open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Irving Louis Horowitz

**Irving Louis HOROWITZ** (25a de Septembro, 1929 – 21a de Marto, 2012) estis usona sociologo, verkisto kaj profesoro kiu verkis kaj instruis etende en sia fako.

Li instruis en la Universitato de Bonaero, en Barato, Japanio, Meksiko, Kanado kaj en la Washington University in St. Louis kaj estis vizitanta profesoro en aliaj diversaj unniversitatoj.

Horowitz famis pro sia verko de 1994 nome *The Decomposition of Sociology*, en kiu li argumentis, ke sociologio dekadencas pro troa ideologia teorio, elrompo el la usona sociologio kaj al eŭropaj (partikulare marksismaj) tendencoj, kaj ŝajna manko de elstareco por politiko.

## Kelkaj verkoj 
* *The Anarchists* (1964)
* *Winners and Losers: Social and Political Polarities in America* (1984); kritiko de la nomita maldekstra faŝismo.
* *Cuban Communism: 1959-2003*. 11a eldono.
* *The Long Night of Dark Intent: A Half Century of Cuban Communism*. Transaction Publishers (2011).
* *The War Game,* Transaction Publishers (2013), Edited and with a new Introduction, "Conflagration and Calculation," de Howard G. Schneiderman
* *Professing Sociology: Studies in the Life Cycle of the Social Sciences,* Transaction Publishers (2014), kun nova Introduction - "Fugitive Thoughts Tamed," de Howard G. Schneiderman

## Notoj 
Kategorio:Usonaj sociologoj
Preĝejo Emeriko de Hungario (Balatonalmádi)

La **preĝejo Emeriko de Hungario** estas romkatolika kirko en Hungario, en urbo Balatonalmádi.
eta|260ra|maldekstra|Preĝeja korto

## Historio 
La katolikoj de Balatonalmádi havis kirkon en la aliĝinta vilaĝo Vörösberény. Ĝi ne sufiĉis depost la 1-a mondmilito, tial oni konstruis pli novan en la origina "almádi" en 1930. La paroĥo estis fondita en 1934.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto en la urbomezo. La fasado estas malsimetria, dekstre la kvadrata turo altiĝas. La turpinto estas piramida. En la fasado triangulo plene reliefas, en kies interno estas bildo. 4 kolonoj tenas la triangulon. Malantaŭ la kolonoj troviĝas 3 pordoj. Interne la plena navo estas kovrita per murpentraĵoj ekde 1955.

## Kapelo 
Ĝis 1945 Reĝa Palaco (Budapeŝto) funkciis en la hungara ĉefurbo, sed dum la sieĝo ĝi plene ruiniĝis. Hazarde la ene funkcianta kapelo restis netuŝita, ĉar la etaĝaj ruinoj plene kovris kaj ŝirmis ĝin. La palaco longe restis ruino, sed inter 1956-1958 la kapelo estis malkonstruita kaj rekonstruita ĉe la preĝejo Emeriko en Balatonalmádi. Interne oni gardas relikvojn de Stefano la 1-a (Hungario), Emeriko de Hungario kaj Gizela de Bavario. Estas videbla ankaŭ mozaiko pri Stefano fare de Károly Lotz.

Kermeso okazas en la 5-an de novembro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* https://balatonalmadi.hu/fooldal/balatonalmadi/kozossegi-elet/egyhazak/katolikus/szent-imre-templom/
* https://csodalatosbalaton.hu/latnivalok/templomok/szent-imre-plebania-templom-balatonalmadi/
* http://lexikon.katolikus.hu/B/Balatonalm%C3%A1di.html

180729 Almádi tanösvény (58).jpg|Interno
180729 Balatonalmádi Szent Imre-templom oltár.jpg|Altaro

Balatonalmádi
Balatonalmádi
Kastelo Crispendorf

eta|Kastelo lageto en Crispendorf
**Kastelo Crispendorf** (germane: *Schloß Crispendorf*) situis ĝis 1948 en Crispendorf en Germanujo estinte la ĉefa ejo de kavalirbieno. Temas pri vilaĝo en la supra schleiz-a regiono proksime de lagaro ĉirkaŭ Neustadt-Knau. La kastelo troviĝis meze de la vilaĝo ĉe granda lago.

## Historio 
La unua mencio de la burgo estis en 1389 endokumente; nenio konata pri la aspekto de la mezepoka burgo. Posedantoj estis la senjoroj de Poseck. Ties havaĵojn akiris en 1538 la senjoroj de Watzdorf. De ili la posedaĵoj kun la bieno transiris al Henriko la 2-a Reuß pli juna linio, kiu disponis ke la tuto estu vivdina ejo. En 1765 aĉetis la senatoro kaj ĉefminejisto Johann Christian Rudolph ĝin kaj alikonstruigis ĝin je vera kastelo. Nupte la kastelo venis en la manoj de la Geldern-familio, kiu en 1846 nobeliĝis titule *de Geldern-Crispendorf*. Dum la Dua mondmilito okazis plurfoje elrabitis. Post ŝtatigo en 1945 ĝi fare de barbaraj komunistoj eksplodigitis.

La baroka kastelo havis tri alojn en huffera formo kun tri etaĝoj.

## Notoj 
Crispendorf
Kategorio:Viktimoj de Stalinismo
Blas Roca

**Francisco Blas ROCA Calderío** (Manzanillo, 24a de julio 1908-Havano, 26a de aprilo 1987),​ estis politikisto de Kubo de komunisma ideologio, kiu dum kelkaj jaroj estis samtempe ĝenerala sekretario kaj de la *Partido Socialista Popular* kaj de la unua Kuba Komunisma Partio, kaj eĉ reprezentis ĝin en la kuba parlamento. Post la venko de la Kuba Revolucio, li estis membro de la Politika Buroo de la Kuba Komunisma Partio kaj prezidanto de la *Asamblea Nacional* — kuba parlamento — en sia Unua Leĝofarado (1976-1981).

El familio de laboristoj, studis por esti instruisto, sed manko de altnivela rekomendo kondukis lin al laborposteno kiel ŝuisto. En 1929 li estis elektita ĝenerala sekretario de la Sindikato de Ŝuistoj de Manzanillo, kaj enirisó en la Kuba Komunisma Partio. Dum la 1930-aj jaroj li atingis altajn postenojn ene de la partio kaj estis aktivulo de la laborista movado.

## Notoj 
Kategorio:Kubaj politikistoj
Kategorio:Kubaj komunistoj
Citrusa ekzokorto

*Citrusa ekzokorto* estas malsano de citrusaj plantoj, kaŭzita de la Citrusa ekzokorta virusoido, mallonge CEVd. Ĝi povas kaŭzi deformitan kreskon kaj reduktitajn rendimentojn en infektitaj plantoj. La malsano ankaŭ estis foje nomata en la angla "scally butt".  Iuj rasoj de CEVd ankaŭ povas infekti tomatajn plantojn. La rezulta malsano estas iam nomata "malsano de tomata maldika supro."

## Simptomoj
Aliaj simptomoj inkluzivas folian epinastion (folian kurbiĝon), naniĝon kaj nekrozon de la folia mezvejno. Afektitaj arboj montros greftbazan "elŝeligadon" t.e la trunkŝelo skvamece senŝeliĝas de la greftbazo. Greftbazo estas la malsupra arba parto sur kiu la ĉefa citrusa kulturvario estis greftita. Ĝenerale trifoliaj oranĝoj kaj iliaj hibridoj estas sentemaj al tiu virusoido.

## Regado de la malsano
Infektitaj arboj devas esti forprenitaj de la fruktoĝardeno. Dum pritondado en infektitaj fruktoplantejoj, iloj devas esti vigle lavita kun lesivo post ĉiuj tranĉoj por eviti ke sanaj plantoj fariĝu malsanaj kaj ke la infektado disvastiĝu. Varmeco ne mortigas la virusoido

En grandaj citrusplantejoj  oni uzas rezistemajn greftbazojn kaj greftaĵojn t.e la parto de la kultivario enmetita en ili, liberigitajn de la virusoido.

## Vidu ankaŭ  
* Listo de citrusaj malsanoj:d:Q6609885

## Referencoj kaj noto 
*
Demjanskij (distrikto)

La **distrikto de Demjansk** aŭ **Demjanskij distrikto** () estas distrikto de la Novgoroda provinco, Rusio. La administra centro de la distrikto estas la urbotipa loĝloko Demjansk. La loĝantaro de la distrikto en 2020 estis 9964 homoj.

## Geografio 
250px|eta|maldekstra|Demjansk
La distrikto de Demjansk situas sud-oriente en la Novgoroda provinco. La areo de la distrikto estas 3198,94&nbsp;km².. Norde ĝi najbaras kun la distrikto de Krestci, nord-oriente – kun la distrikto de Valdaj, sud-oriente – kun la Tverja provinco, sude – kun la distrikto de Marjovo, okcidente – kun la distrikto de Parfino kaj kun la distrikto de Staraja Russa. La flago havas la proporcion 3:2 inter la longo kaj la alto kaj tre similas al la blazono, sed anstataŭ la monteto havas malsupre oran bendon kun la alto je 1/3 de tiu de la tuta flago.

La unua blazono de Demjansk, aprobita la , jam havis oran garbon (da sekalo, laŭ la priskribo), kaj poste tiu garbo ĉeestis sur ĉiuj versioj de la blazono.

## Vidindaĵoj 
250px|eta|maldekstra|La Princina monto
La nacia parko Valdajskij estas la plej vizitata inter naciaj parkoj de Rusio, ĉar ĝi situas sufiĉe proksime de Moskvo kaj de Sankt-Peterburgo. Parto de la nacia parko troviĝas en la distrikto de Demjansk.

En la teritorio de la distrikto situas kelkaj arkeologiaj kaj arkitekturaj objektoj. Je 8&nbsp;km de Demjansk situas remparburgo, nomata "Princina (Knjaĵna) monto" (ruse *Княжна гора*, *Knjaĵna gora*). Unue homoj tie enloĝiĝis en la fino de la 1-a jarmilo a.K., kaj loĝis tie ĝis la 10-a jarcento p.K.

## Referencoj 
Kategorio:Distriktoj de Novgoroda provinco
Émile Loubet

**Émile François LOUBET** (30-a de decembro, 1838, Marsanne, departemento Drôme, - 20-a de decembro, 1929, Montélimar, departemento Drôme) estis franca politikisto, prezidanto de Francio (Tria Respubliko; 1899-1906).

Li estis dekomence urbestro de Montélimar en 1870, kaj poste iĝis sekvanto de Léon Gambetta. Poste estis deputito en la Ĉambro kaj poste membro de la Senato en 1885. Lia apogo al la dua regotempo de Jules Ferry kaj lia entuziasmo por la kolonia ekspansio de Francio malfermis al li vojon inter la moderaj respublikanoj.

En 1887 li iĝis de Ministro pri Publikaj Vorkoj.

Kategorio:Studentoj de la jura fakultato de Parizo
Kategorio:Deputitoj de la tria Respubliko de Francio
Kategorio:Ministroj de la tria Franca Respubliko
Kategorio:Francaj ministroj pri transportoj
Kategorio:Prezidantoj de la Senato de Francio
Kategorio:Prezidantoj de Francio
Kategorio:Grandaj krucoj de la Honora Legio
Komitato por Protektado de Ĵurnalistoj

La **Komitato por Protektado de Ĵurnalistoj**, en angla *Committee to Protect Journalists* (CPJ) estas usona sendependa neprofitcela, neregistara organizo, kun sidejo en Novjorko, kun korespondantoj tra la tuta mondo. La CPJ promocias gazetarliberecon kaj defendas la rajtojn de ĵurnalistoj.

La *Committee to Protect Journalists* estis fondita en 1981 reage al la ĉikanado kontraŭ la ĵurnalisto el Paragvajo nome Alcibiades González Delvalle.

Inter 2002 kaj 2008, ĝi publikigis dujaran gazeton, nome *Dangerous Assignments*. Ĝi publikigas ankaŭ ĉiujaran tutmondan esploradon pri gazetarlibereco nome *Attacks on the Press*.

Ekde 1992, la organizo kompilis ĉiujaran liston de ĉiuj ĵurnalistoj mortigitaj postene tra la tuta mondo. Por 2017, ĝi informis, ke 46 ĵurnalistoj estis mortigitaj konekte kun sia laboro, kompare kun 48 en 2016 kaj 73 en 2015, kaj ke el tiuj mortigitaj 18 estis murditaj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* List of journalists killed

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1981
Kategorio:Homrajtprotektaj organizaĵoj
Kategorio:Gazetarlibereco
Kategorio:Ne-profitaj organizaĵoj en Usono
Kategorio:Ĵurnalismo
(127449) 2002 PM124

**(127449) 2002 PM124** estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, en orbita resonanco 2:3 kun Jupitero, tie estas ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estas malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Cayo Largo del Sur

**Cayo Largo del Sur** (Longa Rifo de la Sudo), konata simple kiel **Cayo Largo** [kaĝoLARgo], estas malgranda insulo de Kubo en la Kariba Maro, en la orienta pinto de la insularo *Archipiélago de los Canarreos*. Ĝi estas parto de la municipo Isla de la Juventud, kies ĉefurbo, Nueva Gerona, estas je 135 kilometroj diste. Ĝi havas totalan areon de 37,5 km² kaj estas 25 km longa, kun preskaŭ ĉio de strando.​

En novembro 2001 la insulo suferis la uraganon «Michelle». La naturaj strandoj, allogaj soleco kaj privateco faras, ke la turismo estas la nura enspezofonto de la malgranda insuleto.
eta|250px|maldekstre|Mapo de Isla de la Juventud kaj Cayo Largo.

Pri faŭno menciindas grandega kvanto da fiŝospecioj, same kiel de birdoj, testudoj, moluskoj, kraboj, igvanoj ktp. Inter birdoj elstaras pelikanoj. Ankaŭ la flaŭro estas interesa.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Kubo
Kategorio:Insuloj en Kubo
Kategorio:Insuloj en Karibio
Kategorio:Turismo en Kubo
Bruna citrusafido

***Toxoptera citricida***, (sin. *Toxoptera citricidus*) estas specio de afido aŭ plantlaŭso konata sub la komuna nomo **bruna citrusafido**. Ĝi estas plago de citrusoj kaj vektoro de la patogena planto-viruso Citrusa Tristeza Viruso (CTV). La afido disvastigis tiun viruson tra citrusaj plantejoj en Brazilo kaj Venezuelo en la 1970-aj jaroj, kaŭzante preskaŭ detruon de la citrusindustrio tie. Ĉi tiu afido estis malkovrita unuafoje en Florido en 1995.

La plenkreska afido estas brile nigra kaj senflugila, aŭ flugilhava, kaj la nimfo estas malhelruĝecbruna. La afido suĉas floeman sukon de novajn branĉoj kaj foliojn. La viruso estas transdonita kiam la afido enmetas siajn buŝpartojn en la histon de la gastiganta planto.

En plej multaj mondopartoj, ne ekzistas ĝia seksa reprodukta stadio aŭtune kiel okazas ĉe aliaj afidaj specioj kaj estas nek maskloj nek ovoj. Ĉiuj individuoj estas vivnaskaj partenogenetikaj inoj la tutan jaron. Populacioj kreskas tre rapide kiam la kondiĉoj estas favoraj. La nimfoj maturiĝas en ĉirkaŭ unu semajno kun temperaturoj de  aŭ pli. Oni kalkulis, ke unu sola afido povus produkti pli ol 4 400 idojn en tri semajnoj, se ne forestas rabatako de naturaj malamikoj.

Kiel la plimulto de la afidoj, tiu specio kaŭzas damaĝon al novkreskantaj arbetoj okazigante folian epinastion kaj malhelpante fotosintezon.

Estas aliaj afidoj kiuj ĉeestas en la citrusplantejoj: nome la nigra citrusafido *T. aurantii*; la verda citrusafido *Aphis spiraecola*; la  kotona afido *Aphis gossipii*. k.a.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj kaj noto 
* Fotoj
* Brown Citrus Aphid - Center for Invasive Species Research
* 

Kategorio:Hemipteroj
Veljo (lago)

La **lago Veljo** () situas en Novgoroda provinco, Rusio. Laŭ grando ĝi estas la dua lago en la Novgoroda provinco (Seliger ja estas pli granda, sed nur ties malgranda parto apartenas al la provinco). La lago plejparte troviĝas en la distrikto Demjanskij, kaj ankaŭ en la distrikto Valdajskij, kaj apartenas al la nacia parko Valdajskij.

La lago etendiĝas de la nordo suden je pli ol 25 km. En la Veljo ekzistas pli ol 200 insuloj. La areo de la akvokolekta baseno estas 292 km², la areo de la lago mem estas 35 km². La akvo de la lago estas pura, taŭga por trinkado.

## Referencoj 
Kategorio:Lagoj en Novgoroda provinco
Tennessee Titans

La **Tenesio Titanoj** (angle: *Tennessee Titans*) estas profesia klubo de usona piedpilkado bazita en Naŝvilo. La unua vira teamo de la Titanoj konkuras en la Nacia Futbala Ligo (NFL) kiel membroklubo de la Suda Divido de Futbala Konferenco (AFC) de la ligo. La Titanoj ludis unusolan fojon en la *Super Bowl*, nome en 2000 (Super Bowl XXXIV) kontraŭ St. Louis Rams.eta|dekstre|200ra|Uniformoj de *Tennessee Titans*.

Kategorio:Usona piedpilko
Kategorio:Tenesio
Listo de retaj videoservoj kaj videokanaloj en Esperanto

Jen listo de retaj videoservoj kaj videokanaloj en Esperanto:
[eta|Emblemo de [Tubaro.]]

## Videoservoj kaj retejoj kun videoj en Esperanto 
## YouTube 
eta|Emblemo de YouTube ekde 2017.
YouTube (ofte Jutubo) estas usona videoplatformo kun vigla esperanta komunumo. Centra ejo por ektrovi novajn videojn esperantajn estas la retejo tubaro, kiu aŭtomate kolektas esperantajn videojn kaj videojn pri Esperanto el YouTube.

### Grandaj kanaloj 
### Malgrandaj kanaloj 
## Vidu ankaŭ 
* Esperanto-televido
* Esperanto-filmo

## Referencoj 
Kategorio:Listoj pri Esperanto
Kategorio:Esperanto
Kategorio:Esperanto-kulturo
Kategorio:Jutubaj kanaloj
Kategorio:Jutubistoj
Kapromiedoj

alt=|eta|Kapromio en Jardines de la Reina, Kubo.
**Kapromiedoj** estas ronĝuloj el la familio *Capromyidae* aŭ, laŭ alternativa klasado, el la subfamilio *Capromyinae* (kio donus la terminon Kapromienoj) en la familio *Echimyidae* (kio donus la terminon Ekimiedoj). Ili estas mezgrandaj ronĝuloj, kiuj vivas en insuloj de Karibio. Oni agnoskas 20 speciojn, sed el ili triono estas jam formortintaj kaj ĉirkaŭ duono formortontaj. En la hispana ili estas nomataj *jutía* [ĥutía].

Ili similas al kojpoj kaj lutroj en variaj aspektoj kaj la plej grandaj specioj povas atingi kelkajn kilogramojn de pezo. Ili havas voston, ĉu vestiĝan al kaptila. Ili havas fortikajn korpojn kaj grandajn kapojn.

Multaj specioj estas herbovorulaj, sed kelkaj manĝas malgrandajn animalojn. Anstataŭ elfosi kavaĵojn kiel aliaj ronĝuloj, ili faras nestojn en arboj aŭ rokokavoj. Ili estas ĉasataj pro sia viando en Kubo, kie ili estas kuirataj kun naturaj aveloj kaj mielo.

## Taksonoj 
* Tribo Capromyini Smith, 1842
** Genro Capromys
*** Capromys pilorides - Kapromio konga
** Genro Geocapromys
*** Geocapromys brownii
*** Geocapromys ingrahami - Kapromio de Bahamoj
*** Geocapromys thoracatus †
** Genro Mesocapromys
*** Mesocapromys angelcabrerai
*** Mesocapromys auritus -
*** Mesocapromys nanus - Nana kapromio
*** Mesocapromys sanfelipensis
** Genro Mysateles
*** Mysateles melanurus
*** Mysateles garridoi - Kapromio de Garrido (dubinda identeco (*species inquerenda*) en Silva et al. (2007).
*** Mysateles prehensilis - Kapromio karabalia

* Tribo Hexolobodontini † Woods, 1989
** Genro Hexolobodon †
*** Hexolobodon phenax †

* Tribo Isolobodontini Woods, 1989
** Genro Isolobodon
*** Isolobodon montanus †
*** Isolobodon portoricensis†

* Tribo Plagiodontini Ellerman, 1940
** Genro Plagiodontia
*** Plagiodontia ipnaeum† - Kapromio de Samana
*** Plagiodontia aedium - Kapromio de La Española
*** Plagiodontia araeum†
** Genro Rhizoplagiodontia†
*** Rhizoplagiodontia lemkei†

## Eksteraj ligiloj 
* The last survivors conservation project

Kategorio:Ronĝuloj
Kategorio:Faŭno de Karibio
Toa (rivero)

La rivero **Toa**, en Esperanto **Toao**, estas la plej abundakva de Kubo kun 31 kubaj metroj por sekundo. Ĝi estas en la provinco Guantánamo, proksime de la urbo Baracoa. Ties nomo devenas el indiĝena vorto kiu signifas "ranon".

La rivero havas longon de 130 km, ekfluas en la montoj Nipe-Sagua Baracoa kaj elfluas ĉe Cuchillas del Toa en la norda marbordo de la provinco. Ties baseno estas proksimume de 1 060 km² kaj la averaĝa jara pluvokvanto estas de 2 800 mm, la plej granda de la tuta Kubo.

Kategorio:Riveroj en Kubo
Kategorio:Provinco Guantanamo
Buey Arriba

**Buey Arriba** estas montara municipo en la provinco Granma​ de la Orienta Zono de Kubo,​ en la norda parto de Sierra Maestra.

Kiam la unuaj hispanoj instaliĝis en tiu zono, ili trafis gravan montaran riveron de puraj akvoj, sed fortaj inundoj en tempo de pluvsezono, kiu venas subite, okazigis multajn katastrofojn, pro kio la rivero estis komparita al la forto de "buey" (okso), kaj pro tio la rivero ricevis tiun nomon, kio estas ankoraŭ la rivernomo de Río Buey.

Oni fondis du setlejojn sur la bordoj de la rivero Buey. La unua setlejo, sur la montoj de Sierra Maestra, estis nomita *barrio de Buey Arriba* (kvartalo de Supra Buey), kaj la dua, sur la ebenaĵo, estis nomita *barrio de Buey Abajo* (kvartalo de Malsupra Buey).
eta|maldekstre|300px|Arbofilikoj: komparu ties alton kun tiu de la apudaj personoj.
Nuntempe la unua konservas la nomon de Buey Arriba, aŭ minoj de Buey Arriba, aŭ minoj Sun, kaj la *barrio de Buey Abajo* nuntempe estas nomata **Bueycito** (Okseto), kiu estas unu de la setlejoj de la municipo Buey Arriba.

Estas tre interesaj naturaj lokoj, altaj montoj, mineralaj resursoj ktp.

## Notoj 
Kategorio:Komunumoj de Kubo
Kategorio:Provinco Granma
Supera Kortumo de Kubo

La **Supera Kortumo de Kubo** () funkcias kiel la plej alta jura institucio de la registaro. Ĝi ankaŭ estas la lasta rimedo kontraŭ la decidoj de provincaj tribunaloj. Ĝi funkcias kiel estas fundamentita en la artikolo 147 de la Konstitucio de Kubo. La institucio estas posteulo de la *Tribunal Supremo de Cuba* kreita en 1898 kaj instituciigita per leĝo de 1909. La justica sistemo kuba estis reorganizita en 1973.​ La Kortumo elsendas instrukciojn por la funkciado de la pli malsupraj tribunaloj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Politiko de Kubo
Kategorio:Superaj Kortumoj
Vayres (stacidomo)

**Vayres** estas franca stacidomo sur linio Paris-Austerlitz - , situanta en  , en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Nova Akvitanio.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-Austerlitz - Bordeaux-St-Jean (570000).

## Vidu ankaŭ 
* Vayres (Gironde)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gironde
Kategorio:Vayres (Gironde)
Sherritt International

***Sherritt International*** estas resursentrepreno de Kanado, kun sidejo en Toronto, Ontario. La negocaj interesoj de la entrepreno estas minado de nikelo kaj de kobalto, esplorado kaj produktado de nafto kaj gaso, kaj generado de elektro. Sherritt estas unu el la plej grandaj eksterlandaj investistoj en Kubo. Krome, Sherritt permesigas sian proprajn teknologiojn kaj havigas servojn de metalurgio al operacioj de minado kaj rafinado tutmonde. La havaĵo de la korporacio estas listita en la Borso de Toronto laŭ la simbolo “S”. eta|dekstra|Strukturoj de la instalaĵo de Sherritt, Fort Saskatchewan, Alberto, Kanado.La frua kompanio estis fondita en 1927.

Kategorio:Nikelo
Kategorio:Kobalto
Kategorio:Ekonomio de Kubo
Kategorio:Ekonomio de Kanado
Kategorio:Kemiaj firmaoj
Kategorio:Energiaj firmaoj
Kategorio:Minado
Kategorio:Petrolindustrio
Kategorio:Energio en Kanado
Internacia Grupo por Rajtoj de Minoritatoj

**Internacia Grupo por Rajtoj de Minoritatoj**, en angla *Minority Rights Group International* (MRG), estas internacia organizo por rajtoj de minoritatoj fondita kun la celo labori por sekurigi rajtojn por etnaj, naciaj, religiaj kaj lingvaj minoritatoj kaj indiĝenaj popoloj tra la tuta mondo. Ties sidejoj estas en Londono, kun oficejoj en Budapeŝto kaj Kampalo. MRG havas internacian regokonsilion kiu kunsidas dufoje jare. MRG havas konsultan statuson kun la Ekonomia kaj Socia Konsilio de Unuiĝintaj Nacioj (ESKUN aŭ ECOSOC) kaj observantan statuson kun la Afrika Komisiono pri Homaj kaj Popolaj Rajtoj. 

La organizo estis fondita en 1969. Ties unua direktoro estis David Astor, eldonisto kaj tiama posedanto de la gazeto *The Observer*. MRG ricevas financon por sia laboro el individuoj, trustoj kaj fondaĵoj, registaroj kaj la Eŭropa Unio.

## Bibliografio
* Barzilai, Gad. Communities and Law: Politics and Cultures of Legal Identities (Ann Arbor: University of Michigan Press, 2003). ISBN 978-0-472-03079-8

Kategorio:Internaciaj homrajtprotektaj organizaĵoj
Kategorio:Internaciaj organizaĵoj en Eŭropo
Kategorio:Rajtoj de minoritatoj
Bassens (Ĝirondio)

**Bassens** estas franca  situanta en departemento Gironde, regiono Nova Akvitanio.

Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas *Bassenais*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Gironde
* Bassens (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

maldekstra|300px|Mapo


Kategorio:Komunumoj de Gironde
Les Églisottes-et-Chalaures

''''* - jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone *Las Gleisòtas e Chalauras* - estas komunumo de Francio, konsistanta evidente el la historiaj loĝlokoj Les Églisottes (Las Gleisòtas) kaj Chalaures (Chalauras). Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france *Gironde* [] respektive okcitane kaj gaskone *Gironda*), en la administra regiono Nova Akvitanio (france *Nouvelle-Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Nòva Aquitània*) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france *Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Aquitània*). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Libourne (aŭ *Liborna*) kaj al la kantono **. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

Ĝiaj loĝantoj franclingve nomiĝas *églisotais''.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Ĝirondio
* Les Églisottes (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Gironde
József Badics

**József Badics** [jOĵef badiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Badics József Károly Endre** estis hungara agronomo, muzeologo. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *alistáli kaj szentkirályszabadjai* [aliŝtAli, sentkirAjsabadjai]. Lia patro estis Ferenc Badics.

József Badics naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Badics akiris agronomian diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1922, poste li doktoriĝis en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1927, fine li aŭskultis prelegojn en Zuriko. Komence li estis asistanto (1925–1933), poste lektoro (1933–1937). Ekde 1937 ĝis sia morto li estis muzeestro en agrikultura muzeo, samtempe li havis postenon en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario). Li kreis ankaŭ modelan bienon apud Tótvázsony. Dum la 2-a mondmilito li aliĝis al la rezista movado, li kaŝis kelkajn gravajn personojn. Li edziĝis en 1928, lia edzino naskis 2 filinojn. Li mortigis sin.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az áralakulás a magyar mezőgazdaságban, mint a jövedelmezőség egyik tényezője 1913–1925-ig.* disertaĵo, 1926)
* *Die neuere Preisgestaltung in der Landwirtschaft*. Budapest, 1929, Verf. 18 p. 23 cm.
* *Irányított mezőgazdaság*. Budapest, 1934,
* *Ábrázolt agrárpolitika*. Budapest, 1941,

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj muzeestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Arthur Fitger

**Arthur FITGER** (naskiĝinta la  en Delmenhorst, mortinta la  en Bremen-Horn) estis germana pentristo kaj poeto.

## Vivo 
eta|*Der getreue Ekkehard*
Fitger ekstudis en 1858 ĉe la Akademio de Munkeno antaŭ liaj estadoj en Antverpeno (ekde 1861) kaj Parizo. Inter 1863 kaj 1865 li estis en Romo, poste alterne en Vieno kaj Berlino. Ekde 1869 li transloĝiĝis el Bremeno.

Liaj pentraĵoj estas dekoraj kaj monumentalaj apartentante je granda parto al la fantaziaĵoj. Gaja friso infana pri korpaj funkcioj kaj la friso *Die Nacht und ihr Gefolge* (ambaŭ en kastelo en Orientfrislando) menciindas el lia unua kreiva periodo. En Bremeno li plibeligis la Remberto-kirkon (per bildigoj de la erarinta filo kaj de la bona samariano), la ŝipan domon kaj la regnan poŝtejon. Famiĝis lia bildo *Barbarossas Erwachen* kiun inspiris la milita jaro 1870; en 1875 li komisiitis ornami per vandpentraĵoj la kelon de la urbodomo. En 1883 kaj 1884 li realigis maletajn vandaĵojn en la Artohalo hamburga, poste en Bremeno la bildigojn de la sep virtoj kompatemaj por Ruten-konvento, 14 bildojn por la refektorio de la kastelo de la duko de Saksio-Meiningen en Altenstein, frison pri importado kaj eksportato por la borso bremena (de longeco de 72 metroj), pentraĵojn por la vaporŝipo "Kaiser Wilhelm I." de Norddeutscher Lloyd. Sekvis laboroj por la reprezentiga salonego de kastelo en Oldenburg, por la artsocieta ejo de Bremeno, por diversaj privatuloj en Bremeno kaj Hamburgo. Por la Katedralo de Bremeno li donacis eĉ du bildojn pri la adorado de la saĝuloj kaj la elkrucigo de Jesuo.

## Graveco kaj verkisteco 
Fitger, orientiĝinte pri Peter von Cornelius kaj Bonaventura Genelli, poste aliĝis al la moderna kolorema movado konkurencante al Hans Makart; fine li tamean preferis denove pli heljan bildojn.

Kiel verkisto li ankaŭ furoris. Ofte surscenigitis liaj dramoj »Adalbert von Bremen« (Oldenburg 1873), »Die Hexe« (Oldenburg 1878), »Von Gottes Gnaden« (tria eldono, Oldenburg 1895), »Die Rosen von Tyburn« (Oldenburg 1888), »San Marcos Tochter« (Oldenburg 1902). Por la Bremena porartista societo li verkis diversajn festivalaĵojn (»Albrecht Dürer«, »Johann Kepler« und »Michelangelo«) kaj la etan epopean poemon »Roland und die Rose« (1871). Plej gravis liaj freŝ-tonaj poeziaj antologioj »Fahrendes Volk« (kvara eldono, Oldenburg 1894) kaj »Winternächte« (tria eldono, Oldenburg 1887). Sekvis ankoraŭ »Jean Meslier« (Leipzig 1894) kaj la poemoj »Requiem aeternam dona ei« (Leipzig 1894). Li ankaŭ eldonis tradukaĵoj de la byron-a »Marino Faliero« kaj de la augier-a »Philiberte« (Oldenburg 1886, 1888).

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 6. Leipzig 1906, p. 633 (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj ĉe Projekt-Gutenberg
* Ligiloj ĉe DDB
* Alvoko fondi Fitger-societon

Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Kulturo de Bremeno
Samu Liska

**Samu Liska** [samu liŝka], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Liska Samu** estis hungara bestokuracisto.

Samu Liska naskiĝis en Hungara reĝlando en la 19-a jarcento, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Frua vivo de Samu Liska estas nekonata. Li akiris bestokuracistan diplomon en Reĝa Veterinara Instituto de Pest. Post la diplomo li estis asistanto en la sama loko. Iom poste li studvojaĝis en eksterlando helpe de ŝtata stipendio por studi bredadon de bovinoj kaj modernan higienon de la laktoj. Hejmenveninta li laboris en Zemplén kaj Bereg. Li partoprenis ankaŭ en fondo de kooperativo pri laktoproduktado. Baldaŭ li havis postenon en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario), kie lia tasko estis dum jardeko helpi bredadon de bovinoj. Li ofte vojaĝis al Svislando por aĉeti bredbovojn. Ekde 1901 li laboris en Máramarossziget por establi la altmontaran laktoprodukton. Li ricevis reĝan premion en 1893. Li mortis pro kormalsano.

## Lia libro 
* *A fejésről, valamint a tejnek okszerű kezeléséről az elárusítás előtt* (1886, 1892)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (legebla en la 132-a paĝo)
* https://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-irok-elete-es-munkai-szinnyei-jozsef-7891B/l-940D4/liska-samu-95CE8/

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj bredistoj
Palo (religio)

eta|*Nganga* en muzeo. Temas pri "palo", bastonetoj ligitaj al specialaj povoj havigitaj de la spiritoj.
**Palo** aŭ **kongo** estas religio kun grupo de nomoj tre forte ligitaj, kun deveno el Bantuoj, disvolvigitaj de sklavoj elkaptitaj en Centra Afriko kaj alportita en Kubon, kien venis ankaŭ derivitaj de la joruba religio de la zono de la Golfo de Gvineo. Aliaj nomoj asociaj kun la diversaj branĉoj de tiu religio estas jenaj: palo monte, palo mayombe, palo congo, brillumba kaj kimbisa kaj ĝi havas rilaton ankaŭ kun la socio *abakuá*. La hispanlingva vorto "palo" signifas bastoneton (vidu foton).

Temas pri kredo konata kiel subtenanto de la pesilo inter Bono (Mbote) kaj Malbono (Mbi). La historio de Palo Monte originis en la mondoregiono Kameruno, de kie etendiĝis al aliaj regionoj. Ekde mezo de la 20-a jarcento la Palo kongo eketendiĝis ekster la kubaj komunumoj, al Usono, Venezuelo, Kolombio, Domingo kaj Puertoriko. Ĉie miksiĝas kun elementoj de kristanaj devenoj. Oni ne konas nombron de sekvantoj, sed certe ili abundas en la zonoj de Havano, Matanzas, Pinar del Río kaj en aliaj zonoj kaj centraj kaj orientaj de la insulo, kaj ili kredas la tuton aŭ almenaŭ grandan parton de ties principoj. Pri etneco de la kredantoj, ili estas majoritate nigruloj, mulatoj kaj kelkaj blankuloj; plej parto ili estas baptitaj en la Katolika Eklezio.

La metodoj por divenado uzitaj en Palo kongo estas variaj. Tradicia metodo, nomita Vititi Mensu konsistas en la uzado de korno de sanktigita besto kaŝita per spegulo. La sekvantoj kutime salutas per la frazo “Nsala malekum", kaj la respektiva respondo estas "Malekum nsala”; kio evidentigas klaran influon de la araba lingvo, ĉu el la devenlokoj ĉu el la sklavistoj mem.

En kelkaj lokoj okazas sinkretismo de "palo" (bastonoj) kun la kristana kruco aŭ bildoj de sanktuloj.

Ankaŭ en Brazilo, Jamajko, Bahamoj kaj Virgulininsuloj estas similaj kaj rilataj kredoj.

Kategorio:Afrik-amerikaj religioj
Kategorio:Religio en Mezameriko
Lukumia lingvo

**Lukumia** (de la joruba *oloku mi*, «mia amiko»), nomata ankaŭ lakumia, aŭ "anagó",​ estas pli ol lingvo aŭ dialekto nur vortotrezoro kaj frazaro derivita de la joruba lingvo kreita en Kubo (kaj en aliaj areoj de Karibio en kiu estas joruba influo), kaj estas uzata kiel liturgia lingvo de la santerio. Spite la fakton ke la joruba lingvo jam ne plu estas la gepatra lingvo de afrik-kubanoj, la sekvantoj de la oriŝa religio, kiel disvolvigita en Kubo, uzas lingvaĵon derivitan el tiu.

La statuso de la lukumia kiel spirita religio signifas, ke la parolantoj konas nek la gramatikajn normojn nek la taŭgan tonon, ĉar la joruba lingvo estas tonlingvo bazita sur taŭga modulado por preciza signifo.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Bascom, William R. (1972), "Shango in the New World," Austin, Universidad de Texas, africana y afroamericana Instituto de Investigación
* Brandon, George (1997), Santeria from Africa to the New World: The Dead Sell Memories, Bloomington (Indiana): Indiana University Press,
* Concordia, Mary J. (2012), The Anagó Language of Cuba, Miami (Florida): Universidad Internacional de Florida, Konsultita la 24an de Februaro 2021.

## Eksteraj ligiloj 
* Lucumí en EcuRed, la kuba enciklopedio

Kategorio:Santerio
Kategorio:Kulturo de Kubo
Kategorio:Voltakonga lingvaro
Ferenc Baintner

**Ferenc Baintner,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baintner Ferenc** estis hungara agronomia kemiisto, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *balassagyarmati* [balaŝadjarmati] ekde 1909. Lia plej konata filo estis Károly Baintner.

Ferenc Baintner naskiĝis la  en Balassagyarmat, li mortis la  en Balassagyarmat.

## Biografio 
Ferenc Baintner akiris apotekistan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1893, en la sekva jaro li doktoriĝis, pli poste li estis 2 jarojn asistanto en Ekonomia Akademio (Magyaróvár). Inter 1896 kaj 1920 li instruis en ekonomia instituto (ekde 1906 akademio) en Kolozsvár, kie li ankaŭ esploris alkoholojn kaj laktojn laŭ kemiaj posedaĵoj. Depost Traktato de Trianon li ne akceptis la rumanan ŝtatanecon, tial li translokiĝis al restHungario. Ĝis 1945 li havis postenon en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario). Lia edzino naskis kvarfoje.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A phenol mennyiségi meghatározásáról* (1894)
* *Vegytan* (1902)
* *Mezőgazdasági szeszgyárak jövedelmezősége, berendezése, üzemek* (1904)
* *A borászat kézikönyve* (manlibro, 1906)
* *Az erdélyi racka juhról, különös tekintettel tejére* (1911)
* *Cukorgyártási jegyzet* (1914)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 17-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Afrikamerikaj religioj

eta|Figuro de la "Musée africain" de Liono.
**Afrikamerikaj religioj** estas serio de religioj rilataj inter si, kiuj havas komunajn radikojn en Afriko kaj estis disvolvigitaj fare de sklavoj alportitaj al Ameriko, en diversaj zonoj de Karibio kaj de Latinameriko (ĉefe en Brazilo, Kolombio kaj Suda Usono).

Inter elementoj komunaj al tiuj religioj estas adorado al prauloj kaj panteono de diaj spiritoj, kiel "loa" en Vuduo de Haitio aŭ la "oriŝa" en la Santerio de Kubo, kiu plej verŝajne devenas el afrikaj religioj (la joruba religio kaj tiu de Kongoj). Krom la evidentaj influoj de la afrikaj religioj, estas elementoj el kristanismo, el religioj de amerikaj indiĝenoj kaj spiritismo, kio rezultas en evidenta religia sinkretismo.

## Kelkaj Afrikamerikaj religioj 
* Kandombleo, Umbando, Kimbando kaj Tambor de Mina, el Brazilo
* Palo, Santerio kaj Abakuá, el Kubo
* Hoodoo, el Suda Usono
* 21 divizioj, el Domingo
* Winti, el Surinamo
* Obeah, el Jamajko
* Vuduo, el Haitio
* Quimbois, el Francaj Antiloj
* Yuyu kaj Lumbalú, el Kolombio

## Vidu ankaŭ 
* Afrikobrazilaj religioj
* Afrikaj religioj
* Rastafaria movado


Kategorio:Kulturo de Latinameriko
Subic

**Subic** -  - estas kvinaklasa urbego (municipo) en Filipinoj, en insulo Luzono, en regiono Centra Luzono, en la provinco Zambaloj. Subic konsistas el 16 distriktoj. Olongapo kaj Subic formas urbaron.
eta|maldekstre|

## Geografio 
Subic kuŝas en la sudokcidenta parto de la insulo laŭ la marbordo https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=14.872122917845562%2C120.27078900000004&z=9. Olongapo troviĝas nur 7, regiona sidejo San Fernando (Pampango) 49, provinca ĉefurbo Iba 61, ĉefurbo Manilo 86, Kezonurbo 93, Baguio 175, Puerto Princesa 594, Cebuurbo 646, Cagayan de Oro 860, Dabao 1048, General Santos 1114 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Loknomo 
La denaskaj loĝantoj de Zambaloj nomis la regionon Hubek, kiu signifas "kapo de plugilo". Oni misparolis la nomon kiel Subiq, baldaŭe "Subig", fine Subic.
eta|

## Historio 
Subic estis akirita en 1572 fare de hispanoj, la komunumo estis fondita 1607, tiam aŭgustenaj monaĥoj kristanigis la loĝantojn. En 1762 la britoj invadis Filipinojn kaj transprenis la hispanan ĉefan mararmean bazon. Tio instigis la hispanajn militistojn fondi novan bazon, laŭ reĝa deklaro en 1884 Subic iĝis la mararmea haveno. En la sekva jaro ŝipriparejo estis fondita. En 1898 Usono venkis la hispanan armeon kaj akiris la havenon. Dum la 1-a mondmilito Usono jam profitis la havenon kun la riparejo. Inter 1942-1945 la japanoj regis, poste al Usono estis donita la rajto konservi dek ses militajn bazojn kaj administri la urbon Olongapo. Pluraj bunkroj konstruiĝis. En 1991 Usono retiris siajn fortojn kaj ekipaĵojn de Subic, poste la haveno transformiĝis al komerca uzo. Subic en la malfruaj 2000-aj jaroj atingis la internacian klasifikadon urbego (pli granda, ol cent mil).

## Religio kaj eduko 
En Subic la primara religio estas la katolika. En la urbego akademio estas la plej alta edukejo.
eta|maldekstre|

## Klimato 
La klimato de Subic estas klasifikita kiel tropika musona klimato. Jare pluvas 3379&nbsp;mm, en ĉiuj monatoj estas precipitaĵoj, tamen inter majo-septembro pli ofte pluvas. Januare kaj februare apenaŭ pluvas. La averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter 24-. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Trafiko 
Subic situas laŭ ĉefvojo Olongapo-Iba. Ĉe la urbego internacia flughaveno funkcias. Ankaŭ fiŝkaptista haveno apartenas al la nun civila haveno.
eta|maldekstra|

## Vidindaĵoj 
* kirkoj
* plaĝoj

## Fontoj 
* WikiTrans

Subic,Zambalesjf6556 03.JPG|Vojo
681Poblacion Subic, Zambales Barangays 03.jpg|Vendejego
ParishChurchofSt.JamesofSubicjf6617 06.JPG|Kirko
815Poblacion Subic, Zambales Barangays 28.jpg|Merkato
217Subic, Zambales Highway Barangays 36.jpg|Kirko

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Kategorio:Marhavenaj urboj
Latinamerika Lernejo de Medicino

eta|dekstre|300px|Latinamerika Lernejo de Medicino.
La **Latinamerika Lernejo de Medicino**, en hispana *Escuela Latinoamericana de Medicina* (ELAM aŭ ELACM) estas internacia universitato en Havano, kiu formas parton de la *Programa Integral de Salud* (PIS, sanprogramo) de Kubo.

Tiu scienc-pedagogia projekto nuntempe gastigas studentojn el 122 landoj, nome latinamerikaj, karibiaj, Usono, Afriko, Azio kaj Oceanio. La studentoj devenas el etnaj, edukaj kaj kulturaj diversecoj, sed oni klopodas studojn en frateca kaj amikeca etoso.​

La intenco de la ELAM estas la formado de studentoj de medicino devenaj el disvolviĝantaj landoj kaj el sociaj malriĉaj tavoloj por ke ili poste povu kontribui en la plej bezonantaj komunumoj.

## Notoj 
Kategorio:Edukado en Kubo
Kategorio:Medicino
Sporto en Kubo

[eta|180ra|La kuba boksisto, trifoje olimpika ĉampiono, Teófilo Stevenson (1952-2012), en [1985.]]
Sporto en Kubo estas grava afero kaj tiel estis agnoskita je internacia nivelo kiel sporta potenco. Volejbalo, basbalo, korbopilko, bokso, luktado, velado kaj piedirado estas la plej popularaj sportoj en tiu lando. Kubo partoprenis en 20 okazoj de Someraj Olimpikoj, pri kio la lando havas la 18an rangon en la historia medalaro de la Olimpikaj Ludoj kaj la 2an ene de la landoj de Ameriko, superita nur de Usono. La plej altaj rezultoj estis la 3a en San Luis 1904, la 4a en Moskvo 1980 kaj la 5a en Barcelono 1992. La lando atingis totalon de 220 medaloj: 77 de oro, 69 de arĝento kaj 74 de bronzo. En Tutamerikaj Ludoj Kubo estas la 2a en la historia medalaro (post nur Usono) kaj en Centramerikaj kaj Karibiaj Ludoj estas en la 1a rango.

Je la venko de la kuba revolucio, en Januaro 1959, en Kubo ekzistis ĉirkaŭ 800 instruistoj de fizika ekzercado, kio malpliiĝis konsiderinde pro la posta elmigrado de profesiuloj al Usono. Pro tio la nova reĝimo decidis jenon:
[eta|maldekstre|La kuba atleto [Javier Sotomayor (1967-) tutmonda rekordisto kun 2,45 m de altosalto.]]
* Fondo de specifaj institucioj kiel INDER (*Instituto Nacional de Deportes Educación Física y Recreación*), kaj la ESEF (*Escuela Superior de Educación Física*).
* Laŭ la principo de malkomercigo de sporto oni nuligis la profesian sporton en 1962.
* Oni diskonigis la moton *La sporto kiel rajto de la popolo*, konvertita en principo de la Revolucio, kun fokuso al la formado kaj plibonigo de fakuloj pri sporto.
* La malpermeso de la profesia sporto kondukis al dizerto de kelkaj famaj kubaj atletoj interesitaj en salajroj proponitaj de okcidentaj landoj. Eĉ tiel, la atingoj de la kuba sporto estis rimarkindaj: kvankam Kubo neniam atingis olimpikan ormedalon inter 1906 kaj 1968, ĝi akiris 31 inter 1972 kaj 1992.

## Notoj
Eran Oded Ofek

**Eran Oded OFEK** estas israela astronomo naskiĝinta la .

Li lernis ĉe la Universitato de Tel-Avivo kaj ricevis bakalaŭron pri fiziko en 1997, magistron pri astrofiziko en 2000 kaj doktorecon pri astrofiziko en 2005. Li aniĝis al la Kalifornia Instituto de Teknologio en 2005.

Laŭ Minor Planet Center, li malkovris la asteroidon 9804 Shrikulkarni la .

La asteroido 32436 Eranofek estis nomita en lia honoro..

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Eran Oded Ofek ; el la paĝaro de la Instituto Weizmann pri Scienco
*  Vivprotokolo de Eran Oded Ofek ; el la paĝaro de la Observatorio *Wise*
*  IAU-Slipo de Eran Oded Ofek 

Kategorio:Viroj
Kategorio:Israelaj astronomoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1972
Anna Romantowska

**Anna ROMANTOWSKA** (nask. la  en Bjalistoko) estas pola kina kaj teatra aktorino.

En 1974 ŝi finis la studojn ĉe Teatra Akademio Aleksander Zelwerowicz en Varsovio. Ŝi aktoris en Silezia Teatro Stanisław Wyspiański en Katowice (en la jaroj 1974-1975), en la Nacia Teatro (1975-1984) kaj en la varsovia Teatro Studio.

Anna Romantowska estis la edzino de aktoro Krzysztof Kolberger kaj reĝisoro Jacek Bromski. Ŝi estas la patrino de reĝisorino Julia Kolberger.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Anna Romantowska en Interreta filma datumbazo

Kategorio:Polaj aktoroj
Kategorio:Bjalistokanoj
(127469) 2002 RP94

**(127469) 2002 RP94** estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 5-an de septembro 2002 en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
127515 Nitta

'*127515 *Nitta'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 3:7 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Sloan Digital Sky Survey* (SDSS), elde la Observatorio de *Apache Point* en Sunspot (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana-usona astronomino *Atsuko Nitta*, signifa kontribuantino al la *Sloan Digital Sky Survey''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Sloan Digital Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Teknologia universitato

**Teknologia universitato**, **teknologia altlernejo** aŭ neologisme jam de Zamenhofo nomata **politekniko**, en edukado estas "plej supera teknologia (aŭ historie teknika) altlernejo." Por tiu koncepto eblas ankaŭ la nomojn de *politeknika universitato* kaj *instituto de teknologio* kaj *universitato pri aplikataj sciencoj*. Temas pri institucioj de supera edukado specialigitaj en la instruado kaj esplorado de teknologioj.

Tiu tipo de instalaĵoj ekzistas almenaŭ ekde la 18-a jarcento, sed ili rimarkinde disvolviĝis post la Dua Mondmilito. Same kiel la politeknikaj altlernejoj, ili povas formi parton de universitato, aŭ estis sendependaj universitataj institucioj.

La unua teknika universitato estis eble la *École Polytechnique* de Parizo (Francio), fondita en 1794, al kiu sekvos multaj aliaj.​
## Notoj 
Kategorio:Teknologiaj universitatoj
Oŝun

**Oŝun**, literumita ankaŭ kiel Oshun, Oxum kaj Ochun (en joruba: Òşun) estas unu de la diinoj de la Religio de la Joruboj. En la santerio temas pri sinkretigo kun la Virgulino de la Karitato, katolika patronino de Kubo. Ŝi estas reĝino de la nesalaj akvoj de la mondo, nome la rojoj, fontoj kaj riveroj, personigo de amo kaj fekundeco. Al ŝi oni alvokas serĉe de helpo okaze de monaferoj kaj simile. eta|dekstre|200px|Fare de argentina artisto Carybé.
## Vidu ankaŭ 
* Afrikaj religioj
* Ŝangoo

## Eksteraj ligiloj 
* http://homepage.univie.ac.at/hans.hoedl/ 

## Literaturo 
* Philip J. Neimark: *Die Kraft der Orischa.* Barth, Munkeno 1996, ISBN 3-502-65480-8.
* Charles Spencer King (tradukita de Gabriel Ernesto Arévalo Luna), IFA y los Orishas: La religión Antigua De La Naturaleza. ISBN 1-4610-2898-1.

## Referencoj 
Kategorio:Naturaj religioj
Kategorio:Religio en Afriko
Kategorio:Religio en Kubo
Kategorio:Joruboj
Kategorio:Diinoj
Kategorio:Dioj pri sciado
Kategorio:Akvaj dioj
Oberentzen

''''* (jen francigite, origine germane kaj alemane *Oberenzen*, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Haut-Rhin*, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono *Grand Est'' ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento Thann-Guebwiller/Gebweiler. Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haut-Rhin

eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Haut-Rhin
Frekvenco-miksilo

eta|350x350ra|Simbolo de frekvenco-miksilo
En elektroniko, **frekvenco-miksilo**, estas ne-lineara elektra cirkvito kiu kreas novajn frekvencojn el du signaloj aplikitaj al ĝi. En ties plej ofta apliko, du signaloj estas aplikataj al frekvenco-miksilo kaj ĝi produktas novajn signalojn ĉe la sumo kaj diferenco de la originalaj frekvencoj. Aliaj frekvencaj komponantoj ankaŭ povas esti produktitaj en praktika frekvenco-miksilo.

Frekvenco-miksiloj estas ĝenerale uzataj por ŝovi signalojn de unu frekvenca gamo al alia, procezo konata kiel heterodinado, por oportuno en dissendo aŭ plua signala pretigo. Ekzemple, kerna komponanto de superheterodina ricevilo estas frekvenco-miksilo uzata por ŝovi ricevitajn signalojn al ofta meza frekvenco. Frekvenco-miksiloj estas ankaŭ uzataj por moduli portantan signalon en radio-dissendiloj.

## Tipoj 
La esenca karakterizaĵo de frekvenco-miksilo estas ke ĝi produktas komponanton en sia eliro kiu estas la produkto de la du eniraj signaloj. Aparato kiu havas ne-linearan (ekz. plurlinearan) karakterizaĵon povas funkcii kiel frekvenco-miksilo. Pasivaj frekvenco-miksiloj uzas unu aŭ plurajn diodojn kaj dependas de sia ne-lineara rilato inter tensio kaj kurento por provizi la multobligan elementon. En pasiva frekvenco-miksilo, la dezirata elira signalo havas ĉiam pli malaltan potencon ol la eniraj signaloj.

Aktivaj frekvenco-miksiloj uzas amplifilon (kiel transistoro aŭ vakua tubo) por pliigi la forton de la produktita signalo. Aktivaj frekvenco-miksiloj plibonigas izolecon inter la konektiloj, sed povas havi pli altan bruon kaj pli da elektro-konsumo. Aktiva frekvenco-miksilo povas esti malpli tolerema al troŝargo.

## Eksteraj ligiloj 
* Understand RF Mixing & Frequency Mixers - Electronics Notes ()

## Tradukfonto 
Kategorio:Elektronikaj cirkvitoj