open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1965

eta|1965 Events Collage
**1965** estis normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1965 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 50-a Universala Kongreso de Esperanto en Tokio.
* Unua lernolibro de Esperanto al Araboj verkita de Salah Ghanem.
* Edwin Burg kaj Roberto Passos Nogueira eklernis Esperanton.
* Kreita Esperanto-Kulturdomo kaj Ceará Esperanto-Junularo en Fortalezo.
* Oficiala permeso de organizita laboro por Esperanto en Germana Demokratia Respubliko.
* Usono : Eldoniĝis la unua usona Esperant-lingva kina filmo, Incubus.
* Kreitaj Nova Lingvafrankao, Guosa kaj Eŭronordo.
* Francio : Charles de Gaulle estas reelektita prezidento de la Franca Respubliko. Tiu prezidenta elekto estas la unua rekte balotita de la popolo mem de post 1848 (antaŭe la prezidenton elektis ĝenerale la Parlamento).
* Indonezio : Post Sukarno prenas potencon Suharto. 500 000 da komunistoj kaj ĉinoj estas buĉitaj. Evontoj de tiu jaro estas temo de fama filmo "L'année de tous les dangers" (La jaro de ĉiuj danĝeroj)
* Ĉinio ekhavas la atombombon.
* Kongolo : Ekregas Mobutu Sese Seko.
* Al UNO aniĝas Gambio, Maldivoj kaj Singapuro.
* Gambio sendependiĝas de Britio.
* Usono : Libereca marĉo en Alabamo de Selma al Montgomery por civilaj rajtoj por nigruloj.
* Tongo : Surtroniĝas Taufahau Tupou la 4-a.
* 15-a de februaro : Kanado: Flago kun folio de acero adoptiĝis.
* Organizaĵo de la muĝahidoj de la irana popolo estas fondita

## Naskiĝoj 
* 1-a de januaro: Margareta Handzlik, pola esperantisto kaj membro de la Eŭropa Parlamento
* 14-a de januaro: Ŝamil Basajev, islamisto, teroristo (m. 2006)
* 10-a de aprilo: Francis Kéré, burkina arkitekto
* 14-a de aprilo: Matsumoto Yukihiro, programisto de programlingvo Ruby
* 23-a de majo: Tom Tykwer, germana filmreĝisoro
* 2-a de junio: Jim Knipfel, usona verkisto
* 10-a de junio: Veronica Ferres, germana aktorino
* 23-a de julio: Milan Ohnisko, ĉeĥa poeto
* 31-a de julio: J. K. Rowling, brita verkistino
* 11-a de aŭgusto: Viola Davis, usona aktorino
* 17-a de aŭgusto: Jasono, norvega bildstriisto
* 21-a de aŭgusto: Miĥail Kuznecov, rusia militisto, partopreninto de liberigo de la ostaĝoj dum la terorisma atako en Beslano, Heroo de Rusio
* 23-a de aŭgusto: Roger Avary, kanada reĝisoro
* 21-a de novembro: Björk, islanda kantistino
* 3-a de decembro: Katarina Witt, germana artosketistino
* 13-a de decembro: María Dolores de Cospedal García, hispana politikistino
* 31-a de decembro: Gong Li, ĉina aktorino

## Mortoj 
* 24-a de januaro: Winston Churchill, ĉefministro de Britio (n. 1874)
* 21-a de februaro: Malcolm X, usona civilrajta aktivisto (n. 1925)
* 28-a de julio: Edogawa Ranpo, japana krimromanisto (n. 1894)
* 30-a de julio: Zyun'itiro Tanizaki, japana verkisto (n. 1886)
* 17-a de aŭgusto: Le Corbusier, svisa modernisma arkitekto (n. 1887)
* 5-a de aŭgusto: Aksel Sandemose, dana/norvega verkisto (n. 1899)
* 4-a de septembro: Albert Schweitzer, germana teologo (n. 1875)
* 28-a de septembro: Sándor Rónai, hungara politikisto (n. 1892)
* 16-a de decembro: William Somerset Maugham, brita verkisto (n. 1874)
1974

eta|1974 Events Collage
**1974** estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1974 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 59-a Universala Kongreso de Esperanto en Hamburgo.
* Fino de estraro de Ivo Lapenna kaj iniciato de prezidanteco de Humphrey Tonkin en UEA.
* Apero de Esperanto en perspektivo.
* Fondita Brazila Konsilantaro de Esperanto.
* Argentino : Fino de la epoko de Juan Domingo Perón.
* Francio : Valéry Giscard d'Estaing fariĝis la nova prezidento de la Franca Respubliko (1974-1981).
* Merkuron vizitis Mariner 10.
* Gvineo-Bisaŭo sendependiĝis de Portugalio.
* UAE : Fuĵajro: emiriĝis Humad Bin Muhammad aŝ-Ŝarki.
* Al UNO aniĝis Bangladeŝo, Grenado kaj Gvineo-Bisaŭo.
* Cipro : la nacio disiĝis: la turkoj regis la nordon de la insulo, la grekoj la sudon.
* Pasporta Servo : la unuan fojon ke ĝi aperis
* Etiopio : Eltrovita faman fosilon de Aŭstralopiteko nomata "Lucy".

### Kulturaj eventoj 
**Ortografio:**
* Islando: *Z* oficiale anstataŭiĝas de *S*.

## Naskiĝoj 
* 16-a de januaro: Kate Moss, brita fotomodelino
* 11-a de februaro: D'Angelo, usona kantisto kaj kantverkisto (m. 2025)
* 20-a de februaro: Ophélie Winter, franca kantistino
* 23-a de majo: Manuela Schwesig, germana politikisto
* 19-a de junio: Rossella Erra, itala televida personaĵo
* 14-a de julio: Artur Balder, germana verkisto
* 22-a de julio: Franka Potente, germana aktorino
* 31-a de julio: Emilia Fox, brita aktorino
* 14-a de oktobro: Natalie Maines, usona kontrea muzikistino
* 24-a de oktobro: Joaquin Phoenix, usona aktoro
* 9-a de novembro: Alessandro del Piero, itala futbalisto

## Mortoj 
* 14-a de januaro: Cassiano Ricardo, brazila verkisto (n. 1895)
* 19-a de januaro: Franz Nabl, aŭstra verkisto (n. 1883)
* 2-a de februaro: Marieluise Fleißer, germana verkistino (n. 1901)
* 22-a de februaro: Carlos Domingues, brazila esperantisto (n. 1896)
* 15-a de aprilo: Giovanni D'Anzi, itala kantisto kaj muzikisto (n. 1906)
* 20-a de aprilo: Richard Huelsenbeck, germana verkisto (n. 1892)
* 4-a de majo: Štěpán Urban, ĉeĥa esperantisto (n. 1913)
* 9-a de junio: Miguel Ángel Asturias, gvatemala verkisto (n. 1899)
* 18-a de junio: Malba Tahan, brazila verkisto (n. 1895)
* 1-a de julio: Juan Domingo Perón, argentina politikisto (n. 1895)
* 11-a de julio: Pär Lagerkvist, sveda verkisto (n. 1891)
* 16-a de julio: Sándor Szathmári, hungara esperantlingva verkisto (n. 1897)
* 29-a de julio: Erich Kästner, germana verkisto (n. 1899)
* 2-a de aŭgusto: Vilibald Scheiber, ĉeĥa esperantisto (n. 1904)
* 26-a de aŭgusto: Charles Lindbergh, usona pionira aviadisto (n. 1902)
* 4-a de oktobro: Anne Sexton, usona poetino (n. 1928)
* 9-a de oktobro: Oskar Schindler, germana komercisto kaj savinto de multaj judoj dum Dua Mondmilito (n. 1908)
* 10-a de oktobro: Marie Luise Kaschnitz, germana verkistino (n. 1901)
* 13-a de novembro: Vittorio De Sica, itala reĝisoro kaj aktoro (n. 1901)
* 15-a de decembro: Hermanus Jacob Blokker, nederlanda esperantisto (n. 1901)
1963

eta|1963 Events Collage
**1963** estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro **1963** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
### Esperantujo 
* 48-a Universala Kongreso de Esperanto en Sofio;
* Revuo Kontakto ekaperis;
* Publikigo de la Esperanta traduko de Dia Komedio;
* Fondita Muzika Esperanto-Ligo;

### Mondo 
* Kreita Esenca Monda Angla;
* Afganio: Establiĝas konstitucia monarkio.
* Zanzibaro sendependiĝas de Britio. Poste fariĝis parto de Tanzanio.
* Kenjo sendependiĝas de Britio, aniĝante al UNO.
* Kuvajto aniĝas al UNO.
* Kipro: reakciaj fortoj incitis militan kontraŭstaron inter greka kaj turkaj loĝantoj.
* 18-a de januaro Elfstedentocht sub bizaraj cirkonstancoj venkita de Reinier Paping
* 21-a de aprilo: la Universala Domo de Justeco, superega instanco de la Bahaa Kredo, estas elektita por la unua fojo
* 16-a de junio: Valentina Tereŝkova iĝas unua virino en spaco;
* 21-a de junio: Paŭlo la 6-a iĝis papo;
* 28-a de aŭgusto: Martin Luther King faris sian "Mi havas Revon" diskurson dum Marŝado en Vaŝingtono por Laborpostenoj kaj Libereco.
* 4-a de septembro: En Dürrenäsch akcidentiĝis aviadilo de la modelo Caravelle kun registronumero HB-ICV de Swissair.
* 22-a de novembro: estis murdita John F. Kennedy dum atenco kontraŭ li

## Naskiĝoj 
* 4-a de februaro: Dekerido, esperantlingva verkisto
* 6-a de aprilo: Rafael Correa, prezidento de Ekvadoro
* 13-a de aprilo: Garry Kasparov, grandmajstro de ŝako
* 20-a de aprilo: Marem Arapĥanova, unua kaŭkazanino honorita kiel Heroo de Rusio
* 24-a de aprilo: Mano Solo, franca kanzonisto (m. 2010)
* 11-a de majo: Natasha Richardson, brita aktorino (m. 2009)
* 25-a de junio: George Michael, angla kantisto (m. 2016)
* 25-a de junio: Yann Martel, kanada verkisto
* 17-a de julio: Matti Nykänen, finna skisaltisto (m. 2019)
* 23-a de aŭgusto: Park Chan-wook, sud-korea reĝisoro kaj scenaristo
* 2-a de oktobro: Maria Ressa, filipina ĵurnalistino, Nobelpremiito pri paco 2021
* 18-a de decembro: Brad Pitt, usona aktoro

## Mortoj 
* 23-a de januaro: Józef Gosławski, pola skulptisto kaj medalfaristo (n. 1908)
* 30-a de januaro: Francis Poulenc, franca komponisto (n. 1899)
* 11-a de februaro: Sylvia Plath, usona verkistino (n. 1932)
* 6-a de majo: Theodore von Kármán, hungara-usona esplorinĝeniero (n. 1881)
* 3-a de junio: Papo Johano la 23-a (n. 1881)
* 2-a de julio: Lisa Tetzner, germana verkistino (n. 1894)
* 27-a de aŭgusto: W.E.B. DuBois, usona civilrajta pioniro (n. 1868)
* 31-a de aŭgusto: Georges Braque, franca pentristo (n. 1882)
* 7-a de oktobro: Gustaf Gründgens, germana aktoro, reĝisoro kaj intendanto (n. 1899)
* 11-a de oktobro: Édith Piaf, franca kantistino (n. 1915)
* 11-a de oktobro: Jean Cocteau, franca artisto (n. 1889)
* 22-a de novembro: Aldous Huxley, brita verkisto (n. 1894)
* 22-a de novembro: John F. Kennedy, prezidento de Usono (n. 1917)
* 2-a de decembro: Thomas Hicks, brita maratonkuristo (n. 1875)
* 25-a de decembro: Tristan Tzara, rumana artisto (n. 1896)
1747

**1747** estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1747 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Afganio sendependiĝas.
* Sakuramachi detronigita, Momozono iĝis imperiestro de Japanio;

## Naskiĝoj 
* septembro: Arnaud Berquin, franca verkisto de infana literaturo (m. 1791)

## Mortoj 
* 19-a de junio: Alessandro Marcello, itala komponisto
* 17-a de Oktobro - Fabiano de Cristo, portugaldevena brazila monaĥo kaj franciskano (n. 1676).
* 17-a de novembro : Francio : Alain René Lesage
1279

En la jaro **1279** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Ĉinio : Eko de la Mongola dinastio Yuan.
*Konstruo de la Antikva Observatorio de Pekino.
*Denizo la 1-a (Portugalio) surtroniĝis.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Courchavon kiel *Corchavon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).
*Lujerdiu (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Nyírbátor (hodiaŭ urbo en Hungario).
*Ruppoldsried kiel *Ruopolsriet* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Ţeghea (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
*16-a de februaro: Alfonso la 3-a, 5-a reĝo de Portugalio (n. 1210)
*Nan-Song ĉina imperiestro;
*Afonso la 2-a (Portugalio);
1368

En la jaro **1368** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
### Azio 
*Ĉinio: falo de dinastio Yuan, komenco de dinastio Ming.
*Chokei iĝis imperiestro de Japanio

### Eŭropo 
*Fondita Bibliothèque Nationale de France.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Chişlaca (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

## Naskiĝoj 
*14-a de februaro: Sigismondo la 1-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (proksima dato) (m. 1437)
*3-a de decembro: Karlo la 6-a, reĝo de Francio (m. 1422)

## Mortoj 
* 28-a de julio: Bolko la 2-a Mały, silezia princo (n. inter la 1309-1312)
*Go-Murakami imperiestro de Japanio
220

En la jaro **220** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Ĉinio: Falo de la dinastio Han.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 

|
-202

En la jaro **202 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Ĉinio: Dinastio Qin cedas al Han.

## Naskiĝoj 
## Mortoj
-221

En la jaro **221 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Ĉinio: Unuiĝo de Ĉinio, eko de la dinastio Qin, fino de periodo de Militantaj Regnoj.
* Filipo la 5-a iĝis reĝo de Makedonio.
* Ptolemeo la 4-a iĝis reĝo de Egipto.

## Naskiĝoj 
* Apolonio, poeto.

## Mortoj 

Philip V of Macedon BM.jpg|
-222

En la jaro **222 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Ĉinio: Ĉeso de la epoko Landoj Militantaj.
* Egiptio: Ĉesis la reĝado de Ptolemeo la 3-a.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Ptolemeo la 3-a (Πτολεμαῖος Εὐεργέτης), helenisma faraono de antikva Egiptio, en novembro-decembro de tiu jaro 

(Venice) Ancient Roman busts in the Museo archeologico nazionale - Ptolemy III Euergetes.jpg|
-403

En la jaro **403 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj
*Ĉinio: Eko de la epoko Landoj Militantaj.

## Naskiĝoj
## Mortoj
-421

En la jaro **421 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Ĉinio: Ĉeso de la epoko Printempo kaj Aŭtuno.
* Romio: Cn. (aŭ Num.) Fabius Vibulanus kaj T. Quinctius T.f. Capitolinus Barbatus iĝis konsuloj.

## Naskiĝoj 
## Mortoj
-722

La jaro **722 a.K.** estis jaro de antaŭ la Julia kalendaro. En la Romia Imperio, ĝi estis konata kiel jaro 32 ekde la fondiĝo de Romo *("ab urbe condita")*. La nomigo 722 a.K. (antaŭ Kristo) por tiu jaro estis uzata ekde la frumezepoka periodo, kiam la kalendara epoko de *Anno Domini* (post Kristo) iĝis la hegemonia metodo en Eŭropo por nomigi la jarojn. Nun oni ofte pli neŭtrale nomas la jaron 722 antaŭ nia erao.

En la jaro **722 antaŭ nia erao** okazis, interalie:

## Eventoj
*Ĉinio: La dinastio Zhou perdas potencon. Eko de la epoko Printempo kaj Aŭtuno.
*Fino de Regno Izraelo.

## Naskiĝoj
## Mortoj
*Hoŝea, reĝo de Izraelo.

## Vidu ankaŭ 
* 8-a jarcento antaŭ nia erao
-256

En la jaro **256 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* Ĉinio: la dinastio Zhou nominale potencperdis en Ĉinio, Ying Zheng surtroniĝis.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 

|
-2136

En la jaro 2136 antaŭ Kristo okazis, interalie:

*Ĉinio: Du korteganaj astronomiistoj mortigatas ĉar ili ne antaŭdiris eklipson.

Kategorio:aroj de la 22-a jarcento a.K.
1125

En la jaro **1125** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Ĉinio : Njuĝen-oj renversas Liao-dinastion kaj fondas Jin-dinastion.
* Lotaro la 3-a iĝis imperiestro de la Sankta Romia Imperio

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Fondo de la Kreuzlingen (hodiaŭ urbo en Kantono Turgovio, Svislando) fare de la episkopo de Konstanco sub la nomo *Eigolteshoven*.

## Naskiĝoj 
*

## Mortoj 
* 21-a de oktobro: Kosmas, ĉeĥa kronikisto (n. 1045).
* David la 4-a (Agmaŝenebeli).
* Henriko la 5-a, imperiestro de Sankta Romia Imperio.
* Huizong, imperiestro de Ĉinio.
1153

En la jaro **1153** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj
*Ĉinio : Pekinon prenas Ĝin-dinastio kiel sia ĉefurbo.
*Maldivoj konvertiĝis al Islamo.
*Anastazio la 4-a iĝis papo.
*Krucmilitistoj okupis Aŝkelonon.
*Traktato de Wallingford, per kiu finiĝis longa enlanda milito inter Stefano (Anglio) kaj Matilda de Anglio

## Unuaj dokumentaj mencioj
*28-a de junio: Berikon kiel *Berchheim* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

*Aristau kiel *Arnestowo* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Bardonnex kiel *Bardonacum* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo) en Svislando. 
*Beinwil kiel *Beinwilare* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Choulex kiel *Cholay* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo) en Svislando.
*Confignon kiel *Cofiniacum* (hodiaŭ urbo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
*Herrliberg kiel *Hardiperc* (hodiaŭ komunumo en Kantono Zuriko en Svislando).
*Meinier kiel *de maniaco* (hodiaŭ urbo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
*Opfikon kiel *Obfinchoven* (hodiaŭ parto de la urbo Opfikon-Glattbrugg en Kantono Zuriko en Svislando).
*Meyrin kiel *Mairin* (hodiaŭ urbo en Kantono Ĝenevo en Svislando).

## Naskiĝoj
*Aleksio la 3-a imperiestro de Bizanca imperio

## Mortoj
*Fernán Pérez de Traba
*Papo Eŭgeno la 3-a
*17-a de aŭgusto: Eŭstako la 4-a (Grafo de Boulogne), filo de Reĝo Stefano (Anglio) (n. ĉirkaŭ 1130)
*20-a de aŭgusto: Bernardo de Clairvaux, fondinto de la Cistercianoj
1215

En la jaro **1215** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Ĉinio : Mongoloj renversas la dinastiojn Ĝin kaj Suda Song.
* Batalo de Agincourt [aĵankur']
* 15-a de junio: Reĝo Johano de Anglio sigelis la *Magna Carta*-n.
* La konfesan sekreton skribe fiksis la 4-a laterana koncilio.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Ardud (hodiaŭ komunumo en Rumanio). 
* Căuaş (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
* Monthey kiel *Montez* (hodiaŭ urbo en Kantono Vaŭdo en Svislando).
* Montreux VD (hodiaŭ urbo en Kantono Vaŭdo en Svislando).
* Sătmărel (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

## Naskiĝoj 
* 23-a de septembro: Kublajĥano, imperiestro de Mongolio

## Mortoj 
*
1271

En la jaro **1271** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Ĉinio : Pekino : Jŭan-dinastio komencas konstrui novan ĉefurbon Dadu.
*Komenco de vojaĝo de Marko Polo al Ĉinio.
*Presitaj unuaj krejcerojn.
*Gregorio la 10-a iĝis papo.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Lüscherz kiel *Luschiers* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Skřipov (hodiaŭ vilaĝo en Ĉeĥio).

## Naskiĝoj 
*27-a de septembro: Venceslao la 2-a, reĝo de Bohemio kaj Pollando (m. 1305)

## Mortoj 
* 18-a de januaro: Margareta de Hungario, hungara katolika sanktulino (n. 1242)
* 28-a de januaro: Izabela de Aragono, reĝino de Francio (n. 1247)
1840

[eta|243x243ra|Dekstrume:

* Wilkes Land / Usono Esploranta Ekspedicio / [Charles Wilkes
* Orienta Krizo de 1840
* Ampolo / Warren De la Rue
* Unua Opia milito
* 1840 Ahora sismo
* 1840 Natchez-tornado
* Penny Black
* Geedziĝo de Reĝino Viktorio kaj Princo Alberto

]]
**1840** estis superjaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1840 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Britio ŝtelas Honkongon de Ĉinio.
* Petro la 2-a (imperiestro de Brazilo) surtroniĝis.
* Antônio Carlos iĝis unua ĉefministro de Brazilo.
* Espartero iĝis regento de Hispanio.
* Vilhelmo la 2-a (Nederlando) surtroniĝis.
* Gvatemalo estiĝis.

## Naskiĝoj 
* 21-a de marto: Franciŝak Baguŝeviĉ, belorusa prozaikisto kaj poeto (m. 1900)
* 7-a de majo: Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij, rusa komponisto (m. 1893)
* 2-a de junio: Thomas Hardy, brita romanisto kaj poeto (m. 1928)
* 12-a de junio: Jakub Arbes, ĉeĥa verkisto (m. 1914)
* 21-a de septembro: Murad la 5-a, imperiestro de la Osmanida imperio (m. 1904)
* 20-a de oktobro: János Böckh, hungara geologo kaj inĝeniero (m. 1909)
* 12-a de novembro: Auguste Rodin, franca skulptisto (m. 1917)
* 14-a de novembro: Claude Monet, franca pentristo (m. 1926)
* 14-a de decembro: Viktor Madarász, hungara pentristo (m. 1917)

## Mortoj 
* 7-a de majo: Caspar David Friedrich, germana pentristo (n. 1774)
* 27-a de majo: Niccolò Paganini, itala violonisto kaj komponisto (n. 1782)
* 23-a de novembro: Louis de Bonald, franca politika filozofo (n. 1754)
* 11-a de decembro: Kokaku, imperiestro de Japanio (n. 1771)
1821

**1821** estis normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1821 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 28-a de julio: Peruo havas la sendependeco.
* 10-a de aŭgusto : Misurio fariĝis la 24-a ŝtato de Usono.
* 15-a de septembro : Centramerika Konfederacio (Gvatemalo, Honduro, Kostariko, Nikaragvo kaj Salvadoro) sendependiĝas.
* Egiptio komence regas Sudanon.
*Patáz fondita.

## Kulturaj eventoj 
* Nordameriko: Arkansaso: La Ĉerokan skribon lanĉas Sequoyah.

## Naskiĝoj 
* 3-a de februaro: Elizabeth Blackwell, unua usona kuracistino (m. 1910)
* 11-a de februaro: Auguste Mariette, franca egiptologo (m. 1881)
* 11-a de februaro: Hermann Allmers, germana verkisto (m. 1902)
* 17-a de februaro: Lola Montez, amatino de reĝo Ludoviko la 1-a de Bavario (m. 1861)
* 19-a de februaro: August Schleicher, germana lingvisto (m. 1868)
* 19-a de marto: Richard Francis Burton, brita esploristo, orientalisto, verkisto, tradukisto (m. 1890)
* 16-a de majo: Pafnuti Ĉebiŝev, rusia matematikisto (m. 1894)
* 17-a de majo: Sebastian Kneipp, germana pastro kaj naturkuracisto (m. 1897)
* 26-a de majo: Amalie Dietrich, germana botanikistino (m. 1891)
* 16-a de aŭgusto: Arthur Cayley, brita matematikisto (m. 1895)
* 31-a de oktobro: Karel Havlicek Borovsky, ĉeĥa ĵurnalisto kaj satira poeto (m. 1856)
* 8-a de novembro: George Bissell, usona nafto-magnato (m. 1884)
* 11-a de novembro: Fjodor Dostojevskij, rusa verkisto (m. 1881)
* 12-a de decembro: Gustave Flaubert, franca verkisto (m. 1880)

## Mortoj 
* 23-a de februaro: John Keats, angla poeto (n. 1795)
* 5-a de majo: Napoléon Bonaparte, reginto de Francio (n. 1769)
1899

eta|243x243ra|Montraĵo de okazaĵoj en la jaro.
Ĉi tiu jaro estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1899 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
### Esperantujo 
* Helena Hempel fariĝis la 4724-a registrita esperantisto.
* Ors. Vicente Inglada, Þorsteinn Þorsteinsson, John William Pickard kaj Georgi Oreŝkov ekesperantiĝis.
* Dua Esperanto-lernolibro estona aperis.

### Mondo 
* Novan metro-etalonon, kun kversekco X-forma, el plateno-iridio elektita kiel novan prototipan metron.
* Britia-bura Milito ekis.
* Alzamaj kaj Aprelevka (Rusio) fonditaj.
* Akro deklariĝis sendependa.

## Naskiĝoj 
* Chu Tu-nan, ĉina esperantisto (m. 1994)
* Nero Abranches, brazila esperantisto (m. 1988)
* Stellan Engholm, sveda esperantisto (m. 1960)
* Kobajaŝi Mokiĉi, japana esperantisto (m. 1919)
* 7-a de januaro: Francis Poulenc, franca komponisto (m. 1963)
* 23-a de januaro: Humphrey Bogart, usona aktoro (m. 1957)
* 25-a de januaro: Paul-Henri Spaak, belga politikisto (m. 1972)
* 30-a de januaro: Miĥas Lynkoŭ - belorusa verkisto (m. 1975)
* 16-a de februaro: Hermann Grossmann, germana esperantisto (m. 1968)
* 23-a de februaro: Erich Kästner, germana verkisto (m. 1974)
* 24-a de februaro: Miĥail Gromov, soveta piloto (m. 1985)
* 13-a de marto: Jan Lechoń, pola poeto (m. 1956)
* 19-a de marto: Aksel Sandemose, dana/norvega verkisto (m. 1965)
* 24-a de marto: R. A. Dvorský, ĉeĥa muzikisto (m. 1966)
* 23-a de aprilo: Vladimir Nabokov, rusa verkisto (m. 1977)
* 10-a de majo: Fred Astaire, aktoro kaj dancisto (m. 1987)
* 11-a de majo: Sára Salkaházi, slovaka monaĥino kaj savinto de judoj dum la Dua Mondmilito (m. 1944)
* 20-a de junio: Jean Moulin, franca milit-heroo (m. 1943)
* 30-a de junio: Jón Helgason, islanda verkisto (m. 1986)
* 21-a de julio: Ernest Hemingway, usona verkisto (m. 1961)
* 5-a de aŭgusto: Boris Antonenko-Davidoviĉ, ukraina verkisto (m. 1984)
* 13-a de aŭgusto: Alfred Hitchcock, brita reĝisoro (m. 1980)
* 24-a de aŭgusto: Jorge Luis Borges, argentina verkisto (m. 1986)
* 1-a de septembro: Andrej Platonov, verkisto de Rusio (m. 1951)
* 1-a de oktobro: Hector Vermuyten, flandra esperantisto (m. 1966)
* 15-a de oktobro: Lauri Ilmari Lappi, finna kuracisto (m. 1965)
* 19-a de oktobro: Miguel Ángel Asturias, gvatemala verkisto (m. 1974)
* 31-a de oktobro: Nadeĵda Mandelŝtam, rusia verkistino (m. 1980)
* 5-a de novembro: Sándor Radó, hungara geografo kaj spiono (m. 1981)
* 13-a de novembro: Iskander Mirza, prezidento de Pakistano (m. 1969)
* 15-a de decembro: Vaso Abajev, lingvisto de la iranaj lingvoj, speciale la oseta lingvo (m. 2001)
* 22-a de decembro: Gustaf Gründgens, germana aktoro kaj reĝisoro (m. 1963)
* 30-a de decembro: Helge Ingstad, norvega esploristo (m. 2001)

## Mortoj 
* 3-a de junio: Johann Strauss (filo), aŭstra komponisto (n. 1825)
* 28-a de septembro: Giovanni Segantini, itala pentristo (n. 1858)
* 7-a de novembro: Karolína Světlá, ĉeĥa verkistino (n. 1830)
* 27-a de novembro: Guido Gezelle, flandra verkisto (n. 1830)
611

En la jaro **611** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Batalo inter Kalakmulo kaj Palenque.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Ceolwulf, reĝo de Wessex, Anglio (n. nekonata)
1847

**1847** estis normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1847 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Usono : Utaho : Mormonoj gvidataj de Brigham Young translokiĝis okcidenten kaj haltis en la Valo Sallaga.
* Vicgrafo de Caravelas iĝis ĉefministro de Brazilo.
* 13-a de januaro : La Traktato de Cahuenga finis la Militon Meksikia-Usonan en Kalifornio.
* Anglio : La romano Jane Eyre de la angla verkistino Charlotte Brontë aperis.
* Komenco de la granda terpoma malsato en Irlando.

## Naskiĝoj 
* 11-a de februaro: Thomas Edison, usona inventisto (m. 1931)
* 3-a de marto: Alexander Graham Bell, skota-kanada-usona inventisto (m. 1922)
* 11-a de marto: Sidney Sonnino, ĉefministro de Italio (m. 1922)
* 14-a de marto: Castro Alves, Poeto de l' Sklavoj, brazila verkisto (m. 1871)
* 7-a de aprilo: Jens Peter Jacobsen, dana verkisto (m. 1885)
* 8-a de novembro: Bram Stoker, irlanda verkisto (m. 1912)
* 18-a de novembro: Joseph Buatier de Kolta

## Mortoj 
* 23-a de aprilo: Erik Gustaf Geijer, sveda historiisto, poeto, filozofo kaj komponisto (n. 1783)
* 7-a de junio: Šebestián Hněvkovský, ĉeĥa poeto (n. 1770)
* 4-a de novembro: Felix Mendelssohn Bartholdy, germana komponisto (n. 1809)
* 14-a de novembro: Josef Jungmann, ĉeĥa lingvisto (n. 1773)
* 22-a de novembro: Maciel Monteiro, brazila poeto, dramaturgo, kuracisto kaj diplomato (n. 1780)
1469

En la jaro **1469** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Naskiĝoj 
* 3-a de majo : Italio : Makiavelo, politika filozofo

## Mortoj
1527

En la jaro **1527** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Svislando (Zuriko) : Oni brulas Michael Sattler kiel herezulon.
*Sudameriko: Sebastián Gaboto malkrovis riveron Paranaon.
*Huáscar iĝis inkao de sudo;
*Atahualpa iĝis inkao de nordo;

## Naskiĝoj 
*21-a de majo: Filipo la 2-a, reĝo de Hispanio (m. 1598)
*31-a de julio: Maksimiliano la 2-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio (m. 1576)
* 30-a de novembro: Andreas Mylius, germana juristo, diplomato, historiisto kaj kronikisto (m. 1594)
* 23-a de decembro: Hugo Donellus, franca juristo, universitata profesoro kaj humanisto (m. 1591)
*Giussepe Arcimboldo, itala pentristo (m. 1593)

## Mortoj 
*20-a de majo: Michael Sattler, germana monaĥo kaj Reformaciisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1495)
*21-a de junio: Makiavelo, politika filozofo (n. 1469)
*9-a de junio: Heinrich Finck, germana komponisto (n. 1444)
* 27-a de oktobro: Johann Froben, svisa pentristo, libro-ilustristo, eldonisto, libristo kaj presisto (n. 1460)
*Huayna Cápac, imperiestro de la Inkaoj (n. 1493)
1513

En la jaro **1513** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 9-a de septembro: Flodden Field (batalo), decidiga venko de la angloj kontraŭ la skotoj
* 25-a de septembro: Vasco Núñez de Balboa estas la unua eŭropano, kiu vidas Pacifikon.
* Italio: Aperas *La Princo* de Machiavelli.
* Leono la 10-a iĝis papo.
* Kristiano la 2-a iĝis reĝo de Danio, Norvegio kaj Svedio;
* Unua mencio pri Rapolţel;

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* 20-a de februaro: Johano la 1-a, reĝo de Danio (n. 1455)
* 21-a de februaro: Papo Julio la 2-a (n. 1443)
* 9-a de septembro: Jakobo la 4-a, reĝo de Skotlando (n. 1473)
1498

En la jaro **1498** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Italio: Machiavelli fariĝas sekretario pri eksterlandaj aferoj.
* Ludoviko la 12-a (Francio) surtroniĝis.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Karlo la 8-a, reĝo de Francio (n. 1470)
* 9-a de junio: Pomponio Leto, humanisto, antikvaĵisto, kaj profesoro pri retoriko.  (n. 1428)
* 27-a de decembro: Alexander Hegius, nederlanda germandevena humanisto kaj pedagogo. (n. 1439)
1512

En la jaro **1512** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Italio: Florenca Respubliko falas.
* Marteno Lutero doktoriĝis pri Teologio.
* Indiĝenoj detruis burgeton de Cabo Frio en Brazilo
* 2-a de novembro: Mikelanĝelo finprezentis sian verkon en Siksta Kapelo.
* Selim la 1-a iĝis estro de Osmanida imperio.
* La grizonanoj konkeris Valtelinon.

## Naskiĝoj 
* Papo Gregorio la 13-a
* 5-a de marto : Gerardus Mercator
*  Adrianus Turnebus, klasika franca poeto, humanisto, filologo kaj klerulo. (m. 1565)

## Mortoj 
* 22-a de februaro : Amerigo Vespucci, esploristo kaj kartografo
1916

eta|243x243ra|Montraĵo de okazaĵoj en la jaro.
**1916** estis superjaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro **1916** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
### Esperantujo 
* Propono de Richard Schumann pri lektoradon por Esperanto al Teknika Altlernejo de Wien estis aprobata de registaro.
* L. N. Newell, Viktor Bonde kaj Vsevolod Ivanov eklernis Esperanton.
* Prezidanteco de UEA vakis.

### Mondo 
* Gregoria kalendaro lanĉita en Bulgario.
* Koreio: Sotesano fondas Ŭonbulismon.
* Kreitaj Geogloto kaj Optezo.
* Karolo la 1-a (Aŭstrio) iĝis imperiestro.
* Transsiberia fervojo malfermiĝis.

## Naskiĝoj 
* 28-a de januaro: Yannis Maris, greka ĵurnalisto kaj verkisto (m. 1979)
* 4-a de februaro: Karel Janouš, ĉeĥa esperantisto (m. 1996)
* 8-a de februaro: Jakov Ĥozijev, oseta poeto (m. 1938)
* 11-a de marto: Harold Wilson, ĉefministro de Britio (m. 1995)
* 21-a de marto: Bismillah Ĥan, barata muzikisto (m. 2006)
* 24-a de marto: Vilmos Bese, hungaria gvidanto de nafto-industrio (m. 1995)
* 4-a de majo: Jane Jacobs, usona urboplanistino (m. 2006)
* 11-a de majo: Camilo José Cela, hispana verkisto (m. 2002)
* 17-a de majo: Jenő Fock, ĉefministro de Hungario (m. 2001)
* 8-a de junio: Francis Crick, unu el la malkovrintoj de la strukturo de DNA-molekulo (m. 2004)
* 1-a de julio
** Olivia de Havilland (n. 2020)
** Abdulĥakim Ismailov, soveta heroo dum la Dua Mondmilito (m. 2010)
* 27-a de julio: Siegfried Reda, germana komponisto kaj orgenisto (m. 1968)
* 24-a de aŭgusto: Léo Ferré, franc-monaka poeto kaj anarĥiisto (m. 1993)
* 28-a de aŭgusto: Jack Vance, usona sciencfikcia verkisto (m. 2013)
* 15-a de septembro: Constantin Virgil Gheorghiu, rumana verkisto (m. 1992)
* 19-a de septembro: Charles Fleming, novzelanda plurfaka sciencisto (m. 1987)
* 20-a de septembro: Rudolf August Oetker, germana entreprenisto (m. 2007)
* 24-a de novembro: Forrest Ackerman, usona esperantisto kaj sciencfikcia verkisto (m. 2008)
* 9-a de decembro: Kirk Douglas, usona aktoro (m. 2020)
* 15-a de decembro: Hilary Koprowski, inventinto de la unua efektiva polio-vakcino (m. 2013)
* Ben Sion Ohana, maroka esperantisto (m. 2001)
* Elvira Fontes, brazila esperantisto (m. 2007)
* Georgo Abraham, argentina esperantisto (m. 2001)

## Mortoj 
* 6-a de januaro: Theodore Roosevelt, prezidento de Usono (n. 1858)
* 12-a de marto: Marie von Ebner-Eschenbach, aŭstra verkistino (n. 1830)
* 9-a de aprilo: Wilhelm Sauer, germana orgenkonstruisto (n. 1831)
* 4-a de majo: Joseph Mary Plunkett, irlanda esperantisto kaj ribelanto en la Paska Ribelo (n. 1887)
* 12-a de majo: James Connolly, irlanda esperantisto kaj ribelanto en la Paska Ribelo (n. 1868)
* 28-a de majo: Ivan Franko, ukraina verkisto (n. 1856)
* 22-a de julio: James Whitcomb Riley, usona poeto (n. 1849)
* 5-an de novembro: Alaiza Paŝkjeviĉ, belorusa verkistino (n 1876)
* 15-a de novembro: Henryk Sienkiewicz, pola verkisto (n. 1846)
* 21-a de novembro: Francisko Jozefo la 1-a, imperiestro de Aŭstrio-Hungario (n. 1830)
* 22-a de novembro: Jack London, usona verkisto (n. 1876)
* 9-a de decembro: Natsume Sôseki, japana verkisto (n. 1867)
* 19-a de decembro: Thibaw Min, lasta reĝo de Birmo (n. 1858)
1778

**1778** estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1778 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Mongolio: Ulanbataro, sub la nomo *Iĥ (iĥ) Ĥuree*, fiksiĝas en sia hodiaŭa loko.
* Rusio: fondita Aleksandrov kaj Kusa (urbo).
* Kapitano James Cook atingis Havajon
* Franz Mesmer uzis hipnotismon
* Bavara hered-vica milito ekis.

## Naskiĝoj 
* 31-a de januaro: František Antonín Kolovrat-Libštejnský, ĉeĥa nobelo kaj politikisto (m. 1861)
* 6-a de februaro: Ugo Foscolo, greka-itala verkisto (m. 1827)
* 10-a de aprilo: William Hazlitt, angla verkisto (m. 1830)
* 2-a de decembro: Louis Bonaparte, frato de Nepolean Bonaparte kaj reĝo de Holando (m. 1846)
* 8-a aŭ 9-a de septembro: Clemens Brentano, germana poeto (m. 1842)
* 23-a de septembro: Mariano Moreno, argentina politikisto (m. 1811)
* 1-a de novembro: Gustavo la 4-a Adolfo, reĝo de Svedio (m. 1837)
* 14-a de novembro: Johann Nepomuk Hummel, germana komponisto (m. 1837)
* 5-a de decembro: Jacques-Joseph Champollion, franca arkeologo (m. 1867)
* 6-a de decembro: Louis Joseph Gay-Lussac, franca kemiisto (m. 1850)
* 17-a de decembro: Humphry Davy, angla kemiisto (m. 1829)

## Mortoj 
* 2-a de julio: Jean-Jacques Rousseau, svisa filozofo (n. 1712)
* 10-a de januaro: Linnaeus, sveda kuracisto kaj botanikisto (n. 1707)
* 30-a de majo: Voltaire, franca verkisto kaj filozofo (n. 1694)
1818

**1818** estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1818 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Karlo Johano iĝis reĝo de Svedio-Novergio.
*Antarkto estis oficiale malkovrita.
*1-a de januaro: Bernardo O'Higgins proklamis la sendependencon de Ĉilio.
*6-a de februaro: Johano la 6-a: iĝis reĝo de Unuigita Regno de Portugalio, Brazilo kaj Algarves.
*29-a de marto: Jean-Chrisostôme Imbert iĝis (3-a foje) prezidento de Haitio.
*30-a de marto: Jean-Pierre Boyer iĝis prezidento de Haitio.
*30-a de marto: Johano la 6-a ordonis malfermon de ĉiuj sekretaj societoj en Brazilo.
*31-a de marto: malpermesata de Papo torturo al Inkvizicio.
*20-a de novembro: Simón Bolívar deklaris sendependecon de Venezuelo.
*3-a de decembro : Ilinojo fariĝis la 21-a ŝtato de Usono.
*29-a de decembro: Jean Joseph Paul Augustin iĝis ĉefministro de Francio.

## Naskiĝoj 
*29-a de aprilo: Aleksandro la 2-a, caro de Rusio (m. 1881)
*5-a de majo: Karl Marx, germana filozofo (m. 1883)
*25-a de majo: Jacob Burckhardt, svisa historiisto de arto kaj kulturo (m. 1897)
*1-a de julio: Ignaz Semmelweis, hungara kuracisto (m. 1865)
*6-a de julio: Adolf Anderssen, germana ŝakludisto (m. 1879)
*30-a de julio: Emily Brontë, angla verkistino (m. 1848)
*1-a de aŭgusto: Richard Dadd, brita pentristo (m. 1886)
*9-a de novembro: Ivan Turgenev, rusa verkisto (m. 1883)
*24-a de decembro: James Prescott Joule, brita fizikisto (m. 1889)

## Mortoj 
*5-a de februaro: Karlo la 13-a, reĝo de Norvegio kaj Svedio (n. 1748)
*13-a de februaro: George Rogers Clark, usona revolucia militestro (n. 1752)
*6-a de junio: Jan Henryk Dąbrowski, pola generalo kaj nacia heroo (n. 1755)
*22-a de oktobro: Joachim Heinrich Campe, germana pedagogo kaj verkisto (n. 1748)
1883

eta|Montraĵo de okazaĵoj en la jaro
**1883** estis normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1883 post Kristo okazis interalie:

## Eventoj 
* Bamako la ĉefurbo en Malio estis okupita de francaj trupoj.
* NGC 22 eltrovita.
* Aŭstro-Hungara imperio: finiĝis konstruado de la Urbodomo de Vieno
* La 26-an de aŭgusto vulkano Krakatoa erupcias.

## Naskiĝoj 
* 6-a de januaro: Ĝibran Ĥalil Ĝibran, libana poeto kaj artisto (m. 1931)
* 10-a de januaro: Aleksej Nikolajeviĉ Tolstoj, rusa verkisto (m. 1945)
* 16-a de februaro: Elizabeth Craig, brita kuiristino (m. 1980)
* 9-a de marto: Franciŝak Aljaĥnoviĉ, belorusa verkisto kaj dramisto (m. 1943)
* 1-a de aprilo: Sasaki Tasku, japana esperantisto (m. nekonata)
* 30-a de aprilo: Jaroslav Hašek, ĉeĥa verkisto (m. 1923)
* 6-a de majo: Wiliiam Francis Lawrence, brita esperantisto (m. nekonata)
* 10-a de majo: Janka Maŭr, belorusa verkisto (m. 1971)
* 12-a de majo: Albin Sandström, finna esperantisto (m. 1952)
* 28-a de majo: Václav Talich, ĉeĥa muzikisto (m. 1961)
* 5-a de junio: John Maynard Keynes, angla ekonomikisto (m. 1946)
* 1-a de julio: István Friedrich, hungara politikisto (m. 1951)
* 3-a de julio: Franz Kafka, aŭstra verkisto (m. 1924)
* 16-a de julio: Franz Nabl, aŭstra verkisto (m. 1974)
* 23-a de julio: Giles Leigh Browne, brita esperantisto (m. 1919)
* 24-a de julio: Augustin Pitlík, ĉeĥoslovaka esperantisto (m. 1960)
* 1-a de aŭgusto: Josef Schmalzl, germana esperantisto (m. nekonata)
* 7-a de aŭgusto: Joachim Ringelnatz, germana verkisto (m. 1934)
* 11-a de aŭgusto: Ernst Stadler, alzaca lirikisto (m. 1914)
* 19-a de aŭgusto: Coco Chanel, franca mododesegnistino (m. 1971)
* 30-a de aŭgusto: Dmitro Doncov, ukraina verkisto kaj politikisto (m. 1973)
* 13-a de septembro: August Zaleski, pola politikisto kaj diplomato (m. 1972)
* 13-a de oktobro: Aleksandr Jegorov, sovetia militestro (m. 1939)
* 23-a de oktobro: Niko Bubalo, kroata esperantisto (m. 1924)
* 14-a de decembro: Morihei Ueshiba, batalartisto kaj kreinto de aikido (m. 1969)
* František Hájek, ĉeĥa pionira esperantisto (m. 1972)

## Mortoj 
* 23-a de januaro: Gustave Doré, franca ilustristo kaj pentristo (n. 1832)
* 13-a de februaro: Richard Wagner, germana komponisto (n. 1813)
* 14-a de marto: Karl Marx, germana filozofo (n. 1818)
* 3-a de septembro: Ivan Turgenev, rusa verkisto (n. 1818)
* 27-a de septembro: Oswald Heer, svisa entomologo (n. 1809)
1712

**1712** estis superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1712 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Tokugawa Ietsugu iĝis ŝoguno.

## Naskiĝoj 
* 24-a de januaro : Frederiko la 2-a de Prusio
* Svislando : Jean-Jacques Rousseau

## Mortoj 
* 29-a de aprilo: Juan Cabanilles, hispana komponisto
* 12-a de julio: Richard Cromwell, lordo-protektanto de Anglio 1658-1659 (n. 1626)
* 7-a de aŭgusto: Friedrich Wilhelm Zachow, germana komponisto
* 30-a de oktobro: Daniel Erich, germana komponisto
* 15-a de novembro: Charles Mohun (4-a barono Mohun), angla nobelo kaj duelanto (n. ĉirkaŭ 1675)
-44

En la jaro **44 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* 15-a de marto: Cezaro estas murdita de Marko Bruto, Kajo Kasio Longino kaj aliaj por fini lian tiranecon.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* 15-a de marto : Cezaro

Ppr-brutus.JPG|
Male portrait Louvre Ma925.jpg|

Kategorio:5-a jardeko a.K.
1095

En la jaro **1095** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Arabujo: Eko de la krucmilitoj.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Halaŭo (germane Hallau) kiel *Hallaugia superiori et inferiori* (hodiaŭ la komunumoj Hallau kaj Oberhallau en Kantono Ŝafhaŭzo en Svislando).
*Scuol kiel *Schulles* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

## Naskiĝoj
*

## Mortoj
*Ladislao la 1-a, reĝo de Hungario (n. 1040)
*Sankta Wulfstan, episkopo de Worcester, Anglio
*26-a de junio: Roberto de Hereford, episkopo de Hereford, Anglio, matematikisto kaj astronomo
1270

En la jaro **1270** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Fino de la krucmilitoj.
* Filipo la 3-a (Francio) surtroniĝis.
* Unua mencio pri Luna (Cluj) kaj Zalnoc.
* Tabrizo fariĝis la ĉefurbo de la Ilĥanata imperio.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Beurnevésin kiel *Brunnevisin* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).
* Birr kiel *Bire* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Chêne-Bourg kiel *Quercus* (hodiaŭ urbo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
* Chêne-Bougeries kiel *Quercus* (hodiaŭ urbo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
* Gisikon kiel *Gisinkon* ((hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
* Hütten kiel *ze dien Hütten* ((hodiaŭ komunumo en Kantono Zuriko en Svislando).
* Muntelier kiel *Es Montelliers* (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
* Lattrigen kiel *Lattringun* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Sutz-Lattrigen en Kantono Berno en Svislando).
* Rebstein kiel *Rebistain* (hodiaŭ komunumo en Kantono Sankt-Galo en Svislando).
* Römerswil kiel *Remerswil* ((hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
* Subingen jam kiel *Subingen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* Şeredeiu (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Thörigen kiel *Thoerinen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* 3-a de majo: Béla la 4-a, reĝo de Hungario (n. 1206)
* 25-a de aŭgusto: Ludoviko la 9-a, reĝo de Francio (n. 1214)
1098

En la jaro **1098** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Arabujo: Kristanoj kaptas la urbon Antioĥio.

## Naskiĝoj 
* Hildegard von Bingen

## Mortoj 
*
1204

En la jaro **1204** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 6-a de marto: Filipo la 2-a (Francio) kaptas la fortreson Château-Gaillard en Normandio.
* 13-a de aprilo : Konstantinopolo kaptitas fare de krucmilistoj, kiuj starigis la efemeran latinan imperion. Fino de la 4-a krucmilito. Teodoro la 1-a Laskaris foriris al Azio kaj kreas konkuran imperion en Nikeo.
* Aleksio la 5-a iĝis imperiestro de Bizanca imperio

## Unuaj dokumentaj mencioj 
## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* 1-a de aprilo: Eleonora de Akvitanio, angla-franca reĝino (naskiĝis ĉirkaŭ 1122)
* 30-a de novembro: Emeriko de Hungario, reĝo de Hungario (n. 1174)
* Isaako la 2-a Angelo imperiestro de Bizanca imperio
* Aleksio la 4-a imperiestro de Bizanca imperio
* Aleksio la 5-a imperiestro de Bizanca imperio
1212

En la jaro **1212** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Infana Krucmilito
* Frederiko la 2-a iĝis estro de Sankta Romia Imperio
* Alfonso la 8-a (Kastilio), Sanĉo la 7-a (Navaro), Petro la 2-a (Aragono) kaj Afonso la 2-a (Portugalio) venkas la maŭrojn en Batalo de Las Navas de Tolosa.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Auenstein kiel *Gowenstein* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Cornaux kiel *Curnaul* (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Go-Horikawa imperiestro de Japanio

## Mortoj 
* Hōnen, fondinto de branĉo de japana budhismo (n. 1133)
* 12-a de decembro: Ĝofredo (ĉefepiskopo de Jorko), nelegitima filo de Henriko la 2-a (Anglio)
1543

En la jaro **1543** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Eldonatas  *De revolutionibus orbium coelestium* de Koperniko.
* Fondita Vasco da Gama (urbo).

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Camuns kiel *Gamundtz* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Suraua en Kantono Grizono en Svislando).
* Ţicău (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

## Naskiĝoj 
* 31-a de januaro: Tokugawa Ieyasu, ŝoguno de Japanio (m. 1616)
* 2-a de majo: Johano Moreto la 1-a, belga presisto, libristo kaj eldonisto de Biblio en la latina (1599) (m. 1610)
* oktobro: Edward Dyer, angla poeto (m. 1607)
* Giovanni Maria Nanino, itala komponisto (proksima dato) (m. 1607)
* Péter Károlyi, hungara verkisto (m. 1576)

## Mortoj 
* 24-a de majo: Koperniko, pola astronomo kaj sciencisto (n. 1473)
* 22-a de aŭgusto: Mizuno Tadamasa, japana samurajo (n. 1493)
* 29-a de novembro: Hans Holbein la malpliaĝa, germana artisto kaj gravuristo (naskiĝis ĉirkaŭ 1497)
1616

**1616** estis superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1616 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Eŭropo : La Eklezio malpermesas la libron kaj teoriojn de Koperniko.
*Belém (Brazilo), Medellín kaj Armenia (Kolombio) fonditaj.
*12-a de januaro: Francisco Caldeira Castelo Branco atingis la golfeto de Guajará (inico de koloniziigo de Amazonio).

## Naskiĝoj 
*28-a de februaro: Kaspar Förster, germana komponisto (baptita) (m. 1673)
*18-a de majo: Johann Jacob Froberger, germana komponisto (m. 1667)
*2-a de oktobro: Andreas Gryphius, germana verkisto (m. 1664)
* 20-a de oktobro: Thomas Bartholin, kuracisto, anatomiisto, matematikisto kaj teologo. (m. 1680)
*Matthias Weckmann, germana komponisto (m. 1674)

## Mortoj 
*5-a de januaro: Simeono Bekbulatoviĉ, caro de Rusio
*6-a de marto: Francis Beaumont, angla dramisto (n. 1584)
*23-a de aprilo: Miguel de Cervantes, hispana verkisto (n. 1547)
*23-a de aprilo: William Shakespeare, angla verkisto (n. 1564)
*1-a de junio: Tokugawa Ieyasu, ŝoguno de Japanio (n. 1543)
*20-a de junio: Aodh Mór Ó Néill, ĉefo de la irlandanoj (naskiĝis ĉirkaŭ 1540)
*23-a de novembro: Richard Hakluyt, angla verkisto (n. 1552 aŭ 1553)
*Johann Steffens, germana komponisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1560)
*Yonten Gyatso, 4-a Dalai-lamao (n. 1589)
*Mikołaj Zieleński, pola komponisto (proksima dato) (naskiĝis ĉirkaŭ 1550)
*Fjodar Jeŭlaŝoŭski, antikvbelorusa verkisto (proksimuma dato) (n. 1546)
1983

eta|1983 Events Collage
**1983** estis normala jaro komenciĝanta je sabato (vidu ĉi tie kalendaron).

En la jaro 1983 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 68-a Universala Kongreso de Esperanto en Budapeŝto.
* 39-a Internacia Junulara Kongreso en Debrecen.
* Ekis DLT-projekto.
* Kreita Esperanto de DLT.
* Mikaelo Ternavski ekesperantiĝis.
* Sent-Kristofo kaj Neviso aniĝas al UNO.
* Venuson vizitis Venera 15.
* Mikronezia Federacio kaj Marŝaloj iĝas "Asociigitaj teritorioj kun Usono".
* Irako-Kuvajto konflikto
* 25-a de oktobro La kariba insulo Grenado invadita de Usonaj trupoj.

## Naskiĝoj 
* 22-a de januaro: Etienne Bacrot, grandmajstro de ŝako
* 17-a de februaro: Mohammad Masaad, saŭdarabia futbalisto
* 24-a de marto: Fernando Maia Jr., brazila esperantisto
* 12-a de majo: Alina Kabaeva, rusia gimnastikistino
* 13-a de majo: Grégory Lemarchal, franca kantisto
* 15-a de junio: Laura Imbruglia, aŭstralia kantistino
* 17-a de novembro: Christopher Paolini, usona fantasta verkisto
* 23-a de novembro: Emma Daumas, franca kantistino

## Mortoj 
* 27-a de januaro: Louis de Funès, franca aktoro (n. 1914)
* 25-a de februaro: Tennessee Williams, usona verkisto (n. 1911)
* 3-a de marto: Hergé, belga kreinto de bildstriaj gazetoj (n. 1907)
* 3-a de marto: Arthur Koestler, brita verkisto (n. 1905)
* 15-a de marto: Rebecca West, irlanda verkistino (n. 1892)
* 18-a de marto: Umberto la 2-a, reĝo de Italio (n. 1904)
* 19-a de majo: Jean Rey, belga politikisto, unua prezidanto de la Eŭropa Komisiono (n. 1902)
* 1-a de junio: Anna Seghers, germana verkistino (n. 1900)
* 1-a de julio: Buckminster Fuller, usona arkitekto, inventisto, kaj verkisto (n. 1895)
* 6-a de junio: Hans Leip, germana verkisto (n. 1893)
* 14-a de junio: Dalibor Chalupa, ĉeĥa esperantisto (n. 1900)
* 2-a de julio: Vladimír Neff, ĉeĥa verkisto (n. 1909)
* 10-a de septembro: Felix Bloch, nobelpremiita fizikisto (n. 1905)
* 25-a de septembro: Leopoldo la 3-a, reĝo de la belgoj (n. 1901)
87

En la jaro **87** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Naskiĝoj 
* Egiptio: Aleksandrio: Ptolemeo.

## Mortoj 

|
150

En la jaro **150** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Markionismo, la ideoj de Markiono el Sinopo, floras en Romo.
* *Unua Apologio* de Justeno Martiro al la imperiestro Antonino Pio.

## Naskiĝoj 
* Klemento de Aleksandrio (proksimuma dato)

## Mortoj 
* Ptolemeo

Justin Martyr.jpg|
PSM V78 D326 Ptolemy.png|
1727

**1727** estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1727 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*11-a de junio Georgo la 2-a iĝis reĝo de Britio.

## Naskiĝoj 
* 5-a de aprilo: Pasquale Anfossi, itala komponisto (m. 1797)
* 7-a de aprilo: Michel Adanson, franca botanikisto (m. 1806)
* 14-a de majo: Thomas Gainsborough, angla pentristo (baptita; m. 1788)

## Mortoj 
*22-a de marto: Francesco Gasparini, itala komponisto (n. 1661)
*31-a de marto: Isaac Newton, brita fizikisto (n. 1643)
*17-a de majo: Katerino la 1-a, imperiestrino de Rusio (n. 1684)
1665

**1665** estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1665 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Brition atingas la pesto.
*Karlo la 2-a (Hispanio) surtroniĝis.
*Fino de 1-a Norda Milito.
*Komenco de Angla-holanda Milito.
*Artjomovskij fondita.
*Robert Hooke malkovris ĉelojn en korko, poste en vivantaj plantoj, per mikroskopoj.

## Naskiĝoj 
*6-a de februaro: Anna Stuart, reĝino de Britio (m. 1714)
*februaro: Antonio Lotti, itala komponisto (m. 1740)
*Nikolaus Bruhns, germana komponisto (m. 1697)

## Mortoj 
*12-a de januaro: Pierre de Fermat, franca matematikisto (n. 1601)
*11-a de junio: Kenelm Digby, angla diplomato kaj sciencisto (n. 1603)
*17-a de septembro: Filipo la 4-a, reĝo de Hispanio kaj Portugalio (n. 1605)
*19-a de novembro: Nicolas Poussin, franca pentristo (n. 1594)
1669

**1669** estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1669 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Eŭropo: Fino de la Hansa Ligo.
*6-a de aprilo: Sankta Klaudio de la Colombiere pastriĝis.
*28-a de aprilo: kanonigita Sankta Maria Magdalena de Pazzi (02/aprilo/1566 - 25/majo/1607).
*29-a de oktobro: Britio: Kembriĝo: Neŭtono profesoriĝas.
*Mikaelo Korybut Wiśniowiecki iĝis reĝo de Pollando.
*Tara fondita.
*Erupcio de Etno kaŭzis morton de ĉirkaŭ 20.000 homoj.

## Naskiĝoj 
* 24-a de aŭgusto: Alessandro Marcello, itala komponisto

## Mortoj 
*Papo Klemento la 9-a;
*4-a de oktobro: Rembranto;