open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amnaș

**Amnaș** [amnaŝ] (hungare: **Omlás** omlaŝ, germane: **Hamlesch**) estas vilaĝo en Rumanio okcident-nordokcidente de Sibiu. En 1910 ĝi havis 1856 loĝantojn (germanoj, rumanoj); en 1992 — 389 (rumanoj, 31 % da germanoj). Ĝia unua mencio skriba estas en 1309. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (*Szeben vármegye*). Administre ĝi apartenas al Săliște.

## Historio 
La komunumo menciitis unuafoje endokumente en 1309. Rego Matthias Corvinus transdonis la feŭdon en 1472 al la saksiaj Sep seĝoj (Sieben Stühle). Gi konsistis el kvin vilaĝoj. Post 1486 la komunumo estis denove sub saksia jugado (centro Sibio, subdistrikto Oradie). Post 1450 starigitis tie ĉi defenda kirko gotikstila estanta sub la patroneco de Sankta Mikaelo, kiun oni ĉirkaŭis per defendoturoj (restoj ankoraŭ videblis en la uesto kaj sudokcidento). En la 19-a jarcento ĝi anstataŭigitis pro kadukigo per nova en la stilo de novromaniko. Ekzistis ĝis la 17-a jarcento pilgrimadokirko Sankta Mario (Marienkirch), kies restojn oni trovis en la 19-a jarcento.

Laŭlegende la ratkaptisto de Hameln aperis en Amnaş kun la forrabitaj infanoj. Je tiu legendo sendube helpis la simileco inter la du loknomoj (Hameln kaj Hamlesch).

## Fontoj 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Roth, Harald: *Handbuch der Historischen Stätten. Siebenbürgen*, Kröner, Stuttgart 2003, p. 11 (ISBN 3-520-33001-6)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Nimrud

**Nimrud** (jen la moderna araba nomo, origine antikve akade *Kalĥu*, la biblia *Kalaĥ*, ) estas antikva urbo de Asirio. La ruinoj situas 30 kilometrojn sudoriente de la nuntempa urbo Mosul en Irako, ĉe la rivero Tigriso. Kalĥu estis fondita dum la 13-a jarcento a.K. kaj dum la 9-a jarcento a.K. iĝis ĉefurbo de Asirio, sub regado de reĝo *Aŝur-nasirpal la 2-a*. Ĝi estis detruita en la jaro 612 a.K. fare de medoj kaj ĥaldeoj.

## Arĥeologio 
maldekstra|eta|150ra|
maldekstra|eta||450ra|
La unuajn elfosaĵojn faris jam en 1846 la brito *Austen Henry Layard*. Li trovis restaĵojn de grandaj palacoj kaj fortikaĵoj.

La plej grava religia konstruaĵo estis tiu de Ezida, kiun fondis en 798 la reĝino *Samuramat*. Tiu religiejo entenis la templon de *Tasmetum*, kun biblioteko, kromaj alkonstruaĵoj. Oni trovis tie interalie religiajn kaj magiajn tekstojn, kontraktojn kaj testamenton de la asiria reĝo *Aŝur-ahidina* (regotempo inter la jaroj 680 kaj 669 a.K.).

La plej grava konstruaĵo de la ekstera urbo estis la 5-hektara fortikaĵo de la asiria reĝo *Ŝulmanu-aŝared la 3-a*. Oni trovis tie eburajn aĵojn el la 9-a kaj 8-a jarcento a.K..

La terorisma grupiĝo Islama Ŝtato (ISIS) en 2015 intence detruis vastajn partojn de la antikvaj monumentoj - kio ne estas islama, do ĉio kio estas antaŭ la 7-a jarcento de nia erao, ĉiukaze devas esti detruita, kaj kio havas la protekton de Unesko krome aspektas eksterlanda kaj eĉ pli devas atakiĝi per bomboj.

## Literaturo 
* Klaudia Englund: *Nimrud und seine Funde. Der Weg der Reliefs in die Museen und Sammlungen.* Leidorf, Rahden 2003. ISBN 3-89646-642-9
* Joan Oates: *Nimrud. An Assyrian period city revealed.* British School of Archeology in Iraq, Londono 2001. ISBN 0-903472-25-2

## Eksteraj ligiloj 
* aktuale 
* Nimrud per Google Earth

Kategorio:Antikvaj urboj
Kategorio:Bibliaj urboj
Kategorio:Asirio
Arpașu de Sus

**Arpașu de Sus** [arpaŝu de sus] (hungare: **Felsőárpás** [felŝoarpaŝ], germane: **Ober-Arpasch**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Sibiu. En 1910 ĝi havis 1.724 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1.283 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas en 1589. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Fogaras vármegye*). Administre ĝi apartenas al Arpașu de Jos.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Bomberman Land

eta|dekstra|100px

***Bomberman Land*** (aŭ ***Bombermanland***, nekonfuzenda kun *Bomberman Land Touch!*, aperonta titolo en DS) estas ludo eldonita en 2007. Ĝin disvolvas kaj eldonas Hudson Soft; oni aperigis ĝin ĉe Wii de Nintendo. La ludo enhavas aron da subludetoj.

## Provversio elmontrita ĉe E3 
Oni povis provludi fruan version ĉe la budo de Nintendo dum la priluda kongreso E3. Tiu versio enhavis tri subludetojn por montri la diversajn kapablojn de la ludo por distanca ludado i.a.

## Eksteraj ligiloj 
*(anglalingvaj)*
* *Bomberman Land* ĉe GameSpot
* *Bomberman Land*  ĉe 1UP.com

Kategorio:Videoludoj
BearTracks Recording Studio

**BearTracks Recording Studio** (*Bear Tracks* estas, angle, *Ursaj Spuroj*) estis diskoregistrejo en Suffern, vilaĝo de la municipo Ramapo, kantono Rockland, Nov-Jorkio. La diskoregistrejo estis proprietita de Jay Beckenstein (ano de Spyro Gyra) kaj konstruita en la fruaj 1980-aj jaroj. En 2006 la firmao estas fermita.

Malklara foto pri la konstruaĵo estas videbla sur la kovrilo de la albumo (KD kaj DVD) "Scenes from a Memory" de Dream Theater, kaj la ĉirkaŭa tereno rolis en iu el ties videoj.

## Klientoj 
* Spyro Gyra
* Goo Goo Dolls
* Dream Theater
* Jonathan Brooke
* Gabriela Anders
* Leon Parker
* Phil Ramone
* Nile Rodgers
* Michael Barbiero
* Barry Eastmond
* Andy Johns
* Elliot Scheiner
* George Benson
* Chris Botti
* Julian Lennon
* Mariah Carey
* Wolfgang Haffner
* Jason Miles
* Bob James
* Jennifer Kimball
* Bruce Hornsby
* David Wilcox
* Cassandra Wilson
* Patty Larkin
* Adam Cohen
* Joe Ferla
* Foreigner
* Gigolo Aunts
* Kirk Whalum
* Hot Tuna
* Chuck Loeb
* David Clayton Thomas
* The Story
* Rene Rosnes
* Yanni
* David Broza
* Jonathan Butler
* Harlem Boys Choir
* Charlie Hunter
* The Band
* Stretch Princess
* John Alagia
* Gary Moore
* Imaginary Road
* Dry Kill Logic
* 10,000 Maniacs
* Firehouse
* Rosanne Cash
* Primer 55
* Days Of The New
* Immature
* Richard Stoltzman
* Judy Collins
* Thrice

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo (anglalingva)

Kategorio:Diskoregistrejoj
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Firmaoj de Nov-Jorkio
Novaĵagentejo Xinhua

**Informa agentejo Xinhua** () estas la oficiala novaĵagentejo de la Ĉina Popola Respubliko. Ĝi estas ankaŭ konata kiel Ĉina Novaĵ-Servo.

## Historio 
La novaĵagentejo Xinhua ekfunkciis novembre de la jaro 1931 kiel Ruĝa Informa Agentejo de Ĉinio, poste ĝi ŝanĝis sian nomon al la nuna en 1937. Ekde 1944 komenciĝis eksterlanda disaŭdigo.

Moderne la informagentejo Xinhua preparas novaĵojn pri okazaĵoj en la tuta mondo en sep lingvoj. Ekzistas pli ol cent filioj de Xinhua.

## Vidu ankaŭ 
* China Media Group

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro

Xinhua
Xinhua
Hrihorij Skovoroda

eta|dekstra|Hrihorij Skovoroda
**Hrihorij Skovoroda** (, , ; 3-an de decembro 1722 — 9-an de novembro 1794) estas elstara filozofo, poeto, pedagogo de ukraina kozaka deveno, kies verkaro ludis gravan rolon en la starigo de nova rusa kaj ukraina literaturo. Naskiĝis en Poltava provinco en la familio de malriĉa kozako. Lernis en Kijiva Mohila Akademio, de kie elportis riĉan sciadon, precipe de la antikvaj kaj okcident-eŭropaj filozofio kaj literaturo. Dum du jaroj li estis kantisto de la ĉekortega kapelo en Peterburgo. Vojaĝis kun la rusia misio eksterlande {Hungario, Aŭstrio, Slovakio, Pollando k.a.). Instruis poetikon kaj etikon en kolegioj, estis hejma instruisto. Skovoroda vivis tre modeste, ne strebante al altaj postenoj kaj riĉeco, kvankam la eklezia kaj laika potencoj multfoje tentis lin per gloro kaj abundo. Pro kulpigado en kontraŭeklezia kaj kontraŭŝtata agado li estis devigita forlasi la laboron en Ĥarkiva kolegio.

La lastajn dudek kvin jarojn de la vivo li migradis tra vilaĝoj, predikante per la vorto kaj per ekzemplo de la propra vivo siajn ideojn. Li fariĝis popola "migranta universitato", akirinta eksterordinaran popularecon. Skovoroda kiel filozofo kaj verkinto estis por sia tempo enciklopedie erudita homo, kreis propran filozofian sistemon kaj sistemon de sociopolitikaj kaj etikaj opinioj. Ĉefan lokon en la verkaro okupas la filozofiaj traktatoj, versaro *"Ĝardeno de diaj kantoj"*, la fablo-kolekto *"Ĥarkivaj fabloj"*, en kiuj Skovoroda tuŝas la problemon de la homo, ties feliĉon, serĉadon de la vojoj, kiuj kondukas al feliĉo de la aparta homo kaj de la tuta popolo.

Liajn verkojn esperantigis Andreo Rogov, Volodimir Pacjurko, Gennadij Turkov.

Cetere la portreto de Hrihorij Skovoroda bildiĝas sur la monbileto de 500 ukrainaj hrivnoj. En la 6-a de majo 2022 lia domo kun muzeo estis detruita fare de la Rusia armeo.

## Vidu ankaŭ 
* 2431 Skovoroda

## Notoj 
Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Kategorio:Ruslingvaj poetoj
Kategorio:Ukrainaj filozofoj
Kategorio:Filozofoj de la 18-a jarcento
Kategorio:Rusiaj pedagogoj
Kategorio:Ukrainaj pedagogoj
Kieva Mohila Akademio

La **Nacia universitato "Kieva Mohila akademio"**, ukraine **Києво-Могилянська академія**, estas unu el plej malnovaj universitatoj de orienta Eŭropo. En 1615 renoma kievanino Halŝka Huleviĉevna (, Halŝka Huleviĉevna) donacis sian bienon al la Kieva urba ortodoksa frataro , celante fondon de monaĥejo, malsanulejo kaj lernejo. La lasta en 1632 kuniĝis kun la lernejo de la metropolito Petro Mohila (, Petro Mohila, ) sub la nova titolo: Kieva Fratara kolegio (poste - Akademio).

Siatempe finis ĝin 14 estontaj hetmanoj de Ukrainio, multaj metropolitoj, scienculoj kaj verkistoj.

1991 estas la jaro de la nuntempa renaskiĝo de la Akademio. Nun tie ĉi funkcias 6 fakultatoj kun 15 magistraj programoj (fakoj).

Kategorio:Universitatoj en Ukrainio
Kategorio:Konstruaĵoj en Kievo
Kategorio:Lernejoj fonditaj en la 17-a jarcento
Kategorio:Aperis en 1632
Kasian Sakoviĉ

**Sakoviĉ Kasian** ukraine **Касіян Сакович** (1578-1647) klera kaj eklezia aktivulo, monaĥo. Lernis en Lublin kaj Krakovo. En 1620-24 estis rektoro de Kijiva Fratara lernejo (nun - Kijiva Mohila Akademio). Filozofo kaj poeto. Verkis en la lingvoj malnovukraina kaj pola.

Lian poemon por Ukraina Antologio esperantigis Volodimir Pacjurko.

S
Broșteni

**Broșteni** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:

* Broşteni (Oraviţa) estas vilaĝo en Distrikto Caraş-Severin.
* Broșteni (Păuca) estas vilaĝo en Distrikto Sibiu.
* Broșteni (Suceava) estas urbo en Distrikto Suceava.
Mfekaneo

eta|Ŝakao, la unuiginto de la zuluaj popoloj. La sola dumviva portreto
**Mfekaneo** (de la zulua vorto *mfecane* "dissemiĝo") aŭ **Difakaneo** (de sesota vorto kun la sama signifo) estas termino, per kiu oni nomas gravajn eventojn en la historio de Suda Afriko. En la jaroj 1815-1835 okazis disvastiĝo de la teritorio, kiun regis zuluoj gvide de Ŝakao. Venantaj zuluoj elpuŝis el multaj lokoj la etnojn, antaŭe tie loĝintajn, kiuj foriris, detruante ĉion laŭ sia vojo, al la nunaj Malavio (ngonioj), Zimbabvo (ndebeleoj) kaj Lesoto (sotoj).

La ekonomia bazo de tiuj okazaĵoj estis i. a. alporto de maizo al portugala kolonio Mozambiko. Pli efika agrikulturo permesis liberigi pli da homoj por lokaj armeoj. Samtempe kreskigo de maizo postulis pli da akvo por irigado, kio kaŭzis pli streĉan konkuradon pri tiu relative malofta en la regiono resurso.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo, kiu montras migradojn dum Mfekaneo 

Kategorio:Historio de Afriko
Kategorio:Militoj
Cașolț

**Cașolț** [kaŝolc] (hungare: **Hermány**, germane: **Kastenholz**) estas vilaĝo en Rumanio orient-nordoriente de Sibiu. En 1910 ĝi havis 721 loĝantojn (rumanoj, germanoj); en 1992 667 (rumanoj, 10 % da germanoj, 10 % da ciganoj). Ĝia unua mencio skriba estas en 1302. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Szeben vármegye). Administre ĝi apartenas al Roșia.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Nesciindaĵoj 
En la romano *Atemschaukel* de Herta Müller, nobel-premiita en 2009, rolas iu *Sarah Wandschneider* el Kastenholz.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Ivan Veliĉkovskij

**Ivan VELIĈKOKVSKIJ** (ukraine *Іван Величковський;* naskiĝinta en la 1640aj aŭ 1650aj jaroj; mortinta en 1701 aŭ 1726 en Poltavo) apartenas al malmulte konataj ukrainaj poetoj de la 16-a jarcento. Li laboris en tipografio de Ĉernihivo, poste ĉe la preĝejo en Poltavo.

Por Ukraina antologio liajn versojn esperantigis Volodimir Pacjurko kaj Kris Long.

Veliĉkovskij, Ivan
Chesler

**Chesler** [kesler] (hungare: **Keszlér**, germane: **Kesseln**) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Mediaş. En 1910 ĝi havis 940 loĝantojn (rumanoj; en 1992 189 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1439. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Kis-Küküllő vármegye). Administre ĝi apartenas al Micăsasa.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu
* Administracia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Armeni

**Armeni** [armenj] (hungare: **Örményszékes** oermenjsekeŝ, germane: **Urmenen**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Sibiu. Administre ĝi apartenas al Loamneş.
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 637 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 794 (rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1388. Ĝis 1919 Örményszékes apartenis al Hungario, (*Alsó-Fehér*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu

* Popolnombrado 2002 
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Motörhead

**Motörhead** (Esperante Motorkapo) estis brita metalroko muzikgrupo estigata en 1975 de la basgitaristo, kantisto kaj komponisto Lemmy Kilmister (vernome Ian Kilmister). Ĝi estis unu el la plej sukcesaj pezmetalaj grupoj en la mondo, vendinte pli ol 30 milionojn da diskoj ĝis nun.

## Diskografio 
* 1977 - Motörhead
* 1979 - Overkill
* 1979 - Bomber
* 1979 - On Parole
* 1980 - Ace of Spades
* 1981 - No Sleep 'til Hammersmith
* 1982 - Iron Fist
* 1983 - Another Perfect Day
* 1984 - No Remorse
* 1986 - Orgasmatron
* 1987 - Rock 'n' Roll
* 1988 - No Sleep at All
* 1991 - 1916
* 1992 - March or Die
* 1993 - Bastards
* 1995 - Sacrifice
* 1996 - Overnight Sensation
* 1998 - Snake Bite Love
* 1999 - Everything Louder Than Everyone Else
* 2000 - We Are Motörhead
* 2002 - Hammered
* 2003 - Live at Brixton Academy
* 2004 - Inferno
* 2005 - BBC Live & In-Session
* 2006 - Kiss of Death
* 2008 - Motörizer
* 2010 - The Wörld Is Yours
* 2013 - Aftershock
* 2015 - Bad Magic

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retejo de Motörhead

Kategorio:Britaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1975
Colun

**Colun** [kolun] (hungare: **Kolun**, germane: **Kellen**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Avrig. En 1910 ĝi havis 511 loĝantojn (rumanoj); en 1992 182. Ĝia unua mencio skribe estas en 1322. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Fogaras vármegye). Administre ĝi apartenas al Porumbacu de Jos.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu
* Administracia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Copșa Mare

**Copșa Mare** [kopŝa mare] (hungare: **Nagykapus** [nadjkapuŝ], germane: **Gross-Kopisch**) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Mediaș. Administre ĝi apartenas al Biertan.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1.071 loĝantojn (germanoj, rumanoj); en 1992 482 (rumanoj, 4 % da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas en 1283. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Nagy-Küküllő vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Famaj homoj 
* Szilágyi Ferenc, operkantisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Andrew Lloyd Webber

**Andrew Lloyd WEBBER** (naskiĝinta la 22-an de marto 1948) estas tre sukcesa brita komponisto de muzikteatro. Li estas la pli maljuna frato de la violonĉelisto Julian Lloyd Webber.

Li estis la plej populara teatra komponisto de la malfrua 20-a jarcento, kaj debateble la plej populara teatra komponisto de la historio, kun pluraj spektakloj kiuj ampleksis pli ol jardekon ĉe Broadway kaj West End. Li komponis 13 muzikalojn kaj multajn aliajn muzikajn verkojn. Li ankaŭ ricevis multajn honorojn, inkluzivantajn tri Premiojn Tony, tri Premiojn Grammy, Premion Oskaro, Internacian Premion Emmy, ses Premiojn Olivier, Premion Golden Globe kaj aliaj. Multaj liaj verkoj ankaŭ estis furorkantoj ekster la muzikaloj.

## Verkoj 
Noto: Krom se kontraŭe deklarata, Muziko de Andrew Lloyd Webber

* *Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat* (Esperante: *Jozefo kaj la miriga multekolara sonĝpalto*) (1968)
** Tekstoj de Tim Rice
* *Jesus Christ Superstar* (Esperante: *Jesuo Kristo superstelulo*) (1970)
** Tekstoj de Tim Rice
* *Jeeves* (1975)
** Testoj de Alan Ayckbourn
** Refarita en 1996 kiel *By Jeeves*
* *Evita* (1976)
** Tekstoj de Tim Rice
* *Tell Me on a Sunday* (Esperante: *Diru al mi en dimanĉo*) (1979)
** Tekstoj Don Black
* *Cats* (Esperante: *Katoj*) (1981)
** Tekstoj de Trevor Nunn, laŭ verkoj de T.S. Eliot
* *Song and Dance* (Esperante: *Kanto kaj danco*) (1982)
** Tekstoj de Don Black (refarita de Richard Maltby, Jr. por Broadway)
** Kombinaĵo de *Variations* (Esperante: *Variadoj*) (1978) kaj *Tell Me On A Sunday* (1979)
* *Starlight Express* (Esperante: *Stelluma ekspreso*) (1984)
** Tekstoj de Richard Stilgoe
* *The Phantom of the Opera* (Esperante: *La fantomo de la opero*) (1986)
** Tekstoj de Charles Hart kaj Richard Stilgoe
** Bazita sur la romano de Gaston Leroux
* *Aspects of Love* (Esperante: *Aspektoj de amo*) (1989)
** Tekstoj de Don Black kaj Charles Hart
** Bazita sur la romano de David Garnett
* *Sunset Boulevard* (Esperante: *Sunsubira bulvardo*) (1993)
** Libro kaj tekstoj de Christopher Hampton kaj Don Black
** Bazita sur la Sunset Boulevard de Billy Wilder (1950)
* *Whistle Down the Wind * (Esperante: *Fajfu laŭ la vento*) (1996)
** Tekstoj de Jim Steinman
* *The Beautiful Game* (Esperante: *La bela ludo*) (2000)
** Tekstoj de Ben Elton
* *Bombay Dreams* (Esperante: *Bombajaj sonĝoj*) (2002)
** Muziko de A.R. Rahman
** Testkoj de Don Black
** Enscenigata de Andrew Lloyd Webber
* *The Woman in White* (Esperante: *La virino en blanko*) (2004)
** Tekstoj de David Zippel
** Bazita sur la romano de Wilkie Collins
* *The Sound of Music* (Esperante: *La sono de muziko*) (2006)
** Muziko de Richard Rodgers
** Tekstoj de Oscar Hammerstein II
** Enscenigata de Andrew Lloyd Webber
* *The Phantom of Manhattan* (Esperante: *La fantomo de Manhatano*) (2009)
** Tekstoj de David Zippel

Kategorio:Britaj komponistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Schönberg

**Schönberg** havas diversajn signifojn:

* **Schönberg (Altmark)** estas komunumo en la distrikto Stendal de la federacia lando Saksio-Anhalto en Germanio.
* **Schönberg (apud Thalfang)** estas komunumo en la distrikto Bernkastel-Wittlich de la federacia lando Rejnlando-Palatinato en Germanio.
* **Schönberg (Holstein)** estas komunumo en la distrikto Plön de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio en Germanio.
* **Schönberg (Lauenburg)** estas komunumo en la distrikto Duklando Lauenburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio en Germanio.
* **Schönberg (Meklenburgo)** estas komunumo en la distrikto Nordokcidenta Meklenburgo de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio en Germanio.
* **Schönberg (Malsupra Bavario)** estas komunumo en la distrikto Freyung-Grafenau de la federacia lando Bavario en Germanio.
* **Schönberg (Supra Bavario)** estas komunumo en la distrikto Mühldorf am Inn de la federacia lando Bavario en Germanio.
* **Schönberg (Saksio)** estas komunumo en la distrikto Chemnitzer Land de la federacia lando Saksio en Germanio.
* Krome temas interalie pri parto de la germanlingva municipo **Sankt-Vith** de Belgio, de la komunumo Bensheim en Germanio,
* kaj pri la historia germanlingva nomo de la vilaĝo **Dealu Frumos** en Rumanio.

Aldone la vorto funkcias kiel familia nomo, ekzemple de la
* '''komponisto Arnold Schönberg.
Dobârca

Dobârca (dobirka) (hungare:**Doborka**, germane:**Dobring**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Sibiu. En 1910 ĝi havis 1426 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj ; en 1992 538. Ĝia unua mencio skribe estas en 1334. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Szeben vármegye). Administre ĝi apartenas al Miercurea Sibiului.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Dupuș

**Dupuș** [dupuŝ] (hungare: **Táblás**, germane: **Tobsdorf**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Mediaș. En 1910 ĝi havis 575 loĝantojn (germanoj, rumanoj); en 1992 250 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas en 1267. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Nagy-Küküllő vármegye*). Administre ĝi apartenas al Ațel.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Gravaj personoj 
* Joseph Barth (Táblás, 19-a de oktobro 1833 – Nagyszeben, 29-a de julio 1915): ev. pastro, flaŭresploristo.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Giacăș

**Giacăș** [ĝjakəŝ] (hungare: **Gyákos**, germane: **Gogeschdorf**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Mediaș. En 1910 ĝi havis 373 loĝantojn (rumanoj, germanoj); en 1992 319. Ĝia unua mencio skriba estas en 1337. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Kis-Küküllő vármegye). Administre ĝi apartenas al Alma.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu
* Popolnombrado de 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Șmig

**Șmig** [ŝmig] (hungare: **Somogyom** [ŝomodjom], germane: **Schmiegen**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Mediaș. En 1910 ĝi havis 1 002 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 996 (rumanoj, 25&nbsp;% da hungaroj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1317. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (*Kis-Küküllő vármegye*). Administre ĝi apartenas al Alma.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
* Sándor Derzsi (27-a de septembro 1919 – Budapeŝto, 23-a de januaro 1978): poeto.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Flago de Lesoto

eta|250px|la flago de Lesoto
La nuna **flago de Lesoto**, adoptita je la 4-a de oktobro, 2006, montras horizontalan trikoloron (bluan-blankan-verdan) kun nigra basota ĉapelo en la mezo. La desegno, enkondukita por honori la 40-an datrevenon de la nacia sendependiĝo, laŭraporte intencas speguli paceman orientiĝon por la lando.

## Antaŭaj flagoj 
eta|flago de 1966-1987
La unua flago de Lesoto enkondukiĝis je la 4-a de oktobro, 1966, la tago de la sendependiĝo de Lesoto. Ĝi montris okulfrapan blankan basotan ĉapelon. La bluo simbolis la ĉielon kaj pluvon, la blanko pacon, la verdo teron, kaj la ruĝo fidon.

eta|flago de 1987-2006
Novan flagon oni adoptis je la 20-a de januaro, 1987, post armea puĉo kiu eloficigis la Basotan Nacian Partion post 20-jara regado. Helbruna tradicia basota ŝirmilo kune kun lanco kaj klabo anstataŭis la basotan ĉapelon kiel ĉefan emblemon. Ankaŭ la kolora skemo ŝanĝiĝis, kun triangula blanka kampo simbolanta pacon. La malsupra diagonalo enhavis bluan strion por pluvo kaj verdan triangulon por prosperado.

Kvankam la armea reĝimo cedis la regadon al demokratia registaro en 1993, la flago restis kaj okazigis polemikojn pro ĝia asociiĝo kun la antaŭa reĝimo, kaj daŭre kreskis postuloj, ke oni ŝanĝu ĝin.change it.

## Eksteraj ligiloj 
* novaĵraporto de BBC (anglalingva)
* Registara retpaĝo  (anglalingva)

## Vidu ankaŭ 
* blazono de Lesoto

Lesoto
Kategorio:Naciaj simboloj de Lesoto
Kategorio:Lesoto
Makroekonomiko

**Makroekonomiko** estas teoria aliro, kiu pristudas ekonomikon kun fokuso sur la rilatoj inter la grandaskalaj ekonomiaj fenomenoj, kiel profito, investo, konsumado, senlaboreco, inflacio ktp.

Ĝi estas grava ilo por analizi la politikan ekonomion de la ŝtatoj aŭ de internaciaj organizaĵoj.

Laŭ kutima opinias, ke la unua vera makroekonomikisto estis Keynes. Tiu ĉi ekonomikisto influis la inuciaton, kiu nomiĝas anglalingve *the New Deal* de Roosevelt, kaj la ĝeneralan mondan ekonomion ĝis la 1970aj jaroj.

El vendcela vidpunkto, la makroekonomikajn cirkonstancojn devas akcepti entrepreno kiel neŝanĝeblaj, ĉar ĝi ne povas rekte influi ilin. Estas nur nerekte, tra la lobioj, ke ĝi povas provi influi ilin.

## Vidu ankaŭ 
* Monetarismo
* Kejnsismo
* Neokejnsismo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.colombialink.com/01_INDEX/index_finanzas_eng/macroeconomics.html 
* Blogo de profesoro el Grenoble https://web.archive.org/web/20070526054956/http://reso.blogs.com/egd240/

Kategorio:Ekonomiko
Kategorio:Makroekonomio
Patricia Kaas

**Patricia KAAS** (naskiĝis la  en Forbach) estas franca kantistino.

Inter la jaroj 1988 kaj 1999 ŝiaj kantoj vendiĝis po milionoj en plej diversaj landoj de la mondo.

## Studiaj albumoj 
* 1988: *Mademoiselle chante…*
* 1991: *Scène de vie*
* 1993: *Je te dis vous*
* 1997: *Dans ma chair*
* 1999: *Le mot de passe*
* 2002: *Piano Bar*
* 2003: *Sexe fort*
* 2008: *Kabaret*
* 2012: *Kaas chante Piaf*

## Videografio (DVD-oj) 
* 1991: *Carnets de scène*
* 1994: *Tour de charme*
* 1998: *Rendez-vous*
* 2000: *Ce sera nous*
* 2005: *Toute la musique...*
* 2009: *Kabaret*

## Muzikvideografio 
* *Ma liberté contre la tienne*
* ''Une fille de l'est*
* *Le mot de passe*
* *Une femme comme une autre*
* *Les chansons commencent*
* *Et s'il fallait le faire*
* *Kabaret*

## Filmografio 
* 2002: *And now...Ladies and Gentlemen* de Claude Lelouch: *Jane*
* 2012: *Assassinée* de Thierry Binisti: *Cathy*

## Bibliografio 
* Patricia Kaas, Sophie Blandinières: *L'Ombre de ma voix. Autobiographie.* Editions Flammarion, Parizo 2011, ISBN 2-08-124932-4.

## Esperanto 
Kaas en sia oficiala retpaĝo publikigis tradukon de sia kantoteksto por la Eŭrovido-Kantokonkurso 2009 en kvardeko da lingvoj - inter tiuj ankaŭ Esperanto: *Kaj se endus fari tion''.

## Piednotoj 
## Vidu ankaŭ 
* Yvan Cassar
* Eŭrovido-Kantokonkurso 2009

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro 
* Patricia Kaas - Eŭrovido-Kantokonkurso 2009

Kategorio:Francaj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2009
Armoriko

**Armoriko** estas antikva nomo por larĝa regiono marborda en Francio inter Pornic, apud Nanto, kaj Dieppe norde de la regiono de Caux. Ĝi entenis do la tutan nunan regionon Bretonio, la nordokcidentan parton de la Luarlandoj kaj la tutan normandan marbordon. La armorika montaro atingas altecon preter 400 metroj.

Vivis tie keltaj triboj ene de armorika federacio.

Strabono, greka geografo, kiu naskiĝis en Amasya, Kapadokio ĉirkaŭ 58 a.K. kaj Posejdono el Apameo (aŭ el Rodoso) priskribis la armorikanojn kiel devenintaj de la belgaj gaŭloj.

Julio Cezaro diris: *« Horum omnium fortissimi sunt Belgae »* (El ĉiuj, la belgoj estas la plej fortaj.).

## Eksteraj ligiloj 
* Historio de Bretonio 
* Agence Bretagne Presse
* An Tour Tan - Portalo bretona
* Gwalarn - Portalo bretona 
* Oficejo de la bretona lingvo 
* Radioj bretonaj 
* Portalo bretona 
* Bretoned ar bed - Bretonoj de la mondo 
* Gwalarn - Historio 
* Bagadoo - kulturo 

Kategorio:Historio de Francio
George Smoot

**George Fitzgerald SMOOT** (Yukon, Florido, 20-an de februaro 1945 - Parizo 18-an de septembro 2025) estis astrofizikisto kaj kosmologo usona. [eta|300px|dekstra|George Smoot festante sian Nobelpremion la 3-an de oktobro 2006 en la [Lawrence Berkeley National Laboratory.]]Li ricevis la Nobelpremion pri fiziko kune kun John C. Mather en 2006 pro sia kontribuo al la malkovro de la neizotropecoj de la maldensa kosma fono en 1992.

## Eksteraj ligiloj 
* Persona ttt-ejo de George Smoot
* Listo de publikaĵoj de George Smoot, en la datumbazeno ADS de la NASA
* Ttt-ejo de la misio COBE

Kategorio:Kosmologoj
Kategorio:Astrofizikistoj
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Broșteni (Păuca)

**Broșteni** [broŝtenj] (hungare: **Kiskerék**, germane: **Kradendorf**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Sibiu. En 1910 ĝi havis 671 loĝantojn (rumanoj); en 1992 425 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas en 1272. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér vármegye). Administre ĝi apartenas al Păuca.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
Broșteni situas 1 km de la limo al distrikto Alba. Tra la vilaĝo pasas vojo 141C, ĉe kiu situas sud-okcidente Bogatu Român kaj nord-oriente Cenade.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Oorlansa lingvo

La **Oorlansa lingvo** (propralingve: **Oorlans**, ankaŭ: *Oorlands*, *Oorlams*) estas okcident-ĝermana, malalt-frankonia lingvo aŭ dialekto parolata de malpli ol unu miliono da homoj, preskaŭ tute nur en Sud-Afriko. Iuj lingvistoj ĝin opinias dialekto de la afrikansa, aliaj vidas ĝin kiel kreolan lingvon devenintan de la afrikansa. Ĝi enhavas iujn bantuajn erojn.

Kategorio: Kreol-piĝina lingvaro
Kategorio: Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio: Lingvoj de Sud-Afriko
Horná Lehota

**Horná Lehota** povas esti:

*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Brezno vidu Horná Lehota (distrikto Brezno),
*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Dolný Kubín vidu Horná Lehota (distrikto Dolný Kubín).
Litava

**Litava** povas esti:

* Vilaĝo en Slovakio, en distrikto Krupina, vidu: Litava (distrikto Krupina)
* Rivero en Slovakio, alfluanto de rivero Krupinica - Litava (alfluanto de Krupinica)
* Rivero en Ĉeĥio, alfluanto de rivero Svratka
* Rivero en Aŭstrio kaj Hungario, ankaŭ nomata **Lajto**, *Leitha*, vidu: Lajto
Kaliflando

**Kaliflando** aŭ **Kalifujo** () estas lando regata de kalifo.

Ekzistis pluraj kaliflandoj post la fondiĝo de islamo, pro la bataloj pri sukcedo al la titolo de profeto, post la kvar unuaj kalifoj.

La plej gravaj estas:

* Omajada Kaliflando de la Omajadoj de Damasko
* Abasida Kaliflando de la Abasidoj de Bagdado
* Fatima kaliflando de la Fatimidoj de Kairo
* Kaliflando de Kordovo de la Omajadoj de Kordovo

## Klasnomo en Esperanto 
Kalifejo:
* /troviĝas en PIV "kalifejo", difinita kiel "lando regata de kalifo"/ en "Kie regas kaj rezidas la kalifo?" de Bernard Golden http://bitoteko.esperanto.es:8080/jspui/bitstream/11013/1857/5/Kajeroj%20el%20la%20Sudo,%201993,%20n.%20018.pdf

## Vidu ankaŭ 
* kalifo

Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Historio
John C. Mather

**John C. MATHER** (naskiĝis en la jaro 1946 en Roanoke en Virginio en Usono) estas astrofizikisto kaj kosmologo usona kaj nuntempe laboras je la NASA.

Li ricevis la Nobelpremion pri fiziko kune kun George Smoot en 2006 pro sia malkovro de la eco de nigraj korpoj de la maldensa kosma fono.

## Eksteraj ligiloj 
* Publikaĵoj de John C. Mather en la datumbazeno SPIRES
* Publikaĵoj elektitaj de John C. Mather en la datumbazeno ADS
* Biografio mallonga de Jonh C. Mather sur la ttt-ejo de la centro Goddard

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Substreko

**Substreko** estas skribsigno, kiu troviĝas en la ASCII-signaro je la pozicio 95 (dekuma) aŭ 0x5F (deksesuma). La signifo de tiu signo dependas de la kunteksto kaj la uzmedio.

Kategorio:Interpunkcio
Diskuto

**Diskuto** (latine: *discutio*, -cussi (quatio) = 1. disbati, detrui, 2. forĵeti, 3. (jure) pruvi, ekzameni) estas konversacio inter du aŭ pli da diskutantoj, dum kiu oni kutime parolas pri unu aŭ pluraj difinitaj temoj, ĉiu flanko prezentanta siajn argumentojn.

Interargumentado pri malsamaj opinioj; ekzameno de opinioj, argumentante pri ties praveco aŭ malpraveco. Oni diskutas pri politiko, religio, pri la situacio, ktp. 

## Vidu ankaŭ
*debato
*dialogo
*disputo
*polemiko
*debato
*komuniko
*konversacio
*kritiko

Kategorio:Komunikado
Debato

**Debato** estas diskuto laŭ ordigita maniero en oficiala kunveno, ekzemple kongreso, parlamento ktp.

Dum debato la pro- kaj kontraŭargumentoj estas prezentitaj kiel mallonga elparolado. La celo de la debatanto estas konvinki la aŭskultantojn pri siaj argumentoj. Tial gravas por bona debato ne nur bonaj argumentoj, sed ankaŭ bona stilo de la parolanto.

Kontraŭe al diskuto ofte okazas voĉdonado post debato.

## Vidu ankaŭ 
* diskuto
* dialogo
* disputo
* komuniko
* konversacio
* kritiko
* polemiko
* recenzo

Kategorio:Homa komunikado
Kverelo

**Kverelo** estas malafabla, akra interdisputado.

## Vidu ankaŭ
* Dialektiko
* Eristiko
* Konflikto
* Dialogo
* Disputo
* Polemiko
* Debato
* Komuniko
* Konversacio
* Kritiko

Kategorio:Komunikado
Kategorio:Interpersona rilatado
Thalheim

**Thalheim** signifas en la germana lingvo *valohejmo* kaj estas la nomo de diversaj lokoj en germanlingvaj regionoj:

## Aŭstrio 
[eta|mdekstra|180ra|la kastelo Thalheim en [Aŭstrio]]
* *Thalheim* estas kastelo en la komunumo Kapelln de Aŭstrio.

## Germanio 
* **Thalheim (apud Wolfen)** estas komunumo en distrikto Bitterfeld en Saksio-Anhalto en Germanio.
* **Thalheim (Erzgebirge)** estas komunumo en distrikto Stollberg en Saksio en Germanio.

## Rumanio 
* Thalheim estas la germana nomo de la rumana komunumo **Daia (Roşia)**.

## Svislando 
* **Thalheim AG** estas komunumo de la distrikto Brugg en Kantono Argovio, Svislando.
* **Thalheim ĉe Turo** estas komunumo de la distrikto Andelfingen, Kantono Zuriko, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* **Talheim**
Gianni Rodari

**Gianni RODARI** (naskiĝis la ; mortis la ) estis itala verkisto kaj ĵurnalisto, plej multe fama pro siaj libroj por infanoj.
Li gajnis la Hans Christian Andersenpremion en 1970 kaj estis unu el la plej gravaj verkistoj de libroj por infanoj en la 20-a jarcento. Liaj libroj estas tradukitaj al multaj lingvoj.

Kategorio:Italaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Italaj komunistoj
Kategorio:Italaj kontraŭfaŝistoj
Kategorio:Italaj rezistantoj
Kategorio:Italaj ĵurnalistoj
Kategorio:Italaj politikistoj
Skribisto

[eta|Antikva egipta skribisto kun [Papiruso|papirusfolio]]
La profesio de **skribisto** (lat.: ) kiel spertulo pri skribo kaj lego plurfoje ŝanĝiĝis dum la paso de la homa historio laŭ taskaro kaj graveco.

En la antikvaj kulturoj skribistoj estis altfakuloj, kiuj rangis ĉepinte de siaj socioj. Dum epokoj, en kiuj eĉ la reĝo preskaŭ neniam scipovis legi nek skribi, ili havis la pozicion de skribfakulo kaj aktisto. En la mezepoko la monaĥejoj estis centroj de la skribarto, kies ĝermoj ili fariĝis. Ekde la malfrua mezepoko la supren strebanta burĝaro komencis mal-analfabetiĝi; proceso, kiun aparte en Germanujo progresigis la reformacio. Pro la kreska kleriĝo de la socio la funkcio de la skribistoj evoluis al tiu de aktisto.

Nuntempe vera skribista profesio ekzistas en la socioj de subevoluitaj landoj, kie la anafabetismo ankoraŭ estas vaste disvastiĝinta.

## La patrono de la skribistoj 
En la eŭropa mezepoka katolika kulturo oni inventis diablon, kiu estu la patrono kaj de tajperaroj kaj de skribistoj (kopiistoj), nome Tutivillus, registrita ekde la 13-a jarcento, ankaŭ per diverseco de nomoj kiel Titivillus, Tytinillus, Titulinus, Titufullus, Tutivill kaj Titivitilarius, kompreneble logika konsiderante la tendencon al literŝanĝoj. Tiu diablo estus la kulpulo de la eraroj faritaj de la skribistoj (instigita de siaj inferaj estroj), kiu siavice transprenis la kulpon de la eraroj, por la profito de la erarintoj, kiuj sentis sin senkulpigitaj. Tiu estas la diskonigo de Julio G. Montañés en sia verko 'Tutivillus: el demonio de las erratas'.

## Vidu ankaŭ 
* La sidanta skribisto

## Notoj 
Kategorio:Skribo
Kategorio:Servaj profesioj
Kadoma

**Kadoma** (門真市 [kadoma-ŝi], en rondaj kanaoj , laŭ transskribado Hepburn: **Kadoma-shi**) estas urbo de Japanio. Ĝi situas en la nordorienta parto de la gubernio Osaka, en la regiono Kansajo, kaj geografie troveblas en la centro de la insulo Honŝuo, la plej granda el la insuloj de Japanio.  Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La teritorio havas komunan limon kun . 

## Industrio 
* Elektra Industrio Macuŝita
* Elektra Laboro Macuŝita
* *Tiger*

## Transporto 
### Fervojoj 
* Elektra Fervojo Keihan:
** Linio Keihan (ĉefa): Stacio Nishisansō — Stacio Kadomashi — Stacio Furukawabashi — Stacio Ōwada — Stacio Kayashima
* Osaka Urba Subtera Fervojo:
** Linio Nagahori-Tsurumiryokuchi: Stacio Kadoma-minami
* Osaka Rapida Fervojo
** Linio Osaka Unurelvojo (ĉefa): Stacio Kadomashi

eta|maldekstra|360ra|
## Partneraj urboj 
*  São José dos Campos en Brazilo
*  Eindhoven en Nederlando

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Gubernio Osaka
Habsburgo

**Habsburgo** estas nomo kun diversaj signifoj:

* **Habsburgo AG** estas komunumo en distrikto Brugg de Kantono Argovio en Svislando.

* **Kastelo Habsburgo** estas la prakastelo de la dinastio de la Habsburgoj en la komunumo Habsburgo en la svisa Kantono Argovio.

* La **Habsburgoj** estas grava nobela dinastio, kiu devenas el la svisa komunumo Habsburgo kaj kies anoj estis la reĝoj kaj imperiestroj de la Sankta Romia Imperio kaj poste de Aŭstrio-Hungario.

* **Otto von Habsburg** kronprinco de la lasta imperiestro de Aŭstrio-Hungario.
Vindaso

dekstra|eta|Vindaso sur ŝipego
eta|dekstra|Vindaso sur velboato
**Vindaso** estas horizontala kapstano uzata precipe por la ankra ĉeno.

## Vidu ankaŭ 
* vinĉo
* kapstano

Kategorio:Ŝiperoj
Študlov

**Študlov** estas nomo por pluraj vilaĝoj en Ĉeĥio.

*Študlov (distrikto Svitavy) - municipo situanta en distrikto Svitavy
*Študlov (distrikto Zlín) - municipo situanta en distrikto Zlín, ĝis la jaro 2020 en distrikto Vsetín
Kapstano

eta|Kapstano sur la velŝipo *Balclutha*
[eta|Kapstano sur la [fregato *Samiento*]]
eta|maldekstra|Malnova kapstano manovrita de homoj

**Kapstano** estas vertikala vinĉo per horizontalaj stangoj aŭ per motoro sur ŝipo

Dum horizontala vinĉo bobenas la ŝnuregon, kapstano **ne** bobenas ĝin kaj tial povas pasigi nelimigitan longon de ŝnurego.

Oni uzas kapstanon por levi ankron aŭ hisi velojn.

## Vidu ankaŭ 
* Vinĉo
* Vindaso

Kategorio:Akva transporto
Kategorio:Navigado
Tripolo (apartigilo)

**Tripolo** povas signifi

* Tripolo - ĉefurbo de Libio
* Tripolo (Libano) - urbo de Libano
* Tripolο (Grekio) - urbo de Grekio
Waverly (Ilinojso)

**Waverly** estas urbo en Kantono Morgan,  Ilinojso, Usono.  Laŭ la censo en 2000, la loĝantaro nombriĝis 1,346.

## Geografio 
Waverly situas ĉe 

Laŭ la Usona Buroo de la Censo, la urbo havas areon de 2,7 km² (1,0 kvadrata mejlo). La tuta areo estas sektero.

## Demografio 
Laŭ la censo de 2000 estis 1 346 homoj, 576 hejmanaroj, kaj 365 familioj loĝantaj en la urbo. La loĝdenso estis 504,6/km².

La homoj en la urbo estas 99.48% Blankaj, 0,00% Nigraj aŭ Afrikdevenaj, 0,15% Indiĝenaj (indianoj/eskimoj), 0,00% Azidevenaj, 0,00% Pacifikinsuldevenaj, 0,07% de aliaj rasoj, kaj 0,30% de du aŭ pli da rasoj.  0,30% de la loĝantaro estas Hispandevena (aŭ "Latina") de ajna raso.

La meza enspezo de hejmanaro en la urbo estis $36 111, kaj la meza enspezo de familio estis $45 938.

## Eksteraj ligiloj 
* Urbo di Waverly 

Kategorio:Urboj de Ilinojso
Amerika hematopo

La **Amerika hematopo** (*Haematopus palliatus*) estas birda specio membro de la familio de Hematopedoj en ordo de Ĥaradrioformaj.

## Disvastiĝo 
La Amerika hematopo troviĝas en la Atlantika marbordo ekde Novanglio en Usono ĝis Patagonio sude kaj en la Pacifika marbordo ekde Kalifornio ĝis suda Ĉilio. Komence de la 19a jarcento malaperis de lokaj reproduktejoj en nordorienta Usono, sed post ekprotektado reaperis en tiuj lokoj.

La Amerika hematopo rilatas rekte al marbordaj medioj. Ili nestumas kaj en strandoj kaj en marbordaj insuloj kaj manĝas ĉefe marajn senvertebrulojn: krabojn, vermojn, ostrojn, foje fiŝetojn. La larĝa, fortika beko estas uzata por malfermi moluskojn.

## Aspekto 
maldekstra|eta|180ra
Tiu birdo estas markita de sia nigroblanka korpo kaj longa maldika ruĝoranĝa beko. Tiu vadbirdo estas ĉirkaŭ 42 – 52&nbsp;cm longa. Ili estas markitaj de nigroblanka plumaro, flavaj okuloj -kun ruĝoranĝkolora ringo-, rozkoloraj kruroj kaj ruĝa beko -iom oranĝokolora-. Pli specife ili havas nigrajn kapon, kolon, bruston, pli grizan aŭ brunan dorson kaj blankajn subajn partojn kaj flankajn partojn inter brusto kaj dorso. Dumfluge estas videblaj nigraj partoj, nigraj flugiloj kun blanka meza strio. De sube videblas klare nigre kapo kaj kolo, ruĝege beko kaj okuloj kaj la tuta suba parto blankege.

## Diferenciĝo 
La Amerika hematopo povas esti konfuzita kun la Magelana hematopo, *Haematopus leucopodus*, kiu loĝas pli sude, sed povas supreniri dum la Amerika hematopo povas malsupreniri kaj ambaŭ povas koincidi ĉe Ĉiloé kaj golfo de Ankud. La unua diferenciĝo markita estas la pli bruna dorso de la Amerika hematopo dum tiu de la Magelana hematopo estus pli nigra. Tamen foje povus esti malfacile konstati ĉu temas pri malhelbruna aŭ helnigra.

Dua diferenciĝo estas la ĉirkaŭokula ringo, kiu estas ruĝoranĝa en la Amerika hematopo kaj flava en la Magelana hematopo, *Haematopus leucopodus*. Tria diferenciĝo estas konstantebla nur dumfluge. Amerika hematopo havas mezan blankan strion en supra parto de flugiloj, dum en la Magelana hematopo, tiu blanka parto estas pli granda kaj ne kiel strio sed kiel triangulo kiu okupas ankaŭ la malantaŭan parton de flugilo.

## Reproduktado 
Hematopoj demetas du aŭ tri ovojn. Ambaŭ gepatroj kovas dum 24-27 tagoj kaj zorgas la idojn dum 34-37 tagoj.

## Kutimoj 
Vintre ili ariĝas laŭlonge de marbordo. Ili estas sociaj popare aŭ poare.

Ili manĝas marajn senvertebrulojn: krabojn, vermojn, ostrojn, foje fiŝetojn. La larĝa, fortika beko estas uzata por malfermi moluskojn.

Ili bruemas per laŭta pepado uiii kaj dum ekflugo iu pirip-pirip.

## Aliaj 
Kvankam loĝantaroj de Amerika hematopo en Usono estas malmultnombraj, la specio ne estas protektata de speciala statuso. Ĝi estas nur listata kiel specio malpliigata de minacoj, kiel ĝenerala disvolviĝo kaj distra uzado de bredejaj strandoj.

## Literaturo 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri Amerika hematopo 
* ligo pri Audubon
* filmoj de Amerika hematopo

Kategorio:Hematopedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Bystrá

**Bystrá** aŭ **Bystra** estas nomo por kelkaj geografiaj objektoj en Ĉeĥio, Slovakio kaj Pollando:

## Ĉeĥio
*Bystrá (distrikto Pelhřimov), vilaĝo situanta en la distrikto Pelhřimov.

## Slovakio
* vilaĝo en Slovakio, en la distrikto Brezno vidu Bystrá (distrikto Brezno);
* vilaĝo en Slovakio, en la distrikto Stropkov vidu Bystrá (distrikto Stropkov);
* ripozcentro ĉe la urbo Humenné vidu Bystrá (refreŝigeja centro);
* monto en Slovakio en Okcidentaj Tatroj (2248,4 m), vidu Bystrá (Okcidentaj Tatroj);
* rojo en norda Slovakio en Okcidentaj Tatroj alfluanto de Belá vidu Bystrá (alfluanto de Belá);
* rojo en norda Slovakio en la regiono Orava, alfluanto de Polhoranka vidu Bystrá (alfluanto de Polhoranka);
* rojo en orienta Slovakio en la regiono Zemplín, alfluanto de la rivero Cirocha vidu Bystrá (alfluanto de Cirocha);
* rojo en orienta Slovakio en la montaro Vihorlatské vrchy, alfluanto de Barlahov vidu Bystrá (alfluanto de Barlahov);
* rojo en norda Slovakio en Zamagurie, alfluanto de Rojo de Osturňa vidu Bystrá (alfluanto de Osturnianský potok);
* rojo en orienta Slovakio ĉe Margecany, alfluanto de Hornád vidu Bystrá (alfluanto de Hornád, Margecany);
* rojo en meza Slovakio en la montaro Nízke Tatry, alfluanto de Štiavnica (Nízke Tatry) vidu Bystrá (alfluanto de Štiavnica);
* rojo en norda Slovakio en la montaro Skorušinské vrchy, alfluanto de Bobrovecký potok vidu Bystrá (alfluanto de Bobrovecký potok);
* rojo en Spiš, ĉe la vilaĝo Spišské Bystré vidu Bystrá (alfluanto de Hornád, Spišské Bystré).

## Pollando 
* rivero en orienta Pollando, en Vojevodio de Lublino / (Lublinio), la dekstra alfluanto de Vistulo 

## Vidu ankaŭ
* Krajná Bystrá
* Ruská Bystrá
Emmanuel Milingo

**Emmanuel Milingo** (nask. la 13-an de junio 1930 en Zambio) estas iama romkatolika ĉefepiskopo kaj ekzorcisto.

Li iĝis ĉefepiskopo de Lusaka en 1983. Li poste praktikis ekzorcismon en Italio kaj tiel iĝis publike konata. Li eldonis je rap-kd en 1995 (*Gubudu Gubudu*).

Pli poste li iĝis apoganto de Sun Myung Moon kaj edziĝis en aĝo de 71 la koreaninon Maria Sung en Novjorko. Post tri monatoj li revenis al la katolika eklezio kaj petegis je pardono ĉe papo Johano Paŭlo la 2-a, kiu fermis lin inter murojn de Zagarolo por ke li penitencu. Dumtempe lia edzino ploregis kaj malsat-strikis sur la placo de Sankta Petro.

Li reprenis la kontakton kun la Moon-movado en 2006 kaj kun sia "edzino", li nomumis episkopo kvar edziĝintajn virojn en septembro de 2006 en Vaŝingtono. Responde je tio, Milingo estis ekskomunikita el la katolika eklezio la 26-an de septembro 2006.

Milingo
Milingo
Milingo
Kategorio:Naskiĝintoj en Zambio
Robert Levin

**Robert LEVIN** (naskiĝis la , mortis la ) fondis la IRCan reton *freenode*. Li konatiĝis per la kromnomo *lilo*. 

Kategorio:Usonaj komputikistoj
A Contemporary Theatre

**A Contemporary Theatre**, aŭ **ACT**, estas profesia teatra kompanio en Seatlo, Usono. Ĝi estis la unua teatro en Seatlo dediĉita aparte al la prezentado de novaj teatraĵoj. Ĝi debutis en 1965. Ĝia ĉefa scenejo estas Kreielsheimer Place, la antaŭa Eagles Auditorium, dediĉita post ĝisfunda renovigado, en 1996.

## Eksteraj ligiloj
*Oficiala retejo (anglalingva)

Kategorio:Seatlo
Kategorio:Teatroj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1965
Ivan Kotlarevskij

eta|maldekstra|Ivan Kotlarevskij

**Kotlarevskij Ivan** ukraine **Котляревський Іван** (1769-1838) ukraina poeto kaj dramverkisto, la unua klasikulo de la nova ukraina literaturo. Naskiĝis kaj mortis en Poltavo. Lernis en Poltava eklezia kolegio. Laboris kiel oficisto, instruisto de vilaĝa lernejo. Partoprenis militon inter Rusio kaj Turkio (1806-1807). Direktoro de la Poltava teatro (1817-1821).

Sian literaturan agadon I. Kotlarevskij komencis en 1794. Li estas aŭtoro de la poemo Eneado (1842 - plena postmorta eldono) - la unua verko de ukraina literaturo, skribita en popola kaj nuntempa oficiala lingvo. La burleska poemo estis verkita laŭ motivoj de samtitola versaro de Vergilio. La poemon uzis por komponi operojn J. Lopatinskij kaj Mikola Lisenko. Kotlarevskij verkis ankaŭ dramojn "*Natalka Poltavka*" kaj "*Moskvano-Sorĉisto*".

Monumentoj al Kotlarevskij en Poltavo kaj Kievo; muzeo en Poltavo.

La I-an, II-an kaj III-an partojn de la poemo esperantigis Gennadij Turkov (La Kancerkliniko, 114, 125-126, 135-138).

## Vidu ankaŭ 
* Natalka Poltavka

Kotlarevskij,Ivan
Vsevolod Abdulov

**Vsevolod Abdulov** (29-a de decembro 1942 — 27-a de julio 2002) estis sovetia/rusia teatra kaj kina aktoro. Krom roli en filmoj li ankaŭ multe voĉlegis rolojn de animacifilmaj roluloj.

## Filmografio 
# 1960 — Ждите писем ("Atendu min")
# 1969 — Я его невеста ("Mi estas lia fianĉino")
# 1970 — Карусель ("Karuselo")
# 1972 — Цирк зажигает огни ("Cirko ŝaltas lampojn")
# 1973 — Жили три холостяка ("Vivis tri senedzinuloj")
# 1974 — Утренний обход ("Matena kontrolo")
# 1974 — Контрабанда ("Kontrabando")
# 1975 — Между небом и землёй ("Inter tero kaj ĉielo")
# 1977 — Незнайка в Солнечном городе ("Nesciulo en la Suna Urbo"), sonigo
# 1977 — Вооружен и очень опасен ("Armita kaj tre danĝera")
# 1979 — Место встречи изменить нельзя ("La renkontejon ne eblas ŝanĝi")
# 1981 — Куда он денется! ("Li ne evitos tion!")
# 1981 — Долгий путь в лабиринте ("Longa vojo en labirinto")
# 1981 — Приключения Тома Сойера и Гекльберри Финна ("Aventuroj de Tom Sojer kaj Geklberri Finn")
# 1982 — Бой на перекрёстке ("Batalo ĉe vojkruciĝo")
# 1984 — Трест, который лопнул ("Tresto, kiu bankrotis")
# 1985 — Большой налет ("Granda rabo"), sonigo
# 1985 — Амба — Фильм второй ("Amba", filmo dua), sonigo
# 1985 — Амба — фильм первый ("Amba", filmo unua), sonigo
# 1985 — Доктор Айболит ("Doktoro Ajbolit"), sonigo
# 1988 — Несколько страниц из жизни призрака ("Kelkaj paĝoj el vivo de fantomo"), sonigo
# 1990 — Гол в Спасские ворота ("Golo en pordegon de Spasskaja turo")
# 1991 — И черт с нами! ("Kaj diablo kun ni!")
# 1992 — В стране Бобберов ("En la lando de Boberoj"), sonigo
# 1994 — Валентина Георгиевна, Ваш выход! ("Valentina Georgijevna, vi eliras!"), sonigo
# 1994 — Прикосновение ("Tuŝo")
# 1996 — Короли и капуста ("Reĝoj kaj brasiko"), sonigo
# 2000 — Вместо меня ("Anstataŭ mi")

Kategorio:Rusiaj aktoroj
Kategorio:Sovetiaj aktoroj
Kategorio:Sovetiaj voĉoaktoroj
Kategorio:Rusiaj voĉoaktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Moskvo
Kategorio:Mortintoj en Moskvo