open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trey

**Trey** estas komunumo en la distrikto Brojo-Vully en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 263 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Trey situas en la Svisa Mezlando ĉe la suda bordo de la rivero Brojo, sude de la urbo Payerne. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Trey, Malafin kaj Granges-sous-Trey.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,81&nbsp;km², de kiuj 17,6% estas kovritaj de arbaro, 71,1% servas por agrikulturo kaj 9,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Trey situas en nordo al Payerne, en oriento al Torny (FR), en sudo al Châtonnaye (FR), kaj en okcidento al Valbroye.

## Trafiko 
Tra Trey pasas la kantonaj ĉefvojoj n-ro 1 de Zuriko al Ĝenevo kaj n-ro 188 de Payerne al Romont. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 6 kilometrojn norde de la komunumo apud Payerne. Per la stacidomo ĉe de la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Friburgo al Laŭzano la komunumo estas konektita al la publika transportreto. Krome pasas tra la komunumo la poŝtaŭtolinio de Payerne al Romont.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Trey datiĝas el la jaro 1142 kiel *Treis*. Dum mezepoko trey dependis de la katedralsenjora abatejo de Payerne. En la jaro 1536 Trey estis konkerita de Berno kaj apartenis ĝis 1798 al la Voktejo Payerne, kiu tiam dum la Helveta Revolucio fariĝis distrikto, kiu en la jaro 2006 estis integrita al la nova Distrikto Brojo-Vully.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Trey
7038 Tokorozawa

'*7038 *Tokorozawa'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Naoto Sato kaj Takeŝi Urata elde la Observatorio de Ĉiĉibu (gubernio Sajtama, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Tokorozaŭa (japane: 所沢市 *Tokorozawa-shi'') kie troviĝis la unua japana flughaveno, malfermita en 1911.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Naoto Sato
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
7037 Davidlean

'*7037 *Davidlean''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde la observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la brita reĝisoro David Lean (1811–1991).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Telfero de Fuente Dé

eta|dekstra|200ra|Panoramo de la telfero kaj la malsupra stacio.
La **telfero de Fuente Dé** estas telfero en la komarko Liébana en Kantabrio (norda Hispanio). Ĝi veturas inter la vilaĝeto Fuente Dé kaj la surmonta observejo *El Cable*, en la municipo Camaleño. Ĝi estas populara loko en la Nacia Parko Picos de Europa.

## Historio 
La telfero estis ideo de José Antonio Odriozola (eksprezidento de la Eŭropa Unio de Montogrimpado), origina el komarko Liébana. La dezajnon faris la civila inĝeniero José Calavera Ruiz kaj la arkitekto Ángel Hernández Morales. La konstruado komenciĝis la 20-an de novembro 1962 kaj la telfero ekfunkciis la 21-an de aŭgusto 1966.

## Trajtoj 
La malsupra stacio situas je alteco 1090 metroj, kaj la supra stacio situas je 1850 metroj (altec-diferenco inter supra kaj malsupra deveturpunktoj estas ĉirkaŭ 750 metroj). Ĉiu veturilo konsistas el unu ĉelo kapabla enveturigi 20 homojn. La supreniro daŭras 3 minutojn kaj 40 sekundojn. Per ĝi oni rapide atingas la centran masivon de la montaro Picos de Europa. La telfero havas du sekciojn kun propra veturilo/ĉelo, kun sendependaj funkciado kaj rapidec-regulilo. La kablo longas je 1640 metroj kaj la veturiloj moviĝas je 10 m/s.

## Vidu ankaŭ 
* Fuente Dé
* Picos de Europa
* Nacia Parko Picos de Europa
* Listo de telferoj

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la telfero de Fuente Dé 

Kategorio:Kantabrio
Fuente Dé
7039 Yamagata

'*7039 *Yamagata''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo en gubernio Jamagata (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la gubernio Jamagata, kaj de ties ĉefurbo Jamagata (japane: 山形市 *Yamagata-shi*).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tomimaru Okuni
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Noosaville (Kvinslando)

eta|maldekstra|Noosa Waters, Noosaville.
**Noosaville** estas ĉeurba kvartalo en Noosa, Kvinslando, Aŭstralio. Ĝi inkludas la Lagon Weyba. "Weyba" ŝajne signifas "loko de flugantaj sciuroj". Noosaville enhavas ankaŭ disvolviĝon kun kanaloj nome *Noosa Waters*. Temas pri distra komunumo kiu inkludas multajn porferiajn apartmentojn, parkejojn, naturrezervejojn kaj vendejarojn kiaj *Noosa Civic*, ĉefa vendejaro kiu servas al la distrikto Noosa.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* University of Queensland: Queensland Places:Noosa Heads and Noosaville

Kategorio:Kvinslando
Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Rivero Georges

La **Rivero Georges** estas rivero en la ŝtato de Novsudkimrio en Aŭstralio. Ĝi ekfluas sudokcidente de Sidnejo ĉe la karbomina urbo Appin, kaj poste fluas norden tra Campbelltown, iome paralele al la ĉefa suda fervojo. Ĉe Liverpool ĝi turniĝas oriente kaj fluas tra la ĉeurbaj kvartaloj de East Hills, Lugarno, kaj Blakehurst, antaŭ elflui en la Golfo Botany ĉe Taren Point en la sudaj ĉeurbaj kvartaloj de Sidnejo.

Georges
Tangalooma

eta|Iama balenstacio (1952-1962) kaj modernaj resursoj.
eta|Distrareo kaj moleo fone.
eta|Nutroprogramo por naturaj delfenoj ĉe la moleo.
[eta|[Aŭstralia pelikano je manĝo.]]

Origine balenostacio, **Tangalooma** estas haveneturbo kaj distrejo en la okcidenta flanko de la Insulo Moreton en Kvinslando, Aŭstralio. Ĝi kuŝas ĉe la orienta bordo de Golfo Moreton kaj estas konata pro siaj distraj resursoj, delfen-nutra programo, sablodunoj kaj subnaĝado ĉe vrako. Naĝado estas populara ĉe la blankaj strandoj. Ĝi havas populacion de ĉirkaŭ 300 kaj ricevas pli ol 3,500 vizitantojn ĉiusemajne ĉar ĝi estas nur je 70 minutoj el Brisbane per katamarano. La Nacia Parko Insulo Moreton estas 98% de la insulo, kvankam estas aliaj malgrandaj haveneturboj tie, nome Bulwer, Kooringal kaj Cowan Cowan. La apudaj akvoj estas protektataj kiel Marparko Golfo Moreton.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Kategorio:Kvinslando
Lago Grassmere

**Lago Grassmere** estas proksime al la Kuka Markolo en la nordorienta parto de la Suda Insulo de Novzelando.

## Geografio 
La Lago Grassmere, 40 km sude de Blenheim kaj 9.7 km sude de la elfluo de la Rivero Awatere, estas neprofunda laguno protektita el la malferma maro per unusola stranda barilo kovrita de sablodunoj. Ĝi estas en la nordorienta etendo de la depresio Ward.

Kovrante areon de 17&nbsp;km², ĝi ne havas naturan enfluon kaj suferas fortajn varmajn ventojn. Ĉe la maro, ĝi havas ankaŭ tre altan salecon. Pro tiuj geografiaj karakteroj, ĝi estas ideala loko por natura elfosado de salo.

## Historio 
## Salindustrio 
## Ekonomio 
Grassmere
Weltvogelpark Walsrode

**Weltvogelpark Walsrode** (nome Birdoparko Walsrode) estas birdoparko situanta en la mezo de la sabla pejzaĝo Luneburga Erikejo (*Lüneburger Heide*) en norda Germanio. Ĝi situas ene de la municipo Bomlitz ĉe Walsrode en la federacia lando Malsupra Saksio.

Temas pri la plej granda birdoparko en la mondo laŭ nombro de specioj same kiel laŭ areo (La Juronga Birdoparko en Singapuro plendas havi la plej grandan nombron de individuaj birdoj). Ĝi kovras areon de 24 hektaroj kaj hejmas por ĉirkaŭ 4 200 birdoj de ĉirkaŭ 675 specioj el ĉiu kontinento kaj klimata zono en la mondo.

La parko estis fondita en 1962 de negocisto de Walsrode, nome *Fritz Geschke*, por privata bredado de fazanoj kaj akvobirdoj. Post multaj ŝanĝoj ankoraŭ la parko funkciigas diversajn programojn por bredado de precizaj specioj, multaj endanĝerigitaj.

## Bildaro 

Ara ararauna (Linnaeus 1758).jpg|Portreto de Blua-flava arao dum flugomontro
VPW Flugvorführung Reifen.jpg|Blua-flava arao dum flugomontro
Bartkauz_(Strix_nebulosa)_-_Weltvogelpark_Walsrode_2012-001.jpg|Lapona strigo
Aceros_cassidix_-_Weltvogelpark_Walsrode_2011-02.jpg|Karunkla bucero
VPW Pinguin-Fütterung.jpg|Pingveno manĝe
VPW Tropenwaldhalle.jpg|Ĝangale
Riesentukan (Toco Toucan) Weltvogelpark Walsrode 2010.jpg|Tokoa tukano - maskoto de Weltvogelpark
Balaeniceps_rex_(Schuhschnabel_-_Shoebill)_-_Weltvogelpark_Walsrode_2011.jpg|Ŝubekulo
Bockwindm%C3%BChle_(Post_mill)_-_Weltvogelpark_Walsrode_2011.jpg|Pivota muelejo ene de la parko

## Literaturo
* *Vogelpark Walsrode - viel mehr als Vögel*, (eld.: Vogelpark Walsrode), sen eldonloko kaj eldonjaro (31-a eldono), 162 paĝoj kun multaj ilustraĵoj
* *Wir entdecken die Vögel (Wieso? Weshalb? Warum?)*, Patricia Mennen (teksto) kaj Anne Ebert (ilustraĵoj), Ravensburger Buchverlag, ISBN 978-3-473-32831-4
* *Wir entdecken die Vögel (Wieso? Weshalb? Warum?) [Audiobook] (Audio CD)*, Jumbo Neue Medien & Verlag GmbH, ISBN 978-3-8337-2620-0
* 
* 
* ZooOrg, eaza, zoos, alirita la 26-an de marto 2012.
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo
* ekskursa raporto de laborgrupo el la zoo Bielefeld 
* Fotoj el Weltvogelpark Walsrode 

## Referencoj 
Kategorio:Ornitologio
Kategorio:Distrikto Heidekreis
Gilbert (Arizono)

**Gilbert** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Arizono, en distrikto Maricopa. La urbego apartenas al aglomeraĵo de Fenikso (urbo).
eta|Situo de Gilbert en Arizono kaj en la distrikto

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 
* Loĝantaro:  (en 2010)
* Supermara alteco: 
* Horzono: UTC-7h
* Poŝtkodoj: 85233, 85234, 85295-85298
* Telefonkodoj: 480

## Geografio 
eta|maldekstre|Municipa administrejo en Gilbert
Gilbert situas sur montetaro sudoriente de Fenikso en la sudokcidenta landparto de Usono, en la meza parto de Arizono.

## Historio 
Vilhelmo "Bobby" Gilbert disponigis teron al fervoja linio en 1902, tial la loko nimiĝis Gilbert. En 1912 multe da mormonoj alvenis el Meksiko. En 1920 Gilbert estis ĉefe terkultivadokomunumo instigita per la fervojlinio kaj konstruado de la Roosevelt Digo kaj la kanaloj. Baldaŭe Gilbert faris rapidan transformon de agrikultur-bazita komunumo al ekonomie varia antaŭurba centro ĉe Fenikso.

## Trafiko 
eta|Apudlaga panoramo en Gilbert
eta|Teatrejo en Gilbert
eta|Vojo en Gilbert
Gilbert havas ĉefvojan kontakton kun Fenikso. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

## Klimato 
En Gilbert la temperaturo averaĝe varias inter 14-30 °C. La varmo kulminas en junio kun 48 °C, inter oktobro-aprilo okazas eĉ frostoj. Jare pluvas po 236 mm. La pluvo kulminas en marto, malkulminas junie.

## Vidindaĵoj 
* teatrejo

## Ĝemelurboj 
*  Newtownabbey, Nord-Irlando
*  Leŝan, Ĉinio

## Fontoj 
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva Vikipedio

Kategorio:Urboj de Arizono
Universitato de Kantabrio

La **Universitato de Kantabrio** estas publika universitato en Kantabrio (norda Hispanio). Ĝi havas du ĉefajn universitatan areojn: unu en Santandero kaj alia en Torrelavega. Ĝi havas 12913 studentojn kaj 1194 profesorojn.

Ĝi estis fondita la 18-an de aŭgusto 1972, je nomo **Universitato de Santandero**. Post 13 jaroj, ĝi ricevis nomon **Universitato de Kantabrio**. Antaŭ la fond-jaro ekzistis pluraj altlernejoj, kiuj iom post iom aliĝis al universitato. En ĝi elstaras ties universitata biblioteko.

## Universitataj areoj 
### Areo Las Llamas (Santandero) 
* *Escuela Técnica Superior de Ingenieros de Caminos, Canales y Puertos* (civila inĝenierio)
* *Escuela Técnica Superior de Ingenieros Industriales y de Telecomunicación* (industria kaj telekomunika inĝenierioj)
* *Facultad de Ciencias* (scienco)
* *Facultad de Ciencias Económicas y Empresariales* (ekonomio kaj entreprenado)
* *Facultad de Derecho* (juro)
* *Facultad de Educación* (edukado)
* *Facultad de Filosofía y Letras* (filozofio kaj beletro)
* *Unidad docente de Ingeniería Ambiental* (media inĝenierio)

### Fakultatoj kaj altlernejoj dise en Santandero 
* *Escuela Técnica Superior de Náutica* (naŭtiko)
* *Facultad de Medicina* (medicino)
* *Escuela Universitaria de Enfermería* (flegado)

**Rilata centro**
* *Escuela Universitaria de Turismo Altamira* (turismo)

### Areo de Tanos (Torrelavega) 
* *Escuela Politecnica de Ingenieria de Minas y Energía* (mina inĝenierio)

**Rilata centro**
* *Escuela Universitaria de Fisioterapia Gimbernat-Cantabria* (fizikoterapio)

### Areo de Comillas 
**Rilata centro**
* *Centro de Estudios del Español* (hispana lingvo)

## Rektoroj 
* Guillermo Gómez Láa - 1977-1980.
* José Miguel Ortiz Melón - 1980-1984.
* Francisco González de Posada - 1984-1986.
* José María Ureña Francés - 1986-1992.
* Jaime Vinuesa Tejedor - 1992-2001.
* Juan José Jordá Catalá - 2001-2002.
* Federico Gutiérrez-Solana Salcedo - 2002-2012.
* José Carlos Gómez Sal - 2012-

## Elektitaj studentoj 
* Péter Ungár

## Bildaro 

Image:Santander.Universidad.Pabellon.de.Gobierno.jpg|Ĉefa sidejo.
Image:Santander.Universidad.Edificio.Interfacultativo.jpg|Plurfakultata konstruaĵo.
Image:Santander.Universidad.Facultad.de.Ciencias.jpg|Fakultato de Scienco.
Image:Santander.Universidad.Ingenieros.de.Caminos.Canales.y.Puertos.jpg|Altlernejo de Civila Inĝenierio (*Caminos, Canales y Puertos*).
Image:Universidad Cantabria Telecomunicaciones.jpg|Altlernejo Teknika de Industria kaj Telekomunika Inĝenierioj.
Image:Santander.Universidad.Economicas.y.Derecho.jpg|Fakultato de Juro kaj Ekonomio.
Image:Hospital Valdecilla.PNG|Universitata Hospitalo Marqués de Valdecilla.

## Referencoj 
Kategorio:Edukado en Kantabrio
Kantabrio
István Tömörkény

**István Tömörkény** [iŝtvAn tomorkEnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tömörkény István** estis hungara verkisto, ĵurnalisto, etnografo, arkeologo, membro de Societo Petőfi (1906).
eta|Skulptaĵo pri István Tömörkény
eta|Memortabulo pri István Tömörkény
István Tömörkény naskiĝis http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html kiel *Steingassner István* la  1866 en Cegléd. Li mortis la  1917 en Szeged.

## Biografio 
István Steingassner frekventis mezlernejojn en Szeged kaj Makó, tamen ne finis la lernadon pro financaj problemoj. Li laboris en apoteko inter 1882-1886, poste li aliĝis al stabo de gazeto. Tiam li prenis novan nomon pri proksima vilaĝo Tömörkény. En 1888 li soldatiĝis, kie li lernis serbe kaj germane. Poste denove li ĵurnaladis en Szeged. Baldaŭe li ricevis laborlokon en la biblioteko, kie li ricevis ankaŭ muzeajn taskojn. Tie li pristudis ankaŭ arkeologion kaj etnografion. En 1904 ĝismorte li estis direktoro de la biblioteko-muzeo, kie lia kunulo estis Ferenc Móra.

## Verkaro (elekto) 
* *Szegedi parasztok és egyéb urak* (1893)
* *Vízenjárók és kétkezi munkások* (1902)
* *Homokos világ* (1910)
* *Célszerű szegény emberek* (1922)

## Memorigiloj 
* memortabuloj en Makó kaj Szeged
* busto en Szeged
* gimnazio en Szeged

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj etnografoj
Kategorio:Hungaraj arkeologoj
7040 Harwood

'*7040 *Harwood'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio) kaj de la nederlandaj geedzoj kaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden.

En la kadro de la *Palomar–Leiden survey'', Tom Gehrels fotis la ĉielon en septembro kaj oktobro 1960 per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio). La 130 fotografiaj platoj tiam eksponitaj estis senditaj en Leiden (Nederlandon), kie ili estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona astronomino Margaret Harwood (1885–1979), unua direktorino de la Observatorio Maria Mitchell.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Kálmán Törs

**Kálmán TÖRS** [torŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Törs Kálmán** estis hungara ĵurnalisto, politikisto, tradukisto, fondinta membro de Societo Petőfi.

Kálmán Törs naskiĝis http://opac.pim.hu/index.jsp?from_page=result&page=details&dbname=database_osszes&bib1id=20003&bib1field=0&term=73262&too_many_records=false&rc=3&pos=2&offset=1&stepsize=10&oldOffset=100000 kiel *Tircs Kálmán* la  1843 en Rimaszécs. Li mortis la  1892 en Budapeŝto.

## Biografio 
Kálmán Törs frekventis universitaton en Pest (urbo), sed li ne profitis sian jurajn konojn, li interesiĝis pri literaturo. Li eklaboris en redakta stabo de Vasárnapi Újság, poste en *Hon*. En 1878 li estis elektita deputito parlamenta de Szentes, spite tion li daŭre ĵurnaladis plu en diversaj gazetoj, ekzemple en Koszorú, Pesti Hirlap.

Li uzis pseŭdonimojn *Alsóőri*, *Junius Brutus* kaj *Kálmán diák*.

## Verkaro (elekto) 
* *Margit-sziget* (Insulo Margareta) 1872, germane en la sekva jaro
* *Vidor úr* 1875 - tradukita komedio
* *Homo sum* 1878 kaj 1883 - tradukita romano
* *Déryné naplója* 1879-1880 - redaktaĵo
* *Garibaldi ifjúsága és hőstettei* - romano pri Garibaldi

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Gyula Vértesy

**Gyula VÉRTESY** [djula vErteŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vértesy Gyula** estis hungara verkisto, ĵurnalisto, redaktoro, membro de Societo Petőfi (1906).

Gyula Vértesy naskiĝis http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/v/v29685 la  1867 en Balassagyarmat. Li mortis la  1925 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Vértesy frekventis lernejojn en Besztercebánya kaj Losonc, poste li eklaboris en sia naskiĝurbo. Liaj verketoj aperis ekde 1887. Baldaŭe li komencis ĵurnaladi en Debrecen en 1889, poste en Budapeŝto en 1893. En 1899 li doktoriĝis pri juro. Baldaŭe li estis inspektoro pri lernejoj.

## Verkaro (elekto) 
* *Az élet bajai* 1890
* *Sebek* 1893 - novelaro
* *A kis doktor története* (Historio de la malgranda doktoro) 1897 - romano
* *Falusi történetek* (Vilaĝaj rakontoj) 1902 - noveloj
* *A szomorúság tarlóján* 1909 - poemaro
* *A vér* (La sango) 1914 noveloj

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/v/v29685
* http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC16241/16721.htm

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Hoffmann & Campe

La eldonejo **Hoffmann und Campe** - germane **Hoffmann und Campe Verlag** - estas germanlingva libroeldonejo. por infana, adoleskula kaj plenkreskula literaturoj.
Ĝi fondiĝis en 1781 kaj havas sian centran sidejon en Hamburgo. Laŭ la stato fine de la jaro 2012 ĝi estas parto de la eldona grupo *Ganske*.

La eldonejon en 1781 fondis la libropresisto *Benjamin Gottlob Hoffmann*, kiu en 1810 fuziigis sian firmaon kun tiu de la bofilo *August Campe*. *Julius Campe* (1792–1867, kiu en 1823 transprenis la eldonejon, transformis ĝin al unu el la plej grandaj germanlingvaj priliteraturaj eldonejoj: Tiutempe aparte la verkaĵoj de Heinrich Heine, Friedrich Hebbel kaj aliaj junaj kaj ribelaj germanlingvaj verkistoj aperis en la eldonejo.

Nuntempe interalie la verkaĵoj de Gerhard Schröder, Siegfried Lenz, Angela Merkel, Ulrich Wickert, *Loki Schmidt*, la edzino de la germania ekskanceliero Helmut Schmidt, sed ankaŭ la germanlingvaj tradukaĵoj de anglalingvanoj kiel Doris Lessing, Bob Dylan, Arnold Schwarzenegger aŭ Stephen Hawking aperas en la eldoneja programo. Krom libroj grava produktaĵaro estas sonlibroj. Aldone la eldonejo produktas multajn firmaajn magazinojn, kaj porklientajn kaj pordungitajn, ekzemple de la internaciaj germaniaj firmaoj *Deutsche Bank, Evonik, MINI, Gaggenau, T-Systems* aŭ *Merck*.

Por plia internacia distribuo de la produktaĵoj la firmao kompreneble intense kunlaboras kun alilandaj eldonejoj kaj tial prezentiĝas en internaciaj librofoiroj kiel ekzemple la frankfurta librofoiro en Germanio.

## Eksteraj ligiloj 
* eldoneja retejo

Kategorio:Libroeldonejoj
Kategorio:Germanaj eldonejoj
Kategorio:Hamburgo
Mária Szentmihályiné Szabó

**Mária Szentmihályiné Szabó** [sentmihAjinE sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szentmihályiné Szabó Mária** estis hungara verkisto, membro de Societo Petőfi, membro de Szigligeti Társaság.

Mária Szentmihályiné Szabó naskiĝis http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html kiel *Szabó Mária* la  1888 en Hungario, en Ottomány (nuntempa Otomani en Rumanio). Ŝi mortis la  1982 en Leányfalu.

## Biografio 
Mária Szentmihályiné Szabó frekventis lernejon en Debrecen, poste ŝi eklaboris kiel ĵurnalisto unue en Kolozsvár, poste en Budapeŝto. En ambaŭ urboj ŝi aliĝis al literaturaj rondoj. Ŝiaj romanoj prezentas aŭ religiajn temojn, aŭ historiajn figurojn.

## Liaj romanoj (elekto) 
* *Felfelé* (Supren) 1925
* *Háztűznézőben* 1930
* *Lorántffy Zsuzsanna* (Suzanna Lorántffy) 1938
* *Szabad hazában* (En libera patrujo) 1940
* *Aratás* (Rikolto) 1943

## Fontoj 
*Hungarlingva Vikipedio
*http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html

Kategorio:Hungaraj verkistoj
József Zalár

**József ZALÁR** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zalár József** estis hungara poeto, membro de Societo Petőfi.

József Zalár naskiĝis http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/z/z30957 kiel *Hízli József* la  1825 en Gyöngyös. Li mortis la  1914 en Eger.

## Biografio 
József Zalár frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste pristudis filozofion kaj teologion en Eger. Lia debuta poemo aperis en 1846. En 1848-1849 li finbatalis la liberecbatalon, poste li konatiĝis kun Mihály Tompa, Sándor Vachott kaj Károly Szász. Baldaŭe li iris al Pest (urbo), kie li ĵurnaladis. En 1861 li iĝis notario departementa. Dum verkado li uzis pseŭdonomojn *Hunfi*, *Halmai*, *Fenyér*.

## Verkaro (elekto) 
* *Szabadságdalok* (Kantoj pri la libereco) 1849
* *Zalár költeményei* 1855 - poemaro
* *A honvédvilágból* 1898 - poemoj pri la liberecbatalo
* *Zalár József költeményei* 1902 - kolektitaj poemoj

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj poetoj
Auxonne

**Auxonne** [] estas franca komunumo situanta en Departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Historio 
La unua skriba mencio de la urbo datiĝas de 1172. Ĝi apartenis al la abatejo sankta Vivant de Vergy. En 1193 la urbo iĝis burgonja kaj en 1477 francia.
En 1479 la rego Ludoviko la 11-a konstruigis kastelon kiel en Bono kaj Diĵono.
La konstruado estis finita en 1493. La kastelo ekzistas ankoraŭ.

De 1788 ĝis 1791 Napoleono Bonaparte laboris en Auxonne kiel militisto.

Dum la dua mondmilito la germana armeo okupaciis la urbon, kiun ĝi forlasis la 10-an de septembro 1944.

## Geografio 
Tie estas soldatejo de la 511-a regimento de trajno.

## Demografio 
## Najbaraj komunumoj 
## Partneraj urboj 
* 

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj 2004, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 5 voĉdonojn (0,29 %).

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or
* Auxonne (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Blogo de la paroĥo

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Montet (Glano)

**Montet** estas  komunumo en la distrikto Glano en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 355 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Montet situas en la Friburga Mezlando, ĉe la orienta bordo de la rivero Brojo, proksimume 10 kilometrojn okcidentsudokcidente de la urbo Romont. La komunumo konsistas el la vilaĝo Montet, la setlejo Verchire kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,19 km², de kiuj 20,1% estas kovritaj de arbaro, 70,3% servas por agrikulturo kaj 7,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Montet limas en nordo al Chavannes-sur-Moudon (VD), en oriento al Ursy, en sudo al Rue, en okcidento al Ecublens, en nordokcidento al Vuillens (VD), kaj en nordnordokcidento en unu punkto al Moudon (VD).

## Trafiko 
Tra montet kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 151 de Rue al Moudon kaj la kantona ĉcefvojo nr-0 151.1 de Romont al Moudon. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas proksimume 18 kilometrojn sude apud Châtel-Saint-Denis. Pere du buslinio de la entrepreno Transporto Publika Friburga la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Montet datiĝas el la jaro 1255 kiel *Montez*. Sur la teritorio estis trovitaj tri brakringoj el la bronzepoko kaj tombejo el la frua mezepoko. Dum mezepoko Montet formis kune kun Vuarmarens la Senjorujon Montet-Vuarmarens. La kastelo supre de Brojo, de kiu konserviĝis nur kelkaj murrestaĵoj estis deturita en la 16-a jarcento. En la jaro 1536 Montet estis konkerita de Berno kaj koncedita al Friburgo. Friburgo ĝis atribuis al la Voktejo Rue, kiu post la Helveta Revolucio de 1798 fariĝis distrikto kaj en la jaro 1848 sur baze de la nova friburga konstitucio estis integrita al la Distrikto Glano.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Montet

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Montet
(7044) 1971 UK

**(7044) 1971 UK** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Luboš Kohoutek elde la Observatorio de Hamburgo-Bergedorf (Germanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luboš Kohoutek
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Duden

La ***Duden*** estas vortaro de la germana lingvo, kies unua eldono estis publikigita en 1880 fare de Konrad Duden kaj origine nur estis ortografia vortaro. La intertempe vasta gamo da produktaĵoj el la vortara serio aperas en libra kaj elektronika formatoj en la eldoneja branĉo *Duden Verlag* de la tegmenta eldonejo * Bibliographisches Institut* (do "Bibliografia Instituto", mallonge BI) en Berlino.

Laŭ stato fine de 2012 la verko estas eldonata en dekdu volumoj, kiuj kovras la sekvajn temojn:
# *Die deutsche Rechtschreibung* ("La germana ortografio", nuntempe 25-a eldono)
# *Das Stilwörterbuch* ("La pristila vortaro", nuntempe 9-a eldono)
# *Das Bildwörterbuch* ("La bildvortaro", nuntempe 6-a eldono)
# *Die Grammatik* ("La gramatiko", nuntempe 8-a eldono)
# *Das Fremdwörterbuch* ("La vortaro de fremdaj vortoj", nuntempe 10-a eldono)
# *Das Aussprachewörterbuch* ("La prononca vortaro", nuntempe 6-a eldono)
# *Das Herkunftswörterbuch* ("La etimologia vortaro", nuntempe 4-a eldono)
# *Das Synonymwörterbuch* ("La vortaro de sinonimoj", nuntempe 5-a eldono)
# *Richtiges und gutes Deutsch* ("Ĝusta kaj bona germana [lingvaĵo]", nuntempe 7-a eldono)
# *Das Bedeutungswörterbuch* ("La prisignifa vortaro", nuntempe 4-a eldono)
# *Redewendungen* ("parolturnoj", nuntempe 3-a eldono)
# *Zitate und Aussprüche* ("citaĵoj kaj diraĵoj", nuntempe 3-a eldono)

eta|maldekstra|300ra|
La vortara redakcio tre detale observas la lingvan evoluon kaj en la vortarajn volumojn prenas vortojn kiuj aperas kun certa ofteco en la amaskomunikiloj. La vortaro tial tre aktuale kaptas la modernan vortprovizon. Kelkfoje ankaŭ neologismoj publikiĝas, laŭ iuj germanlingvanoj tro senkritike, kio regule rezultigas protestajn diskutojn kontraŭ tia tro malferma novemo. 

En la 24-a eldono de la ortografia vortaro de 2006 la redakcio krome en kazoj de ortografiaj variaĵoj starigi rekomendojn kaj kvazaŭ meti lingvajn normojn, kiuj ne ekestis el la praktika lingvouzo aŭ el decidoj de la *konsilio por la germana ortografio*. Averaĝe, ĉiu kvar al kvin jarojn eldonatas nova vortara eldono. 

Krom la vortara serio "Duden en 12 volumoj" la eldoneja branĉo Duden ankaŭ eldonas la pli ampleksajn seriojn *Deutsches Universalwörterbuch* ("universala vortaro de la germana lingvo") kaj *Das große Fremdwörterbuch * ("la granda vortaro de fremdaj vortoj"), kaj multnombrajn aliajn librojn.

Kategorio:Germanlingvaj vortaroj
Kategorio:Germanaj eldonejoj
Steleo de San Vicente de Toranzo

eta|dekstra|Fronto de la steleo de San Vicente de Toranzo.
eta|dekstra|Dorso de la steleo de San Vicente de Toranzo.La **steleo de San Vicente de Toranzo** estas disko-forma kantabra steleo trovita en antaŭromia kastro en La Espina del Gallego (Kantabrio). Nur konserviĝas steleero, en kiu videblas armita militisto sur ĉevalo (ŝajne, rilata al funebra rito), kaj reverse, ornamaĵo kun svastiko kun kurvaj brakoj kaj samcentraj aneloj. Ĝi estas en la Regiona Muzeo de Prahistorio kaj Arkeologio de Kantabrio.

## Vidu ankaŭ 
* Kantabra steleo

## Bibliografio 
* Peralta Labrador, Eduardo; *Los cántabros antes de Roma*. Ed. Real Academia de la Historia (2003). ISBN 978-84-89512597.

San Vicente de Toranzo
Steleo de Luriezo

La **steleo de Luriezo** estas disko-forma kantabra steleo kun diametro je 136 cm, trovita ĉe la pordo de kirko en vilaĝo Luriezo, en Kantabrio. Laŭ dat-esploro, ĝi estis tajlita iam inter la 1-a jarcento antaŭ Kristo kaj la 1-a jarcento post Kristo. 

En tiu ĉi steleo elstaras indikaĵo diranta, ke du fratoj, nome *Ambatus* kaj *Doiderus* dediĉas la steleon al sia patro * Ambatus Pentoviecus, filo de Pentovius, de la klano Ambati*. Danke al ĝi, oni pli komprenas la prakantabran socion, speciale, ties familian strukturon: oni komprenas kiel oni nomis homojn (hodiaŭa sistemo de nomoj kaj familinomoj).

## Bibliografio 
*Giménez, Marta; *Comisión de Antigüedades de la Real Academia de la Historia: catálogo e índices. Cantabria, País Vasco, Navarra, La Rioja*. Ed. Real Academia de la Historia (1999). ISBN 978-84-89512559.
*García de Cortázar y Luis de Aguirre; *La memoria histórica de Cantabria*, p.120. Ed. Universidad de Cantabria (1996). ISBN 978-84-81021455.

Luriezo
Slavea Rivero

eta|dekstre|250ra|Baseno de la Slavea Rivero
[eta|dekstre|[Amerika blanka pelikano|Amerikaj blankaj pelikanoj fiŝkapte ĉe la Rapidfluoj de la Dronitoj en la rivero]]
La **Slavea Rivero** aŭ minuskle **slavea rivero**, origine en la angla **Slave River**, estas rivero de Kanado kiu fluas el la Lago Atabaska en nordorienta Alberto kaj enfluas en la Grandan Slavean Lagon en la Nordokcidentaj Teritorioj de Kanado.

La nomo de la rivero kaj ankaŭ de la lago aludas al la popolo de la slavea grupo de deneoj, unu el la Unuaj nacioj. Angle la etno nomiĝas *Slavey*, sed jam la angla nomo *Slave River* por la rivero favorigis la misan koncepton ke povus temi pri sklaveco, misa signifo kiu plutransportiĝis al aliaj lingvoj.

## Notoj 
Kategorio:Riveroj en Kanado
Kategorio:Riveroj en la Nordokcidentaj Teritorioj
Kategorio:Riveroj en Alberto
7046 Reshetnev

'*7046 *Reshetnev'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Aŭtonoma Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la sovetunia akademiano Miĥail Fjodoroviĉ Reŝetnjov
(cirile : *Михаил Фёдорович Решетнёв'', 1924–1996), fakulo pri la konstruo de sistemoj por kosmaj veturiloj. Li estis direktoro de la Esplora kaj Industria Instituto pri Aplikata Mekaniko de Krasnojarsk. Esploraj aŭ komunikadaj satelitoj estis fabrikataj sub lia esteco.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Dua steleo de Barros

La **dua steleo de Barros**, popole konata kiel *La estelona* (la steleego), estas disko-forma kantabra steleo trovita en vilaĝo Barros, Kantabrio (municipo Los Corrales de Buelna). Ĝia diametro estas 200 cm kaj ĝia dikeco estas 32 cm. Ĝi estis rekonstruita uzante 5 disiĝintajn pecojn. Unu peco estis uzita kiel kontraŭlintelo kaj aliaj kiel kolonbazoj, en kirko Ermita de la Rueda. Nun ĝi estas videbla en la Parko de la Steleoj. Ĝia temo estas similaj al tiuj de aliaj kantabraj steleoj: dieca kulto dum Bronzepoko. Ĝi estis modelo por la blazono de Kantabrio kaj la kantabra labaro.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kantabra steleo

Barros 2
Fort Fitzgerald (Alberto)

[dekstre|eta|300px|La ŝipa konekto *Radium Queen* el Fort Fitzgerald al la fervojo ĉe [Waterways (Alberto).]]
**Fitzgerald**, konata ankaŭ kiel **Fort Fitzgerald**, estas komunumo en norda Alberto (Kanado) en la municipo de Regiona Municipo de Wood Buffalo, situanta je 17 km sude de la limo kun la Nordokcidentaj Teritorioj, je 23 km sudoriente de Fort Smith. Ĝi havas populacion de 10 personoj (2008).

La komunumo ricevas telefonan servon baze en Fort Smith.

Antaŭ la etendo de fervojoservo al Hay River (Nordokcidentaj Teritorioj), ĉe la Granda Sklava Lago, ĉiu varo devis esti transportita perŝipe el aŭ al nordo el Fitzgerald al Fort Smith, por eviti kvar netrapaseblaj rapidfluoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Regional Municipo Wood Buffalo
** Fort Fitzgerald 

Kategorio:Geografio de Kanado
Nacia naturrezervejo Pelikaninsulo

eta|dekstre|Elaera vido de la Nacia Naturrezervejo Pelikaninsulo.
La **Nacia naturrezervejo Pelikaninsulo** (oficiale ) estas nacia naturrezervejo de Usono situanta ĝuste ĉe la okcidenta bordo de la insulo Orkideo en la Indianrivera laguno oriente de Sebastian (Florido). La rezervejo konsistas el insulo de 12,000 m² kiu inkludas aldonajn 10,000 m² de ĉirkaŭa akvo kaj estas situanta ĉe la orienta marbordo de Florido de la Indianrivera laguno. Ĝi estis fondita laŭ ekzekuta leĝo fare de la Prezidento Theodore Roosevelt la 14an de marto 1903, kaj tiele Pelikaninsulo estis la unua nacia naturrezervejo en Usono. Ĝi estis kreita por protekti ardeojn kaj aliajn birdojn el formorto pro troa plumĉasado.

## Historio 
## Fizika medio 
## Naturo 
## Ekonomio 
## Referencoj 
* Dinnage, Russell J. “WILDLIFE REFUGES: Budgetary downturn for national refuges hits staffers hardest.” *Land Letter*. 16a Novembro 2006.
* Hem, Brad. "Looking ahead, Pelican Island may be next in line: Port of Houston buys land, could join Galveston in a joint effort." *The Houston Chronicle*. 4a Februaro 2007.
* McHugh, Paul. "Wildlife refuges on life support; Flat budgets imperil future of the system." *The San Francisco Chronicle*. 21a Decembro 2006.
* "Parks: Pelican Island National Wildlife Refuge." *GORP*. 2007. 26 April 2007. .
* "Pelican Island National Wildlife Refuge: Comprehensive Conservation Plan." *U.S. Fish and Wildlife Service*. Sept 2006. 9 May 2007. .
* "Pelican Island National Wildlife Refuge." *U.S. Fish and Wildlife Service*. 2007. 26a Aprilo 2007. .

## Eksteraj ligiloj 
* Official **Pelican Island National Wildlife Refuge** retejo

Kategorio:Geografio de Usono
Kategorio:Naturo en Usono
Kategorio:Florido
Kategorio:Ornitologio
7100 Martin Luther

'*7100 *Martin Luther''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio) kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden, en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi estas nomita en memoro de la germana monaĥo kaj teologo Martin Luther (1483–1546), unu el la fondintoj de la Protestantismo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Marteno Lutero
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Fort Smith (Nordokcidentaj Teritorioj)

**Fort Smith** estas urbo en la Sudslavea Regiono de la Nordokcidentaj Teritorioj, Kanado. Ĝi estas situanta en la sudorienta parto de la Nordokcidentaj Teritorioj, ĉe la Rivero Slave kaj apude al la limo de NT/Alberto.

## Historio 
La historio de Fort Smith rilatas al la Rivero Slave kaj al necesa ligo havigata por akvotransportado inter suda Kanado kaj la Okcidenta Arkto. Frue felkomercistoj trovis jam funkciintan vojon el kio nun estas Fort Fitzgerald (Alberto) ĉe la okcidenta bordo de la rivero Slave al Fort Smith. Tiu vojo permesis la fornavigadon de kvar netrapaseblaj rapidfluoj (Cassette Rapids, Pelican Rapids, Mountain Rapids kaj Rapidoj de la Dronitoj). Tiu vojo estis tradicie uzitaj de la lokaj indiĝenaj popoloj dum jarcentoj.

## Klimato
## Demografio
## Allogaĵoj
## Nuna vivo
Kategorio:Geografio de Kanado
Insulo Gunnison

La **Insulo Gunnison** situantas ĉe la nordokcidenta kvarono de la Granda Sala Lago en la usona ŝtato Utaho , proksimume je 55 mejloj nordokcidente el Sallagurbo kaj ĉirkaŭ 6 mejlojn oriente de la okcidenta bordo de la lago. Ĝi estas proksimume 1 mejlon longa kaj duonmejlon larĝa, kaj estas konata ĉefe kiel grava birdarejo por la Amerika blanka pelikano (*Pelecanus erythrorhynchus*). Ankaŭ la Kalifornia mevo (*Larus californicus*) nestumas en la insulo, kaj eventualaj nestumantoj estas ankaŭ la Blucindra ardeo (*Ardea herodias*), la Komuna korako (*Corvus corax*), la Meksika falko (*Falco mexicanus*), kaj la Salpinkto (*Salpinctes obsoltetus*).

La tuta insulo estas administra areo de naturo nome Gunnison Island. Aliro al la insulo estas limigita por eviti scivolemajn turistojn kiuj povas ĝenadi la reproduktantajn birdojn.

Oni ĉirkaŭkalkulas, ke la populacio de la insulo Gunnison (ĉirkaŭ 10,000) konstituas ĉirkaŭ 10-20% el la tutmonda populacio de Amerika blanka pelikano; estas ankaŭ 15,000 Kaliforniaj mevoj kiuj reproduktiĝas en tiu insulo.

## Historio 
## Notoj 
Kategorio:Insuloj en Usono
Kategorio:Internaj insuloj
Kategorio:Ornitologio
Uragano Marko (1996)

La **Uragano Marco** (aŭ **Marko**) kaŭzis gravajn inundojn en la Grandaj Antiloj kaj Centrameriko, spite restante sufiĉe for en la maro. La dektria tropika ciklono, dektria nome ŝtormo, kaj la naŭa uragano de 1996, nome Marko disvolviĝis en la okcidento de la Kariba Maro la 16an de novembro post la interagado de malvarma fronto kaj kelkaj tropikaj ondoj. Dekomence ĝi estis tropika depresio, kaj restis malforta dum ĝi veturis al sudokcidento kaj eventuale al sudo. Ĉe la 19a de novembro la depresio plifortiĝis en Tropika Ŝtormo Marko, tuj antaŭ malrapide kurbiĝi al ĝenerale orienta direkto. Marco rapide fariĝis uragano la 20an de novembro, kvankam alt-nivelaj ventoj kaŭzis ties malfortigon reen al tropika ŝtormo post tiu tago. La ŝtormo poste veturis nordorienten al Hispaniolo, sed poste iĝis preskaŭ senmova kaj kurba oriente, kaj poste duoble reen okcidenten.

Post malfortiĝis al tropika depresio la 22an de novembro, Marko re-fortiĝis al tropika ŝtormo la venontan tagon. Marko veturis nordokcidenten dum fluktuado laŭ intenseco antaŭ finfine malfortiĝi kaj dissolviĝi la 26an de novembro. Spite ne farinte pluvofalegon, Marko produktis fortajn pluvojn en Kubo, Hispaniolo, Centrameriko, kaj Jamajko, kiuj kaŭzis gravajn inundojn en kelkaj areoj. En Honduro, 4,000&nbsp;hejmoj estis detruitaj, 40&nbsp;pontoj estis rompitaj, preskaŭ 50,000&nbsp;akreoj de plantejoj de banano kaj aliaj fruktoj estis inunditaj, kaj oni registris naŭ mortojn. Inundoj tuŝis ankaŭ aliajn landojn de Centrameriko, sed la efiko estis malpli akraj. Oni informis pri fortaj pluvoj en Kubo, kvankam oni ne konis klarajn inundodamaĝojn. Marko kontribuis al pliiĝanta inundo en Jamajko kaj kaŭzis tri aldonajn mortojn en la Dominika Respubliko. Ĝenerale, Marko kaŭzis 15&nbsp;mortojn kaj proksimume damaĝon de 8.2&nbsp;milionoj da dolaroj (de 1996).

Marko (1996)
Kategorio:Centrameriko
Kategorio:Karibio
Kategorio:Katastrofoj en 1996
Miquel-Lluís Muntané

alternative=|eta|Miquel-Lluís Muntané
**Miquel-Lluís Muntané** (naskiĝis en 1956 en Barcelono) estas verkisto, tradukisto, ĵurnalisto kaj kultura agento. Li longe okupiĝis pri mezlerneja edukado kaj ankaŭ en la Instituto pri Edukado de la Universitato de Barcelono. Li eldonis kaj direktoris la revuon Saba Poètica (Poezia Sevo), kaj kunlaboris aŭ kunlaboras kun amasmedioj kiaj Diari de Barcelona, Avui, El 9 Nou, El Temps, Serra d’Or, Revista de Catalunya, Revista Musical Catalana, Catalunya Cultura kaj Onda Cero inter aliaj. Lia literatura verkaro, en la kataluna lingvo, enhavas rakontan prozon, poezion, eseon, teatron kaj porinfanajn rakontojn. Li estas direktoro, patrono kaj konsilanto en diversaj kulturaj institucioj kaj en 2007 li ricevis la premion Climent Mur pro sia sindediĉo kadre de la kultura asociismo.

## Verkoj  
* L'esperança del jonc (poezio, 1980)
* Crònica d'hores petites (rakontojn, 1981)
* Llegat de coratge (poezio, 1983)
* A influx del perigeu (poezio, 1985)
* De portes endins (teatro, 1987)
* Antoni Coll i Cruells, el valor d'una tasca (biografio, 1987)
* L'espai de la paraula (eseo, 1990)
* Actituds individuals per la pau (eseo, 1991)
* La penúltima illa (teatro, 1992)
* L'altra distància (poezio, 1994)
* Millor actriu secundària (romano, 1997)
* El foc i la frontera (poezio, 1997)
* UNESCO, història d'un somni (eseo, 2000)
* Madrigal (rakontojn, 2001)
* Migdia a l'obrador (poezio, 2003)
* La fi dels dies llargs (romano, 2005)
* La seducció dels rius (taglibro, 2006)
* Cultura i societat a la Barcelona del segle XVII (eseo, 2007)
* Encetar la poma. Escrits sobre cultura (artikoloj, 2008)
* El tomb de les batalles (poezio, 2009)
* La hiedra obstinada (poezio, 2010) (Tradukado: J.A.Arcediano kaj A.García-Lorente)
* Hores tangents (poezio, 2012)
* De sèver i de quars. Apunts memorialístics 1981-1999 (memoroj , 2015)
* Qualitats de la fusta (poezio, 2016)
* El moviment coral dins el teixit social català (eseo, 2016)
* Frontisses. Mirades a una primavera (taglibro, 2018)
* Miquel Pujadó, el bard incombustible (biografio, 2019)
* Diu que diuen... (rakontojn ĉar nek vi, 2019)
* Horas tangentes (poezio, 2020) (Tradukado)
* Passatges (poezio, 2020)

## Notoj kaj Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Lia oficiala retejo
* Miquel-Lluís Muntané: Traces
* Associació d'Escriptors en Llengua Catalana
* Qui és Qui : Muntané i Sicart, Miquel-Lluís
* ConocerAlAutor 
* Artikolo El Punt Avui

Kategorio:Katalunaj verkistoj
Unua steleo de Lombera

dekstra|eta|238ra|Fronto de la unua steleo de Lombera.
dekstra|eta|238ra|Dorso de la unua steleo de Lombera.
La **unua steleo de Lombera** estas granda disko-forma kantabra steleo trovita en 1937 en la kvartalo Lombera (municipo Los Corrales de Buelna, en Kantabrio). Ĝia diametro estas 1.9 metroj kaj ĝia dikeco estas 0.27 m. Ĝi estis rekonstruita el diversaj pecoj trovitaj.

Sur ĝi gravuriĝis anelo kun ses kurbaj segmentoj, kiuj reprezentas la lunkvaronojn, inter du samcentraj cirkonferencoj. En reverso, estas anelo el kiu kreskas kvin-braka kurba svastiko. La stelebordo estas reliefa.

## Vidu ankaŭ 
* Kantabra steleo

Lombera 1
Dua steleo de Lombera

dekstra|eta|238px|Fronto de la dua steleo de Lombera.
dekstra|eta|238px|Dorso de la dua steleo de Lombera.
La **dua steleo de Lombera** estas disko-forma granda kantabra steleo trovita en 1937 en la kvartalo Lombera (municipo Los Corrales de Buelna, en Kantabrio). Ĝia diametro estas 1,7 m kaj ĝia dikeco estas 0.27 m. Ĝi estis trovita en la kirko de Sankta Cipriano, same al du pliaj steleoj. Ĝi estas en la Regiona Muzeo de Prahistorio kaj Arkeologio de Kantabrio.

En la dorso videblas reliefa kvin-braka svastiko. La bordo ankaŭ estas reliefa. En la fronto, reliefaĵo reprezentas lunkvaronojn, ene de tri samcentraj cirkonferencoj (tiu plej ekstera estas ornamita de triangulaĵoj). Unue oni pensis, ke temas pri sunaj simboloj, sed oni kredas nun, ke ĝi estas rilata al kulto al luno pro ties serpento-formo, lunkvaronoj kaj malmultaj samcentraj cirkonferencoj.

## Vidu ankaŭ 
* Kantabra steleo

Lombera 2
Tria steleo de Lombera

La **tria steleo de Lombera** estas disko-forma granda kantabra steleo. Unu peco el ĝi estis trovita en 1995 en la kvartalo Lombera (municipo Los Corrales de Buelna, en Kantabrio). Same al unua kaj dua steleoj de Lombera, ĝi estis uzata kiel ŝtono en konstruita muro. Per esploro de tiu ĉi peco, oni spekulativas, ke ĝia totala diametro estas 1,30 m kaj ĝia dikeco estas 0.16 m. Ĝia reverso ne havas ornamaĵojn.

## Bibliografio 
* www.lasalle.es Estelas de Los Corrales de Buelna

## Vidu ankaŭ 
* Kantabra steleo

Lombera 3
Sakramenta perko

alternative=Archoplites interruptus.jpg|eta|*Archoplites interruptus*
La **Sakramenta perko** aŭ **Arkoplito** (*Archoplites interruptus*) estas fiŝo de la familio de Centrarkedoj kaj ordo de Perkoformaj, indiĝena de la areoj de la riveroj Sakramento, San Joaquin, Pajaro, kaj Salinas en Kalifornio, Usono, sed ankaŭ amplekse enmetita tra okcidenta Usono.

La indiĝena habitato de la Sakramenta perko estas en malrapidaj, vegetaĵaraj akvoj de marĉoj kaj lagoj. Ili povas atingi maksimume ĝeneralan longon de 61&nbsp;cm kaj maksimuman pezon de 3.6&nbsp;kg, kaj oni registris vivodaŭron de ĝis sed jaroj.

*A. interruptus* estas nune la ununura specio de la genro ***Archoplites*** Gill, 1861, sed Girard origine atribuis ĝin al *Centrarchus.* La genra nomo, *Archoplites,* devenas el la grekaj vortoj *άρχος* (reganto) kaj *οπλίτης* (soldato kun ŝildo).

Kvankam nomata Sakramenta perko, *A. interruptus*, ne estas vere perko strikte; nome perkoj estas membroj de la genro *Perca* en la familio de Perkedoj.

## Referencoj 
* FishBase_genus, Archoplites, 2006, Decembro
* FishBase species, Archoplites interruptus, 2006, Decembro
* ITIS: *Archoplites*

Kategorio:Perkoformaj
Kategorio:Fiŝoj
Steleo de Lombera

**Steleo de Lombera** estas nomo de kelkaj kantabraj steleoj trovitaj en Los Corrales de Buelna, Kantabrio:

* Unua steleo de Lombera, trovita en 1937.
* Dua steleo de Lombera, trovita en 1937.
* Tria steleo de Lombera, kies peco estis trovita en 1995.
Valbroye

**Valbroye** (en Esperanto ankaŭ **Valbrojo**) estas komunumo en la distrikto Brojo-Vully en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2011. La sidejo de la komunuma administracio troviĝas en Granges-près-Marnand.

## Geografio 
Valbroye situas en la Svisa Mezlando en la ebenaĵo de la rivero Brojo. La komunumo konsistas el du ne ligitaj teritorioj, kiujn tranĉas la friburga eksklavo Surpierre.
La norda parto konsistas el la vilaĝoj Cerniaz, Seigneux kaj Villars-Bramard, la suda parto el Combremont-le-Grand, Combremont-le-Petit, Sassel, Granges-près-Marnand kaj Marnand.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 33,57 km², de kiuj 25,3% estas kovritaj de arbaro, 66,8% servas por agrikulturo kaj 7,2% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La norda komunumparto limas en nordo al Les Montets (FR) kaj Ménières (FR), en nordnordoriento al Fétigny (FR), en oriento al Trey , en sudoriento al Châtonnaye (FR), en Villarzel, Henniez, Villeneuve (FR), Surpierre (FR), Cheiry (FR), Prévondavaux (FR) kaj Denezy, en sudokcidento al Vuissens (FR), en okcidento al Champtauroz, en nordokcidento al Treytorrens, kaj en nordnordokcidento al Nuvilly (FR).

## Trafiko 
Tra la suda komunumparto pasas antaŭ ĉio la grava kantona ĉefvojo n-ro 1 de Zuriko al Ĝenevo. La ĉefa vojo tra la norda komunumparto estas la kantona ĉefvojo n-ro 150 de Estavayer-le-Lac al Laŭzano. La norda komunumparto estas konektita al la publika transportreto pere de la trajnlinio de Payerne al Palézieux, tra la cetera komunumo pasas diversaj bus- kaj poŝtaŭtolinioj.

## Historio 
La komunumo estis fondita la 1-an de julio 2011 per kunigo de la ĝis tiam sendependaj komunumoj Cerniaz, Combremont-le-Grand, Combremont-le-Petit, Granges-près-Marnand, Marnand, Sassel, Seigneux kaj Villars-Bramard. Origine al la komunumkuniĝo devintus aliĝi ankaŭ la komunumoj Dompierre, Champtauroz, Henniez kaj Treytorrens. Post kiam en la baloto Dompierre, Henniez kaj Treytorrens malakceptis la kuniĝon ankaŭ Champtauroz malaliĝis al la projekto.

La unua dokumenta mencio de Granges-près-Marnand datiĝas el la jaro 881 kiel *Graniacense*. En Granges estis trovitaj diversaj restaĵoj el la bronzepoko kaj proksimume 20 tomblokoj el la frua mezepoko. Dum mezepoko Granges-près-Marnard apartenis al la Katedralkapitolo Laŭjano kaj al la Priorejo Payerne. En la jaro 1536 Granges estis konkerita de Berno kaj apartenis al la Voktejo Moudon kaj la Subvojktejo Villarzel.

Cerniaz estis la unuan fojon menciita en la jaro 1444 kiel *Sernia*. Post la konkero fare de Berno ĝi ankaŭ apartenis al la Voktejo Moudon.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Granges-Marnand (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Valbroye