open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sindikatismo

**Sindikatismo** referencas la ideojn, movadojn, kaj tendencojn, kiuj kuncelas aliformigi kapitalisman socion per agado de la laborista klaso ĉe la industria fronto. Por sindikatistoj, sindikatoj estas la eblaj iloj por sukcesi kontraŭ kapitalismo, kaj por organizi socion laŭ la interesoj de la plimulto. Industrion kaj registaron en sindikatisma socio regus sindikataj federacioj.

Historie oni povas marki la komenco de sindikatismo dum la kreado de unuaj laborasocioj kiuj klopodas defendi la anojn kontraŭ la troa ekspluatado farita de posedantoj de fabrikoj aŭ minejoj. Oni povas paroli pri la epoko de post la komenco de la industria revolucio, kiam okazas la jenaj kialoj por ties ekzisto:
* Amasigo de **laboristoj en grandaj urboj** kaj precize en precizajn malriĉajn kvartalojn.
* Senhoma ekspluatado de tiuj laŭ **penegaj laborkondiĉoj**.
* Respondo de tiuj per grupigo en defendaj asocioj, tio estas la komenco de la **sindikatismo**.
* Kontraŭstaro de la laborista klaso **kontraŭ la posedanta klaso** aŭ burĝaro.

## Kelkaj sindikatoj 
* *Fédération Syndicale Unitaire*
* CNT

## Vidu ankaŭ 
* Anarki-sindikatismo
* Laborista klaso

## Eksteraj ligiloj 
* La ekologiismo kaj la sindikatismo kiel kunfandiĝintaj luktoj Agantaj Ekologiistoj - Ecologistas en Acción (Hispanio)

Kategorio:Laborista movado
Laborista klaso

[eta|"Power house mechanic working on steam pump" (Mekanikisto ĉe [elektrocentralo laboras pri vaporpumpilo, 1920), unu el la plej famaj kaj konataj fotoj de fotisto Lewis Hine, kadre de lia fota projekto, "Viroj ĉe Laboro".]]
[eta|Laboristino en aviadilfabrikejo en [Usono, dum la Dua mondmilito. Dum tiu periodo, multaj viroj estis rekrutitaj por militservo kaj virinoj plenumis ilian rolon en la labormerkato .]]
**Laborista klaso** estas termino uzata kaj en sociologio kaj en ĉiutaga interparolado.

Same kiel aliaj terminoj pri socia klaso, ĝi estas **plurdifina**, depende de la kunteksto kaj parolanto. La termino inkluzivas referencojn al edukado, kariero, kulturo, kaj enspeznivelo. Uzate neintelekte, ĝi kutime referencas sekcion da socio dependa de fizika laboro, precipe kiam pagata je pohora salajro.

Historie oni markas la komencon de la laborista klaso post la komenco de la industria revolucio, kiam okazas la jenaj kialoj por ties ekzisto:
* Amasigo de **laboristoj en grandaj urboj** kaj precize en precizajn malriĉajn kvartalojn.
* Senhoma ekspluatado de tiuj laŭ **penegaj laborkondiĉoj**.
* Respondo de tiuj per grupigo en defendaj asocioj, tio estas la komenco de la sindikatismo.
* Kontraŭstaro de la laborista klaso **kontraŭ la posedanta klaso** aŭ burĝaro.

## Vidu ankaŭ 
* Laborantaj povruloj
* Ŝudro

Kategorio:Laborista movado
Kategorio:Sociologio
Kategorio:Marksismo
Kategorio:Socialismo
Kategorio:Industria revolucio
Dobrohošť (distrikto Dunajská Streda)

**Dobrohošť,** hungare **Doborgaz** estas vilaĝo en  Slovakio en regiono Trnava, en distrikto Dunajská Streda.

## Bazaj informoj 
* Areo: 5 km2
* Loĝantaro: 360
* Alto super marnivelo: 122 m
* Poŝtkodo: 930 31
* telefonprefikso: 0 31

* http://www.dobrohost.sk
 
## Situo 
Dobrohošť situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, inter Danubo, (kiu estas landlimo) kaj kanalo por akvocentralo. La plej proksima urbo estas Dunajská Streda 32 km-ojn for.
 
## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1238. La kampoj longe apartenis al diversaj ekleziuloj. Post la mezepoko la turkoj suferigis la loĝantojn. En la 19-a jarcento la posedanto estis ĉefepiskopo de Esztergom. Kelkaj okupiĝis pri orolavado en la Danubo.

En 1910 loĝis en Doborgaz 829 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Somorja, poste al Ĉeĥoslovakio. La novaj ŝtatlimoj en 1920 distranĉis la vilaĝon, ekstera parto trans la rivero restis hungara. El tio formiĝis hungara vilaĝo *Doborgazsziget*, kiu nun estas parto de Dunasziget. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj  iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 336 da homoj (307 hungaroj kaj 29 slovakoj).

## Famuloj 
En la iama Doborgaz naskiĝis hungara jezuito, profesoro, rektoro Ferenc Kiris.

Kategorio:Municipoj en distrikto Dunajská Streda
Pizol

**Pizol** estas mont-masivo en Sarganslando en Kantono Sankt-Galo, Svislando.

## Geografio 
Pizol situas 16&nbsp;km norde Koiro inter *Weisstannen-Valo*, *Tamina-Valo*, kaj *Calfeisen-Valo* sur la teritorio de la komunumo Mels. Ĝia plej alta pinto *Pizol* havas altecon de 2844 m s.m. kaj de ĝi oni havas belan vidon al la valo de Valenlago, Churfirsten kaj Säntis. La nomo *Pizol* signifas en la romanĉa lingvo *Alta Pinto*. Aliaj pintoj de la masivo estas *Sazmartinshorn* (2827 m s.m.), *Zanaihorn* (2821 m s.m.), *Schwarze Hörner* (2645 m s.m.) kaj Muntaluna (2422 m s.m.). Nordoriente de la supra pinto etendiĝas la ununura glaĉero sur la teritorio de Kantono Sankt-Galo, nome la Pizol-Glaĉero.

## Turismo 
Pizol estas facile atingebla per du seĝtelferoj al *Laufböden* respektive *Pizol-Kabano*, lokoj kelkcentmetrojn sub la pinto de la monto, unu ek de Wangs kaj la alia ek de Bad Ragaz. En vintro la regiono estas dank al ĝiaj skiliftoj bela por skiado kaj neĝtabulado dum la kvin lagoj en somero invitas al bela migrado.

## Monda naturheredaĵo 
Pizol apartenas al la Svisa Tektonika Areno Sardona, regiono kiu estis la 7-an de julio 2008 akceptita kiel Monda Naturheredaĵo de UNESKO.

## Vidu ankaŭ 
* Pizol-Glaĉero

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Pizol
* Priskribo de la 5-laga migrado

Kategorio:Montoj en Svislando
Kategorio:Montoj de la Alpoj
Kategorio:Kantono Sankt-Galo
Kategorio:Montoj kun alteco inter 2000 kaj 2999 m
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Svislando
Partido Colorado

Ekzistas du politikaj partioj kun la nomo **Partido Colorado**, kie *colorado* signifas *kolorigita* en la senco *ruĝa*. Ambaŭ aktivas en Sudameriko:
*Partido Colorado (Paragvajo)
*Partido Colorado (Urugvajo)

Kategorio:Politikaj partioj
Ágnes Kovács

**KOVÁCS Ágnes** (kovaĉ) estis hungara etnografino naskita en Kolozsvár la 31-an de oktobro 1918 kaj mortinta en Budapeŝto la  30-an de januaro 1990. Ŝi estis la filino de Zsizsi Ferenczy kaj Jenő Szentimrei, la pli aĝa fratino de Judit Szentimrei, edzo de Dénes Lengyel, patro de László Lengyel.

## Biografio
Ágnes Kovács la mezlernejon finis en sia naskiĝurbo en reformita gimnazio (1938), la etnografion en Scienca Universitato Péter Pázmány (1944). Ŝi doktoriĝis laŭ la disertacio *A kalotaszegi Ketesd mesekincse*. Ekde 1943 ŝi estis kunlaborantino de la *Kelet-Európai Tudományos Intézet* (Orienteŭropa Scienca Instituto), ekde 1949 de la *Néprajzi Múzeum* (Etnografia Muzeo). Ekde 1950 ŝi kolektis fabelojn en vilaĝoj de Baranya inter la tien koloniigis ĉangoj, poste en Szatmár, Nógrád, Szabolcs. Post la morto de Gyula Ortutay (1978) ŝi transprenis la eldonadon de *Új Magyar Népköltési Gyűjtemény* (Nova Hungara Folklora Kolekto). Sub ŝia gvido kaj redakto prepariĝis la hungara katalogo pri fabeltipoj. Ŝi estis gvidantino kaj tradukintino de libroserio de *Népek meséi* (Fabeloj de popoloj* eldonita de *Európa Könyvkiadó* (Libroeldonejo Eŭropa).

## Verkoj ĉefaj
**Icinke-picinke* (popolfabeloj por infanĝardenistoj, válogatta, szerk., Bp., 1986); 
**A tűzmadár*. fabelklarigo, vortklarigo (Benedek Elek: Magyar mese- és mondavilág, Bp., 1987, 1989); 
**Rózsafiú és tulipánleány*. Kalotaszegi népmesék (összeáll., közzétette, Bp., 1987); 
**A csodaszarvas*, fabelklarigo, vortklarigo (Benedek Elek: Magyar mese- és mondavilág, Bp., 1987, 1988);
**A fekete kisasszony*, fabelklarigo, vortklarigo (Bp., 1988, 1989);
**Bodrogkeresztúri mesék és mondák tipológiai meghatározása'' (a meséket és mondákat közzétette Dobos Ilona, Bp., 1988).

## Bibliografio
* Tekla Dömötör: K. Á. köszöntése (műveinek bibliográfiája Illés Zsuzsától, Bp., 1978); 
* Kriza Ildikó: In memoriam K. Á. (Népr. Hírek 1990. 3-4. sz.); 
* Balassa Iván: K. Á. sírjánál (Népr. Hírek, 1990. 3-4 sz.); 
* Karig Sára: Búcsú K. Á.-tól (Magy. Nemzet, 1990. febr. 26.).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj etnografoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Teodozio la 1-a

**Teodozio la granda** (, ; n. 11-a de januaro 347 en Cauca apud Segovia; m. 17-a de januaro 395 en Milano). Li estis romia imperiestro, la lasta imperiestro de la tuta Romia imperio, de 379 ĝis sia morto. Post li, la imperio estis dividita inter liaj filoj Flavio Honorio (384-423) kaj Flavio Arkadio. Fojfoje kelkaj historiistoj rigardas lin kiel bizancan imperiestron kaj nomas lin **Teodozio la 1-a** de la Bizanca imperio.

## Vivo 
Teodozio naskiĝis en la Romia provinco Hispanio. Lia patro, Flavio Teodozio la pli aĝa (), estis oficiro, havanta la titolon Grafo de Britio (); lia patrino estis Termantia ().

Teodozio kampanjis kun lia patro en Britio. Poste, estiĝis la duko () de la Romia provinco *Moesia*.

Post la morto de la imperiestro Valento la 1-a en 375, Romia politiko ĥaosiĝis. La patro de Teodozio, Teodozio la pli aĝa, estis ekzekutita en 376. Teodozio mem subite retiris al sia familia bieno en Galegio.

Post Valento la 1-a, imperiestriĝis lia du filoj, Graciano kaj Valento la 2-a. En 378, dum la Batalo de Addrianopolo, Valentiniano la 2-a estis mortigita; poste, Graciano invitis Teodozio estiĝi kunimperiestro de la Orienta Romia imperio (378).

Graciano estis mortigita de ribelo en 383. Post lia morto, Teodozio atakis Okcidenton, por ke la mortigintoj de Valenciano ne okupu la tronon, kaj iĝis la nura imperiestro post venko super la uzurpanto Eŭgeno.

Kiel la sola Romia imperiestro, li subtenis la arton kaj Nicean kristanismon; li subpremis kaj persekutis Maniĥeismon kaj la Romian tradician religion.

Teodozio mortis pro edemo en Milano en 395.

## Referencoj 
Kategorio:Romiaj imperiestroj
Kategorio:Imperiestroj de la Bizanca Imperio
Blanca Ovelar

**Blanca Ovelar** (naskiĝis la 2-an de septembro 1957 en Concepción, Paragvajo) estas paragvaja politikistino de la partio Partido Colorado. Ŝi estis ministro pri edukado kaj kulturo sub Nicanor Duarte Frutos. En 2008 ŝi kandidatiĝis kiel prezidentino.

## Vivo 
En 1981 ŝi laboris kiel instruistino. Poste ŝi studis en Asunción kaj diplomiĝis en 1991 kiel psikologo.

De aprilo 2002 ĝis julio 2007 ŝi estis ministro pri edukado kaj kulturo. Kiel posteulo de sia partikolego Nicanor Duarte Frutos ŝi kandidatiĝis en aprilo 2008 kiel prezidentino de Paragvajo. En la baloto ŝin superis Fernando Lugo.

## Referencoj 
Kategorio:Paragvajaj politikistoj
Kategorio:Parlamentanoj
Concepción (Paragvajo)

**Concepción** estas paragvaja urbo ĉe la Río Paraguay kaj estas ĉefurbo de la departemento Concepción. 

La urbo havas ĉirkaŭ 49.000 loĝantoj (2006). Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Ĝi estis fondita en 1787 de Agustín Fernando de Pinedo kaj floriĝis komence de la 20-a jarcento pro italaj enmigrantoj .

Nuntempe ĝi estas centro en la nordo de Paragvajo kaj posedas flughavenon. La urbo ludis gravan rolon dum la interna milito en 1948. 	

Kategorio:Urboj de Paragvajo
Partido Colorado (Paragvajo)

**Partido Colorado** aŭ **Asociación Nacional Republicana – Partido Colorado, ANR-PC** estas politika partio en Paragvajo. La kromnomo *Colorado* (elp. *kolorado*) havas la signifon *kolorigita*, en la senco *ruĝa* (kvankam sen rilato al la tradicia laborista-progresema signifo kiun tiu koloro havas en aliaj landoj)

## Historio 
La 11-an de septembro 1887 generalo Bernardino Caballero fondis ĝin kun la nomo *Partido Nacional Republicano* kiel opozicio kontraŭ liberuloj. Ĝi estas ĉefe konservema partio, kies membroj estas militistoj kaj grandbienuloj.

Ĝi regis la landon unue de 1887 ĝis 1904. Ĝi denove akiris la povon en 1946 kaj dum periodo inter 1947 kaj 1963 ĝi estas la ununura laŭleĝa partio de la lando.

En 1954 okazis puĉo de Alfredo Stroessner kontraŭ Federico Chaves. Stroessner gvidis ne nur la partion, sed ankaŭ la landon diktatorece ĝis 1989. Post interludo gvidata de la generalo Andrés Rodríguez, la gvidantoj de la *Partido Colorado* plu venkis en la prezidentaj elektoj, ĝis aprilo de 2008.

Pro sia longa historio, la partio havas larĝan politikan spektron, kun ampleksaj internaj diferencoj, kvankam ĝenerale ĉiuj situas sin en konservativa tendenco.

## Eksteraj ligiloj 
TTT-ejo de la Partido Colorado 

Kategorio:Politiko de Paragvajo
Kategorio:Politikaj partioj de Sudameriko
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1887
Kategorio:Konservativaj partioj
Terpomkaĉo

eta|250ra|Terpomkaĉo kun ŝafidaĵo kaj legomoj

**Terpomkaĉo** estas miksaĵo el kuiritaj kaj kaĉigitaj terpomoj, lakto aŭ akvo kaj butero.

## Vidu ankaŭ 
* Kaĉigilo
* Pureo

## Bibliografio 
* Joël Robuchon/Dr. Patrick P. Sabatier: *Kartoffelzaubereien*. 100 facilaj kaj delikataj receptoj de la "kuiristo de la jarcento". Fotoj de Hervé Amiard kaj Laurence Mouton. Munkeno: Wilhelm Heyne Verlag 1995. ISBN 3-453-09108-6

## Eksteraj ligiloj 
* Recepto por terpomkaĉo ĉe viki

Kategorio:Terpomaĵoj
Terpoma salato

eta|Terpoma salato
**Terpoma salato** aŭ **terpomsalato** estas salato farita el kuiritaj terpomoj kaj aliaj ingrediencoj. Ekzistas terpomsalatoj *kun vinagro kaj oleo* kaj aliaj *kun majonezo*.

## Eksteraj ligiloj 
* Recepto el Vikilibro
* Terpomsalato el la jaro 1621 

Kategorio:Salatoj
Kategorio:Terpomaĵoj
Henrietta Maria de Francio

eta|dekstra|Henrietta Maria - portreto de Van Dyck
Reĝino **Henriketa Maria** (la 25-an de novembro 1609 - la 10-an de septembro 1669) estis la edzino de Karlo la 1-a de Anglio.

Ŝi estis la plej juna filino de Henriko la 4-a de Francio, de la burbona dinastio, kaj Maria de Mediĉo. Ŝia patro mortis antaŭ ŝia unua naskiĝtago; en 1617 oni forpelis ŝian patrinon de la franca kortego. La 11-an de majo 1625 ŝi edziniĝis kun Karlo la 1-a: pro ŝia romkatolikismo, la edziĝo estis nepopulara en Anglio. Ŝi malamis la reĝan favoraton, George Villiers, 1-a Duko de Buckingham sed post lia morto ŝiaj rilatoj kun Karlo pliboniĝis.

En 1642 komenciĝis la angla enlanda milito kaj ŝi konscience aktivis por subteni sian edzon. Post lia morto ŝi trovis sin preskaŭ senmona. Loĝante en Parizo, ŝi nomumis Kavaliron Kenelm Digby ŝia kanceliero. Kiam oni restaŭris la monarkion en 1660, ŝi revenis al Londono kie ŝi loĝis ĉe Somerset House ĝis 1665 kiam ŝi denove reiris al Francio. Tie ŝi fondis monaĥinejon ĉe Chaillot. Ŝi mortis ĉe la Château de Colombes kaj enteriĝis en la reĝa tombejo de la Preĝejo Sankta Denis.

Karlo la 1-a nomis la usonan ŝtaton Marilando laŭ Henriketa Maria.

Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj
Kategorio:Burbonoj
⚭Henrietta Maria de Francio
Zenono el Kitiono

**Zenono el Kitiono** (greke: *Ζήνων ὁ Κιτιεύς, Zēnōn ho Kitieŭs*) (naskiĝinta en -334 - mortinta en -262) estis greka filozofo el Kitiono (greke: *Κίτιον*) en Kipro. Zenono estas la fondinto de Stoikismo, filozofio kiun li instruis en Ateno ekde ĉirkaŭ -300. Bazita sur la moralaj ideoj de la Cinikuloj, Stoikismo grande emfazis la bonon kaj mensan trankvilecon, kiuj leviĝus el vivo de solideco laŭ la reguloj de naturo. Ĝi fariĝis tre sukcesa filozofio, kaj floris kiel la ĉefa de la helena epoko tra la romia epoko.

Kategorio:Stoikismo
Kategorio:Stoikaj filozofoj
Kategorio:Grekaj filozofoj
Kategorio:Grekaj verkistoj
Kategorio:Metafizikistoj
Kategorio:Sociaj kritikistoj
Anatemo

**Anatemo** estas eklezia malbeno, uzata precipe fare de la katolika eklezio dum la mezepoko.

## Origino de la esprimo
La **anatemo** venas el la greka verbo *anatithémi* (greke: αναθεμα), kiu signifas ......

## Biblia uzo
En la malnova testamento, *anatemo* signifis vivan aŭ nevivan oferaĵon (konsekraĵon) por la Dio. Pli poste *anatemo*, *herem* (hebree) estis la nomo por la ekskomuniko. En la Nova Testamento, ĝi estas tradukata kiel "malbenita”, „maldigna, por ekzisto”.

## En la katolika eklezio
Ĝi signifis en la katolika eklezio deŝiron de Jesuo Kristo kaj ekskomunikon el la eklezio.

## Vidu ankaŭ 
*Dogmoteologio
*Ekskomuniko
*Herem
*Herezo
*Ostracismo
Ground Zero

[eta|Elaera foto de la grundo nulo en [Novjorko je la fino de septembro 2001  kie situis la ĝemeraj nubskrapuloj de la World Trade Center, kiu estis detruita en la Atencoj de la 11-a de septembro 2001|300x300ra]]
**Ground zero** (grundo nulo) estas angla esprimo por loko, kie okazis ia eksplodo.

Ĉi tiun terminon oni ofte uzas rilate al nukleaj eksplodoj; ĉefe atombombadoj de Hiroŝimo kaj Nagasako, kaj nukleaj testoj. Ĝi ankaŭ estas uzata rilate al epicentro de tertremo, epidemio aŭ ia ajn alia afero kaŭzinta grandan damaĝon. La damaĝoj malpligrandiĝas malalproksimiĝante de tiu loko. Kiam bombo eksplodas surtere, ankaŭ tiun lokon indikas *ground zero*.

## Hiroŝimo kaj Nagasako 
La termino estis unue uzata por atombombadoj de Hiroŝimo kaj Nagasako.

## La Pentagono 
eta|300px|maldekstra|Ground Zero Cafe en ĝardeno de La Pentagono
La Pentagono, ĉefsidejo de la usona ministerio pri defendo estas konsiderata kiel la plej ebla celo de nuklea misilo dum malvarma milito.
La centra ĝardeno estas neoficiale nomata *ground zero*, kaj la dolĉaĵo-butiko kiu lokiĝas en centro de la placo estas nomata *Ground Zero Cafe*.

## World Trade Center 
[eta|300px|Ground Zero de la [World Trade Center|WTC en 2005]]
La esprimo *ground zero* internaciiĝis ĉefe post la atako de la 11-a de septembro 2001. Ĝi signifas la ekslokon de la World Trade Center en Novjorko.

## Aldone 
* *Ground Zero* estas titolo de filmo el 1987 kun Jan Sardi, Colin Friels, Burnum Burnum kaj Jack Thompson.
* *Ground Zero* estas titolo de filmo el 1997 kun Patrick Cranshaw.
* *Ground Zero* estas japana rok-grupo.
* *Ground Zero* estas videoludo kreita de id Software kaj Rogue Entertainment.
* *Ground Zero* estas titolo de kanto de la Moonclovers.

Kategorio:Milita ekipaĵo
Komunumaro Meisenheim

La **komunumaro Meisenheim** - germane *Verbandsgemeinde Meisenheim* , mallonge *VG Meisenheim* - estas administra komunumaro el 15 malgrandaj, grandparte vilaĝaj komunumoj en Germanio, ĉirkaŭ la centra komunumo Meisenheim. Ĝi troviĝas en la distrikto Bad Kreuznach de la federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Fine de la jaro [[]] la komunumaro havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la komunumaro Meisenheim

Kategorio:Distrikto Bad Kreuznach
Meisenheim
Meisenheim
Komunumaro Manderscheid (ĝis junio 2014)

La **komunumaro Manderscheid** - germane *Verbandsgemeinde Manderscheid* , mallonge *VG Manderscheid* - estis administra komunumaro en Germanio, ĉirkaŭ la centra komunumo Manderscheid. Ĝi troviĝas en la distrikto Bernkastel-Wittlich de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de 2012 la komunumaro entute havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro centre plenumis iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia. Komence de julio 2014 la administra unuo malfondiĝis kaj la membraj komunumoj doniĝis al la komunumaro Wittlich-Land.

La teritorio apartenas al la centra parto de la mezalta montaro Eifel (Ejfelo), kiu prahistorie konsistis el aktivaj vulkanoj - iuj el tiuj eksaj vulkanoj transformiĝis al imprese rondaj lagoj. La rivero Mozelo situas iom pli sude.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la komunumo kaj komunumaro Manderscheid

Kategorio:Distrikto Bernkastel-Wittlich
Manderscheid
Manderscheid
Purino

**Purino** estas nitrogenhava heterocikla organika kombinaĵo, kiu konsistas de unu pirimidina ringo kaj unu imidazola ringo. Purinoj kaj pirimidinoj estas la du klasoj de nitrogenaj bazoj. Tiuj bazoj havas grava parto en ambaŭ deoksiribonukleatidoj kaj ribonukleatidoj, kaj en la universala genetika kodo.

La purinbazoj estas la Adenino kaj la Guanino.

La termino **purino** ankaŭ signifas la substituitaj purinoj kaj siaj tautomeroj.

La purino estas la plej distribuita nitrogenhava heterocikla kombinaĵo en la naturo.

## Familio de la purino 
[eta|700ra|centre|[Purino|Kemiaj strukturoj de kelkaj Purinoj]]

## Vidu ankaŭ 
* Nitrogena bazo
* Pirimidino
* Heterociklaj kombinaĵoj

## Eksteraj ligiloj en Esperanto 
* DNA

Kategorio:Nitrogena bazo
Kategorio:Purinoj
Komunumaro Maikammer

La **Verbandsgemeinde Maikammer** estas komunumaro en Germanio, kiu ekestis dum administra reformo de la jaro 1972 kaj konsistas el la unuopaj komunumoj Kirrweiler, Maikammer kaj Sankt Martin. Ĝi troviĝas en la distrikto Südliche Weinstraße de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. La monto *Kalmit* (673 metroj super la marnivelo, la plej alta punkto de la mezalta montaro Palatinata Arbaro, situas sur la teritorio de la komunum(ar)o Maikammer.

eta|maldekstra|200px|Maikammer
Fine de la jaro [[]] la komunumaro havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

## Ekonomio kaj infrastrukturo 
La kultivado de vinberoj, la farado kaj posta enboteligo de vino, estas la domina enspezofonto en la tri komunumoj. La loĝlokoj estas pitoreskaj kaj bele enkadriĝas de la ĉirkaŭaj vitejoj, tial la dua plej grava enspezofonto estas la hotela tranoktigo kaj restoracia gastigo de turistoj.

## Esperanto en la komunumaro 
Dum multaj jaroj la esperantisto *Hans-Dieter Platz*, kiu de la 1980-aj jaroj ĝis la jaro 2015 organizis la Internaciajn Festivalojn en diversaj urboj de Germanio dum la silvestra semajno, loĝis en Maikammer kaj kiel multaj aliaj lokuloj estis vinkultivisto tie.

Kategorio:Distrikto Südliche Weinstraße
Maikammer
Maikammer
Komunumaro Landau-Land

La **Verbandsgemeinde Landau-Land** estas komunumaro en Germanio, kiu troviĝas en la distrikto Südliche Weinstraße de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. La komunumaro ĉirkaŭas la urbon Landau (Palatinato), kiu mem estas eksterdistrikta urbo kaj do nek apartenas al la distrikto nek al la komunumaro, sed tamen estas la sidejo de la komunumara administraro.

Fine de la jaro [[]] la komunumaro havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro en Landau centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

## Eksteraj ligiloj 
* VG Landau-Land

Kategorio:Distrikto Südliche Weinstraße
Landau-Land
Landau-Land
Giros

eta|300px|Giros kun *Pita*-pano
**Giros** (greke γύρος, latinliterigite *giros*, en iuj eŭropaj lingvoj transskribite per la ortografio "gyros", prononco *jíros* resp. [], "turnaĵo", ĉi-tie „turniĝanta rostita viando") estas grekia prepara tekniko por viando.

Samkiel ĉe la turkia viandaĵo kebabo, kiu same estas „turniĝanta rostita viando", la plado konsistas el marinitaj kaj spicitaj grandaj platoj da viando, kiuj tavole amasigitaj estas fiksitaj je vertikala kaj turniĝanta rostila stango kaj pro flankaj fortaj hejtiloj estas rostita. Iom post iom la eksteraj, bruniĝintaj eroj estas fortranĉitaj per granda tranĉilo.

Kontraŭe al la viandaĵo kebabo tamen, por la manĝaĵo Giros tradicie ne uziĝas viando de ŝafidoj, bovoj, meleagroj aŭ kokoj, sed ekskluzive nur de porkoj.

## Enhavo 
Por la viandaĵo Giros ĝenerale uziĝas aparte molaj partoj de pokaĵo, plej ofte porka nuko.

La karakteriza aromo ekestas pro miksaĵo de spicoj kun salo, pipro, ajlo, oregano kaj timiano. Parte krome uziĝas finden außerdem kumino, majorano kaj koriandro.

## Preparo 
La eksteraj vianderoj fortranĉitaj de la turniĝanta rostila stango serveblas diversmaniere: La plej kutima plado estas servi la giros-vianderojn en malalta helfaruna *Pita*-pano, kun eroj de tomatoj, cepoj, laktuko kaj la grekia ajla jogurta saŭco Tsatsiki. Aliaj variaĵoj estas servi la vianderojn kiel ĉefa plado sur telero aŭ post la rostiĝo ankoraŭ baki ilin en argilujo kun saŭco kaj pliaj aldonaĵoj kiel tranĉaĵoj de fungoj aŭ kapsikoj - kovrite per fandiĝanta fromaĝo. Aldonaĵoj ofte estas frititaj terpomoj aŭ rizo kun spicaĵo el oregano aŭ majorano, kaj salato el laktuko aŭ brasikaĵo.

Plia variaĵo estas uzi la vianderojn kiel unu el pluraj kovraĵoj de pico, kaj tiel post rostiĝo baki ĝin, en la tipa, malalta formo de pico, aŭ ruli la picopaston kun la viandaĵo, pliaj legomoj kaj fromaĝo, ekstere ankoraŭ kovri la rulaĵon per tomata saŭo kaj fromaĝo kaj baki tiun kovritan rulaĵon.

## Disvastiĝo 
Giros estas disvastiĝinta manĝaĵo ĉie en Grekio kaj en multaj landoj kun grekdevenaj loĝantoj kaj grekaj restoracioj, kiel ekzemple en Usono kaj Germanio. En iuj landoj la girosaj pladoj ricevis aliajn nomojn, tiel en Brazilo la manĝaĵo nomiĝas *churrasco grego* kaj en Francio *sandwich grec*.

La preparo de la viandaĵo sur la turniĝanta rostila stango en restoracio necesigas antaŭtakson de la posta klienta demando je la viandaĵo. Ĉar tamen tiu antaŭtakso en restoracioj kutime malfacilas, la tro multe rostita viandaĵo forĵetendas kaj tio igas la preparon pli multekosta. Pro la kompare altaj kostoj de la preparo de Giros-viandaĵo kaj kaj kompare malalta vendoprezo la viandaĵo ekster Grekio maloftiĝis dum la lastaj jaroj kaj anstataŭe pli ofte ofertiĝas la pli malmultekosta turkia kebabo, kies viandaĵo havas parton de pli favorpreza hakita viando, kies procentaĵo dum la lastaj jaroj altiĝis.

## Aliaj manĝaĵoj preparitaj ĉe turniĝanta rostila stango 
Krom Giros-viando ankaŭ aliaj manĝaĵoj prepariĝas ĉe turniĝantaj rostilaj stangoj. Temas pri

* *Kontosuvli* (Grekio)
* *Kokoretsi* (Grekio)
* *Kebabo* (Turkio)
* *Ŝavarma* (Arabio)
* *Taco al pastor* (Meksiko)

Kategorio:Greka kuirarto
Kategorio:Viandaĵoj
Komunumaro Kusel

La **Verbandsgemeinde Kusel** estas komunumaro en Germanio, en la samnoma distrikto Kusel de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, kaj ĉirkaŭ la samnoma urbo Kusel, kiu estas la administra sidejo kaj de la komunumaro kaj de la distrikto. La 1-an de januaro 2018 ĝi estis unuigita kun la najbara komunumaro Altenglan al nova komunumaro Kusel-Altenglan. 

Fine de la jaro [[]] la komunumaro havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro en la urbodomo de Kusel centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la komunumaro Kusel ()

Kategorio:Distrikto Kusel
Kusel
Kusel
Komunumaro Kröv-Bausendorf (ĝis junio 2014)

La **komunumaro Kröv-Bausendorf** - germane *Verbandsgemeinde Kröv-Bausendorf* , mallonge *VG Kröv-Bausendorf* - estis administra komunumaro en Germanio, ĉirkaŭ la centraj komunumoj Kröv, la administra centro, kaj Bausendorf, kiuj kune donis siajn nomojn al la komunumaro. Ĝi troviĝis en la distrikto Bernkastel-Wittlich de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, borde de la rivero Mozelo, kaj ampleksis plejparton el la areo de la historia malgranda propra regno, kiu havis la nomon "Kröver Reich". Fine de 2012 la komunumaro entute havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro centre plenumis iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia. Komence de julio 2014 la administra unuo malfondiĝis kaj la membraj komunumoj doniĝis al la komunumaro Traben-Trarbach.

Kiel preskaŭ ĉie en la regiono borde de la rivero Mozelo en la komunumaro ekonomie gravas la vinkultivado.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la komunumaro 

Kategorio:Distrikto Bernkastel-Wittlich
Kröv-Bausendorf
Kröv-Bausendorf
Martin Blicher

**Martin BLICHER** (naskiĝis en 1884, mortis en 1963) estis dana esperantisto, kaj membro de la Lingva Komitato de 1919 ĝis 1946. 

Blicher esperantiĝis en 1907 en Odense kaj en aŭgusto samjara fondis la tiean lokan grupon kune kun la instruisto Carlsen. En 1932, okaze de la 25-jara jubileo de la grupo, li fariĝis ties honora membro. Je 2-a de januaro 1908 fondiĝis la Konversacia Esperantista Klubo en Kopenhago, kies estrarano Blicher fariĝis, poste trifoje prezidanto dum entute 8 jaroj inter 1914 kaj 1924. En 1908 li kunlaboris pri la Dana-Norvega-Esperanta vortaro de Kaj Bendix, kiu aperis en marto 1909. De 1909 sekretario de "Esperantistforeningen" (Societo de danaj Esperantistoj). Krome li dufoje estis prezidanto de la Centra Dana Esperantista Ligo C.D.E.L. dum enture sep jaroj inter 1919 kaj 1927. Dum pluraj jaroj Margrethe Noll laboris kiel sekretariino de Blicher en ties domo. Partoprenis multajn Universalajn Kongresojn, ekz. Kembriĝo 1907, Prago 1921 (kaj la antaŭkongreson en Dresdeno), Helsinko 1922, Nurenbergo 1923, Vieno 1924 kaj Ĝenevo 1925.  

## Literaturo
* Blicher, M[artin]. El mia esperantista vivo. s.l. (Kopenhago) 1967, 16 p. (surbaze de aŭtobiografio prelego de 1962 kun portreto kaj multaj fotoj)

## Eksteraj ligiloj 
*Libroj de kaj pri Martin Blicher en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
* Artikoloj  de kaj pri Martin Blicher en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Kategorio:Danaj esperantistoj
Kategorio:Akademio de Esperanto
Mont-Durand-Glaĉero

**Mont-Durand-Glaĉero** (france **Glacier du Mont-Durand**, germane **Mont-Durand-Gletscher**) estas valglaĉero en Valezaj Alpoj sur la teritorio de la komunumo Bagnes. La glaĉero havas longecon de 5,9 km, larĝecon de ĝis 1 km kaj kovras kun tributglaĉeroj areon de 7,5 km².

## Priskribo 
Mont-Durand-Glaĉero havas sian originon je la suda flanko de la monto Grand Combin je alteco de 3570 m s.m. sub la glaĉerigita pinto de *Grande Tête de By*. La glaĉero fluas orienten. De nordo alfluas tra kruta glacifalo kun deklivo de pli ol 80 % la firnkampo de **Croissant-Glaĉero** (france **Glacier du Croissant**) kiu ekiĝas je alteco de 4000 m s.m. sur Grand Combin. Je ĝia plua flua la glaĉero estas limigita en nordo de *Tour de Boussine* (3833 m s.m.), antaŭmonto de Grand Combin, ken en sudo de Tête Blanche (3418 m s.m.) kaj Mont Avril (3347 m s.m.). Tra la du laste menciitaj montoj pasas la landlimo inter Svislando kaj Italio. La glaĉerlango finiĝas je proksimume 2350 m s.m..

## Elfluanto 
La degelakvo de la glaĉero fluas tra la rivero Dranse de Bagnes al la Lago Mauvoisin, baraĵlago de la firmao *Forces Motrices de Mauvoisin SA* de Siono. Post la lago Dranse alfluas al la rivero Rodano.

## Historio 
Mont-Durand-Glaĉero estas unu el la malmultaj svisaj alpglaĉeroj, kiuj dum la 90-aj jaroj ankoraŭ iomete kreskis. Ekde la jaro 2000 tamen ankaŭ ĉe Mont-Durand-Glaĉero la retiriĝtendenco reekiĝis.

## Eksteraj ligiloj 
* Mont-Durand-Glaĉero en la Svisa Glaĉermezurreto de ETH-Zuriko

Kategorio:Glaĉeroj en Svislando
Kategorio:Glaĉeroj de la Alpoj
Kategorio:Kantono Valezo
Tschierva-Glaĉero

**Tschierva-Glaĉero** (prononcu *Ĉi**er**va*, romanĉe **Vadret da Tschierva** aŭ **Glatscher da Tschierva**, germane **Tschiervagletscher**) estas valglaĉero en Grizonaj Alpoj en Svislando. Ĝi havas longecon de 4,75 km, larĝecon de ĝis 1 km kaj kovras areon de 6,20 km.

## Priskribo 
La glaĉero en sia supra parto konsistas el du brakoj, kiujn disigas la rokkresto de Piz Scerscen kun alteco de 3'971 m s.m. kaj Piz Umur. La orienta brako originas je la okcidenta flanko de Piz Bernina, dum la okcidenta brako estiĝas en profunda glaĉertrogo inter Piz Roseg kaj Piz Scerscen je alteco de proksimume 3300 m s.m.. Tschierva-Glaĉero fluas nordokcidenten laŭlonge de la sukokcidenta flanko de Piz Morteratsch al la *Valo Roseg*. Nuntempe la glaĉerlango finiĝas je alteco de 2160 m s.m.. Ĉi-tie fontas rivero, kiu kiel *Ova da Roseg* fluigas la akvon al Inn.

## Historio 
Dum la kulmino de la Eta Glaciepoko kaj ankoraŭ ĝis 1934 Tschierva-Glaĉero unuiĝis en *Valo Roseg* kun Roseg-Glaĉero. La iama mezmoreno kaj hodiaŭa maldekstra flankmoreno de Tschierva-Glaĉero baras la valon kaj kreis la lagon *Lej da Vadret* (la nomo signifas en la romanĉa lingvo *Glaĉerlago*).

## Altmontara Turismo 
Ĉe la nordorienta bordo de la glaĉero supre de la flanka moreno situas la Tschierva-Kabano de la Svisa Alpismo-Klubo (SAC) sur alteco de 2583 m s.m.. La kabano estas elirpunkto por plej diversaj montgrimpadoj kaj altmontarturoj en la Bernina-Masivo.

## Eksteraj ligiloj 
* Tschierva-Glaĉero en la Svisa Glaĉermezurreto de ETH-Zuriko

Kategorio:Glaĉeroj en Svislando
Kategorio:Glaĉeroj de la Alpoj
Kategorio:Kantono Grizono
Verbandsgemeinde Kaisersesch

La **komunumaro Kaisersesch** - germane *Verbandsgemeinde Kaisersesch*  - estas administra komunumaro en Germanio, ĉirkaŭ la urbo Kaisersesch. Ĝi troviĝas en la distrikto Cochem-Zell de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. La areo de la komunumaro apartenas al la geografia regiono Eifel (Ejfelo).

Fine de la jaro [[]] la komunumaro havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

eta|meza|300ra|Kaisersesch

## Unuopaj membraj komunumoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la komunumo kaj komunumaro Kaisersesch

Kategorio:Distrikto Cochem-Zell
Kaisersesch
Kaisersesch
Nigra cipselo

La **Nigra cipselo** (*Cypseloides niger*) estas birdo el la familio de apusedoj, kiu enhavas apusojn, apusetojn, cipselojn, ktp. Tiu ĉi estas unu el la plej grandaj apuso el Nordameriko. Tiu birdo reproduktiĝas el norda Brita Kolumbio en okcidenta Kanado tra okcidenta Usono kaj Meksiko al Kostariko. Ĝi troviĝas ankaŭ en insuloj de Karibio.

Dumfluge, tiu birdo aspektas kiel fluganta cigaredo kun longaj sveltaj kurbaj flugiloj. La plumaro estas ĉefe fulge malhelgriza. Estas ia kontrasto inter supra kaj suba flugilo. La ŝultroj estas multe pli malhela laŭ koloro ol la cetero de la flugilo. Ili havas ankaŭ iom forkoformajn vostojn.

La reprodukta habitato estas ofte asocia kun akvo. La birdoj plej ofte nestumas en altaj kornicoj de klifoj, ĉu supre la oceana surfaco aŭ malantaŭ au ĉe akvofalo. La nesto estas farita el bastonetoj kaj musko kungluita per koto, kaj ankaŭ uzas filikon kaj algojn, se estas disponeblaj. La ino plej ofte demetas 1 ovon, foje 2, kaj kovado daŭras 23-27 tagojn. Idoj estas manĝigataj unufoje tage de ambaŭ gepatroj, plej ofte krepuske.  

Tiuj birdoj migras el Nordameriko post la reprodukta sezono. Oni ne certas pri kie precize plej parto de tiuj birdoj pasigas la vintron, kvankam ŝajne kelkaj el la cipseloj de Karibio restas tie la tutan jaron kiel loĝantoj. Ili estas el la plej lastaj migrantoj aperantaj, ofte vidataj migrantaj en mezjunio al frua julio. Ili migras en grandaj aroj.  

Tiuj birdoj vivas dumfluge kaj manĝas dumfluge. Ili manĝas flugantajn insektojn, ĉefe flugantajn formikojn kaj skarabojn. Ili kutime manĝas laŭ grupoj, flugantaj tre proksime kune.  

## Taksonomio
La Nigrna cipselon formale priskribis en 1789 la germana natursciencisto Johann Friedrich Gmelin en sia reviziita kaj etendigita eldono de la verko de Carl Linnaeus nome *Systema Naturae*. Li metis ĝin kun ĉiuj aliaj apusoj kaj hirundoj en la genron *Hirundo* kaj stampis la dunoman nomon *Hirundo nigra*. Gmelin bazis sian priskribon sur tiu de la franca zoologo Mathurin Jacques Brisson kiu, en 1760, estis priskribinta kaj ilustrinta "Le Martinet de Saint Dominigue" el konservita specimeno. La tipa loko estas Hispaniolo: Saint-Domingue estis tiam kolonio de Francio en la Karibia insulo. 

La Nigra cipselo estas nun metita kun sep aliaj cipseloj en la genron *Cypseloides*, kiun enkondukis en 1848 la germana natursciencsto August Vollrath Streubel. La genronomo kombinas la genron *Cypselus* enkondukitan de Johann Illiger en 1811 kaj la grekan sufikson *-oidēs* signife "simila". La specia epiteto *niger* estas la Latina vorto por "nigra".

Oni agnoskis jenajn tri subspeciojn:
* *C. n. borealis* (Kennerly, 1858) – sudorienta Alasko ĝis sudokcidenta Usono
* *C. n. costaricensis* Ridgway, 1910 – centra Meksiko ĝis Kostariko
* *C. n. niger* (Gmelin, JF, 1789) – Karibio kaj Trinidado

## Referencoj
*  Ne minacata

## Eksteraj ligiloj 
*Poŝtmarkoj  Karibio: Dominiko
*Fotaro de nigra cipselo  VIREO
Brunkola cipselo

La **Brunkola cipselo** aŭ **Rufkola apodo**, *Streptoprocne rutila*, estas nemigranta birdo el la familio de apusedoj, kiu enhavas apusojn, apusetojn, cipselojn, ktp. Tiu ĉi loĝas el Meksiko kaj Trinidado sude al Peruo kaj Bolivio. Ĝi estas unu el la specioj de la genro *Streptoprocne*.

Tiu ĉi cipselo estas mezgranda specio, 12.7-13.5 cm longa, kun longeca vosto, kaj 20 g peza. La masklo estas nigreca kun elstara ruĝbruna kolumo, kio nomigas la specion. Ĉe inoj kaj nematuruloj la ruĝbruna kolumo estas nekompleta aŭ ne estas. Junuloj diferenciĝas el inoj ankaŭ pro ruĝecaj bordoj de kronoplumoj. La Brunkola cipselo havas babilecan alvokon *ĉit-ĉit-ĉit*.

La Brunkola cipselo manĝas dumfluge flugantajn insektojn, ĉefe flugantajn formikojn, ofte je pli granda alto ol aliaj apusoj. Kvankam reproduktado okazas je ĉiu nivelo kie estas taŭgaj lokoj, tiu specio kutime manĝas super montetaj arbaroj aŭ pli malfermaj arbaroj je 500 m aŭ plie.

La Brunkola cipselo konstruas neston de koto kaj plantomaterialo (kungluita per salivo) en vertikala surfaco en marĉombra loko ĉeakva, kiel en kavo, sub ponto aŭ simile. La nesto havas formon de platigita konuso, kaj la du blankaj ovoj estos kovataj de ambaŭ seksoj dum 23 tagoj, kun pliaj 40 tagoj antaŭ elnestiĝo. La idoj estas manĝigataj el buloj faritaj el la kolektita predo. Kutime okazas dua ovodemetado.

## Referencoj
*  Ne minacata

* Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000): *Swifts : a guide to the swifts and treeswifts of the world*. Pica Press, Mountfield, East Sussex. ISBN 1-873403-83-6

* ffrench, Richard; O'Neill, John Patton & Eckelberry, Don R. (1991): *A guide to the birds of Trinidad and Tobago* (2nd edition). Comstock Publishing, Ithaca, N.Y.. ISBN 0-8014-9792-2
* Hilty, Steven L. (2003): *Birds of Venezuela*. Christopher Helm, London. ISBN 0-7136-6418-5

Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Plano

[eta|[Atleto planas la vojon kiun ŝi faros dum murgrimpada konkurso.]]
**Plano** ankaŭ estas desegno prezentanta konstruon, urbon aŭ regionon kaj montranta la situacion, la proporciojn kaj la rilatojn de la diversaj partoj. Vidu artikolon plano.

**Planado** estas konscia kogna ago, kiun homo faras por prepari por estontaj eventoj aŭ por atingi celon. Kiel mensa preparo de onta agado sur la bazo de prognozo, ĝi estas kreado de plano, pripensita agosekvo por iri de elirstato al finstato, al celo. Por planado oni uzas spertojn kaj memorigitajn sciojn.

Efika planado povas helpi personon eviti erarojn, aŭ redukti la verŝajnecon de ili.

La planadprocezo implikas fari decidojn inter la agadelektoj haveblaj al la persono kaj organizi la elektitan ordon de agoj. La produkto de la planadoperacio estas la formuliĝo de plano, kiu gvidos la konduton de la persono kaj la manieron kiel li agas en la medio.

## Efikoj 
Male al hazarda aŭ impulsema ago bazita sur impulsoj, la planadprocezo postulas la ekzercon de pensado kaj memregado. Sekve, ekzistas diversaj faktoroj kaj kapabloj kiuj povas plibonigi onies planadkapablon. Ekzemple: administraj funkcioj, interna parolado, pensado, kapablo solvi problemojn (problemsolvado), aktivigo de metakogno https://en.wikipedia.org/wiki/Metacognition kaj pli.

La kapablo plani povas esti tuŝita de kogna biaso, logika misrezono (paralogismo) aŭ certa pensmaniero, socia premo, kaj pli.

Difektita planadkapablo estas unu el la karakterizaĵoj de atentodeficita malordo. 

## Fiziologiaj kaj neŭralaj mekanismoj 
La homa menso kapablas subteni siajn ambiciojn atingi diversajn celojn. 

Unu el la funkcioj de la fruntlobo estas planado . La antaŭfronta kortekso transdonas informojn al la striato, kiu dependas de ĝi por gvidi konduton al dezirata celo kaj akiri plifortigojn. Li faras tion elektante la necesajn agojn kaj aranĝante ilin en maniero, kiu kondukos al la plenumo de la celo . La suplementa motora areo (SMA) estas parto de la kortekso implikita en diversaj aspektoj de planado de movado. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Planimetrio
* Planita ekonomio
* Oportunismo
* Prospekta teorio
* Tempadministrado
* Penŝnuro
Kostumo

[eta|Deputito [María Inés Solís Quirós en tajlorkostumo]]
**Kostumo** estas vesto propra al difinita popolo, klaso, tempo, ofico aŭ cirkonstanco. Ĝi konsistas el pluraj vestaĵoj kaj akcesoraĵoj.

Oni nomas virinan kostumon, kiu konsistas el jupo kaj ĵaketo laŭ vireca fasono, sen faldoj kaj plisoj, *tajlorkostumo* aŭ *ensemblo*. Vira kostumo, konsistanta el pantalono kaj jako *kompleto*.

## Vidu ankaŭ 
* Kostumdezajnisto

Kategorio:Vestoj
Leterportisto

[eta|Statuo de leterportisto kun [biciklo en la poŝtmuzeo en Parizo, Francio]]
eta|Statuo de poŝtisto el malnova epoko

**Leterportisto** estas dungito de poŝta entrepreno, kiu zorgas pri poŝtaĵoj kaj liveras ilin. Foje samsence uziĝas la vorto poŝtisto, kvankam poŝtisto fakte estas pli ĝenerala termino, kiu ankaŭ ampleksas aliajn profesiojn de dungitoj en poŝta entrepreno.

## Veturiloj 
Uzo de veturiloj por leterportista laboro variis dum la historio kaj varias laŭ lokaj cirkonstancoj. Frue poŝtistoj moviĝis piede kaj bicikle. Sekve ili parte komencis uzi aŭtojn kaj motorciklojn. Lastatempe en certaj regionoj ili uzas elektrajn veturilojn. Foje ili eĉ uzas publikan transporton.

eta|maldekstra|Germana leterportisto

Kategorio:Leterportistoj
Pinglovostuloj

**Pinglovostuloj** aŭ birdoj de la tribo aŭ subfamilio ***Chaeturini*** estas genro de birdoj de  la familio de apusedoj. Ili similas multe laŭ aspekto kaj estas konfuzitaj kun la hirundoj, pro ties pintvostoj (kio nomigas la tribon laŭ nescienca nomo), sed ili entute ne estas rilataj al tiuj (*vidu ankaŭ* konverĝa evoluo).

## Tribo *Chaeturini* (pinglovostuloj)
* Genro *Mearnsia*
** Filipina pinglovostulo, *Mearnsia picina*
** Papua pinglovostulo, *Mearnsia novaeguineae*
* Genro *Zoonavena*
** Malagasa pinglovostulo, *Zoonavena grandidieri*
** Pinglovostulo de Santomeo, *Zoonavena thomensis*
** Blankpuga pinglovostulo, *Zoonavena sylvatica*
* Genro *Telacanthura*
** Punkteca pinglovostulo, *Telacanthura ussheri*
** Nigra pinglovostulo, *Telacanthura melanopygia*
* Genro *Rhaphidura*
** Arĝentpuga pinglovostulo, *Rhaphidura leucopygialis*
** Sabina pinglovostulo, *Rhaphidura sabini*
* Genro *Neafrapus*
** Kasina pinglovostulo, *Neafrapus cassini*
** Vesperta pinglovostulo, *Neafrapus boehmi*
* Genro *Hirundapus*
** Pintvosta apuso, *Hirundapus caudacutus*
** Arĝentdorsa hirundapuso, *Hirundapus cochinchinensis*
** Brundorsa hirundapuso, *Hirundapus giganteus*
** Purpura hirundapuso, *Hirundapus celebensis*
* Genro *Chaetura*
** Stripuga pinglovostulo, *Chaetura spinicauda*
** Kostarika apodo, *Chaetura fumosa*
** Martinika pinglovostulo, *Chaetura martinica*
** Grizpuga pinglovostulo, *Chaetura cinereiventris*
** Palpuga pinglovostulo, *Chaetura egregia*
** Kamenapuso, *Chaetura pelagica*
** Vaŭksa pinglovostulo, *Chaetura vauxi*
** Ĉapmana pinglovostulo, *Chaetura chapmani*
** Kurt-pinglovostulo, *Chaetura brachyura*
** Cindrovosta apuso, *Chaetura andrei*
** Suda pinglovostulo, *Chaetura meridionalis*
Moming-Glaĉero

**Moming-Glaĉero** (france **Glacier de Moming**, germane **Mominggletscher**) estas deklivglaĉero en la Valezaj Alpoj en Svislando. Ĝi havas longecon de 3,6 km, averaĝan larĝecon de 1 km kaj kovras areon de 6,39 km².

## Priskribo 
Moming-Glaĉero havas sian originon je la norda flanko de Zinalrothorn je alteco de pli ol 4000 m s.m. Ĝi fluas malsupren tre krutan deklivon kaj poste dividiĝis en du langojn, kiuj estas disigitaj unu de la alia per rokkresto. Ambaŭ glaĉerlangoj havas longecon de proksimume 1 km kaj fluas paralele nordokcidenten al direkto de la *Valo Zinal* kaj havas parte multajn fendojn. Je la suda flanko Moming-Glaĉero per rokkresto estas disigita de Mountet-Glaĉero, tributglaĉero de Zinal-Glaĉero. Ĝian sudokcidentan limon formas la piramido de Besso (3'668 m s.m.) kaj de Blanc de Moming. Ambaŭ glaĉerlangoj havas sian frunton je alteco de proksimume 2500 m s.m. Ilin senakvigas la rivero Navisence, kiu fluas tra la Valo de Anniviers al Rodano.

## Eksteraj ligiloj 
* Moming-Glaĉero sur la Svisa Glaĉermezurreto de ETH-Zuriko

Kategorio:Glaĉeroj en Svislando
Kategorio:Glaĉeroj de la Alpoj
Kategorio:Kantono Valezo
Marsa Kampo (Parizo)

La **Marsa Kampo** () estas granda, publika verdejo en Parizo, Francio, kiu situas ĉe la sepa arondismento, inter la Eiffel-Turo nordokcidente kaj la Militista Akademio sudoriente. La parko nomiĝas pro la Marsa Kampo en Romo. La nomo devenas de Marso, la romia dio de milito. Ĝi estas tiel nomita pro sia unua uzo por militistaj ekzercoj. Nuntempe pro siaj najbareco kun la turo Eiffel, multaj turistoj kaj vizitantoj profitas tiun ĝardenon por promene reveni al la urbo post vizito de la turo aŭ de la pejzaĝo. De tie estas facile atingeblaj la Panteono, la Malgranda Palaco kaj la Granda Palaco, la fama Avenuo de la Elizeaj Kampoj kaj la Placo de la Konkordo.
600px|eta|center|

## Vidu ankaŭ 
* *Pedion tou Areos*
* Universala Ekspozicio de Parizo de 1867
* Grand Palais Éphémère

Kategorio:Parkoj aŭ ĝardenoj de Parizo
Kategorio:7-a arondismento de Parizo
László Mikecs

**Mikecs László** (mikeĉ) estis hungara historiisto naskita en Bihardiószeg la 27-an de septembro 1917 kaj mortinta en Taganrog, (Rusujo) la 4-an de decembro 1944.

## Biografio 
La mezlernejon László Mikecs finis en Aszód kaj la universitaton en Universitato de Budapeŝto. Ekde 1942 li instruis en Koloĵvaro. Dum sia mallonga kariero li publikis gravajn studojn pri la historio de ĉangohungaroj de Moldavio.

## Verkoj 
* *Románia* (vojaĝnotoj, Bp., 1940);
* *Csángók* (a moldvai magyarság története, Bp., 1941);
* *A moldvai katolikusok 1646 – 47. évi összeírása* (Kolozsvár, 1944);
* *Új erdélyi tudomány* (Kolozsvár, 1944):
* *Bandinus kódex* (Kolozsvár, 1944).
* *A Kárpátokon túli magyarság*. Publikas Deér-Gáldi: *Magyarok és románok* I-II (Bp. 1943-44)

## Bibliografio 
* Mikesi Sándor: M. L. (Magyar Nyelv, 1947. 2 – 3. sz.)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Mikecs L
Mikecs
Langoj

eta|Lango-Sub-regiono
La **langoj** estas etno en la nordo de Ugando, kies centro estas la distrikta ĉefurbo Lira. En Ugando vivas 2.100.000 langoj. La regiono de la langoj antaŭe nomiĝis Lango-Distrikto kaj ampleksas la hodiaŭajn distriktojn Apac, Lira kaj Amolatar. La plej fama filo de la langoj estas verŝajne Milton Obote, la unua prezidento post la sendependiĝo de Ugando.

## Referencoj 
Langoj
Langoj
Kategorio:Etnologio
Kategorio:Etnografio
Kategorio:Ugando
Verbandsgemeinde Kirchen (Sieg)

La **Verbandsgemeinde Kirchen** estas komunumaro en Germanio, ĉirkaŭ la urbo Kirchen borde de la rivero Sieg. Ĝi troviĝas en la distrikto Altenkirchen de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, en ties nordorienta parto relative proksime de la najbara federacia lando Nordrejn-Vestfalio. La teritorio apartenas al la arbaroriĉa mezalta montaro Westerwald.

Fine de la jaro [[]] la komunumaro havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Altenkirchen
Kirchen
Kirchen