Botanika ilustraĵo

[eta|Ilustraĵo montranta aron da ornamaj plantoj, el [Encyclopedia Americana|Enciklopedio Americana, volumo 22, paĝoj 208–209, ilustristo ne menciita, 1920.]]
**Botanika ilustraĵo** estas la arto prezenti la formon, koloron kaj detalojn de plantoj.

Antaŭ la invento de fotografio, botanikaj ilustraĵoj estis la sola maniero registri plantojn. Ili devas esti science precizaj, sed ofte ankaŭ havas artan komponaĵon kaj povas esti presitaj kun botanika priskribo en libroj, revuoj kaj aliaj amaskomunikiloj, aŭ venditaj kiel artaĵoj.  

La kreado de tiaj ilustraĵoj postulas, ke la aŭtoro-artisto komprenu plantmorfologion, aliron al naturaj (vivaj) specimenoj aŭ herbarioj (specimenoj sekigitaj por konservado). Botanikaj ilustraĵoj ofte estas kreitaj en kunlaboro inter la artisto - ilustristo kaj la konsultisto- botanikisto.

## Historio 
 (*Alchemilla vulgaris*). Botanika ilustraĵo el la libro *Flora von Deutschland, Austria and Switzerland* de O. W. Thome, 1885]]

La plej fruaj herboj kaj farmakopeoj de multaj kulturoj jam inkluzivis reprezentojn de plantoj. Tio helpis en la identigo de specioj, kutime por medicinaj celoj. La plej frua kolekto de botanikaj ilustraĵoj konservita ĝis hodiaŭ estas la *Codex Aniciae Julianae*. Ĝi estas la plej malnova kaj plej valora ilustrita kopio de la verko *"Pri Materia Medica"* de la greka kuracisto Dioscorides Pedanius. Precizaj priskriboj de plantoj tra regionoj kaj lingvoj, antaŭ la enkonduko de taksonomio, estis gravaj pro la eblaj danĝeroj de medicinaj preparoj. La malbona preskvalito de fruaj verkoj povis malfaciligi la rekonon de la ilustritaj specioj.

En la 16-a jarcento, la sviso Conrad Gesner (1516-1568) faris milojn da desegnaĵoj de diversaj partoj de plantoj dum li studis plantojn. Konstante ekzercante sian manon kaj okulon, li plibonigis siajn skizojn. Gesner identigis karakterizajn trajtojn de plantoj, plibonigante la kvaliton de scienca desegnado. Liaj skizoj fariĝis skizoj por ilustraĵoj de lia libro "Enchiridion historiae plantarum" (1541).

Kiam la unuaj sistemoj de botanika nomenklaturo komencis esti publikigitaj, la bezono de desegnado aŭ pentrado fariĝis malpli urĝa. Tamen, ĝuste dum ĉi tiu periodo la profesio de botanika ilustristo komencis aperi. En la 18-a jarcento, presteknikoj iom pliboniĝis, kaj ilustraĵoj komencis esti pli precizaj laŭ koloro kaj detaloj. La kreskanta intereso de amatoraj botanikistoj, ĝardenistoj kaj naturalistoj naskis novan merkaton por botanikaj publikaĵoj; ilustraĵoj pliigis ilian allogon kaj alireblecon por ne-specialistoj.

Gvidiloj, katalogoj kaj revuoj pri migrado kaj flaŭro produktitaj ekde tiam daŭre inkluzivis ilustraĵojn. La disvolviĝo de fotografiaj platoj ne malaktualigis ilustraĵojn, malgraŭ plibonigoj en fotografia reproduktado en presitaj materialoj. Botanika ilustristo estas lerta pri kreado de kompromiso inter precizeco, idealigita bildo de la malsamaj specimenoj kaj la reprezentado de ambaŭ flankoj de la subjekto, kiel en la kazo de folioj. Pli granda detalo ankaŭ povas esti provizita sur la sekcioj laŭ skalo, kvazaŭ sub mikroskopo, kaj metita en liberajn spacojn de la desegnaĵo.

## Notindaj botanikaj ilustristoj 
Notindaj botanikaj ilustristoj inkluzivas:

* en:James Andrews
* George French Angas
* :en:Claude Aubriet
* Alois Auer
* :en:Françoise Basseporte
* Ferdinand Bauer
* :en:Franz Bauer
* :en:Mary Foley Benson
* en:Elizabeth Blackwell
* :en:Harry Bolus
* :en:Priscilla Susan Bury
* :en:Olivia Marie Braida-Chiusano
* Mark Catesby
* :en:Lise Cloquet
* :en:Gillian Condy
* :en:Léon Camille Marius Croizat
* Dioskorido
* :en:Catharina Helena Dörrien
* :en:Atanasio Echeverria y Godoy
* :en:Sydenham Edwards
* Georg Dionysius Ehret
* :en:James Henry Emerton
* :en:Barbara Everard
* :en:Walter Hood Fitch
* :en:Barbara Jeppe
* :en:Martha King
* :en:Jacques le Moyne
* :en:Dorothy van Dyke Leake
* :en:Cythna Letty
* :en:Carl Axel Magnus Lindman
* Margaret Mee
* Maria Sibylla Merian
* :en:Philippa Nikulinsky
* Marianne North
* :en:Pierre-Joseph Redouté
* :en:Sarah Rhodes
* en:Lewis Roberts
* :en:Celia Rosser
* :en:Ellis Rowan
* :en:Vera Scarth-Johnson
* :en:Ellen Isham Schutt
* :en:Dorothea Eliza Smith
* :en:Matilda Smith
* :en:Lilian Snelling
* :en:Gerard van Spaendonck
* :en:James Sowerby
* :en:Sydney Parkinson
* :en:Alice Tangerini
* :en:Frances Elizabeth Tripp
* :en:Elizabeth Twining
* :en:Pierre Jean François Turpin
* :en:Ellaphie Ward-Hilhorst

## Famaj Libroj kun Botanikaj Ilustraĵoj 
[eta|Botanika ilustraĵo de [lilio, meze de la 18-a jarcento]]
eta|390x390ra|Botanika ilustraĵo prezentanta la flaŭron de "Nova Hollandia", 1813
* " Viena Dioskorido " () estas manuskripto de la 6-a jarcento, kopio de la verko de la antikva naturalisto Dioskorido " *De materia medica* " (Pri kuracaj substancoj).
* " Gottorfer Codex " estas atlaso de plantoj ĉe la kastelo Gottorp, kreita en 1649-1659 de la hamburga artisto *Hans Simon Holtzbecker* laŭ mendo de Frederiko la 3-a. La atlaso konsistas el 4 volumoj kaj enhavas 377 ilustraĵojn; la atlaso nuntempe konserviĝas en Kopenhago.
* " Curtis's Botanical Magazine " estas botanika revuo.
* " Flora Rossica " estas verko de P.S. Pallas el 1784 kaj 1788, enhavanta cent ilustraĵojn.
* Flora Graeca estas plurvoluma publikaĵo el la 18-a jarcento de la artisto Ferdinand Bauer kaj la botanikisto John Sibthorpe, enhavanta priskribojn de la plantoj de Grekio.
* «Illustrationes Florae Novae Hollandiae» estas libro de Ferdinand Bauer, publikigita en 1813.
* " English Botany " (Angla Botaniko) estas periodaĵo publikigita en 36 volumoj de 1790 ĝis 1813 de la botanikisto James Edward Smith kaj la artisto James Sowerby. Plena titolo: *Angla Botaniko aŭ Koloraj Figuroj de Britaj Plantoj, kun iliaj Esencaj Karakteroj, Sinonimoj kaj Kresklokoj*.
* " Flora Altaica " kun ilustraĵoj *"Icones plantarum novarum vel imperfecte cognitarum, floram rossicam, imprimis altaicam illustrantes"* de C. F. Ledebour (1829-1834).
* " Deutschlands Flora in Abbildungen nach der Natur mit Beschreibungen " ( *Germana Flaŭro en Bildoj kaj Priskriboj* ) de Jacob Sturm (1796-1862).
* " Flora Danica " estas botanika atlaso de la flaŭro de la dana regno. Ĝi konsistas el 51 partoj kaj estis publikigita en 1761-1883.
* " Flora von *Deutschland, Österreich und der Schweiz in Wort und Bild für Schule und Haus* " ( Flaŭro de Germanio, Aŭstrio kaj Svislando en Rakontoj kaj Bildoj por Lernejo kaj Hejmo ) de O. V. Thome (1885).
* " Medizinal-Pflanzen de Köhler " estas konsultlibro pri kuracherboj, konsistanta el 3 volumoj (1883-1914), enhavanta ĉirkaŭ 400 ilustraĵojn.
* " Bilder ur Nordens Flora " estas ilustrita verko de Carl Lindman pri la flaŭro de la nordiaj landoj, publikigita en 1901-1905, 1917, kaj 1977-1978.
* " La Banksioj " estas trivoluma monografio enhavanta ilustraĵojn de ĉiuj variaĵoj de la genro Banksia (*Banksia* L.f. ). Estas la unua fojo, ke tia granda genro estas tute ilustrita de unu artisto (Celia Rosser). Ĝi estas konsiderata unu el la elstaraj botanikaj verkoj de la 20-a jarcento.

## Galerio 

Dosiero:ViennaDioscoridesPlant.jpg|ligilo=Dosiero:ViennaDioscoridesPlant.jpg
Dosiero:Electrotype-_Alois_Auer.jpg|ligilo=Dosiero:Electrotype-_Alois_Auer.jpg
Dosiero:Deyrolle_422013.jpg|ligilo=Dosiero:Deyrolle_422013.jpg
Dosiero:Franz_Joseph_Märter_Sweet_potato_1797.jpg|ligilo=Dosiero:Franz_Joseph_Märter_Sweet_potato_1797.jpg
Dosiero:Skelding-Poppies-and-Wheat-1883.jpg|ligilo=Dosiero:Skelding-Poppies-and-Wheat-1883.jpg
Dosiero:Adolphe_Millot_champignon.jpg|ligilo=Dosiero:Adolphe_Millot_champignon.jpg

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Floroj en arto
* Aĵpentraĵo
* scienca ilustristo (d:Q19507792)
* botanika kolektisto (d:Q2083925)

## Eksteraj ligiloj 
* Amerika Societo de Botanikaj Artistoj
* Arto servanta sciencon: Solvoj por la konservo kaj aliro de kolekto de botanika arto kaj ilustraĵo
* Botanika arta societo de Aŭstralio
* Plantillustrations.org: serĉebla datumaro de historiaj ilustraĵoj 
* Botaniko.si.edu: enreta Smithsonian katalogo

Kategorio:Sciencaj ilustristoj
Kategorio:Botaniko
Kategorio:Ilustraĵoj