open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blackbird

eta|La unua prototipo de *Blackbird*. La flagetoj sur la grundo kaj sur la veturilo montras, ke vera kaj vetura ventoj kontraŭas
eta|Pli nova versio de la veturilo
**Blackbird** () estas eksperimenta, helic-pelita vela veturilo. Ĝi estis konstruita por demonstri la eblon veli *rekte kontraŭvente kaj pli rapide ol la vento*. La 2-an de julio 2010 atingis Blackbird 2.8-oblan rapidecon rekte kontraŭvente, la unuan registritan mondan rekordon en tiu kategorio. Efektive la veturilo atingis eĉ 3.5-oblan rapidecon de vento sed tiam ne plenumis la kriteriojn de la rekordo-komisio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo de la projekto

Kategorio:Velado
Kikwit

'''''' [kikvit] estas grandurbo, ekde 2009 provinca ĉefurbo kaj diocezo en Demokratia Respubliko Kongo (eksa Zairio). Kikwit ankaŭ estas konata en la regiono sub la moknomo "La patrino".

## Bazaj informoj 
* Areo: 92&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 465 m
* Loĝantaro: 397.737 en 2012
* Horzono: UTC + 1

## Geografio 
 situas sur montetaro laŭ rivero "Kwilu" en la okcidenta landparto. Tshikapa troviĝas 268, Kinŝaso 399, Kananga 410, Mbuji-Mayi 544, Boma 645, Lubumbashi 1203 km.

## Historio 
Belgoj fondis -on, ĉar tiu loko estas la lasta haveno laŭ la rivero. La urbo estis evoluigita ne nur por komercado, sed ankaŭ por agrikulturo. En 1955 pro ebolo (viruso) 233 da loĝantoj mortis.

## Trafiko 
 havas flughavenon kaj laŭriveran havenon. Ĉefvojoj kuras el la urbo al Kinŝaso kaj Tshikapa, krome estas malpli grava vojo suden.

## Klimato 
 situas en tropika klimato. La temperaturo varias inter 24 kaj 28&nbsp;. Jare pluvas po 1636&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed inter junio-aŭgusto apenaŭ pluvas.

## Vidindaĵoj 
eta|320px|Diagramo pri liverado, kie  estas en la sudokcidenta parto
* stadiono
* popoldanco en maskoj kaj popolkostumoj

## Fontoj 
* Angla kaj hungara Vikipedioj
* https://archive.is/20121205101443/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-1&srt=pabn&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-46
* [http://www.tiptopglobe.com/city?i=303927&n=Kikwit#lat=-5.03623&lon=16.84204&zoom=7 ] 
* [http://www.gaisma.com/en/location/kikwit.html ]

2
Kategorio:Urboj de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Havenurboj
Pantano Grande

**Pantano Grande** estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 9.895 loĝantojn en 2010 . 

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
László Babarczy

**László BABARCZY** [lAslO babarci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Babarczy László** estis hungara reĝisoro, teatrestro kaj altlerneja instruisto.

László Babarczy naskiĝis la  1941 en Budapeŝto, li mortis la .

## Biografio 
László Babarczy frekventis gimnazion en Budapeŝto inter 1955-1959, poste plulernis en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en branĉo reĝisorado. Li komencis sian reĝisoran karieron en Nacia Teatro (Pécs), poste li reĝisoradis en Nacia Teatro (Budapeŝto), poste en Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). En la lasta teatro li ankaŭ estris ĝin. Ekde 1969 li ankaŭ instruas en la altlernejo. Kelkfoje li havis reĝisorajn taskojn en Novi Sad. En 2003 li fondis aktoran fakon en Universitato de Kaposvár. Li havas edzinon, kiu naskis 2 filinojn. Li ricevis premion Kossuth en 1995, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Elektitaj disĉiploj 
* Ágnes Bánfalvy
* Viktor Bodó
* Petra Grisnik
* Illés Horváth
* László Keszég
* Kata Losonczi
* Tamás Olt
* András Pál (aktoro)
* Miklós Rázga
* Ilona Sárközi-Nagy

## Liaj reĝisoraĵoj (elekto) 
* diversaj teatraj reĝisoraĵoj, ekzemple István Örkény: *Macskajáték* (Katoludo); 1958; Frederick Loewe-Alan Jay Lerner: My Fair Lady; Ernő Szép: Patika (Apoteko); Ferenc Molnár: Liliom (Lilio); Ŝekspiro: Rikardo la 3-a

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
5547 Acadiau

'*5547 *Acadiau'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la Universitato Akadia de Wolfville (Nov-Skotio, Kanado), angle: "*Acadia University*" aŭ *Acadia U''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroido (5547) Acadiau, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Diesse

**Diesse** (malnova germanlingva nomo **Tess**) estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto La Neuveville kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berna Ĵuraso en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 444 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Diesse situas sur alteco de 838 m s.m. 3 kilometrojn norde de la Lago de Bielo sur la altebenaĵo de la *Monto de Diesse* (en germana lingvo *Tessenberg*), ĉe la suda flanko de la ĵurasa montoĉeno Chasseral, proksimume 10 kilometrojn okcidente de Bielo. La komunumo Diesse konsistas el la vilaĝo Diesse kaj la setlejoj Fin de Chenaux en oriento kaj La Croix en okcidento. La altebenaĵon de Diesse senakvigas la rojo *La Douanne* en sudo de la komunum.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,48 km², de kiuj 47,2% estas kovritaj de arbaro, 47,9% servas por agrikulturo kaj 4,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Diesse limas en okcidento kaj nordo al Nods, en oriento al Lamboing, kaj en sudo al Prêles.

## Trafiko 
Diesse situas flanke de la gravaj trafikvojoj ĉe la kantona vojo 1325 de Nods al Frinvillier. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A5 situas proksimume 5 kilometrojn sudokcidente de la komunumo apud La Neuveville. Per la poŝtaŭtolinio de Nods al La Neuveville la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Diesse datiĝas el la jaro 1178 jam sub la aktuala nomo *Diesse*. Dum mezepoko ĝis la Franca Revolucio de 1797 Diesse estis la ĉefloko de la Majorejo Tessenberg en la Prinsepiskoplando Bazelo. Ek de 1798 ĝis 1815 apartenis al Francio, unue al la departemento Mont-Terrible kaj poste al la departemento Haut-Rhin. Per la Viena Kongreso de 1815 ĝi estis atribuita al Kantono Berno kaj une atribuita al la distrikto Erlach kaj ek de 1846 al la distrikto La Neuveville, kiu en la jaro 2010 estis integrita al la administra distrikto Berna Ĵuraso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Diesse
Vokocentro

**Vokocentro** aŭ **Telefonvokocentro** estas oficejo kie oni ĉefe traktas telefonvokojn faritajn de klientoj aŭ aliaj personoj. Ĝenerale vokocentro povas trakti multe da telefonvokoj. Tio estas farata per uzo de komputiloj. Laboristoj en vokocentro provizas helpservon por organizaĵo aŭ firmao kiu vendi varojn kaj/aŭ servojn, traktas retmesaĝojn, faksmesaĝojn kaj respondas per tujmesaĝiloj. Ili ankaŭ faras aliajn ĉiutagajn taskojn.

