Mosonmagyaróvár

**Mosonmagyaróvár** [moŝonmadjarOvAr] estas urbo kaj kuracbanloko en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron en Distrikto Mosonmagyaróvár, kies centro estas. La loknomo estas . La loknomo signifas: moson-madjara-malnova-fortikaĵo. Anstataŭ la longa nomo en la regiono oni neoficiale uzas la vorton **Móvár**.
eta|maldekstre|Katolika kirko en Mosonmagyaróvár

## Situo 
Mosonmagyaróvár situas en Malgranda Hungara Ebenaĵo laŭ la ĉefvojo kaj fervojo inter Győr kaj Vieno. Ĝi troviĝas ĉe la kunfluo de riveroj Mosoni Duna kaj Leitha. La plej grava geografia trajto de teritorio de Mosonmagyaróvár estas, ke ĝi situas en la nordokcidenta angulo de Malgranda Ebenaĵo en la baseno de Győr, ĉe la renkonto de Szigetköz kaj la rando de Hanság, en la mezo de ebenaĵo de Mosoni. La ebenaĵon apartigas la riveroj Mosoni Duna, kiu estas branĉo de Danubo) kaj Leitha kiu enfluas ĝin en la sudorienta parto de la urbo. Danubo dum la jarmiloj plenigis la teritorion per grua sedimento kiun kovras flava argila sablo en varia dikeco formante kelkloke montetojn, kiel Templomdomb en la norda parto de la urbo aŭ Királydomb en la koro de Moson.

En 1939 Moson kaj Magyaróvár kuniĝis. La komunumo estas universitata kaj industria urbo. Apud la urbo estas radiostacio por la dua programo de Hungara Radio.

## Salvo 
Dum la revolucio en 1956 loĝantaro kuniĝis antaŭ kazerno de la limgardistoj. El mitralo la soldatoj faris salvon. Ili uzis eksplodajn kuglojn, kiuj estis malpermesitaj laŭ la internaciaj kontraktoj. La rezulto estis terura, kaŭzinte gravajn vundojn kaj mortojn de pluraj homoj.

Tiu okazintaĵo estis la plej terura en 1956. Post 1990 oni akuzis 4 ekssoldatojn, el kiuj 1 ricevis suspenditan verdikton pri 2 jaroj.
eta|Fortikaĵo de Mosonmagyaróvár
eta|Urbomeza vido en Mosonmagyaróvár

## Eduko 
* Ekonomia Akademio (Magyaróvár) (nun jam fakultato de universitato)

## Vidindaĵoj 
* Fortikaĵo de Mosonmagyaróvár
* Preĝejo Reĝino Sankta Maria (Mosonmagyaróvár) de 1868
* Preĝejo Johano Nepomuka (Mosonmagyaróvár) en la iama Moson
* Luterana kirko (Mosonmagyaróvár)
* Kalvinana kirko (Mosonmagyaróvár)

## Famuloj 
* en Mosonmagyaróvár naskiĝis kaj mortis: Ernő Báder
* en Mosonmagyaróvár naskiĝis:
** abato Árpád Sixtus Dékány
** aktoroj Mónika Horváth kaj Josef Kainz
** altlerneja instruisto Péter Tamás Sótonyi
** animaciisto László Csáki
** bestkuracistoj Balázs Harrach kaj Sándor Belák
** bibliotekisto Ilona Ásványi
** drumisto Zoltán Pásztory
** fizikistoj Patrik Fazekas kaj György Grűner
** genetikisto Dénes Dudits
** luktisto Marianna Sastin
** matematikistoj József Fritz kaj Vilmos Totik
** muzikalkantisto Ádám Pásztor
** popolkantisto Zoltán Kátai
** skulptisto Sándor Kligl
* en Moson naskiĝis:
** infankuracisto Magda Osztovics
** inĝeniero Béla Zorkóczy
** juĝisto Béla Bittó
** József Bakody (kuracisto)
** operkantisto Gizi Kármán
** violonisto Károly Flesch
* en Magyaróvár naskiĝis:
** agronomoj Sándor Bánvárth kaj József Csiszár
** aktoro Tibor Puskás
** arkitekto Zoltán Legány
** bestokuracistoj Vilmos Csiszár kaj István Nyiredy
** ĉinologo László Bárdi
** filozofo Aranka Kiss
** fotisto János Manninger
** geografo Béla Sárfalvi
** jezuitoj József Koller, János Labos kaj Mihály Lipsicz
** inĝenieroj Miklós Hoff kaj Ferenc Modrovich
** kemiistoj Károly Vas kaj Irén Júlia Götz
** kostumisto Margit Bárdy
** ministro Frigyes Nagy
** piaristaj monaĥoj János Alber, Kajetán Poor kaj János Reisinger
* en Moson aŭ Magyaróvár naskiĝis pentristo Ferenc Szalay
* en Mosonmagyaróvár mortis:
** agronomoj József Csiszár, Imre Görög, Emil Grábner, József Gyárfás kaj Gyula Széles (1914)
** János Török (bestkuracisto)
** genetikisto Ilona Bajtay
** kuracisto Pál Szily
** pentristo Zoltán Gedeon
* en Moson mortis:
** fabrikestro Ede Kühne
* en Magyaróvár mortis:
** agronomoj Miklós Bittera kaj Béla Gróf
** akademiaj instruistoj Alfréd Krolopp kaj Pál Sporzon (1831)
** botanikisto György Linhart
** kemiisto Zsigmond Zalka
** piaristoj Ferenc Both, Ede Ivánfi kaj Alajos Vashegyi

## Ĝemelurboj 
*  Hattersheim am Main, Germanio
*  Stockerau, Aŭstrio
*  Arese, Italio
*  Hadsten, Danio
*  Šamorín, Slovakio
*  Senec, Slovakio
*  Piotrków Trybunalski, Pollando
*  Sfântu Gheorghe, Rumanio

## Esperanto-movado 
Estas gastiganto de Pasporta Servo tie.

## Referencoj