open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Izberbaŝ

**Izberbaŝ** () estas urbo en Dagestano en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 82415.

La urbo estis fondita en jaro 1932.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1949.

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas ĉe bordo de Kaspia Maro.

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 11,2 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 39,4 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Dagestano
Izobilnij

**Izobilnij** () estas urbo en Stavropola regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 07220501.

La urbo estis fondita en jaro 1895.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1965.

La interurba telefona kodo estas 86545, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas apud Norda Kaŭkazo.

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 11,1 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 38,9 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Stavropola regiono
Ilanskij

**Ilanskij** () estas urbo en la Krasnojarska regiono de la Rusia Federacio (Rusio). Ĝi geografie situas en orienta Siberio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 04218501.

La urbo estis fondita en jaro 1645.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1939.

La interurba telefona kodo estas 39173, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco inter la loka krasnojarska tempo (horzono UTC+07:00) kaj la moskva tempo estas 4 horoj.

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas ĉe rivero Ilanka (Иланка).

En la urbo estas fervoja stacio Ilanskaja (Иланская).

En la jaro 1959 la urbo havis 26,7 mil loĝantojn, kaj en 2002 estis 26,7 mil loĝantoj: aktuala nombro videblas komence de la teksto kaj en la informkesto.

## Eksteraj ligiloj 
* informoj en la retejo *region.krasu.ru* ()

eta|maldekstra|230ra|

Kategorio:Urboj de Krasnojarska regiono
Iĵevsko

**Iĵevsko** ( aŭ ) estas urbo en Rusio, ĉefurbo de Udmurtio. Krome la urbo kaj la tuta respubliko situas en la Ĉevolga federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urbo situas ĉe la rivero Iĵ en 40 km de ĝia enfluo en riveron Kama. La urbo estas granda centro de industrio, komerco, kulturo kaj eduko en la Ĉevolga federacia regiono. Iĵevsko estas fama pro sia defenda kaj metalurgia industrio. Ĝi havas la titolon de armila ĉefurbo de Rusio.

La urbo estis fondita en jaro 1760. Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1918.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Iĵevskij Zavod (Ижевский Uzino) en 1760 ... 1918;
* Iĵevsko (Ижевск) en 1918 ... 1985;
* Ustinov (Устинов) en 1985 ... 1987.

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 285 mil loĝantojn. En jaro 2002 la urbo havis 632,1 mil loĝantojn.

La  la rusia sciencisto Albert Razin mortis post sinbruligo apud la konstruaĵo de la parlamento en Iĵevsko, protestante kontraŭ malfavorigo de la udmurtaj lingvo kaj kulturo.

## Esperanto 
En Iĵevsko aktivas interalie Bronislav Ĉupin, kiu en la urbo ekzemple publikigis gazetaran kurson pri Esperanto en la udmurta lingvo.

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Iĵevsko
* Trolebusa transporto en Iĵevsko

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj de Udmurtio
Iskitim

**Iskitim** () estas urbo en Novosibirska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 50412.

La urbo havas statuson de urbo ekde jaro 1938.

La interurba telefona kodo estas 38343, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 3 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas ĉe rivero Berdj (Бердь).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 34,3 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 62,8 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Novosibirska provinco
Kadnikov

**Kadnikov** () estas urbo en Rusio.

La urbo estas ĉe rivero Sodima (Содима) (enenfluaĵo de rivero Suĥona (Сухона)).

Kategorio:Urboj de Vologda provinco
Iŝimbaj

**Iŝimbaj** () estas urbo en Baŝkirio en Rusio. Ĝia apero kaj disvolviĝo estas ligita kun nafto-minado.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 80420.

La urbo estis fondita en jaro 1932.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1940.

La interurba telefona kodo estas 34794, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

La urbo estas apud suda Uralo de okcidento, ĉe rivero Belaja (Белая) (kiu enenfluas en riveron Kama (Кама)).

En la urbo estas fervoja stacio Iŝimbajevo (Ишимбаево).

En jaro 1959 la urbo havis 46,6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 70,2 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Baŝkirio
Kajerkan

**Kajerkan** () estas urbo en Rusio.

La urbo estas sur multjare frostiĝinta tero.

Kategorio:Urboj de Krasnojarska regiono
Zmeinogorsk

**Zmeinogorsk** () estas urbo kaj administracia centro de la Zmeinogorska distrikto en Altaja regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 01407.

La urbo estis fondita en jaro 1735. Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1952. La urbo antaŭe estis nomita kiel Zmejev (Змеев).

La interurba telefona kodo estas 38517, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 3 horoj (en jaro 2005).

La urbo estas en Altaja montaro ĉe rivero Korboliĥa (Корболиха) kaj ĝia enenfluaĵo rivero Zmejevka (Змеевка).

En jaro 1959 la urbo havis 13,9 mil loĝantojn. En jaro 2002 la urbo havis 11,6 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Altaja regiono
Colin Meloy

**Colin Meloy** estas kantisto kaj muzikisto de sendependa roko, kaj skribisto. Li estas la &#265;efkantisto en la bandoj The Decemberists kaj Tarkio. Li havas gradon de krea skribado, kiu supoze influis la vortojn de siaj kantoj. Li lo&#285;as en Portland, Oregono. Li naski&#285;is en Helena, Montano en la tago Oktobro 5, 1974. Li skribis sian propran muzikteatra&#309;on kaj sian propran romanon.

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Hans Christian Ørsted

**Hans Christian ØRSTED** *(Johano Kristiano Orstedo*) (naskiĝis la 14-an de aŭgusto 1777, en Rudkøbing, mortis la 9-an de marto 1851, en Kopenhago) estis dana fizikisto kaj kemiisto.

En sia vivo li estis influita per la opinio de Immanuel Kant. En 1820 li eltrovis la interrilaton inter elektro kaj magnetiko en treega simpla eksperimento. Li montris ke drato, kiu portas kurenton, povis ŝanĝi magnetitan kompasnadlon. Ørsted ne klarigis la fenomenon, nek reprezentis la fenomenon en matematika kadro.

Ørsted ne estis la unua persono kiu eltrovis tion, ke elektro kaj magnetiko rilatas unu kun alia. Pri ĉi tiu eltrovo al li antaŭiĝis, 18 jarojn pli frue, Gian Domenico Romagnosi, Itala laŭleĝa erudiciulo. Priparolo pri Romagnosi-a eltrovo estis eldoniĝita en 1802 en Itala ĵurnalo, sed ĝin preteratentis la scienca komunumo.

en 1820 li ricevis la medalon Copley de la Reĝa Societo de Londono.

En 1825 li faris gravan kontribuaĵon al kemio per produktita aluminio unuafoje.

La CGS-a unuo de elektromagneta induko (orstedo) nomiĝis honore al liaj kontribuaĵoj al la kampo de elektromagnetismo.
Kiam li forpasis en 1851, li entombiĝis en la *Assistens Kirkegård* en la Nørrebro sekcio de Kopenhago. Li estis la frato de la politikisto Anders Sandøe Ørsted.
eta

Dosiero:Ørsted.jpg|
Dosiero:Statue of Hans Christian Øersted, Øerstedsparken, Copenhagen.jpg|Statuo de Ørsted en la *Ørstedsparken* de Kopenhago

## Vidu ankaŭ 
* Fiziko
* James Clerk Maxwell
* André Marie Ampère

## Eksteraj ligiloj 
* http://chem.ch.huji.ac.il/~eugeniik/history/oersted.htm  
* http://www.physik.uni-muenchen.de/leifiphysik/web_ph10/geschichte/oersted/oersted.htm 
* https://runeberg.org/dbl/19/0484.html 

Kategorio:Danaj fizikistoj
Kategorio:Danaj kemiistoj
Kategorio:Malkovrintoj de kemiaj elementoj
Kategorio:Kopenhaganoj
Kategorio:Apotekistoj
Aktoro de la nacio

La  **Aktoro de la nacio** aŭ **Aktorino de la nacio** honortitolon ricevas en Hungario tiuj vivantaj aktoroj de la nacia aktorludo, kiuj atingis elstaran honoron sur tereno de la flegado de la hungara lingvo, interpretado de la hungara literaturo, evoluigo, popularigo de la hungara aktorludado, aktorado. La titolo estis eldonata unuafoje la 22-an de aŭgusto 2000.

La titolo estas portebla ĝis morto, ĝin povas porti samtempe nur 12 homoj, kiuj ricevas ĝis sia morto 500.000 forintojn po monato (10-obla sumo rilate al la minimuma honorpremio, ĉ. 2.500 Eŭroj). Se unu mortas el la dekduopo, la aliaj elektas novan per unuanima interkonsento.

La titolo „Aktoro de la Nacio” estas donebla al tiu, kiu
* havis elstarajn ĉef- aŭ epizodrolojn,
* superis la 62-an jaron,
* aktoris dum 40 kaj minimume 20 jarojn sur scenejo de la Nacia Teatro.

La rekonon disdonis unuafoje, laŭ propono de Schwajda György [ŝvajda djordj], registara komisiito, la ĉefgvidanto de  Nacia Teatro.

## La portantoj de la titolo (2023)
* Éva Almási (ekde 2016) (*1942)
* Miklós Benedek (ekde 2023) (*1946)
* Gyula Bodrogi (ekde 2007) (*1934)
* György Cserhalmi (ekde 2014) (*1948)
* Tamás Jordán (ekde 2020) (*1943)
* Levente Király (ekde 2006) (*1937)
* Zsuzsa Lehoczky (ekde 2021) (*1936)
* Piroska Molnár (ekde 2011) (*1945)
* László Szacsvay (ekde 2015) (*1947)
* Judit Pogány (ekde 2023) (*1944)
* Géza Tordy  (ekde 2008) (*1938)
* Dorottya Udvaros (ekde 2023) (*1954)

## Pli fruaj portintoj
* Péter Andorai (ekde 2015) (1948 - 2020)
* Gábor Agárdy (1922 - 2006)
* István Avar (ekde 2001) (1931 - 2014)
* Lajos Balázsovits (ekde 2022) (1946 - 2023)
* Ferenc Bessenyei (1919 - 2004)
* Kati Berek (1930 - 2017)
* Tibor Bitskey (ekde 2014) (1929 - 2015)
* Mari Csomós (ekde 2017) (1943 - 2023)
* Iván Darvas (1925 - 2007)
* Dezső Garas (1934 - 2011)
* Zoltán Gera (ekde 2014) (1923 - 2014)
* Péter Haumann (ekde 2010) (1941 - 2022)
* Ferenc Kállai (1925 - 2010)
* Juci Komlós (ekde 2002) (1919 - 2011)
* Árpád Kóti (ekde 2014) (1934 - 2015)
* Margit Lukács (1914 - 2002)
* Erzsi Máthé (1927 - 2023)
* Irén Psota (1929 - 2016)
* Gellért Raksányi (1925 - 2008)
* Imre Sinkovits (1928 - 2001)
* Gyula Szabó (ekde 2006) (1930 - 2014)
* István Sztankay (ekde 2012) (1936 - 2014)
* Mari Törőcsik (1935 - 2021)
* Ferenc Zenthe (ekde 2005) (1920 - 2006)

vidu: Sportisto de la nacio
Kategorio:Premioj
Márianosztra

**Márianosztra** [marianostra] estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Szob.
eta|maldekstre|Panoramo al Márianosztra
eta|Baziliko de Márianosztra

## Bazaj informoj 
* Areo: 20&nbsp;km²
* Loĝantaro: 960
* Poŝtkodo: 2629
* Telefonprefikso: 27

## Situo 
Márianosztra situas en la montaro Börzsöny, laŭ traira flankovojo. Plej proksima urbo estas Szob.

## Historio 
La unua mencio de la komunumo okazis en 1262 kun nomo Nostre – la hodiaŭa slovaka nomo aludas ankoraŭ tion en formo de Nostra. La hungardevena monaĥa ordeno paŭlanoj konstruis tie monaĥejon. Tie edukiĝis Jadviga (Pollando), filino de reĝo Ludoviko la 1-a. Jozefo la 2-a malfondis la ordenon de la paŭlanoj la 20-an de marto 1786. La klostro iĝis armea rezervejo poste hospitalo dum la franca milito. Inter 1854-1948 funkciis, kiel virina prizono, kiun gvidis fratinoj de Sankta Venedo. Ekde 1950 ĝi funkcias kiel vira pundomo, bugno.

## Vidindaĵoj 
* Baziliko Patrono de Hungaroj (Márianosztra), ankaŭ pilgrimloko

## Famuloj 
En Márianosztra naskiĝis luktisto Miklós Szilvásy

## Fontoj 
* http://www.vendegvaro.hu/5-1624 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Ben Gibbard

**Ben GIBBARD** (naskiĝis 1976) estas usona kantisto kaj muzikisto en la bandoj Death Cab for Cutie, The Postal Service, kaj All-Time Quarterback.
eta|maldekstra|180px|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.theonlinemusicsource.com/bengibbard.htm 
* http://www.pink-grapefruit.net/ben  
* http://blog.neatlysliced.com/index.php/ben-gibbard/  

Kategorio:Usonaj kantistoj
Subterejo

**Subterejo** estas spaco troviĝanta sub nivelo de tero, farita aŭ intence de homo (ekz. keloj, minejoj, katakomboj) aŭ tiaj, kiujn kreis naturo (ekz. kavernoj, grotoj).

## Fotaro 

Znojmo - underground - panoramio.jpg|Znojma historia subterejo
Přeskačské podzemí 05.jpg|Subterejo en Přeskače
Bouda, podzemí (rok 2005; 04).jpg|Subteraj koridoroj en artileria fuortaro Bouda

## Vidu ankaŭ 
* Subterejo en Ĉeĥio
* Subterejo en Znojmo


Kategorio:Tero
Kategorio:Konstrufako
Pikazura kolombo

**Pikazura kolombo** aŭ *Blankaflugila kolombo* (*Patogienas picazuro*) antaŭe (*Columba picazuro*) estas sudamerika kolombo de la familio *Columbidae*, kiu vivas en arbaraj bordoj kaj ĉe kampoj. 

eta|maldekstre|220ra|
eta|maldekstre|220ra|
Ĝi estas simbolo de brazila Nordoriento, kie tiu kolombo estas fonto de proteino al loĝantoj de tiu regiono. Kiel simbolo de Brazila Nordoriento, ĝi estas temo de kanzonoj kaj popolaj poezioj. Ĝi loĝas ekde la brazila kaatingo ĝis Argentino. Nuntempe ĝi vivas ankaŭ en brazilaj grandaj urboj, kiel Belo Horizonto kaj San-Paŭlo. Ĝi vivas ankaŭ en nordorienta Argentino, sudorienta Bolivio, Paragvajo kaj Urugvajo. 

Ĝi estas bruna birdo kun blanka strieco en la malantaŭa kolo kaj pli malhelaj flugilbildoj. Ĝi montras blankan areon en flugiloj. Ĝi estas simila laŭ aspekto al la Punkteca turto. 

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Paragvajo
Kategorio:Birdoj de Urugvajo
Boitatá

**Boitatá** [bojta**ta**] estas monstro de brazila folkloro. Regione ĝi estas nomata *Boitatá*, *Baitatá*, *Batatá*, *Bitatá*, *Batatão*, *Biatatá*, ''M'boiguaçu*, *Mboitatá* kaj *Mbaê-Tata'', tiu lasta estas la etimologia formo kaj signifas "fajra serpento" en tupia lingvo.

Ĝi havas grandegajn fajrajn okulojn, tage ĝi estas preskaŭ blinda, sed nokte, ĝi vidas ĉion. Laŭ legendo, Boitatá estis granda serpento kiu survivis grandan diluvon. Por forsavi sin, ĝi eniris kavon kaj restis en mallumo dum jarcentoj, tiel ĝiaj okuloj kreskis. Post ĝi eliris kavon, ĝi iras tra la kampoj serĉante kadavroj de bestoj por manĝi, sed ankaŭ povas foje ataki homojn kaj bestojn. Oni povas vidi ĝiajn fajrajn okulojn dum la noktoj en la arbaro.

Hodiaŭ, ĝi estas nepopulara kaj preskaŭ forgesita monstro.

Kategorio:Brazila folkloro
Kategorio:Legendaj serpentoj
Stanley (veturilo)

**Stanley** estas aŭtonoma veturilo kreita fare de Stanford Racing Team de Universitato Stanford. Ĝi estas normala Volkswagen-Touareg (sporta util-veturilo), modifita por stirado de komputilo. Ĝi konkuris kaj venkis en la DARPA Grand Challenge de 2005 kaj gajnis 2 milionojn da usona dolaro. La Stanley plenumis la 212-kilometran etapon dum 6 horoj, 53 minutoj kaj 58 sekundoj, tra la Mojave-dezerto.

La sensilo, uzataj ĉe Stanley entenas 5 LIDAR-laser-direktitajn unuojn, paron el RADAR-unuoj, kaj monoklan vidsistemon. La poziciigo okazis per GPS-ricevilo, GPS-kompaso, inercia gvidsistemo, kaj pendigopoziciaj sensiloj. La komputila sistemo konsistis el 6 Pentium M (1,6 gigahercoj) kun linuksa operacia sistemo.

Stanley estis karakterizita per maŝina lernado por rekoni la obstaklojn. Tion helpis la datoj alvenantaj el LIDAR-oj, kiujn la sistemo kunfandigis kun tiuj el la vidssitemo por prezenti la distancon. Se la veturebla tereno ne estis rekonebla ene de 40 metroj antaŭ veturilo, la rapido malakceliĝis kaj la LIDARoj serĉis la sekuran pasejon.

La projekton gvidis profesoro Sebastian THRUN, direktoro de la Stanford-a Artificial Intelligence Lab.

## Eksteraj ligiloj 
* Stanford Racing Team 

Kategorio:Senhomaj veturiloj
Zelenogradsk

**Zelenogradsk** (ruse *Зеленоградск*, germane **Cranz** [kranc]) estas urbo en la nuna Kaliningrada provinco de Rusio. La urbo situas borde de la Balta Maro, ĉe la suda limo de la Kurona Duoninsulo.

## Historio 
Cranz estis fondita dum la jaro 1252 de la ordeno de germanaj kavaliroj, kiuj dum pluraj jardekoj de la 12-a jarcento persekutis la nekristanan lokan baltan popolon de praprusoj. Dum la sekvaj preskaŭ sepcent jaroj la komunumo estis germanlingva kaj apartenis al la regno Orienta Prusio. Post la Dua Mondmilito, la regionon konkeris la armeo de Sovetunio, kiu dum 1946 donis al la komunumo novan, ruslingvan nomon kaj statuson de urbo.

## Nuntempo 
Dum 1959 la urbo havis 6,9 mil loĝantojn; dum 2002 jam estis 12,5 mil.

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas -1 horo (en jaro 2005). Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La interurba telefona kodo estas 01150, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005). Kodo de OKATO de la urbo estas 27215501.

## Gefiloj de la urbo 
* Beate Uhse

Kategorio:Urboj de Kaliningrada provinco
ASIMO

eta|250px|HONDA ASIMO
**ASIMO** estas homforma, krura roboto farita de Honda. Ĝi estas la unua roboto, kiu kapablas homsimile movi sin per du kruroj.

*ASIMO* estas akronimo por *Advanced Step in Innovative MObility* (progresinta paŝo en noviga moviĝeblo). En la japana oni elparolas la nomon kiel *aŝimo*, kaj ĝi signifas *ankaŭ kruroj*.

ASIMO estas la ĝis nun plej bone elevoluigita homforma roboto. Ĝi altas 1,30 m kaj pezas 52 kg. Ĝin funkciigas 40-V-a NiMH-akumulatoro, kiu certigas 30-minutan funkcian tempon. La korpon movas 26 motoroj, ĉiu motoro ebligas unu liberecan gradon (kompareblan kun artiko) por la korpo. La rapideco de ASIMO estas 1,6 km/h se ĝi promenas kaj 3 km/h se ĝi kuras.

La firmao Honda komencis la evoluigajn laborojn de homsimila roboto jam en 1986 kaj tio daŭris ĝis prezento de *P2* en decembro de 1996. Somere de 1999 komenciĝis en la esplora centro *Honda Research & Development Wako Fundamental Technical Research Center* en Japanio la evoluigo de ASIMO, kiu finpretiĝis la 31-an de oktobro 2000.

En 2004 ASIMO iĝis ano en Robot Hall of Fame.

En la jaro 2004 laboris ĉ. 30 Aŝimoj.

## P2 
dekstra|180px
En 1995: alto 180 cm, pezas pli ol 200 kg, kapablis iri sur trotuaro, kaj movi objektojn.

En decembro de 1996: 160 cm, 160 kg

## P3 
La *P3* estas prototipo de Honda kaj estis prezentita en septembro 1997.

* Maksimuma paŝrapido: 2 km/h
* Maksimuma portoforto de brako: 2 Kg
* Maksimuma labortempo: 25 minutoj
* Tuta pezo: 130 Kg
* Alto: 160 cm
* Profundo: 55,5 cm
* Larĝo: 60 cm
* CPU(j): 2 x *Microspec II* (110 MHz)
* Baterio: 138 V, 6 Ah (Nikel-Zinko)

## Aŝimo 
* alto: 120–130 cm (por ne kaŭzi malbonsentojn ĉe la homo)
* pezo: 52 kg
* premforto de la kvinfingra mano: 0,5 kg
* rapido: 0–3 km/h
* Energio: supre
* sesartikaj turniloj
* du kameraoj en la kapo, okulsimilaj, kio certigas bonan mediovivon
* ekpaŝo: 4 sekundoj
* voĉorekono
* sekure iras sur trotuaro
* kapablas ŝalti lampon

## Vidu ankaŭ 
* Aibo, robothundo de firmao *Sony*
* Qrio, homsimila roboto de firmao *Sony*
* Zora, homsimila roboto de la flandra firmao Zora Robotics
* Robotiko

## Eksteraj ligiloj 
* Honda ASIMO
* http://world.honda.com/ASIMO/ 
* http://world.honda.com/HDTV/ASIMO/200412-run/
* http://world.honda.com/run/splash2/index.html

Kategorio:Robotoj
Okcidentpomeria provinco

La **Okcidentpomeria provinco** (), ofte simple nomata *Okcidenta Pomerio*, ekde 1945/1946 estas provinco (historie vojevodio) de Pollando. Ĝi situas en la nordokcidenta parto de la lando ĉe la limo de Germanio kaj ĉe la Balta maro. La ĉefurbo estas Szczecin (germane *Stettin*). Fine de 2024 en la provinco vivis 1 622 760 loĝantoj

eta|maldekstre|360ra|

## Transporto 
La provinco, lokigita en centra Mezeŭropo, estas bone atingebla de ĉiuj flankoj, aŭte, fervoje kaj ankaŭ boate (precipe per la haveno de Koszalin). Ekzemple jen aparte elstariĝu la fervojlinio Szczecin Dąbie – Sobieradz, pola neelektrizita fervojlinio, lokita entute sur teritorio de la Okcidentpomeria Provinco, kiu havas apartan vikipedian artikolon. Ĝi kunigas stacion Szczecin Dąbie kun Sobieradz (historie *Woltersdorf*) en la komunumo Gryfino. Nuntempe la linio estas aktiva nur por vara transporto.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Pomerio
* Antaŭpomerio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Provincoj de Pollando

Kategorio:Pomerio
Flopo

**Flopo** estas esperantigo de la anglalingva akronimo **FLOPS**, *Floating point Operations Per Second* (operacioj kun glita komo dum sekundo), mezurunuo de komputopovo de procesoroj, komputiloj kaj komputilegoj.

La komputiloj havas grandan amplekson de komputopovo, kaj do estas necese uzi obligon de tiu unuo. Oni kutime uzas la prefiksojn de la SI kaj do oni parolas pri **megaflopoj** (MFLOPS, 106 FLOPS), **gigaflopoj** (GFLOPS, 109 FLOPS), **teraflopoj** (TFLOPS, 1012 FLOPS), kaj **petaflopoj** (PFLOPS, 1015 FLOPS).

## Vidu ankaŭ 
* Linpack
* MIPS
* MOS
* MMACS

Kategorio:Procesoroj
Kategorio:Komputika terminologio
La Bagasejo

***La Bagasejo*** estas romano de José Américo de Almeida, tradukita de Geraldo Mattos kaj eldonita en Esperanto de Fonto el Ŝapekoo.

## Enhavo 
La verko estas rigardata kiel la unua "modernisma" romano en Brazilo. Estas en ĝi rakonto pri nomada familio kiu alvenas el seka regiono de Paraibo al sukerkana bieno en agrikultura regiono. Tie, okazas amrilatoj inter nomadino Soledade kaj la filo de bienisto, sed ŝi fariĝis amatino de lia patro. Nomado de ŝia grupo, kiu amis Soledade'n, mortigis la bieniston, kaj la filo de bienisto defendis lin kiel advokato. Soledade reiris al seka regiono kaj revenis en la fino de libro dum nova vojaĝo.

En la verko estas multaj dialogoj en dialekto, kaj la verkisto uzis multajn dialektajn vortojn kiuj malfaciligis la tradukon al Esperanto. Geraldo Mattos ne bone konas la paraiban dialekton, kaj pro tio oni kritikas lian tradukon. Jason Gonçalves de Lima preparis erudician studon pri la problemoj de la traduko.

La verkisto estis subŝtatestro de Paraibo kaj ministro. Li estis simpatianto de Esperanto kaj lasis en testamento deziron kaj permeson por la traduko kaj eĉ malgrandan monsumon por helpi la eldonon de esperanta versio.

La libro estas eldonita unuafoje en 1928. La esperanta versio estas eldonita en 1985 kaj havas 176 paĝojn.
## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Portugallingvaj romanoj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1928
Kategorio:Verkoj el la esperantigita portugallingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Évry (Essonne)

**Évry** [evri] estas eksa franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Essonne kaj en la regiono Francilio, sude de Parizo. La urbo estas la prefektejo (ĉefurbo) de la departemento.

En 2008 ĝi havis 52&nbsp;500 loĝantojn, kiujn oni kutime nomigas *Évryens* en la franca. Évry estas tiel nomata *nova urbo* : la franca registaro evoluigis ĝin ekde la 1960-aj jaroj.

Ĝi nun formas parton de Évry-Courcouronnes.

## Geografio 
Évry situas 27 kilometrojn sudoriente de Parizo, ĉe la bordoj de la Sejno.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidindaĵoj 
La urbo estas sidejo de katolika episkopo. La *katedralon de la reviviĝo* oni konstruis de 1992 ĝis 1995 laŭ planoj de svisa arkitekto, Mario Botta.

## Edukado 
* Institut Mines-Télécom Business School

## Ĝemelurboj 
Évry estas ĝemelita kun :
* Bexley en Unuiĝinta Reĝlando ekde 1966
* Estelí en Nikaragvo ekde 1985
* Kayes en Malio ekde 1991
* Ĥan Junis en Palestino ekde 1999
* Nowy Targ en Pollando ekde 1992
*  en Kanado (Kebekio) ekde 1989
* Troisdorf en Germanio ekde 1972

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Essonne
* Listo de urboj de Francio
* Nova Urbo
* Évry-Courcouronnes (stacidomo)
* Évry-Val-de-Seine (stacidomo)
* Grand Bourg (stacidomo)
* Le Bras de Fer - Évry Génopole (stacidomo)
* Évry-Courcouronnes (Tramtrajno en Francilio)

## Eksteraj ligiloj 
* **(fr)**  (Évry-Courcouronnes)
* **(eo)** Katedralo de la reviviĝo de Évry


Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Essonne
T1100

eta
**T1100** - tekokomputilo far firmao Toshiba. Per la tekokomputilo en 1985 j *Toshiba* komencis sian agadon sur kampo de porteblaj komputiloj kaj ĝis nun estas unu el la plej famaj produktantoj. Ideo de **T1100** aperis printempe de 1984 j, kiam *Toshiba* serĉis vojon al usona komputila merkato. Unua varianto de la aparato havis procesoron Intel 80C88 (4,77 MHz)), reflektivan LK-ekranon (640x200 bilderoj, 25 liniojn po 80 simboloj), unu 3,5-colan diskilon por diskoj 64 kaj 720 KB, 256 KB de ĉefmemoro (maksimume 512 KB). Ĉio-ĉi estis pakita en korpo 31,1x30,5x6,6 cm kaj pezis 4,1 kg. La komputilo estis regata per operaciumo MS-DOS 2.11. Ĉefa problemo estis manko de programaro, ekz tiutempe programoj ĉe 3,5-colaj diskoj estis preskaŭ ne fabrikitaj. Tamen, kiam en 1985 j **T1100** estis lanĉita por ĝi estis preparitaj Lotus 1-2-3 kaj dBase II. En Germanio la komputilo kostis 6500 DM kaj ĝis fino de la jaro en Eŭropo estis venditaj proksimume 10 mil ekzempleroj.

Kategorio:Komputilo
Kalaĉinsk

**Kalaĉinsk** () estas urbo en Omska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 52410.

La urbo estis fondita en jaro 1795.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1952.

La interurba telefona kodo estas 38155, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 3 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Omj (Омь) (kiu enenfluas en riveron Irtiŝ (Иртыш)).

En la urbo estas fervoja stacio Kalaĉinskaja (Калачинская).

En jaro 1959 la urbo havis 19 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 24,2 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Omska provinco
Kaltan

**Kaltan** () estas urbo en Rusio. Ĝi situas ĉe rivero Kondoma *(Кондома).* En la urbo estas fervoja stacio.

En 1959 la urbo havis proksimume 26&nbsp;600 loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Kemerova provinco
Kalininsk

**Kalininsk** () estas urbo en Saratova provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 63221501.

La urbo havas statuson de urbo ekde jaro 1962.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Balanda (Баланда) ĝis 1962.

La interurba telefona kodo estas 84549, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas ĉe rivero Balanda (Баланда) (kiu enenfluas en riveron Medvedica (Медведица)).

En la urbo estas fervoja stacio Kalininsk-Saratovskij (Калининск-Саратовский).

En jaro 1959 la urbo havis 13,2 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 18,9 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Saratova provinco
Kalazin

**Kalazin** () estas urbo en Tvera provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 28222501.

La urbo estis fondita en jaro 1434.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1775.

La interurba telefona kodo estas 08249, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Volgo (Волга), ĉe enenfluo en ĝin de rivero Ĵabnja (Жабня).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis proksimume 11 100 loĝantojn, en la jaro 2002 estis 14 800, kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de 10 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

eta|maldekstra|280px|

Kategorio:Urboj de Tvera provinco
Kalaĉ-na-Donu

**Kalaĉ-na-Donu** () estas urbo en Volgograda provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 18216501.

## Geografio 
La interurba telefona kodo estas 84472, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur maldekstra bordo de Cimlanska akvujo (Цимлянское водохранилище).

En la urbo estas fervoja stacio Donskaja (Донская).

## Historio 
La urbo estis fondita en jaro 1708.

En Novembro 1942 la batalo de la Operaco Urano dum la Dua Mondmilito alvenis ĝis Kalaĉ.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1951.

En jaro 1959 la urbo havis 16,7 mil loĝantojn. En jaro 2002 la urbo havis 26,9 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Volgograda provinco
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1700-1709
Kategorio:Aperis en 1708
Kamenka

**Kamenka** () estas urbo en la Penza provinco kaj en la Ĉevolga federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 56404.

La urbo estis fondita en la 18-a jarcento.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1951.

La interurba telefona kodo estas 84156, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas ĉe rivero *Atmis* (Атмис), en la baseno de rivero Oka (Ока).

En la urbo estas fervoja stacio Belinskaja (Белинская).

En jaro 1959 la urbo havis 25,2 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 40,7 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Penza provinco
Kamennogorsk

**Kamennogorsk** () estas urbo en Rusio, en Viborga distrikto de Leningrada provinco.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
*Antrea () ĝis 1948.

La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Vuoksa ().

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 3 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 6,1 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Leningrada provinco
Kambarka

**Kambarka** () estas urbo en la respubliko Udmurtio kaj en la Ĉevolga federacia regiono de Rusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La urbo estis fondita en jaro 1767. Ĝi havas statuson de urbo ekde la jaro 1945.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 94220501. La interurba telefona kodo estas 34153, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj. Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 1 horo.

La urbo estas ĉe rivero Kambarka (Камбарка), en la baseno de rivero Kama (Кама). Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

En la urbo estas fervoja stacio. La urbo estis fondita kiel loĝejo dum konstruado de karbonferproduktanta kaj ferproduktanta uzino inter 1761 kaj 1767.

En jaro 1959 la urbo havis 13,4 mil loĝantojn, kaj en 2002 estis 12,6 mil loĝantoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Udmurtio
Kamensk-Uralskij

**Kamensk-Uralskij** () estas urbo en Sverdlovska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 65436.

La urbo estis fondita en jaro 1682.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1935.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Kamensk (Каменск), Kamenskij Zavod (Каменский Завод) ĝis 1940.

La interurba telefona kodo estas 34378, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur orienta deklivo de Meza Uralo, ĉe enenfluo de rivero Kamenka (Каменка) en riveron Isetj (Исеть) (baseno de rivero Obj).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 141 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 186,2 mil loĝantojn.

## Vidu ankaŭ 
* Trolebusa transporto en Kamensk-Uralskij


Kategorio:Urboj de Sverdlovska provinco
Kamenj-na-Obi

**Kamenj-na-Obi** () estas urbo en Altaja regiono en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 01410.

La urbo estis fondita en jaro 1915.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1915.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Kamenj (Камень) ĝis 1933.

La interurba telefona kodo estas 38514, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 3 horoj (en jaro 2005).

La urbo estas en ĉe rivero Obj (Обь).
Nomo de la urbo estas en traduko de la rusa "Ŝtono sur Obj".

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 30,1 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 44,4 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Altaja regiono
Kameŝkovo

**Kameŝkovo** () estas urbo en Vladimira provinco de Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo estas 17225501.

La urbo estis fondita en komenco de la 20-a jarcento.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1951.

La interurba telefona kodo estas 09248, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo}.

En la urbo estas fervoja stacio.

En la jaro 2002 la urbo havis 14,2 mil loĝantojn, kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Kategorio:Urboj de Vladimira provinco
Kamizjak

**Kamizjak** () estas urbo en Astraĥana provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 12225501.

La urbo estis fondita en mezo de la 17-a jarcento.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1973.

La interurba telefona kodo estas 85145, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

La urbo estas en enenfluo de rivero Volgo (Волга) en Kaspian Maron.

En jaro 1959 la urbo havis 3,9 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 16,1 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Astraĥana provinco
Kamiŝin

**Kamiŝin** () estas urbo en Volgograda provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 18415.

La urbo estis fondita en jaro 1667.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1780.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Kamiŝin (Камышин) en 1668 ... 1697;
* Dmitrijevsk (Дмитриевск) en 1697 ... 1780.

La interurba telefona kodo estas 84457, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur dekstra bordo de rivero Volgo ĉe enenfluo en ĝin de rivero Kamiŝinka (Камышинка).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 56,5 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 127,9 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Volgograda provinco
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1660-1669
Kategorio:Aperis en 1668
Kansk

**Kansk**' () estas urbo en la Krasnojarska regiono de la Rusia Federacio (Rusio). Ĝi geografie situas en orienta Siberio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 04420.

La urbo estis fondita en jaro 1640.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1782.

La interurba telefona kodo estas 39161, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco inter la loka krasnojarska tempo (horzono UTC+07:00) kaj la moskva tempo estas 4 horoj.

La urbo estas sur maldekstra bordo de rivero Kan (Кан) (kiu enfluas en riveron Jenisejo (Енисей)).

En la urbo estas fervoja stacio Kansk-Jenisejskaja (Канск-Енисейская).

En la jaro 1959 la urbo havis 73,8 mil loĝantojn, kaj en 2002 estis 103 118,7 loĝantoj: aktuala nombro videblas komence de la teksto kaj en la informkesto.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Krasnojarska regiono
Kargat

**Kargat** () estas urbo en Novosibirska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 50219501.

La urbo estis fondita en mezo de la 18-a jarcento.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1965.

La interurba telefona kodo estas 38365, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 3 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas ĉe rivero Karaga (Карагат) (kiu dedekstre enfluas en riveron Ĉulima (Чулыма), baseno de lago Ĉani (Чаны)).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 12,7 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 11,2 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Novosibirska provinco
Kasli

**Kasli** () estas urbo (ekde 1942) en Rusio, la administra centro de la Kaslia distrikto de la Ĉelabinska provinco. La loĝantaro sumiĝas je 18,6 miloj da homoj.

La urbo situas sur la orienta deklivo de meza Uralo, inter la lagoj Bolŝije Kasli (Большие Касли), Malije Kasli (Малые Касли), Irtjaŝ (Иртяш), Sungul (Сунгуль), Kireti (Киреты).

La urbo estis fondita en 1747 kiel vilaĝo Kaslinskij dum la konstruado de karbonfer- kaj ferproduktanta uzino ĉe la lago Bolŝije Kasli organizita de la industriistoj Korobkov.

Kodo de OKATO de la urbo (en 2005) estas 75421.

La interurba telefona kodo estas 35149, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

En 1959 la urbo havis 21,8 mil loĝantojn.

En 2002 la urbo havis 19,1 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Ĉelabinska provinco
Kaspijsk

**Kaspijsk** () estas urbo en Dagestano en Rusio, ĉe la bordo de Kaspio. Ĝi situas tre proksime de Maĥaĉkalao, kelkajn kilometrojn al la sudo.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 82420.

La urbo estis fondita en jaro 1932.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1947.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Dvigatelstroj (*Двигательстрой*) en 1932 ... 1947.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

En jaro 1959 la urbo havis 25,2 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 77,7 mil loĝantojn.

## Vidu ankaŭ 
* Trolebusa transporto en Maĥaĉkalao


Kategorio:Urboj de Dagestano
Humanoido

eta|Aŝimo
**Humanoido (aŭ homaspektulo)** (de latina *homo*, „homo“ kaj greka: εἶδος, [], „figuro“) estas nomata en scienc-fikcio ĉiu estaĵo kaj maŝino, kiuj havas homsimilan aspekton. Ili estas karakterizitaj primare per rektakorpa irkapablo sur **du** kruroj, per korpo konsistanta el du kruroj, kapo, brakoj, artrikoj, centra korpa elemento.

https://ar.wikipedia.org/w/index.php?title=%D8%AC%D9%85%D8%B9%D9%8A%D8%A9_%D9%85%D9%87%D9%86%D9%8A%D9%8A_%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85_%D9%88%D8%AA%D9%83%D9%86%D9%88%D9%84%D9%88%D8%AC%D9%8A%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%86%D8%AF%D8%B3%D8%A9_%D9%81%D9%8A_%D8%A3%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%A7&stable=jarbot
## Vidu ankaŭ 
* Androidoj
* ASIMO
* Avoidoj (birdosimilaj estaĵoj), insektoidoj

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.auforn.com
Jiang Kemei

**Jiang Kemei** estas huĉinistino, kiu laboras kiel solistino de la Ĉina Radia Nacia Orkestro jam pli ol 10 jarojn. En la ordinaraj tagoj ŝi aspektas kvieta kiel studentino, sed ludante kordinstrumenton sur scenejo, ŝi komplete kunfandiĝas en la muzikon, kiun kontente ĝuas la aŭskultantoj. 

Kiam ŝi estis malpli-ol-10-jaraĝa, ŝi estis kortuŝita de muziko kaj tiam komenciĝis ŝia vivo de artisto. Aŭskultinte solon "Akvo de Rivero" ludatan per huĉin-o, ŝi emociiĝis ĝis larmoj. (Huĉin-o estas ĉina nacia du-korda arĉa instrumento.) Kvankam ŝi ne komprenis la enhavon, kiu konigas, ke iu virino ploras ĉe rivero pro perdo de la edzo, tamen ŝi sentis, ke la muziko estas malĝoja kaj kortuŝa. Tial ŝi decidis lerni por kortuŝi aliajn per la muziko… 

Jiang Kemei eniris en konservatorion kun la infana sonĝo. Ŝia ludo ne nur kortuŝis multajn ĉinojn, sed ankaŭ okcidentanojn. En 1994 ŝi vizitis Portugalion kaj ludis portugalan popolkanton "Mevo" per huĉin-o. El la malĝoja sono oni ŝajne vidis belan mevon flugantan ĉien, mortontan…Kiam ŝi finis la ludon, la spektantoj ankoraŭ ne elliberigis sin el la malĝojo. Post ioma silento ili varme aplaŭdis. Ili dankis la ĉinan artistinon pro ŝia bona kompreno kaj prezento de la portugala nacia muziko. Jiang Kemei foje kaj refoje revenis al la scenejo por danki aplaŭdon de la spektantoj. Ŝi diris, ke korda muziko de Ĉinio estas intima al la vivo. Ĝi estas taŭga por esprimi la homan senton. Ja en tio estas ĉarmo de huĉin-o. 

Jiang Kemei faras ĉion eblan por disvolvi la ĉarmon de huĉin-o. Ĉina huĉin-o havas 5 specojn, ĉiu kun 2 kordoj kaj unu arĉo, tamen pro diferenco de materialoj, strukturoj kaj ludmanieroj ili havas proprajn karakterizaĵojn. La muziko ludita per banhu-o de norda Ĉinio estas patosa, tiu per gaohu-o de suda Ĉinio—delikata, tiu per ĝinghu-o por pekina opero—kadenca, tiu per erhu-o—lirika, tiu per ĝonghu-o similas la mezosoprano. En Ĉinio multaj povas ludi unu el la 5 specoj de huĉin-o, sed malmultaj bone ludas 5 specojn. Tamen Jiang Kemei en la banhu-a fakultato en la Centra Konservatorio de Ĉinio studis la 5 specojn, kaj antaŭ diplomiĝo, ŝi donis specialan solo-koncerton, kie ŝi ludis la 5 specojn. Maljunaj muzikistoj kun miro rimarkis, ke ŝi havas riĉan kaj distingiĝan esprim-kapablon. 

Ekde 1992, Jiang Kemei estis trifoje invitita al Internacia Muzika Tago en Aomen, tiam ŝi ne nur donis solo-koncerton, sed ankaŭ prezentis kune kun Aomen-a orkestro kaj okazigis kurson de arto. En tiuj tagoj diversalandaj kaj diversnaciaj homoj ofte sursceniĝis por rigardi la diversajn huĉin-ojn malantaŭ Jiang. Ili ne sciis kiel ŝiaj fingroj faras diversajn sonojn sur du kordoj: lirlado, pluvado, birdokanto, homa krio kaj ĉevala henado, tamtamado kaj gongado. En 1995 en Francio iu 85-jaraĝa artisto, premante ŝian manon, diris: "Bonege! Via ludo rememorigis min pri Ĉinio, pri la antikvaj ĉinaj filozofoj Zhuangzi kaj Laozi." 

Eble la sono de huĉino iagrade konkordas al la spirito de la du filozofoj. Jiang Kemei malalte taksas famon kaj profiton. Ŝi opinias, ke la artistoj unue estas veraj homoj, malsamaj personecoj kondukas al malsamaj artoj. Tial ŝi sincere akompanas huĉinon.

Kategorio: Arĉinstrumentistoj
Provinco Adana

**Adana** estas provinco de Turkio. Ĝia ĉefurbo Adana portas la saman nomon. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La regiono situas sur parto de la mezepoka Armena reĝlando en Kilikio kaj armenoj estis amase murditaj en la okazintaĵoj konataj kiel Adana masakro.

* Distriktoj (*ilĉoj*): Aladağ, Ceyhan, Feke, İmamoğlu, Karaisalı, Karataş, Kozan, Pozantı, Saimbeyli, Seyhan, Tufanbeyli, Yumurtalık, Yüreğir.

## Geografio 
Adana estas 100 kilometrojn de oriento ĝis okcidento. Adana estas la kvina metropolano de Turkio, kio estas gvida komerca kaj kultura centro en la lando. Adana estas en la Anatolia regiono en la sudo de la lando kaj ĉe la marbordo de Mediteranea Maro. Adana situas je 36°30-25°38 norda kaj 34°48-36°41 suda.

## Vidindaĵoj 
Ripozloko Aslantaŝ. Nacia parko Karatepe. Fortikaĵoj Adana kaj Anavarza. Moskeo Ulu, moskeo Akĉa. Ponto Taŝkjoprju (Taşköprü). Akvorezervejo Sejĥan (Seyhan).

En la urbo Adana estas interesa etnografia muzeo.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 
* multaj fotoj el la provinca ĉefurbo 
* eligard  - attractions of tourism in Adana

Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Adana
Kategorio:Mediteranea regiono (Turkio)
Provinco Adıyaman

**Adıyaman** /adijaman/ estas provinco de Turkio. Ĝi situas en la regiono Sudorienta Anatolio. Administra centro de la provinco estas la samnoma urbo Adıyaman. Laŭ la stato de  en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

* Distriktoj (*ilĉoj*): Besni, Çelikhan, Gerger, Gölbaşı, Kahta, Samsat, Sincik, Tut.

maldekstra|eta|iuj el la historiaj statuoj proksime de la pinto de monto Nemrut

## Vidindaĵoj 
Fortikaĵoj Adijaman, Kahta kaj Besni. Ponto Cendere /ĝendere/. Kelkaj kavernoj kaj lagoj. Interesaj restaĵoj de kvar antikvaj urboj.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la provinca registaro 

Kategorio:Provincoj de Turkio
Kategorio:Provinco Adıyaman
Kategorio:Sudorienta Anatolio
Grado de libereco

**Grado de libereco** aŭ **libereca grado** estas filozofia kaj fizika nocio.

Iu grado de libereco de fizika sistemo estas formala priskribo de sendependa parametro, kiu kontribuas al la stato de la sistemo. La aro da ĉiuj dimensioj de sistemo estas konata kiel faza spaco.

En meĥaniko, oni povas paroli pri geometria, kinematika libereca grado, kio signifas la moviĝemon de io.

En statistiko, la nombro da liberecaj gradoj estas, en la fina kalkulado, la nombro da valoroj, kiuj estas liberaj varii
.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.chemgapedia.de/vsengine/vlu/vsc/de/ch/3/anc/ir_spek/molekuelschwingungen.vlu/Page/vsc/de/ch/3/anc/ir_spek/schwspek/mol_spek/anzahlmolscw_m19ht0300.vscml.html Libereca grado pri molekuloj (kun animacio)

Kategorio:Fiziko
Kategorio:Filozofio
Kategorio:Mekaniko
Kategorio:Statistiko
Ludkonzolo

dekstre|thumb|Variaj ludkonzoloj
**Ludkonzolo** (ankaŭ **videoludilo**) estas elektronika aparato, aŭ konzolo, kies unua celo estas uzi videoludojn.

Ludkonzoloj povas esti hejma (oni devas konektiĝi ĝin al televidilo), portebla (ĝi havas sian propran ekranon) aŭ aĵo de vidila ludilejo (kiam ĝi havas sian propran formaton por esti en vidila ludilejo).

La unuaj ludkonzoloj estis facile distingeblaj el komputiloj. Hodiaŭ la distingo ne tiom facilas ĉar nunaj ofte havas sian propran operaciumon kaj povas esti uzataj por multaj aferoj, ne nur por videoludi.

## Tempolinio 
## Ankaŭ vidu 
* Listo de videoludiloj
* Historio de videoludoj
* PlayStation
* Xbox One

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.konsolifin.net 
* http://www.pong-story.com/intro.htm 

Kategorio:Videoludoj
Kategorio:Ludkonzoloj
Kategorio:Komputiko
QRIO

eta|QRIO
**Qrio** ("Quest for cuRIOsity", originale ekinte kiel *Sony Dream Robot* aŭ *SDR*) estas humanoida roboto de Sony, kun alto de ĉirkaŭ 60cm. Ĝi estas komparebla kun la Honda-a Asimo. Ĝi estis unuafoje prezentita sub la nomo *SDR-4X*, nun ĝi estas traktita kiel plukonduka "eksperimento" de Sony-a Aibo.

Qrio kapablas salteti, kuri, trotuar-iri, futbal-ludi, legi historiojn, kanti, danci al tio kaj multajn aliajn. Ĝi posedas (en 2005 nur japanan) vortan trezoron de ĉirkaŭ 60.000 vortoj kaj tiel ĝi kapablas iomete paroli.

Ĝi prezo estas de 30.000 ĝis 40.000 usonaj dolaroj, per tio oni esperas aĉetatakon kiel ĉe Aibo.

## Eksteraj ligiloj 
* Qrio Sony Global 

Kategorio:Robotoj
Katav-Ivanovsk

**Katav-Ivanovsk** () estas urbo en Ĉelabinska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 75424.

La urbo estis fondita en jaro 1757.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1939.

La interurba telefona kodo estas 35147, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur okcidenta deklivo de suda Uralo, ĉe rivero Katav (Катав) (kiu demaldekstre enenfluas en riveron Jurjuzanj (Юрюзань)).

La urbo estis fondita kiel loĝejo dum konstruado de ferproduktanta uzino ĉe rivero Katav.

En jaro 1959 la urbo havis 20,6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 20,2 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Ĉelabinska provinco
Katajsk

**Katajsk** () estas urbo en Kurgana provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 37212501.

La urbo estis fondita en jaro 1655.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1944.

La interurba telefona kodo estas 35251, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

La urbo estas apud meza Uralo de oriento, ĉe rivero Isetj () (baseno de rivero Obj) ĉe enefluo en ĝin de rivero Katajka ().

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 11,8 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 15,8 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Kurgana provinco
Kaĉkanar

**Kaĉkanar** () estas urbo en Sverdlovska provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 65448.

La urbo estis fondita en jaro 1958.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1968.

La interurba telefona kodo estas 34341, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas 2 horoj (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas sur orienta deklivo северной части Meza Uralo, inter riveroj Isi (Исы) kaj Vii (Выи) (baseno de rivero Obj).

En la urbo estas fervoja stacio.

En jaro 1959 la urbo havis 4 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 44,7 mil loĝantojn.

## Vidu ankaŭ 
* Trolebusa transporto en Kaĉkanar


Kategorio:Urboj de Sverdlovska provinco