open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oliver Winchester

**Oliver Fisher WINCHESTER** (n. 30-an de novembro 1810 en Boston, m. 11-an de decembro 1880 en New Haven, Konektikuto) estis konata usona komercisto kaj politikisto. Lia entrepreno evoluigis la vinĉestro-pafilon.

Winchester komencis la komercadon en Baltimore per virmoda vendejo. En 1848 li ekfunkciigis uzinon en New Haven, kie li produktis frakĉemizojn. La komercaj sukcesoj ebligis pos li aĉeton de *Volcanic Repeating Arms Company* en 1857, kiu entrepreno havis sidejon en New Haven kaj produktis ripet-pafilojn. Winchester reorganizis la fabrikon kiel *New Haven Arms Company* poste en , 1867 kiel *Winchester Repeating Arms Company*.eta|dekstra|Oliver WinchesterLa *ripetpafilon Henry* ellaboris la uzingvidanto kaj ĉefkonstruktoro *B. T. Henry*. Li patentigis tiun ripet-pafilon en 1860 kaj tiu tre disvastiĝis dum la dum la interna milito. La Modelo 1866 estis tre sukcesa kaj la turka registaro aĉetis el ĝi ekde 1870 ĉ. 50000. Tiu kontrakto seavis la firmaon antaŭ la bankroto.

Ĝi estis antaŭulo de la vinĉestro-pafiloj. Ankaŭ fama produkto estis la ŝatata pafilo de prerianoj, la *Model 73*.

Winchester aĉetis la patentojn de la *American Repeating Rifle Company*, kaj la *Spencer Repeating Rifle Company* kaj la patenton de kulaspiŝta ripetpafilo de *Benjamin B. Hotchkiss*. Per tiuj patentoj li pligrandigis merkatan proporcion de sia firmao.

Winchester vicguberniestro de Konektikuto inter 1866 - 1867. Post morto de Oliver Winchester, la entreprenon transprenis sia filo *William Winchester* kiu mortis sekvajare en tuberkulozo. La firmaon transprenis bofrato de Winchester *William Converse* kaj bofilo *Thomas Gray Bennett*. Benett dungis John Moses Browning kiu evoluis inter 1894 kaj 1900 ĉiun vinĉestropafilon. Post la unua mondmilito, la Bennett-kalno perdis la kontrrolon pri la entrepreno, ĝin transprenis banko-grupo, poste municia konzerno "Western Cartridge", gvidata de la Olin-familio (ekde 1931). Hodiaŭ la entrepreno apartenas al ''Fabrique Nationale d'Armes de Guerre'' kaj nomiĝas "U.S.Repeating Arms Company".

Li estis fama pro siaj donacoj, li apogis ĉefe la Universitaton de Yale.

La edzino de William Winchester (Sarah) kredis, ke la familion persekutas la spiritoj de la mortintoj, pafitaj per la vinĉestroj. Tiel ŝi translokiĝis al Kalifornio kaj konstruigis vilaon kun ŝtuparoj kaj pordoj, kiuj kondukas al nenio. Tiel volis ŝi misvojigi, ĝeni la spiritojn kaj eviti ilian venĝon.

Kategorio:Usonanoj
Kategorio:Usonaj politikistoj
Kolegio Winchester

[eta|maldekstra|750px|la kolegia [klostro]]

eta|la kolegia kapelo
Kolegio Winchester [vinĉester] (angle *Winchester College*) estas la plej renoma kaj plej fama publika lernejo (*public school*) de Anglio. Ĝi funkcias en Winchester kaj fondis ĝin episkopo *William of Wykeham* en 1382, por antaŭprepari lernejanojn por la Oksforda Universitato. La struktura konstruo de tiu lernejo servis kiel ekzemplo por aliaj lernejoj (ekz. Eton).

La lernejon vizitas 700 junuloj en aĝo inter 13 kaj 18 jaroj. La vizito de la lernejo estas pagdeva, la vizitantoj devas pagi la plej altan sumon en Anglio, ĉ. 25.000 GBP. Eĉ la stipendiitaj devas pagi mem duonon de la lernejmono.

La lernejanoj vivas en 11 domoj po 70 junuloj. La stipendiuloj ("scholars") vivas en propra domo, la Kolegio ("college").

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Lernejoj en Anglio
Kategorio:Winchester
Bryan

**Bryan** estas irdevena familia nomo.
La nomo estas vario de origina irlanda nomo Brian (per la sama prononcado [bra:jen]), kaj estas tre kutima nomo en Irlando kaj aliaj anglalingva landoj.

**Bryan** povas referenci al :

* lokoj en Usono:
** Bryan (Ohio)
** Bryan (Texas)

## Personoj 
* Albert V. Bryan Jr., Usona juĝisto
* Alfred Bryan, Usona skantoverkisto
* Arthur Q. Bryan, Usona komediisto
* Bob Bryan, Usona tenisludisto
* Charles Faulkner Bryan, Usona kompozisto
* Charles W. Bryan, guberniestro de Nebraska
* Charlie Bryan, Usona laborgvidanto
* David Bryan, Usona muzikisto
* Donald Bryan, Usona politikisto
* Dora Bryan, Brita aktoro
* Sabrina Bryan, Usona aktorino
* William James Bryan (1876-1908), usona senatoro el Florido
* William Jennings Bryan, prezidenta kandidato
* Zachery Ty Bryan, Usona aktoro

## Vidu ankaŭ 
* O'Bryan
* Bryant
* Brian

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Familiaj nomoj
Bryan (Teksaso)

**Bryan** estas urbo en orienta, meza parto de Teksaso, Usono, en la kantono Brazos. Ĝi estas administra centro de la kantono ekde 1843.
eta|maldekstre|Biblioteko en Bryan
eta|Situo de Bryan en Teksaso kaj en la distrikto

## Bazaj informoj 
* Areo: 112&nbsp;km²
* Loĝantaro: 76.201 (en 2010)
* Supermara alteco: 114 m
* Horzono: UTC-6h (en somero UTC-5h)
* Poŝtkodoj: 77801-77803, 77807, 77808
* Telefonkodoj: 979

## Geografio 
Bryan situas sur ebenaĵo en la suda landparto de Usono, en la meza parto de Teksaso. Houston troviĝas 148, Austin 167, San Antonio 267, Dallas (Teksaso) 272 km.

## Historio 
La urbo elformiĝis en la 1820-aj jaroj, oni oficiale fondis ĝin en 1855. Oni nomis ĝin post *William Joel Bryan*, kiu heredis la areon de la urbo fare de sia onklo *Stephen F. Austin* (fondinto de Teksaso). Bryan kreskis rapide, kiam la fervojo alvenis en 1860. La urbo estas grava agrikultura centro kun kotonkultivado, kortbirda kaj laktoproduktado. En 2009 fajro okazis en kemia uzino kaŭzante negravajn spirajn problemojn. 500 homoj estis evakuitaj.

## Trafiko 
eta|Juĝejo de Brazos
Bryan havas regionan flughavenon. Tri ĉefvojoj kuras el Bryan (la plej grava al Houston). Trajnoj kuras al Dallas kaj Houston. En la urbo aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

## Klimato 
En Bryan la temperaturo averaĝe varias inter 17-. La varmo kulminas en julio averaĝe kun . Inter oktobro-aprilo ofte frostas. Jare pluvas po 1008&nbsp;mm, en ĉiuj monatoj pluvas. La pluvo kulminas en majo, malkulminas en februaro.

## Vidindaĵoj 
* biblioteko de 1902
* Tie funkcias Allen Academy, proksime agrikultura kaj teknika universitato (1876), Agrikultura Eksperimenta Stacio.

## Fontoj 
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Anglalingva Vikipedio
eta|maldekstre|Mapo pri Teksaso, kie estas trovebla Bryan en la meza parto de Teksaso

Kategorio:Urboj de Teksaso
Kirk Bryan

**Kirk Bryan** (naskiĝis la 22-an de julio 1888 en Albuquerque, New Mexico, Usono – mortis la 22-an de aŭgusto 1950 Cody, Wyoming, Usono), estis usona geologo kaj geomorfologo. Li faris pioniran laboron pri klarigo de surfaco-transformaj fortoj de la sekaj areoj.

Li laboruis inter 1912 ĝis 1926 en la Geologia Servo de la Usono. Lia ĉefa tereno estis la esploro de akvorezervo sur sekaj aŭ duonsekaj areoj. Li ekinstruien en 1926 ĉe Harvardo. En 1932 li kunlaboris por enkonduko de polenanalizo de la ŝtonoj, tiel helpis la analizon de la plejstoceno de Nord-Ameriko. 

Bryan esploris la efikon de la frosto je la ŝtona surfaco, tiel li konkludis je la iama klimato.

Kategorio:Usonaj geologoj
Kategorio:Usonaj geomorfologoj
Ezeriș

**Ezeriș** [ezeriŝ] (hungare **Ezeres**) estas komunumo en Rumanio norde de Reșița. En 1910 ĝi havis 1 558 loĝantojn [rumanoj), en 1992 666 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1319. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Soceni.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Dosiero:Ezeris_jud_Caras-Severin.png|Situo en la distrikto
Dosiero:Ezeris.JPG|La ortodoksa preĝejo

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Unuforma distribuo

En probabloteorio estas du specoj de **unuforma distribuo**:
* Diskreta unuforma distribuo
* Kontinua unuforma distribuo

Kategorio:Probablodistribuoj
Diskreta unuforma distribuo

{{Probablodistribuo|
  nomo       =Diskreta unuforma|
  pdf_bildo  =[325px|eta|[Probabla masa funkcio (n=5 kie n=b-a+1)]]|
  tdf_bildo  =[325px|eta|[Tuteca distribua funkcio]]|
  parametroj =a \in (...,-2,-1,0,1,2,...)\,b \in (...,-2,-1,0,1,2,...)\,n=b-a+1\,|
  domajno    =k \in \{a,a+1,...,b-1,b\}\,|
  pdf        =
    \begin{matrix}
    \frac{1}{n} & \mbox{por }a\le k \le b\ \\0 & \mbox{alie }
    \end{matrix}
    |
  tdf        =
    \begin{matrix}
    0 & \mbox{por }kb
    \end{matrix}
    |
  meznombro  =\frac{a+b}{2}|
  mediano    =\frac{a+b}{2}|
  reĝimo    =n/a|
  varianco   =\frac{n^2-1}{12}\,|
  deklivo    = 0|
  k          =-\frac{6(n^2+1)}{5(n^2-1)}\,|
  entropio   =\ln(n)\,|
  mgf        =\frac{e^{at}-e^{(b+1)t}}{n(1-e^t)}\,|
  signo      =\frac{e^{iat}-e^{i(b+1)t}}{n(1-e^{it})}\,|
}}

En matematiko, **diskreta unuforma probablodistribuo** estas simpla probablodistribuo.

En ĝi la hazarda variablo egalprobable havas entjerajn valorojn inter minimumo *a* kaj maksimumo *b* (inkluzive).

Ekzemple, rezulto de ĵeto de ĵetkubo havas ĉi tiun probablodistribuon kun *a=1* kaj *b=6*.

## Vidu ankaŭ 
* Kontinua unuforma distribuo

Kategorio:Diskretaj distribuoj
Grădinari

Grădinari estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio

*Grădinari (Drăgănești) estas vilaĝo en Distrikto Bihor.
*Grădinari (Caraș-Severin) estas vilaĝo en Distrikto Caraș-Severin.
*Grădinari (Olt) estas vilaĝo kaj komunuma sidejo en Distrikto Olt.
Sarah Winchester

**Sarah Winchester** (sera ŭinĉester) (naskiĝis 1839 kiel **Sarah Lockwood Pardee**, mortis en San-Joseo (Kalifornio) la 5-an de septembro 1922) estis posedanto kaj konstruiganto de la Mistera Domo de Winchester.

Ŝi edziniĝis en 1862 al William Winchester, la sola filo de Oliver Winchester, posedanto de Winchester Repeating Arms Company, kiu produktis la famajn samnomajn karabenojn. Ili havis unu filinon Annie, kiu frue mortis. Sarah ne havis pluajn infanojn, falis en depresion. Oliver mortis en 1880, baldaŭ sekvis lin en marto 1881 lia filo William, kiu mortis pro tuberkulozo. Sarah heredis ĉ. 50 procentojn de la kompanio Winchester kaj per tio tagan enspezon de 1.000 dolaroj, tiam riĉaĵo.

La trista Sarah pensis, ke ŝia familio estas malbenita, kaj petis helpon de spiritistoj. Mediumo sciigis al Sarah, ke la Winchester-familion malbenis la spiritoj de ĉiuj homoj, kiujn la vinĉestro-pafilo mortigis. Ke ŝi devas veturi okcidenten kaj konstrui tie domon por si kaj por la spiritoj. La mediumo sciigis ankaŭ, ke la konstruado neniam haltu; alie ŝi tuj mortus.

En 1884 Sarah translokiĝis al Kalifornio kaj aĉetis sesĉambran biendonon ankoraŭ konstruatan. Ŝi komencis elspezi sian heredaĵon (20 milionoj da dolaroj) por rekonstruo de la domo. La laboro daŭris en 24 horoj de la tago, 7 tagojn de la semajno kaj 365 tagojn de la jaro dum la sekvaj 38 jaroj. La konstruadon haltigis ŝia morto en 1922, kiam la laboristoj tuj finis la laboron, lasante iujn najlojn nur duone martelitajn.

Ŝi dormis ĉiutage en alia ĉambro kaj ŝin fascinis la nombro 13.

La domo estas nun kuriozaĵo publike vizitebla. Ĝia adreso estas "525 S. Winchester Boulevard" en San-Joseo; la strato estis nomita laŭ Sarah Winchester.
## Eksteraj ligiloj
* Official website of Winchester Mystery House
* The Truth About Sarah Winchester
* Findagrave.com entry for Sarah Winchester

Kategorio:Usonanoj
Lupac

**Lupac** [lupak] (hungare: **Kiskrassó**, kroate: **Lupak**, serbe: **Лупак**) estas komunumo en Rumanio okcidente de Reşiţa. En 1910 ĝi havis 857 loĝantojn [kroatoj); en 1992 1 084 (krasovanoj, kroatoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1598. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Clocotici (Krassócsörgő), Rafnic (Kengyeltó), Vodnic (Vizes).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Lăpușnicel

**Lăpușnicel** [ləpuŝniĉel] (hungare: **Kislaposnok**) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Băile Herculane. En 1910 ĝi havis 977 loĝantojn [rumanoj); en 1992 752 (rumanoj). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Pârvova kaj Șumița.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Kategorio:Komunumoj de distrikto Caraș-Severin
Mehadica

**Mehadica** [mehadika] (hungare: **Kismiháld**) estas komunumo en Rumanio nordokcidente de Băile Herculane. En 1910 ĝi havis  2 290 loĝantojn [rumanoj); en 1992 1 026 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1440. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Unuvilaĝaj komunumoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Bolvașnița

**Bolvașnița** [bolvaŝnica] (hungare: **Bolvás**) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Caransebeș. En 1910 ĝi havis 849 loĝantojn [rumanoj); en 1992 610 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1376. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Vârciorova.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Winnenden

**Winnenden** - prononco  - estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Rems-Murr kaj en la distriktaro Stutgarto de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn. La landa ĉefurbo Stutgarto situas proksimume 20 kilometrojn sudokcidente.

La komunumo estis unuafoje menciita en la 12-a jarcento (1181), poste menciita kiel fortikaĵo "Windin".

La  okazis lerneja masakro en *Albertville-reallernejo*, dum kiu 17 personoj estis mortigitaj.

## Vidindaĵoj 
* modelfervoja ekspozicio 
* fajrobrigada muzeo Winnenden - rekte ĉe la fervojo
* Heimatmuseum Winnenden 
* malnova urboparto kun historiaj domoj
* kastela kirko
* urba kirko St. Bernward 
 

dosiero:Winnenden-feuerwehrmuseum3.jpg|
dosiero:Winnenden-feuerloeschpolizei-stuttgart2.jpg|
dosiero:Winnenden-feuermeldeanlage-stuttgart.jpg|
dosiero:Winnenden-feuermelder-polizei.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* retejo de la fajrobrigada muzeo

Kategorio:Distrikto Rems-Murr
Kategorio:Urboj de Baden-Virtembergo
Kategorio:Masakroj
Vermeș

**Vermeș** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:

*Vermeș (Lechința) estas vilaĝo en Distrikto Bistriţa-Năsăud.
*Vermeș (Caraș-Severin) estas vilaĝo en Distrikto Caraș-Severin.

## Vidu ankaŭ
*Vermes
Fumanta fusilo

La esprimo **fumanta fusilo**  (aŭ pafilo, armilo, pistolo) referencas al objekto aŭ al fakto, kiu servas kiel konkluda evidentaĵo aŭ pruvo de krimo aŭ similaĵo. Ĝi venas el la ideo trovi fumantan fusilon, pistolon kiu suspektigas iun proksiman personon.

La esprimo forte disvastiĝis antaŭ la invado de Irako, kiam usona registaro prezentis kiel fumantan fusilon (*smoking gun*) pruvaĵojn pri la irakaj nukleaj, kemiaj, biologiaj programoj. Tiuj pruvaĵoj pli poste evidentiĝis senbazaj.

La angla esprimo *smoking gun* donis nomon al surreta paĝo *The Smoking Gun*.

Kategorio:Politikaj esprimoj
Naturalismo (filozofio)

**Naturalismo** estas ĉiu el pluraj filozofiaj vidpunktoj kiuj ne distingas inter la eksternatura (aŭ "supernatura") kaj la natura. Naturalismo ne pretendas ke la fenomenoj nomitaj kiel "eksternaturaj" ne ekzistas sed insistas ke ĉiuj fenomenoj estas esploreblaj per la samaj metodoj, ke ĉio vere ekzistanta estas *natura*.

Naturalismo estas la malo de Mistikismo.

## Vidu ankaŭ 
* Naturalismo (en literaturo, teatro, bildaj artoj)
* Naturfilozofio
Radikbiero

**Radikbiero** estas (ofte) senalkohola fermentita trinkaĵo farata de kombinaĵo de vanilo, ĉeriza arboŝelo, glicirizaj radik-arboŝelo, muskato, anizo, melaso kaj inter aliaj ingrediencoj. Multaj variaĵoj de radikbiero estas farata, kaj ĝi estas fareble ĉe hejmo ofte de koncentraĵo.

La trinkaĵo ricevis sian nomon de sia unika aspekto kaj gusto. Simila al alkohola biero, ĝi havas ŝaŭman supran tavolon kiam verŝata.

Ĝi estas ĉefe nordamerika trinkaĵo, kaj konsistas de 3% da la amerika senalkohola trinkaĵ-merkato.

Kategorio:Trinkaĵoj
Carașova

**Carașova** [karaŝova] (hungare: **Krassóvár**; germane **Karaschowa**, kroate **Karašova**) estas komunumo en Rumanio sude de Reșița. En 1910 ĝi havis 3 195 loĝantojn [kroatoj, ciganoj, germanoj), en 1992 2 629 (krosovanoj, kroatoj, rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1323. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Iabalcea kaj Nermed.

Je la censo de 2002, 84,6 % de la komunuma loĝantaro deklaris sin kroatoj.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Kategorio:Komunumoj de distrikto Caraș-Severin
Probabla masa funkcio

En matematiko, **probabla masa funkcio** servas por priskribi diskretan probablodistribuon.

Ĝi donas probablon de tio, ke la hazarda variablo havas precize la konsideratan valoron.

Probabla masa funkcio havas nenulan valoron nur en kalkulebla kvanto da punktoj de sia domajno kaj sumo de ĉiuj tiuj valoroj egalas al 1.

[325ra|eta|Ekzemplo de probabla masa funkcio por [Diskreta unuforma distribuo|diskreta unuforma probablodistribuo kun n=5 kie n=b-a+1]]

## Vidu ankaŭ 
* Probablodensa funkcio

Kategorio:Probablo-teorio
Marga

**Marga** (hungare: **Márga**) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Caransebeş. En 1910 ĝi havis 1 874 loĝantojn [rumanoj); en 1992 1 311 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1470. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Vama Marga.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Măureni

**Măureni** [məurenj] (hungare: **Móricföld**) estas komunumo en Rumanio okcident-nordokcidente de Reșița. Administre apartenas al ĝi Șoșdea.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 2 467 loĝantojn (germanoj, hungaroj); en 1992 1 692 (rumanoj, 3 % da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1441. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Temes).

Italaj investuloj establis en la komunumo tekstilan industrion. Cetere superregas nutraĵa industrio kaj agrokulturo.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto

* Popolnombrado 2002 
* Loka retejo , 

Dosiero:Maureni_jud_Caras-Severin.png|Situo en la distrikto
Dosiero:ROU CS Maureni CoA.jpg|La blazono de Măureni

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Luncavița

**Luncavița** [lunkavica] (hungare: **Nagylankás**) estas komunumo en Rumanio sude de Caransebeș. En 1910 ĝi havis 1 300 loĝantojn [rumanoj); en 1992 1 132 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1440. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Verendin.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Dosiero:Luncavita_jud_Caras-Severin.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Sagipa

**Sagipa** estis indiĝena ĉefo (aŭ "zipa") de la grupo Mŭiska, grupo kiu loĝadis en la suda parto de la altebenaĵo de la departementoj Kundinamarko kaj Bojakao en Kolombio. Li regis en la jaroj 1538-1539, post la morto se sia frato Tiskesusa (hispanlingve "Tisquesusa"). Li estis militema kaj malfaciligis por hispanaj konkeristoj la subpremadon de sia gento.

Antaŭe de la alveno de la hispanoj al la mŭiska teritorio en 1537, Sagipa estis estro de la mŭiska armeo kiam la ĉefo ("zipa) estis Nemekene (hispanlingve "Nemequene"), kaj gvidis kelkajn batalojn kontraŭ aliaj triboj. Li daŭris kiel armea estro kiam, post Nemekene, la ĉefecon prenis sia frato Tiskesusa.

Kiam poste Tiskesusa estis mortigita far la hispanoj, Sagipa fariĝis ĉefo, kvankam la ĉefecon disputis al li la tribestro de regiono "Ĉia" ankaŭ en Kundinamarko. Li daŭrigis la atakojn kontraŭ la hispanoj.

Poste, por sin defendi kontraŭ atakoj far aliaj triboj, li decidis pli bone peti helpon al la hispanoj. Danke al paco-celaj dialogoj inter la hispano Gonzalo Jim&#233;nez de Quesada kaj Sagipa, la hispanaj konkeristoj helpis lin en batalo kontraŭ tiuj triboj, kaj profitis tion por peti al li oran trezoron de sia frato Tiskesusa, kion li  fine promesis doni. Tamen li ne plenumis tiun promeson, kaj tial li estis kondamnita kaj torturita, pro kio li mortis en 1539. Li estis la lasta mŭiska ĉefo aŭ "Zipa" en Bogoto.

## Vidu ankaŭ  
* M%C5%ADiska
* M%C5%ADiska %28or-kulturo%29

Kategorio:Kolombio
Lăpușnicu Mare

**Lăpușnicu Mare** [lapoŝniku] (hungare: **Nagylaposnok**) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Oravița. En 1910 ĝi havis 2 247 loĝantojn [rumanoj); en 1992 1 410 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1540. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Moceriș.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* La lernejo de Lăpușnicu Mare  
* Interaga mapo de la distrikto
* Popolnombrado 2002 

Dosiero:Lapusnicu Mare jud Caras-Severin.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Prigor

**Prigor** (hungare: **Nérahalmos**) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Reşiţa. En 1910 ĝi havis 1 786 loĝantojn [rumanoj), en 1992 1 170 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skribe estas en 1550. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Borlovenii Noi, Borlovenii Vechi, Pătaş kaj Putna.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Guido

**Guido** estas la itala versio de franca nomo "Guy".
La elparolo estas : [***Gi**do*], ĉar la ‹**u**› estas muta ! La esperantigo laŭ fonetiko: **Gido**.

Ekzistas varianto de la nomo - **Gvido**, en la pola oni uzas la nomon **Gwido** aŭ **Gwidon**.

## Etimologio 
La nomo estiĝis en latinidaj lingvoj dum la periodo de popolmigrado per adaptigo de ĝermana nomo *Withold*.
En la malnovaltgermana la vorto *Wit* (aŭ *Wid* aŭ *Widu* kiel en *Widukind*) signifas *"Wald"* (arbaro), kaj *hold* signifas "viro, ulo", do entute : "arbarulo".

## Nomtago (katolika) 
* 31-a de marto aŭ 4-a de majo laŭ Guido de Pomposa, mortinta la 31-an de marto 1046
* 12-a de septembro (laŭ Guido de Anderlecht, belga piulo, preĝejservanto kaj pilgrimo), aŭ 30-a de marto en la Gregoria kalendaro.

### Personoj 
* Guido & Maurizio De Angelis, italaj muzikistoj ("Oliver Onions")
* Guido de Arezzo - muzika teoremulo. Vidu i.a. je Tonsilabo.
* Guido Caprotti (1887 - 1966), itala pentristo
* Guido van Damme (*1954), flandra esperantisto
* Guido Fanconi (1892 - 1979), svisa infankuracisto
* Guido Gezelle (1830 - 1899), flandra verkisto, satiristo (verkoj esperantigitaj)
* Guido Guinizzelli (ĉ 1230 – ĉ 1276 ), itala poeto (*Il Dolce Stil Nuovo*)
* Guido Holz (1920 - 1989), germana esperantisto
* Guido Lazzini (1919 - 1972), itala esperantisto
* Guido di Pietro - itala pentristo
* Guido van Rossum - komputila programisto kaj aŭtoro de Python (programlingvo)
* *Patro Guido Sarducci* - figuro en *Saturday Night Live*.
* Guido Tallone (*1939), svisa arkitekto kaj urboplanisto

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Guido Caroli

**Guido CAROLI** () estas itala sportisto, kiu partoprenis la Vintran Olimpikon de 1948, 1952 kaj 1956 kiel rapidsketisto. En 1956, li kunportis la olimpikan torĉon por flamigi la olimpikan flamon, sed li stumblis je kablo kaj falis, la flamo estingiĝis.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Sakai Joshinori

## Eksteraj ligiloj 
* Foto pri la falo 

Kategorio:Italaj sportistoj
Socol

**Socol** [sokol] (hungare: **Nérasolymos**) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Oraviţa. En 1910 ĝi havis 1 995 loĝantojn (serboj, hungaroj); en 1992 891 (serboj, rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1472. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Baziaş, Câmpia kaj Zlatiţa.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Glimboca

**Glimboca** [glimboka] (hungare: **Novákfalva**) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Caransebeș. En 1910 ĝi havis 2 224 loĝantojn [rumanoj), en 1992 1 931 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1370. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Unuvilaĝaj komunumoj de Rumanio
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Yoshinori Sakai

**Yoshinori Sakai
** (6-an de aŭgusto 1945, Hiroŝimo, Japanio) estis japana studento, atleto, kiu portis la olimpikan torĉon en 1964 dum la someraj olimpikoj por ekbruligi la olimpikan flamon. Li estis elektita pro sia naskiĝtago kaj naskiĝloko, kiu memorigis ĉiun pri ĵeto de atombombo.

Kategorio:Japanaj kuristoj
Kategorio:Olimpikaj atletoj
Kategorio:Japanaj televidaj ĵurnalistoj‎
Centmanulo

En la helena mitologio, **Centmanuloj** aŭ **Hekatonĥiroj** (latine, *Centimani* | greke, *ἑκατόνχειρες* [hekaˈtoŋkʰeːres] el ἑκατό *hekato* cent kaj χεῖρα *cheira* mano - kio signifas *centmanuloj*) estis filoj de Gaja kaj Urano, apartenantaj al la unua dia generacio. Ili estis gigantaj monstroj kun cent brakoj kaj kvindek kapoj. Iliaj nomoj estis Kotoso, Briareo kaj Gieso.

Ekde ilia naskiĝo, ilia patro Urano malamis ilin kaj pro tio enkarcerigis ilin en Tartaro. Variaĵo de la mito diras ke ili estis liberigitaj de Krono nur por helpi la titanon mortigi lian patron kaj poste denove estis enkarcerigitaj. Ilia nura aŭ fina liberigo okazis fare de Zeŭso kiam la olimpa dio bezonis la helpon de la Centmanuloj por venki la Titanojn. La patro de la dioj donis al la gigantoj nektaron kaj ambrozion kaj ili gajnis senmortecon kaj centobligis siajn fortojn ebligante la finan venkon de la olimpa reĝo

## Vidu ankaŭ 
* Helena mitologio

Kategorio:Estaĵoj de la helena mitologio
Kategorio:Idaro de Geo
Olimpika flamo

[eta|La olimpika flamo ĉe la [Vintra Olimpiko 2002 en Salt Lake City]] La **olimpika torĉo** kaj la **olimpika flamo** (aŭ fajro) estas simboloj de paco kaj amikeco inter la popoloj. La olimpika torĉo estas ekflamigita monatojn antaŭ la komenco de la olimpiaj ludoj, en kadro de ceremonio, ĉe la ruinoj de la Hera-templo de la Olimpo-monto, Grekio per sunaj radioj, kiujn fokusas parabola spegulo. Tie oni transdonas la olimpikan torĉon al la unua torĉoportanto, kiu komencas la torĉoporton de la olimpika flamo al okazejo de la olimpikoj.

Oni ĝenerale portas la torĉon perpiede, kurante sed kelkfoje per veturiloj (inter kontinentoj). La flamo devas atingi la okazejon je la solena malfermo. La lasta kuranto ofte simbolas ion, ŝi aŭ li estas gravulo por la organizanta lando kaj ŝi aŭ li ekbruligas en la stadiono la **olimpikan flamon** en granda plado. Tiom longe kiom brulas la olimpika fajro, la homoj devas ĉesigi ĉiujn disputon kaj malamikecon. La olimpika fajro estas estingata dum la fina ceremonio.

## Historio 
Ĉe la antikvaj olimpikoj oni ne bruligis flamon, la unua olimpika fajro aperis dum la someraj olimpikoj de 1928 en Amsterdamo. Tiam ne estis torĉokuro.

Laŭ la ideo de Carl Diem, oni organizis la unuan torĉoporton je la someraj olimpikoj 1936 en Berlino. Ekde tiam, la torĉoporto kaj ekflamigo iĝis ceremonia parto de ĉiu somera olimpiko. La ekflamigo de la olimpika fajro ĉe la vintra olimpiko okazis unuafoje en 1952.

Kategorio:Olimpikoj
Spermezeu

**Spermezeu** (hungare: **Ispánmező**) estas komunumo en Rumanio norde de Beclean. En 1910 ĝi havis 1 054 loĝantojn (rumanoj, germanoj); en 1992 2 344 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1456. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka vármegye).

Administre apartenas al ĝi Hălmăsău, Păltineasa, Sita.
Je la  la leĝo n-ro 139 krome aligis al ĝi Dobricel kaj Dumbrăvița, kiuj antaŭe apartenis al Căianu Mic.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Administra mapo de la distrikto 
* Interaga mapo de la distrikto

Dosiero: Spermezeu jud Bistrita-Nasaud.png|Situo en la distrikto
Dosiero: RO_BN_Spermezeu_wooden_church_26.jpg|Ligna preĝejo en Spermezeu

Kategorio:Komunumoj de distrikto Bistrița-Năsăud
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Bistrița-Năsăud
Etero (mitologio)

Laŭ la helena mitologio, **Etero** (el gr. Αίθήρ kun la signifo *brilo* aŭ *prilumo*, derivita el αἵθω, *bruligi*), estis unu el la bazaj dioj, kiu personigis la supran ĉielon, kie la lumo estas pli hela. Ĝi estis la plej supera tavolo de la kosmo, inter Urano (la Ĉielo) kaj Aero. Li estis la luma kaj pura atmosfero kion spiris dioj, dum Aero (ἀήρ) estis la malhela gaso spirata de homoj.

Li estis la maskla paro de Hemera, la ina reprezento de la Tago. Ambaŭ Etero kaj Hemera estis gefiloj de Nikso (Nokto) kaj Erebo (Mallumo), aŭ nur de Erebo. Laŭ Higinio, Etero kaj Hemera estis gepatroj de Geo (Tero), Urano (Ĉielo) kaj Pontoso (Maro). Krome, Aristofano asertis ke Etero mem naskis la nefelojn, la nimfoj de nuboj. Alia ido de Etero kaj Hemera estis Talasa, kaj kun Geo, Etero estis patro de kelkaj malbonaj spiritoj: Pigreco, Trompo, Incesto, Malĝojo kaj Venĝo.

Aliaj verkistoj asertis ke Etero spruĉis el Ĥaoso, kaj la orfea tradicio diris ke li estas filo de Ĥrono kaj Ananko.

Li estis la animo de la mondo, kaj ĉiuj vivaĵoj devenis el li. Nikso disŝutis la mallumajn nebulojn de Erebo surĉiele, kaj kaŝis la lumon de Etero. Tiel ŝi kreis la nokton. Kontraŭe, Hemera dispelis ĝin kaj tiel ebligis la tagon. La antikvaj helenoj opiniis ke tago kaj nokto ne rilatis kun Suno, sed kun la hela supra lumo de Etero. 
 
Kiel supera tavolo de la ĉielo, Etero estis konata ankaŭ ĉar Zeŭso uzis ĝin kiel defenda bariero de la mondo kontraŭ la Tartaro. 

Kategorio:Bazaj dioj de la helena mitologio
Kategorio:Ĉielaj dioj
Kategorio:Dioj de la helena mitologio
Kategorio:Dioj pri vetero
Kategorio:Personigoj de la helena mitologio
Kantono Wayne (Pensilvanio)

250px|dekstra
**Kantono Wayne** aŭ angle *Wayne County* estas kantono en la usona ŝtato Pensilvanio. Ĝia administra centro estas la urbo **Honesdale**.

maldekstra|300px|eta|La distrikta juĝejo en Honesdale
Dum la jaro 2000 la kantono havis 47 722 loĝantojn.

eta|200px|Wayne County (Pensilvanio)

Wayne
Kantono Wayne (Nov-Jorkio)

**Wayne County**, aŭ esperantigebla al *kantono Vajno*, estas kantono en la usona ŝtato Nov-Jorkio. Laŭ la stato de la jaro  en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas Lyons. 

La norda limo de la kantono estas Lago Ontario kun Kanado je la aliflanka bordo.
 
## Lingva diverseco 
La areo estas inter tiuj usonaj kantonoj kie la pensilvanigermana estas parolata.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()  
* paĝoj pri ĝia frua historio, anglalingvaj  

Kategorio:Kantonoj de Nov-Jorkio
Kantono Wayne (Utaho)

**Kantono Wayne** aŭ angle *Wayne County* estas kantono en la usona ŝtato Utaho. Ĝia administra centro estas la urbo **Loa**.

La rivero *Green River*, kiu pasas tra la kanjonoj de la nacia parko *Canyonlands*, formas la orientan bordon. La dezerto *San Rafael* okupas la centron de la areo. La montoj *Thousand Lake* kaj *Boulder* flankigas la kuniklan valon *(Rabbit Valley)* je la okcidenta ekstremo de la distrikto, kie preskaŭ ĉiuj de la entute malmultaj enloĝantoj kaj kiel belaj arbaroj kontrastas kun la orientaj dezertoj.

Dum la jaro 2000 la kantono havis 2 509 enloĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* pri la regiono, paĝoj anglalingvaj 
* virtuala foto-vojaĝo tra Wayne County, paĝoj anglalingvaj

Wayne
Nimfoj

[250px|eta|dekstra|*Nimfoj kaj [satiruso* de William-Adolphe Bouguereau (1873)]]

**Nimfo** (el la greka νύμφη kun la signifo: *tiu kovrita per vualo*, *fianĉino*. Latine *nubere*, *edziniĝi*) estas mitologia estaĵo. La praa radiko estas la hindeŭkropa *sneubh*, *kovriĝi*.

Laŭ la helena mitologio la nimfoj estis sekundaraj diinoj, tio estas, ili aperis post la olimpaj dioj (escepte de Meliadoj kiu naskiĝis de la elverŝita sango de Urano) kaj personigis la generfortojn de la fundamentaj elementoj: akvo kaj tero. Ili estis ĉiam junaj kaj havis longdaŭran vivon, kvankam mortemaj. Kelkaj miltologoj asertas ke ili estas reprezentaĵoj de la praa Granda Dipatrino kiu potenciĝis antaŭ la enkonduko de la helena dipatriarkeco; tiele ili estis emanaĵoj de Gaja, la Granda Terpatrino kuniĝinta kun la akvo, fekundpova elemento.

Nimfoj troviĝis en la montoj, arbaroj, fontoj, riveroj, rojoj kaj lagoj. Ili ankaŭ estis "viditaj" en la sektoj de la ĝemelaj dioj Artemisa kaj Apolono, ankaŭ Afrodita, Dionizo, Hermeso kaj Pajno aŭ kune kun la voluptamaj satirusoj kaj aliaj estuloj de la naturo. Oni diras ke la epifanio de la nimfoj estis en la tagmezo, pro tio oni avertis la promenantojn, je tiu momento, ne alproksimiĝi al la fontoj, al la rojoj aŭ al la arbaj ombroj; ankaŭ oni rakontas pri la freneziĝo trafinta tiun kiu ekvidis aperaĵon eliranta el la akvo.

Ĉiam junaj, graciaj kaj belaj ili estis bonfarantaj estulinoj kaj amataj de multaj dioj (Zeŭso, Apolono, Dionizo, Hermeso) kaj homoj.

## Klasifiko de la Nimfoj 
* Oceanidinoj: La tri mil marnimfoj, filinoj de Oceano.
** *Metiso* Μῆτις
** *Eŭrinoma*
** *Kalipso*
* Nereidinoj: La 50 marnimfoj, filinoj de Nereo.
* Potamidinoj: Rivernimfoj, filinoj de la rivero Potamo.
* Najadoj: Nimfoj de torentoj kaj rojoj.
* Krenejaj kaj Pegejaj: Nimfoj de la fontoj.
* Limneidoj: Nimfoj de la lagoj.
* Driadoj: Nimfoj de la arbaro.
* Hamadriadoj: Nimfoj de la arboj, ĉefe de la kverko.
* Oreadoj: Nimfoj de la montoj.
* Napejaj: Nimfoj de la valoj kaj ĝangaloj.
* Epimelidoj: Nimfoj kiu zorgis pri la ŝafoj.
* Meliadoj: Nimfoj de l' fraksenoj. Tiuj ĉi ne estis sekundaraj estulinoj, ĉar ili naskiĝis de la elverŝita sango de Urano dum la unua generacio de la dioj.

## Vidu ankaŭ 
* Nimfeto
Granda Kanjono

dekstra|eta|300ra|dekstra|la kanjono
La **Granda Kanjono** (; en la Hopia: Ongtupqa en Javapai: Wi: kaʼi: la; en la navaha: Tsékooh Hatsoh kaj ) estas tre kolorplena, profunda kaj kruta kanjono, karvita de la rivero *Kolorado*, en norda Arizono. Plej multo el ĝi situas ene de la samnoma **nacia parko**, unu el la unuaj tiaspecaj parkoj en Usono.

La longo de la Granda Kanjono estas 446 kilometroj, ĝia larĝo ĝis 28,8 kilometroj kaj ĝia maksimuma profundo estas 1 857 metroj. Preskaŭ du miliardoj da jaroj da geologia historio estis malkovritaj kiam la Kolorada Rivero kaj ĝiaj alfluantoj ĉizis siajn kanalojn.

Estas diskutado inter geologoj kaj pri la historio de la malkresko de la kanjono, kaj pri la aĝo de la kanjono. Plej multaj studoj subtenas la hipotezon, ke la nuna kurso de la Kolorada Rivero tra la regiono estis determinita antaŭ 5 ĝis 6 milionoj da jaroj. Dum miloj da jaroj la areo estis loĝata de la indiĝenaj triboj, kiuj konstruis setlejojn ene de la kanjono kaj ĝiaj multaj kavernoj. Por la hopioj, la kanjono estis sankta loko, kaj ili kutimis pilgrimi al ĝi.

La unuaj eŭropanoj kiuj observis la Grandan Kanjonon estis la hispanoj sub la komando de Garcia Lopez de Cardenas en 1540, parto de la delegacio de Francisko Vázquez de Coronado.

Iniciatoj por konservi la kanjonon komenciĝis fine de la 19a jarcento kiam la usona prezidanto Theodore Roosevelt estis ĉefa subtenanto de la areo de Granda Kanjono. Prezidento Theodore Roosevelt estis fervora ŝatanto de la areo, kaj vizitis ĝin multfoje por ĉasi kaj ĝui la mirindan pejzaĝon. Roosevelt anoncis la konstruadon de nacia monumento en la centra parto de la loko en 1908, kiel la unua paŝo sur la vojo al ĝia deklaro kiel nacia parko en 1919.

La nomo "Granda Kanjono" estis kreita de usona oficiro kaj esploristo majoro John Wesley Powell en 1871 post sia unua vojaĝo al la kanjono.

En 1979, Unesko deklaris la Nacian Parkon Granda Kanjono Monda Heredaĵo, kaj sekve ĝi estas listigita kiel Monda Naturheredaĵo de Unesko.

eta|883x883ra|Suda Kaibab Migrovojo sur la Cedra Kresto
alternative=מבט מהגדה הדרומית|eta|883x883ra|Vido de la suda bordo

## Bildaro 

Dosiero:Full Moon over the Grand Canyon.jpg|sunleviĝo dum plena luno
Dosiero:Grand Canyon Supergroup with basalt dike in Hakatai Shale.JPG|la kanjono, vidata el rivera nivelo
Dosiero:GrandNP.jpg|En la Nacia Parko Granda Kanjono

## Vidu ankaŭ 
* Nigra Kanjono de Kolorado
* Ferrigno Rifto

## Eksteraj ligiloj 
* http://vladimir-okc.narod.ru/UU-html/truu26.htm Unuetaĝa Usono ĉ.26 "Granda Kanjono"

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Usono
Kategorio:Naciaj parkoj en Arizono
Kategorio:Geologio de Usono
Kategorio:Valoj en Usono
Kategorio:Kanjonoj
Kantono Wayne (Ohio)

La **kantono Wayne** - angle *Wayne County* - estas kantono de Usono en la subŝtato Ohio. Laŭ la stato de la jaro  en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Por komparo: En 2000 la kantono havis 111.564 loĝantojn. La kantona ĉefurbo estas *Wooster*. 

Pliaj urboj estas
*Apple Creek
*Burbank
*Congress
*Dalton
*Doylestown
*Fredericksburg
*Marshallville
*Mount Eaton
*Orrville
*Shreve
*Smithville kaj
*West Salem

eta|300 px
 
## Lingva diverseco 
La areo estas inter tiuj usonaj kantonoj kie la pensilvanigermana estas parolata.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kantonoj de Ohio
Robotron

**Robotron** estis granda entrepreno en la Germana Demokratia Respubliko, kiu produktis elektronikaĵojn (i. a. personajn komputilojn) por multaj socialismaj ŝtatoj. Ĉirkaŭ 30 mil personoj laboris en diversaj branĉoj de Robotron.

La branĉoj de la entrepreno estis jenaj:
*VEB Robotron-Elektronik en Hoyerswerda
*VEB Robotron-Elektronik en Radeberg
*VEB Robotron Vertrieb (vendoj) Berlin, kun branĉo en Stralsund
*VEB Robotron-Elektronik en Zella-Mehlis
*VEB Robotron-Elektronik en Hoyerswerda
*VEB Robotron Büromaschinen en Sömmerda
*VEB Robotron Elektronik en Riesa

La marko "Robotron" estis uzata ankaŭ por remarkado de importitaj produktoj: ekzemple,  printiloj Epson, aĉetitaj en Japanio, ricevadis nomon "Robotron" antaŭ la vendo.

## Eksteraj ligiloj
*robotrontechnik.de

Kategorio:Firmaoj
Milvenoj

La **milvenoj** (*Milvinae*) estas membroj de birda subfamilio ene de la rabobirdaj akcipitredoj, kiuj enhavas aliajn sep subfamiliojn kaj multnombrajn speciojn. Tamen tiu subfamilio enhavas nur sep genrojn kaj 13 speciojn. Inter ili plej konata eble estas milvoj. Tamen tiu koncepto milvo estas konfuza, ĉar temas dekomence pri specioj de genro *milvus*, el kiuj plej konataj estas ruĝa milvo kaj nigra milvo, sed ankaŭ ampleksiĝas ĝis la tuta subfamilio de milvenoj kaj eĉ la specioj el la subfamilio Elanienoj aŭ Elanedaj milvoj, kaj ĉefe tiuj de genroj Elanio (*Elanus*) kaj la *Elanoides forficatus*, ĉar temas pri similaj mezgrandaj - veraj milvoj pli grandaj - birdoj, kun angula vosto kaj malsimileco ĉefe pro plumarkoloro, iom pli bruna en veraj milvoj kaj pli blugriza en elanedaj milvoj.

Temas pri rabobirdoj kun longaj flugiloj kaj malfortaj kruroj. Ili pasas multe da tempo ŝvebante kaj tiel ili estas facile videblaj kaj diferenceblaj pro kolorkontrastoj kaj strioj. Ili povas manĝi vivajn predojn sed ĝenerale ili preferas kadavraĵojn.

## Subfamilio de Milvenoj nome *Milvinae* 
** Genro *Harpagus*
*** Dudenta milvo, *Harpagus bidentatus*
*** Ruĝecfemura milvo, *Harpagus diodon*
** Genro *Ictinia*
*** Misisipia milvo, *Ictinia mississippiensis*
*** Plumbomilvo, *Ictinia plumbea*
** Genro *Rostrhamus*
*** Helikomilvo, *Rostrhamus sociabilis*
** Genro *Helicolestes*
*** Longbeka milvo, *Helicolestes hamatus* - iam en *Rostrhamus*
** Genro *Haliastur*
*** Fajfomilvo, *Haliastur sphenurus*
*** Hinda milvo, *Haliastur indus*
** Genro *Milvus* aŭ veraj milvoj
*** Ruĝa milvo aŭ Rufa milvo, *Milvus milvus*
**** Kaboverda milvo, *Milvus (milvus) fasciicauda* - formortinta (2000)
*** Nigra milvo, *Milvus migrans*
*** Nigrorela milvo, *Milvus (migrans) lineatus*
*** Flavbeka milvo, *Milvus (migrans) aegyptius*
** Genro *Lophoictinia*
*** Kvadratvosta milvo, *Lophoictinia isura*
** Genro *Hamirostra*
*** Nigrabrusta milvo, *Hamirostra melanosternon*

Kategorio:Akcipitredoj
Milvo

**Milvo** estas popola koncepto, ne scienca, kiu povas havi malsimilajn sencojn aŭ pli precizan depende de la kunteksto aŭ intenco.

Ĝenerale oni povus diri, ke milvoj pli malpli koincidas kun subfamilio de Milvenoj, kiu estas birda subfamilio aŭ grupo ene de familio de rabobirdaj Akcipitredoj, kiuj enhavas aliajn sep subfamiliojn kaj multnombrajn speciojn. Inter ili plej konataj eble estas milvoj. Tamen tiu koncepto *milvo* plu estas konfuza, ĉar temas dekomence pri specioj de genro *Milvus*, el kiuj plej konataj estas Ruĝa milvo kaj Nigra milvo, sed ankaŭ ampleksiĝas ĝis la tuta subfamilio de Milvenoj kaj eĉ la specioj el la subfamilio Elanenoj aŭ Elanedaj milvoj, kaj ĉefe tiuj de genroj *Elanus* kaj la *Elanoides forficatus*, ĉar temas pri similaj mezgrandaj -veraj milvoj pli grandaj- birdoj, kun angula vosto kaj malsimileco ĉefe pro plumarkoloro, iom pli bruna en veraj milvoj kaj pli blugriza en elanedaj milvoj.

Temas pri rabobirdoj kun longaj flugiloj kaj malfortaj kruroj. Ili pasas multe da tempo ŝvebante kaj tiel ili estas facile videblaj kaj diferenceblaj pro kolorkontrastoj, ekzemple la Ruĝa milvo, kaj strioj. Ili povas manĝi vivajn predojn sed ĝenerale ili preferas kadavraĵojn.

## Subfamilio Milvenoj
**Milvus genro*
**Ruĝa milvo aŭ Rufa milvo *Milvus milvus*
**Nigra milvo *Milvus migrans*
** Nigrorela milvo *Milvus lineatus*

**Lophoictinia genro*
***Lophoictinia isura*
**Hamirostra genro*
***Hamirostra melanosternon*
**Rostrhamus genro*
***Rostrhamus sociabilis*
***Rostrhamus hamatus*
**Harpagus genro*
***Harpagus bidentatus*
***Harpagus diodon*
**Ictinia genro*
***Ictinia mississippiensis*
***Ictinia plumbea*
**Haliastur genro*
***Haliastur sphenurus*
***Haliastur indus*

Kategorio:Scienco
Păltiniș (Caraș-Severin)

**Păltiniș** [pəltiniŝ] (hungare: **Ökörpatak**) estas komunumo en Rumanio nordokcidente de Caransebeș. En 1910 ĝi havis 889 loĝantojn (rumanoj), en 1992 673 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1459. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Cornuțel, Delinești, Ohabița, Rugi.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Dosiero:Paltinis_jud_Caras-Severin.png|Situo en la distrikto
Dosiero:ROU CS Paltinis CoA.png|La blazono de Păltiniș

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Armeniș

**Armeniș** [armeniŝ] (hungare: **Örményes** [Oermenjeŝ]) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Caransebeș. En 1910 ĝi havis 3014 loĝantojn [rumanoj); en 1992 2367 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1428. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Krassó-Szörény vármegye*). Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Feneș, Plopu, Sat Bătrân, Sub Margine.

Armeniș situas ĉe la rivero Timiș en regiono Banato. Norde de la vilaĝo estas konata monaĥejo, Piatra Scrisă, kun ermitejo.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Armenis jud Caras-Severin.png|Situo en la distrikto
Dosiero: ROU CS Armenis CoA.png|La blazono de Armeniș
Dosiero: Schitul Piatra Scrisă, 1.jpeg|Ermitejo Piatra Scrisă
Dosiero: Schitul Piatra Scrisă, 2.jpeg|Ermitejo Piatra Scrisă

Kategorio:Komunumoj de distrikto Caraș-Severin
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Caraș-Severin
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Örményes

La vorto **Aikso** havas plurajn signifojn:
* **Örményes **([Oermenjeŝ]), estas malgranda vilaĝo en meza Hungario
***Armeniș** [armeniŝ] (hungare: **Örményes** [Oermenjeŝ]), estas komunumo en Rumanio

*Băița de sub Codru
*Urmeniș
Brebu

**Brebu** (hungare: **Perlő**) estas komunumo en Rumanio okcidente de Caransebeş. En 1910 ĝi havis 1 337 loĝantojn (rumanoj), en 1992 743 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skribe estas en 1440. Ĝis la Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungario, (departemento Krassó-Szörény). Administre apartenas al ĝi Apadia, Brebu kaj Valeadeni.

## Famuloj 
En la iama Perlő naskiĝis hungara kuracisto Endre Kubányi.
 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Eftimie Murgu (Caraș-Severin)

**Eftimie Murgu**, malnova nomo *Rudăria* (hungare: **Ógerlistye**, malnova nomo *Rudaria*) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Reșița. En 1910 ĝi havis 2 570 loĝantojn (rumanoj), en 1992 1 970 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1410. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Krassó-Szörény vármegye*).

Ĝis 1970 la vilaĝo nomiĝis *Rudăria*; tiam ĝi ricevis la nomon de la filozofo kaj politikisto Eftimie Murgu, tie naskita en 1805.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
* Eftimie Murgu (filozofo) (28-a de decembro 1805 – Buda, 12-a de majo 1870) revoluciulo, filozofo

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Unuvilaĝaj komunumoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Kategorio:Komunumoj de distrikto Caraș-Severin
Turnu Ruieni

**Turnu Ruieni** [turnu rujenj] (hungare: **Sebesrom**) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Caransebeş. En 1910 ĝi havis 713 loĝantojn [rumanoj); en 1992 1 599 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1467. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye). En 1940 oni aligis al ĝi (Sebestorony). Administre apartenas al ĝi Borlova, Cicleni, Dalci, Zerveşti, Zlagna.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Cornea

**Cornea** [kornja] () estas komunumo en Rumanio norde de Băile Herculane. En 1910 ĝi havis 1 499 loĝantojn [rumanoj), en 1992 999 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skribe estas en 1539. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Cuptoare, Cruşovăţ, Macovişte.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin