open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hünenburg

**Hünenburg**  estas relative ofta popola nomo  de prahistoria defendfortikaĵo en Germanujo. Oni povas traduki la esprimon per *burgo de gigantoj* aŭ *burgo de la hunoj*. Ofte temas pri remparburgo aŭ fuĝburgo el prahistoria aŭ prakristana epoko. Rilato al la hunoj ne ekzistas. Kiam dum la malfrua mezepoko la vera historio forgesiĝis, la homoj kredis, trovante la ŝtonamasojn, ke devus esti gigantoj, kiuj starigis tiajn konstruaĵojn.

## Ekzemploj por tiaj pratempaj burgoj en Germanujo
* Hünenburg (Bad Pyrmont)
* Hünenburg (Bielefeld) en Teutoburger Wald
* Hünenburg (Bomlitz) apud Bomlitz, Lüneburger Heide
* Hünenburg sur la monto Hahnenberg apud Brenken
* Hünenburg (Emsbüren) en Emsbüren
* Hünenburg (Flarchheim) en la distrikto Unstrut-Hainich en Turingio
* Hünenburg (Hemeln) apud Hemeln
* Hünenburg (Hohenrode) apud Hohenrode (Rinteln)
* Hünenburg (Meschede) apud Meschede
* Hünenburg (Oeventrop) apud Arnsberg-Oeventrop
* Hünenburg (Ohle) en Plettenberg
* Hünenburg (Rinteln) norde de  Rinteln
* Hünenburg (Stadtlohn) en Bockwinkel apud Stadtlohn
* Hünenburg (Stöttinghausen) en Stöttinghausen (komunumparto de Twistringen)
* Hünenburg (Vlotho) sur la monto Paterberg
* Hünenburg (Watenstedt), ringforma remparinstalaĵo en Watenstedt 

### Instalaĵoj kaj konstruaĵoj kun similaj nomoj 
* Hunberg (Rhön), forlasita burgo en Rhön, Bavario
* Hunburg (Betziesdorf), forlasita burgo en la distrikto Marburg-Biedenkopf, Heslando
* Hunburg (Burgholz), burga ruino en la distrikto  Marburg-Biedenkopf, Heslando
* Hunburg (Seulberg), „villa rustica” (kampara vilao) en  Friedrichsdorf-Seulberg
* Hüneburg (Alzaco), burgo en la malsupraj Vogezoj
* Hunneburg (Butzbach), romia kastelo  Butzbach
* Hunnenburg (Kuchen), ringrempara instalaĵo apud  Kuchen
* Hunnenring (Otzenhausen), ringremparo en Otzenhausen (komunumparto de  Nonnweiler)
* ringrempara instalaĵo  Hunneschans apud Apeldoorn-Uddel
## Vidu ankaŭ
•	Ringremparo
•	tervorko
•	fuĝburgo
•	remparburgo

Kategorio:Prahistorio
Kategorio:Burgoj
Kategorio:Fortikaĵoj
Hunenburg
Ringremparo

[eta|[ringremparo de Otzenhausen.]]
**Ringremparo** aŭ cirkla remparo estas ringforma remparinstalaĵo, kiu estis konstruita por defendi kampan fortikaĵon aŭ remparburgon, pro religiaj kialoj kaj kiel kunvenloko.

Tiaj instalaĵoj estis konstruataj de la neolitiko (junŝtonepoko) ĝis la mezepoko.

## Strukturo 
[eta|tipa aspekto de ringremparo en ebenaĵo hodiaŭ – arbokovrata remparo meze en kamparo: [Sierhauser skanso|granda skanso apud Damme.]]
La karakteristikaĵo de ringremparo estas la *remparo* kiel fortikaĵo. Ĝi povas esti konstruita diversmaniere, kiel simpla tera taluso, kiel ligno-tero-konstruaĵo ĝis muro de ligno-tero remparoj kaj ofte ankaŭ tiuj al ŝtonoj hodiaŭ nur estas rekoneblaj kiel ŝajna terremparo. Ofte la remparo havis antaŭan fosaĵon kaj estis aldone konstruita el palisadoj. Ofte oni konstruis plurajn koncentrajn ringremparojn, por pliefektivigi la defendadon.

## Konataj ringremparoj en Germanujo 
[eta|hochkant|[Heidenmauer (Palatinato)|Heidenmauer apud Bad Dürkheim]]
* ringremparo Altkönig en la antaŭa Taunus
* Heidenmauer apud Bad Dürkheim
* Eiringsburg apud Bad Kissingen
* Hünenburg Bielefeld
* ringrempar Heiligenberg apud Bruchhausen-Vilsen
* ringremparo en Bürgstadt
* Quatmannsburg apud Cappeln
* Sierhauser Schanzen apud Damme
* *Rödchensmauer* sur la Dornburg (Oppidum)
* Donnersberg en Palatinato
* ringremparo en Eurasburger Forst
* Lembecksburg sur Föhr
* Heidenwall Dehlthun apud Ganderkesee
* Dünsberg apud Gießen
* Arkeburg apud Goldenstedt
* ringremparo de Groß-Raden en Mecklenburg
* Grotenburg en Teutoburger Wald
* Heiligenberg en Heidelberg
* Holterhöfchen en Hilden
* ringremparo Kapellenberg apud Hofheim am Taunus
* Judenhügel apud Kleinbardorf en Unterfranken
* Pöppendorfer ringremparo apud Lübeck
* saksa remparo sur Marienberg apud Nordstemmen
* Mettermich
* ringremparo sur Tönsberg apud Oerlinghausen
* Slava ringrempura instalaĵo en Oldenburg en Holstinio
* ringremparo de Otzenhausen
* ringremparoj en Reitlingstal en Elm (Krimmel- kaj Brunkel-burg)
* Tinnumburg sur Sylt
* Hünenburg apud Twistringen
* ringrempura instalaĵo Schwalenburg en Willingen (Upland) Schwalefeld
* ringremaroj apud Stromberg apud Bonn

## Literaturo 
* Arthur Dähn mit Susan Möller-Wiering, *Ringwälle und Turmhügel. Mittelalterliche Burgen in Schleswig-Holstein*. Husum Druck- und Verlagsgesellschaft, Husum 1999, ISBN 978-3-88042-850-8

## Vidu ankaŭ 
* kvarangula skanso
* tervorko
* remparburgo
* parta remparo
* vikinga burgo
* sveda skanso


Kategorio:Fortikaĵoj laŭ tipoj
!
Kategorio:Arkeologia faktermino
Kategorio:Arkeologiaj lokoj
Kategorio:Ŝtonepoko
Ye Gongchao

**Ye Gongchao** (ĉine: 葉公超; pinjine: Yè Gōngchāo; naskiĝis la 20-an de oktobro 1904, mortis la 20-an de novembro 1981 en Tajpeo), Okcidente konata kiel **George Yeh** estis ĉina diplomato kaj lingvosciencisto pri hindeŭropa lingvaro.

Ye Gongchao devenis de provinco Ĝjangŝio, lia patro estis oficisto. En 1919 forveturis al Usono, kie studis anglan literaturon en Amherst College en Masaĉuseco. Post bakalaŭriĝo en w 1924 translokiĝis al Britio, kie en 1926 iĝis magistro pri hindeŭropaj studoj en Universitato de Kembriĝo. Post reveno al Ĉinio lekciis la anglan lingvon en Pekina Universitato (1926-1927), Nacia Universitato en Ĝinano (1927-1929) kaj Universitato Tsinghua (1929-1935). En 1935 iĝis gvidanto de angla fakultato en Pekina Universitato. Post eksplodo de la dua japana-ĉina milito en 1937 kaj okupo de Pekino li evakuiĝis kune kun registaro al Ĉongĉingo. De 1941 estas laboranto de registara diplomatio. Kiel ekspediciito estis en Brita Malajzio, Londono kaj Jangono.

En 1949 evakuiĝis kun la registaro de Kuomintango al Tajvano. De 1949 ĝis 1958 estis ministro pri eksteraj aferoj. Negocis subskribon de paca traktato kun Japanio (1952) kaj defendan traktaton kun Usono (1954). En la jaroj 1958-1962 estis ambasadoro de Respubliko de Ĉinio en Usono. Post reveno al Tajvano estis ĝis 1978 membro de la registaro kiel senpostena ministro. Mortis pro korinfarkto.

Membro de la brita Royal Asiatic Society.

## Verkaro 
* *Cultural Life in Ancient China*
* *Charles Patrick Fitzgerald. Introducing China*, Isaac Pitman, London, 1948
* *Satellization is War. Pamphlets on Chinese affairs*. China Culture Publishing Foundation, 1952
* *Communism in China*, Los Angeles World Affairs Council, 1954
* *Collection of speeches made in the United States of America from September 1954 to February 1955*, Ministry of Foreign Affairs, Washington, 1955
* *Communism Versus the Humanistic Tradition*. Institute of Asian Studies, St. Johns University, 1961
* *Study: Social Forces in English Lilerature*
* *The Concept of “Jen”*,
* *On Ancient Chinese Poetry*

## Fontoj 
* Pollingva Vikipedio
* Ĉinlingva Vikipedio

Kategorio:Ĉinaj lingvistoj
Kategorio:Ĉinaj ambasadoroj en Usono
Nacia kaj Universitata Biblioteko

eta|La biblioteko post restaŭrado en 2014.
eta|Vido de la biblioteko tra la Placo de la Respubliko.
eta|upright|Iama legoĉambro de la biblioteko, konstruita en 1950, detruita en 2012 (arkitekto: François Herrenschmidt)
La **Nacia kaj Universitata Biblioteko** (; mallongigita **BNU**) estas publika biblioteko en Strasburgo, Francio. Ĝi situas ĉe la Placo de la Respubliko, nome iama *Kaiserplatz*, kaj frontas la palacon *Palais du Rhin*.

## Historio 
Post la detruo de la municipa biblioteko kaj de la urbaj arkivoj fare de la artilerio el Prusio dum la Sieĝo de Strasburgo en la Francia-Prusia Milito, la Germana Imperio fondis la BNU la 19an de junio 1872. La taskon aranĝi ties kolektojn ricevis la historiisto kaj profesoro, Rodolphe Reuss.

Ĝi iĝis la regiona biblioteko por la germania teritorio *Reichsland* Alzaco-Loreno, ĉar, laŭ la germana tradicio, ĉiu regiono havu almenaŭ unu bibliotekon. Ĝi estis ankaŭ universitata biblioteko.

La kolektoj rapide kreskis, danke ĉefe al donacoj el la tuta Eŭropo kaj de Usono. Sed, eĉ spite tiujn malvarajn donacojn, multaj eksterprezaj manuskriptoj, kiaj la *Hortus Deliciarum* estis estintaj detruitaj kaj neniam povis esti anstataŭitaj.

La nuntempa konstruaĵo, kiu estas vorko de arkitektoj August Hartel kaj de Skjold Neckelmann, malfermiĝis en 1895.

Post la teritorio de Alzaco-Loreno revenis al Francio post la Unua Mondmilito, leviĝis la demando ĉu tiu biblioteko estu renovigita kaj remalfermita. Post iom da dubo, la franca registaro decidis teni la bibliotekon.

La biblioteko nuntempe tenas ĉirkaŭ da 3,000,000 volumoj, kio estas la dua plej granda kolekto en Francio. La kolekto enhavas, inter aliaj, ĉ. 2,300 inkunabloj, 6.700 manuskriptoj (plus 29,000 aliaj el la arkivoj – tenitaj de la biblioteko – de la familio De Turckheim, kaj kelkaj aliaj miloj el la Alzacaj Franciskanoj) kaj 5,200 papirusoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Bibliotekoj en Francio
Kategorio:Konstruaĵoj en Strasburgo
Menyhért Balassa

**Barono Menyhért Balassa** [menjhErt balaŝa] aŭ *Menyhárt Balassi*, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balassa Menyhért** estis hungara politikisto, militestro, departementestro. Lia nobela antaŭnomo estis *balassagyarmati*.
eta|Tomboŝtono de Menyhért Balassa
Menyhért Balassa http://www.animaportal.eu/index.php/2012/10/500-eve-szuletett-balassa-menyhert-a-levai-torokvero/ naskiĝis en 1511?, li mortis la  en Vieno.

## Biografio 
Depost Batalo de Mohács Menyhért Balassa apogis Johanon Szapolyai. Post morto de Szapolyai li apogis jam la alian flankon: Ferdinandon, tial li estis nomumita departementestro. Tiutempe li edziĝis, kiu helpis esti pli riĉa. En 1544 la turkoj senatendite sieĝis fortikaĵon de Léva, sed li heroe defendis sian fortikaĵon. Post jaroj profitanta la soldatojn li ofte rabadis en la regiono. Ferdinando nepre volis tiujn agadojn, tial li sendis armeon kontraŭ Balassa, kiu rifuĝis al Transilvanio. Balassa en la 1550-aj jaroj ofte ŝanĝis la apogojn inter Ferdinando kaj Johano la 2-a (Hungario), sekve li riĉiĝis. Li sieĝis diversajn fortikaĵojn, fine li mortis en Vieno.

## Memorigiloj 
En la 1560-aj jaroj estis verkita komedio pri vivo de Balassa. Ĝi prezentas fian politikadon de Balassa ofte ŝanĝanta apogojn de ambaŭ reĝoj. La hungara literaturo taksas ĝin, kiel la unua komedio.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo (la koncerna teksto estas legebla en la 10-a paĝo)

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj militestroj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Károly Vissy

**Károly Vissy** [kAroj viŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Vissy Károly György** estis hungara meteologo, kreinto de moderna meteologia servo en la Hungara Televizio.

Károly Vissy http://mindentudas.hu/szem%C3%A9lyek/7081-vissy-karoly.html naskiĝis la  en Miskolc, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Károly Vissy akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1957. Post siaj studoj li eklaboris en la meteologia servo, komence en flughaveno de Miskolc, poste de Budapeŝto. Baldaŭ li havis postenon en centro de la servo. Ekde 1967 li ofte aperis en la Hungara Televizio kiel prognozisto. En 1971 li partoprenis en sovetia ekspedicio al Antarkto. Hejmenveninta li havis pli altajn postenojn, li okupiĝis ĉefe pri prognozoj por diversaj flugoj. Inter 1973 kaj 1999 li partoprenis en laboro de meteologia filio de UNO. En 1997 li establis studion por la televizioj en la meteologia servo. Li laboris ĝismorte. Li ricevis hungarajn premiojn inter 1970-2002, eksterlandajn premiojn en 1999 kaj 2009. Li havis edzinon, kiu naskis 3 filojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A felhőmagasság-mérés problémái a Ferihegyi Repülőtéren* (1962)
* *Concentration, Side Distribution and Chemical Nature of Atmospheric Aerosol Articles in Remote Oceanic Areas* (1974) - kunverkinto
* *Az időjárás-előrejelzések a népgazdaság szolgálatában* (1985)
* *Közlekedés-meteorológia* (1996) - kunverkinto
* *Az időjárás-előrejelzések 150 éve a gazdasági hasznosítás szempontjából: A meteorológiai szolgáltatás mint üzleti (gazdasági) tényező* (2002)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva membiografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj meteologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Burgo de Bozsok

La **burgo de Bozsok** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **burgo de Sibrik** [ŝibrik]) estas historia monumento en Hungario, en vilaĝo Bozsok. La konstruaĵo aspektas ankaŭ kastelo, spite tion, ke interne jam hoteleto funkcias.
eta|maldekstre|Aerfoto pri burgo de Bozsok
eta|Ĉefenirejo de la burgo

## Historio 
Oni supozas, ke en tiu ĉi loko estis jam konstruaĵo en la 15-a jarcento. Supozeble Matiaso la 1-a (Hungario) trakonstruis ĝin al ĉaskastelo kaj donacis ĝin al familio Sibrik. En la 16-a jarcento diversaj trakonstruoj okazis por defendaj celoj, supozeble en 1611 la kastelo jam havis etaĝon. En 1698 Francisko Rákóczi la 2-a vizitis la burgon. En 1841 incendio okazis.
eta|maldekstre|Vojo al la enirejo
Finis erao de familio Sibrik en 1906, ĉar nova posedanto aĉetis la burgon. En la sekva jaro la burgo trakonstruiĝis, interne estis metitaj mebloj aĉetitaj eksterlande. Post la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la konstruaĵon. En 1959 la burgo renoviĝis, poste feriejo kaj eduka bazo funkciis interne. En 1973 arkeologo trovis mezepokajn restaĵojn, pli sistema arkeologia esplorado okazis en 1990. Depost la socialismo hoteleto funkcias kun 12 ĉambroj kaj ĉambrego resume kun 32 litoj. Interne restoracio, bilardo, ekstere tenisejo kaj rajdejo funkcias.

## Konstruaĵo 
eta|Parto de la burgo
eta|Parto de la burgo
Dum la kontraŭturkaj bataloj la burgo formis kvadraton, kiun remparo ĉirkaŭis. El la konstruaĵo restis L-majuskloformo, en la aliaj 2 lateroj restis nur la muroj. Restis ankaŭ plurlatera angulturo. La plej bela parto estas la enireja parto en mezo de la fasado.

## Parko 
La parko estis kreaĵo el la frua 20-a jarcento el malnova arbaro, samtempe la remparo estis malkonstruita.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun desegnaĵoj 
eta|maldekstre|Parko de la burgo

Bozsok
Bozsok
Taprobano

eta|200ra|Ptolemea Taprobano.
eta|200ra|Ptolemea Taprobano publikigita en *Cosmographia Claudii Ptolomaei Alexandrini*, 1535.
**Taprobano** aŭ **Taprobana** () aŭ **Taprobane** () estis la historia nomo por la nuntempa insulo de Srilanko en la Hinda Oceano.

Taprobana povus esti la greklingva adapto de Tamraparni aŭ Tambapanni, signife "kupro-koloraj," nome priskriba nomo de unu el la riveroj de la subŝtato Tamil Nadu de Barato. Laŭ okcidenta legendo, la loĝantoj havas unusolan gigantan piedon kiun ili uzas por protekti sin el la suno.

Dum kelka tempo la preciza loko al kiu tiu nomo referencas restis necerta. La verŝajnaj ebloj estis la jenaj:
* Srilanko, kiel en la Ptolemeaj mapo kaj klimatzonoj
* Sumatro, naskoloko de Enrique de Malako
* Fantoma insulo

Taprobana estas menciata en la unua strofo de la portugala eposa poemo *Os Lusíadas* fare de Luís de Camões (ĉ. 1524 – 10a de junio 1580).

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Mitologio
Kategorio:Grekaj geografoj
Kategorio:Hinda Oceano
Kategorio:Fantomaj insuloj
Marja Ilmatar Väisälä

**Marja Ilmatar VÄISÄLÄ** (naskiĝis la 9-an de majo 1916 en Helsinko, mortis la 21-an de majo 2011 en Turku) estis finna instruisto kaj astronomo, filino de la finna astronomo Yrjö Väisälä. En 1950 ŝi fondis lernejon en Swakopmund (Namibio) kaj estis ties unua instruistino.

Post sia diplomiĝi, ŝi komencis kiel helpantino de sia patro. En 1949 ŝi iris en Afrikon por instrui pri matematiko kaj astronomio la gefilojn de la finnaj misiistoj de la Finna Evangeliisma Luteranisma Mission ; ŝi fondis en 1950 la Finnan Lernejon de Swakopmund en Namibio. En 1952 la lernejo transloĝiĝis en Vineta, nordan antaŭurbon de Swakopmund.

Post la morto de sia patro, ŝi revenis en Finnlandon en 1972 por prizorgi sian maljunan patrinon.

Laŭ *Minor Planet Center*, ŝi malkovris 2 asteroidojn
la .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Morgaŭ 90 jaroj, kiel profesorino en Ambomaassa, el *Turun Sanomat* 8-a de majo 2006 

Marja Ilmatar
Pfälzerwald-Verein

eta|dekstra|gvidlibro por migrantoj el la jaro 1936.
eta|maldekstra|vojmontrilo de la palatinatarbara societo.
La **Pfälzerwald-Verein** (esperante: palatinatarbara societo) estas migrosocieto en la iama bavara Palatinato, respektive en la suda parto de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato kaj sarlanda distrikto Saarpfalz. Fine de 2016 la societo havis 206 lokajn grupojn kun pli ol 20.000 membroj. Ĝi estas registrita asocio.

[dekstra||eta|160px|Ritter-ŝtono ĉe Kohlplatz apud [Edenkoben.]]

## Migrantokabanoj 
## Literaturo 
* 100 Jahre Pfälzerwald-Verein e.V..Pfälzerwald-Verein .Neustadt an der Weinstraße.2002. ISBN 3-00-010517-4

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :de:Liste der Hütten des Pfälzerwald-Vereins

## Eksteraj ligiloj 
* Internetseite des Pfälzerwald-Vereins
* Filmbeitrag des SWR Fernsehens, gesendet am 17. April 2016 

Kategorio:Sportaj organizaĵoj en Germanio
Kategorio:Urboj de Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Palatinata Arbaro
Saalhausen

**Saalhausen** estas la nomo de pluraj loĝlokoj en Germanlingvio.

Interalie temas pri
* parto de la komunumo Freital en Saksio, kaj pri
* parto de la komunumo Lennestadt en Nordrejn-Vestfalio.
Lachen-Speyerdorf

Je la 7-a de junio 1969 la ĝis tiam memstara komunumo **Lachen-Speyerdorf** fariĝis urboparto de la rejnlando-palatinata sendistrikta urbo Neustadt ĉe la Vinstrato.

## Situo 
La urboparto Lachen-Speyerdorf situas 5&nbsp;km sudorienre de la urba centro. La kompleta areo de la urboparto havas ĉ. 24&nbsp;km². Al Lachen-Speyerdorf apartenas ankaŭ parto de la Palatinata Arbaro sudokcidente de Lambrecht kaj la domareto Iptestal, la forstdomo kaj la ruino de la burgo Spangenberg. Tra Speyerdorf fluas la rivereto Speyerbach, maldekstra alfluanto de la rivero Rejno.

## Bildaro 

Dosiero:Kirche Lachen-Speyerdorf 03.JPG|akvoturo kaj katolika preĝejo
Dosiero:Kirche Lachen-Speyerdorf 12b.JPG|preĝejtura sunhorloĝo en Lachen
Dosiero:Lachen-Speyerdorf 02.JPG|strato en Speyerdorf
Dosiero:Burgspangenbergrp.jpg|Burgo Spangenberg
Dosiero:Lachen-Speyerdorf 08.JPG|trafikcirklo
Dosiero:Lachen-Speyerdorf 05.JPG|malnova fojnĉaro sur trafikcirklo
Dosiero:Flugplatz Lachen-Speyerdorf 04.JPG|aerodromo
Dosiero:Baracke Lachen-Speyerdorf 02.JPG|iama kazerno ĉe la flughaveno

## Literaturo 
* Otto Reichart: *Lachen-Speyerdorf, Heimatgeschichte.* Südwestdeutsche Verlagsanstalt Mannheim 1966.

## Referencoj 
Kategorio:Iamaj komunumoj de Rejnlando-Palatinato
Volturno

**Volturno**  () estas la ĉefa rivero de suda Italio.

De 175&nbsp;km de longo, ĝi ekfluas en la sudaj Apeninoj, proksime de la Nacia Parko de Abruzoj, trapasas la ebenaĵojn de Kampanio kaj elfluas nordokcidente de Napolo. Pro longo kaj akvokvanto, ĝi estas la ĉefa rivero de suda Italio.

Kategorio:Riveroj en Italio
Kategorio:Molise
Kategorio:Kampanio
Kategorio:Provinco Isernia
Toĥara lingvaro

La **toĥara lingvaro** estas formortinta branĉo de la hindeŭropa lingvaro. Oni konas ĝin nur per manskribaĵoj, datitaj de la 6-a ĝis la 8-a jarcento k.e. kaj trovataj en oazaj urboj ĉe la norda limo de la Tarim-baseno (nun parto de Ŝinĝango en nordokcidenta Ĉinio). La malkovro de tiuj lingvoj en la frua 20-a jarcento kontraŭdiris la antaŭe dominantan ideon pri orienta-okcidenta divido en la hindeŭropaj lingvoj per la izogloso kentum-satem,

Poste nelonge klariĝis, ke tiuj fragmentoj efektive estis skribataj en du apartaj sed rilataj lingvoj, apartenantaj al ĝis tiam nekonata branĉo de la hindeŭropa lingvaro:
* **A-toĥara lingvo** (agnea aŭ orienta toĥara; memnome *ārśi*) el Karaŝahar (antikva *Agni*, ĉina *Yanqi*) kaj Turpan (antikvaj Turfan kaj Xočo); kaj
* **B-toĥara lingvo** (kuĥea aŭ okcidenta toĥara) el Kuĥeo kaj A-toĥaraj lokoj.

Prakritaj dokumento el Loulan ĉe la sudorienta rando de la Tarim-baseno enhavas pruntovortojn kaj nomojn, kiuj ŝajnas veni el alia variaĵo de la toĥara, nome la **C-toĥara**.

La malkovro de la toĥara komplikis iujn teoriojn pri la rilatoj inter la hindeŭropaj lingvoj, kaj revivigis ilian studadon. En la 19-a jarcento oni pensis, ke la divido inter kentum-lingvoj (vidu la mapon) kaj satem-lingvoj. estis simpla okcidenta-orienta divido, kun centum-aj lingvoj en la okcidento.

Tiun teorion subfosis en la frua 20-a jarcento la malkovro de la hitita lingvo, centum-a lingvo en relative orienta loko, kaj de la toĥara lingvaro, kiu estis kentuma malgraŭ ke ĝi estas la plej orienta branĉo. La rezulto estis nova hipotezo, laŭa de la "onda" teorio de Johannes Schmidt, sugestante, ke la satem-a izogloso reprezentas lingvan novaĵon en la centra parto de la prahindeŭropa hejmregiono, kaj tiu ŝanĝiĝo ne okazis en la kentum-lingvoj laŭ la orienta kaj okcidenta periferioj.

Lingvosciencistoj kiaj Walter Bruno Henning, Tamaz V. Gamkrelidze kaj Vyacheslav Ivanov sugestis, pli polemike, ke la gutia lingvo, hindeŭropa lingvo parolata dum la frua Bronza Epoko ĉe la irana altebenaĵo, eble rilatis al la toĥara lingvaro. Tiu teorio restas polemika.

La toĥara formortis verŝajne post 840, kiam la ujguroj, elpelitaj el Mongolio de la kirgizoj, movis en la Tarim-basenon. Tiun teorion subtenas la malkovro de tradukoj de toĥaraj tekstoj al la ujgura. Dum la ujgura rego, la popoloj miksiĝis kun la ujguroj por produkti multe el la hodiaŭa popolo de la nuna Ŝinĝango.

## Notoj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Hindeŭropa lingvaro
* Hitita lingvo
* Prahindeŭropa lingvo

## Tradukfonto 
Kategorio:Hindeŭropa lingvaro
Kategorio:Ŝinĝango
Trioblaj parentezoj

**Trioblaj parentezoj**, ankaŭ konataj kiel **(((eĥoj)))**, estas antisemita simbolo, uzata en Interreto por marki la nomojn de judoj. La praktiko originis en la ekstremdekstra blogo *The Right Stuff*. La trioblaj parentezoj adoptiĝis kiel enreta stigmato fare de antisemitoj, novnazioj kaj blankaj naciistoj por identi individuojn el juda etna fono kiel celojn de reta ĉikanado. Celitaj homoj inkludis judajn ĵurnalistojn kritikemaj pri Donald Trump, la Respublikana prezident-elekto de Usono en 2016.

Artikolo el junio 2016 de la retejo *Mic* atentigis la popularan usonan kulturon pri la simbolo. La raportoj ankaŭ kondukis la firmaon Google al forigo de retumila aplikaĵo, nome "The Coincidence Detector" ("La hazarda detektilo"), kreita por aŭtomate meti la "eĥan" markon ĉirkaŭ judaj nomoj en retejoj. La simbolo klasiĝis kiel parolo de malamo fare de Anti-Defamation League.

## Vidu ankaŭ 
* Feliĉa Komercisto
* Alternativa dekstro

## Referencoj
Kategorio:Antisemitismo
Kategorio:Dekstra ekstremismo
Kategorio:Interpunkcio
Kategorio:Novnaziismo
Kategorio:Simboliko
Hokuto (apartigilo)

**Hokuto** estas la nomo de

*Hokuto (Jamanaŝi) : japana urbo en gubernio Jamanaŝi,
*Hokuto (Hokajdo) : japana urbo en subgubernio Oŝima, Hokajdo,
*9191 Hokuto : asteroido.
Fujimi (Nagano)

***Fujimi*** (prononco , , en transliterigo Hepburn *Fujimi-machi*, do ) estas urbeto de Japanio. Ĝi apartenas al la distrikto *Sawa* de la gubernio Nagano kaj de la subgubernio Koŝin'ecu-regiono. La tuta gubernio estas parto de la administra regiono Ĉubu, la centra parto de la de Honŝuo, la ĉefa insulo de Japanio.

La , la urbeto havis taksatan loĝantaron de 14&nbsp;726 homoj, tie estas, por areo de 144,76 , 102 loĝantoj / km².
eta|maldekstra|220ra|
eta|maldekstra|220ra|
eta|maldekstra|220ra|

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝaro de la urbeta komunumo

Kategorio:Urbetoj de Gubernio Nagano
Rosmo

**Rosmo**, fondita kiel **Carrocerías ROSMO** fare de Severino Rosmo Baratto en 1936, estas fabrikanto de aŭtobusoj kun sidejo en Ketzaltenango, Gvatemalo por la gvatemala merkato.

## Historio 
En 1936 Severino Rosmo Baratto komencis sian industrian laboron en Ketzaltenango, per malgranda ateliero kies ĉefa aktiveco estis la aĉeto kaj vendo de ligno kaj la fabrikado de karoserioj el lignaj traboj por kamionoj.

En 1946 li faris la unuan modifon al la strukturo de la karoserioj per ladkovraĵo sur la lignoparto.

En 1956 li komencis siajn laborojn kiel fabriko de karoserioj, tiel ke en ja jardeko la strukturo de tiuj ĉi trairis ŝanĝojn kaj plibonigojn, eliminante entute lignon kaj tolon por tutmetala karoserio kaj mekaniko por la urba servo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Rosmo

## Tradukfonto 
Kategorio:Aŭtobusfabrikoj
Kategorio:Gvatemalaj firmaoj
Anno Mundi

[eta|[Juda tomboŝtono uzanta la kronologion de la jaro postmondokrea (Anno Mundi) troviĝanta ĝuste ekster la Rotunda de Tesaloniko.]]

'*** (Latina por "en la jaro de la mondo" tio estas de la mondokreo; Hebrea: לבריאת העולם, "el la kreo de la mondo"), mallongigita kiel **AM** aŭ **A.M.**, aŭ **Jaro post la kreado*', La novjaro ekas ĉe Roŝ Haŝana, en Septembro. La jaro *anno mundi* 5777, aŭ AM 5777, ekas ĉe sunsubiro de 2a de Oktobro 2016 laŭ la Gregoria kalendaro.

## Referencoj 
Kategorio:Hebrea kalendaro
Kategorio:Bizanca kalendaro
Kategorio:Latinaj esprimoj
Léon Faucher

**Léonard Joseph Léon FAUCHER** (naskiĝinta la  en Limoges, mortinta la  en Marseille) estis franca publicisto kaj politikisto.

## Vivo 
Unue li studis arkeologion orientiĝonte post la Franca revolucio de 1830 je ĵurnalistado kaj nacia ekonomio. Li estis redaktoro de »Temps«, de »Currier français« kaj de »Constitutionnel« inter 1830–42 eldonante plurajn naciekonomiajn skribitaĵojn. El ili plej gravis »Études sur l'Angleterre« (1845). En 1846 li iĝis deputito parlamenta kaj voĉdonis tie por la dinastia opozicio. Li ankaŭ fervore subtenis liberan komercon kaj voĉdonreformojn. Post la Franca revolucio de 1848 li elektitis ano de la konstitucidonantaro kaj de la leĝdonantoj kaj balotis same kiel la moderaj respublikanoj. Post la elekto de Napoleono la 3-a je ŝtatprezidanto (10.12.1848) Faucher iĝis ministro pri publika konstruado kaj pri internaj aferoj. Li ankaŭ sukcesis restarigi publikan ordon. Mallonge antaŭ la puĉo de la 2.12.1851 li tute retiriĝis de sur la scenejo politika.

## Graveco 
Liaj naciekonomiaj eseoj kolektitis fare de la bofrato Wolowski en »Mélanges d'économie politique et de finance« (1856). Krome menciindas la verko »Recherches sur l'or et sur l'argent« (1843).

## Fono 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 6. Leipzig 1906, p. 351-352, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj eldonistoj
Kategorio:Francaj ĵurnalistoj
Kategorio:Francaj ekonomikistoj
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj de Francio
Kategorio:Ĉefministroj de Francio
Kategorio:Naskiĝintoj en Limoges
Kategorio:Mortintoj en Marsejlo
Kategorio:Entombigitoj en la tombejo Père-Lachaise
Fortuninsuloj

**Fortuninsuloj** aŭ **Fortun-insuloj** (en antikva greka μακάρων νῆσοι, *makárôn nêsoi* el kio ankaŭ Makaronezio) estis duon-legendaj insuloj en la Atlantika Oceano. Laŭ greka mitologio, la insuloj estis rezervitaj al tiuj, kiuj elektis esti reenkarniĝaj tri fojojn, kaj sukcesis esti juĝataj kiel speciale sufiĉe puraj por iri al en la Elizeaj kampoj ĉiujn tri fojojn. . La insuloj varie estas traktitaj aŭ kiel senvintra surtera paradizo loĝataj de herooj de la Greka mitologio ĉu kiel simple geografia loko. La rilata ideo de Brazilo kaj de aliaj, insulo en la Kelta mitologio estas foje kunligita kun la greka senso de insuloj en la okcidenta Mediteraneo: Sicilio, la Eolia Insularo, la Egada Insularo aŭ aliaj pli malgrandaj insuloj de Sicilio. Poste oni diris, ke tiuj insuloj estas en la Okcidenta Oceano ĉe la ĉirkaŭa rivero Oceano; tiele Madejro, plej ofte Kanarioj (en hispana *Islas Afortunadas*, Azoroj, kaj malplej ofte Kaboverdo, Bermudo kaj Malgrandaj Antiloj estis foje cititaj kiel eblaj kongruoj.

## Referencoj 
Kategorio:Mitaj insuloj
Kategorio:Insuloj en la Atlantiko
Kategorio:Morto en la helena mitologio
Kategorio:Lokoj de la greka transmondo
Kategorio:Lokoj de la kelta mitologio
Hokuto

**Hokuto** (japane (北見市 *北杜市 Hokuto-shi*) estas japana urbo en la nord-oriento de la gubernio Jamanaŝi (insulo Honŝu), 118 km okcidente de Tokio.
 eta|maldekstra|175px|Urbodomo de Hokuto

## Historio 
Dum la Epoko de Edo, la tuta provinco Kai estis teritorio sub la rego de la ŝoguna reĝimo Tokugawa. Dum la katastra reformo de la komenca periodo Mejĝi, la rura distrikto Kitakoma estis kreita la .

La moderna urbo Okuto estis establita la  per la kunfando de la urbetoj Hakuŝu, Nagasaka, Sutama kaj Takane ; kaj de la vilaĝoj Akeno, Mukawa kaj Ooizumi (ĉiuj de la Kitakoma Distrikto). La , Hokuto sorbis la urbon Kobuĉisava (ankaŭ de la Kitakoma Distrikto), tio, kiu malaperigis la Kitakoman Distrikton.

## Geografio 
La komunumo etendiĝas sur areo de 602,48  ; plejparto de tiu areo estas arbara altebenaĵo kun malvarmeta alpa klimato. En vilaĝoj de tiu komunumo, kiel Kijosato estas multenombraj somerhejmoj.

La urbo estas ĉirkaŭata de la montaroj Jacukatake, Kaikomagatake kaj Okuĉiĉibu.

Dosiero:150720 Southern Yatsugatake Volcanic Group at Hokuto Yamanashi pref Japan03n.jpg|Suda Jacukatake
Dosiero:Mt.Mizugaki and Mt.Yatsugatake 01.jpg|Montoj Mizugaki kaj Jacugatake
Dosiero:Mt Kaikomagatake looked up from the Kamanashigawa bridge.JPG |Monto Kaikoma

## Klimato 
Hokuto havas .
Plej malvarma monato estas januaro kun averaĝa temperaturo de ,
plej varma estas aŭgusto kun .

## Produktoj 
La ekonomio de Hokuto estas ĉefa agrokultura kun sezona turismo. Muntada industrio de precizeco kaj manĝfabrika agrikultura industrio venas en dua rango.

## Transportoj 
* **Ŝoseoj**
:: Rapidvojo Ĉuo
:: Nacia ŝoseo 20
:: Nacia ŝoseo 141
* **Fervojo**
: Linio Ĉuo de JR Centra :
:: Stacio Hinoharu, Stacio Nagasaka kaj Stacio Kobuĉizaŭa
:Linio Koumi de JR Centra :
:: Stacio Kobuĉizaŭa, Stacio Kai-Koizumi, Stacio Kai-Ooizumi kaj Stacio Kijosato

## Ĝemelurboj 
*  Fukuroi, gubernio Ŝizuoka, Japanio – de  inter la iamaj Asaba kaj Akeno,
*  Ĝoecu, gubernio Niigata, Japanio – de  inter la iamaj urbeto Misaka, Kakizaki kaj Sutama,
*  Hamura, Tokio, Japanio – de  kun la jama urbeto Takane,
*  Niŝitokio, Tokio, Japanio – de  inter la jama urbo Tanaŝi kaj la iama Sutama,
*  Kantono Madisson, (Kentukio), Usono – de  kun la iamaj municipoj Nagasaka, Takane, Ooizumi kaj Kobuĉisava,
*  Le Mars, (Iovao), Usono – de  kun la iama urbeto Sutama,
*  Pocheon, provinco Gyeonggi, Sud-Koreio – de  kun la jama urbeto Takane,
*  Manciano, Toskanio, Italio kun la iama urbeto Kobuĉisava
*  Crowsnest Pass, Alberto, Kanado (ne ratifita).

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Esperanto-Domo de Yatugatake

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala TTT-ejo de Hokuto
*  Vizitu Hokuto
*  Vizitu Hokuto (angla) 
*  Vizitu Hokuto, el la paĝaro de *Tripadvisor*

Kategorio:Urboj de Gubernio Jamanaŝi
japana urbo

Tiu paĝo estas traduko de *Hokuto, Yamanashi* de la Anglalingva Vikipedio.
Rafael Carrasco Garrorena

juna frato de Pedro Carrasco Garrorena, ankaŭ astronomo.

Li estis profesoro ĉe la Komplutensa Universitato de Madrido kaj vic-direktoro de la Reĝa Observatorio de Madrido. De 1939 ĝis 1943, post la Hispana Enlanda Milito, li estis eksigita el la katedro. Post sia reintregrigo li servis ĝis 1952.

Laŭ *Minor Planet Center*, li malkovris la asteroidon 1644 Rafita la . Li ankaŭ malkovris la kometon C/1932 H1 (Carrasco).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Biografio de Pedro Carrasco Garrorena kun aludo al la vivo de Rafael
*  Biografio de Pedro kaj Rafael Carrasco Garrorena
*  Biografieto de Rafael Carrasco Garrorena, el la persona paĝaro deJosé Carlos Canalda
Listo de instruistoj en Akademio de Selmec

Jen listo de elektitaj instruistoj en Akademio/Altlernejo de Selmec:

*

## B 
* Béla Bartha (juristo)
* Hugó Böckh
* Géza Boleman

## C 
* Ottó Cséti

## D 
* Adolf Divald
* **Christian Doppler**

## F 
* István Farbaky
* László Fodor (matematikisto)

## H 
* Emil Herrmann

## J 
* Nikolaus Joseph von Jacquin
* Karl Jenny

## K 
* Antal Kerpely
* József Pál Király
* Antal Kövesi
* Ferenc Kövessi

## L 
* Károly Láng

## M 
* Sándor Mágócsy-Dietz
* **Sámuel Mikoviny** (fondinto)

## N 
* Ferenc Nyáry

## P 
* Simon Papp
* Ferenc Pávai Vajna

## S 
* István Schenek
* József Schittkó
* Giovanni Antonio Scopoli
* Ottó Schwartz

## T 
* Jenő Tettamanti
* Imre Tomasovszky

## V 
* István Vitális

## W 
* Alois Wehrle
* Heinrich David Wilckens

## Z 
* Géza Zemplén

## Vidu ankaŭ 
* Akademio de Selmec

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* La listo estas elekto el datenoj de la biografioj en Vikipedio.

Kategorio:Listoj
A. G. Samuel

**A. G. SAMUEL** estas argentina astronomo.

Kunlaborinto de Carlos Ulrrico Cesco, li kunmalkovris du asteroidojn en 1968 kaj 1971, tamen *Minor Planet Center* agnoskis la malkovron nur de 1917 Cuyo.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Argentinaj astronomoj
Pella (Makedonio)

**Pella** (), estas antikva urbo situa en Meza Makedonio, Grekio, plej bone konata kiel historia ĉefurbo de la antikvgreka reĝlando Makedonio en la epoko de Aleksandro la Granda. En la loko de la antikva urbo estas la Arkeologia Muzeo de Pella.

## Historio 
eta|maldekstra|Domo de Dionizo (325-300 a.K.).
eta|240px|Mozaiko pri leonĉaso.
En ĉirkaŭ 90 a.K. la urbo estis detruita de tertremo; vendejoj kaj atelieroj dataj el la katastrofo troviĝis eĉ kun restaĵoj de la vendotaj varoj, kvankam la urbo estis eventuale rekonstruita sur ĝiaj ruinoj. Cicerono estis tie en 58 a.K., kvankam tiam la provinca sidejo jam estis translokigita al Tesaloniko.

## Arkeologio 
La loko estis esplorita de 19a-jarcentaj esploristoj kiaj Holand, Pouqueville, Beaujour, Cousinéry, Delacoulonche, Hahn, Glotz kaj Struck, baze sur la priskriboj havigitaj de Tito Livio. La unua elfosado ekis fare de G. Oikonomos en 1914–15. La moderna sistema esplorado de la loko ekis en 1953 kaj la laboro pluis ekde tiam malkovrante gravajn partojn de la etenda urbo.

En Februaro 2006, farmisto hazarde malkovris la plej grandan tombon iam trovita en Grekio. La nomoj de la nobela antikva makedona familio estas ankoraŭ en surskriboj kaj pentritaj skulptaĵoj kaj muroj. La tombo datas el la 2a aŭ 3a jarcentoj a.K.

## Referencoj 
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Grekio
Kategorio:Konstruaĵoj en Grekio
Kategorio:Makedonio
Rafael Suvanto

**Rafael SUVANTO** (mortis en 1940 proksime de Summa) estis finna astronomo.

Li estis helpanto de Yrjö Väisälä. Rektoro en
lernejo de Naantali, li partoprenis al kalkulo de orbitoj. Li estis mortigita dum la batalo ĉe Summa en
la lastaj tagoj de la vintra milito.

La asteroido 1927 Suvanto, kiun li malkovris la ,
estis nomata en lia memoro.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Finnaj astronomoj
Kategorio:Mortintoj en 1940
Kategorio:Vintra milito
Albert Béky

**Albert BÉKY** [bEki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Béky Albert** estis hungara inĝeniero, instruisto.

Albert Béky http://forestpress.hu/hu/index.php/hircentrum/news/14082-140-evel-ezeltt-szueletett-beky-albert-forestpress naskiĝis la  en Kiskinizs, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Albert Béky studis en Akademio de Selmec ekde 1887. Post la diplomo li laboris en diversaj ŝtataj arbaroj. Interrompe li instruis en arbarista mezlernejo inter 1896-1900. Post la 1-a mondmilito li respondecis pri arbaroj de Miskolc, post jaroj en Debrecen. Lia plej signifa agado estis arbarigo de la Granda Hungara Ebenaĵo. En 1954 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Számtan a magyar királyi erdőőri szakiskolák részére* (1904) - matematika lernolibro
* *Útmutatás az erdei facsemeték nevelésére és az azokkal való bánásra* (1913)
* *Útmutatás az Alföld fásításának munkájához* (1932, poste ankoraŭ eldonita trifoje)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 17-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj arbarinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Bódog Bátori Schulcz

**Bódog Bátori Schulcz** [ŝulc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bátori Schulcz Bódog** aŭ *Bátori-Sulcz Bódog* estis hungara oficiro. Lia prenita nomo estis *Bátori* (=kuraĝa).

Bódog Schulcz http://www.hidlap.hu/news/view/a-szabadsagharc-esztergomi-viteze-batori-schulcz-bodog-historiaja/  naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Körmöcbánya (nuntempa Kremnica en Slovakio), li mortis la  en Hungara reĝlando en Garamkövesd (nuntempa Kamenica nad Hronom en Slovakio).

## Biografio 
Bódog Schulcz frekventis premonstratan gimnazion en Kassa, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Jura Akademio (Kassa). En 1824 li elektis la soldatan profesion, tial li aliĝis al armeo de Habsburga Imperio. Li servis diversloke, dum li akiris paŝo post paŝo pli altajn rangojn. En la frua 1848 li emeritiĝis, ĉar iomete li surdiĝis. Tamen post la Hungara revolucio de 1848 li aliĝis al la jam sendependa hungara armeo jam kiel kapitano. Resume li partoprenis en 23 bataloj. Pro la heroeco la soldatoj donacis al li la nomon Bátori, kiun li portis ĝismorte. Lia lasta batalo okazis en fortikaĵo de Komárom, tial ankaŭ li ricevis amnestion post falo de la liberecbatalo (kiel kolonelo). Li retiriĝis al Garamkövesd al sia frato, kie li mortis, sed li estis entombigita en tombejo de herooj en Esztergom.

## Lia libro 
* *Emlékirataim a szabadságharcról* (1870) - memuaro

## Memorigiloj 
* hungarlingva memortabulo (2004) en Kamenica nad Hronom http://csemadok.sk/emlekhelyek/batori-schulcz-bodog-honvedezredes-emlektablaja/ 
* strato en Esztergom

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 15-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Emil Belházy

**Emil Belházy** [belhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Belházy Emil** estis hungara inĝeniero pri arbaroj.

Emil Belházy http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00523/01440.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Besztercebánya (nuntempa Banská Bystrica en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Emil Belházy akiris diplomon en Akademio de Selmec, poste li laboris en diversaj arbaroj en Hungario. Unue li laboris en Selmecbánya, poste en Vukovár, Újlak, Diósgyőr kaj Máramarossziget. Ekde 1880 li havis postenon en la agrikultura ministerio. Post 4 jaroj li estis nomumita ĉefkonsilisto pri arbaroj. Li inventis specialan mezurilon, kiu estis konvena en tiuj arbaroj, kie troviĝis en malebenaĵoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Egy új szerkezetű távmérő* (1875)
* *Az erdőrendezéstan kézikönyve* (1895) - ĉefverko
* *A legeltetésre szolgáló erdőkről* (1888) http://erdeszetilapok.oszk.hu/00693/pdf/281-299.pdf

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 18-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj arbarinĝenieroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Michel van Esbroeck

**Michel van Esbroeck** (naskiĝis la 17-an de junio 1934 en Malines, mortis la 21-an de novembro 2003 en Louvain-la-Neuve) – belga sciencisto kaj jezuito, orientalisto pri kristanismo kaj Bizanca Imperio. Krom franca orientalisto François Nau kaj germana orientalisto Anton Baumstark, unu el la la plej fekundaj esploristoj de la 20-a jarcento. En 1953 eniris jezuitan ordenon, ordiniĝis en 1970.

## Scienca agado 
De 1962 laboris en Brusela centro pri hagiografiaj esploroj en Museum Bollandianum, samtempe studante armenan, kartvelan, koptan kaj geezan lingvon en Katolika universitato de Loveno kaj en Bejruta Universitato. En 1975 sub gvido de Gérard Garitte defendis doktorigan tezon "Malnovaj kartvelaj liturgiaj predikoj" (Les plus anciens homéliaires géorgiens. Étude descriptive et historique). Li laboris surbaze de fontoj en multaj landoj, kiel en estinta Sovetunio. Lekciis en Romo kaj Parizo. En la jaroj 1987—1999 gvidis katedron pri orient-kristana filologio en Munkena Universitato.

Kategorio:Katolikaj teologoj
Kategorio:Belgaj orientalistoj
Kategorio:Belgaj teologoj
Kategorio:Belgaj jezuitoj
Leĝo de Poe

La **leĝo de Poe** estas Interreta aforismo, kiu diras, ke sen klara indiko pri la intenco de la aŭtoro, ne eblas fari parodion de ekstremaj vidpunktoj, kiu ne estos miskomprenita de iuj legantoj aŭ spektantoj kiel sincera esprimo de la parodiitaj vidpunktoj.

La originala diraĵo de la aforismo, fare de Nathan Poe, estis: Poe respondis, "Sen palpebruma miensimbolo aŭ alia evidenta montro de humuro, estas tute neeble parodii kreiston tiel, ke *iu* ne miskomprenos ĝin kiel la aŭtentikan aferon."

## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
* Interreta trolo
* Ironio
* Ironisigno
* Leĝo de Godwin
* Miensimbolo
* Parodio
* Satiro

Kategorio:Interreta kulturo
Kategorio:Politiko
Alibio

**Alibio** (latine: alibi *aliloke*) estas pruvo ke iu ne estis sur la loko de krimo. Ĝi estas grava rimedo por pruvi la senkulpecon de iu kiun oni suspektas de krimo. Ekzemple temas pri alibio kiam diversaj atestantoj deklaras ke iu estis en kafejo vidita de personoj dum krimo aliloke okazis. Pro tio la polico certas ke la koncerna persono ne rekte rilatas al la afero.

Havo kaj pruvo de alibio konsistas el granda parto de esplorado pri krimoj kaj krimintoj. Tio okazas kaj en realo kaj en fikcio: krimromanoj, krimfilmoj ktp.

Kategorio:Juro
Kategorio:Kriminaleco
Kategorio:Latinaj juraj esprimoj
David E. Beatty

**David E. BEATTY** estas usona astronomo.

Li kunlaboris al la Infraruĝa Teleskopo de Unuiĝinta Reĝlando (UKIRT) (kie lia nomo estas skribita *Beattie*).

*Minor Planet Center* kreditas lin de la kunmalkovro de la asteroido 2460 Mitlincoln la  kun Laurence G. Taff.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Vestejo

eta|Vestejo kun ŝlosŝrankoj, duŝejo kaj benko
**Transvestejo** (aŭ **vestejo**) (latine: *vestiarius*) estas ĉambro por transvesti sin, t. e. por surmeti al si vestojn konformajn al la farota okupo.

Transvestejoj estas tre kutimaj en la mondo de la sporto, ekzemple en banejoj kaj ĉiaspecaj sportejoj, aŭ en aliaj lokoj, en kiuj oni bezonas porti laŭcelajn vestojn kiel, ekzemple, en fabrikoj.

Plej ofte estas apartaj transvestejoj por viroj kaj por virinoj.

## Vidu ankaŭ
* Surprovejo

Kategorio:Vestoj
Kategorio:Ĉambroj
Oscar Pizarro

**Oscar PIZARRO** estas ĉilia astronomo.

Laŭ Minor Planet Center, li kunmalkovris la asteroidon 2567 Elba la  kun sia frato Guido Pizarro

La asteroido 4609 Pizarro estis nomita en honoro de ambaǔ fratoj Oscar kaj Guido Pizarro, en rekono de ilia laboro kiel operaciantoj de la Schmidt-teleskopo de 1 m de la Eŭropa suda observatorio.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Ĉiliaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Naturmemorindaĵo

eta|La parko *Brunnenpark* (puta parko) en Hofgeismar estas deklarita *area naturmontumento*.
**Naturmemorindaĵo** estas nature estiĝita pejzaĝero, kiu estas protektita de naturprotekta leĝo. Povas temi pri unuopa ero de pejzaĝo, ekzemple roknajlo aŭ unuope staranta arbo, aŭ kaverno aŭ areo de nedifinita grandeco, sed povas esti ankaŭ rokĝardeno aŭ iu speciala herbejo; la lastaj du estas nomataj *area monumento*.

## Historio 
eta|signita naturmonumento en Aŭstrio laŭ la regna naturprotekta leĝo 1935.
La esprimo naturmemorindaĵo estis uzata de Alexander von Humboldt en sia raporto pri sia vojaĝo al Ameriko kiel: „monuments de la nature“, sed la esprimo ne aperis en vortaroj antaŭ 1900.

## Kategorio de IUKN: Internacia Unio por la Konservo de Naturo 
En la jaro 1978 prilaboris Internacia Unio por la Konservo de Naturo sistematikon pri internacia komparado de naturaj monumentoj. Laŭ tiu la ŝtatoj protektu specialajn naturajn pejzaĝerojn, ekzemple landformoj, submaraj montoj, subakvaj kavernoj, boskoj, herbejoj kaj similaj. La protektaĵoj estu ofte malgrandaj.

## Bildoj pri germanaj ŝildoj de naturmonumentoj 

Naturdenkmal Glienicke.jpg|naturmonumento-ŝildo (Brandenburgo)
Calvörde-Velsdorf, Naturdenkmal, Schild.jpg|naturmonumento- ŝildo (Saksio-Anhaltio)
Naturdenkmal-Schild 2014-06 Berlin-Wartb 1483-1363-120.jpg|natuprotektejo-ŝildo (Berlino, stato 12/1994)
Sonderschild Naturdenkmal, Bayerisches Landesamt für Umwelt, Stand 12-2007.svg|speciala ŝildo naturmonumento (Bavario, stato 12/2007)
Flächenhaftes Naturdenkmal Düne Dudenhofen.JPG|naturmonumenta ŝildo (Baden-Virtembergo, Heslando)
DDR-Briefmarke Ivenacker Eichen.jpg|ĜDR-poŝtmarko „Ivenacker Eichen“

## Referencoj 
## Literaturo 
* Reinhard Piechocki: *Stichwort: Naturdenkmal.* Naturwissenschaftliche Rundschau 59(4), S. 233 - 234 (2006),
Katedralo Sveticĥoveli

eta|dekstra
La **katedralo Sveticĥoveli** () estas ortodoksa preĝejo de Kartvelio situanta en la urbo Mcĥeta, kaj estis la religia centro de la mezepoka Kartvelio. La katedralo, konstruita en la naŭa jarcento dum la patriarka regado de Melkisedek la 1-a de Kartvelio, havas latinkrucan planon. La kartvellingva nomo signifas "piliero de vivo" kaj aludas la legendon rilatan al la vivo de sankta Nino de Kartvelio kaj la tunikon de Jesuo.

Tamerlano okazigis severajn damaĝojn al la konstruaĵo en la 14a jarcento, pro kio ĝi estis riparita unu jarcenton poste. Ekde 1994 ĝi inkluziviĝas, kun aliaj historiaj monumentoj de Mcĥeta, en la listo de monumentoj deklaritaj Monda heredaĵo de UNESKO. Ĝi estis la plej granda preĝejo de Kartvelio ĝis la konstruado de la Katedralo de Tbiliso en 2004.

File:Svtitskhoveli plan from the side.jpg
File:Svetitskhoveli plan 3.jpg

## Freskoj kaj ikonoj 
>
File:Zodiac mtskheta.jpg|Zodiako-signoj ĉirkaŭas la Pantokratoron.
File:Svetitskhoveli fresco - Zodiac.JPG|Vidaĵo de la ensemblo.
File:Svetitiskhoveli frescoes- Mirian.JPG|La reĝo Mirian la 3a kaj la preĝejo.
File:Sveticxoveli interior.JPG|Ikonostazo kaj mozaiko de la absido.
File:Queen Tamar King David II Aghmashenebeli in Sveti Cathedral Georgia.jpg|Ikonoj pri la reĝo Davido la 2a kaj la reĝino Tamara de Kartvelio.

## Vidu ankaŭ 
* Mcĥeta

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Katedraloj en Kartvelio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Kartvelio
Sveticĥoveli
Post hoc ergo propter hoc

«***Post hoc ergo propter hoc***» estas latina esprimo kiu signifas “post tio ĉi, do, konsekvence de tio ĉi”. Kelkfoje mallongigita kiel ***post hoc***.

*Post hoc* estas ankaŭ nomita **koincida korelativeco** aŭ **falsa kaŭzeco**. Temas pri speco de paralogismo kiu asertas ke se okazaĵo okazas post alia, la dua estas la konsekvenco de la unua. Tio ĉi estas kutima eraro, ĉar la tempa sekvenco  estas integra parto de la kaŭzeco: estas vero ke unu kaŭzo estiĝas antaŭ ol efekto. La falsaĵo alvenas al konkludo nur surbaze de la ordo de la okazintaĵoj, kio ne estas fidinda indikilo. Tio estas, ne ĉiam veras ke la unua okazintaĵo okazigis la duan.

*Post hoc* estas ekzemplo de falsaĵo pri aserto de la konsekvenco. Ĝi esprimeblas tiele:
* La okazaĵo A okazis antaŭ ol la okazaĵo B.
* Tial do, A okazigis B.

*Post hoc* rilatiĝas al la falsaĵo “korelativeco ne implicas kaŭzecon” aŭ *cum hoc ergo propter hoc*.

## Ekzemploj 
Ekzemplo 1:

# La koko ĉiam kantas antaŭ la sunleviĝo.
# Tial, la kanto de la koko levigas la sunon.

Ekzemplo 2:

# La vendado de glaciaĵoj multe pliiĝas komence de junio.
# La trafikakcidentoj multe pliiĝas fine de junio.
# Tial, la pliiĝo de la vendado de glaciaĵoj okazigas la trafikakcidentojn.

## Vidu ankaŭ 
* Falsa interrilato
* *Cum hoc ergo propter hoc*
* Kogna biaso
Nepomuk János Belházy

**Nepomuk János Belházy** [jAnoŝ belhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Belházy Nepomuk János** estis hungara inĝeniero, minejestro, numismatikisto. Lia nobela antaŭnomo estis *bölcsházy*.

Nepomuk János Belházy http://www.kislexikon.hu/belhazy.html naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Körmöcbánya (nuntempa Kremnica en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Nepomuk János Belházy frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Minada kaj Arbarkultura Akademio en 1847. Post siaj studoj li laboris en diversaj ŝtataj minejoj (komence en Szomolnok, poste en Plzeň, Pécs). Inter 1867–1871 li estis sekretario de la financa ministro, poste prezidento de minejoj de Kolozsvár. Li havis signifan postenon en la ministerio inter 1871–1895, poste li pensiuliĝis. Li kolektis la monerojn, lia numismatika kolektaĵo estis signifa.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A régi magyar pénzverési súlymértékek* (1889)
* *Díe Wiener Mark vor 1694 und die Wiener Pfennige im XIV. Jahrhundert* (1896)
* *Die Wiener Mark nach dem Jahre 1693* (1897)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 19-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Hungaraj numismatikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj