open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rakoforedoj

alternative=Rhacophoridae diversity.jpg|eta|300x300ra|Diverseco de Rhacophoridae
La **Rakoforedoj** aŭ laŭ la latina scienca nomo *Rhacophoridae* estas familio de specioj de ranoj, kiuj loĝas en tropika sub-Sahara Afriko, Suda Barato kaj Srilanko, Japanio; nordorienta Barato al orienta Ĉinio suden tra Filipinoj kaj Grandaj Sundaj Insuloj, kaj Sulaveso. Ili estas komune konata kiel **arbustaj ranoj**, aŭ pli ambigue kiel "muskoranoj" aŭ "makisranoj". Kelkaj Rakoforedoj estas nomataj "arboranoj". Inter plej rimarkindaj membroj de tiu familio estas nombraj "flugoranoj".

Kvankam kelkaj grupoj estas ĉefe surteremaj, rakoforedoj estas ĉefe arboranoj kiuj estas arboremaj. Pariĝantaj ranoj, dum procezo konata kiel *amplekso*, ariĝas surbranĉe, kaj frapas siajn krurojn por formi ŝaŭmon. La ovoj estas demetataj en la ŝaŭmo, kaj kovritaj per sperma fluaĵo, antaŭ la ŝaŭmo plifortiĝas en protekta kovraĵo. En kelkaj specioj, tiu estas farita en granda grupo. La saŭmo estas demetata super akvofonto, kaj tiele la ranidoj falas en akvon tuj post eloviĝo.

La specioj ene de tiu familio varias laŭ grando el 1.5 al 12 cm.

## Taksonoj 
* *Chiromantis xerampelina*
* Ordinara arborano, *Polypedates leucomystax*

## Bildaro 

Pseudophilautus wynaadensis.jpg|*Pseudophilautus wynaadensis*
Rhacophorus schlegelii.jpg|*Rhacophorus schlegelii*
Polypedates naso.jpeg|*Kurixalus naso*
Raorchestes luteolus vocalizing.jpg|Raorchestes luteolus
Four-lined Tree Frog (Polypedates leucomystax) (14156215623).jpg|*Polypedates leucomystax*
Rufous Foam-nest Tree Frog Chiromantis rufescens6.jpg|*Chiromantis rufescens*

Rhacophorus arboreus 01s.JPG|*Rhacophorus arboreus*
Rhacophorus owstoni.jpg|*Rhacophorus owstoni*
Rhacophorus reinwardtii.jpg|*Phyllomedusa sauvagii*
Theloderma corticale.jpg|*Theloderma corticale*
Polyp leucom 060326 4120 rwG.jpg|*Polypedates leucomystax*

## Referencoj 
Kategorio:Amfibioj
Kategorio:Anuroj
Soglosedoj

alternative=Nasikabatrachus sahyadrensis.jpg|eta|*Nasikabatrachus sahyadrensis*
eta|Juna *Microcaecilia dermatophaga*
eta|*Hyla arborea*
La **Sejŝelaj ranoj** aŭ **Soglosedoj** (*Sooglossidae*) estas familio de ranoj kiuj troviĝas en la Sejŝeloj kaj Barato. Ĝis ĵuse, oni kredis, ke tiu familio inkludas la genrojn *Nesomantis* and *Sooglossus*, sed sekve al la ĉefa revizio de amfibioj en 2006, la genro *Nesomantis* estis nomita juna sinonimo de *Sooglossus*; male, la ĵus malkovrita Nasikabatrako, kiu estis dekomence atribuita al la distinga monotipa familio (**Nasikabatrachidae**), estas nune inkludata en Soglosedoj.

Ĉiuj specioj estas relative malgrandaj surteremaj ranoj, ĉirkaŭ 4 cm longaj, kiuj kaŝas sin sub falitaj folioj aŭ en rokfendoj. Ili estas malkutimaj ĉe novbatrakoj, en tio ke ili entreprenas ingvenan amplekson, primitiva versio de amplekso, nome perforta pariĝado de masklo sur ino. Escepte ĉe Nasikabatrako *N. sahyadrensis*, ili demetas siajn ovojn super humida grundo, pli ol en akvo. Kelkaj specioj ne havas ranidojn, kaj la ovoj eloviĝas rekte al junrana stato. La ranidoj de *S. sechellensis* estas portataj, nenormale, sur la dorsoj de raninoj ĝis metamorfozo.

Ne estas fosilia registro por la familio. La prauloj diverĝis kiam la Sejŝeloj disiĝis el Barato antaŭ ĉirkaŭ 100 milionoj da jaroj.

## Referencoj 
Kategorio:Anuroj
Telmatobius

alternative=Telmatobius atahualpai01.jpeg|eta|*Telmatobius atahualpai*
eta|Telmatobius
***Telmatobius*** estas genro de ranoj indiĝena de la altaj teroj de Andoj en Sudameriko, kie ili troviĝas en Ekvadoro, Peruo, Bolivio, nordokcidenta Argentino kaj norda Ĉilio. Ĝi estas la nura genro en la familio **Telmatobiedoj** aŭ *Telmatobiidae*. Kelkaj fontoj agnoskas *Batrachophrynus* kiel valida genro distinga el *Telmatobius*.

## Referencoj 
Kategorio:Anuroj
Rezolucio de la Unuiĝintaj Nacioj

**Rezolucio de Unuiĝintaj Nacioj** estas formala teksto adoptita de iu organo de la Unuiĝintaj Nacioj. Kvankam ĉiu fako rajtas eldoni rezolucion, plejmulton da rezolucio eldonas la Konsilio pri Sekureco aŭ la Ĝenerala Asembleo.

## Leĝeco 
Artikolo 10 kaj 14 de la Ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj priskribas la rezoluciojn de la Ĝenerala Assembleo kiel "rekomendoj"; la rekomendan naturon de la rezolucioj refoje konfirmis la Internacia Kortumo.

Laŭ Artikolo 25 de la Ĉarto, UN-menbroŝtatoj devas plenumi "la decidojn de la Konsilantaro pri Sekureco konforme al tiu ĉi Ĉarto".

## Strukturo de rezolucio 
Rezolucio de Unuiĝintaj Nacioj konformas al komuna formo. Ĉiun rezolucion faras tri partoj: la antaŭparto, la antaŭparolaj klaŭzoj kaj la aplikaj klaŭzoj. La tuta rezolucio estas unu longa frazo, dividita per komoj kaj punktokomoj, kaj enhavas nur unu punkto.

La antaŭparto enhavas la nomon de la eldonanto (ekzemple la Konsilio pri Sekureco, la Ĝenerala Asembleo, iu subfako de la ĜA, aŭ alia rezolucio-eldonanta organizo). Ĉi tio estas la subjekto de la frazo. La antaŭparolaj klaŭzoj difinas la kadron per kiu la problemo konsideriĝas. La aplikaj klaŭzoj priskribas la agojn plenumotajn de la fako aŭ rekomenditajn por aliaj fakoj, en logikaj, numeritaj paŝoj. Ĉiu subklaŭzo priskribas unu agon.

La lasta aplika klaŭzo en rezolucioj de la Konsilio pri Sekureco estas preskaŭ ĉiam "Decidas [aŭ rezolucias] resti [iam aktive] okupante pri la afero". La kialo de la tradicio estas iom mistera, sed ĝi aperas kiel certigo ke la fako daŭre konsideros la temon se necese. Speciale, eble la Konsilio pri Sekureco aldonas klaŭzon por ke la ĜA ne komenci "krizan sesion" pri la nerezoluciita afero sub la rezolucio 377, ĉar en tiu la Artikolo 12 estis skribita, dum la Konsilio pri Sekureco laboras pri disputo aŭ situacio, konforme al ĝia devo laŭ la nuna Ĉarto, la Ĝenerala Asembleo ne faru rekomendon pri la disputo aŭ situacio.

La antaŭparolaj kaj aplikaj klaŭzoj preskaŭ ĉiam komencas per verbo, iam kun adverbo; la unua vorto estas ĉiam kursiva aŭ substrekita. Antaŭparolaj klaŭzoj, tamen, estas ne numeritaj kaj finas kun komoj, kaj iam komencas per adjektivoj; aplikaj klaŭzoj estas numeritaj, finas per punktokomoj, kaj neniam komencas per adjektivoj.

Iam la nomon de la eldonanto oni metas sub la antaŭparolaj klaŭzoj pro sole stila konsidero. La rezulto estas ankoraŭ unu kohera frazo.

## Referencoj 
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Oficialaj dokumentoj
Rinodermatedoj

alternative=Rhinoderma darwinii.jpg|eta|*Rhinoderma darwinii*
eta|Rhinodermatidae range
La **Rinodermatedoj** aŭ laŭ la latina scienca nomo *Rhinodermatidae*, komune konataj kiel **Darvinaj ranoj**, estas familio de malgrandaj ranoj kiuj troviĝas en la sudokcidenta marbordo de Sudameriko. La ovoj estas demetataj surgrunde. La maskla rano transportas la ranidojn en sia granda voĉa sako. Ĉe la Ĉilia Darvina rano, la ranidoj estas transportataj al la akvofonto kaj liberigitaj por la pluigo de ties disvolvigo. Ĉe la Darvina rano, ili loĝas en la voĉa sako ĝis la metamorfozo. Ili povas porti inter 5 kaj 15 idojn. La Darvinaj ranoj estas separataj en aparta familio baze sur pure kutima adaptado, kiu estas unika inter ranoj.

La Darvinaj ranoj estas malgrandaj, kaj atingas grandon de nur 3&nbsp;cm de longo. Ili estas hegemonie verdaj ranoj, kun makuloj de bruno, kaj havas longajn, mallarĝajn nazojn. Ili estas ĉefe surteremaj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 

Kategorio:Anuroj
Pyxicephalus

alternative=Pyxicephalus adspersus|eta|*Pyxicephalus adspersus*
***Pyxicephalus*** (pyxis = "poto," cephalus = "kapo") estas genro de veraj ranoj el Sub-Sahara Afriko, komune referencata kiel **afrikaj taŭroranoj**, kaj konata ankaŭ kiel *Piksirano*, kio estis derivita el ties genronomo. Ĝi estas la plej granda rano en Suda Afriko. Ĝi loĝas en malfermaj herbejoj, kie povas troviĝi en flakoj. En la seka sezono ĝi nestotruas subgrunde. Tiu rano manĝas insektojn de variaj tipoj, fiŝojn, musojn, lacertojn, kaj foje ankaŭ aliajn ranojn. Okaze de minaco, la rano ŝveliĝas klopode timigi la malamikon.

La plej evidenta karaktero kiu diferencigas *Pyxicephalus adspersus* el aliaj ranoj estas ties grando; ĝi estas unu el la plej grandaj, dua nur post *Conraua goliath* de la baseno de la rivero Kongo. Individuoj povas pezi ĝis 2 kilogramojn. Malkiel ĉe plej aliaj specioj de ranoj, la masklo de *P. adspersus* estas pli granda ol la inio. La maskloj povas estis ĝis 24 cm longaj kaj la inoj estas ĉirkaŭ 12 cm.

Tiu specio de rano troviĝas ĉefe en malfermaj herbejoj kaj en malaltaj altaĵoj en sub-saharaj afrikaj landoj de Malavio, Zambio, Niĝerio, Somalio, Mozambiko, Angolo, Sudafriko (escepte ĉe la sudokcidento de la Kaba Provinco), Kenjo, Zimbabvo, Tanzanio kaj Sudano.

Kategorio:Anuroj
Kategorio:Faŭno de Afriko
Otrokovice

**Otrokovice** (ekde 1939 ĝis 1946 *Baťov*, ekde 1960 ĝis 1964 *Otrokovice-Kvítkovice*, ) estas dua la plej granda urbo en Distrikto Zlín, Regiono Zlín, Ĉeĥio. Ĝi situas 10&nbsp;km sudokcidente de la urbo Zlín sur la riverokuniĝo de Moravo kaj Dřevnice. Vivas ĉi tie  ().

Ĝi situas sur dislimejo de tri moraviaj etnografiaj regionoj – Moravia Slovakio, Valaĥio kaj Hanakio.

## Loĝantaro 
## Vidu ankaŭ 
* Trolebusa transporto en Zlín kaj Otrokovice


Kategorio:Municipoj en distrikto Zlín
Kategorio:Urboj en distrikto Zlín
Kategorio:Urboj en Moravio
Kategorio:Setlejoj sur Moravo
Kategorio:Setlejoj en Vizovica montetaro
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Hiroshi Aoyama

**Hiroshi AOYAMA** (naskiĝis la 25-an de oktobro 1981 en Ĉiba) estas japana motorciklisto, mondĉampiono.

Ekde 2000 ĝis 2003 kuris kelkajn konkurencojn en Klaso 250 kiel *wildcard* per Honda. En 2004 kaj 2005 konkurencis per Honda, ekde 2006 ĝis 2008 per KTM, en 2009 per Honda kaj estis mondĉampiono. En 2010 ekkuris en MotoGP, kondukante Honda de la teamo Interwetten. En 2011 kondukis Honda de la teamo Gresini Racing. En 2012 kuris en Superbike kaj kuris unu konkurencon en MotoGP per Avintia Racing kaj per tiu teamo kuris en 2013, kondukante FTR. En 2014 kondukis Honda de Aspar Team. En 2015 kuris kelkajn konkurencojn per Honda de la teamoj kaj oficiala kaj AB Motoracing. Kuris kelkajn konkurencojn per Honda ankaŭ en 2016, en 2017 per Honda de la teamo Marc VDS Racing.

## Rezultoj en MotoGP 
Kategorio:Japanaj motorciklistoj
Kategorio:Pilotoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Japanio
Bolonjezo

[250px|eta|[Rigatono kun bolonjeza saŭco.]]

La **bolonjezo** (itale *bolognesa*, 'ragù bolognese' ) estas saŭco tre ofte uzata por akompani la pastaĵojn (unu el la plej konataj estas *tagliatelle alla bolognese*) aŭ la tipa polento. Kiam ĝi akompanas pladon ĝi ricevas la nomon "alla bolognese" (bolonjezostila). Temas pri densa saŭco, ruĝa, vaste uzata en la distriktoj proksimaj al Bolonjo. En la itala lingvo ĝi ankaŭ portas la nomon *ragù* kiel deformaĵo de la franca vorto "ragoût".

Ĝiaj ĉefaj ingrediencoj estas haketita viando el porko, bovo aŭ bovido, karoto, celerio, cepo kaj tomatoj (kelkfoje ĉio ĉi kiel formo de tomatsaŭco). Laŭ la malsamaj receptoj eblas trovi ankaŭ kapsikojn, ajlon, vinon, herbojn kaj spicojn. Ekzistas ankaŭ vegana versio de ĉi plado kiu uzas teksturigitan sojon aŭ lentojn anstataŭ viando.

Kategorio:Itala kuirarto
Kategorio:Saŭcoj
Glenn W. Most

**Glenn Warren MOST** (naskiĝinta la  en Miamo) estas usona filologo klasika.

## Vivo 
Post la studo de klasikaĵoj kaj kompara literaturscienco ĉe Universitato Harvard kaj ĉe Kolegio Corpus Christi (Oksfordo) li instruis ĉe altlernejoj en Yale, Princeton, Michigan, Siena, Innsbruck (1987/88), Heidelberg kaj Parizo. Ekde 1996 li estis profesoro ĉe Committee on Social Thought (Universitato de Ĉikago) kaj ekde 2001 pluse profesoro pri helena filologio ĉe Scuola Normale Superiore di Pisa.

