open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trausdorf an der Wulka

**Trausdorf an der Wulka,** hungare **Darázsfalu,** kroate **Trajštof,** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Eisenstadt. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

* Areo: 15 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 151 m
* Poŝtkodo: 7061
* Aŭtokodo: EU

## Situo
Trausdorf an der Wulka situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Eisenstadt troviĝas 6 km-ojn. 

## Historio
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1307 en formo *Durug*. En la 15-a jarcento fortikaĵo konstruiĝis, kiun la aŭstroj en 1445. En 1529 kaj en 1532 la turkoj detruis la vilaĝon, poste kroatoj refondis ĝin. En 1910 loĝis en Darázsfalu 1340 da homoj, plejparte kroatoj. Ĝis 1920 Darázsfalu apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Kismarton, poste al Aŭstrio. En 1988 Johano Paŭlo la 2-a aranĝis subĉielan meson.

## Vidindaĵoj
* baroka paroĥa katolika preĝejo de 1767
* gotika kruco antaŭ la preĝejo
* kolono memore al pesto el la 17-a jarcento
* muelejo nomata pri Parizo, menciita ekde 1515

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Eisenstadt
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Koeficiento de efikeco

**Koeficiento de efikeco** estas karakterizo de efikeco de sistemo (maŝino, aparato) rilate al transformo kaj transporto de energio; ĝi estas kalkulata kiel proporcio de utile uzita energio (
E_\mathrm{ut}), kontraŭ suma kvanto de tuta energio (
E_\mathrm{sum}) ricevita de la sistemo. 
Oni skribas tion ordinare kiel: 

\eta = \frac{E_\mathrm{ut}}{E_\mathrm{sum}}.

Pro neeviteblaj perdoj de energio por frotado, varmigo de ekstera medio ktp, la koeficiento estas ĉiam malpli granda ol unu, kaj ordinare estas skribata per procentoj (%).
Kategorio:Fiziko
Wimpassing an der Leitha

**Wimpassing an der Leitha,** hungare **Vimpác,** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Eisenstadt. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. La vilaĝnomo signifas: leviĝo de vento ĉe Leitha.

* Areo: 8 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 222 m
* Poŝtkodo: 2485
* Aŭtokodo: EU

## Situo
Wimpassing an der Leitha situas laŭ dekstra bordo de Leitha. Eisenstadt troviĝas 15 km-ojn. 

## Historio
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1376 en formo *Cheky*. En 1529 kaj en 1683 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1578 abatejo fondiĝis. En 1910 loĝis en Vimpác 657 da homoj, plejparte aŭstroj. Ĝis 1920 Vimpác apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Kismarton, poste al Aŭstrio.

## Vidindaĵoj
* baroka romkatolika preĝejo de 1723
* kapelo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Eisenstadt
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Joseph Grasset

**Joseph Marie Eugène GRASSET** (n. en Lamalou-les-Bains en 1849 - m. en 1918) estis franca kuracisto kaj filozofo.

Joseph Marie Eugène Grasset estis profesoro en la Universitato de Montpellier, bonfaranto de la termostacio Lamalou-les-Bains. Kun profesoro Charcot, Grasset dediĉis multe da laboro al esploroj pri la ecoj de la tiea akvo en neŭrologio kaj reŭmatologio. Statuo de tiu komunumo kaj strato de Montpellier estas dediĉitaj al lia memoro.

En sia disertacio "'''Utilité et possibilité d'une langue internationale auxiliaire en médecine'*" (Utileco kaj ebleco de internacia helplingvo en medicino), Pierre Corret raportas ke Profesoro Grasset, kiu ofte parolis kun rektoro Émile Boirac pri Esperanto, skribis al li sian opinion ke "*tiu tre racie farita internacia lingvo havigus al la sciencistoj, se ĝi estus pli disvastigita, la servojn kiujn iam havigis la latina''".

Kategorio:Francaj kuracistoj
Kategorio:Francaj filozofoj
Kategorio:Universitato de Montpellier
Zagersdorf

**Zagersdorf** (cagersdorf), hungare **Zárány,** kroate **Cogrštof,** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Eisenstadt. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.
 
* Areo: 7,29 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 174 m
* Poŝtkodo: 7012
* Telefonprefikso: +43 2687
* Aŭtokodo: EU

## Situo
Zagersdorf situas laŭ privata fervojo Győr-Ebenfurth. 

## Historio
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1462. En 1532 la turkoj detruis la vilaĝon, poste kroatoj refondis ĝin. La fervojo atingis la komunumon en 1880. Ĝis 1920 Zárány apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Kismarton, poste al Aŭstrio.

## Vidindaĵoj
* katolika preĝejo el la 18-a jarcento, la turo konstruiĝis en 1810
* kapelo de 1727

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Eisenstadt
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Gyula Nirschy Ott

**NIRSCHY OTT Gyula** (nirŝi) estis hungara pentristo, portretisto. Li naskiĝis en Parajd la 2-an de septembro 1894 kaj mortis en Budapeŝto la 31-an de marto 1954.

## Biografio 
Al nomo de Nirschy ligiĝas la tiel nomata pozitiva tekniko, kiu malfermis novan ĉapitron en la muziknotmultipligo (1929).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Nirschy Ott, Gy
Nirschy
Izabella Gyújtó Fanghné

**GYÚJTÓ Izabella** FANGHNÉ (fangne: djujto:) verkista pseŭdonimo: *Lépessy Gábor*, estis hungara verkistino naskita en Parajdo ? ? 1843 kaj mortinta en Koloĵvaro la 14-an de septembro 1914.

## Biografio 
En 1885 Gyújtó Fanghné translokiĝis el Koloĵvaro Budapeŝton. Ŝi estis kunlaborantino de *Fővárosi Lapok*, ekde 1890 interna kunlaborantino de *Divat-Szalon*, poste ties kunulredaktorino. Ŝiajn verkojn publikigis la gazetoj de Koloĵvaro kaj Budapeŝto ekde 1874. Ŝi estis anino de la Erdélyi Irodalmi Társaság.

## Verkoj ĉefaj 
* *A múltak árnyai* (Bp., 1883);
* *Az életből* (Kolozsvár, 1884);
* *Legjobb otthon* (Bp., 1887);
* *Őszi hangulat* (Bp., 1892);
* *A szabadságharc idejéből*, 1847–1850, memoraĵoj, (Bp., 1910).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Gyújtó Fanghné, I
Zillingtal

**Zillingtal** (cilingtal), hungare **Völgyfalva,** kroate **Celindof,** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Eisenstadt. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.
 
* Areo: 13 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 231 m
* Poŝtkodo: 7034
* Aŭtokodo: EU

## Situo
Zillingtal troviĝas 6 km-ojn de Eisenstadt. 

## Historio
Pli frue avaroj loĝis tie. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1301 en formo *Cylygenthal*. En 1683 la turkoj detruis la vilaĝon, poste kroatoj refondis ĝin. En 1910 loĝis en Völgyfalva 972 da homoj, kroatoj en majoritato, hungaroj en minoritato. Ĝis 1920 Völgyfalva apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Kismarton, poste al Aŭstrio.

## Vidindaĵoj
* baroka katolika preĝejo de 1659, post 1683 renovigita

## Famuloj 
En la vilaĝo naskiĝis hungara pastro, ĉefabato Krizosztom Kruesz.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Eisenstadt
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Busov (montaro)

maldekstra|eta|250px|Montaro Busov - b1
maldekstra|eta|250px|Mapo de Malaltaj Beskidoj
[maldekstra|eta|250px|Mapo de Busov - flava parto inter pola limo kaj griza [Ondavská vrchovina]]
maldekstra|eta|250px|Mapo de Orientaj Karpatoj - parto 3 Eksteraj ,4 Enaj
**Busov** () – estas la plej malgranda montaro en la Slovakio. Ĝi apartenas al geomorfologia tuteco **Malaltaj Beskidoj**. Tuta montaro kuŝas en distrikto Bardejov, regiono Prešov sur la nordoriento de Slovakio. La plej alta montopinto de geomorfologia tuteco estas monto **Busov** kiu estas ankaŭ la plej alta monto pinto de Malaltaj Beskidoj. Iuj aliaj montoj en la montaro: **Stebnická magura** (899 m), **Javorina** (881 m), **Sivá skala** (837 m), **Staviská** (806 m), **Suchý vrch** (742 m), **Polianka** (726 m), **Koldorina** (594 m).

## Vidu ankaŭ 
* Geomorfologia divido de Slovakio

Kategorio:Montaroj en Slovakio
Kategorio:Distrikto Bardejov
Kategorio:Geografio de Regiono Prešov
Luma Vojo

eta|304x304ra|Areoj de Peruo kie Luma Vojo havis influon.
La **Komunista Partio de Peruo** (hispane: *Partido Comunista del Perú*), pli komune nomata la **Luma Vojo** (hispane: *Sendero Luminoso*), estas **terorisma organizo** kaj maoisma gerilana grupo en Peruo. Kiam ĝi lanĉis la internan konflikton en Peruo en 1980, ĝia deklarita celo estis anstataŭi kion ĝi opiniis "burĝan demokration" per "Nova Demokratio". Ĝi estas oficiale klasifikita kiel terorisma grupo de la perua registaro, Usono, la Eŭropa Unio kaj Kanado.

La Luma Vojo kredis, ke per entrudo de diktatorado de la proletaro, inkluzivante "Kulturan Revolucion", kaj iam instigante mondan revolucion, ili povus alveni al pura komunismo. La Luma Vojo ankaŭ kredis, ke ĉiuj nunaj socialismaj landoj estas reviziismaj, kaj ke la Luma Vojo mem estas la avangardo de la monda komunisma movado. La ideologio kaj taktikoj estas influataj de aliaj Maoismaj insurekciaj grupoj, precipe la Komunista partio de Nepalo kaj alia organizoj pri Revolucia Internaciisma Movadofilio. La Luma Vojo estas rigardata de Peruo kiel terorisma organizo.

Ĝenerale kondamnite pro sia brutaleco, interalie pro perforto kontraŭ kamparanoj, laborsindikataj organizintoj, populare elektitaj respondeculoj kaj la ĝenerala civila loĝantaro, la grupo figuras sur la usona listo de Fremdaj Terorismaj Organizoj. Tamen la sama perforto estis uzata de la registaraj trupoj kiuj luktis kontraŭ tiu organizo. Ankaŭ la Eŭropa Unio kaj Kanado konsideras la Luman Vojon kiel terorisman organizon kaj malpermesas provizon de financoj aŭ alian financan subtenon. Ekde la kapto de ĝia gvidanto *Abimael Guzmán* en 1992, la Luma Vojo nur estas sporade aktiva. Kelkaj frakcioj de la Luma Vojo nun asertas, ke ili batalas por devigi la registaron starigi pacakordon kun la ribeluloj.

## Referencoj 
Kategorio:Politikaj partioj de Peruo
Kategorio:Komunismaj partioj
Vilmos Hankó

**HANKÓ Vilmos** estis hungara kemiisto, ano korespondanta de la Hungara Scienca Akademio. Li naskiĝis en Parajd la 2-an de marto 1854 kaj mortis en Budapeŝto 2-a de novembro 1923.

## Biografio 
Vilmos Hankó havigis diplomon de instruisto en Universitato de Koloĵvaro. Ekde 1877 li instruis en Déva. En 1879 li faris studvojaĝon eksterlande por esplori la laboratoriojn de Robert Bunsen, Kirchhoff kaj Liebig. Ekde 1885 li instruis en la komerca ĉefreala lernejo de la 2-a distrikto de Budapeŝto, ekde 1907 li estis ĝia direktoro. Li priokupiĝis ĉefe pri analizo de mineralakvoj. Lia plej efika entrepreno estis la jarlibro *Universum*.

## Verkoj ĉefaj 
* *Chemia az ásványtan és földtan elemeivel* (Bp., 1892);
* *Hazai kénes fürdők* (Bp., 1895);
* *Chemia* (Bp., 1898);
* *A magyar búza chemiai összetétele* (kun János Gáspár, Bp., 1899);
* *Régi magyar tudósok és feltalálók* (Bp., 1905);
* *A magyar birodalom ásványvizei és fürdőhelyei* (kun Samu Pap, Bp., 1907);
* *Chemiai technologia* (kun Kálmán Reichenhaller, Bp., 1910);
* *Chemia a mindennapi életben* (Bp., 1912).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Paradiesische Passage

**Paradiesische Passage** (Paradiza Trapasejo) estas sono-instalaĵo fare de Gerhard RÜHM kun tekstoj en Esperanto el 2008. La aŭstra aŭtoro kaj komponisto estis invitita de la sonarta iniciativo *Tonspur * (akustika trako) verki por multe frekventita trapasejo en la viena muzeo *MuseumsQuartier* sono-instalaĵon.
La artisto celis farigi belsonan verkon kaj ŝanĝi vivoplenan trapasejon al ejo de trankviligo kaj kontemplo pri harmoniigita tempo.

En intervjuo Gerhard Rühm interalie diris: "Mia unua penso estis - ĉar la trapesejo je estas uzata de multaj turistoj kaj fremduloj - fari ion kun internacia planlingvo, do mondlingvo." La verkisto pensis pri Volapük kaj pri Esperanto. Fine li decidis por Esperanto, pro la konateco de ĝiaj vortoj kaj ĝia belsoneco. El lernolibro li elektis simplajn frazojn, ofte unue ellernitaj de komencantoj, kaj kiuj liveras certajn  asociojn al homoj novalvenantaj en urbo, kiel "kia estas la vetero". Por atingi agrablan sonon ĥoro virina prelegas la tekstojn, sekvata de celesto.

Pri la ideo de la son-instalaĵo la artisto diras: La kvin vokalojn de Esperanto li rilatas al kvin trisonoj; post legado ĥora de la teksto sekvas la celesto-parto. La akordoj en la sama sinsekvo de la tekstaj vokaloj.
La frazoj estas faskigitaj al dekdu partoj, laŭsekve la celesto-eroj. Plie ses frazoj, kvar frazoj kaj unusolaj frazoj. Tio signifas, ke la celesto-partoj pli kaj pli malvaste sekvas. Post tiu periodo, kiu daŭras proksimume dekdu minutojn, ĉiuj vokaloj estas samtempe elparolataj kaj la rilataj akordoj estas ludataj de la celesto. 

La radio versio – elsendita de Aŭstria Radio 1 (*Ö1*) la 14-an de septembro 2008 – aŭskulteblas ĉe Kunstradio. 

