Pinikolo

La **Pinikolo**, Pinulo aŭ Pina dikbekulo (*Pinicola enucleator*) estas granda membro de la genro de Pinikoloj en la familio de Fringedoj. Ĝi troviĝas en arbaroj de koniferoj tra Alasko, la okcidentaj montoj de Usono, Kanado, kaj en subarkta Fenoskandio kaj Siberio. Tiu specio estas tre rara vaganto en moderklimata Eŭropo; en Germanio ekzemple ne pli da 4 individuoj kaj ofte neniu estis vidataj ĉiujare ekde 1980.

## Aspekto kaj ekologio 

Pinicola-enucleator-002.jpg|Ina plenkreskulo
Pinicola enucleator5.jpg|Maskla nematurulo
Pine_Grosbeak,_female.jpg|Fronta vidaĵo de ino, notu la forkoforman voston, Parko Gatineau Park, Kebekio
Pinicola enucleator MHNT.ZOO.2010.11.220 Suomussalmi Naurois.jpg|*Pinicola enucleator*

Plenkreskuloj havas longan forkoforman nigran voston, nigrajn flugilojn kun du blankaj flugilstrioj kaj grandan fortikan malhelgrizan bekon kun la supra makzelo iom hokeca pinte kvazaŭ psitakece. Masklaj plenkreskuloj havas **rozruĝajn kapon** (kun malhelbruna traokula strio), **bruston, dorson** (iom brune strieca) kaj ĉefe **pugon**. Inaj plenkreskuloj estas olivecflavecaj kape (kun helbruna makuleto subokula) kaj puge kaj grizaj en dorso kaj subaj partoj. Junuloj havas malpli kontrastan plumaron ĝenerale kaj aspektas lanuga kiam venas plumoŝanĝo al kolora kapoplumaro.

Ties voĉo estas geografie varia, kaj inkludas fajfan *pui pui pui* aŭ *ĉii-vli*. La kanto estas mallonga muzikeca trilado.

La reprodukta habitato de la Pinikolo estas arbaroj de koniferoj. Ili nestumas sur horizontala branĉo aŭ sur forko de konifero. Tiu specio estas de konstante loĝantaj birdoj tra plej parto de sia teritorio; en la pleja nordo aŭ kiam manĝo malabundas, ili povas migri suden.

La Pinikolo manĝas en arboj kaj arbustoj. Ili mangcas ĉefe semojn, burĝonojn, berojn kaj insektojn. For de la reprodukta sezono, ili ofte manĝas are.

## Sistematiko kaj evoluo 
La Pinikolo, kun sia parenco de Himalajo nome la Ruĝkapa pinikolo (*P. subhimachala*), reprezentas antikvan diverĝon el sama stirpo kiu estigis ankaŭ la verajn pirolojn (*Pyrrhula*). La stirpo *Pinicola* diverĝis el siaj parencoj eble antaŭ dekduo da milionoj da jaroj, dum la Klarendoniano.

Samtempe komencis la evolua radiado de *Pyrrhula* tra Eŭrazio kaj la etendo tra la Holarkto de la tre proksime rilataj *Leucosticte* kaj ties parencoj. Tiuj genroj evoluis en la interno de Azio, kaj tiele eble la origina *Pinicola* estis jam birdo de koniferejo vivanta norde de Himalajo. La separo de la modernaj specioj eble estis rezulto de klimata ŝanĝo kiu dispelis la habitaton de *Pinicola* al subarktaj regionoj de norda kaj subalpa Himalajo. Eble la prauloj de la nordamerikaj Pinikoloj estis ventopelitaj individuoj kiuj alvenis tra norda Pacifiko, ĉar Beringio estis ĝenerale submerĝita en la Fina Mioceno.

## Referencoj
## Literaturo 
*  (2001): Phylogeography of crossbills, bullfinches, grosbeaks, and rosefinches. *Cellular and Molecular Life Sciences* **58**(8): 1159–1166.  PDF plena teksto
*  
*  (1986): Genetic relationships of North American cardueline finches. *Condor* **88**(4): 409-420. DjVu fulltext  PDF plena teksto 
*  (2007): Nachweise seltener Vogeltaxa (Aves) in Sachsen aus der ornithologischen Sammlung des Museums für Tierkunde Dresden [Records of rare bird taxa (Aves) in Saxony from the ornithological collection of the Zoological Museum Dresden]. *Faunistische Abhandlungen* **26**(3): 63-101 [Germane kun angla resumo]. PDF plena teksto

### Libroj 
* Adkisson, C. S. 1999. *Pine Grosbeak (Pinicola enucleator)*. In *The Birds of North America*, No. 456 (A. Poole and F. Gill, eds.). The Birds of North America, Inc., Philadelphia, PA.

### Tezoj 
* Adkisson CS. Ph.D. (1972). *AN ANALYSIS OF MORPHOLOGICAL AND VOCAL GEOGRAPHIC VARIATION IN NORTH AMERICAN PINE GROSBEAKS, PINICOLA ENUCLEATOR (AVES)*. University of Michigan, United States—Michigan.

### Artikoloj 
* Adkisson CS. (1977). *Morphological Variation in North American Pine Grosbeaks*. Wilson Bulletin. vol **89**, no 3. p.&nbsp;380-395.
* Adkisson CS. (1981). *Geographic Variation in Vocalizations and Evolution of North American Pine Grosbeaks Pinicola-Enucleator*. Condor. vol **83**, no 4. p.&nbsp;277-288.
* Arnaiz-Villena A, Guillen J, Ruiz-de-Valle V, Lowy E, Zamora J, Varela P, Stefani D & Allende LM. (2001). *Phylogeography of crossbills, bullfinches, grosbeaks, and rosefinches*. Cell Mol Life Sci. vol **58**, no 8. p.&nbsp;1159-1166.
* Babenko VG & Redkin YA. (1999). *Ornithogeographical characteristics of the Low Amur basin*. Zool Zhurnal. vol **78**, no 3. p.&nbsp;398-408.
* Boev Z. (1999). *Earliest finds of crossbills (genus Loxia) (Aves: Fringillidae) from Varshets (NW Bulgaria)*. Geologica Balcanica. vol **29**, no 3-4. p.&nbsp;51-57.
* Brotons L, Monkkonen M, Huhta E, Nikula A & Rajasarkka A. (2003). *Effects of landscape structure and forest reserve location on old-growth forest bird species in Northern Finland*. Landscape Ecology. vol **18**, no 4. p.&nbsp;377-393.
* Davies C & Sharrock JTR. (2000). *The European Bird Report: Passerines*. British Birds. vol **93**, no 9. p.&nbsp;415-427.
* Desgranges JL & Rondeau G. (1995). *CHANGES IN THE BIRD COMMUNITIES OF A BALSAM FIR WHITE BIRCH FOREST FOLLOWING AN INSECT PEST EPIDEMIC*. For Chron. vol **71**, no 2. p.&nbsp;201-210.
* Dunn EH. (1989). *Are Pine Grosbeaks Increasing at Bird Feeders in Ontario Canada*. Ontario Birds. vol **7**, no 3. p.&nbsp;87-91.
* Fuiimaki Y, Toda A & Yoshida S. (1979). *Rosy Finch Leucosticte-Arctoa New-Record and Pine Grosbeak Pinicola-Enucleator New-Record from Hidaka Mountains Central Hokkaido Japan*. Journal of the Yamashina Institute for Ornithology. vol **11**, no 1. p.&nbsp;67-69.
*  1994. A mitochondrial cytochrome b phylogeny of cardueline finches. Journal für Ornithologie, 135: 31. 
*  1998. Molecular phylogeny of the cardueline finches and Hawaiian honeycreepers. Ostrich, 69: 401. 
* Kinch B. (2006). *Northern Shrike preys on Pine Grosbeak*. Ontario Birds. vol **24**, no 3. p.&nbsp;160-161.
* Koenig WD & Knops JMH. (2001). *Seed-crop size and eruptions of North American boreal seed-eating birds*. Journal of Animal Ecology. vol **70**, no 4. p.&nbsp;609-620.
* Mikaelian I, Ley DH, Claveau R, Lemieŭ M & Berube J-P. (2001). *Mycoplasmosis in evening and pine grosbeaks with conjunctivitis in Quebec*. Journal of Wildlife Diseases. vol **37**, no 4. p.&nbsp;826-830.
* Mills A. (1986). *Correlations among Winter Finch Numbers at Ottawa Canada 1958-1983*. Ontario Birds. vol **4**, no 1. p.&nbsp;30-32.
* Peck MK, Coady G, Binsfeld G & Konze KR. (2004). *First documented nest record of Pine Grosbeak in Ontario*. Ontario Birds. vol **22**, no 1. p.&nbsp;2-8.
*Pittaway R. (1989). *Pine Grosbeaks Using Bird Feeders*. Ontario Birds. vol **7**, no 2. p.&nbsp;65-67
*Pittaway R. (1998). *Two song types of the pine grosbeak*. Ontario Birds. vol **16**, no 1. p.&nbsp;38-39
* Pruitt WO, Jr. (2005). *Why and how to study a snowcover*. Canadian Field Naturalist. vol **119**, no 1. p.&nbsp;118-128.
* Pulliainen E. (1979). *On the Breeding of the Pine Grosbeak Pinicola-Enucleator in Northeastern Finland*. Ornis Fennica. vol **56**, no 4. p.&nbsp;156-162.
* Pulliainen E, Saari L & Tunkkari P. (2002). *Life strategy of Finnish pine grosbeaks Pinicola enucleator*. Aquilo Ser Zoologica. vol **30**, p.&nbsp;83-96.
* Spicer GS. (1978). *A New Species and Several New Host Records of Avian Nasal Mites Acarina Rhinonyssinae Turbinoptinae*. Journal of Parasitology. vol **64**, no 5. p.&nbsp;891-894.
* Stephen LJ & Walley WJ. (2000). *Alcohol intoxication contributing to mortality in Bohemian Waxwings and a Pine Grosbeak*. Blue Jay. vol **58**, no 1. p.&nbsp;33-35.
* Stradi R, Celentano G & Nava D. (1995). ''Separation and identification of carotenoids in bird's plumage by high-performance liquid chromatography-diode-array detection*. Journal of Chromatography B Biomedical Applications. vol **670**, no 2. p.&nbsp;337-348.
* Stradi R, Celentano G & Nava D. (1995). *SEPARATION AND IDENTIFICATION OF CAROTENOIDS IN BIRDS PLUMAGE BY HIGH-PERFORMANCE LIQUID-CHROMATOGRAPHY DIODE-ARRAY DETECTION*. J Chromatogr B-Biomed Appl. vol **670**, no 2. p.&nbsp;337-348.
* Stradi R, Pini E & Celentano G. (2001). *Carotenoids in bird plumage: the complement of red pigments in the plumage of wild and captive bullfinch (Pyrrhula pyrrhula)*. Comp Biochem Physiol B-Biochem Mol Biol. vol **128**, no 3. p.&nbsp;529-535.
* Stradi R, Rossi E, Celentano G & Bellardi B. (1996). *Carotenoids in bird plumage: The pattern in three Loxia species and in Pinicola enucleator*. Comparative Biochemistry & Physiology B. vol **113**, no 2. p.&nbsp;427-432.
*Svingen D & Rogers TH. (1994). *Winter Season: December 1, 1993 - February 28, 1994: Idaho/Western Montana Region*. National Audubon Society Field Notes. vol **48**, no 2. p.&nbsp;228-229
* Taylor P. (1979). *Interspecific Vocal Mimicry by Pine Grosbeaks Pinicola-Enucleator*. Canadian Field Naturalist. vol **93**, no 4. p.&nbsp;436-437.
* Taylor P. (1996). *Winter songs of the Pine Grosbeak*. Blue Jay. vol **54**, no 2. p.&nbsp;82-84.
* Topp CM. (2004). *EPSCoR graduate fellowship phase I, Alaska genomic diversity (2003-2004)*. Arctic Science Conference Abstracts. vol **55**, no September 29.
* Virkkala R. (1987). *Effects of Forest Management on Birds Breeding in Northern Finland*. Annales Zoologici Fennici. vol **24**, no 4. p.&nbsp;281-294.
* Virkkala R. (1991). *Population Trends of Forest Birds in a Finnish Lapland Landscape of Large Habitat Blocks Consequences of Stochastic Environmental Variation or Regional Habitat Alteration*. Biological Conservation. vol **56**, no 2. p.&nbsp;223-240.
* Wolfe DFG. (1996). *Opportunistic winter water acquisition by Pine Grosbeaks*. Wilson Bulletin. vol **108**, no 1. p.&nbsp;186-187.

## Eksteraj ligiloj 
* Filmetoj de Pinikolo ĉe Internet Bird Collection
* Pinikolo - *Pinicola enucleator''  - USGS Patuxent Bird Identification InfoCenter
* Pinikolo, Informaro kaj fotoj - Suddakotaj Birdoj kaj Birdumo
* Speciinformaro de la Pinikolo - Laboratorio Cornell de Ornitologio
* Fotaro de Pinikolo  VIREO

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo