open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The New England Journal of Medicine

***The New England Journal of Medicine*** (NEJM) estas ĉiusemajna medicina gazeto publikigita de la *Massachusetts Medical Society*. Ĝi estas inter la plej prestiĝaj duoble reviziitaj medicinaj gazetoj, same kiel la plej malnova kontinue publikigita.

Laŭlonge de sia historio la gazeto publikigis multajn gravajn artikolojn kiuj ege kontribuis al antaŭeniro de la medicina scienco. La kunlaborantaro plej ofte laboras en Masaĉuseco.

## Referencoj 
Kategorio:Medicinaj gazetoj
Kategorio:Usonaj gazetoj
Kategorio:Anglalingvaj gazetoj
Kategorio:Sano en Usono
Glano (apartigilo)

**Glano** havas la sekvajn plurajn signifojn.

* **Glano**, frukto de kverko;
* **Glano**, ekstrema parto de peniso;
* **Glano**, ekstrema parto de klitoro;
* **Glano**, administra unuo de Kantono Friburgo;
* **Glano**, rivero de Kantono Friburgo.
Ilona Fehér

**Ilona Fehér,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fehér Ilona** estis hungardevena israela violonisto, violoninstruisto.

Ilona Fehér naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Israelo en Holon.

## Biografio 
Ilona Fehér devenis el juda familio. Ŝi studis en Muzikakademio en sia naskiĝurbo. Ŝi lernis ĉefe de Jenő Hubay. Inter la du mondomilitoj ŝi faris koncertojn ĉie en Eŭropo. En 1942 ŝi estis deportita kun sia filino en koncentrejon. Ili sukcesis eskapi en 1944 kaj iris al hungaraj kaj ĉeĥoslovakiaj partizanoj ĝis la liberiĝo fare de Ruĝa Armeo. Post la 2-a mondmilito ŝi povis koncertadi nur en Sovetunio-kontrolita Orienta Eŭropo. En 1949 ŝi elmigris al Israelo por komenci novan vivon kiel violoninstruisto. Ŝi instruis ne nur en Tel-Avivo, sed en diversaj uboj de mondo li faris majstrajn kursojn. Ŝi ofte estis ankaŭ ĵuriano.

## Memorigiloj 
* fondaĵo Ilona Feher (2003)

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Hungaraj klasikaj violonistoj
Kategorio:Israelaj klasikaj violonistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Israelaj judoj
Kategorio:Judaj muzikistoj
Kategorio:Israelaj muzikpedagogoj
Duspiritulo

eta|Ceremonia danco honore al la duspirituloj
**Duspiritulo** (el la angla *Two-Spirit*, *two-spirit* aŭ *twospirit*, kiu estas kalkeo de la aniŝinabeka *niizh manidoowag*) estas moderna terminego, uzata de iuj indiĝenaj nordamerikanoj por priskribi iujn spiritecajn homojn en siaj komunumoj, kiuj estas seks-variaj. La termino adoptiĝis en 1990 en internacia kunveno de indiĝenaj lesbaninoj kaj gejoj por kuraĝigi la anstataŭigon de la antropologia termino *berdache* .

"Duspiritulo" ne estas interŝanĝebla kun "GLAT-a," "geja," aŭ "transseksa indiĝena amerikano"; Kvankam tutindianismaj terminoj ne ĉiam estas konvenaj aŭ bonvenaj, la termino ĝenerale pli akceptiĝis ol tiu, kiun ĝi anstataŭis.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Hiĝro
* Seksa duumismo
* Tria sekso

Kategorio:GLAT
Kategorio:GLAT-rajtoj
Kategorio:Homaj rajtoj en Nordameriko
Kategorio:Indianoj
Kategorio:Transgenreco
Kategorio:Sekso
György Szondy (heroo)

**György Szondy** [djordj sondi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szondy György** estis hungara heroo, oficiro. Lia familia nomvarianto estis *Szondi*. (inter la 2 nomoj la diferenco y montras nobelan devenon, sed mankas pruvoj pri nobeleco. Lia origina familia nomo estis *Suhó*.)
eta|Mozaiko pri György Szondy en Budapeŝto
György Szondy http://www.sulinet.hu/oroksegtar/data/telepulesek_ertekei/100_falu/Dregelypalank/pages/003_dregely.htm naskiĝis en 1504, li mortis la  en Fortikaĵo Drégely.

## Biografio 
György Suhó lernis la skribadon-legadon, sed ĉefe la kutiman bataladon. En 1545 li estis nomumita fortikaĵestro de *Drégely* [drEgej]. En 1552 la turkoj okupis signifajn hungarajn fortikaĵojn, poste la armeo venis al Drégely kun 8000 soldatoj. Szondy havis nur 150 soldatojn kaj eĉ la fortikaĵo iomete estis ruina. Post tritaga kanonado la fortikaĵo plene ruiniĝis, Sekvis sturmo kaj ĉiuj defendistoj mortis. La turka armeestro konstatis la heroecon, tial Szondy estis solene entombigita.

La historio aperis en la hungara literaturo. Unue Sebestyén Tinódi verkis poemon, poste Ferenc Kölcsey, Gergely Czuczor, sed la plej konata estas de János Arany. Tiun poemon oni lernas ĉiuj hungaroj en la lernejo.

## Memorigiloj 
* skulptaĵo kaj mozaiko en Budapeŝto
* sarkofago en Drégelypalánk

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo (la koncerna teksto estas legebla en la 139-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun bildo

Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj herooj
Vinao

dekstra|eta|Sarasvata vinao.
**Vinao** estas multaj specoj de similaj muzikiloj el Barato. Temas pri kordinstrumento.

## Specoj 
* **Rudra vinao** - रुद्रवीणा (Hindia), রুদ্রবীণা (Bengala), el Norda Barato.
* **Sarasvata** aŭ **sarasvatia vinao** - वीणा (Hindia), সরস্বতী বীণা (Bengala), வீணை (Tamila), വീണ (Malajala), ವೀಣೆ (Kanara), el Suda Barato.
* **Viĉitra vinao** - विचित्र वीणा (Hindia).
* **Hansa vinao**.
* **Tanĝavura vinao**.

## Referencoj 
Kategorio:Kordinstrumentoj
Kategorio:Barataj muzikinstrumentoj
Episkopujo Naumburg-Zeitz

eta|Blazono de la episkopujo Naumburg
eta|Katedralo de Naumburg
eta|Katedralo de Zeitz
eta|La princepiskopujo Naumburg (du violaj makuloj ĉirkaŭ *Naumburg* kaj *Zeitz*, ĉirkaŭ 1250
La **episkopujo Naumburg-Zeitz** (aŭ mallonge, sed malprecize, **episkopujo Naumburg**) estis historia romkatolika episkopujo en meza Germanio inter Lepsiko oriente kaj Erfurto okcidente. Origine ĝi estis nur **episkopujo Zeitz**. Sidejo de la episkopo estis ekde 968 ĝis 1029 la urbo Zeitz  kun la katedralo de Zeitz, kaj ekde 1029 ĝis 1615 Naumburg kun la katedralo de Naumburg. La episkopujo malaperis sekve de la Reformacio, kiam la katedrala kapitulo, kiel la tuta loĝantaro, iĝis protestanta.

## Princepiskopujo 
La **princepiskopujo Naumburg** estis la teritorio kie la episkopo estis ne nur la religia gvidanto sed ankaŭ la reganta landestro.

Post la morto en 1564 de la lasta katolika episkopo, Julius von Pflug, la teritorio de la princepiskopujo estis aligita al Elekto-Saksio sub la dinastio Wettin. Inter la jaroj 1656 kaj 1718 ĝi estis memstara duklando Saksio-Zeitz.


Naumburg-Zeitz
Kategorio:Naumburg (Saale)
Sohajgeŭmo

dekstra|eta|Sohajgeŭmo.
**Sohajgeŭmo** aŭ **Sohegumo** ('''') estas arĉa muzikilo el Nord-Koreujo, kreita en la 1960-aj jaroj Temas pri speco de kordinstrumento. Ĝi havas kvar kordojn.

Ĝi estis dizajnita kiel hibrido de la orienta erhuo kaj la okcidenta violono. Ĝi estas ludata per maniero simila al tiu de la violono.

## Referencoj 
Kategorio:Kordinstrumentoj
Kategorio:Koreaj muzikinstrumentoj‎
Ptolemeo la 9-a Latiros

[eta|200ra|dekstre|Arĝenta [tetradraĥmo de la egipta faraono Ptolemeo la 9-a la Savanto la 2-a, 109 a.K.]]
[eta|90ra|dekstre|Fragmento de [steleo de Ptolemeo la 9-a, 115 a.K., el Asuano.]]
**Ptolemeo la 9-a la Savanto la 2-a** aŭ **Latiros** ("aŭ latiro, *Lathyrus sativus*, natura pizo") (, *Ptolemaĩos Sōtḗr Láthuros*) estis reĝo de Egiptio tri fojojn, de 116 ĝis 110, de 109 ĝis 107 kaj de 88 ĝis 81 a.K., kun intermitaj periodoj regataj de sia frato, Ptolemeo la 10-a Aleksandro.

Dekomence li estis elektita de sia patrino Kleopatra la 3-a por esti ŝia kunregento (lia patro Ptolemeo la 8-a deziris ke ŝi regu kun unu el ŝiaj filoj), kvankam ŝi estis ĉefe devigita elekti lin fare de la Aleksandrianoj. Li edziĝis al sia fratino Kleopatra la 4-a, sed lia patrino forpelis ŝin kaj anstataŭis ŝin per lia pli juna fratino Kleopatra Selene. Poste, ŝi plendis ke li klopodis mortigi ŝin, kaj sukcese elpostenigis lin, metante sian favoritan filon Aleksandro en la trono kiel kunregento kun ŝi. Tamen, ŝi poste laciĝis pro la nuna Ptolemeo la 10-a kaj elpostenigis lin, metante Ptolemeon la 9-an denove en la tronon. Ŝi estis tuj murdita de Ptolemeo la 10-a, kiu havis denove la tronon. Li estis poste mortigita dum batalo, kaj Ptolemeo la 9-a regis ĝis sia morto.

Lia filino Berenice la 3-a havis la tronon post lia morto, kaj regis dum ĉirkaŭ unu jaro. Ŝi estis devigita edziniĝi al sia duonfilo Aleksandro, kiu regis laŭ la nomo Ptolemeo la 11-a Aleksandro la 2-a kaj li ordonis ŝian mortigon deknaŭ tagojn poste.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ptolemy Soter&nbsp;II at LacusCurtius — (Chapter&nbsp;XI of E.&nbsp;R&nbsp;Bevan's *House of Ptolemy*, 1923)
* Ptolemy IX Lathyrus de Mahlon H. Smith
* Ptolemy IX (Soter) at Thebes  de Robert Ritner

Kategorio:Faraonoj
Kategorio:Regantoj de Egiptio
Kategorio:Ptolemeidoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 2-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en -81
Kasta Tombo

La tiel nomata **Kasta Tombo**, konata ankaŭ kiel **Amfipolisa Tombo** (), estas antikvmacedonia tombo kiu estis malkovrita ene de la Kasta monteto (aŭ Tumulo) ĉe Amfipolis, Centra Macedonio, en norda Grekio en 2012 kaj unuafoje enirita en Aŭgusto 2014. La unuaj elfosaĵoj ĉe la monteto en 1964 kondukis al ekspono de la perimetra murego, kaj pluaj elfosaĵoj en la 1970-aj jaroj malkovris multajn aliajn antikvajn restaĵojn.

La ĵus malkovrita tombo estis datita el la lasta kvarono de la 4a jarcento a.K. La tumulo estas la plej granda iam malkovrita en Grekio kaj kompare ĝi nanigas tiun de Filipo la 2-a (Macedonio), patro de Aleksandro la Granda, en Vergina. La elfosa teamo, baze sur trovaĵoj elterigitaj tie, asertis ke la tombo estis memormonumento dediĉita al la proksima amiko de Aleksandro la Granda, nome Hefestiono.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Official site about history of Amphipolis 
* ANCIENT AMPHIPOLIS AND THE GREAT TOMB 
* Video from inside the tomb, provided by the Ministry of Culture and Sports, Greece , 28/10/2014
* Interactive version of the 3D model
* Photographic material of the findings
* A representation of a restored version of the mosaic
* A virtual tour of the monument
* Up to date information on Amphipolis tomb
* Missing Sphinx Head Found in Ancient Greek Tomb By Megan Gannon, livescience, 22a de Oktobro, 2014
* Hellenic Republic, Ministry of Culture and Sports, 19a de Januaro, 2015 Press Release (in Greek) 

Kategorio:Antikva Macedonio
Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Tomboj en Grekio
Kategorio:Entombigaj konstruaĵoj
Maciej Geller

**Maciej Mikołaj Geller** (naskiĝis la 6-an de decembro 1941 en Varsovio, mortis la 20-an de januaro 2014) – pola biofizikisto, doktoro habilita de fizikaj sciencoj, universitata lekciisto, aganto de opozicio en Pola Popola Respubliko, populariganto de scienco, direktoro de la ĉiujara Scienca Festivalo en Varsovio.

## Vivo 
En 1964 li finis studojn en Fizika Fakultato de Varsovia Universitato. En 1969 iĝis diplomito de doktorigaj studoj, sed pro politikaj kaŭzoj defendis ilin nur en 1978. En 1995 surbaze de disertaĵo titolita *Dinamikaj strukturaj ecoj de la centro de aktiva enzimo de elastazo esplorata de la metodo de molekula dinamiko* akiris sciencan gradon de habilita doktoro de fizikaj sciencoj pri biofiziko.

Profesian laboron komencis duone de la 60-aj jaroj en kreita Biofizika Katedro en la universitato. Marte 1968 partoprenis en studentaj protestoj pro forigo de la spektaklo *Dziady* (Avoj) laŭ Adam Mickiewicz, en 1969 dum kelkaj monatoj estis arestita, liberiĝis pro amnestio. Maldungita de la laboro, ĝis 1973 restis sen konstanta engaĝo. En 1977 iĝis kunlaboranto de la Komitato por Defendo de Laboristoj kaj poste de la Komitato de Socia Memdefeno "KOR". De 1979 kunlaboris kun Pola Sendependeca Kompreniĝo. En 1980 eniris al Solidareco, prezidis fakan komisionon en Varsovia Universitato, en 1981 mallonge gvidis Tutpollandan Interkompren-Komitaton de la Scienco. Post enkonduko de la milita stato en Pollando prezidis al malkaŝaj strukturoj de la asocio en la altlernejo okupiĝante pri distribuo de neoficialaj eldonaĵoj (samizdato).

Profesie de 1973 denove ligita al Varsovia Universitato, de 1983 kiel scienca laboranto de la Fizika Fakultato. Fine de la 80-aj jaroj estis stipendiulo de Texas A&M University en College Station (Teksaso). En 1996 iĝis direktoro de Scienca Festivalo en Varsovio.

## Honoraj mencioj kaj distingoj 
En 2012 prezidento Bronisław Komorowski, pro eminentaj atingoj en scienc-esplora laboro kaj didaktika agado, pro meritoj favore al scienco en Pollando kaj eksterlande kun kontribuado al internacia scienca kunlaboro, distingis lin per Komandora Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta*. En 2009 Lech Kaczyński, pro eminentaj meritoj en agado por demokratiaj ŝanĝiĝoj en Pollando, pro atingoj en entreprenata kun utilo por la lando profesia kaj socia laboro, atribuis al li Oficiran Krucon de la sama Ordeno.

En 1998 distingita per la Premio je la nomo al Profesoro Hugo Steinhaus.

## Bibliografio 
* Bibliografia noto en Enciklopedio de Solidareco
* Maciej Geller en la bazo "Ludzie nauki" (Homoj de la Scienco) en portalo Nauka Polska (Pola Scienco) (OPI)

Kategorio:Naskiĝintoj en 1941
Kategorio:Mortintoj en 2014
Kategorio:Polaj fizikistoj
Kategorio:Viktimoj de komunismo
Gyula Obersovszky

**Gyula Obersovszky** [djula oberŝovski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Obersovszky Gyula** estis hungara ĵurnalisto, redaktoro, poeto. Lia pseŭdonimo estis *Oby Gyula*.

Gyula Obersovszky http://mek.oszk.hu/00000/00019/html/index.htm naskiĝis la  en Pécs, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Obersovszky devenis el pola familio. Li interrompis la lernadon en gimnazio pro financaj problemoj kaj li faris administrajn laborojn ekde 1942. Li aliĝis al la komunistoj post 2 jaroj. Inter 1945-1949 li lernis en Aktora Akademio, poste li translokiĝis al Debrecen, kie li redaktis gazetojn. En 1954 li estis maldungita, eĉ el la partio, poste li gvidis kurson aŭ li estis ĵurnalisto en Budapeŝto. Dum la Hungara revolucio de 1956 li fondis novan ĵurnalon kun titolo *Igazság* (=justo, ruse pravda). Post falo de la revolucio li kaŝe eldonis ĵurnalon kun titolo *Élünk* (=ni vivas). Li estis grava figuro de la subtera rezistado. La polico trovis lin kaj li estis kondamnita je morto, sed li ricevis amnestion en 1963. Inter 1967 kaj 1989 li povis ĵurnalisto nur en gazeto pri vetoj. En fino de la socialismo (kaj poste) li estis denove entuziasma figuro de la politiko-ĵurnalado. Li ricevis premiojn inter 1994-2001. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Zenés örökkévalóság* (1971)
* *A kikericsek mind kinyíltak* (1987)
* *Fekete levelek* (1997)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/obersovszky-gyula/person-240627
* https://moly.hu/alkotok/obersovszky-gyula

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungara revolucio de 1956
Malsanulejo Ferenc Markhot

La **Malsanulejo Ferenc Markhot** estas hospitalo (ankaŭ kuracejo) en Eger.
eta|Memortabulo pri Ferenc Markhot
## Historio 
En Eger jam en la 12-a jarcento funkciis hospitalo pri Sankta Jakobo. Dum dominado de turkoj estis famaj la turkaj banejoj, kie la kuracakvoj estis vaste uzataj. Depost la turka dominado en 1690 oni establis hospitaleton por virinoj, la kapacito estis 15 litoj. En 1858 abatinoj transprenis la flegadon. La hospitalo por viroj estis fondita en 1726. En la sekva jaro jam ankaŭ apoteko funkciis. En tiu loko Ferenc Markhot komencis instrui medicinon. Tio estis *Schola Medicinalis,* kiu estis la unua medicina fakultato de Hungarlando. Ĝi funkciis nur 6 jarojn, ĉar la reĝo malpermesis ĝin. La kuracado daŭre funkciis plu. En 1950 la ŝtato malpermesis ĉiujn funkciadojn de la abatoj-abatinoj. Samtempe la du malsanulejoj estis unuigitaj. Ĝi prenis la nomon Ferenc Markhot en 1989. Post 10 jaroj Universitato de Debrecen akiris en la hospitalo praktikadajn eblecojn, en tiu formo post la Schola Medicinalis denove revenis la medicina instruado en la malsanulejo. 

## Fontoj 
* oficiala paĝo 

Ferenc Markhot
Kategorio:Eger
Romee Strijd

. Ŝi altas 1,80 m estas blondhara kaj bluokula (mezuroj = 81-61-87). En 2010 ŝi iris al Novjorko por komenci fotomodelan karieron.

## Modelokariero 
En 2011 ŝi subskribis kontrakton ĉe la modelagentejo DNA Model Management. En 2014 ŝi estis unu el la novalvenintoj dum la Victoria's Secret modoparado.

Ŝi interalie faris modelolaboron por Badgley Mischka, Burberry, Calvin Klein, Christopher Kane, DKNY, Donna Karan, Louis Vuitton, Michael Kors, Victoria's Secret kaj Yves Saint Laurent.

Ekde aprilo 2015 ŝi rajtas porti la nomon Victoria's Secret Anĝelo, kiel postsekvinto de inter aliaj Doutzen Kroes.

## Eksteraj ligiloj 
* Romee Strijd  ĉe agentejo DNA Model Management.
* Romee Strijd en la Fashion Model Directory.
* Romee Strijd en Models.com

## Referencoj
Ödön Téry

**Ödön Téry** [odon tEri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Téry Ödön** estis hungara kuracisto, turisto, montgrimpanto. Lia origina nomo estis *Edmundus Félix Antonius Wilhelmus RIKKER* ĝis 1862.
eta|Slovaklingva memortabulo pri Ödön Téry en Altaj Tatroj
Ödön Téry http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/index.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Óbéba (nuntempa Beba Veche en Rumanio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ödön Téry edziĝis en 1876, li akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1879. Post siaj studoj li estis kuracisto en Selmecbánya ĝis 1884. En 1882 li estis sendita por rigardi ekspozicion en Berlino, kie li studis metodojn kontraŭ ministaj malsanoj. En la sekva jaro li multe laboris kontraŭ epidemio de variolo. Li daŭre okupiĝis pri la turisma movado (eĉ li longe estis ties gvidanto), estis li, kiu grimpis montopinton la unua en Tatroj. Li konstruis pavilonojn por turistoj en diversaj montaroj.

En 1884 li translokiĝis al Budapeŝto. Ekde 1889 li redaktis turistan gazeton 21 jarojn. En 1890 li estis nomumita medicina inspektoro, en 1906 medicina ĉefinspektoro. Dum la 1-a mondmilito li okupiĝis pri malsanaj problemoj de la militkaptitoj. En 1916 li malsaniĝis, tial li pensiuliĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Hazai turista viszonyainkról* (Budapeŝto, 1899)
* *A kalauzügy ujjászervezése a Magas-Tátra magyarországi részében* (Budapeŝto, 1900)

## Memorigiloj 
* busto en Beba Veche (2006)
* memortabulo en Altaj Tatroj
* reliefa monumento en montopinto *Dobogó-kő*
* diversaj geografiaĵoj, turismaĵoj portas la nomon Ödön Téry

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 142-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun fotoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj turistoj
Kategorio:Hungaraj montogrimpistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Klára Vályi

**Klára Vályi** [vAji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vályi Klára** estis hungara akuŝistino, poeto. Ŝia geedziĝa nomo estis hungarlingve *Kováts Gáborné* [kovAĉ].

Klára Vályi http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis supozeble en 1750 en Hungara reĝlando en Jánosi (nuntempa Rimavské Janovce en Slovakio), ŝi mortis ie en 1820.

## Biografio 
Pri vivo de Klára Vályi postrestis malmulte da informoj. Ŝi akiris akuŝistan diplometon en kurso de Reĝa Universitato de Pest. En la 1790-aj jaroj ŝi vivis en Komárom, kie ŝi apartenis al poezia rondo de Mihály Csokonai Vitéz kaj József Gvadányi. En la malfruaj 1790-aj jaroj kaj fruaj 1800-aj jaroj ŝi lernis en Vieno. En 1802 ŝi havis akuŝistan postenon en Hont, kie ŝi propagandis ankaŭ la bankultutron.

## Ŝiaj poemlibroj 
* *Buzdító versek a nemes magyar insurgensekhez* (1798)
* *Magyar Tempe* (Vác, 1807)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 149-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj akuŝistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Éva Lehoczky

**Éva Lehoczky** [lehocki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lehoczky Éva** estis hungara operkantisto, (koloratursoprano). Ŝia geedziĝa nomo hungarsisteme estis *Lammel Erichné*.

Éva Lehoczky http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz14/126.html naskiĝis la  en Debrecen, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Éva Lehoczky studis frapinstrumentojn en Muzikakademio de Budapeŝto, poste ŝi aliĝis al ĵazaj orkestroj. Denove ŝi studis en la Muzikakademio, sed jam operkantadon inter 1949 kaj 1956. Post siaj studoj ŝi komencis sian karieron en Operetoteatro (Budapeŝto), poste en aliaj (ĉefe) provincaj teatroj. Inter 1965–1968 ŝi kantadis en Karl Marx Stadt, poste en Nacia Teatro (Szeged). Inter 1970 kaj 1984 ŝi estis membro de Budapeŝta Ŝtata Operejo, poste ŝi pensiuliĝis. Ŝi faris turneojn en Eŭropo, eĉ en Amerikoj. Ŝi ricevis 3 premiojn inter 1978-1984. Ŝi mortis pro incendio en sia domo.

## Ŝia repertuaro (elekto) 
* Wolfgang Amadeus Mozart:
** *Die Zauberflöte* - reĝino de nokto (ŝia plej ofta rolo)
** *Così fan tutte* – Fiordiligi
** *Die Entführung aus dem Serail* – Konstanza
* Gaetano Donizetti:
** *Lucia di Lammermoor* - titolrolo
** ''L'elisir d'amore* - Adina
* Giuseppe Verdi: Rigoletto – Gilda
* Imre Madách: *La tragedio de l' homo* – Hyppia (dramo, proza rolo)
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* – franca reĝidino (opereto)

## Roloj en televiziaj filmoj 
* *Boccaccio* (1978)
* *Csalóka Péter'' (1979)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj primadonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Bidaro

eta|Budhisto kun bidaro.
eta|Diversaj bidaroj.

**Bidaroj** estas serioj de bidoj, plej ofte enmetitaj ĉirkaŭ ŝnuro aŭ fadeno, uzataj de multaj religioj kaj ankaŭ por kolĉenoj. Plej ofta uzado estas dirado de preĝoj aŭ diraĵoj, dum oni kalkulas po unu bidon el la serio. En kelkaj landoj kiaj Grekio kaj Turkio oni uzas ilin nur kiel trankviligo tre ofte sen religia uzado (*kombolojo*).

## Specoj 
* Preĝa bidaro
** Ĝapamalo, en Budhismo kaj Hinduismo.
** Rozario, en Kristanismo.
** Tasbiho kaj Masbaho en Islamo
** Ankaŭ foje uzas en Siĥismo kaj Bahaa Kredo.
* Kolĉenoj
* Zorgi bidojn
Bnej-Brak

**Bnej Brak** () estas urbego en Israelo en Distrikto Tel-Avivo. La loknomo devenas el la Biblio (Beneberak). La urbego estas centro de ortodoksaj judoj kaj estas la plej dense loĝata grandurbo en la lando https://en.wikipedia.org/wiki/Bnei_Brak.

Ĝis la 1980-aj jaroj, Bnei Brak estis la nura ultra-ortodoksa grandurbo en Israelo, sed grandigado de tiu populacio pliaj urboj por ortodoksuloj fondiĝis.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun .

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 178,288 (2014), 212,189 (2021)
* Areo: 7,088&nbsp;km²
* Supermara alteco: 10 m
* 
eta|120ra|Situo de Bnei Brak en Israelo

## Geografio 
Bnei Brak situas en la marborda ebenaĵo oriente de Tel-Avivo. Ĝi estas antaŭurbo de Tel-Avivo.

## Historio 
La unua mencio okazis en 701 antaŭ Kristo. Bnei Brak estis fondita kiel agrikultura vilaĝo fare de polaj judoj en 1924 en proksimeco de la iama biblia loko. Pro manko de necesaj kampoj multaj el la fondintoj elektis aliajn okupojn kaj la vilaĝo komencis preni urban karakteron. Laŭ popolnombrado en Palestino en 1931 en la vilaĝo loĝis 956 homoj (ĉiuj judoj) en 155 domoj. En 1950 Bnei Brak urbiĝis.

## Ekonomio 
En Bnei Brak la plej grava produkto estas la Coca-cola, aliaj produktoj estas la cigaredoj kaj manĝaĵoj.

## Ĝemelurboj 
*  Broklino (Nov-Jorko), Usono
*  Lakewood (Nov-Ĵerzejo), Usono

## Fontoj 
* https://www.britannica.com/place/Bnei-Brak 
* oficiala paĝo
eta|Sinagogo en Bnei Brak

Kategorio:Urboj de Israelo
Partigo de Babilono

eta|275px|Ruino de Babilono.
eta|300px|dekstra|Loko de la ŝlosilaj bazoj kaj satrapioj de la Partigo de Babilono, laŭ Ariano kaj Diodoro.
La **Partigo de Babilono** aludas al la atribuo de teritorioj de Aleksandro la Granda inter liaj generaloj post lia morto en 323 a.K. La frazo estas propra nomo formulata de fakuloj en angla en la fino de la 19a jarcento. Ekzemple, la *Encyclopedia Britannica* de 1885 prezentas ĝin kiel unu el trio okazinta laŭsekve en tiu periodo: “La listo de satrapioj en tiu periodo estas konata laŭ la registroj de la partigoj de Babilono (323), Triparadiso (321), kaj Persepolo (315).” La “partigo” kiel prezentita laŭ la nomo ne signifas ke Babilono estis politike dispartigita, sed ke la propra konvencio estas aplikita en la nomo de traktato, laŭ la loko kie la interkonsento estis atingita. Ĝi estis atingita en Babilono, Triparadiso, aŭ Persepolo.

## Referencoj
## Literaturo
* Green, Peter (1990). *Alexander to Actium: The Historical Evolution of the Hellenistic Age*. Berkeley: University of California Press. ISBN 9780520056114.

Kategorio:Babilono
Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Internaciaj traktatoj de Diadoĥoj
Kategorio:Helenismaj dinastioj
Antigono Monoftalmo

[eta|dekstre|300px|Monero de Antigono, la [Antikva greka lingvo|greklingva skribaĵo diras "*ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΝΤΙΓΟΝΟΥ*" signife [monero] de reĝo Antigono.]]
**Antigono la 1-a Monoftalmo** (, **Antigono la Unuokululo**, 382–301 a.K.), filo de Filipo, filo de Maĥatas, el Elimeja, estis macedonia nobelo, generalo, kaj satrapo sub Aleksandro la Granda. Dum la komenco de sia vivo li servis sub Filipo la 2-a, kaj li estis ĉefa figuro en la Milito de la Diadoĥoj post la morto de Aleksandro, deklarante sin mem reĝo en 306 a.K. kaj establante la Antigonidan dinastion. Li estis la plej maljuna kaj longan tempon la plej potenca el ĉiuj diadoĥoj.

## Referencoj 
* 
* 
* 
* 
* Diodoro Sicila xviii., xx. 46-86
* 
* 
* Justino xv. 1-4
* Köhler, "Das Reich des Antigonos," in the *Sitzungsberichte d. Berl. Akad.*, 1898, p.&nbsp;835 f.
* Plutarko, *Demetrius, Eumenes*
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Genealogia arbo de Antigono
* Antigonus I Monophthalmus de Mahlon H. Smith

Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Historio de Turkio
Kategorio:Helenaj generaloj
Kategorio:Aleksandro la Granda
Aleksandra Sarkofago

eta|Aleksandra Sarkofago.
[eta|Detalo de [Aleksandro la Granda ĉe la Aleksandra Sarkofago.]]
La **Aleksandra Sarkofago** estas helenisma ŝtona sarkofago de la fino de la 4a jarcento a.K. ornamita per ĉizitaj basreliefo montrantaj bildojn pri Aleksandro la Granda. La verko estas rimarkinde bone konservita kaj estis celebrata pro sia alta estetika atingo. Ĝi estas konsiderata elstara havaĵo de la Istanbula Arkeologia Muzeo.

La tiel nomata "Aleksandra Sarkofago", malkovrita ĉe Sidono kaj nune en la Istanbula Arkeologia Muzeo, estas tiele nomita ne ĉar oni pensas ke ĝi enhavis la restaĵojn de Aleksandro, sed ĉar ties basreliefoj priskribas Aleksandron kaj liaj kompanoj luktantaj kontraŭ la persoj kaj ĉasantaj. Origine oni pensis ke ĝi estis la sarkofago de Abdalonimo (m. 311 a.K.), nome reĝo de Sidono nomumita de Aleksandro tuj post la batalo de Iso en 331. Tamen, pli ĵuse, oni sugestis ke ĝi povus dati el antaŭ la morto de Abdalonimo.

## Referencoj 
## Literaturo
* Studniczka, Franz (1894). Achäologische Jahrbook 9.

Kategorio:Istanbulaj Arkeologiaj Muzeoj
Sarkofago
Kategorio:Arto de Antikva Grekio
Kategorio:Sarkofagoj
Henryk Floyar-Rajchman

**Henryk Janusz Floyar-Rajchman** (naskiĝis la 7-an de decembro 1893 en Varsovio, mortis la 22-an de marto 1951 en Nov-Jorko) – pola politikisto ligita al partio de Józef Piłsudski, diplomato kaj ŝtata aktivulo de la Dua Pola Respubliko, diplomita majoro de infanterio de Pola Soldataro, vicministro kaj ministro pri industrio kaj komerco, parlamentano.

## Vivo 
Septembre 1939 kune kun Ignacy Matuszewski organizis kaj evakuis 75 tunojn da oro el rezervoj de Pola Banko tra Rumanio, Turkio, Sirio ĝis Francio, kie estis transdonita al Registaro de Pollando en ekzilo.

Forpuŝita de ĉirkaŭaĵo de generalo Władysław Sikorski de la ŝtata servo. De januaro 1940 restis en Francio, poste en Britio, kaj de junio 1941 en Nov-Jorko. En 1942 estis kunorganizanto de Nacia Komitato de Poldevenaj Amerikanoj, kaj en 1943 Instituto de Józef Piłsudski en Ameriko (iĝis vicprezidanto de la estraro).

## Bibliografio 
* *Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych* (Personaj Taglibroj de Ministerio pri Militistaj Aferoj).
* *Roczniki Oficerskie* (Oficiraj Jarlibroj) 1923, 1924, 1928 kaj 1932.

## Ordenoj kaj distingoj 
* Arĝenta Kruco de la Ordeno Virtuti Militari – 1923
* Granda Rubando de la Ordeno de Pola Renaskiĝo – la 11-an de novembro 1935
* Kruco de Sendependeco – 1931
* Batal-Kruco – 1922, kvarfoje
* Arĝenta Merit-Kruco – 1929
* Memor-Medalo pro Milito 1918-1921 "Pollando al Sia Defendanto"
* Medalo de Dekjariĝo de Reakirita Sendependeco
* Memor-Distingilo de Ĝenerala Inspektoro de Armitaj Fortoj – la 12-an de majo 1936
* Arĝenta kaj Bronza Medalo de Batalemo – Aŭstrio-Hungario
* Ordeno de Sankta Trezoro de la 4-a klaso – Japanio (1929)

## Eksteraj ligiloj 
* Archiwum Henryka Floyar-Rajchmana w zbiorach Instytutu Piłsudskiego Arkivo de Rajchman en la kolektoj de Piłsudski-Instituto

Kategorio:Polaj oficiroj
Kategorio:Polaj politikistoj
Kategorio:Polaj diplomatoj
Kategorio:Polaj ministroj
Eschkopfturm

eta|la turo sur monto Eschkopf
**Eschkopfturm**, ankaŭ nomata **Ludwigsturm** estas elrigardturo, kiu troviĝas sur la monto Eschkopf en la Palatinata Arbaro. Ĝi estas monumentprotektita objekto.

## Situo 
La turo de la Eschkopf troviĝas en la Frankenweide, kiel nomiĝas la meza parto de la Palatinata Arbaro, sur la teritorio de la komunumo Wilgartswiesen. La turo estas konstruita 1902, kie staras malnova signalturo el la tempo de Napoleono.

## Referencoj 
Kategorio:Belvederoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Distrikto Südwestpfalz
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Südwestpfalz
Kategorio:Konstruaĵoj el sabloŝtono
Kategorio:Wilgartswiesen
Demetrio la 1-a Poliorketes

[eta|200px|Demetrio la 1-a Poliorketes portretita en monero de [tetradraĥmo.]]

**Demetrio la 1-a** (; 337–283 antaŭ nia erao), nomita **Poliorcetes** aŭ **Poliorketes** (, "la sieĝanto"), filo de Antigono la 1-a Monoftalmo kaj de Stratonice, estis macedonia greka nobelo, militestro, kaj finfine reĝo de Macedonio (294–288 a.K). Li apartenis al la Antigonida dinastio kaj estis la unua membro kiu regis en Macedonio.

## Poliorketes 
En la kampanjo de 306 a.K. li venkis super Ptolemeo la 1-a kaj Menelao, frato de Ptolemeo, en la ŝipa Batalo de Salamis en 306 a.K., komplete detruante la ŝipan povon de la Ptolemea Regno. Post la venko Antigono prenis sian titolon de reĝo kaj donis la samon al sia filo Demetrio. En 305 a.K., nune portante la titolon de reĝo donita al li de sia patro, li entreprenis puni la Rodosanojn ĉar ili estis dizertinta el lia flanko; lia naiveco en la priskribo de novaj sieĝarmoj en sia malsukcesa klopodo konkeri la ĉefurbon havigis al li la titolon de Poliorketes.

## Referencoj 
## Fontoj 
### Antikvaj fontoj 
* Plutarko, Life of Demetrius
* Diodoro Sicila, Library of History, books 19–21
* Poljeno, Stratagems, 4.7
* Justino, Epitome of Trogus , books 15–16
* Ateneo, Deipnosophists, 6.252–255

### Modernaj verkoj 
* R. M. Errington, *A History of the Hellenistic World*, pp.&nbsp;33–58. Blackwell Publishing (2008). ISBN 978-0-631-23388-6.
* Demetriuo la 1-a ĉe Livius.org 
* 
* Alfred Duggan, "Besieger of Cities" http://www.goodreads.com/book/show/7734372-besieger-of-cities

Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Antikvaj sciencistoj
Kategorio:Helenaj militistoj
Kategorio:Antikva Makedonio
Kategorio:Mortintoj en -283
Razilo

eta|Moderna forĵetebla razilo.
eta|Pli malnova razilo.

**Razilo** estas ilo por razado.

Razilo estas klinga ilo ĉefe uzita en la forigo de nedezirata korpoharoj tra la ago razi. Specojn de raziloj inkludas rektajn razilojn, forĵeteblajn razilojn, kaj elektrajn razilojn.

En plej multaj modernaj razilo la klingo povas esti anstataŭigita laŭbezone pro eluziĝo. Hodiaŭ vendiĝas raziloj kun paralelaj klingoj (kutime 2-6).

Kvankam la razilo estis en ekzisto ekde antaŭ la Bronzepoko (la plej malnova razil-simila objekto estis datita al 18,000 a.K.), ĝia moderna ekvivalento estis inventita en la 18-a jarcento, kaj la 1930-aj jaroj vidis la inventon de elektraj raziloj. En la 21a jarcento, la sekureca razilo - elektra aŭ ne - estas plej komune uzata kaj de viroj kaj virinoj, sed aliaj specoj ankoraŭ ekzistas.

Estas pluraj specoj de raziloj, kiuj estas desegnitaj por malsamaj korpaj areoj (kiel vizaĝo, akselo, ingveno aŭ kruroj). Ankaŭ ekzistas raziloj dizajnitaj por viroj kaj raziloj dizajnitaj por virinoj.

Kategorio:Razado
Kategorio:Frizado
Kategorio:Iloj
Eŭmeno

**Eŭmeno de Kardio** (en greka Εὐμένης; ĉ. 362 – 316 a.K.) estis greka generalo kaj fakulo. Li partoprenis en la Militoj de Diadoĥoj kiel subtenanto de la makedonia Argeada reĝa domo.

Posf la morto de Aleksandro la Granda (323 a.K.), Eŭmeno ekkomandis grandan aron de grekaj soldatoj luktantaj subtene al la filo de Aleksandro, nome Aleksandro la 4-a. En la posta divido de la imperio, Kapadokio kaj Paflagonio estis atribuitaj al Eŭmeno; sed ĉar ili ne estis ankoraŭ malaltigitaj, Leonato kaj Antigono ricevis la mendon de Perdikkas kun lia sekureco. Antigono, tamen, ignoris la ordonon, kaj Leonato malsukcese klopodis instigi Eŭmenon akompani lin al Eŭropo kaj kunhavi siajn planojn.

## Vidu ankaŭ 
* Plutarko - la ĉefa survivanta biografio de Eŭmeno estas de Plutarko. La paralela romia vivo por Eŭmeno estas la vivo de Sertorio.
* Diodoro - Eŭmeno estas grava figuro en la libroj 16-18 de la historio de Diodoro.

## Referencoj 
## Fontoj 
* Edward Anson, *Eumenes of Cardia: A Greek among Macedonians*, Brill Academic Publishers, 2004.
* 

## Eksteraj ligiloj 
* 1911 Encyclopædia Britannica on Eumenes of Cardia
* La vivo de Eŭmeno de Plutarko 
* La historia biblioteko de Diodoro 

Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Helenaj generaloj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en -316
Klitora frenulo

La **frenulo de klitoro** estas elasta histoligo, kiu konektas la klitoron al la malgrandaj vulvaj lipoj.

Kategorio:Klitoro
Burĝa naciismo

Laŭ marksismo, **burĝa naciismo** estas speco de naciismo, nome praktiko de la regantaj klasoj por intence dividi homojn laŭ nacieco, raso, etno, aŭ religio, kaj tiel distri ilin por ke ili ne komencu klasbatalon.

Marksistoj rigardas ĝin kiel strategion por dividi kaj konkeri la laboristan klason por ke la laboristoj ne unuiĝu kontraŭ la burĝaro (tial la marksisma devizo, *Laboristoj el ĉiuj landoj, unuiĝu!*)

## Vidu ankaŭ
* Kontraŭnaciismo
* Proleta internaciismo, antonimo de *burĝa naciismo*.
* Sennacieco
* Sennaciismo

## Referencoj
*() Internationalism and Nationalism de Liu Shaoqi
*() Marxism and Nationalism  de Tom Lewis

Kategorio:Naciismo
Kategorio:Marksismaj konceptoj
Kategorio:Sovetia terminologio
Kategorio:Marksisma terminologio
Kategorio:Konceptoj de politikaj sciencoj
Károly Viszolajszky

**Károly Viszolajszky** [kAroj visolajski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Viszolajszky Károly** estis hungara pastro, eklezia verkisto.

Károly Viszolajszky http://www.lexikon.katolikus.hu/V/Viszolajszky.html naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Érsekújvár, li mortis la  en Ĉeĥoslovakio en Dolné Semerovce.

## Biografio 
Károly Viszolajszky frekventis gimnaziojn en Buda kaj Esztergom, poste li studis filozofion en Nagyszombat, teologio en Esztergom. En 1868 li pastriĝis. Lia unua pastra stacio estis en Hontnádas, poste en aliaj lokoj. Inter 1874 kaj 1929 li estis pastro en Alsószemeréd, kiu dum la ĉeĥoslovakia erao prenis la nomon Dolné Semerovce. En 1909 li akiris la eklezian titolon subdekano, baldaŭ dekano. Li kreis ankaŭ taglibron, kiu poste iĝis ankaŭ etnografiaj fontoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Isten ujja némely feltünő, de való eseményben* (1868) – tradukaĵo
* *Egy zarándoklat élményei Egyiptomban, Jeruzsálemben és Rómában* (Budapeŝto, 1887) – vojaĝpriskribo
* *Szellemi böngészés Svéd-Norvégia és Oroszországban* (Érsekújvár, 1905) – vojaĝpriskribo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 151-a paĝo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj ekleziaj verkistoj
VPN

dekstra|eta|VPN
**VPN** (, t.e. virtuala privata reto aŭ mallonge **VPR**), estas maniero konekti komputilon al fora komputila reto. Plej multaj homoj uzantaj komputilojn konektas sin al TTT uzante normalan reton - ili uzas modemon aŭ retkonekton. VPN estas iomete malsama. Ĝi estas uzata de laboristoj por konekti sin uzante tekokomputilon por labori - ili povas kontroli sian retpoŝton kaj vidi profesian TTT-ejon, kiu ne povas esti vidata en la normala interreto.

VPN ofte provizas anonimecon kaŝante la uzanton kaj malfaciligante ties spuradon.

Antaŭnelonge VPN estas ofte uzata por aliri al retejoj blokitaj en iuj landoj (ekzemple Irano, Ĉinio, ...).

VPN estas pli kaj pli uzata de firmaoj kiuj volas disponigi televidajn elsendojn de iu lando al homoj en la tuta mondo. Ĝi ebligas ke via interreta trafiko pasas per sekuraj interretaj serviloj situantaj ekzemple en Germanio. Ĉi tio signifas, ke vi povas esti ie ajn en la mondo dum la retejoj / servoj, kiujn vi vizitas, kredas ke vi estas fizike en Germanio (tial vi povas aliri germanajn televidkanalojn kiel ProSieben, ZDF, ktp per VPN).

VPN ankaŭ havas aliajn avantaĝojn. La ĉefa avantaĝo estas, ke vi nun havas komplete ĉifritan interretan konekton, kiu multe reduktas la riskon de koduma piratado.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Intrareto
* Malloka reto
* Interreto
* Granda Fajromuro de Ĉinio
* Baŭncero

## Tradukfonto 
Kategorio:Interreto
Kategorio:Interreta privateco
Károly Csáky (etnografo)

**Károly Csáky** [kAroj ĉAki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csáky Károly** estas slovakia hungara instruisto, etnografo, lokhistoriisto, poeto.

Károly Csáky http://adatbank.sk/lexikon/csaky-karoly/  naskiĝis la  en Ĉeĥoslovakio en Kleňany (nun en Slovakio).

## Biografio 
Károly Csáky apartenas al la hungara minoritato de Slovakio. Li frekventis hungarlingvan gimnazion en Šahy, poste li akiris pedagogian diplomon en altlernejo de Nitro en 1973. Ĝis 1990 li instruis en hungarlingva bazlernejo de Balog nad Ipľom, inter 1992 kaj 1998 li estis fondinta lernejestro en alia hungarlingva bazlernejo, kiu parte iĝis gimnazio ekde 1995. Tiutempe li ankaŭ plulernis kaj en 2000 li akiris sciencan gradon PhD pri etnografio en Scienca Universitato Lajos Kossuth.

Li ricevis slovakajn kaj hungarajn premiojn inter 1989-2006. Li havas edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Honti barangolások* (Bratislavo, 1985)
* *Nógrádi tájakon. Honismereti olvasó könyv.* (Bratislavo, 1992)
* *Kísérlet az idővel* (Komárno, 1997) - poemaro
* *Híres selmecbányai tanárok* (Dunajská Streda, 2003)
* *Vigasztaló. Ötvenöt válogatott és új vers 1970–2005* (Dunajská Streda, 2005)
* *Falumúzeumok, tájházak, néprajzi gyűjtemények az Ipoly és Garam mentén I.* (2010)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj etnografoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Ĉeĥoslovakiaj hungaroj
Kategorio:Slovakiaj hungaroj
Kategorio:Slovakaj instruistoj
Józef Kowalski

**Józef Kowalski** (naskiĝis la 2-an de februaro 1900 en Wicyń (Lviva provinco), mortis la 7-an de decembro 2013 en Tursk, apud Sulęcin) – pola kapitano, la plej longe vivanta ekssoldato de la pola-bolŝevika milito, partopreninta batalon de Komarovo.

## Vivo 
Filo de Wawrzyniec kaj Helena. En 1920 dum la pola-bolŝevika milito batalis en la 22-a Regimento de Subkarpatiaj Ulanoj. Partoprenis batalon de Komarowo, proksime al Zamość, kie la 31-an de aŭgusto 1920 pola kavalerio frakasis ĉefparton de la Ĉevala Armeo de Budjonnij. La konfronto estis la plej granda batalo de ĉeval-armeo en la pola-bolŝevika-milito kaj la lasta granda kavaleria batalo en historio de Eŭropo.

En la 20-aj jaroj de la 20-ajarcento Józef Kowalski finis oficiran lernejon. Dum la intermilita periodo gvidis bienon. La Duan Mondmiliton pasigis en germana labortendaro, de kie sukcesis forkuri kun alia malliberigito. Post ĝia fino setlis en Przemysław apud Krzeszyce (distrikto Sulęciński). Tie entombigis siajn proksimulojn. Ĝis 1993 hejme mastrumis. Kiam lia sanstato malboniĝis transdonis la teron al Ŝtata Trezorejo kaj la 9-an de decembro 1994 ekloĝis en Domo de Socia Helpo en Tursk. En la tago de sia 110-a naskiĝdatreveno estis honorigita de Oficira Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta*.

Laŭ decido de ministro pri nacia defendo Tomasz Siemoniak el la 15-a de februaro 2012 Józef Kowalski estis avancita ĝis grado de kapitano de Pola Soldataro.

La 16-an de aŭgusto 2012, tagon post la 92-a datreveno de la "Miraklo apud Vistulo" oni donis al li la titolon de honora civitano de Wołomin. Józef Kowalski estis ankaŭ honora civitano de Varsovio kaj Radzymin.

La 4-an de aprilo 2013 vizitis lin delegitaro de Radzymin, dum kiu li ricevis de la gastoj cirkonstancan leteron kaj ateston pri membreco en Asocio de la Ŝatantoj de Urbo Radzymin kaj Batalo de Varsovio de 1920 jaro, kaj mem transdonis al la prezidanto Paweł Kozakiewicz la rajton kultivi memoron pri la eventoj de la 1920-a jaro, kadre de kio transdonis al liaj manoj kavalerian sabron. La 9-an de junio 2013 en Radzymin okazis la 1-a Kavaleria Pikniko je la nomo al kapitano Józef Kowalski.

La 11-an de decembro 2013 estis entombigita en tombejo en Krzeszyce.

## Bibliografio 
* Lech Kaczyński, List z okazji 110. urodzin Józefa Kowalskiego  Letero okaze de 110-a naskiĝo de Józef Kowalski prezydent.pl 2010-02-02
* Order dla najstarszego obrońcy Ojczyzny  Ordeno por la plej aĝa defendanto de la patrujo, prezydent.pl 2010-02-02
* Zmarł ostatni uczestnik bitwy warszawskiej Mortis la lasta partoprenanto de la batalo de Varsovio, mon.gov.pl, 2013-12-10

Kategorio:Poloj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Polaj centjaruloj
Kategorio:Polaj oficiroj
Juhiko

dekstra|eta|Bordonuo.
**Juhiko** * * estas muzikilo el 14-a jarcenta Finnlando. Temas pri kordinstrumento.

Ĝi havas du aŭ tri nilonajn, ŝtalajn aŭ cevalharajn kordojn. Ĝi agordantas D, A, E.

## Referencoj 
Kategorio:Kordinstrumentoj
Kategorio:Finnaj muzikinstrumentoj
Perdikkas

**Perdikkas** (, *Perdikkas*; ĉ. 355 - 321/320 a.K.) iĝis generalo en la armeo de Aleksandro la Granda kaj partoprenis en la kampanjo de Aleksandro kontraŭ Persio. Post la morto de Aleksandro, li plialtiĝis ĝis iĝi suprema komandanto de la imperia armeo kaj regento por la duonfrato de Aleksandro kaj intelekte mensfebla sukcedanto, Filipo Arideo (Filipo la 3-a). [eta|300px|Mortolito de Aleksandro, ilustracio en Kodekso 51 ([Aleksandra Romano) de la Helena Instituto. La figuro en la centro estas Perdikkas, ricevante la ringon el nepluparolanta Aleksandro.]]Li estis la unua el la Diadoĥoj kiu luktis por la kontrolo super la imperio de Aleksandro sed en siaj klopodoj establi povobazon kaj resti en kontrolo de la imperio, li faris malamikojn el ŝlosilaj generaloj en la macedonia armeo,  Antipatro, Kratero kaj Antigono Monoftalmo, kiuj decidis ribeli kontraŭ la regento. Reage al tiu povega koalicio kaj provoko el alia generalo, Ptolemeo, Perdikkas invadis Egipton, sed kiam tiu invado malsukcesis, liaj soldatoj ribelis kaj mortigis lin.

## Literaturo
* 
* Peter Green, 1990, *Alexander to Actium*, pp.&nbsp;3–15
* Hornblower, S kaj Spawforth, T (eld.), 2000, ''Who's Who in the Classical World'', Oxford University Press, p 282

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* 
* 

Kategorio:Antikva Macedonio
Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Helenaj generaloj
Kategorio:Mortintoj en la 4-a jarcento a.K.
Kastelo de Gasztony

La **Kastelo de Gasztony** (konata ankaŭ pri la iama posedanto *Kastelo de Pázmándy* [pAzmAndi]) estas historia monumento en Hungario, en vilaĝo Gasztony. Nuntempe ĝi estas kulturdomo kaj vilaĝdomo (administrejo).
eta|maldekstre|Fasado de la kastelo en Gasztony
## Historio 
Pli frue estis tie nur teretaĝa domo en la 18-a jarcento, ĝis mezo de la 19-a jarcento estis diversaj plej ofte nekonataj posedantoj. Mankas informoj, kiu konstruis etaĝan kastelon el la domo. Supozeble familio *Zichy* faris la ornamaĵojn de la kastelo. En la dua duono de la 19-a jarcento familio Pázmándy havis la kastelon, poste denove malgravaj posedantoj sekvis. Depost la 2-a mondmilito ŝtatiĝo okazis, la nova posedanto estis mem la vilaĝo. En la etaĝo biblioteko kaj kulturdomo, en la teretaĝo poŝtejo kaj loĝejoj funkciis. En la 1980-aj jaroj plena renoviĝo okazis. Loĝejoj jam ne estis interne faritaj. Post jaroj ankaŭ la poŝtejo malaperis (nun estas migra poŝto), sed la kulturdomo, administrejo kaj biblioteko restis.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa baroka konstruaĵo situas sola. En mezo de la simetria fasado troviĝas la enirejo. Interne jam malaperis la iamaj ornamaĵoj.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* http://www.kastelyok-utazas.hu/Lap.php?cId=291 

Gasztony
Kategorio:Gasztony
Boldizsár Batthyány

**Barono Boldizsár Batthyány** [boldiĵAr batjAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Batthyány Boldizsár** estis hungara magnato, militestro, mecenato, librokolektanto. Lia nomo en hungaraj fontoj estas ofte *Batthyány III. Boldizsár*. Lia nobela antaŭnomo estis *németujvári*.

Boldizsár Batthyány http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00523/01269.htm naskiĝis en la 1540-aj jaroj, li mortis la  en Hungara reĝlando en Rohonc (nuntempa Rechnitz en Aŭstrio).

## Biografio 
Boldizsár Batthyány lernis ĉefe hejme en Németújvár, iomete en Zagrebo kaj en kortego de la Habsburgoj en Vieno, fine inter 1560-1562 en kortego en Parizo. Li apartenis al la protestantoj, tiel en Parizo li konsentis kun la hugenotoj. Li konatiĝis ankaŭ kun Charles de l'Écluse. Li parolis 8 lingvojn. En 1566 li edziĝis, baldaŭ li havis 3 gefilojn. Ekde 1568 li aliĝis al la kontraŭturkaj bataladoj. Li venkis la turkojn en 1578 en Kanizsa, post 2 jaroj en Gobornok, en 1587 denove en Kanizsa. Pro la venkoj li ricevis la reĝan titolon "ĉeftablisto". Lia barona kortego en Németújvár estis scienca centro, lia biblioteko kaj presejo estis fama. Li helpis botanikan kolektadon de Charles de l'Écluse en Hungarlando. Longe estis lia gasto ankaŭ István Beythe.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo

Kategorio:Hungaraj militestroj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Kategorio:Hungaraj magnatoj
Kategorio:Hungaraj mecenatoj
Hofstätten (Wilgartswiesen)

**Hofstätten** estas komunumparto de la komunumo Wilgartswiesen en la distrikto Südwestpfalz en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Hofstätten situas en la biosfera rezervejo Palatinata Arbaro – Nordaj Vogezoj. La vilaĝo havas 120 loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Geschichte Wilgartswiesen 

Kategorio:Vilaĝoj en la distrikto Südwestpfalz
Kategorio:Wilgartswiesen
Universala Asocio de Blindaj Esperantistoj

La **Universala Asocio de Blindaj Esperantistoj** (UABE) estis internacia asocio de esperantistaj blinduloj, fondita en somero 1924, kadre de la Kvara Kongreso de blindaj Esperantistoj en Vieno sine de la UK 1924, post kiam jam la antaŭaj tri samspecaj kongresoj ekde la unua de 1921 en Prago sine de la UK 1921 preparis tiun fondon. La asocio konsidereblas antaŭaĵo de la posta asocio Ligo Internacia de Blindaj Esperantistoj (fondita nur en 1950). Inter la fondintoj de la organizaĵo UABE estis ekzemple la svedo Harald Thilander, en kies presejo de Thilander en Svedio jam ekde 1900 oni presis multajn porblindulajn esperantlingvajn publikaĵojn, kaj ankaŭ iujn por neblinduloj interesajn eldonaĵojn, kiel kajeron de "Naciaj Literaroj", kiuj montras reliefe la literojn de diversaj nacioj, kolektatajn per Esperanto kaj eldonatajn kun Esperantaj klarigoj.

UABE ekfunkciis kun jena estraro: Prezidanto *Josef Kreitz*, Germanio, dua prezidanto *Paul Remy*, Francio, unua sekretario *Victor Hendriĉ*, vidanto, Belgio, dua sekretario *Anni Friman*, Finnlando, kasisto William Percy Merrick, Anglio, redaktoro Harald Thilander, Svedio, konsilanto profesoro Stanislav Stejskal. Unua ago de UABE estis eldono de nigrepresita priblindula gazeto Ligilo por Vidantoj, kiu per apartaj monsubtenoj aperis de tempo al tempo kun ĉiam interesaj enhavo kaj ilustraĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* kopio de aliĝilo al UABE el 1925  ()

Kategorio:Blindulaj Esperanto-asocioj
Deutsche Flugsicherung

eta|Ĉefa konstruaĵo de la Germana Aviada Sekureco apud Frankfurto.
eta|konstruaĵo de la Germana Aviada Sekueco en Bremeno.

La **DFS Deutsche Flugsicherung GmbH** (= **Germana Aviada Sekureco** , nome societo de limigita respondeco) estas kiel entrepreno parto de la aertrafika administraciado de Germanujo. Ĝi estas nura proprieteco de la Federacia Respubliko Germanujo.

## Taskoj 
La DFS estas taskigita de la germana ŝtato por reguli la aviad-sekurecon:
* la kontrolado de la flugtrafiko en Germanujo,
* la starigo kaj funkciigado de teknikaj instalaĵoj kaj flugnavigadaj instalaĵoj,
* la planado kaj pruvigado de procezoj kaj instalaĵoj por la flugsekureco,
* verkado de ekspertizoj laŭ paragrafo 30,3 de la germana aertrafika juro,
* kontrolado de obstakloj de konstruaĵoj pli ol 100 m altaj,
* kolektado kaj publikigado de aertrafikaj informoj kaj aertrafikaj mapoj,
* transloka militara aviada sekureco en Germanujo.

## Eksteraj ligiloj 
* Offizielle Website der DFS
* Podcast zu den Forschungs- und Entwicklungsaktivitäten der DFS 

Kategorio:Flugsekureco
Kategorio:Aviadaj organizaĵoj en Germanio
Kategorio:Langen (Hesio)
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1993