Palaco de la parlamento de Bretonio

La **palaco de la parlamento de Bretonio**, ofte alidirata **parlamentejo de Bretonio**, estas konstruaĵo situanta en Rennes, en departemento Ille-et-Vilaine, kiu estis la sidejo de la parlamento de Bretonio de sia konstruado ĝis tie malfondo fare de franca Revolucio en februaro 1790, ekster la kunsidoj okazintaj en Nantes el la 16-a jarcento kaj dum ĝia ekzilo en Vannes fine de la sekvanta jarcento.

La konstruaĵo fariĝis la sidejo de la apelacia kortumo de Rennes en 1804. Tiu monumento estis komplete restaŭrita post la incendio de la 5-a de Februaro 1994, konsekvenco de incidento okaze de la koleraj manifestacioj de la maristoj-fiŝkaptistoj. En ĉambroj taŭgaj por la postuloj de la 21-a jc, la apelacia kortumo de Rennes kapablis redaŭrigi la agadon, kiun ĝi faris dum preskaŭ du jarcentoj; la aliaj kategorioj de justico sidas prefereble en la juĝa palaco inaŭgurita en 1983.

## Situacio 
### Nuna 
La palaco de la parlamento de Bretonio situas en la historia centro de la urbo Rennes (en la centra kvartalo), norde de la rivero Vilaine. Ĝi frontas la placon de la parlamento de Bretonio kaj estas inter la strato Hoche, oriente kaj la strato Salomon-de-Brosse norde kaj okcidente. Oni aliras al la sudo de la placo tra la strato de Brillac venante de la placo de la urbodomo.

La nuna oficiala adreso estas 6, placo de la parlamento de Bretonio.

16px ''Tiu loko estas alirebla per la metroo : stacio 'République'.''

### Historio 
Origine, la konstruaĵo troviĝis placo Saint-François, kontraŭ la nordaj remparoj de la urbo apud la eta pordego Saint-François, inter la 'porte aŭ Foulons' kaj la 'tour Le Bât'.

Situanta sur la tombejo de la hospitalo Saint-Jacques, la placo Saint-François estis neregulforma kaj okupis nordan trionon de la nuna placo ĝis la incendio de 1720. La nova placo estis renomita sinsekve placo Ludoviko-la-Granda (fr: Louis-le-Grand), placo de la Egaleco, placo Imperia, placo de la Palaco kaj fine placo de la parlamento.

Okcidente kaj norde, malantaŭ la parlamento, la strato de Parizo fariĝis la strato de Bordeaux en 1726 poste strato Salomon de Brosse inter la du mondmilitoj. La strato Saint-François fariĝis strato Hoche post ties traboro en 1885.

## Historio 
### Reĝa palaco por la parlamento de Bretonio 
La historio de la palaco de la parlamento de Bretonio estas ege ligita al tiu de la parlamento de Bretonio. De la Akto de Unuiĝo, kiu alligis Bretonion al Francio en 1532, tiu regiona parlamento sidis ĉu en Vannes, Rennes aŭ Nantes. Nur en 1561, la sesioj de la parlamento definitive okazis en Rennes.

La manko de monrimedoj kaj la francaj religiaj militoj prokrastigis la konstruon de la reĝa palaco kaj la parlamentanoj kunsidis dum 48 jaroj en la monaĥejo de la kordelieroj. Nur kiam la paco revenis, sub la regado de Henriko la 4-a, novaj monrimedoj estis disponeblaj, dekretoj (tiam nomataj franclingve "lettres patentes") de la reĝo en 1609 ebligis krei novan imposton.

La elekto de loko por la starigo de la palaco de la parlamento estis malfacila. La membroj de la parlamento preferis esti interne de la muroj, kiam la urbo deziris etendiĝi ekster la muroj. Ĝi proponis la ĝardenojn de Touriel, situantajn inter la pordego 'porte aŭ Foulons' kaj la pordego 'porte Saint-Georges', kio respondas nun al la strato de la Visitation. Per dekretoj, la reĝo Henriko la 4-a konsentis pri tio, sed la parlamento ne cedis. La , komisiono estis kreita kaj unu jaron poste, la elekto estis farita : la palaco de la parlamento estos konstruita sur la loko de la ĝardenoj situantaj sude de la monaĥejo Saint-François kaj de la konstruaĵoj apudaj al ili. Salomon de Brosse faris etajn modifojn sur la planoj de Germain Gaultier : li retuŝis la fasadon de la palaco kaj la arkadoj de la korto sed la flankaj fasadoj restis identaj al tiuj de Gaultier ; la dojeno de la prezidantoj de la parlamento, Claude de Marbeuf, ekokupis la konstruaĵon en la , sed la realigo de la internaj ornamaĵoj estis finfarita nur en 1709.

### La sinsekvaj transformoj de la 18-a ĝis la 20-a jarcentoj 
eta|La palaco de la parlamento de Bretonio dum la incendio de Rennes en 1720. Detalo de lignogravuraĵo de la 18-a jc.
En 1720, post la granda incendio de Rennes, la koro de la urbo estis rekonstruita kaj la parlamentejo, unu el la nur kelkaj konstruaĵoj ne detruitaj per la incendio, parte dank'al la starigo de fajro-baraĵoj, akiris reĝan placon sur kiu tronis rajdostatuo de Ludoviko la 14-a fare de Jacques V Gabriel. La granda ŝtuparo, kiu kondukis al la noblaj etaĝoj (la teretaĝo estis rezervita al la servistarejoj kaj servis kiel malliberejo) estis detruita je tiu epoko ĉar, laŭ Jacques V Gabriel, « la palaco devas klini sin antaŭ la statuo de Ludoviko la 14-a kiel la parlamentanoj antaŭ la reĝo ». La rajdostatuo estis malmuntita kaj poste fandita dum la franca revolucio.

La incendio estis pliardigita per forta deokcidenta vent kaj rapide disvastiĝis en la tuta tegmento. Je 0h40, la tuto de la subtegmento estis brulanta, kaj la flamoj riskis disvastiĝi al la najbaraj konstruaĵoj : ses proksime loĝantaj personoj estis evakuitaj. La akvoreto de la urbo ne sufiĉis por provizi la fajrohosojn, hosoj estis disvolvitaj por pumpi akvon el la rivero Vilaine. Laŭ alia fonto, la sumo de la laborkostoj atingas 54,88 millions da eŭroj, partigitaj tiel:

* Restaŭrado kaj rekonstruado de la konstruaĵo : 19,82 milionoj da eŭroj
* Restaŭrado idente de la ĉambroj : 19,82 milionoj da eŭroj
* Reinstalado de la apelacia kortumo : 15,24 milionoj da eŭroj

## Priskribo 
### Eksteraĵo 
eta|La forto kaj la la leĝo (fr: la Force et la Loi).
eta|La elokvenco kaj la justico (fr: l'Éloquence et la Justice).

La palaco de la parlamento de Bretonio estas alte simbola loko de la justico kaj de la unuiĝo de Bretonio al Francio.

La palaco de la parlamento de Bretonio estas kastelo kun kvar angulaj pavilonoj. La irado okazas en galerio ĉirkaŭ la interna korto, konstruita per brikoj kaj kalkaj ŝtonoj. La konstruaĵo obeas tripartan regulon, kun teretaĝe strukturo el granito kaj alietaĝe uzo de blankaj ŝtonoj.

Ĝi enhavis puton.

### Interno 

dosiero:SalleDesPasPerdus.jpg|
dosiero:Detail Salle des pas perdus.JPG|

dosiero:GrandChambre.jpg|
dosiero:GranChambreDetailIncendie.jpg|
dosiero:Cour Appel Triomphe de la Justice.jpg|
dosiero:Cour d'Assise.jpg|

dosiero:Salle Réunion Triomphe de la vérité.jpg|
dosiero:Salle Réunion La Force.jpg|
dosiero:Salle Réunion La science.jpg|
dosiero:Salle Réunion l'éloquence.jpg|
dosiero:Salle Réunion la Prudence.jpg|

### Meblaro klasita historia monumento 
eta|Horloĝo en la apelacia kortumo.

La parlamentejo enhavis dek-kvin objektojn klasitajn kiel historiajn monumentojn. Almenaŭ kvar objektoj estis detruitaj per la incendio en 1994.

## Notoj kaj referencoj 
## Arkivoj 
* La departementa arkivejo de Ille-et-Vilaine konservas (krom la arkivoj de la parlamento) la arkivojn de la Asocio por la renasko de la palaco de la parlamento de Bretonio (ARP), subserio 141 J, 6 metrojn longa.
* Ankaŭ la urba arkivejo de Rennes (retejo) posedas kelkajn dokumentojn kaj planojn de tiu epoko :
** 2FI1389, Palais du Parlement, Rennes. Tranĉo kun detaloj de la ĉarpento de unu el la pavilonoj de la antaŭprojekto de Germain Gaultier (1617).
** Planoj: plano Forestier de 1726 farita post la incendio de la 22-a de oktobro inkluzivanta la projektojn de Robelin kaj Gabriel 1720 (1FI44 et doublons 1FI45, 1FI46, 1FI47)
** Poŝtkartoj: 100FI2, 100FI11, 100FI22, 100FI23, 100FI42, 100FI43, 100FI44, etc.
** Supervidoj: 255FI108, 255FI118.

## Bibliografio 
* 
* Virginie Bar, «Le Parlement de Bretagne», en *La peinture allégorique au Grand Siècle*, Faton, 2003, p.270-307.

## Vidu ankaŭ 
* Parlamento de Bretonio

## Eksteraj ligiloj 
* Actualité, histoire et programmation culturelle. Galeries virtuelles
* Visite virtuelle du palais du parlement de Bretagne
* La palais du parlement de Bretagne : histoire d'une renaissance
* L'Ouest en mémoire (Ina) - Réactions après l'incendie du parlement de Bretagne

Kategorio:Konstruaĵoj en Rennes