open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Petrovice (Skorošice)

**Petrovice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de municipo Skorošice. Ĝi situas proksimume 2,5&nbsp;km okcidente de Skorošice. Vivas ĉi tie  ().

Petrovice situas en katastra teritorio **Petrovice u Skorošic** kun areo 11,13&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri Petrovice devenas el la jaro 1284; tiam oni indikas ĝin sub nomo "Petri villa", vilaĝo de Petro, verŝajne laŭ nomo de sia lokumisto. Ĝi estiĝis enkadre de koloniigo de ĉi tiea regiono fare de vroclavaj episkopoj kaj en ilia tenado ankaŭ ĝis fino de la patrimonia administrado, do ĝis la jaro 1850, ĝi restis, unue ĉe Vidnava, pli poste enkadre de senjorujo Frýdberk (hodiaŭ Žulová).

Ekde komenco de la municipa establo Petrovice estis memstara municipo, sed post ellandigo de la devenaj germanaj loĝantoj en la jaro 1946 loĝis en ĝi nur ono de la antaŭa nombro de loĝantoj, provo fondi paŝtistan kooperativon frakasiĝis kaj en la jaro 1949 Petrovice estis alligita kiel domaro al Skorošice. Al la 1-a de januaro 1976 ĝi estis ankaŭ kun ĝi alligita al Žulová, sed la 23-an de novembro 1990 Skorošice denove fariĝis memstara municipo kaj Petrovice denove ties loka parto.

Al la vilaĝo apartenis ankaŭ du domaroj, ambaŭ nordokcidente de Petrovice sur deklivoj de monto Špičák kaj ambaŭ fakte el Petrovice alireblaj nur tra apuda vilaĝo Vojtovice:

**Hraničná** (ger. *Gränzgrund*, *Grenzgrund*) estis fondita sur senjoraj grundoj en la jaro 1690. Apud arbaraj laboroj oni ĉi tie praktikis minadon de fero, ja en malgranda mezuro, sed ĝis la jaro 1967. En la jaro 1930 ĝi havis 23 domojn kaj kapelon, sed post la dua mondmilito ĝi entute pereis kaj al la 1-a de januaro 1976 ĝi estis eĉ ofice nuligita.

**Nové Chaloupky** (ger. *Neuhäuser*), proksime de Hraničná je iom pli proksime al Petrovicím, estas menciata unuafoje en la jaro 1739. En la jaro 1836 eĉ en la jaro 1930 oni ĉi tie kalkulis 5 domoj, kiuj fakte senĉese situas, eĉ kiam la domaro post la jaro 1950 ne estas ofice indikata.

## Loĝantaro 
En Petrovice estas registritaj 43 adresoj, 42 dauraj objektoj kaj 1 refreŝigeja aŭ dumtempa objekto. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 35 domoj, 22 daŭre loĝigitaj.

## Fotogalerio 

Petrovice_(Skorošice)_C._Kaplička.jpg|Kapeleto
Petrovice_(Skorošice)_D._Rozcestník.jpg|Vojmontrilo
Petrovice_(Skorošice)_F._Autobusová_zastávka.jpg|Aŭtobusa haltejo
Petrovice_(Skorošice)_G._Statek.jpg|Bieno – ekofarmo
Petrovice_(Skorošice)_K._Rodinný_dům.jpg|Familia domo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jeseník
Kategorio:Skorošice
Kategorio:Setlejoj en Riĥleba montaro
Vojtovice

**Vojtovice**, () estas vilaĝo (domaro) en Ĉeĥio, loka parto de municipo Vlčice. Ĝi troviĝas en Riĥleba montaro 3&nbsp;km sude de Vlčice, laŭlonge laŭ rojo Mlýnský potok. Vivas ĉi tie  ().

**Vojtovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,46&nbsp;km².

## Historio 
Vojtovice (antaŭe ankaŭ *Vojtěchov*) estas unuafoje menciata en la jaro 1567 kaj ĝi estis fondita verŝajne mallongtempe antaŭ tio, sed sur loko de pereinta samnomata mezepoka vilaĝo, post kiu restis preĝejo menciata jam en la jaro 1500. Ĝi estas do la plej malnova kaj la plej grandaj el la etaj domaroj, kiuj estiĝis ĉirkaŭ Vlčice. Ĝi ankaŭ havis kun Vlčice pluajn sortojn.

Vojtovice estis plejparte agrikultura vilaĝo. Ekde la jaro 1812 ĉi tie funkciis lernejo.

Post la dua mondmilito kaj post ellandigo de la devenaj germanaj loĝantoj la vilaĝo estis ĝisloĝigita proksimume ĝis 60 %, sed poste la nombro de loĝantoj denove sinkis. En la vilaĝo konserviĝis kelkaj popolaj konstruaĵoj, sonorilo kaj kapeleto, sed unu kapelo estis antaŭ nelonge detruita.

Sur la katastro de Vojtovice, sude kontraŭ fluo de rojo Mlýnský potok, troviĝas ankaŭ arbarista kaj paŝtista domaro **Nová Véska** (ger. *Neudörfel*), estiĝinta ĉirkaŭ la jaro 1760. En la jaro 1836 ĉi tie estis 17 domoj kaj en la jaro 1930 estis da ili 15. Nun ĉi tie troviĝas nur kelke da konstruaĵoj ĉirkaŭ arbaristejo.

## Loĝantaro 
En Vojtovice estas registritaj 24 adresoj, 16 daŭraj objektoj kaj 6 refreŝigejaj aŭ dumtempaj objektoj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 15 domoj, 9 daŭre loĝigitaj.

## Fotogalerio 

Vojtovice_A._Kostel_sv._Ignáce.jpg|Preĝejo de sankta Ignaco
Vojtovice_A._Socha.jpg|Statuo
Vojtovice_C._Kaple.jpg|Kapeleto sur rando de la vilaĝo
Vojtovice_D._Rozcestník.jpg|Vojmontrilo
Vojtovice_F._Velký_dům.jpg|Granda domo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jeseník
Kategorio:Vlčice (distrikto Jeseník)
Kategorio:Setlejoj en Riĥleba montaro
Milliyet

***MillIYET*** (turke = *nacieco*) estas superregiona ĉiutaga gazeto en Turkio, kiu ekestis en 1926 kaj refondiĝis la 3-an de majo 1950. La sidejo de la gazeto ekde la fondiĝo estas Istanbulo.

Unu el la plej malnovaj gazetoj de la lando, ĝis 2011 ĝi konsideriĝis unu el la gvidaj sendependaj gazetoj de la lando, sed tiam ĝin aĉetis la konzerno *Demirören* proksima al la turkia prezidanto Recep Tayyip Erdoğan, kio igis la amaskomunikilon same registare kontrolita kiel preskaŭ ĉiuj aliaj amaskomunikiloj de la lando.

Kategorio:Turkaj gazetoj
Kategorio:Turklingvaj gazetoj
Kategorio:Aperis en 1926
Ahmet Altan

**Ahmet Altan** (naskiĝis la 2-an de marto 1950 en Ankaro) estas turka ĵurnalisto kaj verkisto. Li multajn jarojn kiel kolumnisto ĵurnalisme verkis por la gazetoj *Hürriyet*, *Güneş*, *Milliyet* kaj *Yeni Yüzyıl*. En 2007 kun la kolego *Alev Er* li fondis propran gazeton *Taraf*: tiu gazeto eksplicite celis temigi la armenan genocidon, kutime prisilentata kaj neata fare de la turka registaro, kaj la diskriminacion de la kurdoj en Turkio. Post puĉoprovo de julio 2016 lia gazeto tuj malpermesiĝis, kaj li kun sia frato kondamniĝis al malliberiĝo ĝismorta.

Komence de oktobro 2019 la renoma premio Gefratoj Scholl en Germanio honorigis lin kaj lian verkon  *Ich werde die Welt nie wiedersehen. Texte aus dem Gefängnis* ("Mi neniam revidos la mondon. Tekstoj el la malliberejo").

## "Atakürt" 
En aprilo 1995 li en eseo de la gazeto *Milliyet* skizis fikcian landon, en kiu la turkoj estus subpremataj kaj asimilataj fare de la kurdoj. Laŭ tiu fikcio la posta ribela gvidanto Mustafa Kemal ne naskiĝis kiel turko en Saloniko, sed kiel kurdo en Mosulo, kaj post milito pri sendependeco ricevis la honoran nomon *Atakürt* (patro de la kurdoj, anstataŭ *Atatürk*, patro de la turkoj). La nova lando baptiĝis *Kürdiye* (anstataŭ *Türkiye*). La ekzisto de turka etno en tiu lando estis neata, kaj la turkoj laŭ perforta politiko devige asimiligitaj al la gvida kurda kulturo. Per tiu polemika eseo li volis atentigi pri la problema politiko de la turka registaro pri la etna, lingva kaj kultura malplimulto de kurdoj en la lando. Ahmet Altan pro la artikolo estis senpostenigita kaj la turkia kortumo pri ŝtata sekureco kondamnis lin je 18 monatoj da mallibereco. Post interveno ĉe la Eŭropa Kortumo pri Homaj Rajtoj la kondamno ŝanĝiĝis al mona punpago.

## Verkaro (elekto) 
* *Dört Mevsim Sonbahar.* (1982) („kvar sezonoj de autuno“)
* *Sudaki İz.* (1985) („la spuro en la akvo“)
* *Yanlızlığın Özel Tarihi.* (1991) („la speciala historio de soleco“)
* *Tehlikeli Masallar.* (1996) („danĝeraj fabeloj“)
* *Kılıç Yarası Gibi.* (1998) („kiel glava vundiĝo“)
**Germana eldono: *Der Duft des Paradieses.* ("la parfumo de paradizo") Frankfurto ĉe Majno 2002, ISBN 3-8105-0131-X; noveldono *Wie ein Schwertstreich.* ("Kiel glava tranĉo") Frankfurto ĉe Majno 2018, ISBN 978-3-596-70382-1.
* *İsyan Günlerinde Aşk.* (2001) („Amo dum la ribelaj tagoj“)
* *Aldatmak.* (2002) („Trompi“)
* *En Uzun Gece.* (2005) („La plej longa nokto“)
* *Son Oyun.* (2013) („Finalo“)
* *Ich werde die Welt nie wiedersehen. Texte aus dem Gefängnis.* ("Mi neniam revidos la mondon. Tekstoj el la malliberejo") germane, Frankfurto ĉe Majno 2018, ISBN 978-3-10-397425-6.

## Referencoj 
Kategorio:Turkaj ateistoj
Kategorio:Turkaj ĵurnalistoj
Kategorio:Turkaj verkistoj
Ingo Hofmann

**Ingo HOFMANN** (1943 en Senftenberg) estas germana fizikisto.

Li studis fizikon kaj iĝis doktoro en 1972 en la Universitato de Munkeno. Li poste estis scienca helpanto en la Instituto Max-Planck por Plasmofiziko. Poste li estis sciencista vizitanto en la Universitato de Kalifornio en Berkeley kaj en la Universitato de Tokio.

Li laboris pri nuklea fuzio en internacia kunlaborado kaj verkis pli ol 50 publikaĵoj prie. Li iĝis profesoro en la Universitato de Frankfurto en 1984.

Li esperantistiĝis en 1985 kaj prelegis pri "Transe de la atom-epoko" kadre de la Internacia Kongresa Universitato dum la 74-a Universala Kongreso de Esperanto okazinta de la 29-a de julio ĝis la 5-a de aŭgusto 1989 en Brajtono, Britio.

## Notoj 
Kategorio:Germanaj fizikistoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Lev Medvedev

**Lev MEDVEDEV** estas rusa esperantisto.

Li faris studojn de bio-geokenio kaj geografio de ne Biologia Fakultato de la Moskva Ŝtata Universitato. En 1984 li doktoriĝis per defendo de doktoriga disertacio. Li havas nombrajn sciencajn publikaĵojn, inter kiuj almenaŭ 6 en Esperanto. Li fakas pri ekologio, naturprotektado kaj Esperanto movado. Li esperantistiĝis en 1966 kaj estis estrarano de Asocio de Sovetiaj Esperantistoj, prezidanto de Moskva Scienca Esperanto-Klubo kaj de la moskva stabo de Internacia Ekologia ago de volontula laboro "Verda ondo".

Li oficis kiel scienca kunlaboristo en Ŝtata Instituto pri Terprovizo.

Kun Jakov Koncebovskij, Leo Vulfoviĉ, Nikolaj Gudskov, Miĥail Povorin, Stanislav Koncebovskij kaj Irina Gonĉarova, li estis ano de Kopso (kooperativo).

Li prelegis pri "Ekologia kaj geokemia signifo de plantara sorbo kaj elimino de substancoj" kadre de la Internacia Kongresa Universitato dum la 74-a Universala Kongreso de Esperanto okazinta de la 29-a de julio ĝis la 5-a de aŭgusto 1989 en Brajtono, Britio.

## Notoj 
Kategorio:Sovetiaj kemiistoj
Kategorio:Sovetiaj esperantistoj
Kategorio:Rusiaj kemiistoj
Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Forumo por Demokratio

**Forumo por Demokratio** (en la nederlanda *Forum voor Democratie*) estas dekstra-popolisma politika partio en Nederlando. La partia ideologio kombinas novliberalan libertarianismon, kontraŭ-europismon, konservismon kaj laŭ iuj la alternativan dekstron. La parlamenta gvidanto estas Thierry Baudet. Ĝi havas relative multajn sidlokojn en la senato.

La origino de la partio estas kiel la konservativa grupo "Burgerforum voor Democratie".

Ĝiaj politikistoj ofte asertas ke estas partia kartelo en Nederlando. La partio estas kontestita ĉar ĝi konservis liston de instruistoj, kiujn ili konsideras kiel tro maldekstraj.

Kategorio:Politikaj partioj de Nederlando
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2016
Kategorio:Naciismaj partioj de Nederlando
Kategorio:Konservativaj partioj de Nederlando
Kategorio:Eŭroskeptikaj politikaj partioj
Kategorio:Ciferecrajtaj organizaĵoj
Kategorio:E-demokratio
Lysá hora

Nocio **Lysá hora** estas neunusignifa kaj ĝi povas signifi:

* Lysá hora (Gigantmontaro) – monto 1344 m en Gigantmontaro
* Lysá hora (Moraviasileziaj Beskidoj) – la plej alta monto 1323 m en montaro Moraviasileziaj Beskidoj
* Lysá hora (Bohemia arbaro) – monto 870 m en Bohemia arbaro
* Lysá hora (Ercmontaro) – monto 836 m en Ercmontaro
* Lysá hora (Hanuŝovica montetaro) – devena nomo de monto 800 m Hora Matky Boží en Hanuŝovica montetaro
* Lysá hora (Bohemia mezmontaro) – monto 577 m en natura rezervejo Holý vrch u Hlinné en distrikto Litoměřice
* Lysá hora (Drahana montetaro) – monto 429 m en Drahana montetaro
* Lysá hora (Jizera tabulo) – monteto 365 m ĉe Bělá pod Bezdězem
* Lysá hora (mitologio) – monto en ukraina folkloro kaj en slava mitologio

## Rilataj artikoloj 
* Lysá
Janko Ŝtruc

**Janko ŜTRUC** estas jugoslava, respektive slovena, esperantisto kaj juristo.

Li estis diplomita pri juro (1983) kaj ekonomiko (1987) en la Universitato de Maribor. Ekde 1983 laboris kiel ĵurnalisto, ĉefe pri ekonomikaj aferoj, en la loka taggazeto de Maribor nome "Veĉer". Ekde 1988 estas helpanto por la fako Ekonomiko de Jugoslavio en Jura Altlernejo de la Li estis diplomita pri juro (1983) kaj ekonomiko (1987) en la Universitato de Maribor. Ekde 1983 laboris kiel ĵurnalisto, ĉefe pri ekonomikaj aferoj, en la loka taggazeto de Maribor nome "Veĉer". Ekde 1988 estas helpanto por la fako Ekonomiko de Jugoslavio en Jura Altlernejo de la Universitato de Maribor.

Li prelegis pri "Fortiĝanta rolo de merkato en jugoslavia ekonomio" kadre de la Internacia Kongresa Universitato dum la 74-a Universala Kongreso de Esperanto okazinta de la 29-a de julio ĝis la 5-a de aŭgusto 1989 en Brajtono, Britio.

## Verko 
* *Pilgrimanto inter ombroj*. Boris PAHOR, elslovenigis Janko ŜTRUC, Maribor, Slovenio, 1993.

## Notoj 
Kategorio:Jugoslavaj esperantistoj
Kategorio:Slovenaj esperantistoj
Kategorio:Jugoslavaj juristoj
Kategorio:Slovenaj juristoj
Andrenedoj

eta|Abelo de la genro *Andrena*.
**Andrenedoj** aŭ *Andrenidae* (foje konataj kiel **minabeloj**) estas granda, preskaŭ kosmopolita familio de solemaj, grundo-nestaj abeloj. Plej el la diverseco de la familio vivas en moderklimataj aŭ aridaj areoj (varmaj moderklimataj kserikaj). Ĝi inkludas kelkajn multegspeciajn genrojn (ekz., *Andrena*, kiu nomigas la familion, kun ĉirkaŭ 1300 specioj, kaj *Perdita* kun ĉirkaŭ 700). Unu el la subfamilioj, Oksaeenoj, estas tiom diferenca laŭ aspekto ke oni atribuis al ĝi familian statuson, sed zorga filogenetika analizo montris ilin kiel posteuloj ene de Andrenedoj, tre proksime al la Andrenenoj.

## Notoj 

Kategorio:Abelaj familioj
Koletedoj

eta|upright=1|*Colletes cunicularius*en la nestenirejo.
eta|*Colletes phaceliae*.
eta|dekstra|*Colletes compactus*.
eta|dekstra|*Colletes speculiferus*.
eta|dekstra|*Colletes thysanellae*.
**Koletedoj** aŭ ***Colletidae*** estas familio de abeloj, kiuj estas ofte referencataj kolektive kiel **gipsistaj abeloj**, pro la metodo mildigi la murojn de siaj nestoĉeloj per sekreciaĵoj aplikitaj per siaj buŝopartoj; tiuj sekreciaĵoj sekiĝas kiel celofaneca garnaĵo. La kvin subfamilioj, 54 genroj, kaj ĉirkaŭ 2000 specioj estas ĉiuj evidente solemaj, kvankam multaj nestas grege. Du el la subfamilioj, Eŭriglosenoj kaj Hilaeenoj, ne havas la eksterajn polen-portajn aparatojn (nome skopoj) kiuj aliflanke karakterizas plej el la abeloj, kaj anstataŭe portas la polenon en siaj kropoj. Tiuj grupoj, kaj plej el la genroj de tiu familio, havas likvajn aŭ duonlikvajn polenamasojn el kiuj la larvoj disvolviĝas.

Ili povas troviĝi tra la tuta mondo, sed plej specioj vivas en Sudameriko kaj Aŭstralio. Ĉirkaŭ 50% el la abelspecioj kiuj vivas en Aŭstralio apartenas al tiu familio. Nur la genroj *Colletes* kaj *Hylaeus* povas troviĝi en Eŭropo, dum en Nordameriko, aldone al tiuj du, troviĝas ankaŭ la genroj *Caupolicana*, *Eulonchopria* kaj *Ptiloglossa*.

Aŭstraliaj genroj estas *Euhesma*, granda genro, kies membroj disiĝis en aliaj genroj kiel *Euryglossa* kaj *Callohesma*.

Tradicie, tiu familio supozite estas la plej "primitivaj" inter vivantaj abeloj, supozo bazita ĉefe sur la similecoj de siaj buŝopartoj (la unika posedo inter abeloj de duloba lango) al tiuj de Krabronedoj (nome putativaj prauloj de abeloj), sed pli ĵusaj molekulaj studoj malakceptis tiun hipotezon, metante la Melitedojn (*sensu lato*) kiel la baza grupo de abeloj.

## Notoj 

Kategorio:Abelaj familioj
Melitedoj

eta|Ino de *Melitta maura*.
**Melitedoj** aŭ ***Melittidae*** estas malgranda familio de abeloj, kun ĉirkaŭ 200 priskribitajn speciojn en tri subfamilioj. La familio havas limigitan distribuon, kaj ĉiuj priskribitaj specioj limigitaj al Afriko kaj al la nordo de la moderklimata zono.

Oni trovis fosiliojn de melitedoj foje en kuŝejoj da sukceno el la Eoceno, kiel tiuj de Oise, Francio, kaj de la Balta maro.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retaj gvidiloj al orientnordamerikaj melitedoj


Kategorio:Abelaj familioj
Kategorio:Himenopteroj de Afriko
Stenotritedoj

alternative=Ilustracja|eta|*Ctenocolletes tigris*, masklo
**Stenotritedoj** aŭ ***Stenotritidae*** estas la plej malgranda el la formale agnoskitaj familioj de abeloj, kun nur 21 specioj en du genroj, el kiuj ĉiuj estas limigitaj al Aŭstralio. Historie, ili estis ĝenerale konsiderataj kiel apartenantaj al la familio Koletedoj, sed la stenotritedoj estas nuntempe konsiderataj kiel frata taksono, kaj meritantaj familistatuson. Rimarkinde estas ke la stenotritedoj havas nemodifitajn buŝopartojn, dum koletedoj estas apartigitaj el ĉiuj aliaj abeloj ĉar havas dulobajn langojn.

Ili estas grandaj, dense hararhavaj, rapid-flugantaj abeloj, kiuj faras simplajn truojn en la grundo kaj firmajn, ovalformajn provizamasojn en ĉeloj kovritaj per akvorezista sekrecio. La larvoj ne teksas kokonojn.

Fosilian idoĉeloj de stenotritedoj estis trovitaj en kuŝejoj el Pleistoceno de la duoninsulo Eyre, en Suda Aŭstralio.

## Notoj 

Kategorio:Abelaj familioj
Kategorio:Faŭno de Aŭstralio
Ĉarpentabelo

eta|*Xylocopa virginica* en Usono.
**Ĉarpentabeloj** estas specioj de la genro *Xylocopa* (Ksilokopo) de la subfamilio Ksilokopenoj de abeloj. La genro enhavas ĉirkaŭ 500 abelspeciojn en 31 subgenroj. La komuna nomo "Ĉarpentabelo" derivas el ilia nestokutimo; preskaŭ ĉiuj specioj trunestas en malmola plantomaterialo tiel kiel mortinta ligno aŭ bambuo. La ĉefaj esceptoj estas specioj de la subgenro *Proxylocopa*; ili fosas nestotunelojn en taŭga grundo.

## Bildaro 

Carpenter bee head and compound eyes.jpg|Ĉarpentabeloj havas grandajn facetokulojn. Iliaj makzeloj, se fermitaj, kovras la *labrum*.
Carpenter-bee.JPG|Nesto de ĉarpentabeloj en arbotrunko.
Xylocopa caffra female, Anthophoridae, at Orphium fruitescens.jpg|Ino de *Xylocopa caffra* manĝanta.

## Notoj 
Kategorio:Abeloj
Megachile

La genro ***Megachile*** (Megaĥilo) estas kosmopolita grupo de solemaj abeloj, ofte nomitaj *folitranĉaj abeloj*; ĝi inkludas ankaŭ la nomitajn rezinabelojn kaj la morterabelojn. Kvankam aliaj genroj ene de la familio Megaĥiledoj povas maĉi foliojn aŭ petalojn en fragmentoj por konstrui siajn nestojn, kelkaj specioj ene de la genro de Megaĥiloj simple tranĉas pecojn de folioj aŭ petaloj, kaj el tie la komuna nomo. Tiu estas unu el la plej grandaj genroj de abeloj, kun pli ol 1500 specioj en ĉirkaŭ 50 subgenroj. Nordameriko havas multajn indiĝenajn speciojn de *Megachile*. La enmetita folitranĉulo de luzerno (*Megachile rotundata*) estas uzata por polenigo de kultivoj.

## Taksonoj 
* *Megachile pluto*

## Bildaro 

Megachile fortis (head) from Badlands National Park, South Dakota - USGS Bee Inventory and Monitoring Laboratory.jpg|*Megachile fortis*
Megachile ericetorum.jpg|*Megachile ericetorum*.
Megachile Subgenus Xanthosarus male.jpg|Masklo de *Megachile* subgenro *Xanthosarus* kun modifitaj antaŭaj kruroj.
Leafcutter bee by Bernhard plank.jpg|*Megachile centuncularis* folitranĉanta.
Megachile-pjt.jpg|*Megachile sp.* kun folitranĉaĵo.
Leafcutting 1 6431.JPG|Folio tranĉita de *Megachile*.
Megachile shelter 1.jpg|Ŝirmejo konstruita de *Megachile*.
File:LeafCutterLyd.png|Vivociklo de folitranĉaj abeloj.
File:Leafcutter bee pupae.png|Komparo inter modernaj kaj fosilia pupo el La Brea Tar Pits
File:Megachile inimica female sunflower.jpg|Ino de *Megachile inimica*.
File:Megachile pugnata pugnata female.jpg|Ino de *Megachile pugnata pugnata*.

## Notoj
Charles Duncan Michener

**Charles Duncan MICHENER** (22a de septembro, 1918 – 1a de novembro, 2015) estis usona entomologo naskiĝinta en Pasadena (Kalifornio). Li estis grava fakulo pri abeloj, kaj lia *magnum opus* estis *The Bees of the World* (Tutmondaj abeloj).

Multon de sia kariero li dediĉis al la sistematiko kaj natura historio de abeloj. Li doktoriĝis pri entomologio en 1941, el la Universitato de Kalifornio en Berkeley. Li restis en Kalifornio ĝis 1942, kiam li iĝis Helpozorganto pri Lepidopteroj en la Usona Muzeo de Natura Historio en Novjorko.

En 1944 li publikigis klasigsistemon por abeloj kiu estis tuj adoptita tutmonde, kaj estis uzata ĝis 1993 kaj 1995, kiam li kunaŭtoris novajn klasigojn.

La laboro de Michener pri socia evolucio en la Haliktedoj en la 1960-aj jaroj helpis formi la grundon por la revolucio de la sociobiologio en la 1970-aj jaroj, kiam E. O. Wilson fidis altgrade sur la konceptoj de Michener pri la vojoj el la solema al la tre sociema vivo.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Sokal, Michener (1958). "A statistical method for evaluating systematic relationships". University of Kansas Science Bulletin. 38: 1409–1438.
* Michener, C. D. (1974). The Social Behavior of the Bees. Harvard University Press. 404 pp.
* Michener, C. D. (2000). The Bees of the World. Johns Hopkins University Press. 913 pp.

Kategorio:Usonaj entomologoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Lajcsi Lagzi

**Lajcsi Lagzi** [lajĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo (tio estas pseŭdonimo) **Lagzi Lajcsi** estas hungara ŝlagromuzikisto, kantisto, trumpetisto. Lia vera nomo estas (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Galambos Lajos*. La pseŭdonimo signifas: Lajcsi estas karesnomo de Lajos, Lagzi estus karesnomo de nupto. Lajcsi Lagzi estas la plej konata figuro de muzika branĉo "nupta ŝlagromuziko"
 
Lajos Galambos naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Lajos Galambos devenis el ŝvaba familio, kies patro semajnfine muzikadis dum nuptoj. La juna Lajos jam frue travivis la nuptan muzikan etoson. Li frekventis muziklernejon, poste muzikartan mezlernejon, fine li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Samtempe kun la diplomo li akiris stipendion en distra orkestro de Hungara Radio, kie li lernis de Imre Zsoldos kaj Rudolf Tomsits. Li ne vidis perspektivon, tial li muzikadis surstrate ekde 1984, samtempe li mem eldonis kasedojn pri nuptaj melodioj, kiuj furoris. Resume li vendis preskaŭ 4 milionoj da kasedoj. La diversaj hungaraj televizioj (ĉefe la komercaj) kaptis la okazon, kaj Lajcsi ofte estas rolanto en televiziaj programoj. Lajcsi furoris. Li ricevis premiojn en la 2000-aj jaroj. Li havas edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

## Krimo 
En 2015 li estis arestita pro trompo pri loĝkvartalaj fakturoj, iom poste li liberiĝis sed la proceduro daŭriĝas.

## Lia plej konata ŝlagro 
* *Hosszú fekete haj*

## Aŭdu ankaŭ 
* https://www.youtube.com/watch?v=UZSL6i-yQ8M

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Kategorio:Hungaraj trumpetistoj
Kategorio:Hungariaj germanoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Anikó Ungár (iluziisto)

**Anikó Ungár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ungár Anikó** estas hungara iluziisto. Ŝia una edzo estis András Szebeni kaj dua edzo estis Zsolt Baronits.

Anikó Ungár naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Anikó Ungár devenis el juda familio, kie ŝi jam frue lernis la iluziaĵojn. Ŝi iĝis tutlande konata en televizia konkurso en 1965. Ŝi frekventis altlernejon pri vestoj, ankaŭ lernejon por cirkistoj. Ŝi estis videbla ekzemple en Parizo, Londono, Lasvegaso, Montekarlo, Novjorko, Bostono, Milano, Vieno. Ŝi ricevis premion en 2003. Ŝi edziniĝis dufoje, naskis unufoje.

## Ŝiaj filmoj 
* *Magic Circle* (televizia serio)
* *Miss Arizona* (1988) - magiistino
* *Fényérzékeny történet* (1994) - magiistino

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* angle kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj iluziistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Mostly Autumn

**Mostly Autumn** estas brita progresivroka grupo el Jorko, Unuiĝinta Reĝlando, ĉefe influencata de Pink Floyd kaj de Genesis. Malmulte fama en Kontinenta Eŭropo, ĉi-tiu grupo estas ege fama en Britio.

## Diskaro 
* 1998 : For All We Shared...
* 1999 : The Spirit of Autumn Past
* 2001 : The Last Bright Light
* 2001 : Music Inspired by The Lord of the Rings
* 2003 : Passengers
* 2005 : Storms Over Still Water
* 2006 : Heart Full of Sky
* 2008 : Glass Shadows
* 2010 : Go Well Diamond Heart
* 2012 : The Ghost Moon Orchestra
* 2014 : Dressed in Voices
* 2017 : Sight of Day
* 2019 : White Rainbow

Kategorio:Anglaj rokmuzikaj grupoj
Kategorio:Britaj progresivrokaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1996
Kornél Fekete-Kovács

**Kornél Fekete-Kovács** [kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fekete-Kovács Kornél** estas hungara ĵazmuzikisto, trumpetisto, komponisto, instrumentadisto, ‎studia kaj altlerneja instruisto.

Kornél Fekete-Kovács naskiĝis la  en Kiskunhalas.
 
## Biografio 
Kornél Fekete-Kovács frekventis muziklernejon en Baja, poste muzikartan mezlernejon en Budapeŝto (1988-1992), fine li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1998. Jam ekde 1989 li aliĝis al pluraj ĵazorkestroj, en 1998 li fondis propran ĵazorkestron, plian en 2005. Li instruis en la Muzikarta Altlernejo 1995-2010, en muzika studio ekde 1998. Dum sia kariero li muzikadis ankaŭ en pluraj famaj internaciaj muzikgrupoj. Li ricevis premiojn inter 1993-2010. 

## Elektitaj komponaĵoj 
* *Childhood Round*, 1999
* *Budapest Jazz Suite*, 2001
* *A Tölgy és a Méh*, 2006

## Elektitaj disĉiploj 
* Lőrinc Barabás

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ĵazmuzikistoj
Kategorio:Hungaraj trumpetistoj
Kategorio:Hungaraj ĵazkomponistoj
Kategorio:Hungaraj instrumentadistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Anthony Hopkins

**Sir Philip Anthony HOPKINS** naskiĝis la 31-an de decembro 1937 en Port Talbot, Morgannwg, Kimrio, estas aktoro, direktoro kaj produktisto. Li gajnis la Akademian Premion por plej bona aktoro en 1992 kaj estis nomumita tri suplementajn fojojn. Hopkins ankaŭ gajnis tri premiojn BAFTA, du Premiojn Emmy kaj la Cecil B. DeMille Premion. Hopkins ricevis stelon sur la Trotuaro de famo en Holivudo en 2003 kaj en 2008, li ricevis la BAFTA Kunulecon por vivdaŭra atingo de la Brita Akademio de filmaj kaj televidaj artoj.

Post kiam diplomiĝanta de la Reĝa Kimra Altlernejo de Muziko kaj Dramo en 1957, li trejnis ĉe la Reĝa Akademio de Drameca Arto en Londono kaj estis tiam ekvidita de Laurence Olivier kiu invitis lin aliĝi al la Reĝa Nacia Teatro. En 1968, li atingis renomon, ludanta la rolon de Rikardo Leonkora en *The Lion in Winter*. En la mezo de la 1970aj jaroj, Richard Attenborough, kiu reĝisoris kvin filmojn de Hopkins, vokis lin "la plej granda aktoro de lia generacio."

Hopkins portretis Hannibal Lecter en *The silence of the lambs*, pro kio li gajnis la Akademian Premion por plej bona aktoro, ties daŭrigon *Hannibal* kaj la sekvaĵon *Red Dragon*. Aliaj rimarkindaj filmoj inkluzivas: *La Elefanta Viro* (1980), *Renkontu Joe Nigrulo* (1998).

La  estis anoncite ke Hopkins estis ĵetita en *La Rito*, kiu estis publikigita la 28an de januaro 2011. Li ludis pastron kiu estas "fakulo en ekzorcoj kaj kies metodoj ne estas nepre tradiciaj". Hopkins, agnostika kiu estas citita kiel diranta "mi ne scias kion mi kredas, mi mem propre", laŭdire skribis linion: "Kelkaj tagoj mi ne scias ĉu mi kredas en Dio aŭ Santa Claus aŭ Tinkerbell" — en lia karaktero por identigi kun ĝi. En 2011, Hopkins diris, "kio mi ĝuas estas necerteco. … Mi ne scias. Vi ne scias." La 21an de septembro 2011, Peter R. De Vries nomis Hopkins en la rolo de la Heineken posedanto Freddy Heineken en estonta filmo pri lia forkapto. La filma Forkapto Freddy Heineken estis liberigita en 2015.

## Filmoj 
* *The Elephant Man*, (1980)
* *The Silence of the Lambs*, 1991
* *Interview with the Vampire*, 1993
* *Amistad*, 1997
* *Meet Joe Black*, 1998

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Kategorio:Akademia Premio por plej bona aktoro
Kategorio:BAFTA-premiitoj
Kategorio:Kimraj aktoroj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Kimraj agnostikuloj
Kategorio:Usonaj agnostikuloj
Kategorio:Naskiĝintoj la 31-an de decembro
Dijodo

**Dijodo** (simbole I2) estas molekulo komponita de du atomoj de jodo kunligitaj. En normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo, dijodo prezentiĝas en solida stato; ĝi rekte pasas de la solida stato al la gasa stato per sublimado. Estas forirema substanco, kiun oni manipulu singarde.

Dijodo estas la oksidanto de la paro I2 / I-. Cetere tiun paron koncernas la viglega reakcio de dijodo kun reduktantaj metaloj kiel aluminio aŭ kalio. Per tiu paro oni ankaŭ klarigas la fabrikadon de dijodo el la reakcio de oksidanto kun la jono jodido.

Solvante dijodon kaj kalia jodido en akvo, fariĝas la *lugola solvaĵo* aŭ simple *jodakvo*. Tiu solvaĵo entenas jonojn polijodidojn, inter kiuj la plej simpla estas trijodido I3-.

Solvante dijodon en etanolo, fariĝas la *joda tinkturo*, uzata kiel antisepso.

Dijodo utilas por evidentigi amelon, pro tio, ke la molekulo formas kun amelo komplekson malhele blua. Pli ĝenerale, solvaĵoj kun dijodo en oksigenhava solvilo estas brunaj kaj tiuj en solvilo sen oksigeno estas violkoloraj. Tiu evidentigo eblas per jodakvo, per joda tinkturo aŭ per kontakto de la amelhava komponaĵo kun gasa dijodo.

Kategorio:Molekuloj
Kategorio:Gasoj
Hsinĉu

**Hsinĉu** () estas universitata urbego en norda Tajvano. Hsinĉu estas administrita kiel provinca urbo kaj havas la moknomon *La Venta Urbo*.
eta|maldekstre|

## Bazaj informoj 
* Areo: 
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro:  (2016)
* Poŝtkodo: 300
* Telefonkodo: +886 (0)2
* Horzono: UTC + 8

## Geografio 
Hsinĉu troviĝas en norda parto de la insulo laŭ la marbordo (Tajvana Markolo).

## Historio 
En 1626, post kiam Hispanio okupis nordan Formozon, hispanaj misiistoj alvenis tien (tiam nomata Tek-khàm (竹塹). Dum la deknaŭa jarcento ĝi estis renomita Hsinĉu. En 1945 la alvenanta Kuomintango establis la urban registaron.
eta|maldekstre|
eta|maldekstre|

## Ekonomio kaj eduko 
La scienca parko de Hsinĉu estas hejmo de 360 ​​teknologiaj kompanioj. En la urbego pluraj universitatoj funkcias, ekzemple Nacia Universitato Tsing Hua.

## Klimato 
La klimato de Hsinĉu estas humida subtropika laŭ klimata klasifiko de Köppen (Cfa), sed efikas ankaŭ la musono. En Hsinĉu estas ventoj for de la Orientĉina Maro. En la jaro la precipitaĵo estas po 1639&nbsp;mm, en ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas .

## Trafiko 
Hsinĉu havas fervojan stacidomon, ŝajnas, la haveno servas nur al fiŝkaptistoj.
eta|
eta|

## Vidindaĵoj 
* muzeo pri vitro
* ekologia bieno
* bestoĝardeno
* statuo pri Budho

## Ĝemelurboj 
*  Beaverton (Oregono), Usono (1988)
*  Richland (Vaŝingtonio), Usono (1988)
*  Cary (Norda Karolino), Usono (1993)
*  Fairfield, Aŭstralio (1994)
*  Kupertino, Usono (1998)
*  Plano (Teksaso), Usono (2003)
*  Okajama (urbo), Japanio (2003)
*  Ĉjaji, Tajvano (2002)
*  Puerto Princesa, Filipinoj (2006)
*  Airai, Palaŭo (2011)

## Fontoj 
* WikiTrans

eta|maldekstre|
eta|

Kategorio:Urboj de Tajvano
Malimpliki

**Malimpliki** estas japana hardkora punka muzikgrupo, kiu kantas en Esperanto. La grupo formiĝis en Tokio.

## Anoj
*Vokaloj, Gitaro - Nanae
*Tamburoj - Izumi
*Baso - Ippei

## Eksteraj ligiloj
*Malimpliki ĉe Bandcamp

Kategorio:Esperantaj muzikaj grupoj
Kategorio:Japanaj rokmuzikaj grupoj
Kategorio:Esperanto-movado en Japanio
Bas Eickhout

**Bas Eickhout** estas nederlanda politikisto kaj ano de la Eŭropa Parlamento por Verdo-Maldekstro de 2009. Li estas gvidanto de la partia eŭropa delegacio ekde 2013. Antaŭe li laboris kiel ĥemiisto. Li estas partia spertulo pri la medio, la klimato kaj klimata ŝanĝo, energio kaj financo.

Eickhout studis ĥemion kaj medisciencon en Nijmegen. Li poste laboris kiel ĥemia spertulo pri daŭripovan disvolviĝon.

La nederlanda ĵurnalo Trouw plurfoje nomis lin en sia listo "de Duurzame Honderd" ("la daŭripova cent") pri nederlandanoj kiuj kontribuis multe por daŭripovigo.

Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Nederlando 2009-2014
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Nederlando 2014-2019
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Nederlando 2019-2024
Kategorio:Nederlandaj politikistoj
Kategorio:Nederlandaj ekologiistoj‎
Paul Villard

**Paul Ulrich VILLARD** (28a de septembro 1860 – 13a de januaro 1934) estis franca kemiisto kaj fizikisto. He Li malkovris Gama-radiadon en 1900 dum li estis studante la radiadon elirinta el la radiumo. 

Oni konsideras, ke Villard ankaŭ malkovris argonhidraton. Li pasigis sian ekkarieron (1888–1896) fokuse al similaj komponaĵoj je alta premo. 

Villard pasigis multan tempon perfektigante pli sekurajn kaj pli akuratajn metodojn de radioaktiva dozometrio, kiu estis farita tro fuŝe ĝis tiam (tipe taksante la kvaliton de la bildo de la mano de la eksperimentisto produktita sur fotografia plato).

Kategorio:Mortintoj en Bajono
Kategorio:Francaj kemiistoj
Kategorio:Francaj fizikistoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Ĝemela ŝipo

[eta|La [Altŝipo|altŝip-duonĝemelaj ŝipoj Sagres kaj Gorch Fock (II)]]
**Ĝemela ŝipo** aŭ **fratina ŝipo** estas termino el la ŝipveturado kaj estas la nomo por du ŝipoj kiuj estas identaj aŭ havas grandajn konformaĵojn.

Por la nocio *ĝemela ŝipo* ekzistas du eksplikoj. En la konversacia lingvo, ĝemela ŝipo signifas ke estas grandaj similecoj inter unu aŭ pluraj ŝipoj, kiel ili devenas el unu parencaro. En la fakula lingvo, tiu termino nur povas esti uzata se ŝipo reale estas el tiu klaso kaj grandparte konformas kun la originaj konstruplanoj ĉe kio la esencaj karakterizaĵoj estas konformaj. Se ekzistas grandaj devioj ene de konstruserio, oni parolu pri duonĝemela ŝipo. 

La plej granda kostero en la ŝipkonstruado estas la konstrua kaj planiga fazo. Per uzado de la samaj konstruplanoj ĉe pluraj ŝipoj oni povas redukti la kostojn (sinergio-efekto). Krom tio la konstruado fariĝas pli simpla pro normigo. Fine  ankaŭ la anstataŭigaj partoj por riparoj estas pli malmultekostaj se oni konstruas ili en etaj serioj. 

La plej famaj ĝemelaj ŝipoj estas la RMS *Titanic*, la RMS *Olympic* kaj la HMHS *Britannic*.

Kategorio:Ŝipspecoj
Kategorio:Ŝipkonstruado
72042 Dequeiroz

'*72042 *Dequeiroz''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono proksima de la orbita resonanco 2:1 kun Marso. Ĝi estis malkovrita la  de la svisa amatora astronomo Stefano Sposetti elde la Observatorio de Gnosca (Svislando).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la portugaldevena svisa amatora astronomo José-Fernando De Queiroz, engaĝiĝinta en observo de malgrandaj planedoj. Li vivas en la malgrandaj svisa vilaĝo Falera kun sia filino Marcia.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Stefano Sposetti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
72037 Castelldefels

'*72037 *Castelldefels''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la hispana astronomo José Manteca elde la Observatorio de Begues, en Begues (dek kilometroj okcidente de Barcelono, Katalunio, Hispanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al Castelldefels, miljara urbo je 30&nbsp;km de Barcelono, vizitata de po miloj da turistoj ĉiujare pro tieaj plaĝoj, bela vetero kaj historiaj monumentoj, inklude burgon enloĝatan de la antaŭromia epoko. Aktiva astronoma societo tenas proksimajn rilatojn kun la Observatorio de Begues.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de José Manteca
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Hermann Joseph Muller

**Hermann Joseph Muller** (21a de decembro, 1890 – 5a de aprilo, 1967) estis usona genetikisto, edukisto kaj Nobel-premio pri fiziologio aŭ medicino plej bone konata pro sia laboro pri la fiziologiaj kaj genetikaj efikoj de radioaktiveco (mutagenezo), same kiel pro siaj rektaj politikaj kredoj. Muller ofte avertis pri longdaŭraj danĝeroj de radioaktiva pluvo el nuklea milito kaj nukleaj testoj, kio rezultis en pli granda publika atento al tiuj praktikoj.

## Verkoj 
* Herman Joseph Muller, * Modern Concept of Nature* (SUNY Press, 1973). .
* Herman Joseph Muller, ''Man's Future Birthright* (SUNY Press, 1973). .
* H. J. Muller, *Out of the Night: A Biologist's View of the Future* (Vanguard Press, 1935).
* H. J. Muller, *Studies in Genetics: The Selected Papers of H. J. Muller'' (Indiana University Press, 1962).

## Notoj 
Kategorio:Usonaj ateistoj
Kategorio:Usonaj biofizikistoj
Kategorio:Usonaj komunistoj
Kategorio:Usonaj eŭgenikistoj
Kategorio:Usonaj genetikistoj
Kategorio:Usonaj humanistoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Britdevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj kontraŭmilitaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj sciencistoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Radiobiologio
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Hürriyet

***HÜRRIYET*** (turke = *libereco*) estas superregiona ĉiutaga gazeto en Turkio, kiu ekestis la 1-an de majo 1948. La sidejo de la gazeto ekde la fondiĝo estas Istanbulo.

Ĝis 2018 ĝi konsideriĝis unu el la lastaj sendependaj gazetoj de la lando, sed tiam - ankoraŭ antaŭ la 70-jara jubileo, ĝin aĉetis la konzerno *Demirören* proksima al la turkia prezidanto Recep Tayyip Erdoğan, kio igis la amaskomunikilon same registare kontrolita kiel preskaŭ ĉiuj aliaj amaskomunikiloj de la lando.

Kategorio:Turkaj gazetoj
Kategorio:Turklingvaj gazetoj
Kategorio:Aperis en 1948
Zsófi Barabás

**Zsófi Barabás** [ĵOfi barabAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Barabás Zsófi** estas hungara pentristo. Ŝia patro estas Márton Barabás, ŝia frato estas Lőrinc Barabás.

Zsófi Barabás naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Zsófi Barabás frekventis industriartan mezlernejon inter 1994-1998, poste en la studjaro 1998 politeknikan universitaton en Kembriĝo, pli poste (1999-2004) Hungaran Belartan Universitaton (kun diplomo en 2004). Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Kálmán Molnár (grafikisto), Tamás Felsmann kaj László Lelkes. Ekde 2005 ŝi studis por scienca grado DLA en Universitato de Pécs, kie ŝia majstro estis Ilona Keserü. Ekde 2009 ŝi plulernis en Arta Universitato de Tokio. En tiuj studjaroj ŝi ricevis stipendiojn inter 2001 kaj 2014. Ŝi pentras abstraktismajn bildojn. Ŝi ricevis premion en 2005.

## Elektitaj pentraĵoj 
* Színes áramlás (2015)
* Ölelés (2017)
* Szakadatlanul távolodó
* Vonalban

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (2002, 2005, 2011, 2017)
* Helsinko (2007)
* Tokio (2015)
* Moskvo (2017)

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (2001-2005, 2008, 2014, 2017)
* Szentendre (2004, 2008)
* Pécs (2008)
* Stuttgart (2008)
* Szeged (2011)
* Romo (2015, 2016)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
József Bazsinka

**József Bazsinka** [jOĵef baĵinka], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bazsinka József** estas hungara tubjisto, muziklerneja kaj altlerneja instruisto.

József Bazsinka naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
József Bazsinka studis muzikon unue en Bicske 1974–1976, poste en oficira lernejo (1976-1981), en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt (1981-1985).  En la lasta jaro li akiris diplomon, lia majstro estis László Ujfalusi. Dum la studentaj jaroj jam en 1982 li aliĝis al blovorkestro, en la sekvaj jaroj li estis ano en pluraj similaj orkestroj. Li estis tubjisto en la Budapeŝta Ŝtata Operejo (1983–1993), poste en festivala orkestro. Inter 1988 kaj 1992 li instruis en muzikarta mezlernejo. inter 2000–2008 en alia muziklernejo, ekde 2009 en Universitato de Pécs. Krom la instruado li enlande kaj eksterlande muzikadas kiel solisto aŭ orkestrano. Li ricevis muzikkonkursajn premiojn inter 1976-1995, ŝtatan premion en 1996. Ankaŭ lia samnoma filo estas tubjisto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Elektitaj disĉiploj 
* Roland Szentpáli

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj tubjistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Espérance-François Bulayumi

**Espérance-François Ngayibata BULAYUMI** (Kinŝaso, 12-a de novembro 1959) estas verkisto aŭstra-konga verkisto.

## Biografio
Li studis artojn en Kinŝaso kaj filozofion en la Universitato de Vieno (1983-1988), kie li ricevis sian doktorecon kaj poste laboris kiel profesoro. Li ankaŭ studis teologion en Laŭzano. Lia plej emblema verko estas *Mosuni*, kiu traktas kongan identecon kaj ligon kun eŭropa kulturo kaj inkluzivas romanon, poezion kaj popularajn rakontojn..

## Verkaro 
*  *Das Beichten eines Afro-Wieners* 2012
*  *Ebembe ya Thomson*, 2011
*  *Dealer wider Willen? Wege afrikanischer Migrantinnen und Migranten nach / in Österreich*, 2009
*  *Mosuni*, 2006
*  *LISAPO: Ein Tor zu afrikanischen Märchen*, 2002
*  *Sterbebegleitung als Lebensbegleitung: Eine imperative ethische Notwendigkeit*, 2001
*  *Congo 2000 : Fin du temps ou nouvelle naissance?*, 2000
*  *Esakoli.Großvater erzählt: Geschichten und Fabeln aus dem Kongo*, 1999

## Notoj
Kategorio:Verkistoj de Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Franclingvaj verkistoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Lingalalingvaj verkistoj
Roland Szentpáli

**Roland Szentpáli** [sentpAli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szentpáli Roland** estas hungara tubjisto, komponisto, muziklerneja instruisto.

Roland Szentpáli naskiĝis la  en Nyíregyháza.

## Biografio 
Roland Szentpáli komencis lerni muzikon en muziklernejo en sia naskiĝurbo en aĝo de 12, poste inter 1991-1995 en muzikarta mezlernejo en Budapeŝto. Lia ĉefinstruisto estis József Bazsinka. Ekde 1995 li studis en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt, kie en 2018 li verkis disertaĵon por la doktoriĝo. En 2002 li ricevis stipendion. Inter 1993-1999 li atingis bonajn rezultojn en muzikkonkursoj. En nekonata jaro li fondis kvarteton. Li instruas en arta mezlernejo en sia naskiĝurbo kaj en simila lernejo en Debrecen. Li estas aktiva ankaŭ, kiel komponisto. Li ricevis 2 premiojn en 1998.

## Elektitaj komponaĵoj 
* *Magnificat, Beatus vir, Tubaverseny (1994)*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj tubjistoj
Kategorio:Hungaraj klasikaj komponistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Val (distrikto Rychnov nad Kněžnou)

**Val** () estas municipo en Ĉeĥio, en distrikto Rychnov nad Kněžnou troviĝanta proksimume 17&nbsp;km nordokcidente de Rychnov nad Kněžnou kaj 2,5&nbsp;km nordoriente de Dobruška. Vivas ĉi tie  ().

## Partoj de municipo 
* **Val**
* Provoz

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1361.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Val u Dobrušky - dům čp. 5.jpg|Val - domo n-ro 5
Val u Dobrušky - dům čp. 6.jpg |Val - domo n-ro 6
Val u Dobrušky - kříž.jpg |Val - kruco
Val u Dobrušky - dům čp. 74.jpg |Val - domo n-ro 74
Val u Dobrušky - obecní úřad.jpg |Val - municipa oficejo
Val u Dobrušky - dům čp. 88.jpg |Val - domo n-ro 88


Kategorio:Municipoj en distrikto Rychnov nad Kněžnou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Rychnov nad Kněžnou
Kategorio:Setlejoj en Suborlica montetaro
Ljuben Stanev

**Ljuben Nikolov STANEV** estas bulgara verkisto. Li naskiĝis en Plovdiv la  kaj mortis en Sofio la .

## Verkoj en Esperanto 
* La romanon *La glacikovrita ponto* publikigis en Sofio la eldonejo SOFIA-PRES en 1984.

Kategorio:Bulgaraj verkistoj
William Herbert Rollins

**William Herbert ROLLINS** estas iom forgesita usona sciencisto kaj dentisto. Li estis pioniro en radiprotektado. Multaj el liaj inventoj kaj esploradoj en medicina radiografio kaj fotografio estis rangigita laŭ gravo apud tiuj de Thomas A. Edison, Elihu Thomson, kaj William J. Morton.

Spite la dekomencajn malzorgojn pri radioaktiveco, estis kelkaj fruaj sistemaj kontraŭdanĝeraj esploroj, kaj tiom frue kiom ĝis en 1902 William Herbert Rollins verkis preskaŭ despere ke liaj avertoj pri la danĝeroj de la senzorga uzado de Ikso-radioj ne estis atentitaj, ĉu pere de industrio aŭ fare de siaj kolegoj. Tiame, Rollins estis pruvinta, ke la Ikso-radioj povas mortigi eksperimentajn animalojn, povas okazigi, ke graveda numido abortu, kaj ke tio povas mortigi abortaĵon. Li ankaŭ rimarkis, ke "animaloj varias en la ricevo de ekstera agado de Ikso-radioj" kaj avertis, ke tiuj diferencoj estis konsiderataj kiam pacientoj estis traktitaj pere de rimedoj de Ikso-radioj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* "William Herbert Rollins". Medical Radiography and Photography.Vol. 36, #2, 1960.

Kategorio:Studentoj de universitato Harvard
Kategorio:Usonaj inventistoj
Kategorio:Radiprotektado
Kategorio:Usonaj dentkuracistoj‎
(72044) 2000 YH5

**(72044) 2000 YH5** estas tre malgranda kaj neordinare hela marsrenkonta asteroido, malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,289331 AU, tie estas 43,283 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Anthony Albanese

**Anthony Norman ALBANESE** (naskiĝis la 2-an de marto 1963) estas aŭstralia politikisto kiu estas la 31-a kaj nuna ĉefministro de Aŭstralio. Li estas la partiestro de la Aŭstralia Laborista Partio ekde la 30-a de majo 2019 kaj parlamentano por Grayndler ekde 1996. Albanese estis la 15-a vicĉefministro de Aŭstralio dum la dua registaro de Rudd en 2013 kaj kabineta ministro en la registaroj de Rudd kaj Gillard de 2007 ĝis 2013.

En la aŭstralia voĉdonado de 2022, Albanese gvidis sian partion al klara venko kontraŭ la koalicio de la Liberala partio de Scott Morrison kaj la Nacia partio de Barnaby Joyce. Li iĝis la unua aŭstralia ĉefministro havanta ne-anglakeltan familian nomon. 

Li studis ekonomikon ĉe la Universitato de Sidnejo; dum tiu periodo li ankaŭ iĝis membro de la Laborista Partio, estante aktiva je la maldekstro de la partio. Nun oni konsideras lin kiel pli centrisma.

Albanese estas de italiana kaj irlanda origino. Li estas nereligia. Li geedzis kun Carmel Tebbutt (kiu estis vicpremiero de Novsudkimrio 2008-2011) en 2000 kaj ili havis unu infanon. Ili eksgeedzis en 2019.

Ekde enoficiĝo, Albanese rapide riparis streĉitajn rilatojn kun Francio, Nov-Zelando kaj kun la insulaj nacioj de la Pacifika Oceano, kiuj kontraŭbatalis la trenadon de piedoj de la antaŭa konservativa registaro en traktado de klimata ŝanĝo.

La leĝpropono pri klimata ŝanĝo de Anthony Albanese, kiu leĝdonas 43%-redukton en karbondioksidaj emisioj de 2005-niveloj ĝis 2030, estis pasigita en la parlamento en septembro 2022. La procento de emisio estas atendita esti nul antaŭ 2050.

En 2023 , li aperis en la ĉiujara Time 100 listo de revuo Time.

Kategorio:Aŭstraliaj romkatolikoj
Kategorio:Aŭstraliaj ministroj
Kategorio:Aŭstraliaj politikistoj
Kategorio:Italdevenaj aŭstralianoj
Kategorio:Irlandodevenaj aŭstralianoj
Kategorio:Nuntempaj naciaj ĉefministroj
Kalvinana preĝejo (Perőcsény)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia monumento historia en vilaĝo Perőcsény (Hungario).

## Historio 
Origine mezepoka katolika, gotika kirko dediĉita al Sankta Mikaelo estis konstruita supozeble en la 14-a jarcento. La unua mencio okazis nur en 1469. La katolika kirko funkciis tie ĝis fino de la 16-a jarcento, poste la kalvinanoj akiris ĝin. En sinodo en 1592 jam partoprenis kalvinana pastro el Perőcsény. En 1680 oni konstruis lignan galerion, en 1698 pentritan kasonan plafonon. En 1790 kaj en la jaroj 1856, 1857 trakonstruoj okazis. La unua estis laŭ baroko, la dua laŭ romantikismo.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola ĉe rando de la vilaĝo, pli frue tombejo etendiĝis apude. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La enirejo okazas tra la turo, tamen estas ankaŭ alia enirejo ĉe la navo. Ekstere apogpilieroj apogas la navon.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto

Perőcsény09.JPG|Turo
Perőcsény10.JPG|Navo
Perőcsény11.JPG|Navo

Kategorio:Perőcsény
Perocsény
Provoz

**Provoz** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Val en distrikto Rychnov nad Kněžnou. Ĝi troviĝas proksimume 1&nbsp;km nordoriente de Val. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/309. En la jaro 2009 ĉi tie estis registritaj 31 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Provoz** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,01&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1292.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Akva muelejo U Vondřejců (n-ro 29) – kultura kaj teknika memorindaĵo n-ro 2448

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Rychnov nad Kněžnou
Kategorio:Val (distrikto Rychnov nad Kněžnou)
Kategorio:Setlejoj en Suborlica montetaro