Teodozio la 2-a

**Teodozio la 2-a** aŭ **Teodozio la 2-a**, alnomita "La Kaligrafo", estis orient-romia imperiestro. Li regis de la 1-a de majo 408 ĝis sia morto. Lia regado karakteriziĝis per la influo de civilaj oficistoj sur la ŝtatajn aferojn. Lia religia politiko markis turnopunkton en la evoluo de la Romia Imperio.

Fakte, li efektivigis la plejparton de la leĝaro celanta malpermesi paganismon, kaj li regule intervenis en la administrado de ekleziaj aferoj. Estis ankaŭ dum lia regado, ke la fama Triopa Murego de Konstantinopolo estis starigita, kiu permesis al la imperio travivi almenaŭ tridek sieĝojn.

## Biografio
Filo de Flavio Arkadio, nepo de Teodozio la 1-a, li sukcedis sian patron kun la aĝo de sep jaroj. Li regis unue sub la regenteco de la Pretora Prefekto Antemio (408-414) kaj poste sub la regado de sia pli aĝa fratino Pulkerja, kiu estis levita al la rango de Aŭgusta. Malforta princo, kiel sia patro, Teodozio la 2-a restis konstante sub la influo de sia intima rondo. De 414 ĝis 421, Pulkeria havis dominan rolon, transformante la kortegon en kvazaŭ-monaĥejon pro sia pia naturo.

En 421, ŝi aranĝis la edziĝon de sia frato kun Aelja Eŭdoksja (401-460), filino de atena retorikulo nomita Leontio. Teodozio la 2-a ankaŭ estis sub la influo de Kiro de Panopoliso, egipto el Panopoliso (kiu akiris influon sur la imperiestro kiam la Gardanto Antioko estis flankenlasita, kaj kiu okupis la prefekturon de la Pretora Gvardio de 439 ĝis 441), sub la influo de Nomo, Oficejestro de 443 ĝis 446, kaj fine sub la regado de sia amiko, la eŭnuko Krizafio.

## Regado
La fruaj jaroj de sia regado karakteriziĝis pri la supereco de lia civila rondo, kaj familia kaj el aliaj sferoj, en la administrado de la ŝtataj aferoj.

### Familio
De 421 ĝis 433, la influo de Eŭdoksja, edzino de Teodozio la 2-a, superis tiun de Pulkerja ĝis kiam falsaj akuzoj pri malfideleco kondukis al ŝia ekzilo al Jerusalemo. Pulkerja tiam reprenis sian lokon en la kortego, nur por maltrovi, ke la ĉefa influo nun kuŝis en la manoj de la imperiaj eŭnukoj, precipe Krizafio. Teodozio la 2-a kaj lia familia rondo (precipe lia edzino Eŭdoksja, filino de la retorikisto Leontio) estis instrumentaj en la fondo de la Universitato de Konstantinopolo en 425.

Krom ĉi tiuj familiaj influoj, Teodozio la 2-a ankaŭ estis influita de siaj proksimaj konsilistoj, inkluzive de la Pretoraj Prefektoj Antemio, poste Kiro de Panopolis, kaj la eŭnuko Krizafio.

Krome, kiel ĉiuj monarkoj de lia tempo, li uzis sian familion por plifortigi la dinastiajn ligojn kun sia okcidenta ekvivalento. Efektive, li edzigis sian filinon Licinia Eudoksja (422-493) al Valentiniano la 3-a, lia kuzo.

[eta|maldekstre|400px|La Muregoj de Teodozio, en [Konstantinopolo.]]

[eta|dekstre|400px|Teodozio bonvenigas la relikvaĵojn de [Johano Krizostomo|Sankta Johano Krizostomo.]]

[eta|maldekstre|400px|Martireco de [Flaviano de Konstantinopolo|Sankta Flaviano, ĉefepiskopo de Konstantinopolo.]]

eta|dekstre|400px|Kresko kaj disvastigo de la Romia Imperio.

[eta|maldekstre|400px|Laŭ peto de [Nestorio, la imperiestro Teodozio kunvokis la Unuan Koncilion de Efezo en 431.]]

[eta|maldekstre|400px|En 447 la hunoj venkis la romiajn armeojn en [:en:Vit (river)|Utus kaj Ĥersoneso]]

eta|dekstre|300px|La Teodozia kodo estas kolektaĵo da imperiestraj leĝoj ordonita de la romia orienta imperiestro Teodozio la 2-a.

### Religiaj Disputoj
Lia regado estis markita de la religiaj disputoj de la Nestorianismo, kontraŭstarigante Cirilon de Aleksandrio kontraŭ Nestorio, Patriarko de Konstantinopolo, kaj pri perforto direktita kontraŭ judoj kaj paganoj.

Por trakti tiun demandon, Teodozio la 2-a kunvokis la Koncilion de Efezo en 431, kiu kondamnis la Nestorianismon, sekvitan de la loka sinodo de Konstantinopolo en 448, kiu kondamnis Eŭtikon kaj lian doktrinon pri Monofizitismo. Alia koncilio okazis en Efezo en 449, kie Eŭtiko, kiu havis subtenon ene de la interna rondo de la imperiestro malgraŭ la malamikeco de Pulkerja, venkis, farinte uzon de perforto kontraŭ siaj kontraŭuloj (tial la nomo "Dua Koncilio de Efezo") kaj kondukante al la unua grava konflikto kun Romo. Samtempe, la imperiestro intervenis kontraŭ la Arianismo.

Krome, li partoprenis en la nomumo de patriarkoj, kiel en 449 por la nomumo de la Patriarko de Konstantinopolo, kies bazilikon, detruitan de incendio en 404, li rekonstruigis.

Kontraŭ la subtenantoj de paganismo, liaj konsilistoj efektivigis kontraŭpaganan leĝaron, kiun liaj posteuloj apenaŭ modifis. Tiel, li promulgis multajn ediktojn direktitajn kontraŭ sacerdotoj kaj paganoj: li malpermesis oferojn, devigis la sacerdotojn loĝi malproksime de siaj lokaj kultejoj, rezultante en severa apartigo, kaj poste, en 435, ordonis la detruon de temploj.

Koncerne ikonografion en preĝejoj, en 427 li malpermesis la bildigon de la Kruco sur la planko. La kruco devis esti reprezentita en la plej honorindaj partoj de religiaj konstruaĵoj. Ĉi tiu malpermeso estis konservita sub la regado de Valentiniano la 3-a.

### Leĝdona Agado
Influita de siaj sinsekvaj edzinoj, kaj ankaŭ de siaj proksimaj konsilistoj, Teodozio verkigis la Leĝon pri Citaĵoj, en 426 kaj la Codex Theodosianus-n, en 438, kiu enhavas ĉiujn imperiajn Konstituciojn promulgitajn ekde 312.

La Kodo de Teodozio plejparte ripetis antaŭan leĝaron, precipe la dispoziciojn plej malamikajn al paganismo.

### Ekstera Politiko
La regado de Teodozio la 2-a estis markita eksterlande per duobla venko kontraŭ la Sasanidoj en 421 kaj 441, sed ĉefe per liaj kompleksaj rilatoj kun la Huna Imperio de Ruga (430-435), Bleda (434-445), kaj poste Atilo.

Dum Ruga mortis en ekspedicio kontraŭ la Romia Imperio, lia nevo kaj posteulo Bleda (kune kun sia frato Atilo) triumfis, pli diplomatie ol armee, kaj de 435 ĝis 440, Teodozio la 2-a pagis grandan tributon kaj promesis neniam plu alianciĝi kun la ĝermanaj popoloj malamikaj al la hunoj. Tamen, premo de la hunoj permesis al li vastigi sian imperion cedante la tutan Ilirion, tiam dividitan inter la du imperioj, al la Romia Imperio.

En 440, profitante la sasanidan atakon kontraŭ Armenio, sur kiun la Imperio triumfis en 441, Bleda denove atakis la Romian Imperion kaj kaptis signifan rabaĵon. En 445-446, Atilo, kiu ĵus murdis sian fraton, tiel fariĝante la sola reĝo de la hunoj, konkeris sudan Panonion. Por konservi la iluzion de romia ĉeesto, Teodozio la 2-a nomumis sin "Majstro de la Soldatoj".

Profitante la tertremon, kiu detruis parton de la muroj de Konstantinopolo la 27-an de januaro 447, Atilo denove atakis la Romian Imperion, sed sen signifaj rezultoj krom la ĉeso de la tributo fare de la Imperio. Intertraktadoj komenciĝis, kaj en 449, Teodozio sendis ambasadon, gvidatan de Prisko kaj Maksimino, kiu konsentis rekomenci la tributopagon.

En tiu ĉi kunteksto Teodozio la 2-a mortis pro vundoj ricevitaj en rajdakcidento en 450. Pulkerja sukcedis lin, unue sola, poste kun sia edzo Marciano, ĝis sia morto en 453. Ŝi rifuzis pluajn tributpagojn al Atilo.

Tamen, la huna premo, kiu estis precipe evidenta en la dua duono de la regado de Teodozio la 2-a, ne malhelpis lin sendi plifortikigojn al sia okcidenta ekvivalento: tiel, en 410, li sendis kontingenton de 4 mil soldatoj por subteni Flavion Honorion, kiu estis minacita en Raveno.

Ĉi tiu politiko estis ebla nur ĉar la imperiestro sekvis politikon de sisteme plifortigi la militan limon, la limeson, strategion kiu intensiĝis post 443, la dato de la retiriĝo de la hunoj kaj ilia foriro al la Okcidento.

### Morto kaj Sinsekvo
Lia subita morto la 28-an de julio 450 ekigis sinsekvan krizon, kiu estis rapide solvita.

Efektive, ĉar Teodozio la 2-a ne havis filojn, lia posteulo, Marciano, mezbona militisto, estis elektita de Asparo kaj poste kaŝe edziĝis al la fratino de la mortinta imperiestro, Pulkerja, tiel daŭrigante la revon pri la Teodozia dinastio.

## Posteularo kaj Memoro
Dum kristanaj aŭtoroj ĝojis pri la sindonemo kaj pieco de "la plej milda el ĉiuj homoj", kiel Sokrato Skolastiko nomis lin ĉe la fino de sia panegiro pri la imperiestro en sia Eklezia Historio, modernaj historiistoj kredas, ke la viro, kiu ricevis la kromnomon "la Kaligrafo", malfacile posedis la kvalitojn de ŝtatestro kaj vidas lin prefere kiel limigita al pure reprezenta rolo.

Ernest Stein (1891-1945) konsideris lin "bonkora kaj sensignifa". En la 18-a jarcento, la angla historiisto Edward Gibbon pentris malpli ol flatan portreton pri li, priskribante lin kiel eternan infanon, "ĉirkaŭitan de servema sekvantaro de virinoj kaj eŭnukoj."

Lia leĝdona laboro, tamen, restas pivota kaj antaŭsignas tiun de Justiniano.

## Nomoj kaj Titoloj
### Sinsekvaj Nomoj
* 401, naskita Flavius ​​​​Theodosius
* 408, supreniras al la trono, Imperator Caesar Flavius ​​​​Theodosius Augustus.

### Titoloj kaj juĝoficoj
* Konsulo en 407, 409, 411, 412, 415, 416, 418, 420, 422, 425, 426, 430, 433, 435, 438, 439, 444.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj la 10-an de aprilo
Kategorio:Mortintoj la 28-an de julio
Kategorio:Naskiĝintoj en 401
Kategorio:Mortintoj en 450
Kategorio:Naskiĝintoj en la 5-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 5-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en Konstantinopolo
Kategorio:Mortintoj en Konstantinopolo
Kategorio:Romiaj regantoj
Kategorio:Romiaj militistoj
Kategorio:Romiaj imperiestroj
Kategorio:Historio de Romo

Kategorio:Imperiestroj de la Bizanca Imperio