open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Makultufa kolibro

La **Makultufa kolibro** (*Lophornis stictolophus*) estas specio de kolibroj en la familio Trokiledoj kaj unu el la dek unu specioj de la genro *Lophornis*. Ĝi troviĝas en Brazilo, Venezuelo, Kolombio, Ekvadoro kaj Peruo.

## Taksonomio kaj sistematiko
Oni supozas, ke la Makultufa kolibro estas plej proksime rilata al la Kurtatufa kolibro (*L. brachylophus*) kaj al la Ruftufa kolibro (*L. delattrei*). Ĝi estas monotipa. La ​​Sudamerika Klasifika Komitato de la Usona Ornitologia Societo (SACC) ankaŭ lokas ĝin en Brazilo. Ĝi estas "ĝenerale malofta, sed ĝis nun neniu tuja minaco estas registrita" kaj ŝajne ĝi akceptas iujn homfaritajn vivejojn.

File:SpangledCoquette3.jpg|Kopalinga, Ekvadoro
File:SpangledCoquette4.jpg|Kopalinga, Ekvadoro

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto.
* Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, *American Naturalist*.
*
* Rolf Karl Heinz Grantsau: *Die Kolibris Brasiliens*. Expressão e Cultura, Rio de Janeiro 1988, .

## Eksteraj ligiloj
*foto

Kategorio:Kolibroj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro
Kategorio:Birdoj de Peruo
Rainer Woelki

''''''  estas germana teologo, romkatolika episkopo (ekde 2003) kaj kardinalo, filozofo kaj verkisto de nefikcio. Li naskiĝis la 18-an de aŭgusto 1956 en Kolonjo kaj sekve nun estas -jaraĝa. Sian studentan edukon li akiris en la bonna universitato kaj la Pontifika Universitato de la Sankta Kruco (, ), pontifika universitato en Romo, posedata de la persona prelaturo de Opus Dei.

Ekde 2014 li estas la ĉefepiskopo de Kolonjo.

Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Germanaj kardinaloj
Kategorio:Romkatolikaj episkopoj
André Rémond

**André RÉMOND** (1912-1998) estis franca esperantisto, aktiva en la 1930-aj jaroj ĉefe en Parizo. Li apartenis al la franca Esperanto-movado dum la intermilita periodo kaj kontribuis per turismaj kaj kulturaj tekstoj en Esperanto.

## Lia esperantisteco 
En 1937 li verkis la tekston *Nokto en Montmartre*, kiu aperis kiel parto de turisma materialo por la internacia konferenco *Esperanto en la moderna vivo* (novembro 1936 – majo 1937). Ĝi priskribas noktan viziton al la fama montmartra kvartalo de Parizo. Ĝi estis kunigita kun alia turisma teksto *Tra Paris per aŭtoĉaroj* de Simone Bernard kaj proponita al partoprenantoj de la konferenco.

Li verkis ankaŭ *Geamikoj de nia Rondo!*, tekston por la esperantista kabareto „La Koboldoj“ (), kiu estis aktiva tiam en Parizo.

En 1939 lia nomo aperas en Heroldo de Esperanto kiel kunadaptanto de folkloraj kantoj en Esperanto (kun René Deshays kaj aliaj), por programaĵo rilata al provinca kulturo.

Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Paul Gottgetreu

**Paul GOTTGETREU** (mortis la 7-an de februaro 1940 en Hanovro) estis germana esperantisto, aktiva en la fruaj jaroj de la movado. Li loĝis en Hanovro kaj laboris kiel asekuro-ĉefagento (general-agento de vivasekuro).

## Lia esperantisteco 
En 1910 li fondis fruan Esperanto-inform- kaj renkontiĝejon por la regiono Südharz (ĉirkaŭ Herzberg am Harz). Tiu loko troviĝis en la malsupra ĉefstrato, en la iama presejo de Alfred Preiss kaj apuda apoteko. Li agis kiel prezidanto (Vorsitzender) de la Esperanto-grupo Hanovro. 

Li partoprenis en Universalaj Kongresoj (ekzistas foto de li el la 8-a UK). Li aperas en oficialaj listoj de UEA (Universala Esperanto-Asocio) en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj kiel membro el Hanovro. En 1933 li ricevis la titolon Honora Membro de UEA pro siaj servoj al la Esperanto-movado.

Lia nomo aperas en malnovaj germana esperantaj gazetoj (ekz. *Germana Esperantisto* en 1911) kaj en adresaroj/adreslibroj de la movado. Li ankaŭ menciiĝas en kunteksto de propagando kaj lokaj grupoj en Germanio antaŭ la Unua Mondmilito.

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Honoraj membroj de UEA
Naskiĝtaga kuko

eta|dekstra|

**Naskiĝtaga/naskiĝdatrevena kuko** estas kuko, kiu estas servata kaj manĝata kiel parto de naskiĝtaga festo en diversaj lokoj tra la mondo.

La kuko estas dediĉita al naskiĝtaga persono, kaj povus esti ornamita per nombro signo, dediĉo, aŭ specifa nombro da kandeloj respondantaj al la aĝo de la naskiĝtaga persono. Diversaj originoj estas atribuitaj al la kutimo, devenante de la "oferkuko" de antikveco.

Estas kutime, ke la naskiĝtago estingas la kandelojn dum li esprimas deziron aŭ tranĉas la kukon. En folkloro, naskiĝtagaj kandeloj supozeble posedas la magian potencon plenumi dezirojn. Se la naskiĝtago havas specialan deziron kaj povas estingi ĉiujn kandelojn sur sia kuko samtempe, la deziro realiĝos (tiuj deziroj neniam estu laŭtparolitaj, alie la magio malsukcesos).

Naskiĝtagaj kukoj servas kiel socia kaj kultura simbolo reprezentanta konekton, festadon kaj signifon de socia grupo. Preter sia kuirarta funkcio, ili estas aparte ŝatataj de infanoj por krei sociajn interagojn per ludo kaj imagopovo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Bondezirojn al vi*, tradicia kanto okaze de naskiĝdato.

Kategorio:Kukoj
Kategorio:Naskiĝtagoj
Kategorio:Tradicioj
Károly Wagner (jezuito)

**Károly Wagner** [kAroj vagner], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Wagner Károly** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, mezlerneja kaj altlerneja instruisto, bibliotekisto, arkivisto.

Károly Wagner naskiĝis  (laŭ Vikidatumoj en la 11-an) en Zboró (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Zborov en Slovakio), li mortis  en Kisszeben (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Sabinov en Slovakio).

## Biografio 
Károly Wagner lernis en Eger, en 1747 li aliĝis al la jezuitoj en Trencsén. Post la novicado li akiris pedagogian licencon en Győr. Inter 1752-1755 li studis filozofion en Jezuita Universitato (Kassa), inter 1758–1761 teologion en Jezuita Universitato de Nagyszombat, kie li pastriĝis en 1760. Inter la 2 studperiodoj kaj poste li instruis en pluraj urboj, sed post la pastriĝo li estis ankaŭ misiisto. Li monaĥiĝis en 1765 en Nagyszombat kaj instruis plu, ekzemple en Jezuita Universitato de Nagyszombat. En 1773 la jezuita ordeno estis malpermesita, tial Wagner estis arkivestro de la tutlanda arkivo en Pozono, ekde 1777 ĝis la emeritiĝo en 1784 en Reĝa Universitato de Budao li estis bibliotekisto kaj ankaŭ instruis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Analecta Scepusii…* (4 volumoj, 1774, denove: 1778) 
* *Observationes in commentarium de gente Báthorea Lipsiae* 1783
* *Tabellae genealogicae Familiarum I. R. Hungariae, Transylvaniae, Dalmatiae, Croatiea, studio Caroli Wagner e S. J. elaboratae.* (manuskripto)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* jezuita arkivo
* katolika leksikono (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj arkivistoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Antal Affray

**Antal Affray** [afrai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Affray Antal** estis hungara pastro, franciskana monaĥo, predikisto.

 naskiĝis en 1664 en Peselnek (Transilvanio, nuntempa Petriceni en Rumanio, li mortis 1721 en Nagyszombat (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Trnava en Slovakio).

## Biografio 
 post siaj studoj aliĝis al la franciskanoj en 1687. Post 3 jaroj li pastriĝis, supozeble tiutempe ankaŭ monaĥiĝis. Poste li estis predikisto, ekde 1696 li estis monĥejestro. Li estis levita gvidanto de ĉiuj hungaraj franciskanoj en 1709, kiun li tenis ĝis sia morto.

## Lia sola kontribuo 
* *Beszéd Berényi Klára klarissza fogadalomtételekor Nagyszombatban.* (1719)

## Fontoj 
* biografio hungare
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj franciskanaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj predikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Jari Jolkkonen

**Jari Jolkkonen** (naskiĝinta la 5-a de marto 1970 en Ilomantsi) estas finna luterana pastro kaj doktoro de teologio, kiu agas kiel episkopo de Episkopejo de Kuopio ekde 2012. Li estis ordinita kiel pastro en 1995. Poste li agis kiel paroka pastro en la parokoj de Männistö, Maaninka kaj Kiihtelysvaara. Li agis ankaŭ kiel teologia sekretario de Eero Huovinen, soldata pastro kaj anstataŭanta lektoro de sistema teologio en tiutempa Universitato de Joensuu. Jolkkonen doktoriĝis en Universitato de Helsinko en 2005. Li estis kiel la ĉefsekretario en la finnlanda episkopa konferenco eklezioregistere en 2007 - 2012.

