open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Manase

**Manase** aŭ **Manaseo** () estas la unuenaskito de Jozef kaj ties edzino egipta Asenat.

Manase estas ankaŭ la nomo de la izraela tribo kiu el tiu prenis la nomon. Kutime ĝi estas registrata kune kun tiu de Efraim kiel du elementoj de la tiu de Jozef. Li estis jam naskita kiam la filoj de Jakobo atingis Egiption el Kanaano.

Jakobo, lia avo, lin adoptis kiel sian filon. Genezo 48,12-14 rakontas kiel Jakobo elektis la pli junan filon de Jozef, Efraim, anstataŭ Manasen, por lin beni kiel unuenaskiton.

La tribo de Manase estis parto de la konfederacio de Nordo kaj estis tiom nombra ke oni devis ĝin dividi en du partoj, lokiĝante en malsamaj zonoj kaj foraj el la Eretz Israel Promesita Tero).
[eta|maldekstra|*[Jakobo benas la filojn de Jozefo*, la knabojn Efraim kaj Menase, de Rembrandt, 1656.]]

## Vidu ankaŭ 
* Manase (reĝo de Judujo)
* Jozef
* Izraela Lando
* Jakobo

## Aliaj projektoj 
KOMUNEJO: https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Manasseh?uselang=it

Kategorio:Roluloj de la Malnova Testamento
Kategorio:Roluloj de la Tanaĥo
Kategorio:Historio de judismo
Petula Clark

**Petula Sally Olwen Clark**, CBE (naskiĝis la  en Epsom, Surrey, Anglio, Unuiĝinta Reĝlando) estas angla kantistino, aktorino kaj komponistino kies kariero daŭras ekde sep jardekoj. Ŝi kantis en la angla, la franca, la itala kaj la hispana lingvoj.

La profesia kariero de Clark komenciĝis kiel artisto por la radio de BBC dum la dua mondmilito. En la 1950-aj jaroj ŝi komencis registri en la franca lingvo kaj havis internacian sukceson en ambaŭ lingvoj, kun kantoj kiel "The Little Shoemaker", "Baby Lover", "With All My Heart" kaj "Prends Mon Cœur".  Dum la 1960-aj jaroj ŝi fariĝis konata tutmonde kun siaj popularaj kantoj, inkluzive "Downtown", "I know a place", "My Love", "A Sign of the Time", "I Couldn't Live Without Your Love", "Colour My World", "This Is My Song" kaj "Don't Sleep In The Subway". La altempigo kaj populareco de ĉi tiuj kantoj dubligis Clark-on la Unua Sinjorino de la brita Invado. Ŝi vendis pli ol 68 milionojn da diskoj dum sia kariero.

En la 1960-aj jaroj, Clark ankaŭ kantis en reklamoj en la radio por Koka-kolao.

## Fonto 
Kategorio:Franclingvaj kantistoj
Kategorio:Germanlingvaj kantistoj
Kategorio:Hispanlingvaj kantistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Itallingvaj kantistoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Daun (apartigilo)

**Daun** estas:

* la urbo  Daun en la distrikto Vulkaneifel, iam Distrikto Daun, en la germana federacia lando  (Rejnlando-Palatinato)
* la komunumaro Daun kun la urbo Daun kiel administracia sidejo
* Daun (gento), nobele gento den Rejnlando
* Daun-Falkenstein, branĉo de la gento  Daun
* Daun-Oberstein, branĉo de la gento Daun

**Daun** estas la nomo de jenaj personoj:

familia nomo:
* Anders Daun (* 1963), sveda skisaltisto
* João Carlos de Saldanha Oliveira e Daun (1790–1876), portugala politikisto kaj generalo
* Markus Daun (* 1980), germana piedpilkisto
* Per Anders Daun (* 1963), sveda skisaltisto
* Vanessa Daun (* 1974), germana aktorino

devennomo:
* Leopold Joseph von Daun (1705–1766), aŭstra feldmarŝalo
* Filipo la 2-a von Daun (1463–1515), ĉefepiskopo de Kolonjo
* Wirich Philipp von und zu Daun (1669–1741), aŭstra feldmarŝalo

## Vidu ankaŭ
* Palaco Daun
Clydesdale (ĉevalo)

eta|dekstra|Du novzelandaj Clydesdale pelantaj ĉaron
Budweiser Clydesdale|eta|dekstre|240px
**Clydesdale** [klajdsDEJL] estas raso de tirĉevaloj devena el farmaj ĉevaloj de Clydesdale, Skotlando, kaj nomita laŭ tiu regiono. Kvankam origine estis unu el plej malgrandaj rasoj de tirĉevaloj, ĝi estas nuntempe alta raso. Ofte beja laŭ koloro, ili montras gravajn blankajn markojn pro ekzisto de genetiko rilate al branĉo Sabino. Tiu raso estis origine uzata por agrikulturo kaj transporto, kaj estas ankoraŭ uzata por tiraj celoj nuntempe. La Budweiser Clydesdale estas kelkaj el plej famaj Clydesdale, kaj aliaj membroj de la raso estas uzataj kiel paradĉevaloj (por tamburoj) fare de la Britia Household Cavalry. Ili estis uzataj ankaŭ por krei aŭ plibonigi aliajn tirĉevalajn rasojn.

Tiu raso estis disvolvigita el flandraj virĉevaloj importitaj al Skotlando kaj krucigitaj kun lokaj ĉevalinoj. La unua registrita uzo de la nomo "Clydesdale" por la raso estis en 1826, kaj ĉirkaŭ 1830 komencis sistemo de luado de virĉevaloj kio rezultis en la disvastigo de la ĉevaloj Clydesdale tra Skotlando kaj en norda Anglio. La unua bredoregistro estis formita en 1877. Fine de la 19a kaj komence de la 20a jarcentoj, miloj da Clydesdale estis eksportitaj el Skotlando kaj senditaj tra la mondo, inklude al Aŭstralio kaj Novzelando, kie ili iĝis konata kiel "la raso kiu konstruis Aŭstralion". Tamen, dum la Unua Mondmilito la nombroj de populacioj ekmalpliiĝis pro pliiĝanta mekanizado kaj milituzado. Tiu malpliiĝo pluis, kaj ĉirkaŭ la 1970-aj jaroj, la *Rare Breeds Survival Trust* konsideris la rason vundebla al formorto. La nombroj de populacioj iomete pliiĝis en la intervenA tempo, sed oni supozas, ke ili estas ankoraŭ vundeblaj.

## Notoj 
## Referencoj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* The Clydesdale Horse Society
* Clydesdale Breeders of the USA 
* Commonwealth Clydesdale Horse Society 

Kategorio:Ĉevalrasoj
16952 Peteschultz

'*16952 *Peteschultz'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan geologon Peter H. Schultz de la Universitato Brown, kiu studis la fenomenon de kraterigo kaj eksperimente kaj sur la tereno. Li ludis gravan rolon por difini kaj disvolvi la mision *Deep Impact*, precipe per siaj eksperimentoj ĉe la *Ames Vertical Gun Range'' de la NASA.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Perĉerono

eta|Perĉeronoj en tirantaro
**Perĉerono** estas raso de tirĉevaloj kiu originiĝis en la rivervalo de Huisne en okcidenta Francio, parto de la iama provinco Perĉo el kiu la raso prenis sian nomon. Kutime grizaj aŭ nigraj, Perĉeronoj estas bone muskolecaj, kaj konataj pro sia inteligenteco kaj preteco labori. Kvankam ties precizaj originoj restas nekonataj, la prauloj de la raso estis en la valo jam ĉirkaŭ la 17a jarcento. Ili estis origine raso por uzado kiel militĉevaloj. Laŭ la tempopaso, ili ekuziĝis por peladi diliĝencojn kaj poste por agrikulturo kaj tirado de pezaj varoj. Fine de la 18a kaj komence de la 19a jarcentoj, araba sango estis aldonita al la raso. Eksportado de Perĉeronoj el Francio al Usono kaj al aliaj landoj eksponence kreskiĝis fine de la 19a jarcento, kaj la unua bredoregistro de puraj perĉeronoj estis kreita en Francio en 1883.

Antaŭ la Unua Mondmilito, miloj da Perĉeronoj estis elŝipitaj el Francio al Usono, sed post la komenco de la milito, embargo ĉesis eksportadon. La raso estis uzita etende en Eŭropo dum la milito, kaj kelkaj ĉevaloj estis elŝipitaj el Usono reen al Francio por helpi en la luktado. En 1918, Perĉeronoj ekbrediĝis en Granda Britio, kaj en 1918 oni formis la *British Percheron Horse Society*. Post serio de ŝanĝoj ĉe nomoj kaj posedo de bredoregistroj, la bredoregistro de nuntempaj usonaj Perĉeronoj kreiĝis en 1934. En la 1930-aj jaroj, Perĉeronoj estis 70 porcento de la populacio de tirĉevaloj en Usono, sed ties nombroj malpliiĝis ĉefe post la Dua Mondmilito. Tamen, la populacio ekrekuperiĝis kaj ĉirkaŭ 2009, ĉirkaŭ 2,500 ĉevaloj estis registritaj ĉiujare nur en Usono. La raso estas ankoraŭ uzata etende por tirlaboro, kaj en Francio ili estas uzataj por viando. Ili estis krucigitaj kun kelkaj malpezaj ĉevalrasoj, kiaj la Kreola ĉevalo, por produkti ĉevalojn kaj por laboro kaj por konkurenco. Purrasaj Perĉeronoj estas uzataj por forstada laboro kaj pelado de ĉaroj, same kiel por laboro sub selo, kia konkurenco en fakoj de rajdado kiaj ĉevalsaltado.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

## Eksteraj ligiloj 
*Société hippique Percheronne de France
*Percheron Horse Association of America
*British Percheron Horse Society
*Percheron Horse Breeders Association of Australia

Kategorio:Ĉevalrasoj
Shire ĉevalo

La ĉevalo **Shire** [ŝAjr] estas raso de tirĉevaloj. Tiu raso produktiĝas en multaj koloroj, kiaj nigra, beja kaj griza. Temas pri altaj ĉevaloj, kies ĉevalinoj estas 163&nbsp;cm altaj kaj eĉ plie, dum virĉevaloj estas  173&nbsp;cm kaj eĉ plie. La raso havas enorman kapablon por pezopelado, kaj ĉevaloj Shire havis mondajn rekordojn por kaj plej grandaj ĝenerale ĉevaloj kaj plej altaj foje. Tra sia historio, la raso estis populara pro pelado de ĉaroj el bierfarejoj liverantaj bieron al vendantoj aŭ konsumantoj. Tiu praktiko pluas nuntempe, kaj la raso estas uzata ankaŭ por forstado, distro kaj promociaj celoj.

En 1878, kreiĝis la brita organizaĵo nune konata kiel *Shire Horse Society*, kaj la usona *Shire Horse Association* en 1885. La raso estis eksportita el Britio al Usono en grandaj nombroj dum la fino de la 19a kaj komenco de la 20a jarcentoj, sed ties populareco falis dum mekanizado pliiĝis, atingante malaltan pinton en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj. Populareco ekpliiĝis denove en la 1970-aj jaroj kaj poste. Tamen la populacinombroj estas ankoraŭ konsideritaj je danĝeraj niveloj fare de kaj la brit-baza *Rare Breeds Survival Trust* kaj de la uson-bazita *American Livestock Breeds Conservancy*.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
*http://www.shire-horse.org.uk/ The Shire Horse Society
*http://www.shirehorse.org/ American Shire Horse Association
*http://www.canadianshirehorse.com/ Canadian Shire Horse Association
*http://www.shirehorsefrance.com/  French Shire Horse Association

Kategorio:Ĉevalrasoj
Jasnaja Poljana (Kaliningrada provinco)

eta|240px|Agrikultura lernejo
**Jasnaja Poljana** (en rusa Ясная Поляна; en germana Trakehnen, el 1929 *Groß Trakehnen*; en litova Trakėnai; en pola Trakany) estas rura setlejo en la Distrikto Nesterov de la Kaliningrada provinco, Rusio. Ĝi situantas ĉe la sudoriento de la provinco, norde de la arbaro Romincka. Ĉe Divnoje Novoje estas fervoja stacio de la iama Prusia Orienta Fervojo el Kaliningrado al Kibartai en Litovio.

## Vidu ankaŭ 
* Jasnaja Poljana

## Eksteraj ligiloj 
* Bildoj de la staloj de Trakehner
* Trakehneranoj en iama Orienta Prusio
* Historio de la Trakehnena ĉevalo

Kategorio:Loĝlokoj de Kaliningrada provinco
Trakehnena ĉevalo

[eta|La moderna Trakehnena elstaras en [dresrajdo]]
La **Trakehnena ĉevalo** estas malpeza varmsanga ĉevala raso, origine disvolviginta ĉe la virĉevalejo de Orienta Prusio en la urbo Trakehnen el kiu la raso prenis sian nomon. Tiu virĉevalejo *Hauptgestüt Trakehnen* estis establita en 1731 kaj funkciis ĝis 1944, kiam la fino de la Dua Mondmilito kondukis al la aneksado de Orienta Prusio fare de Sovetunio, kaj la urbo enhavanta la virĉevalejon renomiĝis kiel Jasnaja Poljana.

La Trakehnena tipe estas inter 157 and 173&nbsp;cm. Ili povas esti de iu ajn koloro, ĉefe beja, griza, kaŝtankolora aŭ nigra, kvankam la raso enhavas ankaŭ kelkajn blankmakulajn ruanajn kaj tobianajn. Ĝi estas konsiderat kiel la plej malpeza kaj plej rafinata el varmsanguloj, pro ties fermita bredoregistro kiu permesas eniron nur de Trakehnenoj, same kiel de kelkaj selektitaj sangostirpoj de Pursanguloj, Anglarabuloj, Ŝagjuloj kaj Arabuloj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*Trakenher Verband
*American Trakenher Association
*[Trakehner - Oklahoma Ŝtata Universitato(https://eo.wikipedia.org/wiki/Oklahoma_%C5%9Ctata_Universitato) "Breeds of Livestock"] 

Kategorio:Ĉevalrasoj
Urodeloj

**Urodeloj**, **vostohavaj amfibioj** (science: *Caudata*) estas ordo de amfibioj.

Tiu ordo havas la jenajn familiojn:
* Ambistomatedoj (*Ambystomatidae*) Gray, 1850 - vivantaj en Usono kaj Meksiko
* Amfiumedoj Goldfuss, 1820 - vivantaj en Nordameriko, Eŭropo, Azio kaj Nordafriko
* Sirenedoj (*Sirenidae*) Gray, 1825 - vivantaj en Usono kaj Meksiko

## Referencoj 
Kategorio:Amfibioj
Konstantino la 2-a (Skotlando)

**Konstantino la 2-a**, **Constantín mac Áeda** aŭ **Còiseam mac Aoidh** (naskiĝis antaŭ 879 – mortis en 952) estis reĝo de Skotlando de 900 ĝis 943. Li estis la filo de Aed, la kuzo de lia antaŭulo Donaldo la 2-a kaj de lia sekvanto Malkolmo la 1-a, al kiu li lasis sian reĝlandon pro abdiko por iĝi monaĥo. Li estis ankaŭ la nepo de Kenneth la 1-a. La regado de Konstantino la 2-a estas la dua plej longa en la historio de Skotlando.

## Regado 
La regado de Konstantino, kiel tiu de siaj antaŭuloj, estis markita kun la agoj de la Vikingaj regantoj establitaj en la insulo de Granda Britio kaj en Irlando, speciale de la dinastio Uí Ímair (tio estas, la nepoj de Ivar Ragnarsson, ankaŭ konata kiel Ímar). Dum la regado de Konstantino la regantoj de la sudaj reĝlandoj de Wessex kaj Mercia, du el la Anglosaksaj Heptarkoj kiuj pli malfrue finis  en la reĝlando de Anglio, etendis iliajn dominojn al nordo en la disputitaj teritorioj de Northumbria. Kvankam Konstantino alianciĝis kun la koncernaj monarkoj de la sudo kontraŭ la Vikingoj, sed pli malfrue konfliktiĝis kun siaj antiguos anglosaksaj aliancanoj.

La malvenko de Brunanburh malfortigis Konstantinon la 3-a kaj la reĝlandon mem. Iom da tempo post, inter 940 kaj 945 (en 943 laŭ Alex Woolf), li forlasis la reĝlandon al sia kuzo, Malkolmo, la filo de Donaldo la 2-a, kaj retiriĝis en Saint Andrews, kie li iĝus abato de Céli Dé antaŭ ol morti en 952 kaj esti entombigita tie.

## Posteuloj 
Konstantino edziĝis en iu momento de sia vivo, sed oni konas nur la filojn kiujn ili havis:
* Unu filino, kies nomo estis perdita, kiu edziĝis kun Olafo la 3-a
* Guthrithson, reĝo de Dublin antaŭ 937 por establigi pli stabilajn rilatojn kun la Vikingoj de Irlando ;
* Cellach, kiu mortis en 937 pro vundoj dum la batalo de Brunanburh
* Indulf, kiu iĝis reĝo en 954.

## Fontoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en la 9-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en 952
Kategorio:Skotlandaj reĝoj
Hanovera ĉevalo

eta|dekstre|Tiu presaĵo el 1898 priskribas fortikan Hanovrulon.

**Hanovera** aŭ **Hanovra** estas varmsanga ĉevala raso origininta en Germanio, kiu ofte videblas en Someraj Olimpikoj kaj en aliaj konkurencaj stiloj de rajdado, kaj kiu ricevis orajn medalojn en ĉiuj tri ĉevalaj olimpikaj konkurencoj. Ĝi estas unu el plej historiaj, plej nombraj, kaj plej sukcesaj el la varmsanguloj. Origine ĉevalo por ĉaroj, aldonoj de sango el Pursanguloj malpezigis ilin kaj faris ilin pli viglaj kaj utilaj por konkurenco. La Hanovera estas konata pro bona temperamento, atleteco, beleco kaj gracia.

## Eksteraj ligiloj 
* Hanoverian Verband
* American Hanoverian Society
* British Hanoverian Society 
* The Hanoverian Society of New Zealand 
* http://www.hanoverian.com/

Kategorio:Ĉevalrasoj
István Báthory (kuracisto)

**István Báthory** [iŝtvAn bAtori], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Báthory István** estis hungara kuracisto, akuŝisto-ginekologo.

István Báthory http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/b/b01216.htm naskiĝis en decembro de 1835 en Pest (urbo) (?). Li mortis la  1901 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
István Báthory frekventis piaristan gimnazion, poste li akiris diplomon en Universitato de Pest en 1859. Post siaj studoj li eklaboris en Malsanulejo Rókus. En 1862 li laboris en kliniko, kie li aliĝis al stabo de Ignaz Semmelweis. En 1868 li estis nomumita ĉefkuracisto de Ferencváros (distrikto), tie li laboris ĝis sia morto.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Adalék a magzat zsigereinek művi eltávolításához* (1868)
* *Petefészektömlő egy esetének kórleírása* (1863)
* *Kórodai jegyzetek a méhbántalmak sebészete felett* (1868) - tradukaĵo

## Memorigiloj 
* en hungara televizia filmo *Semmelweis, az anyák megmentője* lia figuro estis videbla

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj akuŝistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
16951 Carolus Quartus

'*16951 *Carolus Quartus''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov, proksime de Prago.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Karolo la 4-a, (1316–1378), reĝo de Bohemio kaj imperiestro de la Sankta Romia Imperio, kiu apogis la kulturan kaj sciencan progreson. La Universitato de Karolo, kiun li fondis en Prago, estis la unua universitato en Mezeŭropo. Dum liaj 30 jaroj de reĝado, la ĉeĥaj landoj ne spertis la malmildecojn de la militoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
(16949) 1998 HS133

**(16949) 1998 HS133** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Imre Hirschler

**Imre Hirschler** [hirŝler], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hirschler Imre** estis hungara kuracisto, akuŝisto-ginekologo.
eta|Memortabulo pri Imre Hirschler
Imre Hirschler http://elyseum.hu/meltatas.pdf naskiĝis la  1906 en Győr. Li mortis la  1989 en Budapeŝto.

## Biografio 
Imre Hirschler frekventis mezlernejon en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1930. Post siaj studoj li laboris en diversaj hospitaloj de Budapeŝto ĝis sia emeritiĝo. Post jaroj li estis nomumita ĉefkuracisto. Li okupiĝis ankaŭ pri historioj de kuracistoj (ekzemple studoj pri Lajos Markusovszky kaj Ignaz Semmelweis). Li plurfoje ricevis ŝtatajn premiojn.

## Elektitaj libroj 
* *A nők védelmében* (unuafoje eldonita en 1958, resume en pli ol 500 000 ekzempleroj)
* *Amíg az ember megszületik* (1960)
* *Szülőszoba, tessék belépni!* (1980)
* *Nem csak nőkről - nem csak nőknek* (1984)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero H, poste serĉu la nomon) 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj akuŝistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj ginekologoj
Ede Flórián Birly

**Ede Flórián BIRLY** [birli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Birly Ede Flórián** estis hungara kuracisto, akuŝisto-ginekologo, profesoro.

Ede Flórián Birly http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/013/pc001360.html#1 naskiĝis la  1787 en Hungara reĝlando en Hódság (nuntempa Odĵaci en Serbio). Li mortis la  1854 en Pest (urbo).

## Biografio 
Birly lernis en Kalocsa, Pécs, Osijek, Buda, poste li frekventis universitatojn en Pest kaj Vieno. Li akiris kuracistan (ĉefe akuŝistan) diplomon en 1814 en Vieno. Post siaj studoj li laboris en ginekologia kliniko de Vieno, kie li helpis al Johann Lucas Boër 3 jarojn. En 1817 li estis nomumita profesoro en Universitato de Pest, kie li instruis ginekologion. En 1824 li nobeliĝis, en 1842 li atingis la rangon rektoro.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Dissertatio inaug. medica de epilepsia* (1814)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj akuŝistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Preĝejo Sankta Nikolao (Pereszteg)

**Kirko Sankta Nikolao** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Pereszteg.

## Historio 
La unua mencio pri preĝejo de Pereszteg okazis en 1327. Dum la bataladoj kontraŭ la turkoj ĝi ruiniĝis (laŭ dokumento en 1646), eĉ tiutempe la vilaĝanoj sekvis la protestantismon. La katolika grupo refondiĝis nur en 1663. La nun videbla kirko estis konstruita en 1806 helpe de grafo Ferenc Széchényi, sed la turo konstruiĝis nur en 1870. La orgeno estis farita en 1807, ĝi estis trakonstruita en 1925.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola. Apud la konstruaĵo skulptaĵo pri Sankta Maria farita supozeble en 1810. En mezo de la fasado malsupre la enirejo funkcias, la plej supre kvadrata turo altiĝas.

Kermeso okazas en dimanĉo post la 6-a de decembro.

## Fontoj 
* hungare kun foto  
* hungare kun foto
* hungare
* hungare

Pereszteg
Pereszteg
16953 Besicovitch

'*16953 *Besicovitch'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la sovetunia matematikisto Abram Samojloviĉ Bezikoviĉ (cirile : *Абрам Самойлович Безикович'', 1891–1970), kiu laboris en diversaj institucioj en Sovetunio kaj poste en la Universitato de Kembriĝo. Li havis mirigan geometrian intuicion kaj pruvis multajn kontraŭ-intuiciajn rezultojn, precipe pri aro da punktoj de fraktala dimensio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
(16957) 1998 ON13

**(16957) 1998 ON13** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
16958 Klaasen

'*16958 *Klaasen'''* estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Kenneth P. Klaasen, geomorfologiisto kaj spertulo pri sciencaj opracioj de kosmoveturiloj ĉe la Jet Propulsion Laboratory. Li planis sekvencojn de observado por multenombraj planedaj misioj; plej freŝdate por *Deep Impact'', por kiu li ankaŭ superrigardis la kalibradon de la instrumentoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Ĉevalkolumo

eta|dekstra|Du ĉevalkolumoj
[eta|Moderna [tirĉevalo (perĉerono) kun ĉevalkolumo (la ĉevalo ne estas tute harnisita.)]]
**Ĉevalkolumo** estas parto de jungilaro kiu estas uzata por distribui la pezon ĉirkaŭ la kolo kaj ŝultroj de ĉevalo kiam ĝi pelas el vagono, ĉaro aŭ plugilo. La kolumo ofte eltenas kaj kusenigas paron de kurbaj metalaj aŭ lignaj teniloj al kiuj la tiriloj de la jungilaro estas ligitaj. La kolumo permesas al ĉevalo uzi sian tutan forton dum pelado, esence ebligante al la ĉevalo peli antaŭen per siaj antaŭaĵoj en la kolumon. Kaze de uzado de jugo aŭ brustokolumo, la bestoj pelos per siaj malplej povaj ŝultroj. La kolumo havas alian avantaĝon super la jugo ĉar ĝi malpliigas premon sur la ĉevala trakeo.

El la epoko de la inventado de la ĉevalkolumo, ĉevaloj iĝis pli valoraj por plugado kaj pelado. Kiam la ĉevalo estis harnisita per kolumo, la animalo povis apliki 50% pli da povumo al difinita tasko en difinita tempo ol povus fari okso, pro la pli granda ĉevala rapido. Aldone, ĉevaloj ĝenerale havas pli grandan reziston ol oksoj, kaj tiele povas labori pli da horojn ĉiutage. La gravo kaj valoro de ĉevaloj kiel rimedo por plibonigi agrikulturan produktadon pliiĝis kongrue al tio.

La ĉevalkolumo estis tre grava por la disvolvigo de multaj areoj tutmonde. Kie oni uzis oksojn kaj povis esti anstataŭataj de ĉevaloj, la uzado de ĉevaloj helpis ekonomiojn, kaj malpliigis dependon el la vivteniga agrikulturo. Tio permesis pli da libera tempo por speciala aktiveco, kaj sekve al disvolvigo de komenco de industrio, plibonigo de edukado kaj artoj en la apero de komerc-bazitaj urboj.

## Notoj 
## Referencoj 
* Bolich, Susan, *The History of Farming Machinery*, Oxford University Press, 2005
* Braudel, Ferand, Civilization and Capitalism, 15th-18th Century: The structure of everyday life, University of California Press, 1992
* Chamberlain, J. Edward, *Horse: how the horse has shaped civilizations*, Blue Bridge, Virginia, 2006
* Needham, Joseph, *Science and Civilization in China: Volume 4, Physics and Physical Technology, Part 2, Mechanical Engineering*. Taipei: Caves Books Ltd.,1986 ISBN 0-521-07060-0
* Spruytte, J., Littauer, M.,* Early Harness Systems*, Hyperion Books, 1990
* Riddle, John M.,* A History of the Middle Ages, 300-1500*, Rowman & Littlefield, 2008
* Wigelsworth, Jeffrey R., *Science and technology in medieval European life*, Greenwood Publishing Group, 2006

Kategorio:Ĉevaloj
Kategorio:Ĉinaj inventoj
Kategorio:Mezepoko
Kategorio:Bestobredado
Kategorio:Rajdado
Kamfeno

La **kamfeno** estas ducikla unuterpeno, preskaŭ tute nesolvebla en akva medio, tamen, tre solvebla en ordinaraj organikaj solvaĵoj. Ĝi estas tre volatila en meditemperaturo kaj posedas fortegan akregan odoron. Krom tio, ĝi estas konstituanto de pluraj esencoleoj, same kiel terebintino, cipresoleo, kamforoleo, citronelalo, oleo de oranĝofloroj aŭ nerolo, zingibroleo, kaj Valerianoleo.

La kamfeno same uzatas en la preparado de parfumoj kaj odorhavaĵoj kaj kiel gustiga aldonilo por la manĝaĵoj. En la antikveco, ĝi estis uzita meze de la 19-a jarcento, kiel brulaĵo por lampoj, tamen ĝia uzo estis limigita pro ties eksplodebleco. Industrie, la kamfeno estas uzata en la kamforestigo, produktado de insekticidoj same kiel la **poliklorokamfeno**, preparado de **terinono** (komponaĵo de la mergoleo por mikroskopio), kaj produktado de odorhavaj substancoj tiel kiel izobornila acetato, **cedrolo**, **musterono**, **santalidolo**.

## Metodo pri preparado 
La kamfeno estas industrie produktebla ekde ties plej abunda kombinaĵo, la alfa-pineno, per heterogena kataliza izomerigo laŭ normala premo kaj temperaturoj malpli altaj ol . Fine, ĝi estas izolita pere de frakcia distilado sub reduktita premo.

Kelkaj plantoj entenas ĉi-komponaĵon samkiel ** Kaempferia rotunda** kaj la **Kaempferia angustifolia**.

## Literaturo 
* Thieme Römpp
* Sigma-Aldrich
* The Chemistry of Fragrances: From Perfumer to Consumer, Charles Sell
* A Fragrant Introduction to Terpenoid Chemistry, Charles Sell
* Environmentally Benign Catalysts: For Clean Organic Reactions, Anjali Patel
* Monographs on Fragrance Raw Materials: A Collection of Monographs Originally ..., D. L. J. Opdyke

## Izomeroj de la kamfeno 

Adamantane_acsv.svg|Adamantano
Phellandrene_alpha.svg|α-Felandreno
3-Caren.svg|**Kareno**
(R)-Limonen.svg|Limoneno
Myrcen.svg|Mirceno
Alpha-ocimene.svg|**α-Ocimeno**
(%2B)-alpha-pinene-3D-balls.png|α-pineno
Beta-pinen.svg|β-pineno
(%C2%B1)-Sabinene_Structural_Formulea_V.1.svg|**Sabineno**
Syntin.svg|**Sintino**
Alpha_terpinene.png|alfa-terpinoleno
Twistane1.svg|**Tuistano**
Thujene3D.png|**Tuĵeno**

## Vidu ankaŭ 

Hans_Meerwein_(1879-1965)_2.png|Johano Mirvajno(1879-1965)
Endo-(1S)-(-)-Borneol_Structural_Formulae_V.2.svg|Borneolo
Bornyl acetate.svg|Bornila acetato
Cedrol skeletal.svg|**Cedrolo**
Isoborneol.svg|Izoborneolo
Isobornyl acetate.svg|Izobornila acetato
Nerol2.png|Nerolo
Citrus_aurantium_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-042.jpg|**Nerololeo**
Santalidol.svg|**Santalidolo**
(R)-Limonen.svg|Terpeno
Valeriana_officinalis_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-143.jpg|**Valeriano**

## Referencoj 
Kategorio:Brulemaj substancoj
Kategorio:Terpenoj
(16966) 1998 SM63

**(16966) 1998 SM63** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Ku Sang

**Ku Sang** (naskiĝis la 16-an de septembro 1919 en Seulo, mortis la 11-an de majo 2004 samloke) - sudkorea poeto.

Li devenis de katolika familio (lia pli aĝa frato iĝis pastro kaj pereis kiel martiro pro la kredo dum la korea milito). Dum filozofiaj studoj en Japanio, kie enprofundiĝis antaŭ ĉio en budhismon, li trapasis krizon de la katolika kredo; fine sub la influo de laboraĵoj de francaj filozofoj, Gabriel Marcel kaj Jacques Maritain, li trovis sian manieron koncepti religiajn problemojn.

Post studoj revenis al Koreio kaj eklaboris kiel ĵurnalisto. Tamen baldaŭ li estis devigita forlasi nordan parton de la lando, kie trafis lin konflikto kun komunistaj regopovoj (surfone de la ideologio de lia poezio). Dum la korea milito li servis en armea spion-agentejo de Sud-Koreio; li estis mallonge enprizonigita pro kritiko de la prezidento Ji Sung-man kaj lia ĉirkaŭaĵo.

Dum multaj jaroj laboris kiel ĵurnalisto kaj lekciisto de literaturo en universitatoj; li estis aŭtoro de poezioj, dramoj kaj scenaroj, kaj ankaŭ eseoj pri sociaj kaj religiaj temoj. Prilaboris kelke da literaturaj antologioj.

Elektitaj poezji-kolektoj:
* *Choto-ui shi* (1956, angla eldono *Wastelands of Fire*, 1989); la verkoj influitaj de la korea milito
* *Nazareth ui Iesu* (1979, angla eldono *Jesus of Nazareth*); poezio dediĉita al problemoj de katolika kredo
* *Christopher ui gang* (1978, ''Christopher's River*)
* *Pat ilgi* (1967, *Diary of the Fields*); la du lastaj aperis en la angla lingvo en kolekto *River and Fields: a Korean century* (1991) kaj estas omaĝo al spiritecaj valoroj, sociaj kaj ekologiaj enestantaj en la naturo de Koreio.
* Mogwa ongduriedo sayeoni itta (1984, angla eldono *Even the Knots on Quince Trees Tell Tales'', 2004); aŭtobiografiaj impresoj de la postmilita periodo de Koreio

Krom la anglaj tradukoj ankaŭ aperis la francaj, italaj, nederlandaj, germanaj kaj japanaj; li estis malkovrita por la mondo dum sia malfrua aĝo (post la 70-a vivjaro), plurfoje li estis anoncata de la medio de koreaj verkistoj por la literatura Nobel-premio.

Kategorio:Koreoj
Wasserkuppe

La **Wasserkuppe** estas la plej alta monto de la mezalta montaro Rhön en centra Germanio. La monto mem, kiu altas 950 metrojn super la marnivelo, situas en la federacia lando Hesio kaj estas la plej alta monto de la federacia lando entute, sed la kompleta montaro etendiĝas tra partoj de tri federaciaj landoj – nome la oriento de Hesio, la nordo de Bavario kaj la sudokcidento de Turingio. La montopinto apartenas al la komunumo Gersfeld. En la monto fontas la rivero Fulda, unu el la du riveroj kiuj poste konsistigas la riveron Werra enfluanta la Nordan Maron, sed ankaŭ 30 pliaj rojoj kaj riveretoj fontas sur la monto.

## Etimologio 
La vortero *Kuppe* aŭ en la mezaltgermana lingvo *Kupfe* signifas rondeta "montetosupro", do supro sen akra, kruta roka montopinto, sed pri la unua nomero estas tri hipotezoj: La fonto en la mezaltgermana lingvo povus aŭ esti *wazzer* (prononco kun esperantlingva "z"), akvo, en la moderna altgermana lingvo *Wasser* (prononco kun esperantlingva "s"), kaj la multaj riverofontoj tute probabligas tiun nomon, sed povus temi ankaŭ pri *wase*, herbejo, paŝtejo, aŭ pri la vorto *wasse*, akreco, kiu rezultigus kompletan tradukon "kruta montopinto" (kio laŭ aspekto de la monta silueto malpli verŝajnas, sed tamen teorie ne ekskludeblas). Fina pruvo por unu el tiuj tezoj ekzistus, se troveblus dokumenta fonto en la mezaltgermana lingvo kun mencio de la montonomo, kiu donus klaran indikon pri la nomkompreno en la mezepoko – sed ĉar tia tekstero ĝis nun ne troviĝis, restas diveni inter la tri teorioj.

Kategorio:Montoj en Germanio
Kategorio:Geografio de Hesio
Kategorio:Distrikto Fulda
16967 Marcosbosso

'*16967 *Marcosbosso'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Marcos Federico Bosso*, kiu gajnis la unuan rangon de la *Intel International Science and Engineering Fair* 2003 pro lia teama projekto en inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la *I.P.E.M. No 80 Dr. Luis Federico Leloir'', de Berrotarán (Provinco Kordobo, Argentino)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Gimnastika rado

eta|gimnastika rado
eta|rada gimnastikado sur glacio
eta|para gimnastikado per gimnastika rado
La gimnastikilo origine en la germana lingvo nomata **Rhönrad**, en aliaj lingvoj kutime simple ekvivalente al la nomo **"gimnastika rado"**, estas sportilo el du paralelaj grandaj radoj, ligitaj per ses bastonoj (du simplaj bastonoj, du mantenilaj bastonoj kaj du porpiedaj bretetaj bastonoj). La diametro de la radoj kaj do de la tuta sportilo varias laŭ la alteco de la sportanto uzanta ĝin, tiel ke la persono povas senpene stari sur la du bretetaj bastonoj kaj samtempe manteni la tenilajn bastonojn. Eblas fiksi la piedojn per ledaj rimenoj. Ekzistas gimnastikaj radoj en diametro de inter 130 kaj 245 centimetroj. Ili pezas inter 40 kaj 60 kilogramojn, ekzistas en diversaj dikecoj kaj koloroj.

## Historio 
La gimnastikilo inventiĝis kaj patentiĝis en 1925 fare de *Otto Feick* en la loĝloko Schönau an der Brend en la bavara parto de la mezalta montaro *Rhön*. Praformon de la ilo li jam evoluigis inter la jaro 1920 kaj 1922 en Ludwigshafen am Rhein, en gimnastika klubo kiun li mem kunfondis. Nur en la sekva jaro la nomo „Rhönrad“ kopirajte protektiĝis kaj aldoniĝis al la patento. Unua internacia turniro de la nova sportilo okazis en 1930 en Bad Kissingen. Kadre la Somera Olimpiko 1936 en Berlino la nova sporta fako publike montriĝis ekster la kadro de la oficialaj olimpikaj sportoj.

Nuntempe gimnastikado per la sportilo ankaŭ vaste konatas ekster la limoj de Germanio. En la jaro 1995 fondiĝis la internacia ligo de rada gimnastikado, kies mallongigo IRV indikas pri la germanlingva nomformo *Internationaler Rhönradturn-Verband* kaj kiu havas sian sidejon en Berno, Svislando. De tiam ĉiujn du jarojn okazas monda ĉampionumo en rada gimnastikado, kaj plia ĉampionumo pri gajno de monda teama pokalo.

Ekde kelkaj jaroj ekzistas dua sportilo de nur unu rado, kiu iĝis dua sportilo de la internacia ligo. Ĝi en la angla lingvo nomatas "Cyr Wheel", do "rado *Cyr*" (*Daniel Cyr* estas sportisto kiu per gajno de la arĝenta medalo en la pariza festivalo *Mondial du Cirque de Demain* en 2003 signife kontribuis al konatiĝo de la sportilo), kaj en 2013 unuafoje okazis monda ĉampionumo en tiu fako.

## Mondaj ĉampionumoj 
Kategorio:Sportiloj
Kategorio:Gimnastiko
Kategorio:Rhön
Ĉevalsaltado

[dekstra|eta|200ra|Ĝusta sinteno por Ĉevalsaltado, ĉe tritaga [eventado]]
**Ĉevalsaltado** estas membro de familio de tipoj de rajdado kiu inkludas ankaŭ aliajn fakojn kiaj dresrajdo, ĉevalmontrado, ĉasmontrado, kaj rajdarton. Ĉevalsaltado estas ofte vidata kiel ĉevalmontrado tutmonde, inklude ĉe la Olimpikoj. Foje tiaj spektakloj estas limigitaj nur al saltado, foje saltado estas montrita kombine kun aliaj angla-stilaj eventoj, kaj foje saltado estas nur unu divizio de tre granda, ĉiatipa konkurencaro kiu inkludas tre ampleksan varion de fakoj. Ĉevalsaltado povas esti regata de variaj landaj rajdartaj organizoj, kiaj la *United States Equestrian Federation* en Usono. Internaciaj konkurencoj tamen estas regataj de regularo de la Internacia Rajdada Federacio (FEI, laŭ la franclingva nomo *Fédération Équestre Internationale*).

## Rilataj artikoloj
* Martinice

Kategorio:Rajdado
Kategorio:Ĉevaloj
Irlanda tirĉevalo

eta|dekstre|250px|Virĉevalo tipa de la raso de Irlandaj tirĉevaloj
La **Irlanda tirĉevalo**, aŭ en angla *Irish Draught horse*, estas la nacia raso de ĉevalo de Irlando kiu disvolviĝis ĉefe por farma uzado. Nuntempe, ili estas ĉefe popularaj por kruciĝo kun Pursanguloj kaj Mezsanguloj, produktante la popularajn Irlandajn sportĉevalojn (nomitaj ankaŭ *Irish Draught Sport Horses*) kiuj elstaras je plej altaj niveloj de rajdarto kaj ĉevalsaltado. Ili montras multajn similaĵojn kun la primitivaj iberiaj ĉevalrasoj Garrano kaj Sorraia de Norda Hispanio kaj Portugalio.

## Eksteraj ligiloj 
* Irish Draught Horse Society, Ireland
* Irish Horse Board, Ireland 
* The Irish Draught Horse Society, Great Britain 
* The Irish Draught and Sport Horse Society, Australia
* Irish Draught Horse Society of North America
* Irish Draught Horse Society of Canada 
* American Livestock Breeds Conservancy Irish Draught Breed on Conservation Priority List
* Irish Draught Horse Conservancy 
* Irish Draught Horse Breeder's Association, Ireland 
* Irish Draught Breed Development Program 
* Searchable Online Studbook maintained by The Irish Draught and Sport Horse Society, Australia 
* Irish Draught Horse Resource Guide 

Kategorio:Ĉevalrasoj
Kategorio:Irlando
Eŭrovido-Kantokonkurso 2015

[eta|250px|[Wiener Stadthalle, sidejo de la eldono en 2015. ]]
[250px|dekstra|eta|[Måns Zelmerlöw venkis la konkurson per la kanto *Herooj*]]
La **60-a Eŭrovido-Kantokonkurso** okazis en la aŭstria urbo Vieno dum la 19-a, 21-a kaj 23-a de majo 2015, post la venko de ties reprezentanto Conchita Wurst kiu atingis la unuan lokon en la konkurso pere de la kanto «Rise Like a Phoenix» en la eldono de 2014. Tiu ĉi estis la dua fojo kiam Aŭstrio organizis la festivalon, estante la lasta fojo en la jaro 1967. La aranĝo estis gvidata nur de virinoj: Mirjam Weichselbraun, Alice Tumler kaj Arabella Kiesbauer. La venkinto de la antaŭa eldono, Conchita Wurst, estis la gvidanto de la konektoj kun la tiel nomata «*Green room*»

En tiu ĉi eldono partoprenis 40 landoj. El tiuj ĉi landoj, 39 partoprenis kiel aktivaj membroj de la Eŭropa Unio de Radio kaj Televido. Kipro kaj Serbio revenis al la konkurso post unujara malĉeesto, samkiel Ĉeĥio post kvinjara foriro. Aliflanke, Ukrainio anoncis sian foriron el tiu ĉi eldono pro la ekonomiaj kaj politikaj problemoj de la lando. Kaj, pro la 60-jariĝo de la muzikfestivalo, Aŭstralio estis ankaŭ invitita partopreni, unikaĵo en la historio de ĉi konkurso.

La moto de tiu ĉi eldono estas *Building Bridges* (‘Konstruante pontojn'). Laŭ la organizantoj de tiu ĉi eldono, la moto volas reliefigi la unuecigan karakteron de la muziko, trans la landlimoj, kulturoj kaj lingvoj, kaj ankaŭ aludas al la praa celo de la konkurso, kio estis unuigi la landojn post la Dua mondmilito.

La 23an de majo Måns Zelmerlöw, reprezentinta Svedion per la kanto "Heroes", venkis en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2015.

## Vidu ankaŭ 
* *Genealogy*, armena superbando en kiu membras kantistoj de la armena diasporo disvastigita tra la tuta mondo post la armena genocido en 1915, reprezentinte Armenion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2015 kun la kanto "Face the shadow" (Fronte al la ombro), por monde atentigi kaj remenorigi pri la masakro ekzakte cent jarojn pli frue


2015
Kategorio:Kulturo en Vieno
Kategorio:Muziko en 2015
Kategorio:2015 en Aŭstrio
(16970) 1998 VV2

**(16970) 1998 VV2** estas hilda asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
(16971) 1998 WJ3

**(16971) 1998 WJ3** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Rhön

La pejzaĝa regiono **Rhön** estas mezalta montaro en la centro de Germanio. La teritorio etendiĝas tra partoj de tri federaciaj landoj – nome la oriento de Hesio, la nordo de Bavario kaj la sudokcidento de Turingio. La plej alta punkto estas la monto *Wasserkuppe*, 950 metrojn super la marnivelo, kies pinto apartenas al la komunumo Gersfeld en Hesio. En pluraj partoj de la montaro vintre bone eblas skiado.

## Etimologio 
La deveno de la nomo *Rhön*, kiu unuafoje dokumente menciiĝis nur en la jaro 1228, en la mezepoke latina formo *Rone nemus* (*nemus* latine signifas "arbareto") ĝis la nuntempo ne sendispute klariĝis. Supozatas kaj fonto el la kelta kaj el la ĝermana kulturoj. La kelta teorio apogiĝas je la vortoj *roino* ("monteto") kaj *rinn* respektive *rann* ("monto", "antaŭmonto"). Konsiderante, ke la keltoj vivis en la teritorio de la nuna suda Germanio, sed ne en la nuna oriente centra Germanio, tute probablas ke el suda perspektivo eblas nomi la montaron "antaŭmonto" de la pli nordorienta Turingia Arbaro. La ĝermana teorio apogiĝas je la vorto *hraun*, ŝtona lando aŭ roka dezerto, kiu konserviĝis interalie en la dana vorto *røn* por "marfunda rokego" aŭ "roka insuleto". Ke la vorto *hraun* en la moderna islanda lingvo havas la signifon de lafo, laŭ iuj konsideriĝas aparte konvinka indiko pri tiu teorio, ĉar la plejparto de la montaro *Rhön* fontas el lafo, do el vulkana origino. Tiu teorio tamen necesigus, ke la ĝermanoj de la unuaj jarcentoj de nia erao kaj konis la geologian devenon de la montaro, kaj ke la vorto estis universale konata en la ĝermanaj lingvovariaĵoj de Centra Eŭropo kaj Skandinavio (kie cetere mankas aktivaj vulkanoj, do ne estis oftaj okazoj uzi tian vorton), kaj ke la vikingoj, kiuj en la 9-a jarcento malkovris la insulon Islando, tie per uzo de la vorto *hraun* "rekonis" la geologian formon de la germana montaro… Tiu tezo malprobablas, kaj supozeble la ĝermana vorto *hraun* atingis sian signifon de lafo, do de "ŝtonaro de vulkana deveno", nur post la ĝermana malkovro de Islando.


Kategorio:Arbaroj de Germanio
Kategorio:Mezaltaj montaroj
Kategorio:Montaroj en Germanio
Kategorio:Regionoj en Eŭropo
Kategorio:Regionoj en Bavario
Kategorio:Geografio de Bavario
Kategorio:Regionoj en Hesio
Kategorio:Geografio de Hesio
Kategorio:Geografio de Turingio
Rajdarto

[eta|dekstra|[Ĉevalsaltado estas unu el la fakoj de Rajdarto.]]
**Rajdarto** estas arto aŭ praktiko rajdi.

Pli specife, Rajdarto povas aludi al rajdada sinteno dum rajdado, kaj enhavas kapablon rajdi ĝuste kaj kun efikaj helpoj. En konkurencoj de ĉevalmontrado, estas la rajdanto, pli ol la ĉevalo kio estas taksata. Juĝaj kriterioj kovras la rajdplenumadon kaj la faktan kontrolon faritan sur la ĉevalo, uzado de bridoj, taŭga sinteno, ĝusta formo, kaj kutime faktoroj pri la rajdpozo kaj pureco de la ĉevalo, de la rajdanto kaj de la ekipaĵo. La plenumado fare de la ĉevalo ne estas juĝita *per se*, ĉar plenumanta ĉevalo estas konsiderata rezulto de la kapablo de la rajdanto. Rajdarto okazas en diversaj fakoj kiaj ĉasmontrado, selrajdado, dresado, kaj vakeraj fakoj. Bonkvalita rajdartisto estas ĉiam ekvilibre kaj kongrue kun la ĉevalo, tenas ĝustan sintenon en ĉiu paŝotipo, movo aŭ super barilo, kaj montras regantan, sed trankvilan estomanieron, kapabla regi kaj konduki la ĉevalon per preskaŭ nevidebla bridaro.

En Usono, la plej granda organizanto de rajdartaj konkurencoj estas la *United States Equestrian Federation* (USEF). La organizo proponas rajdartajn eventojn kiaj agnoskitaj (oficialaj) montradoj, inklude tiujn de ĉasmontrado, dresado, selrajdado kaj vakera rajdado.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Rajdado
* Dresado
* Ĉevalsaltado

## Eksteraj ligiloj 
* The United States Equestrian Federation (USEF)

Kategorio:Ĉevaloj
Kategorio:Sportoj
Kategorio:Internaciaj konkursoj
Kategorio:Bestobredado
16973 Gaspari

'*16973 *Gaspari'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Luciano Gaspari *, kiu gajnis la unuan rangon de la *Intel International Science and Engineering Fair* 2003 pro lia teama projekto de inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la *I.P.E.M. No 80 Dr. Luis Federico Leloir*, de Berrotarán, (Provinco Kordobo, Argentino).

*Oni ne konfuzu ĝin kun 4279 De Gasparis''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Klivelanda bejulo

[eta|dekstra|Virĉevalo 3/4 de Klivelanda bejulo, 1/4 de [Pursangulo|alt=A bay horse walking, with a fence and metal building in the background.]]
La **Klivelanda bejulo**, aŭ en angla *Cleveland Bay*, estas raso de ĉevaloj kiuj originiĝis en Anglio dum la 17a jarcento, nomita laŭ sia koloro beja kaj pro la distrikto Cleveland de Jorkŝiro. Ĝi estas bone muskoleca ĉevalo, kun kruroj kiuj estas fortaj sed mallongaj kompare al la korpo. Tiuj ĉevaloj estas ĉiam bejaj, kvankam kelkaj helaj haroj en krinaro kaj vosto estas karakteraj de kelkaj raslinioj. Ĝi estas la plej aĝa ĉevalraso establita en Anglio, kaj la nura netira ĉevalo disvolvigita en Granda Britio. La prauloj de la raso estis disvolvigitaj dum la Mezepoko por uzado kiel ŝarĝoĉevaloj, kiam ili akiris sian kromnomon "Chapman Horses". Tiuj ŝarĝoĉevaloj estis krucigita kun sango el Andaluzaj kaj Berberaj, kaj poste kun Arabaj kaj Pursanguloj, por krei la nuntempan Klivelandan bejulon. Dum la jarpaŝado, tiu ĉi raso iĝis pli malpeza strukture dum ili estis uzitaj pli kiel ĉevaloj por kondukado kaj por rajdado. La populareco de la Klivelanda Bejulo ege fluktuis ekde ĝi dekomence importiĝis al Usono komence de la 19a jarcento. Spite gravaj malpliiĝoj en la populacio post la Dua Mondmilito, la raso ĝuis rekuperiĝon en populareco ekde la 1970-aj jaroj, kvankam ekzistis nur ĉirkaŭ 550 ĉevaloj tutmonde ĉirkaŭ 2006.

Ili estis patronigitaj de membroj de la reĝa familio tra sia historio, kaj ili estas ankoraŭ uzataj por peli kaleŝon en reĝaj paradoj nuntempaj. Tiu ĉi raso estis uzata ankaŭ por disvolvigi kaj plibonigi kelkajn rasojn de varmsanguloj kaj de tirĉevaloj. Nuntempe ili estas uzataj por farma laboro kaj kondukado, same kiel por subsela laboro. Ili estas partikulare popularaj por vulpoĉasado kaj por ĉevalsaltado, kaj purrasuloj kaj krucigitaj kun Pursanguloj. La Klivelanda bejulo estas rara raso, kaj ambaŭ la brita *Rare Breeds Survival Trust* kaj la usona *Livestock Breeds Conservancy* konsideras la populacion je danĝera alproksimiĝo al formorto.

## Referencoj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Cleveland Bay Horse Society
* Cleveland Bay Horse Society of North America
* Cleveland Bay Horse Society of Australasia

Kategorio:Ĉevalrasoj
Kategorio:Faŭno de Granda Britio
Kategorio:Bestobredado
Kategorio:Jorkŝiro
16972 Neish

'*16972 *Neish'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Catherine D. Neish*, profesorino ĉe la Universitato de Okcidenta Ontario, kiu studas Titanon, la Lunon kaj Venuson per orbita radaro. Antaŭe konata sub la kromnomon *Katie Dot*, ŝi estas fervora subakvantino, ĉampionino pri socia justeco kaj patrino de *Penelope''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998