open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Het Arbeiders Esperantisme

***Het Arbeiders Esperantisme*** estas 38-paĝa nederlanda traduko de verketo de Eŭgeno Lanti, kiu origine esperantlingve verkis ĝin en 1928 sub la titolo *La Laborista Esperantismo*. La tradukon kaj enkondukon faris Gerrit de Bruin kaj Frits Faulhaber, kiuj ambaŭ estis gravuloj en la nederlanda Federacio de Laboristaj Esperantistoj, kiu eldonis ĉi-tradukon.

## Enhavo 
* Ter inleiding (p. 3)
* Voorwoord (p. 4)
* Beschaving en kunstmatigheid (p. 6)
* Een levende kunstmatige taal (p. 9)
* Esperanto in dienst van het proletariaat (p. 11
* Sennacieca Asocio Tutmonda (S.A.T.) (p. 14)
** Doel (p. 14)
** Struktuur en Organisatievorm (p. 16)
*** Seksies (p. 16)
** Onpartijdigheid (p. 17)
*** Fraksies (p. 19)
** Taak (p. 20)
* Wederzijdse hulp (p. 20)
* Informatie (p. 21)
* Ontwikkeling (p. 21)
* Opvoeding (p. 22)
* Kultuur (p. 23)
* Literatuur (p. 24)
* De opkomst van een nieuwe stroming: het Sennaciisme (p. 27)
* S.A.T. en de landelike Esperantobonden (p. 32)
* S.A.T. en de offisieele instellingen der Esperantisten (p. 35)

## Vidu ankaŭ 
* ''The Workers' Esperanto Movement''

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
*Katalogo de Internacia Instituto pri Socia Historio
*Katalogo de Internacia Esperanto-Instituto
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Sennacieca Asocio Tutmonda
Kategorio:Laborista Esperanto-movado
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de la FEL-biblioteko
21684 Alinafiocca

'*21684 *Alinafiocca'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usonaj astronomoj Minor White kaj Michael Collins elde Anza (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Alina Fiocca'' : knabino kun itala heredaĵo naskita kun Down-sindromo. Loĝantino de Aliso Viejo (Kalifornio), ŝi estas brila kaj bela princino, ĉiutaga inspiro en ŝia kapablo ami senkondiĉe kaj tutkore

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Michael Collins
Kategorio:Malkovrita de Minor White
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Popola Respubliko Kamboĝa

alternative=Flag of People's Republic of Kampuchea|eta|Flago de Popola Respubliko Kampuchea
La **Popola Respubliko Kamboĝa** (**PRK**; ) estis fondita en Kamboĝo en 1979 fare de la Savofronto, nome grupo de kamboĝaj maldekstruloj malkontentaj kun la reĝimo de Ruĝaj Kmeroj, post la forigo de la Demokratia Kamboĝo, nome la registaro de Pol Pot. Enpostenigita pere de invado fare el la Socialisma Respubliko Vietnamio, kiu venkis super la armeoj de la Ruĝaj Kmeroj, ĝi havis Vietnamon kaj Sovetunion kiel ĉefaj aliancanoj.

La PRK malsukcesis havigi aliĝon al la Unuiĝintaj Nacioj pro la diplomata interveno de la Popola Respubliko Ĉinio, Usono, Unuiĝinta Reĝlando, kaj la landoj de ASEAN. La kamboĝa sidloko ĉe Unuiĝintaj Nacioj estis tenita de Registara Koalicio Demokratia Kamboĝo, kiu estis la Ruĝaj Kmeroj en koalicio kun du nekomunistaj gerilaj frakcioj. Tamen, la PRK estis konsiderata kiel *fakta* registaro de Kamboĝo inter 1979 kaj 1993, kvankam kun limigita internacia agnosko.

La PRK estis renomita kiel **Ŝtato Kamboĝo** () dum la lastaj kvar jaroj de sia ekzistado kiel klopodo allogi internacian simpation. Ĝi retenis, tamen, plej el sia estraro kaj unupartian strukturon, dum entreprenis transiron kaj eventuale malfermante vojon al la restaŭrado de la Reĝlando Kamboĝo. La PRK/SK ekzistis kiel socialisma ŝtato el 1979 ĝis 1991, jaron en kiu la regado fare de unusola partio abandonis sian ideologion de Marksismo-Leninismo.

La PRK estis establita en etoso de totala detruado de la landaj institucioj, infrastrukturo kaj intelektularo malfortigita fare de la regado de la Ruĝaj Kmeroj. Spite tiun malfortecon kaj la oponitajn malfacilaĵojn, kiaj esti malakceptita kiel "pupa ŝtato" de Vietnamio kaj ricevi penigajn ekonomiajn sankciojn, same kiel pro la malfortiga Enlanda Milito, la PRK/SK restis pli forta ol siaj malamikoj. Malgraŭ la granda malriĉeco kaj internacia izoleco, ĝi kapablis rekonstrui Kamboĝon kiel nacio.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Bekaert, Jacques, *Cambodian Diary*, Vol. 1: Tales of a Divided Nation 1983-1986*, White Lotus Press, Bangkok 1997, ISBN 974-8496-95-3, & *Vol. 2: A Long Road to Peace 1987-1993*, White Lotus Press, Bangkok 1998, ISBN 978-974-8496-95-5*
* Harris, Ian, *Buddhism in Extremis: The Case of Cambodia,* in Buddhism and Politics in Twentieth-Century Asia, edited by Ian Harris, 54-78 (London, New York: Pinter, 1999). ISBN 1-85567-598-6
* Gottesman, Evan, *Cambodia after the Khmer Rouge: Inside the politics of Nation Building*.
* Kiernan, Ben kaj Caroline Hughes (eld). *Conflict and Change in Cambodia.* Critical Asian Studies 34(4) (December 2002)
* Silber, Irwin, *Kampuchea: The Revolution Rescued*, Oakland, 1986
* Volkmann, Toby Alice , *Cambodia 1990.* Special edition. Cultural Survival Quarterly 14(3) 1990

## Eksteraj ligiloj 
* Nacia himno de PRK 
* Puangthong Rungswasdisab, ''Thailand's Response to the Cambodian Genocide*
* Kenneth J. Conboy, *Hanoi's Newest Friend: Tokyo'' 
* Peacemakers Trust 

Kategorio:Historio de Kamboĝo
Kategorio:Komunismo
21685 Francomallia

'*21685 *Francomallia'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la itala astronomo Gianluca Masi elde la Observatorio *Bellatrix'' en Ceccano (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Franco Mallia, amatora astronomo de 1974. Li partoprenas al astronomia popularigo ĉe la Observatorio de Campo Catino, la plej grava publika observatorio en Italio. Li laboris ankaŭ en pluraj programoj de observo kaj malkovris plurajn asteroidojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Gianluca Masi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Ĉina Soveta Respubliko

La **Ĉina Soveta Respubliko** (akronime **ĈSR**; ), konata ankaŭ kiel **Soveta Respubliko Ĉinio** aŭ la **Ĉina Soveta Respubliko**, estas ofte aludita en historiaj fontoj kiel **Jiangksi Sovjet** (laŭ ties plej granda komponanta teritorio, nome la Soveto Ĝjangŝio-Fuĝjano). Ĝi estis establita en Novembro 1931 fare de la estontaj estroj de la Komunisma Partio de Ĉinio nome Mao Zedong, generalo Ĵu De kaj aliaj, kaj ĝi daŭris ĝis 1937.

Disaj teritorioj estis la sovetoj de Nordorienta Ĝjangŝio, de Hunano-Ĝjangŝio, de Hunano-Hubejo-Ĝjangŝio, de Hunano-Okcidenta Hubejo, de Hunano-Hubejo-Siĉuano-Gŭiĝoŭo, de Ŝaanksi-Gansu, de Seĉuano-Ŝensi, de Hubejo-Henano-Anhui, de Honghu kaj de Haifeng-Lufeng.

Mao Zedong estis kaj ŝtatestro de la ĈSR kaj ĉefministro; li estris la ŝtaton kaj ties registaron. La sperto de Mao kiel ĉefo de "malgranda ŝtato ene de ŝtato" havigis al li sperton en movomilito kaj en kamparana organizaĵo; tiu sperto helpis al li plenumi la komunisman reunuigon de Ĉinio dum la fino de la 1940-aj jaroj. Post la Okazaĵo de Siano de Decembro 1936, la komunistoj kaj Kuomintang formis malfacilan "Unuiĝintan Fronton" por rezisti kontraŭ la japana premo, kio kondukis al fakto ke la komunistoj agnoskis almenaŭ provizore Ĉiang Kai-ŝek kiel estro de Ĉinio kaj la oficiala dissolvo de la Soveta Respubliko en la 22a de Septembro 1937.

## Referencoj 
## Literaturo 
* ''Yang Stamp Catalogue of The People's Republic of China (Liberated Area)'' Nai-Chiang Yang, 1998, 7a eldono

## Eksteraj ligiloj 
* Enkonduko al la Fundamentaj Leĝoj de la Ĉina Soveta Respubliko
* flagoj el retejo FOTW
* moneroj 
* 12 poŝtmarkoj 

Kategorio:Historio de Ĉinio
Kategorio:Komunismo
Kategorio:Enlandaj militoj
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1931
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1937
Arkadij Rilov

eta|250px|maldekstra|*En la blua etendo*, 1918.
**Arkadij Aleksandroviĉ Rilov** (; 29a de januaro (malnovstile 17a de januaro) 1870 – 22a de junio 1939) estis rusa kaj soveta simbolisma pentristo.

Li studis en Sankta Peterburgo kun Arĥip Ivanoviĉ Kuindĵi. Tie li aliĝis al movado de rusaj artistoj. Li iĝis pentristo ĉefe de pejzaĝoj, sed ofte kun aludoj al la historio de slavaj popoloj.

## Bildaro 

Image:Rylov Green Noise.jpg|La verda bruo, 1904
Image:RylovAA VLesu115x138 KIR.jpg|En la arbaro, 1905
Image:Rylov River.jpg|Bruega rivero, 1917
Image:Rylov Sunset 1917.jpg|Sunsubiro, 1917
Image:Rylov Rowan.jpg|Natura sorp-arbo (Polevaja Rjabinka), 1922

## Eksteraj ligiloj 
* Rilov ĉe Virtual Museum Canada 
* Rilov ĉe galerio *Staratel*
* Biografio 

Kategorio:Mortintoj en Sankt-Peterburgo
Kategorio:Rusiaj pentristoj
Kategorio:Sovetaj pentristoj
Zinaida Reich

[eta|dekstre|[Vsevolod Mejerhold kaj lia dua edzino Zinaida Reich.]]

**Zinaida Nikolajevna Reich** (la lasta nomo literumita ankaŭ kiel **Raiĥ** aŭ **Raih**; ; 3a de julio laŭ julia kalendaro 21a de junio 1894 – 15a de julio 1939) estis rusa aktorino kiu iĝis unu el ĉefaj steluloj de la Teatro Mejerhold ĝis ĝi estis fermita dum la regado de Jozefo Stalino.

Reich edziniĝis al la poeto Sergej Jesenin kaj havis du filojn kun li. Post ties divorco, ŝi edziniĝis al la reĝisoro Vsevolod Meyerhold. Ŝajne ŝi estis murdita de NKVD dum la epoko de la Granda purigo.

## Notoj 
Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Kategorio:Rusiaj aktoroj
Kategorio:Sovetiaj aktoroj
Kategorio:Sovetiaj komunistoj
Kategorio:Murditoj
Mongola Popola Respubliko

La **Mongola Popola Respubliko** () estis socialisma ŝtato en Centra Azio kiu ekzistis inter 1924 kaj 1992. Ĝi estis regata de la Mongolia Popola Revolucia Partio kaj tenis ĉefan rilaton kun Sovetunio laŭlonge de sia historio.

La ĉefaj etapoj de ties historio estis la jenaj:
* Firmigo de povo (1925–38)
* Dua Mondmilito (1939–45)
* 1945 Ĉin-soveta Traktato kaj Mongolia Sendependeco
* Malvarma milito (1945–85)
* Falo (1985–96)

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* ''History of the Mongolian People's Republic'', kuna verko 1973 sovet-mongola publikigita en angla.

Kategorio:Historio de Mongolio
Kategorio:Komunismo
Kategorio:Malvarma milito
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1924
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1992
Popola Respubliko Mozambiko

La **Popola Respubliko Mozambiko** (portugale: *República Popular de Moçambique*) estis mem-deklarita komunisma reĝimo kiu daŭris de la 25a de junio 1975 ĝis la 1a de decembro 1990, kiam la lando iĝis la nuntempa Respubliko Mozambiko.

La Popola Respubliko Mozambiko estis establita tuj post la lando akiris sendependon el Portugalio en 1975 kaj la Fronto de Liberigo de Mozambiko ("Frelimo") establis unupartian ŝtaton. Ĝi estis kondukita de Samora Machel, kiu tuj devis alfronti  enlandan militon kontraŭ la Mozambika Nacia Rezistado ("Renamo"), nome gerila movado dekomence financata de la Respubliko Rodezio (nuntempa Zimbabvo), sed poste anstataŭata de la Respubliko Sudafriko, kiu eltenis kaj financis la grupon.

La Popola Respubliko Mozambiko ĝuis favorajn rilatojn kun la Popola Respubliko Angolo kaj kun Sovetunio, ambaŭ el kiuj estis komunismaj ŝtatoj tiame. La Popola Respubliko Mozambiko estis ankaŭ observanto ĉe Comecon ("Konsilio por Ekonomia Interhelpo"), kiu estis ekonomia organizaĵo de komunismaj ŝtatoj.

## Referencoj
## Literaturo
*

Kategorio:Historio de Mozambiko
Kategorio:Komunismo
Kategorio:Enlandaj militoj
Kategorio:Socialismo
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1975
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1990
Róbert Schelle

**Róbert Schelle** [ŝele], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schelle Róbert** estis hungara metalurgo, kemiisto, profesoro, inventisto.

Róbert Schelle http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=schelle naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Poprádfelka (nuntempa urboparto en Poprad en Slovakio). Li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Róbert Schelle studis laŭvice en Akademio de Selmec kaj en teknika universitato de Vieno. Post siaj studoj li instruis en la menciita akademio, sed ankaŭ interrompoj okazis. En 1878 li estis kontrolisto en fabriko pri moneroj en Körmöcbánya, inter 1881 kaj 1887 li estis analizisto de la loka minejo, poste li studvojaĝis al Germanio kaj Belgio. En 1892 li estis nomumita katedrestro. En 1912 li establis mondnivelan laboratorion. Li sukcese produktis purajn telurojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A zsarnócai kohó régi salakjainak vegyelemzése* (1884)
* *A Calciumkarbidról és Siliciumkarbidról* (1897)
* *A cseppfolyó levegő* (1900)
* *A selmeci m. kir Bányászati és Erdészeti Főiskola Kémiai Intézete* (1916)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 122-a paĝo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj metalurgoj
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Jakab Schenk

**Jakab Schenk** [ŝenk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schenk Jakab** estis hungara zoologo, ornitologo. Lia nomvarianto estis *Vönöczky-Schenk Jakab*.
eta|maldekstre|Esplora domo nomita pri Jakab Schenk
Jakab Schenk http://www.mek.iif.hu/porta/szint/egyeb/lexikon/veszplex/html/szocikk/s1.htm#SCHENK  naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Óverbász (nuntempa Vrbas (urbo) en Serbio). Li mortis la  en Kőszeg.

## Biografio 
Jakab Schenk studis laŭvice en Kolozsvár kaj Budapeŝto. Komence li interesiĝis pri matematiko, sed pro Ottó Herman li iĝis ornitologo. Jam antaŭ la diplomo li laboris en la ornitologia instituto, kie li estis nomumita vicinstitutestro en 1927, institutestro en 1933. En 1908 li enkondukis la birdoringadon en la lando. Ekde 1912 li vivis en Ábrahámhegy, kie li verkadis artikolojn. En 1917 li sukcese strebis por la grandaj egretardeoj, kiuj ne malaperis apud Balatono.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A madárvonulás kérdése* (1902)
* *A kócsag hajdani és jelenlegi fészkelő telepei Magyarországon* (1918)
* *Az erdei szalonka vonulása és a meteorológia kapcsolatai* (1924)
* *A holdfogyatkozás hatása a madárvonulásra* (1938)

## Memorigiloj 
* esplora domo (vidu la foton!)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj zoologoj
Kategorio:Hungaraj ornitologoj
Emil Scherf

**Emil Scherf** [ŝerf], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Scherf Emil** estis hungara kemiisto, profesoro, geologo.

Emil Scherf http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=scherf naskiĝis la  en Aŭstrio-Hungario en Trento (nun en Italio). Li mortis la  en Budapeŝto. (Laŭ alia informo la naskiĝjaro estis 1889).

## Biografio 
Emil Scherf frekventis mezlernejon en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József en 1911. Post siaj studoj li instruis samloke. Dum la 1-a mondmilito li estis soldato. Ekde la malfrua 1918 li laboris en institutoj. Inter 1921 kaj 1925 li lernis geologion, fine eĉ li doktoriĝis, poste li esploris 2 jarojn en Zuriko. Hejmenveninta li laboris plu en la geologia instituto. En 1944 li pensiuliĝis, tamen li laboris plu kiel konsilisto aŭ spertulo. En 1952 li kandidatiĝis. Li havis patentojn kaj unufoje li ricevis premion.
  
## Elektitaj kontribuoj 
* *Hévforrások okozta kőzetelváltozások a Buda-Pilisi hegységben* (1922)
* *Talajklimatikus és a légköri klimatikus tényezők versenye a talajtípusok keletkezésénél. Adatok a Nagy Magyar Alföld öntözésének kérdéséhez.* (1930, 1932)
* *A Szabolcs megyei sósvizek geológiai, hidrológiai és chemicai viszonyai* (1948)
* *Theoretische und praktische Ergebnisse der chemischen Aufschliessung des Kalitrachytes* (1953)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ekstergalaksia planedo

**Ekstergalaksia planedo** (anglalingve: *extragalactic planet*) estas ekstersunsistema planedo kiu ne situas en la Lakta vojo (nia galaksio). Pro la tre grandaj distancoj, la malkovro de tiuj planedoj estas malfacila.

## Kandidatoj 
### PA-99-N2 b 
PA-99-N2 b estas eventuala ekstergalaksia planedo en orbito ĉirkaŭ la stelo PA-99-N2 en la Andromeda galaksio.

Ĝia malkovro estis diskonitiga en 2009.

PA-99-N2 b estas 6,34-oble pli masiva ol Jupitero.

Ĝi estis malkovrita uzante proceson nomatan gravita mikrolenso kiu detektis la eksoplanedon en la galaksio de Andromedo, la plej proksima galaksio kiu ne estas satelito de la Lakta Vojo.

### Q0957+561 b 
Q0957+561 b estas eventuala ekstergalaksia planedo en orbito ĉirkaŭ la Ĝemela Kvazaro Q0957+561.

La ekstersunsistema planedo situas je 4 milionoj da lumjaroj el la Tero. Oni scias malmulte pri tiu planedo.

## Vidu ankaŭ 
* Intergalaksia planedo

## Fonto 
Kategorio:Tipoj de planedoj
Alfredo Ottaviani

**Alfredo OTTAVIANI** (naskiĝis la 29-an de oktobro 1890 en Romo, mortis la 3-an de aŭgusto 1979 en Vatikanurbo) estis kuria kardinalo.eta|Alfredo Ottaviani kiel seminariano (ĉ. 1916)

## Biografio 
Ottaviani naskiĝis en malriĉa familio de roma popola kvartalo Trastevere, filo de bakisto Enrico Ottaviani kaj de dommastrino Palmira Catalini. Li iĝis pastro la 18an de marto 1916. En marto 1922 li iĝis persona sekretario de la papo Pio la 11-a. Li enposteniĝis en la vatikana Ŝtata Sekretariejo en 1928.

Li estis rigora subtenanto de la tradicioj kaj oponanto de la reformuloj ene de la Katolika eklezio. Verkojn kelkajn liajn en germana traduko eldonis Eldonejo Sarto.

## Episkopa kunularo 
* Kardinalo Scipione Rebiba
* Kardinalo Giulio Antonio Santorio
* Kardinalo Girolamo Bernerio, O.P.
* Ĉefepiskopo Galeazzo Sanvitale
* Kardinalo Ludovico Ludovisi
* Kardinalo Luigi Caetani
* Kardinalo Ulderico Carpegna
* Kardinalo Paluzzo Paluzzi Altieri degli Albertoni
* Benedikto la 13-a, O.P.
* Benedikto la 14-a
* Klemento la 13-a
* Kardinalo Bernardino Giraud
* Kardinalo Alessandro Mattei
* Kardinalo Pietro Francesco Galleffi
* Kardinalo Filippo de Angelis
* Kardinalo Amilcare Malagola
* Kardinalo Giovanni Tacci Porcelli
* Johano la 23-a
* Kardinalo Alfredo Ottaviani

Kategorio:Kardinaloj
Kategorio:Katolika Eklezio
The Workers' Esperanto Movement

'''''The Workers' Esperanto Movement'''* estas 32-paĝa verketo de Eŭgeno Lanti, origine esperantlingve eldonita de Sennacieca Asocio Tutmonda en 1928 kaj nomita *La Laborista Esperantismo*. Tiu ĉi estis plurfoje reeldonata depost 1928, kaj ĝi aperis ankaŭ nacilingve, interalie: en la sveda (en 1931), la franca (en traduko de R. Gilbert, kun antaŭparolo de la tradukinto, en 1934, eldonite de Fédération Espérantiste Ouvrière), la nederlanda (*Het Arbeiders Esperantisme'' en 1932) kaj la germana. La anglalingva versio estis eldonata en 1928 en Londono ĉe la N.C.L.C. Publishing Society. Howard Stay estis la tradukinto.

La publikigo de tiu dokumento, interpretita de kelkaj kiel provo trudi oficialan programon al SAT, estis unu el la elementoj, kiun uzis la stalinisma opozicio por ataki la gvidantojn de SAT dum la 1930-aj jaroj.

Laŭ la recenzoj el la jaroj 1928-1929 rilataj al la Esperanta eldono, la libreto estas kvazaŭ programo de la SAT-movado. Laŭ tiuj recenzintoj, ĝi estas ne nur informilo por laboristaj Esperantistoj, sed iagrade ankaŭ sociologia studaĵeto, atribuanta al la SAT-movado specialan kulturhistorian signifon. 

## Eksteraj ligiloj 
*Reta Esperanta versio 

Kategorio:Sennacieca Asocio Tutmonda
Kategorio:Laborista Esperanto-movado
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
21707 Johnmoore

'*21707 *Johnmoore'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *John Pease Moore, IV*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2005 pro sia projekto pri inĝenierarto. Li ankaŭ ricevis la Premion *Intel Foundation Achievement Award*.Li estis lernanto ĉe la *Dayton Christian High School'' en Miamisburg, (Ohio, Usono).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Akademia Dokumentaro

**Akademia Dokumentaro** (AD) estas kolekto de dokumentoj de la Lingva Komitato (1905-1948) kaj la Akademio de Esperanto (de 1948), verkita de Bernhard Pabst. Ĝia unua eldono aperis kiel vol. 4 de la *Berlina Komentario pri la Fundamento de Esperanto* en aprilo 2016 en formo de PDF kaj estas elŝutebla el la retejo de la Komentario.

AD sisteme priskribas la referencojn kaj publikigaĵojn de la Lingvaj Institucioj, represas multajn dokumentojn kaj klarigas kaj komentas ilin.

## Enhavo (LK 1905-1948) 
**A. Antaŭparolo al la Fundamento (1905)**
**B. La Lingvaj Institucioj – Lingva Komitato kaj Akademio **
I. Superrigardo
II. Superrigardo pri la ĝenerala literaturo
III. Ekesto de la Lingvaj Institucioj - "Aŭtoritata Centra Institucio"
IV. „Institucio“
V. „Aŭtoritata“ Institucio
VI. „Centra“ Institucio
VII. Zamenhof pri la rolo de la Akademio (1907-1910) 
**C. Publikigaĵoj de LK kaj AdE (Superrigardo)**
I. Superrigardo
II. Raportoj al la Universalaj Kongresoj (1905-1939)
III. Esperantista Dokumentaro (ED 1906-1923) 
IV. Oficiala Gazeto Esperantista (OGE 1908-1922)
V. Kolekto de la Akademio (1912-1927)
VI. Aktoj de la Akademio (Aktoj 1963-1991) 
VII. La datumbazo „Akademia Vortaro“ (AV 2004)
VIII. Kolokvoj, seminarioj kaj aliaj eventoj
IX. Verkoj vekantaj la eraran impreson esti de AdE
**D. "Regularoj" (Statutoj) de la Lingva Komitato**
I. Superrigardo
II. Statuto 1908
III. Statuto 1912
IV. Statuto 1922
V. Statuto 1929
VI. Statuto 1934
VII. Statutoj de la Akademio de 1948 
**E. Unua Periodo: OGE kaj ED (1905-1922)**
I. Superrigardo
II. Oficiala Gazeto Esperantista (OGE 1908-1922)
III. Internaj cirkuleroj adresitaj nur al membroj de LK
IV. 1905-1906
V. 1907-1908
VI. 1909-1910
VII. 1911-1912
VIII. 1913-1914
IX. 1915-1919
X. 1920-1922
**F. Dua Periodo (senbultena 1922-1929)**
I. Superrigardo
II. 1922-1923
III. 1924-1925
IV. 1926-1927
V. 1928-1929
**G. Tria Periodo: Oficiala Bulteno (1929-1933)**
I. Superrigardo
II. 1929-1930
III. 1931-1933
**H. Kvara Periodo: Oficialaj Sciigoj (1934-1948)**
**I. Jarlibroj de LK kaj AdE (1924-1938)**
I. Superrigardo
II. La unuopaj Jarlibroj
**J. Raportoj al la Universalaj Kongresoj (1905-1940)**
1. Superrigardo
2. UK 1 Bulonjo-ĉe-Maro 1905
3. UK 2 Ĝenevo 1906
4. UK 3 Kembriĝo 1907
5. UK 4 Dresdeno 1908
6. UK 5 Barcelono 1909
7. UK 6 Vaŝingtono 1910
8. UK 7 Antverpeno 1911
9. UK 8 Krakovo 1912
10. UK 9 Berno 1913 
11. UK 10 Parizo 1914
12. UK 11 San Francisco 1915
13. UK 12 Hago 1920 
14. UK 13 Prago 1921
15. UK 14 Helsinko 1922
16. UK 15 Nurnbergo 1923
17. UK 16 Vieno 1924
18. UK 17 Ĝenevo 1925
19. UK 18 Edinburgo 1926
20. UK 19 Dancigo 1927
21. UK 20 Antverpeno 1928
22. UK 21 Budapeŝto 1929
23. UK 22 Oksfordo 1930
24. UK 23 Krakovo 1931
25. UK 24 Parizo 1932
26. UK 25 Kolonjo 1933
27. UK 26 Stokholmo 1934
28. UK 27 Romo 1935
29. UK 28 Vieno 1936
30. UK 29 Varsovio 1937
31. UK 30 Londono 1938
32. UK 31 Berno 1939
33. Planita UK Marsejlo 1940

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Berlina Komentario .
* 1909 : *Fundamentaj Dokumentoj pri la Esperantista Lingva Komitato* (*LibraryThing*)

Kategorio:Esperanto-libroj
Kategorio:Historio de Esperanto
Kategorio:Akademio de Esperanto
Georgo Ĉernohvostov

**Georgo ĈERNOHVOSTOV** (vivodatoj ne konataj) estis rusa komercisto, vivanta de 1920 en Alberga, nuna urbo-distrikto *Leppävaara* de Espoo (Finnlando), aktivulo de la finna Esperanto-Movado kaj membro de la Lingva Komitato (LK).

Ĉernohvostov estis ĉefa kunlaborinto de la gazeto Esperanta Finnlando inter 1920 kaj 1922 kaj dum pluraj jaroj gvidis superan kurson en la „Esperanto Instituto de Finnlando“. Laŭ propono de Vilho Setälä li estis elektita kiel membro de LK en 1926.

## Referencoj
Kategorio: Rusiaj esperantistoj
Kategorio: Akademio de Esperanto
Sigurður Ingi Jóhannsson

**Sigurður Ingi Jóhannsson** (naskiĝinta la ) estas islanda politikisto. Li estas membro de la Progrespartio. Li estis ministro pri la medio kaj krudmaterialoj (2013-2014) kaj pri la fiŝkapta industrio (2013- ). La {{daton|7|aprilo}2016}}, post la demisio de la ĉefministro Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, Sigurður Ingi Jóhannsson fariĝis la ĉefministro de Islando.

## Fontoj 
Bazita sur la angla Vikipedio.

Kategorio:Islandaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Islando
Kategorio:Islandaj ministroj pri medio
Kategorio:Islandaj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Nuntempaj naciaj ĉefministroj
Raymond (Vaŝingtonio)

**Raymond** estas la plej granda urbo en Kantono Pacific, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi situas oriente de la kantona ĉefurbo, South Bend, laŭ la bordo de la rivero Willapa.

## Galerio de historia konstruaĵoj en Raymond 

File:Raymond,_WA_-_Raymond_Theatre_01.jpg|Kinejo Raymond Theatre
File:Raymond Timberland Library 01.jpg|Biblioteko "Timberland"
File:Raymond,_WA_-_post_office_02.jpg|Poŝtoficejo

## Fontoj 
Bazita sur la angla Vikipedio.

Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Kategorio:Kantono Pacific (Vaŝingtonio)
Halina Frąckowiak

**Halina Maria Frąckowiak** (naskiĝis la 10-an de aprilo 1947 en Poznań) – pola kantistino, komponisto kaj kantaŭtoro.

## Vivo 
Halina Frąckowiak debutis en 1963 dum Festivalo de Junaj Talentuloj en Szczecin. Ŝi konkuris kun Czesław Niemen, Zdzisława Sośnicka kaj Krzysztof Klenczon, iĝis laŭreatino de t.n. "Ora Dekopo". Ŝi kunlaboris kun kelkaj muzikgrupoj. Poste akiris laŭvicajn premiojn en festivaloj de kanto en Opole kaj Kołobrzeg en la jaroj: 1969, 1976, 1977, 1988, 1991 kaj 1993. En 1976 en Opole estis aldone premiita per la titolo "Miss de Objektivo".

Kunlaborante kun ensembloj *Czerwono-Czarni*, *Grupa ABC*, *Tarpany* aŭ *Drumlersi*, ŝi lanĉis siajn furorkantojn. En 1972 komencis solulan karieron. Tiam kelkfoje gajnis plebisciton por la plej populara kantistino, partoprenis eksterlandajn festivalojn (Ostendo, Rostock, Dresdeno), kie ricevis la plej gravajn distingojn kaj premiojn, interalie "Oran Mikrofonon" de Pola-Amerika Artisma Agentejo.

Dumvoje al koncerto, okaziĝonta en 1990 en Gorzów Wielkopolski, ŝi grave vundiĝis dum voja akcidento.

La kantistino surbendigis pli ol 20 diskojn kaj kasedojn kaj ŝiajn koncertojn oni povus vidi en multaj lokoj de Eŭropo, en Usono kaj Kanado.

La disko *Ogród Luizy* (Ĝardeno de Luiza) (kaj ciklo de 20 amaj lirikoj) rezultis kiel frukto de fascinado de Halina Frąckowiak pri la poezio de Kazimierz Wierzyński. Laŭvica grava evento estis surbendigita disko kun la grupo SBB – *Geira*. Sur listoj de furorkantoj ektroviĝis tiaj verkoj kiel "Tin Pan Alley", „La papera luno" aŭ "Anna jam ĉi tie ne loĝas" (pri pereinta en aviadila akcidento pola kantistino Anna Jantar). Tio rezulto de laŭgrada ŝanĝo de ŝia repertuaro al pl serioza kaj lirika.

*Polskie Nagrania* (Polaj Surbendaĵoj), dum Enlanda Festivalo de Pola Kanto en Opole, atribuis al Halina Frąckowiak Oran Diskon pro tuto de artaj atingoj.

En 2008 surbendigis sian novan version de "Papierowy księżyc" (La papera luno) kune kun la emseblo *Muchy*.

En 2010 eniris apogkomitaton de Jarosław Kaczyński en prezidenta balotado.

Ŝi ligis sin kun politologo Józef Szaniawski, kun kiu havas filon Filip Frąckowiak, prizorgantan post subita morto de la patro la Memor-Ĉambron al Ryszard Kukliński, la pola-usona nacia heroo.

Kategorio:Polaj kantistoj
Oak Harbor (Vaŝingtonio)

**Oak Harbor** (signifante "Kverka Haveno" pro la multaj tieaj kverkoj Garry, *Quercus garryana*) estas urbo en la insulo Vidbejo, Vaŝingtonio, Usono, kaj la plej granda en ties Kantono Island. Ĝi estas la urbo plej proksima al la Mararmea Flugbazo Vidbeja.

## Fontoj 
Bazita sur la angla Vikipedio.

Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Kategorio:Kantono Island (Vaŝingtonio)
Luterana preĝejo (Újpest)

La **Luterana preĝejo** estas eklezia konstruaĵo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Újpest.

## Historio 
La luterana grupo de Újpest konstruis lernejon en 1868, kie oni aranĝis ankaŭ la mesojn. En 1873 la luterana grupo oficiale fondiĝis, ili aĉetis parcelon por preĝejo, laŭ konstruado okazis el kredito. En 1878 la grupo bankrotiĝis, eĉ la grupo neniiĝis. La preĝejo kaj la paroĥejo estis aŭkciitaj. La feran turon aĉetis luteranoj de Vác, en la paroĥejo loĝis ekzemple Árpád Ódry kun Lehel Ódry, en la preĝejo loĝis kaj pentris pentristo Béla Pállik. Lujza Blaha aranĝis kantovesperojn kaj ŝi donacis la enspezojn por reaĉeti la preĝejon. En 1889 la luterana grupo refondiĝis kaj ili reaĉetis la preĝejon. En 1902 ĝi estis pligrandigita. La orgeno alvenis en 1928, ĝi moderniĝis en 1994. Dum la 2-a mondmilito en la konstruaĵo judoj kaŝiĝis. En 1958 interne la muroj estis pentritaj, nova ligna predikejo kaj tablo estis faritaj.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas laŭ la trotuaro. La fasado estas malsimetria, meze la svelta turo (17 metrojn alta) altiĝas, malsupre la enirejo funkcias. La navo estas nur teretaĝa. Interne la ligna altaro estis farita en 1883. La altara bildo prezentas ĉieleniron de Jesuo. Malantaŭ la bildo situas la enirejo al la turo. La galerio estis farita el ferbetono.

En la preĝejo ofte oni aranĝas koncertojn pri ekleziaj muzikoj. En 2010 koruso ekfunkciis.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj
* http://szerelmembudapest.blog.hu/2012/12/16/templomot_arveresen_micsoda_varos_ez 
eta|Luterana preĝejo en Újpest

Budapeŝto
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Kategorio:Újpest
Vidbejo (Vaŝingtonio)

**Whidbey Island** (kutime **Vidbejo** en Esperanto) estas insulo en Vaŝingtonio, Usono, ĉe la norda ekstremaĵo de Puĝeta Fjordo. Ĝi estas la plej granda insulo en Vaŝingtonio, kaj formas la plej grandan parton de sia kantono, Island County. Ĝi estas plejparte rura; la plej granda urbo, Oak Harbor, havas malpli ol 25 mil loĝantojn. Laŭ la usona censo, en 2000 la insulo havis 58,211 loĝantojn, sur areo de entute 437 km². Ĝi ricevis sian nomon laŭ oficiro de la Vankuvera ekspedicio, Joseph Whidbey, kiu (kun Peter Puget) mapis la insulon en 1792.

## Galerio de vidbejaj vidaĵoj 

dosiero:Oak Harbor, Whidbey Island (2708237708).jpg|Oak Harbor el aviadilo
dosiero:Aerial NAS Whidbey.jpg|Mararmea Flugbazo
dosiero:Fort Casey Cliff.jpg|Kruta deklivo apud Fuorto Casey
dosiero:Coupeville,_WA_-_looking_from_wharf_toward_Front_Street_businesses_03.jpg|Coupeville
dosiero:Downtown_langley_wa.JPG|Urbcentro de Langley
dosiero:Jacob Ebey Blockhouse, Sunnyside Cemetery Vicinity, Whidby Island, Coupeville, Island County, WA HABS WASH,15-COUP.V,4-2.tif|Ŝtipa fortikaĵeto proksime de Coupeville, konstruita de Jacob Ebey, patro de Isaac Ebey, kiu estis la unua eŭropdevena setlanto en Vidbejo
dosiero:Below Deception Pass Bridge.JPG|Ponto ĉe Deception Pass, la sola vojo por aŭtomobile alveturi Vidbejon
dosiero:Pseudotsuga menziesii 4280.JPG|Pseŭdocugo en la parko ĉe Deception Pass
dosiero:Fort Casey 05.jpg|Grandega pafilo ĉe Fuorto Casey
dosiero:ClintonFerry.jpg|Pramŝipo ĉe Clinton, la plej suda vilaĝo de Vidbejo

## Fontoj 
Bazita sur la angla Vikipedio plus fotoj el la Vikimedia Komunejo.

Kategorio:Kantono Island (Vaŝingtonio)
Kategorio:Insuloj en Usono
21716 Panchamia

'*21716 *Panchamia'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono),

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Rohan Kirit Panchamia*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2005 pro sia projekto pri kemio. Li estis lernanto ĉe la *Herricks Senior High School'' de New Hyde Park (Nov-Jorkio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
La Sep Reĝidoj

***La Sep Reĝidoj*** estas bele ilustrita fabellibro verkita de Béla Balázs. Éva Farkas-Tatár estas la tradukintino. La ilustraĵoj estas de Ádám Würtz. La Esperanta versio aperis en 1970 ĉe Hungara Esperanto-Asocio en Budapeŝto.

## Recenzoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Fikciaj princoj
Kategorio:Fikciaj infanoj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1970
Kategorio:Fabeloj
Kategorio:Literaturo por infanoj
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Vilmos Scherman

**Vilmos Scherman** [vilmoŝ ŝerman], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Scherman Vilmos** estis hungara kemiisto, profesoro.

Vilmos Scherman http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=scherman naskiĝis la  en Nagytétény (nun urboparto en Budapeŝto). Li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Vilmos Scherman akiris kemian diplomon en teknika universitato de Vieno en 1908. Post siaj studoj li laboris kelkajn monatojn en uzino pri sapoj en Rumanio en Mărășești, poste jam en Hungario en diversaj similaj uzinoj. Inter 1922 kaj 1948 li estis uzinestro en Budapeŝto. En 1948 li doktoriĝis en Budapeŝto, poste li studvojaĝis al Usono. Hejmenveninta li estris kemian entreprenon. En 1951 li estis nomumita katedrestro en Scienca Universitato Loránd Eötvös, ankaŭ institutestro, ankaŭ privata profesoro en Teknika Universitato de Budapeŝto. En 1952 li kandidatiĝis. Li apartenis al la plej signifaj figuroj de la hungara kemia industrio.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Vegyipari géptan* (1951)
* *A kányahegyi kálitrachit káliumtartalmának hasznosítása* (1954)
* *Nátriumamalgámok…szervetlen vegyipari készítmények* (1954)
* *Az elektrolízis fejlődése Magyarországon* (1958)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Béla Schick

**Béla Schick** [ŝik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schick Béla** estis hungardevena aŭstra kaj usona infankuracisto, profesoro.

Béla Schick http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=schick naskiĝis la  en Balatonboglár. Li mortis la  (laŭ alia informo en la 6-a de decembro) en Novjorko.

## Biografio 
Béla Schick akiris medicinan diplomon en Graz en 1900, post 2 jaroj li eklaboris en kliniko de Vieno. Kun Clemens von Pirquet li kreis teston pri difterio en la 1900-aj jaroj. En 1907 li ekinstruis en la sama urbo en la universitato. En 1912 li estis nomumita privata profesoro. En 1923 li translokiĝis al Novjorko, kie li laboris en hospitalo ĝis 1942 (ĝis la pensiuliĝo). De 1936 li ankaŭ estis profesoro en Universitato Kolumbio.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Die Serumkrankheit* (1905) kun Clemens von Pirquet
* *Scharlach* (1912) kun Theodor Escherich
* *The care of your child from infancy to six.* (1949) kun William Rosenson

## Memorigiloj 
* memortabulo en sia naskiĝdomo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* http://www.encyclopedia.com/topic/Bela_Schick.aspx 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj pediatroj
Kategorio:Aŭstraj pediatroj
Kategorio:Aŭstraj kuracistoj
Kategorio:Usonaj kuracistoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Vilmos Aurél Scherffel

**Vilmos Aurél Scherffel** [vilmoŝ ŝerfel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Scherffel Vilmos Aurél** estis hungara apotekisto, muzeestro, profesoro. Lia familia nomvarianto estis *Scherfel*. Lia filo estis Aladár Scherffel.

Vilmos Aurél Scherffel http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC13280/13520.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Felka (nun urboparto de Poprad en Slovakio). Li mortis la  en Felka.
 
## Biografio 
Vilmos Aurél Scherffel frekventis gimnazion en Rozsnyó, poste li akiris farmacian diplomon en universitato de Vieno en 1855. Hejmenveninta li transprenis la familian apotekon. Inter 1860-1886 li estis luterana presbitero, inter 1868 kaj 1870 li estis urbestro de Felka, krome li estis lerneja inspektoro dum 19 jaroj. Li fondis muzeon en 1882 en Felka, poste li estis ties muzeestro dum 14 jaroj. Li fondis ankaŭ botanikan ĝardenon apud sia domo. En 1891 pro funebro li forvendis sian apotekon kaj li pensiuliĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Analyse der Schmeckser Mineralwassers* (1855)
* *A tátrafüredi «Castor» és «Pollŭ» ásványforrások vegytani elemzése* (1874;  1875)
* *Adalékok a Szepesi-Tátra al-havasi és havasi virányának ismeretéhez* (1879, ankaŭ )
* *Szepes vármegyében eddig észlelt vadon termő edényes növények* (1888) 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 68-a paĝo) 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
 

Kategorio:Hungaraj apotekistoj
Kategorio:Hungaraj muzeestroj
Kategorio:Hungaraj urbestroj
Kategorio:Hungaraj presbiteroj
Anĵua dinastio

**Anĵua dinastio** povas esti:
* la **unua anĵua dinastio**, regadis en Anĵuo (9-a ĝis 11-a jarcento)
* dinastio **Anĵuo-Plantaĝeneto**, aŭ simple **Plantaĝenetoj**, reĝa dinastio de Anglio (ekde la 12-a jarcento)
* **pli aĝa anĵua dinastio**, aŭ **Anĵuo-Sicilio**, branĉo de la Kapetidoj, (13-a/14-a jarcento), reĝa dinastio en Sud-Italio (1268–1442), Sicilio (1266-1302), Hungario (1308–87) kaj Pollando (1370–82; 1384–85).
* **pli juna anĵua dinastio**, aŭ **Anĵuo-Valois** , branĉo de la Valezianoj  (14-a ĝis 16-a jarcento)


Kategorio:Anĵuo
Kategorio:Dinastioj
Kastelo Esterházy (Oroszlány)

eta|center|500px|Kastelo de Esterházy en Oroszlány-Majk

La **Kastelo de Esterházy en Oroszlány** estas historia monumento en Hungario, en Oroszlány, en ties ekstera parto nomata Majk. Apartenaĵoj de la kastelo estas la monaĥejaj domoj, ĉiuj historiaj monumentoj.

## Historio 
En tiu loko estis fondita premonstrata monaĥejo kun preĝejo en 1235, kiun la hungaraj reĝoj ofte vizitis. Dum dominado de turkoj la monaĥejo senhomiĝis. En 1727 familio Esterházy aĉetis la bienon. En 1733 kamaldulaj monaĥoj komencis konstrui la nun videblajn monaĥan kolonion kaj kirkon. En 1782 la reĝo malpermesis la monaĥejojn, poste oni produktis drapojn en la forlasitaj domoj. En 1860 konstruis la kastelon el la restinta monaĥeja ĉefkonstruaĵo. Dum la 2-a mondmilito parto de la kastelo detruiĝis, poste oni profitis la kastelon armea hospitalo. En 1946 hungaraj verkistinoj luis la kastelon. Tamen la plej interesa estas tio, ke ĝis 1973 vivis en monaĥeja dometo idoj de Esterházy. En 1962 komenciĝis restaŭrado de la dometoj, poste muzeo ekfunkciis. La kastelo ankoraŭ atendas la renoviĝon.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa kastelo situas sola, sed tuj apude estas serio de monaĥejaj dometoj. La fasada parto tamen estas duetaĝa, la aloj estas teretaĝaj.

## Fontoj 
* http://negyremete.hu/latnivalok.html  
* http://www.majk.gportal.hu/ 
* hungare kun fotoj
* http://www.majkikolostor.hu/magyar/oldalak/a_kolostor/  
eta|center|500px|Larĝa panoramo de la monaĥejaj dometoj

Oroszlany
Oroszlany
Oroszlany
Kategorio:Oroszlány
Jakub Berman

**Jakub Berman** (naskiĝis la 23-an de decembro 1901 en Varsovio, mortis la 10-an de aprilo 1984 samloke) – pola komunisto juddevena, vicĉefmnistro, parlamentano al Leĝdona Sejmo kaj Sejmo de Pola Popola Respubliko de la 1-a oficperiodo, membro de Armea Komisiono ĉe Politika Buroo de la Centra Komitato de Pola Unuiĝinta Laborista Partio, superrigardantan Polan Popolan Soldataron de majo 1949.

## Vivo
Li naskiĝis en juda familio kiel la filo de Iser kaj Guta, kiuj havis 5 gefilojn. Liaj frato kaj fratino pereis en koncentrejo Treblinka.

Li finis juron en Varsovia Universitato. En 1924 iĝis membro de Asocio de Komunista Junularo, en 1928 – Komunista Partio de Pollando (KPP). Post la germana invado en Pollandon en 1939 fuĝis al Sovetunio. Printempe 1941 eklaboris kiel kunredaktoro de "Sztandar Wolności" (Standardo de Libereco) – revuo de Komunista Partio de Belorusio. De novembro 1941 ĝis majo 1943 estis gvidanto de pola kurso en komunista lernejo en Kuŝnarenkovo, instruante aktivulojn de Pola Laborista Partio (PPR). Decembre 1943 iĝis sekretario de landa fakultato de Asocio de polaj Patriotoj (ZPP).

Kunorganizanto de Centra Buroo de Polaj Komunistoj kaj de Pola Komitato de Nacia Liberigo (PKWN) en Sovetunio (1944), de aŭgusto 1944 ĝis decembro 1948 membro de Politika Buroo de PPR, poste ĝis majo 1956 membro de Politika Buroo de PULP, en la jaroj 1952–1954 membro de Prezidio de Ministra Konsilantaro, en la jaroj 1954–1956 la vicĉefministro.
[eta|165px|La tombo de Jakub Berman en la Militista Tombejo de la [Tombejo Powązki en Varsovio]]
En la jaroj 1949–1954 membro de Komisiono de Politika Buroo de Centra Komitato de PULP pri Publika Sekureco, superrigardantan stalinismajn reprezaliojn en Pollando, kunrespondeca pro persekuta agado de Ministerio pri Publika Sekureco. Li koordinis plurajn politikajn procesojn, reprezaliojn de kelkcenton da miloj de la soldatoj de Pola Enlanda Armeo, Kamparanaj Bataliono kaj Naciaj Armitaj Fortoj. En la dua duono de la 40-aj jaroj de la 20-a jarcento tiom plifortigis sian pozicion, ke kune kun Bolesław Bierut kaj Hilary Minc (judo) iĝis gvida triopo de Pola Unuiĝinta Laborista Partio. Sen okupo de distingaj postenoj gvidis ideologion de la komunista partio kaj de sistemo de reprezalioj. Konsiderata griza eminentulo. Partoprenis politikajn murdojn kune kun divizia generalo Stanisław Radkiewicz. De decembro 1952 ĝis marto 1954 estis sekretario de la partio respondeca pri klerigado.

En majo 1957, kadre de la degelo de Władysław Gomułka el 1956, estis forigita de PULP. Komence de 1980 vundiĝis dum aŭtomobila akcidento restante kriplulo, dum 1,5 jaro restis en malsanulejo.

Entombigita kun la edzino Gustawa Grynberg (1900–1978), kun kiu havis filinon Lucyna (n. 1929), la edzino de Feliks Tych, direktoro de Juda Historia Instituto.

Kategorio:Polaj judoj
Kategorio:Polaj komunistoj
Kategorio:Polaj politikistoj
Kategorio:Varsovianoj
Susanne Sundfør

**Susanne Sundfør** estas tre fama muzikistino de Haugesund, urbo en la sudokcidenta marbordo de Norvegio. Ŝi publikigis ses studioalbumojn el 2006 ĝis Februaro 2015. Ses albumoj estis *Susanne Sundfør*, *Take One*, *The Brothel*, *A Night At Salle Pleyel*, *The Silicone Veil* kaj *Ten Love Songs*.

Kategorio:Norvegaj kantistoj
Ostwald

**Ostwald** (jen germane, alzace *Oschwàld* ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, kiu apartenas al la historia regiono Alzaco kaj al la en 2016 kreita administra regiono Grand Est. La komunumo etendiĝas sur  kaj havis  laŭ la lasta oficiala nombro de .

## Geografio 
eta|maldekstre|komunumocentra lernejo
eta|maldekstre|idilia impreso de la rivereto *Ill*
Ostwald estas sudokcidenta antaŭurbo de Strasburgo kaj situas 6 kilometrojn okcidente de la strasburga katedralo.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Bas-Rhin

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Bas-Rhin
Kategorio:Komunumoj de la Eŭrometropolo Strasburgo
Boris Grigorjev

**Boris Grigorjev** (; Ribinsko, 11a de julio 1886 – 7a de februaro 1939) estis rusa pentristo kaj grafikisto.

Li studis en la Imperia Akademio de Belartoj en Sankta Peterburgo kun Aleksander Kiseljov, Dmitri Kardovski kaj [Abram Arĥipov el 1907 al 1912. Li ekekspoziciis en 1909 kiel membro de la Unio de Impresionistoj,

Grigorjev loĝis dumtempe en Parizo, kie li partoprenis en la Académie de la Grande Chaumière.

Post sia reveno al Sankta Peterburgo en 1913 li iĝis parto de la Bohemia tiea etoso ĉe artistoj kaj verkistoj, kiaj Serge Sudeikin, Velimir Ĥlebnikov kaj la poetino Anna Aĥmatova, ofte pentrante ties portretojn.

Grigorjev interesiĝis en la rusa kamparpejzaĝo, ties kamparanoj kaj vilaĝa vivo. El 1916 al 1918 li kreis serion de pentraĵoj kaj grafikaj verkoj, nome *Rusio* (Raseja, ), priskribante malriĉecon kaj forton de la kamparanoj kaj vilaĝanoj de Rusio.

## Galerio 

Image:Grigoriev Meyerkhold.jpg|Vsevolod Meyerhold, 1916
Image:Boris GrigorievOlonetskGrandad.jpg|Maljunulo el Olonec
Image:Grigoriev Grilikhes.jpg|Portreto de Anna Griliĥes, 1917
Image:GrigoryevB Rakhmaninov.jpg|Sergei Rachmaninoff

File:Peasants in the field by B.Grigoriev (1920).jpg|Kamparanoj, 1920
Image:Boris Grigoriev Sunflowers.jpg|Sunfloroj, 1917-1919
Image:Grigoriev Village.jpg|Vilaĝo, 1918
Image:Boris Grigoriev Shalyapin.jpg|Teodoro Ŝaljapin, 1918

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Poemo *Ameriko* kaj leteroj de Grigorjev (publikigitaj de A. Klevicki) ruse

Kategorio:Naskiĝintoj en Moskvo
Kategorio:Pentristoj de la Rusa avangardo
Kategorio:Rusiaj pentristoj
Kantono Illkirch-Graffenstaden

**Kantono Illkirch-Graffenstaden** () estas franca kantono lokita en la departemento Bas-Rhin kaj en la regiono Grand Est. Ĝi estas unu el la 23 kantonoj de la arondismento Strasburgo. Ĝia ĉefurbo estas Illkirch-Graffenstaden.

## Geografio 
Kantono Illkirch-Graffenstaden etendiĝas sur  kaj havis  laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po .

### Komunumoj 
La kantono enhavas  komunumojn :

## Historio 
La kantono datiĝis de 1973. 

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Bas-Rhin
* Komunumoj de Bas-Rhin

Illkirch-Graffenstaden
Reichshoffen

**Reichshoffen** (literumo oficiale iom variigita, origine germane *Reichshofen*, "regna bienaro", alzace *Rishoffe*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, kiu apartenas al la historia regiono Alzaco kaj al la en 2016 kreita administra regiono Grand Est. La komunumo etendiĝas sur  kaj havis  laŭ la lasta oficiala nombro de .

## Geografio 
eta|maldekstre|la historia "turo de la svedoj" el la 15-a jarcento
eta|maldekstre|kastelo *de Dietrich*
Reichshoffen situas 18 kilometrojn nordokcidente de Haguenau/Hagenau, en la mezalta montaro Vogezoj. 

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Bas-Rhin
* Reichshoffen-Usines (stacidomo)
* Reichshoffen-Ville (stacidomo)
* CAF France

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo


Kategorio:Komunumoj de Bas-Rhin
Akademia Muzika Teatro Stanislavski kaj Nemiroviĉ-Danĉenko de Moskvo

eta|La Muzika Teatro Stanislavski kaj Nemiroviĉ-Danĉenko de Moskvo en 2014.
La **Akademia Muzika Teatro Stanislavski kaj Nemiroviĉ-Danĉenko de Moskvo** () estas muzika teatro en Moskvo.

Tiu teatro estis kreita en la 1a de septembro 1941 kiam la Stanislavski Opera Teatro kaj la muzika teatro Vladimir Nemiroviĉ-Danĉenko unuiĝis. Kvankam Konstantin Stanislavski kaj Nemiroviĉ kunlaboris ĉe la Moskva Arta Teatro (kiun ili estis establinta en 1898), ties muzikaj kompanioj funkciis sendepende dum la du jardekoj de la intermilita periodo. La nuntempa teatro havas sidejon en sia propra konstruaĵo kun unu operejo kaj du spektaklejoj por ĉambra muziko ĉe la strato Bolŝaja Dmitrovka ĉe la Placo Puŝkin. La programo tradicie prezentas operon kaj baleton de Prokofjev, Puccini, Ĉajkovskij, Verdi kaj aliaj klasikaj komponistoj.

## Fontoj 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 
* Baleto "Chopiniana". Fotoj. 

Kategorio:Teatroj en Moskvo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1941
Kategorio:Distrikto Tverskoj (Moskvo)
Kategorio:Vizitindaĵoj en Moskvo
21720 Pilishvili

'*21720 *Pilishvili'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono),

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Anna Pilishvili*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2005 pro sia projekto pri plantoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la *Forest Hills High School'' de Forest Hills (Nov-Jorkio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999