open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ovamboj

eta|mapo pri la etnoj de Angolo, la vivregiono de la ovamboj (laŭ stato de la jaro 1970) estas markita helbrune lime al Namibio (sude)
La bantua socio de la **ovamboj**, foje ankaŭ nomataj *amboj*, estas la plej multnombra grupo de loĝantoj en Namibio. Ili loĝas precipe en la namibia-angola limregiono, kiu dum la germana kolonia epoko ekde 1884 kaj sub la sudafrika okupado ĝis la jaro 1972 nomiĝis "***Ovambolando****" aŭ "***Ambolando'***". Sekve ĝi inter 1973 kaj 1989 ankoraŭ estis bantustano de la apartisma regado. La areo situas inter suda Angolo kaj la nacia parko Etoŝa en Namibio.

La ovamboj dividiĝas je dek du grupoj. La ok grupoj loĝantaj en la namibia parto de ovambolando estas la **kvanjamoj, ndongoj, kvamboj, nganĝeroj, mbalanhuoj, kvaludoj, eundoj** kaj **kolonkdoj*', kiuj en 1994 kune nombris proksimume 670.000 anojn. La ovamba lingvo nomiĝas *oŝivambo*.

## Eksteraj ligiloj 
* Die "DDR-Kinder von Namibia" (germanlingva)

Kategorio:Etnoj
Ovamboj
Ovamboj
Ovamboj
Hikorio

eta|maturiĝintaj, defalontaj hikorio-nuksoj
**Hikorio** aŭ **Karjo** (*Carya*) estas genro en familio de juglandacoj (*Juglandaceae*), kun ĉirkaŭ 18 falfoliaj specioj, gravaj por la industrio kaj kiel fruktodonaj arboj.

Ĉ. 15 hikorio-specioj kreskas en orienta parto de Norda Ameriko, dum 3 specioj en Orienta Azio. Laŭ prarestaĵoj, la specioj kreskis eĉ sur okcidenta parto de norda Ameriko, Grenlando, Islando kaj Eŭropo.

La hikorioj havas longan pivotradikon, altas ĝis ĉirkaŭ 30 m. La folioj estas kunmetitaj el 3–17 folietoj; folietoj de kelkaj specioj iĝas aŭtune brilflavaj. La floroj estas unuseksaj (senpetala stamena (amento) kaj pistila), kiuj floras sur la sama arbo, sed en apartaj infloreskoj. La stamenaj floroj formas amenton, la fruktofloroj formas finsituajn grapolojn el 2–10 floroj. La frukto estas ovoforma nukso, kiu estas kovrita per karneca ŝelo kiu disfalas je 4 pecoj dum maturiĝo.

Hikorioj kun manĝebla kerno:
* blanka hikorio (*C. ovata*)
* reĝa hikorio (*C. laciniosa*)
* lanuga hikorio (*C. tomentosa*)
* pekano (*C. illinoensis*) estas ekonomie la plej valora specio, kiu havas bongustan kernon kaj helan lignon.

Hikorioj kun nemanĝebla kerno (amaraj pro tanacido en la ŝelo):
* amara hikorio (*C. cordiformis*)
* akva hikorio (*C. aquatica*)

Pluaj specioj havas ja manĝeblan kernon, sed la kerno estas tro malgranda por ke ĝi havu ekonomian valoron.

Oni uzas lignon de multaj specioj por diversaj celoj.

## Vidu ankaŭ 
* Ozark-altebenaĵaj arbaroj

## Eksteraj ligiloj 
*  *Carya*

Kategorio:Juglandacoj
Kategorio:Orientalisa flaŭro
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Hiiumaa

eta|La situo de Hiiumaa en Estonio
[eta|[Flago de Hiiumaa]]
**Hiiumaa** (germane kaj svede *Dagö*, ) estas insulo en la Balta Maro, en okcidenta Estonio, norde de la insulo Saaremaa. Ĝin dividas de la kontinento la maro Väinameri kaj de la insulo Saaremaa la Soela-markolo. La areo de Hiiumaa estas 965&nbsp;km2. Ĝia baza roko konsistas el kalkŝtono kaj mara sedimentaĵo.

La insulon posedis la ordeno de glavofratoj komence de la 13-a jarcento, poste la Germana Kavalira Ordeno ekde 1237. Ekde 1560 la insulo apartenis al Danio, de 1582 al Svedio, de 1721 al Rusio, de 1920 al Estonio (de 1940 ĝis 1991, la lando estis parto de la Sovetunio).

La insulon loĝas ĉirkaŭ 10&nbsp;000 homoj, du trionoj el ili en la urbo Kärdla ĉe la norda marbordo. La plej gravaj ekonomiaj agadoj estas brutobredado, agrokulturado, fiŝado kaj fiŝprilaboro.

Kategorio:Insuloj en Estonio
Kategorio:Distriktoj de Estonio
Kategorio:Insuloj en la Balta maro
Korkolombo

**Korkolomboj** aŭ *Gallicolumba* estas genro de birdoj de la familio de Kolombedoj kiu inkludas turtojn kaj kolombojn. Tiu ĉi genro enhavas grundokolombojn kiuj loĝas en pluvarbaroj de Filipinoj, Indonezio kaj de la regiono de Pacifiko. Tiu ĉi genro inkludas la grundokolombojn de insuloj de Pacifiko kaj la korkolombojn de Filipinoj. Tiuj lastaj estas nomataj tiel pro tre rimarkinda ruĝega makulo en siaj brustoj, kiu aspektas kiel sangoverŝanta vundo en kelkaj specioj; ĝi estis vidata de natursciencistoj kiel vundo farita per ponardo. La dieto de kolomboj de tiu genro konsistas el fruktoj kaj semoj.

## Taksonomio 
La genro enhavas sep speciojn:
*Sulavesa grundokolombo, *Gallicolumba tristigmata*
*Cinama grundokolombo, *Gallicolumba rufigula*
*Luzona korkolombo, *Gallicolumba luzonica*
*Mindanaa korkolombo, *Gallicolumba crinigera*
*Mindora korkolombo, *Gallicolumba platenae*
*Negrosa korkolombo, *Gallicolumba keayi*
*Sulua korkolombo, *Gallicolumba menagei* - eble formortinta (fine de la 1990-aj jaroj?)

Multaj el la Pacifikaj grundokolomboj estis forigitaj el *Gallicolumba* (kiu estis ne-monofiletika) kaj realigis ilin al la genro *Alopecoenas*, kiu estis poste renomita *Pampusana*.

## Referencoj
## Bibliografio 
* **Gibbs**, David; Barnes, Eustace & Cox, John (2001): *Pigeons and Doves*. Pica Press, The Banks, ISBN 1-873403-60-7
* **Steadman**, David William (2006): *Extinction and Biogeography of Tropical Pacific Birds*. University of Chicago Press. ISBN 0-226-77142-3
* **del Hoyo**, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1997). **Handbook of the Birds of the World. Volume 4**: Sandgrouse to Cuckoos. Lynx Edicions. ISBN 84-87334-22-9

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
The Colbert Report

***The Colbert Report*** (La Raporto Colbert) estis usona satira televida programo, kiu ekzistis de la 17-a de oktobro 2005 ĝis la 18-a de decembro 2014 kaj havis entute 1 447 epizodojn. Ĝi programiĝis de 11:30 al 12:00 orienttempzone (Nord-Ameriko) lunde al ĵaŭde ĉe la kanalo *Comedy Central* en usono kaj ĉe kaj *The Comedy Network* kaj CTV en Kanado. Stelulis politika amuzisto Stephen Colbert, eksa korespondanto de *The Daily Show*. Produktado de novaj epizodoj estis haltita je la 5-a de novembro, 2007, pro striko de la *Usona Gildo de Verkistoj*, kvankam unutaga presto nomiĝinta The Colbert Report--On Strike! okazis la 3-an de decembro, 2007, kies monaj gajnaĵoj iris al la programstabo. La programo revenis la 7-an de januaro, 2008, sen helpo de la skribistoj. La fina epizodo okazis la 18-an de decembro 2014, por ke Colbert povu steluli en la malfru-nokta intervju-programo *The Late Show* por CBS, anstataŭante David Letterman.

The Colbert Report estis deŝpinaĵo kaj kontraŭparto de The Daily Show, kiu, kiel The Daily Show, kritikis la politikon kaj la mediojn. Ĝi satiris personec-veturigitajn politikajn programojn, speciale ''The O'Reilly Factor* de Fox News. La programo vidis al Stephen Colbert, fikcia ankrokaraktero roligita de Colbert. La karaktero, "bone-intencanta, malbone informita, altklasa stultulo", estis moka televida politika pundito.

The Colbert Report estis nomumita por kvar Premioj Emmy en kaj 2006 kaj 2007, du Television Critics Association Premioj, kaj du Premioj Satellite. Ĝi ricevis Specialan Sciindan Premion ĉe la 2007 GLAAD Mediaj Premioj. Ĝi estis prezentita kiel nesatira ĵurnalismo plurfoje, de la Tom Delay Leĝa Defenda Grupo, kaj post la intervjuo de Robert Wexler ĉe la programo. La Raporto ricevis egan median atenton ekde sia komenc-epizodo la 17-an de oktobro, 2005, pro la popularigado de la termino "*truthiness''" (verumeco), kiun la vortar-eldonanta firmo Merriam-Webster nomis sian "Vorton de la Jaro" de 2006.

## Vidu ankaŭ 
* Leĝo de Poe

Kategorio:Usonaj televidaj programoj
Kategorio:Televidaj programoj de Comedy Central
Samuel Schmid

**Samuel SCHMID**, civitano de Attiswil, naskiĝis la 8-an de januaro 1947 en Rüti apud Büren en la Kantono Berno kaj estas politikisto de la Svisa popol-partio ĝis junio 2008, kiam li kun aliaj membroj de la berna grupo proteste forlasis la partion kaj kreis novan burĝan partion, nome la Burĝan Partion Svislando. Ekde la jaro 2000 li estas membro de la Federacia Konsilio de Svislando kaj gvidas en tiu-ĉi funkcio la federacian departementon pri defendo, popolsekureco kaj sporto.eta|200ra|Samuel SchmidSamuel Schmid loĝas en Rüti apud Büren, estas edziĝinta kaj patro de tri filoj. Li studis post sia abitura ekzameno juron en la Universitato de Berno kaj finis la studon kiel advokato kaj notaro. Ĉar li ne demisiis post la ne-elektiĝo de sia partikolego Christoph Blocher je la 12-a de decembro 2007, la Svisa popol-partio eksigis lin el la parlamenta frakcio kaj li nun estas senfrakcia registarano kune kun la novelektita kolegino Eveline Widmer-Schlumpf.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la federaciaj konsilantoj de Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retejo de la ĉefo de la Federacia departemento pri defendo, popolsekureco kaj sporto 

Schmid, Samuel
Schmid, Samuel
Scienca literaturo

**Scienca literaturo** en si mem estas kontraŭdiro, se konsideri, ke literaturo estas la verkaro kiu baziĝas sur kreado de fikcia misrealaĵo kaj scienco estas la serioza pristudo de la reala mondo laŭ la fizika regularo.

Tamen kelkaj tendencoj kaj verkoj necentraj de tio, kio nuntempe estas konsiderata kiel normala literaturo, povas kontraŭnature alproksimigi ambaŭ konceptojn.

Plej klara estas la literatureco de la verkaro plej ofte enmetita en ĝenro eseo. Tiukaze oni aludas al alia eco de la literaturo, nome la emo pripensi kaj prilabori specifan stilon, pere de la uzado de literaturaj figuroj cele al la formado de estetika impreso ĉe la legonto. Tio eblas en eseaj verkoj, kiu aliflanke povas pritrakti sciencajn temojn, kiel pri historio, geografio, filozofio, antropologio, ktp.

Laŭlonge de la historio tiuj limoj ne estis tiom precizaj kaj tiele en plej antikvaj literaturoj, kiel de Antikva Grekio, Romio kaj ĉe aliaj civilizoj, tre ofte kvankam pritraktis preskaŭ aŭ entute sciencajn temojn, kiel historiaj aŭ juraj, la scienceco de tiuj verkoj jam eksmodiĝis kaj pro tio nuntempe ebla alproksimigi al tiuj per pli literatura intenco. Tio okazas ĉe verkoj ekzemple de Eŭklido, Aristotelo, Herodoto aŭ Tucidido.

Dum la Renesanco la preskaŭ nova aŭ renovigita intereso pro scienco renovigis ankaŭ la emon verki kaj legi verkojn kiuj temus pri sciencaj temoj, sed per literaturaj strukturoj aŭ stiloj. Unu el la specifaj strukturoj tiam uzataj estis la Dialogo, per kiu fikciaj roluloj povas paroli pri nefikciaj temoj. Tiu ĝenro daŭre estas aktuala kaj ankoraŭ en la 20-a jarcento eĉ la esperanta literaturo profitis ĝin ĉe la *Senĝenaj dialogoj* de Alberto Fernández.

Fine de la 19-a jarcento ekis nova tendenco en fikcia literaturo, nome scienca fikcio, kie per sciencaj aŭ preskaŭ sciencaj temoj oni konstruas tute fikcian rakontaĵon.

## Vidu ankaŭ 
* Scienca gazeto

Kategorio:Literaturo

Kategorio:Historio de literaturo
Menhiro

[eta|Menhiro de [Lacaune]]
**Menhiro** (el la bretona: *maen*, ŝtono, kaj *hir*, longa) estas starigita ŝtonego, monolito. Menhiroj estis starigitaj dum prahistorio inter la 35-a kaj 20-a jarcento a.K.. Ili troviĝas solaj aŭ grupe en vicoj aŭ rondoj. Menhiroj estas kutime ĉirkaŭhakitaj.

Laŭ Francisko Azorín **menhiro** estas *Megalita monumento konsistanta el unusola ŝtono de 1,50 ĝis 10 m. longa, starigita kiel steleo, cipo, obelisko. Tiu de Lockmariaker havas pli ol 20 m. alta.* Li indikas etimologion el la kimra *maen-hir* (ŝtono longa).

## Kristanigo 
[eta|Kristanigita menhiro, Saint-Uzec ĉe [Pleumeur-Bodou.]]
Multaj bretonaj menhiroj estis kristanigitaj, t.e. la supro forhakita por ke restu nur kruco kaj kristanaj bildoj ĉizitaj en la ŝtonsurfacon.

## Legendoj 
Bretona legendo rakontas, ke unufoje jare, dum la kristnaska nokto la menhiroj iras trinki akvon ĉe la maro. Inter la unua kaj dekdua sonorilsono de noktomezo ili malkovras ĉe sia piedo la trezoron kaŝitan dum la tuta jaro. Tamen malfacilas forporti la trezoron, ĉar la menhiroj revenas rapidege kaj ĉion plattretas revenante.

Alia, kristana legendo rakontas ke la menhirvicoj de Carnac estas romiaj soldatoj ŝanĝitaj al ŝtonoj, punitaj de Dio, ĉar ili postsekvis kaj volis mortigi la sanktulon Cornely.

## Vidu ankaŭ 
* Megalito
* Monolito
* Dolmeno
* Stonehenge
* Steleo
* Moai
* Ŝtonvico

## Notoj 
## Bibliografio 
* ''Actes des journées d'études des statues-menhirs'' à St Pons de thomières, 1984. Fédération Archéologique de l'Hérault, Parc régional du Haut-Languedoc, 1987.
* *Actes du 2e colloque international sur la statuaire mégalithique* à St Pons de thomières, 1997. Fédération Archéologique de l'Hérault, Parc régional du Haut-Languedoc, 1998.

## Eksteraj ligiloj 
* La plej alta menhiro de Francio, la menhiro de Kerloas
* Dolmenoj, menhiroj kaj ŝtonrondoj de suda Francio
* Megalitoj en Charente-Maritime 
* Bretonaj megalitoj 
* Prosper Mérimée pri druidaj monumentoj, 1852 
* Fotoj de la menhiro de Malves-Minervois (Aude)
* Menhiroj en Albigeois
* Dolmenoj kaj menhiroj, mistera heredaĵo 
* Megalitoj de Bretonio kaj Britio

Kategorio:Megalitoj
Kategorio:Neolitiko
Arianna Huffington

eta|Huffington dum sia kampanjo por iĝi ĉefministro de Kalifornio en 2003
**Arianna HUFFINGTON** (naskita la 15-an de julio 1950 en Ateno en Grekio) estas aŭtoro kaj nacie eldonata kolumnisto en Usono. Ŝi nun estas usona civitano.

Huffington priskribas sin kiel "eksan konservativulon, kiu evoluis en kompateman kaj progreseman populiston". Ŝi estas la fondinto de The Huffington Post, progresema TTT-ejo pri novaĵoj kaj komentadoj. Ŝia plej freŝa libro titoliĝas "Pri Iĝi Sentima...Ame, Labore, kaj Vive".

Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Kategorio:Usonaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj blogistoj
Hans-Rudolf Merz

**Hans-Rudolf MERZ** naskiĝis la 10-an de novembro 1942 en Herisaŭ, Kantono Apencelo Ekstera. Li estas politikisto kaj membro de la Radikal-demokrata partio de Svislando. En la jaro 2003 li elektiĝis al la Federacia Konsilio de Svislando. Ek de tiam li estas la ĉefo de la Federacia financdepartemento, do la svisa financministro. Li sukcesis rekonduki la federaciajn financojn al ekvilibro kaj Svislando nuntempe dank al lia rigora ŝparpolitiko jam dum pluraj jaroj sinsekve prezentas profitan buĝedon kaj povis konsiderinde malpli-igi la ŝtatŝuldojn.eta|300px|dekstra|Hans-Rudolf Merz

## Pri lia persono 
Hans-Rudolf Merz estas edziĝinta kun la artistino Roswitha Merz. Li havas kun ŝi tri plenkreskajn filojn. Li estas civitano de Beinwil am See en la Kantono Argovio. Merz studis ekonomion en la Universitato de Sankt-Galo.

La 20-an de septembro 2008 Hans-Rudolf Merz suferis kolapson de la sango-cirkulado kaj devis esti urĝe operaciita je la koro. Post lia resaniĝo li reprenis sian oficon kaj elektiĝis la 10-an de decembro kiel Federacia Prezidanto de Svislando por 2009.

## Federacia prezidanto 2009 
La 10-an de decembro 2008 Hans-Rudolf Merz elektiĝis Federacia prezidanto de Svislando por la jaro 2009.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la federaciaj konsilantoj de Svislando

Merz, Hans-Rudolf
Merz, Hans-Rudolf
Szentpéterszeg

**Szentpéterszeg** [sentpEterseg] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en Distrikto Berettyóújfalu. La loknomo signifas: Sankta Petro-riveroangulo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 26&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1180
* Poŝtkodo: 4121
* Telefonprefikso: 54

## Situo 
Szentpéterszeg situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, Berettyó preterfluas, Berettyóújfalu estas proksime.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1285 pri la setlejo. Dum la kontraŭturkaj bataloj ĝi senhomiĝis, en la 18-a jarcento ĝi refondiĝis. En 1919 la rumanoj okupis la regionon.

Vidindaĵo estas la kalvinana preĝejo. Apud la vilaĝo fiŝkaptista lago troviĝas.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, klubo de maljunuloj, biblioteko, poŝto, interretejo.

## Famuloj 
En Szentpéterszeg naskiĝis pedagogo Borbála Fekete.

## Komunumoj de Sankta Petro en Hungara reĝlando 
Pro grandeco de la tabelo vidu la ceterajn komunumojn en Transilvanio: Barcaszentpéter!

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Hajdú-Bihar
Abraxas (apartigilo)

**Abraxas** povas signifi:
*Abraxas, diaro en gnostikismo
*Abraxas, muzika albumo de Carlos Santana el la jaro 1970 
*Abraxas (pola muzika grupo), pola rokmuzika grupo
*Abraxas (ĉeĥa muzika grupo) , ĉeĥa rokmuzika grupo
*Abraxas, grandega kornohava baleno en grafika romano *Abraxas kaj Earthman*, verkita kaj ilustrita de Rick Veitch
*Abraxas (komikso), 
*Abraxas (Xenosaga), elpensita planedo en *Xenosaga* video-ludo
*Abraxas, elpensita demono en usona televida serio *Charmed*
*Abraxas (komputila viruso) (ankaŭ konata kiel "Abraxas5"), komputila viruso malkovrita en 1993
Gáborján

**Gáborján** (gAborjAn) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en Distrikto Berettyóújfalu. La loknomo signifas Gabrielo en arkaika lingvo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 27&nbsp;km²
* Loĝantaro: 920
* Poŝtkodo: 4122
* Telefonprefikso: 54

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, Berettyó preterfluas, Berettyóújfalu estas proksime.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la neolitiko, kuprepoko, bronzepoko, de sarmatoj. La unua mencio devenis el 1217 pri la setlejo kaj pri la abatejo. Iam konstruiĝis ankaŭ terfortikaĵo. En 1651 kalvinana preĝejo konstruiĝis. En 1919 la rumanoj okupis la regionon.

Ne menciitaj vidindaĵoj estas la kamparanaj barokaj loĝdomoj.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, interretejo, familihelpa servo, patrinhelpa servo, kuracejo, bestkuracejo.

## Famuloj 
En Gáborján naskiĝis Imre Barta (ekonomikisto).

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Hajdú-Bihar
Abrakso

**Abrakso** - en iuj naciaj lingvoj *Abraxas* respektive *Abraksas* - estas dio en persa mitologio kaj gnostikismo.[dekstra|eta|250px|Statuo prezentanta Abrakson[Luvro]]Per la vorto *Abrakso* la egiptia gnostikisto *Basileides* dum la 2-a jarcento nomis la simbolo de la plej alta praestaĵo, el kiu eliris la kvin prafortoj spirito, vorto, sorto, saĝo kaj potenco. Liaj anoj adoris Abrakson kiel plej alta dio, kiu laŭ ili ankaŭ sendis Jesuon (kiun ili konsideris dian filon, sed spiriton, ne homon) al la tero. La nomo de la dio Abrakso troviĝas sur helenismaj magiaj papirusoj, sed ankaŭ sur antikvaj amuletoj. La kulto pri Abrakso restis viva ĝis la mezepoko kaj dum la renesanco retrovis multajn adeptojn. Ankoraŭ nuntempe ekzistas multaj artistoj, kiuj inspiriĝas per la mistera karaktero de la abraksa kulto. Pro mezepokaj inkviziciaj provoj de la katolika eklezio kontraŭbatali la abraksan kulton, ĝi foje mise ligiĝas al satanismaj tendencoj.

La origina ortografio de la nomo cetere estis *Abrasaks* (αβραςαξ) - la nuntempe kutima formo Abraksas (retradukite al la greka lingvo αβραξας) ekestis probable pro mikso de la similaspektaj grekaj literoj sigmo kaj ksio en latina traduko.

Al la magia karaktero de la abraksa kulto aludas la fakto, ke Abrakso ankaŭ estas la nomo de iuj fikciaj sorĉistoj. En la infana libro La malgranda sorĉistino, kiu aperis ankaŭ esperantlingve, Abrakso estas saĝa, parolanta korvo, kiu estas la dombesto de la heroa sorĉistino.

Kategorio:Gnostikismo
Kategorio:Magio
Abraxas (ĉeĥa muzika grupo)

**Abraxas** estas ĉeĥa rokmuzika grupo, estiĝinta en februaro de 1976 el malgranda praga grupo Abraam. La gvidanta persono de la grupo estas ekde sia komenco gitaristo kaj komponisto Slávek Janda (frato de Petr Janda el grupo Olympic).

## Nuntempa konsisto 
* Slávek Janda - gitaro, kantado
* Petr Hradecký - literoj, demarŝo, produktado
* Miroslav Imrich - kantado
* Eduard Štěpánek - drumo
* Ivan Doležálek - basgitaro, kantado

## Diskografio 
### EP 
* *Tak pojď / Školník* - 1977, Panton
* *Cesta jinam 1 / Cesta jinam 2* - 1977, Panton
* *Muž stroj / Praha-Bohumín* - 1981, Panton
* *Nesmíš si to tak brát / Zbytečný slova* - 1983, Panton
* *Karel / Měsíc* - 1984, Panton
* ''Dneska mám pech / Honza rock'n'roll star* - 1984, Panton

### LP 
* *Box* - 1982, Panton
* *Manéž* - 1984, Panton
* *Midnight City* - 1985, Artia
* *Šťastnej blázen* - 1986, Panton
* *Sado-Maso* - 1996, Forte/Happy Music (reeditita en 2002, Master Music s.r.o.)
* *Box & 10x bonus* (rekonsendita CD) - 2000, Sony Bonton Music
* *Rituál* - 2000, Sony Bonton Music
* *Už je to jedno* - 2006
* *Hlava v oblacích* - 2009
* *Klid!* - 2015

### Kompilaĵoj 
* *The Best Of… (1979–1982)* - 1994, B&M Music
* *Retrospektiva* - 2003
* *Nekonečný boogie* - 2016

### Vivaj albumoj 
* *30 let* - 2006

### DVD 
* *Slávek Janda 40 let na scéně* - 2008, Kuna koncerto inkluzivanta Slávek Janda Band, Yandim Band, kaj Abraxas

### Omaĝoj 
* *Tribute'' - 2014

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.abraxas.cz/ - oficialaj paĝoj de la grupo

Kategorio:Ĉeĥaj rokmuzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1970-1979
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1980-1989
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1976
Doris Leuthard

**Doris Leuthard** naskiĝis la 10-an de aprilo 1963 en Merenschwand. Ŝi estas politikistino de la Kristana popol-partio de Svislando. Ekde la 1-a de aŭgusto 2006 ŝi estas membro de la svisa registaro, tio estas Federacia Konsilio de Svislando. Ŝi estas la ĉefino de la Federacia departemento pri popolekonomio. De 1999 ĝis 2006 ŝi apartenis al la Nacia Konsilio de Svislando, tio estas la granda ĉambro de la svisa parlamento. De 2004 kaj 2006 ŝi estis partiprezidantino de la Kristana popol-partio.eta|Doris Leuthard (2011)

## Pri ŝia persono 
Doris Leuthard estas civitanino de la komunumoj Merenschwand kaj Sarno (Obvaldo). Ŝi estas edziĝinta kun Dr. chem. Roland Hausin. Doris Leuthard studis juron en la Universitato de Zuriko kaj estas advokato.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la federaciaj konsilantoj de Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Doris Leuthard

Kategorio:Svisaj politikistoj
Kategorio:Federaciaj konsilantoj de Svislando
Kategorio:Registarestroj
Béla Köpeczi

**KÖPECZI Béla** (kOepeci) estis hungara literaturhistoriisto, historiisto naskita en Aiud la 16-an de septembro 1921 kaj mortinta en Budapeŝto la 17-an de januaro 2010.

## Biografio 
Béla Köpeczi la finis francan-rumanan fakojn en Budapeŝto kaj inter 1946-1949 li studis en Parizo. Ekde 1966 li estis profesoro en ELTE en la katedro pri la franca lingvo. Inter 1971-1975 li estis ĉefsekretario de MTA kaj inter 1982-1988 ministro pri kulturo. Kiel literaturhistoriisto li esploris ĉefe la francan kaj rumanan literaturojn kaj kulturhistoriojn kaj kiel historiisto verkis pri la liberecbatalo de Rákóczi, respektive pri la hungara kaj franca klerismoj. Li estis la ĉefredaktoro de trivoluma historiverko Historio de Transilvanio.

## Ĉefaj verkoj 
* *II. Rákóczi Ferenc* (kun R. Várkonyi Ágnes), 1955.
* *Eszme, történelem, irodalom*, 1972.
* *Az ifjú Rákóczi eszmei útja*, 1982.
* *Magyarok és franciák. XIV. Lajostól a francia forradalomig*, 1985.
* *A francia felvilágosodás*, 1986.
* *A bujdosó Rákóczi*, 1991.
* *Histoire de la culture hongroise*, 1995.
* *Nemzetképkutatás és a XIX. századi román irodalom magyarságképe*,
* *Az emberi sors és a XX. századi francia regény*, 1997.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kismarja

**Kismarja** (kiŝmarja) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Ebenaĵo**, en departemento Hajdú-Bihar, en subregiono Berettyóújfalu. Kis signifas malgranda.
eta|Blazono de Kismarja

## Bazaj informoj 
* Areo: 47&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1340
* Poŝtkodo: 4126
* Telefonprefikso: 54

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ la hungara-rumana ŝtatlimo, laŭ traira flankovojo, Berettyó preterfluas.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1277 pri la setlejo laŭ formo Maria. Poste ĝi iĝis Kismarja kaj Nagymarja. En 1606 Stefano Bocskai nomumis Kismarja kampurbo havanta la rangon ĝis 1849. La kalvinana preĝejo staranta sur mezepoka fundamento konstruiĝis en 1805. Ene troviĝas kripto de Bocskai. En 1919 la rumanoj okupis la regionon, en 1920 la vilaĝo trovis sin apud la landolimo.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kuracejo, poŝto.

## Famuloj 
* En Nagymarja naskiĝis Ákos Beöthy.
* En Nagymarja-puszta naskiĝis Pál Beöthy

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Hajdú-Bihar
Les Charlots

La populara franca grupo de komikuloj **Les Charlots** estiĝis en la jaro 1966 devene kiel muzika grupo, inspirita de la glora Rolling Stones. La grupon kreis: **Gérard Rinaldi** (kantado), **Jean Sarrus** (basgitaro), **Gérard Filippelli** (soloa gitaro), **Luis Rego** (ritma gitaro) kaj **Donald Rieubon** (drumo). Post tio, kiam ili komencis rikolti sukcesojn sur muzika kampo, ili invadis ankaŭ filman ekranon. Unuanfojon ili komune aperis en filmo de Pierre Richard *Mi scias nenion, sed mi diros ĉion* (1973). Ilia unua filmo, kie ili estis kiel ĉefaj steloj, nomiĝis *La Grande Java*. Ĝi havis grandan sukceson, kaj sekvis do filmoj kiel *Frenezuloj el stadiono*, *La granda bazaro* aŭ *Kvar servistoj kaj kvar muskedistoj*. Post paŭzo en la 90-aj jaroj (1984-1992) ili revenis al filmo kun karakteriza nomo *La reveno de Les Charlots* (1992).

## Filmaro 
* 1970: *La Grande Java* de Philippe Clair
* 1971: *Les Bidasses en folie* de Claude Zidi
* 1972: *Les Fous du stade* de Claude Zidi
* 1972: ''Les Charlots font l'Espagne* de Jean Girault
* 1973: *Le Grand Bazar* de Claude Zidi
* 1974: *Les Quatre Charlots mousquetaires* de André Hunebelle
* 1974: *Les Charlots en folie : À nous quatre Cardinal !* de André Hunebelle
* 1974: *Les Bidasses s'en vont en guerre* de Claude Zidi
* 1975: *Bons baisers de Hong Kong* de Yvan Chiffre
* 1978: *Et vive la liberté!* de Serge Korber
* 1979: *Les Charlots en délire* de Alain Basnier
* 1980: *Les Charlots contre Dracula* de Jean-Pierre Desagnat kaj Jean-Pierre Vergne
* 1983: *Le Retour des bidasses en folie* de Michel Vocoret
* 1984: *Charlots Connection* de Jean Couturier
* 1992: *Le Retour des Charlots'' de Jean Sarrus

## Referencoj 
Kategorio:Francaj muzikaj grupoj
Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1966
Blazono de Kantabrio

eta|dekstra|150px|Blazono de Kantabrio
La blazonŝildo de Kantabrio havas rektangulan formon kun ronda ekstremo, kio estas tipe hispana. La ŝildo estas tranĉita el lazura (blua) kaj gorĝa (ruĝa). Ĝi estis oficiale elektita je la 22-a de decembro 1984, kaj aperas ankaŭ sur la flago de Kantabrio.

En la lazura kampo videblas krenela ora turo kaj ŝipo, kiu estas rompinta per la pruo ĉenon, kiu devenas de la turo kaj finiĝas en la maldekstra flanko de la ŝildo. Malsupre estas akvaj ondoj, kaj lazuraj kaj arĝentaj. Ĉio estas suraĵo kun du detranĉitaj viraj kapoj kun aŭreoloj (glorkronoj).

En la suba kampo, gorĝa, videblas ronda kantabra steleo kun geometriaj ornamaĵoj. Supre estas la hispanreĝa krono, dekorita per perloj.
La supra kampo estas historia memorigaĵo pri la konkero de Sevilo fare de kantabraj maristoj en 1248, kun la turo (reprezentanta la Turon de la Oro) kaj la ŝipo rompinta la ĉenojn, kiuj malpermesis navigi tra la rivero Gvadalkiviro. Tio estas simbolo de la daŭra mara ago de Kantabrio. Ankaŭ estas referenco al la unueco de ties teritorio, sub la patronado de la martiroj Sankta Emeterio kaj Sankta Celedonio.

## Vidu ankaŭ 
* Flago de Kantabrio
* Kantabra steleo

Kategorio:Simboloj de Kantabrio
Rivero Asón

**Asón**  estas rivero en la nordo de Hispanio, en la Kantabra Montaro. Ĝi trafluas la orienton de Kantabrio, fluante en la Kantabran Maron.

Pliaj informoj:
* **Fonto**: monto Azalagua, en la municipo Soba), ene de Naturparko Collados del Asón. La akvo elspruĉas el fonto situanta tuj en bordo de alta krutaĵo, formante mirindan akvofalon.
* **Enfluejo**: Estuaro de Limpias (en la municipoj Limpias, Colindres kaj Voto).
* **Ĉefaj alfluantoj**: Bustablado, Gándara, Carranza kaj Vallino.
* **Tutjara akvofluo**: 527 hm³.

Asón
Megara

**Megara** (greke Μέγαρα - Mégara) estas inter la plej antikvaj urboj de Grekio. La havena urbo borde de la Sarona Golfo situas en la administra regiono Atiko - iom plo ol 30 kilometrojn okcidente de la ŝtata ĉefurbo Ateno, ĉe la nur proksimume 20 kilometrojn larĝa markolo, kiu norde limiĝas per la kontinenta parto de Grekio kaj sude per la duoninsulo Peloponezo.

La urbo dum la epoko de antikva Grekio estis la ĉefurbo de la pejzaĝo *Megaris*, en kiu vivis doriaj grekoj. Nuntempe la urbo havas proksimume 20.000 loĝantojn kaj situas rande de la rapidvojo inter Ateno kaj Korinto.

## Historio 
Mégara ĝis proksimume la jaro 660 a.K. kiel maramea urboŝtato kun pluraj kolonioj havis la kulminon de sia potenco. Post pluraj militaj bataloj kun la proksimaj urboŝtatoj Ateno kaj Korinto ĝi tamen perdis multajn el siaj teritorioj kaj lige al tio perdis signifon. Kiam la potenca urboŝtato Ateno decidis bloki la marajn vojojn al Mégara, la minacata urbo petis helpon de la alianca urbo Sparto kaj sekve de tio komenciĝis la *Peloponeza Milito* (431-404 a.K.) inter Sparto kaj Ateno.

Pluraj el la unuaj reĝoj de Mégara laŭ la helena mitologio devenis de grekaj dioj. Inter la ne-mitaj personaĵoj de la urbo interalie elstaras la filozofo Eŭklido, kiu estis disĉiplo de Sokrato.

Kategorio:Atiko
Kategorio:Urboj de Grekio
Kategorio:Historio de Grekio
Okcidenta Atiko

eta|300px|
**Okcidenta Atiko** estas unu el ok regionaj unuoj de la grekia administra regiono Atiko. La administra centro de la unuo estas la urbo *Elefsina*. La areo de la unuo, kiu ampleksas  kvadratajn kilometrojn, kovras kaj la okcidentan parton de la urbara zono de Ateno, kaj la malurban kaj agrikulturan areon okcidente de ĝi. En la distrikto dum 2001 vivis proksimume  loĝantoj.

Sur la teritorio de Okcidenta Atiko interalie situas la antikva urbo Megara (Μέγαρα).

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la regiona unuo (en la greka kaj angla)

Kategorio:Atiko
Castro Urdiales

270px|maldekstra|eta|Havena panoramo de Castro Urdiales
**Castro Urdiales** (elparolu *kastro urdjales*) estas municipo kaj urbo en la oriento de Kantabrio, norde de Hispanio. Ĝi situas sur la bordo de la Kantabra Maro, inter la urboj Bilbao kaj Santandero. La oficiala nombro da loĝantoj estas ĉirkaŭ 30.000. Tamen la vera nombro estas pli alta ĉar, pro ĝia proksimeco al Bilbao, ĝi agas kiel dormeja urbo kaj multaj loĝantoj ne estas oficiale registritaj en la loka censo. La municipa areo estas 96 km².

Castro Urdiales estas moderna urbeto, tamen ĝiaj muzeiĝinta kastelo kaj kirko *Santa María de la Asunción* datiĝas je Mezepoko. Ankaŭ en Mezepoko, la urbo komerce aktivis kiel membro de la Ligo de la Kvar Urbetoj. La urbo estis detruita de la francoj en la jaro 1813, sed rapide rekonstruiĝis kaj fortikiĝis. La prosperon kaj rapidan kreskon de la loĝantaro provokis la ferminoj kaj fervoja komunikiĝo post 1879.

La ĉefaj industrioj estas ferminado, fiŝkaptado kaj fiŝ-enladigo (precipe sardinoj kaj anĉovoj kun oleo). Plie, la turismo pligraviĝis dum la lastaj 30 jaroj: multaj homoj el Eŭskio (ĉefe el Bilbao), Kantabrio kaj norda Hispanio havas someran loĝejon en Castro Urdiales. La urbo estas populara pro ties plaĝoj kaj havenaj etoso kaj pejzaĝo. La fiŝkaptado, ĉefrola en la pasinteco, estas malaperonta.

La municipo konsistas el jenaj vilaĝoj:
* Allendelagua.
* Baltezana.
* **Castro Urdiales** (ĉefurbo).
* Cerdigo.
* Islares.
* Lusa.
* Mioño.
* Ontón.
* Oriñón.
* Otañes.
* Sámano.
* Santullán.
* Sonabia.
* Talledo.

## Vidu ankaŭ
* Listo de municipoj de Kantabrio

Kategorio:Municipoj de Kantabrio
Kategorio:Urboj de Hispanio
Hencida

**Hencida** estas vilaĝo kaj municipo en Hungario, en regiono **Norda Ebenaĵo**, en departemento Hajdú-Bihar, en subregiono de Berettyóújfalu. La nomo ne havas sencon en la hungara, sed estas konata hungara esprimo "de Hencida ĝis Boncida". Malmulte scias, ke ambaŭ estas vilaĝoj, la alia troviĝas en Transilvanio.

## Bazaj informoj 
* Areo: 35&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1310
* Poŝtkodo: 4123
* Telefonprefikso: 54

## Geografio 
Hencida situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ dekstra bordo de Berettyó kun ponto, Berettyóújfalu estas proksime.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la kuprepoko, bronzepoko, ferepoko kaj de sarmatoj. La unua mencio devenis el 1342 pri la setlejo **Sárhida** (ŝArhida), kiu baldaŭ fandiĝis kun Bencida. Dum la mezepoko la vilaĝo estis eklezia loko kaj doganejo. Post la turkoj Hencida en 1659 refondiĝis en la alia bordo de la rivero por ne memori la turkajn detruojn. En la 19-a jarcento kelkfoje inundoj okazis kaj en 1874 incendio. En 1919 la rumanoj okupis la regionon. Dum la socialismo kolĥozo pri **Nova Vivo** funkciis.

## Gravaj personoj 
* Elemér Bakó: lingvisto, bibliotekisto, redaktoro

## Vidindaĵoj 
La kalvinana preĝejo en 1804 konstruiĝis, la turo estas 38 m-ojn alta. Apud la vilaĝo arbaro kun kverkoj, robinioj, aceroj, frakcenoj troviĝas.

## Ĝemelkomunumo 
*  Boncida, Rumanio

Vilaĝservoj estas aŭtonomio por ciganoj, lernejo, infanĝardeno, biblioteko, interretejo, poŝto, policana ĉambro.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Hajdú-Bihar
Luzona korkolombo

La **Luzona korkolombo** (*Gallicolumba luzonica*) estas birdo de la familio de kolombedoj kiu inkludas turtojn kaj kolombojn. Ĝi estas unu el la specioj de tiu genro *Gallicolumba*, kiuj estas nomataj *korkolomboj* aŭ "sangokoruloj". Ili atingas tiun nomon pro rimarkinda makulo tre ruĝega en la centro kaj iom pli klara en bordoj (kiel vera vundo) en la centro de siaj blankaj brustoj, kun rozkoloreca nuanco sube kaj tre blanka en gorĝo, kvazaŭ “la sango de la vundo” makulus la malsupran parton. La Luzona korkolombo estas precize la specio en kiu tiu eco estas plej rimarkinda kaj post unua vidaĵo estas malfacile ne supozi, ke la birdo ne estis ĵus vundita, ĉefe pro la rozkolora nuanco malsupre.

## Aspekto
alternative=Australien2010 0547 LuzonBleedingHeart.jpg|eta|maldekstre|Luzona korkolombo.
Supre, la Luzona korkolombo estas ardezgriza, sed ĉar ĝi estas tre brila, ĝi povas aspekti purpura, blua aŭ botelverda, kaj tiu ŝajna koloro varias laŭ la lumkondiĉoj. La ventro kaj subflugiloj estas pli senkoloraj aŭ avelkoloraj. Kiel en plej parto de kolomboj, estas iometa seksa dumorfismo; maskloj estas plej ofte pli grandaj kaj havas pli fortan ruĝan makulon, kaj kelkaj fakuloj diras, ke la ino  havas purpuran irizon, kvankam aliaj malkonsentas. La korpoformo estas tipa de la genro, kun rondoforma korpo, mallonga vosto kaj longaj kruroj. 

## Kutimoj
Tiu orientalisa specio estas endemia de centraj kaj sudaj partoj de la granda insulo de Luzono, kaj ĉe la najbara insuletoj Polillo [poLIjo], en Filipinoj. Ĝi vivas en unuarangaj kaj duarangaj arbaroj kaj povas troviĝi en altitudoj el marnivelo ĝis 1400 metroj. Ili manĝas semojn, berojn kaj larvojn. Ili estas timidaj kaj sekretemaj, kaj tre silentaj, kaj rare forlasas la grundon escepte dum nestumado. Malkiel la aliaj korkolomboj, ili plej ofte demetas du ovojn en ĉiu ovodemetado.

## Populacio
Kvankam ne oficiale konsiderata kiel endanĝera specio, la Luzona korkolombo estas sub ia minaco, ĉar ĝi estas ege ĉasata. Lokanoj manĝas ĝin ofte, sed ankaŭ ĝia rimarkinda kaj kurioza aspekto kaŭzas, ke estas ankaŭ peto en la merkato de hejmbestoj. Oni komencis bredoprojekton en Aŭstralio kun kaptitaj individuoj.

## Subspecioj
* *Gallicolumba luzonica griseolateralis* (Norda Luzono)
* *Gallicolumba luzonica luzonica* (Centra kaj Suda Luzono kaj Polillo)
* *Gallicolumba luzonica rubiventris* (Katanduanes)

La Luzona korkolombo aperis en poŝtmarko de Filipinoj, 2-pesa, en 1994.

## Referencoj
*  Preskaŭ minacata

## Vidu ankaŭ
*Filipinaj humidaj arbaroj

## Eksteraj ligiloj 
*Entuziasma bredemulo

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Rodrigo Ramírez

**Rodrigo A. RAMIREZ** **ZULUAGA** (naskiĝis en "El Santuario" Antjokio la 4-an de novembro 1963) Estas kuracisto, kiu eklernis Esperanton en 1985, kaj komencis partopreni en la movadon dum la jaro 1992, kunlaborante en la organizo de pluraj Kolombiaj Esperanto-tagoj. Reprezentis la kolombian esperantistaron kiel prezidanto kaj organizanto de la "4-a Tutamerika Kongreso de Esperanto 1999" (4a TAKE-99). Dum tiu evento lanĉis la proponon difini la trajtojn de "Kompetenta esperantisto" (vidu la inaugura parolado en la postkongresan bultenon). Ankaŭ proponis kaj komencis plenumi kolekton por la "Kolombia Antologio" poste nomita Jubilea kolombia Krestomatio (vidu blogo kaj retpaĝo Iperniyti) kaj prezentis la rezultojn de la laboro de 2000 ĝis 2005 per **prelego** dum la 11-a Kolombia kongreso de esperanto (KKE) la 14-an de novembro 2005. Aliaj registraĵoj de lia laboro pere de "Soundcloud", kaj 

Kategorio:Kolombiaj kuracistoj
Kategorio:Kolombiaj esperantistoj
Fontibre

[eta|dekstra|260px|Fonto de la rivero [Ebro, en Fontibre.]]

**Fontibre** estas vilaĝo en la municipo Hermandad de Campoo de Suso, je 3 km de Reinosa, en Kantabrio (Hispanio).

Ĝi situas en la centro de la distrikto Valo de Campoo, je 930 m de alteco, inter la montoj La Guariza (sude) kaj la montoj Arbejón kaj Campana (norde), en kies flankoj abundas fagoj kaj kverkoj. La kalkoŝtonaj materialoj estas abundaj kaj tio klarigas la formiĝon de la fonto de la rivero Ebro (fakte, simpla reapero de la rivero Híjar).

En 2004 ĝi havis 87 loĝantojn. Agrikulturo estas la plej elstara ekonomia fonto. La plej grava festaĵo estas la tago de Sankta Fernando, celebrita la 30-an de majo.

La nomo Fontibre devenas de la latina *Fontes Iberis* (Fontoj de Ebro), kiu estis frue citita de Plinio la pli maljuna, kiu indikis ĝin proksima de la romia urbo Juliobriga.

En Fontibre elstaras la kirko de Sankta Felikso (San Félix), datita de la 12-a jarcento, kaj ties retablo, de la 18-a jarcento. La vilaĝo estas fama pro akva elŝprucejo, kiun oni tradicie konsideras la naskofonto de la rivero Ebro (kvankam al ĝi alflugas la rivero Híjar, pli akvoabunda kaj kun pli alta fonto). Apud la fonto estas populara parko.

## Bildoj 

Elfluejo de Ebro.jpg|Elfluejo de Ebro.
Monumentoenlaparko.jpg|Monumento en la parko de la elfluejo de Ebro.
Absido de la pregxejo.jpg|Absido de la preĝejo.

Kategorio:Kantabrio

Kategorio:Ebro
Svisa Federacia Instituto pri Teknologio

Laŭ la svisa konstitucio la Svisa Federacio rajtas krom la kantonoj mem krei universitatojn kaj politeknikojn. En la kadro de ĉi-tiu konstitucia artikolo de la Svisa Federacio ĝis nun estis kreitaj du politeknikaj altlernejoj sub la nomo **Svisa Federacia Instituto pri Teknologio** (germane: **Eidgenössische Technische Hochschule**, mallongigo **ETH**; france: **École polytechnique fédérale**, mallongigo **EPF**), nome:
* la Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko (ETH Zuriko/ETHZ), kaj
* la Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Laŭzano (EPF Laŭzano/EPFL).
Mindanaa korkolombo

La **Mindanaa korkolombo** (*Gallicolumba crinigera*) estas birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas turtojn kaj kolombojn. Ĝi estas unu el la specioj de tiu genro *Gallicolumba* kiuj estas nomataj korkolomboj aŭ "sangokoruloj". Ili atingas tiun nomon pro ŝoka makulo tre ruĝega en la centro kaj iom pli klara en bordoj (kiel vera vundo) en la centro de siaj blankaj brustoj, kun rozkoloreca nuanco sube kaj tre blanka en gorĝo, kvazaŭ “la sango de la vundo” makulus la malsupran parton.

eta|maldekstre|220ra|En la Londona Bestoĝardeno.
eta|maldekstre|220ra|
Supre, la Mindanaa korkolombo estas ardezgriza en kapo kaj ŝultroj, sed ĝi estas tre brila kaj verda en nuko kaj ĉirkaŭe, kaj tiu ŝajna koloro varias laŭ la lumkondiĉoj; en ŝultro estas du brunegaj strioj kaj ankaŭ la suba dorso estas bruna. La ventro (kaj subflugiloj) estas tre avelkoloraj kaj pro tio la kormakulo ne estas tiom kontrasta kaj la blanka gorĝo ne estas tiom ampleksa kiel ĉe la Luzona korkolombo, ĉe kiu ĝi atingas la okulon. Kiel en plej parto de kolomboj, estas iometa seksa dumorfismo; maskloj estas plej ofte pli grandaj kaj havas pli fortan ruĝan makulon. La korpoformo estas tipa de la genro, kun rondoforma korpo, mallonga vosto kaj longaj kruroj.

Tiu orientalisa specio estas endemia de kelkaj insuloj de Filipinoj.

Ties natura biotopo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltaj arbaroj. Ĝi estas minacata kaŭze de senarbarigo kaj troa ĉasado. Iam ĝi loĝis en insuloj Samaro, Leyte, Bohol, Dinagat, Mindanao kaj Basilan, sed aktuale ĝi troviĝas nur en Mindanao. La Basila subspecio, *Gallicolumba crinigera bartletti*, tre verŝajne iĝis formortinta meze de la 20-a jarcento.

Tamen, la subspecio *Gallicolumba crinigera crinigera* ŝajnas pli abunda ol antaŭe supozite; ĉiuokaze, ties statuso ne estas sufiĉe konata por definitiva aserto. Dekomence listigita kiel specio LC (de Malpli Zorgo) en 1988, ĝi estis poste listigita kiel Vundebla en 1994, kaj poste kiel Endanĝerigita en 2000. Kun sia preciza kvanto de malpliiĝo ankoraŭ nekonata, ĝi estis listigita denove kiel Vundebla en 2007 IUCN Ruĝa Listo.

## Notoj 
## Referencoj 
* 
* BirdLife International (2007a): 2006-2007 Red List status changes . 2007-AŬG-26.
* BirdLife International (2007b): Mindanao Bleeding-heart - BirdLife Specidatumaro. 2007-AŬG-26.

## Vidu ankaŭ 
* Filipinaj humidaj arbaroj

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Endemismoj ĉe birdoj
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Morozko

**Morozko** (ĉeĥe Mrazík, slovake Mrázik) estas legenda rusa fabela filmo el la jaro 1964 pri laborema Nastja, kuraĝa, sed memplaĉema Ivan kaj amo, kiu konsilis al si kun malbona duonpatrino same kiel kun frostiga sorĉo de sceptro-frostileto. 

Estis-ne estis, vivis foje maljunulo, kiu havis obeeman kaj laboreman filinon Nastjon, sed li edziĝis kun malbona virino, kiu torturis ambaŭ same kiel ŝia dorlotita filino Marfuŝa. Kaj ĉar Marfuŝa ne prenis tro da beleco, je tiom pli la duonpatrino malamis la ĉarman Nastjon, kaj ŝi pripensis, kiel senigi de ŝi, ke ŝi fine dum kruela vintro forpelis ŝin en arbaron esperante, ke ŝi tie frostiĝos aŭ ke lupoj forvoros ŝin. En la arbaro feliĉe zorgis pri la neĝkovritaj arboj la sorĉema Morozko, gardanto de la vintra arbaro, caro de neĝŝtormo kaj tondro. Kaj tiu, ĉar li estis justa, helpis Nastjon kaj zorgis pri ŝi. Kaj en la sama tempo, sed en alia loko denove, ekiris en la mondon la bela fortulo Ivan. Li superis rabistojn, li konsilis al si kun maljuna sorĉistino, sed li ofendis Avon-boteleton, do li fariĝis urso devante fari bonajn farojn, por ke li denove reakiru reen sian homan vizaĝon.

Kategorio:Sovetiaj infanaj filmoj
Kategorio:Sovetiaj fabelaj filmoj
Kategorio:Novjaraj filmoj
Kategorio:Filmoj laŭ rusaj fabeloj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1964
Mesnard-la-Barotière

**Mesnard-La-Barotière** estas eta komunumo de Francio kiu situas en la **Alta Heĝkamparo** (france : **Haut-Bocage**), nordoriente de la departemento Vendeo (regiono Luarlandoj).

Tiu komunumo havas ĉirkaŭ 1100 loĝantojn

## Geografio 
La plej proksima granda urbo estas Nanto je distanco de 70 kilometroj. Les Herbiers (ĉirkaŭ 13500 loĝantoj) situas je 7 km de la vilaĝo.

## Ekonomio 
Plejmultaj loĝantoj laboras en la ĉefurbo de alta bosko, Les Herbiers, kie troviĝas multaj entreprenoj.
Kun 3,9% de senlaboreco, tiu regiono estas ekonomike la plej dinamika el Francio.

## Historio 
## Vidindaĵoj 
* La ĉefa monumento estas la malnova preĝejo Sankta Kristofo, konstruita ĉirkaŭ la 12-a jarcento en romanika stilo.Tie,Vizitantoj povas admiri murajn freskojn, kiuj estis malkovritaj nur freŝdate.Tiu preĝejo estas monumento historia.

* La nova preĝejo estis konstruita meze de la 19-a jarcento en novgotika stilo. Ĝia arkitekturo kun ruĝaj brikoj similas la arkitekturon de preĝejoj en tuluza regiono.
## Eksteraj ligiloj 
* Turismoficejo 

Kategorio:Komunumoj de Vendée
Esztár

**Esztár** (estAr) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Ebenaĵo**, en departemento Hajdú-Bihar, en subregiono Berettyóújfalu.

* Areo: 32&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1410
* Poŝtkodo: 4124
* Telefonprefikso: 54

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Berettyó, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Debrecen-Nagykereki.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1215 pri la setlejo. De antaŭ la tatarojn la loĝantaro rifuĝis al la marĉoj. Iam burgo konstruiĝis. Dum la kontraŭturkaj bataloj la komunumo senhomiĝis, baldaŭe hungaroj refondis ĝin. La kalvinana preĝejo en 1888 konstruiĝis. En 1919 la rumanoj okupis la regionon.

Apud la vilaĝo lago kaj Remparo de Ĉorso troviĝas.

Ne menciita vidindaĵo estas nobeldomo de Erdődy.

Vilaĝservoj lernejo, infanĝardeno, biblioteko, interretejo, kulturdomo.

Image:Esztár1.jpg
Image:Esztár2.jpg
Image:Esztár3.jpg

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Hajdú-Bihar
Jan la 1-a (Brabanto)

**Jan la 1-a** (naskiĝis eble en 1254 en Bruselo; mortis la 3-an de majo 1294, eble en Antverpeno) estis duko de Brabanto de 1267 ĝis 1294 kaj de Limburgo de 1288 ĝis 1294.

Jan estis filo de Henriko la 3-a kaj Adelajda de Burgonjo. Li sekvis sian mensmalsanan pli aĝan fraton Henriko la 4-a, kiu estis repuŝita de la trono fare de sia patrino-regentino. Li edziĝis en 1273 kun Margareta de Dampierre, filino de la flandra grafo Gwijde de Dampierre. Lia unua edzino, Margareta, filino de Ludoviko la 9-a (Francio), mortis en 1271 post apenaŭ unu jaro da geedziĝo. Jan estis patro de:
* Gotfredo (-1283)
* Jan la 2-a (Brabanto) (1275-1312)
* Margareta (Brabanto) (1276-1311), kiu en 1292 edziniĝis kun Henriko la 7-a de Luksemburgio (-1313)
* Maria, kiu en 1305 edziniĝis kun la grafo Amadeo la 5-a de Savojo (1253-1323)

Kategorio:Dukoj de Brabanto
Kategorio:Domo Régnier
Kategorio:Naskiĝintoj en 1254
Kategorio:Mortintoj en 1294
Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko

eta|300ra|Ĉefkonstruaĵo de la Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko vidita de la urbocentro

La **Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko** (germane **Eidgenössisch-Technische Hochschule Zürich**, mallongigo **ETH Zuriko**, ankaŭ nomita en Esperanto *Federacia Politeknika Altlernejo*) estas politeknika altlernejo de la Svisa Federacio. Ĝi estas unu el la plej famaj politeknikoj de la mondo kaj asociita kun 21 nobelpremiitoj.

La ETH Zuriko posedas 16 departementojn, ofertas 23 studkursarojn bakalaŭrajn, 30 magistrajn kaj multnombrajn postenojn por doktoriĝi en la teknika kaj matematika sektoro. Nuntempe (stato 2012) en la ETH Zuriko estas registritaj ĉirkaŭ 18 000 studentoj el 100 landoj, el tiuj 3800 kandidatoj por doktoriĝo. Laboras ĉe la lernejo pli ol 10 200 personoj kaj ĝi havas 500 profesorajn postenojn.

## Vidu ankaŭ 
* Polyball, tradiciriĉa altlerneja danc-plezurkunveno
* Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Laŭzano
* Universitatoj kaj universitataj altlernejoj de Svislando
* Universitato de Zuriko

## Elektitaj personoj de la instituto 
* Vilmos Fellner - studento
* Zoltán Kunszt - instruisto
* Sándor Lederer (artokolektisto) - studento
* Péter Mizsey - studento
* Kornél Neuschloss - studento
* Gábor Oplatka - studento, poste instruisto

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko (ETH Zuriko)

ETHZ
Zuriko
Kategorio:Zuriko
Universitato de Sankt-Galo

La **Universitato de Sankt-Galo - Supera lernejo pri ekonomiaj, juraj kaj sociaj sciencoj** (germane *Universität St. Gallen – Hochschule für Wirtschafts-, Rechts- und Sozialwissenschaften*; mallongigo **HSG**) fondiĝis la 28-an de majo 1898 kiel komerca akademio.

Kun nur proksimume 6000 studantoj (en 2008) la Universitato de Sankt-Galo apartenas al la pli malgrandaj universitatoj de Svislando. Tamen ĝi posedas la plej grandan kaj renoman fakultaton pri ekonomiaj sciencoj de la tuta lando. Ĝi fakte havas la reputacion de elita universitato por ekonomio.

## Kelkaj profesoroj 
* Frederic Vester

## Vidu ankaŭ 
* Universitatoj kaj universitataj altlernejoj de Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Universitato de Sankt-Galo

Kategorio:Kantono Sankt-Galo
Sankt-Galo
Spegula bildo

En geometrio, **reflekto** aŭ **spegula bildo** de figuro estas la alia figuro, kiu estas rezulto de apliko de izometrio, kiu, laŭ la leĝo de Snell, ne konservas orientiĝon (male turnado estas izometrio konservanta orientiĝon).
Ĉar ekzistas nur 2 orientiĝoj, reflekto de reflekto havas la saman orientiĝon kiel la originala figuro, tiel du sinsekvantaj aplikoj de reflektoj konservas orientiĝon kaj estas ekvivalentaj al turnado kun movo.

Ekzemple signoj ≤ ≥ estas spegulaj bildoj unu de la alia.

Figuro, operacio de reflekto de kiu estas ekvivalenta al turnado kun movo, estas memspegulsimetria, ĝi povas havi (sed ne nepre) reflektan simetrion.

En optiko, spegula bildo de objekto povas esti farita per spegulo.

## Vidu ankaŭ 
* Reflekta simetrio
* Nememspegulsimetrieco
* Orientiĝo (matematiko)

Kategorio:Simetrio
Kategorio:Elementa geometrio
Kategorio:Optiko