Matthias Wesenbeck

**Matthias WESENBECK** estis germana juristo kaj lernando de Gabriel Mudäus, en la Universitato de Loveno. Kiel luterano, tiel li enmigris al  Germanio kaj instruis en la Universitatoj de Jena kaj Wittenberg.

## Vivo
eta|maldekstre|270px|Bildo de la germana juristo Matthæus Wesenbeck.
Ekde 1545, Vezenbeko studis ĉe la Universitato de Loveno, kie li estis altirita al la studado de juro sub gvidado de Gabriel Mudäus (1500–1560), kaj akiris licencion pri juro tie en 1550. Ekde 1552, li daŭrigis siajn studojn pri la Sep Liberalaj Artoj kaj juro en Parizo. Ĉar li konvertiĝis al Protestantismo, li estis devigita forlasi sian naskiĝlandon. Kiel subtenanto de la luterana doktrino, li iris al Saksio tiam kiam la Inkvizicio en Nederlando plifortiĝis sub Filipo la 2-a.

Li revenis al Germanio kaj enskribiĝis ĉe la Universitato de Jena, en 1558, kie li estas listigita kiel publika profesoro en la registroj de la jura kaj filozofia fakultatoj. Post instruado tie, li ricevis sian doktorecon pri juro, edziĝis al la filino de kanceliero Franz Burkhard (1520-1584), kaj fariĝis dekano de la jura fakultato en 1561.

En 1569, li sukcedis al Johann Schneidewin (1519-1568) ĉe la Universitato de Wittenberg. Tie, li transprenis la klasojn pri la Kodekso la 15-an de aŭgusto, surbaze de parolado de Aemilius Papinianus (142-212). Nomumo al la Universitato de Hajdelbergo malsukcesis pro liaj postuloj. Vezenbeko ankaŭ partoprenis en la organizaj taskoj de la universitato de Jena, servante kiel vicrektoro en 1571 kaj rektoro en 1573. Li ankaŭ funkciis kiel privata kaj apelacia konsilisto por la Princo-elektisto Aŭgusto de Saksio kaj kiel kontrolisto en la balota kortumo, la Schöppenstuhl. En 1571, la imperiestro Maksimiliano konfirmis sian antikvan nobelecon kiel Nederlandano, en Prago, kune kun la libereco porti sian blazonon en Germanio.

En Wittenberg, li akiris famon per kompilado de kolekto pri siaj juraj opinioj, en 1576, kiu kreskis al ok volumoj. Li ankaŭ verkis komentaĵon pri la Pandektoj, unue publikigita en 1565 kaj daŭrigita en Wittenberg, inkluzive de la Kodekso. Ĉi tiu komentaĵo restis uzata dum preskaŭ jarcento. Pluaj verkoj aperis sub la titolo "Exempla jurisprudentiae" (1572), kolekto de paroladoj, kaj "Tractatus de feudis", kiu devenis rekte de liaj lecionoj.

## Instruado
Lia signifo por jurisprudenco kuŝas sur lia komentaĵo pri la Pandektoj, en kiu li sisteme traktas la individuajn titolojn kaj samtempe establas ilian ligon kun la jura praktiko. Vezenbeko estis la ĉefa juristo de la frua "usus modernus pandectarum", kiu pledis por la plenumado de ĉiuj kontraktoj, eĉ la plej simplaj, la tiel nomataj "pacta nuda". Farante tion, li lannĉis la fundamenton por la hodiaŭa kontrakta teorio.

Kelkaj el la verkoj de Vezenbeko estis inkluditaj en la "Index Librorum Prohibitorum". La Inkvizicio protestis ĉefe kontraŭ liaj instruoj pri geedzeca juro, precipe pri la ebleco de eksgeedziĝo en kazoj de adulto kaj dizerto, t.e., malica familia forlaso. Vezenbeko ankaŭ permesis regeedziĝon por la parto respondeca pri la eksgeedziĝo.

## Familio
Vezenbeko estis la dekdua el dek tri infanoj, el kiuj la dek du infanoj portis la nomojn de la apostoloj, laŭ la eniro en la Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Tamen, la Universala Leksikono de Zedler oni deklaras, ke Vezenbeko mem havis dek tri infanojn, kaj la filoj portis la nomojn de la dek du apostoloj. Lia filo kaj nepo kun la samaj nomoj ankaŭ estis juristoj. Lia filo loĝis en Zerbst, en 1590 kaj fariĝis la unua jura profesoro, en Altdorf, apud Nurenbergo, en 1592. La nepo, naskita en 1600, estis brandenburga ŝtatisto. La vidvino de Vezenbeko (m. 1605) translokiĝis al Zerbst en 1602, ĉar ŝi estis tro ĉikanita pro siaj inklinoj al la reformita kredo. Ŝia filino, Katharina Vezenbeko, edziniĝis al Laurentius Biedermann (1551-1606), advokato kaj kanceliero en Zerbst. Lia filo, Victorin Wesenbeck (d. marto 1621 en Torgau), estis edziĝinta al Judit, la filino de la Torgau-sindikulo Balthasar Sommer.

## Verkoj
* Praesidente Matthaeo Wesenbecio, ... Professore In Academia Witebergensi Publico, 1572
* Matthaei Wesenbecii prolegomena iurisprudentiae, 1584
* Tractatus de feudis, 1584
* Matthaei Wesenbecii quaestiones de studio iuris instituendo, 1585
* Exempla jurisprudentiae, 1585
* Matthaei Wesenbecii ... in Pandectas I. Civilis commentarii olim Paratitla dicti Cum indice gemino, 1589
* Tractatus Et Responsa, quae vulgo Consilia Iuris Appellantur, 1601
* Matthaei Wesembecii Iurisconsulti De actionibus et interdictis commentarius, 1602
* Tractatuum et responsorum, 1611
* Perioche fevdalis, vniversam feudorum materiam compendio complexa, 1647
* Commentarii in pandectas juris civilis et codicem Justinianeum olim dicti paratitla, 1649
* Observata Theoretico-Practica, 1675

## Vidu ankaŭ
* Sebastian Brant (1457-1521) germana juristo
* Christian Beyer (1482-1535) germana kanceliero kaj juristo
* Frederiko la 2-a la Saĝa (1482-1556) Princo-elektisto de la Palatino
* Friedrich Myconius (1490-1546) germana teologo
* Gabriel Mudäus (1500-1560) flandra juristo
* Karlo la 5-a (1500-1558)
* Franz Burchart (1503-1560) germana akademiulo kaj politikisto
* Johannes Oporinus (1507-1568) svisa humanisto, libristo kaj eldonisto
* Heinrich Schneidewein (1510-1580) germana juristo kaj rektoro en la Universitato de Jena
* Johann Stigel (1515-1562) germana poeto kaj retorikisto
* Johann Schneidewein (1519-1568) germana juristo, adopta filo kaj disĉiplo de Marteno Lutero
* Johann Schneidewin (1519-1568) germana juristo
* François Baudouin (1520-1573) franca juristo
* Jacques Cujas (1522-1590) franca juristo kaj humanisto
* Viktorin Strigel (1524-1569) germana teologo
* Hugo Donellus (1527-1591) franca juristo kaj humanisto
* Christoph von Ehem (1528-1592) germana juristo
* Jacob Reyvaert (1535-1568) flandra juristo kaj humanisto
* Virgil Pingitzer (1541-1619) germano-aŭstra juristo
* Dionysius Gothofredus (1549-1622) germana juristo
* Polykarp Leyser la Maljuna (1552-1610) germana luterana teologo kaj profesoro pri teologio en la Universitato de Wittenberg
* Gregor Schönfeld la Maljuna (1559-1628) germana reformista teologo
* Reiner Bachoff von Echt (1575-1640) germana juristo
* Christian Thomasius (1655-1728) germana filozofo kaj juristo
* Roderich von Stintzing (1825-1883) germana juristo kaj historiisto pri juro

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1531
Kategorio:Mortintoj en 1586
Kategorio:Naskiĝintoj en la 16-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 16-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Kategorio:Naskiĝintoj la 25-an de oktobro
Kategorio:Mortintoj en Germanio
Kategorio:Mortintoj la 5-an de junio
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Germanaj latinistoj