open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
János Béres (bekflutisto)

**János Béres** [jAnoŝ bEreŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Béres János** estis hungara flutisto kaj instruisto.
János Béres https://hu.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9res_J%C3%A1nos_(furulyam%C5%B1v%C3%A9sz) naskiĝis la  1930 en Gagybátor kaj mortis la 23-an de novembro 2022.

## Biografio 
János Béres lernis jam frue muzikon en la familio. En 1948 li atingis la unuan lokon en tutlanda muzika konkurso, la samo okazis en 1953 en Monda Festivalo de Junularo kaj Studentaro en Bukaresto. Li komencis sian artistan karieron en 1951 komence kiel popoldancisto, poste bekflutisto. En la sama jaro li interkonatiĝis kun Zoltán Kodály, kiu influis lin ankaŭ rilate la instruadon. En 1952 li estis la unua hungara instruisto pri bekfluto. En 1960 li fondis orkestron ankoraŭ nun funkciantan. Li ofte faris koncertojn en la Hungara Radio, li estis grava partoprenanto de serioj "Röpülj páva" kaj "Nyílik a rózsa" en Hungara Televizio. En 1975 li fondis muzikan lernejon en Óbuda. Li ricevis premion Kossuth en 2014, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

 
## Elektitaj publikaĵoj 
* 12 lernolibroj pri la bekfluto

## Fontoj 
* [hungarlingva intervjuo(https://eo.wikipedia.org/wiki/intervjuo)]
* [hungarlingva biografio kun foto](https://hu.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9res_J%C3%A1nos_(furulyam%C5%B1v%C3%A9sz))
 

Kategorio:Hungaraj bekflutistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Golfo de Tajlando

La **Golfo de Tajlando** - ĝis la tria kvarono de la 20-a jarcento ankoraŭ en Esperanto nomita ***Siama golfo*** - estas parto de la Sudĉina maro. Ĝi estas ĉirkaŭita de Malajzio, Tajlando, Kamboĝo kaj Vjetnamio. La tuta areo estas proksimume 320.000 km². Je la norda flanko, ankaŭ nomata *Golfeto de Bangkoko* elfluas la rivero Menamo (ankaŭ: Chao Phraya).

La averaĝa profundo estas 45 metroj kaj la plej profunda punkto 80 metroj. La Golfo de Tajlando per tio estas relative malprofunda. Pro tio la miksado de nesala akvo kun marakvo okazas malrapide. La forta alfluo de grandaj riveroj, kiel la Menamo, igas ke la akvo en la golfo ne estas tre sala kaj enhavas multe da sedimento. La fundo enhavas nafton kaj tergason.

Pro la tropika varmo de la akvo en la golfo troviĝas multaj koralrifoj. Tio kondukis al la establo de subakvaj sportejoj, inter aliaj en Pataja kaj sur la insulo Ko Samui.

Dum la lasta glaciepoko la golfo ne ekzistis, sed formis la valon de Menamo.

Geografia pozicio:
()

## Referencoj 
Kategorio:Golfoj en la Pacifiko
Kalvinana preĝejo (Rudabánya)

La **Kalvinana kirko** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Rudabánya.

## Historio 
En tiu loko frugotika kirko estis konstruita en la 14-a jarcento. En la sekva jarcento ĝi estis pligrandigita ricevanta ankoraŭ 2 navojn kaj 3 kapeletojn. En 1555 kaj 1576 la turkoj faris detruetojn, tial la katolika kirko longe ne estis uzata, krome la loĝantoj iĝis kalvinanaj. En 1595 jam la kalvinanoj profitis la kirkon. Inter 1664-1666 oni konstruis interne muron, kiu disigis la konstruaĵon je uzebla kaj ruina partoj. La ruina parto estis plene malkonstruita. La nun videbla preĝejo formiĝis en la 18-a jarcento per alkonstruo de vestiblo. En 1789 oni konstruis apartan sonorilstablon, en 1896 kvadrata kampanilo konstruiĝis. En la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj arkeologiaj esploroj, poste renoviĝo okazis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto kaj ĝi havas 2 enirejojn. Ekstere ĉe piliero estas videbla sunhorloĝo (tre malofta en Hungario). Menciindas la fera pordo el la 14-a jarcento. Interne sur la muroj oni trovis freskopartojn trovitajn en 1928. Oni supozas, ke ili estis pentritaj en la 1430-aj jaroj. Krome estas 2 tomboŝtonoj. La predikejo fariĝis en 1767. Fine supre (kiel la foto prezentas) la pentrita kasona plafono estas videbla pentrita en 1675, repentrita en 1758.

## Fontoj 
* hungare 
* hungare 
* hungare kun multe da foto
eta|maldekstre|Kalvinana kirko en Rudabánya
eta|La kasona plafono

Rudabánya
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Rudabánya
Wildenburger Land

eta|Hatzfeldt: murankro (maldekstre)
La **Wildenburger Land** (aŭ **lando de Wildenburg** ) estas historia teritorio okcidente de Siegen. Hodiaŭ ĝi estas la plej norda parto de Rejnlando-Palatinato, (Germanio). Ĝi konsistas el partoj de Siegerland kaj Mittelsieg-Bergland.

## Historio 
La nomo „Wildenburger Land“ venas de la iam libera landeto Wildenburg ene de la Sankta Romia Imperio. La senjoroj de Wildenburg havis sian sidejon en Wildenburg. La gento pereis en la jaro 1418. Poste la stato de senpera senjoreco transiris al la grafoj de Hatzfeld. 1806 Wildenburg fariĝis parto de la grandduklando Berg. En 1815 ĝi fariĝis prusa. Ekde 1946 la „Wildenburger Land“ apartenas al Rejnlando-Palatinato.

## Teritorio 
La historia regiono formas la plej nordan pinton de la hodiaŭa distrikto Altenkirchen kaj la federacia lando Rejnlando-Palatinato. La plej granda komunumo estas Friesenhagen.

Krome troviĝas sur la teritorio de la historia senjorio Wildenburg la hodiaŭaj komunumoj Birken-Honigsessen, Hövels, Katzwinkel kaj la urboparto Wissen, kiuj situas norde de la rivero Sieg. La evangelia komunumo Wissen de hodiaŭ egalas grandparte al la tiama teritorio de la senjorio Wildenburg-Schönstein.

