Max-Planck-Instituto por Evolucia Antropologio

**Max-Planck-Instituto por Evolucia Antropologio** (, mallonge kiel *MPI-EVA*) estas interfaka esplorinstituto en Leipzig (Germanio), unu el la institutoj de la Max-Planck-Societo por la Akcelo de Scienco. La instituto faras bazajn esplorojn pri la evoluhistorio de la homaro.

## Esploro 
La instituto celas studi la biologian kaj kulturan evoluon de la homaro per komparaj analizoj de la diverseco de genoj, kulturoj, kognaj kapabloj, lingvoj kaj sociaj sistemoj de pasintaj kaj nunaj homaj populacioj kaj grupoj de primatoj proksime rilataj al homoj. Kunigi ĉi tiujn esplordirektojn en unu instituto konduku al novaj komprenoj pri la historio, diverseco, adaptiĝoj kaj kapabloj de la homa specio (*Homo sapiens*).

La du fratinaj institutoj en la Sekcio pri Homaraj kaj Sociaj Sciencoj de la Societo Max Planck kun la komuna temo "Evolua historio de homaro": la MPI por la Historio de la Homaro en Jena kaj la MPI por Evolua Antropologio en Leipzig estos restrukturitaj en la venontaj jaroj, por optimumigi la esplorprofilojn de ambaŭ ejoj pri biologia kaj kultura evoluo de la homaro.

## Fakoj 
La instituto estas dividita en jenajn fakojn:

# *Evolua genetiko*: traktas la demandon kiel la DNA de homoj, neandertaloj kaj simioj evoluis kaj diversiĝis. Por tiu celo, la DNA de vivantaj homoj kaj simioj estas ekzamenita kaj metodoj estas evoluigitaj por akiri kaj analizi DNA de arkeologiaj trovaĵoj.
# *Homa evoluo*: fosiliaj trovaĵoj estas studitaj por akiri sciojn pri la vivo de prahistoriaj homoj. 3D-animacioj, interalie, estas uzataj por ĉi tiu celo. Aparte interesa estas la evoluo de cerba grandeco kaj manĝkutimoj.
# *Homa konduto, ekologio kaj kulturo*: traktas kulturajn aspektojn de homa evoluo.
# *Arkeogenetiko*: esploras homan antaŭhistorion de ĉirkaŭ la lastaj dek mil jaroj uzante genetikajn informojn akiritajn de antikvaj homaj restaĵoj. En 2020 ŝi moviĝis de la *Max Planck Institut* *für Menschheitsgeschichte* (MPI por la historio de la homaro) en Jena al la MPI en Leipzig.
# *Lingvo kaj kultura evoluo*: studas la lingvan diversigon de la homaro dum la pasintaj 10,000 jaroj, ĉefe uzante kvantajn metodojn de evolua biologio. Unu fokuso ĉi tie estas sur la lingvoj de la aŭstronezia familio. Krome, la evoluaj metodoj ankaŭ estas aplikataj al aliaj aspektoj de kultura evoluo. Tiu fako anstataŭas la fakon Lingvisto, kiu inter 2015 kaj 2020 ankoraŭ estis bazita ĉe la Max Planck Instituto por la historio de la homaro en Jena.

# *Eksaj fakoj:*
#* *Kompara kaj Evolua Psikologio*
#* *Primatologio*
#* *Lingvistiko*: La iaman fakon lingvistiko estris Bernard Comrie ĝis majo 2015. Ĉi tie oni serĉis similecojn kaj diferencojn en homaj lingvoj, ekzemple tra la Universala atlaso de lingvaj strukturoj. Interalie, genealogia arbo de la lingvoj estis evoluigita kaj komparita kun genealogiaj arboj bazitaj, ekzemple, sur genetikaj studoj. La fako de lingvistiko ekzistis inter 1998-2015 en la *MPI für Menschheitsgeschichte* (MPI por la historio de la homaro)*,* kiu baziĝis en Jena). ***Glottolog*** La MPI por la historio de la homaro funkciigis la informtenejon *Glottolog*, konsistante el bibliografio de lingvoj el la tuta mondo klasifikitaj laŭ ilia genetika parenceco. La projekto estis gvidata de la lingvistoj Harald Hammarström kaj Martin Haspelmath kaj la programisto Robert Forkel.

## Adreso 
: Max Planck Instituto por Evolua Antropologio
: Deutscher Platz 6
: DE-04103 Leipzig (Germanio)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Matthew S. Dryer, Martin Haspelmath: *The World Atlas of Language Structures (WALS).* In: *WALS.info* (anglalingva paĝaro).

* *Glottopedia.* libere redaktebla enciklopedio por lingvistoj fare de lingvistoj.
* Retejo de la Max-Planck-Societo

Kategorio:Biologiaj organizaĵoj
Kategorio:Evolua biologio
Kategorio:Antropologio
Kategorio:Lepsiko
Kategorio:Jena