.jpg|Malnova stacio 

## Vidu ankaŭ 
* Tajŝet
* Transsiberia fervojo
* Bajkalo-Amura Magistralo

## Eksteraj ligiloj 
* Tajŝet en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Tajŝet
Kategorio:Fervojaj stacioj en Rusio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1899
Kategorio:Transsiberia fervojo
Kategorio:Bajkalo-Amura Magistralo
Rajdejo koburga

***Coburger Reithalle*** estas unuetaĝa, novgotika, grejsbrikaĵo kun selotegmento ĉe la centra Kastela placo de Koburgo, Germanujo.

Ĉi rajdejo stariĝis en 1852 laŭ komisio de duko Ernesto la 2-a (Saksio-Koburgo kaj Gotao) laŭ planoj de la pentristo kaj arĥitekto Georg Konrad Rothbart. Ĝi anstataŭis la rajdareon forigitan en 1835 ĉe la suda fino de la ĉevalejo. 

La okcidenta fasado en la direkto de la Kastela placo havas larĝan portalon kun romp-arko kun supra ronda reliefo plastika de ĉevalkapo kiun faris Theodor Behrens. Flankas du turetoj kun kreneloj.

Ene de la Duka rajdejo oni okazigis en junio 1860 la unuan Germanan gimnastikan kaj junularan feston kaj en septembro de la sama jaro la unuan ĝeneralan asembleon de la liberala la tutnacia societo *Deutscher Nationalverein*. Du jarojn pli malfrue fondiĝis surloke la tutgermana kantista societo *Deutscher Sängerbund*. Memortabuloj vanden muntitaj memorigas onin pri ĉio tia.

Post abdiko de la lasta suvereno Karlo Eduardo la halo estis stokejo por kulisoj de la Landa Teatro. Depost la fino de restaŭradlaboroj (1985) ĝi promiciiĝis je flanka scenejo de la menciita teatro kun ne tute cent sidlokoj kaj provluda scenejo. 

## Literaturo 
* Peter Morsbach, Otto Titz: *Stadt Coburg. Ensembles-Baudenkmäler-Archäologische Denkmäler*. Denkmäler in Bayern. Volumo IV.48. Karl M. Lipp Verlag, München 2006, ISBN 3-87490-590-X, p. 332–333.

Kategorio:Konstruaĵoj en Coburg
Kategorio:Novgotikaj konstruaĵoj
Kategorio:Teatrejoj
Kategorio:Rajdejoj
Tajga (stacidomo)

**Tajga** () estas loka krucvoja stacidomo de la regiono Kuzbaso de la Okcidenta Siberia Fervojo. Ĝi situas en la urbo Tajga, Kemerova provinco. Ĝi situas sur la 3565-a&nbsp;km de la Transsiberia fervojo, la komenco de la Tomska branĉo.

## Bildgalerio 

Станция Тайга.jpg|Stacio
Паровоз в Тайге.jpg|Vaporlokomotivo
020 Общий вид ст Тайга (cropped).jpg|Malnova foto 

## Vidu ankaŭ 
* Tajga
* Transsiberia fervojo

## Eksteraj ligiloj 
* Tajga-1 en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Tajga
Kategorio:Fervojaj stacioj en Rusio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1898
Kategorio:Transsiberia fervojo
Komsomolsk-na-Amure (stacidomo)

**Komsomolsk-na-Amure** () estas granda krucvoja stacidomo de la Komsomolsk-filio de la Malproksima Orienta Fervojo. Ĝi situas en la urbo Komsomolsko-ĉe-Amuro, Ĥabarovska regiono. Ne-elektrizita, transiro al elektra trakcio estas planita antaŭ 2025.

## Bildgalerio 

Вокзальная площадь в Комсомольске-на-Амуре.jpg|Ekstero
234 Комсомольск- на-Амуре. На перроне.jpg|Kajo
Трамвай и поезд, Комсомольск-на-Амуре.JPG|Tramo kaj trajno

## Vidu ankaŭ 
* Komsomolsko-ĉe-Amuro
* Bajkalo-Amura Magistralo

## Eksteraj ligiloj 
* Komsomolsk-na-Amure en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Komsomolsko-ĉe-Amuro
Kategorio:Fervojaj stacioj en Rusio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1936
Kategorio:Bajkalo-Amura Magistralo
Deutscher Nationalverein

***Deutscher Nationalverein*** (laŭvorte *Germana Nacia Klubo*) estis germana politika societo kiu estiĝis en la 17.7.1859 el antaŭa *Gothaer Nationalverein*, laŭ instigo de la hanovra deputito Rudolf von Bennigsen. Dum dua kunveno en la 14.8. je Phantasie-gastejo en Eisenach estis ne nur oficiala fondiĝmomento sed pluse jam estis prezentita ĝia programo: la unuigo de Germanujo sub hegemonio prusa kaj sekve necesa reformo de la federacia konstitucio kun estigo de tutgermana parlamento.

Ĝi rapide sukcesis, ĉar la eventoj dum la Italaj unuiĝmilitoj inspiris ĉe multaj la sonĝon je malsplitiĝo nacia. Krome helpis ankaŭ la imponega Ŝilera Festego en la 10.11.1859 kiun festis multaj universitatoj dek jarojn post la revolucio. Jam aŭtune de la sama jaro oni posedis taŭgan societ-organizadon: sidejo ĝia estis en Koburgo kaj ĝia organo nomiĝis "Wochenschrift des Nationalvereins" (eldonadis inter 1860 kaj 1865 August Ludwig von Rochau). En 1864 membris 21 miloj da klubanoj kaj la kotizaj enspezoj estis de 25 miloj da guldenoj.

Tamen la registaro de Prusujo dekomence ne tro bonvenigis tion ĉian kaj baldaŭ la klubanoj perdis la konfidon: aparte en 1862 kiam ekis prikonstituciaj konfliktoj. Tamen venkis baldaŭ la demokratiemuloj kaj oni rifuzis mararmeajn impostodevojn; en 1863 kelkaj eĉ malfermite ribelis kontraŭ Berlino proponante propran programon koncerne la demandojn pri la estonteco de Ŝlesvigo kaj Holstinio. Por tio oni eĉ koaliciis kun la antaŭe malamika societo *Deutscher Reformverein*. En decembro 1863 kreiĝis por tio la kuna komitato  *Sechsunddreißiger-Ausschuß*. Krome oni decidis ke nur anoj de estonta tutgermana parlamento decidu pri la centra potenchavanto en nova Germanujo. 

La proponojn de Otto von Bismarck ili ne akceptis. Post 1866 la programaro de *Deutscher Nationalverein* tuj iĝis makulaturo. Sekve ĝi oficiale malfondiĝis en aŭtuno 1867 en Frankfurto ĉe Majno. La retenita por-mararmea monsumo estis donita al *Verein für Rettung Schiffbrüchiger*, societo, kiu engaĝiĝis por ŝiprompitoj.

## Fonto
"Nationalverein, Deutscher" - ĉe: *Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 14. Leipzig 1908, p. 446
Bajkalo-Amura Magistralo

eta|dekstra|280ra|Ruĝa linio – Transsiberia fervojo; Verda linio – Bajkalo-Amura Magistralo
**Bajkalo-Amura Magistralo** aŭ **BAM** (, *БАМ*) estas fervojlinio en Rusio, transiranta Siberion kaj la Rusian Foran Orienton. Ĝi ligas Tajŝet (kie ĝi disiĝas de la Transsiberia fervojo de kiu ĝi malproksimiĝas proksimume 500&nbsp;km norden) sur la nordaj bordoj de Bajkalo al la haveno Sovetskaja Gavanj, trapasante la urbon Komsomolsko-ĉe-Amuro, super distanco de  kilometroj.

BAM estis konstruita kiel strategia alternativa itinero al la Transsiberia fervojo, precipe endanĝerigita pro ĝia proksimeco al la ĉina limo. La kostoj de BAM estas taksitaj je 14 miliardoj da USD; ĝi estis konstruita uzante specialajn, daŭremajn trakojn ĉar la plej granda parto de ĝia itinero estas sur permafrosto.

## Vidu ankaŭ 
* 2031 BAM
* Transsiberia fervojo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* wiki voyage: Baikal–Amur Mainline ()


Kategorio:Fervojaj linioj en Rusio
György Székely (arkeologo)

**György Székely** [djordj sEkej], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun distinga litero **V. Székely György,** estis hungara arkeologo, muzeologo, numismatikisto.

 naskiĝis  en Hódmezővásárhely, li mortis  en Ágasegyháza, laŭ alia informo en Izsák.

## Biografio 
 frekventis bazlernejon en sia naskiĝurbo, poste maturiĝis en kemia mezlernejo en Debrecen en 1973, poste li akiris arkeologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1978. Post la diplomo li eklaboris en la loka muzeo de Kecskemét, kie li restis ĝis sia tragika morto. Li gvidis multajn arkeologiajn elfosejojn en la regiono kaj partoprenis organizadojn de ekspozicioj. Li respondecis pri la numismatika kolekto de la muzeo. Li edziĝis en 1978, poste 2 filoj naskiĝis. Unufoje en 2001 li ricevis premion. Li mortis pro aŭtoakcidento.

## Elektitaj kontribuoj 
* *13. századi kincslelet Ladánybene-Hornyák-dombról.* (1984)
* *A tizenötéves háború éremleleteinek gazdaság- és társadalomtörténeti elemzése.* (1996)
* *15-16. századi denárlelet Kunfehértó határából.* (1999)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio kaj morto hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Hungaraj numismatikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Yevgeny Kafelnikov

**Jevgenij Aleksandroviĉ KAFELNIKOV** (; naskiĝis la 18-an de februaro 1974 en Soĉi) estas rusa iama tenisisto. Li gajnis du Grandŝlemo-titolojn en unuopaĵoj (foje la Franca Malferma Turniro kaj unufoje la Aŭstralia Malferma Turniro), kaj kvar Granda Ŝlemo-titoloj en duobloj. Kafelnikov fariĝis profesia en 1992, kaj gajnis sian unuan unuopaĵtitolon en Adelajdo en 1994. En 1995, Kafelnikov venkis Andre Agassi, kiu pintis la mondajn rangotabelojn, en la kvaronfinaloj de la Franca Malferma Turniro, antaŭ perdi la duonfinalojn al Thomas Muster. La sekvan jaron, 1996, Kafelnikov gajnis kaj la unuopaĵojn kaj duoblajn titolojn ĉe la French Open. En la unuopaĵfinalo li batis iaman Wimbledon- ĉampionon Michael Stich en honestaj aroj   .

En 1999, Kafelnikov venkis en la Australian Open Unuopaĵoj-turniro. En majo de la sama jaro, li iris al la pinto de la mondaj rangotabeloj. Tamen, li tiam perdis sep matĉojn en vico, kaj perdis la pintlokon post ses semajnoj. Li iĝis la olimpika ĉampiono en teniso ĉe la 2000- datita Sidnejaj Olimpikoj.

En 2002, Kafelnikov estis parto de la rusa teamo kiu venkis en la Davisa Pokalo por la unuan fojon. Kafelnikov retiriĝis de profesia teniso en 2004, gajnis 26 unuopajn titolojn kaj 27 duoblajn titolojn .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1974
Kategorio:Tenisistoj de Rusio
Kategorio:Golfludistoj
Severobajkalsk (stacidomo)

**Severobajkalsk** () estas stacio de la Nordbajkala regiono de la Orienta Siberia Fervojo sur Bajkalo-Amura Magistralo (1063 kilometroj).

Ĝi situas en la urbo Severobajkalsk, Respubliko Burjatio.

## Bildgalerio 

Северобайкальск 10.jpg|Ekstero
Станция Северобайкальск (2).JPG|Stacio
Severobaykalsk railway station, Buryatia, Russia.jpg|Vagonoj

## Vidu ankaŭ 
* Severobajkalsk
* Bajkalo-Amura Magistralo

## Eksteraj ligiloj 
* Severobajkalsk en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Severobajkalsk
Kategorio:Fervojaj stacioj en Rusio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1981
Kategorio:Bajkalo-Amura Magistralo
Daniil Medvedev

**Daniil Sergeeviĉ MEDVEDEV** (; naskiĝis la 11-an de februaro 1996 en Moskvo) estas rusa profesia tenisisto .

Post kiam Medvedev devis konfesi malvenkon en siaj unuaj du finaloj ĉe Granda Ŝlemo-turniro (US Open 2019 kaj Australian Open 2021), li povis atingi la plej grandan sukceson en sia kariero ĝis nun gajnante la US Open 2021 venkinte Novak Đoković . Li estas la tria Granda Ŝlemo-gajninto de Rusio post Yevgeny Kafelnikov kaj Marat Safin, kiuj ambaŭ gajnis du Grandŝlemo-titolojn . En februaro 2022 li iĝis la 27-a ludanto por pinti la mondajn tenisajn rangotabelojn .

Li gajnis 13 titolojn sur la ATP-turneo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en 1996
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Tenisistoj de Rusio
Tinda (stacidomo)

**Tinda** () estas ekstraklasa krucvoja stacidomo de la regiono Tinda de la Fervojo de Malproksima Orienta, situanta en la urbo Tinda, Amura provinco.

## Bildgalerio 

Tynda station.jpg|Ekstero
Тында-2009 (4).JPG|Interno
Поездка в Северомуйск (137).jpg|Vaporlokomotivo

## Vidu ankaŭ 
* Tinda
* Bajkalo-Amura Magistralo

## Eksteraj ligiloj 
* Tinda en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Tinda
Kategorio:Fervojaj stacioj en Rusio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1977
Kategorio:Bajkalo-Amura Magistralo
Vladimir Turijanskij

**Vladimir Lvoviĉ** **TURIJANSKIJ** (; la 21an de aŭgusto 1935 – la 2an de septembro 2024) estis rusa poeto, komponisto kaj bardo .

Post studoj dum tri jaroj en Moskva Ŝtata Instituto de Kulturo, Turijanskij laboris kiel geologo kaj partoprenis ekspediciojn al Siberio. Turijanskij fariĝis fakulo pri elektro kaj elektroniko, kie li kalibris geofizikaj aparatoj.

## Verkado 
Ekde 1959, li komencis verki kantojn, plejparte bazitajn sur siaj propraj poemoj. Li prezentis siajn komponaĵojn, akompanante sin sur sepkorda gitaro (li komencis majstri la gitaron dum daŭre vivante en la setlejo, lernante de liberigitaj kaptitoj). Komence de sia kantkariero li ludis kiel akompananto en la okteto de Ada Yakusheva (Jakuŝeva).

La unua kanto estas "Kabestan" (1959) surbaze de poemoj de Boris Strugatskij el la libro " Lando de Purpuraj Nuboj ". Multaj kantoj naskiĝis en la kampokondiĉoj de ekspedicioj. Turijanskij plej ofte festis sian naskiĝtagon en ekspedicioj kaj en tiaj okazoj li provis doni al si donacon en formo de nova kanto. La plej popularaj kantoj de Vladimir Turijanskij estis "Montano", "Geofizika tango", "Malnova Fabelo", "Kie la Rivero Komencas", "Ial ni forkuris de varmaj apartamentoj", "Yana, Indigirka, Kolyma".

Entute, Turijanskij verkis ĉirkaŭ 200 kantojn, la plej multaj el ili surbaze de tekstoj, kiujn li mem komponis, sed ankaŭ de kantoj de Miĥail Svetlov, L. Govanov, Jurij Daniel Liaj kantoj estas dediĉitaj al infanaj memoroj, al la lokoj kie li vivis, alvokas amikojn kaj pripensojn pri la vivo.

Liaj KDoj, kompaktaj diskoj, kompaktaj kasedoj kaj libroj de poezio estis publikigitaj.

## Diskaro 
* «Ты помнишиш ли, gitaro?» 1991 (Ĉu vi memoras, gitaro?)
* "Ночной разов" 1995, (Nokta konversacio)
* "Пейзаж времён империи" 1997, (Pejzaĝo de la tempoj de la imperio}
* "De kie la rivero komenciĝas" 1997. (kie komenciĝas la rivero)
* "Пока дороги сердце просит" 1997, (dum la koro volas vojaĝi)
* "Поезда инфинитного следование" 1999, ( Senfinaj Trajnoj)
* "Не храва времени" 1999, (La tempo ne sufiĉas)
* "Не верь, не бойся, не проси" 1999, (Ne kredu, ne timu, ne demandu)
* "Российские барди - В. Туриянский" 2000, (V. Туриянский - rusaj bardoj)
* "Nokta Babilado" 2001,
* "Мне снятся сны все реже" 2006, (mi malpli kaj malpli malsaniĝas)
* "Расстрелянный XX век" 2007. (la pafita 20-jarcento)

## Referencoj 
Kategorio:Sovetiaj geologoj
Kategorio:Rusiaj geologoj
Kategorio:Artikoloj kun hCards
Kategorio:Rusiaj poetoj
Kategorio:Rusiaj komponistoj
Kategorio:Memoraĵistoj
Moskva Ŝtata Instituto de Kulturo

**Moskvo Ŝtata Instituto de Kulturo** (), antaŭe konata kiel Moskvo Ŝtata Arta kaj Kultura Universitato () estas universitato, metia trejna centro en la kampo de kulturo kaj arto. Ĝi situas en la Distrikto Levoberezhny , Ĥimki, Moskvo Oblasto. Ĝi estas sub kontrolo de la Ministerio de Kulturo de la Rusa Federacio.

La Instituto estis fondita en 1913 kiel Biblioteko-Kursoj ene de la strukturo de la Popola Universitato. A. L. Ŝanjavskij. Nuntempe, ĝi faras edukajn, esplorajn kaj kulturajn agadojn sur ĉiuj niveloj de antaŭuniversitata, supera, postdiploma, sekundara speciala kaj kroma edukado en ampleksa gamo de humanitaraj scikampoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Moskvo Ŝtata Arta kaj Kultura Universitato 

Kategorio:Universitatoj kaj altlernejoj en Moskvo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Aleksandr Medved

**Aleksandr Vasiljeviĉ MEDVED** (1937 en Bila Cerkvo, ukraina SSR - la 2-an de septembro 2024) estis sovetia luktisto kaj belorusa sportoficisto. Dum lia sportista kariero li gajnis 7 orajn medalojn en la Mondaj Ĉampionecoj.

## Vivo 
Aleksandro Medved naskiĝis en Bila Cerkvo (tiam en la teritorio de Sovetunio) al la familio Jaren. Infanaĝe li praktikis diversajn sportojn sed sen aparta sukceso. Post lia aliĝo en la armeo, li estis asignita al la Kirasita trupo, kiu troviĝis en la teritorio de sovetia Belorusio. Dum lia militservo, li komencis trejni en luktado kaj rivelis sin kiel talento en la fako.

Post sia militservo, li translokiĝis al Minsko, studis ĉe la Sporta Instituto kaj ricevis atestilon kiel trejnisto. En 1961, unuafoje, li partoprenis la ĉampionecon de Sovetunio kaj gajnis la ĉampionecon. Kiel rezulto de tiu venko, li estis inkludita en la Sovetunia teamo kaj estis sendita por partopreni la Mondĉampionecon kie li gajnis duan lokon.

En 1964 li partoprenis Olimpikon de 1964 kaj gajnis la ĉampionecon kiam la batalo por la ora medalo daŭris nur 39 sekundojn.

En Meksikurbo 1968 Medved renkontis en la lasta batalo la germanan olimpikan ĉampionon de 1960. Medved estis vundita sed daŭrigis la batalon. Post kiam la germana luktisto ankaŭ estis vundita, la batalo estis ĉesigita kaj Medved gajnis ĝin per punktoj.

Dum Munkeno 1972 Medved vundiĝis, sed daŭrigis la konkurson kaj sukcesis ricevi la trian oran medalon.

Krom la sukcesoj en la Olimpikoj, Medved gajnis 7 mondĉampionecojn kaj 9 fojojn en la ĉampioneco de Sovetunio.

Post la Olimpikoj li ĉesis partopreni en konkursoj kaj dum 30 jaroj estis trejnisto de belorusaj luktistoj kaj ankaŭ de la Sovetunia teamo.

Medved estis la flagportanto de la sovetia delegacio ĉe la Munkenaj Olimpikoj (1972). Post la disrompo de Sovetunio, Medved estis aktiva en la belarusia sporta establado. Li estis la flagportanto de la belarusia delegacio ĉe la Olimpikoj de 1996 kaj 2004. Dum ĉi tiuj jaroj li estis la vicprezidanto de la Belarusia Olimpika Komitato kaj la trejnisto de la nacia teamo. Liaj studentoj gajnis olimpikajn medalojn, sed ne la ĉampionecon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio. belorusa Olimpika Komitato

Kategorio:Sovetiaj komunistoj
Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo
Kategorio:Luktistoj
Amir Gilboa

**Amir GILBOA**  () (la 25an de septembro 1917 –  la 2an de septembro 1984) estis israela poeto. Gilboa ricevis la Israelan Premion por literaturo en 1982.

Li estis unu el la plej gravaj poetoj de la 1948-datita generacio (ankaŭ: *Palmach-* generacio). Li diferencis de aliaj pro siaj propra stilo kaj lingvoeksperimentoj. Lia verkado ofte traktas romantikajn temojn kaj tiujn de la Biblio aŭ Kabalo .

## Verkado 
eta|250x250ra|memortabulo sur la hejmo de Gilboa en Tel- Avivo.
En 1941 li publikigis siajn unuajn poemojn en la hebrea en la literatura revuo *Dapey Sifrut*, kiun redaktis la poeto Avraham Shlonski. En 1949, la volumo de poezio *Sheva reshuyot* estis publikigita, kiu rakontis pri liaj militaj spertoj. Inter 1955 kaj lia emeritiĝo en 1980 li laboris ĉe la eldonejo Massada en Tel-Avivo. Ĉiuj liaj verkoj venis sur la merkaton por la unua fojo en 1963.

En 1983 li suferis koratakon. Post korkirurgio, li finfine mortis pro kornesufiĉo en 1984 en Beilinson Hospitalo en Petaĥ Tikva. Du semajnojn antaŭ sia morto li finis la lastan volumon de poemoj de *Hakol holekh*.

## Verkaro 
Kolektoj de poemoj:

* *אילה אשלח אותך* ,1973. *Ajala esschlach otach* (La Gazelo mi Sendas vin)
* *כחולים ואדומים* ,1963. (Ruĝa kaj Blua)
* *מבחר שירים* ,1962. (Elektitaj versoj; kompilite fare de Dan Zalka)
* *לאות* ,שירים,1942. (En la signo)
* 1953 שירים בבוקר- בבוקר *Shirim baboker - baboker*
* *קטף שירים מכאן ומכאן* ,שירים ,1979. *Ktaf shirim mi-kan u-mi-kan* (Poemoj de ĉi tie kaj tie)
* *רציתי לכתוב שפתי ישנים* ,1968. ( *Ratziti lichtov siftei yeshenim* ) (mi volis priskribi la lipojn de tiuj,kiuj dormas)
* *הכל הולך* ,1984 (Ĉio iras bone)
* *כל השירים* ,1994. (Ĉiuj poemoj)

## Referencoj 
Kategorio:Ukrainaj judoj
Kategorio:Israelaj poetoj
Kategorio:Mortintoj en 1984
Kategorio:Naskiĝintoj en 1917
Ernő Barta

**Ernő Barta** [ernO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Barta Ernő,** estis hungara pentristo, grafikisto. Lia origina familia nomo estis *Braun* ĝis 1896, lia filino estis Éva Barta.

 naskiĝis  en Székesfehérvár, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Li akiris diplomon en Tutlanda Reĝa Industriarta Lernejo en 1899, poste li studis en privata lernejo de :en:Anton Ažbe és Hugo Wolf en Munkeno ĝis 1903. Hejmenveninta li estis aktiva en ekspozicioj ankaŭ eksterlande kaj pentradis en Budapeŝto, ankaŭ en Artistkolonio (Szolnok) ĝis 1918. Tamen inter 1907-1912 li havis stipendion en Berlino kaj Dresdeno. En 1916 li malfermis grafikan atelieron en Budapeŝto. En la jaroj 1938 kaj 1939 li vivis en Nederlando. Krom pentraĵoj (ĝenroj, pejzaĝoj) li kreis afiŝojn, litografiojn kaj akvafortojn. Li edziĝis en 1906, post jardeko filino naskiĝis. Li ricevis ekspoziciajn premiojn inter 1904-1914, nederlandan ŝtatan premion en 1939.

## Elektitaj grafikaĵoj 
* Elnémult csataterek (1915)
* Kenyér (1925)
* Aquincum (ĉirkaŭ 1930)
* Dance Macabre (1945-1946)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Táncosnő
* Júdás
* Anyai örömök
* Tanyai temető
* Vájár (1925)
* Virágcsendélet (1955)
* Vázsonyi Vilmos (portreto)
* Dunapart Mohácsnál

## Elektitaj ekspozicioj solaj 
* Budapeŝto (1912, 1945, 1978)

## Elektitaj ekspozicioj grupaj 
* Munkeno (1900)
* Budapeŝto (1901, 1916, 1922, 1931)

## Fontoj 
* biografio hungare kun bildo
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Reviziisma cionismo

[dekstra|eta|254x254ra|La fondinto de la reviziisma movado, [Vladimir Ĵabotinskij|Zeev Jabotinsky]]
**Reviziisma cionismo** estas formo de cionismo karakterizata de teritoria maksimalismo. Reviziisma cionismo promociias ekspansiismon kaj la establon de juda plimulto ĉe ambaŭ flankoj de la rivero Jordano.

Kreita kaj iniciatita fare de Vladimir (Ze'ev) Jabotinskij, ĉi tiu ideologio rekomendis "revizion" de la "praktika cionismo" de David Ben-Gurion kaj Chaim Weizmann, kiu fokusiĝis sur setlado de *Eretz Yisrael* (Izraela Lando) fare de socialistaj laboristoj. Malsame ol aliaj tipoj de cionismo, reviziistoj insistis al la juda rajto al suvereneco sur la tutaĵo de *Eretz Yisrael*, kiun ili egaligis kun la tuta Mandata Palestino inkluzive de Transjordanio. Do ĝi estis la ĉefa ideologia konkuranto al la superrega socialisma laborista cionismo.

Reviziisma cionismo rekte oponis laboristan cionismon ene de la ĝenerala cionisma movado. Reviziisma cionismo havis ties propran milician grupon nomita la Irgun, ekstere de kiu alia organizaĵo konata kiel la Stern-grupo (Gang, bandaĉo) aperis. Ambaŭ la Irgun kaj la Stern-grupo estis respondecaj por pluraj atakoj kontraŭ la britoj provinte elpeli ilin el Palestino .

En 1935, post kiam la cionisma plunumestraro malakceptis politikan programon de Jabotinskij kaj rifuzis deklari ke "la celo de cionismo estis la establo de Juda Ŝtato", Jabotinskij eksiĝis de la Monda Cionisma Organizaĵo. Li fondis la Novan Cionisman Organizaĵon (NZO) konatan kiel *Tzakh* kaj sendepende politike aktivis por libera enmigrado kaj la establo de Juda Ŝtato.

En ties fruaj jaroj sub la gvidantado de Jabotinskij, reviziisma cionismo estis koncentrita pri akirado de subteno de Britio por koloniigo. Poste, Reviziismaj grupoj sendepende de Jabotinskij iniciatis kampanjojn kontraŭ la britoj, por malfermi enmigradon dum la 1930aj jaroj sekve de la Blanka Libro

kiu severe limigis la eblecon por judoj enmigri kiam ilia persekutado fariĝis pli kaj pli kritika pro politiko de la nazioj, kaj de aliaj politikoj inspirite de la nazioj, kaj la ĝenerala pliigo de antisemitismo.

Reviziisma cionismo historie forte influis modernan dekstrajn israelajn partiojn, ĉefe Herut kaj ties posteulon Likud.

## Referencoj 
Kategorio:Tipoj de cionismo
T. Carmi

**T. KARMI** (, la 31a de decembro 1925 &#x2013; la 20a de novembro 1994) estis la literatura pseŭdonimo (plumnomo) de Carmi Charney, israela poeto.

## Vivo 
Naskita en Novjorko, Carmi kreskis en hebrelingva familio. Li studis ĉe la Yeshiva kaj Universitato Kolumbio kaj enmigris en Israelon en 1947. Carmi publikigis siajn proprajn poemojn kaj ankaŭ tradukis verkojn de Ŝekspiro kaj hebreajn poemojn. Li laboris kiel profesoro en la Hebrea Universitato de Jerusalemo\.

## Verkaro 
* Makulo kaj Sonĝo
* Ne Estas Nigraj Floroj
* Neĝo en Jerusalemo
* La Lasta Maro
* La Latuna Serpento

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio ĉe la Instituto por Traduko de Hebrea Literaturo

Kategorio:Israelaj poetoj
Kategorio:Israelaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Tradukistoj al la hebrea lingvo
Sovetskaja Gavanj-Sortirovoĉnaja (stacidomo)

**Sovetskaja Gavanj-Sortirovoĉnaja** () estas fervoja stacio de la Komsomolska branĉo de la Malproksima Orienta Fervojo. Ĝi situas en la vilaĝo Oktjabrjskij, Vaninskij-distrikto, Ĥabarovska regiono.

## Vidu ankaŭ 
* Sovetskaja Gavanj
* Bajkalo-Amura Magistralo

## Eksteraj ligiloj 
* Sovetskaja-Gavanj-Sortirovoĉnaja en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Sovetskaja Gavanj
Kategorio:Fervojaj stacioj en Rusio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1947
Kategorio:Bajkalo-Amura Magistralo
Ya'akov Cahan

**Jaakov** **KAHAN** (, la 26an de junio 1881; la 20an de novembro 1960) estis israela poeto, dramisto, tradukisto, verkisto kaj lingvisto.

## Verkado 
Sekve tumultoj en Chisinau en 1903, Kahan skribis sian poemon "Kanto de la Brutuloj", kiu estis komponita fare de Avraham Zvi Idelson (kiu ankaŭ prezentis ĝin).

Kahan tradukis el la germana la unuan parton de Faŭsto, Torquato Tasso kaj Ifigenio en Taŭrido al Goethe kaj elekton de poemoj de Heinrich Heine. Pro la traduklaboro, li gajnis la Premion Tschernihovsky dufoje: en 1945 pro Faŭsto kaj en 1958 pro la poemoj de Heine.

Kahan funkciis kiel prezidanto de la israela filio de PEN, la "Internacia Unio de Poetoj, Verkistoj kaj Teatristoj".

En 1953 kaj denove en 1958 li gajnis la Israelan Premion por Beletra Literaturo .

## Referencoj 
Kategorio:Belorusaj judoj
Kategorio:Mortintoj en 1960
Kategorio:Naskiĝintoj en 1881
Kategorio:Israelaj dramistoj
Kategorio:Israelaj poetoj
Kategorio:Israelaj verkistoj
Torquato Tasso (teatraĵo)

**Torquato Tasso** estas komedia-drama teatraĵo en verso de Johann Wolfgang von Goethe pri la 16-jarcenta itala poeto Torquato Tasso. Goethe elpensis la ideon por la teatraĵo en Vajmaro en 1780, sed verkis la plej grandan parton de ĝi en Italio inter 1786 kaj 1788 kaj kompletigis ĝin en 1790 .

La teatraĵo strikte aliĝas al la klasika regulo de la tri unuoj de loko, tempo kaj ago.

## Priskribo 
eta|300x300ra|maldekstre|*Torquato Tasso kaj la Du Leonoraj*, de Karl Ferdinand Sohn
La agado de la teatraĵo okazas en printempa tago (ĉirkaŭ 1577), la scenaro estas Belriguardo, plezurpalaco de Alfonso la 2-a, la duko de Ferrara. La temo de la dramo - krom la amo de la juna Tasso por la Princino de Este, la fratino de la duko - estas la rolo de la poeto en ĝentila socio. Kiam Tasso diras: " *Mi rekonas nur unu majstron, la majstron kiu nutras min, / mi ŝatas sekvi lin, alie mi ne volas majstron." / Mi volas esti libera en pensado kaj skribado! / La mondo sufiĉe limigas nin en niaj agoj. “, per la sinjoro* li signifas la dukon, per la *mastro* la ŝtatsekretarion Antonio Montecatino kaj per la *mondo* la princan kortegon. Deflancante de klasika dramteorio, Tasso ne spertas katarsison, liaj problemoj restas nesolvitaj. La teatraĵo de Goethe nun estas konsiderita unu el la unuaj artaj dramoj en literaturo. 

## Referencoj 
* Lamport, Francis John. 1990. germana Klasika Dramo: Teatro, Homeco kaj Nacio, 1750–1870. Cambridge: Cambridge Universitata Gazetaro. .
* Tasso

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Mensa sano en fikcio
Kategorio:Libroj de Johann Wolfgang von Goethe
Gedeon Barcza

'*** [barca], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Barcza Gedeon,*' estis hungara ŝakisto, instruisto, trejnisto, ĵurnalisto. Lia nobela antaŭnomo estis *nagyalásonyi* [nadjalAŝonji], lia patro estis József Barcza (instruisto).
eta|

 naskiĝis  en Kisújszállás, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
La familio Barcza translokiĝis al Debrecen en 1915, tial la juna Gedeon tie frekventis bazlernejon, poste li maturiĝis en la kalvinana kolegio en 1929, pli poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato István Tisza en 1935, eĉ en la sekva jaro li studis juron. En 1936 li translokiĝis al Budapeŝto, kie li instruis en bazlernejo, sed ekde 1945 li estis metita al la municipa pedagogia oficejo. En 1951 li ŝanĝis profesion kaj li estis ĵurnalisto en ŝakrevuo.

## Ŝaka kariero 
 aperis kiel bona ŝakisto dum la kolegiaj jaroj en 1928. Inter 1931–1935 li estis 5-foja urba ĉampiono de Debrecen. Li ricevis la rangojn ŝakmajstro en 1936, internacia majstro en 1950, grandmajstro en 1954. Li estis hungara ĉampiono okfoje, ŝakolimpikano sepfoje, li havis ormedalon teame en 1936, sole en 1954. Ekde 1952 li estis ankaŭ trejnisto.

 edziĝis en 1941, lia edzino naskis 4 gefilojn inter 1942-1949. Li ricevis premiojn inter 1951-2012 (la lasta postmorte).

## Elektitaj kontribuoj 
* *A sakk* (1943)
* *Tanulj sakkozni* (kunaŭtoro, 1951)
* *A sakkozás világbajnokai* (kunaŭtoro, 1959, ankaŭ germane, pligrandigite: 1975)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ŝakistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Partoprenantoj en la Ŝak-Olimpikoj
Kategorio:Grandmajstroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Modravaj marĉoj

**Modravaj marĉoj** () estas naturmemorindaĵo sur teritorio de municipo Modrava en Nacia parko Šumava. Ĝi estas la plej granda komplekso de torfejoj en Šumava, sed kiu estas el plimulto al publiko nealirebla. Modravaj marĉoj reprezentas unike konservitan tutaĵon de pluvmarĉaj torfejoj, kiuj sur fontejoj kaj malprofundaj basenoj evoluis de lasta glaciepoko (antaŭ 8 ĝis 10 mil jaroj). Ilia suma areo faras pli ol 2000 hektaroj. Temas pri la unua zono de Nacia parko Šumava, kiu ĉi tie protektas precipe unikan vegetaĵon kaj faŭnon. Modravaj marĉoj estis envicigitaj en la internacian reton de signifaj torfejoj kaj malsekejoj enkadre de la tn. Ramsar-Interkonsento.

## Vidu ankaŭ
* Roklano 
* Roklana arbaro

Kategorio:Naturmemorindaĵoj en distrikto Klatovy
Kategorio:Torfejoj en Šumava
Kategorio:Nacia parko Šumava
Kategorio:Akvokolekta areo de Otava
Kategorio:Modrava
Kategorio:Protektitaj areoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio
Kategorio:Protektitaj areoj en Ĉeĥio
Patruŝevo (Tjumena provinco)

**Patruŝevo** (), antaŭe nomita Savraskova (),.

Komence de la 1860-aj jaroj oni konstatis ke ĝi situas ĉe la vojo de Tjumeno al la fabriko Uspenskij. Mankas rivero apude, kiel akvofontoj servis putoj.

## Loĝantaro 
En 2002 plejparto de la loĝantoj estis rusoj (91%). Lokanoj okupiĝis pri vendado de viando en Tjumeno dum bazartagoj. Fratoj Pjotr kaj Miĥail Rudakov havis abelejon, kie kreskis ĉerizoj, poploj kaj akacioj. El poploj oni faris trogojn vendatajn en bazaro.

En 1927 en la vilaĝo okazis eksploda disvastiĝo de tuberkulozo, pri kies likvidado okupiĝis dum kelkaj tagoj teamo de kuracistoj subestre de infektologo K. D. Viŝegorodcev ().

En 2013 la ĝenerala plano de Tjumeno estis korektita por ebligi konstruadon de pluretaĝaj domoj sude de la strato Ŝirotnaja, sur areo antaŭe destinita sole por privataj domoj. Loĝantoj de Patruŝevo protestis, argumentante ke longaj pilieroj damaĝos subterajn akvotavolojn kaj ke najbareco de 16-etaĝaj kaj unuetaĝaj domoj estas danĝera kaj neakceptebla, tamen vane kaj ĉe la orienta flanko de la vilaĝo aperis kvartalo Nov-Patruŝevo.

En 2022 komenciĝis prikonstruado de la okcidenta parto, situanta post la Ĉerviŝeva landvojo (ŝoseo R-402). 5 kompanioj konstruis tie 5 kvartalojn: Meridian Sudo (), Nov-Komarovo, Familio (), Nikolskij kaj Nova () ĝis 20 etaĝojn altajn. Sude ili limas al arbaro, post kiu situas la Ĉerviŝeva tombejo. En marto 2023 en ĝi aperis dometo por katoj, forlasitaj de siaj gemastroj.

La plej pompa kaj fama el la privataj domoj estas tiu de Viktor Puŝkarjov, posedanto de aŭtomobilaj vendejoj. Ĝi enhavas kolonojn, horloĝon kaj estas dekorita je pluraj mulditaj ornamoj.

## Vidu ankaŭ 
* Oĵogino
* Paderino
* Komarovo

## Referencoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Tjumena distrikto
Ragnar Jónasson

**Ragnar** **JÓNASSON** (naskita en 1976) estas Islanda aŭtoro de krimfikcio. Li estas la aŭtoro de la furorlibra serio *Malluma Islando*, okazata en kaj ĉirkaŭ Siglufjörður kaj prezentante detektivon Ari Thor.

## Vivo kaj verkado 
Ragnar Jónasson estis naskita kaj levita en Rejkjaviko kaj studis juron post lernejo. Jam en sia junaĝo li estis fascinita per krimrakontoj, precipe la verkoj de Agatha Christie, kaj komencis traduki ŝiajn romanojn en la islandan en la aĝo de 17. Li nun tradukis dek kvar el la romanoj de sia literatura rolmodelo en sian gepatran lingvon.

Eĉ kiel adoleskanto, Jónasson verkis multajn premiitajn novelojn, sed lia literatura sukceso nur venis kun sia debuta romano *Fölsk nóta*, kiu estis publikigita en 2009. *Fölsk nóta* ("Malvera Noto") estas la debuta romano pri Ari Thór Arason, la detektivo en la *Malluma Islando* serio, antaŭ ol li aliĝis al la polico en Siglufjördur\.

En 2015, *Dimma*, la unua volumo de la Hulda trilogio, estis publikigita, serio de romanoj rakontitaj kronologie malantaŭen pri la detektivo Hulda Hermannsdóttir de la Rejkjavika polico, kiu laŭsupoze esploros malvarman kazon baldaŭ antaŭ ŝia frua emeritiĝo. La unua volumo en ĉi tiu serio estis nomita de la *Times* kiel unu el la plej bonaj 100 krimromanoj kaj suspensfilmoj ekde 1945.

La romanoj de Jónasson nun estas publikigitaj en pli ol 30 landoj kaj tradukitaj en pli ol 20 lingvojn.

La aŭtoro estas membro de la brita ''Crime Writers' Association* (CWA) kaj kunfondinto de *Iceland Noir*, la unua islanda krimfestivalo.

La romano *Rejkjaviko* estis la plej vendita libro en Islando en 2022. Li verkis la suspensfilmon kune kun sia amiko Katrín Jakobsdóttir (la Ĉefministro de Islando) dum la KOVIM lokdaŭno.

Aldone al sia verkado, Ragnar Jónasson daŭre laboras kiel advokato kaj investbankisto kaj instruas kopirajtojuron ĉe la Universitato de Rejkjaviko.

## Adaptoj 
televida adapto de *La Mallumo'' estis en produktado en Rejkjavíko en 2024 .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en 1976
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Islandaj verkistoj
Mary O'Brien Harris

'''Mary O'Brien Harris** (naskiĝis 1864; mortis la 19-a de aprilo 1938) estis brita politikistino kaj esperantistino.

Naskita **Mary O'Brien''', ŝi estis edukita ĉe Somerville Altlernejo, Oxford. Ŝi aliĝis al la Fabia Societo en 1894 kaj servis al ties administra komitato de 1898 ĝis 1901. Ŝi restis okupita kun la organizo kaj estis eminenta menbro de la Grupo de la Fabiaj Virinoj por multaj jaroj. Ŝi estis ankaŭ fondinta membro de la Socialisma Kvakera Socio.

Ŝi geedziĝis al J. Theodore Harris kaj aldonis lian familian nomon al sia nomo.  Ŝi servis kiel ĉefinstruistino en Clapton ĉe la Akademio de Knabinoj por multaj jaroj. En 1934, S-no O'Brien Harris estis elektita al la Londona Gubernia Konsilio kiel Laborista Partiano, reprezentanta Hackney Centra kaj ŝi tenis la seĝon ĝis sia morto, en 1938.

S-ino Harris estis jam de multaj jaroj sperta esperantistino, kaj ŝia laboro kiel lernejestrino kaj membro de diversaj komitatoj prezentis al ŝi multajn okazojn por helpi la esperantan movadon. Ŝi estis fratino de f-ino E. O'Brien.

## Eksteraj ligiloj
* Everyday Lives in War Engagement Centre

Kategorio:Britaj kvakeroj
Kategorio:Mortintoj en 1938
Kategorio:Naskiĝintoj en 1865
Kategorio:Britaj esperantistoj
Kaŭagoe

**Kaŭagoe** (, laŭ la transliterigo Hepburn *Kawagoe-shi*) estas urbego en Japanio, en ĉefa insulo Honŝu, en regiono Kanto, en gubernio Sajtama. La urbego estas konata loke kiel "Malgranda Edo" post la malnova nomo por Tokio, pro siaj multaj historiaj konstruaĵoj.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2021 Kaŭagoe havis populacion de , laŭ japana kvalifiko la urbo estas Kerna Urbo.

## Geografio 
Kavagoe situas laŭ rivero sur la marborda ebenaĵo en averaĝa alteco de 19 m laŭ la marnivelo, sed ĝi la alteco varias inter 7-51 m. Jono (urbo) troviĝas 14,  gubernia sidejo Saitamo 15, Kaŭaguĉi 24, ĉefurbo Tokio 34, Fukaja 37 kilometrojn aere laŭ https://www.thedistancenow.com/Kavagoe_japan/ichinomiya_japan.
eta|

## Historio 
Historio de Kaŭagoe estis konata ekde la mezepoko, tiam bataloj okazis tie, ja pluraj estroj strebis havi la potencon. Tiutempe la loka fortikaĵo havis gravan signifon. En la pli modernaj tempoj la komunumo prosperis kiel komerca kaj prama centro kaj estis moknomita la "kuirejo de Edo". Baldaŭ ĝi nelonge estis prefektuja sidejo (1871-1873). En 1889 ĝi estis kreita moderna municipo. Granda incendio okazis en 1893, sed poste ĝi rekonstruiĝis. Kaŭagoe kunfalis kun la najbara vilaĝo kaj estis levita al urbostatuso en 1922. La geografia amplekso grandiĝis denove pro aneksado de alia vilaĝo en 1939 kaj 1955. Intertempe dum la 2-a mondomilito nur negravaj damaĝoj okazis. En 2003 la urbego iĝis Kerna Urbo kun pliigita loka aŭtonomio.

## Eduko 
eta|maldekstre|
Kaŭagoe estas eduka centro, kie 4 universitatoj kaj altlernejo funkcias.

## Trafiko 
Kaŭagoe havas bonajn fervojajn kaj ĉefvojajn kontaktojn.

## Klimato 
Kaŭagoe situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. La meza jara temperaturo estas . La jarpluvo averaĝas 1448 milimetrojn, neniam neĝas.

## Vidindaĵoj 
* sonorilturo (1624-1644)
* muzeoj
* kastelo
* preĝejoj
* festivalo
* parkoj

## Ĝemelurboj 
*  Autun Francio, ekde 2002
*  Offenbach Germanio, ekde 1983
*  Salem Usono, Oregono ekde 1986
*  Jacareí, Brazilo, San-Paŭlo ekde 1977

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Japanio
Doria Shafik

**Doria Ŝafik** (; la 14-an de decembro 1908 - la 20-an de septembro 1975) estis feminisma aktivulino, ĵurnalisto kaj intelektulo, poeto, kaj fondinto de la Filino de la Nilo socia movado por la rajtoj de virinoj.

Ŝi estis unu el la pioniroj de la feminisma lukto kaj la movado por la liberigo de virinoj en Egiptio en la unua duono de la 20-a jarcento. Ŝi gvidis, kune kun aliaj egiptaj virinoj, la lukton por la rajto de virinoj voĉdoni kaj esti elektita.  Kiel rekta rezulto de ŝiaj klopodoj, egiptaj virinoj estis donita la rajton voĉdoni en la egiptan konstitucion de 1956 . Krome, ŝi batalis por nacia liberigo kaj kontraŭ britan koloniismon en Egiptio .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Doria Shafik oficiala memora retejo
* Elektoj de la revuo Bint al-Nil
Kategorio:Studentaro de la Universitato de Parizo
Kategorio:Egiptaj revoluciuloj
Kategorio:Egiptaj naciistoj
Kategorio:Egiptaj feministoj
Kategorio:Mortintoj en 1975
Kategorio:Naskiĝintoj en 1908
Hermetismo

**Hermetismo** (), ankaŭ konata kiel **Hermetika poezio** (), estis movado en moderna poezio karakterizita per fermita kaj malfacile deĉifrebla stilo kaj granda uzo de simboleco kaj aludoj. Hermetismo estis unu el la plej gravaj tendencoj en itala poezio de la 20-a jarcento. Ĉi tiu tendenco kunportis grandajn novigojn kaj laŭ lingvaĵo kaj stilo same kiel laŭ enhavo. La tri elstaraj poetoj de la Hermetisma movado estis Giuseppe Ungaretti, Salvatore Quasimodo kaj Eugenio Montale.

Hermetismo ankaŭ estis utiligita kiel malestima esprimo por "malhela poezio" . Tiu ĉi movado en sia moderna kompreno ricevis sian nomon de la malestimaj vortoj de la kritikisto Costanzo Flora, kiu en libro, kiun li verkis en 1936, difinis la poezion karakterizitan de intenca obskureco kaj ekstrema analoga verkado **hermetika**, post la mistika verkaro ankaŭ konata kiel hermetikismo. Flora esprimis en ĉi tiu libro ("La Hermetika Poezio") sian malkontenton pro tio, ke la poezio estas tro mistera, tro persona kaj komplika por interpreti kaj deĉifri, kaj tial similas al la mistika, kiun ĉefe intencas kompreni nur malmultaj. La nomo aludas al la mita Hermeso Trismegisto.

Hermetika poezio estas en la tradicio de franca simbolismo. Ĝi estas karakterizita per la uzo de privataj simboloj kaj metaforoj, malfaciligante la aliron de la leganto. Ĉu Hermetismo ĝenerale devus esti vidita kiel sendependa literatura movado aŭ kiel tendenco ene de Simbolismo restas malferma demando - krom la speciala kazo de Italio .

Grava antaŭaĵo estis poezia movado baroka en la Hispana Ora Jarcento nome "culteranismo", kies ĉefa elstara poeto estis Luis de Góngora (1561-1627), kvankam estis multaj aliaj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Simbolismo
* Surrealismo
* Ekzistadismo
* Dekadencismo

##  Eksteraj ligiloj 
* *Hermetiismo* (itala literaturo) — Encyclopædia Britannica
* Enreta Versio de la  *Tekstaro Hermeticum*, versio tradukita de John Everard en 1650 CE de latina versio
* Enreta Versio de *La Virgulino de la Mondo de Hermes Trismegistus*, versio tradukita de Anna Kingsford kaj Edward Maitland en 1885 .D.
* Enreta versio de *La Kybalion* (1912)
* La Kybalion Rimeda Paĝo
* Enkonduko al Hermeticism de Paul Newall (2004)
* Hermetika rimeda ejo  —multaj hermetikaj tekstoj
* 
*  Hermetika poezio en la itala literaturo
*  Hermetiismo kiel filozofia fluo

Kategorio:Esoteraj skoloj
Kategorio:Itala poezio
Kategorio:Hermetikismo
Kategorio:Literaturaj ĝenroj
Latifa al-Zayyat

**Latifa al-Zaijat** () (la 8an de aŭgusto 1923 – la 10an de septembro 1996) estis egipta aktivulo kaj verkistino, plej fama pro ŝia romano  *La Malferma Pordo* (*Albab Almfatuĥ*), kiu gajnis la Naguib Mahfouz Medalon por Literaturo en 1996 (tio estis la unua fojo ke tiu premio estis aljuĝita en historio) .

## *La Malferma Pordo* 
"La Malferma Pordo" estas la nura romano kiun Al-Zaijat verkis kaj la plej fama el ŝiaj verkaĵoj. Ŝi komencis verki ĝin en 1956 kaj ĝi estis publikigita en 1960. Tio estas la unua romano kiu gajnis la Nagiv Mahfut-premion por literaturo en 1996 kaj estis tradukita en la anglan.

La romano temas pri Lila, inteligenta knabino, plena de viveco, kiu vivas en tradicia socio kiu atendas submetiĝon kaj obeemon de virinoj. Lila ne pretas facile rezigni kaj ŝi batalas por sia libereco kiel persono, kaj ankaŭ aliĝas al la nacia movado por liberigi sian landon. Dum Egiptio bobelis kaj ribelis dum la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj, Lila ankaŭ renkontis obstaklojn kaj venkojn. Legantoj spertas kun Lila dum la romano ŝiajn esperojn, malvenkojn kaj venkojn en sia persona vivo pro la sincera amo, al kiu ŝi strebas.

Tiu romano estas karakterizita per multaj dialogoj verkitaj en la parolita egipta dialekto, kiel estas esprimita plejparte en la dialogoj faritaj inter la virinfiguroj en la libro. Tiuj dialogoj ne antaŭenigas la intrigon, sed ili konsistigas la batantan koron de la romano mem kaj prezentas la internan mondon de la roluloj. Ankaŭ, la dialogoj priskribas la realecon de la vivoj de virinoj en Egiptio, la rilaton inter virinoj kaj viroj, kaj la rilaton inter la heroino kaj ŝia frato. Al-Zaijat metis la dialogojn en la centron de la scenejo en ŝia verkado, io kiu ne estis ofta en araba verkado ĝis tiu tempo.

Tiu ĉi romano estis mejloŝtono en la vivo de Al-Zaijat. Li aktive antaŭenigis la statuson de virinoj en tiu tempo. En la publikigo de la romano, Al-Zaijat ne nur ligis la liberigon de virinoj kaj la liberigon de la patrujo el programa vidpunkto, sed ankaŭ prezentis tekston verkitan de virino kaj sukcesis eniri la ĝenron de la araba romano. Ŝi faris tion esprimante siajn zorgojn kaj sian vizion por nacia kaj socia liberigo centrita sur virino.

En la recenzoj al la romano notas ke dum ĝi reflektas la politikan kaj socian realecon kiu ekzistis en Egiptio en la pasinteco, tiu feminisma romano restas signifa certagrade eĉ hodiaŭ.

## Referencoj 
Kategorio:Egiptaj feministoj
Kategorio:Mortintoj en 1996
Kategorio:Naskiĝintoj en 1923
Kategorio:Egiptaj verkistoj
Salwa Bakr

**Salwa BAKR** () (naskita 1949 en Kairo) estas egipta verkistino kiu ricevis la *Deutsche Welle* Literaturan Premion en 1993. Ŝiaj romanoj kaj rakontoj ofte traktas la situacion de virinoj en nuntempa Egiptio.

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1949
Kategorio:Egiptaj verkistoj
Labiba Hashim

**Labiba Haŝim** (;1880 - 1947) estis egipta verkisto, poeto kaj ĵurnalisto de libana origino, ankaŭ konata sub ŝia naksnomo Labiba Yosef Nassif Madi, kiu fondis kaj eldonis la revuon *Fatat al-Sharq* (*Knabino de la Orienta-* "فتاة الشرق") en Kairo en 1906, unu el la unua porvirinaj revuoj de la araba mondo . En la revuo Hashim rekomendita por la rajtoj de virinoj, precipe rajtoj rilatitaj al la edukado de virinoj kaj okupiĝo en politiko.

Ŝi komencis verki en la aĝo de 16, kaj estis unu el la unuaj se temas pri postuli la liberigo de virinoj, kaj defendis ilian rajton studi kaj labori.

## Referencoj
Kategorio:Egiptaj verkistoj