open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ada Sari

**Ada SARI**, ĝuste **Jadwiga Szayer**, **Jadwiga Schayer** (naskiĝis la 29-an de junio 1886 en Wadowice, mortis la 12-an de julio 1968 en Ciechocinek) estis pola opera kantistino, koloratursoprano, aktorino kaj pedagogino.

Ŝi naskiĝis kiel filino de advokato Edward Szayer kaj Franciszka Chylińska. Kiam ŝi estis 3-jara la patro kun la familio translokiĝis al Stary Sącz, kie li malfermis advokatan kancelarion, kaj poste iĝis urbestro, plenumante la funkcion dum 17 jaroj.

Jadwiga Szayer post la fino de baza instruado forveturis al Cieszyn kaj Krakovo, kie ŝi studis la fundamentojn de la muziko kaj kanto. En 1905 ŝi akceptiĝis al Privata Muzik-Lernejo de grafino Pizzamano en Vieno. Poste ŝi studis kantadon en Milano. Ŝi prezentiĝis en teatro en Romo, kaj poste sur la plej grandaj operscenejoj de la mondo kun la famaj Teatro alla Scala en Milano aŭ Carnegie Hall en Novjorko, simile kiel ŝia amikino Stanisława Zawadzka. Ŝi turneis tra la mondo. Ŝia repertuaro konsistis el la plej eminentaj operoj de la mondo. Ŝi kantis la plej grandajn partiojn de koloratura soprano.

Ada Sari kantis dum la UK 1912 en Krakovo kantojn de Karłowicz, Moniuszko, Niewiadomski kaj aliaj, en Esperanto-traduko.

Dum la dua mondmilito ŝi loĝis en Varsovio kaj dediĉis sin al pedagogia laboro. Post la milito ŝi revenis por mallonga tempo al la scenejo, sed antaŭ ĉio instruis junulojn unue en Muzika Akademio en Krakovo kaj poste en Ŝtata Muzika Altlernejo en Varsovio. Ŝi mortis pro korinfarkto dum restado en kuracejo en Ciechocinek.

Entombigita ŝi estas en Tombejo Powązki en Varsovio en la Aleo de Merititoj.

De 1985 en Nowy Sącz okazas Internacia Festivalo kaj Konkurso de Kantada Arto je la nomo Ada Sari, kies organizanto estas Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ.

## Eksteraj ligiloj 
* Strona internetowa Festiwalu i Konkursu im. Ady Sari Interreta paĝo de la Festivalo kaj Konkurso je la nomo Ada Sari

## Referencoj 
Kategorio:Polaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Pollando
8640 Ritaschulz

'*8640 *Ritaschulz'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germana planedosciencistino *Rita Schulz'', de la Eŭropa Kosma Agentejo. Ŝi estas sperta pri la fizikaj kaj kemiaj ecoj de la kometoj. Ŝi studis la strukturon de la hararo da cianido de la Haleja kometo kaj estis adjunkta esploristino de la misio Rosetta.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
8639 Vonšovský

'*8639 *Vonšovský'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).

## Nomo 
Ĝi estis nomata en memoro de *Břetislav Vonšovský'' (1937–2019), prezidento de la sudbohemia branĉo de la Ĉeĥa Astronomia Societo. Li estris la Observatorion de Tábor kiel entuziasma popularigisto de astronomio dum 41 jaroj. Li donis lekciojn por lernejoj kaj ĝenerala publiko kaj interesiĝis pri stelaj kaŝadoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Provinco Neŭkeno

eta|250ra|Administra divido de la provinco Neuquén.
**Neŭkeno** (, prononce [neŭkEn']) estas provinco situanta en la Patagonia Regiono de Argentino. Ties ĉefurbo estas samnoma urbo.

Limas norde kun la provinco Mendoza, oriente kun La Pampa kaj Río Negro, sude kun Río Negro kaj okcidente Región de Ñuble (Ĉilio) el kiu separas Andoj.

Arroyito [aroJIto] (Rojeto) estas vilaĝo de la Departemento Confluencia en la provinco Neŭkeno, Argentino, kie estas fabriko de peza akvo el la entrepreno ENSI.

Neŭkeno
(8641) 1987 BM1

**(8641) 1987 BM1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en la dana municipo Holbæk.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Poul Jensen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Junina grebo

eta|300px|Ilustraĵo

La **Junina grebo**, **Junina nefluga grebo** aŭ **Punia grebo** (*Podiceps taczanowskii*) estas grebo troviĝanta nur en la Lago Junino en altaj teroj de Junino, okcidentcentra Peruo.

La scienca nomo rememoras la polan zoologon Władysław Taczanowski, aŭtoro de *Ornithology of Peru* (1884–86).

Alia tre endanĝerita specio, nome Junina ralo, estas limigita al la sama lago.

## Aspekto 
Ĝi havas fajnan kaj pintecan bekon, ruĝajn okulojn kaj grizajn krurojn. Ties dorso, krono kaj malantaŭ kolo estas malhelgrizaj kaj ties brusto, antaŭa kolo, gorĝareo kaj ventro estas blankaj. En grizaj flugiloj estas blanka bendo videbla dum skuado de flugiloj. Fakte la birdo perdis flugokapablon post kompleta adapto al la laga medio. El malantaŭokulo eliras malantaŭen grizecbrunaj plumoj, kiuj utilas al la tuta genro por memmontrado en pariĝadaj ceremonioj.

## Kutimaro 
Limigita al tiu Lago Junino, la reproduktado de tiu specio ĝenerale okazas en golfetoj kaj kanaloj en apartaj sektoroj de la lago, kaj kutime ĉeestas je 8-75 m el la kareksejoj, kien eniras nur por nestumado aŭ ripozado. For de la reprodukta sezono la Junina grebo preferas malferman akvon, kaj loĝas for el la lagobordoj. La nuna populacio estas ĉirkaŭkalkulata je malpli ol 250 kaj estas ege minacata pro la poluado en la lago kaj malkapablo adaptiĝi al alia medio.

Ili manĝas fiŝojn per plonĝado kaj persekutado. Tiu birdospecio perdis flugokapablon post kompleta adapto al la laga medio.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Dominic Couzens: *Seltene Vögel – Überlebenskünstler, Evolutionsverlierer und Verschollene.* Haupt Verlag, Bern 2011, ISBN 978-3-258-07629-4.
* Jon Fjeldså: *The Grebes*. Oxford University Press, 2004, ISBN 0-19-850064-5.

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 

Kategorio:Podicipedoj
Kategorio:Podicipoj
Kategorio:Podicipoformaj
Kategorio:Endanĝeritaj birdoj
Kategorio:Endemiaj birdoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Lago Junino

La Lago Junino aŭ **Ĉinĉajkoĉa** en keĉua kaj *Lago Junín* en hispana, nome laŭ la urbo Junino, centro de la iama *Repartimiento de Chinchaycocha* estas la plej granda lago entute ene de Peruo. Eĉ kvankam la Lago Titikako havas multe pli grandan areon, ties orienta duono situantas en teritorio de Bolivio. Situanta ĉe proksimume 4,082 m super marnivelo, Ĉinĉajkoĉa estas grava loko por birdumado en la lando.

## Geografio 
## Poluado 
## Faŭno 
Ĉinĉajkoĉa havas du endemiajn birdospeciojn: nome la draste endanĝerita Junina grebo (*Podiceps taczanowskii*) kaj la endanĝerita Junina ralo (*Laterallus tuerosi*).

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Peruo
Provinco Mendoza

eta|400ra|Mendoza, administra divido.
**Mendoza**, aŭ esperante **Mendozo** estas argentina provinco situanta en la Regiono Kujo. Limas norde kun San Juan, oriente kun la provinco San Luis, sude kun La Pampa kaj Neŭkeno, kaj okcidente kun Ĉilio; tiu lasta lime per la montaro Andoj. Ties ĉefurbo estas la samnoma urbo Mendoza. Grava urbo estas San Rafael.

Kun areo de 148&nbsp;827&nbsp;km², estas la sepa plej etenda provinco de la lando, pro kio ĝi okupas la 5,35% de ties totala areo.

La argentina censo de 2010 markis populacion de 1&nbsp;741&nbsp;610&nbsp;loĝantoj, kio igas ĝin la kvara provinco plej loĝanta de la lando. La loĝantaro estas 4,34% de la totala enlanda.

## Areoj 
* Paramillos de Uspallata

## Historio 
La Tertremo de Mendoza de 1861 estis la plej granda sismo registrita en la historio de Mendoza. Ĝi okazis merkrede la 20an de marto 1861, je 20:36, la loka tempo. Estis forta je 7,0 gradoj laŭ la sismologia skalo Richter kaj 9 gradoj laŭ la skalo Mercalli. Pro la malfrua horo, kiam ĝi okazis, la tertremo kaptis multajn homojn en iliaj dormoĉambroj — kaj ili sin trovis sub la ruinoj. Estis 5235 mortoj.

## Transporto 
* Internacia Montopasejo Los Libertadores
* Sociedad de Transporte Mendoza

## Servoj 
* Nacia Universitato de Kujo
* Observatorio Pierre Auger

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
Junina ralo

La **Junina ralo** aŭ *Junina lateralo* (*Laterallus tuerosi* aŭ *Laterallus jamaicensis tuerosi*) estas specio aŭ subspecio de birdoj de la familio Raledoj. Ĝi estis foje konsiderata distinga subspecio de la Jamajka ralo (*L. jamaicensis*). Ĝi estas, kiel sugestas ties komuna nomo, endemia de marĉaj habitatoj ĉe la Lago Junino en okcident-centra Peruo. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. 

La taksonomio de la Junina ralo estas ankoraŭ disputata: ĝi estis dekomence priskribita kiel subspecio de la Jamajka ralo en 1983 kaj en postaj jaroj ĝi estis foje konsiderata ĉu subspecio de la Jamajka ralo ĉu propra specio. Ilia plumaro estas tre diferenca kompare kun aliaj subspecioj de la Jamajka ralo, sed ĝia voĉo estas tre simila al tiuj de la du aliaj sudamerikaj subspecioj (*L. j. murivagans* de marborda Peruo kaj *L. j. salinasi* de Ĉilio kaj Argentino), kvankam ĝi montras kelkajn diferencojn. Tamen, iliaj voĉoj estas tre diferencaj disde la voĉoj de la nordamerikaj subspecioj. Dekomenca pruvaro sugestas ankaŭ, ke la Galapaga ralo, alia membro de tiu specikomplekso, havas voĉon kiu similas al tiu de la sudamerikaj specioj de Jamajka ralo.

## Referencoj
Kategorio:Raledoj
Kategorio:Faŭno de Sudameriko
Władysław Taczanowski

**Władysław Taczanowski** (1-a de marto 1819, Jabłonna – 17-a de januaro 1890, Varsovio) estis pola zoologo.

## Vivo 
Membro de nobela familio el la regiono Poznań, Taczanowski estas konsiderata unu el plej gravaj eŭropaj zoologoj de la 19a jarcento. Edukita en Parizo, li laboris en muzeoj de Vieno, Berlino, Parizo kaj Londono kaj estis zorgisto de la zoologia departamento de la muzeo de la Universitato de Varsovio el 1862 ĝis sia morto. Taczanowski partoprenis en ekspedicio al Alĝerio kun Antoni S. Waga (1866-67) kaj verkis kelkajn gravajn studojn kiaj *Birdoj de Pollando* (1882) kaj *Ornitologio de Peruo* (1884-86).

Specioj nomitaj laŭ li estas la taĉanovskia tinamo, la Junina grebo (*Podiceps taczanowskii*), la taĉanovskia kuniklo (*Agouti taczanowskii*) kaj la taĉanovskia ciprino (*Ladislavia taczanowskii*).

## Aliaj verkoj 
* "*Les Aranéides de la Guyane française*," *Horae Societatis entomologicae Rossicae* (1871)
* "*Les Aranéides de la Guyane française*," *Horae Societatis entomologicae Rossicae* (1873)
* "*Les Aranéides du Pérou. Famille des Attidés*" (1879)

## Literaturo 
* Historio de la Muzeo kaj Instituto de Zoologio 
* (Pole) http://forumakad.pl/archiwum/2004/12/27-gwiazdy_i_meteory.htm 

## Eksteraj ligiloj 
* http://salticidae.org/salticid/diagnost/0-author/taczanowski.htm  (kun bildo)
* http://home.rochester.rr.com/thecaiques/classic_caique_articles.htm  (detaloj pri lia verko)

Kategorio:Polaj nobeloj
Kategorio:Polaj ornitologoj
Kategorio:Polaj zoologoj
Jan Sztolcman

**Jan Sztolcman** (Jean Stanislaus Stolzmann) (1854 - 28a de Aprilo 1928) estis pola ornitologo.

Sztolcman naskiĝis en Varsovio. En 1875 li veturis al Peruo je konto de la zoologia muzeo de la Universitato de Varsovio. Li mortiĝis en Varsovio.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1854
Kategorio:Mortintoj en 1928
Kategorio:Varsovianoj
Kategorio:Polaj ornitologoj
Kategorio:Ornitologoj
Vocabulaire Espéranto (Laŭtema Esperanta-franca vortareto)

***Vocabulaire Espéranto : laŭtema esperanta-franca vortareto*** estas libro redaktita de Michel Duc Goninaz kaj eldonita de *Éditions Ophrys* el Parizo en 1971. Dua eldonaĵo aperis en 1990.

Krom superrigardo de la precipaj gramatikaj elementoj de Esperanto (alfabeto, prononcado, konjugacio, pronomoj, tabelvortoj, pluralo, akuzativo, numeraloj, prefiksoj, sufiksoj, prepozicioj, adverboj, konjunkcioj, interjekcioj), jenaj temoj estas pritraktitaj :
# Universo kaj naturo;
# Klimato kaj sezonoj;
# La naturaj elementoj;
# La kreskaĵoj;
# La kreskaĵoj (sekvo)
# La bestoj;
# La homo;
# La homa korpo;
# Fiziologio;
# La 5 sensoj kaj la parolo;
# Gestoj kaj korpa agado;
# La farto;
# La manĝoj;
# La vestoj;
# La hejma vivo;
# Psikologio : ĝeneralaĵoj, plezuro, sufero, timo;
# Psikologio : ŝato kaj malŝato;
# Deziro kaj volo;
# La menso;
# Opinio kaj vero;
# Moralo;
# Ĝeneralaj nocioj kaj ecoj;
# Ĝeneralaj nocioj kaj agoj;
# La tempo;
# Sociaj rilatoj;
# La familio;
# Religio;
# Organizaĵoj;
# Socio kaj politiko;
# Milito kaj armeo;
# Gentoj kaj landoj;
# La laboro;
# Teknologio kaj industrio;
# La kamparo;
# Komerco kaj ekonomia vivo;
# Turismo kaj trafiko;
# La Poŝto;
# Instruado kaj lernejoj;
# Instrufakoj kaj sciencoj;
# La informrimedoj;
# Arto (ĝeneralaĵoj), literaturo kaj spektakloj;
# La muziko;
# Plastikoj;
# Sporto;
# La ludoj;

## Recenzoj 
## Vidu ankaŭ 
* *De Esperantische Woorden volgens de Beteekenis Vereenigd*
* *Esperanto in Rubrieken*
* *Les mots Esperanto groupés selon le sens*
* *Esperanto-vortaro per Temo-tabeloj
* *Sisteme Ordigita Vortaro

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Esperanto-vortaroj
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1971
Kategorio:Franca lingvo
Kategorio:Gramatiko de Esperanto
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Nacia Parko Perito Moreno

La **Nacia Parko Perito Moreno**, en hispana origine **Parque nacional Perito Moreno** estas nacia parko de Argentino, situanta en centrokcidento de la provinco Santa Cruz, lime kun Ĉilio. Ĝi enhavas , en montara regiono fermita de valoj, kelkaj el kiuj situas je pli ol 900&nbsp;msm. La areo de la parko Perito Moreno subdividiĝas en du administraj areoj: nome nacia parko kun , kaj la protektita areo kun uzeblaj rimedoj kaj . La dekreto 2149/90 de 10a de oktobro de 1990 deklaris sektoron de la unua areo kiel strikta naturrezervejo.

## Geografio 
### Klimato 
### Reliefo 
### Hidrologio 
## Flaŭro kaj faŭno 
Ene de tiu Parko oni registris ĝis 115 speciojn de birdoj, 5 el kiuj reproduktiĝas ene. Inter ili troviĝas la kapuĉa grebo (*Podiceps gallardoi*), minacata al formorto, kaj akvobirdo protektita nur en tiu parko. Ankaŭ minacara, sed protektita en aliaj patagoniaj parkoj, estas la migra falko (*Falco peregrinus*). En altaj lokoj videblas kondoroj abunde, kelkaj agloj, kiaj la nigrabrusta buteaglo. En lagetoj oftas la ĉilia flamengo (*Phoenicopterus chilensis*), la otidoj, variaj specioj de anasoj *(Anas spp.)* kiaj la vaporanasoj kaj la rozbeka anaso, la granda grebo ktp. Estas ankaŭ la nigrakola cigno (*Cygnus melancoryphus*) kaj la koskorobo.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ŝlipo en SIB 
* Sistema Federal de Áreas Protegidas 

Kategorio:Naciaj parkoj de Argentino
Kategorio:Naciaj parkoj en Sudameriko
Mauricio Rumboll

**Mauricio A. E. Rumboll** (Bonaero, 14a de januaro 1940) estas naturalisto kaj ornitologo argentino.

En 1974, li priskribis por la sciencon novan especion de grebo, nome *Podiceps gallardoi* Rumboll 1974.

Li iĝis kamponaturalisto de la Argentina Muzeo de Naturscienco **Bernardino Rivadavia**, de Bonaero, Argentino. Poste ĉefe dediĉis sin al formado de konservadistoj kaj naturzorgistoj de protektitaj areoj en Argentino.

## Verkoj 
* Birds of southern South America and Antartica. De la Peña, Rumboll. Ed. Collins Illustrates Checklist, 1998. ISBN 0002200775
* Catálogo de los vertebrados de la Provincia de Misiones. Juan Carlos Chebez y Mauricio Rumboll. Lola Ediciones
* Los Parques Nacionales de la Argentina y sus otras áreas protegidas, Francisco Erize, Marcelo Canevari, Pablo Canevari, Gustavo Costa kaj Mauricio Rumboll.
* Las cuatro estaciones de la Patagonia. Fotoj: Jasmine Rossi; Textos: Mauricio Rumboll; Eld. Lariviere.

Kategorio:Argentinaj ornitologoj
Kategorio:Argentinaj natursciencistoj
Kibo

**Kibo** estas i.a. la nomo de:

* Montopinto de Kilimanĝaro, la plej alta monto en Afriko, kaj samtempe ĉe la lokuloj nomo de la monto mem.
* Kafejo en la afrika kvartalo de la berlina urbodistrikto Wedding.
* Kibo : japana modulo en la Internacia Kosmostacio
** 14500 Kibo : asteroido.

## Notoj
Károly Kaán

**Károly KAÁN** [kAroj kAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kaán Károly** estis hungara inĝeniero pri arbaroj, politikisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1924).

Károly Kaán http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07171.htm naskiĝis la  1867 en Nagykanizsa. Li mortis la  1940 en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Kaán frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, universitaton en Selmecbánya inter 1885-1890. Komence li estis arbaristo. En 1898 li plulernis en Germanio, poste li studvojaĝis al Habsburga Imperio kaj Germanio. En 1908 li jam laboris en la ministerio, baldaŭe li estis vicministro. Li kodigis leĝon pri arbarigo de Granda Hungara Ebenaĵo. Li emeritiĝis en 1925, sed poste li strebis por medioprotektado.

## Memorigiloj 
* memormedalo fondita en 1984
* memortabulo en Budapeŝto
* elvidejo en Budapeŝto

## Verkaro (elekto) 
* *Nemzeti akczió és erdőgazdaság,* (1902)
* *A természetvédelem és a természeti emlékek fenntartásának kérdéseihez,* (1914)
* *Erdőt az Alföldre!* (1920)
* *Gazdaságpolitikai feladatok,* (1936)

## Fontoj 
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj arbarinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Regiono Junino

eta|Departemento Junino
eta|Valo Mantaro.
eta|Preĝejo de Santa Ana de Tarma.
eta|Terpoma plado *Papas a la huancaína*.
**Junino** en esperanto aŭ **Junín** [ĥuNIN] en hispana estas departemento kaj regiono en la centraj altaj teroj kaj plej okcidenta Amazonio de Peruo. 

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝia ĉefurbo estas Huankajo.

## Geografio 
Estas altaj montoj kiaj Huajtapaljana.

### Limoj 
## Klimato 
## Politika divido 
La regiono estas dividata en naŭ provincoj, kiuj estas komponataj el 123 distriktoj.

## Demografio 
Estas indiĝenaj popoloj kiaj la Huankaoj.

## Historio 
La Batalo de Junín estis unu el lastaj kunfrontoj inter la armeoj de reĝistoj kaj sendependentistoj en la procezo de la Sendependigo de Peruo kiu okazis en la 6-a de aŭgusto de 1824. Ties rezulto estis la venko de la sendependentistoj.

## Vidu ankaŭ 
* Jauja

Junino
Mihály Heinrich Péter

**Mihály Heinrich PÉTER ** estas rumania hungara kuracisto, universitata profesoro. Li naskiĝis en Sărățeni la 11-an de majo 1929.  Li estas la edzo de la farmakologino Mária Péter H. Li estas ekstera membro de la Hungara Scienca Akademio (1998).

## Kariero
Mihály Heinrich Péter diplomitiĝis en OGYI de Târgu Mureș en 1954. De 1956 li estis instruisto en la katedro de mikrobiologio, de 1991 katedrestro. Li donis ekzamenon de fakkuracisto en 1962, de ĉefkuracisto en 1965. Li estis doktoro de medicinaj sciencoj (Iași 1971). Li estis en studvojaĝo en Heidelberg, Kiel (1973) kaj Bergen (1993).

## Libroj
*Orvosi mikrobiológia fogorvostan-hallgatók részére (Mv. 1979, 1988, 1996), tri eldonaĵoj en rumana lingvo (Mv. 1978, 1987, 1991).
*Lucrări practice de microbiologie (Mv. 1965, 1977, 1994).

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj mikrobiologoj
Lajos Kacskovics

**Lajos Kacskovics** [lajos kaĉkoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kacskovics Lajos** estis hungara juristo, politikisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1837). Liaj nepoj estis Zoltán Szerémy kaj Gizella Szerémy.

Lajos Kacskovics http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/index.htm naskiĝis la  1806 en Mohora, li mortis la  1891.

## Biografio 
Lajos Kacskovics frekventis lernejojn en Pest (urbo), Vác kaj Győr. En 1825 li aliĝis al deputitoj de la parlamento, li apartenis al rondo de reformuloj. En 1829 li ricevis diplomon pri advokato. En 1832 li denove helpis laboron de la parlamento, dume li konatiĝis kun kremo de tiutempaj politikistoj. Baldaŭe li strebis por infanĝardenoj. En 1843 li ekhavis postenon ĉefnotario de urbo Pest. En 1848 li iĝis parlamentano, tial post fiasko de la hungara liberecbatalo li devis kaŝiĝi. Post longa silento la hungara parlamento denove laboris nur en la jaro 1961, kie Kacskovics denove partoprenis. En 1865 li ricevis juĝistan postenon. En 1874 li emeritiĝis.

## Verkaro (elekto) 
**Alsómagyarországi ércművelésről* (1832)
**Közlemények a kisdedóvás és nevelés köréből* (Komunikaĵoj pri la infanĝardenado kaj ties edukado), (1843)
* *Membiografio* (1888) - manuskripto

## Fontoj 
* biografio hungare
* hungarlingva biografio

 
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Molteni

**Molteni** estas la familia nomo de la jenaj personoj:
* Ambrogio Molteni (* ?), itala sceneja aŭtoro
* Giorgio Molteni (* 1949), itala  reĝisoro kaj sceneja aŭtoro
* Giuseppe Molteni (1800–1867), itala pentristo
* Luis Molteni (* 1950), itala aktoro 
* Marco Molteni (* 1976), itala volejbalisto
* Westher Molteni (* 1987), svisa basketbalisto

Krome portis itala biciklisto teamo (1958–1976) la nomon Molteni.
Miklós Péter

** Miklós PÉTER** estas rumania hungara eklezihistoriisto, universitata docento. Li naskiĝis en Sfântu Gheorghe la 23-an de januaro 1939.  

## Kariero
Miklós Péter akiris diplomon de pastro en Protestanta Teologio de Kluĵo (1958, 1965). Li estis nomumita helppastro en Episcopia Bihorului, pastro en Vaida. En 1958 oni arestis lin pro sia konduto dum la hungara revolucio de 1956 kaj estis kondamnita al 14 jara prizono. Li elliberiĝis en 1964 kaj estis helppastro, pasto en pluraj vilaĝoj ĝis 1991, kiam li fariĝis instruisto pri eklezihistorio en la Reformita Teologio de Kluĵo. Li estas doktoro de teologiaj sciencoj (1991). Lia esplorkampo estas la literatura verkaro de Kalvino.

## Memuaro
* Megtartott becsület, fragmentoj en volumo Akik imádkoztak üldözőikért (Kv. 1996).

## Libroj
* Kálvin igehirdetése (Kv. 1994 = *Szemle Füzetek); 
* Kálvin prédikációi Jób könyvéről (Kv. 1998); 
* A keresztyén egyház története (Kv. 2000). 

## Fonto
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekleziaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikaj malliberuloj
Peyre

**Peyre** estas la nomo de jenaj lokoj en Francio:

* Peyre (Landes), komunumo en la departemento Landes, regiono Akvitanio
* urboparto Peyre en la komunumo Comprégnac en la departemento Aveyron, regiono Midi-Pyrénées

**Peyre** estas familia nomo de jenaj personoj:
* Antoine-François Peyre (Peyre la pli juna; 1739–1823), franca arĥitekto
* Henri Peyre (1901–1988), usona romanisto kaj literatursciencisto de franca deveno

**Vidu ankaŭ :**
* Peyre-Brune, dolmeno el la neoliko apud Saint-Aquilin en la franca departemento Dordogne
* Saint-Sauveur-de-Peyre, franca komunumo en la departemento Lozère en la regiono Languedoc-Roussillon
Kibo (Berlino)

eta|La Transvaal-strato en Wedding, kie troviĝas la kulturkafejo.La glaciaĵejo-kulturkafejo **Kibo** en la berlina urbokvartalo Wedding, Transvaalstraße 13 ekzistas ekde junio 2013. Ekde decembro 2013 en *Kibo* renkontiĝas luda rondo de esperantistoj.

## Ofertoj 
Ĝi ofertas glaciaĵon kaj membakitajn kukojn el neartefaritaj ingrediencoj. Multaj ofertoj ankaŭ taŭgas por adeptoj de veganismo kaj uloj kun netolereco de laktozo.

## Nomo kaj filozofio 
La nomiĝo laŭ la plej alta afrika monto Kilimanĝaro spegulas la aktivan agadon de la posedantoj pliriĉigi la internacian etoson de urbokvartalero, kiu grandparte nur servas por loĝi. Ĝi honoras la fremdlandan fonon de la plejparto de la lokuloj kaj oni ofertas - krom frandaĵoj - ankaŭ kulturajn eventetojn multkulturajn. Sian malfermon al aliaj kulturoj montras la proprietuloj pluse per subteno de la Esperanto-movado, i.a. per la disponigo de manĝokartoj en la Lingvo Internacia.

## Luda rondo de esperantistoj 
Ĉiun monaton en anoncita sabato okazas **luda posttagmezo de Esperantistoj** en la kafejo, dum kiu la kafejo ŝanĝiĝas en Esperantujan filion.

En Jubilea Libro 1903-2014 de Esperanto-Asocio Berlino-Brandenburgio troviĝas prezento de la rondo kaj poemo de la berlina esperantisto Gerd Bussing pri ĝi. Jen la komencaj versoj:Ĉiumonate gaja tribo / Kunvenas en Kafejo Kibo / Kaj, evitante tedajn studojn / Preferas ĉiuspecajn ludojn.

## La ĉirkaŭaĵo 
Por ripozumado situas tre proksime la ŝatata Popolparko Rehberge.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de la ejo.
* Sinprezentado de la kulturkafejo sur fejsbuko.
* Pri la wedding-a Kibo.  
* Pri la kafejo sur la retpaĝaro de la Esperanto-Asocio Berlin-Brandenburgio.
* Nova, propra hejmpaĝo de la ludogrupo esperantista

Kategorio:Dolĉaĵoj
Kategorio:Kafejoj
Kategorio:Esperanto en Berlino
Kategorio:Ludado
Arĝenta grebo

La **Arĝenta grebo** (*Podiceps occipitalis*) estas specio de grebo nome birdospecio el la familio de Podicipedoj.

Ĝi troviĝas en Argentino, Ĉilio, Malvinoj kaj Paragvajo same kiel ĉe la Andaj regionoj de Bolivio, Kolombio, Ekvadoro kaj Peruo. Ĝi estas vaganto al Brazilo kaj eble ankaŭ al Urugvajo. Ties natura habitato estas nesalakvaj ĉiatipaj lagoj ekde marnivelo al pli ol 4,000 metroj super ĝi.

## Aspekto 
Tiu specio estas 28 cm longa. Estas rimarkinda specio kun grizbruna krono, grizaj bekoflankoj kaj mentono, nigra nuko, kaj super orelareo longaj brunflavaj plumoj el malantaŭokulo, erekteblaj kaj malfermeblaj kiel ventumilo, utilaj por la pariĝadaj ceremonioj. Estas blankaj kolo, brusto kaj ventro kun nigrecaj flankoj kaj malhelgriza dorso. Estas blanka stribendo en flugiloj videblaj dum skuado. La beko estas nigra kaj mallonga, la kruroj nigraj kaj la okuloj ege rimarkinde ruĝaj.

## Kutimoj 
Ĝi povas vivi soleca aŭ en grupoj de ĝis 20 anoj.

Ĝi estas elstara plonĝanto, kaj akiras sian tutan manĝon subakve, konsista en plantoj, malgrandaj fiŝoj, ties ovoj, kaj krustuloj.

### Reproduktado 
Konstruas el akvoplantoj flosantan neston, kaj ankoras ĝin al viva totora. El septembro al oktobro en ebenaĵoj, sed el decembro al januaro en anda altiplano, la ino demetas 4 al 6 bluecblankajn ovojn, averaĝe 44 mm por 29 mm. Unu tagon post eloviĝo, la frumaturaj idoj jam naĝas, kaj laciĝinte supreniras al dorso de patro.

## Subspecioj 
Tiu specio estas dividita en du subspecioj:
* *Podiceps occipitalis occipitalis* Garnot, 1826. Surloke nomita **Macá plateado común**, aŭ *blanquillo común*. Loĝas en ebenaĵoj de Argentino, en Malvinoj, kaj en Ĉilio ĝis la laguno Negro Francisko en Atakamo, migranta nenestumanta en Paragvajo, kaj sudo de Brazilo. Eble ankaŭ en Urugvajo. Diferenciĝas el la alia subspecio je grizecaj gorĝo, mentono kaj suba nuko. Krome la orelareaj plumoj estas brunflavaj. La okulo estas oranĝece ruĝa.

* *Podiceps occipitalis juninensis* (Berlepsch kaj Stolzmann). Surloke nomita **Macá plateado puneño**, aŭ *blanquillo del norte*. Loĝas en ebenaĵoj de altiplano punia kaj en andaj lagoj de Argentino, en Tarapakio kaj Antofagasto (Ĉilio), Bolivio, Peruo, Ekvadoro, kaj Kolombio. Diferencas el antaŭa subspecio pro tutblankaj gorĝo, mentono kaj suba nuko. Krome la orelareaj plumoj estas grizaj. La okulo estas vinece ruĝa.

## Konservado 
Tiu specio havas tre etendan distribuareon. Spite la malpliiĝan tendencon de la populacio, tiu ne estas tro rapida kaj ne alproksimiĝas al sojloj por vundeblo. La populacio estas tre granda, kaj pro tio la specio estas klasita kiel «Malplej Zorgiga».

## Referencoj 
* BirdLife International 2010. IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 7a de junio de 2011.

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉiliaj birdoj

Kategorio:Podicipedoj
Kategorio:Podicipoj
Kategorio:Podicipoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Béla Kádár (ekonomikisto)

**Béla Kádár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kádár Béla** estis hungara ekonomikisto, politikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2007).

Béla Kádár http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19147 naskiĝis la  1934 en Pécs.

## Biografio 
Béla Kádár frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, universitaton en Budapeŝto inter 1952-1956. Li komence eklaboris en Hungara Nacia Banko, baldaŭe en instituto. Li ankaŭ instruis en universitato en Budapeŝto inter 1957–1965. En 1967 li plulernis en Harvard. En 1970 li edziĝis baldaŭe havanta filon. En 1980 li doktoriĝis, en 1988 li estis jam direktoro. Inter 1990-1994 li estis ministro, poste parlamentano. Li okupiĝas precipe pri internaciaj rilatoj en la ekonomio. Li ricevis diversajn premiojn inter 1985-2009.

## Verkaro (elekto) 
* *Gazdaságfejlődés és nemzetközi munkamegosztás a fejlődő országokban* (1967)
* *Kis országok a világgazdaságban* (Malgrandaj landoj en la mondekonomio), (1971)
* *Structural Changes in the World Economy* (1979)
* *Magyar külgazdasági stratégia a nyolcvanas években* (1987)
* *Szemben az árral* (Kontraŭe al la tajdo), (1996)

## Fontoj 
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Saner

**Saner** estas la familia nomo de la jenaj personoj:

* Hans Saner (1934–2017), svisa filozofo 
* Julia Saner (* 1992), svisa modelino
Sándor Péter

**Sándor PÉTER** estas rumania hungara redaktoro, libroeldonisto. Li naskiĝis en Mugeni la 9-an de septembro 1941. Li estas la patro de aktorino Hilda Péter kaj la frato de dancinstruisto Albert Péter. 

## Kariero
Sándor Péter diplomitiĝis en UBB de Kluĵo pri hungara lingvo kaj literaturo (1964). Li instruis en Baraolt (1964-67), en Sfântu Gheorghe (1967-75), de 1968 kunlaboranto de ĵurnalo Megyei Tükör (Háromszék), rubrikestro. Li fondis la liberoeldonejon Cathedra (1991). Li publikigis Igazság, Utunk, Ifjúmunkás, Tanügyi Újság, Művelődés, Munkásélet, en jarlibro Aluta (A térszínformanév-kutatás történetének rövid áttekintése). 

## Libro redaktita
* Torjai szójegyzék, 1974. 

## Fonto
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj libroeldonistoj
Trizay

**Trizay** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
Trizay situas en la centro de Charente-Maritime,  sudoriente de Rochefort.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
László Pethő

**PETHŐ László Árpád** [petoe:] rumania hungara, hungara poeto, ĵurnalisto. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 6-an de julio 1944.

## Kariero
László Pethő debutis kiel ĵurnalisto en 1970 en Brassói Lapok. En 1987 li translokiĝis en Hungarujon kaj estas respondecredaktoro de 1989 de gazeto *Ajkai Szó*.

## Volumoj
**Visszatérés* (poemoj, 1983 = Forrás); *A gömb másik fele* (poemoj, Bp. 1990); *Hónaljig lángolás*, poemoj, (Bp. 1997); Poemoj kaj dramo, Androméda Könyvműhely, 2000; *Araszolók*, poemoj, Magyar Napló, 2000.

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
László-Sándor Pető

**László-Sándor PETŐ** [petoe:] estas rumania hungara, hungara geografo. Li naskiĝis en Nagyvárad la 17-an de marto 1944.  
## Kariero
László-Sándor Pető diplomitiĝis pri geografio en UBB de Kluĵo (1971). Li laboris en Oradea (1963-65); li instruis en Curtuișeni (1971-72), Sândominic (1972-76), Bălan (Harghita) (1976-79) poste li laboris ĉe la Kultura Komitato  de Distrikto Harghita (1979-88). Li publikigis en Fáklya, Hargita, Előrében, A Hét, Terra (1980-84), Studii şi Cercetări de Geologie-Geografie 1984. jara 31-a volumo. En 1989 li translokiĝis en Hungarujon.
## Libro
*Balánbánya gazdasági-társadalmi fejlődése 1968-1979 között. Csíkszereda. 
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj geografoj
Popolparko Rehberge

eta|250px|La Meva lageto meze de la ĝardeno publika.
**Popolparko Rehberge** () troviĝas en la berlina urbodistrikto Berlin-Mitte, en Wedding. Ĝi estis instalita inter 1926 kaj 1929. Ĝi estas granda ĉirkaŭ 70 hektarojn (sen konsideri la Goethe-parkon; kun ĝi estas 115 hektaroj). Antaŭe ekzistis jam la tri lagoj Möwensee *(Meva lageto)*, Sperlingssee *(Pasera lageto)* kaj Entenpfuhl *(Anasa ŝlimakvejo)*.

Kaj post 1918 kaj post 1945 la parko kvazaŭ senarbiĝis pro la sufero de la loĝantoj  En 2009 estis finita granda restaŭriĝo .

## Rathenau-monumento 
eta|Rathenau-memorigilo, 1987 En 1930 stariĝis la Rathenau-fontano. Ĝi malkonstruiĝis malmultajn jarojn poste de la nazioj, tial ke la fratoj Rathenau estis judoj favoraj al la respublika sistemo, kaj estis fandita. Oni reinaŭguris ĝin en 1987.
eta|Metroa haltejo apud la parko.

## Vidu ankaŭ 
* Kulturkafejo Kibo

## Literaturo 
* Dietmar Land und Jürgen Wenzel (Eld.): *Heimat, Natur und Weltstadt. Leben und Werk des Gartenarchitekten Erwin Barth*, eldonejo Koehler & Amelang, Lepsiko 2005 ISBN 3-7338-0338-8
* Clemens Alexander Wimmer: *Parks und Gärten in Berlin und Potsdam*; eldono de Senator für Stadtentwicklung und Umweltschutz, sekc. III – Gartendenkmalpflege, eldonejo Nicolaische Verlagsbuchhandlung, 3-a eldono, Berlino 1989, ISBN 3-87584-267-7; rubr. 52–54.
* Rainer Stürmer: *Vom Friedrichshain zum Volkspark Rehberge – Kommunales Grün in Berlin*, En: Marie-Louise von Plessen (Eld.): *Berlin durch die Blume oder Kraut und Rüben. Gartenkunst in Berlin-Brandenburg*, eldonejo Nicolaische Verlagsbuchhandlung, Berlino 1985, ISBN 3-87584-147-6, p. 168 kaj 182.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* "Die Rehberge" de Gerhild H. M. Komander. 
* Hejmpaĝo de la Otawi-urbokvartalparto.
* 41 Planado de la popolparko, historia superrigardo
* Societo "Dauerkolonie Rehberge"
* Georg-Kolbe-muzeo
* La Rathenau-fontano

Kategorio:Parkoj en Berlino
Tibor Petrovay

**Tibor PETROVAY** estis rumania hungara ekonomikisto. Li naskiĝis en Vésztő la 15-an de marto 1902 kaj mortis en Budapeŝto la 26-an de julio 1964.  
## Kariero
Tibor Petrovay diplomitiĝis en Komerca Akademio de Kluĵo. Li doktoriĝis en la Universitato de Koloĵvaro en 1942. De 1923 li estis oficisto de la Ligo de Ekonomi- kaj Kreditkooperativoj de Kluĵo, inter 1933-39 respondecredaktoro de *Szövetkezeti Értesítő*. Li publikigis en Erdélyi Múzeum, Erdélyi Tudósító, Hitel. 
## Libro
**Iskolaszövetkezetek a nevelés szolgálatában*. Klny. a Magyar Szövetkezet, Bp. 1940/30. számából. 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekonomikistoj
Provinco Fuegio (Ĉilio)

eta|Mapo
La **Provinco Fuegio**, en hispana **Provincia de Tierra del Fuego**, estas provinco de Ĉilio kiu situantas en centroriento de la regiono Magallanes y de la Antártica Chilena, en la Granda Insulo de Fajrolando. Ĝi havas areon de 29&nbsp;484,7&nbsp;km² kaj posedas populacion de 6904&nbsp;loĝantoj. Ties provinca ĉefurbo estas Porvenir.

La provinco korespondas al la okcidenta teritorio de la granda insulo sude de la Magelana Markolo. La deveno de ties nomo datas de 1520, kiam Fernão de Magalhães nomigis ĝin la unuan fojon kiel *Tierra de los Fuegos* (fajrolando) aŭ *de los Humos* (fumolando) pro la fumaroj kiuj videblis marborde fare de la indiĝenoj (*selknam*). Karlo la 1-a, reĝo de Hispanio, ŝanĝis tiun nomon al *Tierra de Fuego* (Fuegio aŭ Fajrolando), konsiderinte ke la fumo venas plej verŝajne el fajro.

## Vidu ankaŭ 
* Fajrolando

Fuegio
Judit Petre

**Judit PETRE**  estas rumania hungara redaktorino. Ŝi naskiĝis en Târgu Mureș la 19-an de novembro 1927.  

## Kariero
Judit Petre diplomitiĝis pri rumana lingvo kaj literaturo en la Universitato de Bukareŝto (1965). Li laboris en la hungara redakcio de la Porjunulara Libroeldonejo (1958-69), poste ŝi estis respondecredaktorino de hungara sekcio de Libroeldonejo Ion Creangă (1970-85). Li kontribuis al eldonado de 275 libroj por junuloj inter 3-14 jaraĝaj.

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Sándor Pezderka

**Sándor PEZDERKA** estis rumania hungara inspektoro de Landa Konsilantaro de Socialista Kulturo kaj Edukado, tradukisto. Li naskiĝis ? kaj mortis ?.  
## Kariero
Sándor Pezderka estis politika respondeculo de Landa Konsilantaro de Socialista Kulturo kaj Edukado por hungara libroeldonado kaj presaro. Apartenis al liaj taskoj la kontrolado kaj aprobado de eldonplanoj, la lektorado de manuskriptoj, la lektorado de libroj por elportado en Hungarujon, selektado de libroj por enportado el Hungarujo laŭ la kontrakto en kadro de rumana-hungara librointernŝanĝo.
## Tradukaĵoj el hungara al rumana lingvo
*Galambos Lajos: Isten őszi csillaga (Luceafărul de seară 1975), 
*Jókai Mór: Cigánybáró kaj Sárga rózsa (1976), 
*Moldova György: Sötét angyal (1976, 1979),
*Sánta Ferenc-:Viaţa şi insulele Lucs-Lucs, 1980),
*Kosztolányi Dezső: Aranysárkány (1982) 
*Bajor Andor: Felicianul Năzdrăvan'', 1984). 
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj tradukistoj
Gyula Pinczés

**Gyula PINCZÉS** [pince:ŝ] estis rumania hungara ekonomikisto. Li naskiĝis en Gilău la 13-an de marto 1925.   
## Kariero
Gyula Pinczés studis en Universitato Bolyai de Kluĵo, poste diplomitiĝis pri historio de internaciaj rilatoj en Universitato de Kievo. Li estas doktoro de ekonomikaj sciencoj (1970). Li laboris en ministerio por eksteraj aferoj en Bukareŝto, poste en Kluĵo li estis interna kunlaboranto de gazeto Igazság, pli poste respondeculo por la hungaraj kulturaj institutoj de regiona partikomitato de Kluĵo. De 1958 li instruis en Bolyai Tudományegyetem, (resp. en UBB); de 1967 en teknika universitato. Li publikigis kvazaŭ doncenton da artikolo hungare kaj rumane (Anuarul Muzeului Braşov. 1969), Buletinul Ştiinţific IPCN 1971/13); Korunk (1970/12).
## Libro
*Economia politică duvoluma universitata lernolibro (Kv. 1979-80); 
*Gândirea economică din Transilvania în perioada modernă (1789-1918) kunulaŭtoro (1981). 
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekonomikistoj
Ruĝkrura fuliko

La **Ruĝkrura fuliko**, *Fulica armillata* kaj laŭ la scienca nomo ankaŭ *Braceleta fuliko*, estas specio de birdoj de la ordo de Gruoformaj kaj de la familio Raledoj. Ties geografia distribuado estas sudamerika, okupante Brazilon, Paragvajon, Urugvajon, Argentinon, Ĉilion ĝis Fajrolando, Malvinoj, Sud-Georgio kaj Sud-Sandviĉoj. Oni ne konas subspeciojn. La alternativa kaj la scienca nomoj de la specio aludas al la ruĝaj strioj en antaŭaj partoj de kruroj.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Ruĝkrura fuliko estas monotipa.

thumb|maldekstre|Ĉe La Laguna, Ĉilio.

## Aspekto
La Ruĝkrura fuliko estas 43 ĝis 51 cm longa. Ambaŭ seksoj estas similaj. Plenkreskuloj havas flavan bekon kaj fruntan ŝildon kun ruĝeca makulo inter ili. Ankaŭ la beko foje estas ruĝeta. Iliaj kruroj estas oranĝflavaj ĝis flavaj kun palruĝa "ŝtrumpa rubando" super la maleolo, kio nomigas la specion. Ilia plumaro estas ardezgriza kaj pli nigra ĉe kapo kaj kolo. Iliaj subvostaj kovriloj estas blankaj. Nematuraj birdoj havas pli palan bekon ol plenkreskuloj kaj olivecajn krurojn kaj piedojn. Junuloj estas senbrile grizbrunaj kun malhela makulo sur blankaj kapo kaj kolo.

## Distribuado kaj habitato
La Ruĝkrura fuliko troviĝas el centra kaj suda Ĉilio, Paragvajo, kaj sudorienta Brazilo suden tra Argentino ĝis Tierra del Fuego. Ĝi atingis la Malvinojn kiel vaganta, kaj vidaĵoj en Bolivio kondukis la Sudamerikan Klasigkomitaton de la American Ornithological Society klasigi ĝin kiel hipoteza en tiu lando. Oni trovis fosiliojn de tiu specio en la kuŝejo de *Laguna de Tagua Tagua* de Ĉilio.

La Ruĝkrura fuliko vivas ĉe grandaj lagetoj, lagoj, riveroj kaj marĉoj, kaj vintre en ŝirmitaj margolfetoj. Ĝi ĝenerale estas birdo de malaltaj teroj sed vivas je ĉirkaŭ 1200 m en Patagonio, ĝis 1000 m en sudaj Andoj, kaj tiom alte kiom ĝis 2100 m en nordokcidenta Argentino.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Raledoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Urugvajo
Belmont-sur-Lausanne

**Belmont-sur-Lausanne** estas komunumo en la distrikto Lavaux-Oron en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 3481 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Belmont-sur-Lausanne situas sur la suda deklivo de la montoĉeno Jorat super la Lago Lemano proksimume 3,5 kilometrojn oriente de la kantonĉefurbo Laŭzano, al kies aglomeraĵo la komunumo apartenas. La komunumo konsistas el la vilaĝo Belmont kun diversaj novaj loĝkvartaloj kaj la vilaĝo Le Signal de Belmont.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,65 km², de kiuj 26,8% estas kovritaj de arbaro, 37,7% servas por agrikulturo kaj 33,2% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Belmont-sur-Lausanne limas en okcidento kaj nordo al Pully, en nordoriento al Savigny, en oriento al Lutry, kaj en sudo al Paudex.

## Trafiko 
Tra Belmont-sur-Lausanne pasas konekta vojo de Corsy al Laŭzano. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9, kiu pasas tra la komunuma teritorio, situas 1 kilometrojn sudokcidente de la komunumo apud Corsy en la komunumo Lutry.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Belmont-sur-Lausanne datiĝas el la jaro 1228 kiel *Belmunt* kaj *apud bellum Montem*. En la 13-a jarcento Belmont dependis de la katedrala kapitolo de Lauzxano. Sub la berna regado ek de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Belmont apartenis al la Voktejo Laŭzano. En la 18-a kaj 19-a jarcentoj en Belmont-sur-Lausanne funkciis diversaj karbominejoj. La eksporto de malplikosta eksterlanda karbo ĉesigis la karbomineadon fine de la 19-a jarcento. Dum la du mondmilitoj la karbominejoj dum mallonga tempo estis reaktivigitaj.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Belmont

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Belmont-sur-Lausanne
8642 Shawnkerry

'*8642 *Shawnkerry'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

*Shawn Kerry Moore Bus'' estas la edzino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Fleury-devant-Douaumont

**Fleury-devant-Douaumont** [] estas franca komunumo en la departemento Meuse, en la regiono Loreno.

## Historio 
eta|maldekstra|Monumento al la detruita vilaĝo
Fleury-devant-Douaumont estas unu el la malmultaj komunumoj, kiuj havas neniun loĝanton: ĝi estas unu el la naŭ “vilaĝoj mortintaj por Francio”, detruitaj dum la batalo apud Verdun kaj neniam rekonstruitaj. Tamen, ĝi daŭre havas komunumestron. Ekde 2008 tiun postenon havas Jean-Pierre Laparra, ĝis nun 18 jarojn, provizore ĝis la venontaj municipaj balotoj en 2026, kaj se lia sano ankoraŭ estos bona kaj li rekandidatas, estas bonaj ŝancoj ke li havos la postenon plenajn 24 jarojn.

## Geografio 
Fleury-devant-Douaumont situas  nordoriente de Verdun, en la arbaro de Verdun.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Meuse
* Francaj vilaĝoj detruitaj dum la Unua Mondmilito

Kategorio:Komunumoj de Meuse
Mihai Bravu (Roșiori)

**Mihai Bravu** (hungare **Félegyházi Újtelep**) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenenta al Roșiori (Bihor).
## Historio
La loĝantaro estis koloniigita tien post la Unua mondmilito. Ĝi fariĝis memstara en 1956 kun 1 380 loĝantoj.

## Eventoj
La 7-an de septembro 1940 dum masakro farita de hungaraj soldatoj estis mortpafitaj 20 rumanaj kamparanoj, inter ili du infanoj.

## Loĝantaro
Laŭ la censo de 2002 ĝi havis 1 127 loĝantojn, el kiu 9 estis hungaroj.

## Fontoj
*Rumana vikipedio
*Hungara vikipedio

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Bihor
Essertes

**Essertes** estas komunumo en la distrikto Lavaux-Oron en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 328 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Essertes situas 13 kilometrojn nordoriente de la kantonĉefurbo Laŭzano, okcidente de la supra valo de la rivero Brojo sur la orienta flanko de la altebenaĵo de Jorat en la Vaŭda Mezlando. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Essertes kaj Bretonnaire kaj kelkaj izolitaj bienoj. La plej alta punkto de la komunumo estas *Pra Donnabbé* sur alteco de 814 m s.m.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,65 km², de kiuj 10,8% estas kovritaj de arbaro, 77,7% servas por agrikulturo kaj 9,0% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Essertes limas en nordo al Auboranges (FR), en oriento al Oron, en sudo al Forel (Lavaux), kaj en okcidento al Servion.

## Trafiko 
Tra Essertes pasas la kantona ĉefvojo de Vevey al Moudon, de kiu en sudo de la komunumo disbranĉiĝas la kantona ĉefvojo n-ro 154 al Oron-la-Ville. Pere de poŝtaŭtolinio de Palézieŭ tra Oron-la-Ville al Mézières la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Essertes datiĝas el la jaro 1154 kiel *terram de Sartis*. Ĉe la limo al Auboranges, troviĝas la plej alta konata menhiro en Svislando. Ekde la 16-a jarcento ĝi servis kiel limomarkilo inter la friburga kaj berna teritorio. En la jaro 1996 ĝi estis restarigita. En la 12-a jarcento la Senjoro de Palézieŭ kaj pluraj liaj vazaloj donacis bienojn en Essertes la la benediktana Abatejo de Hautcrêt, kiu donaco en la jaro 1154 estis konfirmita de la episkopo de Laŭzano. Dum la berna regado de 1557 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Essertes apartenis al la Voktejo Oron. En la jaro 1814 Essertes konstituiĝis kiel aŭtonoma politika komunumo.

## Vidu ankaŭ 
* **Essert**

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Essertes
8643 Quercus

'*8643 *Quercus''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio de Haute-Provence en Saint-Michel-l'Observatoire (Alpes-de-Haute-Provence, Francio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la kverko. La specio *Quercus robur* (tigfrukta kverko) atingas alton de 30 al 40 metroj kaj vivdaŭras pli ol unu jarcenton.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Forel (Lavaux)

**Forel (Lavaux)** estas komunumo en la distrikto Lavaux-Oron en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 2023 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Forel (Lavaux) situas 11 kilometrojn oriente de la kantonĉefurbo Laŭzano sur la molasaj altejo de Jorat en la Vaŭda Mezlando norde de la baseno de Lago Lemano. La komunuma teritorio en sudo situas sur la akvodislimo inter Rejno kaj Rodano, la plej granda parto de la komunuma teritorio senakviĝas tra la fontriveretoj de Brojo al la riversistemo de Rejno. La komunumo konsistas el la vilaĝo Cornes de Cerf, kaj la setlejoj Le Pigeon, Le Plâne, Le Grenet, Les Chesaudes kaj La Tuilière, kaj diversaj izolitaj bienoj kaj domgrupoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 18,51 km², de kiuj 26,2% estas kovritaj de arbaro, 65,3% servas por agrikulturo kaj 7,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Forel (Lavaux) limas en nordo al Servion, en nordnordoriento al Essertes, en nordoriento al Oron, en oriento al Puidoux, en sudo al Bourg-en-Lavaux, kaj en okcidento al Savigny.

## Trafiko 
Tra Forel (Lavaux) pasas la kantona ĉefvojo n-ro 140 de Vevey al Moudon. La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A9 estas Belmont-sur-Lausanne en sudoriento kaj Chexbres en sudokcidento ambaŭ en distanco de proksimume 6 kilometroj. Pere de la buslinio n-ro 65 de Laŭzano al Servion la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Forel (Lavaux) datiĝas el la jaro 1274 kiel *Fores*. En la 12-a jarcento la monaĥoj de Hautcrêt komencis senarbigi kaj kulturi la regionon de Forel. Sur la monteto *Petit Jorat* troviĝas la restaĵoj de mezepoka burgo. En la jaro 1300 la episkopo de Laŭzano aĉetis post longjara disputo la regionon de la Grafoj de Savojo. La loĝantoj de Forel apartenis dum mezepoko al la Grandparoĥo Villette, kiu estis atribuita al la Senjorujo Lavaux. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la loko apartenis al la Voktejo Laŭzano. En la jaro 1826 *Les Monts de Villette* fariĝis sub la nomo Forel memstara komunumo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de kaj lokoj kun la nomo Forel (Lavaux)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Forel (Lavaux)
Koralle (velboato)

La **Koralle** estas jolo por du personoj. Ĝi havas velon de 8,5&nbsp;m² aŭ 10,5&nbsp;m². Ekde la 1960-aj jaroj ĝi estis produktita en Weitnau, suda Germanio.

[eta|maldekstra|Koralle je la lago de [Starnberg, Germanio.]]
Specialaĵo de la Koralle estas la du flankaj glavoj, kiuj donas grandan spacon en la centro, kie la kutima centra glavo ĝenas. Komence la glavoj estis vertikale enŝovitaj, poste svingantaj glavoj estis uzataj. Pro sia malalta pezo oni povas transporti la boaton sur eĉ malgranda aŭto.

La velboata indico estas 121 kun la malgranda velo, 119 kun la granda.

## referencoj 
Kategorio:Velŝipoj