As I Lay Dying

***As I Lay Dying*** (Kiam mi kuŝas mortante) estas romano de William Faulkner. Publikigita en Usono en 1930, ĝi priskribas la eventoplenan funebran procesion de malriĉa terkultura familio .

Kompone, ĝi estas konstruita kiel ĉeno de monologoj de la roluloj, foje longaj, foje en unu aŭ du frazoj. La teksto de la aŭtoro tute mankas. Ĝi konsistas el 59 ĉapitroj. La intrigo de la romano estas la entombigo de maljuna farmisto kiun la familio prenis al najbara urbo por esti entombigita. La ago daŭras proksimume dek tagojn;

## Intrigo 
*Addie* Bundren, la edzino de malriĉa farmisto, mortas kaj estas entombigota en ŝia hejmurbo de Jefferson en la fikcia Yoknapatawpha Distrikto, ie en Misisipio. La okazaĵoj survoje tien, 40 mejlojn super la landvojo sur multeamo, estas rakontitaj fare de membroj de la familio, amikoj kaj najbaroj, stafetkurado de raportoj al forestanta not-prenanto de la internaj monologoj kaj fluoj de konscio.

Estas 15 rakontaj voĉoj implikitaj en 59 kontribuoj: inkluzive de la patro de familio, *Anse*, ĝiba, komence sen dentoj nek dentaro, memkompata, ruza, maldiligenta kaj malkuraĝa, sed kiu ankoraŭ scias aserti sin; la plej aĝa filo *Cash*, iom simpla sed lerta; la dua plej aĝa *Darl*, pensema, ĉiam opiniita freneza kaj finfine iĝanta tia; la tria, Jewel (*Juvelo*), kolera, obstina, kuraĝa, ĉevalamanto; kaj la ununura filino, *Dewey Dell*, graveda kaj silenta, ankaŭ kun indigno direkte al Darl post amoro kun *Leif* interrompita fare de Darl; kaj la plej juna, *Vardaman*, proksimume kvinjara; la forpasinta *Addie* mem kaj - inter aliaj roluloj - la fundamentisma predikisto *Whitfield*, kun kiu *Addie* trompis sian edzon *Anse.*

Kvankam la funebra procesio formas la ĉeffadenon de la rakonto, la vojaĝraporto aperas kiel kompleksa intrigo tra serio de sekundaraj linioj: antaŭ la komenco de la transporto, la rapida monfarado kiu ĵus estis antaŭenigita kun lignoŝarĝo, kaj *Jewel* rajdanta antaŭen sur la ĉevalon kiu iam estis aĉetita sen la scio de la familio, venkante riveron kiu superfluis ĝiajn bankojn, *Cash* rompanta lian gambon denove en la kirlakvoj - poste splitite kun cemento fare de la familio, la perdo de ŝia teamo kaj la aĉeto de nova, la misuzo de *Dewey Dell* - de kuracisto-asistanto kiel rimedo por malhelpi gravedecon vendita, la iom post iom bonodora kadavro de *Addie*, la subigo de la familio al la sekundaraj celoj de *Anse* de la vojaĝo, la akiro de nova dentaro; kaj la fratino de *Addie* kiel nova edzino.

Ĉio el tio iĝas la funebra procesio bedaŭrinde komika vojaĝo tra infero, ĉe la fino de kiu la krimbruliganto *Darl* estas sendita al la frenezulejo, *Dewey Dell* perdas la monon por aborto, *Jewel* perdas sian ĉevalon kaj *Cash* eventuale perdas piedon. La persistemo de la protagonistoj en realigado de sia dubinda plano, la foje vivminaca engaĝiĝo de la familio al la "ĝusta" entombigo de *Addie,* la "ribelo de kruda vivo kontraŭ ĉiuj noblaj kaj pli altaj intencoj", alportas la tutan entreprenon al fino groteska. 

## Stilo 
"En kvindek naŭ ĉapitroj, ĉi tiu rakonto disvolviĝas de la kalejdoskope ŝanĝiĝantaj perspektivoj de dek kvar roluloj, rakonta tekniko kiu permesas al Faulkner prilumi ne nur la kompleksajn motivojn kaj interrilatojn inter familianoj de ĉiuj flankoj, sed ankaŭ duoblan vojaĝon en la romano." Por priskribi: la reala vojaĝo de la Bundrens al Jefferson kaj, paralele al tio, la vojaĝo enen, kiu ne nur kondukas al la mem-malkovro de tiuj implikitaj, sed ankaŭ al la rekono de ilia rolo ene de la familio." 

Kun ĉi tiu eksperimento pri ŝanĝado de perspektivoj, Faulkner disvolvas poezion de malrapida rakontado: ĉiuj roluloj komence nur havas malklare difinitajn karakterojn, kiuj nur iom post iom gajnas konturojn en la reciprokaj interkonsiliĝoj, en malabundaj dialogoj kaj agoj, kun kelkaj aferoj restantaj malklaraj ĝis la fino. " plurperspektivaj rakontaj teknikoj estas konataj hodiaŭ, sed en 1930 ĝi estis sensacia literatura atingo 

Faulkner dediĉas ampleksan atenton al la ĉiutagaj filozofioj de la roluloj, ekz. La komentoj de *Anse* pri la temo de *horizontalo* kaj *vertikalo*, tiu de Dewey Delle pri esti sola, tiu de Darl pri esti kaj ne-estaĵo, tiu de najbaro *Tull* pri la *solideco de aĵoj* aŭ tiu de *Addie* pri la *rilato de belaj konceptoj al la realo*, tiel malkaŝante lian aprezon de la ĉefroluloj. Faulkner taksis sian patrujon kiel "orminejon de homoj", inkluzive de membroj de la Bundren-familio kiel "altkvalitaj orpecoj de ĉi tiu mino." 

Tiu rolula perspektivo permesas al Faulkner ne aserti aŭ komenti la emociajn statojn de la ekstero, sed prefere montri ilin de ene, tra agoj kaj karakteraj komentoj. Li utiligas iliajn bildojn kiel gvidajn metaforojn kaj laboras pri la interna filmo de la leganto kunligante plurajn nivelojn de atributoj, ekzemple tiujn de potenco, tempo kaj ekzisteca signifo: "... li trenas ĝin plu, malrapide, terure."

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *As I Lay Dying* ĉe Diĝita Yoknapatawpha
*  https://archive.org/details/soundandthefurya013056mbp*As I Lay Dying* kiel ĉifrita DAISY cifereca parolada libro, de la Interreta Arkivo kaj enpakita kun *La Sono kaj la Furiozo*
* Literapedia

Kategorio:Modernismaj romanoj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1930