Akupunkturo

**Akupunkturo**  [de la latina *akus* = pinglo kaj *pungere* = piki] estas maniero de kuracado per malprofundaj pikoj (kiuj ne eltiras sangon nek kaŭzas perdon de ĝi) ĉe precizaj lokoj de la korpo, kiuj vivigas nervojn, streĉigas aŭ malstreĉigas la muskolojn, kaj movigas la propran korpan kuracadon. Tiele la korpo mem kuracas sin.

Ekzemple, ekzistas muskolo ĉe la okuloj kiu premadas; se ĉi tiu muskolo premas tro multe, la formo de la okulo tro longas kaj la vidpovo de la homo iĝas pli malbona (tiam la homo bone vidus nur proksimajn objektojn). Se oni pikus tion, la muskolo malpli aŭ pli premus la okulon, kaj tiel la korpo mem riparus la vidpovon.

Alia ekzemplo: kelkaj malsanoj okazas, ĉar la hepato ne bone funkcias. Piki proksime al la hepato vekiĝus la korpan kuracadon kaj pli sanigus la hepaton.

Akupunkturo estas uzata al korpaj malsanoj (ekz. kapdoloro), cerbaj malsanoj (ekz. deprimo), kaj kunnaskaj problemoj (ekz. astmo, kolorblindeco). Eĉ al surdaj kaj blindaj homoj, foje nur kelkaj pikoj riparegas la aŭdon kaj vidokapablon, tamen ofte estas bezonata pli multaj pikmasaĝoj dum kelkaj semajnoj. Aliflanke, foje nur kelkaj pikoj riparus la nervojn de sensenta homo.

Ekzemple: Usona homo komencis kun nur kvar elcente (4%) da vidpovo, kaj post kelkaj pikmasaĝoj, li atingis dudek elcenta (20%) vidkapablo . Do eble akupunkturo ne plen kuracas, sed ĝi estas pli sana kaj pli bona kuracometodo ol eĉ kelkaj kirugioj.

## Ĉina pikmasaĝo 
alternative=Chinese accupuncture massage|eta|500x500ra|Ĉina pikmasaĝo
Pikmasaĝo estas ĉefe populara en Ĉinio kaj Japanio, sed pli kaj pli ankaŭ tutmonde. Ĉefe okazas en Azio, ĉar la eŭropa kaj nordamerika kuracokielo premas al medicinoj kaj drogoj kiujn la homo pagendas tutvive (alivorte: ne kuraco, sed kuraceto), anstataŭ ol substreki la gravecon de bona manĝkutimo (dieto) kaj korpa mempovo.

### Historio pri ĝia uzo 
Pratempe en Ĉinio ŝtonaj pikiloj estis uzataj (priskribita en la neolitiko antaŭ 8 000–4 000 jaroj), kaj kelkaj troviĝis en la tero. Post tiam, feraj pikiloj naskiĝis, tiam kupraj, tiam arĝentaj. Nuntempe, plejofte feraj pikiloj estas uzataj, ĉar ili estas malmultekostaj.

En la 500-jarcento, pikmasaĝo estis eksportita al Koreio, Japanio kaj Barato kaj en la jaro 1300 al Vjetnamio. En la jaro 1500 pikmasaĝo jam estis konata en Eŭropo, sed la unua libro pri pikmasaĝo ne estis verkita antaŭ la jaro 1600 (de la nederlandano Ten Rhyn,1683).

En la 1700, la franca religiisto Jerome Carden venigis pikmasaĝon al Francio el Ĉinio. La svedana profesoro (de Upsalo Universitato) kaj plantisto Thunberg skribis tre precize pri pikmasaĝo kaj mokso, post ol vojaĝo en ĝenerala Azio (en 1779). En 1821, inter aliaj, angla libro "" kaj sveda libro "*Afhandling om Acupuncturen*" skribiĝis kiuj pritekstas la kuracokielon. Tamen la bonaj (aziaj) pikiloj ne ekzistis eŭrope, do la pikistoj (kiuj estis ankaŭ kirugistoj) peris ĉiutagan, maldikan kudrilon kun tenilo de ligno aŭ vinbotela ŝtopilo (en Anglio), aŭ kun tenilo de metala fadeno (en Svedio). La Eŭropaj ŝirmiloj estis ankaŭ el vitro aŭ kaŭĉuko.

La franco Sarlandiére estis la unua homo kiu ekuzis elektron en kombino kun pikmasaĝado (en la 1800). Ĉeno ligiĝis al la vitraĵa tenilo de ora aŭ arĝenta pikilo, kaj tiel la elektro travojaĝis. La franca ĉefkonsulo en Ŝanhajo, Soulie de Molisn publikigis sian disertaĵon pri pikmasaĝo en Parizo en la jaro 1933 kaj nomigis la diversajn aferojn en la franca (kaj tiel farante en Eŭropo), ekzemple la nomon "*méridien"* (meridiano) kiu estas eĉ transprenata en la angla kaj la sveda lingvojn. La programero prezentis "malfermitan koro-operacion, kun akupunktura anestezo", kiu okazis en ĉina malsanulejo. La esploristoj elmontris, ke la disvastigitaj informoj de la elsendo estas malklaraj kaj ne ebligas fakte opinii pri la taŭgeco de akupunkturo por apertakore kirurgio. Verŝajne la elsendo montras operacion kun malkonfesata ĉirkaŭ-duramatra anestezo kaj malforta envejna injekto. La efiko de akupunkturo, simple aldonita je la protokolo, estas trotaksata.

Ne estis la unua fojo, ke amaskomunikilaj informoj trotaksis la efikon de akupunkturo. En 2006 la *British Broadcasting Corporation* en Britio elsendis similan elsendon pri apertakore operacio kun akupunkturo. Pluraj universitatistoj, kuracistoj kaj civitanoj kritikis la manieron, kiun uzis la ĵurnalistoj por prezenti la operacion.
En 1998, la usona kora kuracisto Isidore Rosenfeld raportis en gazeto, kiun li spektis dum la 1970-aj jaroj en Ĉinio apartakore operacion kun akupunkturo kiel anesteza rimedo. Tiun ateston kritikis specialisto de interna medicino.
Fine, dum la 1970-aj jaroj, aliaj medicinaj kaj ĝeneralaj gazetartikoloj disvastigis informojn pri uzado de akupunkturo dum ĉinaj operacioj. Poste homoj montris, ke la ĵurnalistoj false prezentis la okazintaĵojn.

## Fotogalerio 

Dosiero:Acupuncture chart 300px.jpg|alt=Akupunkturaj punktoj el la dinastio Ming|Akupunkturaj punktoj el la dinastio Ming
Dosiero:Aiguilles d acupuncture en eventail.dsc02258.cropped+contrast.jpg|Akupunktaj pingloj

## Eksteraj ligiloj 
* Akupunkturo kaj kaŭterizo en Ĉinio (PDF) de instituto de Akademio de Tradicia Ĉina Medicino, 1964 - el STEB
* http://skepdic.com/acupunc.html
* http://www.straightdope.com/columns/000324.html 
* http://www.acuwatch.org/ĥ/fdac1973.shtml

## Vidu ankaŭ 
* Punkturo
* Taoismo
* Masaĝo

## Referencoj 
Kategorio:Ĉina tradicia medicino
Kategorio:Alternativa medicino
Kategorio:9-a oficiala aldono