open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Benedykt Polak

[eta|250px|La memortabulo pri Benedikto Polo en la Placo de Episkopo Nankier en [Vroclavo inaŭgurita la 11an de decembro 2004 fare de aŭtoritatoj de Vroclavo kaj la anoj de la 1-a Ekspedicio laŭ spuroj de Benedikto Polo]]
[eta|250px|maldekstra|La ĉefaj komercaj vojoj dum [Mezepoko en Eŭrazio]]
[eta|250px|Batalo inter [Mongoloj kaj poloj ĉe pola urbo Legnica (1241)]]
[eta|250px|maldekstra|[Pollando dum la jaro 1241]]
**Benedykt Polak** (latine: *Benedictus Polonus*, esperante: *Benedikto Polo*, naskiĝis ĉirkaŭ 1200 - mortis ĉirkaŭ 1280) – la unua pola vojaĝisto, franciskano, aŭtoro de la raporto *De Itinere Fratrum Minorum ad Tartaros* pri la unua vizito de eŭropanoj en Mongola Imperio, realigita en la jaroj de la 16-a de aprilo 1245 ĝis la 18-a de novembro 1247.

## Privata vivo
Oni ne scias kiam kaj kie precize naskiĝis Benedykt Polak. Verŝajne ĉirkaŭ 1200. Same oni ne scias ĉu la nomo Benedykt estas lia vera antaŭnomo ĉu alproprigita ordena nomo. Li estis franciskano. Aniĝis al la ordeno ĉirkaŭ 1236 sed certe plimulton de sia vivo pasigis ekster la monaĥejo. Estis sperta vojaĝisto, bone orientiĝis pri geografio de Rusio kaj lerte parolis kelkajn lingvojn: latine, rutene kaj povas esti mongole.

## Ekspedicio
La ekspedicio estis diplomatia vojaĝo de la papo Inocento la 4-a al la kortego de ĥano Gujuk, proksime al Karakorumo. La celo de la misio estis alianco kun mongoloj kontraŭ islamanoj, kiuj okupaciis la Sanktan Landon. Apenaŭ 4 jarojn pli frue tataroj invadis Eŭropon postalasante cindrojn en Pollando (vidu la apudan bildon pri la batalo inter Mongoloj kaj poloj ĉe pola urbo Legnica / en la jaro 1241), Hungario, Aŭstrio kaj Dalmatio. Ilian pluan marŝon ĉesigis morto de la granda Ugedai ĥano, ĉar pro tio Batu ĥano retirigis sian armeon por ĉeesti disdividon de la imperio. 

La papa legato estis Johano de Plano Carpini, unu el la unuaj disĉiploj kaj kamaradoj de Sankta Francisko el Asizo. (...)

## Vidu ankaŭ
* Vilhelmo de Rubruk

Kategorio:Franciskanoj
Kategorio:Polaj esploristoj
Kategorio:Esploristoj de Azio
Rákosmente

**Rákosmente** [rAkoŝmente] estas la 17-a distrikto de Budapeŝto. Tiu distrikto konsistas el iamaj grandvilaĝoj *Rákoscsaba*, *Rákoshegy*, *Rákoskeresztúr*, *Rákoskert* kaj Rákosliget.
eta|maldekstra|130ra|Blazono de la 17-a distrikto
eta|dekstra|190ra|Situo de la 17-a distrikto

## Bazaj informoj 
* poŝtkodoj: 1171-1174
* areo: 55 km²
* loĝantaro: 83 600 en 2008
* koordinatoj: 

## Situo 
200ra|eta|maldekstre|Rojo Rákos, kies nomo troviĝas en ĉiuj partoj de la distrikto
Rákosmente situas sur ebenaĵo en la plej orienta parto de la ĉefurbo. Tie troviĝas la plej alta punkto de urboparto Pest: 241 m-ojn alta (komparu: monto Gellért en Buda nur estas 235 m-ojn alta).

## Historio 
La distrikto naskiĝis en 1950 el la supre menciitaj komunumoj. Rákoskeresztúr menciiĝis unuafoje en 1265 en formo *Pousaracusa*. Dum la turkoj la lokoj preskaŭ senhomiĝis, poste germanoj kaj slovakoj alvenis. Dum la socialismo ankaŭ tie konstruiĝis betonaj loĝdomoj, tamen malpli, ol aliloke. Restis multe da familiaj loĝdomoj.

## Trafiko 
* aŭtobusoj, 6 stacidomoj, flughaveno (parte).

## Vidindaĵoj 
* protektata marĉo
* baroka Kastelo Podmaniczky-Vigyázó [podmanicki-vidjAzO] de 1760 en Rákoskeresztúr
* memormuzeo de Renée Erdős
dekstra|eta|Trafikcentro de Rákosmente
eta|Vilao de Renée Erdős en Rákosmente

### Preĝejoj 
* ĉefparoĥa romkatolika Preĝejo Johano Nepomuka (Rákoscsaba) en Rákoscsaba, kie Mór Jókai edziĝis en 1848
* paroĥa romkatolika Preĝejo de Sankta Kruco (Rákoskeresztúr) en Rákoskeresztúr
* paroĥa romkatolika Kirko Elizabeto de Hungario (Rákosmente) en Rákoscsaba-kolonio
* paroĥa romkatolika Preĝejo de Dipatrino de Hungaroj (Rákosliget)
* paroĥa romkatolika Kirko Terezo el Lisieux (Rákoshegy)
* romkatolika kirko omaĝe al Apostolo Sankta Paŭlo en Rákoskeresztúr
* preĝdomoj por baptistoj en Rákoscsaba kaj en Rákoshegy
* Kalvinana kirko (Rákoscsaba), aliaj kalvinanaj kirkoj en Rákoskeresztúr kaj Rákosliget
* Luterana kirko (Rákoskeresztúr)
* luterana preĝejo en Rákoscsaba
* Luterana kirko (Rákoshegy)
* Luterana preĝejo (Rákosliget)
* kalvinana preĝdomo en Rákoshegy
* grekokatolika preĝejo en Rákoskeresztúr

### Skulptaĵoj 
* monumento de herooj en Rákoskeresztúr
* skulptaĵo pri laboristo vidanta foren de 1953
* skulptaĵo pri Albert Wass
* skulptaĵo pri Johano Paŭlo la 2-a

## Famuloj 
* famuloj de Rákosliget:
** aktoro Gyula Gózon vivis en tiu kvartalo
* naskiĝis en Rákoscsaba:
** aktoroj Marianne Krencsey kaj Ilka Petur
** dekoraciisto Imre Sőrés
** ĝardenisto János Bruder
** kemiisto Kálmán Medzihradszky
* naskiĝis en Rákoskeresztúr:
** Gyula Bulyovszky (ĵurnalisto)
** kemiisto Alajos Kálmán
** filozofo János Kristóf Nyíri
** matematikisto László Rédei
* en Rákoshegy naskiĝis:
** arkitekto Béla Bakos
** astronomo Béla Árpád Balázs
** radioparolisto István Egressy
* famuloj de Rákoshegy:
** komponisto **Béla Bartók** vivis tie inter 1911-1920
** verkistino Renée Erdős longe vivis tie
* mortis en Rákoshegy:
** Árpád Szabó (ministro)
* mortis en Rákoskeresztúr:
** Károly Kotász

## Ĝemelurboj 
*  Gheorgheni, Rumanio
*  Dukla, Pollando
*  Lovran, Kroatio

Kategorio:Distriktoj de Budapeŝto
Emocie malstabila personeca perturbo

**Emocie malstabila personeca perturbo** estas personeca perturbo, do membro el grupo da psikaj malsanoj, kiu karakteriziĝas per aparta impulsiĝemo kaj malstabilemo de interhomaj rilatoj, per fortaj kaj tre rapidaj ŝanĝiĝoj de la propraj emocioj kaj de la psika memkoncepto.

Certaj areoj de la perceptado de emocioj, de la homa pensado kaj agado estas malhelpataj, kaj sekve la konduto de la koncernaj homoj (rilate al si mem kaj rilate al la socia ĉirkaŭaĵo) fare de aliaj homoj ofte perceptiĝas negativa kaj parte paradoksa.

La perturbon ofte akompanas pliaj psikaj malsanoj, inter ili dissociiĝaj perturboj (en kiuj la pacientoj sentiĝas ne esti en sia propra korpo, ne en siaj propraj emocioj, sed iel flanke), depresioj kaj diversaj formoj de memvunda konduto. La perturbo ofte aperas paralele al aliaj personecaj perturboj.

La dekstra informkesto aludas, ke en la aktuala Klasifiko Internacia de Malsanoj (KIM-10) de la Monda Organizaĵo pri Sano estas apartigitaj du subgrupoj: aparte impulsiĝema tipo, kaj "psikozolima" tipo, en la anglalingva faka literaturo kutime nomata "borderline"-tipo [prononco plimalpli "**BO:**dalajn"]: La vorto "borderline", en Esperanto "limlinio", aludas al tio ke en la 20-a jarcento la malsano konsideriĝis "lime" inter la neŭrozaj, malpli severaj, kaj psikozaj, do aparte severaj, psikaj malsanoj. Identiĝis simptomoj el ambaŭ malsanogrupoj.  En la psikotraŭmatologio la simptomaro konsideriĝas inter la "kompleksaj posttraŭmataj stresaj perturboj". Post la esploroj kaj fakaj publikiĝoj de la aŭstradevena novjorka psikiatro Otto F. Kernberg la termino estas ĝenerale akceptata psika diagnozo. Iuj psikiatroj tamen daŭre kritikas la terminon, kiu laŭ ili ne priskribas klare difineblan personecan perturbon, sed simptomaron malfacile diferencigeblan de aliaj psikaj diagnozoj. Sed ne nur pri la pravigeblo de la diagnozo, ankaŭ pri la demando el kio fontas la psika simptomaro, ĝis nun regas vigla faka disputo.

## Vidu ankaŭ 
* dialektike behaviorisma terapio
* Marsha M. Linehan

## Notoj 
Kategorio:Psikaj malsanoj
1076 Violo

**1076 Violo** estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Kiel multe da asteroidoj malkovritaj de Karl Wilhelm Reinmuth, ĝi ricevis nomon de floro, la Violo (latine *Viola*).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1926
Kočovce

**Kočovce,** hungare **Kocsóc** [koĉOc], germane **Nedenholz** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Ankoraŭ 2 vilaĝetoj apartenas al la municipo.
300px|eta|Kočovce situas en la plej griza parto

## Situo 
Kočovce situas apud Váh, laŭ traira flankovojo apud aŭtovojo. Nové Mesto nad Váhom troviĝas je 4&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1321 en formo *"Huchk"*. Baldaŭe 2 apudaj vilaĝoj formiĝis: Granda kaj Malgranda partoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kocsóc 496 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Trencsén, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kočovce 1388 homoj, (1371 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* kastelo de 1730 en 1880 trakonstruiĝis, en 1972 renoviĝis
* kastelo de 1655 en 1728 trakonstruiĝis
* kolono pri Sankta Triunuo el la 18-a jarcento
* nobeldomo el la 19-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Kočovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nové Mesto nad Váhom
Cyril V. Jackson

Li naskiĝis en Jorkŝiro (Anglio), lia patro migris en Sud-Afrikon en 1911.

Li laboris en la Observatorio de la Unio en Johanesburgo de 1928 al 1947.
Dum la Dua Mondmilito li batalis en la Sud-afrika aerarmeo, post la milito
li estis direktoro de la suda observatorio Yale-Columbia.

Pro luma poluo, tiu ĉi observatorio fermiĝis en 1951 ; Cyril Jackson mastrumis la translokadon de ties instrumento, teleskopo de 26 coloj de diametro, al la observatorio de Monto Stomlo en Aŭstralio (Tiu teleskopo estis detruita pro veprejincendio
la ).

Li laboris en la observatorio de Monto Stomlo de 1957 al 1963. Poste, kiam la Universitato Yale establis la Observatorio de El Leoncito (nun, la observatorio Félix Aguilar) en Argentino, Li estis ties direktoro ĝis sia emeritiĝo en 1966.

Li malkovris plurajn kometojn, el kiuj la periodaj kometoj 47P/Ashbrook-Jackson kaj 58P/Jackson-Neujmin, kaj sepdek du asteroidojn en sia komenca kariero en la Observatorio de la Unio.

En la 1950-aj jaroj, li aĉetis farmdomon en Sud-Afriko, en kie li konstruis privatan observatorion.

La asteroido 2193 Jackson estis tiel nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Cyril V. Jackson

## Eksteraj ligiloj 
*  JACKSON, Cyril, biografio Astronommical Society of Southern Africa 

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Oetwil

**Oetwil** (respektive **Ötwil**) estas la nomo de diversaj lokoj:

* **Oetwil ĉe Limato** estas komunumo en Kantono Zuriko en Svislando.

* **Oetwil ĉe la lago** estas komunumo de la distrikto Meilen en Kantono Zuriko en Svislando.

* **Oetwil SG** estas vilaĝeto de la komunumo Kirchberg SG de la elektodistrikto Togenburgo en Kantono Sankt-Galo en Svislando.
Fontenais

**Fontenais** estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Fontainais situas ĉe la norda deklivo de la ĵurasa montarĉeno *Lomont*, sude de la distriktĉefloko Porrentruy, en flanka valo de la rivero Allaine. La plej alta punkto de la komunumo estas la monto *Les Chainions* kun altecfo de 909 m s.m. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo mem la loko Villars.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Fontenais limas en nordo al Porrentruy, en oriento al Courgenay, en sudo al Clos du Doubs, kaj en okcidento al Bressaucourt.

## Trafiko 
La komunumo mem situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Sed rekte sude de la komunumo troviĝas alveturejo al la svisa aŭtovojo A16, kio signifas, ke la komunumo mem estas bone atingebla sed protektita de granda trafiko. Al la publika transportreto ĝi estas konektita per poŝtaŭtolinio al Porrentruy.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Fontenais datiĝas el la jaro 1148 kiel *Fonteneis*. Ekde la 13-a jarcento Fontenais estis posedaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. En la 16-a jarcento ĝi estis atribuita al la majorejo Alle de la princepiskopa voktejo Ajoie. Post la franca revolucio de 1792 ĝi dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departamento *Mont Terrible* estis integrita al Francio. De 1800 ĝis 1815 Fontenais apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Fontenais apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso.

## Vidu ankaŭ 
* Fontenais
* Fontaines

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Fontenais
* Fontenais en la Historia Leksikono de Svislando
1079 Mimozo

**1079 Mimozo** estas malgranda, ne tre hela, malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Koronisa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo George Van Biesbroeck, elde la Observatorio Yerkes, en Williams Bay (Viskonsino, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de unu floro, la Mimozo () de la familio de la *Mimozedoj*.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de George Van Biesbroeck
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1927
Festivalo Sziget

eta|dekstra|220|Logoo de la fojo 2005 ĉe Main Stage
La **Festivalo Sziget** estas muzika festivalo, kiu okazas sur la Óbudai-sziget ("insulo de la malnova Buda") en Budapeŝto, Hungario. La insulo troviĝas meze de la Danubo. Ĝia nomo devenas de la hungara *Sziget* kiu fakte signifas "insulo". Komence naskiĝas kiel ekspozicio por lokaj muzikaj grupoj en 1993 kaj pliboniĝis jaron post jaro. Hodiaŭe, ĝi estas unu el la festivaloj, kiuj nombras la plej altajn ĉeestojn. Ĝi daŭras unu semajnon, la duan de aŭgusto.
La Festivalo Sziget nombras pli ol 60 staĝoj kaj gastigas ne nur dumspektaklan muzikon sed ankaŭ diskĵokeojn, teatrojn, kinajn projekciojn, dancojn, sportajn manifestaciojn ktp...

## Historio 
La Festivalo naskiĝis en 1993, el ideo de hungara artisto Péter Müller Sziámi, organizita de Gerendai Karoly. La unua fojo - nomata "student island" - dlak sziget" - estis kermeso de emerĝaj hungaraj artistoj, dume ekde 1994 sin elmontris sur la insulo Obuda ankaŭ famaj nomoj de la internacia muziko. De 1996 ĝis 2001 la festivalo nomiĝis "Pepsi Sziget Festival" pro la ĉefa sponsoro; ekde 2002 Pepsi ne plu estas inter la sponsoroj de la festivalo, kiu de tiam nomiĝas Sziget Festival.

## Ĉefaj artistoj prezentiĝintaj en la Festivalo Sziget 
eta|dekstra|220|Prezento ĉe Main Stage en 2004

## Eksteraj ligiloj 
* szigetfestival.com Oficiala TTT-ejo de la manifestacio.
* Sziget 2007 Fotoj

Kategorio:Budapeŝto
Kategorio:Hungara muziko
Kategorio:Muzikaj festivaloj
Sziget
Březinky

Municipo **Březinky** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, en subregiono Malá Haná, valo de rivereto Nectava, en natura parko Bohdalov-Hartínkov, 6&nbsp;km nordoriente de urbo Jevíčko. Vivas ĉi tie  ().

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
Al la municipo apartenas vilaĝoj:
* **Březinky**
* Nectava

Ĝi estas tre malgranda, antaŭ la Dua Mondmilito preskaŭ tute ĉeĥa vilaĝo. Malgraŭ tio ĝi havis ankaŭ germanajn nomojn: Brzezinek, Brezinek.
En centro de la vilaĝo estas kapelo, kie ĉiujare okazas pilgrimoj.
Blazono de la vilaĝo estas livoflanka soko en laŭra krono.

## Pluaj fotoj 

Přírodní park Bohdalov-Hartinkov, okres Svitavy (10).jpg|Naturparko Bohdalov-Hartinkov

### Panoramo 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Moravská Třebová kaj Jevíčko 


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Colón (Querétaro)

**Colón** estas unu el la 18 komunumoj de la meksika subŝtato Querétaro, kiu situas en la centro parto de Meksiko, ĉirkaŭ 200 kilometroj nordokcidente de la urbo de Meksiko. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Colón*. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 22005.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 51625 loĝantojn. El tiuj estis 25496 viroj kaj 26129 virinoj. La komunumo havas surfacon de 764,9 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1900 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 40421 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 135 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,33 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Colón  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Querétaro
László Császy

**CSÁSZY László** (ĉa:ŝi) estis hungara instruisto, ĵurnalisto naskiĝinta en Mikola la 21-an de februaro 1882 kaj mortinta en Nyírbakta la 3-an de majo 1919.
 
## Kariero
Császy havigis diplomon de instruisto pri helena kaj latina lingvoj en la Universitato de Koloĵvaro en 1905. Li instruis en Satmaro, Hajdúnánás, Kisvárda. De 1913 li estis respondredaktoro de la gazeto *Felsőszabolcsi Hírlap*, poste titolita *Kisvárdai Munkás*. Dum la Hungara Sovetrespubliko oni elektis lin direktoro de gimnazio. La rumanaj soldatoj mortpafis lin kune kun aliaj en la kampo de vilaĝo.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Csaszy, L.
Csaszy, L.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Rustemberizo

alternative=Emberiza caesia Naumann.jpg|eta|Emberiza caesia Naumann
[eta|ovoj de *Emberiza caesia* - [Muzeo de Tuluzo]]
La **Rustemberizo**, *Emberiza caesia*, estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj.

Ĝi reproduktiĝas en Grekio, Turkio, Kipro kaj la marbordaj landoj de la orienta bordo de la Mediteraneo. Ĝi estas migranta specio, kiu vintrumas en Sudano. Ĝi estas tre rara vaganto en okcidenta Eŭropo.

La Rustemberizo reproduktiĝas en sunbanaj malfermaj montetoj, kun iome da arbustoj. Ĝi estas ĉefe marborda aŭ insula, kaj ofte reproduktiĝas je pli malaltaj niveloj ol la proksime rilata Hortulano kie ili koincidas. La ino demetas 4 al 6 ovojn en surgrunda nesto. Ties natura manĝo konsistas el insektoj dum idomanĝigado kaj for de la reprodukta sezono semoj.

Tiu birdo estas pli malgranda ol la Hortulano kaj tre simila al tiu. La reprodukta masklo havas **tre grizan kapon** (kiel la Hortulano) kun **oranĝecaj gorĝo kaj mustaĉa strio** (anstataŭ flavaj). La supraj partoj estas brunaj kaj tre striecaj (kiel la Hortulano), escepte ĉe pugo, la brusto estas multe pli malhelgriza (same kiel la kapo) ol ĉe la Hortulano kaj la resto de la **subaj partoj estas multe pli markate ruĝecoranĝa**, de kie venas la komuna nomo de la specio. La flugil- kaj vostoplumoj estas nigrecaj kun helbrunaj bordoj. La fortika beko estas rozkolora anstataŭ flaveca kaj montras same helan okulringon sed ne tiom markate.

Inoj kaj junuloj havas ne tiom markatan kapobildon, kaj estas tre similaj al tiuj de Hortulanoj. Ili povas esti distingitaj nur pro la pli helbruna pugo.

Tiu birdo estis priskribita la unuan fojon de la germana fizikisto Philipp Jakob Cretzschmar kaj laŭ tio estas nomata en la angla kaj aliaj lingvoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Rustemberizo el Turkio
* Oiseaux Foto

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Azio
1082 Pirolo

**1082 Pirolo** estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Temisa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth la  elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la floro Pirolo (el la familio de la *Erikacoj*).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1927
Grandfontaine

Grandfontaine estas la nomo de diversaj loko.

## En Francio
*Grandfontaine (Alzaco) estas komunumo en la departemento Bas-Rhin.
*Grandfontaine (Doubs) estas parto de la aglomeraĵa komunumo Besançon en la departemento Doubs.
*Grandfontaine-sur-Creuse estas komunumo en la departemento Doubs.
*Grandfontaine estas vilaĝo de la komunumo Fournets-Luisans en la departemento Doubs.

## En Svislando
*Grandfontaine JU estas komunumo de la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso.
Lajos Csatáry

**CSATÁRY Lajos** (ĉata:ri), *Grósz* estis hungara kuracisto, fakverkisto pri medicino de justicafero kaj publiksanafero naskita en Nadjvarado la 16-an de novembro 1832 kaj mortinta en Budapeŝto la 16-an de novembro 1907.

## Kariero 
Lajos Csatáry kiel medicinstudento en Vieno partoprenis en la revoluciajn liberecbatalojn, poste reveninte Hungarion li iĝis honvedoficiro, poste ĝis 1852 li vivis en elmigro; li servis en la turka armeo kiel majoro. Li finis la universitaton de Vieno kaj poste de 1857 ĝis 1868 li estis tribunala kuracisto de la departemento Bihar. Ekde 1859 ĝis 1868 li estis en Nadjvarado, de 1868 en Peŝto preleganto pri medicino en la jurfakultatoj. En 1872 li estis privatprofesoro. Li estis inter unuaj ankaŭ internacirilate kiu organizis la sanaferan savservadon ĉe la fervojoj.

## Verkoj 
* *Orvosi rendőrség* (Pest, 1863);
* *A törvényszéki orvostudomány gyakorlati kézikönyve* (Bp., 1888);
* *Az Országos Közegészségügyi Tanács 25 éves története* (Bp., 1893);
* *A vasúti egészségügy kézikönyve* (Bp. 1905).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Csatary, L.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Lamperswil

**Lamperswil** estas la nomo de diversaj lokoj.

* Lamperswil TG estas vilaĝo de la komunumo Wigoltingen de la distrikto Weinfelden en Kantono Turgovio en Svislando.
* Lamperswil SG estas vilaĝo de la komunumo Kirchberg SG de la elektodistrikto Togenburgo en Kantono Sankt-Galo en Svislando.
Márton Csausz

**CSAUSZ Márton** (ĉaus) estis hungara kuracisto, universitata profesoro naskita en Felsőbánya la 3-an de aŭgusto 1796 kaj mortinta en Peŝto la 14-an de septembro 1860.

## Kariero 
Csausz studis en Nagyvárad kaj Pest, en 1820 li loksidiĝis en tiu lasta. Post 1831 li iĝis notario de la fakultato pri medicino, ekde 1834 preleganto pri anatomio. En 1838 li faris pli longan vojaĝon eksterlande. Inter 1-a de majo 1848 kaj 1-a de februaro 1849 li estis ministeria konsilanto, vicprezidanto de la universitato. Li heredigis en sia testamento gravan sumon por sciencaj celoj.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Lúka

**Lúka,** hungare **Vágluka** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Lúka situas laŭ traira flankovojo apud aŭtovojo, Váh preterfluas. Nové Mesto nad Váhom troviĝas je 14&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1246 laŭ tiama hungara nomo *"Rethy"*, en 1263 jam aperis la nuna formo *"Luka"* (kio estas slava traduko el la hungara). En 1753 oni komputis tie 64 familiojn. En 1787 loĝis tie 590 vilaĝanoj en 77 domoj, en 1828 693 vilaĝanoj en 99 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Vágluka 523 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Vágújhely, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Lúka 554 homoj, (550 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* malfrurenesanca kastelo de 1674, en la 18-a jarcento barokiĝis
* moderna romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Dolora) de 2006

## Famuloj 
En la iama Luka naskiĝis slovaka-hungara bibliografo István Sándor.

## Eksteraj ligiloj 
* Lúka sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nové Mesto nad Váhom
Svisa Sudorienta Fervojo

La **Svisa Sudorienta Fervojo** (oficiala germana nomo **Schweizerische Südostbahn AG**, mallongigo **SOB**) estas privata fervojkompanio en orienta Svislando. Ĝia sidejo troviĝas en Sankt-Galo.

## La Entrepreno 
[eta|300ra|Trajno de la Svisaj Sudorientaj Fervojoj sur la lagodigo inter [Rapperswil SG (stacidomo)|Rappersiwl kaj Pfäffikon]]
La entrepreno estas akcisocieto kun societa kapitalo de 8925000 svisaj frankoj, kiuj
estas plene enpagitaj kaj dividitaj en 8925000 registritaj akcioj de po 1 franko. En 2010 prezidanto de la administra konsilio estis Bruno Melnik kaj ĉefo de la entreprenadministracio Thomas Küchler. Gravaj akciposedantoj estas la kantonoj Sankt-Galo kaj Ŝvico.

## Reto 
La ĉefa linio de la Svisa Sudorienta Fervojo estas la linio de la antaŭa *Bodenlago-Togenburgo-Fervojo* de Romanshorn (apud Bodenlago) tra Sankt-Galo, Wattwil, Ricken-Tunelo, Rapperswil, Pfäffikon,  (kaj pluen sur la reto de Svisaj Federaciaj Fervojoj al Lucerno). La dua grava linio estas la linio de la malnova Sudorientfervojo de  al , kaj la tria linio estas la malnova Togenburga Fervojo de Wattwil al Nesslau, kies trajnoj fakte servas ankaŭ la linion de Svisaj Federaciaj Fervojoj inter  kaj Wattwil.

## Historio 
La aktuala entrepreno Schweizerische Südostbahn AG (Svisa Sudorienta Fervojo Akcisocieto) fondiĝis kun efiko de la 1-a de januaro 2001 per la kunigo de la malnova Bodensee-Toggenburgbahn (Bodenlago-Togenburgo-Fervojo) kun la Südostbahn (Sudorienta Fervojo).

La unua liniparto de la hodiaŭa fervojreto estis la parto de la malnova Togenburgo-Fervojo de Lichtensteig al Ebnat-Kappel, kiu estis inaŭgurita la 24-an de junio 1870. Tiu-tempe ekzistis la plano konstrui fervojlinion de Konstanco tra la Wildhaus-Pasejo, al Koiro kaj trans la Alpoj al Italio, kiuj planoj neniam realiĝis. Sekvis en 1877 la Wädenswil-Einsiedeln-Fervojo de Wädenswil al Einsiedeln kaj la izolita linio trans la Lago de Zuriko de Pfäffikon al Rapperswil. Per la konstruo de la Gotardo-Fervojo en la jaro 1891, tiuj du linioj estis konektitaj. Per la konstruo de la Ricken-Tunelo en la jaro 1904 kun longeco de 8,6&nbsp;km la linioj ĉe la bordo de la Lago de Zuriko povis esti konektitaj kun Togenburgo kaj Sankt-Galo.

## Ciferoj 
La tuta reto de la Svisa Sudorienta Fervojo havas hodiaŭ longecon de 111&nbsp;km. La vendosumo jara de la entrepreno en la jaro 2007 estis 115,2 milionojn da svisaj frankoj kaj en la entrepreno tiam laboris 468 personoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de fervojaj kompanioj en Svislando
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Svisa Sudorienta Fervojo
* Linioj de SOB

Kategorio:Fervojaj kompanioj en Svislando‎
Kategorio:Svisaj firmaoj
Lovran

**Lovran** estas urbo en Istrio (Kroatio). Ĝi situas en la okcidenta marbordo de la golfo Kvarner kun loĝantaro de 3.241 (censo de 2001). Ĝia nomo devenas el laŭro (*Laurus nobilis*), kiel montrate en la blazono.

## Priskribo 
Lovran estas unu el plej malnovaj marbordaj setlejoj de la orienta marbordo de Istria duoninsulo. Komence de la Mezepoko ĝi jam estis grava urba kaj ŝipkonstrua centro de norda Adriatiko. Sekve de rapida disvolviĝo de havenurboj najbaraj (Trieste, Pula kaj Rijeko), kiuj iĝis la novaj kaj hegemoniaj urbaj centroj en la regiono, Lovran perdis sian gravan signifon.

Tamen meze de la 19-a jarcento la areo gajnis hegemonion kiel moda ripozejo de la nobelaro de Aŭstrio-Hungario. Longa tradicio de turismo pludaŭras en Lovran, kaj ĝi formas kernon de ties ekonomio.

La regiono estas riĉa per kultura kaj historia heredo. Vizitindas preĝejo kun mezepokaj freskoj kaj skribaĵoj de Glagolita alfabeto, kaj la turo de 14-a jarcento (Sankta Georgo) ene de malnova urbo, same kiel ruraj medioj, arkitekturaj konstruaĵoj kun ĉirkaŭaj parkoj, kaj ĉefe ĉemara longega promenejo de multaj kilometroj, kiu ligas multajn najbarajn vilaĝojn.

En la jaro 2001 okazis en Lovran la Konferenco de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj ILEI.

Somere de 2005 sidejis en Lovran la partoprenantoj de postkongreso de SAT ĵus okazinta en Zagrebo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Turisma Asocio de Lovran
* www.itm.hr - Pri Lovran 

Kategorio:Urboj de Kroatio
Modrovka

**Modrovka,** hungare **Kismodró** [kiŝmodrO], germane **Kleinmodro** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Klein kaj kis signifas: malgranda.
300px|eta|Modrovka situas en la plej griza parto

## Situo 
Modrovka situas laŭ maldekstra bordo de Váh, laŭ flankovojoj apud aŭtovojo. Nové Mesto nad Váhom troviĝas je 15&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko. En la 8-a jarcento slavoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1348 en formo *"Madro"*, la pli preciza hungara nomo aperis en 1452, kiel *"Kysmodro"* (malgranda-modro). En 1530 kaj en 1548 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. En 1753 oni komputis tie 23 familiojn. En 1787 loĝis tie 174 vilaĝanoj en 25 domoj, en 1828 258 vilaĝanoj en 37 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kismodró 126 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Vágújhely, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Ĝis 1927 la oficiala slovaka loknomo estis *Malá Modrovka* (=malgranda M.). Inter 1970-1990 la municipo estis en Lúka. En 2001 vivis en Modrovka 229 homoj, (226 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* sonorilostablo el la 20-a jarcento
* protektata arbo

## Eksteraj ligiloj 
* Modrovka sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nové Mesto nad Váhom
Modrová

**Modrová,** hungare **Nagymodró** [nadjmodrO], germane **Großmodro, Großmodrau** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Groß kaj nagy signifas: granda.
300px|eta|Modrová situas en la plej griza parto

## Situo 
Modrová situas laŭ komenca parto de sakovojo. Nové Mesto nad Váhom troviĝas je 17&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la templo en 1332, pri la vilaĝo en 1348 en formo *"Madro"*, poste en 1452 laŭ preciza hungara nomo *"Nagmodro"*. En 1530 la turkoj bruldetruis la vilaĝon kaj en 1664 la turkoj okupis ĝin. En 1753 oni komputis tie 26 familiojn. En 1787 loĝis tie 239 vilaĝanoj en 41 domoj, en 1828 340 vilaĝanoj en 47 domoj. En 1836 pro ĥolero multaj mortis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagymodró 356 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Vágújhely, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Modrová 512 homoj, (500 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo supozeble de 1175, turo alkonstruiĝis en la 18-a jarcento
* kaverno 45 m-ojn profunda trovita en 1991

## Eksteraj ligiloj 
* Modrová sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Nové Mesto nad Váhom
Glacivino

eta|Vinberoj frostiĝintaj sur arbusto.
[eta|Glacivino el [Kanado]]
**Glacivino** estas speco de deserta vino produktita el vinberoj frostiĝintaj sur vita arbusto. Ĝi estas karakterizata per elstara aromo, relative malalta enhavo de alkoholo (8-9 %), pli ol averaĝa enhavo de acidoj kaj alta sukereco (minimume 27°). Ĝia elpremeblo estas nur ĉirkaŭ 20 %. La plej konataj produktantoj de glacivinoj estas: Germanio, Svislando, Aŭstrio, Slovenio kaj Kanado.

Kategorio:Vino
Kovilovo

**Kovilovo**, serbe **Ковилово** hungare **Borcsarét** [borĉarEt] estas komunumo en Serbio en municipo Palilula.
180px|eta|Kovilovo troviĝas en la nigra parto de Serbio
230px|eta|Loko de Kovilovo en municipo Palilula

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Koordinatoj: 44°54′17″N 20°25′26″E
* Loĝantaro: 1039 en 2002
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: +381-011
* Aŭtokodo: BG

## Situo 
Kovilovo situas en sud-okcidenta parto de Banato. La serba ĉefurbo troviĝas je 15&nbsp;km-oj.

## Historio 
La komunumo fondiĝis en la 19-a jarcento. Pli frue la loko ne estis loĝata pro la oftaj inundoj. Fine hungaraj laboristoj konstruis digon laŭ la maldekstra bordo de Danubo kaj ili loĝis provizore en la baldaŭa Kovilovo. Ili nomumis la lokon Borcsarét (herbejo de Borĉa), ĉar la plej proksima vilaĝo estis Borcsa. Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Pancsova, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj (estonta Jugoslavio, fine estonta Serbio), dume inter 1941-1944 la germanoj okupis ĝin. En 1965 municipo Palilula formiĝis. En 2002 vivis tie 961 serboj (93 %), po 7 hungaroj kaj jugoslavianoj, 6 ciganoj kaj aliaj.
270px|eta|maldekstra|Fontano en Kovilovo

Kategorio:Beogrado
Pestszentlőrinc-Pestszentimre

**Pestszentlőrinc-Pestszentimre** [peŝtsentlOrinc-peŝtsentimre] estas la 18-a distrikto de Budapeŝto. En tiu distrikto la plej gravaj lokoj estas Pestszentlőrinc, Pestszentimre kaj nova kvartalo nomata Havanna (=Havano).
eta|200px|Blazono de la 18-a distrikto
eta|200px|Situo de la 18-a distrikto
200px|eta|Luterana preĝejo en la 18-a distrikto
eta|200px|Kalvinana preĝejo en la 18-a distrikto
## Bazaj informoj
* poŝtkodoj: 1181-1188
* areo: 39 km²
* loĝantaro: 94 500 en 2003
* koordinatoj:  

## Situo
La distrikto situas sur ebenaĵo en sud-orienta parto de la ĉefurbo.

## Historio 
La distrikto naskiĝis en 1950 el la supre menciitaj komunumoj. Dum la socialismo ankaŭ tie konstruiĝis betonaj loĝdomoj, tamen restis ankaŭ familiaj loĝdomoj.

## Trafiko
* aŭtobusoj, stacidomoj, flughaveno (parte).

## Vidindaĵoj
* Kirko Senmakula Koro de Sankta Maria (Pestszentlőrinc)
* Luterana preĝejo (Pestszentlőrinc)
* Kalvinana preĝejo (Pestszentlőrinc)
* Unitariisma preĝejo (Pestszentlőrinc)

## Ĝemelurboj 
*  Băile Tușnad, Rumanio
*  Dabrowa Tarnowska, Pollando
*   Artashat, Armenio
*  Nesebar, Bulgario
*  Obzor, Bulgario
*   Nin, Kroatio
*   Roding, Germanio
*   San Nicola la Strada, Italio

Kategorio:Distriktoj de Budapeŝto
Skolemigo

**Skolemigo** estas transformo de predikatlogika formulo, ĉe kiu oni forigas ekzistajn kvantizantojn, konservante la verigeblon de la formulo. Ĝi estas nomata laŭ la norvega logikisto Thoralf Skolem.

Kvankam la rezulto de skolemigo estas formulo samverigebla kiel la origina formulo, ĝi kutime ne estas logike samvalora, ĉar ĝi enkondukas novan funkci-simbolojn.

La pruvo de la konvervado de verigeblo ĉe skolemigo dependas de la aksiomo de elekto.

## Ekzemplo de skolemigo
\forall x \exists y  R(x,y) skolemiĝas al \forall x  R(x,f(x)). Do la ekziste kvantizita varianto *y* estas anstataŭigita per funkcio *f*, kiu dependas de la varianto *x*, ĉar la kvantizo de *y* okazas en la regiono de la kvantizo \forall x. 

Kategorio:Logiko
Gutenberg Kiadó

**Gutenberg Kiadó** (Eldonejo Gutenberg) estas eldonejo en hungara lingvo en Miercurea Ciuc fondita en 1998 sub nomo Gutenberg Műhely. La eldonejo havas la nunan nomon de 2010. La eldonejo havas propran presejon.
## Fondinto kaj gvidanto
*László Tőzsér (1971) inĝeniero pri presindustrio.
## Eksteraj ligiloj
*Retejo de la eldonejohttp://www.gutenbergkiado.ro/

Kategorio:Rumanaj eldonejoj
Kategorio:Rumaniaj hungaraj institucioj kaj institutoj
Demeter Csáti

**CSÁTI Demeter** (ĉa:ti) estis hungara franciskano, poeto naskita en la 15-a jarcento kaj mortinta post 1542.

## Kariero
Csáti enskribiĝis la 13-an de decembro 1501 la universitaton de Krakovo. Inter 1529 kaj 1542 li estis domestro en Ozora, Szécsény, Sárospatak kaj predikisto en Peŝto, Csanád, Várad. Ĉirkaŭ 1526 li verkis sian kronikpoemon *Pannoniai ének* (Kanto de Panonia). La poemon eldonis Miklós Révai en 1787. (Nova eldono Régi Magy. Költők Tára, szerk. Szilády Áron: L, Bp., 1877.)

## Verko
**Pannoniai ének*, kronikpoemo verkita en 1526.

## Fonto
*Új magyar irodalmi lexikon, 1994.

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj franciskanaj monaĥoj
Sekureckontrola testvalizo

**Sekureckontrola testvalizo** estas valizo kun objektoj, kiuj havas ĉiujn karakterizilojn de bombo escepte de la kapablo eksplodi. Tiaj valizoj estas uzataj por testi sekurecajn kontrolojn de pakaĵoj, ekzemple ĉe flughavenoj. Se tia testvalizo sukcesas trapasi kontrolon sen esti trovita, ankaŭ vera bombo povus trapasi ĝin.

Tiaj valizoj estas produktataj de specialaj firmaoj pri sekureca ekipaĵo. Ili enhavas ekzemple jenajn objektojn, kiuj estas unuope forigeblaj kaj libere kombineblaj:
* mekanika horloĝo
* elektronika horloĝo
* diversspecaj piloj
* eksplodaĵ-kartoĉo, en kiu la dinamito estis anstataŭigita per substanco, kiu donas identan rentgenan ombron; en ekzempla valizo la kartoĉo portas slipeton kun la vorto *inert* (neaktiva)
* eksplodigiloj (malaktivigitaj)
* dratoj

## La incidento de 2010-11-18 en Vindhuko 
La  tia valizo estis trovita en la flughaveno de Vindhuko en Namibio. Ĝi troviĝis inter la pakaĵoj destinitaj por aviadilo ironta al Munkeno (Germanio) kaj estis trovita ne per inspekto de la enhavo, sed ĉar ĝi ne havis etikedon. Nur tiam oni rentgene inspektis la valizon kaj trovis la suspektindajn objektojn. La aviadilo estis haltigita dum pluraj horoj por inspekti ĉiujn pakaĵojn.

La 19-an de novembro malgranda usona firmao deklaris, ke la valizon ĝi produktis kaj vendis antaŭ ĉ. kvar jaroj. Li insistis, ke li bone kunlaboras kun ŝtataj instancoj kaj neniam vendis ion al suspektinduloj.

La 20-an de novembro la estro de la flughavena polico de Vindhuko estis arestita. Li konfesis, ke li metis la valizon sur transportbendon.

## Riskoj de testvalizoj 
La incidento de Vindhuko montris, ke testvalizoj povas diversmaniere ĝeni avio-trafikon, se misuzataj:
* Ne eblas antaŭe anonci teston, alie ĝi estus nevalida. Se la valizo estas trovita dum testo, necesas tuj kaj fidinde certigi, ke temas pri testo. Alie estos donita alarmo, kiu kaŭzas signifajn malfruojn kaj altajn kostojn.
* Teroristoj povus uzi testvalizojn por trovi malfortaĵojn en sekurecaj proceduroj. Se la testanto estas kaptita, ja estas puno, sed malpli grava ol pro (provo de) murdo.
* Teroristoj povus maski verajn bombojn kiel test-valizojn por konfuzi la policon (kiu tial emas kredi pri testo nur laŭ ege konvinkaj pruviloj).

## Eksteraj ligiloj 
* Produkt-priskribo de testvalizo 

## Notoj 
Kategorio:Sekureco
Kategorio:Atencoj
Ilie Micu

**Ilie MICU** [ilie miku], naskita la  en Ludoș, mortinta la  en Sibiu, estis rumana komponisto, dirigento kaj instruisto.

Jam kiel 16-jarulo Micu estris junulan koruson en sia hejmurbo. Post lia abiturienta ekzameno en 1937 la instruisto Timotei Popovici rekomendis lin al la konservatorio de Bukareŝto, kie li studis ekde 1938. En 1941 li unuafoje muzikis en radia programo. Li iĝis instruisto en Slimnic-Pădure, poste en la lernejo "Andrei Șaguna" en Sibiu. Apud sia instruista laboro li komponis kaj gvidis operetajn prezentadojn kaj koncertojn, interalie de la koruso "G. Dima".

En 1954 li ricevis la "medalon de laboro".

## Eksteraj ligiloj 
* Biblioteca Județeana "ASTRA", Seria Personalia, n-ro 2 

Kategorio:Rumanaj komponistoj
Turba

[eta|Kondamnado kaj mokado de Jesuo en pasionprezentaĵo. *Turba*-ĥoroj, ĉikaze soldatoj kaj la popolo, jen alprenas gravan rolon, ĉar ili incitas la animstaton kontraŭ Jesuo; pentraĵo de [Giotto di Bondone, 14-a jarcento.]]

**Turba** (lat. „aro“, "popolamaso", sed ankaŭ "tumulto", "ĥaoso", "bruego", pl. *Turbae*) estas fakvorto por ĥoroj aŭ ĥoraĵoj, kiuj en pasionoj, oratorioj kaj aliaj sakralaj muzikverkoj rolas kiel homgrupoj, kiuj rekte partoprenas je la agado, male al ĥoraĵoj, kiuj pripensas aŭ komentas la agadon. Ili krom tio kompletigas la solilokventojn, kiuj reprezentas unuopajn rolulojn de la respektivaj historioj.

Heinrich Schütz ekz. kunmetas en sia Mateo-pasiono jenajn grupojn kiel *turba*-ĥorojn:

* "la sekvantoj de Jesuo"
* "La homamaso"
* "Altaj sacerdotoj"
* "Altaj sacerdotoj, rabenoj kaj plejaĝuloj"
* "Altaj sacerdotoj kaj fariseoj"
* "Judoj kaj soldatoj"
* "Kapitano kune kun la soldatoj"

Simile *turba*-ĥoroj troviĝas en la Mateo-pasiono de Johann Sebastian Bach en malsamaj scenoj. Ili reprezentas la sekvantojn de Jesuo, la judan popolon aŭ la soldatojn. Parte la uzado de incititaj popolamasoj rezultigas fortan dramecon, kiu kontrastas akre al mildkoreco de Jesuo.

## Referencoj 
Kategorio:Klasika muziko
Kategorio:Ĥora muziko
Vârghiș (rivero)

**Vârghiș** [vırgiŝ] estas rivereto en la Distrikto Harghita en Rumanio. Ĝi fluas en la riveron Cormoș kaj do apartenas al la sistemoj de la riveroj Olt kaj Danubo. La baseno estas en norda distrikto de la centro de la lando loĝata ĉefe de hungardevena loĝantaro.

Kategorio:Riveroj en Rumanio
Kategorio:Akvokolekta areo de Olt
Kontraŭ-kristana perforto en Barato

[eta|dekstra|350px|Knabino kristana kiu estis bruligita dum la religia perforto en [Oriso (aŭgusto de 2008).]]

**Kontraŭ-kristana perforto en Barato** temas pri perforto kontraŭ kristanoj en Barato, kutime elfarita de hinduaj naciistoj. La agoj de perforto inkludas krimbruligo de preĝejoj, rekonvertiĝo de kristanoj al Hinduismo perforte kaj minacoj de fizika perforto, disdonado de minaca literaturo, bruligado de Biblioj, repmuziko de religiulinoj, murdo de kristanaj pastroj kaj detruo de kristanaj lernejoj, superajn lernejoj, kaj tombejoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Kristanismo en Barato
Kategorio:Kontraŭkristanaj persekutoj
Pestszentlőrinc

**Pestszentlőrinc** [peŝtsentlOrinc] (=Pest-Sankta Laŭrenco) estas iama urbo, nun estas urboparto de Budapeŝto en la 18-a distrikto.
eta|La iama Pestszentlőrinc laŭ bildkarto
## Historio
La loko estis loĝata jam dum la ferepoko kaj vivis tie sarmatoj. La unua skriba mencio okazis en la 14-a jarcento. La komunumo senhomiĝis dum dominado de turkoj, sed poste ĝi rehomiĝis. En 1767 vivis tie 38, en 1786 familioj. Ili okupiĝis pri terkultivado. Administre la plej granda parto apartenis al Kispest, ekde 1871 la loko estis etvilaĝo, post 3 jaroj vilaĝo. Poste ankaŭ la industrio aperis kaj ankaŭ novaj kolonioj formiĝis. La loko urbiĝis en 1936 kaj aliĝis al la ĉefurbo en 1950
eta|Kapelo en Pestszentlőrinc

## Famuloj 
* Tivadar Puskás, inventisto
* en Pestszentlőrinc naskiĝis:
** arkitekto Elemér Bölcskei
** György Tóth (astronomo)
** benediktano Béla Norbert Legányi
** diplomato Tibor Keszthelyi
** grafikisto Tibor Zala
** kuracisto Tivadar Margó
** pentristo Béla Kondor
** Ferenc Molnár (subministro)
* en Pestszentlőrinc mortis:
** instruisto Gyula Theisz
** ministeria oficisto Lajos Thaisz
** pentristo István Burchard-Bélaváry

## Vidindaĵoj 
* Unitariisma preĝejo (Pestszentlőrinc) de 1936, la turo estas 28 m-ojn alta
* Kirko Senmakula Koro de Sankta Maria (Pestszentlőrinc)
* romkatolika preĝejo de 1963, pro la proksima flughaveno turo ne konstruiĝis, estas nur sonorilostablo 12 m-ojn alta

## Komunumoj de Sankta Laŭrenco en Hungara reĝlando
Cozumel (komunumo)

**Cozumel** estas unu el la 9 komunumoj de la meksika subŝtato Quintana Roo, kiu situas sur la duoninsulo Jukatano en la centro-orienta parto de Meksiko (ofte oni diras ke temas pri la suda parto de Meksiko, sed laŭ la latidudo, la komunumo situas je preskaŭ sama nivelo kiel la ĉefurbo de Meksiko). Krom la insulo Cozumel al ĝi apartenas la kontinentaj enklavoj *Calica* kaj *Xel-Há*.

La ĉefurbo de la komunumo estas San Miguel de Cozumel. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 23001.

Al Cozumel apartenas entute 135 loĝlokoj (statistike laŭ INEGI por urboj, vilaĝoj, domaroj). La ĉefaj estas:
eta|maldekstra|330px|Ĉefaj loĝlokoj

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 73.193 loĝantojn. El tiuj estis 37.346 viroj kaj 35.847 virinoj. La komunumo havas surfacon de 7948 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 30 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 en la komunumo vivis Cozumel 52.083 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 9287 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 17,8 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La plej multaj el ili parolas la jukatanan majaan lingvon (memnomigo: Màaya t'àan (Mayathan).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Cozumel  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Quintana Roo
Cifereca subskribo

**Cifereca subskribo** estas dateno, kiu pruvas la aŭtentikecon de cifereca dokumento, kiun ĝi akompanas. Alivorte ĝi pruvas, ke certa persono aŭ instanco verkis aŭ aprobis la dokumenton. Ĝi do plenumas funkcion analogan al la tradicia persona subskribo.

La principo de la cifereca subskribo estas nesimetria ĉifrado per sekreta, persona ŝlosilo. La subskribanto per sia persona ŝlosilo ĉifras la subskribatan dokumenton (aŭ ties diĝeston). Per la responda publika ŝlosilo ĉiu povas kontroli, ĉu vere tiu persono subskribis. Se iu modifas parton de la dokumento (ekzemple nombron en ĉeko), la subskribo ne plu respondas al la dokumento.

Por ebligi, ke iu ajn povu kontroli ciferecan subskribon, necesas vere publikigi sian publikan ŝlosilon. Tio kutime okazas per registrado ĉe iu "certiga aŭtoritato".

Kategorio:Civila juro
Kategorio:Kriptografio
Funelpokalkulturo

[dekstra|200ra|eta|Pokalo el funeltombo en [Skåne, Svedio]]
250ra|eta|La area de la funelpokalkulturo (TRB) en Eŭropo
La **funelpokalkulturo** estis kulturo en la neolitiko de ĉirkaŭ 4350 ĝis 2800/2700 a K.

## Habitato 
La nomo *funelpokalkulturo* estas kolektiva nomo. Estis granda nombro da parencaj komunumoj en la Nova Ŝtonepoko aŭ neolitiko, kiuj loĝis en suda Skandinavio kaj norda Eŭropo (ekde Nederlando ĝis la hodiaŭa Ukrainio).

La nederlanda branĉo apartenis al la *Okcidentgrupo*. Tiu grupo postlasis dolmenojn en ilia habitato, la hodiaŭa Drenthe kaj Malsupra Saksio. En la dolmenoj oni trovis funelformajn ceramikajn pokalojn.

La homoj kiuj apartenis al tiu kulturo vivis sur la sablogrundoj de Frislando kaj Drenthe. Simila kulturo ankaŭ troviĝas en norda Germanio, Danio kaj en partoj de Norvegio kaj Svedio

## Ceramiko 
La ceramiko de la funelpokalkulturo antaŭ ĉio estis farita el argilo en nombro da specifaj karakterizaj formoj.

La starpiedopokalo havas formon de florvazo el argilo. Aliaj formoj similas al siteloj, korboj, bovloj, pelvoj, kolumkolboteletoj kaj suĉboteletoj.

Kategorio:Arkeologiaj kulturoj
Kategorio:Arkeologio en Eŭropo
Kategorio:Arkeologio en Germanio
Kategorio:Arkeologio en Svedio
Kategorio:Arkeologio en Norvegio
Kategorio:Arkeologio en Ĉeĥio
Kategorio:Arkeologio en Pollando
Kategorio:Arkeologio en Nederlando
Kategorio:Arkeologio en Danio
Kategorio:Neolitiko
Laborista Sporthalo

eta|300px|dekstra|Laborista Sporthalo
**Laborista Sporthalo** () estas endoma areno kiu troviĝas okcidente de la Laborista Stadiono en Pekino, Ĉinio. Estis inaŭgurita en 1961 por la 26-a Mondo-Tabloteniso-Ĉampioneco. En ĝi okazis bokskonkurso de la Somera Olimpiko 2008. Ĝi povas akcepti 13,000 personojn.

## Eksteraj ligiloj 
* ĈRI (en esperanto) 

Kategorio:Stadionoj en Ĉinio
Stadiono
Stadiono
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1961
Sahara emberizo

La **Sahara emberizo**, *Emberiza sahari*, estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj.

maldekstra|eta|Junulo, Maroko
Ĝi estas specio de loĝantaj birdoj en seka kamparo el nordokcidenta Afriko el Maroko suden al Malio kaj orienten al Ĉado. De tiu sahara medio devenas kaj la komuna nomo kaj la latina scienca nomo. La **Sahara emberizo** reproduktiĝas ĉe homaj setlejoj. La ino demetas 2–4 ovojn en nesto entrua en muro aŭ konstruaĵo. Ties natura manĝo konsistas el insektoj dum idomanĝigado kaj for de la reprodukta sezono semoj.
eta|* Emberiza sahari *
Ĝi estas 14 cm longa, simila laŭ grando al la Striemberizo kaj pli malgranda ol la Rokemberizo. La reprodukta masklo havas **helbrunan korpon kaj grizajn kapon kaj bruston** iom malhele striecaj (nigrablankaj) sed sen la markata blanka superokula strio de la Striemberizo, kaj ankaŭ kun svaga nigreca traokula strio. La beko estas flaveca kun pli malhela supra makzelo. La kapo de la ino havas brunan nuancon al griza, kaj pli svagan striecon.

La Sahara emberizo estis ĵus disigita el la tre proksime rilata Striemberizo, el kiu ĝi estis traktata kiel subspecio, *Emberiza striolata sahari*. La Striemberizo havas pli markatan vizaĝan striecon kaj pli palan ventron ol la Sahara emberizo. Ili ofte akompanas aretojn da paseroj en urbaj medioj aŭ trairas sole aŭ plej ofte pare plukante manĝerojn el la planko de kortoj, stratoj, trotuaroj ktp. La masklo ŝtas rimarkindajn elstarajn ripozejojn el kiuj ili kantas por la pariĝa alvoko, dum tempo per forte laŭta trilalvoko. Kaj el kantoripozejoj kaj el manĝoplukejoj ili permesas homojn alproksimiĝi ĝis unu metro.

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afganio