open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gábor Gaál (geologo)

**Gábor Gaál** [gAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gaál Gábor** estis hungara-finna geologo, altlerneja instruisto.

Gábor Gaál naskiĝis la  en Nitro (Ĉeĥoslovakio), li mortis la .
 
## Biografio 
Gábor Gaál apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Depost la 2-a mondmilito la familio translokiĝis al Budapeŝto pro Dekretoj de Beneš. La juna Gaál frekventis gimnazion, kiun interrompis la hungara revolucio de 1956. Iom post la falo de la revolucio li disidis al Aŭstrio, kie li maturiĝis en hungara gimnazio en 1957. Li akiris geologian diplomon en Universitato de Vieno kaj li doktoriĝis (Ph.D.) samloke en 1964. Li ekhavis aŭstran ŝtatanecon. Dum la studentaj jaroj somere li laboris en Finnlando, post la diplomo li vivis jam en Outokumpu, kie li edziĝis kaj finniĝis. En 1970 li ekinstruis en universitato de Oulu, ekde 1978 en Universitato de Helsinko. En 1983 li instruis en universitato de Salvador de Bahio. Reveninta al Finnlando li havis altajn postenojn en la geologia servo. Inter 1991-1996 li estis institutestro en Budapeŝto, poste 2 jarojn li estis konsilisto en Hungario kaj Finnlando, ekde 1998 nur en Finnlando. En 2003 li pensiuliĝis, sed li restis aktiva precipe en planoj de Eŭropa Unio. Li ricevis signifan finnan premion en 2007.

## Lia disertaĵo 
* *Geologie des Rosskogelgebietes W Mürzzuschlag* (1964)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Finnaj geologoj
Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Kategorio:Ĉeĥoslovakiaj hungaroj
Kategorio:Finnaj instruistoj
(79983) 1999 DF9

**(79983) 1999 DF9** estas tre granda transneptuna objekto malkovrita la  de la usonaj kaj brita geastronomoj Jane X. Luu, Chad Trujillo kaj David C. Jewitt elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak en Tucson (Arizono, Usono).

Ĝi estas de la klaso de la kubevanoj, tie estas, objektoj, kiuj ne estas en orbita resonanco kun Neptuno ; kvankam ĝi ne estas tre malproksima de resonanco 1:2 kun Neptuno,

Mike Brown listigis ĝin kiel eblan nanplanedon kun estimata diametro de 302 km.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  Listo de la Konataj Transneptunaj Objektoj ; el la paĝaroj de Wm. Robert Johnston
*  Klasikaj Kujper-zonaj objektoj, de David Jewitt

Kategorio:Kubevanoj
Kategorio:Malkovrita de Jane X. Luu
Kategorio:Malkovrita de David C. Jewitt
Kategorio:Malkovrita de Chad Trujillo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Gertruda de Pollando

**Gertruda** (naskiĝis ĉ. 1025, mortis la 4-an de januaro 1108) estis filino de la pola reĝo Mjeŝko la 2-a kaj Richeza de Lotaringo; de 1043 aŭ 1044 edzino de Izjaslavo la 1-a, grandprinco de Kievo (de 1054). Kiel aŭtorino le latinaj preĝoj en poezia prozo, skribitaj en Kodekso de Gertruda estas la plej malnova pola verkisto konata laŭnome.

## Bibliografio
* O. Balzer, *Genealogia Piastów* (Genealogio de Piastoj), Krakovo 1895.
* W. Dworzaczek, Genealogia, Varsovio 1959, tabuloj 1 kaj 21.
* K. Jasiński, *Rodowód pierwszych Piastów* (Genealogia nomaro de unuaj Piastoj), Varsovio-Vroclavo 1992, p. 144–147.
* S. Kętrzyński, *Gertruda (ok. 1025–1108)*, en kieva princino, Polski Słownik Biograficzny (Pola Biografia Vortaro), volumo 7, 1949–1958.

## Eksteraj ligiloj 
* Strona poświęcona Gertrudzie Mieszkównie i jej Manuskryptowi  Paĝo dediĉita al Gertruda Mieszkówna kaj ŝia Manuskripto
* Streszczenie książki *Gertruda Mieszkówna i jej Modlitewnik*  Mallongigo de la libro *Gertruda Mieszkówna kaj ŝia Preĝaro*

Kategorio:Polaj princinoj
Kategorio:Polaj astrologoj
Kategorio:Piastoj
⚭
Kategorio:Personoj de Kieva Regno
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Srby (distrikto Plzeň-sudo)

**Srby** estas municipo troviĝanta en Ĉeĥio, en distrikto Plzeň-sudo. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1558.

## Loĝantaro 
Kategorio:Municipoj en distrikto Plzeň-sudo
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Plzeň-sudo
Kategorio:Setlejoj en Ŝvihova montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Úslava
Greneja preĝejo (Herencsény)

La **greneja preĝejo en Herencsény** estas eklezia monumento historia en Hungario, en ekstera parto de Herencsény.

## Historio 
Vilaĝo *Haraszti* [harasti] estis unue menciita en 1290, sed dum dominado de turkoj ĝi senhomiĝis kaj dum la historio la vilaĝo plene malaperis. Tamen ties kirko supozeble konstruita en la 14-a jarcento restis en bona stato. Post la senhomiĝo la kirko estis forlasita kaj ĝi ruiniĝis. En la 18-a jarcento la loka bienulo renovigis ĝin kaj ĝi estis luterana familia kapelo. Ekde 1854 la kapelo estis profitata, kiel grenejo. En 1967 arkeologoj faris esplorojn, apud la kirko estis trovita tombejo kaj interne sub la sanktejo estis granda elfosaĵo, verŝajne loko de la grenoj. Nuntempe la konstruaĵo estas malplena (laŭ alia informo katolika kapelo), sed kiel monumento, ĝi estis renovigita en la 1990-aj jaroj.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola sur monteto en mezo de herbejo. Ĝi konsistas el 2 partoj: navo kaj pli mallarĝa kaj malalta rektangula absido. La origina pordo estas enmurita ĉe la navo, la hodiaŭa eniro estas ĉe la absido. La eksteraj muroj estas senornamaj, sed menciiĝas 2 romanikaj fenestroj ĉe la absido kaj gotika enmurita pordo ĉe la navo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto (ĝi estas pli malsupre)

Herencsény
Kategorio:Herencsény
Medná

**Medná** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Srby, en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 1&nbsp;km okcidente de Srby. Estas ĉi tie registritaj 14 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Medná** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,37&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1234, sed pruvebla estas nur la jaro 1528.

