Observatorio astronomia de Sonneberg

**Astronomia observatorio** (germane: *Sternwarte Sonneberg*) staras  sur *Erbisbühl* (638 m) en Neuanfang, kvartalo de Sonneberg, Germanujo.  Ĝin oni starigis meze de la 1920-aj jaroj laŭ iniciato de  Cuno Hoffmeister kaj kun helpo de la Carl-Zeiß-fondaĵo. En decembro 1925 eblis solena inaŭguro kun kupola turo; tiam temis pri la plej alta stelobservatorio de Germanujo. La astronomia muzo de malfermas sin al ĉiuj vizitantoj, aparte amatoraj astronomoj kaj lernantoj intencante popularscience informi pri aktualaj esplorstatoj el la regno de astronomio kaj astrofiziko.

## Historio 
De 1930  la municipo ludonis ĉi ejon al Prusujo kio estigis fakte eksteran filion de la berlina ĉefobservatorio je Babelsberg. Ekde 1938 Paul Ahnert aktivis surloke dum pluraj jardekoj. Dum la Dua Mondmilito ĝi funkciis (de 1940) ankaŭ kiel aera kaj meteologia obervopunkto submetita al Regna Meteologia Servo sub la ŝirmo de aerarmeo. Post 1945 daŭrigis Cuno Hoffmeister la esplorprojektojn, eĉ kiam okupadis la teritorion la sovetianoj. Tamen la rusoj demunitigis de ĉi tie kelkajn instrumentojn kaj astrografon pro reparacio-postuloj. Depost aprilo 1946 la tuto fariĝis filio de la germana Akademio de sciencoj.

En la 1950-aj jaroj oni pligrandigis la observatorion. De tiam ĝin konsistigas plurajn - gazone partigitajn - unu/duetaĝaj ejoj kun grandaj porlaboraj ĉambroj respektive kupoletoj. Ĝis komenco de la 1960-aj jaroj la nombro de la sciencistoj senteble kreskis. En 1960 kaj 1961 venigis oni du novajn astrografojn kun diametro de 40 cm. La intencita munto de Sĉmidt-teleskopo (2 metroj) realiĝis poste en Tautenburg. Post la konstruo de la Berlina muro en aŭgusto 1961 la observatorio en la sudo de la respubliko proksime de la landlimo al la libera parto de Germanujo ektroviĝis en zono de publika ne-enirpermeso. En la kuro de reformado de la Akademio de sciencoj oni abdikigis en 1967 la sciencan gvidantaron kaj submetis ĝin al la Instituto pri astrofiziko en fora Berlino. Pluaj planoj antaŭvidis por 1969 eĉ la forigon de ĉiuj instrumentoj kaj la kompletan malfermon je Sonneberg. La nova ĉefscienculo Wolfgang Wenzel persone malhelpis tiajn fiaĵojn: malpermeson observadi per grandegaj instrumentoj disde Sonneberg simple oni ignoris kaj meze de la 1970-a jaroj oficialce ree eblis utiligi la tutan kapaciton de la institucio de Sonneberg. En la 1989-a jaro deĵoris surloke 36 uloj. Sed post Turniĝo komenciĝis verŝajne la plej tikla tempo. Konkretaj fermplanoj estis antaŭviditaj por 1991 kiam la estro Woldemar Götz povis prokrasti la fermon de la instituto ĝis 1994. La tuto daŭriĝis kiel filio por la Turingia Landa Stelobservejo de Taŭtenburg. En 1992 la nova observatoria ĉefo Hans-Jürgen Bräuer, kune kun Klaus Hoffmeister, nevo de Cuno Hoffmeister, fondis la amikaran societon *Freunde der Sternwarte Sonneberg*; remalfermo sukcesis en novembro 1995. Inter 1995 kaj 2003 ĝin financis la urbo kaj la distrikto Sonneberg kiel ankaŭ la landaj registaroj de Turingio kaj Bavario.

Sub la gvidado de Constanze la Dous ekis projekto je kvin jaroj, por daŭrigi la internacie ŝatatan ĉielobservadojn kaj ciferecigi la riĉan kolekton da astronomiaj platoj. En 1998 oni krome instalis muzeon en la plej malnova ejo de la ejaro. Po kvin milojn da vizitantoj oni bonvenigas por jaro. Oftis ankaŭ fakprelegoj tie kaj specialaj rondgvidadoj. De 2016 tenadas la muzeon kaj respondecas pri la scienca popularigo la societo *Astronomiemuseum e.V.*.

## Literaturo 
* Wilhelm Hoffmeister: *Die Anfänge der Sternwarte Sonneberg.* Schriftenreihe des Deutschen Spielzeugmuseums Sonneberg, 1969 (represo 1991)
* Cuno Hoffmeister, Gerold Richter, Wolfgang Wenzel: *Veränderliche Sterne.* J. A. Barth Verlag, Leipzig 1990, ISBN 3-335-00224-5
* Peter Kroll, Constanze La Dous, Hans-Jürgen Bräuer: *Treasure Hunting in Astronomical Plate Archives. Proceedings of the international Workshop held at Sonneberg Observatory, March 4 to 6, 1999.* Thun, Frankfurt am Main 1999. ISBN 3-8171-1599-7
* Rainer Luthardt: *Sonneberger Kalender für Sternfreunde.* Harri Deutsch, Frankfurt am Main 1994–1995
* Rainer Luthardt: *Sonneberger Jahrbuch für Sternfreunde.* Harri Deutsch, Frankfurt am Main 1995–2000, ISBN 3-8171-2000-1
* Thomas Weber (eld.): *75 Jahre Sternwarte Sonneberg 1925-2000.* Freunde der Sternwarte Sonneberg e.&nbsp;V., Sonneberg 2001
* Wolfgang Wenzel, Inge Häusele: *Sonneberger photographischer Himmelsatlas.* J. A. Barth Verlag, Leipzig 1991, ISBN 3-335-00297-0

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo observatoria
* hejmpaĝo astronomimuzea
* *Sternwarte Sonneberg* - ĉe: *denkmalschutz.de*
* 

Sonneberg

Kategorio:Distrikto Sonneberg

Sonneberg

Sonneberg