open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
48480 Falk

'*48480 *Falk'''* estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio);

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana verkisto kaj socia pedagogo Johannes Daniel Falk (1768–1826), diplomatia konsilanto en Vajmaro kaj amiko de Goethe, kiu fondis la « Societon de la Amikoj en Bezono » kaj hejmon por neglektitaj infanoj dum la Napoleonaj Militoj. Lia kanzono *O du fröhliche'' estas unu el plej konataj kristnaskaj kantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Batalfronto de Proksima Oriento (dua mondmilito)

eta|Batalfronto de Proksima Oriento kaj Orienta Afriko.
La operaca fronto de **Mezoriento kaj Orienta Afriko** estis malfermita de la Itala Reĝlando kaj ties faŝisma registaro de Benito Mussolini dum la Dua Mondmilito, kiel klopodo konkeri la britajn koloniojn de la regiono. Kvankam Italio ne eniris en Mezoriento tra tero, ĝi faris ĝin aere per bombardado strategie kontraŭ naftorafinejoj, oleoduktoj kaj naftokampoj ĉefe en Palestino kaj foje en Barejno unusolan fojon. Francio kaj Britio plifirmigis sian povon en la teritorioj de la aktualaj Sirio kaj Irako. Sovetunio aliĝis al la potencoj de Okcidento en Irano.

Trans Arabio, Italio havis fortan potencon en la Korno de Afriko, nome en sia delonge kolonio Itala Somalio, el kiu ĝi invadis ankaŭ Etiopion. Kaj el Palestino kaj el la Korno de Afriko oni klopodis kontroli la trairejon de la Sueza Kanalo kaj de la Ruĝa Maro. 

La landoj kiuj sendis gravajn kvantojn de trupoj al tiu fronto estis la jenaj: Germanio, Usono, Francio de Vichy, Libera Francio, Unuiĝinta Reĝlando, Brita Hindio, Aŭstralio, Nov-Zelando, Kanado, Itala Reĝlando kaj Unio de Sud-Afriko. Partoprenis ankaŭ trupoj de Etiopio, Regno Irako, de la Emirlando Transjordanio, de la Franca Mandato de Libano, de la Franca Mandato de Sirio, de la Angl-Egipta Sudano, de la Mandata Palestino, Persio (aktuala Irano), Sovetunio kaj aliaj landoj de la Komunumo de Nacioj, sed ties kontribuado ne estis tiom decidigaj.

## Bibliografio 
* Lion Bustillo, Javier. "Aliados o enemigos? La Segunda Guerra Mundial en el Próximo Oriente". Zaragoza, HRM Ediciones, 2013.

Kategorio:Militaj teatroj kaj kampanjoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Mediteranea militteatro de la Dua Mondmilito
Kategorio:Historio de Mezoriento
Kategorio:Historio de Somalio
Kategorio:Historio de Sirio
Kategorio:Historio de Irako
Kategorio:Historio de Etiopio
Kategorio:Korno de Afriko
Batalfronto de Mediteraneo, Proksima Oriento kaj Afriko (Dua Mondmilito)

eta|Mapo montranta teritoriojn de Aliancanoj (verde), Akso (oranĝe) kaj neŭtraluloj (grize) en la komenco de batalado en Mediteraneo.
La **Mediteranea kaj Mezorienta fronto** estis grava batalkampo de operacoj dum la Dua Mondmilito. La enorma grando de Mediteraneo kaj Mezoriento ebligis interkonektitajn marajn, terajn kaj aerajn kampanjojn luktitajn por kontrolo de Mediteraneo, Nordafriko, la Korno de Afriko, Mezoriento kaj Suda Eŭropo. La batalado tiuaree daŭris el la 10a de junio 1940, kiam Italio eniris en la militon de la flanko de Nazia Germanio, ĝis la 2a de majo 1945 kiam ĉiuj fortoj de la Akso en Italio kapitulacis. Tamen, la lukto pluis en Grekio – kien Britaj trupoj venis por helpi la Grekan registaron – dum la komenco de la Greka Enlanda Milito. 

Faŝisma Italio celis rekonstrui denove la enton Romia Imperio, dum la Britaj trupoj celis dekomence reteni la *status quo* (ĝistiama situacio). Italio malsukcese invadis Grekion, kaj nur kiam envenis Germanaj fortoj oni ekkontrolis kaj Grekion kaj Jugoslavion. Trupoj kaj de Aliancanoj kaj de la Akso engaĝiĝis en konstanta batalado tra Nordafriko, de kie la Akso klopodis interrompi en Mezoriento okazigante ke la luktado disvastiĝu tien. Kuraĝiĝite de komencaj venkoj, la Germanaj fortoj planis prilaboritajn atakojn por konkeri Mezorienton kaj tiam eble ataki la sudan limon de Sovetunio. Tamen, post tri jaroj de luktado, la fortoj de la Akso estis venkitaj en Nordafriko kaj ties ebla enrompo en Mezorienton estis haltigita. Aliancaj fortoj tiam komencigis invadon de Suda Eŭropo, rezulte en la fakto ke Italoj elpostennigis Mussolini kaj aliĝis al Aliancanoj. Longdaŭra batalo por Italio okazis inter Aliancanaj kaj Germanaj fortoj. Kiam la strategia situacio ŝanĝiĝis en sudorienta Eŭropo, Britaj trupoj revenis en Grekion. 

## Vidu ankaŭ
* Batalfronto de Proksima Oriento (Dua Mondmilito)
* Batalo de Grekio

Kategorio:Mediteranea kaj Mezorienta militteatro de la Dua Mondmilito
Kategorio:Militaj teatroj kaj kampanjoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Afrika militteatro de la Dua Mondmilito
Kategorio:Historio de la mediteranea regiono
Kategorio:Historio de Mezoriento
Kategorio:Historio de Nordafriko
Attila Futaki

**Attila Futaki,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Futaki Attila** (1984-2024) estis hungara ilustristo, bildliteraturisto.

Attila Futaki  naskiĝis la  en Békéscsaba kaj mortis la 2-an de januaro 2024.

## Biografio 
Attila Futaki frekventis lernejon en sia naskiĝurbo, poste en Budapeŝto, fine en Florenco. Post siaj studoj li laboris en diversaj redaktejoj en Budapeŝto. Ekde 2006 li estis arta direktoro de eldonejo. Lia bildliteraturo "La spiralo" estis publikigita en hungara kaj franca en 2008. Lia plej granda atingo ĝis nun estis, kiam firmao Walt Disney komisiis lin por desegni adapton de la filmo "The Lightning Thief". En 2013 li estis invitita por ilustri la unuan paĝon de The New York Times.

## Ekspozicioj 
* Budapeŝto (2005)

## Elektitaj desegnaĵoj 
* Képtelen képregény (2000)
* Urbs (2005)
* ilustraĵoj en poemaro de Attila József (2005)
* Spirál (2008)
* Severed (2011)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ilustristoj
Kategorio:Hungaraj bildliteraturistoj
48472 Mössbauer

'*48472 *Mössbauer''''' estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana fizikisto Rudolf Ludwig Mössbauer (1929–2011), kiu, kun Robert Hofstadter, ricevis la Nobel-premion pri fiziko de 1961 pro sia malkovro de la resonanca sorbo sen retroiro de gama-radiado
(Mössbauer-efiko), kiu havas larĝan aplikon en nuklea fiziko, solid-stata fiziko kaj kemio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Malkovrita de Lutz D. Schmadel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Ĥulda

**Ĥulda** () estas kibuco en centra Israelo. Ĝi apartenas al la Centra distrikto de Israelo kaj al la regiona konsilio *Gezer*. La kibuco lokiĝas 12 kilometrojn sude de Ramlo kaj 10 kilometrojn sudoriente de Reĥovoto. Laŭ la stato de  en la loĝloko vivis .

En la kibuco pasigis parton de sia vivo la israela verkisto Amos Oz.

## Etimologio 
La kibuco prenas sian nomon de la araba vilaĝo Ĥulda (خُلدة‎), kiu ekzistis proksime ĝis la araba-israela milito de 1948.

Kategorio:Kibucoj
Kategorio:Centra distrikto de Israelo
Gábor Gacs

**Gábor Gacs** [gaĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gacs Gábor** estas hungara grafikisto, akvafortisto, mezlerneja instruisto.

Gábor Gacs  naskiĝis la  en Pestújhely (nuntempa urboparto de Budapeŝto), li mortis la .

## Biografio 
Gábor Gacs abiturientis industriarta mezlernejo en Budapeŝto en 1949, poste li studis en Belarta Altlernejo (1949-1954). Liaj plej gravaj instruistoj estis György Konecsni, Károly Koffán kaj Jenő Barcsay. Post la grafikista diplomo li debutis en ekspozicio. Inter 1959 kaj 1962 li havis stipendion, inter 1963–1996 li instruis en la menciita industriarta mezlernejo. Li estis samloke ankaŭ vicdirektoro inter 1976–1983 kaj 1996–2002. Li ricevis la titolon eterna membro de la mezlernejo en 2009. Li ricevis premiojn inter 1959-1975.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1956, 1965, 1973, 1982, 1988)
* Hódmezővásárhely (1965, 1968)
* Miskolc (1974)
* Nagymaros (1980)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Bukareŝto (1957)
* Parizo (1959)
* Vieno (1966)
* Lugano (1969)
* Bonaero, Florenco (1972)
* Kairo (1975)

## Elektitaj akvafortoj 
* Család (1973)
* Valaki emlékére (1978)
* Női fej kosárral
* Csendélet szamovárral
* Ménes
* Újjáépített Szegedi Tisza híd
* Szabadsághíd Gellért-heggyel
* Önarckép sapkában

## Elektitaj disĉiploj 
* Attila Boros
* Ferenc Cakó

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj akvafortistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
48482 Oruki

'*48482 *Oruki'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).

La vorto *Oruki'' estas unu el plej ŝatata vortoj de la dialekto de Tosa (gubernio Koĉi), kiu signifas "la graveco de ies ĉeesto kaj la certeco de ties neŝancelebla apogo".

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Incidento en Kerĉa markolo

Internacia **incidento** okazis la  kiam la marborda gardistaro de la Federacia Sekureca Servo de la Rusia Federacio (FSB) pripafis kaj kaptis tri mararmeajn ŝipojn de Ukrainio, kiuj provis transiri de la Nigra maro en la Azovan maron tra la Kerĉa markolo dum ilia vojado al la haveno de Mariupolo. 

Kelkajn monatojn antaŭe, la  2018 Ukrainio sukcesis movi du el siaj maramrmeaj ŝipoj — Donbas () kaj Korets () — al la Azova mararmea bazo. En 2014, la armeo de la Rusia Federacio aneksis la proksiman Krimean Duoninsulon, kiu estas internacie rekonita kiel ukraina teritorio. Ĝi poste konstruis la Krimean ponton tra la mallarĝaĵo. Laŭ traktato de 2003, la Kerĉa markolo kaj la Azova maro intencas esti la dividitaj teritoriaj akvoj de ambaŭ landoj, kaj libere alireblaj.

La  ĉiuj maristoj estis liberigitaj kadre de interŝanĝo de detenitoj inter Rusio kaj Ukrainio.

## Vidu ankaŭ
* Krimea ponto

Kategorio:Politiko de Ukrainio
Kategorio:Politiko de Rusio
Kategorio:Rilatoj de Rusio kaj Ukrainio
Kategorio:Nigra maro
Kategorio:2018
48471 Orchiston

'*48471 *Orchiston'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la germanaj astronomoj Lutz D. Schmadel kaj Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild de Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la nov-zelandano *Wayne Orchistron*, kiu laboris kiel astronomo ĉe la Nacia Instituto de Astronomia Esploro de Tajlando. Lia ĉefa intereso estas en la kampo de la historio de la astronomio. Li estas aŭtoro de multenombraj libroj, kaj kunfondinto kaj eldonisto de la *Journal of Astronomical History and Heritage''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Malkovrita de Lutz D. Schmadel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Laura Brazzabeni

**Laura BRAZZABENI** (naskiĝis la 10-an de decembro 1964 en Mantova) estas itala esperantistino. Ŝi vivas en Grosseto kaj laboras kiel instruistino en sia naskiĝurbo Mantova. Sian edukon ŝi havas de la universitato de Verono. Interalie ŝi estis la gvida organizanto de la Itala Kongreso de Esperanto de aŭgusto 2016 en Frascati. kaj la saman jaron ankaŭ kunorganizis la ILEI-kongreson kaj la IJK-n de TEJO en Lignano Sabbiadoro borde de la Adriatika maro. Krome ŝi servas en la periodo 2022-2025 kiel estrarano de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* filma prelegeto de ŝi en la Irana Kongreso de Esperanto 2024 en la retejo Jutubo
* BET-59: Konatiĝu kun Laura Brazzabeni, artikolo en La Ondo de Esperanto aperinta 2024-10-31 ()

Kategorio:Italaj esperantistoj
IJK 2020

[eta|Reklamo por IJK dum [Junulara E-Semajno|JES 2018-2019.]]
La **76-a Internacia Junulara Kongreso (IJK)** de TEJO okazis de la 10-a ĝis la 18-a de julio 2020 interrete. Ĝi okazis kadre de la Monda Festivalo de Esperanto.

Origine oni planis okazigon en Somereno, Nederlando, sed tio ŝanĝiĝis pro la kronvirusa pandemio. 154 homoj aliĝis antaŭ la nuligo. En la fino 446 homoj aperis en la listo de aliĝintoj, 367 homoj pagis aŭ akceptiĝis senpage, kaj 316 homoj el 52 landoj ensalutis en la platformon. La nuligitaj planoj por fizika IJK en Nederlando estos grandparte reuzataj por IJK 2022 en Westelbeers, Nederlando.

En la sama jaro la 105-a Universala Kongreso de Esperanto okazus en Montrealo, Kanado, sed ankaŭ ĝi estis nuligita pro la kronvirusa pandemio, kaj alternativo okazis rete per la sama platformo.

## Programo 
La platformo de la kongreso nomiĝis Retevent, kiun kreis E@I. Partoprenantoj ricevis aliron al la platformo du horojn antaŭ la komenco. En la platformo la partoprenantoj povis i.a. krei profilon kaj tuttempe babili en pluraj ĉambroj en vidbabilejo kaj tekstbabilejo. La programo ĉefe konsistis el prelegoj kaj interagaj programeroj kiel ekzemple diskutoj aŭ ludoj. Dum la kongreso koncertis interalie Jonny M, Tim Gallego kaj Kajto.

## Organiza teamo 
Jen listo de organizantoj:
* Rogier Huurman
* Frank van Hertrooij
* Marc Konijnenberg
* Agata Cichocka
* Spencer van der Meulen
* Joop Kiefte
* Stela Besenyei-Merger
* Mia Nordentoft
* Nico Huurman
* Robin van der Vliet
* Antonia Montaro
* Nika Siebenreich
* Joost Franssen
* Jérémie Bert-Manoppongs
* Piotr Hołda

## Vidu ankaŭ 
* UK 2020
* IJK 2019

## Eksteraj ligiloj 
ijk2020.tejo.org La oficiala retejo

## Referencoj 
Kategorio:Esperanto-movado en Nederlando
76-a IJK
Szilárd Keresztes

**Szilárd Keresztes** [silArd keresteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keresztes Szilárd** estas hungara pastro, kanoniko, grek-katolika episkopo, sekreta informisto http://www.uni-miskolc.hu/~egyhtort/cikkek/szabocsaba-nyiri.htm . Li gvidis 2 jardekojn la hungaran grek-katolikan eklezion.
eta|Szilárd Keresztes en 2007
Szilárd Keresztes  naskiĝis la  en Nyíracsád.

## Biografio 
Szilárd Keresztes frekventis gimnazion en Sátoraljaújhely, poste li studis en grek-katolika seminario en Nyíregyháza, kie li pastriĝis en 1955. Post 2 jaroj li doktoriĝis en Teologia Akademio. Li komencis sian pastran karieron inter 1957-1960 en Kispest, poste li estis vicpastro jardekon en Nyíregyháza. Tiutempe inter 1960 kaj 1975 li ankaŭ instruis en la menciita seminario de Nyíregyháza, li estis prefekto en la studjaro 1972, poste vicrektoro ĝis 1976. Inter 1966–1969 li havis stipendion en Romo, tiam li estis sekreta informisto. Li estis nomumita kanoniko en 1970, post 5 jaroj titulara episkopo kaj vicepiskopo. Li havis altajn postenojn en Miskolc, Hajdúdorog kaj Budapeŝto, fine en 1988 li estis nomumita episkopo de Hajdúdorog. En 2008 li emeritiĝis, sed poste li havis plurajn postenojn. Li ricevis premiojn inter 1996-2008.

## Liaj kontribuoj 
* *A Szentlélek származásának kérdése* (disertaĵo, 1957)
* *A Biblia lelkipásztori konkordanciája. A Biblia lelkipásztori szempontból fontos szavainak és fogalmainak elemző és összehasonlító szótára* (2013)
* *Az én Bibliám. Homíliák: karácsony – vízkereszt* (2014)
* *Az én Bibliám. Homíliák: nagyböjt, lelki napok* (2016)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj grekokatolikaj episkopoj
Kategorio:Hungaraj sekretaj informistoj
Voĉa bilabiala plozivo

La **voĉa bilabiala plozivo** estas konsonanta sono uzata en kelkaj parolaj lingvoj. La simbolo en la Internacia Fonetika Alfabeto, kiu reprezentas ĉi tiun sonon, estas ⟨b⟩, kaj la ekvivalenta X-SAMPA simbolo estas `b`. Esperanto havas voĉan bilabialan plozivon kaj ĝi estas reprezentita de la litero “b” (ekzemple “b” en besto) en la ortografio. Multaj barataj lingvoj, ekzemple la hindustana, distingas inter aspiracia /bʱ/ kaj senaspiracia /b/.

## Priskribo 
* Ĝia maniero de artikulacio estas ploziva, kio signifas, ke dum ĝia produktado la aerfluo tra la buŝo estas komplete obstruata.
* Ĝia loko de artikulacio estas bilabiala, kio signifas, ke ĝi estas artikulaciata per ambaŭ lipoj.
* Ĝi estas voĉa, kio signifas, ke la voĉaj kordoj vibras dum la artikulacio.
* Ĝi estas buŝa, kio signifas, ke la aerfluo nur povas forkuri tra la buŝo.
* Ĉar la sono ne estas produktita per aerfluo sur la lango, ne estas la dikotomio de la centra kaj la flanka.
* La aerflua meĥanismo estas pulma, kio signifas, ke ĝi estas artikulaciata per aero fluanta eksteren el la pulmoj, kiel multaj aliaj sonoj.

## Variantoj 
Kategorio:Plozivoj
48492 Utewielen

'*48492 *Utewielen'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la la germanaj astronomoj Lutz D. Schmadel kaj Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Ute Wielen'', kiu laboris dum pli ol 50 jaroj en astronomio. Ŝi estis helpana observantino ĉe la Observatorio de Babelsberg. Pli malfrue, ŝi laboris kiel programistino ĉe la astronomiaj institutoj de Berlino kaj Heidelberg, kaj estas kun-verkistino de multenombraj libroj pri la historio de la astronomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Malkovrita de Lutz D. Schmadel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Preĝejo Aŭspicio de Dipatrino (Nyíregyháza-Oros)

La **preĝejo Aŭspicio de Dipatrino** (origine hungare *Istenszülő oltalma*) estas grek-katolika konstruaĵo en Hungario, en Nyíregyháza, antaŭ 1978 en memstara vilaĝo *Oros*.

## Historio 
La unua mencio pri grek-katolikoj okazis en 1747: "ilia preĝejo estas kaduka, la tegmento estis kovrita per fragmitoj". La fondo okazis nepre antaŭ ol 1733. Nombro de la grek-katolikoj estis 150 (mezo de la 18-a jarcento), 600 (frua 19-a jarcento), 1600 en 1918. Ili konstruis la nun videblan preĝejon inter 1835-1854. Dum la konstruado ili uzis la lokan romkatolikan preĝejon. La ikonostazo estis farita en 1897. La preĝejo estis renovigita en 1913, la turo estis konstruita en 1933, la bildoj estis pentritaj en 1975. Pli nova sakristio konstruiĝis anstataŭ la malnova en 2003.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola. La fasado estas simetria, plej supre la turo altiĝas, malsupre la enirejo funkcias. La absido kaj la apuda sakristio estas duonronda.

Kermeso okazas la 1-an de oktobro.

## Fontoj 
* hungare kun eksteraj fotoj
* hungare kun interna bildo

Nyíregyháza
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Nyíregyháza
Nyiregyháza
Kloramino

**Kloramino** aŭ **NH2Cl** estas neorganika amoniaka kombinaĵo de kloro, senkolora, koroda, toksa gaso kun baktericidaj proprecoj uzata en akvotraktado kiel biocido kaj en kemiaj sintezoj. Kloraminoj estas uzataj kiel malinfektiloj pro tio ke ili estas malpli agresivaj ol klorogaso kaj pli stabilaj rilate al sunlumo kaj hipokloritoj. Malgraŭ la sendiskriminacia uzo, la produkto estas karcinomogena, toksa kaj baktericido.

Kloraminoj estis unue raportitaj en 1811, de la franca fizikisto *Pierre Louis Dulong* (1785-1838) (kaj post du jaroj (1813), Louis-Jacques Thenard (1777-1857) kaj Claude Louis Berthollet (1748-1822)) post provo de preparado de eksplodaĵo konata kiel trikloramino. Tamen, nur en 1907, la germana kemiisto *Friedrich Raschig* (1863-1928) unue preparis la substancon. Raschig, laborante kun anilino kaj hipokloritoj konstatis ke nenia koloro estiĝis kiam ĉi-du produktoj miksiĝas en ĉeesto de amoniako.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de hipoklorita acido kaj amoniako:

### Sintezo 2 
* Preparado per interagado de natria hipoklorito kaj amoniako:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de amoniako kaj kloro

### Sintezo 4 
* Preparado per trakado de *fluoramino* kaj *kalcia klorido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per reakcio de hidrazino kaj natria hipoklorito:

### Sintezo 6 
* Preparado per interagado de amonia nitrito kaj kloro:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Malkomponado de *kloramino*:

### Reakcio 2 
* Hidrolizo de *kloramino*:

### Reakcio 3 
* Reakcio de kloramino kaj natria hidroksido:

### Reakcio 4 
* Interagado de kloramino, natria hipoklorito kaj natria hidroksido:

### Reakcio 5 
* Reakcio de kloramino, nitrogena triklorido en akva medio:

### Reakcio 6 
* Preparado de hidrazino per traktado de kloramino kun amoniako kaj natria hidroksido:

### Reakcio 7 
* Kloramino transformas nitritojn en nitratojn:

### Reakcio 8 
* Nitrogenigo de benzeno per kloramino:

### Reakcio 9 
* Kloramino transformas tiosulfatojn en bisulfatojn:

### Reakcio 10 
* Kloramino transformas tiosulfatojn en sulfatojn kun unu molumo da akvo:

## Vidu ankaŭ 
* Dukloramino
* Trikloramino

## Literaturo 
* Water Quality Association 
* Optimizing Chloramine Treatment
* Drinking Water and Health
* Fundamentals and Control of Nitrification in Chloraminated Drinking Water
* Formation and Decay of Disinfection By-products in the Distribution System
* Chloramine Decomposition in Distribution System and Model Waters

## Referencoj 
Kategorio:Neorganikaj aminoj
Kategorio:Kloridoj
Kategorio:Neorganikaj kloraj kombinaĵoj
Kategorio:Trinkakvo
Itala Unuiĝo de Katolikaj Esperantistoj

La **Itala Unuiĝo de Katolikaj Esperantistoj** - itale *Unione Esperantista Cattolica Italiana (UECI)* - estas la italia branĉo de la Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista (IKUE). Ĝi fondiĝis en 1920 en Bolonjo. Pro la forta enradikiĝo de la katolikismo en la itala socio kaj pro la fakto ke la "ĉefurbo de katolikismo" kaj la sidejo de la papo, Vatikano en Romo, situas en Italio, ĝi havas aparte gravan rolon en IKUE kaj ankaŭ en Itala Esperanto-Federacio. Interalie ĝi subtenas la Esperanto-elsendojn de la Radio Vatikana. La unuiĝo regule organizas kongresojn, kaj eldonas la revuon *Katolika Sento* (retpoŝte *katolika.sento@ueci.it*), kaj la anoj iam ankaŭ signife kontribuas al la internacia revuo *Espero Katolika* de IKUE, eldonata en Romo.

## Historio 
UECI estis fondita dum la 5-a kongreso de Italaj Esperantistoj, okazinta de la 3-a al la 5-a de oktobro 1920 en Bolonjo.

La unua prezidanto estis Corrado Grazzini, kaj la unua sidejo estis en Florenco, kie loĝis la prezidanto.

Lastaj prezidantoj:
* †Modesto Carolfi, pastro (?-1958) kaj kunfondinto
* †B. Marini (1958-1959)
* †Albino Ciccanti, franciskana pastro (1968-1987)
* Carlo Sarandrea (1987-1994)
* †Mario Sola (1994-1998)
* Serio Boschin (1998-2003)
* †Giovanni Daminelli (2003-2019)
* Tiziana Fossati (2019-2023)
* Raffaele Del Re (2024-)

## Katolika Sento 
*Katolika Sento* estas periodaĵo de la Itala Unuiĝo de Katolikaj Esperantistoj (“Unione Esperantista Cattolica Italiana„ – UECI) http://www.ueci.it/k_sento/ks_2016/index.htm, fondita en 1921. Dum la lastaj jaroj ĝi estis dulingva, du/trimonata, kolora.

Ekde la mezo de jaro 2023 ĝia eldonado estis provizore haltita, kaj anstataŭita de neperioda revuo, *Katolika Penso*.

## Notoj kaj fontoj 
## Vidu ankaŭ
*Katolika movado (el Enciklopedio de Esperanto)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Katolikaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Italaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista
Dukloramino

**Dukloramino** aŭ **NHCl2** estas reakciema neorganika komponaĵo de kloro kaj nitrogeno, flava, koroda, eksploda, toksa gaso kun biocidaj proprecoj kaj malstabila konduto en akvaj solvaĵoj. Ĝi uzatas kiel kemia reakcianto kaj en traktado de trinkakvo. Sub media temperaturo ĝi povas eksplode malkomponiĝi formante amoniakon, hidrazinon kaj hidrogenon. Per hidrozilo ĝi formas hipojoditan acidon kaj amoniakon. Kune kun kloramino kaj trikloramino ĝi formas la tri ĉefajn neorganikajn aduktojn de kloro kaj amoniako. Dukloramino posedas antimikrobiajn kaj karcinomogenajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de amoniako kaj *duklora oksido*:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de kloramino kaj klorida acido

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de amonia nitrito kun kloro

### Sintezo 4 
* Preparado per traktado de kloramino kaj *trikloramino*:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de kloramino kaj hipoklorita acido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Eksploda malkomponado de dukloramino:

### Reakcio 3 
* Hidrolizo de de dukloramino:

### Reakcio 4 
* Dukloramino transformas sulfitojn en sulfatojn en akva medio:

### Reakcio 5 
* Dukloramino transformas pirosulfitojn en bisulfatojn:

### Reakcio 6 
* Dukloramino transformas jodidojn en hipojoditojn:

### Reakcio 7 
* Dukloramino liberigas jodon de jodidoj en acida medio:

## Vidu ankaŭ 
* Unukloramino
* Trikloramino

## Literaturo 
* Optimizing Chloramine Treatment
* Factors Affecting Disinfection By-Product Formation During Chloramination
* Food Taints and Off-Flavours
* Advances in Taste-and-odor Treatment and Control
* Physical-Chemical Treatment of Water and Wastewater
* Water Chlorination and Chloramination Practices and Principles

## Referencoj 
Kategorio:Neorganikaj aminoj
Kategorio:Neorganikaj kloraj kombinaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj halogenidoj
Kategorio:Kloridoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Distrikto Voitsberg

La **distrikto Voitsberg** - germane **Bezirk Voitsberg** - estas administra unuo de Aŭstrio. Ĝi situas en la sudokcidenta parto de la federacia lando Stirio. Fine de  en la distrikto vivis .

## Komunumoj en la distrikto 
500ra

Ĝis **administra reformo de la 1-a de januaro 2015** ankoraŭ estis signife pli:

900ra

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

!
Kategorio:Distriktoj de Aŭstrio
Kategorio:Stirio
Purkersdorf

**Purkersdorf** estas komunumo de Aŭstrio, kiu konsidereblas antaŭurbo de Vieno. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio. Ĝis la fino de 2016 temis pri parto de la tiutempa distrikto Vieno, ekde januaro 2017 ĝi apartenas al la distrikto Sankt Pölten(-Land). Krome ĝi apartenas al la pejzaĝo Viena Arbaro, kaj al la historia regiono *Industrieviertel*  (industria regiono). Fine de  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Malsupra Aŭstrio
Kategorio:Distrikto Sankt Pölten
Kategorio:Distrikto Vieno
Wolfsberg (Karintio)

**Wolfsberg** estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Karintio, kaj estas la administra centro de samnoma distrikto Wolfsberg. Fine de  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Karintio
Kategorio:Distrikto Wolfsberg
Bad St. Leonhard im Lavanttal

**Bad St. Leonhard im Lavanttal** estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Karintio kaj al la distrikto Wolfsberg. Fine de  en la komunumo vivis . 

## Gefiloj
*Johannes Eigner, diplomato
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Wolfsberg
48495 Ryugado

'*48495 *Ryugado'''* estas tre malgranda sed neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei (gubernio Koĉi, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la kaverno *Ryugado'' (japane 龍河洞) en gubernio Koĉi, unu el la Tri Plej Grandaj Kalkoŝtonaj Kavernoj de Japanio, kiu estis nomita kiel Nacia Historia Loko kaj Natura Nacia Trezoro. Terakotoj de la Jajoi-epoko (-300 – 300), pruvo de tiea loĝado, esti malkovritaj en tiu kaverno longa de 4&nbsp;km.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Trikloramino

**Trikloramino** aŭ **NCl3** estas neorganika klora kombinaĵo de nitrogeno, toksa, potence eksplodema, flava oleeca likvaĵo kun penetranta malagrabla odoro uzata en eksplodaj reakcioj en kemiaj sintezoj, kiel amoniaka klorderivaĵo. Kiel oni povas konstati trikloramino devenas el amoniako kie ĉiuj hidrogenatomoj estis anstataŭataj de kloratomoj. Trikloramino estas solvebla en benzeno, karbona kvarklorido, karbona dusulfido kaj fosfora triklorido.

Nitrogena triklorido estas irita al mukoza membranoj kaj larmigagento. La pura substanco estas potence eksplodema kaj sensiva al sunlumo, varmo kaj, al milda ŝoko kaj organikaj komponaĵoj. Pierre Louis Dulong ĝin preparis en 1812, kaj tiu malkovro kostis al li du fingrojn. En 1813, la sama eksplodo okazis kun Humphry Davy kiu dum kelka tempo blindiĝis. Pro tio li devis dungi Michael Faraday kiel sia asistanto, kiu cetere suferis la saman eksplodon. Pli malfrue, Antoine-Jérôme Balard, Rudolf Christian Böttger kaj Hermann Kolbe trovis aliajn metodojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de amoniako kaj kloro:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de amonia nitrato kaj kloro:

### Sintezo 3 
* Sintezo per traktado de amonia karbonato kun kloro::

### Sintezo 4 
* Preparado per agado de amonia klorido kaj *klora duoksido*:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Makomponado de trikloramino:

### Reakcio 2 
* Hidrolizo de de trikloramino:

### Reakcio 3 
* Reakcio de kloramino kaj kalia hidroksido:

### Reakcio 4 
* Klorigo de terciaraj karbonoj:

### Reakcio 5 
* Transformado de alkoholoj en kloridojn:

## Kemiistoj kiuj esploris trikloraminon 

Hermann_Kolbe_ca1865.jpg|**Hermann Kolbe (1818-1884)**
Louis_Jacques_Th%C3%A9nard.jpg**Louis-Jacques Thénard (1777-1857)**
Pierre_Louis_Dulong.jpg|**Pierre Louis Dulong(1785-1838)**
Davy_Humphry_desk_color_Howard.jpg|**Humphry Davy (1778-1829)**
Antoine-Jerome_Balard.jpg|**Antoine-Jérôme Balard(1802-1876)**
Rudolph_Christian_Boettger_1878.jpg|**Rudolf Christian Böttger(1806-1881)**
Faraday-Millikan-Gale-1913.jpg|**Michael Faraday (1791-1867)**

## Vidu ankaŭ 
* Unukloramino
* Dukloramino

## Literaturo 
* Distribution Generated Taste-and-odor Phenomena
* Some Drinking-water Disinfectants and Contaminants, Including Arsenic
* Advances in Taste-and-odor Treatment and Control
* Food Taints and Off-Flavours
* Seasonal Chlorination Practices and Impacts to Chloraminating Utilities
* Issues in Environment, Health, and Pollution

Kategorio:Neorganikaj aminoj
Kategorio:Kloraj kombinaĵoj
Kategorio:Kloridoj
Kategorio:Nitrogenaj halogenidoj
Kategorio:Neorganikaj kloraj kombinaĵoj
Kategorio:Neorganikaj nitrogenaj kombinaĵoj
Bianca Maria Piccinino

**Bianca Maria PICCININO** (naskiĝis la  en Triesto) estas itala ĵurnalistino kaj televida moderigisto.

## Biografio 
Ŝi naskiĝis en 1924 en Triesto, ŝi diplomiĝis en biologio kaj aliris al RAI en 1953 kiel televida verkisto kaj moderigisto de scienca popularigo.

En la 1950-aj jaroj ŝi realigis la televidprogramon ''L'amico degli animali* kun Angelo Lombardi kaj la helpanto Andalù; Ŝi estis prezentistino de Eŭrovido-Kantokonkurso 1957 kaj 1958. Dum la sekvantaj jaroj, ŝi fariĝis respondeca pri modaj programoj, kaj en 1975 ŝi estis la unua virino kiu prezentis italajn novaĵojn, la ĵurnalon de la 5:00 h.

Nuntempe ŝi instruas "*modon kiel kostumon*" ĉe la *Koefia Akademio* en Romo kaj skribas artikolojn por revuoj.

## Honoroj 
* *San Giusto d’Oro'', Triesto, 12-a de decembro 2014

## Bibliografio 
* La Radiocorriere TV, n° 31 de 1957

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Bianca Maria Piccinino en IMDB

Kategorio:Italaj verkistoj
Kategorio:Italaj televidaj ĵurnalistoj
Kategorio:Italaj televidprezentistoj
Mihály Gácsi

**Mihály Gácsi** [mihAj gAĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gácsi Mihály** estis hungara grafikisto, pentristo.

Mihály Gácsi  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Zalaegerszeg.
 
## Biografio 
Mihály Gácsi komence studis en libera arta lernejo, poste en Belarta Altlernejo inter 1949-1952. Liaj plej gravaj instruistoj estis Endre Domanovszky, Gyula Hincz kaj Károly Koffán. Inter 1956 kaj 1974 li apartenis al Artistkolonio (Szolnok), poste al Artistkolonio (Hódmezővásárhely). En 1976 li ricevis atelieran loĝejon en Zalaegerszeg, kie li vivis ĝismorte. Li ŝatis krei akvafortojn kaj linoleumografiaĵojn. En la 1970-aj jaroj li plej ofte pentradis pejzaĝojn kaj aĵpentraĵojn. Li ricevis premiojn inter 1973-1976.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Szolnok (1961, 1965)
* Budapeŝto (1963, 1967, 1974)
* Kecskemét (1973)
* Zalaegerszeg (1975, 1983, 1989)
* Kaposvár (1979)
* Dombóvár (1989) 

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1957, 1968)
* Miskolc (1961-)
* Florenco (1970)
* Budapeŝto (1971, 1978)
* Talino (1974)
* Székesfehérvár (1983)

## Elektitaj akvafortoj 
* Noé (1976)
* A magyarok bejövetele (1980)
* Építkezés
* Január
* Készülődés
 
## Elektitaj linoleumografiaĵoj 
* A brémai muzsikusok I-III
* Dózsa I-V
* Mese
* Atombomba után

## Elektitaj pentraĵoj 
* Mosakodó leány
* Önarckép mackóval (1950)
* Tabán
* Udvar

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sári Gerlóczy

**Sári Gerlóczy** [ŝAri gerlOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gerlóczy Sári** estas hungara grafikisto, pentristo, kostumisto. Ŝia origina familia nomo estas nekonata, Gerlóczy estas ŝia geedza nomo.

Sári Gerlóczy  naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Sári Gerlóczy abiturientis en 1949 en sia naskiĝurbo, sed ŝia unua ekspozicio okazis jam en 1947. Ŝia anonco al la altlernejo estis rifuzita pro burĝa deveno, tial ŝi estis teknika (industria) desegnisto. Ŝi edziniĝis kaj kvarfoje naskis. En 1970 ŝi denove ekspoziciis, post jardeko ŝi jam estis akceptata, kiel artisto. Ekde 1974 ŝi kreis kostumojn ekzemple al Nacia Teatro (Budapeŝto), Budapeŝta Ŝtata Operejo‎, Operetoteatro (Budapeŝto), Teatro Madách.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1947, 1972, 1982, 1988, 1995-2001, 2006-2009, 2012, 2017)
* Szentendre (1973)
* Innsbruck (1976)
* Kopenhago (1987)
* Szeged (1992)
* Florenco (2000)
* Ateno (2004)
* Berlino (2011)

## Pentraĵoj 
Ĝenerale ŝiaj pentraĵoj ne havas konkretajn titolojn, nur ŝi kreis kategoriojn, al kiuj apartenas la pentraĵoj. Jen la kategorioj: Társas mező, Harapás, Nyitott száj, Absztrakt, Madarak, Kórus.

## Elektitaj grafikaĵoj 
* Szerelem (1973, tuĉdesegnaĵo)
* Szeretők (1993, tuĉdesegnaĵo)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* http://www.c3.hu/scripta/beszelo/99/mammon/ger1.htm

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj kostumistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj teknikaj desegnistoj
(48570) 1994 EA2

**(48570) 1994 EA2** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, (Kalifornio, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito krucas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,0009472 astronomia unuo (tie estas nur ĉ. 141 700&nbsp;km).

* La  ĝi pasis al 0,0274879 astronomia unuo (4,112 milionoj da kilometroj) de Marso.
* La  ĝi pasos al 0,0715590 astronomia unuo (10,705 milionoj da kilometroj) de ĉi tiu planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Pörtschach am Wörther See

**Pörtschach** estas komunumo de Aŭstrio, kies nomo jam indikas ke ĝi situas borde de la lago *Wörther See*. Ĝi apartenas al la federacia lando Karintio kaj al la distrikto Klagenfurt. Fine de  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Karintio
Kategorio:Distrikto Klagenfurt-Land
Luterana malgranda preĝejo (Nyíregyháza)

La **luterana malgranda preĝejo** estas milda eklezia konstruaĵo en Nyíregyháza (Hungario).

## Historio 
Ekde la 1750-aj jaroj vivis luteranoj en Nyíregyháza. La mesoj okazis en la impona Luterana malnova preĝejo (Nyíregyháza). Ĝuste antaŭ ŝtatiĝo de lernejoj la eklezio aĉetis simplan malgrandan lernejon kun pedagogia loĝejo en la urbo. Ĝi restis plu eklezia posedaĵo spite la ŝtatiĝojn. La necesaj trakonstruoj estis pretaj en 1953, poste la ejo restis hejtebla. Pri tio estas legebla murplateto.

## Konstruaĵo 
La teretaĝa konstruaĵo ekstere ankaŭ nun similas al lernejo. Ĝi situas en korto, sed la konstruaĵo etendiĝas ankaŭ laŭ la trotuaro. La enirejo funkcias tra la korto. Kelkaj ŝtupoj kuras al la pordo, kie estas porĉo. La fasado estas simetria, apud la enirejo estas po unu blindaj fenestroj. Turo mankas. Meze plej supre kruco reliefas en nivelo de la tegmento.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj

Nyíregyháza
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Nyíregyháza
Althofen

**Althofen** ("malnova bieno", jen germane, slovene *Stari Dvor*) estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Karintio kaj al la distrikto Sankt Veit. Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Sankt Veit
48529 von Wrangel

'*48529 *von Wrangel''''' estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst el la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estas nomita en memoro de la barono Ferdinand von Wrangel (1796–1870), balt-germana esploristo kaj unu el la fondintoj de la Rusa Geografia Societo. Li studis la glaciologion, la geomagnetikon kaj la klimatsciencon Rimarkinte svarmojn da birdoj flugantaj norden elde proksime de la rivero Kolima, li prave deduktis, ke tie troviĝus insulo en Arkta Oceano.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Hildaj objektoj, el "Dinamiko de la Sunsistemo"

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Vrangel
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Zwölfaxing

**Zwölfaxing** estas komunumo de Aŭstrio, kiu konsidereblas antaŭurbo de Vieno. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio. Ĝis la fino de 2016 temis pri parto de la tiutempa distrikto Vieno, ekde januaro 2017 ĝi apartenas al la distrikto Bruck (formale *Bruck an der Leitha*). Krome ĝi apartenas al la historia regiono *Industrieviertel*  (industria regiono). Komence de  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Malsupra Aŭstrio
Kategorio:Distrikto Bruck
Kategorio:Distrikto Vieno
Finkenstein am Faaker See

**Finkenstein am Faaker See** estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Karintio kaj al la distrikto Villach. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Partnera komunumo 
* , federacia lando Baden-Virtembergo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Karintio
Kategorio:Distrikto Villach
Gyöngyi Gallusz

**Gyöngyi Gallusz** [djondji galus], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gallusz Gyöngyi** estis hungara grafikisto, bazlerneja, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.

Gyöngyi Gallusz  naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyöngyi Gallusz abiturientis en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1987, grafikistan diplomon en Belarta Altlernejo en 1994, fine ŝi studis samloke en majstrokurso inter 1994-1996. Ŝia ĉefinstruisto estis Imre Kocsis. Inter 1995 kaj 2004 ŝi instruis en kurso de Tutlanda Biblioteko Széchényi. Tiutempe ŝi havis stipendiojn en la dua duono de la 1990-aj jaroj. Ekde 1998 ŝi ankaŭ instruis en bazlernejoj, ekde 2007 en pluraj mezlernejoj, ekde 2010 en Universitato Metropolitan jam kiel docento. En 2016 ŝi akiris sciencan gradon DLA en Hungara Belarta Universitato. Ŝi ricevis premiojn inter 1992-2008.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1993, 1995-1999, 2005, 2008)
* Szentendre (1998)
* Bukareŝto (1999)
* Szolnok (2000)
* Győr (2009)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1993, 1995, 2000-2001, 2003-2004, 2006)
* Ateno (1994)
* Berlino (1996)
* Székesfehérvár (2004)
* Vieno (2007)

## Elektitaj artaĵoj 
* Olykor (1998)
* Rózsaszín
* Nyugodt játszma I.-III.
* Vándorlás és eltűnés (litografiaĵo)
* Poliszintetikus jelenség (serigrafiaĵo)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nitrogena trifluorido

**Nitrogena trifluorido** aŭ **NF3** estas neorganika kombinaĵo de fluoro kaj nitrogeno, amoniaka derivaĵo kie tri hidrogenatomoj estis anstataŭitaj de fluoroatomoj, netoksa, koroda, senkolora forceja gaso kun malagrabla ŝima odoro, kiu povas prepariĝi per rekta interagado de la puraj elementoj sub elektra malŝarĝo.

En 1903, la germana kemiisto Otto Ruff (1871-1939) ĝin preparis per elektrolizo per fandita miksaĵo de amonia fluorido kaj fluorida acido. Eksperimente, ĝi montriĝis malpli reakciema ol aliaj nitrogenaj halogenidoj tiaj kiaj nitrogena triklorido, nitrogena tribromido kaj nitrogena trijodido, kiuj cetere estas eksplodemaj.

Trifluoramino ne estas irita per haŭtokontakto, tamen ĝi estas irita al pulmoj kvankam la tokseco estas malpli alta ol tiuj de *nitrogenaj oksidoj*. Troekspozicio per inhalado kaŭzas konvertadon de hemoglobino en la sango al *metemoglobino*. La Nacia Instituto por Okupacia Sekureco kaj Sano (NIOSH) specifas ke la koncentriĝo pli danĝera al homa vivo au sano devas esti supera ol 1000 ppm.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de nitrogeno kaj fluoro:

### Sintezo 2 
* Preparado per interagado de amoniako kaj fluoro en ĉeesto de kupra katalizilo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio inter nitrozila fluorido kaj fluorida acido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Malkomponado de nitrogena trifluorido:

### Reakcio 2 
* Hidrolizo de nitrogena trifluorido:

### Reakcio 3 
* Eksploda reakcio kun *aluminia klorido*:

### Reakcio 4 
* Oksidado de nitrogena trifluorido:

### Reakcio 5 
* Traktado de nitrogena trifluorido: kaj klorida acido

### Reakcio 6 
* Reakcio inter nitrogena trifluorido kaj sulfura trioksido:

### Reakcio 7 
* Preparado de tionila kvarfluorido:

### Reakcio 11 
* Reakcio inter nitrogena trifluorido kaj sulfurila fluorido:

### Reakcio 12 
* Reakcio inter nitrogena trifluorido kaj sulfurila klorido:

### Reakcio 13 
* Preparado de "kvarfluoro hidrazino"

### Reakcio 14 
* Reakcio inter nitrogena trifluorido kaj *antimona trifluorido*

### Reakcio 15 
* Reakcio inter nitrogena trifluorido kaj *antimona kvinfluorido*

### Reakcio 16 
* Reakcio inter nitrogena trifluorido kaj tionila fluorido:

## Vidu ankaŭ 
* Nitrogena triklorido
* Fluoroformo
* Nitrogena dufluorido
* Nitrogena unufluorido

## Literaturo 
* Fluorine: Compounds with Oxygen and Nitrogen
* Chemical Thermodynamics
* Houben-Weyl Methods of Organic Chemistry
* The Chemistry of the Non-Metals
* Flammability and Sensitivity of Materials in Oxygen-enriched Atmospheres
* Nature's Building Blocks

## Referencoj 
Kategorio:Neorganikaj aminoj
Kategorio:Fluoridoj
Kategorio:Nitrogenaj fluoridoj
Kategorio:Forcejaj efikaj gasoj
Kategorio:Industriaj gasoj
Birkfeld

**Birkfeld** ("betula kampo") estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Weiz. Fine de  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Stirio
Kategorio:Distrikto Weiz
Distrikto Murtal

eta|400px|skema distrikta mapo laŭ la stato de 2015
La **distrikto Murtal** (germane: *Bezirk Murtal*) estas administra unuo de Aŭstrio, kiu troviĝas en la suda-centra parto de la federacia lando Stirio. Distrikta ĉefurbo estas la loĝloko Judenburg, distrikta areo estas 1 676 km², kaj komence de la jaro 2018 sur la areo vivis 72 471 loĝantoj.

Ekde la 1-a de januaro 2015 la nombro de distriktaj komunumoj draste malpliiĝis de 38 al nur 20.

## Eksteraj ligiloj 
* Distrikta administracio.

!
Kategorio:Distriktoj de Stirio
Distrikto Leibnitz

eta|400px|
La **distrikto Leibnitz** () estas administra unuo de Aŭstrio, kiu troviĝas en la suda parto de la federacia lando Stirio. Distrikta ĉefurbo estas la loĝloko Leibnitz, distrikta areo estas 727 km², kaj komence de la jaro 2018 sur la areo vivis 82 036 loĝantoj. Kun la distrikto Deutschlandsberg ĝi nun konsistigas la turisman kaj statistikan regionon *Südweststeiermark*, do sudokcidenta Stirio.

Ekde la 1-a de januaro 2015 la nombro de distriktaj komunumoj draste malpliiĝis de 48 al nur 29.

## Eksteraj ligiloj 
* Distrikta administracio.


Kategorio:Distriktoj de Stirio
48575 Havajo

**48575 Havajo** estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma (gubernio Ehime, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la " Aloha Ŝtato " Havajo, unue vizitita de la Polinezianoj venitaj el Tahitio, re-malkovrita de James Cook, kaj kiu en 1959 fariĝis la kvindeka ŝtato de Usono. Havajo fariĝis frata ŝtato de la gubernio Ehime post la mortigiva akcidento de 2001, kiam submarŝipo de la Usona Mararmeo koliziis ŝipon de fiŝkaptada trejnado de Ehime proksime de Havajo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Akimasa Nakamura
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Miĥail Ostrogradskij

**Miĥail Ostrogradskij** (; naskiĝis la 24-an de septembro 1801 en Poltavo, mortis la 1-an de januaro 1862 samloke) estis rusia, ukraina matematikisto.

Li finis Ĥarkivan Universitaton, ankaŭ studis ĉe Sorbono. Membro de Akademio de Sciencoj en Sankt-Peterburgo, Nov-Jorko, Torino kaj Parizo. Ĉefe okupiĝis pri matematika fiziko, algebro, nombroteorio, analitiko kaj probablokalkulo. 

## Vidu ankaŭ
* Diverĝenca teoremo
* Teoremo de Green

## Eksteraj ligiloj
* John J. O'Connor, Edmund F. Robertson: Miĥail Ostrogradskij en MacTutor History of Mathematics archive 

Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Studentaro de la Universitato de Parizo 
Kategorio:Rusiaj matematikistoj
Kategorio:Ukrainaj matematikistoj
Tempolinio de la Dua Mondmilito

eta|450ra|.
Tio estas kronologio de gravaj okazaĵoj de la Dua Mondmilito.

## Antaŭaĵoj 
* Tempolinio de la okazaĵoj antaŭ la Dua Mondmilito

## Dua Mondmilito 
### 1939 
* Tempolinio de la Dua Mondmilito (1939)

### 1940 
* Tempolinio de la Dua Mondmilito (1940)

### 1941 
* Tempolinio de la Dua Mondmilito (1941)

### 1942 
* Tempolinio de la Dua Mondmilito (1942)

### 1943 
* Tempolinio de la Dua Mondmilito (1943)

### 1944 
* Tempolinio de la Dua Mondmilito (1944)

### 1945 
* Tempolinio de la Dua Mondmilito (1945)

Kategorio:Dua Mondmilito
Kategorio:Kronologio de la Dua Mondmilito
Gabriella Hajnal

**Gabriella Hajnal,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hajnal Gabriella** estis hungara gobelinisto, grafikisto. Ŝia edzo estis János Kass ĝis la vidviniĝo en 2010.

Gabriella Hajnal  naskiĝis la  en Budapeŝto kaj mortis la 27-an de oktobro 2023.

## Biografio 
Gabriella Hajnal laboris en pluraj fotatelieroj inter 1946-1951 kiel grafikisto, poste ŝi studis pentroarton en Belarta Altlernejo (1951-1957). Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis László Bencze, Gyula Hincz kaj Gyula Pap. En 1958 ŝi atingis la unuan lokon en konkurso pri gobelinoj, poste ŝi okupiĝis nur pri gobelinoj. Ŝi ricevis 4 premiojn inter 1975-1994. Ŝi naskis filinon en 1959.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1969, 1973, 1983, 1994, 2003)
* Zuriko (1969, 1985)
* Sidnejo (1970)
* Winterthur (1976)
* Arthalo Budapeŝto (1978)
* Parizo (1979)
* Gödöllő (2009)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Venecia Bienalo (1966)
* Parizo (1969)
* Londono (1976)
* Arthalo Budapeŝto (1981, 1985, 1988)
* Kioto (1987, 1989)
* Budapeŝto (2006)

## Elektitaj gobelinoj 
* *Szüret*, 1959
* *Péter és a farkas*, 1959-1964
* *Páva*, 1965
* *Ádám és Éva*, 1965
* *Bizánci Birodalom*, 1970
* *Ikarosz*, 1975
* *Lelet*, 1981-1983

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj gobelinistoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj