open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blazono de Liono

eta|Blazono de Liono
La **blazono de la urbo Liono**, plej antikva ĉefurbo de Gaŭlio, reflektas la historion de la urbo tra la diversaj periodoj kiuj datiĝas de 1859, kaj estas la sama kiel dum la Antikva Reĝimo.

Tiu blazono estas priskribita tiel : « Gorĝa kun arĝenta leono, kun lazura kapo ŝarĝita per tri oraj lilifloroj ».

## Ornamaĵoj 
dekstra|eta|150x150ra|Blazono kaj militkrio de la urbo Liono.
dekstra|eta|150x150ra|Reprezentado de la blazono de la urbo Liono kun du anĝeloj en *tenantoj*
La ornamaĵoj ne estas laŭvorte parto de la blazono, kvankam ankaŭ ili estis kodigitaj. Ili situas ĉirkaŭ la blazono. Tiuj de Liono estas:
* La mura krono, simbolo de fortikaj urboj.
* La militkrio: «*Avant, Avant, Lion le melhor!*» (en la arpitana lingvo)
* La devizo: «*Virtute duce, comite fortuna» («Gvidita per kuraĝo, kun fortuno kiel kamarado»)*

* La dekoracioj kiujn la urbo Liono ricevis estas jenaj:
** Kruco de kavaliro de la Honora Legio
** Militkruco 1914 – 1918
** Medalo de Rezistado

## La deveno de la leono de la blazono de Liono 
Kvankam la vortoj ‘Liono’ kaj ‘leono’ prononciĝas same en la francan, la nomo de la urbo Liono ne havas rilaton kun la besto. Aliflanke, la vorta simileco influas la fakton ke la leono estas simbolo de la urbo (Laŭnomaj blazonoj).

## Referencoj
Kategorio:Historio de Liono
Kategorio:Blazonoj
Eŭgenila izoamila etero

**Eŭgenila izoamila etero** aŭ **izoamila eŭgenila etero** estas organika kombinaĵo rezultanta per senhidratigado de **eŭgenanolo** kaj **izoamila alkoholo**. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Eŭgenila izoamila etero posedas 15 karbonatomojn, 22 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn. Eŭgenila izoamila etero uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **eŭgenila izoamila etero** per senhidratigado de **eŭgenanolo** kaj **izoamila alkoholo**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **eŭgenila izoamila etero** per traktado de **eŭgenolo** kaj **eŭgenila klorido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **eŭgenila izoamila etero** per hidrolizo de **eŭgenila izoamila sulfido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **eŭgenila izoamila etero** per traktado de **eŭgenila klorido**, **izoamila klorido** kaj **natria hidroksido**:

### Sintezo 5 
* Preparado de la **eŭgenila izoamila sulfato** per traktado de **eŭgenila izoamila etero** kaj **sulfura trioksido**:

## Vidu ankaŭ 
* Etero

## Referencoj 
Kategorio:Eteroj
Insektobredado

**Insektobredado** estas la praktiko bredi insektojn kiel brutojn. Oni bredas ilin kaj por ekspluati substancojn, kiujn iliaj korpoj produktas (ekz. silkon, mielon, lakon, aŭ insektan teon), aŭ iliajn korpojn mem kiel homan aŭ dombestan nutraĵon, farbon, kaj alie.

## Bredataj insektoj
### Griloj
Inter la miloj da specioj de griloj, la hejma grilo (*Acheta domesticus*) estas la plej ofte konsumata de homoj kaj ofte ankaŭ konsumigata al aliaj dombestoj. En la amasbredejoj, mortigaj malsanoj kiel hejmgrila densviruso facile disvastiĝas. Ili facile mortas antaŭ ol kreski ĝis buĉebla grando se ili ricevas la plej facile haveblajn kaj malmultekostajn nutraĵojn.La metodo buĉi la grilojn kutime estas elektita nur por doni la plej deziratajn ecojn al la vendota produkto; kutime ĝi estas frostigo.
 
## Ekologio
Kiel ĉe vianda produktado ĝenerale, insektobredado estas malpli efika ol rekta homa konsumado de plantoj, ĉar la kvanto da manĝebla viando, kiun oni produktas, estas malpli ol la nutraĵo konsumita de la besto. La proporcio ĉe tenebriidoj kaj griloj estas proksimume 2-3 : 1, simile kiel ĉe domaj birdoj.

## Referencoj
Kategorio:Bestobredado
Kategorio:Bestaj rajtoj
Kategorio:Bestoprotektado
Kategorio:Bruto (agrikulturo)
The King in Yellow

***The King in Yellow*** (esperante: *La Flav-Vestita Reĝo*) estas novelaro de usona verkisto Robert W. Chambers, unuafoje eldonita de F. Tennyson Neely en 1895. La unua brita versio estis eldonita de Chatto & Windus en 1895 (316 paĝoj).

La libro enhavas naŭ novelojn kaj sekvencon de poemoj; dum la unuaj rakontoj apartenas a la ĝenroj de supernatura hororo kaj stranga fikcio, *The King in Yellow* progrese ŝanĝas al pli facilanima tono, finiĝante kun amaferaj rakontoj sen hororaj aŭ supernaturaj elementoj. La hororaj rakontoj estas aprezegataj, kaj kritikistoj kiel E. F. Bleiler kaj T. E. D. Klein priskribas la libron kiel supernatura klasiko. Lin Carter nomis ĝin "absoluta  majstroverko, probable la plej bona libro de stranga fantasto skribita en ĉi tiu lando inter la morto de Poe kaj la leviĝo de Lovecraft", kaj ĝi estas influo en Lovecraft mem.

La libro estas nomita laŭ la samnoma teatraĵo en la rakontoj kiu reokazas kiel motivo en la unuaj kvar rakontoj, malpermesa teatraĵo kiu okazigas frenezon en tiujn, kiuj legas ĝin.

## Referencoj 
Kategorio:Libroj aperintaj en 1895
Kategorio:Novelaroj
Kategorio:Usona spekulativa fikcio
Kategorio:Gotika fikcio
Kategorio:Hororo
Las Fraguas (stacidomo)

**Las Fraguas** () estas fervoja stacio situanta en la hispana municipo Arenas de Iguña, en la aŭtonoma komunumo Kantabrio. Ĝi estas parto de la linio C-1 de Cercanías Cantabria funkciigata fare de Renfe.

## Vidu ankaŭ 
* Arenas de Iguña

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Arenas de Iguña
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Kantabrio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Lipany (Vitice)

**Lipany** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Vitice, en distrikto Kolín. Ĝi troviĝas proksimume 1,7&nbsp;km oriente de Vitice. Estas ĉi tie registritaj 42 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Lipany situas en katastra teritorio **Lipany u Vitic** kun areo 3,19&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1357, kiam ĝi estis komune kun pluaj bienoj donacita al nove fondita monaĥejo en Klášterní Skalice.

En la katastro de vilaĝo, sur pinto de nivellinio 367 Lipská hora, estis la 11-a de septembro 1881 senvualigita tumulo de Prokop Holý, kiu rememorigas memoron de viktimoj de batalo ĉe Lipany.

## Loĝantaro
## Pluaj fotografioj 

Lipany, zámek.jpg|Konstruaĵo de kastelo
Lipany, boží muka, zvonička.jpg|Dia torturo kun sonorilejeto en vilaĝplaco
Lipany, památník obětem I. sv. války.jpg|Monumento al viktimoj de la 1-a mondmilito 

Kategorio:Vitice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kolín
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
La Cavada (stacidomo)

**La Cavada** () estas fervoja haltejo situanta en la urbo La Cavada de la komunumo Riotuerto (Kantabrio). Ĝi situas sur la metra ŝpura linio Orejo-Liérganes.

Ĝi estas parto de la mallarĝŝpura reto funkciigata fare de Renfe Operadora tra ĝia komerca divizio Renfe Cercanías AM. Ĝi estas integrita en la kerno de Cercanías Cantabria ĉar ĝi apartenas al linio C-3 (iama F-2 de FEVE), kiu ligas Santanderon kun Liérganes.

## Vidu ankaŭ 
* Riotuerto

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Riotuerto
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Kantabrio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
La Tomatina

La **Tomatina** estas hispana festivalo kiu okazas ĉiujare kiel parto de la urbaj festoj (*fiestas patronales*) de Buñol (Valencia regiono) la merkredon de la lasta semajno de aŭgusto. Ĉe la festivalo, partoprenantoj ĵetas tromaturajn tomatojn unu al la alia .

Aktuale en 2013, enirejo al la festivalo estas kondiĉigita de pago kaj la nombro da partoprenantoj estas limigita, pro sekureckialoj.

La tradicio komenciĝis ĉirkaŭ 1945, sed la origino de la festivalo estas neklara. Eblas, ke ĝi estas la evoluo de malgranda manĝbatalo kiu fariĝis tradicio, aŭ la rezulto de tumulto post la renversiĝo de kamiono ŝarĝita per tomatoj .

## Priskribo 
En la festivalo, al kiu miloj (ĉ. 50.000 en 2012, ekde tiam ĉ. 20.000 pro limigo de la nombro da partoprenantoj) el la tuta mondo amasiĝas al Buñol (ĉ. 10.000 loĝantoj), estas ĵetitaj tromaturaj tomatoj tra la stratoj en sendanĝera batalo. La jam tromaturaj tomatoj estas forĵetitaj per kamionoj en la stratojn de Buñol je la tuno, tiel ke post la batalo estas veraj riveroj de tomata suko kiu kuras tra la stratoj. La vizitantoj plejparte ne estas hispanaj, sed venas kiel turistoj el ĉiuj kontinentoj .

La centro de la batalo estas la Plaza del Pueblo, kie la tielnomita ŝtormo de ŝinko okazas komence ĉirkaŭ la 10-a. La provo estas grimpi supren sur sapan arbotrunkon ( hispane: *palo jabón* ) kiu estas proksimume 9 metrojn alta por atingi ŝinkon kiu estas alkroĉita tie. 

La fakta batalo komenciĝas je 11 a.t.m. precize kaj finiĝas horon poste. Post tio, ĵeti tomatojn jam ne estas permesita; tio ankaŭ estas observita kiel honorkodo. Por malhelpi gravajn vundojn, la regularo postulas, ke la tomatoj estu disbatitaj en via mano antaŭ ol ĵeti. Krome, provizantoj estas instrukciitaj nur provizi tromaturajn fruktojn. Post la batalo, estas helpemaj lokaj loĝantoj, kiuj uzas ĝardenhoson por liberigi la turistojn de tomatopecoj aŭ eĉ havigi duŝojn ĉe la fervoja stacidomo. Krome, ĉiuj kunbatalantoj konsideras ĝin kodo por helpi purigi la stratojn post la batalo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de La Tomatina
* Ayuntamiento de Buñol - La Tomatina 

Kategorio:Buñol
Kategorio:Aŭgustaj eventoj
Kategorio:Festivaloj
Levente Kiss (biologo)

**Levente Kiss** [kiŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kiss Levente** estas rumania hungara biologo, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2022).

Levente Kiss naskiĝis  en Târgu Mureș.

## Biografio 
Levente Kiss apartenis al la hungara minoritato de la lando. Li akiris diplomon en Bukareŝta universitato en 1988, baldaŭ sciencan gradon Ph.D. en Scienca Universitato Loránd Eötvös kaj li doktoriĝis (DSc) en 2009 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Pli frue en 2008 li ricevis honoran titolon titulara instruisto de Universitato de Panonio. Inter 2011-2016 li estis institutestro en Hungario, poste li estis profesoro de Universitato de Suda Kvinslando, ekde 2020 direktoro de la loka biologia centro. Lia ĉefa intereso estas la planta protekto. Li ricevis premiojn en 1998 kaj 2003.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A lisztharmatgombák antagonista gombái és ezek szerepe a biológiai védekezésben* (1993)
* *Növénykórokozók a múltból: herbáriumi anyagok molekuláris vizsgálata* (2005)
* *Ismeretlen ismerős: a paprikalisztharmat* (2014)
* *A szőlőlisztharmat kórokozó (Erysiphe necator) sdhi-fungicidekkel szembeni rezisztenciája az Egri Borvidéken* (kunaŭtoro, 2024)

## Fontoj 
* datenoj kun foto
* datenoj kun foto
* aprezo kun foto (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Mária B. Szendrei

'*** [mAria bE sendrei], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **B. Szendrei Mária*' aŭ *Bálintné Szendrei Mária* estas hungara matematikisto, altlerneja instruisto. Ŝi estis ĝemelo kun Ágnes Szendrei.

 naskiĝis  en Szeged.
 
## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris matematikistan diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1976. Post la diplomo ŝi estis asistanto (1976-1983), lektoro (1983-1988), docento (1988-1997), poste profesoro, inter 2007 kaj 2018 ŝi estis ankaŭ katedrestro. Helpe de stipendioj ŝi esploris en Darmstadt (1991), Kassel (1997), Budapeŝto (2010 kaj 2018). Intertempe ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1986, ŝi doktoriĝis (DSc) en 1996 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝi ricevis premiojn inter 1976-2012.

## Elektitaj kontribuoj 
* *On the structure of orthodox semigroups* (1977)
* *Absztrakt algebrai feladatok* (libro, kunaŭtoro, 1985, 1988, 1993, 1998, 2005)
* *A finite non-embeddable E-unitary regular semigroup* (1998)
* *Rees matrix semigroups and the regular semidirect product* (kunaŭtoro, 2005)
* *Framework for diagnostic assessment of mathematics* (kunaŭtoro, 2011)
* *On the structure of cancellative conjugation semigroups* (2022)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto (legebla pli malsupre)
* datenoj kun foto
* datenoj kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Radovesnice I

**Radovesnice I** () estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Mezbohemia regiono, en distrikto Kolín proksimume 5 km sudokcidente de urbo Kolín. En  ĝi havis .

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1266.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kastelo 
* Baroka grenejo
* Domo n-ro 32

## Pluaj fotoj 

Image:Radovesnice_I_d._ZamekBranaZadni.jpg|Okcidenta pordego de kastelo (ĉe grenejo)
Image:Radovesnice_I_e._BarokniSypka.jpg|Baroka grenejo
Image:Radovesnice_I_f._RoubenaChalupaCP32.jpg|Domo n-ro 32
Image:Radovesnice_I_g._ObecniUrad.jpg|Municipa ofico
Image:Radovesnice_I_j._PamatnikJV.jpg|Monumento de aviadila akcidento

Kategorio:Municipoj en distrikto Kolín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kolín
Kategorio:Municipoj en Ĉeĥio kun numero en nomo
Kategorio:Setlejoj en Suprasazava montetaro
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Radovesnice II

**Radovesnice II** () estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Mezbohemia regiono, en distrikto Kolín proksimume 16 km nordoriente de urbo Kolín. En  ĝi havis . Konsisto de la municipo estas ankaŭ vilaĝo Rozehnaly.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1347.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Statuo de sankta Johano Nepomuka 
* Muzeo de veteranoj - ekspozicio de historiaj motorcikloj kaj traktoroj precipe de ĉeĥa, sed ankaŭ eksterlanda provenienco

## Pluaj fotoj 

File:Radovesnice II, North 2.jpg | Domo en la norda parto
Socha svatého Jana Nepomuckého v Radovesnici II (Q94448081).jpg|Statuo de sankta Johano Nepomuka
Radovesnice II, North Common.jpg|Radovesnice II


Kategorio:Municipoj en distrikto Kolín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kolín
Kategorio:Municipoj en Ĉeĥio kun numero en nomo
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Depresio Kattara

La **Kattara Depresio** (), estas valo en la Okcidenta Dezerto en provinco Matruh (kies ĉefurbo estas Marsa Matruh) en nordokcidenta Egiptio. 

La malaltiĝo estas averaĝe proksimume 60 metroj, kaj inkluzivas la plej malsupran punkton de 133 metroj, sub marnivelo . Ĝi estas la plej malalta punkto de la Afriko post lago Assal en Ĝibutio (155 metrojn sub la marnivelo).

La depresio estas la plej granda depresio de la mondo kun areo inter 26,000 kaj 44,000 km2. Ĉe la fundo de Kattara estas salkrusto, salebenoj, sablaj dunoj kaj salaj marĉoj. La depresio etendiĝas inter la latitudoj de 28°35' kaj 30°25' norde kaj la longitudes de 26°20' kaj 29°02' oriente .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Detala mapo de Egiptio (inkluzivanta la depresio de Qattara) 
* Mediteranea-Qattara hidroelektra plano

Kategorio:Depresio (geologio)
Kategorio:Basenoj en Afriko
Kategorio:Terformoj en Egiptio
Kategorio:Dezertoj en Egiptio
Kategorio:Geografio de Egiptio
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Las Caldas de Besaya (stacidomo)

**Las Caldas de Besaya** () estas fervoja haltejo situanta en la hispana municipo Los Corrales de Buelna, en la aŭtonoma komunumo Kantabrio. Ĝi estas parto de la linio C-1 de Cercanías Cantabria funkciigata fare de Renfe.

## Bildgalerio 

Las Caldas de Besaya - Estación de Adif 2.jpg|Nomo
Las Caldas de Besaya - Estación de Adif 3.jpg|Kajo

## Vidu ankaŭ 
* Los Corrales de Buelna

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Los Corrales de Buelna
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Kantabrio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Tuřany (distrikto Kladno)

**Tuřany** estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Kladno en Mezbohemia regiono. Ĝi etendiĝas en Malsupraohara tabulo, 12&nbsp;km nordokcidente de Kladno kaj kvin kilometrojn okcidente de urbo Slaný. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1115.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Tuřany**
* Byseň

## Memorindaĵoj 
* tombeja preĝejo de Ĉielpreno de Virgulino Maria
* ligna sonorilejo el la jaro 1717
* ŝtona mejloŝtono
* baroka kapeleto, ĉe kampa vojo direkte al Studeněves

## Pluaj fotoj 

Tuřany (Kladno District), domy.JPG|Tuřany
Tuřany (u Slaného) - ulička v jižní části vsi, vlevo vpředu čp. 92 a 98, vpravo čp. 94.jpg|Strato en Tuřany
Tuřany (u Slaného) - škola (1).jpg|Lernejo


Kategorio:Municipoj en distrikto Kladno
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kladno
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
László Gergely Lukács

**László Gergely Lukács** [lAslO gergej lukAĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **László Gergely LUKÁCS** estas hungara kuracisto, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2022).

 naskiĝis  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 akiris medicinan diplomon en Universitato Semmelweis en 1981, poste pliajn branĉajn diplomojn. Li kandidatiĝis (CSc) en 1992 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Kiel kuracisto li laboris inter 1995-2007 en :en:Hospital for Sick Children (Toronto), tiutempe li esploris kaj instruis en rango profesoro en Universitato McGill. Li esploris biokemian, farmakologian kaj genetikan moduladojn de la transportaj proteinoj, ankaŭ li skizis gvidliniojn por la elekto de necesaj medikamentaj kombinaĵoj.

## Elektitaj kontribuoj (ĉiam kunaŭtoro) 
* *Metabolic instability of plasmid DNA in the cytosol: a potential barrier to gene transfer* (1999)
* *N-glycans are direct determinants of CFTR folding and stability in secretory and endocytic membrane traffic* (k2009)
* *Mechanism of parkin activation by phosphorylation* (2018)
* *Allosteric folding correction of F508del and rare CFTR mutants by elexacaftor-tezacaftor-ivacaftor (Trikafta) combination* (2020)

## Fontoj 
* datenoj kun foto
* aprezo kun foto (legebla pli malsupre)
* publikaĵoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Usonaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Granda Sablomaro

eta|245x245ra|Ŝtona areo de la Granda Sabla Maro.
eta|245x245ra|Duna skemo en la Granda Sabla Maro, Egiptio. NASAa Tero Observatorio.La **Granda Sabla Maro** estas proksimume 72,000 km2 sabla dezerto (ergo) en Saharo inter okcidenta Egiptio kaj orienta Libio en Nord-Afriko. Plejparto de la areo estas kovrita de sablaj dunoj .

La pejzaĝo estas videbla en satelitaj fotoj en longaj sablaj krestoj kiuj ĝenerale kuras en nord-suda direkto. Tamen, malgraŭ la ŝajna unuformeco, la Granda Sablomaro havas du grandajn areojn kun malsamaj specoj de megadunoj .

La dunoj de la Granda Sabla Maro kovras ĉirkaŭ 10% de la tuta areo de la Okcidenta Dezerto de Egiptio. La Oazo Siva en Egiptio, proksimume 50 km oriente de la libia limo, estas en la orienta parto de la Granda Sabla Maro.

Ĉi tiu maro de sablo estis bone konata de la tuaregoj kaj komercistoj, kiuj transiris la Saharon helpe de karavanoj, sed la unua dokumenti ĝin estis la germana geografiisto Friedrich Gerhard Rohlfs. Rohlfs partoprenis esplorekspedicion al la libia dezerto en 1873-1874, kaj li nomis la vastaĵon de dunoj kiuj malhelpis lin atingi sian cellokon en al-Kufra la "Granda Sabla Maro" (Große Sandmeer). Nur jarjubileo post li, en la vojaĝoj kaj mapoj de Ahmed Hassanein, la plena amplekso de la Granda Sabla Maro komencis iĝi klara. Ralph Bagnold kaj liaj kunvojaĝantoj en la dezertoj de Egiptio kaj Libio estis la unuaj se temas pri transiri la Grandan Sablomaron pere de motorveturilo en la periodo ĵus antaŭ la Dua Mondmilito.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Dezerta vitro
* Libia Dezerto
* Saharo

## Eksteraj ligiloj 
* Egiptia Vojaĝado - La Granda Sabla Maro
* Dezerto Geomorfologio
* La Granda Sabla Maro - Malĝentilaj Gvidiloj 
Kategorio:Dezertoj en Libio
Kategorio:Dezertoj en Egiptio
Kategorio:Geografio de Egiptio
Kategorio:Geografio de Libio
Dobřichov

**Dobřichov** () estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Mezbohemia regiono, en distrikto Kolín proksimume 13 km nordokcidente de urbo Kolín. En  ĝi havis . Tra Dobřichov trafluas rivero Výrovka, kiu estas maldekstraflanka alfluanto de  Elbo.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1345.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Baroka preĝejo de La plej sankta Triunuo 
* Naturmemorindaĵo Sládkova stráň proksime de la municipo

## Pluaj fotoj 

Dobřichov za mostem.JPG|Dobřichov
Dobřichov, křižovatka.jpg|Dobřichov
Overview of Dobřichov, Kolín District.jpg|Vido al Dobřichov

Kategorio:Municipoj en distrikto Kolín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kolín
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Nová Ves I

**Nová Ves I** () estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Mezbohemia regiono, en distrikto Kolín proksimume 6 km nordokcidente de urbo Kolín. En  ĝi havis .

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1290.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* Nová Ves I
* Ohrada

## Memorindaĵoj
* Preĝejo de sankta Venceslao
* Monumento de batalo ĉe Kolín sur altaĵo Bedřichov

## Naturrilatoj 
Sur la okcidenta rando de la municipo troviĝas naturmemorindaĵo Lom u Nové Vsi kaj en la orientan parton de la katastra teritorio Nová Ves&nbsp;I trafas parto de naturrezervejo Veltrubský luh.

## Pluaj fotoj 

Památník bitvy u Kolína na vrchu Bedřichov jihozápadně od Nové Vsi (Q38036110) 01.jpg|Monumento de batalo ĉe Kolín
Nová Ves I - zastávka.jpg|Fervoja haltejo


Kategorio:Municipoj en distrikto Kolín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kolín
Kategorio:Municipoj en Ĉeĥio kun numero en nomo
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
La Casa Astratta

**La Casa Astratta** ("Abstrakta Domo") estas palaco situanta ĉe Viale Beatrice d'Este 24, Milano, Italio, en la historia centro de Milano ene de la luksa distrikto Quadronno, konata pro sia kolekto de verkoj el la kvindekaj jaroj.

La Palazzo La Casa Astratta estis konstruita de Carlo Perogalli kaj Attilio Mariani kune kun la pentristo Francesco Magnelli en 1952. Carlo Perogalli kaj Attilio Mariani kompletigis la najbaran konstruaĵon en Viale Beatrice d'Este 26 en 1952, dum Giordano Forti kaj Camillo Magni en 1957 kreis la Palazzo Forti, fariĝante la tuta areo ekstera muzeo. La Abstrakta Domo de Viale Beatrice d'Este en Milano estas la majstraĵo de la Movado por Konkreta Arto.

## Historio 
*Abstrakta Domo* estas la esprimo de la konceptaj arkitekturaj teorioj de Carlo Perogalli kaj Attilio Mariani, sintezo aplikita al konstruaĵo de la artmovado Movimento Arte Concreta (MAC), fondita en 1948 en Milano fare de Atanasio Soldati, Gillo Dorfles, Bruno Munari kaj Gianni Monnet, kun la celo superi la figuran arton per referenco al la lecionoj de Vasilij Kandinskij.

La Domo estas difinita de la arta kritikisto Claudio Camponogara kiel "unu el la plej riĉaj kaj signifaj konstruaĵoj de la tuta konkreta artmovado".

La pentristo Francesco Magnelli, aktiva en Parizo, aparte kunlaboris kun la dezajnistoj por aranĝi la fasadon, kie la apartamentoj estas distribuitaj laŭ pentra skemo, inspirita ankaŭ de la artisto Alberto Magnelli. La sama dezajno estas ripetita en negativa maniero ene de la enirhalo per arta enmetaĵo en la planko el kaŭĉuko por establi proksiman rilaton inter la ekstera fasado kaj la interna spaco. Skulptaĵo estis kreita de Attilio Mariani en la atriumo.

## Stilo 
Dum mallonga periodo (de 1948 ĝis 1958), Milano fariĝis la urbo kie arkitektoj kaj artistoj povas eksperimenti novan koncepton de la rilatoj inter la artoj. La *Maison Abstraite* montras kiel la konkretaj formoj ne estas simple pentraĵoj aplikitaj sur la muroj de konstruaĵo desegnita aparte de alia persono, sed naskiĝas kaj disvolviĝas kune kun la arkitekturo al kiu ili identiĝas.

La tasko rompi la stereometrian strukturon de la konstruaĵo estas konfidita al la balkonoj kiuj, kunigitaj en lerta ludo de koloroj, animas la fasadon de traboj de intensa bluo kaj donas la impreson de granda abstrakta komponaĵo agrabla al la okulo kaj funkcia. La sama koncepto estas reproduktita negative en la interno de la enireja halo, kie inkrustaĵo de la planko el kaŭĉuko celas establi proksiman rilaton inter la ekstera fasado kaj la interna spaco, kie ankaŭ troviĝas la skulptaĵo de Attilio Mariani. Carlo Perogalli ankaŭ konsideras ĉi tiun kreaĵon kiel unu el la plej originalaj kaj signifaj en kiuj .

La fasado estas dotita de moviĝo kaj plastikeco per la elstaraĵoj de la balkonoj kaj la bow-windows kiujn la kolora ludo emfazas: revestado en blanka marmoro, speguloj en nigra ceramika mozaiko, balkonoj en blua ceramika mozaiko.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :it:Viale Beatrice d'Este ()

## Eksteraj ligiloj 
* Casa astratta - Milano (MI)  Architettura in Lombardia dal 1945 ad oggi

Kategorio:Konstruaĵoj en Milano
Metila pentila etero

**Metila pentila etero** aŭ **metoksopentano** estas organika kombinaĵo rezultanta per senhidratigado de **metanolo** kaj **amila alkoholo**. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Metila pentila etero posedas 6 karbonatomojn, 14 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. Metila pentila etero uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj. 
 

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **metila pentila etero** per senhidratigado de **metanolo** kaj **amila alkoholo**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **metila pentila etero** per traktado de **metanolo** kaj **amila klorido**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **metila pentila etero** per hidrolizo de **metila pentila sulfido**:

### Sintezo 4
* Preparado de la **metila pentila etero** per traktado de **metila klorido**, **amila klorido** kaj **natria hidroksido**:

### Sintezo 5
* Preparado de la **metila pentila sulfato** per traktado de **metila pentila etero** kaj **sulfura trioksido**:

## Vidu ankaŭ
* Etero

## Referencoj 
Kategorio:Eteroj
Mersa Matruho

**Mersa Matruho** () estas havenurbo en nordokcidenta Egiptio, situanta ĉe Mediteranea Maro, 270 km okcidente de Aleksandrio kaj 210 km al la libia limurbo Sallum sur la ĉefŝoseo de la Nildelto al la limo kun Libio. Alia aŭtovojo kuras suden de la urbo kaj direkte al la okcidenta dezerto de Egiptio kaj la oazoj de Siva kaj Baharija. La ejo estis geografie signifa estante la nura fidinda haveno inter Aleksandrio kaj Tobruk (Antipyrgos de la antikva epoko) en orienta Libio . 

Mersa Matruho havis 108.774 loĝantojn en 2006, taksita je 144.961 en 2017 . Ĝi estas la provinca ĉefurbo de provinco Matruh.

Marsa Matruho estas signifa feriejo por turistoj kaj aliaj vizitantoj, kaj el Eŭropo kaj la pli bonhavaj el Kairo . La loko havas sian propran flughavenon, Marsa Matruh Internacia flughaveno. La urbo havas molajn plaĝojn kun blanka sablo kaj trankvila, travidebla maro. La golfo estas protektita kontraŭ altaj ondoj kun ŝtonoj kiuj formas naturan ĝeton, sed kun malgranda malfermaĵo kiu permesas aliron por pli malgrandaj boatoj kaj ŝipoj.

Arkeologio malkovris setladon de antikva Egiptio, interalie troviĝas ruinoj de templo atribuita al Ramseso la 2-a (ĉirkaŭ 1200 a.K.). Dum la regado de Aleksandro la Granda, la urbo estis konata kiel Amonia. Sub la Ptolemea Regno kaj poste sub la Orientromia imperio, la urbo estis nomita Paraitónion (koiné greke : Παραιτόνιον), kaj sub la Romia Imperio la loknomo estis latinigita al Paraetonium, kaj ĝi estis konata kiel grava komerca marhaveno.

Kiel brita armea bazo dum la Dua Mondmilito, pluraj bataloj estis elluktitaj en ĝia ĉirkaŭaĵo kiam la germana Afrikakorps provis konkeri ĝian havenon. Rezulte de la Batalo de Mersa Matruh, la urbo estis prenita fare de la germanoj, sed estis rekaptita en la posta Dua Batalo de Alamejno, je oktobro-novembro 1942.

Germanaj kaj italaj tombejoj estas konstruitaj sur monteto preteratentanta la maron. La britaj armebazoj kiuj situis proksime de la urbo poste fariĝis bazoj de la sovetia mararmeo en Mediteranea Maro.

## Fota galerio 

Dosiero:MarsaMatruhBeach1.jpg|Urba panoramo
Dosiero:El_Awwam_Mosque_2.jpg|La mineretoj de la ĉefa moskeo
Dosiero:Mersa_Matruh_2.jpg|Urba aspekto
Dosiero:Mersa_Matruh_Bus_Station1.JPG|Bushaltejo
Dosiero:Mersa_Matruh_1.jpg|murpentraĵo
Dosiero:Marsa_Matruh_Umbrellas_on_the_Waterfront.JPG|Jen la plaĝoj
Dosiero:Agiba_Beach---_Mersa_Matrouhشاطئ_عجيبه_--مرسي_مطروح.jpg
Dosiero:Mersa_Matruh_3.jpg
Dosiero:Rommel_beach_1.jpg
Dosiero:El_Gharam_beach_2.jpg
Dosiero:El_Gharam_beach_1.jpg

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bildoj de Mersa Matruh

Kategorio:Turismo en Egiptio
Kategorio:Urboj de Egiptio
Kategorio:Marhavenaj urboj
László Littmann

**László Littmann** [lAslO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Littmann László** estis hungara kardiologo, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2022).

 naskiĝis  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 akiris medicinan diplomon en Universitato Semmelweis en 1970, poste li studis kaj praktikadis en la kardiologia branĉo. Li kandidatiĝis (CSc kaj Ph.D.) en 1983 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Inter 1987-1990 li estis direktoro de instituto en Charlotte, poste en la sama urbo en :en:Carolinas Medical Center li estis kuracisto, esploristo kaj instruisto pri kardiologiaj okazoj. En 2016 li emeritiĝis, tamen li tenis plu kelkajn poziciojn. Li evoluigis novan algoritmon por rekoni kaj trakti formon de subita korhalto. En 2011 li priskribis la "prusan kaskan signon" kiel elektrokardiografian signon de kritikaj malsanoj kun alta morteco. Kelkaj el liaj novaj observaĵoj nun estas cititaj en la medicina literaturo kiel la signo de Littmann. Li ricevis usonajn premiojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Early Repolarization on Electrocardiography* (2010)
* *Electrocardiogram Changes From Ranolazine or From Takotsubo?* (2015)
* *Az orvostudomány aktuális problémái 24.* (libro sen eldonjaro, kunaŭtoro)
* *Az EKG szerepe életveszélyes állapotok felismerésében és kezelésében* (prelego, 2022)

## Fontoj 
* biografio hungare kaj angle kun foto
* datenoj kun foto
* aprezo kun foto (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kardiologoj
Kategorio:Usonaj kuracistoj
Kategorio:Usonaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lago Don Juan

La malgranda **Lago Don Juan** estas malgranda akvoareo situanta en la valo Wright sur Viktoria Lando en Antarkto. Tiu estas asertita esti la plej saleca akvo sur la Tero.

## Historio 
La lago estis malkovrita en 1961 fare de helikopterpilotoj Don Roe kaj John Hickey, laŭ kiuj ĝi estis nomita . Kiam la lago malfermiĝis, la akvotemperaturo estis −30 °C, sed ne estis glacio sur ĝi. Sur topografiaj mapoj publikigitaj en 1977, la areo de la lago estis 0.25 km². La lago havas platan fundon, ĝia averaĝa profundo estis 0.3 m. En 1998, la grandeco de la lago estis reduktita al 0.03 km², la profundo malpliiĝis al 0.1 m. La rezervujo estas priskribita kiel grundakvoelirejo. Sekaj valoj, en kiuj troviĝas tiaj lagoj, estas karakterizitaj de fortaj ventoj kaj ekstrema seka aero. Sub ĉi tiuj kondiĉoj, degelakvo formiĝis el la ĉirkaŭaj glaĉeroj, vaporiĝantaj, lasas mineralojn dissolvitajn en ĝi el la rokoj tra kiuj ĝi tralikiĝis . Dum almenaŭ la lastaj 2 milionoj da jaroj, kondiĉoj similaj al tiuj nunaj hodiaŭ ekzistis en la sekaj valoj, sub kiuj salkoncentriĝoj okazis. Lago Don Juan ne frostas eĉ vintre kiam la aertemperaturo falas ĝis −53 °C. La kalkulita konsisto de akvo je temperaturo de −51.8 °C estas 413 g/l CaCl 2 kaj 29 g/l NaCl . 

En la studo de Don Juan, sufiĉe signifaj niveloj de nitrooksido estis registritaj. Sur la Tero ĝi estas produktita de mikroorganismoj, sed neniuj vivestaĵoj estis trovitaj en Lago Don Juan. Montriĝis, ke N 2 O (kune kun aliaj gasoj - ekzemple hidrogeno ) estas produkto de la reago de rokoj kun salakvo. Esploristoj opinias, ke nitra rusto povas esti formita en simila ne-biologia maniero sur Marso, ĉar la kondiĉoj sur ĉi tiu planedo estas similaj al tiuj en la sekaj valoj de Antarkto .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Granda enfokusiĝo en Lago Don Juan, Antarkto 
* 
* Lago Don Juan GigaPan bildo
eta|771x771ra|La malgranda Lago Don Juan estas trovita proksime al pli malalta maldekstra (sudokcidenta) angulo de la mapo

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Senelfluaj lagoj
Kategorio:Salaj lagoj
Kategorio:Lagoj en Antarkto
Kategorio:Mondrekordoj
1-Hepten-3-ono

**Butila vinila ketono** aŭ **1-hepten-3-ono** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **vinila klorido** kaj **pentanalo**. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Butila vinila ketono posedas 7 karbonatomojn, 12 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. Butila vinila ketono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj. 
 

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **vinila butila ketono** per traktado de **vinila klorido** kaj **pentanalo**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **vinila butila ketono** per traktado de **etileno** kaj **butanoila klorido**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **butila vinila ketono** per traktado de **akroleino** kaj **klorobutano**:

### Sintezo 4
* Preparado de la **vinila butila ketono** per traktado de **akriloila klorido** kaj **butila klorido**:

## Vidu ankaŭ
* Ketono

## Referencoj 
Kategorio:Ketonoj
NASA Tera Observatorio

La **NASA Tera Observatorio** () estas Interreta eldonorganizaĵo funkciigita fare de NASA . Ĝi estas la plej granda libere havebla fonto de satelitaj bildoj kaj aliaj sciencaj informoj pri la Tero por uzo de la ĝenerala publiko. La projekto temigas informojn pri klimato kaj la medio, kiuj venas de la esplorado de NASA sur la Tero kaj ĝi estas financita de la impostpagantoj de Usono laŭ rajtigo de la Kongreso de tiu lando .

eta|200x200ra|Emblemo de la NASA Tera Observatorio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* NASA

Kategorio:NASA
Kategorio:Satelitoj
Kategorio:Geofiziko
Kategorio:Observado
Pesquera (stacidomo)

**Pesquera** () estas fervoja stacio situanta en la hispana komunumo Pesquera, en la aŭtonoma komunumo Kantabrio. Ĝi estas parto de la linio C-1 de Cercanías Cantabria funkciigata fare de Renfe.

## Vidu ankaŭ 
* Pesquera

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Pesquera
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Kantabrio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Kalvinana preĝejo (Bodajk)

La **kalvinana preĝejo** estas religia konstruaĵo en urbo Bodajk (Hungario).

## Historio 
Oni ne scias, kiam fondiĝis la kalvinana grupo en Bodajk, nur la unua mencio pri pastoro kaj matrikulo okazis en 1725. Laŭ stato en 1781 la kalvinanoj havis nek kirkon, nek paroĥon, nek lernejon. La kirko videbla ankaŭ nun estis konstruita en 1788. Interne la galerio por orgeno estis farita en 1932. En 1965 la preĝejo estis plene renovigita.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto, sed en la sama parcelo la paroĥejo kuŝas. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La turpinto estas plurlatera piramido. La enireja pordo estas ĉe maldekstra flanko de la navo tra porĉo. Interne la diserva tablo el marmoro estis kreita en 1862. Kruĉo estis farita en 1789, kupra pokalo en la 16-a jarcento, sed nun ĝi estas en muzeo.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* [
https://www.sulinet.hu/oroksegtar/data/telepulesek_ertekei/Bodajk/pages/fejezetek_bodajk/006_a_bodajki_reformatus_egyhaz.htm datenoj hungare]
* datenoj hungare (legebla pli malsupre)

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* sonorado

Bodajk
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Bodajk
eta|maldekstre|
Furanila acetono

**Furanilacetono** aŭ **metila furfurila ketono** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **2-metilfurano** kaj **acetila klorido**. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Furanilacetono posedas 7 karbonatomojn, 8 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn. Furanilacetono uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **furfuralo** per traktado de **acetila klorido** kaj **2-metilfurano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **furilacetono** per traktado de **acetaldehido** kaj **furfurila klorido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **acetono** per traktado de **furanila klorido** kaj **acetono**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **furilacetono** per traktado de **kloroacetono** kaj **furano**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketono

## Referencoj 
Kategorio:Ketonoj
Lago Vanda

eta|Frostita Lago Vanda kun la Onyx Rivero en la malfono dekstre
**Lago Vanda** estas lago en la Valo Wright en Viktoria Lando, Antarkto, en kiun fluas la rivero Onikso. La longo de la lago estas 5 km, kaj la maksimuma profundo estas 69 metroj. La akvokvanto estas 0,16 km³. Surfacareo - 5.2 km² .

La lago Wanda estas superrsaleca lago kun saleco pli ol dekoble ol la marakvo, pli granda ol tiu de la Morta Maro, kaj eble eĉ pli granda ol la lago Assal (Ĝibutio), kiu estas la plej sala lago en la mondo ekster Antarkto . Ankaŭ la lago Vanda estas meromikta, kio signifas, ke la pli profundaj akvoj de la lago ne miksiĝas kun la surfaco . Ekzistas tri malsamaj tavoloj de akvo: temperaturoj intervalantaj de 23 °C ĉe la fundo ĝis meza tavolo kun temperaturo de 7 °C kaj meza ĝis supra tavolo kun temperaturintervalo de 4. -6 °C . Lago Vanda estas unu el multaj salaj lagoj en la senglaciaj valoj de la Transantarktaj Montoj. La plej longa rivero en Antarkto, Onikso, fluas okcidente, profunde en la kontinenton, en la lagon Vanda. Ĉe la enfluejo de la rivero troviĝas la Nov-Zelanda hidrometeorologia stacio samnomita Vanda. De 1968 ĝis 1995 ĝi laboris senĉese. Ekde 1995, laŭsezona laboro estas farita.

La lago estas kovrita per 3.5-4 metroj da klara glacio la tutan jaron, kvankam dum la somermonatoj (komencante en malfrua decembro), polinio proksimume 50 metrojn larĝa formiĝas laŭ la marbordoj. La surfaco de la glacio ne estas kovrita per neĝo kaj estas "profunde sulkita per fendoj kaj degellinioj". En aŭtuno, la polinio denove frostiĝas .

Kvankam neniu specio de fiŝoj vivas en la lago Vanda kaj la rivero Onikso, tie estis registritaj mikroskopaj vivoj kiel cianobakterioj kaj algofloroj. Pro zorgoj pri la efiko sur la natura medio kiu povas ekesti dum la studo, plonĝagado estas limigitaj al laboro en la supra tavolo (super 30 metroj), kaj la uzo de malproksime funkciigitaj subakvaj veturiloj ne estas permesita .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Lagoj de la McMurdaj sekaj valoj
neniu|eta|600x600ra|Mapo de Valo Wright kun rivero Onyx kaj Lago Vanda

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Senelfluaj lagoj
Kategorio:Salaj lagoj
Kategorio:Lagoj en Antarkto
Kategorio:Mondrekordoj
Lago Assal

**Lago Assal** (, signifante "miela lago"), ) estas kratera kaj sala lago en Ĝibutio en Orientafriko. Tiu lago estas la plej sala lago en la mondo ekster Antarkto.

Lago Assal estas la plej malalta punkto en Afriko je 155 metroj sub la marnivelo. En la mondo, nur la Jordana valo (kaj specife la Morta maro) estas pli malalta. La lago situas en la Danakila dezerto, norde de la Afar Triangulo, ĉe la suda fino de la Granda Rifto.

La lago kuŝas en senelflua baseno ĉirkaŭita de montoj en ĉiuj direktoj. La ebenaĵo kie situas la lago havas areon de 115 km², el kiuj ĉirkaŭ 60 km² estas salaj. La lago mem estas ene de la kratero de vulkano. Ĝi estas 19 km longa kaj 7 km larĝa, kaj ĝia totala areo estas 54 kvadrataj km. Ĝia averaĝa profundo estas 7,4 m, kaj ĝi enhavas 400 milionojn da kubaj metroj da akvo. 

Assal Lago estas unu el la plej salaj lagoj en la mondo, kun saleco de 34.8%, 10 fojojn pli ol la salnivelo en la maro. Post nur du lag(et)oj en Antarkto, lago Vanda kun saleco de 35%, kaj lago Don Juan, kun saleco de 44%, sed antaŭ la Morta Maro, kun saleco de 34,2% (2011). Por komparo, la saleco de mediteranea akvo estas inter 3,5% ĝis 3,9% .

Tiel, la areo havas la plej grandajn kuŝejojn de mara salo en la mondo, kaj estas komerce ekspluatata fare de firmaoj al kiuj estis aljuĝitaj koncedoj fare de la aŭtoritatoj en kvar lokoj en la sudorienta parto de la lago. Fine de 2002, ''Société d'Exploitation du Lac* kaj *Société d'Exploitation du Salt Investment SA de Ĝibutio'' estis la plej grandaj produktantoj, kun merkatparto de 80% . 

Lago Assal estas konsiderata unu el la ĉefaj vidindaĵoj de Ĝibutio. 

## Fontoj 
* Mikrobiologia studo de Supersala lago en Franca Somalilando (angle)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ekstremaj lokoj sur Tero
Kategorio:Lagoj en Granda Rifto
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Krateraj lagoj
Kategorio:Salaj lagoj
Kategorio:Geografio de Ĝibutio
Kategorio:Lagoj en Afriko
Valo Wright

La **Valo Wright** estas la plej granda laŭ areo de la tri proksimume paralelaj antarktaj sekaj valoj kiuj situas sur la okcidenta marbordo de McMurdo Sound kontraŭ Insulo de Ross. Ĝi kuŝas inter la Valo Viktoria en la nordo kaj la Valo  Taylor en la sudo.

## Geografio 
La valo situas inter la Olimpo Montaro kaj Asgard Montaro kaj estas proksimume 60 km longa kaj averaĝe 8 km larĝa. Lago Vanda kuŝas en ĝi kaj, 9 km pli okcidente, la malgranda Lago Don Juan, la akvoareo kun la dua plej alta saleco en la mondo (nur Gaet'ale en Etiopio havas eĉ pli altan salecon). La valo estas krucita per la plej longa antarkta rivero, la Rivero Onyx. En la okcidento, la valo bifurkas en la Nordan Forkon kaj Sudan Forkon (kie kuŝas Lago Don Juan) ĉirkaŭ la Estrado por reunuiĝi ĉe la Supra Wright Glaĉero en areo nomita la Labirinto. Ĉe la orienta fino de la valo, direkte al la marbordo, estas la Malsupra Wright Glaĉero, kun Lago Brownworth ĉe la okcidenta parto. En la orienta duono de la valo, pluraj glaĉeroj fluas en la valon de la sudo, de la Asgard Montaro: la Meserve-Glaĉero, la Newall-Glaĉero kaj la Alberich-Glaĉero, por nomi kelkajn .

## Klimato 
En la antarkta vintro (aprilo ĝis oktobro) temperaturoj falas ĝis −70 °C; en somero (novembro ĝis marto) ili malofte atingas frostpunkton. Tamen, ĉe la antaŭa Nov-Zelanda stacio Vanda ĉe la samnoma lago, la plej alta temperaturo iam registrita en Antarkto estis atingita la 5-an de januaro 1974, je +15.0 °C .

La konstante reganta vento forigas la lastan humidon de la valo, igante ĝin, kune kun la aliaj du valoj, la plej seka areo sur la Tero. Taksoj indikas ke okazis neniu pluvo tie dum pluraj milionoj da jaroj.

## Referencoj 
## Fontoj 

* Alberts, Fred G., Ed. (1995), *Geografiaj Nomoj de la Antarctic* (PDF) (2 ed.), Usona Tabulo sur Geografiaj Nomoj, reprenis 2024-01-30   Ĉi tiu artikolo inkluzivas publikan domajnan materialon de retejoj aŭ dokumentoj de Usona Tabulo sur Geografiaj Nomoj.
* Harrowfield, David L. (2005), Vanda Stacio, Historio de  Antarctic Antaŭposteno, Nov-Zelando Antarctic Socio, ISBN 
* "Martin Cirque", *Geografia Noma Informo Sistemo*, Usono Geologia Enketo, Usona Departemento de la Interno
* "Pukeko Lageto", *Geografia Noma Informo Sistemo*, Usono Geologia Enketo, Usona Departemento de la Interno
* *Ross Insulo*, USGS: Usono Geologia Enketo, reprenis 2024-02-13
* *Taylor Glaciejo*, USGS: Usono Geologia Enketo, reprenis 2024-02-11
Bečváry

**Bečváry** () estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Mezbohemia regiono, en distrikto Kolín proksimume 11 km sudokcidente de urbo Kolín, 9 kilometrojn sudoriente de Kouřim kaj 40 kilometrojn oriente de Prago. En  ĝi havis .

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1265.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* Bečváry
* Červený Hrádek
* Hatě
* Horní Jelčany
* Poďousy

## Memorindaĵoj
* Malnova baroka kastelo
* Nova kastelo

## Pluaj fotoj 

Becvary Station 2010.JPG|Stacidomo
Landscape by Bečváry.jpg|Pejzaĝo norde de Bečváry
Bečvárecký jilm vaz 01.jpg|Memoriga arbo


Kategorio:Municipoj en distrikto Kolín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kolín
Kategorio:Setlejoj en Suprasazava montetaro
Etila pentila etero

**Etila pentila etero** aŭ **amila etila etero** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **pentila alkoholo** kaj **etila klorido**. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Etila pentila etero posedas 7 karbonatomojn, 16 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. Etila pentila etero uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **etila pentila etero** per traktado de **pentila alkoholo** kaj **etila klorido**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **etila pentila etero** per hidratigado de **etila pentila sulfido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **etila pentila etero** per traktado de **etila bromido** kaj **pentila alkoholo**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **etila pentila etero** per senhidratigado de **etila alkoholo** kaj **pentila alkoholo**:

### Sintezo 5 
* Preparado de la **etila pentila etero** per traktado de **etila klorido** kaj **pentila klorido** en ĉeesto de natria hidroksido:

## Vidu ankaŭ 
* Etero

## Referencoj 
Kategorio:Eteroj
Jálama

[380px|thumb|Pejzaĝo de [San Martín de Trevejo, en la valo Jálama.]]
**Jálama** [ĤAlama] (en hispana *Valle de Jálama*, en fala *Val de Xálima*), nomita ankaŭ *Val do riu Elhas* kaj *Os tres lugaris*) estas ĉe landlimo inter Hispanio kaj Portugalio, en la nordokcidenta pinto de la provinco Cáceres (Ekstremaduro, Hispanio), inter la Montaro Gata kaj la landlimo ku Portugalio. En la valo estas la municipoj San Martín de Trevejo, Eljas kaj Valverde del Fresno.

Jálama estas ankaŭ la montopinto supre de la valo.

En la tuta valo oni parolas kaj la *fala* je loka nivelo, kaj la ĝeneralan hispanan lingvon. 

## Referencoj
Kategorio:Provinco Kacereso
Kategorio:Geografio de Ekstremaduro
Blazono de Ekstremaduro

thumb|dekstre|220px|Blazono de Ekstremaduro; oficiala modelo.
La **Blazono de Ekstremaduro** estas priskribita en la titolo I de la Leĝo 4/1985, de 3a de junio, pri la blazono, la flago kaj la tago de Ekstremaduro.

La blazonon ornamas krono. En la supra duono estas maldekstra kvarono en kiu ruĝa leono (simbolo de la Regno Leono) super flava fono kaj flava kastelturo (simbolo de la Regno Kastilio) super ruĝa fono. Ambaŭ regnoj konkurencis kaj komplementiĝis en la konkero de la regiona teritorio el la araboj. En la malsupra duono super blua fono estas la Kolonoj de Heraklo kun la motoo *Plus Ultra*. En la centro estas bildo de anzino kiel kultura simbolo de la regiono.

Ĝi aperas en la oficialaj konstruaĵoj, la Flago de Ekstremaduro, la oficialaj vehikloj, la diplomoj, dokumentoj, insignoj ktp. 

## Eksteraj ligiloj 
* Informo pri la blazono.

* 
Kategorio:Blazonoj de Hispanio
Kategorio:1985 en Hispanio
Kategorio:Naciaj simboloj de Hispanio
Flago de Ekstremaduro

eta|dekstre|300ra|Flago de Ekstremaduro.
La **flago de Ekstremaduro**, laŭ determinas la artikolo 4.1 de la Statuto de Aŭtonomeco de Ekstremaduro, estas formata per tri samgrandaj horizontalaj bendoj, de supre malsupren montrantaj la kolorojn verdan, blankan kaj nigran.

La versio kiu enhavas la blazonon de Ekstremaduro, nur por institucia uzado, estas regulata en la artikolo 5a de la Leĝo 4/1985, de 3a de junio, kiu indikas, ke ĝi uzindas en la oficialaj konstruaĵoj de la regiono.

Pri sia deveno, ĝi aperas por la unua fojo meze de la 1970-aj jaroj post la morto de Francisco Franco, en la kunteksto de la regionaj aŭtonomismaj postuloj kiuj etendiĝis tra tuta Hispanio. En tiu epoko estis ankaŭ aliaj proponoj, ekzemple kun inkludo de la bruna koloro, kiu tute estis neglektata. Estas variaj versioj aŭ interpretoj kiuj aperas en diversaj publikaĵoj pri la signifo de ĝiaj koloroj, same kiel pri ĝia aŭtoreco, tute nekonataj spite la fakton ke temas pri tre ĵusa flago. Ĉiuokaze estas certo, ke en la 1980-aj jaroj, ĝi tiom populariĝis inter la ekstremaduranoj, kiel ĉefa simbolo de la regiona identeco, ke la redaktantoj de la Statuto de Aŭtonomeco en 1983 ne dubis kaj inkludis ĝin en la redaktado de la statuto.

Inter la teorioj pri la koloroj estas aludoj al historia pasinteco, abstrakta simboleco, kaj atribuoj de la koloroj verda kaj blanka al Kacereso kaj la blanka kaj nigra al Badaĥozo, fakte ankaŭ la respektivaj futbalkluboj uzis ilin delonge.

Aludo al la tri koloroj aperas en la regiona himno per la vortoj "verda, blanka kaj nigra" en la fino de la rekantaĵo.

* 

Kategorio:Flagoj de Hispanio
Kategorio:1983 en Hispanio
Kategorio:Naciaj simboloj de Hispanio