open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pitarque

**Pitarque** [piTARke] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la okcidento de la orienta komarko *Maestrazgo*, kies administracia ĉefurbo estas Cantavieja. 

## Geografio
eta|maldekstre|Ekfluejo de la rivero Pitarque.
Ĝi estas je 110 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 999 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la okcidento de la komarko en kiu ĝi limas kun Villarluengo norde, kun Cañada de Benatanduz oriente kaj kun Fortanete sude. 

La loĝloko estas inter Aliaga okcidente kaj Villarluengo oriente. La loko estas en la Iberia Sistemo, nome en la montaro de Malsupra Aragon ĉe la monto Peñarrubia. 

Ĉe la loĝloko ekfluas la rivero Pitarque, alfluanto de la rivero Guadalope. La loko estas atingebla ekde la nacia ŝoseo N-211 kaj la regiona ŝoseo A-1702. La medio prezentas granda riĉon de faŭno (gipoj, agloj, kaproj) kaj flaŭro (mediteranea arbaro). Ene de la municipa teritorio estas la natura monumento de la Ekfluejo de la Rivero Pitarque.

## Historio
Estas restaĵoj de setlejo de iberoj en loko nomita Pitarquejo (eta Pitarque), ene de la municipa teritorio, kiu malaperis en nekonata dato. Estas teorio ke la loknomo Pitarque deriviĝis de la araba Abu-Tarik, kio indikus fondon dum la islama epoko.​ 

La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento kaj la zono estis donita al la Ordeno de Templanoj. La loĝloko jam ekzistis en 1214. Oni konstruis la preĝejon sur alkazaro de araboj.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Pitarque kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 69 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

## Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da fruktarboj, legomoj), brutobredado kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ kultura kaj rura turismo. Iam estis muelejoj, kiuj konvertiĝis en produktejoj de elektro por tekstilaj fabrikoj.

Inter nunaj altiraĵoj estas preĝejo, ermitejo kaj ĉefe piedirado tra interesaj naturaj lokoj kiel kanjonoj, monto *Organos de Montoro* kaj ĉefe Ekfluejo de la Rivero Pitarque.

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
* Municipo Pitarque

Kategorio:Municipoj de Teruelo
Osniel Sarmiento Dunán

**Osniel SARMIENTO DUNÁN** (naskiĝis  en Santiago de Cuba) estas kuba agronoma inĝeniero kaj esperantisto. Li komencis en la movado en 2006 kaj estas membro de UEA/TEJO ekde 2010. Osniel partoprenis en multaj esperanto-aranĝoj kiel la 95-a UK, la 9-a TAKE, la 6-a Nacia Kongreso de KEA, KERo, Virtualaj Kongresoj kaj organizis plurajn JuSKA (Junularaj Naciaj Kongresoj). Li respondecas pri la junulara seksio en la filio de Santiago de Kubo kaj estas komitatano de KEJO (kaj komisiito por la orienta regiono).

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en Kubo
Kategorio:Agronomoj
Kategorio:Kubaj esperantistoj‎
158913 Kreider

'*158913 *Kreider'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la 9-a de septembro 2004 de la franca amatora astronomino Claudine Rinner elde Ottmarsheim (Haut-Rhin, Francio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la francan aktivan amatoran astronomon *Christian Kreider''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claudine Rinner
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2004
Blazono de Niĝero

La ŝtata **blazono de Niĝero** estas en uzo ekde 1962, post kiam la ŝtato Niĝero en 1960 ekestis post la epoko de franca koloniado kadre de Franca Okcidenta Afriko.  

Malantaŭ la blazonŝildo estas aranĝitaj kvar naciaj flagoj de Niĝero en la koloroj oranĝa, blanka kaj verda. En la mezo troveblas blazonŝildo, kiu ankaŭ memstare estas la ŝtata sigelo: Sur verda kaj ora ŝildo estas montritaj la kvar oraj simboloj. En la mezo, estas suno, maldekstre estas vertikala lanco kun du krucitaj tuaregaj glavoj, dekstre estas tri kapoj de perla milio kaj malsupre estas la fronta vido de zebua kapo. Sub la blazono, estas rubando portanta la nomon de la lando en la franca: *République du Niger*. Dum la konstitucio de Niĝero kondiĉas la koloron de la simboloj sur la ŝildo, ekzistas neniu unuformeco pri la fona koloro de la ŝildo. La konstitucio (1999) reproduktas la tekston de pli fruaj konstitucioj, farante distingon inter la Sigelo de Ŝtato (''Le Sceau de l'État*) por kiu neniu ŝildkoloro estas kondiĉita kaj la Blazono de la Respubliko (*Les ​​Armoiries de la République'') por kiu verda koloro estas kondiĉita kiel la ŝildkoloro. Tamen oficialaj konstruaĵoj kaj dokumentoj ne montras verdan fonon en la ŝildoj. Ambasadoj kaj oficialaj dokumentoj uzas blankan, kun oraj emblemoj. La retejo de la Prezidanto de Niĝero uzas oron aŭ flavon kun malhelaj oraj aŭ nigraj emblemoj. La Nacia Asembleo de Niĝerio kunvenas sub granda blazono kun la ŝildo en fono ora kaj la emblemoj en pli malhela oro.

## Vidu ankaŭ 
* flago de Niĝero

Kategorio:Naciaj simboloj de Niĝero
Molinos

**Molinos** [moLInos] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordokcidento de la orienta komarko *Maestrazgo*, kies administracia ĉefurbo estas Cantavieja. La loknomo *Molinos* estas etimologie komprenebla kiel *Muelejoj*, kio sugestas iaman profiton de la akvabundo.

## Geografio
eta|maldekstre|250px|Proksima akvorezervejo de Santolea.
eta|maldekstre|250px|Panoramo.
Ĝi estas je 105 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 838 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la nordokcidento de la komarko en kiu ĝi limas nur kun Castellote oriente. Ĝi estas inter Castellote oriente kaj la komarko *Bajo Aragón* okcidente, kaj krome estas Berge norde kaj apude. 

La loko estas en la Iberia Sistemo, en la montaro de Malsupra Aragono, ĉe la valo de la rivero Guadalope.

## Historio
La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento kaj la zono estis donita al la Ordeno de Templanoj sed ĝi poste apartenis al la Ordeno de Kalatravo. 

En la kadro de la Milito de Hispana Sendependiĝo, Castellote kaj la areo estis kaptita de la franca generalo Musnier la 22an de Decembro 1809, post kio okazis diversaj damaĝoj; la francoj kontrolis la areon ĝis 1813. Ankaŭ dum la Hispana Enlanda Milito la loko suferis damaĝojn. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Molinos kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 238 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

## Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da fruktarboj, legomoj), brutobredado kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ kultura kaj rura turismo. Estas altiraĵoj en la urbo, ĉefe pro la mezepoka pasinteco, kaj la preĝejo de *Nuestra Señora de las Nieves* (Virgulino de la Neĝoj) kun gotikaj pordegoj, belaj baptujoj kaj aparta sonorilturo. Ĝi staras inter du placoj kun portikaroj en vizitinda urba kerno, same kiel muzeoj, ravino de Sankta Nikolao kaj kavernoj *Grutas de Cristal de Molinos*.

## Bildoj

Molinos 04.JPG|Flanka fasado.
Molinos 13.JPG|Flanka pordego.
Molinos 23.JPG|Ĉefa fasada pordego.
Molinos 15.JPG|Ĉefretablo.
Molinos 17.JPG|Ĥorusejo.
Molinos 38.JPG|Aparta sonorilturo.
Molinos - Grutas de cristal.jpg|Unu el la kavernoj de *Grutas de Cristal de Molinos*.

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Municipoj de Teruelo
Bechet (Rumanio)

**Bechet** () estas urbo en Rumanio en la distrikto Dolj. La municipo de Bechet ricevis urbostatuson en 2004.
## Transporto 
Ekzistas pramservo trans Danubo ligante ĝin kun la bulgara Orjaĥovo situanta sur la kontraŭa bordo.
Kategorio:Distrikto Dolj
Kategorio:Urboj de Rumanio
Blazono de Ekvatora Gvineo

La ŝtata **blazono de Ekvatora Gvineo** (, , ) estas en uzo ekde la 21-a de aŭgusto 1979.

La blazono montras blankan (heraldike "arĝentan") ŝildon, kiu enhavas kapok-arbo aŭ "silkan kotonarbon". Tio reprezentas la lokon kie la unua traktato estis subskribita inter Portugalio kaj la loka reganto. Super la ŝildo, ekzistas 6 sespintaj steloj, reprezentante la kontinentan parton kaj la kvin ĉefajn insulojn de la ŝtato. Sub la ŝildo estas la nacia moto de Ekvatora Gvineo, *Unidad, Paz, Justicia* ("Unueco, Paco, Justeco" en la hispana). La moto estis adoptita en 1968. Dum la diktaturo de Francisco Nguema (1972–79) la blazono kaj moto estis ŝanĝitaj, sed la originaj versioj de 1968 estis restarigitaj en 1979.

## Vidu ankaŭ 
* flago de Ekvatora Gvineo

Kategorio:Naciaj simboloj de Ekvatora Gvineo
Eŭgenila nitrato

**Eŭgenila nitrato** aŭ **nitrato de eŭgenilo** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la nitrata acido kaj eŭgenolo. Eŭgenila nitrato estas blanka solidaĵo, solvebla en akvo, alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Eŭgenila nitrato prezentas eŭgenilan grupon ligitan al nitrata grupo. Ĝi konsistas je 10 karbonatomoj, 9 hidrogenatomo, 3 oksigenatomoj, 1 nitrogenatomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **eŭgenila nitrato** per traktado de **nitrata acido** kun **eŭgenila alkoholo**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **eŭgenila nitrato** per traktado de **nitrata anhidrido** kun **eŭgenila alkoholo**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **eŭgenila nitrato** per traktado de **natria nitrato** kun **eŭgenila klorido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **eŭgenila nitrato** per traktado de **eŭgenila klorido** kun **nitrata acido**:

## Vidu ankaŭ 
* Nitratoj

## Referencoj 
Kategorio:Nitratoj
(158985) 2004 RB330

**(158985) 2004 RB330** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la 13-a de septembro 2004 en la kadro de la astronomia kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 3:10 kun la Tero.

Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso : ĝia marsa MOID estas 0,28919 astronomia unuo (43,262 milionoj da km).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2004
Mandaja lingvo

La **mandaja lingvo** estas sudorienta variaĵo de la klasika aramea lingvo en uzo de la komunumo de mandajoj, tradicie bazita en sudaj partoj de Irako kaj sudokcidenta Irano, por iliaj religiaj libroj. 

La klasika mandaaja daŭre estas utiligita fare de mandajaj pastroj en liturgiaj ritoj. La moderna posteulo de la klasika mandaja, konata kiel nov-mandaja aŭ moderna mandaja, estas parolita fare de malgranda sekcio de mandajaj ĉirkaŭ Ahvaz kaj Ĥoramŝahr en la suda irana provinco Ĥuzestano.

Liturgia uzo de la klasika mandaja estas trovita en Irano (precipe la sudaj partoj de la lando), en Bagdado, Irako kaj en la diasporo (precipe en Usono, Svedio, Aŭstralio kaj Germanio). Ĝi estas orienta aramea lingvo rimarkinda pro sia abunda uzo de vokalaj literoj skribe, aparta skribo (la mandaja alfabeto, vido la ekzempleron de preĝobovlo maldekstre) kaj la grandkvanta influo de la persa kaj akada lingvoj sur ĝia vortaro, precipe en la areo de religia kaj mistika terminologio. La mandaja estas influita per judia aramea, samaria aramea, hebrea, greka, latina aldone al la akada kaj parta.

La plej longa kaj la plej dokumento en la mandaja lingvo estas la sankta skribaĵo *Ginza Raba* ().

Kategorio:Aramea lingvaro
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Imre Bujdosó

**Imre Bujdosó** [bujdoŝO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bujdosó Imre** estas hungara skermisto (sabristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, mondĉampiono, trejnisto.

Imre Bujdosó naskiĝis la  en Berettyóújfalu.
 
## Biografio 
Imre Bujdosó ekde 1973 skermis en pluraj sportkluboj. Post 6 jaroj li akiris oran medalon en junulara mondĉampionumo, inter la plenkreskuloj li denove akiris orajn medalojn en 1982 kaj 1991, intertempe arĝentajn kaj bronzajn medalojn. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1988 kaj Somera Olimpiko 1992, en la unua olimpiko li akiris oran, en la sekva arĝentan medalojn (ambaŭ grupe). Intertempe en 1982 li akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto, post 9 jaroj ankaŭ alian diplomon. En 1994 li finis sian aktivan sportkarieron kaj translokiĝis al Koblenz, kie li havis signifan trejnistan postenon. Lia edzino naskis 3 gefilojn. Li ricevis kelkajn hungarajn ŝtatajn premiojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Germanaj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Studenta monumento (Feldioara)

eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
**Monumento por en 1612 falintaj lernantoj saksaj** (rumane: *Monumentul studenților sași din Feldioara*) troviĝas en Feldioara (Marienburg, Földvár) en Rumanio. Ĝi estas memkompreneble monumento oficiale protektota kun la numero BV-IV-m-A-11919.

## Historio kaj karakterizoj 
La monumento starigitis inter 1912 kaj 1913 ĉe la sudokcidenta rando de la vilaĝo Feldioara. Ĝi memorigu onin pri 39 kuraĝaj lernantoj de Honterus-gimnazio de Braŝovo. Ili falis en la 16-a de oktobro 1612 batalante kontraŭ la trupoj de la hungara princo Gabriel Báthory. Ilia gvidanto (kiu ankaŭ mortis tiam) estis la braŝova ĉefjuĝisto (kaj kronikisto) Michael Weiß. Eoste troviĝas la blazono de Feldioara (burgo kun malfermitaj pordegoj), uestflanke la blazono de Braŝovo (krono kun trunko kaj radikoj de arbo).

Interne legeblas germanlingva teksto jena: *Dem Andenken der vierzig Studenten, die hier am 16. Oktober 1612 im Kampfe für die Heimat ihr Leben ließen.*

Instigo por la afero venis de la gimnastikkluboj de Braŝovo kaj Feldioara; monkolektoj tamen okazis en la tuta Baseno Barco. Planinto estis la arkitekto Friedrich Balthes el Sighișoara, kiu fantaziis specon de memorkapeleto. Fina realiganto estis Peter Gräf el Hălchiu. Eĉ hodiaŭ okazas surloke memorigeventoj.

## Eksteraj ligiloj 
* slipo kaj monumentlokigo ĉe *Monumente istorice din România*

## Notoj 
Feldioara
Feldioara
Feldioara
Kategorio:Aperis en 1913
Kategorio:Novromanika arĥitekturo
Kategorio:Studenta kulturo
Kategorio:Transilvaniaj saksoj
Prêmio Saci

[eta|[Sacio en brazila poŝtmarko de 1974]]
**Premio Saci** aŭ  estis premio prezentita ĉiujare de la gazeto O Estado de São Paulo,, donita al la plej bonaj brazilaj profesiuloj de kino kaj teatro. Dum la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj, ĝi estis la plej granda premio de nacia kino.

La trofeo estis statueto en formo de sacio, fama figuro de brazila folkloro, skulptita de la plastika artisto Victor Brecheret.

## Premiitoj (elekto) 
*Inezita Barroso (1953 kaj 1955)
*Tônia Carrero
*Walmor Chagas (1956)
*Cyro Del Nero
*Jorge Dória
*Rudolf Icsey
*Eliane Lage (1953), tra lia interpreto en Sinhá Moça
*Odete Lara (1957)
*Nydia Licia 
*Osvaldo Moles
*Rachel de Queiroz (1954)
*Mário Sérgio (1953)
*Ruth de Souza
*Eva Wilma

## Referencoj 
Kategorio:Premioj
Kategorio:Kulturo de Brazilo
Ginza Raba

La **Ginza Raba** (en la klasika mandaja 60ra, latinliterigite: Ginzā Rabā, laŭvorte "Granda Trezoro"), Ginza Rba, aŭ Sidra Raba (en la klasika mandaja 75ra), antaŭe latine nomita *Codex Nasaraeus*, estas la plej longa kaj la plej grava sankta skribaĵo de mandajismo. Ĝi ankaŭ estas foje referita kiel la "Libro de Adamo".

## Lingvo, periodo de ekesto kaj aŭtoreco 
La lingvo uzata estas la klasika mandaja, variaĵo de la orienta aramea lingvo skribita en la mandaja skribo (kancelaria skribo de la Parta Imperio), simila al la siria skribo. La aŭtoreco estas nekonata, kaj la periodo de ekesto estas demando pri debato. Kelkaj sciencistoj supozas ĝin en la 2-a ĝis 3-a jarcentoj, dum aliaj kiel ekzemple S. F. Dunlap metas ĝin en la 1-a jarcento. Pri malgrandaj postaj redaktadoj ĝis la frua 7-a jarcento vidu la sekvan ĉapitron.

La plej frua konfirmita mandaja skribisto estis *Ŝlama Beth Kidra*, virino, kiu kopiis la *Maldekstran Ginza* iam ĉirkaŭ la jaro 200 de nia erao.

## Strukturo 
La sankta skribaĵo *Ginza Rabba* estas dividita en du partojn - la "Dekstra Ginza" (mandaje *Ginza Jamin*), enhavanta 18 librojn, kaj la "Maldekstra Ginza" (mandaje *Ginza Smal*), ankaŭ nomita "La Libro de la Mortintoj", enhavanta 3 librojn.

eta|maldekstra|240ra|
Ginza Rabba-kodeksoj tradicie enhavas la "Dekstran Ginza" sur unu flanko, kaj, kiam renversite, legeblas la *Maldekstra Ginza*. La parto "Dekstra Ginza" enhavas sekciojn traktantajn teologion, kreadon, etikon, historiajn, kaj mitajn rakontojn; ĝiaj ses kolofonoj rivelas ke ĝi estis laste redaktita en la frua islama Epoko, do komence de la 7-a jarcento. La *Maldekstra Ginza* traktas la animon de homo en la post-vivo; ĝia kolofono rivelas ke ĝi estis redaktita lastfoje centojn da jaroj antaŭ la islama Epoko.

Ekzistas diversaj manuskripto-versioj kiuj diferencas unu de la alia. La versioj ordigas ĉapitrojn malsame unu de la alia, kaj ankaŭ teksta enhavo malsamas.

Resume la skribaĵo *Ginza Rabba* estas kompilo de diversaj buŝaj instruoj kaj skribaj tekstoj, datante de antaŭ ilia redaktado en la du volumoj. Ĝi inkludas literaturon pri vasta gamo de temoj, inkluzive de liturgio kaj himnoj, teologiaj tekstoj, didaktikaj tekstoj, same kiel kaj religian kaj sekularan poezion.

## Referencoj 
Kategorio:Gnostikismo
László Berty

**László Berty** [lAslO berti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berty László** estis hungara skermisto (sabristo, rapiristo), olimpiano dufoje, olimpika ĉampiono, trejnisto, oficiro (kolonelo), altlerneja instruisto. Lia ofta familia nomvarianto estis **Berti**.

László Berty naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
László Berty akiris oficiran diplomon en armea akademio en 1895. En la sekvaj jaroj li estis oficiro en la komuna aŭstrohungara armeo ĝis 1918, sed plej ofte li instruis skermadon. Ekde 1909 li instruis skermadon en la akademio. Li batalis 2 jarojn dum la 1-a mondmilito. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1912 kaj Somera Olimpiko 1924, en la unua olimpiko li ricevis grupe oran medalon, en la alia olimpiko arĝentan kaj bronzan medalojn. Menciindas, ke en Somera Olimpiko 1920 Hungario ne rajtis partopreni. En 1926 li estis hungara ĉampiono, ankaŭ li estis la dua en la mondĉampionumo. Ekde 1925 li instruis en la Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto, krome ankaŭ en aliaj sportkluboj. Nature li estis ankaŭ trejnisto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
La Cuba

eta|La Cuba
eta|La Cuba
**La Cuba** [laKUba] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la oriento de la orienta komarko *Maestrazgo*, kies administracia ĉefurbo estas Cantavieja. 

## Geografio
Ĝi estas malgranda municipa teritorio sur 882 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la oriento de la komarko en kiu ĝi limas nur kun Mirambel kaj la cetero estas jam en la provinco Kasteljono; ĝi estas atingebla nur el La Mata en la provinco Kasteljono. La loko estas en la Iberia Sistemo.

## Historio
La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento kaj la zono estis donita al la Ordeno de Templanoj. La plej frua mencio estis de 1241 kiam la superulo de la Ordeno de la Templo donis la rajtigilon *Carta Puebla* al La Cuba favore de tridek lokanoj, sed laŭ la loknomo Valle de Desledón, ŝajne kiel zono apartenanta al Cantavieja. Post la dissolvo de la Templanoj la areo apartenis al la Ordeno de Sankta Johano.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en La Cuba kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 42 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

## Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas malmulta agrikulturo (ĉefe migdaloj kaj vitejoj), kaj ĉefe brutobredado (ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Iam estis minado kaj industrio de esparto. Nune gravas ankaŭ kultura kaj rura turismo. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo, la lavejo, krucmonumentoj, neĝujo kaj aliaj antikvaj konstruaĵoj. Piedirado kaj biciklado tra naturaj lokoj altiras vizitantojn.

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Municipoj de Teruelo
Gábor Delneky

**Gábor Delneky** [delneki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Delneky Gábor** estis hungara skermisto (sabristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, hidrologo.

Gábor Delneky naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Orlando (Florido, Usono).

## Biografio 
Gábor Delneky estis edukita en Miskolc, kie li maturiĝis en kalvinana gimnazio en 1950. Li akiris hidrologian diplomon en Konstrua kaj Trafika Teknikuniversitato en 1954. Dum la studentaj jaroj li skermis en sportkluboj. Post la diplomo li laboris en kelkaj institutoj ĝis 1969. Kiel sabristo li estis hungara ĉampiono grupe okfoje inter 1955-1967. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1960, eĉ li grupe ricevis oran medalon. En la mondĉampionumoj li estis la dua en 1959, respektive la tria en 1961. Li translokiĝis al Usono en 1969, kie li estis hidrologo, pri skermo li okupiĝis tie nur mallonge. Li denove akiris diplomon en Universitato de Viskonsino en Madisono, baldaŭ li ricevis usonan ŝtatanecon. Li edziĝis dufoje kaj havis 2 filojn. Li ricevis ŝtatan premion en 1960.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj hidrologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
159011 Radomyshl

'*159011 *Radomyshl''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 1:7 kun Venuso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Andruŝivka en Andruŝivka (Ukrainio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la malnova urbo Radomiŝl (iame, Miĉesk) en Ukrainio ĉe la rivero Teteriv, unuafoje menciita en kroniko de 1150. La urbo estas riĉa je historiaj pruvoj pri eventoj ekde la bronzepoko ĝis la venkoj de la kozakaj batalintoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Andruŝivka
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2004
Mendea skribo

eta|
La **mendea skribo** aŭ **Kikakui** estas silabaro uzata de la okcidentafrikaj homoj de la mendeoj por skribi sian mendean lingvon (sialingve *Mɛnde yia*) apartenanta al la grupo de la mandinka lingvo en la mandea lingvaro.

Ĝi estis evoluigita fare de *Mohammed Turay* kaj poste de lia korana studento *Kìsmi Kamára]* komence de la 1920-aj jaroj, kvankam estas ne klare ĝis kia grado ĝi estis influita de la vaja skribo aŭ la araba skribo. Ekzistas ankaŭ rilata nombro-skriba sistemo kiu ankaŭ estas tute originala kaj estas skribita de dekstre al maldekstre kiel la literoj de la skribo.

Kikakui daŭre estas uzata hodiaŭ, sed nur 500 homoj ankoraŭ regas la skripton perfekte. La latina alfabeto plejparte anstataŭis Kikakui inter parolantoj de la mendea.

En junio 2014, la tiparo estis inkludita en la Unikodo-7.0-normo kiel la Unikoda bloka mendea skribo (U+1E800-U+1E8DF).

## Ekzemplo 
*Ki-ka-ku* en Kikakui: Kiel en la araba, ĝi estas skribita kaj legata de dekstre maldekstre.

Kategorio:Silabaro
Kategorio:Skribo
Vaja skribo

eta|
La **vaja skribo** estas silabara skribo uzata de la okcidentafrika popolo de la vajoj, kiuj parolas la vajan lingvon, dialekton de la mandinka lingvo. Ekzistas proksimume 180 000 vajoj en Liberio kaj proksimume 1 200 en Sieraleono. Ĝi estis evoluigita en la 1830-aj jaroj kaj signife disvastiĝis ĝis la fino de la 19-a jarcento. Nun ĝi estas unu el la du plej sukcesaj indiĝenaj skribsistemoj en okcidenta Afriko laŭ la nombro da nunaj uzantoj kaj la havebleco de literaturo skribita en la manuskripto, la alia estante ''N'Ko'', la nokoa.

Kategorio:Silabaro
Kategorio:Skribo
Mentila nitrato

**Mentila nitrato** aŭ **nitrato de mentilo** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la nitrata acido kaj mentolo. Mentila nitrato estas senkolora likvaĵo, solvebla, alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Mentila nitrato prezentas mentilan grupon ligitan al nitrata grupo. Ĝi konsistas je 10 karbonatomoj, 10 hidrogenatomo, 3 oksigenatomoj, 1 nitrogenatomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Preparado de **mentila nitrato** per traktado de **nitrata acido** kun **mentila alkoholo**:

 
### Reakcio 2
* Preparado de **mentila nitrato** per traktado de **nitrata anhidrido** kun **mentila alkoholo**:

 
### Reakcio 3
* Preparado de **mentila nitrato** per traktado de **natria nitrato** kun **mentila klorido**:

 
### Reakcio 4
* Preparado de **mentila nitrato** per traktado de **mentila klorido** kun **nitrata acido**:

 
## Vidu ankaŭ
* Nitratoj
 
## Referencoj 
Kategorio:Nitratoj
Kontakt (animacia filmo)

**Kontakt** () estas mallonga sovetia animacia filmo, kiu estis kreita en 1978 en studio Soyuzmultfilm kaj reĝisorita fare de Vladimir Tarasov. La filmo longdaŭras 612 sekundojn.

## Kultura fono 
Fidela al la tradicioj de sciencfikcio, Vladimir Tarasov filmis sian duan filmon - "Kontakto". En sciencfikcio, ĝis tiu tempo, jam delonge establiĝis bonevoluinta tradicio de verkoj pri la unua kontakto inter reprezentantoj de malsamaj civilizoj, pri la problemoj kiuj povas aperi en la procezo, kaj pri manieroj solvi ilin. En la animacia filmo de V. Tarasov, ĉi tiu temo estas solvita en lirika, ironia formo, kaj igita simbola parabolo pri kiel muziko helpas trovi komunan lingvon. Tiu ĉi temo - trovi komunan lingvon - fariĝis unu el la ĉefaj temoj de liaj verkoj. Iam en konversacio li nomis la animacion "la Esperanto de la tuta homaro". Lia tuta laboro estas dediĉita al la serĉo de ĉi tiu universala lingvo de kulturo. 

## Intriga resumo 
Pentristo promenas en la naturo ekster la urbo. Kiam li kuŝas sur la herbejo kaj zumas melodion nomatan *Speak Softly Love*, tiam granda kosmoŝipo subite alteriĝas apud li. Tiu melodio fare de la komponisto Nino Rota estas la temmelodio de la filmo "The Godfather". Post mallonge eksterterano eliras el la kosmoŝipo, kiu prenas bildojn de la plantoj kaj bestoj proksime de la alteriĝoloko kaj provas komuniki kun la pentristo. La pentristo estas timema kaj forkuras kaj la eksterterano sekvas lin. La pentristo falas de klifo, kuŝas sur la herbejo kaj imagas, ke la eksterterano kaptos lin por malliberigi lin en kaĝon. La eksterterano staras apud la pentristo kaj provas zumi la saman melodion, sed faras erarojn. Kiam la eksterlandano instruas al li la ĝustan melodion la pentristo ekkomprenas ke la eksterterano ja estas amikema kaj ili daŭre piediras kune man-en-mano.

Notindas ke ne estas parolado en iu ajn lingvo en la filmo. Ĉiu komunikado estas farita per mangestoj, vizaĝrigardoj kaj melodioj; La eksterterano ankaŭ provas ŝanĝi sian formon en la figurojn de bestoj kaj objektoj kiujn li vidas en sia ĉirkaŭaĵo. 

La filmo ankaŭ prezentas la arogantan sintenon de la homo al la naturo: kiam la pentristo rigardas papiliojn kaj birdojn, li imagas la papilion ripozanta sur pinglopunto en kolekto de insektoj kaj la birdon en kaĝo. Tiel li opinias ke la eksterterano rigardas lin sammaniere, kiel specimeno.

## Muziko 
La melodio de Nino Rota estas ludita en la filmo adaptita fare de dirigento Paul Morea, kies kolekto de malpeza muziko estis ofte aŭditaj en Sovetunio tiutempe. Aldone al la temkanto, la malferma sceno kaj la ĉassceno estas akompanitaj per la ĵazmuziko de George Gershwin aranĝita fare de Leonid Cizik. 

La filmo "The Godfather" ne estis spektebla en Sovetunio, kaj la melodio estis konata de sovetianoj ĉefe el ĉi tiu filmo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Information about the film Contact on animator.ru 
* 
* 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1978
Kategorio:Sovetiaj filmoj
Kategorio:Sciencfikciaj filmoj
Kategorio:Eksterteranoj en fikcio
Lídia Sákovicsné Dömölky

**Lídia Sákovicsné Dömölky** [ŝAkoviĉnE domolki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sákovicsné Dömölky Lídia** aŭ *Sákovics Józsefné*, estas hungara skermisto (rapiristo), trifoja olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto, ĵurnalisto. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Dömölky Lídia*, ŝia edzo estis József Sákovics.
eta|

Lídia Dömölky naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Lídia Dömölky komencis skermi en sportklubo en la aĝo de 13. Inter 1953 kaj 1967 ŝi estis mondĉampiono kvinfoje, krome ŝi havis arĝentajn kaj bronzan medalojn. Ŝi estis hungara ĉampiono inter 1955 kaj 1968 sepfoje ĉiam sole. Ŝi estis olimpiano en Somera Olimpiko 1960, Somera Olimpiko 1964 kaj Somera Olimpiko 1968, kie grupe ŝi havis unu oran kaj 2 arĝentajn medalojn. En tiuj periodoj civile ŝi laboris en oficejo. En 1958 ŝi edziniĝis, ŝi naskis 2 gefilojn kaj en 2009 ŝi vidviniĝis. En 1970 ŝi finis sian skerman karieron, poste ŝi estis ĵurnalisto pri sportoj. Intertempe ŝi akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto kaj ŝi estis ankaŭ trejnisto. Depost la pensiuliĝo ŝi aliĝis al klubo de Sára Berczik, eĉ ili verkis kune 3 librojn. Ŝi ricevis kelkajn ŝtatajn premiojn inter 1960-2021.

## Siaj libroj (kun Sára Berczik) 
* *A nő harmóniája*
* *A gyermek harmóniája*
* *Mozgásfejlesztő és tartásjavító gimnasztika*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Grek-katolika preĝejo Sankta Nikolao (Nyírmada)

La **grek-katolika paroĥa preĝejo Sankta Nikolao** estas sakrala historia monumento (deklarita en 2001) en Nyírmada (Hungario).

## Historio 
Laŭ eklezia fonto grek-katolika grupo funkciis ekde 1700. La paroĥo estis fondita en 1753, en la sama jaro oni konstruis lignan kirkon sen ikonostazo. La nun videbla kirko estis konstruita inter la 1840-aj jaroj kaj 1858. Signifaj renovigaj laboroj okazis en 1889, denove en 1939.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en korto, sed en la korto estas videbla ankaŭ krucifikso. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La enirejo funkcias tra la turo. La preĝejo havas solan navon kun duonronda absido, kiu kontaktiĝas kun sakristio.

Kermeso okazas en la 6-an de decembro.

## Vidu ankaŭ 
* https://www.youtube.com/watch?v=KgB-if7FPyw&ab_channel=P%C3%A9terLesk%C3%B3

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto

Nyirmada
Nyirmada
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Nyírmada
Blazono de Gambio

La ŝtata **blazono de Gambio** estas en uzo ekde 1964, post kiam la respubliko Gambio ekestis post la epoko de brita koloniado. 

Ĝi prezentas du leonojn tenantajn hakilon kaj sarkilon, apogante ŝildon kiu prezentas alian paron de sarkilo kaj hakilo, krucitaj. Sur la ŝildo estas metita heraldika kasko kaj olepalmo kiel spino. Sub la blazonŝildo sur rubando legeblas la nacia devizo en la angla lingvo: Progreso - Paco - Prospero.

## Vidu ankaŭ 
* Flago de Gambio

Kategorio:Naciaj simboloj de Gambio
Villarroya de los Pinares

eta|Villarroya de los Pinares.
**Villarroya de los Pinares** [biljaROĝa delospiNAres] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudokcidento de la orienta komarko *Maestrazgo*, kies administracia ĉefurbo estas Cantavieja. La loknomo *Villarroya de los Pinares* estas etimologie komprenebla kiel *Ruĝa urbo de la pinaroj*.

## Geografio 
eta|maldekstre|250ra|Turo.
Ĝi estas je 54 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 1337 msm de altitudo, kio rezultas en malvarma klimato.​ La ampleksa municipa teritorio estas en la sudokcidento de la komarko en kiu ĝi limas kun tri aliaj samkomarkaj municipoj. Ĝi estas atingebla norde el Miravete de la Sierra, sudokcidente el Allepuz, kaj oriente el Fortanete. La loko estas en la Iberia Sistemo en la norda parto de la Sierra de Gúdar, ĉe la rivero Guadalope.

## Historio 
La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento kaj ĝi estis donita al la Ordeno de Sankta Johano. Prospero okazis inter la 16-a kaj 17-a jarcentoj kiam oni konstruis gravajn konstruaĵojn. La historio de la loko dum la karlismaj militoj estis ligita al la apuda Cantavieja kie estis ĉefurbo de karlistoj.

Dum la Hispana Enlanda Milito estis militfronto. Poste venis malfacila postmilito, agado de kontraŭfrankisma gerilo kaj rura elmigrado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Fortanete kie oni malaltiĝis el 1 095 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 175 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

## Aktualo 
eta|maldekstre|250ra|Strato.
Bazo de ekonomio nun estas malmulta agrikulturo kaj ĉefe brutobredado (ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ kultura kaj rura turismo ĉefe pro skiejo de la Sierra de Gúdar, ĉasado kaj fiŝkaptado.

Inter vidindaĵoj menciindas la gotik-renesanca preĝejo, turo, ermitejo, triarka urbodomo, diversaj blazondomoj, ruinoj de la kastelo kaj aliaj antikvaj konstruaĵoj. Piedirado kaj biciklado tra naturaj lokoj altiras vizitantojn.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Municipoj de Teruelo
Jean Santeuil

***Jean Santeuil*** [ʒɑ̃ sɑ̃tœj] estas nefinita romano verkita de Marcel Proust. Ĝi estis verkita inter 1896 kaj 1900, kaj publikigita post la morto de la verkinto. La unua franca eldono estis publikigita en 1952 fare de Gallimard. La unua angla versio, tradukita de la franca fare de Gerard Hopkins, estis publikigita en 1955 fare de Weidenfeld & Nicolson en la Unuiĝinta Reĝlando kaj en 1956 de Simon & Schuster en Usono. Ĝi unue estis presita en tri volumoj, ĉar la romano estas pli ol naŭcent paĝojn longa.

La romano estas referita kiel antaŭulo al la plej signifa verko de Proust, *À la recherche du temps perdu* (*Reserĉe al la perdita tempo*) kaj teme kaj en sia intrigo, kvankam ĝi estas pli klare aŭtobiografia ol la pli postaj verkoj de Proust.

## Intrigo 
*Jean Santeuil* rakontas la historion de juna viro, Jean Santeuil, kiu amas literaturon kaj poezion. La romano kronikas lian infanaĝon kaj lian eniron en la pli grandan mondon. Tio inkludas lian eniron en altan socion ene de malfrua deknaŭajarcenta Parizo kaj liajn aventurojn en aliaj lokoj, kiel ekzemple Illiers kaj Bretonio.

## Temo 
La romano traktas la rilaton inter verkistoj kaj socio.

## Referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Libroj de Marcel Proust
Kategorio:Nefinitaj romanoj
Kategorio:19-a jarcento en romanoj
Allepuz

**Allepuz** [aljePUZ] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la plej sudokcidenta pinto de la orienta komarko *Maestrazgo*, kies administracia ĉefurbo estas Cantavieja. Laŭ fama arabisto Miguel Asín Palacios, la loknomo devenas de la araba al-labuus (اللبوس), kion li tradukis kiel "la kiraso".​ 

## Geografio
Ĝi estas je 46 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 1474 msm de altitudo, kio rezultas en malvarma klimato.​ La municipa teritorio estas en la sudokcidento de la komarko en kiu ĝi limas kun Villarroya de los Pinares; ĝeneralaj limoj estas kun Valdelinares, Villarroya, Miravete, Jorcas, Ababuj, El Pobo, Monteagudo kaj Gúdar. Ĝi estas atingeblaj nordoriente el Villarroya de los Pinares, sudoriente el Valdelinares, sude el Gúdar, sudokcidente el Monteagudo del Castillo, kaj norde el Jorcas. 

La loko estas en la Iberia Sistemo, kaj plej granda parto de la municipa teritorio estas trafluata de la rivero Sollavientos, nura rivero apartenanta al la komarko Maestrazgo kiu ne estas alfluanto de la rivero Ebro, ĉar ĝi fluas al Turia. En tiu fluejo estis du farunmuelejoj; estas ankaŭ multaj kampardomoj, sed nur ĉirkaŭ ses el ĉirkaŭ 40 estas loĝataj. Plej altaj pintoj estas montoj Morrón (1889 m), Zaragozana (1911 m) kaj La Nave (1975 m). 

## Historio
La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento. Dum la Mezepoko kaj la Antikva Reĝimo, ĝis la provinca divido de 1833, ĝi estis tero de reĝlanda jurisdikcio, ene de la Komunumo de domaroj de Teruelo en la "sesma" de Campo de Monteagudo. 

La historio de la loko dum la karlismaj militoj estis ligita al la proksima Cantavieja kie estis ĉefurbo de karlistoj. 

Dum la Hispana Enlanda Milito estis militfronto en 1938. Poste venis malfacila postmilito, agado de kontraŭfrankisma gerilo kaj rura elmigrado. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Allepuz kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 128 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

## Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas malmulta agrikulturo kaj ĉefe brutobredado (ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ kultura kaj rura turismo. Inter altiraĵoj menciindas la preĝejo, krucmonumentoj kaj piedirado kaj biciklado tra naturaj lokoj.

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Municipoj de Teruelo
Fortanete

**Fortanete** [fortaNEte] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la sudo de la orienta komarko *Maestrazgo*, kies administracia ĉefurbo estas Cantavieja. 

## Geografio
eta|maldekstre|250px|Alirejo.
Ĝi estas je 72 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 1353 msm de altitudo, kio rezultas en malvarma klimato.​ La ampleksa municipa teritorio estas en la sudo de la komarko en kiu ĝi limas kun kvar aliaj samkomarkaj municipoj kaj ĝenerale norde kun Pitarque kaj Cañada de Benatanduz, oriente kun Cantavieja, sude kun Mosqueruela kaj Valdelinares kaj okcidente kun Villarroya de los Pinares. La loko estas en la Iberia Sistemo.

## Historio
Estas restaĵoj de Paleolitiko kaj de Bronzepoko. Krome estas setlejo de iberoj, okupita ankaŭ en epoko de romianoj.

La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento kaj ĝi estis donita al la Ordeno de Sankta Johano en 1202 fare de Pedro la 2-a de Aragono. Prospero okazis inter la 16-a kaj 17-a jarcentoj kiam oni konstruis ekstermurege.

La historio de la loko dum la karlismaj militoj estis ligita al la apuda Cantavieja kie estis ĉefurbo de karlistoj. Fine de la 19-a jarcento, Fortanete atingis pinton de 1 700 loĝantoj. Dum la Hispana Enlanda Milito estis militfronto en Majo 1938. Poste venis malfacila postmilito, agado de kontraŭfrankisma gerilo kaj rura elmigrado. Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Fortanete kie oni malaltiĝis el 1 570 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 200 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

## Aktualo
eta|maldekstre|250px|Folklora stango.
Bazo de ekonomio nun estas malmulta agrikulturo kaj ĉefe brutobredado (ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ kultura kaj rura turismo. Inter vidindaĵoj menciindas la urba kerno mem, la gotik-baroka preĝejo kun platereska pordego, pilgrimermitejo-sanktejo, du ermitejoj, krucmonumentoj, turo el iama templana kastelo, triarka urbodomo, Pordego de Sankta Paŭlo el iama murego, diversaj blazondomoj, inter kiuj elstaras la Domo Blinque kun eksterordinara portiko de unusola kolono, kaj aliaj antikvaj konstruaĵoj. Piedirado kaj biciklado tra naturaj lokoj altiras vizitantojn.

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Municipoj de Teruelo
Golfo de Benino

La **Golfo de Benino** estas golfo en la Gvinea Golfo ĉe la okcidenta afrika marbordo de la Atlantiko. Ĝi konsistigas la maran fasadon de Ganao, Togolando, Benino kaj Niĝerio.

## Geografio 
La golfo etendiĝas ĉirkaŭ 640 kilometrojn de la Kabo Sankta Paŭlo en Ganao ĝis la elfluejo de la Niĝera Rivero en la oceanon. do la Niĝera Delto. Oriente ĝi en la Atlantiko transiras el la Golfo de Biafro. La respubliko Benino kaj la samnoma golfo ambaŭ ricevis la nomon de la antikva popolo de *Beneh*.

Historiaj asocioj kun la sklavkomerco kondukis ke la regiono konatiĝis kiel la "sklava marbordo": Kiel en multaj aliaj regionoj tra Afriko, potencaj indiĝenaj regnoj laŭ la Golfo de Benino multe dependis de longe establita sklavkomerco kiu multe disetendiĝis post la alveno de eŭropaj potencoj kaj iĝis tutmonda komerco kun la Eŭropa koloniado de Ameriko.

## Referencoj 
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
**
'''

Kategorio:Golfoj
Kategorio:Maroj
Kategorio:Geografio de Niĝerio
Kategorio:Geografio de Benino
Linalila nitrato

**Linalila nitrato** aŭ **nitrato de linalila ** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la nitrata acido kaj **linalila alkoholo**. Linalila nitrato estas senkolora likvaĵo, solvebla en akvo, alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Linalila nitrato prezentas linalilan grupon ligitan al nitrata grupo. Ĝi konsistas je 10 karbonatomoj, 17 hidrogenatomo, 3 oksigenatomoj, 1 nitrogenatomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Preparado de **linalila nitrato** per traktado de **nitrata acido** kun **linalila alkoholo**:

 
### Reakcio 2
* Preparado de **linalila nitrato** per traktado de **nitrata anhidrido** kun **linalila alkoholo**:

 
### Reakcio 3
* Preparado de **linalila nitrato** per traktado de **natria nitrato** kun **linalila klorido**:

 
### Reakcio 4
* Preparado de **linalila nitrato** per traktado de **linalila klorido** kun **nitrata acido**:

 
## Vidu ankaŭ
* Nitratoj
 
## Referencoj 
Kategorio:Nitratoj
Blazono de Liberio

La ŝtata **blazono de Liberio** estas en uzo ekde 1847, post kiam la registaro de la ŝtato Liberio deklaris starigon de la ŝtato  kaj sendependecon de Usono. Tamen ĝis la jaro 1974 ankoraŭ ekzistis variaĵoj de la blazono, kutime kun du flagoj de Usono supre dekstre kaj maldekstre de la blazonŝildo.

## Vidu ankaŭ 
* Flago de Liberio

Kategorio:Naciaj simboloj de Liberio
1899 (televida serio)

**1899** estas germana televida serio de Baran bo Odar kaj Jantje Friese por la interreta televidoservo Netflix. La unua sezono de 1899 debutis en la 17a de novembro 2022 por la ĝenerala publiko, la monda premiero okazis en la Internacia filmfestivalo de Toronto en la 12a de septembro 2022.

## Intrigo 
La serio sekvas multlingvan grupon de Eŭropaj elmigrintoj kiuj veturas sur la ŝipo *Kerberos* de Londono al Novjorko en 1899 serĉante pli bonan vivon en Usono. Dum la vojaĝo, ili renkontas ŝipon *Prometheus*, malaperintan kaj malfunkciigitan dum 4 monatoj, kiu igos ilian vojaĝon koŝmaro.

## Plurlingveco 
La serio havas internacian aktoraron kaj estas filmita plurlingve, do ĉiu rolulo parolas en sia gepatra lingvo. La ĉefaj lingvoj parolataj estas la angla, germana, hispana, franca, pola, dana kaj portugala. La scenaro ankaŭ estas skribita en du lingvoj, la angla kaj en la lingvoj de la individuaj roluloj.

Kategorio:Televidaj serioj aperintaj en 2022
Kategorio:Netflix
Kategorio:Germanlingvaj televidaj programoj
Kategorio:Interreta televido
Blazono de Kameruno

La ŝtata **blazono de Kameruno** estas en uzo ekde [[]], post kiam la ŝtato Kameruno ekestis post la epoko de franca koloniado. 

## Vidu ankaŭ 
* Flago de Kameruno

Kategorio:Naciaj simboloj de Kameruno
Blazono de Malavio

La ŝtata **blazono de Malavio** estas en uzo ekde [[]].

## Vidu ankaŭ 
* Flago de Malavio

Kategorio:Naciaj simboloj de Malavio
Blazono de Libio

La nuna ŝtata **blazono de Libio** estas en fakta uzo ekde la 27-a de februaro 2011. La Konstitucia Deklaro eldonita fare de la Nacia Transira Konsilio en aŭgusto 2011 difinis la flagon de Libio, sed ne faris iujn ajn difinojn por blazono.

Nova biometrika libia pasporto estis eldonita en februaro 2013. La kovrilo de la nova pasporto prezentas flavan stelon kaj duonlunon kiel sian centran trajton, kiel trovite blanke en la flago de Libio. Tiel, la simbolo povas esti konsiderita fakta emblemo por Libio.

La Registaro de Nacia Unueco, establita en marto 2021, adoptis oficialan sigelon asimilan duonlunon kaj stelon kaj la nomon de la ŝtato kaj registaro en la araba.

## Kromaj aktualaj ŝtataj emblemoj 

Seal of the Government of National Unity (Libya).svg|
Libyan COA used by Haftar.png|

## Vidu ankaŭ 
* Flago de Libio
* falko de la Kurajŝoj

Kategorio:Naciaj simboloj de Libio
Blazono de Kenjo

La ŝtata **blazono de Kenjo** estas en uzo ekde 1963, post kiam la ŝtato Kenjo ekestis post la epoko de brita koloniado ĝis 1962. 

## Vidu ankaŭ 
* Flago de Kenjo

Kategorio:Naciaj simboloj de Kenjo

Kategorio:1963 en Kenjo
Blazono de Gvineo Bisaŭa

La ŝtata **blazono de Gvineo Bisaŭa** estas en uzo ekde [[]], post kiam la ŝtato ekestis post la epoko de portugala koloniado. Ĝi konsistas el principe ronda aranĝaĵo, kies maldekstran kaj dekstran flankojn limilas du kurbitaj verdaj palmbranĉoj. Supre la aranĝaĵon limigas nigra kvinpinta stelo kaj sube stiligita konko en flava, heraldike "ora" koloro. aldoniĝas horizontala malhelruĝa rubando kun nigraj literoj. 

La centro de la bildo origine ekde 1973 estis plenigita per same malhelruĝa koloro kiel la nuna rubando, kiu en tiu unua versio ankoraŭ estis blanka, sed intertempe oni ne plu kolorigas la centran parton, kiu do sekve nun estas blanka, kaj la runbando malhelruĝa.

## Vidu ankaŭ 
* Flago de Gvineo Bisaŭa
* Nacia himno de Gvineo Bisaŭa

Kategorio:Naciaj simboloj de Gvineo Bisaŭa
Blazono de Ĝibutio

La ŝtata **blazono de Ĝibutio** estas en uzo ekde la 27-a de junio 1977. 

## Vidu ankaŭ 
* Flago de Ĝibutio

Kategorio:Naciaj simboloj de Ĝibutio
Nacia emblemo de Kabo-Verdo

La ŝtata **blazono de Kabo-Verdo** aŭ formale nacia **emblemo de Kabo-Verdo** estas en uzo ekde [[]], post kiam la ŝtato Kabo-Verdo ekestis post la epoko de portugala koloniado. 

## Vidu ankaŭ 
* Flago de Kabo-Verdo

Kategorio:Naciaj simboloj de Kaboverdo
Sigelo de la Komoroj

La ŝtata **sigelo de la Komoroj** estas en uzo ekde [[]], post kiam la ŝtato Komoroj ekestis. 

## Vidu ankaŭ 
* Flago de la Komoroj

Kategorio:Naciaj simboloj de la Komoroj
Blazono de Burundo

La ŝtata **blazono de Burundo** estas en uzo ekde 1966: Diversaj indiĝenaj etnoj loĝas en Burundo dum almenaŭ 500 jaroj. Dum pli ol 200 el tiuj jaroj, Burundo estis sendependa regno, ĝis la komenco de la 20-a jarcento, kiam ĝi iĝis germana kolonio. Post la unua mondmilito kaj la malvenko de Germanio, la Ligo de Nacioj "mandatigis" la teritorion al Belgio. Post la Dua Mondmilito, la areo transformiĝis en fidoteritorion de Unuiĝintaj Nacioj. Kaj germanoj kaj belgoj regis Burundon kaj Ruandon kiel eŭropa kolonio konata kiel Ruando-Urundo. Burundo kaj Ruando neniam estis sub komuna regado ĝis la tempo de eŭropa invado de Afriko.

Burundo akiris sendependecon en 1962 kaj komence havis monarkion, sed serio da murdoj, puĉoj kaj ĝenerala klimato de regiona malstabileco kulminis per la establado de respubliko kaj unupartia ŝtato en 1966. Lige al tio oficialiĝis la nuna blazono.

## Vidu ankaŭ 
* Flago de Burundo

Kategorio:Naciaj simboloj de Burundo
Burundo
Roger Toulouse

**Roger Alphonse Albert TOULOUSE**, naskiĝis la 19an de februaro 1918 en Orleano kie li mortis la 11an de septembro 1994, li estis franca pentristo kaj skulptisto, same poeto kaj ilustristo.

## Pentristo
Roger Toulouse gajnis multnombrajn premiojn de la Lernejo de Belartoj de Orleano, poste, li komencis pentri kaj, en 1937, li ekspoziciis en sia urbo dek-kvinon da toloj ĉe farbo-komercisto. Feliĉe, la toloj estis rimarkitaj de la poeto Max Jacob kiu kontaktigis lin kun siaj amikaj pentristoj. En 1939, li ekspoziciis en la 11a Salono *de la surindépendants* en Parizo.
La stilo de Roger Toulouse estas potence ekspresionisma kaj kolorplena. Li ekspoziciis en multnombraj francaj urboj, same kiel en Tokio, Wichita, Nov-Jorko, Kebekio, Berno ktp.
Lia pentrmaniero ne ĉesis evolui dum la jaroj, ĝis la abstraktismo kaj ankaŭ, ekde 1949, laŭ nova mistika kaj filozofia dimensio.

## Skulptisto
Ekde 1970, Roger Toulouse skulptis, kunmetante martelitajn metalplatojn por forĝi figurajn formojn, sed same, kiel en la pentrarto, li evoluis pli kaj pli al la abstraktismo. En tiuj jaroj, komunumoj de Loiret aĉetis de li skulptaĵojn de granda alto. Same, en 1980, li serĉis alian vojon produktante skulptaĵojn el ligno nigrigita.

## Poeto
Roger Toulouse, poeto li mem kaj amiko de poetoj, neniam hezitis por meti sian talenton al ilia servo. Tiel oni retrovas liajn desegnojn en revuoj, sur ĉefpaĝoj de multnombraj libroj, kaj li partoprenis al la ilustro de kolektoj por Max Jacob kaj por la poetoj de Rochefort al kiuj li kuniĝis en 1941: René Guy Cadou, Marcel Béalu, Luc Bérimont, Jean Rousselot, Tristan Maya, Claude Morgan.

## Morto
Roger Toulouse mortis en 1994 en Orléans pro leŭkemio kiun li suferis de 1977.

Li estas entombigita en la granda tombejo de Orléans.

## Vidu ankaŭ 
* Tuluzo

## Eksteraj ligiloj
* "Tiujare la urbo Orléans celebras la centjariĝo de  la naskiĝo de Roger Toulouse. La galerio de la teatro montras nun lian larĝan retrospektivon. Sed, kiu estas Roger Toulouse?"
* La retejo de la amikojn de Roger Toulouse
* Bicikle:

Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Francaj skulptistoj
Kategorio:Francaj poetoj