Neprofitcelaj organizaĵoj kaj registaroj ankaŭ funkciigas vokocentrojn por kialoj, kiuj koincidas aŭ kunlaboras kun policaj vokocentroj por trakti krimajn krizajn situaciojn ktp.

Barato kaj Filipinoj estas du nacioj famaj por sia vokocentra industrio, kiu estas parto de kelkmiliarddolara (usonaj dolaroj) industrio por Eksternigo de Negocaj Aferoj (ENA) (Business Process Outsourcing, BPO).

En Ŝanhaja Voko-Centro lernas Esperanton oficistinoj, kiuj laboras telefone por doni diversajn informojn al alilandanoj, kiuj vojaĝas aŭ loĝas en Ŝanhajo. La oficistinoj servas per 19 diversaj lingvoj, inkluzive de Esperanto.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de telefonaj kompanioj

## Informfontoj 
* [title= Varma lineo por la Pekinaj Olimpikoj Ĉina Radio Internacia(https://eo.wikipedia.org/wiki/%C4%88ina_Radio_Internacia)]
* Ŝanhaja Voko-Centro

Kategorio:Telefono
Kategorio:Ekonomio
5551 Glikson

'*5551 *Glikson'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj geastronomoj geedzoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la aŭstralia geologo kaj paleoklimatologo *Andrew Y. Glikson''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Slanské vrchy

**Slanské vrchy**, esperante **Montoj Slanské** estas vulkandevena montaro en orienta Slovakio. La montaro estas orientata de nordo al sudo, de urbo Prešov ĝis la ŝtatlimo kun Hungario. La montaro reprezentas orientan limon de Valkaldrono de Košice. La plej alta montopinto estas Šimonka kun alteco 1092 m s.m. Geologie la montaro apartenas inter tiel nomataj orientslovakaj novvulkanoj kiuj ekestis en parto de terciaro neogeno. La montaro estas konstruita per jenaj petroj riolito, dacito kaj ĉefe andezito kaj iliaj tofoj. En norda parto de la montaro, sur la novvolkanaj petroj troviĝas sedimentoj reprezentataj per argiloj, sabloŝtonoj kaj konglomeraĵoj. Apartaj andezitaj masivoj elkreis stratovulkanon, kiun reprezentas tavolaroj de alternataj andezitoj kaj vulkana cindro.

Andeziton oni uzas kiel altkvalitan materialon por konstruado.

En la montaro troviĝas hodiaŭ ne plu funkciantaj minejoj Dubník, kie oni dum pasinteco gajnadis opalojn. Ĉi-tempe la minejoj estas gravaj por vespertoj.

Kategorio:Montaroj en Slovakio
Kategorio:Montaroj en Okcidentaj Karpatoj
Les Moulins

**Les Moulins** en la franca lingvo signifas *la muelejoj*. Ĝi estas loko de la sekvantaj lokoj:
* **Les Moulins (Kebekio)** estas komunumo en Kebekio en Kanado.
* '''Les Moulins (Château-d'Œx)''' estas vilaĝo de la komunumo Château-d'Œx de la Distrikto Riviera-Pays-d'Enhaut en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Les Moulins (Le Chenit)** estas vilaĝo de la komunumo Le Chenit de la Distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Les Moulins (Lamboing)** estas vilaĝo de la komunumo Lamboing de la Administra distrikto Berna Ĵuraso en Kantono Berno en Svislando.
* **Les Moulins (Liddes)** estas vilaĝo de la komunumo Liddes de la Distrikto Entremont en Kantono Valezo en Svislando.
* **Les Moulins (Leytron)** estas vilaĝo de la komunumo Leytron de la Distrikto Martigny en Kantono Valezo en Svislando.
Himno de la Afrika Unio

*** Ni ĉiuj uniiĝu kaj ni festu kune*** aŭ ***Himno afrika*** aŭ ***La Afrika*** estas la himno de la Afrika Unio, kiu estis nomata antaŭ Organizaĵo por Afrika Unueco, kaj poste Afrika Unio laŭ la deklaro farita en Sirto dum 1999. 

En 2004, reprezentantoj el 53 landoj de Afrika Unio akordis sin por konservi la simbolojn de la eksa Organizaĵo por Afrika Unueco : la emblemo de la Afrika Unio, la Flago de la Afrika Unio, kaj ankaŭ la refarita himno.

## Paroloj 
## Eksteraj ligiloj 
* retejo pri la simboloj de Afrika Unio, ĉe la retejo de Afrika Unio .

Kategorio:Afrika Unio
Afrika Unio
Frazo (gramatiko)

**Frazo** estas kunaĵo de vortoj prezentanta kompletan ideon: frazo estas grava unuo en gramatiko.
* Simpla frazo (konsistanta el ununura propozicio)
* Kompleksa frazo (plurpropozicia)
* Fendita frazo estas maniero remaigi uzata en diversaj lingvoj rigidordaj
Frazoj estas afektaj, belsonaj, senkernaj, malmultsignifaj paroloj (vidu ankaŭ emfazo, bombasto, afekto, patoso).

## Esprimoj 
* frazaro estas kunaĵo da frazoj aŭ kolekto da modelaj antaŭpretaj frazoj.

* ĉirkaŭfrazo estas stilfiguro, tropo indikanta ideon, personon aŭ objekton ne rekte per la propra vorto, sed per priskribo aŭ karakteriza detalo, ekz-e „la reĝo de Olimpo“ anstataŭ „Zeŭso“; „la Eterna Urbo“ anstataŭ „Romo“, „la aŭtoro de ĉi tiuj linioj“ (anstataŭ „mi“ en aŭtora teksto)

* frazrolo estas funkcio de frazparto en la tuta frazo.

## Frazo en programlingvo 
Frazo en programlingvo estas meznivela unuo de programteksto, prezentanta relative aŭtonoman kaj kompletan informon: deklaron de programa objekto, ordonon aŭ komandon, esprimon.

Kategorio:Gramatiko
Puelioideae

La *Puelioideae* estas subfamilio el poacoj kun du triboj : *Guaduelleae*  kaj *Puelieae*.

## Sistematiko 
## Vidu ankaŭ 
* Pooideae
* Chloridoidae
* Danthonioideae
* Arundinoideae
* Centothecoideae

## Eksteraj ligiloj 
* Bildo de spiketo de *Guaduella foliosa*
Nesolvitaj problemoj en lingvoscienco

Ĉi tiu artikolo temas pri **nesolvitaj problemoj en lingvoscienco**. Kelkaj subjektoj, kiel ĉi-sube, estas ofte rekonitaj kiel nesolvitaj problemoj; oni ĝenerale konsentitas ke neniu solvo estas sciita. Aliaj povas esti priskribitaj kiel polemikoj; dum ne ekzistas interkonsento pri la respondo, estas establitaj diversaj skoloj kiuj kredas havi ĝustan respondon.

## Konceptoj
*Ĉu ekzistas universala difino de *vorto*?
*Ĉu ekzistas universala difino de *frazo*?
*Ĉu ekzistas universalaj gramatikaj kategorioj?
*Kiel aperas kreolaj lingvoj?

## Lingvoj
*Deveno de lingvo
*


Kategorio:Listoj
Mezatlantikaj ŝtatoj

La **Mezatlantikaj ŝtatoj** de Usono, en nagla *Mid-Atlantic states* aŭ *middle Atlantic states* aŭ simple la **Mezatlantiko**, formas regionon de Usono ĝenerale lokita inter Nov-Anglio kaj la Sudo. Ties preciza difino diferencas laŭ fonto, sed la regio plej ofte konsiderata inkludas Delavaron, Marilandon, Nov-Ĵerzejon, Pensilvanion, Vaŝingtonon, Novjorkion, Virginion, Okcidentan Virginion kaj foje ankaŭ Norda Karolino estas inkludata.

**Mezatlantiko** ludis gravan rolon en la disvolviĝo de usonaj kulturo, komerco, negocoj, kaj industrio, kvankam ĝi estas unu el malplej memkonsciaj el la usonaj regionoj. Ĝi estis nomita la "tipa usona" regiono fare de Frederick Jackson Turner. Religia pluralismo kaj etna diverseco estis gravaj elementoj de la mezatlantika socio el ties setliĝo fare de nederlandanoj, svedoj, anglaj katolikoj, kaj kvakeroj tra la periodo de angla regado kaj poste. Post la Usona Revolucio, la mezatlantika regiono gastis ĉiujn el la historiaj ĉefurboj de Usono, inklude la nunan federan ĉefurbon, Vaŝingtono.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Robert Marzec. *The Mid-Atlantic Region: The Greenwood Encyclopedia of American Regional Cultures* (2004)

Kategorio:Geografio de Usono
Kategorio:Historio de Usono
Lamboing

**Lamboing** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto La Neuveville kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berna Ĵuraso en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 674 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010. Ekde la komenco de 2014 ĝi kun pluraj najbaraj komunumoj fuziis al nova komunumo *Plateau de Diesse*.

## Geografio 
La komunumo Lamboing situis en la Berna Ĵuraso ĉe la suda flanko de la montoĉeno de Chasseral sur la altebenaĵo de la *Monto de Diess* (en la germana lingvo *Tessenberg*) proksimume 9 kilometrojn okcidente de la urbo Bielo. La komunumo konsistis el la vilaĝo Lamboing kaj la setlejoj La Pierre, Les Moulins kaj Derrière la Chaux.

La teritorio de la komunumo etendiĝis sur areo de 9,11 km², de kiuj 54,1% estas kovritaj de arbaro, 39,1% servis por agrikulturo kaj 6,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Lamboing limas en nordo al Nods, en nordnordoriento al Orvin, en okcidento al Evilardo, en sudo al Twann-Tüscherz, en sudokcidento al Prêles, kaj en okcidento al Diesse.

## Trafiko 
Lamboing situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas la kantona vojo n-ro 1325 de Nods al Frinvillier kaj la vojo n-ro 1322 de Lamboing al La Neuveville kaj 1316 al Twann. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A5 situas proksimume 3 kilometrojn sude apud Twann. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio de Nods al La Neuveville.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Lamboing datiĝas el la jaro 1178 kiel *Lamboens*. En la jaro 1255 estis menciita al nobela Alberto de Lamboing. De 1424 ĝis 1509 la feŭdo apartenis al la familio de Vaumarcus, kiu konstruigis dum tiu tempo naŭ muelilojn. De 1509 ĝis la Franca Revolucio de 1797 Lamboing apartenis al la Princepiskoplando Bazelo. Ek de 1798 ĝis 1815 apartenis al Francio, unue al la departemento *Mont-Terrible* kaj poste al la departemento *Haut-Rhin*. Per la Viena Kongreso de 1815 ĝi estis atribuita al Kantono Berno kaj une atribuita al la distrikto Erlach kaj ek de 1846 al la distrikto La Neuveville, kiu en la jaro 2010 estis integrita al la administra distrikto Berna Ĵuraso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Lamboing
5637 Gjaso

**5637 Gjaso** estas troja asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 10-an de septembro 1988 de la usonaj geedzoj kaj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la ŝipestro Gjaso, akompananto de Eneo en la Eneado de Vergilio.

## Orbito 
Ĝi estas troja asteroido, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, en la tiel nomata "Troja Tendaro".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Paul-Henri Mathieu

.

En 2000 li venkis en la turniron de Roland-Garros en la konkursero unuopan knabon. (venkinta la hispanan tenisludiston Tommy Robredo)

Kategorio:Naskiĝintoj en Francio
Reprodukta sukceso

**Reprodukta sukceso** aŭ **Genera sukceso** estas difinita kiel la pasado de genoj al la venonta generacio en maniero ke ankaŭ ili povas pludoni tiujn genojn. En praktiko, tiu estas ofte nombrado de la idoj produktitaj de individuo. Pli ĝusta difino, kiu aldonas inkluzivan kvaliton, estas la parencoproduktado de fekundaj idoj de gentipo. Ekzemple, la idoj produktitaj kiel rezulto de normala sekspariĝo estas ekzemplo de genera sukceso, ĉar ili ankaŭ povas pludoni ilian genetikan materialon al la venonta generacio. Alternative, la naskiĝo de mulo kiel rezulto de la sekspariĝo de ĉevalo kaj azeno estas ne ekzemplo de genera sukceso ĉar la mulo estas sterila kaj tiel ne daŭrigas la ĝermolinion.

Genera sukceso estas parto de la kalkulo por kvalito kaj pivota elemento en la teorioj de natura selektado kaj evolucio.

## Referencoj 
* T. H. Clutton-Brock (eldonisto). (1990) *Reproductive Success : Studies of Individual Variation in Contrasting Breeding Systems* University Of Chicago Press.

Kategorio:Evolua biologio
5652 Amfimako

**5652 Amfimako** estas troja asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj geastronomoj geedzoj Carolyn kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
En la helena mitologio, pluraj viroj havis la nomon Amfimako. Amfimako filo de Kteato batalis en la greka armeo dum la troja milito, li estis mortigita de Hektoro, kiu celis Teŭkron.

## Orbito 
Ĝi estas troja asteroido, kiu orbitas proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, tiel nomata "Greka Tendaro".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
La Pierre

: La Pierre ankaŭ estas parto de la eksa komunumo Lamboing, ekde 2015 de nova komunumo *Plateau de Diesse*, en la kantono Berno de Svislando.

eta|maldekstra|230ra|
eta|maldekstra|230ra|
eta|maldekstra|230ra|
''''* - prononco [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Isère, en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france *Auvergne-Rhône-Alpes*). Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Grenoble kaj al la kantono *''. 

La teritorio havas komunan limon kun . 

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Isère

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|centre|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Isère
Victoria Koblenko

**Victoria KOBLENKO** (ukraine: Вікторія Кобленко; ruse: Виктория Кобленко) (Vinico, Ukrainia SSR, tiama Sovetio, naskiĝis la 19-an de decembro 1980) estas nederlanda aktorino, prezentistino kaj kolumnistino de ukraina deveno, kiu estas plej konata pro sia rolo de Isabella Kortenaer en la nederlanda sapserio *Goede tijden, slechte tijden* (Bonaj tempoj, malbonaj tempoj).

## Biografio 
Je dektria jaraĝo ŝi transloĝiĝis kun sia familio al Nederlando kie ŝi studis je la gimnazio en Krimpen aan den IJssel. Malgraŭ sia komenca nescio de la nederlanda lingvo ŝi akiris la diplomon en kvin jaroj. Jam dum sia mezlerneja tempo ŝi kunlaboris al reklamfilmetoj. Post sukcesplena aŭdicio ĉe la rolul-oficejo Harry Klooster ŝi sufiĉe rapide akiris rolon en *Goede tijden, slechte tijden (GTST)*.

Ŝi kombinis sian regulan rolon en *GTST* kun siaj ne finitaj studoj politikologio kaj rusologio je la Universitato de Leiden.

## Kariero 
Ŝi atingis enlandan konatecon pro sia rolo de *Isabella Kortenaer* en la sapserio *Goede tijden, slechte tijden*, en kiu ŝi de 2000 ĝis 2005 rolis. Intertempe ŝi havis en 2001 gastrolon en la serio *Costa!* de BNN kaj dum 2004 en *Het Glazen Huis* (La vitra domo), la unua sapserio de la publika televido. Ŝi ankaŭ partoprenis en 2005 je la AVRO-programo *Wie is de Mol?* (Kiu estas la talpo?). En 2004 ŝi debutis en la filmo kun *Stille Nacht* (Silenta nokto), reĝisorita de Ineke Houtman laŭ la scenaro de Frank Ketelaar. Tiu filmo, bazita sur la intrigo ĉirkaŭ la seristupranto el Utreĥto, havis ĝian premieron je la nederlanda filmfestivalo en Utreĥto. Tie ŝi elektiĝis kiel la plej populara alkuranta aktorino de 2004.

Ŝi forlasis, en junio 2005, *Goede tijden, slechte tijden* –n por koncentriĝi pri aliaj aferoj. Krom aktori ŝi ankaŭ celas prezenti programojn. Ŝi prezentis *Shock Doc* de la stacio Yorin kaj estis apud Angela Groothuizen, Froukje de Both, Gordon kaj Winston Gerschtanowitz prezentisto de la Talpa-programo *Thuis* (Hejme) Ekde septembro 2005 ĝis januaro 2009 ŝi verkis semajnan kolumnon en la gazeto Metro. Ekde 2010 ŝi verkas kolumnon por la gazeto Trouw.

Koblenko, kiu parolas ruse, ukraine, nederlande, angle, france kaj germane, estas ambasadorino de la NCDO, organizo kiu sin dediĉas al jarmilceloj.

### Prezentado 
### Filmaro 
## Eksteraj ligiloj 
* IMDb Interreta Filmdatumbazo 
* Oficiala retejo
* https://www.instagram.com/vkoblenko/?hl=nl'
* Youtube

Kategorio:Nederlandaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Ukrainio
Parko Strando Huntington

La **Parko Strando Huntington**, en angla origine *Huntington Beach State Park*, estas malgranda marborda rezervejo kaj ŝtata parko ĉer Murrells Inlet (Suda Karolino), Usono, kun granda sabla strando kaj strandaj aliroj. La parko, originale posedo de Archer M. Huntington, estis donacita post lia morto kaj portas lian nomon. Lia vintra hejmo, nome Atalaya Castle, situantas en la parko. Konstruita dum la Granda depresio nur de lokaj laboristoj, ĝi estis dezajnita por rezisti uraganojn.

La parko gastigas diversajn speciojn de birdoj de la sudorienta marbordo de Usono ĉefe por birdorigardado. Ĝi estas hejmo de multaj tipoj de anasoj kaj vadbirdoj kiaj la Ajajao vintre kaj en nesalakvaj kaj en salakvaj marĉoj. Eblas trovi ankaŭ pli rarajn marbirdojn kiaj suloj, kolimboj, maranasoj kaj eventuale Alcedoj kiaj aŭkoj kaj urioj.

## Eksteraj ligiloj 
* Huntington Beach State Park - South Carolina State Parks
* Huntington Beach State Park Website
* Details on Atalaya Castle 
* Friends of Huntington Beach State Park
* photos of Huntington Beach State Park

Kategorio:Suda Karolino
Kategorio:Naturaj parkoj en Usono
Kategorio:Naturo en Usono
Johann Georg Wagler

**Johann Georg WAGLER** (28-a de marto 1800 - 23-a de aŭgusto 1832) estis germana herpetologo.

Wagler estis helpanto de Johann Baptist von Spix, kaj iĝis Direktoro de la Zoologia Muzeo de la Universitato de Munkeno post la morto de Spix en 1826. Li verkis pri etendaj kolektoj alportitaj el Brazilo, kaj verkis *Monographia Psittacorum* (1832), kiu inkludis priskribojn de la bluaj papagoj.

Wagler mortis pro akcidenta mempafo dum kolektado.

Kategorio:Germanaj zoologoj
Kategorio:Germanaj herpetologoj
Kategorio:Germanaj ornitologoj
Nacia Naturrezervejo Insulo Merritt

La **Nacia Naturrezervejo Insulo Merritt** () estas grava usona Nacia Naturrezervejo, angle kaj oficiale *National Wildlife Refuge* ĉe la atlantika marbordo de Florido.

La **Nacia Naturrezervejo Insulo Merritt** situantas oriente de Titusville en insulo Merritt en Kantono Brevard (Florido), kaj okupas 570 km². Norde ĝi limas kun la Nacia Strando Canaveral; sude kun la Kennedy Space Center (kun kiu ĝi kunhavas historion). La laguno Moskito kaj la rivero Indian fluas tra la Naturrezervejo. Ĉar la publika aliro al ĉiuj tiuj areoj estas kontrolata, la Naturrezervejo estas parto de tre grava areo de relative netuŝita natura habitato.

Kategorio:Naturo en Florido
Kategorio:Geografio de Usono
Kampogvidilo

**Kampogvidilo** estas libro dizajnita por helpi la leganton identigi naturon (ĉu plantoj aŭ bestoj) aŭ aliajn objektojn de natura kazo (ekz. mineraloj). Estas ĝenerale dizajnitaj por esti alportita en la "kampon" aŭ lokan ĉirkaŭaĵon kie tiaj objektoj ekzistas por helpi distingi inter similaj objektoj. Kampogvidilo ofte estas dizajnitaj por helpi uzantojn karakterizi bestojn kaj plantojn kiuj povas esti similaj en aspekto sed estas ne nepre parencaj.

Ĝi tipe inkludos priskribon de la objektoj kovritaj, kune kun pentraĵoj aŭ fotoj kaj indekso. Pli gravaj kaj sciencaj kampaj identigolibroj, inkluzive de tiuj celitaj por studentoj, verŝajne inkludos identigoŝlosilojn al helpo kun identigo, sed la publike plej alireblaj kampogvidiloj plej ofte estas konsultebla bildogvidilo organizita laŭ familioj, koloroj, formoj, lokoj aŭ aliaj identigiloj.

## Historio 
## Tekniko 
## Vidu ankaŭ 
* A History of British Birds

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* The International Field Guides database, by Diane Schmidt. From the site's introduction: "This site merges the book *A Guide to Field Guides: Identifying the Natural History of North America* by Diane Schmidt, Biology Librarian at the University of Illinois, and its companion Web site *International Field Guides*."
* A Guide to Golden Guides
* Field Guides el *Encyclopedia of Life*.

Kategorio:Biologia literaturo
Kategorio:Naturhistorio
Kategorio:Animala identigo
Kategorio:Referencaj verkoj
András Sipos

**SIPOS András** (ŝipoŝ) estas rumania hungara/hungara ĵurnalisto, redaktoro, radio kaj televida raportisto naskita en Braŝovo la 24-a de aprilo 1953. Li estas la filo de ĵurnalistino Bella Sipos.

## Kariero 
András Sipos diplomiĝis en 1972 UBB de Kluĵo, pri hungara-franca lingvoj kaj li estis dekomence interna kunlaboranto de gazeto Brassói Lapok ĝis 1986. Poste li translokiĝis en Hungarion, kie li estis en 1988–89 redaktoro de Magyar Rádió, en 1989–90 de gazeto Magyar Ifjúság, en 1990–92 de la gazeto Rádió- és Televízióújság, poste redaktoro de gazeto Színes RTV, pli poste ĝia ĉefredadaktoro.

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Ervin Lukács

**LUKÁCS Ervin** [lukAĉ] (naskiĝis la  1928 en Budapeŝto; mortis la  2011 en Budapeŝto) estis hungara dirigento kaj profesoro.

## Biografio 
Ervin Lukács frekventis diversajn muziklernejojn, fine Muzikartan Altlernejon Ferenc Liszt en Budapeŝto. En 1956 li eklaboris en orkestro de Miskolc, kiel dirigento. En la sekva jaro li dirigentis en Budapeŝta Ŝtata Operejo. En 1962 li atingis la unuan lokon en konkurso de dirigentoj en Romo. Baldaŭ li ofte gastroladis ankaŭ eksterlande, ekzemple en Eŭropo, Usono, Aŭstralio, Japanio, dume li instruis en la muzikakademio. En 1981 li ricevis gravajn postenojn en Budapeŝta Operejo kaj en orkestro de poŝtistoj. Li ricevis premion Kossuth en 1996, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Elektitaj disĉiploj 
* Zsolt Hamar
* Domonkos Héja
* Gergely Kesselyák
* Balázs Kocsár
* Péter Oberfrank
* Gergely Vajda
* György Vashegyi

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Russell Procope

**Russell PROCOPE** (naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1908 en Novjorko; mortis la 21-an de januaro 1981 samurbe) estis usona klarnetisto kaj aldosaksofonisto de ĵazo. Li diskoniĝis pro sia longa membreco en la Orkestro Duke Ellington, kie li krom Jimmy Hamilton ankaŭ estis aŭdebla kiel soloklarnetisto.

## La fruaj jaroj 
Procope alkreskis en la kvartalo San Juan Hill, kie li vizitis kune kun Benny Carter la lernejon. Lia unua muzikinstrumento estis la violono, kiun li ekludis en la aĝo de ses jaroj, poste li transiris al klarneto kaj al aldosaksofono. En la aĝo de dudek jaroj li komencis muziki profesie, unue kun Billy Freeman en 1926, poste kun Jelly Roll Morton en 1928, sekvatempe en la bandoj de Benny Carter, Chick Webb, Fletcher Henderson, Tiny Bradshaw, Teddy Hill kaj Willie Bryant.

En la jaro 1938 Procope anstataŭis saksofoniston Pete Brown en la sesopo de John Kirby, en kiu li ĝis 1945 ludis aldosaksofonon (mallonge interrompite pro sia rekrutiĝo). Procope ja nur diskoniĝis per sia verkado ĉe Kirby. En 1938 li muzikis en la studiobando de „ĵazbarono“ Timme Rosenkrantz.

## En la elingtona bando kaj poste 
Procope fariĝis en 1946 membro de la Orkestro Duke Ellington, post kiam li estis anstataŭinta Oton Hardwick je prezentado en Worcester (Masaĉuseco), kaj restis en la bando ĝis la morto de Ellington en la jaro 1974. Kiel ĉiuj membroj de la elingtona lignoblovistoj (escepte aldosaksofoniston Johnny Hodges kaj tenorsaksofoniston Paul Gonsalves) Procope ludis kaj saksofonon kaj ankaŭ klarneton, kaj ĉi-lasta estis la muzikilo, per kiu lin Ellington prefere okupigis. Kvankam estante kapabla saksofonisto kaj tenora kaj alda, Procope plejmulte estis admirata pro siaj klarnetsolaĵoj, kiuj formis varman kontraston al la sono de lignoblova sekcio ĉirkaŭ Jimmy Hamilton. La kontrasto inter la du klarnetistoj estas aŭdebla sur la triparta suito "Idiom '59"; Ellington cedis al Procope la soladon por la iom malrapida unua parto, antaŭ ol Hamilton ludas sian unuan klarnetsolaĵon kaj la transkondukan bluso-solaĵon al la pli svinga dua parto. Procope ankaŭ persone estis alte respektata de Ellington kaj de la kunbandanoj pro sia fideleco.

Post la morto de Ellington Procope vojaĝis kun la triopo de Brooks Kerr kaj muzikis kun Sonny Greer. Ekde 1970 ĝis 1973 li gajnis la recenzistan pridemandadon de Down Beat. En 1976 li ankoraŭ muzikis kun Wild Bill Davis kaj Chris Barber en Anglujo.

Krom la sonregistraĵoj ĉe la bando de Duke Ellington Russell Procope verkis albumojn kun Billy Strayhorn, Ella Fitzgerald, Fletcher Henderson, John Kirby, Lionel Hampton, Maxine Sullivan kaj Teddy Hill.

Russell Procope priverkis je sia klarnetluda stilo influojn de Omer Simeon, Sidney Bechet kaj Johnny Dodds, lian ludon de aldosaksofono stampis la stiloj de Benny Carter kaj Hilton Jefferson.

## Literaturo 
* *Jazz: the Rough Guide* (2-a eldono). The Rough Guides, 2000. ISBN 1-85828-528-3

## Rimarko 
Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazklarnetistoj

Kategorio:Usonaj muzikistoj
Slepp nynorsken til!

**Slepp nynorsken til!** (esperante: Donu ŝancon al la novnorvega lingvo!)  estis publika subtenadkampanjo iniciatita fare de la societo *Noregs Mållag* en 2005. Ĝia tasko estas stimuli kaj akceli la uzon de la lingvo Nynorsk laŭ la ideoj de Ivar Aasen, por pligrandigo de memstara norvega lingvoidenteco.

Kaŭzo antaŭa estis estinta direktivo de la redakciestraroj de la du plej grandaj ĵurnaloj en Norvegio, nome  *Dagbladet* kaj *Verdens Gang*, donita al la ĵurnalistoj. Tie oni fakte malpermesis al ili skribi artikolojn en la novnorvega lingvo.  

En la 22-a de oktobro la menciita agado finiĝis per la transdono de la de 36.017 personoj subskribita apelacio. Ĝi okazis solene sur la scenejo de la teatro *Det Norske Teatret* en Oslo. 

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la societo lingvosava *Noregs Mållag*.  
* **VG.no**: Artikolo favora. (18-a de marto 2005)
* **Nationen.no:** Komentario.  (19-a de marto 2005)
* **Dagogtid.no:** Komentario.  (23-a de marto 2005)
* **Dagbladet.no** Artikolo pri perforta enkonduko de la novnorvega. (30-a de oktobro 2005)
* **Bt.no:** Artikolo pri la libera elekto de lingvaj stiloj por artikola redaktado.  (31-a de oktobro 2005)

 Kategorio:Norvega lingvo
Kategorio:Norvega socio
Kategorio:Norvegaj gazetoj
Kategorio:Norveglingvaj gazetoj
Kategorio:Kulturo de Norvegio
Joya Sherrill

**Joya SHERRILL** (naskiĝis la 20-an de aŭgusto 1927 je Bayonne en Nov-Ĵerzejo; ekde 1946 geedziĝinta kiel  *Joya Sherrill Guilmenot*; mortis la 28-an de junio 2010) estis usona ĵaza kantistino, aktorino kaj moderatorino. Ŝi pretertempe laboris en la Orkestro Duke Ellington.

## Vivo kaj verkado
Sherrill kunlaboris en 1942 mallongan tempon kun Duke Ellington kaj fariĝis en 1944, post kiam ŝi estis verkinta tekston pri „Take the "A" Train“, por du jaroj membro de la Orkestro Duke Ellington. En la sama jaro ŝi lanĉis furoraĵon per la elingtona komponaĵo „I'm Beginning to See the Light“. Postsekve ŝi  laboris kiel solisto, revenis tamen mallonge al Ellington, por realigi kun li la programon *A Drum Is a Woman* (1956). En 1959 ŝi entreprenis tutlandan koncertovojaĝon, antaŭ ol ŝi en la jaro 1960 transprenis rolon en la brodvejaĵo *The Long Dream*. En la sama jaro aperis je ŝia nomo la albumo *Sugar and Spice*. En 1962 ŝi vojaĝis kun Benny Goodman tra Sovetunio, pri kio ŝi raportis en la dokumenta filmo *To Russia with Jazz* (2011). En 1963 ŝi denove prezentis kun la elingtona orkestro. En la 1970-aj jaroj ŝi tenis la porinfanan televidserion „Time for Joya“.
## Diskoj
* *Joya Sherrill Sings Duke* (Verve 1965) kun Ray Nance, Cootie Williams, Johnny Hodges, Paul Gonsalves, Ernie Harper, Billy Strayhorn, Joe Benjamin, John Lamb
* Black Beauty, the Duke in Mind
## Ligoj eksteren kaj fontoj 
* Biografio
* All Music Guide
## Literaturo
* James Lincoln Collier: *Duke Ellington*. Berlino, Ullstein, 1998
### Rimarko
Kategorio:Usonaj aktoroj‎
Kategorio:Usonaj ĵazkantistoj‎
Kategorio:Virinoj
Quentin Jackson

**Quentin Leonard „Butter“ JACKSON** (naskiĝis la 13-an de januaro 1909 je Springfield en Ohio; mortis la 2-an de oktobro 1976 en Novjorko) estis usona trombonisto de ĵazo. Li estas diskonata pro sia laboro en la Orkestro Duke Ellington.

## Kariero 
Jackson ellernis la trombonludon de sia bofrato Claude Jones. Li laboris en 1930 kun Zack Whyte, 1931 kun ''McKinney's Cotton Pickers*, ekde 1932 ĝis 1940 kun la orkestro de Don Redman, ekde 1940 ĝis 1948 kun Cab Calloway kaj poste kun Lucky Millinder.

Ekde 1949 ĝis 1960 li laboris soliste kaj kiel bandmuzikisto ĉe Duke Ellington. Post vojaĝo tra Eŭropo kun la bandego de Quincy Jones li muzikis ekde 1961 ĝis 1962 kun Count Basie kaj surdiskigis kun Charles Mingus, nome la mitajn albumojn *The Black Saint And Sinner Lady* kaj *Mingus Mingus Mingus Mingus* (1963). Post membreco en la bandoj de Louie Bellson kaj Gerald Wilson li apartenis ekde 1971 ĝis 1976 al la Orkestro Thad Jones/Mel Lewis.

## Diskaro 
* *The Swingin' Miss "D"* kun Dinah Washington, 1956 (1998)
* *Blue Gardenia* kun Dinah Washington, (1995)
* *Dinah Sings Bessie Smith* kun Dinah Washington, 1956, 1957 (1999)
* *Ellington at Newport 1956*, *Live At Newport 1958*, *The Cosmic Scene: Duke Ellington's Spacemen* (1958), *Blues in Orbit*, kun Duke Ellington (Columbia)
* *Johnny Hodges With Billy Strayhorn & The Orchestra*, 1961 (1999)
* *Jazz masters 48* kun Oliver Nelson (Verve, 1962-67)
* *The Black Saint And The Sinner Lady*, *Mingus Mingus, Mingus Mingus* kun Charles Mingus, (Impulse! Records, 1963)
* *Movin' Wes* kun Wes Montgomery, (Verve, 1963/1997)
* *Quincy Jones Plays Hip Hits*, 1963 (2004)
* *Impressions: The Verve Jazz Sides* kun Wes Montgomery, (Verve, 1964-1966, aperinta en 1995)
* *Peter & The Wolf* kun Jimmy Smith, 1966 (1999)
* *Blues: The Common Ground* kun Kenny Burrell (Verve, 1967-68)
* *Talkin' Verve* kun Shirley Scott, (Verve, 2001)
* *Roll 'Em* kun Shirley Scott, 1966 (2004)
* *Ella Fitzgerald Sings The Duke Ellington Song Book*, (Verve, 1957/1999)
* *Ellington Is Forever'' kun Kenny Burrell (Fantasy, 1979)

Kategorio:Ĵaztrombonistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Tyree Glenn

**Evans Tyree Glenn** (naskiĝis la 23-an de novembro 1912 je Corsicana je Teksaso; mortis la 18-an de majo 1974 je Englewood en Nov-Ĵerzejo) estis usona Jazz-trombonisto de svingo. Li laboris kiel muzikisto en la Orkestro Duke Ellington.[eta|Tyree Glenn Foto de [William P. Gottlieb.]]

## Kariero 
Tyree Glenn ludis ekde 1929 en lokaj orkestroj, post tio kun Tommy Mills en Vaŝingtono 1934–36 kaj en Novjorko kun Eddie Barefield 1936/37, en la studiobando de „ĵazbarono“ Timme Rosenkrantz 1938, ĉe Benny Carter 1939/40 kaj ĉe Cab Calloway 1940–46. Glenn vizitis en 1946 Eŭropon kun la orkestro de Don Redman kaj estis post sia reveno en Usonon dungita de Duke Ellington, je kiu li restis ĝis printempo de 1951. Ekde 1952 li laboris kiel studiomuzikisto por televidaj kaj radiaj stacioj en Novjorko kaj laboris kiel liberprofesia muzikisto por diversaj svingaj kaj diksilandaj ensembloj. Per propra kvaropo li prezentis en la dua duono de la 1950-aj jaroj en Novjorko, krome ekde 1952 ĝis 1963 en ĉiutaga radiospektaklo. Ekde 1965 ĝis 1968 Glenn vojaĝis kun la ĉiustelularo *All Stars* de Louis Armstrong; kun Armstrong li muzikis ĝis ties morto en 1971. En siaj lastaj jaroj li denove direktis propran bandon.

Glenn enkondukis en la elingtonan orkestron la grumblego-stilon (ŭa-ŭa-efekto), konatan de Joe Tricky Sam Nanton, ludis tamen ankaŭ bonege svingo-trombonon. Foje li ankaŭ prezentis kiel vibrafonisto. Li estas aŭdebla en „*Melancholy Lullaby*“ de Benny Carter el 1939, „*Three Horn Parlay*“ de Rex Stewart el 1945, „*Hy’a Sue*“, „*Three Cent Stomp*“, „*Sultry Serenade*“ de Duke Ellington el 1947 kaj je sonregistraĵoj kun Don Byas, Cab Calloway, Sid Catlett, Milt Hinton, Billie Holiday, Hot Lips Page kaj Billy Taylor .

## Konsultlibraj notoj 
* Richard Cook kaj Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*. 6-a eldono, Penguin, Londono 2002. ISBN 0-14-017949-6
* Carlo Bohländer kaj aliaj: *Reclams Jazzführer*. Reclam, Stutgarto 1989
* Martin Kunzler: *Jazz-Lexikon*. Rowohlt, Reinbek 1988
* Bielefelder Katalog Jazz, 2001

Kategorio:Ĵaztrombonistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kay Davis

**Kay Davis** (naskiĝis la 5-an de decembro 1920 je Evanston en Ilinojso kiel *Kathryn Elizabeth Davis*; mortis la 27-an de januaro 2012 je Apopka en Florido) estis usona kantistino. Ŝi kantis en la Orkestro Duke Ellington.

## Vivo kaj verkado 
Davis studis ekde 1938 ĝis 1945 kantadon kaj pianludon kaj membriĝis en la jaro 1944 en la bando de Duke Ellington, kiu okupigis ŝin krom Joya Sherrill kaj Al Hibbler en sia orkestro. Ellington uzis ŝian koloratursopranon ofte por skatkantaj aranĝaĵoj, ekzemple kune kun la klarneto de Jimmy Hamilton. Li ankaŭ uzis ŝian voĉon je konĉertpecoj kaj preĝokantoj aŭ ĉe la senvorta improviza akompano de ĉefvoĉo, kiun Adelaide Hall kreis por la titolo *Creole Love Call*.
Kun Ellington kaj Ray Nance ŝi vizitis en 1948 Anglujon kaj Francujon kaj partoprenis la vojaĝon de la orkestro tra Eŭropo en la sama jaro; fine de 1949 ŝi deiĝis de la Orkestro Duke Ellington kaj ekde tiam ne plu laboris muzikiste.

Davis estas aŭdebla je la titoloj ''I Ain't Nothing But the Blues* (1944), *It Don't Mean a Thing, But It Ain't that Swing* kaj *Solitude* (1945), *Transbluency* kaj *Minnehaha* (1946), *On a Turnquoise Cloud* (1947) kaj *Creole Love Call* (1948) de Duke Ellington. Kontraste al sia kolegino Joya Sherrill, kiu samtempe (foje ankaŭ en triopo kun Marie Ellington) laboris kun ŝi en la bando, Kay Davis ne estis vera ĵazkantisto; ŝi estas pli rigardebla kiel klasikmuzika kantisto.

## Diskoj 
* Duke Ellington:* Carnegie Hall Concert, December 1944* (Prestige)
* Duke Ellington:* Treasury Shows* (DETS, 1945)
* Duke Ellington:* 1946* (Classics)
* Duke Ellington:*1947-1948* (Classics)

## Duagrada literaturo 
* J. L. Collier: *Duke Ellington*. Berlino, Ullstein, 1998
* Bielefelder Katalog Jazz 2001
* Richard Cook kaj Brian Mortonn: *The Penguin Guide to Jazz on CD'', 6-a eldono, Londono, Penguin, 2002 ISBN 0-14-017949-6.

## Rimarko 
Kategorio:Kantistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Ham (Francio)

**Ham** estas malgranda franca komunumo lokita en la departemento Somme kaj en la regiono Hauts-de-France.
Ekde 1965-1966, la municipoj Estouilly kaj Saint-Sulpice apartenas al Ham, la ĉefa municipo.

## Geografio 
### Demografio 
## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ham datiĝas el la jaro 932 kiel *Hammus*.

La 6-an de aŭgusto 1840 Louis Napoléon Bonaparte, la estonta Napoleono la 3-a faris puĉprovon, kiu fiaskis en Boulogne-sur-Mer. Li nun estis kondamnita al dumviva karcero en la fortikaĵo de Ham, el kiu li sukcesis fuĝi la 25-an de majo 1846.

La 20-an de majo 1940, la germana armeo okupaciis Ham. Ĝi forlasis la urbon la 2-an de septembro 1944.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,07 % de voĉoj) en 2004, kaj 2 voĉdonojn (0,17 % de voĉoj) en 2009.

## Famuloj 
* Jean-Charles Peltier fizikisto (1785-1845)

## Partneraj urboj 
* 

## Okazoj 
"El cavalcade ed Tchout Jaques" estas festoj kie oni promenas grandegulojn

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Somme
* Ham (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Louis Napoléon ĉe Ham 

Kategorio:Komunumoj de Somme
Matadi

eta|maldekstra|250ra|
eta|maldekstra|250ra|
eta|maldekstra|250ra|
eta|maldekstra|250ra|
eta|maldekstra|250ra|
**Matadi** estas grandurbo en la Demokratia Respubliko Kongo kaj la ĉefurbo de la provinco Centra Kongo (antaŭe ĝis 2015 provinco *Bas-Kongo* kaj ĝis 1997 *Bas-Zaire*), najbara al la limo kun Angolo kiu situas je kelkaj kilometroj de Matadi. Ĝi estas ankaŭ la ĉefa marhaveno de la Demokratia Respubliko Kongo. Ĝi estas la lasta navigebla punkto antaŭ la rapidfluoj kiuj faras la kongan riveron netrafikebla por longa distanco kontraŭflue. Ĝi estis fondita fare de Henry Morton Stanley en 1879. 

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La loknomo 'Matadi' signifas ŝtonon laŭ la loka konga lingvo. Matadi funkcias kiel grava importejo kaj eksportejo por la tuta nacio. Ĉefaj eksportaĵoj estas kafo kaj konstruligno. La ŝtata fiŝkaptista kompanio "Pemarza" uzas la havenon por provizi fiŝon al Kinŝaso.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj:
* Areo: 110&nbsp;km² (40 sq mi)
* Loĝantaro: 306 053 en 2012 kaj ĉ. 448 000 en 2024.
* Supermara alteco: 125 m
* Horzono: UTC +1 (somere UTC + 2)

## Geografio 
 situas sur montetaro laŭ landlimo de Angolo, laŭ maldekstra bordo de Kongo (rivero) (de la maro ĝis tiu punkto estas daŭre navigebla la rivero) en la okcidenta sekcio de la lando. Boma situas 44, la maro 148, Kinŝaso 265, Kikwit 601, Lubumbashi 1672 km.

## Historio 
Portugaloj atingis tiun lokon ŝipe en 1485.  estis fondita fare de Henry Morton Stanley en 1879. Baldaŭe la urbo iĝis komercocentro, grava transportonabo. Dum la jaroj de la Dua Afrika Milito en aŭgusto 1998, Matadi estis kaptita dum la atako Cabarere, operacio dum kiu ribelemaj tutsioj gviditaj de kolonelo James Cabarere provis kapti la kongan ĉefurbon Kinŝaso.

## Infrastrukturo 
 havas flughavenon, gravan riveran havenon kaj ponton norden. Ŝipoj trafikas al Boma, trajnoj al Kinŝaso. Ĉefvojoj kuras al Boma kaj Kinŝaso, estas malpli gravaj vojoj norden kaj suden al Angolo.

Konstruita en 1983 sub la direkto de japanaj inĝenieroj, la Ponto Mata kiu transiras la Kongan Riveron kaj disponigas vojon aliron al Boma kaj al la Inga hidroelektra centralo. Ĉi tiu estas la nura ponto laŭ la tuta suba kaj meza fluoj de la grandega Konga Rivero. Tial, fluo de aŭtoj de nordokcidenta Afriko al ĝia suda parto pasas tra Matadi.

Fervojo linio ligas la urbon Matadi kun Kinŝaso (366&nbsp;km), sed ĉi tie ĝi finiĝas, ne atingante la oceanan marbordon.

## Klimato 
 havas tropikan klimaton. Jare pluvas po 1010&nbsp;mm, inter junio-septembro ne pluvas, la pluvo kulminas en aprilo. La temperaturo varias inter 20-34&nbsp;. En marto estas la plej alta temperaturo, la plej malalta en julio.

## Vidindaĵoj 
* Ponto Mata, pendoponto 722 metrojn longa, konstruita en 1983
* monumento sur monteto
* diversaj kavernoj konataj kiel rokoj Diogo Cão
* rapdifluoj de Jelala en la proksimeco de la urbo

## Referencoj 
* Tiu ĉi artikolo estas parta aŭ tuta traduko el la samtema artikolo en la angla kaj hungara vikipedioj.

2
Kategorio:Urboj de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Havenurboj
Tarsometatarso

[eta|dekstre|250ra|Skeleto de [kolombo. Nombro 8 indikas kaj dekstran kaj maldekstran tarsometatarsojn]]
La **Tarsometatarso** estas osto kiu troviĝas en malsupra kruro de kelkaj tetrapodoj, nome birdoj.

Ĝi estas formata el unuiĝo de kelkaj ostoj troviĝantaj ĉe aliaj tipoj de animaloj, kaj estas homologa al la mamulaj ostoj tarsa (maleolo) kaj metatarsa (piedo). Spite tion, la tarsometatarso de birdoj estas ofte manciata kiel ĝuste tarso aŭ metatarso.

Estas kelkaj vojoj kaj etendoj laŭ kiuj la tarsometatarsaunuiĝo plenumiĝis tra la birda evoluo. Nome ĉe Neornithes (modernaj birdoj) la unuiĝo estas plej ĉe fora (metatarsa) pinto kvankam estas laŭlonge de la tuta longo de la osto. Ĉe Enantiornithes, nome grupo de birdoj de Mezozoiko, la unuiĝo estis kompleta ĉe la proksima (tarsa) pinto sed la foraj metatarsoj ankoraŭ estis iome separataj.

## Referencoj 
* Proctor NS, Peterson RJ and Lynch PJ (1993) Manual of Ornithology: Avian Structure and Function. New Haven, CT: Yale University Press.

Kategorio:Birda anatomio
In Case of Emergency

**ICE**

La kunlaborantoj en ambulanco ofte rimarkis, ke kiam okazas akcidento, ili ne trovas la nomon de la informenda persono en la telefonaparato de la vundito. Bob Brotchie, ambulancisto el Cambridge en Britio lanĉis en 2005 la ideon, ke ĉiu persono uzu la kodon ICE: In Case of Emergency = en kazo de urĝo. Tio ege utilas kaj eĉ facilas en la landoj kie oni uzas la anglan ĉu kiel gepatra lingvo ĉu kiel tre uzata lingvo. Ne tiom ĉe aliaj landoj kie oni ne komprenas tiun mallongigon aŭ eĉ kien ne alvenis tiu kampanjo.

Iu posedanto de poŝtelefono devas meti en sian kontaktoliston sub la literoj ICE la nomon de la persono, kiun la ambulancistoj, policistoj, fajrobrigadistoj devos informi pri iu akcidento. Povas esti telefonnumeroj de pluraj personoj: ICE1, ICE2, ICE3...

thumb | Kiam vundito ne plu povas paroli....

Kategorio:Urĝeco
Kategorio:Mallongigoj
Kategorio:Kuracado
Kategorio:Komunikado
Kategorio:Polico
Kategorio:Telefono
5548 Thosharriot

'*5548 *Thosharriot''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la angla matematikisto kaj astronomo Thomas Harriot (1560–1621).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Zdeňka Vávrová
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Agonia kutimaro

eta|dekstra|Rita agonia kutimaro inter maskloj de *Zygoballus sexpunctatus*

En etologio, **Agonia kutimaro** estas ĉiu ajn socia kutimaro rilata al luktado. Tiele ĝi estas pli larĝasence ol agresema kutimaro ĉar ĝi inkludas ne nur faktan agreson sed ankaŭ minacojn, memmontrojn, retiriĝojn, agresfrontadon kaj repacigon. La termino estis stampata de Scott kaj Fredericson en 1951. **Agonia kutimaro** estas komprenata ĉe multaj animalaj specioj ĉar rimedoj kiaj manĝo, ŝirmo kaj partneroj estas ofte limigitaj.

Kelkaj formoj de **Agonia kutimaro** okazas inter kontraŭuloj kiuj konkurencas por aliro al samaj rimedoj, kiaj manĝo aŭ partneroj. Aliajn fojojn ĝi implicas testojn de forto aŭ minacomontro kiuj ŝajnigas ke la animalo aspektas pli granda kaj fizike pli sana, kio povas permesi ĝin akiri la rimedon antaŭ okazo de fakta batalo. Kvankam la **Agonia kutimaro** varias inter specioj, agonia interagado konsistas el tri tipoj de kutimoj: minaco, agreso, kaj submeto. Tiuj tri kutimoj estas funkcie kaj fiziologie interrilataj kun agresa kutimaro kvankam for de la mallarĝa difino de agresa kutimaro. Dum tiuj kutimoj povas esti vidataj unuope en interagado inter du animaloj, ili kutime okazas laŭ sekvenco el komenco al fino. Depende de disponeblo kaj gravo de rimedo, la kutimaro povas gami el mortolukto al multe pli sekura rita kutimaro, kvankam rita aŭ memmontrada kutimaro estas plej komunaj formoj de Agonia kutimaro.

## Referencoj
Kategorio:Etologio