Jolkkonen skribis ekzemple pri rilatoj inter la kristanismo kaj la scienco kaj homaj rajtoj. Laŭ Jolkkonen la rilato de la kristanismo ne povas baziĝi sur konfronto sed ankaŭ ne apereco. Li estas ekumenia luterano. Laŭ li la unuaj luteranoj ne volis krei novan konfesion kaj ne taksis, ke ili apartenus al la en Eŭropo evoluanta ĝeneralprotestantismo.

Jolkkonen ankaŭ traktis interalie la rilaton inter fido kaj racio, multkulturecon, rifuĝintojn, seksan ĉikanadon kaj la #MeToo-kampanjon, religian liberecon, liberecon de esprimo, eŭtanazion, malriĉecon kaj la rajtojn de bestoj.

Jolkkonen proponis al papo Francisko dum la aŭdienco je la Tago de Sankta Henriko en 2019, ke luteranoj kaj katolikoj komencu preparadon de ekumena dokumento pri la eklezio, la Eŭkaristio kaj la pastreco celanta komunan deklaron. En ĝi, katolikoj kaj luteranoj prezentus siajn komunajn bazajn kredojn pri eklezio, doktrino pri la Eŭkaristio kaj kompreno de la pastreco, kaj revokis la teologiajn juĝojn, kiujn ili inter si eldonis en la 16-a jarcento. La dokumento estus daŭrigo de la dokumento subskribita en 1999 de ambaŭ eklezioj, titolita „Komuna Deklaro pri Justigo“. Papo Francisko respondis, ke la dialogo devas daŭrigi kaj esti progresigita, sed li ne subtenis rekte la vidpunkton de Jolkkonen.

Edzino de Jolkkonen estas la paroka pastro Hanna Vasiljev. Ili havas kvin infanojn. Anne Matsson aperis en sia biografio de Irja Eskola, ke Jolkkonen donis malrajtan reagon pri malama mesaĝo, kiun Mattson ricevis.

Kategorio:Finnaj pastroj
Phlogophilus

***Phlogophilus*** estas genro de kolibroj en la familio Trokiledoj, kiu enhavas nur du speciojn. La specioj troviĝas en nordokcidenta Sudameriko. Foje oni uzas ordinaran nomon de *makulvostuloj*.

La genro enhavas la jenajn du speciojn:
* Perua kolibro (*Phlogophilus harterti*) Berlepsch & Stolzmann, 1901, Peruo, LC
* Ekvadora kolibro (*Phlogophilus hemileucurus*) Gould, 1860, Suda Kolombio, Ekvadoro kaj norda Peruo; LC

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto.
* Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, *American Naturalist*.
*
* Restall, R., Rodner, C., & Lentino, M. (2006). *Birds of Northern South America*. Vol. 1 & 2. Helm, London.  (vol. 1);  (vol. 2).

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kolibroj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Perua kolibro

La **Perua kolibro** (*Phlogophilus harterti*) estas specio de kolibroj en la familio Trokiledoj kaj unu el la du specioj de la genro *Phlogophilus*. Ĝi troviĝas kiel endemio nur en Peruo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Perua kolibro kunhavas sian genron kun la Ekvadora kolibro (*P. hemileucurus*). Ĝi estas monotipa. Ĝi "akceptas modifon de vivejo fare de homo, kondiĉe ke restas areoj de arbaro kaj sekundara kreskaĵo."

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto.
* Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, *American Naturalist*.
*
* Rolf Karl Heinz Grantsau: *Die Kolibris Brasiliens*. Expressão e Cultura, Rio de Janeiro 1988, .

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kolibroj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Peruo
Inchallah a boy

***Inchallah a boy*** ( - ''*, eo: *in ŝa alah' filo aŭ **Dio volas knabon**'') estas arablingva drama filmo, produktita en Francio, Kataro, Jordanio kaj Saudarabio, realigita de Amjad Al Rasheed kaj disvastigita en 2023.

Fokusante la rajtojn de la virinoj en Jordanio, la filmo estas foje kvalifikita kiel «feminisma dramo»,.

## Sinoptiko 
Nawal, antaŭ nelonge vidvino, devas ŝajnigi esti graveda por protekti sin (ŝi kaj ŝia knabino) de la jordaniaj patriarkaj leĝoj rilate la heredon, kiu permesus al la familio de ŝia edzo  ekposedi ĉion kion ŝi posedas, lasante Nawal sen nenio, nur ĉar ŝi ne donis naskiĝon al filo.

