open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pál Engel

**Pál Engel,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Engel Pál** estis hungara historiisto, bibliotekisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1995). Li estis unu el la plej gravaj esploristoj de la mezepoka (precipe 14-a kaj 15-a jarcentoj) Hungarujo.

Pál Engel http://www.kontextus.hu/hirvero/engel.html  naskiĝis la  1938 en Budapeŝto. Li mortis la  2001 en Budapeŝto.

## Biografio 
Pál Engel studis en Scienca Universitato Loránd Eötvös en Budapeŝto inter 1956-1961, poste li eklaboris en ties biblioteko. En 1982 li ekhavis postenon en Tutlanda Biblioteko Széchényi, post 6 jaroj en historia filio de MTA. En 1992 li ekinstruis en Scienca Universitato de Szeged.

## Verkaro (elekto) 
* *Világtörténet évszámokban 1789-ig* (Mondhistorio kronologia ĝis 1789) (1982)
* *Magyarország története 1301-1457* (Historio de Hungarujo 1301-1457) (1986) - (por studentoj)
* *Magyarország története. 1301-1526* (Historio de Hungarujo 1301-1526) (1998)
* *Szent István birodalma. A középkori Magyarország története* (Regno de Stefano la 1-a (Hungario). Historio de Hungarujo mezepoka) (2001)

## Fontoj 
* biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Turo de la ventoj

**Turo de la ventoj** estas i.a. la nomo de:

*Turo de la ventoj (Ateno), ankaŭ nomita *Aérides* aŭ *Horloĝo de Androniko*, la plej bone konservita antikva konstruaĵo en la ĉefurbo greka 
*Turo de la ventoj (Romo), parto de la iama papa stelobservejo
*Turo de la ventoj (Sebastopolo) el la 1849-a jaro
*Turo de la ventoj (Jokohamo), konstruita laŭ la planoj de Toyo Ito en 1986
*Turo de la ventoj (Kimmeridge), en la distrikto Dorset, ankaŭ nomita *Clavell Tower*
*Turo de la ventoj (Shugborough), turo plezurkastela en la distrikto Staffordshire el la 1765-a jaro 

## Vidu ankaŭ 
* kolegio Green Templeton de la universitato de Oksfordo
Andor Borbáth

**Andor BORBÁTH** [borba:t] estis rumania hungara kuracisto, universitata profesoro. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 6-an de junio 1912 kaj mortis en Târgu Mureș en 2000. 

## Biografio
Andor Borbáth akiris diplomon en la Universitato Ferdinand de Kluĵo. Li komencis sian karieron en akuŝkliniko de sia naskiĝurbo. De 1945 li laboris en OGYI de Târgu Mureș ĝis sia pensiuliĝo (1977). Li publikigis fakartikolojn ankaŭ en rumana, germana kaj angla lingvoj. Li tradukis faklibrojn el rumana lingvo. En revuo Korunk aperis sia studaĵo *Vörösmarty Mihály és a magyar orvosi nyelv* (1968/5). 

## Ĉapitroj en faklibroj
**A női meddőség* (1954) 
**Terhességi toxikózis* (1959)
**Afecţiunile traumatice ale organelor feminine*, kunualaŭtro (Orvosi Könyvkiadó 1959), 
**Sterilitatea feminină*, kunulaŭtoro (1962). 

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Kategorio:Mortintoj en Rumanio
Turo de la ventoj (Shugborough)

La atena Turo de la ventoj estis okangula turo. La reliefoj montris la diversajn ventojn kaj sur la pinto estis ventoflago.

eta|maldekstra|
La ĉi-tiea versio apud Great Haywood en la distrikto Staffordshire, parto de la plezurkastelo de Shugborough Hall, finkonstruiĝis en 1765 fare de James 'Athenian' Stuart. La bildoj el la 18-a jarcento faritaj laŭ la atena modelo jam ne videblas.

Origine ĉirkaŭata estis la turo de akvo, situante ĉe la fino de lago artefarita. En 1803 la fenestroj teretaĝaj enmetiĝis kiam adaptiĝis la konstruaĵo kiel laktejo dekoracia por Lady Anson. Kiel ludkazinaĉon uzis la turon onidire lia moŝto la unua grafo de Lichfield.

## Eksteraj ligiloj 
*Fonto de la artikolo, kun kelkaj historiaj bildoj aldone, arkivigita en aprilo 2013 ()

Kategorio:Turoj en Eŭropo
Kategorio:West Midlands
Kategorio:Laktejoj
Preĝejo Stefano la 1-a (Sajószentpéter)

**Preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en urbo Sajószentpéter.

## Historio 
Gotika katolika kirko de Sankta Petro konstruiĝis en la 14-a jarcento en la tiama *Zenthpeter*, nuntempa Sajószentpéter, kiun la kalvinanoj akiris en la 1550-aj jaroj. Nova katolika rondo kreiĝis en 1763. La katolika preĝejo estis konstruita inter 1763-1765, kiu baldaŭe kadukiĝis, tial en la frua 19-a jarcento ĝi estis renovigita kaj trakonstruita. La orgeno ekfunkciis en 1934. En 1950 kaj 2008 la preĝejo estis renovigita.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola apud tombejo havanta 3 ĉefajn partojn: navon, kvadratan turon kaj duonrondan sanktejon. La turo estas kovrita per bulba kupolo. Sur la muro ekstere oni metis memortabulon pri la deportitaj germanoj. Interne la ĉefaltara bildo estis pentrita en 1850 kaj ĝi prezentas Stefanon la 1-an (Hungario), kiam li dediĉas la landon al Sankta Maria.

## Fontoj 
* hungare
* hungare
* hungare kun bildoj
* hungare 

Sajószentpéter
Sajoszentpéter
Géza Delly-Szabó

**Géza DELLY-SZABÓ** [deli-sabo:] estis rumania hungara komponisto. Li naskiĝis en Somogycsurgó la 19-an de majo 1883 kaj mortis en Kluĵo la 1-an de novembro 1961.

## Biografio 
Géza Delly-Szabó finis en la porinstruista lernejo en sia naskiĝurbo kaj de 1908 ĝis sia pensiuliĝo (1947) li estis bazlerneja instruisto en evegalia lernejo de Kluĵo. En konservatorio li estis studento de Ödön Farkas, kaj de 1910 li lekciis muzikharmonion; de 1925 li gvidis la ĥoron de presitoj *Gutenberg*.

## Laboraĵoj 
* *A solfége-tanítás új módszere*, 1933),
* *Gradus ad Paganini*, 1939) tri volumoj en manuskripto.

## Komponaĵoj 
* *Székely, csángó és kalotaszegi népdalok, Kv. 1925, 1927;
* *Nótabokréta*, en 8 kajeroj, Kv. 1935-36).
* *Sappho* opero (1917) laŭ Grillparzer.
* *Páter gvárdián* (prezentita en Kluĵo en 1946) lax teksto de Oszkár Bárd.
* *A kontár'', muzika historia teatraĵo (1951) ne estis prezentita.

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Kammer

**Kammer** estas familia nomo de jenaj personoj:
* August Kammer (1912–1996), usona glacihokeisto
* Bernd Kammer (* 1960), germana futbalisto
* Eduard Kammer (1839–1910), germana klasika filologo
* Hans-Werner Kammer (* 1948), germana politikisto
* Heinz Kammer (1916–1989), germana aktoro
* Klaus Kammer (1929–1964), germana aktoro
* Reinhard Kammer (* 1941), germana japanologo
* Salome Kammer (* 1959), germana aktorino kaj violonĉelistino
Lokoj:

* Kastelo Kammer (Maishofen)

## Vidu ankaŭ 
* Kamero
Turo de la ventoj (Romo)

eta|250ra|dekstra|La kupolo de la kastelgandolfa stelobservejo.
La **Turo de la ventoj** () markas partojn de la iama vatikana stelobservejo, troviĝante en la nordo de la Vatikanaj ĝardenoj. Konstruigis la observatorion la arĥitekto Ottaviano Mascherino.

La konstruo estis iniciata fare de lia papa moŝto Gregorio la 13-a, kiu bezonis tian konstruaĵon por astronomiaj observadoj ĉirkaŭ la enkonduko de la Gregoria kalendaro. La 73 metrojn alta turo estis finkonstruata en 1580. Dum la 17-a jarcento la observatorio estis enkorpigata en la okcidentan alon de la papa biblioteko. Servante kiel norda limo de la koridoro de Pirro Ligorio, la turo apartenas hodiaŭ al la ekspozicia spaco de la Vatikanaj muzeoj.

Ĉar oni tie ĉi ankaŭ estis mezurinta la fortojn kaj direktojn de ventoj, iĝis la neoficiala nomo Turo de la ventoj. Ventoflago transmetis la ventajn direktojn al montrilo ene de la turo jam ne ekzistanta. La nuna stelobservejo de Vatikanurbo troviĝas en Kastelo Gandolfo kaj alia pro pli bonaj veterkondiĉoj en usona Arizono.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la turo kun fotoj ĉirilataj sur la retpaĝaro de la Sekreta vatikana arĥivo 
* Artikolo en la gazeto *Der Spiegel* pri la papa intereso de stelobservado. 

Kategorio:Konstruaĵoj en Vatikano
Kategorio:Observatorioj en Italio
Kategorio:Turoj en Italio
Kategorio:Meteologiaj stacioj
Kategorio:Ventoj
Aerkamerbloko

eta|Konstruado de loĝejo per betonblokoj
eta|Apartiga muro kaj U-formaj ligblokoj
**Aerkamerbloko ** estas granddimensia konstruŝtono por muroj el betono aŭ malpeza betono kun aeraj kameroj vertikalaj. La aerkameroj plibonigas la termoizoladon de la ŝtonoj. La aerkameroj de la betonŝtonoj plej ofte estas ortangulaj.

La aerkameroj sur la supra surfaco estas fermitaj por ke la mortero, kiu fiksas la ŝtonblokojn, ne trafalau. Je la malsupra surfaco la aerkameroj estas malfermitaj por ke la mortero de sube povu enpenetri la ŝtonon iomete. La plej ofta materialo por fari tiujn blokojn estas pumiko. Sed ankaŭ ekzistas ŝtonoj el kalksabloŝtono aŭ argilo kun vertikalaj aerkameroj.

Fabrikejo de tiuj ŝtonoj ekzemple ekzistas en la germana regiono Pellenz, kie oni uzas la pumiktavolon de la iamaj vulkanoj.

## Vidu ankaŭ 
* Betonbloko
* Betono

## Eksteraj ligiloj 
*  http://www.leichtbeton.de/leichtbeton/produkte/mauersteine-normalbeton/hohlblock.html 
*  http://www.rigips.de/download/Daemmstoffe/Technische_Daten_U-Werte.pdf  (PDF-dosiero; 126&nbsp;kB)
*  http://energytech.at/pdf/faninger_baustoffe.pdf (PDF-dosiero)

Kategorio:Konstruado
Kategorio:Materialoj
Norda Lasvegaso

eta|center|550px|

**Norda Lasvegaso,** origine  estas grandurbo en Usono, en subŝtato Nevado, en Kantono Clark (Nevado) apartenanta al urbaro de Lasvegaso.

eta|Situo de Norda Lasvegaso en la kantono kaj subŝtato
## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 
* Loĝantaro:  (en 2011)
* Supermara alteco: 
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h) 
* Poŝtkodoj: 89030-89033, 89036, 89081, 89084-89087 
* Telefonkodo: 702
 
## Geografio 
Norda Lasvegaso situas en valo de Mojave-Dezerto en la sudokcidenta landparto de Usono, en suda parto de la subŝtato, en meza parto de la kantono. Lasvegaso troviĝas 8, Sunrise Manor 10 km.

## Historio 
La loko kiel dezerto longe ne estis loĝata, la kuraĝaj trairantoj urĝe forlasis tiun areon. La urbo fondiĝis por esti antaŭurbo de Lasvegaso. Norda Lasvegaso oficiale urbiĝis en 1946.

## Klimato 
Norda Lasvegaso situas en varma dezerta klimato. La temperaturo averaĝe varias inter 13-27 °C. La varmo kulminas en julio averaĝe 40, rekorde 47 °C, la malvarmo kulminas en januaro averaĝe 2, rekorde -13 °C. Jare pluvas po 114 mm. La pluvo kulminas en februaro kaj malkulminas en junio.

## Trafiko 
Norda Lasvegaso havas propran flughavenon ekde 1941, krome estas ankaŭ internacia flughaveno komune kun Lasvegaso. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. 

## Fontoj 
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio

Kategorio:Urboj de Nevado
ÁGISZ

**ÁGISZ** [a:gis] – estas litervorto (Általános Gazdasági és Ipari Szövetkezet - Ĝenerala Ekonomia kaj Industria Kooperativo) ligiĝinta al nomo de Sándor Kacsó. 
## Ĝia agado
Ĝi estis kooperativa movado en Braŝovo] kaj ties ĉirkaŭaĵo (1933–40). Li helpis la varproduktadon de vilaĝoj, interalie la organizadon kaj valorigadon de sikula popolartaĵoj kaj de la hejma industriĵoj. Ĝi eldonis malmultekostan libroserion titolitan *Hasznos Könyvtár* (Utila Libraro). 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 
Kategorio:Rumaniaj hungaraj organizoj kaj asocioj
Ferenc András

**Ferenc András** [andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **András Ferenc** estis hungara reĝisoro pri filmoj, scenaristo, filmoproduktanto (producero).

Ferenc András naskiĝis la  1942 en Budapeŝto kaj mortis la 25-an de aprilo 2024.

## Biografio 
Ferenc András estis simpla laboriston inter 1960-1962, poste li laboris en Hungara Televizio 4 jarojn. Inter 1965-1968 li laboris en hungara filmoproduktejo, poste li frekventis ĉeflernejon pri teatro kaj filmo. En 1973 li edziĝis baldaŭe havanta filinon. En 1998 li ekhavis postenon en Televizio Duna. Li ricevis ĝis tiam premion Kossuth en 2013, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Filmaj laboroj (elekto) 
* 3 scenaroj inter 1985-1991
* 10 reĝisoraĵoj, ankaŭ scenaroj inter 1977-2003
* 24 reĝisoraĵoj inter 1970-2005
* 4 produktaĵoj inter 1992-1993
* 5 partoprenoj en aliaj filmoj inter 1969-1974, ekzemple La knaboj de Paŭlo-strato

## Fontoj 
* En tiu ĉi artikolo tradukiĝis en 2013 de teksto el la artikolo András Ferenc en la hungara Vikipedio.

Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Fronto (mitologio)

**Fronto** (helene *Φρόντις– Frontis*, latine *Phrontis*) estis en la helena mitologio nomo de du viroj kaj unu virino.
## Fronto - ŝipdirektisto 
Li estas la plej konata portanto de tiu nomo, stiristo de la sparta reĝo Menelao. Estis kun li en la Troja milito, kiun li feliĉe postvivis. Sed survoje el la milito hejmen, ĉe la kabo Suniono, li subiĝis al pesto.

## Fronto - filo de Frikso 
Alia Fronto estis filo de Frikso kaj Ĥalkiopo. Li vivis kun siaj tri fratoj ĉe la kolĉida reĝo Eeto, ilia avo. Post Friksa morto la avo Eeto turmentis ilin tiel kruele, ke ili volis sub gvido de la plej aĝa frato Arguso fuĝi per malgranda ŝipo en patrujon de sia patro, Orĥomenon. Navigantaj surmare ili venis en ŝtormon kaj kraŝis ĉe la insulo Aretio. Tie trovis ilin Argonaŭtoj kaj venigis reen en Kolĉidon. Kiam Argonaŭtoj vojaĝis kun la Ora ŝaffelo hejmen, ĉiuj kvar filoj de Frikso alligis al ili kaj fuĝis el Kolĉido.

## Fronto - Trojanino 
La tria Fronto estis trojanino, edzino de Panthoo kaj patrino de la batalanto  Eŭforbo, kiu mortvundis la batalanton Patroklon kaj tuj poste estis mem mortigita de Menelao.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Moisès Broggi

**Moisès Broggi i Vallès** (Barcelono, Katalunio 18-a de majo 1908 - 31-a de decembro de 2012) estis kataluna politikisto, ĥirurgo kaj pacifisto.

## Biografio 
Li naskiĝis je 18-a de majo de 1908 en Barcelono, en la kvartalo de la Eixample, en la strato Parizo. Je 1912, kiam li estis 4, tuta la familio transloĝiĝis al vilao en Sant Gervasi, en la strato Zaragozo. Antoni Broggi, lia patro, kaj Elisa Vallès, lia patrino, estis simpatiantoj de la Lliga Regionalista, pro tio ili pasigis multe da vesperoj rigardinte katalunajn teatrajn prezentadojn. Lia frato estis aktivisto forta de Estat Català.

Je 1941 Moisès Broggi edziĝis Angelinan kaj ili havis sep gefilojn.

Kategorio:Pacistoj
Kategorio:Katalunaj politikistoj
Kategorio:Hispanaj centjaruloj
Kategorio:Hispanaj kuracistoj
7790 Miselli

'*7790 *Miselli'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio Santa Lucia Stroncone (Umbrio, Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala poeto *Furio Miselli* (1867–1949), kantisto, kanzon-verkisto kaj instruisto pri kanto en Terno. Li promociis la "*Cantamaggio*", popolan stilon, kiu iĝis nuntempe populara turisma atrakcio. Li ankaŭ fondis la humuran revuon *Sborbottu'' , kiu parodiis la urban vivon je la fino de la 19-a jarcento.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Santa Lucia Stroncone
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Bánsági Írás

**Bánsági Írás** [banŝa:gi i:ra:ŝ], (Revuo de Banat) – estis hungarlingva revuo de filio Temeŝvaro de Rumania Verkistligo. 
## Historio
Ĝia unua numero aperis honore al nacia festo la 23-an de aŭgusto 1949 samtempe kun similaj eldonaĵoj de rumanaj kaj germanaj verkistoj de Temeŝvaro (Scrisul Bănăţean, Banater Schrifttum). La dua numero aperis en somero de 1951. De 1952 ĝi aperis regule en ĉiu kvaronjaro.

## Redaktoroj
*István Dimény, László Ferencz kaj Márton Szász. 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Turo de la ventoj (Ateno)

eta|Norda fasado de la turo

La atena **Turo de la ventoj** estas okangula konstruaĵo el marmoro el la tria kvarono de la 1-a jarcento A.K. Ĝi troviĝas sur la romia bazaro de Ateno kaj nomiĝas tiel pro la reliefoj de ok vento-dioj faritaj sub la kornico.

Estis horloĝo publika kun akvokomputilo, sunhorloĝo kaj ventoindikiloj. Aliaj nomoj estas *Aérides* aŭ *Horloĝo de Androniko* (greke: *Ωρολόγιο του Κυρρήστου* [orolójo tu kirrístu]) laŭ la arĥitekto Androniko el Kírro en Sirio.

## Vidu ankaŭ 
* Horloĝturo
* kolegio Green Templeton de la universitato de Oksfordo

## Literaturo 
* James Stuart - Nicholas Revett: *Antiquities of Athens*, Londono 1762
* Joseph V. Noble - Derek J. de Solla Price: *The Water Clock in the Tower of the Winds*, en: American Journal of Archaeology, Vol. 72, No. 4 (1968), pp. 345–355
* Karlheinz Schaldach: *Die antiken Sonnenuhren Griechenlands*, Frankfurt am Main 2006, p.60–83

## Eksteraj ligiloj 
* Belaj poŝtmarkoj kun la ok ventoj kaj aliaj informoj.  Ne plu funkcianta
* La greka kulturo-ministero informas pri la konstruaĵo.  
* Buntaj paĝoj greklingvaj de Níkos Janákis, kies hobio estas sunhorloĝoj. 

Kategorio:Romia Grekio
Kategorio:Konstruaĵoj en Ateno
Kategorio:Turoj en Eŭropo
Kategorio:Meteologiaj stacioj
Irodalmi Almanach

**Irodalmi Almanach** (Literatura Almanako) estis hungarlingva revuo de Filio de Kluĵo de Rumania Verkistligo.
## Historio
Ĝi aperis inter januaro 1949 kaj marto 1953 en 17 volumoj, entute en 2519 paĝoj.
## Redakcikomitato
Fronte estis Gáspár Tamás. Apud li estis redaktoro Sándor Kányádi, pli poste Jenő Kiss, Lajos Létay. 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
László Ferencz

**László Ferencz**

* László Ferencz (aktoro)
* László Ferencz (inĝeniero)
* László Ferencz (kuracisto)
* László Ferencz (redaktoro)
Man'joŝu

[eta|80px|Replikaĵo de la manjoŝua poemo numero 8, de [Nukata no Ōkimi]]
 - la plej malnova kaj estimata antologio de la japana poezio, kompilita en Nara-epoko. Alia nomo estas "La kolekto de dek mil folioj". Oni opinias, ke la kolektanto de la antologio (aŭ almenaŭ de la lasta serio) estis Ōtomo-no Jakamoĉi, kies versoj datiĝas je 759 jaro. "Man'joŝuo" ankaŭ enhavas versojn de anonimaj poetoj de pli fruaj epokoj, sed la plej granda parto de la kolekto prezentas periodon de 600 antaŭ 759 jaroj.

"Man'joŝuo" estas la unua kolekto en la japana stilo. Multe da versoj estas skirabita pri konfuceismo, taoismo kaj poste eĉ budhismo. Tamen la baza temo estas regno Jamato kaj ŝintoaj valoroj, kiuj estas sincero kaj kuraĝo. La kolekto ne estas skribita en la klasika ĉina venjano, sed en la malnova japana skribado manjogano.

## Vidu ankaŭ 
* 7104 Manyousyu
* Reiwa-epoko

Kategorio:Literaturo de Japanio
7791 Ebicykl

'*7791 *Ebicykl'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al tradicia feria agado de grupo da astronomoj, kiuj biciklas en ĉeĥa kaj slovaka respublikoj por viziti diversajn observatoriojn. La vorto "*Ebicykl''" estas kombino de "Biciklo" kun la "Epicikloj" de Ptolemeo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
7794 Sanvito

**7794 Sanvito** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Ulisse Munari elde la stacio Cima Ekar de la observatorio de Asiago, apud Asiago en Veneto (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala amatora astronomo *Roberto di San Vito*. Forte dungiĝinta al astronomio kaj astrometrio, li apogas novan observatorion en Montelupo kiu portos lian nomon : la "Observatorio San Vito".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Maura Tombelli
Kategorio:Malkovrita de Ulisse Munari
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Sessa (komunumaro)

La **komunumaro Sessa ** estas administra unuo de Kantono Tiĉino kaj parto de la Distrikto Lugano. Ĝi havis 3300 loĝantojn la 31-an de decembro 2011. Ĝia ĉefloko estas Sessa.

## Geografio 
La komunumaro Sessa situas ĉe la norda flanko de la rivero Tresa, kiu ligas la Lagon de Lugano kun la Majora Lago kaj formas la limon inter Italio kaj Svislando.

## Trafiko 
Tra la Komunumaro Sessa pasas la kantona ĉefvojo n-ro 398 de Ponte Tresa al Luino. Per la buslinio de Ponte Tresa al Luino la komunumaro estas konektita al la publika transportreto.

## Komunumoj de la komunumaro Sessa 
La komunumaro Sessa konsistas (stato en 2013) el 5 komunumoj, el kiuj Monteggio estas la plej granda. Jen la listo:

## Eksteraj ligiloj 

!
Frikso

**Frikso** (helene *Φρίξος*, latine *Phrixus*) estis en la helena mitologio filo de la orĥomena reĝo Atamanto kaj de la diino de nuboj Nefelo. Friksa fratino estis Helo.

Ilia infanaĝo estis feliĉa ĝis momento, kiam Atamanto forpelis ilian patrinon, Nefelon, kaj edziĝis kun Inoa, filino de la teba reĝo Kadmo. Inoa dekomence la infanojn malamis kaj preparis planon, kiel daŭre seniĝi de ili. Ankoraŭ pli kruela ŝi estis, kiam al ŝi naskiĝis la propraj infanoj, filoj Learĥo kaj Melikerto.

Unue ŝi instigis orĥomenajn virinojn, ke ili rostu grenon preparitan por semado. Ili obeis ŝin kaj ĉar la semado ne elkreskis, venis rikoltomanko, minacis malsato kaj ribeloj de la loĝantoj. Inoa instigis Atamanton, ke li sendu delegitojn en orakolon konsiliĝi. Tiujn ĉi senditojn ŝi subaĉetis, ke ili alportu respondon, ke pro ĉio kulpas Frikso kaj helpos nur se li estos oferita al dioj. La reĝo ne volis obei la verdikton, sed fine li subiĝis.kaj konsentis kun ofero de la ambaŭ infanoj.

Vespere antaŭ la ceremonio, patrino de la infanoj Nefelo, venigis en la templon oran virŝafon, por ke ĝi forportu ilin trans la maro en foran Kolĥidon. Bedaŭrinde survoje malgranda Helo falis de sur li en maron kaj dronis. Tiun parton de la maro, nun nomatan Dardanelo, grekoj nomis *Helesponto*, do *Maro de Helo*.

Frikson la virŝafo feliĉe alportis en Kolĥidon, tiea reĝo Eeto bone akceptis lin. Pro dankemo oferis la oran virŝafon al la plej alta dio Zeŭso. Li alnajligis la oran ŝaffelon sur ampleksbranĉan kverkon kaj gardigis ĝin de terura, neniam dormanta drako kaj de du virbovoj kun metalaj kruroj. La antikva orakolo antaŭfiksis, ke li regos ĝis kiam li havos la oran ŝaffelon.

Friksa patro Atamanto pro volo de la diino Hera suferis frenezon en kiu li mortigis filon Learĥon. La duan filon Inoa elŝiris de li kaj fuĝanta ĵetis sin el la alta klifo en maron. Akceptis ŝin nimfoj, Zeŭso transformis ŝin en la maran diinon. Poste Inoa ŝanĝis sian nomon je Leŭkotea kaj nomon de la filo Melikerto je Palaimono.

Frikso en la nova patrujo Kolĥido fartis bone, estis ŝatata kaj fariĝis eĉ bofilo de la reĝo Eeto, kiu edzinigis al li sian filinon Ĥalkiopon. Ili havis kvar filojn. Sed post Friksa morto Eeto turmentis ilin tiel kruele, ke ili volis sub gvido de la plej aĝa frato Arguso fuĝi per malgranda ŝipo en patrujon de sia patro, Orĥomenon. Navigantaj surmare ili venis en ŝtormon kaj kraŝis ĉe la insulo Aretio. Tie trovis ilin Argonaŭtoj kaj venigis reen en Kolĥidon kien ili veturis por la ora ŝaffelo. Estro de Argonaŭtoj, Jazono, pro tiu ĉi bonfaro opiniis, ke Friksaj filoj helpos al li akiri la oran ŝaffelon. Sed Arguso Jazonon avertis pro ruzeco kaj krueleco de la reĝo Eeto.

Helpe de Medea, sed ankaŭ de Ĥalkiopo Jazono akiris la oran ŝaffelon kaj rapide forlasis Kolĥidon. Ĉiuj kvar filoj de Frikso alligis al ili por la longa reenvojaĝo.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
(7798) 1996 CL

**(7798) 1996 CL** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Astronomia Observatorio de Beijing, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Croglio

**Croglio** estas komunumo de la Komunumaro Sessa kaj la Distrikto Lugano en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 857 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Croglio situas en la tiĉina regiono Malcantone ĉe la norda bordo de la rivero Tresa, kiu ligas la Lagon de Lugano kaj la Majora Lago kaj formas la landlimon inter Italio kaj Svislando. La komunumo konsistas el la vilaĝoj kaj setlejoj Croglio, Ceresora, Madonna del Piano, Barico, Cazzano, Ronco, Castelrotto, Beride, Biogno, Purasca Superiore kaj Purasca Inferiore.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,38&nbsp;km², de kiuj 66,2% estas kovritaj de arbaro, 16,4% servas por agrikulturo kaj 16,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Croglio limas en nordo al Bedigliora, en oriento al Curio, en sudoriento al Pura, en sudsudoriento al Ponte Tresa, en sudsudokcidento al Lavena Ponte Tresa (VA, Italio), en sudokcidento al Cadegliano-Viconago (VA, Italio), en okcidento al Monteggio, kaj en sudokcidento al Sessa.

## Trafiko 
Tra Croglio pasas laŭlonge de la rivero Tresa la kantona ĉefvojo n-ro 398 de Ponte Tresa al Luino. De la kantona ĉefvojo flanka vojo kondukas al Bedigliora. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 estas Lugano-Sudo, kiu situas proksimume 18 kilometrojn nordoriente de la komunumo. Pere de buslinio, kiu cirkulas de Ponte Tresa al Luino la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Croglio datiĝas el la jaro 1335 kiel *burgus de Crolio*. Dum mezepoko Croglio havis la statuson de *borgo* de la Dukoj de Milano, ĉar ĝi havis strategian signifon por la defendo. La Burgo Albeleto en Croglio estis detruita en la jaro 1126 en la milito inter Milano kaj Como. La ruino de la burgo estis en la latina lingvo nomita *castrum ruptum*, kio estis nomdona por la setlejo Castelrotto. La vilaĝoj Biogno kaj Beride en la jaro 1907 kuniĝis al komuna komunumo. El la ceteraj setlejoj en la jaro 1953 fariĝis la komunumo Croglio-Castelrotto. En la jaro 1976 la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Croglio-Castelrotto kaj Biogno-Beride kuniĝis al la nova kaj nuntempa komunumo Croglio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Croglio
55-a SAT-Kongreso 1982

dekstra|200px|emblemo de SAT
eta|Emblemo de la Iisalma SAT-kongreso, 1982
La **55-a Kongreso** de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) en somero 1982 okazis en la urbo Iisalmo de Finnlando. Ĝi havis 237 partoprenintojn.

## Vidu ankaŭ 
* SAT-Kongreso
* Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT)

82
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Finnlando
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1982
Kategorio:1982 en Finnlando
Makulpetrelo

La **Makulpetrelo** (*Pterodroma inexpectata*) estas specio de marbirdo kaj membro de la genro de burdopetreloj. Tiu birdospecio estas 33–35&nbsp;cm granda, kun enverguro de 74–82&nbsp;cm. Ties subaj partoj estas malhelgrizaj kaj subaj blankaj kun nigraj okulareo kaj beko, tiu iom hokeca pinte.

Tiu specio estas tre pelaga, kaj rare alproksimiĝas al tero, escepte por reproduktado kaj idozorgado. La Makulpetrelo manĝas ĉefe fiŝojn kaj kalmarojn, kaj ankaŭ iome da krustuloj. Ĝi estas transekvatora migranto, kiu reproduktiĝas en Nov-Zelando kaj iome en aliaj pli malgrandaj insuloj, kaj poste moviĝas al la Beringa Maro, kie ili koncentriĝas ĉe la Alaska Golfo kaj ĉe la Aleutaj Insuloj. 

La Makulpetrelo uzas nestotruojn kaj rokfendojn por nestumi ene. Ĝi estis iam pli nombra ol nuntempe. La nombroj de la specio estis kaj estas plue tuŝitaj de predado fare de enmetitaj mamuloj.

## Literaturo 
*  Kriterioj kial tiu specio estas preskaŭ minacata
* "National Geographic" *Field Guide to the Birds of North* *America* ISBN 0-7922-6877-6
* * Seabirds, an Identification Guide* de Peter Harrison, (1983) ISBN 0-7470-1410-8
* *Handbook of the Birds of the World Vol 1*, Josep del Hoyo editor, ISBN 84-87334-10-5
* "National Audubon Society" *The Sibley Guide to Birds*, de David Allen Sibley, ISBN 0-679-45122-6

## Eksteraj ligiloj 
* Profilo de la Makulpetrelo Birdweb.org

Kategorio:Petreloj
Kategorio:Procelarioformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Oceanio
31-a SAT-Kongreso 1958

dekstra|200px|eta|emblemo de SAT
eta|Emblemo de la Helsinka SAT-kongreso, 1958
La **31-a Kongreso** de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) en somero 1958 okazis en la urbo Helsinko de Finnlando. Ĝi havis 254 partoprenintojn.

## Vidu ankaŭ 
* SAT-Kongreso
* Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT)

58
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Finnlando
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1958
Kategorio:Eventoj en Helsinko
Kategorio:1958 en Finnlando
Insulo Cabbage Tree

**Brasikarba Insulo**, **Insulo Cabbage Tree** aŭ **Cabbage Tree Island** en la angla origine, konata ankaŭ kiel **Naturrezervejo John Gould**, estas neloĝata insulo kun areo de 300,000 m² kuŝe je 1.4&nbsp;km ĉe la elfluo de Port Stephens ĉe la marbordo de Novsudkimrio, Aŭstralio. Ĝi ricevis la nomon el la Brasikarba palmo, *Livistona australis*, kiu estas karaktera de la pluvarbaro de la insulo. Ĝi estas la ĉefa reproduktejo de la nomiga subspecio de la minacata Petrelo de Gould kaj, kun la najbara insulo Boondelbah kie estas ankaŭ malgranda kolonio, estis klasita de BirdLife International kiel Grava birda areo. Aliro estas permesita nur por sciencaj kaj konservadaj celoj.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Raivavae

eta|dekstre|250ra|Mapo de la Aŭstralaj Insuloj, montranta la lokon de Raivavae
eta|Flago de Raivavae
**Raivavae** estas insulo kiu formas parton de la Aŭstralaj Insuloj en Franca Polinezio.

Ĝi eltenas populacion de 905 personoj (ĉe la censo de 2007) sur ter de 16 km². Ties plej alta punkto estas la montopinto de mortinta vulkano kiu estas 437 metrojn alta.

La insulo estis aligita de Francio en 1880.

## Vidu ankaŭ 
* Raivavae Flughaveno
* Francaj transmaraj teritorioj

Kategorio:Franca Polinezio
Blankaflugila petrelo

La **Blankaflugila petrelo** aŭ **Petrelo de Gould** (*Pterodroma leucoptera*) estas specio de marbirdo de la familio de Procelariedoj kaj genro de burdopetreloj. Temas pri malgranda petrelo, 30 cm longa kun enverguro de ĉirkaŭ 70 cm. Ĝi estas tre griza supre kaj blanka sube kun tre rimarkinda areo de nigrecaj krono kaj nuko kaj nigra bendomarko kun formo de litero M tra la bordo de flugiloj kaj pugo. La latina scienca nomo por la specio nome *leucoptera* aludas same kiel la komuna nomo al la blankaj flugiloj, ĉar tiu estas kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka signife respektive *blankaj* kaj *flugiloj*.

La subspecio *P. l. leucoptera* reproduktiĝas sur la Insulo Cabbage Tree en Novsudkimrio, Aŭstralio, dum *P. l. caledonicus* reproduktiĝas en Novkaledonio kaj eble en Vanuatuo kaj en Raivavae en Franca Polinezio. La Kolumpetrelo (*P. brevipes*) estis foje konsiderata tria subspecio sed ĝi estas plej ofte disigita kiel separata specio.

En Novkaledonio ĝi nestumas en nestotruoj sur krutaj montodeklivoj. Sur la insulo Cabbage Tree ĝi nestumas inter roko aŭ inter radikoj kaj falitaj palmofolioj de Aŭstrala livistono. For de la reprodukta sezono, ili disiĝas al malfermaj maroj de subtropika kaj tropika Pacifiko, loĝante tiom for oriente ĝis la Galapagoj.

Ĝi estas minacata de enmetitaj predantoj kiaj ratoj, katoj kaj porkoj. Sur la insulo Cabbage Tree, paŝtado fare de kunikloj ŝanĝis la vegetaĵaron, kio lasis la birdojn pli vundeblaj al predado. La Blankaflugilaj petreloj estis rekondukitaj el la bordo de la formorto danke al programoj pri plagaj nuligoj sur la insulo Cabbage Tree kaj oni starigis programon por translokigo kiu setligis duan populacion sur la najbara insulo Boondelbah. La sciencaj klopodoj por savi tiun specion estis apogitaj de la aŭstralia organizo Fondaĵo por Naciaj Parkoj kaj Naturo. http://fnpw.org.au/plants-a-wildlife/birds/goulds-petrel .

Danke al la rekuperaj programoj por tiu specio, la Blankaflugila petrelo estis la unua aŭstralia birdospecio kiu estis subenlistita el statuso Endanĝerita al Vundita laŭ la leĝaro de Novsudkimrio. http://www.environment.nsw.gov.au/determinations/gouldspetrelFD.htm 
 
## Referencoj
* BirdLife International (2011) Species factsheet: Pterodroma leucoptera. http://www.birdlife.org/datazone/speciesfactsheet.php?id=3887  Alirita la 31an de oktobro 2011.
* ICUN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj 2008. http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/144836/0 Alirita la 31an de oktobro 2011.

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Petreloj
Kategorio:Procelarioformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Oceanio
László Ferencz (inĝeniero)

**László FERENCZ** [ferenc] estas rumania hungara inĝeniero pri kemio. Li naskiĝis en Eremitu la 14-an de septembro 1961. 
## Biografio
László Ferencz akiris diplomon en UBB de Kluĵo en 1986 kaj doktoriĝis en 2002. De 1986 li laboris kiel inĝeniero. Li instruis en OGYI de Târgu Mureș inter 1994-2003, poste en EMTE samloke. Li publikigis 4 faklibrojn, 5 universitatajn notaĵojn, pli ol 70 studaĵojn. 
## Fonto
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kemiistoj
Márton Karinthy

**Márton Karinthy** [karinti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Karinthy Márton** estis hungara reĝisoro, verkisto, teatrestro. Lia patro estis Ferenc Karinthy, lia avo estis Frigyes Karinthy.

Márton Karinthy http://www.karinthyszinhaz.hu/menu/karinthymarton.php  naskiĝis la  1949 en Budapeŝto, mortis la 6-a de novembro 2019.

## Biografio 
Márton Karinthy devenis el juda familio. Li frekventis Teatran kaj Filman Altlernejon pri reĝisorado en Budapeŝto inter 1968–1973. Li komencis sian reĝisoran karieron en Teatro Jókai (Békéscsaba) en 1973, poste en Nacia Teatro (Pécs), poste li revenis al Budapeŝto. Li partoprenis en fondoj de malgrandaj teatroj, en 1982 li fondis privatan teatron, kiu estis unika dum la socialismo. Li ricevis premion Kossuth en 2013, en 1997 alian gravan premion. Li havas filinon kaj nepinon.

## Verkaro (elekto) 
* *Ördöggörcs* (2003)
* *A vihar kapuja* (2007)
* *Okosan kell szeretni magyarságunkat* (2012)
* reĝisoraĵoj ekzemple Mark Twain: Aventuroj de Tom Sawyer (1973); István Fekete: Vuk (1982); Hašek: La travivaĵoj de la brava soldato Ŝvejk dum la mondmilito (1985); John Steinbeck: Pri Musoj kaj Homoj (1988); William Shakespeare: Rikardo la 3-a (2000); Kálmán Mikszáth: *Ombrelo de Sankta Petro* (2011)
* 15 filmaj reĝisoraĵoj (i.a. li reĝisoris verkon de sia avo Frigyes Karinthy
*A Nagy Ékszerész*)

## Fontoj 
* biografio hungare 

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj judoj
László Ferencz (redaktoro)

**László FERENCZ** [ferenc], familinomon Fenyves estis rumania hungara redaktoro, verkisto, tradukisto. Li naskiĝis en Arad la 11-an de junio 1911 kaj mortis en  la -an de . 
## Biografio
László Ferencz estis redaktoro de A Hét (1944-45), *Szabad Szó* (1945-51), *Bánsági Írás* (1952-54) referanto de Kultura Ministerio (1955-58). La revuo *Művelődés* publikigis plurajn el liaj teatretaĵoj (1966-71). Li tradukis el rusa kaj rumana lingvoj.
## Verkoj
**A nürnbergi per* (pamflet, Tv. 1945); 
**Hályog* (teatraĵo en unu akto, Tv. 1956); 
**A hozományvadász* (komedio en unuakto, 1957); 
**Árnyék* (dramo, 1957); 
**Az utolsó éjszaka* (teatraĵo, 1964);
*''Poronty (koemdio, 1965).
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Márton Kalász

**Márton Kalász** [kalAs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kalász Márton** estis hungara poeto, verkisto, tradukisto, profesoro.

Márton Kalász http://www.kontextus.hu/kia/kia.php?ID=54&action=full  naskiĝis la  1934 en Somberek, li mortis la  2021 en Budapeŝto.

## Biografio 
Márton Kalász devenis el ŝvaba familio. Li frekventis gimnazion en Pécs, poste li eklaboris en Siklós kaj Szigetvár. Inter 1958-1970 li faris raportojn al Hungara Radio, dume li estis redaktoro en eldonejo. En 1964 helpe de stipendio li vizitis Orientan Germanion. Inter 1971-1974 li laboris en Berlino en Domo de Hungara Kulturo, inter 1991-1994 faris la samon en Stuttgart. En 1995 li ekinstruis en universitato. Li ricevis premion Kossuth en 2013, ekde 1971 ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* poemoj ekzemple *Hajnali szekerek* (1955); ''Viola d'amour* (1969); *Megszámított vigasz* - elektitaj poemoj 1952-1974; *Rejtek* (1990); *Látható, láthatatlan* (2007)
* prozoj ekzemple *Téli bárány* (1986) - romano; *Morgató* (1986) - porinfana romano; *Atossza királynő álma'' (2006) - studoj, kritikoj, eseoj
* tradukaĵoj ekzemple de Rolf Hochhuth, Uwe Gressmann
* teatraĵo kaj tradukitaj teatraĵoj

## Fontoj 
* hungare 
* hungare

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Róbert Csíkszentmihályi

**Róbert Csíkszentmihályi** [ĉIksentmihAji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csíkszentmihályi Róbert** estis hungara skulptisto, medalisto.
[eta|Verko de Róbert Csíkszentmihályi: [Elizabeto de Hungario en 2007]]
Róbert Csíkszentmihályi http://www.artendre.hu/html/csikszro.html naskiĝis la  1940 en Budapeŝto, li mortis la  en Szentendre.

## Biografio 
Róbert Csíkszentmihályi studis en Belarta Altlernejo en Budapeŝto, lia majstro estis Pál Pátzay. Li studvojaĝis en Romo (1972, 1978, 1982), en Barato (1980), en Grekio (1980), en Svedio (1982). Ekde 1964 li vivas en Szentendre. Komence li kreis skulptaĵojn el ligno, kalko, baldaŭe el bronzo, marmoro. Li ŝatas krei skulptaĵojn por preĝejoj, krome li kreas medalojn. Li ricevis premion Kossuth en 2013, inter 1974-1988 3 aliajn premiojn. Lia plej ampleksa ekspozicio okazis en 2010.

## Verkoj (elekto) 
* *Anya gyermekével* (Patrino kun filo), bronzo, 1968, Békés (urbo)
* *Háború* ((Milito), fero, 1974, Dunaújváros
* *Petőfi* bronzo-reliefo, 1974, Kiskőrös
* *Krisztus* (Kristo), ligno, 1989, Kismaros
* *László Németh* Budapeŝto, 2006

## Elektitaj disĉiploj 
* László Szunyogh

## Fontoj 
* hungare
* hungare 

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj medalistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sunrise Manor

**Sunrise Manor** (Sunleviĝa Grandbieno) estas grandurbo, tamen nur censa loko en Usono, en subŝtato Nevado, en Kantono Clark (Nevado) apartenanta al urbaro de Lasvegaso.
eta|Situo de Sunrise Manor en la kantono kaj subŝtato
## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 99&nbsp;km²
* Loĝantaro: 189.372 (en 2010)
* Supermara alteco: 555 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h) 
* Poŝtkodoj:  
* Telefonkodo: 

## Geografio 
Sunrise Manor situas en valo en la sudokcidenta landparto de Usono, en suda parto de la subŝtato, en meza parto de la kantono. Norda Lasvegaso troviĝas 10, Paradise (Nevado) 12 km.

## Historio 
eta|maldekstre|Malproksima panoramo de Sunrise Manor el montopinto
Sunrise Manor fondiĝis en 1957, sed ĝi neniam ricevis statuson pri municipo.

## Klimato 
Sunrise Manor situas en varma dezerta klimato. La temperaturo averaĝe varias inter 13-27 °C. La varmo kulminas en julio averaĝe 40, rekorde 47 °C, la malvarmo kulminas en januaro averaĝe 2, rekorde -13 °C. Jare pluvas po 114 mm. La pluvo kulminas en februaro kaj malkulminas en junio.

## Vidindaĵo 
En Sunrise Manor funkcias templo de Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj de 1989.

## Demografio 
La raskonsisto de Sunrise Manor estis 63.47% blanka, 12.89% afro-amerikana, 0.98% indiana, 6.41% azia, 0.46% pacifik-insulana, 10.13% de aliaj rasoj, kaj 4.67% de du aŭ pli da rasoj. Hispanido aŭ latinamerikano de iu raso estis 27.02% de la populacio.

## Fontoj 
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio

Kategorio:Urboj de Nevado
Rezső Diviaczky

**Rezső DIVIACZKY** [diviacki] estis rumania hungara pentristo. Li naskiĝis en Budapeŝto la 14-an de februaro 1876 kaj mortis en Kluĵo la 17-an de februaro 1971. 
## Biografio
Rezső Diviaczky akiris diplomon de desegninstruisto en Arta Ĉeflernejo de Budapeŝto. Li instruis en Sárospatak, poste en Kluĵo ĝis sia pensiuliĝo en 1937. Li ekspoziciis en urboj de Transilvanio.
## Fonto
*Kieselbach.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Adamitoj

eta|280px|Adamitoj dancantaj surstrate nudaj
**Adamitoj** estis la aliĝantoj de matrice kristana (kontrastata, tamen, de la ekleziaj responsuloj) sekto kiu estis vastiĝinta en Nord-Afriko ĉirkaŭ la 4-a jarcento. Laŭvere, diversaj kristanaj sektoj povas esti enkadritaj en tiu grupo, kiel la *Adamianoj*, eta gnostika sekto pri kiu informas nin kaj Klemento de Aleksandrio (laŭ kiu ili gloriĝis subinspire de Zaratuŝtro, kaj Sankta Aŭgusteno de Hipono kaj Epifanio el Salamis, aŭ *Turlupinoj* de Sudo de Francio de la dua duono de la 14-a jarcento; ĉiu-kaze ĉiuj tiuj sektoj estis deklaritaj herezaj fare de la Katolika Eklezio kaj persekutataj de la mezepoka Inkvizicio.

Ili asertadis ke oni provu retrovi la originalan senkulpecon de Adamo kiu, ĝis kiam li ne enŝoviĝis en la pekon, vivis tute nuda kaj senpekema. El kio ili inferencis ke la korpo estas faritaĵo de Dio kaj do ĝi ne estu koverta kaj ĝia nudeco ne estu konsiderita peko. Ili inferencis ankaŭ la “liberan amon” kaj ekskludis la geedziĝon kaj ĉiam pli sin forlasis al “malhonestaj kondutoj”, kaj sur ilia ekzemplo altiriĝis, tie kaj tie tra tuta Eŭropo de tempo al tempo, aliaj movadoj.

Ilia doktrino havas kiel bazo tiu sintezita de Tommaso Campanella, jena: “la homo rajtas esti feliĉa en tiu mondo tiel kirl en la ĉielo” (La Città di Dio (1588)

Inter tiuj novadoj menciendas: en 13-a jarcento la Flandroj estis skuitaj per la predikado de iu Tankelmo kiu, interalie, altiris al la praktiko de la supre diritoj kondutoj. Jarcenton poste en Francio naskiĝis la movado de la Libera Spirito kiu, precipe laika, daŭriĝis kun sukceso laŭlonge de la tuta epoko de la avinjona papado. Inter la 15-a kaj 16-a jarcentoj novaj “adamitaj” tendencoj enradikiĝis en Bohemio kaj Germanio ĉe la Taboritoj kaj ĉe la Anabaptistoj. Kvankam dure supremitaj, tiuj adamitoj relevis lapon en Savojo kaj en Nederlando ĉevale de la 17-a kaj 18- jarcentoj. La lasta atesto pri ilia alestiĝo reiras al 1848 en la Aŭstra-hungara Imperio.

## Bibliografio 
* Giordano Berti. *Dizionario del cristianesimo*. Milano, Vallardi, 1997. ISBN 88-8211-127-X.
* Giordano Berti. *Gli Eretici*. Milano, Xenia, 1998. ISBN 8872732166.
* Josef Dobrovský: *Geschichte der böhmischen Pikarden und Adamiten* [Abhandlungen der Böhmischen Gesellschaft der Wissenschaften] 1788.

## Vidu ankaŭ 
* Kontraŭleĝismo
* Natura morala leĝo
* Herezo
* Adamo
* Klokoty

Kategorio:Branĉoj de Kristanismo
Kategorio:Kristanaj herezoj
Kategorio:Herezoj laŭ la Katolika Eklezio
Kategorio:Mezepoka Eklezio
Géza Fülöp

**Géza FÜLÖP** [fyloep] estis rumania hungara kemiisto, publicisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 23-an de novembro 1930 kaj mortis la 4-an de junio 2021 en Târgu Mureș.

## Biografio 
Géza Fülöp diplomitiĝis pri kemio en Universitato Bolyai en 1953. li instruis en Oradea, poste li estis korektoro, redaktoro de Junulara Libroeldonejo de Kluĵo, de 1961 kemiisto, poste komputeristo

## Libroj 
* *Az ezerarcú műanyag* (kun Lajos Szabó, 1961);
* *Ember és információ* (Korunk Könyvek 1973);
* *Munkában az enzimek* (Antenna, Kv. 1973);
* *Műanyagok ma és 2000-ben* (Antenna, Kv. 1975);
* *Az információ nyomában* (KKK 1978).
* *Ember és információ* (Budapest : Múzsák, 1984. ISBN 963-201-200-3)

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kemiistoj
7796 Járacimrman

'*7796 *Járacimrman'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Zdeněk Moravec elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al Jára Cimrman, fikciulo elpensita en 1967 de Zdeněk Svěrák kaj Jiří Šebánek.

Ĉeĥa geniulo komparebla al Leonardo da Vinci, Jára Cimrman estus dramisto, komponisto, poeto, pentristo, plurfaka sciencisto, inventisto, polusa esplorvojaĝisto, sportisto, unua homo sur Luno, ktp. Kvankam lia nomo estas menciita en nenia enciklopedio, liaj laboroj estas esploritaj en la "Teatro Jara Cimrman" en Prago. Tiu teatro estas estrita de la famaj "*cimrmanologoj''" Zdeněk Svěrák kaj Jiří Šebánek, kiuj apogis la proponon de nomo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Zdeněk Moravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Pellenz

eta|mapo de la teritorio
eta|Burgo Wernerseck

La  **Pellenz** estas montetara lando en la nord-okcidenta parto de la mezrejna baseno inter  Mayen kaj Andernach.  Krome ekzistas komunumaro kun la sama nomo en  Rejnlando-Palatinato.

## Geografio 
Al Pellenz apartenas la industriaj komunumoj  Ochtendung, Kruft, Nickenich, Plaidt  kaj  Kretz , krome  Niedermendig (hodiaŭ  Mendig), Kottenheim, Thür kaj la rande de la  Maifeld situanta Polch. La regiono troviĝas apud la aŭtoŝoseo A61. La fervoja linio Pellenz-Eifel iras tra la regiono.

La montetara pejzaĝo malaltiĝas direkte al la rejna valo. Vulkanaj montetpintoj karakterizas la pejzaĝon. La rivero Nette estas la suda limo al la Maifeld.

## Historio  kaj etimologio
En Pellenz arkeologoj malkovris homajn setlejojn de pli ol 300.000 jaroj. Troviĝis tie keltaj kaj romiaj restaĵoj. Turista allogaĵo estas Burgo Wernerseck.

La teritorio apartenis al la iama grafo de Virneburg Grafoj de Virneburg. La nomo *Pellenz* verŝajne venis de la latina  „palatium“ (palasto) aŭ  „terra palatina“ (Palatinlando).

## Ekonomio 
En la regiono estas dominas agrikulturo. Videblas ĉie la subĉiela ekspluatado de pumiko kaj lafo. Fabrikoj por konstrumaterialo (aerkamerblokoj) abundas.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*Pellenz-Museum für Archäologie im Karthäuserhof in Nickenich
**Die Römer in der Pellenz*, das Römerbergwerk Meurin bei Kretz

Kategorio:Geografio de Germanio
Kategorio:Rejnlando-Palatinato
7896 Švejk

'*7896 *Švejk''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Zdeněk Moravec elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al fikciulo kreita de la ĉeĥa verkisto kaj humuristo Jaroslav Hašek (1883–1923). Lia "bona soldato" Josef Ŝvejk estas sindona al la diseriĝanta aŭstra-hungara monarkio, sed per sia simpleco (aŭ eble sia inĝenio) li helpas malkaŝi ties difektojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Zdeněk Moravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Baro (akordo)

**Baro** en muziko estas speco de gitara akordo dum kiu unu aŭ pliaj fingroj premas pliajn kordojn trans tuta larĝeco de prentabulo. Tia ludado ebligas al ludanto ludi akordoj ne restriktitajn al baza tono de malplena kordo. Baroj estas konataj ankaŭ kiel "moveblaj" akordoj ĉar tuta mano povas facile moviĝi supren kaj malsupren laŭ la kolo "tiel, kiel ĝi estas". Baroj estas kutime uzatas en plejmulto de populara kaj klasika muzikoj, ofte ili estas uzataj en kombinoj kun "malfermitaj aŭ kutimaj gitaraj akordoj.

Ekzistas ankaŭ **bareto**, dum kiu ludanto premas ne ĉiujn kordojn. Eblas uzi kapotaston por portempe seligi deziratan freton.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kapotasto

## Tradukfonto 
Kategorio:Gitarludado
Jenő Gyulai

**Jenő GYULAI** [djulai] estis hungara scenaristo kaj reĝisoro. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 24-an de aŭgusto 1897 kaj mortis en Kluĵo la 9-an de majo 1921. Li estis la filo de Farkas Gyulai. 
## Biografio
Jenő Gyalui estis estro de filmfabriko Transsylvania Filmgyár Rt fondita de Jenő Janovics. Li memmortigis.

## Filmoj
**A métely* (Brieŭ után, 1918), *Palika* (Gábor Andor után, 1918), *Akik életet cseréltek* (1918), *A kancsuka hazájában* (1918), *Doktorok tragédiája* (1918), *A medikus* (1918), *A legszebb kaland* (Flers és Caillavet után, 1918), *Világrém* (pri sifiliso, kun profesoro C. Levaditi, 1920)

## Dramoleto
*''Atyám (Mon père), postmorto (Kv. 1923) 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Péter Hamburg

**Péter HAMBURG** estas rumania hungara matematikisto. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 3-an de februaro 1929 kaj mortis en Germanio la 15-an de februaro 2021. Li estis la filo de Irén Becski.

## Biografio
Péter Hamburg akiris diplomon en la Universitato Bolyai pri matematiko (1949), li doktoriĝis en 1961. De  1965 li lekciis en Universitato de Craiova. Lia ĉefa esplorkampo estas la ĝenerala topologio. Li havis edzinon.

## Libroj
**Bolyai János élete és műve*, kunulaŭtoro (1953); 
**Matematikai játékok* (Kv. 1958);
**Introducere în topologia generală* (multipligita notaĵo, Craiova 1971); 
**Analiza matematică II* (multipligita notaĵo, Craiova 1974).

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj matematikistoj
7797 Morita

'*7797 *Morita'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Yukio Morita'', dentisto en Hiroŝimo kaj amatora astronomo fakulo de la fotado de planedoj, unu el la plej aktivaj anoj de la sekcio "Marso" de la Asocio de Orienta Astronomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996