Alta sangopremo

**Alta sangopremo** aŭ **hipertensio** estas kronika malsano konsistanta el daŭra troeco de la sangopremo en la arterioj. Ĝi kutime ne kaŭzas simptomojn. Tamen ĝi estas grava riskofaktoro por apopleksio, kormalsano, kora malsufiĉo, atria fibrilacio, periferia arteria malsano, vida malkapabliĝo, kronika rena malsano, kaj demenco. Troa sangopremo estas grava kaŭzo de frua mortado en la tuta mondo.

Oni klasifikas troan sangopremon kiel esencan aŭ neesencan. Inter la riskaj vivmanieraj faktoroj estas troa salo en la dieto, tropezo, fumado, fizika malaktivo, kaj uzado de alkoholo. Troa sangopremo estas ripoza sangopremo, kiu daŭre restas almenaŭ 130/80 aŭ 140/90 mmHg. Eksteroficeja sangoprema kontrolo dum 24 horoj ŝajne estas pli akurata ol oficeja sangoprema mezuro. Vivmanieraj ŝanĝoj povas inkludi malplipeziĝon, korpekzercadon, malplian konsumon de salo, malplian konsumon de alkoholo, kaj sanan dieton. La kuracado per medikamentoj de modere troa arteria premo (t.e. >160/100 mmHg) havas asocion kun pli granda vivdaŭro. La efiko de kuracadô ĉe sangopremo inter 130/80&nbsp;mmHg kaj 160/100&nbsp;mmHg estas malpli certa, kaj iuj revuartikoloj trovas avantaĝon kaj aliaj necertecon de avantaĝo. Troa sangopremo ĉeestas en frakcio inter 16% kaj 37% de la tutmonda homaro.

## Kuracado 
Laŭ revuo publikigita en 2003, malpliigo de la sangopremo je 5&nbsp;mmHg povas malpliigi la riskon de apopleksio je 34%, de korarteria malsano je 21%, kaj de demenco, kora malsufiĉo, kaj morto pro korvaskula malsano.

### Vivmanieraj ŝanĝoj 
La unua kuraca rimedo por troa sangopremo estas ŝanĝo de vivmaniero, interalie per dietaj ŝanĝoj, korpekzercado, kaj malplipeziĝo. Kvankam ĉiuj ĉi rimedoj estas rekomenditaj en sciencaj avertiloj, sistema revuo de Cochrane trovis nepruvon (pro manko de datumoj) de efiko de malplipezigaj dietoj al mortoj, longadaŭraj damaĝoj aŭ malsaneventoj en homoj kun troa sangopremo. La revuo jes konstatis malpliigon de pezo kaj sangopremo. la Dieton DASH (*Dietary Approaches to Stop Hypertension*, t.e. "Dietaj Aliroj por Ĉesigi Hipertension"), kiu estis la plej bona el 12 dietoj laŭ ombrela revuo, kaj plantomanĝan dieton. Estas iom da pruvoj ke konsumo de verda teo povas malpliigi sangopremon, sed ne sufiĉe por kuraca rekomendo. Ankaŭ estas pruvoj de hazardaj, duoble blindaj, placebokontrolitaj testoj, ke konsumo de hibiska teo signife malpliigas sistolan (-4.71 mmHg, 95% CI [-7.87, -1.55]) kaj diastolan sangopremon (−4.08 mmHg, 95% CI [-6.48, −1.67]). Ankaŭ konsumo de betradika suko signife malpliigas la sangopremon de homoj ĉe kiuj ĝi estas troa.

Pliigo de konsumo de kalio povas malpliigi la riskon de troa sangopremo. Tamen homoj, kiuj uzas iujn sangomalpremigajn medikamentojn (ekz. AKE-malaktivigilojn aŭ ARB-ojn), devas ne uzi kaliajn suplementojn aŭ kaliriĉajn salojn pro la risko de troa kalio.

Korpekzercaj reĝimoj, pri kiuj malpliiga efiko al sangopremo estas konstatita, inkludas samdimensiajn rezistajn ekzercojn, oksigenajn ekzercojn, rezistajn ekzercojn, kaj aparatan spirregon.

Malstreĉaj teknikoj kiel biologia sinrego aŭ transcenda meditado povas esti enkalkulataj kiel kromkuraciloj, sed ne havas efikpruvon kiel memstaraj kuraciloj kontraŭ korvaskula malsano. Sinkontrolado kaj renkontiĝaj memorigiloj eble apogas la uzon de aliaj kuraciloj por rego de sangopremo, sed ili bezonas pli da taksesplorado.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kardiovaskula sistemo
* Hipotensio
* Adrenergia receptoro


Kategorio:Sindromoj en interna medicino