La filmo gajnis la premion de la Venecia Bienalo ĉe la Mostra de Venecio 2022.

## Noto  
## Referencoj 
Kategorio:Arablingvaj filmoj
Kategorio:Francaj dramaj filmoj
Demeter Ágotha

'*** [Agota], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ágotha Demeter*' estis hungara pastro, franciskana monaĥo, instruisto. Lia familia nomvarianto estis *Ágota*.

 naskiĝis en 1742 en Székelyudvarhely (Transilvanio, Habsburga imperio, nuntempa Odorheiu Secuiesc en Rumanio), li mortis  en Kanta (Transilvanio, Habsburga imperio, nuntempa Canta en Rumanio).

## Biografio 
 aliĝis al la franciskanoj en :hu:Firtos vár. Post la novicado li studis filozofion en Kolozsvár kaj teologion en Eperjes. Li pastriĝis en 1767, supozeble tiutempe li ankaŭ monaĥiĝis. Pli poste li instruis en Kézdivásárhely, baldaŭ li estis zorgisto pri monaĥejo en *Firtos vár*, poste predikisto en Marosvásárhely kaj Kanta. Li revenis al *Firtos vár*, kie li estis monaĥejestro. Fine li revenis en Kanta-n, kie liaj lernejaj dramoj estis prezentitaj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *De Philippo rege Macedonum* (1768) 
* *De Lysandro et Maxentio* (1769) 
* *Szerelmes engedelmességnek áldozattya, avagy Ábrahám Pátriárka kedves egyetlen ...* (1777)

## Fontoj 
* biografio hungare (legebla laste)
* rumania leksikono
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj franciskanaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Mohammad-Bagher Ghalibaf

**Mohammad-Bagher Ghalibaf** (, naskita la 23-an de aŭgusto 1961, en Torqabeh apud Maŝhado) estas irana politikisto, kiu funkciis kiel urbestro de Teherano de 2005 ĝis 2017. Ekde 2020, li estas parolanto de la irana parlamento.

Ekde la morto de la prezidanto de la Nacia Sekureca Konsilio, Ali Lariĝani, li estas konsiderata la fakta ministro pri defendo de Irano kaj la plej potenca politikisto en la irana politika sistemo. 

Ghalibaf estas konsiderata la spirita gvidanto de la Partio Progreso kaj Justeco kaj la Islama Libereca Partio de Irano. Li estas membro de la politika alianco Popola Fronto de Islamaj Revoluciaj Fortoj. Li estas unu el la kandidatoj por la irana prezidanta elekto de 2005 kaj poste de 2013. 

Antaŭ lia politika kariero, li servis dum multaj jaroj en la Irana Revolucia Gvardio (IRGC) kiel diviziestro, komandanto de la Aerarmeo, kaj komandanto de la Irana Polico-Forto. 

Li komencis sian militistan karieron en 1980 dum la Iran-Iraka Milito. Li servis en la specialaj fortoj de la IRGC. En 1982, li fariĝis la ĝenerala komandanto de la Brigado Imam Reza. Baldaŭ poste, li estis nomumita komandanto de la Divizio Rasulullah. De 1983 ĝis 1984 li estis la ĉefa komandanto de la Nasr-divizio. 

Ghalibaf havas doktorecon pri politika geografio de la Universitato Tarbiat Modares en Teherano. Li ankaŭ estas edukita Airbus-piloto. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* Mohammad Bagher Ghalibad on Ponishare 

Kategorio:Ŝijaistoj
Kategorio:Urbestroj
Kategorio:Iranaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de la Meĝliso (Irano)
Kategorio:Iranaj prezidantaj kandidatoj
Servo de radio kaj televido de la Islama Respubliko Irano

La **Servo de radio kaj televido de la Islama Respubliko Irano** - , latinliterigite *Sazmân-e Seda-o-sima-je Ĝomhuri-je Eslâmi-je Irân*, laŭvorte "**Servo de voĉo kaj vidaĵo de la Islama Respubliko Irano**") aŭ pli mallonge **Seda o Sima** , laŭvorte  *voĉo kaj vidaĵo*, post la irana revolucio de 1979 estas la ŝtata institucio pri disvastigo de revolucie pozitiva radio kaj televido en Irano. Post la irana revolucio la islamisto kaj politikisto Ali Lariĝani estis unu el la administrantoj de la «Servo voĉo kaj vidaĵo» kaj en 1982 li iĝis la ĉefo de tiu. De 1994 ĝis 2004 li denove estris tiun organizaĵon. Dum sia 10-jara estrado Ali Lariĝani grave plifortigis kaj evoluigis ĝin. La kvanto de ŝtataj televidkanaloj kreskis de 2 al 7, kaj la kvanto de radiostacioj atingis 13. Ali Lariĝani krome fondis gazeton, kiu iĝis la plej multeldonkvanta en la lando, kaj ŝtatan kinokompanion. En 2003 li lanĉis du arablingvajn televidkanalojn — *al-Alam* kaj *Sahar* kaj tuttagan televiddisendadon por eksteraj landoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Irana televido
Kategorio:Irana radio
Kategorio:Amaskomunikiloj en Azio
Kategorio:Kulturo de Irano
Hartirano