## Blazonoj 
La blazono de la senjorio Wildenburg montras tri ruĝajn rozojn sur arĝenta fono.
Kelkaj komunumoj transprenis la „ Wildenburg“-ajn rozojn.

dosiero:DEU Friesenhagen COA.svg|Friesenhagen
dosiero:DEU Katzwinkel COA.svg|Katzwinkel (Sieg)
dosiero:DEU Verbandsgemeinde Wissen COA.svg|komunumaro Wissen

En la blazono de la distrikto Altenkirchen la rozoj estas anstataŭataj de la „Hatzfeldt-a murankro“ (nigra murankro sur ora fono)

dosiero:DEU Landkreis Altenkirchen COA.svg|distrikto Altenkirchen

## Eksteraj ligiloj 
* Reichsherrschaft Wildenburg mit Karte 1789
* Willkommen im Wildenburger Land 
* Kirchenkreiskarte: evangelische Kirchengemeinde Wissen 

Kategorio:Distrikto Altenkirchen (Westerwald)

## Referencoj
Deutschlandhaus

eta|200px|Deutschlandhaus dum nokto
**Deutschlandhaus** estas nun oficeja kaj vendeja domo en la urbocentro de Essen ĉe la strato *Lindenallee*. Ĝi estis konstruata en la jaroj 1928 kaj 1929 kiel teĥnika urbodomo kaj validas kiel unua altodomego de la urbo. Nun ĝi substaras monumentprotekton.

## Historio 
La tereno inter Trentelgasse, Kapuzinergasse, Hirschland-Placo kaj Lindenallee, en la 18-a jarcento ankoraŭ preferata loĝtereno de la bonhavaj burĝoj, evoluis kadre de la komunuma reformo rapide al moderna urbocentra kerno, kiu precipe elpaŝis kiel bankokvartalo.

Sur la terpeco de Förster, direktoro de Krupp, laŭ decido de la urbestraro ekestu teĥnika urbodomo. Arĥitekto kaj nemoveblaĵo-entreprenisto Jacob Koerfer ricevis ĉi tiun terpecon je hereda farmo de la urbo Essen kaj starigis tie la *Deutschlandhaus*.

Post nur unujaro konstrutempo la urbo povis ekloĝi en sia nova teĥnika urbodomo. Ekde tiam la uzo negrave ŝanĝiĝis kaj ankoraŭ nun ĉi tiu domo (intertempe kun modernigita ekstera fasado) loĝigas la urbon Essen kiel luanto.

En 1990 oni pliampleksigis la domensemblon per vendejpasejo Lindengalerie kaj per parkodomo tuj apud la domo.

## Domo 
Post komenco de la konstruado la 1-an de junio 1928 oni finkonstruis la deketaĝan *Deutschlandhaus* kun alteco de 35,6 metroj proksimume post unu jaro. Ĝi staras sur terpeco granda je 4.214 kvadrataj metroj kaj entenas proksimume 96.700 kubajn metrojn da ĉirkaŭkonstruita spaco. La parkdomo havas pli ol 1.931 kvadrataj metroj kun 16.183 kubaj metroj da ĉirkaŭkonstruita spaco.

La 1-an de oktobro 1990 oni finkonstruis la plilarĝigon de la pasejo. En la domo troviĝas publika paternosterlifto. La tuta teretaĝo loĝigas vendejojn. En 1988 *Deutschlandhaus* eniĝis en la urba listo de monumentoj de Essen.

Deutschlandhaus, Essen 01.jpg|Paternosterlifto
Deutschlandhaus, Essen 02.jpg|Vendeja pasejo Lindengalerie
Deutschlandhaus, Essen 03.JPG|Rigardo el la vendejpasejo Lindengalerie

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Deutschlandhaus ĉe fh-bochum.de 
* Heimpaĝo de Lindengalerie
* Deutschlandhaus en la retejo de la urbo Essen 

Kategorio:Konstruomonumentoj en Essen
Kategorio:Urbodomoj en Germanio
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1920-1929
Kategorio:Urbokerno de Essen
Kategorio:Turdomegoj en Germanio
Senjoroj de Wallbrunn

La **senjoroj de Wallbrunn** (origine nomataj ankaŭ **senjoroj de Ramstadt**) apartenis al la hesa kaj rejnlanda pranobelaroj. Ili devenas de Nieder-Ramstadt apud Darmstadt. De 1440 ĝis 1722 ilia sidejo estis la burgo Ernsthofen (poste Kastelo Ernsthofen) en la hodiaŭa Modautal. Hans la 4a de Wallbrunn servis unue al la grafoj de la Katzenelnbogen, poste al la Landgrafoj de Hesio. Anoj de la familio Wallbrunner supozeble respondecis pri la detruo de la urbo Friedberg en la jaro 1444.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Rejnlando-Palatinato
Ostrako

[eta|Ostrako kun nomo de [Temistoklo.]]

**Ostrako** (el la greka ὄστρακον, ostrakon) estas tia argilaĵ-rompero ("argilaĵ-folio"), sur kiu oni skribis en la antikvo (ĉefe ĉe Antikva Grekio) per inko aŭ ĉizis la literojn. Tion oni uzis por notoj, lernejaj taskoj, et-leteroj, memorigaĵoj. Oni trovis eĉ kompletajn arĥivojn el ĝi (ekz. Nikanor-arĥivo). Ĝi havis ekz. gravecon dum la ostrakismo. (La balotantoj surskribis la nomon de la forpelinda homo sur eroj de argilaĵo).

Ĝi abundis en la antikvo kaj malmultekostis male al multekosta papiruso, kiun oni devis importi el la Antikva Egiptujo.

Kategorio:Antikva Grekio
Chen Jingrun

**Chen Jingrun** (naskiĝis la 22-an de majo 1933, mortis la 19-an de marto 1996) estis ĉina matematikisto, kies studkampo estis nombroteorio.

Lia plej granda atingo estis tiel nomata **teoremo de Chen** estanta pli malforta versio de la fama konjekto de Goldbach. Laŭ tiu ĉi hipotezo ĉiun primon parecan oni povas prezenti kiel sumon de du primoj. La supozo ĝis hodiaŭ ne estas pruvita. La teoremo de Chen diferencas nur per tio ke la dua elemento de la sumo povas estis duonprimo. La teoremo de Chen estis pruvita en 1966 kaj **ne estas** hipotezo. Ankaŭ ekzistas nocio de la **primo de Chen**, kiu havas formon p+2 kie p estas laŭplaĉa primo, p+2 povas esti primo aŭ duonprimo.

Jen la komencaj elementoj de vico de la primoj de Chen:
2 3 5 7 11 13 17 19 23 29 31 37 41 47 53 59 67 71 83 89 101

Ekzemple 7 estas primo, 9 estas duonprimo.

Laŭ nomo de Chen Jingrun estis nomita asteroido Chenjingrun malkovrita en 1996.

Kategorio:Ĉinaj sciencistoj
Kategorio:Ĉinaj instruistoj
Kategorio:Ĉinaj sciencoverkistoj
Kategorio:Nombroteoriistoj
Kategorio:Membroj de la Ĉina Akademio pri Sciencoj
11001 Andrewulff

'*11001 *Andrewulff'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Hans-Emil Schuster elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan amatoran astronomon *Andre Wulff*, partopreninton al multenombraj jaroj de observo de kometoj kaj asteroidoj. Li ankaŭ servis ĉe la estraro de la Socio de Popola Astronomio de Hamburgo kiel kun-redaktoro de ties trimonata revuo *Der Sternkieker '' kaj responsulo pri la funkcio de ties observatorio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hans-Emil Schuster
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Calamagrostis epigejos

***Calamagrostis epigejos*** (esperante tufokano duna) estas specio de pooideoj. Ĝi estas geofito kun rizomoj.

## Priskribo 
eta|maldekstra|En *Flora Batava*
Spiketoj havas nur unu floron.

## Eksteraj ligiloj 
* Priskribo (burgonja universitato)  
* Priskribo (Botarela) 

Kategorio:Calamagrostis
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Marion Gräfin Dönhoff

**Marion Hedda Ilse Gräfin DÖNHOFF** (1909 sur la kastelo kastelo Friedrichstein en la tiama Orienta Prusio; 2002 sur kastelo Crottorf apud Friesenhagen, en la germana federacia lando Rheinland-Pfalz) estis ĉefredaktorino kaj kuneldonistino de la germana semajngazeto *Die Zeit*. Ŝi estas unu el la plej gravaj publicistinoj de la germana postmilita tempo.

Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj
Malaltaĵburgo

[eta|Burgo [Trakai (Litovio), nome insulburgo]]
La termino **malaltaĵburgo** aludas al burgo kiu situas en malaltaĵo, en ebenaĵo aŭ en valo. La malo estas altaĵburgo, kiu estas sur natura altaĵo. En Germanio nur 34 % de la burgoj apartenas al la burgtipo malaltaĵburgo.

Malaltaĵburgoj en kazo de defendo ne havis la avantaĝon de natura alteco. Tial oni elektis aliajn bone defendeblajn lokojn kie konstrui la burgon, ekzemple sur riveraj aŭ lagaj insuloj aŭ en marĉlando. Se mankis tiaj lokoj oni devis konstrui artefaritajn fosaĵojn kun aŭ sen akvo, remparojn, palisadojn kaj ringmuron. Por plialtigi la burgon eblis krei teramason kiel ĉe terkonusa burgo, sed ankaŭ defendturoj estis utilaj.

## Tipoj 
[eta|la akvofosaĵo de [burgo Calvörde estis konektita per kanalsistemo kun la rivero Ohre]]
* akvoburgo: esprimo por ĉiu burgtipo, kiu uzas akvon por bari la vojon al la burgo.

Laŭ ilia topografia situo oni povas distingi:
* riverburgo: ĉe riverbordo starigita burgo, ofte kun aldonaj akvofosaĵoj.
* lagburgo: burgo ĉe laga bordo.
* marburgo: burgo ĉe marbordo.
* insulburgo: burgo sur natura aŭ artefarita insulo en rivero aŭ lago.
* marĉburgo: burgo en marĉa lando.
* valburgo: burgo en fundo de la valo.

Specialaj formoj estas la tiel nomataj *valbaraĵoj*. Ĉi-tie la defendinstalaĵoj en la valo estas ligitaj per muroj kun deklivburgo aŭ pintburgo. Tiaj instalaĵoj estas kombinaĵo de altaĵburgo kaj malaltaĵburgo. Bona ekzemplo por tio estas la burgoj de Bellinzona.

Nomigado laŭ la funkcio:
* pontburgo: burga instalaĵo kontrolas transirejon super rivero.
* havenburgo: burgo pro protekti havenon.

## Ekzemploj 
eta|Groß Raden, frumezepoka burginstalaĵo
* Kastelo Caerlaverock, akvoburgo en triangula formo, Skotlando
* Kastelo Eilean Donan, insula burgo en Skotlando
* Kastelo Warwick, riverburgo, Anglio
* kastelo Sully-sur-Loire, akvoburgo en la valo de la Luaro, Francio
* Burgo Beersel, malfrumezepoka brikburgo, Belgio
* burgo Nassenfels, burgo sur la loko de romia fortikaĵo, Germanio
* Groß Raden, frumezepoka slava insulburgo, Germanio
* Burgo Dankwarderode, burgo de la dukoj de Braunschweiger, Germanio
* ordenburgo Marienburg, sidejo de la Ordeno de Germanaj Kavaliroj, plej granda brikkonstruaĵo de Eŭropo, Pollando

## Referencoj 
## Literaturo 
* Horst Wolfgang Böhme, Reinhard Friedrich, Barbara Schock-Werner (Eld.): *Wörterbuch der Burgen, Schlösser und Festungen*. Reclam, Stuttgart 2004, ISBN 3-15-010547-1, S. 156
* Friedrich-Wilhelm Krahe: *Burgen und Wohntürme des deutschen Mittelalters*. Band 1, Thorbecke, Stuttgart 2002, ISBN 3-7995-0104-5, S. 21–23

Kategorio:Burgoj
11002 Richardlis

'*11002 *Richardlis'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la doktoron en medicino *Richard J. Lis'', ortopediiston kaj kirurgiiston ĉe la Ortopedia Instituto de Pasadena dum pli ol 15 jaroj. Ano de multenombraj profesiaj medicinaj asocioj, li ankaŭ provizas medicinajn konsultojn al la studantoj de Kalteko sur volonta bazo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
San Ignacio Río Muerto

**San Ignacio Río Muerto** estas unu el la 72 komunumoj de la meksika subŝtato Sonora, kiu estas la dua plej granda subŝtato de Meksiko kaj situas en la plej norda parto, kiu limas al Usono. La ĉefurbo de la komunumo havas la saman nomon. La kodnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 26072.

## Geografio 
La komunumo laŭ la lasta popolnombrado de la instituto INEGI en 2010 havis 14 136 loĝantojn. El tiuj estis 7 297 viroj kaj 6 839 virinoj. La komunumo havas surfacon de 1 144&nbsp;km². La alteco de la teritorio varias inter 0 kaj 50 metroj super la marnivelo: la okcidenta kaj suda limo de la komunumo estas marbordo al la Kalifornia Golfo.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2010, (hispane: censo de loĝantaro kaj loĝlokoj).

Kategorio:Komunumoj de Sonora
Orry-la-Ville

**Orry-la-Ville** [] estas franca komunumo en la departemento Oise, en la regiono Pikardio. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2011.

## Geografio 
Orry-la-Ville situas en la sudo de Oise, ĉe la limo kun Francilio,  sudokcidente de Senlis.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Transporto 
eta|maldekstra|La stacidomo
En Orry-la-Ville estas du stacidomoj:
* , en la linio RER D, apud la urbocentro,
* , finhaltejo de RER D, sed ankaŭ en TER-linio kun rektaj senhaltaj trajnoj al pariza stacidomo Gare du Nord.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Oise

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo


Kategorio:Komunumoj de Oise
11004 Stenmark

'*11004 *Stenmark'''* estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Lars Stenmark'', profesoron pri mikro- kaj nanoteknologio por kosmaj aplikoj ĉe la Universitato de Upsalo. Li grave helpis je multenombraj svedaj kosmaj projektoj kiel la satelitoj Freja kaj Odin.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Bacalar

**Bacalar** ekde februaro 2011 estas unu el la ekde tiam 10 komunumoj de la meksika subŝtato Quintana Roo, kiu situas sur la duoninsulo Jukatano en la centro-orienta parto de Meksiko. Ĝis tiu tempo la komunuma teritorio estis parto de la komunumo Othón P. Blanco, kaj la samnoma loĝloko Bacalar, kiu ekde februaro 2011 estas la adaministr acentro de la nova komunumo kaj laŭ la censo de 2010 havis 11 084 loĝantojn, tiutempe estis la dua plej granda loĝloko de la komunumo Othón P. Blanco, post la urbo Chetumal. La urbo Bacalar situas ĉe la koordinatoj 18° 40'37" norde, 88° 23' 43" okcidente, proksimume 40 kilometrojn norde de Chetumal. La nova komunumo - la norda parto de la antaŭa komunumo Othón P. Blanco - ampleksas 7 161 kvadratajn kilometrojn, proksimume 40 procentaĵoj de la antaŭa komunumo Othón P. Blanco, kiu kovris 18 760 kvadratajn kilometrojn.

Oriente de la loĝloko Bacalar situas vasta laguno, same nomata Bacalar.

eta|maldekstra|400px|laguno Bacalar
eta|maldekstra|300px|laguno Bacalar

## Referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Quintana Roo
11013 Kullander

'*11013 *Kullander''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la svedan fizikiston Sven Kullander, profesoron en scienco pri radiado ĉe la Universitato de Upsalo. Li ankaŭ havas viglan intereson por la scienca popularigo por edukistoj kaj ĝenerala publiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Gravito (filmo)

**Gravito** (2013) estas filmo reĝisorita de Alfonso Cuarón kiu gajnis 7 Oskar-premiojn de la akademio. Kuriozaĵo, por esperantistoj, de tiu filmo estas ke ties produktora entrepreno nomiĝas Esperanto Filmoj.

## Intrigo 
La D-ino Ryan Stone (Sandra Bullock) estas specialisto en sia unua misio en la kosmopramo *Explorer*. Akompanas ŝin la veterana kosmonaŭto Matt Kowalski (George Clooney). Dum spaca promenado por ripari la kosmoteleskopo Hubble, la rusoj detruis artefaritan sateliton kaj tio kreis nubon de kosmorubo kiu komencis detrui diversajn aliajn satelitojn.

Tiu nubo trafis *Explorer*-n kaj apartigis *Stone*-n de la kosmopramo sed Kowalski rapide trovas ŝin kaj ambaŭ revenas al la kosmopramo. Tie ili malkovras ke la aparato estas severe damaĝita, do ili decidas vojaĝi al la Internacia Kosmostacio kiu troviĝas 100km for, por reveni teren pere de la kosmoŝipo "Sojuz".

Kiam ili atingas la stacion ili vidas ke unu Sojuz jam ne estas kaj la alia havas siajn paraŝutojn neuzeblajn por reveni al la tero. Kowalski tamen proponas uzi tiun Sojuz por vojaĝi al la Ĉina kosmostacio *Tiangong*. Pro diversaj problemoj Kowalski apartiĝas de Stone kaj li ne plu povas akompani ŝin, do ŝi vojaĝas sola al *Tiangong* kaj de tie ŝi sukcesas eniri la kosmoŝipon Shenzhou por trapasi la atmosferon kaj surakviĝi en lago.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de Gravity
* 

Kategorio:Usonaj sciencfikciaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2013
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Fikciaj kosmoveturantoj
Unperfekthaus

**Unperfekthaus** (eo: malperfektodomo) estas kultura institucio en Essen. La domo proponas gastejon kaj tranokteblecojn, en la centro tamen staras la dispono de ĉambroj por seminarioj same kiel metiejoj por artaj aktivecoj. La institucio, kiun fondis Reinhard Wiesemann en 2004, troviĝas en la urbocentro en iama ehemaligen franciskana monaĥejo.

## Koncepto 
*Unperfekthaus* donas sur sep etaĝoj je entute 4000 kvadrataj metroj kreemuloj kaj artistoj la eblecon verki. Ĝi rezignas ajnan cenzuron aŭ antaŭkondiĉojn, nur tiujn, ke la verkado estu laŭleĝa, artkrea kaj publika.

*Unperfekthaus* celas per tio laŭ propra eldiro, esti „Ekejo por profesiigi sian revon aŭ fondi firmaon“ sen gravaj financaj riskoj. Por la artistoj ne ekestas fiksaj kostoj, ĉar la uzon de la ĉambroj por ili estas senpagaj.

Esenco de la koncepto estas la vizitantoj. La tuta domo estas malferma por vizitantoj, kiuj pagas enirkotizon, kiu tamen ankaŭ inkluzivas ĉiujn senalkoholajn trinkaĵojn ankaŭ en la gastejo. La vizitantoj rajtas libere vagi tra la tuta domo kaj rigardi verkadon kaj verkojn de la verkantoj. Krom tio oni povas uzi la ĉambrojn por publikaj okazigoj aŭ renkontiĝoj. Ekzemple en 2009 ĉi tie okazis publika koncerto de Alejandro Cossavella, kiun organizis la Esperanto-Grupo Essen. Al la domo apartenas ankaŭ hotelo kun 14 litoj, kiun oni tamen povas nur lui entute.

## Literaturo 
* Reinhard Wiesemann, Bettina Mankowski: *Essen-Unperfekt. Making of Unperfekthaus. Ein Haus macht den Anfang*. Verlag Villa Vogelsang, Essen 2004, ISBN 3-9809343-2-2.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Retejo generationenkult.de
* Unperfekthaus ĉe *ruhr-guide.de*
* Vidbendo pri Unperfekthaus ĉe youtube

## Referencoj 
Kategorio:Essen
Kategorio:Urbokerno de Essen
Kategorio:Kulturdomoj en Germanio
11005 Waldtrudering

'*11005 *Waldtrudering'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la dana astronomo Richard Martin West elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al *Waldtrudering '', bela loĝeja kvartalo de la ĉirkaŭurbo de Munkeno, kie la malkovrito kaj sia familio loĝas de 1980, kun multenombraj bonaj amikoj en mirinda najbararo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Richard Martin West
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
HTTP 404

eta|ekran-bildo de la eraro 404
**HTTP Eraro 404** aŭ **ne trovita** erar-mesaĝo estas stata HTTP kodo kiu indikas ke la *amfitriono* kapablis komuniki kun la servilo sed la petita dosiero ne ekzistas.

Tiu eraro ne devas esti konfuzita kun "TTT-servilo ne trovita" aŭ similaj eraroj kiuj indikas ke oni ne povis konektiĝi kun la servilo.

Kategorio:Ret-komunikaj protokoloj
11006 Gilson

'*11006 *Gilson'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usonaj geedzoj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la kaliforna instruisto, verkisto kaj surper-intendanto de lernejoj *Jewett Castello Gilson'' (1844–1926), rezoluta por ricevi astronomian observatorion por la lernejoj kaj homoj de Oakland. En 1883 li trovis donacanton por financi tion, kio iĝis la Observatorio Chabot.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Calamagrostis arundinacea

***Calamagrostis arundinacea*** estas specio de pooideoj. Ĝi estas hemikriptofito kun stolonoj.

## Priskribo 
La glumoj estas daŭrantaj, iliaj longoj estas kvazaŭ similaj. La spiketo enhavas nur unu floro.
La folioj estas ebenaj.

Kategorio:Calamagrostis
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Chetumal

**Chetumal** estas urbo de la meksika subŝtato Kintanaroo *(Quintana Roo)*, kiu situas sur la duoninsulo Jukatano en la orienta parto de Meksiko.

La urbo estas la administra centro kaj de la komunumo Othón P. Blanco kaj de la tuta subŝtato *Quintana Roo*.

Chetumal situas ĉe la okcidenta bordo de la samnoma golfeto de Chetumal, proksime de la enfluo de la limrivero *Río Hondo* en la golfeton. La urbo havas signifan marhavenon kaj pro sia proksimeco al la najbara ŝtato Belizo funkcias kiel komerca centro de la regiono. La urba nomo devenas de la vorto *Ĉaktemal* en la jukatana majaa lingvo, kiu signis la tiean regionon de la majaa kulturo.

Dum la hispana konkeriĝo de la jukatana duoninsulo, la regiona majaa ŝtato sukcesis venki plurajn atakojn de la hispanoj, sed fine de la 16-a jarcento tamen konkeriĝis, dum kelkdek kilometrojn norde de la urbo iuj majaaj teritorioj dumtempe restis sendependaj de la meksika ŝtato ĝis komence de la 20-a jarcento.

La nuna urbo oficiale fondiĝis en 1898 kiel meksika marhaveno je la nomo *Payo Obispo*, sed en 1936 reprenis la originan majaan nomon en ties iom hispanigita formo, do *Chetumal*.

Kiel ĉefurbo de la subŝtato la urbo ampleksas la registarajn konstruaĵojn de la subŝtato kaj la universitaton de Kintanaroo.

eta|maldekstra|
eta|maldekstra|

Kategorio:Urboj de Meksiko
Kategorio:Quintana Roo
José María Morelos (Quintana Roo)

**José María Morelos** estas unu el la 9 komunumoj de la meksika subŝtato Quintana Roo, kiu situas sur la duoninsulo Jukatano en la centro-orienta parto de Meksiko (ofte oni diras ke temas pri la suda parto de Meksiko, sed laŭ la latidudo, la komunumo situas je preskaŭ sama nivelo kiel la ĉefurbo de Meksiko)

La ĉefurbo de la komunumo estas José María Morelos. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 23006.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 32746 loĝantojn. El tiuj estis 16673 viroj kaj 16073 virinoj. La komunumo havas surfacon de 6,739 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas inter 35 ĝis ĉirkaŭ 100 metroj super la marnivelo (ju pli for de la atlantiko, des pli alta ĝenerale estas la reliefo).

En la komunumo ekzistas 110 loĝlokoj (laŭ INEGI statistike por urboj, vilaĝoj, domaroj). La ĉefaj loĝlokoj estas la sekvaj:
eta|maldekstra|190px|Ĉefaj loĝlokoj en la komunumo José María Morelos.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 26564 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 18128 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 68,2 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon. La plej multaj el ili parolas la jukatanan majaan lingvon (memnomigo: Màaya t'àan (Mayathan).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*José María Morelos  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Quintana Roo
11066 Sigurdo

**11066 Sigurdo** estas tre malgranda, hela apolona terrenkonta asteroido, malkovrita la  de la usonaj geedzoj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Sigurdo, plej fama heroo de la Nord-ĝermana mitologio, kiu ludis la ĉefan rolon en la Völsunga saga. Li rajdis dufoje tra ringo de fajro por veki Brunhildan, unuafoje por si kaj duafoje por la reĝo Guntero; en malsimpla rakonto pri amo, trompado kaj perfido.

En la epoko de la , la orbito de tiu marsrenkonta kaj terrenkonta asteroido pasas al 0,118851 AU, aŭ preskaŭ 17,78 milionoj da km, de tiu de Tero.

* La  ĝi pasis al 0,12262 AU (18,3439 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,12040 AU (18,0123 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Playa del Carmen

**Playa del Carmen** estas marborda urbo en la subŝtato Quintana Roo en la duoninsulo Jukatano, Meksiko. La urbo situas ĉe la bordo de la Kariba Maro, la tiel nomata Riviero Majaa, &nbsp;km sude de Cancún. Ĝi situas oriente de la ŝoseo *Carretera 307*, duonvoje inter Cancún kaj Tulúm.

Laŭ la stato de  en la municipo  vivis .

## Historio 
dekstra|eta|280x280ra|urba mapo
En ĝiaj fruaj tagoj, Playa del Carmen, aŭ "Playa" kiel la lokuloj nomas ĝin, estis malgranda fiŝkaptista urbeto.

Ĝia marhaveno estis utiligita per pramoj al la insulo Cozumel, kiu situas aliflanke de la markolo, kaj ĝia granda peco de sabla marbordo estis la ĉefkialoj de la evoluo de la urbo kiel turistloko.

## Ekonomio 
La ĉefa enspezo de la loĝantoj de la urbo estas bazita sur turismo. La urbo estas populara celo por vojaĝantoj el la tuta mondo, precipe loĝantoj de Usono, kiuj vizitas la lokon pro ĝia geografia proksimeco .

### Turismo 
En la lastaj jaroj, Playa del Carmen disvolviĝis rapide pro konstanta kresko de la nombro de turistoj. Ĝia marborda strio estas la ĉefa altiro, kiu inkluzivas areojn plenajn de restoracioj kaj ankaŭ pli trankvilajn, pli izolitajn areojn.

La urbo havas multajn loĝejojn, de malmultekostaj kaj bazaj hoteloj ĝis luksaj hoteloj, kaj ekzistas ankaŭ apartamentoj por mallongdaŭra luo.

