open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Simultana politiko

**Simultana politiko** estas politika principo por solvi tutmondajn problemojn. Ĝin klopodas disvastigi tutmonda civitana iniciativo fondita de la brita komercisto John Bunzl fine de 1998.

## Bazaj ideoj 
Simultana politiko celas al ekonomia justeco, paco kaj mediprotektado. Ĝi celas realigi tiajn decidojn, kiuj povas esti bonaj por la homaro, sed alportas malavantaĝojn por unuopaj nacioj, se nur tiuj akceptas ilin. Ekzemploj estas imposto por financaj transagoj, malarmado, malpliigo de la emisiado de karbondioksido kaj la forigo de ekstrema malriĉeco per pli justa komerco kaj pli altaj elspezoj por evolua kunlaboro. Tiaj decidoj povas malfortigi unuopajn ŝtatojn, ekzemple per fuĝo de kapitalo.

Laŭ simultana politiko, politikistoj promesu tutmonde kunlabori por realigi samtempe (simultane) decidojn favore al la bono de la tuta homaro. Por instigi politikistojn sekvi tiun ĉi principon, civitanoj promesu elekti nur tiajn politikistojn, kiuj subskribis tiuspecan promeson. Oni tiamaniere superu la prizonulan dilemon.

Simultana politiko havas la samajn celojn kiel mondfederistoj, sed iras alian vojon. Ĝi klopodas progresigi la tutmondan kunlaboron (kaj superi la prizonulan dilemon) ne per fondo aŭ fortigo de tutmondaj institucioj (ekzemple per mondregistaro aŭ UN-Parlamento), sed per sindevigoj de civitanoj kaj politikistoj.

## La Simpol-movado 
La tutmonda movado por simultana politiko aktivas sub la nomo **Simpol**. Ĝia organizo – la Internacia Simultanpolitika Organizo ISPO (International Simultaneous Policy Organisation) – havas aktivulojn en ĉirkaŭ 25 landoj. Precipe en Aŭstralio kaj Britio jam kelkdek politikistoj subskribis la promeson de Simpol. En Germanio, la unua partio subtenanta simultanan politikon estis la partio UNU MONDO en 2012. Precipe en Germanio, Simpol trovis fortan subtenon en la integrala movado.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Internacia Simultanpolitika Organizo (en la angla, germana kaj hispana)

Kategorio:Politiko
Kategorio:Demokratio
Kategorio:Tutmondiĝo
Sunda-bretaj mangrovoj

[eta|220ra|Marbordo kun mangrovoj, Nacia Parko Bako, [Saravako, Malajzio.]]
La **sunda-bretaj mangrovoj** estas tersupraĵa ekoregiono el la sundalanda-filipina ekoprovinco de la orientalisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome ĝi apartenas al mangrovarbaroj de la marbordoj de Borneo kaj orienta Sumatro en Malajzio kaj Indonezio. La ekoregiono kongruas kun la tutmondaj 200-regiono "Grand-sundaj mangrovoj" kaj situas en la biodiverseco-riĉaĵejo Sunda Lando.

Mangrovoj kaj konservas la formon de la marborda linio kaj estas grava vivejo por la mara kaj tersupraĵa vivo.

## Flaŭro 
[eta|800ra|[Strando kaj mangrovoj en Nacia Parko Bako, Saravako, Malajzio.]]
Ekzistas pli da plantospecioj ĉi tie ol en la plej multaj mangrovarbaroj en la mondo, kun kvin malsamaj specoj de dominantaj mangrovopartoj en la ekoregiono : *Avicennia* kaj *Sonneratia* specioj ĉe la marbordo kie la akvo estas la plej sala kaj la tajdo-movo estas la plej forta; *Rhizophora* kaj *Bruguiera* en la marĉaj areoj ĵus malantaŭ ili; kaj palmoj (*Nypa fruticans*) en la sensalaj akvoj pli landinterne.

## Faŭno 
La sunda-bretaj mangrovoj gastigas la nazosimion (*Nasalis larvatus*), kiu vivas nur en tiuj marĉaj marbordaj vivejoj. Estas ankaŭ multe da birdospecioj.

## Minacoj kaj konservado 
Mangrovoj estas vundeblaj ekosistemoj kiam arboj estas hakitaj por konstruligno, brulligno kaj urbiĝo, kiel ekzemple salikokokultivado. Tiu habitatodetruo daŭras malgraŭ la establo de granda nombro da naturprotektejoj inkludantaj: en Saravako Nacia Parko Bako, en indonezia Borneo Nacia Parkoj Tanjung Puting kaj Gunung Palung, kaj en Sumatro Naciaj Parkoj Berbak kaj Sembilang .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Konservada stato de ekoregiono
* Sunda Breto

## Eksteraj ligiloj 
*  Ekoregiono IM1405 : Sunda-bretaj mangrovoj (WWF)
*  Sunda-bretaj mangrovoj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo
*  Sunda-bretaj mangrovoj (*The Encyclopedia of Earth*)
*  Sunda-bretaj mangrovoj (*Globalspecies*) 
*  Situo de la ekoregiono : tajpu * Sunda Shelf mangroves*
*  Tutmondaj 200; numero 140 : Grand-sundaj mangrovoj (WWF) 
*  Sunda Lando (Naturprotekto Internacie) 

Kategorio:Orientalisaj ekoregionoj
Kategorio:Mangrovoj
Kategorio:Mangrovaj ekoregionoj
Kategorio:Global 200
Kategorio:Biodiverseco-riĉaĵejoj
Kategorio:Geografio de Indonezio
Kategorio:Geografio de Malajzio
Kategorio:Borneo
La Place

**La Place** signifas en la franca lingvo *la placo*. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **La Place (Ayent)** estas vilaĝo de la komunumo Ayent de la Distrikto Hérens en Kantono Valezo en Svislando.
* **La Place (Vuadens)** estas vilaĝo de la komunumo Vuadens de la Distrikto Grejerco en Kantono Friburgo en Svislando.
6526 Matogawa

'*6526 *Matogawa'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (Hokajdo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Yasunori Matogawa'', fakulo en la iinĝenierarto pri la trajektorio de la raketoj. Estro de la Instituto pri Kosmaj kaj Kosmonaŭtaj Scienco, de Tokio, li klopodas informi la publikon pri la kosmaj teknikoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Vuadens

**Vuadens** estas urbo kaj komunumo en la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 2045 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Vuadens situas en la Friburgaj Antaŭalpoj, proksimume 4 kilometrojn okcidente de la urbo Bulle, ĉe la suda bordo de la rivero Sionge. La komunumo konsistas el la vilaĝo Vuadens kaj la vilaĝetoj Le Dally (sur alteco de 798 m s.m., Les Craux (sur alteco de 857 m s.m.), Les Moret (sur alteco de 793 m s.m.), Les Crous (sur alteco de 860 m s.m.) kaj La Place (sur alteco de 864 m s.m.).

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10,44 km², de kiuj 23,6% estas kovritaj de arbaro, 65,8% servas por agrikulturo kaj 10,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Vuadens limas en nordo al Riaz, en oriento al Bulle, en sudo al Grejerco, kaj en okcidento al Vaulruz.

## Trafiko 
Tra Vuadens pasas la kantona ĉefvojo n-ro 12 de Bulle al Vevey kaj la svisa aŭtovojo A12, kies plej proksimaj alveturejoj situas oriente apud Bulle kaj okcidente apud Vaulruz ambaŭ en distanco de 3 km de la komunumocentro. Per du haltejoj ĉe la etspura fervojo de Bulle al Châtel-Saint-Denis kaj stacidomo ĉe la trajnlinio de Bulle al Romont la komunumo estas bone konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Vuadens datiĝas el la jaro 516 kiel *curtis Wadingum*. En frua mezepoko Vuadens apartenis al la reĝolando de Burgonjo. En la jaro 1317 ĝi estis donacita al Savojo kaj submetita al la administrado de Corbières. En la jaro 1555 Vuadens fariĝis havaĵo de la urba ŝtato Friburgo kaj apartenis ĝis la Helveta Revolucio de 1798 al la Voktejo Corbières. Post ĝi estis ĝis la enkonduko de la nova kantona konstitucio parto de la distrikto Bulle kaj tiam ek de 1848 de la hodiaŭa distrikto Grejerco.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Vuadens-Sud (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Vuadens
6558 Norizuki

'*6558 *Norizuki'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (Hokajdo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Sojiro Norizuki* (1912–1995), fondinto de la firmao "Teknikaj Laboroj Norizuki". Sub la gvido de *H. Tanaka'', li konstruis en 1949 la unuan  por sunaj observoj en Japanio. Li poste partoprenis al la konstruo de la interferometro de la suna radio observatorio de Nobejamo kaj aliaj radioteleskopoj. Post 1972, li etendis sian laboron al infraruĝaj kaj optikaj teleskopoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Vaulruz

**Vaulruz** estas urbo kaj komunumo en la distrikto Grejerco en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 1014 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Vaulruz situas en la Friburgaj Antaŭalpoj, proksimume 4 kilometrojn okcidente de la urbo Bulle, ĉe la norda bordo de la rivero Sionge, okcidenta alfluanto de la Lago de Grejerco. La komunumo konsistas el la vilaĝo Vaulruz kaj la setlejoj Les Ponts-d'Avau (sur alteco de 852 m s.m.) kaj Les Ponts-d'Amont (sur alteco de 867 m s.m.) kaj parto de La Sionge (sur alteco de 835 m s.m.).

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10.16 km², de kiuj 26,1% estas kovritaj de arbaro, 64,0% servas por agrikulturo kaj 8,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Vaulruz limas en nordokcidento kaj nordo al Sâles, en nordoriento al Riaz, en oriento al Vuadens, en sudo al Grejerco, kaj en sudokcidento al Semsales.

## Trafiko 
Tra la komunumo Vaulruz pasas la kantona ĉefvojo n-ro 12 kaj la svisa aŭtovojo A12, al kiu la komunumo disponas pri propra alveturejo sur ĝia teritorio. De Vaulruz krome kondukas la kantona ĉefvojoj n-ro 154 al Oron-la-Ville respektive 156 al Romont. Per stacidomo ĉe la trajlinio de Bulle al Romont la komunumo estas konektita al la publika transportreto. Krome la etŝpura fervojo de Bulle al Châtel-Saint-Denis disponas pri du haltejoj sur la komunuma teritorio.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Vaulruz datiĝas el la jaro 1115 kiel *Valle Rodulphi*. Laŭlonge de la rivero Sionge tra Vaulruz kondukis romia vojo, tamen ne ekzistas restaĵoj de romia setlejo sur la komunuma teritorio. Dum mezepoko Vaulruz estis la centro de sejorujo, al kiu apartenis krom Vaulruz la vilaĝoj Romanens, Sâles, Maules, Les Mollettes, Rueyres kaj Treyfayes. En la jaro 1322 la Barono Ludoviko la 2-a de Savojo koncedis al Vaulruz urborajton. Pro la konkurenco kun Bulle kaj Romont la urbo tamen ne povis kreski, kaj la setlejo baldaŭ predis sian urban rangon kaj refariĝis vilaĝo. En la jaro 1538 la Senjorujo Vaulruz estis akirita de la urba ŝtato Friburgo kaj fariĝis ĝis la Helveta Revolucio de 1798 friburga voktejo. Tiam ĝi apartenis ĝis la enkonduko de la nova kantona konstitucio al la distrikto Bulle kaj fariĝis en la jaro 1848 parto de la distrikto Grejerco.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Vaulruz-Nord (stacidomo)
* Vaulruz-Sud (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Vaulruz

## Bildoj 

Dosiero:Picswiss FR-10-04.jpg|Kastelo de Vaulruz
Dosiero:Picswiss FR-10-03.jpg|Preĝejo de Vaulruz
Dosiero:Picswiss FR-10-06.jpg|Disfalanta kapelo de Vaulruz
Kaikoura

eta|250px|dekstra|Urbo Kaikoura vidata el la duoninsulo.
[eta|250px|dekstra|Vosto de [kaĉaloto.]]
eta|250px|dekstra|Fokoj
**Kaikoura** estas urbo en la orienta marbordo de la Suda Insulo de Novzelando. Ĝi situantas ĉe la ŝtata aŭtoŝoseo 1, je 180&nbsp;km norde de Christchurch.

Kaikoura iĝis la unua loka instanco kiu atingis la Verdamondan turisman atestilon.

Laŭ la novzelanda Censo de Populacio kaj Loĝantaro de 2006, la konstanta loĝanta populacio estas 2,172, nome 3.3% pliiĝo ekde la censo de 2001. La urbo estas la regista sidejo de la teritoria aŭtoritato de la **Kaikoura Distrikto**, kiu estas politike parto de la regiono Canterbury (Nov-Zelando). Tiu Distrikto havas terareon de 2,046.41&nbsp;km² kaj laŭ la censo de 2006 populacion de 3,621 loĝantoj.

La urbo Kaikoura situantas norde de la Kaikoura Duoninsulo.

## Notoj 
Kategorio:Urboj de Nov-Zelando
Sinagogo en Szombathely

La **Sinagogo** de Szombathely apartenas al la unuaj sinagogoj havantaj turo(j)n.
maldekstre|eta|Ĉefa sinagogo de Szombathely

## Historio 
La juda komunumo decidis en 1878 pri konstruado de sinagogo. Ĝi konstruiĝis en 1880. Ankaŭ en Szombathely la judoj estis deportitaj al Aŭŝvico en 1944. La sinagogo estis forlasita. En 1975 ĝi estis trakonstruita al muzika salono nomata pri Béla Bartók kaj nuntempe ĝi apartenas al la plej bonaj koncertejoj de Hungario.

## Konstruaĵo 
Ĝi estas 23 metrojn larĝa kaj 36 metrojn longa. La plej okulfrapaj estas la altaj turoj, kies pintoj bulboformoj situas. En mezo de la fasado impona fenestrorozo troviĝas, malsupre estas la ĉefenirejo. Estas ankaŭ flankaj enirejoj, kiujn la virinoj uzis en la paseo. Interne la ĉambrego havas 16 x 19 metrajn dimensiojn kun 400 sidlokoj, krome menciindas la orgeno konvena al koncertaj muzikoj.

Apud la sinagogo situas monumento pri la holokaŭsto.

## Fontoj 
* http://szombathely.utisugo.hu/latnivalok/szombathelyi-zsinagoga-szombathely-38688.html 
* http://szombathely.varosom.hu/latnivalok/kulturalis-intezmenyek/Bartok-Terem-Zsinagoga.html 

Dosiero:Szombathely Zsinagóga déli homlokzat.JPG|
Dosiero:Szombathely Zeneiskola.JPG|
Dosiero:Szombathely Zsidó emlékmű.JPG|
Dosiero:Ludwig Schöne plaque Szombathely Batthyány tér.jpg|

Szombathely
Kategorio:Szombathely
Thomas Young

**Thomas Young** (* Milverton, Somersetshire, en la 13-a de Junio 1773 † Londono, en la 10-a de Majo 1829), estis angla kuracisto kaj fizikisto. Li faris notindajn kontribuojn en la kampoj de vidado, lumo, solida meĥaniko, lingvistiko, muzika harmonio kaj egiptologio. Young ankaŭ aktivis en la deĉifrado de la egiptaj hieroglifoj (speciale de la Rozeta Ŝtono) antaŭ ol Ĉampoliono eventuale ekspandis sian laboron. Li estis admirata de Herschel, Helmholtz, Maxwell kaj Einstein.

## Elstara scienca verko 
Li estas plej konata por sia laboro en optiko. Li aŭtoris serion de studoj, kiuj helpis establi la teorion, ke lumo estas ondo, ne partiklo, kiel dezignis la neŭtona teorio. Lia *eksperimento pri du fendoj* en 1801 helpis surbazi la supozon sur la ondeca naturo de lumo (nun oni akceptas, ke lumo estas esence duobla). Alia lia kontribuo al fiziko estas la invento de la Modulo de Young.

Young ankaŭ estas konsiderata la patro de fiziologia optiko. En 1793 li klarigis, ke la okulo adaptiĝas al vidado de malsamaj distancoj ŝanĝante la kurbecon de la okula lenso. En 1801 li priskribis la fenomenon de astigmatismo. En siaj prelegoj li starigis la fundamenton por teorio laŭ kiu la okulo perceptas kolorojn per tri specoj de nervoj (nun nomataj "konusoj"), kiuj respondas al la tri primaraj koloroj. Young publikigis multe pli da artikoloj pri la medicino.

Alia studfako, en kiu li grave kontribuis, estas lingvistiko. Li estis el la unuaj, kiuj sukcese deĉifris egiptajn hieroglifojn, surbaze de la Rozeta Ŝtono. Tiu atingo gajnis al li rekonon kiel egiptologo. La ŝlosilo por deĉifri estis la rekono, ke plej multaj skribaj markoj reprezentis silabojn anstataŭ konceptojn. Li ankaŭ kreis la kolektivan esprimon "hindeŭropaj lingvoj", en 1813.

Li ankaŭ faris iujn kontribuojn al la studfako de muzika harmonio.

## Verkoj 
* *Elementary Illustrations of the Celestial Mechanics of Laplace*, London 1821
* *An Account of Some Recent Discoveries in Hieroglyphical Literature, and Egyptian Antiquities*, London 1823
* *A Compendious Grammar of the Egyptian Language as Contained in the Coptic and Sahidic Dialects*, London 1830

Kategorio:Britaj sciencistoj
Kategorio:Britaj fizikistoj
Kategorio:Britaj kuracistoj
Zoltán Gábor Szabó

**Zoltán Gábor SZABÓ** [sabO], hungare **Szabó Zoltán Gábor** estis hungara kemiisto, fizikisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio.

Zoltán Gábor Szabó naskiĝis la  1908 en Debrecen. Li mortis la  1995 en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Gábor Szabó frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1926-1930 kaj li doktoriĝis eminente en 1935. Li eklaboris en 1931 en universitato de Szeged, kie li longe instruis. Inter 1936-1938 li studvojaĝis en Germanio, en 1962 en Usono. Li estis ankaŭ gastoprofesoro en Britio. Inter 1967-1979 li instruis en ELTE en Budapeŝto, poste li emeritiĝis. Li redaktis diversajn enlandajn kaj eksterlandajn fakajn periodaĵojn. Li ricevis premiojn Kossuth en 1950 kaj 1957, poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Válogatott fejezetek a modem szervetlen kémiából* 1959
* *Fortschritte in der Kinetik der homogenen Gasreaktionen* 1961
* *Advances in the kinetics of homogeneous gas reactions* 1964

## Fontoj 
* http://www.kfki.hu/physics/historia/historia/egyen.php?namenev=szabozg&nev5=Szab%F3+Zolt%E1n+G%E1bor

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Zita Harmath

**HARMATH Zita** estas rumania hungara instruistino, pentristino. Ŝi naskiĝis en Lueta la 14-an de majo 1950. 

## Biografio
Zita Harmath finis siajn artstudojn en 1972 Arta Altlernejo de Kluĵo. Ŝi instruis en plurajn vilaĝajn lernejojn. De 1990 ŝi instruis en la Porinstruista Lernejo Benedek Elek de Odorheiu Secuiesc. Ŝi ilustraciis lernolibrojn, fabellibrojn. Ŝi ekspozicias de 1966. 

## Fontoj
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pedagogoj
Hajnal F. Halay

**F. HALAY Hajnal** estas rumania hungara porteatra kostumistino, desegnistino. Ŝi naskiĝis en Teiuș la 1-an de julio 1929. 

## Biografio
Hajnal F. Halay finis siajn artstudojn en 1955 Arta Altlernejo de Kluĵo. Ŝi estis ĝis 1970 la kostumdizajnistino de la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo. De 1970 ĝis sia pensiuliĝo en 1984 ŝi instruis kaj ŝi partoprenis la popolartajn kolektvojaĝojn kune kun Károly Kós (etnografo), Judit Szentimrei, Jenő Nagy, József Faragó kaj ŝi faris desegnaĵojn al pluraj pripopolartaj libroj.

## Fontoj
* *Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj kostumistoj
Géza Petényi

**Géza Petényi** [petenji], laŭ la hungara skribmaniero **Petényi Géza** estis hungara kuracisto, internisto, pediatro, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio.

Géza Petényi naskiĝis la  1889 en Budapeŝto. Li mortis la  1965 en Budapeŝto.

## Biografio 
Géza Petényi frekventis universitaton en Budapeŝto. Dum la 1-a mondmilito li kuracis la soldatojn dum bataloj, poste li ekhavis postenon en malsanulejo pri geinfanoj. Inter 1946-1965 li instruis en universitato en Budapeŝto kaj li faris esploradojn pri rakito kaj tuberkulozo. Li ricevis premion Kossuth en 1950, en 1964 ankaŭ alian premion.

## Verkaro (elekto) 
* *A poliomyelitisről* 1934
* *Gyermekgyógyászat* (Kuracado pri geinfanoj) 1955

## Memorigiloj 
* premio nomata pri li al junaj kuracistoj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC11587/12099.htm

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Hungaraj pediatroj
Kálmán Sántha

**Kálmán SÁNTHA** [ŝAnta], laŭ la hungara skribmaniero **Sántha Kálmán** estis hungara kuracisto, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio.

Kálmán Sántha naskiĝis la  1903 en Hungario, en Nagybecskerek (nuntempa Zrenjanin en Serbio). Li mortis la  1956 en Budapeŝto.

## Biografio 
Kálmán Sántha frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li eklaboris en malsanulejo pri mensaj malsanoj, kie li okupiĝis ankaŭ pri esploradoj. Inter 1936-1937 li faris sciencan laboron en Montrealo helpe de stipendio. Hejmenveninta li esploris, kuracis kaj instruis en universitato de Debrecen. En 1944 li aliĝis al la demokrata parlamento, sed baldaŭe li havis konfliktojn kun la komunistoj. En 1951 li devis trude labori en malgranda malsanulejo de Balassagyarmat. Antaŭ sia morto oni denove rericevis siajn postenojn kaj anecojn. Li ricevis premion Kossuth en 1949 kaj postmorte en 1990 ankaŭ alian premion.

## Memorigiloj 
* skulptaĵo en malsanulejo de Debrecen

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* http://www.deoec.hu 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj histologoj
Kategorio:Hungaraj neŭrologoj
Insulo Bruny

[eta|dekstre|"La kolo" konektas la du duonojn de la insulo Bruny kaj estas grava reprodukta loko por la [Fajnbeka pufino kaj la Blua pingveneto.]]
La insulo **Bruny ** estas insulo ĉe la sudorienta marbordo de Tasmanio, Aŭstralio, el kiu ĝi estas separata de la Kanalo Dentrekastoa. La Golfeto Storm estas situanta nordoriente de la insulo. Kaj la insulo kaj la kanalo ricevas siajn nomojn el la franca esploristo Bruni d'Entrecasteaux. La tradicia indiĝena nomo estas Alonnah Lunavanna, kiu survivas kiel la nomo de du insulaj setlejoj, nome Alonnah kaj Lunavanna.

## Geografio 
Geologie la insulo Bruny estas fakte du terpecoj - Norda Bruny kaj Suda Bruny - kiuj kuniĝas danke al longa, mallarĝa sableca istmo. La porferia vilaĝo Dennes Point situantas en Norda Bruny, dum Suda Bruny estas la loko de la urbetoj Alonnah kaj Lunavanna.

## Historio 
## Medio 
## Turismo 
## Setlejoj 
Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Kategorio:Tasmanio
Pál Vásárhelyi

eta|Skulptaĵo pri Pál Vásárhelyi en Szeged
**Pál Vásárhelyi** [vAŝArheji], laŭ la hungara skribmaniero **Vásárhelyi Pál** estis hungara inĝeniero pri hidrologio, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio.

Pál Vásárhelyi naskiĝis la  1795 en Hungara reĝlando, en Szepesolaszi (nuntempa Spišské Vlachy en Slovakio). Li mortis la  1846 en Pest (urbo).

## Biografio 
Pál Vásárhelyi frekventis gimnazion en Miskolc, universitaton en Pest. En 1829 li okupiĝis pri Danubo. Li tutlande konatiĝis pro laboro en Fera Pordo, li eksplodis la rifojn, tial la Danubo iĝis navigebla en tiu etapo. Li finis tiun laboron en 1837. Lia sekva laboro estis kanalo inter Fertő kaj Danubo, kiu ebligis la agrikulturon en tiu regiono. En 1846 li komencis labori en reguligo de Tiso, sed abrupte li mortis pro kormalsano.

## Verkaro (elekto) 
* *Introductio in praxim triangulationis* 1827
* *A buda pesti állóhíd tárgyában* (Pri stabila ponto inter Buda kaj Pest) 1838
* *Néhány figyelmeztető szó a vaskapui ügyben* 1838
* *A sebesség fokozatáról folyóvizeknél, felvilágosítva egy a Dunán mért keresztmetszés és abban talált sebességék által* 1845

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* http://www.omikk.bme.hu/archivum/angol/htm/vasarhelyi_p.htm

Kategorio:Hungaraj hidrologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Katalin Halmos

**HALMOS Katalin** [halmoŝ] estas rumania hungara muzikinstruistino, lernolibroverkistino. Ŝi naskiĝis en Kluĵo la 19-an de novembro 1950. Ŝi estas la filino de pianisto György Halmos.
## Biografio
Katalin Halmos finis muzikpedagogion en 1974 en Muzikarta Altlernejo de Kluĵo, poste filozofion en 1984 en UBB de Kluĵo. Ŝi instruis muzikon ĝis sia pensiuliĝo en 2009. Inter 1976 kaj 1982 li estis ekstera kunlaborantino de la hungara elsendo de radio de Kluĵo, kunullektorino kaj kunulaŭtorino de muziklernolibroj.

## Fontoj
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pedagogoj
Katalin Hanke

**HANKE Katalin** estas rumania hungara violinartistino, universitata instruistino. Ŝi naskiĝis en Braŝovo la 7-an de decembro 1952. 

## Biografio
Katalin Hanke finis en la fako pri violono en 1976 en Muzikarta Altlernejo de Kluĵo. Ŝi doktoriĝis en 2007. Inter 1876 kaj 1989 ŝi estis animo de simfonia orkestro Gheorghe Dima kaj kamera orkestro de Braŝovo, poste ĝis 1992 ŝi estis violonistino de muzikteatro de Braŝovo, pli poste instruistino de la Universitata Transilvania de Braŝovo.

## Fontoj
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Kanalo Dentrekastoa

200px|eta|Sudorienta Tasmanio kun la Kanalo Dentrekastoa markita.
La **Kanalo Dentrekastoa**, en angla origine '''D'Entrecasteaux Channel''', estas mara regiono inter la insulo Bruny kaj la sudoriento de la ĉeftero de Tasmanio.

## Geografio kaj Historio 
Ĝi etendas inter la estuaroj de la riveroj Derwent, kaj Huon, kiuj alportas sedimentojn al la kanalo. Ĝi estis esplorita de Abel Tasman en 1642, kaj poste en 1792 de Bruni d'Entrecasteaux, el kiu la nomo.

Urboj de la Kanalo Dentrekastoa estas Snug, Margate, Kettering, Woodbridge, Flowerpot, Middleton kaj Gordon.

## Medio 
La regiono de la Kanalo Dentrekastoa, ŝirme de la insulo Bruny estas pli kaj pli tuŝita de elborda erozio, en kelkaj areoj sabloporta fluo helpas malpliigi la erozian efikon.

## Bildaro 

Image:Kettering - Easter Sunrise 109.jpg|Kanalo Dentrekastoa el Kettering

## Notoj 
Kategorio:Suda Tasmanio
Kategorio:Kanaloj de Aŭstralio
Kategorio:Insulo Bruny
Reĝa tufkormorano

La **Reĝa tufkormorano** aŭ **Karunkla tufkormorano** (*Phalacrocorax carunculatus*), konata ankaŭ kiel **Novzelanda tufkormorano** aŭ pli simple kiel **Novzelanda kormorano**, estas rara birdospecio endemia de Novzelando.

## Aspekto 
Ĝi estas granda (76&nbsp;cm longa, 2.5&nbsp;kg peza) nigrablanka kormorano (nigraj supraj partoj kaj blankaj subaj partoj) kun rozkoloraj piedoj. Aperas blankaj makuloj en la flugiloj kiel strioj kiam la flugiloj estas falditaj. Flav-oranĝaj ŝvelaĵoj (karunkloj) troviĝas ĉe la bekobazo. La griza gorĝosako iĝas ruĝeca en la reprodukta sezono kaj aperas tufkrestoj sur kronopinto. Bluaj okulringoj indikas sian parencecon kun la aliaj bluokulaj tufkormoranoj. Ili povas esti vidataj el la pramareo de la Kuka Markolo ĉe Rio Reĝino Karloto antaŭ la komenco de la Kanalo Trojo.

## Habitato 
La Reĝa tufkormorano loĝas ĉe marbordaj akvoj de la Riaro Marlborough kie oni konas ke ili reproduktiĝas nur sur rokaj insuletoj ĉe kvar malgrandaj lokoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
*  Kriterioj kial tiu specio estas vundebla

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 
* Bildo kaj klasigo ĉe Animal Diversity Web

Kategorio:Kormoranoj
Kategorio:Falakrokorakedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Nov-Zelando
Kategorio:Birdoj de Oceanio
6528 Boden

'*6528 *Boden'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la *Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets'' (’Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj’) elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Boden en norda Svedio. Estas la naskiĝloko de la sveda astronomo Mats Lindgren, unu el la malkovrintoj de la obejkto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de UESAC
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Gabdulkhai Akhatov

**Gabdulkhai AKHATOV** (naskiĝis la  en la Respubliko de Tatarstano, Rusio, Sovetio, mortis la  en la Respubliko de Tatarstano) estis rusa lingvisto, sciencisto, orientalisto, profesoro (1970), socia aktivisto kaj organizanto de la scienco, poligloto.

La sciencisto estas aŭtoro de pli ol 200 libroj kaj artikoloj.

Kampo de esplorado: Filozofio de lingvo, altaja kaj tjurka lingvoj kaj dialektoj de la tatara lingvo, frazeologio, la kompara studo de lingvoj, etnografio.

La fondinto de la moderna tatara filologio.

Organizanto kaj gvidanto, membro de multaj lingvaj ekspedicioj.

## Eksteraj ligiloj 
* Gabdulkhai Akhatov / oficiala retejo
* [British Library : Works by Professor G. Kh. Akhatov](http://explore.bl.uk/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&vl(174399379UI0)=any&frbg=&scp.scps=scope%3A%28BLCONTENT%29&tab=local_tab&dstmp=1348411909183&srt=rank&ct=search&mode=Basic&dum=true&tb=t&indx=1&vl(freeText0)=Gabdulkhaĭ+Khuramovich+Akhatov&vid=BLVU1&fn=search) 
* 
* Work by Professor G. Аkhatov in University of Michigan (U.S.A.)
* Professor Gabdulkhay Akhatov is the famous Russian scientist 
* VIAF / *Works by Professor G. Kh. Akhatov*
* VIAF / *Works by Professor G. Kh. Akhatov*
* WorldCat / *Works by Professor G. Kh. Akhatov*

Kategorio:Viroj
Péter Hantz

**HANTZ Péter** [hanc] estas rumania hungara biofizikisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 1-an de februaro 1974. Li estas la filo de instruistino, aŭtorino Irén Hantz-Lám kaj de kemiisto András Hantz.
## Biografio
Péter Hantz akiris diplomon pri fiziko en la ELTE (1998) de Budapeŝto. En 2006 li lekciis en UBB de Kluĵo, de 2007 en EMTE. Li iĝis doktoro pri fiziko en 2006 (Svislando).

## Fonto
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj fizikistoj
András Hantz

**HANTZ András** [hanc] estas rumania hungara kemiisto, fakverkisto. Li naskiĝis en Kluĵo la 3-an de februaro 1934, li mortis la 14-an de januaro 2021. Li estis la edzo de instruistino, aŭtorino Irén Hantz-Lám, la patro de biofizkisto Péter Hantz.

## Biografio 
Hantz András akiris diplomon pri kemio en la Universitato Bolyai (1955) kaj li doktoriĝis en 1966. Komence li instruis en OGYI de Târgu Mureș, de 1957 li fariĝis esploristo en la Kemia Instituto de Kluĵo, de 1967 ĉefesploristo. De 1970 li laboris en Sovetunio, en 1972-1973 en FRG (Mainz) kiel stipendiulo de Fonduso Humboldt. Inter 1996 kaj 2003 li instruis en UBB de Kluĵo, poste ĝis 2009 en la Transilvania Hungara Universitato Sapientia. De 1960 li publikis 75 sciencajn publikaĵojn, li havis 25 patentojn.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 
* *Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kemiistoj
Irén Hantz-Lám

**HANTZ LÁM Irén** [hanc-la:m] estis rumania hungara instruistino, geografia fakverkistino. Ŝi naskiĝis en Kluĵo la 25-an de majo 1937 kaj mortis la 9-a de septembro 2019. Ŝi estis la filino de inĝeniero, verkisto Béla Lám, la edzino de kemiisto András Hantz, la patrino de biofizikisto Péter Hantz.

## Biografio 
Irén Hantz Lám diplomitiĝis pri geologio-geografio en la Universitato Bolyai (1958). Ŝi instruis, estis mezlerneja instruistino, tradukistino, bibliotekistino, praktikantino en la katedro de geografio en UBB de Kluĵo (1961-1968), poste denove instruistino en Pedagogia Liceo de Kluĵo. Ŝi publikis de 1998 ĝis 2007 sep librojn.

## Fonto 
* *Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj geografoj
6529 Rhoads

'*6529 *Rhoads'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de la Monto Palomar, kantono San Diego, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan mekanisman inĝenieron *R. Rhoads Stephenson*, gravan kontribuinton al la progresoj de la teknikoj de esplorado de ekstera kosmo per robota kosmoveturilo. Li estis adjunkta direktoro de la *Jet Propulsion Laboratory'', kie li estis responsulo pri la ellaborado kaj apliko de la teknikoj, kiuj permesas la usonajn misiojn de kosmaj esploradoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de la Monto Palomar
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Vevejso (distrikto)

La **distrikto Vevejso** (en la franca lingvo **district de Veveyse**; en la germana lingvo **Vivsbachbezirk**) estas administra unuo de Kantono Friburgo. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝia ĉefloko estas la urbeto Châtel-Saint-Denis.

## Geografio 
La distrikto Vevejso situas sur la akvodislimo inter Rejno kaj Rodano en monteta regiono okcidente de la Friburgaj Alpoj.

## Komunumoj de la distrikto Vevejso 
La distrikto Vevejso konsistas (stato en 2012) el 9 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Châtel-Saint-Denis estas la plej granda. Jen la listo:

## Historio 
La distrikto Vevejso estis fondita en la jaro 1848 surbaze de la nova kantona konstitucio. La regiono dum mezepoko estis parto de Savojo. En la jaro 1536 ĝi estis konkerita de la urba ŝtato Friburgo kaj dividita en la tri voktejojn Rue, Châtel-Saint-Denis kaj Attalens.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo pri la prefektejo Vejvejso en la retejo de la kantono
Rio Reĝino Karloto

**Rio Reĝino Karloto** (), estas la plej orienta el la ĉefaj rioj de la Riaro Marlborough, en la Suda Insulo de Novzelando. Ĝi estas, kiel la aliaj rioj, dronitaj rivervaloj (aŭ rioj), kaj kiel la majoritato de ties najbaraj ĝi fluas sudokcidente al nordoriento antaŭ elflui al la Kuka Markolo.

eta|maldekstre|Rio Reĝino Karloto
La urbo Picton, nome norda fino de la fervojo de la Suda Insulo kaj de la reto de Ŝtataj aŭtoŝoseoj, kuŝas ĉe la pinto de la rio. Aliaj setlejoj estas malgrandaj kaj izolaj - ofte simple individuaj bienoj. Pro la kruta naturo de la marbordo, por multaj el tiuj la aliro eblas nur per boato.

Oriente de la rio kuŝas la insulo Arapaŭa kaj la Kanalo Tory. Interinsulaj pramoj uzas la Kanalon Tory kaj la Rion Reĝino Karloto por ties veturado inter Picton kaj Velingtono en la Norda Insulo.

## Eksteraj ligiloj 
* Queen Charlotte Track ĉe Department of Conservation
* Queen Charlotte Track
* Vizitu Picton 

Kategorio:Geografio de Nov-Zelando
Riaro Marlborough

[eta|La **Riaro Marlborough** videbla maldekstre el [Kosmopramo, bildo farita el la Internacia Kosmostacio.]]

La **Riaro Marlborough** estas etenda reto de mardronaj valoj kreitaj de kombino de tera subsidenco kaj leviĝantaj marniveloj en la Marlborough Regiono norde de la Suda Insulo de Novzelando. Laŭ la Maoria mitologio, la riaro estas la pruo de la dronita ŭaka (kanuo) de Aoraki / Monto Cook.

## Priskribo 
Ĝi kovras ĉirkaŭ 4,000&nbsp;km² de rioj, insuloj kaj duoninsuloj, nome la Riaro Marlborough kuŝas ĉe la plej nordorienta pinto de la Suda Insulo, inter la Golfo Tasman okcidente kaj la Nubogolfo sudoriente. La preskaŭ fraktala marbordo havas 1/5 el la longo de la marbordoj de Novzelando.

La krutaj, arbaraj montetoj kaj malgrandaj trankvilaj golfetoj de la riaro estas dise loĝataj, ĉar ties aliro estas malfacila. Multaj el la malgrandaj setlejoj kaj izolataj domoj estas atingeblaj nur per boato. La ĉefa granda haveno estas Picton en la ĉeftero, ĉe la pinto de la Rio Reĝino Karloto. Ĝi estas la norda fino de la ĉefa fervojo de la Suda Insulo kaj de la reto de Novzelandaj Ŝtataj Aŭtoŝoseoj. La ĉefa malgranda boathaveno estas Waikawa, kiu estas unu el plej grandaj en Novzelando kaj havigas bazon por distraj maristoj kaj feriantoj.

La ĉefaj rioj, krom tiu de Rio Reĝino Karloto, estas Pelorus kaj Kenepuru.

La riaro estas hejmo de la tutmonda reprodukta populacio de la rara kaj vundebla Karunkla tufkormorano (konata ankaŭ kiel Novzelanda tufkormorano) kiu nestumas sur kvar malgrandaj lokoj tie.

## Vidu ankaŭ 
* Insulo Blumine
* Insulo D'Urville

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* NZ Artikolo de la Maritime Museum ĉe *Mikhail Lermontov* 
* Marlborough Sounds Restoration Trust

Kategorio:Geografio de Nov-Zelando
Ikuhara Kunihiko

**Ikuhara Kunihiko** ( [Ikuhara Kunihiko]) estas japana desegnisto kaj anime-reĝisoro. Plej fama pro sia rolo en kreado kaj reĝisorado de "Revolucia Junulino Utena" kaj ankaŭ pro la partopreno en la laboro super "Sejla Mun".

## Biografio
Ikuhara Kunihiko naskiĝis la 21-an de decembro 1964 en la urbo Komacuŝima de la gubernio Tokuŝima. Li studis en Komacuŝima pri grafika dizajno kaj post diplomado li komencis labori en la anime-studio "Toei Animation" en Tokio. Tie li laboris kiel asistanto de la reĝisoro Sato Ĝuniĉi super kelkaj animeoj inkluzive de la seriaro "Sejla Mun". Ikuhara Kunihiko eĉ anstataŭis lin en la posteno de ĉefa reĝisoro de "Sejla Mun" dum la dua serio. Ikuhara Kunihiko lasis studion "Toei Animation" post la kvara serio de "Sejla Mun" en 1996 kaj kreis sian apartan art-grupon "Be-Papas". Ili eldonis mangaon kaj animeon "Revolucia Junulino Utena".

## Animeoj
### Reĝisoro de
* *Sejla Mun* (TV-serio 1), (kun Sato Ĝuniĉi), Toei Animation, 1992—1993
* *Sejla Mun R* (TV-serio 2), (kun Sato Ĝuniĉi), Toei Animation, 1993—1994
* *Sejla Mun R La filmo*, Toei Animation, 1993
* *Sejla Mun S* (TV-serio 3), Toei Animation, 1994—1995
* *Sejla Mun Super S* (TV-serio 4), Toei Animation, 1995—1996
* *Revolucia Junulino Utena*(TV), 1997
* *Revolucia Junulino Utena La filmo*, 1999
* *Maŭaru Pingudoramu* (TV), Brain's Base, 2011

### Partopreno en laboro
* *Mejpl Taun Monogatari* (TV-serio de Sato Ĝuniĉi kaj Ŝidara Hiroŝi), Toei Animation kaj Asacu, 1986—1987
* *Ŝin Mejpl Taun Monogatari* (TV-serio de Sato Ĝuniĉi kaj Ŝidara Hiroŝi), Toei Animation kaj Asahi Broadcasting (ABC), 1987
* *Akuma-kun* (TV-serio de Sato Ĝuniĉi), Toei Animation, 1989—1990
* *Magia Taruruto-kun* (OVA]), Toei Animation, 1991
* *Kingjo Ĉuiho!* (TV-serio de Sato Ĝuniĉi), Toei Animation, 1991—1992
* *Esu ŭo Nerae 2!* (OVA]), Gainax, 2004—2005
* *Nodame kanteble* (TV), J.C.Staff, 2007
* *Soŭl Ita* (TV), Bones, 2008—2009
* *Aoj Hana* (TV), J.C.Staff, 2009

### Voĉoaktoro en
* *Revolucia Junulino Utena La filmo* (1999): instruisto de artoj

Kategorio:Japanaj reĝisoroj
Kategorio:Sejla Mun
Remaufens

**Remaufens** estas urbo kaj komunumo en la distrikto Vevejso en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 936 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Remaufens situas tute sudokcidente en la Friburga Mezlando, oriente de la distriktĉefurbo Châtel-Saint-Denis. La komunumo konsistas el la vilaĝo Remaufens kaj la setlejoj Cornifel kaj Le Crêt, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,91 km², de kiuj 25,2% estas kovritaj de arbaro, 67,5% servas por agrikulturo kaj 6,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Remaufens limas en nordo al Maracon (VD), en oriento al Châtel-Saint-Denis, en sudo al Corsier-sur-Vevey, kaj en okcidento al Attelens.

## Trafiko 
Tra Remaufens kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 151 de Châtel-Saint-Denis al Palézieux. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas 4 kilometrojn oriente de la komunumo apud Châtel-Saint-Denis. Per du haltejoj apud la etspura fervojlinio de Châtel-Saint-Denis al Palézieux la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Remaufens datiĝas el la jaro 1000 kiel *Romulfens*. Dum la merovida tempo en mezepoko Remaufens apartenis al la Senjorujo Fruence, kiu en la jaro 1296 estis akirita de Savojo kaj ek de tiam estis kvartalo de Châtel-Saint-Denis. En la jaro 1536 ĝi estis konkerita de la urba ŝtato Friburgo. De 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Remaufens apartenis al la Voktejo Châtel-Saint-Denis kaj de 1798 ĝis 1848 al la samnoma distrikto. Sub la nova konstitucio de 1848 Remaufens estis atribuita al la nova distrikto Vevejso.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Remaufens (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Remaufens
La alienisto

***La Alienisto*** (en la portugala *O Alienista*) estas rakonto verkita de la elstara brazila aŭtoro Machado de Assis. Ĝi unue aperis poparte, de la 15-a de oktobro 1881 al la 15-a de marto 1882, en *A Estação*, tiutempa revuo de Rio-de-Ĵanejro, fama pro la aperigo de pluraj gravaj literaturaĵoj, inter tiuj kelkaj de Machado de Assis, kiel *Postmortaj rememoroj de Brás Cubas* kaj *Quincas Borba*. Poste, en 1882, ĝi aperis kiel parto de la volumo *Papéis avulsos*, rakontaro kun pluraj rakontoj de Machado de Assis. Kelkaj specialistoj konsideras ĝin novelo, sed la plimulto taksas ĝin rakonto. Ĉiel ajn, ĝi fariĝis modelo por la strukturo de la sekvintaj rakontoj faritaj en Brazilo kaj estas unu el la fundamentaj verkaĵoj de la Realismo en tiu lando. Por multaj ĝi ja estas la unua verkaĵo de la realismo movado en Brazilo. Ĝia temo estas la rilato inter la estro de frenezulejo en malgranda urbo de Brazilo kaj ties urbanaro.

## En Esperanto 
Ĝi aperis en Esperanto en 1997, tradukita de Paulo Sérgio Viana kaj eldonita de Fonto.

**Bibliografiaj informoj:** 
* **Machado de Assis**, **Paulo Sérgio Viana** (trad.): *La Alienisto*, Ŝapekoo: Eldonejo Fonto, 1997. Formato: 14 x 21 cm, broŝuro, dukolora kovrilo.

## Eksteraj ligiloj 
* La Alienisto, en la katalogo de UEA
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Verkoj el la esperantigita portugallingva literaturo
Kategorio:Literaturo de Brazilo
Kategorio:Libroj aperintaj en 1882
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Trochulus

***Trochulus*** estas genro de malgrandaj surteraj pulmohavaj helikoj en la familio Higromiedoj. Preskaŭ ĉiu primoluska verko pli frua ol 2006 uzis la nomon *Trichia* anstataŭ la nomon *Trochulus* (kiu nun estas konsiderata kiel ĝusta).Rocroi, J.P., Bichain, J.M., Gargominy, O. 2007. 

## Specioj 
La tipo-specio de tiu ĉi genro estas *Trochulus hispidus*.

En la genro *Trochulus* estas specioj, inkluzive de::

Subgenro *Trochulus* Chemnitz, 1786
* *Trochulus alpicola* (Eder, 1921)
* *Trochulus ataxiacus* (Fagot, 1884)
* *Trochulus biconicus* (Eder, 1917) - sinonimo: *Trichia biconica*
* *Trochulus glyptus* (Locard, 1880) - sinonimo: *Trochulus caelatus* (Studer, 1820) - sinonimo: *Trichia caelata*
* *Trochulus clandestinus* (Hartmann, 1821)
* *Trochulus coelomphala* (Locard, 1888)
* *Trochulus erjaveci* (Brusina, 1870)
* *Trochulus graminicola* (Falkner, 1973) - sinonimo: *Trichia gramnicola*
* *Trochulus hispidus* (Linnaeus, 1758) - sinonimo: *Trichia hispida* (Linnaeus, 1758)
* *Trochulus montanus* (Studer, 1820)
* *Trochulus oreinos* (Wagner, 1915) - sinonimo: *Trichia oreinos*
* *Trochulus phorochaetius* (Bourguignat, 1864)
* *Trochulus plebeius* (Draparnaud, 1805) - sinonimo: *Trichia plebeia*
* *Trochulus sericeus* (Draparnaud, 1801) - sinonimo: *Trichia sericea* (Draparnaud, 1801)
* *Trochulus striolatus* (C. Pfeiffer, 1828) - sinonimo: *Trichia striolata*
* *Trochulus suberectus* (Clessin, 1878)
* *Trochulus villosus* (Draparnaud, 1805)
* *Trochulus villosulus* - (Rossmässler, 1838) - sinonimo: *Trichia villosula* (Rossmässler, 1838)
* *Trochulus waldemari* (Wagner, 1912)

Subgenro *Plicuteria* Schileyko, 1978
* *Trochulus lubomirskii* (Ślósarski, 1881) - synonym: *Trichia lubomirskii*

Laŭ molekulaj analizoj, *Trochulus lubomirskii* ne enestas la genron *Trochulus*.

## Referencoj 
Kategorio:Higromiedoj
Preĝejo Sankta Ladislao (Mórahalom)

La **preĝejo Sankta Ladislao**, nomata laŭ Ladislao la 1-a, reĝo de Hungario, estas romkatolika monumento historia en Hungario, en urbo Mórahalom.

## Historio 
Oni konstruis kapelon en 1892 memore al la inundo en Szeged. La nun videbla preĝejo konstruiĝis en 1903. Ekde la sama jaro la orgeno ekfunkciis. En 1934 oni establis altaron pri Sankta Antonio el Padovo. En 1948 la preĝejo ricevis novan ĉefaltaron. La preĝejo estis renovigita en 1973 kaj 2003. En 1988 nova orgeno alvenis.

## Legendo 
La loĝantaro konas legendon pri la preĝejo. Laŭ tio ŝafisto pikis sian bastonon sur monteto en la teron kaj diris: "Baldaŭe oni konstruos preĝejon ĉi tie!".

## Konstruaĵo 
La preĝejo etendiĝas sola. En mezo de la fasado estas la ĉefenirejo, pli supre la unusola kvadrata turo situas, kies pinto estas svelta piramido. La absido ĉe fine de la navo estas pli larĝa, ol la navo. Rita Sonkodi pentris la altaran bildon.

## Fontoj 
* hungare
* hungare
* hungare 
* hungare

Morahalom
Morahalom
Kuka Markolo

[eta|250px|dekstra|Vido el pinto de [Monto Kaukau tra la Kuka Markolo al la Riaro Marlborough en la distanco.]]
La **Kuka Markolo** (, ) estas la markolo inter la Norda Insulo kaj la Suda Insulo de Novzelando. Ĝi konektas la areon de la Tasmana Maro nordokcidente kun la Suda Pacifika Oceano sudoriente, kaj fluas ĉe la ĉefurbo, Wellington. Ĝi estas 22 km larĝa je sia plej mallarĝa punkto, kaj estas konsiderata unu el plej danĝeraj kaj neantaŭvideblaj marareoj en la mondo.

La markolo nomiĝas tiele kiel James Cook, la unua eŭropa ŝipestro kiu navigis tra ĝi, en 1770. En maoria ĝi havas la nomon *Raukaŭa* aŭ *Raukaŭa Moana*. *Raukaŭa* povus signifi "maldolĉaj folioj".

## Historio 
Kiam la nederlanda esploristo Abel Tasman unua inter eŭropanoj kiuj vidis Novzelandon, nome en 1642, pensis, ke la Kuka Markolo estas ria golfeto fermata oriente. Li nomis ĝin *Zeehaen*, laŭ la nmo de unu el siaj du ŝipoj en tiu ekspedicio. En 1769 James Cook certigis, ke temas pri markolo, kiu formas navigeblan akvejon.

La **Kuka Markolo** allogis eŭropajn setlantojn komence de la 19a jarcento. Pro ties uzo kiel migrovojo de balenoj, balenkaptistoj starigis bazojn en la Riaro Marlborough kaj en la marbordo ĉe Kapiti. El finaj 1820-aj jaroj ĝis mezo de la 1960-aj jaroj la insulo Arapaŭa estis bazo por balenkaptado en la riaro. Perano Head en la orienta marbordo de la insulo estis la ĉefa balenstacio ĉe la areo. La domoj konstruitaj de la familio Perano estas nun funkciantaj kiel turistejo.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Nov-Zelando
Kategorio:James Cook
Gábor Béla Fodor

**Gábor Béla FODOR** (hungare **Fodor Gábor Béla**; naskiĝis la  1915 en Budapeŝto, mortis la  2000 en Morgantown) estis hungara kemiisto, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio.

## Biografio 
Gábor Béla Fodor frekventis universitatojn en Graz, Budapeŝto kaj Szeged. Inter 1935-1938 kaj inter 1945-1957 li esploris kaj instruis en la universitato de Szeged. Dum la 2-a mondmilito li laboris en la farmacia uzino *Chinoin*. Li partoprenis en la revolucio en 1956, tial li estis forigita pri la instruado. En 1964 li vojaĝis al Kanado, poste li restis tie. Ekde 1969 li esploris kaj instruis en Usono. En 1986 li emeritiĝis, poste kelkfoje vizitis Hungarion. Li havis edzinon, kiu naskis 8 gefilojn. Li ricevis premiojn Kossuth en 1950 kaj 1954, poste eksterlandajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Mutarotation of halogenated derivatives of cholesterol II. trans-dehydroandrosterone* (1947)
* *Szerves kémia. 1-11* (Organika kemio) (1960)
* *Studies in natural products chemistry, stereoselective synthesis* (1989)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* Szegedi egyetemi almanach ISBN 963-482-037-9
* http://epa.oszk.hu/00700/00775/00029/481-483.html 
* hungarlingva biografieto kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 14-a paĝo)

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Hungario
Ellie Goulding

**Ellie Goulding** (naskonomo: **Elena Jane Goulding**) (naskiĝis  en Hereford) estas brita kantistino-kantaŭtoro. Ŝia debuta studia albumo estis *Lights* en 2010.

En 2010, ŝi fariĝis la dua artisto kiu ambaŭ supreniris la jaran opinisondon (Sound of...) de BBC kaj gajnis la "Critics' Choice Award" en la "Brit Awards" la saman jaron. La unua estis Adele en 2008.

Ellie Goulding aperigis sian unuan studian albumon, *Lights*, en 2010. La albumo startis kiel numero unu en "UK Albums Chart". Vendiĝis pli ol  ekzempleroj en Unuiĝinta Reĝlando.

Ŝi kantis sian version de *Your Song* de Elton John dum la geedziĝa ceremonio de Princo Vilhelmo kaj Kate Middleton en Palaco Buckingham. La , Ellie Goulding kantis en muzik-festivalo Lollapalooza en ĉikago. Ellie Goulding kantis en la jara koncerto de Nobel-premio pri paco la  en Oslo, Norvegio. Ŝi ankaŭ partoprenis en grup-diskuto kun Amy Lee de Evanescence kaj Janelle Monáe. La , Ellie Goulding kantis en la Blanka Domo dum la lumiga ceremonio de la "Nacia Kristnaska Arbo", kune kun samuloj de Big Time Rush kaj will.i.am.

## Diskaro 
### albumoj 
* 2010: *Lights*
* 2012: *Halcyon*
* 2012: *Halcyon*
* 2013: *Halcyon Days*

### Unuopaĵoj 
* 2009: *Under the Sheets*
* 2010: *Starry Eyed*
* 2010: *Guns and Horses*
* 2010: *The Writer*
* 2010: *Your Song*
* 2011: *Lights*
* 2012: *Figure 8*
* 2012: *Anything Could Happen*
* 2013: *Explosions*
* 2013: *Stay Awake*
* 2013: *I Need Your Love*
* 2013: *Burn*
* 2013: How Long Will I Love You
* 2014: Goodness Gracious
* 2014: Beating Heart
* 2014: Outside
* 2015: Love Me Like You Do
* 2015: Powerful

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Britaj kantistoj
Kategorio:Anglaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Britio
Éva Hubbes

**HUBBES Éva** estas rumania hungara muzeologino, bibliotekistino. Ŝi naskiĝis en Sfântu Gheorghe la 14-an de aprilo 1935.

## Biografio
Éva Hubbes akiris diplomon pri historio en 1956 en UBB de Kluĵo. Ĝis 1959 ŝi estis muzeologino, poste bibliotekistino de la Scienca Biblioteko de Odorheiu Secuiesc. Ŝia esplorkapmo estas la hungara kulturhistorio de Transilvanio, la lokhistorio.

## Fontoj
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj lokhistoriistoj
Valverdo (Fuenkaralo-Pardo)

**Valverde** en hispana, aŭ **Valverdo** en esperanto, estas kvartalo de la nordo de la vilaĝo de Madrido (Hispanio) apartenanta al la distrikto Fuenkaralo-Pardo.

Ties spaco limiĝas norde de la ŝoseo el Fuenkaralo al Alkobendo, oriente de la avenuo Burgos, okcidente de la ŝoseo al Colmenar Viejo kaj sude de la ero de la ĉirkaŭa Aŭtoŝoseo M-30 kiu ligas la Nordan Akson kun la Akso de Manoteras.

Ene de Valverde troviĝas diversaj subkvartaloj: nome la propra Fuenkaralo, Santa Ana, la industria areo Cardenal Herrera Oria, la kolonio Virgen de Begoña, la kvartalo Tres Olivos, Las Tablas kaj la industria areo de Fuenkaralo kun la Distrikto C.

## Transporto 
### Trajnoj 
* Stacio Ramón y Cajal
* Stacio Fuencarral

### Metroo de Madrido 
* Stacioj , , ,  kaj .

Kategorio:Kvartaloj de Madrido