open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Laterotranĉita 600-ĉelo

{{Hiperpluredro
|nomo=Laterotranĉita 600-ĉelo
|bildo=Cantellated 600 cell center.png
|bildo-priskribo=Figuro de Schlegel kun 3600 verdaj triangulaj edroj kaj 3600 bluaj kvadrataj edroj.
|speco=Uniforma plurĉelo
|ĉeloj=120 dudek-dekduedroj (3.5.3.5) 25px  600 kubokedroj (3.4.3.4) 25px  720 kvinlateraj prismoj (4.4.5) 25px
|edroj=3600{3}+3600{4}+1440{5}
|lateroj=10800
|verticoj=3600
|Schl= t0,2{3,3,5}
|grupo=H4, [3,3,5]
|propraĵoj=Konveksa
}}
En geometrio, la **laterotranĉita 600-ĉelo** estas uniforma plurĉelo. Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti farita per laterotranĉo de la regula 600-ĉelo.

## Referencoj 
* *Kalejdoskopoj: Elektitaj skriboj de H.S.M. Coxeter*, redaktita de F. Arthur Sherk, Peter McMullen, Anthony C. Thompson, Asia Ivic Weiss, Wiley-Interscience Publication, 1995, ISBN 978-0-471-01003-6 http://www.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-0471010030.html 
** (Papero 22) H.S.M. Coxeter, *Regulaj kaj duonregulaj hiperpluredroj I*, [Math. Zeit. 46 (1940) 380-407, MR 2,10]
** (Papero 23) H.S.M. Coxeter, *Regulaj kaj duonregulaj hiperpluredroj II*, [Math. Zeit. 188 (1985) 559-591]
** (Papero 24) H.S.M. Coxeter, *Regulaj kaj duonregulaj hiperpluredroj III*, [Math. Zeit. 200 (1988) 3-45]
* John Horton Conway kaj Michael Guy: *Kvar-dimensiaj arĥimedaj hiperpluredroj*, Paperoj de la Kolokvo sur Konvekseco je Kopenhago, paĝo 38 kaj 39, 1965
* Norman Johnson: *La teorio de uniformaj hiperpluredroj kaj kahelaroj*, Ph.D. Disertaĵo, Universitato de Toronto, 1966

## Eksteraj ligiloj 
* Laterotranĉita 600-ĉelo (40) en *konveksaj uniformaj plurĉeloj* de George Olshevsky
* Laterotranĉita 600-ĉelo en *arĥimedaj hiperpluredroj* en R4 de Marco Möller

Kategorio:Plurĉeloj
Laterotranĉita 24-ĉelo

{{Hiperpluredro
|nomo=Laterotranĉita 24-ĉelo
|bildo=Cantel 24cell1.png
|bildo-priskribo=Figuro de Schlegel
|speco=Uniforma plurĉelo
|ĉeloj= 24 malgrandaj rombokub-okedroj (3.4.4.4) 25px 
24 kubokedroj (3.4.3.4) 25px 
96 triangulaj prismoj (3.4.4) 25px
|edroj= 192 trianguloj  288 kvadratoj  96 seslateroj
|lateroj= 864
|verticoj= 288
|Schl= t0,2{3,4,3}
|grupo=B4, [3,4,3]
|propraĵoj=Konveksa
}}
En geometrio, la **laterotranĉita 24-ĉelo** estas konveksa uniforma plurĉelo.

## Konstruado 
Kiam la laterotranĉo estas aplikita al 24-ĉelo, ĉiu el la 24 okedroj iĝas malgrandan rombokub-okedron.

Aldone tamen, pro tio ke ĉiuj okedraj lateroj estis antaŭe komunigitaj de tri okedroj, la ĉiu fortranĉita latero formas tri novajn paralelajn laterojn, inter kiuj estas nova triangula prismo. Do aperas 96 triangulaj prismoj, ĉar la 24-ĉelo havas 96 laterojn.

Plu, pro tio ke ĉiu vertico estis antaŭe komunigita de 12 edroj, el ĉiu el la malnovaj verticoj aperas 12 novaj verticoj, kaj la malnova vertico mem malaperas. Entute aperas 24*12=288 novaj verticoj. Ĉiu grupo el 12 novaj verticoj formas kubokedron.

## Strukturo 
La 24 malgrandaj rombokub-okedroj estas kunigitaj unu la alia tra iliaj seslateraj edroj.
La triangulaj edroj de la triangulaj prismoj estas kunigitaj al la
triangulaj edroj de la kubokedroj.

[maldekstra|eta|400px|[Figuro de Schlegel de kun 24 kubokedroj montritaj.]]
[maldekstra|eta|400px|[Figuro de Schlegel de kun 96 triangulaj prismoj montritaj.]]

## Vidu ankaŭ 
* Uniforma plurĉelo

Kategorio:Plurĉeloj
Rektigitotranĉita 24-ĉelo

{{Hiperpluredro
|nomo=Rektigitotranĉita 24-ĉelo
|bildo=Cantitruncated 24 cell.png
|bildo-priskribo=Figuro de Schlegel
|speco=Uniforma plurĉelo
|ĉeloj=144 entute:  24 grandaj rombokub-okedroj (4.6.8) 25ra  96 triangulaj prismoj (4.4.3) 25ra  24 senpintigitaj kuboj (3.8.8) 25ra
|edroj=720
|lateroj=1152
|verticoj=576
|Schl= t0,1,2{3,4,3}
|grupo=B4, [3,4,3]
|propraĵoj=Konveksa
}}
En geometrio, la **rektigitotranĉita 24-ĉelo** estas uniforma plurĉelo. Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti farita per rektigitotranĉo de la regula 24-ĉelo.

Kategorio:Plurĉeloj
Rektigitotranĉita 5-ĉelo

{{Hiperpluredro
|nomo=Rektigitotranĉita 5-ĉelo
|bildo=Schlegel half-solid cantitruncated 5-cell.png
|bildo-priskribo=Figuro de Schlegel kun senpintigitaj kvaredroj montritaj
|bildo1=Cantitruncated 5 cell.png
|bildo1-priskribo=Figuro de Schlegel kun 10 triangulaj prismoj montritaj
|speco=Uniforma plurĉelo
|ĉeloj= 5 senpintigitaj okedroj (4.6.6) 25ra  10 triangulaj prismoj (3.4.4) 25ra  5 senpintigitaj kvaredroj (3.6.6) 25ra
|edroj=80
|lateroj=120
|verticoj=60
|vfiguro=Izocela triangula piramido
|CD=(o)-(o)-(o)-o
|Schl= t0,1,2{3,3,3}
|grupo=A4, [3,3,3]
|propraĵoj=Konveksa
|B=Grip
}}
En geometrio, la **rektigitotranĉita 5-ĉelo** estas uniforma plurĉelo. Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti farita per rektigitotranĉo de la regula 5-ĉelo.

## Eksteraj ligiloj 
* Konveksaj uniformaj plurĉeloj bazitaj sur la kvinĉelo (5-ĉelo) en *konveksaj uniformaj plurĉeloj* de George Olshevsky (7)

Kategorio:Plurĉeloj
Nikolao (regantoj)

Regantoj nomataj Nikolao, kun proksimumaj regojaroj.

## Nikolao la 1-a 
* &nbsp;858-&nbsp;867 Nikolao la 1-a (papo)
* &nbsp;852-&nbsp;925 Nikolao la 1-a (patriarko)
* 1470-1473 Nikolao la 1-a (Loreno), duko
* 1825-1855 Nikolao la 1-a (Rusio), caro

## Nikolao la 2-a 
* &nbsp;984-&nbsp;996 Nikolao la 2-a, patriarĥo de Konstantinapolo 
* 1058-1061 Nikolao la 2-a (papo)
* 1634-1661 Nikolao la 2-a (Loreno), duko
* 1894-1918 Nikolao la 2-a (Rusio), lasta caro de Rusio, Nikolao iĝis sankta en 2000 en la ortodoksa eklezio.

## Nikolao la 3-a ktp. 
* 1277-1280 Nikolao la 3-a (papo)

* 1288-1292 Nikolao la 4-a (papo)

* 1447-1455 Nikolao la 5-a, papo

* ...

Kategorio:Listoj de regantoj laŭ nomo
Griza ŝterno

La **Griza ŝterno** (*Anous albivitta*) estas marbirdo de la familio de Laredoj kaj subfamilio de Ŝternenoj. Ĝi estis antaŭe konsiderita kiel hela formo de Blua ŝterno (*Procelsterna cerulea*) sed nune estas plej ofte konsiderata kiel aparta specio.

## Aspekto 
eta|maldekstre|220ra|En norda Novzelando.
Temas pri eta ŝterno, 25–30&nbsp;cm longa kun enverguro de 46–61&nbsp;cm kaj pezo de 170-285 g. Ambaŭ seksoj estas similaj kaj ne estas plumarŝanĝo laŭ la sezono. Ĝi estas helgriza supre kun tre helgrizaj (preskaŭ blankaj) kapo kaj subaj partoj kaj subflugiloj, sed ĝi estas iom pli malhela ĉe dorso, vosto kaj flugiloj, ĉefe ĉe pintoj; la vosto estas longa, griza kaj noĉoforma. Pli eta ol la Blankofrunta ŝterno, sed kun beko (tre akrapinta), okulo kaj kruroj nigraj kaj la piedoj havas pli helajn retojn (helflavecajn). La okuloj estas grandaj kaj aspektas pli grandaj pro la ankaŭ nigraj okulringoj. Junuloj estas similaj sed iom brunaj supre kaj kun pli kontrastaj flugilpintoj. 

## Distribuado 
Tiu ĉi specio loĝas en subtropikaj kaj pli varmaj akvoj de la suda Pacifiko. La subspecio *A. a. albivitta* reproduktiĝas en insuloj Lord Howe, Norfolk, norde en Novzelando (ĉefe la insularo Kermadec) kaj suda Tongo (ĉe Ata kaj probable Eua). *A. a. skottsbergii* troviĝas en insuloj Hendersono, Paskinsulo kaj Sala y Gómez. *A. a. imitatrix* reproduktiĝas en la insuloj Desventuradas malproksime de la marbordo de Ĉilio.

## Kutimaro 
La Griza ŝterno manĝas en neprofunda akvo ne malproksimiĝinte el la reproduktaj kolonioj. La specio kuniĝas en grandaj manĝantaroj kiuj povas enhavi centojn da individuoj. Ili manĝas glitflugante super la akvosurfaco kaj plonĝante por pluki manĝerojn. Planktono formas la kernon de la dieto kaj etaj fiŝoj.

La reproduktado okazas en kolonioj de rokaj insuloj. La nesto estas kaŝita rokero, sub ŝtono aŭ plantaro. La ino demetas ununuran ovon. Ĝi estas blankeca kun malhelaj markoj kaj ĝi estas kovota de ambaŭ gepatroj dum ĉirkaŭ 32 tagoj. Junuloj estas manĝigataj per vomita manĝaĵo kaj zorgitaj dum ĉirkaŭ 35 tagoj.

La **Griza ŝterno** estas kutime silentema sed ĝi uzas mildan alvokon.
## Referencoj 
## Fontroj 
* Heather, Barrie D. & Robertson, Hugh (1996) *The Field Guide to the Birds of New Zealand*, Viking.
* Jaramillo, Alvaro; Burke, Peter & Beadle, David (2003) *Field Guide to the Birds of Chile*, Christopher Helm, London.
* Pizzey, Graham & Knight, Frank (1997) *The Graham Pizzey & Frank Knight Field Guide to the Birds of Australia*, HarperCollins, London.
* Watling, Dick (2001) *A Guide to the Birds of Fiji & Western Polynesia*, Environmental Consultants (Fiji), Suva.

Kategorio:Ŝternedoj
Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Gencsapáti

**Gencsapáti** (prononco , jen hungare, historie ankaŭ germane *Gensdorf*) estas vilaĝo kaj municipo en Hungario en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en subregiono de Szombathely.
eta|maldekstre|Vojo de la romianoj nuntempe
eta|Katolika preĝejo en Gencsapáti
eta|Pli nova katolika preĝejo en Gencsapáti

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9721
* Telefonprefikso: 94
* Areo:22 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2660

## Geografio 
Gencsapáti najbaras kun Szombathely, laŭ la vojo (kaj ankaŭ fervojo) al Kőszeg.

## Historio 
Gencsapáti naskiĝis en 1943, tiam unuiĝis 2 vilaĝoj Nagy**gencs** és Gyöngyös**apáti**. Gencs estas turka vorto genĉ (=trezoro). Apáti signifas hungare abaton. Tiu loko estis loĝata jam dum la kuprepoko. Ankaŭ romianoj loĝis ĉi tie. En 896 inter la alvenintaj hungaroj troviĝis ankaŭ turkaj tribetoj. La unua mencio okazis en la 14-a jarcento. Abatejo fondiĝis dum la mezepoko. Inter 1939-1944 polaj rifuĝintoj vivis en la komunumo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario) de 1903 en vilaĝparto Apáti, la turo estas 21 m-ojn alta
* Preĝejo de Sankta Jakobo (Gencsapáti) en vilaĝparto Nagygencs
* Kastelo de Széchenyi (Gencsapáti)
* Sankta Puto (fonto kun kapelo kaj golgoto), ankaŭ pilgrimloko

## Famuloj 
En la iama Nagygencs naskiĝis operkantisto József Járay.

== Komunumoj pri *apát* (= abato) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Torony

**Torony** (toronj) estas unuigita vilaĝo en Hungario en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en subregiono de Szombathely. La vilaĝo estas germane **Dienling**, kroate **Tumice**. La nomo signifas hungare: turo. Ŝajnas, tie estis loĝoturo aŭ sentinela turo.
300ra|dekstra|eta|Panoramo de Torony

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9791
* Telefonkodo: 94
* Areo: 13 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1600

## Situo 
Torony situas survoje de Szombathely al limpasejo de Aŭstrio, krome survoje al la montoj.

## Historio 
Ĉi tie oni trovis objektojn el la neolitiko kaj bronzepoko. Antaŭ la romianoj keltoj loĝis tie. La romianoj akvodukton faris al **Savaria** (Szombathely). En 1950 vilaĝo **Ondód** aliĝis al Torony.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino
* kastelo de **Eszterházy** [esterhAzi]

== Komunumoj pri *torony* (= turo) (ankaŭ deklinacie) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Rektigitotranĉita 4-hiperkubo

{{Hiperpluredro
|nomo=Rektigitotranĉita 4-hiperkubo
|bildo=Cantitruncated tesseract stella4d.png
|bildo-priskribo=Figuro de Schlegel centrita sur granda rombokub-okedra ĉelo kun oklateraj edroj latentaj.
|speco=Uniforma plurĉelo
|ĉeloj=8 grandaj rombokub-okedroj (4.6.8) 25ra  16 senpintigitaj kvaredroj (3.6.6) 25ra  32 triangulaj prismoj (3.4.4) 25ra
|edroj=64 trianguloj {3}  96 kvadratoj {4}  64 seslateroj {6}  24 oklateroj {8}
|lateroj=384
|verticoj=192
|vfiguro=Kojnosimilaĵo
|Schl=t0,1,2{4,3,3}
|CD=(o)4(o)3(o)3o
|grupo=B4, [3,3,4]
|propraĵoj=Konveksa
}}
[eta|300ra|Liniita [Figuro de Schlegel kun 64 bluaj triangulaj edroj, 96 verdaj kvadrataj edroj kaj 64 ruĝaj seslateraj edroj, la oklateraj edroj ne estas desegnitaj.]]
En geometrio, la **rektigitotranĉita 4-hiperkubo** estas uniforma plurĉelo. Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti farita per rektigitotranĉo de la regula 4-hiperkubo.

## Strukturo 
La 8 grandaj rombokub-okedroj estas kunigitaj al unu la alia per iliaj oklateraj edroj, en ordigo respektiva al la 8 kubaj ĉeloj de la 4-hiperkubo. Ili estas kunigitaj kun la 16 senpintigitaj kvaredroj tra iliaj seslateraj edroj, kaj iliaj kvadrataj edroj estas kunigitaj kun la kvadrataj edroj de la 32 triangulaj prismoj. La triangulaj edroj de la triangulaj prismoj estas kunigitaj kun la senpintigitaj kvaredroj.

La senpintigitaj kvaredroj respektivas al la 4-hiperkubaj verticoj, kaj la triangulaj prismoj respektivas al la 4-hiperkubaj randoj.

## Projekcioj 
En la granda rombokub-okedra unua paralela projekcio en 3 dimensiojn la ĉeloj de la rektigitotranĉita 4-hiperkubo kuŝas jene:

* La projekcia koverto estas ne-uniforma senpintigita kubo, kun pli longaj randoj komunigataj de du oklateroj kaj pli mallongaj randoj de la 8 trianguloj.
* La malregulaj oklateraj edroj de la koverto respektivas al la bildoj de 6 el la 8 grandaj rombokub-okedra ĉeloj.
* La aliaj du granda rombokub-okedra ĉeloj projekciiĝas al granda rombokub-okedro enskribita en la projekcian koverton. La oklateraj edroj tuŝi la malregulajn oklaterojn de la koverto.
* En la spacoj respektivaj al kubaj randoj kuŝi 12 malregulaj triangulaj prismoj. Ĉi tiuj estas la bildoj, unu por paro, de 24 el la triangulaj prismaj ĉeloj.
* La cetera 8 triangulaj prismoj projekciiĝas sur la triangulajn edrojn de la projekcia koverto.
* La cetera 8 volumenoj apud al kubaj anguloj estas la bildoj de la 16 senpintigitaj kvaredroj, paro por ĉiu volumeno.

Ĉi tiu aranĝo de ĉeloj en projekcio estas simila al tiu de la laterotranĉita 4-hiperkubo.

## Vidu ankaŭ 
* Plurĉelo
* Uniforma plurĉelo
* 4-hiperkubo
* 16-ĉelo
* Entutotranĉita 4-hiperkubo
* Laterotranĉita 4-hiperkubo

## Eksteraj ligiloj 
* Konveksaj uniformaj plurĉeloj bazitaj sur la 4-hiperkubo (8-ĉelo) kaj 16-ĉelo
* Paperaj modeloj de rektigitotranĉita 4-hiperkubo

Kategorio:Plurĉeloj
Distrikto Tuttlingen

La **distrikto Tuttlingen** situas en la federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio. Ĝia administra sidejo estas la urbo Tuttlingen. La distrikto estas parto de la distriktaro Frajburgo kaj de la regiona ligo Nigra Arbaro-Baar-Heuberg.

La distrikto havas areon de 734 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn. Najbaras la distriktoj Rottweil kaj Zollernalb norde, Sigmaringen oriente, Konstanz sude kaj Schwarzwald-Baar okcidente.

La distrikto havas propran subĉielan muzeon, kiu vidigas la historian kamparan vivmanieron en la regiono dum pasintaj jarcentoj.

## Administra divido 
La distrikto konsistas el 35 komunumoj, el kiuj 6 estas urboj. En la sekva listo inter krampoj aldoniĝas la respektiva nombro de loĝantoj laŭ la stato fino de septembro 2006.

**Urboj**:
# Fridingen an der Donau (3.231)
# Geisingen (6.121)
# Mühlheim an der Donau (3.471)
# Spaichingen (12.461)
# Trossingen (15.156)
# Tuttlingen (34.844)

eta|300px|situo de la distrikto ene de Baden-Virtembergo
[eta|300px|Akvomuelejo en la subĉiela historia muzeo *Neuhausen* prononco ***Noj**haŭzn*]
**Neurbaj komunumoj**:
# Aldingen (7.597)
# Balgheim (1.008)
# Bärenthal (449)
# Böttingen (1.507)
# Bubsheim (1.149)
# Buchheim (655)
# Deilingen (1.741)
# Denkingen (2.536)
# Dürbheim (1.672)
# Durchhausen (878)
# Egesheim (629)
# Emmingen-Liptingen (4.569)
# Frittlingen (2.083)
# Gosheim (3.826)
# Gunningen (700)
# Hausen ob Verena (747)
# Immendingen (5.922)
# Irndorf (790)
# Kolbingen (1.334)
# Königsheim (561)
# Mahlstetten (729)
# Neuhausen ob Eck (3.866)
# Reichenbach am Heuberg (553)
# Renquishausen (752)
# Rietheim-Weilheim (2.710)
# Seitingen-Oberflacht (2.325)
# Talheim (1.213)
# Wehingen (3.709)
# Wurmlingen (3.816)

Iuj urboj kaj/aŭ komunumoj interkonsentis kune oferti partojn de la publikaj servoj kadre de administraj komunumaroj. Tiuj grupigoj en la supra listo (laŭ la nuna stato) ne aparte listiĝas.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la distrikto (germanlingvaj)
* turismaj paĝoj pri la distrikto (germanlingvaj)
* [paĝoj pri la distrikta subĉiela historia muzeo *Neuhausen* prononco ***Noj**haŭzn* ]

Dosiero:Tuttlingen kirche.jpg|Tuttlingen
Dosiero: Trossingen urbodomo.jpg|Trossingen
Dosiero:Hausmühle Peterzell, Freilichtmuseum Neuhausen ob Eck.jpg|muzeo Neuhausen
Dosiero:07-04-08DeilingenKapelle01.jpg|Deilingen


T
T
Gyöngyösfalu

**Gyöngyösfalu** [djondjosfalu] estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Kőszeg. Gyöngyös signifas hungare perla, sed temas pri rojo, kiu estas rapidflua, tial ŝaŭmadas. Oni nomas tion "perla". Falu signifas hungare vilaĝo.
maldekstra|eta|Ĉefstrato kaj preĝejo en Ludad

## Bazaj informoj 
* Poŝta kodo: 9723
* Areo: 10 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1090

## Historio 
Gyöngyösfalu konsistas el 4 vilaĝoj. Kispöse kaj Nagypöse unuiĝis en 1928, en 1950 tiu, Ludad kaj Seregélyháza unuiĝis. La vilaĝo(j) situas laŭ la vojo (kaj ankaŭ fervojo) inter Szombathely kaj Kőszeg. Inter Szombathely kaj Kőszeg la vilaĝoj situas dense kaj preskaŭ ili tuŝas unu la alian.
dekstra|eta|Novgotika katolika preĝejo en Pöse

## Vidindaĵoj 
* En Pöse omaĝe al Sankta Marteno, konstruiĝis en 1905 en novgotika stilo.
* En Ludad omaĝe al Sankta Triunuo.
* Apud la vilaĝo arbara ŝnurglitejo (angle nomata *Fun Extreme Canopy*) funkcias (la unua en Hungario).

## Famuloj 
En la iama Pöse naskiĝis kanuisto Tibor Tatai.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Horvátlövő

**Horvátlövő** estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. Horvát signifas hungare kroata, lövő signifas pafisto, verŝajne arkpafisto. La vilaĝo estas germane **Kroatisch Schützen**, kroate **Hrvatske Ŝice**.
maldekstre|eta|Preĝejo en Horvátlövő
eta|Panoramo en Horvátlövő

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9796
* Telefonkodo: 94
* Areo: 6 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 200

## Historio 
Post alveno de hungaroj en 895 ili faris tie defendan zonon kontraŭ la germanoj. La turkoj detruis la vilaĝon en 1532. Poste alvenis kroataj loĝantoj. En 1798 baroka katolika preĝejo konstruiĝis. Post la unua mondmilito ĝi apartenis al Aŭstrio, sed ĝi revenis en 1923. Post 1945 laŭ la aŭstra limo **fer-kurteno** konstruiĝis. Por viziti la vilaĝon devis esti permesilo. En 1989 la fer-kurteno nuliĝis, kaj oni trovis tie zonon netuŝitan dum 40 jaroj. Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj estas traireblaj ie ajn senkontrole.

En Horvátlövő migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* Kirko Sankta Anna (Horvátlövő)

== Komunumoj pri *lövő* (= pafisto) en Hungara reĝlando ==
En la frua mezepoko la pafistoj estis sagistoj.

== Komunumoj pri *horvát* (= kroato) en Hungara reĝlando ==

## Fontoj 
* oficiala paĝo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Diskutkunvenoj de KEJ

La **Diskutkunvenoj** estis renkontiĝoj organizitaj de Kataluna Esperanto-Junularo en la komenco de la 1990-aj. Ili arigis kelkdekon da homoj ĉirkaŭ temo ligita al Esperanto kaj elstaris pro la ampleksaj dosieroj, kiujn surloke ricevis la partoprenontojn. Ĉefaj organizantoj estis Gemma Armadans i Gil kaj Xavier Rodon i Morera.

## Listo de Diskutkunvenoj 
# 7-an - 8-an de marto 1992. Can Rocavell, Lliçà d'Amunt, Vallès Oriental. Temo: "Kulturaj valoroj de Esperanto"
# 28-an - 29-an de novembro 1992. Can Fulló, Òrrius, Maresme. Temo: "Informado"
#  30-an de oktobro - 1an de novembro 1993. La Farga, Sant Celoni, Vallès Oriental. Temo: "Sekso en Esperanto"

## Vidu ankaŭ 
* Renkontiĝoj de KEJ
* Eldonaĵoj de KEJ

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Katalunio
Vép

**Vép** estas urbo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. La loknomo vepr slave signifas: vepro.
eta|maldekstre|Preĝejo en Vép

## Situo 
Vép troviĝas en proksimeco de Szombathely, kies distanco al Vép estas 8 km.

## Historio
Ĉi tie oni trovis objektojn el la ferepoko, loĝis ĉi tie romianoj, poste slavoj. En 1217 Vép ricevis la rangon reĝa bieno kaj kampurbo. En 1615 fortikaĵo-kastelo aŭ burgo konstruiĝis. En 1695 tie okazis nupto de generalo Nikolao Bercsényi. En 1726 katolika preĝejo konstruiĝis. En 1809 tie kolektiĝis por la lasta okazo la hungara nobela armeo. La armeo malvenkis en Győr kontraŭ Napoleono. La komunumo perdis la rangon kampurbo en 1924, sed baldaŭe iĝis grandvilaĝo, fine en 2009 urbo. En la trakonstruita kastelo lernejo funkcias, apude arboreto troviĝas.

eta|Kastelo de Vép

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Metamorfozo de Kristo (Vép)
* Kastelo de Vép

## Famuloj 
En Vép mortis politikisto Sándor Lajos Erdődy.

## Fontoj 
* distancoj
Eldonaĵoj de KEJ

**Eldonaĵoj de Kataluna Esperanto-Junularo**

## Revuoj 
* *Kata Luno*
* *Freqüències*

## Broŝuroj 
* Armadans , Gemma; Rodon, Xavier (red.). *Kulturaj valoroj de Esperanto*. Kataluna Esperanto-Junularo, 1992. 73 p.
* Armadans , Gemma; Rodon, Xavier (red.). *Informado*. Kataluna Esperanto-Junularo, 1992. 73 p.
* Armadans , Gemma; Rodon, Xavier (red.). *Sekso en Esperanto*. Kataluna Esperanto-Junularo, 1993. 73 p. 65 p.

Kategorio:Esperanto-movado en Katalunio
Kategorio:Katalunaj Esperanto-asocioj
Laterotranĉita 120-ĉelo

{{Hiperpluredro
|nomo=Laterotranĉita 120-ĉelo
|bildo=Cantellated 120 cell center.png
|bildo-priskribo=Centra parto de figuro de Schlegel. Kvinlateraj edroj estas travideblaj.
|speco=Uniforma plurĉelo
|ĉeloj=1920 entute:  120 malgrandaj rombo-dudek-dekduedroj (3.4.5.4) 25px  1200 triangulaj prismoj (3.4.4) 25px  600 okedroj (3.3.3.3) 25px
|edroj=4800{3}+3600{4}+720{5}
|lateroj=10800
|verticoj=3600
|Schl= t0,2{5,3,3}
|grupo=H4, [3,3,5]
|propraĵoj=Konveksa
}}
En geometrio, la **laterotranĉita 120-ĉelo** estas uniforma plurĉelo. Kiel la nomo sugestas, ĝi povas esti farita per laterotranĉo de la regula 120-ĉelo.

## Vidu ankaŭ 
* Uniforma plurĉelo

## Referencoj 
* *Kalejdoskopoj: Elektitaj skriboj de H.S.M. Coxeter*, redaktita de F. Arthur Sherk, Peter McMullen, Anthony C. Thompson, Asia Ivic Weiss, Wiley-Interscience Publication, 1995, ISBN 978-0-471-01003-6 http://www.wiley.com/WileyCDA/WileyTitle/productCd-0471010030.html 
** (Papero 22) H.S.M. Coxeter, *Regulaj kaj duonregulaj hiperpluredroj I*, [Math. Zeit. 46 (1940) 380-407, MR 2,10]
** (Papero 23) H.S.M. Coxeter, *Regulaj kaj duonregulaj hiperpluredroj II*, [Math. Zeit. 188 (1985) 559-591]
** (Papero 24) H.S.M. Coxeter, *Regulaj kaj duonregulaj hiperpluredroj III*, [Math. Zeit. 200 (1988) 3-45]
* John Horton Conway kaj Michael Guy: *Kvar-dimensiaj arĥimedaj hiperpluredroj*, Paperoj de la Kolokvo sur Konvekseco je Kopenhago, paĝo 38 kaj 39, 1965
* Norman Johnson: *La teorio de uniformaj hiperpluredroj kaj kahelaroj*, Ph.D. Disertaĵo, Universitato de Toronto, 1966

## Eksteraj ligiloj 
* (Malgranda) laterotranĉita 120-ĉelo (37) en *konveksaj uniformaj plurĉeloj* de George Olshevsky
* Laterotranĉita 120-ĉelo en *arĥimedaj hiperpluredroj* en R4 de Marco Möller

Kategorio:Plurĉeloj
Teresa Rosell i Capdevila

**Teresa ROSELL I CAPDEVILA** (1872-1954). Kataluna element-lerneja instruistino kaj esperantisto. Sekretariino de la Esperanto-grupo de Vilanova i la Geltrú, en kiu ŝi instruadis laŭlonge de 30 jaroj Esperanton kaj la katalunan, ĝis la venko de la faŝisma armeo en la enlanda milito (1936-1939), kiu senigis ŝin de ŝia laboro kaj puŝis ŝin en mizeron. Aŭtoro de ĉiusemajna “Esperanta Fako” en *Diario de Villanueva y Geltrú* en la jaro 1910. Ŝi estis fratino de Eulàlia Rosell i Capdevila.

## Fontoj 
* *Kataluna Esperantisto* n-ro 333. Januaro-Marto 2005.
* Kongreslibro de Kataluna Esperanto-Asocio. Amposta, 2006. p. 2 
* Kronologio de la Esperanto-movado en Vilanova i la Geltrú  (en la kataluna)

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Kategorio:Instruistoj de la kataluna lingvo
Iberia Renkontiĝo

La **Iberiaj Renkontiĝoj** (IRo) estas junularaj esperantistaj renkontiĝoj organizitaj sinsekve de la esperantaj asocioj de Katalunio, Portugalio kaj Hispanio. En 2005 dum la renkontiĝo organizita de Kataluna Esperanto-Junularo estis decidita tiu sinsekvo. Ĉiu gastiganta asocio okupiĝas pri sia aranĝo, dum la aliaj du helpas pri la diskonigo kaj la programo.

## Renkontiĝoj 
## Vidu ankaŭ 
* Renkontiĝoj de KEJ

Kategorio:Esperanto-movado en Katalunio
Kategorio:Esperanto-movado en Portugalio
Kategorio:Esperanto-movado en Hispanio
Eulàlia Rosell i Capdevila

**Eulàlia ROSELL i CAPDEVILA** (1879-1953). Aktivulino en la Esperanto-grupo
de Vilanova i la Geltrú kaj prezidantino de la grupo “Cívica femenina (Cristianisme i catalanisme)”. Kun sia fratino Teresa instruis en privata akademio kaj multe helpis al Joan Amades en la kompilado de la datumoj por lia ĉefverko *Costumari Català*. Aŭtoro de la devizo de Kataluna Esperantista Federacio “Maro estas gutaro”. Tradukinto de la dramo *Portreto* verkita originale en Esperanto de Nadina Kolovrat, kiu fariĝis la unua kataluna traduko de esperanta verko (1910). Premiita en la Internaciaj Floraj Ludoj. Puŝita en mizeron kun sia fratino pro la reprezalioj de la faŝistaj regantoj post la fino de la enlanda milito (1936-1939), ŝi mortis en azilon por malriĉuloj.

## Fontoj 
* *Kataluna Esperantisto* n-ro 333. Januaro-Marto 2005. Paĝoj 4 kaj 5
* Kongreslibro de Kataluna Esperanto-Asocio. Amposta, 2006. p. 2
* Resumo de la historio de la Esperanto-movado en Vilanova i la Geltrú (en la kataluna)

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Kategorio:Instruistoj de la kataluna lingvo
Művelődés

Művelődés (Kulturo) estas hungarlingva monatrevuo aperanta en Cluj-Napoca, Rumanio. Ĝi informas pri historia-politika, publikkultura, literaturhistoria, etnografia problemoj. 

## Historio 
Inter 1948-1985 oni redaktis ĝin en Bukareŝto. Je la ekiro ĝia respondecredaktoro estis István Korda. En decembro 1985 oni anoncis, ke ne plu aperos la revuo. Ĝi reaperis en 1990. Ekde tiam ĝia ĉefredaktoro estas Zsolt Szabó.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
*Retpaĝo de la revuo
*Repertoriumo 2000-2004
*Repertoriumo 1990-1991 

Kategorio:Kluĵo
Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
Narda

**Narda** estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. Narda signifas slave: Nerada (familia nomo).
270px|dekstra|eta|Preĝejo en Narda
270px|dekstra|eta|Ĉefstrato de Narda

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 km²
* Loĝantaro: 520
* Poŝtkodo: 9793
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 47°14′16″N 16°27'36″E

## Situo 
Narda troviĝas 10 km-ojn de Szombathely. Tiu ĉi urbo troviĝas 14, Budapeŝto 231 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=2042&i2=9566.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1221 en formo *"Nerde"*. Dum la historio estis 2 vilaĝoj, Kisnarda kaj Nagynarda (malgranda kaj granda), kiuj kuniĝis en 1950. La turkoj detruis la vilaĝon en 1532. Poste alvenis kroataj loĝantoj. En 1920 la vilaĝoj apartenis al Aŭstrio, tamen la posta komisiono redonis ilin al Hungarlando. Post 1945 laŭ la aŭstra landlimo Fera Kurteno konstruiĝis. Por viziti la vilaĝon necesis permesilo. En 1989 la fera kurteno nuliĝis, kaj oni trovis tie zonon netuŝitan dum 40 jaroj.

En Narda migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Narda)
Renkontiĝoj de KEJ

**Renkontiĝoj de Kataluna Esperanto-Junularo**

* 7-an – 8-an de marto 1992: **1-a Diskutkunveno**. Lliçà d'Amunt (Vallès Oriental). Temo: "Kulturaj valoroj de Esperanto"
* 28-an – 29-an de novembro 1992: **2-a Diskutkunveno**. Òrrius (Maresme). Temo: "Informado"
*  30an de oktobro – 1an de novembro 1993: **3-a Diskutkunveno**. Sant Celoni (Vallès Oriental). Temo: "Sekso en Esperanto"

* 4-an – 6-an de marto 2005: **Kapeguja Renkontiĝo - Trobada a can Cap Gros**. Mataró (Maresme). Aliĝilo
* 16-an – 18-an de setembre 2005: '''Barcelona Renkontiĝo - Jornades d'Esperanto a Barcelona**. Barcelona (Barcelonès). Aliĝilo
* 29-an de aprilo – 1-an de majo 2006: **3-a Printempa Renkontiĝo - III Jornades d'Esperanto**. Canet de Mar (Maresme). Aliĝilo. infokiso
* 4-an – 6-an de majo 2007: **4-a Printempa Renkontiĝo - IV Jornades d'Esperanto**. Vallgorguina (Vallès Oriental). Informoj infokiso
* 16-an – 22-an de julio 2007: **Senprograma Renkontiĝo'''. Callosa d'en Sarrià (Marina Baixa). Informoj

## Vidu ankaŭ 
* Diskutkunvenoj de KEJ
* Iberia Renkontiĝo

## Eksteraj ligiloj 
* Filmeto pri Senprograma Renkontiĝo en 2007 de Varsovia Vento

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Katalunio
Vantaa

**Vantaa** [] (), antaŭe Kampara komunumo de Helsinko, estas urbo kaj komunumo en la sudo de Finnlando, kaj kun proksimume 190.000 loĝantoj estas la kvara plej granda urbo de la ŝtato. La eksa kampara komunumo dum la dua duono de la 20-a jarcento iĝis dense loĝata antaŭurbo de la najbara Helsinko. Formale Vantaa estas sendependa urbo, sed fakte konsidereblas parto de la urbaro de Helsinko. Sur la urba teritorio interalie troviĝas la internacia flughaveno Helsinko-Vantaa. Kampara komunumo de Helsinko perdis plejparton de sia marbordo en 1966 kaj Vantaa sian tutan marbordon en 2009. Vantaa estas oficiale dulingva (finna kaj sveda), kvankam el la loĝantoj estas svedlingvanoj nur 2–3 %.

eta|maldekstra|

## Partnera regiono 
Partnera regiono en Eŭropo estas la
* 20ra distrikto Rastatt en Germanio.

## La partner-urboj 
* 20ra Słupsk en Pollando (eblas kontaktoj pere de Esperanto ĉar la urbestro de Słupsk Robert Biedroń estas esperantisto).

## Eksteraj ligiloj 
*  (,  kaj )

Kategorio:Vantaa
Kategorio:Komunumoj de Uusimaa
Kategorio:Urboj de Uusimaa
Kategorio:Komunumoj de Finnlando
Kategorio:Urboj de Finnlando
Felsőcsatár

**Felsőcsatár** (felŝoĉatar) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. *Felső* signifas hungare "supra", *csatár* slave "ŝildisto". La vilaĝo nomiĝas germane **Oberschildilg**, kroate **Gornji Ĉetar**.
270px|dekstra|eta|Panoramo de Felsőcsatár
270px|dekstra|eta|Preĝejo de Felsőcsatár

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9794.
* Telefonprefikso:
* Areo: 18 &nbsp;km².
* Loĝantaro: 470.

## Historio 
Historie iam estis 2 vilaĝoj, Felsőcsatár kaj Alsócsatár (supra kaj suba), kiuj kuniĝis en 1933. La turkoj detruis la vilaĝon en 1532. Poste alvenis kroataj loĝantoj. Inter 1921-1922 la vilaĝoj apartenis al Aŭstrio, sed poste la landlima komisiono redonis ilin al Hungarlando. En 1933 Alsócsatár aliĝas al Felsőcsatár. Post 1945 laŭ la aŭstra limo Fera kurteno konstruiĝis. Por viziti la vilaĝon devis esti permesilo. En 1989 la fera kurteno malkonstruiĝis, kaj oni trovis tie zonon netuŝitan dum 40 jaroj. Ekde 2008 ambaŭ ŝtatoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas trapasebla ie ajn senkontrole.

Apud la vilaĝo ŝtonminejo funkcias. En Felsőcsatár migra poŝto servas.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Kategorio:Vinvilaĝoj
Holga

eta|Holga 120SF
**Holga** (ĉina 猴哥) estas plasta fotilo kiu uzas mezformatan filmon.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.meikk.com - Holga Fine Art - meikk.com
* http://www.holganizer.net - Online tool to create the Holga effect

Kategorio:Fotiloj
Rapiro

[eta|180ra|Rapiro de la unua duono de la [17-a jarcento]]
**Rapiro** (, , , ) estas tipo de glavo. Rapiro kaj spado antaŭ ĉio estis portata kaj uzata de la riĉa burĝaro, kiu pli kaj pli graviĝis. Ĉi tiu burĝaro konsideris ke la eleganteco estis pli valora ol la efikeco kaj pro tio la rapiro fariĝis pli kaj pli rafinita. Tio finfine kondukis al la disvolviĝo de la spado, pli svelta, pli malpeza versio de la rapiro.

**Rapiro** estas nuntempe spado longa, maldika kaj fleksebla, kiun oni uzas por skermo.

## Vidu ankaŭ 
* spado kaj sabro, la aliaj du normaj bataliloj en moderna sporta skermado

Kategorio:Glavoj
Söpte

**Söpte** estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. Söpte estas hungare malnova karesnomo de Sebastiano.
dekstra|eta|Preĝejo en Söpte
eta|Vojo en Söpte

## Bazaj informoj 
* Areo: 14 km²
* Loĝantaro: 800
* Poŝtkodo: 9743
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 47°16′55″N 16°39'04″E

## Situo 
Söpte najbaras kun Szombathely laŭ la vojo al Sopron. Szombathely troviĝas 6 km-ojn.

## Historio 
Ĉi tie oni trovis objektojn el la neolitiko, krome fortikaxeton el tero laŭ nekonata tempo. La unua skriba mencio devenis el 1268 laŭ tiama hungara ortografio *"Septhe"*.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo de Marteno de Tours (Söpte) kune kun kolono de Sankta Triunuo

## Famaj nomportantoj 
* Andrea Söptei, aktoro

## Fontoj 
* oficiala paĝo
Hejtistoj kaj ĵetistoj de Titanic

Profunde en la subferdeko de *Titanic* per karba polvo kaj ŝvito kovritaj **hejtistoj kaj ĵetistoj** nutris ekbruligitajn hejtejojn per novaj kaj novaj kvantoj da karbo. Kiam *Titanic* eknavigaciis, estis de ĝi en karbaj bunkroj 6000 tunojn kaj flamoj englutis dum kvarhora skipo ĉirkaŭ unu cent da tunoj. De tiuj ĉi viroj laborantaj pro salajro apenaŭ sufiĉanta vivtenigi iliajn familiojn, mizerantaj en mizeraj kolonioj de grandaj havenurboj, dependis funkciado de la grandega luksa ŝipo, ili vivigis kaj movigis ĝin. En la tute nova *Titanic* estis ja laborkondiĉoj en kaldronejoj multe pli elteneblaj ol en pli malnovaj ŝipoj, sed eĉ tiel tio estis por centoj da viroj penega laborego. En la maŝinejo la maŝinistoj atenteme aŭskultis la funkciadon de turbino kaj piŝtajn maŝinojn, nenia dekliniĝo de la regula ritmo devis eskapi al ilia atentemo.

Kategorio:Titanic
Kategorio:Profesioj
Correio da Bahia

eta|250px|Logo
***Correio da Bahia*** (portugallingve: "Poŝto de Bahio") estas gazeto publikata ĉiutage en Bahio, Brazilo. Ĝin posedas Rede Bahia, granda firmaa grupo posedanta diversrimedajn komunikentreprenojn.

## Vidu ankaŭ 
* A Tarde
* Tribuna da Bahia

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro (portugallingva)

Kategorio:Bahiaj gazetoj
Distrikto Schwäbisch Hall

La **distrikto Schwäbisch Hall** situas en la federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio. Ĝia administra sidejo estas la samnoma urbo Schwäbisch Hall. La distrikto estas parto de la distriktaro Stutgarto kaj de la regiona ligo Hajlbrono-Frankonio.

La distrikto havas areon de 1 484 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn. Najbaras la distriktoj Main-Tauber norde, Ansbach de la najbara federacia lando Bavario oriente, Ostalb sude, Rems-Murr plus Heilbronn sudokcidente kaj Hohenlohe okcidente.

## Geografio 
La distrikto kovras parton de la ebenaĵo *Hohenlohe*, de la altebenaĵoj Ŝvabia-Frankonia Arbaro (germane *[Schwäbisch-Fränkischer Wald*) kaj Frankonia Altaĵo (germane *Frankenhöhe*). La distrikton trapasas la du dekstraj alfluaĵoj de la rivero Neckar, la riveroj *Jagst* kaj *Kocher*.

## Administra divido 
La distrikto konsistas el 30 komunumoj, el kiuj 9 estas urboj. En la sekva listo inter krampoj aldoniĝas la respektiva nombro de loĝantoj laŭ la stato fino de septembro 2006.

**Urboj**:
# Crailsheim (32.864)
# Gaildorf (12.538)
# Gerabronn (4.512)
# Ilshofen (6.104)
# Kirchberg an der Jagst (4.429)
# Langenburg (1.835)
# Schrozberg (6.036)
# Schwäbisch Hall (36.604)
# Vellberg (4.304)

eta|dekstra|350px|La urbaj (S1-9) kaj neurbaj (G1-21) komunumoj de la distrikto Schwäbisch Hall.
**Neurbaj komunumoj**:
# Blaufelden (5.355)
# Braunsbach (2.388)
# Bühlertann (3.141)
# Bühlerzell (2.068)
# Fichtenau (4.585)
# Fichtenberg (2.889)
# Frankenhardt (4.800)
# Kreßberg (3.914)
# Mainhardt (5.636)
# Michelbach an der Bilz (3.465)
# Michelfeld (3.599)
# Oberrot (3.752)
# Obersontheim (4.815)
# Rosengarten (5.229)
# Rot am See (5.180)
# Satteldorf (5.284)
# Stimpfach (3.072)
# Sulzbach-Laufen (2.582)
# Untermünkheim (3.016)
# Wallhausen (3.582)
# Wolpertshausen (2.009)

Iuj urboj kaj/aŭ komunumoj interkonsentis kune oferti partojn de la publikaj servoj kadre de administraj komunumaroj. Tiuj grupigoj en la supra listo (laŭ la nuna stato) ne aparte listiĝas.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la distrikto (germanlingvaj) 

Dosiero:Schwaebisch Hall.jpg|Schwäbisch Hall
Dosiero:Johanneskirche Crailsheim.jpg|Crailsheim
Dosiero:GaildorfSchloss.jpg|Gaildorf
Dosiero:Riedbachtor.JPG|Schrozberg


S
S
Miquel Arbona Oliver

**Miquel ARBONA OLIVER** (Sóller, Balearoj, 1890 - Palma de Mallorca, Balearoj, 1977) estis kataluna esperantisto, pioniro de la movado en Balearoj.

Li laboris kiel teksa inĝeniero kaj estis kultura aktivulo en sia urbo, i.a. per rubriko en la gazeto *Sóller*. Kunfondis kaj fariĝis unua prezidanto de Grupo Esperantista Solleric (1924). Li estis la ĉefa organizanto de la kataluna kongreso en Sóller (1927) kaj fariĝis estrarano de Kataluna Esperantista Federacio.

Li partoprenis en la redaktado de la projekto de Statuto de aŭtonomeco de Balearoj antaŭ la enlanda milito. Post ĝi li partoprenis en la rekonstruo de la kultura vivo en Balearoj kaj de la Esperanto-movado en Hispanio.

## Fonto 
* Margais, Xavier. *El moviment esperantista a Mallorca (1898-1938)*. Edicions Documenta Balear, 2002. ISBN 84-95694-29-8. [p. 247-48]

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Andreu Arbona Oliver

**Andreu ARBONA OLIVER** (Sóller, Balearoj, 1903 - Sóller, 1982) estis kataluna ĵurnalisto kaj esperantisto, pioniro de la movado en Balearoj.

Li kunfondis la Grupon Esperantistan Solleric (1924). Li estis la sekretario de la kataluna kongreso en Sóller (1927) kaj publikigis serion de artikoloj pri Esperanto en la ĵurnaloj *Sóller* kaj *El Correo de Mallorca*. En 1928 li publikigis en *Sóller* kurson de Esperanto en 30 lecionoj..

## Fonto 
* Margais, Xavier. *El moviment esperantista a Mallorca (1898-1938)*. Edicions Documenta Balear, 2002. ISBN 84-95694-29-8. [p.&nbsp;246-247]

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Esperantista Klubo Palma

**Esperantista Klubo Palma** estis Esperanto-grupo en Palma de Majorko. Ĝi estis fondita la 19-an de julio 1907 de Bartomeu Font Cantallops, Juan Aguiló Valentí, Gabriel Alomar Ferragut kaj Bernardo Rabassa Boeras. En 1936 la grupo malaperis pro la armea ribelo. 

La Esperanto-movado alvenis al Majorko el la interŝanĝoj, kiujn majorkanoj faris kun la kontinento fine de la 19-a jarcento. La Esperantista Klubo de la urbo estis fondita en 1907 kaj ĉirkaŭ ĝi organiziĝis kultura kaj socia movado de majorkanoj, kiuj parolis Esperanton.

## Fonto 
* Margais, Xavier. *El moviment esperantista a Mallorca (1898-1938)*. Edicions Documenta Balear, 2002. ISBN 84-95694-29-8. 371 p.

Kategorio:Esperanto-movado en Katalunio
Kategorio:Palma
Marià Jaquotot Molina

**Marià Jaquotot Molina** (Palma de Mallorca, 1897 - Palma de Mallorca, 1994) estis komercisto kaj esperantisto.

Eklerninte Esperanton en 1909, li aliĝis al la Esperantista Klubo Palma, IKUE kaj al UEA, kies vicdelegito li estis dum jaroj. En la Esperantista Klubo Palma li aktivis en diversaj estraroj, kiel ano, sekretario kaj vicprezidanto. Li estis membro de la organiza komitato de la kongreso de Kataluna Esperantista Federacio en Palma (1925).

Li neniam forlasis la Esperanto-movadon, sed, timigite de la faŝisma subpremado, li ne emis montri sian ligon al ĝi. Tamen en la 1960-aj jaroj li klopodis, kune kun aliaj transvivintoj de la movado antaŭ la enlanda milito, restarigi ĝin.

## Fonto 
* Margais, Xavier. *El moviment esperantista a Mallorca (1898-1938)*. Edicions Documenta Balear, 2002. ISBN 84-95694-29-8. [p.&nbsp;258]

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Tribuna da Bahia

***Tribuna da Bahia*** (portugallingve: "Podio de Bahio") estas gazeto publikata en Bahio, Brazilo. Ĝin fondis Elmano Silveira Castro la 21-an de oktobro 1969, dum la armea diktaturo.

Ĝia sidejo situas ĉe la strato Djalma Dutra, n-ro 121, kvartalo 7 Portas, en Salvador.

## Vidu ankaŭ 
* A Tarde
* Correio da Bahia

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro (portugallingva)

Kategorio:Bahiaj gazetoj
Sebastià Crespí Valls

**Sebastià CRESPÍ VALLS** (Palma de Mallorca, 30-an de junio 1899 - 11-an de oktobro 1936) estis laboristo, politika aktivulo kaj esperantisto.

Filo de socialisma gvidanto, li studis dizajnon kaj kunfondis la Asocion de Dizajnistoj de Majorko kaj fariĝis ties estrarano. Kultura aganto, li skribis multajn artikolojn en la gazetaro, estis korespondanto de la ĵurnaloj *Heraldo* kaj *El Sol* de Madrido. Li verkis ankaŭ teatraĵon kaj novelon.

En 1927 li partoprenis katalunan kongreson en Sóller kaj en 1927 kaj 1928 li estis prezidanto de la Esperantista Klubo Palma. Li poste kunfondas, en la kadro de la asocio Foment del Civisme, la Grupon Lumo, kiun li gvidas. En tiu ĉi asocio li ekativis politike kaj en 1931 fariĝas ties prezidanto. En tiu rolo li subskribis la projekton de Statuto de aŭtonomeco de Balearoj. En 1934 li kunfondis la Palman filion de la partio Esquerra Republica Balear kaj aktive partoprenis en la triumfo de la Popola Fronto en la elektoj de 1936. Lia sindikatisma kaj politika agado ne malproksimigis lin de la Esperanto-movado, sed male li kontribuis al ties subvenciado per la organizoj, en kiuj li aktivis.

Du monatojn post la armea ribelo, la 10-an de oktobro 1936 je la 7-a vespere li estis arestita kune kun sia bofrato kaj je la 6-a matene de la sekva oni trovis ilin, pafmortigitaj, apud la tombejo de Palma. Laŭ la morto-atesto, lian morton kaŭzis cerba hemoragio.

## Vidu ankaŭ 
* Antoni Coll i Sastre
* Joan Mates i Soler
* Josep Salom i Nadal
* Gabriel Meneu i Piña
* Antoni Nadal
* Joan Mascaró i Fornés

## Fonto 
* Margais, Xavier. *El moviment esperantista a Mallorca (1898-1938)*. Edicions Documenta Balear, 2002. ISBN 84-95694-29-8. [p. 254-256]
* Margais, Xavier. "El moviment esperantista a Mallorca: una víctima més de la repressió franquista". *Kataluna Esperantisto* n-ro 338, 2006, p. 11-14. http://www.esperanto.cat/ke/ke0602w.pdf 

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Joan Mascaró i Fornés

**Joan MASCARÓ i FORNÉS** (Santa Margalida, Majorko 1897 - Coberton, Cambridge 1987) estis kataluna filologo, fakulo pri la sanskritaj lingvo kaj kulturo. Li laboris kiel sekretario en la brita konsulejo en Majorko inter 1916 kaj 1920. Diplomiĝinte en la kembriĝa universitato pri anglalingva literaturo kaj hindiaj lingvoj, li poste lekciis en la oksforda universitato kaj fariĝis vicrektoro de Parameshvara College en Jaffna (Srilanko).

Dum la dua Hispana Respubliko li estis instruisto de la angla lingvo en Institut Escola kaj de Sanskrito en la Aŭtonoma Universitato de Barcelono kaj faris katalunlingvan version de parto de Bhagavadgitao, eldonita en 1935. Eskapinte el ekzekuto, li ekziliĝis post la armea ribelo kaj en 1939 ekloĝis en Kembriĝo. Li kunlaboris en *Bulletin of Spanish Studies* kaj kunfondis la Anglo-Katalunan Societon. Tradukis al la angla verkojn el Sanskrito kaj Palio, kiel Upaniŝadoj, Dhammapada i el Bhagavadgitao, kiuj decide influis en la ekinteresiĝo pri la hindiaj filozofio kaj mistiko en la 1960-aj kaj 1970-aj, ĉefe en Britio kaj Nord-Ameriko, ĉe tiaj famuloj kiel Beatles (precipe George Harrison).

Kiel adoleskulo li lernis Esperanton, verŝajne kun sia amiko Marià Jaquotot Molina, kaj en 1912 li ekkorespondis en ĝi. En la 1920-aj jaroj agadis en la Esperantista Klubo Palma, Kvankam li aliĝis, li ne povis partopreni en la Universalajn Kongresojn de 1914 kaj 1925, sed li sukcesis en 1928 kaj en postmilitaj. Li partoprenis ankaŭ la katalunajn kongresojn en Palma (1925) kaj Ripoll (1935).

## Verkoj 
* *Lamps of Fire* (1958) [antologio de mistikaj tekstoj el diversaj kulturoj]

## Vidu ankaŭ 
* Antoni Coll i Sastre
* Sebastià Crespí Valls
* Joan Mates i Soler
* Josep Salom i Nadal
* Gabriel Meneu i Piña
* Antoni Nadal

## Referencoj 
* Joan Maimó. *Joan Mascaró. Els múltiples espais de la saviesa*. Palma, 1990. (katalune)
* Juan Mascaró. *The Creation Of Faith*. Bayeux Arts, 1999. ISBN 1-896209-29-7
* Margais, Xavier. *El moviment esperantista a Mallorca (1898-1938)*. Edicions Documenta Balear, 2002. ISBN 84-95694-29-8. [p. 258-60]
* Climent Picornell: Joan Mascaró i Fornés i The Beatles ( o George Harrison) http://jcmllonja.balearweb.net/post/112757  ( en català )

Kategorio:Orientalistoj
Kategorio:Katalunaj filologoj
Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Kategorio:Katalunaj tradukistoj
Kategorio:Katalunaj verkistoj
Kategorio:Katalunlingvaj verkistoj
Kategorio:Anglalingvaj verkistoj
Kategorio:Tradukistoj al la angla lingvo
Kategorio:Tradukistoj al la palia lingvo
Kategorio:Tradukistoj el sanskrito
Kategorio:Tradukistoj el la hindia lingvo
Deikto

eta|Deiktoj (angle)
**Deikto** (el la helena δειξις [deîksis] 'montri'). Vorto referanta, en la vortigo, al la spaco kaj al la tempo en kiuj la vortigo mem estas kreita aŭ al la homoj, ĉar elsendantoj kaj ricevantoj de la vortigo. La lingvaj elementoj, kiuj ankras la vortigon al la kunteksto tempo-spaca kaj al la protagonistoj de la komunika ago, estas nomitaj *deiktaj*. Tiaj elementoj povas esti unuopaj vortoj kiuj apartenas al malsamaj partoj de la parolado

* pronomoj kiel 'mi', 'vi';
* adverboj kiel 'tie', 'nun', 'hieraŭ';
* pronomoj kaj adjektivoj montraj kaj posedaj kiel 'mia', 'tiu';
* verboj kiel 'iri', 'veni'

sed ili povas esti ankaŭ morfemoj kiel tiuj kiuj en la itala montras la tempon kaj la personon de la verbo aŭ de la sintagmoj.

## Literaturo 
*George Grigore, La deixis spatial dans l’arabe parlé à Bagdad, Estudios de dialectologia arabe n.7, Zaragoza,  pp 77–90 http://www.academia.edu/2538161/George_Grigore._2012._La_deixis_spatiale_dans_larabe_parle_a_Bagdad_Alexandrine_Barontini_Christophe_Pereira_Angeles_Vicente_Karima_Ziamari_ed._Estudios_de_dialectologia_arabe_n.7_Hommage_offert_a_Dominique_Caubet_._Universidad_de_Zaragoza._pp_77-90

Kategorio:Lingvo
Vaskeresztes

**Vaskeresztes** [vaŝkeresteŝ] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. La vilaĝo signifas hungare: ferokruca. La germana nomo estas **Grossdorf**.
eta|Panoramo de Vaskersztes
eta|Preĝejo de Vaskersztes ĉe la rojo Pinka

## Bazaj informoj
* Poŝtkodo: 9795
* Telefonprefikso: 
* Areo: 9 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 350

## Historio
Vaskeresztes estis loĝata jam en la ferepoko. Ankaŭ keltoj postlasis ŝpurojn. Dum la mezepoko ĝi longe apartenis al abato de Pornóapáti. Baldaŭe estiĝis du vilaĝoj: Magyarkeresztes kaj Németkeresztes (hungara kaj germana "keresztes"). En 1920 la vilaĝoj trovis sin apud la nova landlimo, en la aŭstra flanko. Iom poste la landlima komisiono redonis ilin al Hungarlando. En 1929 la du vilaĝoj unuiĝis. Post 1945 ferkurteno konstruiĝis laŭ la aŭstra limo. La vilaĝo estis vizitebla nur per permesilo. En 1989 la ferkurteno estis malkonstruita, oni trovis ĉe la limo netuŝitan zonon dum 40 jaroj. La loĝantaro plejparte estas germanlingva kaj okupiĝas pri vinberoj.

En Vaskeresztes migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵo estas romkatolika Preĝejo Sankta Nikolao (Vaskeresztes).


Kategorio:Vinvilaĝoj
Szentpéterfa

**Szentpéterfa** [sentpEterfa] estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. La loknomo signifas hungare: Sankta Petro-vilaĝ', ricevinte la nomon pri sia preĝejo. La vilaĝo germane estas **Prostrum**, kroate **Petrovo Selo**.
eta|Ĉefstrato de Szentpéterfa
eta|Kapelo de Szentpéterfa

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9799|eta
* Telefonprefikso: 94
* Areo: 31 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1090

## Historio 
Szentpéterfa estis loĝata de romianoj. Dum la turka erao ĝi neniiĝis, poste alvenis kroatoj. En 1920 la vilaĝo trovis sin en Aŭstrio, sed en 1923 revenis al Hungario. Post 1945 **ferkurteno** konstruiĝis laŭ la aŭstra limo. La vilaĝo estis vizitebla per permesilo. En 1989 la fer-kurteno nuliĝis, oni trovis ĉe la limo netuŝitan zonon dum 40 jaroj. La loĝantaro plejparte estas kroatoj. La vilaĝo estis limpasejo al Aŭstrio inter 1923-2008, poste ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj estas libere traireblaj.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo apostoloj sanktaj Petro kaj Paŭlo (Szentpéterfa)
* kapelo

## Ĝemelkomunumo 
*  Güttenbach, Aŭstrio

## Komunumoj de Sankta Petro en Hungara reĝlando 
Pro grandeco de la tabelo vidu la ceterajn komunumojn en Transilvanio: Barcaszentpéter!

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
A Tarde

***A Tarde*** (portugallingve: "La Posttagmezo") estas gazeto publikata ĉiutage en Bahio, Brazilo. Ĝin fondis la ĵurnalisto kaj politikisto Ernesto Simões Filho la 15-an de oktobro 1912. Ĝi estas nuntempe la plej malnova ankoraŭ publikata gazeto de Bahio, kaj la plej granda de la brazilaj regionoj norda kaj nordorienta.

Ĝia sidejo situas ĉe la strato Professor Milton Cayres de Brito, n-ro 204, kvartalo Caminho das Árvores, en Salvador.

## Vidu ankaŭ
*Correio da Bahia
*Tribuna da Bahia

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala retpaĝaro (portugallingva)

Kategorio:Bahiaj gazetoj