**Hartiranoj**, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu genro, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Passeriformes - paseroformaj
**Tyrannidae - tiranedoj
****Pogonotriccus* Cabanis, JL; Heine, F, 1860 - hartirano
*****Pogonotriccus difficilis* (Ihering, HFA; Ihering, R, 1907) - blankokula hartirano
*****Pogonotriccus eximius* (Temminck, CJ, 1822) - suda hartirano
*****Pogonotriccus ophthalmicus* Taczanowski, W, 1874 - marmora hartirano
******Pogonotriccus ophthalmicus ophthalmicus* Taczanowski, W, 1874
******Pogonotriccus ophthalmicus ottonis* Berlepsch, HHCL, 1901
******Pogonotriccus ophthalmicus purus* Todd, WEC, 1952
*****Pogonotriccus lanyoni* (Graves, GR, 1988) - antjokia hartirano
*****Pogonotriccus paulista* (Ihering, HFA; Ihering, R, 1907) - sanpaŭla hartirano
*****Pogonotriccus poecilotis* (Sclater, PL, 1862) - bunta hartirano
*****Pogonotriccus venezuelanus* Berlepsch, HHCL, 1907 - venezuela hartirano
*****Pogonotriccus orbitalis* (Cabanis, JL, 1873) - okulvitra hartirano
*****Pogonotriccus chapmani* (Gilliard, ET, 1940) - tepuja hartirano
******Pogonotriccus chapmani chapmani* (Gilliard, ET, 1940)
******Pogonotriccus chapmani duidae* (Phelps, WH Sr; Phelps, WH Jr, 1951)

## Etimologio
La scienca genra nomo *Pogonotriccus* estas kunmetaĵo el la antikvaj grekaj *πώγων, πώγωνος* (*pogon, pogonos* = "barbo") kaj *τρικκος* (*trikos* el *θρίξ, τριχός* (*triks, trikos* = "haro") kiu indikas nekonata birdeto kun vibrisoj). En ornitologio, la radiko *triccus* ofte estas uzata por konstrui genrajn nomojn el tiranedoj, kaj tiukaze la birdoj de tiu genro estas rimarkindaj pro la nekutima longeco de siaj vibrisoj.

## Referencoj
Kategorio:Tiranedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Eŭropa Universitat-Instituto

La **Eŭropa Universitata Instituto** (ankaŭ konata kiel *EUI*, ) estas internacia instrua kaj esplora institucio por postbakalaŭraj kaj postdoktoraj studentoj kaj sendependa organo de la Eŭropa Unio, establita de la membroŝtatoj por kontribui al kultura kaj scienca disvolviĝo en ekonomiko, historio, juro, politiko kaj sociaj sciencoj el eŭropa perspektivo. La Universitata Instituto estas internacia organizaĵo. Ĝi situas en diversaj vilaoj kaj palacoj en kaj ĉirkaŭ Florenco.

Ĝi estis fondita en 1972 de la ses membroŝtatoj de tio, kio tiam estis la Eŭropa Komunumaro.  Danio, Irlando kaj Britio aliĝis al la Eŭropaj Komunumoj en 1973 kaj poste aliĝis al la Konvencio establanta la Eŭropan Universitatan Instituton. Nova Konvencio estis adoptita en 1992 de la tiamaj dek du membroŝtatoj de la Eŭropa Komisiono, reviziante la Konvencion de 1972. Ĝi ekvalidis en 2007, kiam la lasta el la subskribintaj landoj ratifis la Konvencion.

La EUI estas organizita en kvar fakojn: Ekonomiko, Historio, Juro, kaj Politikaj kaj Sociaj Sciencoj. La universitato ankaŭ havas interfakan centron por la studo de eŭropa integriĝo, la Centron Robert Schuman por Altnivelaj Studoj, kaj Akademion de Eŭropa Juro, kiu koncentriĝas pri EU-juro kaj homaj-rajtoj-juro.

