open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Calzadilla de los Barros

**Calzadilla de los Barros** estas municipo de Hispanio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma komunumo aŭ regiono Ekstremaduro, al ties pli suda provinco Badaĥozo *(Badajoz)* kaj al la komarko *Zafra-Río Bodión*. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La loĝantoj nomiĝas *calzadilleros*. 

## Situo 
Calzadilla de los Barros estas situa en la suda parto de Ekstremaduro suda parto de la provinco de Badajoz kaj en la suda parto de la distrikto Tierra de Barros, kies nomo portas ankaŭ la municipo. Ĝi estas je altitudo de 558 m; je 93 km de Badajoz, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 52,2 km². Ĝi apudas la tradician nordo-suden vojon "Vía de la Plata" kaj nune aŭtoŝoseo al Sevilo.

Ĝi distas el la ĉefaj urboj de la provinco jene:
Badajoz: 93 km; Don Benito: 122 km; Villanueva de la Serena: 116 km, Zafra: 22 km  Almendralejo: 47 km kaj Mérida: 77 km.

## Loĝantaro
Dum la unua duono de la 20a jarcento la loĝantaro kreskis el pli da 1,000 loĝantoj komence de la jarcento al pli da 1,500 meze; sed poste, unue dum la 1960-aj jaroj malkreskis denove al 1,000 kaj dum la 1970-aj jaroj malkreskis je pliaj 200. Tiele la resto de la jarcento vidis nur ĉirkaŭ 800 loĝantojn, spite la avantaĝo ke la vilaĝo apudas nacian vojon.

## Historio
Pro la sama kialo jam estis romia okupado de la loko, ĉar restis restaĵoj de tiu epoko. Dum la Rekonkero al arboj la reĝo Ferdinando la 3-a rekonkeris tiun areon kun la helpo de la Ordeno de Santiago al kiu Calzadilla estis donata en 1242.

Dum la 16a jarcento la vilaĝo ĝuis bonan ekonomion ĉar el la 30 vilaĝanoj kiuj elmigris al Ameriko almenaŭ 13 revenis pli riĉaj. De tiam komencis la konstruadon de preĝejoj kaj ermitejoj en la vilaĝo. Nuntempe restas kelkaj sed ne ĉiuj. En la ĉefa preĝejo ekzistas elstara retablo de la 16a jarcento kun pentraĵoj de Antón de Madrid kiu tiam loĝis en Zafra; hodiaŭ ĝi estas deklarita nacia monumento kaj restaŭrita.

## Famuloj
* Antonio Rodríguez-Moñino

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Badaĥozo
Kategorio:Provinco Badaĥozo
Capilla

**Capilla** [kaPIja] (Kapelo) estas municipo kaj loĝloko de Hispanio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma komunumo aŭ regiono Ekstremaduro, al ties pli suda provinco Badaĥozo *(Badajoz)* kaj al la komarko *La Serena*. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La loĝantoj nomiĝas *capillúos*. 

## Situo 
Capilla estas situa en la sudorienta parto de Ekstremaduro, je altitudo de 558 m; je 211 km de Badajoz, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 147 km². Ĝi apartenas al malproksima limo de la distrikto de La Serena.

## Ekonomio
Ĉefe agrikulturo kaj brutobredado ne tre vigla kaj je zorgo de tro maljuna loĝantaro.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Municipoj de Badaĥozo
Campillo de Llerena

**Campillo de Llerena** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *campillejos*. La censita populacio en 2008 estis de 1.533 loĝantoj.

## Situo 
Campillo de Llerena estas situa en la sudorienta parto de Ekstremaduro, je altitudo de 502 m; je 128&nbsp;km de Badajoz, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 234&nbsp;km². Ĝi estas norde de Llerena, el kie ĝi distas 46 km kaj al kies jurteritorio ĝi apartenas. Ĝi estas meze de ebenaĵo kun ondecaj montetoj kie ne estas proksimaj loĝejoj aŭ aliaj vilaĝoj.

## Teritorio
Ĝi enhavas etendon de 234 km, kiu limas norde kun la teritorioj de Retamal de Llerena kaj Zalamea de la Serena, sude kun tiuj de Azuaga kaj Maguilla, oriente kun tiuj de Zalamea de la Serena kaj Peraleda del Zaucejo kaj okcidente kun tiuj de Hornachos kaj Valencia de las Torres. Laŭ etendo la vilaĝo estas la 27a inter la 162 municioj de la provinco.

Ne estas proksime grandaj riveroj kaj la proksimaj rojoj sekiĝas somere. Estas lagunoj kaj putoj, el kiuj ne ĉiuj restis.

## La vilaĝo
Estas formata de domoj de andaluza stilo de blankaj fasadoj kaj balkonoj kun du etaĝoj (la supra por agrikulturajzoj, kiu nun konvertiĝas en korma loĝejo). Kutime estis fone stalo kiu nun konvertiĝas en aŭtejo aŭ magazeno.

## Ekonomio
Ĉefe agrikulturo kaj brutobredado, kaj en tiu ĉefe de porko (52.3%) kaj ŝafo (35.4%). La kamparanoj estas ĉefe maljunaj. Aliaj sektoroj estas komerco, trinkejoj kaj konstruado. Estas multaj senlaboruloj.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Badaĥozo
Kategorio:Provinco Badaĥozo
Carmonita

**Carmonita** [karmoNIta] estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *carmoniteños*. La censita populacio en 2008 estis de 557 loĝantoj.

## Situo 
Carmonita estas situa en la centra parto de Ekstremaduro, je altitudo de 382 m; je 78 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj je 34 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 38,9 km².

Ĝi estas proksime de la limo inter la du provincoj de la regiono.

## Historio
Estis homa setlado jam en prahistoria epoko, de kio restis kelkaj megalitaj monumentoj.

## Ekonomio
Tradicie agrikulturo kaj brutobredado kaj ĉefe pri la industrio de elproduktado de korko. Estas kelkaj senlaboruloj kaj multaj elmigrintoj. Estas ankaŭ servoj kiaj banloko fama pri siaj ferenhavaj akvoj.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Badaĥozo
Kategorio:Provinco Badaĥozo
El Carrascalejo

**El Carrascalejo** [karaskaLEĥo] (kverkarbustejo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *carrascalejanos*. La censita populacio en 2008 estis de 79 loĝantoj, kio faras el la vilaĝeto la malplej loĝata en la tuta provinco.

## Situo 
El Carrascalejo estas situa en la centra parto de Ekstremaduro, je altitudo de 308 m; je 73 km de Badajoz, provinca ĉefurbo kaj nur je 13 km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 12,8 km². 

Ĝi estas proksime de la limo inter la du provincoj de la regiono kaj de la aŭtoŝoseo el Cáceres al Mérida.

## Ekonomio 
Ĉefe agrikulturo kaj brutobredado. Estas kelkaj senlaboruloj kaj elmigrintoj.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Badaĥozo
Kategorio:Provinco Badaĥozo
Casas de Don Pedro

**Casas de Don Pedro** (Domoj de Sinjoro Petro) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *casareños*. La censita populacio en 2008 estis de 1.656 loĝantoj.

## Situo 
Casas de Don Pedro estas situa en la centrorienta parto de Ekstremaduro, je altitudo de 386 m; je 160 km de Badajoz, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 142,7 km². 

## Historio 
Kvankam ne estas dokumentoj, pro la blazonoj skulptitaj en kelkaj antikvaj domoj oni supozas ke ĉirkaŭ la 13a jarcento tiu vilaĝo estis jam konkerita al la araboj kaj donita al la Ordeno de Alcántara. Alia restaĵoj ligas la lokon al Trujillo. Tamen plej antikvaj restaĵoj estis jam de la epoko de la Romia Imperio. Kvankam la legendoj ligas la vilaĝon al la reĝo Pedro la 1-a de Kastilio fakte la nomo estis de almenaŭ antaŭ duonjarcento. Tiu reĝo amindumis kun virinoj kiuj loĝis tie. Dum la venontaj jarcentoj la vivo de la vilaĝo multe rilatis kun nobeluloj kaj tie estas multaj nobelaj domoj. 

Dum la Hispana Enlanda Milito Casas de Don Pedro restis en la respublika flanko dum plej parto de la milito, kiel la orienta parto de la provinco.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Badaĥozo
Kategorio:Provinco Badaĥozo
Berente

**Berente** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Kazincbarcika.

## Bazaj informoj 
* Areo: 9 &nbsp;km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 48.2548/20.6286
* Alto super marnivelo: 133 m
* Loĝantaro: 1010
* Poŝtkodo: 3704
* Telefonprefikso: 48

## Situo 
La vilaĝo situas laŭ dekstra bordo de Sajó, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Miskolc-Putnok inter Sajószentpéter kaj Kazincbarcika. La lasta urbo troviĝas 2, Edelény 12, Putnok 18, Miskolc 23 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1322. Ekde la 19-a jarcento la vilaĝo iĝis minista komunumo, ekde 1921 kemia industriejo. En 1954 Berente aliĝis al la ĵus formiĝanta urbo Kazincbarcika. En 1999 post longaj disputoj Berente denove iĝis memstara vilaĝo, sekve tuj iĝis preskaŭ la plej riĉa hungara vilaĝo, ja la industria kombinato impostas multe. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, kulturdomo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco
* kalvinana preĝejo
* kalvinana sonorilostablo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Tormafölde

**Tormafölde** estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Lenti. Torma signifas: kreno.
eta|maldekstre|Tormafölde laŭ runa skribo
eta|dekstra|300ra|Kreno

## Bazaj informoj 
* Areo: 19 km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.5381/16.5907
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo: 8876
* Telefonprefikso: 92

## Situo 
Tormafölde situas ĉe rando de Montetaro Zala en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Lenti troviĝas 13, Letenye 19, Nova 22, Zalaegerszeg 46, Budapeŝto 248 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=4969&i2=9566.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1397 laŭ la tiama ortografio *"Tormafeuld"*. En 1896 incendio okazis. Vilaĝservoj estas interretejo, kuratora servo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* preĝdomo de Baptistoj
* protektata arbaro
* konkursejo por motorbicikloj

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Kategorio:Vinvilaĝoj
Valkonya

**Valkonya** [valkonja] estas tre malgranda vilaĝo (konsistanta nur el unu strato) kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Letenye.
eta|Blazono de Valkonya

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.5004/16.8089
* Loĝantaro: 60
* Poŝtkodo: 8885
* Telefonprefikso: 93

## Situo 
Valkonya situas en Montetaro Zala en valo, fine de sakovojo. Letenye troviĝas 12, Nagykanizsa 16, Lenti 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1019, poste en 1288 laŭ formo *Wolkuna*. Post la mezepoko la vilaĝo senhomiĝis. La refondiĝo en 1694 okazis. Nuntempe la vilaĝanoj okupiĝas precipe pri vinkulturo kaj turismo.

En Valkonya migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo el la 1920-aj jaroj, en 1992 pligrandigita
* lago

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Kategorio:Vinvilaĝoj
Casas de Reina

**Casas de Reina** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *casarreños*. La censita populacio en 2008 estis de 201 loĝantoj, kio faras de la vilaĝeto unu el la malplej loĝata en la provinco.

## Situo 
Casas de Reina estas situa en la suda parto de Ekstremaduro, je altitudo de 635 m; je 124&nbsp;km de Badajoz, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 55,6&nbsp;km². Ĝi situas en la distrikto de la Campiña Sur, sudoriente de la provinco, tre proksima al ties limo kun la provinco de Sevilo. Ĝi situas nur je 6&nbsp;km sude de la urbo de Llerena. Oni atingas la vilaĝon pere de la komarka ŝoseo  **&nbsp;EX-200&nbsp;**.

## Historio 
La plej antikvaj arkeologiaj restaĵoj estas de la paleolitiko, tamen la plej gravaj estas de la Romia Imperio. En la municipa teritorio de Casas de la Reina, je 1.500 m de la vilaĝo, troviĝas la ruinoj de la romia urbo *Regina Turdulorum*, situa je la *Vía de la Plata*.

La kialoj de la fondo de la urbo estis ekonomiaj: abundo de minejoj, bonkvalitaj agrikulturjoj, arbaroj kaj abundo de akvo. La urbo troviĝis en la akso de malnovaj vojoj kiuj ligis la tiamajn romiajn urbojn de Kordovo, Sevilo kaj Mérida. El diversaj antikvaj aŭtoroj, inter ili  Plinio la pli maljuna, oni scias pri la gravo de la urbo kaj el restaĵoj oni supozas, ke la urbo estis loĝata ankaŭ de elmigrintoj de Italio aŭ eĉ de Oriento, kiuj kultis la oficialajn diaĵojn de la ŝtato, kaj ankaŭ orientalajn kaj indiĝenajn.

Dum la araba epoko la urbo malloĝiĝis kaj la nova setlejo estos sur la proksima nuna monteto.

## Monumentoj 
En la municipo elstaras la menciita arkeologia kuŝejo de *Regina Turdulorum*, kie videblas la forumo kie rimarkindas kaj vizitindas teatro sufiĉe bone konservita kaj ĵus restaŭrita.

La preĝejo de Santiago, de mudeĥara fasado de la 15a jarcento, kun elstara turo ekstere kaj internaj kapeloj ornamitaj per pentraĵoj.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Badaĥozo
Kategorio:Provinco Badaĥozo
Providenca okulo

eta|dekstra|250ra|Providenca okulo.

La **providenca okulo** aŭ **ĉionvida okulo** estas simbolo, kiu figurigas okulon, ĉirkaŭ ĝi sunradioj aŭ gloro kaj ofte ĉirkaŭas ĝin triangulo. Kvankam ĝi aperas kiel simbolo de Dio, kiel ĝi gardas super la homaro.

## Religia uzo 
La figurigo de la providenca okulo reiras al la praegipta mitologio kaj al okulo de Horus. La simbolo aperas ankaŭ en la budhismo, kie en la budismaj verkoj tio figurigas Budhon kiel Okulon de la mondo (ekz. en Mahaparinibbana Sutta).

En la mezepoka kaj renesanca eŭropa ikonografio, la Okulo (ofte en triangulo) estis ĝenerale akceptita simbolo de la kristana Sankta Triunuo. En la figurigoj el la 17-a jarcento, ĝi ofte aperas en nuboj aŭ kun sunradioj.

Image:Great Seal of the United States (reverse monochrome).png|La providenca okulo, kiel videblas sur la Granda Sigelo de Usono. Tiu versio sur dorsa flanko de la unudolara monbileto.
Image:Eye of Horus.svg|okulo de Horuso, simbolo de forto
Image:QuoModoDeum.gif|alkemia lignogravuraĵo, kie ŝvebas la providenca okulo sur la ĉielo
Image:ChristianEyeOfProvidence.png|Kristana versio
Image:Pontormo_-_Cena_in_Emmaus_-_Google_Art_Project.jpg|pentraĵo de Jacopo Pontormo el 1525
Image:Allsehendes Auge am Tor des Aachener Dom.JPG|Sur turo de la Aachen-a preĝejo
Image:Alexander Column 2006.jpg|en Sankt-Peterburgo
Image:Declaration of Human Rights.jpg|La providenca okulo sur pinto de la Deklaro de la homaj kaj civitaj rajtoj (1789).

## Usono 
La providenca okulo iĝis en 1782 parto de la Granda Sigelo de Usono, kies uzon unuafoje proponis *Pierre Eugene du Simitiere* en 1776.

Sur la Sigelo, oni povas legi ĉirkaŭ la okulo *Annuit Cœptis* ("Rekonis niajn devojn") kaj *Novus Ordo Seclorum* ("Nova ordo de la epokoj"). La okulo ŝvebas sur nefinita 13-ŝtupa piramido. La numero 13 simbolas tie la originalan dek tri usonajn koloniojn, la nefiniteco la plian membriĝon de la lando. Sur la plej suba ŝtupo, oni povas legi la jarnumeron 1776 en romiaj ciferoj.

La okulo, kiel usona simbolo aperas sur multaj logooj.

## Framasonismo 
eta|maldekstra|200ra|Framasonisma figurigo
Hodiaŭ multaj interligas la providencan okulon al la framasonismo, fakte la Okulo aperis en la framasonisma ikonografio unuafoje en 1797, en verko de Thomas Smith Webb *Framasonisma Observanto*. Tie la okulo simbolas, ke ĉiun penson kaj agon de iu ajn framasonisto sekvas Dio (kiel Granda Konstruisto de la Universo). Tipa estas, ke la glorio aperas nur en duonrondo sub la okulo. Malofte eĉ la triangulo aperas sur la framasonismaj bildoj.

Laŭ iu konspira teorio, la nefinita piramido kaj la providenca okulo simbolas rolon de la framasonismo en fondo de la Usono. Tio aperis eĉ en la filmo *Oro de la nacio* (2004). La unua framasonisma figurigo aperis 14 jarojn post pretigo de la Granda Sigelo kaj nur malofte entenas la piramidsimilan triangulon.

El la tri pretigistoj de la sigelo estis framasonisto nur Benjamin Franklin.

## Alia uzo 
eta|dekstra|200ra|ukraina 500-a ĥrivno
eta|dekstra|200ra|estona 50-a krono

* Deklaro de la homaj kaj civitaj rajtoj

Kategorio:Simboloj
Vindornyaszőlős

**Vindornyaszőlős** [vindornjasOlOŝ] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en  Distrikto Keszthely. Szőlő kaŝiĝanta en la loknomo signifas: vinbero.

## Bazaj informoj
* Areo: 11&nbsp;km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.8983/17.1541
* Loĝantaro: 410
* Poŝtkodo: 8355
* Telefonprefikso: 83

## Situo
Vindornyaszőlős situas sur ebenaĵo kun rande deklivoj, laŭ flankovojoj. Zalaszentgrót troviĝas 9, Hévíz 15, Keszthely 19, Tapolca 26, Zalaegerszeg 30&nbsp;km-ojn.

## Historio
La unua mencio devenis el 1274. Ekde 1564 la turkoj ofte atakis la vilaĝon, fine en 1696 senhomiĝis. Post la 1-a mondmilito oni disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj el bienego de Festetics [feŝtetiĉ]. Vilaĝservo estas migra poŝto.

## Vidindaĵoj
* romkatolika Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Vindornyaszőlős) de 1336, en la 18-a jarcento barokigita
* nobeldomo de Festetics
* monumento pri falintoj


Kategorio:Vinvilaĝoj
Aerkuracloko

**Aerkuracloko** estas tia loko, kie nekutime pura estas la aero, tial la loko estas taŭga por medicina terapio (ekzemple kadre de kuracrestado).  

Tiuj lokoj troviĝas precipe en montaro inter arbaroj. Plej ofte ministoj pretendas tiun terapion. La aerkuracloko ne nur havas medicinan signifon sed ĝenerale altiras turismon. Tiu loko estas Farkasgyepű en Hungario.

Alispecaj aerkuraclokoj troviĝas interne de grotoj, kie la aero estas pli pura, ol ekstere. Tiaspeca loko estas en Tapolca, kie en la groto estas sufiĉa loko por litoj, kie kuŝas la malsanuloj por difinita tempo. Ekstere estas speciala hospitalo baze de la groto.

*
Vindornyalak

**Vindornyalak** [vindornjalak] estas tre malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Keszthely.
eta|maldekstre|Preĝejo de Vindornyalak
eta|Nobeldomo de Vindornyalak

## Bazaj informoj 
* Areo: 5&nbsp;km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.8883/17.1918
* Loĝantaro: 90
* Poŝtkodo: 8353
* Telefonprefikso: 83

## Situo 
Vindornyalak situas sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo. Sümeg troviĝas 12, Zalaszentgrót kaj Hévíz po 13, Keszthely 17, Tapolca 23&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1358. En 1543 kaj en 1555 la turkoj detruis la vilaĝon, fine ĝi senhomiĝis. Vilaĝservoj estas kuracejo, gastejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1780
* nobeldomo de Hertelendy
* muzeo pri vino

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Kategorio:Vinvilaĝoj
Harold Harefoot

**Harold Harefoot** (Harold la 1-a (Anglio), **Haroldo Leporpieda**, n. ĉ. 1015, m. la 17-an de marto 1040) estis reĝo de Anglio ekde 1035. Li akiris la kromnomon "Harefoot" (Leporpieda) pro sia rapideco kaj sperta ĉasado.

Li estis la filo de Knuto la Granda kaj lia unua edzino Aelfgifu de Northampton. Kiam lia patro mortis (la 12-an de novembro 1035), lia pli juna duonfrato Hardakanuto havis fortan pretendon al kaj la angla kaj la dana regnoj, sed estis en Danio, kiun li devis defendi kontraŭ invado de Magnus, reĝo de Norvegio. Pro la longa foresto de Hardakanuto, la anglaj nobeloj decidis nomumi Harold Harefoot regento kaj poste reĝo, malgraŭ la kontraŭstaro de Godvino, grafo de Wessex kaj Emma de Normandio.

Antaŭ ol edziĝi al Kanuto, Emma estis la edzino de Ethelred la Malpreta, anglosaksa reĝo de Anglio. Ŝi kaj Ethelred havis du filojn; Eduardo la Konfesanto kaj Alfred Atheling, kiu vivis kiel ekzilitoj en Normandio dum la regado de Kanuto. En 1036 ili venis al Anglio, verŝajne por klopodi gajni la anglan regnon, sed, nun subtenate de Godvino, Harold Harefoot sukcese rezistis ilin. Eduardo denove fuĝis en Normandion sed Harold kaptis kaj blindigis Alfred, kiu mortis pro siaj vundoj. En 1037 Emma fuĝis al la kortego de la grafo de Flandrio ĉe Bruĝo.

En 1040 Hardakanuto preparis invadon de Anglio, sed antaŭ ol li eliris de Danio Harold Harefoot mortis la 17-an de marto 1040. Li entombiĝis en Abatejo Westminster. Kun 62 militŝipoj Hardaknuto velis al Anglio kie li pace iĝis reĝo. Tie li ordonis ke la kadavro de Harold Harefoot estu forprenata de la tombo kaj ĵetata en marĉejon.

Harold Harefoot havis filon, Elfwine, kiu iĝis monaĥo ekster Anglio, eble en Francio.

Kategorio:Anglaj reĝoj
Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Mortintoj en 1040
Bluaj korvoj

***Cyanocorax*** estas genro de garoloj de Ameriko, tio estas paserinaj birdoj de la familio de Korvedoj. Popolaj nomoj estas **bluaj korvoj** (tio estas la signifo de ***Cyanocorax***) aŭ korvogaroloj, ĉar ili kunhavas ecojn de ambaŭ tipoj de birdoj kaj ĉefe kiel genra marko la **kombinon de bluo (garoloj) kaj nigro (korvoj)** kiun havas plej parton de la membroj de la genro.

La genro enhavas kelkajn tre rilatajn speciojn kiuj ĉefe troviĝas en arbaraj habitatoj de Meksiko kaj Centra kaj Sudameriko, dum du specioj, la Bruna garolo kaj la Verda garolo, tute en Usono. Koincide estas tiuj ankaŭ la du nuraj specioj de tiu genro kie la supraj partoj ne estas ĉefe bluaj aŭ purpurbluaj.

## Specioj 
* Veprokresta garolo, *Cyanocorax melanocyaneus*
* Sanblasa garolo, *Cyanocorax sanblasianus*
* Jukatana garolo, *Cyanocorax yucatanicus*
* Purpurdorsa garolo, *Cyanocorax beecheii*
* Viola garolo, *Cyanocorax violaceus*
* Lazura garolo, *Cyanocorax caeruleus*
* Purpurblua garolo, *Cyanocorax cyanomelas*
* Krispakresta garolo, *Cyanocorax cristatellus*
* Tufogarolo, *Cyanocorax dickeyi*
* Nigrabrusta garolo, *Cyanocorax affinis*
* Blankvosta garolo , *Cyanocorax mystacalis*
* Kajena garolo, *Cyanocorax cayanus*
* Lazurnuka garolo, *Cyanocorax heilprini*
* Pluŝokresta garolo, *Cyanocorax chrysops*
* Blanknuka garolo, *Cyanocorax cyanopogon*
* Inkaa garolo, *Cyanocorax yncas*
** Inkaa garolo, *Cyanocorax (yncas) yncas*
** Verda garolo, *Cyanocorax (yncas) luxuosus*
* Bruna garolo, *Cyanocorax morio*

## Referencoj 
* Madge, S.; & Burn, H. (1999). *Crows and Jays.* Princeton University Press. ISBN 0-7136-5207-1

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Zajk

**Zajk** estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Letenye.

## Bazaj informoj
* Areo: 13 km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 
* Loĝantaro: 230
* Poŝtkodo: 8868
* Telefonprefikso: 93

## Situo
Zajk situas en Montetaro Zala sur malebenaĵo en valo, sub monto 321 m-ojn alta, fine de sakovojo. Letenye troviĝas 7, Lenti 25, Nagykanizsa 26, Zalaegerszeg 66, Budapeŝto 234 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=24590&i2=9566 .

## Historio
La unua mencio devenis el 1292. La kampoj longe apartenis al familio *Zayky*. Vilaĝservoj estas biblioteko kaj migra poŝto.

## Vidindaĵo
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Spirito

## Fontoj 
* oficiala paĝo 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Kategorio:Vinvilaĝoj
Koncilio de Jamnia

**Jamnia** estis urbo en Israelo apud la Mediteranea Maro kie, post la detruo de tiu urbo (70 p.K.), Rabbi Yohanan ben Zakkai kreis skolon de judismo kiu fariĝos laŭ postaj jarcentoj loko kaj simbolo de la hebrea kulturo. La urbo antaŭe estis nomata ankaŭ Jabneel kaj estas menciata en 1Mak 4,15; 5, 58; dum la greka kaj romia periodoj ĝi estis loĝata de miksta popolo, eble grandparte grekorigina http://dictionary.die.net/jabneel.   

## Koncilio de Jamnia
La urbo havas precipe historian gravecon. En ĝi en la jaroj 82-90 p.K. koncilie renkontiĝis la hebrea eminentaro kaj decidis gravajn aferojn ege influajn por judismo kaj kristanoj. Oni definitive perfektigis kanonan liston de la hebreaj bibliaj libroj ekskludante la Septuaginton, kaj sentencis la definitivan elpelon por hebreaj kristanoj el la sinagogo, nome el la juda religia komunumo.

Rilate al biblia kanono, kristanoj daŭrigis akcepti kiel inspiritaj la librojn uzitajn kaj cititajn en la libroj de la Nova Testamento. La Katolika Eklezio (kaj, kvankam diversmaniere, ankaŭ aliaj kristanaj eklezioj) kultas pli vastan liston de tiaj libroj. La elpelo el la sinagogo certe akrigis la rilatojn inter la du grandparte similaj komunumoj.

Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Judismo
The Abyss

***The Abyss*** estas sciencfikcia filmo reĝisorita de James Cameron, kies estas ankaŭ scenaro. La originala muziko estas komponita de Alan Silvestri.

Subakvaj scenoj estis filmitaj en kontaminita konstruaĵo de nuklea elektrejo de Ĉerokoj.

## Okazintaĵo de la filmo 
Proksime de Kubo usona nuklea submarŝipo Montana preskaŭ kunpuŝiĝos kun nekonata, rapide moviĝanta korpo. Ĝi kunpuŝiĝos kun submara klifo kaj sinkos en la profundaĵojn. La usona maristaro ne povas sekve de proksimiĝanta ŝtormo komenci savlaborojn per propraj rimedoj kaj tial ĝi postulos por kunlabori submaran borturon Deepcore, kiu laboras proksime de la loko de akcidento. Komandanto Bud Brigman ne tro ĝojas, ĉar la tutan agadon devas gvidi speciala taĉmento SEAL kaj plie kun la soldatoj estas venanta al la stacio ankaŭ Lindsey, la edzino de Bud, kun kiu li propre divorcas.

La tasko de la savteamo estas konstati, ĉu iu el la submarŝipo supervivis kaj malaktivigi la nukleajn eksplodaĵojn. Sur la surfaco eksplodos hurikano, sed Brigman ne povas malkonekti kunigkablon, ĉar komandanto de la soldatoj, leŭtenanto Coffey, subiganta malrapide al submara psikozo, okupis minisubmarŝipon, por ke povu ekspedicii por unu el la nukleaj kapoj. La ŝtormo deŝiros el la ŝipo Arganon kaj tiu falas rekte sur Deepcore. Ĝi senpere maltrafos ĝin, sed preskaŭ ĝi deŝiros la stacion ĝis la abismo. Lindsey kapablos en la grave difektita stacio renovigi aldonon de elektro, sed se ili ĝustatempe ne elmergiĝos al la surfaco, estos finiĝinta ilia oksigeno. En la oceano ĉirkaŭ la stacio kelkfoje aperos strangaj lumoj, elflugantaj el la abismo. Lindsey estas konvinkita, ke temas pri ekstertera civilizo, provanta kontaktiĝi, Coffey konjektas, ke tio estas rusoj, kiujn necesas neniigi. Li akiros la stacion kaj elsendos ĝis la abismo la tempfiksitan nuklean kapon. Brigman kaj liaj homoj sukcesos superi la soldatojn, sed ŝajnas, ke estas malfrue. Bud decidiĝos oferi la propran vivon, descendis ĝis la abismo kaj malaktivigi la kapon. Li scias, ke la reveno ne estos ebla, sed sur la fundo de la abismo atendas surprizo.

## Aktoroj 
Kategorio:Aliana filma vizito
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj de James Cameron
Kategorio:Akademia Premio
Kategorio:Filmoj de 20th Century Fox
Kategorio:Submaraj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1989
Kategorio:Usonaj agfilmoj
Kategorio:Usonaj sciencfikciaj filmoj
Purpurdorsa garolo

La **Purpurdorsa garolo**, *Cyanocorax beecheii*, estas specio de birdo de la familio de Korvedoj, kiu enhavas la korvojn, pigojn, garolojn ktp. Tiu specio estas de la genro *Cyanocorax* kiu karakteras pro kombino de nigro (ĉefe en kapo) kaj bluo (la korpo).

Pli precize tiu specio havas **purpurbluajn plumojn en dorso, flugiloj kaj longa vosto kaj nigran plumaron en la resto** de la korpo. Tiu kombino estas simila al tiu de la Jukatana garolo. Sed tiu ĉi havas **flavan irison** kaj ne tiom da verdecaj nuancoj en la purpurblua plumarparto.

## Bildaro 

Image:Purplish-backed Jay eating.jpg|Purpurdorsa garolo manĝante ĉe Zoo Henry Doorly

## Referencoj 
*  Malplej zorgiga

## Eksteraj ligiloj 
* Filmetoj de Purpurdorsa garolo ĉe Interreta Birdokolekto

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Tulcea

**Tulcea** [tUlĉa] estas urbo en Rumanio, la ĉefurbo de la samnoma distrikto. Ĝi situas en la nordo de la regiono Dobroĝo, la plej orienta parto de Rumanio, proksime de la Nigra Maro. Ĝi posedas gravan havenon ĉe Danubo. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Transporto 
### Publikaj transportiloj 
Tulcea havas publikan transportreton kun aŭtobusoj, servatan de *S.C. Transport Public S.A.*
La ĉefa aŭtobusa linio estas linio 1, kiu ligas la liceon *A. Saligny* al la kvartalo *Neptun* (kun variaĵo 1b, de la lieco al ANL). Krome ekzistas pliaj busaj linioj, kiuj servas preskaŭ la tutan urbon. La loka trafiko servas ankaŭ la lokojn Babadag, Nalbant, Iazurile, Nufăru, Visterna kaj Zebil.

Proksime de Tulcea, en Mihail Kogălniceanu, troviĝas flughaveno, de kie efektiviĝis flugoj al Bukareŝto. La flughaveno situas je km 15 de la ŝoseo Tulcea–Constanța.

En Tulcea ekzistas pluraj taksiaj kompanioj. La prezoj estas identaj inter si, sed iom pli altas nokte (22-a – 6-a horoj) ol tage.

### Vojoj al Tulcea 
#### Aŭte 
* Bukareŝto (DN2) – Hârșova (DN22A) – Tulcea 
* Galați (DN2B) – Brăila (DN22) – Tulcea
* Constanța (DN22) – Tulcea

#### Fervoje 
En Tulcea ekzistas du stacioj: *Tulcea Mărfuri* ("vara") kaj *Tulcea Oraș* ("urba"). Ĉi-lasta, pli grava, estas finstacio de la linio 804, kiu ligas Tulcea al Medgidia (144 km). Labortage iras du paroj de personaj trajnoj al Megidia kaj unu rapidtrajno al Bukareŝto.

#### Aŭtobuse 
* București – Tulcea (buseto)
* Constanța – Tulcea
* Iași – Tulcea

## Turismo 
### Trafiko 
Vidu ĉe transporto.

### Vizitindaĵoj 
#### Muzeoj 
* Instituto de eko-muzeaj esploroj (ICEM)
* Naturscienca muzeo "Danuba Delto" (Delta Dunării)
* Arta muzeo
* Muzeo de etnografio kaj popola arto (MEAP)
* Muzeo de historio kaj arkeologio

#### Preĝejoj, religiaj kultejoj 
* Katedralo de Sankta Nikolao
* Moskeo Azizie
* Sinagogo
* Kirko de Sankta Georgo, "kun la horloĝo"
* Juda tombejo

## Edukado 
En la komunumo Tulcea estas kvar universitatoj, 11 gimnazioj, 13 ĝeneralaj lernejoj kaj 24 infanvartejoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj ĉe Danubo
Kategorio:Urboj de distrikto Tulcea
Viola garolo

La **Viola garolo** (***Cyanocorax violaceus***) estas specio de birdo de la familio de Korvedoj, kiu enhavas la korvojn, pigojn, garolojn ktp. Tiu specio estas de la genro *Cyanocorax* kiu karakteras pro kombino de nigro (ĉefe en kapo) kaj bluo (la korpo).

## Aspekto 
Pli precize tiu specio ne havas tiom da nigro kiel la proksimaj parencoj Jukatana garolo aŭ la Purpurdorsa garolo, sed nur en la beko, kapo, gorĝo kaj supra brusto. Tiu nigraj partoj kontrastas kun la resta blua koloro, kiel ĉe aliaj samgenranoj, sed ĉefe kun la blublankecaj aŭ arĝentbluaj nuko kaj malantaŭa kolo, kiuj estas samkoloraj ne kun la dorso, vosto kaj flugiloj, kiel ĉe la aliaj similaj parencoj, sed plie kun la subaj partoj kiuj estas helgrizaj. Fakte la arĝentblua nuko gradiĝas nuance al lavendoblua dorso, kiu siavice gradiĝas al pli malhelbluaj flugiloj kaj vosto.

## Distribuado kaj habitato 
Ĝi troviĝas en granda parto de la norda duono de Sudameriko nome Bolivio, Brazilo, Kolombio, Ekvadoro, Gujano, Peruo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tre degraditaj eksarbaroj kaj preferinde ĝi troviĝas en arbarbordoj kaj ĉe riveroj aŭ lagoj. Tio estas fakte sudokcidenta kaj nordokcidenta Amazono, el norda Bolivio, tra orientaj Peruo kaj Ekvadoro, Amazona Kolombio kaj la baseno de la rivero Orinoko kaj al norda Venezuelo. La teritorio estas oriente de Andoj escepte norde de Kolombio kaj Venezuelo kaj iome en Gujanoj. En tiu teritorio ĝi estas la ununura garolo.

## Kutimaro 
Ili kutime formas arojn de ĉirkaŭ 12 birdoj kaj tiele ili estas bruemaj kaj rimarkindaj. Ili estas oportunemaj ĉiomanĝantoj, kiuj manĝas etajn vertebrulojn, insektojn, ovojn, fruktojn ktp.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Cyanocorax violaceus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 25an de julio de 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* Filmetoj de Viola garolo ĉe Interreta Birdokolekto
* Foto-Alta Rez; Artikolo kaj resumo arthurgrosset–Sudamerikaj Birdoj Foto no. 2 el 3--(dumfluge)
* Foto-Mez Rez ; Artikolo photobirder–"Corvidae:Crows and Allies"

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kafo laŭ maniero de Aosta Valo

eta|220px|Pokalo de la amikeco
**Kafo laŭ maniero de Aosta Valo** (itale *caffè alla valdostana*; france, *café à la valdôtaine*) estas maniero por trinki kafon, tipa de la kuirarto de Aosta Valo.

Oni komune trinkas la kafon (kun aliaj ingrediencoj) el pokalo ĉizita el ligno.

La nomo de la pokalo estas *grolla* aŭ ''coppa dell'amicizia* (france, *coupe de l'amitié'') (pokalo de la amikeco).

Ĝi havas du ĝis ok bekojn por trinki.

## Eksteraj ligiloj 
Recepto

Kategorio:Alkoholaĵoj
Aosta Valo
Kategorio:Itala kuirarto‎
Bekkruĉo

eta|Bekkruĉo
**Bekkruĉo** (hispane ***porrón*** prononco [], katalune ***porró*** prononco []) estas tradicia vitra kruĉo karaktera de Katalunio sed fama en tuta Hispanio. Ĝi similas kombinaĵon de vin-botelo kaj ĝardena ŝprucigilo. La supro de la botelo estas mallarĝa kaj povas esti ŝtopita per korko. Ekestiĝante supren de la malsupro de la kruĉo estas beko kiu laŭpaŝe mallarĝiĝas ĝis malgrandega aperturo. Ĝi estas formita tiel ke la vino entenata en ĝi havas minimuman kontakton kun la aero, dum pretas por esti ĉiam uzata. La ideo devenas kiel anstataŭaĵo de la felsaketoj. Bekkruĉoj estas plej ofte plenaj je ordinaraj vinoj, aŭ blankaj aŭ ruĝaj, sed estas ankaŭ uzataj por trinki ŝaŭmvinon, kaj, en pli malgranda versio, plenaj je dolĉa vino, estas oftaj en katalunaj restoracioj por akompani desertojn.

La manko de kontakto kun la lipoj permesas grupon da homoj kuntrinki el la sama ujo sen ofendi ilian higienan senton.

## Kiel trinki per bekkruĉo 
Por trinki per bekkruĉo, komencu alportante ĝin tre proksime al via buŝo kaj klinu ĝin malrapide tiel ke la beko indiku viajn dentojn. Tiam, kiam likvo komencas eliri, portu la bekkruĉon for de via vizaĝo kaj suprenrigardu. Plimalaltigu la bekkruĉon apud vian buŝon antaŭ ol halti, tiel ke vi verŝu neniom sur vin.

## Bekkruĉo en la literaturo 
George Orwell priskribis bekkruĉon en *Homage to Catalonia*:

## Vidu ankaŭ 
* Botiĥo estas argila kruĉo uzata por malvarmigi akvon. La trink-stilo similas al tiu de la bekkruĉo.

## Eksteraj ligiloj 
* Filmo kaj diversaj fotoj da homoj trinkante per bekkruĉo  ()

Kategorio:Ujoj
Kategorio:Trinkujoj
Kategorio:Simboloj de Katalunio
Senmova stato

En kvantuma mekaniko, **senmova stato** estas propra stato de hamiltona esprimo, aŭ en aliaj vortoj, stato de difinita energio. Ĝi estas nomata kiel *senmova* ĉar la respektiva probablodenso ne havas dependeco de tempo.

Kiel propra stato de la hamiltona esprimo, senmova stato ne havas rezervon pri ŝanĝiĝi aŭ disfali (al suba energia stato). En praktiko, senmovaj ŝtatoj estas neniam vere senmovaj por ĉiu tempo. Iom, ili signifas la proprajn statojn de Hamiltona esprimo, kie malgrandaj perturbaj efikoj estas ignoritaj. Eblas diskuti la proprajn statojn de la neperturbita hamiltona esprimo, dum kiam la perturbo eble kaŭzas disfalon de la senmova stato. La sola vera senmova stato estas la grunda stato.

## Grunda stato 
La **grunda stato** de kvantuma mekanika sistemo estas ĝia stato kun la plej malgranda energio. Ekscitita stato estas ĉiu stato kun energio pli granda ol la energio de la grunda stato. La grunda stato ĉe kvantuma kampa teorio estas kutime nomata kiel la **vakua stato** aŭ la **kvantumomekanika vakuo**.

Se pli ol unu grunda stato ekzistas, ili estas nomataj kiel *degeneraj*. Multaj sistemoj havas degenerajn grundajn statojn, ekzemple, la procio. Degenereco okazas ĉiam se netriviala unuargumenta operatoro komutiĝas kun la hamiltona esprimo de la sistemo.

Laŭ la tria leĝo de termodinamiko, sistemo je absoluta nulo de temperaturo ekzistas en sia grunda stato; tial, ĝia entropio estas difinita per la degenereco de la grunda stato. Multaj sistemoj, kiel perfekta kristala krado, havas unikan grundan staton kaj, pro tio, havas nulan entropion je absoluta nulo de temperaturo, ĉar *ln(1) = 0*.

## Vidu ankaŭ 
* Ekscitita stato
* Hamiltoniano
* Kvantuma nombro
* Kvantumomekanika vakuo
* Vakua stato
* Virtuala partiklo
* Energinivelo
* Metastabileco
* Neŝanĝiĝema stato

Kategorio:Kvantuma kampa teorio
Kategorio:Kvantummekaniko
Badu Bonsu la 2-a

**Badu Bonsu la 2-a** estis gvidanto de la aŝantioj kaj ganaa reĝo kaj kiu estis ekzekutita fare de nederlandaj koloniistoj en 1838. Li estis pendigita kaj dekapigita kiel venĝo pro mortigo de du nederlandaj senditoj.

Oni trovis lian kapon en Medicina Centro de Universitato de Leiden en Nederlando, en 2005. La nederlanda registaro en 2009 decidis redoni la kapon - je peto de la ganaa registaro.

Kategorio:Ganao
Kategorio:Koloniismo
Lazura garolo

La **Lazura garolo** (*Cyanocorax caeruleus*) estas specio de birdo de la familio de Korvedoj, kiu enhavas la korvojn, pigojn, garolojn ktp. Tiu neotropisa specio estas de la genro *Cyanocorax* kiu karakteras pro kombino de nigro (ĉefe en kapo) kaj bluo (la korpo).

## Aspekto 
Pli precize tiu specio longa ĉirkaŭ 40cm montras tre intense **bluan koloron kun nigraj kapo, gorĝo kaj supra brusto**. La nigrajn partojn havas simile la parenca Viola garolo, sed tiu havas diversajn helajn kaj malhelajn bluajn nuancojn en la korpo, dum la Lazura garolo estas pli uniforme tutblua. Maskloj kaj inoj havas la saman plumaron kaj aspekton kvankam inoj estas tipe pli malgrandaj.

## Distribuo 
Kvankam komune oni diras, ke ĝia biotopo estas la Araŭkariaj humidaj arbaroj de brazila araŭkario sude de Brazilo, kie la birdo trovas "pinsemojn" (semojn de *Araucaria*) por ties manĝo, ne estas rekta dependo de tiu arbaro, ĉar tiuj birdoj manĝas ankaŭ insektojn kaj fruktojn. Ties distribuado etendiĝas el sudo de la subŝtato de Rio-de-Ĵanejrio suden al la subŝtato de Suda Rio-Grando, kaj koncentriĝas en la Atlantika arbaro. Ĝi estas la subŝtata birdo de Paranao.

## Kutimoj 
Lazuraj garoloj estas tre **inteligentaj** nur post psitakoj. Ties komunikado estas komplika, konsistanta de almenaŭ 14 voĉoj (krioj) tre distingaj kaj signifaj. Ili formas arojn de 4 al 15 individuoj tre bone organizitaj en hierarkioj, kun divido en klanoj. Tiuj grupoj restas stabilaj dum eĉ ĝis du generacioj.

La reproduktado okazas el oktobro al marto. Ĉiuj individuoj kunlaboras en la konstruo de nestoj en la plej altaj partoj de la plej altaj arboj, prefere en la centra branĉaro de la araŭkario se ĝi ekzistas. La nesto el bastonetoj de ĉirkaŭ 50 cm de diametro, tasforma, la ino demetas 4 ovojn mezaveraĝe.

La **Lazura garolo** estas la ĉefa animalo kiu disigas la araŭkarion, ĉar aŭtune dum la frukta sezono ili kaŝas stokojn de pinsemoj por nutri sin el ili poste. Por tio tiuj garoloj enpremas tiujn semojn en putriĝintaj falitaj arbotrunkoj, sed ankaŭ en similaj radikoj, kie poste facile ĝermos la semoj.

Laŭ legendo de la subŝtato de Paranao ĉar tiu birdo respondecas pri la zorgado de la arbaro kiel dia misio, la pafiloj eksplodus aŭ malsukcesus se oni pafus ilin. Ĉiukaze tiu specio estas laŭ leĝo n. 7957 de 1984 "simbola birdo" de la Ŝtato de Paranao. Ĉar la araŭkaria arbaro malpliiĝis al ĉirkaŭ 4 % tiu specio havas malbonan estontecon.

## Referencoj 
*  Preskaŭ Minacata
* Cyanocorax caeruleus - Specimeno(j) de Lazura garolo ĉe ZMA 

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kriegstetten

**Kriegstetten** estas komunumo en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi estas la ĉefloko de la distrikto Wasseramt. Kriegstetten nombris  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Kriegstetten etendiĝas sur la ŝtonerebenaĵo oriente de la rivero Emme kaj okcidente de la rivero Ösch, kiu formas ĝian orientan limon. Al la komunumo apartenas al kvartaloj Grundmatt kaj Ischlagmatten.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 1,14 km², de kiuj 8,8% estas kovritaj de arbaro, 43,9% servas por agrikulturo kaj 46,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo limas en nordokcidento kaj nordo al Derendingen, al este con Oekingen kaj Halten, en sudo al Recherswil, kaj en okcidento al Obergerlafingen kaj Gerlafingen.

## Trafiko 
Kriegstetten atingeblas per aŭtobuso ek de Soloturno kaj Zuchwil. La komunumo disponas pri rekta aliro al la nacia aŭtoŝoseo A1 de Ĝenevo tra Berno, Zuriko, Sankt-Galo al Sankt-Margreto, kiu pasas tra la teritorio de la komunumo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Kriegstetten datiĝas el la jaro 1256 kiel *Krechsteiten* kaj *Kriechsteiten*.

Sur la korto de la preĝejo estis trovitaj spuroj de romia bieno. En mezepoko la komunumo estis sub la kontrolo de la Grafoj de Zeringo kaj poste de la Grafoj de Kiburgo. En la jaro 1466 la urbo Soloturno akiris la servuton Kriegstetten. Ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Kriegstetten apartenis al la samnoma vojtejo, kiu estis poste estis transformita al la distrikto Kriegstetten. La distrikto en 1981 estis alinomita al distrikto Wasseramt, Kriegstetten tamen restis daŭre ĝia ĉefloko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Kriegstetten
* Kriegstetten en la Historia Leksikono de Svislando
Derendingen

**Derendingen** havas plurajn signifojn:

***Derendingen SO** estas komunumo en distrikto Wasseramt en Kantono Soloturno en Svislando.
***Derendingen (Tübingen)** estas parto de la urbo Tübingen en la federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio.
Stephen Colbert

**Stephen Tyrone COLBERT** /koʊlˈbɛɹ/ (naskiĝis la ) estas usona komediisto, satiristo, aktoro kaj verkisto, konata pro sia ironia stilo (precipe en lia portretado de konservativaj politikaj ekspertoj), kaj pro sia pokervizaĝa komedia livero.eta|Stephen Tyrone Colbert

Lia karaktero, portretis ĉiunoktan en televido programo *The Colbert Report* (La Raporto Colbert), estas paskvilo sur dekstrula politiko en Usono. Lia malafabla masko malpruvas naiva amo al Usono, kaj fervora antipatio de intelekta debato.

Kategorio:Usonaj aktoroj
Dabrony

**Dabrony** [dabronj] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en Veszprém (departemento), en Distrikto Devecser.
## Bazaj informoj
* Areo: 17 km²
* Loĝantaro: 400
* Poŝtkodo: 8485
* Telefonprefikso: 88

## Situo
Dabrony situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Celldömölk kaj Pápa troviĝas po 17, Devecser 21, Ajka 28 km-ojn.

## Historio
La unua mencio devenis el 1240, poste en 1380 en formo *"Dobron"*. En 1482 Paŭlo Kinizsi ricevis la vilaĝon, kiu konstruis preĝejon. En 1884 en la lernejo instruis verkisto Géza Gárdonyi. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, migra poŝto.

## Vidindaĵoj
* Romkatolika novromanika preĝejo omaĝe al Sankta Laŭrenco de 1915
* Luterana preĝejo (Dabrony) de 1482, en la 19-a jarcento trakonstruiĝis

## Fontoj 
* Oficiala paĝo hungare
Derendingen SO

**Derendingen** estas komunumo en la distrikto Wasseramt en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Emmen troviĝas proksimume 4 kilometrojn sudoriente de la kantonĉefurbo Soloturno. La komunumo situas en la Svisa Mezlando en la flotebenaĵo oriente de la rivero Emme. Tra la komunumo fluas la rivereto *Grüttbach* kiu fluas paralele al Emme kaj en la norda najbarkomunumo Luterbach alfluas al Aro.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,62 km², de kiuj 26,7% estas kovritaj de arbaro, 39,1% servas por agrikulturo kaj 14,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo limas en nordo al Luterbach, en oriento al Deitingen, Subingen kaj Oekingen, en sudo al Kriegstetten kaj Gerlafingen, kaj en okcidento al Biberist kaj Zuchwil.

## Trafiko 
Sur la teritorio de la komunumo Derendingen situas la aŭtoŝosekruco Luterbach de la svisaj aŭtovojoj A1 kaj A5], al kiuj ambaŭ la komunumo havas facilan aliron.

La konekton al la publika trafikreto sekurigas loka aŭtobuslinio al Soloturno.

En la jaro 1964 estis inaŭgurita en Derendingen stacidomo ĉe la fervojlinio de Herzogenbuchsee al Soloturno. En la jaro 1992 la fervojlinio estis fermita. Ĝi estis reaktivita en la jaro 2008 sed nun uzatas por la rapidtrajnoj de Fervojo 2000 kaj ŝarĝtrajnoj, kaj ne haltas regionaj trajnoj en Derendingen.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Derendingen datiĝas el la jaro 1291 kiel *Therendingen*. En 1294 la komunumo estis denove menciita kiel *de Teradingen*.

Estis trovitaj en Derendingen restaĵoj el la bronzepoko kaj de romia bieno.

En mezepoko Derendingen apartenis al la Grafoj de Buchegg. La posedaĵo transiris en la jaro 1347 al la Monaĥejo Sankt-Ursen. Ekde la 15-a jarcento la urbo Soloturno posedis la malaltan jurisdikcion super Derendingen, kaj atribuis la komunumon al la voktejo Kriegstetten. La supera jurisdikcio restis ĝis la Helveta Revolucio ĉe Berno. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 la komunumo apartenis al la distrikto Biberist. En la jaro 1803 ĝi estis atribuita al la distrikto Kriegstetten, kiu estis alinomita en la jaro 1981 al distrikto Wasseramt.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Derendingen

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Derendingen
* Derendingen en la Historia Leksikono de Svislando
Paul Krugman

**Paul Robin KRUGMAN** /ˈkɹuːɡmən/ (naskiĝis la ) estas usona ekonomikisto, kolumnisto, intelektulo kaj aŭtoro. Li estas profesoro pri ekonomiko kaj internaciaj aferoj ĉe Princeton Universitato, profesoro ĉe la *London School of Economics*, kaj kolumnisto por *New York Times*. En 2008 Krugman gajnis la Nobelpremion pri Ekonomiaj Sciencoj pro sia analizo de komerco-skemoj. Krugman estas konata en la mondo de la universitatoj pro lia laboro en internacia ekonomiko, interalie komerco-teorio, ekonomia geografio kaj internaciaj financoj.maldekstra|eta|Paul Krugmann

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ekonomikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri ekonomiko
Kategorio:Usonaj eseistoj
Kategorio:Ekonomikaj verkistoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Usonaj blogistoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Eplény

**Eplény** [eplEnj] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en Veszprém (departemento), en Distrikto Veszprém.
eta|Blazono de Eplény

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.2097/17.916
* Loĝantaro: 480
* Poŝtkodo: 8413
* Telefonprefikso: 88

## Situo 
La vilaĝeto situas sur malebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Győr-Veszprém (urbo). La lasta urbo troviĝas 16, Zirc 8, Várpalota 25, Budapeŝto 110 km. Apud la vilaĝo moderna skiejo funkcias vintre.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1765. Inter 1929 kaj 1979 oni minadis manganojn. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kuracejo, migra poŝto, gastejo, restoracio.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Bernardo de 1793

## Fontoj 
* oficiala paĝo hungare
* distancoj

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Ŝero

eta|280ra|
eta|280ra|
**Ŝero** estas malgranda roka insulo, kiun en glacia epoko rondigis froto de plurcentmetra tavolo da glacio. La vorto devenas el sveda vorto *"skär"*, kiu signifas "tranĉo", implicante, ke "la roko eltranĉiĝis el la tero". Fojfoje skandinava insularo, ekzemple alanda aŭ stokholma, estas nomata ***ŝeraro***.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Neloĝata insulo
* Stokholma arkipelago

Kategorio:Geografio
Kategorio:Skandinavio
Kategorio:Insuloj laŭ tipoj
Bido

center|775px
eta|dekstra|Bidoj
[eta|[Sasanidoj|sasanida ornamita ora perlo el la 2-a ĝis 4-a jarcento]]

**Bido** (aŭ **artefarita perlo**) estas eta objekto kun truo en ĝi por fari kolierojn kaj braceletojn. Bidoj povas esti faritaj el multaj diversaj materialoj inkluzive ligno, vitro, kaj gemoj. La sciate plej malnovaj bidoj aĝas pli ol 100 000 jarojn.

Bidoj estas produktataj el diversaj materialoj kaj per plej diversaj metodoj. Rezulto estu etaj, plej ofte rondaj, objektoj, kiuj kutime estas centre traboritaj por ke oni povu vicigi ilin je ŝnuro kaj porti dekore simile al sama uzo de veraj perloj. Krom esti portataj en formo de ĉeno, bidoj ankaŭ ofte estas dekore broditaj sur ŝtofojn.

## Materialoj 
; Vitro
: Vitraj perloj probable estas la plej grava speco de artefaritaj perloj.
; Plasto
: nuntempe supozeble ebligas la plej multfacetajn formojn.
; Metalo
: Ekzistas perloj el ŝtalo, arĝento, oro aŭ kupraj alojoj, kiuj parte estas per oro aŭ arĝento kovritaj.
; Vaksaj perloj
: konsistas el etaj, delikataj kaj kavaj vitraj perloj, en kiujn de interne estas aplikitaj farboj (parte metalecaj, tiel ke ekestas spegula efiko) kaj fine la restanta kavaĵo estas plenigata per vakso. Tia speco de artefarita perlo dum la jaro 1656 estis inventita de la arta metiisto *Jaquin*.
; Kokosnuksaj perloj
: tre popularas en orienta Barato kiel juveloj. Ili similas al veraj perloj, havas glatan, laktokoloran surfacon, nur malforte brilas kaj troveblas en kavaĵoj interne de kokosnuksoj. Laŭdire ili precipe konsistu el karbonacida kalcio kaj iom da nitrogeno.

## Tornitaj perloj 
Bidoj interalie tornatas el la dentoj de dugongo, el alabastro, planta eburo, ligno kaj koraloj.

## Referencoj
Kategorio:Juveloj
Kategorio:Ornamaĵoj