open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Brungorĝa bordhirundo

eta|*Riparia paludicola*

La **Brungorĝa bordhirundo**, *Riparia paludicola*, estas eta paserina birdo el la familio de hirundedoj (*Hirundinidae*). Ĝi estis oficiale priskribita kiel *Hirundo paludicola* de franca ornitologo Louis Vieillot en 1817 en sia ''Nouvelle Dictionnaire d'Histoire Naturelle*.

Ĝi havas ampleksan teritorion en Afriko kaj tra Barato kaj aliaj partoj de suda Azio. Ĝi estas parte migranta specio, kun kelkaj populacioj farante sezonajn movojn. Ĝi estas kutime asocia ege ligita al akvo.

Brungorĝa bordhirundo estas **kolonia** en sia nestokutimaro, reproduktiĝante multaj paroj ege kune laŭ la disponebla spaco. La nestoj estas je la fino de tuneloj de 30 al 60&nbsp;cm longaj, elfositaj en sablaj bordoj. La vera nesto estas litaĵo el pajlo kaj plumoj en **ĉambreto je la fino de la tunelo**. La ino demetas 2 al 4 ovojn en kutima ovodemetado, kiuj estas kovataj de ambaŭ gepatroj.

La brunaj dorso, malgrandeco kaj rapida bombasta flugo separas la specion de la Brungorĝa bordhirundo tuj el plej parto de la aliaj membroj de la familio de hirundoj. Ĝi estas la plej simila al la Bordhirundo, *Riparia riparia *, kiu estas ĝia norda samgenrano. Kie la reproduktaj teritorioj koincidas en suda Azio, la Brungorĝa bordhirundo kutime reproduktiĝas je pli malaltaj altitudoj ol ties parenco. En la norda vintro, ambaŭ specioj troviĝas je la samaj humidaj habitatoj.

La 12&nbsp;cm longa Brungorĝa bordhirundo estas **bruna supre kaj blanka aŭ palbruna sube**. Ĝi ne havas la mallarĝan brustozonon de la Bordhirundo; la beko estas nigra kaj la kruroj estas brunaj. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj havas palajn pintojn en plumoj de la pugo kaj flugiloj.

Estas sep rasoj diferencaj laŭ grando kaj la plumarnuancoj de la supraj aŭ malsupraj partoj.

* *R. p. paludicola*, suda Afriko. Blankaj subaj partoj.
* *R. p. paludibula*, okcidenta Afriko. Pli eta kaj malhela supre ol la nomiga formo.
* *R. p. ducis*, orienta Afriko. Pli eta kaj malhela supre kaj sube ol la nomiga subspecio.
* *R. p. mauretanica*, Maroko. Eta kaj pala.
* *R. p. newtoni*, Endemismo de montoj de Kameruno. Pli malhela supre ol la nomiga formo, brunecaj subaj partoj.
* *R. p.cowani*, Madagaskaro. Eta, grizecaj subaj partoj.
* *R. p. chinensis'', suda Azio. Palaj subaj partoj kaj gorĝo.

La manĝo de tiu specio konsistas el etaj insektoj, ĉefe kuloj kaj aliaj muŝoj rilataj al akvo.

La trila kanto de la Brungorĝa bordhirundo estas konstanta kiam birdoj flugas, kaj iĝas konverseca subtono post setliĝo en ripozejo. Estas ankaŭ akra alarmvoĉo.

## Referencoj 
Kategorio:Hirundedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Konga bordhirundo

La **Konga bordhirundo**, *Riparia congica*, estas eta paserina birdo el la familio de hirundedoj (*Hirundinidae*).

Ĝi ĉeestas nur ĉe la Kongo kaj ties alfluanto, la Ubangi. Ĝi estas iom abunda ene de ties limigita teritorio. La habitata postulo de tiu ne-migranta specio estas arbaraj riveroj kun sablobordoj taŭgaj por reproduktado.

La Konga bordhirundo nestumas **en kolonioj** en februaro kaj marto, kaj ĉiu apro elfosas tunelon en sablobordo je ĉirkaŭ 1 m super la rivero. La propra nesto estas je la fino de la tunelo. Oni scias malmulte pri la reprodukta biologio, kvankam ĝi estas probable simila al tiu de la Bordhirundo.

## Priskribo 
La 11&nbsp;cm longa Konga bordhirundo estas **helbruna supre kun iom pli malhelaj krono kaj flugiloj**. Ĝi havas **malhelan linion traokulan**. La subaj partoj estas blankaj escepte pri palbruna brusto. Ĝi ne havas la distingigan mallarĝan brustozonon montratan de la Bordhirundo. La beko estas nigra kaj la kruroj estas brunaj. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj havas palajn pintojn de plumoj en dorso, pugo kaj flugiloj.

Ĝis nun ties voĉo ne estis surbendigita nek priskribita.

Kvankam la nedistingiga brustozono de la Konga bordhirundo estas diferenca el la klare difinitaj markoj de la Bordhirundo, praktike ne facilas distingi la nemigrantajn speciojn el la vintraj migrantoj.

## Kutimaro 
La manĝo de tiu afrotropisa specio konsistas el etaj insektoj, kiel kuloj kaj aliaj muŝoj, kaptataj dumfluge super la rivero aŭ en arbarklaraĵoj aŭ aliaj malfermaj areoj je kelkaj mejloj el ĝi. Ili manĝas laŭ etaj aroj aŭ kun aliaj hirundoj, ĉefe vintrantaj bordhirundoj.

## Konserva statuso 
Tiu surloke abunda specio havas teritorion kun ĉirkaŭkalkulata etendo de 80,000&nbsp;km². La kvanto de la populacio oni supozas, ke estas granda, kaj la specio oni supozas, ke ne alproksimiĝas al la sojlo de la kriterioj de malpliiĝantaj populacioj de la IUCN Ruĝa Listo (tio estas malpliiĝante pli ol 30 % en dek jaroj aŭ tri generacioj). Pro tio la specio estas konsiderata kiel "Malplej Zorgiga".

## Referencoj 
* 

## Vidu ankaŭ 
*Orient-kongaj marĉarbaroj

Kategorio:Hirundedoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Chvalová

eta|dekstra|330ra|Chvalová troviĝas en la plej griza parto

**Chvalová,** hungare **Felsőfalu** (felŝOfalu) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca. Ĝis 1899 la hungara oficiala nomo estis la pli mallonga *Felfalu*.

## Bazaj informoj 
* Areo: 9&nbsp;km²
* Supermara alteco: 222 m
* Loĝantaro: 160
* Poŝtkodo: 982 62
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Chvalová situas sub monto 476 m-ojn alta, sur deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Tornaľa troviĝas 15&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1343 en formo *"Felfalu"*. En 1910 loĝis en Felsőfalu 205 da homoj, (200 hungaroj, 3 slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornalja, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Alsófalu rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Chvalová 164 da homoj, (98 slovakoj, 64 hungaroj, 2 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1875
* nobeldomo el la 19-a jarcento, baldaŭe trakonstruiĝis al katolika preĝejo

## Eksteraj ligiloj 
* Chvalová en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Anton Reichenow

**Anton Reichenow** (1847 - 1941) estis germana ornitologo.

Reichenow estis bofilo de Jean Cabanis, kaj laboris en la Humboldta Muzeo de 1874 ĝis 1921. Li estis fakulo pri afrikaj birdoj, kaj faris kolektan ekspedicion al Okcidenta Afriko en 1872 kaj 1873, kaj verkis *Die Vögel Africas* (1900-05). Li verkis ankaŭ *Die Vögel der Bismarckinseln* (1899). Li estis eldonisto de *Journal für Ornithologie* el 1894 al 1921.

Kelkaj birdospecioj estas nomataj laŭ lia nomo, inklude la speciojn de la Punktogorĝa kampetero, nomata ankaŭ *Kampetero de Reichenow*, kaj de la *Lagonosticta umbrinodorsalis* aŭ Fajrfringo de Reichenow.

## Birdoj unuafoje priskribita de Anton Reichenow 
* Kabanisa emberizo (*Emberiza cabanisi*)

## Referenco 
* Beolens, Bo & Watkins, Michael (2003). *Whose Bird?: Men and women commemorated in the common names of birds*, Christopher Helm, London.

Kategorio:Germanaj ornitologoj
Thundorf TG

**Thundorf** estas komunumo en la distrikto Frauenfeld de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro modeste kreskis al  ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La teritorio de Thundorf kongruas kun la supra parto de la valo de la rivereto *Thunbach*, kiu alfluas en Matzingen al la rivero Murg. La komunumo situas oriente de la kantona ĉefurbo Frauenfeld.

Thundorf konsistas el la municipoj kaj setlejoj Thundorf, Wetzikon, Lustdorf, Kirchberg, Hessenbol, Reuti, Ufhofen, Grueb kaj Fridbärg.

## Najbaraj komunumoj 
Thunodrf limas en nordo al Felben-Wellhausen kaj Hüttlingen, en oriento al Amlikon-Bissegg kaj Affeltrangen, en sudo al Lommis kaj Stettfurt, kaj en okcidento al Matzingen kaj Frauenfeld.

## Trafiko 
Thundorf atingeblas per poŝtaŭto ek de Frauenfeld. Facile atingeblas ankaŭ la du aŭtoŝoseoj A1 kaj A7, kiuj preterpasas en sudo respektive nordo la komunumon.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Thundorf datiĝas el la jaro 888 kiel *Tuomsdor*.

La hodiaŭa politika komunumo Thundorf estiĝis en la jaro 1995 kadre de la turgovia komunumreformo per kunigo de la tri lokkomunumoj Thundorf, Lustdorf kaj Wetzikon.

## Vidu ankaŭ 
* Thundorf

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Thundorf
Reuti

**Reuti** havas plurajn signifojn:

* **Reuti (Thundorf)** estas municipo de la komunumo Thundorf en distrikto Frauenfeld en Kantono Turgovio en Svislando.

* **Reuti (Bussnang)** estas municipo de la komunumo Bussnang en distrikto Weinfelden en Kantono Turgovio en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Rüti
Zona bordhirundo

La **Zona bordhirundo**, *Riparia cincta*, estas eta paserina birdo el la familio de hirundedoj (*Hirundinidae*).

La Zona bordhirundo troviĝas en malfermaj habitatoj kiel farmoj, herbejoj kaj savanoj, kutime ĉe akvo. Ili reproduktiĝas tra Afriko el Kameruno kaj Kongo norden al Etiopio kaj suden al Kabprovinco en Sudafriko, kvankam ĝi ne ĉeestas la plej sekajn regionojn de okcidenta Sudafriko kaj suda Namibio.

maldekstra|alternative=Riparia cincta 1894.jpg|eta|*Riparia cincta*, 1894.
La suda nomiga subspecio de Sudafriko kaj Zimbabvo, estas migranta, kaj vintrumas pli norde, ĉefe okcidente, kie ĝi povas moviĝi foje tiom malproksimen kiom ĝis  Gambio. *R. c. xerica* ankaŭ abandonas siajn sekajn reproduktajn teritoriojn de Bocvano kaj norda Namibio en la suda vintro. Aliaj subspecioj entreprenas surlokajn aŭ nur altitudajn movojn ofte depende de la pluvokvanto.

La Zona bordhirundo, malkiel aliaj membroj de ties genro, ne estas kolonia en sia nestokutimaro. Sed kiel ĉe tiuj, la nesto estas je la fino de 60–90&nbsp;cm longa tunelo kutime elfosata de la birdoj en natura sablobordo aŭ teramaso. La vera nesto estas litaĵo el pajlo kaj plumoj en ĉambreto je la fino de la tunelo. La ino demetas kutime 2 al 5 ovojn, kiuj estas kovataj de ambaŭ gepatroj.

maldekstra|alternative=|eta|En la Natura Rezervejo Rietvlei, Gauteng, Sudafriko.
La 15–17&nbsp;cm longa Zona bordhirundo havas terbrunajn suprajn partojn, escepte pro blanka strio super la okulo. Ties subaj partoj estas blankaj, kaj la subvosto, kaj ĝi havas malhelbrunan brustozonon (kio nomigas la specion kaj en la latina scienca nomo kaj en la popolaj), kaj foje mallarĝan malhelan linion tra la ventro. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj havas pli palan brustozonon kaj orkolorajn pintojn en plumoj de la supraj partoj.

Ĝi estas la plej granda specio de la genro *Riparia* kaj estas facile distingita de la pli malgranda  Bordhirundo pro la kvadrata vosto kaj blanko en subflugiloj, kaj el la Brungorĝa bordhirundo pro la blanka gorĝo. Ĝi estas malpli gregema ol tiuj specioj, kaj estas ofte vidata en paroj aŭ etaj aroj.

Estas kelkaj subspecioj kiuj diferenciĝas laŭ grando kaj plumarnuancoj en supraj partoj aŭ brustozono. Nomiga raso *R. c. cincla* de suda Afriko estas la plej pala formo.

Tiu ĉi specio havas malrapidan vageman flugon kaj ofte ripozas. La dieto konsistas el insektoj, kutime kaptitajn dumfluge super herbejo. La flugalvoko estas *ĉi-ĉi-ĉi*, kaj la kanto estas trileca miksaĵo de sonoj kiel *ĉip ĉup*.

## Literaturo 
* Sinclair, Hockey kaj Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa*, ISBN 1-86872-721-1
*

Kategorio:Hirundedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Grueb

**Grueb** estas alemana vorto kun la signifo *tertruo*, *kavo* respektive mino. 

Grueb estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Grueb (Thundorf)** estas setlejo de la komunumo Thundorf de la distrikto Frauenfeld en Kantono Turgovio en Svislando.

* **Grueb (Ennetmoos)** estas setlejo de la komunumo Ennetmoos en Kantono Nidvaldo en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Grub
Jalisco (regionoj)

eta|dekstra|350px|Administraj Regionoj de la subŝtato Jalisco.
En la meksika subŝtato Jalisco instaliĝis en la jaro 1998 diversaj administraj regionoj. Ekde tiu jaro ekzistas entute 12 diversaj regionoj kiuj estas:

* Región Norte
* Región Altos Norte
* Región Altos Sur
* Región Ciénega
* Región Sureste
* Región Sur
* Región Sierra de Amula
* Región Costa Sur
* Región Costa Norte
* Región Sierra Occidental
* Región Valles
* Región Centro
** Subregiono Centro Conurbana

Entute en la subŝtato ekzistas 126 komunumoj. Vidu ankaŭ la liston de komunumoj de Jalisco. Ĉiu regiono havas sian "ĉefurbon", do la sidejon de la regiono.

Kategorio:Meksiko
Eŭroregiono Alpoj-Mediteraneo

350px|eta
500px|eta|Mapo de la Eŭroregiono

La **Eŭrogiono Alpoj-Mediteraneo** (france: ***Eurorégion Alpes-Méditerranée*** - itale: ***Euroregione Alpi-Mediterraneo***) estas eŭropa arigo por teritoria kunlaborado lanĉita je la 
Ĝin loĝas 17 milionoj da homoj kaj etendiĝas sur 110 460 km² en Francio kaj Italio.

Prezidanteco ŝanĝiĝas ĉiun sesan monaton. La membroj-regionoj disponas pri komuna anteno en Bruselo por kunlabore pli bone aŭdigi siajn voĉojn ĉe Eŭropa Komisiono.

## Membraj regionoj 
Du francaj regionoj:
* Provenco-Alpoj-Bordo Lazura
* Aŭvernjo-Rodano-Alpoj
Tri italaj regionoj :
* Aosta valo
* Piemonto
* Ligurio

## Labortemoj 
Ĉiu regiono ricevas taskon zorgi pri iu temo :

* Novaj teknologioj kaj esploro Provenco-Alpoj-Bordo Lazura
* Turismo kaj Kulturo : Ligurio
* Transportoj kaj Alireblecoj : Piemonto
* Naturmedio kaj Daŭripova disvolviĝo : Rodano-Alpoj
* Edukado kaj Klerigado : Aosta valo

## Ligiloj 
* Retportalo pri l'Eŭroregiono Alpes-Méditerranée 
* informoj pri l'Eŭroregiono

Kategorio:Eŭroregiono

Kategorio:Eŭropa Unio
Kategorio:Geografio de Francio
Kategorio:Geografio de Italio
Acatic

**Acatic** estas unu el la 124 komunumoj de la meksika subŝtato Jalisco. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Acatic*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 14 001.

## Geografio 
**Acatic** apartenas al la regiono Altos Sur kiu situas en la nordoriento de la subŝtato Jalisco. Al tiu regiono entute apartenas 13 komunumoj. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 18551 loĝantojn. El tiuj estis 8892 viroj kaj 9659 virinoj. La komunumo havas surfacon de 362,39 km². La meza alteco estas 1680 metroj super la marnivelo. La meza jara temperaturo estas 18,5 C. En la komunumo estas 835,8 mm da precipitaĵo jare. eta|maldekstra|270px|Situo de la koncerna regiono en la subŝtato.

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4760 viroj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 3750 estis alfabetoj kaj 1005 analfabetoj. Do 21 % de la viroj estis analfabetoj. En la sama jaro en la komunumo vivis 5679 virinoj. El tiuj estis 4554 alfabetoj kaj 1121 analfabetoj. Do 20 % de la virinoj estis analfabetoj. En 1995 en **Acatic** vivis 15509 personoj kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj estis 6 indiĝenoj. Tio signifas ke en la koncerna jaro 0.04 % de la loĝantaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Acatic  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Jalisco
Louis Pierre Vieillot

**Louis Pierre VIEILLOT** (naskiĝis la  en Yvetot, mortis en  ) estis franca ornitologo.

Vieillot priskribis grandan nombron de birdoj unuafoje, ĉefe tiujn kiujn li trafis dum la tempo kiun li pasigis en Karibio kaj Nordameriko, kaj 26 genroj de li starigitaj ankoraŭ uzeblas. Li estis unu el la unuaj ornitologoj kiuj studis ŝanĝojn en plumaro, kaj ankaŭ unu el la unuaj kiuj studis vivantajn birdojn kaj ne nur ties haŭtaĵojn.

Li estis negocisto en la kariba insulo de Sankta Domingo (Haitio), sed li devis forfuĝi al Usono dum la Franca Revolucio kiu krome koincidis kun la sendependiĝo de Haitio. Dum tiu tempo li ekstudis la birdojn de tiu lando, kaj kolektis materialon por sia ''Histoire naturelle des oiseaux de l'Amérique Septentrionale* (1808).

Li revenis al Francio en 1800 (aŭ 1801), kie li atingis postenon de verkisto ĉe la *Bulletin des Lois* (Leĝogazeto). Li pluverkis pri birdoj, kaj produktis *Histoire naturelle et générale des colibris, oiseaux-mouches, jacamars et promerops* (1802) kun bildoj de sia amiko Jean Baptiste Audebert, sekvata de *Histoire naturelle des plus beaux oiseaux chanteurs de la zone torride* (1806).

En *Analyse d'une nouvelle Ornithologie Elémentaire* (1816) Vieillot starigis sian sistemon de ornitologia klasigo, kiun li sekvis en sia kontribuo al la *Nouveau Dictionaire d'Histoire Naturelle* (1816-19). En 1820 Vieillot entreprenis la sekvon de la *Tableau encyclopédique et méthodique*, komencita de Pierre Joseph Bonnaterre en 1790. Li pluverkis *Ornithologie Française* (1823-30).

Oni supozas, ke li mortis malriĉe en Rouen.

## Birdoj nomataj laŭ li 
Vieillot estas rememorata en dunomaj nomoj de nombroj de birdoj, kiaj
* *Lybius vieilloti* (Vieijota barbulo)
* *Saurothera vieilloti* (la Puerto-Rika lacertokukolo).

## Birdoj priskribitaj de li 
* Verda fazano, *Phasianus versicolor*, 1817.
* Helikomilvo, *Rostrhamus sociabilis*, 1817.
* Rufa sarotruro, *Sarothrura rufa*, 1819.

## Verkoj 
* *Histoire naturelle des plus beaux oiseaux chanteurs de la zone torride.* Dufour, Paris 1805.
* *Histoire naturelle des oiseaux de l'Amérique septentrionale.* Desray, Paris 1807-1808.
* *Analyse d'une nouvelle ornithologie élémentaire.'' d'Éterville, Paris 1816.
* ''Mémoire pour servir à l'histoire des oiseaux d'Europe.* Turin 1816.
* *Ornithologie.* Lanoe, Paris 1818.
* *Faune française ou Histoire naturelle, générale et particulière des animaux qui se trouvent en France.* Le Vrault & Rapet, Paris, Strasbourg, Bruxelles, 1820-1830.
* *La galerie des oiseaux du cabinet d'histoire naturelle du jardin du roi.* Aillard & Constant-Chantpie, Paris 1822-1825.
* *Ornithologie française ou Histoire naturelle, générale et particulière des oiseaux de France.* Pelicier, Paris 1830.

## Referencoj 
* Louis Jean Pierre Vieillot (1748 - 1831) de Paul H. Oehser 

## Eksteraj ligiloj 
* Gallica Ĉiuj bildoj el *La galerie des oiseaux''

Kategorio:Naskiĝintoj en 1748
Kategorio:Mortintoj en 1830
Kategorio:Francaj ornitologoj
Držkovce

eta|dekstra|330ra|Držkovce troviĝas en la plej griza parto

**Držkovce** (drĵkovce), hungare **Deresk** (dereŝk) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca.

## Bazaj informoj 
* Areo: 21 km²
* Supermara alteco: 219 m
* Loĝantaro: 520
* Poŝtkodo: 982 62
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Držkovce situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Tornaľa troviĝas 16 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1243 en formo *"Durusk"* apartenanta al la reĝo. En 1910 loĝis en Deresk 846 da homoj, (802 hungaroj, 3 slovakoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornalja, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Deresk rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. La loĝantoj longe okupiĝis pri argilopotoj. En 2001 loĝis en Držkovce 504 da homoj, (347 hungaroj, 112 ciganoj, 34 slovakoj, unusola polo).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo el la 13-a jarcento, baldaŭe barokiĝis
* kapelo de 1883

## Eksteraj ligiloj 
* Držkovce en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Hucín

eta|dekstra|330px|Hucín troviĝas en la plej griza parto

**Hucín,** hungare **Gice** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca.

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 km²
* Supermara alteco: 221 m
* Loĝantaro: 810
* Poŝtkodo: 049 13
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 58

## Situo 
Hucín situas sub monto 428 m-ojn alta en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Rožňava-Revúca. La lasta troviĝas 20 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1327 en formo *"Gyuche"*. La kampoj longe apartenis al familio Giczey (gicei). En 1828 oni nombris 76 domojn kaj 551 homojn, kiuj okupiĝis pri agrikulturo, argilpotado kaj kalkofarado. En 1910 loĝis en Gice 530 da homoj, (471 hungaroj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Nagyrőce, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Gice rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš, dume alvenis slovakoj. En 2001 loĝis en Hucín 781 da homoj, (391 ciganoj, 207 hungaroj, 149 slovakoj, unusola ĉeĥo).

## Vidindaĵoj 
* nun kalvinana gotika preĝejo el la 14-a jarcento, baldaŭe trakonstruiĝis kaj renoviĝis
* klasikisma kastelo de Czékus (cEkuŝ) el la 18-a jarcento
* klasikisma kastelo de Fáy de 1807

## Eksteraj ligiloj 
* Hucín en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Rašice

eta|dekstra|330ra|Rašice troviĝas en la plej griza parto

**Rašice,** hungare **Felsőrás** (felŝOraŝ) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca.

## Bazaj informoj 
* Areo: 9&nbsp;km²
* Supermara alteco: 211 m
* Loĝantaro: 130
* Poŝtkodo: 982 62
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Rašice situas en valo de rojo, fine de sakovojo. Tornaľa troviĝas 9&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1266 en formo *"Raas"*. En 1334 2 apudaj vilaĝoj formiĝis: Suba kaj Supra Rás. Suba-Rás senhomiĝis pro la kontraŭturkaj bataloj, baldaŭe rehomiĝis. En 1910 loĝis en Felsőrás 283 da homoj, (escepte unusolan germanon ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornalja, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Tiam la novaj vilaĝnomoj estis **Vyšné Rášovo** (=Supra Raŝ) kaj **Horný Ráš** (Suba Raŝ), fine ekde 1927 Rašice. Inter 1938-1945 la komunumo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Rašice 140 da homoj, (escepte 8 slovakojn ĉiuj hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1306, en 1791 klasikismiĝis, en 1991 renoviĝis
* klasikisma nobeldomo el la 18-a jarcento

## Famulo 
* Zoltán Kodály kolektis tie popolkantojn

## Eksteraj ligiloj 
* Rašice en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Gemerské Teplice

**Gemerské Teplice,** hungare **Jolsvatapolca** estas malgranda unuigita vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca. La historia slovaka nomo estis **Jelšavské Teplice**.
eta|Preĝejo en Gemerské Teplice
eta|dekstra|330ra|Gemerské Teplice troviĝas en la plej griza parto

## Bazaj informoj 
* Areo: km²
* Supermara alteco: 234 m
* Loĝantaro: 380
* Poŝtkodo: 049 16
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 58

## Situo 
Gemerské Teplice situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Rožňava-Revúca. La lasta troviĝas 16 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1258 en formo *"Thapolcha"*. En 1556 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1828 oni nombris 61 domojn kaj 389 homojn, kiuj okupiĝis precipe pri agrikulturo.

Apuda vilaĝo *Miglészpataka* menciiĝis unue en 1258 en formo *"Poldla"*, en 1383 en formo *"Myglezpathuka"*. En la 16-a jarcento la vilaĝo apartenis al fortikaĵo Murány. La turkoj detruis la vilaĝon en 1555. En 1709 pesto okazis. Később a Koháryak telepítették újra. En 1828 oni nombris 43 domojn kaj 322 homojn, kiuj okupiĝis pri agrikulturo, ferogisadoj kaj potofaradoj.

En 1910 loĝis en Jolsvatapolca 305, en Miglészpataka 214 da homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon ambaŭ vilaĝoj apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Nagyrőce, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 ili rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj regionoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 1964 la vilaĝoj unuiĝis. En 2001 loĝis en Gemerské Teplice 368 da homoj, (328 slovakoj, 22 ciganoj, 15 hungaroj, unusola ĉeĥo).

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1786 en Jelšavské Teplice
* luterana preĝejo de 1804
* restaĵoj de fortikaĵo
* lago

## Famulo 
* slovaka poeto Samuel Tomášik tie naskiĝis en 1913
* hungara altlerneja instruisto Lajos Garaj tie naskiĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Gemerské Teplice en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Magnezitovce

eta|dekstra|330px|Magnezitovce troviĝas en la plej griza parto

**Magnezitovce,** hungare **Baráttelke** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis *Mnisány* (mniŝAnj), poste pro hungariga politiko la vilaĝo ricevis pli hungarecan nomon. La historia slovaka nomo estis **Mnišany**.

## Bazaj informoj 
* Areo: 15 km²
* Supermara alteco: 331 m
* Loĝantaro: 430
* Poŝtkodo: 049 16
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso:

## Situo 
Magnezitovce situas en valo de rojo, fine de sakovojo, fine de fervojo el Rožňava. Revúca troviĝas 7 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1427 en formo *"Monorethe"*. Tiam apud abatejo setlejo formiĝis. La loĝantoj minis kupron kaj arĝenton. En la 16-a jarcento paŝtistoj alvenis. En 1828 oni nombris 43 domojn kaj 402 homojn. En 1910 loĝis tie 408 da homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon Baráttelke apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Nagyrőce, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. Dum la 2-a mondmilito la loĝantoj apogis la partizanojn. En 2001 loĝis en Magnezitovce 435 da homoj, (426 slovakoj, 4 hungaroj, 2 ĉeĥoj, unusola cigano). Apud la vilaĝo minejo pri magnezito funkcias.

## Vidindaĵo 
* klasikisma sonorilostablo el la 19-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Magnezitovce en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
The Hives

***The Hives*** (prononcata:"Da HAJVZ") (en Esperanto: "La Urtikario") estas sveda rokenrola grupo, kiu debutis en 1993. La grupo konatiĝis pro siaj uniformoj nigraj kaj blankaj kaj la sovaĝa vigleco de sia kantisto kaj "amuza memglorado".

## Muzikalbumoj 
* *Barely Legal* (1997)

* *Veni Vidi Vicious* (2000)

* *Tyrannosaurus Hives* (2004)

* *The Black and White Album* (2007)

* *Lex Hives* (2012)

* *The Death of Randy Fitzsimmons* (2023)

* *The Hives Forever Forever The Hives* (2025) 

## Membroj 
* "Howlin'" Pelle Almqvist - kantisto
* Nicholaus Arson - Gitaristo
* Vigilante Carlstroem - Dua Gitaristo
* Dr.Matt Destruction - Basgitaristo
* Christ Dangerous - Frapinstrumentoj

Kategorio:Svedaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2010-2019
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1993
Alexa Internet

maldekstra|200px|Emblemo de Alexa
**Alexa Internet** estis interreta firmao, kiu estis ano de la konzerna grupo Amazon. La retpaĝo alexa.com estis informa servo, kiu estis fondita en marto 1996, instigite de la cifereca bibliotekisto Brewster Kahle, kaj funkciis ĝis la 1-a de majo 2022. La servo havigis retstatistikojn: Alexa ricevas statistikajn informojn de la uzantoj, kiuj instalis la ilstrekon *Alexa Toolbar*.

La servo ne miskiĝu kun la firmao *Amazon Alexa*, virtuala asistanto kiu mikrofone komprenas voĉajn enigojn de homoj kaj tiam laŭtparolile interagas kun tiuj homoj, respondante al demandoj de la homoj aŭ plenumante iujn elektronikajn taskojn. Evidente la  firmao *Amazon Alexa* same estas ano de la grupo Amazon, kaj la servo *Alexa Toolbar* en komputilaj retumiloj kompreneble proksime kunlaboris kun la servo *Amazon Alexa* de virtuala asistanto en la sama konzerno.

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉefpaĝo de la oficiala retejo, kiu pensiiĝis je la 1-a de majo 2022, tial jen du momentaj impresoj de la funkciinta retejo per la Interreta Arkivo (kie kompreneble ankoraŭ konserviĝis multaj pliaj momentoj):
** unue je la stato de aŭgusto 2009
** kaj due je progresinta stato de majo 2021

Kategorio:Interretaj firmaoj
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Firmaoj de Kalifornio
Rákoš (distrikto Revúca)

eta|dekstra|330ra|Rákoš troviĝas en la plej griza parto

**Rákoš,** hungare **Gömörrákos** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca. La nomo signifas hungare: kankra.

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 km²
* Supermara alteco: 352 m
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo: 049 61
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 58

## Situo 
Rákoš situas inter montoj, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Revúca troviĝas 18 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1318 en formo *"Torpholua"*, la apuda fortikaĵo ĝuste tiam en formo *"Köwy"*. Apude oni longe minis feron, kuron kaj hidrargon. En 1828 oni nombris 91 domojn kaj 691 homojn. En 1910 loĝis en Gömörrákos 897 da homoj, (hungaroj en majoritao, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Nagyrőce, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1922 la minado ĉesis, sed en 1952 nova minejo ekfunkciis. En 2001 loĝis en Rákoš 403 da homoj, (365 slovakoj, 20 ciganoj, 4 hungaroj, unusola ukraino).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika parte romanika, parte gotika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo antaŭ 1397
* restaĵoj de fortikaĵo
* luterana klasikisma preĝejo de 1819
* monumento pri la Nacia Slovaka Ribelo

## Eksteraj ligiloj 
* Rákoš en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Chyžné

eta|dekstra|330px|Chyžné troviĝas en la plej griza parto

**Chyžné** (hiĵnE), hungare **Hizsnyó** (hiĵnjO) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca.

## Bazaj informoj 
* Areo: 20&nbsp;km²
* Supermara alteco: 296 m
* Loĝantaro: 430
* Poŝtkodo: 049 18
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 58

## Situo 
Chyžné situas sur malebenaĵo, fine de mallonga sakovojo. Revúca troviĝas 6&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1427 en formo *"Hyznow"*. La kampoj apartenis al diversaj fortikaĵoj. En 1556 la turkoj detruis la vilaĝon, poste 40 jarojn apartenis al la Osmana Imperio. En 1828 oni nombris 82 domojn kaj 734 homojn. En 1910 loĝis en Hizsnyó 627 da homoj, (313 slovakoj, 293 hungaroj, unusola germano). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Nagyrőce, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Chyžné 415 da homoj, (344 slovakoj, 52 ciganoj, 5 hungaroj, 3 ĉeĥoj, unusola ukraino).

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo omaĝe al Anĝela Saluto el la 13-a jarcento
* luterana preĝejo de 1886
* memordomo de slovaka poeto Samuel Tomášik

## Famulo 
* Samuel Tomášik mortis en 1887

## Eksteraj ligiloj 
* Chyžné en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Eduard Devrient

**Philipp Eduard DEVRIENT** (naskita la 11-an de aŭgusto 1801 en Berlino; mortinta la 4-an de oktobro 1877 en Karlsruhe) estis germana aktoro kaj reĝisoro de teatro.

Muzike edukita de la komponisto Carl Friedrich Zelter, Devrient povis debuti kiel basulo ĉe la *Reĝa Opero je Berlino*. Subite Devrient fariĝis konata, kiam li la 11-an de marto realigis en 1829 en Berlino kune kun Felix Mendelssohn Bartholdy la rean prezentadon de la Mateo-Pasiono de Johann Sebastian Bach kun la Sing-Akademie zu Berlin (Kantakademio je Berlino). Felix Mendelssohn Bartholdy direktis la prezentadon, kaj Devrient kantis la "Jesuo"-rolon. Membro, poste honormembro en la kantakademio 1819–1851.

## Verkoj 
* *Die Kirmes*
* *Der Zigeuner*
* *Das graue Männlein*
* *Die Gunst des Augenblicks*
* *Verirrungen*
* *Treue Liebe*
* *Wer bin ich?* Lepsiko 1846
* *Briefe aus Paris* (2-a eldono, Berl. 1846)
* *Über Theaterschulen*. Berlino 1840
* *Das Nationaltheater des neuen Deutschland*. Berlino 1848
* *Über das Passionsspiel von Oberammergau*. Berlino 3-a eldono 1880)
* *Geschichte der deutschen Schauspielkunst* ( Lepsiko 1848–74, 5 vol.).
* *Meine Erinnerungen an Felix Mendelssohn Bartholdy und seine Briefe an mich*. Lepsiko 1872
* *Deutschen Bühnen- und Familien-Shakespeare*. Lepsiko 1873 ff (kune kun sia filo Otto)
* Kompleta eldono de liaj traktaĵoj aperis en Lepsiko 1846–74, (11 volumoj).

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj aktoroj
Kategorio:Operkantistoj
Mb

La literkombino **MB** havas plurajn signifojn:

* **MB** estas simbolo de megabajto, kiu estas 106 aŭ 220 = 1048576 bajtoj. Vidu ankaŭ en MiB.
* **mb** estas simbolo de milibudo kiu estas mezurunuo de areo difinita kiel 10−31 m2.
Mridangamo

[eta|240px|barataj muzikistoj ludantaj mridangamon (maldekstre) kaj [gatamon (dekstre)]]
**Mridangamo** - kanare ಮೃದಂಗ, malajale മൃദംഗം (*mridangam*) - estas frapinstrumento el suda Barato. Temas pri la plej grava akompana ritma muzikilo de la karnatika muziko de suda Barato kaj kompareblas al la signifo de la muzikilo tabla-o por la muzio de norda Barato.

eta|maldekstra|mridangamo
La vorto „mridangam“ estas la sudbarata variaĵo de la sanskritaj vortoj „mrida“ (argilo aŭ tero) kaj „anga“ (korpo). Dum la instrumento historie produktiĝis el bakita argilo, intertempe - pro la tiel pli longa vivdaŭro de la instrumento - por la produktado nur uziĝas ligno. Plej ofte uziĝas la ligno de jakvo. Lige al la evoluo de la muzikilo ankaŭ plifajniĝis la sistemo de *talaoj*, sistemo de kompleksaj ritmoj en la klasika barata muziko.

La mridrangamo estas tubo el kavigita trunkopeco de jakvo-arbo, kiu ambaŭflanke estas fermita per membranoj el kapra ledo, tiel ke ekestas kvazaŭ "duobla tamburo". La ligno dikas proksimume 25 milimetrojn, kaj la du membranoj interligiĝas per ledaj ŝnuroj, tiel ke ili tensiiĝas. La du membranoj havas malsaman grandecon, tiel ke la frapado de la membranoj kreas jen pli altan, jen pli malaltan sonon. Per humidigo de la kapra ledo (plej ofte de la pli eta membrano) kaj apliko de pasto el riza faruno kaj akvo centre de la membrano la muzikisto agordigas sian instrumenton antaŭ muzika prezento.

La mridangamo ludiĝas kuŝante sur unu piedo de la surplanke sidanta muzikisto. La pli lerta mano de la muzikisto batas la pli etan membranon, la alia mano la pli grandan.

La muzikilo historie kaj ankaŭ nuntempe ankaŭ uziĝas en muzikaj procesioj kaj en religiaj festivaloj de suda Barato. Tiam kompreneble necesas, ke la muzikisto staras kaj paŝas, kaj la muzikilo teniĝas per leda zono portata sur ŝultro.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo pri la muzikilo 
* retejo "planedo mridangamo"
* priskriboj de la mridangamo kaj de aliaj tradiciaj barataj muzikiloj
* plia retejo pri la muzikilo

Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Kategorio:Membranofono
Freto

eta|Freto dekora sur ŝtona muro
**Freto** en arkitekturo kaj tekniko estas listelforma, ronda aŭ plata ornamo, konsistanta en kontinuaj kombinoj de rektaj linioj ortangule aŭ zigzage kunigitaj. Oni uzas ilin por ornami multajn objektojn kiel ekzemple la aer-ellasan truon de enmura ventolilo.

Laŭ Francisko Azorín **freto** estas *Listelforma, ronda aŭ plata ornamaĵo ortangule kurbigita.* Kaj li indikas etimologion el latina *ferrata* el *ferrum* (fero).

## Vidu ankaŭ 
* Giloŝo

## Fontoj 
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Tekniko
Akĉento

**Akĉento** (laŭ NPIV) estas tuto de la artikulaciaj kutimoj de parolanto aŭ grupo de parolantoj (pro trajtoj dialektaj aŭ socilingvaj, influo de denaska lingvo, ks), kiu aspektas nenorma en la kadro de difinita lingvo: *havi sudan, kamparan, usonan akĉenton*.

Lingvistike akĉento signifas uzi la fonologion, por la parolanto de la pli konata lingvo, kiam oni parolas en alia/fremda lingvo.

Akĉento povas, simile al dialekto, malkaŝi la etnecon aŭ la klason de la parolanto. Se ekzistas pluraj "normoj" pri iu lingvo, parolata en pluraj lokoj, ankaŭ la uzo de la "akĉento" varias.

Akĉento ne nepre malfaciligas la komprenon, sed tamen povas tion fari, se ĝi malebligas la distingon inter certaj fonemoj.

Ne intermiksu akĉenton (parolmaniero) kun akcento (elstarigo de silabo).

## Esperantaj 
Ĉar la Esperanto ne havas akĉenton propran, teorie, krom se oni konsideras la akĉenton de Zamenhof (Rusa) kiel la akĉento . Oni rajtas demandi sin, kiu akĉento estas preferata uzi kiam oni parolas Esperanton? Ĉu estas preferoj oficiale agnoskitaj?

Multaj ne-esperantistoj diras ke Esperanto sonas kiel la itala aŭ la hispana, do ĉu estas preferinda uzi la akĉenton italan? Efektive Esperanto estas lingvo tre silaba, tiel ke la itala lingvo taŭgas al la ritmo de Esperanto.

Eble la "neŭtrala akĉento" estas nur teoria, sed tio povas signifi ke oni parolu kun prononco kiun ne eblas asocii kun iu certa nacio, kaj neniu povu diveni, nur aŭdante la prononcon, kiu estas onia denaska lingvo.

Kategorio:Fonetiko
Kategorio:Fonologio
Kategorio:Lingvoscienco
Hrlica

eta|dekstra|330px|Hrlica troviĝas en la plej griza parto

**Hrlica,** hungare **Gerlice** aŭ *Gerlefalva* estas tre malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca.

## Bazaj informoj 
* Areo: 6 km²
* Supermara alteco: 439 m
* Loĝantaro: 80
* Poŝtkodo: 982 66
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Hrlica situas sur montoflanko, laŭ rojo, fine de sakovojo. Revúca troviĝas 23 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo fondiĝis en la jaro 1413 en formo *"Gerlyche"* fare de paŝtistoj. En 1828 oni nombris 70 domojn kaj 597 homojn. En la 19-a jarcento ferogisejo funkciis. En 1910 loĝis en Gerlice 322 da homoj, (escepte 20 hungarojn ĉiuj slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Ratkó, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Hrlica 82 da homoj, (80 slovakoj, po 1 ruso kaj ĉeĥo).

## Vidindaĵo 
* novklasikisma luterana preĝejo de 1899

## Famulo 
* en 1904 Béla Bartók tie kolektis popolkantojn

## Eksteraj ligiloj 
* Hrlica en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Uesslingen-Buch

**Uesslingen-Buch** estas komunumo en la distrikto Frauenfeld de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 1046 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro modeste kreskis al 1055 ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Uesslingen-Buch situas en la Turvalo okcidente de la kantona ĉefurbo Frauenfeld je ambaŭ flankoj de la rivero Turo. La komunumo konsistas el la municipoj kaj setlejoj Uesslingen kaj Buch, Trüttlikon, Hueb, Horben, kaj Iselisbärg. En nordo de la komunumo situas sur la limo al Hüttwilen situas la lagetoj Hasensee kaj Hüttwilersee.

## Najbaraj komunumoj 
Uesslingen-Buch limas en sudoriento al Altikon (Kantono Zuriko), en sudo al Ellikon ĉe Turo (Kantono Zuriko), en sudoriento al Frauenfeld, en okcidento al Warth-Weiningen, en nordo al Hüttwilen kaj en oriento al Neunforn.

## Trafiko 
Uesslingen-Buch atingeblas per poŝtaŭto en 16 minutoj ek de Frauenfeld. De la komunumo facile atingeblas la nacia aŭtoŝoseo A7.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Uesslingen datiĝas el la jaro 1094 kiel *Uselinga*. Buech estis unuan fojon menciita en 1260 kiel *Buoch*.

La hodiaŭa politika komunumo Uesslingen-Buch estiĝis kadre de la komunumrevizio de Kantono Turgovio per kunigo de la municipkomunumoj Uesslingen kaj Buch ĉe Frauenfeld.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Uesslingen-Buch
* Buch ĉe Frauenfeld en la Historia Leksikono de Svislando
Ĉashobojo

eta|dekstra|Hobojo de ĉaso
**Ĉashobojo** estas ligna blovinstrumento kaj iomete pli malalta subspeco de la barokhobojo en tenorpozicio. La ĉashobojo estas agordita en F, do sonas perfektan kvinton pli malalta ol la hobojo. Ĝi devenas de la Lepsika konstruisto de lignaj blovinstrumentoj Johann Eichentopf. La du ĉashobojo konservitaj (en la muzeoj de Stokholmo kaj Kopenhage) el liaj konstruaĵoj tamen ne plu estas ludeblaj. La hobojo de ĉaso estas kurbigita, tegita de ledo kaj havas funelformajn finaĵoj el latuno, simile al ĉasokorno, el kio do ja devenas la nomero *ĉas-*. La ĉashobojo aperas en la pasionoj, la kantatoj kaj la Weihnachtsoratorium (kristnaska oratorio) de Johann Sebastian Bach. Pluaj komponistoj por ĉashobojo estas Johann Friedrich Fasch, Johann Christoph Graupner kaj Giovanni Battista Ferrandini. Poste ĝi pluevoluiĝis al angla korno.

Kategorio:Blovinstrumentoj
Kategorio:Lignaj blovinstrumentoj
Hueb

**Hueb** en la alemana lingvo signifas *altaĵo*. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Hueb (Uesslingen-Buch)** estas setlejo de la komunumo Uesslingen-Buch de la distrikto Frauenfeld en Kantono Turgovio en Svislando.

* **Hueb (Richenthal)** estas parto de la iama komunumo Richenthal kiu nun apartenas al la komunumo Reiden de la distrikto Willisau en Kantono Lucerno en Svislando.

* **Hueb (Heimiswil)** estas setlejo de la komunumo parto Berg en la komunumo Heimiswil de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno en Svislando.
Nikola Rašić

**Nikola RAŠIĆ** (n. 18 julio 1957) estas kroatdevena esperantisto, nuntempe loĝanta en Roterdamo. Post kiam li antaŭe estis kunlaboranto de Internacia Kultura Servo en Zagrebo, en Roterdamo li ekde 1988 ĝis majo 2003 laboris kiel Konstanta Kongresa Sekretario en la Centra Oficejo de UEA. Lia demisio de tiu posteno estigis la retan Esperanto-gazeton Libera Folio. Nuntempe li laboras en Roterdamo en propra lingva kaj kultura konsultejo *Most / De Brug* ("la ponto"). Krome, li estis kuratoro por UEA de la Amsterdama katedro pri Interlingvistiko kaj Esperanto.

Rašić estas aŭtoro de la libro pri sociologiaj esploroj en Esperantio *La Rondo Familia* kaj kontribuis al la verkado de la broŝuroj por la "Zagreba metodo". Partoprenis en En la mondon venis nova lingvo, festlibro por Ulrich Lins kaj en La arto labori kune: festlibro por Humphrey Tonkin.

Li ankaŭ tradukis, precipe poezion, el kelkaj jugoslaviaj lingvoj.

## Sociologia esploro 
Nikola Rašić en sia artikolo *Enketa esploro pri Universalaj Kongresoj*, montris rezultojn de esplorenketo farita en 2002 al esperantistoj anoj de UEA kaj aliaj partoprenantoj de lasta UKo en Brazilo pri UK-oj mem. Venis 482 respondoj, ĉefe el okcidentaj landoj, ĉefe de viroj, altedukitaj, ĉefe de maljunuloj, mezklasuloj kaj duarange soluloj, ĉefe inter virinoj, kun pluraj hobioj, ekzemple pri naturo, homoj de libroj pli ol de faroj, kaj ne multe pri fremdaj lingvoj!, kun bona lingvonivelo (propra takso) kaj aktivaj en Esperanto-movado, 87% anoj de UEA, 12% de SAT ktp., fervoraj legantoj, kiu lernis E-on en kurso (37%) kaj duarange memlerne el libro (26%), pro instigo ĉefe de konato. Preskaŭ duono partoprenis en almenaŭ kvar UK-oj. Kiel tialo por ne partopreno oni indikas mankon de mono kaj de tempo. Por partopreno oni indikas intereson pri la movado, kaj duarange pri praktikado de la lingvo. El la programo oni preferas tiuorde la libroservon, la inaŭguron, la nacian vesperon kaj la ekskursojn; plej malpli la Cseh-aranĝojn, la aranĝojn por aktivuloj, la komitatkunsidojn, la lingvajn kursojn kaj IKU. Oni ne volas pagi tion multe, sed oni volas konvenan kongresejon. La kvalito de helpo ricevita de la LKK kaj de la Kongresa Fako de UEA estas alte taksita, same kiel pri la informiloj, nome la du Bultenoj, sed strange oni ne demandis pri la Kongreslibro! La aŭtoro mem substrekas la kontraŭdiron inter la neceso montri Esperanton al la ekstera mondo kaj UK-oj kie oni vivas interne por la komunumo mem.

## Notoj 
Kategorio:Esperantistoj
Nekrofilio

**Kadavramemo** (ankaŭ **Nekrofilio**) estas seksimpulso al mortinto. En Egiptio, antaŭ balzamigo, oni lasis kadavrojn de junulinoj putriĝi, do balzamantoj ne seksinteresiĝis al ili. Estas en kelkaj landoj kaj kulturoj speciala tipo de erotikaj anekdotoj rilataj al kazoj de kadavramemo, eble ne agrablaj anekdotoj; ili estas samtempe humuro de seksemo kaj nigra humuro. Aliflanke dum la Romantismo disvolviĝis speciala tendenco de verkoj kiuj rilatas aŭ uzas neprecizan amemon al kadavroj, sed almenaŭ iun specon de amsenton al la mortinto, ekzemple ĉe la verkoj "Noches lúgubres" (Funebraj noktoj) de la hispana verkisto Cadalso aŭ "El estudiante de Salamanca" (La studento de Salamanko) de la ankaŭ hispana José de Espronceda.

Kategorio:Parafilio
Muránska Zdychava

eta|dekstra|330px|Muránska Zdychava troviĝas en la plej griza parto

**Muránska Zdychava** (murAnska zdihava), hungare **Kakasalja** (kakaŝalja) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis *Murány-Zdichava*, poste la vilaĝo ricevis pli hungarecan nomon pro la hungariga politiko.

## Bazaj informoj 
* Areo: 29 km²
* Supermara alteco: 529 m
* Loĝantaro: 280
* Poŝtkodo: 050 01
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 58

## Situo 
Muránska Zdychava situas sub monto 529 m-ojn alta, fine de sakovojo. Revúca troviĝas 7 km-ojn.

## Historio 
En la 14-a jarcento setlejo nomata *"Lehota"* fondiĝis. La unua mencio devenis el 1427. La kampoj komence apartenis al fortikaĵo de Muráň. Baldaŭe oni venigis rumanajn paŝtistojn, sekve la komunumo ricevis novan nomon *Olachfaw* (=vilaĝo de rumanoj). En la 16-a jarcento rutenoj alvenis. En 1556 kaj en 1584 la turkoj detruis la vilaĝon. Oni nombris en 1787 57 domojn kaj 498 homojn, en 1828 61 domojn kaj 606 homojn. En 1910 loĝis en Kakasalja 611 da homoj, (601 slovakoj, 3 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Nagyrőce, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Muránska Zdychava 297 da homoj, (289 slovakoj, 2 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al apostolo Sankta Johano
* Nacia parko

## Eksteraj ligiloj 
* Muránska Zdychava en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Psaltero

eta|Psaltero en "porkokapa" formo
eta|Psaltero en "flugila" formo (el mezepoka manuskripto de abatino Kunigunde, 1319-1321)

**Psaltero** aŭ **psalterio** (de la malnovgreka vorto *psallo*, „pluki kordon“) laŭ PIV estas "hebrea kordinstrumento, simila al citro, sed kun supra resonkesto". El la praformo, evoluis la moderna popolmuzika citro (germane kaj angle *Zither*), kaj ankaŭ la harpo estis influita de ĝi. La resonkesto de psaltero plej ofte havas formon trapezan aŭ rektangulan, sed historie ankaŭ ekzistis en "porkokapa" kaj "flugila" formo. Ofte la instrumento estis dekoraciita.

## Historio 
La psaltero originis en la kultura zono de okcidenta Azio, aparte de la hebreoj kaj ĉirkaŭaj kulturoj. Kiam en Eŭropo dum la mezepoko ekestis kulturo de instrumenta muziko, la psaltero komence de la 14-a jarcento laŭ la multaj tiutempaj bildigoj havis fundamentan rolon.

La muzikila korpo povas havi multajn formojn: psaltero foje estas simpla triangulo, trapezo aŭ duontrapezo, ĝi povas havi "korpokapan", "flugilan" aŭ rektangulan formon. La lasta formo jam ĉirkaŭ la jaro 1450 ricevis aldonan klavaron kaj evoluis ĝis la muzikilo klaviceno. Konfuzige por la pentristoj de la 14-a kaj 15-a jarcento estis, ke inter la psalteraj muzikistoj ekestis la kutimo ne nur pluki la kordojn per la fingroj aŭ per plektro el metalo aŭ ligno, sed ankaŭ ekbati la kordojn per maleetoj (psalteroj luditaj per maleetoj bezonis pli da interspaco inter la unuopaj kordoj, kaj ofte en pentraĵoj aperis muzikistoj maleete batantaj instrumenton, kies kordoj tro proksimis unuj al la aliaj, kaj nur taŭgis por plukado.

Fine de la mezepoko la instrumento eksmodiĝis. Tamen ĉirkaŭ la jaro 1700 ĝi sub la nomo *Salterio* en Italio ankoraŭ havis renaskiĝon: Tiu formo de la muzikilo klare estis dezajnita por batado per maleetoj, do ĝi havis kompare vastajn interkordajn spacojn, sed tamen kutime estis plukita per ringoformaj plektroj.

Moderna revivigo de la psaltero estas la "arĉa psaltero", kies kordoj ne estas vibrigataj kaj sonigataj per plukado aŭ batado, sed per frotado fare de arĉo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* la artikolojn pri zimbalono, la ĝenerala grupo de muzikiloj batataj per maleetoj, inkluzike de la teksto pri jangĉino, ĉina formo de zimbalono,
* kaj pri la moderna formo de citro, muzikilo aspekte simila al zimbalono.

## Eksteraj ligiloj 
* citaĵo pri la muzikilo el la germana enciklopedio "Die Musik in Geschichte und Gegenwart "(MGG, "muziko en historio kaj nuntempo")
* anglalingva historia superrigardo 
* germanlingva retejo de psaltera ensemblo kun detalaj priskriboj de historiaj (plukinstrumentaj) kaj modernaj (arĉinstrumentaj) psalteroj kaj kun sonekzemploj

Kategorio:Historiaj muzikaj instrumentoj
Kategorio:Kordinstrumentoj
Kategorio:Kordofonoj