Fosforila fluorido

**Fosforila fluorido** aŭ **POF3** estas neorganika fosfora kombinaĵo, senkolora, venena, koroda gaso, analogaĵo de la fosforila klorido kaj fosforila bromido, uzata kiel kemia reakcianto en industriaj kaj laboratoriaj sintezoj. Ĝi reakcias kun akvo formante fluoridan acidon kaj fosfatan acidon.

Ekzistas multaj manieroj por produkti ĉi-substancon. Thomas Edward Thorpe (1845-1925) kaj F. J. Hambly uzis la reakcion de kriolito kaj fosfora kvinoksido kaj helpis determini ĝian molekulan mason. La belga kemiisto Frédéric Swarts (1866-1940) studis la konvertadon de kloridoj en fluoridojn, Oskar Glemser (1911-2005) plenumis sennombrajn esplorojn pri fluoroderivaĵoj kaj malkovris la Freon-12. En 1886, Henri Moissan (1852-1907) reakciigis 2 partojn de maldike dividitan krioliton kun tri partoj de fosfora kvinoksido. Joseph Louis Gay-Lussac (1778-1850) interesiĝis pri la origino de la fluoro en homaj ostoj kaj priskribis plurajn fluoridojn. Louis-Jacques Thénard (1777-1857) studis la agadon de la kloro sur fosforo, ktp.

Krom tio, per fosforila trifluorido oni povas sintezi sennombrajn kemiaĵojn tiaj kiaj fluorosulfata acido (reakcio 12), *dumetilamino-fosforil-fluorido* (reakcio 1), fosfata acido (reakcioj 2, 3, 5, 6, 7 8), *trifenil-fosfito* (reakcio 4), *trifluoro-pirimidino* (reakcio 5), *trifluoro-benzeno* (reakcio 6), *benzila fluorido* (reakcio 7), *vinil-benzeno* (reakcio 8).

Fosforila trifluorido reakcias kun akvo, alkoholoj kaj acidoj. Ĝi estas solvebla en eteroj kaj hidrokarbonidoj. Ĝi plenumas sennombrajn senhidratigajn reakciojn konvertante nitrilojn en amidojn (reakcio 3) kaj *barbiturata acido* en trifluoro-pirimidinon (reakcio 5).

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de *arĝenta (II) sulfito* kaj *fosfora kvinfluorido*:

### Sintezo 2 
* Preparado per interagado de *kobalta (III) fluorido* kaj fosforila klorido:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de kalia perklorato kaj fosfora trifluorido:

### Sintezo 4 
* Preparado per agado de natria sulfato sur fosfora trifluorido:

### Sintezo 5 
* Sintezo per traktado de fosforila klorido kun fluorida acido en ĉeesto de antimona kvinklorido kiel katalizilo:

### Sintezo 6 
* Sintezo per reakcio inter *fosfora kvinfluorido* kaj akvo:

### Sintezo 7 
* Sintezo per interagado de fosforila klorido kaj *zinka fluorido*:

### Sintezo 8 
* Preparado per traktado de fosfora trifluorido sur oksigeno:

### Sintezo 9 
* Sintezo per agado de *arsena trifluorido* kaj fosforila klorido:

### Sintezo 10 
* Litia baterio enhavas la substancon *litia heksafluorofosfato*, kiu per hidrolizo produktas *fosforilan fluoridon*:

### Sintezo 11 
* Preparado per traktado de *fosfora kvinfluorido* kaj fosfora kvinoksido:

### Sintezo 12 
* Reakcio de Swarts: En 1892, la belga kemiisto Frédéric Swarts (1866-1940), malkovrinto de la *klorofluorokarbono* Freon-12 elmontris la utilecon pri konvertado de kloridaj komponaĵoj en fluoridajn komponaĵojn. Ekzemple: Fosforila klorido reakcias kun *kalcia fluorido* por formi *fosforilan fluoridon* kaj *kalcian kloridon*:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Fosforila fluorido reakcias kun dumetilamino por formi dumetilamino-fosforil-fluoridon kaj fluoridan acidon:

### Reakcio 2 
* Preparado de fosfata acido per hidrolizo de *fosforila fluorido*:

### Reakcio 3 
* Verdire, *fosforila trifluorido* estas potenca senhidratiga agento. Ekzemple: Ĝi senhidratigas benzonitrilon por formi benzamidon. La akvo ekstraktita el la benzonitrilo reakcias kun POCl3 formante *fluoridan acidon* kaj *fosfatan acidon*:

### Reakcio 4 
* Preparado de *trifenil-fosfito* per interagado de *fosforila fluorido* kaj *fenil-natrio*:

### Reakcio 5 
* Sintezo de la substanco *2,4,6-trifluoro-pirimidino* per interagado de *fosforila fluorido* kun barbiturata acido:

## Vidu ankaŭ 
* Fosfora kvinoksido
* Fosfora triklorido
* Fosfora tribromido
* Fosfora trifluorido
* Tiofosforila bromido
* Tiofosforila fluorido
* Tiofosforila jodido
* Tiofosforila klorido
* Fosforila bromido
* Fosforila klorido
* Fosforila jodido

## Literaturo 
* Canadian Journal of Chemistry
* ACS Publications
* Nature
* Dissertation Abstracts

## Referencoj 
fluorido
Kategorio:Fluoridoj