open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amir Arsalan

**Amir Arsalan-e Namdar** (perse امیرارسلان نامدار) estas populara persa legendo kiu estis rakontita al Naser al-Din Ŝaho Kaĝaro, la ŝaho de Irano en la 19-a jarcento, (kvankam la legendo mem estas multe pli malnova) fare de rakontanto nomita al Mohammad Ali Naqib-al-Mamalek (میرزا محمدعلی نقیب الممالک). Mohammad neniam transskribis la poemon mem, sed la filino de la ŝaho, kiu ankaŭ amis la rakonton, poste transskribis kaj konservis ĝin por la historio.

La epopeo rakontas la aventurojn de ĝia protagonisto Arsalan. La rakonto komenciĝas per Banu (grafidino) de Roum (ankaŭ konata kiel Konstantinopolo, aŭ Istanbulo). Roum estis konkerita de eŭropaj invadantoj, kaj ĝia graveda Banu (grafidino) devis fuĝi por savi sian vivon. Ŝi edziĝis al egipta komercisto kaj naskis sian infanon, Arsalan. La komercisto postulas la infanon kiel posedaĵo. Poste, kompreneble, Arsalan aŭdas pri siaj reĝaj originoj kaj prenas ĝin en sia menso por repreni sian tronon.
Modifita versio estis ĉeftemo de la japana romano kaj animeserio La Heroa legendo de Arslan.

Kategorio:Irana folkloro
Ĥurŝidbanu Natavan

**Ĥurŝidbanu Natavan** (,  n. la 6-an de aŭgusto 1832, Ŝuŝa – m. la 2-an de oktobro 1897, samloke) estas konsiderata unu el la plej bonaj lirikaj poetinoj de Azerbajĝano kies poemoj ŝi verkis en la persa kaj azera lingvoj. Filino de Mehdi Gulu-Ĥano, lasta reganto de la Karabaĥa ĥanato (1748–1822), Natavan estis pli rimarkinda pro la lirikaj gazaloj. Ŝia nomo Ĥurŝid Banu (خورشیدبانو) estas persa kaj signifas "Fraŭlino Suno". Ŝia kromnomo *Natavan* (ناتوان) ankaŭ venas de la persa kaj signifas *potenca*.

Humanism, bonvoleco, amikeco kaj amo estis la ĉeftemoj de ŝiaj gazelpoemoj. Tiuj sentimentaj romantikaj poemoj esprimas la sentojn kaj suferojn de virino kiu ne estis feliĉa en sia familia vivo kaj kiu perdis filon. Multaj el tiuj poemoj estas uzitaj en popolkantoj nuntempe.

Natavan mortis en 1897 en Shusha. Kiam ŝi forpasis, kiel signo de respekto, lokanoj portis ŝian ĉerkon sur iliajn ŝultrojn la tutan vojon de Ŝuŝa al Agdam, proksimume 30&nbsp;km nordoriente, kie ŝi estis entombigita en familia tombo.

## Referencoj 
Kategorio:Mortintoj en Azerbajĝano
Kategorio:Azerbajĝanaj poetoj
Kategorio:Azerbajĝanaj verkistinoj
Kategorio:Azeraj nobeloj
Kategorio:Montara Karabaĥo
Kategorio:Entombigoj en Azerbajĝano
Kategorio:Azerbajĝananoj de la 19-a jarcento
4116 Elachi

'*4116 *Elachi''''' estas asteroido de la interna asteroida zono, ano de la Hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 20-an de septembro 1982 de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona libandevena fizikisto kaj inĝeniero Charles Elachi, direktoro de la Jet Propulsion Laboratory de 2001.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Pedalfrapilo

eta|Pedalfrapilo
eta|Mekaniko de pedalfrapilo
**Pedalfrapilo** servas al tio, ludi la tamburegon (bastamburon) aŭ la basan frapskatolon de frapinstrumentaro per-piede. Ĝi konsistas el martelo, kiun oni funkciigas trans ĉeno aŭ ledorimeno fiksita ĉe la pedalo. Ĉi tiu martelo estas suraksigita, tiel ke ĝi povas baskuli antaŭen kaj reen, do rektangule al la felo de la tamburo. Per piedbato sur la pedalon oni ĵetas la martelon sur la felon. Se oni senpezigas la pedalon, risorto zorgas por tio, ke la martelo removiĝas.

## Ludoteknikoj 
Ekzistas tri ludoteknikoj:
* Kalkano malsupre: La tuta piedo kuŝas sur la pedalo kaj estas movita per turna movo el la maleolo. Ebligas ĉefe tre kontrolitan ludon.
* Kalkano supre: La kalkano estas forlevita de la pedalo. Nun oni povas aldone uzi la pezon de la gambo, kio ebligas pli laŭtan kaj pli rapidan ludon.
* Baskula piedo: Jen oni alterne frapas per kalkano kaj piedfingraro. Per ĉi tiu iomete baskula movo oni povas atingi du tamburfrapojn per unu piedomovo.

## Dupedala frapilo 
Por ludo de duobla bastamburado oni uzas aŭ du bastamburoj kun po unu pedalfrapilo aŭ ununuran bastamburon kun aparta dupedala frapilo, kiu havas du martelojn, kiujn oni aktivigas per unu firme muntita kaj unu pedalo pendanta je kardana artiko. Ĉi tiuj frapiloj ekzistas kiel dekstrapedala, maldekstrapedala aŭ mezpedala (kun du kardanpedaloj) variaĵoj. Ekde jam kelka tempo kelkaj firmaoj proponas ankaŭ tiel nomfataj duoblo- kaj triobloefektajn pedalfrapiloj. La unua estas pedalfrapilo kun duobla martelo, kiu havas nur unu pedalon, dividitan en piedfingraran kaj kalkanan prempunkon kaj ebligas la duoblan bastamburadon per nur nur unu piedo. La triobloefekta pedalfrapilo fakte estas duobloefekta pedalfrapilo, tamen unu el la du martelo estas konektita kun kroma kardanpedalo, kio ebligas treegajn frapoftecojn.

Dupieda bastamburado postulas kelkan ekzercadon, ĉar la dua piedo pli ofte manipulas la ĉarlestonon. Pro tio oni devas ofte transiĝi inter la du pedalmaŝinoj aŭ uzi faligan kuplilon, per kiu oni povas fiksi la cimbalon en la malferman aŭ ferman pozicion kaj povas ŝanĝi ĝian staton per pedala aŭ bastoneta frapo.

Kategorio:Frapinstrumentaro
Preĝejo Sankta Kruco (Budakalász)

**Preĝejo de Apoteozo de Sankta Kruco** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en Budakalász.

## Historio 
En Budakalász preĝejo estis menciita jam en 1355. Nova preĝejo konstruiĝis en la 1820-aj jaroj, kiu pro la oftaj inundoj iomete ruiniĝis. Tial oni konstruis pli novan preĝejon en 1907, la malnova estis malkonstruita. La orgeno muzikas ekde 1908. Kapeleto estas videbla de 1911.

## Konstruaĵo 
La kirko situas en ĝardeno laŭ strato. Ĝi havas unusolan turon (kun horloĝo de 1994 super la enirejo. En la interna parto la nun videblaj freskoj estis pentritaj en 1956. Pli nova marmora altaro fariĝis en 1959. En la sekva jaro estis konstruita kapelo por baptado. En la proksimeco estas la paroĥo, same tiam konstruita, kiel la preĝejo.

Kermeso okazas en la 14-an de septembro.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare
eta|maldekstre|La katolika kirko en Budakalász

Budakalász
Budakalász
Lignières

**Lignières** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

## Svislando 
* Lignières NE estas komunumo de la distrikto Neŭŝatelo en Kantono Neŭŝatelo.

## Francio 
* Lignières (Aube) estas komunumo de la departemento Aube.
* Lignières (Cher) estas komunumo de la departemento Cher.
* Lignières (Loir-et-Cher) estas komunumo de la departemento Loir-et-Cher.
* Lignières (Somme) estas komunumo de la departemento Somme.
* Lignières-Châtelain estas komunumo de la departemento Somme.
* Lignières-de-Touraine estas komunumo de la departemento Indre-et-Loire.
* Lignières-en-Vimeu estas komunumo de la departemento Somme.
* Lignières-la-Carelle estas komunumo de la departemento Sarthe.
* Lignières-Orgères estas komunumo de la departemento Mayenne.
* Lignières-Sonneville estas komunumo de la departemento Charente.
* Lignières-sur-Aire estas komunumo de la departemento Meuse.
* Kantono Lignières estas kantono de la departemento Cher.
Martelo (muziko)

**Martelo** estas en muziko la nomo por la frapa parto de frapinstrumento, ĉefe je bastamburo. Marteloj de la frapinstrumentara pedalfrapilo havas metalan stangon (tenilon) kaj martelan kapon volvita plejparte per ledo, gumo aŭ plasto. Je frapinstrumentaro oni nomas la frapilon bastoneto.

Ĝi ankaŭ estas la nomo por la frapa parto de kelkaj kordinstrumentoj. Ekzemple je zimbalono ili estas el ligno, plejparte kun ledo, ankaŭ tegita per felto.

## Vidu ankaŭ 
* Bastoneto
* Drumo
* Prapiano
* Piano

Kategorio:Frapinstrumentaro
Heroa legendo de Arslan

***Heroa legendo de Arslan*** (japane: アルスラーン戦記 [Arusurān Senki]) estas la titolo de japana fantasta serio de verkoj. La verkinto, Tanaka Joŝiki, komencis skribi sian ilustritan romanon "Heroa legendo de Arslan" en 1986 kaj daŭre skribas ĝin (almenaŭ en 2012), kun la nuna nombro de 13 romanoj kaj unu flankrakonto en la oficiala gvidlibro "Arslan senki tokuhon". Ĝi estis transformita en mangaon, du animeajn filmojn, kaj 4-epizodan nefinitan OVA-on. 
 
En la 19-a jarcento, Naqib-ul-Mamālik (نقیب الممالک), reĝa rakontisto de la kortego de Naser al-Din Ŝaho Kaĝaro, reĝo de Irano, iĝis populara pro la kreado la rakonto "Amir Arsalān-i Nāmdār", kaj la japana rakonto estas fantazio laŭ la simila persa rakonto. Multaj roluloj de "Heroa legendo de Arslan" havas nomojn de la persa epopeo Amir Arsalan.

Kategorio:Animeo
Kategorio:Mangao
Kategorio:Mangailustritaj romanoj
Kategorio:Literaturo de Japanio
4117 Wilke

'*4117 *Wilke''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1982 de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana optikisto Alfred Wilke (1893–1972), kiu establis atelieron kaj observatorion en Falkensee.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Duobla bastamburado

eta|Simon Phillips malantaŭ sia frapinstrumentaro kun du bastamburoj
**Duobla bastamburado** estas dupieda ludotekniko je la ludo de frapinstrumentaro, kiu ebligas rapidan, pelan ritmo kaj aparte eniris metalrokon. Unuafoje ĉi tiun metodon de frapinstrumentara ludado evoluigis en la 1940-aj jaroj Louie Bellson kadre de la ĵazbandegoj.

La frapinstrumentisto ludas aŭ du bastamburojn (tamburegojn) aŭ uzas dupedalan frapilon, kiu direktas la martelojn de du pedaloj sur la felon de nur unu tamburo. Per alterna piedfrapado sur du pedaloj frapinstrumentisto povas atingi proks. duoblan frapoftecon kiel je la ludo per nur unu piedo. Aparte altaj frapoftecoj estas atingeblaj per alterna piedfrapado per piedpinto kaj kalkano de ambaŭ piedoj. Bono ekzercado ebligas rapidecojn, kiujn nekonantoj de la tekniko ofte jam ne aldordigas al homaj piedfrapoj.

Kategorio:Frapinstrumentaro
Preĝejo Ĉieliro de Maria (Pilisvörösvár)

**Preĝejo de Ĉieliro de Maria** estas romkatolika Monumento historia en la hungara urbo Pilisvörösvár.

## Historio 
La unua kirko estis konstruita el ligno supozeble en 1696. Oni faris pli novan preĝejon jam el ŝtono en la 1700-aj jaroj. En 1757 ĝi ricevis la nunan patronecon. Post kelkfojaj riparoj oni faris pli granda la navon kaj ankaŭ la turo estis pli nova en 1797. Post kvin  jaroj novaj sanktejo kaj sakristio konstruiĝis. En 1954 la preĝejo estis plene renovigita.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas unusolan turon super la enirejo. Oni portis novan ĉefaltaron el Budapeŝto en 1957.     
 
Konsekrofesto okazas la 15-an de aŭgusto, la tago de la ĉieliro de Maria.

## Fontoj 
* hungare

P
Pilisvorosvar
Ibn Tufajl

**Abu Bakr Muhammad ibn Abd al-Malik ibn Muhammad ibn Tufajl al-Qajsi al-Andalusi** (بكر محمد بن عبد الملك بن محمد بن طفيل القيسي الأندلسي ), ankaŭ konata kiel **Aben Tofail**, **Abentofail**, **Ibn Tufajl** aŭ **Ibn Tufail**, naskiĝis en la Almohada Imperio en Uadi-Aŝ, nuna Guadix (provinco Granado, Hispanio, sed laŭ aliaj aŭtoroj li naskiĝis en Purchena aŭ eĉ Tíjola, en la nuna provinco Almerio), ĉ. 1105/1110 kaj forpasis en Marakeŝo en 1185, estis kuracisto, filozofo, matematikisto kaj poeto, samptempulo de Averroes, kaj disĉiplo de Avempace. Li partoprenis la kultura, politikan kaj religian vivon de la kortego de la almohadoj en Granado. La bazo de liaj filozofaj ideoj estas la afero pri la unuiĝo de la homa kompreno kun Dio. Li filozofio baziĝas sur platonismo, sed adaptita al la islama mistiko.

Li verkis ekzemple faman verkon *La aŭtodidakta filozofo*.

Kategorio:Islamaj filozofoj
Kategorio:Islamaj poetoj
Kategorio:Islamaj verkistoj
Kategorio:Homoj de Al-Andalus
Kategorio:Arabaj kuracistoj
Le Moulin

**Le Moulin** en la franca lingvo signifas *La Muelilo*. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Le Moulin (Agiez)** estas kvartalo de la komunumo Agiez de la Distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Le Moulin (Champagne)** estas vilaĝo de la komunumo Champagne de la Distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Le Moulin (Cheyres)** estas vilaĝo de la komunumo Cheyres de la distrikto Brojo en Kantono Friburgo en Svislando.
* **Le Moulin (Cudrefin)** estas vilaĝo de la komunumo Cudrefin de la distrikto Brojo-Vully en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Le Moulin (Donneloye)** estas vilaĝo de la komunumo Donneloye de la Distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Le Moulin (Hauterive)** estas vilaĝo de la komunumo Hauterive de la distrikto Sarino en Kantono Friburgo en Svislando.
* **Le Moulin (La Rippe)** estas vilaĝo de la komunumo La Rippe de la Distrikto Nyon en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Le Moulin (Lignières)** estas vilaĝo de la komunumo Lignières de la distrikto Neŭŝatelo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando.
* **Le Moulin (Massongex)** estas vilaĝo de la komunumo Massongex de la Distrikto Saint-Maurice en Kantono Valezo en Svislando.
* **Le Moulin (Venthône)** estas vilaĝo de la komunumo Venthône de la Distrikto Sierre en Kantono Valezo en Svislando.
* **Le Moulin (Villars-sous-Yens)** estas vilaĝo de la komunumo Villars-sous-Yens de la Distrikto Morges en Kantono Vaŭdo en Svislando.
Simon Ockley

**Simon OCKLEY** (1678 - 9-an de aŭgusto 1720) estis brita orientalisto kiu multe esploris pri la araba kaj islama kulturoj. Li verkis plurajn verkojn rilate al la studoj kiujn li faris dum jardekoj aŭ faris tradukojn el la originalaj lingvoj al la angla. La Historio de la saracenoj, estas lia ĉefa laboro. Ĝi estis publikigita en du volumoj, 1708-1718, kaj longe ĝuis grandan reputacion.   

Kategorio:Britaj orientalistoj
Paula Dehmel

**Paŭla DEHMEL**, nask. Oppenheimer (naskiĝinta la 31-an de oktobro 1862 en Berlino, mortinta la 9-an de julio 1918 en Steglitz apud Berlino) estis verkistino de porinfana literaturo.

La filino de predikanto de la juda reformisma komunumo estis edziniĝanta al la konata verkisto Richard Dehmel (1863-1920). Post la divorco ili plue kunlaboris kreive en la verkado de altkvalitaj infanaj libroj. Dum 1915-1917 ŝi estis eldonantino de la porinfana kalendaro "Meidingers Kinderkalender", al kiu kontribuis ŝi mem kaj aliaj samtempaj aŭtoroj. Apartenis al ŝia amikaro i.a. Else Lasker-Schüler, Otto Julius Bierbaum, Arno Holz kaj Johannes Schlaf.

## Verkoj (elekto) 
* Fitzebutze (infanaj poemoj, 1900, kune kun Richard Dehmel)
* Rumpumpel (infanaj poemoj, 1903)
* Das grüne Haus (rakonto, 1907)
* Auf der bunten Wiese (infanaj poemoj, 1912)
* Gig-gag! Schnick-Schnack! (infanaj poemoj, 1917, kune kun Lina Sommer)
* Das liebe Nest (infanaj poemoj, 1919)
* Singinens Geschichten (Fabeloj, 1921)

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio kun fotoj. 
* La poemoj.
* Verkoj deŝuteblaj ĉe la Gutenberg-projekto.

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj porinfanaj verkistoj
Antoni Łomnicki

**Antoni Marian ŁOMNICKI** blazono *Suchekomnaty* (naskiĝis la 17-an de januaro 1881 en Lvovo, murdita la 3/4-an de julio 1941 en Lvovo) estis pola matematikisto, kunkreinto de Lvova Skolo Matematika.

En Lvovo li finis gimnazion kaj Lvovan Universitaton. Studis ankaŭ en la Universitato de Gottingen. Sian tutan vivon ligis preskaŭ kun Lvova Politekniko, kie estis profesoro (de 1919), dekano kaj prorektoro (de 1939). Li estis ankaŭ gvidisto de la Katedro de Matematiko ĉe Lvova Politekniko.

En 1920 Antoni Łomnicki akceptis Stefan Banach kiel sian asistanton, malgraŭ ne finitaj de li studoj.

Aŭtoro de laboraĵoj pri geometrio kaj kartografio kune kun lernolibroj pri tiuj fakoj. Pafmortigita de germanoj post konkero de Lvovo nokte de la 3-a al la 4-a de julio 1941 sur Wuleckie Montaro kun grupo de 25 polaj profesoroj de altlernejoj de Lvovo.

Li estis murdita fare de germanoj kadre de la Masakro de Lvovaj Profesoroj.

## Bibliografio 
Zygmunt Albert, *Kaźń profesorów lwowskich – lipiec 1941* (Murdo de lvovaj profesoroj - julio 1941); raportoj kaj dokumentoj kolektitaj kaj prilaboritaj de la aŭtoro, Wrocław 1989, Eldonejo de Vroclava Universitato, ISBN 83-229-0351-0 elektronika versio

Kategorio:Polaj matematikistoj
Emile, aŭ Pri la Eduko

'**Emile, aŭ Pri la Edukado**' estas filozofia traktaĵo pri la homa naturo verkita de Jean-Jacques Rousseau en 1762, kiu konsideris ke ĝi estis “sia plej bona kaj plej grava verko”. Ĝi traktas politikajn kaj filozofajn temojn rilate al la interagado de unuopulo kun la socio, specife ĝi emfazas pri la natura bonkoreco de homoj (Rousseau asertis, ke homo estas bona laŭ naturo), sed tiu partoprenas en korupta socio. En *Emile*, Rousseau proponas, pere de priskribo, eduksistemo per kiu la natura homo povu kunvivi en korupta socio. En la traktaĵo Rousseau rakontas historion pri junulo Emile kaj ties prizorganto, por bildigi la manieron eduki la idealan civitanon. Tamen, Emile ne estas detaligita gvidlibro, kvankam ĝi inkluzivas kelkajn konsilojn pri edukado de infanoj. Ĝi estas konsiderata la unua traktaĵo pri eduka filozofio en Okcidento.

La teksto dividiĝas en kvin “librojn”, la unuaj tri dediĉitaj al la infanaĝo de Emile, la kvara al la adoleskaĝo, kaj la kvina al la edukado de Sofia, la “ideala virino” kaj estonta edzino de Emile, kaj al la hejma vivo kaj civila de li.

Kategorio:Filozofio
Kategorio:Edukado
Kategorio:Verkoj de Jean-Jacques Rousseau

Kategorio:Romanoj pri infanoj
Czesław Niemen

[eta|dekstra|Monumento al Czesław Niemen en [Kielce]]
**Czesław Juliusz Niemen-Wydrzycki** (naskiĝis la 16-an de februaro 1939 en Stare Wasiliszki apud Lida, nun Belorusio, mortis la 17-an de januaro 2004 en Varsovio) estis pola kantisto, komponisto, instrumentisto kaj aŭtoro de kantotekstoj.

## Vivo 
Czesław Niemen naskiĝis kiel Czesław Juliusz Wydrzycki en Stare Wasiliszki apartenanta tiam al Pollando Grodna regiono. Liaj gepatroj estis Antoni Wydrzycki (1896–1960), profesie mekanikisto, i.a. agordisto de fortepianoj kaj Anna Markiewicz (1897–1986). Li havis fratinon Jadwiga (n. 1926). Li jam kantis en lernejo kaj en eklezia koruso. En la jaroj 1953–54 frekventis muzikan lernejon en Grodno.

En 1958 estis deportita al antaŭmilita Pollando kadre de la dua amasa deportado de poloj el Polaj Orient-Landlimaj Regionoj. La familio Wydrzycki ekloĝis en Świebodzin, Białogard kaj Kołobrzeg, kaj Ĉeslao ektroviĝis en Gdańsk, kie komencis lerni en muzika mezlernejo. Li lernis ludi fagoton samtempe ludante en studentaj teatroj, kabaredoj kaj en la klubejo Żak en Gdańsk, kantante hispane kaj pole latinamerikajn kantojn kun akompano de gitaro. Du kantoj aperis poste sur lia unua disko. En 1958 edziĝis al flegistino Maria Klauzunik, kiu naskis filinon Maria (n. 1960). Ili loĝis en Sopot. En 1971 disiĝis.

En 1962 gajnis grandan sukceson en la Festivalo de Junaj Talentoj en Szczecin kaj rondveturis tra la lando kun ensemblo  (Ruĝaj-Blankaj).

La nomon Niemen akceptis de la rivero Nemuno, fluanta proksime al lia naskiĝloko.

De la 18-a ĝis la 20-a de januaro 1964 Czesław Niemen kun grupo Niebiesko-Czarni (Bluaj-Nigraj) ludis antaŭ koncertoj de Marlene Dietrich en la Kongresa Salono de Varsovio. En la unua parto de la koncerto Marlene Dietrich ekaŭdis lian verkaĵon "" (Ĉu vi min ankoraŭ memoras?), kiun novembre 1964 r. surbendigis kun la propra teksto "".

## Partoprenanto de internaciaj festivaloj 
* Monda Festivalo de Junularo kaj Studentaro en Havano
* Festivalo Sanremo

## Memorigo de la artisto 
En 2010 Jan Edward Czachor verkis libron ''*, eldonita en 800 ekzempleroj.

Czesław Niemen iĝis patrono de kelkaj polaj stratoj kaj placoj:
* Bielsko-Biała: 49°48′46.59″N 19°00′42.63″E /
* Bochnia: 49°58′32.22″N 20°26′17.19″E /
* Częstochowa: 50°50′03″N 19°07′40″E /
* Gdańsk: 54°21′07.43″N 18°38′37.52″E /
* Kraków: 50°02′43″N 19°49′32″E /
* Rzeszów: 50°02′19″N 21°58′07″E /
* Serock: 52°29′51.46″N 21°03′49.76″E /
* Sopot: 54°26′31″N 18°33′24.3″E /
* Stalowa Wola: 50°35′40″N 22°02′02″E /

## Bibliografio 
* Roman Radoszewski, *Czesław Niemen: Kiedy się dziwić przestanę. Monografia artystyczna* (Czesław Niemen. Kiam mi ĉesos miri. Artisma monografio) Iskry, 2004. ISBN 83-207-1770-1
* Marek Gaszyński, *Czas jak rzeka* (La tempo kiel rivero), Prószyński i S-ka, 2004, ISBN 83-7337-849-9.
* Dariusz Michalski, *Niemen o sobie'' (Niemen pri si mem), "Twój Styl", Varsovio 2005, ISBN 83-7163-568-0.

Kategorio:Polaj kantistoj
Kategorio:Rokkantistoj
Kategorio:Kunfandomuzikistoj
Niemen
Niemen
Lingvoj de Etiopio

eta|300px|Signo en amhara al la etiopia jarmilo festo
**Etiopio** estas multlingva lando, kun pli ol sepdeko da komune uzataj lingvoj, 77 laŭ la censo de 1994, kaj eĉ 90 laŭ la katalogo Ethnologue (kelkaj 77 laŭ la 1994 censo). Plejparto apartenas al la afrikazia lingvaro (ŝemidaj, kuŝidaj kaj omotaj lingvoj), sed ankaŭ diversaj nilo-saharaj lingvoj estas parolataj de etnaj minoritatoj.

Tradicie la amhara estas uzata kiel rimedo por interkomunikado kaj edukado. Post la falo de la reĝimo de la Derg en 1991, la nova konstitucio de la Federala Demokrata Respubliko de Etiopio donis al ĉiuj etnaj grupoj la rajton evoluigi siajn lingvojn kaj establi sistemon de elementa edukado en la denaska lingvo . Tio ĉi estas rimarkebla ŝanĝo al la lingvaj politikoj de antaŭaj registaroj en Etiopio.

## Ŝemidaj lingvoj 
* **geeza**
* **tigrea**
* **tigrinja**
* **amhara**
* **guraga**
* **harara**

## Kuŝidaj lingvoj 
* **afara**
* **agaŭa**
* **camaja**
* **oroma**
* **somala**
* **sidama**

## Nilo-saharaj lingvoj 
* **nuera**

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Ethnologue* pri Etiopiaj lingvoj
* *PanAfriL10n* pri Etiopio

Kategorio:Lingvoj de Etiopio
Porto da Folha

**Porto da Folha** estas municipo en la brazila subŝtato Serĝipo, kiu havis 27.146 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Serĝipo

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Serĝipo
Egmont Colerus

eta|Naskiĝdomo en Linz, Mozartstr. 21
**Egmont COLERUS** (naskiĝinta la 12-an de majo 1888 en Linco, mortinta la 8-an de aprilo 1939 en Vieno) estis aŭstra verkisto kaj matematikisto.

Li verkis romanojn historiajn-biografiajn kaj sociokritikantajn, krome artikolojn facile kompreneblajn pri problemoj matematikaj.

## Verkoj 
;Romanoj kaj rakontoj
* 1920 Antarktis
* 1920 Sodom
* 1921 Der dritte Weg
* 1922 Weiße Magier
* 1924 Wieder wandert Behemoth. Roman einer Spätzeit
* 1924 Pythagoras
* 1926 Zwei Welten. Ein Marco-Polo-Roman
* 1927 Tiberius auf Capri
* 1928 Die neue Rasse
* 1929 Kaufherr und Krämer
* 1932 Matthias Werner *oder* Die Zeitkrankheit
* 1934 Leibniz
* 1936 Geheimnis um Casanova
* 1939 Archimedes in Alexandrien
;Dramoj
* 1927 Politik (1928 premiero ĉe la Burgoteatrejo)
* 1930 Tiberius und Sejan
* 1935 Zweikampf (premiero la 2-an de novembro 1935 ĉe la Bremena Teatrejo)
**Faklibroj**
* 1934 Vom Einmaleins zum Integral
* 1935 Vom Punkt zur vierten Dimension
* 1937 Von Pythagoras bis Hilbert

## Literaturo 
;Monografioj
* Blanca Colerus: *Egmont Colerus. Schriftsteller, Humanist, Mathematiker. 1888 - 1939*. Bearbeitet und ergänzt von Monica Skidelsky-Colerus, Trauner Verlag, Linz 2005; ISBN 978-3-85487-891-9
;Artikoloj ktp.
* *Die geistige Elite Österreichs. Ein Handbuch der Führenden in Kultur und Wirtschaft*. Wien 1936, 114 f.
* Eduard Castle (Hrsg.): *Deutsch-Österreichische Literaturgeschichte. Ein Handbuch zur Geschichte der deutschen Dichtung in Österreich-Ungarn*. Wien 1937, pp. 2132, 2172, 2175, 2177 f., 2255f.
* Josef Nadler: *Literaturgeschichte Österreichs*. Salzburg 1951², 488 f.
* Adalbert Schmidt: *Dichtung und Dichter Österreichs im 19. und 20. Jahrhundert. Bd. 1*, Salzburg-Stuttgart 1964, 371 f.
* Kürschners Deutscher Literatur-Kalender. Nekrolog 1936-1970. Berlin-New York 1973, 100
* Hilde Spiel (Hrsg.): *Die zeitgenössische Literatur Österreichs*. Zürich-München 1976, 39 f.

## Eksteraj ligiloj 
* Foto de la verkisto kaj deŝuteblaj verkoj ĉe la Gutenberg-projekto.

Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Aŭstraj matematikistoj
Larĝbenda

La termino ***larĝbenda*** kvalifikas telekomunikan signalon aŭ aparaton kun pli granda bendlarĝo, iusence, ol alia kutima aŭ ordinara signalo aŭ aparato (kaj ju pli larĝa la bendo, des pli granda la trafik-kapacito).

## En telekomunikado 
*Larĝbenda* en telekomunikado kvalifikas signaladmetodon, kiu uzas relative larĝan bendon da frekvencoj.
*Larĝbenda* estas ĉiam relativa termino, komprenebla laŭ sia kunteksto. Ju pli larĝa estas la frekvencobendo de kanalo, des pli granda estas la datumtransporta kapacito por la sama kanalkvalito.

## En video 
*Larĝbenda video* estas kelkfoje ankaŭ uzata por priskribi IPTV Video laŭ Peto.

## Vidu ankaŭ 
* Move larĝenda
* Sendrate larĝbenda
* Ultralarĝbenda
* Larĝbenda universala servo

## Referencoj 
Kategorio:Cifereca elektroniko
Pontarlier

**Pontarlier** estas komunumo kaj urbo en la departemento Doubs de la regiono Burgonjo-Franĉkonteo en Francio. Ĝi havis 17 998 loĝantojn en 2011.

## Geografio
Pontarlier situas en oriento de Francio en la Ĵurasa Montaro proksime de la landlimo al Svislando. La urbo situas ĉe la supra parto de la rivero Doubs.

## Historio
Pro ĝia strategia situo sur la trafikvojo de oriento al okcidento trans la Ĵurasa Montaro jam dum mezepoko Pontarlier estis grava komerca centro de Burgonjo. Dum la 10-jara Milito de Burgonjo-Franĉkonteo en januaro 1639 la urbo estis okupita kaj poste rabobruligita. En la 19-a jarcento Pontarlier estis la centro de la absinto-produktado.

## Trafiko
La stacidomo de  estas haltejo de la TGV-trajnlinio de Berno al Parizo. Alia trajnlinio kondukas al Neŭŝatelo. Du kilometrojn okcidente de la urbo situas la aeordromo kun la ICAO-kodo LFSP. Tra Pontarlier pasas la nacia vojo 57, krome la vojo D437 kaj D67bis (kiu post la svisa landlimo fariĝas la kantona ĉefvojo n-ro 10).

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Doubs
* Pontarlier (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj
* Oficiala retejo de la urbo Pontarlier


Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Komunumoj de Doubs
Kategorio:Etapaj urboj de Tour de France
Gosford

**Gosford** estas grandurbo, grava komerca centro kaj administra centro de la Centra Marbordo-regiono en Aŭstralio, en Novsudkimrio. 

## Geografio 
Gosford situas laŭ la oceano 86 km de Sidnejo.

## Historio 
La plej frue aborigenoj vivis en tiu loko. En la 19-a jarcento kelkaj pioniraj eŭropanoj  komencis okupi la teron, sed pli frue en 1788 la areo estis esplorita. La loko prenis la nomon Gosford en 1839. La unua vojo estis konstruita en 1850. Tiutempe ankaŭ kondamnitoj vivis tie. 
Gosford iĝis urbo en 1885 kaj municipo en la sekva jaro.

## Trafiko 
Gosford havas aŭtovojon kaj stacidomon.
 
## Klimato 
Gosford havas subtropikan klimaton kun varmaj, humidaj someroj kaj mildaj, pli sekaj vintroj. Februaro kaj marto estas la plej malsekaj monatoj kaj aŭgusto kaj septembro estas la plej sekaj monatoj. La temperaturo varias inter 6-28 °C. Jare pluvas po 1318 mm.

## Ĝemelurboj 
*  Edogava, Japanio
*  Nitra (urbo), Slovakio

## Fontoj 
* Angla Vikipedio

Kategorio:Urboj de Novsudkimrio
Listo de la stacioj de la metroo de Rennes

Jen la **listo de stacioj de la Metroo de Rennes**.

## Stacioj de la linio a 
## Stacioj de la linio b 
eta|250px|Stacio ''''

Tiu listo estas provizora, ĝi venas de la oportunesploro kaj de la publika enketo. Povus esti ŝanĝoj sekve de la estonta fareblesploro.


Kategorio:Transporto en Rennes
4118 Sveta

'*4118 *Sveta'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan personan nomon "*Sveta*", mallongigo de "*Svetlana*", en honoro de la soveta kosmonaŭtino Svetlana Evgenjevna Savickaja (cirile: *Светлана Евгеньевна Савицкая'') kiu kosmoflugis en 1982 kaj 1984.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Kitab al-Miraĝ

La **Kitab al-Miraĝ** (araba: كتاب المعراج "Libro de la Ĉieliro") estas islama libro rilate al la supreniro de Mohamedo al Ĉielo (konata kiel Miraĝ), sekvante miraklan unu-noktan vojaĝon de Mekko ĝis Jerusalemo. La libro estas dividita en 7 ĉapitrojn, kaj estis skribita en la araba utiligante la nasĥan kaligrafion.

Oni kredas ke Kitab al-Miraĝ estis skribita de Abu'l-Qasim (n. 376 - m. 465 post la Heĝiro).
En la dua duono de la 13-a jarcento, la libro estis tradukita en la latinan (kiel Liber Scale Machometi) kaj hispanan, kaj baldaŭ poste (en 1264) en malnovfrancan lingvon. Ĝiaj islamaj bildigoj pri la Infero estas, laŭ kelkaj akademiuloj, grava influo sur la verko de Danto, la La Dia Komedio.

Kategorio:Islama literaturo
François Dossin

**François DOSSIN** estas belga astronomo.

La Minor Planet Center kreditas lin de la malkovro de 5 asteroidoj.

En 1973 kun lia kolego André Heck, li anoncis la observon, dum plena suna eklipso elde Loyangalani (Kenjo), de ĉiela korpo tre proksima de Suno. Tiu astro ricevis la nomon de *Objekto Dossin-Heck*. Tiu objekto neniam estis retrovita, kaj estas nun rigardita kiel aberacion en la optika instrumento tiam uzita.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Belgaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
La aŭtodidakta filozofo

***La aŭtodidakta filozofo***, ***Ḥayy ibn Yaqẓān*** (**حي بن يقظان**); estis la unua araba kaj filozofia romano, verkita de Ibn Tufail, filozofo kaj kuracisto en la 12-a jarcento en Al-Andalus. La romano estis nomita laŭ alegoria kaj filozofia samnoma rakonto verkita de Aviceno en la 11-a jarcento en Persio.

*La aŭtodidakta filozofo* havis gravan influon en la araba, persa kaj eŭropa literaturoj post tradukado al latina kaj angla en 1671 kaj 1686 respektive; ĝi ankaŭ estis tradukita al la nederlanda en 1672 kaj germana samfoje. La laboro havis "profundan influon" en la klasika islama filozofio kaj en la moderna filozofio.

## Vidu ankaŭ
* *Al-Risalah al-Kamilijah fil Siera al-Nabaŭijah*

Kategorio:Islama literaturo
Moŭgli

eta|Ilustraĵo de Moŭgli el 1895
**Moŭgli**, *Mogli* aŭ *Maŭgli* (vidu la diskutpaĝon), originale anglalingve *Mowgli*, estas la nomo de la ĉefrolulo de la romano *La libroj de ĝangaloj* verkita de Rudyard Kipling.

Moŭgli estas barata infano, ŝtelita de la tigro Ŝir Ĥan, je tre frua aĝo. Sciinte tion, li estis adoptita de la lupoj de la ĝangalo en la ĉirkaŭaĵo de la barata urbo Seoni, kontraŭ ĵus mortinta bovo, pagita de la nigra pantero Bagira. Krom tio, li ricevis la protekton kaj edukon de la urso Balu'. Kreskante kiel sovaĝinfano, Moŭgli alfrontas multajn danĝerojn, sed ĉiam helpata de Bagira, Balu', la serpento Kaa, Frato Gris kaj Akela. Inter tiuj danĝeroj estis la konfronto al Ŝir Ĥan kaj mortigi ĝin, venki ĉ. 200 kvonojn kaj defii danĝeran hindian kobron.

Hazarde li konas siajn gepatrojn, Messua kaj ties edzo, riĉuloj el barata vilaĝo de Brita Hindio, al kiuj li plurfoje savis la vivon.

Kategorio:Anglalingva literaturo por infanoj
Kategorio:Fikciaj sovaĝaj infanoj
Kategorio:Fikciaj baratanoj
Reading (Pensilvanio)

eta|Mapo de Reading en Konteo Berks
**Reading** estas urbo en la ŝtato Pensilvanio en Usono, kaj administracie apartenas al la kantono Berks.

## Demografio 
Dum censo en 2000 la nombro da loĝantoj estas fiksita je .

En 2006 la nombro estas taksita de la Usona censo-buroo je .

En 2011 la sama buroo menciis ke la loĝantoj de la urbo estas la averaĝe la plej malriĉaj de Usono.

## Geografio 
La areo estas , el kiu  estas akvo. Reading situas proksimume je 98 metroj super la marnivelo.

Koordinatoj:

Kategorio:Urboj de Usono
Kategorio:Urboj de Pensilvanio
4121 Carlin

'*4121 *Carlin'''* estas malgranda sed neordinare hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono), en la kadro de la astronomia kampanjo *International Near-Earth Asteroid Survey* (INAS), tie estas: *Internacia Enketo pri Terrenkontaj Asteroidoj*.

## Nomo 
La usona astronomo Steve Singer-Brewster nomis ĝin en honoro de sia filino, *Carlin Singer-Brewster'', okaze de ŝia sepa naskodato.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de International Near-Earth Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
J.F. Kennedy (metroo de Rennes)

La stacio **J.F. Kennedy**, laŭ la nomo de la apude situanta korso, estas la lasta stacio de la linio **a** de la metroo de Rennes.

## Situo 
Situanta kore de la kvartalo 'Villejean-Beauregard', sur la slabo 'Kennedy', ĝi estas la stacio por la tuta kvartalo 'Villejean'. Ĝi estas ankaŭ la lasta stacio nordokcidente de la linio. Estas nur unu kajo sur la norda flanko. Konsekvence, la vagonaroj reiras inversdirekte antaŭ ol alivojiĝi sur la dekstra trako post kelkaj dekoj da metroj.

La konstruado de la dua kajo kaj de malantaŭa stacidomo por turnado kaj la parkado de la vagonaroj estas antaŭvidita post la ekfunkciado de la linio **b** en 2018. La kosto de la tuto de tiuj laboroj estis taksita en 2010 je 75 milionoj da eŭroj. La decido pri la modifoj estis konfirmita okaze de la kunveno de la konsilio de "Rennes-metropole" en la 20-a de Majo 2010.

Apud la stacio estas ankaŭ aŭtoparko, sur la bulvardo de 'Anjou'.

## Arkitekturo 
La arkitekto de la stacio estis Manuelle Gautrand.

La stacio staras sur 2 niveloj. Slabo je  ebligas naturan lumigon de la biletvenda ĉambro situanta sur nivelo -1. Ŝtuparo ebligas atingi la unikan kajon sur nivelo -2, de kie supreniras rulŝtuparo.

## Ĉirkaŭ 
* Kvartalo Villejean
* Komerca centro
* Kvartaldomo

## Ŝanĝeblecoj 
* Saint Gilles / Pacé Sud - Rennes (Villejean Université) - Montgermont - La Chapelle des Fougeretz
* Clayes / Partenay / Pacé - Rennes (Villejean Université)
* Pacé Beausoleil - Rennes (Villejean Université)

* Aŭtoparko J.F. Kennedy

Dosiero:Entrée Station Métro JF Kennedy Rennes.jpg
Dosiero:Métro JFK1.jpg
Dosiero:Métro JFK2.jpg

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (STAR)

Kategorio:Metroo de Rennes
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2002
Kategorio:2002 en Francio
Kategorio:Transporto en Rennes
Masayuki Iwamoto

**Masayuki IWAMOTO** (japane :岩本雅之, *Iwamoto Masayuki*)
estas japana astronomo. Li kunmalkovris 6 asteroidojn, ĉiujn kun Toshimasa Furuta.

La asteroido 4951 Iwamoto estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Masayuki Iwamoto

Kategorio:Japanaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Dhamar

**Dhamar** (arabe ذمار, latinliterigo laŭ DMG Ḏamār) estas urbo en la okcidenta parto de Jemeno. Ĝi situas en alteco de 2400 metroj super la marnivelo, kaj estas la administra centro de samnoma provinco. Laŭ takso en 2005 en la urbo vivis 140 000 loĝantoj.

La urba nomo fontas de ''Dhamar'ali Juhabir*, kiu ĉirkaŭ la jaro 200 regis la Reĝlandon Ŝeba kaj laŭlegende fondis la urbon. Multaj ruinoj el la epokoj de la regnoj Ŝeba kaj Himjaro restas en la urbo. Dhamar post la islama ekspansio iĝis unu el la famaj centroj de araba kaj islama kulturo kaj scienco. La granda moskeo de la urbo konstruiĝis dum la regotempo de kalifo *Abi-Bakr Al-Sadeek''. Por alilandanoj nekutima estas la intensa komerco pri armiloj en la urbocentra bazaro.

## Notoj 
Kategorio:Urboj de Jemeno
Ibb

**Ibb** (arabe ذمار) estas urbo en la sudokcidenta parto de Jemeno. Ĝi situas proksimume duonvoje inter la urboj Sanao kaj Adeno. 

Laŭ la stato de  en la urbo vivis . La urbo estas signifa regiona komerca centro, kaj estas la administra centro de samnoma provinco.

Ibb supozeble fondiĝis dum la epoko de la regno Himjaro, en la 1-a jarcento a.K.. La unuaj skribaj dokumentoj pri ekzisto de la urbo tamen datiĝas nur el la 10-a jarcento, kiam la urbo jam plurajn jarcentojn estis islama. Ibb ĉiam estis parto de la karavanaj vojoj inter la urboj Sanao kaj Adeno, kaj post la islama ekspansio multaj islamaj pilgrimantoj pasis la urbon. Dum la epoko de disdivido de Jemeno inter la armeoj de la Osmana Imperio norde kaj de la Brita Imperio sude, Ibb iĝis administra centro de la malnova provinco Taiz kaj en la 1930-aj jaroj iĝis centro de novkreita provinco Ibb.

Kiel en multaj lokoj de Jemeno, en Ibb impresas la granda nombro de historiaj konstruaĵoj, ofte kvar-etaĝaj kun pitoreskaj fenestroj en fasadoj de naturaj ŝtonoj.

Kategorio:Urboj de Jemeno
Al-Mukala

kaj de la regiono Hadramaut]]
**Al-Mukala** () estas urbo en la suda parto de Jemeno. Ĝi situas borde de la Hinda Oceano, oriente de la Golfo de Adeno, kaj ekde la antikva epoko estis la plej signifa marhaveno kaj signifa komerca centro de la regiono. Jam sur mapo de Ptolemeo de la 2-a jarcento la urbo estis markita.  

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  

 
Kategorio:Urboj de Jemeno
4122 Ferrari

'*4122 *Ferrari''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala aŭto-vetkuristo kaj industriestro Enzo Ferrari (1898–1988), fondinto de la firmao Ferrari.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio San Vittore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Wangenried

**Wangenried** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Wangen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 397 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Wangenried situas en la Svisa Mezlando 2 kilometrojn sude de la distriktĉefurbo Wangen kaj proksimume 9 kilometrojn oriente de Soloturno. La komunuma teritorio je tri flankoj estas ĉirkaŭita de arbaro. La komunumo konsistas el la vilaĝo Wangenried kaj la setlejoj Baumgarte, Chalberweid, Riederhöchi kaj Landstrass, kaj kelkaj izoliztaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,91&nbsp;km², de kiuj 23,4% estas kovritaj de arbaro, 67,4% servas por agrikulturo kaj 7,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Wangenried limas en nordo al Wangen ĉe Aro, en oriento al Walliswil ĉe Wangen, en sudoriento al Heimenhausen, en sudo al Inkwil, en sudokcidento al Subingen, kaj en okcidento al Deitingen.

## Trafiko 
Wangenried situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La kantona ĉefvojo n-ro 22 de Wangen ĉe Aro al Herzogenbuchsee pasas en oriento tra la komunuma teritorio. La setlejoj Landstrass kaj Riederhöchi situas ĉe la ĉefvojo. La vilaĝo kaj la ceteraj setlejoj atingebla per flanka vojo, kiu deflankiĝas de la kantona ĉefvojo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 4 kilometrojn norde apud Wangen ĉe Aro. Per buslinio de Wangen ĉe Aro al Herzogenbuchsee la komunumon estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Wangenried datiĝas el la jaro 1407 kiel *Ried*. Ek de mezepoko Wangenried estis parto de la paroĥaro Wangen sub la suvereneco de la Grafoj de Kiburgo. En la jaro 1406 la urbo Berno akiris la regado pri Wangenried kaj atribuis ĝis al la kamparvoktejo Wangen, kiu post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 estis transformita al la distrikto Wangen. En la jaro 2010 Wangenried estis atribuita al la administra distrikto Supra Argovio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Wangenried
Chalberweid

**Chalberweid** signifas en la alemana lingvo *bovidopaŝtejo*. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Chalberweid (Eriswil)** estas setlejo de la komunumo Eriswil de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno en Svislando.

* **Chalberweid (Wangenried)** estas setlejo de la komunumo Wangenried de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno en Svislando.
Himjaro

[300px|eta|la regnoj de la suda [Araba Duoninsulo ĉirkaŭ la jaro 100 antaŭ nia erao: La regna teritorio de Himjaro estas kolorigita viole]]
**Himjaro** (malnovsudarabe *Ḥmyr*, , latinliterigo laŭ DMG *Ḥimyar*) estis antikva regno en la suda parto de la Araba Duoninsulo, en la okcidento de la nuntempa ŝtato Jemeno, kiu ekzistis de la 1-a jarcento a.K. ĝis la jaro 570. Centro de la regno estis la urbo Zafar kun la regna fortikaĵo Rajdan, en la jemena altebenaĵo en alteco de 2800 metroj super la marnivelo, proksimume 14 kilometrojn sudoriente de la nuna provinca ĉefurbo Jarim. Kiel lasta antaŭislama ŝtato en Jemeno, la nomo "Himjaro" ĝis la 19-a jarcento estis ofte uzata por la tuta antaŭislama suda parto de la Araba Duoninsulo.

## Apartaĵo de tiu judeca regno 
La 24-an de ĉiujara oktobro la kristana kalendaro memorigas sanktan Aretan (aŭ Aretha) kaj 340 kunulojn martirigitajn de la Himjara regno nemulte antaŭ ol enrompus la astro de Mohamedo.
Laŭdokumente, tiu regno, jam aparte ligita al la memoro de la Reĝino de Ŝeba kaj al la hebrea reĝo Salomono, ĉirkaŭ 425 akiris fizionomion de juda regno loĝata de judecaj araboj kaj ne de judoj. Ĝi ankaŭ distingiĝis per sia religia sentolero: judismo fariĝis ŝtata religio kaj ne akceptis konkurantojn. En 523 ĝia reĝo Masruq, dirita ankaŭ Nawas, post esti elektinta por si la judan nomon Yussuf (Jozefo), senbridigis persekuton kontraŭ la kristanoj, nombraj en la regno, por ilin devigi pasi al la juda religio. Pro kontrastoj kun la kristana bizanca imperio kaj ligo kun la persa kontraŭromia imperio, iĝis facila kaj intensa tiu persekuto.

Kiom estis la mortigitoj en Hgran, la urbo kiun Areta regis sed cedis al la sieĝanta judeca reĝo? Historiistoj supozas ke la nombro 340 simboligas ege pli grandan masakron: Pluraj fontoj parolas pri plurmiloj viktimoj. Post la masakro, la sola kristana preĝejo estis transformita al sinagogo. Estis la sama reĝo Yussuf kiu fieris pri tio per letero al araba ŝejko. La laŭta lego estis aŭskultata de du kristanoj kiuj tion disvastigis.

## Fino de ĉio 
Fine de ĝia historio, la armeo de Himjaro forte kaj tendence malvenke interbatalis kun la armeo de la Aksuma Reĝlando, aliflanke de la Ruĝa Maro en nordorienta Afriko. Ambaŭ regnoj tamen estis forviŝitaj lige al la islama ekspansio ekde la jaro 630.

## Regantoj 
* Abraha

## Bibliografio 
* ''L'Arabie heureuse au temps de la reine de Saba, VIIIe-Ier siècle avant J.-C.,* de Jean-François Breton, collection «La vie quotidienne », édition Hachette, Paris, 1998
* Andrej Korotajev. *Ancient Yemen''. Oxford: Oxford University Press, 1995. ISBN 0-19-922237-1.
* Christian-Julien Robin Hymiar et Israël, Comptes-rendus des séances 2004 de l'Académie des inscriptions et belles-lettres.
* Andrej Korotajev. *Pre-Islamic Yemen. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag*, 1996. ISBN 3-447-03679-6.

## Notoj 
Kategorio:Orienta Kristanismo
Kategorio:Historio de Jemeno
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en la 1-a jarcento a.K.
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en la 6-a jarcento
Kategorio:525
Arnstein (Saksio-Anhalto)

**Arnstein**  estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Mansfeld-Suda Harco de la federacia lando Saksio-Anhalto, en la sudorienta parto de la mezalta montaro Harco. La urbo kreiĝis komence de la jaro 2010 el libervola kuniĝo de 10 antaŭe memstaraj administraj komunumoj. En Arnstein fine de  vivis  loĝantoj.

eta|maldekstra|la samnoma mezepoka burgo *Arnstein*

Kategorio:Distrikto Mansfeld-Suda Harco
Kategorio:Urboj de Saksio-Anhalto
George Peele

**George PEELE** (baptita la 25-an de julio 1556; entombigita la 9-an de novembro 1596), estis dramaturgo el Londono, Anglio.

Li estis kunpropietulo de teatro kaj en ĝi li reprezentis, ĉirkaŭ 1584, sia verko *La Juĝo de Parizo*. *La amoroj de la reĝo Davido kun la bela Becabe*, el biblia temo, ĝi estas konsiderata kiel lia plej bonkvalita verko.

Kategorio:Angloj
Kategorio:Anglaj verkistoj
Kategorio:Anglaj dramaturgoj
Antoine Galland

**Antoine GALLAND** (n. la 4-an de aprilo 1646 en Somme – m. la 17-an de februaro 1715) estis franca orientalisto kaj arkeologo, kaj la unua eŭropa tradukisto de *Mil kaj unu noktoj*.

En 1701 Galland estis akceptita en la Akademio de Surskriboj kaj Beletro de Francio (*Académie des Inscriptions et Belles-Lettres*), kaj en 1709 li estis nomumita estro de la katedro de la araba en la Collège de France. Li estis aktiva ĝis sia morto en 1715.

Krom arkeologiaj esploroj, speciale en la areo pri numismatiko, li publikigis en 1694 kompilaĵon el arabaj, turkaj kaj persaj tekstoj, titolitan *Paroles remarquables, bons mots et maximes des orientaux* (poste tradukitan en la anglan kaj publikigitan en 1795). Inter liaj multnombraj verkoj nepublikigitaj estas versio de la Korano kaj *Histoire générale des empereurs Turcs*. Liaj taglibroj estis publikigitaj de Charles Schefer en 1881.

Kategorio:Francaj arkeologoj
Kategorio:Francaj orientalistoj
Kategorio:Francaj arabistoj
Kategorio:Francaj verkistoj de la 17-a jarcento
Kategorio:Francaj verkistoj de la 18-a jarcento
Kategorio:Francaj tradukistoj
Kategorio:Tradukistoj el la araba lingvo
Kategorio:Tradukistoj al la franca lingvo
Kategorio:Mil kaj unu noktoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Surskriboj kaj Beletro
Edward Pococke

eta|dekstra|Edward Pococke
**Edward POCOCKE** (1604 – 1691) estis orientalisto kaj bibliisto el Anglio. Filo de anglikana pastro de Chieveley, en Berkshire, kaj studis en la Lord Williams's School de Thame, Oxfordshire. La unua rezulto el liaj studoj estis la publikigo de konservita manuskripto en la Biblioteko Bodleian de Oksfordo konsistantaj el kvar epistoloj (*2 Petro*, *2* kaj *3 Johano*, *Judaso*) kiuj ne troviĝas en la biblia kanono.

Kategorio:Britaj orientalistoj
Auma-Weidatal

**Auma-Weidatal** estas komunumo kun urbaj rajtoj en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Greiz de la federacia lando Turingio. Fine de la jaro [[]] la komunumo havis  loĝantojn. La urbo ekestis la 1-an de decembro 2011 per kunigo de kvin antaŭe sendependaj komunumoj, kiuj tamen jam kunlaboris en administra komunumaro *Auma-Weidatal*: La urbestroj de la urbo Auma kaj de la komunumoj Braunsdorf, Göhren-Döhlen, Staitz kaj Wiebelsdorf la 13-an de januaro 2011 subskribis kontrakton pri kuniĝo de la kvin komunumoj. La 1-an de decembro efektigiĝis la kuniĝo al nova urba komunumo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|250px|maldekstra|historia poŝta distancosigno en Auma

Kategorio:Distrikto Greiz
Kategorio:Urboj de Turingio
Macaé

**Macaé** estas municipo en la brazila subŝtato Rio-de-Ĵanejrio, kiu havis 206.728 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio