Matthew Gregory Lewis

**Matthew Gregory LEWIS** (naskiĝis la 9-an de julio 1775 en Londono; mortis la 14-an de majo 1818 surmare, survoje el Karibio) estis brita romanisto kaj dramisto. 

Li estas plej konata pro sia debuta romano, *The Monk* (La Monaĥo), gotika romano, kiu estas konsiderata lia ĉefa verko. Reprezentanto de ĉi tiu tipo de literaturo, li puŝis la teknikon uzi la makabran kaj la supernaturan al la limo.

Samnoma filmadapto de la romano estis publikigita en 2011.

## Verkado 
Eĉ kiel studento, li provis prezenti al la angla publiko la Vajmaran Klasikismon kaj la literaturon de la Sturm und Drang movado; li tradukis *Kabale und Liebe* (Intrigo kaj Amo, d:Q263150) de Schiller, titolitan *La Ministro*, kaj *Rolla*, teatraĵon de Kotzebue. Lia anonime publikigita gotika romano, *La Monaĥo* (1796), tamen fariĝis lia unua granda sukceso. Kvankam la plej multaj recenzistoj, inkluzive de Samuel Taylor Coleridge, malakceptis la verkon kiel bombastan kaj nenaturan, kaj aliaj eĉ parolis pri blasfemo kaj obsceneco, kiujn oni devus procesi, ĝuste pro ĝia fifameco ĝi ĝuis grandegan sukceson. La forte kritikita unua eldono estis anstataŭigita en la sama jaro per elpurigita versio, kiu estis purigita, precipe de sekse eksplicitaj, blasfemaj kaj perfortaj pasaĵoj, sed tamen konservis sian aŭron de la "maldeca". Kiam la aŭtoreco de Lewis estis rivelita, publika kolero eksplodis. Byron skribis, ke Lewis "transformis Parnason en tombejon"; kaj ke en la menso de Lewis eĉ Satano povis malkovri inferon, kiun li ankoraŭ ne konis.

## Influoj kaj efikoj 
Lewis firme staras en la tradicio de la angla *gotika romano* ; *La Kastelo de Otranto* de Horace Walpole estas konsiderata unu el liaj plej gravaj influoj. La romano estas ankaŭ forte influita de germana antaŭromantismo kaj frua romantismo, same kiel de germanaj popularaj aŭtoroj kiel Christian Heinrich Spiess. Lewis enkorpigas elementojn de legendoj, kiujn li trovis en la verkoj de Johann Gottfried Herder, kaj integras tradukojn de kelkaj poemoj de Johann Karl August Musäus, kiuj ne estas eksplicite identigitaj kiel tiaj. Krome, *Sadducismus Triumphatus* de Joseph Glanvill, apologio pro kredo je sorĉado kaj fantomoj, estas inter la plej gravaj fontoj de la romano.

La romano de Lewis siavice influis *The Italian* de Ann Radcliffe, *Melmoth the Wanderer* de Charles Robert Maturin, ''The Devil's Elixirs* de E. T. A. Hoffmann , kaj Victor Hugo, inter aliaj. En sia studo *Powers of Horror: An Essay on Abjection,* literatura teoriistino Julia Kristeva esploras psikologion de la malliberejo, kiu nerekte referencas la romanon de Lewis plurfoje.

Liaj pli postaj verkoj, precipe dramaj laŭ naturo kaj fidelaj al gotika romantikismo, estas plejparte forgesitaj nuntempe, sed ĝuis konsiderindan atenton en sia tempo. Li ankaŭ kunaŭtoris plurajn kolektojn de romantikaj rakontoj kun Walter Scott kaj Robert Southey.

## Verkaro 
### Romanoj 
* *The Effusions of Sensibility* (nefinita)
* *The Monk: A Romance* (3 volumoj, 1796, reviziita 1798)
* *The Bravo of Venice* (1805)

### Poemoj 
* *Poems* (1812)
* *The Isle of Devils'' (1816)

### Mallongaj rakontoj 
* "My Uncle's Garret Window"
* "Oberon's Henchman or The Legend of the Three Sisters"

### Kolektoj 
* *Tales of Terror* (1799)
* *Tales of Wonder* (1801)
* *Romantic Tales* (1808)

### Teatraĵoj 
* *Village Virtues: A Dramatic Satire* (1796)
* *The Castle Spectre* (1796)
* *The Minister: A Tragedy, in Five Acts* (1797)
* *The East Indian: A Comedy in Five Acts* (1800)
* *Adelmorn, the Outlaw* (1801)
* *Alfonso, King of Castile: A Tragedy in Five Acts* (1801)
* *The Captive* (1803)
* *Rugantino* (1805)
* *Adelgitha; or, The Fruit of a Single Error. A Tragedy in Five Acts* (1806)
* ''One O'Clock, Or, The Knight and Wood Daemon, A Grand Musical Romance* (1811)
* *Timour the Tartar'' (1811)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Matthew Gregory Lewis ĉe la Eighteenth-Century Poetry Archive (ECPA)

Kategorio:Anglaj satiristoj
Kategorio:Verkistoj de gotika fikcio
Kategorio:Kritikistoj de la Katolika Eklezio