Varia strigo

**Varia strigo** (laŭ *Strix varia*) kaj ankaŭ *Stristrigo* aŭ *Norda stristrigo*, estas mezgranda strigo, tio estas birdospecio, fakte noktula rabobirdo, kiu apartenas al genro *Strix*, parto de pli granda grupo de noktulaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas plej parton de la specioj nomataj *strigoj*. La alia grupo estas la turstrigoj, nome Titonedoj. 

Strigoj estas plejparte indiĝenaj al orienta Nordameriko, sed vastigis sian teritorion al la okcidenta marbordo de Nordameriko, kie ili estas konsiderataj enpenetraj. Maturaj arbaroj estas ilia preferata vivejo, sed ili ankaŭ povas alkutimiĝi al diversaj gradientoj de malfermaj arbaroj. Ilia dieto konsistas ĉefe el malgrandaj mamuloj, sed ĉi tiu specio estas oportunisma predanto kaj estas predanta ankaŭ aliajn malgrandajn vertebrulojn kiel birdojn, reptiliojn kaj amfibiojn, same kiel diversajn senvertebrulojn.

Variaj strigoj estas ĝenerale brunaj ĝis grizaj, kun malhela strieco sube. Variaj strigoj havas tipajn nestokutimojn inter veraj strigoj, tendencante kreskigi relative malgrandan idaron ofte en arba kavaĵo aŭ mortinta arbo (sed foje ankaŭ en aliaj nestolokoj) en arbarkovritaj areoj. Kiel rezulto de la okcidentena ekspansio de la strigo, la specio komencis entrudiĝi en la teritorion de la parenca kaj minacata Okcidenta strigo (*S. occidentalis*). Indicoj montras, ke la diversaj minacoj prezentitaj de la invadanta Varia specio nur pliiĝas. Responde, biologoj rekomendis buĉajn operaciojn por mildigi la negativan efikon de la Variaj sur la Okcidenta strigo.

## Taksonomio 
La Varia strigo estis priskribita al la scienco fare de la natursciencisto de Filadelfio nome Benjamin Smith Barton en 1799. La specio ricevis siajn nomojn pro la variaj direktoj de la malhelaj markoj sur siaj malsupraj partoj.

La Varia strigo estas proksimume meza laŭ grandeco inter la pli granda Urala strigo kaj la pli malgranda Arbarstrigo, sed la strukturaj trajtoj de ĝiaj relative mallongaj kaj kurbaj ungegoj pli similas al la arbarstrigo, same kiel ilia dieta kaj viveja ekologio. Tamen, genetika testado rivelas tre fruan diverĝon (verŝajne ĉe aŭ proksime al la eniro de ilia praulo en Nordamerikon) inter Okcidentaj kaj Variaj strigoj. Fosilia specio iam nomita *Strix brea* el la frua Plejstoceno en Kalifornio faras malmulton por solvi la devenon de modernaj specioj, konsiderante ĝian ambiguan rilaton al iu ajn vivanta *Strix*. La fosilia specio estis pli granda (pli simila laŭ grandeco kaj svelteco al la Okcidenta strigo, kvankam kun iomete pli malgranda kranio kaj geografie izola de tiu specio) kaj pli longkrura ol kaj la Okcidentaj kaj la Variaj strigoj, kaj nun estas konsiderata en aparta genro, *Oraristrix*. Fosilioj de verŝajnaj Variaj strigoj el la plejstocena epoko estas konataj el Florido, Tenesio kaj Ontario.

### Subspecioj 
j kiel ekzemple *S. v. georgica* el Florido diferencas de nordaj Variaj strioj per siaj pli malhelbrunaj strioj kaj, pli rimarkeble, siaj nudaj piedfingroj.]]
La subspecioj de la Varia strigo varias plejparte laŭ regiono, kun eta ĝis modera vario laŭ koloro, grandeco kaj amplekso de plumkovraĵo sur la piedfingroj. Kvankam pluraj estis priskribitaj en la pasinteco, la Varia strigo povas havi nur tri subspeciojn, post la apartigo de la flavecbrunaj kaj cindrokoloraj formoj.

**S. v. varia* (Barton, 1799): La norda varia strigo. Ĉi tiu raso vivas tra la Nordorienta Usono kaj la Supra Mezokcidento, etendiĝante ĝis Oklahomo, la Karolinoj kaj norda Georgio. Ĝi ankaŭ estas konsiderata ampleksanta ĉiujn okcidentajn "invadajn" birdojn troveblajn ĝis Kalifornio kaj Brita Kolumbio. Tiu ĉi raso estas ĝenerale la tipa mezgrizbruna variaĵo de Varia strio. Tiu ĉi raso estas sufiĉe granda (priskribita kiel la plej granda raso averaĝe kun la probabla apartigo de la cindrostrigo). La enverguro kaj vostlongo povas esti de 312 ĝis 340 mm kaj 215 ĝis 230 mm ĉe maskloj kaj 320 ĝis 352 mm kaj 224 ĝis 257 mm  ĉe inoj. Ĉi tiu estas la plej malgranda el la tri subspecioj averaĝe.
**S. v. helveola* (Bangs, 1899): La Teksasa varia strigo. Ĝi konsistas el la plej multaj variaj strigoj trovitaj en Teksaso. Ĉe ĉi tiu raso, la grunda koloro tendencas al pala zingibro-kremkolora kaj la dorso kaj kapo tendencas esti palbrunaj, variante al preskaŭ cinamokoloro. Ĝenerale, ĉi tiu strigo estas grizbruna aŭ bruna. La bruneca koloro etendiĝas de la kapo ĝis la dorso. Variaj strigoj estas festonitaj per blankaj strioj sur la mantelo kaj la dorso, kaj ankaŭ havas iom da blankeca makuleco sur la flugilkovriloj. La vizaĝa disko estas pala grizbruna kun pli malhelaj sed subtilaj samcentraj linioj. Oni registris, ke la Varia strigo troviĝas tiom norde kiom centra Labradoro, kvankam la specio ankoraŭ ne estas konfirmita kiel reproduktiĝanta en la provinco. La Varia strigo troviĝas en ĉiu parto de Orienta Usono kontinue de la plej norda Majno tra Nov-Anglio, la Mezatlantikaj ŝtatoj, granda parto de la Mezokcidento, Sudorienta Usono kaj la tuta Florido. Verŝajne kaj malkontinue de Teksaso, la specio povas etendiĝi en centran kaj sudan Meksikon, sed ĉi tiuj populacioj nun ofte estas konsiderataj aparta specio. Ĉi tiuj komencaj partoj de la teritorio en la orientaj kaj centraj partoj estus konsiderataj kiel kie la specio estas "indiĝena". Vaganta varia strigo iam estis vidita fluganta super Lago Miĉigano 48 km de la plej proksima tero.

## Kutimaro 
La Varia strigo, kiel plej multaj strigoj, estas plejparte adaptita al noktovivado. Pinttempoj en Minesoto estis tuj post sunsubiro kaj ĵus antaŭ tagiĝo. Tamen, ili ne estas tiel plene noktemaj kiel multaj strigoj kaj rangas ĉirkaŭ la 6-a inter 19 regulaj nordamerikaj strigospecioj pro la reguleco de sia agado ekster la vesperkrepusko, precipe en apartaj cirkonstancoj kiel kiam rivalo aŭ homa imitisto elsendas varistrigajn kriojn aŭ dum ĉasado. Ofte tagtempa agado tendencas esti frumatene aŭ ĉirkaŭ krepusko sed eble iam ajn (nubaj tagoj estas preferataj). Ĉi tiu specio ofte pasigas la tagtempon kaŝita en la densa foliaro de arbo, ofte je minimumo 5 m super la tero, sed foje ankaŭ ripozas en branĉo proksime al larĝa trunko aŭ en natura kavaĵo de arbo. Ĵus elnestiĝintaj strigoj foje ripozas en alta herbo, kutime post falo de la nestarbo.

La elekto de ripozejo povas esti parte diktita de termoregulado, kiel ĉe Okcidentaj strigoj, kie pli ombraj ripozejoj verŝajne mildigas varmostreson. Ili malofte dependas de kamuflado, anstataŭe ofte flugas ĉe la plej eta ĝeno kaj ne permesas proksimajn alproksimiĝojn, kio malfaciligas ilian observadon. Ekzistas kelkaj registroj pri Variaj strigoj okupiĝantaj pri plumaranĝado, supozeble inter paroj, unu kun la alia en la naturo. Ili estas lertaj kaj silentaj flugantoj kaj ofte uzas rutinajn arbarajn migradovojojn ĉe malferma subvegetaĵaro kaj malaltaj branĉaj densecoj.

### Manĝado 
Strigoj estas oportunismaj predantoj de la arbaroj. Kiel la arbarstrigo, la Varia strigo kutime ĉasas de ripozejo. Dum ĉasado, ili glitas nelonge de ripozejo al ripozejo ĝis predo estas detektita. La strigo, precipe kompare kun la ĉefe arbara predo de la Okcidenta strigo, kutime preferas celi malgrandajn bestojn, kiuj estas surteraj. 

Tamen, Variaj strigoj ankaŭ flugas kaj kaptas noktajn birdojn, kaj ankaŭ vespertojn dumfluge. Kvankam ili kutime ĉasas ene de arbaroj, ili ankaŭ foje ĉasas en malferma tereno, pli tipa por la ĉasareoj de birdo kiel la orelstrigo. Ĉasante sciurojn en la Foothill Model Forest de Alberto, oni observis, ke Variaj strigoj faras plurajn eniratakojn antaŭ ol sukcesi. Ĉasado surtere kutime okazas por akiri manĝaĵojn kiel senvertebrulojn aŭ amfibiojn. Tiuj strigoj povas vadi en malprofundan akvon por kapti fiŝojn kaj povas fari nekutiman kvanton da akva manĝoserĉado, kompare kun iu ajn *Strix*-specio aŭ nordamerika strigo. Tipe, nestejoj estas en sufiĉe profundaj kaj malhelaj arbarkovritaj areoj, ofte kun bonevoluinta subvegetaĵaro sed iom maldensaj pli malaltaj branĉoj, kaj povas esti sufiĉe proksime al akvo.

En normalaj cirkonstancoj, Variaj strigoj emas pariĝi porvive. Kopulacio inter paroj kutime okazas fine de vintro, februaro ĝis marto, kaj okazas plurajn fojojn, probable por certigi implantadon. La ino eniras antaŭ-reproduktan letargiofazon, en kiu ŝi estas nutrata de la masklo. En Minesoto, la averaĝa ovodemetado estis de 2,68 ovoj. 

La ovoj estas pure blankaj, iomete malglataj kaj ne brilaj, kaj ovalformaj. En 157 ovoj, la longo de la ovo povis esti de 42,5 ĝis 55,5 mm dum la diametro povis varii de 37,5 ĝis 45,3 mm, kun averaĝo de 50,6 mm × 43,3 mm. 25 ovoj en Nov-Skotio averaĝe estis iomete pli malgrandaj, je 49 mm × 41 mm. La ​​averaĝa pezo de la ovo estas ĉirkaŭ 45,5 g. Nur la ​​ino kovas, farante tion dum ĉirkaŭ 28 tagoj, dum la masklo kolektas manĝaĵon por ŝi.

## Notoj kaj referencoj 
* König, Claus; Weick, Friedhelm & Becking, Jan-Hendrik (1999): *Owls: A guide to the owls of the world.* Yale University Press, New Haven. 

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Nordameriko