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

 Srby, Medná, side street.jpg| Domoj ĉe fiŝlago
 Srby, Medná, old agricultural company.jpg| Disfalantaj sin agrikulturaj konstruaĵoj
 Srby, Medná, east view.jpg| Poploj ĉe alveturejo al la vilaĝo de Srby

Kategorio:Srby (distrikto Domažlice)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Subbohemiaarbara montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Radbuza
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Polžice (apartigilo)

Nomon **Polžice** portas pluraj municipoj:

* Polžice – parto de municipo Srby en distrikto Domažlice
* Polžice (Bezdružice) – devene memstara municipo en distrikto Tachov
** Dolní Polžice – parto de municipo Bezdružice en distrikto Tachov
** Horní Polžice – parto de municipo Bezdružice en distrikto Tachov
Polžice

:*Tiu ĉi artikolo temas pri vilaĝo, parto de municipo Srby en distrikto Domažlice. Pri pluaj signifoj temas artikolo Polžice (apartigilo).*

**Polžice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Srby, en distrikto Domažlice. Ĝi troviĝas proksimume 1,5&nbsp;km oriente de Srby. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/197. Estas ĉi tie registritaj 45 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Polžice situas en katastra teritorio **Polžice u Horšovského Týna** kun areo 5,36&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1542.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Kapelo de sankta Petro
* Kamparanaj domoj n-ro 4, 6, 8 kaj 17

## Naskiĝintoj 
Naskiĝis kaj agadis ĉi tie Wenzel Stahl (1865–1917)

## Pluaj fotoj 

PolziceOrt 04.JPG| Polžice
PolziceOrt 01.JPG| Polžice
PolziceOrt 05.JPG| Polžice

Kategorio:Srby (distrikto Domažlice)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Subbohemiaarbara montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Radbuza
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
80008 Danielarhodes

'*80008 *Danielarhodes'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 4:9 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la italaj astronomoj Luciano Tesi kaj Andrea Boattini elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la italan kemian inĝenierino *Daniela Bargellini-Rhodes'', scienca esploristinon. Ŝi estis elektita Membrino kaj Katedro de la Konsilantaro de la Eŭropa Organizo pri Molekula Biologio kaj, de 2007, estis Anino de la Reĝa Societo de Londono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Andrea Boattini
Kategorio:Malkovrita de Luciano Tesi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kantono Parmer

La malurba kaj maldense loĝata **kantono Parmer** situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de  ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefloko kaj administra centro nomiĝas *Farwell*.

## Vidu ankaŭ 
* la liston de kantonoj de Teksaso.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kantonoj de Teksaso
Kantono Newton

La nomo **Kantono Newton ** - angle *Newton County*, prononco laŭ la sistemo IFA [] - povas rilati al la jenaj kantonoj de Usono:

*Kantono Newton (Arkansaso) en Arkansaso 
*Kantono Newton (Georgio) en Georgio 
*Kantono Newton (Indianio) en Indianio 
*Kantono Newton (Misisipio) en Misisipio 
*Kantono Newton (Misurio) en Misurio 
*Kantono Newton (Teksaso) en Teksaso 

Bonvolu atenti, ke en Usono ekzistas ankaŭ 6 kantonoj nomataj kantono Nelson, iom similaspekta nomo.

Kategorio:Kantonoj de Usono
Horní Břečkov

**Horní Břečkov** () estas municipo en Ĉeĥio, en Sudmoravia regiono, en distrikto Znojmo. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1323.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* Čížov
* **Horní Břečkov**

## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Klimento
* Dia torturo sur rando de la municipo

## Vidu ankaŭ
* Landlimo de Aŭstrio kaj Ĉeĥio

## Pluaj fotoj 

Horní Břečkov čp. 31.JPG|Horní Břečkov
Horní Břečkov čp. 23.JPG|Horní Břečkov
Horní Břečkov čp. 38.JPG|Horní Břečkov


Kategorio:Municipoj en distrikto Znojmo
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Znojmo
Kategorio:Setlejoj sur Dijo
Kategorio:Setlejoj en Jeviŝovica montetaro
Francisco de Sá de Miranda

**Francisco de Sá de Miranda** (1481-1558) estis portugala filozofo, helenisto, latinisto kaj poeto de la Renesanco, kiu enkondukis la soneton kaj la "novan dolĉastilon" (stilon kiu konsistis en la imitado de la grekaj kaj romiaj klasikuloj) en la portugala literaturo. Li estis frato de Mem de Sá tria ĝenerala guberniestro de Brazilo. 

## Biografio 
Li pasis sian infanaĝon en la marĝenoj de la rivero Mondego, konsiderata inspirfonto al multaj poetoj. Li plenumis siajn studojn pri la Greka, Latina kaj Filozofio en la Monaĥejo de Sankta Kruco kaj en 1505 li doktoriĝis pri juro en la Universitato de Lisbono. Post restado da ses jaroj en Italio, li enkondukis en Portugalion la italajn sistemojn pri poezifarado. En 1521, li faris vojaĝon al Italio, kie li kontaktiĝis kun la tiamaj humanistoj tiaj kiaj Vittoria Colonna (1492-1547) (kiu estis lia parencino), Pietro Bembo, Jacopo Sannazaro (1458-1530) kaj Ludoviko Ariosto. Reveninte hejmen, en 1526, li vizitis Hispanion, kie li kontaktiĝis kun Juan Boscán kaj Garcilaso de la Vega.

[eta|300px|maldekstre|Omaĝo de la Preĝejo de Carrazedo, en **Amares**, [Portugalio, al Sá de Miranda.]]
Denove in Portugalio, li vizitadis la portugalan kortegon kie li amikiĝis al la reĝo Johano la 3-a kaj aliaj nobeluloj. Elreviĝita pri la kortego kaj portugala socio, li izoliĝis en la Minho, kie li akiris posedaĵojn. 

Sá de Miranda forte influis la poetojn de sia generacio. Li imitis Dante kaj Petrarkon en la uzado de la dekunusilabo kaj akceptis la modelojn de la klasika kulturo, kiuj eniris en Portugalion pere de sia personeco, de saĝulo kaj veturanto, kiu asimilis la poezian tiaman etoson kaj la italecon hegemonian. Li verkis sonetojn, eklogojn, kantojn kaj elegiojn, ĉefe en kampara ripozo, kio havigas al lia verkaro pejzaĝemon kaj naturon; temas pri melankoliaj tekstoj, ne superaj al tiuj de Gil Vicente kaj Bernardim Ribeiro.

## Verkaro 
* Comédia dos Vihalpandos 1560
* Comédia dos Estrangeiros 1561
* As obras do doctor Francisco de Saa de Miranda 1614
* Comedias famosas portuguesas 1622
* Comedias famosas portuguesas, 1622
* Satyras de Francisco de Saa de Miranda 1626
* Obras do doutor Francisco de Saa de Miranda 1632
* Obras do doctor Francisco de Sá de Miranda, 1784

## Literaturo 
* Obras do doctor Francisco de Sá de Miranda 1784
* As obras do doctor Francisco de Saa de Miranda 1614
* As bases da literatura brasileira: histórias, autores, textos e testes
* O Lyma
* História Da Literatura Portuguesa
* Lições elementares de eloquencia nacional
* O Lyma, Diogo Bernardes
* História Da Literatura Portuguesa
* Antologia de poesia portuguesa, século XVI: Camões entre seus contemporâneos

## Vidu ankaŭ 
* Pietro Bembo (1470-1547)
* Vittoria Colonna (1492-1547)
* Jacopo Sannazaro (1458-1530)
* Juan Boscán (1492-1542)
* Garcilaso de la Vega (1501-1536)
* Gil Vicente (1465-1536)

## Referencoj 
Kategorio:Portugalaj poetoj
Kategorio:Portugalaj renesancaj verkistoj
Kategorio:Universitato de Koimbro
Kategorio:Naskiĝintoj en 1481
Polipteredoj

alternative=African living fossil (15781444942).jpg|eta|350x350ra
alternative=Delhezi.JPG|eta|349x349ra
**Polipteredoj**, *Polypteridae*, estas familio de arkaikaspektaj Aktinopterigoj kaj la nura familio en la ordo **Polipteroformaj**.eta|350px|*Polypterus bichir*.Ĉiuj specioj vivas en nesalakvaj habitatoj en tropika Afriko kaj la sistemo de la rivero Nilo, ĉefe en marĉecaj, neprofundaj inundebenaĵoj kaj estuaroj.

Polipteredoj estas konsiderataj frata grupo de ĉiuj aliaj nuntempaj Aktinopterigaj fiŝoj.

## Anatomio 
Polipteredoj estas longecaj fiŝoj kun unika serio de dorsaj naĝileroj kiuj varias laŭ nombro el sep añ 18, anstataŭ unusola dorsa naĝilo. Ĉiuj el la dorsaj naĝileroj havas bifidajn (duoble-pintajn) dornopintojn, kaj estas la nuraj naĝiloj kun dornospinoj; la ceteraj naĝiloj estas komponitaj de mildaj radioj. La korpo estas kovrata de dikaj, ostecaj, kaj romboformaj (ganoidaj) skvamoj.

Polipteredoj havas maksimuman korpolongon game el 25&nbsp;cm ĝis ĉirkaŭ 100&nbsp;cm depende de la specifaj specioj kaj morfologio.

## Dieto kaj biologio 
Polipteredoj estas noktuloj kaj manĝas malgrandajn vertebrulojn, krustulojn kaj insektojn.

Ĉe la Pulmofiŝoj kaj Polipteredoj oni priskribis pulmojn similajn al tiuj de la tetrapodoj, pro kio ili devas supreniri al la akvosurfaco por engluti freŝan aeron tra la buŝo por ke ĝi pasu tra la brankoj aŭ tra la brankaj filamentoj.

## Taksonomio 
### Ĥondrosteoj 
* Polipteroformaj (*Polypteroformes*)
** Polipteredoj (*Polypteridae*)
*** Erpetoiĥto (*Erpetoichtys*)
*** Poliptero (*Polypterus*)

## Referencoj 
Kategorio:Aktinopterigoj
Kategorio:Fiŝoj de Afriko
Kategorio:Fiŝaj ordoj
Kantono Roberts

La nomo **Kantono Roberts** - angle *Roberts County*, prononco laŭ la sistemo IFA [] - povas rilati al la jenaj du kantonoj de Usono:

*Kantono Roberts (Suda Dakoto) en Suda Dakoto kaj
*Kantono Roberts (Teksaso) en Teksaso 

Kategorio:Kantonoj de Usono
Kantono Roberts (Teksaso)

La **kantono Roberts** - angle *Roberts County*, prononco laŭ la sistemo IFA [] - estas unu el la 254 kantonoj de Usono en la subŝtato Teksaso. La administra centro estas la urbo ''*, kiu laŭ la censo de 2020 havis 539 loĝantojn kaj kompreneble ne konfuzindas kun la urbego *Miami* en Florido. La kantono estis fondita en [[]]. Ĝi ricevis sian nomon laŭ *''.

Laŭ la stato de la jaro  en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - ĝi do estas ekstreme malvaste loĝigita. El la kantona teritorio cetere  kvadrataj kilometroj estas tera areo kaj  kvadrataj kilometroj estas akva areo. La teritorio havas komunan limon kun . 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de kantonoj de Teksaso

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kantonoj de Teksaso
Lorikariedoj

[eta|*Pterygoplichthys multiradiatus*, ofte vendata kiel "pleko", estas akvaria fiŝo ofte populara kiel [algo-manĝanto.]]
**Lorikariedoj**, *Loricariidae*, estas la plej granda familio de katfiŝoj (ordo Siluroformaj), kun 92 genroj kaj ĉirkaŭ 680 specioj ĝis nun, kaj novaj specioj estas priskribitaj ĉiujare. La Lorikariedoj originiĝas el nesalakvaj habitatoj de Kostariko, Panamo, kaj tropika kaj subtropika Sudameriko. Tiuj fiŝoj rimarkindas pro la ostaj platoj kiuj kovras iliajn korpojn kaj iliajn suĉobuŝojn. Kelkaj genroj estas vendataj, konataj populare kiel "plekoj", ĉefe la suĉobuŝa katfiŝo, *Hypostomus plecostomus*, ĉar estas popularaj maskotoj kiel akvariaj fiŝoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* THE LORICARIIDAE de Dr. Jonathan Armbruster - utila retejo kun taksonomio.
* Planet Catfish  Katalogo de Lorikariedoj
* All Catfish Species Inventory page for Loricariidae
* Plecostomus.org

Kategorio:Aktinopterigoj
Kategorio:Faŭno de Sudameriko
Kategorio:Faŭno de Centra Ameriko
Algeca hipokampo

eta|*Phycodurus eques*.
alternative=Phycodurus eques range map.png|eta|Arealo de *Phycodurus eques*
La **Algeca hipokampo**, *folieca mardrako* kaj en angla *leafy seadragon* aŭ *mardrako de Glauert*, *Phycodurus eques*, estas mara fiŝo de la familio Singnatedoj (*Syngnathidae*, en la ordo Singnatoformaj), kiu inkludas mardrakojn, tubofiŝojn kaj hipokampojn. Ĝi estas la nura membro de la genro *Phycodurus*, el kio ebl ankaŭ la nomo **Fikoduro**.

Ĝi troviĝas laŭlonge de la sudaj kaj okcidentaj marbordoj de Aŭstralio. La nomo "algeca" (aŭ *leafy*) estas derivita el ĝia aspekto, kun longaj foliecaj (respektive algecaj) protrudoj kiuj eliras el la tuta korpo. Tiuj protrudoj ne estas uzataj por elpelado; ili utilas nur por kamuflado. La Fikoduro elpelas sin pere de brusta naĝilo borde de sia kolo kaj de dorsa naĝilo sur sia dorso proksime de sia vostofino. Tiuj malgrandaj naĝiloj estas preskaŭ komplete travideblaj kaj estas malfacile vidi ilin kiam ili ondas lantete por movi la korpon flosante tra la akvo, kio kompletas la iluzion de flosantaj algoj.

Ĝi estas la mara simbolo de la ŝtato Suda Aŭstralio kaj fokuso por la surloka markonservado.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Connolly, R. M. (Septembro 2002). "Patterns of movement and habitat use by leafy seadragons tracked ultrasonically". Journal of Fish Biology. 61 (3): 684–695. doi:10.1111/j.1095-8649.2002.tb00904.x.

Kategorio:Akantopterigoj
Kategorio:Fiŝoj de Aŭstralio
Kategorio:Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj
András Tasnádi Kubacska

**András Tasnádi Kubacska** [andrAŝ taŝnAdi kubaĉka], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tasnádi Kubacska András** estis hungara geologo, paleontologo, arkeologo, muzeologo, muzeestro. Lia patro estis András Kubacska.
 
András Tasnádi Kubacska naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
András Tasnádi Kubacska maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto (1920-1925) kaj Sendependa Ekonomia Fakultato (1925-1932). En 1924 li akiris diplomon, post 2 jaroj li doktoriĝis, sed inter 1927-1929 li studis ankaŭ en Vieno. Jam en 1931 li eklaboris kiel muzeologo en la Hungara Nacia Muzeo, post longa laboro li establis ekspoziciojn. Inter ili la plej fama estis serio de dioramoj: "Vivaĵoj en Afriko", kiu plene neniiĝis dum la Hungara revolucio de 1956. Inter 1950-1973 li estis muzeestro de Geologia Muzeo (Budapeŝto), poste li pensiuliĝis. Li estis la unua hungaro, kiu okupiĝis pri malsanoj de prabestoj (paleopatologio), tiu ago portis akademian doktoriĝon en 1960. En 1969 li establis ekspozicion en koridoroj de la geologia instituto. Li ankaŭ esploris jardekojn en Ipolytarnóc, kie oni trovis paleontologiaĵojn. Li ricevis akademian premion en 1963.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Die Grundlagen der Literatur über Ungarns Vertebraten-Paläontologie* (1928)
* *Paleobiológiai vizsgálatok Magyarországból* (1932)
* *Báró Nopcsa Ferenc kalandos élete* (1938, 1945)
* *A mondák állatvilága* (1939, 1958)
* *Gyűjtés hegyen-völgyön* (1941, 1966)
* *Természetvédelem hazánkban* (1954)
* *Nagy magyar természettudósok* (1958)
* *Paleopathológia I. Az ősállatok pathológiája* (1960)
* *Az ősvilág fejlődéstörténete* (1963)
* *Az élővilág fejlődéstörténete* (1964)
* *Ásványok* (1974, 1985)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj paleontologoj
Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Hungaraj muzeestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Electrophorus electricus

[eta|222x222px|Elektra angilo en [akvario de Bostono.]]
alternative=Carte du nord de l'Amérique du sud avec répartition de spécimens de 3 espèces d'anguilles électriques electrophorus.png|eta|Carte du nord de l'Amérique du sud avec répartition de spécimens de 3 espèces d'anguilles électriques electrophorus
La **elektra angilo** (*Electrophorus electricus*, aliaj specioj estis proponitaj) estas elektra fiŝo de Sudameriko. Ĝis 2019, ĝi estis klasita kiel nura specio en sia genro. Ĝia koloraro estas malhel-griz-bruna dorse kaj flava aŭ oranĝa ventre. Maturaj inoj havas pli malhelan koloron ventre.

Ili ne havas skvamojn. La buŝo estas kvadrata, kaj en la pinto de la muzelo. La anusa naĝilo etendiĝas laŭlonge de la korpo ĝis la pinto de la vosto.

## Notoj 
Kategorio:Teleosteoj
Kategorio:Pintopredantoj
Kategorio:Fiŝoj de Sudameriko
Kategorio:Faŭno de Brazilo
Kategorio:Faŭno de Kolombio
Kategorio:Faŭno de Gujano
Kategorio:Faŭno de Peruo
Kategorio:Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj
Naĝoveziko

eta|333px|Naĝoveziko de la *Prochilodus lineatus*.
La **naĝoveziko** estas organo por flosado kiun posedas multaj ostaj fiŝoj. Temas pri saketo de flekseblaj muretoj plena je gaso kaj ĝi troviĝas en la celomo, ĝuste sub la vertebraro. La ostaj fiŝoj havas specifan pezon iom super tiu de akvo. La naĝoveziko kontrolas la neŭtralan floseblon de la fiŝo en akvo, sen la neceso de muskola baraktado.

La majoritato de la ostaj fiŝoj havas naĝovezikon, tamen estas esceptoj kiel ĉe kelkaj bentonaj fiŝoj kiuj ne elhavus profiton de neŭtrala floseblo. Ankaŭ multaj predantaj fiŝoj ne havas ĝin, kio havigas al ili avantaĝon povi moviĝi rapide en diferencaj profundoj, dum fiŝoj kiuj havas naĝovezikon estas limigitaj je ia profundeco en akvo. Tipa ekzemplo de tiuj predantoj estas la Elasmobrankuloj (ŝarkoj kaj rajoj), kaj kelkaj Skombredoj.

La naĝoveziko estas iel ovalforma, sed varias sufiĉe en diversaj specioj. La volumo male restas preskaŭ ĉiam same, kaj varias inter nesala akvo kaj marakvo. En marfiŝoj la veziko okupas 5% de la totala volumo de la fiŝo, dum en fiŝoj de nesala akvo okupas 7%. Tio okazas ĉar la specifa gravito de fiŝo restas konstante inter la diversaj specioj, sed ĉar la nesala akvo havas pli malgrandan densecon ol la mara akvo, necesas pli grandan volumon por atingi neŭtralan floseblon.

## Bibliografio 
* Moyes, Christopher D., kaj Patricia M. Schulte. Principles of animal physiology. 2a eld. San Francisco, CA: Pearson/Benjamin Cummings, 2008. Print.
* Hickman, Cleveland P., Larry S. Roberts, Allan Larson, Fernando Martínez, kaj Rafael Ballester. Zoología: principios integrales. 3a eld. Nueva York: Interamericana ; McGraw-Hill, 1994. Print.
* Nielsen, Knut. Animal physiology: adaptation and environment. 5a eld. Cambridge [England: Cambridge University Press, 1997. Print

Kategorio:Fiŝa anatomio
Kategorio:Organoj
Miŝteka lingvaro

La **miŝteka** *(*memnomigo ''(tu'un savi, [tuʔũ saβi]* laŭvorte "lingvo de la pluvo"*,* hispane*: mixteco)* estas post la naŭatla kaj la jukatana maja lingvo, la tria plej grava indiĝena lingvo de Meksiko, parolata de 480 000 personoj en la meksikaj subŝtatoj Oaxaca, Puebla, Guerrero kaj Chiapas. La miŝteka estas parolata de la miŝtekoj, antaŭe unu el mezamerikaj civilizacioj. Ekde 2003 ĝi estas oficiala lingvo en Meksiko. [eta| La miŝteka lingvo kaj najbaraj lingvoj en [Oaxaca |alternative=|350x350ra]]
Ĝi apartenas al grupo de parencaj lingvoj, parolataj de la miŝtekoj. Kune kun la lingvoj *Cuicateco*, *Triqui* kaj *Amuzgo*, ĝi apartenas al branĉo de la orientaj mangeaj lingvoj kiuj siavice apartenas al la otomi-mangea lingvaro (kune kun la lingvoj otomía, ĉinanteka, popoloka [ankaŭ konata kiel *ngiwa*], tlapaneka kaj la zapoteka).

Ĉirkaŭ 450 000 homoj, precipe en la ŝtatoj de Oaxaca kaj Guerrero parolas la miŝtekan lingvon. Pro la geografia dissplitiĝo de la lingva regiono ekzistas tre malsamaj regionaj variantoj. SIL Internacia subdividas la meŝtikan en pli ol 30 unuopajn lingvojn. La *Nacia* *Instituto* *por Indiĝenaj Lingvoj* *(Instituto Nacional de Lenguas Indígenas, INALI)* parolas pri 81 regionaj variantoj.

## Vidu ankaŭ 
* Indiĝenaj lingvoj de Ameriko

## Eksteraj ligiloj 
* (es) *Diccionario Español-Mixteco'', scribd.com
* (es) Lengua mixteca en México 
* (es) Universidad Technológia de la Mixteca
* (en) 

## Noto 
Tiu ĉi estas traduko de la samtema artikolo Mixteeks en la afrikansa vikipedio, listo de aŭtoroj kaj Mixtekisch en la germana vikipedio, listo de aŭtoroj

## Referencoj 
Kategorio:Kulturo de Meksiko
Kategorio:Antaŭkolumba Mezameriko
Kategorio:Tonlingvoj
Kategorio:Otomi-mangea lingvaro
Kategorio:Indianaj lingvoj
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Indianaj lingvoj de Meksiko
Almoradí

**Almoradí** estas hispana municipo lokanta en Valencia Komunumo, en sudo de provinco Alakanto kaj en komarko Vega Baja (del Segura) (katalune Baix Segura). Ĝia surfaco estas 42,72 km2. Dudek mil kvincent kvardek du personoj loĝis en la municipo en la jaro 2018.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Valencilando
Kategorio:Municipoj de provinco Alikanto
Kantono San Augustine

La malurba kaj maldense loĝata **kantono San Augustine** situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Laŭ censa takso de  ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefloko kaj administra centro SAME nomiĝas *San Augustine*.

## Vidu ankaŭ 
* la liston de kantonoj de Teksaso.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kantonoj de Teksaso
Paolo Gentiloni

**Paolo GENTILONI Silveri** (naskiĝis la  en Romo) estas itala politikisto de la partio Partito Democratico (PD). Li estis ĉefministro de Italio 2016-2018. Antaŭe li estis ministro pri komunikado 2006-2008 kaj pri eksterlandaj aferoj 2014-2016. De la 1-a de decembro 2019 ĝis la 30-a de novembro 2024 ano de la Komisiono von der Leyen respondeca pri ekonomio kaj valuto kaj pri impostoj kaj dogana unio.

## Eksteraj ligiloj 
* Eŭropa Komisiono

Kategorio:Italaj nobeloj
Kategorio:Italaj politikistoj
Kategorio:Italaj ministroj
Kategorio:Ĉefministroj de Italio
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Komisiono
Kategorio:Komisiono von der Leyen
Pelecus cultratus

alternative=Régi rajz a halról|eta
***Pelecus cultratus***, konata kiel *sabrokarpo*, *sabrofiŝo* aŭ *glavbramo*, estas ciprineda fiŝospecio el Orienta Eŭropo kaj apudaj regionoj de Azio, nura en sia genro, kiu loĝas en la plej malaltaj areoj de riveroj kaj saletaj akvoj en la orientaj basenoj de Balta Maro, Nigra Maro, Kaspia Maro kaj Arala Maro. La sabrokarpo ne havas gravajn minacojn, kaj tiele la IUCN listigas ĝin kiel Malplej Zorgiga.

## Priskribo 
La sabrokarpo similas al granda Balta haringo laŭ aspekto. Ĝi kreskas ĝis ĉirkaŭ 25 ĝis 40 cm. Ĝi havas kilan naĝilon sur sia ventro kiu el la flanko aspektas kurbeca dum la dorsa estas preskaŭ rekta. Ĝi havas suprenturnitan muzelon kaj ankaŭ la pinto de la malsupra makzelo deklivas supren. La flanka linio estas ondeca kaj tre malsupre en la flanko. La brusta naĝilo estas longa kaj pintoforma. Ĝi estas pala, arĝenteckolora fiŝo kun preskaŭ senkoloraj naĝiloj.

## Distribuado 
La sabrokarpo povas esti trovita en akvoj de la Baltaj landoj kaj Orienta Eŭropo. Ĝi povas troviĝi ankaŭ en aliaj landoj de Eŭropo kaj Azio kiel Aŭstrio, Azerbajĝano, Bulgario, Kroatio, Ĉeĥio, Danio, Finlando, Kartvelio, Germanio, Hungario, Kazaĥio, Moldavio, Pollando, Rumanio, Rusio, Serbio, Montenegro, Slovakio, Svedio, Turkio, Turkmenio, Ukrainio kaj Uzbekio. Ĝi kutime naĝas proksime de la surfaco en estuaroj kaj lagoj kaj kelkaj populacioj vivas permanente en riveroj kaj rojoj.

## Biologio 
Tiu fiŝo manĝas zooplanktonon, naĝantajn senvertebrulojn kiel krustulojn, malgrandajn fiŝojn kaj flosantajn insektojn. Ĝi reproduktiĝas en majo kaj junio, vojaĝante riversupren por trovi taŭgajn lokojn de malfermaj akvejoj. Ĝi foje reproduktiĝas en saleca akvo, por ekzemplo en la Golfo de Finlando. La ovoj flosas, kaj en riveroj, drivas kun la akvofluo. La eloviĝo okazas post ĉirkaŭ tri aŭ kvar tagoj. Post frajado, la migrantaj fiŝoj revenas al estuaroj por manĝi.

## Notoj 
Kategorio:Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj
Kategorio:Blankfiŝoj
Kategorio:Fiŝoj de Eŭropo
Kategorio:Fiŝoj de Azio
(80023) 1999 JY1

**(80023) 1999 JY1** estas marsrenkonta asteroido de la Hungaria familio, proksima de la orbita resonanco 5:7 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la teamo de la *Catalina Sky Survey*, astronomia kampanjo plenumita elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono), kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon.

Ĝia tre klinata orbito krucas tiun de Marso, sed pro sia granda orbita klineco ĝi restas malproksima de tiu ĉi planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,238374 AU, tie estas 35,660 milionoj da km).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kantono Real

La malurba kaj maldense loĝata **kantono Real** (en la hispana "Reĝa") situas en la subŝtato Teksaso de Usono. Ĝia ĉefloko kaj administra centro nomiĝas *Leakey*.

Laŭ la censo de aprilo [[]], kiu aktualiĝos nur post dek jaroj, en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . 

## Vidu ankaŭ 
* la liston de kantonoj de Teksaso.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kantonoj de Teksaso
Em kun vosto

**Em kun vosto** (Ӎ ӎ; kursive: *Ӎ ӎ*) estas la deknaŭa litero de la kildin-samea cirila alfabeto. La litero Ӎ signifas la senvoĉan bilabialan nazalon .

Ӎ estas derivita de la cirila litero М.

## Kodoj 
## Referencoj 
Kategorio:Kildin-samea lingvo
Kategorio:Derivitaj cirilaj literoj
Phil Hogan

**Philip „Phil“ HOGAN**, , (naskiĝis la  en Kilkenny) estas irlanda politikisto de la partio Fine Gael. Li estis ministro en la irlanda registaro 2011-2014. Ekde 2019 ano  de la Komisiono von der Leyen  pri komerco. Jam antaŭe li estis komisionano en la Komisiono Juncker pri agrikulturo.

La  li anoncis sian demision, post partopreno en festo kiu malatentis la irlandajn limigojn pri Covid-19.
Nova komisionano pri komerco fariĝis Valdis Dombrovskis.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Eŭropa Komisiono

Kategorio:Irlandaj politikistoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Komisiono
Kategorio:Komisiono Juncker
Kategorio:Komisiono von der Leyen
Mallonga I kun vosto

**Mallonga I kun vosto** (Ҋ ҋ; kursive: *Ҋ ҋ*) estas la dekkvara litero de la kildin-samea cirila alfabeto. En 1986 oni anstataŭis la cirilan literon J per la litero Ҋ, sed la malnova varianto estas pli vaste uzata. La litero en ambaŭ variantoj signifas la senvoĉan palatalan alproksimanton .

Ҋ estas derivita de la cirila litero Й.

## Kodoj 
## Referencoj 
Kategorio:Kildin-samea lingvo
Kategorio:Derivitaj cirilaj literoj
Všekary

**Všekary** (antaŭe germane *Schekarschen*) estas municipo en Ĉeĥio, troviĝanta en distrikto Plzeň-sudo, en regiono Plzeň. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1115.

Ĝis fino de la jaro 2020 Všekary enfalis en distrikton Domažlice, ekde komenco de la jaro 2021 ĝi estas konsisto de distrikto Plzeň-sudo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Barboro, patronino de ministoj el la jaro 1717–1724 ĉe ŝoseo 1&nbsp;km super la vilaĝo
* Kapelo de sankta Johano Nepomuka en vilaĝplaco
* Monumento al viktimoj de la milito en la vilaĝplaco
* En ĉirkaŭaj arbaroj troviĝas restaĵoj post minado de plumbo, zinko kaj pluaj ercoj.

Kategorio:Municipoj en distrikto Plzeň-sudo
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Plzeň-sudo
Kategorio:Setlejoj en Plasa montetaro
Callosa de Segura

**Callosa de Segura** estas hispana municipo kiu lokas en Valencia Komunumo, en sudo de provinco Alakanto kaj en komarko Vega Baja (del Segura) (katalune Baix Segura). Ĝia surfaco estas 24,82 km2. Ĝia loĝantaro konsistis je 18864 personoj en la jaro 2018.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Callosa de Segura (stacidomo)


Kategorio:Urboj de Valencilando
Kategorio:Municipoj de provinco Alikanto
Júlia Balázs

**Júlia Balázs** [balAĵ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balázs Júlia** estis la unua hungara virina astronomo. Ŝia edzo estis László Detre, ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Detre Lászlóné*.

Júlia Balázs naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Júlia Balázs maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1925, poste ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1930, post 6 jaroj ŝi doktoriĝis. Post la diplomo ŝi praktikadis en universitata laboratorio, ekde 1933 ŝi laboris en astronomia instituto. En 1938 ŝi edziniĝis, poste ŝi duope okupiĝis pri la variantaj steloj. En 1959 ŝi publikigis teorion pri tio. Esence: periodaj erupcioj okazas ĉe magnetaj poloj de la steloj. Kie akso de la rotacio diferencas de la magneta akso, la rotacio modulas la ŝanĝon de lumigado. Ŝi naskis 4 gefilojn inter 1941-1947.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A NO és CO molekula sávjainak Zeemann-efektusa* (1935)
* *Untersuchungen über die Perioden und Lichtkurven-änderungen von kurzperiodischen d [deltha] Cephei-Sternen. 1–9.* (1938–1952)
* *Der photometrische Doppelsternsystem WY Tauri* (kun László Detre, 1940)
* *Mit tudunk az üstökösökről?* (1954)
* *Work on RR Lyrae-Variables at Budapest Observatory* (1961)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj astronomoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Bernardo la 1-a (Saksio-Meiningen)

**Bernardo la 1-a** (naskiĝinta la  en Gotao, mortinta la  en Meiningen) estis germana politikisto kaj la unua duko de la Duklando Saksio-Meiningen.

## Vivo 
Bernardo estis la tria inter la sep filoj de lia duka moŝto Ernesto la 1-a de Saksio-Gotao-Altenburgo. La sep filoj regis post la morto de la patro komune dum la daŭro de kvin jaroj antaŭ la finfina separigo de la teritoriaj suverenecoj. Bernardo do iĝis la fondinto de la linio Saksio-Meiningen kaj elektis Meiningen kiel rezidejan urbon.

Tuj li komencigis la konstruon de Kastelo Elisabethenburg, kiu estis nomita laŭ lia dua edzino Elisabeth kaj estis finita en 1692. En 1690 li fondis la Kortegan kapelon en Meiningen kaj ordonis la faron de la bela Kastelparko Meiningen. La troigita ĉekortega aparato tute ne kongruis kun la financaj rimedoj kaj baldaŭ oni devis vendi ĉambrajn bienojn. La enloĝantaro baldaŭ ĝemis sub impostoj plialtigitaj kaj labordevo kreskanta. Aliajn plendojn kaŭzis la inklinoj de Bernardo pri alkemio kaj armeaĵoj.

## Graveco
Bernardo estis tre klera kaj atentis aparte pri religio kaj edukado; li ankaŭ zorgis pri regulaj inspektadoj de publikaj institucioj. Politike lia regado suferis de tensioj kun aliaj ŝtatoj kaj militetoj, eĉ kun sia parencaro. Malgraŭ lia entestamenta malpermeso dividi la landon la filoj kune ekregis, kio ŝajne responsis ankaŭ pri la ekonomia deklino de la juna duklando en la kuro de la tempo.

## Literaturo 
* Hannelore Schneider: *Das Herzogtum Sachsen-Meiningen unter seinen ersten Herzögen.* In: *300&nbsp;Jahre Schloss Elisabethenburg.* Südthüringer Forschungen, Heft 27, Meiningen 1994.
* L. Hertel: *Meiningische Geschichte von 1680 bis zur Gegenwart.* En: *Schriften des Vereins für Sachsen-Meiningische Geschichte und Landeskunde.* 47. Heft, Hildburghausen 1904.

## Eksteraj ligiloj 
* Rhoenlexikon 
* Tripota – Trierer Porträtdatenbank 

Kategorio:Dukoj de Saksio-Meiningen
Kategorio:Dinastio Saksio-Meiningen
Kategorio:Dinastio Wettin
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Gotha
Sinapila alkoholo

**Sinapia alkoholo** estas organika komponaĵo, primara alkoholo derivata el la cinamata acido. Ĝi estas fitokemiaĵo biosintezita per la vojo de la fenilpropanoidoj kaj ĝia senpera antaŭaĵo estas la sinapila aldehido. Kune kun la p-Kumarila alkoholo kaj koniferila alkoholo, ĝi estas antaŭanto en la produktado de la lignino kaj de sennombraj stibenoidoj kaj kumarinoj.

Lignino estas la dua plej abunda naturproduktita polimero sur la tero, dua nur post celulozo. Ĝi konsistas je 10 ĝis 12 procento de la lignoceluloza materialo el jarplantoj kaj preskaŭ 30% en kelkaj koniferaj arboj. Lignino ĉeestas ĉefe en la meza lamelo de la plantaj ĉelmuroj, agante kiel gluo inter la celulozaj fibroj, kaj estas kovalente asociita kun hemicelulozoj en la sekundara ĉelmuro de la plantoj. Ĝi donas forton kaj rigidecon al la ĉelaj muroj kaj histoj de ĉiuj vaskulaj plantoj.

Lignino havas kompleksan strukturon konsistante je amorfa fenilpropanoida polimero optike neaktiva hazarde sintezita el la koniferila, p-kumarila kaj sinapila alkoholoj, kun stabilaj karbona-karbona kaj etera ligiloj inter la monomeraj aromataj komponaĵoj. Estante relative hidrofoba kaj aromata en naturo, la lignino agas kiel akvorezista kaj antimikrobia agento, kaj protektas la karbonhidratoj kontraŭ hidrolizo per agado de la mikrobiaj enzimoj. Pro la tipo de la ligiloj kaj ilia hetegeneco, lignino estas alte rezista al kemia kaj biologia degradiĝo.
[eta|400ra|maldekstre|Ligno-trunko, konsistante ĉefe je [lignino kies unu el la antaŭaĵoj estas la sinapila alkoholo.]]

## Sintezo 
### Sintezo 1 
* Preparado ekde la koniferila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado ekde la p-Kumarila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado ekde la sinapata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado ekde la sinapila aldehido:

### Sintezo 5 
* Preparado ekde la koniferila aldehido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Konvertado al koniferila alkoholo:

### Reakcio 2 
* Konvertado al p-Kumarila alkoholo:

### Reakcio 3 
* Konvertado al sinapata acido:

### Reakcio 4 
* Konvertado al sinapila aldehido:

### Reakcio 5 
* Konvertado al koniferila aldehido:

## Literaturo 
* Research Approaches to Sustainable Biomass Systems
* Research Summaries
* Phenolic Compound Biochemistry
* Recent Advances in Polyphenol Research
* Genetic Improvement of Bioenergy Crops
* Bioprocessing Technologies in Biorefinery for Sustainable Production of ...
* Wood: chemistry, ultrastructure, reactions
* Lignin Production and Detection in Wood
* Microbial Ecology
* Sigma Aldrich
* Sciencec Direct
* Human Metabolome Database
* FooDB

## Vidu ankaŭ 
* Koniferila aldehido
* Cinamila alkoholo
* Kumarata acido
* Lignino
* Sinapila aldehido
* p-Kumarila aldehido

## Referencoj 
Kategorio:Monolignoloj
Kategorio:Eteroj
Gáspár Bakos

**Gáspár Bakos** [gAŝpAr bakoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Bakos Gáspár Áron,** ekster Hungario **Gaspar A. Bakos** estas hungara astronomo, altlerneja instruisto en Usono.

Gáspár Bakos naskiĝis la  en Siófok.
 
## Biografio 
Gáspár Bakos maturiĝis en 1994 en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Post siaj studoj li eklaboris en astronomia esplora instituto en Budapeŝto. Li doktoriĝis en 2004, poste li esploris en Harvard. En 2011 li ankaŭ ekinstruis en Universitato Princeton. Li kreis aŭtomatan teleskopon, poste reton el ili. Helpe de la teleskoparo lia laborgrupo trovis pli ol cent ekstersunsistemajn planedojn. Li ricevis hungarajn stipendiojn inter 1998-2000, usonajn premiojn inter 2007-2014.

## Elektitaj kontribuoj (kun aliaj) 
* *IAUC #7225, GRB 990712* (1999)
* *Identification and astrometry of variables in M3* (2000)
* *Revised Coordinates and Proper Motions of the Stars in the Luyten Half-Second Catalogue* (2001)

## Lia libro (kun aliaj) 
* *Amatőrcsillagászok kézikönyve* (2006)

## Memorigiloj 
* *136473 Bakosgáspár* (asteroido)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj astronomoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Futbalaj kluboj mondĉampionoj de FIFA

Ĉi tiu artikolo listigas la virajn futbalajn teamojn, kiuj gajnis konkursojn validajn por FIFA.

## Konkuradoj 
La konkursoj, kiuj aljuĝas ĉi tiun titolon, estas:

* Interkontinenta Pokalo: La **Interkontinenta Pokalo** - hispane *Copa Intercontinental* aŭ *Copa Europea-Sudamericana*, angle *Intercontinental Cup* - estis interkontinenta ĉiujara futbala konkurso, kiu okazis inter la jaroj 1960 kaj 2004 kun po nur du teamoj: la teamo gajninta la Ligon de Ĉampionoj de UEFA kaj tiu gajninta la sudamerikan pokalon *Copa Libertadores* kiu estas la reprezentantoj de la du kontinentoj historie pli evoluinta piedpilka nivelo. Agnoskita en 2017 de FIFA kiel trofeo, kiu atribuas oficiala monda titolo.

* Kluba Mondpokalo de FIFA: La **Kluba Mondpokalo de FIFA** - angle FIFA Club World Cup - estas internacia futbala konkurso organizita de la Federacio Internacia de Futbalo Asocia, FIFA, france titolata Fédération Internationale de Football Association. La konkurso unuafoje okazis dum januaro 2000 en Brazilo. Ĝi ne okazis inter 2001 kaj 2004 pro kombino de faktoroj, plej grave la kolapso de komerca partnera firmao de la federacio. Ekde 2005, la konkurso okazas ĉiujare. Ekde 2021 ĝi okazis ĉiuj 4 jaroj (etendita al 24 teamoj).

* FIFA Interkontinenta Pokalo: La FIFA Interkontinenta Pokalo (2024–) komparas la gajnintojn de la ĉefaj kontinentaj turniroj de la ses konfederacioj aligitaj al FIFA. La turnirformato vidas la ses teamojn alfronti unu la alian en knokaŭtaj matĉoj, kun la gajninto de la Ligo de Ĉampionoj de UEFA aŭtomate kvalifikas por la finalo.

## Statistikoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo en la oficiala retejo de FIFA https://web.archive.org/web/20250513125221/https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/intercontinentalcup/2024/articles/information-tournament-details 

## Vidu ankaŭ 
*FIFA
*CONMEBOL
*UEFA
*Interkontinenta Pokalo
*FIFA Kluba Mondpokalo
*Rio pokalo

FIFA
Kategorio:FIFA
Ka kun vertikala streko

**Ka kun vertikala streko** (Ҝ ҝ; kursive: *Ҝ ҝ*) estas la dek-kvina litero de la azerbajĝana cirila alfabeto. La litero Ҝ signifas la voĉan palatalan plozivon . En la latina azerbajĝana alfabeto al la litero Ҝ respektivas la litero G.

Ҝ estas derivita de la cirila litero К.

## Kodoj 
## Referencoj 
Kategorio:Azerbajĝana lingvo
Kategorio:Derivitaj cirilaj literoj
Ĉe kun vertikala streko

**Ĉe kun vertikala streko** (Ҹ ҹ; kursive: *Ҹ ҹ*) estas la trideka litero de la azerbajĝana cirila alfabeto. La litero Ҹ signifas la voĉan postalveolaran afrikaton . En la latina azerbajĝana alfabeto al la litero Ҹ respektivas la litero C.

Ҹ estas derivita de la cirila litero Ч.

## Kodoj 
## Referencoj 
Kategorio:Azerbajĝana lingvo
Kategorio:Derivitaj cirilaj literoj
Rojales

**Rojales** estas hispana municipo de Valencia Komunumo kaj de provinco Alakanto. Ĝi lokas en la sudo de tiu kaj en komarko Vega Baja (del Segura) (katalune Baix Segura). La municipo estas aree 27,89 km2. Ĝia loĝantaro konsistis el  personoj en la jaro 2018.

La municipa teritorio estas trapasata de la rivero Segura.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Valencilando
Kategorio:Municipoj de provinco Alikanto
Chocomyšl

**Chocomyšl** () estas municipo en Ĉeĥio, troviĝanta en distrikto Domažlice, en regiono Plzeň. Kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/185. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1365.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Statuo de sankta Johano Nepomuka en vilaĝplaco

## Pluaj fotoj 

Chocomyšl, obecní úřad.jpg|Municipa ofico
Chocomyšl, pohled na vesnici.jpg|Chocomyšl
Chocomyšl, roubenka II.jpg|Chocomyšl
Chocomyšl, domy IV.jpg|Chocomyšl

Kategorio:Municipoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Ŝvihova montetaro
Vollständiges Wörterbuch Esperanto-Deutsch in zwei Bänden

***Vollständiges Wörterbuch Esperanto-Deutsch in zwei Bänden*** (Plena Vortaro Esperanto-Germana en du volumoj) estas unudirekta vortaro verkita de Erich-Dieter Krause. Ĝi aperis en 2018 ĉe la eldonejo Mondial en Nov-Jorko kun amplekso de proksimume 150000 artikoloj.

La unua volumo enhavas kapvortojn kun la komencaj literoj A ĝis K, sur la paĝoj 1 ĝis 723, dum ke la dua volumo enhavas kapvortojn kun la komencaj literoj L ĝis Z, sur la paĝoj 724 ĝis 1486.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo ĉe Amazon.de
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Esperanto-vortaroj
Kategorio:Libroj aperintaj en 2018
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
József Alauda

**József Alauda** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Alauda József** estis hungarlandana saksa instruisto, astronomo. Lia origina familia nomo estis *Lerch*, lia ofta persona nomo estis la latina **Josephus**.

József Lerch naskiĝis ĉirkaŭ 1610 en Lőcse (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio, nuntempa Levoča en Slovakio), li mortis la  en Lőcse.
 
## Biografio 
József Alauda frekventis la kutimajn lernejojn en sia naskiĝurbo, poste li studis astrologion en Universitato de Wittenberg inter 1628 kaj 1630. Hejmenveninta li instruis en Lőcse ĝis 1641, sed li ofte instruis ankaŭ ĉe magnataj familioj. En 1641 li estis elektita membro de la urbestraro, en 1655 urbestro. Kelkfoje li verkis latinlingvajn poemojn pro geedziĝoj aŭ mortoj. Fidela noto mencias nur lian filinon.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Decas questionum, parti metaphysicarum, partim logicarum* (disertaĵo, 1628)
* *Disquisitio astronomica secnunda de maculis lunae* (disertaĵo, 1629)
* *Collegii logici disputatio VIII. de forma argumentandi* (disertaĵo, 1629)
* *In solemnitatem nuptiarum…* (porokazaj poemoj, 1653)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj astronomoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj urbestroj
Kategorio:Hungariaj germanoj
Kanice (distrikto Domažlice)

**Kanice** () estas municipo en Ĉeĥio, troviĝanta en distrikto Domažlice, en regiono Plzeň. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1325.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Ruino de burgo Netřeb, nomata ankaŭ Nový Rýzmberk
* Kastelo Kanice
* Kapeleto de sankta Johano Nepomuka
* Kapelo de Virgulino Maria Dolora
* Kamparanaj domoj n-ro 15 kaj 18

Kategorio:Municipoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Ŝvihova montetaro
Kanice

Nomon **Kanice** havas kelke da municipoj:

* Kanice (distrikto Domažlice) – municipo en&nbsp;distrikto Domažlice
* Kanice (distrikto Brno-provinco) – municipo en&nbsp;distrikto Brno-provinco
* Kanice (Petrovice) – parto de municipo Petrovice en&nbsp;distrikto Hradec Králové
Gennadij Golovkin

**Gennadij Gennadjeviĉ Golovkin**, (naskiĝis la ) estas kazaĥa boksisto. Li estas mondmajstro en mezpeza kategorio. Li estis ringa suprulo por la revuo 'Pound-for-Pound', nome boksisto de septembro 2017 ĝis septembro 2018. 

## Referencoj 
Kategorio:Kazaĥaj boksistoj
Ibi

**Ibi** estas hispana municipo de Valencia Komunumo kaj de provinco Alakanto. Ĝi lokas en nordo de tiu kaj en komarko L’Alcoià. Ĝia surfaco mezuratas aree 62,52 km2. Dudek tri mil kvarcent tri personoj rezidis en la municipo en la jaro 2018.

Tradicie la ekonomio de la glaciaĵo ludis gravan rolon. La urbo estas konata ankaŭ pro la fabrikado de ludiloj kio en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj okupigis preskaŭ la tutan laborforton de la areo. 

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Valencilando
Kategorio:Municipoj de provinco Alikanto