open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eduardo Mendoza

**Eduardo MENDOZA Garriga** (Barcelono, 11-a de Januaro 1943) estas hispana verkisto.​ 

## Biografio kaj kariero
Lia rakonta stilo estas facila kaj rekta, sed foje kun kultismoj, arkaismoj kaj popola lingvaĵo. Li faras oftan uzadon de marĝenaj roluloj kiuj rigardas la socion gape dum ili luktas por survivi restante ekster ĝi.

Lia literatura verkaro malfermiĝis per la publikigo de *La verdad sobre el caso Savolta* (La vero pri kazo Savolta, 1975),​ ĝenerale temas pri lia denaska Barcelono kiel medio, kombinante la priskribon de la grandurbo en epokoj antaŭaj al la Hispana Enlanda Milito kaj la aktualo. Kelkaj fakuloj pri la verkaro de Mendoza diferencas inter seriozaj kaj amuzaj; tamen tiu diferenco ne malhelpas la rakontan kaj stilan riĉecon de la parodiaj verkoj nek la humorismon de la seriozaj romanoj.

Kvankam lia ĉefa literaturo ĝenro estas la romano, Mendoza verkis laŭlonge de sia kariero ankaŭ eseojn kiel *Baroja, la contradicción*, kaj pli ĵuse rakontojn kiel *Tres vidas de santos*. Li ricevis en 2010 la premion Planeta pro sia romano *Riña de gatos. Madrid 1936* kaj en 2016 la premion Cervantes.​

## Verkoj 
### Romanoj 
* 1975: *La verdad sobre el caso Savolta*
* 1978: *El misterio de la cripta embrujada* (1a de la serio de la sennoma detektivo)
* 1982: *El laberinto de las aceitunas* (2a de la serio de la sennoma detektivo)
* 1986: *La ciudad de los prodigios*
* 1989: *La isla inaudita*
* 1991: *Sin noticias de Gurb* (laŭkajere)
* 1992: *El año del diluvio*
* 1996: *Una comedia ligera*
* 2001: *La aventura del tocador de señoras* (3a de la serio de la sennoma detektivo)
* 2002: *El último trayecto de Horacio Dos* (laŭkajere)
* 2006: *Mauricio o las elecciones primarias*
* 2008: *El asombroso viaje de Pomponio Flato*
* 2010: *Riña de gatos. Madrid 1936*. Premio Planeta
* 2012: *El enredo de la bolsa y la vida* (4a de la serio de la sennoma detektivo)
* 2015: *El secreto de la modelo extraviada* (5a de la serio de la sennoma detektivo)
* 2018: *El rey recibe* (1a de la trilogio de Rufo Batalla)
* 2019: *El negociado del yin y el yang* (2a de la trilogio de Rufo Batalla)
* 2021: *Transbordo en Moscú* (3a de la trilogio de Rufo Batalla)
* 2024: *Tres enigmas para la Organización*

### Rakontoj 
* 2009: *Tres vidas de santos* (*La ballena*, *El final de Dubslav* kaj *El malentendido*)
* 2011: *El camino del cole* (porinfana literaturo)

### Teatro 
* 1990: *Restauración*
* 1998: *Gloria*
* 2004: *Grandes preguntas*
* 2017: *Teatro reunido*

### Eseo 
* 1986: *Nueva York*
* 1989: *Barcelona modernista* (kunverkita kun sia fratino Cristina Mendoza)
* 2001: *Baroja, la contradicción* (membiografia eseo)
* 2007: *¿Quién se acuerda de Armando Palacio Valdés?*
* 2017: *¿Qué está pasando en Cataluña?*
* 2019: *Por qué nos quisimos tanto* (membiografia eseo, n.º 20 kolekto Baroja & Yo)
* 2020: *Las barbas del profeta* (Seix Barral, 2020)

## Notoj 
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Katalunoj
Kategorio:Barcelono
Metila tiosalikato

**Metila tiosalikato** aŭ **metila tiosalikato** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la tiosalikata acido kaj metanolo. Metila tiosalikato estas senkolora, verda aŭ flaveca likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Metila tiosalikato prezentas tiolan grupon kaj metilmetanatan grupon ligitajn al la 1-a kaj 2-a karbonatomoj de la benzena ringo. Ĝi konsistas je 8 karbonatomoj, 8 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj, 1 sulfuratomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Preparado de **metila tiosalikato** per traktado de **metanolo** kun **tiosalikata acido**:

 
### Reakcio 2
* Preparado de **metila tiosalikato** per traktado de **tiosalikata  anhidrido** kun **metanolo**:

 
### Reakcio 3
* Preparado de **metila tiosalikato** per traktado de **tiosalikata acido** kun **metila klorido**:

 
### Reakcio 4
* Preparado de **metila tiosalikato** per traktado de **natria tiosalikato** kun **metila klorido**:

## Vidu ankaŭ
* Tiosalikatoj
 
## Referencoj 
Kategorio:Tiosalikatoj
La verdad sobre el caso Savolta

***La verdad sobre el caso Savolta*** (La vero pri kazo Savolta) estas la unua verko de la hispana verkisto Eduardo Mendoza, publikigita en 1975, kiu ricevis la *Premio de la Crítica*. La romano temas pri la epoko en Barcelono nomita *pistolerismo* de perforto inter laboristoj kaj mafiuloj, inter 1917 kaj 1919, kun la fono de la Unua Mondmilito. 

La ĉefrolulo, Javier Miranda, estas iel kontraŭheroo kiu elmigras al Barcelono komence de la 20-a jarcento serĉe de laborposteno. Li eklaboras por advokatejo kaj poste por la franca entreprenisto kaj mafiulo Paul André Lepprince. Ankaŭ la anarkiisto Nemesio Cabra Gómez estas ia kontraŭheroo. Paralele estas ankaŭ amafero, ĉe la enigma kaj mirinda María Coral, kiu krome enamigas Lepprince. La historio finiĝas per grandaj ribeloj de laboristoj en Barcelono kaj per la morto de Lepprince. Poste, Miranda elmigras kun sia edzino al Novjorko.

La romano de Eduardo Mendoza estis adaptita al kino fare de Antonio Drove en 1979 samtitole kun scenaroj de Antonio Drove kaj Antonio Larreta kaj geaktoroj kiel José Luis López Vázquez, Ovidi Montllor, Charles Denner, Stefania Sandrelli kaj Omero Antonutti.​ 

## Notoj
## Bibliografio
* Garrigues Giménez, Amparo (2015). «"La verdad sobre el caso Savolta" y "El corazón de la tierra": Seguridad y salud en el trabajo en la España del siglo XIX y princicpios del XX». *Vivir y morir en el trabajo: De la ausencia al fracaso de las normas: Secuencias de una tragedia inconclusa*. Valencia: Tirant lo Blanch. pp. 43-85. ISBN 978-84-9086-358-9.
* López Cabrales, Juan José. "Símbolo, memoria y espacio en las imágenes urbanas de La verdad sobre el caso Savolta" *Antagonía*, Núm. 6, 2001, pp. 9-27.

Kategorio:Hispanlingvaj romanoj
Kategorio:Romanoj de 1975
Kategorio:Barcelono
Kategorio:Romanoj adaptitaj al kino
Kategorio:Libroj de Eduardo Mendoza
José Luis López Vázquez

**José Luis LÓPEZ Vázquez de la Torre** (Madrido, 11a de Marto 1922 - Madrido, 2a de Novembro 2009)​ estis hispana aktoro.

Li ekkarieris en teatro en la 1940-aj jaroj, ne nur kiel aktoro, kaj en 1951 en kino, sed plue laboris en teatro. Li aktoris dekomence komedie ekzemple kun la aktorino Gracita Morales, sed ĉirkaŭ la 1970-aj jaroj li ekaktoris en dramaj filmoj kaj aperis en pli ol 200 filmoj; en 1971 aperis kiel aktoro en dek unu filmoj. La plej granda parto estis banalaj komedioj de la fekundaj reĝisoroj José María Forqué, Pedro Lazaga kaj Mariano Ozores, sed aliajn fojojn temis pri pli seriozaj verkoj por reĝisoroj kiel Carlos Saura, Jaime de Armiñán, Pedro Olea, Antonio Mercero, Manuel Gutiérrez Aragón, Mario Camus, Juan Antonio Bardem, Marco Ferreri kaj Luis García Berlanga.

Inter liaj filmoj menciendas titoloj kiel *Los chicos del Preu*, *Plácido*, nigrahumura verko pri ekzekutistoj *El verdugo*, *El pisito*, *El cochecito*, *Peppermint frappé*, la parodia komedio pri bankoŝtelado *Atraco a las tres*, *La prima Angélica*, *Mi querida señorita* (kie li ludis rolon de supozita virino) kaj la trilogio *Patrimonio nacional*, de Luis García Berlanga, por kiu aktoris en dek filmoj. López Vázquez ankaŭ aktoris por mezkurtoj, ekzemple por memorinda *La cabina* (La telefonbudo), de Antonio Mercero, kiu ricevis premion Emmy en 1973 kaj kiu estas konsiderata aktuale klasikaĵo de la terorĝenro. En 1971 li partoprenis en *Las petroleras*, kun la famaj aktorinoj Brigitte Bardot kaj Claudia Cardinale. ​En la 1970-aj jaroj li laboris por televido, sed ankaŭ multe en la 1990-aj kaj 2000-aj jaroj.

Li ricevis multajn premiojn laŭlonge de sia kariero.

## Filmoj 
* Españolas en París, 1971
* La miel, 1979
* Patrimonio nacional, 1981
* La colmena, 1982
* Nacional III, 1982
* Soldadito español, 1988
* El maestro de esgrima, 1992
* Todos a la cárcel, 1993
* Torrente 2, Misión en Marbella, 2000

## Eksteraj ligiloj 
* José Luis López Vázquez en la programo de La 2 (TVE) *A fondo*, kun Joaquín Soler Serrano.
* Omaĝo al José Luis López Vázquez en la programo de TVE *Versión española*.

Kategorio:Hispanaj aktoroj
Agitpropo

**Agitpropo** (*propagando de agitado* aŭ *agitado kaj propagando*) estas politika strategio, disvastigita pere de arto, de literaturo kaj de aliaj rimedoj, uzante resursojn kiel agitado kaj la propagando por influi sur la publika opinio kaj tiel atingi politikajn atingojn. Ĝi estas rilata al la unuaj tempoj de Sovetunio.

[eta|190px|maldekstre|*La tuta mondo estos nia*, [afiŝo de Jakov Zavialov, 1935.]]
Aliflanke "agitado" sugestis instigi homojn fari tion kion la sovetaj politikestroj deziris. Teorie, la propagando per si mem devis agadi en la menso ("pasiva") de la individuoj, dum la agitado faru same rilate al emocioj ("aktivaj"). Kvankam tio estas iom intenca analiza rigardo: en la reala vivo, ambaŭ iris kaj iras kune, kaj tiel naskiĝis la kliŝo aŭ komuna frazo de "agitado kaj propagando". Temas pri koncepto origine priskribita de la marksisma doktrinisto Georgij Pleĥanov kaj poste de Vladimir Lenin, kiuj nomis ĝin pro siaj emociaj kaj rezonaj argumentoj.

Per la nomo "kontraŭsoveta agitado kaj propagando" oni difinis kelkajn kondutojn kvalifikitajn kiel delikto en la Sovetunio.

## Vidu ankaŭ 
* Agito
* Propagando

## Bibliotekoj 
* Martin Ebon, *The Soviet Propaganda Machine*, Martin Ebon, McGraw-Hill, 1987, ISBN 0-07-018862-9
* Rusnock, K. A. *Agitprop*, 2003, en Millar, James. *Encyclopedia of Russian History*, Gale Group, Inc., ISBN 0-02-865693-8

Kategorio:Komunismo
Kategorio:Propagando
Kategorio:Komunista Partio de Sovetunio
Archive.today

alternative=Archive.is-Screenshot.png|eta|Ekrankopio de la eniriga retpaĝo

**archive.today** (antaŭe *archive.is*) estas servilo kiu ebligas savi kopion de ajna paĝo en la TTT, kun ĉiuj bildoj, stiloj kaj fontoj. Poste la arkivita paĝo povas esti referencata pere de mallonga URL (aŭ longa, konservante la originan).

En februaro 2016 OnlineNIC (usona entrepreno pri domajnoj de Interreto) blokis la iaman domajnon "archive.today" kiu ne funkciis lastatempe. La nova domajno estis "archive.is". Tamen, la blokado estis renversita kaj refunkciiĝis archive.today en difinitaj cirkonstancoj. Aliaj uzitaj domajnoj estis *archive.li*, *archive.is*, *archive.fo*, *archive.md*, *archive.vn* kaj *archive.ph*.

Ekde julio 2013, archive.today estas kongruebla kun la Aplikprograma interfaco (API) de Memento Project.

La retejo superrigardas la lastajn ŝanĝojn de Vikipedio kaj de aliaj komunumoj wiki kaj arkivas novajn eksterajn ligilojn por restaŭri la rompitajn ligilojn.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Interretaj datumbazoj
Kategorio:Konservado kaj restaŭrado
Psikopatologio

eta|Inkmakuloj montritaj en la Rorschach testo uzata por diagnozi personecajn trajtojn kaj mensajn malordojn.
La termino **psikopatologio** (*psyché* (psiĤE), animo aŭ racio; páthos (pazos), malsano; kaj logio aŭ lógos, rezonado) estas koncepto kiu referencas, unuflanke, al aro de fenomenoj de biologia aŭ sociologia konsidero kiuj tuŝas negative la menson (psiko) de homa estaĵo, kaj aliflanke, la branĉon de la psikiatrio aŭ de la psikologio fokusita al la studado kaj traktado de tiuj kondiĉoj.

La koncepto de psikopatologio estis difinita diversmaniere, kulture kaj portempe. Ne estas unika difino de psikopatologio, sed anstataŭe labormodeloj subtenitaj en teorioj pri la menso. Por Karl Jaspers​ p. ekz. la celo de studo de la psikopatologio estis la "psikaj, patologiaj kaj konsciaj okazoj", esprimita en ideoj, emocioj, vivaĵoj ktp. Wolfgang Blankenburg asertos jarojn poste, ke tio psikopatologia ne estas difinita per tio normala/nenormala de la eksperto, sed per la libereco povi konduti laŭ unu aŭ alia maniero. Por li, estas tiom patologia la konduto de la "psikopatulo" - ke ĝi povas nur damaĝi - kiom tiu de la normopatulo, kiu povas nur konduti normale, ene de tio dezirita. Li proponas tiel "psikopatologion de la libereco", kongrue kun la sintenoj de Henry Ey.​

## Notoj 
## Bibliografio 
* Zeigarnik, B. V.: *Psicopatología*. Ediciones AKAL, 6a de Majo 1981 - 264 pp. ISBN 847339545X, 9788473395458

Kategorio:Klinika psikologio
Kategorio:Mensa sano
Noël Taillepied

**Noël TAILLEPIED** (Rouen, Normandio 1540 - Angers 1589), estis franca verkisto. 

## Biografio
Studinta en Parizo, li instruis teologion en Pontoise kaj en aliaj instalaĵoj de la ordeno *Cordeliers*, al kiu li apartenis. Ĉiuj verkoj de tiu aŭtoro estas raraj. Li estas aŭtoro de verko pri la historio de Rouen, same kiel pri supernaturaj, eksterordinaraj fenomenoj. Li publikigis plurajn verkojn pri teologio kaj historio, pro kio oni riproĉis al li troan fidindemon. Li eniris en la ordenon de Kapucenoj kaj poste mortis en Angers. 

## Verkoj
* ''Histoire de l'Estat et République des Druides, Eubages, Sarronides, Bardes, Vacies, Anciens François, Gouverneurs des païs de la Gaule, depuis le déluge universel, jusques à la venue de Jésus-Christ en ce monde. (...), contenants leurs Loix...* Paris, Jean Parant, 1585. 
* *Recueil Des Antiquitez et Singularitez de la Ville de Rouen. Avec un progrez des choses memorables y advenues depuis sa fondation jusques à present*. Rouen, Raphaël du Petit Val 1587. 
* *Recueil des antiquitez et singularitez de la ville de Pontoise : ville ancienne du pays du Vequecin françois'', Rouen: impr. de Georges l'Oiselet, 1587, Alexandre Seyès, Pontoise. 1876. 
* *Psichologie, ou Traité de l’apparition des esprits, à scavoir des âmes séparées, fantosmes, prodiges et accidents merveilleux qui précèdent quelquefois la mort des grands personnages ou signifient changemens de la chose publique*, Paris, Guillaume Bichon, 1588. 
* ''Traité de l'Apparition des Esprits'', 1602, in-121.

Kategorio:Francaj verkistoj
Bence Vági

**Bence Vági,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vági Bence** estas hungara koreografo, reĝisoro.

Bence Vági naskiĝis la  en Budapeŝto.
eta|

## Biografio 
Bence Vági akiris diplomon en :en:Liverpool Institute for Performing Arts. Post la diplomo li faris sian debutan reĝisoraĵon loke en Britio. Hejmenveninta li estis koreografo de spektakloj, iom poste li estis ankaŭ reĝisoro kaj kunscenaristo. En 2013 li fondis propran teamon por prezenti spektaklojn. Li ricevis premion en 2022.

## Liaj laboraĵoj (elekto) 
* *Obscenes - Tales of a Cabaret* 
* *Cirkusz az Éjszakában* (reĝisoro, koreografo, 2014)
* *A Csodaszarvas Legendája* (reĝisoro, 2017) 
* *Solus Amor* (reĝisoro, koreografo, 2020)

## Liaj filmoj 
* *Mi ez a cirkusz?* (dokumenta filmo, 2016)
* *Zirkus Recirquel: My Land - Akrobatik aus der Ukraine* (televida filmo, 2022)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* https://port.hu/adatlap/szemely/vagi-bence/person-208140

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj koreografoj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Brigitte Giraud

**Brigitte GIRAUD** (naskiĝis en 1960 en Sidi Bel Abes, Alĝerio) estas franca verkistino, aŭtoro de romanoj kaj noveloj.

Post infanaĝo kaj juneco en ĉirkaŭurbo de Liono, ŝi studis la anglan kaj la germanan kaj laboris kiel librovendisto, tradukisto kaj ĵurnalisto. Por sia unua libro *La chambre des parents* (1997), ŝi ricevis la "Prix Littéraire des Étudiants" kaj por *Nico* la "Prix Lettres frontière". Ŝia romano *Vivre vite* gajnis la Premion Goncourt de 2022. Ŝi nun loĝas apud Liono.

## Verkoj 
### Romanoj 
* 1997: *La Chambre des parents*, Fayard
* 1999: *Nico*, Stock
* 2004: *Marée noire*, Stock
* 2005: ''J'apprends*, Stock
* 2009: *Une année étrangère*, Stock
* 2011: *Pas d'inquiétude*, Stock
* 2013: *Avoir un corps*, Stock
* 2015: *Nous serons des héros*, Stock
* 2022: *Vivre vite*, Flammarion (gajninto de Premio Goncourt)

### Rakontoj 
* 2001: *À présent*, Stock

### Noveloj 
#### Kompilaĵoj 
* 2007: *L'amour est très surestimé*, Stock  - Premio Goncourt por novelo 2007 - Bourse Goncourt de la Nouvelle.
* 2010: *Avec les garçons*, sekvata de *Le Garçon'', J'ai lu, 

#### Partoprenoj 
* 2004: "Bowling" en *Tout sera comme avant*, kolektiva, Verticales,  - laŭ *Tout sera comme avant* de Dominique A.
* 2004: Novelo en *Dix ans sous la Bleue*, kolektiva, Stock

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Brigitte Giraud ĉe Flammarion
* Brigitte Giraud ĉe Stock

Kategorio:Francaj verkistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Francaj verkistoj de la 21-a jarcento
Kategorio:Premiitoj de Premio Goncourt
Kategorio:Librovendistoj
Kategorio:Francaj tradukistoj
Kategorio:Francaj ĵurnalistoj
György Vámos

**György Vámos** [djordj vAmoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vámos György,** eksterlande **Youri Vámos** estas hungara baletisto, koreografo.

György Vámos naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
György Vámos akiris baletistan diplomon en Ŝtata Baleta Instituto en 1967. Post la diplomo li baletis en la Budapeŝta Ŝtata Operejo ĝis 1972, kie jam en 1969 li estis levita solisto. Li estis solisto de Bavara Ŝtata Operejo (1972-1985), poste ĉefkoreografo en Dortmund, pli poste li estis direktoro de Baletejo en Bonn, ekde 1991 ankaŭ en Bazelo. Ekde 1996 li estis baletdirektoro kaj koreografo ĉe Düsseldorf-Duisburg. Li ricevis premiojn en 1995 kaj 2016.

## Liaj koreografiaĵoj (elekto) 
* Carl Orff: *Carmina Burana*
* *Lucidor*
* Aram Ĥaĉaturjan: Spartacus
* *Vörös és fekete*
* Léo Delibes: *Coppélia*
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij: La Nuksrompilo
* Béla Bartók:
* *Reĝido skulptita el ligno*
* *La Mirinda Mandareno*
* Felix Mendelssohn Bartholdy: Somermeznokta sonĝo

## Fontoj 
* oficiala paĝo angle kaj germane kun foto 
* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj baletistoj
Kategorio:Hungaraj koreografoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Steven Blankaart

**Steven BLANKAART** (24a de Oktobro 1650, Middelburg – 23a de Februaro 1704, Amsterdamo) estis nederlanda kuracisto, iatrokemiisto, kaj entomologo, kiu laboris en la sama fako kiel Jan Swammerdam. Blankaart pruvis la ekzistadon de kapilara sistemo, kiel estis ja sugestita de Leonardo da Vinci, pere de elverŝado el sangotuboj, kvankam li malsukcesis konstati la veran signifon de siaj trovitaĵoj. Li estas konata pro sia disvolvigo de injekto-teknikoj por tiu studo kaj pro la verkado de la unua nederlanda libro pri infanmedicino. Blankaart tradukis verkojn de John Mayow. 

## Notoj
## Eksteraj ligiloj
*Universitato de Viskonsino 
*http://www.dur.ac.uk/chmd/pranghofer/phdproject/
*Bildo 
*Bildo 
* https://web.archive.org/web/20100703213811/http://itsnt361.iowa.uiowa.edu/fmi/xsl/hardin/heirs/record_detail.xsl?-db=heirs&-lay=weblayout&ID2=711&-find

Kategorio:Nederlandaj kuracistoj
Tamás Priskin

**Tamás Priskin** [tamAŝ priŝkin], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Priskin Tamás** estas slovakia hungara futbalisto (avanulo).

Tamás Priskin naskiĝis la  en Komárno (Ĉeĥoslovakio).

## Biografio 
Tamás Priskin apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio, poste en Slovakio. Li futbalis en la loka junulara teamo inter 1996-2000, poste jam en Hungario en konata teamo en Győr. En 2005 li ricevis ankaŭ hungaran ŝtatanecon. Ekde 2006 li futbalis parte en Hungario, parte en aliaj landoj. Li estis hungara ĉampiono en 2020. Ekde 2005 li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo ĝis tiam 66-foje kun 31 goloj. Lia vivkunulino naskis unufoje.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva datenaro kun foto
* hungarlingva datenaro kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Slovakiaj hungaroj
Tiobenzoata acido

**Tiobenzoata acido** aŭ **merkaptobenzoata acido** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la sulfuracidoj, rezultanta el interagado de la **benzoila klorido** kaj **kalia bisulfido** aŭ traktado de la **benzila alkoholo** kun sulfura duklorido. Tiobenzoata acido estas senkolora aŭ flaveca likvaĵo, solvebla en akvo, alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Tiobenzoata acido prezentas tiometanatan grupon ligitan al benzena ringo. Ĝi konsistas je 7 karbonatomoj, 6 hidrogenatomoj, 1 oksigenatomo, 1 sulfuratomo, uzatas en kemiaj sintezoj kaj posedas antimikrobajn proprecojn.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **tiobenzoata acido** per interagado de la **benzoila klorido** kaj **kalia bisulfido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **tiobenzoata acido** per traktado de la **benzila alkoholo** kun **sulfura duklorido**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **tiobenzoata acido** per reakcio inter **benzoila klorido** kaj **etanotiolo**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **tiobenzoata acido** per traktado de **benzoila klorido** kun **sulfida acido**:

## Vidu ankaŭ 
* Tiobenzoatoj

## Referencoj 
Kategorio:Tiobenzoatoj
Tiobenzoata anhidrido

**Tiobenzoata anhidrido** aŭ **dubenzoila sulfido** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la anhidridoj, rezultanta el senhidratigo de la Tiobenzoata acido aŭ interagado **tiobenzoila klorido** kaj **tiobenzoata acido**. Tiobenzoata anhidrido estas blanka solidaĵo kun malagrabla odoro, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Tiobenzoata anhidrido prezentas dubenzoilajn grupojn ligitajn al sulfuratomo. Ĝi konsistas je 14 karbonatomoj, 10 hidrogenatomoj, 2 oksigenatomoj, 1 sulfuratomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **tiobenzoata anhidrido** per forigo de unu molekulo de la **tiobenzoata acido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **tiobenzoata anhidrido** per traktado de **benzoila klorido** kun **tiobenzoata acido**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **tiobenzoata anhidrido** per traktado de **tiobenzoila klorido** kun **natria tiobenzoato**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **tiobenzamido** per traktado de **amonia klorido** kun **tiobenzoata anhidrido**:

## Vidu ankaŭ 
* Tiobenzoatoj

## Referencoj 
Kategorio:Tiosalikatoj
Tiosalikata acido

**Tiosalikata acido** aŭ **merkapto-benzoata acido** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la acidoj, rezultanta per hidrolizo de la **Tiosalikila klorido** aŭ oksidado de la **tiosalikila alkoholo**. Tiosalikata acido estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Tiosalikata acido prezentas metoksogrupon kaj tiosalikoatmetanatan grupon ligitajn al la 1-a kaj 4-a karbonatomoj de la benzena ringo. Ĝi konsistas je 7 karbonatomoj, 6 hidrogenatomoj, 1 oksigenatomo, 1 sulfuratomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **tiosalikata acido** per hidrolizo de la **tiosalikiloila klorido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **tiosalikata acido** per oksidado de la **tiosalikila alkoholo**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **tiosalikata acido** per oksidado de la **tiosalikilaldehido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **tiosalikata acido** per traktado de **tiosalikiloila klorido** kun **natria hidroksido**:

## Vidu ankaŭ 
* Tiosalikatoj

## Referencoj 
Kategorio:Tiosalikatoj
Ciklobutila tiobenzoato

**S-Ciklobutila tiobenzoato** aŭ **ciklobutila sulfanilbenzoato** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la organosulfuraj esteroj, rezultanta el interagado de la tiobenzoata acido kaj ciklobutanolo. Ciklobutila tiobenzoato estas senkolora aŭ flaveca likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Ciklobutila tiobenzoato prezentas ciklobutilan grupon ligitan al tiobenzoata grupo. Ĝi konsistas je 11 karbonatomoj, 12 hidrogenatomo, 1 oksigenatomo, 1 sulfuratomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **ciklobutila tiobenzoato** per traktado de **ciklobutanolo** kun **tiobenzoata acido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **ciklobutila tiobenzoato** per traktado de **tiobenzoata anhidrido** kun **ciklobutanolo**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **ciklobutila tiobenzoato** per traktado de **tiobenzoata acido** kun **ciklobutila klorido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **ciklobutila tiobenzoato** per traktado de **natria tiobenzoato** kun **ciklobutila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Tiobenzoatoj

## Referencoj 
Kategorio:Tiobenzoatoj
Simon Liberati

**Simon Liberati** (naskiĝis  en Parizo]) estas franca verkisto kaj ĵurnalisto.

Post studado ĉe La Sorbonne li komencis ĵurnalisman karieron verkante por revuoj kiel FHM kaj Grazia.

Li faris sian debuton en fikcio en 2004 per la romano *Anthologie des apparitions* kiu estis sekvita de ok aliaj verkoj inkluzive de romanoj kaj biografioj.

Li gajnis la "Prix de Flore" en 2009 por ''L'Hyper Justine* kaj la Premion Femina en 2011 por *Jayne Mansfield 1967*.

En 2022 estis aljuĝita al li la Premio Renaudot por la romano *Performance*.

Li estas edziĝinta al franca aktorino kaj modelo Eva Ionesco.

## Verkoj 
* 2004: *Anthologie des apparitions*
* 2007: *Nada exist*, Roma, Castelvecchi, 2008 ISBN 978-88-7615-246-7
* 2009: *L'Hyper Justine*
* 2011: *Jayne Mansfield 1967*, Roma, Fandango, 2012 ISBN 978-88-6044-293-2 (Premio Femina)
* 2013: *113 études de littérature romantique*
* 2015: *Eva*
* 2016: *California girls*
* 2017: *Les rameaux noirs*
* 2017: *Les violettes de l'avenue Foch*
* 2019: *Occident*
* 2020: *Les Démons*
* 2021: *Liberty*
* 2022: *Performance'' (Premio Renaudot)

## Referencoj 
Kategorio:Francaj verkistoj de la 21-a jarcento
Kategorio:Francaj ĵurnalistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Francaj ĵurnalistoj de la 21-a jarcento
Kategorio:Lernintoj de kolegio Stanislas de Parizo
Kategorio:Premiitoj per premio Femina
Kategorio:Premiitoj per premio Renaudot
Gvidaj Ŝtonoj

eta|dekstre|230px|La *Gvidaj Ŝtonoj de Georgio*.
La **Gvidaj Ŝtonoj de Georgio** (angle: *Georgia Guidestones*), ankaŭ nomita la "usona Stonehenge", estis monumento el granito starigita la 22-an de marto 1980 proksime de Elberton, urbo en Kantono Elbert en Georgio (Usono), kaj detruita la 6-an de julio 2022.

La konstruado de tiu monumento komenciĝis en 1979, kiam tiu kiu prezentas sin sub la nomo Robert C. Christian (por Christian Rosenkreutz) iris en la urbon Elberton, por mendi la vorkojn al faka granit-tajla fabriko nomita Elberton Granite Finishing. La kreintoj de la monumento kredis, ke venas socia, nuklea aŭ ekonomia katastrofo kaj ili volis monumenton kiel gvidilo al la homaro kiu restos post tio. Ĝi rezultis en polemiko kiel celo de konspirteorioj kiuj akuzis konekton kun satanismo. Tiukadre ĝi suferis bombadon kaj spite proponojn rekonstrui oni forgesis pri la afero.

Kategorio:Konspiraj teorioj en Usono
Kategorio:Skulptaĵoj en Usono
Kategorio:Malaperintaj verkoj
Kategorio:Ŝtonaj objektoj
Kategorio:Georgio
34852 Shteyman

'*34852 *Shteyman'''* estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Amy Rose Shteyman*, plej bonan en ŝia kategorio, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2018 pro sia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Ŝi estis lernantino ĉe la Duagrada Lernejo *John L. Miller'' de Norda Great Neck (Nov-Jorkio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Eksperimenta psikologio

**Eksperimenta psikologio** estas scienca fako kiu konsideras, ke la psikologiaj fenomenoj povas esti studitaj pere de eksperimenta metodo. Ĝi referencas al la laboro farita de tiuj kiuj aplikas eksperimentajn metodojn por la studo de la konduto kaj de la procezoj kiuj subtenas ĝin. La eksperimentaj psikologoj uzas homajn partoprenantojn kaj animalajn subjektojn por la studo de granda nombro de temoj, inklude inter aliaj jenajn: sensacio kaj percepto, memoro, kono, lernado, motivo, emocio, procezoj de disvolvigo, socia psikologio, kune kun la neŭra subteno de ĉiuj el ili.​

La unua laboratorio de eksperimenta psikologio estis kreita de Wilhelm Wundt en la urbo Leipzig en 1879. En sia verko *Elementoj de psikofiziko* (1860), la germana psikologo Gustav Theodor Fechner klopodis pruvi, pere de eksperimentaj datumoj, ke la rilato inter fizikaj kaj sensaj ampleksoj. Nur multajn jarojn poste, en 1879, estis kiam Wilhelm Wundt fondis tiun unuan laboratorion de eksperimenta psikologio.

La eksperimenta metodo konsistas en la observado, manipulado kaj registro de la variabloj (dependa, sendependa, intervenantoj ktp.) kiuj tuŝas studobjekton. En la specifa fako de la psikologio, eblas priskribi kaj klarigi tiujn variablojn en ties rilato kun la homa konduto, kaj sekve ankaŭ antaŭdiri ties modifojn.

La eksperimentaj psikologoj estas interesataj en la kono de la konduto de “individuo”, manipulante ene de la laboratorio la faktorojn kiuj povas tuŝi aŭ influi la vivon. Ili uzas mezurinstrumentojn kaj postulas altan gradon de kontrolo kaj mezurado. Pro tio, ili faras eksperimentojn en homoj; sed ĉefe en animaloj. La uzado de animaloj estas pli ofta ĉar ne nur ĝi ebligas klarigi la konduton de homo pere de la inferenco, sed ankaŭ ebligas, ke la esploristo povas disponi el ili ie ajn kaj iel ajn. Krome estas kelkaj eksperimentoj kiuj ne povas esti faritaj ĉe homoj ĉar etikaj tialoj malpermesas tion. Tamen menciindas, ke almenaŭ en kelkaj landoj la esplorado ĉe animaloj tendencas malpliiĝi, ĉefe pro la protestoj kaj kritikoj de ekologistoj kaj bestoprotektantoj, sed ankaŭ pro la ĝenerala etika progreso de la socio.

## Fakuloj 
* Neal E. Miller

## Notoj
Buddenbrooks

eta|La malnova urbo de Lübeck (2006) kun lokoj menciitaj en *Buddenbrooks*:

1 = Mengstraße Nr. 4: familia domo de la Buddenbrook-oj/Mann-oj, nun fariĝinta muzeo
2 = Fischergrube: nova domo de Thomas; florvendejo de Anna
3 = Urbodomo: konsiliejo, senatejo
4 = Breite Straße
5 = Beckergrube: teatro; klubo
6 = Trave
7 = Muelejo
8 = Muro
eta|La Buddenbrook-domo en Lubeko, Mengstraße 4 (2008)
eta|Thomas Mann ĉirkaŭ 1900
***Buddenbrooks: Disfalo de familio*** (1901; ) estas la unua granda verko de Thomas Mann kaj nun taksiĝas la unua mondskale valora socia romano en la germana lingvo. Ĝi rakontas la poioman, kvar generaciojn daŭrantan kadukiĝon de riĉa burĝa familio, kaj ilustras la socian rolon kaj konscion de la Hansa riĉa burĝaro inter 1835 kaj 1877. Pro ĝi Thomas Mann gajnis la Nobel-premion pri literaturo en 1929.

La bazo de la romano estis la propra familia historio de Thomas Mann, kaj la okazejo estas lia hejmurbo Lubeko. Sen eksplicita mencio de la nomo de la urbo, multaj rolantoj estas rekoneblaj fikciigoj de tiutempaj lubekaj personoj. Thomas Mann mem rolas en la figuro de Hanno Buddenbrook.

## Notoj 
Kategorio:Literaturo de la 20-a jarcento
Kategorio:Germanlingva literaturo
Kategorio:Thomas Mann
Kategorio:Lubeko
Kategorio:Verkoj de 1901
Hermann Ebbinghaus

**Hermann EBBINGHAUS** (Barmen, 24a de Januaro 1850 - Halle, 26a de Februaro 1909) estis germana filozofo kaj psikologo. Lia pionira esplorado pri la memoro — kies rezultojn li publikigis en 1885 — konstituas la unuan studon pri psikologia supera procezo uzanta la eksperimentan metodon.​

En 1873 li gradiĝis en filozofio en la Universitato de Bonn, per disertacio pri la filozofio de la nekonscio de Eduard von Hartmann. En la dua duono de la 1870-aj jaroj li kontaktis kun la verko *Elemente* de Gustav Fechner. Li adoptis la metodon de Fechner por fronti la problemon de la memormezurado. Ebbinghaus uzis la ripetadon kiel memormezuradon kaj, uzante sin mem kiel eksperimentan subjekton kaj poezion kaj sensignifajn silabseriojn konsonant-vokal-konsonantajn kiel instrumenton, li dediĉis sin al tiu studado.

## Verkoj 
* Über das Gedächtnis: Untersuchungen zur experimentellen Psychologie. Duncker & Humblot, Leipzig 1885.
* Über das Gedächtnis: Untersuchungen zur experimentellen Psychologie. Duncker & Humblot, Leipzig 1885.
* Über eine neue Methode zur Prüfung geistiger Fähigkeiten und ihre Anwendung bei Schulkindern. Sonderabdruck aus: Zeitschrift für Psychologie und Physiologie der Sinnesorgane. Leopold Voss, Leipzig 1897.
* Grundzüge der Psychologie. Zweite Auflage. Veit & Comp., Leipzig 1905.
* Abriss der Psychologie. Veit & Comp., Leipzig, 1908.

## Bibliografio 
* Boring, E.G. *Historia de la psicología experimental*. Ed. Trillas. 1999. México.
* Baddeley, A. *Memoria humana. Teoría y Práctica*. Ed. Mc. Graw Hill. 1999. Madrid.
* Gondra, J.M. *La psicología moderna*. Bilbao: Desclée de Brouwer, 1982(2ª ed.) (pp.136-139). Trad., J.M.Gondra.

Kategorio:Germanaj filozofoj
Kategorio:Germanaj psikologoj
Will Self

**William Woodard SELF** (26a de Septembro 1961) estas angla verkisto, ĵurnalisto, kaj pripolitika komentisto. Li verkis 11 romanojn, kvin rakontarojn, tri noveloj kaj kvin kolektojn de nefikciaj verkoj. Self estas nune Profesoro de Moderna Pensaro ĉe la Universitato Brunel de Londono, kie li instruas psikogeografion.

Lia romano de 2002 nome *Dorian, an Imitation* estis proponita por la Premio Booker, kaj lia romano de 2012 nome *Umbrella* estis nomumita. Lia fikcio estas satireca, groteska kaj fantasteca, kaj temas ĉefe pri lia hejmurbo Londono. Lia verkaro ofte esploras mensajn malsanojn, drogaj trouzadon kaj psikiatrion.

Self estas ofta kontribuanto al publikaĵoj kiel *The Guardian*, *Harper’s Magazine*, *The New York Times* kaj la *London Review of Books*. Li kutime verkas kolumnon de *New Statesman*, kaj estis kolumnisto ankaŭ por *Observer*, *The Times*, kaj the *Evening Standard*. Liaj kolumnoj por *Building Design* pri la konstrumedio por la *Independent Magazine* pri la psikologio de la loko kiu elstaris lin kiel pensulo pri la politiko de urboplanado.

Self estas ofta kontribuanto ankaŭ al Brita televido, dekomence kiel gasto en komediaj programoj kiel *Have I Got News for You*. En 2002, Self anstataŭis Mark Lamarr en la programo de BBC nome *Shooting Stars*  por du serioj, sed li mem estis ankaŭ anstataŭita de komikisto Jack Dee kiam la programo revenis en 2008. al kiu li kontribuas per radio-eseoj elsenditaj en sia familiara "funebrecaj tonoj". En 2013, Self partoprenis en diskutoj pri BBC Radio 4 *Writer-in-Residence*,

## Verkoj 
### Romanoj 
* Cock and Bull (1992)
* My Idea of Fun (1993)
* The Sweet Smell of Psychosis (1996)
* Great Apes (1997)
* How the Dead Live (2000)
* Dorian, an Imitation (2002)
* The Book of Dave (2006)
* The Butt (2008)
* Walking to Hollywood (2010)
* Umbrella (2012)
* Shark (2014)
* Phone (2017)

### Rakontaroj 
* The Quantity Theory of Insanity (1991)
* Grey Area (1994)
* Tough, Tough Toys for Tough, Tough Boys (1998)
* Dr. Mukti and Other Tales of Woe (2004)
* Liver: A Fictional Organ with a Surface Anatomy of Four Lobes (2008)
* The Undivided Self: Selected Stories (2010)

### Nefikcio 
* Junk Mail (1996)
* Perfidious Man (2000) fotaro de David M. Gamble
* Sore Sites (2000)
* Feeding Frenzy (2001)
* Psychogeography (2007)
* Psycho Too (2009)
* The Unbearable Lightness of Being a Prawn Cracker (2012)
* Will (2019)

## Referencoj 
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Britaj ĵurnalistoj
Personeca psikologio

La **personeca psikologio** studas la kaŭzojn de diferencoj en kondutoj de homoj kaj estas branĉo de la psikologio kiu studas la personecon kaj ties variadon inter la individuoj. La plej klasika aŭtoro de la fako estas la usona psikologo Gordon Allport, kiu en 1936 publikigis la libron «La personeco».

La personeco ankaŭ referencas al la modelo de pensaroj, sentoj, sociaj aranĝoj kaj kondutoj montritaj konsistece laŭlonge de la tempopado, kiu ege influas sur la propraj esperoj, memperceptoj, valoroj kaj agadoj. La personeco ankaŭ antaŭdiras la homajn reagojn al aliaj personoj, problemoj kaj estreso.​ Allport (1937) priskribis du ĉefajn formojn studi la personecon: nome la nomotetika kaj la idiografia. La nomotetika psikologio celas ĝeneralajn leĝojn kiuj povas esti aplikitaj al multaj diversaj personoj, kiel principo de memrealigo aŭ la trajto de la ekstraverto. La idiografia psikologio celas kompreni la unikajn aspektojn de preciza individuo. 

## Bibliografio
* Lersch, Philip. (1966). *La estructura de la personalidad*. Scientia.
* Pinillos, José Luis (1966). *Constitución y personalidad*.
* Polaino-Lorente, Aquilino (dir.) (2005). *Fundamentos de Psicología de la Personalidad*. Instituto de Ciencias para la Familia.
* Montaño Sinisterra, Merfi Raquel ; Palacios Cruz, Jenny Liliana & Gantiva Díaz, Carlos Andrés (2009). *Teorías de la personalidad. Un análisis histórico del concepto y su medición*.

## Notoj
Kategorio:Studfakoj de psikologio
Kategorio:Kondutaj sciencoj
Kategorio:Personeco
Fenila tiobenzoato

**S-Fenila tiobenzoato** aŭ **s-fenila merkaptobenzoato** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la tiobenzoata acido kaj **fenolo**. Fenila tiobenzoato estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Fenila tiobenzoato prezentas fenilan grupon ligitan al tiobenzoata grupo. Ĝi konsistas je 13 karbonatomoj, 10 hidrogenatomo, 1 oksigenatomo, 1 sulfuratomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **fenila tiobenzoato** per traktado de **fenolo** kun **tiobenzoata acido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **fenila tiobenzoato** per traktado de **tiobenzoata anhidrido** kun **fenolo**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **fenila tiobenzoato** per traktado de **tiobenzoata acido** kun **fenila klorido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **fenila tiobenzoato** per traktado de **natria tiobenzoato** kun **fenila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Tiobenzoatoj

## Referencoj 
Kategorio:Tiosalikatoj
Pacpreĝejo (Saalfelden)

eta|Pacokirko protestantisma, Saalfelden

**Pacokirko** (germane: *Friedenskirche*) nomiĝas la luterana kirko en Saalfelden, Aŭstrujo (Palvenstraße 2). Tenadanta organizo estas la Evangelia supera intendantejo de Aŭgsburga konfeso en Salcburgio kaj Tirolo.

## Historio 
Ekde Reformacio jam ekzistis protestantisma komunumo en Saalfelden, kies anojn forpelis 1731/32 la salcburga ĉefepiskopo Leopold Anton von Firmian kaj igis lin elmigri ĉefe en Orientan Prusujon. Nur post la Dua mondmilito rekreskis la nombro de la protestantoj.

Fonditis la saalfelden-a komunumo en 1968 filie al la komunumo de la Preĝejo Resurekto en Zell am See; promociiĝo je memstara paroĥeco venis nur en 1993. La fundamenta ŝtono la verko de la arĥitekto Lutz Möbius metitis en 1964 kaj solena inaŭguro estis en la 15.5.1966. En 1980 aldonitis flanke paroĥejo kun loĝado por la paroĥestro kaj komunumaj salonoj. Temas pri hala kirko nesimetrie elfarita kun sela tegmento. La fasado estas simetria kaj la tuton regas kampanilo. La parabola arkoportalo imitas alpajn konstrutradiciojn. Koncerne la aranĝon de la altara zono (plialtigita je du ŝtupoj) kun flankaj predikejo kaj baptujo la arĥitekto sekvis la proponojn de la t.n. Rammelsberg-programo de 1951.

Tuj apudas (ekde 2009) la Serba ortodoksa preĝejo. Martiro por la protestantisma kredo inter la saalfelden-anoj estis Georg Scherer ekzekutite en 1528.
Predika filio de Saalfelden iĝis en Lofer, kie nun troviĝas Krucpreĝejo.

## Literaturo 
* Marietta Mayrhofer-Kramme: *Evangelische Kirchenbauten in Österreich nach 1945.* Bakalaŭriĝlaboraĵo ĉe la Universitato de Vieno, 2012, p. 48-49 digitalisat

## Eksteraj ligiloj 
* malnova hejmpaĝo 
*etinformoj pri situo kaj respondecantoj
*aktualaj informoj

Kategorio:Konstruaĵoj en Saalfelden
Saalfelden
Ĥejrogaleedoj

eta|dekstre|220ra|Bruna muslemuro (*Microcebus rufus*).
**Ĥejrogaleedoj**, *Cheirogaleidae*, estas la familio de strepsirinaj primatoj kiu enhavas variajn nanajn kaj musecajn lemurojn. Kiel plej granda parto de aliaj lemuroj, la Ĥejrogaleedoj vivas en la insulo de Madagaskaro.

Ĥejrogaleedoj estas pli malgrandaj ol aliaj lemuroj kaj fakte ili estas la plej malgrandaj primatoj. Ili havas mildan, longan felon, grizbrunan ĝis ruĝecan supre, kun ĝenerale pli brila ventre. Ili havas malgrandajn orelojn, grandajn okulojn, kaj longajn malantaŭajn krurojn. Kiel ĉiuj strepsirinoj, ili havas fajnajn ungojn en la dua fingro de la malantaŭaj kruroj. Ili kreskas ĝis grando de nur 13 ĝis 28 cm, kun vosto kiu estas tre longa, foje ĝis unu kaj duono fojojn tiom longa kiom la korpo. Ili pezas ne pli ol 500 g, kaj kelkaj specioj pezas tiom malmulte kiom ĝis 60 g.

Ĥejrogaleedoj estas noktemaj kaj arboloĝantaj. Ili estas lertaj grimpuloj kaj povas ankaŭ saltegi, uzante siajn longajn vostojn por atingi ekvilibron. Ĥejrogaleedoj estas ĉiomanĝantoj, kiuj manĝas fruktojn, florojn kaj foliojn (kaj foje nektaron), same kiel insektojn, araneojn kaj malgrandajn vertebrulojn.
* *Cheirogaleus*, tipa genro
* *Microcebus*
* *Mirza*
* *Allocebus*
* *Phaner*

## Bildaro 

Microcebus murinus -Artis Zoo, Amsterdam, Netherlands-8c.jpg|*Microcebus murinus*
Mirza zaza, Madagascar, April 2006.jpg|*Mirza zaza*
Coquerel's Giant Mouse Lemur (Mirza coquereli) (9582471256).jpg|*Mirza coquereli*
Brown Mouse Lemur, Nosy Mangabe, Madagascar.jpg|*Microcebus rufus*
Fat-tailed Dwarf Lemur, Kirindy, Madagascar.jpg|*Cheirogaleus medius*

## Notoj 
Kategorio:Strepsirinoj
Kategorio:Primatoj
Kategorio:Familioj de mamuloj
Kategorio:Faŭno de Madagaskaro
Kategorio:Lemuroj
Kruckultura psikiatrio

**Kruckultura psikologio**, **interkultura psikologio** (konata ankau kiel *etnopsikiatrio* aŭ transkultura psikiatrio aŭ kultura psikiatrio) estas branĉo de psikiatrio kiu temas pri la kultura kunteksto de mensaj perturboj kaj la defioj alproksimiĝi al etna diverseco en psikiatriaj servoj. Ĝi aperis kiel kohera fako el kelkaj laborbranĉoj, kiel esploroj pri la prevalenco kaj formoj de disordoj en diversaj kulturoj aŭ landoj; la studo de migrantaj populacioj kaj de etna diverseco ene de landoj; kaj analizo de psikiatrio mem kiel kultura produkto.

La dekomenca literaturo estis asocia kun koloniismo kaj kun observoj de azilaj psikiatroj aŭ antropologoj kiuj tendencis akcepti la universalan aplikablecon de la okcidentaj psikiatriaj diagnozkategorioj. Ŝlosila artikolo de Arthur Kleinman in 1977 sekvita de renovigita dialogo inter antropologio kaj psikiatrio, estas konsiderata kiel pioniro de "nova kruckultura psikiatrio". Tamen, Kleinman poste notis, ke kulturo ofte estis asimilita nur en supraĵaj manieroj, kaj ke por ekzemplo 90% de la DSM-4 kategorioj estas kultur-ligita al Nordameriko kaj Okcidenta Eŭropo, kaj ke la etikedo "kultur-ligita sindromo" estas aplikata nur al "ekzotaj" kondiĉoj ekster la eŭrop-usona socio. Respegulante antaŭenirojn en medicina antropologio, la kategorioj de DSM-5 anstataŭis la terminon "kultur-ligita sindromo" per serio de terminoj kiuj kovras kulturajn konceptojn de disordoj: kulturaj sindromoj (kiuj povas ne esti ligitaj al specifa kulturo sed cirkulas trakulture); kulturaj esprimoj de disordoj (lokaj manieroj esprimi suferun kiuj povas ne esti sindromoj); kaŭzaj klarigoj (kiuj atribuas simptomojn aŭ sufero al specifaj kaŭzaj faktoroj kiuj estas enradikigitaj en lokaj ontologioj); kaj popolaj diagnozkategorioj (kiuj povas esti parto de etnomedicinaj sistemoj kaj kuracpraktikoj).

## Notoj
Kategorio:Studfakoj de psikologio
Kategorio:Psikiatrio
Kategorio:Antropologio
Kogna neŭroscienco

**Kogna neŭroscienco** estas akademia fako kiu okupiĝas pri la scienca studo de la biologiaj mekanismoj kuŝantaj sub la kogno, kun specifa fokuso al la neŭraj subtavoloj de la mensaj procezoj kaj ties kondutaj manifestaĵoj.​ Ĝi pridemandas kiel la psikologiaj kaj kognaj funkcioj estas produktitaj de la nerva sistemo.​ La kogna neŭroscienco estas branĉo kaj de la psikologio kaj de la neŭroscienco, unuigante kaj interkonektante kun variaj subfakoj kiaj la neŭropsikologio, la kogna psikologio, psikobiologio kaj la neŭrobiologio. Antaŭ la alveno de la funkcia magneta resonanca bildigo, tiu branĉo de la scienco estis nomita "kogna psikobiologio". La sciencistoj kiuj dediĉas sin al tiu areo normale havas/faras studojn kun bazo sur la eksperimenta psikologio aŭ la neŭrobiologio, sed ili povas deveni ankaŭ el variaj fakoj, kiaj la psikiatrio, neŭrologio, psikologio, fiziko, matematiko, lingvistiko, kaj filozofio, aŭ especialiĝis ekzemple ĉe la neŭropsikiatrio.​

## Vidu ankaŭ 
* Neŭropedagogio

## Notoj 
Kategorio:Neŭroscienco
Konduta aplikanalizo

**Konduta aplikanalizo** aŭ *aplikata kondutanalizo* estas la uzado de la principoj de la psikologio de lernado, fundamente de la funkcia lernado, por la modifo de gravaj kondutoj. La analizistoj de la konduto centriĝas en la rilato observebla inter la konduto kaj la medio. Pritaksante la rilatojn inter difinita konduto kaj la medio, la metodoj de kondutanalizo povas helpi ŝanĝi la konduton. Ĝi estas tre forte ligita al la kampoj de kondutomodifado kaj de kondutinĝenierado.

La konduta analizo, spite la fakton estis klasika fako en psikologio kaj en edukscienco, travivis rimarkindan ekspansion en la lastaj jardekoj kaj pro teoria disvolvigo kaj pro la disvastigo de efikaj intervenproceduroj. Inter la areoj de plej granda profesia disvastigo elstaras la kondutanaliza interveno en patologioj kolektitaj ene de la Ĝeneralaj Perturboj de la Disvolvigo kiaj la aŭtismo kaj la Sindromo de Asperger, inter aliaj. En tiu medio, la kondutanaliza interveno estas la alproksimiĝo kiu akumulis plej grandan evidenton, kaj ekzistas pli ol du dek sendependaj klinikaj esploroj faritas en Usono, Britio, Norvegio, Argentino, Israelo kaj Aŭstralio. Tiuj studoj montras la efikecon de tiu fokuso en la plibonigo de la agado de la ĉiutaga vivo, de la akademia rezulto kaj de la komunikkapabloj de tiuj personoj.​

## Notoj 
## Bibliografio 
* Cooper, J.O.; Heron, T.E.; Heward, W.L. (2007). *Applied Behavior Analysis* (2a eldono). Prentice Hall. ISBN 0-13-142113-1.
* Miltenberger, R.J. (2013). *Modificación de Conducta*, 5a eld. (J. Virues-Ortega kaj C. Nogales, eld.). Pirámide. ISBN 978-84-368-2812-2.

Kategorio:Studfakoj de psikologio
Kategorio:Kondutaj sciencoj
Kategorio:Lernado
Kategorio:Aŭtismo
Kultura psikologio

**Kultura psikologio** estas la studo kiel la tendencoj kaj de psikologio kaj de la konduto estas enradikigitaj kaj enmetitaj tute ene de kulturo. La ĉefa postulo de la psikologio de kulturo estas ke la menso kaj la kulturo estas nesepareblaj kaj reciproke konstituantaj sin, kio signifas, ke la personoj estas milditaj per sia kulturo kaj ilia kulturo siavice estas same muldita fare de ili.​ Kiel indikis Richard Shweder, unu de la plej firmaj defendantoj de tiu kampo, "la psikologio de la kulturo estas la studo de la formo en kiu la kulturaj tradicioj kaj la sociaj praktikoj regulas, esprimas kaj transformas la homan psikon, kio rezultas en pli malgranda unueco de la homa psiko kaj en pli grandaj etnaj diferencoj de la menso, la esto, kaj la emocioj."

## Notoj
Kategorio:Studfakoj de psikologio
Kategorio:Kulturo
Konduta genetiko

**Konduta genetiko** studas la rolon de mediaj kaj genetikaj influoj sur la konduto, kun subfakoj specializitaj en la fokuso al la konduta genetiko ĉu de homoj ĉu de animaloj. Krom uzado de metodologioj por kompreni la naturon kaj devenon de la individuaj diferencoj de la konduto, la fako de la konduta genetiko estas tre interfaka kaj al ĝi kontribuas sciaro de biologio, neŭroscienco, genetiko, epigenetiko, etologio, psikologio kaj statistiko. Krome, la konduta genetiko estas asociata kun la debato inter "naturo kaj eduko". 

La fakuloj pri konduta genetiko studas la heredon de trajtoj kaj perturboj de la konduto. Ĉe homoj, tiu informo estas ofte kolektita pere de esploroj pri familio kaj de genetika asocio, inklude studojn pri ĝemeloj kaj adopto. Male ĉe animaloj, la plej oftaj teknikoj estas tiuj de reproduktado, transgenezo kaj genblokado. 

Kategorio:Genetiko
Kategorio:Konduto
Sándor Bíró (futbalisto)

**Sándor Bíró** [ŝAndor bIrO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bíró Sándor** estis hungara futbalisto (defendisto), trejnisto, elektra instrumentisto. Lia origina familia nomo estis *Bier*.

Sándor Bíró naskiĝis la  en Füzesabony (laŭ WikiData la naskiĝdato estas la 9-a), li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Sándor Bíró futbalis inter 1927-1949 en pluraj ĉefurbaj futbalkluboj. En tiu periodo li estis hungara ĉampiono dufoje. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1932–1946 54-foje sen goloj. En 1938 lia nacia teamo ricevis arĝentan medalon. Li estis trejnisto inter 1947-1961 en Budapeŝto ĉe malgravaj teamoj. Civile li estis elektra instrumentisto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj elektraj instrumentistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj