open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Grafika Centro Antverpeno

eta|Arsenaalstraat 5, Antverpeno
**Grafika Centro Antverpeno** (**GCA**) estis unu el la oficejoj de UEA en ĝia periodo de ekspansia politiko (1977-1989). La nomo GCA estis ideo de Victor Sadler, la tiama ĝenerala direktoro de UEA.

La ekesto de tiu centro fakte estis iom hazarda. En la domo de Paul Peeraerts, siatempe Drakenhoflaan 97 en Deurne, UEA instalis kompostilon. Per ĝi laboris pluraj volontuloj por helpi al la movado. Ĉar la laboro en la Centra Oficejo de UEA daŭre ampleksiĝadis (sen grandigo de la dungitaro), oni petis de Paul Peeraerts se eble plivastigi la reton de volontuloj en Antverpeno. Tio ĉi ŝajnis esti ebla, kondiĉe ke la laboro okazu ne plu en privata domo, sed en aparta oficejo. Tiun oficejon oni trovis en Arsenaalstraat 5 en Antverpeno. UEA luprenis ĝin kaj tien la kompostilo translokiĝis fine de 1977.

eta|Akcepto okaze de la malfermo de GCA en 1977. Sur la foto Grégoire Maertens, Victor Sadler, Roger de Schepper, Manuel Halvelik kaj Paul Peeraerts.

Baldaŭ oni akiris pli da maŝinoj, kaj pli da kunlaborantoj. El la membroj de la grupo ni memoras la nomojn de fam. de Schepper, Gerd Jacques, Manuel Halvelik, Paul Peeraerts, Anne Tilmont, Gert Van Tongerloo, Bob Venhuizen kaj multajn aliajn hazardajn volontulojn. Ekde aprilo 1979 oni sukcesis dungi unu el la volontulojn, nome Paul Peeraerts, kiu iĝis direktoro. Ekde tiam la oficejo servis kaj kiel grafika centro de UEA, kaj kiel centra adreso de la movado en Flandrio. Fine de la sama jaro aldoniĝis ankoraŭ alia duontempa dungito, Gerd Jacques. Danke al financa subteno de la ŝtato, laboris ankaŭ dum pluraj jaroj aliaj oficistoj. En 1982 la Centro nombris 8 plentempajn deĵorantojn, kaj 2 parttempajn, kaj eĉ tiuj apenaŭ sukcesis daŭre mastri la senĉesan laboron. Por kiel eble plej multe ekspluati la kompostmaŝinojn, eĉ estis dungita persono por dumnokta laboro: Guido van Damme.

La 28an de decembro 1981, la Centro translokiĝis al Frankrijklei 140, kie Institucio Hodler el Nederlando estis aĉetinta prestiĝan domon. Tio ĉi ankoraŭ vigligis la aktivecon kaj GCA faris multe da komercaj aktivaĵoj por UEA. En tiu tempo tio kadris en la ekspansia politiko de UEA. Ĝi havis ne nur oficejon en Antverpeno sed ankaŭ en Nov-Jorko kaj en Budapeŝto.

Post iom da tempo tamen UEA ĉesigis sian ekspansian politikon, i.a. sub instigo de la nova ĝenerala direktoro Simo Milojeviĉ kaj estrarano Gian Carlo Fighiera kaj iom post iom fermis ĉiujn siajn oficejojn krom la centra oficejo en Roterdamo. Ĉar fermi la centron en Antverpeno signifus maldungi plurajn homojn kaj perdi la konstantan adreson, ekestis interparoloj inter Flandra Esperanto-Ligo (FEL) kaj UEA kiuj finiĝis per la decido en 1989, ke FEL aĉetos ĉiujn materialojn de GCA kaj transprenos ilin, kune kun la dungitaro.

La tiama oficejo de GCA ankoraŭ ekzistas, sed estas nun integra parto de Flandra Esperanto-Ligo.

Kategorio:Historio de UEA
Kategorio:Antverpeno
Ciba

**Ciba** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.

*Ciba (Crăciunești) estas vilaĝo en distrikto Mureș.
*Ciba (Miercurea Ciuc) estas vilaĝo en distrikto Harghita.

## Vidu ankaŭ 
* Ĉiba, per transliterigo Hepburn *Chiba*, urbo kaj gubernio en Japanio
Laz-Firtănuș

**Laz-Firtănuș**  ( Firtosiláz) estas vilaĝo en la rumana distrikto Harghita. Ĝi apartenas al la komunumo Avrămești.

Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 la vilaĝo apartenis al Hungario.

En la censo de 2002 ĉiuj 49 loĝantoj deklaris sin etnaj hungaroj kaj la hungaran sia precipa lingvo.

## Notoj 
Kategorio:Distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Fitod

**Fitod** ( Fitód [fitOd]) estas vilaĝo en la rumana distrikto Harghita. Ĝi apartenas al la komunumo Leliceni; ĝis 2004 ĝi apartenis al Sâncrăieni.

Ĝi situas 1,5&nbsp;km norde de Leliceni kaj estas atingebla tra la distriktaj vojoj DJ123B kaj 123C.
## Loĝantaro
En la censo de 2002 el la 420 loĝantoj 412 deklaris sin etnaj hungaroj kaj la hungaran sia precipa lingvo. 7 deklaris sin rumanlingvaj rumanoj.
## Renomaj homoj
*Attila Ambrus (n. 6-a de oktobro 1967): hokeisto, aŭtoro, famaĉulo kiel viskirabisto

## Notoj 
Kategorio:Distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Sântimbru-Băi

**Sântimbru-Băi**  ( Csíkszentimrei Büdösfürdő) estas vilaĝo en la rumana distrikto Harghita. Ĝi apartenas al la komunumo Sântimbru.

La rumana nomparto *Băi* kaj la hungara *fürdő* signifas "banejo".

Sântimbru-Băi situas montare, 6 km okcidente de Sântimbru, kaj estas atingebla per la distrikta vojo DJ123D ekde Sâncrăieni.

En la censo de 2002 Sântimbru-Băi ankoraŭ kune kun Sântimbru apartenis al Sâncrăieni kaj ne estis aparte censita. Ĝi estis fondita kiel memstara unuo per la leĝo n-ro 84/2004.

## Notoj 
Kategorio:Distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Izvorul Trotușului

**Izvorul Trotușului** , hungare **Sántatelek**, estas vilaĝo en la rumana komunumo Lunca de Sus en distrikto Harghita.

En la censo de 2002 ĉiuj 741 loĝantoj deklaris sin etnaj hungaroj kaj la hungaran sia precipa lingvo.

## Notoj 
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Capu Corbului

**Capu Corbului** ,  **Hollósarka**, estas vilaĝo en la rumana distrikto Harghita. Administre ĝi apartenas al la komunumo Corbu.

Capu Corbului situas ĉe la nacia vojo DN15, inter Corbu (5 km oriente) kaj Borsec (10 km sud-okcidente). De la nacia vojo debranĉiĝas la distrikta vojo DJ174B al Bilbor.

En la vilaĝo kaj proksime de ĝi troviĝas du tombejoj-memorejoj pri mortintaj rumanaj soldatoj.

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Hermann Göring

**Hermann GÖRING** ( – ) estis germana nazia politikisto, militestro, estra membro de la nazia partio, antaŭoficiro en la Tria Regno kaj estro de la germana milita aviadilaro Luftwaffe. Li estis akuzita pri krimoj dum milito kaj krimoj kontraŭ homeco ĉe la Proceso de Nürnberg en 1945-1946 kaj kondamnita al mortopuno per pendumo, sed du horojn antaŭ la ekzekuto li memmortigis sin pere de kalia cianido. Li estis honorigita soldato de la Unua Mondmilito per la gajno de la ordeno *Pour le Mérite*.

## Vivo 
Dum la Unua Mondmilito li fariĝis piloto kaj poste komandanto de la aviadilaro *Richthofen* (1918). Li estis flug-aso, pafinta 22 malamikajn aviadilojn. En la jaro 1922 li fariĝis membro de la ekstreme naciisma partio NSDAP . Forte ŝatata de Adolf Hitler, li fariĝis prezidento de la Reichstag (1932). Li ĉefe kreis la germanan militan aviadilaron (Luftwaffe). Hitler nomumis lin sia anstataŭulo (1939), sed poste malaprobis lin (1945).

## Vidu ankaŭ 
* Reichswerke Hermann Göring

## Interesaĵoj
8.03.1940: En sia instrukcio interalie ordonis marki polojn (per litero P) kaj laborigi ilin en partoj de Tria Regno liberaj de ĉeĥoj kaj soraboj.

## Eksteraj ligiloj 
* Citoj de li pri milito kaj la akiro de subteno de la popolo

Kategorio:Göring-familio
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Naziaj politikistoj
Kategorio:Germanoj kondamnitaj al mortpuno
Kategorio:Ekzekutitoj en la 20-a jarcento
Kategorio:Sturmabteilung-personaro
Kategorio:Ĉefministroj de Prusio
Kategorio:Feldmarŝaloj de Tria regno
Kategorio:Kondamnitoj al mortpuno
Kategorio:Ĉasistoj
James Cameron

**James CAMERON** (naskiĝis la 16-a de aŭgusto 1954 en Kapuskasing, Ontario, Kanado) estas kanada reĝisoro, scenaristo kaj produktoro, kiu gajnis premiojn Oscar, Orglobon kaj Saturn pro siaj filmoj.

Cameron reĝisoris tri el la kvar plej alte enspezigaj filmoj de ĉiuj tempoj, *Avatar*, *Titanic* kaj *Avatar: The Last Airbender*. Li ankaŭ reĝisoris aliajn filmojn kiuj estis furoraĵoj, inkluzive de *Terminator*, *Terminator 2*, *The Abyss*, *True Lies* kaj *Aliens*. La ĉeftemo en la plej multaj el la filmoj de Cameron estas la rilatoj inter homo kaj teknologio .

## Filmaro 
## Televido 
* 2000-2002 *Dark Angel* *Televida serio*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Kanadaj reĝisoroj
Kategorio:Kanadaj scenaristoj
Kategorio:Kanadaj kinproduktoroj
Kategorio: Kanadaj televidproduktoroj‎
Kategorio:Kanadaj televidaj verkistoj‎
Kategorio:Anglaj ontarianoj
Kategorio:Kanadaj filantropoj
Kategorio:Kanadaj miliarduloj
Kategorio:Kanadaj feministoj
Kategorio:Premiitoj de Ora Globo
Kategorio:Oskar-premiitoj
Kategorio:Kamaradoj de la Ordeno Kanada
Kategorio:Skotaj kanadanoj
Kategorio:Kanadaj inventistoj
Kategorio:Kanadaj ekologiistoj
Kategorio:Kanadaj ateistoj
Kategorio:Akademia Premio por plej bona reĝisoro
Harghita-Băi

Harghita-Băi hargita-baj(hungare: **Hargitafürdő**, hargitafurdo) estas altrefriŝigejo en Rumanio apartenanta al Miercurea Ciuc situanta okcidente de ĝi. En 1910 ĝi havis 32 kaj en 1992 324 loĝantojn (93% hungaroj). Tiun nomon ĝi ricevis en 1898. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Csík*). Ĝi havas kaolinminejon, mofetojn, mineralakvofontojn.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Renomaj personoj 
* Éva Tófalvi (*4-a de decembro 1978) skipafistino (olimpikanino)
## Eksteraj ligiloj 
* Administrcia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto
 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Harghita
Chuck Schuldiner

**Charles Michael (Chuck) Schuldiner** (13-an de majo 1967, en Long Island, Nov-Jorko – 13-an de decembro 2001 en , Florido) estis usona muzikisto. Li estis la kreinto, la ĉefkantisto, la gitaristo kaj la plej grava ero de la grupo Death, kiu estis kreita en 1983 (kiam ankoraŭ estis nomita "Mantas").

## Biografio 
### La komenco 
Chuck Schuldiner naskiĝis je la 13a de Majo de 1967 en Long Island, Novjorko ene de juda familio de aŭstraj prauloj. En 1968, lia familio translokiĝis al Florido. Chuck estis la plej nova de tri geknaboj. Liaj havis unu fraton kaj unu fratinon: Frank kaj Bethann.

Chuck komencis ludi kiam estis 9-jaraĝa. Sia 16-jaraĝa frato estis ĵus mortigita en aŭtomobila akcidento kaj siaj gepatroj donis al li gitaron, pensante ke tio konsolus lian doloron.

Li havis klasikajn lecionojn dum nur malpli ol unu jaro ĉar li malŝatis ĝin.
Post tio, li gajnis elektrikan gitaron.
Li havis influon de Iron Maiden, KISS kaj Billy Idol, krom aliaj.

Chuck estis konata kiel publika kontraŭulo de pezaj drogoj, io malofta en metalmuzika komunumo. Tion oni povas konstati en diversaj intervjuoj kaj kelkaj kantoj (precipe "Living Monstrosity", pri kokaino kaj kokainemulo, naskiĝinta de kokainema patrino).

### Muzika kariero 
Chuck formis Death kiel "Mantas" en 1983.

Chuck en nova grupo nomita *Control Denied* lanĉis la albumon *The Fragile Art of Existence* en la jaro 1999.

### Batalo kontraŭ kancero 
Maje de 1999, Chuck komencis sperti kelkajn dolorojn en sia kolo. En sia datreveno, la 13-an de majo 1999, li ricevis la diagnostikon de cerba kancero. La 13-an de decembro 2001 Chuck Schuldiner forpasis.

## Diskografio 
### Albumoj kun la grupo *Death* 
* 1987: *Scream Bloody Gore* (Kompakta disko) - eldonejo Combat
* 1988: *Leprosy* - Combat
* 1990: *Spiritual Healing* - Combat
* 1991: *Human* - eldonejo Relativity
* 1992: *Fate: The Best of Death* - Relativity
* 1993: *Individual Thought Patterns* - Relativity
* 1995: *Symbolic* - eldonejo Roadrunner Records
* 1998: *The Sound of Perseverance* - eldonejo Nuclear Blast
* 2001: *Live in L.A.: Death & Raw* - Nuclear Blast
* 2001: *Live in Eindhoven* - Nuclear Blast

### Albumoj kun la grupo *Control Denied* 
* 1999: *The Fragile Art of Existence*

### Albumoj kun la grupo *Voodoo Cult* 
* 1994: *Jesus Killing Machine*

## Eksteraj ligiloj 
* Empty Words

## Fonto 
* La fonto de la plej parto de tiu ĉi artikolo estis kaptita de la paĝaro Emptywords.org. Oni povas kopii, laŭ la nura kondiĉo mencii Emptywords.org kiel fonto.

Kategorio:Usonaj gitaristoj
Kategorio:Floridanoj
Bârzava (Ciuc)

**Bârzava (Ciuc)** [bırzava], (hungare: **Csíkborzsova**, ĉikborĵova) estas vilaĝo en Rumanio norde de Miercurea Ciuc. En 1910 ĝi nombris 639, en 1992 697 loĝantojn (hungaroj). Ĝia unua skriba menciaĵo estas en 1496. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Csík vármegye*). Administre ĝi apartenas al Frumoasa.

## Fontoj 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Famuloj 
En la iama Csíkborzava naskiĝis hungara Lajos Erőss (preposto).

## Eksteraj ligiloj 
* Administrcia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Runc

**Runc** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:

*Runc (Ocoliș) estas vilaĝo en distrikto Alba.
*Runc (Vidra) estas vilaĝo en distrikto Alba.
*Runc (Zlatna) estas vilaĝo en distrikto Alba.
*Runc (Harghita) estas vilaĝo en distrikto Harghita.
*Runc (Borșa) estas vilaĝo en distrikto Maramureș.
Călnaci

**Călnaci**  ( Kalnács) estas vilaĝo en la rumana distrikto Harghita. Ĝi apartenas al la komunumo Subcetate.

Călnaci situas okcidente de Subcetate; ĝi estas pli ol tri kilometrojn longa, sed nur ĉ. 200 metrojn larĝa, ĉar ĝi etendiĝas laŭlonge de unusola vojo.

En 1992 Călnaci havis 342 loĝantojn, je la censo de 2002 290, el kiuj 288 deklaris sin etnaj rumanoj kaj du ne deklaris etnecon; ĉiuj deklaris la rumanan sia precipa lingvo.

## Notoj 
Kategorio:Distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Malplena aro

En matematiko, kaj pli specife en aroteorio, **malplena aro** aŭ **nenioma aro** estas la unika aro, kiu ne enhavas elementojn. En aksioma aroteorio ĝia ekzisto estas postulata per la aksiomo de malplena aro kaj ĉiuj finiaj aroj estas konstrueblaj pere de ĝi. La malplena aro estas fojfoje nomata **nula aro**, sed ĉar nula aro signifas ion alian en teorio de mezuro, uzo de ĉi tiu termino por malplena aro estas ĝenerale evitinda.

Diversaj ĝeneralaj ecoj de aroj estas triviale veraj por la malplena aro.

## Notacio 
La norma notacio por malplena aro estas la simbolo \varnothing aŭ ∅. Oni ne konfuzu tiun ĉi signon kun la skandinava vokalo Øø kaj la greka litero Φ.

Por kompari, vidu la tri signojn kune: ∅ Øø Φ – la signo de malplena aro estas bazita sur geometria cirklo, sed la skandinava litero similas al ovalo kiel litero 'O'.

La signo de malplena aro "∅" havas unikodan kodon U+2205. Komuna TeX-a pakaĵo uzas por ĝi skribojn \emptyset kaj \varnothing, kiuj respektive aperas kiel:
: \emptyset, \varnothing

Alia komuna notacio por la malplena aro estas {}.

## Ecoj 
* Por ĉiu aro *A*, la malplena aro estas subaro de *A*:
* : ∀*A*: \varnothing ⊆ *A*
* Por ĉiu aro *A*, la kunaĵo de *A* kun la malplena aro estas *A*:
* : ∀*A*: *A* ∪ \varnothing = *A*
* Por ĉiu aro *A*, la komunaĵo de *A* kun la malplena aro estas la malplena aro:
* : ∀*A*: *A* ∩ \varnothing = \varnothing
* Por ĉiu aro *A*, la kartezia produto de *A* kaj la malplena aro estas malplena:
* : ∀*A*: *A* × \varnothing = \varnothing
* La sola subaro de la malplena aro estas la malplena aro:
* : ∀*A*: *A* ⊆ \varnothing ⇒ *A* = \varnothing
* La nombro de eroj de la malplena aro (tio estas ĝia kardinalo) estas nulo; kaj malplena aro estas finia:
* : |\varnothing| = 0
* Por ĉiu propraĵo:
** por ĉiu ero de \varnothing la propraĵo estas vera
** forestas ero de \varnothing por kiu la propraĵo estas vera
* Male: se, por iu propraĵo, jenaj du propozicioj estas veraj samtempe:
** por ĉiu ero de V la propraĵo veras
** forestas ero de V por kiu la propraĵo veras
:tiam V = \varnothing

## Rolo de malplena aro en matematiko 
Eblas diri, ke per la malplena aro komenciĝas la matematiko, ĉar oni povas uzi ĝin por ekkrei la entjerojn; el la entjeroj eblas konstrui aliajn nombrojn ktp.

Laŭ John von Neumann, oni povas procedi jene:
* kiun kvanton da elementoj kunmetas la malplena aro {}? Nul (0).
* kiun kvanton da elementoj kunmetas la aro {0} ? Unu (1).
* kiun kvanton da elementoj kunmetas la aro {0,1} ? Du. Ktp.
Tiel oni povas difini ĉiujn entjerojn, uzante nur unu aĵon.

Matematikistoj kutime parolas pri "*la* malplena aro", ĉar laŭ aroteorio du aroj estas samaj, se ili havas la samajn erojn; pro tio povas esti nur unu senelementa aro.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Unuera aro (matematiko)
* Duera aro

Kategorio:Aro-teorio
Crăciunel

**Crăciunel**  (hungare: **Karácsonfalva** [karaĉonfalva], malnova nomo *Homoródkarácsonyfalva*) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Odorheiu Secuiesc. Administre ĝi apartenas al Ocland.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 006 kaj en 1992 527 loĝantojn (hungaroj).

## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1333. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Udvarhely*). En ĝia unitariisma preĝejo troviĝas pentrita ligna baldakeno farita de nekonata majstro en la 1700-aj jaroj.

## Fonto
*Magyar Nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj personoj 
* Sándor Ürmösy (1863 – samloke, 1916) pentristo
* Ábel Barabás (Roșia Montană, 3-a de junio 1853 – Kolozsvár, 5-a de junio 1918): literaturhistoriisto, unitariisma pastro en Abrud, altlerneja profesoro en Temesvár
*Balázs Máthé: inĝniero

## Eksteraj ligiloj 
*Artikolo pri la murbildoj de la preĝejo
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Făgețel

**Făgețel** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.

* Făgețel (Bacău) estas vilaĝo en distrikto Bacău.
* Făgețel (Dobra) estas vilaĝo en distrikto Hunedoara.
* Făgețel (Frumoasa, Harghita) estas vilaĝo en distrikto Harghita.
* Făgețel (Remetea, Harghita) estas vilaĝo en distrikto Harghita.
Izvoru Mureșului

**Izvoru Mureșului**  (hungare: **Marosfő** ) estas vilaĝo en Rumanio sude de Gheorgheni. Ĝi memstariĝis kiel komunumo en 1956. En 1992 ĝi havis 801 loĝantojn (58 % da hungaroj, rumanoj). Ĝi estas refreŝiĝejo, centro de vintraj sportoj. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Csík vármegye*). Administre ĝi nun denove apartenas al Voșlăbeni.

La rumana nomo signifas "fonto de Mureș", la hungara "kapo de Mureș".

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de la distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Armășenii Noi

**Armășenii Noi**  (hungare: **Ménaságujfalu** [menaŝagujfalu]) estas vilaĝo en Rumanio en la Montaro de Ĉiko, oriente de Miercurea Ciuc. Administre ĝi apartenas al la komunumo Ciucsângeorgiu.

Armășenii Noi situas inter Ciucsângeorgiu kaj Armășeni, ĉe la distrikta vojo DJ123C. La plej proksima fervoja stacio estas en Sânsimion.

## Loĝantaro 
En la censo de 2002 280 el la 282 loĝantoj deklaris sin etnaj hungaroj kaj la hungaran sia precipa lingvo.

## Notoj 
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Martonca

**Martonca** , hungara *Martonka*, estas vilaĝo en la komunumo Remetea en la rumana distrikto Harghita. En la censo de 2002 registriĝis neniu loĝanto.

Martonca situas norde de Remetea ĉe la distrikta vojo DJ153D.

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Institucio Hodler

'''Institucio Hodler '68''' estas institucio laŭ nederlanda juro starigita en 1968 omaĝe al Hector Hodler, la fondinto kaj unua granda mecenato de UEA. Ĝi akumulas kapitalon, kies renton ĝi uzas por apogi UEA k.a. movadajn instancojn kaj projektojn.

## Historio 
La julia-aŭgusta numero de "Esperanto" en 1968 raportis pri plano de la Estraro de UEA lanĉi kampanjon por "fortikigi la financan bazon de la Asocio". La artikolo emfazis: "Ne ekzistas en la mondo kulturaj organizaĵoj, laborantaj sen iu ajn subvencio, kiuj povas funkcii sen deficitoj nur per siaj membrokotizoj. Iliaj manoj estas ligitaj pro konstanta monmanko. Prosperas nur tiuj, kiuj trovis aliajn fontojn de enspezoj."

La kampanjo celis kolekti kapitalon, kies rento liveru al UEA ekstrajn rimedojn aldone al kotizoj. Rezulte, la 28-an de oktobro estis starigita fondaĵo, kies oficiala nomo fariĝis Institucio Hodler '68. Ĝi ricevis propran juran personecon en Nederlando, kun estraro nomumata de la Estraro de UEA. Ekde la komenco ĝi kolektis donacojn kaj pruntojn sen rento aŭ kun malalta rento. La unua estraro konsistis el E.L.M. Wensing (prezidanto), Maurice Jaumotte kaj Evert J. Woessink, kiuj membris ankaŭ en la Estraro de UEA. Marianne Vermaas, kiu samjare rezignis kiel Direktoro de la Centra Oficejo, fariĝis la unua administranto.

Institucio Hodler estas la iama posedanto de la Esperanto-domo de Antverpeno, kiun ĝi ludonis al Flandra Esperanto-Ligo kaj al La Verda Stelo Antverpeno.

Kelkaj el la subvencioj asignitaj de IH’68 en la periodo 2016-2020 estis: € 3.000 kaj € 5.000 al Fondaĵo Canuto; € 5.000 al TEJO, por trejnseminario kaj partoprenigo de aktivaj afrikaj esperantistoj (loĝantaj en Afriko, kun aparta atento pri partoprenigo de virinoj) al la afrika IJK; € 2.000 por produktado de varbofilmo, cele al akiro de sufiĉe da financoj por realigi teatran/televidan filmon pri Zamenhof; entute € 10.000 por UEA en la jaro 2018 por Fondaĵo Canuto, Oficejo Afrika Komisiono, 9-a TAKE kaj kunordiganto de subvencipetoj; € 3.000 por voluntuloj de UEA de ekster EU; € 1.000 por la programo de la 101-a UK; € 500 por nova eldono de “La Danĝera Lingvo”; € 358 favore al eldono de pola Esperanto-lernolibro laŭ aktuala metodo. 

## Estraro 
La Estraro de UEA en marto 2020 renovigis la estraron de Institucio Hodler '68. En ĝi nun troviĝas: s-ino Ans Bakker-ten Hagen, Nederlando (prezidanto); s-ino Loes Demmendaal, Nederlando (sekretario); s-ro Bert de Wit, Nederlando; kaj s-ro Rakoen Maertens, Belgio. Ĉi tiu grupo pli facile kunsidos regule laŭbezone kaj ĉiuj povas trakti dokumentojn kaj en la nederlanda kaj en Esperanto.

Antaŭaj estraranoj estas interalie Gregoire Maertens, Renato Corsetti, Ilja De Coster kaj Pasquale Zapelli.

## Piednotoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri la institucio en la retejo de UEA

Kategorio:Esperanto-asocioj
Kategorio:Societa juro
Kategorio:Nederlando
Potiond

**Potiond** [potjond] (hungare: **Pottyond**)  estas vilaĝo en Rumanio apartenenta al Ciucsângeorgiu. 
## Loĝantaro
En 1992 la vilaĝo havis 267 loĝשntojn, el kiu estis 265 hungaroj kaj 2 rumanoj.
## Historio
La vilaĝo ĝis 1920 apartenis al Hungarujo, departemento Csík.
## Fonto
*Hungara vikipedio
Kategorio:Komunumoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Wandemberg Ribeiro Morais

**Wandemberg RIBEIRO MORAIS** (nask. ), kuracisto, estas delegito de UEA por la urbo Fortalezo kaj por la regiono nordorienta - unu el kvar UEA-delegitaj regionoj de Brazilo.

Li eklernis Esperanton en 1982 en kurso de Paulo Amorim Cardoso kaj de 1995 aktivas en la loka, ŝtata kaj tutbrazila Esperanto-movado. Li estis la ĉefa organizanto de la 82-a Universala Esperanto-Kongreso (2002) kaj de la 43-a Brazila Kongreso de Esperanto (2008) en Fortaleza.

Li ankaŭ estas prezidanto de la Cearaa Esperanto Asocio - CEA.

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Algovio

La **Algovio** () estas la regiono en la sudo de la bavara administra distriktaro Ŝvabio, kaj ankaŭ eta parto de Baden-Virtembergo. Ankaŭ parto de la **Algovio** estas Jungholz [jungholc] (en Tirolo) kaj Kleinwalsertal (en Forarlbergo). La nomo devenas de la maljunaltgermana *alb* = monto, monta herbejo kaj de mezaltgermane *göu*, kio signifas *regiono, pejzaĝo* sed ankaŭ en la senco de estradejo.

## Ĝenerale 
En la **Algovio** loĝas pli ol  homoj. La regionaj limoj de la **Algovio** ne estas tiel klaraj kiel la politikaj limoj. Propra ĉefurbo por la tuta Algovio ne ekzistas.
Oni disigas la **Algovion** (historie laŭ la radikiĝintaj dialektoj) en kvar partoj:
* La Supra Algovio en la sudo, en kio estas la distrikto Oberallgäu [ober-algoj], "supra Algovio", Jungholz [jungholc] (en Tirolo), Kleinwalsertal (en Forarlbergo) kaj la eksterdistrikta urbo Kempten, kio estas la plej granda algovia urbo kaj pli/malpli la mezo de la **Algovio**.
* La Okcidenta Algovio en la okcidento, kio estas granda parto de la distrikto Lindau kaj eta parto de la distrikto Ravensburg, pli ekzakte la eksdistrikto de Wangen en Algovio.
* La Suba Algovio en la nordo, en kio estas la distrikto Unterallgäu [unter-algoj], "suba Algovio", kaj la eksterdistrikta urbo Memmingen. La norda parto de la Suba Algovio laŭ kulturo jam estas pli ŝvaba ol algovia.
* La Orienta Algovio en la oriento, en kio estas la distrikto Ostallgäu [ost-algoj], "orienta Algovio", kaj la eksterdistrikta urbo Kaufbeuren.

### Komunumoj en la regiono Algovio 
Interalie: Bad Wurzach - Bad Wörishofen - Buchenberg - Füssen - Immenstadt en Algovio - Isny en Algovio - Kaufbeuren - Kempten en Algovio - Leutkirch en Algovio - Lindenberg en Algovio - Marktoberdorf - Memmingen - Mindelheim - Oberstaufen - Oberstdorf - Sonthofen - Wangen en Algovio.

### Riveroj kaj lagoj 
La plej grandaj riveroj estas en la okcidento la rivero Argen [argen] (Supra Argen, Suba Argen), en la mezo la rivero Iller [iller], mezoriente la rivero Wertach [vertaĥ], kio fluas en Aŭgsburgo en la riveron Lech [leĥ], kio estas pli/malpli la orienta limrivero de la *Algovio*. La plej grandaj lagoj en la *Algovio* estas la Lago Forggensee kaj la Lago Grosser Alpsee.

### Montoj 
La dek plej altaj pintoj de la Algoviaj Alpoj:

Großer Krottenkopf – 2.657 m (Aŭstrio)
Hohes Licht – 2.651 m (Aŭstrio)
Hochfrottspitze – 2.649 m (Germanio)
Mädelegabel – 2.645 m (Germanio)
Urbeleskarspitze – 2.632 m (Aŭstrio)
Steinschartenspitze – 2.615 m (Aŭstrio, hajlbrona vojo)
Bockkarkopf – 2.609 m (Germanio, hajlbrona vojo)
Marchspitze – 2.609 m (Aŭstrio)
Bretterspitze – 2.608 m (Aŭstrio)
Biberkopf – 2.599 m (plej suda germana punkto)

Kategorio:Alpoj
Kategorio:Regionoj en Germanio
Răchitiș

**Răchitiș** ,  *Rakkotyás*, estas vilaĝo en la rumana distrikto Harghita. Administre ĝi apartenas al la komunumo Bilbor, kies centro situas 2 km norde.

En la censo de 2002, 476 el la 478 loĝantoj deklaris sin etnaj rumanoj; 475 deklaris la rumanan sia precipa lingvo.

## Notoj 
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita
Kategorio:Distrikto Harghita
Kroata-hungara interkonsento

**Kroata-hungara interkonsento** (ankaŭ nomata hungara-kroata interkonsento) estas la traktato inter Hungario kaj la person-unia Kroata-Slavona-Dalmatio pri juraj rilatoj kaj registara sistemo de la du landopartoj. Ĝia subskribo okazis post la aŭstra-hungara interkonsento de 1867, en 1868. Laŭ la hungara leĝo 1868/XXX. tc., Hungario kaj la kunlandoj formas unu ŝtatan komunumon kun komuna reganto kaj komuna registaro pri la komunaj aferoj. Komuna afero – fakte hungare dominata – iĝis la rilatoj al la kortego, la militaferoj kaj ekonomiaj aferoj (imposta sistemo, ŝtatŝuldoj, moncirkulo), la marŝipado, komerco, trafiko, industrio, minado, ŝtataneco kaj ĉiuj monaferoj rilataj al tiuj. 

La komunaj aferoj apartenis al la jurefiko de la hungara parlamento, en kiun sendis reprezentantojn eĉ la kunlandoj, komence 29, poste 40 reprezentantojn. La kroataj ĉefnobeloj kaj ekleziaj moŝtuloj estis anoj de la hungara ĉefnobela ĉambro (supera ĉambro). 

Kroata aŭtonoma afero iĝis la internaj aferoj, juraferoj, edukado.

Kategorio:Traktatoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Historio de Hungario
Kategorio:Historio de Kroatio
Kategorio:Politiko en 1868
Muamar Kadafi

**Muamar KADAFI** aŭ **Muamar GADAFI**,  ''* , Libia prononco: [muˈʕæmmɑrˤ əl ɡædˈdæːfi] (naskiĝis la  en Sirto, mortis samloke la ) estis libia politikisto, ĝia gvidanto ekde 1969 ĝis sia morto. En 2009 li estis nomumita prezidanto de la Afrika Unio.

Muamar Kadafi naskiĝis en 1942, en beduena tribo, kaj elektis armean karieron. En 1969 li gvidis grupon da armeaj oficiroj kiuj perforte transprenis la povon de la reĝo Idris. Kadafi estis influita de la idealo de Pan-arabismo. Lia heroo estis la egipta prezidanto Nasser. Li kreis diktaturon kiu fariĝis unu el la plej long-daŭraj en la mondo.

Kiel armea soldato li grimpis la ŝtuparon de la rangoj en sia armea kariero. Li prenis la  en la lando per milita puĉo en septembro 1969, detroniginta la maljunan reĝon idris. Ekde tiam Gadafi tiel enkondukis internan politikon en Libio, kiel kombinis araban naciismon kun  bonfarton kaj estis nomita "islama socialismo", kaj antaŭenigis sian reĝimon bazitan sur kulto al personeco, forigante ĉian manifestiĝon de opozicio kontraŭ sia reĝimo. Li ankaŭ estis fama pro sia paradema kaj ekscentra personeco kaj vivstilo.

La ideologio de Kadafi estas mikso da tria-mondismo, socialismo kaj islamo. Tio kristaliĝis en la formala nomo de la ŝtata tiatempe Socialisma Popola Libia Araba Respubliko.

Kadafi estis unu el la malmultaj arabaj diktatoroj kiuj dumlonge rifuzas akcepti iun ajn pac-traktadon kun la ŝtato Israelo.

Li vidis sin kiel mondklasa estro kaj gvidanto, kaj kun la helpo de riĉeco de Libio, kies superpotenco baziĝas sur ĝiaj grandegaj kvantoj de nafto, emis enmiksiĝi en la aferojn de aliaj arabaj landoj kaj Afriko, kaj sponsoris arabajn teroristajn organizaĵojn tra la mondo. Pro tiu sponsorado al terorismo Libio dum jaroj suferis ekonomiajn sankciojn kaj misilatakoj de NATO.

La reformoj, kiujn li faris post la teroraj atakoj de la 11a de septembro 2001, inkluzive la publikigo kaj internacia kontrolo de la ŝtata programo pri armiloj de amasa detruo, ne helpis lin travivi la eventojn de la araba printempo. En februaro 2011 komenciĝis enlanda milito en Libio kontraŭ lia regado. Dekomence la ribeluloj prenis regadon de orienta regiono de la grandurboj Bengazi kaj Tobruk kaj de aliaj en okcidento kia Misrata. Kelkajn fojon la trupoj fidelaj al Kadafi antaŭenigis dum la ribeluloj retiriĝis kaj inverse, ĉefe kiam la aviadiloj de NATO komencis bombardadi la trupojn de Kadafi kaj militajn aŭ registarajn konstruaĵojn. Filoj de Kadafi estis klaraj subtenantoj de la pluigo de la patro en la povo.

Nokte al la 1-a de majo dum bombado de NATO pereis la filo de Muamar Kadafi Sajf al-Arab kaj tri nepoj de la libia ŝtatestro. Baldaŭ post tio homamasoj atakis ambasadorejojn de Britio, Italio kaj oficejon de UN en Tripolo. Responde al detruo de sia ambasadorejo Britio deklaris libian ambasadoron *persona non grata''.

## Vidu ankaŭ 
* Bab al-Azizia
* Dua Libia Enlanda Milito
* Libia revolucio de 2011

Kategorio:Diktatoroj
Kategorio:Libiaj politikistoj
Kategorio:Libiaj militistoj
Cheile Bicazului

**Cheile Bicazului** [keile bikazuluj] (**Kanjono de Bikazo**, hungare: **Békás-szoros**) estas intermonta valo en Rumanio en la Orientaj Karpatoj laŭ la valo de la Bikaz-rivereto inter Lacul Roşu kaj Bicazu Ardelean. 

maldekstra|eta
Ĝia longeco estas 8 km kaj la plej larĝa parto estas 10-15 m. La alteco de la rokmuroj atingas 300-400 metrojn. La kanjono ricevis sian nomon de la rivereto "Bicaz" (hungare: Békás-patak), kiu fluas tra la kanjono. La nomo de la rivereto devenas de la hungara lingvo (béka = rano) kaj signifas "rana-rivereto".

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-19., 1993-2004, Budapest.

Kategorio:Geografio de Rumanio
Kategorio:Orientaj Karpatoj
Kategorio:Terkoloj en Rumanio
Kategorio:Terkoloj
Aŭgito

[eta|Aŭgito en Val di Fassa, [Trentino.]]
**Aŭgito** estas la plej ofta piroksena mineralo, silikato de kalcio, magnezio, fero, titano kaj aluminio. Ĝi troviĝas ĉefe en bazaltoj, gabroj, andezitoj kaj aliaj malhelaj magmaj rokaĵoj kiel dika, tavola kristalo. Ĝi aperas eĉ en bazaltaj rokaĵoj de la Luno kaj bazaltaj meteoritoj. La aŭgitoj - konsiste similaj al diopsido - estas troveblaj en metamorfaj rokaĵoj kiel en marmoroj.

Ĉar oni apenaŭ povas distingi inter la diopsid–hedenbergita vico kaj la aŭgito, ĉar inter ili estas kontinua kemia similiĝo. Tiel oni uzas la esprimon aŭgito por ĉiu monoklin-simetria piroksena mineralo.

## Vidu ankaŭ 
* Pirokseno
* Silikatmineraloj

Kategorio:Monoklinaj mineraloj
Rejna de Jong

**Rejna de JONG** (1922-2007). Nederlandanino, eks-instruistino de elementa lernejo. Esperantistino ekde 1973. Komencis verki originalan Esperanto-poezion en 1974, inspirite de *La Infana Raso* de William Auld. Dum multaj jaroj ŝi kunlaboris kun la eldona fako de Flandra Esperanto-Ligo al kiu ŝi donacis sian tutan bibliotekon. Ekde 2016 tiu ĉi estas parto de la Esperanto-kolekto ene de  Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience en Antverpeno. 

## Verkoj
* *Divershumore* (originalaj poemoj, 1980)
* *Facetoj* (poemoj, 1984)
* *Bukedo de Esperantistoj* (poemoj, 1986)
* *Nordmara Duopo* (kun Albert Goodheir, poemoj, 1994)
* *Suno kaj Ombroj* (poemoj, 2002)
* Jacob Maris: *En Senvoja Sovaĝejo* (tradukitaj poemoj, 1979)
* Frederik van Eeden: *La Malgranda Johano* (traduko 1986)
* Henriette van Eyk: *Gabrielo : historio de maldika vireto* (traduko 1990)

## Bildaro 

Dosiero:Reina 1977-1.jpg|Letero de 1977-02-11 pri gramatikaĵoj en la verko de Frits Faulhaber
Dosiero:Reina 1977-2.jpg|
Dosiero:Reina 1977-3.jpg|
Dosiero:1979 Merlo sur Menhiro 2.jpg|Dediĉo en ekzemplero de *Merlo sur Menhiro* fare de Albert Goodheir (en Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience) 

## Eksteraj ligiloj
*  Recenzo de Carlo Minnaja pri la poemaro *Suno kaj Ombro*.

Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Nederlandaj verkistoj
Diopsido

.]]
**Diopsido** estas ofta silikata mineralo, apartenanta al la piroksena grupo. Ĝi aperas ĉefe en  metamorfaj, siliciaj kalkoŝtonoj kaj dolomitoj, sed ankaŭ en skarnoj (fer-riĉa rokaĵo, estiĝinta per kontakta metamorfozo) kaj en malpli grando, en kondritoj. La smeraldverdajn specoj oni uzas kelkfoje kiel juvelŝtonojn. La diopsido havas grandan enhavon je kacia kaj magnezia silikato (CaMgSi2O6). Ĝi formas kun hedenbergito – en kies molekula kadro ferjono anstataŭigas la magnezion – plenan vicon de kemia similiĝo.

## Vidu ankaŭ 
* Aŭgito
* Pirokseno
* Magmorokaĵo
* Metamorfa rokaĵo
* Silikatmineraloj

Kategorio:Mineraloj
Eric Clapton

**Eric Patrick CLAPTON** [erik petrik klepten] (naskiĝis la  en Ripley, Surrey) estas angla gitaristo de rok-muziko kaj bluso, unu el la plej bonaj en la mondo. Li signife evoluigis blusrok-muzikon en la 1960-aj jaroj.

Eric estas filo de la 16-jara Patricia Molly Clapton kaj de la 24-jara kanada soldato Edward Walter Fryer. La gepatroj ne geedziĝis; la patro jam antaŭ la naskiĝo reiris al Kanado. La knabo vivis kaj kreskis ĉe siaj geavoj en provinco Surrey.

Eric Clapton komencis studadon de arto, sed ĉesigis ĝin en 1963 kaj fariĝis membro de bando. Tie li ludis interalie kun Brian Jones, samtempe membro de Rolling Stones. Li strebis muziki kiel Robert Johnson kaj Chuck Berry. Lia unua sukceso estis la kanto *For Your Love*, kiun li ludis kun la bando Yardbirds. Li fariĝis konata pro sia perfekta blusa gitarludado.

Post aŭskultado de Jimi Hendrix en Londono li fondis en 1966 kun Jack Bruce kaj Ginger Baker la bandon Cream. Nun li ne nur ludis gitaron, sed ankaŭ kantis kaj verkis kantojn. Kun George Harrison de The Beatles li verkis la kanton *Badge*. Pro ilia amikeco Eric Clapton ludis gitaron en la Beatles-kanto *While My Guitar Gently Weeps*. Tamen poste la edzino de Harrison, Patti Boyd, forlasis lin por vivi kun Clapton.

En 1969 li faris turneon kun Delaney & Bonnie; en 1970 li produktis unuafoje sola gramofondiskon. Kun kelkaj bandanoj de Delaney & Bonnie li fondis la grupon Derek and the Dominos kaj produktis la multe laŭdotan diskon *Layla And Other Assorted Love Songs*, en kiu ludis ankaŭ Duane Allman. La unua kanto el ĝi, *Layla*, fariĝis unu el la plej sukcesaj rokkantoj de la 1970aj jaroj.

Poste li fariĝis dependa de alkoholo kaj drogoj, eĉ heroino. Per novtipa elektra terapio li sukcesis sendependiĝi. En 1974 li registris la diskon *461 Ocean Boulevard*. Lia versio de *I Shot The Sheriff*, kanto de Bob Marley, fariĝis sukcesego. Fine de la 1970-aj jaroj li denove fariĝis alkoholdependa. Oni sukcesis liberigi lin sur insulo Antigvo. Post solvado de la drogaj problemoj Eric Clapton kontribuis al pluraj diskoj en la 1980-aj jaroj, ekzemple *Behind The Sun* kaj *August*, ambaŭ kune kun Phil Collins. Nur fine de la 1980-aj jaroj li revenis de tiu pop-muziko al bluso.

Komence de la 1990-aj jaroj Eric Clapton travivis kelkajn tragikaĵojn. La 27-an de aŭgusto 1990 Steve Ray Vaughan, kun kiu li turneis, mortis en helikoptera akcidento. La 20-an de marto 1991 lia 4-jara filo Conor mortis falinte el la 57-a etaĝo de nubskrapulo. Li funebris interalie per la sukcesega kanto *Tears In Heaven*, pro kiu li ricevis Grammy-premion.

Kategorio:Anglaj muzikistoj
Kategorio:Britaj gitaristoj
Kategorio:Rok-muziko
Kategorio:Gajnintoj de Grammy-Premio
Tutarabismo

**Tutarabismo**, nomata ankaŭ kiel **Araba naciismo**, estas la ideologio laŭ kiu ĉiuj arabaj popoloj devas unuiĝi, por povi ludi pli fortan kaj sendependan rolon en la mondo.

Tutarabismo fariĝis tre populara en la Proksima Oriento dum la kvindekaj kaj sesdekaj jaroj, kiel reago al okcidenta imperiismo kaj la kreado de Israelo. Ĝia plej grava representanto estis Gamal Abdel Nasser, la prezidanto de Egiptio.
La partio Baazo kiu regas en Sirio kaj regis en Irako ankaŭ estas influita de ĉi tiu ideologio.

En la praktiko, provoj unuigi specifaj arabaj landoj neniam funkciis, kaj la tutarabisma ideologio foje kontribuis al la subpremo de la kulturo de ne-arabaj minoritatoj en arabaj landoj. Tamen, diversaj neislamaj araboj ofte favoris tutarabismon, kiel koncepton kontraŭan al Tutislamismo. Fakte, la tutarabisma ideologio estas rifuzata de islamaj fundamentistoj, kiuj interesiĝas nur pri la unueco de ĉiuj islamaj popoloj, ne nur de la arabaj.

## Vidu ankaŭ 
* Araba mondo
* Araba Malvarma Milito
* Ligo de Arabaj Ŝtatoj
* Tutslavismo
* Tutgermanismo


Arabismo
Kategorio:Araba kulturo
Chilieni

**Chilieni** [kiljenj] (hungare: **Kilyén** kijen) estas vilaĝo en Rumanio sur la bordo de la rivero Olt sude de Sfântu Gheorghe. Ĝi apartenas administre al Sfântu Gheorghe.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 500 kaj en 1992 462 loĝantojn (90% hungaroj).

## Hisotrio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1334. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Háromszék vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj personoj 
* Árpád Bartók (*6-a de decembro 1926): instruisto pri matematiko kaj fiziko en Ciumbrud: vinberkulturisto, verkisto.
* József Ferencz (1835-1928): la 23-a episkopo de la transilvania unitariisma eklezio.
* István Halmágyi (1719- 1785): taglibroverkisto.
* Eduárd Kudelász (*16-a de novembro 1932): ceramikisto.
* Ottó Kudelász (*29-a de januaro 1931): dizajnisto, ceramikisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de distrikto 
* Mapo de distrikto 
* Fizografia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Covasna
Pumiko

[eta|Pumiko el insulo Kos ([Grekio) enhavas ĉitie glimon (nigrajn punktojn), muskoviton kaj zeoliton (helajn kristalojn).]]
**Pumiko** estas tre trua, poroza, ŝaŭmsimila vulkana vitro. Oni uzas ĝin de mallonge por purigado, smirgado kaj frotado.
Ĝi estas malpeza, kun denseco ofte malpli ol 1, kiu permesas ĝin flosi sur akvo. Oni miksas ĝin ekde 1945 al lito de fervojaj trakoj, kiel malpezigaĵo al antaŭproduktitaj konstruelementoj, transportbetono, kaj al varmo- kaj sonoizolaĵo, al murkovraĵo.

La pumiko estas tia ero de vulkana ŝtonaro (piroklastito), kiu estis dum la elŝprucado preskaŭ tute fluida, sed ĝi malvarmiĝis tiom rapide, ke la mineraloj ne povis kristaliĝi. Dum la solidiĝo, la entenintaj solvitaj gasoj kaj vaporoj liberiĝis abrupte kaj la tuta maso ŝveliĝis kiel ŝaŭmo kaj rigidiĝis en veziketa strukturo. Se ĝi rigidintus sub malpli granda premo, estigintus kompakta vulkana vitro, obsidiano. (Se oni ardigas obsidianon en forno, la obsidiano transformiĝas al pumiko post foriĝo de la solvitaj gasoj. Inter favoraj kondiĉoj, povas estiĝi pumiko el iu ajn lafo, kvankam pli ofta el la acidaj traĥit- kaj riolitlafo ol el bazalt- aŭ andezitlafoj.

En multaj pumikoj aperas etaj kristaloj de diversaj mineraloj (plej ofte feldspatoj, aŭgito, hornblendo kaj zirkono). La kavetoj de la pumiko povas esti diversformaj laŭ la moviĝo de la rigidiĝanta lafo. En pumikoj de malnovaj vulkanaj ŝtonaroj okazas, ke sekundaraj mineralaj precipitaĵoj ŝtopigas la kavetojn. La vitreca bazmaterialo estas splita, mebraneca inter la kavetoj. La riolit- kaj traĥitpumikoj estas blankaj, la andezitpumiko estas ofte flava aŭ bruna, la bazaltpumiko (sur Havajo) estas gudronigra.

Plimulto de pumikoj estiĝas el acida (riĉa je silikacido) magmorokaĵo, plej ofte kun obsidiano. Ekonomie gravaj kampoj troviĝas en Islando, Tenerifo, Nov-Zelando, Germanio, Grekio kaj Turkio. En la Usono oni minas ĝin en la Roka Montaro, ĉe la okcidenta marbordo kaj sur Havajo. En Hungario la plej gravaj kampoj troviĝas en la montaro Tokaj–Zemplén kiel riolitpumikoj.

Eroj, greboj de pumikoj troviĝas preskaŭ ĉie sur la tersurfaco, eĉ en profundo de la oceanoj, ĉefe en la profundmara ruĝa argilo. Ili venas parte el funkciado, erupcio de vulkanoj. Ĉar la pumiko povas ŝvebi akvosurface dum monatoj, la marfluoj povas liveri ĝin foren. Post iom da tempo, ili pleniĝas je akvo kaj sinkas al fundo, kie ili disfalas kaj miksiĝas kun la profundmara ŝlimo.

Post erupcio de la Krakatau-vulkano (Indonezio) en 1883, la oceanon kovris en plurkilometra zono pumika tavolo, kelkfoje dika je 1,5m. Krom tio eroj, polvo de pumiko veturis per vento al malproksimaj lokoj.

Kategorio:Konstrumaterialoj
Kategorio:Vitro
Kategorio:Vulkanaj rokoj
Kategorio:Vulkanoj
Bicazu Ardelean

**Bicazu Ardelean** [bikazu ardeljan] ( djerdjo:be:ka:ŝ) estas komunumo en Rumanio en la valo de Bikaz-rivereto nordoriente de Gheorgheni.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 7 133 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 4 154 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1808. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Csík*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
* Ernő Kahána (Gyergyóbékás, 2-a de decembro 1890 – Bukareŝto 28-a de aprilo 1982): kuracisto, medicina kaj psikologia verkisto, publicisto.
* Mózes Kahána (26-a de novembro 1897 – Budapest, 11-a de aprilo 1974): verkisto, poeto, redaktoro, tradukisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2000 

* Vortaro de loknomoj en Transilvanio rumane, hungare kaj germane 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Neamț
Kategorio:Komunumoj de distrikto Neamț
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Neamț
Las Ketchup

**Las Ketchup** (*La Keĉupulinoj*) estas hispana popmuzika grupo. Ĝi estas formita el kvar fratinoj el Kordovo: Lola, Pilar, Lucía kaj Rocío Muñoz, filinoj de flamenka gitaristo Juan Muñoz, konata kiel *El Tomate* (*La Tomatulo*); el tie devenas la nomo de la grupo kaj de ĝia unua disko, *Las hijas del Tomate* (*La filinoj de la Tomato*).

Ili atingis grandan tutmondan sukceson en 2002 per ***Aserejé*** (esperante *Asereheo*), kiu atingis rekordajn vendojn en multaj landoj, kio renovigis la fenomenon de la *somerkanto* je tutmonda skalo. En anglosaksaj landoj ĝi estis konata kiel "The Ketchup Song". Ĝi estis akompanata de specifa danco, kiu ankaŭ furoris. La temo iom ŝajnigis la unuajn versojn de la repa kanto ''Rapper's Delight* de Sugarhill Gang. En tiu epoko la grupo estis triopa, ĉar unu el la fratinoj atendis bebon.

Post periodo de silento, je la komenco de 2006, ili anoncis elsendon de nova kanto, kun la titolo *Bloody Mary*, kaj oni diskonigis ke ili estos la reprezentantoj de Hispanio en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2006.

## Eksteraj ligiloj 
* La *Aserehe''' en Esperanto .

Ketchup, Las
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2006
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2002
Coșeni

**Coșeni**  (hungare: **Szotyor** ) estas vilaĝo en Rumanio laŭ la rivero Olt sude de Sfântu Gheorghe. En 1910 ĝi havis 423 kaj en 1992 497 loĝantojn (hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1448. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Háromszék vármegye*). 
Ĝi apartenas administre al la urbo Sfântu Gheorghe.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj personoj 
* Elek Szotyori-Nagy (1799–1872): subkolonelo en armeo de Jozefo Bem. 
* Károly Szotyori-Nagy (1821–1897): eklezia kanto- kaj koralkomponisto.
* Gergely Szotyori-Nagy (1843–1906): historiisto.
* József Sz. Szotyori (1767–1833): kuracisto, balneologo.

## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Mapo de la distrikto 
* Fizografia mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Covasna
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Covasna
Arcuș

**Arcuș** [arkuŝ] (hungare **Árkos** [a:rkoŝ]) estas komunumo en Rumanio norde de Sfântu Gheorghe.

La komunumo Arcuș estis kreita en 2004; antaŭe la vilaĝo apartenis al Valea Crișului.

## Loĝantaro 
En 1910 Árkos havis  kaj en 1992  loĝantojn (98&nbsp;%&nbsp;da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1332 kiel ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Háromszék vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Ĝemelkomunumo 
*  Mezőtúr, Hungario

## Famuloj 
* Benedek Árkosi 1614 – ? ): reformita kolegia rektoro.
* Benedek Árkosi Gelei (? – Kolozsvár, 1661): instruisto, kuracisto, unitariisma eklezia verkisto.
* Gyula Benkő (1888—1958): instruisto, natursciencisto.
* Gábor Daniel (21-a de aprilo 1824 – Budapest, 6-a de februaro 1903): politikisto, bienulo, prefekto de departemento Udvarhely.
* János Duka: Sânmiclăuș 1899 — 1973): muzikilfaristo.
* Gábor Gelei (20-a de aŭgusto 1915 – Budapest, 23-a de aŭgusto 1952): biologo.
* József Gelei (20-a de aŭgusto 1885 – Budapest, 20-a de majo 1952): zoologo, universitata profesoro.
* Zoltán Kisgyörgy (n. 21-a de julio 1936): geologo, gvidlibroverkisto.
* András Seres (Crizbav, 23-a de marto 1935 — Arcuș, 27-a de novembro 1992: kulturfakgvidanto, etnografia esploristo
* László Vendrey, pentristo, grafikisto mortinta en Gyülevész

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la distrikto 
* Fizografia mapo de la distrikto 

Kategorio:Komunumoj de distrikto Covasna
Kategorio:Unuvilaĝaj komunumoj de Rumanio
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Covasna
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Covasna
Bicfalău

**Bicfalău**  () estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Sfântu Gheorghe. Ĝi apartenas administre al Ozun.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 854 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1956 721 kaj en 1992 429 (95% hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1508. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Háromszék*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Vidindaĵoj 
La vilaĝo estas fama pro siaj 40 kurioj konstruitaj el ŝtono, kiuj allogas multe da turistoj.

## Famaj lokuloj 
* Ferenc József Harkó (naskiĝis la ): instruisto, etnografia esploristo.
* Zsigmond Koréh, Bikfalvi (naskiĝis en 1761?, mortis en 1793): pentristo, kuprogravuristo Művészet,Webvidék .
* Sámuel Falka (naskiĝis en 1766, mortis en 1825): tipografisto, kuprogravuristo.
* Gábor Simon (naskiĝis en 1857, mortis en 1907: lingvoinstruisto, lernolibrverkisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Mókuspanzió
* Fizografia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Covasna
Chichiș

**Chichiș**  (hungare: **Kökös** ) estas komunumo en Rumanio sude de Sfântu Gheorghe. Administre apartenas al ĝi Băcel.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 207 kaj en 1992 1 067 loĝantojn (89 % da hungaroj).

## Historio 
Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Háromszék*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
* Ferenc K. Orbók (1820–1897): unitariisma pastro, poeto, verkisto, folklorkolektanto.
* Deák Ferenc (n. 17-a de junio 1935): pentristo, grafikisto.
* Áron Gábor (Bereck, 1814 – 2-an de julio 1849.
* Gábor Mara (Orbaitelek, 1829 – Kökös, 2-a de julio 1849): honvedmajoro
* Győző Petrovits (n. 13-a de majo 1951): televidkameristo.
* István Petrovits (n. 20-a de majo 1945): skulptisto.http://www.petrovitsart.com/munkak.html 
* Sándor Plugor (4-a de marto 1940 – Sfântu Gheorghe, 20-a de februaro 1999): grafikisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Chichis jud Covasna.png|Situo en la distrikto
Dosiero: RO_CV_Chichis.jpg|Reformita preĝejo de Chichiș

Kategorio:Komunumoj de distrikto Covasna
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Covasna
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Covasna