Musteloj

**Musteloj** (*Mustela*) estas genro de malaltkruraj rabobestoj kun longa maldika korpo kaj tre valora felo.

La vorto *mustelo* havas ankaŭ aliajn sencojn; vidu sube.

* Tropika mustelo, *Mustela africana*
* Montara mustelo, *Mustela altaica*
* Ermeno, *Mustela erminea*
* Stepa putoro, *Mustela eversmannii*
* Kolombia mustelo, *Mustela felipei*
* Longvosta mustelo, *Mustela frenata*
* Japana mustelo, *Mustela itatsi*
* Flavventra mustelo, *Mustela kathiah*
* Lutreolo, *Mustela lutreola*
* Indonezia mustelo, *Mustela lutreolina*
* Nigrapieda putoro, *Mustela nigripes*
* Neĝmustelo, *Mustela nivalis*
* Malajzia mustelo, *Mustela nudipes*
* Putoro, *Mustela putorius*
* Kolonoko aŭ Siberia mustelo, *Mustela sibirica*
* Striadorsa mustelo, *Mustela strigidorsa*
* Egipta mustelo, *Mustela subpalmata*
* Vizono, *Mustela vison*

## La vorto *mustelo* 
La Esperanta vorto *mustelo* devenas de la latina vorto *mustela* aŭ *mustella*, kiu supozeble signifis la specion *Mustela nivalis*: latinaj-francaj vortaroj tradukas ĝin per *belette*.

En la Universala Vortaro de la Fundamento de Esperanto ĝi aperis kun jenaj nacilingvaj tradukoj: "**mustel**' martre | marten | Marder | куница | kuna." Tio kredeble estis eraro, ĉar ĉiuj kvin nacilingvaj vortoj signifas la genron *Martes*, kiun oni hodiaŭ nomas per la neoficiala vorto *marteso*, kiu laŭ PIV povas signifi aŭ la genron *Martes* aŭ, pli specife, la specion *Martes martes*.

En la Akademiaj Korektoj (1912) la franca kaj angla tradukoj de *mustelo* estas korektitaj al "martre, belette" kaj "weasel, marten". (La tradukoj en aliaj lingvoj ne estis korektitaj.) La aldonitaj tradukoj, *belette* kaj *weasel*, signifas la specion *Mustela nivalis*. (La angla vorto *weasel* povas signifi ankaŭ aliajn speciojn, aparte en Usono, sed ĝia plej tradicia senco estas la specio *Mustela nivalis*.)

La Vortaro de Esperanto (1910) de Kabe havis: "**Mustelo** (Zool.). Raba mambesto (nomo de la familio) (*Mustela*)."

Plena Vortaro de Esperanto (1934) havis: "**Mustelo.** Karnomanĝanta mambesteto tre maldikkorpa, kies felo estas tre ŝatata (*mustela martes*)." (*Mustela martes* estas malnova nomo de *Martes martes*.)

PIV (1970) havis: "**mustel/o** **1** Mamulo el la subordo de rabobestoj, malaltkrura, kun longa k maldika korpo k valora felo (*Mustela, Martes* k.a.). **2** G. de rabobestoj, al kiu apartenas ermeno, lutreolo, putoro, vizono k.a. (*Mustela*)."

Resume, tra la jaroj oni atribuis diversajn sencojn al *mustelo*:

1. Martes.

2. Mustela, Martes kaj aliaj parencaj genroj.

3. Mustela.

4. Mustela nivalis.

Senco 1 ŝajnas evitinda, malgraŭ la Fundamento, ĉar ni havas la vorto *marteso* por tio, kaj, se konsideri la latinan etimon kaj la sciencan uzadon, estus tre strange ekskluzivi ĝuste la genron *Mustela* el la bestoj nomeblaj *mustelo*.

Senco 2 eble estis proponita, por ke la Fundamento ne estu rekte malĝusta, sed ĝi ŝajnas ĝene malpreciza, speciale ĉar neniu jam klarigis, pri kiuj parencaj genroj temus.

Senco 3 ŝajnas neevitebla, pro la influo de la scienca nomo *Mustela*.

Senco 4 havas la aŭtoritaton de la latina etimo kaj la Akademiaj Korektoj. Cetere, ĉar la Universala Vortaro havas la specifajn vortojn *ermeno* por *Mustela erminea* kaj *putoro* por *Mustela putorius*, ŝajnas kredinde, ke Zamenhof celis, ke ankaŭ la vorto *mustelo* signifu precizan specion, ne tutan genron aŭ eĉ plurajn genrojn.

Atribui al *mustelo* la sencojn 3 kaj 4 kongruus kun la maniero, en kiu multaj Esperantaj vortoj estas difinitaj de PIV, inkluzive de la vorto *marteso*: vortoj ofte signifas kaj la genron kun simila scienca nomo kaj iun konatan specion en tiu genro. Tiel povus esti ankaŭ por *mustelo*.

Kategorio:Musteledoj
Kategorio:Genroj de mamuloj