Liszt-muzikaltlernejo vajmara

eta|Ĉefa ejo ĉe Demokratiplaco, Vajmaro
La **Liszt-altlernejo pri muziko** (germane: *Hochschule für Musik Franz Liszt Weimar*) estas ŝtata muzikuniversitato en Vajmaro, Germanujo. En 2017 studis tie ĉi 876 gestudentoj ĉe 72 instruistoj. Estras la tuton Christoph Stölzl.

## Historio 
La fare de la arĥitekto Anton Georg Hauptmann starigita Princa domo vajmara *Prinzenhaus/Fuerstenhaus)* - laŭ planoj de la princa landĉefarĥitekto Johann Gottfried Schlegel - finfaritis en 1774. tio apenaŭ sufiĉis gastigi surloke la tutan vajmaran kortegon ĉar samjare la Urbokastelo vajmara kvazaŭ komplete brulkonsumiĝis.

Franz Liszt ekde 1850 klopodis ade fondi muzikaltlernejojn, aparte trejnocentron por orĥestranoj en Vajmaro. Tamen ne antaŭ la jaro 1872-a fonditis sub la gvido de Carl Müllerhartung en Vajmaro la unua *Orĥestrolernejo* *(Orchesterschule)* de tuta Germanujo. La trejnado okazas por ĉiuj instrumentoj, ĉepiane, ĉedirigentade. Alvenis baldaŭ krome kantado, operumo kaj teatrumo, komponistado, la pedagogia lernigo de instrumenta kaj kanta instruado. Nek la virtuosfarado neglektitis. En 1948 aldonitis al la devigaj muzikteoriaj kaj muzikhistoriaj akompanfakoj la memstara studfako *muzikscienco*.

Pro tio la lernejaj nomoj ankaŭ ŝanĝitis relative ofte:
* 1877 *Orchester- und Musikschule*,
* 1885 *Orchester-, Musik- und Opernschule*,
* 1899 *Musik-, Opern- und Theaterschule*,
* 1902 *Großherzogliche Musikschule*,
* 1919 *Staatliche Musikschule*,
* 1930 *Staatliche Hochschule für Musik*.
* 1956 *Hochschule für Musik „Franz Liszt“ Weimar* (valide ĝis nun)

En oktobro 1995 fonditis kiel centra sekcio ene de la altlernejo la *Turingia Landa muzikarĥivo* (HSA). La Altenburg-loĝdomo de Liszt uzatas ankaŭ de la muzikaltlernejo. Intima kunlaborado estas kun la Muzikgimnazio vajmara. Orgenekzercado kaj -koncertoj okazas ofte en la romkatolika Preĝejo Koro de Jesuo. Altlerneja sekcio traktanta la muzikan teatron estas Studia Teatro apud Kastelo Belvedere.

## Direktoroj 

* 1872 Carl Müllerhartung
* 1902 Erich Wolf Degner
* 1909 Waldemar von Baußnern
* 1916 Bruno Hinze-Reinhold
* 1934 Felix Oberborbeck
* 1939 Paul Sixt
* 1945 Walter Schulz
* 1948 Ottmar Gerster
* 1952 Willi Niggeling
* 1955 Werner Felix
* 1966 Johann Cilenšek
* 1972 Hans-Rudolf Jung
* 1980 Diethelm Müller-Nilsson
* 1990 Wolfgang Marggraf
* 1993 Wolfram Huschke
* 2001 Rolf-Dieter Arens
* ekde 2010 Christoph Stölzl

## Kelkaj profesoroj kaj docentoj 

* Erich Wolf Degner (estro 1902–1908)
* Waldemar von Baußnern (estro 1908–1916)
* Bruno Hinze-Reinhold (estro 1916–1933)
* Hans Bassermann (violino 1930–1933)
* Gustav Lewin (estro, departitura ludado 1901–1933)
* Alfred Hoehn (piano 1934–39)
* Hermann Keller (orgeno 1910–1916)
* Friedrich Martin (orgeno 1916–1931)
* Richard Wetz (muzikhistorio, komponado 1916–1935)
* Hermann Abendroth (dirigentado 1945–1956)
* Ottmar Gerster (estro 1948–1951)
* Johann Cilenšek (estro 1966–1972)
* Edgar Hartwig (vicestro pri sociaj sciencoj 1965–1989)
* Carola Nasdala (violino 1987–1988)
* Leonid Chizhik (piano ĵaza)
* Karl-Heinz Köhler (muzikscieno)
* Klaus-Jürgen Teutschbein (korusestrado 1996–2009)
* Jörg Brückner (korno)
* Wolfgang Bleibel (ĵazo)
* Wally Hase (blovinstrumentoj kaj frapinstrumentoj; fluto)
* Michael Gehrke (kandato, muziteatro)
* Bernhard Klapprott (malnova muziko)
* Michael Obst (nova muziko)
* Hannes Pohlit (dirigentado kaj opera repetitorado)
* Frank Forst (blovinstrumentoj kaj frapinstrumentoj; institutestrado)
* Jo Thönes (ĵazo)
* Silvius von Kessel (orgeno)
* Michael Kapsner (orgeno)
* Michael Schiefel (ĵaza kantado)
* Christian Sprenger (trombono)

## Lernintoj 
* Hubert Voigt, poste estro de Knaba ĥoro de Suhl
* Peter E. Rompf, komponisto kaj disidento

## Literaturo 
* Wolfram Huschke: *Zukunft Musik. Eine Geschichte der Hochschule für Musik Franz Liszt Weimar*, Böhlau, Weimar, 2006, ISBN=3-412-30905-2
* Christoph Stölzl, Wolfram Huschke (eld.): *Réminiscences à Liszt*, Weimar 2011
* Günter Knoblauch, Roland Mey: *Defekte einer Hochschulchronik: Die Hochschule für Musik FRANZ LISZT in Weimar – eine Aufarbeitung*. Mitteldeutscher Verlag, Halle 2018, ISBN 978-3-95462-952-7

## Bildaro 

  Hochschule für Musik Franz Liszt Weimar.jpg|Ĉefa ejo altlernejo kun rajdistmonumento de Carl August
  Weimar Rößlersches Haus.jpg|Rößler-domo, administradejo
  Beethovenhaus & Bachhaus des Schloss Belvedere (Weimar).jpg|Kavaliershäuser Belvedere, institutoj pri gitaro/kantado/muzikteatro
  Ehem. Streichhan-Kaserne (HfM Franz Liszt) in Weimar.jpg|Streichhan-kazerno eksa, nun filio altlerneja
  Ehemaliges Franziskanerkloster in Weimar.jpg|Iama franciskana klostro, nun filio pri eklezimuziko

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo
* *Réminiscences à Liszt* de 2011

Kategorio:Franz Liszt
Vajmaro
Kategorio:Muzikscienco
Kategorio:Kasteloj en Vajmaro