open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jock Mahoney

**Jock Mahoney** (naskita kiel Jacques ''Joseph O'Mahoney ;* la 7-an de februaro 1919 en Ĉikago, Ilinojso; mortis la 14-an de decembro 1989 en Bremerton, Vaŝingtonio) estis usona aktoro kaj riskaktoro. En la komencaj kaj finaj filmoj, li foje estis kreditita kiel *Jack Mahoney* aŭ *Jock O'Mahoney*.

Li estas plej konata pro sia portretado de Tarzan en la filmo, ĉefrolante en tri filmoj:  *Tarzan the Magnificent*, *Tarzan Goes to India* kaj *Tarzan's Three Challenges''. Li ankaŭ faris gastajn aperojn en la serio Tarzan kun Ron Ely.

Li ĉefrolis en dekoj da vakerfilmoj kaj ĉefrolis en la popularaj televidserioj The Range Rider kaj Yancy Derringer. Li gaststelulis en The Three Stooges, Rawhide, Daniel Boone, Batman (epizodoj 19 kaj 20), Hawaii Five-O, Banacek, Kung Fu, The Streets of San Francisco, Simon & Simon, kaj multaj pli.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* la cementa bota gravuraĵoj de Mahoney ĉe Apacheland 1967

Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Francaj usonanoj
Kategorio:Usonaj stuntistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Benedict Wells

**Benedict WELLS** (naskiĝis la 29-an de februaro 1984 en Munkeno, Germanio kiel *Benedict von Schirach*) estas german-svisa verkisto.

## Vivo 
En la aĝo de ses jaroj, li komencis studi ĉe la unua el tri bavaraj loĝlernejoj. Post diplomiĝo de mezlernejo en 2003, li translokiĝis al Berlino. Tie li komencis verki la libron *«Spinner»* (en esperanto: io kiel *strangulo*). En 2008, li publikigis sian debutromanon, «*Becks letzter Sommer»*, kiu gajnis al li la *Bayerischer Kunstförderpreis* (Bavara Arta Promocia Premio). La libro estis filmigita. Li verkis kvin pliajn librojn, inkluzive de *«Spinner»*, kiun li publikigis jarojn poste.

Post jaroj en Barcelono, Wells revenis al Berlino kaj nun loĝas en Svislando.

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Svisaj verkistoj
Ron Ely

**Ronald Pierce "Ron" ELY** (n. la 21-a de junio 1938 en Hereford, Teksaso ; m. la 29-a de septembro 2024 en Los Alamos, Kantono Santa Barbara, Kalifornio) estis usona aktoro kaj aŭtoro. Lia plej konata rolo estis kiel Tarzan en la samnoma televidserio, kiu elsendiĝis inter 1966 ĝis 1969.

## Kariero 
Post alveno en Kalifornio, li subskribis kontrakton kun 20th Century Fox fine de la 1950-aj jaroj.  Li aperis en malgrandaj roloj en filmoj kaj televidserioj, inkluzive de rolo kiel navigisto en la romantika-milita muzikalo *South Pacific* (1958), la komedio *The Remarkable Mr.* Pennypacker (1959) kun Clifton Webb kaj Jill St. John, kaj la situacia komedio *How to Marry a Millionaire* (1957–1959) de NTA Film Network kun Barbara Eden.

*En 1961,* li estis elektita kiel Mike Madison en la CBS -aventura serio *The Aquanauts*, sed la serio estis nuligita post nur unu sezono. En 1966, li estis elektita por ludi Tarzan en la samnoma serio de NBC. Li ludis la ĉefrolon de Clark "Doc" Savage Jr. en la agkomedio *Doc Savage: The Man of Bronze* (1975) de Michael Anderson. 

Ely verkis du krimromanojn pri la aventuroj de Jake Sands: *Night Shadows* (Noktaj Ombroj) (1994) kaj *East Beach* (Orienta Strando) (1995).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Ron Ely ĉe aŭtokinejo de Brian

Kategorio:Usonaj aktoroj
Sophie (muzikistino, 1986)

**Sophie** /ˈziːɒn/ (ankaŭ konata kiel *Sophie Xeon* ;  naskita la 17-an de septembro 1986 en Glasgovo, Skotlando, Unuiĝinta Reĝlando ; mortinta la 30-an de januaro 2021 en Ateno, Grekio) estis brita diskproduktanto, kantistino kaj diskĵokeo.

Ŝi produktis por, interalie, Charli XCX, Vince Staples, Kim Petras, Madonna kaj Namie Amuro. 

Sophie famiĝis per unuopaĵoj kiel "Bipp" (2014) kaj "Lemonade" (2014), kiuj estis kolektitaj en la kompilaĵo *Product* (2015). La debuta albumo de Sophie, ''Oil of Every Pearl's Un-Insides'', estis publikigita en 2018, kiu estis nomumita por Grammy-premio por Plej Bona Danca/Elektronika Albumo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
10026 Sophiexeon

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo (enarkivigita en novembro 2021)
* 
* 

Kategorio:Skotaj muzikistoj
Kategorio:Britaj sondisko-produktistoj
Kategorio:Britaj elektronikaj muzikistoj
Florence Welch

**Florence Leontine Mary WELCH** (naskita la 28-an de aŭgusto 1986 en Londono)  estas brita muzikistino, kantistino kaj kantverkistino, plej konata kiel la ĉefkantistino de **Florence and the Machine** ''''*, kies nomo ofte estas konsiderata ŝia artista nomo.

Ilia debuta albumo, *Lungs,* estis publikigita la 6-an de julio 2009 kaj atingis la unuan lokon en la furorlisto de Britio.  Pli ol 6 milionoj da albumoj estis venditaj tutmonde ĝis nun. La muziko de la bando estas miksaĵo de sendependa muziko, popolmuziko, roko, popmuziko kaj soulo.

En 2018, Welch publikigis sian propran kolekton de poemoj kaj versoj, *Useless Magic (Senutila Magio''), kiu inkluzivas buntajn ilustraĵojn .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Britaj GLAT-aktivuloj
Kategorio:Usonaj rokkantistoj
Kategorio:Anglaj sondisko-produktistoj
Kategorio:Anglaj rokkantistoj
Kategorio:Skotaj usonanoj
Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Skotdevenaj angloj
Kategorio:Usonaj agnostikuloj
Kategorio:Anglaj agnostikuloj
Kategorio:Usonaj kontraldoj
Kategorio:Rokkantistoj
Kategorio:Usonaj GLAT-aktivuloj
Casper Van Dien

**Casper Robert Van DIEN** (naskita la 18-an de decembro 1968 en Milton, Florido) estas usona aktoro kaj reĝisoro, plej konata pro sia rolo kiel *Johnny Rico* en la filmoj *Starship Troopers* (1997) kaj *Starship Troopers 3: Marauder* (2008).

## Kariero 
Lia sukceso kiel aktoro okazis en la sapopero *Love, Lies, and Passion*. Li poste aperis en filmoj kiel *Tarzan and the Lost Empire*, *Starship Troopers I & III , Fire Twister,* kaj *Sleepy Hollow* .

En 2014, li faris sian reĝisoran debuton per la fantazia filmo *The Legend of Sleeping Beauty*. Dua filmo sekvis, *The Patient Killer,* en 2015.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Svedaj usonanoj
Kategorio:Francaj usonanoj
Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Nederlandaj usonanoj
Kategorio:Usonaj produktoroj
Alexander Skarsgård

**Alexander Johan Hjalmar SKARSGÅRD** [ ˈskɑːʂɡoːɖ ] (naskita la 25-an de aŭgusto 1976 en Stokholmo) estas sveda aktoro, reĝisoro kaj iama modelo. 

Li estas membro de la sveda familio de aktoroj Skarsgård. Li estas la plej aĝa filo de la aktoro Stellan Skarsgård. Liaj fratoj, Gustaf, Bill kaj Valter, ankaŭ estas aktoroj.

Li estas konata pro siaj roloj kiel la vampiro Eric Northman en la HBO -serio *True Blood*, Brad Colbert en la HBO- miniserio *Generation Kill*, kaj Tarzan en la usona ago-aventurfilmo de 2016 *The Legend of Tarzan*.

Li gajnis premiojn Oran Globon kaj Emmy. Li estas plej konata pro siaj roloj en la filmoj *Straw Dogs* (2011), *Melancholia* (2011), *Divorce in the City* (2012), *No Connection* (2012), *Group Vostok* (2013), *The Diary of a Teenage Girl* (2015), *The Legend of Tarzan* (2016), *War on Everyone* (2016), kaj la televidserioj *Generation Kill* (2008), *True Blood* (2008–2014), kaj *Big Little Lies* (2017–2019).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Svedaj feministoj
Kategorio:Svedaj usonanoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Elmo Lincoln

**Elmo LINCOLN**, fakte *Otto Elmo Linkenhelt* (n. la 6-an de februaro 1889 en Rochester, Indianao ; m. la 27-an de junio 1952 en Los-Anĝeleso, Kalifornio) estis usona aktoro, aktiva ĉefe dum la epoko de mutaj filmoj. Li aperis en 80 filmoj inter 1913 kaj 1952, kaj estas plej konata kiel la unua filmo Tarzan, portretante la rolon en *Tarzan of the Apes*. (*Tarzan de la Simioj*) de 1918.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
James Pierce

**James Hubert PIERCE** (n. la 8-a de aŭgusto 1900 - m. la 11-a de decembro 1983) estis usona aktoro plej konata kiel la kvara kiu portretis Tarzanon , aperante en filmoj de 1924 ĝis 1951.

Pierce ankaŭ estas memorata pro ludado de Princo *Thun* de la *Leono-Viroj* en la seria filmo *Flash Gordon* de 1936. Li poste ludis malgrandajn rolojn ĝis 1951. Krome, li estis piloto dum la Dua Mondmilito kun la Nacia Piloto-Rezervo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Buster Crabbe

**Clarence Linden "Buster" CRABBE** /ˈkræb/ (n. la 7-a de februaro 1908 en Oakland , Kalifornio; m. la 23-a de aprilo 1983 en Scottsdale, Arizono), pseŭdonimo ankaŭ **Larry Crabbe**, estis usona naĝanto kaj aktoro.

En 1928, li gajnis bronzan medalon en la 1500 m liberstilo en la Somera Olimpiko de Amsterdamo, kaj en 1932, li gajnis oran medalon en la 400 m liberstilo ĉe la Somera Olimpiko de Los-Anĝeleso.  Kiel aktoro, li ĉefrolis en kelkaj popularaj filmoj en la 1930-aj kaj 1940-aj jaroj.

Buster Crabbe estis olimpika ĉampiono kaj tenis 35 naciajn kaj 16 mondajn naĝrekordojn. Kiel aktoro, li aperis en pli ol 100 filmoj kaj pluraj filmoserioj kaj estis la sola aktoro kiu portretis ĉiujn tri popularajn bildstriajn heroojn de la 1930-aj jaroj: Buck Rogers, Flash Gordon kaj Tarzan. Li ankaŭ aperis en multaj vakeraj filmoj, ludante la rolon de Billy the Kid, usona eksterleĝula pafisto.

Li havas stelon sur la Trotuaro de famo en Holivudo.  

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Buster Crabbe biografio fare de Chuck Anderson

Kategorio:Usonaj metodistoj
Kategorio:Usonaj atletoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Glenn Morris

**Glenn Edward MORRIS** (n. la 18-a de junio 1912 en Denver, Koloradio ; m. la 31-a de januaro 1974 en Palo Alto, Kalifornio) estis usona atleto kaj aktoro.

## Vivo 
Glenn Morris gajnis la oran medalon en la dekatlono en la Olimpiko de Berlino en 1936 kun mondrekorda poentaro de 7 900 poentoj, ekvivalenta al 7 254 poentoj nuntempe. Morris konkuris en ekzakte tri dekatlonoj, ĉiuj en 1936. Morris ankaŭ aperis en la propaganda filmo *Olympia* de Leni Riefenstahl ; la du havis mallongan amaferon dum la Ludoj. 

Morris poste pasigis du jarojn sub kontrakto kun 20th Century Fox kiel aktoro, aperante en tri filmoj. Post malgranda rolo en la komedio *She Married an Artist* (1937), li ludis la ĉefrolon en la Tarzan -filmo ''Tarzan's Revenge* (1938), kiel la olimpika ĉampiono Johnny Weissmüller antaŭ li. La rolon de Jane ludis la olimpika naĝĉampiono Eleanor Holm. Malbonaj recenzoj pri Morris malhelpis lin daŭrigi plian Holivudan karieron, kaj li havis nur subtenan rolon en la komedio *Hold That Co-ed* (1938) kune kun John Barrymore. Morris poste ludis usonan piedpilkon por la *Detroit Lions'', antaŭ ol labori kiel asekuragento.

Kiam Usono eniris la militon, li estis rekrutita en la Usonan Mararmeon kaj bezonis ampleksan kuracadon pro psikologia traŭmato. Li mortis en veterana hospitalo post jaroj da sanproblemoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Usonaj atletoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Improvizado

**Improvizado** (de la itala *improvviso*, neatendita) estas fari ion "subite" sen esti preparinta aŭ pripensinta ĝin anticipe. En komuna lingvaĵo, improvizado ankaŭ rilatas al la spontanea, praktika uzo de kreiveco por solvi problemojn, kiuj aperas. Improvizado povas impliki aspektojn de neplaneco, respondemeco, procezo kaj spontaneco.

La mondkonceptoj de la natur-adaptitaj kaj arkaikaj kulturoj, nomataj en etnologio " sovaĝa pensado" , esence baziĝis sur improvizo, ĉar fragmentoj de sperto estis kombinitaj en "mite distorditan tutaĵon". 

## Eksteraj ligiloj 
* Kritikaj studoj en improvizo
* Facila piana improvizo

Kategorio:Teatro
Kategorio:Skulptaj teknikoj
Kategorio:Muzikaj ĝenroj
Kategorio:Filmaj teknikoj
*
Kategorio:Problem-solvado
Kategorio:Arto
Maksimo el Aleksandrio

Sankta **Maksimo** (latine: *Maximus*, greke: *Μάξιμος Ἀλεξάνδρείας*; mortinta la ) estis dum 18 jaroj patriarko de Aleksandrio kaj postanto episkopece en 265 de Dionizio de Aleksandrio.

Unue Maksimo estis presbitero en Aleksandrio: sed jam dum la persekutoj sub imperiestro Decio, Dionizio petis Maksimon transpreni diversajn episkopajn devojn. Dum la persekutoj de Valeriano, Maksimo akompanis Dionizion al ekzilo en Libio. Dum la 260-aj jaroj estis grava demando la korekta trakdtado de Paŭlo el Samosata, episkopo de Antioĥio. Pri tio skribis epistolon al Maksimo lia papa moŝto Felikso. Ĉar tiu ĉi, pro propraj ideoj pri kristologio, estis minacata de ekskomuniko. Kun episkopoj el Jerusalemo kaj Edessa, Maksimo ege engaĝiĝis pri la maldungo de Paŭlo. Kaj iliaj klopodoj finfine sukcesis.

Posteulo de Maksimo episkopece iĝis en 282 Teonaso. La festotago de Maksimo estas la 27-a de decembro. En Merseburg (Germanujo) la protestantisma urbparoĥa kirko staras sub ties patroneco. 

## Eksteraj ligiloj
*leksikono de la koptoj pri sanktuloj
*"Maximus, S. (108) - ĉe: J. E. Stadler (k.a.): ''Vollständiges Heiligen-Lexikon, volumo 4,  Augsburg 1875, p. 379

## Notoj 
Kategorio:Patriarkoj de Aleksandrio
Kategorio:Mortintoj en 282
Kategorio:Egiptaj sanktuloj
Kompleta elementa lernejo

**Kompleta elementa lernejo** estis kategorio de bazlernejo en la eduka sistemo de Hispanujo. Laŭ la Leĝo Moyano, bazlernejo estis kompleta se ĝi instruis la postulatajn lerntemojn, nome: kristanan doktrinon kaj sanktan historion, legadon, skribadon, hispanlingvan gramatikon kaj ortografion, aritmetikon, kaj agrikulturon, industrion, aŭ komercon (ĉe knabaj lernejoj) aŭ "laborojn proprajn al la [ina] sekso" (ĉe knabinaj lernejoj). La kompletaj lernejoj distingiĝis de la nekompletaj, kie parto de la studprogramo mankis. 

Fakte la klasoj pri agrikulturo, industrio, aŭ komerco ne estis universalaj eĉ en oficiale kompletaj lernejoj. La klasoj pri inaj laboroj tamen estis ĉiam inkludataj en knabinaj lernejoj kaj ofte okupis grandan parton de la studtempo (en Pontevedro ĉirkaŭ 1880 31% de la totalaj studhoroj), lasante malpli da tempo ol la knaboj ricevis por aliaj temoj. Kvankam la instruistoj preskaŭ ĉiam raportis, ke ili instruas gramatikon, inspektistoj suspektis ke ankaŭ ĝi foje mankas. Kompletaj lernejoj foje inkludis lerntemojn ne postulatajn de la leĝo, interalie higienon, ĝentilecon, geometrion, geografion, kaj historion.

En 1885, la kompletaj lernejoj konsistigis 61% de la publikaj lernejoj de Hispanujo, 64% de la privataj, kaj 74% de la lernantoj. Almenaŭ en Galegujo, la instruistoj estis multe pli kvalifikitaj kaj bone pagataj ol ĉe nekompletaj lernejoj. Infanoj lernis pli sukcese ĉe kompletaj lernejoj ol nekompletaj, kaj laŭ multaj funkciuloj de la hispana eduka sistemo, nur la kompletaj lernejoj havis sufiĉan kvaliton por nomiĝi lernejoj. La lernantoj ankaŭ kutimis ĉeesti pli konstante.

## Referencoj
Kategorio:Edukado en Hispanio
Madison Beer

**Madison Elle BEER** (naskita la 5-an de marto 1999 en Jericho, Longinsulo, Novjorkio) estas usona kantistino . Ŝi akiris atenton danke al Justin Bieber, kiu popularigis ŝiajn YouTube- videojn ĉe Twitter. Ŝia debuta EP, *As She Pleases,* atingis la usonajn furorlistojn por la unua fojo. En 2019, ŝi subskribis kontrakton kun la muzikeldonejo Epic Records.

En 2021, ŝi publikigis sian debutan studialbumon, *Life Support*. La publikigo de la albumo estis antaŭita de la unuopaĵo " Selfish ", kiu ricevis platenan atestadon de RIAA. Ŝia dua studialbumo, *Silence Between Songs,* estis publikigita en 2023..

Krom ŝia soloa laboro, Beer estis la voĉaktorino por la virtuala rolulo Evelynn en *la virtuala bando K/DA de League of Legends*. Kiel membro de la grupo, ŝi publikigis la unuopaĵojn "Pop/Stars" (2018) kaj "More" (2020). Ŝi ankaŭ aperis en televidserioj kiel *Todrick* (2015) kaj ''RuPaul's Drag Race* (2020), kaj en la filmo *Louder Than Words'' (2013).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Usonaj kantistoj
Nekorporaciiĝinta areo

En administra juro, **nekorporaciiĝinta areo** estas difinita teritorio, kiu ne apartenas al iu ajn politika municipo. Ĉi tiuj areoj estas kutime neloĝataj (arbarkovritaj areoj, akvejoj, militaj trejnejoj, ktp.). 

Alivorte, temas pri teritorio, kiu ne estas inkludita ("ne inkluzivita") en iu ajn administra unuo de la koresponda nivelo (kutime la plej malalta, ekzemple, komunumo, setlejo, loĝloko, municipo, ktp.) kaj estas sub la rekta kontrolo de pli alta nivelo de registaro (kantono, distrikto, provinco, ŝtato, ktp.).

En Nordameriko, tamen, la termino " *Nekorporaciiĝinta areo* " ĝenerale rilatas al loĝataj areoj. La plej konata "Nekorporaciiĝinta" areo kun signifa loĝantaro en Usono estas Paradise, Nevado, kiu limas Lasvegaso kaj ofte estas konfuzita kun ĝi.

En Usono kaj Kanado*,* areo aŭ teritorio nomiĝas "neinkorporita areo" se ĝi ne estas parto de iu ajn municipo. "Enkorporaciigi" en ĉi tiu kunteksto signifas formi municipan asocion, tio estas, urbon (aŭ *vilaĝon*) kiu havas sian propran administradon. Neinkorporaciita urbo kutime ne havas sian propran urban konsilantaron kiu povas decidi pri, ekzemple, impostado, kaj la urbo kutime ne estas klasifikita sub iu ajn proksima urbo. Anstataŭe, la urbo povas esti klasifikita rekte sub distrikto. (Ekzemplo el Usono estas Crystal City en Virginio).
Kategorio:Teritorioj
Aŭtokinejo

[dekstra|eta|250x250ra|Aŭtokinejo en [Sidnejo, Aŭstralio]]
**Aŭtokinejo** aŭ **enveturejo** () estas subĉiela kinejo, kies ekranon oni povas rigardi el aŭto parkita en difinitaj parkumejoj. La unua aŭtokinejo malfermiĝis en Usono en 1933, kie ĝi atingis vastan popularecon kaj kultan statuson en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj. En Eŭropo, la glortempo de la aŭtokinejo estis inter la dua duono de la 1960-aj jaroj kaj la fruaj 1980-aj jaroj. Nuntempe, ekzistas relative malmultaj aŭtokinejoj, kvankam ili konservas lojalan sekvantaron.

## Priskribo 
Aŭtokinejo estas parkejo kun organizitaj enirejoj kaj elirejoj kaj granda ekrano. En ĉi tiu areo, klientoj povas spekti filmojn el la privateco kaj komforto de siaj aŭtoj. Origine, la sono de la filmo estis provizita per laŭtparoliloj sur la ekrano kaj, poste, per individuaj laŭtparoliloj pendigitaj de ĉiu aŭtofenestro, tenataj per drato. Ĉi tiuj sistemoj estis anstataŭigitaj per la pli praktika metodo de mikroelsendado de la muziko al aŭtoradioj. Ĉi tio ankaŭ permesis, ke la muziko estu ricevita en stereo fare de la publiko per aŭtostereaj sistemoj, kiuj estis tipe de pli alta kvalito kaj fideleco ol la simplaj laŭtparoliloj uzitaj en la pli malnovaj sistemoj.

Pro la naturo de subĉielaj filmmontradoj, la funkciado de tiaj kinejoj estas laŭsezona, kun ĉiuj montradoj komenciĝantaj post sunsubiro. Por protekti la ekranon de ĉirkaŭa lumo, ĝi foje estas ĉirkaŭita de opakaj sunŝirmiloj sur la flankoj kaj supre.

En 2020, meze de la KOVIM-19-pandemio, okazis provizora kresko de intereso pri aŭtokinejoj tra la mondo

Kategorio:Usonaj inventoj
Kategorio:Kultura historio de Usono
Kategorio:Kinejoj
Kategorio:Anglaj vortoj kaj esprimoj
Karl Löwith

**Karl LÖWITH** [ˈløːvɪt] (n. la 9-a de januaro 1897 en Munkeno ; m. la 26-a de majo 1973 en Hajdelbergo, pseŭdonimo: *Hugo Fiala* ) estis germana filozofo. Kvankam baptita protestanto, li estis persekutita kiel judo fare de la nazioj kaj devis elmigri el Germanio en 1934. La esplorado de Löwith fokusiĝis al la filozofio de historio kaj la aliroj de Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Friedrich Nietzsche kaj Martin Heidegger. Liaj verkoj *De Hegel ĝis Nietzsche* kaj *Monda Historio kaj Savo* estas konsiderataj klasikaĵoj de nuntempa filozofia literaturo. 

Li instruis ĉe la Universitato de Marburg de 1928 ĝis 1936 kaj en Tokio de 1936 ĝis 1941. De 1941 ĝis 1952 li laboris en Usono kaj de 1952 ĉe la Universitato de Hajdelbergo. La filozofiajn vidpunktojn de Löwith influis la vivfilozofio de Nietzsche, la fenomenologio de malfrua Husserl kaj la ekzistadismo de Heidegger.

Efektive, Löwith estas konsiderata unu el la lernantoj de Heidegger, sed li frue distancigis sin de li kaj fremdiĝis, precipe dum la nazia epoko. Li estas konsiderata skeptika kaj agnostika filozofo. Unu el liaj ĉefaj temoj estis la sekularigado de kristana filozofio kaj ĝia atendo de savo per la filozofio de historio (Hegel, Marx) kaj ekzistadismo. Li estas konata kiel kritikisto de moderna metafiziko kaj ankaŭ de ekzistadisma patoso. Li karakterizas modernan historian penson kiel ambivalencan interplektiĝon de antikva koncepto de historio (cikla/perioda, eterna ekvilibrigo de *hibriso* kaj *nemezo*, laŭ Herodoto, Tucidido kaj Polibio, gvidata de *sorto* kaj *fortuno*, eterneco de la kosma ordo) kaj jud-kristana kompreno de historio (formita de eskatologio kaj profetaĵo, limigita de *finaĵo* kaj direktita al *telos*). 

Aŭtoro de verkoj pri filozofia antropologio, filozofio de historio kaj historio de filozofio (Descartes, Spinoza, Vico, Hegelo, Kierkegaard, Marx, Burckhardt, Nietzsche, Max Weber, Heidegger, Schmitt, Paul Valéry), pri filozofio de kulturo, inkluzive de japana.  Li postlasis memuarojn (eldonitaj en 1986).  de liaj verkoj en 9 volumoj estis eldonita en Stutgarto en 1981-1988. La kompleta bibliografio de Löwith inkluzivas pli ol 300 verkojn.

## Publikaĵoj (elekto) 
* *Kierkegaard und Nietzsche* . Frankfurto ĉe Majno, 1933.
* *Heidegger: Denker in dürftiger Zeit* . Stutgarto, 1953.
* *Weltgeschichte und Heilsgeschehen* , 3-a red. Zuriko [1957].
* *Wissen, Glaube und Skepsis* [2-a red.]. Göttingen, 1958.
* *Gesammelte Abhandlungen: Zur Kritik der geschichtlichen Existenz* . [Stutgarto, 1960.]
* *Die Hegelsche Linke* . Stutgarto, 1962.
* *Gott, Mensch und Welt in der Metaphysik von Descartes bis zu Nietzsche* . Göttingen, 1967.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Paul Gottfried
* Numa Denis Fustel de Coulanges

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Fenomenologoj
Kategorio:Judaj filozofoj
Kategorio:Germanaj protestantoj
Kategorio:Kristanaj filozofoj
Kategorio:Germanaj historiistoj de filozofio
Kategorio:Germanaj filozofoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Germanaj militistoj de la Unua Mondmilito
Grandbeka papago

La **Grandbeka papago** (*Tanygnathus megalorynchos*) konata ankaŭ kiel **Moluka papago** aŭ **insula papago**, estas mezgranda, proksimume 38 cm longa, verda papago kun masiva ruĝa beko, kremkoloraj irisoj, nigrecaj ŝultroj, olivecverda dorso, palblua pugo kaj flavecverdaj malsupraj partoj. La ino estas tipe pli malgranda ol la masklo, sed alie la seksoj estas similaj.

La grandbeka papago troviĝas en arbaroj, maldensejoj kaj mangrovejoj en la sudorientaziaj insuloj Molukoj, Raja Ampat, Talaud, Sangihe, Sarangani, la Malgrandaj Sundoj, kaj proksimaj malgrandaj insuloj. La dieto konsistas ĉefe el fruktoj.

Ĝi restas vaste disvastigita kaj surloke sufiĉe ofta, kaj sekve estis taksita kiel malplej zorgiga en la IUCN Ruĝa Listo de Endanĝerigitaj Specioj.

## Taksonomio
La Grandbeka papago estis priskribita de la franca polimato Georges-Louis Leclerc en 1780 en sia *Histoire Naturelle des Oiseaux* el specimeno kolektita en Nov-Gvineo. La birdo estis ankaŭ bildigita en mankolora plato gravurita de François-Nicolas Martinet en ''Planches Enluminées D'Histoire Naturelle* produktita sub superrigardo de Edme-Louis Daubenton por akompani la tekston de Buffon. Nen la platopriskribo nek la priskribo de Buffon inkludis sciencan nomon, sed en 1783 la nederlanda natursciencisto Pieter Boddaert stampis la duvortan nomon *Psittacus megalorynchos* en sia katalogo de *Planches Enluminées*. 

La Grandbeka papago estas nun metita en la genron *Tanygnathus*, kiun enkondukis la germana natursciencisto Johann Wagler en 1832. La genronomo *Tanygnathus* kombinas la grekajn vortojn *tanuō* "etenda" kaj *gnathos* "makzelo". La specia epiteto *megalorynchos* kombinas la grekajn vortojn *megalos* "granda" kaj *runĥos* "beko". 
 
Oni agnoskis kvin subspeciojn:

* *T. m. megalorhynchus* (Boddaert, 1783) – Sulaveso kaj insuloj apudaj al Molukoj kaj okcidentaj Papuaj insuloj
* *T. m. affinis* Wallace, 1863 – sudaj Molukoj
* *T. m. sumbensis* Meyer, 1882 – Sumba (orientaj Malgrandaj Sundoj)
* *T. m. hellmayri* Mayr, 1944 – Rote Island, Semau kaj sudokcidenta Timoro (orientaj Malgrandaj Sundoj)
* *T. m. subaffinis'' P. L. Sclater, 1883 – Babar kaj Tanimbaroj

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Kategorio:Birdoj de Azio
Gerhard Tersteegen

**Gerhard TERSTEEGEN** [ tɛrˈsteːgn̩ ] (25-a de novembro 1697 en Moers ;  3-a de aprilo 1769 en Mülheim an der Ruhr) estis germana teksisto, laika predikisto kaj verkisto. Li laboris en la regiono de la Malsupra Rejno kiel grava himnoverkisto kaj mistikulo de la reformita pietismo.

Li vivis asketan vivon kaj laboris en pietista spirito kiel verkisto de edifaj skribaĵoj, konventikla parolanto kaj ministro de animoj inter la pli malriĉaj klasoj. Homoj el lokoj tiel malproksimaj kiel Nederlando, Danio, Svedio kaj Ameriko serĉis liajn konsilojn kaj gvidadon.

Tersteegen estas reprezentita en pluraj himnaroj internacie.

Gerhard Tersteegen signife influis la junan protestantan reviviĝan movadon. Lia broŝuro, *Geistliches Blumen-Gärtlein Inniger Seelen*  el 1729, enhavas himnojn, el kiuj kelkaj estas ankoraŭ kantataj nuntempe: "Ĉar vi estu mia tuta koro kaj vivo" (verso 4: "Mi adoras la potencon de amo"), " Dio ĉeestas " ( Evangelia Himnaro n-ro 165, Gotteslob n-ro 387), "Ĝoju, ho ĉieloj, ĝoju, ho anĝeloj en ĥoroj." Tersteegen estas ankoraŭ konsiderata "la" kantverkisto de reformita-pietisma mistikismo. 

## Verkaro 
Inter liaj skribaĵoj, elstaras la jenaj:

* *Geistliches Blumengärtlein.* (Frankfurto kaj Leipzig, 1729).
* *Auserlesene Lebensbeschreibungen heiliger Seelen.* (1733-53)
* *Gebele*.
* *Briefe.* (Solingen, 1773-75)

Tersteegen estas la plej rimarkinda mistika poeto de la Germana Reformita Eklezio, dua nur post Joachim Neander. El liaj himnoj, plenaj de sankta sento kaj vera pieco, tamen de nobla optimismo, la plej konataj estas:

* *Gott ist gegenwärtig.*
* *Jauchset ihr Himmel, frohloxket ihr englischen Chöre.*
* *Siegesfürst und Ehrekönig.*
* *Nun sich der Taggendet.*

Kolekto de liaj skribaĵoj estis publikigita en ok volumoj en Stutgarto (1844-45).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* \Tersteegen paĝo ĉe path2prayer.com 
* Peter C. Erbs enkonduko al Tersteegen

Kategorio:Kristanaj poetoj
Kategorio:Protestantaj mistikuloj
Kategorio:Germanaj protestantaj himnoverkistoj
Róbert Bak

**,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plia persona nomo **Bak Róbert Károly** estis hungara psikoanalizisto, altlerneja instruisto. Lia nomo estis en Usono *Robert C. Bak*.
 
 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Vaŝingtono.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1925, poste li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1933. Post la diplomo li praktikadis 2 jarojn en frenezulejo, poste li estis asistanto (1935–1940) en neŭrologia kliniko ĉe László Benedek (kuracisto), poste li estis trudlaboristo. Iom poste li sukcese forlasis la landon kaj tra Hispanio ekde 1941 li vivis en Usono. En Vaŝingtono li malfermis psikoanalizian kuracejon en 1942, jaron poste li ankaŭ instruis, dum li specialiĝis pri la skizofrenio. Li edziĝis, baldaŭ divorcis kaj vivis kune kun virino ĝis 1971, kiam ŝi mortis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Schizophreniánál alkalmazott insulin therápiáról.* (1934)
* *A személyiség szétesésének kórlélektanához.* (1940)
* *Modification of the Electrofit.* (kunaŭtoro, 1943)
* *Masochism in Paranoia.* (1946)
* *The Schizophrenic Defence against Agression.* (1954)
* *Current Report a Schizophrenia and Perversions.* (1967)
* *Distortions of the Concept of Fetishism.* (1974)
* *A megkapaszkodás ösztöne, szadizmus és dominancia.* (2005)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* [biografio hungare](http://imago.mtapi.hu/a_folyoirat/e_szovegek/pdf/(10)1999_2-3/157-170_Meszaros-J_Bak-Robertrol.pdf)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikoanalizistoj
Kategorio:Usonaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj antaŭ la naziismo
Kategorio:Budapeŝtanoj
Armea pastro

[eta|Armea pastro kun grupo de usonaj [Soldato|soldatoj en Tikrit, Irako]]

**Armea pastro** (latine:  *сапELLаnus* , de *сапELLA*  — "kapelo", kaj en multaj eŭropaj lingvoj *kaplan*) estas posteno de kleriko; katolika pastro, kiu kombinas sian rangon kun iu aldona (kutime sekulara) posteno.

Temas pri tradicie kleriko, kiu ne administras paroĥon kaj estas ligita al sekulara institucio (kiel hospitalo, malliberejo, milita unuo, lernejo, sindikato, policejo, fajrobrigado, universitato, sporta klubo aŭ privata kapelo). Laŭ kanona juro, al armea pastro ankaŭ povas esti asignita la religia servo de certaj korpoj aŭ institucioj, kiel ekzemple fratecoj. Lia respondeco limiĝas al la spiritaj kaj pastorecaj bezonoj de la fideluloj, pri kiuj li respondecas.

Tradicie, "armeaj pastroj" estas membroj de iu branĉo de la kristana kredo (ekzemple, pastroj, pastoroj aŭ ministroj), kiuj respondecas pri predikado en la supre menciitaj lokoj; aŭ, alternative, ekleziuloj aŭ pastroj, kiuj diras Meson en kapelo aŭ elokvento. Iafoje, ĉi tiuj ricevas enspezon de armea pastreco (kvankam tio ne ĉiam okazas), aŭ ili provizas servon al privata individuo kontraŭ stipendio, kiel parto de hejma servo en ĝia plej larĝa senco de la termino.
Dosiero:Samuel_Provoost-Bishop_Episcopal_Church_USA.jpg|Samuel Provoost, Unua Armea Pastro de la Kontinenta Kongreso, 1789
Dosiero:Tanzer_-_1917.jpg|Armea Kampa Rabeno D-ro Aaron Tänzer dum la Unua Mondmilito, kun la rubando de la Fera Kruco.[1] La brakbendo de la ruĝa kruco montras lin kiel nebatalanton. Li portas la Stelon de David kiel insignon.
Dosiero:Pastoral_Care.jpg|Rabeno Ralph Kreger, BCC kun familiano de paciento ĉe Lenox Hill Hospital (parto de la North Shore LIJ sansistemo)
Dosiero:FatherDuffyMonument.jpg|Monumento al armea pastro Patro Francis Duffy en Times Square (klaku por aversa teksto)
Dosiero:Four_Chaplains_glass1.png|Vitralo de la kvar armeaj pastroj, Usona Pentagono
Dosiero:Hospital_chaplain.jpg|Hospitaligita viro ricevas komunion de armea pastro, Gvadalaharo, Meksiko
Dosiero:VietnamCombatArtProgramCAT01PaulRickertReligiousServices.jpg|Religiaj Servoj 1a Kavaliro AKA Via Bastono kaj Via Bastono, Ili Konsolas Min de Paul Rickert, Usona Armeo Vjetnama Batalartista Programo, Teamo IX (CAT I 1966). Gentileco de la Nacia Muzeo de la Usona Armeo.
Dosiero:FEMA_-_5697_-_Photograph_by_Andrea_Booher_taken_on_09-30-2001_in_New_York.jpg|Usona armea pastro en septembro 2001.

Kategorio:Religiaj profesioj
Kategorio:Ekleziaj titoloj
Okulrulado

[eta|[Emoĝio|Emogio ilustranta okulrulado]]
eta|Iu rulanta siajn okulojn**Ruli viajn okulojn** Okulrulado estas gesto**,** en kiu persono nelonge turnas siajn okulojn supren, ofte en arka movo de flanko al flanko. Temas pri maniero esprimi malaprobon pri io per korpolingvo, turnante vian rigardon supren. 

Dum debato, ruli la okulojn estas nevorta insulto al tio mem, kion la alia persono diris aŭ esprimis. Deturni la rigardon kiam iu parolas aŭ esprimas opinion estas signo de malinteresiĝo, aŭ dirado "Kion vi diras ne valoras aŭskulti". Kombinite kun profunda suspiro, aŭ kunpremitaj lipoj kaj retenado de la spiro, ĝi devus esti interpretata kiel rekta malakcepto.

Almenaŭ en la anglalingvio, ĝi estas identigita kiel pasiv-agresema respondo al nedezirata situacio aŭ persono. La gesto estas uzata por malkonsenti aŭ por forpuŝi la celitan personon sen fizika kontakto.  

## Referencoj 
Kategorio:Gestoj
Kategorio:Okulo
Kategorio:Socia psikologio
Kategorio:Komunikado
Kategorio:Konduto
Joachim Neander

**Joachim NEANDER** (n. la 1650 en Bremeno; m. la 31-a de majo 1680 en samloke) estis germana reformita kleriko, himnoverkisto kaj komponisto. La valo de Neandertalo en Germanio, la loko de la malkovro de la neandertala homo, estas nomita laŭ li.

Inter liaj plej konataj verkoj estas la ĥoro "Laŭdu la Sinjoron, la potencan Reĝon de Honoro" (*Lobe den Herren*).  Li ankaŭ muzikigis tekstojn de aliaj poetoj. Kelkaj el la melodioj estis uzitaj post lia morto en kantoj de pli postaj aŭtoroj, ekzemple, la kanto " Dio ĉeestas " de Gerhard Tersteegen. Aldone al seriozaj pecoj, li ankaŭ komponis humurajn pecojn por specialaj okazoj.

La Neander-Valo estas nomita laŭ Joachim Neander. Lia nomo ankaŭ troviĝas en tiu de la Neandertalo, ĉar ĉi-lasta, siavice, estis nomita laŭ la loko kie li estis trovita en la Neander-Valo.

## En Esperanto aperis 
Esperanta versio de la kanto troviĝas en la kantaro ADORU (n-ro 451: "Laŭdu ni Dion").

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* 85299 Neander

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Himnara eniro por Joachim Neander

Kategorio:Germanlingvaj poetoj
Kategorio:Germanaj protestantaj himnoverkistoj
Kategorio:Germanaj barokaj komponistoj
Mihály Csaba Bánki

**Mihály Csaba Bánki** [mihAj ĉaba bAnki], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bánki Mihály Csaba** estas hungara psikiatro, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Makó.

## Biografio 
 akiris medicinan diplomon en Universitato Semmelweis en 1972. Post la diplomo li estis kirurgia praktikanto, poste ĝenerala kuracisto en Pétervására. En 1974 li eklaboris en psikiatria hospitalo de Nagykálló, kie paŝo post paŝo ricevis postenojn, ekde 2002 li estis vichospitalestro. Intertempe li akiris psikiatrian (1978) kaj farmakologian (1980) licencojn. Post pluraj eŭropaj studvojaĝoj li instruis inter 1984-1986 en Universitato Duke, poste li kandidatiĝis (CSc) en 1986, li doktoriĝis en 1994 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ekde 2007 li estis honora profesoro. Li ricevis premiojn en 2000 kaj 2012.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A beteg elme* (1981)
* *Farmakológia* (studenta lernolibro, 1992)
* *Agyunk gyógyszerei* (1999)
* *Tesztelje önmagát! - Intelligencia, önismeret, párkapcsolat* (2005)
* *Agyunk fogságában* (2006)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* akademia paĝo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikiatroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Financa negocisto

Kategorio:Financa merkato
Kategorio:Varmerkatoj
Kategorio:Profesioj
**Financa negocisto** aŭ **Borsisto** (el la angla vorto "  *trader*  ") estas komercisto aganta laŭ propra iniciato kaj celanta rekte profiti el la komerca procezo. Tio tipe rilatas al komercado de valorpaperoj (akcioj, obligacioj, futuraĵoj, opcioj) en la borso. Borsistoj ankaŭ estas nomataj komercistoj en la valutaj kaj krudvaraj merkatoj (ekzemple, "grenborsisto"): komercado estas farata de komercisto kaj en la borsaj kaj en la eksterborsaj merkatoj.

Privata negocisto ne estu konfuzita kun dungito de kelkaj komercaj kompanioj, kiuj faras transakciojn nome de klientoj aŭ je ilia nomo (vidu makleristo, komercisto, distribuisto).

**Negocado** estas la rekta laboro de la negocisto: analizi la nunan merkatan situacion kaj fini interŝanĝojn.

Homoj, kiuj praktikas la profesion de *komercado,* estas konataj kiel *akci-operatoroj* aŭ *negocistoj*,  kiuj povas labori sendepende, en investa fonduso, en banko aŭ en alia financa ento. Negocistoj estas klasifikitaj en *skalpistojn*, *tagajn negocistojn*, *svingajn negocistojn*, *poziciajn negocistojn* kaj *investantojn,* depende de la daŭro de siaj operacioj.

Borsisto povas agi kiel peranto, spekulisto, arbitraĝisto aŭ sekurigisto, ĉio kun la celo fari profiton. Krom esti individuaj borsistoj kaj administri sian propran kapitalon, ili ankaŭ povas administri triapartan kapitalon kiel *monadministrantoj*.
Keith Whitley

**Keith WHITLEY** (n. la 1-a de julio 1955 en Ashland, Kentukio ; m. la 9-a de majo 1989 en Naŝvilo, Tenesio ; fakte *Jackie Keith Whitley*) estis usona kontreomuzikisto.

Lia mallonga kariero en ĉefa kantrimuziko daŭris de 1984 ĝis lia morto en 1989. Li havis 19 unuopaĵojn en *la Billboard* kantrea furorlisto, inkluzive de kvin sinsekvaj numero-unu: " Don't Close Your Eyes ", " When You Say Nothing at All ", " I'm No Stranger to the Rain ", " I Wonder Do You Think of Me " kaj " It Ain't Nothin' " (la lastaj du postmorte).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* 4779 Whitley

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Kontreaj kantistoj
Microsoft Teams

***Microsoft Teams*** (mallongigita " **Teams** " aŭ " **MS Teams** ") estas platformo disvolvita de Microsoft, kiu kombinas babilejon, teamojn, kunvenojn, notojn kaj aldonaĵojn en unuopan laborspacon. La servo estas integrita en la Microsoft 365-programaron kun Microsoft Office kaj Skype / Skype por Komerco.  La helpo kaj Oftaj Demandoj de Microsoft Teams estas haveblaj en 37 lingvoj. La kunlabora programaro ankaŭ ofertas etendaĵojn, kiuj povas esti integritaj en triapartajn produktojn. Microsoft lanĉis la servon tutmonde la 14-an de marto 2017. 

Ĝi estis evoluigita de Microsoft kiel konkuranto de la populara entreprena solvo Slack. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Vindoza programaro
Kategorio:Aplika programaro
Dikfingra rulado

[eta|[GIF|Gifo de dikfingra rulado]]
eta|Pozicio de fingroj kaj dikfingroj por la praktiko de dikfingra rulado**Dikfingra rulado** aŭ **rulado de dikfingroj** estas dumana agado en kiu la fingroj estas interplektitaj kaj la dikfingroj rotacias ĉirkaŭ komuna punkto, kutime meze inter la du dikfingroj.

Kvankam ĝi estas agado postulanta iom da mana lerteco, "ruladi la dikfingrojn" estas esprimo uzata por rilati al agado kiu estas sencela kaj malŝparas tempon.

Turnado de dikfingro povas esti rezulto de nervozeco, angoro, enuo aŭ kutimo  Ĝi estas ofta ĉe homoj kun obsed-kompulsia perturbo (OKP). En medicino, rulado de dikfingro povas esti uzata kiel simpla testo de mana lerteco.

## Vidu ankaŭ 
* Dikfingra luktado
Kategorio:Gestoj
Blunuka papago

La **Blunuka papago** (*Tanygnathus lucionensis* laŭ kio ankaŭ **Luzona papago**) konata ankaŭ kiel **Blukrona papago** aŭ **Filipina verda papago**, estas papago indiĝena tra Filipinoj kaj Talaud-insuloj de Indonezio. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo kaj ĉasado por la komerco de dorlotbestoj. Estas kontraŭleĝa ĉasi, kapti aŭ posedi Blunukajn papagojn laŭ la Filipina Leĝo RA 9147.  

## Aspekto
Jen mezgranda papago, ĉirkaŭ 31 cm longa, ĉefe verda krom helbluaj malantaŭa krono kaj nuko, palbluaj malsupra dorso kaj pugo, skvamecaj ŝultroj kun oranĝbrunaj sur nigraj kovriloj, kaj nigretaj subflugiloj kun verdaj subflugiloj.

## Taksonomio
En 1760 la franca zoologo Mathurin Jacques Brisson inkludis priskribon de la blunuka papago en sia *Ornithologie* baze sur specimeno kolektita en la insulo Luzono en Filipinoj. Li uzis la francan nomon ''Le perroquet de l'Isle de Luçon* kaj la latinan nomon *Psittacus lucionensis*. Kvankam Brisson stampis latinlingvajn nomojn, tiuj ne kongruas kun la dunoma sistemo kaj ne estis agnoskitaj de la Internacia Komisiono pri Zoologia Nomenklaturo. Kiam en 1766 la sveda natursciencisto Carl Linnaeus ĝisdatigis sian *Systema Naturae* por la 12a eldono li aldonis 240 speciojn kiuj estis jam antaŭe priskribita de Brisson. La specia epiteto *lucionensis* rilatas al Luzono en Filipinoj.  

Tiu specio estas nun metita en la genron *Tanygnathus*, kiun enkodukis la germana natursciencisto Johann Wagler en 1832.

Estas kvar subspecioj:

* *T. l. lucionensis*: Luzono kaj Mindoro, Filipinoj
* *T. l. hybridus*: Polillo Insuloj, Filipinoj. Blua sur la krono malpli vasta, nuance per viola koloro. Pli verda sur la flugilkovriloj.
* *T. l. salvadorii*: Bisajoj, Palavano, Mindanao, Sulua insularo kaj la plej nordaj insuloj apud Borneo; la dorso tutverda.
* *T. l. talautensis*: Talaud Insuloj (Indonezio); dorso tutverda sed blua en kapo etende al vangoj.

## Distribuado kaj ekologio
La specio estas disvastigita tra Filipinoj. Tri subspecioj estas endemiaj en Filipinoj: *T. l. lucionensis* (Luzono kaj Mindoro), *T. l. hybridus* (Polillo-insuloj), kaj *T. l. salvadorii* (sudaj Filipinoj, inklude Suluan insularon). La lasta subspecio, *T. l . talautensis*, estas indiĝena de Bisajoj kaj Mindanao en Filipinoj, kun teritorio etende al Talaud-insuloj de Indonezio.

## Bildaro

File:Tanygnathus lucionensis -Luzon -Philippines-8.jpg|En Luzono, Filipinoj
File:Tanygnathus lucionensis qtl1.jpg|En Weltvogelpark Walsrode
File:Tanygnathus lucionensis -three chicks-8a.jpg|Tri breditaj papagidoj
File:Tanygnathus-lucionensis-female.jpg|*Tanygnathus lucionensis*, ino
File:PXL 20211220 135040858.jpg|*Tanygnathus lucionensis'', masklo en kaptiteco

## Referencoj
*
*

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Jennifer Kent

**Jennifer KENT** (naskita en 1969 en Brisbano, Kvinslando) estas aŭstralia kinreĝisoro, scenaristino kaj iama aktorino.

Ŝi estas plej konata pro la horora filmo *The Babadook* el 2014, kiu estis ŝia debuto kiel reĝisoro de plenlonga filmo.

## Vivo 
### Kariero kiel aktorino 
Kent, naskita kaj kreskinta en Brisbano, komencis trejnadon ĉe la Nacia Instituto de Drama Arto, kiun ŝi finis en 1991. Kiel aktorino, ŝi ludis Dee Suzeraine en la aŭstralia krimserio *In Matters of Murder* de 1997 ĝis 2000 en 31 epizodoj. Ŝi havis aliajn rolojn en la aŭstraliaj serioj *All Saints*, *Police Rescue - Gefährlicher Einsatz* kaj *Above the Law*. En 1998 ŝi ludis subtenan rolon en la aŭstrali-usona plenlonga filmo *Babe in the City*. Ekde 2002 Kent instruis ĉe la Aŭstralia Filma Televida kaj Radio-Lernejo.

### Kariero kiel reĝisoro 
Influite de la verko de Lars von Trier, Kent volis turniĝi al reĝisorado kaj petis lin helpi ŝin. Trier konsentis, kaj en 2002 ŝi povis labori pri *Dogville*. En 2006, ŝi reĝisoris epizodon de la aŭstralia televidserio *Two Twisted* kaj publikigis la mallongan filmon *Monster* en 2005. Ŝia unua plenlonga filmo, *The Babadook*, sekvis en 2014 kaj ricevis pozitivajn recenzojn tutmonde. Kent ricevis multajn premiojn pro ĉi tiu filmo, inkluzive de du AACTA-premioj por Plej Bona Reĝisoro kaj Plej Bona Scenaro. En 2018, ŝi estis la sola ina reĝisoro kiu partoprenis en la Venecia Internacia Filmfestivalo kun sia dua filmo, la historia venĝa suspensfilmo *The Nightingale*. 

## Filmografio 
**aktorino**

* 1996: Police Rescue - Dangerous Mission ( *Police Rescue*, televidserio, 2 epizodoj)
* 1997–1998: In Matters of Murder (En Aferoj de Murdo) (*Murder Call*, televidserio, 31 epizodoj)
* 1998: *Fraŭlino:* Porko en la Urbo
* 2001–2003: Ĉiuj Sanktuloj (televidserio, 3 epizodoj)

**reĝisoro**

* 2002: Dogville (vicreĝisoro)
* 2005: Monstro (mallonga filmo)
* 2014: La Babadook *(La Babadook)*
* 2018: La Najtingalo - Krio por Venĝo *(La Najtingalo)*
* 2022: La Kabineto de Strangaĵoj de Guillermo del Toro (televidserio, epizodo 1x08)

**scenaristo**

* 2005: Monstro (mallonga filmo)
* 2014: La Babadook
* 2018: La Najtingalo - Krio por Venĝo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 'Monstro' mallonga filmo
* 
* Jennifer Kent
* Jennifer Kent: Reĝisoro por rigardi

Kategorio:Aŭstraliaj reĝisoroj
Kategorio:Aŭstraliaj scenaristoj
Kategorio:Aŭstraliaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Ed Markey

**Edward John "Ed" MARKEY** (naskita la 11-an de julio 1946  en Malden, Kantono Middlesex, Masaĉuseco) estas usona politikisto de la Demokrata Partio. Ekde la 16-a de julio 2013, li estas usona senatano de Masaĉuseco. Ĝis tiam, li reprezentis ĉi tiun ŝtaton en la Usona Ĉambro de Reprezentantoj ekde 1976. 

Li estas la plej longe servanta persono en la Ĉambro de Reprezentantoj antaŭ ol eniri la Senaton.

Membro de la Demokrata Partio de Usono. Li estis elektita al la Ĉambro de Reprezentantoj en 1976, tiel komencante tre longan parlamentan karieron, estante reelektita je 17 sinsekvaj okazoj. 

Li estis elektita al la Usona Senato reprezentante la ŝtaton Masaĉuseco, en speciala elekto la 25-an de junio 2013, post la eksiĝo de John Kerry kaj mallonga anstataŭigo fare de Mo Cowan.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Senatano Ed Markey oficiala Usona Senato retejo
* Ed Markey por Senato 
* Kompleta video de debato, 18a de februaro 2020 – C-SPAN
* Kompleta video de Markey-Kennedy debato, 11a de aŭgusto 2020 - C-SPAN

Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Usonaj romkatolikoj
Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Progresismo en Usono
Károly Bolyó

**Károly Bolyó** [kAroj bojO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bolyó Károly** estis hungara psikiatro.

 naskiĝis  en Kunszentmiklós, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en sia naskiĝurbo en 1849, poste li akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1856. Li praktikadis en privata frenezulejo inter 1857-1863, poste li studvojaĝis eksterlande helpe de stipendio 2 jarojn. Hejmenveninta li estis psikiatro en Malsanulejo Rókus 2 jarojn, poste inter 1868-1900 li estis ĉefkuracisto en tutlanda frenezulejo en Budapeŝto, pli poste li estis ties gvidanto ĝis 1905. En tiu periodo li modernigis ĝin.

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla pli malsupre)
* biografieto hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikiatroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Reba McEntire

**Reba Nell McENTIRE** /ˈriːbə ˈmækɪntaɪər/ *REE-bə-MAK-in-tire* (naskita la 28-an de marto 1955 en McAlester, Oklahomo) estas usona kontreo - kantistino kaj aktorino.  Ŝi estas aktiva registranta artisto ekde 1976, havis 25 sukcesojn numero unu en la kontreaj furorlistoj, publikigis 32 studiajn albumojn, kelkaj el kiuj atingis kaj la kontreajn kaj popfurorlistojn, kaj vendis pli ol 80 milionojn da diskoj. 

Ankaŭ konata kiel *La Reĝino de Kontreo*, McEntire estas plej konata pro siaj mirindaj teatraĵoj kaj pop/kontreobaladoj. 

Ŝi ricevis 74 premiojn, inkluzive de pluraj pro sia aktorado. Ŝi ricevis la Grammy-premion por Plej Bona Ina Kantria Voĉa Interpretado ĉe la Grammy-Premioj de 1987, la Grammy-premion por Plej Bona Kantria Kunlaboro kun Kanto en 1994, kaj la Grammy-premion por Plej Bona Radika Gospel-Albumo en 2018. Ŝi ankaŭ estis premiita per la Kennedy-premio en 2018.

En 1990, ŝi debutis kiel aktoranto en la filmo *Tremors* kaj aperis en pluraj filmoj en la sekvaj jaroj. Ŝi ĉefrolis en la komedia serio *Reba* (2001–2007), pro kiu ŝi estis nomumita por Premio Ora Globo en 2012, ŝi revenis al aktorado kun ĉefrolo en la situacia komedio *Malibu Country*, kiu estis nuligita post unu sezono.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Reba McEntire la 5a de marto 2016, Profilo ĉe la Kontrea Muziko Televido

Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Usonaj kristanoj
Kategorio:Usonaj kontraldoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1955
Purpura Koro

La **Purpura Koro** () estas la milita medalo de la Usonaj Armetrupoj. Ĝi estas aljuĝita al soldatoj vunditaj en batalo fare de kontraŭstaraj fortoj, kaj ankaŭ postmorte al tiuj mortigitaj en ago.  Ĝis 1997, civiluloj laborantaj por la Usonaj Armetrupoj ankaŭ povis ricevi la premion. Ekde 2001, civiluloj ricevas la Medalon de la Sekretario de Defendo por la Defendo de Libereco.

Ĝi estis origine kreita de George Washington, tiam ĉefkomandanto de la Kontinenta Armeo, kaj havas la reliefon de George Washington sur la ornamo. Kvankam ĝia premio neniam estis aboliciita, ĝi ne estis aljuĝita denove post la Usona Revolucia Milito, kaj estis oficiale proponita por aljuĝo nur post la Unua Mondmilito. 

La Purpurkora Koro estas unu el la plej malnovaj ornamoj nuntempe aljuĝitaj al militistaro en Usono, kune kun sia antaŭulo, la Armea Merita Servo-Insigno, kaj la plej malnova Lojaleca Medaljono.

La sekcio "Historio" de la revuo *National Geographic*, novembro 2009, taksas ke tiuj ĉi ordenoj estis aljuĝitaj jene (p. 33). 

* Unua Mondmilito : 320,518
* Dua Mondmilito : 1,076,245
* Korea milito : 118,650
* Vjetnama milito : 351,794
* Golfa Milito : 607
* Milito en Afganio : 7,027 (ĝis la 5-a de junio 2010)
* Milito en Irako : 35,321 (ĝis la 5-a de junio 2010)

## Referencoj 
Kategorio:Medaloj
Joe Haldeman

**Joe HALDEMAN** (naskita la 9- an de junio 1943 en Oklahoma City) estas usona sciencfikcia aŭtoro.

## Kariero 
Li diplomiĝis ĉe la Universitato de Marilando, College Park, en 1967 kun gradoj en fiziko kaj astronomio.

En la sama jaro, li estis rekrutita en la armeon kaj batalis en la Vjetnama milito kie li estis grave vundita. Li estis premiita per la Purpura Koro. Liaj spertoj en Vjetnamio formis la bazon por lia realisma romano, *War Year* (1972).  

Li profesie okupiĝas pri literaturo ekde 1970. Lia unua sciencfikcia publikaĵo estis la rakonto "Out of Phase" (1969).

Post la militservo en 1975, li doktoriĝis pri liberalaj artoj ĉe la Ŝtata Universitato de Iovao kaj instruis tie. Li poste laboris kiel redaktoro por popularscienca eldonejo. Li nuntempe instruas semestrajn kursojn pri kreiva verkado en sciencfikcio ĉe la Masaĉuseca Instituto de Teknologio.

En sia verkaro, Haldeman konstante emfazas la absurdaĵon kaj malhomecon de milito, kritikante ĝin el maldekstra pacifista perspektivo. Lia frua kontraŭmilita sciencfikcia novelo, "Heroo" (1972), poste adaptita en lian plej faman romanon, " Eterna Milito ", pro kiu li ricevis la premiojn Hugo kaj Nebula en 1974–75, alportis al li sukceson.

Haldeman funkciis kiel prezidanto de la Sciencfikciaj kaj Fantaziaj Verkistoj de Usono (SFWA) de 1992 ĝis 1994.

En 2010, reĝisoro Ridley Scott anoncis, ke li preparas scenaron por la filmo *Infinity War*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
** "Aŭtobiografia Ramblaĵo", 16,600 vortoj
* Ĉiutaga taglibro ĉe sff.net
* Blogo sur LiveJournal
* Kompleta listo de sci-fi premiaj gajnoj kaj kandidatigoj de romano

Kategorio:Filkistoj
Kategorio:Usonaj sciencfikciaj verkistoj