open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Argentina Konstitucio de 1826

La **Konstitucio** de Argentino aprobita en 1826 de la kongreso kunvokita en 1824 proklamis sistemon reprezentan, respublikan, plifirmigita en unueca reĝimo. La ŝtata registaro organiziĝis baze al principo de disigo de povoj.

Por la aprobo de tiu konstitucio estis konsultitaj la provincoj pri la dezirata sistemo de ŝtato: Salta kaj La Rioja kliniĝis por la reĝimo unueca, kaj iom mikse ankaŭ Tukumano, dum
Mendoza, San Juan, Santiago del Estero, Tarija, Entre Ríos, Provinco Santa Fe kaj Kordobo kliniĝis por la sistemo federala. San Luis, Katamarko, Corrientes kaj la Banda Oriental por tio akceptota de la kongreso, dum Bonaero kaj Misiones sindetenis.

El Leĝodona Povo duĉambra, estis integrata de *Cámara de Representantes* kaj Senato. La unuan formis deputitoj elektitaj per rekta voĉdonado, kun regotempo de kvar jaroj renovigebla ĉiun duan; la dua, de senatanoj de ĉiu provinco elektitaj per nerekta voĉdonado kun regotempo de naŭ jaroj renovigebla laŭ trionoj ĉiun trian jaron.

El Plenuma Povo estis por Prezidento, kun regotempo de kvin jaroj elektitaj per nerekta voĉdonado de juntoj provincaj.

El Juĝa Povo estis integrita de Alta Kortumo, kaj malsupraj tribunaloj.

La provincaj registaroj estis por guberniestroj, elektitaj de la prezidento interkonsente kun la Senato.

Por ĉio voĉdonis kaj estis politike konsiderataj nur la viraj civitanoj pli aĝaj ol 18 aŭ 20 jaroj, kiu havu posedon aŭ familia prestiĝo, normale terposedantoj, komercistoj, brutobredistoj ktp. Tio ekskludis bazajn laboristojn, sklavojn, nelegopovulojn, malriĉulojn ktp. Tion malakceptis la deputito Manuel Dorrego, kiu protestis energie kaj finfine nuligis ĝin.

La Konstitucio estis unueciga kaj centrigis la politikajn decidojn en Bonaeron, lasante la provincojn subigitaj al elektoj fare de tiu provinco, sen partopreno en la doganaj enspezoj, kun grandaj limigoj en la libera komerco, kaj krome donis al Bonaero privilegiojn, kia la elekto de aŭtoritatoj kaj provincaj kaj lokaj, inter ili tiu de la guberniestro, tio estas, ĝi ne respektis la lokajn aŭtonomecojn.

## Vidu ankaŭ 
* Konstitucio de la Argentina Nacio

## Bibliografio 
* Elba Cristia Rins;María Felisa Winter,(2000) *La Argentina una historia para pensar 1976-1996*. Madrid, España.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Kompleta teksto de la Konstitucio de 1826 

Kategorio:1820-1829 en Argentino
Argentino
Kategorio:1826
Distrikto Nagykálló

La **Distrikto Nagykálló** [nadjkAlO], (hungare * Nagykállói járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg. Ĝi situas sur ebenaĵo en la suda parto de la departemento (en la nordorienta parto de la lando).
eta|Distrikto Nagykálló en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Nagykálló, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo kaj grandvilaĝo, la ceteraj 5 estas vilaĝoj.

La areo estas 377,36 km², kie loĝas 30 430 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, terpomoj, maizoj) kaj bestobredadoj. La senlaboreco estas granda promlemo.

## Historio 
Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1978, poste la komunumoj apartenis al la najbara distrikto ĝis 1983. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Nagykálló**, kiu administras ankaŭ vilaĝon Érpatak 
* alia urbo: Balkány
* grandvilaĝo: Kállósemjén
* vilaĝoj:
** Bököny
** Geszteréd , kiu administras ankaŭ vilaĝon Biri
** Szakoly

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Distrikto Nyírbátor

La **Distrikto Nyírbátor** [njIrbAtor] (hungare *Nyírbátori járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg. Ĝi situas sur ebenaĵo laŭ landlimo de Rumanio en la suda parto de la departemento (en la nordorienta parto de la lando).
eta|Distrikto Nyírbátor en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Nyírbátor, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ 2 aliaj urboj kaj 2 grandvilaĝoj, la ceteraj 15 estas vilaĝoj.

La areo estas 695,94 km², kie loĝas 43 557 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, terpomoj, maizoj) kaj bestobredadoj. Menciindas la granda senlaboreco.

## Historio 
Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1983, sed ĝis 1950 ĝi apartenis al departemento Szabolcs. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Nyírbátor**
* aliaj urboj:
** Máriapócs, kiu administras ankaŭ vilaĝon Pócspetri
** Nyírlugos
* grandvilaĝoj:
** Nyírbéltek
** Nyírbogát, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Kisléta kaj Nyírderzs
* vilaĝoj:
** Encsencs, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Nyírgelse kaj Penészlek
** Nyírcsászári, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Bátorliget, Nyírpilis kaj Terem
** Nyírgyulaj
** Nyírmihálydi
** Nyírvasvári
** Piricse, kiu administras ankaŭ vilaĝon Ömböly

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Tridek Tri Orientanoj

eta|dekstra|300ra|*El Juramento de los Treinta y Tres Orientales* (La ĵuro de la Orientaj Tridektriuloj aŭ Tridek Tri Orientanoj), pentraĵo de Juan Manuel Blanes.

eta|260ra|Flago de la Tridek Tri Orientanoj, legeblas Libero aŭ Morto.
La **Tridek Tri Orientanoj**, **Orientaj Tridektriuloj** aŭ en hispana **Treinta y Tres Orientales** estas la nomo per kiu historie oni konas la grupon kiu estre de Juan Antonio Lavalleja kaj Manuel Oribe en 1825 insurekciis ekde kio estas nune Argentino, por rekuperi la sendependecon de la Orienta Provinco (teritorio kiu enhavis kio estas nune Urugvajo kaj parto de la aktuala ŝtato brazila de Suda Rio-Grando), tiam sub dominado de Brazilo.

## La invado 
Lavalleja estis la elektita por estro de la danĝera entrepreno, rekomendita pro sia sentima kuraĝo. La agado okazis la 19an de aprilo de 1825, kiam elŝipiĝis borde de la Rivero Urugvajo, ĉe la strando de Agraciada, kun kelkaj armiloj kaj nedifinita grupo de orientanoj kaj anoj de aliaj argentinaj provincoj, kiu la tradicio nomigos kiel Tridek Tri Orientanoj, ĉefe oficiroj.

La 24an ili sukcesis eniri en Santo Domingo de Soriano kaj poste sekvis serĉe de la kolonelo Rivera, kiun ili trafis ĉe Monzón la 29an. Post interkonsento, Rivera aliĝis al la patriotoj kun siaj soldatoj. Estis polemiko ĉu Rivera estis surprizita kaj arestita de Lavalleja en Monzón, kiel tiu leteris al sia edzino el San José la 2an de majo, aŭ Rivera akceptis la sintenon de la invadantoj, aŭ ĉio estis konsekvenco de antaŭplano, kiel ŝajnas natura, sed ĉiukaze Rivera bezonis ŝajnigi.

Poste la grupo kaptis la vilaĝojn San José kaj Canelones, kaj la 14a de junio estis starigita en Florida Provizora Registaro sub la prezidenteco de Manuel Calleros kaj tie, la 25an de aŭgusto de 1825, la Reprezentantoj proklamis la sendependecon de la provinco kaj tuje oni deklaris ties unuigon al la aliaj de Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata. Rivera venkis super siaj kontraŭuloj en Rincón de Haedo la 24a de septembro kaj la 12an de oktobro Lavalleja venkis en Sarandí Grande.

## La insurekciantoj 
La listo plej akceptata enhavis la jenajn: Juan Acosta, Basilio Araújo, Joaquín Artigas, Pantaleón Artigas, Felipe Carapé, Andrés Cheveste, Carmelo Colman, Manuel Freire, Santiago Gadea, Tiburcio Gómez, Manuel Lavalleja, Juan Antonio Lavalleja, Francisco Lavalleja, Ignacio Medina, Manuel Meléndez, Avelino Miranda, Santiago Nievas, Ignacio Núñez, Dionisio Oribe, Manuel Oribe, Juan Ortiz, Ramón Ortiz, Simón del Pino, Luciano Romero, Celedonio Rojas, Juan Rosas, Gregorio Sanabria, Atanasio Sierra, Andrés Spikerman, Juan Spikerman, Jacinto Trápani, Agustín Velázquez kaj Pablo Zufriategui.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Treinta y Tres

Kategorio:Historio de Urugvajo
Kategorio:Historio de Argentino
UTC–12:00

eta|600ra|UTC-12 en 2008: flavo (tutjare), helbluo - maraj areoj
**UTC-12** estas horzono kiu subtrahas dek du horojn de la Universala Tempo Kunordigita. Okcidente limas la internacia datlinio.

Principe la horzono validas en la neloĝataj insuloj *Baker* kaj *Howland*, apartenantaj al Usono, sed ĉar la insuloj kiel indikite ne havas homajn loĝantojn, tiu horzona valideco ne havas apartan praktikan signifon.

Praktikan signifon por **ŝipoj** havas la naŭtika horzono UTC-12 kiu kovras larĝan zonon de la Pacifika Oceano inter 180° kaj 172° 30' okcidenta longitudo. Ŝipoj kiuj uzas tiun tempon estas la lastaj kiuj komencas novan kalendaran tagon.

Krom la insuloj *Baker* kaj *Howland* kaj aliaj neloĝataj insuloj, ankaŭ pluraj home *loĝataj* insuloj kuŝas ene de la longitudaj limoj de tiu horzono, sed neniu el ili tenas la daton kaj tempon de la horzono UTC-12. Anstataŭe, ili observas la tempon kaj daton de unu el la apudaj zonoj, kutime ĉar ili apartenas, politike, al insularo kies aliaj membroj kuŝas ĉefe en la apuda horzono.

Ĉar la horzono reprezentas la lastan lokon en la tero kie unuopa dato ekzistas, ĝi estas kelkfoje uzata por tempolimoj (limdatoj) kaj nomata "Ie ajn sur Tero" (aŭ angle *Anywhere on Earth, AOE*).

Kategorio:UTC
UTC-11:00

eta|600ra|UTC-11 en 2008: flavo (tutjare), helbluo - maraj areoj
**UTC-11** estas horzono en kelkaj landoj kaj teritorioj kiu havas tempodiferencon de minus dek unu horoj al la Universala Tempo Kunordigita. En parto de la suda hemisfero okcidente limas la internacia datlinio.

La horzono uzatas kiel norma tempo (tutjare)
* en Usona Samoo (apartenanta al Usono) - Samoa Norma Tempo, angle *Samoa Standard Time (SST)*
* en Niuo (apartenanta al Nov-Zelando) - Niua Tempo (NUT),
* en la Midvejinsuloj (usona teritorio kun dumtempaj loĝantoj), Ĵarvisinsulo kaj Palmiro (neloĝataj usonaj teritorioj).

Kategorio:UTC
(11904) 1991 TR1

**(11904) 1991 TR1** estas asteroido de la Hungaria familio (aŭ interna asteroida zono) malkovrita la  de la usona astronomo Kenneth J. Lawrence elde la Observatorio de la Monto Palomar, (Kantono San-Diego, Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kenneth J. Lawrence
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Bass-Insuloj (Franca Polinezio)

, inter ili la du Bass-Insuloj plej sudokcidente, do en la mapo dekstre malsupre]]
La **Bass-Insuloj** aŭ **insuloj Bass** () estas la sudaj du insuloj de la Aŭstralaj Insuloj, la plej suda grupo de insuloj de Franca Polinezio, transmara teritorio de Francio en la Suda Pacifiko. La insula grupo konsistas el ĉefa insulo Rapa Iti kaj la malgranda *Marotiri*, fakte grupo de kvar vulkanaj rokoj. En la Bass-Insuloj validas la horzono UTC-10:00. 

Kategorio:Franca Polinezio
Fotometrio

**Fotometrío** povas aludi al: 

* Fotometrio (optiko), la scienco pri mezurado de videbla lumo, rilatante al lia perceptita heleco por homa vidado;
* Fotometrio (astronomio), la mezurado de la flukso aŭ intenso de astronomia objekto, rilatante al lia elektromagneta radiado;
* Spektrofotometrio, la mezurado de spektro de disradiadaj ondoj de materialo, rilatante al iliaj fluksoj aŭ intensoj.

## Vidu ankaŭ 
* Fotogrametrio
Preĝejo Sainte-Radegonde (Talmont-sur-Gironde)

La **preĝejo Sainte-Radegonde** [] estas katolika preĝejo situanta en Talmont-sur-Gironde, en Francio. Ĝi estis konstruita en la 12-a jarcento.

La preĝejo staras sur klifo ĉe la estuaro Ĝirondo.

Ĝi estis deklarita historia monumento en 1890.

## Bildoj 

Dosiero:Talmont-sur-Gironde 17 Église chevet 2013.jpg|La preĝejo staranta super la estuaro
Dosiero:Talmont-sur-Gironde Eglise03.jpg|Norda vido de la preĝejo
Dosiero:W0626-TalmontSurGironde SteRadegonde DetailPortailNord 64458.JPG|Detalo de la norda portalo
Dosiero:F06.Talmont.2329.JPG|La ĥorejo
Dosiero:F06.Talmont.2337.JPG|Detalo de arkado

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Talmont-sur-Gironde 

Kategorio:Historiaj monumentoj en Charente-Maritime
Sainte-Radegonde
(11906) 1992 AE1

**(11906) 1992 AE1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Tsutomu Hioki kaj Shuji Hayakawa elde Okutama (distrikto de Tokio).

Ĝia spektra klaso "Sq" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Hioki
Kategorio:Malkovrita de Shuji Hayakawa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Kalvinana preĝejo (Nagyecsed)

La **Kalvinana preĝejo** estas impona religia konstruaĵo en Hungario, en urbo Nagyecsed.

## Historio 
La kalvinismo disetendiĝis en Hungario en la 16-a jarcento. La loĝantoj de Nagyecsed ekde tiam havis kalvinanajn preĝejojn, kiujn la longa militema historio forviŝis. La nun videbla kalvinana preĝejo estis konstruita en 1863. La orgeno estis farita en 1903.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola kaj ĝi apartenas al la plej grandaj preĝejoj de la regiono. En mezo de la fasado la turo altiĝas, malsupre estas la enirejo. La navo estas larĝa, kiun en la mezo disrompas la turo. En la kontraŭa parto de la fasada flanko ankaŭ tie estas enirejo el la korto. Interne 4 galerioj etendiĝas.

## Fontoj 
* hungare kun foto (la tekston vi trovos pli malsupre preskaŭ lastfoje) 
* hungare

Nagyecsed
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Nagyecsed
Militkruco 1914-1918 (Francio)

La **Militkruco 1914-1918** estas franca milita premio atribuita por rekompenci la akiron de citaĵo per la milita estraro por escepta konduto okaze de la unua mondmilito.

## Kreo 
Dum la unua mondmilito, la bezono krei rekompencon por la batalantoj tre rapide sentiĝis necesa.
Post la prezento de pluraj projektoj, la modelo de la skulptisto Paul-Albert Bartholomé estis aprobita. La Senato adoptis la verdan rubandon trastrekita per fajnaj ruĝaj strekoj, asocianta la simbolon de la elverŝita sango al tiu de espero kaj bedaŭrinde memoriganta pri la medalo de Sankta-Heleno donita al la maljunaj soldatoj de la 1-a Imperio.

Post akraj diskutoj en la du ĉambroj, la leĝo estis voĉdonita la , kaj promulgita la 8-an de la sama monato.

La franca Militkruco 1914-1918 estas plenrajte atribuita al francaj aŭ eksterlandaj militistoj de la ter- kaj mararmeoj, kiuj gajnis pro militago dum operacioj kontraŭ germanio kaj ties aliancanoj, citaĵon por armeo, korpuso, divizio aŭ brigado. Fine, martiraj urboj, tute detruitaj vilaĝoj aŭ la urboj, kiuj heroe rezistis estos premiitaj per la Militkruco, kiu aperos en honora loko en ilia blazono.

Dosiero:Croix de Guerre 1914 revers X 4.jpg|Reverso de la 4 variantoj

Dosiero:CroixdeGuerreFR-BronzeStar.png|Bronza stelo
Dosiero:CroixdeGuerreFR-SilverStar.png|Arĝenta stelo
Dosiero:CroixdeGuerreFR-VermeilStar.png|Orarĝenta stelo
Dosiero:CroixdeGuerreFR-BronzePalm.png|Bronza palmobranĉo
Dosiero:CroixdeGuerreFR-SilverPalm.png|Arĝenta palmobranĉo

Dosiero:Croix de guerre 1914-1918 avec citations puis fourragère en modéle réduit.jpg|Franca Militkruco 1914 - 1918 kun citaĵoj poste reduktita honorŝnureto.
Dosiero:369th 15th New York.jpg|"Iuj koloruloj de la 369-a infanteria regimento de la usona armeo (Harlem Hellfighters), kiuj estis premiitaj per la Milta Kruco 1914-1918 pro braveco en batalo."
Dosiero:16 RTT - Croix de guerre 14-18 avec 6 palmes.jpg|Militkruco 1914-1918 kun 6 palmobranĉoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Bibliografio 
* *La marque du courage*, kolektiva verko, eldoninto "Éditions LBM", Parizo, 2005

### Vidu ankaŭ 
* :kategorio:Titoluloj de la franca Milita Kruco 1914-1918
* Listo de monumentoj al francaj mortintoj superataj de Milita Kruco
* Militaj premioj (Francio)
* Rubandoj de francaj militaj kaj civilaj premioj

### Eksteraj ligiloj 
*  Komunumoj premiitaj per la franca Militkruco 
* Orlibro de la franca ŝiparo - milito 14/18 - premioj de la armeordeno pri organizoj kaj konstruaĵoj

Kategorio:Francaj militaj premioj
Kategorio:Franca Milita Kruco 1914-1918
Kategorio:Militaj premioj de la unua mondmilito
11907 Näränen

'*11907 *Näränen'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la fina astronomo *Jyri Näränen'', kiu laboras pri la surfaca komponiĝo de Merkuro kaj Luno. Li estis prezidento de la Geofizika Societo de Finnlando dum 2014-2015.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de UESAC
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Podemos

**Podemos** (esperante: *Ni povas*) estas hispana politika movado kreita en januaro 2014. Ĝi estas de maldekstra tendenco kaj klopodas kolekti la senton de protestado el la movado 15-M. Dum plej multe de sia historio ĝi estas gvidata de Pablo Iglesias Turrión. De junio de 2021, la estrecon (kiel ĝenerala sekretario) akiris Ione Belarra.

## Historio 
La partio estis kreita kun la komenca celo kandidatiĝi al la Eŭropaj balotoj 2014, kie ĝi surprize iĝis la kvara plej voĉdonita forto en Hispanio.

En la ĝeneralaj balotoj okazigitaj en 2015, la kandidatecoj de la partio, sola aŭ en koalicio kun aliaj fortoj akiris fortan sukceson, kun 20,68 % de la balotoj kaj 69 deputitoj en la tuta Hispanio (enkalkulante ankaŭ tiujn en koalicio aŭ en federacio), kun similaj rezultoj en 2016.

En 2019 ĝi prezentiĝis al la du sinsekvaj ĝeneralaj hispaniaj balotoj en koalicio kun Unuiĝinta Maldekstro, sub la nomo *Unidas Podemos*, kaj kun aliaj nomoj en diversaj regionoj. Ĝi perdis ioman apogon, sed sukcesis sufiĉe por atingi apogon por formi registaron kun la Socialista Partio. De 2020 la koalicio havas kvar ministrojn en la registaro, inter kiuj unu vicprezidanto.

## Krizo en Madrido 
Más Madrid (Plia Madrido aŭ Plus Madrido) estas politika partio kreita por konkurenci al municipa balotado de 2019 en Madrido, kaj al la balotado por la regiona parlamento Asembleo de Madrido ankaŭ de 2019. La platformo estis prezentita en Novembro 2018 fare de la tiama madrida urbestro Manuela Carmena kiel bazo de kandidataro por klopodo reelekti sin kiel urbestrino. Tiu iniciato estis helpita de la decido de tiamaj skabenoj de la partio Podemos, nome Íñigo Errejón, Rita Maestre, José Manuel Calvo, Jorge García Castaño, Marta Gómez, Esther Gómez kaj Paco Pérez, kiu decidis ne plu aktivuli en Podemos kaj anstataŭe fari ĝin en la nova alternativa platformo.​ En Januaro 2019, Íñigo Errejón, ĝis tiam provizora listokapo de Podemos por la regiona balotado de 2019, anoncis sian intencon kandidatiĝi ene de la platformo de Más Madrid, kio okazigis pliajn forirojn de aktivuloj de Podemos.

## Notoj 
Kategorio:Politikaj partioj de Hispanio
Federigo de Bonaero

[eta|300px|La okcidenta fasado de la [Obelisko de Bonaero|bonaera obelisko rememoras la federigon de la urbo.]]
La **Federigo de la urbo Bonaero** estis la politika decido per kiu en 1880 la Plenuma Povo, estante Nicolás Avellaneda prezidento de Argentino, metis sub sia jurisdikcio la teritorion de la Municipo Bonaero. La politika malligigon de la ĉefurbo el la provinco Bonaero estis konstanta deziro de la provincoj argentinaj — kun escepto de tiu de Bonaero, kiu reagis energie kontraŭ la decido — dum la tuta procezo de formado de la nacia ŝtato.

## Vidu ankaŭ
* Konstitucio de Bonaero

## Eksteraj ligiloj 
* La armitaj eventoj de la 1880

## Bibliografio
* Ruiz Moreno, Isidoro (1986). La Federalización de Buenos Aires: los debates y las leyes. Buenos Aires: Hyspamerica. ISBN 950-614-467-2.

Kategorio:Historio de Argentino
Revolucio de la 11a de septembro de 1852

[eta|150ra|[Juan Manuel de Rosas estis guberniestro de la Provinco Bonaero, Argentino kaj manipulis la politikon de la Argentina Konfederacio el 1835 al 1852.]]
La **11a de septembro de 1852** eksplodis en Bonaero **revolucio** aŭ puĉo, kiu okazigis reagon de la Provinco Bonaero kontraŭ la politikaj kondiĉoj truditaj de la hegemonio de Justo José de Urquiza post venki en la batalo de Caseros super Juan Manuel de Rosas.

La batalo de Caseros estis malferminta la epokon nome "Organización Nacional" (Nacia Organizado), en kiu ĉiuj politikaj sektoroj interkonsentis por la aprobo de konstitucio por la tuta lando. Tamen la estraj klasoj de Bonaero klopodis, opozicie al la resto de la lando, trudis politikajn kondiĉojn al la argentinaj provincoj, tiele ke pluestu la tradicia politika kaj ekonomia hegemonio de la ĉefurbo.

La rezulto estis la separado – kiu daŭroj dek jarojn – inter la Argentina Konfederacio kaj la Ŝtato Bonaero. Ambaŭ ŝtatoj proklamis sian apartenon al unusola nacio, sed praktike ili kondutis kiel separitaj ŝtatoj.

Post la malsukceso de la konstitucioj de 1819 kaj de 1826, kiuj estis malakceptitaj de la provincoj de la interno ĉar estis de tendenco unueciga, la Federala Partio atingis la hegemonion de la provincaj registaroj danke al tri jardekoj de enlandaj militoj. Spite la definitiva malvenko de la unuecigaj sintenoj kaj de la morto aŭ ekzilo de ties ĉefaj gravuloj, la provincoj ne povis trudi organizadon konstitucian de federala stilo. Ties ĉefa malhelpo estis en la provinco Bonaero, kvankam el 1827 antaŭen, ĉiuj registoj estis federaluloj.

Dum la longa diktaturo de Juan Manuel de Rosas, ekde 1835, tiu trudis kriterion prokrastigi la aprobon de Nacian Konstitucion ĝis kiam la internaj provincoj estu pace kaj organizitaj interne. Aliflanke, tio favoris la atribuadon al la provincoj de nombraj privilegioj favore de la provinco Bonaero, ĉefe la ekonomia domiando tra la dogana monopolo, kaj la ĉiesa reprezentado ĉe eksteraj rilatoj.

## Bibliografio 
* Scobie, James, La lucha por la Consolidación de la Nacionalidad Argentina, Ed. Hachette, Bs. As., 1965.
* Sáenz Quesada, María, La República dividida. Memorial de la Patria, tomo X, Ed. La Bastilla, Bs. As., 1984.
* Zinny, Antonio, Historia de los gobernadores de las Provincias Argentinas, Ed, Hyspamérica, 1987. ISBN 950-614-685-3
* Ruiz Moreno, Isidoro J., Campañas militares argentinas, Tomo II, Ed. Emecé, Bs. As., 2006. ISBN 950-04-2794-X
* Beruti, Juan Manuel, Memorias curiosas, Ed. Emecé, Bs. As., 2001.
* Bosch, Beatriz, Urquiza y su tiempo, Centro Editor de América Latina, Bs. As., 1984.
* Busaniche, José Luis, Historia argentina. Ed. Taurus, Bs. As., 2005. ISBN 987-04-0078-7
* Paz, Gustavo L., Las guerras civiles (1820-1870), EUDEBA, Bs. As., 2007. ISBN 978-950-23-1596-6
* Lahourcade, Alicia, San Gregorio, una batalla olvidada, Revista Todo es Historia, nro. 126.

## Eksteraj ligiloj 
* Historia ĉe Todo-Argentina.net
* Portalo de la *Ministerio de Relaciones Exteriores de la Nación Argentina* 

Kategorio:1850-1859 en Argentino
Kategorio:Konfliktoj en 1852
Kategorio:Revolucioj en la 19-a jarcento
Kategorio:Revolucioj en Argentino
11934 Lundgren

'*11934 *Lundgren''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Kjell Lundgren, kiu studis la  en la Granda Magelana Nubo kaj en la Forna Nano. Li laboris kiel inĝeniero ĉe la Observatorio de Upsalo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de UESAC
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
(11910) 1992 KJ

**(11910) 1992 KJ** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Satoru Otomo elde Kijosato (vilaĝo de la urbo Hokuto en la gubernio Jamanaŝi).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Satoru Otomo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
István Szirmai

**István SZIRMAI** [sirmai] rumania hungara/hungara komunista politikisto, redaktoro. Li naskiĝis en Zilah la 13-an de aprilo 1906 kaj mortis en Budapeŝto la 29-an de septembro 1969.

## Kariero 
István Szirmai pristudis juron en Parizo kaj Kluĵo. En 1929 li fariĝis ano de Partio de Rumaniaj Komunistoj. Li estis ano de la transilvania gvidantaro kaj sekretario de Ruĝa Helpo. Post la Dua Viena Arbitracio li aliĝis al hungara komunista partio. En 1943 li estis gvidanto de nordtransilvania komitato kaj ano de tutlanda sekretariaro. Li havis rolon en disigo de partio kaj li estis decida politikisto de Pacpartio. La 28-an de februaro 1944 oni kondamnis lin al 15 jara prizono laŭ akuzo de senfideleco. Post la puĉo de hungaraj faŝistoj (sagistkrucistoj) li fuĝis. De novembro 1945 li havis altrangajn postenojn en partio, estis deputito de landkunveno, respondecredaktoro, poste ĉefredaktoro de gazeto *Délmagyarország*, de 1949 prezidanto de Hungara Radio. La 20-an de januaro 1953 oni arestis lin lige de cionisma proceso, sed en 1954 li liberiĝis sen akuzo. En 1955 oni rehonorigis lin. En somero 1956 oni nomumis lin ĉefrekatoro de gazeto *Esti Budapest*. En la unua parto de la 1960-aj jaroj li estis unu el plej proksimaj kunlaborantoj de János Kádár. En marto 1969 li abdikis el siaj postenoj pro sia sanstato kaj pensiuliĝis.

## Fonto 
* tortenelmitar.hu Biografio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Palmordeno (Francio)

La **Palmordeno** (france: **Palmes académiques**) estas franca ordeno kreita la  de la prezidanto de la Konsilio Edgar Faure. Ĝi postsekvas premion "oficiro de akademio" ( "officier d'Académie"), kreita en 1808 de Napoleono Bonaparte por honori la eminentajn membrojn de la Universitato (tiama nomo de la franca administracio respondeca pri edukado). Temas pri la plej malnova civila premio.

## Historio 
Kiam ĝi estis kreita en 1808, la Palmordeno estis honora titolo rezervita al la universitatoj (Kiuj enhavis ankaŭ la liceojn ĉar la bakalaŭro estas la 1-a universitata grado).

Nun, la palmordeno havas tri gradojn :
* Kavaliro
* Oficiro
* Komandoro (kreita en 1955).

Dosiero:Palmes academiques Chevalier ribbon.svg|Kavaliro
Dosiero:Palmes academiques Officier ribbon.svg|Oficiro
Dosiero:Palmes academiques Commandeur ribbon.svg|Komandoro

La Palmordeno estas la sola napoleona ordeno, kiu daŭre ekzistas.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Bibliografio 
* F. Serodes, *Les Palmes académiques*, Nane, 2008, 48 paĝoj
* Olivier Matthey-Doret, *les insignes des Palmes académiques 1808-2008* 

### Vidu ankaŭ 
* Listo de komandoroj de la franca Palmordeno
* Listo de oficiroj de la franca Palmordeno
* Listo de kavaliroj de la franca Palmordeno
* Asocio de la membroj de la franca Palmordeno
* Ministeriaj ordenoj (Francio)

### Eksteraj ligiloj 
* Asocio de la membroj de la Palmordeno (AMOPA)
* Interretejo pri francaj militaj kaj civilaj premioj 
* Naciaj arkivoj : la premioj en la publika edukado 
* Interretejo kaj forumo pri francaj militaj kaj civilaj premioj (ordenoj kaj medaloj)

Kategorio:Franca nacia edukado
Ordeno, Palmordeno
*
Palmoj
Kategorio:Aperis en 1955
Societa Insularo

eta|
La **Societa Insularo** ( aŭ oficiale ''*, ) estas grupo de insuloj en la Suda Pacifika Oceano. Ili estas politike parto de Franca Polinezio. La insularo supozeble ricevis sian nomon fare de la kapitano James Cook, laŭ iuj informoj en honoro de la Reĝa Societo, la iniciatinto de la unua brita scienca ekspedicio de la insuloj. Tamen, James Cook mem indikis en sia taglibro, ke li nomis la insulojn *Societaj'' "ĉar ili kuŝis tiom proksimaj unu al la alia". 

La Deventaj Insuloj () estas la okcidenta insulgrupo de la Societa Insularo kaj konsistas el Huahine, Raiatea (plej granda insulo de la grupo), Tahaa, Bora Bora, Maupiti, Tupai, Manuae, Maupihaa kaj Motu One.

La Alventaj Insuloj, france: Îles du Vent, estas la orienta insulgrupo de la Societa Insularo kaj konsistas el Tahitio, Moorea, Mehetia, Tetiaroa kaj Maiao.

Ĉefa insulo de la Societa Insularo estas Tahitio, kies plej granda urbo Papeeto ankaŭ estas la ĉefurbo de Franca Polinezio. Aliaj insuloj estas Tahaa, Moorea kaj Tetiaroa.

En la insularo validas la horzono UTC-10:00.
eta|maldekstra|

## Referencoj
UTC-10:00

eta|580ra|UTC-10 en 2008: bluo (en januaro), flavo (tutjare), helbluo - maraj areoj

**UTC-10** estas horzono en kelkaj landoj kiu havas tempodiferencon de minus dek horoj al la Universala Tempo Kunordigita.

La horzono uzatas kiel Havaja-Aleuta Norma Tempo (vintro en la norda hemisfero)
* kadre de Usono, subŝtato Alasko
** en la Aleutaj Insuloj (Alasko okcidente de 169° 30' okcidenta longitudo)

Krome kiel norma tempo (la tutan jaron) ĝi validas en
* la Kukinsuloj (apartenantaj al Novzelando)
* kadre de Franca Polinezio
** en la Societa Insularo inkluzive de Tahitio,
** la Tuamotuoj, kaj
** la Aŭstralaj Insuloj kaj Bass-Insuloj (france *Îles (de) Bass*)
* kadre de Usono (kiel Havaja-Aleuta Tempozono)
** en Havajo kaj
** en la Jonstonatolo.

Kategorio:UTC
11911 Angel

'*11911 *Angel''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker, kaj de la kanada astronomo David H. Levy elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San-Diego, Kalifornio, Usono).

Kun orbita granda duonakso de 3,1952099 ,
(por la epoko de la )
ĝi orbitas ĉ. 716&nbsp;600&nbsp;km cis la konvencia limo de 3,2 AU inter la meza kaj la ekstera asteroida zono.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la britdevenan usonan astronomon Roger Angel,
fondinton kaj direktoron de la Spegula Laboratorio de la Observatorio Steward ĉe la Universitato de Arizono en Tucson, supergvidanton de la disvolvo de teleskopaj speguloj ĝis 8 metroj de diametro per procezo tiel nomita "kirla giso" (gisado de vitro en turiĝanta muldujo, tialmaniere, ke la centrifuga forto donu formon de paraboloido al la kreota spegulo). Lia ideo kaj laboro permesis ege plifortigi la lum-kolektan povon de teleskopoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de David H. Levy
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
11941 Archinal

'*11941 *Archinal'''* estas asteroido de la interna asteroida zono (ankaŭ nomata " hungaria familio")

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker, kaj de la kanada astronomo David H. Levy elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San-Diego, Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la aktivan usonan amatoran astronomon *Brent Archinal*
fakiĝinta en la korekto de la datumoj en la katalogoj pri stelaj grupoj kaj ne-stelaj objektoj. Li ankaŭ finis la plej kompletan katalogon iam komponita pri malfermitaj kaj . En la 2000-aj jaroj li laboris por la *United States Geological Survey'' en Flagstaff (Arizono).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de David H. Levy
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
11930 Osamu

'*11930 *Osamu'''* estas tre malgranda sed neordinare hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Tsutomu Hioki kaj Shuji Hayakawa
elde Okutama (distrikto de Tokio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japanan amatoran astronomon *Oshima Osamu*, instruiston pri scienco en gubernio Gunma. Lia intereso pri astronomio nun temas pri bildigo per ŝargkuplita aparato de la .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroido (11930) Osamu ; el la paĝaro de *Ota Uchuno Kai'' (Ota Astronomia Klubo de Ota)

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Hioki
Kategorio:Malkovrita de Shuji Hayakawa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Parko Tria de Februaro

250px|eta|Vido al lago el "La Rozujaro".
250px|eta|Arbaro kie troviĝas la Japana Ĝardeno de Bonaero.
250px|eta|Vista del "Rosedal", uno de los parques más famosos dentro del complejo.

La **Parko Tria de Februaro** aŭ en hispana **Parque 3 de Febrero**, konata populare kiel **Bosques de Palermo** (Arbaroj de Palermo), estas aro de parkoj kiuj elstaras pro siaj arbaroj, lagoj kaj rozujaroj, de etendo de ĉirkaŭ 400 ha, situanta en la kvartalo Palermo, en Bonaero, Argentino, kiu kunformas la naturan zonon plej popularan de la urbo kaj en kies dezajno elstaris la pejzaĝisto Charles Thays.

## Historio 
Juan Manuel de Rosas aĉetis an la areo bienojn kaj konstruis palacon, ĝardenojn, lagetojn ktp., kiu poste estis baso por la nuna parko. La 15a de aprilo de 1858 inaŭguriĝis la parko por unua ekspozicio de industrio kaj agrikulturo (iome povra). En 1864 instaliĝis sportejo kie la 29an de junio de 1867 oni ludis la unuan matĉon de futbalo.

## Priskribo 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Geografio de Bonaero
Belgrano

**Belgrano** povas referenci al:

* **Belgrano (Bonaero)**, kvartalo en urbo Bonaero, Argentino

* **Belgrano (metroo de Bonaero)**, stacio de la Metroo de Bonaero, Argentino
* **Belgrano (stacidomo)**, fervoja haltejo en Mendozo, Argentino
* **Belgrano C (stacidomo)**, fervoja stacio en kvartalo Belgrano, Bonaero, Argentino
* **Belgrano R (stacidomo)**, fervoja stacio en kvartalo Belgrano, Bonaero, Argentino
* **Retiro Belgrano (stacidomo)**, fervoja stacio en Bonaero, Argentino

* **Manuel Belgrano**, argentina politikisto kaj militisto

* **2808 Belgrano**, asteroido, nomita laŭ Generalo Manuel Belgrano
Carlos Tejedor

**Carlos Tejedor** (Bonaero, 4-a de novembro de 1817 – 3-a de januaro de 1903) estis juristo kaj politikisto argentina, guberniestro de la Provinco Bonaero el 1878 al 1880. Li estis unu el plej maltoleremaj gravuloj de la centrigismo Bonaera.dekstre|eta|*Carlos Tejedor y la historia*, monumento fare de Lucio Correa Morales.

En 1839 li formó partoj de konspiro kontraŭ la tiama guberniestro de Bonaero respondeca pri la eksteraj rilatoj de la Argentina Konfederacio, nome Juan Manuel de Rosas. La kapto kaj murdo de la konspirintoj Maza fare de la rosistoj devigis lin ekziliĝi al Ĉilio, el kie revenis nur post la venko de la kontraŭrosistoj en la batalo de Caseros. Li defendis la privilegiojn de la ĉefurbo kontraŭ la federismo de la provincoj estrita de Justo José de Urquiza. Li estis elektita ŝtata deputito, kies postenon li okupis el 1866 al 1869. Dum la prezidenteco de Domingo Faustino Sarmiento li iĝis ministro de Eksteraj Rilatoj el 1870 al 1874. Apogis na Mitre en la revolucio de 1874, sed post ties malvenko li reiĝis deputito.

En 1878 li iĝis guberniestro de la Provinco Bonaero. Kiam, en 1880, la ebloj de Mitre por atingi la prezidenteco malsukcesis pro la apogo de Avellaneda al Julio Argentino Roca, venkinto de la bonaeranoj en 1874, Tejedor alvokis al insurekcio, ĉefe kiam Avellaneda anoncis sian intencon de federigo de Bonaero. Li kandidatiĝis tiam al Prezidenteco en 1880 sed Roca venkis kaj Tejedor rekte organizis militon kontraŭ la Kongreso Argentina. Avellaneda decidis la retiron de la federala registaro el Bonaero al Belgrano, tiam ekster Bonaero, kaj la Argentina Armeo sieĝis Bonaeron. Post bataloj ĉe Puente Alsina, Corrales Viejos kaj San José de Flores, la trupoj de Tejedor estis venkitaj kaj li mem kiel guberniestro anstataŭita de José María Moreno.

## Bibliografio 
* Luna, F. (2005). Soy Roca. Buenos Aires: Sudamericana. ISBN 950-07-2628-9.
* Cutolo, V. O. (1994). Buenos Aires: Historia de las calles y sus nombres. Buenos Aires: Elche.

Kategorio:Argentinaj politikistoj
Kategorio:Historio de Bonaero
Kategorio:Bonaeranoj
Sergio Barros

**Sergio BARROS** estas ĉilia astronomo.

Laŭ Minor Planet Center li malkovris 7 asteroidojn inter 1975 kaj 1977, el kiuj 6 kun Carlos Torres.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Sergio Barros

Kategorio:Ĉiliaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Belgrano (Bonaero)

250px|eta|Avenida Cabildo, ĉefa komerca strato de la kvartalo.
**Belgrano** estas unu de la kvartaloj plej tradiciaj de la urbo Bonaero, Argentino, kaj unu de la plej gravaj centroj komercaj de la urbo. Ĝi estis vilaĝo, urbo, federala ĉefurbo (dum mallonge) kaj poste kvartalo kiam ĝi estis aligita laŭleĝe fare de la Municipo Bonaero. Estas situanta ĉe la *Comuna 13*.

Belgrano karakteriziĝas pro esti kvartalo de mezklaso kaj de mez-alta klaso, de granda komerca kaj rezideja gravo. Spite la multkostecon de la konstruebla grundo, ĝi estas unu de la kvartaloj plej facile inundeblaj de la urbo.

## Servoj 
* Universitato de Belgrano

## Vidu ankaŭ 
* Belgrano C (stacidomo)
* Belgrano R (stacidomo)
* Ciudad Universitaria (Belgrano Norte) (stacidomo)
* Congreso de Tucumán (metroo de Bonaero)
* José Hernández (metroo de Bonaero)
* Juramento (metroo de Bonaero)

## Eksteraj ligiloj 
* Barrio Belgrano (gobBsAs). 
* Fraude con obras en Belgrano.
* Fotoj de Belgrano ĉe SkyscraperCity

Kategorio:Kvartaloj de Bonaero
Torcuato de Alvear

**Torcuato Antonio de Alvear y Sáenz de la Quintanilla** (Montevideo, Urugvajo, 21-a de aprilo de 1822 - Bonaero, Argentino, 8-a de decembro de 1890) estis politikisto konservisma argentina de la 19a jarcento, membro de la fama familio Alvear kaj la unua *Intendente* (urbestro) de la urbo Bonaero, inter 1883 kaj 1887. Li estis la patro de Marcelo Torcuato de Alvear, membro de la Unión Cívica Radical, kiu iĝos Prezidento de Argentino de la 12-a de oktobro 1922 al la 12-a de oktobro 1928. La Avenuo de Majo estas la ĉefa agado de la administrado Alvear.

## Notoj 
Kategorio:Historio de Argentino
Kategorio:Bonaeranoj
Kategorio:Argentinaj politikistoj
Fiĝi-polinezia lingvaro

La **Fiĝi-polinezia lingvaro**, ankaŭ nomata *Centra Pacifika* aŭ *Centra Oceania lingvaro*, estas branĉo de la Oceania lingvaro.

## Klasifiko 
La aŭstralia lingvisto Malcolm David Ross kaj kunlaborantoj (2002) klasifikis la lingvojn kiel sekve: 
* Okcidenta
** lingvo *Rotuman* (3000 ĝis 9000 parolantoj)
** Okcidenta fiĝia lingvogrupo: *Namosi-Naitasiri-Serua* (1 600 parolantoj), Okcidenta fiĝia lingvo (57 000 parolantoj)
* Orienta 
** Orienta fiĝia lingvogrupo: fiĝia lingvo (norma fiĝia, ankaŭ nomata *Bauan*), lingvoj *Gone Dau*, *Lauan* kaj *Lomaiviti*
** **Polinezia lingvaro**

La okcidenta fiĝia lingvogrupo estas pli proksime rilata al la lingvo *Rotuman*, kaj la orienta fiĝia lingvogrupo al la polinezia lingvaro, ol ke ili similas inter si, sed posta kontakto kaŭzis ilin replisimiliĝi. La lingvo *Rotuman* estis influita de polineziaj lingvoj.

Kategorio:Oceania lingvaro
Revolucio de 1880

[eta|190ra|[Nicolás Avellaneda.]]

[eta|190ra|[Julio Argentino Roca.]]

[eta|190ra|[Carlos Tejedor.]]
La **Revolucio de 1880** povas esti konsiderata la lasta epizodo de la Argentinaj enlandaj militoj per kiuj kontraŭstaris la provincoj argentinaj unuflanke kaj Bonaero aliflanke. La kontraŭstaro markita per la sukcedo de la prezidento Nicolás Avellaneda kaj la federigo de la teritorio de la urbo Bonaero, rezultis al sangoverŝaj bataloj kiuj finis per la malvenko de la Provinco Bonaero, la ĉefurbo konvertita en teritorio jam federala kaj la komenco de la longa hegemonio de Julio Argentino Roca en la argentina politiko.

## Antaŭaĵoj 
### Militigo de Bonaero 
### Kordobo 
### Lastaj negocadoj 
## La revolucio de junio 
### Sieĝo al Bonaero 
### Ŝipblokado 
### Provinca atako 
### Bataloj 
### Kapitulaco 
## Bibliografio 
* Hilda Sabato, Buenos Aires en armas, la revolución de 1880, Buenos Aires, Siglo XXI, 2008
* Ismael Bucich Escobar, Los presidentes argentinos (1826-1918), Herrera, Buenos Aires, 1918
* Nelson Castro, La sorprendente historia de los vicepresidentes argentinos, Vergara, 2009
* Pablo Camogli, Batallas entre hermanos, Aguilar, 2009
* Gutiérrez, Eduardo (1959). La muerte de Buenos Aires. Buenos Aires: Hachette.
* Vicente Osvaldo Cutolo, Nuevo diccionario biográfico argentino (1750-1930), Editorial Elche, 1968.
* Yaben, Jacinto R., Biografías argentinas y sudamericanas, 1938


1880
Kategorio:Konfliktoj en 1880
1880
Kategorio:1880-1889 en Argentino
Károly Dénes

**Károly DÉNES** [dEneŝ] rumania hungara grafikisto. Li naskiĝis en Zilah la 10-an de junio 1944 kaj mortis en Sfântu Gheorghe la 23-an de oktobro 1986. 

## Kariero
Károly Dénes diplomitiĝis en Arta Altlernejo de Iași kaj li estis desegninstruisto en Sfântu Gheorghe. Li ekspoziciis en grupaj ekspozicioj en Transilvanio

## Fonto
*Biografio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Distrikto Nyíregyháza

La **Distrikto Nyíregyháza** [njIredjhAza] (hungare * Nyíregyházi járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg. Ĝi situas sur ebenaĵo en la okcidenta parto de la departemento (en la nordorienta parto de la lando).
eta|Distrikto Nyíregyháza en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Nyíregyháza, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ 3 aliaj urboj, la ceteraj 11 estas vilaĝoj.
 
La areo estas 809,61 km², kie loĝas 166 684 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri diversaj servoj en la urboj, krome pri agrikulturo, kaj bestobredadoj. Spite tion la senlaboreco estas granda.

## Historio 
Ĝis 1950 en tiu areo „Distrikto Supra-Dada” funkciis, poste oni kreis la Distrikton Nyíregyháza. Baldaŭe la areo pligrandiĝis pro ĉesoj de Distrikto Kemecse, Distrikto Baktalórántháza, *Distrikto Tiszalök*, Distrikto Nagykálló. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: * ’Nyíregyháza*'
* aliaj urboj:
** Nyírtelek
** Rakamaz, kiu administras ankaŭ vilaĝon Szabolcs
** Újfehértó
* vilaĝoj:
** Apagy
** Kálmánháza, kiu administras ankaŭ  vilaĝon Nagycserkesz
** Kótaj
** Napkor
** Nyírpazony
** Nyírtura, kiu administras ankaŭ  vilaĝon Sényő
** Tiszanagyfalu , kiu administras ankaŭ  vilaĝon Timár

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Distrikto Tiszavasvári

La **Distrikto Tiszavasvári** [tisavaŝvAri] (hungare * Tiszavasvári járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg. Ĝi situas sur ebenaĵo laŭ Tiso en la okcidenta parto de la departemento (en la nordorienta parto de la lando).
eta|Distrikto Tiszavasvári en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Tiszavasvári, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo kaj grandvilaĝo, la ceteraj 3 estas vilaĝoj.
 
La areo estas 381,61 km², kie loĝas 27 306 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, maizoj) kaj bestobredadoj. Estas menciinda la alta senlaboreco.

## Historio 
La plej frue en tiu areo „Distrikto Malsupra Dada” funkciis. En 1950 oni kreis „Distrikto Tiszalök”, kiu funkciis ĝis aliĝo de Distrikto Nyíregyháza en 1970. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013. Oni kreis Distrikton Tiszavasvári en 2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Tiszavasvári**
* alia urbo: Tiszalök, kiu administras ankaŭ vilaĝon Szorgalmatos
* grandvilaĝo: Tiszadob
* vilaĝoj:
** Tiszadada
** Tiszaeszlár

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Flava febro en Bonaero

[300ra|eta|Juan Manuel Blanes *Un episodio de la fiebre amarilla en Buenos Aires* (1871) Olepentraĵo sur tolaĵo, 230 x 180 cm [Museo Nacional de Artes Visuales]]
La epidemioj de **flava febro en Bonaero** okazis en 1852, 1858, 1870 kaj 1871. Tiu lasta iĝis katastrofo kiu mortigis proksimume la 8% de la bonaera loĝantaro: en urbo kie normale la nombro de ĉiutagaj mortoj ne atingis 20, dum kelkaj tagoj mortiĝis pli ol 500 personoj, kaj oni povis kalkuli totalon proksimuman de 14&nbsp;000&nbsp;mortoj pro tiu kaŭzo.

## Disvolviĝo 
Ofte tiu malsano estis alveninta al la urbo pere de la ŝipoj kiuj alvenis el la marbordo de Brazilo, kie ĝi estis endemia. ĉar jam okazis en la urbo Corrientes. En la plej terura momento, la bonaera loĝantaro malpliiĝis al malpli ol la triono, pro la foriro de kiuj abandonis la urbon por klopodi fuĝi el la epidemio.
* la nesufiĉa liverado de trinkebla akvo;
* la poluado de akvotavoloj pro homa rubo;
* la klimato kaj varma kaj malseka somere;
* la malsanigo de la loĝostilo, sen sansistemo, ĉefe ĉe negroj, kaj, ĉefe ĉe la epidemio de 1871, de la malriĉaj enmigrintoj eŭropaj kiuj senĉese alvenis al la plej suda zono de la urbo;
* la salejoj kiuj poluis la Riachuelo nome suda limo de la urbo, la plenigo de malaltaj terenoj per rubo kaj la kutimo forĵeti rubon al la rojoj.

La plago de 1871 konscienciĝis la aŭtoritatojn por nepra neceso plibonigi la kondiĉojn de higieno de la urbo, por starigi reton de distribuado de trinkebla akvo kaj por konstrui kloakojn kaj elfluajn kanalojn.

## Vidu ankaŭ 
* Tombejo Rekoleta
* Tombejo La Chacarita

## Notoj 
## Bibliografio 
* Scenna, Miguel Ángel (1967). Fiebre amarilla en Buenos Aires. Revista Todo es Historia. Nº 8 (diciembre).
* Diario de la Epidemia de Mardoqueo Navarro, publikita en aprilo de 1894 en Anales del Departamento Nacional de Higiene, Nº 15, IV, laŭ titolo de Fiebre Amarilla, 10a de aprilo de 1871.
* Crónica Histórica Argentina, Tomo IV, (1968) Editorial CODEX.
* Julio A. Luqui Lagleyze (1998). Buenos Aires: Sencilla Historia, La Trinidad. Librerías Turísticas. ISBN 950-99400-8-9.
* José Luis Romero y Luis Alberto Romero, Buenos Aires, historia de cuatro siglos. Editorial Abril, 1983.
* La ciudad del Tango: Fiebre amarilla en Buenos Aires, de Ángel Pizzorno. Centro Cultural de la Cooperación. http://www.centrocultural.coop/la-ciudad-del-tango/fiebre-amarilla-en-buenos-aires.html 
* "Vómito Negro, Historia de la fiebre amarilla, en Buenos Aires de 1871" de Diego Howlin, Revista Persona. http://www.revistapersona.com.ar/Persona34/34DHowlin.htm
* Historia de las Organizaciones de Socorro, la epidemia en Buenos Aires de Ángel Jankilevich.
* La Iglesia en Buenos Aires durante la epidemia de fiebre amarilla de 1871 según Diario de la epidemia de Mardoqueo Navarro, de Jorge Ignacio García Cuerva. http://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=2053576

Kategorio:19-a jarcento en Argentino
Kategorio:Historio de Bonaero
Kategorio:Epidemioj
Kategorio:Flava febro
Kategorio:Katastrofoj en la 19-a jarcento
Kategorio:Katastrofoj en Argentino
Princa kripto de Arnstadt

eta|Kripto de membroj de la dinastio Schwarzburg-Sondershausen, Arnstadt. Fone je la flanko dekstra videblas la historia ĝardenista dometo. La **princa maŭzoleeto** (germane: *Fürstengruft*) troviĝas sur la Malnova tombejo de Arnstadt, Germanujo.

## Priskribo 
Heredprinco Günther Friedrich Karl la 2-a de Schwarzburg-Sondershausen farigis en la 20-a de majo spacon por tomboj de la idoj dinastiaj. Kaŭzo estis ke lia unua edzino Maria Karoline Irene de Schwarzburg-Rudolstadt (mortinta la 29-an de marto 1833) kaj la filo Günther Friedrich Karl Alexander (mortinta la 31-an de oktobro 1833) ne povis resti en la dinastia kripto de la Franciskana kirko. Iliaj transloko al la Malnova tombejo okazis je la 30-a de oktobro 1834: poste entombigitis samloke ankoraŭ princino Wilhelmine Friederike Karoline (mortis en la 11-a januaro 1845) kaj la dua edzino princino Mathilde (mortis en la 3-a de junio 1888 en Salcburgo).
En 1895/96 oni restaŭris la komplekson kaj la maŭzoleo konservitis - kontraŭe al multaj aliaj tomboŝtonoj - kiam la Malnova tombejo iĝis parko.

## Savo kaj restaŭro 
En 1949 estu forigitaj ĉiuj ne konservindaj tomboj. Sed la urba ĝardenisto ruze ĉirkaŭplantis arbustojn kaj helpis ties restadon. En 1958 la Urbaj servoj forprenis la gisitajn slabojn kiel ankaŭ la kradojn kaj metis ilin en deponejo en Kohl-strateto: poste ili bedaŭrinde perdiĝis.
Dum esploradoj de Dr. Hebler kaj Meiland la maŭzoleo - sen permeso oficiala - malfermitis en la 23-a de septembro 1963. Oni estis perpleksa pro la bonega stato kaj necesis nur fermi kelkajn fendojn vandajn. Cementon liveris *Nationale Front* kaj pagis la tuton pastoro Prautsch. Tamen ne akceptitis meto de la maŭzoleo sur la nacian liston pri monumentprotektindaj aĵoj; oni denove ĉirkaŭplantis arbustojn.

Post la Turniĝo fonditis grupo por la konservo kaj renovigo de dinastiaj monumentoj en Turingio *(monumenta schwarzburgia e.V.)* kiu ordonis novan malfermigon de la maŭzoleo (6./7. majo 1998). Ĉio estis netuŝita. Ekde 2004 ornamis la maŭzoleon denove novaj kradoj kaj nomŝildetoj kaj la ĉirkaŭkreskaĵoj ŝanĝitis.

## Literaturo 
* Dieter Scheidig: "Eine Schwarzburger Fürstengruft auf dem alten Friedhof in Arnstadt", en: *Sondershäuser Beiträge Püstrich* 5/1999, p. 102-109.
* Andreas Heinrich A. Hatham: *Arnstadt. Ein Hand- und Addressbuch*, Sondershausen 1842, p. 112-114.

## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo gazeta de la 25-a de majo 2014.
* Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3),eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, p. 261-262, ISBN 3-934277-07-1.

Kategorio:Kriptoj
Kategorio:Arnstadt