## Eksteraj ligiloj 
* Paradiza Trapasejo - soninstalaĵo, intervjuo kaj aliaj ekzemplo el la verko
* Tonspur, germane
* MuseumsQuartier Wien, diverslingve

Kategorio:Esperanto-muziko
Kategorio:Esperanto en 2008
Alfred P. Sloan

**Alfred Pritchard SLOAN** (naskiĝis la 23-an de majo 1875 en New Haven, Konektikuto; mortis la 27-an de februaro 1966) estis de 1923 ĝis 1937 prezidanto de General Motors.

Li kreis la tipan aŭto-hierarkion de General Motors (GM), en kiun oni povis eniri "suben" kiel kliento kaj laŭ la jaroj "suprenpaŝi" ĝis Cadillac. T.e. ke li kreis platforman sistemon kun diversaj aŭtomarkoj, en kiuj ĉiu kliento povis trovi al li konvenajn modelojn. Nuntempe preskaŭ ĉiuj aŭtokonstruantoj funkcias tiel, ekzemple Volkswagen.

## Bibliografio 
* My Years with General Motors (miaj jaroj kun *General Motors*; aŭtobiografio)

Kategorio:Usonaj filantropoj
Kategorio:Usonaj entreprenistoj
Kategorio:Pioniroj de la aŭtomobilindustrio
Kategorio:Homoj de General Motors
Gyula Szövérdy

**SZÖVÉRDY Gyula** (seove:rdi) (ĝis 1945 **GÁSPÁR Gyula** [gaŝpar djula]; estis hungara verkisto naskita la  en Parajdo kaj mortinta la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Szövérdy finis la universitaton en Debreceno kaj li redaktis ekde 1936 la gazetojn *Számadás* kaj *Búvár*. Post 1945 li estis instruisto, geologo pri minado.

## Verkoj 
* *Mesél a múlt*, dramo, Mezőtúr, 1928;
* *Martinuzzi*, dramo, Debrecen, 1938;
* *Árva nép*, romano [1942];
* *Ezüstmadár*, romano, 1943;
* *Székely ezermesterek*, 1944 (tiuj verkoj aperis sub nomo Gyula Gáspár);
* *Eladott ország*, romano, 1948;
* *Pogány tüzek*, romano, 1960.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Antau

**Antau,** kroate **Otava**, hungare **Selegszántó,** estas malgranda komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenlando kaj al la distrikto Mattersburg. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. Ekde 1899 ĝis la jaro 1919 pro hungariga politiko de la registaro oni devis uzi la hungaran nomon Selegszántó anstataŭ malnova nomo *Ottova*.
 
## Situo
Antau situas laŭ rojo. Eisenstadt troviĝas 7 km. 

## Historio
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1245 en formo *Zantho*. En 1910 loĝis en Selegszántó 908 da homoj, kroatoj en majoritato. Ĝis 1920 Selegszántó apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Nagymarton/Mattersburg, poste al Aŭstrio.

## Vidindaĵoj
* romkatolika preĝejo de 1810

## Famuloj 
* tie naskiĝis Pál Gombás, hungara fizikisto

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Mattersburg
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Lajos Keresztes

**KERESZTES Lajos** (keresteŝ) estis hungara luktisto, olimpikĉampiono naskita en Alsósófalva la 28-an de aprilo 1900 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de aŭgusto 1978.

## Biografio 
Ĝis 1923 Lajos Keresztes estis luktisto de la Sportklubo Húsos, inter 1924 kaj 1932 de la Hungara Atleta Klubo (MAC). Li konkuris en klasikstila malpeza luktado. En 1928 li estis ĉampiono de la olimpio de Amsterdamo. En 1924 en la olimpio de Parizo li gajnis la 2-a lokon. En 1925 en la Eŭropa-ĉampioneco en Milano li iĝis ĉampiono. En 1923 kaj 1925 li estis hungara ĉampiono. En 1927 kaj 1931 li estis ano de la hungara ĉampionteamo, ekde 1924 ĝis 1928 hungara selektitulo. Li estis oficisto.

## Fonto 
* *Magyar Életrajzi Lexikon*

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la vilaĝo

Kategorio:Hungaraj luktistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Forgeso

[eta|dekstra|Surskribo tombeja: "Virtulo estos memorata eterne" [Psalmoj 112,6.
]]
**Forgeso** estas grava funkcio de la memoro. Informoj, kiuj jam montriĝis en la longtempa memoro, ne plu estas revokeblaj. Dependas de multaj faktoroj kiom longe informero restas en la memoro, ekzemple de la senchaveco aŭ la aĝo de la informo. Forgesado ankaŭ povas esti konsekvenco de malsano, ekz. demenco, alchajmero.

En figura senco forgesi signifas ne atenti pri aŭ ne zorgi pri io aŭ iu, do preterlasi vivaĵon aŭ objekton.

## Proverbo 
Ekzistas 22 proverboj pri forgeso en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* 

* 

* 

## Vidu ankaŭ 
* Memoro
* Amnezio
* Lerno
* Neforgesumino

## Referencoj 
Kategorio:Memoro
Kategorio:Psikologio
Kategorio:Filozofio
Hugo (Oklahomo)

eta|dekstra|*Broadway* Strato en Hugo
**Hugo** estas urbo en la kantono Choctaw, en sud-okcidenta parto de Usono en Oklahomo. La nombro de loĝantoj estis  en la jaro 2000. Ĝi estas la naskiĝloko de Bill Moyers, B. J. Thomas, James Ling, kaj William Childress. La urbo situas en kultura regiono de la ŝtato konita kiel Little Dixie, kaj en la turista areo Kiamichi Country.

## Geografio
Hugo situas je  (34.009308, -95.514601).

La grandeco de la urbo estas  kvadrataj mejloj aŭ , kaj  estas akvo.

## Demografio
En 2000 estis  loĝantoj kun  familioj. La denseco estas ().

Estas  da loĝantoj sub 18-jaraĝa.

## Eksteraj ligiloj
*Choctaw County Public Library (Hugo, OK) 

Kategorio:Urboj de Oklahomo
Lajos Gidófalvy

**GIDÓFALVY Lajos** hungara oficisto, oficiro, partopreninto de la kontraŭfaŝisma movado en Hungario> Li naskiĝis en Bögöz la 1-an de januaro 1901 kaj mortis en Budapeŝto en januaro 1945.

## Biografio 
Lajos Gidófalvy komencis studi en la ekonomika universitato de Budapeŝto, sed li devis ĉesi ĝin pro materialaj malfacilaĵoj. Post perdo de sia posteno en la ministerio li estis helplaboristo, poste li estis en la 13-a distrikto de Budapeŝto militkomandejo komandanto. En aŭtuno de 1944 oni komisiis lin por formi la Kompletigan Militan Centonon XIII/1. Li helpis al dezertintoj kaj fuĝintaj laborservuloj kaj al aliaj persekutitoj ricevi rifuĝejon en kazerno-Vilmos. Li trovis ligon kun kontraŭstaranta movado kaj kun 2000 partoprenintoj ili faris kontraŭfaŝistajn agadojn. En januaro de 1945 li alvenis eksterleĝecon. Li perdis sian vivon en lukto kontraŭ sagokrucistoj (hungaraj faŝistoj).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Gidofalvy, L
Gidofalvy
Wulkaprodersdorf

**Wulkaprodersdorf** , hungare **Vulkapordány,** kroate **Vulkaprodrštof,** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Eisenstadt. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo
Wulkaprodersdorf situas en valo, laŭ maldekstra bordo de rojo nomata Wulka, laŭ ĉefvojo Eisenstadt-Mattersburg, laŭ privata fervojo Győr-Ebenfurth.

## Historio
Pli frue romianoj loĝis tie havantaj gravan vojon. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1292. En 1529, en 1532 kaj en 1683 la turkoj detruis la vilaĝon, poste kroatoj refondis ĝin. La fervojo atingis la komunumon en 1880. Ĝis 1920 Vulkapordány apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Kismarton, poste al Aŭstrio. Tiutempe la loĝantaro vane pretendis aŭtonomion. En 1994 Wulkaprodersdorf akiris la rangon foira komunumo. Ankaŭ nun la loĝantoj estas precipe kroatoj.

## Vidindaĵoj
* katolika paroĥa preĝejo omaĝe al Ektrovo de Kruco de 1642, en 1713 renovigita

## Famuloj 
En la iama Vulkapordány naskiĝis hungara inĝeniero István Menyhárd.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Wulkaprodersdorf, fortikaĵo 
* Wikimapia
* Weinpanorama: Wulkaprodersdorf  

Kategorio:Distrikto Eisenstadt
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Nacieco

**Nacieco** (angle: *Nationality*) estas aparteneco de persono al certa nacio, dum kio oni komprenas la nacion kiel socion, en kies formigado la plej grandan influon havas la komuna historio, la komuna kulturo, la komuna lingvo kaj la komuna teritorio.

La nacieco estas kutime difinita laŭ regiono kie oni naskiĝis aŭ travivis la infanaĝon aŭ laŭ la deveno de antaŭuloj. Ĝenerale eblas diri, ke la signifo de la nocio *nacieco* komplike difineblas. Ĝi ŝanĝiĝis en la paso de historio kaj ĝi estas diferenca ankaŭ laŭ la geografio.

Mala koncepto estus sennacieco, tio estas malaparteno al nacio aŭ mala sento de aparteno al iu ajn nacio. Tiu ĉi koncepto gravis en la nasko de la esperanta asocio SAT.

Ne konfuzu kun ŝtataneco. Dum ekzemple la ŝtataneco de loĝantoj de Britio estas *brita*, la nacieco povas esti *angla, kimra, skota* ktp.

## Rilataj temoj 
* Civitanceco
* Nacia ŝtato
* Nacio
* Naciismo
* Sennaciismo
* Patriotismo

Kategorio:Nacieco
Kategorio:Naciismo
Kategorio:Politika filozofio
Angla damludo

eta|dekstra|250px|Tabulo por angla damludo.
**Angla damludo** estas variaĵo de damludo kiu estas disvastigita precipe en Unuigita Reĝlando, Irlando, Usono, Aŭstralio kaj Nov-Zelando.

## Ludreguloj 
La ludo estas ludata sur kvadrata ludtabulo kun 64 fakoj, alternative kolorita hele kaj malhele (kutime verde). Dum la ludo nur la malhelaj fakoj estas uzataj. Ambaŭ ludantoj havas po 12 pecojn kiuj estas lokigitaj sur la respektivaj unuaj tri linioj. La komencanta ludanto gvidas la malhelajn (kutime ruĝajn) pecojn, la alia ludanto gvidas la helajn.

La pecoj movas ekzakte unu paŝon diagonale antaŭen. Se staras peco de la kontraŭludanto antaŭe de ludanta peco kaj la fako rekte malantaŭ ĝi estas malplena, tiam la ludanto devas salti per sia peco super la kontraŭludanta kaj forpreni (kapti) ĝin de la ludtabulo. Se poste eblas fari pluajn saltojn, ankaŭ ĉi tiuj estas devigaj. Se peco atingas la lastan linion, tiam ĝi promocias al Damo (ankaŭ nomita Reĝo). La damo povas iri ankaŭ unu paŝon malantauen kaj devas salti - se eblas - ankaŭ malantaŭen.

Venkas la ludanto, kies kontraŭludanto ne povas fari pluan movon aŭ malgajnis ĉiujn pecojn.

## Specifecoj 
La Angla damludo estas treege analizita, simile kiel ŝako, kaj pro tio multaj ludoj inter bonegaj ludantoj finas kiel remisa. Fina pozicio kun du damoj kontraŭ ununura estas kutime venkita.

Kategorio:Tabulludoj
Rambutano

**Rambutano** estas frukto de arbo (*Nephelium lappaceum*) el la familio de Sapindacoj (*Sapindaceae*) kaj nomiĝas ankaŭ "harhava liĉio".

La nomo venas de la indonezia vorto **rambutan**. *Rambut* signifas "haro"; kun la sufikso '-an' ĝi signifas "harhava".

La rambutanarbo fariĝas 25 m alta. 

## Bildaro 

Image:Rambutan.jpg
Image:HNEP8.jpg

## Vidu ankaŭ 
* Liĉio

Kategorio:Sapindacoj
Kategorio:Fruktoj
Internacia damludo

eta|dekstra|250px|Tabulo por internacia damludo.
**Internacia damludo** (nomata ankaŭ **pola damludo**) estas variaĵo de damludo kiu estas disvastigita precipe en Francio, Nederlando, Pollando kaj Rusio.

## Ludreguloj 
eta|Internacia damludo kiu finiĝas en la venko de la blanka
La ludo estas ludata sur kvadrata ludtabulo kun 100 fakoj, alternative koloritaj hele kaj malhele. Dum la ludo nur la malhelaj fakoj estas uzataj. Ambaŭ ludantoj havas po 20 pecojn kiuj estas lokigitaj sur la respektivaj unuaj kvar linioj. La komencanta ludanto gvidas la helajn pecojn, la alia ludanto gvidas la malhelajn.

La pecoj movas ekzakte unu paŝon diagonale antaŭen. Se staras peco de la kontraŭludanto antaŭe de ludanta peco kaj la fako rekte malantaŭ ĝi estas malplena, tiam la ludanto devas salti per sia peco super la kontraŭludanta kaj forpreni (kapti) ĝin de la ludtabulo. La ludanto ankaŭ devas salti, se peco de la kontraŭludanto staras malantaŭe de sia peco kaj la fako rekte antaŭ ĝi estas malplena. Se poste eblas fari pluajn saltojn (antaŭen aŭ malantaŭen), ankaŭ ĉi tiuj estas devigaj. Se estas diversaj moveblecoj, tiam la ludanto devas elekti tiun, kiu kaptas la plej multajn pecojn de la kontraŭludanto. Se peco atingas la lastan linion, tiam ĝi promocias al Damo (ankaŭ nomita Reĝo). La damo povas iri laŭplaĉe sur la diagonalo - antaŭen aŭ malantaŭen, kaj devas salti, se peco de la kontraŭludanto staras sur la diagonalo, kaj la fako rekte malantaŭ ĝi estas malplena. Se estas pluaj malplenaj fakoj, la damo povas salti alternative ankaŭ tien. Ankaŭ la damo devas fari multoblajn saltojn, se eblas.

Venkas la ludanto, kies kontraŭludanto ne povas fari pluan movon aŭ malgajnis ĉiujn pecojn.

## Specifecoj 
Fina pozicio kun du damoj kontraŭ unu estas kutime remisa.

Kategorio:Tabulludoj
Windows 7

**Windows 7** aŭ esperantigite **Vindozo 7** estas grafika operaciumo de la serio Windows por personaj komputiloj, inkluzive hejmaj komputiloj kaj laborstacioj, tekokomputiloj, tabletaj komputiloj kaj media-centroj. Longe antaŭ la fina apero de la operaciumo ĝi estis konata sub la nomo **Blackcomb** (**Vienna**). La operaciuma sistemo publikiĝis en 2008, kaj la 1-an de aŭgusto 2012 ĝin sekvis la posta sistemo Windows 8.

Kategorio:Vindozo
Gábor Bíró

**BÍRÓ Gábor** estas rumanuja hungara pentristo, restarigisto. Li naskiĝis en Odorheiu Secuiesc je la 10-a de oktobro 1955.

## Biografio 
Gábor Bíró finis en 1980 en la Universitato pri Arto kaj Dizajno en Kluĵo kaj li estis desegninstruisto inter 1980 kaj 1985 en Uzon, inter 1985-1990 en sia naskiĝurbo li gvidis pentro-fakrondon en la Kulturdomo. En 1991-1992 li estis la grafika redaktoro de la gazeto Székelység, ekde 1995 li estas restarigisto en la Muzeo Haáz Rezső

## Fonto 
* Artpotal.hu

Kategorio:Restarigistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Bad Sauerbrunn

**Bad Sauerbrunn,** hungare **Savanyúkút,** kroate **Kisela Voda,** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Mattersburg. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo 
Bad Sauerbrunn situas sur malebenaĵo. Wiener Neustadt troviĝas 7 km-ojn. 

## Historio 
Ankaŭ la romianoj trinkadis el la acida kuracfonto situanta ĉe tiu loko. Apude oni minis feron. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1200 en formo *putei Salsi*. La loko dum la historio estis ekstera parto de Pecsenyéd. Savanyúkút iĝis memstara vilaĝo en 1901. En 1910 loĝis en Savanyúkút 703 da homoj, aŭstroj en majoritato. Ĝis 1920 Savanyúkút apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Nagymarton, poste al Aŭstrio. Tiam Bad Sauerbrunn iĝis "ĉefurbo" de Burgenland ĝis 1925.

## Ĝemelkomunumo 
*  Spalt, Germanio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Mattersburg
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Alexandra Márk

**MÁRK Alexandra**, *Marc* estis rumanuja hungara porjunulara verkistino  naskita en Déda la 10-an de oktobro 1901 kaj mortinta la 17-an de junio 1991 en Deda.

## Biografio 
La mezlernejon Alexandra Márk finis en Marosvásárhely kaj du jarojn (1920-22) ŝi studis en la Universitato de Debreceno. Ŝi estis la sekretariino kaj lektorino de la Franca Instituto de Târgu Mureş (1927-31), literatura referantino de la Székely Színház (1951-67).
## Verkoj
Alexandra Márk publikigis poemojn en Brassói Lapok (1934), poste en Budapeŝto en *Új Idők*, inter 1942 kaj 1944 en *Újság*. Ŝi publikis fabelojn en antologioj *Az Óperencián innen és túl* (1957) kaj *Nagyapa mesefája* (1978). Ŝian komedion *Tarkabarka* prezentis la amatoraktoroj en Sfântu Gheorghe (1957), kaj ŝiajn du puptetraĵojn prezentis la pupteatro de Târgu Mureş (*Buratino kalandjai* (1961) kaj *Magellannal a Föld körül* (1964) (laŭ la verko de Costel Popovici). Sub nomo Alexandra Marcu ŝi publikis epigramojn en rumana lingvo en la antologio *Eterna epigramă* (Cluj-Napoca, 1981).

## Memstara volumo 
**A szélkakas* (fabeloj, 1957).

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pastroj
Kategorio:Rumanaj poetoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
László Levente Vass

**VASS László Levente** (vaŝ) estis rumanuja hungara poeto naskita en Székelyudvarhely la 5-an de julio 1955 kaj mortinta en Mereşti la 23-an de aprilo 1979.

## Biografio 
Vass finis la hungarlingvan gimnazion de Săcele, kaj li iĝis en 1976 profesia taksiŝoforo en Kluĵo. En siaj lastaj du jaroj li vivis en Budapeŝto. Li mortis pro nekuracebla malsano. Krom la gazetoj de Transilvanujo liaj poemoj aperis en *Kortárs* kaj *Élet és irodalom*.

## Volumo 
* *Egyedül az éjszakában*. Hátrahagyott versek (Postrestitaj poemoj). Székelyudvarhely, 1991.

## Fontoj 
* Poemoj http://www.mek.iif.hu/porta/szint/human/szepirod/modern/vass_l.hun

Vass, L

Vass, L
Baumgarten (Burgenlando)

**Baumgarten im Burgenland,** hungare **Sopronkertes,** kroate **Pajngert,** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Mattersburg. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. En la komunumo proksimume duono de la loĝantoj estas devene burgenlandaj kroatoj.
 
## Situo
Baumgarten im Burgenland situas sur malebenaĵo, laŭ vojo  Sopron-Wiener Neustadt. La hungara landolimo troviĝas 3 km-ojn. 

## Historio
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1267 en formo *Pamgort*. Tiutempe la vilaĝo havis fortikaĵon, kiun aŭstra princo Alberto la 6-a okupis en 1445, post 11 jaro Frederiko la 3-a ordonis malkonstrui la fortikaĵon. En 1475 la komunumo redoniĝis al Hungario kaj tuj fondiĝis abatejo. En 1910 loĝis en Sopronkertes 937 da homoj, kroatoj en majoritato. Ĝis 1920 Sopronkertes apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Sopron, poste al Aŭstrio.

## Vidindaĵoj
* katolika preĝejo de 1725
* abatejo de 1456, en 1493 incendio okazis, la abatejo rekonstruiĝis en 1762
* kapelo abateja, ekde 1465 pilgrimloko

## Famuloj 
En la iama Kertes naskiĝis hungara piaristo Alajos Vashegyi.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo  ()

Kategorio:Distrikto Mattersburg
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Nándor Urmánczy

**URMÁNCZY Nándor** (urma:nci) estis hungara politikisto, ĵurnalisto, parlamentano. Li naskiĝis en Maroshévíz la 1-an de oktobro 1868 kaj mortis samloke la 31-a de oktobro 1940.

## Biografio 
Urmánczy pristudis juron en Reĝa Universitato de Budapeŝto, kie li doktoriĝis en 1895. Post la diplomo li havis postenojn en la departementa administrado. En 1902 oni elektis lin landkunvena deputito de la liberala partio en Szászrégen. En 1905 li transpaŝis al sendependa kaj 48-a partio. En 1906 kaj 1910 oni denove elektis lin deputito. En 1919 li translokiĝis Budapeŝton. Li estis kunlaboranto de Pesti Hírlap.

## Fonto 
* 
* http://www.szaszregen.ro/2014/12/dr-urmanczy-nandor-elete-es-munkassagarol-roviden/ 

Urmanczy, N
Urmanczy, N.
Věra Novobilská

Magistrino **Věra NOVOBILSKÁ** ( 1940) estas ĉeĥa instruistino kaj esperantistino.  

Ŝi frekventis matematikon kaj fizikon en Karola universitato en Prago, postkiam la tiama komunisma reĝimo ne permesis al ŝi studi ĉeĥan lingvon kaj historion  en la Pedagogia fakultato de la Universitato en ŝia naskiĝurbo Brno. (La motivo de la malakcepto estis fakto, ke ŝiaj gepatroj havis tekstilvendejeton, kie fakte laboris nur ili du).

Ŝi ekinstruis en baza lernejo en Ústí nad Labem, poste en ekonomia mezlernejo, poste en urba gimnazio kaj fine en la katedro de fiziko de la Pedagogia fakultato en Ústí n.L.

Ŝi ekaŭdis Esperanton jam kiel infano en sia hejmo, ĉar ŝia patro, Jiří Kořínek, estis bone konata aktiva esperantisto kaj tradukanto precipe de la ĉeĥa poezio, Ankaŭ ŝia patrino Hilda estis bona esperantistino. Krom la hejma uzado de Esperanto ŝi partoprenis kurson de Esperanto ĉe junularo de Brno, kiu estis tre vigla kaj preparis multajn kulturajn programojn inkluzive teatraĵojn. Kun ceteraj “junularanoj“ el Brno Věra partoprenis en jaro 1954 junularan esperantistan tendaron en Žimrovice (proksime de la urbo Opava), kie ŝi renkontis sian estontan edzon Vlastimil Novobilský, tiam studenton de la Karola Universitato en Prago.

Post la geedziĝo (1959) ili kune, seninterrompe laboris por Esperanto.

Věra Novobilská estas membrino de ĈEA,  membrino kaj funkcionulino de la loka Esperanto-klubo en Ústí n.L. Ŝi gvidis E-kursojn kaj en someraj tendaroj kaj en sia urbo. Ŝi helpis al la sukceso de la tradiciaj Internaciaj Kulturaj festivaloj (IKF) en Ústí nad Labem sur flanko de organiza preparo kaj artisma programo (en 2008 okazas la 20-a IKF).

Kun sia edzo ŝi preparis Esperantan version de sonbendaj informparoladoj en la monumento de Lidice kaj Ležáky, du vilaĝoj, kiuj estis brutale detruitaj kaj la loĝantoj mortigitaj far la germanaj faŝistoj dum la dua mondmilito.

Per sia modela prononco de Esperanto ŝi kontribuis al sukceso de la sonbendaj programoj pri Jan Amon Komensý (Komenio) kaj pri Jiří Kořínek (aŭdebla rete en arkivigita versio de majo 2013).

Ŝi tradukis kun sia edzo libron „Taglibro de mia frato“ de Chava Pressburger (aperis en la libroeldonejo KAVA-PECH, 2007). La libro tuŝas la vivsorton de Petr Ginz, filo de la konata esperantisto Ota Ginz, kiu estis mortigita en gasĉambro de la koncentrejo Aŭŝvico dum la dua mondmilito.

Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj
Internacia Kultura Festivalo

**Internacia Kultura Festivalo** (IKF) estas kultura aranĝo, kiun ekde 1988 organizas esperantistoj en Ústí nad Labem omaĝe al du majstroj-tradukantoj Jiří Kořínek kaj Tomáš Pumpr.

Regula parto de la programo estas sabata prelega matineo pri kulturaj temoj, spirita koncerto en "ruĝa preĝejo" kaj vespera koncerto kun arioj el operoj aŭ operetoj.

Dimanĉe sekvas ekskursoj al proksimaj lokoj en la ĉirkaŭaĵo de la urbo.

Al la koncertoj kontribuas regule artistoj Kateřina Kudlíková, Miroslav Smyčka, Josef Vích, Jan Duda k. a.

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Ĉeĥio
Kategorio:Eventoj en Ústí nad Labem
Kategorio:Esperanto en 1988
Caro-kanono

eta|250px|Caro-kanono en moskva Kremlo
La **Caro-kanonon** (ruse *Царь-пушка*) gisis el bronzo en 1586 rusa majstro Andreo Ĉoĥov. Ĝiaj longeco superas 5 metrojn kaj pezo - 40 tunojn. Kalibro de la tubo egalas 890 mm.

En 1835 oni aldonis la afuston kaj kelkajn dutunajn kuglegojn. La kanono devis defendi moskvan Kremlon, sed ĝi neniam pafis.

Ĝi estas en Guinness-libro de rekordoj.

Unu el belaj ornamaĵoj de la Caro-Kanono prezentas la rajdanton.

La rusa vorto "caro" venis el antikva latina vorto *"caesar"* (cezaro), per kiu oni titolis monarkojn. Ĉi-kaze oni aldonis la vorton al la kanono por montri ties unikan grandecon kaj esprimi respekton al la caro Teodoro la 1-a.

## Vidu ankaŭ 
* Caro-sonorilo

Kategorio:Moskva Kremlo
Kategorio:Armitaj fortoj de Rusio
Forchtenstein

**Forchtenstein,** hungare **Fraknó,** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Mattersburg. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. Ĝis 1972 la germana nomo estis **Forchtenau**, kiu devenis el la germana *vohrte* (nuntempe "Furcht" =timo) kaj la finaĵo *Au* (=herbejo). La hungaroj uzis ankaŭ formon *Fraknóvár*.
eta|maldekstra|Fortikaĵo de Forchtenstein

## Situo
Forchtenstein situas sur malebenaĵo sub montoj. Mattersburg troviĝas en distanco de 4 kilometroj. 

## Historio
La unua mencio pri la fortikaĵo devenis el 1346 en formo *castrum Faruhno*, kiu poste malkonstruiĝis. La nun videblan fortikaĵon la Habsburgoj akiris en 1440. Matiaso la 1-a reokupis ĝin en 1466. Inter 1491-1626 la fortikaĵo denove apartenis al Habsburgoj. Poste la fortikaĵo ne estis sieĝita. En 1910 loĝis en Fraknó 1085 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Fraknó apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Nagymarton, poste al Aŭstrio.

## Vidindaĵoj
* ruinaĵo de la unua fortikaĵo
* burgo apartenanta al familio Eszterházy, nun parte muzeo
* kapelo en la burgo de 1642
* katolika preĝejo antaŭ ol 1347, en 1655 kaj en 1695 pligrandigita
* abatejo de 1704
* kermeseja statuo de 1687 antaŭ la burgo

## Famuloj 
En la iama Frakno naskiĝis:
* Mihály Esterházy (ĉambelano)
* Anna Julianna Nádasdy.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
eta|maldekstra|Muzeo de Forchtenstein

Kategorio:Distrikto Mattersburg
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Hirm

**Hirm,** hungare **Félszerfalva,** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Mattersburg. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo
Hirm situas laŭ rojo. 

## Historio
La vilaĝo estis loĝata dum la bronzepoko. En 1850 sukerofabriko ekfunkciis. Ĝis 1920 Félszerfalva apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), poste al Aŭstrio.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Mattersburg
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Lenta.ru

**Lenta.ru** estas unu el la ĉefaj interretaj amaskomunikiloj de Rusio. Fondita en 1999 de Anton Nosik, ĝi funkcias plentage, spegulante la ĉefajn eventojn enlande kaj internacie.

## Eksteraj ligiloj 
* Lenta.ru

Kategorio:Retejoj aperintaj en 1999
Kategorio:Novaĵagentejoj
Kategorio:Amaskomunikiloj en Rusio
Kategorio:Retejoj
Emília Péterfy

**PÉTERFY Emília** (pe:terfi) estis rumanuja hungara verkistino, poetino, lernolibroverkistino naskita en Homoródalmás la 15-an de novembro 1915 kaj mortinta en Kluĵo la 13-an de junio 2000.

## Biografio 
Emília Péterfy havigis diplomon de bazlernaja instruisto en porinstruista instituto de Kluĵo (1934). Ŝi instruis en 1938 en Cubleşu Someşan, en 1939 en Dragu, ekde 1941 en Deuşu, ekde 1943 en Kluĵo, kie ekde 1948 ŝi instruis en la praktikanta lernejo de porinstruista mezlernejo. Ŝi estis redaktorino de didantika eldonejo de Kluĵo (1951-57), poste lektorino ĝis sia pensiuliĝo en 1972 de la Pedagogia Perfektiga Instituto. Ŝi havis la distingon *Meritinstruisto* (1964).

## Beletraj verkoj 
* *Kincset ér*, porjunulara verkoj, Bk., 1955;
* *Csicseri Csincsi*. paserromano, Bk., 1956;
* *Erdőn innen, hegyen túl*, porinfana romano, Bk., 1957;
* *Ághegyen cinege*, porinfana ramno, Bk., 1958;
* *A kis szekér és más elbeszélések*, rakontoj, Bk., 1962;
* *Csippenfütty*. Egy vízirigó regénye, porinfana romano, Bk., 1963;
* *Kis fiúk, nagy hegyek*, porinfana romano., Bk., 1965;
* *Fenyő és folyondár*, romano, Bk., 1968;
* *Óka, Nóka, Anóka, három kópé manóka*, porinfana romano, Bk., 1978;
* *Aranyágon búbos cinke*, fabeloj, mondókák, Bk., 1981;
* *Nyitva van az aranykapu*, poemoj, fabeloj, ludoj por bazlernejanoj (kunulaŭtorino), 1982;
* *Tiritarka madárka* Nyelvi játékok, fejtörők, tréfák kisiskolásoknak [kun Judit Baka], Kvár, 1984;
* *Tarkabarka bokréta*. Nyelvi játékok, fejtörők, tréfák kicsiknek és nagyoknak [kun Baka Judit], Bk., 1995.

## Lernolibroj, didaktikaj helplibroj 
* *Ábécéskönyv* (kun Auer Ferenc, 1948);
* *Petőfi emlékére* (Kv. 1948);
* *Ábécéskönyv felnőtt analfabéták részére* (1949);
* *Olvasókönyv és nyelvtan az I. osztály számára* (kun Piroska Kuszálik, 1964; ĝis 1978 en 12 eldonoj);
* *Magyar nyelv*. Tankönyv a II. osztály számára* (kun Kuszálik Piroska, 1965; ĝis 1984 en 16 eldonoj);
* *Gyakorlati útmutató a nyelvtan és helyesírás tanítására az I-IV. osztályban* (kun Kuszálik Piroska, 1969; ua. 1975);
* *Magyar nyelv*. Tankönyv a III. osztály számára* (kun Kuszálik Piroska, 1970; ua. ĝis 1991 19 eldonoj);
* *Magyar nyelv*. Tankönyv a IV. osztály számára (kun Kuszálik Piroska, 1971; ua. ĝis 1991 18 eldonoj);
* *Vers, ének, játék, mese az óvodában*. (kun Selmeczi Marcella kaj Maxim Éva, 1971; reverkita eldono 1976);
* *A tanító kézikönyve*. Fogalmazás az I-IV. osztályban (1974; 1976);
* *A tanító kézikönyve*. Anyanyelvi nevelés az I-IV. osztályban (kun Kuszálik Piroska, 1969, 1977);
* *A tanító kézikönyve. Olvasás – irodalmi nevelés az I-IV. osztályban. 1976;
* *Módszertani alapfogalmak a természetismeret, matematika és földrajz tanítására az I-IV. osztályban*
* *Tankönyv a pedagógiai líceumok számára''. kun Sándor Reményi kaj László Vofkori, 1979.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj lernolibroverkistoj
Neudörfl

**Neudörfl an der Leitha,** hungare **Lajtaszentmiklós** [lajtasentmiklOŝ] estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Mattersburg. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo 
Neudörfl an der Leitha situas en valo, laŭ dekstra bordo de Leitha, laŭ vojo kaj fervojo Sopron-Wiener Neustadt. La komunumo preskaŭ kontaktiĝas kun Wiener Neustadt. Eisenstadt troviĝas 30 km-ojn.

## Historio 
Peĉenegoj alvenintaj kune kun la hungaroj loĝis tie por defendi la limon depost 896. En 1652 la limgardejo ricevis la rajton pri foiro (iĝis kampurbo). En 1874 okazis la 1-a kongreso de socialdemokratoj el Aŭstrio kaj Hungario. En 1910 loĝis en Lajtaszentmiklós 2460 da homoj, aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato. Ĝis 1920 la urbeto apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Nagymarton, poste al Aŭstrio. Nuntempe funkcias en Neudörfl an der Leitha ĉeflernejo, vinkulturaj instancoj, fabriko pri mebloj.

## Vidindaĵoj 
* paroĥa romkatolika preĝejo omaĝe al Naskiĝo de Maria de 1669, en 1683 estis ruinigita fare de turkoj, en 1783 pligrandiĝis kaj samtempe renoviĝis, interne estas bildo, kiu estas iama pilgrimloko
* kapelo omaĝe al Johano Nepomuka de 1745

## Komunumoj pri Sankta Nikolao en Hungara reĝlando 
## Famuloj 
* Rudolf Steiner vivis tie sian junaĝon
* Josip Broz Tito pasigis tie kelkajn jarojn antaŭ la 1-a mondmilito

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Mattersburg
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Éva Váró Bíróné

**VÁRÓ Éva, B.**, Bíróné, estis rumanuja hungara poetino naskita Székelyudvarhely la 6-an de februaro 1915 kaj mortinta en Drobeta-Turnu Severin la 5-a de septembro 1949. Ŝi estis la nepino de Ferenc Váró, la edzino de historiisto Sándor Bíró.

## Biografio 
Éva Váró, B. finis la porinstruistan instituton en sia naskiĝurbo en 1932. Ŝiajn unuajn poemojn publikis la Ifjú Erdély kaj Pásztortűz. Post 1944 ŝi forlasis sian familion kaj memmortigis.
## Verkoj 
**Tavaszból nyárba* (Kv. 1939);
**Akarsz-e hősnő lenni?*(Kv. 1939).

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Sinmortigintoj
Adresbreto

[eta|dekstra|300px|Adresbreto en [Mozilla Firefox 2.0]]
**Adresbreto** estas parto de grafika uzantinterfaco de programaro, en kiu estas skribita la nuna aŭ dezirata URL, retpaĝa adreso, vojo al loka dosiero aŭ similaj.

Apud ĝi ofte troviĝas butono por akceptigi la skribitan adreson, kaj fallisto de jam uzitaj adresoj. Ĝi ankaŭ povas kompletiĝi aŭtomate.

Ĝenerale ĝi afiŝas la favorikonon de la vizitata retejo, maldekstre de la adreso. La adresbreto ankaŭ povas enteni informojn pri sekureco de la nuna paĝo: la kampo alikoloriĝas, aŭ aperas ŝlosilinga simbolo se la transsendo estas sekura.

Kelkfoje ekzistas klavkombinoj por atingi la adresbreton: ekzemple Ctrl+L aŭ F6 en Firefox.

## Vidu ankaŭ 
* Retumilo

Kategorio:Interreto
Kategorio:Retumiloj
Kategorio:Informadiko
Korpo (biologio)

[eta|[Vitruvia homo - desegnaĵo pri korpo de vira homo farita de Leonardo da Vinci]]
**Korpo** (latine *corpus*) en biologia senco la aperanta materialo de besto (inkluziviĝas homo), planto, fungo aŭ ties partoj, nedependa de viveco. Ĉe vivanta korpo oni povas farigi ĝin kiel kontraston kun nemateriaj eroj de individuo, kiel konscio kaj konduto. 

Pri la strukturo de korpoj okupiĝas la anatomio, pri metabolaj procezoj la fiziologio.

Mortintaj korpoj nomiĝas kadavroj.

## Vidu ankaŭ 
* Antikorpo (proteino)
* Dualismo
* Homa korpo

Kategorio:Anatomio
Reino Eriksson

**Reino ERIKSSON** (nask. 1940) estas finnlanda esperantisto kaj verkisto. Li estas magistro pri sociaj sciencoj kaj direktoro de kultura centro en Iisalmi. Li ĝis nun verkis tri poemlibrojn dulingve (finna kaj Esperanto).

## Verkoj 
*Kiven testamentti. La ŝtona testamento, 1981. 
*Kehtolaulu kiusatulle ajalle. Lulkanto al tempo turmentata, 1984. 
*Ahon kukat. Floroj de herbejo, 1991.

Eriksson Reino
E
Eriksson, Reino
Płóczki Górne

**Płóczki Górne** - [prononco: *pŭuĉki gurne*], jen pole, ekde 1947, ĝis 1945 germane ***Ober Görisseiffen*** - estas ĉena vilaĝo en Malsupra Silezio. Ĝi situas en nuna Pollando, en komunumo Lwówek Śląski (Löwenberg), en samnoma distrikto kaj en la izera montetaro.

La vilaĝo ekestis en la 13-a jarcento pro serĉado kaj minado de oro. En la jaro 1307 la vilaĝo estis priskribita kaj nomita *Schorensyffen*, en 1388 *Gorynseiffen*, ĝis 1945 *Ober Görisseiffen*, kaj tuj post la dua mondmilito ĝi mallonge nomiĝis *Maltanowo*. En centra parto de vilaĝo troviĝas antikva, preĝejo patronata de Sankta Bartolomeo, kiu estis la unue priskribita en 1241. La preĝejo estis alikonstruita en ĉirkaŭ: 1520, 1588 kaj 1744, restaŭrita en la 19-a jarcento. En la jaro 1556 Luteranoj transprenis la preĝejon, kaj la ĝi revenis al katolikoj en 1654. Ene restis al hodiaŭ du aloj el triptiko pentrita en ĉirkaŭ 1500 kaj malfrue gotika ĉemura sakramentejo, baroka ligna ekipaĵo kaj kelke da tomboŝtonoj el la 16-a – la 18-a jarcento. El la jaro 1851 devenas masonita sonorilturo.
Proksime de la vilaĝo troviĝas la plej konata trovejo de agatoj de nuna Pollando. La agatojn oni povas trovi en porfiroj el permio.

Image:Płóczki Górne 1.jpg|
Image:Płóczki Górne kościół św Bartłomieja(2) sm.jpg|Preĝejo patronata de Sankta Bartolomeo.
Image:Płóczki Górne, ruiny kościoła ewangelickiego 2.jpg|Ruino de evangelika preĝejo.
Image:Płóczki Górne, pomnik pamięci ofiar I wojny światowej.jpg|Monumento dediĉita al viktimoj de la unua mondmilito.

## Bibliografio kaj fontaĵo 
* Janusz Czerwiński, Krzysztof R. Mazurski: *Sudety. Sudety zachodnie*. Varsovio 1983 (pole)
* Mapa turystyczna: *Góry i Pogórze Kaczawskie*. Vroclavo 1984 (pole)
* http://www.lwowekslaski.pl (pole)

Kategorio:Vilaĝoj de Pollando
Kategorio:Komunumo Lwówek Śląski
Pöttsching

**Pöttsching,** jen germane, hungare **Pecsenyéd**, estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Mattersburg. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La origina nomo signifas: peĉenegoj.

## Situo
Pöttsching situas sur malebenaĵo, laŭ malnova hungara landolimo, kiu nun estas landolimo de Burgenland, laŭ ĉefvojo Sopron-Wiener Neustadt. Eisenstadt troviĝas en distanco de 18&nbsp;km-oj.

## Historio
Ekde la 11-a jarcento peĉenegoj gardis tie la limojn. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1265 en formo *Besenev*. En 1242 la tataroj senhomigis la vilaĝon, poste germanoj alvenis. En 1683 la turkoj detruis la komunumon. En 1910 loĝis en Pecsenyéd 2009 da homoj, aŭstroj en majoritato. Ĝis 1921 la loĝloko apartenis al la Hungara reĝlando en la habsburga imperio Aŭstrio-Hungario, al la reĝa departemento Sopron kaj al la distrikto Nagymarton/Mattersburg, poste al la respubliko Aŭstrio kaj inter 1938-1945 al nazia Germanio.

## Vidindaĵoj
* romkatolika preĝejo de 1728

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Mattersburg
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Nagalando

**Nagalando** estas subŝtato en nord-orienta Barato.

Laŭ la stato de  en la subŝtato vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝia ĉefurbo estas Kohimo.

Ĝi estas unu el Barataj ŝtatoj kie kristanismo estas la religio de plimulto. Nur 7.7% el loĝantoj estas hinduoj kaj pli ol 75% estas baptistoj. La loĝantaro konsistas plejparte el naga-triboj kiuj parolas 60 diversajn lingvojn. Pro la lingva diverseco la oficiala lingvo de la ŝtato estas la angla. La plejmulto de nagaoj estas socialisma.
eta|Ĉefĉasisto en longwa vilaĝo, nagaland
## Urboj 
* Dimapur (122 834 loĝantoj).

## Lingvoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kvazaŭĉiamverdaj arbaroj de la bramaputra valo
* Mizoramaj, manipuraj kaj kaĉinaj pluvarbaroj

## Notoj 
Kategorio:Nagalando
Kategorio:Ŝtatoj de Barato
Sufero

[eta|260ra|Tragika masko sur la fasado de la Reĝa Drameca Teatro en [Stokholmo, Svedio]]
**Sufero** signifas senti doloron korpan aŭ mensan. Ĉiuj senskapeblaj estaĵoj suferas dum vivado.
Figure "suferi" signifas ankaŭ, ke io aŭ iu ricevas la efikon de ago, esti trafita de ia ago.

En Budhismo la unua nobla vero (dukkha) estas la sufero. Ĝi lernas ke la kondiĉitan ekziston, la ekzisto kiel oni konas ĝin, estas sufero.

## Vidu ankaŭ 
* Doloro
* *La suferoj de la juna Werther*, romano fare de Johann Wolfgang von Goethe
* ''Childe Harold's Pilgrimage'', romano fare de Lord BYRON
* Emocio
* Pasiono, la sufer-vojo de Jesuo
* Patoso
* Kompato, emocia sento
* Ijob, biblia rakonto pri viro pacienca kontraŭ suferado

* kanzono de la franca grupo appelez moi personne ( nomu min neniu) ĉe https://www.youtube.com/watch?v=PWpowWKaSKI