En Ĉikago li prelegis pri klasikaj tekstoj (ĉefe pri helena poezio) sed ankaŭ pri pli novaj verkistoj kiel Dante, Shakespeare, William Wordsworth, Nietzsche, Marcel Proust kaj Walter Benjamin. Gravegis por Glenn ĉiam ankaŭ prezento de taŭgaj metodoj alproksimigi al la homoj klasikajn kaj malklasikajn literaturojn per komparado.

Li eldonis librojn pri klasikaĵoj, pri la historio kaj la metodoj de instruado de aĵoj de Antikva Grekio kaj Romio, pri literaturteorio, pri arta historio ankaŭ. Nenombreblaj estas liaj artikoloj aperintaj prie en fakgazetoj, ankaŭ koncerne modernajn filozofion kaj literaturon sen paroli pri diversaj tradukitaĵoj. Planatas nuntempe novaj tradukoj de helenaj tragedioj, nova eldono de antaŭsokrataj filozofoj, dulingva eldono de antikvaj kaj mezepokaj komentoj (scholia) kaj esploro nova de la hezioda *Teogonio*.

## Verkoj (elekto) 
* Leibniz, Specimen Dynamicum, eldonis kun H.G. Dosch kaj E. Rudolph (1982)
* The Poetics of Murder: Detective Fiction and Literary Theory, eldonis kun W.W. Stowe (1983)
* The Measures of Praise: Structure and Function in Pindar's Second Pythian and Seventh Nemean Odes (1985)
* F.A. Wolf: Prolegomena to Homer 1795, eldonis kun A.T. Grafton kaj J.E.G. Zetzel (1985)
* Théophraste, Métaphysique, eldonis kun A. Laks (1993)
* (ed.) Collecting Fragments - Fragmente sammeln, Aporemata I (1997)
* Studies on the Derveni Papyrus, eldonis kun A. Laks (1997)
* Editing Texts - Texte edieren (1998)
* Raffael, Die Schule von Athen. Uber das Lesen der Bilder (1999)
* Commentaries - Kommentare (1999)
* Historicization - Historisierung (2001)
* Disciplining Classics - Altertumswissenschaft als Beruf (2002)
* Ancient Anger. Perspectives from Homer to Galen, eldonis kun S.M. Braund (2003)
* S. Timpanaro, The Genesis of Lachmann's Method, eldonis kaj tradukis G.W.M. (2005)
* Doubting Thomas (2005)
* Hesiod, Loeb Classical Library, 2 volumoj (2006)
* Révolutions homériques, eldonis kun L. Norman kaj S. Rabau (2009)
* The Classical Tradition, eldonis kun A.T. Grafton kaj S. Settis (2010)
* Les Filles de Melpomène: Quelques Héroines tragiques d’Euripide et leurs descendants (2011)

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj en germana datenaro
* Informoj de ĉe la universitataj paĝoj de Siena 
* Persona retpaĝaro: The John U. Nef Committee on Social Thought

Kategorio:Usonaj filologoj
Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Universitato de Innsbruck
Kategorio:Klasikaj filologoj
Sharon den Adel

**Sharon den Adel**, naskiĝinta je la 12-a de julio 1974 en Waddinxveen (Nederlando), estas nederlanda kantistino, parolverkistino kaj kunfondantino de la nederlanda simfonia metalroka grupo Within Temptation.eta|Sharon en 2015Ŝi multe vojaĝis dum sia infanaĝo kaj komencis partopreni en diversaj grupoj en 1988, 14-jaraĝa. En 1996 ŝi renkontis la gitariston Robert Westerholt kun kiu ŝi kunfondis la grupon Within Temptation. Ili kune havas tri infanojn.
eta|Sharon den Adel en Earthshaker Fest en 2007
Ŝia voĉo estas mezosoprana.

Kategorio:Nederlandaj kantistoj
Kategorio:Anglalingvaj kantistoj
Nerila acetato

**Nerila acetato** estas unuterpena estero rezultanta el reakcio inter la nerolo kaj la acetata acido, kemia substanco nature trovata en citrataj oleoj. Ĝi uzatas kiel odorigaĵoj kaj parfumfabrikado por transdoni florajn kaj fruktajn aromojn. Ĝi nature trovatas en plantoj tiaj kiaj oranĝoj, jasmenoj, peonioj, lavendoj, pipromentoj, Helichrysum kaj magnolioj.

Ĝi facile produkteblas per frakcia distilado de esencoleoj trovataj en multaj plantoj. Acetato de nerilo posedas kontraŭinfekciajn, kontraŭinflamajn, antioksidajn, baktericidajn, fungocidajn kaj trankviligajn proprecojn. Acetato de nerilo ankaŭ estas uzata en traktado kontraŭ Diabetes Mellitus.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de acetata acido kaj nerolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de acetata anhidrido kaj nerolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de *nerila klorido* kaj acetata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria acetato kaj *nerila klorido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter metila acetato kaj *nerila benzoato*:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transigo inter *nerila benzoato* kaj acetata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transigo inter metila acetato kaj nerolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *nerila acetato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *nerila acetato*:

### Reakcio 3 
* Preparado per acida transigo inter *nerila acetato* kaj acetata acido:

### Reakcio 4 
* Preparado per alkohola transigo inter *nerila acetato* kaj etanolo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *nerila acetato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun amoniako:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun klorida acido:

## Literaturo 
* The Good Scents Company
* Essential Oil Safety: A Guide for Health Care Professionals, Robert Tisserand, Rodney Young
* NIST National Institute of Standards and Technology
* Chemical Book
* Aromatherapy Science: A Guide for Healthcare Professionals, Maria Lis-Balchin
* NIST National Institute of Standards and Technology

## Plantoj kiuj enhavas acetaton de nerilo 

OrangeBloss_wb.jpg|Oranĝo
Jasminum_sambac_%27Grand_Duke_of_Tuscany%27.jpg|Jasmeno
Paeonia_rockii.jpg|Peonio
Single_lavendar_flower02.jpg|Lavendo
Magnolia_wieseneri.jpg|Magnolio
Mentha_%C3%97_piperita_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-095.jpg|Pipromento
Citrus_aurantium_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-042.jpg|Citrus aurantium

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Linalyl acetate3D.png|Linalila acetato
Geranyl acetate3D.png|Geranila acetato
Lavandulyl acetate.png|**Lavandulila acetato**
Neryl propionate3D.png|Nerila propionato
Neryl isovalerate 3D 2.png|Nerila izovalerato
Neryl isobutyrate3D.png|Nerila izobuterato
Citronellyl acetate3D.png|Citronelila acetato

## Vidu ankaŭ 
* Nerolo
* Mirceno
* Acetata acido
* Limoneno
* Linalolo
* α-terpinila acetato
* Bornila acetato
* Izobornila acetato

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Hymenochirus

alternative=Hymenochirus boettgeri|eta|*Hymenochirus boettgeri*
La **Afrikaj nanaj ranoj** aŭ nanaj ungoranoj, de la genro *Hymenochirus*, estas malgrandaj akvoloĝantaj ranoj indiĝenaj de partoj de Ekvatora Afriko.

## Specioj 
Estas kvar specioj:
* *Hymenochirus boettgeri* (Tornier, 1896)
* *Hymenochirus boulengeri* De Witte, 1930
* *Hymenochirus curtipes* Noble, 1924
* *Hymenochirus feae* Boulenger, 1906

## Referencoj 
Kategorio:Anuroj
Michele Pirro

**Michele PIRRO** (naskiĝis la 5-an de julio 1986 en San Giovanni Rotondo) estas itala motorciklisto.

Komencis en Klaso 125 en 2003 kiel *wildcard* per Aprilia. Kuris kelkajn konkurencojn en 2004. En 2005 kuris per Malaguti, en 2006 per Aprilia kaj Honda. En 2009 kaj 2010 kuris en Supersport (en 2010 ankaŭ unu konkurencon en Moto2 per Moriwaki). En 2011 kuris en Moto2 per Moriwaki. En 2012 kuris en MotoGP per Gresini Racing, kondukante FTR. Kuris konkurencojn per Ducati ekde 2013 ĝis, en 2013 kaj 2015 kuris kelkajn konkurencojn en Superbike.

## Rezultoj en MotoGP 
## Notoj 
Kategorio:Italaj motorciklistoj
Kategorio:Pilotoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Italio
Martin Korenjak

**Martin KORENJAK** (naskiĝinta la  en Wels) estas aŭstra klasika filologo kaj pedagogo.

## Vivo 
Korenjak frekventis lernejojn en Littau kaj pasigis la abiturientan ekzamenon en Bregenz en 1989. Post soldata servo en St. Johann (Tirolo) li studis ekde aŭtuno 1990 ĉe la Universitato de Innsbruck klasikan filologion (latina kaj helena) por instruado en gimnazioj pluse lingvikon. En la 15.9.1994 li bakalaŭriĝis kaj iris al la Universitato de Heidelberg, kie li doktoriĝis en la 10.2.1996 ĉe Michael von Albrecht kaj Glenn W. Most per la tezo *Die Ericthoszene in Lukans Pharsalia*. Inter septembro 1996 kaj marto 1997 li trapasis la staĝon por gimnaziaj instruistoj en privata lernejo en Salcburgo.

Inter 1997-2003 Korenjak estis universitata asistento ĉe la Instituto por lingvoj kaj literaturoj de la insbruka universitato, la antaŭa Instituto pri klasika filologio. En septembro 1998 li ricevis esplorstipendion de Deutscher Akademischer Austauschdienst. Per la skribitaĵo *Synergos tou legontos. Die Rolle des Publikums und seine Interaktion mit dem Redner in der sophistischen Rhetorik der Kaiserzeit* li habilitiĝis en 1999. En februaro 2001 li invititis fare de la Fondaĵo Hardt por dusemajna esplorrestado al Vandœuvres. En somero 2002, havante la elekton sekvi vokojn fare de la universitatoj en Frankfurto ĉe Majno kaj de Berno, li iris Svislandon. Ekde somera semestro 2003 li estis orda profesoro pri klasika filologio (kun latinaĵoj en la centro) en la svisa ĉefurbo. En februaro 2009 li revenis al Innsbruck kiel profesoro pri klasika filologio kaj malklasika latina lingvo.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj ĉe DDB
* Korenjak sur la insbrukaj altlernejaj paĝoj

 
Kategorio:Aŭstraj profesoroj
Anisoptera

[eta|upright|Arigo de *Pantala flavescens*, dum [migrado.]]
**Libelo** estas insekto apartenanta al la ordo *Odonata*, infraordo **Anisoptera** (el greka ἄνισος anisos "malregula" kaj πτερόν pteron, "flugilo", ĉar la malantaŭa flugilo estas pli larĝa ol la antaŭa flugilo). Plenkreskaj libeloj estas karakterizitaj de grandaj multfacetaj okuloj, du paroj de fortaj travideblaj flugiloj, foje de koloraj makuloj kaj longa korpo. Libeloj povas esti miskomprenitaj kiel la rilata grupo, nome Zigopteroj (*Zygoptera*), kiuj estas similaj laŭ strukturo, kvankam kutime estas pli malfortika; tamen, la flugiloj de la plimulto de la libeloj estas tenitaj ebena kaj for el la korpo, dum la zigopteroj tenas la flugilojn falditajn ripoze, laŭlonge aŭ super la ventro. Libeloj estas lertaj flugantoj, dum zigopteroj havas pli fortan, agiteman flugomanieron. Multaj libeloj havas brilajn irizecajn aŭ metalecajn kolorojn produktitajn de struktura koloraro, kio faras ili rimarkindajn dumfluge. La komponita okulo de plenkreska libelo havas preskaŭ 24,000 *omatidojn*.

## Bibliografio 
* Berger, Cynthia (2004). Dragonflies. Stackpole Books. ISBN 978-0-8117-2971-0.
* Corbet, Phillip S. (1999). Dragonflies: Behavior and Ecology of Odonata. Ithaca, NY: Cornell University Press. pp. 559–561. ISBN 0-8014-2592-1.
* Dijkstra, Klaas-Douwe B. (2006). Field Guide to the Dragonflies of Britain and Europe. British Wildlife Publishing. ISBN 0-9531399-4-8.
* Meister, Cari (2001). Dragonflies. ABDO. p. 16. ISBN 978-1-57765-461-2. https://books.google.es/books?id=GWeYKr9nuScC&pg=PA16&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Alirita la 9an de Marto 2017.
* Powell, Dan (1999). A Guide to the Dragonflies of Great Britain. Arlequin Press. ISBN 1-900-15901-5.
* Trueman, John W. H.; Rowe, Richard J. (2009). "Odonata". Tree of Life. Retrieved 25 February 2015.

Kategorio:Insektoj
Manuel Ballester

**Manuel BALLESTER BOIX** (naskiĝis  en Barcelono, mortis  en Barcelono) estis hispana  ĥemiisto premiita en 1982 per la "Premio Príncipe de Asturias de Investigación Científica y Técnica".

## Biografio 
Naskiĝinta en Barcelono, li studis ĥemion en la Universitato de Barcelono licenciiĝinte en la jaro 1944. Inter 1949 kaj 1951 li daŭrigis siajn studojn en la usona universitato de Harvard.

Membro de "Consejo Superior de Investigaciones Científicas" (CSIC) ekde 1944, li estis nomita ĉef-serĉisto de "Patronato Juan de la Cierva", posteno kiun li tenis inter 1971 kaj 1985. Li ankaŭ estis profesoro invitata en multnombraj universitatoj tra la mondo kaj laboris por la Departemento de Defendo de la Registaro de Usono.

Lia scienca laboro fokusiĝis en la organika kemio, speciale en la kinetiko kaj la meĥanismo de organikaj kondensadoj, en la sintezo kaj reagoj de la kloraj aromataj hidrokarbonidoj kaj la studado de la liberaj radikaloj, anjonoj kaj katjonoj de la trivalenta karbono. Lia laboro estis agnoskita en multnombraj sciencaj publikaĵoj de tutmonda disvastiĝo kaj en la diversaj hispanaj kaj eksterlandaj honorigoj kiujn oni donis al li.

En 1982 li estis premiita per la "Premio Príncipe de Asturias de Investigación Científica y Técnica" (tiel nomita ĝis 2014; hodiaŭ: "Premio Princesa de Asturias de Investigación Científica y Técnica").

Li mortis en Barcelono .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio ()
* Fundación Príncipe de Asturias, Príncipe de Asturias de Investigación Científica y Técnica 1982
* Fundación Princesa de Asturias 

## Tradukfonto 
Kategorio:Barcelonanoj
Kategorio:Organikaj kemiistoj
Kategorio:Katalunaj sciencistoj
Kategorio:Hispanaj kemiistoj
Kategorio:Studentoj de universitato Harvard
Chiromantis xerampelina

eta|*Chiromantis xerampelina*
alternative=Chiromantis xerampelina.jpeg|eta|*Chiromantis xerampelina*
La **griza saŭmonesta arborano** aŭ **suda saŭmonesta arborano** (*Chiromantis xerampelina*) estas specio de rano en la familio de Rakoforedoj. Ĝi troviĝas en Angolo, Bocvano, Kenjo, Malavio, Mozambiko, Namibio, Sudafriko, Svazilando, Tanzanio, Zambio, kaj Zimbabvo, kaj eble en la Demokratia Respubliko Kongo kaj Somalio. Ties naturaj habitatoj estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, seka savano, humida savano, subtropika aŭ tropika seka arbustaro, subtropika aŭ tropika humida arbustaro, subtropika aŭ tropika seka malalta herbejo, subtropika aŭ tropika laŭsezone humida aŭ inunda malalta herbejo, intermitaj nesalakvaj marĉoj, plugebla tero, paŝtejoj, ruraj ĝardenoj, urbaj areoj, tre degraditaj iamaj arbaroj, lagetoj, kaj kanaloj kaj irigaciejoj.

## Priskribo 
*Chiromantis xerampelina* estas arborema ranoj. Kiel ĉe la aliaj specioj en la genro *Chiromantis*, ili havas diskojn en siaj fingroj kaj ties eksrteraj du fingroj estas amplekse disigitaj el kaj preskaŭ je dekstra angulo ĉe sia internaj du fingroj en ĉiu mano. Ili atingas ĝis 90 mm laŭ grando. Ties haŭtaĵo estas iome malregula kaj seka kaj ties koloroj gamas inter blanka kaj bruna kaj ŝanĝas en reago al la temperaturo. Ili tendencas blankiĝi kiam ili mortas.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Poynton, J.C., Schiøtz, A. & Howell, K. 2004. Chiromantis xerampelina. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. http://www.iucnredlist.org/details/58801/0 Alirita la 9an de Marto 2017.

Kategorio:Anuroj
Kategorio:Faŭno de Afriko
Liu Cixin

**Liu Cixin** (, Esperante: **Lju Ciŝin**; naskiĝita 1963) estas ĉina verkisto de sciencfikcio. Li estis naŭfoja ricevanto de la premio Galaksio, la plej prestiĝa ĉina premio de literatura sciencfikcio, kaj ricevinto de la Premio Hugo. Lian verkaron oni konsideras kiel specon de malmola sciencfikcio. En tradukoj de liaj verkoj, oni ofte prezentis lian nomon en la formo **Cixin Liu**.

## Frua vivo 
Liu Cixin naskiĝis la 23-an de Junio 1963 en Yangquan de provinco Ŝanŝio. Liaj gepatroj laboris en minejo en Ŝanŝio. Pro la tumulto de Kultura Revolucio, li estis sendita por loĝi en hejmo de siaj prauloj en kantono Luoshan de provinco Henan. Liu estis edukita pri inĝenierio en Universitato de Akva Rimedo kaj Energio de Norda Ĉinio, kaj diplomiĝis en 1998. Li laboris kiel inĝeniero de komputilo en centralo en Yangquan, Ŝanŝio.

## Verkoj 
La plej konata verko de Liu, *La Tri-Korpa Problemo* estis eldonita en 2007. Ĝi estis tradukita en la anglan de Ken Liu kaj eldonita de Tor Books en Novembro 2014, kaj ricevis la premion Hugo pri Plej Bona Romano. Li estis la unua azia verkisto, kiu ricevis la premion pri "Plej Bona Romano". Poste la romano estis tradukita en en dekoj da lingvoj kaj estis venditaj milionoj da ekzempleroj. Ĉina sciencfikcio "havas la plej novajn sciencajn sciojn kaj unikajn ĉinajn kulturon kaj historion, kiuj helpas produkti unikan specon de sciencfikcio, kiun neniu alia lando havas.

Filma adaptaĵo de *La Vaganta Tero* estis publikigita
en 2019 dum la ĉina novjaro .

## Bibliografio 
### Romanoj 
* *La Briketoj de Diablo* (魔鬼积木) (2002)
* *La Erao de Supernovao* (超新星纪元) (2003)
* *Globa Fulmo* (球状闪电) (2004)
* La trilogio *Rememoro de Tera Pasinteco* (eldonita en la angla de Tor Books ekde 2014):
** *La Tri-Korpa Problemo* (三体) (2007)
** *La Malhela Arbaro* (黑暗森林) (2008)
** *Fino de la Morto* (死神永生) (2010)

### Noveloj 
* *La Plej Longa Falado* (地球大炮) (1998)
* *La Mikroerao* (微纪元) (1998)
* *Balena Kanto* (鲸歌) (1999)
* *Kun Ŝiaj Okuloj* (带上她的眼睛) (1999; reeldonita 2004)
* *Infero* (地火) (2000)
* *La Vaganta Tero* (流浪地球) (2000)
* *La Vilaĝa Instruisto* (乡村教师) (2001)
* *Tutspektra Ŝtopĵamado* (全频带阻塞干扰) (2001)
* *Voranto* (吞食者) (2002)
* *La Gloro kaj la Revo* (光荣与梦想) (2003)
* *Pastinaĵoj de Kretaceo* (白垩纪往事) (2003)
* *Vivteno de Homaro* (赡养人类) (2005)
* *Monto* (山) (2006)
* *Migrado trans Tempo* (时间移民) (2014)
* *2018* (2014)
* *Maro de Sonĝoj*（梦之海） (2015)

## Premioj 
* Naŭfoja ricevinto de premio Yinhe (Galaksio) premiita de *Kehuan Shijie* ["Sciencfikcia Mondo"] : 1999–2006, 2010.
* Premio Xingyun (Nebulozo) pri plej bona verkisto premiita de Tutmonda Ĉina Sciencfikcia Asocio: 2010.
* Premio Hugo pri Plej Bona Verkisto de 2015, por angla versio de *La Tri-Korpa Problemo*
* Premio Xingyun pri Plej Alta Atingo

## Referencoj 
Kategorio:Ĉinaj verkistoj
Kategorio:Ĉinaj inĝenieroj
Kategorio:Sciencfikciaj verkistoj
Edward Stamm

**Edward Bronisław STAMM** (naskiĝis la 10-an de marto 1886 en Tarnów, mortis novembre 1940) - pola gimnazia instruisto, filozofo, logikisto, matematikisto kaj historiisto de matematiko. Li estis unu el malmultaj personoj de intermilita Pollando, kiuj publikigis laboraĵojn pri la historio de matematiko. Li proksime rilatis al Samuel Dickstein. Adepto de latina sine flexione, en kiu verkis parton de siaj laboraĵoj kaj korespondis kun Giuseppe Peano, ĝia inventinto. Li estis filo de Karolina kaj Józef Stamm C.K., imposta oficisto en Nowy Targ.

## Bibliografio 
* A. Wachułka, *S. Dickstein a historia matematyki w Polsce w świetle korespondencji z E. Stammem* (S. Dikstein kaj historio de matematiko en Pollando lume de korespondado kun E. Stamm), Roczniki Polskiego Towarzystwa Matematycznego Seria II: Wiadomości Matematyczne VII (1964)

## Publikaĵoj 
* Komunikacja radiotelegraficzna (Radiotelegrafia komunikado), Lvovo 1924
* Miary długości w dawnej Polsce (Mezuroj de longo en malnova Pollando), Varsovio 1935

## Eksteraj ligiloj 
* Prace Edwarda Stamma dostępne w Sieci (Laboraĵoj de Edward Stamm alireblaj rete) (Katalogo HINT)

Kategorio:Naskiĝintoj en 1886
Kategorio:Mortintoj en 1940
Kategorio:Polaj matematikistoj
Kategorio:Polaj filozofoj
Kategorio:Polaj logikistoj
Kategorio:Polaj historiistoj
József Kelemen (aktoro)

**József Kelemen** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kelemen József** estas hungara aktoro, reĝisoro, altlerneja instruisto.

József Kelemen http://www.imdb.com/name/nm0445440/ naskiĝis la  en Orosháza.

## Biografio 
József Kelemen akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1989. Lia ĉefinstruisto estis Tamás Szirtes. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). En 2003 li ankaŭ ekinstruis en Universitato de Kaposvár. En 1997 li ricevis premion.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Makbeto - Ross
** Tito Androniko - Bassianus
** Kiel plaĉas al vi - Próbakő
* Molière: Mizantropo - markizo Acaste
* Henrik Ibsen: Peer Gynt - Husein
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - instruisto

## Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj 
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* (1999)
** La gajaj edzinoj de Windsor (2007)
** László Dés: En Eŭropo ie (teatra versio) (2007)

## Elektitaj filmaj roloj 
* ‘‘A legényanya’‘ (1989)
* Ni neniam mortos! (1993)
* ‘‘Sorstalanság’‘ (Sensorteco) (2005)
* ‘‘Tűzvonalban’‘ (televizia serio) (2010)

## Elektitaj disĉiploj 
* Janka Kopek
* Hajnalka Szakács

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Ebiĉu

**Oruĉuban Ebiĉu** (おるちゅばんエビちゅ) estas komedia kaj erotika bildstrio de mangao kaj animacia filmo de Japanio. Protagonisto estas *Ebiĉu*, nome hamstro mastrumistino kaj *Kosujinjama* (ご主人ちゃま), ŝia mastrino. Aliaj roluloj estas *Kaisjonaĉi* (かいしょなち), fianĉo de mastrino kaj *Sinjorino Hanabatiki* (花畑さん Hanabatiki-san), amiko de mastrino, *Ma-kun* (マァくん), nome amiko de Kaisjonaĉi.

La televida adaptaĵo estis elsendita en Japanio el la 1a de aŭgusto de 1999 al la 1a de oktobro samjare, DirecTV.

## Eksteraj ligiloj 
* Oruchuban Ebichu (manga) 
* Oruchuban Ebichu (TV) 

Kategorio:Mangao
Kategorio:Japana televido
Kategorio:Fikciaj mamuloj
Kategorio:Bildliteraturo
Creu Casas

**Creu Casas i Sicart** (**Creu Casas de Puig**, naskiĝis  en Barcelono, La Clota (Horta), mortis  en Barcelono) estis hispana apotekistino, profesorino kaj briologiistino, la plej grava el la 20-a jarcento. Ŝi estis botanikistino specialiĝinta pri "terplantoj", t.e., la muskoj kaj la hepatikoj.

## Biografio 
Ŝia patro estis sperta ĝardenisto de kiu ŝi heredis la aprezon de la naturo kaj ŝaton de Botaniko. Ŝi studis farmacion dank 'al konata patrono kaj entreprenisto, Rafael Patxot, kiu ekziliĝis al Svislando dum la Hispana Enlanda Milito.

Ŝi komencis studi farmacion en 1931 en la Universitato de Barcelono, kie ŝi havis kiel profesoron la eminentan botanikiston Pius Font i Quer, kiu firmigis ŝian ŝaton por la mondo de plantoj. Ŝi finis la studojn en 1936, kvankam tri jarojn poste ŝi devis revalidigi la titolon kiun la frankisma reĝimo nuligis. Ekde 1937 ŝi praktikis farmacion kaj post la milito ŝi administris la apotekon de "Quinta de Salut l'Aliança", kvankam sen perdi kontakton kun botaniko aŭ kun plantoj.

Ŝia dediĉo al briologio komenciĝis frue, sub la egido de profesoro P. Seró. En 1947 ŝi laboris en la laboratorio de Botaniko de la Fakultato de Farmacio de Barcelono kies katedra profesoro estis Taurino Mariano Losa España. En 1949 ŝi akiris la postenon de "portempa Asistanto" de Fanerogamio en la sama fakultato. En 1951 Casas defendis sian doktoran tezon dediĉitan al la Briofitoj de masivo Montseny.

En 1967 ŝi estis enoficigita profesoro de Fitogeografio de la Fakultato de Biologio de la Universitato de Barcelono. En 1971 ŝi akiris la katedron de Botaniko en la Aŭtonoma Universitato de Barcelono (UAB). Post sia emeritiĝo ŝi estis nomita emerita profesoro en 1983, ekde kiam ŝi dediĉis sin pli pasie al la studo de briofitoj, tiel ke en 1989 ŝi konsistigis la "Sociedad Española de Briología", kies unua prezidanto ŝi estis.

Ŝia kontribuo al briologio sumiĝas al 216 publikigaĵoj, speciale en la kampoj de taksonomio kaj flaŭro. Ŝi asidue priesploris masivon de Montseny, tiun de Garraf, la Pireneojn, la Balearajn Insulojn, Los Monegros kaj diversajn duoninsulajn zonojn kiaj Sierra Nevada, la Iberia Sistemo, la Centra Sistemo, diversajn portugalajn masivojn, ktp.

Kiel kulminon al sia kariero, ŝi registris siajn konojn en du sintezaj verkoj, la **Flora dels Briòfits dels Països Catalans** (vol. I, 2001; vol. II, 2004) kaj la **Handbook of mosses of the Iberian Peninsula and the Balearic Islands** (2006).

## Mallongigo 
La norma aŭtora mallongigo **Casas** estas uzata por indiki tiun individuon kiel la aŭtoron dum citado de botanika nomo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Laboratorio de Briología de la Universidad Autónoma de Barcelona  ()
* [In memoriam Dra. Creu Casas Sicart, Real Jardín Botánico de Madrid](http://www.rjb.csic.es/jardinbotanico/ficheros/documentos/pdf/anales/2007/Anales_64(2)_243-244_2007_Obituario.pdf) ()

Kategorio:Virinoj
Kategorio:Hispanaj botanikistoj
Kategorio:Hispanaj profesoroj
Kouĉa skafiopo

eta
La **Kouĉa skafiopo** aŭ **Kouĉa rano** aŭ **bufo** (*Scaphiopus couchii*) estas specio de Nordamerikaj ŝpatokruraj ranoj (familio Skafiopodedoj). La specifa epiteto *couchii* estas en honoro de usona naturalisto Darius Nash Couch, kiu kolektis la unuan specimenon dum persona ekspedicio al norda Meksiko por kolekti plantojn, mineralojn, kaj animalajn specimenojn por la *Smithsonian Institution*.

## Distribuado 
La **Kouĉa skafiopo** estas indiĝena de Usono en sudokcidento de sudorienta Koloradio kaj centra Oklahomo, norda Meksiko kaj la Kalifornia Duoninsulo. Ili povas troviĝi ĉe la Sonora-Dezerto, kiu inkludas partojn de suda Arizono kaj Kalifornio.

## Referencoj 
Kategorio:Anuroj
Vizaĝkovraj vestaĵoj

En nombro de landoj tra la mondo estas sub iaj cirkonstancoj laŭleĝa malpermeso sur **vizaĝkovraj vestaĵoj** aŭ maskoj.  Al la vizaĝkovraj vestaĵoj estas kalkulataj jenaj vestaĵoj: nikabo, burko, bivakĉapo, maskoj kaj zentaj-kostumoj.

## Vizaĝkovraj vestaĵoj kaj islamo 
Nikabo, burko kaj kaptukoj estas ĝenerale asociataj kun personoj havantaj striktajn ideojn pri la religio.  En landoj kie islamo ne estas la superrega religio, precipe la okcidenta mondo, tiu ĉi temo estas politike kaj socie sentema.

En la Korano (surao 33:59) troviĝas teksto pri 'revelaj supervestaĵoj'. Inter islamaj 'ekzegezistoj' ekzistas ĝenerale tri ĉefaj grupoj en rilato al vizaĝkovraj vestaĵoj.
# Favorantoj, kiuj trovas, ke vizaĝkovraj vestaĵoj apartenas al la devigaj preskriboj por islamaj virinoj ekde la geedza aĝo.
# Kontraŭuloj, kiuj trovas, ke vizaĝkovraj vestaĵoj  estas malpermesataj, ĉar ili ne apartenas al la islamaj religiaj preskriboj, sed estu konsiderata kiel antaŭ-islama kutimo, aŭ nova formo de herezo.
# Tiuj, kiuj preferas la mezan pozicion kaj kredas ke vizaĝkovraj vestaĵoj ne estas devigaj, sed ankaŭ ne malislamaj, kaj do estu permesataj.

## Eksterreligiaj aplikoj de vizaĝkovraj vestaĵoj 
Krom bivakĉapoj (alilingve ankaŭ konata sub la nomo baclava) popularaj ĉe krimuloj kaj ekstremaj perfortuloj, estas ankaŭ homoj, kiuj ŝatas porti zentaj-kostumon kiel dua haŭto por ludi kun malsama identeco, pro seksalloga kialo, ktp.

## Kritiko: diferenco kun parta kovrado (iuj kaptukoj) 
Ĉiuj tri vestaĵoj (nikabo, burko kaj zentaj) kovras (preskaŭ) komplete la tutan korpon. Ekzistas tamen esence diferenco inter unuflanke burko kaj nikabo kiuj posedas religie fanatikan konotacion kaj la zentaj-kostumoj kiuj ne estas religie inspiritaj. Kvankam ankaŭ aliaj vestaĵoj povas esti interpretataj kiel religia simbolo, kiel certaj kaptukoj: burko, nikabo kaj zentaj portataj en la publika vivo faras la personon preskaŭ nerekoneblan kaj pro tiu kialo povas konduki al misuzo aŭ malfaciligi la identigon. Tiukiale, la diskuto pri ekzemple la malpermeso de burko kaj nikabo havas malsaman karakteron ol la diskuto pri malpermeso sur la portado de kaptuko por religiaj kialoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Burko (islamo)
* Ĉadoro
* Ĉasteco
* Hiĝabo
* Kaptuko
* Levantenio
* Nikabo
* Vualo
* Zentaj

## Bildaro 

Dosiero:Abayapair.jpg|Du virinoj en nikabo
Dosiero:Afghanistan 01.jpg|Afganio: du virinoj en burko
Dosiero:Purple zentai.jpg|Zentaj
Dosiero:Gaza students eager to answer - Flickr - Al Jazeera English.jpg|Kaptuko volvita ĉirkaŭ la kapo : Levantenia tradicio
Dosiero:Hijab Niqab Veil.jpg|Hiĝabo (1) kaj Nikabo (2)

Kategorio:Religio
Kategorio:Islamo
Kategorio:Vestoj
Kategorio:Maskoj
Kategorio:Vizaĝo
Kategorio:Anonimeco
Gutenberg-gimnazio (Erfurto)

eta|La erfurta Gutenberg-gimnazio
La **Gutenberg-gimnazio** (oficiala nomo: *Tria ŝtata gimnazio Johannes Gutenberg*) estas publika gimnazio en Erfurto, Germanio, Gutenbergplatz nr 6.

## Historio 
En la jaro 1906-a la urbo Erfurto komisiis la konstruon de lernejo kun sporthalo, sportejo kaj du necesejojn. La sumo konstrua estis 580.000 markoj. Inaŭguro solena estis en la 23.4.1909; la lernejo nomitis laŭ la inventisto de libropresado Johannes Gutenberg.

Dum la Unua mondmilito la instruadejo transformitis je lazareto. Ekde 1919 rekomenciĝis instruado, plena lerneja ago tamen ne iĝis antaŭ la lerneja jaro 1923/24. Dum la Dua mondmilito la lernigejo denove servis kiel lazareto. En 1947 oni ekgastigis la Instituton pri porinstruista klerigado (Erfurter Institut für Lehrerbildung), kio daŭris ĝis 1960. Ekde 1959 la ejo havis la nomon 'Polytechnische Oberschule 7 Johann Gutenberg'. Post la Turniĝo ekis gimnazia instruado en septembro 1991. En aprilo 2002 la lernejo suferis la amokon de Steinhäuser kun sume 17 viktimoj. Nur pli ol tri jarojn pli poste, post ampleksaj alikonstruoj, remalfermitis la lernejo (29.8.2005).

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro
* Informoj pri la amokmemorigtabulo ĉe erfurt-web.de

Kategorio:Gimnazioj en Erfurto
Kategorio:Johannes Gutenberg
Ludwig von Döderlein

eta|Memorigtabulo en Erlangen
**Johann Christoph Wilhelm Ludwig von DÖDERLEIN** (naskiĝinta la  en Jena, mortinta la  en Erlangen) estis germana filologo.

## Vivo 
Post la frekvento de la gimnazio en Schulpforta li studis en München, Heidelberg, Erlangen kaj Berlin kaj iĝis en 1815 profesoro pri klasika filologio ĉe la akademio de Berno. En 1819 li ekestis lernejestro de la gimnazio en Erlangen kaj paralele profesoro en la surloka universitato. En 1827 li iĝis unua profesoro de filologio kaj retoriko kaj direktoro de la filologia seminario.

## Verkoj 
Oni ŝuldas al li - pri sinonimoj kaj etimologio - admiron pro la jenaĵoj: »Lateinische Synonyme und Etymologien« (Leipzig 1826–38); »Lateinische Wortbildung« (Leipzig 1838); »Handbuch der lateinischen Synonymik« (Leipzig 1839); »Handbuch der lateinischen Etymologie« (Leipzig 1841); »Homerisches Glossarium« (Erlangen 1850–58).

Krome li eldonis »Oedipus Coloneus« de Sofoklo (kun L. Heller, Leipzig 1825), ĉiujn verkojn de Tacito (Halle 1841–47), »Germania« de Tacito kun germana traduko (Erlangen 1850), »Epistulae« de Horacio kun germana traduko (Leipzig 1856–58), »Satiroj« de Horacio (Leipzig 1860), »Ilias« de Homero (Leipzig kaj London 1863–64). »Reden und Aufsätze« aperis kiel kolekto en Erlangen 1843–47, kaj »Öffentliche Reden« en Frankfurt 1860.

## Referencoj 
* Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 5. Leipzig 1906, p. 77-78, kio legeblas tie ĉi.

Kategorio:Germanaj filologoj
Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Germanaj eldonistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Jena
Fabio McNamara

**Fabio de Miguel**, *alias* **Fanny McNamara** o **Fabio McNamara** (Madrido, 8-a de januaro de 1957) estas hispana artisto. Li kreskis en la kvartalo Ciudad Pegaso kaj rilatis kun la Madrida Movida, nome kun Pedro Almodóvar, Olvido Gara (Alaska), Tino Casal, Pablo Pérez-Mínguez, Costus… Laste faris pentrartaĵojn de poparto kaj duonviditaj kie ĝi parolas pri la religio.

## Diskaro 
* *Fanny y los +* (1986) - Mini-LP.
* *A tutti plein* (1995) - CD.
* *Rockstation* (2000) - CD.
* *Mi correo electronic... oh!* (2000) - CDSG.
* *Mariclones* (2006) - CD.
* *Dangerous Bimbow* (2007) - CDSG.
* *Requiebros de mujer en el burlaero* (2007) - CD.
* *El imperio contra Paca* (2011) - CD.
* *Celebritis* (2009) – *Digital single*.
* *Bye Bye Supersonic* (2009) - CD.

## Filmaro 
* *Pepi, Luci, Bom y otras chicas del montón* (1980)
* *Laberinto de pasiones* (1982)
* *Entre tinieblas* (1983)
* * Historias paralelas* (kurto, 1983)
* *La ley del deseo*(1987)
* *¡Átame!* (1990)
* * Kety no para* (TV, 1997)

## Eksteraj ligiloj 
* IMDB

Kategorio:Popartistoj
Kategorio:GLAT-artistoj
Kategorio:Hispanaj aktoroj
Kategorio:Hispanaj pentristoj
Kategorio:Hispanaj kantistoj
Rolf Jacobsen

**Rolf JACOBSEN** (Oslo, 8-a de marto 1907- Hamar, 20-a de februaro 1994) estis norvega verkisto. En lia laboro estas la ekvilibro inter teknologio kaj ekologio.

Li studis filozofion kaj teologion en la Universitato de Oslo, kvankam li ne gradiĝis. El 1937 al 1939 li estis aktivulo de la Norvega Laborisma Partio en Hedmark.

## Listo de verkoj 
* *Jord og jern* (1933)
* *Vrimmel* (1935)
* *Fjerntog* (1951)
* *Hemmelig liv* (1954)
* *Sommeren i gresset* (1956)
* *Brev til lyset* (1960)
* *Stillheten efterpå* (1965)
* *Headlines* (1969)
* *Pass for dørene - dørene lukkes* (1972)
* *Pusteøvelse* (1975)
* *Den ensomme veranda* (1977)
* *Tenk på noe annet* (1979)
* *Liv laga* (1982)
* *Nattåpent* (1985)
* *Alle mine dikt* (1990)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* www.snl.no
* www.kirjasto.sci.fi  

Kategorio:Norvegaj verkistoj
Kategorio:Norvegaj politikistoj
Fanni Kemenes

**Fanni Kemenes** [kemeneŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kemenes Fanni** estas hungara kostumisto. Ŝia persona nomvarianto estas *Fanny* [fani].

Fanni Kemenes http://www.imdb.com/name/nm0447185/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Fanni Kemenes komencis sian teatran karieron en 1957 en sia naskiĝurbo en malgranda scenejo. Inter 1960–1963 ŝi estis membro de Teatro Petőfi, Ŝiaj sekvaj tetraj stacioj estis:
* Gaja Teatro (1963–1974)
* Teatro József Attila (1963–1974)
* Operetoteatro (Budapeŝto) (1987-).
Ŝi havis statusojn ankaŭ en Nacia Teatro (Szeged) kaj Hungara Televizio. Resume ŝi faris dekoraciojn en 500 teatraj spektakloj kaj 70 filmoj, ŝi laboris kune kun kremo de hungaraj reĝisoroj, ŝiajn kostumojn portis dum roloj kremo de hungaraj aktoroj. Ŝi ricevis 4 premiojn inter 1985-1994.

## Elektitaj kostumaj laboroj en teatroj 
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj (1966)
* William Shakespeare: *Epifanio: aŭ kiel vi volas* (1968)
* Endre Fejes: *Rozsdatemető* (teatra versio) (1980)
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* (1996, 2002)

## Elektitaj kostumaj laboroj en kinejaj filmoj 
* *Sellő a pecsétgyűrűn I.-II.* (1965-1967)
* *Csárdáskirálynő* (1971)
* *Megint tanú* (1995)
* *Sobri* (2002)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘Én, Strasznov Ignác, a szélhámos’‘ (1966)
* ‘‘Vivát, Benyovszky!’‘ (1975-1979)
* ‘‘Én és a kisöcsém’‘ (1989)
* ‘‘Hello Doki’‘ (1996)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva aprezo kun bildoj
* hungarlingva biografio kun foto
* http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz13/230.html

Kategorio:Hungaraj kostumistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Amplekso

eta|Oranĝfemuraj ranoj (*Litoria xanthomera*) dum ampleksumo.
**Amplekso** aŭ **ampleksumo** (el la latina *amplexus*, signife "brakumo") estas tipo de pariĝada kutimo montrata de kelkaj ekstere fekundiĝantaj specioj (ĉefe amfibioj kaj hufokraboj aŭ limuledoj) en kiu masklo alprenas inon per siaj antaŭaj kruroj kiel parto de la pariĝada procezo, kaj samtempe aŭ kun ioma prokrasto, li fekundigas la inajn ovojn ĉar ili estis liberigitaj el la korpo. Ĉe amfibioj, la inoj povas esti kaptitaj ĉe la kapo, talio aŭ akseloj, kaj la tipo de ampleksumo estas karaktera de kelkaj taksonomiaj grupoj. Ampleksumo implicas rektan kontakton inter masklo kaj ino, distingite el aliaj formoj de ekstera fekundado kiel malferma frajado, en kiu la spermo kaj la ovoj estas libere lasataj en akvo sen rekta kontakto fare de individuoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Ampleksumado 

Kategorio:Reproduktado
Kategorio:Amfibioj
Tamás Keresztes

**Tamás Keresztes** [tamAŝ keresteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keresztes Tamás** estis hungara aktoro, komponisto, pianisto. Lia edzino estis Adél Jordán.

Tamás Keresztes http://www.imdb.com/name/nm0449311/ naskiĝis la  en Debrecen.

## Biografio 
Tamás Keresztes aĝis 10, kiam li aliĝis al amatora trupo. Post la abituriento li ricevis rolojn ankaŭ en Teatro Csokonai (Debrecen). Li akiris diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2004. Lia ĉefinstruisto estis Géza Hegedűs D. Post siaj studoj li aliĝis al Teatro Katona József. Li ankaŭ komponas kaj li apartenas al muzika grupo, kie li pianludas. Li ricevis 6 premiojn inter 2005-2012. Li havis edzinon, ekde 2010 ankaŭ filon, baldaŭ la paro divorcis.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - pluraj roloj (en Debrecen)
* László Dés: En Eŭropo ie - Ficsúr (en subĉiela teatro en Szeged)
* William Shakespeare:
** Hamleto - Laertes
** Makbeto - Donalbain (en Budapeŝto)
* Johann Wolfgang von Goethe: Faust - pluraj roloj

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* *Szabadság, szerelem* (2006)
* *Kincsem* (2017)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Vadkacsa* (2008)
* *Chili vagy Mango* (2013)

## Teatraj muzikaj komponaĵoj 
* Ŝekspiro: Somermeznokta sonĝo
* Gogol: *Taglibro de frenezulo*

## Fontoj 
* datenoj
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj pianistoj
Éva Kerekes

**Éva Kerekes** [kerekeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kerekes Éva** estas hungara aktoro.

Éva Kerekes http://www.imdb.com/name/nm0449276/ naskiĝis la  en Kaposvár.

## Biografio 
Éva Kerekes akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1988, sed ŝi jam debutis en 1984 en Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). Ŝiaj ĉefaj instruistoj estis en la altlernejo Imre Kerényi kaj Péter Huszti. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro Radnóti. Inter 1996 kaj 2001 ŝi ricevis rolojn sen statuso. Ŝiaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Teatro Madách (2001-2004)
* Teatro István Örkény (2004-).
Ŝi ricevis 15 premiojn inter 1991-2014.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto - Ophelia
** La ventego - Ariel
** La gajaj edzinoj de Windsor - Sürge
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Maria
* Ĉeĥov: Tri fratinoj - Anfisa
* Molière:
** Mizantropo - Basque; Arsinoé
** La Avarulo - Eliz

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* ‘‘A másik ember’‘ (1988)
* Ni neniam mortos! (1993)
* ‘‘Oldalbordák’‘ (2005)
* ‘‘A látogató’‘ (2013)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘Aranyidő’‘ (1986)
* ‘‘A vörös bestia’‘ (1995)
* ‘‘Régimódi történet’‘ (2006)
* ‘‘Hacktion’‘ (2013)

## Dubladaj roloj 
* en kelkaj eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj http://iszdb.hu/?szemely=45448&lap=munkassag

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj