Monda Ĉampionado pri Volejbalo

La **Mondaj Ĉampionadoj pri Volejbalo** respektive **Mondaj Ĉampionadoj pri Flugpilkado** estas turniroj, organizataj fare de la Federacio Internacia de Volejbalo (, FIVB) ĉiun kvaran jaron, kiuj troviĝas al unu el la naciaj teamoj la titolon de monda ĉampiono de vira respektive virina flugpilkado.

## Regularo 
La regularo de la Monda Ĉampionado de Volejbalo plurfoje adaptiĝis al la aktuala nombro de partoprenantaj teamoj. La nuna versio enhavas la sekvajn regulojn:
* 24 teamoj partoprenas la ĉampionadon.
* La kvalifikiga fazo daŭras pli-malpli 2 jarojn.
* La teamo de la gastiganta nacio kaj la ĝisnuna ĉampiono aŭtomate kvalifikiĝas.
* La nombro de partoprenantaj teamoj po kontinenta konfederacio estas difinata fare de la internacia federacio FIVB. Eŭropo kutime havas la plej multajn, Afriko kaj Sudameriko la plej malmultajn teamolokojn.
* Por kvalifikiĝi por la monda ĉampionado, teamo laŭ sia pozicio en la monda ranglisto de la federacio FIVB devas sukcesi en pluraj kvalifikigaj turniroj. La plej malfavore poziciigitaj teamoj devas sukcesi en ĝis tri turniroj.
* La ĉampionado dividiĝas en almenaŭ du fazojn: komenca kaj finala fazoj. Laŭ la nombro de partoprenantaj teamoj eventuale necesas plia intera fazo.
* En la komenca fazo la teamoj dividiĝas en grupojn. Ĉiu partoprenanta teamo unufoje konkuras kontraŭ la aliaj grupaj teamoj.
* Post fino de la antaŭa fazo la plej bonaj teamoj de ĉiu grupo kvalifikiĝas por la sekva fazo. LA nombro dependas de la nombro de partoprenantaj teamoj kaj la uzata turnira regularo. La internacia federacio aplikis plurajn formatojn por la finala fazo: Nuntempe estas interkonsento ke almenaŭ la duonfinalo kaj finalo ludiĝu en olimpika formato. La kvaronfinalo povas okazi en grupoj aŭ en rektaj konkuraj matĉoj. En la lasta kazo eventuale pliaj matĉoj necesas por redukti la nombron de teamoj al ok.
* Por la unuopaj matĉoj aplikiĝas striktaj reguloj: Ekzemple nur permesatas sume 14 sportistoj po teamo kaj esceptoj ankaŭ en kazo de vundiĝoj ne permesatas.

## Historio 
La historio de la monda ĉampionado pri volejbalo komenciĝis tuj post la Dua Mondmilito. Unu el la unuaj konkretaj projektoj de la internacia federacio FIVB post ties fondiĝo en 1947 estis la enkonduko de internacia turniro kun teamoj el pli ol unu kontinento. En 1949 la unua monda ĉampionado por viraj volejbalistoj okazis en Prago. Tiu turniro tamen ankoraŭ limiĝis al teamoj nur el Eŭropo. Tri jarojn pli poste, en 1952, ankaŭ estis unua monda ĉampionado por virinaj volejbalistoj. La turniroj nun okazis ĉiun kvaran jaron. Post 1962 ekestis interrompo de tiu kvarjara ritmo, ĉar volejbalo en 1964 iĝis disciplino de la Someraj Olimpikoj kaj oni volis eviti samjaran okazigon de volejbalaj olimpika turniro kaj monda ĉampionado. Intertempe ankaŭ teamoj el Azio kaj Ameriko sukceses kunkonkurencis. Ekde 1970 ankaŭ partoprenas teamoj el Afriko, kaj de tiam la origina celo kunvenigi teamojn el ĉiuj kontinentaj konfederacioj de la internacia federacio FIVB estas atingata.
Ĝis la jaro 1974 la gastiganta lando okazigis samtempe la mondan ĉampionadon kaj pri viroj kaj pri virinoj. Escepto nur estis en 1966 / 1967, kiam la turniroj okazis en malsamaj jaroj. Ekde la jaro 1974 nur escepte la vira kaj virina monda ĉampionado samjare okazas en sama lando - tiaj esceptoj ĝis nun estis la jaroj 1998 kaj 2006, ambaŭfoje en Japanio.

## Viroj 
La monda ĉampionado montras, kiom la internacia flugpilkado komence dominiĝis fare de eŭropaj teamoj - pli konkrete fakte komence fare de teamoj nur el la komuniste regataj ŝtatoj de oriente Eŭropo, la ŝtatoj de la Varsovia Traktato. La teamo de Sovetunio gajnis la unuajn du turnirojn. En 1956 la teamo de Ĉeĥoslovakio sukcesis. En la du sekvaj ĉampionadoj la teamo de Sovetunio dominis super tiu de Ĉeĥoslovakio, ĝis kiam la mezeŭropa konkuranta teamo en 1966 denove venkis.

En 1970 la teamo de GDR venkis en la finalo kontraŭ la teamo de Bulgario. La teamo de Pollando en 1974 venkis kontraŭ tiu de la politike domina orienta najbara ŝtato Sovetunio, sed post tio la teamo de Sovetunio gajnis tri ĉampionajn titolojn sinsekve. Post la olimpikaj bojkotoj de la jaroj 1980 kaj 1984, en 1986 okazis finala konkuro de la teamo de Sovetunio kun tiu de Usono. La usona teamo venkis en tiu finalo, kaj same en la sekva Somera Olimpiko 1988.

En la 1990-aj jaroj dominis la teamo de Italio, kiu venkis en ĉiuj tri turniroj de la jardeko (1990, 1994 kaj 1998). Elstaraj sportistoj estis *Lorenzo Bernardi* kaj ''Andrea Giani'. En 2002 tamen ilin venkis la teamo de Brazilo. La sudamerikananoj triumfis en Argentino, kie ili jam en 1982 estis en la finalo. En la ĉampionado de 2006 en Japanio la teamo de Brazilo defendis sian ĉampionan titolon.

En la ĝis nun 17 mondaj ĉampionadoj 13-foje venkis eŭropaj teamoj, kaj nur kvar ĉampionaj titoloj atribuiĝis al amerikaj teamoj - tiuj de Usono kaj Brazilo.

### Turniroj 
Stato: fine de 2022

### Medala tabelo 
Stato: fine de 2022

### Rezultoj de ĉiuj viraj teamoj 
Stato: fine de 2022

## Virinoj 
En la virina monda ĉampionado ĝis nun nur sep teamoj iĝis ĉampionoj. La teamo de Sovetunio ĝis 1990 kaj pli poste Rusio, de Japanio, Ĉinio kaj Kubo dominis la turnirojn, ĝis en 2002 unuafoje la teamo de Italio sukcesis eniri tiun grupon de plej bonaj teamoj. En 2006 kaj 2010 venkis la rusinoj, ambaŭfoje en preskaŭ samforta finala matĉo kontraŭ la teamo de Brazilo.
La virinoj el Sovetunio gajnis la tri unuajn turnirojn. Pro la avantaĝo konkursi "hejme" en la ĉampionado de 1962 en Moskvo, ŝajnis probable ke ili ankaŭ atingos la kvaran ĉampionecon, sed fine ilin venkis la teamo de japaninoj. La azianoj defendis la ĉampionan titolon en 1967 en sia lando, sed tiam la granda konkuranta sovetunia teamo ne partoprenis. Nur en 1970 la du teamoj rerenkontiĝis kaj ĉi-foje gajnis tiu de Sovetunio. Sed en la sekva turniro denove venkis la japaninoj.

En 1978 surprizis juna teamo el Kubo kaj venkis ĉiujn rivalajn teamojn. Tiu ĉampionado estis la unua signifa volejbala titolo por teamo de ekster Eŭropo kaj Azio. Komence de la 1980-aj jaroj nova azia teamo iĝis monde signifa: la teamo de Ĉinio gajnis la ĉampionadojn de 1982 kaj 1986. Kvar jarojn pli poste la teamo denove estis en la finala matĉo, sed tie malvenkis kontraŭ la teamo de Sovetunio en ties lasta partopreno en monda ĉampionado.

Post la surpriza ĉampioniĝo de 1978 la kubaninoj havis agreseman volejbalan stilon, per kiu ili dominis la 1990-ajn jarojn. Sub gvido de *Regla Torres, Mireya Luis* kaj *Regla Bell* ili gajnis la ĉampionecojn de 1994 kaj 1998. En tio ili venkis kaj kontraŭ la longe sukcesaj teamoj kaj kontraŭ la nove mondgrava teamo de Brazilo.

En 2002 la teamo de Ĉinio ne sukcesis pravigi sian gvidan rolon kaj en la duonfinalo malgajnis kontraŭ la italinoj. La eŭropanoj sekve en la finala matĉo venkis kontraŭ la teamo de Usono. En Japanio la itala teamo kvar jarojn pli poste estis venkata pere de la nova ĉampiono Rusio kaj malantaŭ la teamoj de Brazilo kaj de Serbio plus Montenegro nur atingis la 4-an pozicion. La rusa teamo sekve unuafoje post la disfalo de Sovetunio kaj post tri 3-aj pozicioj sinsekve atingis la ĉampionan titolon. En 2010 la rusinoj - denove en finala matĉo kontraŭ la brazilaninoj - sukcese defendis la ĉampionan titolon.

### Turniroj 
Stato: fine de 2022

### Medala tabelo 
Stato: fine de 2022

### Rezultoj de ĉiuj virinaj teamoj 
Stato: fine de 2022

## Eksteraj ligiloj 
* informoj de la federacio FIVB (angle)
* informoj germane 

Kategorio:Volejbalo
Kategorio:Sportaj konkursoj
V