La Eŭropa Universitata Instituto estas membro de la Eŭropa Universitato de Sociaj Sciencoj, aŭ CIVICA.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Arkivoj de la Eŭropa Universitata Instituto, ĉe la Historiaj Arkivoj de la Eŭropa Unio.
* Eŭropa Universitata Instituto (EUI)
* Centro Robert Schuman por Altnivelaj Studoj
* Programo de Max Weber Archived  
* EUI-Biblioteko
* Florenca Lernejo de Reguligo
* Stato de la Unio
* Eŭropa Observatorio pri Ciferecaj Amaskomunikiloj
* Eŭropa Fonduso por Amaskomunikiloj kaj Informo
* Centro pri Migrada Politiko

Kategorio: esperantistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1972
Kategorio:Edukado en Eŭropa Unio
Kategorio:Esploraj institutoj en Italio
Kategorio:Universitatoj kaj altlernejoj en Italio
Kategorio:Florenco
Pieter Jan Renier

eta|Statuo de Renier en Deerlijk
**Pieter Jan Renier** (naskiĝis la 21-an de septembro 1795 en Deerlijk - mortis la 29-an de aŭgusto 1859 samloke) estis flandra poeto, dramisto, loĝlernejo posedanto, kaj edukisto.

Renier, kiu estis, interalie, kantona lernejinspektoro en Courtrai, verkis, interalie, fablojn (*Fabelen*, 1843; deka eldono 1859), *Beginselen der vlaemsche spraekkunst* (1831; dek eldonoj) kaj poemojn, multaj el kiuj gajnis premiojn kaj kiuj estas plejparte inkluditaj en "Vlaemsche mengeldichten" (1843).

Kategorio:Flandraj poetoj
Kategorio:Flandraj verkistoj
Jan Satorie

Nomon **Jan Satorie** havas pluraj personoj:
* Jan Satorie (1887–1949) – brigada generalo, aktiva membro de rezistmovado Defendo de nacio
* Jan Satorie (1894–1985) – armea generalo, komandanto de ĉeĥoslovaka regimento en Francio, komandanto de la 1-a ĉeĥoslovaka brigado en Sovetunio, vickomandanto de la ĉeĥoslovaka armea korpuso en Sovetunio
Jan Satorie (1887–1949)

**Jan Satorie** (la 13-an de majo 1887 Hostovlice – la 30-an de aprilo 1949 Ostrava) estis ĉeĥa soldata oficiro, partopreninto de la unua mondmilito, membro de ĉeĥoslovakaj legioj, aktiva membro de rezistmovado Defendo de nacio.

## Vivo
En novembro de 1934 li akceptas funkcion de komandanto de infanteria regimento n-ro 15 en Opava. Li deĵoras ĉe la regimento ĝis septembro de 1937, kiam li transprenas komandadon de elita Limgardista regimento n-ro 4 Hlučín. La regimento estis speciale starigita por okupo de zono de ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj, defendanta la industrian Ostrava-regionon kaj Opava-regionon antaŭ atako el la najbara Nazia Germanio. Rilate al tragikaj eventoj en septembro de 1938, kiam okazis eksplodo de sudetgermana ribelo la 12-an de septembro, proklamo de ĝenerala mobilizo la 23-an de septembro kaj la sekva akcepto de sekvoj de Munkena interkonsento la 29-a de septembro, la regimento estis post retiriĝo el la okupata teritorio la 15-an de decembro 1938 dissolvita.

## Literaturo
* DURČÁK, Josef. Opevňování Ostravska. Opava: AVE Centrum, 2005. ISBN 80-86268-05-5.
* VAŇOUREK, Martin. Hraničáři od Hlučína. Mohelnice: Martin Vaňourek, Vydavatelství a nakladatelství, 2000. ISBN 80-238-5594-8.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Detail legionáře
* Brigádní generál Jan Satorie
* Válka.cz, Jan Satorie

Kategorio:Ĉeĥaj generaloj
Kategorio:Brigadaj generaloj
Kategorio:Ĉeĥoslovakaj legianoj en Rusio
Kategorio:Ĉeĥoslovakaj legianoj en Francio
Kategorio:Naskiĝintoj en 1887
Kategorio:Mortintoj en 1949
Kategorio:Viroj
Kategorio:Mortintoj en Ostrava
Kategorio:Naskiĝintoj la 13-an de majo
Kategorio:Mortintoj la 30-an de aprilo
Tepuja muŝtirano

La **tepuja muŝtirano** (*Mionectes roraimae*) estas unutipa birdospecio el la familio de tiranedoj. Ĝi troviĝas en norda Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *roraimae* estas la latinigo de la Monto Rorajmo je la landlimo Venezuelo-Gujano-Brazilo, kie la holotipoj estis kolektitaj.

## Disvastiĝo kaj habitato
La tepuja muŝtirano troviĝas en la tepuja regiono de suda kaj sudeosta Venezuelo, apuda uesta Gujano kaj apuda norda Brazilo. Ĝi vivas ene de humidaj arbaroj kun relative malferma subarbaraĵo, ofte sur sabla grundo aŭ en rokaj areoj, ĉefe je 640–1980 m.

## Referencoj
Kategorio:Tiranedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Callistus Ambrus

'*** [kalistus ambruŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ambrus Callistus,** laŭ kroata lingvo **Kalist Ambruš*' estis hungaria kroata pastro, franciskana monaĥo, instruisto. Lia origina persona nomo estas nekonata, la franciskanoj donis al li Callistus-on. Li apartenis al la kroata minoritato de la lando.

 naskiĝis en 1783 en Bezenye (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nun en Hungario), li mortis  en Kismarton.

## Biografio 
 supozeble frekventis piaristan lernejon en Magyaróvár, en 1804 li aliĝis al la franciskanoj. 2 jarojn poste li pastriĝis, supozeble tiutempe ankaŭ monaĥiĝis. Li finis siajn filozofiajn kaj teologiajn studojn en Esztergom en 1811, poste li estis milita pastro-instruisto precipe en milita lernejo de Mödling kaj en Milano resume 22 jarojn. En 1833 li estis germanlingva predikisto en Pozono. Siajn lastajn jarojn li pasigis en Kismarton. Pro la instruado li ricevis oran medalon.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Der heilige Kreuzweg.* (1837)
* *Szvéti Krisni put kogaj Jesus Krisztus...* (1844)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio kroate
* katolika leksikono (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Kroataj pastroj
Kategorio:Kroataj kristanaj monaĥoj
Kategorio:Kroataj instruistoj
Kategorio:Hungariaj kroatoj
Aglaiocercus

***Aglaiocercus*** estas genro de kolibroj en la familio Trokiledoj, kiu enhavas tri speciojn. La specioj troviĝas en nordokcidenta Sudameriko. Oni uzas ordinaran nomon *silfkolibroj* el silfo.

La genro enhavas la jenajn tri speciojn:
* Bluvosta silfkolibro, *Aglaiocercus kingii* (Lesson, 1832) Bolivio, Kolombio, Ekvadoro, Peruo, kaj Venezuelo. LC
** *A. k. margarethae*
** *A. k. caudatus*
** *A. k. emmae*
** *A. k. kingii*
** *A. k. mocoa*
** *A. k. smaragdinus* 
* Violvosta silfkolibro, *Aglaiocercus coelestis* (Gould, 1861) Kolombio kaj Ekvadoro. LC
* Venezuela silfkolibro, *Aglaiocercus berlepschi* (Hartert, 1898) Venezuelo. EN

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto.
* Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, *American Naturalist*.
*
* Restall, R., Rodner, C., & Lentino, M. (2006). *Birds of Northern South America*. Vol. 1 & 2. Helm, London.  (vol. 1);  (vol. 2).

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kolibroj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Peter Nyman

**Peter NYMAN** estas svedlingva finnlanda ĵurnalisto, televida prezentisto kaj verkisto. Li naskiĝis la 27-an de septembro 1966 en Helsinko, do nun estas -jaraĝa. Li estis la prezwntisto de la televida programo *Uutisvuoto* de ĝia komenco en 1998 ĝis 2010 kaj ree prenis la postenon en 2019. En sia libro *Ankkalammikko* ("anasa lageto") de 2007, li temigas sian apartenon al la kultura grupo de svedlingvaj finnlandanoj.

## Vidu ankaŭ 
* Tago de Svedeco (Finnlando)

Kategorio:Svedlingvaj finnlandanoj
Kategorio:Finnaj ĵurnalistoj
Hostovlice (Vilémov)

:*Estas ankaŭ Hostovlice.*

**Hostovlice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de kampurbo Vilémov, en distrikto Havlíčkův Brod. Ĝi troviĝas proksimume 3&nbsp;km sudokcidente de Vilémov. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Hostovlice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,48&nbsp;km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1557.

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

Hostovlice u Vilémova kaple.jpg|Hostovlice u Vilémova kapelo
Hostovlice u Vilémova čp. 16.jpg|Hostovlice u Vilémova n-ro 16
Hostovlice u Vilémova čp. 25.jpg|Hostovlice u Vilémova n-ro 25
Hostovlice u Vilémova čp. 4.jpg|Hostovlice u Vilémova n-ro 4

Kategorio:Vilémov (distrikto Havlíčkův Brod)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Havlíčkův Brod
Kategorio:Setlejoj en Suprasazava montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Bluvosta silfkolibro

La **Bluvosta silfkolibro**  (*Aglaiocercus kingii*) estas specio de kolibroj en la familio Trokiledoj kaj unu el la tri specioj de la genro *Aglaiocercus*. Ĝi troviĝas en Bolivio, Kolombio, Ekvadoro, Peruo, kaj Venezuelo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La taksonomio de la genro *Aglaiocercus* kaj aparte de la Bluvosta silfkolibro estas komplika. La genro ankaŭ inkluzivas du aliajn silfkolibrojn, la violvostan (*A. coelestis*) kaj la venezuelan (*A. berlepschi*), kaj oni plurfoje sugestis, ke la tri unu aŭ du specioj. Pluraj pliaj specioj estis proponitaj por inkludo, sed ili preskaŭ decide pruviĝis esti hibridoj kun *kingii* aŭ unu el la aliaj silfkolibroj. Ekde almenaŭ la fruaj 2000-aj jaroj, taksonomiistoj decidis pri la tri-specia traktado. Ĝi estas ofta ĝis abunda en granda parto de sia teritorio kaj troviĝas en pluraj protektitaj areoj. Tamen, vivej-senarbarigo por brutbredado en Kolombio kaj Ekvadoro estas ebla minaco.

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto.
* Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, *American Naturalist*.
*

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kolibroj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Peruo
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Bolivio
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Universitato Konkuk

La **Universitato Konkuk** () estas privata universitato en Sud-Koreio. Ĝi estas unu el 36 universitatoj en Seulo. Ĝi ankaŭ havas duan kampuson en Ĉongĝuo. La universitato fokusiĝas al teknologio, scienco kaj esplorado.

## Priskribo 
La historio de la universitato komenciĝas per ĝia fondo en 1949 kiel la Chosun Lernejo de Politiko (조선정치학관) por la trejnado de estontaj politikaj gvidantoj. Dek tri jarojn poste, ĝi estis renomita Konkuk (建國, signifante "konstrui la landon").

La kampuso de Seulo konsistas el dek kvin altlernejoj, sesdek kvar fakoj, kaj dek unu profesiaj altlernejoj. La kampuso de Chungju konsistas el kvin altlernejoj kaj tridek ses fakoj. Entute 25 700 studentoj estas enskribitaj en ĉi tiuj du kampusoj.

Unu el la distingaj trajtoj de la Universitato Konkuk estas la granda nombro da ŝtonoj (proksimume 1,5 metroj je 2 metroj) el multaj landoj tra la mondo. La ĉefaj aksoj de la universitato estas vicitaj, ambaŭflanke, per ĉi tiuj ŝtonoj, el kiuj ĉiu portas surskribon - ofte moton, poemon aŭ citaĵon el literatura verko - kiu ilustras ion gravan pri la donacanto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Universitato Konkuk - Oficiala retejo (in English)
* Universitato Konkuk - Glocal Kampuso

Kategorio:Universitatoj kaj altlernejoj en Seulo
Qian Zhongshu

**Qian Zhongshu** (ĉine: 钱锺书 (simpligita) aŭ 錢鍾書 (longa skribo), pinjina transliterumo: ankaŭ transliterumita kiel '''Ch'ien Chung-shu**  or **Dzien Tsoong-su'*, naskita la 21-an de novembro 1910 en Vuŝji apud Ŝanhajo en la provinco Ĝjangsuo; mortis la 19-an de decembro 1998 en Pekino) estis ĉina verkisto kaj akademiano. Li estas konata pro sia humuro kaj spriteco, sia profunda scienca scio pri klasika ĉina literaturo, kaj pro siaj kleraj komparoj inter ĉina kaj okcidenta kulturoj.

Li estis konata pro sia rara, poliglota nefikcio; kaj sia rolo en tradukado de la skribaĵoj de Mao Zedong en la anglan. Lia plej konata sia romano *Sieĝata Fortikaĵo* () satiraĵo el 1946, konsiderata unu el la plej gravaj verkoj de moderna ĉina literaturo.

Lia edzino, Yang Jiang, ankaŭ estis verkistino, kaj ŝi verkis la unuan ĉinan tradukon de *Don Quixote de la Mancha*, bazita sur angla traduko.

## En Esperanto aperis 
* *Sieĝata Fortikaĵo'', romano esperantigita de Vejdo kaj eldonita de Fremdlingva Eldonejo en 2018. La traduko aperis kiel n-ro 54 de la eldonserio "Oriento-Okcidento".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* (ĉine) Biografia skizo, kelkaj el liaj verkoj rete, kaj kolekto de memuaroj kaj eseoj
* (ĉine) Biografia skizo kaj kronologio de gravaj verkoj
* Video: "Kiu estis Qian Zhongshu?"
* Video: "La signifo de Qian Zhongshu"
* Audio lecture: "La potenco de verkado en kaj de la marĝenoj: La literaturaj karieroj de Qian Zhongshu kaj Yang Jiang "

Kategorio:Ĉinaj verkistoj