Fritz Koenig

**Fritz KOENIG** (la 20-an de junio 1924 en Würzburg ; m. la 22-an de februaro 2017 en Ganslberg apud Landshut) estis abstrakta skulptisto, unu el la plej internacie gravaj germanaj skulptistoj de la 20-a jarcento.  

Koenig kreis multajn skulptaĵojn, kiuj estas montrataj en publikaj spacoj tutmonde. Liaj verkoj estis montritaj en sola ekspozicio ĉe la Uffizi-galerio en Florenco kaj estas inter la ikonecaj vidindaĵoj de kosmopolitaj urboj kiel Novjorko kaj Berlino. 

## Verkado 
La formala kaj tema kerno de la verko de Koenig estis la ideo pri spirita kaj fizika fuzio de vivantaj organismoj. Prezentante ĉi tion, la verko de Koenig fokusiĝas al la homa kaj zoomorfa figuro, kiun li kreas el materialoj kiel bronzo, fero, ŝtono, kaj, en izolitaj kazoj, ligno. Tipa por multaj verkoj de Koenig estas la stiligita bildigo de la homa formo, en kiu la kapoj estas sferaj kaj la korpoj kaj membroj cilindraj. Liaj plej gravaj verkoj inkluzivas la monumenton por la koncentrejo Mauthausen (1983) kaj la monumenton starigitan en 1995 por la viktimoj de la atenco dum la Somera Olimpiko de 1972 en Munkeno.

maldekstre|eta|*La Sfero* en 2018, en ties nuna loko de Parko Liberty
La ĉefa kaj plej konata verko de Koenig estas la *Granda Sfera Kariatido NY* (1967–1971). Pezante pli ol 20 tunojn kaj preskaŭ ok metrojn alta, la monumenta bronza skulptaĵo staris inter la ĝemelturoj sur la antaŭkorto de la Monda Komerca Centro (1973–2001) en Novjorko de 1972 ĝis la teroristaj atakoj la 11-an de septembro 2001.  La granda skulptaĵo estis la sola pluviva artaĵo difektita post la atakoj, sed estis plejparte restaŭrita sendifekta el la rubo de la kolapsintaj Ĝemelturoj. De tiam, la ricevo de la bronza sfero, ĉefe konata en Usono kiel *La Sfero,* ŝanĝiĝis en gravan simbolan monumenton al la memoro pri la 11-a de septembro kaj staras ekde 2017 kiel parto de la 11-a de septembro Memorejo en Liberty Park ĉe la rando de la nove konstruita Monda Komerca Centro, ĉirkaŭ 200 metrojn de ĝia originala loko. Per sia transformo de artverko al monumento, la skulptaĵo de Koenig akiris vastigitan historian signifon, kiu estas de escepta valoro preter sia rolo en la arthistorio de la 20-a jarcento.

La kompleta arta verkaro de la skulptisto, liaj internacie famaj kolektoj de afrika arto kaj artefaktoj de antikvo ĝis la 20-a jarcento troviĝas en la Koenigmuseum en Landshut, kiun li desegnis specife por ĉi tiu celo kaj kiun fondis la *Fondaĵo Fritz kaj Maria Koenig*.

## Galerio 

Dosiero:The_Sphere-new_One_World_Trade_Center-2012.jpg|La Rompita Sfero, Battery Park, Novjorko
Dosiero:Fritz_Koenig_Denkmal_fuer_die_Opfer_des_Olympiaattentats_1972_1995_Olympiapark-2.jpg|Monumento al la viktimoj de la teroristoj, kiuj mortis ĉe la Olimpikoj de Munkeno en 1972
Dosiero:Fritz_Koenig_Flora_III_1971-2.jpg|Flora III, Kabineta Parka Rezidejo, Munkeno
Dosiero:Braunschweig_Brunswick_Säule_ViewegsGarten.jpg|Granda Kariatido (1967), Braunschweig 
Dosiero:Fritz_Koenig_Grosses_Votiv_1963-64-1.jpg|Granda Votivkandelo, 1963-64, Luisenstrasse, Munkeno
Dosiero:Fritz_Koenig_Grosse_zwei_V_1973-1.jpg|Du Grandaj Vau, 1973, antaŭ la Neue Pinakothek, Munkeno
Dosiero:Fritz_Koenig,_Große_Zwei_VI_(1973;82)._Bronze-3.jpg|Du Grandaj VI (1973/82). Bronzo. Hospitalo Munkeno-Bodenhausen
Dosiero:Fritz_Koenig_-_Grosse_Biga_-_2000-2.jpg|Granda Biga, 2000, bronzo, ekstera areo de la Alte Pinakothek, Munkeno
Dosiero:Berlin-ChbgN_Maria_Regina_Martyrum_asv2022-11_img3.jpg|"Virino de la Apokalipso", fasado de la preĝejo Strastei Maria-Tsaritzy, Berlino.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo raisonné de Fritz Koenigs artaĵo (de *Freundeskreis Fritz Koenig*)
* 
* 
* *Die Welt des Fritz Koenig:* (verkaĵoj en publika spaco, kun interaktiva mapo kaj fotoj) *Welt-der-Formo*
* Fritz und Maria Koenig Stiftung
* KOENIGmuseum en Landshut

Kategorio:Germanaj skulptistoj
Kategorio:Germanaj militistoj de la Dua Mondmilito