open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Agrostis ×murbeckii

***Agrostis ×murbeckii*** estas hibrida specio en la genro de *Agrostis*.

## Priskribo 
Ĝi estas hibrido de *Agrostis capillaris* kaj de *Agrostis stolonifera* sed ĝi estas malfortika. Ĝi havas stolonojn
en malsekaj grundoj kaj rizomojn en sekaj grundoj.

## Notoj 
Kategorio:Pooideoj
Schönerer

**Schönerer** estas **familia nomo** de:
* Alexandrine von Schönerer (1850–1919), aŭstra aktorino kaj reĝisorino
* Georg von Schönerer (1842–1921), aŭstra politikisto
* Mathias von Schönerer (1807–1881), aŭstra fervoja teĥnikisto
Rotenburger

**Rotenburger**  estas ** familia nomo** de jenaj personoj:

* Leopold Rotenburger (* ĉirkaŭ 1568; † 1653), orgenkonstruisto
* Mathias Rotenburger (1600–1668), orgenkonstruisto
* Paul Rotenburger (1598–1661), orgenkonstruisto

## Vidu ankaŭ 
* Rothenburger
Antal Jakab (ĵurnalisto)

**JAKAB Antal** estis rumania hungara ĵurnalisto, publicisto. Li naskiĝis en Satmaro la 13-an de aŭgusto 1914 kaj mortis ?. Li estis la patro de kritikisto Antal K. Jakab.
## Biografio
Jakab Antal debutis en *Brassói Lapok*. De 1941 li estis interna kunlaboranto de *Székely Nép* de Sepsiszentgyörgy, de 1943  de *Székely Szó* de Marosvásárhely. Pli poste li iĝis kunlaboranto en Bukareŝto de la ĵurnalo *Romániai Magyar Szó*. En la 50-jaroj li estis korpa laboristo, teknikisto en Kluĵo.
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Blankaventra petrelo

La **Blankaventra petrelo** (*Fregetta grallaria*) estas specio de marbirdo de la familio Hidrobatedoj aŭ ŝtormopetreloj.

Ĝi troviĝas en Angolo, Argentino, Aŭstralio, Brazilo, Ĉilio (Insularo Juan Fernández, Insulo Sala kaj Gómez, Insulo Sankta Felikso kaj Insulo Sankta Ambrozio), Ekvadoro, Franca Polinezio, Francaj Sudaj Teritorioj, Maldivoj, Namibio, Novzelando, Sankta Heleno, Sudafriko, kaj Sud-Georgio kaj Sud-Sandviĉinsuloj.

]]
Ĝi estas malgranda petrelo. La supraj partoj estas malhelbrunaj al nigrecaj kun tre markata kaj kontrasta blanka pugareo. La subaj partoj estas samkolore malhelaj sed kun tre ampleksaj blankaj areoj ne nur ĉe la ventroflankoj kaj interne de flugiloj malkiel la samgenra Blankaventra petrelo kiu estas tre simila, sed ne havas tiom da blankaj areoj kiom la Blankaventra petrelo, sed ankaŭ la tutan ventron kaj eĉ plej suban bruston, kio estas tialo por la komuna nomo. Ankaŭ la kruroj kaj la beko (fajnega kaj hokeca) estas malhelaj. 

Ties natura habitato estas malferma maro.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Fregetta grallaria.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 24an de Julio 2007.

Kategorio:Petreloj
Kategorio:Procelarioformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Oceanio
7530 Mizusawa

'*7530 *Mizusawa''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio, Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita je la okazo de la cent-jara jubileo de la fondo de la Latituda Internacia Observatorio en Mizusaŭa (gubernio Iŭate), establita de la Japana registaro laŭ rezolucio adoptita de la Internacia Asocio de Geodezio en 1899 kiel unu el la ses stacioj de la Internacia Latituda servo, je latitudo de +39° 08'. En 1988 la Observatorio estis transdonita al la Divido pri la Tera Rotacio de la Nacia Observatorio de Japanio. La observoj neniam interrompiĝis, eĉ dum ambaŭ mondmilitoj. Mizusaŭa situas ĉirkaŭ 500&nbsp;km norde de Tokio, kaj ĝiaj civitanoj tre interesiĝas pri la astronomiaj kaj terfizikaj esploroj de la observatorio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Dezső Bürger

**BÜRGER Dezső** [byrger] estis rumania hungara kemiisto. Li naskiĝis en Marosvásárhely la 13-an de septembro 1891 kaj mortis dum deportado la 13-an de septembro 1944.

## Biografio
Dezső Bürger studis en Budapeŝto kaj Charlottenburg kaj li establis eksperimentlaboratorion en Târgu Mureș. Li ekigis natursciencan fakrevuon titolitan *Tudomány és Haladás* (Scienco kaj Progreso) kaj gvidis teknikan rondon en sia naskiĝurbo..

## Libroj
**Spectrum*, priekonomikaj studaĵoj (Bp. 1932) sub plumnomo B. B. Desider;
**A gyógyüzlet*, priekonomikaj studaĵoj (Mv. 1940) sub plumnomo  B. B. Desider;
**Ópium*, romano (manuskripto).

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj kemiistoj
Insulo Sala kaj Gómez

[eta|dekstre|260px|Situo rilate al la kontinenta [Ĉilio kaj al Rapa Nui.]]
eta|dekstre|260px|Insulo Sala kaj Gómez.
La **Insulo Sala kaj Gómez** aŭ **Salas y Gómez**(*Motu Motiro Hiva* en rapanuia, «insuleto de la birdo survoje al Hiva») estas insulo neloĝata situanta en la sudorienta Pacifiko, apartenanta al Ĉilio. Estas la orienta limo de la Polinezio kaj en konsekvenco, ankaŭ de Oceanio.

Tiu insulo estas parto de la Marparko Motu Motiro Hiva, marareo protektita kiu enhavas surfacon de 150&nbsp;000&nbsp;km².

## Historio 
Ne estas restoj kiuj indikas ke la insulo estis iam loĝata, sed la tradicioj de la Paskinsulo diras, ke ĝi estis vizitata por kolekti plumojn kaj ovojn de marbirdoj.

## Administrado 
## Geografio 
## Ekologio 
[200px|eta|dekstra|[Ruĝvosta tropikbirdo, unu de la 6 birdospecioj kiuj nestumas en la insulo.]]

## Notoj 
## Bibliografio 
* González-Ferrán, Oscar (1995). Volcanes de Chile. Santiago, Chile: Instituto Geográfico Militar. pp. 640 pp. ISBN 956-202-054-1.
* Berlinger, Walter (1995). Islas océanicas chilenas: Conocimiento científico y necesidades de investigaciones. Santiago, Chile: Ed. Pontificia Universidad Católica. pp. 356 pp.
* Englert, Sebastián; "Leyendas de la Isla de Pascua"; reedición 2001, Museum Store, Isla de Pascua, Chile.
* Englert, Sebastián; "Primer Siglo Cristiano de la Isla de Pascua (1864-1964)"; 1964; Orden Capuchina, San José de la Mariquina, Chile.
* Arkivoj de la Muzeo P. Sebastián Englert de Paskinsulo.
* Retejo de la Kapuĉinoj de Ĉilio (http://www.capuchinos.cl)

Sala kaj Gómez‎
Sala kaj Gómez
Insulo Sankta Felikso

eta|Mapo de la Malfeliĉaj Insuloj (Ĉilio)
eta|Mapo de Ĉilio

La **Insulo Sankta Felikso** estas insulo je 892 km okcidente de la ĉilia marbordo ĉe la haveno Ĉanjaral, kun areo de 1,4 km². Formas parton de la **Malfeliĉaj Insuloj** () kaj apartenas administre al la municipo Valparaiso, Ĉilio.

La **Malfeliĉaj Insuloj** () estas relative malgranda insularo proksimume 850&nbsp;km for de la bordo de Ĉilio; ili estas parto de la regiono Valparaíso. La insularo konsistas el du ĉefaj insuloj *Insulo Sankta Felikso* () kaj *Insulo Sankta Ambrozio* () kaj diversaj rokinsuletoj: *Insuleto Gonzalez* aŭ *Insulo Gonzalez* (; 173&nbsp;m alta), insuleta kiu situas sudoriente de *Isla San Félix* kaj *Roca Catedral* (; 53&nbsp;m alta) kiu situas norde de *Insulo Sankta Felikso*. Kune, la insularo havas areon de nur 10,3&nbsp;km².

La topografio estas tre kruda, kun altaĵoj de 193&nbsp;m sur *Insulo Sankta Felikso*, 479&nbsp;m sur *Insulo Sankta Ambrozio*, 173&nbsp;m sur *Insuleto/Insulo Gonzalez* kaj 53&nbsp;m sur *Roca Catedral*.

## Priskribo 
## Historio 
## Klimato 
## Flaŭro 
## Faŭno 
Kategorio:Insuloj en Ĉilio‎
Kategorio:Insuloj de Pacifika Oceano
Fregetta

, ilustraĵo fare de John Gould]]

***Fregetta*** estas genro de malgrandaj marbirdoj de la familio Hidrobatedoj aŭ ŝtormopetreloj.

Ĝi enhavas la jenajn specijn:
* Blankaventra petrelo, *Fregetta grallaria*
* Nigraventra petrelo, *Fregetta tropica*

Ties natura habitato estas akvo de malferma maro en la oceanoj de la suda hemisfero, car temas pri tre pelagaj marbirdoj, kiuj vivas la tutan jaron sur la oceano, ĝenerale malproksime de marbordoj, al kiuj ili alproksimiĝas nur dum la reprodukta sezono.

Kategorio:Petreloj
Kategorio:Procelarioformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Oceanio
La Lastaj Tagoj de D-ro L.L. Zamenhof kaj la Funebra Ceremonio

***La Lastaj Tagoj de D-ro L. L. Zamenhof kaj la Funebra Ceremonio*** , estas eldonita en 1921 de Adolfo Oberrotman kaj Teo Jung. La libreto nombras 48 paĝojn.

## Enhavo 
Ĝi enhavas ilustraĵojn, precipe fotojn pri la funebra ceremonio, kaj plurajn poemojn.

Koncize estas priskribitaj la lastajn tagojn kaj la morton de L.L. Zamenhof. Sekvas priskriboj de la funebra procesio, de la predikanta alparolado kaj de tiu de Leo Belmont kiu estas reproduktita en Esperanta traduko. Ankaŭ la pli mallonga Esperante prononcita alparolo de Antoni Grabowski troviĝas en la libreto.

Kopio de la "Alvoko al tutmonda monkolekto por monumento al D-ro L.L. Zamenhof" ankaŭ estas reproduktita.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Entombigo de L. L. Zamenhof
* Skizo pri la Esperanto-movado en Pollando
* Verkoj pri Esperanto-historio

## Eksteraj ligiloj 
* Plena teksto de la libro ĉe *Project Gutenberg*
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
7531 Pecorelli

'*7531 *Pecorelli'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la teamo de la Observatorio Santa Lucia Stroncone (Umbrio, Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Antonio Pecorelli'' (1923–1986) ŝoforo de aŭtobuso kaj tramo de la urbo Terno, kaj poeto. De siaj rektaj kontaktoj kun la humoroj de la popolo li notis pli malfrue pli ol 300 sonetoj en la loka dialekto. Kun pikema plumo, li sciis kion diri, kaj li diris tion, kion aliaj ne kuraĝis diri.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Santa Lucia Stroncone
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Linio Namboku (Tokyo Metro)

**Linio Namboku** ( [Nanboku-sen], , laŭvorte: sud-norda linio) estas metroa linio en Tokio, Japanio. Ĝi estas unu el 9 linioj de metroa sistemo Tokjo Metro en la Metroo de Tokio. Ĝia nomo signifas, ke tio estas linio de sudo (南) al nordo (北). La simbola koloro de linio estas akva (smeralda) koloro. La emblemo de linio estas latina litero "N" en akvakolora ringo.

## Historio 
* 1968: Unuafoja planado de ĉi-linio.
* 1980: Komenco de konstruado.
* 29a de novembro 1991: malfermo de la unua sekcio de la linio inter stacioj  (N-14) kaj  (nuna fina stacio: N-19).
* Marto 1996: malfermo de sekcio inter stacioj  (N-14) kaj  (N-08); 4-vagonaj trajnoj estis plilongigita ĝis 6 vagonoj (ĉiuj tiam konstruitaj stacioj kapablis servi 8-vagonan trajnon, sed la tuta ilia longeco ankoraŭ ne estis uzata).
* Septembro 1997: malfermo de sekcio inter stacioj  (N-08) kaj  (N-06).
* 26a de septembro 2000: malfermo de la lasta sekcio inter stacioj  (N-06) kaj  (N-01); lanĉo de komuna trajno kun Linio Tokju-Meguro.
* Marto 2001: malfermo de Linio Sajtama — lanĉo de komuna trajno.

## Trafiko 
Estas 2 tipoj de trajnoj:
* Loka trajno (各停 [kakutei]);
* Ekspreso (急行 [kjūkō]) iras suden po 2 trajnoj hore (tag-tempe) ĝis  en linio Tokju-Meguro;

Tage la trajnoj veturas kun la intervalo: 6 min. (kun la ekspreso).

La unua trajno:
*  — 5:38 (ĝis  en linio Sajtama)
*  — 05:01 (ĝis  en linio Tokju-Meguro)

La lasta trajno:
*  —
** 23:17 (ĝis  en linio Sajtama),
** 23:47 (ĝis ),
** 00:02 (ĝis  (N-14))
*  —
** 23:18 (ĝis  en linio Tokju-Meguro),
** 23:48 (ĝis  en linio Tokju-Meguro),
** 00:02 (ĝis  en linio Tokju-Meguro),
** 00:16 (ĝis  (N-14))

**La horaro** (diferencas inter labortagoj kaj semajnofino): Horaro de linio Namboku  (japane, defaŭlte ĝi montras *hodiaŭa* horaro)

## Stacioj 
Ĉiuj stacioj lokiĝas en Tokio.

Ĉe la suda fina stacio  (N-01) la linio Namboku kuniĝas kun linio Tokju-Meguro de Korporacio Tokju. La linioj havas komunajn trajnojn, kiuj iras ekde/ĝis stacio .

Ĉe la norda fina stacio  (N-19) la linio Namboku kuniĝas kun Linio Sajtama. La linioj havas komunajn trajnojn, kiuj iras ekde/ĝis stacio .

## Eksteraj ligiloj 
* Horaro de linio Namboku  (japane)

Kategorio:Fervoja transporto en Tokio
Kategorio:Linioj de Tokjo Metro
Kategorio:CAP-ŝpuro
(7534) 1995 UA7

**(7534) 1995 UA7** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomo Takeŝi Urata kaj Yoshisada Shimizu elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (sudo de Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Gonohe

**Gonohe** (五戸町 [Gonohe-maĉi]) estas urbeto en Distrikto Sannohe en Gubernio Aomori. Arbaro okupas pli ol duonon de tuta areo.
eta|dekstre

Kategorio:Urbetoj de Japanio
Kategorio:Gubernio Aomori
Stacio Haĉinohe

eta|dekstre|Stacio Haĉinohe

**Stacio Haĉinohe** estas fervoja stacio de Orient-Japania Fervoja Kompanio kaj Fervojo Aojmori en la urbo Haĉinohe, en Gubernio Aomori, Japanio.

## Linioj 
* Orient-Japania Fervoja Kompanio:
** Ŝinkansena linio Tohoku
** Linio Haĉinohe

* Fervojo Aojmori:
** Linio Aojmori

Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Aomori
Kategorio:Stacioj de JR en Gubernio Aomori
Kategorio:Stacioj de Fervojo Aojmori
Lamone

**Lamone** estas komunumo de la komunumaro Vezia kaj la distrikto Lugano en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 1676 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Lamone situas proksimume 5 kilometrojn nordnordokcidente de la distriktĉefurbo Lugano, al kies aglomeraĵo la komunumo apartenas, ĉe la okcidenta bordo de la rivero Vedeggio. La komunumo konsistas el la vilaĝo Lamone kun la kvartaloj Ostarietta kaj Selva.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,86 km², de kiuj 44,6% estas kovritaj de arbaro, 11,8% servas por agrikulturo kaj 40,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Lamone limas en nordo al Torricella-Taverne, en nordoriento al Origlio, en sudoriento al Cureglia, en sudo al Cadempino, en sudokcidento al Gravesano, kaj en okcidento al Bedano.

## Trafiko 
Tra Lamone pasas la kantona ĉefvojo n-ro 2 de Belinzono trans la montopasejo Monte Ceneri al Lugano kaj la svisa aŭtovojo A2, kies plej proksima alveturejo Lugano-Nordo situas 3 kilometrojn sude de la komunumo en Manno. Pere de la stacidomo , situanta en sudo sur la komunuma teritorio, ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Belinzono al Lugano kaj buslinioj de la loka busreto de la urbo Lugano la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Lamone datiĝas el la jaro 854 kiel *Namonni*. Dum mezepoko en Lamone posedis feŭdajn rajtojn kaj bienojn la benediktana Abatejo San Ambrogio de Milano, la katedrala kapitolo de Como kaj ekde la 15-a jarcento al dukoj de Milano kaj la Hospitalo Santa Maria de Lugano. Ek de 1468 Lamone estas menciita kiel memstara paroĥo, al kiu ankaŭ apartenis Cadempino. En la jaro 1887 estis solvita la longjara limkonflikto kun la najbara komunumo Cadempino. Ekde la 2-a duono de la 20-a jarcento pro la favora trafika situo kaj la proksimeco de la urbo Lugano la loĝantaro de la komunumo konsiderinde kreskis.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Lamone-Cadempino (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Lamone
Hadik

**Hadik** estas la nomo de la jenaj personoj:
* Andreo Hadik
* Magda Hadik
Kategorio:Hungaraj familiaj nomoj
Briareo

**Briareo** (helene *Βριαρεως, Briareôs*, latine *Briareus*) estis en la helena mitologio unu el la teruraj kvindekkapaj, centmanaj gigantoj, kies patrino estis diino de la tero Gaja kaj patro dio de la ĉielo Urano. Probable la sama mitologia figuro estis konata ankaŭ sub la nomo **Aigaiono** (helene *Αἰγαίων, Aigaíōn *, latine Aegaeon)

Li estas unu el fratoj Hekatonkiroj (laŭvorte, centmanaj) nomataj Koto, Briareo kaj Gieso, kiuj estis fratoj de titanoj kaj antaŭuloj de Ciklopoj. Onidire ili estis fieraĉaj kaj tiel malbelaj, ke eĉ ilia patro ne povis rigardi ilin. Pro tio tuj post ilia naskiĝo li ĵetis ilin en profundojn de la tero kun strikta malpermeso eliradi eksteren.

Tio kolerigis ilian patrinon, kaj ŝi petis la plej junan el la titanoj, Kronon, ke li pro tio punu Uranon kaj senigu lin de la regado. Krono tion faris kaj proklamis sin mem reganto, sed Hekatonkirojn li ne liberigis, ĉar li timis ilian forton.

Tion faris nur Zeŭso, kiu pli malfrue ribelis kontraŭ sia propra patro, Krono. Hekatonkiroj helpis al li pri tio en bataloj kontraŭ titanoj, kaj post ties malvenko kaj ĵeto en profundojn de la Tartaro ili fariĝis gardantoj de ilia prizono.

En kelkaj helenaj mitoj oni asertas, ke t.n. "Kolonoj de Heraklo" origine nomiĝis "Kolonoj de Krono" kaj pli malfrue "Kolonoj de Briareo". Ili onidire estis nomataj laŭ giganto, kies potenco atingis ĝis ili. Kiam oni Briareon forgesis, la kolonoj estis nomataj laŭ Heraklo. Sed oni ne forgesu cirkonstancon, ke ankaŭ Heraklo estis en komenco nomata Briareo.

Pri preciza fiziognomio de Hekatonkiroj ne estas imagoj. Nek en antikva tempo, nek en la moderna ili ne estis bildigitaj.

## Briareo - filo de Posejdono 
Aŭ alia versio de la mito, aŭ alia persono estas Briareo, kiun homoj nomis **Aigaiono**. Laŭ Homero li ankaŭ estis malbela centmana giganto, kies patro estis mara dio Posejdono. Li obeis alvokon de la diino Tetiso kaj alrapidis Olimpon en momento kiam la plej altan dion Zeŭson la dioj Hero, Atena kaj Posejdono volis katenigi kaj detronigi.

Kiam la ribeluloj ekvidis la malbelan giganton rigidiĝis kaj maltenis ŝnurojn. Laŭ la alia fonto Zeŭso jam estis katenita kaj Briareo per siaj cent manoj malnodigis ŝnurojn kaj la regnestron liberigis kaj savis.

## Eksteraj ligiloj 
* Eltiraĵoj el la originaj grekaj fontoj (en la angla)

*Transprenita kaj malstrikte tradukita de* 
:cs:Briareós

Kategorio:Estaĵoj de la helena mitologio
(7535) 1995 WU2

**(7535) 1995 WU2** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Filemono kaj Baŭciso

**Filemono kaj Baŭciso** (helene *Φιλήμων και Βαυκίς*, latine *Philemon a Baucis*) estis en la helena mitologio paro de gemaljunuloj el Frigio.eta|dekstra|Filemono kaj Baŭciso, Johann Carl Loth, antaŭ la jaro 1659

Ilia historieto estas prefere legendo aŭ fabelo ol mito. Ĝi estas el tempoj, kiam olimpiaj dioj diversfoje vagadis sur la tero, por ke ili eksciu kiel vivas kaj kondutas la homoj.

Okazis, ke tian promenon efektivigis la plej alta dio Zeŭso akompanata de la dia heroldo Hermeso. Estis jam malfrue antaŭvespere, kiam ili en iu frigia vilaĝo serĉis tranoktejon kaj manĝon por refortiĝi. Sed vane ili iradis de domo al domo, loĝantoj de grandaj domoj ne aŭdis la petojn, eĉ ne malfermis la pordojn. Ĝis kiam ili venis al povra malalta dometo riparita per pajlo, trovis malfermitajn pordon kaj koron.

En la dometo loĝis maljunaj geedzoj, kiuj nekonatajn pilgrimantojn elkore bonvenigis kaj proponis al ili el siaj negrandaj provizoj kion povis, preparis al ili modestajn kuŝejojn kaj eĉ verŝis glasojn da vino. La maljunuloj, kiuj nomiĝis Filemono kaj lia edzino Baŭciso ekmiregis, kiam vidis, ke la vino en la kruĉeto ne malmultiĝas, kaj ke ĝi mem aldoniĝas. Nur poste ili ekkomprenis kiajn noblajn vizitantojn ili havas sub la tegmento. Ili volis ankoraŭ pli gastigi ilin kaj rosti por ili sian ununuran lastan anseron. Sed tion Zeŭso ne permesis, por ĉio tre dankis kaj petis, ke la geedzoj iru kun ili sur proksiman monteton. Kiam ili venis tien kaj rerigardis vilaĝon, vidis, ke ĉiuj domoj estas subakvigitaj. Ununura ilia dometo situis sur la seka tero. Antaŭ iliaj okuloj ĝi eĉ transformiĝis en belegan templon kun la ora tegmento.

Zeŭso laŭdis ilin pro ilia bonkoreco kaj afableco kaj proponis al ili plenumon de ia ajn ilia deziro. Filemono kaj Baŭciso interkonsiliĝis momenton kaj poste surgenuiĝis kaj petis, ke ili povu esti gardantoj de la nova templo kaj servantoj de dioj. Kaj ankoraŭ ili petis, kiam venos ilia tempo, ke ili povu foriri kune el tiu ĉi mondo, por ke ili ne devu priploradi unu la alian. La dioj promesis tion al ili.

La maljunuloj vivis ankoraŭ longe kaj kiam fakte venis ilia tempo, rememoris longan komunan vivon kaj vidis kiel ili ĉirkaŭkreskas per branĉoj kaj foliaro. Ili ŝanĝiĝis en arbojn, la maljunulo Filemono en kverkon kaj lia edzino Baŭciso en tilion.

Ilian historieton prilaboris Ovidio en siaj Metamorfozoj, en la oka libro. En la romiaj mitoj oni rakontas pri Jupitero kaj Merkuro, la romiaj analogioj de nomoj de la grekaj dioj.

## Rebrilo en arto 
eta|dekstra|Pejzaĝo ku ĉasado, Merkuro, Filemono kaj Baŭciso, Rubens
Krom Ovidio tiun ĉi historieton prilaboris ankaŭ pliaj artistoj, ekzemple:
* Petro Paŭlo Rubens sur la bildo * Pejzaĝo kun ĉasado, Merkuro, Filemono kaj Baŭciso * (ĝi estas el la jaro 1618 kaj estas videbla en Vieno en la Arthistoria muzeo)
* Bildo de nekonata flandra majstro el la 17-a jarcento *Jupitero kaj Merkuro vizitas Filemonon kaj Baŭcison*

*Transprenita kaj malstrikte tradukita de* 
:cs: Filémón a Baukis

Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Kategorio:Olimpaj dioj
Preĝejo Reĝino de Ĉieloj (Újpest)

**Preĝejo de Reĝino de Ĉieloj** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Budapeŝto, en distrikto Újpest.

## Historio 
Katolikoj fondis urbon Újpest en 1840. Pli frue estis jam kapelo konstruita en 1833 ĉe la vitejo. Memstara katolika grupo fondiĝis nur en 1870, ili iris al la plej proksima preĝejo en Dunakeszi. Tiu iĝis paroĥo post 5 jaroj. En la 1870-aj jaroj oni konstruis paroĥejon, lernejon kaj preĝejon. En 1908 oni alkonstruis 2 flanknavojn kaj turon. En 2012 la preĝejo renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola sur ĉefplaco de iama urbo Újpest. En mezo de la fasado estas la ĉefenirejo, pli supre estas fenestrorozo, la plej alte svelta turo altiĝas. La sanktejo estas plurangula. Ĉe la ĉefenirejo Gyula Konfár kreis mozaikon.

Kermeso okazas en la lasta dimanĉo de aŭgusto.

## Fontoj 
* hungare
* hungare
eta|maldekstre|Flanko de la preĝejo

Reĝino
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Kategorio:Újpest
Daoíz y Velarde

[eta|300px|Monumento al Daoíz kaj Velarde en la placo de la Dua de Majo de Madrido. Verko de [Antonio Solá. La arko estas iama pordego de la Kazerno Monteleón.]]
Per la nomo **Daoíz y Velarde** aŭ **Daoíz kaj Velarde**, kutime oni aludas al la kapitanoj Luis Daoíz y Torres kaj Pedro Velarde, oficiroj de artilerio de la Kazerno de Monteleón kiu aliĝis al la insurekcio de la 2a de majo de 1808 kontraŭ la francaj trupoj kaj al la grupo skulpta kiu montriĝas en la Placo de la Dua de Majo de Madrido, loko kie reale estis ilia kazerno, kaj fakte por ties honoro oni starigis obeliskon ĉe la Placo de la Lojaleco, aktuale Monumento al la Falintoj pro Hispanio.

## Referencoj 
* "Un día de cólera" Arturo Pérez-Reverte, 2007,Ed. Alfaguara.
http://www.alfaguara.santillana.es/libro/un-dia-de-colera-edicion-conmemorativa/1272/

Kategorio:Historio de Madrido
Kategorio:Milito de Hispana Sendependo
Kategorio:Historio de Hispanio
Zoltán Páter

**PÁTER Zoltán** [pa:ter] estas rumania hungara matematikisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 17-an de decembro 1929. 
## Biografio
Zoltán Páter akiris diplomon pri matematiko-fiziko en Universitato Bolyai de Kluĵo (1951); li doktoriĝis en Bukareŝto (1969). Unu lernojaron li estis asistanto en la universitato, sed oni forigis lin pro politikaj kaŭzoj. Li estis por tri jaroj laboristo, poste mezlerneja instruisto en Baraolt, pli poste en Sfântu Gheorghe, de 1970 en Pedagogia Altlernejo de la urbo ĝis ties ĉesigo (1978). Poste li denove estis mezlerneja instruisto kun interrompoj (1978/79, 1988/90) ĝis sia pensiuliĝo (1990). Inter 1990-1994 li estis instruisto de Ekumena Porkantora kaj Porinstruista Altlernejo. 
## Volumo
**A matematikai logika alapjai* (Kv. 1978). 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj matematikistoj
Koincido

**Koincido** laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas "hazarda kaj ofte surpriza samtempeco de okazaĵoj".

En la Esperanto-movado konatiĝis la teatra grupo Kia Koincido, kiu prenis sian nomon de ofte ripetata vortumo en la absurda teatraĵo La kalva kantistino* (france : *la cantatrice chauve'') de Eugène Ionesco.

## Ekzemplaj literaturaj citaĵoj 
## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Hazardo
* Falsa interrilato
* Numerologio

Kategorio:Hazardo
Federico Coullaut-Valera

[eta|250px|Monumento al [Pío Baroja en Madrido fare de **Federico Coullaut-Valera**.]]

**Federico Coullaut-Valera** (1912-1989), hispana skulptisto kaj religia figuristo.

## Biografio 
Federico Coullaut-Valera Mendigutia naskiĝis en Madrido la 25an de aprilo de 1912. Lia patro, Lorenzo Coullaut Valera estis fama skulptisto, kaj ankaŭ la instruisto de Federico. Estis nevo-nepo de la verkisto Juan Valera.

Li mortiĝis en la Granja de San Ildefonso (Segovio) en 1989.

## Verkaro 
Monumentoj, portretoj kaj nombraj skulptaj grupoj por Sankta Semajno komponas la verkarn de tiu artisto.

Kategorio:Hispanaj skulptistoj
János Cziráky

**Grafo János CZIRÁKY** [jAnoŝ cirAki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Cziráky János** (kun la ceteraj nomoj *Cziráky János József Lázár László Tamás*) estis hungara juristo, politikisto, membro de Hungara Scienca Akademio.
eta|János Cziráky
János Cziráky http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/c/c03550.htm naskiĝis la  1818 en Buda. Li mortis la  1884 en Lovasberény.

## Biografio 
Lia patro estis Antal Mózes Cziráky. János Cziráky frekventis gimnazion kaj universitaton en Pest (urbo). En 1838 li doktoriĝis pri juro. Li komencis sian karieron en Vieno en la ŝtata administrado, kie baldaŭe li atingis pli altajn postenojn. Li debutis kiel senatano en 1843. Li edziĝis en 1845 baldaŭe havanta 6 gefilojn. En oktobro de 1848 li interrompis la politikadon por kelkaj jaroj. En 1867 li ricevis ordenon de la Ora Ŝaffelo, krome li havis ankaŭ aliajn premiojn. Li estis entombigita en preĝejo de Kenyeri.

## Verkaro (elekto) 
* *Assertiones ex universa jurisprudentia et scientiis politicis* 1838
* diversaj paroladoj
* biografio pri Alajos Mednyánszky 1844

## Fontoj 
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj magnatoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Reĝaj juĝistoj
7538 Zenbei

'*7538 *Zenbei''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la japana optikisto Iwahashi Zenbei (japane: 岩橋 善兵衛, 1756–1811), konata pro esti konstruinta la plej bonan refraktoron en Japanio de la Edo-epoko. Lia familio daŭre laboris kiel optikistoj en Osako dum kvar generacioj post li.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
(7540) 1997 AK21

**(7540) 1997 AK21** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Polinezia petrelo

La **Polinezia petrelo** (*Nesofregetta fuliginosa*) estas specio de marbirdo de la familio de Hidrobatedoj aŭ ŝtormopetreloj. Ĝi estis lokita en la monotipa genro ***Nesofregetta***.

Markate polimorfa, oni priskribis kelkajn subspeciojn, kaj helaj birdoj estis eĉ konsiderata propra specio (**"Blankagorĝa ŝtormopetrelo"**) dum la latina scienca nomo *fuliginosa* signifas *fulga malhela*. Ne eĉ subspecioj estas ĝenerale akceptitaj nune.

Ĝi troviĝas en Ĉilio, Franca Polinezio, Kiribati, Novkaledonio, Vanuatuo, eble Usona Samoo, eble Fiĝio, kaj eble Samoo. 

Ties natura habitato estas malferma maro, rokaj marbordoj, kaj sablaj marbordoj. Ĝi estas minacata de enmetitaj predantoj.

## Referencoj
* BirdLife International 2010. *Nesofregetta fuliginosa*. 2011 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj Versio 2011.2. Elŝutita la 18an de Majo 2012.
* 

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet.

Kategorio:Petreloj
Kategorio:Procelarioformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Béla Czobor

**Béla CZOBOR** [cobor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Czobor Béla** estis hungara arthistoriisto, arkeologo, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1899).

Béla Czobor http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC02469/02990.htm naskiĝis la  1852 en Székesfehérvár. Li mortis la  1904 en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Czobor frekventis porpastran lernejon, sed en 1876 li ekhavis postenon en Hungara Nacia Muzeo. Inter 1886-1888 li instruis kaj estris en porpastra lernejo en Nagyvárad. Baldaŭe li laboris en ŝtata ofico okupiĝanta pri historiaj monumentoj. Tiutempe li aranĝis 6 ekspoziciojn. Inter 1880-1887 li redaktis fakrevuon *Egyházművészeti Lapok* (Ekleziartaj Folioj). Li ricevis rangon en universitato en 1897. Li okupiĝis ĉefe pri mezepoka arto, ekleziaj monumentoj historiaj, ekleziaj industriartoj kaj kristana arkeologio.

## Verkaro (elekto) 
* *A középkori egyházi művészet kézikönyve* (Manlibro de la mezepoka eklezia arto) (1875)
* *A keresztény műarcheológia encyclopaediája* (Enciklopedio de la kristana arkeologio) (1880-1883)
* *Magyarország történelmi emlékei az ezredéves orsz. kiállításon* (Historiaj memoraĵoj de Hungarujo en la mildatrevena tutlanda ekspozicio) (1898-1899)
* *A m. sztkorona és a koronázási jelvények* (La hungara sankta krono kaj la kronadaj insignoj) (1893)

## Fontoj 
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj arthistoriistoj
Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Regiono Adrar

:*por la provinco en Alĝerio, vidu Provinco Adrar.*

**Adrar** () estas larĝa regiono en Maŭritanio, nomata laŭ la Altebenaĵo Adrar. Ĝia ĉefurbo estas Atar. PLiaj gravaj urboj estas Ŝum, Chinguetti kaj Ouadane. La regiono limas al Okcidenta Saharo kaj la maŭritania regiono Tiris Zemmour al la nordo, al Malio kaj al la maŭritania regiono Hod-eŝ-Ŝarki en la oriento, la regionoj Trarza kaj Tagant en la sudo kaj regiono Inchiri en la okcidento.

eta|Subregionoj de Adrar

Adrar estas dividata je 3 subregionoj:
* Subregiono Aoujeft
* Subregiono Atar
* Subregiono Chinguetti

## Bildaro 

Dosiero:Adrar-Passe d'Amogjar (1).JPG|Trapasejo Amoĝar, Regiono Adrar
Dosiero:Mauritanie - Adrar2.jpg|Altebenaĵo Adrar
Dosiero:Adrar-Calotropis procera (1).JPG|*Calotropis procera*, dezerto Adrar
Dosiero:Adrar-Camel (1).jpg|kamelo en Adrar-dezerto
Dosiero:Adrar-Scarecrow.JPG|ŝtoner-homo en ŝtona dezerto de Adrara Regiono

## Vidu ankaŭ 
* Regionoj de Maŭritanio

Kategorio:Regionoj de Maŭritanio
Arta Teatro Mansudae

La **Mansudae Arta Teatro** () estas teatro en Pjongjango, Nordkoreio. Ĝi estis malfermita en 1976, la Teatro estas ejo por opero, ĥoraj kaj instrumentaj koncertoj. Ĝi estas ankaŭ unu el la lokoj por vidi Koreajn revoluciajn operojn kaj alie ankaŭ okazis ŝtataj aktivadoj antaŭe.

## Vidu ankaŭ 
* Mansudae Arta Studio
* Mansudae Popola Teatro
## Bildgalerio 

North Korea 051 (6160869314).jpg|
Mansudae Fountain Park and Mansudae Art Theater 3.jpg|
North Korea — Pyongyang (1026945012).jpg|
Mansudae Fountain Park and Mansudae Art Theater 1.jpg|

Kategorio:Konstruaĵoj en Pjongjango
7541 Nieuwenhuis

'*7541 *Nieuwenhuis'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Henk Nieuwenhuis'', konservisto en la Planetario Eise Eisinga en Franeker, Nederlando. Ekde la 1960-aj jaroj, li estis entuziasma organizanto de ekspozicioj, kunvenoj kaj prelegoj por amatoraj astronomoj kaj por la ĝenerala publiko. Li ankaŭ interesiĝis pri la kosma esploro kaj observado de planedoj elde la observatorio, kiun li konstruis.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Károly Vígh

**VÍGH Károly** [vig] estis rumania hungara lingvisto, lokhistoriisto. Li naskiĝis en Marosvásárhely en 1912 kaj mortis en Stokholmo la 15-an de oktobro 1990. 
## Biografio
Károly Vígh estis scienca esploristo de esplorgrupo de Rumana Akademio de Târgu Mureș, redaktoro-kunlaboranto de Erdélyi Magyar Szótörténeti Tár vol. II–IV. (Transilvania Hungara Vorthistoria Kolekto). Pluraj el liaj studaĵoj restis en manuskripto pro publikmalpermeso en Rumanio dum la diktaturo. 
## Volumoj
**Marosvásárhelyi helynevek és földrajzi közszavak* (Csíkszereda 1996); 
**Asszonyok és férfiak tüköre*. Tanúvallomások a XVII. századból (samloke. 1999). 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lingvistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj lokhistoriistoj
7542 Johnpond

'*7542 *Johnpond'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la brita astronomo John Pond (1767–1836), sesa Reĝa Astronomo. Li estas fama pro esti enkondukinta tiamajn modernajn instrumentojn en la Reĝan Observatorion de Greniĉo kaj esti publikinta alt-precizan stelan katalogon. Li ricevis la Medalon *Copley'' de la Reĝa Societo de Londono en 1823.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroido (7542) Johnpond, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1953
Hod-eŝ-Ŝarki

**Hod-eŝ-Ŝarki** (arabe ولاية الحوض الشرقي) estas granda regiono en orienta Maŭritanio. Ĝia ĉefurbo estas Nema. Pliaj grava urbo estas Ŭalata. La regiono limas al maŭritaniaj regionoj Adrar, Tagant kaj Hod-el-Garbi al okcidento kaj Malio oriente kaj sude.

eta|maldekstra|280px|Subregionoj de Hod-eŝ-Ŝarki
Hod-eŝ-Ŝarki estas dividita en 6 subregionojn:
* Amurjo
* Basikunuo
* Ĝigeni
* Nema
* Ŭalata
* Timbedra

## Pri la regiono 
Hod-eŝ-Ŝarki estas la plej loĝata regiono de Mauritanio (krom la urbo Nuakŝoto. Oni kalkulas, ke en 2008 vivis en la regiono Hod-eŝ-Ŝarki ĉ. 200.000 homoj. La regionon traceturas multaj vojaĝantoj al Malio, aŭ sude tra Basikunuo al Bamako aŭ oriente al Timbuktuo. La ĉefaj loĝcentroj estas foraj kaj multaj homoj vivas sub la necesa malriĉa nivelo, tiel ili estas facilaj varbaj celoj de ekstremistoj.

## Vidu ankaŭ 
* Regionoj de Maŭritanio

Kategorio:Regionoj de Maŭritanio
Imre Révész

**RÉVÉSZ Imre** [re:ve:s] estis rumania hungara poeto. Li naskiĝis en Marosvásárhely la 5-an de aŭgusto 1911 kaj mortis en Aŭŝvico en 1944. Li estis la filo de Béla Révész, la frato de Endre Révész kaj la edzo de Ilona Hegyi. 

## Biografio
Imre Révész studis post la fino de reformita kolegio de Târgu Mureș du jarojn en Parizo. Dum la deportado iliaj amikoj organizis iliajn salvadon, sed li kaj sia edzino memvole prezentiĝis en la geton.

## Poemvolumoj
**Fegyverek közt énekelve* (Nv. 1935) 
**Engedetlenül* (Mv. 1937). 

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Tidĵikĵa

**Tidĵikĵa** aŭ ofte **Tidjikja** (arabe تجكجة) estas la administra centro de la regiono Tagant de meza Maŭritanio, situanta sur la Altebenaĵo Tagant. Ĝi estis ondita en 1680, ĝi havas la loĝantaron de ĉ. 6.000 homoj.

La urbeto estas konata pro ties palmarboj kaj tradicia arkitekturo. La urbeto estas ankaŭ hejmo por flughaveno.

Proksimaj urbetoj kaj vilaĝoj estas Moudjeria, Ksar el Barka, Rachid, Ksar el Khali, Ouadane, Boumdeit kaj Serotandi.

Kategorio:Loĝataj lokoj en Maŭritanio
Perfekteco de la Esperantaj Verboj

***Perfekteco de la Esperantaj Verboj*** estas verko de Ludoviko Mimoo (Lluís Mimó Epinalt) pri la uzado de la Esperantaj verboj. 

La aŭtoro eltrovis *normojn* kiuj pruvas ke la Zamenhofaj verbaj elementoj estas perfektaj ĉar per ili oni povas esprimi plej simple kaj precize, kun absoluta logikeco, ĉiujn nuancojn tempajn kaj rilatajn laŭ facilaj reguloj. Laŭ Mimoo la logiko nepre devas rangi super la kutimo en lingvo origine arta, kiu en sia fundamento estas ideale racia, kaj en kiu mallogikaĵoj ĉiam devas esti konceptataj kiel koruptaĵoj. 

## Recenzoj
## Notoj
## Vidu ankaŭ
* *Decidaj Argumentoj*

## Bibliografio
*H.A. de Hoog; D.B. Gregor; K. Kalocsay; S. La Colla; I. Lapenna, T. Nakamura (Teruo Mikami), T. Pumpr, J. Régulo, R. Schwartz; E. Sonnenfeld; G. Waringhien 1961 : *La Zamenhofa Esperanto. Simpozio pri -ata/-ita*, Stafeto, La Laguna, 338 p.
*Jung, Teo 1960 : *La Kunmetitaj Verboformoj*, Heroldo de Esperanto, Scheveningen, 56 p.
*Kalocsay, K. 1966 : *Vojaĝo inter la Tempoj*, Stafeto, La Laguna, 197 p.

## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Gramatiko de Esperanto
Kategorio:Ata-ita-diskuto
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
László Mühlfay

**MÜHLFAY László** [mylfai] estas rumania hungara kuracisto, otorinolaringologo. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 20-an de aprilo 1923 kaj mortis la 3-an de septembro 2007.

## Biografio 
László Mühlfay studis en universitatoj Ferenc József, Universitato pri Pázmány Péter kaj Halle an der Saale. Li akiris diplomon en Universitato Bolyai de Târgu Mureș (1948). Li laboris en kliniko pri otorinolaringologio de OGYI.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 
* Hungara vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj otorinolaringologoj
7536 Fahrenheit

'*7536 *Fahrenheit'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde la observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana fizikisto Gabriel Daniel Fahrenheit (1686–1736), inventisto de la termometroj kun alkoholo aŭ kun hidrargo. Li estas konata pro la temperatura skalo, kiu ricevis lian nomon. En ĉi-tiu skalo, 7536 gradoj *Fahrenheit* kongruas kun 4169 gradoj *Celsius'', kaj 4169 estas precize la numero de la asteroido 4169 Celsius.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
7543 Priliso

**7543 Priliso** estas troja asteroido, kiu orbitas en la proksimaĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, en la tiel nomata "Greka Tendaro".

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la greka heroo Priliso, filo de Hermeso. Inspirita de Atena, li sugestis, ke eblus eniri en Trojon per legna ĉevalo. La ĉarpentisto Epejo estis volontulo por konstrui ĝin. Pli malfrue, Odiseo proklamis, ke si mem havis la ideon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
7544 Tipografiyanauka

'*7544 *Tipografiyanauka'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (en tiama Sovetunio, ekde 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo de Ukraino).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la plej malnova presejo (ruse: Типография, *Tipografija*) de la Rusia Akademio de Sciencoj, kiu havis la nomon "*Nauka''" (Наука: Scienco en rusa). Tiu presejo estis fondita en 1727 en Sankt-Peterburgo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
7545 Smaklösa

'*7545 *Smaklösa'''* estas tre malgranda, hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio de Monto Stromlo en Kanbero (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la sveda muzikgrupo *Smaklösa'', kiu ludas ĉefe somere en Gotlando. La grupanoj faris je la komenco de sian karieron, la nun faman aserton, laŭ kiu nur kovardoj provludas antaŭ koncerto. La paroloj de iliaj kantoj estas tre inteligente skribitja kaj estas ankoraŭ pli agrablaj al tiuj, kiuj estas kutimaj de la vivo kaj humuro de Gotland.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Biarne

**Biarne** ( prononcu : "Biarn") estas franca komunumo lokita en kantono Dole-Nord-Est, en departemento Jura kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
## Demografio 
fonto :Insee}

## Historio 
## Arkitekturaj vidindaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [Biarne sur la retejo de IGN(https://eo.wikipedia.org/wiki/IGN)]

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Jura
Calotropis

eta|*Calotropis gigantea*
alternative=Calotropis gigantea Blanco2.258.png|eta|*Calotropis gigantea Blanco*
**Calotropis** estas genro de florplantoj en la apocina familio, Apocinacoj. Ili estas ofte konataj kiel laktoherboj pro la latekso, kiun ili produktas. Calotropis-specioj estas konsideritaj ofte kiel fiherboj en kelkaj mondopartoj. La floroj estas bonodoraj kaj ofte estas uzitaj en farado de floraj kvastoj en kelkaj kontinentaj sudorientaj aziaj kulturoj. Fibroj de tiuj plantoj estas nomitaj *madar* aŭ *mader*. La planto estas konata kiel *aak* en Ajurvedo kaj estis uzita en kazoj de haŭtaj malsanoj, helmintoj, tuso, akvomalsano, astmo, bronkito, dispepsio, paralizo, ŝvelaĵoj, intermitaj febroj, anoreksio, inflamoj kaj tumoroj.

La lakteca elfluaĵo de la planto estas koroda veneno. La latekso laŭdire havas hidrarg-similajn efikojn al la homa korpo, kaj estas kelkfoje referita kiel vegetaĵa hidrargo kaj estas uzita anstataŭ hidrargo en afrodiziigaĵoj. Ĝi estas uzita diverse sed foje folioj estas frititaj en oleo por medikamentaj celoj.

Calotropis-specioj estas kutime trovitaj en forlasita kamparo. Brutaro ofte restas fore de la plantoj pro ilia malagrabla gusto kaj ilia enhavo de korglikozidoj.

Radikoŝelo havas digitalo-similan efikon al la koro, sed pli frue estis utiligita kiel anstataŭaĵo de Ipecacuanh.

Ili estas venenplantoj; kalotropino, kunmetaĵo en la latekso, estas pli toksa ol striknino. Kalotropino estas simila en strukturo al du korglikozidoj, kiuj kaŭzas la citotoksecon de Kanaba apocino. Eltiraĵoj de la floroj de *Calotropis procera* montris fortan citotoksan agadon en la pacientoj de kojlorektuma kancero. Ili estas damaĝaj al la okuloj.

## Botanika priskribo 
*C. gigantea* kaj *C. procera* estas la du plej oftaj specioj en la genro. C. gigantea kreskas al alteco de 2,4 ĝis 3,0 m dum C. procera kreskas al proksimume 0,91 ĝis 1,8 m. La folioj estas sesilaj kaj sub-sesilaj, kontraŭaj, ovalaj, kordataj en la bazo. La floroj estas proksimume 3,8 ĝis 5,1 cm en grandeco, kun umbelaj lateralaj cimoj kaj estas koloraj blankaj ĝis rozkoloraj kaj estas bonodoraj en kazo de C. procera dum la floroj de C. gigantea estas sen iu odoro kaj estas blanke ĝis purpure koloraj, sed en pli maloftaj kazoj estas ankaŭ helverd-flavaj aŭ blankaj. La semoj estas kunpremitaj, larĝe ovformaj.

Polenado estas farita de abeloj per la sekva mekanismo:

La stigmatoj kaj androceoj estas kunfanditaj por formi ginostegion (*gynostegium*). La poleno estas enfermita en polinio (*pollinium*, kohera maso de polengrenoj). La polinio estas alkroĉita al alteniĝa glanda disko laŭ la stigmata angulo. Kiam abelo alteriĝas sur unu el tiuj, la disko adheras al siaj gamboj, kaj la polinio estas dekroĉita de la floro kiam la abeloj forflugas. Kiam la abelo vizitas alian floron, la floro estas polenita per la adhera polinio sur la abelo.

## Kultura signifo 
* Kiel menciite pli frue en la artikolo, la planto estis priskribita kiel Aak en Ajurvedo kaj trovaĵoj sia uzo en multaj tradiciaj medikamentoj.
* La floroj de la planto estas ofertitaj al la hindua Diaĵo Ŝivao kaj Hanuman.

Kategorio:Botaniko
Poŝta tutaĵo

maldekstra|eta
dekstra|eta
dekstra|eta|Esperanta tutaĵo ne cirkulita: la dekstraj poŝtmarko kaj stampaĵo kaj la maldekstra bildo estas presitaj, do vera tutaĵo, la centraj poŝtmarko kaj stampaĵo estas nepresitaj, do veraj.
**Poŝta tutaĵo** aŭ simple **tutaĵo** estas speco de poŝta valoraĵo (kovertoj, kartleteroj, poŝtkartoj, aerogramoj), kies karakteriza signo kaj necesa distingilo estas alpresita (enpresita) poŝtmarko de certa difinita valoro, eventuale bildo aŭ desegno ĝin anstataŭanta.

Formularoj sen alpresita poŝtmarko (kovertoj kaj poŝtkartoj kun diversaj alpresitaj tekstoj) ne apartenas al tutaĵoj. La samo validas, se oni nuligis valoron de alpresita poŝtmarko per surpreso.

Sur tutaĵoj povas esti alpresitaj krom poŝtmarko ankaŭ bildoj, diversaj sloganoj, tekstoj ktp. Foje tian alpreson faris aŭ iniciatis privata persono aŭ organizaĵo nur *post eldono* de tutaĵo, origine eldonita pro alia kaŭzo, en kelkaj landoj ankaŭ tiuj ĉi poste faritaj alpresoj estis oficiale aprobitaj. Similaj alpresoj ekzistas ekzemple sur svisaj poŝtkartoj, sed ili aperis jam dum la unua mondmilito sur aŭstraj poŝtkartoj, pli poste en Kubo kaj en pluraj aliaj landoj.

Foje esperantistaj organizoj eldonis tutaĵojn kiel propagandiloj kaj kiel sistemo por produktado de filateliaj valoraĵoj.

## Fontoj 
* Vladimír Váňa: Tutaĵoj je la temo Esperanto

Kategorio:Filatelo
Kategorio:Poŝto
Kategorio:Kolektado
Massagno

**Massagno** estas komunumo de la komunumaro Vezia kaj la distrikto Lugano en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 5886 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Massagno situas norde de la urbo Lugano, kun kies setlejoj ĝi komplete kunfandiĝis kaj al kies aglomeraĵo ĝi formas integritan parton. Kun denseco de preskaŭ 8000 loĝantoj po kvadratkilometro Massagno apartenas al la plej dense loĝataj komunumoj de Svislando. La komunumo konsistas el la vilaĝo Massagno kaj la frakcio Gerso kaj la suda parto de la iama komunumo Rovello.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 0,73 km², de kiuj 1,4% estas kovritaj de arbaro, 0,0% servas por agrikulturo kaj 98,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Massagno limas en nordo al Savosa, kaj en oriento, sudo kaj okcidento al Lugano.

## Trafiko 
Tra Massagno pasas la kantona ĉefvojo n-ro 2 de Belinzono al Lugano. De la centro de Masango rapidalveturvojo kondukas rekte al la alveturejo Lugano-Nordo de la svisa aŭtovojo A2. Pere de la loka bus- kaj trolejbusreto de la urbo Lugano la komunumo estas bone integrita al la publika transportreto kaj la ĉefstacidomo de Lungao situas nur kvincent metrojn sude de la komunuma centro.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Massagno datiĝas el la jaro 1146 kiel *Masagnio*. Ek de 1262 la Hospitalo Santa Maria de Lugano posedis bienojn en Massagno. En la jaro 1600 terura pestepedemio mortigis grandan parton de la loĝantaro. Ekde la 1960-aj jaroj la loĝantaro de Massagno eksplodis kaj la iam kampareca vilaĝo fariĝis kvazaŭ parto de la urbo Lugano.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Massagno
7550 Woolum

'*7550 *Woolum'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astrofizikistino *Dorothy S. Woolum'', emerita profesorino ĉe la Kalifornia Ŝtata Universitato, en Fullerton. Ŝi estas pionirino en la kunfanditaj fakoj de la astrofiziko kaj la scienco pri meteorŝtonoj por kompreni la originon kaj evoluon de la sunsistemo, ĉefe per geokemiaj studoj de la .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981