La urbo havas abundon da restoracioj, kafejoj, budoj kaj vojaĝagentejoj disigitaj ĉie en la urbo. La influo de usona turismo sentiĝas kun la eniro de gigantaj usonaj kompanioj en la urbon kiel Starbucks, Hard Rock Cafe kaj Walmart.

Usono havas konsulejon en la urbo, aldone al la Usona Ambasadejo en Meksikurbo . 

Playa del Carmen havas tropikan klimaton kaj averaĝaj temperaturoj estas 24-25 celsiusgradoj. La pluvsezono komenciĝas en majo kaj daŭras ĝis decembro, dum la seka sezono komenciĝas en januaro ĝis majo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Quintana Roo
Kategorio:Urboj de Meksiko
Oriental

**Oriental** estas unu el la 217 komunumoj de la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo havas la saman nomon. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto, estas 21108. *Oriental* en la hispana signifas *Orienta*.

Kategorio:Komunumoj de Puebla
Listo de la plej altaj montoj en Tasmanio

Jen estas listo de la plej altaj montoj de insulo Tasmanio.
La listo enhavas montojn kun alteco pli ol 1400 metroj.

Kategorio:Montoj en Aŭstralio
Kategorio:Tasmanio
Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Mór Pál Czinár

**Mór Pál Czinár** [cinAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Czinár Mór Pál** estis hungara pastro, historiisto, arkivisto, instruisto, monaĥo, membro (korespondanta en 1858) de Hungara Scienca Akademio.
[eta|Mór Pál Czinár en [1864]]
Mór Pál Czinár http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1787 en Hungara reĝlando en Szakolca (nuntempa Skalica en Slovakio). Li mortis la  1875 en Győrszentmárton.

## Biografio 
Mór Pál Czinár devenis el luterana familio, sed li prenis la katolikan kredon en 1796. Li frekventis lernejon komence en sia naskiĝloko, poste en Győr. Li aliĝis al la benediktanoj en 1802, inter 1803–1809 li plulernis en Győr kaj Győrszentmárton. En 1811 li pastriĝis, poste li ekinstruis en diversaj lokoj. Post jaroj li iĝis gimnaziestro. En 1817 li doktoriĝis. Inter 1829–1842 li estis ĉefabata sekretario, poste arkivisto, fine bibliotekisto. Li ricevis premion en 1861.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Carmen jubilaeis honoribus ill. ac rev. dni Josephi Vilt episcopi Jaurinensis ab exsultantibus archigymnasii Jaurin* (1811)
* *Ode cels. ac rev. principi dno Joanni Bapt. Scitovszky de Nagy-Kér metropol. eccl. Strigoniensis archiepiscopo. occasione solemnis eiusdem inaugurationis VIII. Idus Januarii 1850. ab archiabbatia S. Martini de S. Monte Pannoniae oblata* (1850)
* *Index alphabeticus codicis diplomatici Hungariae per Georgium Fejér editi* (1866)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj C, CS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj arkivistoj
Kategorio:Hungaraj benediktanaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
László Cseh-Szombathy

**László Cseh-Szombathy** [lAslO ĉe-sombati], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Cseh-Szombathy László** estis hungara sociologo, demografo, mezlerneja kaj altlerneja instruisto, membro (korespondanta en 1993, ordinara en 2001) de Hungara Scienca Akademio.

László Cseh-Szombathy http://www.tudosportal.hu/egy.php?id=5969 naskiĝis la  1925 en Budapeŝto. Li mortis la  2007 en Budapeŝto.

## Biografio 
László Cseh-Szombathy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste universitatojn en Basel kaj Ĝenevo, fine li ricevis diplomon en  Universitato de Budapeŝto en 1950. Post lernado li ekinstruis en diversaj lernejoj en Budapeŝto. Inter 1957-1974 li laboris en la statistika oficejo, poste ĝis 1988 en sociologia instituto. Li instruis ekde 1984 en Universitato Eötvös Loránd, krome li estis gastoprofesoro en Vieno.

Li atingis la sciencan gradon PhD en 1975, li doktoriĝis en 1983 antaŭ la akademio. Li havas edzinon. Li okupiĝis ekzemple pri la sinmortigantoj. Li ricevis premiojn inter 1960-1996.
  
## Elektitaj publikaĵoj 
* *I. Rákóczi György 1644-es és 1645-ös hadjárata* (1956–1957)
* *Az öngyilkosok társadalmi jellege* (1963)
* *A családszociológia fő problémái és vizsgálati módszerei* (1974)
* *A mai magyar család* (La nuna hungara familio), (1983)
* *Modelling the Interrelation between Macro Society and Family* (1990)
* *Ellentmondó tendenciák a párkapcsolatok stabilitásának-instabilitásának alakulásában* (2002)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj sociologoj
Kategorio:Hungaraj demografoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Zoltán Bohus

**Zoltán BOHUS** [bohuŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bohus Zoltán** estis hungara skulptisto, vitroartisto, altlerneja instruisto. Lia edzino estis Mária Lugossy.

Zoltán Bohus http://artportal.hu/lexikon/muveszek/bohus-zoltan-32  naskiĝis la  1941 en Endrőd.
eta|Fontano en Budapeŝto fare de Zoltán Bohus

## Biografio 
Zoltán Bohus frekventis gimnazion en Békéscsaba, poste li studis en Industriarta Altlernejo en Budapeŝto inter 1961-1966. Post lernado li instruis samloke en la altlernejo, inter 1993-2010 en rango titulara profesoro. Li edziĝis en 1970 baldaŭe havanta 3 gefilojn. Li ricevis premion Kossuth en 2014, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj libroj 
* *Üveg az építészetben* (Vitro en la arkitekto), (1978)
* *Diplomamunkák* (1986)
* *Szilikát szak a főiskolán* (1994)

## Liaj artaj verkoj (elekto) 
* tombeja pordo en Budapeŝto (1967)
* 2 reliefoj en Budapeŝto (1974, 1976)
* fontano en Budapeŝto (1979, vidu la bildon!)
* vitromuro en hotelo en Pécs (1984)

## Liaj ekspozicioj 
* individuaj ekspozicioj en Budapeŝto okfoje inter 1972-2006
* individuaj ekspozicioj en provincaj urboj kaj eksterlande inter 1975-2009
* grupaj ekspozicioj enlande kaj elsterlande inter 1970-2013

## Elektitaj disĉiploj 
* Ágnes Kertészfi
* Gergely Pattantyús
* Orsolya Székely (vitroartisto)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj vitroartistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Batalo de Caseros

[eta|350px|Batalo de [Santos Lugares (Caseros).]]

En la **Batalo de Caseros**, okazinta la 3-a de februaro de 1852, la armeo de la Argentina Konfederacio, estrita de Juan Manuel de Rosas, respondeculo pri ties Eksteraj Rilatoj, estis venkita de la *Ejército Grande* (Granda Armeo), komponita de trupoj de Brazilo, Urugvajo kaj la provincoj Entre Ríos kaj Corrientes, estrita de la guberniestro de Entre Ríos, Justo José de Urquiza, kiu estis insurekciinta kontraŭ Rosas la 1-a de majo de 1851 kiam li lanĉis la nomitan "Pronunciamiento de Urquiza" (insurekcia manifesto).

La batalo finis per venko de la *Ejército Grande* kaj malvenko de Rosas, kiu saman tagon rezignis al gubernieco de la provinco Bonaero. Tio finigis ankaŭ la epokon de diktatoran intermitan regadon de Rosas.

## Bibliografio 
* Manuel Gálvez (1949). *Vida de Juan Manuel de Rosas*. Editorial Tor, Buenos Aires.
* Sir Woodbine Parish (1853). Buenos Aires y las provincias del Rio de la Plata: desde su descubrimiento y conquista por los Españoles. Tomo II. Buenos Aires: Imprenta de Mayo.
* Fausto Hernández (1939). *Biografía de Rosario*. Rosario: Ediciones "Ciencia".
* O´Donnell, Mario (2001), *Juan Manuel de Rosas*, Editorial Planeta, Buenos Aires. isbn:9504909035

Kategorio:1850-1859 en Argentino
Caseros
Kategorio:Konfliktoj en 1852
Caseros
Partido Colorado (Urugvajo)

La **Partido Colorado** (Ruĝa Partio) estas politika partio de Urugvajo kreita en 1836, kiu estas kun la Partido Nacional unu el la plej antikvaj de Urugvajo, la nomitaj tradiciaj partioj de Urugvajo.

Historie ĝi enhavis sektorojn de tre diversa ideologio, kiaj la liberalismo, la respublikismo, la kraŭsismo, la socialdemokratio, la konservismo kaj la pragmatismo, adoptante poziciojn en la gamo kiu ampleksas el la politika centro al la Politika dekstro.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la *Partido Colorado*

Kategorio:Historio de Urugvajo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1836
Kategorio:Politikaj partioj en Urugvajo
Ejército Grande

La nomita ***Ejército Grande*** (plennome **Ejército Grande Aliado Libertador**, signifante Granda Armeo, Alianca Liberiga Granda Armeo) estis milita armeo kiu, en 1852, estrita de la guberniestro de la Provinco Entre Ríos, Justo José de Urquiza, invadis la provincojn de Santa Fe kaj Bonaero kaj venkis super la armeo de Juan Manuel de Rosas, kiu ĝis tiam respondecis pri la eksteraj rilatoj de la Argentina Konfederacio.

Estis komponita de 24.000 homoj, la majoritato el la provincoj Entre Ríos kaj Corrientes, sed inklude 3.500 brazilanojn kaj 1.500 urugvajanojn. Formis parton ankaŭ en ĝi kelkaj divisioj estritaj de oficiroj rioplataj, estontaj elstaraj gravuloj de la argentina politiko, kiaj la estontaj prezidentoj Bartolomé Mitre kaj Domingo Faustino Sarmiento. Ĝi disponis el 50 artileriajn armilojn. Trapase tra Santa Fe, aligis ankaŭ 2.000 soldatojn de tiu provinco.

Urquiza estis retirinta el Rosas la delegitaron de la eksteraj rilatoj de la provinco Entre Ríos post la nomita "Pronunciamiento de Urquiza" (insurekcia manifesti), de la 1-a de majo de 1851. Post unua interkonsento inter la registaroj de Entre Ríos, Corrientes, Urugvajo kaj la Brazila Imperio, Urquiza, kun 6.500 entrerrianoj kaj korentanoj kaj apogita de imperibrazila armeo de 20.000 homoj el la tri armeeroj, li estis farinta kampanjon kontraŭ la generalo Manuel Oribe (titole prezidanto de Urugvajo kun apogo rosista) en Urugvajo devigante lin kapitulaci kaj tiele finis la *Guerra Grande*.

En 1851 Rosas deklaris la militon al Brazilo, kio favoris la subskribon de traktato kontraŭan la 21-a de novembro de 1851 fare de la registaroj de Entre Ríos, Corrientes, Urugvajo kaj Brazilo. 

Post nuligo de la sieĝo al Montevideo, ekformiĝis la *Ejército Grande* kun la sieĝantaj rioplataj trupo, inkludante la 4.000 soldatojn bonaerajn kiuj troviĝis sieĝante la urbon kaj la preskaŭ 2.000 orientajn soldatojn, kiuj estis defendante la sieĝantan urbon. Aliĝis ankaŭ 4.000 brazilaj ekspedicianoj enŝipitaj en Colonia del Sacramento. Dum la argentina kavalerio (entreriana, rioplata kaj korentana), iris surtere el Montevideo al la unua renkontiĝejo, en Gualeguaychú, Urquiza kaj la argentin-orienta infanterio enŝipiĝis, trairante poste la riveron Urugvajo instalante ĝin poste en Gualeguaychú. Poste oni translokigis al la haveno de Punta Gorda (Diamante). 

Kategorio:Historio de Argentino
Kategorio:Milita historio de Urugvajo
Kategorio:Historio de Brazilo
Kategorio:Armitaj fortoj de Urugvajo
Mejicanos

**Mejicanos** [meĥikanos] estas urbego, antaŭurbo kaj komunumo en meza parto de Salvadoro en Departemento San-Salvadoro. Ĝi apartenas al urbaro de San-Salvadoro. *Mejicanos* signifas en la hispana loka lingvo *Meksikanoj*.

## Geografio 
Mejicanos situas sur altebenaĵo en meza parto de la lando kontaktiĝanta kun la ĉefurbo San-Salvadoro. La antaŭurbo situas 4 km de la urbomezo de San-Salvadoro, 7 km, 4 km de Soyapango.
eta|maldekstre|Urbodomo de Mejicanos

## Historio 
Kiam la hispanaj konkerantoj alvenis en la nuna Salvadoro en 1524, tiam alvenis ankaŭ meksikaj indianoj por helpi la koloniadon. La loknomo Mejicanos aperis en 1573, "Nuestra Señora de la Asunción Mexicanos" en 1740, denove Mejicanos en 1770, Mexicanos en 1807. En 1824 la komunumo jam apartenis al la jam sendependa ŝtato. Mejicanos ricevis la statuson vilaĝo en 1888, urbo en 1948. Ĝi estas precipe komerca urbo kun merkato kun iom da industrio. Multaj el la legomoj haveblaj en la loka merkato estas produktitaj en la ĉirkaŭaj vilaĝoj.     

## Trafiko 
Mejicanos havas gravajn trairajn vojojn inter la ĉefurbo kaj la norda parto de la lando. En la urbo mem aŭtobusoj trafikas.

## Klimato 
En Mejicanos tropika klimato regas. Jare pluvas (neniam neĝas) ĉ. 2000 mm. Inter majo-oktobro daŭras la pluva sezono. La averaĝa temperaturo varias inter 21-25 °C.

## Fontoj 
* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* hispana Vikipedio helpe de Guglo
* mapo 

Kategorio:Urboj de Salvadoro
Konstitucio de la Argentina Nacio

La **Konstitucio de la Argentina Nacio** aŭ en hispana **Constitución de la Nación Argentina**, kiu validas aktuale en la Argentina Respubliko, estis aprobita de konstitucifara asembleo en la urbo Santa Fe en 1853. Tiu Konstitucio estis reformita sep fojojn, el kiuj la lasta okazis en 1994.

La celo de la Konstitucio de 1853 estis finigi la ciklon de la enlandaj militoj kaj meti la bazojn de la Nacia Organizado, celoj kiuj estis plenumitaj nur post kelkaj jardekoj. Antaŭ ties aprobo okazis kelkaj klopodoj (en 1819 kaj 1826) kiuj estis malakceptitaj pro diversaj tialoj.

La konstitucifara teksto enhavas enkondukon kaj du reguligaj partoj:
* Unua parto: Deklaroj, Rajtoj kaj Garantioj (art. 1-43).
* Dua parto: Aŭtoritatoj de la Nacio (art. 44-129).

Ankaŭ aliaj internaciaj traktatoj kaj deklaroj havas rangon de konstituciaj tekstoj.

## Vidu ankaŭ 
* Prezidento de Argentino
* Argentina Konstitucio de 1819
* Argentina Konstitucio de 1826
* Konstitucio de Bonaero

## Eksteraj ligiloj 
* [//es.wikisource.org/wiki/Constituci%C3%B3n_de_la_Naci%C3%B3n_Argentina_%281994%29 Konstitucio de la Argentina Nacio (1994)]
* Historio de la Konstitucio de la Respubliko Argentino kun originaj dokumentoj kaj la diferencaj versioj ekde la Statuto de 1815 al la Aktuala de 1994 
* Konstitucio de la Respubliko Argentino de 1994
* Taglibro de Sesioj de la Nacia Konvencio Konstitucifara de 1994 
* Konstitucio de la Argentina Nacio (ligita al la Fontoj de Ĵuro)

Kategorio:Historio de Argentino
Argentino
11009 Sigridclose

'*11009 *Sigridclose''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Sigrid Close, profesorinon ĉe la Universitato Stanford, kies esploroj inkludas detekton de la meteoroida plasmo per radaro kaj mezurojn en kosma meteologio per kosmoveturiloj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Sorin Titel

**Sorin TITEL**, naskiĝinta la  en Margina kaj mortinta la  en Bukareŝto, estis rumana verkisto.

Titel de 1946 al 1953 lernis ĉe liceoj en Lugoj kaj, post lokŝanĝo de sia familio, en Caransebeș. Poste li ekstudis en Bukareŝto, unue ĉe la fakultato pri kinematografio poste pri filologio. En 1956 li estis eksigita kiel studento, ĉar li solidariĝis kun la movado de hungaraj studentoj. en 1957 li ekstudis en Kluĵo, sed nur unu monaton. Samjare li publikigis sian unuan skizon kun la titolo *Drumul* (= la vojo) en la revuo *Tânărul scriitor* (= la juna verkisto).

Post laborado kiel instruisto pri la rumana lingvo li reekstudis filologion en 1961 kaj diplomiĝis en 1964. Ĝis 1971 li vivis en Timișoara, kie li redaktis la revuon *Scrisul bănățean*, kaj komencis publikigi novelojn. En 1971 li transloĝiĝis al Bukareŝto. En 1977 li verkis film-scenaron kun la titolo "Iarba verde de acasă" (la verda herbaro de la hejmo), kiu estis filmigita de Stere Gulea.

En 1985 li mortis pro grava malsano. En 1991 lia patro Iosif Titel publikigis biografion pri li sub la titolo *Clipa i-a fost prea repede* (= la momento estis tro rapida); la titolo aludas la romanon *clipa cea repede* (la momento rapida), kiun Titel publikigis en 1979.

## Verkoj 
* Copacul, 1963
* Reîntoarcerea posibilă, 1966
* Valsuri nobile și sentimentale, skizoj kaj rakontoj, 1967
* Dejunul pe iarbă, 1968
* Noaptea inocenților, novelaro, 1970
* Lunga călătorie a prizonierului, 1971. La romano estis tradukita en la francan, nederlandan kaj polan lingvojn.
* Țara îndepărtată, 1974
* Herman Melville. Fascinația mării, eseo, 1975
* Pasiunea lecturii, eseo, 1976
* Pasărea și umbra, 1977
* Clipa cea repede, 1979
* Femeie, iată fiul tău, 1984
* Melancolie, nefinita romano, 1988
* Bucătăria de vară, film-scenaroj, 1997

## Eksteraj ligiloj 
* Sorin Titel en la retejo de Caransebeș

Kategorio:Rumanaj verkistoj
11012 Henning

'*11012 *Henning'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *John Henning'', kiu helpis kun la disvolvo de la regada programaro dum la konverto de la Teleskopo Samuel Oschin de 1,2 m de la Observatorio de la Monto Palomar

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de la Monto Palomar
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Ammophila arenaria

***Ammophila arenaria***, esperante **sablogreso**, estas specio de pooideoj. Ĝi estas geofito kun rizomoj. Ĝi kreskas en la marsabloj. Ĝi havas longan, spikforman paniklon.

eta|400px|maldekstra|Sablogreso kreskas el reto de dikaj rizomoj kiuj donas al ĝi fortikan fiksadon en sablo kaj permesas ĝin disvastiĝi. La kontinua provizado de sablo sur la duno kaŭzas la planto kresku en alteco
maldekstra|eta|Ilustraĵo

Kategorio:Ammophila
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Treze Futebol Clube

**Treze Futebol Clube** estas futbalteamo fondita en 1925 en Campina Grande, Brazilo. La fondinto estis Antônio Fernandes Bióca. En 1986 ĝi partoprenis en la nacia ĉampionato; en 1940, 1941, 1950, 1966, 1975, 1981, 1982, 1983, 1989, 2000, 2001, 2005, 2006, 2010, kaj 2011 en ŝtata ĉampionato.

Kategorio:Brazilaj futbalteamoj
Kategorio:Kampinagrando
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1925
11010 Artemieva

'*11010 *Artemieva'''* estas tre malgranda sed eksterordinare hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Natalia A. Artemieva'', rusa planeda sciencistino konata pro ŝia teoria laboro pri alfrapoj de interplanedaj korpoj al planedoj kaj planedaj satelitoj

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981