open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bismarck-turo (Auleben)

eta|Bismarck-turo apud Auleben, 2013
**Bismarck-turo** (germane: *Bismarckturm*) de nur 7,9 metroj da alteco troviĝas ĉ. 700 metroj sudeoste de la kerno de Auleben, Germanujo, en la zono *Auf dem Fürstenholz*. Stariĝjaro estis la 1905-a. Ene kondukas 41 ŝtupoj (helika ŝtuparo el ardeza sabloŝtono) sor al belvida platformo kiun protektas metala (komence ŝtona) parapeto. La tuto troviĝas sur privata grundo.

## Historio 
Kavalirbienposedanto kaj ĉefadministranto Schlieckmann iniciatis en 1904 konstruon de Bismarck-turo ankaŭ en sia urbo. Sen impliki publikajn aŭtoritatojn en planadojn privatuloj mem elektis monteton supre de arbaro Fürstenholz. Masonisto mastra Ruhland la pli juna el najbara Heringen (Helme) ne nur planis sed ankaŭ realigis la tuton. Meto de la fundamenta ŝtono estis en la 6.6.1905 kaj inaŭguro solena en la 1-a de septembro samjare. La konstrumaterialo estis blankaj kvadroblokoj el grejso. La horizontala projekciaĵo estas kvadrata kun grandeco de 3,80 m x 3,80 m. La kostoj estis de 5000 markoj.

Tiu ĉi relative simpla tureto memkompreneble ne havas fajropelvon por signalbruligo. La belvideja platformo estas de 3,50 x 3,50 metroj. Ĉiu turflanko posedas du embrazursimilajn fenestrojn kies altecon paralelas la ŝtupkondukon. Tamen la plej supra fenestrotruo jam antaŭ 1990 malfermitis.

Ĉe la norde situanta enirejo iam estis medaliono de Bismarck kiun faris ferfabrikuloj el Mägdesprung (Harzgerode) kaj forigis komunistoj post 1945. Remeto de nova kopio estis en septembro 2005 okaze de la 100-a datreveno konstruiĝa.

En sia festparolado okaze de la inaŭguro Schlieckmann nomis la turon simbolo kontraŭ eksteraj malamikoj kaj maleksteraj, t.e. socialistoj. Meze ĉe la sama monto jam en 1904 kreitis placo kun la nomo *Kaiser Wilhelmsblick* por honori imperiestron Vilhelmon la 2-a. Inter 1969 kaj 1989 estis la (oficiala sed de lokuloj apenaŭ uzata) turonomo *Thomas-Müntzer-Turm* por honori Thomas Müntzer.

## Literaturo 
* Seele, Sieglinde: *Lexikon der Bismarck-Denkmäler,* Imhof-Verlag Petersberg, 2005, p. 41-42
* von Bismarck, Valentin: *Bismarck-Feuersäulen und Türme* (nepresita manuskripto); nr. 118 "Bismarck-Turm von Auleben bei Sangershausen", 1900 - 1915, 1937 (en la arĥivo de la korporacio studenta *Alemannia Bonn*)
* artikolo en la gazeto *Zeitschrift des Bismarck-Bundes* (11/1905), p. 10
* "Vom Südharzrand zur Goldenen Aue". Ĉe: Heimatblatt, marto 1994, p. 8

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉi-prie sur retpaĝaro specialigita pri Bismarck-turoj

Auleben
Auleben
Auleben
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1905
Kategorio:Ŝtonaj belvederoj
Béla Ormos

**Béla Ormos** [ormoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ormos Béla** estis hungara aktoro, komikisto. Lia origina familia nomo estis *Spitzer* [ŝpicer], lia prenita nomvarianto estis *Ormós* [ormOŝ].

Béla Spitzer naskiĝis la  en Újpest, li mortis la  en Koncentrejo Mauthausen-Gusen.

## Biografio 
Béla Ormos devenis el juda familio. Li studis en privata aktorlernejo de Kálmán Rózsahegyi. Ekde 1920 li estis komikisto en kabaredo en Budapeŝto, sed post jaroj li estis komercisto. Ekde 1930 li denove estis aktoro jam en pluraj teatrejoj en Budapeŝto, sed dum la 2-a mondmilito li povis aktoradi nur en teatro por judoj pro la kontraŭjudaj leĝoj. Li estis ankaŭ deviglaboristo en Nazia Germanio, fine li mortis en koncentrejo. Li havis edzinon ekde 1932.

## Lia filma rolo 
* *Iza néni* (1933)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj komikistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Dubí (apartigilo)

Nomo **Dubí** povas marki:

; setlejon
* 1. Dubí – urbo en distrikto Teplice
* 2. Dubí (Herálec) – parto de municipo Herálec en distrikto Havlíčkův Brod
* 3. Dubí (Kladno) – parto de urbo Kladno en distrikto Kladno
* 4. Dubí (Svinov) – parto de Svinov en Ostrava
* 5. Dubí (Tutleky) – parto de municipo Tutleky en distrikto Rychnov nad Kněžnou
* 6. Dubí Hora – parto de municipo Drhovle en distrikto Písek
Municipo Saulkrasti

La **distrikto > municipo Saulkrasti** () estas distrikto en centra Latvio. La distrikto estis kreita en 2021 per unuiĝo de ekzistantaj en 2009-2021 2 iamaj pli malgrandaj komunumoj (). La centro de la distrikto situas en urbo Saulkrasti.

Ĝiaj najbaraj distriktoj estas oriente distrikto Sigulda, sude distrikto Ādaži, okcidente Balta Maro, kaj norde distrikto Limbaži.

## Historio 
La livonoj triboj de Vidzeme historie vivis en la distrikto. En la 13-a jarcento, kiel rezulto de konkeroj de krucistoj, la teritorio de la distrikto iĝis posedaĵo de la Arkidiocezo de Rigo, parto de Livonio. Post la Livonia milito, la regiono venis sub polan regon en Pārdaugava Duklando, kaj post 1629 ĝi estis akirita fare de Svedio. Distrikto estis aneksita al la Rusia Imperio en 1721. En 1918 la distrikto estis inkludita en la Respubliko de Latvio.

## Geografio 
La distrikto situas plejparte en Ropažu kaj Metsepole ebenaĵoj de Malaltebenaĵo de centra Latvio (). Okcidente laŭ la maro en la okcidento de Rīgava ebenaĵo de Marborda malaltebenaĵo (). Mineraloj: torfo (marĉoj de Čaganu kaj Vētras). Geologie dominas la mezdevoniaj sedimentoj.

Averaĝa temperaturo: -5°C en januaro, +17°C en julio. Precipitaĵo 700-750 mm jare. Ķīšupe, Pēterupe, Inčupe, Lilaste. En la sudoriento la distrikto limas rivero Gauja, kies alfluanto en distrikto estas Loja.

### Lagoj 
Ne estas grandaj lagoj en la distrikto. La pli granda estas Pabažu ezers (0,38 km²).

## Loĝantaro 
Laŭ la stato de la jaro  en la distrikto vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². En la najbareco de Saulkrasti ekzistas multaj somerdometaj vilaĝoj, kies populacio signife malsamas en la somera kaj vintra sezonoj. Sude la neloĝata Ādaži rubodeponejo okupas grandan parton de la distrikto.

## Administraj unuoj 
### Urbo (*pilsēta*) 
Saulkrastu pilsēta.

### Paroĥoj (*pagasts*) 
Saulkrastu pagasts, Sējas pagasts.

## Galerio 

Loja pie Murjāņiem 2002-05-25.jpg|Rivero Loja proksime de Murjāņi
MSG3.jpg|Murjāņi sportgimnazia dormejo
Baltā kāpa 2013.g. 27. janvāris - panoramio (1).jpg|Vido de Saulkrasti Blanka Duno
Sējas Dižozols11.jpg|Sēja kverko
Saulkrasti Forstei House 2014-02-23 (2).jpg|Domo Mežmuiža en Saulkrasti

## Referencoj 
Saulkrasti
Kalvinana-luterana preĝejo (Hévíz)

La **Kalvinana-luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en urbo Hévíz (Hungario), kiun uzas ambaŭ eklezioj.

## Historio 
Dum dominado de turkoj aperis la protestantaj religioj, sed la aŭstraj imperiestroj (samtempe hungaraj reĝoj) estis firme katolikaj. Ekde 1608 la soldatoj ricevis privilegion pri la elektebla religio. Tamen la apuda Keszthely (supozeble ankaŭ tiama vilaĝo Hévíz) restis firme katolika. En la 18-a jarcento ankaŭ luteranaj enmigrantoj alvenis. Ĝis 1926 la luteranoj eklezie apartenis al Kővágóörs aŭ Nagykanizsa, pli poste jam al la najbara Keszthely. La kalvinanoj aranĝis diservojn loke en loĝejo aŭ kulturdomo, la luteranoj en kinejo aŭ hospitala halo. En 1994 la municipo donacis konvenan areon por la konstruota kirko, kiu estis preta en la sama jardeko. La altara bildo estis kreita en 2003 fare de Rózsa Polgár. La orgeno alvenis en 2004.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en suda parto de la urbo sur herbejo. La fasado formanta triangulon estas simetria, meze la enirejo funkcias, plej supre en aperturo sonorilo estas videbla. Inter la enirejo kaj aperturo granda ronda fenestro situas. Kelkaj ŝtupoj kuras al la enirejo. La ekstraj muroj estas kovritaj grandparte per ŝtonoj.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* https://funiq.hu/2904-evang%C3%A9likus-%C3%A9s-reform%C3%A1tus-templom-h%C3%A9v%C3%ADz
* https://www.evangelikus.hu/hireink/evangelikus-elet/hogy-a-lelek-is-gyogyulhasson-huszeves-a-hevizi-protestans-templom 

Hevíz
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Hévíz (urbo)

Evangélikus és református templom bejárata, Hévíz, 2016 Hungary.jpg|Enirejo
Evangélikus és református templom (1998), Hévíz, 2016 Hungary.jpg|Malantaŭ parto
Bell of the Lutheran and Reformed church, Helikon Street, Hévíz, 2016 Hungary.jpg|Sonorila aperturo
Peralejos de Abajo

**Peralejos de Abajo** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Vitigudino en la nordokcidento de la provinco. *Peralejos de Abajo* estas tradukebla maletimologie al *Pirarbetoj de Malsupro*, sed etimologie la origina nomo aludis al *ŝtonarejo*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 19,68 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 160 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 600 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Ĝi fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis. Lastatempe rura turismo ekgravis. Ĝi la 1970-aj jaroj estis tradicia centro por produktado de potfarado.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Salamanko

Kategorio:Municipoj de la provinco Salamanko
Ákos Orosz

**Ákos Orosz** [Akoŝ oros], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Orosz Ákos** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, gitaristo.

Ákos Orosz naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ákos Orosz maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 2004, li akiris aktoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2008. Liaj plej gravaj instruistoj estis Gábor Zsámbéki kaj Sándor Zsótér. Li ricevis stipendion inter 2008–2010, dum li komencis sian aktoran karieron en malgranda teatro en Budapeŝto kaj li estis tre aktiva en festivaloj. Ekde 2015 li estis membro de Gaja Teatro kaj li ofte havas filmajn rolojn. Foje-foje li gitarludis kaj buŝharmonikis. Li ricevis premiojn inter 2007-2019.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Somermeznokta sonĝo - Demetrius
** La Dresado de la Megero - Tranio, ankaŭ Lucentio
** Rikardo la 2-a - grafo Thomas Mowbray
** Hamleto - Laertes
** La Venecia Komercisto - Salarino
* Anton Ĉeĥov: La Revizoro - policano
* Imre Madách:
** La mevo - Medvedenko
** *Platonov* - titolrolo
* Ferenc Molnár: *Liliom* - Ficsur
* Albert Szirmai: *Mágnás Miska* Mixi Récsey
* István Örkény: *Tóték* - majoro
* Kurt Weill-Bertolt Brecht: *Trigroŝa opero* - Mátyás

## Liaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *A vágyakozás napjai* (2008) – Miklós
* *#Sohavégetnemérős* (2016) – Ricsi
* *Nagykarácsony* (2021) — Áron
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Alexander Chaplin, Ryan Reynolds, Cooper Taylor

## Liaj televidaj filmaj roloj (elekto) 
* *X Company* (serio, 2017) - unua Gestapo-ano
* *Drága örökösök* (serio, 2020) – detektivo de Interpol

## Fontoj 
* hungarlingva oficiala paĝo kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* https://port.hu/adatlap/szemely/orosz-akos/person-244558

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj gitaristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Vilaĝa preĝejo de Horba

eta|La protestantisma preĝejo en Horba
La luterana **Vilaĝopreĝejo de Horba** (germane: *Dorfkirche Horba*) staras en urbokvartalo de Königsee en Germanujo situante sur senarbarigita altebenaĵo de Turingia Arbaro.

## Historio 
eta|Honorilo por falintaj soldatoj
La kirko starigitis inter 1667 kaj 1668: ĉu estis ekzistinta antaŭula porliturgia ejo tute ne klaras.

En la 1968-a jaro faritis profundaj restaŭradlaboroj. Kune kun la interna nmeblaro, la ĉirkaŭanta tombejo, ĉirkaŭfortikaĵo kaj la monumento por falintaj soldatintaj vilaĝanoj ĝi figuras sur listo de monumentprotektotaĵoj de Königsee.

Enkirke estas du sonoriloj, unu el 1668 kaj la alia el de post 1945. La baptujo datumas el la 16-a jarcento estante el kalkoŝtono. La altaro kreitis en la unua duono de la 17-a jarcento el kiu tempo estas krome la ambona altaro. Koncerne la orgenon temas pri la unua verko de la orgenfaristo Johann Friedrich Schulze el Paulinzella. La firstotureto estas de 1885.

## Notoj 
* Prie-ĉi sur la municipa retpaĝaro

## Referencoj 
Horba
Kategorio:Distrikto Saalfeld-Rudolstadt
Vitigudino

**Vitigudino** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Vitigudino en la nordokcidento de la provinco kaj al la Municiparo El Abadengo. *Vitigudino* etimologie ŝajne aludas al iu viro *Alvito Godino*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Vitigudino kaj Majuges, okupas totalan areon de 52,33 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 2 580 loĝantojn. Male al plej da loĝlokoj en la provinco, Vitigudino ne perdis loĝantojn dum la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj; fakte ĝi plialtigis la loĝantaron fine de la jarcento, sed poste malpliiĝis al la konstanta nivelo. 

Limas kun loĝlokoj Sobradillo, La Redonda, Almofala (Portugalio), Olmedo de Camaces, La Bouza, Puerto Seguro kaj San Felices de los Gallegos. Ĝi distas 105 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Estas antaŭromiaj restaĵoj, sed la setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. La plej fama lokano estas Santiago Martín "El Viti" (1938), fama eleganta "torero" de taŭrludado dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj.

La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis. Lastatempe rura turismo ekgravis.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Salamanko

Kategorio:Municipoj de la provinco Salamanko
Percy Liza

''''* estas perua futbalisto. Li naskiĝis , do nun estas -jara. Lia teamo estas Sporting Cristal de la *Liga 1'' de Peruo. Li trejniĝis por tiu teamo ekde kiam li estis 16-jaraĝa.

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 10-an de aprilo
Kategorio:Peruaj futbalistoj
Louis Blanc

**Louis Jean Joseph BLANC** (naskiĝis  en Madrido, mortis  en Cannes) estis franca politikisto, ĵurnalisto kaj historiisto, membro de la provizora registaro de 1848 kaj deputito dum la Tria Respubliko.

Li estas konsiderata unu el la pioniroj de socialdemokratio. Li publikigis doktrinajn verkojn kiel *Organisation du travail* (Organizo de laboro), *Histoire de dix ans* (Historio de dek jaroj); tiuj verkoj estas fundamentaj al Socialismo. Li ekziliĝis al Londono dum la Dua Imperio de 1848 ĝis 1870. Elektita en la Nacia Asembleo en 1871, li kondamnis la Komunumon.

## Vidu ankaŭ 
* Louis Blanc (pariza metrostacio)

Kategorio:Francaj historiistoj
Kategorio:Historiistoj de la Franca revolucio
Kategorio:Francaj socialistoj
Kategorio:Deputitoj de Isère
Kategorio:Francaj framasonoj
Kategorio:Entombigitoj en la tombejo Père-Lachaise
Róbert Orosz

**Róbert Orosz** [oros], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Orosz Róbert** estas hungara aktoro.

Róbert Orosz naskiĝis la  en Enying.
eta|maldekstre|

## Biografio 
Róbert Orosz maturiĝis en mezlernejo en Székesfehérvár en 1990, inter 1991-1995 li studis aktoradon en aktorlernejo de malgranda testro en Budapeŝto, pli poste li ricevis rolojn sur la scenejo 4 jarojn. Inter 1999-2000 liapartenis al Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár), inter 2003-2008 al Nacia Teatro (Budapeŝto). En 2008 li estis fondinta membro de Teatro Weöres Sándor. Li malofte havis filmajn rolojn pro la provinca ekzisto. Li ricevis premiojn en 2012.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Makbeto - titolrolo
** Rikardo la 3-a - unua heroldo
** Kiel Plaĉas al Vi - Le Beau
** *La Du Ĝentlemanoj el Verono* - Valentin
* Molière:
** *Gömböc úr* - Briganti
** La friponaĵoj de Skapeno - Leander
* Anton Ĉeĥov: Ĉeriza ĝardeno - Jepihodov
* Miguel de Cervantes: Don Quijote - Hernandez
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - Uracs
* Endre Fejes: Bonan vesperon somero, bonan vesperon amo - ŝoforo

## Liaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *Emil* (mallonga filmo, 2001)
* *Nincs mese* (2004)

## Liaj televidaj filmaj roloj (elekto) 
* *A szivárvány harcosa* (2001) - batalanto
* *Jóban Rosszban* (serio, 2006) - Róbert Juhász-Nagy
* *Mi kérünk elnézést!* (serio, 2006, en 2008 scenaristo)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* roloj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kiralık Aşk

***Kiralık Aşk*** estas turka televidserio de 2015, produktita de Ortaks Yapım kaj elsendita de Star TV.

## Intrigo 
Defne (Elçin Sangu) estas kelnerino kun grandaj ekonomiaj problemoj. Aliflanke, Omer (Barış Arduç) havas katastrofan blindan citaĵon ĉe la restoracio, kie Defne laboras. Por eskapi el la rendevuo Omer ŝajnigas, ke la juna virino estas sia koramikino kaj kisas ŝin. Vidante, kio okazis, la onklino de Omer, Neeriman (Nergis Kumbasar), alproksimiĝas al Defne kaj ofertas bonegan monsumon por enamigi kaj edziĝi kun sia nevo. Pro malespero kaj ŝuldo de sia frato, la juna virino akceptas kaj estas dungita kiel la nova persona asistanto de Omer, Defne estis enamiĝinta al Sinan Karakaya, amiko de Omer sed ŝi komprenos, ke sia vera amo estas Omer. Omer ekamas ŝin sed Defne ne sentas sin komforta kun la situacio kaj provas foriri, sed la destino ne lasas ilin disiĝi.

## Rolularo 
* Barış Arduç kiel Ömer İplikçi
* Elçin Sangu kiel Defne Topal
* Salih Bademci kiel Sinan Karakaya
* Onur Büyüktopçu kiel Koray Sargın
* Müjde Uzman - Seda Berensel
* Seçkin Özdemir - Pamir Marden
* Sinem Öztürk kiel Yasemin Kayalar
* Nergis Kumbasar kiel Neriman İplikçi
* Melisa Şenolsun kiel Sude İplikçi
* Levent Ülgen kiel Necmi İplikçi
* Ferdi Merter kiel Hulusi İplikçi
* Ayberk Atilla kiel Sadri Usta
* Devrim Yalçın kiel Deniz Tranba
* Elifcan Ongurlar kiel Fikret Gallo
* Ismail Karagöz kiel Şükrü
* Hande Ağaoğlu kiel Mine
* Hikmet Körmükçü kiel Türkan Topal
* Melisa Giz Cengiz kiel Esra Topal
* Kerem Fırtına kiel İsmail
* Sanem Yeles kiel Nihan Topal
* Osman Akça kiel Serdar Topal
* Ragıp Gülen kiel Zübeyir Taşçalan
* Selin Uzal kiel Derya
* Simge Doğanlar kiel Ece
* Leyla Lydia Tuğutlu kiel İz
* Özlem Gezgin kiel Nazlıcan
* Ender Sakallı kiel Vedat
* Bariş Murat Yagci kiel Eymen
* Natiq M. Dhahir kiel abo Alhawashim

## Epizodoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 
* 
* 

Kategorio:Turkaj televidaj serioj
Dorette Spohr

eta|Dorette Spohr, pentris Caroline von der Malsburg
eta|Naskiĝdomo en Gotao, Neumarkt 26
**Dorette (Dorothea Henriette) SPOHR**, fraŭline *Scheidler* (naskiĝinta la  en Gotao, mortinta la  en Kaselo) estis germana pianistino kaj tre verŝajne la plej grava harpistino de la 19-a jarcento.

## Vivo 
Ŝia patro estis la violonĉelisto kaj ĉambra muzikisto Johann David Scheidler, ŝia patrino la duka ĉambra kantistino (ekde 1776) Sophie Elisabeth Susanne Preying. Dorette lernis la harpludadon ĉe la ankaŭ klarnete perfekta muzikisto Heinrich Backofen; li troviĝis en Gotao ekde 1802. En la 2.2.1806 ŝi nuptis ĉi tie Louis Spohr, kiu dungitis en 1805 kiel koncertĉefo kortega fare de duko Aŭgusto (Saksio-Gotao-Altenburg). La edzo, kiu jam antaŭe verkis ne malmultajn verkojn por harpo kun violona akompano, kaj pluklerigis ŝin kaj entreprenis kun ŝi koncertvojaĝojn tra tuta Germanujo.

Inter 1810 kaj 1812 estis Scheidler soloharpistino ĉe la kortego gotaa kie ŝi ankaŭ instruis la filinon de lia duka moŝto, princinon Ludovika. En 1812 ŝi donis koncertojn kunedze i.a. ankaŭ en Vieno kie la paro translokiĝis en 1813 pro ke ŝi gajnis laborpostenon ĉe Teatro ĉe Wien. Sed Dorette sekvis la edzon ankoraŭ al ĉiuj aliaj lokoj kie li taskis laboron al si. Sekve ŝi iĝis konata en pluraj eŭropaj landoj.

Malfortiĝinte per streĉa muzikista vivo kaj patrineco ŝi retiriĝis el publika harpludado post koncerto londona. Tiam ŝi koncentriĝis pri pianludado kaj jam en 1821 lia edzo verkis pianokvinteton (op. 52) por ŝi.

Hans Michel Schletterer en la granda biografiaro ADB priskribis la amindajn kaj furorajn momentojn de kuna geedzpara sinprezento antaŭaŭskultantare. Gravis implicite ankaŭ ŝia reklamo pri la beleco de harpumado: ĉar por tiu ĉi instrumento longe neglektitis komponado de altvaloroj muzikaĵoj.

## Idoj kaj memoro 
Kun Louis Spohr ŝi havis tri filinojn, Emilie (1807-1895, ekde 1828 *Zahn*), Johanna Sophia Louise nomata Ida (1808-1881, ekde 1825 *Wolff*) kaj *Schnoddel* Therese (1818-1838).

Muntis en 2014 la gotaanoj sur la vando de ŝia naskiĝdomo memortabulon (Neumarkt 26, angulo je Waisengasse).

## Literaturo 
* Louis Spohr: *Lebenserinnerungen*, eldonis Folker Göthel, Schneider, Tutzing 1968
* Louis Spohr: *Briefwechsel mit seiner Frau Dorette*, eldonis Folker Göthel, Kassel: Bärenreiter-Verlag 1957. [26 leteroj de dum 1822-1833 el kiuj estas 18 de Louis kaj ok de Dorette]
* Anonimulo: "Nekrolog. Dorette Spohr". ĉe: *Allgemeine musikalische Zeitung* 1835, kol. 43–44

## Eksteraj ligiloj 
* Pri Spohr sur la paĝoj de la bremena Drinker-instituto

## Notoj 
Kategorio:Louis Spohr
Kategorio:Harpistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Gotha
Kategorio:Germanaj pianistoj
István O. Szabó

**István O. Szabó** [iŝtvAn sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **O. Szabó István** estas hungara aktoro. Unu el liaj filoj estis Soma Olasz Szabó.
eta|
István O. Szabó naskiĝis la  en Hajdúböszörmény (laŭ alia informo en Püspökladány).

## Biografio 
István O. Szabó maturiĝis en mezlernejo en Debrecen, poste li akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1976. Lia ĉefinstruisto estis Miklós Szinetár. Li komencis sian aktoran karieron en Teatro Csokonai (Debrecen), poste en malgranda teatro en Budapeŝto. Ekde 1992 li estis sendependa aktoro. Li ricevis premiojn 1986 kaj 2017. Li edziĝis dufoje, ambaŭ edzinoj naskis dufoje.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Hamleto - Laertes
** La Komedio de Eraroj - Dromio el Sirakuzo
* Molière: L' Avarulo - Jakab
* Henrik Ibsen: Peer Gynt - titolrolo
* Pongrác Kacsóh-Jenő Heltai: *János vitéz* - titolrolo
* Gyula Illyés: *Fáklyaláng* - Mihály Józsa
* Albert Szirmai-Szabolcs Fényes: Mágnás Miska - titolrolo
* Ferenc Herczeg: *A híd* - Lajos Kossuth
* Jenő Huszka: *Mária főhadnagy* - Tóbiás Czwickli

## Liaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *Az idők kezdetén* (1975)
* *Gyerekrablás a Palánk utcában* (1985)
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Memo Dini, Jan Hrusínský

## Liaj televidaj filmaj roloj (elekto) 
* *Csillagok változása* (1975) - Péter
* *Szarkofág* (1987) - ŝoforo
* *Szomszédok* (serio, 1993-1994) - urbestro de Felsõhámor
* *A négyes pálya* (serio, 2001)

## Lia reĝisoraĵo 
* Gotthold Ephraim Lessing: Natan la saĝulo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* http://mek.niif.hu/02100/02139/html/sz24/40.html
* roloj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Heinrich Backofen

**Johann Georg Heinrich BACKOFEN** (naskiĝinta la  en Karlsruhe-Durlach, mortinta la  en Darmstadt) estis germana klarnetisto, flutistoj, harpisto kaj komponisto. eta|Johann Georg Heinrich Backofen, memportreto de ĉ. 1800

## Vivo 
Backofen originas el familio de kartfaristoj kaj muzikistoj. Estis lia patro Johann Matthäus Backofen ano de la kapelo margrafa (Badeno) kaj kartfabrikanto, estis lia patrino Regina kantistino. Heinrich lernis komponadon ĉe Georg Wilhelm Gruber kaj instrumentludadon ĉe H.Birckmann; ĉi-lasta estis ankaŭ la instruisto de la pli junaj fratoj de Heinrich. Ekde 1789 li vivis en Nurenbergo studante muzikon, desegnadon, pentradon kaj lingvojn. Backofen laboris kiel portretisto kaj verkisto ellernante plurajn fremdajn lingvojn. Li vojaĝis al Würzburg por pliperfektigo de la muzikkonoj helpe de Philipp Meißner.

Ekde 1789 Backofen entreprenis pli longajn koncertvojaĝojn klarnetistajn al Franclando, Italujo kaj Hispanujoj; por tio bonvenis ankaŭ liaj konoj fremdlingvaj. En la 1794-a jaro li ekdeĵoris Nurenberge kiel flutisto por reiĝi vojaĝanta virtuozo. Fine li ekloĝis en Gotao deĵorante kiel duka ĉambromuzikisto sub la gvidado de Louis Spohr: tiam li iĝis harpludada instruisto por la elstara muzikistino Dorette Scheidler. Venis li en 1811 al Darmstadt kaj membriĝis al la tiea kortega kapelo. Samtempe li estis stariginta kartproduktejon kie fabrikitis ludkartoj kaj vizitkartoj. Pli liaj diversaj profesioj ekzistas malkongruaj notoj en adresaroj.

## Privataĵoj 
Heinrich Backofen estis edzo de la nurenberganino Barbara Johanna Büchner (1777-1818). Lia plej juna filo estis Franz Backofen kiu karieris kiel muzikisto kaj pentristo kaj interesiĝis poste ankaŭ pri la novega arto de fotado. Lia pli juna frato Ernst Backofen estis fagotisto kaj disĉiplo de Andreas Gottlob Schwarz, alia frato nome Gottfried Backofen klarnetisto kaj violonisto. Ambaŭ vivis kaj agadis Nurenberge.

## Verkoj 
* Sinfonia concertante A-Dur op. 10 por du klarnetoj kaj orkestro
* aliaj konĉertoj por klarneto, korno kaj harpo
* ĉambromuziko por blovinstrumentludantoj
* *Anleitung zum Harfenspiel: mit eingestreueten Bemerkungen über den Bau der Harfe*, Breitkopf & Härtel, nova eldono, Leipzig 1807 (tie ĉi interrete)
* *Recueil pour la harpe à crochets*, Breitkopf & Härtel, Leipzig 1802 (tie ĉi interrete)

## Referencoj 
## Literaturo 
* Thomas Grass, Dietrich Demus: *Das Bassetthorn: Seine Entwicklung und seine Musik*, Berlin 2004, ISBN 978-3-8311-4411-2, pp.&nbsp;114, 122, 133, 145, 169, 196
* Sigmar Radau: *Die Kartenmacherfamilie Backofen in Nürnberg*, Berlin 1997, ISBN 3-9802443-2-6
* Johan van Kalker, Volkmar von Pechstaedt (eld.): *Carl Andreas Göpfert, Heinrich Backofen und Heinrich Neumann: drei Klarinettisten zu Beginn des 19. Jahrhunderts*, Göttingen: Hainholz 2012

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* "Daß die vorrangigste Eigenschaft dieses Instruments das Singen ist". Deutschlandfunk, 9.10.2005
* Pri Backofen ĉe klassika.info

Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Harpistoj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Homoj rilataj al Gotha
Kategorio:Ludkartoj
Kategorio:Nurenbergo
Soma Olasz Szabó

**Soma Olasz Szabó** [ŝoma olas sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Olasz Szabó Soma** estas hungara aktoro, instruisto. Lia patro estis István O. Szabó.
eta|
Soma Olasz Szabó naskiĝis la  en Debrecen.

## Biografio 
Soma Olasz Szabó maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 2003, poste li akiris aktoran diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2007. Liaj plej gravaj instruistoj estis Gábor Máté (aktoro) kaj István Horvai. Post la diplomo li estis liberprofesiulo, li havis rolojn ekzemple en Gaja Teatro, Teatro Csokonai (Debrecen), Nacia Teatro (Miskolc). Li ankaŭ instruis deklamadon en sia iama gimnazio.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare: Somermeznokta sonĝo - Demetrius
* Gotthold Ephraim Lessing: Natan la saĝulo - templana kavaliro
* Mihály Vörösmarty *Csongor és Tünde* - vira titolrolo (vidu la apudan koloran foton!)
* Ernő Szép: *Vőlegény* - Rudi
* László Dés: En Eŭropo ie - longulo
* Zsigmond Móricz: *Légy jó Mindhalálig* instruisto Sarkadi

## Liaj filmaj roloj (elekto) 
* Robin Hood (2006) - kamparano
* *Kossuth papja* (2015)
* *Barátok közt* (2017) - Béla Gál

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* https://www.youtube.com/watch?v=0oswWewodaw

## Fontoj 
* https://port.hu/adatlap/szemely/olasz-szabo-soma/person-503979

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Železnec

**Železnec**  (makedone Железнец) estas vilaĝo en Opština Demir Hisar en Nord-Makedonio. En 2002 vivis tie 57 loĝantoj, kaj en 2021 estis ankoraŭ 15. La loĝantaro en la antaŭaj jardekoj draste falis: en 1953 ankoraŭ estis 398 loĝantoj. 

## Loko, priskribo
La vilaĝo situas en la suda parto de la Opština Demir Hisar. La alteco estas ĉirkaŭ 700 - 1100 m.
La areo de la vilaĝo estas ĉirkaŭ 11,9 km².

## Referenco 
## Eksteraj ligiloj 
*  de la komunumo ()

Kategorio:Vilaĝoj de Nord-Makedonio
Domašín (distrikto Chomutov)

**Domašín** () estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Chomutov. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1431.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Domašín**
* Louchov
* Nová Víska
* Petlery

## Pluaj fotoj

Domašín 2025-04-20 Dům čp. 33.jpg|Domašín
Domašín 2025-04-20 Kaple.jpg|Kapelo en Domašín
Domašín 2025-04-20.jpg|Domašín


Kategorio:Municipoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Kategorio:Minado de fererco en Ĉeĥio
Robert Zemeckis

**Robert Zemeckis** - naskiĝis  en Ĉikago, do nun -jara - estas usona reĝisoro, produktisto kaj scenaristo de kinejaj filmoj, kiu naskiĝis en Ĉikago kiel filo de Alfonsas Zemeckis (angligite *Alphonse*), litovdevena patro kaj Rosa Nespeca, italdevena patrino.

En 1973 la filmista studento ricevis studentan honorigon pro mallonga filmo, kaj Steven Spielberg ekkonis kaj poste subtenis lin.
Liaj scenaroj estis laŭdataj de kritikistoj kaj de samprofesiuloj, sed la rezultaj filmoj iel ne bone vendiĝis en la kinejoj, kaj sekve li havis problemojn trovi produktiston por filmara ideo pri la paradoksoj de la tempovojaĝoj kiu poste iĝis la filmserio *Back to the Future*. Nur en 1985 la unua el tri filmoj de la serio, nomata simple *Back to the Future* ("reen al la estonteco") pretis kaj inter la kinejaj spektantoj estis granda sukceso. Sekvis interalie la parte animacia filmo *Who Framed Roger Rabbit* ("Kiu trompis Roĝeron la Kuniklon").

Aparte granda sekva reĝisora sukceso estis la filmo Forrest Gump de 1994, kiu kandidatiĝis entute por 13 Akademiaj Premioj, kaj gajnis ses, inkluzivante plej bona filmo, plej bonaj efektoj, plej bona reĝisoro, kaj plej bona aktoro.

Interalie li poste ankoraŭ elstaris per produktado de la filmoj The Polar Express ("La Polusa Ekspreso") de 2004, en kiu Zemeckis ankaŭ estis reĝisoro kaj scenaristo, la horora House of Wax ("domo de vakso") el 2005, kaj la familia Monster House ("monstra domo") el 2006.

## Aliaj filmoj
* 1941 (1979)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Aldeanueva de la Sierra

**Aldeanueva de la Sierra** estas municipo de la provinco Salamanko, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. *Aldeanueva de la Sierra* estas tradukebla etimologie al *Nova Domaro de la Montaro*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 14,51 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 107 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 200 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. 

Limas kun loĝlokoj Sepulcro-Hilario, Tamames, Tejeda y Segoyuela, Puebla de Yeltes, Navarredonda de la Rinconada, El Cabaco, Cereceda de la Sierra kaj La Bastida. Ĝi distas 60 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Salamanko

Kategorio:Municipoj de la provinco Salamanko
Preĝejo Sankta Bonifaco (Apolda)

eta|Interna panoramo 

La romkatolika **Preĝejo Sankta Bonifaco** (germane: *Kirche St. Bonifatius*) en Apolda, Germanujo (Stobraer Straße), estas centro de la katolika komunumo tiea, omaĝe al Sankta Bonifaco. Ekde la 1.1.2017 ĝi apartenas administre al la Johano-komunumo de Jena.

## Historio 
Post longaj jaroj de malapero de katolika vivo en la urbo post Reformacio, rekolektiĝis en 1884 eta katolika komunumo en Apolda; en 1886 malfermitis katolika lernejo en kiu ankaŭ okazis la diservoj. Sed baldaŭ tiaj kondiĉoj ne plu sufiĉis por kreskanta fidelularo kaj pro tio la respondeca diocezo en Fulda aĉetis en 1892 grundon ĉe Stobaer-strato por konstrui kirkon, paroĥestrejon kaj lernejon. En la 1.3.1893 ekis la monkolekte financita konstruo de novgotika, trinava halokirko el brikŝtonoj. Arĥitekto estis la ĉefepiskopuja konstruaddirektoro Max Meckel el Frankfurto ĉe Majno. Realiganta persono estis la masonmastro Eduard Seidel. Konsekro de la sankta ejo efektiviĝis la 30-an de septembro 1894.

Post 115 jaroj la komunumo nun eksmemstaras iĝinte ero de la nove kreita grandkomunumo Sankta Johano la Baptisto de Jena. 

## Meblaro 
Estiĝis la okangula turo ĉe la dekstra flanko konstruaĵa akceptante tri sonorilojn mulditan en 1897 fare de la metiistoj de la apolda-a firmao Ulrich. La turo mem estas la dua plej alta konstruaĵo en la urbo; apartaĵo de la turo estas manko de horloĝo. La nuna aspekto ne plu centprocente samas al la origina stato ĉar plurfoje la kirko moderniĝis. Restis sen ŝanĝoj la per ornamaĵoj dekoraciita plafono el ligno de la meza navo, la benkaro, la konfesprenejoj, la baptujo, la orgeno kaj la fenestroj el plumba viro. La flankaj navoj enhavas la konfesejojn, la krucvojon kaj la procesirondirejon. La vitraloj estas unikaj kreite fare de la frankfurta vitropentristo I. Dröser.

### Orgeno
La orgeno kun 23 sonantaj registroj sur du klavaroj kaj pedalo (de 1901) konstruitis fare de Martin Joseph Schlimbach el Würzburg. La registra kaj sona traktaroj estas pneŭmatikaj.

## Literaturo 
* Ernst Fauer: "Die Glocken der katholischen St.-Bonifatius-Kirche in Apolda". Ĉe: *Apoldaer Heimat – Beiträge zur Natur und Heimatgeschichte der Stadt Apolda und ihrer Umgebung* 12/1994, p.&nbsp;12-14 
* Katholische Pfarrei St. Johannes Baptist Jena (eld.): *St. Bonifatius Apolda, 1894-2019, Festschrift*, Apolda 2019

## Notoj 
Kategorio:Apolda
Apolda
Apolda
Dolenci (Demir Hisar)

**Dolenci** (makedone Доленци) estas vilaĝo en la komunumo Opština Demir Hisar de Norda Makedonio. En 2002 vivis tie 97 loĝantoj, kaj laŭ la censo de septembro 2021 estis ankoraŭ 60.

## Loko, priskribo 
La vilaĝo situas en la norda parto de la Opština Demir Hisar. La alteco estas ĉirkaŭ 680 - 1150 m.

La areo de la vilaĝo estas ĉirkaŭ 10,8 km².

Ĉe la sudokcidenta rando de la vilaĝo fluas la rivero Nigra Rivero (Črna Reka).

## Loĝantaro 
Ĉiuj loĝantoj estas makedonoj.

## Pluaj fotoj 

Доленци во Општина Демир Хисар.svg|eta|Dolenci - loko de la vilaĝo en Opština Demir Hisar
Bogorodica Dolenci (1).JPG|eta|Dolenci - Preĝejo "Skt. La Dipatrino"
Dolenci.JPG|eta|Dolenci - parto de la vilaĝo
Доленци, куќа.JPG|eta|Dolenci - brikdomo

## Referencoj
Patrick Doyle

**Patrick Doyle** (naskiĝis  en Suda Lanarkshire, Skotlando, do nun -jara) estas  skota filmomuzika komponisto de irlanda deveno.

Delonga kunlaboranto de aktoro-reĝisoro Kenneth Branagh, Doyle estas konata pro sia verko de komponado por filmoj kiel *Henry V* (1989), *Sense and Sensibility* ("Senco kaj Senteco"), *Hamleto* (1996), ''Carlito's Way* (1993), kaj *Gosford Park* (2001), same kiel *Rise of the Planet of the Apes* (2011), *Thor* (2011), *Brave* (2012), *Cinderella* (2015) kaj *Murdo ĉe la Orient-ekspreso'' (2017). Doyle estis nomumita por du Akademiaj Premioj kaj du Premioj Ora Globo, kaj estas la ricevanto de la ASCAP Henry Mancini Award por "elstaraj atingoj kaj kontribuoj al la mondo de filmo kaj televida muziko". Krome interalie li komponis la filmmuzikon de la filmoj Hari Poter kaj la Pokalo de Fajro, la kvara epizodo de la filmo-serio pri la fikcia universo Hari Poter.

Doyle kreis la muzikon de filmoj por famaj reĝisoroj inkluzive de Robert Altman, Ang Lee, Alfonso Cuarón, Mike Newell, Brian De Palma, Chen Kaige, Amma Asante, Régis Wargnier kaj Kenneth Branagh.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Usonaj komponistoj de filmomuziko
Mihály Márkus

**Mihály Márkus** [mihAj mArkuŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Márkus Mihály** estis hungara kalvinana pastro, episkopo, akademia instruisto.

Mihály Márkushttps://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM64601/b46cc007-90ce-4869-8368-be989d8a50fa/solr/0/24/9/11/authorOrder/ASC naskiĝis la  en Komárom.

## Biografio 
Mihály Márkus maturiĝis en gimnazio en Tata (Hungario), poste li akiris diplomon en Kalvinana Teologia Akademio en 1967. Li estis pastro de Körmend, Szentgyörgyvölgy, de Pápa (1970-1975), pli poste li laboris en kalvinana edukejo de Dunaalmás. Li estis episkopo de Transdanubio inter 1990 kaj 2008, sed inter 1992-2013 li ankaŭ estis katedrestro en teologia akademio de Pápa. Li doktoriĝis en 1980 kaj en la sekva jaro li esploris en Münster. Li ricevis plurajn premiojn. Lia edzino naskis 6 gefilojn inter 1967-1976.

## Liaj kontribuoj (elekto) 
* *Jézus* (1977)
* *Komáromi Csipkés György 17. századi teológus és bibliafordító* (disertaĵo, 1980)
* *"Hirdesd az igét" - Igehirdetők kézikönyve* (1980)
* *Honnan- Hová? -Kálvin-konferencia Balatonfüred 1995. április 4-6.* (1996)
* *"Nékem az élet Krisztus" - válogatás Márkus Jenő (1907-1955) írásaiból* (2005)
* *Prédikátorsors: válogatott írások 1969-1977* - *Névtelen hősök tisztelete: válogatott írások 1977-1983* (2 volumoj, 2007)
* *Pécselyi Király Imre élete, munkássága és költészete* (kunaŭtoro, 2019)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla laste) 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj kalvinanaj pastroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Wiser.org

eta|Emblemo de Wiser.org
**Wiser.org** (antaŭe WiserEarth.org) estis reta komunumo kreita de uzantoj kaj kiu interligas socian kaj vivmedian movadojn. Ĝi arigas neregistarajn organizaĵojn (NROj), kompaniojn, registarojn, grupojn kaj individuojn, kiuj traktas tutmondajn defiojn kiel klimata ŝanĝo, malriĉeco, ekologio, paco, akvo, monda malsato, socia justeco, mediprotekto, homaj rajtoj kaj aliaj.  La esprimo WISER estas akronimo kaj signifas ''* ("Monda Indekso de Socia kaj Media Respondeco").

## Historio 
Wiser.org estis fondita dum la Terotago, la 22-an de aprilo 2007, kiel reta adresaro de pli ol 100 000 organizaĵoj nomitaj en la libro *Blessed Unrest'' de Paul Hawken. Hawken amasigis sennombrajn vizitkartojn de miloj da organizaĵoj tra la jaroj, sed ne povis trovi ampleksan adresaron de ĉiuj senprofitcelaj organizaĵoj implikitaj en socia justeco kaj mediprotekaj aferoj. Li mem taksis la tutsumon de tiaj organizoj je multe pli ol miliono kaj poste fondis Wiser.org kiel reta adresaro. Poste, Wiser.org ankaŭ ofertis la funkciojn de socia retejo. Tio kreis pli da ŝancoj por reciproka kunlaboro. La dosierujo wiser.org oficiale fermiĝis la 22-an de aprilo 2014, sep jarojn post ĝia komenco. 

## Wiser pionira programo 
La Wiser pionira programo, lanĉita en 2018,por kiu eblas libera kandidatiĝi, donas al junulinoj platformon por esprimi siajn opiniojn, ricevi valoran gvidadon, interkonektadon kaj komunikadkapablojn cele al la riĉigo de ilia profesia evoluo. 

La programo esploras temojn pri seksegaleco kaj la decidan rolon kiun virinoj ludas por atingi la Daŭripovajn Celojn de UN, specife la celon 5.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ĉarto de la Tero
* Daŭripovaj evoluigaj celoj de UN
* Ekologio

## Eksteraj ligiloj 
* (en) Wiser.org
* (en) Taksado de Wiser.org kiel socia retejo 
* (en) Benita Maltrankvilo por Pli Saĝa Tero: John Stauber intervjuas Paul Hawken

Kategorio:Sociala laboro
Kategorio:Ekologio
Kategorio:Daŭripova disvolviĝo
Régis Wargnier

''''* - naskiĝis  en Metz, do nun -jara - estas franca reĝisoro, produktoro kaj scenaristo de kinejaj filmoj. Lia filmo *Indochine* (1992) gajnis la Akademian Premion por Plej bona ne-anglalingva filmo en marto 1993. Post tio, lia filmo *Une femme française'' ("Franca virino") de 1995 estis enigita en la 19-a Moskva Internacia Filmfestivalo kie li gajnis la Arĝentan Sanktan Georgon pro la reĝisorado. Interalie li plurfoje kunlaboris kun la filmomuzika komponisto Patrick Doyle.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Francaj kinproduktoroj
Kategorio:Francaj reĝisoroj
Alba de Tormes

**Alba de Tormes** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco kaj al la Municiparo Rutas de Alba. *Alba* estas etimologie nomo kiu aludas al feŭdo propra de la Duko de Alba, dum Tormes estas la rivero kiu fluas ĉe la urbo.

eta|maldekstre|250px|Kastelo de la Dukoj de Alba.
[eta|maldekstre|250px|Preĝejo de Sankta [Johano de la Kruco.]]
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Alba de Tormes, Amatos, El Pinar, Palomares kaj Torrejón, okupas totalan areon de 46,51 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 5 198 loĝantojn. Male al plej loĝlokoj de la provinco, Alba ne perdis loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento, sed kontraste akiris ĉirkaŭ 2 000 pro la migrado el ruraj zonoj al urboj kaj proksimeco al la provinca ĉefurbo. 

Limas norde kun la municipo Garcihernández, oriente kun de Aldeaseca de Alba, sudoriente kun Navales, sude kun Encinas de Arriba, sudokcidente kun Martinamor kaj okcidente kun Terradillos. Ĝi distas 23 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En 1429 la reĝo Johano la 2-a de Kastilio donis la setlejon al la episkopo Gutierre Álvarez de Toledo, de la familio Álvarez de Toledo, kiu iĝis senjoro de Alba de Tormes. Ekde tiam la historio de la urbo estis ligita al la familio Alba. Ĝi plialtiĝis el senjorlando al graflando de Alba de Tormes en 1439 kaj finfine al Duklando de Alba de Tormes ekde 1472, nobela titolo donita de la reĝo Henriko la 4-a de Kastilio favore al García Álvarez de Toledo y Carrillo de Toledo, 1-a duko de Alba. En 1571 Tereza el Avilo fondis sian okan konventon de Karmelaninoj, kie ŝi mortis la 4an de Oktobro 1582. 

En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. Tiukadre en 1812 la urbo estis atestanto de batalo, en kiu la francoj konkeris la urbon el brit-hispana armeo de Wellington kaj devigis tiun retiriĝi. La urbo rezultis detruita per la artilerio de la francoj. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas, kun iom da rilata industrio. Lastatempe rura, kultura kaj religia turismo ekgravis. Estas Muzeo de Karmelaninoj, Baziliko de Santa Teresa, Kastelo de la Dukoj de Alba, Preĝejo de Sankta Johano, Preĝejo de Sankta Petro, Preĝejo de Sankta Johano de la Kruco, kaj diversaj aliaj vidindaĵoj, krom la ponto kaj la rivero.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Salamanko

Kategorio:Municipoj de la provinco Salamanko
Brian De Palma

''''* - naskiĝis  en Newark, do nun -jara - estas usona reĝisoro, produktoro kaj scenaristo de kinejaj filmoj.

De Palma ofte estas citita kiel gvida membro de la Nova Holivudo-generacio de kinoreĝisoroj. Lia reĝisora ​​stilo ofte uzas citaĵojn de aliaj filmoj aŭ kinematografiaj stiloj, kaj portas la influon de kinproduktistoj kiel Alfred Hitchcock kaj Jean-Luc Godard. Liaj filmoj estis kritikitaj pro sia perforto kaj seksa enhavo sed ankaŭ estis laŭditaj fare de eminentaj usonaj kritikistoj kiel ekzemple Roger Ebert kaj Pauline Kael. Interalie li plurfoje kunlaboris kun la filmomuzika komponisto Patrick Doyle.

## Filmoj
* *Scarface*, 1983

## Eksteraj ligiloj 
* informoj en la retejo *sensesofcinema.com'' ()
*  (same
* 

Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Ĉen Kajge

''''* - ĉine 陈凯歌, angle *Chen Kaige'', naskiĝis  en Pekino, do nun -jara - estas ĉina produktoro de kin-filmoj. Interalie li plurfoje kunlaboris kun la filmomuzika komponisto Patrick Doyle.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Ĉinaj kinproduktoroj
Villavieja de Yeltes

**Villavieja de Yeltes** estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia partio de Vitigudino en la nordokcidento de la provinco kaj al la Municiparoj El Abadengo, Vitigudino kaj Yeltes. *Villavieja de Yeltes* estas tradukebla etimologie al *Malnova Vilaĝo de rivero Yeltes*.

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 50,84 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 809 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 800 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.

Limas kun loĝlokoj Bogajo, Yecla de Yeltes, Villares de Yeltes, Bañobárez, Sancti-Spíritus kaj Retortillo. Ĝi distas 85 km de Salamanko, provinca ĉefurbo.

Estas restaĵoj de Ĥalkolitiko, petroglifo kaj dolmeno, sed la setlejo mem fondiĝis en la 12-a jarcento. Ĝi apartenis al la Templanoj, kaj de tie la nomo El Abadengo, nome la abatlando. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj dum la Hispana Milito de Sendependigo. Estis diversaj metiartoj kaj elfosado de granito, kiu estis eksportita per fervojo. La tradiciaj agrikulturo kaj brutobredado lastatempe iom dekadencis. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de maldekstra partio PSOE.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Salamanko

Kategorio:Municipoj de la provinco Salamanko
Abusejo

**Abusejo** [abuSEĥo] estas municipo de la provinco Salamanko, en la aŭtonoma komunumo Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia teritorio de Salamanko en la nordo-centro de la provinco. 

Ĝia municipa teritorio estas formata de unusola loĝloko, okupas totalan areon de 23,10 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2017, ĝi havis 203 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 800 loĝantojn ekde la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj. Ĝi kuŝas sur ebenaĵo proksime de la nordo de la Sierra de Francia, inter la loĝlokoj Cabrillas (4 km nordokcidene), Sepulcro-Hilario (3 km oriente) kaj Aldehuela de Yeltes kaj Tamames (7 km sude) kaj domaroj San Muñoz, Berrocal de Huebra, Buenabarba, Agustinez, Gallegos de Huebra kaj Anaya de Huebra. Trapasas la vilaĝon la ŝoseo kiu ligas inter Fermoselle kaj Sequeros. Ĝi distas 67 km de Salamanko, provinca ĉefurbo. 

Ĝi fondiĝis komence de la 13-a jarcento. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kun najbara Portugalio kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo. 

La tradiciaj agrikulturo (cerealoj, paŝtaĵoj) kaj brutobredado (bovoj kaj ŝafoj en kverkaroj) lastatempe iom dekadencis, sed pluas. Lastatempe rura turismo ekgravis.

La urbestro estas de dekstra partio PP.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Salamanko

Kategorio:Municipoj de la provinco Salamanko
Nicholas Hooper

**Nicholas Hooper** (naskiĝis  , do nun -jara) estas brita filmomuzika komponisto.

Hooper gajnis premion BAFTA kaj premion *Ivor Novello* en 2004 por *The Young Visiters * ("La Junaj Vizitantoj") kaj plian BAFTA premion en 2007 por la epizodo *The Final Act* de la krimpolica televida serio *Prime Suspect* de la brita televida reto ITV.

Krome interalie li komponis la filmmuzikon de la filmoj Hari Poter kaj la Ordeno de la Fenikso kaj Hari Poter kaj la Duonsanga Princo, la kvina kaj sesa epizodoj de la filmo-serio pri la fikcia universo Hari Poter.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* portreto de li en la retejo *facebook*
* 

Kategorio:Britaj muzikistoj
Kategorio:Britaj komponistoj de filmomuziko
Beyries

**Beyries** (jen france, okcitane *Veirias*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Landes* (jen france, okcitane *Lanas*), en la regiono Nova Akvitanio (, prononco [], do , , ). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Dax* (france *arrondissement de Dax*, okcitane *Arrondiment de Dacs*) kaj al la kantono ''''. 

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Landes

Kategorio:Komunumoj de Landes
Amma Asante

''''* - naskiĝis , do nun -jara - estas brita reĝisorino, produktoro kaj scenaristino de kin-filmoj, kiu naskiĝis en Londono al gepatroj el Ganao. Ŝia amo por la filmindustrio komenciĝis kiam ŝi ricevis sian unuan rolon en la porinfana televida serio *Grange Hill* de BBC. Asante skribis kaj produktis ekde 1998 la televidan serion *Brothers and Sisters* por la kanalo BBC 2, ĉefroligante *David Oyelowo*. Ŝi estis deinfanaĝa amiko de modelo Naomi Campbell, kiun ŝi renkontis kiam ambaŭ estis sep jarojn junaj. Interalie ŝi plurfoje kunlaboris kun la filmomuzika komponisto Patrick Doyle.

## Filmografio 
Ŝiaj filmoj baziĝas kutime sur historiaj faktoj kaj traktis rilatojn trans la limojn de rasaj identecoj. 

* 1986–1987 – *Grange Hill* (TV-serio) 
* 2004 – *A Way of Life*  
* 2013 – *Dido Elizabeth Belle*  
* 2016 – *A United Kingdom*  
* 2017 – *Where Hands Touch*  
* 2018 : *Where Hands Touch* 
* 2019 : *The Handmaid's Tale (Tv-serio)*
* 2020 : *Mrs. America*  
* 2020 : *The Only Gadget You'll Ever Need*
* 2021 : *A Letter to Loved Ones'' (kurtmetraĵo)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 
* Amma Asante ĉe AllMovie ()

Kategorio:Britaj kinproduktoroj
Kategorio:Britaj reĝisoroj