Fluorida acido

**Fluorida acido** estas akva solvaĵo kun fluorido de hidrogeno (HF). Ĝi estas la antaŭaĵo de preskaŭ ĉiuj fluoraj kombinaĵoj, inklude de la farmaciaĵoj kiel la fluoksetino, pli konata kiel Prozac, diversaj materialoj kiel la PTFE), pli konata kiel Teflon, kaj la elementa fluoro mem. Ĝi estas senkolora solvaĵo alte koroda, kapablanta dissolvi multajn materialojn, ĉefe la oksidojn. Ĝia kapableco pri vitrodissolvado estas konata ekde la 17-a jarcento, eĉ antaŭ ol Carl Wilhelm Scheele (1742-1786) prepari ĝin en grandaj kvantoj en 1771. Pro ties alta reakcieco rilate al vitro kaj modera reakcieco rilate al multaj metaloj, la fluorida acido kutime konserviĝas en plastaj tenejoj, kvankam PTFE estas milde trapasebla tra ĝi.

La gaso Fluorido de hidrogeno estas akuta veneno kapablanta tuje kaj porĉiame damaĝi pulmojn kaj korneojn de la okuloj. Akva solvaĵo kun fluorida acido estas kontakto-veneno kun potencialo por profundaj, komence sendoloraj brulvundoj kun sekvo de histomorto. Per interagado kun la kalcia metabolismo de la korpo, la koncentrita acido povas same kaŭzi sistema tokseco kaj eventuala korospira haltado
 kaj fataleco, post kontakto kun 160 cm2 (aŭ 25 kvadrataj funtoj) da haŭto.

Oni kreditas al Edmondo Fremio (1814-1894) kiu unue malkovris la anhidran fluoridon de hidrogeno dum li penis izoli la fluoron.

## Acideco 
Fluorida acido estas klasifikita kiel malforta acido pro ties malalta konstanto pri dissociigo (pKa 3.17) kompare kun fortaj acidoj. Ĝi joniĝas en akva solvaĵo per similaj manieroj al aliaj ordinaraj acidoj:

**HF + H2O + H3O+ + F−**

Ĝi estas la sola halogenida acido kiu ne konsideriĝas forta acido,t.e., ĝi ne joniĝas komplete en diluitaj akvaj solvaĵoj.

Kiam la koncentriĝo de Fluorido de Hidrogeno alproksimiĝas 100%, la acideco draste pligrandiĝas pro la samasociiĝo

**3 HF + H2F+ + FHF−**

La dufluorida anjono **(FHF−)** stabiliĝas de la tre forta hidrogeno-fluora hidrogena ligo.

## Produktado 
Fluorida acido produktiĝas per traktado de la mineralo fluorito (CaF2) kun koncentrita sulfata acido. Kiam kombinitaj je , ĉi du substancoj reakcias kaj produktas fluoridon de hidrogeno kaj kalcia sulfato laŭ la sekva kemia ekvacio:

**CaF2 + H2SO4 → 2 HF + CaSO4**

Kvankam komerce fluorito estas taŭga antaŭaĵo kaj plej granda fonto por monda produktado de fluorida acido, fluorido de hidrogeno ankaŭ produktiĝas kiel kromprodukto en la fabrikado de la fosfata acido, kiu originas el la mineralo apatito. La ercoj de apatito kutime enhavas kelkajn procentojn da fluoroapatito, kies acida digesto ellasas gasnubojn konsistigantaj el sulfura dioksido (el la Sulfata acido), akvo kaj HF, samkiel iomaj partiklaĵoj. Post separiĝo de la solidaĵoj, la gasoj traktiĝas per sulfata acido kaj oleumo aŭ fumiganta sulfata acido por estigi HF-on anhidran. Kaŭze de la koroda naturo de la HF, ĝia produktado akompaniĝas per dissolvado de mineralaj silikatoj, tiamaniere ke, signifohavaj amasoj da fluorosilikataj acidoj generiĝas.

## Mineralaj acidoj 
## Aliaj komponaĵoj 
* Amonia fluorido
* Fluoroanizolo

## Referencoj 
Kategorio:Acidoj
Kategorio:Neorganikaj acidoj
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Fluoridoj
Kategorio:Fluoraj kombinaĵoj