open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Krajiŝnik

**Krajiŝnik,** serbe **Крајишник,** slave **Krajišnik,** germane **Stefansfeld,** hungare **Istvánfölde** estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Seĉanj. La historiaj loknomoj estis hungare *Stefanföld,* serbe *Супљаја* [Supljaja].
eta|dekstra|200px|Krajiŝnik troviĝas en (verda) Municipo Seĉanj en Serbio
eta|275px|Mapo pri municipo Seĉanj
eta|270px|Parko en Krajiŝnik, loko de iama katolika preĝejo

## Bazaj informoj 
* Areo: 43 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°27′06″N 20°43'27″E
* Alto super marnivelo: 58 m
* Loĝantaro: 2240
* Poŝtkodo: 23231
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Krajiŝnik situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ la rumana landlimo (kontraŭe estas Cruceni kaj Foeni). Jaŝa Tomicj troviĝas 10&nbsp;km-ojn.

## Historio 
En 1910 vivis en Istvánfölde 2445 homoj (2334 germanoj (96 %), 71 hungaroj, 22 rumanoj, kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Módos, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. Fine de la 2-a mondmilito la germanoj kaj hungaroj deportiĝis, en 1948 la katolika preĝejo malkonstruiĝis. En 2002 loĝis en Krajiŝnik 2241 homoj, (2058 serboj (92 %), 92 ciganoj, 16 jugoslavianoj, 12 hungaroj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Joaquín Reyes

220px|eta|Joaquín Reyes, 2008
**Joaquín REYES CANO** (Albacete, 16-a de aŭgusto 1974) estas hispana aktoro, humuristo kaj ilustristo.

Joaquín Reyes studis Belartojn en la Universitato de Kastilio-Manĉo kaj li laboris kiel ilustristo por eldonoj de "El barco de vapor" kaj Zumo de lluvia, de Teresa Broseta.

En 2002, li kunigis Ernesto SEVILLA, Pablo CHIAPELLA kaj Raúl CIMAS, "Trío de Albacete", por Paramount Comedy, *La Hora Chanante*.
eta|220px|Reyes, 2006

## Filmaro 
* *La Crisis Carnívora*, 2006
* *La Gran Revelación*, 2004
* *Spanish Movie*, 2009

### Televido 
* *Muchachada Nui* (2007-), La 2
* *Camera Café* (2005-), Richard, Telecinco
* *La Hora Chanante* (2002-2006), Paramount Comedy
* *A Pelo* (2006-2007), La Sexta
* *Nuevos Cómicos* (2001), Paramount Comedy
* *¡Salvemos Eurovisión! * (2008), La 1
* *Planeta Finito* en Escocia (2007), La Sexta
* *Lo + Plus* (2004-2005), Roberto Picazo, Canal+
* *Smonka! * (2005), Onofre, Paramount Comedy
* *Noche sin tregua* (2004-2006), Roberto Picazo, Paramount Comedy
* *Miradas 2* (2007), TVE
* *Cámara Abierta 2.0* (2007), TVE
* *Informe Semanal* (2007), TVE
* *Silenci?* (2006), TV3

## Radio 
* *No somos nadie*, M80 Radio

## Ilustristo 
* Kolekto **El barco de vapor**
** El club de los coleccionistas de noticias
* **Zumo de lluvia** de Teresa Broseta
* Kolekto *Grupo SM*
** *Latín. Diccionario didáctico*
** *Valencià 3º E.P. Nou Projecte Terra*.
* Eldonejo *Cruïlla*
** Ortografía castellana elemental
* El País
** Habitual en los suplementos de verano de 2007-2008.

## Eksteraj ligiloj 
*  Joaquín Reyes in the Internet Database
* Reportaje 50 programas
* Trío de Albacete 
* Joaquín Reyes Chanante 
* Joaquín Reyes Club de Fans  {28-02-06/28-02-09}

Kategorio:Hispanaj aktoroj
Nectriaceae

**Nectriaceae** estas familio de la ordo *Hypocreales*. Iliaj peritecioj estas ofte karnaj kaj koloraj.

## Ĉefaj genroj 
* *Albonectria*
* *Allonectella*
* *Calonectria*
* *Calostilbe*
* *Chaetonectrioides*
* *Corallomycetella*
* *Cosmospora*
* *Cylindrocarpon*
* *Cylindrocladium*
* *Fusarium*
* *Gibberella*
* *Glionectria*
* *Haematonectria*
* *Hypomyces*
* *Lanatonectria*
* *Lasionectria*
* *Leuconectria*
* *Metarhizium*
* *Nectria*
* *Nectricladiella*
* *Neocosmospora*
* *Neonectria*
* *Ophionectria*
* *Persiciospora*
* *Pleogibberella*
* *Pseudonectria*
* *Rubrinectria*
* *Stalagmites*
* *Tubercularia*
* *Viridispora*
* *Xenocalonectria*
* *Xenonectriella*
* *Zythiostroma*

## Eksteraj ligiloj 
* P. F. Cannon, P. M. Kirk; Fungal families of the world. Paĝoj 236, CABI,2007. 

Kategorio:Sordariomycetes
Pudingo

eta|Framba pudingo
eta|Angla kristnaska pudingo
**Pudingo** (el la angla ) estas dolĉa zakusko, kiu estas preparata el lakto, sukero kaj pudinga pulvoro (kiu konsistas ĉefe el amelo). Plej oftaj gustumoj estas: vanila kaj kakaa, sed ekzistas ankaŭ framba, banana, ĉeriza, karamela, migdala ktp. Varma pudingo estas tuj enverŝata sur telerojn aŭ en formujojn.

La pudingo estas kredencata memstare - renversita sur telero kaj kovrita ekzemple per vipita ŝaŭmo kaj fruktoj. Ofte ĝi estas kombinita kun biskvitoj, likvoro, siropo aŭ oni faras el ĝi kremon en tortojn.

Kategorio:Dolĉaĵoj
Srpska Crnja

**Srpska Crnja,** serbe **Српска Црња,** germane **Serbisch-Zerne,** hungare parte **Szerbcsernye** [serbĉernje], parte **Németcsernye** [nEmetĉernje] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Nova Crnja.
eta|dekstra|200ra|Srpska Crnja troviĝas en (verda) Municipo Nova Crnja en Serbio
eta|265ra|Mapo pri municipo Nova Crnja
eta|260ra|Ortodoksa preĝejoturo de Srpska Crnja
eta|260ra|Katolika preĝejo de Srpska Crnja

## Bazaj informoj 
* Areo: 69 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°43′14″N 20°41'11″E
* Alto super marnivelo: 72 m
* Loĝantaro: 4380
* Poŝtkodo: 23220
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Srpska Crnja situas sur ebenaĵo, laŭ la rumana landlimo, laŭ ĉefvojo Zrenjanin-Jimbolia. La lasta urbo troviĝas 6, Kikinda 9, Novi Sad 113, Beogrado 150 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio devenis el 1373 en formo *"Csorna"*. En la 17-a jarcento la Osmana Imperio okupis la regionon kaj fondis najbare novan vilaĝon kaj konstruis malgrandan fortikaĵon. En 1696 tie okazis batalo, kie la Habsburga Imperio kune kun serboj venkis la turkojn, tamen la vilaĝo ĝis 1717 iomete apartenis al la Osmana Imperio. En 1716 aŭstraj inĝenieroj alvenis kaj aranĝis novan vilaĝon kun rektaj stratoj. Baldaŭe rumanoj kaj serboj, fine germanoj alvenis. La lastaj tamen loĝadis apude, kiel nova vilaĝo. En 1836 vivis tie 4370 homoj (2832 serboj, 1538 germanoj). En 1849 en ambaŭ vilaĝoj ĥolero okazis. En 1864 pro malgranda ribelo mortis po 2 loĝantoj kaj tiutempaj policanoj. En 1878 vivis en la serba flanko 3800 loĝantoj en 770 domoj, en la germana flanko 2600 homoj en 260 domoj. En 1886 incendio okazis, laŭ la onidiro germano kaŭzis ĝin. En 1898 fervojo Nagybecskerek-Zsombolya ekfunkciis. Post Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1926 nova fervojo konstruiĝis al Radojevo. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. Ili komence deportis 10 serbojn (supozeble partizanojn), baldaŭe la faŝistoj murdis kelkdekojn. Fine de la 2-a mondmilito la germana loĝantaro rifuĝis, serboj alvenis en la malplenajn domojn. En 1970 limpasejo ekfunkciis. En 2002 loĝis en Srpska Crnja 4383 homoj, (3672 serboj (84 %), 413 ciganoj, 163 hungaroj, 20 jugoslavianoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* serba ortodoksa preĝejo de 1775
* katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria)
* nobeldomo de 1943, nun restoracio
* kruco de 1930
* muzeo
* monumento de 1790
* monumento pri liberiĝo okaze de 1944

Image:Crucifix_in_front_of_the_Roman_Catholic_church_in_Srpska_Crnja,_Vojvodina,_Serbia_-_20060601.jpg|Kruco en Srpska Crnja
Image:Sculpture_in_front_of_the_Roman_Catholic_church_in_Srpska_Crnja,_Vojvodina,_Serbia_-_20060601.jpg|Skulptaĵo en Srpska Crnja

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Gare Montparnasse

[280px|dekstra|eta|Areoj priservataj de [stacidomoj de Parizo]]
**Gare Montparnasse** ​[ɡaʁ mɔ̃paʁnas], oficiale **Paris-Montparnasse** ( []) estas unu el la sep grandaj stacidomoj de Parizo de SNCF, situanta inter la 14-a kaj 15-a arondismentoj, en la suda parto de Parizo. Ĝi estas la kvara stacidomo de Parizo laŭ la trafiko: proksimume 50 milionoj da vojaĝantoj ĉiujare.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-Montparnasse - Brest (420000).

La stacidomo, kiu enhavas 28 fintrakajn vojojn, estas la kapostacio de longdistancaj trajnoj (interalie TGV), kiuj aliras la okcidentajn regionojn ĉe la Atlantika Oceano kaj la Manika Markolo, kaj ankaŭ de antaŭurbaj trajnoj irantaj al Versailles, Dreux, Rambouillet kaj Mantes-la-Jolie tra Meudon.

La stacidomo Montparnasse estas la sola granda pariza stacidomo, kiu estis rekonstruita dum la 20-a jarcento. La nova stacio estis konstruita kadre de grandaj laborkonstruoj, kiuj inkluzivis la turon Montparnasse.

300px|centra|eta|Kapostacioj de Parizo

## Trajnaj linioj 
La rapidaj trajnoj forirantaj de Paris-Montparnasse iras al:
* Normandio ()
* Bretonio (, , , , )
* Luarlandoj (, , , Angers, , , , )
* Centro-Valo de Luaro ()
* Puatuo-Ĉarentoj (, , , , , La Rochelle, )
* Akvitanio (, , , , , , , , ,  kaj )
* Sudo-Pireneoj (Toulouse, Montauban, , )
* Hispanio ()

Ankaŭ regionaj trajnoj (TER) iras de tiu stacidomo al la regiono Centro-Valo de Luaro (reto TER Centro-Valo de Luaro).

Paris-Montparnasse estas ankaŭ la deirpunkto de okcident-francilia parto de la reto Transilien: Transilien N.

## Interkonektoj 
*  ''''   (proksime) /   (fore)
*  RATP 28 39 58 91 92 94 95 96
*  Le Bus Direct 1 4
*  N01 N02 N12 N13 N61 N62 N63 N66 N145

## Vidu ankaŭ 
* Paris-Vaugirard (stacidomo)
* Linio Paris-Montparnasse - Brest
* Transilien
* Transilien N
* Stacidomoj de Transilien

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* Gare Paris Montparnasse  Igares.com

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Parizo
Kategorio:Transilien N
Kategorio:14-a arondismento de Parizo
Kategorio:15-a arondismento de Parizo
Kategorio:Fret SNCF
Maruja Torres

**Maria Dolors TORRES MANZANERA**, **Maruja TORRES** (*16-a de marto 1943 en El Raval, kvartalo de Barcelono) kataluna hispanlingva verkistino kaj ĵurnalistino.

Ŝiaj gepatroj estis de Murcio kaj ŝi laboris por pluraj eldonaĵoj (*La Prensa*, *Garbo*, *Fotogramas*, *Por Favor*, *El País*...) kaj ŝiaj opinioj pri la Popola Partio  kaj de registaro de Israelo estas tre polemikaj. Ŝi vivas en Bejruto.

## Verkaro 
* ¡Oh es él! Viaje fantástico hacia Julio Iglesias (1986)
* Ceguera de amor (1991)
* Amor América: un viaje sentimental por América Latina (1993)
* Como una gota (1995)
* Un calor tan cercano (1998)
* Mujer en guerra. Más másters da la vida (Biográfico, 1999)
* Mientras vivimos (2000) 49a Premio Planeta
* Hombres de lluvia (2004)
* La amante en guerra (2007)
* Esperadme en el cielo (2009) Premio Nadal
* Fácil de matar, 2011
* Sin entrañas, 2012
* Diez veces siete, 2014
* Manuela Carmena en el diván de Maruja Torres, 2015
* Cuánta más gente se muere, más ganas de vivir tengo, 2024.

## Premioj 
* Premio Víctor de la Serna (1986)
* Premio Francisco Cerecedo (1990)
* Foreign Literature Price, *Un calor tan cercano* (1998)
* XLIX Premio Planeta, *Mientras vivimos* (2000)
* Premio Nadal, *Esperadme en el cielo* (2009)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Biography and works by Maruja Torres 
Profile and articles by Maruja Torres, El País

Kategorio:Verkistinoj
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Hispanaj romanistoj
Ernest Swinton

**Ernest Dunlop SWINTON** (KBE, CB, DSO, RE. ; naskiĝis en 1868 en Bengaluro, mortis en 1951 en Oksfordo) estis brita militisto kaj verkisto.

Li estas konata por esti la eltrovinto de la tanko. Li ankaŭ forĝis la esprimon "no-man's land" (*senhoma tereno*).

Li lernis en la University College School en Hampstead, (kvartalo de Londono), Rugby School, Cheltenham College, Blackheath Proprietary School kaj en la Royal Military Academy, Woolwich.

Li fariĝis oficiro en la Royal Engineers en 1888 kaj leŭtenanto en 1891. Li ricevis la medalon de la Distinguished Service Order dum la dua brita-bura milito (1899 - 1902).

Post la bura milito, en aprilo 1905, li verkis ''"The Defence of Duffer's Drift"*, eseo pri milita strategio sub la pseŭdonimo de "Leŭtenanto Backsight Forethought". En la 1910-aj jaroj li estis la oficiala historiisto pri la rusa-japana milito.

Dum la unua mondmilito, milita korespondanto sur la okcidenta fronto, li ricevis leteron de amiko, la sud-afrika inĝeniero Hugh Merriot, kiu remarkigis al li, ke blendaj traktoroj povus esti tre utilaj dum milito. En novembro 1914 li submetis tiun ideon al la milita estraro. Unue ĝi estis neglekta, sed Maurice Hankey reprenis la ideon
kaj prezentis ĝin al Winston Churchill, kiu instigos la kreadon, en februaro 1915 de la Landships Committee, en kiu Ernest Swinton partoprenos nur en 1916.

Li emeritiĝis kiel majoro-generalo en 1919, laboris en la civila aviadilaro en la Air Ministry, kaj iĝis direktoro de Citroën en 1922. Li estis profesoro pri Milita Historio en la Universitato de Oksfordo kaj kolonelo-majoro de la Royal Tank Regiment en 1934 - 1938.

## Bibliografio 
* *The Defence of Duffer's Drift* (1905), pseŭdonimo: "Leŭtenanto Backsight Forethought" BF.
* *The Green Curve* (1909)
* *Tab Dope'' (1915), pseŭdonimo: "O'le Luk-Oie"
* *The Study of War* (1926)
* *Eyewitness* (1932)
* *An Eastern Odyssey* (1935)

## Eksteraj ligiloj 
*  Biografio de Ernest Dunlop Swinton
Gipsobandaĝo

eta|250ra|Gipsbandaĝo sur kruko
**Gipsbandaĝo** estas bandaĝo farita el gipso por realĝustigi ostojn. Okaze de gravaj kaj ĝeneralaj vundoj eĉ grandaj partoj de la korpo aŭ eĉ la tuta korpo povas esti gipsobandaĝita. La metodo konsistas en volvado de la vundita membro per bandaĝo impregnita el likva gipso, kiu poste sekiĝas kaj malmoliĝas.

Kategorio:Kirurgio
Aradac

**Aradac,** serbe **Арадац,** slovake **Aradáč,** germane **Aradatz,** hungare **Aradi** aŭ *Alsóaradi* [alŝOaradi] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Zrenjanin.
eta|dekstra|200px|Aradac troviĝas en (verda) Municipo Zrenjanin en Serbio
eta|275px|Mapo pri municipo Zrenjanin
eta|270px|Luterana slovaka preĝejo de Aradac

## Bazaj informoj 
* Areo: 90 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°22′35″N 20°18'03″E
* Alto super marnivelo: 84 m
* Loĝantaro: 3460
* Poŝtkodo: 23207
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Aradac situas sur ebenaĵo, inter laŭ ĉefvojo Novi Sad-Zrenjanin, Tiso preterfluas.

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Aradac 3461 homoj, (1650 serboj (48 %), 1376 slovakoj (40 %), 96 ciganoj, 94 hungaroj, 49 jugoslavianoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa serba preĝejo
* luterana slovaka preĝejo

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Belo Blato

**Belo Blato,** serbe **Бело Блато,** germane **Elisenheim,** hungare **Nagyerzsébetlak** [nadjerĵEbetlak] aŭ *Szlovák Lízika* estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Zrenjanin.
eta|dekstra|200px|Belo Blato troviĝas en (verda) Municipo Zrenjanin en Serbio
eta|275px|Mapo pri municipo Zrenjanin
eta|300px|Luterana kaj katolika preĝejoj de Belo Blato

## Bazaj informoj 
* Areo: 29 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°16′13″N 20°22'18″E
* Alto super marnivelo: 68 m
* Loĝantaro: 1470
* Poŝtkodo: 23205
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Belo Blato situas sur ebenaĵo, inter Tiso, fiŝlagoj kaj Bega, laŭ flankovojoj. Zrenjanin troviĝas 17&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Fine de la turka erao germanoj fondis la vilaĝon, poste serboj, slovakoj, hungaroj kaj bulgaroj alvenis. Ĝis mezo de la 20-a jarcento la vilaĝanoj parolis tiujn 5 lingvojn. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Nagybecskerek, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Belo Blato 1477 homoj, (583 slovakoj (40 %), 488 hungaroj ((33 %), 128 bulgaroj, 118 serboj, 41 jugoslavianoj, 31 ciganoj, 12 rumanoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo
* luterana preĝejo

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Raŭpa movilo

[eta|[Traktoro kun raŭpo]]
**Raŭpa movilo**, **raŭpa veturilo** aŭ **ĉenbenda movilo** estas movilo de memmovaj veturiloj, en kiuj puŝforto fariĝas dank'al rulumo de ĉenbendoj, konsistantaj el apartaj ĉeneroj – raŭperoj.

La raŭpa movilo garantias pli altan terenan vetureblecon. Granda surfaco de kontakto inter raŭpoj kaj grundo ebligas garantii malaltan premon – 31-122 kN/m² (0.3-1.2 kgf/cm²), t.e. malpli ol tiu de la homa piedo. Tiamaniere la raŭpa movilo evitas profundan mergon en grundon.

## Vidu ankaŭ 
* Movilo
* Raŭpo (mekaniko)

Kategorio:Moviloj
Kategorio:Transportaj rimedoj
Bowil

**Bowil** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Konolfingen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 1381 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo Bowil situas proksimume 20 km sudoriente de la federacia urbo Berno sur la akvodislimo de la rivereto *Chise*, alfluanto de Aro, kaj Emme sur alteco de 733 m s.m.

## Najbara komunumo 
La komunumo limas en nordo al Oberthal, en oriento al Signau kaj Röthenbach en Emme-Valo, en sudo al Linden, kaj en okcidento al Oberhünigen kaj Zäziwil.

## Trafiko 
Bowil disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Berno al Lucerno kaj tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo paralela al tiu fervojlinio tra Emme-Valo kaj Entlebuch.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bowil datiĝas el la jaro 1299 kiel *Bonwile*.

Dum mezepoko Bowil apartenis al la Senjorujo Signau, kiu apartenis al la suvereneco de la Grafoj de Kiburgo. Kun la Senjorujo la vilaĝo fariĝis en la jaro 1399 posedaĵo de la urbo Berno. En la 16-a jarcento post la reformacio en Friedersmatt en Bowil estis dum longa tempo kunvenejo de la anabaptista movado de Emme-Valo. Post la kolapso de la malnova reĝimo dum la Helveta Revolucio en la jaro 1798 la vilaĝo estis atribuita al la nove kreita distrikto Höchstetten. Ekde la jaro 1803 ĝi apartenis al la ĉefdistrikto Konolfingen, kiu estis transformita per la nova konstitucio de 1831 al la hodiaŭa distrikto Konolfingen.

## Vidu ankaŭ 
* Bowil (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bowil
* Bowil en la Historia Leksikono de Svislando
Konak (Seĉanj)

**Konak** (ankaŭ germane), serbe **Конак,** bulgare **Канак** [kanak], hungare **Kanak** estas malgranda vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Seĉanj.
eta|dekstra|200px|Konak troviĝas en (verda) Municipo Seĉanj en Serbio
eta|275px|Mapo pri municipo Seĉanj
eta|280px|Romkatolika preĝejo de Konak

## Bazaj informoj 
* Areo: 42 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°18′32″N 20°54'29″E
* Alto super marnivelo: 43 m
* Loĝantaro: 990
* Poŝtkodo: 23253
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Konak situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, proksime de la rumana landlimo.

## Historio 
En 1910 vivis en Kanak 1828 homoj (639 serboj (35 %), 550 hungaroj (30 %), 67 germanoj, 25 kroatoj, 11 slovakoj, 10 rumanoj kaj aliaj (precipe bulgaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Konak 996 homoj, (401 serboj (40 %), 371 hungaroj (37 %), 73 bulgaroj, 27 jugoslavianoj, 19 ciganoj, 18 kroatoj, 10 slovakoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto de 1895
* ortodoksa serba preĝejo omaĝe al Sankta Sava de 1758, dum rekonstruo en 2009 la turo disfalis
* kastelo de Dániel el 1884, nun lernejo

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino
eta|maldekstra|270px|Ortodoksa preĝejo de Konak

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Reinhard Marx

**Reinhard MARX**  (naskiĝis la  en Geseke) estas germana romkatolika episkopo.
De 2001 ĝis 2007 li estis episkopo de Treviro. Ekde 2007 li estas ĉefepiskopo de Munkeno kaj Freising. De 2014 ĝis 2020 li estris la Germanan Episkoparon.

Profitante de samnomeco kun Karl Marx, filozofo de Treviro, li taskis sian specifan studpreparon verki sian "Kapitalon" fonditan sur la kristana etiko. La verko, titolita "La kapitalo. Kristana kritiko al motivoj de la merkato" okupiĝas pri la fakto, ke nun diversloke oni restudas la faman verkon "La Kapitalo" de Karl Marx kaj por serĉi en ĝi rimedojn kontraŭ la riskoj de la globaligo kaj lastatempe por malkovri defendilojn kontraŭ la reala aŭ ĉiam superŝvebanta financa krizo.

Atenta de ĉiam pri ekonomiaj kaj socialaj temoj, Marx ne restis indiferenta antaŭ la novaj provoj de interpreto pri la fundamenta verko de Karlo Marx: en la prefaco de sia verko li titolas "Marx skribas al Marx". Li aprobas la analizon pri la unua kapitalismo kaj la puŝon al la konkero de la homaj rajtoj, sed mallaŭdas "la bildon tute falsan pri la homo apogitan sur la ekskludo de la religia dimensio" kaj riproĉas "la radikon absoluteman" de la penso de la filozofo de Treviro. Al tiu li agnoskas la meriton de la moderna atentigo pri homaj rajtoj, tamen observas, ke tiuj rajtoj ne estas atingaĵo nur de materiismo, ĉar ili havas historian kaj etikan fundamentojn en la kristana kulturo.

Al la demando "Ĉu ŝtato aŭ merkato? Ĉu pli da ŝtato aŭ pli da merkato por eviti krizojn?" Reinhard Marx respondas egale kiel la sociaj enciklikoj, do laŭ la katolika sociala doktrino.

## Bibliografio 
* Gerechtigkeit ist möglich. Zwischenrufe zur Lage des Sozialstaats. Freiburg 2004 (Kun Bernhard Nacke).
* Gerechtigkeit vor Gottes Angesicht. Worte, die weiterführen. Freiburg 2006.
* Das Kapital. Eine Streitschrift. Unter Mitarbeit von Arnd Küppers. München 2008.
* Itala traduko: Il capitale. Una critica cristiana alle ragioni del mercato, Rizzoli, 2009. ISBN 88-17-03287-5.

Kategorio:Ĉefepiskopoj de Munkeno kaj Freising
Kategorio:Episkopoj de Treviro
Kategorio:Sociologio
Kategorio:Ekonomio
Ekspedicio Southern Cross

[eta|dekstra|250px|[Vintro de 1899 : Colbeck, Bernacchi kaj Evans senfeligante fokon.]]
La **ekspedicio Southern Cross** (angle *Southern Cross Expedition*), ankaŭ konita kiel la **Brita Antarkta Ekspedicio 1898–1900** (*British Antarctic Expedition 1898–1900*), estis la unua brita ekspedicio de la heroa epoko de antarkta esplorado. Ĝi antaŭis la multe pli famajn ekspediciojn de Robert Falcon Scott kaj Ernest Shackleton de la sekva jardeko.

La ekspedicio Southern Cross estis nomita laŭ la anglalingva nomo de la konstelacio Suda Kruco. Ĝi estis la persona projekto de la norvega-brita esploristo kaj instruisto Carsten Borchgrevink. La ekspedicianoj sukcese atingis la kabon Adare sur la antarkta kontinento kaj travintris tie. La tuta aventuro estis financita de la brita magazineldonisto George Newnes.

Southern Cross
Southern Cross
Monto Pelée

La **monto Pelée** (france *Montagne Pelée*, t.e. "kalva monto") estas aktiva vulkano en la norda parto de la franca transmara departemento Martiniko, insulo de la Antiloj en Karibio. Ĝi viciĝas inter la plej danĝeraj vulkanoj de la tuta mondo, kaj ĝi precipe famiĝis pro sia katastrofa erupcio en 1902, kiu detruis la urbon Saint-Pierre, kaj mortigis ĉirkaŭ 30 000 homojn.

Ĝi altas 1397 metrojn.

Kategorio:Martiniko
Pelée
Pelée
Uranienborg

[eta|200ra|Mapo de Uranienborg, ĉ. [1900.]]
**Uranienborg** estas kvartalo de la norvega ĉefurbo Oslo, en la distrikto Frogner.

Ĝi origine estis kampara areo en la eksa komunumo Aker, kaj ĝi fariĝis parto de Oslo (tiutempe Christiania) en la jaro 1859. Inter 1988 kaj 2004, ĝi formis la distrikton *Uranienborg-Majorstuen* kune kun la kvartalo Majorstuen. Ĝi anstataŭe aniĝis al la distrikto Frogner en 2004.

## Nomo 
El tiu areo oni antaŭe ĝuis tre belan panoramon. Ĝi do estis nomita laŭ la fama observatorio Uraniborg de la astronomo Tycho Brahe sur la (nun sveda) insulo Ven.

Kategorio:Oslo
Elemir

**Elemir,** serbe **Елемир,** germane **Elemer,** hungare **Elemér** estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Zrenjanin. Ĝis la 20-a jarcento estis 2 apudaj vilaĝoj, kies oficialaj hungaraj loknomoj estis Alsó- aŭ Német- Elemér (=suba aŭ germana) kaj Felső- aŭ Szerb- Elemér (=supre aŭ serba) Elemér.
eta|dekstra|200px|Elemir troviĝas en (verda) Municipo Zrenjanin en Serbio

## Bazaj informoj 
* Areo: 73 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 46°26′20″N 20°17'32″E
* Supermara alteco: 78 m
* Loĝantaro: 4690
* Poŝtkodo: 23208
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Elemir situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ maldekstra bordo de Tiso. Zrenjanin troviĝas 10&nbsp;km-ojn.
eta|275px|Mapo pri municipo Zrenjanin
eta|300px|Katolika preĝejo de Elemir

## Historio 
Dum la mezepoko la vilaĝo nomiĝis *"Ilemér"*. Dum la turka regado serboj alvenis. En 1796 germanoj fondis apudan vilaĝon. En 1910 vivis en Suba-Elemér 1011 homoj (germanoj en majoritato, hungaroj en minoritato), en Supra-Elemér 3440 homoj (3075 serboj, 195 germanoj kaj 121 hungaroj. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Nagybecskerek, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Elemir 4690 homoj, (4158 serboj (89 %), 181 ciganoj, 93 hungaroj, 54 jugoslavianoj, 24 kroatoj kaj aliaj). La vilaĝo havas gravajn naftoduktojn al Panĉevo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1846
* ortodoksa preĝejo de 1806

## Famuloj 
* En la iama Felsőelemér naskiĝis hungara ministro Ernő Dániel.
* En la iama Alsóelemér naskiĝis hungara meteologiisto Ferenc Sávoly.

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino
eta|maldekstra|260px|Ortodoksa preĝejo de Elemir

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Tero Pitkämäki

200ra|eta|dekstra|Tero Pitkämäki ĵus gajninta ormedalon en la Atleta Mondĉampiona Konkurso de 2007.

**Tero PITKÄMÄKI** (naskiĝis la 19-an de decembro 1972 en Ilmajoki) estas finna sportisto. En sia branĉo, lancoĵetado, li estis la mondĉampiono en 2007 (konkurso en Osaka, Japanujo) kaj en la olimpiaj ludoj de Pekino (2008) li gajnis la bronzan medalon. Lia propra rekordo estas 91,53-metra ĵeto atingita en Kuortane, Finnlando, en 2005. La Eŭropa Atleta Asocio elektis lin la vir-atleto de la jaro 2007.

Profesie Pitkämäki estas elektroinĝeniero.

Kategorio:Olimpikaj atletoj
Kategorio:Finnaj lancoĵetistoj
Morooj

La **morooj** - hispane *moros* - estas la plej granda ne-kristana etno en la Filipinoj, plejparte loĝata de anoj de la katolika eklezio. En la jaro 2005 ili ampleksis proksimume 5 procentaĵojn de ĉiuj filipinanoj. La hispana vorto *moros* origine signis la maŭrojn, kontraŭ kiuj ĝis la jaro 1492 batalis la kristanaj hispanoj en sia propra lando, Hispanio. La plej multaj morooj vivas en la sudo de la Filipinoj, aparte sur la insulo Mindanao, krome en la suda parto de la insulo Palavano, sur la Sulua arkipelago kaj en la grandurboj de la Filipinoj kiel Manilo, Sebuo kaj Baguio.

## Historio 
La islamo en la jaro 1380 per la misiisto *Makdum Karim* venis al la Filipinoj. Vizitoj de islamaj malajoj sur la sudaj insuloj de la Filipinoj fortigis la kredon. Tie ekestis pluraj sultanejoj, interalie la potenca Sultanejo de Suluo kaj la Sultanejo de Magindanao.

Ankaŭ en Manilo ekzistis forta islama influo, kiam alvenis la hispanaj koloniistoj: La manila tribestro tiutempe estis la islamano *Raĝah Sulajman*. La eŭropaj koloniistoj tamen misie konvertis ĉiujn partojn de la Filipinoj, kiujn ili sukcesis konkeri, al la romia katolikismo. Tiel nur la sudo de la Filipinoj restis islama, kaj iuj montaraj triboj restis animismaj.

Nur ekde la jaro 1902 la morooj de la usona armeo en armita konflikto ĝis la jaro 1913 estis venkitaj. Tial multaj morooj ne komprenas sin anoj de la Filipinoj, sed de sendependa etno. Separismaj grupoj ekde tiam postulas la fondon de propra suverena ŝtato kun la nomo *Bangsamoro* ("moroa lando"), kaj parte iuj grupoj postulas la inkluzivigon de grandaj teritorioj ekster la Filipinoj, kiel la nuntempe malgranda Sultanejo Brunejo kaj ties historie multe pli granda areo en la nordo kaj oriento de la insulo Borneo, kiuj nuntempe apartenas al Malajzio.

La centra registaro en Manilo ekde la 1920-aj jaroj subtenis la sisteman setladon de kristanoj el la nordaj insularoj Luzono kaj Bisajoj en Mindanao. Tiel la islamanoj ankaŭ en la sudo de Mindanao iĝis malplimulto, kaj kreskis konfliktoj inter la kristanaj setlistoj kaj la lokaj islamanoj. Ekde la 1970-aj jaroj ardis armita batalo de lokaj armitaj ribeluloj kontraŭ la centra registaro en Manilo, komence nome de la Moroa Nacia Liberiga Fronto (MNLF), pli poste ankaŭ nome de plia ribelaj grupoj. La konflikto ĝis la nuntempe estas nefinita, kvankam ekde la jaro 1990 ekzistas Aŭtonoma Regiono Islama Mindanao, instalita fare de la centra registaro en Manilo.

## Eksteraj ligiloj 
* La moroa konflikto kaj la filipina sperto pri aŭtonomeco (angla teksto, PDF-datumaro, 53 kB)

Kategorio:Etnoj
Kategorio:Filipinoj
Kategorio:Islamo
Ĉenta

**Ĉenta,** serbe **Чента,** slave **Čenta,** germane **Tschenta,** hungare **Csenta** [ĉenta] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Zrenjanin.
eta|dekstra|200ra|Ĉenta troviĝas en (verda) Municipo Zrenjanin en Serbio
eta|275ra|Mapo pri municipo Zrenjanin

## Bazaj informoj 
* Areo: 81 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°06′18″N 20°23'10″E
* Alto super marnivelo: 76 m
* Loĝantaro: 3110
* Poŝtkodo: 23266
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Ĉenta situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, inter maldekstra bordo de Danubo kaj Timiş.

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Antalfalva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Ĉenta 3119 homoj, (2969 serboj (95 %), 26 montenegranoj, 19 ciganoj, 14 kroatoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Jan Łukasiewicz

**Jan ŁUKASEWICZ** (pola prononco: [ˈjan wukaˈɕɛvʲitʂ]) (21 decembro 1878 – 13 februaro 1956) estis pola matematikisto naskita en Lwów, Galicio, Aŭstrio-Hungario (nuntempe Lviv, Ukraino). Lia ĉefa matematika verko fokusiĝis pri matematika logiko. Li okupiĝis pri tradicia propozicia logiko, la principo de nekontraŭdiro kaj la leĝo pri elimino de tria. Jan Łukasiewicz estis unu el fondintoj de Pola Matematika Skolo- Lvova-Varsovia skolo kaj kreinto de pola skribmaniero.

## Vidu ankaŭ 
* 27114 Łukasiewicz

Kategorio:Polaj matematikistoj
Kategorio:Polaj romkatolikoj
Kategorio:Filozofio de logiko
Kategorio:Polaj filozofoj
Kategorio:Polaj ministroj pri edukado
Kategorio:Polaj logikistoj
Pinopsidoj

**Pinopsidoj** estas klaso de Gimnospermoj. Ili enhavas nur unu vivantan ordon nome Pinaloj.

Kategorio:Pinofitoj
This Is It (filmo)

La filmo ***This Is It*** (*Jen ĝi*) de Michael Jackson estas usona dokumentario kaj koncertofilmo (d:Q430525) farita en la jaro 2009 pri la provludoj de Michael Jackson, kiu preparis la serion da koncertoj de la sama nomo, komenciĝonta la , sed nuligita pro lia morto la .

La filmo estis farita kaj sur scenejo, kaj malantaŭ la kulisoj. La filmo montras Jackson kaj lian teamon de dancistoj. La filma direktoro Ortega konfirmis, ke kiam Jackson filmis scenojn de si mem provludanta, li neniam havis la intencon publikigi ĝin al la publiko, sed post la morto de Jackson, estis konsentite, ke la filmo estu finfarita kaj publikigita por montri al la fervoruloj de Jackson. La scenoj estis filmita ĉe *The Forum* kaj la *Staples Center* en Los-Anĝeleso, Kalifornio. 

Malgraŭ tio, ke ĝi originale estis preta por la , la premierotago estis antaŭplanita por la , pro forta postulo de fervoruloj de Jackson. La filmo estis disvastigita tutmonden kaj ĝia montrado limigita al dusemajna daŭro, de la 28a de oktobro ĝis la 12a de novembro 2009. Biletoj ekvendiĝis unu monaton pli frue por kontentigi altan anticipan mendadon.

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Muzikaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2009
MPLA

**MPLA** aŭ **MPLA-PT** (portugale **Movimento Popular de Libertação de Angola – Partido do Trabalho** = Movado Popola de Liberigo de Angolo – Partio de la Laboro) estas la reganta partio en Angolo ekde ĝia sendependeco en 1975. Ĝis sendependeco, la partio estis organizo kiu batalis kontraŭ portugala rego, kaj en la Civila milito batalis la UNITA kaj FNLA-movadoj.

MPLA estis fondita en decembro 1956 per kuniĝo de la Komunisma Partio Angola (PCA) kaj la Partio de la Lukto Unuigita por la Afrikanoj en Angolo (PLUA). De 1961 al 1975 ĝi batalis kontraŭ la kolonia potenco, Portugalio. Poste ĝi batalis kontraŭ la partioj UNITA kaj FNLA, ĝis 2002, kiam mortis Jonas Malheiro Savimbi, estro de UNITA. Dume ĝi estis la partio reganta en la Popola Respubliko Angolo poste simple Respubliko Angolo.

La potenca bazo de la MPLA estas la M'Bundo kaj la elito de Luando.

En la pasinteco, la partio konservis ampleksajn kravatojn kun la komunistaj partioj de la Orienta Bloko. Ŝi estas nuntempe membro de la Socialista Internacio.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la partio

Kategorio:Politiko de Angolo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1956
Sola mondo

**Sola mondo** estas gazeto de **direktejo pri evoluo kaj kunlaborado** DEZA de Svisujo. La **agentejo pri internacia kunlaborado** de la svisa departemento pri eksterlandaj aferoj estas la eldonejo. La gazeto ne estas oficiala, la opinioj estas liberaj. La gazeto ne reflektas la opinion de la DEZA.

La gazeto estas ankaŭ prelegfolio por bazaj kaj mezaj lernejoj. La DEZA havas nur en Svisujo ankaŭ servon de prelego pri internaciaj temoj por lernejoj.

La DEZA eldonas la gazeton en germana, franca kaj itala lingvoj. Oni povas aboni la gazeton.

Ekzemplaj artikoloj septembro 2009

* ** gazeto Sola mondo en pdf**, germane, france, itale
* pri terpomo en 6 lingvoj 
* pri klima pinta konferenco en angla, franca, hispana lingvoj
* pri klimaŝanĝiĝo en 5 lingvoj
* Svisujo - Mocambiko 30 jaroj de kunlaboro de 1979 - 2009 pdf germane, france, portugale
## Eksteraj ligiloj 
* abonomentoj, informoj por studentoj kaj lernestroj en germane, france, itale, angle, hispane

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Gazetoj de Svislando
Averio

eta|dekstra|Averio de ŝipo *Irving Johnston*, marte 2005
**Averio** - de arabe: عوار, *ʿawār* = eraro, damaĝo) estas difekto. La vorto estas uzata tipe por ŝipakcidentoj.

Averio kutime havas jurajn konsekvencojn: → damaĝokompenso, → asekuro.

## Averio de ŝipoj 
Per averio la ŝipo kaj ofte ankaŭ la transportitaj varoj estas grave damaĝitaj, ekstremkaze la ŝipo sinkas. Ekzemplo estas la averio de Titanik. La restaĵo de ŝipo subakviĝinta tiam nomiĝas vrako.

## Aliaj averioj 
Aparte en kazoj de kompleta damaĝo (ne riparebla) oni parolas pri averiintaj veturiloj aŭ industriaj uzinoj, konstruaĵoj, serviloj ….
Ekzemple: averio de Ĉernobil

## Vidu ankaŭ 
* kraŝo
* grundado
* ŝipfrakaso
* trafikakcidento
* vrako

## Eksteraj ligiloj 
* Monda mapo de averioj 

Kategorio:Katastrofoj
Magindanao

eta|200px|dekstra|Situo de la provinco ene de la insulo Mindanao
**Magindanao** - hispane *Maguindanao* - estas provinco de la Filipinoj. La provinca teritorio situas sur la insulo Mindanao. Ĝi estas parto de la regiono ARMM (Aŭtonoma Regiono Islama Mindanao), kiu estis instalita en 1989 kaj kiu ankaŭ ampleksas la provincojn Ŝarif Kabunsuan kaj suda Lanao de Mindanao, kaj krome la ankoraŭ pli sudajn provincojn Basilano, Suluo kaj Tavi-Tavio.

Administra centro de la provinco estas la urbo Shariff Aguak, dum Buluan estas ĉefurbo, kaj laŭ la censo de la jaro 2000 en ĝi vivis 435.254 homoj.

Kategorio:Provincoj de la Filipinoj
Floranta Baroko

**Floranta Baroko** () oni nomas la ĝardenojn ĉirkaŭ la rezideja kastelo en la germania urbo Ludwigsburg.

## Historio 
Dum la konstruado de Ludwigsburga kastelo sub duko Eberhard Ludwig ekde la jaro 1704 oni ankaŭ konstruis norde kaj sude de la kastelo ĝardenojn, plivastigitaj sub duko Karl Eugen sub nova aspekto. La fruktoĝardeno estiĝis ekde 1797 sub duko Friedrich la 2-a. En la jaro 1828 oni malfermis la ĝardenojn por la publiko kaj uzis ilin ankaŭ agrikulture.

maldekstre|eta|300px|
Okaze de 250-jara jubileo de kastelo kaj urbo Ludwigsburg en la jaro 1954 ekde 1953 sub la gvido de Albert Schöchle oni donis al la ĝardenaĵo novan aspekton, parte laŭ historia, parte al la Baroko libere postsentita formo. La denova malfermo sub la nomo „Floranta Baroko“ okazis je la 23-a de aprilo 1954 paralele al la malfermo de „Federacia Ĝardenoekspozicio“. La fabeloĝardeno ekestis en 1959, la Granda Brodejo (= baroka ĝardenartaĵo) je la norda flanko en 1961.

## Rilatoj al Esperanto 
En somero 1988 en la kastela kortego kaj la ĉirkaŭa parkaro okazis solena festado okaze de la 25-jara jubileo de ŝtate subtenitaj grupaj renkontiĝoj inter junaj francoj kaj germanoj kaj ankaŭ de la tiucele fondita Oficejo Franc-Germana pri Junularo. En tiu evento ankaŭ la franca kaj germana Esperanto-Junularoj prezentiĝis per granda komuna informstando kaj multaj informiloj en dezajno kunordigitaj franc- kaj germanlingve, ĝenerale pri Esperanto kaj TEJO, sed ankaŭ specife pri franc-germanaj junularaj renkontiĝoj ebligitaj per neŭtrala internacia lingvo.

Kategorio:Parkoj en Baden-Virtembergo
Kategorio:Distrikto Ludwigsburg
Kategorio:Duklando Virtembergo
Barry (hundo)

eta|La remburita korpo de Barry, Muzeo pri Naturscienco de Berno
eta|Barry, malnova poŝtkarto

Barry (1800 – 1814) estis fama San-Bernarda hundo, kiu deĵoris kiel savanta hundo en Alpoj, en la hospico de la Montpasejo Granda Sankta Bernardo. Ĝi estus savinta 40 homojn perdiĝintajn sur la neĝo.

Ĝia korpo, remburita, estas ekspoziciata en la Muzeo pri Naturscienco de Berno, kaj monumento al ĝia honoro staras en la Hunda Tombejo de Asnières-sur-Seine (Francio).

La legendo, laŭ kiu ĝi estus mortigita fare de perdiĝinta homo, kiu konfuzis ĝin kun lupo estas malprava. Male, oni ĝin emeritigis en 1912 kaj ĝi mortis en 1914 en Berno.

Alia legendo: la barileto da brando, kiun oni ĉiam bildigas pendanta ĉe la koloj de la San-Bernardaj hundoj. La monaĥoj de la hospico ĉiam neis ke tiu ekzistis.

## Noto 
## Eksteraj ligiloj 
*  Barry en la Muzeo pri Naturscienco de Berno 
*  Omaĝo al Barry de la Muzeo pri Naturscienco de Berno 
*  Monumento (kun malprava legendo) en la Hunda Tombejo de Asnières 

Kategorio:Famaj bestoj
Kategorio:Unuopaj hundoj
Kategorio:Bestoj naskiĝintaj en 1800
Kategorio:Bestoj mortintaj en 1814
Kristiano Strachkvas

**Kristián Strachkvas**, ankaŭ *Křišťan* aŭ *Christianus*, (naskiĝinta la , mortinta en 996) estis episkopo de Prago.

Strachkvas estis filo de reĝo Boleslao la 1-a de Bohemio kaj lia edzino *Biagota*. Laŭ legendo li naskiĝis la tagon de la murdo de Sankta Venceslao, sed laŭ aliaj fontoj en 929. Lia patro sendis lin al monaĥejo en Ratisbono, kie li monaĥiĝis kaj prenis la monaĥan nomon Kristiano.

Dum sia konsekro kiel episkopo de Prago li suferis apopleksion kaj mortis.

Kristiano estas supozata aŭtoro de latinlingva legendo *Vita et passio sancti Venceslai et sanctae Ludmilae aviae eius* ("La vivoj kaj martiraj mortoj de sankta Venceslao kaj de lia avino sankta Ludmila"), pli konata kiel "La legendo de Kristiano", pri la vivo de la unuaj ĉeĥaj sanktuloj.

La legendo estis esperantigita de Václav Rajlich.

## Eksteraj ligiloj 
* http://members.chello.cz/malovec/VENCESLA.htm 
* Legenda Christiani. Vita et passio sancti Wenceslai et sancte Ludmile ave eius.  Reta teksto de la eldono de Jaroslav Ludvíkovský. Praha 1978
* [Jan Kalivoda: Historiographie oder Legende? „Christianus monachus“ und sein Werk im Kontext der mitteleuropäischen Literatur des 10. Jahrhunderts. En: Beiträge zur Altertumskunde, volumo 141, eldonejo K. G. Saur(https://eo.wikipedia.org/wiki/K._G._Saur), Munkeno 2001. p. 136-154]  

Kategorio:Premislidoj
Kategorio:Episkopoj de Prago
Kategorio:Monaĥoj
Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Situacia komedio

**Situacia komedio** (mallonge **sitkomo**) estas speco de komedio, kiu en la 1930-aj jaroj formiĝis en radio, sed nun estas tipa por televido, aparte por televidaj serioj.

La karakteroj de la herooj, iliaj kutimoj kaj konduto ne evoluas kiel en dramo. Spritaj dialogoj kaj konfliktaj situacioj okazas kutime en la familia hejmo aŭ lernejo, eventuale en kosma spacŝipo. 

Ofte la spritaĵoj estas emfazitaj per sono de ridanta publiko.

Internacie konataj televidaj sitkomoj estas ekz. Adams-familio, M*A*S*H, Seinfeld, Friends aŭ desegnita La Simpsonoj.

Kategorio:Humuro
Kategorio:Televidaj serioj
Norda Zamboango

eta|200px|dekstra|situo de la provinco ene de la insulo Mindanao
**Norda Zamboango** - hispane *Zamboanga del Norte* - estas provinco de la Filipinoj. La provinca teritorio situas sur la insulo Mindanao, la dua plej granda insulo de la lando. La provinco estas parto de la regiono 9 de la Filipinoj - la Zamboanga Duoninsulo, en kiu ankaŭ situas la provincoj suda Zamboango kaj Zamboango Sibugaja plus du eksterprovincaj urboj. Tute en la sudo limas la teritorio de la urbo Zamboango, samnoma kiel la tuta duoninsulo - tiu urbo politike ne apartenas al ajna provinco.

Administra centro de la provinco estas la urbo Dipolog, kaj laŭ la censo de la jaro 2000 en ĝi vivis 823.130 homoj.

## Urboj 
* Dapitan

Kategorio:Provincoj de la Filipinoj
Barankilo

**Barankilo **(hispane'*, *Barranquilla''''' [barAnkilja]) (Ravineto) estas milionurbo, ĉefa havenurbo, universitata urbo en Kolombio kaj ĉefurbo de Atlantiko (Provinco). Ĝi estas la kvara urbo de Kolombio el demografia vidpunkto, entute 1.112.837 loĝantoj vivas en la urbo (2005).

## Historio 
Indianoj estis la unuaj loĝantoj, sed la loko plaĉis ankaŭ al la alvenintaj hispanoj, ĉar tre proksime estis enfluo de la rivero.

## Trafiko 
Barranquilla havas internacian flughavenon kaj marhavenon. En la urbo aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

## Klimato 
Barranquilla havas tropikan savanoklimaton. La averaĝa temperaturo estas , dumtage . Jare pluvas po 821&nbsp;mm.

## Vidindaĵoj 
* muzeo pri modernaj artoj

## Servoj 
* Universitato de Atlantiko

## Famkonatuloj 
* Shakira (1977), pop kantistino.

## Ĝemelurboj 
*  Bonaero, Argentino
*  Tampa, Usono
*  Nankino, Ĉinio
*  Kaosjungo, Tajvano

## Vidu ankaŭ 
* Karnavalo de Barankilo
* Listo de milionurboj
* Gvaĥiraj-barankilaj kserofitaroj

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo de Barranquilla

Kategorio:Urboj de Kolombio
Kategorio:Milionurboj
Adolf Anderssen

**Karl Ernst Adolf ANDERSSEN** (Breslau,  - Breslau, ) estis eminenta germana ŝakludisto. Kvankam titolo de grandmajstro ankoraŭ ne ekzistis en tiu tempo, oni konsideras lin kiel la plej bonan ŝakiston en la tuta mondo, ekde 1851 ĝis 1858, kaj denove ekde 1861 ĝis 1866.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ŝakmondĉampiono

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Internacia Ŝakfederacio (FIDE)  
* Ŝakludoj de Anderssen 

Kategorio:Naskiĝintoj en Breslaŭo‎
Kategorio:Mortintoj en Breslaŭo‎
Kategorio:Germanaj ŝakistoj
Kategorio:Mondĉampionoj pri ŝako
Kategorio:Studentaro de la Universitato de Vroclavo
Kategorio:Ŝakproblemistoj
Kategorio:Ŝakverkistoj
Farkaĵdin

eta|dekstra|200px|Farkaĵdin troviĝas en (verda) Municipo Zrenjanin en Serbio
eta|275px|Mapo pri municipo Zrenjanin
**Farkaĵdin,** serbe **Фаркаждин,** slave **Farkaždin,** hungare **Farkasd** [farkaŝd] estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Zrenjanin.

## Bazaj informoj 
* Areo: 39 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°11′18″N 20°28'11″E
* Alto super marnivelo: 63 m
* Loĝantaro: 1380
* Poŝtkodo: 23264
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Farkaĵdin situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ dekstra bordo de Timiş (kun ponto al Idvor).

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Antalfalva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 2002 loĝis en Farkaĵdin 1386 homoj, (1316 serboj (95 %), 49 ciganoj, 5 hungaroj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Eĉka

eta|dekstra|200ra|Eĉka troviĝas en (verda) Municipo Zrenjanin en Serbio
eta|275ra|Mapo pri municipo Zrenjanin
eta|270ra|Katolika preĝejo de Eĉka
eta|250ra|Rumana preĝejo de Eĉka
**Eĉka,** serbe **Ечка,** slave **Ečka,** germane **Deutsch-Etschka,** rumane **Ecica,** hungare **Écska** [Eĉka] estas unuigita vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Meza** Banato, en municipo de Zrenjanin. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Német-Écska*. Ĝis 1948 estis 2 apudaj vilaĝoj: hungare **Écska** kaj slave **Mala Ečka,** rumane **Ecica Română,** germane **Alt Etschka,** hungare **Ecsehida** aŭ *Román-Écska*.

## Bazaj informoj 
* Areo: 26 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 45°19′04″N 20°26'20″E
* Alto super marnivelo: 71 m
* Loĝantaro: 4510
* Poŝtkodo: 23203
* Telefonprefikso: 23
* Aŭtokodo: ZR

## Situo 
Eĉka situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ maldekstra bordo de Bega (kun ponto). Zrenjanin troviĝas 10&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri "Ecsehida" devenis ĉirkaŭ el 1440, kiu estis tiam doganprena kaj prama loko. Ŝajne dum la turka regado la vilaĝo restis viva. En 1718 bienulo aĉetis la ĉirkaŭaĵon kaj impona bieno ekfunkciis. Komence hungaroj, ekde 1767 rumanoj, ekde 1788 serboj, ekde 1793 bulgaroj, ekde 1802 germanoj alvenis, dume 2 apudaj vilaĝoj formiĝis. En 1876, 1894 kaj en 1910 ĥoleroj, en 1836 incendio okazis. En 1848 la hungara armeo dufoje venkis la serbojn. Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝoj apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Nagybecskerek, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. En 1941 la germana armeo okupis la komunumon ĝis 1944. En 1946 la germanoj deportiĝis, post 2 jaroj la vilaĝoj unuiĝis. En 2002 loĝis en Eĉka 4513 homoj, (2483 serboj (55 %), 1325 rumanoj (29 %), 196 hungaroj, 123 jugoslavianoj, 72 ciganoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto de 1863
* ortodoksa serba preĝejo de 1711
* ortodoksa rumana preĝejo de 1856
* kastelo de Harnoncourt el la 19-a jarcento

== Komunumoj pri *híd* (=ponto) en Hungara reĝlando ==

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino
eta|maldekstra|270ra|Ĉefstrato de Eĉka
dekstra|eta|250ra|Kastelo de Eĉka
maldekstra|eta|250ra|Turo en Eĉka
dekstra|eta|250ra|Blazon de Lazar en Eĉka

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Ruy López de Segura

**RUY LÓPEZ de Segura** (Zafra, 1540 - Madrid, ĉ.1580) estis eminenta hispana ŝakludisto. Kvankam titolo de grandmajstro ankoraŭ ne ekzistis, oni konsideras lin kiel la plej bonan ŝakiston en la tuta mondo je ĉirkaŭ 1560. Li disvolvigis la hispanan malfermon, nun ankaŭ konata kiel *Ruy López malfermo*, kaj verkis la unuan konatan ŝaklibron: *Libro de la invención liberal y arte del juego del Ajedrez* (1561).

[300ra|eta|Partido de Ruy López kaj [Leonardo da Cutri en Hispanio (Luigi Mussini, 1886)]]

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ŝakmondĉampiono

## Eksteraj ligiloj 
* Internacia Ŝakfederacio (FIDE) (, )
* *Ruy López de Segura*  ()

Kategorio:Hispanaj ŝakistoj
Paolo Boi

**Paolo BOI** (Sirakuzo, 1528 - Napolo, 1598) estis eminenta itala ŝakludisto. Kvankam titolo de grandmajstro ankoraŭ ne ekzistis, oni konsideras lin unu el la du plej bonan ŝakiston en la tuta mondo, je ĉirkaŭ 1575, kune kun Leonardo da Cutri. En 1549, li venkis Papon Paŭlo la 3-an en ŝakludo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ŝakmondĉampiono

## Eksteraj ligiloj 
*   Internacia Ŝakfederacio (FIDE)

Kategorio:Italaj ŝakistoj