open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abatejo Chertsey

eta|dekstra|Ruina muro de Abatejo Chertsey
**Abatejo Chertsey** estis benediktana abatejo ĉe Chertsey, Surrey, Anglio.

Ĝi estis fondita en 666 de Sankta Erkenwald, kiu estis la unua abato. En la malfrua 7-a jarcento, Frithuwold, reĝo de Surrey, donis al ĝi vastajn bienojn en Surrey kaj Berkshire. Dum la 9-a jarcento ĝi estis detruata de la vikingoj. En 964 Edgaro (Anglio) refondis ĝin.

Dum la 11-a jarcento estis elfosata artefarita rivero (kiu devenis de la Tamizo) por la abateja akvomuelejo.

La abatejo estis la unua tombejo de reĝo Henriko la 6-a (Anglio) - poste li estis reentombata en la ĉapelo de Kastelo Windsor.

En 1537 Abatejo Chertsey fermiĝis laŭ komando de Henriko la 8-a (Anglio). Hodiaŭ malmultaj restaĵoj videblas, kvankam en la Brita Muzeo estas aro de mezepokaj plank-kaheloj, el kiuj iuj ilustras la legendon de Tristan kaj Iseult.

Kategorio:Abatejoj en Britio
Kategorio:Surrey
Nurenberga tribunalo

**Internacia milita tribunalo** (**International Military Tribunal** - IMT) estis fondita kaj kunvokita, post la Dua Mondmilito en aŭgusto 1945, en la germana Nurenbergo.

La 8-an de aŭgusto 1945 Britio, Francio, Usono kaj Sovetunio subskribis londonan interkonsenton pri la Nurenberga tribunalo.

Ĉefa tribunalo (IMT), kiu estis parto de pli ampleksa komplekso de tribunaloj, estis kunvokita la 20-an de novembro 1945 kaj ĝi daŭris ĝis la 1-a de oktobro 1946. Tiu ĉi traktado eniris en konatecon kiel Nurenberga proceso.

Post ĉefaj procesoj ekde la 9-a de decembro 1946 ĝis la 13-a de aprilo 1949 okazis **Nurenbergaj militaj tribunaloj** (**Nuremberg Military Tribunals** – NMTs). De tiuj ĉi tribunaloj estis 12 kaj ili estis plejparte en la manoj de usonanoj. De la ĉefa tribunalo estis akuzitaj 22 plej signifaj naziaj gvidantoj, el kiuj 12 estis kondamnitaj al mortpuno (i.a.  Hans Frank kaj Hermann Göring) kaj 3 estis kondamnitaj al ĝismorta puno. Plu falis du dudekjaraj, unu dekkvinjara kaj unu dekjara punoj kaj tri akuzitoj estis malkulpigitaj.

Al la internacia juĝkortumo estis aldiritaj tri kategorioj, laŭ kiuj eblis persekuti la krimojn (artikolo 6 de Statuto):
*militkrimoj;
*krimoj kontraŭ paco - precipe en tereno de planado kaj farado de militatako;
*krimoj kontraŭ homeco - sed tiujn ĉi krimojn la tribunalo punis sole, se ili estis krimitaj en konekso kun militkrimo aŭ krimo kontraŭ paco. 

## Rilataj temoj
Informojn pri persekutado de japanaj militkrimuloj vi trovos sur la paĝo: Tokia proceso.

Kategorio:Dua Mondmilito
Kategorio:Internacia punrajto
Kategorio:Internaciaj tribunaloj
Groteska filmo

eta|maldekstra|250px|Charlie Chaplin
**Groteska filmo** aŭ **-komedio**, (**slapstiko** laŭ la angla *slapstick comedy* [], estas filmĝenro kaj aparta formo de komedio. Karakteriza por la groteska filmo estas komiko, kiun kaŭzas korpaj agadoj kaj kiu ne bezonas vortojn. Famaj ekzemploj estas glitfalado sur bananŝelo kaj ĵetado de kremtortoj. Groteskaĵo ĉefe rolis en la epoko de muta filmo kun aktoroj kiel Charlie Chaplin, Buster Keaton, Fratoj Marx samkiel Laurel kaj Hardy.

La angla vorto *slapstick* devenas de la klakilo de bufono, kiu produktis grandan bruon, sed ne serioze dolorigis la frapiton. Do groteskaĵo sekvas tradicion finfine devenanta de Commedia dell'arte.

## Literaturo 
eta|dekstra|300px|Harlekin kaj Colombine. Pentraĵo pri groteska sceno
* Alan S. Dale :*Comedy is a Man in Trouble: Slapstick in American Movies*. University of Minnesota Press 2000, ISBN 0816636583
* Dirk Gerbode: Komik und Gewaltdarstellung – Distanzierende und dissonante Bedeutungs- und Gefühlsangebote in Filmtexten; Diplomarbeit Babelsberg 2004
* Sönke Roterberg: *Philosophische Filmtheorie*. Verlag Königshausen & Neumann 2007, ISBN 3826037634
* Lisa Trahair: *The Comedy of Philosophy: Sense and Nonsense in Early Cinematic Slapstick*, Suny Press 2007, ISBN 0791472477
* Sonja Ilonka Wagner: *Comedy-Lexikon*. Lexikon Imprint Verlag 1999, ISBN 3896022008

## Eksteraj ligiloj 
* [Noto pri groteskkomedio Encarta(https://eo.wikipedia.org/wiki/Microsoft_Encarta)]
* Listo de groteskfilmoj  en Internet Movie Database

## Referencoj 
Kategorio:Filmaj ĝenroj
Kategorio:Humuro
Kategorio:Kabaredo
Jeffrey Jacob Abrams

[eta|J. J. Abrams dum februaro 2006 en [San-Francisko]]
**Jeffrey Jacob ABRAMS** (ofte mallongigata **J. J. Abrams**, naskiĝis la 27-an de junio 1966 en Novjorko, Usono) estas usona filma kaj televida produktoro, aŭtoro de filmaj scenaroj, komponisto kaj reĝisoro.

Post la naskiĝo en Novjorko, li frue kun sia familio translokiĝis al Los-Anĝeleso. Poste li retranslokiĝis al la usona oriento kaj vizitis la kolegion *Sarah Lawrence* en *Bronxville*, Novjorkio.

Jeffrey Jacob Abrams kunlaboris pri multaj projektoj de kinejaj kaj televidaj filmoj, interalie *Armageddon*, kaj estas la kreinto de la tre sukcesaj usonaj televidaj serioj *Felicity* (1998), *Alias* (2001) kaj krome esence partoprenis la kreadon de la televida serio *Lost* ("perdita", 2004). Li reĝisoris la trian kinejan filmon de la serio *Mission: Impossible* ("misio: neebla"), kiu ekprezentiĝis maje 2006. De tiam li definitive estis internacie renoma. Poste en 2009 li interalie reĝisoris la filmon *Star Trek*, la 11-an kinejan filmon el la samnoma scienc-fikcia serio, kiu prezentiĝas ekde aprilo 2009.

## Listo de filmoj (elekto) 
### Filmaj scenaroj 
* 1990: *Filofax*
* 1991: *Regarding Henry*
* 1992: *Forever Young*
* 1997: *Gone fishin’*
* 1998: *Armageddon*
* 1998 ĝis 2002: *Felicity*
* 2001: *Joyride*
* 2001 ĝis 2006: *Alias*
* 2004 ĝis 2010: Lost
* 2006: *Mission: Impossible III*
* ekde 2008: *Fringe*

### Filma produktado 
* 2001: *Joyride*
* 2008: *Cloverfield*

### Reĝisorado 
* 2001 ĝis 2006: *Alias*
* ekde 2004: Lost
* 2006: *Mission: Impossible III*
* ekde 2008: *Fringe*
* 2009: Star Trek

## Eksteraj ligiloj 
* 
* TED.COM prelego de J. J. Abrams: "The mystery box"  

Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Reĝisoroj kaj scenaristoj de Star Trek
Kategorio:Naskiĝintoj la 27-an de junio
Chris Pine

**Chris PINE** (naskiĝis la 26-an de aŭgusto 1980 en Los-Anĝeleso kiel *Christopher Whitelaw Pine*) estas usona aktoro.

## Vivo 
La gepatroj de Chris Pine, Robert Pine kaj Gwynne Gilford, estas aktoroj. Chris Pine studis ĉe la Universitato de Kalifornio ĉe Berkelio. Li aktore debutis dum la jaro 2003 en parto de la televida serio *Emergency Room*.

Pine ludis en la komedio *La princidinaj taglibroj 2* (2004) de la reĝisoro *Garry Marshall* kun la kolegaj aktoroj *Anne Hathaway, Julie Andrews* kaj *Hector Elizondo*. En la filmo *Konfeso* (2005) li transprenis unu el la ĉefaj roloj; lia patro Robert Pine videblas en kroma rolo. En la komedio *Feliĉe kisita* (2006) li kune kun *Lindsay Lohan* havis la ĉefajn rolojn.

De novembro 2007 ĝis marto 2008 produktiĝis la 11-a kineja filmo de la serio Star Trek ("stela vojaĝo"). La filmo reĝisorita de Jeffrey Jacob Abrams, kiu rakontas la antaŭhistorion de ĉiuj postaj Star-Trek-aventuroj, tutmonde en kinejoj videblas ekde la 7-a de aprilo 2009. Chris Pine en ĝi transprenis la ĉefan rolon de la junulo James T. Kirk, kiu dum la filmo iĝas la kapitano de la stelŝipo Enterprise, la plej potenca esplora kosma vojaĝilo de fikcia federacio de planedoj.

## Filmaro 
### Televido 
### Teatro 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj agnostikuloj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Rusdevenaj usonanoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Vulkano (hipoteza planedo)

**Vulkano** estas la nomo de hipoteza planedo orbitanta inter Merkuro kaj la suno, kies ekziston oni hipotezis en la 19-a jarcento por klarigi certajn tiutempe ne alimaniere klarigeblajn ecojn de la orbito de Merkuro. Ĝia ekzisto origine estis hipotezita de la franca matematikisto Urbain Le Verrier.

Kiam tiuj ecoj de la Merkur-orbito povis esti klarigitaj per la ĝenerala relativeca teorio de Albert Einstein, la hipotezo pri Vulkano perdis sian neceson, kaj nuntempe estas konsiderata kiel certe malvera.

Kategorio:Eksvalidiĝintaj sciencaj teorioj
Kategorio:Fikciaj planedoj
Kategorio:Hipotezoj
Aleutoj

[eta|dekstra|300ra|Aleutoj tradicie vestitaj, ĉ. [1820]]
La **aleutoj** (de la aleuta memnomiĝo *allíthuh* 'komunumo') estas indiĝenoj de la Aleutaj insuloj en Alasko (Usono) kaj en Kamĉatko (Rusio).

La nomo aleutoj estis uzita de rusaj felkomercistoj ekde la mezo de la 18-a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Rus-Ameriko
* Aleutaj insuloj
* Inuitoj

## Referencoj 
## Bibliografio 

* Jochelson, Waldemar. *History, Ethnology, and Anthropology of the Aleut*. Washington: Carnegie Institution of Washington, 1933.
* Kohlhoff, Dean. *When the Wind Was a River Aleut Evacuation in World War II*. Seattle: University of Washington Press in association with Aleutian/Pribilof Islands Association, Anchorage, 1995. ISBN 0-295-97403-6
* Murray, Martha G., and Peter L. Corey. *Aleut Weavers*. Juneau, AK: Alaska State Museums, Division of Libraries, Archives and Museums, 1997.
* Veltre, Douglas W. *Aleut Unangax̂ Ethnobotany An Annotated Bibliography*. Akureyri, Iceland: CAFF International Secretariat, 2006. ISBN 9979-9778-0-9

## Eksteraj ligiloj 
* Commander Islands, Kamĉatka, Rusio (ruse) 
* Aleutoj 
* The AMIQ Institute - esplorprojekto pri la Pribilov-insuloj kaj ties loĝantoj
* Aleuta ortodoksio 

Kategorio:Etnoj en Nordameriko
Kategorio:Alasko
Maunu

**Maunu** (Samee: *Mavdna*) estas vilaĝeto (malpli ol 25 loĝantoj) en la komunumo Kiruna Svedio. Ĝi nur estas atingebla laŭ kampa vojo (ankaŭ la plej norda de Svedio); la plej proksima loĝloko estas Karesuando. La vilaĝeto situas ĉe la rivero Könkämä, kiu formas ĉi tie la limon inter Svedio kaj Finnlando, je la transa bordo situas la ankoraŭ pli eta Maunu en Finnlando. Maunu situas ĉ. 325 metrojn super marnivelo.

Geografia pozicio:
()

## Referenco 
Kategorio:Norrbottens län
AIVD

[320px|eta|dekstra|Konstruaĵo AIVD en [Zoetermeer]]
La **AIVD** (Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst, Ĝenerala Informa kaj Sekureca Oficejo) estas la instanco de Nederlando respondeca pri la enlanda sekureco.

Kategorio:Polico
Kategorio:Nederlando
Le Quai des brumes (filmo)

***Le Quai des brumes*** ("**Kajo de la brumoj**") estas franca filmo de Marcel Carné aperinta en 1938.

## Temo 
Jean, dizertinto el kolonia armeo, alvenas en Le Havre, de kie li intencas forlasi Francion. En la gastejo de Panama, li ekkonatiĝas kun Nelly, melankolia junulino, terurita de sia kuratoro Zabel, kiun ŝi suspektas esti mortiginta sian amanton. Por defendi Nelly, Jean mortigas Zabel. Dum li intencas forfuĝi al Venezuelo, li estas siavice mortigita de Lucien, juna loka bandito, kies malamon li altiris al si.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Le Quai des brumes* - ankaŭ: *Quai des brumes*
* Reĝisoro: Marcel Carné
* Scenaro laŭ: *Le Quai des brumes* de Pierre Mac Orlan (Gallimard 1927)
* Adapto kaj dialogoj: Jacques Prévert
* Produkta firmao: Ciné-Alliance
* Ĉefo de produkto: Gregor Rabinovitch
* Direktoro de produkto: Simon Schiffrin
* Distribuo: Ciné Alliance Mondial - Les films Osso
* Foto: Eugen Schüfftan
* Operatoro: Louis Page, helpita de Marc Fossard kaj Pierre Alekan
* Help-reĝisoroj: Claude Walter kaj Guy Lefranc
* Sono: Antoine Archimbaud
* Muntado: René Le Hénaff; helpita de A.Chourat
* Dekoroj: Alexandre Trauner helpita de Paul Bertrand
* Platforma fotisto: R.Kahan
* Ĝenerala inskeptoro: S-ino Goulian
* Kostumoj: Chanel
* Muziko: Maurice Jaubert
* Afiŝo: Clément Hurel
* Daŭro: 91 minutoj
* Formato: 35mm, nigra-blanka - 1,37:1
* Miksado: R.C.A Photophone System
* Filmado: de januaro al februaro 1938
* Lokoj de filmado: Studioj de Joinville kaj Le Havre por eksteraĵoj
* Aperdato:  en Parizo

## Rolularo 
* Jean Gabin: Jean, dizertinto
* Michèle Morgan: Nelly, junulino kun kuratoro
* Michel Simon: Zabel, kuratoro de Nelly
* Pierre Brasseur: Lucien Le Gardier, banditestro
* Édouard Delmont: Panama, gastejestro
* Aimos: Quart-Vittel
* Robert Le Vigan: Michel Krauss, pentristo
* René Génin: Doktoro Mollet
* Marcel Pérès: Ŝoforo de ŝarĝaŭto
* Jenny Burnay: knabino, amikino de Lucien
* Roger Legris: Grumo
* Claude Walter: "L'orphelin" ("La orfo")
* Raphaël: Bébé, dua komplico
* Martial Rèbe: Kliento
* Marcel Melrac
* Raymond Pélissier
* Léo Malet
* Gaby Wagner

## Dialogoj 
* En tiu filmo, Gabin eldiras sian faman «''T'as de beaux yeux tu sais*» ("Ci ja havas belajn okulojn"), en sceno kun Michèle Morgan. Ankaŭ troviĝas humurplenaj replikoj kiel: «*Autant cette tête-là que pas de tête du tout''» ("prefere havi tian kapon, ol nenian entute"), eldirita de Michel Simon.

## Rekompencoj 
* Premio Louis-Delluc en 1939
* Granda premio de franca kino en 1939
* Premio Méliès de Filma Akademio (egalece kun La Bête humaine de Jean Renoir)

## Anekdoto 
Dum la filmado, Pierre Brasseur, kiu malbone parolis pri Michèle Morgan, altiris al si rankoron de Jean Gabin. Tiu ĉi, tre ĉagrenita, kiam li devis vangofrapi Pierre Brasseur en unu el la scenoj, ne retenis sian frapon. Rezultis unu el la plej belaj vangofrapoj en kino-historio.

## Eksteraj ligiloj 
* Le Quai des brumes en IMDB

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1938
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Chilón

**Chilón** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Chilón. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07031.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 95907 loĝantojn. El tiuj estis 47838 viroj kaj 48069 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2490 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 870 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 33083 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 17620 scipovis legi kaj skribi kaj 15343 personoj estis analfabetoj. Do 53% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 46% estis analfabetoj.

77686 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 50387 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 64.86% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Chilón  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Chiapas
Lampenberg

## Pri la komunumo 
**Lampenberg** estas komunumo en la distrikto Waldenburg en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 501 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Lampenberg situas sur altebenaĵo je alteco de 522 m s.m. inter la du valbrakoj de la rivero Frenke proksimume 20 kilometrojn sudoriente de la urbo Bazelo. La plej alta punkto de la komunumo troviĝas ĉe la akvorezervujo *Egg* je alteco de 620 m s.m., ĝia plej malalta punkto ĉe la bordo de la vilaĝa rivereto *Talbächli* je alteco de 395 m s.m.. La komunumo etendiĝas sura areo de 4,0086 km² kaj ĝia limo havas longecon de 8,782 km.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Lampenberg limas en nordokcidento al Bubendorf, en nordo en unu punkto al Ramlinsburg, en oriento al Hölstein, kaj en sudo al Niederdorf.

## Trafiko 
Lampenburg disponas pri komuna haltejo kun la komunumo Ramlinsburg ĉe la mallarĝŝpura Waldenburg-Fervojo de Waldenburg al Liestal. La centro de la vilaĝo de la trajnhaltejo atingeblas per la loka buso n-ro 93.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Lampenberg datiĝas el la jaro 1226 kiel *Lampenberc*.

En la jaro 1989 en Lampenberg estis malkovritaj restaĵoj de fajroŝtonminejo el la neolitiko.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Lampenberg
* Lampenberg en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Lampenberg 189.JPG|Tipaj bazelkamparanaj domoj en la vilaĝocentro
Dosiero:Lampenberg 158.JPG|Vilaĝeniro, alvenante de Niederdorf
Dosiero:Niederdorf kaj Oberdorf vidita de la monto supre de Lampenberg 196.JPG|Rigardo al la valo de Waldenburg ek de Egghübel
Dosiero:Lampenberg 177.JPG|Vilaĝa vendejo
Dosiero:Lampenberg 168.JPG|Vilaĝocentro
Dosiero:Lampenberg restoracio Reblaube 167.JPG|Gastejo Reblaube
Dosiero:Lampenberg faktrabdomo 173.JPG|Faktrabdomo
Stelŝiparo

En la fikcia universo de la televidaj kaj kinejaj filmoj el la serio Star Trek, la **stelŝiparo** - angle *Starfleet*, germane *Sternenflotte*, hispane *Flota Estelar*, japane *宇宙艦隊*, ruse *Звёздный флот* – estas la defenda, diplomata kaj esplora forto de la same fikcia Unuiĝinta Federacio de Planedoj (UFP).200ra|eta|dekstra|komanda simbolo de la stelŝiparo

## Historio 
En la filma serio *Star Trek: Enterprise* estis klarigite, ke "Tera Stelŝiparo" ekzistis almenaŭ ekde la jaro 2143, do almenaŭ 18 jarojn antaŭ la fondiĝo de la Unuiĝinta Federacio de Planedoj. Tiu institucio gvidis la testojn de stelŝipoj kun potencaj *warp*-motoroj de dua kaj tria teknika generacioj, kiuj revoluciece pliampleksigis la teknikajn eblecoj superi grandajn kosmajn distancojn per home ekipitaj veturiloj kaj por la teranoj komencis la epokon de interstela kosma vojaĝado.

Jam ekde la jaro 2063, kiam *Zefram Cochrane* inventis kaj praktike pruvis la unuan teknikan generacion de potencaj *warp*-motoroj por stelŝipoj, la teranoj fondis kelkajn homajn koloniojn en stelaj sistemoj proksimaj al la Tero kaj establigis komercajn kontaktojn kun iuj ekster-teraj vivoformoj, interalie kun la vulkananoj kaj la *denobulanoj*. Rapide post tio, la unuaj provoj ekesplori pli malproksimajn zonojn de la kosmo estis ekiniciataj.

Multaj epizodoj de la filmaro Star Trek indikas, ke la tera stelŝiparo jam plene funkciis en 2119, kiam ĝi provizis financan subtenon de eksperimentoj de Zefram Cochrane kaj Henry Archer, kiuj gvidis al la unuaj sukcesaj *warp 3*-kosmoflugoj dum 2140-aj jaroj. Poste la tekniko pluprogresis, kaj en 2151 ekfunkciis la unua *warp 5*-stelŝipo, "Enterprise (NX-01)", sekvate de la ŝipo "Columbia* (NX-02)" en 2155, kaj pliaj postaj stelŝipoj. La stelŝiparo per tio iĝis la gvida esplora kaj armea branĉo de la tera administrado.

La stelŝiparo havas unuarangan direktivon ne interferi kun evoluantaj mondoj aŭ kun ilia interna politiko. Onidire tiu direktivo ne unuavice venas de la teranoj, sed el la politikaj spertoj kaj kutimoj de la vulkananoj, kiuj plenumas la regulon ekkontakti kun planeda civilizo nur post kiam tiu civilizo meminiciate eltrovis la *warp*-teknologion.

En pluraj filmoj, la centra oficejo de la (tera kaj poste federacia) stelŝiparo estas montrata borde de la golfo de San-Francisko, nordoriente de la Golden-Gate-Ponto en Nordameriko. La stelŝipara akademio situas en la teritorio *Presidio de San-Francisko'', pejzaĝa parko ĉe la norda pinto de la san-franciska duoninsulo, kun kelkaj pliaj konstruaĵoj pli for de la marbordo sur la duoninsulo. Aldone, pluraj filmaj epizodoj montras, ke la stelŝiparo vivtenas serion da "stelbazoj" en diversaj gravaj lokoj de la kosma teritorio de la federacio de planedoj, aŭ sur planedoj aŭ en planedaj orbitoj.

Kategorio:Star Trek
Kategorio:Terminologio de Star Trek
Andorianoj

La **andorianoj** estas militema, hom-simila, ekster-tera vivoformo el la scienc-fikcia universo de la filmaro Star Trek. Antaŭ la fondo de la same fikcia Unuiĝinta Federacio de Planedoj, la andorianoj preskaŭ konstante militis kontraŭ la vulkananoj, aparte forte ĉirkaŭ la jaro 2150. Esencaj aspektaj karakterizaĵoj de la andorianoj estas blankaj haroj, blueca haŭto kaj du antenaj korperoj ĉe la frunto. La fikcia hejma planedo de la vivoformo nomiĝas *Andorio*. Konata reprezentanto de la andorianoj nomiĝas "Ŝran"; li aperas en la filmoj de la serio *Star Trek: Enterprise*.dekstra|eta|AndorianinoLa andorianoj unuafoje aperas en la televida serio "Star Trek" el la 1960-aj jaroj, pli poste ankaŭ en la serioj, "Star Trek: La sekva generacio", Star Trek: Deep Space Nine, *Star Trek: Enterprise* kaj en 2 el la ĝis la jaro 2009 entute 11 kinejaj filmoj pri la temo.

## Aenar 
Subspecio de la andorianoj estas la gento *Aenar*, kies anoj same vivas sur la fikcia planedo Andorio. Kontraŭe al iliaj bluhaŭtaj parencoj ili havas blankan haŭton kaj preskaŭ blindas. La anoj de la gento *Aenar* havas ekstremajn telepatiajn kapablojn kaj estas striktaj pacistoj. Sur la planedo Andorio nur ekzistas malmultaj miloj da ili.

Anoj de la gento *Aenar* videblas nur en la serio *Star Trek: Enterprise*.

Kategorio:Specioj de Star Trek
Bonne

**Bonne** (prononcu [Bon]) estas franca komunumo lokita en la departemento alta Savojo (france *Haute-Savoie*, arpitane ''Savouè d'Amont*), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france *Auvergne-Rhône-Alpes*). Fine de  en la komunumo vivis . La loĝloko situas 8 km oriente de Annemasse, ĉe la piedo de monto les Voirons en la Menoge-valo.

Ĝi estas parto de la Aglomeraĵo de komunumoj de Annemasse - Les Voirons (*Annemasse - Les Voirons Agglomération* aŭ *Annemasse - Agglo'')

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haute-Savoie

Kategorio:Komunumoj de Haute-Savoie
Cabañas del Castillo

200px|eta|Loko de la provinco de Cáceres en Hispanio 250px|eta|Loko de la municipa teritorio de Cabañas del Castillo en sia provinco
**Cabañas del Castillo** [kaBAnjas del kasTIjo] (Kabanoj de la Kastelo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro. La municipon formas kvar disaj domaroj. La nomo devenas el kastelo (nuntempe ruinoj) kiu devenas el araba epoko kaj kristanoj rekonstruis kaj reuzis. Estas restaĵoj ankaŭ el prahistoria (rokpentraĵoj) kaj antaŭromia epoko (steleo)

La loĝantoj nomiĝas *cabañegos*. Al la municipo krom la ĉefa loĝloko apartenas la municipopartoj Solana de Cabañas, Retamosa de Cabañas kaj Roturas de Cabañas.

## Situo 
Cabañas del Castillo estas situa en la orienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Las Villuercas, je altitudo de 786 m; je 110&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 170&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 105,27&nbsp;km².

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado. Rura turismo lastatempe pro la belega pejzaĝo kaj vizitindaj naturaj lokoj de montara medio.

## Demografio 
## Eksteraj ligiloj 
* Foto de Cabañas del Castillo

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Cabezabellosa

**Cabezabellosa** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *bellosos*. La censita populacio en 2008 estis de 421 loĝantoj.

## Situo 
Cabezabellosa estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Valo de Jerte, je altitudo de 323 m, ĉe la montoj de Traslasierra inter tiu menciita valo kaj la Valo de Ambroz; je 130&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 40&nbsp;km de Plasencia, la plej proksima urbo. La surfaco de ties teritorio estas de 33,56&nbsp;km².

## Ekonomio
Agrikulturo (ĉerizoj kaj olivoleo) kaj brutobredado (porkosinko).

## Monumentoj kaj vidindaĵoj 
* Preĝejo de Sankta Laŭrenco de la 17a jarcento, kie elstaras tomboj el ŝtono.
* Tri ermitejoj, el kiuj elstaras tiu de *Nuestra Señora del Castillo*, kun bela retablo de la 18a jarcento, situa en proksima monteto. La aliaj du estas tiuj de Sankta Antonio kaj la Martiroj (jarcentoj 17a kaj 18a), de baroka stilo.
* La Urbodomo en la *Plaza Mayor* (Plejgranda placo), tipe portika, kun la turo de la horloĝo.
* Restaĵoj de romia prasetlejo kaj tomboj de diversaj devenoj, krom restoj de la antikvaj konstruaĵoj de la familio Carvajal (partoj de palaco), fondintoj de Cabezabellosa.
* Mezepoka akvedukto.

## Turismo 
Estas vojoj por trairi la belegajn pejzaĝojn montarajn ĉirkaŭajn, kun kanjonoj vizitindegajn ĉefe vintre. Estas krom la naturaj vidindaĵoj kiel specifa arbo, nome «Roble Grande» (Granda kverko), granda diverseco kaj de faŭno kaj de flaŭro. Ekde la montopinto Pitolero estas rigardinda panoramo kaj eĉ dum bona videbleco videblas la provinca ĉefurbo Cáceres, je pli da 100&nbsp;km laŭ rekta linio.

## Festoj 
* 10a de aŭgusto: Sankta Laŭrenco.
* 8a de septembro: Festoj de la Patronino *Nuestra Señora del Castillo* (Nia Sinjorino de la Kastelo).

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Cabrero

eta|dekstra|150px|Blazono de la vilaĝo kie videblas kaproj rilate la nomon kaj tradicion
eta|maldekstra|350px|Vidaĵo de la vilaĝo antaŭ la Sierra de Tormantos
**Cabrero** [kabrEro] (Kapropaŝtisto) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *cabrereños*. La censita populacio en 2007 estis de 349 loĝantoj.

## Situo 
Cabrero estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Valo de Jerte, je altitudo de 735 m en la Sierra de Tormantos; je 110&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 170&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de nur 7&nbsp;km².

## Ekonomio
Agrikulturo (ĉerizoj) kaj brutobredado (tradicie kaproj, de kie devenas la nomo de la vilaĝo). Rura turismo pro montaraj pejzaĝoj.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Cabezuela del Valle

eta|600px|dekstra|Panoramo 
**Cabezuela del Valle** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *cabezueleños*. La censita populacio en 2008 estis de 2.148 loĝantoj.

## Situo 
Cabezuela del Valle estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la centro de la komarko aŭ distrikto Valo de Jerte, je altitudo de 515 m; je 119&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 179&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 57&nbsp;km². La vilaĝo estas bone komunikata tra la Montopasejo de Honduras kun Hervás kaj laŭ la nacia ŝoseo 110 kun Plasencia de unu flanko kaj de la provinco de Ávila (Kastilio-Leono) aliflanke. Ĝi estas trapasata de la rivero Jerte.

## Priskribo 
* La historia kerno malobeas la linian strukturon de la aliaj vilaĝoj de la valo, kaj prezentas triangulan formon ĉirkaŭ monteto. Estas tre malnovaj domoj, multaj kun blazonoj. En la placo estas larĝaj portikoj kiuj utilas por surstrata merkato kaj por ŝirmiĝi el akraj vintroj. De tie la vilaĝo etendis malsupren al la rivero Jerte.
* La preĝejo de Sankta Mikaelo estis konstruita sur la loko de la juda sinagogo (en la valo estis relative multaj judoj ĝis la fino de la 15a jarcento) kaj montras belegan barokan orumitan retablon de la 17a jarcento.
* Estas ankaŭ barokaj ermitejoj de la 18a jarcento, kiel tiu de la patronino: nome Virgulino de *Peñas Albas* (Blankaj Rokoj). Elstaras la retablo, la volbaj pentraĵoj kaj la skulptaĵo de la Virgulino. La ekstera arkitekturo estas senornama.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado. Turismo.

## Festoj 
150|eta|Virgulino de Cabezuela del Valle.
Ege popularas la kristanaj festoj eble pro historia neceso forgesigi la judan pasintecon.
* 25a de marto: *Nuestra Señora de Peñas Albas*. 
* Noktomezo de la Sankta Sabato: Sankta Renkontiĝo kaj Bruligo de Judaso.
* 25a de julio: Santiago Apostolo. 
* 26a de julio: Sankta Ana. 
* 8a de septembro: Gregomerkato.

## Eksteraj ligiloj 
* Municipo de Cabezuela del Valle 
* Pri la Bruligo de Judaso. Francisco Vicente CALLE CALLE, *Judas Iscariote: vida, leyendas, iconografía, "La Quema",* www.bubok.com, 2009.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Cachorrilla

**Cachorrilla** [kaĉoRIja] ("hundinideto") estas municipo de Hispanio, en la provinco Kacereso *(Cáceres)* kaj la regiono Ekstremaduro. La municipan nomon respegulas la blazono, kiu bildigas olivarban branĉon. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La loĝantoj nomiĝas *cachorrillanos*. Ĝi estas la malplej loĝata municipo en la provinco kaj la dua malplej loĝata en la regiono.

## Situo 
Cachorrilla estas situa en la nordokcidenta parto de Ekstremaduro ĉe la komarko aŭ distrikto Valo de Alagón. La surfaco de ties teritorio estas de 41,38&nbsp;km².

## Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.

## Demografio 
## Festo 
La patrono de la vilaĝo estas Sankta Sebastiano kio celebriĝas la 20an de januaro.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Cadalso

**Cadalso** (Eŝafodo) estas municipo de Hispanio, en la provinco Cáceres, regiono Ekstremaduro, Hispanio.

La loĝantoj nomiĝas *cadalseños*. La censita populacio en 2007 estis de 547 loĝantoj.

## Situo 
Cadalso estas situa en la nordokcidenta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Sierra de Gata, je altitudo de 438 m; je 108&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 168&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de nur 7&nbsp;km². Ĝi situas ĉe la Rivero Árrago. La zono estas de flaŭro mediteranea komponita de olivarboj, pinoj, kverkoj, cistoj, erikoj. Tradicie la populacio dediĉis sin al agrikulturo de montaro kaj brutobredado, ĉefe de kaproj.

## Historio 
Je tiu areo estis prahistoriaj setlejoj, sed certe dum la araba epoko islamanoj konstruis multnombrajn fortikaĵojn defendajn kiel Almenara, proksime, kaj aliaj en la komarko de Sierra de Gata, kiel tiuj de Eljas, Santibáñez, Trevejo,... Heredaĵo de tiuj praloĝanoj estus muelejoj kaj olivmuelejoj ĉe riveroj kaj rojoj.

Poste la vilaĝo estis rilata rekte al la senjorlando de Santibáñez el Alto. Ĉirkaŭ la 11-a jarcento sendependiĝis de Santibáñez post pago de 1.500 dukatoj.

Poste setlis en Cadalso Alfonso la 11-a dum siaj ĉasadoj en la komarko; en angulo de la placo kun la strato Chorro, estas ankoraŭ la *Casa del Rey* (Reĝodomo). Ŝajne tiam estis ne nur aproj, sed ankaŭ eĉ ursoj kiuj jam ne estas en la regiono delongege. Laŭ legenda tradicio la reĝo tie renkontiĝis kun sia amanntino, Doña Leonor de Guzmán, antaŭ eliri al la historia Batalo de Salado).

## Ekonomio 
Agrikulturo (olivarboj, vitoj kaj fruktoĝardenoj) kaj brutobredado (kaproj, ŝafoj, porkoj, kokoj ktp). Al tio dediĉas sin preskaŭ 75% de la laboristaro, dum la resto distribuiĝas inter la profesioj de servoj (19 %), konstruado (4,2%) kaj malmultege en industrio.

## Vidu ankaŭ 
* Cadalso (apartigilo)

## Eksteraj ligiloj 
*Satelita bildo de Cadalso

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
La Independencia (Chiapas)

**La Independencia** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas **La Independencia**. La Independencia en la hispana signifas "La sendependeco". La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07041.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 36951 loĝantojn. El tiuj estis 17881 viroj kaj 19070 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1704&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1550 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 19070 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 14867 scipovis legi kaj skribi kaj 4188 personoj estis analfabetoj. Do 78% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 22% estis analfabetoj.

32245 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 1217 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 3.77% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* La Independencia  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Chiapas
XEVFS-AM

XEVFS-AM (La Voz de la Frontera Sur – "La voĉo de la suda landlimo") estas indiĝena komunuma radiostacio, kiu elsendas en la hispana kaj en diversaj indiĝenaj lingvoj kiel en la tojolabala, en la mamea, en la celtala, en la cocila kaj en la poptia lingvoj. Elsendanto estas kultura radiosistemo, kiu apartenas al la nacia komisiono por la evoluigado de indiĝenaj homoj (CDI / Comisión Nacional para el Desarrollo de los Pueblos Indígenas). 

## Eksteraj ligiloj 
*XEVFS-AM  sur la retpaĝo de CDI'' () 

Kategorio:Meksikaj radiostacioj
Kategorio:Chiapas
Zubogy

**Zubogy** [zubodj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Putnok.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 190 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.3803/20.5781
* Loĝantaro: 610
* Poŝtkodo: 3723
* Telefonprefikso: 48

## Situo 
Zubogy situas en Nacia parko pri Aggtelek en valo de rojo, fine de mallonga sakovojo. Rudabánya troviĝas 7, Miskolc 41 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1182. Dum la turka erao la loĝantaro malpliiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romanika-gotika Kalvinana kirko (Zubogy) el la 12-a jarcento, post 3 jarcentoj gotikiĝis, en la 18-a jarcento plene trakonstruiĝis

## Ĝemelkomunumo 
 Krásnohorská Dlhá Lúka, Slovakio

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.vendegvaro.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Zsujta

**Zsujta** [ĵujta] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Gönc.
eta|maldekstre|Romkatolika kirko en Zsujta
eta|Bronzaj glavoj kaj aliaj fandaĵoj en la Brita Muzeo trovitaj en Zsujta

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 166 m
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 3897
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Zsujta situas en valo de Hernád laŭ rojo, laŭ flankovojoj, fervojo Szerencs-Hidasnémeti preteriras. Gönc troviĝas 15, Miskolc 63 kilometrojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko (vidu la foton!). La unua mencio devenis el 1219 laŭ tiama ortografio *"Sucta"*. En 1910 dum la popolnombrado vivis en Zsujta 479 homoj, (471 hungaroj, 5 slovakoj).

En Zsujta migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Kristo
* kalvinana romanika Kalvinana kirko (Zsujta) el la 15-a jarcento, baldaŭe gotikiĝis, fine barokiĝis
* nobeldomo

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.gyaloglo.hu
Mazira distrikto

**Mazira distrikto** (beloruse – *Мазырскі раён*; ruse – *Мозырьскій район*) estas administra subdivido en Homela regiono (situas en suda parto de la regiono) en Belorusio. La distrikto estis fondita en 1924, en 1926 pro ŝanĝo de ĉefurbo estis alinomita al *Sloboda distrikto*. En 1927 ĝi estis likvidita, en 1930 refondita. En 1954 eniris en Homelan regionon (antaŭe eniris en aliajn subdividojn). La areo de la distrikto estas 1.600 km2. Administra ĉefurbo estas urbo Mazir. En la distrikto estas eldonata la gazeto "Vivo de Palesje".

## Loĝlokoj kaj administrada subdivido 
En la distrikto estas 94 loĝataj lokoj, la plej granda el kiuj estas Mazir, la distrikto estas subdividita je 10 vilaĝaj sovetoj.

## Naturo 
La plej granda altaĵo en la distrikto estas sur Mazira montoĉeno – 208 metrojn super marnivelo. Arbaroj okupas 52,4 %. Tra la distrikto fluas Pripjac kun flankriveroj Ipa, Tremlja, Nenaĉ, Mitva.

## Agrokulturo 
En la distrikto estas 13 kolĥozoj, 8 sovĥozoj, kaj estas disvastigataj bovbredado, ŝafbredado, porkbredado, cerealplantado, terpomplantado, furaĝplantado.

## Industrio 
## Elfosaĵoj 
En la distrikto estas elminigataj torfo, argilo, sablo, gruzo.

## Komunikado 
Tra la distrikto trairas fervojo inter Kalinkaviĉi kaj Ovruĉ, el Mazir eliras aŭtovojoj ĝis Kalinkaviĉi, Babrujsk, Lelĉici, Ovruĉ, Naroulja, Petrikaŭ. Ŝipnavigado tra la Pripjac.

Kategorio:Homela regiono
Kategorio:Distriktoj de Belorusio
Papaj komisionoj

**Papaj komisionoj** konsistas el diversgentaj grupoj de kardinaloj, episkopoj, gereligiuloj kaj laikoj ŝarĝitaj de la papoj por kontribui kun li en la regado kaj instruado por la tuta eklezio. Iliaj regantaj membroj estas nomumitaj de la papo mem. Nun (2009) tiuj papaj komisionoj estas sep. Ĉi tie oni ilin listigas kaj indikas ligilon por ĉiu el ili. Ĉiu liga enhavo estas diverlingva, ne esperanta bedaŭrinde, kaj klarigas la koncernan historion kaj la celojn kaj la agadon kaj la nunajn regantojn.

Papa komisiono malsamas al la Papa Akademio (kiu okupiĝas pri ĉiuspecaj sciencoj), Papa Kongregacio (kiu agadas kiel konstantaj ministerioj en la regado de la universa eklezio), Papa Konsilo (kies objekto estas malpli vasta kaj agado pli okaza) ol tiuj de la Papaj Komisionoj, kaj Papa Universitato. 

Iliaj jura registriĝo kaj kutima agado oficiale disvolviĝas en Vatikano. Jen la listo:

# Papa komisiono “Ecclesia Dei” (Eklezio de Dio).
# Papa komisiono por la Kulturaj Ekleziaj Valoraĵoj.
# Papa komisiono por la Sanktaĵa Arkeologio.
# Papa komisiono pri la Biblio.
# Papa internacia teologia komisiono.
# Papa interministerio por la katekismo de la Katolika Eklezio
# Papa komisiono por la Latinameriko

Estas ankaŭ aliaj papaj komisionoj kies celoj, tamen, ne rekte etendiĝas al la tuta eklezio aŭ zorgas pri apartaj momentaj taskoj. Ekzemple, Komisiono por la Vatikana Ŝtato.

Pri iliaj nomiĝo foje, pro simpliga aŭ ignora signifo, oni ilin nomas "vatikanaj komisionoj" dum ĝuste ili eventuale nomiĝu "sanktaseĝaj komisionoj". 

## Vidu ankaŭ
Papaj akademioj   

Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Vatikano
Majo de 2009

Jen **listo de okazaĵoj en majo de 2009**.

## 1-a de majo 
* Svedio ekestis la sepa lando de la mondo kiu tutlande laŭleĝigis edziĝojn inter personoj de la sama sekso.

## 9-a de majo 
* La nova, je pasinta merkredo de sudafrika parlamento elektita, prezidanto Jacob Zuma faris ofican ĵuron. Interalie li parolis pri „momento de renovigo“.
* La malalta flugado de la usona prezidant-flugilo „Aera Armeo Unu“ super Novjorko je la 27-a de aprilo nun havas konsekvencojn. La por tiu okazintaĵo responsa estro de la milita sekcio en Blanka Domo, Caldera, demisiis. Prezidanto Obama akceptis kaj ordonis esploron de sekcia strukturo.

## 10-a de majo 
* Dum la tuta semajno la armeo de Pakistano atakas la regionon de nordokcidenta limo kun Afganio, kie ekhegemoniis la fundamentalisma sektoro. Estas centoj da miloj da rifuĝintoj en najbaraj areoj.
* Dum la tuta semajno la armeo de Srilanko atakas la nordan regionon de la insulo kie tamiloj hegemonias kaj majoritatas, dum klopodas sendependan reĝimon. Okazis centoj da mortintoj ĉefe inter civiluloj.

## 11-a de majo 
* Ozawa Ichiro, la partiestro de DP de Japanio, deklaris sian demision.

## 16-a de majo 
* En Pakistano oni profitas militpaŭzon por ke rifuĝintoj eliru el la regiono atakita de la armeo, kie talibanoj rezistas. Temas pri la plej grava krizo pri rifuĝintoj post la tragedia disigo de la iama lando Hindio en Barato kaj Pakistano.

## 17-a de majo 
* En Srilanko tamilgerilanoj cedis siajn armilojn. Tio finis la 26-jaran militon inter la registara armeo kaj gerilanoj tamilaj.

## 18-a de majo 
* Hashimoto Tōru, la guberniestro de la Osaka Gubernio, Japanio deklaris ke oni fermos mezlernejojn kaj suprajn mezlernejojn en la gubernio unu semajnon, pro disvastiĝo de nova gripo tra la gubernio.

## 23-a de majo 
* En la nordo de Srilanko la armeo enfermis el 250 000 al 300 000 tamilajn rifuĝintojn en koncentrejoj laŭdire por identigi fuĝintajn eksgerilanojn. Tiuj suferas militvundojn, malsaton kaj nehoman situacion.
* La federacia prezidanto Horst Köhler rebalotiĝis en Germanio.
* Sinmortigis Roh Moo-hyun, eksa prezidanto de Sud-Koreio.

## 25-a de majo 
* Nord-Koreio publikigis ke ĝi okazigis la 2a-fojan nuklean teston.

## 27-a de majo 
* La kataluna FC Barcelona gajnas la pokalon de la Ligo de Ĉampionoj de UEFA 2009 per 2:0 kontraŭ la angla titolhavinto Manchester United. Ĝi estas la unua hispana teamo, kiu povis gajni dum unu sezono nacian titolon, nacian pokalon kaj eŭropan pokalon de la Ĉampiona Ligo.

## 31-a de majo 
* Mortis Milvina Dean, la lasta postvivantino al Titanic, kiu aĝis 97.

05
Kategorio:Majo laŭ jaroj
Royal Exchange (Manchester)

eta|dekstra|200ra|Fronta fasado
**Royal Exchange** estas viktorstila konstruaĵo lokita en Manchester (Anglio). Ĝi situas en la urbocentro, ĉe St Ann’s Square, Market Street kaj Cross Street. La konstruaĵo entenas la teatrejon Royal Exchange, sed ankaŭ butikaron.

Ĝi estis iom difektita la 15-an de junio 1996, kiam la irlanda naciista organizaĵo IRA eksplodigis bombon 50 metrojn for, en la proksima Corporation Street.

Kategorio:Teatrejoj
Shelagh Stephenson

**Shelagh STEPHENSON** estas brita verkistino kaj dramistino. Ŝi naskiĝis en Northumberland kaj studadis teatron en la universitato de Manchester. Inter ŝiaj plej famaj teatraĵoj estas *The Memory of Water* (1995), *An Experiment with an Air Pump*, *Ancient Lights*, *Five Kinds of Silence* kaj *Mappa Mundi* (2002).

Ŝiaj verkoj plejofte temas pri novaj sciencaj progresoj kaj ties eblaj konsekvencoj.

Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Anglaj dramistoj
Helplinio

**Helplinioj** estas rektliniaj desegnohelpiloj.
eta|dekstra|300px|Helplinioj en muzika notacio
En la figura geometrio ili utilas kiel orientiĝo ĉe konstruadoj aŭ perspektivaj desegnadoj. Dum kiam ĉi tiuj linioj ne estas partoj de la efektiva desegnaĵo, helplinioj kontribuas al povo konstrui figuron.

En la muzika notacio ili helpas marki tonojn, kiuj situas ekster la kvin linioj de la notliniaro. Oni do uzas ilin por aparte altaj aŭ malaltaj pasaĝoj.

En la pianostudaĵoj de Frédéric Chopin, kiuj movas virtuozajn pianistojn tra ĉiuj registroj, troviĝas multaj ekzemploj pri ekscesa uzado de helplinioj, ekzemple ĉe la fino de la t.n. *Revolucietudo*.

Por eviti helpliniojn, oni povas ŝanĝi en notliniaro la klefon aŭ aldoni instrukcion por oktavigi.

Kategorio:Muzika notacio
Kategorio:Desegnado
Sierra de Gata (montaro)

[eta|dekstra|200ra|Tipa pejzaĝo de Sierra de Gata: Rivero, olivmuelejo de [Eljas]]
La montaro **Sierra de Gata** estas unu de la (*sierras* en la hispana) montaroj kiuj komponas la ĝeneralan montoĉenon Sistema Central. Ties pintoj markaj la limon inter la provincoj de Cáceres en regiono Ekstremaduro sude (Sierra de Gata) kaj Salamanca norde (El Rebollar). Okcidente limas kun la portugala montaro Serra da Estrela jam en Portugalio. Oriente limas kun la Sierra de Francia; la separo inter ambaŭ montaroj estus la valo formita de la rivero Hurdano.

## Geografio 
La Sierra de Gata formas separon nature de la suda subaltebenaĵo rilate la nordan subaltebenaĵon de Hispanio, pli precize de Ekstremaduro el Kastilio.

La plej gravaj montopintoj estas la jenaj (de okcidento orienten):
* *Mesas* 1.265 m
* *El Espinazo* 1.330 m
* Jálama 1.493 m
* *Jañona* 1.367 m
* *Bolla Chica* 1.408 m
* Bolla 1.519 m
* *Arrobuey* 1.412 m
* *La Corredera* 1.456 m
* Peña Canchera 1.592 m

### Montopasejoj 
Tiujn montojn trapasas kelkaj montopasejoj, naturaj pasejoj inter ambaŭ altebenaĵoj:
* *Puerto Viejo* 1.100 m, *Puerto de San Martín* (*Pto. Santa Clara*) 1.020 m, *Puerto de Perales* 910 m, *Puerto Nuevo* 950 m. La plej akra deklivo de tiuj montopasejoj estas en la suda flanko, ĉar la averaĝa alteco de la norda flanko estas pli alta, ĉirkaŭ 800 m, kio faras ke la descendo al nordo estas pli milda.

## Hidrografio 
La plej elstarindaj riveroj estas la jenaj:
* En la norda flanko (baseno de la rivero Doŭro) la rivero Águeda. La rojoj kiuj fluas norden estas alfluantoj de la rivero Águeda.
* En la suda flanko (baseno de la rivero Taĵo) estas la rivero Erjas kaj la rojoj alfluantoj de la Rivero Alagón, inter kiuj elstaras la rivero Árrago.

## Vidu ankaŭ 
* Sierra de Gata (komarko)

Kategorio:Kastilio
Kategorio:Geografio de Ekstremaduro
Sierra de Gata

eta|350ra|Komarko de Sierra de Gata.

La ***Sierra de Gata*** estas unu de la municiparo de Ekstremaduro, en la nordokcidenta areo de la provinco Kacereso en Ekstremaduro, Hispanio.  Ĝi ricevas la nomon de la montaro Sierra de Gata. Ĝi limas norde kun la provinco de Salamanca, okcidente kun Portugalio kaj oriente kun la komarkoj de Las Hurdes, de Tierras de Granadilla kaj de Valo de Alagón kaj sude, kun la komarko de Tierra de Alcántara.

Temas pri teritorio kun diverseco de pejzaĝjoj kaj flaŭro. Ĝi havas gravajn resursojn hidrografiajn, kun du ĉefaj basenoj: nome la rivero Arrago kaj la rivero Erjas. Ĝi havas ankaŭ gravan arkitektan heredaĵon en kelkaj el siaj vilaĝoj, ĉefe en San Martín de Trevejo, Torre de Don Miguel, Trevejo, Robledillo de Gata... La jarcenta izoliĝo (ĝis la punkto ke nur tie konserviĝas lingva fosilio kia estas dialekto Fala) faras de la loko netuŝita natura rezervejo kaj kie estas ankoraŭ aŭtentaj formoj de rura vivo. Tiele ege eblas rura turismo.
[eta|maldekstra|200ra|Tipa pejzaĝo de Sierra de Gata: Rivero, olivmuelejo de [Eljas]]

## Vidu ankaŭ 
* Komarkoj de Ekstremaduro
* Municipoj de la provinco de Cáceres
* Sierra de Gata (montaro)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komarko 

Sierra de Gata
Naroula distrikto

**Naroula distrikto** (; ) estas administra subdivido en Homela regiono (situas en suda parto de la regiono) de Belorusio. La distrikto estis fondita en la jaro 1924, en 1954 eniris en konsisto de Homela regiono (antaŭe eniris en konsisto de aliaj subdividoj). La areo de la distrikto estas 1.580 km². Administra ĉefurbo estas urbo Naroula. En la distrikto estas eldonata gazeto "Propjaca vero".

## Loĝlokoj kaj administrada subdivido 
Nuntempe en la distrikto estas ĉirkaŭ 70 loĝataj lokoj, la plej granda el kiuj estas Naroulja; la distrikto estas subdividita je 5 vilaĝaj sovetoj. Post la Ĉernobila katastrofo pro radioaktiva malpurigo, parto de tiatempaj loĝlokoj estis likviditaj, kaj ĝiaj loĝantaroj estis elmigrigitaj al aliaj lokoj.

## Naturo 
La tereno de la distrikto estas ebena. Arbaroj okupas 53 % de la areo. Tra la distrikto fluas Pripjac kun flankriveroj Ĵalonj, Mitva, Naraŭlanka, Slaveĉna. En la distrikto situas parto de la Palesjea radiadaĵ-ekologia rezervejo.

## Agrokulturo 
En la distrikto situas 5 kolĥozoj, 2 sovĥozoj. Estis disvastigitaj bovbredado, porkbredado, ŝafbredado, cerealplantado, terpomplantado, furaĝplantado. Post la Ĉernobila katastrofo ĉi-tio iagrade ŝrumpas, sed nuntempe efektiviĝas eksperimentoj pri agrokulturado en radioaktivaĵmalpuraj kondiĉoj.

## Industrio 
## Komunikado 
Tra la distrikto trairas aŭtovojoj el Naroula ĝis Mazir; inter Jelsk tra Naroulja ĝis Ĥojniki. Ŝipnavigado sur la Pripjac.

## Konata esperantisto 
* En la distrikta ĉefloko ĉirkaŭ la fino de la 19-a jarcento vivis Moses Goldberg, kiu esperantistiĝis en 1889 kaj estis unu el la plej fruaj esperantlingvaj poetoj. Ekzempla poemo de li konserviĝis en la Esperanta Antologio de William Auld.

Kategorio:Homela regiono
Kategorio:Distriktoj de Belorusio
Kaplna

eta|dekstra|330px|Kaplná troviĝas en la plej griza parto
**Kaplná,** hungare **Erzsébetkápolna** [erĵEbetkApolna], germane **Kapeln** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Bratislavo, en Distrikto Senec. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis **Kápolna**, poste por fari diferencon de la sama Kápolna iĝis Erzsébetkápolna.

## Bazaj informoj 
* Areo: 6&nbsp;km²
* Supermara alteco: 146 m
* Loĝantaro: 710
* Poŝtkodo: 900 84
* Aŭtokodo: SC
* Telefonprefikso: 33

## Situo 
Kaplná situas sur ebenaĵo, laŭ mallonga traira flankovojo inter aŭtoŝoseo kaj ĉefvojo Bratislavo-Trnava, fervojo en la sama direkto preteriras. Trnava troviĝas 14&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la Grandmoravia Regno. En la 11-a jarcento la komunumo havis romanikan preĝejon. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1244. Post la mezepoko pro la oftaj turkaj atakoj la vilaĝo senhomiĝis, kiun kroatoj refondis en la 16-a jarcento. En 1910 loĝis en Erzsébetkápolna 410 homoj, (402 slovakoj, 6 germanoj, 2 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Senc, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1939-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. Inter 1974-1990 la municipo estis en Báhoň. En 2001 loĝis en Kaplná 703 homoj, (693 slovakoj, 5 hungaroj).

## Vidindaĵo 
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Elizabeto de Hungario de 1244, en 1634 bruliĝis, en 1762 barokiĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Kaplná en la mapo

## Fontoj 
* slovaka kaj hungara Vikipedioj
* http://adatbazis.mtaki.hungary.com 

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec