Sukcenata acido

**Sukcenata acido** aŭ butanodiojka acido kaj historie konata kiel spirito de sukceno estas duprotona, dukarboksilata acido kun kemia formulo **C4H6O4** kaj struktura formulo **HOOC-(CH2)2-COOH**. Ĝi estas blanka kaj senodora solidaĵo. La sukcinato plenumas gravan rolon en la ciklo de citrata acido, energi-produktanta procezo. La nomo derivas el la latina *succinum*, kiu signifas sukceno, el kiu la acido estas produktebla.

## Produktado kaj reakcio 
La spirito de sukceno originale estis estigita el la sukceno pere de pulvorigado kaj distilado tra iu sablobano.

La sukcenata acido produktiĝas per pluraj manieroj. La ordinara industria metodologio inkludas hidrogenigon de maleata acido, oksidado de 1,4-butanoduolo kaj karboniligo de la etilena glikolo. Pli juŝe, la sukcenata acido estas produktata per fermentado de glukozo ekde renovigeblaj krudmaterialoj kaj plipurigado de la krude biologibaza sukcenata acido.

La sukcenata acido estas konvertebla al fumarata acido pere de oksidado. La duetila estero restas kiel substrato en la kondensiĝo de Stobbe. La malhidratigo de la sukcenata acido estigas sukcenatan anhidridon.

## Uzoj 
La sukcenata acido estas antaŭanto al kelkaj specifaj poliesteroj. Ĝi same estas komponanto en kelkaj alkidaj rezinoj. La sukcenata acido uzatas en la nutraĵo- kaj trinkaĵo- industrio, ĉefe kiel acidokontrolilo. La entute monda produktado taksatas je 16 mil al 30 mil tunoj/jare, kaj kun jara kresko je 10%. La kresko estas atribuebla al la avancoj de la industria bioteknologio, kiu penas substitui la kemiaĵojn surbaze de petrolo en la industriaj aplikadoj. Kelkaj industrioj tiel kiel BioAmber, Reverdia, Myriant, BASF kaj Purac progresas en la industriskala produktado de sukcenata acido biologibaza al komercodisponebleco.

Ĝi ankaŭ vendatas kiel nutroaldonaĵo kaj pordieta suplementaro, kaj ĝenerale ĝi estas konsiderata sekura por uzado de la Usona Administracio por Manĝo kaj Drogo. Kiel aldonilo en la farmaciaj produktoj ĝi uzatas por kontroli la acidecon, kaj malpli ofte, en eferveskaj piloloj.

## Biokemio 
La sukcenato estas peranto en la ciklo de la citrata acido kaj kapablas doni elektronojn al la elektronotransporta ĉeno (ETC) per la reakcio:

**sukcenato + FAD → fumarato + FADH2**.

Ĉi-konvertiĝo katalizatas de la enzimo sukcenata malhidrogenazo (aŭ la komplekso II de la mitokondria ETC). La komplekso estas iu lipoproteino ligita al 4-subunua membrano kiu promocias la oksidadon de la sukcenato al la reduktado de la ubikinono. La perantaj elektronaj transportiloj estas la FAD kaj tri grupoj de 2Fe-2S kiel parto de la subunuo B.

Sukcenata acido same estiĝas kiel flankprodukto en la fermentado de sukero. Ĝi pruntedonas al la fermentitaj drinkaĵoj tiel kiel vino kaj biero ian ordinaran guston kiu estas kombinaĵo de saleco, amareco kaj acideco.

La saloj de la sukcenata acido estas nomataj sukcenatoj. Unu ekzemplo estas la natria sukcenato, iu blanka, akvosolvebla salo. La esteroj de la sukcenata acido ankaŭ estas nomataj sukcenatoj: unu ekzemplo estas la dumetila sukcenato, kies molekula formulo estas (CH2CO2CH3)2.

La sukcenata acido estas grava peranta biokemiaĵo okazanta en ĉiuj vivestuloj. Same kiel la aliaj unu- kaj du- karboksilataj acidoj, ĝi ne estas konsiderita danĝera, kvankam ĝi estas iritohaŭta. La sukcenatoleo estas produktata per varmigo de la sukcenata acido.

## Kombinaĵoj 
* Dumetila sukcenato

## Vidu ankaŭ 
* Balta sukceno

Asparaginsäure - Aspartic acid.svg|Aspartata acido
Butyric acid 3D.png|Buterata acido
Fumaric-acid-3D-balls.png|Fumarata acido
Kwas_glutarowy.svg|Glutarata acido
Maleins%C3%A4ure.svg|Maleata acido
Malic-acid-3D-balls.png|Malikata acido
Malons%C3%A4ure.svg|Malonata acido
Tartaric-acid.png|Tartrata acido
Valeric_acid_acsv.svg|Valerata acido
Georg_Agricola.jpg|Georgo Agrikola(1494-1555)
Nicolas_L%C3%A9mery.jpg|Nicolas Lémery(1645-1715)
J%C3%B6ns_Jakob_Berzelius.jpeg|Jöns Jakob Berzelius(1779-1848)

## Referencoj 
Kategorio:Karboksilataj acidoj