open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Natria izopropilksantato

**Natria izopropilksantato** aŭ **natria izopropildutiokarbonato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la karbona dusulfido, izopropanolo kaj natria hidroksido. Ĝi estas blanka, verda aŭ flava solidaĵo, nesolvebla en akvo. Natria izopropilksantato posedas 4 karbonatomojn, 7 hidrogenatomojn, 2 sulfuratomojn, 1 oksigenatomon kaj 1 natriatomon. Natria izopropilksantato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de izopropilksantataĵoj kaj natriaj derivaĵoj. Ksantatoj estis malkovritaj de William Christopher Zeise (1789-1847) en 1823. Solvaĵoj de ksantatoj ne estas stabilaj en acida medio. Mineralaj acidoj reakcias kun solvaĵoj de ksantatoj por produkti liberajn ksantatajn acidojn kiuj estas nesolveblaj en akvo kaj malstabilaj.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **natria izopropilksantato** per traktado de **karbona dusulfido**, **izopropila alkoholo** kaj **natria hidroksido**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **natria izopropilksantato** per traktado de **ksantata acido**, **natria hidroksido** kaj **izopropila alkoholo**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **natria izopropilksantato** per traktado de **izopropila ksantato** kaj **natria klorido**:

### Sintezo 4
* Preparado de la **natria izopropilksantato** per traktado de **natria ksantato**, **izopropila klorido** kaj **natria klorido**:

## Vidu ankaŭ
* Ksantatoj

## Referencoj 
Ksantatoj
Kategorio:Ksantatoj
(162470) 2000 KX43

**(162470) 2000 KX43** estas marsrenkonta, terrenkonta, venusrenkonta kaj merkurrenkonta apolona asteroido.

Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, proksime de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la  6:7 kun la Tero kaj 8:5 kun Marso.

Ĝia tre discentra kaj tre klinita orbito krucas tiujn de Marso, de la Tero, de Venuso kaj ekstere, malproksime tanĝas tiun de Merkuro. Ĝia tre granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la orbitoj de la Tero, de Venuso kaj de Merkuro, sed ĝia malsuprenira nodo estas tre  proksima de la marsa orbito.

• Ĝia marsa MOID estas 0,01222 astronomia unuo (1,828 miliono da km),
• ĝia tera MOID estas 0,269255 astronomia unuo (40,280 milionoj da km),
• ĝia venusa MOID estas 0,18425 astronomia unuo (27,563 milionoj da km),
• ĝia merkura MOID estas 0,19281 astronomia unuo (28,844 milionoj da km).

• La  ĝi pasis al 0,01506 astronomia unuo (2,253 milionoj da km) de Marso,
• la  ĝi pasos al 0,00730 astronomia unuo (1,092 miliono da kilometroj) de la ruĝa planedo.

• La  ĝi pasis al 0,27107 astronomia unuo (40,551 milionoj da km) de la Tero,
• La  ĝi pasas al 0,26924 astronomia unuo (40,278 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,26421 astronomia unuo (39,525 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Merkurrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Yrjö Jylhä

**Yrjö Olavi JYLHÄ** (Lindeman, la 21-an de julio 1903 Tampere - la 30-an de decembro 1956 Turku) estis finna poeto kaj tradukisto. Lia vintra milit-tema poeziokolekto *Kiirastuli* estas unu el la plej signifaj klasikaĵoj de finna poezio. Li estis premiita per la Pro Finlandia medalo en 1948.

## Poemkolektoj 
* *Nuoret runoilijat* ("junaj poetoj"). Poemantologio, kiun skribis Kaarina Vaher, Katri Vala, Onni Halla, Yrjö Jylhä, Arvi Kivimaa, Olavi Lauri (Olavi Paavolainen), Johan Edvard Leppäkoski, P. Mustapää (Martti Haavio) kaj Ilmari Pimiä. WSOY 1924
* *Ruoskanjäljet* ("Sporoj de vipo): poemoj (1926)
* *Kurimus* ("Doloro"): poemoj (1928)
* *Viimeinen kierros* ("la lasta rondo"): sportaj poemoj (1931)
* *Risti lumessa* ("kruco en la neĝo"): poemoj (1937)
* *Toiviotiellä* ("Sur espera vojo"): poemoj (1938)
* *Kiirastuli* ("purgatorio"): poemoj el tempoj de paco kaj milito (1941)
* *Runoja* ("poemoj"): kolekto el diversaj kolektoj (1943)
* *Hyvästi, Kirvesmäki!* ("adiaŭ, Akŝomonteto!): dek unu poemoj el *Kiirastuli* (1954)
* *Yrjö Jylhän kauneimmat runot* ("la plej belaj poemoj de Yrjö Jylhä") (1957)
* *Valikoima Yrjö Jylhän runoja ja käännöksiä* (elektaĵaro el poemoj kaj tradukoj de Yrjö Jylhä) (1960)
* *Meidän pihan urheilijat* ("sportistoj de nia korto") (kune kun Rudolf Koivu), 1932

Kategorio:Finnaj poetoj
Bonstetten-Wettswil (stacidomo)

**Bonstetten-Wettswil** estas fervoja stacidomo en Bonstetten, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Bonstetten ZH
* Wettswil ĉe Albis
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Affoltern (distrikto)
Péter Sidi

**Péter Sidi** [ŝidi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Sidi Péter** estas hungara-rumana sportpafisto, arbalestisto, kvinfoja olimpiano, plurfoja mondĉampiono.

 naskiĝis la  en Komárom.
 
## Biografio 
 akiris financan diplomon en Financa Altlernejo (Budapeŝto) kaj teknikan diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Post longa sukcesa sporta kariero li estis malpermesita de la sporto plenan jaron en 2021, ĉar pruviĝis, ke li ŝtele ŝanĝis urinspecimenon de konkurenca sportisto. Post la puno li petis kaj ricevis rumanan ŝtatanecon. Pli frue li ricevis premiojn en 2008 kaj 2012.

### Sporta kariero 
 ekde 1994 estis sportpafisto, post 4 jaroj li konkursis inter la plenkreskuloj. Li konkursis en ĉiuj Olimpikoj inter Hungario en la Somera Olimpiko 2000 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2016 sen medalo, sed en mondĉampionumo li estis la unua en 2010, krome li estis eŭropa ĉampiono sepfoje inter 2002-2015. Li konkursis ankaŭ en arbalestado kaj estis mondĉampiono okfoje inter 1999-2012.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* rezultoj kun foto
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pafistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Kategorio:Hungaraj arbalestistoj
Károly Varga (sportpafisto)

**Károly Varga** [kAroj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Varga Károly** estas hungara sportpafisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, policisto, instruisto, oficiro.

Károly Varga naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Károly Varga estis edukita en Páty, sed li maturiĝis en mezlernejo kun licenco mekanika teknikisto en sia naskiĝurbo. Li edziĝis frue antaŭ la soldatiĝo kaj filino naskiĝis. Post la soldatjaroj li iĝis policisto kaj akiris oficiran diplomon en Policoficira Altlernejo en 1987, pli poste trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Li edziĝis denove, ankaŭ la nova edzino naskis filinon. Inter 1988-1991 ili vivis en Hárskút, kie li ĉasadis, dum li instruis en policlernejo en Csopak. Baldaŭ li havis policpostenojn en Budapeŝto, longe li estis pafejestro. Li pensiuliĝis en 2019 en rango kolonelo. 

### Sporta kariero 
Károly Varga ekde 1972 estis sportpafisto en pluraj sportkluboj, ankaŭ dum la soldatjaroj. Li estis hungara ĉampiono jam en 1976. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1980 kun ora medalo, en la sekva jaro pro ŝtata bojkoto li malestis, eĉ li finis la sportan karieron, nur li partoprenis en konkursoj inter policistoj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* intervjuo kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pafistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj policanoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj teknikistoj
Diána Igaly

'*** [igali], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Igaly Diána*' estis hungara sportpafisto, kvarfoja olimpiano, olimpika ĉampiono.

 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 naskiĝis en sportpafista familio, ŝi estis edukita praktike en pafejo. Ŝi estis sportpafisto ekde sia aĝo 15, poste ŝi havis bonajn rezultojn en junularaj konkursoj. Ŝi estis hungara ĉampiono 22-foje inter 1982-2007 unuoble aŭ teame. Ŝi estis olimpiano ekde Hungario en la Somera Olimpiko 1992 komence inter la viroj (ina branĉo tiam mankis), fine ŝi akiris oran medalon en Hungario en la Somera Olimpiko 2004. En mondĉampionumoj ŝi estis la unua kvarfoje inter 1990-2002 unuoble aŭ teame. Ekde 2013 ŝi havis postenon en la hungara sportpafista vivo. Ŝi edziĝis kaj naskis filon, baldaŭ ŝi divorcis. Ŝi ricevis ŝtatajn premiojn en 2000 kaj 2004. Ŝi mortis pro kronvirusa pandemio de 2019-2023.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto kaj video
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pafistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Amilksantata acido

**Amilksantata acido** aŭ **amildutiokarbonata acido** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la karbona dusulfido kaj 1-Pentanolo. Ĝi estas palflava solidaĵo, nesolvebla en akvo. Amilksantata acido posedas 6 karbonatomojn, 12 hidrogenatomojn, 2 sulfuratomojn, kaj 1 oksigenatomon. Amilksantata acido uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de acidaĵoj kaj amilksantataj derivaĵoj. Ksantatoj estis malkovritaj de William Christopher Zeise (1789-1847) en 1823. Solvaĵoj de ksantatoj ne estas stabilaj en acida medio. Mineralaj acidoj reakcias kun solvaĵoj de ksantatoj por produkti liberajn ksantatajn acidojn kiuj estas nesolveblaj en akvo kaj malstabilaj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **amilksantata acido** per traktado de **1-pentanolo** kaj **karbona dusulfido** en akva medio:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **kalia amilksantato** per traktado de karbona dusulfido, **1-pentanolo** kaj **kalia hidroksido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **izopropila amilksantato** per traktado de **1-pentanolo**, karbona dusulfido kaj **izopropanolo**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **kalia amilksantato** per traktado de **kalia ksantato**, **amila klorido** kaj **kalia hidroksido**:

## Vidu ankaŭ 
* Ksantatoj

## Referencoj 
Ksantatoj
Kategorio:Ksantatoj
Pálma Balogh

**Pálma Balogh** [balog], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Balogh Pálma** estas hungara sportpafisto mondĉampiono, trejnisto. Ŝiaj geedziĝaj nomvariantoj estis *Homokiné Balogh Pálma aŭ Homoki Istvánné*.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1990. Ŝi edziniĝis en 1988. 

### Sporta kariero 
 estis pafisto en ĉefurba sportklubo ekde 1974. Ŝi estis hungara ĉampiono 11-foje, dum ŝi apartenis al la hungara nacia teamo inter 1980-1989. Ŝi estis la unua en mondĉampionumo en 1980 unuoble, krome en eŭropa ĉampionumo en 1987 teame.

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pistolpafistoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Luterana preĝejo (Szentgotthárd)

La **luterana preĝejo** estas sakrala konstruaĵo en urbo Szentgotthárd (Hungario).

## Historio 
En Szentgotthárd historio de la luteranoj (tiam protestantoj) komenciĝis en la 16-a jarcento (kiel en plena Hungara reĝlando). En la urbeton venis la unua pastoro en 1909, sed post 3 jaroj jam la nun videbla kirko estis konstruita. La luterana grupo ricevis memstarecon en 1922. Ĝi estis renovigita en 1968, 1993 kaj 2012, la orgeno en 2001.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto. La fasado estas malsimetria, dekstre la kvadrata turo altiĝas. La turo havas enirejon flanke, la turpinto estas alta piramido. La fasado sen la turo estas simetria, meze malsupre la enirejo troviĝas. Super la enirejo estas granda duopa fenestro, la ceteraj fenestroj estas malgrandaj. La navo havas fenestrojn teretaĝe kaj etaĝe. Interne laŭlonge kaj laŭlarĝe po unu galerioj troviĝas.

## Fontoj 
* hungare kun foto
eta|maldekstre|La malantaŭa parto
eta|La sanktejo

Szentgotthárd
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Szentgotthárd
(162483) 2000 PJ5

**(162483) 2000 PJ5** estas malgranda, hela marsrenkonta, terrenkonta, venusrenkonta kaj merkurrenkonta atona asteroido, hipoteze duopa.

Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 3:4 kun Venuso.

Ĝia discentra orbito krucas tiujn de la Tero kaj de Venuso ; kaj ekstere tanĝas tiun de Merkuro, sed ĝia tre granda orbita klineco tenas ĝin malproksima tiuj ĉi planedoj.

• Ĝia marsa MOID estas 0,20081 astronomia unuo (30,041 milionoj da km),
• ĝia tera MOID estas 0,1749 astronomia unuo (26,164 milionoj da km),
• ĝia venusa MOID estas 0,17137 astronomia unuo (25,637 milionoj da km),
• ĝia merkura MOID estas 0,21496 astronomia unuo (32,158 milionoj da km).

• La  ĝi pasis al 0,17601 astronomia unuo (26,331 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasas al 0,18243 astronomia unuo (27,291 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,17557 astronomia unuo (26,265 milionoj da km) de nia planedo.

## Satelito 
Ĝia satelito, ankoraù ne konfirmita, estis malkovrita la  per observoj de  elde diversaj observatorioj,  anoncita en februaro 2005.

Tiu satelito havus diametron de almenaŭ 0,28 km, la ĉefa korpo 0,55 km (tio, kiu malkongruas kun la diametro de 0,906 km laù *Small-Body Database* de JPL), la orbita duona grandakso de la satelito estus 1,05 ± 0,1 km kaj ĝia orbita periodo 0,59 ± 0,0017 tago (14,16 ± 0,04 horoj). La rotacia periodo de la satelito estas ankoraŭ nekonata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

* (162483) 2000 PJ5 ; paĝo de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Atonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Merkurrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Matteo Palmieri

**Matteo di Marco PALMIERI** (1406–1475) estis humanisto kaj historiisto kiu estas plej bone konata pro sia verko *Della vita civile* ("Pri la civitana vivo"; presita en 1528) kiu defendis civilan humanismon, kaj pro sia influo por rafini la toskanan dialekton al la sama nivelo kiel la Latino, kio fakte rezultis poste en la itala lingvo. Li estis sendita kiel florenca ambasadoro al la kortego de Alfonso la 5-a de Napolo. Vespasiano da Bisticci inkludis lin inter la gravuloj de lia generacio kies karieroj meritis artikolon en lia biografiaro *Vite di uomini illustri del secolo XV*. Li plenumis diversajn postenojn en la publika vivo de la urbo Florenco.

En itala Palmieri verkis trilibran poemon *La città di vita* ("La vivo de urbo") en 1465, kiu estas imitaĵo de la *La Divina Commedia* de Dante Alighieri. La poemo estis nepublikigita en sia vivodaŭro, kaj post ties apero presita ĝi estis kondamnita de la eklezio kiel hereza, kaj tiukadre post liaj morto la kadavro de Palmieri estis eltombigita el la tima preĝejo *San Pier Maggiore* kaj figuro lia estis bruligita.

## Referencoj 
* 

Kategorio:Italaj humanistoj
Langnau-Gattikon (stacidomo)

**Langnau-Gattikon** estas fervoja stacidomo en Langnau ĉe Albis, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Langnau ĉe Albis
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Horgen (distrikto)
Niccolò Niccoli

**Niccolò Niccoli** (1364-1437), estis itala humanisto kies kolekto de manuskriptoj estis la bazo de la Laŭrenca Biblioteko de Florenco.

## Biografio 
Li naskiĝis kaj mortis en Florenco, kaj estis unu de la ĉefaj figuroj de la etoso de saĝuloj ĉirkaŭ la patroneco de Kosimo de Mediĉo. La ĉefaj servoj de Niccoli al la klasika literaturo estis kopiado kaj kolektado de antikvaj manuskriptoj. Li ankaŭ korektis tekstojn, enkondukis ĉapitrajn dividojn kaj faris enhavtabelojn.

Pri la uzado de la greka lingvo li ricevis helpon de Ambrogio Traversari. Multaj el la plej valoraj manuskriptoj en la Laŭrenca Biblioteko estis skribitaj de lia mano, inter kiuj tiuj de Lukrecio kaj de dek du komedioj de Plaŭto. La serĉado de antikvaj manuskriptoj estis tiama ofta tasko farita de saĝuloj kiel Poggio Bracciolini.

La privata biblioteko de Niccoli estis superita laŭ kvalito kaj kvanto nur per tiu de Cosme de Médici, kiu estis la unua biblioteko publika en Florenco kaj la plej granda de tiama Eŭropo. Niccoli posedis ankaŭ malgrandan sed valoran kolekton de antikvaj artaĵoj, moneroj kaj medaloj. Li konsideris sin senerara kritikisto kaj ege polemikis ekzemple kontraŭ Francesco Filelfo, Guarino da Verona kaj ĉefe Ambrogio Traversari.

Pro manko en latina verkado, li scipovis nek skribi nek paroli latine; lia nura propra verko estis mallonga teksto en itala pri la "latina ortografio", kiu estis retirita de la cirkulado estinte akre atakita de Guarino. Tamen lia famo kiel stilisto en latina lingvo estis ampleksa, kaj multaj aŭtoroj sendis al li siajn korektindajn manuskriptojn antaŭ publikigo. Leonardo Bruni nomis lin la "cenzuristo de la latina lingvo".​ Li estas konsiderata ankaŭ la inventisto de la kursiva skribmaniero, konata nuntempe ofte kiel *Italica* aŭ *Cancelleresca*.

## Referencoj 
* 

Kategorio:Italaj humanistoj
Kategorio:Florencanoj
Christian Wilhelm Arminius

**Christian Wilhelm Hermann ARMINIUS** (vere *Schultze*; naskiĝinte la  en Stendal, mortinta la  en Vajmaro) estis germana verkisto kaj gimnazia instruisto.

## Vivo 
Post studoj en Magdeburg, Dessau kaj Köthen li doktoriĝis en Halle en la jaro 1884-a. En 1899 oni invitis lin veni Vajmaron al la Vilhelmo-Ernesto-gimnazio kion li jesis. Ĝismorte li instruadis tie matematikon kaj fizikon. Profesora titolo venis en 1905.

Arminius multajn novelojn verkis, romanojn, dramaĵojn; ili ĉiuj trovis dankeman legantaron. Arminius krome uzis verkistante la nomon *Wilhelm Arminius*.

Filino lia estis la pentristino Hildegard Arminius.

## Verkoj (elekto) 
* *Aus der Ruhe: Geschichten vom Thüringer Wald*, 1919.
* *Hans Hoffmann*, 1913.
* *Wilhelm Jensen*, 1913.
* *Yorcks Offiziere: Roman von 1812/13*, Cotta, Stutgardo 1913.
* *Der Hegerieter von Rothenburg : Eine Erzählung aus dem 15. Jahrhundert*, Duncker, Vajmaro 1933.
* *Eine Leidenschaft: Sportnovelle*, 1913.
* *Der Kraftsucher*, Scholz, Majenco 1914.

## Eksteraj ligiloj 
* https://www.faulhaber-edition.de/kurzbiografie.html?gnd=116341432
* https://www.deutsche-biographie.de/pnd116341432.html
* https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/116341432
* Brümmer, Franz: *Lexikon der deutschen Dichter und Prosaisten vom Beginn des 19. Jahrhunderts bis zur Gegenwart*, volumo 6, sesa eldono. Leipzig, 1913, p. 342.

## Notoj 
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Matematikistoj
Max Wießner

**Max Ernst WIESSNER** (naskiĝinta la  en Sachsenburg, mortinta la  en Neubrandenburg-Fünfeichen) estis germana eldonisto gazetara kaj libra.

## Vivo 
Estante filo de bienposedanto li studis post gimnazifrekvento en Freiberg natursciencojn, historion kaj nacian ekonomion en Berlino. Universitattempe li fariĝis en 1904 membro de la studenta korporacio *Burschenschaft Gothia Charlottenburg*, en 1926 ĉe *Burschenschaft Hansea Hamburg* kaj en 1934 ĉe *Burschenschaft Neogermania Berlin*.

Wießner estis dum multaj jaroj estro de la porjunulara societo *Jugendverein Eugen Richter*, kiu proksimis al maldekstraj-liberalismaj ideoj de la partio *Fortschrittliche Volkspartei*. Ĉi-funkcie li manaĝeris en 1919 la fondokunvenon de la Regna ligo de demokratiaj porjunulaj societoj (sub egido de la partio *Deutsche Demokratische Partei*); ĝia posta nomo estis *Reichsbund der Deutschen Jungdemokraten*. Post la estiĝo de *Reichsbund* Wießner dum unu jaro estis ĝia prezidanto.

Post la altlernejaj studoj Wießner estis ĵurnalisto kaj privata sekretario, pli malfrue politika redaktisto de la ĵurnalo *Freisinnige Zeitung*. Dum 15 jaroj li laboris Berline por *Frankfurter Zeitung* kaj tiun ĉi gazeton li reprezentis ankaŭ en la parlamento de Vajmaro. Inter 1920 kaj 1921 li estris la berlinan buroon de la periodaĵo *Hamburger Fremdenblatt* kaj iĝis eldonista ĉefo en ties centro hamburga. En 1925 Wießner iĝis kompaniano kaj afergvidanto de la firmao *Hamburger Fremdenblatt, Broschek und Co. mbh.*

Dum la Unua mondmilito Wießner deĵoris en la gazetara sekcio de la ministerio pri internaj aferoj. En 1923 nomumis lin Gustav Stresemann ministeria direktoro de la Gazetara sekcio de la regna registaro. Dum la konferenco de Ĝenovo li akompanis Walther Rathenau en politika speciala misio. En 1924 Wiessner iĝis estro de la Unuiĝo de germanaj gazeteldonistoj (filio de Hamburgo). En 1929 li fariĝis ĉefo de la akademia porfremdula buroo de la Universitato de Hamburgo.

Laŭ komisio de Walther Funk li verkis ekonomian ekspertizon pri la eldonejo Ullstein. Tuj sekve tiu ĉi entrepreno de germanaj judoj estis eksproprietigita kaj la nova nomo estis ekde 1937 *Deutscher Verlag*. Por ĝi Wießner daŭre laboris kaj estiĝis en 1945 eĉ firmaa gvidanto.

Li neniam estis membro de partio, inverse ja ano de framasonisma loĝio. Li mortis en internigejo de la sovetaj okupantoj.

## Honoroj 
* 1929: honora medalo de la Hamburga altlernejo pro liaj meritoj interŝanĝprogramaj

## Literaturo 
* Helge Dvorak: *Biographisches Lexikon der Deutschen Burschenschaft.* Band I: *Politiker*, Teilband 6: *T–Z*. Universitätsverlag C. Winter, Heidelberg 2005, ISBN 978-3-8253-5063-5, p. 306-307

## Notoj 
Kategorio:Germanaj eldonistoj
Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Parlamentanoj
Kategorio:Viktimoj de Stalinismo
Kategorio:Germanaj framasonoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1885
Kategorio:Mortintoj en 1946
(162510) 2000 QW69

**(162510) 2000 QW69** estas malgranda, malhela marsrenkonta kaj terrenkonta apolona asteroido, rigardita kiel potence danĝera objekto.

Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo " LINEAR " elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 7:6 kun Marso.

Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Marso kaj de la Tero. Ĝia tre granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de Marso, sed ĝia malsuprenira nodo estas danĝere proksima de la tera orbito

• Ĝia marsa MOID estas 0,19791 astronomia unuo (29,607 milionoj da km),
• ĝia tera MOID estas 0,02451 astronomia unuo (3,667 milionoj da km).

• La  ĝi pasis al 0,06271 al astronomia unuo (9,381 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasas al 0,16843 astronomia unuo (25,197 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,05919 astronomia unuo (8,855 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Luca Brecel

eta|Brecel en 2011
eta|Luca Brecel ĉe la germanaj mastroj, en 2014.
**Luca BRECEL** (naskita la 8-an de marto 1995) estas belga profesia snukerludanto. Li estas la mondĉampiono por 2023.

Li estas la unua mondĉampiono en la historio, kiu ne devenas el anglalingva lando.

## Vivo 
Brecel naskiĝis kaj kreskis en Dilsen-Stokkem, Limburgo, Belgio.

En 2009, kiam li estis 14-jaraĝa, li gajnis la eŭropan sub-19-jaraĝa-ĉampionecon kaj en 2011 li komencis partopreni konkursojn por profesiuloj.

Ĉe la Mondĉampioneco okazigita en Sheffield ĉe la Crucible Theatre, li venkis Mark Selby de Anglio (vicigita dua en la turniro) en la fina matĉo kun poentaro de 18-15. Survoje al gajnado de la titolo, li venkis Mark Williams de Kimrio en la dua raŭndo kun la rezulto de 13-11, en la kvaronfinalo li venkis la eksiĝintan mondĉampionon Ronnie O'Sullivan de Anglio (vicigita 1 en la turniro) kun la rezulto de 13-10, post malfrui 6-10 kaj venkinte en sep sinsekvaj ludoj kaj en la duonfinalo, li venkis C. Jiahui el Ĉinio (17-15) post 5-14 deficito.

## Eksteraj ligiloj 
* Luca Brecel ĉe *Monda Snukero*
* Tutmonda profilo de snukera ludisto

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Belgaj sportistoj
(162551) 2000 QS226

**(162551) 2000 QS226** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo " LINEAR " elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito krucas tiun de Marso ; ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la marsa orbito : ĝia marsa MOID estas 0,36107 astronomia unuo, tie estas 54,015 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
La Verda Lumo : oficiala organo de Ŝanhaja Esperanto-Asocio

eta|*La Verda Lumo*, aprilo 1930.
***La Verda Lumo : oficiala organo de Ŝanhaja Esperanto-Asocio***  estis membrogazeto de la Esperanto-klubo Ŝanhaja Esperanto-Asocio. Redaktita precipe en la ĉina, ĝi aperis monate de 1922 al 1931 en Ŝanhajo.

## Eksteraj Ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Esperanto-gazetoj)
Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Esperanto-movado en Ĉinio
Kategorio:Ĉinlingvaj gazetoj
Lajosné Kisgyörgy

'*** [lajoŝnE kiŝdjördj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kisgyörgy Lajosné*' estis hungara sportpafisto, trejnisto. Ŝia origina familia nomo estis *Fedor*, ŝia edzo estis Lajos Kisgyörgy.

Magda Fedor naskiĝis la  en Pinkaszentkirály (nuntempa parto de Vasalja), ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 lernis en Szombathely. Ŝi edziniĝis en la 1930-aj jaroj, ŝi naskis du gefilojn, ŝi vidviniĝis en 1976. Ŝi ricevis tri premiojn inter 1951-2014.

### Sporta kariero 
 komence estis tenisisto kaj sketisto, poste ŝia edzo gvidis ŝin al la sportpafistoj. Ŝi estis pafisto unue en Székesfehérvár, poste en ĉefurbaj sportkluboj ĝis sia aĝo 60. Ŝi estis hungara ĉampiono 123-foje (!) en pluraj branĉoj, el ili 68-foje unuope. Ŝi apartenis al la hungara nacia teamo inter 1949-1977. Foje en mondĉampionumo ŝi estis la dua. Depost sia aktiva sporta kariero ŝi estis trejnisto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pafistoj
Kategorio:Hungaraj centjaruloj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sihlau (stacidomo)

**Sihlau** estas fervoja stacidomo en Adliswil, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Adliswil
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Horgen (distrikto)
Hildegard Arminius

**Hildegard ARMINIUS** (vere *Schultze*; naskiĝinta la  apud Köthen, mortinta la  en Vajmaro) estis germana desegnistino.

## Vivo 
Studis ŝi en 1910 ĉe la Grandduka saksia artlernejo; Vajmare ŝi vivis ekde 1899. Patro ŝia estis la verkisto kaj naturscienca gimnaziinstruisto Christian Wilhelm Arminius.

De ŝi oni konas daŭran alirpermeskarton de 1919, kiu admireblas en la Urbomuzeo de Vajmaro. Arminius do faradis multajn portretojn de deputitoj de la vajmara nacia asembleo, ekz. de Mathilde von Freytag-Loringhoven kiu mem estis artistino. Ĝi troviĝas ankaŭ en la vajmara urbomuzeo; krome de Max Wießner. Alia verko de ŝi montras la prahistoriiston Armin Möller. Oni povus ĝuste titoli ŝin kronikistino de la parlamenta vivo de Vajmaro. Ĉiaokaze temas pri altvalora fonto biografia. Verkoj ŝiaj estas ankaŭ ĉe Bundestag en Berlino.

Portreto ŝia pri Hugo Preuß servas kiel emblemo de la Preuß-fondaĵo. Simile agadis Vajmare la desegnisto Emil Stumpp.

## Eksteraj ligiloj 
* historio kaj sorto de la artaĵoj ĉe Bundestag en Berlino
* listo de fare de Arminius pentritaj deputitoj

## Notoj 
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1891
Kategorio:Mortintoj en 1968
La Nigra Insulo

***La Nigra Insulo*** () estas la sepa el la *Aventuroj de Tinĉjo*, klasika bildrakontaro fare de la belga desegnisto Hergé.

Ĝi estis tradukita en Esperanton en 1987 fare de Jo-Petro Danvy.

## Rakonto 
Dum unu el siaj promenoj, Tinĉjo kaj Miluo vidas aviadilon kiu ŝajnas havi problemojn. Alproksimiĝante, Tinĉjo estas pafita kaj la aviadilo foriĝas. Post resaniĝo en hospitalo, li ekscias ke la aviadilo kraŝis en Anglio. Tinĉjo iras al Britio, sed en la trajno la policanoj Tsicerono kaj Citserono akuzas lin je atako, kaj li fuĝas. Post misgvidado de la polico, Tinĉjo prenas ŝipon kaj finfine vojaĝas al Anglio, sed bando de krimuloj devigas lin fari sinmortigon. Savita de Miluo, li trovas enigmon en la vrakaĵo de la aviadilo. Sur ĝi estas la nomo de Müller kaj aliaj signoj. Post provado veni al la vojo, li vidas ke proprietaĵo apartenas al kuracisto Müller. Intrigita, li decidas iri spioni, sed falas en kaptilon, kaj Müller provas preni lin al azilo por frenezigi lin. Tinĉjo liberiĝas, kaj okazas batalo en la domo kiu finiĝas en fajro. Tinĉjo postkuras ilin al Skotlando, kie li malkovras ke ekzistas insulo kiu teruras ĉiujn loĝantojn de la regiono. Tinĉjo iras tien kaj malkovras ke kio teruris ilin estas gorilo kiun timigas bojado de Miluo. Tinĉjo malkovras ke tiu insulo estas la ĉefsidejo de bando de monfalsistoj, arestas la tutan bandon kaj kondukas la gorilon al bestĝardeno.

## Vidu ankaŭ 
* Hergé
* Tinĉjo
* *La Krabo kun oraj pinĉiloj*
* *Tinĉjo en Tibeto*
* ''La Templo de l' Suno*

## Eksteraj ligiloj
* Tintin (en langues étrangères) - 7 Espéranto - La nigra insulo
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing''

Kategorio:Tinĉjo
Kategorio:Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Dietikon Schöneggstrasse (stacidomo)

**Dietikon Schöneggstrasse** estas fervoja stacidomo en Dietikon, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Dietikon
* Dietikon (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Dietikon (distrikto)
Vilmos Varjú

**Vilmos Varjú** [vilmoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Varjú Vilmos** estis hungara globoĵetisto, kvarfoja olimpiano, policisto, oficiro.

 naskiĝis la  en Gyula, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 estis edukita en Endrőd, sed li maturiĝis jam en mezlernejo en Budapeŝto en 1962. Li apartenis al la ministerio pri enlandaj aferoj ekde 1969. Li akiris policoficiran diplomon en 1981 Polica Altlernejo. Li pensiuliĝis en rango majoro en 1987. Lia edzino naskis filon.

### Sporta kariero 
 inter 1953-1975 estis globoĵetisto en ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono 13-foje inter 1958 kaj 1972, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1957-1974. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1960, Hungario en la Somera Olimpiko 1964, Hungario en la Somera Olimpiko 1968 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1972 kun bronza medalo (1964), krome en eŭropaj ĉampionumoj li estis la unua en 1962 kaj 1966. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1975.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj globoĵetistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj policanoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Aargau Verkehr

**Aargau Verkehr** (, **AVA**) kun sidejo en Araŭo, estas transportkompanio en Svislando. Kiel la nomo indikas, ĝi respondecas pri publika trafiko en la svisa kantono Argovio (). Ĝi estis kreita la  per la kunfandiĝo de BDWM Transport (BDWM) kaj Wynental- und Suhrentalbahn (WSB).

## Fervojlinioj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de fervojaj kompanioj en Svislando
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando
* Tramtransporto en Zuriko

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Linio S14
* Linio S17

Kategorio:Fervojaj kompanioj en Svislando
Aŭstria Esperantisto

***Aŭstria Esperantisto = Österreichischer Esperantist***  estis membrogazeto de Aŭstria Esperanto-Asocio. Redaktita kaj eldonita fare de Hugo Steiner, ĝi aperis monate de 1924  ĝis 1948  en Vieno.

En 1924, oni ankaŭ nomis ĝin oficiala organo de Esperanto-Delegitaro de Wien, Tutmonda Esperantista Ligo Fervojista kaj Universala Esperantista Pacifista Ligo. Formato 24×16 cm.

En la intermilita periodo la lasta numero de *Aŭstria Esperantisto* aperis la  – nur du tagojn antaŭ ol Wehrmacht enmarŝis en Aŭstrion, kio rezultigis *Anschluss*.

## Referencoj 
## Eksteraj Ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Esperanto-gazetoj)
Kategorio:Esperanto-movado en Aŭstrio
Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Aŭstriaj gazetoj
Márton

La familia nomo **Márton** apartenas al la oftaj nomoj en Hungario. Ĝi estas mallonga formo de la latina Martinus kun signifo: estis proksime al dio, do militema.

La Esperanta ekvivalento estas Marteno, kie estas legeblaj pliaj informoj.

La nomo Márton estas ankaŭ persona nomo en Hungario.

## Kelkaj personoj kun familia nomo Márton 
* András Márton
* Anita Márton
* Áron Márton
* Árpád Márton (pentristo)
* Árpád Márton (aktoro, politikisto)
* Béla Márton
* Jenő Márton
* Lajos Márton (arkeologo)
* Lajos Márton (esperantisto)
* Lajos Márton (ĵurnalisto)
* Lajos Márton (pentristo)
* Péter Márton
* Viviana Márton

## Kelkaj nomoj similaj al Márton 
* Miklós Martin
* János Martinek
* Károly Martiny
* Endre Marton
* Éva Marton
* Frigyes Marton
* Géza Marton
* Géza Marton (dirigento)
* Kati Marton
* Lajos Marton (teologo)
* László Marton (reĝisoro)
* László Marton (skulptisto)
* Miksa Marton
* Emil Martonffy
* Béla Martos
* Ferenc Martos (inĝeniero)
* Flóra Martos

## Kelkaj personoj kun vira (persona) nomo Márton 
* Márton Bíró
* Márton Debreczeni
* Márton Fejér
* Márton Homonnai
* Márton Horváth
* Márton Izsák
* Márton Keleti
* Márton Lendvay (1807 - 1858)
* Márton Lendvay (1830 - 1875)
* Márton Szilágyi Tönkő

## Fontoj 
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj estas legeblaj artikoloj.

Kategorio:Hungaraj familiaj nomoj
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Nacia Fondaĵo por la Homaj Sciencoj

alternative=US-NEH-Seal.svg|eta|Oficiala sigelo US-NEH
La **Nacia Fondaĵo por la Homaj Sciencoj** (; mallongigita: **NEH**) estas sendependa registara agentejo en Usono kiu estis establita en 1965 kun la celo subteni esploradon kaj instigi edukadon kaj publikajn programojn en Homa scienco. La ĉefstabejo de la fondaĵo situas en la ĉefurbo de Usono, Vaŝingtono.

## Priskribo 
La agentejo estis establita pro la Leĝo de la Nacia Fondaĵo pri la Artoj kaj la Homaj Sciencoj de la 29-an de septembro 1965. La fondaĵo donas subvenciojn al diversaj institucioj, kiuj okupiĝas pri alirebleco kaj esplorado en la homscienco, kiel ekzemple bibliotekoj, muzeoj, arkivoj, altlernejoj, universitatoj, publikaj televidstacioj. La fondaĵo ankaŭ donas subvenciojn kaj stipendiojn al individuaj esploristoj. Ĝia buĝeto en 2020 estis 162,25 milionoj da dolaroj.

La prezidanto de la agentejo estas rekte elektita fare de la prezidanto de Usono por kvarjara enpostenigo, kaj la elekto estas kondiĉigita de voĉdono de la Senato. La estraro de la fondaĵo havas 26 membrojn, kiuj ankaŭ estas nomumitaj de la prezidanto kaj la senato, por sesjara periodo.

La fondaĵo eldonas revuon nomatan "Humanities Magazine". La fondaĵo ĉiujare aljuĝas la *National Humanities Medal* (Nacia Homscienca Medalo) kaj la rajton prezenti la prelegon laŭnome de Jefferson.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Nacia Fondaĵo de la Artoj kaj la Homaj Sciencoj en la Usona Federala Registro
* NEH EDSITEment: La plej bona de la Homaj Sciencoj sur la reto
* GrantSocial: Prezento pri stipendioj de NEH de 1970 ĝis nuntempo 

Kategorio:Fondaĵoj en Usono
Luca Pacioli

**Luca Bartolomeo de PACIOLI** (foje *Paccioli* aŭ *Paciolo*; ĉirkaŭ 1447 - 19a de Junio 1517) estis itala matematikisto, franciskana monaĥo, kunlaboranto de Leonardo da Vinci, kaj frua kontribuanto al la fako nune konata kiel kontado. Li estas referencata kiel la patro de kontado kaj de librotenado kaj estis la unua kiu publikigis verkon pri la sistemo de "duobla notado" en librotenado en Eŭropo. Benedetto Cotrugli atribuas al li la ideo de "duobla notado" en sia manuskripto *Della mercatura e del mercante perfetto* kiu estis verkita en 1458, sed oficiale publikigita en la 16-a jarcento. Li estis nomita ankaŭ **Luca di Borgo** laŭ sia naskoloko, Borgo Sansepolcro, Toskanio.

Kelkaj liaj verkoj estis plagiitaj el Piero della Francesca, en tio kio estis nomita "probable la unua tutplena kazo de plagiato en la historio de matematiko".

## Verkoj 
* Summa de arithmetica, geometria, propori et proporcionalita (1494)
* Particularis de computis et scripturis (1494)
* Divina proportione (1497)
* Proportioni et Proportionalita (1498)
* De ludo scachorum (pri ŝako) (1500)
* De viribus quantitatis (1508)

## Referencoj 
* 

Kategorio:Italaj matematikistoj
Kategorio:Italaj monaĥoj
Kategorio:Librotenado
Fatehpur

**Fatehpur,**  estas urbego en norda Barato, en subŝtato Utar-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. La urbego estis nomita laŭ Babu Fateh Ĉandra, kiu partoprenis en liberecbatalo.

## Demografio 
En 2011 Fatehpur havis  da loĝantoj kun legopovo 76%, pli alta, ol la landa averaĝo.

## Geografio 
Fatehpur situas sur ebenaĵo de Gango sur averaĝa alteco de 110 m. super la marnivelo. Rajbareli troviĝas 57, Banda 68, Kanpur 84, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 104, Prajagraĝo 115, Oraj 134, Satna 151, tutlanda ĉefurbo Delhio 465, Kolkata 853, Mumbajo 1126 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Fatehpur apartenis al la Veda Civilizo. En 1659 proksime okazis furioza batalo inter 2 mogolaj princoj. En 1801 tiu regiono venis sub kontrolon de la Brita Orienthinda Kompanio. La brita dominado finiĝis en 1947.

## Ekonomio 
Fatehpur kuŝas en fekunda tero, tio determinas la ekonomion. En Fatehpur mankas la industrio, tial granda nombro da homoj preferas formigri por pli bonaj laborŝancoj.

## Eduko 
En Fatehpur mankas la altnivela eduko.

## Lingvoj 
En Fatehpur la oficialaj lingvoj estas la hindia kaj urdua.

## Religioj 
La ĉefa religio en Fatehpur estas hinduismo (69%), poste islamo (31%).

## Klimato 
En Fatehpur averaĝe pluvas jare po 819 mm. Inter julio kaj septembro ofte pluvas pro la musonoj, en la ceteraj monatoj apenaŭ, eĉ novembre praktike neniam pluvas. La jara averaĝa temperaturo estas 26 °C kaj varias inter 18-32 °C.

## Trafiko 
Fatehpur situas laŭ la fervoja linio inter Kanpur–Prajagraĝo. 5 ĉefvojoj kaj unu flankovojo kuras al tiu ĉi urbego. La plej proksima flughaveno funkcias en Kanpur.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj, precipe hinduaj temploj

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Utar-Pradeŝo
Zufikon Belvédère (stacidomo)

**Zufikon Belvédère** estas fervoja stacidomo en Zufikon, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Zufikon
* Zufikon (stacidomo)
* Zufikon Hammergut (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Bremgarten (distrikto)
Anita Márton

**,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Márton Anita** estas hungara globoĵetisto, diskoĵetisto, halterlevisto, dufoja olimpiano, sporthala mondĉampiono.

 naskiĝis la  en Szeged.
 
## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en 2007, poste ŝi akiris specialan pedagogian diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 2014, krome ŝi havis ankaŭ trejnistan diplomon. Ŝi havis edzon kaj naskis en 2021. Ŝi ricevis ŝtatan premion en 2016.

### Sporta kariero 
 en sia aĝo 11 komencis sportadi. En la 2000-aj jaroj ŝi havis signifajn rezultojn en junularaj konkursoj. Inter la plenkreskuloj eksterlande ŝi debutis en 2009. Ŝi estis hungara subĉiela ĉampiono 16-foje inter 2006-2022 en globĵetado, 13-foje inter 2008-2022 en diskoĵetado, sporthala ĉampiono 14-foje inter 2006-2023 en globĵetado, fine dufoje ŝi estis hungara ĉampiono en halterlevado en 2014 kaj 2015 en pezkategorio +75 kg. Ŝi estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2012 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2016 sen medalo, sed en mondĉampionumo ŝi estis la unua en 2018 sporthale en branĉo globoĵetisto.

## Fontoj 
* [hungarlingva biografio kun foto](http://bekeswiki.bmk.hu/index.php/M%C3%A1rton_Anita_(atl%C3%A9ta))
* hungarlingva biografio kun foto 
* aprezo kun fotoj
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj globoĵetistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj halterlevistoj
Kategorio:Hungaraj diskoĵetistoj‎
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Norda Renesanco

[eta|upright=1.0|[Jan van Eyck, *La geedzoj Arnolfini*, 1434, National Gallery, Londono.]]
[eta|upright=1.0|*La [adorado de la saĝuloj en la neĝo*, Pieter Brueghel la juna, 1584-1638.]]
La **Norda Renesanco** estis la Renesanco kiu okazis en Eŭropo norde de Alpoj. El la lastaj jaroj de la 15-a jarcento, Renesanco disvastiĝis tra tuta Eŭropo. Nomita Norda Renesanco ĉar ĝi okazis norde de la Itala Renesanco, tiu periodo konsistis el la germana, franca, angla, nederlanda, pola Renesancoj kaj siavice el aliaj naciaj kaj pli lokaj movadoj, ĉiuj kun diferencaj atributoj.

En Francio, la reĝo Francisko la 1-a importis arton el Italio, komisiis italajn artistojn (kiel Leonardo da Vinci), kaj konstruis grandajn palacojn je granda kosto, startigante la francan Renesancon. Komerco en urboj kiel Bruĝo en la 15-a jarcento kaj Antverpeno en la 16-a jarcento pliigis la kulturan interŝanĝon inter Italio kaj la Malaltaj Landoj, kvankam en arto, kaj speciale ĉe arkitekturo, finaj gotikaj influoj restis ĝis la alveno de Baroko eĉ se pentristoj pli kaj pli uzis italajn modelojn.

Universitatoj kaj presado de libroj etendis la spiriton de la epoko tra Francio, Nederlandoj kaj la Sankta Romia Imperio, kaj poste al Skandinavio kaj Britio komence de la 16-a jarcento - procezo kiu estis haltigita pro la religia skismo okazigita de Henriko la 8-a kiu antaŭe estis dunginta etende italajn metiartistoj ĉe la palaco Nonsuch kaj ĉe Hampton Court dum regado de Thomas Wolsey. Verkistoj kaj humanistoj kiel Rabelais, Pierre de Ronsard kaj Desiderius Erasmus estis tre forte influitaj de la modeloj de la Itala Renesanco kaj estis parto de la sama intelektula movado. Dum la Angla Renesanco (kiu koincidis kun la Elizabeta epoko) verkistoj kiel William Shakespeare kaj Christopher Marlowe komponis verkojn de longdaŭra influo. Renesanco estis alportita al Pollando rekte el Italio fare de artistoj el Florenco kaj el Malaltaj Landoj, tiel startigante la polan Renesancon.

En kelkaj areoj la Norda Renesanco estis diferenca el la Itala Renesanco en sia centrigo de la politika povo. Dum Italio kaj Germanio estis dominitaj de sendependaj urbo-ŝtatoj, plej granda parto de Eŭropo estis komponita de naci-ŝtatoj aŭ eĉ unuigoj de landoj. La Norda Renesanco estis ankaŭ tre ligita al la Protestanta Reformacio, kaj la rezulta longa serio de internaj kaj eksteraj konfliktoj inter diversaj Protestantaj sektoroj kaj la landoj dominitaj de la Romkatolika Eklezio havis longdaŭrajn negativajn efikojn.

## Referencoj
## Literaturo
* Chipps Smith, Jeffrey (2004). *The Northern Renaissance*. Phaidon Press. ISBN 978-0-7148-3867-0.
* Campbell, Gordon, eld. (2009). *The Grove Encyclopedia of Northern Renaissance Art*. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-533466-1.
* 

Kategorio:Historio de Britio
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Historio de Nederlando
Kategorio:Historio de Pollando
Kategorio:Renesanco
Sihlbrugg (stacidomo)

**Sihlbrugg** estas fermita fervoja stacidomo en Horgen, Svislando. Ĝi estis fermita en 2012.

## Vidu ankaŭ 
* Horgen
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Horgen (distrikto)
Internacia Matematika Unio

La **Internacia Matematika Unio** (, mallongigita : **IMU**) estas internacia neregistara kaj neprofitcela scienca organizo, dediĉita al antaŭenigado de internacia kunlaboro en la kampoj de matematiko. La Unio estas membro de la Internacia Scienca Konsilio kiu subtenas la principon de libereco, respondeco kaj universaleco de scienco. La membroj de la unio estas la reprezentantoj de la naciaj matematikaj organizoj de 88 landoj . La organizo estis establita en 1919, ĉesis funkcii en 1936 kaj estis reestablita en 1951. Ekde 2020, la prezidanto de la Unio estas la usona matematikisto de argentina origino, Carlos Koenig .

La celoj de la unio estas la jenajn : 

* Antaŭenigi internacian kunlaboron en matematiko.
* Subteni kaj helpi la Internacian Kongreson de Matematikistoj kaj aliajn internaciajn sciencajn kunvenojn aŭ konferencojn.
* Instigi kaj subteni aliajn internaciajn matematikajn agadojn, kiuj estas konsiderataj kontribuantaj al la evoluo de matematika scienco en iu ajn el ĝiaj aspektoj, pura, aplikata aŭ eduka.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Internacia Matematika Unio
* Unua virina prezidanto de la Internacia Matematika Unio  Enarkivigita, aŭgusto 2010, AlphaGalileo
* Fields Medalo 2010  enarkivigita  
* Afrika Matematika jarmilo scienca iniciato (AMMSI)
* Mentoring African Research in Mathematics (MARM) (archive)
* IMU, Internacia Matematika Unio
* Internacia Matematika Unio Fields Medalo

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1951
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1932
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1920
Kategorio:Internaciaj sciencaj organizoj
Kategorio:Matematiko kaj kulturo
Angla Renesanco

[eta|La *Ermena Portreto* de [Elizabeto la 1-a (Anglio)|Elizabeto la 1-a de Anglio.]]
La **Angla Renesanco** estis kultura kaj arta movado en Anglio el komenco de la 16-a jarcento ĝis komenco de la 17-a jarcento. Ĝi estas asocia kun la tut-eŭropa Renesanco kiu estas kutime konsiderata kiel komencinta en Italio fine de la 14-a jarcento. Kiel ĉe plej granda parto de la cetero de norda Eŭropo, en Anglio okazis malmulto el tiuj disvolvigoj ĝis pli ol unu jarcento poste. Renesancaj stilo kaj ideoj malrapide eniris en Anglio, kaj la Elizabeta epoko en la dua duono de la 16-a jarcento estas kutime konsiderata kiel la pinto de la Angla Renesanco. Multaj fakuloj markas ĝiajn komencojn komence de la 16-a jarcento dum la regado de Henriko la 8-a.

La Angla Renesanco estas diferenca el la Itala Renesanco laŭ kelkaj aspektoj. La dominantaj artaj formoj de la Angla Renesanco estis literaturo kaj muziko. Vidaj artoj en la Angla Renesanco estis multe malpli gravaj ol ĉe la Itala Renesanco. La respektiva angla periodo startis multe poste ol tiu itala, kiu jam estis translokiĝanta al Manierismo kaj al Baroko ĉirkaŭ la 1550-aj jaroj aŭ eĉ pli frue.

## Ĉefaj anglaj renesancaj verkistoj 
Ĉefaj anglaj renesancaj verkistoj estis jenaj:

* Francis Bacon
* Francis Beaumont
* George Chapman
* Thomas Dekker
* John Donne
* John Fletcher
* John Ford
* John Milton
* Ben Jonson
* Thomas Kyd
* Christopher Marlowe
* Philip Massinger
* Thomas Middleton
* Thomas More
* William Rowley
* William Shakespeare
* James Shirley
* Philip Sidney
* Edmund Spenser
* William Tyndale
* Thomas Wyatt

## Referencoj 
* 

Kategorio:Renesanco
Kategorio:Kultura historio de Anglio
(162566) 2000 RJ34

**(162566) 2000 RJ34** estas meze granda, malhela, malrapide rotacianta marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi ne estas malproksima de la orbita resonanco 4:9 kun Marso.

Ĝia tre discentra orbito krucas tiun de Marso kaj ekstere malproksime tanĝas tiun de la Tero. Ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima la orbitoj de ĉi tiuj ambaù planedoj, la aphelio de ĝia orbito alproksimiĝas la orbiton de Jupitero.

• Ĝia marsa MOID estas 0,30261 astronomia unuo (45,270 milionoj da km),
• ĝia tera MOID estas 0,167007 astronomia unuo (24,984 milionoj da km),
• ĝia jupitera MOID estas 1,10888 astronomia unuo (165,886 milionoj da km).

• La  ĝi pasis al 0,17587 al astronomia unuo (26,310 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,20743 astronomia unuo (31,031 milionoj da km) de nia planedo.

• La  ĝi pasis al 1,14585 al astronomia unuo (171,417 milionoj da km) de Jupitero,
• la  ĝi pasos al 1,09339 astronomia unuo (163,569 milionoj da km) de tiu ĉi planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000