open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Didascalia Apostolorum

***Didascalia Apostolorum*** estas  frukristana komunuma ordo, kiu estiĝis supozeble en ĉ. 280 p. K. en Sirio. Ĝi estas originale verkita en la greka lingvo, sed ekzistas nur unu versio en la malnov-siria lingvo kaj unu plua (manka) en la latina. 

Ŝajne, ĝin influis Didakeo (Instruo de la 12 apostoloj), ĝi poste disvastiĝis kiel parto de la Apostolaj konstitucioj.

La enteno de la teksto jenas:
* admonoj pri la kristana vivo, preĝado, orfoj, martireco (ĉapitroj 1-3, 13, 17, 19-20)
* reguloj pri kvalifiko, konduko, devoj, alms de la episkopo (ĉapitroj 4-11, 18)
* reguloj pri viraj kaj virinaj diakonoj kaj vidvinoj (ĉapitroj 14-16)
* liturgiaj reguloj pri la ĝusta loko en la preĝejo kaj pri fastado (ĉapitroj 12, 21)
* edukado de infanoj kaj denunco de la herezo (ĉapitroj 22-23)
* pretendo je kunmeto de traktaĵo fare de la 12 apostoloj kaj rifuzo de la judaj ritualaj praktikoj (ĉapitroj 24-26)
## Eksteraj ligiloj
*siria versio interrete
*Adolf Jülicher: "Didaskalia". Ĉe: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Band V,1, Stuttgart 1903, Sp. 394

Kategorio:Historio de kristanismo
Kategorio:Apokrifoj de la Nova Testamento
Kategorio:Grekaj vortoj kaj esprimoj
Palaco Abdeen

La **Palaco Abdeen** (ankaŭ **Abdin-palaco**, ) estas oficiala rezidejo de Prezidentoj de Egiptio. Ĝi troviĝas en distrikto Abdeen en la interna urbo de Kairo.

Pri konstruo de la palaco decidis en 1863 Paŝao Ismail kaj ĝi iĝis en 1973 - dum regado de Fuad la 1-a - oficiala sidejo de la registaro kaj okazejo por ŝtataj eventoj kaj ceÌremonioj. Ĝi restis registarejo ĝis 1952. Parto de la teretaĝo de palaco iĝis muzeo, kie oni ekspozicias la valorajn posedaĵojn de la lastaj egiptaj reĝoj kaj prezidentoj.

La palaco estis konstruita sur iama terposedaĵo de bejo Abdeen, la ĉefarkitekto estis la franca Leon Rousseau. Ĝi kostis 700.000&nbsp; egiptajn pundojn, pluaj 2.000.000 £ por la internaĵoj. La oficiala inaŭguro okazis en 1874.

Dum regado de reĝo Fuad la 1-a, la palaco ŝanĝis la citadelon de Kairo kiel centron por la reĝa korto ekde la mezepoko. En 1891, incendio detruis parton de la palaco (*Haramlek*-flugilo) kaj la kvartalon de reĝa gvardistaro. La restaŭrado okazis nur en 1909-11 sub gvido de Antonio Lasciac. Tiam estis establitaj en la subaj ejoj la menciita muzeo.

En la palaco okazis en 1930 la geedziĝa festo de reĝo Faruk. En 1942 okazis la Incidento de palaco Abdeen, kiu kondukis al ŝanĝo de registaro. La 23-an de julio 1952 okazis sieĝo de la palaco dum la egipta revolucio kaj sekve abdikigo de reĝo Faruk. En la posta periodo, oni ne restaŭris, renovigis la palacon ĝis prezidento ne ordenis tion. Prezidento Hosni Mubarak ordenis modernigon de la palaco, kio daŭris ĝis 1998.

La palaco havas ĉ. 500 ĉambrojn, riĉe ornamitoj, ofte kun oro. Ĝi havas du ĉefajn partojn: la *Salamlek*-flugilon kun tronsalono, konferencejon, diversajn salonojn ekz. Blankan salonon por akcepto de la gastoj. La *Haramlek*-flugilo estis aranĝita por persona vivo de la reĝa familio. Tiu lasta estas prezentita nur por eksterlandaj ĉefuloj.

La muzeo entenas Arĝentan Muzeon, la Armilan Muzeon, La reĝan Familian Muzeon, la Prezidentan Donacan Muzeon. La nova muzeo, la Muzeo de Historiaj Dokumentoj estis malfermita en januaro de 2005.

Kategorio:Kairo
Abdeen
Abdeen
Abdeen
Abdeen
Kategorio:Reĝaj rezidejoj
Ĉambro de deputitoj

**Ĉambro de Deputitoj** estas la nomo en diversaj landoj de la malalta leĝdona parto de la Parlamento. 

En Francio, la Ĉambro de Deputitoj estis la tradicia nomo, kiu poste fariĝis la Nacia Asembleo.

Aliaj Ĉambroj en diversaj landoj estas:

Kategorio:Parlamento
Tumultoj Hep-Hep

eta|Johann Michael Voltz, Grafiko de Hep-Hep- tumultoj en Frankfurt am Main, 1819
La **Hep-Hep-tumultoj** aŭ **Tumultoj Hep-Hep** estis kontraŭjudaj tumultoj en 1819 en multaj urboj de la Germana Federacio, en Prago, Graz, Vieno, sed ankaŭ en Amsterdamo, Kopenhago, Helsinko, Krakovo kaj malgrandaj lokoj en Pollando.

La tumultojn gvidis ĉefe metiistoj, vendistoj, studentoj, kiujn trafis malfavore la egalrajtiĝo de la judoj. Mortis multaj judoj kaj neniiĝis judaj posedaĵoj.

## Nomo 
Oni ne povas klarigi la originon de Hep-hep, sed tio estis la batalkrio de la kontraŭjudaj elementoj. Eble tio venas el germana paŝtita krio, aŭ el "hebreoj". Oni ligis al hep la latinan eldiron "Hierosolyma est perdita", sed tiu origino estas la plej malverŝajna, ĝi estas retro-akronimio.

## Evento 
La nokton de la 2-a de aŭgusto 1819 atendis en Würzburg homamaso el studentoj kaj civitanoj la ŝatatan profesoron Behr, por festi lian agadon kontraŭ la Bavaria juda edikto de 1813. Same partoprenis la apoganto de la juda emancipo, la konata profesoro Sebald Brendel. Tio kaŭzis la tumulton, ĉar oni volis kapti kaj bati lin. La tumulton eluzis la vendistoj por detrui vendejon kaj aliajn posedaĵojn de la konkuraj judaj vendistoj.

Sekvan tagon, urba policisto defendis loĝejon de bankisto Hirsch , dume pafante jud-malamikan vendiston Konrad. Post tio, la perforto disvastiĝis kaj povis tion bridi nur la bavaria armeo, post tri tagoj.

La disvastiĝon de la kontraŭjudaj eventoj helpis la ĵurnaloj kaj en aŭgusto la tumultoj disvastiĝis en la tuta Germana Federacio.

Kategorio:Kontraŭjudismo
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:1819
Cheryl Hines

eta|Cheryl Hines (2009)
**Cheryl ** naskiĝis  en Miamio, Florido estas usona aktorino.

## Biografio 
Cheryl Hines plenkreskis en Tallahassee kaj vizitis la West Virginia University, Florida State University kaj lastfoje University of Central Florida. En julio de 2006, ŝi ricevis Emmy-nomumon por ŝia ludo kiel *Cheryl David* en televida serio *Curb Your Enthusiasm*.

Hines geedziĝis en 2002 kun Paul Young kaj naskis filinon en 2004. Ili divorcis en 2010.

## Filmaro 
### Filmoj 
### Televidaj serioj 
* 1998: Susan
* ekde 2000: Lasu tion, Larry!
* 2002: Ĉiuj ŝatas Raymond
* 2003: Reno 911!
* 2006: Scrubs

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj televidaktoroj
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Kategorio:Usonaj komikistoj
Gyula Simon

**SIMON Gyula** (pro. ŝimon) estis hungara juristo naskita en Segesvár la 27-an de decembro 1899 kaj mortinta en ? la 4-an de oktobro 1982.

## Biografio 
Gyula Simon studis en la komerca akademio kaj poste juron en la Universitato de Budapeŝto, li doktoriĝis en 1923, en 1928 li faris ekzamenon de juĝisto kaj advokato. De 1921 li laboris pli ol du jardekoj ĉe la ŝparkaso Belvárosi Takarékpénztár Rt., kie en 1931 li estis gvidinto de sekretariejo, en 1935 firmestro. De 1947 li estis financa konsilanto de Malpezindustria Centro, poste de 1948 li laboris en Centra oficejo de la Ŝtataj Bankoj. De 1948 li estis prokuroro, poste jurkonsilanto de la Hungara Nacia Banko. De 1963 li redaktis la revuon de la jurligo *Határidő Napló*. Li estis kunlaboranto de la referenclibro (leksikono) pri diplomatio kaj internacia juro, de *Jogi lexikon*.

## Verkoj 
* *A meghitelezés néhány alapvető kérdése* (Bp., 1957);
* *Devizajog* (Iván Meznerics, János Hidas , Bp., 1959);
* *A nemzetközi kereskedelmi választott-bíráskodás alapvető kérdései Magyarországon* (Bp., 1962);
* *Ipari törvény alkalmazásai* (Bp., 1963).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Jerzy Grotowski

eta|maldekstra|Jerzy Grotowski.
**Jerzy Marian ** (naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1933 en Rzeszów, mortis la 14-an de januaro 1999 en Pontedera estis pola reĝisoro, teoriulo pri teatro, pedagogo kaj kreinto de aktora metodo. Li estas unu el la plej grandaj reformistoj de la teatro de la 20-a jarcento. Honora civitano de Opole.

## Komencoj 
La patro de Grotowski, Marian, devenis de Rzeszów; dum la dua mondmilito ektroviĝis en Polaj Armitaj Fortoj okcidente, kaj post ĝia fino restis inter elmigrantaro - unue en Britio, poste en Sudameriko (Argentino, Paragvajo). Ankoraŭ dum la milito en Glasgow komencis artismajn studojn; estis neplenumiĝinta skulptisto kaj pentristo.

La patrino, Emilia Kozłowska, estis instruistino en Lvovo.

Pli aĝa frato de Grotowski, Kazimierz, iĝis profesoro de nuklea fiziko en Jagelona Universitato.

La plej fruan periodon de infaneco Grotowski pasigis kun la familio kaj sia frato en Przemyśl. Septembre 1939, post mallongdaŭra vagado, ektroviĝis kun la patrino kaj frato en vilaĝo Nienadówka (proksime al Sokołów Małopolski); la patro tra Hungario atingis Brition. La gepatroj de Grotowski jam neniam renkontiĝis; oni nur kontaktiĝis perletere.

En 1955 Grotowski finis aktoran studadon ĉe PWST (Ŝtata Supera Teatra Lernejo) en Krakovo, poste iris studi reĝisoradon en la Rusa Akademio de Teatra Arto (mallonge GITIS) en Moskvo, kie ekkonis daŭre tie disvolvatan teatran metodon de Konstantin Sergejeviĉ Stanislavski. Post reveno ekstudis la arton reĝisori en sia altlernejo. Kiel reĝisoro debutis en 1957 en la Malnova Teatro de Krakovo enscenigante *Seĝojn* de Eugene Ionesco.

## "Teatro de spektakloj" 
Fine de la 50-aj jaroj Grotowski iĝis direktoro de la Teatro de 13 Vicoj en Opole, kiu baldaŭ nomŝanĝis al la Teatro Laboratorio de 13 Vicoj. La plej proksima kunlaboranto de de la reĝisoro en tiu ĉi periodo estis Ludwik Flaszen, literatura gvidanto de la urba teatro. La unua premiero estis *Orfeo* de Jean Cocteau (1959). En Opole Grotowski enscenigis tiel faman spektaklon kiel *Ŝakuntala* laŭ Kalidasa (1960), *Avoj* de Adam Mickiewicz (1961), *Kordiano* de Juliusz Słowacki (1962), *Akropolis* de Stanisław Wyspiański (kun scenaro kaj kostumoj de Józef Szajna) kaj *Tragika historio de Doktoro Faustus* de Christopher Marlowe (1963).

En 1965 alte taksita de kritikistaro la teatro translokiĝis al Vroclavo kaj mallongigis la nomon al Teatro Laboratorio.

## Eksteraj ligiloj 
* Jerzy Grotowski, guruo kaj vampiro
* Artikoloj pri la verkado de Jerzy Grotowski 
* Instituto je la nomo de Jerzy Grotowski 

Kategorio:Polaj reĝisoroj
Norbert Simon

**SIMON Norbert** (pro. ŝimon) estis hungara inĝeniero, teknika ĉefkonsilanto naskita en Nagyvárad la 1-an de marto  187 kaj mortinta en Bp. la 28-an de februaro 1939. Li estis edzo de Blanka Simon.
## Biografio
Norbert Simon diplomitiĝis en Bp.. Li laboris en ŝtatkonstruaj oficoj en Sepsiszentgyörgy (1892–93), Segesvár (1893–1919) kaj Bp. (1919–27). Li estis privoja kaj pripontkonstrua inĝeniero, sed li prejektis ankaŭ altkonstruaĵojn. Li estis la unua en Hungario, kiu redaktis tian mapon, sur kiu estis indikitaj la distancoj inter urboj kaj vilaĝoj je kilometroj.
## Konstruaĵoj
* Distrikta publikmalsanulejo (Segesvár), 
*Konstruaĵo de tribunalo (Medgyes), 
*Lernejoj (Prépostfalva kaj Jakabfalva). 
## Verko
**Nagyküküllő vármegye községeinek távolsági táblázata (Segesvár, 1904); 
**Pest–Pilis–Solt–Kiskun vármegye községeinek távolsági táblázata'' (Bp., 1925).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri pontoj
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
3091 van den Heuvel

'*3091 *van den Heuvel'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 per la kunlabora esploro de la usona astronomo Tom Gehrels kaj la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.

Tom Gehrels fotis ĝin sur unu el la 130  eksponitaj en septembro kaj oktobro 1960, per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego); tiuj platoj poste estis senditaj en Leiden (Nederlandon), kie la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis ilin dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la nederlandan astronomon Ed van den Heuvel, kaj ties nepino *Julia Edith van den Heuvel''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Malkovrita de Palomar–Leiden survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Stejărișu

**Stejărișu** [steĵəriŝu] (hungare: **Prépostfalva**, germane: **Profsdorf**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Sibiu, en la valo de Hârtibaciu. Administre apartenas ĝi al Iacobeni (Sibiu).

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 873 loĝantojn (germanoj, rumanoj); en 1992 473 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estis en 1225. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Nagy-Küküllő vármegye).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Vilmos Simon

**SIMON Vilmos** (pro. ŝimon) estis hungara ĵurnalisto, verkisto naskita en Klopotiva la 8-an de marto 1899 kaj mortinta en Bp. la 12-an de novembro 1935.

## Biografio 
Vilmos Simon luktis flanke de buroj en angla-bura milito (1899–1900), li grave vundiĝis. Reveninte Hungarion li estis raportisto, poste eksterpolitika kunlaboranto de pluraj gazetoj, ekstera kunlaboranto de la *Budapesti Hírlap*, de 1910 ĝis sia morto li estis kunlaboranto kaj rubrikestro pri eksterpolitiko de *Pesti Hírlap*. Li estis militraportisto en militoj bulgara-turka (1912–13), serba-bulgara (1913) kaj dum la unua mondmilito. Post la falo de hungara konsilantara respubliko en printempo de 1919 li vivis monatojn en Vieno, kie li intervjuis aŭstriajn ŝtatulojn, en Karlstein la internigitajn hungarajn komunistajn popolkomisarojn. Li publikigis en *Soproni Napló* (1910), *Világ* (1913–16), *Pester Lloyd* (1915–16) kaj *Budapesti Napló* (1908–10).

## Verkoj 
* *A búr szabadságharc* (Bp., 1901);
* *Élményeim az angol–búr háborúról* (Bp., 1903);
* *A török harctérről* (militraportaĵoj, Bp., 1913).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Lazoj

eta|Monumento al la Lazoj
alternative=Lazs in 1900s.jpg|eta|Lazoj en la 1900-aj jaroj
La **lazoj** (laze: ლაზეფე, turke: *Lazi*; kartvele: ლაზები) estas kaŭkaza popolo kies lingvo estas la laza, el la kartvela lingvaro de Kaŭkazio kies parencoj estas la kartvela, la mingrela kaj la svana.

Ili loĝas plimulte en la nordoriento de Turkio ĉe la bordoj de la Nigra Maro estante la plej antikva kaj ĉefa etno de la vilajato Riza aŭ Rize kaj de la aŭtonoma regiono Aĝario, Kartvelio, kvankam ankaŭ ekzistas laza komunumo en aliaj regionoj de Kartvelio. La lazoj estis unu el la ĉefaj triboj kiuj loĝis en Kolĥido kaj kvankam ili estas el la kartvela familio kaj antaŭe kristanoj, ekde la invado de turkoj en Anatolio –proksimume en la 16-a jarcento– ili estas plejparte muzulmanoj. La lazoj aktive partoprenis en la disrabado kaj amasmortigado de armenoj kaj grekoj en Ponto kaj Hamŝeno, dum la Armena genocido kaj la Greka genocido.

Ilia kulturo, lingvo, muziko kaj kuirarto, diferencigas ilin de aliaj popoloj de Anatolio kaj Kaŭkazio. Malgraŭ tiuj kulturaj diferencoj, ili ne havas naciisman senton kaj estas tre bone integritaj kun la turka popolo kaj en la lando, eĉ se la uzado de la lingvo estas subpremata.

Komence de la 20-a jarcento la lazinoj, same kiel la ĉerkesinoj estis uzitaj por la turkaj kaj persaj haremoj pro la beleco.

Laŭ kelkaj kalkuloj, nuntempe estas entute 52 mil lazoj. El ili 50 mil loĝas en Turkio kaj 2 mil en Kartvelio.

Kategorio:Etnoj en Turkio
Kategorio:Etnoj en Kartvelio
Kategorio:Kaŭkazo
Ince János Simonchich

**SIMONCHICH Ince János** (pro. ŝimonĉziĉ) estis hungara konventuela instruisto, numismatiko naskita en Rovna la 13-an de majo 1750 kaj mortinta en Máramarossziget la 20-an de aprilo 1807. 

## Biografio
Ince János Simonchich studis en Nyitra kaj Vác, poste instruis en gimnazioj de konventueloj. Li publikigis plure da latinlingvajn disertaciojn en fakrevuoj precipe pri numismatikaj, historiaj kaj pedagogiaj temoj. Li estis la unua kiu esploris la historion kaj topografion de Máramaros. 

## Verkoj
**Dissertatio de ortu et pragressu litterarum in Hungaria* (Magno- Varadini, 1784); 
**Dissertatio de numismatica Hungariae…* (Viennae, 1794); 
**Dissertatio diplomatico-numismatica de florenis et denariis Corvinianis 1478* (Magno-Varadini, 1806).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Simonchich, I. J
Simonchich, I. J
3093 Bergholz

'*3093 *Bergholz'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan sovetan poetinon Olga Fjodorovna Berggolc (aŭ *Bergholz*). (Cirile: *О́льга Фёдоровна Бергго́льц'', 1910–1975).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Lok-Report

***Lok-Report*** estas ĉiumonata germanlingva gazeto pri fervojaj amatoroj kaj profesiuloj.
La eldonejo estas la *Lok-Report-Verlag* en Berlino. Ĉefa redaktoro estas *Martin Stertz*. En la reteja portalo oni trovas aktualan informon pri fervojoj.

## Historio  
Ekde pli ol 25 jaroj la gazeto informas pri la evoluado de fervojoj en long- kaj mallongdistanca trafiko, pri trafika politiko, pri privataj fervojoj kaj pri historiaj veturiloj. Oni informas ankaŭ pri fervojaj veturiloj el ĉiuj mondopartoj. 

## Libroj
Krom la gazeton, la eldonejo *Lok-Report-Verlag* eldonas multajn librojn, ankaŭ publikaĵojn pri la Germana Regna Fervojo Deutsche Reichsbahn, do la nacia fervoja kompanio en la Germana Regno kaj poste en Germana Demokratia Respubliko, pri Baltio, pri la fama germana milita lokomotivo serio 52 *"Baureihe 52"* aŭ gvidlibron pri vojaĝoj tra Eŭropo, aperantan ĉiun duan jaron. 

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la gazeto
* Libroj de la eldonejo en la germana nacia biblioteko

Kategorio:Germanaj gazetoj
Kategorio:Germanlingvaj gazetoj
Kategorio:Berlino
Venda Nova do Imigrante

**Venda Nova do Imigrante** estas municipo de la brazila subŝtato Espirito-Santo, kiu taksis 20.468 loĝantojn en 2010 .

eta|dekstra|300ra|En la subŝtato (ruĝe).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Espirito-Santo

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de Espirito-Santo 

Kategorio:Municipoj de Espirito-Santo
Lazujo

eta|200px|Lazujo/Lazio
eta|200px|Antikva Lazujo/Lazio
**Lazujo** respektive **Lazio** (laze: ლაზონა, *Lazona*; kartvele: ლაზეთი - *Lazeti* aŭ ჭანეთი - *ĉaneti*) estis administra divido de la Otomana Imperio nomata sanĝako sub la vilajato Trabzon, indiĝena teritorio de la lazoj, popolo parolanta la lazan en la sudorienta bordo de la Nigra Maro. Tamen, ĝiaj limoj ne koincidas kun la areo de la lazlingvanoj. Nuntempe ĝi konsistas el la turkaj provincoj Rize kaj la bordo de Artvin.

En antikvaj tempoj, la regiono estis parto de la reĝlando Kolĥido. En la Mezepoko, ĝi apartenis al Kartvelio ĝis 1578, kiam estis konkerata de la Otomana Imperio. En 1878, la orienta parto de Lazujo, inkluzive de Batumi iĝis parto de la Rusa Imperio, kaj la ĉefurbo de la sanĝako translokiĝis de Batumi al Rize. Post la okupado de la Kartvela Demokratia Respubliko de la bolŝevika Rusio, ekde 1922 la teritorio estis dividita inter Turkio kaj Sovetio. La sanĝako kaj la nomo estis forigitaj de la nova Turkio en 1925.

La reĝlando Egrizo estis konata de la helenoj kaj romianoj kiel *Laziko*, kaj de la persoj kiel *Lazistano*.

Kategorio:Historio de Kartvelio
Kategorio:Kaŭkazio
3094 Chukokkala

'*3094 *Chukokkala'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al *"Ĉukokkala"'' (cirile Чукоккала), albumo da diversaĵoj kolektitaj de la rusan soveta poeto Kornej Ĉukovskij (1882–1969).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Vila Velha

eta|centre|777x777px|Larĝa panoramo en Vila Velha

**Vila Velha** estas marborda urbego kaj municipo de la brazila subŝtato Espirito-Santo. Ĝi apartenas al urbaro de Vitória (Espirito-Santo).
eta|150ra|Blazono de Vila Velha
eta|maldekstre|170ra|Flago de Vila Velha

## Bazaj informoj 
eta|En la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 414.586 (en 2010) .
* Supermara alteco: m
* Areo: 208&nbsp;km²
* Telefonkodo: +55 27
* Poŝtkodo: 29100-000
* Horzono: UTC -3 (ne estas somera tempo)
* 

## Geografio 
Vila Velha situas laŭ golfo de Atlantiko en sudorienta Brazilo. Belo Horizonte troviĝas 384, São Gonçalo 395, **Rio-de-Ĵanejro** 418, Nova Iguaçu 424, Guarulhos 733, San-Paŭlo (urbo) 744, Campinas 759, Salvador de Bahio 839, **Braziljo** 952, Goiânia 1031, Curitiba 1078, Maceió 1284, Recife 1484, Campo Grande 1494, Porto Alegre 1538, Natalo (Brazilo) 1708, Teresina 1718, São Luís 2028, Belém 2282, Manaus 2872 km.
eta|maldekstre|Kvartalo de malriĉuloj en Vila Velha
eta|maldekstre|Kirko en Vila Velha

## Historio 
Vila Velha estis fondita en 1535 kaj kelkajn jarojn ĝi funkciis kiel ĉefurbo de Espirito-Santo. Tiutempe okazis perfortaj disputoj inter la kolonianoj, sklavoj, kaj indianoj. En respondo la ĉefurbo translokiĝis al Vitória. Poste Vila Velha restis trankvila vilaĝo. Ĝi urbiĝis en 1896.

## Ekonomio 
En Vila Velha estas la plej granda industria agado produktado de la ĉokoladoj kaj similaj dolĉaĵoj.

## Klimato 
Vila Velha situas en tropika zono. La averaĝa jara temperaturo estas . La vintroj estas mildaj, la someroj estas pluvaj kun altaj temperaturoj. La plej varma monato estas februaro averaĝe kun . Kaj la plej malvarma monato estas julio. Aŭtuno kaj printempo estas transiraj sezonoj. La averaĝa jara pluvokvanto estas 1 254&nbsp;mm. Aŭgusto estas la plej seka monato (45&nbsp;mm), decembro estas la plej malseka monato (203&nbsp;mm).

## Trafiko 
La ponto kunligas Vila Velha kaj Vitória. Ĝi estas la dua plej alta ponto en Brazilo.
eta|Religia historia monumento en Vila Velha
eta|Ponto inter Vila Velha kaj Vitória

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Espirito-Santo

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo 
*  Asocio de Municipoj de Espirito-Santo 

## Fontoj 
* mapo, distancoj 
* http://www.britannica.com/place/Vila-Velha 

Kategorio:Municipoj de Espirito-Santo
Kategorio:Urboj de Brazilo
Mezorienta Fronto (Unua Mondmilito)

eta
La **Mezorienta Fronto** okazis dum la Unua Mondmilito, inter la Triopa Entento, ĉefe la britoj kaj rusoj en unu flanko, kaj la Centraj Potencoj, tra la tuta Otomana Imperio kaj militista germana misio. La flanko de la Aliancitoj inkluzivis arabojn kiuj partpoprenis en la Araba Ribelo en la Militkampanjo en Sinajo kaj Palestino, kaj la Armena Demokratia Respubliko post la Rusa revolucio de 1917. La bataloj ekiĝis la 29-an de oktobro 1914; la malamikecoj finiĝis la 30-an de oktobro 1918 kaj pactraktato estis subskribita la 10-an de aŭgusto 1920. Ĉi tiu scenejo ampleksigis la plejparton de la teritorio de ĉiuj scenejo de la Unua Mondmilito. Ĝi enhavis kvar kampanjojn: la Militkampanjo de Sinajo kaj Palestino, la Militkampanjo en Mezopotamio, la Militkampanjo en Kaŭkazio kaj la Militkampanjo en Dardaneloj. Ankaŭ estis pli malgrandaj militkampanjoj en Arabio kaj Persio.

## Vidu ankaŭ 
* Militkampanjo en Kaŭkazio
* Militkampanjo en Sinajo kaj Palestino
* Militkampanjo en Mezopotamio
* Militkampanjo en Persio
* Batalfronto de Proksima Oriento (Dua mondmilito)
Kaŭkaza Rusa Armeo

La **Kaŭkaza Rusa Armeo** (ruse: Кавказская арми) estis la rusa armeo dum la Unua Mondmilito kiu batalis dum la militkampanjo en Kaŭkazio kaj ankaŭ ĉe la militkampanjo en Persio. Ĝi estis formita en julio 1914 kun la unuoj de la Militista Kaŭkaza Distrikto. ĝi ĉesis ekzisti en aprilo 1917.

Kategorio:Rusia Imperio
Kategorio:Kaŭkazo
Kategorio:Unua mondmilito
Germana Kaŭkaza Ekspedicio

dekstra|200px
La **Germana Kaŭkaza Ekspedicio** estis armea ekspedicio sendita de la Germana Imperio al la iama rusia Transkaŭkazio dum la militkampanjo en Kaŭkazio de la Unua Mondmilito. Ĝia ĉefa celo estis certigi naftoprovizojn por Germanio. Dua, flanka celo estis stabiligi la ĝermantan por-germanan Kartvelan Demokratian Respublikon.

Kategorio:Germanio en la Unua Mondmilito
Kategorio:Rusia enlanda milito
Kategorio:Historio de Azerbajĝano
Kategorio:Historio de Kartvelio
Kategorio:Ekspedicioj
Kategorio:1918
3095 Omarkhayyam

'*3095 *Omarkhayyam''''' estas asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la iranan poeton, filozofon kaj matematikiston Omar Ĥajam (1048–1122).

## Orbito 
Ĝi estas ano, laŭ ĝiaj orbitaj ecoj, de la Cibela grupo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Dunsterforce

Establita en 1917, **Dunsterforce** estis Aliancita militmisio de malpli ol 1 000 aŭstralianoj, nov-zelandanoj, britoj, kaj kanadaj trupoj (el la mezopotamia kaj okcidenta frontoj), akompanitaj per tankoj, venintaj ekde Hamadan proksimume 350 km tra tuta Kaĝara Irano. Ĝi estis nomita kiel ĝia komandanto, la generalo Lionel Dunsterville. Ĝia misio devis kolekti informojn kaj komandi lokajn fortojn, kaj malhelpi la disvastiĝon de germana propagando. Poste Dunsterville estis taskigita preni kaj protekti la naftejojn de Bakuo. La forto estis komence prokrastita fare de 3 000 rusiaj bolŝevikaj trupoj ĉe Enzeli sed poste ĝi daŭrigis per ŝipo sur la Kaspia Maro. Tio estis la unua celo por la avancantaj turkaj fortoj kaj Dunsterforce eltenis mallongan, brutalan sieĝon en septembro 1918 antaŭ esti devigita retiriĝi.

Kategorio:Kaŭkazio
Kategorio:Unua mondmilito
Kategorio:1917
Kategorio:1918
Rudno

**Rudno** (hungare *Turócrudnó* germane *Rauden*) estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Geografio 
Rudno situas en valo, laŭ traira flankovojo. Martin troviĝas je 31 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1343 en formo *"Rudna"*. Ekde 1421 ĝis la 19-a jarcento la vilaĝo estis doganprena loko. En 1535 oni mencias minadon. En 1715 oni komputis tie 15 familiojn pagantajn impostojn kaj muelejon. Tiutempe jam poŝto funkciis en la vilaĝo. En 1785 251 vilaĝanoj loĝis en 33 domoj, en 1828 250 vilaĝanoj loĝis en 41 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Turócrudnó 348 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turčianske Teplice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1947 uzino pri brikoj funkciis. En 2001 vivis en Rudno 228 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika ligna preĝejo omaĝe al Sankta Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) de 1792

Kategorio:Municipoj en distrikto Turčianske Teplice
3096 Bezruč

'*3096 *Bezruč'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la ĉeĥan poeton Petr Bezruč (1867–1958, de vera nomo *Vladimír Vašek'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Petr Bezruč
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Zdeňka Vávrová
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Sklené (distrikto Turčianske Teplice)

**Sklené** (hungare *Turócnémeti* germane *Glaserhaj*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Sklené situas laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Handlová-Kremnica. La lasta urbo troviĝas je 14 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1367 en formo *"Sceklenner Lehota"*. En 1715 1270 vilaĝanoj loĝis en 104 domoj, en 1828 1563 vilaĝanoj loĝis en 122 domoj. Vitrofarejo longe funkciis apud la vilaĝo. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Szklenó*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Turócnémeti 2660 homoj, (2555 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turčianske Teplice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post 1945 la germanoj deportiĝis al Germanio, dume alvenis slovakoj el Hungario kaj Rumanio. En 2001 vivis en Sklené 816 homoj, (776 slovakoj, 27 germanoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika renesanca preĝejo de 1627
* iama vilaĝestra renesanca domo el la 17-a jarcento, en 1912 trakonstruita

Kategorio:Municipoj en distrikto Turčianske Teplice
Árpád Sipos

**SIPOS Árpád** (pro. ŝipoŝ) (naskiĝis la 1-an de novembro 1843 en Horgospataka, mortis la 9-an de februaro 1901 en Nagyvárad) estis hungara jurakademia profesoro.

## Biografio 
Árpád Sipos akiris jurdoktoran diplomon en 1867 en la Reĝa Universitato de Pest. Li praktikis advokatecon dum tri jaroj. De 1870 li fariĝis jurakademia profesoro en Kassa (minadjuro), dume en 1871 privatprofesoro en Pest (urbo) (aŭstria juro). Inter 1873 – 1901 li estis profesoro pri aŭstria civitana juro kaj minadjuro en Nagyvárad. Li estis redaktoro de *Nagyváradi Lapok*.

## Verkoj 
* *Magyar bányajog (Nagyvárad, 1872);
* *Házassági vagyonjog* (Nagyvárad, 1875);
* *A szénbányászat joga és a földbirtok* (Budapeŝto, 1893);
* *A bányatörvényjavaslat bírálata* (Budapeŝto, 1895);
* *A törvénytelen gyermek és az öröklési jog'' (Budapeŝto, 1895).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Géza Simó

**SIMÓ Géza**  (Etéd, la 7-a de marto 1870 ‒ Târgu Mureș, la 26-a de februaro 1946) estis hungara instruisto, redaktoro.

## Biografio 
Simó Géza estis komence bazlerneja, poste mezlerneja instruisto, li instruis en 1905 – 1906 en Titel, de 1912 en Marosvásárhely. En 1905 – 1906 li estis redaktoro de gazeto *Titel és vidéke*, dum la burĝa revolucio de 1918 en Hungario li estis la sekretario de Hungara Nacia Konsilantaro de Marosvásárhely. En 1921 li estis unu el fondintoj de Rumania Komunista Partio kaj samtempe ĝia sekretario en Valo Mureș. En la 1920-aj jaroj li estis unu el organizintoj de ĝenerala striko, pro tial oni maldungis lin el lia instruista posteno. Li publikigis en gazetoj *Előre*, *Marosvölgyi Munkás*, *Építőipari Munkás*, kies li estis ankaŭ redaktoro.

## Eksteraj ligiloj 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Jenő Sólyom

**SÓLYOM Jenő** (pro. ŝo:jom) estis hungara evangelia pastro, universitata profesoro naskita en Kolozsvár la 25-an de julio 1904 kaj mortinta en Bp. la 24-an de decembro 1976. 

## Biografio
Jenő Sólyom finis teologion en Bp., Sopron kaj Bazelo (1926). De 1927 li estis helppastro en Kiskőrös kaj Bp.; de 1928 ĝis 1931 stipendia esploristo en Erlangen kaj Bp.. De 1931 ĝis 1938 li estis religiinstruisto en la Evangelia Gimnazio de Fasor de Bp.. Li akiris teologian doktoradon pri eklezihistorio en la universitato de Erzsébet Tudományegyetem de Peĉo kaj en Sopron (Fakultato pri Evangelia Teologio) (1933). Tie li estis de 1938 profesoro en la katedro pri eklezijuro kaj hungara protestanta eklezihistorio. De 1950 en Sopron, poste en Bp. li estis profesoro pri eklezihistorio ĝis sia pensiĝo (1958). En 1951–52 li estis dekano, de 1959 scienca kunlaboranto en Arkivejo Landa Evangelia, poste gvidinto de arkivejo, ĉefsekretario de Magyar Luther Társaság, ano de elektitaro de Magyar Protestáns Irodalmi Társaság, de 1935 ĝis 1939 kunulredaktoro de revuo *Keresztyén Igazság*. Estas gravaj ĉefe liaj esploraĵoj pri la reformacio en la 16-a jarcento. Liaj publikaĵoj aperis krome la ekleziaj gazetoj en la revuoj *Irodalomtörtörténeti Közlemények*, *Magyar Könyvszemle* same en germanaj kaj anglaj kolektvolumoj. 

## Verkoj
**Luther és Magyarország* (Bp., 1933); 
**Az egyház története* (I–II., tankönyv, kun Dezső Wiczián; Győr, 1942); 
**Hazai egyháztörténelem* (lernolibro, Bp., 1957).  

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Solyom, J.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ernst Höllerhagen

**Ernst "Ernie" HÖLLERHAGEN** (* 5-an de oktobro 1912 en Barmen; † 11-an de julio 1956 en Interlaken, Svisujo) estis germana ĵazklarnetisto kaj -saksofonisto. Krome li ludis ankaŭ violonon kaj akordionon.

## Vivo 
Höllerhagen akompanis jam en la aĝo de 13 jaroj kiel violonisto en kin-orkestro silentfilmojn kaj validis kiel muzika mirinfano. Post edukado kiel klarnetist ĉe la kolonja konservatorio en 1929 Höllerhagen ludis en dancorkestroj: en 1930 ĉe Max Tichauer, Hagen, kaj Sam Wooding, en 1931 ĉe Bruno Miller, Hamburgo, en 1932 ĉe Jacques Alban, poste parte en nederlandaj bandoj kiel tiu de Melle Weersma, ĉe Juan Llossas, Jack Hylton, Marek Weber kaj John Ouwerx. Poste li estis soloisto ĉe la "pligrandigita" Die Goldene Sieben, ĉe Kurt Hohenberger kaj Teddy Stauffer (ekde 1939). La Duan Mondmiliton li pasigis en la svisa ekzilo, kie li dumtempe ankaŭ tenis propran bandon, kun la ritmosekcio de la iama orkestro de Stauffer: Buddy Bertinat (piano), Gene Favre (baso) kaj Polly Guggisberg (frapinstrumentaro). Tie li trafis sur Hazy Osterwald, en kies dancorkestro li ludis ekde 1947 ĝis sia surpriza sinmortigo.

Dum koncerto en Kopenhago eĉ Benny Goodman (muzika modelulo de Höllerhagen) montris sin impresita de la virtuoza klarnetludo de la eŭropa kolego. En 1949 Höllerhagen prezentis kun la samjare fondita ĵazsesopo de Osterwald sur la unua internacia ĵazfestivalo en Parizo, kie li ankaŭ renkontis Ĉarlion Parker. Li ankaŭ surdiskigis kun la saksofonistoj Willie Lewis (en kies bando li ludis en Svisujo dum la milito) kaj Coleman Hawkins. La renkonto kun Hawkins en 1936 je Svisujo Höllerhagen nomis sian plej gravan muzikan renkonton..

Jam en 1932 oni elektis lin kiel plej bona saksofonisto de Germanujo, kaj recenzistoj nomis lin eŭropa Benny Goodman. Gravaj ĵazregistraĵoj de Höllerhagen kun sia bando troviĝas sur la lumdisko *Ernst Höllerhagen: Aufnahmen 1942-1948* de la svisa diskeldonejo Elite-Special.

Malgraŭ ŝatata pro sia ekstera gajeco, li suferis je depresioj kaj havis alkoholajn problemojn. Lia edzino forlasis lin kaj iris kun sia filino al Usono. Aldoniĝis en 1956 sanproblemoj (korinfarkto kaj nervinflamo), kiuj dubindigis lian muzikistan estontecon. En 1956 lin metis finon al sia vivo en Interlaken.

## Literaturo 
* Heiner Bontrup & E. Dieter Fränzel: *Die Ernst Höllerhagen Story : ein Jazzmusiker zwischen Nationalsozialismus und Wirtschaftswunder; mit Diskographie 1934 - 1955; Wiederentdeckung einer Swing-Legende*, Wuppertal : NordPark, 2011, ISBN 978-3-935421-42-3

## Fonto 
* Heiner Bontrup: *Ernst Höllerhagen Story*. In: E. Dieter Fränzel/Rainer Widmann (eldonisto): *Sounds Like Whoopataal. Wuppertal in der Welt des Jazz.* Essen 2006, p. 30-52. ISBN 3-89861-466-2

## Rimarkoj 
Kategorio:Germanaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Germanaj ĵazklarnetistoj
Turček

**Turček,** hungare **Turcsek** [turĉek], germane **Turz** [turc] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
eta|maldekstra|250ra|Turček, la plej alta sanktjohana fajrego en la mondo (Guinness-rekordo)

## Situo 
Turček situas laŭ ĉefvojo Turčianske Teplice-Kremnica, laŭ fervojo Martin-Kremnica. La lasta urbo troviĝas je 7 km.

## Historio 
Turček naskiĝis en tiu formo en 1951 pro unuiĝo de 2 vilaĝoj menciitaj pli sube. Ĝis Traktato de Trianon la ambaŭ komunumoj apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Stubnyafürdő, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Turček 716 homoj, (603 slovakoj, 93 germanoj).

### Malsupra Turĉek (Alsóturcsek/Dolný Turček) 
La unua mencio okazis pri tiu ĉi vilaĝo en 1371 en latina formo *"Thurczia Inferior"*. La germana formo *"Niderturcz"* aperis en 1371. En 1784 515 vilaĝanoj loĝis en 42 domoj, en 1828 550 vilaĝanoj loĝis en 49 domoj. En 1849 batalo okazis inter Habsburgoj kaj hungaroj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsóturcsek 765 homoj, (plejparte germanoj).

### Supra Turĉek (Felsőturcsek/Horný Turček) 
La unua mencio okazis pri tiu ĉi vilaĝo same en 1371 en latina formo *"Thurczia"*. La germana formo *"Oberturz"* aperis en 1552, la hungara *"Turcschek"* en 1786. En 1784 570 vilaĝanoj loĝis en 54 domoj, en 1828 577 vilaĝanoj loĝis en 55 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsőturcsek 881 homoj, (plejparte germanoj).

## Vidindaĵoj 
* kapelo en la iama Alsóturcsek de 1901
* akvorezervujo de 1996

Kategorio:Municipoj en distrikto Turčianske Teplice
Slovenské Pravno

**Slovenské Pravno,** hungare **Tótpróna,** germane **Windischproben** [vindiŝproben] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Slovenské Pravno situas laŭ flankovojoj. Turčianske Teplice troviĝas je 11 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la ŝtonepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1113 en formo *"Prauna"*. La latina loknomo *"Prona Sclavonicalis"* aperis en 1453, la hungara *"Thothprona"* en 1514. En 1655 ĝi iĝis kampurbo, sekve regiona komerca centro. Tiutempe diversaj korporacioj formiĝis. En 1715 oni komputis tie 35 familiojn pagantajn impostojn. En 1785 874 vilaĝanoj loĝis en 144 domoj, en 1828 911 vilaĝanoj loĝis en 115 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa (=eminenta). Fine de la 19a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tótpróna 968 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Turóc, al distrikto de Turčianske Teplice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Slovenské Pravno 938 homoj, (923 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj el la 13-a jarcento, baldaŭe renesancaj partoj alkonstruiĝis, en 1789 trakonstruita, en 1880 renovigita
* luterana preĝejo de 1886
* renesanca nobeldomo el la 17-a jarcento, post 4 jarcentoj trakonstruita
* kastelo de 1754
* pavilono antaŭ la paroĥo el la 18-a jarcento

## Famuloj 
* superintendanto Illés Láni

Kategorio:Municipoj en distrikto Turčianske Teplice
Sabaho

**Sabaho** estas subŝtato de Malajzio situanta sur la nordorienta parto de la insulo de Borneo, nome en la Orienta Malajzio.

## Historio 
En la 16-a jarcento tiu ĉi teritorio apartenis al sultanlando. En 1761 la britoj interesiĝis pri ĝi, tamen en 1865 Usono luis ĝin por jardeko. Poste la britoj akiris ĝin en 1881, kiel suverena "Brita Kompanio pri Norda Borneo", poste kiel protektorato ekde 1888 ĝis 1946. Intertempe ribeloj okazis en 1894 kaj en 1915, fine inter 1942-1945 la japanoj havis la ŝtaton. Post la 2-a mondmilito ĝi iĝis kronkolonio de Britio. Ekde la jaro 1963, la areo apartenas al la ŝtato Malajzio, kiel Sabaho.

## Geografio 
La okcidenta parto de Sabaho estas ĝenerale monta, enhavante la tri plej altajn montojn en Malajzio. Ĉe la alteco de metroj, Kinabalu-Monto estas la plej alta monto en Malajzio, 4,095 m-ojn altaj. La ĝangaloj de Sabah estas klasifikitaj kiel pluvarbaroj. Kinabalu Nacia Parko estas Monda heredaĵo de Unesko ekde 2000 pro ĝia riĉeco en planto-diverseco kombinita kun ĝiaj unikaj geologiaj, topografiaj, kaj klimataj kondiĉoj. En la centra kaj orienta partoj de Sabaho estas ĝenerale pli malaltaj montaroj, ebenaĵoj kaj montetaroj. Ankaŭ malgrandaj insuloj apartenas al la subŝtato.

## Administrado 
eta|maldekstra|250ra|Kinabalu-Monto
eta|250ra|Administraj unuoj de Sabaho
**Sabaho** dividiĝas en kvin dividoj (*division*) kiuj estas el la plej norda kaj laŭ la horloĝa direkto Kudat plej norde, Sandakan oriente, Tawau aŭ Tavaŭ sudoriente, Interna Divido sudokcidente kaj Okcidentmarborda Divido centrokcidente. Ĉiuj estas dividataj siavice en distriktoj.

### Subdistriktoj 
* Membakut

### Urboj 
* Bingkor
* Kalabakan
* Tawau
* Lahad Datu

Kategorio:Subŝtatoj kaj federaciaj teritorioj de Malajzio
Kategorio:Borneo
Lőrinc Soós

**SOÓS Lőrinc** (pro. ŝo:ŝ) estis hungara kupristo, diplomato naskita en Nagybánya la 30-an de aprilo 1911 kaj mortinta en Bp. la 23-an de majo 1975.

## Biografio
Lőrinc Soós studis la metion de kupristo. En 1933 li aliĝis al laborista movado. Ĝis 1940 li estis dungito de Maŝinfabriko Franco-Română de Brăila, poste de Weiss Manfréd Rt. de Csepel.  Inter 1957–58 li estis provizora afergvidinto, inter 1958–60 unua sekretario en Romo de hungara ambasadejo, inter 1962–66-afergvidinto en Rio de Janeiro kaj La Paz; inter 1966–1971 ambasadoro en Havano.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj diplomatoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Idrees Sulieman

**Idrees Dawud ibn SULIEMAN**, fakte *Leonard Graham* (* 7-an de aŭgusto 1923 en Saint Petersburg, Florido; † 23-an de julio 2002 en Saint Petersburg, Florido) estis usona ĵaz-trumpetisto kaj flugilkornisto. Sian postfamon la bibop-praulo Idrees Sulieman dankas al la kunlaboro pri la unua registradkunsido de Thelonious Monk ĉe Blue Note Records en 1947.

## Vivo kaj verkado 
Sulieman studis ĉe la konservatorio je Bostono kaj laboris komence en lokaj orkestroj, poste en la bandoj de Mercer Ellington, Cab Calloway, Earl Hines (1943/44), Count Basie, Lionel Hampton, Erskine Hawkins, Dizzy Gillespie kaj Illinois Jacquet. En 1956 li estis membro en la usona ĵazgrupo de Friedrich Gulda; en 1958/59 li ludis kun Randy Weston. Ekde tiam li laboris ekster Usono, in Kazablanko, Parizo, ekde 1961 en Svedujo (kie li koncertvojaĝis kun Oscar Dennard) kaj ekde 1964 finfine en Kopenhago. Tiutempe li surdiskigis kun Gene Ammons, Teddy Charles, Coleman Hawkins, Ella Fitzgerald, André Hodeir, Thelonious Monk, Mal Waldron, Louis Jordan, Red Mitchell kaj la bandego de Clarke-Boland. En ĉi-lasta li muzikis ekde meze de la 1960-aj jaroj ĝis 1973. Krome li ofte ludis en bandegoj de radiostacioj.

## Diskoj (elekto) 
**Kiel bandestro**
* *Coolin’* (New Jazz, 1957)
* *Now Is the Time* (SteepleChase, 1976) kun Cedar Walton, Sam Jones, Billy Higgins
* *Bird’s Gras* (SteepleChase, 1976) kun Horace Parlan, Niels-Henning Ørsted Pedersen, Kenny Clarke
* *Groovin’* (SteepleChase, 1985) kun Horace Parlan

**Kiel gastmuzikisto**
* Thelonious Monk: *Genius of Modern Music, Vol. 1* (Blue Note, 1947-48)
* Lester Young: *Masters of Jazz* (Storyville, 1951-56)
* Clifford Brown: *Memorial* (Blue Note, 1953)
* Max Roach: *The Max Roach Quartet, Featuring Hank Mobley* (Debut, 1953)
* Mal Waldron: *Mal - 1* (Prestige, 1956)
* Tommy Flanagan: *The Cats* (New Jazz, 1957) kun John Coltrane kaj Kenny Burrell
* Coleman Hawkins: *The Hawk Flies High* (Riverside, 1957)
* Bobby Jaspar *Bobby Jaspar* (Riverside, 1957)
* Eric Dolphy: *Stockholm Sessions* (Enja, 1961)
* Horace Parlan: *Arrival* (SteepleChase, 1973)
* Dexter Gordon: *More Than You Know* (SteepleChase, 1975)
* Thad Jones: *Live at the Montmarte: A Good Time Was Had by All* (Storyville, 1978)
* Miles Davis: *Aura* (Columbia Records, 1985)
* Randy Weston: *The Spirits of Our Ancestors* (Verve, 1991)
* Joe Henderson: *Big Band* (Verve, 1992-96)

## Konsultlibraj notoj 
* Martin Kunzler: *Jazz-Lexikon*. Rowohlt, Reinbek 1988
* Bielefelder Katalog Jazz, 2001
* Richard Cook & Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*. 6th Edition, Penguin, London 2002. ISBN 0-14-017949-6

## Rimarkoj 
Kategorio:Usonaj ĵaztrumpetistoj
Pál Sós

**SÓS Pál** (pro. ŝo:ŝ) estis hungara kuracisto-kolonelo naskita en Nagyvárad la 9-an de septembro 1907 kaj mortinta en Bp. la 14-an de junio 1975.

## Biografio
Pál Sós komencis siajn studojn en 1925 en Parizo, li kontinuis en Modena kaj Bologna.Li diplomitiĝis en Napolo (1931). De 1932 li partoprenis en laborista movado, en 1941 li alvenis Sovetunion, li iĝis asistanto en la Instituto pri medicino de Moskvo. De 1941 li estis vickolonelo de ruĝa armeo, ĉefinternisto de la frontmalsanulejoj. En 1949–51 li laboris ankaŭ en la hungara redakcio de la moskva radio. De 1949 li denove laboris en la Instituto Medicina numero 1-a de Moskvo. En 1951 li fariĝis ano de Hungara Popolarmeo kaj ĝis 1972 li estis sekciestro en ministerio pri patrujdefendo. Al lia nomo ligiĝas la prilaboro kaj enkonduko de la kvalifiko pri soldata taŭgeco.

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

Sos, P.
Sos, P.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Harry Wong

**Harry K. WONG** estas usona instruisto kaj verkisto. Li skribis la librojn "The First Days of School" kaj "New Teacher Induction". Li kreis diversajn K-diskojn pri instruado. Li ankaŭ laboras kiel instruisto-edukisto, pro prelegi ĉe multaj lokoj.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj instruistoj
Barry Galbraith

**Josef Barry GALBRAITH** (* 18-an de decembro 1919 en Pittsburgh; † 13-an de januaro 1983 en Bennington, Vermonto) estis usona ĵazgitaristo de svingo kaj malpasia ĵazo.

## Vivo kaj verkado 
Galbraith ludis kiel sininstruinto ĉe Red Norvo, Teddy Powell kaj Babe Russin en 1941, poste por Claude Thornhill, interrompite de la militservo ekde 1942 ĝis 1946. Post tio li laboris ĉefe kiel studiomuzikisto ĉe NBC kaj CBS ĝis 1955, poste li kunlaboris je sonregistradoj de Miles Davis kaj Michel Legrand, Tal Farlow, Coleman Hawkins, John Lewis, Hal McKusick, Oscar Peterson, Max Roach, George Russell, Tony Scott. Krome li akompanis la kantistinojn Anita O'Day, Chris Connor, Billie Holiday, Helen Merrill, Sarah Vaughan kaj Dinah Washington je sonregistradoj.

En 1963/64 li partoprenis la sonregistradojn por la albumo *The Individualism of Gil Evans* beteiligt, en 1965 ĉe la filmmuzika albumo *Mickey One* de Stan Getz kaj de la orkestro de Eddie Sauter. Ekde 1970 ĝis 1975 Galbraith instruis ĉe *City College* en Cuny. Poste li laboris ĉefe kiel privatinstruisto kaj verkis vojmontrajn instrulibrojn por ontaj ĵazgitaristoj.

## Publikaĵoj 
* Jazz Guitar Study Series - Guitar Improv 903. Canada, Weybridge 1982
* The Fingerboard Workbook : for guitar. New Albany, Jamey Aebersold
* Mel Bay Barry Galbraith Guitar Solos, Volume 2. Mel Bay Publications, 2003. ISBN 0-7866-6812-1
* Guitar comping vol.3 (+CD) : with bass lines in treble clef. New Albany, Jamey Aebersold
* Solo Guitar (+CD) : 13 Standards. Pacific, Mel Bay Publications. ISBN 0-7866-6508-4

## Diskoj 
* Clifford Brown: *Alone Together* (Verve, 1954-56), *Clifford Brown with Strings* (Emarcy, 1955)
* Jimmy Cleveland And His All Stars: *Introducing Jimmy Cleveland* (Verve, 1955)
* Gil Evans: *The Individualism of Gil Evans* (Verve, 1963/64)
* Tal Farlow: *Finest Hour* (Verve, 1952-56)
* Stan Getz & Eddie Sauter Orchestra: *Mickey One* (Verve, 1965)
* Coleman Hawkins: *Body And Soul* (Bluebird, 1939-56), *Desafinado* (Impulse!)
* Billie Holiday: *LaDy In Autumn* (Verve, 1946-59)
* Michel Legrand: *Legrand Jazz* (Phillips, 1958)
* Helen Merrill with Clifford Brown & Gil Evans* (Emarcy, 1955-56)
* Max Roach: *Alone Together* (Verve, 1956-60)
* George Russell: *The RCA Victor Jazz Workshop* (RCA/Koch, 1956)
* Claude Thornhill: *The Transscription Performances 1947 * (Hep, 1947)

## Literaturo 
* Richard Cook & Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*, 6-a eldono, Londono, Penguin, 2002 ISBN 0-14-017949-6.
* Martin Kunzler: *Jazzlexikon*, Reinbek,. Rowohlt, 1993
* Bielefelder Katalog 1988 & 2002
* Peter Wießmüller: *Miles Davis'', Schaftlach, Oreos

## Rimarkoj 
Kategorio:Usonaj ĵazgitaristoj
Jänisjärvi

**Jänisjärvi** estas lago en rusia Karelio en areo, kion Finnlando devis cedi por Soveta Unio en la jaro 1940. Ĝi estas kratero de meteorito. Ĝia surfaca areo estas 204 km². Jänisjärvi havas nur malmultajn insulojn. Antaŭe 1940 Jänisjärvi estas en areo de komunumoj Harlu, Pälkjärvi, Ruskeala Soanlahti kaj Suistamo. Akvo de Jänisjärvi fluas en rivero Jänisjoki en Ladogon. La areo de Jänisjärvi estas 204 kvadrokilometroj. La lago estas vere multfiŝara. Finnaj vojaĝfirmaoj aranĝas por finnoj fiŝkaptovojaĝojn al la lago.

eta|300px|Bildo de Jänisjärvi.

Kategorio:Lagoj en Karelio
Kategorio:Akvokolekta areo de Jänisjoki
Kategorio:Krateraj lagoj
3098 van Sprang

'*3098 *van Sprang'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 per la kunlabora esploro de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.

Tom Gehrels fotis ĝin sur unu el la 130 fotografiaj platoj eksponitaj en septembro kaj oktobro 1960, per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego). Tiuj platoj poste estis senditaj en Leiden (Nederlando), kie ili estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Bert van Sprang, kreinto, en 1967, de la "*Jongerenwerkgroep voor Sterrenkunde''": porjunula asocio pri meteologio kaj astronomio en Nederlando.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Malkovrita de Palomar–Leiden survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960