open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Géza Saszet

**SASZET Géza** (ŝaset) estis rumanuja hungara filozofo, poeto naskita en Hotoan la 8-an de marto 1929 kaj mortis la 26-a de aprilo 2013. Li estis ano de E-MIL la filo de popolkutivinto, poeto Saszet Győző. Li estis la edzo de literaturhistoriistino Erzsébet Székely kaj patro de Ágnes Saszet.

## Premioj, distingoj 
*Debutpremio de Rumana Verkistligo 1972;
*Premio de Krúdy Alapítvány 1992.

## Biografio 
Géza Saszet abiturientiĝis en Oradea en 1948 kaj li akiris diplomon pri filozofio en Universitato Bolyai en 1952. Jam de 1950 li estis praktikanto de la filozofia katedro, de 1952 adjunkto pri logiko. Post 1956 oni maldungis lin de la universitato kaj li estis ĝis 1960 libroeldoneja redaktoro. Inter 1961 kaj 1989 li laboris en la Kolozsvári Állami Magyar Színház kiel inspektisto, bibliotekisto, literatura referanto. Li forlasis Rumanujon.

## Verkoj 
**Apáczai társadalmi nézetei* studo (...)
**Bizonyság*, poemoj, Kvár, 1972;

## Teatraĵoj
**János Vitéz* (Kolozsvári Bábszínház);
**A szerelem bolondságai* (Kolozsvári Színház).
**A mesének legyen jó vége*, 2003. Prezentado en Ariel Színház sub titolo *Hepiend, avagy a mesének legyen jó vége* 3-an de oktobro 2002.

## Fonto
**Romániai magyar irodalmi lexikon*
*Erdélyi Magyar Írók Ligája 

## Eksteraj ligiloj 
*Poemoj de Géza Saszet en hungara lingvo http://wwwold.sztaki.hu/~smarton/irodalom/saszet.htm 
*Poemoj en Hungara Elektronika Biblioteko (MEK) http://www.mek.iif.hu/porta/szint/human/szepirod/modern/saszet.hun

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Fantomloĝita domo

[eta|300px|dekstra|La [Winchester-domo en Kalifornio estas onidire fantomloĝita.]]
**Fantomloĝita domo** estas difinebla kiel domo, kie laŭdire okazas variaj supernaturaj aŭ paranormalaj fenomenoj. Fantomloĝita domo kutime entenas fantomojn, poltergeist-fenomenojn, aŭ malicajn estaĵojn kiel demonoj.

Fantomloĝitaj domoj ankaŭ estas ofte rigarditaj kiel loĝitaj de la spiritoj de la forpasintuloj, kiuj antaŭe loĝis aŭ ofte restadis en tiu domo. Supernaturaj fenomenoj estas plejofte atribuitaj al estintaj, perfortaj kaj tragikaj okazaĵoj ene de la konstruaĵo (murdo, akcidenta morto, memmortigo). Ekzorcismo estas la metodo ofte uzata por elirigi nebonvenitajn spiritojn el la domo.

## Vidu ankaŭ 
* Fantomo

Kategorio:Folkloro
Oskar Meltzl

**Oskar Meltzl** (melcl) transilvania saksa kulturhistoriisto, ekonomikisto, politikisto: Szászrégen, 18-a de oktobro 1843 – Sibio, 1-a de decembro 1905.

## Biografio 
Li estis adepto de la interkonsento hungara-saksa. Li studis juron kaj estis ĉefprokuroro en Marosvásárhely (1874), de 1875 profesoro de germana jurakademio de Sibio, inter 1886 – 98 deputito de Sibio. Li eldonis la manuskriptan verkon pri Braŝovo de G. Hermann kaj faris notojn al ĝi, li redaktis statistikon pri transilvaniaj saksoj. Li verkis librojn ankaŭ en hungara lingvo pri historio de Transilvanujo. 

## Verkoj en hungara lingvo 
**Az erdélyi szászok állása Magyarországban* (Nagyszeben, 1878); 
**Ipar és kereskedelem az erdélyi szászoknál a 14. és 15. században* (Századok, 1893);
** A termelő szövetkezetekről* (Pozsony, 1893). 
## Literaturo 
*F. Teutsch: Denkrede auf O. von M. (Nagyszeben, 1902).
Géza Inczefi

**INCZEFI Géza** (incefi) estis hungara lingvisto, altlerneja profesoro, kandidato de sciencoj de lingvistiko (1967) naskita en Szászrégen la 12-an de julio 1906 kaj mortinta en Segedo la 10-an de aprilo 1974.

## Biografio 
Géza Inczefi akiris diplomon de instruisto en Segedo (1935) kaj li instruis en Szeged, Budapeŝto, Makó, Naszód, poste denove en Szeged en mezlernejoj. Li estis katedrestro en la *Porinstruista Altlernejo Juhász Gyula* ĝis sia pensiuliĝo en 1974. Lia ĉefa esplorkampo estis la etimologio de la geografiaj nomoj.

## Verkoj ĉefaj 
* *Abafája és vidékének nyelvjárása* (Nyelvészeti Tanulm., 10. sz., Bp., 1938);
* *Szeged műveltségének régi nyomai* (Tiszatáj, 1955);
* *Insula Lebő* (helynévmagyarázat, Szegedi Ped. Főisk. Évk., 1956);
* *Szeged környékének földrajzi nevei* (Nyelvtud. Ért., 22. sz., 1960);
* *A Tisza-Maros szöge halászatának nyelvi emlékei* (Szegedi Tanárképző Főisk. Évk., 1961);
* *Földrajzi nevek névtudományi vizsgálata Makó környékének földrajzi nevei alapján* (Bp., 1970).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Baĉko Duŝanovo

**Baĉko Duŝanovo,** slave **Bačko Dušanovo,** serbe **Бачко Душаново,** hungare **Zentaörs** estas malgranda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto **Suda Bačka**, en municipo de Subotica.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 740
* Poŝtkodo: 24xxx
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

## Situo 
La komunumo situas sur ebenaĵo.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. Proksimume tiam serboj - venintaj el foraj regionoj - fondis vilaĝon por rompi la hungaran hegemonion. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario. La freŝaj serboj estis forpelitaj, alvenis hungaroj el Rumanio. Ili devis rifuĝi en 1945, kiuj ne, la serbaj partizanoj murdis ilin. Poste alvenis denove serboj el foraj regionoj.

## Demografio en 2002 
* hungaroj = 463 (63 %)
* serboj = 239 (32 %)
* jugoslavianoj = 12 (2 %)
* kaj aliaj

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Béla Issekutz

**ISSEKUTZ Béla** (iŝekuc) estis hungara kuracisto, kuracilesploristo, akademiano, laŭreato de Kossuth-premio. Li naskiĝis en: Kőhalom la 31-an de januaro 1886 kaj mortis en Budapeŝto la 31-an de julio 1979. Li estis la filo de farmacistkuracisto Hugó Issekutz.

## Biografio 
Béla Issekutz finis la medicinon en la Universitato de Koloĵvaro kaj tie li eklaboris de 1907 en la Instituto de Farmakologio. Li doktoriĝis en 1908. De 1914 li iĝis universitata privatprofesoro, en 1919 universitata profesoro por unu jaro en Kolozsvár, poste en Szeged. Li organizis tie la katedron de farmakologio. En 1928 li iĝis rektoro. De 1937 li instruis en la Universitato Pázmány Péter en Budapeŝto, de 1939 kiel katedrestro. Li estis profesoro, katedrestro, direktoro de la Instituto Farmakologia de Medicinscienca Universitato (pli poste Semmelweis). Li estis ekiriginto de la moderna kuracilesplorado en Hungario. Li produktis plurajn kuracilojn. Li malkovris la efikmekanismon de insulino kaj tiroksino. Lia libro pri la kemoterapio de kancero aperis en 1969 kaj lia monografio pri la historio de kuracilesplorado en 1971 en angla kaj germana lingvoj.

## Verkoj ĉefaj 
* *Gyógyszertan és gyógyítás* (univ. lernolibro, I-III, Bp., 1959-60);
* *Gyógyszerrendelés* (kun Issekutz Lívia, Bp., 1969, 1979).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj farmaciistoj
Kategorio:Hungaraj sciencohistoriistoj
Baĉki Vinogradi

eta|dekstra|Baĉki Vinogradi situas en la mapo en la verda municipo

**Baĉki Vinogradi,** slave **Bački Vinogradi,** serbe **Бачки Виногради,** hungare **Bácsszőlős** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Baĉka, en municipo de Subotica. En ĉiuj lingvoj oni rekonas 2 vortojn: regiono *Baĉka* kaj vinbero. La hungara nomo estis ĝis 1946 **Királyhalom**.

## Bazaj informoj 
* Areo: 20 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2030
* Poŝtkodo: 24415
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

## Situo 
Baĉki Vinogradi situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo Szeged-Subotica.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Oni trovis restaĵon de preĝejo el la 13-a jarcento. La unua mencio devenis el 1502. Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis, en 1772 hungaroj refondis la lokon. Komence estis tie nur farmoj kaj bienocentroj. Fine de la 19-a jarcento la fervojo faris prosperon, oni okupiĝis precipe pri vinkulturo. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario.

## Vidindaĵo 
* kapelo de 1914

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Miŝicjevo

eta|dekstra|Miŝicjevo situas en la mapo en la verda municipo
**Miŝicjevo,** serbe **Мишићево,** slave **Mišićevo,** hungare *Hadikörs* estas malgranda vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Baĉka, en municipo de Subotica.

## Bazaj informoj 
* Areo: 134 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 440
* Poŝtkodo: 24211
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

## Situo 
Miŝicjevo situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj.

## Historio 
La vilaĝo fondiĝis en 1925 en tiutempa Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario. Ekde 2006 Miŝicjevo apartenas al Serbio.

## Demografio en 2002 
* serboj = 208 (47 %)
* sudslavoj = 150 (34 %) (=popoleto ne havanta memstaran regionon)
* kroatoj = 35 (8 %)
* hungaroj = 18 (4 %)
* jugoslavianoj = 15 (3 %) (simbola popolo, ano de Jugoslavio)
* kaj aliaj

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Stari Ĵednik

**Stari Ĵednik,** kroate **Stari Žednik,** serbe **Стари Жедник,** hungare **Nagyfény** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto *Suda Bačka*, en municipo de Subotica. Stari signifas: malnova.

## Bazaj informoj 
eta|dekstra|300ra|Preĝejo de Stari Ĵednik
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2230
* Poŝtkodo: 24224
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

## Situo 
Stari Ĵednik situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Subotica-Novi Sad.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. La unua mencio devenis el 1462. Fine de la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. Poste precipe sudslavoj vivis tie en sporadaj farmoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario.

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Marko de 1911, turo detruiĝis en 1925, poste pli mallonga turo konstruiĝis

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Novi Ĵednik

**Novi Ĵednik,** serbe **Нови Жедник,** slave **Novi Žednik** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto **Suda Bačka**, en municipo de Subotica. En ĉiuj lingvoj Novi signifas: nova.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2840
* Poŝtkodo: 24223
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

## Situo 
Novi Ĵednik situas sur ebenaĵo.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario.

## Demografio en 2002 
* serboj = 1,805 (63 %)
* sudslavoj = 398 (14 %) (= popoleto ne havanta memstaran regionon)
* hungaroj = 240 (8 %)
* kroatoj = 206 (7 %)
* kaj aliaj

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Hugó Issekutz

**ISSEKUTZ Hugó** (iŝekuc) estis hungara farmacisto, universitata privataprofesoro. Li naskiĝis en Székelyudvarhely la 19-an de junio 1855 kaj mortis en Koloĵvaro la 23-an de julio 1915. Li estis la patro de Béla Issekutz.

## Biografio 
Hugó Issekutz estis farmacistpraktikanto en Marosvásárhely. Li havigis diplomon en 1881 en Kolozsvár, samloke en 1882 li doktoriĝis. Li partoprenis la enkondukon de farmacistpraktikanta kurso en la Universitato de Koloĵvaro, li iĝis ties gvidanto de 1914. En 1892 oni habilitis lin privatprofesoro. En 1902 li estis la direktoro de la apoteko de universitato, lekciisto de universitato. Iom de tempo li estis posedanto de apoteko „Hunyadi Mátyás”.

## Verkoj ĉefaj 
* *Gyógyszerisme és gyógyszerészi vegytan, különös tekintettel a Magyar Gyógyszerkönyvre* (Kolozsvár, 1886);
* *Gyógyszerisme* (kun Zsigmond Jakabházy kaj Géza Nyiredy , Kolozsvár, 1895);
* *A végbélkúpokban különböző módon elhelyezett ugyanazon hatóanyagok helyi vagy általános hatása különböző-e?* (Kolozsvár, 1906).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html

Issekutz, H
Issekutz
Dieter Rooke

]]
**Dieter ROOKE** ( laŭ prononco en la normgermana, naskiĝis en 1948) estas germana esperantisto loĝanta en Svislando. Li esperantistiĝis en 1982, kaj en 1999 aliĝis al Internacia Komunista Esperantista Kolektivo (nuntempe estas ĝia sekretario) kaj al SAT, dum unu mandato elektita kiel PK-ano  ĉar en ĝi ekzistas komunisma frakcio. Dieter Rooke estas dumviva membro kaj de UEA, kaj de SES=svisa Esperanto Societo. Li aktivis en la Esperanta Civito kiel senatano de la ruĝa frakcio, kaj kontribuas al la enhavo de *Internaciisto* per primarksisma kurso kaj per porokazaj raportoj pri politikaj eventoj.  Organizis sinsekvajn kunvenojn de komunistoj dum UK-oj. De 1993 ĝis 2002 Dieter Rooke estis  kasisto  de Esperanto-Societo Zuriko. Krome li membris en LF-koop kaj membris en Monda Asembleo Socia (MAS) (intertempe eksigita). Li estis membro de Kultura Centro Esperantista (KCE) en La Chaux-de-Fonds. Li apartenas al la estraro de Tutmonda Esperantista Ĵurnalista Asocio kiel sola ne-profesia ĵurnalisto, kaj aldone funkcias kiel kasisto de Ateista Tutmonda Esperanto-Organizo (ATEO). . Aldone li estas membro de Svisa Esperanto-Koruso  estrata de Elisabeth de Mestral, kaj de internacia ĥoro dum UK-oj  . Estrarano de societo por parkere kanti la himnon "la espero", fondita de  Hori Jasuo.  

Partoprenanto de "Esperanto-Sumoo" legorondo, ĉina legorondo, kaj legorondo en Gotenburgo  pri jaro 1968.

Membras kun edzino en amikaro de CDELI (biblioteko por planlingvoj)  La Chaux-de-Fonds.

Dieter Rooke partoprenis multajn Universalajn Kongresojn, la lastajn en  Lisbono, Seulo kaj Rejkjaviko, Islando, kaj aliajn E-aranĝojn. Okaze de UK en Seulo, Sud-Koreio, li  faris vojaĝon al Nord-Koreio. Korespondas kun radiostacioj de Havano, Pekino, kaj Varsovio. Li aktivas interrete, kaj fojfoje kontribuis al Vikipedio.

Dieter estas patro de denaska esperantisto, Ciril Läng, nun -jara.

Dieter Rooke vivis en kooperativo en Oensingen, Svislando. Inter septembro 2012 kaj sia emeritiĝo jaron poste li vivis kun sia ĉina edzino LIU Jun  en la Esperanto-Domo KCE en La Chaux-de-Fonds, Svislando. En novembro 2013 Dieter Rooke translokiĝis kun sia edzino al Interlaken, en kantono Berno, ekde la jaro 2019 en Faulensee/ Spiez.

## Eksteraj ligiloj 
* EsKu  - Epizodo 38 - Dieter Rooke, jutuba filmeto en la kanalo EsKu - Esperanto-Kulturo - aperinta la 2023-09-15

## Referencoj 
Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Esperantistaj ĵurnalistoj
Kategorio:TEĴA
László Mihály

**MIHÁLY László** (miha:j), Barna Mihály László, estis hungara poeto, verkisto, publicisto naskita en Székelyudvarhely la 29-an de decembro 1902 kaj mortinta en Budapest la 5-an de julio 1977.

## Biografio 
La mezlernejon li finis en sia naskiĝurbo. Li estis kunlaboranto de Ifjú Erdély, Pásztortűz, Vasárnap, Dacia, Délkelet, Erdélyi Helikon, Erdélyi Szemle, Ellenzék. En 1923 li estis unu el kunlaborintoj de *Tizenegyek antológia*. Ekde 1926 li vivis en Budapeŝto. En 1930 li havigis diplomon pri historio en la Universitato Pázmány Péter. Li estis ĵurnalisto de gazetoj de Centra Presarentrepeno. De 1941 li estis ĝia raportisto el Italio. Inter 1945 kaj 1949 li estis la kunlaboranto de Ĉefurba Szabó Ervin Biblioteko. Post sia maldungo li estis helplaboristo. Ekde 1962 ĝis sia morto li laboris en la enciklopediredakcio de la Akademia Libroeldonejo.

## Verkoj 
* *Áldozat a jövőért* (teatraĵo, Székelyudvarhely, 1920);
* *Hóvirágok* (poemoj, Kolozsvár, 1923);
* * Hazavágyom! (poemoj, Bp., 1926);
* *Új harcos székely nép* (teatraĵo, Bp., 1927);
* *Tavaszi vihar* (romano, Kv. 1933);
* *Költő, ne félj!* (poemoj, Bp., 1936);
* *Tengeri tündér* (romano, Bp., 1938);
* *Buda alá!* (poemoj, Bp., 1938);
* *Presente!'' 1920-1940 (publicistikaj verkoj Bp., 1941).

Mihaly, L
Mihaly, L
Mihaly, L
József Simó (ceramikisto, inĝeniero)

**SIMÓ József** estis hungara ceramikisto, inĝeniero pri konstruaĵo naskita en Odorheiu Secuiesc la 5-a de junio 1926 kaj moertinta en Budapest la 5-an de februaro 1979.

## Premioj, distingoj
*Munkácsy-premio (1966)

## Biografio
Li studis inter 1944-48 en Industriarta Altlernejo ĉe István Gádor kaj Miklós Borsos. En 1952 li havigis diplomon de inĝeniero pri konstruaĵo. Li laboris en la katedro pri desegno kaj formokonado de Teknika Universitato de Budapeŝto. Inter 1963-66 li estis sekretario industriartista de la Ligo de Hungaraj Belartistoj kaj Industriartistoj.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj
*1959 • 4. Országos Iparművészeti kiállítás, Műcsarnok, Budapest
*1959 • Gmunden (A)
*1965 • 5. Országos Iparművészeti kiállítás, Műcsarnok, Budapest.

## Kreaĵoj en publikplacoj
*A kiskakas gyémánt félkrajcárja (külső kerámia falkép, 1958, Budapest, Ceglédi úti Óvoda)
*Árgyilus királyfi (1959, Fót, Gyermekváros)
*Budapest látképe (1960, Fővárosi Idegenforgalmi Hivatal, Gresham-palota)
*Győr története (falikép, 1960, Győr, Rába Filmszínház)
*A város nevezetes emberei (1965, Mosonmagyaróvár, Mezőgazdasági Akadémia)
*falikép (1967-68, Termál fürdő és uszoda, valamint Korona Szálló, Kaposvár)
*Budapest története (kétoldalas áttört kerámia térelválasztó, 1969-73, Budapest, Hotel Duna Intercontinental)
*Balatoni mesterségek, szokások, játékok (1976-77, Révfülöp, ÉPFU üdülő)
*Vadászjelenetek Mátyás király életéből (kőkapu, 1978, Révfülöp)
*12 elemes kompozíció (Budapest, Székelyhíd u.-i Általános Iskola).

## Literaturo 
*KOCZOGH Á.: Mai magyar iparművészet. Kerámia, porcelán, üveg, Budapest, 1975.

## Fonto
*Artportal.hu 

Kategorio:Hungaraj ceramikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Bruno Giorgi

eta|1970 skulptaĵo de Bruno Giorgi
**Bruno GIORGI** (, Mococa – 1993, Rio de Janeiro) estis italdevena brazila skulptisto, kies verkoj troviĝas en pluraj registaraj palacoj de Braziljo.

Li naskiĝis en Brazilo, sed kiam li aĝis ses jarojn, lia familio reiris al Italio. Giorgi nur revenis al Brazilo en 1939.

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj de Bruno Giorgi 
* Skulptaĵoj de Bruno Giorgi 

Kategorio:Italdevenaj brazilanoj
Kategorio:Brazilaj skulptistoj
József Simó (ceramikisto)

**SIMÓ József** estis hungara ceramikisto. Li estis naskita la 2-an de majo 1924 en Târgu Mureş kaj mortinta la 29-an de decembro 1987 en Budapest

## Biografio 
József Simó finis siajn studojn en sia naskiĝurbo kaj en 1941-45 li estis metilernanto en la Porcelanfabriko de Herend. En 1948 oni nomumis lin direktoro. En 1949 li iĝis sekciestro pri la kvalitkontrolo de Porcelanfabriko Kőbánya (Budapeŝto). En 1951-52 li estis ĉefraportoficisto en la Ministerio por Konstrumateriindustrio, en 1953-63 samloke gvidanto de la Direktoraro pri Fajnceramika industrio. Inter 1963-71 li estis direktoro de la Porcelanfabriko de Budapeŝto. En 1973 li establis Artlaborejon pri Fajnceremika industrio. Li kreis por junaj artistoj eblecon por ekspozicii. Li estis ano de Industriarta Konsilantaro.

## Fonto 
* Artportal.hu

Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj ceramikistoj
Stara Moravica

**Stara Moravica,** serbe **Стара Моравица,** hungare **Bácskossuthfalva,** germane **Alt-Morawitza** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda Bačka**, en municipo de Bačka Topola. Ĝis 1907 la hungara nomo estis **Ómoravica**.
eta|dekstra|Stara Moravica troviĝas en la verda municipo
300ra|eta|dekstra|Kalvinana preĝejo de Stara Moravica

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 5780
* Poŝtkodo: 24340
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

## Situo 
Stara Moravica situas sur ebenaĵo, laŭ ambaŭ flankoj de rojo.

## Historio 
Antaŭ la hungaroj avaroj loĝis ĉi tie. Dum la historio la vilaĝo kelkfoje refondiĝis, lastfoje en 1786 hungaroj (iamaj jasoj kaj kumanoj) alvenis. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario. En 2002 vivis en Stara Moravica hungaroj (86 %), serboj (9 %) kaj aliaj (5 %).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo
* skulptaĵo pri Lajos Kossuth

## Famuloj 
En la iama Ómoravica naskiĝis hungara aktoro Rózsa Szilassy.

## Ĝemelkomunumoj 
*  Jászkisér, Hungario
*  Karcag, Hungario
*  Mélykút, Hungario

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Pál Spanyár (kemiisto)

**SPANYÁR Pál** (ŝpanja:r) estis hungara prinutraĵa kemiisto, doktoro de kemiaj sciencoj (1957). Li naskiĝis en Székelyudvarhely la 13-an de aprilo 1903 kaj mortis en Budapeŝto la 29-an de aprilo 1980.

## Biografio 
Pál Spanyár havigis diplomon en 1926 en la teknika universitato de Budapeŝto. Inter 1926-1936 li laboris en la katedro pri nutraĵindustrio, poste en la katedro pri medicino en la universitato. Li aperigis 200 studojn, 110 normojn, lernolibrojn kaj faklibrojn. Li estis ano de la Komisiono Kompleksa pri Nutraĵscienco de MTA.
## Verkoj 
**Élelmiszerek összetétele* (Bp., 1953); 
**Tartósító- és húsipari kémia* (Bp., 1953); 
**Élelmiszerek érzékszervi értékelése* (Bp., 1954); 
**Laboratóriumi gyakorlatok* (3-4., kun Kevei Jánosné, Bp., 1963); 
**Az élelmiszerekben előforduló íz- és illatanyagok kémiája* (Bp., 1972).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Spanyar, P
Spanyar, P.
Spanyar, P
Spanyar, P
Ernő Szabó (muzikverkisto)

**SZABÓ Ernő** hungara priviolona instruisto, muzikverkisto: Székelyudvarhely, 22-a de novembro 1904 – Debrecen, 12-a de septembro 1982.

## Biografio 
Li finis la muzikaltlernejon en Budapeŝto inter 1922-1929 kaj li instruis inter 1929-1952 en la reformita kolegio de Sárospatak. Ĝis 1966 li estis muzikinstruisto de reformita kolegio de Debrecen kaj katedrestro instruisto pri violono de Fakmezlernejo Kodály Zoltán. Inter 1966-1969 li estis altlerneja docento kaj li instruis violonludon, violonmetodologion, kamermuzikon en la sekcio de Debrecen de la Porinstruista Altlernejo de Budapeŝto.

## Komponaĵoj por violono 
* *Burleszk*,
* *Szigetközi népdalok*,
* *Sályi ballada és nóta*

## Verkoj ĉefaj 
* *Kodály Zoltán* (Sárospatak, 1935);
* *A pataki kollégium zenei krónikája* (kun Barsi Ernő, Bp., 1984).

Kategorio:Hungaraj muzikinstruistoj
Bajŝa

eta|dekstra|Bajŝa troviĝas en la verda municipo

**Bajŝa,** kroate **Bajša,** serbe **Бајша,** hungare **Bajsa** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda Bačka**, en municipo de Bačka Topola.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2560
* Poŝtkodo: 24331
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

## Situo 
Bajŝa situas sur ebenaĵo. Bačka Topola troviĝas 6 km-ojn for.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Apud la vilaĝo oni trovis restaĵon de romanika preĝejo. Dum la turka erao Bajsa restis viva vilaĝo, sed senhomiĝis dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a. En 1751 hungaroj, serboj kaj slovakoj refondis la vilaĝon. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, al distrikto de Topolya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon, la ĵus alvenintaj serboj estis forpelitaj, dume alvenis hungaroj el Rumanio. En 1944 partizanoj okupis la regionon.

## Vidindaĵo 
* vilaĝdomo de 1881, renoviĝis en 2000
* golgoto

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Paĉir

eta|dekstra|Paĉir troviĝas en la verda municipo
eta|dekstra|300px|Katolika preĝejo de Paĉir
eta|Place-name sign, helynév jel, Pacir Ortstafel,

**Paĉir,** slave **Pačir,** serbe **Пачир,** hungare **Pacsér** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda Bačka**, en municipo de Bačka Topola.

## Bazaj informoj 
* Alto super marnivelo: 103-112 m.
* Loĝantaro: 0
* Poŝtkodo: 24331
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

## Situo 
Paĉir situas sur ebenaĵo. Subotica troviĝas 31 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1409 en formo Pacher. Fine de la 17-a jarcento la vilaĝo senhomiĝis, poste hungaroj el Kisújszállás refondis la komunumon. En 1910 loĝis en la vilaĝo 5052 da homoj, (3208 hungaroj, 1439 serboj, 246 germanoj, 153 kroatoj). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, al distrikto de Topolya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario. Tiam pro venĝo de Novi Sad la serboj murdis 200 hungarojn. En 2002 loĝis en Paĉir 2948 da homoj, (1766 hungaroj, 864 serboj, 68 sudslavoj, 55 jugoslavianoj, 45 kroatoj, 29 ciganoj.

## Ĝemelkomunumo 
*  Kisújszállás, Hungario

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Seth Thomas

**Seth THOMAS**, horloĝisto de Usono. Li venis en la mondon la 19-an de aŭgusto de 1785 en vilaĝo Wolcott kaj mortis la 29-an de januaro de 1859.

Li fabrikis horloĝojn multfoje kaj fabrikis la horloĝon de la Metropolita Katedralo de Medeĝino.

## Eksteraj ligiloj 
* Seth Thomas Clock Company  .

Kategorio:Horloĝistoj
Nederlandistiko

La **nederlandistiko** aŭ nederlanda filologio – nederlande *Neerlandistiek* - estas la scienca fako okupiĝanta pri la nederlanda lingvo kaj la nederlandlingva literaturo kaj cetera kulturo de Nederlando kaj Flandrio, aparte pri la historio de la lingvo.

Laŭ la historia scienca evoluo, la fako komence estis parto de la fako Germanistiko (kiu origine celis esti "Ĝermanistiko"), sed evoluis esti sendependa fako.

## Historio 
Bazo de la nederlanda lingvo estis la mezepoka "meznederlanda lingvo". Ĝi estis vaste parolata lingvo, dum skribaj dokumentoj en ĝi relative maloftis, ĉar kiel ĝenerala skriba interlingvo uziĝis la latina lingvo. Komence de la 16-a jarcento la meznederlanda lingvo perdis prestiĝon: la kleruloj, kiuj konsideris sin humanistoj kaj anoj de la "moderna" epoko renesanco, asociigis la lingvon kun la "malhela" kaj malaprezata antaŭa mezepoko. Multaj meznederlandaj arte manskribitaj dokumentoj tial perdiĝis, kaj foje "recikliĝis" kiel kovertoj por modernaj renesancaj libroj.

Komence de la 19-a jarcento sub influo aparte de la germana lirikisto kaj germanisto August Hoffmann von Fallersleben reekvivis intereso pri la meznederlanda lingvo kaj literaturo. Aparte en Flandrio, kie la mezepoko estis kulture tre prospera epoko, la vekiĝanta nacia rekonsciiĝo spronis la intereson pri la mezepoka nederlanda. En la lingva konflikto inter la flandra (nederlanda) kaj valona (franca) lingvo de Belgio ili volis montri, ke la nederlanda lingvo en Belgio estis kultura lingvo kun longa kaj grava kultura pasinteco. En Nederlando, kie la "ora epoko" ne estis la mezepoko, sed la 17-a jarcento, la revivigo de la historio de la nederlanda lingvo okazis sen tiom da patriotismo, kaj pli malemocie.

Dum la 20-a jarcento la scienca fako evoluis, sed ankaŭ kreskis la konscio ke ekzistas multaj nesplorataj kaj nekonataj aspektoj pri la historio de la lingvo.

## Fakaj ĵurnaloj 
* Forum la Letteren
* De Gids
* Levende Talen
* Literatuur
* Nachbarsprache Niederländisch (baze germane)
* Nederlandse letterkunde
* Nederlandse taalkunde
* Neerlandia
* Neerlandica extra muros
* De Nieuwe Taalgids
* Onze Taal
* Spektator
* Taal en tongval
* Tijdschrift voor literatuurwetenschap
* Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde

## Notoj 
Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Filologio
Kategorio:Nederlanda lingvo
Skandinavistiko

La **skandinavistiko** (skandinavia filologio, aŭ **nordistiko** respektive nordia filologio1) estas la scienca fako okupiĝanta pri la skandinaviaj lingvoj, la mezepoka kaj moderna skandinavia literaturo kaj cetera kulturo.

La fako kaj la koncerna universitata studoprogramo dividiĝas en la partojn **frua skandinavistiko**, kiu traktas la lingvojn kaj literaturojn ĝis proksimume la jaro 1500, aparte el Islando, kaj **nova skandinavistiko**, kiu traktas la lingvan kaj literaturan evoluon ekde la Reformacio kaj en la modernaj naciaj ŝtatoj de Nordio.

Laŭ la historia scienca evoluo, la fako komence estis parto de la fako Germanistiko (kiu origine celis esti "Ĝermanistiko"), sed evoluis esti sendependa fako. 

La fako do traktas la evoluon kaj la literaturon de la 
* dana lingvo,
* feroa lingvo,
* islanda lingvo,
* norvega lingvo kaj
* sveda lingvo (parolata ne nur en Svedio, sed ankaŭ de forta malplimulto en Finnlando), 

kaj krome de la historiaj
* praskandinava lingvo kaj
* norena lingvo.

**1:** Noto: En la landoj de Nordio oni preferas la terminon *nordistiko*, ĉar la vorto "Skandinavio" en malvasta senco nur signas la ŝtatojn Danio, Norvegio kaj Svedio.

## Eksteraj ligiloj 
* skandinavistik.org (Germanio)
* skandinavistik.net  (Germanio)
* fako pri skandinavistiko en la Universitato de Oslo (Norvegio)
* fako pri skandinavistiko en la Universitata Kolegio de Londono (Anglio) 

Kategorio:Skandinavio
Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Filologio
Dumbo

**Dumbo** estas animacia filmo produktita de Walt Disney kaj publikigita en 1941. La ĉefrolulo estas Jumbo Jr., parolkapabla elefanto fi-kromnomita "Dumbo" ( estas "stulta", inter aliaj difinoj). Krome la elefanto estas primokita pro siaj ege grandaj oreloj, kvankam tiu malkovras, ke eblas flugi uzante ilin kiel flugiloj. Ties ununura amiko estas la muso Timothy, parodie pri la supozata timo de elefantoj pri musoj.

*Dumbo* estis intenca eksperimento pri simpleco kaj ŝparemo de Studioj Disney; nun ĝi estas konsiderata kiel klasikaĵo inter animaciaj filmoj.

En 2019 aperis nova versio de la filmo kun vivaj aktoroj, reĝisorita de Tim Burton.

Kategorio:Fikciaj elefantoj
Kategorio:Animaciaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj de Disney
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1941
Tempio

eta|La tempia regiono
La **tempio** (, plurale '**, adjektive **') estas flanka regiono de la kapo, inter la okulo kaj la orelo. Batoj kontraŭ tiu parto de la kranio estas aparte damaĝaj, ĉar sub la krania osto tiuregione situas la meza kaj interna partoj de la orelo kaj kompreneble la cerbo. La germana termino "" (de la vorto *""*, dormo) aludas al tio, ke la dormanto kuŝas aparte sur tiu kapoparto.

## Anatomio 
La tempia regiono () karakteriziĝas de la anatomiaj detaloj de la tempia osto (latine '**). Temas pri la malantaŭa parto de la arko zigoma (**') kaj la tempia fosaĵo ('**). En la fosaĵo situas unu el la muskoloj necesa por maĉado, la tempia muskolo (**'). Apud la tempia osto ankaŭ la granda alo de la sfenoida osto ('**) konsistigas la ostan strukturon de la regiono.

La nervoj de la regiono estas la orelo-tempia nervo (**') kaj la zigomo-tempia branĉo ('**) de la zigoma nervo (**'). La tempia muskolo ricevas siajn impulsojn de la profundaj tempiaj nervoj ('**) de la mandibla nervo (**').

La surfacaj partoj de la tempia regiono ricevas arterian sangon kaj do oksigenon de la surfaca tempia arterio ('**), branĉo de la ekstera karotida arterio (**'). La profundaj partoj ricevas arterian sangon de la profundaj tempiaj arterioj ('**), kiuj estas branĉoj de la makzela arterio (**').

## "Grizaj tempioj" 
La esprimo "grizaj tempioj" ne aludas al la tempio mem, sed nur al la harkoloro en tiu kapoparto, kiu dum la proceso de aĝiĝo aparte ĉe viroj komencas griziĝi ĉi-tie. Laŭ iuj homoj tiuj grizaj tempioj asociigas iuspecan vivosperton kaj patrecan zorgon pri la proksimaj homoj; objektive ili simple estas signo de aĝiĝo kaj forkonsumiĝo de iu mineraloj el la homa korpo.

Kategorio:Anatomio
Jardín

**Jardín** (*Ĥardino*) estas urbo de la provinco Antjokio en Kolombio, fondita en 1864.

## Eksteraj ligiloj 
*  (})

Kategorio:Urboj de Antjokio
Aŭgusto la 2-a (Pollando-Litovio)

eta|reĝo Aŭgusto la 2-a, maldekstre la polaj kronjuveloj kaj la saksa dukoĉapelo
Princo-elektisto **Frederiko Aŭgusto la 1-a** de Saksio, ofte nomata "Aŭgusto la Forta" (germane *Friedrich August I.*, *August der Starke*; naskiĝis la 12-an de majo 1670 en Dresdeno kaj mortis la 1-an de februaro 1733 en Varsovio), estis eŭropa baroka reganto. Ekde la jaro 1697 li sub la nomo **Aŭgusto la 2-a** ankaŭ estis la reganto de Pollando-Litovio (pole *August II Mocny*, litove *Augustas II (antrasis)*) kaj do estis pola reĝo kaj litova grandduko.

Denaske li estis protestanto, sed por regi en Pollando-Litovio li devis konvertiĝi al katolikismo, kio malpopularigis lin en lia hejmlando Saksio, tradicie forta defendejo de la protestanta kredo en Eŭropo.

Li estis inter la plej pompaj eŭropaj regantoj de sia epoko kaj iĝis la prototipo de absolutisma reganto, kiu per konstruo de multekostegaj kasteloj kaj okazigo de luksaj festoj enscenigis sian riĉecon kaj potencon. Aparte li konstruis luksajn reprezentajn konstruaĵojn en siaj rezidejoj Dresdeno kaj Varsovio, kaj kompense tre ŝparis pri investoj en la malĉefurbaj partoj de Saksio kaj Pollando-Litovio.

[eta|maldekstra|la kastelo *[Zwinger*  en Dresdeno]]
Grandegajn sumojn ankaŭ kostis pluraj militoj, en kiu lia armeo partoprenis, antaŭ ĉio la Granda Nordia Milito, en kiu Aŭgusto havis centran rolon. Kadre de tiu milito li fine ja stabiligis sian regadon de Pollando-Litovio, sed tuteŭrope precipe fortiĝis la Rusia Imperio, kies influo ankaŭ al Pollando-Litovio intensiĝis, tiel ke fine de la 18-a jarcento, malpli ol 80 jarojn post la fino de la Granda Nordia Milito, la ŝtato Pollando-Litovio komplete malaperis kaj findividiĝis inter Rusio, Prusio kaj Aŭstrio-Hungario.

Dosiero:Stolpen-August.der.Starke.JPG|la reganto, pentraĵo en la burgo *Stolpen*
Dosiero:Louis de Silvestre-August II.jpg|Aŭgusto, pentrata de *Louis de Silvestre*

## Vidu ankaŭ 
* Saksio-Pollando

## Eksteraj ligiloj 
* "La duklando Saksio kaj la granda eŭropa politiko" (germane) 
* paĝaro pri la regantoj de Saksio (germane)
* pri la nobelaj distroj en la kortumoj de Danio kaj Saksio dum la 17-a kaj 18-a jarcentoj (angle) 

Kategorio:Homoj de la 18-a jarcento
Kategorio:Historio de Saksio
Kategorio:Historio de Pollando
Kategorio:Historio de Litovio
Kategorio:Historio de Belorusio
Kategorio:Polaj reĝoj
Kategorio:Regantoj de Litovio
Kategorio:Princoj-elektistoj de Saksio
Kategorio:Dinastio Wettin
Kategorio:Konvertitoj de luteranismo al romkatolikismo
Samaĉablo

**Samaĉablo** (kartvele სამაჩაბლო) estas historia loknomo kaj ankaŭ oficiala kartvela nomo de la eksa Sud-Osetia aŭtonoma provinco, la nuna Sud-Osetio. La vorto ekuziĝis per iniciato de la unua prezidento de moderna Kartvelio Zviad Gamsaĥurdia pro ideologia starpunkto, ke en Kartvelio estas oseta malplimulto, sed ne estas Osetio kiel aŭtonomio aŭ lando de osetoj. Pro tiu kialo la nomo *Samaĉablo* estas perceptata kiel ofenda en Sud-Osetio mem. 

La vorto formiĝis de la familinomo de kartvelaj princoj Maĉabeli, kiuj ĝis la mezo de la 19a jarcento posedis grandajn terpecojn (ankaŭ kun etne oseta loĝantaro) en la regiono.

Ekde enposteniĝo de Miĥeil Saakaŝvili oficiala Tbiliso ne plu uzas la vorton, preferante pli neŭtralan *Cĥinvala regiono*.

## Referencoj 
Kategorio:Sud-Osetio
Kategorio:Kartvelio
Malgranda Teatro

170px|eta|dekstra|Fasado de la Teatro.
La **Malgranda Lido** (hispana nomo: *Pequeño Teatro*) estas teatro de Medeĝino (*Medellín*). La Malgranda Teatro funkcias ekde 1975, estas *Kultura Apanaĝo* (*Patrimonio Cultural*) de la urbo kaj *Arkitektura Apanaĝo kaj el Konservado* (*Patrimonio Arquitectónico y de Conservación*) de la lando. La teatro havas du salonojn, unu por kapacito de 500 personoj, la precipan salonon, kaj alian por kapacito de 80 personoj, la kameran salonon.

## Eksteraj ligiloj 
* www.pequenoteatro.net  .

Malgranda
Metropolita Teatro de Medeĝino

La **Metropolita Teatro de Medeĝino José Gutiérrez Gómez** (hispana nomo: *Teatro Metropolitano de Medellín José Gutiérrez Gómez*) estas teatro de Medeĝino (*Medellín*). 

200px|eta|maldekstra|Eniro de la Teatro.
La Metropolita Teatro funkcias ekde 1987. La kapacito de la teatro estas 1643 personoj kaj havas spacojn por lernejojn.

## Eksteraj ligiloj 
* *www.teatrometropolitano.com .

Metropolita de Medeĝino
Universitata Teatro de la Universitato de Antjokio

La **Universitata Teatro de la Universitato de Antjiokio** (hispana nomo: *Teatro Universitario de la Universidad de Antioquia*) estas la teatro de la Universitato de Antjokio en Medeĝino (*Medellín*). La Universitata Teatro funkcias ekde 1969. La kapacito de la teatro estas 1500 personoj kaj havas spacojn por ekspoziciojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Universidad de Antioquia .
* Extensión Cultural .

Universitata
Teatro
Teatro Pablo Tobón Uribe

La **Teatro Pablo Tobón Uribe** (en hispana) estas tradicia teatro sur la Plaĝo strato de Medeĝino (*Medellín*) en Antjokio. La Teatro funkcias ekde 1967. La kapacito de la teatro estas 923 personoj kaj estas la kultura centro de la urbo.

## Eksteraj ligiloj 
* Página oficial Teatro Pablo Tobón Uribe .

Pablo Tobón Uribe
Muzeo La Kastelo

200px|eta|dekstra|Ĝardeno ĉirkaŭ la kastelo.
La **muzeo La Kastelo** (hispana nomo: Museo el Castillo) troviĝas en La Popolo (Medeĝino), en Kolombio. La kastelo estis la registara sidejo de Diego Echavarría Misas kaj lia familio, sed antaŭe vivis José Tobón Uribe ĉe la kastelon.

Nel Rodríguez estis la arĥitekto de la konstruaĵo; kaj la gotika stilo estas simila al kasteloj del Luaro en Francio. La kastelo havas francajn ĝardenojn, lobrotenejojn, kaj diversajn halojn. En la 1973 Diego Echavarría Misas aĉetis la kastelon kaj donacis la kastelon en la 1971, inkludinto la dekoraciojn kaj la akcesorojn; la kastelo fariĝis muzeon.

En la muzeo ekzistas permanentajn ekspoziciojn de porcelanojn, kristalojn, vitralojn, freskojn, skulpturojn, ktp.

Kastelo
Muzeo de Antjokio

200px|eta|dekstra|Muzeo.
La **muzeo de Antjokio** (hispana nomo: Museo de Antioquia) estas la precipa muzeo en Medeĝino, la unua en Antjokio (la dua en la lando), kaj tre famkonata muzeo en Kolombio. La muzeo estas apud la Botero placo.

La muzeo havas verkojn de Fernando Botero.

## Eksteraj ligiloj 
* Museo de Antioquia  .

Antjokio
Teatro Lido

180ra|eta|dekstra|Fasado de la Teatro.
La **Teatro Lido** (hispana nomo: *Teatro Lido*) estas teatro de Medeĝino (*Medellín*) sur la Ekvadoro strato en orienta flanko de la Bolívar Parko (*Parque Bolívar*), proksima al Metropolita Katedralo de Medeĝino. La Teatro Lido funkcias ekde 1945 kaj estis reinaŭguri en 2007. La administrejo de la teatro estas la Folklora Baleto de Antjokio (*Ballet Folclórico de Antioquia*). La kapacito de la teatro estas 1100 personoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Ballet Folclórico de Antioquia (Folklora Baleto de Antjokio)  .

Lido
Fredriksten

eta|fortikaĵo Fredriksten apud Halden
La **fortikaĵo Fredriksten** – norvege Fredriksten festning - estas fortikaĵo apud la urbo Halden en Norvegio. Inter la jaroj 1665 kaj 1928 la urbo nomiĝis *Fredrikshald* – kaj la urbo kaj la fortikaĵo estis nomataj laŭ la reĝo Frederiko la 3-a (Danio-Norvegio).

La fortikaĵo situas sur monteto super la urbo kaj de ĝi oni havas panoraman vidon de la urbo, ĝia haveno kaj la proksima fjordo de la Balta Maro. Fredriksten konstruiĝis dum 1661-1671 kaj 1682-1701 protekte al la ree atakanta sveda armeo. Ĝi konsistas el kvar bastionoj kaj centra citadelo.

Dum la sieĝo de la fortikaĵo fare de la sveda armeo dum aŭtuno de la jaro 1718 ĉi-tie mortis la sveda reĝo Karolo la 12-a la 30-an de novembro. Tiu morto por Svedio finis la perdon de la statuso pri eŭropa grandpotenco – la statuso pli kaj pli perdiĝis dum la evoluo de la Granda Nordia Milito.

## Eksteraj ligiloj 
* Fredriksten festning (norvege)

Kategorio:Nordiaj militoj
Kategorio:Historio de Norvegio
Halden

**Halden** estas urbo kaj komunumo en la provinco Østfold en la pleja sudoriento de Norvegio. Inter 2020 kaj 2023 ĝi apartenis al la provinco Viken - antaŭ tio ĝi de 1919 ĝis 2019 estis parto de la historia provinco Østfold, kiu en 2024 estis restarigita. Ĝi situas borde de la Balta Maro kaj tre proksime de la limo al Svedio. Fine  de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun .

## Historio 
La urbon dominas la proksima fortikaĵo Fredriksten. Inter la jaroj 1665 kaj 1928 Halden nomiĝis **Fredrikshald** – kaj la urbo kaj la fortikaĵo estis nomataj laŭ la reĝo Frederiko la 3-a de Danio-Norvegio. Dum la sieĝo de la fortikaĵo fare de la sveda armeo dum aŭtuno de la jaro 1718 ĉi tie la 30-an de novembro mortis la sveda reĝo Karolo la 12-a.

## Vidindaĵoj 
La fortikaĵo Fredriksten situas sur monteto super la urbo kaj de ĝi oni havas panoraman vidon de la urbo, ĝia haveno kaj la proksima fjordo de la Balta Maro. Fredriksten konstruiĝis dum 1661-1671 kaj 1682-1701 protekte al la ree atakanta armeo de la proksima reĝlando Svedio. Ĝi konsistas el kvar bastionoj kaj centra citadelo.

eta|maldekstra|rigardo de la fortikaĵo al la urbo
Moderna konstruaĵo estas la betona radio-turo "Höiåsmasten", kiu konsideriĝas la dua plej granda konstruaĵo de Norvegio.

## Ekonomio 
La ekonomia bazo de la urbo estas prilaboro de ligno, elektrotekniko, ĥemia kaj kroma industria produktado.

## Trafiko 
 konektiĝas per diversaj naciaj vojoj per individua motora trafiko kaj per publika transporto. Krome la urbo ankaŭ estas parto de la longdistanca biciklada vojo ***EuroVelo 3***, nomata *Pilgrima vojo*, internacia eŭropa vojo nur por bicikloj kaj aliaj senmotoraj veturiloj (precipe vicradaj glitiloj), kiu longas entute 5 122 kilometrojn kaj vojas en la eŭropaj ŝtatoj Norvegio, Svedio, Danio, Germanio, Belgio, Francio kaj Hispanio.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Østfold
Kategorio:Urboj de Norvegio
James Blunt

**James Blunt** (naskiĝis kiel **James Hillier Blount**,  en Tidworth, Wiltshire, Anglio) estas brita kantaŭtoro.

Venante el familio kun longa tradicio de militistoj, James kontraktis kun la armeo tuj post finado de la lernejo. Sponsorite de la armeo li studis aviadoteknologion kaj poste sociologion en la Universitato de Bristol kaj post la bakalaŭriĝo en 1996 rekompense devis servi en la Brita armeo. Li fariĝis subleŭtenanto poste kapitano en elita regimento *Life Guards*. En 1999 li servis kiel armita informoficiro de la NATO-trupoj en Kosovo, kie li laboris antaŭ la frontlinioj por gvidi la NATO-atakojn kontraŭ serbaj celoj. En Kosovo li verkis sian kanton *No Bravery*. Li forlasis la armeon en 2002 post 6-jara servo.

Kiel muzikisto li jam famiĝis en 2004 per sia unua albumo *Back to Bedlam* (*Reen en la frenezulejon* - Bedlam estas konata brita frenezulejo, la vorto fariĝis eponimo). En la kantoj de tiu albumo li traktas siajn travivaĵojn el la milito en Kosovo. La kanto "You're Beautiful" atingis rangon 2 en la tutmonda listo de plej sukcesaj kantoj.

Blunt gajnis du BRIT- kaj du Ivor-Novello-premiojn kaj estis nomumita por kvin Grammy-premioj en 2006. Lia kanto *"1973"* estis lia unua tutmonda Numero 1 en oktobro 2007.

Blunt engaĝiĝas por Medicinistoj sen limoj kaj krome por Help for Heroes, karitata organizaĵo por helpi vunditajn kaj psikotraŭmatigitajn soldatojn.
Li vivas en Ibizo, Hispanio.

## Diskografio 
### Albumoj 
* 2004: *Back to Bedlam*
* 2007: *All the Lost Souls*

### Muzik-videoj 
* 2006: *Chasing Time: The Bedlam Sessions*
* Videoj ĉe YouTube

## Premioj 
* MTV Europe Music Awards, 2005 - Plej bona nova akto
* BRIT Awards, 2006 - Plej bona popakto, Plej bona vira kantisto
* NME Awards, 2006 - Plej malbona albumo
* Ivor Novello Awards, 2006 - Plej ofte prezentata verko, Internacia Furorkanto de la Jaro
* MTV Video Music Awards - Plej bona vira video, Plej bona kinematografio

## Plia legado 
* TV intervjuo ĉe *The Hour* on CBC 
* James Blunt intervjuo kaj video ĉe *and POP*  

## Eksteraj ligiloj 
* 
* JamesBlunt.com Oficiala James Blunt paĝo 
* James Blunt Online Encyclopedia  

Kategorio:Britaj kantistoj
Emerito

**Emerito** estas eksa laboristo kiu retiriĝis pro maljuniĝo, grava malkapabliga malsano aŭ aliaj kialoj kaj nun ricevas pension.
La pensio povas veni de la ŝtato aŭ de privata pensia fonduso, en kiu la emerito regule enmetis parton de sia salajro, ofte dum sia tuta labora vivo.

En multaj landoj la kreskanta vivdaŭro kreskigis la nombron de **emeritoj**.
Tiel en kelkaj landoj **emeritoj** estas kaj kreskanta politika premgrupo kaj kreskanta ekonomia pezo por la ŝtato.

Kategorio:Asekuro
Kategorio:Socio
Karadjordjevo (Bačka Palanka)

**Karadjordjevo,** slave ’’’Karađorđevo,’’’ serbe **Карађорђево,** hungare **Bélamajor** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka, en municipo de Baĉka Palanka.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1010
* Poŝtkodo: 21421
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

## Situo 
Karadjordjevo situas sur ebenaĵo.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario. En 2002 loĝis en Karadjordjevo 1012 da homoj, (serboj 809 (80 %), hungaroj 53 (5 %), jugoslavianoj 34 (3 %), kroatoj 31 kaj aliaj).

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Amatoro

[eta|Amatora [Futbalo|futbalisto]]
**Amatoro** (de latina *amare*, ami) (ankaŭ **diletanto**) estas persono kiu faras ion ĉar li aŭ ŝi ŝatas aŭ amas tion fari. Malsame, profesiulo, aŭ iu kiu deziras esti profesiulo, faras ion kun la celo gajni monon farante tion.

La vorto **amatoro** estas foje uzata por iu, kiu ne plenumas sian taskon sufiĉe bone. Amatoro ofte scias malpli pri la tasko ol profesiulo.

## Vidu ankaŭ 
*Volontulo
*Hobio

Kategorio:Profesioj
Kategorio:8-a oficiala aldono
Diletanto (apartigilo)

**Diletanto** estas vorto kiu povas referenci al:

* Persono, kiu sin okupas pri arto aŭ scienco neprofesie kaj celante nur sian plezuron, tiel sinonimo povus esti amatoro.
* Persono sen formala kvalifiko aŭ habilitigo ene de specifa fako.
* El tio *diletanteco* estus la psika stato de tiu, kiu serĉas nur sian plezuron en la sciencaj aŭ artaj okupoj, neniel celante veron aŭ ĝeneralan utilon.
* *Diletantismo* estus la tendenco agadi kaj konduti kiel diletanto.
* *La Dilettante (filmo)*
Debeto

**Debeto** estas la tuto de ĉiuj sumoj ŝulditaj de iu al komercisto.

La prunteprenanto devas poste repagi la ŝuldon al la pruntedonanto, eventuale kun interezo.

## Vidu ankaŭ 
* prunto
* kredito
* Ŝuldo

Kategorio:Ekonomio
Tarifo

**Tarifo** estas difinita prezo aŭ aro da prezoj por komercaĵoj (ekz. varoj), laboroj, servoj aŭ impostoj.

Ekzemple, la tarifo por taksio estas la tabelo de prezoj depende de la distanco de la vojaĝo, la horo (ofte la tarifo estas pli alta dum nokto ol dum tago).

Kategorio:Ekonomio
Kredito

**Kredito** estas monsumo, kiun prunteprenanto (kreditprenanto) aŭ nekontanta aĉetanto prunteprenas.

La prunteprenanto devas poste repagi la ŝuldon al la pruntedonanto (la kreditoro aŭ kreditdonanto) normale kun interezo.

Ekzistas diversaj kreditformoj kiel:

## Akcepta kredito 
IKEV  difinas la terminon **akcepta kredito** jene: "akcepta kredito estas formo de trata kredito laŭ kiu la banko rajtigas la kreditprenanton trati sur ĝi sume de la kredito petita. La kreditprenanto povas dikontedoni ĉiun traton, t.e. monigi ĝin".

## Vidu ankaŭ 
* Prunto

## Proverbo 
Ekzistas pluraj (8) proverboj pri kredito en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 
* 

## Referencoj
Novo Orahovo

eta|dekstra|Novo Orahovo troviĝas en la verda municipo**Novo Orahovo,** serbe **Ново Орахово,** hungare **Zentagunaras** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda Bačka**, en municipo de Bačka Topola. Ĝis 1947 la slava nomo estis **Gunaroš**.

## Bazaj informoj 
* Supermara alteco: 106 m
* Loĝantaro: 2020
* Poŝtkodo: 24351
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

## Situo 
Novo Orahovo situas sur ebenaĵo. La ĉefvojo troviĝas 10 km-ojn for.

## Historio 
Antaŭ la hungaroj sarmatoj vivis tie. En la 13-a jarcento la tiama vilaĝo nomiĝis *Likasegyháza*. Dum la turkoj Likasegyháza senhomiĝis. Poste la loko iĝis paŝtejo, baldaŭe farmoj kaj biencentroj formiĝis. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1944 tio estis parto de Hungario. En 1946 rutenoj alvenis. Ekde 1972 la komunumo evoluis laŭ plano. En 2002 loĝis en Novo Orahovo hungaroj 1737 (86 %), rutenoj 181 (9%), serboj 59 (3 %) kaj aliaj.

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio