open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Josep Maria López-Picó

**Josep Maria LÓPEZ-PICÓ** (1886-1959) estis kataluna poeto kaj redaktanto, unu el la plej reprezentaj katalunaj lirikistoj de modernismo. Li verkis poemojn dediĉitajn al la ekstera aŭ konata universo, skribitajn en lapidara stilo, sed ankaŭ traktis meditajn, religiajn temojn. Li ankaŭ verkis kritikajn studojn kaj redaktis *Almanac de la poesia* kaj *La Revista*.

## Verkaro 
* 1911 : *Poemes del port* ("Poemoj de la Haveno")
* 1915 : *Epigramata*
* 1917 / 1928 : ''Moralitat's i pretextos* ("Moralecoj kaj Pretekstoj")
* 1918 : *Escriptors estrangers contemporanis* ("Nuntempaj eksterlandaj verkistoj")
* 1924 : *Cinc poemes* ("Kvin Poemoj")
* 1925 : *Elegia* ("Elegio")
* 1926 : *Invocació secular* ("Sekulara Alvoko")
* 1931 : *Epithalami* ("Epithalamo")
* 1933 : *Asonancies i evasions* ("Asonancoj kaj Evitadoj").

## En Esperanto aperis 
En la Kataluna Antologio:
* Via rido kanta (*Vostre riure esclata'') (kaj ankaŭ en la Nova Esperanta Krestomatio)  
* Mi envias je l' maten' (*Tinc enveja del matí*) 
* Plezuro en la haveno (*Plaer en el port*) 

## Referencoj 
Kategorio:Mortintoj en Barcelono
Kategorio:Naskiĝintoj en Barcelono
Kategorio:Katalunlingvaj poetoj
Aleksandra Mirosław

**Aleksandra Maria Mirosław**, fraŭline Rudzińska (naskiĝis la 2-an de februaro 1994 en Lublin) estis pola sportistino pri sporta grimpado specialiĝanta pri rapidecgrimpado. Olimpika majstrino (2024), dufoja mondĉampiono (2018, 2019), trifoja mondĉampiono de junioroj (2009, 2011 kaj 2013). Mondĉampionino pri rapidecgrimpado el 2024 (6,06 sekundoj).

Dum Somera Olimpiko 2024 en Parizo, en la unua tago de rapidecgrimpado dufoje akiris mondrekordon atingante rezulton de 6,21 s kaj 6,06 s. Laŭvican tagon ricevis oran olimpikan medalon.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1994
Kategorio:Polaj sportistoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Rivero Savegre

La **Rivero Savegre** (prononcu [saˈβeɣre], proksimume "saBEgre") estas rivero en Kostariko apartenanta al ĝia pacifika flanko. Ĝi naskiĝas kun la nomo Quebrada Providencia sur Cerro de la Muerte en la Montaro Talamanca, je alteco de 3.491 m, kaj kunfluinte kun la Rivero División trafluas 41 kilometrojn da rektlinia longo tra malebena topografio ĝis ĝi alfluas en la Pacifikon. Ĝia baseno vastas 590 km² kaj inkludas partojn de kvar kantonoj: Dota, Tarrazú, Pérez Zeledón kaj Quepos. Oni taksas ĝin unu el la plej puraj riveroj de Centra Ameriko. Ĝia baseno estas unu el la ekologie plej diversaj regionoj de Kostariko: oni identigis en ĝi 47 ekosistemojn (9 naturajn, 15 parte naturajn kaj 23 kulturajn), kaj tial la plejparto de la baseno estas protektata en Nacia Parko Los Quetzales kaj Nacia Parko Manuel Antonio. En 2017 la baseno de la Rivero Savegre deklariĝis biosfera rezervejo de Unesko.

## Baseno
La baseno havas tre malebenan topografion. La klimato varias laŭ la alteco. La precipitado gamas inter 2000 kaj 6000 mm jare, kun la plej granda kvanto en la mezaj altecoj kaj en la monatoj septembro kaj oktobro. La seka sezono daŭras tri monatojn.

## Referencoj
Kategorio:Biosferaj rezervejoj en Kostariko
Ariane 6

**Ariane 6** estas lanĉilo de meza ĝis alta potenco (5 ĝis 11,5 tunoj en geosinkrona orbito) evoluigita de la Eŭropa Spaca Agentejo por anstataŭigi ĝian pezan raketon Ariane 5. Ĝi plenumis sian unuan flugon la 9-an de julio 2024.

Ariane 6 estas iomete pli alta ol Ariane 5 (62 metroj) sed konservas sian diametron (5,4 metroj). Ĝia maso estas inter 530 kaj 860 tunoj depende de la versio. Kiel Ariane 5, la nova lanĉilo havas du ŝtupojn uzantajn kriogenikajn raketo-pelaĵojn (likvajn oksigenon kaj hidrogenon). La unua ŝtupo estas funkciigita per optimumigita versio de la raketmotoro Vulcain (135 tunoj da puŝo) kaj la dua per nova motoro Vinci (18 tunoj da puŝo), kiu estas pli efika kaj povas esti reŝaltita. Ĉe deteriĝo kaj dum la unuaj du minutoj de flugo, la puŝo estas provizita ĉefe per flankaj akceliloj (*P120C*) funkciantaj per solida pelaĵo po averaĝa puŝo da 350 tunoj: la lanĉilo estas havebla en du konfiguracioj (du aŭ kvar P120C-akceliloj), kiuj permesas pli facilan adaptiĝon al malsamaj specoj de utila ŝarĝo.

Malpezigita dua etaĝo (ICARUS) kaj tria etaĝo kun apogea motoro (Astris) estas disvolvataj por pliigi la rendimenton de la lanĉilo kaj ĝian gamon da aplikoj en versioj kiuj estos haveblaj ĉirkaŭ 2026/2027.

Alfronte al la kreskanta konkurenco de reuzeblaj lanĉiloj, Ariane 6 tamen ŝajnas esti parte kontentiga respondo kaj la Eŭropa Kosma Agentejo jam komencis la disvolvon de ĝia posteulo, *Ariane Next*, kiu povus, kiel ĝia plej proksima konkuranto la Falcon 9, efektivigi reuzeblan unuan etapon. Pluraj prototipoj de reuzeblaj etaĝoj (Callisto, Themis), same kiel nova motoro (Prometheus) de la tipo Vulcain kaj bruliganta miksaĵon de likva oksigeno kaj likva metano estas nuntempe disvolvataj por perfektigi la necesajn teknikojn.

## Referencoj 
Kategorio:Raketoj
Kategorio:Eŭropa Kosma Agentejo
Preĝejo de Kristoreĝo (Friburgo)

La **Preĝejo de Kristoreĝo** en Friburgo estas novklasika preĝejo de la ĉefurbo de la kantono Friburgo en Svislando. Ĝi estas la paroĥa kirko de la eponima paroĥo kaj dediĉita al Kristo Reĝo de la Universo. Ĝi situas laŭlonge de la Perola bulvardo kaj estis konstruita inter 1951 kaj 1953.

## Arĥitekturo kaj arto 
La 15an de februaro 1943, la nove fondita paroĥo de Kristoreĝo en Friburgo, disiĝinta ĵus de la paroĥo Sankta Petro lanĉis konkurson pri la plej bona konstruprojekto por nova preĝejo. Gajnis la konkurson la arĥitekta duopo de Fernand Dumas kaj Denis Honegger kun ilia projekto titolita *Rex Gloriae*. Oni ne nur konstruis la preĝejon sed flanke de ĝi, du apartamentarojn, kiuj ĝis nun apartenas al la paroĥo, kiu per lupagoj gajnas monon de ĝi. Post la oficiala disiĝo disde Sankta-Petro-Paroĥo en 1947, la nova kirko povis ekkonstruiĝi. En 1951 ĝi estis ekkonstruita kaj tio daŭris ĝis 1953. La 24an de aprilo de la sekvinta jaro, ĝi estis sakraligita de la episkopo François Charrière. Memoriga plako de tio ankoraŭ nun troviĝas sur la dekstra muro, enirinte. La orgeno de la preĝejo estis inaŭgurita en la jaro 1955.

Arĥitekture, tiu preĝejo similas al ventumilo: tio signifas ke ĝi estas tre larĝe malfermita sur la strato kaj ke la ĥoro estas tre bone videbla de ĉiuj benkoj de la preĝejo. Ĝi havas du flankajn kapelojn, unu por la mortintoj kaj unu alia uzata dum la semajnaj mesoj, kiuj ne okazas en la granda centra preĝejo.

## Diservoj 
La preĝejo ofertas ankoraŭ nuntempe ĉiutagajn diservojn de la katolika meso kaj grandajn mesojn en la germana vespere sabate kaj la franca matene dimanĉe. La komunumo estas tre vigla kaj ĉiuaĝa.

## Referencoj 
Kategorio:Friburgo
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Svislando
Armand Niquille

**Armand NIQUILLE** (naskita en 1912 kaj mortinta en 1996) estis Friburga artisto kaj instruisto. 

## Vivo kaj arto
Li lernis sian metion ĉe la *Technicum* (teĥnika lernejo de Friburgo), kie li havis kiel instruistoj tiamaj fametaj pentristoj: Hiram Brulhart, Oscar Cattani, Oswald Pitteloud kaj Henri Robert. En 1947, li iĝis pridesegna profesoro en la gimnazio Sankta Miĥaelo kaj tie restis tridek jarojn ĝis 1977. En 1954, li kreis krucvojon en Nuvilly (Friburga Brojo) kaj la sekvan jaron en la Kristoreĝo-preĝejo de Friburgo. La 28an de marto 1949, li edziĝis al Simone Bluette Amey, naskita en La Sagne la 18an de marto 1916.

Lia pentra kreado havas kubismajn trajtojn. Li emis pentri noktajn pejzaĝojn kaj havis frazon interesan:

## Referencoj kaj notoj 
Kategorio:Svisaj artistoj
Heidi Olufsen

**Heidi OLUFSEN** (naskiĝis la  estis norvega diplomato kaj ambasadoro de Norvegio en Rusio (ekde 2025).

En la periodo de 2013 ĝis 2017, ŝi funkciis kiel ĝenerala konsulo en Sankt-Peterburgo. De 2017 ĝis 2025 Ĝenerala Konsulo en Novjorko. Antaŭe, ŝi ankaŭ laboris en Kartvelio (en la OSKE-misio), Azerbajĝano, Bosnio-Hercegovino, kaj en la norvega ministerio pri eksterlandaj aferoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Norvegaj diplomatoj
Liboc

**Liboc** () estas urba parto kaj katastra teritorio de Prago, proksime de pejzaĝa restadejo Divoká Šárka kaj obora Hvězda. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri Řepy laŭ lokaj fontoj devas deveni el la jaro 993 el fondanta dokumento de monaĥejo Břevnov.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

LetohradekHvezda2.jpg|Reĝa somerrestadejo Hvězda
Praha, Liboc, zástavba.JPG|Konstruado en Liboc

Kategorio:Prago 6
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Gyula Agárdy

**Gyula Agárdy** [djula agArdi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Agárdy Gyula** estis hungara piarista, monaĥo, instruisto, karikaturisto.

 naskiĝis  en Nemespann, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en piarista gimnazio en Nitro en 1913, iom poste li aliĝis al la piaristoj, poste li studis en Scienca Universitato Ferenc József (1915–1916) kaj Scienca Universitato de Budapeŝto (1917-1918). En 1917 li monaĥiĝis kaj en la sekva jaro pastriĝis, en 1920 li akiris pedagogian diplomon. Li instruis en Vác (1919-1924), en Tata (Hungario) (1925-1926), en Szeged (1927-1929), en Veszprém (urbo) (1930-1931), fine en Budapeŝto (1932-1940). Inter 1941–1943 li estis gimnaziestro en Mosonmagyaróvár, en 1944 en Vác, kie li malsaniĝis kaj mortis. Libertempe li kreis karikaturojn pri piaristoj, ili aperis en piarista periodaĵo.

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj karikaturistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Slivenec

**Slivenec** () estas urba parto kaj katastra teritorio de Prago. Estas ĉi tie registritaj 51 stratoj, 970 adresoj a vivas ĉi tie  (). Ĝi estas la kerno de mem-administra urba parto Prago-Slivenec, al kiu apartenas ankoraŭ Holyně.

## Historio 
En la jaro 1245 ĝi estas menciata kiel posedaĵo de kapitulo Vyšehrad.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Preĝejo de Ĉiuj sanktuloj
* Krucana korto 

## Najbaraj kvartaloj 
* Holyně
* Lochkov
* Barrandov
* Velká Chuchle

## Pluaj fotoj 

Slivenec náves 1.jpg|Vilaĝplaco kun fiŝlago
Slivenec náves 2.jpg|Vilaĝplaco kun domoj ĉe la fiŝlago
Křižovnický dvůr, Praha-Slivenec, ulice Ke Smíchovu.jpg|Krucana korto 
Slivenec ZŠ 2.jpg|Konstruaĵo de baza lernejo kaj infanĝardeno en Slivenec
Hřbitov Slivenec.jpg|Tombejo en Slivenec
Hostinec ve Slivenci s nápisem Václav Matěj Žilina, U Bůčka.jpg|Gastejo, trafikata ekde la jaro 1868
Slivenec, ulice K Lochkovu.jpg|Korto n-ro 3

Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Apostola persona administracio de Johano Mario Vianney

La **Apostola persona administracio de Sankta Johano Mario Vianney** (portugale: *Administração Apostólica Pessoal S. João Maria Vianney*) estas romkatolika societo por ŝatantoj de la Trenta meso, kun sidejo en Campos dos Goytacazes, Brazilo.

Instiganto fonda estis la iama episkopo Antônio de Castro Mayer. Post sia episkopa retiriĝo en 1981, li ekorganizis organizaĵon de tradiciemaj katolikoj sub la nomo *União Sacerdotal São João Maria Vianney* (SSJV) ; kion la episkopa postanto Carlos Alberto Etchandy Gimeno Navarro ne ŝatis. Sed eĉ la forpason de Castro Mayer postvivis ĉi organizo danke al kunlaboro kun la Sacerdota Fratio de Sankta Pio la 10-a: ties episkopoj Bernard Tissier de Mallerais, Alfonso de Galarreta kaj Richard Williamson konsekris en julio 1991 episkopo la klerikon Licínio Rangel. 

Rangel siavice de 2000 ade intertraktis kun la Sankta Seĝo pri ebloj de laŭleĝa reveno de SSJV en la sinon de la Eklezio. Kaj vere, en la 18-a de januaro 2002 eblis kanonjura starigo de *apostola persona administracio* sur la teritorio de la episkopujo de Campos. Fine de 2001 Rangel fariĝis titulara episkopo de Zarna (iama romia provinco Africa Proconsularis). Pro malsaniĝo li ricevis en junio 2002 kiel adjutoron Fernando Arêas Rifan (ordinado en aŭgusto 2002 fare de kardinalo Darío Castrillón Hoyos). Tuj post la morto de Rangel iĝis Arêas Rifan la posteula ĉefadministranto. 

En 2014 ĉi tiun societon membris 34 pastroj, 37 monaĥinoj kaj ne tute 33 miloj da fideluloj; oni aktivis en 124 paroĥoj. Kelkaj taksas tian repaciĝon inter la klubaj aktivuloj kaj Romo kiel imitotan modelon por la Sacerdota Fratio de Sankta Pio la 10-a mem, ĉar uzante liturgiajn librojn de 1962 (do de malpost la Dua Vatikana koncilio) ili tamen agnoskas la validon de modernismaj formoj. 

## Administranoj 
* Licínio Rangel OVS (18-a de januaro 2002 - 16-a de decembro 2002)
* Fernando Arêas Rifan, ekde la 16-a de decembro 2002
## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo  
* vatikanŝtata fonda dokumento *Animarum bonum* 
* la societo ene de la katolika hierarkio 
## Notoj
Kategorio:Katolikaj organizaĵoj
Kategorio:Rio-de-Ĵanejrio

Kategorio:Sacerdota Fratio de Sankta Pio la 10-a
Perola Kastelo

La **Perola Kastelo** (*france*: Château de Pérolles, *germane*: Schloss Pigritz) estas origine mezepoka kastelo, situanta en Svislando en la urbo Friburgo, precize en la eponima kvartalo Perolo. Ĝi estis unue menciita en la jaro 1259. Hodiaŭ, la plej granda parto de la kastelo tamen estas pli moderna, sed restas en la parketo antaŭ ĝi tre bela gotika kapelo, dediĉita al Sankta Bartolomeo. Nuntempe ĝi situas en privata tereno, ne tre fore de la bazlernejo Vignettaz, atingebla laŭlonge de la Avenue du Midi (*esperante*: Avenuo de la Sudo).

## Historio 
La plej frua trovebla mencio pri la kastelo estas de la jaro 1259, kiam ĝi apartenis al la familio Mossu. Tio poste daŭris du jarcentoj, ĝis la lasta posteulino de tiu familio, Elisabeth Mossu, edziniĝinte al Christophe de Diesbach, transdonis ĝin kiel doto al la ĵus burĝiĝinta familio de Diesbach. Christophe de Diesbach jam tuj post la edziĝo komencis renovigi la kastelon, enterigante 36 arbojn kaj mendadante rekonstruon de la kastela kapelo al Hans Felder la Juna, zurika arĥitekto, kiu de 1506 estis la ĉefa arĥitekto de Friburgo kaj interalie pligrandigis la ĥorejon de la Kapitula Preĝejo (Katedralo de 1924).

Hans Felder verkis tre elegantan kapelon en la flamgotika stilo, kies vitraloj faris la tiutempe famkonata berna vitralisto Lukas Schwarz. Tamen ili ne estis tute konservitaj kaj kelkaj nunaj fenestroj de la kapelo probable devenas de la kastelo. En 1516, de Diesbach vendis sian enurban domon por komplete transloĝiĝi en sia kastelo, kie li mortis en 1522. Malmulte da tempo post lia loĝado tie, la kastelo devis esti forvendita al lia kuzo, Guillaume von Arsent de lia filino, por pagi la ŝuldojn, kiujn li havis. Tiu von Arsent renovigigis la enajn ĉambrojn ĉirkaŭ 1528.

Ĝis 1834, la konstruaĵoj ne multe ŝanĝiĝis. Sed en tiu jaro estis malfarita la ĉirkaŭmuro de la kastelo kaj detruita la bieno aparteninta al ĝi. Dum la 19a kaj komence de la 20a jarcentoj, la domego estis multe ŝanĝita kaj rekonstruita, notinde sub la gvido de la berna arĥitekto Henry Berthold von Fischer. 

Nuntempe la tuta kastelareo situas meze de tre natura parko, flanke de la Avenue du Midi.

## Bildoj

Dosiero:Fribourg Schloss Pérolles 1K4A9530.jpg|Nuntempa aspekto de la kastelo
Dosiero:Fribourg Schloss Pérolles 1K4A9508.jpg|Aspekto el la Avenue du Midi
Dosiero:Fribourg Kapelle Pérolles 1K4A9515.jpg|Flamgotika kapelo de Sankta Bartolomeo
Dosiero:Fribourg Kapelle Pérolles 1K4A9527.jpg|Eniro de la kapelo
Dosiero:Fribourg Kapelle Pérolles 1K4A9533.jpg|Kapela muro (detalo)

## Referencoj
Kategorio:Kasteloj en Svislando
Kategorio:Friburgo
Kategorio:Svislando
Kategorio:Arkitekturo de Svislando
Tim Winton

**Timothy John WINTON** AO (naskita la 4-an de aŭgusto 1960 apud Perto, Okcidenta Aŭstralio) estas aŭstralia verkisto. 

Li estas aŭtoro de romanoj, infanlibroj, ĵurnalismo kaj noveloj. En 1997  la Nacia Trusto de Aŭstralio nomis lin "Vivanta Trezoro" kaj al li estis aljuĝita la Centjara Medalo pro servo al literaturo kaj la komunumo. 

Li gajnis la Premion Miles Franklin kvar fojojn.

## Verkado 
Winton tiras lian ĉefan inspiron de pejzaĝo kaj loko, plejparte marborda Okcidenta Aŭstralio. Li diris "La lokon venas unue. Se la loko ne estas interesanta al mi tiam mi ne povas senti ĝin. Mi ne povas senti ajnajn homojn en ĝi. Mi ne povas senti kion la homoj estas sur pri aŭ probable vekiĝi al."

Winton revizitas lokon kaj, foje, roluloj de unu libro al alia. Queenie Cookson, ekzemple, estas rolulo en *Breath* (Enspiro) kiu ankaŭ aperas en *Shallows* (Malprofundo), *Minimum of Two* (Minimumo de Du)  kaj en du el la Lockie Leonard libroj.

## Verkaro 
* *An Open Swimmer* (1982)
* *Shallows* (1984)
* *That Eye, the Sky* (1986)
* *In the Winter Dark* (1988)
* *Lockie Leonard* (1990–1997)
* *Cloudstreet* (1991)
* *The Riders* (1994)
* *Blueback* (1997)
* *Dirt Music* (2001)
* *Breath* (2008)
* *Eyrie* (2013)
* ''The Shepherd's Hut* (2018)
* *Juice* (2024)

### Mallonga fikcio 
* *An Open Swimmer* (1982)
* *Shallows* (1984)
* *That Eye, the Sky* (1986)
* *In the Winter Dark* (1988)
* *Lockie Leonard* (1990–1997)
* *Cloudstreet* (1991)
* *The Riders* (1994)
* *Blueback* (1997)
* *Dirt Music* (2001)
* *Breath* (2008)
* *Eyrie* (2013)
* *The Shepherd's Hut* (2018)
* *Juice* (2024)

### Teatro 
* *Rising Water* (2011)
* *Signs of Life* (2012)
* *Shrine* (2013)

### Infanlibroj 
* *Jesse* (1988)
* *Lockie Leonard, Human Torpedo* (1990)
* *The Bugalugs Bum Thief* (1991)
* *Lockie Leonard, Scumbuster* (1993)
* *Lockie Leonard, Legend* (1997)
* *The Deep* (1998) – bildlibro ilustrita de Karen Louise

### Nefikcio 
* *Land's Edge* (1993) – kun Trish Ainslie kaj Roger Garwood
* *Local Colour: Travels in the Other Australia* (1994),
* *Down to Earth: Australian Landscapes* (1999) – teksto de Tim Winton kaj fotoj de Richard Woldendorp
* "How the Reef was Won", *The Bulletin*, vol. 121 no. 6384, 5 August 2003
* "Landing", *A Place on Earth: An Anthology of Nature Writing from Australia and North America*, Mark Tredinnick (ed), University of Nebraska Press and University of New South Wales Press, 2003
* *Smalltown* (2009) – teksto de Tim Winton kaj fotoj de  Martin Mischkulnig
* *Island Home* (2015)
* *Tide-Lands - Idris Murphy* (2015) teksto de Tim Winton kaj arto de Idris Murphy
* *The Boy Behind the Curtain'' (2016 memuaro)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Verkistoj pri aktivismo kaj socia evoluo
Kategorio:Daŭripovaj aktivuloj
Kategorio:Magirealismaj verkistoj
Kategorio:Aŭstraliaj aŭtobiografoj
Kategorio:Aŭstraliaj aktivuloj
Kategorio:Aŭstraliaj verkistoj
Prago-Slivenec

**Prago-Slivenec** estas ekde la 24-a de novembro 1990 mem-admiistra urba parto de Prago en la urba distrikto Prago 5. Ĝi situas sudokcidente de Prago. Ĝia areo estas 7,5882 km² kaj ĝi ensumigas la tutajn katastrajn teritoriojn de Slivenec kaj Holyně. La malpli granda teritorio de Holyně estis alligitaj al Prago jam en la jaroj 1960 kaj 1968, la ĉefa parto de Holyně en la jaro 1974 enkadre de municipo Slivenec, al kiu Holyně antaŭ alligo al Prago apartenis. Vivas ĉi tie  ().

La transprenitan agadecon por administra distrikto de la urba parto Prago-Slivenec plenumas urba parto Prago 5.

## Loĝantaro 
Kategorio:Urbaj partoj de Prago
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Antal Acsay

**Antal Acsay** [aĉai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Acsay Antal** estis hungara piarista monaĥo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Felsőalpár, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 aliĝis al la piaristoj en 1879, poste li maturiĝis en piarista gimnazio en Kecskemét en 1882. Post 3 jaroj li pastriĝis, pli poste li akiris filozofian diplomon kaj doktoriĝis en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1887. Jaron poste li instruis en piarista seminario en Budapeŝto, ekde 1897 en la universitato kun instrua rango privata instruisto. Li kontribuis precipe pri pedagogio.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A magyarországi kegyes tanítórend befolyása 18. századi tanügyünk fejlődésére 1750–1800.* (1887)  
* *Dante, Machiavelli, Savanarola*. (1897) 
* Aeneas Silvius: *A gyermeknevelés*. (traduko, 1898) 
* *Lubrich Ágost emlékezete (1825–1900)* (1905)
* *A renaissance Itáliában*. (lia ĉefverko, 1905)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* katolika leksikono
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Prago-Libuš

**Prago-Libuš** estas ekde la 24-a de novembro 1990 urba parto de Prago, ensumiganta du tutajn katastrajn teritoriojn, kiuj estas Libuš kaj Písnice. Vivas ĉi tie  ().

La transprenitan agadecon por administra distrikto de la urba parto Prago-Libuš plenumas urba parto Prago 12 kun sidejo en Modřany.

## Loĝantaro 
Kategorio:Urbaj partoj de Prago
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Bel Air (Los-Anĝeleso)

**Bel Air**, ankaŭ literumita **Bel-Air** kun streketo, estas kvartalo en okcidenta Los-Anĝeleso, Kalifornio, situanta en la promontoroj de la Santa Monica Montoj kaj limigita de Mulholland Drive norde, Sunset Boulevard kaj la Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso (UCLA) sude.

La kvartalo havas kvin privatajn lernejojn kaj du publikajn lernejojn, same kiel la . La kvartalo estis uzata kiel filmloko por televidaj programoj kaj filmoj kaj estas hejmo al multaj kinoaktoroj kaj famuloj . La kvartalo estis la rezidejo de la antaŭa prezidanto de Usono Ronald Reagan. 

La kvartalo estis establita en 1923, kun nomo por luksa loĝado kaj ne inkluzivas plurfamiliajn loĝkonstruaĵojn.  Ĝi estas la plej riĉa en Los-Anĝeleso, mezurita laŭ pokapa enspezo. Inter ĝiaj loĝantoj estas multaj filmsteluloj, muziksteluloj kaj industriaj gvidantoj. 

Kune kun la kvartaloj Beverly Hills kaj Brentwood, Bel Air estas parto de multekosta okcidentmarborda areo konata kiel *la tri B-oj*.

Laŭ la stato de  en la kvartalo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

En 2000, la mediana aĝo de loĝantoj estis 46 jaroj, kio estis alta por urbaj kaj distriktaj areoj. La procento de loĝantoj en aĝo de 50 jaroj kaj pli estis inter la plej altaj en la distrikto.

Altiraĵo estas la Japana Ĝardeno Hannah Carter kiu troviĝas ĉi tie. Ĝi estis inspirita de la ĝardenoj de Kioto. Multaj el la strukturoj en la ĝardeno - la ĉefa pordego, ĝardena domo, pontoj kaj templo - estis konstruitaj en Japanio kaj rekunmetitaj ĉi tie. La antikvaj ŝtonĉizadoj, lagetoj kaj lanternoj, same kiel la kvin-nivela pagodo kaj ŝlosilaj simbolaj ŝtonoj ankaŭ estas el Japanio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
János Alber

**János Alber** [jAnoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun ĉiuj personaj nomoj **Alber Nepomuk János József** estis hungara piarista monaĥo, mezlerneja kaj altlerneja instruisto, teologo.

 naskiĝis  en Magyaróvár, li mortis  en Pest (urbo).

## Biografio 
 devenis el la germana minoritato de la lando. Li maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo, poste en 1769 li aliĝis al la piaristoj. Li studis teologion kaj en 1776 li pastriĝis, poste li instruis en gimnazioj de Veszprém (urbo), Szeged, Nitro kaj Pest (urbo). En 1783 li instruis en piarista altlernejo en Nitro, inter 1794-1805 en piarista seminario en Kalocsa, poste en Reĝa Universitato de Pest en rango profesoro. Li estis levita fakultatestro en 1809. Lia pensiuliĝo okazis en 1830, resume li instruis 51 jarojn. Liaj prelegoj estis eldonitaj en 12 volumoj, ili estis uzataj ankaŭ eksterlande en seminarioj en Litovio, Pollando, Galicio, Francio kaj Svislando.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Cogitationes philosophicae de immediato corporum contactu, theoriam Jos. Rogerii Bossovichii respicientes.* (1782)
* *Institutiones historiae ecclesiasticae a nato Christo usque 1790.* (1793; 2-a pligrandigita eldono:  1825)
* *Interpretatio sacrae scripturae per omnes veteris et novi testamenti libros.* (17 volumoj, 1800–1805)
* *Institutiones hermeneuticae scripturae sacrae veteris testamenti.* (3 volumoj, 1807; 3-a eldono:  1827)
* *Institutiones hermeneuticae scripturae sacrae novi testamenti.* (3 volumoj, 1817; 2-a eldono: 1831)
* *Epitome institutionum historiae ecclesiasticae.* (1826)

## Fontoj 
* biografio hungare
* katolika leksikono
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj teologoj
Lhotka (Prago)

**Lhotka** () estas urba parto kaj katastra teritorio de Prago, enfalanta en urban parton Prago 4 kaj en urban cirkviton Prago 4. Ĝi estis alligita al Prago en la jaro 1922 kiel konsisto de politika municipo Hodkovičky (plua parto de hodiaŭa katastra teritorio Lhotka estus alligita nur en la jaro 1960). En la jaro 1988 la parto de teritorio estis apartigita kaj komune kun partoj de pluaj du katastraj teritorioj ĝi kreis novan katastran teritorion Kamýk. Estas ĉi tie registritaj 72 stratoj kaj 599 adresoj. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
En la jaro 1245 ĝi estas menciata kiel posedaĵo de kapitulo Vyšehrad.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Preĝejo de Virgulino Maria Reĝino
* Kapelo de sanktaj Petro kaj Paŭlo

## Ĉirkaŭaj kvartaloj 
Kun Lhotka najbaras norde Braník, norde kaj oriente Krč, sude Libuš kaj okcidente Kamýk kaj Hodkovičky.

## Pluaj fotoj 

Alšovy sady, east view, Praha.jpg|Parko Alšovy sady (Tempo)
Alsovy sady 160024.jpg|Monumento de Mikoláš Aleš de Josef Rada (1914)
Voyta lhotka 160025.JPG|Hotelo Villa Voyta ĉe parko Alšovy sady en Prago-Lhotka (Tempo)
Na Příčce str, Prague Lhotka.jpg|Strato Na příčce - tipa strato en Lhotka
Sulická str, Prague Lhotka.jpg|Strato Sulická – Lhotka (Tempo)
Prague Libuš Novodvorská str.jpg|Konstruaĵoj Eltodo
Prague Lhotka Swimming.jpg|Baniĝejo Lhotka
Zálesí str, Prague Lhotka.jpg|Strato Zálesí ĉe Krč

Kategorio:Prago 4
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Ĉeĥio kun nomo Lhota
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Točná

**Točná** () estas urba kvartalo kaj katastra teritorio de Prago kun areo 462,6 ha, kiu enfalas en la urban parton de Prago 12. Ĝi situas sudokcidente de Cholupice kaj nordokcidente de municipo Dolní Břežany. Estas ĉi tie registritaj 31 stratoj kaj 413 adresoj. Vivas ĉi tie  ().

La municipo situas ĉe monteto Čihadlo kun super mara alteco 388 metroj, kiu estas plej alta loko de Prago 12 kaj ĝi prezentas la plej orientan kaj la plej nordan terangulon de geomorfologia tutaĵo Brda montetaro en kiu tiel situas ankaŭ duono de Točná. Sur Čihadlo troviĝas eksa soldata spaco de la 11-a kontraŭaviadila rakettaĉmento de la 71-a kontraŭaviadila reketbrigado de kontraŭaera defendo de la ĉefurbo Prago. Parto de la areo estis renovigita kaj ĝi estas uzata kiel instrua centro de Altlernejo ekonomia en Prago.

## Historio
La municipo estas unuafoje menciata en la jaro 1345

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Samota Nouzov.jpg|Solejo Nouzov inter la municipo kaj flughaveno
Točná - Branišovská čp. 6.jpg|"Gastejo en Točná" en unu el bienoj, kiuj foje kreis la kernon de la vilaĝo
Airsoftové hřiště Točná 4.jpg|Aersofta ludejo Točná en la eksa soldata spaco de la 11-a kontraŭaviadila rakettaĉmento Točná
Airsoftové hřiště Točná 6.jpg|Aersofta ludejo Točná
Kosmetické studio Relax Točná v ulici U Čihadel.jpg|Bonfarta centro Relax Točná en la antaŭa ĉefa konstruaĵo de brikfarejo
Komořanský tunel, horní ústí mezi Točnou a Cholupicemi 2.jpg|Enigo de Tunelo Komořany en la katastro de municipo Točná, inter Točná kaj Cholupice

## Referencoj
Kategorio:Prago 12
Kategorio:Vilaĝoj enmembrigitaj en Pragon
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Brda montetaro
Manzanillo (Granma)

**Manzanillo** [manzaNIljo] estas urbego, municipo kaj mara haveno en Provinco Granma en Kubo.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2022 loĝantaro de municipo Manzanillo estas  homoj. Laŭ loĝantaro la plej loĝata, tamen ne estante provinca sidejo.

## Geografio 
La urbego troviĝas laŭ la golfo Guacanayabo 25 m super la marnivelo en tuta areo de 498 km² proksime al rivera delto. Aliro al maro estas limigita pro la koralaj rifoj. La municipo estas dividita en 6 urbopartojn kaj kamparajn komunumojn.

## Historio 
Manzanillo estis fondita en 1784, poste ĝi estis prirabita de la francoj en 1792, tial en la sekva jaro fortikaĵo estis konstruita por ĝia protekto. En 1827 la haveno estis malfermita al la komerco. En tiu loko estis tri bataloj dum la Hispana-usona milito.

## Ekonomio 
La loka agrikulturo baziĝas sur kultivado de kafoj, sukerkanoj, rizoj, fruktoj kaj tabakoj, krome ekzistas kiel mielproduktado kaj brutaro. La loka industrio konsistas el segejoj, fiŝkonservaj fabrikoj, melasfabrikoj kaj cigarfabrikoj. Zinkaj kaj kupraj deponaĵoj troviĝas en la municipo. Granda krokodil-rifuĝejo troviĝas proksime.

## Eduko 
La urbego estas hejmo de medicina fakultato de la Universitato de Granma.

## Trafiko 
2 ŝtataj ŝoseoj kuras al Manzanillo, la pli grava kuras al Las Tunas (urbo). La fervoja stacio estas finstacio, sed estas vojaĝeblecoj al Santiago de Kubo, Guantanamo, Camagüey, Ciego de Ávila, Santa Clara, eĉ Havano.

## Klimato 
Las Tunas havas tropikan savanan klimaton laŭ klimata klasifiko de Köppen (Aw) kun varmaj tagaj temperaturoj kaj mildaj ĝis varmaj noktaj temperaturoj tutjare. La maro iomete modifas la temperaturon.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj
* teatro

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Kubo
Manjul Bhargava

**Manjul BHARGAVA** (naskiĝis la 8-an de aŭgusto 1974 en Hamilton (Kanado) estis kanada matematikisto baratdevena, profesoro de Universitato Princeton, specialiĝanta en esploroj pri nombroteorio. Laŭreato de Medalo Fields el 2014. Membro de *National Academy of Sciences*.

En 2006 havis sekcian lekcion ĉe Internacia Kongreso de Matematikistoj, kaj en 2014 – kiel  laŭreato de Medalo Fields - plenkunsidan lekcion.

## Eksteraj ligiloj
Publikaĵo Manjul Bhargava: The Musical, Magical Number Theorist, kanalo Quanta Magazine ĉe YouTube, la 15-an de junio 2015

Kategorio:Medalo Fields
Kategorio:Kanadaj matematikistoj
Vinoř

**Vinoř** () estas iama vilaĝo, ekde la jaro 1974 urba parto kaj katastra teritorio de Prago, ekde la 24-a de novembro 1990 sub nomo **Prago-Vinoř** ankaŭ urba distrikto. Ĝi situas nordoriente de Prago en la nordorienta parto de urba distrikto Prago 9, laŭlonge laŭ strato Mladoboleslavská kondukanta direkte al Brandýs nad Labem. Ĝi havas areon 599,92 ha. Vivas ĉi tie  ().

Vinoř najbaras kun Miškovice, Čakovice, Kbely, Satalice, Radonice, Jenštejn, Podolanka kaj Přezletice.

## Historio
La unua skribmencio devenas el la jaro 1088.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Vinoř Castle, Prague Vinoř.jpg|Kastelo Vinoř
Vinoř square 04.JPG|Placo en Vinoř
Pomnik Vinor.jpg|Monumento al falintoj antaŭ tombejo
Sousoší sv. Jana Nepomuckého, Vinoř.jpg|Statuaro de sankta Johano Nepomuka
T3sucs ev.č 7055 ex 7043.jpg|Tramo T3SUCS en Vinoř
Vinoř les .jpg|Arbaro kaj rokoj en instrupado Vinoř–Jenštejn

Kategorio:Urbaj partoj de Prago
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Miškovice

:*Tiu ĉi artikolo temas pri parto de Prago. Pri parto de municipo Třebovle temas artikolo Miškovice (Třebovle).*

**Miškovice** () estas urba parto kaj katastra teritorio de Prago. Estas ĉi tie registritaj 19 stratoj kaj 293 adresoj. Vivas ĉi tie  (). Ĝi estas konsisto de urba parto Prago-Čakovice enkadre de administra distrikto Prago 18 (ĝis oktobro de 2007 ĝi estis konsisto de administra distrikto Prago 19).

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Image:Pond 2, Prague Miškovice.jpg|Fiŝlago norde de Miškovice
Image:U Strouhy str, Prague Miškovice.jpg|Nova konstruado

Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Charles Jayet

**Charles JAYET**   (1881-1961) esperantisto el Morges, kantono Vaŭdo, franclingva parto de Svislando.

Kategorio:Svisaj esperantistoj
Jupiter Icy Moons Explorer

**Jupiter Icy Moons Explorer**, ofte nomata per la akronimo **JUICE** aŭ **Juice**, estas kosmomisio de la Eŭropa Kosma Agentejo lanĉita la 14-an de aprilo 2023 al la naturaj satelitoj de Jupitero per raketo Ariane 5 (VA260). La kosmoŝipo ekorbitos ĉirkaŭ Jupitero en julio 2031 kaj poste esploros tri el la kvar galileaj lunoj — Kalisto, Eŭropo kaj Ganimedo — farante plurajn preterflugojn. La kosmoŝipo poste eniros orbiton ĉirkaŭ Ganimedo en decembro 2034 por pli detala esplorado de ĉi tiu satelito, kiu estas planita esti kompletigita en septembro 2035. Por atingi la Jupiteran sistemon, la sondilo uzas gravitan helpon de la Tero tri fojojn kaj de Venuso.

La ĉefa celo de la misio estas determini ĉu kondiĉoj favoraj al la apero de vivo ĉeestas en la subglaĉeraj oceanoj, kiuj ŝajnas ekzisti sur tri el la kvar galileaj lunoj. La celo estas mezuri la karakterizaĵojn de ĉi tiuj oceanoj kaj kompreni kiel ili formiĝis. Pluaj esploroj estos faritaj pri Kalisto, kaj pli specife Ganimedo, kiu havas aparte gravan magnetan kampon. La kosmosondilo ankaŭ devus antaŭenigi nian scion pri la atmosfero kaj magnetosfero de la planedo Jupitero.

La kosmosondilo JUICE pezas ĉirkaŭ 6 tunojn kaj uzas sunpanelojn por generi sian elektron. Ĝi portas ĉirkaŭ 285 kilogramojn da scienca instrumentaro. Ĉi tiu inkluzivas spektrometrojn por esplori la konsiston de la grundo kaj atmosfero de la lunoj, fotilon kaj altometron por krei topografian mapon de ĝia surfaco, radaron por esplori la surfacajn tavolojn de la subgrundo, inkluzive de la glacikrusto kaj eblaj oceanoj, radioeksperimenton por dedukti la internan strukturon de lunoj, magnetometron, kaj kampajn kaj partiklajn mezurinstrumentojn por determini la karakterizaĵojn de la kosma medio.

JUICE estas la unua ĉefa scienca misio (L-klaso) de la scienca kosmoprogramo Cosmic Vision de EKA por la jardeko 2015-2025. La projekto estis lanĉita sub la nomo *Jupiter Ganymede Orbiter* (JGO) sed estis iomete restrukturita kaj renomita post la rezigno de NASA en 2010 pri ĝia misio *Jupiter Europa Orbiter* (JEO) al la luno Eŭropo, kun kiu JGO formis la *Europa Jupiter System Mission - Laplace* (EJSM - Laplace). JUICE, kontraŭe al la kosmoastronomiaj projektoj ATHENA kaj NGO, estis elektita de la Scienca Programa Komitato de EKA en majo 2012. Ĝi estas la unua plene eŭropa kosmosondilo sendita al la eksteraj planedoj de la Sunsistemo.

Kategorio:Kosmosondiloj
Kategorio:Eŭropa Kosma Agentejo
Kategorio:Esplorado de Jupitero
Miškovice (Třebovle)

:*Estas ankaŭ Miškovice.*

**Miškovice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Třebovle, en distrikto Kolín. Ĝi troviĝas proksimume 2 km oriente de Třebovle. En la jaro  vivis ĉi tie . Trafluas tra ĉi tie rivero Výrovka, kiu estas maldekstraflanka alfluanto de Elbo.

Miškovice situas en katastra teritorio **Miškovice u Kouřimi** kun areo 2,19&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1357.

## Loĝantaro
## Pluaj fotografioj 

Image:Miskovice(Trebovle)_B._PohledOdKrizovatky.jpg|Vido en vojkruciĝon
Image:Miskovice(Trebovle)_C._NavesSKaplickou.jpg|Vilaĝplaco kun kapeleto
Image:Miskovice(Trebovle)_D._Kaplicka.jpg|Kapeleto en vilaĝplaco
Image:Miskovice(Trebovle)_F._PenzionNaNavsi.jpg|Pensiono en vilaĝplaco

Kategorio:Třebovle
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kolín
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Třeboradice

**Třeboradice** () estas urba parto kaj katastra teritorio de Prago. Estas ĉi tie registritaj 21 stratoj kaj 233 adresoj. Vivas ĉi tie  (). Ĝi estas konsisto de urba parto Prago-Čakovice enkadre de administra distrikto Prago 18 (ĝis oktobro de 2007 ĝi estis konsisto de administra distrikto Prago 19). En Třeboradice situas la plej norda punkto de Prago.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Preĝejo de Ĉielpreno de Virgulino Maria
* Statuo de sankta Venceslao

## Ĉirkaŭaĵo
* Hovorčovice

## Pluaj fotoj 

Slaviborské sq, Prague Třeboradice.jpg|Domo en placo Slaviborské náměstí
V Pačátkách str, Prague Třeboradice.jpg|Strato V Pačátkách
Slaviborské sq Pond, Prague Třeboradice.jpg|Fiŝlago en vilaĝplaco
Treboradice-teplarna.jpg|Varmdonejo en Třeboradice
Praha, Třeboradice, Socha svatého Václava detail.jpg|Statuo de sankta Venceslao

Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Konsilio de Sekureco de la Rusia Federacio

La **Konsilio de Sekureco de la Rusia Federacio** (en rusa Совет Безопасности Российской Федерации) estas ŝtata institucio en Rusio.
Bogufał la 1-a

**Bogufał la 1-a** (mortis la 8-an de aŭgusto 1146) estis pola episkopo de Poznań. Laŭ Jan Długosz li estis nobelo, blazono *Poraj*, kio povas esti duba. Dato de lia ekposedo de la diocezo ne estas konata. Apoganto de princoj "junioroj" dum disputo kun senjoro Vladislao la 2-a. Post venko en la batalo apud Poznań (komenco de 1146) li ricevis donacon (vilaĝon Lusowo) de la princo de Grandpolujo Mjeŝko la 3-a. La tagan daton de lia morto mencias "Nekrologo de Lubin".

## Bibliografio
Stanisław Karwowski, *Biskupi poznańscy z XII i początku XIII wieku* (Episkopoj de Poznań el 12-a kaj komenco de 13-a jarcento), Roczniki Towarzystwa Przyjaciół Nauk Poznańskiego volumo 37, Poznań 1911, p. 116-117.

Kategorio:Polaj episkopoj
Kategorio:Mortintoj en 1146
Karl Kruszelnicki

**Karl Kruszelnicki**, pola prononco [kruʂɛlˈɲitskʲi], konata simple kiel **D-ro Karl** (naskita la 20-an de marto 1948, Helsingborg, Svedio) estas aŭstralia sciencisto de pola origino, publika figuro , popularigisto de scienco, kaj honora doktoro de scienco. 

Li estas regula kontribuanto al Australian Geographic kaj The Sydney Morning Herald kaj verkis pli ol 40 librojn. 

En 2002 li gajnis la Ig-Nobelpremion por Interfaka Esploro.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* 18412 Kruszelnicki

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* d-ro Karl sur la ABCa retejo
* lapaĝo de d-ro Karl kun la Universitato de Sydney Scienca Fundamento
* TAM 2014 - Karl Kruszelnicki - Grandaj Momentoj en aŭstralia Scienco

Kategorio:Ig-Nobel-premiitoj
Kategorio:Aŭstraliaj sciencistoj
Morris West

**Morris Langlo WEST** (n. la 26-an de aprilo 1916 en St. Kilda, Aŭstralio ; m. la 9-an de oktobro 1999 en Clareville, Sidnejo) estis aŭstralia verkisto, dramisto kaj eseisto, plej konata pro siaj romanoj ''The Devil's Advocate* (1959), *The Shoes of the Fisherman* (1963) kaj *God's Fools* (1981). Liaj libroj estis publikigitaj en 27 lingvoj kaj vendis pli ol 60 milionojn da ekzempleroj tutmonde. Ĉiu nova libro, kiun li verkis post kiam li fariĝis establita verkisto, vendis pli ol milionon da ekzempleroj.  Multaj el liaj rakontoj estis adaptitaj al filmoj. Ĝis ĉirkaŭ 1960, li ankaŭ publikigis sub la pseŭdonimoj *Julian Morris* kaj *Michael East* .

La verkoj de West ofte fokusiĝis al internacia politiko kaj la rolo de la Romkatolika Eklezio en internaciaj aferoj. En **La Ŝuoj de la Fiŝkaptisto** li priskribis la elekton kaj karieron de slavo kiel Papo, 15 jarojn antaŭ la historia elekto de Karol Wojtyła kiel Papo Johano Paŭlo la 2-a. La daŭrigo, **La Klaŭnoj de Dio** , priskribis posteulon de la Papo, kiu demisiis la papecon por vivi en soleco, 32 jarojn antaŭ la abdiko de Papo Benedikto la 16-a en 2013. 

## Verkaro 
### Fikcio 
* *Moon in My Pocket* (1945, uzante la pseŭdonimon "Julian Morris")
* *Gallows on the Sand* (1956)
* *Kundu* (1956)
* *The Big Story* (1957; akk *The Crooked Road*)
* *The Second Victory* (1958; akk *Backlash*)
* *McCreary Moves In* (1958, uzante la pseŭdonimon "Michael East"; akk *The Concubine*)
* *The Devil's Advocate* (1959)
* *The Naked Country* (1960, uzante la pseŭdonimon "Michael East")
* *Daughter of Silence* (1961)
* *The Shoes of the Fisherman* (1963)
* *The Ambassador* (1965)
* *The Tower of Babel* (1968)
* *Summer of the Red Wolf* (1971)
* *The Salamander* (1973)
* *Harlequin* (1974; akk *The Duel of Death*)
* *The Navigator* (1976)
* *Proteus* (1979)
* *The Clowns of God* (1981)
* *The World Is Made of Glass* (1983)
* *Cassidy* (1986)
* *Masterclass* (1988)
* *Lazarus* (1990)
* *The Ringmaster* (1991)
* *The Lovers* (1993)
* *Vanishing Point* (1996)
* *Eminence* (1998)
* *The Last Confession* (2000, eldonita postmorte)

### Teatro 
* *The Illusionists* (1955)
* *The Devil's Advocate* (1961)
* *Daughter of Silence* (1962)
* *The Heretic* (1969)
* *The World is Made of Glass* (1982)

### Ne-fikcio 
* *Children of the Sun: The Slum Dwellers of Naples* (1957) (US title: *Children of the Shadows: The True Story of the Street Urchins of Naples*)
* *Scandal in the Assembly: A Bill of Complaints and a Proposal for Reform of the Matrimonial Laws and Tribunals of the Roman Catholic Church* (1970, with Robert Francis)
* 
* 

### Filmadaptoj 
* *The Crooked Road* (based on *The Big Story*) (1965) ĉefrolinta Robert Ryan
* *The Shoes of the Fisherman* (1968) ĉefrolinta Anthony Quinn
* *The Devil's Advocate* (1977) ĉefrolinta John Mills, Daniel Massey, Paola Pitagora and Stéphane Audran
* *The Salamander* (1981)
* *The Naked Country* (1984)
* *The Second Victory* (1986)
* *Cassidy'' (1989)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fikcio situanta en Italio
* Morris West aŭstraliaj teatraj kreditoj ĉe AusStage.

Kategorio:Aŭstraliaj romkatolikoj
Kategorio:Aŭstraliaj verkistoj
Kategorio:Aŭstraliaj dramistoj
Skeptical Inquirer

***Skeptical Inquirer*** (esperantigita La Skeptika Enketisto, plennome **Skeptical Inquirer: The Magazine for Science and Reason**, mallongigite **S.I.**) estas usona revuo eldonita de la usona skeptikisma *Committee for Skeptical Inquiry* kun ses numeroj jare. La revuo priskribas, malkaŝas kaj kritikas pseŭdosciencon.

***Skeptical Inquirer*** estas usona dumonata revuo, fondita en 1976, eldonita de la Committee for Skeptical Inquiry (CSI) , antaŭe konata kiel la Committee for the Scientific Investigation of Claims of the Paranormal (CSICOP).

La enhavo konsistas el artikoloj pri sciencaj, supernaturaj aŭ okultaj temoj, kun iliaj respondaj sciencaj klarigoj aŭ provoj je klarigoj, same kiel opiniaj kolumnoj, literaturaj recenzoj kaj legantaro.

Ĉi tiu publikaĵo havas sian sidejon en Amherst, Novjorkio.

## Misio 
La misio aprobita en 2006 ankoraŭ estas uzata, kaj priskribas tion:

'La Komitato por Skeptika Enketo antaŭenigas sciencon kaj sciencan skeptikon, kritikan pensadon, sciencan edukadon, kaj la uzon de racio en ekzamenado de gravaj aferoj. Ni instigas kritikan esploradon de eksterordinaraj aŭ kontestataj asertoj el respondeca kaj scienca vidpunkto, kaj disvastigas faktajn informojn pri esploraj rezultoj al la scienca komunumo, la amaskomunikiloj, kaj la publiko.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Skeptic* (usona revuo)
* *The Skeptic* (brita revuo)
* Skeptika movado
* Snopes.com
* 6630 Skepticus

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj gazetoj
Kategorio:Skeptikismo
Skeptic (usona revuo)

***Skeptic*** estas kvaronjara scienca eduka, promocia kaj lobiada revuo internacie publikigita de *The Skeptics Society*, neprofitcela organizaĵo dediĉita al la antaŭenigo de scienca skeptikismo kaj rezistado al la disvastiĝo de pseŭdoscienco, superstiĉo kaj neraciaj kredoj.  Ĝi estis fondita de Michael Shermer, fondinto Skeptics Society, publikigita en 1992. 

Shermer restas la redaktoro kaj ĉefeldonisto de la revuo, kaj la kuneldonisto kaj artdirektoro estas Pat Linse.  Aliaj rimarkindaj membroj de ĝia redakcia teamo inkluzivas Richard Dawkins, evolucian biologon de la Universitato de Oksfordo, Jared Diamond, premiitan scienciston de la Pulitzer-premio, magiiston kaj eskap-artiston fariĝintan edukiston James Randi, kaj aktoron, komikiston kaj eks-studentinon Julia Sweeney.

La revuo havas internacian cirkuladon de pli ol 50 000 abonoj kaj estas aĉetebla en Usono kaj Kanado, same kiel en Eŭropo, Aŭstralio kaj aliaj landoj. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kritika pensado
* Libera penso
* Pseŭdoscienco
* Scienca skeptikismo
* *Skeptic Inquirer*
* Skeptikismo
* Snopes.Com

## Eksteraj ligiloj 
* 
Kategorio:Kritiko al religio
Kategorio:Kritiko de kreismo
Kategorio:Usonaj gazetoj
The Daily Beast

***The Daily Beast*** (esperantigita La Ĉiutaga Bestaĉo) estas usona novaĵ- kaj opinia retejo. Ĝi estis fondita en 2008 de Tina Brown, antaŭe redaktorino ĉe *Vanity Fair* kaj *The New Yorker*. Ĝi estas posedata de la interreta kompanio InterActiveCorp (IAC). 

Ĉefredaktoro John Avlon priskribis la redakcian aliron de The Daily Beast jene: "Ni serĉas sensaciajn novaĵojn, skandalojn kaj rakontojn pri kaŝitaj mondoj; ni ŝatas kontraŭbatali ĉikanantojn, fanatikulojn kaj hipokritulojn". 

La nomo de la publikaĵo estas prenita de fikcia gazeto en la romano *Scoop* de Evelyn Waugh. 

La 12-an de novembro 2010, The Newsweek Daily Beast Company estis kreita en partnereco kun la revuo *Newsweek*. 

Laŭ Alexa Internet, en aŭgusto 2016, la retejo de la publikaĵo estis rangita 892-a en la mondo laŭ trafiko. En septembro 2014, la trafiko de la retejo estis 21 milionoj da vizitantoj monate.

Gajninto de la premioj Webby en 2012 kaj 2013.

## Kunlaborantoj 
Inter ĝiaj kontribuantoj estas famaj verkistoj kaj politikaj aktivuloj kiel ekzemple:

* Ayaan Hirsi Ali
* Samantha Leigh Allen
* Martin Amis
* John Avlon
* Erin Banco
* Mike Barnicle
* Peter Beinart
* Jamelle Bouie
* Jimmy Breslin
* Tina Brown
* Christopher Buckley
* Gordon Chang
* Ron Christie
* Eleanor Clift
* Ana Marie Cox
* Christopher Dickey
* Diane Dimond
* Kim Dozier
* Joshua Dubois
* Mark Ebner
* Jon Favreau
* David Frum
* Leslie H. Gelb
* Daniel Genis
* Michelle Goldberg
* Daniel S. Goldman
* Daniel Gross
* Lloyd Grove
* Shane Harris
* Jackie Kucinich
* Eli Lake
* Bernard Henri Levy
* Matt K. Lewis
* Ira Madison III
* Meghan McCain
* Mark McKinnon
* Michael Moynihan
* Maajid Nawaz
* Olivia Nuzzi
* Dean Obeidallah
* P. J. O'Rourke
* Kirsten Powers
* Joy-Ann Reid
* Josh Rogin
* Noah Shachtman
* Mimi Sheraton
* Harry Siegel
* Will Sommer
* Stuart Stevens
* Goldie Taylor
* Michael Tomasky
* Touré
* Michael Weiss
* Rick Wilson

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2008
Antz

***Antz*** (anglalingve por *Formiko Z*) estas usona komputile animaciita komedia filmo el 1998 produktita de DreamWorks Animation kaj publikigita de DreamWorks Pictures. Ĝi estis reĝisorita de Eric Darnell kaj Tim Johnson kaj produktorita de Brad Lewis, Aron Warner kaj Patty Wooton. La ĉefaj voĉoj estas de Woody Allen, Sharon Stone, Jennifer Lopez, Sylvester Stallone, Christopher Walken, Dan Aykroyd, Anne Bancroft, Danny Glover kaj Gene Hackman.

## Ĉefrolantoj 
* Woody Allen kiel Z Marion-4195 "Z"
* Sharon Stone kiel Princess Bala
* Gene Hackman kiel General Mandible
* Sylvester Stallone kiel Weaver
* Christopher Walken kiel Colonel Cutter
* Anne Bancroft kiel Queen Ant
* Jennifer Lopez kiel Azteca
* Grant Shaud kiel Foreman
* Dan Aykroyd kiel Chip
* Jane Curtin kiel Muffin "Muffy"
* Danny Glover kiel Barbatus
* John Mahoney kiel Grebs

## Ricevo 
Rotten Tomatoes raportis kritikan takson de 92%, kiu baziĝas sur 91 recenzoj. Metacritic atribuas rangigon el 100 bazite sur recenzoj el kritikistoj, en kiu la filmo atingas 73 bazite sur 26 recenzoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 

Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj animaciaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1998
Kategorio:Filmoj de DreamWorks Pictures
Kategorio:Filmoj de DreamWorks Animation
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:Usonaj aventuraj filmoj
Kategorio:Psikoterapio en fikcio
Kategorio:Novjorko en filmoj
Judith Wright

**Judith WRIGHT** (n. la 31-an de majo 1915 en Armidale ; m. la 26-an de junio 2000 en Kanbero) estis aŭstralia poeto kaj verkisto. 

La verkoj de Judith Wright esploris la rilaton inter setlantoj, aborigenoj kaj la arbaro, same kiel feminismon. Ŝi ankaŭ pledis por la rajtoj de aborigenoj kaj de GLAT. 

Konsiderata unu el la plej grandaj figuroj en la aŭstralia literaturo en eseoj kaj poezio, ŝi *ricevis Honoran* Doktorecon de la Universitatoj de Kvinslando, Nov-Anglio kaj Sidnejo. 

## Vivo 
Ŝi aliĝis al la Universitaton de Sidnejo en 1934, kie ŝi studis filozofion, historion, psikologion kaj la anglan lingvon sen diplomiĝi.  Antaŭ siaj dudekaj jaroj, ŝi fariĝis pli kaj pli surda. Inter 1837 kaj 1938, ŝi vojaĝis tra Eŭropo. En la aĝo de 30 jaroj, ŝi renkontis la viron, kun kiu ŝi poste edziniĝos: J.P. McKinney.

## Verkaro 
* *The Moving Image* (1946)
* *Woman to Man* (1949)
* *The Gateway* (1953)
* *The Two Fires* (1955)
* *Australian Bird Poems* (1961)
* *Birds: Poems* (1962)
* *Five Senses: Selected Poems* (1963)
* *Selected Poems* (1963)
* *Tentacles: A tribute to those lovely things* (1964)

* *City Sunrise* (1964)
* *The Other Half* (1966)
* *Alive: Poems 1971-72* (1973)
* *Fourth Quarter and Other Poems* (1976)
* *Train Journey* (1978)
* *The Double Tree: Selected Poems 1942-76* (1978)
* *Phantom Dwelling* (1985)
* *A Human Pattern: Selected Poems* (1990) 
* *The Flame Tree* (1993)
* *Bullocky*

## Referencoj 
## Fontoj 
* Gig Ryan: *Uncertain Possession: The Politics and Poetry of Judith Wright.* In: *Thylazine. The Australian Journal of Arts, Ethics & Literature.* 2, 2000, S. 27–33.

## Eksteraj ligiloj 
* Poemoj ĉe Oldpoetry.com
* La Judith Wright Centro de Nuntempa Arto retejo

Kategorio:Surdoaktivuloj
Kategorio:Aŭstraliaj poetoj
Kategorio:Verkistinoj