open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bernhard Giseke

**Bernhard Ludwig GISEKE** (naskiĝinta la  en Pößneck, mortinta la  en Schwerin) estis germana klasika filologo kaj gimnazia instruisto.

Estante filo de politikisto li trejniĝis ĉe Monaĥeja lernejo Roßleben kaj ĉe la gimnazio de Meiningen. Studis li de 1841 ĉe la universitatoj de Lepsiko kaj Berlino. En 1846 fariĝis li instruisto ĉe la Stoy-Instituto en Jena, en 1847 privata instruisto en Londono kaj en 1849 privata instruisto en Hamburgo kaj Altona.

En 1851 li revenis al Meiningen deĵoronte kiel lernigisto ĉegimnazia. De 1856 li troviĝis pedagogie en Roßleben kaj en 1862 li nomumiĝis estro de la Supera Porknabina Lernejo de Erfurto. Finfine en 1869 li iĝis direktoro de la Reala Lernejo de Schwerin.

Li famiĝis pro faklaboraĵoj pri Homero. Ankaŭ kunlaboris li ĉe la fakleksikono *Lexicon Homericum* (Teubner, Lepsiko 1880–1885), kiu nur post lia morto publikiĝis. Frato lia Albrecht von Giseke estis registara estro de la dukujo Saksio-Meiningen. 
## Verkoj (elekto) 
* *Die allmäliche Entstehung der Gesänge der Ilias*. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 1853.
* *De antiquis quibusdam Macedoniae incolis*. Keysner, Meiningen 1856.
* *Thrakisch-pelasgische Stämme der Balkanhalbinsel und ihre Wanderungen in mythischer Zeit*. Teubner, Leipzig 1858.
* *Videri Homerum commemorare res bello Troiano inferiores*. Waisenhaus, Halle 1859.
* *Homerische Forschungen*. Teubner, Leipzig 1864.
* *Friedrich der Große*. Schweiger, Berlin 1867.
* *Systematisch geordnete Aufgaben zum Unterricht in Buchstabenrechnung und Algebra*. Schmidt, Halle 1867.

## Literaturo 
* Friedrich August Eckstein: *Nomenclator philologorum*. Teubner, Leipzig 1871, p. 195.
* Art. "Giseke, Bernhard" - ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie,* volumo 9 (1879), p. 191–192  
* Wilhelm Pökel: *Philologisches Schriftsteller-Lexikon,* Krüger, Leipzig 1882, p. 95

## Eksteraj ligiloj 
* ligiloj ĉe DDB
* *Thüringer Literaturrat*   

## Notoj 
Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj
Kategorio:Lernejestroj
Kategorio:Germanaj instruistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Kategorio:Homoj rilataj al Meiningen 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1823
Kategorio:Mortintoj en 1876
Kategorio:Homero
Joseph Christian Fengler

**Joseph Christian Fengler,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun hungaraj personaj nomoj **Fengler József Keresztély** [jOĵef kerestEj] estis aŭstra piarista monaĥo, pastro, episkopo. Lia familia nomvarianto estis *Flenger*.
eta|

 naskiĝis  en Vieno, li mortis  en Vieno.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1751, tuj poste li aliĝis al la piaristoj. Post 5 jaroj li pastriĝis, supozeble tiutempe li monaĥiĝis. Dum pluraj jaroj li instruis ĉe la Savoja Kavalira Akademio en Günzburg, inter 1769-1786 li instruis en la Imperia Militista Akademio en Wiener Neustadt. En 1786 li estis nomumita abatejestro en Melk, sed post jaro li iĝis episkopo de Győr ĝis sia morto. Lia tombo troviĝas en kripto de Baziliko de Győr.

## Elektitaj kontribuoj 
* ''Oltári szentség. Egybe foglaltatott és a' lelkek' épületére a méltóságos főtisztelendö Fengler Jósef györi püspöknek ö nagyságának istenes költségével közzre botsáttotott* (1791)
* *Jubilaeum pro universis terris Austriacae dominationis venerabilibus fratribus archi-episcopis...'' (1795)

## Fontoj 
* biografieto hungare kun bildo
* biografio hungare
* katolika leksikono
* biografio angle

## Referencoj 
Kategorio:Aŭstraj monaĥoj
Kategorio:Aŭstraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Aŭstraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Heroica Nogales

**Heroica Nogales** pli mallonge **Nogales** estas urbego, sidejo de municipo Nogales (Sonora) en la subŝtato Sonora en Meksiko. La nomo Nogales estas la hispana vorto por "juglandarboj".
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 loĝantaro de la urbego estis  homoj.

## Geografio 
La urbego situas rekte laŭ la usona landlimo en montaro Okcidenta Patrinmontaro ĉirkaŭ 1250 m super la marnivelo. Rekte norde etendiĝas Nogales (Arizono) jam en Usono, sed inter ambaŭ urbegoj kuras longa kaj alta muro.

## Historio 
En tiu duondezerta tereno nur en 1841 estis establita farmo por bredado. En la usona flanko 2 fratoj establis komercan stacion. En 1880 la usona poŝto nomumis ĝin Nogales. En la meksika flanko sendependa municipo Nogales estis establita la 11-an de julio 1884. La 27-an de aŭgusto 1918 interpafado eksplodis, ĉar meksikano provis trapasi la limon sen registriĝi ĉe la usona doganejo. La pafado evoluis batalo, multaj mortis. Tial la meksika Nogales en 1961 ricevis la titolon "Heroa" oficiale Heroica. Intertempe Nogales estis deklarita urbo en 1920. En 1929 ribelo eksplodis en Nogales pro murdo de prezidanto Álvaro Obregón (pasintjare murdita). La urbo spertis rapidan disvolviĝon ekde la 1960-aj jaroj, kiam la meksika registaro komencis evoluigi la randajn regionojn por limigi ekonomian dependecon de Usono.
eta|maldekstre|

## Ekonomio 
En tiu limurbo furoras la serva sektoro por usonaj turistoj. La urbocentro konsistas el trinkejoj, hoteloj, restoracioj kaj kuriozaĵvendejoj. La industrio produktaj plejparte en libera komerca zono. Ankaŭ ekzistas bovobredado de brutaro por la eksterlanda eksporto. La agrikulturo produktas freŝajn legomojn, fruktojn al Usono.

## Edukado 
eta|maldekstre|
En la urbego kampuso funkcias.

## Trafiko 
Heroica Nogales estas finstacio de la federacia ŝoseo, kiu servas kiel la ĉefa komerca arterio. Estas ankaŭ internacia flughaveno, kiu, ekde 2015 jam ne havis komercajn flugojn.

## Religio 
eta|maldekstre|
La plimulto de la loĝantoj estas la katolikoj. Ekde 2015 la loko estis levita katolika diocezo.

## Klimato 
Heroica Nogales situas en duonarida klimato (BSk) laŭ la klimata klasifiko de Köppen kun varmaj someroj kaj malvarmetaj vintroj, ofte prezentante frostojn pro la alteco. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 455 mm, iomete en ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ofte julie kaj aŭguste.

## Vidindaĵoj 
* katedralo kun preĝejoj

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Meksiko
Kategorio:Duoblaj urboj
Jinonice

**Jinonice** () estas urba parto kaj katastra teritorio de Prago troviĝanta en montetriĉa tereno sudokcidente de la centro sur la maldekstra bordo de Vultavo. Ĝi najbaras kun&nbsp;Košíře, Motol, Radlice, Hlubočepy, Holyně kaj Stodůlky. La tuta Jinonice enfalas en urban distrikton Prago 5, el tio plimulto de la katastra teritorio apartenas al la urba parto Prago 5 kaj malgranda parto de la teritorio okcidente (Nová Ves inkluzive de reteniga rezervujo Asuán sur rojo Prokopský potok) poste al urba parto Prago 13, kien ĝi estis transgvidita verŝajne dum administra reformo ekde la 1-a de julio 2001. Vivas ĉi tie  (). Konsisto de Jinonice estas ankaŭ historia domaro Butovice.

En Jinonice troviĝas signifaj industriaj entreprenoj, kelkaj estiĝis jam dum epoko de Aŭstrio-Hungario.

## Historio
Vilaĝo Jinonice () sub monteto Vidoule estas nomita en la jaro 1088 en fondanta dokumento de kolegia kapitulo en Vyšehrad kiel Ninonice (germane *Ninowitz*).

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Pohlednice jinonický rybník 1933 VKKV.jpg|Bildkarto kun Jinonice en 1933
Jinonice, Butovická.jpg|La nuntempa centro
Jinonice, Schwarzenberská.jpg|Nova konstruareo en strato Schwarzenberská ulice
BudovaTJsokolJinonice2014.JPG|Konstruaĵo TJ Sokol Praha Jinonice
Waltrovka 2.JPG|Fabriko Walter
ByvayHostinecNaStare2014.JPG|Eksa gastejo "Na Staré"
Jinonický zámek 2.JPG|kasteleto Jinonice de la familio Schwarzenberg

Kategorio:Prago 5
Kategorio:Prago 13
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Ŝtatoficisto

[dekstra|eta|'''' ("ŝtatoficisto"), de Louis Dusée, [Utreĥto (urbo)|Utrecht, 1961]]Ŝtatoficisto () estas persono, kiu okupas oficon en ŝtata organizaĵo aŭ la registaro kaj partoprenas en la praktikado de aŭtoritato.

Tiu persono, kiu, laŭ nomumo aŭ rezulte de elektoj, plenumas la funkciojn de reprezentanto de la aŭtoritatoj, konstante, provizore aŭ laŭ specialaj povoj, okupante postenojn en ŝtataj institucioj, entreprenoj, organizaĵoj, partioj, publikaj institucioj, organizaĵoj kaj formacioj rilataj al la plenumo de organizaj kaj administraj aŭ administraciaj kaj ekonomiaj devoj.

## Vidu ankaŭ 
* Burokrato
* Civila servo
* Politikisto
* Titolo

Kategorio:Politikaj postenoj
Kategorio:Aŭtoritatuloj
Kategorio:Ekleziaj titoloj
Perita nupto

**Perita** aŭ **Prokura nupto**, aŭ **nupto per anstataŭanto**, estas geedziĝa ceremonio en kiu unu aŭ ambaŭ partoprenantoj ne persone partoprenas la ceremonion, kutime estante reprezentitaj de aliaj. Kazo en kiu ambaŭ partoprenantoj forestas povas esti nomata geedziĝo per duobla prokuro.

Prokura geedzeco kutime okazas kiam paro deziras geedziĝi sed certaj cirkonstancoj malhelpas ilin fari tion: aŭ unu aŭ ambaŭ partneroj ne povas ĉeesti la ceremonion pro kialoj kiel militservo, malliberigo aŭ vojaĝrestriktoj, aŭ la leĝo malpermesas geedziĝon en ilia loĝloko (ekzemple, en Israelo, homoj de malsamaj religioj ne povas geedziĝi.

En la plej multaj landoj, prokura nupto ne estas agnoskitaj kiel laŭleĝaj: kaj la novedzino kaj la novedzo devas ĉeesti la ceremonion. Prokura geedziĝo farita aliloke povas esti agnoskita en landoj, kiuj malpermesas ĝin. Ekzemple, Israelo agnoskas prokurajn nupton faritajn eksterlande de judoj, kiuj ne povas fari tion en Israelo.

Prokuranto de la forestanta partnero prononcas la "Jes" ( *procurationem* ) en ilia nomo kaj nome de ili, tiel deklarante la geedzecon inter la forestanta kaj ĉeestanta partneroj kiel valida.

## Historie 
Historie, geedzeco per prokuro estis vaste disvastiĝinta, precipe inter la nobelaro, kaj estas ankoraŭ ebla hodiaŭ en iuj juraj sistemoj. Nupto per kuriero estis oftaj inter la alta nobelaro kaj reĝaj familioj de Eŭropo ekde la Mezepoko, kiam nobeloj geedziĝis per politikaj geedzecoj kun aliancanoj el malproksimaj landoj, kaj celis plenumi la geedziĝkontrakton kiel eble plej baldaŭ sen fizike alveni en la landon de la novedzino. Transportrimedoj ne estis sufiĉe oportunaj kaj sekuraj por nenecesa movado de reĝo aŭ altranga nobelo, kaj foje eĉ ekzistis danĝero de lia foresto de sia teritorio pro ribelo, kiu povus eksplodi dum lia foresto. La kutimo fariĝis statusa simbolo de alta nobelaro eĉ kiam ĝi ne estis fakte necesa, kaj kiam la paro renkontiĝis relative baldaŭ post la ceremonio. Nupto per kuriero estis akceptita praktiko, kiu nur formortis en la dua duono de la 19-a jarcento. Napoleono Bonaparte edziĝis en 1811 per mesaĝisto al Maria Luiza, Dukino de Parmo (la ceremonio okazis la 11-an de marto kaj la du renkontiĝis la 27-an de marto). 

La 10-an de aŭgusto 2003, kosmonaŭto Jurij Malenĉenko, kiu tiutempe estis sur la Internacia Kosmostacio, portis Ekaterinan Dmitrovan per mesaĝisto. 
Kategorio:nupto
Radlice (Prago)

**Radlice** () estas urba parto kaj katastra teritorio de Prago apartenanta al distrikto kaj urba parto Prago 5. Vivas ĉi tie  (). 

## Historio
La plej malnova mencio pri Radlice estas el la jaro 1283.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Továrna_ITAR,_U_slévárny,_Praha-Radlice.jpg|Restaĵoj de Radlica gisejo kaj fabriko ITAR
Walter Praguecast (2025).jpg|Gisejo Walter Praguecast
Škola v Radlicích (1908).jpg|Lernejo en Radlice (1908)
Overview of Střední škola, ZŠ a MŠ pro sluchově postižené at Výmolova street in Radlice, Prague.jpg|Mezlernejo, baza lernejo kaj infanĝardeno por surdmalkapablaj
Radlice, kaple sv. Jana Nepomuckého.JPG|Kapelo de sankta Johano Nepomuka
Itar 710 (1924) v NTM 2018.jpg|Motorciklo Itar 710 (1924) ekspoziciata en NTM
Radlice Metro entry2, Prague Radlice.jpg|Metrostacio Radlická

### Panoramo
Kategorio:Prago 5
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Radotín

**Radotín** () estas urba parto kaj katastra teritorio de Prago kun areo 930,69 ha, kiu kiel ununura kreas pragan urban parton Prago 16. Radotín etendiĝas sur la maldekstra bordo de rivero Berounka, sudokcidente de Prago. La konstruita parto de la teritorio estas limigita sur okcidento kaj nordo de arbarigitaj montetoj de Velký kaj Malý háj kaj sur sudoriento de rivero Berounka. Inter ambaŭ montetoj trafluas rojo Radotínský potok. En la jaroj 1967–1974 Radotín estis urbo. Vivas ĉi tie  (). 

## Historio
La unua historia mencio pruvanta ekzistadon de Radotín troviĝas en dokumento de ĉeĥa reĝo Ladislao la 2-a inter la jaroj 1156–1168

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Preĝejo de sanktaj Petro kaj Paŭlo
* Kastelo Cikánka – detruita en la jaro 2018

## Ĉirkaŭaĵo
* Kosoř

## Pluaj fotoj 

Jarmila Novotná (1907-1994).jpg|Jarmila Novotná (1907–1994) – operkantistino kaj aktorino
Štěpán Rak hraje na křtu knihy Jindry Hojera.jpg|Štěpán Rak (1945), gitara virtuozo, muzika komponisto kaj pedagogo
Filip Minarik 2020 Kyodo Tsushin Hai Paddock.jpg|Filip Minařík (1975–2023), la plej sukcesa ĉeĥa ĵokeo en la historio
Marketa Fassati.png|Markéta Fassati (1985), sopranistino

Pohled na Radotín z Klapice 2019.jpg|Vido al Radotín el Klapice
Radotín, křižovatka Na Viničkách.jpg|Vojkruciĝo Na Viničkách
Sídliště Radotín, autobusová konečná (01).jpg|Loĝdomaro Staré sídliště
Radotín, Na Benátkách, od Výpadové.jpg|Vicdomoj en Na Benátkách

Kategorio:Prago 16
Kategorio:Urboj enmembrigitaj en Pragon
Kategorio:Setlejoj en Hořovica montetaro
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Kategorio:Setlejoj sur Berounka
Kategorio:Setlejoj en PPR Bohemia karsto
Zoltán Fórián-Szabó

**Zoltán Fórián-Szabó** [fOriAn-sabO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Fórián-Szabó Zoltán** estis hungara piarista monaĥo, pastro, instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Kecskemét.

## Biografio 
 maturiĝis en piarista gimnazio en Kecskemét en 1959, tuj poste li aliĝis al la piaristoj. Li diplomiĝis en Piarista Altlernejo kaj Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1968 kaj en 1967 li pastriĝis, eble tiutempe li monaĥiĝis. Post siaj studoj li instruis jaron en piarista gimnazio de Kecskemét, poste 3 jardekojn en sia naskiĝurbo same en piarista gimnazio. Foje li ricevis postenojn en la piarista ordeno, eĉ li estis monaĥejestro. En 2003 li pensiuliĝis, poste li estis pastro en Piarista preĝejo Sankta Triunuo (Kecskemét).

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tenisejo

[dekstra|eta|Endomaj tenisejoj ĉe la [Universitato de Bath, Anglio]]
eta|Dimensioj de tenisejo.**Tenisejo** estas loko por ludi tenison. Ĝi konsistas el rektangula surfaco kun malalta reto etendita laŭlarĝe en la mezo. La ludejo estas 23,77 metrojn longa kaj aŭ 8,23 aŭ 10,97 metrojn larĝa depende de la ludvarianto. La surfaco de la ludejo estas herbo, gruzo, kaŭĉuka asfalto aŭ sinteza.

La reto dividas la ludejon en du egalajn duonojn kaj estas 91.4 centimetrojn alta en la mezo. Ĉiu duono de la ludejo estas dividita en tri areojn, la du plej proksimaj al la reto estas la servvojoj, kie la unua pilko en interŝanĝo alvenas. La servanto sendas la unuan pilkon. En kiu vojo la servanto alvenas dependas de kiu flanko venas la servo, kaj la poentaro. 

La plej malantaŭa transversa linio, la bazlinio, estas ĝis 10 cm larĝa, la aliaj linioj ĝis 5 cm larĝaj.

Tenisejoj estas prefere konstruitaj orientitaj laŭ la norda/suda akso por eviti ke ludantoj estu ĝenataj de la suno.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Internacia Tenisa Federacio (ITFa) – gvidlinioj pri konstruado de Tenisejo 
Kategorio:Teniso
Kategorio:Sportejoj
Kategorio:Sportaj reguloj
István Frank (piaristo)

**István Frank** [iŝtvAn], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Frank István** estis hungara piarista monaĥo, instruisto.

István Frank naskiĝis  en Csepreg (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempe en Hungario), li mortis  en Nitro (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempe en Slovakio).

## Biografio 
István Frank maturiĝis en gimnazio en Győr en 1888, poste tuj li aliĝis al la piaristoj. La novicado okazis en Kecskemét, inter 1891-1893 li studis teologion en Nitro, sed en la lasta jaro li ankaŭ instruis en Máramarossziget. En 1893 li monaĥiĝis kaj pastriĝis, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Ferenc József en 1896. Tamen li instruis en piaristaj gimnazioj de Debrecen (1895), Nagybecskerek (1896–1898) kaj Szeged (1898–1908), poste li estis gimnaziestro, samtempe monaĥejestro en Nitro. Pro signifa malsano li ricevis liberecon en 1915, eĉ en la sekva jaro li pensiuliĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A nagybecskereki Villamos telep ismertetése.* (1898)
* *Az ifjúság mozilátogatása.* (1913)

## Fontoj 
* biografio hungare (legebla en la 307-a paĝo)
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Emilio Gola

**Emilio Gola** estis itala pentristo. Li naskiĝis kaj mortis.  konsideriĝis membro de la asocio *Famiglia Artistica Milanese*, en Esperanto *Arta familio de Milano*, historia kultura kaj artisma asocio fondita en Milano en 1844, celante antaŭenigi la artan pentradon kaj esti alternativo al la tradiciaj akademioj de la epoko, kiuj dominis la arton en Italio.

Kategorio:Italaj pentristoj
Antonio Rotta

**Antonio Rotta** estis itala pentristo. Li naskiĝis la 28-an de februaro 1828 en Gorico, reĝlando Ilirio en la Aŭstra Imperio, kaj mortis la 10-an de septembro 1903 en Venecio, Reĝlando Italio. Antonio Rotta specialiĝis pri ĝenropentraĵoj.

## Kelkaj ekzemploj de liaj pentraĵoj 

Kategorio:Italaj pentristoj
Tadeusz Semadeni

**Tadeusz SEMADENI** (naskiĝis la 4-an de junio 1902 en Kalisz, mortis la 19-an de aŭgusto 1944 en Varsovio) estis pola juristo svisdevena, juĝisto en Lodzo kaj Varsovio (ĉi-tie ankaŭ vicakuzisto de Apelcia Juĝejo). Ĝi estas konsiderita patro de pola sporta naĝado, krom sporta ĵurnalisto. Dum la dua mondmilito ligiĝis kun justico kadre de la Registara Delegitaro por Pollando, kiel varsovia insurekciano.

Dum la ribelo agis kadre de popola juĝejo por Suda Mezurbo disdonante severajn punojn pro subskribo de Volksdeutsche-listo. Li batalis kune kun soldatoj de la 3-a kirasita bataliono "Golski". Pereis dum la Ribelo de Varsovio, la 19-an de aŭgusto, defende de Politekniko de Varsovio. Postmorte distingita per Batal-Kruco. Samtage pereis en batalo lia filo Allan Andrzej Semadeni. Lian korpon oni ne trovis. Simbole memorigita sur ortodoksa tombejo ĉe str. Żytnia en Varsovio (segmento L-1-3).

Kategorio:Naskiĝintoj en 1902
Kategorio:Mortintoj en 1944
Kategorio:Polaj juristoj
Kategorio:Polaj sportistoj
Tiana (Katalunio)

**Tiana** estas kataluna marborda vilaĝo kaj municipo en la distrikto Maresme, 15 km nord-oriente de Barcelono, apartenanta al la metropola areo de Barcelono.  

La municipo havis 9305 loĝantojn en 2024, kio situis ĝin praktike en la mezo de la listo de la municipoj de Maresme laŭ loĝantaro. Ĝi situas en la montara parto de Maresme kaj, kiel aliaj vilaĝoj de la monta parto de la distrikto, ĝi estas forte ligita al apuda ĉe-mara vilaĝo. Por Tiana, tiu estas Montgat.

La municipo havas areon de 7,90 km², plejparte konsistanta el arbaro, vitejoj kaj veprejoj. Du trionoj de tiu areo estas ene de la Parko Serralada de Marina. Ĝia nomo devenas de la latina persona nomo *Titius*, kaj aperas en dokumentoj la 11-a jarcento kiel *villa tizana* aŭ *titiana*.   

La nokta buslinio N9 (ankaŭ funkciigata de la buskompanio Tusgsal) ligas Tianan kun *Portal de la Pau* en Barcelono pasante tra Plaça de Catalunya, Sant Adrià del Besòs, Santa Coloma de Gramenet, Badalona kaj Montgat. Aŭtovoje, Tiana havas enirejon kaj elirejon al la aŭtovojoj B-20 kaj C-32 sen paspagoj, ĉar ili apartenas al la Metropola Areo. Ĝi ne havas propran taksian servon, sed estas kovrita de la taksia servo Badalona.

## Ekonomio 
Tiana estas esence loĝdoma municipo, pro sia statuso kiel vilaĝo kaj sia proksimeco al urbaj centroj kiel Barcelono aŭ Badalona. La plimulto de laborpostenoj, kiuj ekzistas en la vilaĝo, respondas al la serva sektoro. Unu el la ĉefaj ekonomiaj aktivecoj en Tiana estas seka agrikulturo (organika en iuj kazoj) de vinberoj kaj, ĉefe, la produktado de vinoj kaj kavoj kiel la tradicia kavo Parxet, kiu estas unu el la simboloj de Tiana dum jaroj.

## Vidindaĵoj 
En la municipo de Tiana situas la Kartuzio de Montalegre, ekkonstruita en 1434, kiu nuntempe estas la sola loĝata kartuziana monaĥejo en Katalunio. En la vilaĝo staras la gotika preĝejo de la Mare de Déu de l'Alegria (Dipatrino de Ĝojo). Krome, estas la jam citita Parko Serralada de Marina.

## Kulturo 
Tiana Antica estas festivalo de antikva muziko okazanta en Tiana ekde 1999.

Ĉiujare, dum la someraj monatoj, la urbo gastigas la muzikfestivalon *Estiu Jazz* , kiu konsistas el pluraj senpagaj koncertoj, ĉefe de ĵazo , kiuj okazas ekstere ĉe la Bar del Casal ĵaŭde vespere.

Tiana havas kosman observatorion, astronomian grupon kaj radiostacion, Radio Tiana, kiu elsendas sur frekvenco 107.2 FM al la urbo kaj ĉirkaŭa regiono.

Tiana organizas *Tiana Negra*, la Kataluna Krimromana Festivalo, kiu gastigas la plej gravajn aŭtorojn kaj romanojn en la aktuala kataluna krimliteraturo.

Tiana havas gastronomian foiron nomatan *Tast Tiana*, kie ĉiuj restoracioj en la urbo, same kiel la vinfarejoj, partoprenas kun specimenoj ofertitaj al la ĉeestantoj. 

### Esperanto 
La Internacia Junulara Kongreso okazos en Tiana (apud Barcelono) de la 9-a ĝis la 16-a aŭgusto 2026.

## Famuloj 
* Lola Anglada, verkistino kaj ilustristino
* Marc Parrot, kantisto kaj komponisto.
* Vicco, kantisto kaj komponisto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Municipoj de la Provinco Barcelono
Kataluna marborda montaro

eta|300ra|La Kataluna marborda montaro en Maresme
La **Kataluna marborda montaro** estas montara ĉeno en Katalunio, Hispanio, paralela al la marbordo. Ĝia ĉefa akso etendiĝas inter la rivero Foix kaj la golfo de Roses. Ĝin trairas la longdistanca migropado GR 92, nomata Mediteranea Migropado, liganta Katalunion kun Andaluzio tra Valencilando kaj Murcio, kiu estas parto de la eŭropa longdistanca migropado E 10 inter la Balta maro kaj Mediteraneo.

De nordo al sudo, la Marborda montaro inkludas diversajn montarojn: Montgrí, Gavarres, Massís de l'Ardenya, Serra de Marina, Montnegre, Corredor, Sant Mateu, Serra de la Conreria, Collserola kaj Garraf.

Inter la Marborda montaro kaj la maro situas la mallarĝa Kataluna marborda ebenaĵo. Aliflanke de la montoĉeno kuŝas la Kataluna antaŭmarborda ebenaĵo, kaj trans ĝi staras la Kataluna antaŭmarborda montaro, kiu paralelas al la Kataluna marborda montaro, sed signife pli altas.

## Ĉefaj pintoj 
* Montnegre (757 m.), Montnegre
* Montau (660 m.), Garraf
* Puig d'Agulles (653 m.), Garraf
* el Corredor (632 m.), Corredor
* la Morella (592 m.), Garraf
* Puig d'Arques (531 m.), Gavarres
* Puig de les Cadiretes (518 m.), Gavarres
* Tibidabo (512 m.), Collserola
* Sant Grau (500 m.), Gavarres

## Aliaj geografiaj elementoj 
* Parko Serralada de Marina

Kategorio:Geografio de Katalunio
Kategorio:Montoj en Katalunio
Vincent Cronin

**Vincent Archibald Patrick CRONIN**, FRSL (naskita la 24-an de majo 1924 en Tredegar, Monmouthshire, tiam Anglio, nun Kimrio; mortis la 25-an de januaro 2011 en Marbella, Andaluzio, Hispanio) estis brita verkisto, historiisto kaj biografiisto, konata pro siaj biografioj de Ludoviko la 14-a, Ludoviko la 16-a kaj Marie-Antoinette, Katarina la Granda kaj Napoleono, same kiel pro siaj libroj pri la Renesanco. 

## Verkaro 
* *The Golden Honeycomb: A Sicilian Quest* (1954) 
* *The Wise Man from the West: Matteo Ricci and his Mission to China* (1955) 
* *The Last Migration* (1957) (sur la Falqani-tribo de Suda Persio) 
* "T. S. Eliot as a Translator." *T. S. Eliot: A Symposium for His Seventieth Birthday.* Ed. Neville Braybrooke, 129–137 (1958) 
* *A Pearl to India: The Life of Roberto de Nobili* (1959) 
* *The Letter After Z* (1960) (novelo)
* tradukisto, ''L'Amour Profane* de Alfred Kern (1961) (novelo)
* *A Calendar of Saints* (1963)
* *The Companion Guide to Paris* (1963 - first edition) 
* *Louis XIV* (1964) 
* tradukisto, *The Christian Centuries: A New History of the Catholic Church, Volume One: The First Six Hundred Years* by Jean Danielou and Henri Marrou (1964) 
* *Four Women in Pursuit of an Ideal'' (1965) (pri Caroline, duchesse de Berry, Marie D'Agoult, Eve Hanska and Marie Bashkirtseff; ankaŭ eldonita kiel *The Romantic Way*, 1966)
* Editor, *The Sunday Times Travel and Holiday Guide* (1966) (redaktita kun Elizabeth Nicholas and Leonard Russell)
* *The Florentine Renaissance* (1967) 
* *Mary Portrayed* (1968) 
* "The Classical Ideal in Florence." *Essays by Divers Hands,* Volume XXXV: 23–39 (1969)
* Editor, *The Companion Guide to the West Highlands of Scotland* by W.H. Murray (1969) 
* *The Flowering of the Renaissance* (1969) 
* Editor, *The Companion Guide to the North Island of New Zealand* by Errol Brathwaite (1970) 
* *Napoleon* (1971),  (ankaŭ eldonita kiel *Napoleon Bonaparte: An Intimate Biography*, 1972, )
* *The Horizon Concise History of Italy* (1972)  (ankaŭ eldonita kiel *A Concise History of Italy*, 1973, )
* *Louis and Antoinette* (1974) 
* Tradukisto, *Towards a New Democracy* by Valéry Giscard d'Estaing (1977) 
* *Catherine, Empress of All the Russias* (1978) 
* Editor, *Essays by Divers Hands,* Volume XL (1979) 
* Editor, *The Companion Guide to Florence* by Eve Borsook (1979) 
* *The View from Planet Earth: Man Looks at the Cosmos* (1981) 
* *Paris on the Eve, 1900-1914* (1989) 
* *The Renaissance* (1992) 
* *Paris: City of Light, 1919-1939* (1994) 
* *Chile Rediscovered* (2009) 
* *Nero* (2010) 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Aŭtora Spuristo
* Teksto de *The Golden Honeycomb* 
* Mallongaj rakontoj ĉe The FictionMags Index
* Akademio de Atingo
* The Peerage

Kategorio:Studentaro de la Universitato de Parizo
Kategorio:Studentoj de universitato Harvard
Kategorio:Britaj veturverkistoj
Kategorio:Skotdevenaj britoj
Kategorio:Britaj redaktoroj
Kategorio:Britaj biografoj
Kategorio:Britaj arthistoriistoj
Domina

**Domina** () estas vilaĝo en Ĉeĥio en Ercmontaro, parto de municipo Křimov en distrikto Chomutov. Ĝi troviĝas proksimume 3 km oriente de Křimov kaj proksimume 6 km nordokcidente de Chomutov. En la jaro  ĉi tie vivis . 

**Domina** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 6,29&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1359.

En la jaro 1872 estis malfermita fervojlinio Chomutov–Vejprty kaj Domina havis sur ĝi stacion.

Fine de la dua mondmilito en aprilo de 1945 trairis tra la vilaĝo marŝo de morto el&nbsp;Reitzenhain ĝis Chomutov. Unu el ĝiaj viktimoj estis sepultita en Domina. La stacidomo estis la 21-an de majo 1945 okupita de dekdumembra taĉmento de revoluciaj gvardioj, kiuj certigis sekurecon de trafiko sur la fervojlinio.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo de Avanco de sankta Kruco
* Monumento al falintaj soldatoj 

## Pluaj fotoj

Domina (Křimov) - kaple Povýšení svatého Kříže.jpg|Kapelo de Avanco de sankta Kruco
Domina (Křimov) - pomník.jpg|Monumento al falintoj en la dua mondmilito
Domina train station.jpg|Eksa stacidoma konstruaĵo

Kategorio:Křimov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Drinkeja distristino

**Trinkejknabino** estas virino, kiu estas pagata por distri klientojn (kutime senparaj viroj) en drinkejo aŭ noktoklubo. Variantoj de la termino inkluzivas "B-knabinon" kaj "sukan knabinon". Multaj trinkejknabinoj laboras kiel **drinkejaj gastigantino**, engaĝante individuajn klientojn en konversacio. Ili ankaŭ povas provizi al ili seksan distron kiel ekzemple lapdanco, aŭ proponi vendi al ili seksajn servojn. Kelkaj trinkejknabinoj laboras kiel **drinkejaj dancistinoj**,  provizante pli publikan distron, ofte en la formo de erotika danco, go-godanco aŭ striptizo. La preciza naturo de la distro varias multe de loko al loko, depende de la ejo.

Trinkejknabinoj laboras en diversaj specoj de drinkejoj tra la mondo, inkluzive de striptizkluboj kaj ordinaraj drinkejoj en Usono, gastigantinkejoj en Orienta Azio, go-iruj drinkejoj kaj "bierdrinkejoj" en Sudorienta Azio, dancodrinkejoj en Barato, kaj *boliĉoj* en Argentino.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ĝi knabino
* Tablodanco

Kategorio:Profesioj
Carmenurbo

**Carmenurbo** estas urbego, marhavena sidejo de municipo Carmen (Campeche) en la subŝtato Campeche en sudokcidenta Meksiko. La loknomo prenis sian nomon de la 16-a de julio 1717, la tago de la Madono de Monto Karmelo, ĉar tiam oni venkis la piratojn.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 loĝantaro de la urbego estis  homoj.

## Geografio 
La urbego situas sur la sudokcidenta fino de insulo Carmen, kiu troviĝas ĉe la Laguna de Términos en la Meksika golfo 5 m super la marnivelo.

## Historio 
La insulo Carmen estis malkovrita de la hispanoj en 1518 kaj atakita de piratoj en 1558. Pro tio la hispanoj konstruis lignan fortikaĵon en 1716, kiun la angloj jam vane sieĝis. Baldaŭ urbo komencis disvolviĝi ĉirkaŭ la fortikaĵo. Unu el la gravaj vivrimedoj de la lokanoj estis komerco de la ligno de Haematoxylum campechianum, kiu provizas tinkturon. En 1774 tiu ligna imposto ĉesis en pluraj hispanaj havenoj, tial la komerco kaj tiel la ekonomio multe prosperis. En 1813 (laŭ alia informo en 1856) Carmen urbiĝis, ekde 1863 ĝi apartenis al la ŝtato Campeche. En 1971 fiŝisto raportis, ke en la maro estas videbla nafto. Oni boris putojn kaj post 4 jaroj komenciĝis la naftoproduktado.

## Ekonomio 
eta|maldekstre|
Carmenurbo estis tre grava por la disvolviĝo de la subŝtato Campeche kaj de la tuta lando, pro sia geografia situo kaj la abundo de naturaj rimedoj ĉirkaŭ ĝi. Komence oni komercadis pri specialaj lignoj, poste la fiŝkaptado prosperis. Hodiaŭ la mara naftoproduktado furoras.

## Edukado 
En la urbego universitato funkcias (Universidad Autónoma del Carmen (UNACAR)).

## Religio 
La plimulto de la loĝantoj estas la katolikoj. 

## Trafiko 
Ponto (konstruita en 1994) ligas la urbegon al la kontinento, krome en la alia insulfino estas alia ponto al la sekva insulo, sed tiu insulo jam havas ponton al la kontinento. En la insulo internacia flughaveno funkcias.

## Klimato 
Carmenurbo situas en tropika savana klimato (Aw) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. Jare averaĝe pluvas 1470 mm, iomete en ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ofte inter junio-novembro. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter .

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* monumento, statuoj

## Ĝemelurboj 
*  Arhuzo, Danio 
*  Wilmington, Usono, Norda Karolino

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Meksiko
Kategorio:Marhavenaj urboj
Vespasiano Bignami

''''* estis itala pentristo. Li naskiĝis la 18-an de aŭgusto 1841 en Kremono, Reĝlando Lombardio-Veneto en la Aŭstria Imperio, kaj mortis la 28-an de februaro 1929 en Milano.  konsideriĝis membro de la asocio *Famiglia Artistica Milanese*, en Esperanto *Arta familio de Milano'', historia kultura kaj artisma asocio fondita en Milano en 1844, celante antaŭenigi la artan pentradon kaj esti alternativo al la tradiciaj akademioj de la epoko, kiuj dominis la arton en Italio.

Kategorio:Italaj pentristoj
Nancy Mitford

La Honorinda **Nancy FREEMAN-MITFORD** (n. la 28-a de novembro 1904 en Londono ; m. la 30-a de junio 1973 en Versajlo) estis brita verkistino, biografo kaj ĵurnalisto el la angla aristokrataro. 

Unu el la famaj fratinoj Mitford kaj unu el la " orizita junularo " de la londona socia sceno en la intermilitaj jaroj, ŝi estas plej konata pro siaj romanoj pri la vivo de superaj klasoj en Britio kaj Francio, kaj pro sia akra kaj ofte provokema spriteco. Ŝi ankaŭ faris reputacion por si mem kiel verkistino de nefikciaj biografioj de historiaj figuroj (de Ludoviko la 14-a, Madame Pompadour, Voltaire kaj Frederiko la Granda).

## Verkaro 
### Romanoj 
* Highland Fling
* Christmas Pudding
* Wigs on the Green
* Pigeon Pie
* The Pursuit of Love
* Love in a Cold Climate
* The Blessing
* Don't Tell Alfred

### Biografoj 
* **Madame de Pompadour**. London: Hamish Hamilton. 1954. OCLC 432649137. Illustrated edition (1968)

* **Voltaire in Love**. London: Hamish Hamilton. 1957. OCLC 459588409.
* **The Sun King: Louis XIV at Versailles**. London: Hamish Hamilton. 1966. OCLC 229419330.
* **Frederick the Great**. London: Hamish Hamilton. 1970. .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* BBC Radio 4 "Grandaj Vivoj" Programo pri Nancy Mitford

Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Kategorio:Biografoj
Bakĉoj

**Bakĉoj** estas esperantlingva jutubkanalo. La videoj estas kunmetaĵo de amuzaj momentoj de la ludado. En la malnovaj videoj oni ludas sole, sed en la pli novaj oni kunludas kun *Joleŝo Ludas*.

## Eksteraj ligiloj 
* La jutubkanalo de Bakĉoj

Kategorio:Jutubaj kanaloj
Vanege

**Vanege** aŭ **"Vanege en Esperanto"** estas esperantlingva jutubkanalo. La videoj estas plejparte ludvideoj, sed la kanaloj ankaŭ enhavas informajn kaj vlogajn videojn.

## Eksteraj ligiloj 
* La jutubkanalo de Vanege
Kategorio:Jutubaj kanaloj
Gloria Gaynor

**Gloria FOWLES***,* artistnomo **Gloria GAYNOR** (n. la 7-an de septembro 1943  en Newark, Nov-Ĵerzejo) estas usona kantistino,  plej konata pro la disko-epokaj (la 1970-aj kaj fruaj 1980-aj jaroj) furoraĵoj *I Will Survive*, *Never Can Say Goodbye*, *Let Me Know*, kaj *I Am What I Am*. 

## Vivo 
Ŝia unua sukceso venis en 1975, per la publikigo de la albumo *Never Can Say Goodbye*, kiu prezentis ŝin al la spotlumo kiel diskoteka kantistino.

En 1983, ŝi publikigis la unuopaĵon *I Am What I Am*.

En 2020, ŝi gajnis sian duan Grammy-premion, pro sia deknaŭa studia albumo, *Testimony* . 

## Diskografio 
* 1975: *Never Can Say Goodbye*
* 1975: *Experience Gloria Gaynor*
* 1976: ''I've Got You*
* 1977: *Glorious*
* 1978: *Gloria Gaynor's Park Avenue Sound*
* 1978: *Love Tracks*
* 1979: *I Have a Right*
* 1980: *Stories*
* 1981: *I Kinda Like Me*
* 1982: *Gloria Gaynor*
* 1984: *I Am Gloria Gaynor*
* 1986: *The Power of Gloria Gaynor*
* 1990: *Gloria Gaynor '90*
* 1992: *Love Affair*
* 1994: *I'll Be There*
* 1997: *The Answer*
* 2002: *I Wish You Love*
* 2007: *Christmas Presence*
* 2013: *We Will Survive*
* 2019: *Testimony''

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Usonaj soulaj kantistoj
Kategorio:Usonaj dancmuzikistoj
Kategorio:Diskoo
Tibor Kapu

**Tibor Kapu,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kapu Tibor** estas hungara maŝininĝeniero, kosmonaŭto.

 naskiĝis  en Vásárosnamény.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Nyíregyháza, poste li akiris an diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto. Post la diplomo li laboris en la aŭtoindustrio kiel inĝeniero. En 2022 li anonciĝis al usona kosmovojaĝo. Post dujara elektado kaj edukado li iĝis la 3-a hungara kosmonaŭto. La starto okazis en 2025 en Kosmocentro Kennedy el Florido kune kun 3 aliaj spacveturistoj. Dum sia dusemajna vojaĝo li faris 60 sciencajn eksperimentojn. Post la sukcesa alveno li partoprenis en taksadoj de la sciencaj eksperimentoj. Li ricevis premion en 2025.

## Fontoj 
* biografio hungare kun fotoj
* biografio hungare kun fotoj
* biografio hungare kun foto

## Referencoj 
eta|maldekstre|

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj kosmonaŭtoj
Kartuzio de Montalegre

eta|300ra|La Kartuzio de Montalegre fine de la 19-a aŭ komence de la 20-a jarcentoj
La **Kartuzio de Montalegre** estas monaĥejo de la kartuzia ordeno situanta en la municipo Tiana, en Katalunio, kun originoj en 1415. Ĝi estas la sola kartuziana monaĥejo en Katalunio, ankoraŭ konservanta komunumon de monaĥoj. Ĝi estas protektita kiel kultura havaĵo de loka intereso.

La kartuzianoj de Vallparadís (Terrassa) ekloĝis en 1415 en la malnova ina priorejo de Montalegre, dum ili konstruis monaĥejon ĉe ĝia piedo. La kartuzianoj de la proksima vilaĝo Sant Pol (Maresme) kunvenis tie en 1434, la jaro en kiu komenciĝis la konstruado de la nuna monaĥejo, kiu havis sian maksimuman splendon en la 17-a kaj 18-a jarcentoj. En 1441 ĝi ekregis super Tiana. Konfisko kondukis al ĝia forlaso en 1835. En 1901, franca kartuziana komunumo ekloĝis en la kartuzio, post akiro de la tuta tero. Post la hispana enlanda milito, komunumo de katalunaj monaĥoj estis establita.

## Referencoj 
Kategorio:Kartuzianaj monaĥejoj
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Katalunio
Albert Doberenz

**Albert DOBERENZ** (naskiĝinta la  en Pegau, mortinta la  en Hildburghausen) estis germana lernejestro kaj klasika filologo. Edzigis lin en septembro 1839 Anastasia Wagner (naskonta du filinojn).

Estante filo de ĉarpentisto li frekventis la Dukan Gimnazion je Grimma inter 1826-1832. Poste studis li ĝis 1837 filologion ĉe la universitato de Lepsiko kie li aŭskultis prelegojn de Gottfried Hermann, Reinhold Klotz kaj Anton Westermann; doktoriĝo sukcesis en februaro 1837. Inter liaj kunstudintoj menciindas Karl Friedrich Ameis, Rudolf Dietsch, Hermann Köchly, Otto Kreussler kaj Johann Friedrich Palm. Laŭ rekomendo de Gottfried Hermann, kiun Doberenz ekkonis ene de la porhelenistaj rondoj de *Griechische Gesellschaft*, li iĝis gimnaziestro ĉe Gymnasium Georgianum en Hildburghausen. Tie lia deĵoro ekis en februaro 1837. En decembro 1846, Doberenz nomumiĝis profesoro. Pro la malsaniĝo de rektoro Diedrich Rudolf Stürenburg, li provizore estris la lernejon. En majo 1856 li iĝis vera rektoro. Dum lia regado la ŝtataj aŭtoritatoj komunikis la preton doni 90 milojn da markoj por novkonstruo de gimnazio kaj la meto de la fundamenta ŝtono estis en julio 1876. Inauĝuro estis en septembro 1877.

Doberenz publikigis kvar lernejevoluigajn broŝurojn kaj porlernantajn eldonojn de klasikaj antikvaj verkistoj: de Demosteno *Ausgewählte Reden des Demosthenes* (tri kajeroj inter 1848-1851); de Julio Cezaro *Commentarii de hello gallico* kaj *De hello civili* (kun germanlingva komento, por serio de Teubner-eldonejo).  

En 1857 Doberenz nomumiĝis kortega konsilisto. En decembro 1872 li deklariĝis kavaliro portanta la Dukan saksian-ernestidan ordenon (2-a klaso). 
## Literaturo 
* "Albert Doberenz". Ĉe: *Leipziger Tageblatt und Anzeiger,* 3.2.1878, p. 604  
* "Albert Doberenz". Ĉe: Conrad Bursian (eld.): *Biographisches Jahrbuch für Alterthumskunde*, 1-a jarkolekto, 1878. Berlin 1879. p. 8 
* "Albert Doberenz". Ĉe: Hermann Wunder: *Ecce gehalten an der königlichen Landesschule Grimma in den Jahren 1876, 1877, 1878*. Grimma, 1879. p. 126–132
* "Albert Doberenz". Ĉe: Rudolf Armin Human: *Chronik der Stadt Hildburghausen*. Hildburghausen, 1886, p. 114–116 
* "Albert Doberenz". Ĉe: Karl Rittweger: *Festschrift zur hundertjährigen Jubelfeier des herzoglichen Gymnasium,* 1912, p. 94–97 

## Eksteraj ligiloj 
* **Index Theologicus'' 
*ligiloj ĉe DDB
## Notoj 
Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj
Kategorio:Lernejestroj 
Kategorio:Hildburghausen 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1811
Kategorio:Mortintoj en 1878
Josephine Tey

**Josephine TEY** (pseŭdonimo por *Elizabeth Mackintosh;* n. la 25-a de julio 1896 en Inverness - m. la 13-a de februaro 1952 en Londono) estis krimverkistino kaj dramistino. Kiel dramistino ŝi uzis la pseŭdonimon Gordon Daviot. Tey vivis tre izolitan vivon. La malmultaj restantaj dokumentoj sugestas, ke ŝi vidis sin ĉefe kiel dramistinon. Ŝia famo nuntempe, tamen, baziĝas preskaŭ ekskluzive sur ŝiaj krimromanoj. Ŝi estas kalkulita inter la tiel nomata ora epoko de la krimromano, periodo en kiu ĉi tiun ĝenron formis rakontistoj kiel Agatha Christie, Dorothy L. Sayers kaj Ngaio Marsh. Ŝia romano *The Daughter of Time* estis voĉdonita la plej bona krimromano de ĉiuj tempoj fare de la Angla Krimverkisto-Asocio  kaj estis premiita per la Grand prix de littérature policière en 1969.

## Verkaro 
### Romanoj 
#### Serio Inspektoro Alan Grant 
* *The Man in the Queue* (or *Killer in the Crowd*) (1929) [kiel Gordon Daviot]
* *A Shilling for Candles* (1936) [kiel Josephine Tey]​ (adaptita al filmo de Hitchcock de 1937 *Young and Innocent*)
* *To Love and Be Wise* (1950)
* *The Daughter of Time* (1951), traduko al Esperanto en preparo (2025-2026)
* *The Singing Sands* (1952) 

#### Aliaĵoj 
* *Miss Pym Disposes* (1946) [kiel Josephine Tey]
* *The Franchise Affair* (1948) 
* *Brat Farrar* (1949)
* *When Hitler Stole Pink Rabbit*, rakonto por infanoj, traduko al Esperanto en preparo

### Aliaj noveloj 
* *Kif: An Unvarnished History* (1929) [kiel Gordon Daviot]
* *The Expensive Halo* (1931)
* *The Privateer* (1952)

### Teatro 
* Richard of Bordeaux (1932)
* The Laughing Woman (1934)
* Queen of Scots (1934)
* The Stars Bow Down (1939)
* Cornelia (1946)
* The Little Dry Thorn (1946)
* Rahab (1947)
* Leith Sands (1947)
* Valerius (1948)
* The Balwhinnie Bomb (1949)
* Sara (1951)
* Dickon (1955)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* — Kiel Mia Patrino kaj Josephine Tey gvidis min en Vivo de Krimo
* 
* Foto de Tey
* Josephine Tey –  Tre Privata Persono
* "La elglitema f-ino Mackintosh" — revizio en *Quadrant*

Kategorio:Skotaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
Kategorio:Verkistinoj
Gladys Mitchell

**Gladys Maude Winifred MITCHELL** (n. la 19-an de aprilo 1901, Cowley, Oxfordshire, Anglio - m. la 27-an de julio 1983, Corfe Mullen, Dorset, Anglio) estis angla verkistino de krimfikcio. 

Sub sia propra nomo, ŝi verkis 66 krimromanojn inter 1929 kaj 1983, kies ĉefrolulo estis la psikanalizistino Beatrice Bradley, kaj aldone 9 infanlibrojn. Ŝi verkis sub la pseŭdonimoj Malcolm Torrie kaj Stephen Hockaby. Ekde 1933,  ŝi estas membro de la Detektiva Klubo.  

Festita dum ŝia vivo (Philip Larkin nomis ŝin "la granda Gladys"), dum dudek jaroj post ŝia morto ŝia verko estis plejparte forgesita. 

## Verkaro 
Kvankam kritika opinio estas dividita pri tio, kio estas ŝia plej bona verko, ŝiaj fortoj kaj stilo povas esti kolektitaj el la jenaj 16 libroj: *The Saltmarsh Murders* (1932), *Death at the Opera* (1934), *The Devil at Saxon Wall* (1935), *Come Away, Death* (1937), *Brazen Tongue* (1940), *When Last I Died* (1941), *The Rising of the Moon* (1945), *Death and the Maiden* (1947), *The Dancing Druids* (1948), ''Tom Brown's Body* (1949), *Groaning Spinney* (1950), *The Echoing Strangers* (1952), *Merlin's Furlong* (1953), *Dance to Your Daddy* (1969), *Nest of Vipers* (1979), and *The Greenstone Griffins'' (1983).

La Omaĝa Retejo de Gladys Mitchell havas recenzojn de preskaŭ ĉiuj libroj en sia sekcio Bibliografio.

## Referencoj 
Kategorio:Skotdevenaj angloj
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Anglaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de krimromanoj
Kategorio:Verkistinoj
Listo de famuloj naskiĝintaj en Jászberény

Jen listo de famuloj, kiuj naskiĝis en Jászberény:

## A 
* László Almásy (politikisto)

## B 
* Sándor Badár, aktoro
* Antal Beleznay, komponisto
* László Benke, pentristo
* Tibor Bercsényi, dekoraciisto
* Albert Bertalan, pentristo

## C 
* Tibor Csík, boksisto

## D 
* **Róza Déryné Széppataki,** operkantisto

## H 
* István Gáspár Hájos, monaĥo
* László Háy, ekonomikisto
* Ferenc Holló, parazitologo

## J 
* András Jeles, reĝisoro

## K 
* István Karády, kuracisto
* Árpád Alajos Kerékgyártó, historiisto

## L 
* József Litkei, pentristo

## M 
* Gábor Mihályi, koreografo

## O 
* Ferenc Olgyay, pentristo

## R 
* Károly Rékasi, aktoro

## S 
* István Sárközi, futbalisto
* Gábor Székely, reĝisoro
* Mihály Székely, operkantisto
* László Szűcs, geografo

## W 
* László Warga, arkitekto

## Fontoj 
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis.

Kategorio:Listoj de homoj
István Gáspár Hájos

**István Gáspár Hájos** [iŝtvAn gAŝpAr hAjoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Hájos István Gáspár** estis hungara piarista monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Jászberény, li mortis  en Szeged.

## Biografio 
 aliĝis al la piaristoj jam en 1743 en Nagykároly, ĝuste post jardeko li pastriĝis, supozeble tiutempe li monaĥiĝis. Post siaj studoj li instruis en Nitro (1745-1747) kaj Vác (1748), poste li studis filozofion en Kecskemét (1750) kaj Nagykároly (1751), poste li studis teologion en la jaroj 1752 kaj 1753 en Debrecen. En la sekva periodo li instruis en Tokaj (1754-1756), Debrecenben (1757) kaj Szeged en 1758, kie li poste estis jaron vikario, sed poste li denove instruis. Liaj sekvaj instruaj postenoj estis en Nagykároly, Kecskemét, Tokaj, Nagykároly, Szeged, fine denove en Kecskemét. En tiu lasta urbo li estis ankaŭ sublernejestro inter 1770-1784. Lia plej signifa disĉiplo estis Miklós Révai.

## Liaj restintaj manuskriptoj 
* *Speculum linguae Scythico-Hungarico-Magyarico-Székhelico-Hungaricae*
* *Monumentum Literarium Hunno–Scythicum*

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla iomete pli malsupre)
* biografieto hungare (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
The Strand Magazine

eta|Kovrilo de la septembro 1917 eldono de la revuo prezentanta Sherlock Holmes***The Strand Magazine*** (mallongigite ***The Strand***) estis brita revuo eldonita ĉiumonate en Londono de 1891 ĝis 1950 kaj nomita laŭ sia eldonloko, la Strand (Londono). En la malfrua 19-a kaj frua 20-a jarcentoj, la *Strand Magazine* estis la ĉefa literatura revuo de Britio. 
Entute 711 numeroj estis publikigitaj dum 59 jaroj.  La revuo prezentis tiajn aŭtorojn kiel Arthur Conan Doyle, Agatha Christie, Edgar Wallace, P. G. Wodehouse, H. G. Wells, Georges Simenon, Dorothy Sayers kaj aliajn klasikaĵojn de la ĝenroj detektiva, aventura kaj fantazia, kune kun artikoloj de famaj verkistoj kiel Rudyard Kipling, Graham Greene kaj eĉ Winston Churchill. 

La revuo estis populara ekde la komenco, kun fruaj numeroj vendataj en preskvantoj de ĝis 300 000 ekzempleroj, kaj antaŭ la 1930-aj jaroj, la ĉiumonata cirkulado atingis 500 000 ekzemplerojn. La oficejoj de la revuo situis sur Burleigh Street, proksime al la kruciĝo kun la Strand. Dum la plej granda parto de la ekzisto de la revuo, ĝia ĉefredaktoro estis Herbert Greenhow Smith.

Dum la Dua Mondmilito, pro ekonomiaj malfacilaĵoj kaj la manko de papero, la formato de la Strand ŝrumpis kaj ĝia cirkulado malkreskis ĝis ĝia fermo en 1950.

Ekzistas du usonaj revuoj kun la sama nomo, nome *The Strand Magazine* (1891–1916) kaj nova *Strand Magazine* eldonita ekde 1998. 

## Arthur Conan Doyle 
La revuo estis la unua kiu publikigis la rakontojn de Ŝerloko Holmso, akompanataj de originalaj ilustraĵoj de Sidney Paget. Kiam la unua rakonto de Holmes, *Skandalo en Bohemio*, estis publikigita, ĝia cirkulado eĉ pli altiĝis. Ĝia kulmino estis atingita kiam la plenlonga libro, *La ĉashundo de la Baskerviloj*, estis seriigita en ĝi. Longaj vicoj da legantoj vicis antaŭ la oficejoj de la revuo , atendante ĉiun novan ĉapitron. Ĉi tiu libro estis unu el kvar plenlongaj libroj de Sherlock Holmes, el kiuj du pliaj ankaŭ estis seriigitaj en la revuo, *Studo en Skarlato* kaj *La Signo de la Kvaro* (d:Q500688). Entute 56 rakontoj de Sherlock Holmes aperis en la revuo inter 1891 kaj 1927.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Chris Willis, 1998 priskribo de historia *Fadena Revuo*
* Kronologio de Distra Matematiko , de David Singmaster
* La Malgranda Pigley Bieno crossnumber enigmo kaj ties historio de Joel Pomerantz
*   , ĉe Interreta Archive.org.
* VictorianVoices. Eltiraĵoj de *The Strand Magazine* (inkluzive la unuan Sherlock Holmes rakontoj).
* , indekso de fikcio
* Indeksante la *The Strand Magazine* artikolon – de Geradine Beare, 1984.
* *The Strand Magazine* arkivo, upenn.Edu
* *The Strand Magazine* – oficiala retejo de nova *Fadena* revuo

Kategorio:Literaturaj gazetoj
Kategorio:Arthur Conan Doyle
Irena Nelkenowa

**Irena NELKENOWA** (fraŭline Borkowska, pseŭdonomo Wanda Nowina) (naskiĝis en 1899, mortis la 20-an de aŭgusto 1944 en Varsovio) estis pola polistino, dum la Ribelo de Varsovio, kaj komandantino de virina Ŝtata Sekurec-Korpuso ĉe Pola Enlanda Armeo en Areo Śródmieście de Varsovio.

## Vivo
Antaŭ la dua mondmilito, ŝi laboris en Instituto pri Klerigo de Plenkreskuloj kaj Kleriga Fakultato de Plenkreskuloj en Ministerio de Religiaj Konfesioj kaj Publika Klerigo. Dum la defendo de Varsovio en 1939 estis flegistino en akceptejo de Pola Ruĝa Kruco. De 1943 agis konspire en Sekurec-Korpuso, kie ŝi pasigis oficiran ekzamenon.

Ŝi pereis la 20-an tagon de la varsovia insurekcio en domo ĉe la str. Miodowa 24.

Ŝia edzo estis Jan Nelken, murdita en Katin de NKVD en 1940. Ili havis filinon Anna – *Inka*, kiu zorgis pri interligiteco en la bataliono "Zośka"; distingita per Batal-Kruco. Kiel ŝia patrino pereis en la insurekcio.

Kategorio:Virinoj
Kategorio:Membroj de la Pola Enlanda Armeo
Kategorio:Partoprenantoj de la Varsovia ribelo