open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miklós Fejérváry

**Miklós Fejérváry** [miklOŝ fejérvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fejérváry Miklós** estis hungara, poste usonana bienulo, juristo, politikisto, parlamentano, negocisto. Lia nobela antaŭnomo estis *románfalvi*.

Miklós Fejérváry http://www.horgos.rs/hun/index.php?option=com_content&view=article&id=80&Itemid=99  naskiĝis la  en Pest (urbo), li mortis la  en Usono, en Davenport (Iovao).

## Biografio 
Miklós Fejérváry studis juron komence en Pozsony, poste en sia naskiĝurbo en Reĝa Universitato de Pest. En 1831 li laboris en juĝejo, en la sekva jaro li advokatiĝis. En 1834 li esploris en biblioteko en Munkeno, kie li trovis altvaloran hungarlingvan kodekson. Li estis gvidanto de la reformuloj en Hont, krome en tiu departemento li kolektis geologiaĵojn, historiaĵojn al la Hungara Nacia Muzeo. En 1843 li estis elektita parlamenta deputito. En 1845 li edziĝis, baldaŭ li havis 2 gefilojn. Dum la Hungara revolucio de 1848 li apogis politikon de Lajos Kossuth. En 1851 li migris al okcidenta Eŭropo, en Bruselo li konatiĝis kun Miklós Jósika. Ekde la sekva jaro li vivis plu ĝismorte en Davenport, kie li okupiĝis pri
aĉetado-vendado de bienoj kaj domoj. Li estis ankaŭ mecenato de Davenport.

## Memorigiloj 
* parko kaj kuracejo portas la nomon Fejérváry en Davenport.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 47-a paĝo)

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Usonaj negocistoj
Kategorio:Hungaraj terposedantoj
Transkultura disvastigo

[eta|Mapo laŭ iu el la hipotezoj pri **kultura disvastigo**. Tiu ĉi estas el Egipto fare de [Grafton Elliot Smith (1929).]]

En kultura antropologio kaj kultura geografio, **kultura disvastigo**, kiel konceptigis ĝin Leo Frobenius en sia verko de 1897/98 nome *Der westafrikanische Kulturkreis*, estas la etendo de kulturaj aferoj — kiaj ideoj, stiloj, religioj, teknologioj, lingvoj ktp.— inter individuoj, ĉu ene de unu kulturo aŭ el unu kulturo al alia. Ĝi estas distinga el la difuzo de novaj aferoj ene de specifa kulturo. Ekzemploj de tia disvastigo estas la etendo de militĉaro kaj de ferfandado en antikveco, kaj la uzado de aŭtoj kaj de okcidentaj negoc-kompletoj en la 20a jarcento.

## Tipoj 
Oni difinis kvin ĉefajn tipojn de kultura disvastigo:
* Etenda disvastigo: nome plinovigo aŭ ideo kiu disvolviĝas en fonta areo kaj restas forta tie, dum ankaŭ etendiĝas eksteren al aliaj areoj. Tiu povas inkludi hierarkian, stimulan, kaj kontaĝan disvastiĝojn.
* Relokiga disvastigo: nome plinovigo aŭ ideo kiu migras en novajn areojn, lasante malantaŭe sian originon aŭ fonton de la kultura trajto.
* Hierarkia disvastigo: nome plinovigo aŭ ideo kiu etendas pere de translokiĝo el pli grandaj al pli malgrandaj lokoj, ofte kun malmulta konsidero al la distanco inter lokoj, kaj ofte influite de sociaj elitoj.
* Kontaĝa disvastigo: nome plinovigo aŭ ideo kiu etendas baze sur kontakto de persono-al-persono ene de difinita loĝantaro.
* Stimulus diffusion: nome plinovigo aŭ ideo kiu etendas baze sur sia ligo al alia koncepto.

## Ekzemploj 
* Greka Budhismo
* Helenisma judismo

## Vidu ankaŭ 
* Transkulturigo

## Referencoj 
* Frobenius, Leo. *Der westafrikanische Kulturkreis. Petermanns Mitteilungen 43/44*, 1897/98
* Kroeber, Alfred L. (1940). "Stimulus diffusion." *American Anthropologist* 42(1), Jan.–Mar., pp.&nbsp;1–20
* Rogers, Everett (1962) *Diffusion of innovations*. New York: Free Press of Glencoe, Macmillan Company
* Sorenson, John L. & Carl L. Johannessen (2006) "Biological Evidence for Pre-Columbian Transoceanic Voyages." In: *Contact and Exchange in the Ancient World*. Ed. Victor H. Mair. University of Hawaii Press, pp.&nbsp;238–297. ISBN 978-0-8248-2884-4; ISBN 0-8248-2884-4

## Eksteraj ligiloj 
* "Diffusionism and Acculturation"  de Gail King and Meghan Wright, *Anthropological Theories*, M.D. Murphy (ed.), Department of Anthropology, College of Arts and Sciences, The University of Alabama.

Kategorio:Antropologio
Kategorio:Migradoj
Kategorio:Kultura historio
Greka Budhismo

[eta|200px|La [budho Gaŭtamo en grekobudhisma stilo, 1-a/2-a jarcentoj, Gandaro (nuntempa okcidenta pakistano).]]
**Greka budhismo** aŭ **Grekobudhismo** estas la kultura sinkretismo inter Helenisma kulturo kaj budhismo, kiu disvolviĝis inter la 4-a kaj la 5-a jarcentoj en Baktrio kaj la Hinda subkontinento, koresponde al la teritorioj de nuntempaj Afganio, Taĝikio, Hindio, kaj Pakistano. Ĝi estis kultura konsekvenco de longa ĉeno de interagado, kiu ekis pro grekaj enmigradoj en Hindion el la epoko de Aleksandro la Granda, pluigita fare de postaj sukcedantoj, kiuj establis la ŝtatojn de la Grekobaktria regno kaj, poste, de la Hindogreka regno, kaj etendiĝis dum la florado de la Kuŝana imperio. Budhismo estis tiam adoptita en centra kaj nordorienta Azio el la 1-a jarcento, kaj laste etendiĝis al Ĉinio, Koreio, Japanio, Filipinoj, Siberio kaj Vjetnamio.

## Referencoj 
* *Alexander the Great: East-West Cultural Contacts from Greece to Japan*. Tokyo: NHK Puromōshon and Tokyo National Museum, 2003.
* Jerry H. Bentley. *Old World Encounters: Cross-cultural Contacts and Exchanges in Pre-modern Times*. Oxford–NY: Oxford University Press, 1993. ISBN 0-19-507639-7
* John Boardman. *The Diffusion of Classical Art in Antiquity*. Princeton, NJ: Princeton University Press, 1994. ISBN 0-691-03680-2
* Shravasti Dhammika, trans. *The Edicts of King Asoka: An English Rendering*. Kandy, Sri Lanka: Buddhist Publication Society, 1993. ISBN 955-24-0104-6
* Richard Foltz. *Religions of the Silk Road*, 2nd edition, New York: Palgrave Macmillan, 2010 ISBN 978-0-230-62125-1
* Georgios T. Halkias, “When the Greeks Converted the Buddha: Asymmetrical Transfers of Knowledge in Indo-Greek Cultures”, in *Trade and Religions: Religious Formation, Transformation and Cross-Cultural Exchange between East and West*, ed. Volker Rabens. Leiden: Brill, 2013, p.&nbsp;65–115.
* Robert Linssen. *Living Zen*. NY: Grove Press, 1958. ISBN 0-8021-3136-0
* 
* Thomas McEvilley. *The Shape of Ancient Thought: Comparative Studies in Greek and Indian Philosophies*. NY: Allworth Press and the School of Visual Arts, 2002. ISBN 1-58115-203-5
* William Woodthorpe Tarn. *The Greeks in Bactria and India*. Cambridge: Cambridge University Press, 1951, ISBN 81-215-0220-9
* Marian Wenzel. *Echoes of Alexander the Great: Silk Route Portraits from Gandhara*, foreword by the Dalai Lama. Eklisa Anstalt, 2000. ISBN 1-58886-014-0
* Paul Williams. *Mahāyāna Buddhism: the Doctrinal Foundations*. London–NY: Routledge, 1989. ISBN 0-415-02537-0

## Eksteraj ligiloj 
* UNESCO: Threatened Greco-Buddhist art
* Alexander the Great: East-West Kulturaj kontaktoj el Grekio al Japanio (Japane)
* The Hellenistic age
* The Kanishka Buddhist coins
* Interim period: Mathura as the Vaishnava-Buddhist seat of culture and learning 

Kategorio:Historio de Hindio
Kategorio:Terminaro de Budhismo
Kategorio:Helenisma epoko
Kategorio:Helenisma religio
Kalvinana preĝejo (Vaja)

La **Kalvinana kirko** estas religia monumento historia en Hungario, en urbo Vaja.

## Historio 
En Vaja dum la mezepoko estis 2 katolikaj preĝejoj. Origino de la nun videbla gotika kirko devenas el la 15-a jarcento. La kalvinanoj malkonstruis la sanktejon kaj la sakristion, sed ili konstruis pli novan sanktejon same larĝan, ol la navo. En la 18-a jarcento oni konstruis kvadratan turon, sed jam en 1820 la turo nepre necesis la renoviĝon. La orgeno alvenis en 1891. En la 1930-aj jaroj la plena kirko renoviĝis, dum la 2-a mondmilito la konstruaĵo estis pafita. Renoviĝoj okazis en 1948 kaj 1974. En la 2000-aj jaroj la konstruaĵo denove estis renovigita kaj tiel rekonstruita, ke en la turo kaj en la rekonstruita sakristio muzeo funkcias. Tio estas unika en Hungario.
  
## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en korto, sed en la korto situas obelisko pri bienulo Ádám Vay kaj monumento pri falintoj kaj deportitoj dum la 2-a mondomilito. En mezo de la fasado la turo reliefas, tie funkcias la enirejo. La absido estas oklatera. Interne la predikejo estis farita en 1837. Koruso funkcias en la preĝejo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto 
* hungare kun foto 
* hungare kun foto 
* hungare kun fotoj

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Vaja
Vaja
28059 Kiliaan

'*28059 *Kiliaan'''* estas malgranda meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la flandra lingvisto Cornelis Kiliaan (ĉ. 1529–1607), kiu faris la unuan klarigan vortaro de flandra lingvo : *Etymologicum teutonicae linguae'', verko, kiu prenis kvardek jarojn el lia vivo kaj kiu estis printita in 1599 en Antverpeno ĉe la fama eldonejo de Christoffel Plantijn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
János Feniczy

**János Feniczy** [jAnoŝ fenici], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Feniczy János** estis hungara pastro, monaĥo, poeto. Lia origina familia nomo estis *Fidicinis-Hegedűs*, lia pseŭdonimo estis *Csikvándi*.

János Feniczy http://lexikon.katolikus.hu/F/Feniczy.html naskiĝis la  en Csikvánd, li mortis la  en Veresegyház.

## Biografio 
János Feniczy lernis en pluraj lernejoj (Győr, Eger, Veszprém (urbo), Pest (urbo)). En 1826 li aliĝis al la cistercianoj, sed baldaŭ li forlasis la ordenon. En 1834 li pastriĝis en Esztergom, poste li estis pastro en pluraj lokoj, ekzemple en Hédervár, Bajna, Nagyoroszi, Kemence. Li plej longe estis preĝejestro en Ipolyfödémes (preskaŭ jardekon). En 1854 li estis pastro en Nagybárkány, sed post jaroj li migris al Stirio, kie li aliĝis al la benediktanoj. Post jaroj li revenis al Nagybárkány, kie li pensiuliĝis en la 1860-aj jaroj. Tamen poste li estis pastro en kelkaj lokoj.

Li verkis la debutan poemon en Győr kiel gimnaziano. Baldaŭ li verkis plurajn poemojn kaj aliajn kontribuaĵojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Tiszteletoltár, melyel nagyontiszt. Takács Bernardin urat e győri kir. iskoláknál...* (1826) - debuta poemo
* *Ode honoribus Isidori Guzmics* (1832)
* *A ker. nevelés alapvonalai* (1838)
* *A szent misének becse, vagy tanitás az uj törvény állandó áldozatáról* (1840) - tradukaĵo
* *Világtörténet* (1854) - tradukaĵo
* *A Calvaria haszna, és irántai kötelmünk* (1872) - malferma parolado

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 50-a paĝo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj benediktanaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj cistercianaj monaĥoj
Kastelo de Széchenyi (Gencsapáti)

La **Kastelo de Gencsapáti** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Széchenyi** [sEĉEnji]) estas unu el la kasteloj, ankaŭ historia monumento en Hungario, en meza parto de vilaĝo Gencsapáti (iam en *Gyöngyösapáti*).
eta|maldekstre|Aerfoto pri kastelo de Gencsapáti

## Historio 
En la 16-a jarcento en tiu loko estis konstruita burgo kun 12 ĉambroj. Baldaŭ familio Széchenyi akiris ĝin. En la 1820-aj jaroj la burgo iĝis klasikisma kastelo, post fino de la jarcento ĝi denove estis trakonstruita. En la frua 20-a jarcento diversaj aliaj familioj havis la kastelon, la plej konata posedanto estis grafo Albert Apponyi. Ekde 1935 la kastelo estis feriejo de oficiroj. Komence de la 2-a mondmilito polaj rifuĝintoj vivis tie. Ekde 1956 orfejo funkciis en la kastelo. Depost la socialismo firmao konstruis apartajn modernajn domojn por la orfeo, poste jam la kastelo apartenis al la firmao.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa kastelo kaŝiĝas en la parko (preskaŭ nevidebla), pri la interna parto informoj mankas. La kastelo iomete similas al U-majusklo, sed la aloj estas tre mallongaj.

## Parko 
La parko estas protektata arboreto ekde 1980. La parko estis kreita en la 19-a jarcento, sed pli frue estis tie arbaro. La plej oftaj arboj aŭ kreskaĵoj estas kverkoj, platanoj, rododendroj, sekvojoj, abioj. Oni taksas kelkaj kverkojn 500-aĝaj.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* http://www.vasmegye.hu/vasi-mozaik/182756  
* hungare kun foto 
* hungare kun foto 
* http://vaol.hu/cimlapon/vedett-kastelypark-fait-tizedelik-gencsapatiban-1218750  
* https://www.facebook.com/media/set/?set=a.754329014648310.1073742542.611200015627878 

Gencsapati
Gencsapati
28072 Lindbowerman

'*28072 *Lindbowerman'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Lindsay Bowerman*, mentorino de unu finalist(in)o de la *Broadcom MASTERS* de 2012, matematika kaj scienca konkurso por gelernantoj de mezlernejo. Ŝi estas instruistino ĉe la *Cross Schools'' de Bluffton (Suda Karolino).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Batalo de Gaŭgamelo

eta|dekstre|250re|
eta|dekstre|250re|
La **Batalo de Gaŭgamelo** aŭ *Gaugamela* (), nomita ankaŭ la **Batalo de Arbela**, estis grava batalo dum la invado fare de Aleksandro la Granda de la persa Akemenida Imperio. En 331 a.K. la armeo estrita de Aleksandro de la Helena Ligo kontraŭis la persian armeon de Dario la 3-a ĉe Gaŭgamelo, proksime de la nuntempa urbo Dihok ĉe Mosulo (Iraka Kurdistano). Kvankam forte supernombrita, Aleksandro iĝis venka pro la superaj taktikoj de sia armeo kaj sia lerta uzado de malpeza infanterio. Ĝi estis decidiga venko por la Helena Ligo kaj kondukis al la falo de la Akemenida Imperio.

La perdoj (mortoj, vunditoj kaj kaptitoj) estis multegnombraj sed malekvilibre ĉefe ĉe persoj. La diversaj montritaj ciferoj varias laŭ la fontoj. Ĉe grekoj 100 infanterianoj kaj 1 000 kavalerianoj (laŭ Ariano); 300 infanterianoj (laŭ Kurcio Rufo); 500 infanterianoj (laŭ Diodoro Sikulo). Ĉe persoj tamen multaj pliaj: 40 000 (laŭ Kurcio Rufo), 47 000 (laŭ Nick Welman), 90 000 (laŭ Diodoro Sikulo), 300 000+ kaptitoj (laŭ Ariano). Tamen oni konsideru ke ĉiuj ciferoj venas el grekaj (respektive okcidentaj fontoj) kio povas ebligi malpliigon de la malekvilibro.

Post tiu batalo Aleksandro konkeris Babilonon, duonon de Persio, kaj ĉiujn partojn de Mezopotamio kiuj ne estis jam sub sia kontrolo.

## Vidu ankaŭ 
* Erigio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Livius.org  rakontas la historion de Aleksandro kaj citas originalajn fontojn. Favoras rekonstruon de la batalo kiu ege privilegias la Babiloniajn astronomiajn taglibrojn.
*  History Channel
* Livius.org  havigas novan fakan eldonon de Babiloniaj astronomiaj taglibroj koncerne al la batalo de Gaŭgamela kaj al artikolo de Aleksandro en Babilono de R.J. van der Spek.

Gaŭgamelo
Kategorio:Milita historio de Irano
Kategorio:Milita historio de Irako
Gaŭgamelo
Kategorio:-331
Gaŭgamelo
Gaŭgamelo
Batalo de Iso

eta|dekstra|300ra|
La **Batalo de Iso** okazis en suda Anatolio, en novembro 333 antaŭ nia erao inter la armeoj de la Helena Ligo estrita de Aleksandro la Granda kaj de la Aĥemenida Imperio, estrita de Dario la 3-a de Persio, en la dua granda batalo dum la konkero de Azio fare de Aleksando. La invadantaj trupoj el Macedonio venkis super Persio. Post la Helena Ligo klare venkis super la persaj satrapoj de Malgranda Azio (estritaj de la pagsoldato Memnono de Rodoso) ĉe la Batalo de la rivero Graniko, Dario ekhavis personan komandon de sia armeo. Li arigis plifortigojn kaj kondukis siajn trupojn en surpriza marŝo malantaŭ la helena antaŭeniro por tranĉi ties linio de liverado. Tio devigis Aleksandron kontraŭmarŝi, preparante la batalkampon por la batalo ĉe la elfluo de la rivero Pinaro kaj la urbo Iso.

Kiel ĉe similaj okazoj, la tiamaj fontoj atribuas grandan malekvilibron al la trupoj de Persio (multe pli multnombraj ol tiuj grekaj, kio certe okazis sed ne tiom grandkvante). Tiele ĉirkaŭ 40 850 grekoj frontis 50 000–100 000 persojn (laŭ modernaj fontoj) aŭ 250 000–600 000 (laŭ antikvaj fontoj). Pri perdoj en la batalo, oni parolis pri 7 000 ĉe grekoj kontraŭ ĉirkaŭ 20 000 persoj.

## Referencoj 
## Literaturo
* Delbrück, Hans (1920). *History of the Art of War*. *University of Nebraska Press*, la publika eldonejo de la universitato de Nebrasko. Represa eldono, 1990. Tradukita de Walter, J. Renfroe. 4 Volumoj.
* Engels, Donald W. (1978). *Alexander the Great and the Logistics of the Macedonian Army*. Berkeley/Los-Anĝeleso/Londono.
* Fuller, John F. C. (1960). *The Generalship of Alexander the Great. New Jersey: De Capo Press*.
* Green, Peter (1974). *Alexander of Macedon: A Historical Biography*.
* Moerbeek, Martijn (1997). The battle of Issus, 333 BC. Universiteit Twente.
* Rogers, Guy (2004). *Alexander: The Ambiguity of Greatness*. Nov-Jorko: eldonejo *Random House*.
* Warry, J. (1998), *Warfare in the Classical World*. ISBN 1-84065-004-4.
* Welman, Nick. Army. Fontys Hogescholen.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Milita historio de Antikva Grekio
Kategorio:Milita historio de Irano
Iso
Iso
Kategorio:-333
Iso
Iso
Aleksandro la 1-a (Epiro)

**Aleksandro la 1-a de Epiro** (, 370 a.K. – 331 a.K.), konata ankaŭ kiel **Aleksandro Moloso** (), estis reĝo de Epiro (350–331 a.K.) de la Ecida dinastio.eta|300px|Monero de Aleksandro la 1-a de Epiro. Tarento.

Kiel la filo de Neoptolemo la 1-a de Epiro kaj frato de Olimpia, Aleksandro la 1-a estis onklo de Aleksandro la Granda. Li estis ankaŭ onklo de Pirho de Epiro. Li estis portita tre juna al la kortego de Filipo la 2-a, kaj laŭ la helena modo li iĝis celo de liaj allogoj. Je aĝo de ĉirkaŭ 20, Filipo faris lin reĝo de Epiro, post eltronigi sian onklon Arimbas.

Kiam Olimpia estis malakceptita de lia edzo, en 337 a.K., ŝi iris ĉe sia frato, kaj klopodis instigi lin al milito kontraŭ Filipo.

Aleksandro, tamen, malakceptis tiun sugeston, kaj formis duan aliancon kun Filipo edziĝante al lia filino (nevino de Aleksandro) Kleopatra (336 a.K.). Je la nupto Filipo estis murdita de Paŭzanio de Orestio.

## Referencoj 
Kategorio:Helenaj generaloj
Kategorio:Epiro
Kategorio:Aleksandro la Granda
Mankiso

[eta|dekstra|250px|Denis Thatcher salutas usonan tiaman [Unua Damo de Usono|Unuan Damon Nancy Reagan per mankiso.]]
**Mankiso** estas gesto, konsistanta en kiso al mano, kiu indikas ĝentilecon, afablecon, respekton, admiradon, adoradon de unu persono al alia konsiderita supera.

Mankiso estas inicita de la persono ricevonta la saluton metante sian manon kun la polmo malsupre; aŭ de la persono salutonta etendante manon por kapti la manon de la ricevonta. La kisanta persono plej ofte kliniĝas al la proponita mano kaj (ofte nur simbole) tuŝas la finartrikojn per siaj lipoj, dum milde tenas la proponitan manon. Tamen, la lipoj fakte ne tuŝas la manon en nuntempa tradicio, ĉefe en formala medio kie ajna intima aŭ amafera nuanco estu konsiderata tre maltaŭga aŭ eĉ maldeca. La gesto estu mallonga, kaj daŭra malpli ol unu sekundo.

Mankisado iĝis rara kaj estas plej ofte limigita al konservema supra klaso aŭ diplomatoj.

En Turkio, Malajzio, Indonezio, Brunejo kaj aliaj lokoj, mankisado estas ofta maniero saluti maljunulojn de ambaŭ seksoj, ĉefe la plej proksimaj parencoj (gepatroj, geavoj, kaj geonkloj) kaj geinstruistoj. Foje en kelkaj el tiuj lokoj, post mankiso, la salutinto portas sian manon al sia frunto.

La mankiso estis kaj estas tre uzata en arto ekzemple ĉe la filmoserio *The Godfather*, kiel maniero indiki la persono kiu estas *Don*. Ĝi aperas ankaŭ ofte en filmoj kies agado okazas en la menciitaj lokoj, epokoj aŭ sociaj medioj, kiaj *Dangerous Liaisons*.

Kategorio:Sociaj konvencioj
Kategorio:Sociologio
Kategorio:Antropologio
Kategorio:Gestoj
Kategorio:Salutoj
Kategorio:Kulturo de Mezoriento
Kategorio:Okcidenta kulturo
Hefestiono

**Hefestiono** (en greka Ἡφαιστίων *Hephaistion*; ĉ. 356 a.K. - 324 a.K.), filo de Amintor, estis Macedonia nobelo kaj generalo en la armeo de Aleksandro la Granda. Li estis "...multe la plej kara el ĉiuj amikoj de la reĝo; li estis kunportita kun Aleksandro kaj kunhavis ĉiujn liajn sekretojn." Tiu amikeco daŭris tra iliaj tutaj vivoj, kaj estis komparita, de aliaj kaj de ili mem, al tiu de Akilo kaj Patroklo.[eta|Bildo de la Cervoĉasa [Mozaiko, ĉ. 300 a.K., el Pella; la dekstra figuro estas eble Aleksandro la Granda pro la dato de la mozaiko kun specifa harfrizado centre partita (*anastole*); La maldekstra figuro portanta duoblan akson (asociatan kun Hefesto) estas eble Hefestiono.]]Lia militkariero estis distingita. Membro de la persona gardistaro de Aleksandro, li venos estri la roton de la kavalerio kaj estis engaĝigita pri multaj aliaj taskoj tra la dekjara kampanjo de Aleksandro en Azio, inklude diplomatajn misiojn, la pontovenkon de ĉefaj riveroj, sieĝojn kaj la fondon de novaj setlejoj. Krom esti soldato, inĝeniero kaj diplomato, li korespondis kun la filozofoj Aristotelo kaj Ksenokrato kaj aktive subtenis Aleksandron en siaj klopodoj por integri la greekoj kun la persojn. Aleksandro formale faris lin sia dua komandanto kiam li nomumis lin *ĥiliarko* de la imperio. Aleksandro faris lin ankaŭ parto de la reĝa familio kiam li donis al tiu kiel fianĉinon Dripetis, fratino de sia propra dua edzino Statejra, ambaŭ filinoj de Dario la 3-a de Persio. Tio okazis dum la famaj Suzaj nuptoj.

Kiam li subite mortiĝis en Ekbatano ĉirkaŭ aĝo de 32, Aleksandro estis superita per doloro. Li petis al la orakolo de Siva garantii al Hefestiono dian statuson kaj tiele Hefestiono estis honorigita kiel *Dia Heroo*. Hefestiono estis kremaciita en Babilono antaŭ la tuta armeo. Je la tempo de sia propra morto nur ok monatojn poste, Aleksandro estis ankoraŭ planante lasi monumentojn por la memoro de Hefestiono .

## Vidu ankaŭ 
* Hefesto

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en -324
Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Helenaj militistoj
Kategorio:GLAT-personoj
Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Grekaj militistoj
Rothenfels (apartigilo)

**Rothenfels** estas la nomo de jenaj lokoj:

*Rothenfels, urbo en Unterfranken, Bavario, Germanujo
*Rothenfels (Deining), komunumparto de la komunumo  Deining en la distrikto Neumarkt in der Oberpfalz
**Rothenfels** estas la nomo de jenaj historiaj objektoj:
*graflando  Rothenfels, ĉirkaŭ Immenstadt en Algovio, Bavario, Germanujo
*Königsegg (gento), ŝvaba gento en la hodiaŭa Fronreute kaj Guggenhausen, Germanujo
**Rothenfels** estas la nomo de jenaj burgoj:
* Burgo Rothenfels (Rothenfels) apud Rothenfelsen Unterfranken, Germanujo
* Burgo Rothenfels (Oberwölz) en Oberwölz en Stirio, Aŭstrio
* Burgruino Rothenfels apud Immenstadt en Algovio, Germanujo
* Burgruino Rotenfels en Supra Aŭstrio
**Rothenfels** estas la nomo de jenaj geograrfiaj objektoj:
* Rotenfels (Gaggenau), komunumparto de  Gaggenau en Baden-Virtembergo
* Rotenfels, roko en la valo de la rivero Nahe en Rejnlando-Palatinato
* Rotenfels (Fichtelgebirge) mineja regiono en Fichtelgebirge (Bavario)

**Rotenfels** estas la familia nomo de jenaj personoj:
* Nikolaus Rotenfels (1404–1475), germana klerikulo, katedralestro en  Meißen kaj Naumburg

**Rothenfels** estas la nomo de jenaj objektoj:
* Rotenfels (ŝipo, 1927),ŝipo de  DDG „Hansa“
Rotenfels

**Rotenfels** (alteco 327 m) inter Bad Münster am Stein-Ebernburg kaj Norheim havas 202 m altan vandon, kiu longas 1200 m. La plej granda parto de la Rotenfels situas sur la komunumo Traisen. Rotenfels estas la plej alta kruddeklivo inter la Alpoj kaj Skandinavio.

La roka masivo konsistas al ruĝeca Riolito, porfira-ŝtonaĵo kun fajnkristalina strukturo. Ĝi estas kaj naturprotektejo kaj fama areo por grimpantoj.

Malsupre de la roko fluas la rivero Nahe..

Antaŭ 270 ĝis 260 milionoj da jaroj formiĝis en fazo de tre granda vulkana aktiveco arde fluanta magmo kiu supreniĝas. Post la rigidiĝo restas la veterdisfalrezista ruĝeca ŝtonaĵo de Rotenfels.

La naturprotektejo estas 91 ha granda.
600ra|Rotenfels|80%

## Bildoj 

Bastei Rotenfels.jpg|rigardo de la vastejo de la roko Rotenfels
Der Rotenfels von oben.jpg|rigardo de la vastejo
1g Der Traisener Rotenfels.JPG|la Traisener Rotenfels
Norheim Rotenfels 20408.jpg|la vitejo *Rotenfels* sur terasoj
Rotenfels 08.jpg|rigardo de la Nahe el sudokcidento
Rotenfels 04.jpg|flanka rigardo al Rotenfels kun vastejo

## Eksteraj ligiloj 
* Geologie des Nahetals auf maasberg.ch

Kategorio:Protektitaj areoj en Germanio
Kategorio:Naheland
Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Montoj kun alteco inter 0 kaj 999 m
Nister (apartigilo)

**Nister** estas la nomo aŭ nomparto de jenaj geografiaj objektoj:
Komunumoj kaj komunumpartoj en Rejnlando-Palatinato:
* Nister (komunumo), komunumo en la distrikto Westerwald
* Nisterau, komunumo en la distrikto Westerwald
* Nisterberg, komunumo de la distrikto  Altenkirchen (Westerwald)
* Nisterbrück, komunumparto de a urbo  Wissen en la distrikto Altenkirchen (Westerwald)
* Nister-Möhrendorf, komunumo  en la distrikto Westerwald
* Nistertal, komunumo en la distrikto  Westerwald

**Nister** estas la nomo de jenaj akvejoj:
* Nister (Sieg) aŭ  *Große Nister*, maldekstra alfluanto de la rivero  Sieg proksime de Nisterbrück (Wissen), distrikto Altenkirchen (Westerwald);tri  Nister-alfluantoj en la distrikto Westerwald; rivermalsupren:
** Schwarze Nister, dekstra alfluanto apud Langenbach (Bad Marienberg)
** *Hornnister* aŭ Enspelerbach, maldekstr alfluanto apud Hirtscheid (Alpenrod)
*** Kleine Hornister , dekstra alfluanto de la Enspelerbach inter Stockum-Püschen kaj Rotenhain, distrikto Westerwald
** Kleine Nister, dekstra alfluanto apud Heimborn

**Nister** estas la nomo de jenaj personoj:
* Der Nister (1884–1950), jida aŭtoro
Parc de Montjuïc (Metroo de Barcelono)

**Parc de Montjuïc** estas la supera stacio de Funikularo de Montjuïc, situanta en Barcelono.

## Interkonektoj 
**Parc de Montjuïc** estas la malsupera stacio de Telfero de Montjuïc.

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono
* Paral·lel (Metroo de Barcelono)
* Montjuïc

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Listo de montoj kaj altaĵoj en la Hunsruko

280px|eta|situo de la Hunsruko en Rejnlando-Palatinato kaj Sarlando
La **listo de montoj kaj altaĵoj en la Hunsruko** enhavas elekton de la montoj kaj altaĵoj de la mezmontaro Hunsrück (Hunsruko) en la germanaj federaciaj landoj Rejnlando-Palatinato kaj Sarlando. La mezmontaro estas parto de la Rejnlanda Ardeza Montaro. La naturparkoj Saar-Hunsrück kaj Soonwald-Nahe situas en la Hunsrück.

## Vidu ankaŭ 
• Listo de la montoj en la Rejnlanda Ardeza Montaro
• Listo de montoj en Rejnlando-Palatinato

La sekvanta tabelo enhavas en kvin kolumnoj la montojn kaj altaĵojn en la Hunsrück, ordigita laŭ la alteco en metroj super marnivelo. En la kolumno „montoj, altaĵoj kaj etendaĵoj“ staras alternativaj nomoj en krampoj, malgrandlitere kaj kursive.

La en la tabelo uzitaj mallongigoj staras sube.

## Mallongigoj 
La mallongigoj estas ordigitaj laŭ la alfabeto:

* Nk = Nebenkuppe (kromkupolo)

Montoj
Zoeoj

eta|300ra|Albert April kun zoea familio

La **Zoeoj** estas indiĝena tribo en la brazila subŝtato Parao, komunumo de Óbidos, ĉe la Kuminapanema rivero, Brazilo. Ili estas Tupi-gvarania popolo.

## Nomo 
Ili ankaŭ konatiĝas kiel la Poturu, Poturujara, aŭ Buré. La termino "Zoeo" signifas "nin," kiel malo de ne-indianoj aŭ malamikoj. La termino "Poturu" estas la tipo de ligno uzata por fari la kejlon de ili portata.

## Lingvo 
La Zoea lingvo apartenas al subgrupo VIII de la Tupi-gvarania lingvaro.

## Kulturo 
Ĉiu Zoeano portas la *poturu*-n, ligna kejlo kiu traboras la suban lipon. Ili ankaŭ havas la tradicion ke novaj patroj tranĉas la suron per la 'dento de eta ronĝulo'.

La geedzecaj ritoj de la zoeoj estas kompleksaj kaj ne tute komprenataj. Ne estas konata kiom da edzoj aŭ edzinoj oni rajtas havi. Multaj virinoj praktikas poliandrion, unu aŭ pluraj edzoj povas esti "lernantaj edzoj"; junuloj kiuj lernas kiel esti bona edzo, interŝanĝe de ĉasado por la resto de la familio.

## Referencoj 
Kategorio:Indianaj etnoj en Brazilo
Alcools

eta|Bildigo de partoj de la poemoj *Le Pont Mirabeau*
**Alcools** estas la titolo de konata poeziaĵkolekto en franca lingvo de Guillaume Apollinaire kiu estis publikigita en la jaro 1913-a. Aperinte en le eldonejo de "Mercure de France" post longa prilaborado (ekde 1898) ĝi estas unu el la plej modernaj kaj modernigaj poemaj verkoj de la komenciĝo de la 20-a jarcento. La poemaro enpreniĝis en la liston de la 100 (plej signifaj) libroj de la 20-a jarcento laŭ Le Monde.

## Priskribo 
Ĝia finfina komponado tute ne sekvis la kronologian ellaboradon, sed ĉiu komplekso rekte konektiĝas al certaj epizodoj el la vivo de la verkisto (vojaĝoj tra Eŭropo, amrilatoj, elano kaj seniluziiĝoj ktp.)

La malfermanta poemo kun la titolo *Zone* (1912) enhavas ja elementojn el la aŭtora vivo montrante antaŭ ĉio la emancipiĝon de la poezio de simbolismo - fare de iama apologiisto de kubismo. Ja, laŭ kubisma maniero Guillaŭme enlasis en la bildojn elementojn konkretajn (ekz. gazetan paĝon). Realo kaj ĉiutaga vivo trovas sian vojon en la poezion.

Melankolia tono kongruas la kvaliton de la amrilatoj de Guillaume. Tamen la melankolio fekundigas ankaŭ tiun ritmon fortan kaj tristan. Interpunkcio ofte mankas por substreki la gravecon aljuĝita al la ritmo.

## La poemoj laŭ alfabeta ordigo 
* *1909*
* *À la Santé*
* *Automne malade*
* *Automne*
* *Annie
* *Chantre*
* *Clair de lune*
* *Clotilde*
* *Cors de chasse*
* *Cortège*
* *Crépuscule*
* *Hôtels*
* *L'Adieu*
* *L'Émigrant de Landor Road*
* *L'Ermite*
* *La Blanche Neige*
* *La Chanson du mal-aimé*
* *La Dame*
* *La Loreley*
* *La Maison des morts*
* *La Porte*
* *La Synagogue*
* *La Tzigane*
* *Le Brasier*
* *Le Larron*
* *Le Pont Mirabeau*
* *Le Vent nocturne*
* *Le Voyageur*
* *Les Cloches*
* *Les Colchiques*
* *Les Femmes*
* *Les Fiançailles*
* *Les Sapins*
* *Lul de Faltenin*
* *Mai*
* *Marie*
* *Marizibill*
* *Merlin et la Vieille Femme*
* *Nuit rhénane*
* *Palais*
* *Poème lu au mariage d'André Salmon*
* *Rhénane d'automne*
* *Rosemonde*
* *Salomé*
* *Saltimbanques*
* *Schinderhannes*
* *Signe*
* *Un soir*
* *Vendémiaire*
* *Zone''

## Eksteraj ligiloj 
* La verko en angla traduko

Kategorio:Verkoj de 1913
Kategorio:Poezio de Francio
Kategorio:Guillaume Apollinaire
Neoptolemo la 1-a (Epiro)

[180px|Dio [Posejdono kaj Olimpia, filino de Neoptolemo, en medaliono.|eta|dekstre]]
**Neoptolemo la 1-a de Epiro** () (370–357 a.K.) estis greka reĝo de Epiro, filo de Alcetas la 1-a kaj patro de Troas, Aleksandro la 1-a kaj de la reĝino Olimpia. Li estis patrinflanka avo de Aleksandro la Granda.

Li asertis, ke li estas descendanto de la heroo Akilo kaj de la reĝo Likomedo. La imperiestro Karakalo asertis, ke li estas descendanto de Neoptolemo la 1-a.

Olimpia estis origine konata kiel Poliksena. Eble estis Neoptolemo, kiu donis al ŝi tiun nomon.

Lia nomo Neoptolemo signifas "nova milito".

## Referencoj 
Kategorio:Regantoj de Epiro
Kategorio:Mortintoj en la 4-a jarcento a.K.
Jakab Fiala

**Jakab Fiala,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fiala Jakab** estis hungara pastro, monaĥo, instruisto, poeto.

Jakab Fiala http://lexikon.katolikus.hu/F/Fiala.html naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Rákos (nuntempa Rákoš (distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo) en Slovakio), li mortis la  en Breznóbánya (nuntempa Brezno en Slovakio).

## Biografio 
Pri lernojaroj de Jakab Fiala mankas informoj. Post instruado li aliĝis al la piaristoj en 1716 en Vác, poste jam en tiu urbo li daŭris la instruadon. Ekde 1719 li studis teologion en Privigye, sed samtempe li instruis en la loka gimnazio. En 1720 li instruis en Breznóbánya, en la sekvaj jaroj en pluraj lokoj, ekzemple en Privigye, Szeged, Pest (urbo), Kecskemét. Kelkfoje li estis lernejestro aŭ monaĥejestro en diversaj lokoj.

Li estas taksata, kiel elstara pedagogo, krome estas menciindaj liaj poemoj kaj lernejaj dramoj. Tiutempe mankis en Hungarlando teatrejoj, la sola ebleco estis aranĝi teatraĵojn en lernejoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Szegedidos* (1735) - latinlingva epopeo pri Szeged
* *Virtus Praemiata de Joanne Corvino* - prezentita latinlingva teatraĵo
* *Improvida Providentia de Stephano Moldaviae Vojvoda* - prezentita latinlingva teatraĵo
* *Comtemptus divitiarum propter libertatem ab Albidio expetitus és a Zelotypia religionis Christianae in Brennino Bulgarorum rege* - prezentita latinlingva teatraĵo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 51-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo F, poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Muelejŝtona kaverno

**Muelejŝtona kaverno ** estas artefarita kaverno en la Vulkaneifel, Rejnlando-Palatinato. Ĝi ekestis per la farado de muelejŝtonoj el vando de vulkanŝtonaĵo.

## Situo 
eta|maldekstre|la kaverno de interne
La kaverno situas en la pinta regiono de la Nerother Kopf, arbarkovrata monto oriente de la vilaĝo Neroth. La enirejo troviĝas iom sube de la burgruino Freudenkoppe sur alteco de 640 m. La kaverno havas profundecon de 18 kaj la volbaĵo altas ĝis dek metroj. 

Kategorio:Distrikto Vulkaneifel
Kategorio:Kavernoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturo de la junularmovado
Kategorio:Geografio de la Ejfelo
Kategorio:Neroth
Lajos Boronkay

**Lajos Boronkay** [lajoŝ boronkai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boronkay Lajos** estis hungara politikisto, juristo, parlamentano.

Lajos Boronkay http://www.lontov-lonto.szm.com/lonto/boronkayhu.html naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Füss (nuntempa Trávnica en Slovakio), li mortis la  en Tésa.

## Biografio 
Lajos Boronkay frekventis mezlernejojn en Selmecbánya kaj Léva, poste li akiris juran diplomon. En 1834 li estis titulara subnotario, en la sekva jaro li eklaboris en distrikto de Selmecbánya. Post jaroj li akiris pli gravajn postenojn en la distrikta administrado. Li apogis reformajn politikistojn, en 1846 liaj gastoj estis Sándor Petőfi kaj Mór Jókai. Dum la Hungara revolucio de 1848 li apartenis al la rekta stabo de Lajos Kossuth. Post falo de la liberecbatalo li estis kondamnita je malliberejo, poste nur ĉehejma kaptiteco en Tésa. En 1861 li estis elektita parlamenta deputito (tiutempe nur en tiu jaro okazis kunsido). Lia tombo kuŝas en katolika preĝejo de Tésa.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 24-a paĝo)

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Aleksandro la 4-a (Makedonio)

**Aleksandro la 4-a** (greke: ; aŭgusto 323–309 a.K. en aĝo de nur 14 jaroj), erare nomita foje en modernaj epokoj *Ego* aŭ *Aegus*, estis la filo de Aleksandro la Granda (nome Aleksandro la 3-a de Makedonio) kaj de princino Roksano de Baktrio.

Aleksandro la 4-a estis la filo de greka patro, nome Aleksandro la Granda kaj de sogdia persa patrino, Roksano. Li estis nepo de Filipo la 2-a (Makedonio). Ĉar Roksano estis graveda kiam ŝia edzo mortiĝis kaj oni ne sciis ankoraŭ la sekson de la naskota filo, estis malkonsento inter la makedonaj armeanoj rilate al la ordo de sukcedo. Dum la infanterianoj subtenis la onklon de la bebo, nome Filipo la 3-a (kiu estis malfort-mensa), la ĥiliarko Perdikkas, komandanto de la elitaj kavalerianoj, konvinkis ilin atendi espere ke la naskota filo de Roksano estu vira. La frakcioj interkonsentis, decidante ke Perdikkas regu la imperion kiel regento dum Filipo regu, sed nur kiel figuro sen reala povo. Se la bebo estos vira, tiam li estu reĝo. Aleksandro la 4-a estis naskita en aŭgusto, 323 a.K. aŭ dum la sekva duonjaro.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Smith, William (eldonisto); *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, "Alexander IV", Boston, (1867).

## Eksteraj ligiloj 
* Livius.org: Aleksandro la 4-a 
* Wiki Classical Dictionary: Aleksandro la 4-a 

Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Monarkoj de Makedonio
Kategorio:Persaj reĝoj
Kategorio:Sogdianoj
Mihály Viczay

**Grafo Mihály Viczay** [mihAj vicai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Viczay Mihály** estis hungara ĉambelano, bienulo, numismatikisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *loósi kaj hédervári*.

Mihály Viczay http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/v/v29761.htm naskiĝis la  en Hédervár, li mortis la  en nekonata loko.

## Biografio 
Mihály Viczay studis juron, poste li partoprenis en la landa administrado. Post jaroj li retiriĝis al sia Kastelo de Hédervár, kie okupiĝis pri numismatiko. Li jam pli frue kolektis monerojn, krome li heredis ankaŭ monerojn. Li establis muzeon, kiu tiutempe estis la plej riĉa en Hungarlando. En 1826 lia kolektaĵo konsistis el 11,432 grekaj, 13,411 romiaj moneroj.

Li edziĝis en 1775, baldaŭ li havis 3 gefilojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Musei Hedervarii in Hungaria numos antiquos graecos et latinos descripsit, anecdotos vel parum cognitos etiam cupreis tabulis incidi curavit* (1814)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)

Kategorio:Hungaraj ĉambelanoj
Kategorio:Hungaraj numismatikistoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
28073 Fohner

'*28073 *Fohner'''* estas tre malgranda tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Nancy Fohner*, kiu mentoris unu finalist(in)on de la *Broadcom MASTERS* de 2012, matematika kaj scienca konkurso por gelernantoj de mezlernejo. Ŝi estas instruistino ĉe la *Marian A. Peterson Middle School'' de Sunnyvale (Kalifornio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Henrik Fieber

**FIEBER Henrik** (naskiĝis la  en Budapeŝto; mortis la  en Budapeŝto) estis hungara pastro kaj literaturhistoriisto.

## Biografio 
Henrik Fieber frekventis mezlernejon aŭ seminarion en sia naskiĝurbo, Esztergom, Nagyszombat, poste li studis en Pázmáneum, Budapeŝto, Romo. Post la pastriĝo ekde 1896 li estis pastro en Zseliz. En 1901 li estis familia edukisto en Szob, en la sekva jaro li estis nomumita prefekto de kolegio en sia naskiĝurbo. Tiutempe li multe vojaĝis en Eŭropo, kie li vizitis la lokajn artaĵojn. En 1908 li aranĝis la unuan eklezihistorian ekspozicion en Budapeŝto. Inter 1910 kaj 1920 li havis postenon en la religia kaj eduka ministerio, kie li okupiĝis pri ekleziaj artaĵoj. Li instruis ankaŭ en arta mezlernejo. Li multe strebis gardi la valorajn malnovajn ekleziajn artaĵojn, altarojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A kath. egy. hallg-k Szt Imre Koll-a* (1903)
* *Modern művészet* (1914)
* *Üvegfestészet* (1920)
* *Ókori keresztény középponti elrendezésű műemlékek I. és II.*
* *A műemlék-restaurálás pszichológiája. I.-II.*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 52-a paĝo)
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva aprezo
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Potidea

[eta|300px|Mapo de antikva Ĥalkidiko, montranta duoninsulon Pallene kaj Potidea en ties [istmo.]]
**Potidea** aŭ **Potideo**; , *Potidaia*) estis kolonio fondita de korintanoj ĉirkaŭ 600 a.K. en la plej mallarĝa punkto de la duoninsulo Pallene, nome la plej okcidenta el la tri duoninsuloj de la suda pinto de Ĥalkidiko en norda Grekio.

Sieĝita de persoj en 479 a.K., la urbo estis savita de la plej antikve registrita cunamo en historio. Herodoto rakontas kiel la persaj atakantoj kiuj klopodis profiti malkutiman retiriĝon de akvo estis subite surprizitaj de "granda inundo-tajdo, pli alta, kiel lokanoj diris, ol ajna el multaj kiuj okazis antaŭe". En 2012 esploristoj el la Universitato de Aachen anoncis ke ili estis malkovrintaj pruvaron kiuj subtenas la rakonton de Herodoto kaj ke tiu areo estu inkludita inter grekaj regionoj kie povas okazi cunamoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* The Columbia Electronic Encyclopedia, 6a eld. 2012, Columbia University Press
* Greek Coinage of Potidaea

Kategorio:Geografio de Grekio
Kategorio:Historio de Grekio
Honda Iŝiro

**Honda Iŝiro** ankaŭ konata kiel **Honda Inoŝiro** (japane: 本多猪四郎 *Honda Ishirou* aŭ *Honda Inoshirou* (Honda estas lia familinomo kaj Iŝiro aŭ Inoŝiro estas liaj antaŭnomoj, do li estas konata internacie kiel **Iŝiro Honda**); naskiĝis la 7-an de majo de 1911 jaro en Asahi, Jamagata, kaj mortiĝis la 28-an de februaro de 1993 en Tokio) estis japana reĝisoro, kreista de Godzilo, Mosro kaj aliaj japanaj monstroj (*kaiĝuoj*).

Li estas konata pro siaj filmoj pri grandaj monstroj, sed li laboris ankaŭ kiel reĝisoro de dokumentaj kaj militaj filmoj dum la komenco de sia kariero. Li estis ankaŭ longtempa amiko kaj kunlaboranto de alia granda japana reĝisoro Kurosaŭa Akira dum la jaroj 1980-1990.

## Vivo 
Honda Iŝiro naskiĝis en Asahi, vilaĝo de la Gubernio Jamagata, Asahi nuntempe estas parto de la urbo Curuoka.

Dum lia frua kariero li laboris kiel helpanto de la fama reĝisoro Kurosaŭa Akira. Kune lia filma kariero li estis rekrutigita al la Japana imperia armeo dum la dua japana-ĉina milito kaj estis militkaptito kiam la milito finis.

Li reĝisoris la originalan filmon de *Godzilo* (1954), *King Kong kontraŭ Godzilo* (1962), *Mosro kontraŭ Godzilo* (1964), *Atako de Marŝantaj Monstroj* (1968), kaj aliajn multajn filmojn ĝis 1975. Li reĝisoris ankaŭ ĉi tiujn sciencfikciajn filmojn: *Rodano*, *Mothra* kaj *Monstroj de Frankenstein*. Lia lasta filmo estis *Teroro de Mekagodzilo* en 1975.

Post la jaro 1975 li reĝisoris diversajn televidajn spektaĵojn kiel la superheroaj serioj *Reveno de Ultrahomo*, *Spegulhomo* kaj *Zone Fighter*. Li ankaŭ reĝisoris la kultan filmon *Matango* (1963).

Post li emeritiĝis, li denove komencis labori kun sia amiko kaj edukisto Kurosaŭa Akira (post pli ol 30 jaroj) kiel lia reĝisora konsilisto, produktada kunordiganto kaj kreiva konsultisto de la 5 lastaj filmoj de Kurosaŭa. Fragmento de la filmo *Dormoj* de Kurosaŭa estis reĝisorita de Honda (1990).

Lia plej fama citaĵo estas «La monstroj naskiĝis tro altaj, tro fortaj, tro pezaj - ĉi tio estas ilia tragedio». Li diris ĉi tiujn vortojn kiam li parolis pri sia filmo *Rodano*. Ĉi tiuj vortoj estis komprenitaj je liaj fanoj kiel provo doni al liaj kaiĝuoj personecon, anstataŭ esti nur elpensitaj monstroj.

En la finaj tekstoj de la filmo *Pacific Rim* (2013) de Guillermo del Toro estas omaĝo al li.

## Filmolisto 
[eta|Honda Iŝiro (la unua maldekstre) en la filmejo de la unua filmo pri [Godzilo *Godzilla*.]]
Jen la listo de la filmoj de Honda Iŝiro, la titoloj de la filmoj estas usonaj:

## Eksteraj ligiloj 
* La oficiala paĝo de Honda Iŝiro (angle kaj japane) 
* 
* Dosiero de Honda Iŝiro en Japanese Movie Data Base (japane)

## Referencoj 
Kategorio:Japanaj reĝisoroj
Kategorio:Kinproduktoroj
Bleri Lleshi

**Blerim Gjonpalaj**, pli bona konata sub lia verkista nomo **Bleri Lleshi,** estas albana filozofo, esploristo, aktivulo, dj kaj verkisto loĝanta en Bruselo. Liaj esploroj fokusas sur temoj kiel malegaleco, novliberalismo, junularo, migrado, identecoj kaj ekstremismo.alternative=Bleri Lleshi (Blerim Gjonpalaj)|eta|Bleri Lleshi (Blerim Gjonpalaj)Lleshi naskiĝis en 1981 en Albanio. kaj *The Brussels Times (la bruselaj tempoj)*.

Lleshi partoprenis en konferencoj, debatoj kaj amaskomunikilaro kiel Euronews, BBC, Channel4, ktp. En 2014, li estis konsiderita kiel unu el la plej influaj enmigrintoj en Belgio. Lleshi estas lekciisto ĉe la franclingva katolika universitato (UCLL) en Louvain-la-Neuve.

## Arta projekto kiel DĴ Bruselo 
Lleshi havas ankaŭ arteman projekton kiel diskĵokeo. Lia artista nomo "Bruselo" estas en Esperanto pro tio ke ĝi estas lingvo kiu konsistas el diversaj lingvoj kaj ĉar diverseco gravas. Kiel DĴ li ludas muzikon el la tuta la mondo, de balkanaj kaj braziloj sonoj al kumbjo, afrobito, sukuso, turka arabesko, hiphopo, *dancehall*, ĝangalo kaj regeo. Li estas ankaŭ la organizanto kaj hejma DĴ de Groovalicious, ĉiumonata evento en Bruselo dum kiu spekteblas dokumenta filmo kun debato kaj poste dancfesto. Li havas ankaŭ lian propran radian rezulton sur radiostacio "FM Brussel".

## Publikaĵoj 
* (nl) Liefde in tijden van angst (amo en temoj de timo), EPO, 2016,
* *(nl) De neoliberale strafstaat* (La neoliberala punŝtato), EPO, 2014. ISBN 9789491297496.
* *(nl + fr) Brieven uit Brussel / Lettres de Bruxelles · Jongeren aan het woord / Les jeunes prennent la parole* (Leteroj el Bruselo · Junularo parolas), kiel eldonisto, EPO, 2013. ISBN 9789491297533.
* *(nl) Identiteit en interculturaliteit. Identiteitsconstructie bij jongeren in Brussel* (Identeco kaj multkultureco. Identeckonstruo inter gejunuloj en Bruselo), Vubpress 2010, kiel kun-aŭtoro kun Marc Van den Bosche. ISBN 9789054878766.

## Eksteraj ligiloj 
Groovalicious

(video) Groovalicious

## Fontoj 
Kategorio:Albandevenaj belgoj
Kategorio:Belgaj filozofoj
Kategorio:Belgaj verkistoj
Parmenio

**Parmeniono** (ankaŭ **Parmenio** aŭ **Parmenion**; en greka Παρμενίων; ĉ. 400 – Ekbatano, 330 a.K.) estis generalo de Macedonio al la servo de Filipo la 2-a kaj poste de Aleksandro la Granda, kiu estis murdita pro falsa akuzo de perfido. Parmenio estis nobelo kaj patro de Filotas. Parmenio staris ĝis iĝi ĉefa milita leŭtenanto de Filipo kaj stratego (milita generalo) de Aleksandro.

## Referencoj
* EB1911, Parmenio volumo 20a.

## Eksteraj ligiloj
*Livius, Parmenion  de Jona Lendering
**Anabasis Alexandri* de Arrian of Nicomedia.
*2004 Film ĉe Internet Movie Database.

Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Helenaj generaloj
Kategorio:Makedonio
Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Naskiĝintoj en la 5-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en -330
Antikvaj Olimpiaj Ludoj

eta|325px|
La **Olimpiaj Ludoj** aŭ **Olimpikoj** ( *Olimpia*,, nome "Olimpiaĵoj" ankaŭ , komparu la vortojn "Olimpio" kaj "olimpiado") estis serio de atletaj konkursoj inter reprezentantoj de urboŝtatoj kaj unu el la Tuthelenaj Ludoj de Antikva Grekio. Ili estis okazigataj por honorigo de Zeŭso, kaj la grekoj donis al ili mitologian originon. La unuaj Olimpiaj Ludoj estas tradicie datitaj je 776 a.K. Ili plue okazis kiam Grekio venis sub la romian regadon, ĝis la imperiestro Teodozo la 1-a nuligis ilin en 393 p.K: kiel parto de la kampanjo por trudi kristanismon kiel la ŝtatan religion de Romio. La ludoj okazis ĉiun kvaran jaron, aŭ laŭ *olimpiado*, kio iĝis tempunuo en historiaj kronologioj.

Dum la okazigo de la ludoj, oni deklaris Olimpian Batalpaŭzon por ke la atletoj povu veturi el siaj urboj al la ludoj sekure. La premioj por la venkantoj estis kronoj el olivarbaj branĉetoj. La ludoj iĝis politika ilo uzata de urboŝtatoj por deklari dominadon super ties rivaloj. Politikistoj anoncis politikajn aliancojn ĉe la ludoj, kaj dum milittempo, pastroj proponis buĉoferojn por peti al dioj venkon. La ludoj estis uzataj ankaŭ por helpi la disvastiĝon de la kulturo de Helenismo tra Mediteraneo. La Olimpiaj Ludoj prezentis ankaŭ religiajn celebrojn. La Statuo de Zeŭso en Olimpio estis enkalkulata kiel unu el la sep mirindaĵoj de la antikva mondo. Skulptistoj kaj poetoj kongresis en ĉiu olimpia jaro por montri siajn artaĵojn al eblaj patronoj.

La antikvaj Olimpiaj Ludoj havis pli malmultajn konkurso-specojn ol la nuntempaj ludoj, kaj nur libernaskitaj grekaj viroj rajtis partopreni, kvankam estis venkintaj virinoj inter ĉarposedantoj. Se ili plenumis la eniran kriterian postularon, atletoj el ajna greka urboŝtato aŭ regno estis rajtigitaj partopreni, kvankam la *Hellanodikai*, nome koncernaj funkciuloj, rajtigis al la reĝo Aleksandro la 1-a de Macedonio partopreni en la ludoj nur postkiam li pruvis sian grekan praularon. La ludoj okazis ĉiam ĉe Olimpio anstataŭ translokiĝi inter diversaj lokoj, kia estas la praktiko ĉe la nuntempaj Olimpiaj Ludoj. Venkintoj ĉe Olimpiaj Ludoj ricevis honorojn, kaj ties faroj estis kronikataj por postaj generacioj.

## Vidu ankaŭ 
* Antikva pentatlono
* Istmaj Ludoj
* Olimpiaj ludoj

## Referencoj 

Kategorio:Atletiko
Kategorio:Historio de sporto
Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Olimpikoj
Kategorio:Tuthelenaj ludoj