open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blastulo

[eta|300ra|Transiro de [morulo al blastulo.]]
**Blastulo** estas laŭ NPIV embria stadiformo, globforma veziko konsistanta el unu tavolo de ĉeloj, ĉirkaŭanta enfermitan kavaĵon, kaj kiu aperas inter la morula kaj gastrula stadioj.

La blastulo (de la scienca latino *blastula*, kaj tiu de la greka βλαστός blastós 'ĝermo' kaj la sufikso por diminutivo latina -ŭla​) estas frua stadio de la embria disvolvigo ĉe animaloj, nome la dua el ili. La blastulo sekvas al la morulo kaj antaŭas al la gastrulo en la sekvenco de normala disvolviĝo de ajna animalo; oni konsideras ke la organismo estas en tiu stadio kiam ĝi prezentas pli ol 64 ĉeloj. La frua blastulo prezentas ĉiujn ĉelojn sen pligrandigi la dekomencan volumenon de la blastocito.

## Notoj 
Kategorio:Ĉeloj
Kategorio:Disvolviĝ-biologio
Kategorio:Klonado
Koraluloj

eta|Profundakvaj koraluloj utilas kiel habitato por fiŝoj kiaj la alfonsino.
**Koraluloj** (*Anthozoa*) estas klaso de maraj senvertebruloj kiuj inkludas maranemonojn, ŝtonajn koralulojn, mildajn koralulojn kaj gorgonianojn. Plenkreskaj anthozoa-anoj estas preskaŭ ĉiuj ligitaj al la marfundo, dum ties larvoj povas disiĝi kiel parto de la planktono. La baza unuo de la plenkreskulo estas la polipo; tio konsistas el cilindra kolono kun disko en la pinto kun centra buŝo ĉirkaŭita de tentakloj. Maranemonoj estas ĉefe solemaj, sed la majoritato de koraluloj estas koloniaj, formitaj de la komenciĝintaj novaj polipoj el origina, fonda individuo. Kolonioj estas plifortigitaj pere de kalcia karbonato kaj de aliaj materialoj kaj montras variajn amasajn, platecajn, arbustecajn aŭ foliajn formojn.

## Taksonoj 
* Klaso Koraluloj (*Anthozoa*)
** Subklaso Okkoraluloj (*Octocorallia*)
** Subklaso Seskoraluloj (*Hexacorallia*)

## Vidu ankaŭ 
* Koralo


Kategorio:Animalaj kategorioj
Kategorio:Senvertebruloj
Pontoise (stacidomo)

**Pontoise** estas franca stacidomo sur linio C de RER, situanta en komunumo Pontoise, en departemento Val-d'Oise en regiono Francilio.

Temas pri stacidomo de SNCF ankaŭ sur linio H kaj linio J de Transilien.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Achères - Pontoise (338000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio St-Denis - Dieppe (330000).

## Interkonektoj 
*   ↔   ↔ 
*  Busval d'Oise 95.04 95.05 95.06 95.07 95.08 95.12 95.22 95.23 95.41
*  STIVO 30 33 35 36 43 45 56 58
*  N150

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio C
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Transilien
* Transilien H
* Transilien J
* Stacidomoj de Transilien
* Pontoise

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio C
Kategorio:Transilien H
Kategorio:Transilien J
Kategorio:Fervojaj stacioj en Val-d'Oise
Kategorio:Pontoise
Dicyemida

alternative=Dicyema japonicum.png|eta|*Dicyema japonicum*
alternative=Dicyema macrocephalum|eta|*Dicyema macrocephalum*
***Dicyemida***, konataj ankaŭ kiel *Rhombozoa*, estas filumo de fajnaj parazitoj kiuj loĝas en renaj apendicoj de cefalopodoj.

## Taksonomio 
Klasigo estas polemika. Tradicie, diciemidoj estis grupigitaj kun la *Orthonectida* en *Mesozoa*, kaj, je 2017, molekula pruvaro ŝajne konfirmas tion.

Tamen, aliaj molekulaj filogenioj lokigis la diciemidojn pli proksime rilataj al la nematodoj.

La filumo ne estas dividita en klasojn, sed enhavas tri familiojn, nome *Conocyemidae*, *Dicyemidae*, kaj *Kantharellidae*.

## Notoj 
Kategorio:Parazitaj prabuŝuloj
Jenő Gadányi

**Jenő Gadányi** [gadAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gadányi Jenő** estis hungara pentristo, altlerneja instruisto. Lia nepo estis Péter Rainer.
eta|Memortabulo pri Jenő Gadányi
Jenő Gadányi https://artportal.hu/lexikon-muvesz/gadanyi-jeno-84/  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Jenő Gadányi batalis, eĉ vundiĝis dum la 1-a mondmilito. Li akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1923. Lia plej grava instruisto estis János Vaszary (pentristo). Helpe de stipendio li studvojaĝis al Parizo en 1927. Inter 1946 kaj 1948 li instruis en la Industriarta Altlernejo, poste li estis trudemerito (komprenu: lia stilo ne plaĉis al la socialismo). En la sekvaj jaroj li pentradis kvazaŭ ermito. Li ricevis premion nur en 1925.

Li edziĝis en 1927.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Frankfurto ĉe Majno (1927)
* Budapeŝto (1930, 1935, 1943, 1948, 1957, 1963, 1986)
* Parizo (1936, 1961)
* Esztergom (1959, 2008)
* Székesfehérvár (1975)
* Szentendre (1986)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Csendélet (1927)
* Lovak (1932)
* Konstruktív csendélet (1933)
* Gyümölcscsendélet (1940)
* Békásmegyeri táj (1947)
* Gondolkodó (1950)
* Portré

## Liaj libroj 
* *Absztrakt művészet* (1938)
* Elektitaj kontribuoj (1986)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Marianne Gábor

**Marianne Gábor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gábor Marianne** estis hungara pentristo, membro de Itala Arta Akademio (1979). Ŝiaj gepatroj estis Ignác Gábor kaj Izabella Lucia Raiss, ŝiaj geedziĝaj nomvariantoj estis *Rónai Mihály Andrásné* aŭ *Rónai-Gábor Marianne*.

Marianne Gábor https://artportal.hu/lexikon-muvesz/gabor-marianne-540/  naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Marianne Gábor devenis el juda familio. Ŝi lernis pentradon en lernejo de István Szőnyi, poste ŝi akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo en 1941. Ŝia plej grava instruisto estis István Réti. Post siaj studoj ŝi pentradis 2 jarojn en artistkolonio de Zebegény. Komence de la nazia erao ŝi edziniĝis, poste la geedza paro vivis kaŝe. En 1948 ŝi estis jam internacie konata, tamen dum la frua socialismo aŭ stalinismo ŝi estis neglektita. Baldaŭ ŝi studvojaĝis en Aŭstrio, Belgio, Francio, Britio, Sovetunio, ktp. En 1992 ŝi vidviniĝis. Ŝi pentris ĝenrojn, pejzaĝojn, portretojn. Ŝi ricevis hungarajn kaj italajn premiojn inter 1939-2003.

## El solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1942, 1944, 1947, 1957, 1963, 1966, 1970, 1973, 1977, 1985, 1997)
* Szeged (1958)
* Romo (1964, 1969, 1971)
* Venecio (1972)
* Parizo (1974)
* Berlino (1980)
* Mátészalka (1992)

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1938, 1942, 1946, 1948, 1967)
* Arthalo Budapeŝto (1957, 1959, 1969, 1984, 1988, 1997) 
* Antverpeno (1958)
* Bagdado (1967)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Bohóc
* Falusi látkép (1964)
* Falu mentén

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
33514 Changpeihsuan

'*33514 *Changpeihsuan'''* estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Chang Pei-Hsuan*, rekompensitan kiel plej bona en ŝia kategorio, kaj per la unua rango en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2016 pro ŝia projekto pri matematiko. Ŝi ankaŭ ricevis la Premion de la Eŭropa Unia Konkurso por Junaj Sciencistoj. Ŝi estis lernantino ĉe la Tajpea Municipa Mezlernejo *LiShan'' de Tajpeo (Tajvano).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Tibor Rozanits

**Tibor Rozanits** [rozaniĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rozanits Tibor** estas hungara grafikisto, altlerneja instruisto.

Tibor Rozanits http://www.kieselbach.hu/muvesz/rozanits-tibor_4790 naskiĝis la  en Szombathely.

## Biografio 
Tibor Rozanits akiris diplomon en Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1958. Liaj plej gravaj instruistoj estis László Bencze kaj Károly Koffán. Li debutis en ekspozicio en 1959. En la sama jaro li ekinstruis en la altlernejo, li daŭre instruis ĝis 1994. Ekde 1957 li vivas en Érd (antaŭurbo de Budapeŝto). Li plej ofte kreis grafikaĵojn. Li ricevis signifan artan premion en 2000, sed pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Li havis edzinon, kiu naskis gefilojn.

## El solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1974)
* Szombathely, Érd (1976)

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Miskolc (1961, 1965, 1969-1973, 1998, 2000)
* Arthalo Budapeŝto (1965, 1968)
* Berlino (1968)

## Elektitaj grafikaĵoj 
* Református templom
* Távközlési kutatólabor (akvaforto)
* Hazatérő gólyák I., II. (seka punkto-tekniko)
* Nyomorból a palotákba
* Vörös Újság (akvaforto)
* Balaton (1967)
* Ősz (1974)
* Diegóval (1997)

## Elektitaj disĉiploj 
* József Gaál (pentristo)
* Róbert König
* Tamás Kovács
* András Lapis
* Péter Stefanovits

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Trilobozoa

alternative=Трилобозои в представлении художника|eta
***Trilobozoa*** ("tri-lobaj animaloj") estas taksono de formortintaj organismoj kiuj montras tri-radian simetrion. Fosilioj de Trilobozo-anoj estas limigitaj al maraj tavoloj de la fino de la Ediakara periodo — antaŭ la Kambria eksplodo de pli modernaj vivoformoj.

La taksonomiaj afinecoj de tiuj grupoj estas malferme disputataj. Ivantsov kaj Fedonkin (2002) lokigas ilin inter kniduloj. Ili asertas ke ĉar la konululoj *Vendoconularia* montras ses-flankan simetrion, la konularedoj — tiam konsiderataj frata grupo de la scifozoaj kniduloj — devas esti metitaj ene de la *trilobozoa*, kio faras la trilobozoan grupon parto de la knidula filumo.

Plej trilobozo-anoj estis diskoformaj, tipigite ĉe *Tribrachidium*. Tra komparoj kun la aliaj diskoidaj trilobozoanoj, ili montras la diversajn "brako"-modelojn en ĉiu genro/specio pro la kreskanta haltiganta aŭ progresanta je diferencaj stadioj de disvolviĝa kresko.


Kategorio:Senvertebruloj
Kategorio:Formortintaj bestoj
Kategorio:Ediakara faŭno
Kategorio:Proterozoikaj bestoj
Acoelomorpha

eta|*Symsagittifera roscoffensis*.
***Acoelomorpha*** estas sub-filumo de tre simplaj kaj malgrandaj mild-korpaj animaloj kun planula-ecaj trajtoj kiuj vivas en maraj aŭ saletaj akvoj. Ili kutime loĝas inter granoj de sedimento, naĝante kiel planktono, aŭ ŝvebante super aliaj organismoj, kiel algoj kaj koraluloj. Kun la escepto de du nesalakvaj specioj, ĉiuj konataj Akoelomorfuloj estas marbestoj.

## Notoj 

Kategorio:Senvertebruloj
Kategorio:Filumoj
Chaetognatha

eta|dekstre|180px|Makzela organo de ĥetognato de la genro *Sagitta*.
eta
alternative=Ilustracja|eta|Brockhaus-Efron Chaetognatha
***Chaetognatha***, signife har-makzeluloj, adapteblaj al ĥetognatoj kaj foje konataj kiel sagovermoj, estas filumo de predantaj marvermoj kiuj estas grava komponanto de planktono tutmonde. Ĉirkaŭ 20% el la konataj specioj estas bentaj, kaj povas esti ligitaj al algoj kaj rokoj. Ili troviĝas en ĉiuj maraj akvoj, el surfacaj tropikaj akvoj kaj neprofundaj tajdaj akvejoj al la profunda maro kaj polusaj regionoj. Plej ĥetognatoj estas travideblaj kaj torpedo-formaj, sed kelkaj marprofundaj specioj estas oranĝkoloraj. Ili gamas laŭ grando el 2 al 120 milimetroj.

Estas pli ol 120 modernaj specioj atribuitaj al ĉirkaŭ 20 genroj. Spite la limigitan diversecon de specioj, la nombro de individuoj estas granda.

## Notoj 

Kategorio:Senvertebruloj
Kategorio:Planktonologio
Zianon Pazniak

**Zianon Pazniak** (beloruse *Зянон Станіслававіч Пазняк[a]*, ruse *Зенон Станиславович Позняк*, pole *Zienon Stanisławowicz Pozniak*; naskiĝis la 24-an de aprilo 1944 en Sobotniki (Hrodna regiono, ĉe la landlimo kun Litovio) estas belorusa arkeologo, politikisto kaj socia aganto, unu el gvidantoj de la belorusa nacia movado de la komenco de demokratiaj procesoj en Belorusio en 1988; fondinto de kontraŭkomunista kaj porsendependeca partio Belorusa Popola Fronto (Беларускі Народны Фронт, Bielaruski Narodni Front, BNF); malkovrinto de amasaj tomboj de la viktimoj de la soveta NKVD en Kurapaty; en la jaroj 1990–1996 parlamentano al Supera Konsilio de Belorusa SRR/Supera Konsilio de Belorusa Respubliko de la 12-a kadenco; prezidanto de Opozicio BNF – parlamenta frakcio BFL; aŭtoro de pluraj libroj kaj artikoloj pri historia kaj politika temaro, kaj ankaŭ versaĵoj; kandidato de la scio pri arto; de 1996 en emigracio.

## Verkaro 
* Z. Paźniak, *Biełaruska-rasiejskaja wajna = Belarus is an eastern outpost*, Varsovio 2005. ​ISBN 9955-578-03-3​. enkonduko en la angla (en formato PDF)
* Z. Paźniak, *Ciażki czas. Kancepcyja nowaha Biełaruskaha Adradżennia* (Malfacila tempo. Koncepto de la nova Belorusa Renaskiĝo), volumo 2, Artikoloj kaj materialoj (IV 1996–2002), Varsovio–Nov-Jorko–Vilno 2010, ​ISBN 9955-9337-5-5​. ()
* Z. Paźniak, *Deklaracyja – pierszy krok da niezależnaści* (Deklaracio - la unua paŝo al sendependeco), Varsovio–Nov-Jorko–Vilno 2010. ​ISBN 978-9955-578-13-0​. ()

## Bibliografio 
* *Kto jest kim w Białorusi* (Kiu estas kiu en Belorusio), Centrum Naukowo-Analityczne "Białoruska Perspektywa" (Scienc-Analiza Centro "Belorusa Perspektivo"), Podlaski Instytut Wydawniczy (Podlaĥia Eldona Instituto), Bjalistoko 2000, p. 313, serio: Biblioteka Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska – Białoruś (Biblioteko de la Centro de Civitana Edukado Pollando-Belorusio). ISBN 83-913780-0-4. ()
* Tadeusz Gawin: *Polskie odrodzenie na Białorusi 1988–2005* (Pola Renaskiĝo en Belorusio 1988-2005), Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica (Supera Lernejo de Publika Administracio je la nomo al Stanisław Staszic), Bjalistoko 2010, p. 406, serio: Monografioj, ISBN 978-83-60772-23-2 ()

## Eksteraj ligiloj 
* Зянон Пазьняк, Незалежнасьць. Дэклярацыя палітычнай волі  Sendependeco. Deklaracio de la politika volo.

Kategorio:Belorusaj arthistoriistoj
Kategorio:Belorusaj arkeologoj
Kategorio:Belorusaj poetoj
Kategorio:Belorusaj politikistoj
Kategorio:Belorusaj kontraŭkomunistoj
Kategorio:Belorusaj naciistoj
Kategorio:Belorusaj romkatolikoj
Hemiĥorduloj

eta|360px|dekstre|Anatomio de *Saccoglossus kowalevskii*.
alternative=Enteropneusta.png|eta|Enteropneusta
**Hemiĥorduloj** aŭ *Hemichordata* estas filumo de maraj deŭterostomaj animaloj, ĝenerale konsiderata frata grupo de ekinodermoj. Ili aperis en malsupra aŭ meza Kambrio kaj inkludas du ĉefajn klasojn: nome *Enteropneusta* (aŭ glanaj vermoj), kaj *Pterobranchia*. Tria klaso, *Planctosphaeroidea*, estas konata nur el la larvo de unusola specio, nome *Planctosphaera pelagica*. La formortinta klaso *Graptolithina* estas tre rilata al la pterobranĥiuloj.

Glanaj vermoj estas solemaj vermo-formaj organismoj. Ili ĝenerale loĝas en nestotruoj (la plej antikvaj konataj sekrecituboj) kaj estas stokomanĝantoj, sed kelkaj specioj estas faringofiltraj manĝantoj, dum la familio Torkvaratoredoj estas libere vivantaj rubomanĝantoj. Multaj estas bone konataj pro ties produktado kaj akumulado de variaj halogenataj fenoloj kaj piroloj. Pterobrankuloj estas filtromanĝantoj, ĉefe koloniaj, kiuj loĝas en kolagena tuba strukturo nome *coenecium*.

## Notoj
Rubomanĝanto

[eta|250ra|[Tervermoj estas bona ekzemplo de grundo-loĝantaj detritovoruloj.]]
**Detritovoruloj**, ankaŭ konataj kiel **rubomanĝantoj**, estas heterotrofoj kiuj akiras nutraĵojn konsumante detritojn (nome malkomponiĝantaj plantaj kaj animalaj partoj same kiel fekaĵoj). Estas multaj tipoj de senvertebruloj, vertebruloj kaj plantoj kiuj nutras sin per koprofagio. Farante tion, ĉiuj tiuj rubomanĝantoj kontribuas al la malkomponiĝado kaj la manĝoĉenoj. Ili estu distingataj el la aliaj malkomponiĝantoj, kiel multaj specioj de bakterioj, fungoj kaj protistoj, kiuj ne kapablas engluti diskretajn bulojn de materio, sed anstataŭ vivteni sin per absorbado kaj metabolado je molekula skalo. Tamen, la terminoj *detritovorulo* kaj *malkomponiĝanto* estas ofte uzataj interŝanĝeble.

## Vidu ankaŭ 
* Ekskremento
* Kadavromanĝanto
* Skarabo

## Notoj 
Kategorio:Manĝokutimoj

Kategorio:Zoologio

Kategorio:Mikologio
Xenoturbella

***Xenoturbella*** estas genro de tre simplaj duflankuloj ĝis kelkaj centimetroj longaj. Ĝi enhavas malgrandan nombron de maraj bentaj vermecaj specioj.

La unua konata specio (*Xenoturbella bocki*) estis malkovrita en 1915 de Sixten Bock, sed ĝi estis akurate priskribita nur en 1949 fare de Einar Westblad.

## Specioj 
Nuntempe la genro *Xenoturbella* enhavas 6 agnoskitajn speciojn:
* *Xenoturbella bocki* Westblad 1949 [*Xenoturbella westbladi* Reisinger, 1960]
* *Xenoturbella churro* Rouse, Wilson, Carvajal & Vrijenhoek 2016
* *Xenoturbella hollandorum* Rouse, Wilson, Carvajal & Vrijenhoek 2016
* *Xenoturbella monstrosa* Rouse, Wilson, Carvajal & Vrijenhoek 2016
* *Xenoturbella profunda* Rouse, Wilson, Carvajal & Vrijenhoek 2016

## Notoj
33516 Timonen

'*33516 *Timonen'''* estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Petteri Timonen*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2016 pro sia projekto pri sistema programaro. Li estis lernanto ĉe la *Valkeakosken Tietotien lukio'' de Valkeakoski (Finnlando).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Ŝlosiltruo

eta|Ŝlosiltruo
eta|Infano rigardas tra ŝlosiltruon
**Ŝlosiltruo** estas la aperturo en seruro en kiu oni povas meti ŝlosilon.

Se la pordo devas esti malfermebla je ambaŭ flankoj per klavarseruro, la pordo ofte havas traboritan ŝlosiltruon.
La bloketo de la ŝlosilo tiam estas simetria (tiel ke ĝi de ambaŭ flankoj konformas) kaj la ŝlosilo havas masivan stangon.

Malavantaĝo de tia ŝlosiltruo estas ke oni povas rigardi tra ĝi. Sed tio jam estas populara sceno de anekdotoj, filmoj ktp.

Por eviti tian maldiskretecon, ekzistas ankaŭ ŝlosiltruoj kiuj fermeblas per klapeto (la tiel nomata kaŝilo).

Pli novaj mekanikaj ŝlosiloj ne plu estas trarigardeblaj.

Plibonkvalitaj klavarseruroj havas pli precizajn ŝlosiltruojn. En tiaj okazoj en la ŝlosiltruo plejofte estas stifto por fiksigi la ŝlosilon. La stango de la ŝlosilo tiam estas kaverneca.

Llave bronce.jpg|Nesimetria ŝlosilo kun kaverna stango
ReverseCrossley.jpg|Simetria ŝlosilo kun masiva stango

Kategorio:Seruroj
Kategorio:Pordoj
Vetulicolia

eta|dekstre|Rekonstruaĵo de ĝeneraligita didazoonedo.
***Vetulicolia*** (derivita el la tipogenro, *Vetulicola*, siavice esta latinlingva komponaĵo el vetuli "malnova" kaj cola "loĝanto") estas la nomo de taksono (aŭ filumo aŭ subfilumo laŭ rango), kiu enhavas kelkajn formortintajn kambriajn organismojn. La korpo de Vetulicolia-anoj enhavas du partojn: nome grandan antaŭan fruntokorpon, kun en la pinto antaŭa buŝo, kovrita per strio de kvin rondo- al oval-formaj trajtoj en ĉiu flanko, kiuj estis konsideritaj kvazaŭ brankoj - aŭ almenaŭ aperturoj najbaraj de la faringo -, kaj malantaŭa sekcio kiu primitive enhavas sep segmentojn, kaj kiu funkcias kiel vosto. Al ĉiuj Vetulicolia-anoj mankas membroj, kaj ne havas krurojn, sensilojn aŭ eĉ okulojn. La areo kie la antaŭa kaj la malantaŭa partoj kuniĝas estas tre limigita. Ties afineco estas necerta; ili estis konsiderataj kiel reprezentantoj de tigo- kaj krono-grupaj artropodoj, tigo-grupaj vertebruloj, kaj de fruaj deŭterostomoj. La ĝenerala scienca konsento iam (antaŭ 2001) konsideris ilin fruaj senmembraj artropodoj, sed nune konsideras ilin fruaj deŭterostomoj. Ĵuse ekzamenitaj fosilioj de Vetulicolia-anoj montras la eston de notoĥordecaj strukturoj. Tiele, oni povas konkludi ke Vetulicolia-anoj estas kron-grupaj ĥorduloj kaj probable frata grupo de modernaj tunikuloj. Pli ĵusa esplorado indikas ke *Vetulicolia* estas pli rilataj al *Saccorhytus*, nome alia baza grupo de deŭterostomoj.

## Notoj
Preĝejo Ĉieliro de Jesuo (Pakod)

La **Preĝejo Ĉieliro de Jesuo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Pakod.

## Historio 
La unua mencio pri la kirko (tiam dediĉita al Margareta de Antioĥio) okazis en 1342. La turkoj detruis ĝin en la 16-a jarcento, en 1717 ĝi estis renovigita, en 1752 pligrandigita. La orgeno alvenis en 1890. La lasta plena renoviĝo okazis en 2001.
	
## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto. La fasado estus simetria, sed la kvadrata turo altiĝas dekstre. Meze la enirejo funkcias, sed estas alia enirejo ĉe flanko de la navo. Ornamaĵoj de la absido estas 2 niĉoj interne kun statuoj pri Margareta de Antioĥio kaj Katarina de Aleksandrio. La navo estas apogita flanke po unu pilieroj. Ankaŭ sakristio aliĝas al la navo. La absido estas duonronda. La ĉefaltaro estas novbaroko.

Kermeso okazas en la sepa dimanĉo de Pasko.

## Fontoj 
* hungare
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj

Pakod
Pakod
Kategorio:Pakod
Kinorhyncha

alternative=Echinoderes hwiizaa.jpg|eta|*Echinoderes hwiizaa*
***Kinorhyncha*** (el la antikva greka: κινέω, translit. kīnéō, laŭvorte. 'mi movas', ῥύγχος rhúnkhos "nazo") estas filumo de malgrandaj (1 mm aŭ eĉ malpli) maraj senvertebruloj kiuj estas disvastiĝintaj en koto aŭ sablo je ĉiuj profundoj kiel parto de *meiobenthos*. Ili estas nomataj ankaŭ *kotodrakoj*.

Kinorinkuloj estas segmentitaj, senmembraj animaloj, kun korpo konsistanta je kapo, kolo, kaj trunko de dekunu segmentoj. Malkiel ĉe kelkaj similaj senvertebruloj, ili ne havas eksterajn *cilio*jn, sed anstataŭe havas nombrajn spinojn laŭlonge de la korpo, plus ĝis sep cirkloj de spinoj ĉirkaŭ la kapo. Tiuj spinoj estas uzataj por movado, retirante la kapon kaj pelante antaŭen, poste alkroĉante la subtavolon per la spinoj dum tiras la korpon.

## Notoj
Loricifera

alternative=Ilustracja|eta|*Pliciloricus enigmatus*
***Loricifera*** (el Latina, lorica, (armaĵo) + ferre, porti) estas filumo de tre malgrandaj al mikroskopaj maraj *cycloneuralia* sedimento-loĝantaj animaloj kun 37 priskribitaj specioj, en naŭ genroj. Krom tiuj priskribitaj specioj, estas proksimume 100 pliaj kiuj estis kolektitaj kaj ne ankoraŭ priskribitaj. Ties grandoj gamas el 100 µm al ĉ. 1 mm. Ili estas karakterizataj per protekta ekstera skatolo nome *lorica* kaj ties habitato, kiu estas en la spacoj inter mara gruzo al kiu ili ligiĝas. La filumo estis malkovrita en 1983 de Roberto Ramos, en Roscoff, Francio. Ili estas inter la plej ĵuse malkovritaj grupoj de Metazoanoj (animaloj). Ili ligiĝas tre firme al la subtavolo, kaj pro tio ili restis nemalkovritaj dum tiom longe. La unua specimeno estis kolektita en la 1970-aj jaroj, kaj poste priskribita en 1983. Ili troviĝas je ĉiuj profundoj, en diferencaj sedimentotipoj, kaj en ĉiuj latitudoj.

## Notoj
Priapuloj

eta|200ra|Ilustraĵo de *Ottoia*, nome prahistoria priapulo, en nestotruo. *Haplophrentis* estas najbare.
**Priapuloj** aŭ *Priapulida* (priapulidaj vermoj, el gr. πριάπος, priāpos 'Priapo' + Lat. -ul-, diminutivo), foje referencata kiel *penisvermoj*, estas filumo de nesegmentitaj mar-vermoj. La nomo de la filumo rilatas al la greka dio de fekundeco, ĉar ties ĝenerala formo kaj ties etendebla rostro povus memori al la formo de peniso. Ili loĝas en la koto kaj en kompareblaj profundaj akvoj ĝis 90 metroj. Kelkaj specioj montras rimarkindan toleremon por hidrogena sulfido kaj senoksigenaj akvoj. Ili povas esti tre abundaj en kelkaj areoj. En golfo el Alasko oni registris ĝis 85 plenkreskajn individuojn de *Priapulus caudatus* por kvadrata metro, kaj la denseco de ties larvoj povas esti tiom alta kiom ĝis 58,000 por kvadrata metro.

Kun *Echiura* kaj *Sipuncula*, ili estis iam lokigita en la taksonon *Gephyrea*, sed fidinda morfologia kaj molekula pruvaro subtenas ties apartenon al Ecdysozoa, kiu inkludas ankaŭ artropodojn kaj nematodojn. Fosiliaj trovaĵoj montras ke la buŝodezajno de la tig-artropodo *Pambdelurion* estas identa kun tiu de priapuledoj, indike ke ties buŝo estas origina trajto heredita el la lasta komuna praulo kaj de priapuledoj kaj de artropodoj, eĉ se modernaj artropodoj ne plu havas ĝin. Inter *Ecdysozoa*, ties plej proksimaj parencoj estas *Kinorhyncha* kaj *Loricifera*, kun kiuj ili konstituas la kladon *Scalidophora* nomita laŭ la spinoj kiuj kovras la internon. Ili manĝas malrapide moviĝantajn senvertebrulojn, kiel poliĥetaj vermoj.

## Notoj 

Kategorio:Senvertebruloj
33498 Juliesmith

'*33498 *Juliesmith''''' estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Julie Smith*, mentorinon por unu finalist(in)o de la *Regeneron Science Talent Search* de 2017, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi estis instruistino ĉe la *Greenhills School* en la Arbaro de Ana (Miĉigano).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Tamás Galambos

**Tamás Galambos** [zamAŝ galamboŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Galambos Tamás** estis hungara pentristo. Lia origina familia nomo estis *Kiss,* ekde 1953 li uzas familian nomon de la edukpatro.

Tamás Kiss http://www.kieselbach.hu/muvesz/galambos-tamas_509 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Tamás Galambos abiturientis en arta mezlernejo en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Hungara Belarta Aktlernejo en 1963. Liaj plej gravaj instruistoj estis Jenő Barcsay kaj Gyula Hincz. Li partoprenis en ekspozicio jam dum la studentaj jaroj. Post la diplomo li studvojaĝis al Skandinavio, Francio, Italio. Li ricevis premiojn inter 1975-2008. Li edziĝis en 1966, post 9 jaroj filo naskiĝis.

## El solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1960, 1966, 1981, 1997, 2005, 2010)
* Torino (1968, 1974)
* Hamburgo (1976, 1986)
* Tokio (1978)
* Karakaso (1985, 1994, 1996)
* Zugo (1995, 1997)
* Keszthely (2012)

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1963, 1966, 1971, 1978, 1980, 1994)
* Arthalo Budapeŝto (1969, 1971, 1982, 1985)
* Novjorko (1970, 1971, 1976)
* Parizo (1971, 1980, 1985)
* Madrido (1983)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Céllövölde (1968)
* Műterem (1974)
* Gyermekjátékok (1984)
* Kékbagoly (1995)
* Kordon (2006)
* Nagy Imre újratemetése (2011)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ermitejo ĉe Palfen

eta|Ermitejo en Saalfelden **Ermitejo Sankta Georgo** (germane: *Einsiedelei St. Georg am Palfen*) troviĝas norde de la urbocentro de Saalfelden, Aŭstrio, ĉe la piedo de la montaro *Steinernes Meer* ĉe la rokaĵo Palfen. Nombriĝas ĝi inter la lokaj monumentprotektitaĵoj; ĝis hodiaŭ ĝi (almenaŭ somere) funkcias. La ermitojn elektas la urbodoma konsilio de Saalfelden, ĉar la tuto nun ne estas en ekleziaj manoj kaj administratas sekulare.

## Ĝeneralaĵoj 
La ermitejo facile atingeblas kaj disde la saalfeldena urbokvartalo Bachwinkel (tie ankaŭ komenciĝas la pado al la kabano *Wiechenthalerhütte*) kaj disde la urbokvartalo Bürgerau. Pado nomita Fuchssteig kondukas disde la ermitejo ĝis la ŝatata ekskursocelo Steinalm. Proksime situas ankaŭ la kaverneto Kühloch enloĝata verŝajne dum la Bronza epoko. La vivo por la ermito ne estas tro luksa ĝis hodiaŭ.

## Historio 
Jam en la 16-a jarcento la homoj pilgrimis al kaverno roka situanta supre de Kastelo Lichtenberg por veneradi bildon de Sankta Georgo, patrono de la bestoj. Thomas Pichler iĝis en 1664 la unua ermito. Li ankaŭ pligrandigis la veneradlokon je kapeleto. Ekde 1677 oni ekrajtis tie celebri Sanktajn mesojn.

Plusa ŝarĝo publika de la ermitoj estis nokta gardado kaj kontrolo de supre pri eventualaj fajroj estiĝantaj. Kompence ili rajtis kolekti almozojn por si en Saalfelden, Maria Alm, Leogang, Weißbach bei Lofer, Sankt Martin bei Lofer kaj Lofer. Malgraŭ malpermeso de tre multaj similaj lokoj sub la regado de imperiestro Jozefo la 2-a la tradicio ermita de Saalfelden restis feliĉe netuŝita.

En 1968 la tuto malfermitis al la publiko. En 1970 ermito Karl Kurz, gastinte ĉe televidelsendaĵo germana, pafe atakitis fare de vizitanto. Inter 2004-2015 servis tie meritplene Raimund von der Thannen. La eksa pastro Thomas Fieglmüller el Vieno ermitis en 2016 nur unu jaron; li substrekis ankaŭ la psikologiajn aspektojn pri ermita vivo kaj (anim)zorgado de la vizitantoj. Ekde 2017 ermitis la diakono Stan Vanuytrecht el Belgio. En junio 2020 venis kiel ermito numero 34 Matthias Gschwandtner el Bad Ischl, kiu elektitis konkurse.

## Eksteraj ligiloj 
* La ermitejo sur la oficiala urba retpaĝaro 
* Prie sur la paroĥuja retpaĝaro de Saalfelden 

## Notoj 
Palfen
Kategorio:Konstruaĵoj en Saalfelden
Tivadar Galánthay Glock

**Tivadar Galánthay Glock** [galAntai glok], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Galánthay Glock Tivadar** estis hungara oficiro, stenografisto, pentristo, parlamentano, altlerneja instruisto. Lia origina nomo estis *Glock Tivadar*, lia baldaŭa nomvarianto estis *Galánthay Tivadar*.

Tivadar Glock [http://www.kieselbach.hu/muvesz/galanthay-tivadar-_glock-tivadar__8590 ] naskiĝis la  en Vágvecse (Hungara reĝlando, nuntempa urboparto de Šaľa en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Tivadar Galánthay Glock frekventis lernejojn en Supra Hungarujo, poste li estis soldato, poste oficiro. Li batalis dum la 1-a mondmilito, li vundiĝis, fine li estis militkaptito. Hejmenveninta li gvidis soldatan lernejon en Hajmáskér, poste li instruis en milita akademio en Budapeŝto. Li pensiuliĝis en 1925, poste li okupiĝis precipe pri stenografio kaj pentrado. Inter 1935 kaj 1939 li estis parlamenta deputito.

Li kreis novan (hungaran) stenografian sistemon jam en 1909, post jaroj li kreis sistemon por Urala lingvaro, Altaja lingvaro, japana, taja, korea, albana lingvoj.

Li lernis ankaŭ pentroarton private. En 1909 li partoprenis en ekspozicio en Vieno, en 1913 lia pentraĵo rcevis laŭdojn en Lejpcigo.

## Elektitaj pentraĵoj 
* Batalo en Kolín
* altara bildo pri Ladislao la 1-a (Hungario) (1935)
* Virágos udvar

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografieto

Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj stenografistoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nematomorpha

[eta|dekstre|*Spinochordodes tellinii* kaj ties [Ortopteroj|ortoptera gastiganto.]]
***Nematomorpha*** (foje nomataj *Gordiacea*, kaj ofte konata kiel *ĉevalharaj vermoj* aŭ *Gordiaj vermoj*) estas filumo de parazitoidaj animaloj supraĵe similaj al nematodajn vermojn en morfologio, de tie la nomo. Ili ganas laŭ grando en plej specioj el 50 al 100 milimetroj longaj kaj povas atingi en ekstremaj okazoj ĝis 2 metroj, kaj 1 al 3 milimetroj en diametro. Ĉevalharaj vermoj povas esti malkovrita en marĉareoj akvejaj depresioj, naĝejoj, rojoj, flokoj, kaj cisternoj. La plenkreskaj vermoj estas libere loĝantoj, sed la larvoj estas parazitaj de artropodoj, kiaj de skaraboj, blatoj, mantoj, ortopteroj, kaj krustuloj. Oni konas ĉirkaŭ 351 nesalakvajn speciojn kaj konservema ĉirkaŭkalkulo sugestas ke estas ĉirkaŭ 2000 nesalakvaj specioj tutmonde. La nomo "Gordianaj" aludas al la legenda Gordia nodo. Tio rilatas al la fakto ke *nematomorpha* ofte ligiĝas en nodoj.

## Notoj 

Kategorio:Senvertebruloj
Kategorio:Parazitaj prabuŝuloj
33517 Paulfoltin

'*33517 *Paulfoltin'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Paul Foltin*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2016 pro sia projekto en teamo pri . Li estis lernanto ĉe la *Franz-Haniel-Gymnasium'' de Duisburg (Germanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Sándor Galimberti

**Sándor Galimberti** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Galimberti Sándor** estis hungara pentristo. Lia dua edzino estis Valéria Dénes.
eta|Memortabulo pri Sándor Galimberti
Sándor Galimberti https://www.arcanum.hu/en/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-eletrajzi-lexikon-7428D/g-gy-757D7/galimberti-sandor-75850/ naskiĝis la  en Kaposvár, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Patro de Sándor Galimberti estis italo, de kiu la juna Sándor lernis frue pentradon. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis 2 jarojn en Budapeŝto. Ekde 1903 li vizitis Artistkolonion en Nagybánya, lia majstro estis István Réti. Li daŭris la lernadon en arta akademio de Munkeno, poste en la sama urbo en privata lernejo de Simon Hollósy, fine li lernis en 1905 en akademio Julian en Parizo. Li edziĝis dufoje en Parizo, ankaŭ pentradis kaj ekspoziciis. Li multe pentradis kun Valéria Dénes en suda parto de Francio. Pro la 1-a mondmilito ili rifuĝis al Hungarlando, sed la edzino pro la rifuĝo malsaniĝis kaj mortis. Post la funebra ceremonio Galimberti mortigis sin.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Parizo (1908-1913)
* Budapeŝto (1914, 1918)
* Kaposvár (2003)

## Elektitaj pentraĵoj 
Vidu la subajn bildojn!

## Memorigiloj 
* memortabulo en Kaposvár (2003)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto kaj bildoj
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio

Galimberti, Sándor - View of a Street in Nagybánya (1906-7).jpg|Stratoparto en Nagybánya (1906-1907)
Galimberti, Sándor - Interior with Thonet-chair (ca 1908).jpg|Ĉambrointerno kun *Thonet*-seĝo (ĉ. 1908)
Galimberti, Sándor - Roofs (1908-10).jpg|Tegmentoj (1908-1910)
Galimberti, Sándor - Cityscape, Nagybánya (ca 1910).jpg|Nagybánya (ĉ. 1910)
Galimberti, Sándor - Still-life with Cacti (ca 1910).jpg|Aĵpentraĵo kun kakto (1910?)
Galimberti, Sándor - View of Óbuda (1911).jpg|Parto en Óbuda (1911)
Galimberti, Sándor - Nagybánya Motif (1911).jpg|Motivoj en Nagybánya (1911)
Galimberti, Sándor - St. Rafael (1912).jpg|Saint-Raphaël (1912)

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Sinmortigintoj
Francis Marion Crawford

**Francis Marion CRAWFORD** (2a de Aŭgusto, 1854 – 9a de Aprilo, 1909) estis usona verkisto fama ĉefe pro siaj multaj noveloj, especiale tiuj kun agado okazanta en Azio aŭ Italio, kaj pro sia klasikaj raraj kaj fantaziaj rakontoj.

Crawford naskiĝis en Bagni di Lucca, Italio, kiel nura filo de la usona skulptisto Thomas Crawford kaj Louisa Cutler Ward, ene de familio de artistoj. Li studis sanskriton en Hindio; kaj en Usono eniris en etoso de muzikistoj. En 1883 li revenis al Italio, kie li jam setlis.

## Noveloj aŭ romanoj 
* *Mr. Isaacs: A Tale of Modern India* (1882)
* *Dr. Claudius* (1883)
* *To Leeward* (1884); fakte fine de 1883.
* *A Roman Singer* (1884)
* *Zoroaster* (1885)
* *A Tale of a Lonely Parish* (1886)
* *Saracinesca* (1887)
* ''Marzio's Crucifix* (1887)
* *Paul Patoff* (1887)
* *With the Immortals* (1888)
* *Greifenstein* (1889)
* *Sant' Ilario* (1889); sekvo de *Saracinesca*
* *A Cigarette-Maker's Romance* (1890)
* *Khaled: A Tale of Arabia* (1891)
* *The Witch of Prague* (1891)
* *The Three Fates* (1892)
* *Don Orsino* (1892); sekvo de *Sant' Ilario*
* *The Children of the King* (1893)
* *Pietro Ghisleri* (1893)
* *Marion Darche* (1893)
* *Katharine Lauderdale* (1894)
* *The Upper Berth* (1894); kun "By the Waters of Paradise"
* *Love in Idleness* (1894)
* *The Ralstons* (1894); sekvo de *Katharine Lauderdale*
* *Casa Braccio* (1895); rilata al *Katharine Lauderdale* kaj *The Ralstons*
* *Adam Johnstone's Son* (1896)
* *Taquisara* (1896)
* *A Rose of Yesterday* (1897)
* *Corleone* (1897)
* *Via Crucis* (1899)
* *In the Palace of the King* (1900)
* *Marietta* (1901)
* *Cecilia* (1902)
* *Man Overboard!* (1903) [noveloj]
* *The Heart of Rome* (1903)
* *Whosoever Shall Offend* (1904)
* *Soprano* (1905); en Usono *Fair Margaret*.
* *A Lady of Rome* (1906)
* *Arethusa* (1907)
* *The Little City of Hope* (1907)
* *The Primadonna* (1908); sekvo de *Soprano / Fair Margaret*
* *The Diva's Ruby* (1908); sekvo de *The Primadonna*
* *The White Sister* (1909)
* *Stradella* (1909)
* *The Undesirable Governess* (1910)
* *Wandering Ghosts*; Britia titolo: *Uncanny Tales''.

Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Lernantaro de Trinity College
Angus

**Angus** (jen angle, en la skotgaela: *Aonghas*) estas unu el la 32 lokaj administraj regionoj ("konsiliaj areoj") de Skotlando, krome ĝi estas registra distrikto, historia brita graflando (en Skotlando nomata *ŝiro*) kaj historia "leŭtenanta areo". Administra centro estas la urbo Forfar. 

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La konsilia regiono bordas Aberdeenshire, la urbon Dundee kaj la regionon Perth kaj Kinross. Ĉefaj industrioj inkludas agrikulturon kaj fiŝkaptadon. En la urbo *Montrose* en la nordo de la regiono estas signifa farmacia industrio. Alia grava urbo estas Kirriemuir.

Internacie la nomo aparte konatas pro la bova raso *Aberdeen angus*, kaj pro viandaĵoj faritaj el tiuj bovoj. Krome la nomo ankaŭ uzatas kiel vira persona nomo, aparte en familioj kiuj volas substreki sian ligiĝon al la skotaj tradicioj. Ekzemploj de tiu uzo estas Angus Young kaj Angus Deaton.


Kategorio:Ŝiroj de Skotlando
Kategorio:Konsiliaj areoj de Skotlando
Perth kaj Kinross

**Perth kaj Kinross** (, , ) estas unu el la 32 lokaj administraj regionoj ("konsiliaj areoj") de Skotlando, krome ĝi estas registra distrikto kaj historia "leŭtenanta areo". La teritorio grandparte, sed ne ekzakte, inkluzivas la teritoriojn de la historiaj britaj graflandoj (en Skotlando nomata *ŝiroj*) *Perthshire* kaj *Kinross-shire*. Administra centro estas la urbo Perth. 

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Kategorio:Ŝiroj de Skotlando
Kategorio:Konsiliaj areoj de Skotlando
Forfar

**Forfar** (jen angle, en la skota: *Farfar*, en la skotgaela: *Baile Fharfair*) estas la ĉefurbo de la administra regiono *Angus* de Skotlando. Laŭ la censo de 2011 la urbo havis 14 048 loĝantojn. La urba historio komenciĝis per la plej fruaj registritaj tempoj de Skotlando, en la epoko kiam la romia imperio klopodis konkeri Kaledonion. Sekve la loĝloko apartenis al la piktoj kaj ekde la 9-a jarenco al la Reĝlando Skotlando.

Kategorio:Urboj de Skotlando
Kategorio:Angus
Marek Krawczyk

**Marek Krawczyk** (naskiĝis la 25-an de aprilo 1956 en Varsovio, mortis la 25-an de aprilo 2012 samloke) – pola eldonisto, aganto de opozicio en Pola Popola Respubliko.

## Vivo
En 1975 iĝis diplomito de la ĉefurba Ĝeneralkleriga Liceo je la nomo al Hugo Kołłątaj. Ĝis 1980 laboris i.a. en Disvastig-Centro de Sciencaj Publikaĵoj  ĉe Pola Scienca Akademio. De 1979 ligita kun kontraŭkomunista opozicio, en 1981 laboris en "Tygodnik Solidarność" (Semajnrevuo Solidareco). Post enkonduko de la milita stato en Pollando kunlaboris kun la samizdata revuo "Wiadomości" (Sciigoj), januare 1982 provizore arestita, februare samjare kondamnita al mallibero kun kondiĉa suspendo de ĝia plenumo. Denove malliberigita pro politikaj kialoj de marto ĝis julio 1983. En la 80-aj jaroj ligita kun subteraj eldonejoj, i.a. kiel unu el kunorganizantoj de la firmao *Mysia 5* (adreso de la varsovia cenzurejo) distribuanta en la lando dekkelkmil ekzemplerojn de "Tygodnik Mazowsze" (Semajnrevuo Mazovio). En majo 1984 estis grave batita de nekonataj kaŭzintoj. De la duono de la 80-aj jaroj proksime kunlaboris kun Jerzy Giedroyc.

En 1990 estis kunfondinto de Pola Libro-Ĉambro kaj de Interkonsento de la Eldonistoj de Historia Libro. Li plenumis funkcion de vicprezidanto de la estraro de Helpo-Fondaĵo al Polaj Bibliotekoj (1990–1992), li gvidis la eldonejon, iniciatis kreon de Prizorga Societo pri la Arkivo de Literatura Instituto en Parizo. Estis konsilisto de la ministro pri kulturo kaj nacia heredaĵo Andrzej Zakrzewski. Kunkreis Asocion de Libera Vorto.

En 2010 laŭ rekomendo de parlamenta klubo de Civitana Platformo anoncita al programa konsilio de Telewizja Polska, sekve elektita ĝia prezidanto.

En 2011 prezidento Bronisław Komorowski distingis lin per Oficira Kruco de la Ordeno Renaskiĝinta Pollando.

## Vidu ankaŭ
* Kultura

## Eksteraj ligiloj
* Marek Krawczyk nie żyje, wyborcza.pl, 26-a de aprilo 2012
* Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności  Biografio en la *Enciklopedio de Solidareco*

Kategorio:Polaj eldonistoj 
Kategorio:Polaj disidentoj 
Kategorio:Polaj kontraŭkomunistoj
Perth (Skotlando)

**Perth** (jen angle kaj skote, ) estas la ĉefurbo de la administra regiono *Perth kaj Kinross* de Skotlando, kaj ankaŭ de la pli larĝa historia graflando (en Skotlando nomata *ŝiro*) *Perthshire*. Laŭ takso de 2012 la urbo havis  loĝantojn, ekskluzive de antaŭurboj. La urba historio komenciĝis per la plej fruaj registritaj tempoj de Skotlando, en la epoko kiam la romia imperio klopodis konkeri Kaledonion. Sekve la loĝloko apartenis al la piktoj kaj ekde la 9-a jarcento al la Reĝlando Skotlando.

## Konataj urbanoj 
* Brian Souter

Kategorio:Urboj de Skotlando
Raĝŝaho

**Raĝŝaho** (, , historie *Rampur Boalia*, moknome *Silkurbo*) estas signifa universitata urbego, metropolo en Bangladeŝo. Ĝi estas ĉefurboj de la Raĝŝaho (regiono) kaj la samnoma distrikto.
eta|maldekstre|
eta|

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 763,952 ( en 2011)
* Areo: 97 km²
* Supermara alteco: 18 m
* Horzono: UTC + 6
* Telefonkodo: 0721
* Poŝtkodo: 6000, 6100, 6203
* 

## Geografio 
Raĝŝaho situas sur ebenaĵo ĉe limo de Barato laŭ rivero Padmo aŭ Gango. Dako troviĝas je 192 km https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
eta|maldekstre|
eta|maldekstre|
La fondo de Raĝŝaho datiĝas al 1634. La administra distrikto estis establita en 1772 kaj la municipo en 1876. Raĝŝaho estis dominita fare de diversaj maharaĝoj. En la 18-a jarcento nederlandanoj havis la regionon, poste britoj alvenis. La urbo origine estis centro de la silkoproduktado. En 1897 granda sismo okazis. La liberiĝo-sendependiĝo okazis en 1971 post signifaj bataloj ankaŭ ĉe tiu urbo. Raĝŝaho akiris grandurban statuson en 1991. La metropolo estas hodiaŭ grava administra, instrua, kultura kaj komerca centro en Bangladeŝo. Universitatoj estis fonditaj en 1953 kaj 1986.

## Ekonomio 
Produktado de silkoj okazas en aparta industria zono. La ceteraj industriaj produktoj ne estas gravaj (jutoj, tekstiloj, sukeroj, medikamentoj. En la apudaĵo la agrikulturaj produktoj estas rizoj, tritikoj, terpomoj.

## Trafiko 
Raĝŝaho estas bone ligitaj voje kaj rele. La rivero estas navigebla, ankaŭ flughaveno funkcias. En la metropolo ekzistas amaso da rikiŝoj, nun plej ofte aŭtorikiŝoj.

## Klimato 
Raĝŝaho havas tropikan klimaton kun musonoj. La varma sezono komenciĝas frue en marto kaj daŭras al mezo de julio. La averaĝa temperaturo estas 26 °C, tio varias inter 20-45 °C. Neniam frostas. Jare pluvas averaĝe po 1419 mm. Inter majo-oktobro daŭras la pluvsezono, sed iomete pluvas ankaŭ en la ceteraj monatoj.
eta|

## Vidindaĵoj 
* muzeo, la plej malnova de sia speco en Bangladeŝo
* bestoĝardeno
* amuzparko por geinfanoj

## Ĝemelurboj 
*  Kristiansand, Norvegio (1979)

## Fontoj 
* https://www.britannica.com/place/Rajshahi
* WikiTrans

Shahid Zia Shishu Park 03.jpg|Amuzparko
Kazi Nazrul Islam Auditorium, Rajshahi University.jpg|Universitata konstruaĵo

eta|centre|755ra|

Kategorio:Urboj de Bangladeŝo
Kategorio:Metropoloj
33528 Jinzeman

'*33528 *Jinzeman'''* estas tre malgranda ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov (Prago-oriento, Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa amatora astronomo Jindřich Zeman (1894–1978), vivinta en la urbo Hradec Králové, fervora astrofotisto. Liaj belegaj astrofotografioj estis reproduktitaj en multenombraj popularaj astronomiaj libroj. Li ricevis la Premion *František Nušl'' de la Ĉeĥa Astronomia Societo en 1942.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Morzine

**Morzine** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento alta Savojo (france *Haute-Savoie*, arpitane ''Savouè d'Amont*), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france *Auvergne-Rhône-Alpes''). Fine de  en la komunumo vivis . Temas pri loĝloko de la Francaj Alpoj, lokata en la Valo de Aulps.

## Geografio 
* Altitudo de la stacio : 1 001 m.
* Maksimuma altitudo de la stacio : 2 460 m.
* Altitudo de Pleney : 1 550 m.
* Altitudo de la Pinto de Nyon : 2 019 m.
* Altitudo de la Pinto de Chamossière : 2 002 m.

## Limaj komunumoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haute-Savoie

Kategorio:Komunumoj de Haute-Savoie
Kategorio:Florumitaj urboj kaj vilaĝoj de Francio
Kategorio:Etapaj urboj de Tour de France
Onikoforoj

alternative=Velvet worm.jpg|eta|Velvet worm
eta|Arealo de Onychophora
**Onikoforoj** aŭ **Oniĥoforoj** aŭ laŭ la latina scienca nomo *Onychophora* (el la antikva greka, onyches, "ungoj"; kaj pherein, "porti"), ofte konataj kiel *veluraj vermoj* (pro ties velureca teksturo kaj iom vormeca aspekto) aŭ pli ambigue kiel *peripatus* (laŭ la unua priskribita genro, nome *Peripatus*), estas filumo de longaj, mildkorpaj, multkruraj panartropodoj. Laŭ aspekto ili estis diverse komparitaj al vermoj kun kruroj, raŭpoj, kaj limakoj. Ili predas pli malgrandajn animalojn kiel insektoj, kiujn ili kaptas ŝprucinte gluecan ŝlimon. Oni priskribis ĉirkaŭ 200 speciojn, sed la vera nombro de specioj estas tre verŝajne pli granda. La du nunaj familioj de veluraj vermoj estas Peripatedoj kaj Peripatopsedoj. Ili montras pekuliaran distribuon, ĉar peripatedoj estas hegemoniaj ekvatore kaj tropike, dum la peripatopsedoj troviĝas ĉefe sude de ekvatoro. Ĝi estas la nura filumo ene de animaloj kiu estas tute endemia de surteraj medioj. Veluraj vermoj estas konsiderataj proksimaj parencoj de Artropodoj kaj Tardigradoj, kun kiuj ili formas la taksonon *Panartropodoj*. Tio havigas al ili paleontologian intereson, ĉar ili povas helpi rekonstrui la praŭlaron de artropodoj. En moderna zoologio, ili estas partikulare renomataj pro ilia kurioza kutimaro por pariĝado kaj por idoportado.

## Notoj 

Kategorio:Vivantaj fosilioj
Gertrud de Andechs-Meranio

**Gertrud de Andechs**, aŭ **Gertrude de Andechs-Meranio**  (naskiĝis ĉirkaŭ 1185 en Andechs; mortis (murdita) la  en arbaro Pilis) estis grafino de Andechs-Meranio kaj reĝino de Hungario pro geedzeco kun Andreo la 2-a.

Gertrud apartenis al la dinastio **Andechs-Meranio**, kiu dum unu jarcento kaj duono estis inter la plej potencaj familioj en la Sankta Romia Imperio, sed formortis en 1248. Unu fratino kaj unu filino de Gertrud estas sanktuloj en la katolika eklezio.

En 1213, ŝin murdis hungaraj magnatoj, kiuj oponis la troan influon de Gertrud kaj ŝiaj proksimuloj en hungaraj aferoj, inter ili eble la banuso Bánk.

Kategorio:Hungaraj reĝedzinoj
⚭Gertrud de Andechs-Meranio
Kategorio:Atencitoj
33529 Henden

'*33529 *Henden'''* estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona amatora astronomo Charles W. Juels elde la Observatorio de Fountain Hills (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Arne Henden kunaŭtoron de *Astronomical Photometry'' en 1982. Li estis direktoro de la Usona Asocio de la Observantoj de Variantaj Steloj kaj servis en la direktoraro de la Stacio de Flatsgaff de la Mararmea Observatorio de Usono de 1993 ĝis 2005.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Charles W. Juels
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
33499 Stanton

'*33499 *Stanton'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Jeremy Stanton*, kiu mentoris unu finalist(in)on de la *Regeneron Science Talent Search* de 2017, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li instruis ĉe la *Dr. Ronald E. McNair Academic High School'' en Jersey City (Nov-Ĵerzejo).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999