open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Insulo San Lorenzo (Peruo)

La **insulo San Lorenzo** (Sankta Laŭrenco) estas situanta ĉe la marbordoj de Kajao, en Peruo (Pacifika Oceano). Ĝi estis aligita de la tiama prezidento Andrés Avelino Cáceres al la teritorio de la Konstitucia Provinco Kajao per leĝo de la 18-a de novembro de 1899. La insulo ĉiam estis neloĝata sed aktuale estas tie malgranda ŝiparmea bazo.

## Geografio 
Ĝi estas nur ok kilometrojn longa kaj 2 km larĝa, kun areo de 1648 ha, kaj estas la plej granda insulo de la lando. Ne havas trinkeblan akvon kaj pro tio ĝi ne estis ankoraŭ urbanizata, sed estis ja multaj projektoj por tio, kia ponto por unuigi la kontinenton kun la insulo. Najbare troviĝas la insuleto El Frontón, el kiu separas markanalo de 800 m de larĝo nome *El Boquerón*, kaj la Insuloj Palomino, konataj pro ties populacioj de marlupoj. Ties plej alta loko troviĝas en la monteto Cerro La Mina kun 396 m de alto.

## Historio 
Praloĝantoj ne loĝis tie, sed uzis la insulon kiel tombejon kaj por kulto al mortintoj. Hispanoj rifuĝis tien post la marbatalo de Kajao. Charles Darwin esploris la insulon.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Insulo San Lorenzo en Google Maps

Kategorio:Insuloj en Peruo
Klara Rondeto

„**Klara Rondeto**“ estis virina Esperanto-klubo en Tokia Urbo, Japana Imperio, fondita la 12-an de aprilo 1925 honore al Klara Zamenhof, mortinta la antaŭan jaron. La Enciklopedio de Esperanto de 1934 elstarigis ke temis pri "la preskaŭ sola Esperantistina Klubo en la Japana Imperio". Tamen laŭ la tokia modelo, aliaj virinaj grupoj estis fonditaj samjare ankaŭ en Jokohamo kaj Osako. Gvidantino de la prosperanta, laŭ la Enciklopedio de Esperanto "sane kreskanta", tokia esperantistina grupo de la fondo ĝis sia morto la 18-an de junio 1933 estis la esperantistino Sasaki Macue. Poste tiun rolon transprenis Kurijama Ioe.

## Vidu ankaŭ
* *Vortoj de Macue Sasaki*

## Referencoj 
Kategorio:Esperanto-movado en Japanio
André Berthozat

. Li ludis en sporto nomata rugbeo 15 ĝis 1982 en  Lons-le-Saunier, kaj de 1982 ĝis 1983 ĉe Mérignac kaj poste en Bègles.

Li estis 11-fojojn teamano de Francio B kaj venkis dum ĉampionado de Francio en 1991.
Provinco Nazka

eta|250ra|Nazka-linioj:Bildo de la araneo.

La **provinco perua Nazka** (Nazca) estas unu el kvin provincoj kiu formas la Departamenton Ikan.

Limas norde kun la Provincoj Ika kaj Palpa, oriente kun la Departemento Ajakuĉo, sude kun la Departemento Arequipa kaj okcidente kun la Pacifika Oceano.

## Historio 
Ĝi estis kreita la 23an de januaro de 1941 per leĝo 9300. Estas la dua provinco de la departamento laŭ etendo. En ties teritorio estas la turisma allogaĵo de la famaj Nazka-linioj, kiuj videblaj nur el aero.

## Politika divido 
La provinco Nazka dividiĝas en kvin distriktoj:
* Nazka
* Ĉangijo
* El Ingenio
* Markona
* Vista Alegre

## Vidu ankaŭ 
* Nazka-linioj
* Nazka Kulturo

## Eksteraj ligiloj 
* Provinco Nazka
* Distrikto Markona
* Distrikto Vista Alegre 
* Historio de Nazka 
* Novaĵoj de Nazka www.nasca.tk

Nazka
10010 Rudruna

'*10010 *Rudruna'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusaj geastronomoj Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ kaj Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, en en tiama Sovetunio (de 1992 en
Aŭtonoma Respubliko Krimeo).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la Rusia Universitato de la Amikeco de la Popoloj (ruse : *Российский университет дружбы народов* : ***R**ossijskij **U**niversitet **Dru**ĵbi **Na**rodov''), fondita en Moskvo en 1960 por helpi la evolulandojn en la formado de edukitaj fakuloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Insularo Novjaro

La **Insularo Novjaro** aŭ en hispana **archipiélago de Año Nuevo** estas situanta norde de la insulo Estados, Argentino, oriente de la Granda Insulo Fuegio. Formas parton de la departemento Ushuaia ene de la Provinco de Fajrolando, Antarkto kaj Insuloj de Suda Atlantiko. Tiu malgranda arkipelago konstituas rokan formadon komponita de insuletoj.

En la insulo Observatorio troviĝas la lumturo Novjaro kiu estas aktuale funkcianta kaj helpas gvidi ŝipojn kiu eniras en tiuj danĝeraj latitudoj, kie jam okazis multaj vrakoj. La insuloj iĝis rifuĝejo por malliberuloj fuĝintaj el karcero de la insulo Estados en la 20a jarcento.

Post la Internacia Kongreso de Geografio de Berlino en 1899, la argentina registaro ekinstalis la lumturon kaj observatorion en la insulo Observatorio meze de novembro de 1901, sub estrado de la lieŭtenanto Horacio Ballvé.

## Insuloj de la arkipelago 
La grupo *Año Nuevo* estas formata de kvin insuloj: Observatorio, Elizalde, Zeballos, Goffré kaj Gutiérrez. Ĉiuj estas malaltaj, de 5 al 18 metroj de alto, kun rokaj marbordoj kun rifoj. Posedas malabunda vegetaĵaro kaj plej parto el la grundo estas tavolo el torfo.

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Argentino
Papiruso Fayyum

La papirusa fragmento konata kiel **Papiruso Fayyum** (aŭ Greklingva papiruso 2325 entenas mallongajn greklingvajn tekstojn enhave evangeliajn neritatigeblajn, tamen, al iu ajn el la kanonaj aŭ apokrifaj evangelioj. Esploristoj ĝin datumas al la 3-a jarcento.

Tiu papirusa fragmento estis trovita de G. Bickell en 1885 en la papirusa kolekto de la arkiduko Raniero en Vieno.

Ĝi aparte enhavas mallongan ero de la dialogo inter Jesuo kaj la apostoloj dum la lasta vespermanĝo, prezentante preskaŭ resuman redakton de la biblia pasaĵo de la Marko 14, 26-30 kaj de pasaĵo Mateo 26, 30-34. Iuj, tamen, sin demandas ĉu la referenca teksto povas esti la Evangelio laŭ Petro

## Teksto de la papiruso Fayyum 
La teksto recitas:
[...]ε]ξαγειν ως ε[ι]πε[ν] οτι, Α[παντες]
[εν ταυτη] τη νυκτι σκανδαλισ[θησεσ-]
[θε κατα] το γραφεν• Παταξω τον [ποιμε-]
[να, και τα] προβατα διασκορπισθησ[ονται. ει-]
[ποντος το]υ Πετ{ρου}• Και ει παντες, ο[υκ εγω....]
[...Ι{ησου}ς• Πρι]ν αλεκτρυων δις κοκ[κυσει τρις]
[...με α]παρν[ηση.]

*(Traduko laŭsenca)* “Ĉinokte vi ĉiuj 
estos skandalizitaj ĉar estas skribite:
mi frapos la paŝtiston kaj [la 
ŝafaro] dispeliĝos, [...] kaj kiam Petro diris: 
ankaŭ se ĉiuj, Jesuo [...] koko kantos.
du fojojn [...] tri fojojn min [...]

## Notoj 
## Bibliografio 
* *I vangeli apocrifi*. A cura di Marcello Craveri. Torino, Einaudi 1969

## Vidu ankaŭ 
* Apokrifaj evangelioj
* Papiruso de Oksirinĥo 840
* Papiruso de Oksirinĥo 1224
* Evangelio Egerton
* Papiruso de Berlino
* Paleokristana arkeologio
* Gnostikaj evangelioj

## Eksteraj ligiloj 
* Anglalingvaj artikoloj

Kategorio:Kristana literaturo
Kategorio:Kristana antikva literaturo
Fayyum
Kategorio:Evangelioj
Piave

La rivero **Piave** (latine: Plavis  ) estas rivero en norda Italio. Ĝi komenciĝas ĉe la suda flanko de la karniaj Alpoj en proksimeco de la vilaĝo *Sappada* (provinco de Beluno) kaj fluas sudorienten. Unue ĝi fluas en mallarĝa alpa valo kaj sekve ĝi trafluas la Padan Ebenaĵon. Post 220&nbsp;km ĝi enbuŝiĝas en la Adriatikon proksime de la vilaĝo *Cortellazzo* (frakcio de Jesolo) en provinco Venecio.

## Batalkampo Piave 
En 1809 ĝi estis la scenejo de batalo dum la Napoleonaj militoj, en kiuj franc-italaj kaj aŭstraj fortoj koliziis.

En 1918, dum 1-a mondmilito, ĝi estis la sceno de la batalo de la Piave, la lasta grava aŭstro-hungara atako en la itala fronto, kiu malsukcesis kaj kostis al Aŭstrio-Hungario preskaŭ 200,000 viktimojn. La batalo de la Piave estis la decida batalo de 1-a Mondmilito en la itala fronto. Tial la rivero estis nomita en Italio *Fiume Sacro alla Patria* (sankta rivero de la patrio).

## Vinejo Piave 
Norde de la urbo Venecio laŭ la rivero Piave troviĝas vin-regiono konata kiel la regiono Piave DOC. Ĉi tie kaj ruĝa kaj blanka vinoj estas produktitaj, plejparte kiel specrilataj vinoj. Merlot estas la domina vinbertipo de la regiono. Inter la aliaj vinberoj kreskigitaj en la regiono estas Cabernet Sauvignon, Pinot kaj aliaj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝaro kun bildaro de rivero Piave in provinco de Beluno 
* Rekonstruado de la digoj de Piave je la fino de la 1-a mondmilito 
* Filmo pri malsupreniro de la tuta Piave en kajako 

Kategorio:Geografio de Italio
Johann Friedrich Böhler

**Johann Friedrich BÖHLER** (naskiĝinta la 21-an de novembro 1713 en Arnstadt, mortinta samloke la 16-an de majo 1784) estis germana pentristo.

## Vivo 
Li pasigis sian junulecon en Ichtershausen kaj lernis la metion de ĉarpentisto, ĉiam pasie pentrante. Ĉe Heinrich Christoph Meil, kortega skulptisto de la dinastio de Schwarzburg-Sondershausen, li trejnaditis pentrade kaj praktikis krome la lignoskulptadon. Liaj plej favoraj temoj desegnindaj estis bestoj kaj ĉasadaj scenoj. Koncerne tiujn temojn li famis pro bonega observkapablo kaj ties perfektaj plastikigoj. En 1730 li ekvojaĝis alilanden por profesia pliperfektiĝo.

Poste li fariĝis membro de la persona gvardio de lia princa moŝto Günther la 1-a de Schwarzburg-Sondershausen; la princa paro dum tiuj jaroj ŝatis aĉetadi verkojn de Böhler. La artisto estis ŝanĝinta la profesion kaj fariĝis soldato por pli facile certigi sian vivtenon.

## Oficialaj postenoj 
En 1737/38 li ricevis trejnadon ĉe Johann Alexander Thiele, antaŭ ties foriro al la kortego de Dresdeno. En 1742 li nomumitis kortega skulptisto (*Hofkunst-Figuren-Schneider*) ĉe la dinastio de Sachsen-Gotha: la posteulo de princo Günther en Arnstadt aliflanke ne tro ŝatis Böhler. En 1743 li edziĝis al la arnstadtanino Johanna Barbara Hager. Ĝis la morto li luktis pri renomo kaj restis kvazaŭ tute liberprofesia artisto: de post la renesanctempo, denove la unua grava burĝa artisto en Arnstadt, kiu grandparte sendependis de mecenatoj nobelulaj.

Ĉar malgraŭ sia proksimeco al kortegoj li ne estis tipa ĉekortega artisto sed ja povis ĉiam konservi sian memstarecon kaj sendependecon. Li mem lernigis ĉion al si aŭdodidakte kaj fieris pri sia natura talento.

## Kolektoj 
La Kastela Muzeo en Arnstadt posedas 41 skulptaĵojn kaj terakotaĵojn de Böhler. Aliaj 22 verkoj apartenas al la kolektoj de la Kastela Muzeo de Sondershausen.

## Eksteraj ligiloj 
* leksikono pri elstaruloj de Arnstadt 
* etbiografio ĉe Sandstein-Verlag
* anonco de Böhler-ekspozicio en Arnstadt kaj katalogeldono, kun longa biografio kaj bildo de unu el liaj skulptaĵoj.
* "Die Kunst der Jagd - Jagd in der Kunst". - speciala ekspozicio en Sondershausen, majo ĝis aŭgusto 2023

Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Germanaj skulptistoj
Kategorio:Germanaj desegnistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Arnstadt
István Endrődi

**István ENDRŐDI** [endrOEdi] hungara grafikisto, karikaturisto, ilustristo. Li naskiĝis en Koloĵvaro en 1920 kaj mortis en Budapeŝto en 1988.
 
## Kariero
István Endrődi estis memlerninto, studis en privatlernejo de Tibor Gallé kaj Álmos Jaschik. De la mezo de 1940-aj jaroj li laboris kiel karikaturisto. Li partoprenis plurajn grupajn ekpspoziciojn. En 1980 li eicevis 2 premiojn.

## Fonto
*Biografiaj indikoj

 
Kategorio:Hungaraj grafikistoj 
Kategorio:Hungaraj karikaturistoj
Kategorio:Hungaraj ilustristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Fréhel (Côtes-d'Armor)

**Fréhel** (prononco , jen france, bretone *Frehel*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento ''Côtes-d'Armor* (jen france, ), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (, ). Fine de  en la komunumo vivis .

## Historio 
La malnova nomo de la komunumo estas *Pléhérel*, kiun oni trovas en la nomoj de loko *Pléhérel-Plage* aŭ *Vieux-Bourg*.

La komunumo estis kunigita de 1972 ĝis fino de 2004 kun Plévenon sub la nomo Fréhel. Fine de tiu asociiĝo, Pléhérel konservis la nomon Fréhel eĉ se Kabo Fréhel situas sur la teritorio de Plévenon.

Abatejo ekzistis sur la monteto, kie estis konstruita en 1870 *nouveau bourg*. Sub la nomo *abatejo de Glayo*, ĝi estis menciita en 1159 kiel dependaĵo de abatejo Saint-Aubin des Bois per cedo de abatejo de Saint-Jacut. Signo de graveco de monaĥoj en kampvalorigo, « en 1260, la *mezuro de la garbejo de la monaĥoj de Pléhérel'' estis regione agnoskita kiel publika mezuro. » 
Kampara kaj marbana, Fréhel havas ankaŭ gravan industrion, tiun de okcidentaj minoj de rozkolora kaj tre malmola grejso, kiu markis la lokan historion kaj aparte la loko La Carquois, malnova loĝejaro de la ministoj.

## Heraldiko 
## Administrado 
En 2010, Fréhel ricevis la markon « Ville Internet @@ ».

## Lokoj kaj monumentoj 
eta|250px|Preĝejo de en Pléhérel.
* Banurbo Sables-d'Or-les-Pins : kreita en la 1920-aj jaroj sur la dunoj laŭlonge de la granda strando Minieu inter Pléhérel kaj Plurien.
* Plaĝo *Pléhérel-Plage* aŭ *Vieux-Bourg*.
* Kapelo de Vieux-Bourg, apud la maro, ĥorejo de malnova paroĥa preĝejo de la 14-a jc. En 2003, pentristo kaj art-restaŭristo Alain Plesse, refirmigis kaj restaŭris la du freskojn de tiu kapelo. En 2003 kaj 2004, li restaŭris ankaŭ la volbon per pentraĵoj kaj polikromiaĵoj, poste en 2005, la altaron el plurkolora ligno kaj oro.
* Kapelo Saint-Sébastien, de la 16-a jc, laŭ gotika stilo. Pilgrimejo ekde la 16-a jc, ĝi enhavas rimarkindajn statuojn el plurkolora ligno de sankta Sebastiano, sankta Antonio kaj sankta Roĥo.

### Elstaruloj ligitaj al la komunumo 
* Amaury de Chateaubriand, naskiĝinta en 1652 en Pléhérel, praavo de François-René de Chateaubriand
* Fréhel (kantistino)

## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côtes-d'Armor
* Kabo Fréhel

### Bibliografio 
* Amiot Pierre, « La grande abbaye de Pléhérel », en libro *Le Pays de Dinan*, 1984, paĝoj 156-161.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Fréhel sur retpaĝo de nacia Geografia Instituto

## Notoj kaj referencoj 
Frehel
Frehel
János Simor

**János SIMOR** [jAnoŝ ŝimor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Simor János** estis hungara pastro, kanoniko, episkopo, ĉefepiskopo, primaso, kardinalo, membro direktora de Hungara Scienca Akademio (1867).
[eta|Gravuraĵo pri János Simor en [1862]]
János Simor http://www.mek.iif.hu/porta/szint/egyeb/lexikon/pallas/html/092/pc009222.html#6 naskiĝis la  1813 en Székesfehérvár. Li mortis la  1891 en Esztergom.

## Biografio 
János Simor frekventis lernejojn komence en sia naskiĝurbo, poste en Buda, fine li lernis teologion en Vieno. En 1836 li pastriĝis. Post 2 jaroj li ricevis edukistan kaj oratoran taskojn. Li doktoriĝis el teologio en 1841. Li instruis kaj edukis junajn pastrojn en Esztergom ekde 1846. Post la hungara revolucio de 1848 li ricevis ministerian postenon en Vieno. En 1851 li iĝis kanoniko en sia naskiĝurbo. En 1857 li estis nomita episkopo de Győr, post jardeko ĉefepiskopo kaj samtempe primaso, en 1873 kardimalo. Li ricevis rangon sekreta konsilanto en 1865, premion en 1867. Li okupiĝis multe pri edukado-instruado, helpis la muzeojn, hospitalojn, artojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Epistolae pastorales* (1882)
* *Ekleziaj paroladoj* (1892)

## Memorigiloj 
* lernejo, malsanulejo kaj biblioteko portas la nomon Simor

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Esztergom
Kategorio:Hungaraj primasoj
Kategorio:Hungaraj kardinaloj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Széffedin Sefket bej

**Széfeddin Sefket bej ** [sEfedin] verkisto, poeto, ĵurnalisto, kanttekstaŭtoro, libretisto, scenarlibretisto, filmreĝisoro, aktoro. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 6-an de junio 1913 kaj mortis en Bejruto la 22-an de novembro 1967.

## Kariero 
Széfeddin Sefket bej estis la filo de ĉefkonsulo de Turkujo. Li pristudis juron en Budapeŝto. Inter la du mondmilitoj li vivis en Kluĵo, estis konstanta kunlaboranto de la Teatro Hungara de Kluĵo, interna kunlaboranto de gazeto Ellenzék de Kluĵo.

## Fonto 
* Hungarlingva vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Turkaj reĝisoroj
Kategorio:Turkaj aktoroj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kazan (apartigilo)

**Kazan** aŭ **Kazano** povas esti:

* **Kazano** (Казан/*Qazan*, Казань) - urbo en Tatarstano 
** **Ĥanlando de Kazano** - iama tatara feŭda ŝtato 
** **Kazana gubernio** - iama gubernio
** **1316 Kazano** - asteroido
** **Internacia flughaveno Kazan** - flughaveno en Kazano
** **Kazan-Passaĵirskaja (stacidomo)** - stacidomo en Kazano
* **Elia Kazan** - usona reĝisoro
* **Imperiestro Kazan** - Imperiestro en Japanio
* **Kazano (kuirilo)** (*qazan*) - kuirpoto
Kabo Fréhel

**Kabo Fréhel** ( *Cap Fréhel*) estas pinto el rozkolora grejso kun malglatega reliefo, kiu estas la orienta limo de golfeto de Saint-Brieuc, ĉe Manika Markolo. Ĝi situas sur komunumoj Plévenon norde kaj Fréhel sude, en franca departemento Côtes-d'Armor.

## Prezento 
Kabo Fréhel estas ornitologia rezervejo laŭlonge de Côte d'Émeraude. Ĝi situas je 8,5 km for de la centro de Fréhel kaj je 4 km de la centro de Plévenon, kaj estas inter la plej impresaj kaboj de Bretonio : la klifo superas la maron je proksimume 70 metroj. Pado inter erikoj kaj uleksoj, parto de marŝadpado GR 34, ĉirkaŭiras la kabon. En klara vetero eblas distingi la manikinsulojn Ĵerzejo.

Dosiero:Cap Frehel cliffs w stereo.jpg|Kabo Fréhel, okcidente
Dosiero:Kab Frehel (Aodoù-an-Arvor).JPG|Kabo Fréhel, oriente

Kabo Fréhel donis sian nomon al kabo de Freels ĉe la orienta bordo de Novlando, kiam la lokaj bretonaj maristoj komencis fiŝkapti tie moruon.

### Lumturoj 
La malnova lumturo (aŭ turo Vauban), el granito, estis konstruita sub Ludoviko la Dekkvara en 1701 fare de disĉiplo de Vauban, Jean-Siméon Garangeau (1647-1741), kiu estis nomumita "ĉefinĝeniero kaj estro de la fortikaĵoj de Saint-Malo" en 1691 kaj restis tia ĝis sia morto. Tiutempe, oni bruligis fiŝoleon.

Pli moderna kaj pli alta lumturo estis konstruita inter 1845 kaj 1847, sur la sama loko. Ĝi estis elektrizita en 1886. La germanaj trupoj detruis ĝin en aŭgusto 1944.

La nuna lumturo, rekonstruita ekde 1946 estis inaŭgurita en 1950 : alta je 32 metroj, ties lanterno superas la maron je 103 metroj. En klara vetero, ĝia lumo estas videbla ĝis pli ol 100 kilometroj.

## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Lumturo de Kabo Fréhel
* Fort-la-Latte
* Reto de la elstaraj lokoj de Francio

### Eksteraj ligiloj 
* Kabo Fréhel
* Nokta foto de la lumturo de Kabo Fréhel

## Notoj kaj referencoj 
Frehel (Kabo)
Kategorio:Côte d'Émeraude
Kategorio:Elstaraj lokoj de Francio
Kategorio:Laborlokoj de Vauban
József Smialy

**József SMIALY** [ŝmiali] rumania hungara romkatolika eklezia verkisto. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 22-an de junio 1906 kaj mortis en Joseni la 23-an de januaro 1957. 

## Kariero
József Smialy pristudis teologion en Alba Iulia kaj oni konsakris li pastro en 1928. Li servis en pluraj  lokoj, laste en Joseni. De 1950 li estis politika deviglaboristo ĉe la Kanalo de Danubo.

## Volumoj
**A kis Jézus első győzelme* (kristnaska pastorludo. Szatmárnémeti 1929); 
**Rózsaesőben*.  Lisieux-i Szent Teréz csodatettei elbeszélések alakjában (La mirfaroj de Tereza de Lisieux) en rakontoj (Kv. 1931).

## Fonto
*RMIL 

 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekleziaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikaj malliberuloj
Muzeologio

[eta|La Salono de Klerismo en la [Brita Muzeo, restaŭrita por montri la koncepton de muzeo en la epoko de klerismo.]]
**Muzeologio** estas la studado de muzeoj kaj kiel ili establiĝis kaj disvolvis en sia rolo kiel eduka mekanismo sub sociaj kaj politikaj influoj.

Aranĝoj de muzeoj kaj de muzeaj ekspoziciaĵoj ricevas sian signifon kaj intencon laŭ la socia kaj kultura kunteksto en kiu ili estas kreitaj. La muzeologoj, do la sciencistoj fakaj pri muzeologio, klopodas malkovri la katalizilojn kiuj subtenas la kreskon de muzeaj institucioj kaj ilia sukceso aŭ nesukceso, do la socia interesiĝo aŭ neinteresiĝo pri la muzeaj ekspozicioj.

La esploro ne limiĝas je difino de muzeaj terminoj, sed en kunlaboro kun sociaj sciencistoj fokusigas la publikon al kiu celiĝas la eksponaĵoj, la politikan dependecon aŭ nedependecon de muzeoj en rilato al la politika sistemo de la koncerna ŝtato kaj registaro, kaj hipotezas ankaŭ pri eblaj estontaj evoluoj de muzeoj kiel institucio.

## Muzeologia terminaro 
Tutmonda interŝtata organizaĵo de muzeologoj estas la Internacia Konsilio de Muzeoj. 

Publikaĵo de la Internacia Konsilio de Muzeoj interalie ankaŭ eldonita en Esperanto estas la 20-lingva muzeologia terminaro, latine titolita *Dictionarium museologicum*, el 1986. Temis pri la unua projekto de internacia, plurlingva terminaro de muzeologio, kun 1623 muzeologiaj nocioj, eldonita en 1986 (829-paĝoj). Poste tiun modelon sekvis pluraj pliaj samtemaj eldonaĵoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Bibliotekscienco
* Arkivistiko

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Internacia Konsilio de Muzeoj angle, france kaj hispane
Distrikto Markona

La **Distrikto Markona** (Marcona) estas unu el kvin distriktoj de la Provinco Nazka, situanta en la Departemento Ika, laŭ administrado de la regiona registaro de Ika, en sudcentro de Peruo. Limas norde kun la provinco Nazka; sude kun la provinco Karavelio (Arequipa); oriente kun la provinco Lukanas (Ajakuĉo) kaj okcidente kun la maro de Grau.

## Historio 
Ĝi estis kreita la 2-a de majo de 1955 pere de leĝo 12314 dum la regado de Prezidento Manuel Prado Ugarteche. Estas la plej etenda distrikto de la provinco. Ties ĉefurbo estas la havenurbo San Juan de Marcona.

## Geografio 
Ekde 1953, kaj ĉe altebenaĵo de 800 m.s.m. oni ekspluatas kuŝejon el fero nome Markona, situanta je ĉirkaŭ 25 kilometroj oriente de urbo San Juan de Marcona.

## Eksteraj ligiloj 
* Rezervejo Punta San Juan I 
* Fotoj de San Fernando 
* Fotoj de strandoj de Marcona

Kategorio:Distriktoj de Peruo
László Kelemen (aktoro)

**László Kelemen** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kelemen László** estis hungara aktoro, teatrestro, dramisto, advokato, kreinto de la hungarlingva teatro. Lia pli juna fratino estis Erzsébet Lángné Kelemen.

László Kelemen http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/k/k10662.htm naskiĝis la  1762 en Kecskemét. Li mortis la  1814 en Csanádpalota.
eta|maldekstre|Memortabulo pri László Kelemen
eta|Skulptaĵo pri László Kelemen

## Biografio 
László Kelemen ricevis diplomon pri juro en 1788, poste li ricevis postenon en Gödöllő. Baldaŭe li vizitis kelkajn eŭropajn teatrojn. Hejmenveninta li komencis strebi por la hungara teatro. Li aranĝis la unuan teatran trupon (pli frue nur en lernejoj okazis hungarlingvaj teatraj prezentaĵoj, krome estis germanlingvaj teatroj) kaj en Buda lia trupo prezentis teatraĵon de Kristóf Simai en 1790. Baldaŭe li verkis-tradukis diversajn teatraĵojn, krome ankaŭ li partoprenis en la prezentaĵoj, sed li ne rolis ofte. En 1793 la trupo prezentis jam ankaŭ operon. En 1796 la trupo disiĝis, poste li estis oficisto en Nagyvárad. Tie li denove aranĝis trupon, kiu bankrotiĝis post kelkaj jaroj. En 1802 li estis preĝeja kantisto en Ráckeve, poste li estis advokato.

## Memorigiloj 
* lia figuro aperis en verkoj de Imre Vahot, Mór Jókai, Antal Váradi
* strato en Budapeŝto de 1953
* kulturdomo en Csanádpalota
* skulptaĵo kaj memortabulo

## Verkaro 
* diversaj teatraĵoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj dramistoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Dragan Marković

**Dragan Marković** (mortis la 2-an de decembro 2004 en Niŝ) estis serba esperantisto, kiu estis aktiva kunlaboranto de la Esperanto-Instituto de Serbia Esperanto-Ligo. Laŭ nekrologa informo de la Esperanto-Instituto li estis multjara esperantisto kaj movade aktivis dum 50 jaroj. Kiam li kun sia familio instaligis en Niŝ en 1969, li jam estis instruita esperantisto kaj de tiam dum duonjarcento estis unu el pluraj motoroj de la loka Esperanto-movado. Laŭ la instituta informo li estis silentema, ne elstarigema, sed tre preta kaj kapabla kunlabori. Li estis preskaŭ ĉiam en la ekzamenkomisionoj de Esperanto en Niŝ, Leskovac kaj kelkfoje en Zajecar.

## Referencoj 
Kategorio:Serbaj esperantistoj
Dénes Szabó

**Dénes Szabó**

*Dénes Szabó (dirigento)
*Dénes Szabó (ginekologo)
*Dénes Szabó (kirurgo)
*Dénes Szabó (kriminologo)
Rukovet

**Rukovet** - serbokroate, en Esperanto "manpleno" - estas komence dumonata, poste monata gazeto pri literaturo, arto kaj sociaj temoj, kiu ekaperis en majo 1955, kiel voĉo de literatura rondo de la urbo Subotica en la aŭtonoma regiono Vojvodino de tiutempa Jugoslavio kaj nuna Serbio. Unua ĉefredaktoro de la revuo estis *Lazar Merković*. Pluraj literaturaj publikaĵoj ankaŭ aperis libroforme, tiel ke la revuo ankaŭ konsidereblas libroeldonejo.

Rilate al la literaturo de Esperanto elstarigindas, ke plurfoje en la revuo temiĝis la internacia lingvo kaj ties literaturaj verkoj: interalie en 1974 kaj 1975 je tri partoj (numero 11-12/1974, 1-2/1975 kaj 3-4/1975) aperis ampleksa artikolo *de* la esperantlingva mondvojaĝisto kaj verkisto Tibor Sekelj pri la vojaĝisto kaj aventuristo Oskar Vojnić, en 1987 (numero 2/1987, paĝoj 173-174) aperis la serbokroata poemo *»Svet u njenim rukama«* ("La mondo en ŝiaj manoj") de li, kaj en 1983 (numero 5/83, paĝoj 60-72) je titolo *»Do Akonkagve i nazad«* (Ĝis Akonkagvo kaj reen) la aŭtoroj Milovan Miković kaj Petar Vukov *pri* Tibor Sekelj informis en tre ampleksa intervjuo kun li.

Kategorio:Literaturaj gazetoj
Kategorio:Libroeldonejoj
Villafranca del Bierzo

eta|dekstra|250ra|Monaĥejo de la Pastroj Paŭlanoj.
eta|dekstra|250ra|Kastelo de Villafranca del Bierzo.
eta|dekstra|150ra|Blazono de la Markizo de Villafranca.
**Villafranca del Bierzo** (galege: *Vilafranca do Bierzo*) estas municipo kaj urbo situanta okcidente de la komarko El Bierzo, en la provinco Leono, regiono Kastilio-Leono, Hispanio. En ĝi kunfluas la riveroj Burbia kaj Valcarce. Estas unu el leonaj municipoj kie oni parolas galegan, do ekster la teritorio de la regiono Galegio.

## Geografio 
La populacio disiĝas en diferencaj loĝkernoj, multaj el kiuj apartenis al iama municipo Paradaseca, oficiale malaperinta kaj poste aligitaj al tiu ĉi en 1967: Tiuj estas jenaj: Aira da Pedra, Campo del Agua, Cela, Landoiro, Paradaseca, Paradiña, Pobladura de Somoza, Porcarizas, Prado de la Somoza, Puente de Rey, Tejeira, Valtuille de Arriba, Valtuille de Abajo, Veguellina, Vilela, *Villafranca del Bierzo* (kerno) kaj Villar de Acero.

## Historio 
Estas atestaĵoj de antaŭromia kaj romia loĝado rilata al la orminado; en Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Leono kaj suferis pro la militoj kontraŭ Portugalio kaj pro la Milito de Hispana Sendependiĝo. En la jaroj tuj post la Hispana Enlanda Milito la tuta areo de El Bierzo estis rifuĝejo de kontraŭfrankisma gerilo kaj tial okazis oftaj konfliktoj de policaj civilgvardianoj kontraŭ gerilanoj kaj apogantoj.

## Demografio 
Laŭ informo de la INE de 2008 la municipo havas 3.504 loĝantojn, sur etendo de 177,37 km². Temas pri 1717 viroj kaj 1787 virinoj. La urba kerno de Villafranca del Bierzo, sen Paradiña, Cela, Paradaseca... havas populacion de 2417 loĝantoj, nome 1168 viroj kaj 1249 virinoj.

;Distribuado de la populacio
La domaroj kiuj komponas la municipan teritorion de Villafranca del Bierzo estas la jenaj:

## Gravuloj 
* Enrique Gil y Carrasco (1815-1846), romantika verkisto, kies plej konata verko estas «El Señor de Bembibre».
* Martín Sarmiento (9-a de marto de 1695-7-a de decembro de 1772), unu el plej gravaj figuroj de la Klerismo en Hispanio.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Municipo de Villafranca del Bierzo

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Provinco Leono

Kategorio:Municipoj de Provinco Leono
Samtgemeinde Bevensen-Ebstorf

**Samtgemeinde Bevensen-Ebstorf** estas komunumaro, do administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj, de la federacia lando Malsupra Saksio en nordokcidenta Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Uelzen de la federacia lando Malsupra Saksio, kaj ĝia administra centro estas la urba komunumo Bad Bevensen. La administra unuo ekestis la 1-an de novembro 2011, kiam unuiĝis la antaŭaj komunumaroj Bevensen kaj Altes Amt Ebstorf. Fine de  la komunumaro sume havis  loĝantojn.

Membraj komunumoj de la komunumaro estas:

eta|maldekstra|300ra|situo de la komunumaro ene de la distrikto

Kategorio:Distrikto Uelzen
Kategorio:Komunumaroj de Malsupra Saksio
Kategorio:Komunumaroj de Germanio laŭ alfabeto
Komunumaro de la Lando de Matignon

La **Komunumaro de la Lando de Matignon** estis franca komunumaro, situanta sur departemento Côtes-d'Armor en regiono Bretonio. Ĝi ekzistis inter 1997 kaj 2016. 

## Konsisto 
Ĝi konsistis el 9 komunumoj :

# Fréhel
# Hénanbihen
# **Matignon**
# Pléboulle
# Plévenon
# Ruca
# Saint-Cast-le-Guildo
# Saint-Denoual
# Saint-Pôtan

## Vidu ankaŭ 
*Komunumaroj en Côtes-d'Armor

### Eksteraj ligiloj 
* Komunumaro de la Lando de Matignon
* Turisma TTT-ejo pri Lando de Matignon 
*  Geografio de Bretonio : geografia, mapa kaj statistika portalo 
* Datumbazo (**A**ccès des **s**ervices **p**ublics aŭ **i**nformations sur les **c**ollectivités) : Côtes-d'Armor 

## Notoj kaj referencoj 
Pays de Matignon
Plévenon

''''* (jen france, prononco , bretone *Plevenon*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Côtes-d'Armor'' (jen france, ), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (, ). Fine de  en la komunumo vivis .

## Historio 
La komunumo estis kunligita de 1972 ĝis fino de 2004 kun tiu de Pléhérel. Ili kune nomiĝis Fréhel. Post la fino de asociiĝo inter la du komunumoj, la komunumo Pléhérel konservis la nomon Fréhel, kvankam Kabo Fréhel situas sur la teritorio de komunumo **Plévenon**.

### Administrado 
## Lokoj kaj monumentoj 
eta|Meblaro en la preĝejo

* Paroĥa preĝejo de la 17-a jc
* Kabo Fréhel
* Fort-la-Latte
* Romanika mezepoka kalvario, kun du skulptitaj facoj, registrita kiel Monumento Historia.
* Kastelo de Meurtel, kun kolombejo kaj kapelo dediĉita al sankta Barbara 17-a kaj 18-a jc. Posedaĵo de familio Tréméreuc de la 17-a jc ĝis komenco de la 20-a jc, pasis per geedziĝo al familio Grout de Beauvais du Meurtel, kiu konservis ĝin ĝis en 1922. Meza juĝrajto en 1780. Nun, ĝi estas loĝejo de familio Lantivy.
* Tumulo de Château-Serein
* Nobeldomo de Grand Trécelin kun kolombejo
* Nobeldomo en la centro

## Fotaro 

Dosiero:Calvaire plevenon 1.png|Kalvario
Dosiero:Calvaire plevenon 2.png|detalo de kalvario

### Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côtes-d'Armor
* Kabo Fréhel

### Eksteraj ligiloj 
* TTT-ejo de la komunumo
* Amatora veterTTTejo de loĝanto de Plévenon
* Ĝenerala inventaro de monumentoj kaj artaĵoj de Francio - komunumo Plévenon  
* 

Plevenon
Plevenon
Simon Sina

**Barono Simon Sina** [ŝimon ŝina] estis greka-aŭstra-hungara bienulo, mecenato, magnato, diplomato, membro direktora de Hungara Scienca Akademio (1858). Lia hungaraj nobelaj antaŭnomoj estis *hodosi* kaj *kizdiai*. Liaj nomformoj estis laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sina Simon,** greke **Σίμων Σίνας,** germane **Simon Georg Freiherr von Sina.** Lia patro estis György Sina.
eta|Simon Sina
Simon Sina http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/092/pc009224.html#7 naskiĝis la  1810 en Vieno. Li mortis la  1876 en Vieno.

## Biografio 
Simon Sina havis palacojn kaj bienojn en multe da landoj. Li 8 jarojn estis greka diplomato. Li donacis monojn en Hungara reĝlando ekzemple al trafikoj de vaporŝipo kaj trajnoj, Hungara Nacia Muzeo, Hungara Scienca Akademio, Nacia Teatro (Budapeŝto), en Grekio al observatorio kaj akademio. Li ricevis aŭstrajn, grekan, francan, bavaran, prusan, meksikan, rusan, turkan premiojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
eta|maldekstre|La maljuna Simon Sina

Kategorio:Grekoj
Kategorio:Grekaj diplomatoj
Kategorio:Hungaraj mecenatoj
Kategorio:Hungaraj magnatoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Kategorio:Hungariaj grekoj
Kromvela Marfluo

La **Kromvela Marfluo** (nomata ankaŭ **Pacifikekvatora Submarfluo** aŭ ĝuste **Ekvatora Submarfluo**) estas orienten fluanta submara marfluo kiu etendiĝas laŭlonge de ekvatoro en la Pacifika Oceano.

La **Kromvela Marfluo** estis malkovrita en 1952 fare de Townsend Cromwell, esploristo ĉe Honolulua Laboratorio. Ĝi estas 400 km larĝa kaj fluas oriente. Ĝi estas kaŝita 100 m sub la marsurfaco de la Pacifika Oceano ĉe la Ekvatoro kaj estas relative neprofunda kompare kun aliaj oceanaj marfluoj ĉar estas nur 33 m el pinto al bazo. Ĝi havas 1000 fojojn la volumon de la rivero Misisipo kaj ties longo estas de 6000 km.

La **Kromvela Marfluo** estis listita en la eldono de 1964 de la ***Libro Guinness de Mondaj Rekordoj***. 

## Townsend Cromwell 
Townsend Cromwell, surfisto, naĝisto kaj oceanografo, malkovris la marfluon kiu nun portas lian nomon dum li esploris derive en la ekvatora regiono de la Pacifika Oceano. Li mortiĝis en 1958 kiam lia aviadilo kraŝis survoje al ekspedicio de oceanografio.

## Notoj 
Kategorio:Marfluoj
Kategorio:Pacifiko
Dénes Sinor

**Dénes Sinor** [dEneŝ ŝinor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sinor Dénes,** konata en Usono **Denis Sinor** estis hungara-usona lingvisto, historiisto, filologo, profesoro, membro honora de Hungara Scienca Akademio (1979). Lia origina nomo estis *Zsinór Dénes* [ĵinOr].

Dénes Sinor http://mta.hu/mta_hirei/elhunyt-sinor-denes-nyelvesz-tortenesz-es-filologus-professzor-126858/ naskiĝis la  1916 en Hungario en Kolozsvár (nuntempa Cluj en Rumanio). Li mortis la  2011 en Usono en Bloomington (Indianao).

## Biografio 
Dénes Sinor frekventis universitaton en Budapeŝto. Dum la 2-a mondmilito li vivis en Francio, kie li aliĝis al la francaj batalantoj. Inter 1948-1962 li instruis en Kembriĝo, poste li instruis en Usono. Li ricevis usonajn kaj hungarajn memormedalojn, hungaran premion en 1986. Postmorte lian riĉan bibliotekon heredis universitato en Szeged. 

## Verkaro (elekto) 
* *Historio de Hungario* - libro
* *The Uralic languages: description, history, and foreign influences*
* artikoloj al Encyclopædia Britannica

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* biografio kun foto  

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj filologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Matignon

''''* (jen france kaj bretone, prononco france ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Côtes-d'Armor'' (jen france, ), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (, ). Fine de  en la komunumo vivis . 

## Geografio 
Matignon estas ĉefurbo de la kantono de Matignon kaj apartenas al la arondismento de Dinan.

## Historio 
Matignon donis sian nomon al pariza palaco, loĝejo de la ĉefministro de Francio. La palaco estis konstruita laŭ ordono de Christian-Louis de Montmorency-Luxembourg, princo de Tingry, kiu mendis ĝin al arkitekto Jean Courtonne, en 1722 sur parcelo aĉetita en 1719. ĉar la laboroj fariĝis pli kostaj ol antaŭvidite, princo de Tingry devis vendi la palacon preskaŭ finitan al Jakobo la Tria de Goüyon, siro de Matignon kaj de La Roche Goüyon (la nuna Fort-la-Latte), grafo de Torigny, la 23-an de julio 1723.

Okaze de aĉeto, la nova posedanto ĉesigis la laborkontrakton kun Courtonne, pro suspekto pri malhonestaĵoj, sed konservis lian arkitektecan oficon ĝis komenco de 1724. Kiam Courtonne fariĝis definitive anstataŭigita kiel arkitekto de Antoine Mazin, pezkonstruo kaj ekstera dekoracio estis finitaj kaj interna dekoracio estis farata. Mazin realigis nur la portalon, pri kiu Courtonne plendis ĉar ĝia kronkonstruaĵo tro similias al tiu de la palaco.

Jacques la Tria de Goüyon Matignon mortis la 14-an de januaro 1725. Lia filo Jakobo la Kvara de Goüyon Matignon (1689-1751) heredis ĝin kaj per sia edzino Louise-Hippolyte Grimaldi, fariĝis princo de Monako sub la nomo Jakobo la Unua Grimaldi. La konstruaĵo pasis al lia idaro, la princoj de Monako (la nuna princo de Monako, Alberto la Dua, portas inter siaj multaj titoloj, tiu de siro de Matignon).

## Heraldiko 
## Administrado 
## Lokoj kaj monumentoj 
* Kastelo de La Chesnaye-Taniot, 17-a - 18-a jarcento
* Nobeldomo de La Vigne, 16-a jarcento
* Preĝejo, 19-a jarcento
* Kapelo de Saint-Germain de la Mer, 12-a jarcento

## Elstaruloj ligitaj al la komunumo 
* Familio Goüyon Matignon (Hôtel Matignon, en Parizo)
** Lia serenega moŝto Alberto la 2-a (Monako) portas la titolon "Siro de Matignon".

* Paul Sébillot (1843-1918) : etnologo, verkisto kaj pentristo, naskiĝinta en Matignon

## Fotaro 

Dosiero:Manoir vigne matignon 1.png|Krado de nobeldomo de La vigne
Dosiero:Manoir vigne matignon 2.png|Nobeldomo de La vigne (parto)

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côtes-d'Armor

## Eksteraj ligiloj 
* TTT-ejo de la komunumo  ()
* Matignon sur retpaĝo de Nacia Geografia Instituto ()
* retejo de la turisma oficejo, arkivigita en marto 2017 ()
* pli frua versio de la turisma oficejo, arkivigita en majo 2013 kaj ankoraŭ plurlingva (, ,  kaj )
## Referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Côtes-d'Armor
Kategorio:Komunumoj de Komunumaro de la Lando de Matignon
Townsend Cromwell

**Townsend Cromwell**, surfisto, naĝisto kaj oceanografo, malkovris la marfluon kiu nun portas lian nomon dum li esploris derive en la ekvatora regiono de la Pacifika Oceano. Li mortiĝis en 1958 kiam lia aviadilo kraŝis survoje al ekspedicio de oceanografio; tio okazis la 2an de Junio ĉe Meksiko. Lia laborfako temis pri la rilatoj de la emdio kun fiŝkaptejoj. Li estis privetera oficiro ĉe la Aerarmeo dum la Dua Mondmilito.

Kategorio:Oceanografio
Kategorio:Marfluoj
Kategorio:Usonaj esploristoj
Kategorio:Pacifiko
Burgo Olbrück

eta|burgo Olbrück
La ruino de la **burgo Olbrück** situas je 470 m alteco super marnivelo sur vulkana konuso (fonolito) supre de la vilaĝo Niederdürenbach en la mezmontaro Ejfelo en la distrikto Ahrweiler, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi estas la de malproksime videbla signo de la valo de la rivero Brohl.

## Priskribo 
La burgo estas altaĵburgo kun romba projekciaĵo. La burgon dominas la 34 m alta ĉefturo centre de la konstruaĵo. Krom la turo konserviĝis kelkaj loĝdomoj, ekonomiaj konstruaĵoj kaj la ĉirkaŭmuro.

## Historio 
En la plej malnovaj dokumentoj la burgo kaj la senjorlando Olbrück nomiĝis *Oleburg* kaj *Holebriche*. Pli ol 15 familioj estis posedantoj de la burgo ekde ĝia fondiĝo ĉirkaŭ la jaro 1050. La burgo estis detruita plurfoje kaj ĉiam ree konstruita.

## Literaturo 
* Wolfgang Dietz: *1689/90 bis 1989/90 – Zerstörung und Wiederaufbau der Burg Olbrück*. In: Kreis Ahrweiler (Hrsg.): *Heimatjahrbuch Kreis Ahrweiler 1990*. Weiss, Monschau 1989, ISSN 0342-5827, S.&nbsp;117ff (online ).
* Wolfgang Dietz: *Burg und Herrschaft Olbrück. Aufstieg und Niedergang einer der ältesten Eifelburgen*. 3. Auflage. Eigenverlag, Galenberg 2001.
* Hans Gerhards: *Burg Olbrück. Wahrzeichen des Zissener Ländchens*. In: Kreis Ahrweiler (Hrsg.): *Heimatjahrbuch für den Landkreis Ahrweiler 1961*. Weiss, Monschau 1960, ISSN 0342-5827, S.&nbsp;87ff (online ).
* Hermann Höfer, Wolfgang Dietz: *Neue Perspektiven für die Burg Olbrück*. In: Kreis Ahrweiler (Hrsg.): *Heimatjahrbuch Kreis Ahrweiler 2000*. Weiss, Monschau 1999, ISSN 0342-5827, S.&nbsp;50ff (online ).
* Hans-Peter Pracht: *Burg Olbrück*. Aachen 2001.
* Hans-Peter Pracht: *Die Burg Olbrück. Aus der Geschichte, Entwicklung und dem Werdegang einer der ältesten Eifelburgen an der südlichen Grenze des Kreises Ahrweiler*. In: Kreis Ahrweiler (Hrsg.): *Heimatjahrbuch Kreis Ahrweiler 1982*. Weiss, Monschau 1981, ISSN 0342-5827, S.&nbsp;74ff (online ).

## Eksteraj ligiloj 
* Website der Burg Olbrück
* Eintrag zur Burg in der wissenschaftlichen Burgendatenbank des Europäischen Burgeninstituts (EBIDAT)

Olbruck
Burg Olbruck
Olbruck
Amsterdama skolo

eta|300px|Amsterdamo: Het schip (La ŝipo)
[eta|300px|Groningen: [Siebe Jan Bouma elementa lernejo]]
La **Amsterdama skolo** estas konstrustilo kiu en la frua 20-a jarcento donis formon al grava parto de la novaj kvartaloj de Amsterdamo. La gvidaj arkitektoj de tiu stilo estis Michel de Klerk, Johan van der Mey kaj Piet Kramer.

La ekspresionisme inspirita Amsterdama skolo plukonstruis je la pli sobra stilo de H.P. Berlage. La stilo sin apogis sur la socialistaj principoj kaj estis uzata por la konstruado de ĉiaj konstruaĵoj, inter kiuj domoj kaj apartamentoj. Oni ankaŭ faris stratmeblaron en la stilo de la Amsterdama skolo.

La ĉefa karakterizaĵo estas la amasa uzado de brikoj kaj la apliko de multe da pure dekoraciaj fasado-ornamaĵoj el brikoj aŭ skulptita naturŝtono. Tiaj ornamaĵoj havas apartajn kurbaĵojn, turetojn, figurojn kaj eskalfenestrojn (kun horizontalaj linioj pro kiu ili similis al eskaloj). Ofte la konstruaĵoj havas krutajn, altajn tegmentojn. Kvankam ofte estas sufiĉe grandaj konstruaĵoj, ili ne estas monstraj kolosoj pro la plastikaj fasadoj kaj ludema aranĝaĵo.

## Eksteraj ligiloj 
* Muzeo Het Schip

Kategorio:Konstruado
Kategorio:Arkitekturo
Papiruso de Oksirinĥo 840

**Papiruso de Oksirinĥo 840**, malkovrita en la arkeologia situo de Oksirinĥo (Sirio) en 1905, estas malgranda papirusa folio, kun 45 linioj de la evangeliaj imagitaj raportaĵoj greklingve verkitaj rekte-verse. Preskaŭ kvadrata, la papirusa fragmento dimensias diagonale malpli ol 10 cm.

La skribmaniero estas minuskla kaj klara. Spertuloj ĝin datumas al la 3-a jarcento, sed ne mankas kiuj ĝin aljuĝas al la 4-a aŭ ankaŭ 5-a jarcentoj;  

Laŭ iuj interpretoj, *Oksirinĥo 840* (antaŭ ol esti disigita) estus ero de libro kun funkcio de bonaŭgurilo aŭ devotecekscitigilo.

## Pluaj precizigoj 
La teksto, laŭ la plej granda parto de esploristoj, reiras al la 2-a jarcento aŭ eĉ al la dua duono de la 1-a jarcento, probable en Sirio. 

Kelkaj proponis ĝian identon kun eroj de la Evangelio laŭ Hebreoj aŭ kun tiu de Petro, sed la fragmenta stato de Oksirinĥo 840 ne multe helpas la kontroleblecon de tiuj hipotezoj.

## Enhavo 
La fragmento komenciĝas per la fina parto de admono al malbonulo kiu ne prenas en konsideron kaj eĉ volas ignori la sorton postmortan. Sekvas rakonto koncerne renkontiĝon de Jesuo kun fariseo, elstara sacerdoto, kiu provas ordoni ke Jesuo kaj ties disĉiploj foriru el la Templo ĉar malpuraj. Jesuo respondas kontraŭmetante al la laŭrita purigo, akirita per la sinlavado en *akvo uzita de hundoj kaj porkoj kvazaŭ ĝi estus prostituitino:* la akvo kiu purigas devenas **el la purigilo de la kristana bapto.**

En tiu dokumento Jesuo estas nomata "Savinto" (Σωτήρ), okazo malofta en la Nova Testamento, ne tamen sen ekzemploj.  La aŭtoro de la teksto asertas ke la komunaj personoj por eniri la Templon devis ŝanĝi veston, kutimo atestata neniloke. La aŭtoro klare sintenas malfavora al judismo, sed se konsideri ke li malmulte ĝin konas, la teksto povus esti nejuda; oni proponis siridevena origino.

## Notoj 
## Bibliografio 
* *I vangeli apocrifi*. A cura di Marcello Craveri. Torino, Einaudi 1969.
* Grenfell, Bernard P. and Arthur S. Hunt, *Fragments of an Uncanonical Gospel*  
* *The Complete Gospels: Annotated Scholars Version*, edito da Robert J. Miller; Sonoma CA: Polebridge 1992. ISBN 0-944344-29-1  Oxy. 840 è introdotto e tradotto da Philip Sellew, pp. 412-415. Anglalingve sen la grekaj tekstoj.
* Roland H. Worth, *Alternative lives of Jesus: noncanonical accounts through the early Middle Ages*, McFarland, 2003, ISBN 0-7864-1581-9

## Vidu ankaŭ 
* Oksirinĥo
* Paleokristana arkeologio
* Papiruso Fayyum

## Eksteraj ligiloj 
* Papiruso 840, greka teksto, angla tradukaĵo.
* Papiruso 840 , anglalingva.

Kategorio:Kristana literaturo
Kategorio:Apokrifoj de la Nova Testamento
Kategorio:Evangelioj
Proceedings of the Royal Society

***Proceedings of the Royal Society*** (Esperante: *Protokoloj de la Reĝa Societo*) estas patra titolo de du sciencaj gazetoj publikigitaj de la Reĝa Societo de Londono. Origine ĝi estis unika gazeto, sed estis disigita en du separataj gazetoj en 1905:
* Serio A, kiu publikigas esploradon rilate al matematikaj, fizikaj, kaj inĝenieraj sciencoj
* Serio B, kiu publikigas esploradon rilate al biologio

Ambaŭ gazetoj estas la nunaj ĉefaj gazetoj de la *Royal Society*. Multaj gravuloj en scienco publikigis siajn esploradojn en *Proc. R. Soc.*, kiaj Paul Dirac, Werner Heisenberg, James Clerk Maxwell, Ernest Rutherford, kaj Erwin Schrödinger.

## Eksteraj ligiloj 
* Royal Society Archive Visualization: 1665-2005

### Nunaj gazetoj 
* *Proceedings of the Royal Society A* 
* *Proceedings of the Royal Society B* 

Kategorio:Sciencaj gazetoj
Kategorio:Anglalingvaj gazetoj
Bendopingvenoj

La **Bendopingvenoj** estas la pingvenoj de la genro ***Spheniscus*** ("kojnformaj"), kio donus en Esperanto la terminon “Sfeniskoj”, kaj siavice estus la tipa genro kaj nomiga en la familio de Sfeniskenoj (*Spheniscinae*) kaj en la familio de Sfeniskedoj *Spheniscidae*.

Estas kvar vivantaj specioj de pingvenoj konataj kiel *Bendopingvenoj*, kaj ĉiuj havas similan koloraron. Ili estas foje konataj kiel "azenpingvenoj" pro ties laŭtaj alvokoj sone similaj al azenaj blekoj. Komunaj trajtoj estas nigra bendo kiu longas ĉirkaŭ ties korpoj borde ties nigran dorsan koloron kun rimarkinda apero sur la blanka brusto (kio estas tialo por la komuna nomo), nigrajn bekojn kun malgranda vertikala blanka bendo, distingajn punktojn sur ties ventroj, kaj malgrandan makulon de senpluma aŭ fajne plumeca haŭtaĵo ĉirkaŭ la okulo kiu povas esti ĉu blanka aŭ rozkolora kaj gravas por termoregulado. Ĉiuj membroj de tiu genro demetas siajn ovojn kaj idozorgadas en nestotruoj.

## Teritorioj 
La Sudafrika, Humboldta, kaj Magelana specioj loĝas en pli moderaj klimatoj kiaj Suda Afriko kaj la sudaj marbordoj de Ĉilio kaj Argentino dum la Galapaga pingveno estas indiĝena de la Galapagaj Insuloj, kio faras ĝin la plej norda el ĉiuj pingvena specio. La **Bendopingvenoj** ne estas (kaj ŝajne neniam estis) loĝantaj en Antarkto.

## Specioj 
### Nunaj 
La kvar nunaj specioj de Bendopingvenoj (*Spheniscus*) estas la jenaj:
:

### Fosilioj 
eta|Fosilio de *Spheniscus sp.*
Oni konas kelkajn formortintajn speciojn el prahistoria fosilioj:

* *Spheniscus muizoni* (Pisco, Meza/Fina Mioceno de monteto Cerro La Bruja, Peruo)
* *Spheniscus chilensis* (Fina Mioceno/Komenca Plioceno de marbordoj de C Andoj)
* *Spheniscus megaramphus* (Fina Mioceno/Komenca Plioceno de marbordoj de C Andoj)
* *Spheniscus urbinai* (Fina Mioceno/Komenca Plioceno de marbordoj de C Andoj)

La iama *Spheniscus predemersus* estas nune lokita en monotipa genro *Inguza*.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Monterey Bay Aquarium Penguins
* www.pinguins.info : informaro pri ĉiuj specioj de pingvenoj

Kategorio:Sfeniskedoj
Kategorio:Pingvenoj
Kategorio:Sfeniskoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Afriko
Burgo Rheineck

eta|300px|elaera foto de la burgo
La **burgo Rheineck** estas altaĵburgo apud Bad Breisig en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato, distrikto Ahrweiler. Ĝia origino estis mezepoka burginstalaĵo el la 11a jarcento. La burgo estis la centro de la samnoma graflando *Rheineck*.

## Situo 
La burgo stsras je la maldekstra flanko de la Rejno proksime al la rojo *Vinxtbach*. Ĝi estis en la romia epoko la limo inter la romiaj provincoj Supra Ĝermanio kaj Malsupra Ĝermanio kaj post ĝi estas la limo inter la mozelfrankoj kaj rejnfrankoj. En la mezepoko ĝi estas la limo inter la teritorioj de Kurtrier kaj de Kurköln.

## Historio 
[eta|maldekstra|Burgo Rheineck ĉ. 1860, kolekto [Alexander Duncker]]

## Literaturo 
* Alexander Duncker: *Die ländlichen Wohnsitze, Schlösser und Residenzen der ritterschaftlichen Grundbesitzer in der preußischen Monarchie nebst den königlichen Familien-, Haus-, Fideicommiss- und Schattull-Gütern*. Band 12. Berlin 1871–73 (PDF; 220 kB ).
* Carl Bertram Hommen: *Burg Rheineck – ihr Bild ging um die Welt*. In: *Heimatjahrbuch Kreis Ahrweiler 1984*. Weiss, Monschau, ISSN 0342-5827, S.&nbsp;82–87 (online ).
* Heino Möhring: *Sagen und Geschichten rund um die Burg Rheineck*. In: *Heimatjahrbuch Kreis Ahrweiler 1992*. Weiss, Monschau, ISSN 0342-5827, S.&nbsp;143–147 (online ).
* Jakob Rausch: *Burg Rheineck*. In: *Heimatjahrbuch 1955 für den Landkreis Ahrweiler*. Schiffer, Rheinberg, ISSN 0342-5827, S.&nbsp;82–88 (online ).
* Alexander Thon, Stefan Ulrich: *„… wie ein Monarch mitten in seinem Hofstaate thront“. Burgen am unteren Mittelrhein*. Eldonejo *Schnell & Steiner*, Regensburg 2010, ISBN 978-3-7954-2210-3, S.&nbsp;132–137.

Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Distrikto Ahrweiler