Amonia dukromiato

**Amonia dukromiato** aŭ **(NH4)2Cr2O7** estas neorganika salo de kromio, rezultanta el reakcio inter la dukromiata acido kun amoniako. En ĉi-kombinaĵo, samkiel e ĉiuj kromiatoj kaj dukromiatoj, kromio prezentas oksidiĝo-nombron egalvalora al +6, ordinata konata kiel heksavalenta kromio. Ĝi estas salo konsistante je amoniaj katjonoj kaj dukromiataj anjonoj.

Amonia dukromiato kelkfoje konatas kiel "Vezuvia Fajro", pro ĝia laboratoria apliko kiel malgrandskala vulkano. Tamen, ĉi-ekspozicioj fariĝis nepopularaj en lernejoj pro ĝia karcinomiga naturo. Ĝi plue uzatas en pirotekniko kaj antaŭe en fotografio.

## Oksidigaj reakcioj 
Amonia dukromiato uzatas en kemio kiel oksidanto de primaraj alkoholoj kaj tioloj en specialaj kondiĉoj. Samkiel la amonia perklorato, amonia dukromiato uzatas kiel propulsaĵo de raketoj. Ĝi perforte reakcias kun fortaj reduktantoj tiel kiel sulfuro aŭ fosforo. Ju pli forta estas la reduktagento, des pli perforta la reakcio.

Amonia dukromiato, en la ĉeesto de Mg(HSO4)2 kaj humida SiO2 povas funkcii kiel efika reakcianto por la kupliĝo de la tioloj sub solvaĵosenaj kondiĉoj. La reakcioj produktas bonan koncentriĝon sub relative mildaj medioj. La kombinaĵo same uzatas por oksidigo de alifataj alkoholoj al ĝiaj kunrespondaj aldehidoj kaj ketonoj en ZrCl4 en kondiĉoj solvaĵosenaj, kun relative alta produktado.

## Sintezo 
Kalia kaj amonia dukromiato estiĝas per metatezo inter la natria dukromiato kaj amonia klorido, ekzemple:

**\mathsf{Na_2Cr_2O_7 + 2 NH_4Cl \ \rightleftarrows\ (NH_4)_2Cr_2O_7 + 2 NaCl}**

## Reakcioj 
eta|maldekstra|280px
Kiam varmigita, amonia dukromiato malkomponiĝas estigante nitrogenon, kromian (III) oksidon kaj akvon. Tiu reakcio estas konata kiel "vulkano de amonia dukromiato".

**\mathsf{(NH_4)_2Cr_2O_7 \ \xrightarrow{180^oC}\ Cr_2O_3 + 2 N_2 \uparrow  + 4 H_2O \uparrow }**

En akva solvaĵo, amonia dukromiato hidroliziĝas estigante katjonojn kaj anjonojn.

**\mathsf{NH_4^+ + H_2O \ \rightleftarrows\ NH_3\cdot H_2O + H^+ }

\mathsf{Cr_2O_7^{2-} + H_2O \ \rightleftarrows\ 2\ HCrO_4^- \ \rightleftarrows\ 2\ CrO_4^{2-} + H^+ }**

Se sulfida acido trapasas acidan solvaĵon kun sulfata acido, la solvaĵo oranĝokolora fariĝas verda kaj samtempe la likvaĵo iĝas malklara pro liberigo de sulfuro:

\mathsf{(NH_4)_2Cr_2O_7 + 3\ H_2S + 4\ H_2SO_4 \ \xrightarrow{\ }}
\mathsf{\ Cr_2(SO_4)_3 + 3\ S + (NH_4)_2SO_4 + 7\ H_2O }

Amonia dukromiato reakcias kun diluitaj acidoj estigante salojn de la respektiva acido, ekzemple:

**\mathsf{(NH_4)_2Cr_2O_7 + 14\ HCl\ \xrightarrow{\ }\ 2\ CrCl_3 + 3\ Cl_2\uparrow + 2\ NH_4Cl + 7\ H_2O }**

Alkaloj konvertas dukromiatojn en kromiatojn:

**\mathsf{(NH_4)_2Cr_2O_7 + 2\ NaOH\ \xrightarrow{\ }\ Na_2CrO_4 + (NH_4)_2CrO_4 + H_2O }**

Kiam "amonia tiocianato" en polvo fandiĝas kaj miksiĝas kun amonia dukromiato, perforta reakcio okazas kun liberigo de amoniako, kaj la rezultanta estiĝo formiĝas je ruĝaj plakoj, konata kiel salo de Reineck, laŭ la ekvacio:

8 NH4CNS + (NH4)2Cr2O7 → 2 NH4[(NH3)2Cr(CNS)4] + 4 NH3 + 7 H2O

Kiam sulfura duoksido trapasas koncentritan solvaĵon de amonia dukromiato, enhavante sufiĉan kvanton da sulfata acido, kvantoj egalmolaj da amonia sulfato kaj kromiata sulfato estiĝas, laŭ la ekvacio:

(NH4)2Cr2O7 + 3 SO2 + H2SO4 → Cr2(SO4)3 + (NH4)2SO4 + H2O

## Literaturo 
* Handbook of Preservatives, Michael Ash, Irene Ash
* Science of Synthesis: Houben-Weyl Methods of Molecular Transformations Vol ..., Teodor Silviu Balaban, Daniel Bellus, Dominique Cahard, Jean-Marc Campagne, Isabelle Chataigner, Thierry Constantieŭ, Janine Cossy, Didier Desmaele, Bruno Figadere, Xavier Franck, Anne Harrison-Marchand, Yannick Landais, Jacques Maddaluno, Stephen Philip Marsden, Carmen Najera Domingo, Adam Nelson, Jean-Luc Parrain, Jean-Christophe Plaquevent, Jean Rodriguez, Jacques Salaün, Yvan Six, Jean Suffert, Eric Jim Thomas, Jean-Marc Vincent, Pierre Vogel, Miguel Yus Astiz, Silvia von Angerer
* Inorganic Experiments, J. Derek Woollins
* Combustion Synthesis and Doping of Titanium Dioxide
* Gardner's Commercially Important Chemicals: Synonyms, Trade Names, and ..., G. W. A. Milne
* Chemistry, Steven Zumdahl,Susan Zumdahl
* Advances Practical Inorganic Chemistry
* Industrial Inorganic Chemistry, Karl Heinz Büchel, Hans-Heinrich Moretto, Dietmar Werner
* Oxidation of Alcohols to Aldehydes and Ketones: A Guide to Current Common ..., Gabriel Tojo, Marcos I. Fernandez
* Sittig's Handbook of Toxic and Hazardous Chemicals and Carcinogens ..., Volume 1

Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj