open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jatijo Smriti Soudho

**Jatijo Smriti Soudho** () aŭ **Memorejo de la Naciaj Martiroj** estas la nacia monumento de Bangladeŝo estas la simbolo por la memoro de la kuraĝo kaj la memofero de ĉiuj kiuj donis siajn vivojn en la Bangladeŝa Liberigo-Milito de 1971, kiu havigis la sendependecon kaj separis Bangladeŝon el Pakistano. La monumento estas situanta en Savar, ĉirkaŭ 35&nbsp;km nordokcidente de la ĉefurbo, Dako. Ĝi estis desegnita de Sjed Mainul Hossain.

## Bildaro 

Image:Sriti shoud.jpeg|
Image:Jatiyo_Smriti_Soudho,_Savar_(2).jpg
Image:Jatiyo_Smriti_Soudho,_Savar_(3).jpg
Image:Lake of National Martyrs' Memorial.jpg
Image:Savar monument.jpg
Image:জাতীয় স্মৃতিসৌধ.jpg
Image:Jatiyo Smriti Soudho left view (01).jpg

## Notoj 
Kategorio:Dako
Kategorio:Bangladeŝa Liberiga milito
Kategorio:Monumentoj de Bangladeŝo
Kategorio:Naciaj simboloj de Bangladeŝo
Kategorio:Martiroj
Kategorio:Konstruaĵoj en Bangladeŝo
Kategorio:Moderna arkitekturo
Kategorio:Turismo en Bangladeŝo
Venka Tago (Bangladeŝo)

[eta|dekstre|Parado en [Dako en 2121.]]
[eta|maldekstra|Subskribo de la submetiĝo en [Dako la 16an de Decembro 1971.]]
**Venka Tago** ( *Bijôj Dibôs*) estas nacia ferio en Bangladeŝo celebrata en la 16a de Decembro por rememori la venkon de *Mitro Bahini* (nome aliancaj fortoj de Barata Armeo kaj Bangladeŝaj geriloj) super la armeo de Pakistano en la Bangladeŝa Liberigo-Milito en 1971. La ĉefkomandanto de la Pakistana Armeo Generalo AAK Niazi submetiĝis kun siaj fortoj al la ĉefkomandanto de la *Mitro Bahini* nome Lt. Gen. Jagjit Singh Aurora, kio markis la finon de la naŭmonata Bangladeŝa Liberigo-Milito kaj de Bangladeŝa genocido de 1971 kaj oficiale la secesion de Orienta Pakistano en Bangladeŝon.

## Notoj 
Kategorio:Historio de Bangladeŝo
Kategorio:Sekularaj festoj
Ŝahid-Minar

dekstra|eta|altdekstre=1.10|Ŝahid-Minar, aranĝita por la ĉiujara jariĝo, 22an de Februaro, 2009.
La **Ŝahid-Minar** ( *Ŝohid Minar* laŭvorte "Monumento de Martiroj") estas nacia monumento en Dako, Bangladeŝo, establita por rememori la mortintojn dum la manifestacioj por la Bengala Lingva Movado de 1952 en tiama Orienta Pakistano.

La 21a kaj 22a de februaro 1952, dekduo da studentoj kaj de politikaj aktivuloj estis mortigiaj kiam la polico de Pakistano pafis kontraŭ la bengalaj protestantoj kiuj estis postulintaj oficialan statuson por sia indiĝena lingvo, nome la Bengala. La masakro okazis ĉe la Daka Medicina Altlernejo kaj Ramna Parko en Dako. Provizora monumento estis starigita la 23an de februaro fare de studentoj de la Universitato de Dako kaj de aliaj edukaj institucioj, sed ĝi estis poste detruita en la 26a de februaro fare de la pakistana polico.

La Lingva Movado akiris elstarecon, kaj post longa lukto, la Bengala atingis oficialan statuson en Pakistano (kun la Urdua) en 1956. Por rememori la mortinton, la Ŝahid-Minar estis desegnita kaj konstruita de Hamidur Rahman, nome Bangladeŝa skulptisto, en kunlaborado kun Novera Ahmed. Konstruado estis prokrastita pro la militjuro, sed la monumento estis finkonstruita en 1963, kaj staris ĝis la Bangladeŝa Liberigo-Milito en 1971, kiam ĝi estis detruita komplete dum la Operacio Projekciilo. Unu jaron post kiam Bangladeŝo atingis sendependecon, ĝi estis rekonstruita. Ĝi estis pliampleksigita en 1983.

Naciaj, rememoraj, kulturaj kaj aliaj aktivaĵoj estas celebrataj ĉiun jaron por marki la 21an de Februaro, *Ekuŝej* aŭ *Ŝahid Dibas* (Tago de Martiroj), estas centrataj ĉe Ŝahid-Minar. ekde 2000, 21a de Februaro estas ankaŭ agnoskita kiel Internacia Tago de la Gepatra Lingvo.

[dekstra|eta|altdekstre=1.10|Kopio de la monumento inaŭgurita la 21-an de februaro 2021 en [Tuluzo.]]
La 21-an de februaro 2021 en Tuluzo estis inaŭgurita kopio de la monumento far Jean-Luc Moudenc, la urbestro de Tuluzo kaj Salim Fakrul Acom la prezidanto de la Asocio de la bengala Komunumo de Tuluzo en Francio.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 

Kategorio:Historio de Bangladeŝo
Kategorio:Dako
Antaŭurbo

[eta|dekstre|250px|Ĝenerala vido de Burnaby, ĉeurbo de [Vankuvero.]]
**Antaŭurbo** (**ĉeurbo** aŭ **ĉirkaŭurbo**, kelkfoje pli malĝuste **suburbo** pro imito al nacilingvaj esprimoj) estas relative malgranda urbo situanta proksime de pli granda urbo. Ĝenerale la antaŭurboj estas enkalkulataj en la aglomeraĵo de la plej granda urbo de la regiono. La difinoj de antaŭurboj ŝajne varias laŭ la lando aŭ regiono, laŭ la epoko, laŭ la nacia aŭ loka lingvo, laŭ la individuaj aŭ komunumaj preferoj ktp.

La unua signifo de "antaŭurbo" estis *parto de urbo ekster la ĉirkaŭmurego aŭ ĉirkaŭbulvardoj, ekstera parto de urbo*; sed pli kaj pli iĝas sinonimo kun "ĉirkaŭurbo", kiu rilatas al ĉiu urbo ĉirkaŭanta grandan urbon.

## Referencoj 
Kategorio:Urbo
Kategorio:Tipoj de setlejoj
Ramna Parko

**Ramna Parko** ( *Rômna Uddan*) estas granda parko kaj distra areo situanta ĉe la urba kerno de Dako, nome ĉefurbo de Bangladeŝo. 

eta|270ra|maldekstre|Lago kaj pejzaĝo de Ramna Parko.
eta|270ra|maldekstre|Grandaj malnovaj arboj de Ramna Parko.
Tiu parko estas unu el la plej belaj areoj en Dako kun multaj arboj kaj lago ĉe ties centro. La historio de la parko estas ĉirkaŭ 1610 dum la Mogola Imperio, kiam la urbo Dako estis fondita de Subehdar Islam Ĥan en la epoko de la imperiestro Jahangir.

## Notoj 
Kategorio:Bangladeŝo
Universitato de Dako

La **Universitato de Dako** ( [ɖʰaka biʃʃobid̪d̪alɔe̯|], konata ankaŭ kiel **Daka Universitato** aŭ simple **DU**) estas la plej aĝa universitato en moderna Bangladeŝo kaj kompreneble en ties ĉefurbo Dako. Establita dum la Brita Hindio en 1921, ĝi estis grava kontribuanto al la moderna historio de Bangladeŝo. Post la Dispartigo de Hindio, ĝi iĝis la kerna punkto de progresemaj kaj demokratiaj movadoj en Pakistano. Ties studentoj kaj instruistoj ludis gravan rolon en la apero de la bengala naciismo kaj por la sendependeco de Bangladeŝo.

Inter iamaj studentoj troviĝis la estontaj Muhammed Yunus, ekonomikisto kaj ricevanto de la Nobel-Premio pri Paco, Ŝejĥo Mujibur Rahman, patro de la lando, kaj al la universitato rilatis ekzemple Satyendra Nath Bose, barata fizikisto, specialiĝanta pri matematika fiziko, kaj Kazi Nazrul Islam, unu el la plej gravaj modernaj poetoj bengalaj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Universitato de Dako, Prospectus 2008

Kategorio:Universitatoj en Azio
Kategorio:Dako
Preĝejo de Sankta Stefano (Entrammes)

**Preĝejo de Sankta Stefano** () estas romkatolika preĝejo en urbo Entrammes, Francio. Tiu preĝejo estas simbolo de la urbo.

La unua paleokristana preĝejo estis konstruita en la 7-a jarcento sur la restaĵoj de la gaŭlo-romiaj banejoj, malkovritaj en 1987.

## Notoj kaj referencoj 
## Bildoj 

Image:Entrammes - Eglise St Etienne.jpg|La preĝejo en printempo

## Vidu ankaŭ 
* Listo de religiaj konstruaĵoj de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
*  Entrammes (St Étienne)

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Mayenne
Kategorio:Katolikaj preĝejoj
Hemolizo

dekstra|eta|240x240ra|Hemolizo: Maldekstra kaj centra tuboj sen hemolizo, dekstra tubo kun hemolizo
**Hemolizo** (el la greka, *haema*, sango kaj *lysis*, rompi/detrui) estas frua detruo de la eritrocitoj (ruĝaj globuloj) pro rompo de la plasma membrano kaj libero de hemoglobino.

## Kialoj 
### *In vivo* 
La hemolizo *in vivo* povas okazi en diversaj kondiĉoj kaj produktas hemolizan anemion. La kialoj povas esti:
* Antikorpoj kontraŭ siaj antigenoj de surfaco (Ekz: Neakordigebleco de la ABO sistemo aŭ Rh faktoro).
* Fizikaj traŭmoj (Ekz: Vundadoj)
* Enzimaj mankoj (Ekz: manko de glukozo-6-fosfatazo),
* Difekta formacio de la eritrocitoj (Ekz: Serpoĉela anemio)
* Misfunkciado de la cirkuladaj pumpiloj
* Toksinoj kaj drogoj
* Kontraŭvirusaj agentoj (Ekz: Ribavirino)
* Mem-imunaj malsanoj (Ekz: hipersentebleco tipo 3)
* Infektoj (Ekz: Hemoliza-urema sindromo kaj *Streptoccoccus*)
* Tromboza trombocitopenia purpuro

### *In vitro* 
La hemolizo *in vitro* estas videbla en sangoj stokataj por multe da tempo aŭ stokataj en neĝustaj kondiĉoj (por tre alta temperaturo aŭ tre malalta, ekzemple) aŭ kiam okazas osmoza malekvilibro (solvaĵo kun multe da natrio, ekzemple). La hemolizo ankaŭ povas okazi dum la sanga kolektado.

Kiam la eritrocito estas en kontakto kun hipofortiga solvaĵo (malpli koncentrita) la eritrocito hemolizas. Ĉi tio estas farata *in vitro* pro la farado de kelkaj laboratoriaj provoj, ekzemple kiam oni deziras eksplori la kvanton de hemoglobino oni faras la hemolizon pro la liberigo de la hemoglobino en la sero kaj tiel oni provas la kvanton da hemoglobino.

## Tipoj 
* Alfo-hemolizo (α): Parta hemolizo kun parta perdo de hemoglobino por la eritrocitoj, kun formado de griza aŭ verdeta areo ĉirkaŭ la kolonio en agaro-sango. Ekzemplo: *Streptococcus pneumoniae*

* Beto-hemolizo (ß): Plena hemolizo de la eritrocitoj, kun formado de travidebla areo ĉirkaŭ la kolonio en agaro-sango. Ekzemplo: *Streptococcus pyogenes*

* Gamo-hemolizo (y): Manko da hemolizo. Ne ekzistas modifo en la medio de agaro-sango. Ekz: *Streptococcus bovis*

## Vidu ankaŭ 
* Plasmolizo
* Hemoliza anemio

Kategorio:Biologio
Kategorio:Hematologio
Kategorio:Simptomoj
Sándor Straub

**Sándor Straub** [ŝAndor ŝtraŭb], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Straub Sándor** estis hungara inĝeniero, oficiro, instruisto, muzeologo.

Sándor Straub http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC13280/14170.htm naskiĝis la  en Szolnok. Li mortis la  en Nádudvar.

## Biografio 
Sándor Straub studis en Pest (urbo), Pozsony, Munkeno, sed li iomete lernis ankaŭ en Parizo kaj Londono. Ekde 1876 li estis profesia soldato, en 1884 li atingis la rangon leŭtenanto, poste li revenis al la civila vivo. En 1883 li ekhavis postenon en teknika muzeo, en la sekva jaro li komencis instrui en supera industria lernejo. En 1904 li forlasis la muzeon, poste li okupiĝis pri instruado.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Gázmótorok elmélete, szerkezete, kezelése és üzletköltségei. Munkamérő eszközök.* (1887)
* *A gyakorlati elektrotechnika kézikönyve* (Manlibro de la praktika elektrotekniko), (1895)
* *Elektrotechnika* (1902, poste plurfoje tralaborita ĝis 1908)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Béla Solt

**Béla SOLT** [ŝolt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Solt Béla** estis hungara metalurgo, profesoro. Lia origina familia nomo estis **Spissák**.

Béla Solt http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC13280/13935.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Szomolnok (nuntempa Smolník (distrikto Gelnica) en Slovakio). Li mortis la  en Sopron.

## Biografio 
Béla Solt frekventis gimnazion en Rozsnyó, poste li akiris diplomon en akademio pri minejoj kaj arbaroj de Selmecbánya en 1903. Post siaj studoj li havis postenon en la proksimaj minejoj. En la jaro 1911 li instruis en la akademio, poste ĝis 1914 li plulernis en Zuriko helpe de stipendio. Dum la 1-a mondmilito li estis soldato, poste militkaptito. Hejmenveninta en 1918 li instruis plu, sed en la sekva jaro li sekvis la rifuĝintan akademion al Sopron. En 1920 li estis nomumita katedrestro, en 1923 altlerneja ordinara profesoro, inter 1927 kaj 1929 fakultatestro. En 1946 li pensiuliĝis, sed en la studjaro 1956 li denove instruis, ĉar post falo de la Hungara revolucio de 1956 preskaŭ ĉiuj lokaj profesoroj forlasis la landon.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto

 
Kategorio:Hungaraj metalurgoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
János Surányi (matematikisto)

**János Surányi** [jAnoŝ ŝurAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Surányi János** estis hungara matematikisto, profesoro.

János Surányi https://hu.wikipedia.org/wiki/Sur%C3%A1nyi_J%C3%A1nos_(matematikus) naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Surányi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato de Szeged. Inter 1942 kaj 1945 li estis trudlaboristo, poste li instruis en la menciita universitato ĝis 1948, poste li revenis al Budapeŝto, kie li havis postenon en la ministerio. Inter 1951 kaj 1988 li instruis en Scienca Universitato Loránd Eötvös, kie li estis katedrestro jardekon. Li kandidatiĝis en 1953, doktoriĝis en 1957. Li okupiĝis pri matematika logiko, nombroteorio kaj kombinatoriko. Li ricevis kelkajn premiojn. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Valós számok megközelítése törtekkel* http://matekold.fazekas.hu/portal/tanitasianyagok/Suranyi_Janos/Farey/Farey.pdf

## Fontoj 
* hungarlingva intervjuo kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lajos Bólya

**Lajos Bólya** [lajoŝ bOja] (Feisthammel), laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bólya Lajos** estis hungara juristo, profesoro, poeto.

Lajos Bólya http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00523/02048.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Kolozsnéma (nuntempa Klížska Nemá en Slovakio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Bólya inter ambaŭ mondomilitoj apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li frekventis universitatojn en Prago kaj Bratislavo inter 1925–1929, li akiris juran diplomon en Universitato Komenský en 1935. Tiutempe li estis aktiva membro de la hungara kultura movado. Post siaj studoj li havis postenon en la distrikta administrado 3 jarojn, poste li rehungariĝis pro la Unua Viena Arbitracio. Post la 2-a mondmilito li helpis tiujn hungarojn, kiuj trude estis translokigitaj al rest-Hungario. Ekde 1953 li instruis en Scienca Universitato de Szeged kiel docento. Li estis katedrestro inter 1957 kaj 1966, dekano kaj rektoro en 1957, en la sekva jaro vicrektoro. Li pensiuliĝis en 1966. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Fel-égetett hidak* (1930) - poemaro
* *Örömriadó* (1935) - poemaro
* *Az ügyész a bűnperben. I–II.* (1948) - tradukitaj juraj studoj
* *Büntető eljárási jog. 1–2.* (1952–1953) - studenta lernolibro
* *A tárgyalás bírósági előkészítésének formáiról, alanyairól és egyéb eljárási szabályairól a büntetőeljárásban* (1958)
* *A biztosító és kényszerítő intézkedések rendszere a büntetőeljárásban* (1964)
* *A törvényesség kérdései a büntetőeljárásban* (1970)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kastelo de Erdőtarcsa

eta|center|450px|Larĝa foto pri kastelo de Erdőtarcsa
La **Kastelo de Erdőtarcsa** (konata ankaŭ pri la iamaj posedantoj **Kastelo de Szentmiklóssy–Kubinyi** [sentmiklOŝi-kubinji]) estas baroka kastelo (nun hoteleto) en vilaĝo Erdőtarcsa.
maldekstre|eta|Aerfoto pri kastelo de Erdőtarcsa
## Historio 
La unuetaĝa kastelo (kun mansardo kaj keloj) estis konstruita en la malfrua 18-a jarcento fare de familio *Szentmiklóssy*. Baldaŭ familio Kubinyi havis la kastelon, ili loĝis ene ĝis 1944. Post la 2-a mondmilito en la kastelo la lernejo funkciis. Post longaj jaroj la nova posedanto estis Hungara Scienca Akademio, post la renoviĝo la kastelo estas ripozejo de la akademianoj, tamen foje ankaŭ turistoj tranoktiĝas.

## Konstruaĵo 
eta|Vido al la kastelo
La brikoforma kastelo situas sola en parko. Estas interese, ke oni povas rekte iri al la ĝardeno ne nur el la teretaĝo, sed ankaŭ el la etaĝo sen ŝtuparoj laŭ ponto. La solvo estas tio, ke parto de la ĝardeno estis altigita per grundoj. La alvenintoj komence vidas nur teretaĝan kastelon (vidu la larĝan foton!), nur en la proksimeco estas videbla jam la teretaĝo. La fasado estas simetria, meze estas la ĉefenirejo, kiu iomete reliefas. Pli supre ĉe la tegmento estas timpano. Interne la sola forno restis en la ĉefĉambro sur la etaĝo.

Apud la kastelo estas po unu oklateraj gardistaj pavilonoj (kun mansardoj), tie finiĝas la altigita ĝardeno.
 

Dosiero:Szentmiklóssy–Kubinyi-kastély déli pavilonja.jpg|La gardista pavilono
Dosiero:Szentmiklóssy–Kubinyi-kastély északi pavilonja.jpg|La pavilono kun golfejo
Dosiero:Kőhíd a kastély és a támfal között (Erdőtarcsa).jpg|La menciita ponto
Dosiero:Szentmiklóssy–Kubinyi-címerek.jpg|Blazono en la timpano
Dosiero:Fiókos süvegboltozat (Erdőtarcsa).jpg|La plafono
Dosiero:Fiókos süvegboltozat, Erdőtarcsa.jpg|Plafono de la manĝoĉambro

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun multe da fotoj

Erdotarcsa
Rezidejo de Würzburg

eta|777x777px|la placa flanko

La **Rezidejo de Würzburg** estas baroka nobela palaco rande de la urbocentro de Würzburg. La palaco konstruiĝis inter la jaroj 1719 kaj 1744.

Ĝis la malfondo de ekleziaj teritorioj per la sekularigo de 1803 la palaco servis kiel rezidejo de la princepiskopo de Würzburg. La kastelo estas elstara ekzemplero de baroka konstruarto en suda Germanio kaj ankaŭ laŭ eŭropaj dimensioj estas unu el la plej signifaj konstruaĵoj de la malfrua baroko - sekve ĝi viciĝas apud la kasteloj Schönbrunn en Vieno kaj Versailles apud Parizo. La organizaĵo Unesko jam en 1981 deklaris la palacon kun la rezidejaj placo kaj apudaj konstruaĵoj monda kultura heredaĵo. La decido praviĝis per la juĝo, ke la rezidejo estus "la plej unueca kaj eksterordinara el ĉiuj barokaj kasteloj", "unika pro la originaleco, la ambicia konstrua programo kaj la internacia konsisto de la konstruistaro", "sintezo de la eŭropa baroko". Ĝi krome respegulis "unu el la plej brilaj princaj kortumoj de Eŭropo". La inter 1979 kaj 1987 rekonstruita spegula kabineto, unu el la paradaj salonoj de la imperiestro de la Sankta Romia Imperio, laŭ la Unesko-fakuloj deklariĝis "la plej perfekta salona artaĵo de la Rokoko".

## Referencoj 
Kategorio:Würzburg
*
Würzburg
Parko de Muskau

La **parko de Muskau** - germane per plena nomo *Fürst-Pückler-Park Bad Muskau*, "princo-Pückler-parko kuracloko Muskau" - estas signifa kastela parko, kiu historie situas en la orienta parto de la reĝlando Saksio, en la kultura regiono Supra Luzacio, kaj estas trafluata de la rivero Niso. Ĉefaranĝis ĝin Hermann von Pückler-Muskau.
## Historio
Post la jaro 1945 ĉiuj teritorioj de la Germana Regno oriente de la rivero estis donitaj al administrado de Pollando, kaj fakte iĝis parto de la Pola Popola Respubliko, tiel ankaŭ la orientaj du trionoj de la parka areo, kiuj ricevis la polan nomon *Park Mużakowski*. Ĝis kolapso de la ŝtatoj de la Varsovia Pakto, interalie Sovetunio, la socialisma germana ŝtato GDR kaj la Pola Popola Respubliko, vizitoj inter la du parkaj partoj longtempe ne eblis. Tiam la pluraj parkaj pontoj super la rivero remalfermiĝis, la parko daŭre situanta en du ŝtatoj denove iĝis komplete vizitebla, kaj en 2004 la tuta parko iĝis monda kultura heredaĵo de Unesko. Temas pri la sola monda kultura heredaĵo de Unesko en la nuna germania federacia lando Saksio, kaj pri unu el la malmultaj heredaĵoj kiuj situas en pli ol unu ŝtato. En nuna Germanio la plej proksima urbo estas Bad Muskau, en nuna Pollando (iom sude de la parko) la urbo Łęknica (*Lugknitz*).

eta|maldekstra|400px|tipa parka pejzaĝo

Muskau
Kategorio:Luzacio
Kategorio:Lubuŝa provinco
Raffaele Tancredi

**Angelo Raffaele Tancredi** (San Marco in Lamis, en suditala provinco Foggia,  - Napolo, la ) estis itala blinda esperantisto. 

Scivola junulo en malriĉa familio, li fariĝis fervoja inĝeniero kaj trovis okupon ĉe la ŝtata fervojaro en Italio. Pro tasko ĉe laboro, ekstrema humideco igis lin malsana pro reŭmatismo kaj en marto 1910, konstatiĝis lia subita kaj definitiva blindeco. Jam antaŭ tiu tempo Tancredi aŭdis pri Esperanto kaj ties movado; sed nur tiam li konsciis la utilon ĉar ĝuste per la lingvo li povis ricevi helpon el eksterlando, kiun la tipaj kondukantoj de blindula intelekta mondo ne sciis oferti en lia lando. En 1914 li doktoriĝis pri filozofio kaj beletro. Jam en tiu jaro li sukcesis presigi la lernolibron de Cart en la itala, sed nur en 1930 li verkis kaj presigis en brajlo radikaron, kiu ankoraŭ nun estas uzata. Eksterordinare por blindulo en Italio, li sukcesis ricevi en 1914 provizoran katedron, poste konfirmitan de la instancoj. De tiam ĝis 1944, Tancredi ĉiam instruis en mezlernejoj. Internacie li estis vere konata ĉe universalaj kaj blindulaj esperantistaj kongresoj. Li estis en la estraro de UABE ĝis la Dua Mondmilito, altirante al si ĉies simpation. En la matematika kampo - precipe en la brajlonotacio - li ellaboris sistemon de li nomatan “Arit”. Aktiva en ŝakludo, li verkis ankaŭ italan gramatikon en Esperanto. La morto de la edzino en 1945 lin ĵetis en profundan izolecon, en la sekva jaro pligrandigitan de la forpaso de la filino, kun kiu li kunvivis, kaj de kreskanta surdeco. En lia lasta tago, paralizo lin atakis je la ellitiĝo kaj en la vespero li forpasis. 

## Eksteraj ligiloj 
*Historio de la Esperanto-Movado Inter la Blinduloj*, de Joseph Kreitz. Dua volumo, Tria Parto. Eldonis Esperanto-Blindulligo de Germanujo (EBLoGo), 1981

Kategorio:Italaj esperantistoj
Kategorio:Esperantistaj blinduloj
Ĉerdinja vojo

eta|Starta punkto de la vojo
La **Ĉerdina vojo** ( *Чердынская дорога*) estis kutima vojo uzata de rusoj por veturi al Siberio en la malfrua 16-a jarcento. Ĝi ekis en Ĉerdinj okcidente de Uralo kaj sekvis riverojn kaj havenojn, de la riveroj Viŝera tra Lozva kaj Tavda al Tobol.

En. ĉ. 1580, Jermak Timofejeviĉ kaj liaj kozakoj supreniris la riveron Ĉusovaja kaj transiris al la Baranĉa, alfluanto de la rivero Tagil. Ili sukcese penetris la Ĥanlandon de Siberio kaj konkeris la teritorion. Oni rezignis pri tiu itinero ĉar la supra Tagil estis tro malprofunda.

En 1592, la rusa fortikaĵo de Pelim estis konstruita por gardi la orientan finstacion de la Ĉerdina vojo. En 1597, Artemi Babinov malkovris la pli mallongan vojon, post tio oni ne plu uzis la Ĉerdinan vojon.

Kategorio:Aŭtovojoj en Rusio
Kategorio:Vojoj en Siberio
Kategorio:Historio de Siberio
Julie Wolfson

**Julie WOLFSON** estis esperantistino el Breslau, ĉefurbo de la tiutempe germania provinco Silezio. En la oficiala protokolo de la 7-a Universala kongreso de Esperanto en 1912 indikiĝas ke laŭ profesio ŝi estis verkistino. En la regiona Esperanto-movado precipe gravis ŝia agado kiel lingvoinstruisto: tiel ekzemple en 1909 ŝi sukceses gvidis la unuan Esperanto-kurson en Schweidnitz, sekve de kio fondiĝas vigla urba Esperanto-grupo. Samjare ŝi en Breslau gvidis la unuan el multaj Esperanto-kursoj en la prestiĝa asocio *Humboldt-Verein für Volksbildung*. En La Revuo, internacia monata literatura gazeto, paĝo 254 de la jarokolekto 1910, aperas vojaĝraporto "Tra la lando de Mirejo", esperantigita fare de ŝi.

## Referencoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Zanesville

**Zanesville** estas vilaĝo kaj municipo en la subŝtato Ohio de Usono. En 2010 estis 197 loĝantoj. En 1975 en la vilaĝo mortis la usona esperantisto Henry B. Milsted.

 kirko]]

Kategorio:Ohio
Universitato de Oregono

La **Universitato de Oregono** () estas plena ŝtata universitato en la usona subŝtato Oregono, kun kampuso en la urbo Eugene. Ĝi fondiĝis en 1876 kaj laŭ la stato de 2016 havas proksimume 23 000 studentojn.

La institucio estas unu el la 60 membroj de la Asocio de Usonaj Universitatoj (*Association of American Universities*), kiu ekde la jaro 1900 grupigas la plej renomajn esplorajn universitatojn de la lando. Ĝi ankaŭ estas membro de la Asocio de la Universitatoj de la Pacifika Bordo kaj membro de la Asocio de Esploraj Universitatoj.

La universitato estas konata pro ĝia malferma kaj liberala naturo

## Fakultatoj kaj fakoj 
La Universitato de Oregono havas plurajn altlernejojn kaj lernejojn :
* **kolegio de Artoj kaj Sciencoj:** En la kolegio, kursoj por bakalaŭro estas instruitaj en fakoj en la precizaj sciencoj, en la homscienco kaj en la sociosciencoj, same kiel en diversaj artoj. Ĝi instruas kampojn kiel antropologion, aziajn studojn, kemiajn studojn, biologiajn studojn, komparajn literaturstudojn, komputilajn studojn, ekonomikon, eŭropajn studojn, historiajn studojn, geografiajn studojn kaj aliajn spurojn.
* **kolegio de Komerca Administrado:** ekzistas fakoj en la kampoj de administrado, kontado, financo, merkatado kaj komerca analizo.
* **kolegio de Dezajno:** La kolegio havas dek diplomiĝajn programojn en kampoj kiel arkitekturo, arthistorio, konservadstudoj, produktdezajnadaj studoj, pejzaĝa arkitekturo kaj pli.
* **kolegio de Eduko:** La kolegio gastigas programojn en eduko kaj speciala eduko kaj spuras por progresintaj gradoj en kampoj kiel ekzemple eduka konsilado, eduka psikologio, gvidado en edukado kaj lernado de handikapoj.
* **lernejo de Ĵurnalismo kaj Komunikado:** Inter la diplomiĝaj programoj okazigitaj en la lernejo estas ĵurnalismostudoj, reklamadstudoj, publikaj rilatoj kaj komunikadostudoj.
* **lernejo de Muziko kaj Danco:** En la kursoj pri danco kaj muziko en la universitato, vi studas temojn kiel koregrafion, muzikon, komponadon, muzikologion, ĵazon, danchistorion kaj aliajn esplorojn.
* **lernejo de Jurstudo:** Vi povas partopreni programojn por doktoriĝo, magistro kaj bakalaŭro pri juro.
* **lernejo de Altnivelaj Studoj:** Majstroj kaj PhD-programoj estas instruitaj en la lernejo.

## Famaj eks-studentoj 
Famaj diplomiĝintoj de la Universitato de Oregono inkluzivas:
* Susan Bonamici - politikisto
* William Roth - politikisto kaj juristo
* Ron Wyden - politikisto
* Ryan Zinke - Politikisto
* Phil Knight - komercisto, unu el la fondintoj de la kompanio Nike 
* Ken Kesey - verkisto, verkinto de la libro "The Cuckoo's Nest"
* Chuck Palaniuk - ĵurnalisto kaj verkisto, verkinto de la libro "Fight Club"
* Neil Goldschmidt - komercisto kaj politikisto

## Ekzemplaj studintoj 
* Aaron Bunsen Lerner, kuracisto (1920-2007)

eta|maldekstra|300ra|

## Referencoj 
## Literaturo 
* *  Portland, OR: George H. Himes, 1887. —Includes several annual catalogs listing professors, alumni, students, and college rules.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Oregon Athletics website

Kategorio:Universitatoj en Oregono
Novato

**Novato** estas municipo en la subŝtato Kalifornio kaj ties kantono Marin de Usono. Ĝi situas 35 kilometrojn norde de la Golden-Gate-Ponto, do ankaŭ norde de San-Francisko. En 2010 estis  loĝantoj.

## Famuloj 
En 1991 mortis la usona esperantistino Mary Murray kaj en 2022 hungardevena olimpika ĉampiono Andrea Bodó.

 *San Marin*]]
 *Novato*]]

Kategorio:Kalifornio
Los Gatos

**Los Gatos** (hispane: "la katoj") estas municipo en la subŝtato Kalifornio kaj ties kantono Santa Clara de Usono. Ĝi situas 15 kilometrojn sude de San Jose, en la metropola areo ĉirkaŭ la urbo San-Francisko, kaj konsideriĝas parto de la Silicia Valo, en kiu situas aparte multaj firmaoj pri komputiko. En 2010 estis  loĝantoj. Ekde la jaro 1910 tie la esperantisto Ernest Andrew Rogers estis prezidanto de la loka *Montezuma Mountain School*, privata lernejo por knaboj, kie almenaŭ ĝis la 1930-aj jaroj estis instruata Esperanto.

[eta|maldekstra|la loka [mezlernejo]]
eta|maldekstra|centra oficejo de la interreta firmao *Netflix*

Kategorio:Kalifornio
Esperanto-Vojaĝservo

La **Esperanto-Vojaĝservo** - kutime literumata **Esperanto VojaĝServo** - estas servo instalita de la organizaĵo ELNA post 1952, kiu ekde tiam organizis komunajn vojaĝojn de nordamerikaj esperantistoj, precipe al Universalaj Kongresoj de UEA, ofte kun aparte organizataj antaŭ- aŭ postkongresaj turismaj programoj. Multajn jarojn interalie William A. Shanks el Mesa, Arizono, estis unu el la ĉiĉeronoj kaj vojaĝgrupaj gvidantoj de la vojaĝservo, ĝis li mortis en 2001, kaj post sia emeritiĝo kiel instruistino en Oakland, Kalifornio, la esperantistino Lusi Harmon en la 1990-aj jaroj kaj poste administre gvidis la servon. Don Harlow en konsilaro por novaj usonaj Esperanto-parolantoj de 2007 ankoraŭ mencias la servon, sed el la postaj jaroj mankas interretaj informoj. Tial ne klaras, ĉu la servo aktuale ankoraŭ funkcias. En la komencaj jaroj de sia ekzisto, ĉiukaze la servo estis vere "nordamerika", do servis esperantistojn en Kanado kaj malpli grandkvante ankaŭ en Meksiko same kiel en Usono. 

## Vidu ankaŭ 
* Esperantotur, per-Esperanta turisma agentejo kun sidejo en Pollando

Kategorio:Esperanto-movado en Nordameriko
Kategorio:Esperanto-USA
Troy (Nov-Jorkio)

**Troy** estas municipo en la kantono Rensselaer de la subŝtato Nov-Jorkio de Usono, kaj estas la administra centro de la kantono. Ĝi ricevis sian nomon laŭ la anglalingva formo de la antikva urbo Trojo. Laŭ la stato de la censo  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². En 1998 en la municipo mortis la usona esperantistino Fred H. McMann.

eta|maldekstra|300ra|la urbocentra Norda Rivera Strato

## Servoj 
* Politeknika Instituto Rensselaer

Kategorio:Nov-Jorkio
Port Charlotte

**Port Charlotte** estas municipo en la Kantono Charlotte de la subŝtato Florido de Usono. En 2010 estis  loĝantoj. Plurajn jarojn en la municipo aktivis la usona esperantistino Ralph Murphy, ĝis li mortis en aŭgusto 1987, senpere post reveno de la jubilea Universala Kongreso de UEA en Varsovio.

Kategorio:Florido
Biên Hòa

**Biên Hòa** (*Norda akĉento:* , *Suda akĉento:* ) estas urbo en provinco Đồng Nai, Vjetnamio, proksimume 32 km oriente de Ho-Ĉi-Min-urbo. Ĝi estas grava antaŭurbo de Ho-Ĉi-Mino, al kiu ĝin ligas Ŝoseo vn-1.

## Bildoj

File:Đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh tại Cù lao Phố.jpg|Templo Nguyễn Hữu Cảnh
File:Nhà thờ chính Văn miếu Trấn Biên.jpg|Templo Trấn Biên, literatura templo de vjetnama konfuceanismo
File:Văn Miếu Môn.jpg|Ĉefenirejo en la templon Trấn Biên

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala retpaĝo  

## Fontoj
Bazita sur la angla kaj vjetnama Vikipedioj.

Kategorio:Urboj de Vjetnamio
Kategorio:Provinco Đồng Nai
Acanthosicyos horridus

[eta|*Nara* sur [duno en Sossusvlei]]
eta|Fruktoj kaj branĉoj proksime
***Acanthosicyos horridus*** aŭ ***Nara*** (laŭ loka lingvo) estas plantospecio el familio de kukurbacoj (*Cucurbitaceae*). Ĝi apartenas al genro *Acanthosicyos* nure kun alia specio *Acanthosicyos naudinianus*, kiuj kreskas de Angolo ĝis la Kaba Provinco en dezerto Namibo.

## Kreskejo 
Nara estas endemia planto en Namibio kaj kreskas en strio de 40 ĝis 60&nbsp;km ĉe la 1000&nbsp;km longa marbordo, de Oranĝo (rivero) en la sudo ĝis rivero Kunene en la nordo. Ene de tiu areo, ĝi kreskas ĉe bordoj de la provizoraj riveroj kaj sur dunoj, kie ties radikoj povas atingi la grundakvon. Oni kalkulas ties ekzemplerojn je kelkaj centoj ĝis miloj, dum la nombro kaj la grando de fruktoj en la lastaj jaroj malkreskis. Nara estas la plej ofta planto en la Namibo. Surbaze de fosilioj, oni supozas, ke tiu specio ekzistas de 40 milionoj da jaroj.

## Priskribo 
Nara estas senfolia arbusto, kun kreskoalto de 0,5 ĝis 1 m. Ĝia sovaĝa densejo el branĉoj povas kovri areon de ĝis 1500 m² kaj ĝi povas aĝi super 100 jarojn. Tiu ĉi arbustaro kolektas sablon kaj formas tiel altan dunon, kie plimulto de la planto estas kaŝita en la sablo kaj kie ilia ĝis 30 cm dikaj kaj ĝis 40 m longaj radikoj penetras ĝis al la grundakvo. Ĝin kovras para, 2 ĝis 3 cm longaj dornoj. La fotosintezo okazas en ties branĉoj, floroj kaj dornoj.

Nara estas unuseksa planto (dioika), do estas viraj kaj inaj plantoj. La helflavaj aŭ verdetaj floroj havas diametron de proksimume 3 cm kaj staras individue. La inaj floroj estas rekoneblaj je ties subestarantaj ovolujoj, sube la subfloraĵoj.

Ĝi unue evoluigas verdajn, poste oranĝ-flavajn, melon-formajn, dornoprotektitajn fruktojn. La forte akvoretenaj fruktoj atingas la grandecon de strutoovoj (diametro de ĉirkaŭ 15&nbsp;cm) kun pezo de proksimume 1&nbsp;kg, ili enhavas ĉirkaŭ 250 semojn. La kremo-koloritaj semoj gustumas nukse kaj estas riĉaj je plantoleo (proksimume 55%) kaj proteinoj (ĉirkaŭ 30%).

La frukto estas manĝita de multaj bestoj de la Namibo, inkluzive ĝirafo, oriks-antilopo, rinocero, ŝakalo, hieno kaj diversaj skaraboj. Ĉefe elefantoj kaj ankaŭ histrikoj kontribuas al semo-disvastigo, ĉar ili ekskrementi multajn semojn nedigestite. Malgrandaj ronĝuloj kun alta energi-bezono kiel la nana grenmuso aliflanke detruas ĉefe la nutrajn semojn kaj estas malfavoraj por la planto

## Utilado 
Ambaŭ la fruktoj kaj la semoj estas taŭgaj (konservitaj per sekigo) por homa konsumado, la planto ankaŭ estas uzata en Namibio kiel medicino por stomaka doloro, por akcelo de vundo-saniĝo kaj kiel natura sunprotektaĵo.

Kategorio:Kukurbacoj
Kategorio:Dezertaj plantoj
La Tuta Esperanto

***La Tuta Esperanto*** estas kurslibro verkita de Henrik Seppik kaj eldonita de la Urba komitato de Bulgara Esperanto-Asocio en la jaro 1971 en Sofio. La libro konstituas ankaŭ gramatikon por progresintoj kaj estas samtempe gvidilo por kursestroj. La tria eldonaĵo, havanta 184 paĝojn, aperis en 1984 ĉe Hungara Esperanto-Asocio en Budapeŝto.

## Recenzoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Libraro Ludovika
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Gramatiko de Esperanto
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1984
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Libraro Ludovika
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Licton Springs (Seatla kvartalo)

**Licton Springs** estas kvartalo en norda Seatlo, kaj ankaŭ de natura akvofonto situanta en la norda parto de Licton Springs Park. Oni nomas la kvartalon ankaŭ **North College Park** pro la situo en ĝi de North Seattle College.

## Fontoj
Bazita sur la angla Vikipedio.

Kategorio:Kvartaloj en Seatlo
József Sütő

**József Sütő** [jOĵef ŝutO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sütő József** estis hungara kemiisto, profesoro.

József Sütő http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=suto naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Sütő frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris kemian diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1949. Post siaj studoj li instruis 2 jarojn en teknika altlernejo, poste 2 jarojn en la menciita universitato. Inter 1953 kaj 1955 li estis ĉefinĝeniero en la Tutlanda Oficejo pri Planado, poste le denove revenis al la universitato. En 1970 li kandidatiĝis, post 5 jaroj li estis nomumita docento.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *A földgáz, kőolaj és szén ipari felhasználása* (1964)

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tukwila (Vaŝingtonio)

**Tukwila** estas urbo en Kantono King, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi estas antaŭurbo de Seatlo, trafluata de la rivero Duwamish. La nomo "Tukwila" signifas "avelo" en la ĉinuka piĝino, iama interlingvo de la tuta regiono. Tukwila havas grandan vendejan centron (Southcenter Mall) kaj diversajn industriajn instalaĵojn. La loĝantaro estas etne tre diversa. Tuj okcidente de Tukwila troviĝas la urbo SeaTac, kie situas la seatla internacia flughaveno; sekve Tukwila ankaŭ multe servas al bezonoj de transporto kaj turismo.

## Bildoj 

File:Tukwila - Foster Station historical marker.jpg|Situo de frua interurba fervojstacio Foster
File:Tukwila - Duwamish River - 02.jpg|Rivero Duwamish fluanta tra Tukwila
File:Tukwila International Boulevard Station from northwest.jpg|Transporta stacio "Tukwila International Boulevard" (busoj kaj malpezaj trajnoj)

## Fontoj 
Bazita sur la angla Vikipedio.

Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Kategorio:Kantono King (Vaŝingtonio)
István Székely (juristo)

**István Székely** [iŝtvAn sEkej], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Székely István** estis hungara juristo, profesoro.

István Székely http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  en Gyula. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Székely frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Budapeŝto, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, sed li akiris ankaŭ juĝistan kaj advokatan fakdiplomojn. Inter 1914 kaj 1932 li instruis en la ĉefepiskopa jura akademio en Eger kiel publika eksterordinara profesoro (ekde 1926 publika ordinara profesoro). En 1932 li estis nomumita privata profesoro en Universitato Erzsébet. Inter 1940 kaj 1944 li instruis en Scienca Universitato de Ferenc József en Kolozsvár, poste en Scienca Universitato de Szeged kiel katedrestro. Li estis rektoro en la studjaro 1947, li pensiuliĝis post 2 jaroj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A pénztartozások elmélete, kül. tek. a készpénzkölcsönök átértékelésére* (1929) 
* *Házassági reformgondolatok* (1937)
* *Dologi jogunk fejlődésének újabb jelenségei* (1941) 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kurt Dellian

**Kurt DELLIAN** (persona nomo okaze skribita ankaŭ **Curt**; vivodatoj nekonataj) estis germana doktoriĝita kemiisto, vivanta en Munkeno, kiu aktivis en la Internacia Scienca Asocio Esperanta (ISAE) kaj kiel Esperanto-terminaristo.

## Vivo 
Dellian en 1952 trapasis disertacian ekzamenon ĉe la Teknika Altlernejo (*Technische Hochschule*, t.e. teknika universitato) de Munkeno en la fako kemio.

## Esperanta agado 
Baldaŭ post la unua postmilita Germana Esperanto-Kongreso dum Pentekosto 1948 en Munkeno, Dellian trapasis la ekzamenon pri lingvokapablo de la restarigita Germana Esperanto-Instituto en decembro 1948. Samjare li okupiĝis pri kemia nomenklaturo kaj verkis malgrandan kemian terminaron germanan-esperantan (1948). En 1949 li estis delegito de ISAE por Germanio. Li iniciatis sciencan kaj teknikan difinvortaron, kiu celis suplementi la Plenan Vortaron, la postan STT 1956 (vd. la rubrikon "verkoj") kaj unue ellaboris principojn (direktivojn) por la terminologia kunlaborado kaj la aranĝo de unueciĝa fakvortaro. Inter 1949 kaj 1957 Dellian kontribuis al Scienca Revuo kaj Sennacieca Revuo per pluraj artikoloj, i.a. pri esperanta terminologio kaj normigado.

## Verkoj (elekto) 
* **1948**: Racia kaj internacia kemia nomenklaturo (kritikaj studoj pri la sistematiko kaj logiko de la kemia nomenklaturo). München: ISAE, Ingeniera Sekcio 1948, 36 p.
* **1948**: Kemia terminaro germane-Esperante. Munkeno 1948, 20 folioj.
* **1955**: Principoj de Terminara Kreado. En: Sennacieca Revuo 1955:83, p. 54-56.
* **1956**: (kun Rudolf Haferkorn kaj Frederik J. Belinfante). Scienca kaj Teknika Terminaro (STT). Kiel propono aŭ provizora skeleto destinita por komplementi la Plenan Vortaron de SAT. Tokio: Japana Esperanto-Instituto, 1956. x, 248 p.
* **1957**: Pri evoluo de Esperantaj terminaroj. En: Scienca Revuo 1957:8:3 (31), p. 88-91.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Libroj de kaj pri Kurt Dellian en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo.
* Artikoloj  de kaj pri Kurt Dellian en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Jahangir Nagar

**Jahangir Nagar** () estas la iama nomo de Dako, ĉefurbo de Bangladeŝo. Ĝi estis nomita laŭ la imperiestro Mogola nome Jahangir.

## Nomo 
En 1610, Dako estis anoncita de *Subedar Islam Ĥan* kiel ĉefurbo de *Mogola Bangla*. Li renomigis la nomon de Dako kiel **Jahangir Nagar**. Estis fortikaĵo ĉe la rivero Buriganga nome *Kella-e-Jahangir* (Fortikaĵo de Jahangir).

## Universitato 
Por montri respekton al tiu nomo, tute loĝeja publika universitato estis establita en Dako en 1970 kiel Jahangirnagar Islama Universitato, kiel Universitato Jahangirnagar.

## Notoj 
Kategorio:Historio de Bangladeŝo
Kategorio:Dako
Riverton (Vajomingo)

**Riverton** estas municipo en la Kantono Fremont de subŝtato Vajomingo de Usono. En 2010 estis  loĝantoj. Multajn jarojn en la municipo vivis kaj aktivis la usona esperantistino Floyd C. Anderson.

eta|maldekstra|300ra|loka muzeo en eksa metodista kirko

Kategorio:Vajomingo
Universitato Jahangirnagar

**Universitato Jahangirnagar** aŭ **Universitato Jahangirnagar** ( *Jahangirnagar Viŝvavidjalaja*, Universitata Akronimo: জাবি aŭ JU) estas publika universitato en Bangladeŝo, situanta en Savar Upazila, Dako. Ĝi estas la nure tute rezidenca universitato en Bangladeŝo.

La universitato estis establita en 1970 fare de la registaro de Pakistano pere de Jahangirnagar Islama Universitata Ordenaro, 1970. Dum la unuaj du jaroj, ĝi funkciis kiel projekto. Ties unua Vic-kanceliero, Profesoro Mafiz Uddin Ahmad (F.D. en Kemio, Universitato de Illinois, Ĉikago) enposteniĝis la 24an de Septembro 1970. La unua grupo de studentoj, totalo de 150, estis aligita en kvar departementoj: Ekonomiko, Geografio, Matematiko kaj Statistiko. Ties formala inaŭgurado estis prokrastita ĝis la 12a de Januaro 1971, kiam la universitato estis lanĉita de la Admiralo S. M. Ahsan, nome Kanceliero.

Ĝis 1973, ĝi funkciis kiel projekto. En 1973 Jahangirnagar Islamuniversitata Leĝo estis ŝanĝita al Jahangirnagar Universitata Leĝo.

En 2014 la universitato havis totalon de 16,781 studentoj, 755 instruistoj, 270 stabanoj kaj 1,430 aliaj dungitoj. La universitato fieras havi la unuan inan Vic-kanceliero de ajna publika universitato en Bangladeŝo. Dr Farzana Islam, profesoro de la Antropologia departemento, estis nomumita kiel la unua Vic-kanceliero de Jahangirnagar Universitato la 2an de Marto 2014 dum kvar jaroj.

## Referencoj 
Jahangirnagar
Junularo Esperantista de Nordameriko

**Junularo Esperantista de Nordameriko** (JEN) estis junulara esperantista organizaĵo, kiu aktivis en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kiel junulara sekcio de la Esperanto-Ligo por Norda Ameriko (ELNA). Ambaŭ organizaĵoj havis respektive havas sian centron en Usono, sed laŭ la nomo pretis inkluzivi ankaŭ esperantistojn el Kanado kaj Meksiko, kaj kovri tutan Nordamerikon. Kiel ofte en junularaj asocioj, generacia ŝanĝo malaktivigis la asocion, kaj nur multajn jarojn poste, en 1992, aperis nova landa sekcio de TEJO en Usono, nomata USEJ. El Junularo Esperantista de Nordameriko restas interalie esperantlingva kantokolekto. Inter la jaroj 1962 kaj 1968 en JEN aktivis interalie Edwin Joseph Baker.

## Vidu ankaŭ 
* Usona Esperantista Junularo

## Eksteraj ligiloj 
* tekstoj de la JEN-kantaro, arkivigitaj en marto 2016

Kategorio:Nordamerikaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Esperanto-movado en Usono
Kategorio:Junularaj organizaĵoj en Usono
Criciúma

**Criciúma** [krisiuma] estas grandurbo, municipo, diocezo kaj universitata urbego en suda Brazilo en subŝtato Sankta Katarino. Pluraj urbetoj situas ĉirkaŭ Criciúma formanta urbaron de 250 mil homoj.
eta|180ra|Blazono de Criciúma
eta|maldekstre|170ra|Flago de Criciúma

## Bazaj informoj 
eta|Criciúma en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 192,236 (en 2010)
* Supermara alteco: 46 m
* Areo: 236&nbsp;km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3 (somere UTC -2)
* 

## Geografio 
eta|maldekstre|Urbomezo de Criciúma
eta|maldekstre|Kirko en Criciúma
Criciúma situas laŭ la marborda ebenaĵo en la suda parto de la lando. Atlantiko troviĝas 24, Florianópolis 180, Porto Alegre 233, Curitiba 362, San-Paŭlo (urbo) 634, Guarulhos 645, Campinas 681, Nova Iguaçu 886, **Rio-de-Ĵanejro** 889, São Gonçalo 912, Belo Horizonte 1119, Goiânia 1335, **Braziljo** 1441, Salvador de Bahio 2075, Teresina 2713, Maceió 2550, Recife 2750, Natalo (Brazilo), 2950, São Luís 2959, Belém 3029, Manaus 3057 km.

## Historio 
Criciúma estis fondita la 6-an de januaro 1880 fare de italaj enmigrintoj. Ĝi fariĝis sidejo de la komunumo en 1925. Tropika ciklono - fenomeno neaŭdita de en lastatempa historio - trafis la grandurbon en 2004.

## Ekonomio 
Criciúma estas centro de la brazila karbominado. En la oni produktas diversajn konstrumaterialojn (ĉefe ceramikaĵojn).

## Trafiko 
Criciúma havas flughavenon situantan en la apuda municipo. Aŭtovojo laŭ la marbordo inter Florianópolis-Porto Alegre kaj fervojo atingas la urbegon.
eta|Kirko en Criciúma

## Vidindaĵoj 
* katedralo Sankta Jozefo
* aliaj kirkoj

## Ĝemelurboj 
*  Hannover, Germanio
*  Herning, Danio
*  Vittorio Veneto, Italio

eta|380ra|maldekstre|Larĝa panoramo de Criciúma

## Eksteraj ligiloj 
* mapo, distancoj 
* http://www.britannica.com/place/Criciuma 
* oficiala paĝo 

Kategorio:Urboj de Brazilo
Kategorio:Municipoj de Sankta Katarino
Ĉoto Katra

eta|Malgranda Kuttra kun inkludita Moskeo, Dako (1817) de Charles D'Oyly.
**Ĉoto Katra** (; nome *Malgranda Katra*) estas unu el du Karavanejoj konstruitaj dum la Mogola reĝimo en Dako, Bangladeŝo. Ĝi estis konstruita en 1663 fare de Subahdar Ŝaista Ĥan. Ĝi estas ĉe strato Hakim Habibur Rahman sur la bordo de la rivero Buriganga. Esence ĝi estis konstruita por gastigi kelkajn funkciulojn kaj la etendan familion de Ŝaista Ĥany. Ĉoto Katra estas iom pli malgranda ol Bara Katra, sed simila laŭplane kaj ĝi estas ĉirkaus 185 metrojn oriente de tiu.

dekstra|eta|La ruinoj de Ĉoto Katra, inter urba komplikaĵo.

Ĉoto Katra estis finkonstruita en 1671.

## Literaturo 
* Ahmed, Nazimuddin, Buildings of the British Raj in Bangladesh, Edited by John Sanday, University Press Limited, 1st Edition, Page no. 46-49, ISBN 984-05-1091-6
* Mamun, Muntasir, Dhaka: Smriti Bismritir Nagari, 3rd Edition, Page No: 201-206, ISBN 984-412-104-3
* Rahman, Mahbubbur. *City of an Architect*. Dhaka: Delvistaa Foundation. ISBN 978-984-33-2451-1
* Ahmed, Nazimuddin, Islamic Heritage of Bangladesh (Dhaka, 1980: Ministry of Information and Broadcasting)
* 

## Vidu ankaŭ 
* Bara Katra

Kategorio:1663
Kategorio:1671
Kategorio:Dako
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Bangladeŝo
Kategorio:Karavanejoj
I'mar al-'Akarija

'''I'mar al-'Akarija** aŭ en angla **Emaar Properties'* (arabe إعمار العقارية, latinliterigite Iʿmār al-ʿAqārīya) estas konstrua firmao, kiu organizas kaj la planadon, konstruadon kaj ludonadon de loĝaj kaj komercaj konstruaĵoj en Dubajo, UAE.

La firmao fondiĝis en 1997 kun interalie ŝtata kapitalo, kaj intertempe apartenas al la tutmonde plej konataj realigantoj de superlativaj konstruaj projektoj. Inter tiuj projektoj estas la dubaja vendejaro دبي مول, angle *Dubai Mall'', kiu havas vendejan areon de proksimume miliono da kvadrataj metroj, aŭ la nuntempe tutmonde plej alta nubskrapulo, Burĝ Ĥalifa. Ankaŭ multaj pliaj projektoj de la konstruata nova urbocentro de Dubajo estas prizorgataj fare de la firmao.

## Aparte grandaj projektoj 

Dubai Mall gallery, 6 December 2008.jpg|vendejaro دبي مول
Burj_Khalifa_-Dubai.jpg|Burĝ Ĥalifa

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo  ()

Kategorio:Ekonomio de la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj
Kategorio:Dubajo
Kategorio:Organizaĵoj en Azio
Radler

**Radler** estas familia nomo de jenaj personoj:

* Aleksander Radler (* 1944), aŭstra teologo
* Błażej Radler (* 1982), pola piedpilkisto 
* Friedrich von Radler
FILA

**FILA** aŭ **Fila** estas:

* faranto de sporttekstiloj Fila
* Fila Brasileiro, ankaŭ mallonge nur  Fila, hunda raso
* Eksa mallongigo de la Internacia Federacio de Lukto

**Fila** estas familia nomo de jenaj personoj:

* Ivan Fíla (* 1956), ĉeĥa reĝisoro, sceneja aŭtoro kaj filmproducento
* Rudolf Fila († 2015), slovaka pentristo
* Sidival Fila (* 1962), brazila ordenano kaj pentristo 

## Vidu ankaŭ 
* Filla
Manfred Westermayer

[eta|Westermayer prelegante dum [BAVELO-renkontiĝo en 2009]]
**Manfred WESTERMAYER** (naskiĝis la 11-an de decembro 1947 en Leutkirch) estas germana doktoriĝinta kemiisto kaj Esperanto-terminaristo.

## Verkoj 
* **1981**: Internacia kemio-vortaro. Esperanta-angla-germana. International chemical dictionary. Internationales Chemie-Wörter­buch. Tübingen: Manfred Westermayer, 1981. [8], 71 p.
* **1981**: Internationales Chemie-Wörterbuch. Tübingen: Manfred Westermayer, 1981. [5], [85] p. 2a eld. 1982.
* **1982**: International Chemical Dictionary = Internacia kemio-vortaro = Internationales Chemie-Wörterbuch. Tübingen: eldonis la aŭtoro, 1982. 75 p. — ISBN 3-923596-12-X.

## Eksteraj ligiloj 
* EsKu - Epizodo 70 - Manfred Westermayer, En ĉi tiu filmeto, Manfred Westermayer klarigas kiel li alvenis samtempe al Esperanto kaj al ekologiaj zorgoj. Surbaze de tiuj du interesoj, li fondis kaj daŭre estras Asocion de Verduloj Esperantistaj, AVE. Jutuba filmeto aperinta 2025-05-09 ()

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj