Moravia Landa Biblioteko en Brno

**La Moravia Landa Biblioteko en Brno** (MZK) estas publika biblioteko en Brno, kiu estas la dua plej granda en Ĉeĥio. 
eta| Konstruaĵo de la biblioteko

Ĝia fondinto estas la Ministerio de Kulturo de Ĉeĥio kaj ĝi havas la formon de ŝtatfinancita organizo. Ĝi situas en konstruaĵo el 2001 sur strato Kounicova en distrikto Veveří. Ĝi funkcias kiel la regiona biblioteko en la Sudmoravia Regiono. La Moravia Landa Biblioteko estas biblioteko kun universala biblioteka kolekto, kompletigita per fakaj kolektoj. Ĝi prilaboras kaj konservas la konservan fondaĵon (surbaze de la leĝa deponrajto), konstruas kaj konservas la historian fondaĵon (kolekto de manuskriptoj, malnovaj presaĵoj, grafikoj kaj mapoj). Kiel esplororganizo, ĝi partoprenas en eŭropaj kaj naciaj projektoj, ĉefe en la kampo de ciferecigo kaj protekto de kolektoj. La biblioteko regule organizas ekspoziciojn, prelegojn kaj aliajn kulturajn aranĝojn.** La biblioteko havas relative grandan kolekton de Esperantlingvaj publikigaĵoj.**

En la biblioteko estas ankaŭ sekcio de Ĉeĥa Literatura Centro, kiu situas en Prago kaj funkcias kiel ŝtata literatura agentejo establita en 2017.

## Historio
### Origino
La antaŭulo de la Moravia Landa Biblioteko estis la biblioteko de la Ekonomia Societo por Moravio (Societo por Agrikulturo kaj Liberala Arto – Gesellschaft des Ackerbaues und freien Künste), fondita la 30-an de marto 1770 . Ekonomiaj kompanioj, kies tasko estis subteni la disvolviĝon de agrikultura produktado, estis establitaj laŭ iniciato de la ŝtato kaj estis ligitaj al ŝtataj aŭtoritatoj. La amplekso de la Brno Ekonomia Societo estis limigita nur al ekzamenoj kaj enmatrikuladoj de ekonomiaj oficistoj aŭ emisiado de atestiloj pri bona reputacio petitaj fare de la Moravia gubernio. La referencbiblioteko verŝajne estis parto de la inventaro ekde la fondo de tiu ĉi asocio, kiel pruvas posedaj poŝtmarkoj en kelkaj eldonaĵoj, sed pri la posedo de libroj ni nur havas verkitajn dokumentojn el la komenco de la 19-a jarcento. 

La 11-an de decembro 1804, surbaze de kortuma dekreto, la stagna Ekonomia Societo kunfalis kun simile fokusita naturscienca institucio, la Privata Societo de Amikoj Asociita por la Antaŭenigo de Naturscienco kaj Loka Historio, fondita en 1794. Tiel, la Moravia-Silezia Societo por la Antaŭenigo de Agrara Scienco, Naturscienco kaj Loka Historio ( Geriks k.ellschleschäis . Beförderung der Ackerbaues, der Natur- und Landeskunde) estis establita. Ĝi estis fakorganizita grupo kunmetita plejparte de reprezentantoj de la nobelaro kaj Brno intelektularo. Ene de tiu ĉi societo ankaŭ estis evoluigita biblioteko, kiu verŝajne situis en la palaco de grafo Kounice sur Velké náměstí (nun Náměstí Svobody), kie la societo kunvenis. Antonín Bedřich Mitrovský estis elektita direktoro de la korporacio kaj post kiam li demisiis la 6-an de januaro 1807 pro sanaj kialoj, li estis anstataŭigita kiel direktoro per Hugo František Salm. 

La unuaj skribaj dokumentoj pri la proprieto de la libroj de la firmao datiĝas de la tempo kiam la firmao komencis sisteme konstrui kaj registri siajn kolektojn. La unua libro-aĵo registrita en la inventaro estas datita la 6-an de julio 1808, ĝi estis publikigo de la bavara policestro Johann Bernhard Fischer pri la alklimatiĝo de eksterlandaj plantoj Über den Körnerverlust im Saatgetraide... publikigita en Nurenbergo en 1808. En 1808, la fondo de la biblioteko estis kreita, kiu la Biblioteko La Moravian Landa estis fondita.

### Biblioteko de Francisko-Muzeo
La komenco de la historio de la Moravia Landa Biblioteko en Brno estas ligita kun la Francisko-Muzeo - la 29-an de julio 1817, imperiestro Francisko la 1-a publikigis dekreton aprobantan la starigon de la muzeo, kiu ricevis la nomon Francisko en lia honoro. Pri la fondiĝo de la muzeo oni informis la publikon per dekreto de la moravia-silezia guberniestro Antonín Friedrich Mitrovský la 24-an de marto 1818. Ekde la komenco de ĝia starigo la Francisko-Muzeo estis intime ligita al la Ekonomia Societo, kiu iĝis unu el ĝiaj fondaj organizaĵoj. En julio 1818, dank'al la interveno de grafo Mitrovský kun la olomouka ĉefepiskopo Marius Tadeáš de Trautmannsdorf, la muzeo estis prunteprenita por libera uzo de la konstruaĵo de la Episkopa Kortego, kie la biblioteko estis translokigita kune kun la kolektoj, kiuj kunfandiĝis kun la referenca biblioteko de la Ekonomia Societo. La unua administranto de la biblioteko de la Francisko-Muzeo estis profesoro Albín Heinrich, kiu alprenis la pozicion de muzeokonservatoro, administranto de la mineralogia kolekto kaj biblioteko de la Francisko-Muzeo en 1832. En 1864, Moriz Wilhelm Trapp transprenis kiel kuratoro de la Francisko-Muzeo, kaj dank'al lia prizorgo, la bibliotekkolekto kreskis konsiderinde de privataj individuaj institucioj kaj donacoj. Moriz Wilhelm Trapp ankaŭ iĝis la verkinto de la unua presita bibliotekkatalogo, publikigita en la jaroj 1864-1896. La biblioteko de la Francisko-Muzeo kreskis de aĉetoj kaj donacoj; en 1882, la presita katalogo registris 33,707 erojn. La biblioteko de la Francisko-Muzeo, en tiu tempo utiligita nur kiel referencbiblioteko por membroj de la Ekonomia Societo kaj esploristoj de la Francisko-Muzeo, estis unu el la plej grandaj privataj federaciaj bibliotekoj en la Habsburga Monarkio.

### Publika biblioteko
La 11-an de decembro 1883 je la 9-a horo estis oficiale malfermita al la publiko la muzea biblioteko situanta sur la teretaĝo de la Francisko-Muzeo. Ekde tiu tempo, la biblioteko estis malferma al la ĝenerala publiko tutjare, kun la escepto de la feria sezono kaj grava purigado, kiu estis aranĝita regule de la 15-an de julio ĝis la 15-an de aŭgusto Ĝi estis malfermita dum labortagoj krom lundo de 9 a.m. ĝis 12 p.m. kaj 4 p.m. ĝis 7 p.m., kaj dimanĉe de 9 a.m. ĝis 12 p.m.. Eniro estis senpaga kaj ĝi estis destinita ĉefe por la profesia publiko, profesoroj kaj studentoj. Ekde 1883, la biblioteko ankaŭ ricevis regulajn financajn subvenciojn de la Moravia Landa Asembleo. Ĝi estis la unua paŝo direkte al kreado de Landa biblioteka statuto, kaj regula ĉiujara kontribuo permesis la establadon de legejo kaj la dungado de kroma kunlaborantaro en la persono de Wilhelm Schram. 

Ekde 1882, Christian d'Elvert provis premi ke la muzeo kaj biblioteko estu transprenitaj fare de la Landa administracio. Kaj la Francisko-Muzeo kaj la Ekonomia Socio luktis kun financaj problemoj, kaj transpreni la muzeon de la Landa administracio disponigus subvenciojn por vastigado de la biblioteko kaj muzeokolektoj. Gravan rolon en la reorganizado de la muzeo ludis la fondiĝo de la Muzea Asocio en 1888, kiu fariĝis centro de scienca kaj kultura vivo, ekz. En 1890, pro instigo de membroj de la Muzea Asocio, naskiĝis la eksterordinara projekto de Moraviaj Patriaj Studoj. Dank' al la agado de la Muzea Asocio kaj ĝiaj konstantaj plendoj pri la neaktiveco de la Francisko-Muzeo, la ekspozicioj estis rekonstruitaj, la kolekto estis sistemigita, kaj la institucio iĝis pli malfermita al civitanoj. La 26-an kaj 28-an de junio 1899 estis finitaj kontraktoj, surbaze de kiuj la Ekonomia Societo ĉesis sian agadon kaj la Francisko-Muzeo kaj biblioteko pasis en la proprieton de la lando. La 11-an de januaro 1900 la muzeo estis formale transdonita kaj ĝia administrado estis konfidita al la Moravia Muzea Societo, establita la 17-an de decembro 1899 . 

Ekde 1899, la biblioteko komencis aperi ekstere kiel sendependa institucio sub la nomo de Moravia Landa Biblioteko. Ĉe tiu tempo, la biblioteko havis 72,000 volumojn de libroj, 1,200 manuskriptojn, kaj 13,000 mapojn. 

Ekde ĉi tiu jaro, ĝi ankaŭ komencis iom post iom sendependiĝi de la Francisko-Muzeo kaj funkcii kiel sendependa institucio. Pro la kreskanta kolekto, la biblioteko de la Francisko-Muzeo, kiu havis du ĉambrojn rezervitaj al ĝi, komencis lukti kun manko de spaco. En la somero de 1907, la biblioteko estis proponita de la Bishop's Court al la lastatempe konstruita konstruaĵo de la Landa Domo (ĉeĥe: Zemský dům) II. sur la hodiaŭa placo Žerotín 3/5. En la Landa Domo, la biblioteko akiris ĉambrojn en la maldekstra alo de la konstruaĵo. Krom la luoficejo kaj pli granda stokejo, estis legejo por 70 vizitantoj kaj ekspoziciejo. En 1899, la biblioteko estis formale apartigita de la Francisko-Muzeo, kaj en 1907, ĝi estis definitive apartigita. Kadre de la renovigo kaj translokiĝo de la biblioteko al la Landa Domo dům II. oni faris limigon inter la Moravia Landa Biblioteko kaj la Landa Arkivo, ankaŭ situanta en la ejo de la Landa Domo II. La Landaj Arkivoj akiris ampleksan kolekton de mezepokaj manuskriptoj de la Francisko-Muzeo en interŝanĝo por kolekto de moneroj kaj aliaj muzeobjektoj. La biblioteko estis tiel senigita je valora kolekto de literaturaj manuskriptoj. Kiel Landa institucio, la biblioteko akiris la ŝancon por regula kresko, kiu estis garantiita per la Landa buĝeto asignante financon por la aĉeto de libroj, stokregistro, kaj sekureco por kunlaborantaro.

La fina apartigo de la financa administrado de la biblioteko de la Francis Museum okazis la 1-an de januaro 1913. La unua direktoro de la Moravia Landa Biblioteko estis Wilhelm Schram , kiu laboris ĉe la Francis Museum ekde 1884 kiel gardisto kaj ekde la 13-a de decembro 1890 kiel bibliotekisto kaj administranto de 60,000 presaĵoj kiuj estis stokitaj en la muzeokolekto de la biblioteko. Laŭ la iniciato de Schram, aroj de grafikaj folioj kaj mapoj iĝis parto de la bibliotekkolekto. 

### Universitata Biblioteko
De la komenco la biblioteko kunlaboris kun kelkaj societoj de Brno, dank' al kiuj ĝi akiris kelkajn novajn librojn aŭ deponaĵojn, ekz. en 1907, la biblioteko de la Moravia Matica (kulturfondaĵo "Moravia Patrino"), enhavanta 3504 erojn, estis deponita en la Moravia Landa Biblioteko. 

Komence de la 20-a jarcento, la biblioteko iĝis profesia biblioteko kunlaboranta kun universitatoj, ankaŭ ĉar la 28-an de januaro 1919, la ĉeĥoslovaka registaro adoptis leĝon establiĝantan ĉeĥan universitaton en Brno kaj la Ministerio de Edukado kaj Nacia Klerismo estis ordonita fondi sciencan bibliotekon por ĝi. La Landa Biblioteko, kiu jam havis relative ampleksan librokolekton, devis iĝi la universitata biblioteko. La sola demando, kiu restis, estis la financado de la biblioteko. 

Ekde 1919, post la establado de la universitato kaj la malfermo de ĝiaj medicinaj kaj juraj fakultatoj, la ministerio faris praktikajn paŝojn por pligrandigi la bibliotekan fondaĵon, ne nur per asignado de relative altaj subvencioj ĉiujare, sed ankaŭ per organizado de aĉetoj de tutaj bibliotekkolektoj. 

La 15-an de julio 1921 la ĉeĥoslovaka registaro aprobis kontrakton por transpreni la bibliotekon de la ŝtato, kaj la 23-an de majo 1923, la Landa kaj Universitata Biblioteko en Brno iĝis ŝtata institucio sub la administrado de la Edukministerio kaj Nacia Klerismo. La nuna direktoro, Jaroslav Sutnar, estis nomumita ĝia direktoro. La loko de la Landa kaj Universitata Biblioteko restis en la origina regiono de la Landa Domo II. Ekzistis luoficejo, ĝenerala studĉambro kun maksimume 98 sidlokoj, kiu nun ne plu sufiĉis, studĉambro de profesoro, ekspoziciejo, vestejo, sep oficejoj kaj kvin stokejoj. En 1925, la biblioteko estis translokita al la ĉambroj de la nove konstruita Landa Domo III. ĉe la angulo de placo Žerotín kaj strato Kounicova. La studĉambro estis pligrandigita, tiel ke de la 3-a de novembro 1927, ĝia kapacito estis 166 sidlokoj. La kapacito de la biblioteko daŭre estis nesufiĉa, kaj en 1929 la Edukministerio aprobis la konstruadon de nova bibliotekkonstruaĵo.

La dezajno por la nova konstruaĵo estis evoluigita en 1933 fare de arkitekto Bohuslav Fuchs. La bibliotekkonstruaĵo devis iĝi integrita parto de la laŭplana universitata urbo situanta inter stratoj Kounicova kaj Veveří. Tamen, pro la ekonomia krizo, la nova konstruaĵo ne estis konstruita, kvankam multaj aŭtoritatoj subtenis la konstruadon de nova biblioteka konstruaĵo, kaj la ekzistantaj bibliotekaj ejoj en la Landa Domo estis jam tiam tute maltaŭgaj kaj nesufiĉaj. Ĉar la konstruaĵo dizajnita fare de Bohuslav Fuchs ne estis realigita, la biblioteko daŭre luktis kun manko de spaco. 

En 1934, la Edukministerio rekomendis al la direktoro Jaroslav Sutnar, ke volumoj de pli malnovaj, malpli uzitaj libroj kaj revuoj estu stokitaj ekster la biblioteka regiono kaj la liberigita spaco estu rezervita por novaj aldonoj. La deponejoj laŭsupoze solvis la kapacitproblemon de la biblioteko, almenaŭ provizore. En 1931 estis publikigita la unua Regularo pri Legado kaj Pruntado de la Landa kaj Universitata Biblioteko. Aliro al la legejo estis permesita al iu ajn pli ol 14-jara, kaj, se rekomendite de la lernejestro, ankaŭ al pli junaj legantoj. La plej multaj libroj estis pruntitaj nur ĉeeste, legantoj povis mendi maksimume tri librojn por la legejo, kaj distraj skribaĵoj kaj popularaj kaj politikaj revuoj estis nur publikigitaj kun speciala permeso. Aliro al la baza kartkatalogo estis permesita ekskluzive al universitataj instruistoj. La rajto pruntepreni librojn hejme apartenis nur al profesoroj, instruistoj kaj studentoj de universitatoj, mezlernejaj instruistoj, publikaj institucioj kaj organizoj; oni faris pruntojn al sciencaj kaj artistaj laboristoj post deponaĵo de 50 CZK. Ĉiuj servoj estis disponigitaj de la biblioteko senpage. La legejoj estis malfermitaj al la publiko de la 8-a ĝis la 13-a kaj de la 14-a ĝis la 19-a, kaj la pruntejo estis malfermita de la 9-a ĝis la 12-a kaj 15-a ĝis la 19-a. Vizitanto rajtis prezenti pet-slipon por maksimume 3 verkoj, kaj la senditaj petoj estis kolektitaj el la leterkesto post duonhoro. 

Ekde 1935 la kolekto de la biblioteko komencis sisteme kreski, ĉar  la 28-an de majo 1935 estis eldonita Dekreto pri deviga ekzemplero de ĉiu eldonita pulikaĵo (n-ro 118/1935 de leĝaro). Ekde tiu tempo la biblioteko ricevis senpage ĉiun eldonaĵon presitan en Moravio kaj Silezio. La biblioteko ankaŭ akiris la rajton aĉeti eldonaĵojn presitajn en Ĉeĥio kaj Slovakio por siaj kolektoj je duonprezo. La rajton ricevadi devigan ekzmpleron de ĉiuj publikaĵoj eldonitaj en la tuta Ĉeĥio havas la Moravia Landa Biblioteko ĝis hodiaŭ. 

La 1-an de majo 1936, al la biblioteko estis ludonitaj la ĉambroj de la origina kafejo por 6 jaroj, ĉar la 10-jara kontrakto de la kafejo tiam eksvalidiĝis. La legoservo estis translokigita al la nova ejo - ĝenerala legejo kun 234 sidlokoj, profesora legejo kun 24 sidlokoj, revuo-legejo kun 32 sidlokoj, kaj pruntĉambro, en kiu estis lokita kartkatalogo. En la somero de 1936, ĝenerala translokado de la tuta stokejo estis finita. Ĝis la 31-a de decembro 1936, la biblioteko havis 371 002 volumojn en sia kolekto.

Dum la 2-a Mondmilito, la biblioteko funkciis preskaŭ sen restriktoj. Por protekti la kolekton, sekura ŝirmejo por stokado de valoraj presaĵoj estis konstruita en la kelo de la Landa Domo en 1938. La pruntejo, vestiblo, kaj legejĉambroj estis provizitaj per bluaj ampoloj por anstataŭigi normalan lumon en la okazaĵo de alarmo. Dum la aviadila atako kontraŭ Brno en novembro 1944, la bibliotekaj ejoj en la konstruaĵo de la Landa Domo III estis parte trafitaj. Post tiu interveno, la germana biblioteka administracio komencis transporti parton de la kolekto al eksteraj deponejoj kaj igis adapti parton de la keloj de la Landa Domo, kie parto de la kolekto ankaŭ estis stokita. La propraj agadoj de la biblioteko tiam estis reduktitaj al minimumo. 

En majo 1945, la Revolucia Gvardio transprenis la administradon de la biblioteko, konfidante al Marie Steppanová la gvidadon de la biblioteko. La biblioteko estis malfermita la 2-an de majo 1945, kaj la 22-an de majo 1945 komenciĝis ĝia funkciado por la ĝenerala publiko. Komence, ĝi estis en provizora reĝimo, sed ĉar la biblioteko ne estis grave difektita de la milito, ĝi iĝis plene funkcianta dum 1945, kiam granda legejo estis malfermita post la ferioj. En majo 1945, la ekzistanta biblioteko ankaŭ estis vastigita kun kromaj ĉambroj kiuj antaŭe funkciis kiel la kafejo Brycht. Ĝi estis marmora halo situanta subtere, la oficejo kaj loĝoĉambro de Brycht. La pruntsekcio estis vastigita por inkludi parton de la loĝejo de Brycht, kaj loĝoĉambroj estis meblitaj por oficialuloj de la katalogado, informservoj, kaj priskribosekcioj. Germanaj konfiskitaj libroj unue estis stokitaj en la Marmora Halo, kaj poste tiu ĉi ĉambro funkciis kiel stokejo. 

Ekde 1948, la bibliotekon gvidis Karel Vetterl, kiu daŭre laboris kiel estro de la muziksekcio de la Landa Biblioteko. 

En 1949, post la nuligo de la landa sistemo, la nomo de la biblioteko estis ŝanĝita al la Universitata Biblioteko. En la sama jaro, la biblioteko ankaŭ estis vastigita per 25 ĉambroj sur la unua etaĝo super la studĉambroj, kiuj estis adaptitaj por bibliotekaj bezonoj. La vakaj ĉambroj sur la teretaĝo de la biblioteko estis adaptitaj je stokejoj kaj metiejoj. La legoĉambroj estis kompletigitaj per novaj tabloj. Estis faritaj preparoj por ekipi la laborejon de librobindado, kie la plej granda parto de la necesa maŝinaro estis liverita ĝis la fino de septembro 1949, tiel ke la librobindadejo ekfunkciis la 1-an de julio de la sekva jaro. Ĉe tiu tempo estis establita la Sekcio de Manuskriptoj kaj Fruaj Presaĵoj, gvidita fare de Vladislav Dokoupil. Dank' al ĉi tiu sekcio estis savitaj multaj monaĥaj kaj aristokrataj bibliotekoj. Post la fermo de la monaĥejoj en 1950, la biblioteko transprenis la administradon de iliaj bibliotekoj de la regionoj Brno kaj Jihlava, kiuj estis konservitaj en siaj originaj kompletoj, la plej granda parto de ili en siaj originaj lokoj. 

Eĉ en la postmilitaj jaroj, la biblioteko luktis kun neadekvataj ejoj, manko de kunlaborantaro, kaj neadekvataj kondiĉoj. Ĝis la 31-a de decembro 1950, estis en la biblioteko sume 678,122 prilaboritaj kaj 305,000 neprilaboritaj volumoj. La biblioteko havis 72 dungitojn, el kiuj 67 laboris en la biblioteko. Pro la konstante kreskanta kolekto kaj por certigi la glatan funkciadon de la biblioteko, la biblioteka administracio strebis konstrui novan konstruaĵon dum la 1950-aj jaroj. La projekto por la nova biblioteko-konstruaĵo devenas de 1951, de la ateliero de Jiří Kroha. La nova konstruaĵo devis oferti al la vizitantoj tion, kio antaŭe mankis al la biblioteko: pluraj fakaj lego- kaj esplorĉambroj, klubĉambroj, fumĉambroj, skribĉambroj, prelegejoj, koncerta kaj ekspozicia salonoj ktp. Finfine ankaŭ tiu ĉi konstruprojekto ne estis efektivigita.

### Ŝtata Scienca Biblioteko
En 1958, la reto de ŝtataj sciencaj bibliotekoj estis reorganizita. Surbaze de tiu reorganizo, la 1-an de novembro 1958, la Universitata Biblioteko, la Ŝtata Pedagogia Biblioteko kaj la Teknika Biblioteko estis kunfanditaj en komunan enton sub la nomo de la Ŝtata Scienca Biblioteko en Brno (SVK). La organiza kunfandiĝo de la bibliotekoj estis farita surbaze de dekreto de la Ministerio pri Edukado kaj Kulturo datita la 26-an de junio 1958, n-ro 01202/58. La Ŝtata Scienca Biblioteko en Brno estis jura persono kaj sendependa buĝeta organizo, kaj la originaj fakaj bibliotekoj, kiuj iĝis parto de ĝi post 1958, estis lasitaj kun sia propra administrado, kiu estis respondeca al la direktoro de la Ŝtata Scienca Biblioteko. La Ŝtata Scienca Biblioteko estis centra institucio kaj kiel tia respondecis pri organizado de mendoj aŭ kompletigado de la kolekto. La funkciado de la biblioteko ankaŭ estis rilatigita al la publikigado de metodikaj manlibroj, bibliografiaj listoj, kaj profesiaj publikaĵoj. 

Nenio ŝanĝiĝis rilate al la publiko; ili daŭre estis funkcie sendependaj bibliotekoj kun sia propra prilaborado kaj kompletigado de la kolekto, kiu retenis sian propran rondon de uzantoj. Ĉiuj tri administre kunfanditaj bibliotekoj daŭre funkciigis en siaj originaj lokoj. En 1958, la Ŝtata Scienca Biblioteko estis establita, kun la antaŭa direktoro de la Universitata Biblioteko, Miloš Papírník, nomumita kiel ĝia unua direktoro. Ekde tiu tempo, la biblioteko ekstere aperis kiel scienca institucio, kunlaboris kun Brno-universitatoj, kaj la librokolekto estis specialigita ĉefe pri sciencaj eldonaĵoj. La Ŝtata Scienca Biblioteko reprezentis specon de centra kaj kontrola aŭtoritato sub kiu la originaj sciencaj bibliotekoj falis. Ekde la 1960-aj jaroj, la interna integriĝo de origine apartaj bibliotekoj iom post iom okazis per la kunfandiĝo de ekonomiaj kaj teknikaj operacioj, kiam, ekzemple, kompletigo de la fonduso aŭ riparo de konstruaĵoj. 

Fine de la 1960-aj jaroj, klopodoj antaŭenigi kaj konstrui novan bibliotekon intensiĝis; en tiu tempo, la biblioteko havis ĉirkaŭ 3 milionojn da volumoj kaj estis vizitata de proksimume 30,000 legantoj. Meze de 1968, la direktoro de la SVK, Miloš Papírník, anoncis enketon por revivigi publikan intereson en ebla nova biblioteka konstruaĵo. Eĉ en la 1960-aj jaroj oni ne sukcesis konstrui novan bibliotekon, kaj la biblioteko ankoraŭ troviĝis en Landa Domo III sur la strato Kounicova (Rim.: tiam nomata Leninova). 

Ekde 1976 la Ŝtata Scienca Biblioteko fariĝis regiona centro por bibliotekaj kaj informaj servoj kaj estas ĉe la avangardo de unuigita sistemo de bibliotekoj en la Sudmoravia Regiono. En la 1970-aj jaroj, la biblioteko fondis ankaŭ fakan laborejon pri bibliografiaj kaj informaj servoj, laŭ kies iniciato estis eldonitaj multaj listoj de libroj en la kolekto de la biblioteko aŭ en moraviaj monaĥejaj bibliotekoj. 

Ekde la 1-a de januaro 1991 la Ŝtata Scienca Biblioteko en Brno estas sub rekta administrado de la Kultura Ministerio de Ĉeĥio. La komenco de la 1990-aj jaroj alportis signifajn ŝanĝojn en la antaŭa funkciado de la biblioteko, komencis esti uzata la aŭtomatigita sistemo por prilaborado de bibliotekaj registroj Aleph, kaj en kunlaboro kun la Nacia Biblioteko de la Ĉeĥa Respubliko, la Slovaka Nacia Biblioteko kaj la Universitata Biblioteko en Bratislavo komencis esti prilaborata komuna katalogo.

### Moravia Landa Biblioteko
En 1993 estis adptita nova biblioteka statuto; la biblikoteko revenis al sia historia nomo, Moravia Landa Biblioteko. Ĉe la jarmilŝanĝo, la plano de la 1930-aj jaroj konstrui novan konstruaĵon estis finfine realigita. La limigita kapacito de la legejoj kaj la granda nombro da deponejoj ekster Brno malhelpis la ĝustan funkciadon de la biblioteko. La dezajno de la firmao ONEX Praha gajnis la publikan arkitekturan konkurson, kie la ĝenerala entreprenisto estas UNISTAV. La nova konstruaĵo sur la strato Kounicova, proksimume 1 km de la origina konstruaĵo, estis malfermita la 2-an de aprilo 2001. Ĝi gastigis la nun kunfanditajn kolektojn de la Universitata Biblioteko, la Pedagogia Biblioteko, kaj la Teknika Biblioteko. 

Dum la 1990-aj jaroj, pluraj specialecaj legejoj estis malfermitaj por legantoj. 

*La 26-an de februaro 1991 estis malferemita studejo de la Manuskriptoj kaj Antikvaj Presaĵoj, unu el la malmultaj en la lando. 

*En 1995, la studĉambro de la Muzika Sekcio, la unua plene aŭtomatigita sekcio de la biblioteko, estis malfermita ĉe la filio de la strato Solniční. 

*En 1996 ekfunkciis la Aŭstra Biblioteko, kiu transiris al la Moravia Landa Biblioteko en Brno de la Sekcio de Germana Studado ĉe la Filozofia Fakultato de Masaryk-Universitato. 

*Jaron poste, la Germana Biblioteko malfermiĝis kiel branĉo de la Goethe-Instituto. 

*En 2002, la MZK en Brno malfermis la Anglan Bibliotekon, surbaze de interkonsento kun la Brita Konsilio Council en Brno.

* En junio 2005,  estis solene inaŭgurita la INFO USA - Amerika Biblioteko.

En 2010, la biblioteko estis signife renovigita. Inter la plej grandaj ŝanĝoj estis la translokiĝo de la Eksterlandaj Bibliotekoj, kiuj troviĝis en la konstruaĵo de la strato Solniční, al la ĉefkonstruaĵo de la MZK, specife al la 2-a etaĝo. La origina Studejo de Humanismaj Sciencoj estis transigita al la 4-a kaj 5-a etaĝoj. La Studĉambro de Teknikaj Sciencoj kunfandiĝis  kun la Studĉambro de Biologiaj Sciencoj por formi la Studĉambron de Naturaj kaj Teknikaj Sciencoj, kiu nun situas sur la 6-a etaĝo. Servoj ankaŭ estis fortigitaj kaj la biblioteko plilongigis siajn malfermhorojn ĝis la 22-a. 

Legantoj ankaŭ ricevis saĝkartojn kun ĉipoj, kio permesis al ili fari pli facilajn kopiojn kaj skanadon. La biblioteko enkondukis novan vid-stilon, permesanta al la uzantoj pli bone orientiĝi en la konstruaĵo. 

En 2011, ĝi ricevis la Premion Biblioteko de la Jaro 2011 en la kategorio Informa Atingo en la Provizo de Publika Biblioteko kaj Informaj Servoj por la reta havebleco de la Moll-Kolekto kaj la longperspektiva evoluo de iloj por la prezento de malnovaj mapoj, kio ankaŭ estas grava por la Ĉeĥa Respubliko en internacia kunteksto.

En la sama jaro, la MZK estis inkludita en la listo de esplororganizoj. 

### Nova konstruaĵo
En 1994, la direktoro de Moravia Landa Biblioteko, Jaromír Kubíček, kunlabore kun la kvestoro de Masaryk-Universitato, František Gal, preparis memorandon, kiun subskribis ĉiuj rektoroj de ses Brno-universitatoj. La deklaro konstatis, interalie, ke al Brno, kiu havas 30 000 universitatajn studentojn kaj 6 000 sciencajn kaj pedagogiajn laborantojn, mankas la plej grava afero, kiun ĝi bezonas por sia evoluo, do moderna biblioteko kun sufiĉaj teknikaj ekipaĵoj kaj studinstalaĵoj. En 1994, arkitektura konkurso estis anoncita por la konstruado de nova biblioteka konstruaĵo. En la konkurson eniris 34 arkitekturaj aŭ konstrustudioj, kaj internacia ĵurio, nomumita de la Ministro de Kulturo, elektis la studon de arkitektoj Tomáš Adámek, Petr Benedikt, kaj la studioteamo de ONEX en publika konkurso.

La nova biblioteka konstruaĵo estis konstruita en la tielnomita "akademia kvartalo", sur loko, kiu estis rezervita por konstruado de biblioteko en la 1930-aj jaroj, kaj la biblioteko estis planita ĉi tie laŭ la dezajnoj de Bohuslav Fuchs kaj Jiří Kroha. La biblioteko akiris la teron por konstruado de la urbodomo de Brno kaj la Ministerio pri Defendo per senpaga transdono. Konstruo komenciĝis en julio 1998, kaj du jarojn kaj duono poste, en marto 2001, ĝi estis aprobita. La 2-an de aprilo 2001, la nova konstruaĵo ĉe Kounicova Stato 65a estis malfermita al publiko. La suma kosto de konstruado atingis 497,7 milionojn da kronoj, la konstruaĵo havas ok superterajn kaj tri subterajn etaĝojn. 

Pro "kreado de kultura kaj scienca landa centro de alta konstrua kaj arkitektura kvalito kun emfazo de la bonfarto de la vizitantoj", la konstruaĵo de Moravia Landa Biblioteko ricevis la premion Konstruaĵo de la Jaro 2001. 

En januaro 2023, la biblioteko malfermis novan deponejon por 40 km da libroj sur proksima strato Bulínova, kiu estas ligita al la biblioteko per subtera tunelo konstruita en 2010. La nova konstruaĵo ofertis al legantoj pli komfortajn kaj teknike ekipitajn legejojn, senpagan elekton de novaĵoj, pli rapidan mendo-traktadon kaj senpagan retaliron. Dank' al la nova biblioteka konstruaĵo ĉiuj laborlokoj estis kunigitaj sub unu tegmento. Iom post iom translokiĝis al la nova konstruaĵo ne nur la iama Universitata Biblioteko, sed ankaŭ la kolektoj de la Teknika kaj Pedagogia Bibliotekoj. Cifereciga laborejo provizita per robotskaniloj estis establita en la kelo kiel parto de la National Digital Library-projekto. En 2023, la verkoj, tradukoj, recenzoj, kaj literatura arkivo de verkisto Milan Kundera, kiujn li donacis al la biblioteko, iĝis signifa parto de la posedaĵoj de la biblioteko.

### Plano de la konstruaĵo
* Teretaĝo – La teretaĝo enhavas librojn el la libera elekto de forestado. Krom la prunt-oficejo, informa skribotablo, mem-enregistro, vestejo kaj Ekspozicia Ĉambro, estas Konferenca Halo kaj kafejo kontraŭ la enirejo. 
* 1-a etaĝo - La unua etaĝo estas vide reprezentita oranĝe kaj estas hejmo de la senpaga elekta servo, la Interbiblioteka Pruntoservo, la Milan Kundera Biblioteko, kaj la Ŝak-angulo de Eduard Lendl. Ĝis 2023 en la loko de Milan Kundera Biblioteko troviĝis la Teama Studĉambro kaj la Silenta Studĉambro. 
* 2-a etaĝo – La dua etaĝo estas ruĝa kaj enhavas la Eksterlandajn Bibliotekojn – specife la anglan, germanan kaj aŭstran bibliotekojn. Sur la sama etaĝo vi povas trovi ankaŭ la Legoĉambron de Periodaĵoj kaj la Kvieta Zono en la atrio. 
* 3-a etaĝo – Sur la tria, denove ruĝa etaĝo, vi povas viziti la Usonan Bibliotekon kun legostango kaj la Hispana Biblioteko. 
* 4-a etaĝo - La kvara etaĝo, markita en blua, enhavas la Manuskriptojn kaj Antikvajn Presaĵojn,  la Video-konferenca salono kaj la Studejo de Humanismaj Sciencoj kun muzikangulo. Ekde la kvara etaĝo supren troviĝas libroj por surloka prunto (libroj destinitaj por surloka studo, kiuj ne povas esti prunteprenitaj hejme). En la kvara etaĝo, surlokaj pruntoj menditaj de la magazenoj estas eldonitaj. * 5-a etaĝo - La kvina etaĝo, kiu ankaŭ estas blua, enhavas alian parton de la Studejo de Humanismaj Sciencoj kun kelkaj pli malnovaj volumoj de revuoj. 
* 6-a etaĝo - La sesa etaĝo, verda markita, enhavas la Natursciencojn kaj Teknikajn Studejon, la Komputilĉambron, kaj la Malgrandan Halon. 
* 7-a etaĝo - La sepa, flava etaĝo enhavas pli malnovajn eldonojn de teknikaj ĵurnaloj kaj la Teamo-Studejo.

## Servoj
### Pruntoj
Petoj por forestaj kaj ĉeestaj pruntoj estas kutime prilaboritaj ene de 1 horo, publikaĵoj de deponejoj ekster Brno estas kutime prilaboritaj ene de 7 tagoj. 

### Katalogoj kaj datumbazoj
Novaj libroj ekde 1994 estas registritaj en la elektronika katalogo Aleph. Pli malnovaj rekordoj haveblaj sur ciferecigitaj katalogaj kartoj estas iom post iom konvertitaj en elektronikan formon. Ili estas alireblaj de la retejo de MZK. En 2013, post pli ol unu jaro da testado, estis deplojita la katalogo VuFind, kiu celas faciligi la serĉprocezon kaj kiu ankaŭ enkorpigas kelkajn elementojn Reto 2.0.

Elektitaj ĉeĥaj kaj eksterlandaj licencitaj retaj datumbazoj kaj informportaloj estas libere haveblaj de komputiloj en la MZK-studĉambroj, dum aliaj datumbazoj estas haveblaj sur KD/DVD. Interreta aliro estas donita. Sendrata interreta aliro (Wi-Fi) estas havebla en la biblioteko por registritaj legantoj. 

### Specialaj servoj
La Moravia Regiona Biblioteko peras interbibliotekajn pruntojn por la Sudmoravia Regiono ne nur el ĉi-lando, sed ankaŭ el eksterlando. Ĉi tiu servo estas submetita al kotizo kaj ne estas inkluzivita en la kotizo de leganto. Biblioteka stabo faras fakesploradon kaj disponigas individuajn konsultojn laŭ peto. La Moravia Regiona Biblioteko kreas tutlandan datumbazon de periodaĵoj. 

### Eduka funkcio
La Moravia Regiona Biblioteko organizas trejnajn kursojn pri laboro kun elektronikaj informrimedoj kaj specialan trejnadon por bibliotekistoj. Publikaj prelegoj ankaŭ estas okazigitaj en la biblioteko, kaj la enirejareo estas uzita por malgrandaj ekspozicioj. 

### Regionaj funkcioj
La Moravia Landa Biblioteko faras konsilajn kaj konsultajn agadojn por bibliotekoj en la Sudmoravia Regiono, ellaboras metodikajn planojn kaj konservas statistikojn pri bibliotekaj agadoj. Ĝi disponigas trejnadon por bibliotekistoj kaj servado de la aŭtomatigita biblioteksistemo. 

Rajtigitaj regionaj bibliotekoj en la Sudmoravia Regiono: 
* Biblioteko Jiří Mahen en Brno 
* Biblioteko Karel Dvořáček en Vyškov 
* Urba Biblioteko Boskovice 
* Urba Biblioteko Břeclav 
* Urba Biblioteko Hodonín 
* Urba Biblioteko Kuřim 
* Urba Biblioteko Znojmo

### Ĉeĥa Biblioteko
Nome de la Ministerio pri Kulturo la Moravia Landa Biblioteko ĉiujare anoncas la projekton de *Ĉeĥa Biblioteko*. Ĝia celo estas subteni la aĉeton de nekomercaj titoloj de artaĵoj de ĉeĥa literaturo kaj verkoj de literaturaj studoj kaj kritikoj por publikaj kaj elektitaj universitataj bibliotekoj. 

### Cifereca biblioteko
La Moravia Landa Biblioteko funkciigas la Ciferecan Bibliotekan vojmontran portalon kaj disponigas siajn proprajn ciferecajn dokumentojn ene de ĝi. Tiuj ĉi estis ciferecigitaj de diversaj pli fruaj projektoj (VISK6, VISK7, EuropeanaTravel), sed samtempe, la cifereca fonduso estas kontinue kompletigita per aliaj dokumentoj de la MZK-cifereciga centro, kiun la biblioteko funkciigas. 

### eBooks on Demand
La Moravia Landa Biblioteko aliĝis al la servo de eBooks on Demand. La biblioteko ciferecigas historiajn librojn, kiuj ne plu estas protektataj de kopirajtoleĝo (t.e., ili estis publikigitaj inter 1500 kaj 1917 kaj pasis 70 jaroj ekde la morto de sia aŭtoro). 

### Eldonaj agadoj
Ekde 1987, la biblioteko eldonas la regionan bibliotekan revuon Duha.

La Moravia Regiona Biblioteko ankaŭ eldonas profesiajn publikaĵojn, precipe en la kampoj de bibliotekismo kaj literaturo.

## Bibliotekaj direktoroj kaj administrantoj
### Biblioteko de Francisko-Muzeo
* 1832–1864 Albín Heinrich (1785–1864) 
* 1864–1895 Moritz Wilhelm Trapp (1825–1895) 
* 1895–1899 Wilhelm Schram (1850–1925) 

### Moravia Landa Biblioteko
* 1899–1919 Wilhelm Schram 
* 1919–1923 Hertvík Jarník (1877–1938) 

### Universitata Biblioteko en Brno
* 1919–1923 Jaroslav Sutnar (1873–1947) 

### Moravia Landa kaj Universitata Biblioteko
* 1923–1935 Jaroslav Sutnar (1873–1947) 
* 1935–1942 Karel Randé (1880–1942) 
* 1942–1944 Johann Dostal 
* 1944–1945 Hubert Schiel 
* 1945–1948 Marie Steppanová Universitata Biblioteko en Brno 
* 1948–1953 Karel Vtterl (1898–1979) 
* 1953–1958 Miloš Papírník (1924–2012) 

### Ŝtata Scienca Biblioteko en Brno
* 1958–1972 Miloš Papírník (1924–2012) 
* 1972–1981 Jaromír Trautmann (1921–1985) 
* 1981–1987 Jiřina Sýkorová 
* 1987–1993 Jaromir Kubicek (* 1938) 

### Moravia Landa Biblioteko en Brno
* 1993–2009 Jaromir Kubicek (* 1938) 
* 2009–2014 Tomáš Gec (* 1972) 
* 2014 Martina Bartáková (* 1970) – nomumita kiel administranto (septembro–oktobro) 
* ekde 2014 Tomas Kubicek (* 1966)

## Esperanto en la biblioteko
Kiel ricevanto de la devigaj ekzempleroj la biblioteko posedas ĉiujn esperantlingvajn publikaĵojn eldonitajn en Ĉeĥio. Dum la socialismo aperis listo de la libroj dufoje (Božena Kyjovská – Učíme se esperantsky, 1972; Božena Kyjovská – Zdeněk Hršel: Esperanto. Soupis literatury z fondu Státní vědecké knihovny v Brně, 1981).

La 19-an de marto 2024 la Esperantsta klubo en Brno transdonis al la Moravia Landa Biblioteko sian kluban librokolekton (preskaŭ 5 mil erojn) kaj nun ili estas katalogizataj.

## Fontoj
*Ĉeĥa Vikipedio

Kategorio:Bibliotekoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Brno