open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fartuun Adan

**Fartuun Adan** (somale Fartuun Aadan, arabe فارتون آدن, naskiĝis la 2-an de februaro 1969 en Mogadiŝo) estas homrajta aktivulino en Somalio. En 2022 al ŝi kune kun sia filino Ilwad Elman estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

Kategorio:Somalianoj
Thelma Aldana

**Thelma Aldana** (naskiĝis la 27-an de septembro 1955 en Gualán) estas homrajta aktivulino en Gvatemalo. En 2018 al ŝi estis aljuĝita aldona honora premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

Kategorio:Gvatemalanoj
Guo Jianmei

**Guo Jianmei** (ĉine 郭建梅, naskiĝis en oktobro 1961 en Anjan) estas juristino kaj homrajta aktivulino en Ĉinio. En 2019 al ŝi estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

Kategorio:Ĉinoj
Kategorio:Juristoj
László Nagy (futbalisto)

**László Nagy** [lAslO nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy László** estas hungara futbalisto (avanulo), olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto.

László Nagy naskiĝis la  en Buzsák.
 
## Biografio 
László Nagy komence futbalis po 3 jaroj en junularaj teamoj de Fonyód kaj Újpest. En tiu lasta, ĉefurba, distrikta, jam plenkreska teamo li debutis en 1968, kie li ludis ĝis 1983. En tiu longa periodo li partoprenis en 355 matĉoj kun 94 goloj kaj li estis hungara ĉampiono naŭfoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1970–1980 25-foje kun 7 goloj. En la Somera Olimpiko 1968 lia nacia teamo ricevis ormedalon. Li finis sian aktivan futbalan karieron en Locarno en la sezono 1983, poste li estis trejnisto enlande ĝis 2013.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Gyula Szilágyi (futbalisto)

**Gyula Szilágyi** [djula silAdji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szilágyi Gyula** estis hungara futbalisto (avanulo), trejnisto. Resume li ludis en 919 matĉoj kaj trafis 1114 golojn, kun mezumo de 1,21 goloj per matĉo.

Gyula Szilágyi naskiĝis la  en Debrecen, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Gyula Szilágyi ludis dum la 2-a mondmilito en loka klubo de Debrecen, kie li partoprenis en 29 matĉoj kaj trafis 18 golojn, poste en ĉefurba prestiĝa klubo inter 1945-1960, kie li ludis en 361 matĉoj kaj trafis 295 golojn. Li estis hungara ĉampiono unufoje, same golreĝo. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1947–1950 12-foje kun 9 goloj. Li estis trejnisto enlande inter 1960-1970. Li estis rolanto en 2 filmoj. Li ricevis premiojn en 1949 kaj 1951.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun fotoj
* https://www.magyarfutball.hu/hu/szemelyek/adatlap/976/szilagyi_gyula

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Paul Abert

**Paul ABERT** (naskiĝinta la  en Ilfeld, mortinta la  en Bad Harzburg) estis germana evangelia teologo kaj verkisto.

## Vivo 
Post studo de teologio Abert transprenis paroĥestrecon en Elbingerode. En 1928 li iris superintendantece al Lesum. Tie li animzorgantis ĉe Marteno-kirko  Post emeritiĝo en la 1.5.1944 li transloĝiĝis al Bad Harzburg.

Abert ankaŭ verkiste aktivis. Li kreis la en 1926 publikigitan rakonton *Die Heimat unter dem Brocken* el la kronikoj de Elbingerode. Ĝin utiligis Karl Petri por samtitola teatraĵo. Sekvis en 1927 la romano *Graf Bernhard und die Heilige* kaj en 1929 la rakonto *Die letzte Furche*. Ĉi-lasta temas pri kamparano kies vivo ŝanceliĝis pro la dureco de la Tridekjara milito.

## Verkoj 
* *Durch den Harz*, Storm Reiseführer, Kursbuch- und Verkehrs-Verlagsgesellschaft, Leipzig 1926
* *Die Heimat unter dem Brocken*, 1926
* *Graf Bernhard und die Heilige – Roman aus dem 9. Jahrhundert*, Verlag Otto Paulmann, Wernigerode 1927
* *Die letzte Furche*, Verlag Otto Paulmann, Wernigerode, 1929

## Referencoj 
## Literaturo 
* Bergit Korschan-Kuhle: "Abert, Paul". Ĉe: Horst-Rüdiger Jarck, Günter Scheel (eld.): *Braunschweigisches Biographisches Lexikon – 19. und 20. Jahrhundert*. Hahnsche Buchhandlung, Hannover 1996, ISBN 3-7752-5838-8, p.&nbsp;19.

Kategorio:Germanaj luteranaj pastroj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Superintendantoj
Kategorio:Ilfeld
Iván Angelus

**Iván Angelus** [angelus], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Angelus Iván** estas hungara dancisto, koreografo, instruisto.

Iván Angelus naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Iván Angelus akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1979, dum la studentaj jaroj li estis aktiva en malgrandaj teatrejoj, eĉ ekde 1972 li havis malgrandajn filmajn rolojn. Li lernis modernajn baletdancojn en privata studio de Endre Jeszenszky kaj en 1983 li fondis studion. Li fondis ankaŭ danclernejon en 1991, el kiu estis evoluigita unue mezlernejo, pli poste altlernejo. Li ricevis premiojn inter 1993-2021. Li edziĝis en 1997, lia edzino naskis 3 gefilojn en 1999, 2001 kaj 2004. La familio loĝas en Pilisszentkereszt.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* Jorge Semprun: *Étoile* (1971)
* Bertolt Brecht: *Nevelő úr* (1973)
* Georg Büchner: *Woyzeck* (1978)

## Liaj dancaj roloj (elekto) 
* *Tükrök* (1982) - ankaŭ koreografo
* *Tükörszoft* (2013)
* *Cuatro Pantallas* (2018)

## Liaj filmaj malgrandaj roloj (elekto) 
* *Petőfi ’73* (1973)
* *Jób lázadása* (1983)
* *Magyar Rekviem* (1990)
* *Kémhatás* (2012) - ankaŭ scenaristo
* 1945 (filmo de 2017) (2017)

## Lia libro 
* *Táncoskönyv* (1998)

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio kun foto 
* hungarlingva biografio
* roloj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj dancistoj
Kategorio:Hungaraj koreografoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Willy Brandt (pedagogo)

**Christoph Gottfried Hermann Willy/Willi BRANDT** (naskiĝinta la  en Ilfeld, mortinta la  en Bayreuth) estis germana instruisto kaj lernejestro. eta|busto de Willy Brandt ĉe la gimnazio *Friderico-Francisceum*, Bad Doberan

## Vivo 
Post trapaso de la abiturienta ekzameno ĉe la lernejo en la eksa Monaĥejo Ilfeld li studis ekde 1903 historion kaj klasikan filologion ĉe la universitatoj de Göttingen, Strasburgo kaj Halle. En Halle faritis lia doktoriĝo. Sekvis trejniĝoj en Hanovro kaj Hannoversch Münden. Lia unua deĵorloko estis helpinstruistece en Aurich. Inter 1910 kaj 1913 li estis unua lernigisto pri la lingvoj latina kaj helena kaj pri historio ĉe *Große Stadtschule* en Rostock. Poste li lektoris ĉe la Universitato Rostock. Inter 1924 kaj 1937 li estis lernejestro ĉe la Katedrala lernejo de Güstrow: dum lia estreco festitis la 375-datreveno institucifonda.

En 1937 li venis al la gimnazio *Friderico-Francisceum* je Bad Doberan kie li engaĝiĝis en 1945 pri la urba nedefendo kaj senbatala transdono en la manojn de la Aliancanoj. Ĝis 1950 li lernejestris, poste li transloĝiĝis al Bayreuth.

## Verkoj 
* *Die Staatliche Domschule zu Güstrow 1903-1928.* (1928)

## Literaturo 
* Grete Grewolls: *Wer war wer in Mecklenburg und Vorpommern. Das Personenlexikon*. Hinstorff Verlag, Rostock 2011, ISBN 978-3-356-01301-6, p.&nbsp;1321.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj ĉe LBMV

Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Lernejestroj
Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj
Kategorio:Germanaj historiistoj
Kategorio:Ilfeld
Itarsi

**Itarsi,** laŭ () estas urbego kaj municipo en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en distrikto de Narmadapuram. 
eta|maldekstre|

## Demografio 
Itarsi havis populacion de  en 2011, la legopovo estis 75%, kiu estas pli alta, ol la landa mezumo.

## Geografio 
Itarsi situas 325 metrojn super la marnivelo. Distrikta sidejo Narmadapuram troviĝas 16, Sehore 66, subŝtata ĉefurbo Bopalo kaj Betul po 80, Kandva 106, Ĉindvara 134, Indaur 197, Ĝabalpur 229, Mumbajo 655, tutlanda ĉefurbo Delhio 672, Kolkato 1088 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
La iama vilaĝo laŭlitere signifas brikon kaj ŝnuron, ĉar brikoj kaj ŝnuroj estis faritaj en malnovaj tempoj ĉi tie. La loko apartenis longe al pluraj sultanlandoj, inter 1561-1818 al Mogola Imperio, poste al Brita Imperio ĝis 1947. La urbo Itarsi mem formiĝis pro establado de grava fervojkruciĝo dum la brita kolonia epoko.

## Ekonomio 
Agrikulturo en la ĉirkaŭaj vilaĝoj tradicie ludas la ĉefan rolon en ekonomio de la distrikto; la ĉefa kultivaĵo estas la sojfaboj. Ekzistas ankaŭ silkaj kaj kotonaj teksejoj. La urbego mem funkcias kiel centro por metio, komerco, industrio kaj ĉiaspecaj servoj, krome la industrio konsistas el produktadoj de armeaj municioj fervojaĵoj.

## Lingvoj 
En Itarsi la ĉefa lingvo estas la hindia lingvo.

## Religioj 
86,5% de la populacio estas hinduoj, krome islamanoj 9%, kristanoj kaj sikoj po 1,5% kaj iomete ankaŭ aliaj religioj.

## Eduko 
En Itarsi ekzistas pluraj altlernejoj. 

## Trafiko 
Itarsi estas signifa fervoja nodo, kie povas vojaĝi rekte al Mumbajo, Kolkato, Delhio kaj Ĉenajo. Sola ĉefvojo trairas la urbon, sed aliaj flankovojoj kuras al la proksimaj aliaj ĉefvojoj. 

## Klimato 
Itarsi havas tropikan klimaton kun influo de musono. La plenjara pluvokanto estas 1230 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed plej ofte inter junio-septembro pro la musono. La averaĝa jara temperaturo varias inter 19-33 °C.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj, plej ofte hinduaj temploj

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Madja-Pradeŝo
Teamo kontraŭ torturo

**Teamo kontraŭ torturo** (, latinliterigita *Kománda prótiv pítok*, fondita kiel Komitato Kontraŭ Torturo, Комитет против пыток, la nomo estis ŝanĝita en junio 2022) estas neregistara organizaĵo en la kampo de homaj rajtoj kun sidejo en Niĵnij Novgorod, Rusio. La organizaĵo, kiu fondiĝis en 2000, disponigas asistadon al viktimoj de torturo kaj faras sendependan enketon de torturkazoj. Krome, la organizaĵo publikigas raportojn pri ĉieaj problemoj koncerne la neefikecon de oficialaj esploroj kaj procesigo de torturo en Rusio. Fondinto estis la advokato *Igor Kaljapin*.

La "teamo" traktas malobservojn de homaj rajtoj fidante plejparte sur laŭleĝaj mekanismoj haveblaj sur la nacia nivelo. Se la naciaj mekanismoj montriĝis neefikaj, la organizaĵo helpas viktimojn kandidatiĝi al la internaciaj homrajtaj institucioj (ĉefe, al la Eŭropa Kortumo pri Homaj Rajtoj) kaj reprezentas ilin en procesoj.

La Teamo kontraŭ torturo antaŭenigas homrajtan protekton en diversaj regionoj de Rusio. Ekde 2022, la organizaĵo funkcias en kvin regionoj: Niĵnij-Novgoroda provinco, Orenburga provinco, Norda Kaŭkazo, Moskvo kaj Krasnodara regiono. Unu el la plej rimarkindaj kazoj de la organizaĵo estas la kazo de *Aleksej Miĥejev* de 2001 ĝis 2006 en la Eŭropa Kortumo pri Homaj Rajtoj, "la unua signifa venko kontraŭ torturaj praktikoj en la rusa polico".

Teamo kontraŭ torturo ricevis multajn premiojn por sia laboro. En 2016 la ĉeĥia homrajta organizaĵo *Člověk v tísni* ("homo en bezono") honorigis ĝin per la premion *Homo Homini*, aljuĝata al homoj kaj organizaĵoj, kiuj defendas demokration kaj homajn rajtojn en ekzempla maniero. En 2018, Olga Sadovskaja, la vicprezidanto de la teamo kaj aktivulo pri homaj rajtoj, estis nomumita por la Nobel-Premio pri Paco.

Ekde 2015, la registaro de la Rusia Federacio oficiale nomumas la organizaĵon "eksterlanda agento".

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo *pytkam.net* ( kaj )

Kategorio:Organizaĵoj en Rusio
2-Jodo-oktano

**2-Jodo-oktano** aŭ **2-oktila jodido** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la jodidoj, rezultanta el interagado de la jodida acido kaj 2-Oktanolo. 2-Jodo-oktano estas senkolora aŭ flaveca likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. 2-Jodo-oktano prezentas jodatomon ligitan al 2-oktila grupo. Ĝi konsistas je 8 karbonatomoj, 17 hidrogenatomoj, 1 jodatomo kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **2-jodo-oktano** per traktado de **2-oktanolo** kun **jodida acido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **2-jodo-oktano** per traktado de **jodometano** kun **2-oktanolo**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **2-jodo-oktano** per traktado de **jodida acido** kun **2-klorooktano**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **2-jodo-oktano** per traktado de **natria jodido** kun **2-klorooktano**:

## Vidu ankaŭ 
* Jodidoj

## Referencoj 
Kategorio:Organikaj jodidoj
Jura Iniciato por Arbaro kaj Medio

**Jura Iniciato por Arbaro kaj Medio** (angle *Legal Initiative for Forest and Environment*, *LIFE*) estas movado pri civitanaj rajtoj kaj ekologia protektado en Nov-Delhio, Barato. Ĝi honoriĝis per la la premio de ĝusta vivmaniero (neformale nomata la "alternativa Nobel-premio") en 2021.

## Historio 
En 2005, advokatoj Rittwick Dutta kaj Rahul Choudhay fondis la organizaĵon "Legal Initiative for Forest and Environment", kiu en 2008 definitive oficialiĝis. La nova organizaĵo havu la celon provizi komunumojn per jura subteno kontraŭ kontraŭleĝa enmiksiĝo en naturo de korporacioj, kiel senarbarigo kaj minadaj projektoj.

En 2010, projekto pri minejo de baŭksito, komencita per barata filio de la brita minindustria grupo *Vedanta Resources*, estis ĉesigita per la Barata Supera Kortumo. Tiun jaron, *Nacia Verda Tribunalo* ankaŭ estis kreita kun la helpo de *LIFE* kiel laŭleĝa korpo por faciligi al komunumoj levi konscion pri entreprenaj mediaj malobservoj.

## Eksteraj ligiloj 
* portreto de la premiita iniciato per la organizaĵo pri ĝusta vivmaniero , jen , ankaŭ havebla , ,  kaj  
* artikolo *Alternativer Nobelpreis geht an vier Menschenrechts- und Umweltaktivisten*, germane: "la alternativan Nobel-premion ricevas kvar homrajtaj kaj ekologiaj aktivuloj" en la retejo de la amaskomunikilo ''Deutsche Welle, kun foto de la fondintoj, 

Kategorio:Organizaĵoj en Barato
Cecosesola

***Cecosesola***, akronimo por ***Central Coperativa de Servicios Sociales del Estado Lara*** ("Centro de kooperativo de socia servoj de la subŝtato Lara") estas solidara asocio de kooperativoj en Venezuelo, fondita fine de 1967, kiel la nomo indikas, en la venezuela subŝtato Lara. Fokusoj estas pri kultivado kaj distribuado de manĝaĵo kaj pri oferto de sanservo. Ĝi honoriĝis per la premio de ĝusta vivmaniero (neformale nomata la "alternativa Nobel-premio") en 2022.

La unua projekto de Cecosesola estis funebra kaj entombiga servo. Ĝi estas la plej granda en la regiono hodiaŭ; 20 000 familioj pagas ĉi tie malgrandajn kontribuojn ĉiumonate. La servo funkciigas sian propran ĉerkoproduktadon.

Pli ol kvindek bazaj organizaĵoj kun entute 20 000 membroj (dungitoj kaj uzantoj) estas aligitaj al la asocio. 1 200 kooperativistoj laboras kiel "plentempaj dungitoj" (trabajadores asociados, "asociigitaj laboristoj") kaj ricevas sian porvivaĵon rekte de la ĝenerala asocio. La kvanto estas proksimume duoble la nacia minimuma salajro. En 2010, la spezo de ĉiuj kompanioj estis 430 milionoj da bolivaroj - 100 milionoj da usonaj dolaroj laŭ la tiutempa oficiala kurzo.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo *cecosesola.org*  ()
* paĝo en la retejo *facebook* (plejparte )
* paĝo en la retejo *TikTok* (plejparte )
* paĝo en la retejo *instagram* (plejparte )
* paĝo en la retejo *youtube* (plejparte )
* paĝo en la retejo *ivoox.com* ()

Kategorio:Organizaĵoj en Venezuelo
Attila Kuttor

**Attila Kuttor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kuttor Attila** estas hungara futbalisto (defendisto), trejnisto. Li ludis 560-foje en la unua hungara futbala klaso, tio aktuale en 2022 estas la dua plej bona rezulto.

Attila Kuttor naskiĝis la  en Miskolc.

## Biografio 
Attila Kuttor lernis la piedpilkon en la loka junulara futbalklubo, en 1987 li debutis inter la plenkreskuloj en la sama klubo. Inter 1989-2010 li ludis en pluraj hungaraj teamoj resume 574-foje kun 51 goloj, eĉ li estis hungara ĉampiono en la futbala jaro 1996. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1993-2004 19-foje kaj trafis solan golon. Li estis trejnisto ekde 2010 enlande. Li ricevis premion en 2006. Lia edzino naskis 2 gefilojn, ambaŭ sportistoj.

## Fontoj 
* hungarlingva intervjuo kun foto
* datenoj kun foto
* https://www.foci-info.hu/public/jatekos.php?kod=2429&lepes=kiallitas
* https://www.magyarvalogatott.hu/jatekosok/kuttor-attila

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
34752 Venkatkrishnan

'*34752 *Venkatkrishnan'''* estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 7:2 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Venkat Vinayak Krishnan*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2018 pro sia projekto en teamo pri enveturigita sistemo. Li estis lernanto ĉe la *American High School'' de Fremont (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Lycée du Parc

La **gimnazio** aŭ **lycée du Parc** estas publika mezlernejo situanta en la 6-a arondismento de Liono, Francio. Ĝia nomo venas de la ''Parc de la Tête d'Or*, unu el la plej grandaj urbaj parkoj en Eŭropo, kiu situas proksime.

Ĝi disponigas edukon sur la liceonivelo kaj ankaŭ ofertas preparklasojn, aŭ prépas, kiuj preparas studentojn por membrigi elitajn Grandes Écoles kiel ekzemple École Polytechnique, CentraleSupélec, École des Mines de Paris, ESSEC Business School, ESCP Business School kaj HEC Paris.

La lernejo estis konstruita en la loko de la antaŭa *Lunette des Charpennes*, parto de la *Ceintures de Lyon''-sistemo de fortikaĵoj konstruitaj en la 19-a jarcento.

## Kelkaj lernintoj 
* Emmanuel Mounier
* Louis Néel

## Eksteraj ligiloj 
*  Lycée du Parc

Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Liceoj en Francio
Kategorio:Instruado en Liono
Dulce Pontes

**Dulce José da Silva PONTES** (Montijo, 8-a de aprilo 1969) estas portugala kantistino kaj komponistino de fado konata en la spektakla medio kiel **Dulce Pontes**.

Dulce Pontes estas konsiderata artistino de Mondmuziko. Ŝia arta agado kontribuis al la renaskiĝo de fado en la 1990-aj jaroj. Ŝi estas konata pro sia agado kun artistoj kiel Ennio Morricone, Joan Manuel Serrat, Cesária Évora, Caetano Veloso, The Chieftains, Carlos Núñez, Giorgos Ntalaras, Andrea Bocelli kaj José Carreras.

## Kariero 
Ŝi populariĝis inter la portugala publiko tra televiprogramo *Regresso ao passado* ("Reiro al la pasinteco"). En 1991 ŝi venkis en la Festivalo RTP de Kanto kaj reprezentis Portugalion en la Eŭrovido-Kantokonkurso, kie ŝi kantis "Lusitana paixão" ("Luzitana pasio"). Ŝi rezultis la oka inter 22 partoprenantaj landoj, nome unu el la plej sukcesaj portugalaj rangigoj en tiu konkurso ĝis tiam. Sanjare ŝi partoprenus en la Festivalo OTI, okazinta en Akapulko, kie ŝi atingis la finalon, en kiu ŝi iĝis la 5a per la kanto "Ao sul da América".

En 1992 ŝi registris sian unuan albumon, *Lusitana*. En 1993 ŝi publikigis sian duan diskon, *Lágrimas*, de heterodoksa fado, kun modernaj ritmoj kaj instrumentoj, serĉe de novaj esprimaj muzikformoj. Ŝia disko, *Caminhos*, de 1996, enhavis klasikaĵojn kiel "Fado português", "Gaivota" kaj "Mãe preta", same kiel proprajn komponaĵojn. En la disko *O primeiro canto* (1999), Dulce enkondukis elementojn de ĵazo (kun kunlaboro de Maria João), antikvajn muziktradiciojn (eĉ kantas kanton en miranda lingvo) kaj malkovris jam forgesitajn melodiojn kaj instrumentojn.

## Albumoj 
* Lusitana (CD, Edisom, 1992)
* Lágrimas (CD, Movieplay, 1993)
* A brisa do coração - Ao Vivo No Coliseu do Porto (2CD, Movieplay, 1995)
* Caminhos (CD, Movieplay, 1996)
* O primeiro canto (CD, Universal, 1999)
* Best Of (Kompilaĵo, Movieplay, 2002)
* Focus (CD, Universal, 2003) (kun Ennio Morricone)
* O coração tem três portas (2CD + DVD, ZM, 2006) en Koliseo de Elvas.
* Momentos (2CD, Farol Música, 2009)
* Peregrinação (2CD, 2017)
* Perfil (2022)

Kategorio:Portugalaj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1991
Duflankaj rilatoj

En diplomatio, **duflankaj rilatoj** (komuna nomo de latina origino: **Bi-lateralaj**) estas la administrado de duflankaj politikaj, ekonomiaj aŭ kulturaj rilatoj inter du suverenaj landoj. Tio diferencas de unuflanka agado (unuflanka agado farita fare de unu lando) aŭ plurflanka (plurflanka agado farita de pluraj landoj kune).

Duflankaj rilatoj ekzistas kiam landoj diplomatie agnoskas unu la alian kiel suverenajn landojn kaj konsentas pri la establado de diplomatiaj rilatoj inter ili. En praktiko, ili interŝanĝas diplomatiajn reprezentantojn, kiel ekzemple ambasadoroj, aŭ tenas duflankajn interkonsentojn kiuj influas aŭ ligas ambaŭ partiojn reciproke. Ekonomiaj interkonsentoj, kiel ekzemple liberkomercaj interkonsentoj aŭ investaj protektointerkonsentoj subskribitaj fare de la du landoj, estas ofta ekzemplo de duflankeco. Ĉar la plej multaj ekonomiaj interkonsentoj estas strukturitaj laŭ la unikaj trajtoj de la du landoj envenantaj en la interkonsento, por permesi al tiuj landoj doni preferan traktadon unu al la alia en eniro en la ekonomiajn merkatojn de la alia lando, specifaj reguloj estas postulataj.

La duflanka rilato permesas al la landoj formuli interkonsentojn kiuj pli precize konvenas al iliaj bezonoj. En la ekonomia kampo, eniri duflankajn interkonsentojn kun landoj povas pliigi transakciajn kostojn, ĉar ĉiu lando devos fari specialajn intertraktadojn pri komercaj interkonsentoj anstataŭ aliĝi al interkonsento jam formulita. 

Ĉi tiu situacio havas klaran avantaĝon kiam temas pri granda kaj forta lando (superpotenco aŭ regiona potenco), kiu subskribas interkonsentojn kun malfortaj  landoj konsiderante la diferencojn inter ili en la intertraktado de la duflankaj interkonsentoj; tiele la pli forta lando kapablas aĉeti multe da influo en ĉi tiuj landoj, kompare kun plurflankaj. intertraktadoj karakterizitaj de amaso da ludantoj kaj interesoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Thompson, Alexander. "Multilateralism, Bilateralism and Regime Design" (PDF). Department of Political Science Ohio State University.

Kategorio:Internaciaj rilatoj
Kategorio:Duflankaj internaciaj rilatoj
Kategorio:Teorioj pri internaciaj rilatoj
Kategorio:Diplomatio
Just Christian Stuß

**Just(us) Christian STUSS** (naskiĝinta la  en Ilfeld, mortinta la  en Waltershausen) estis germana klasika filologo, verkisto kaj animzorganto.

## Vivo 
Estante filo de la ilfeld-a vicrektoro Johann Heinrich Stuß li transloĝiĝis en 1728 Gotaon. Ĉar tie ekdeĵoris lia patro ĉe Ernestinum-gimnazio. Justus eĉ private instruitis fare de Friedrich Albrecht Augusti antaŭ mem iĝi lernantno ekde 1736 ĉe Ernestinum. Gravis ankaŭ la influo de Johann Michael Heusinger koncerne intereson pri la Grek-romia antikvo. Filologion krom teologio li studis ekde 1741 ĉe la Universitato de Göttingen. Danke al gepatra perado li akceptis en la filologia seminario de Johann Matthias Gesner kaj iĝis ankaŭ membro de la societo *Deutsche Gesellschaft* je Göttingen. En 1745 li iĝis privata instruisto de nobelo je Cadenberge. Reveno Gotaon estis en 1747 kie li estiĝis, laŭ volo de duko Frederiko la 3-a (Saksio-Gotao-Altenburg), ĉefo de la servistoj. Sed Stuß jam jaron pli malfrue retroviĝis universitate en Göttingen kie li magistriĝis danke al la skribaĵo *Philosophemata quaedam de fide ad librum IV. Academicorum Ciceronis*. Astitis la bakalaŭriĝon lia reĝa moŝto Georgo la 2-a (Britio).

Ankoraŭ en aŭtuno 1748 Stuß fariĝis dua vicrektoro ĉe *Pädagogium*-lernejo en Ilfeld kaj en 1752 unua vicrektoro. Post la morto de sia edzino li decidis pli dediĉi sin al teologiaj temoj. Ordinacio lia faritis en Gotao kaj en la 12.4.1761 li nomumitis garnizona predikisto. En 1766 li iĝis paroĥestro en Molschleben kaj jen 1772 paroĥestro kaj superintendanto en Waltershausen.

## Verkoj 
* *Ad scholasticas declamationes ...*, Göttingen 1750.
* *Muster und Proben der Teutschen Dichtkunst in den mehresten Arten der Poesie, die aus den Arbeiten neuerer Dichter gesammlet sind*, du volumoj, Groß, Nordhausen und Leipzig 1755–1756.
* *Schreiben an den Hrn. G. S. L**, Über das Leben und die Meynungen des Herrn Magister Sebaldus Nothanker*, Gotha 1774.
* *Nachrichten von dem vieljährigen Rectore der Herzogl. Landschule zu Gotha, Herrn Joh. Heinr. Stuß, als einem Gelehrten, Schulmanne und seltenem Greise, zum Denkmahl kindlicher Liebe*, Boßiegel, Göttingen 1776.

## Literaturo 
* Art. „Stuß, Just Christian“ fare de Albert Schumann che: *Allgemeine Deutsche Biographie,* volumo 37 (1894), p.&nbsp;70–71 (tie ĉi interrete)
* Johann Georg Meusel: *Lexikon der vom Jahr 1750 bis 1800 verstorbenen Teutschen Schriftsteller*, volumo 13, Fleischer, Leipzig 1813, p.&nbsp;534-535
* Georg Christoph Hamberger: *Das gelehrte Teutschland oder Lexikon der jetzt lebenden teutschen Schriftsteller*, volumo 7, Meyer, Lemgo 1798, p.&nbsp;732-733

## Eksteraj ligiloj 
* ligiloj ĉe DDB

Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj
Kategorio:Germanaj luteranaj pastroj
Kategorio:Homoj rilataj al Gotha
Kategorio:Waltershausen
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Ilfeld
Kategorio:Superintendantoj
Neopentila jodido

**Neopentila jodido** aŭ **neoamila jodido** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la jodidoj, rezultanta el interagado de la jodida acido kaj neopentanolo. Neopentila jodido estas senkolora aŭ flaveca brulema likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Neopentila jodido prezentas jodatomon ligitan al neopentila grupo. Ĝi konsistas je 5 karbonatomoj, 11 hidrogenatomoj, 1 jodatomo kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Preparado de **neopentila jodido** per traktado de **neopentanolo** kun **jodida acido**:

 
### Reakcio 2
* Preparado de **neopentila jodido** per traktado de **metila jodido** kun **neopentanolo**:

 
### Reakcio 3
* Preparado de **neopentila jodido** per traktado de **jodida acido** kun **neopentila klorido**:

 
### Reakcio 4
* Preparado de **neopentila jodido** per traktado de **natria jodido** kun **neopentila klorido**:

 
## Vidu ankaŭ
* Jodidoj
 
## Referencoj 
Kategorio:Organikaj jodidoj
Mozn Hassan

**Mozn Hassan** (arabe مزن حسن, naskiĝis en 1979 en Sauda Arabio) estas inisma kaj homrajta aktivulino en Egiptio. En 2016 al ŝi kaj al la egiptia organizaĵo *Nazra por Inismaj Studoj* kiun ŝi gvidas estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

Kategorio:Egiptoj
Yetnebersh Nigussie

**Yetnebersh Nigussie** (amhare *የትነበርሽ ንጉሴ*, en latinliterigo *etineberiŝi nigusē*, kun signifo "Kie vi estis, mia reĝo?", naskiĝis la 24-an de januaro 1982 en la regiono Amharo) estas advokatino kaj homrajta aktivulino en Etiopio. Ŝi engaĝiĝas favore al la rajtoj de homoj kun handikapoj kaj ilia inkludo en la socion. En 2017 al ŝi estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

Kategorio:Etiopianoj
Leopoldo Nobili

**Leopoldo NOBILI** (5an de Julio 1784 en Trassilico (Toskanio) - 22an de Aŭgusto 1835 en Florenco, estis itala fizikisto kiu inventis nombrajn instrumentojn ŝlosilajn por esplorado de termodinamiko kaj elektrokemio.

Li studis en la Militakademio de Modena, kaj iĝis oficiro de artilerio. Li ricevis la ordenon de la ''Légion d'honneur* pro sia servo en la invado de Rusio fare de Napoleono.

eta|maldekstre|230px|Skemo de la galvanometro de Nobili.
En 1825 li disvolvis la astatikan galvanometron. Li laboris kun Macedonio Melloni por la termomultobligilo, nome kombinaĵo de termopilo kaj galvanometro, antaŭ esti nomumita profesoro pri fiziko en la *Reale Museo di Fisica e Storia Naturale'' (Reĝa Muzeo de Fiziko kaj Natura Historio) en Florenco kie li laboris kun Vincenzo Antinori pri elektromagneta indukto. Oni atribuis al li la malkovron de la nomitaj 'Ringoj de Nobili', nome alojsolvo de kupro kaj arĝento per elektrolizo kaj zinko.

## Verkoj 
* 
* 

Kategorio:Italaj fizikistoj
Termografio

eta|275ra|Termografio de aŭto, kie oni observas la temperaturojn de ĝiaj partoj.
La **termografio** estas tekniko kiu ebligas determini temperaturojn je distanco sen neceso de fizika kontakto kun la studota celo. La termografio ebligas kapti la infraruĝan radiadon de la elektromagneta spektro, uzante termikajn filmilojn aŭ kameraojn de termovido. Konante datumojn de la kondiĉoj de la medio — humideco kaj temperaturo de la aero, distanco al celo termografiita, montrita temperaturo, incidenta radiado — kaj de la karakteroj de la termografiitaj areoj kiel la elsendeblo, oni povas konverti la radiadan energion detektitan per la kamerao de termovido en valoroj de temperaturoj. En termografio, ĉiu pikselo korespondas kun valoro de mezurado de la radiado; kun valoro de temperaturo. Tiu bildo povas esti difinita kiel radiometria, aŭ termogramo.

Kategorio:Termometroj
Kategorio:Metrologio
Kategorio:Termodinamiko
Kategorio:Meteologio
Willoughby Smith

**Willoughby SMITH** (6a de Aprilo 1828, en Great Yarmouth, Norfolk – 17a de Julio 1891, en Eastbourne, Sussex) estis angla elektrinĝeniero kiu malkovris la fotokonduktivecon de la elemento seleno. Tiu malkovro kondukis al la invento de la fotoelektraj ĉeloj, inklude tiujn uzatajn en la plej fruaj televidaj sistemoj. 

En 1848, li eklaboris por la Kompanio Gutta Percha kun kiu li disvolvis dratojn el fero kaj kupro izolitaj per gutaperko kiu estos uzata por telegrafaj kabloj. En 1849, Smith superrigardis la fabrikadon kaj instaladon de 30 mejloj de submara telegrafa kablo de Dover al Calais. Li kunlaboris kun Charles Wheatstone kiu estis desegninta la maŝinaron por la fabrikado kaj instalado de la kablo. 

## Verkoj 
* Selenium, its electrical qualities, and the effect of light thereon : being a paper read before the Society of Telegraph Engineers, 28th November, 1877, Willoughby Smith
* A résumé of the earlier days of electric telegraphy, Hayman Brothers and Lilly, Printers, 1881, Willoughby Smith	
* The rise and extension of submarine telegraphy, New York, Arno Press, 1974, Willoughby Smith
* Selenium : its electrical qualities, and the effect of light thereon, London, 1877, Willoughby Smith

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Willoughby Smith
* Nekrologo de Willoughby Smith

Kategorio:Anglaj inĝenieroj
Samuel Langley

**Samuel Pierpont LANGLEY** (22a de Aŭgusto, 1834 – 27a de Februaro, 1906) estis usona pioniro de aviado, astronomo kaj fizikisto kiu inventis la unuan bolometron, nome aparato kapabla mezuri malgrandajn fluktuadojn de temperaturo kaj, tial, la potencon de la fontoj de la malproksima infraruĝa radiado. La unuaj detektiloj de infraruĝa radiado estis bolometroj, nome instrumentoj kiuj kaptas la radiadon pere de la pliigo de temperaturo produktita en absorba detektilo.

Li estis la tria sekretario de la Smithsonian Institution kaj profesoro de astronomio en la Universitato de Picburgo, kie li estis la direktoro de la Allegheny Observatorio.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj inventistoj
Kategorio:Usonaj inĝenieroj pri aviado
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Flugpioniroj
Trapeza segilo

eta|Detalo de trapeza segilo
**Trapeza segilo** estas manlaborilo uzata por tranĉi lignopecojn. Ĝi havas dentarhavan larĝan klingon (pli mallarĝan ĉepinte) kaj plastan aŭ kutime lignan tenilon. Tiu ĉi ilo estas uzata ĉefe de ĉarpentistoj. Industria ĉarpentado uzas jam pli ofte elektrajn segilojn anstataŭ la tradician trapezan segilon, plej uzata en hobia hejma ĉarpentado.

Tiu laborilo estas uzata ankaŭ por stucado en ĝardenado kaj malpli ofte en agrikulturo, kie pli specifaj laboriloj plej taŭgas.

## Fontoj 
1. Rüdiger Eichholz, Esperanta Bildvortaro, Esperanto Press, Ontario, 1988, ISBN 0-919186-32-7.

## Vidu ankaŭ 
* Segilo

## Eksteraj ligiloj 
* vortaro.net  https://vortaro.net/#segilo_kd
* Sitio oficial del DRAE  https://dle.rae.es/serrucho?m=form

Kategorio:Iloj
Kategorio:Ĉarpentado
Más negro que la noche

**Más negro que la noche** () estas meksika supensa filmo de 1975 scenarita kaj reĝisorita de Carlos Enrique Taboada, kreinto de aliaj similaj filmoj kiel *Hasta el viento tiene miedo* (Inkluzive la vento timas), *El libro de piedra* (La Ŝtona Libro) kaj *Veneno para las hadas* (Veneno por la feinoj).

## Rakonto 
Kvar amikinoj decidas vivi kune en luksa domego kiun heredis Ofelia (Claudia Islas), la nevino de onklino Susana (Tamara Garina) kiu ĵus mortis. La nura kondiĉo estas, ke la nevino zorgu pri la nigra kato Bécquer, la amata hejmbesto de l' onklino. Post iuj tagoj, la kato aperas mistere mortinta en la kelo kaj, ekde tiu momento, strangaj aferoj ekkomencas en la domo.

## Rolantaro 
* Claudia Islas - Ofelia
* Susana Dosamantes - Aurora
* Helena Rojo - Pilar
* Lucía Méndez - Marta
* Alicia Palacios - Sofía
* Julián Pastor - Pedro
* Pedro Armendáriz Jr. - Roberto
* Tamara Garina - Onklino Susana
* Enrique Pontón - Notario

## Versioj 
Ekzistas du versioj de ĉi-filmo: la origina, aperinta en 1975, kaj alia pli nova aperinta en 2014.

Kategorio:Meksikaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1975
Sándor Torghelle

**Sándor Torghelle** [ŝAndor torgele], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Torghelle Sándor** estas hungara futbalisto (avanulo), trejnisto.

Sándor Torghelle naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Sándor Torghelle debutis kiel profesia futbalisto en 2000 en Budapest Honvéd FC. Li finis la futbalon en 2020. En tiu periodo li ludis en pluraj hungaraj futbalkluboj en 502 matĉoj kun 130 goloj, ankaŭ eksterlande (PAOK, FC Augsburg, Fortuna Düsseldorf). Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 2004-2010 42-foje kun 11 goloj. Li estis helpotrejnisto ekde 2021. Lia edzino naskis unufoje.

## Lia kontribuo 
* *A levegő ura* (membiografia romano, 2014)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj kun foto
* datenoj kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
László Bálint

**László Bálint** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bálint László** estas hungara futbalisto (defendisto), olimpiano, trejnisto.

László Bálint naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
László Bálint aliĝis al junulara ĉefurba teamo en 1957. Li debutis profesie en prestiĝa plenkreska teamo en 1967, kie li ludis ĝis 1979. En tiu periodo li partoprenis en 316 matĉoj kun 37 goloj, eĉ li estis hungara ĉampiono en 1968 kaj 1976. Inter 1979-1984 li ludis eksterlande (en la unua jaro li estis belga ĉampiono), li estis tiu futbalisto dum la socialismo, kiu faris tion per oficiala permeso. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1972–1982 76-foje kun 4 goloj. En la Somera Olimpiko 1972 lia nacia teamo ricevis arĝentan medalon. Li estis trejnisto ekde 1985 enlande, de la nacia teamo en 1988.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ĥadiĝa Ismajilova

**Ĥadiĝa Rovŝan kizi Ismajilova** aŭ mallonge **Ĥadiĝa Ismajilova** (azere *Xədicə Rövşən qızı İsmayılova*, mallonge *Xədicə İsmayılova*, prononcata laŭ sistemo IFA , ruse *Хадиджа Ровшан кызы Исмаилова*, angle *Khadija Rovshan kyzy Ismayilova*) estas estas azerlingva enketema esplorĵurnalisto kaj radiogastiganto en Azerbajĝano, kiu nuntempe laboras por la azera servo de la multlingva stacio Radio Free Europe/Radio Liberty, ĝis antaŭ nelonge kiel la gastiganto de la ĉiutaga debatspektaklo *İşdən Sonra* ("post laboro"). Ŝi estas membro de la Projekto pri Raportado pri Organizita Krimo kaj Korupto.

Ĥadiĝa Ismajilova estis celita de la aŭtoritatema reĝimo de Ilham Alijev en Azerbajĝano pro sia raportado pri financa korupto inter la reganta elito de Azerbajĝano. En decembro 2014, ŝi estis arestita rilate akuzopunktojn de instigo al memmortigo, akuzo vaste kritikita fare de homrajtaj organizaĵoj kiel ridinda. La 1-an de septembro 2015, ŝi estis kondamnita al sep jaroj kaj duono en malliberejo sub akuzoj de defraŭdo kaj impostfraŭdo. La 25-an de majo 2016, la azera supera tribunalo ordonis ke ŝi estu liberigita en provlibereco. En decembro 2017 al ŝi estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“, "por ŝia kuraĝo kaj tenaceco en elmontrado de korupto sur la plej altaj niveloj de registaro per elstara enketĵurnalismo en la nomo de travidebleco kaj respondigebleco." Al ŝi ne estis permesita vojaĝi de Azerbajĝano al Svedio por ricevi la premion.

Kategorio:Azerbajĝanaj ĵurnalistinoj
Kategorio:Politikaj malliberuloj
Colin Gonsalves

**Colin Gonsalves** - naskiĝis la 24-an de majo 1952 - estas advokato kaj homrajta aktivulo en Barato. Li finstudis ĉe la Barata Instituto de Teknologio en Mumbajo kaj komence laboris kiel inĝeniero. Dum lia laboro, li malkovris sian intereson en juraj sciencoj kaj komencis siajn jurajn studojn en 1979. Li diplomiĝis en 1983 kaj laboris kiel advokato ĉe la labortribunalo. En 1984 li moviĝis al la Apelacia kortumo en Mumbajo. En 1983 li kun tri kunagantoj fondis la Juran Reton pri Homaj Rajtoj, angle nomata *Human Rights Law Network*. Li laboras ĉe la Barata Supera Kortumo en Nov-Delhio ekde 2001. 

En 2017 al li estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

Kategorio:Baratanoj
Roskomnadzor

La **Federacia Servo pri kontrolado de komunikadoj, informteknologioj kaj amaskomunikiloj** () aŭ **Roskomnadzor** () estas rusia federacia plenuma servo fondita en 2008, taskita pri superrigardo en la kampo de amaskomunikilaro, inkluzive de elektronika amaskomunikilaro, informa teknologio kaj telekomunikado; kontrolado de la plenumon de la leĝoj protektantaj la respekton de personaj datumoj, kaj la organizo de la radiofrekvenca servo. Ĝi dependas de la Ministerio pri Telekomunikado kaj Amaskomunikado de la Rusa Federacio ().

Roskomnadzor okazigis la cenzuron de retejoj kaj aliaj amaskomunikiloj. La organizo povas trudi monpunojn al retejoj kiuj ne respektas la superrigardon de komunikadoj kiujn ĝi trudas. Ĝi ankaŭ povas sendi formalajn sciigojn, petante "korekton" aŭ la retiron de iuj retpaĝoj por eviti punon kiel malrapidigon, eĉ blokon, provizan aŭ daŭran de la retejo. Roskomnadzor, kiu la 1-an kaj 29-an de marto ordonis al la Fondaĵo Vikimedio forigi informojn el la [ruslingva versio de la paĝo pri la invado de Ukrainio](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8_%D0%BD%D0%B0_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D1%83_(2022)), minacas la platformon per monpuno de 4 milionoj da rubloj. Dum la sama periodo, Roskomnadzor plenumis masivan cenzuron de rusia sendependa amaskomunikilaro, eksterlanda amaskomunikilaro kaj sociaj retoj kiel ekzemple Facebook, Twitter kaj Instagram.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Propagando en Rusio
* Cenzuro

Kategorio:Politiko de Rusio
Kategorio:Cenzuro
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2008
Kategorio:Interreto en Rusio
Georg Basilius Brinkmann

**Georg Basilius BRINKMANN** (naskiĝinta la  en Kalefeld-Willershausen, mortinta la  en Ilfeld) estis germana evangelia teologo.

## Vivo 
Estante filo de predikisto je Willershausen li frekventis lernejojn en Einbeck, Osterode am Harz kaj Merseburg. La studojn pri teologio (pri kiu li magistriĝis) trapasis ĉe la universitatoj de Jena kaj Helmstedt. Poste li iĝis helppastoro kaj en 1691 paroĥestro je Ilfeld, kie li intertempe ankaŭ funkciis kiel rektoro de la lernejo en la eksa Monaĥejo Ilfeld.

## Verkoj 
* *Christ-anständige zur heilsamen Erbauung dienende Lebens-Lehre.* Neuenhahn, Nordhausen 1709.
* *Christ-gebührliche oder von Christen wol zumerckende Sterbens-Lehre.* Neuenhahn, Nordhausen 1709, (interrete ).
* *Der im neuen Wesen des Geistes von den Gläubigen Neues Testaments auszuübende Wahre Gottes-Dienst.* Neuenhahn, Nordhausen 1714.
* *Der Christen Weißheit aufs Gute, samt der ihnen zukommenden Einfalt aufs Böse.* Sondershausen 1728.
* *Schrifftmäßige Gedanken von geziemender Einrichtung der in Christlichen Städten und Örtern besonders auch in Clöstern gestiffteten Schulen.* Nordhausen 1729.
* *Der Christen Wohlstand Und Seeligkeit in- und nach diesem Leben.* Sondershausen 1733.
* *Des Theuren […] und ungefärbten […] Glaubens Grund, Art und Beschaffenheit.* Sondershausen 1734.

## Literaturo 
* Heinrich Wilhelm Rotermund: *Das Gelehrte Hannover oder Lexikon von Schriftstellern und Schriftstellerinnen, gelehrten Geschäftsmännern und Künstlern, die seit der Reformation in und außerhalb der sämtlichen zum jetzigen Königreich Hannover gehörigen Provinzen gelebt haben und noch leben, aus den glaubwürdigsten Schriftstellern zusammengetragen.* Band 1. Schünemann, Bremen 1823, p. 266.

Kategorio:Germanaj luteranaj pastroj
Kategorio:Lernejestroj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Ilfeld
Károly Aszalós

**Károly Aszalós** [kAroj asalOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Aszalós Károly** estas hungara koreografo, altlerneja instruisto.

Károly Aszalós naskiĝis la  en Baja, li mortis la  en Budapeŝto.
  
## Biografio 
Károly Aszalós maturiĝis en cisterciana gimnazio de Baja, poste li akiris pedagogian-trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1951. Pli frue ekde 1950 li estis koreografo de prestiĝa dancensemblo. Post la diplomo li ekinstruis en la Ŝtata Baleta Instituto. Ekde 1970 li ekinstruis en instituto pri cirkistoj, kie li estis institutestro en 1986. Li enkondukis la lernadon ankaŭ por eksterlandanoj, krome tie studis ankaŭ la manekenoj kaj stuntistoj. Li ricevis ŝtatan premion en 1960.

## Liaj kontribuoj (elekto) 
* *A balettművészet felé* (libro, kunaŭtoro, 1961)
* *A társastánc oktatóképző tanfolyam munkájáról* (artikolo, 1969)
* *Porond és Iskola* (scenarlibro)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj koreografoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Imre Garaba

**Imre Garaba,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Garaba Imre** estas hungara futbalisto (defendisto), trejnisto.

Imre Garaba naskiĝis la  en Vác.

## Biografio 
Imre Garaba komencis futbali loke en junulara teamo, pli poste en la ĉefurbo inter 1972-1976. Profesie li futbalis en Vác 3 jarojn, pli poste inter 1979-1987 en Budapest Honvéd FC, kie li estis hungara ĉampiono kvarfoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1980–1991 resume 82-foje kun 3 goloj. Intertempe li ludis ankaŭ eksterlande kaj li estis trejnisto enlande inter 1993-1996. Li edziĝis en 1977, lia edzino naskis 2 gefilojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* intervjuo kun fotoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
34771 Lilauren

'*34771 *Lilauren'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Lauren Hsing-Tze Li*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2018 pro sia projekto pri ĉelbiologio kaj molekula biologio. Ŝi estis lernantino ĉe la *Westview High School'' de Portlando (Oregono, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Siria Civila Defendo

La organizaĵo **Siria Civila Defendo** - arabe الدفاع المدني السوري, latinliterigo ad-difāʿ al-madanī s-sūrī - estas privata civildefenda organizaĵo de volontuloj kaj pagitaj laboristoj en Sirio, kiu aktivas en la interna milito en neregistaraj partoj de la lando ekde 2013. La membroj estas rekoneblaj per siaj **blankaj kaskoj**. Ĝi ne estu konfuzita kun la ŝtataj siriaj ŝtataj civilprotektaj fortoj. La 3-an de aprilo 2020, la laborforto estas 2900.

En 2016 al la organizaĵo estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

## Eksteraj ligiloj 
* internacia retejo *whitehelmets.org* (, , , ,  kaj )
* aldona retejo *syriacivildefense.org* en 2022 ne funkcias 

Kategorio:Organizaĵoj en Sirio
Jason Robards

**Jason ROBARDS junior** (naskiĝis la 26-an de julio 1922 en Ĉikago, Ilinojso; mortis la 26-an de decembro 2000 en *Bridgeport*, Kalifornio) estis usona aktoro kaj filo de la aktoro Jason Robards senior. Konsiderata unu el la plej elstaraj usonaj teatraj aktoroj de sia generacio, Robards interalie ludis psikologie kompleksajn rolojn de Eugene O'Neill. Pro siaj aperoj en du kinejaj filmoj de 1976 kaj 1977 li gajnis Oskar-premiojn.

## Filmoj
* ''C'era una volta il West*, 1968
* *Pat Garrett and Billy the Kid'', 1973

Kategorio:Usonaj aktoroj
Cumhuriyet

***CUMHURIYET*** (turke = *respubliko*,  laŭ sistemo IFA ) estas superregiona ĉiutaga gazeto en Turkio, kiu ekestis 7a 1-an de majo 1924, fondita fare de la ĵurnalisto *Yunus Nadi Abalıoğlu*. Ĝi estas unu el la plej malnovaj ĉiutagaj gazetoj en la lando. La sidejo de la gazeto ekde la fondiĝo estas Istanbulo.

La semajna gazeto *Cumhuriyet Hafta* unue aperis en 1990 kun speciala eldono por la turkoj en Germanio. La ĝenerala politika linio de la gazeto, kiu antaŭe estis centre maldekstra, estis ŝanĝita al kemalista-naciisma fare de la nove elektita estraro de direktoroj en septembro 2018.

Sendependaj ĵurnalistoj priskribas la gazeton kiel seriozan, intelektan kaj parte kiel enketeman. Kontraste al multaj aliaj ĉiutagaj gazetoj en Turkio, ĝi estas pli tekst-peza ol bild-peza kaj, kontraste al la grandaj "bulvardaj" gazetoj de limigita seriozeco, uzas diferencigitan skribstilon. La gazeto havas eldonkvanton de proksimume 75 000 ekzempleroj venditaj. La eŭropa reta magazino *Eurotopics* en Berlino, kiu regule prezentas resumojn de la debatoj en ĉiuj grandaj eŭropaj gazetoj, priskribas ĝin kiel "unu el la lastaj opoziciaj gazetoj en Turkio".

eta|maldekstra|320ra|
Jam inter 1979 kaj 1999, almenaŭ ses redaktoroj de la gazeto estis murditaj. Ekde 1999, pli forte ekde 2002, la gazeto estas sub forta premo de la registaro. En januaro 2015 okazis traserĉoj ĉar la gazeto en kromkajero kun bildo menciis la teroran atakon en la redaktejo de la franca periodaĵo *Charlie Hebdo*, en majo kaj oktobro sekvis pliaj traserĉoj, en septembro la gazeta retejo estis ŝtate senzurita, kaj en novembro la ĉefredaktoro kaj la gvidanto de la ĉefurba redaktejo en Ankaro estis malliberigitaj. En februaro 2016 la konstitucia kortumo de Turkio reliberigis la du ĵurnalistojn, la ĉefredaktoro translokiĝis al eksterlando kaj en aŭgusto sciigis ke li demisias de la ĉefredaktoreco, sed intencas pluverki sian kolumnon en la gazeto. En oktobro kaj novembro la nova ĉefredaktoro kaj pliaj dekdu ĵurnalistoj estis malliberigitaj. En decembro 2016 al la gazeto estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“. Sendepende de tio, la procesoj kaj malliberiĝoj de la turka ŝtato kontraŭ ĵurnalistoj de la gazeto daŭris en 2017 kaj 2018.

Kategorio:Turkaj gazetoj
Kategorio:Turklingvaj gazetoj
Kategorio:Aperis en 1924
Fondaĵo Biovision

La fondaĵo **Biovision** - germane *Biovision – Stiftung für ökologische Entwicklung* - estas ekologia, senprofitcela ne-registara organizaĵo en Svislando. En 2013 al la fondaĵo estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Organizaĵoj en Svislando