open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hipertiroidismo

[eta|400ra|[Trijodotironino (T3, bildita) kaj tiroksino (T4) estas ambaŭ formoj de tiroida hormono.]]

La **hipertiroidismo** (foje nomita **hipertireozo**) estas malsano, troa, misa funkciado de tiroida glando, kaŭzante troproduktadon de tiroidaj hormonoj (tiroksino aŭ "T4" kaj/aŭ trijodotironino aŭ "T3").

La hipertiroidismo estas sekve kaŭzo de tirotoksikozo, la klinika stato de pliigitaj tiroidaj hormonoj en la sango. Estas grave emfazi ke hipertiroidismo kaj tirotoksikozo ne estas sinonimaj. Ekzemple, tirotoksikozo povus anstataŭe esti kaŭzata de la ingesto de eksogenaj tiroidaj hormonoj aŭ inflamo de la tiroida glando, kaŭzante la liberiĝon de siaj rezervoj de tiroidaj hormonoj.

## Referencoj 
Kategorio:Malsanoj de tiroido
Kategorio:Tiroido
Hipopotamo de Allenton

La **Hipopotamo de Allenton** estas konsiderinda skeleto de Hipopotamo (*Hippopotamus amphibius*) trovita en Allenton (Derby), Anglio en 1895. La skeleto estas ekspoziciata en Muzeo kaj artgalerio de Derby kaj estas 3 metrojn (9.8 futojn) longa. Ĝi estas solenita hodiaŭ per skulptaĵo apud la loko kie la skeleto estis trovita.

## Historio 
La suburbo de Derby nomita Allenton estis vilaĝo 5&nbsp;km-ojn for de Derby. Fosado de nova puto ĉe Crown Inn en la vilaĝo estis entreprenita en marto 1895, sed la laboro haltis kiam la fosantoj malkovris unue malbonodoron kaj poste longajn kaj nekutimajn ostojn. Kelkaj altranguloj konsentis financi pliajn sondojn kaj estis konsentite ke la trovaĵoj estu partigitaj kun la komunumo. La truo estis pligrandigita ĝis areo de 4.5 m² (48 kv. futoj) kvankam la profundo estis kaŝita de akvo, kiu leviĝis ĝis 1.8 m (6 futoj) de la surfaco. Pumpiloj estis havigitaj kaj homoj estis dungitaj por funkciigi ilin por ebligi ke la truo estu plue fosata. Tiuj procedoj estis observitaj de H.H. Bemrose kaj R.M. Deeley kiuj poste skribis raporton pri la fosado. Kiel konsentite kun la homoj kiuj financis ĝin la ostoj estis transdonitaj al Muzeo de Derby kiu tiam estis malfermita jam de dek ses jaroj.
Ili fine malkovris 127 ostojn kiuj venis plejparte el la hipopotamo, kun kelkaj apartenantaj al rinocero kaj elefanto. Arnold Bemrose prenis tiujn ostojn kiel subtenan pruvon ke Britio havis surteran ponton al Eŭropo, tial ke ĝi estis la plej evidenta klarigo al la trovo de tiuj ostoj en Anglio, Eŭropo kaj sub la Norda Maro.

## Postaj malkovroj 
En julio 1973 laboristoj malkovris aliajn fragmentojn de ostoj dum fosado apud Boulton Moor - kelkaj el ili estas ankaŭ ekspoziciataj en Muzeo kaj artgalerio de Derby. Tiuj fosaĵoj, por kloako, malkaŝis ostojn de urso, cervo, bovo kaj pliajn ostojn de hipopotamo, rinocero kaj elefantoj. Tiuj trovaĵoj estis nur unu aŭ du ostoj - la plej bona malkovro estis unu el la plej longaj dentoj de hipopotamo trovitaj en Britio.

En 2006 Michael Dan Archer estis komisiita por krei skulptaĵon por Allenton, Derby. Diskutoj en Allenton rivelis deziron en la komunumo havi ion kiu respegulu la historion de la areo. Skulptaĵo de Archer konsistas el tri sekcioj de rompita ringo el nigra granito de sufiĉa grandeco por formi sidlokon. Super la polurita granita surfaco estas lokitaj kopioj el giso de ostoj el la skeleto de la hipopotamo. Krom la malsupra makzelo, kiu estis fandita el argila muldaĵo, sortimento de aliaj ostoj estis elprenitaj el Muzeo de Derby al Universitato de Loughborough kie ili estis laser-skanitaj por krei 3D komputilan modelon. Tiu modelo tiam ebligis fari ekzaktajn kopiojn de la ostoj elektitaj de Archer por esti fanditaj en feron.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Muzeo kaj artgalerio de Derby 

Kategorio:Hipopotamedoj
Kategorio:Muzeo kaj artgalerio de Derby
2571 Geisei

'*2571 *Geisei'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la Gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la japana vilaĝo *Geisei* (japane: *芸西村, Geisei-mura'') elde kiu ĝi estis malkovrita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Big Joe Turner

**Big Joe Turner** (n. 18-an de majo 1911 en Kansasurbo, Missouri; m. 24-an de novembro 1985 en Inglewood, Kalifornio; fakte *Joseph Vernon TURNER*), estis usona bugio-, bluso- kaj rokenrolo-kantisto.

## Vivo kaj agado 
Jam en la aĝo de dek kvar jaroj li influis per sia kantado la surlokan ĵazmondon en sia naskiĝurbo. Meze de la 1930-aj jaroj li konatiĝis kun bugio-pianisto Pete Johnson, kun kiu li kune prezentis ekde tiam. En 1936 li iris unuafoje al Novjorko, kie li konatiĝis kun Count Basie.

La 23-an de decembro 1938 ekestis kune kun Johnson liaj unuaj kantoj en svingokoncerto en Carnegie Hall, nome *Low Down Dog* kaj ''It's All Right, Baby*. Lin tiujare antaŭenigis John Hammond. La 30-an de decembro 1938 li sonregistris kune kun Pete Johnson ties komponaĵon *Roll 'em Pete* je diskeldonejo (Vocalion n-ro 4607), sekvis la 30-an de junio 1939 *Cherry Red*. Poste li prezentis kun diversaj ĵaz-gravuloj kiel Benny Goodman, Duke Ellington kaj Art Tatum. En la jaro 1945 li subskribis sondiskan kontrakton ĉe eldonejo *National Records*, kie sonregistris Herb Abramson. En 1951 Abramson atentigis entrepreniston Ahmet Ertegün pri li, kiu kontraktis kun li nome de sia diskeldonejo Atlantic Records. Sekve de tiu ekestis la unupeca disko *Chains Of Love*, kiu atingis altan rangon en la ritmenblusaj ranglistoj kaj de kiu Pat Boone poste faris novversion. En la 1950-aj jaroj li produktis kelkajn grandajn kaj malpli grandajn furoraĵojn, inter ili *Shake, Rattle and Roll*, *Flip, Flop & Fly* kaj *Corrine, Corrina*, kaj li ludis interalie kun Elmore James (*TV Mama'') kaj King Curtis. Entute la sukcesoj ja restis limigitaj, sufiĉis tamen por vivteni lin.

En la 60-aj kaj 70-aj jaroj Turner koncertvojaĝis la plejmultan tempon. Li surdiskigis kun ĵazgranduloj kiel Dizzy Gillespie kaj Roy Eldridge kaj ludis ankaŭ kun Axel Zwingenberger, kun kiu li krome sonregistris por du treege sukcesaj diskoj. Tamen kora nesufiĉo kaj diabeto malfaciligis al li la vivon. Liaj lastaj sonregistraĵoj ekestis kune kun Jimmy Witherspoon. La 24-an de novembro 1985 Big Joe Turner mortis en in Kalifornio pro renomalfunkcio.

Du el siaj plej famaj kanoj estis:

* Honey Hush (1953) - Piano sur la originala sonregistraĵo: Fats Domino
* Shake, Rattle and Roll (1954), la sonregistraĵo estis en 2001 enigita en la Blues Hall of Fame.

Big Joe Turner ne estas konfuzenda kun la paŝpiano-ludanto kaj kantisto Joe Turner (1907-1990), samkiel la bluskantisto kaj -basisto Big Joe Turner (1944-2008).

## Diskografio 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Turner

Kategorio:Usonaj ritmenblusaj kantistoj
Kategorio:Usonaj blusaj kantistoj
Kategorio:Usonaj ĵazkantistoj
2572 Annschnell

'*2572 *Annschnell'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la aŭstra astronomino *Anneliese Schnell''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1950
Shake, Rattle and Roll

**Shake, Rattle and Roll** estas bluskanto, kiu validas kiel unu el la fundamentoj de rokenrolo. Ĝin kantis en la jaro 1954 bluskantisto Big Joe Turner, kaj Bill Haley & His Comets faris el ĝi milionoble vendotan furoraĵon. Entute ekzistas almenaŭ 46 versioj de la kanto, kiu ricevis premion de la *Broadcast Music Incorporated*. Ĝi tenas la lokon 126 sur la ranglisto *La 500 Plej Bonaj Kantoj de Ĉiuj Epokoj* de muzikrevuo *Rolling Stone* (2004).

Kategorio:Rokenrolaj kantoj
Kategorio:Ritmenblusaj kantoj
Kategorio:Anglalingvaj kantoj
Kategorio:Verkoj de 1954
Konvencio pri Kemiaj Armiloj

eta|400px|
Membroŝtatoj de la Konvencio pri Kemiaj Armiloj
La **Konvencio pri Kemiaj Armiloj** estas internacia traktato de membroŝtatoj de Unuiĝintaj Nacioj, kiu malpermesas la evoluon, produkton, posedon, pludonon kaj uzon de kemiaj armiloj. La plena titolo de la konvencio estas "konvencio pri la malpermeso de evoluo, produkto, stoko kaj uzo de kemiaj armiloj kaj pri la neniigo de tiaj armiloj". La konvencio ratifiĝis la 3-an de septembro 1992 fare de la membroŝtatoj de la UN-Konferenco pri Malarmado. Post subteno de la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj en decembro, ĝi inter la 13-a kaj 15-a de januaro 1993 subskribeblis en Parizo, poste en la centra oficejo de la Unuiĝintaj Nacioj en Novjorko. La 29-an de aprilo 1997, 180 tagojn post kiam la 65-a ŝtato subskribis ĝin, la konvencio ekvalidis.

Superrigardo de la efektivigo de la konvencio estas farita de la organizaĵo por la malpermeso de kemiaj armiloj, kiu estas sendependa organizaĵo kaj ne estas filio de la Unuiĝintaj Nacioj.

Laŭ stato je julio 2013, 189 statoj ratifikis la konvencion. Kiel lasta stato Somalia aliĝis 2013-05-29.
Ankoraŭ ne ratifikis: Myanmar kaj Israelo. Sirio, Egiptio, Norda Koreio, Angolo kaj Sudsudano nek subskribis nek ratifikis.

## Vidu ankaŭ 
* Armilo de amasa detruo
* Konvencio pri Biologiaj Armiloj
* Konvencioj de Ĝenevo
* Konvencio de Hago
* Konvencio de Sankt-Peterburgo

## Eksteraj ligiloj 
* OPCW Homepage en angla

Kategorio:Kemiaj armiloj
Kategorio:Traktatoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Politiko en 1993
James Scott (komponisto)

**James Sylvester SCOTT** (n. 12-an de februaro 1885 en Neosho, Misurio; m. 30-an de aŭgusto 1938 en Kansasurbo, Misurio) estis usona ragtimo-pianisto kaj -komponisto.

Post kiam la familio Scott transloĝiĝis en la jaro 1901 al Carthage, Misurio, James eklaboris en muzikaĵvendejo. Jam baldaŭ vendejestro Charles L. Dumars rimarkis lian talenton, kaj Scott komenci prezenti pianojn. Ĉar li je tio ankaŭ ludis proprajn komponaĵojn, la per tio ekestinta postulo igis Dumars eldoni unuajn verkojn de Scott kiel presaĵoj. En 1906 Scott transloĝiĝis al Sankta Luiso, kie li konatiĝis kun Scott Joplin. Tiu ĉi peris lin al sia propra eldonisto John Stark, kaj jam kun sia unua tie aperinta ragtimo "Frog Legs Rag" James Scott havis grandan sukceson. En 1914 li transloĝiĝis al Kansasurbo. Li edziĝis, komponadis plue sukcesajn ragtimojn, laboris kiel pianinstruisto kaj direktis kinejorkestron.

La ekesto de la sonfilmo kaj la forŝovado de la ragtimo per la pli kaj pli populariĝanta ĵazo finis en la komencaj 1920-aj jaroj lian sukcesan karieron. Ankaŭ la morto de lia edzino dum tiu tempo kontribuus al tio. Lia lasta publikaĵo datiĝas el la jaro 1922.

James Scott apartenas krom Scott Joplin kaj Joseph Lamb al la tri plej elstaraj reprezentantoj de la klasika elkomponita ragtimo. Liaj verkoj ĉiuj estas pianiste postulemaj kaj ankaŭ muzike estas egalrangaj kun la ragtimoj de Joplin.

eta|200ra|Notkajero de "On the Pike", komponita de James Scott en 1904.

## Verkoj (elekto) 
* Frog Legs Rag (1906)
* Grace and Beauty (1909)
* Hilarity Rag (1910)
* Ragtime Oriole (1911)
* Climax Rag (1914)
* Evergreen Rag (1915)
* Honey Moon Rag (1916)
* Prosperity Rag (1916)
* Victory Rag (1921)
* Ophelia Rag

## Literaturo 
* Scott DeVeaux, William Howard Kenney (Herausgeber): *The music of James Scott*, Smithsonian Institution Press, Washington D.C. 1992

Kategorio:Usonaj ĵazkomponistoj
Kategorio:Usonaj ĵazpianistoj
Kategorio:Ragtimo
Condat-sur-Ganaveix

**Condat-sur-Ganaveix** estas franca komunumo situa en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 656&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.

## Historio 
La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Condat-sur-Ganaveix antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

## Ekonomio 
Agrikulturo kun ĉefe brutobredado de la fama bova raso Limousine estas grava.
Estas ankaŭ multe da metiistoj.

## Administrado 
Condat-sur-Ganaveix apartenas al la kantono de Uzerche, kies ĉefurbo estas Uzerche. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Tulle, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

## Vidindaĵoj 
* La kastelo de Faugeras
* La preĝejo Sankta Juliano de Brioude
## Esperanto vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,41% de voĉoj) en 2009.

## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Uzerche

### Eksteraj ligiloj 
* Bildoj

Kategorio:Komunumoj de Corrèze
Asocio de amikoj de svisa aerarmeo

**Asocio de amikoj de svisa aerarmeo** estas asocio por fondi la aerarmean muzeonen Dübendorf, Svislando, hodiaŭ Svisa aerarmea centro. Ekde ĉirkaŭ 1972 oni povis fondi la muzeon, hodiaŭ la muzeo estas tre granda. Ekde 1983 oni povis flugi per la malnovaj aviadiloj Junkers Ju 52 de Ju-Air.
eta|Svisa aerarmea centro *Flieger- kaj Flabmuseum Duebendorf 04 09*

[eta|[Junkers Ju 52 (germana tipo)]]

## Eksteraj ligiloj
*oficiala paĝo 
*[Svisa aerarmea centro(https://eo.wikipedia.org/wiki/Svisa_aerarmea_centro) Muzeo kaj Junkers aviadiloj, germane, angle, japane] 

Kategorio:Armitaj fortoj de Svislando
Kategorio:Asocioj de Svislando
Kategorio:Muzeoj en Svislando
2573 Hannu Olavi

'*2573 *Hannu Olavi'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Heikki Alikoski elde la Observatorio de Tuorla en Turku.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virajn antaŭnomojn "*Hannu Olavi''" en honoro de la filo de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Heikki Alikoski
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1953
Otto la 1-a (Grekio)

eta|Otto, reĝo de Greklando
eta|dekstra|180px|Otto, reĝo de Greklando
eta|maldekstra|180px|Blazono de reĝlando Grekio dum la regado de reĝo Otto (1833-1862)

**Otto** Frederiko Ludoviko de Vitelsbaĥo, greke **Όθων** (naskita la  en Kastelo Mirabell en Salcburgo; mortinta la  en Bamberg) estis bavara princo kaj de 1832 ĝis 1862 la unua reĝo de la reĝlando Grekio.

Otto naskiĝis kiel dua filo de la tiama bavara kronprinco, posta reĝo Ludoviko la 1-a kaj ties edzino, princino Therese von Sachsen-Hildburghausen.

Post kiam Grekio akiris sendependecon disde la Osmana imperio, oni establis reĝlandon kaj serĉis kandidaton por reĝo inter eŭropaj princoj. Fine oni elektis la tiam 16-jaran bavaran princon Otto. Ĉar li ankoraŭ ne estis plenaĝa, jesis por li lia patro, reĝo Ludoviko, kiu jam antaŭe malferme subtenis la grekan sendependiĝon.

Otto regadis helpe de ministroj kaj konsilantoj el sia hejmlando. Grekoj mem restis sen influo en tiu sistemo kiun ili moknomis "bavarokratio" (Βαυαροκρατία). Kiel ŝtatestro li ankaŭ estu estro de la ortodoksa Eklezio de Grekio, kvankam li mem, firma katoliko, rifuzis konvertiĝi al ortodoksismo mem.

La reĝado de Otto estis ne tre sukcesa. Interalie mankis al li mono, armeo, subteno de eŭropaj grandpotencoj, kaj fine ankaŭ subteno de la grekoj mem. Finfine en 1862 ribelo forpelis lin el la lando.

Otto vivis siajn lastajn jarojn kun sia edzino en ekzilo en Bamberg, Bavario.

## Familio 
Otto edziĝis 1836 kun dukino Amalie de Oldenburgio. Ili ne havis gefilojn.

## Vidu ankaŭ 
* Placo Sintagmo

Kategorio:Reĝoj de Grekio
Kategorio:Vitelsbaĥoj
Niederbipp

**Niederbipp** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Wangen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 4020 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La komunumo Niederbipp situas sude de la Soloturna Ĵuraso en la Svisa Mezlando. Niederbipp praktike komplete kunkreskis kun la najbara komunumo Oensingen. La teritorio de la komunumo senakvigas la rivereto *Bipp* (germane *Bipperbach*), kiu alfluas oriente de Niederbipp en Oensingen al Dünnern. Al la komunumo apartenas la vilaĝoj kaj setlejoj Holzhäusern, Scharnageln, Dürrmühle kaj Herrenmatten.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Niederbipp limas en sudo al Laupersdorf (SO), en sudoriento al Balsthal (SO), en oriento al Oensingen (SO), en sudoriento al Schwarzhäusern, en sudo al Bannwil, en sudoriento al Oberbipp, kaj en nordoriento al Wolfisberg.

## Trafiko 
Niederbipp disponas pri tre bonaj trafikokonektoj. Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 5 de Olten al Soloturno, kaj sude de la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A1, al kiu Niederbipp posedas propran alveturejon. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Olten al Soloturno.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bipp datiĝas el la jaro 968 kiel *Pippa*. Niederbipp mem menciiĝas en la jaro 1302 kiel *Nider-Bippe*.

## Vidu ankaŭ 
* Oberbipp
* Niederbipp (stacidomo)
* Niederbipp (Gleis 11-12) (stacidomo)
* Niederbipp Dorf (stacidomo)
* Niederbipp Industrie (stacidomo)
* Holzhäusern (stacidomo)
* Scharnageln (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Niederbipp
Konrad Vitz

**Konrad VITZ** (; naskiĝis ĉirkaŭ 1400 en Rottweil, Germanujo; mortis antaŭ 1447) estis tre fama pentristo ekde ĉirkaŭ 1434 en Bazelo, Svisujo kaj en tuta Eŭropo.eta|Konrad Witz, apostolo sankta Bartolomeo.En jaro 1434 li venis de Rottweil al la koncilia urbo Bazelo, li trovis edzinon Ursula kaj aĉetis domon en Bazelo en jaro 1435. Li havis plurajn gefilojn, sed nur la filinon Katharina postvivis la familion kaj Katharina iris en bazela monaĥejo kaj donis la familian riĉaĵon al monaĥejo kaj mortis kun ĉirkaŭ 35 jaroj.

## Verkoj 
Konrad Vitz pentris bildojn por altaroj. Vidu pri detaloj en la tre granda bela katalogo en germana kaj angla lingvoj de bazela ekspozicio de 6a de marto ĝis 3a de julio 2011.

## Libroj 
* Katalogo: en germana lingvo/*Deutsch* 2011. 392 paĝoj, ĉirkaŭ 280 bildoj. 24,50 x 30,50&nbsp;cm; Titolo: *Konrad Witz* Aŭtoroj: von Bodo Brinkmann kaj.al., Eldonejo Hatje Cantz, Ostfildern; jaro 2011 ISBN 9783720401944 (en germana lingvo) (ĉirkaŭ 65 Eŭro)
* Katalogo: en angla lingvo/ *English* 2011. 392 p.&nbsp;24,50 x 30,50&nbsp;cm Titolo: **Konrad Witz**; subtitolo: *English Edition*. Aŭtoroj: von Bodo Brinkmann kaj.al., Eldonejo: Hatje Cantz, Ostfildern; jaro 2011 ISBN 9783720401944 (en angla lingvo)

## Eksteraj ligiloj 
* [oficiala paĝo de Arta Muzeo Bazelo(https://eo.wikipedia.org/wiki/Bazelo), Svisujo]

Kategorio:Svisaj pentristoj
Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 15-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 15-a jarcento
Široké

**Široké,** hungare **Siroka** [ŝiroka] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Vilaĝeto Pod Braniskom apartenas al la municipo.

## Geografio 
Široké situas sub monto Branisko, laŭ ĉefvojo Levoča-Prešov (aŭtovojo preteriras). La lasta urbo troviĝas je 23 km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1320 en formo *"Syroka"*. En 1427 28, en 1543 10 familioj pagis impostojn. Inter 1708-1711 pro pesto multaj mortis. En 1787 975 vilaĝanoj loĝis en 142 domoj, en 1828 1136 vilaĝanoj en 152 domoj. En 1831 pro ĥolero multaj mortis. En 1849 la hungaroj venkis la Habsburgojn en batalejo ĉe monto Branisko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Siroka 983 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Kisszeben, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 inundo okazis. En 2001 vivis en Široké 2304 homoj, (2279 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo, en 1773 barokigita
* kapelo de 1824

## Eksteraj ligiloj 
* Široké sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara kaj slovaka Vikipedioj

## Partneraj vilaĝoj 
*  Stará Bystrica, Slovakio
*  Slovenská Ľupča, Slovakio
*  Gmina Brzyska, Pollando
250ra|maldekstra|eta|Vido en Široké

Kategorio:Municipoj en distrikto Prešov
Pál Szinyei Merse

**Pál Színyei Merse** [pAl sInjei merŝe] estis hungara pentristo, la plej grava figuro de la hungara impresionismo. Lia kuzo estis Gyula Gundelfinger.
[eta|200ra|Portreto pri Pál Színyei Merse de [1911]]
Pál Színyei Merse naskiĝis en Szinyeújfalu, la 4-an de julio 1845, li mortis en Jernye, la 2-an de februaro 1920.

## Biografio 
Lia nobela familio estis iom riĉa, tial li ne havis financajn problemojn dum lernado aŭ dum pentrado. Li frekventis gimnazion en Eperjes, poste en Nagyvárad, kie li komencis okupadi pri pentrado. Ekde 1864 la juna pentristo lernis en Akademio en Munkeno ekzemple de Sándor Wagner. Tie li konatiĝis kun Gustave Courbet. En 1870 li revenis, kaj li devis okupiĝi pri la familia bieno, tamen diversaj pentraĵoj aperis, precipe pri la familianoj. En 1873 li pentris supozeble la plej faman pentraĵon: *Majális* (=majo en herbejo) kaj en la sama jaro li edziĝis. La alia fama pentraĵo estis "Virino en lila vesto", kie la virino estis sia edzino.

En 1882 la tuta familio translokiĝis en Vienon, kie li denove pentradis. Baldaŭe pro familiaj fiaskoj li politikadis, tamen li reiris al la pentrado. Unu el la pentraĵoj aĉetis mem imperiestro Francisko Jozefo la 1-a. En 1901 "Majális" ricevis oran medalon en Munkeno kaj ankaŭ en aliaj lokoj li havis sukcesojn. En Budapeŝto li instruis pentroarton kaj fondis grupon de hungaraj impresionistoj. Dum la 1-a mondmilito li pentradis ĉe Balatono.

eta|200ra|Virino en lila vesto (1874)

## Elektitaj disĉiploj 
* Móric Gábor
* János Gruzda
* László Holló
* Tibor Jankay
* József Mokos
* Pál Molnár C.

## Vidu ankaŭ 
* Societo Szinyei Merse Pál

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Slovake.eu

**Slovake.eu** (ankaŭ konata sub la projektonomo **Slovak Online**) estas TTT-paĝo, kiu ofertas senpagan interretan kurson de slovaka lingvo per metodo E-lernado. Ofertitaj lingvaj kursoj de diversaj niveloj (A1 kaj A2 de komuna eŭropa referenckadro estas dividitaj en laŭtemajn ĉapitrojn kaj enhavas ankaŭ son- kaj videoregistraĵojn. La paĝaro ofertas krom tio gramatikon kaj ortografion de slovaka lingvo, vortaron, lingvajn ludojn, bazajn informojn kaj interesaĵojn pri Slovakio kaj slovaka lingvo, bibliotekon kaj eblecon komuniki kun aliaj uzantoj per tekstaj mesaĝoj.

La paĝaro estas celita al eksterlandanoj, kiuj vivas en Slovakio, partneroj en miksa edzeco, loĝantoj en limregionoj, Slovakoj, kiuj vivas en eksterlando, slovakistoj, slavistikistoj, enmigrintoj, studantoj kaj turistoj. Nuntempe la paĝaro havas 7 lingvajn versiojn: ĉeĥan, germanan, anglan, esperantan, franca, litovan, polan kaj slovakan.

Tiu ĉi unika projekto kreita laŭ spertoj kun administrado de paĝaro lernu! estas subtenata de Eŭropa Komisiono en la kadro de programo *KA2 — lingvo, programo de Tutviva Lernado*. Realiganto de projekto estas E@I, partneroj estas Lingvistika instituto de Ľudovít Štúr de Slovaka scienca akademio (Slovakio), Studio Gaus (Germanio), Universitato en Vilno (Litovio), Akademio de komputila scienco, manaĝerado kaj administrado en Varsovio (Pollando) kaj Slovaka centro en Londono (Britio).
[eta|maldekstra|Membroj de la teamo de Slovake.eu dum akcepto ĉe [Jozef Božik, urbestro de Partizánske, la 9-an de aŭgusto 2011.]]

## Literaturo 
Aperis kelkaj raportoj pri la paĝaro:
* Enrete estas unua interreta kurso de slovaka lingvo *(slovake)*
* Raporto de slovaka televido - vidu sekcion *Bloky reportáže* kaj trovu *Slovenčina ide do sveta* *(slovake)*
* Raporto de Markíza  - vidu en listo de raportoj sub la video raporton *#25 - Online kurz slovenčiny* *(slovake)*

## Vidu ankaŭ 
* Slovaka lingvo
* E@I
* lernu!

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de projekto Slovake.eu

Kategorio:Retejoj aperintaj en 2011
Kategorio:Pedagogio
Kategorio:Instruado de la slovaka lingvo
Kategorio:Interretaj projektoj de E@I
Kategorio:Slovaka lingvo en interreto
Chminianska Nová Ves

**Chminianska Nová Ves,** hungare **Szinyeújfalu** [sinjeUjfalu] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis **Synovská Nová Ves**.

## Geografio 
Chminianska Nová Ves situas en valo laŭ ĉefvojo Levoča-Prešov. La lasta urbo troviĝas je 11 km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1248 laŭ tiama hungara ortografio *"Wyfalu"* (=nova vilaĝo). En 1427 33 familioj pagis impostojn. Tiutempe la loko estis ankaŭ doganprena loko. En 1600 oni komputis 14 domojn. En 1787 497 vilaĝanoj loĝis en 71 domoj, en 1828 585 vilaĝanoj en 75 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szinyeújfalu 607 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Eperjes, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 inundo okazis. En 2001 vivis en Chminianska Nová Ves 1153 homoj, (1145 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1782
* malfrubaroka kastelo el la 18-a jarcento

## Famuloj 
* en 1845 hungara pentristo Pál Szinyei Merse tie naskiĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Chminianska Nová Ves sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
300px|dekstra|eta|Preĝejo de Chminianska Nová Ves

Kategorio:Municipoj en distrikto Prešov
Albert Ammons

**Albert Ammons** (* 23-an de septembro 1907 en Ĉikago, Ilinojso; † 2-an de decembro 1949 samloke) estis usona pianisto, famiĝinta ĉefe pro siaj bugio-interpretadoj kaj komponaĵoj.

La filo de pianistaj geedzoj lernis jam en la aĝo de dek jaroj la pianludadon. Lian intereson pri bluso vekis sonregistraĵoj de Hersal Thomas kaj Jimmy Yancey. Origine taksiisto, Ammons post unuaj muzikaj spertoj komence de la 1930-aj jaroj en ĉikagaj klubejoj fondis en 1934 sian propran bandon, *Rhythm Kings*, kun kiu li en 1936 unuafoje sonregistris por diskeldonejo Decca, je kio kunlaboris trumpetisto Guy Kelly kaj basisto Israel Crosby. Ĝia versio de "Swanee River Boogie" vendiĝis pli ol milionfoje. Malgraŭ ĉi tiu sukceso li forlasis Ĉikagon kaj iris Novjorken. En 1938 li prezentis kune kun la pianistoj Meade Lux Lewis (kun kiu li estis intime amika ekde sia taksiista tempo) kaj Pete Johnson en la novjorka Carnegie Hall ĉe la fama koncerto *Spirituals to Swing* de John Hammond. Regulajn prezentadojn li havis en la novjorka Cafe Society. Ammons partoprenis je la tiama bugio-febro, kiu faris la tri (Ammons, Johnson, Lewis) la plej konatajn pianistojn siatempajn.

En la 1940-aj jaroj li loĝis dumtempe en Novjorko, kiel li prezentis interalie kun Benny Goodman kaj Harry James, en 1949 Ammons sonregistris kun la bando de Lionel Hampton kaj ludis okaze de la enoficiĝo de la usona prezidanto Harry S. Truman. Kun Israel Crosby ekestis ankoraŭ lastaj sonregistraĵoj por eldonejo Mercury Records.

Kune kun Meade "Lux" Lewis li havas la meriton esti muzikisto de la unuaj sondiksoj, ekestintaj en 1939, de la nova ĵazdisko-eldonejo Blue Note Records. Multaj bugiopianistoj nomis lin sia plej grava influinto (ekz. Dave Alexander, Dr. John, Hadda Brooks, Johnnie Johnson, Ray Bryant, Erroll Garner, Frank Muschalle, Katie Webster, Axel Zwingenberger). La germana bugiopianisto Jörg Hegemann publikigis en 2007, okaze de la 100-a naskiĝdatreveno de Ammons la lumdiskon "A Tribute To Albert Ammons" .

Albert Ammons estis patro de tenorsaksofonisto Gene Ammons kaj avo de kantistino Lila Ammons.

## Diskografiaj indikoj 
* *Albert Ammons 1936-1939* (Classics)
* *Boogie Woogie Man* (Topaz) kun Harry James, Frankie Newton, Hot Lips Page, J. C. Higginbotham, Vic Dickenson, Sid Catlett

## Fontoj 
* Ian Carr, Digby Fairweather, Brian Priestley: *Rough Guide Jazz*. 2. erweiterte und aktualisierte Auflage. Metzler, Stuttgart u. a. 2004, ISBN 978-3-476-01892-2
* Richard Cook, Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*. 6th edition. Penguin, London 2002, ISBN 0-14-051521-6.
* Christopher I. Page: *Boogie Woogie Stomp - Albert Ammons & His Music*. Northeast Ohio Jazz Society, Cleveland Oh. 1997, ISBN 978-1-885066-32-9.
* Robert Santelli: *The Big Book Of Blues. A Biographical Encyclopedia*. Pavilion, London 1993, ISBN 0-14-015939-8, S. 10 f.

Kategorio:Usonaj blusaj pianistoj
Kategorio:Usonaj ĵazpianistoj
Kategorio:Bugiopianistoj
Župčany

**Župčany** [ĵupĉani], (hungare *Zsebefalva* [ĵebfalva]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Župčany situas laŭ ĉefvojo Levoča-Prešov (aŭtovojo preteriras). La lasta urbo troviĝas je 6 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1248 laŭ tiama hungara ortografio *"Sebefalwa"*. En 1427 oni komputis tie 38 familiajn parcelojn. En 1787 398 vilaĝanoj loĝis en 57 domoj, en 1828 511 vilaĝanoj en 57 domoj. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zsebefalva 514 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Prešov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Kolĥozo formiĝis en 1954. En 2001 vivis en Župčany 1211 homoj, (1199 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika malfrugotika preĝejo el la 16-a jarcento, trifoje trakonstruita
* klasikisma nobeldomo

Kategorio:Municipoj en distrikto Prešov
Svinia

250ra|eta|maldekstra|Preĝejo en Svinia
**Svinia** (hungare *Szinye* [sinje]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Svinia situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Levoča-Prešov. La lasta urbo troviĝas je 8 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1249 en formoj *"Zynna, Scynna"*, poste en 1262 laŭ hungaraj formoj „Scinefolua, Sywnyefalwa”. En 1427 oni komputis 50 parcelajn domojn. En 1493 la vilaĝo ricevis rajton pri bazarado. En 1787 544 vilaĝanoj loĝis en 63 domoj, en 1828 645 vilaĝanoj en 82 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szinye 485 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Prešov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Svinia 1323 homoj, (934 slovakoj, 358 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1274, en 1514 renovigita, en 1628 renesanca turo alkonstruiĝis
* kastelo el la 18-a jarcento
* nobeldomoj

## Partneraj vilaĝoj 
* Lažany, Kojatice, Chminianska Nová Ves, Župčany

Kategorio:Municipoj en distrikto Prešov
István Novák

**NOVÁK István** (pro. nova:k) estis hungara farmakologo, universitata profesoro naskita en Nadjenjedo la 4-an de oktobro 1906 kaj mortinta en Szeged la 28-an de novembro 1978.

## Biografio 
István Novák diplomiĝis en 1928 en Szeged kaj de 1927 ĝis 1930 li estis praktikanto, poste asistanto de la Apoteko de Instituto Farmacia kaj de la universitato de Szeged. En 1930 li doktoriĝis kaj de 1931 ĝis 1937 li estis sekciestro de la Fabriko de Kemio Richter de Budapeŝto. Inter 1937 kaj 1953 li estis ĉefkemiisto de Farmacia Instituto de Universitato kaj Universitata Apoteko de Szeged. En 1944 li fariĝis privatprofesoro; de 1945 ĝis 1953 li estis katedrestro en Scienca Universitato de Szeged (Instituto de Medicinplantoj kaj Drogkono), poste vicdekano, vicrektoro, dekano.

## Verkoj 
* *Morphin meghatározó módszerekről általában* (Szeged, 1933);
* *Farmakognozia* (Bp., 1963, kun kunulaŭtoro).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj farmaciistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Meade Lux Lewis

**Meade Anderson "Lux" Lewis** (* 3-an de septembro 1905 en Ĉikago, Ilinojso; † 7-an de junio 1964 en Minneapolis, Minesoto) estis usona ĵaz-pianisto kaj komponisto, pioniro de bugio.

## Vivo kaj agado 
La naskiĝdato de Lewis estas - depende de la fonto - la 3-a, 4-a aŭ 13-a de septembro 1905. Dum lia junaĝo la pianisto Jimmy Yancey, kun kiu li estis amika, estis lia modelulo. Verŝajne li ankaŭ ricevis instruon de sia amiko Pinetop Smith. Lewis ludis en drinkejoj kaj klubejoj en Ĉikago, retiriĝis tamen post sia sukceso kun *Honky Tonk Train Blues* en 1929.

Lewis unuafoje sonregistris en 1927, sed nur en 1936 komencis la sukceso, kiam koncertorganizisto John Hammond sendis lin al Novjorko kaj ekde 1938 lin prezentis en siaj koncertoj "From Spiritual to Swing" kun Albert Ammons kaj Pete Johnson. Hammond malkovris lin en 1935, kiam li laboris en garaĝo en Ĉikago kiel aŭtolavisto. Liaj prezentadoj en Carnegie Hall (kaj en la klubejo Café Society) ekigis bugio-haŭson. Kune kun siaj kunludantoj Albert Ammons kaj Pete Johnson Lewis fariĝis unu el la ĉefaj bugiopianistoj siatempaj. Fine de la 1930-aj jaroj li sonregistris kun la du same kiel kun Sidney Bechet kaj Edmond Hall. Poste li laboris precipe en Losanĝeleso, estis tamen en la muzikmondo sufiĉe forgesita. Meade "Lux" Lewis mortis en 1964 je aŭtoakcidento en Minneapolis.

Kune kun Ammons li havis la meriton esti muzikisto de la unuaj sondiskoj, ekestintaj en 1939, de la nova diskeldonejo Blue Note Records.

## Heredaĵo: Honky Tonk Train Blues 
La titolo *Honky Tonk Train Blues* de Lewis fariĝis bugia normkanto, kiun multaj pianistoj ludis kaj surdiskigis. Al tiuj apartenas Jean-Paul Amouroux, Keith Emerson, Jay McShann, Lloyd Glenn, Jörg Hegemann, Gene Phillips, Michael Pewny, Gene Taylor, Tim Wheals kaj Axel Zwingenberger samkiel la radio-bandego SWR Big Band.

## Literaturo 
Kunzler *Jazzlexikon* 2002

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio pri Meade Lux Lewis en *African American Registry* 

Kategorio:Usonaj ĵazpianistoj
Kategorio:Usonaj blusaj pianistoj
Kategorio:Usonaj ĵazkomponistoj
Kategorio:Bugiopianistoj
Enfermiteco

**Enfermiteco** aŭ **enfermiteca sindromo** estas medicina sindromo de paralizo de preskaŭ ĉiuj libervolaj muskoloj en la korpo krom tiuj de la okuloj.

La paciento, kvankam konscia kaj kapabla je percepto, ne povas esprimi sin lingve aŭ per movoj. La ebleco interkomuniki reduktiĝas al moviĝo de la okuloj. La aŭdkapablo ne estas trafita, do la paciento povas respondi per okulmovo al jes/ne-demandoj. Se ankaŭ la okulmuskoloj estas paralizitaj („kompleta enfermiteco“), bezonatas cerbo-komputilo-interfacon (ekzemple Dasher) por provizi la pacienton per ioma interkomunikiĝo. Ankaŭ tiuj, kiuj povas movigi siajn okulojn, povas uzis tiujn interfacojn.

Kaŭzo de enfermiteca sindromo plej ofte estas lezo en la cerba ponto kaŭzita per apopleksio aŭ trombozo en tiu tre baza cerba strukturo. Ankaŭ la superdozo de iuj medikamentoj povas okazi enfermitecon. Malfacilas klare distingi enfermitecon disde paraplegioj kun konsciperdo. La vertikala okulmoviĝo restas ebla, ĉar ties cerba centro situas ne en, sed *super* la cerba ponto - kontraŭe al la horizontala, kies kontrolcentro situas *en* la cerba ponto. Iuj povas movigi ankaŭ iliajn aliajn faciajn muskolojn.

La flegado de enfermitoj ne facilas. Necesas traktado per fizioterapio kaj psikoterapio kaj daŭra subteno al restarigo de memstareco. Kutime la paciento ne povas gluti kaj estas bezonata nutrado per tubo. Se la enfermito povas mem spiri, li ne povas kunordigi la spiradon kaj la eldonadon de la voĉojn; tiu okazas, ke la parolpovo perdas, eĉ se la voĉkordoj restis intaktaj. Logoterapio ofte sukcese povas restarigi la kapablon gluti kaj paroli. En kelkaj kazoj la paciento eĉ sukcesas relerni la iradon kun helpo de rulapogilo. La elektra stimulado de muskuloj kaj nervoj povas helpi la movadon. La terapio ne estas unueca.

Unuavide enfermitoj similas al komatuloj, ambaŭ kuŝas senmove kaj senemocie. Sed enfermitoj perceptas kaj konscias kiel sanuloj, nur ne povas esprimi sin, dum komatuloj neniel rimarkas sian ĉirkaŭon.

Grandan publikan atenton pri enfermiteco atingis la filmbiografio „Skafandro kaj papilio“ (2007, reĝisoro Julian Schnabel), kiu temis pri la enfermiteca sindromo laŭ la sorto de Jean-Dominique Bauby. Tiu franca ĵurnalisto mem suferis tian apopleksion kaj trovis sin enfermita. Poste kun helpo de sia logoterapiistino li okule diktis sian samtitolan aŭtobiografian verkon.

90% de la enfermitoj vivas ne pli ol 4 monatojn post la traŭmo, aliaj vivas en tiu stato multajn jarojn.

## Fontoj 
Kategorio:Prononcaj problemoj
Kategorio:Malsanoj de la cerbo
Kategorio:Sindromoj en neŭrologio
Alphonse Trent

**Alphonse „Phonnie“ E. Trent** aŭ **Alphonso E. Trent** (* 24-an de aŭgusto 1905; † 14-an de oktobro 1959 en Fort Smith (Arkansaso)) estis usono ĵaz-pianisto kaj direktis *teritorian bandon* de la svingo.

## Vivo kaj agado 
Alphonse Trent ludis jam infanaĝe pianon kaj laboris en lokaj bandoj en Arkansaso ekde sia junaĝo. Sian propran ensemblon li direktis meze de la 1920-aj jaroj (eble ekde 1923). En la jaro 1924 li ludis kun *Synco Six* de Eugene Cook kaj poste li transprenis la direktadon de la bando, kiu ekzistis ĝis 1934. Ĝi validis kiel unu el la plej konataj teritoriaj bandoj de la sudo kaj mezokcidento de Usono; ĝi ludis ankaŭ sur rivero-vaporŝipoj. Meze de la 1930-aj jaroj Trent unue forlasis la muziknegocon, sed revenis en 1938 kun alia bandego sur la scenejojn. En ĉi tiu orkestro ludis ĵazmuzikistoj pli malfrue famiĝontoj kie Terrence Holder, Alex Hill, Stuff Smith, Snub Mosley, Charlie Christian, Harry Sweets Edison, Mouse Randolph, George Hudson kaj Peanuts Holland.

Kiel bandestro li sonregistris nur ok diskofacojn; kvar en la jaro 1928, du en 1930 kaj du en 1933. Post tio li laboris nur partatempe kun propraj ensembloj kaj okupiĝis ĉefe kiel negocisto.

## Diskografio 
* *Richmond Rarities* (kolekto-lumdisko kun sonregistraĵoj ankaŭ de Alex Jackson, Zack Whyte kaj Red Perkins), Jazz Oracle

## Eksteraj ligiloj 
* Detala biografio ĉe *encyclopediaofarkansas.net*
* Arkansas Jazz Hall of Fame 
* Biografio ĉe *blackpast.com*
* Diskografio  ĉe *redhotjazz.com*

## Literaturo/Fontoj 
* Martin Kunzler: *Jazzlexikon*, Reinbek, Rowohlt, 1993
* Richard Cook & Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz on CD*, 6th Edition, London, Penguin, 2002 ISBN 0-14-017949-6.

Kategorio:Usonaj ĵazbandego-direktistoj
Kategorio:Usonaj ĵazpianistoj
Vigeois

**Vigeois** estas franca komunumo situa en la departemento Corrèze kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 1&#160;154&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2008.

## Historio 
La departemento Corrèze estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio. Vigeois antaŭe apartenis al la reĝa provinco Limoĝio.

Geofroy du breuil (aŭ de Vigeois) estis abato de la abatejo de 1170 ĝis 1184.
Li skribis kronikon kiu priskribas ergotismon.

## Administrado 
Vigeois estas la ĉefurbo de la kantono de Vigeois. Tiu kantono mem estas parto de la Brive-la-Gaillarde, unu el la tri arondismentoj de la departemento Corrèze.

## Vidindaĵoj 
Ponto kaj preĝejo esta mirindaj.

## Esperanto vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 15 voĉdonojn (0,96% de voĉoj) en 2004, kaj 1 voĉdonon (0,19% de voĉoj) en 2009.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Corrèze
* Kantono de Vigeois
* Vigeois (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Abatejo  
* Ponto 


Kategorio:Komunumoj de Corrèze
2574 Ladoga

'*2574 *Ladoga''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la Ladoga lago.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Ladoga lago
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1968
Troy Floyd

**Troy Floyd** (* 5-an de januaro 1901 en Teksaso; † 16-an de julio 1953 en San-Diego, Kalifornio) estis Usona muzikisto (tenor- kaj aldosaksofono, klarneto) kaj direktisto de teritoria bando en San Antonio, kiu estas atribuenda al kansasurba ĵazo.

Troy Floyd direktis ekde meze de la 1920-aj jaroj en San Antonio proprajn bandojn; lia unua ensemblo estis sesopo, kiun li fondis en 1924 kaj pligrandigis en 1926 al naŭopo. Floyd estis regule aŭdebla kun sia bando en la loka radiostacio HTSA, kiu transsendis lian prezentadojn en *Plaza Hotel* en San Antonio. Pro tio la bando elektis kiel sia nomo *Troy Floyd and His Plaza Hotel Orchestra*, kiam la 14-an de marto 1928 ekestis unuaj surdiskigoj por Okeh Records. La orkestro apartentis tiam al la unuaj nigrulaj bandoj, de kiuj aperis diskoj. Floyds Band ankaŭ estis dungita de *Shadowland Club*, el kio deduktiĝas la titolo de *Shadowland Blues* (1928). Al la tiamaj muzikistoj de Floyd apartenis trumpetisto Claude „Benno“ Kennedy kaj saksofonisto Siki Collins. Inter 1926 kaj 1929 en la bando de Floyd ludis ankaŭ trumpetisto Don Albert; en 1929 envenis tenorsaksofonisto Herschel Evans, kiu sonregistrigis kun la bando „Dreamland Blues“, sur kiu aŭdeblus la unua surdiskigita soloo de Evans. Kun la bando ludis ankaŭ serio da pluaj poste famiĝontaj ĵazmuzikistoj kiel Hot Lips Page, Chester Boone aŭ Buddy Tate. En 1932 Floyd malfondis la bandon. En siaj pli malfruaj jaroj li laboris kiel estro de bilardo-halo en San Diego (Kalifornio), kie li mortis julion de 1953.

## Diskografiaj indikoj 
* *Jazz in Texas, 1924–1930* (Timeless Records ed. 1997)

## Eksteraj ligiloj 
* Enciklopedio-enskribo *The Handbook of Texas Online* (anglalingva)
* Troy Floyd and His Shadowland Orchestra - Diskografio ĉe *Redhotjazz*  (anglalingva)
* Troy Floyd and His Plaza Hotel Orchestra - Diskografio ĉe *Redhotjazz*  (anglalingva)

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazklarnetistoj
Kategorio:Usonaj ĵazbandego-direktistoj
2576 Yesenin

'*2576 *Yesenin'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno.

## Nomo 
Ĝia nomo homnoras la rusan poeton Sergej Aleksandroviĉ Jesenin (cirile *Серге́й Алекса́ндрович Есе́нин'', 1895—1925).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1974
Oldenburga dinastio

eta|Blazono de la grandduka dinastio Oldenburg
[eta|Blazono de la duka dinastio [Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg, branĉa linio de la dinastio Oldenburg]]
La **Oldenburga dinastio** (germane *Haus Oldenburg*) devenas de malnova nordgermana nobela dinastio kun originoj en la regiono norde de Osnabrück. Ĝia plej unua certe dokumentita ano estis **Egilmar la 1-a** en 1091. La nomdona kastelo *Burg Aldenburg* en la urbo Oldenburg situis ĉe la rivero Hunte, unuafoje menciita en 1108 kaj estis ekde la meza 12-a jarcento rezidejo de la grafoj de Oldenburg(i)o.

La oldenburga dinastio regis unue kiel grafoj de Oldenburgio, poste kun siaj branĉaj linioj kiel reĝoj en pluraj eŭropaj landoj, interalie Grekio kaj Rusio, kaj en Danio kaj Norvegio eĉ ĝis hodiaŭ.

La oldenburga dinastio akiris eŭropan gravecon kiam en 1448 la oldenburga grafo Kristiano estis elektita kiel reĝo Kristiano la 1-a de Danio, Norvegio kaj Svedio.

Post li la dinastio dividiĝis en plurajn branĉojn.

## La plej gravaj branĉoj 
* Oldenburg (origine grafa linio, ekde 1448 reĝoj de Danio, formortis 1863)
** Oldenburg (grafa linio ekde 1448, formortis 1667)
** Schleswig-Holstein-Gottorp (ekde 1544 dukoj de Ŝlesvigo-Holstinio)
*** Romanov-Holstein-Gottorp (fondita per Karl Peter Ulrich, kiu fariĝis rusa caro Petro la 3-a)
*** Holstein-Gottorp, pli aĝa linio (1751-1818 reĝoj de Svedio, formortis 1818)
*** Holstein-Gottorp, pli juna linio (1773-1918 dukoj de Oldenburgio)
** Schleswig-Holstein-Hadersleben (1544-1580)
** Schleswig-Holstein-Sonderburg, kun multaj pliaj branĉaj linioj, i.a.
*** Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg pli juna linio, dukoj de Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (1825–1918), reĝoj de Danio (ekde 1863), Grekio (1863–1924 kaj 1935-1974) kaj Norvegio (ekde 1905)

## Gravaj dinastianoj 
### Oldenburg (origine grafa linio) 
#### Reĝoj de Danio-Norvegio 
Reĝoj de Danio-Norvegio ekde 1448. La unuaj tri (ĝi Kristiano la 2-a) estis ankaŭ reĝoj de Svedio.
La unio Danio-Norvegio daŭris ĝis 1814; ekde tiam la lastaj tri reĝoj (ĝis Frederiko la 7-a) nur estis reĝoj de Danio, ne plu de Norvegio.

### Romanov-Holstein-Gottorp 
#### Caroj de Rusio 
Fondita per Karl Peter Ulrich, kiu fariĝis rusa caro Petro la 3-a.

* Petro la 3-a
* Katerina la 2-a
* Paŭlo la 1-a
* Aleksandro la 1-a
* Nikolao la 1-a
* Aleksandro la 2-a
* Aleksandro la 3-a
* Nikolao la 2-a

### Holstein-Gottorp 
#### Reĝoj de Svedio 
Holstein-Gottorp, pli aĝa linio (1751-1818 reĝoj de Svedio, formortis 1818)

### Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg 
Al la Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg pli juna linio, mallonge nomata **dinastio Glücksburg**, apartenis la dukoj de Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (1825–1918), kaj la reĝoj de Danio (ekde 1863), Grekio (1863–1924 kaj 1935-1974) kaj Norvegio (ekde 1905).

Vidu ankaŭ: Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg


Oldenburg
Kategorio:Historio de Ŝlesvigo-Holstinio
Kategorio:Historio de Danio
Kategorio:Historio de Norvegio
Kategorio:Historio de Svedio
Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Historio de Rusio
2577 Litva

'*2577 *Litva'''* estas malgranda triopa marsrenkonta asteroido de la interna asteroida zono, ano de la hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la lando Litovio: "*Litva*" (*Литва'') en rusa lingvo.

## Satelitoj 
### Unua satelito 
**Una satelito** estis malkovrita la  de B. D. Warner, P. Pravec, A. W. Harris, D. Higgins kaj C. Bembrick per observoj de  elde diversaj observatorioj, anoncita la .

Tiu unua satelito havas diametron de ĉirkaŭ 1.4&nbsp;km, orbitan  de proksimume 21&nbsp;km kaj  de 1,495 ± 0,0004 tago (35,88 ± 0,0096 horoj). Ĝia rotacia periodo estas 5,6842 ± 0,0002 horoj (0,23684 ± 0,000008 tago).

### Dua satelito 
**Dua satelito** estis malkovrita la  de W. J. Merline, P. M. Tamblyn, B. D. Warner, P. Pravec, J. P. Tamblyn, C. Neyman, A. R. Conrad, W. M. Owen, B. Carry, J. D. Drummond, C. R. Chapman, B. L. Enke, W. M. Grundy, C. Veillet, S. B. Porter, C. Arcidiacono, J. C. Christou, D. D. Durda, A. W. Harris, H. A. Weaver, C. Dumas, D. Terrell kaj P. Maley per observoj elde la adaptiĝema optika teleskopo de la Observatorio W. M. Keck de Mauna Kea.

Tiu dua satelito havas diametron de ĉirkaŭ 1.2&nbsp;km, orbitan  de 378&nbsp;km kaj  de 214 tagoj. Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (2577) Litva kaj ĝiaj satelitoj; paĝo de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Litovio
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
2579 Spartako

**2579 Spartako** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la trakan gladiatoron Spartacus, ribelintan kontraŭ Romio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Malý Šariš

**Malý Šariš,** hungare **Kissáros** [kiŝŝAroŝ], germane **Klein-Scharosch** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Malý Šariš situas laŭ ĉefvojo Levoča-Prešov (aŭtovojo preteriras). La lasta urbo troviĝas je 4 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1248 laŭ tiama hungara ortografio *"Kis Sarus"*. En 1427 56 familioj pagis impostojn. En 1787 496 vilaĝanoj loĝis en 71 domoj (dume en la sama jaro incendio okazis), en 1828 521 vilaĝanoj loĝis en 68 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kissáros 698 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Eperjes, poste jam kiel Malý Šariš al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Malý Šariš 1303 homoj, (1273 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Kristo el la 18-a jarcento
* 3 klasikismaj nobeldomoj el la 19-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Kissáros naskiĝis hungara heraldikisto Béla Meliórisz.

Kategorio:Municipoj en distrikto Prešov