Tongatapua papago

La **Tongatapua papago** (*Prosopeia tabuensis*), konata ankaŭ kiel *Tabua papago* kaj *kaŝtanbruna brilpapago*, estas specio de papagoj en la familio *Psittaculidae*, endemia de la insuloj Taveuni kaj Viti Levu de Fiĝioj. Ĝi ankaŭ estis enkondukita en insuloj de suda Tongo en prahistoriaj tempoj. La specio estis foje konsiderita samspecia kun la Skarlata papago de la insularo Kadavu de Fiĝioj. Iliaj naturaj habitatoj estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj manglejoj.

## Taksonomio
La Tongatapua papago estis formale priskribita en 1788 fare de la germana natursciencisto Johann Friedrich Gmelin en sia reviziita kaj etendita eldono de la verko de Carl Linnaeus nome *Systema Naturae*. Li metis ĝin kun ĉiuj aliaj papagoj en la genron *Psittacus* kaj stampis la duvortan nomon *Psittacus tabuensis*. Gmelin bazis sian priskribon de la *Tabua papago*, kiun la angla ornitologo John Latham priskribis kaj bildigis en 1781 en sia *A General Synopsis of Birds*. 

La Tongatapua papago estas nun metita kun du aliaj specioj en la genron *Prosopeia*, kiun enkondukis en 1854 la franca natursciencisto Charles Lucien Bonaparte. La genronomo devenas el la greka *prosōpeion* kun la signifo "masko". La specia epiteto *tabuensis* referencas al Tongatapu, ĉefa insulo de Tongo.

Oni agnoskis du subspeciojn:

La subspecio *P. t. taviunensis* diferencas de la nomiga subspecio per tio, ke ĝi ne havas bluon sur la malsupra parto de sia kolo kaj ĉe la parto de la vizaĝo inter la okuloj kaj la beko ĉe la flankoj de sia kapo la koloro ne estas tiel nigra. Krome, ne estas multe da ruĝa aŭ kaŝtanbruna koloro sur la plumaro sur la malantaŭo de la birdo. Ĝi ankaŭ estas pli malgranda laŭ grandeco.

En Tongo la kaŝtanbruna brilpapago estas konata kiel *Koki* pro la sono, kiun ĝi faras. La birdo unue estis enkondukita en Tongon per komerco en la dekoka jarcento, sed nun troviĝas nur sur la insulo 'Eua. Krome, la kaŝtanbruna brilpapago foje manĝas insektajn larvojn aŭ maizon kaj aliajn kultivaĵojn el maizkampoj, kiujn ĝi povas foje rabadi. La forta beko de la kaŝtanbruna brilpapago permesas al ĝi kapti branĉojn kaj moviĝi por trovi kaj atingi manĝaĵon. Ilia beko ankaŭ permesas al ili mordi lignon por atingi insektojn kaj/aŭ iliajn larvojn, kiam tio estas ilia preferata manĝaĵo. Ili tenas sian manĝaĵon en siaj piedoj, por ke ili povu uzi siajn bekojn por akiri pli.

### Reproduktado
La Tongatapua papago reproduktiĝas en sia natura vivejo dum la malvarmeta kaj seka sezono. Reproduktado okazas specife de majo ĝis oktobro. Ili faras siajn nestojn kovritajn per putra ligno en kavaĵoj de mortaj arboj aŭ la stumpoj de palmarboj. La averaĝa ovodemetado de tiu papago estas du aŭ tri ovoj, kiuj estas demetitaj en arbaj kavaĵoj. La kreskotempo daŭras ĉirkaŭ 25 ĝis 34 tagojn. La idoj estas manĝigataj tri fojojn tage kaj la kvanto da manĝaĵo, kiun ĉiu ricevas, dependas de la aĝo. Kiam venas la tempo forlasi la neston, la idoj estas en la aĝo de 7 ĝis 9 semajnoj.

## Referencoj 
### Ĉefaj fontoj 
* Forshaw, Joseph M.; Cooper, William T. (1978). *Parrots of the World* (2a eld.). Melbourne, Victoria: Landsdowne Editions. ISBN 0-7018-0690-7.
* 

## Eksteraj ligiloj
* *

Kategorio:Papagoj
Kategorio:Birdoj de Fiĝioj
Kategorio:Birdoj de Oceanio