open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
La Granjuela

**La Granjuela** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Córdoba, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 55 km2 kie loĝas 526 geloĝantoj, do loĝdenso estas 9.6 loĝ./km2.
La Granjuela situas je 89 km de la provinca ĉefurbo Córdoba.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 526 geloĝantoj de la municipo **La Granjuela** estas 253 inoj kaj 273 viroj. En la 55-kvadratkilometra teritorio estas la vilaĝo, kie loĝas 513 geloĝantoj, kaj aliaj 13 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 4, 1 inoj kaj 3 viroj, kaj mortis 4, 1 inoj kaj 3 viroj. Tiel la natura kresko estis 0 (0.0%). La laborkapabla loĝantaro estis 178 homoj (33.8%).

## Eksteraj ligiloj 
* La Granjuela - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Theora

**Theora** estas filma datenaranĝo kaj maniero perde densigi filmajn datenojn, disvolvata de la fondaĵo Xiph.Org. Malkiel MPEG-4, ĝi estas libere kaj senpage uzebla kaj realigebla.

Theora estas parto de la projekto Ogg, kaj plejofte estas uzata kun la uja aranĝo Ogg kaj la sona aranĝo Vorbis.

## Kiel spekti 
Tiuj ĉi listoj kompreneble probable ne estas plenaj.

### HTML 5 
Kiel estis komence rekomendate en HTML 5, tiuj ĉi TTT‐legiloj kapablas mem vidigi filmojn en Theora enpaĝigitajn per la elemento &lt;video&gt;:
* Mozilla Firefox 3.5 kaj pli novaj (do ankaŭ korespondaj versioj de GNU IceCat kaj Debian Iceweasel)
* Fennec (Firefox por poŝtelefonoj)
* Google Chrome 3 (subtenis jam je la tiam porprogramista eldono 3.0.182.2 en majo 2009)
* SeaMonkey 2.0 Beta 2 kaj pli novaj
* Opera ekde 10.50 ekde antaŭalfaĵo en Decembro 2009 (kaj porprogramistaj versioj jam en aprilo 2007)

### Kromprogramoj por TTT-legiloj 
* Kromprogramo por uzo de Annodex (per OggPlay).
* Java-programo Cortado.
** Itheora (servilaĵo por pli oportune disponigi filmojn per Cortado).
* Mv Embed  por disponigi filmojn al uzantoj de diversaj kromprogramoj.
* Retumila kromprogramo de VLC Media Player.

### Spektiloj 
* Helix Player
* Miro Media Player
* MPlayer kaj fasadprogramoj
* Songbird
* VLC Media Player
* xine kaj ĉiuj parencaj kiel Kaffeine

### Aliaj 
Programoj kiuj uzas:
* FFmpeg
* GStreamer
* Phonon

* DirectShow (kun specialaj filtroj)
* QuickTime (kun XiphQT)

## Filmodeponejoj 
Filmoj en la datenaranĝoj kun Theora estas haveblaj aŭ spekteblaj en Vikimedia Komunejo, Interreta Arĥivo, Blip.tv, Tinyvid.tv, kelkaj sekcioj de la granda deponejo Dailymotion, kaj aliaj deponejoj.
* Retservilo Apache etendeblas per speciala programo por ebligi disponigon de diversaj partoj de unu sama dosiero ĉe diversaj adresoj.
* HTML 5 havas novan econ: paĝoj de fremdaj retejoj povu inkluzivi filmojn el iu retejo nur se la servilo tion permesas. Tiu eco veras ankaŭ por tiparoj kaj iuj agoj de programetoj, kaj ĝi helpas sekurecon de la uzanto. TTT-ejestro povas ebligi atingon de ĉiuj retejoj aŭ nur de iuj apartaj.
* Ĉar ankoraŭ ne ĉiuj popularaj retumiloj kapablas ludi Teorfilmojn per si mem, oni povas voli aparte ebligi spektadon al uzantoj de la nekapablaj retumiloj. Por tio oni povas uzi la Java-programon Cortado (vd #Kromprogramoj por TTT-legiloj). Tio tamen povas esti malrapida; ja temas pri elŝutado de programeto kapabla ludi filmojn.

#### Per deponejo 
Kiel ordinare, aŭ legu supre pri Firefogg.

#### Fluigiloj 
* VLC
* *Icecast*
* *FreeCast*
* *Flumotio*
* *Theora Streaming Studio*

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *WebM*, malfermita filma datenaranĝo konsistanta el ujo kun Vorbis kaj, liberigita fare de Google, *VP8*.

## Eksteraj ligiloj 
* Theora.org, la retejo pri Theora ()

Kategorio:Datenaranĝoj
Kategorio:Libera programaro
Osrblie

**Osrblie** (hungare *Cserpatak* germane *Zährenbach*) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Brezno. Ĝis 1886 la oficiala hungara loknomo estis **Oszrblina**, poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon.

## Situo 
Osrblie situas en valo de rojo, fine de longa sakovojo. Brezno troviĝas 14&nbsp;km.

## Historio 
Germanaj ministoj fondis la vilaĝon, kiu unuafoje menciiĝis en 1580. Komence oni minadis feron, baldaŭe plumbon. En 1795 ferfandejo ekfunkciis. En 1828 loĝis tie 264 homoj en 34 domoj. En 1910 loĝis en Cserpatak 594 homoj, (582 slovakoj, 10 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Brezno, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Osrblie 393 homoj (389 slovakoj, 3 hungaroj). Vilaĝservoj estas sportaj skiejoj, hoteloj, banejo.
 
## Vidindaĵoj 
* preĝejo de 1935 
* kapelo de 1813
* fandoforno de 1795

Kategorio:Municipoj en distrikto Brezno
Sedo

eta|maldekstra|Sedo (*Sedum kamtschaticum*)
eta|dekstra|Sedo (*Sedum spectabilum*)
eta|maldekstra|Sedo (*Sedum fabaria*)
[250ra|eta|dekstra|[Terburdo sur larĝfolia sedo]]
eta|maldekstra|Sedo (*Sedum oreganum*)
[eta|maldekstra|[Fleksita sedo]]
eta|dekstra|*Sedum alpestre*
eta|dekstra|**Sedo blanka** (*Sedum album*)
eta|dekstra|*Sedum atratum*
eta|dekstra|*Sedum telephium ssp maximum*
**Sedo**, **gras-burĝono** *(science: Sedum)* estas genro de plantoj en la familio krasulacoj *(Crassulaceae)*, kiu enhavas tutmonde pli ol 500 speciojn, multaj el ili estas sukulentaj plantoj. Sedo estas indiĝena genro ĉie, krom en Aŭstralio, kien oni enportis kelkajn speciojn.

## Priskribo 
Ĝiaj radikoj etendiĝas proksime sub la surfaco. Male al aliaj genroj de krasulacoj, ĝiaj specioj ne havas rozeton. La tigo estas plej ofte kuŝanta – malofte staranta – kaj sur tiu lokiĝas la folioj kruce kontraŭe. La folioj estas malgrandaj, dikiĝintaj, ofte cilindraj, malofte plataj. Ili ĝenerale ne havas folitigon.

La floroj havas radian simetrion kaj floras plej ofte en umbela paniklo. La floroj havas 5-5 (malofte 6-6) sepalojn kaj petalojn; la nombro de la stamenoj estas sama aŭ duobla. La petaloj estas akrapintaj, la floro estas stelforma desupre.

Plimulto de la specioj estas moltiga, folisukulenta krasula planto, tio estas ili bone toleras la sekecon. Ili multiĝas per folioj, kiuj bone radikiĝas.

## Uzado 
La specioj estas oftaj ornamplantoj, protektaj plantoj en rokĝardenoj, sur sunaj, etgrundaj surfacoj.

## Specioj 
## Referencoj 
Kategorio:Krasulacoj
La Victoria

**La Victoria** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Córdoba, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 19&nbsp;km2 kie loĝas 1981 geloĝantoj, do loĝdenso estas 104.3 loĝ./km2.
La Victoria situas je 29&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Córdoba.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 1981 geloĝantoj de la municipo **La Victoria** estas 988 inoj kaj 993 viroj. En la vilaĝo loĝas 1921 geloĝantoj, kaj aliaj 60 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 16, 9 inoj kaj 7 viroj, kaj mortis 14, 7 inoj kaj 7 viroj. Tiel la natura kresko estis 2 (0.1%). La laborkapabla loĝantaro estis 835 homoj (42.2%).

## Konataj lokanoj 
* Proksime de La Victoria aŭtomobilakcidente mortis la venezuela verkisto Aquiles Nazoa.

## Eksteraj ligiloj 
* La Victoria - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Folibeto

eta|maldekstre|flava kaj ruĝa folibeto
eta|maldekstre|folibeto kun diversaj tigoj

La **folibeto** (*Beta vulgaris* subspecio *vulgaris* variaĵo *vulgaris*) estas legomplanto. Ĝi estas kulturformo de la beto, pli ekzakte de la marborda beto *Beta vulgaris* subspecio *maritima*, kiu kreskas ĉe la marbordo kaj estas parenca kun la sukerbeto, la furaĝbeto kaj la ruĝa beto. Ĝi estas dujara planto.

Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Legomoj
Kategorio:Agrikulturo
Mizogineco

[eta|Anonima [grafitio en budapeŝto: "Ni fekas je mizoginoj."]]
**Mizogineco** estas malsaneca malinklino al la seksaj rilatoj kun virino, aŭ eĉ al la nura ĉeesto de virino. La responda vorto **mizogino** estas homo, kiu malamas kaj evitadas la virinojn.

La termino devenas el la helena antikva epoko kaj konsistas el la antikvaj grekaj vortoj μισεῖν, *misein*, "malami" kaj γυνή, *giné* "virino". La forta malamo de virinoj povas esti kaj individua fenomeno kaj ankaŭ esprimo de socia seksismo.

La parenca vorto *mizandreco* (neologismo el la feminisma movado de la 20-a jarcento) signas la respondan fortan malamon de ĉiuj viroj, la en PIV menciata kaj ekde la helena antikva epoko konata fenomeno de mizantropeco la ĝeneralan malamon de homo al ĉiuj aliaj homoj, sendepende de sekso. La parenca vorto *filogineco* signifas inklinon, amon aŭ admiron al virinoj.

## Historio de la termino 
Cicerono (Marcus Tullius Cicero) notas, ke la helenaj filozofoj komprenis mizoginecon kiel esprimon de timo.

En la teorio de feminismo esprimiĝis la opinio, ke la mizogineco estus rekonebla kaj kiel kaŭzo kaj kiel konsekvenco de persistaj patriarkecaj strukturoj en multaj homaj societoj. Pluraj elstaraj feministoj havas la tezon, ke la diskriminacio de virinoj baziĝu je socie flegata mizogineco. En la prifeminisma literaturo ja oni kutime distingas inter mizogineco, kontraŭina socia seksismo kaj ideologia kontraŭfeminismo sed foje la tri terminoj ankaŭ uziĝas sinonime.

Aliaj sociologoj kiel ekzemple la germano *Rolf Pohl* substrekas, ke multaj viroj komprenus kiel minaco iujn virinojn, kiuj reprezentus alternativan socian rolon de ineco. Ĉe iuj aparte psike malsekuraj viroj tio esprimiĝus en perforto kaj diskriminacio kontraŭ virinoj. Plej ofte la kondutomekanismoj tamen estus pli subtilaj, kaj subkonsciaj.

## Mizogineco en la kulturo kaj religio kaj ... 
Foje oni akuzas kristanismon pri tia antaŭjuĝo. Tamen, la Biblio (1,16 de la Genezo, viro kaj virino estas kreitaj samtempe kaj kune *laŭ la bildo de Dio*, kaj tial ili estas egalaj en digno.

Foje ankaŭ homoj de scienco sin forlasis al tiu antaŭjuĝoj kiel evidentigas la jenaj votoj: «La virinoj estas malpli inteligentaj ol la viroj, ĉar malpli evoluiĝintaj, Necesas allasi ke la pli feblaj mortu por plibonigi la specion. Kaj ankaŭ malpermesi geedziĝon al tiuj kiuj havas heredajn malsanojn ». Temas pri vortoj de *Charles Darwin* skribitaj en sia precipa verko «La origino de la specio» (The descent of Man, and selection in Relation to Sex) (1871).
http://www.darwinismosociale.com/darwinismosociale_7.html 
http://harunyahya.it/it/works/9340/darwinismo-arma-sociale/chapter/9400 
http://www.futureshock-online.info/pubblicati/fsk50/html/darwinismo.htm.

## Referencoj 
## Vidi ankaŭ 
* Hejma perforto
* Honormurdo
* Maĉismo
* Mizandreco
* Mizandropeco
* Seksismo
* Virina seksa mutilado

Kategorio:Mizogineco
Kategorio:Psikiatrio
Kategorio:Seksismo
Mineja fervojo

eta|upright|250px|Mineja trajneto en minejoj Oliver Iron Mining en Minnesota en Usono, cca 1909–1920
**Mineja fervojo** estas kutime mallarĝtraka fervojo servanta al transporto enkadre de profunda aŭ supraĵa industria minado de krudmaterialoj, sed inter la minejaj fervojoj oni kalkulas ankaŭ kelkajn normaltrakajn fervojojn. Ĝi povas servi kaj al transporto rekte en la spaco de la minejo kaj en ties proksimeco, ekz. en lokon de prilaborado aŭ ŝarĝado. Kontraŭe al ceteraj industriaj fervojoj la minejaj fervojoj havas specifan karakteron, eĉ kiam multaj industriaj fervojoj (en ŝtonminejoj, argilejoj, sablominejoj, torfejoj ktp.) havas tre simila celon kaj karakteron kaj akraj limoj ne ekzistas inter ili.

eta|maldekstra|250px|Transporto de ministoj en minejoj
Vagonetoj de la minejaj fervojoj povas esti puŝataj aŭ tirataj aŭ permane aŭ per besta forto, aŭ per specialaj lokomotivoj.

eta|250px|Trajno de muzea mineja fervojo en Příbram

## Vidu ankaŭ 
* Industria fervojo

Kategorio:Industriaj fervojoj
Kategorio:Minado
Sempach

**Sempach** (prononcu *Sempaĥ*) estas historia urbo kaj komunumo en la distrikto Sursee en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 3863 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Sempach situas en la Svisa Mezlando ĉe la sudorienta fino de la Lago de Sempach, 9 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Lucerno.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Sempach limas en nordo al Eich, en nordo al Neudorf, en nordoriento al Hildisrieden, en oriento al Neuenkirch, kaj en okcidento al Nottwil.

## Trafiko 
La urbeto Sempach estas konektita per poŝtaŭtolinio al Sursee kun la publika trafikreto. En la komunumparto *Sempach-Station*, kiu tamen politike apartenas al la najbara komunumo Neuenkirch troviĝas ankaŭ stacidomo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj, de la linio de Olten al Lucerno.

La urbeto ankaŭ disponas pri propra aliro al la nacia aŭtoŝoseo A2 de Bazelo al Tiĉino.

## Historio 
eta|maldekstra|150ra|Memorejo pri la Batalo de Sempach

La unua skriba mencio de Sempach datiĝas el la jaro 1150 el la posedaĵ-dokumentoj de la Monaĥejo Muri, la tiel nomita *Acta Murensia*. Je la fino de la 12-a jarcento la loko fariĝis habsburga posedaĵo, kiu al ĝi koncedis en la jaro 1220 la urborajton.

Pro la kreskanta influo de la urbo Lucerno, Sempach por eviti minacon de tiu flanko aliĝis libervole al ĝi la 6-an de januaro 1386, ago, kiun la ĝis-tiamaj posedantoj, la Habsburgoj, ne volis toleri. Tio kaŭzis la Militon de Sempach, kiu kulminis la 9-an de julio 1386 en la fama Batalo de Sempach, kie la heroo Winkelried sin oferis por ebligi al la trupoj de la Svisa Ĵurkomunumo la venkon kontraŭ la imperia armeo de la Habsburgo. Tiu batalo estis grava mejloŝtono por certigi la aŭtonomion de la Svisa Ĵurkomunumo interne de la Sankta Romia Imperio.

Ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Sempach estis aparta voktejo kun multaj privilegioj kompare al la cetera lucerna kamparo. De la jaro 1798 ĝis 1803 dum la epoko de la Helveta Respubliko Sempach estis distriktĉefloko. Ek de 1803 ĝi apartenas al la distrikto Sursee.

## Vidu ankaŭ 
* Lago de Sempach
* Batalo de Sempach
* Sempach-Neuenkirch (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Sempach
* Profilo de la komunumo sur la retejo de la kantono

Kategorio:Urboj de Svislando
Batalo de Sempach

Dum la **Batalo de Sempach** la Svisa Ĵurkomunumo venkis la 9-an de julio 1386 apud la urbeto Sempach kontraŭ la imperiaj trupoj de la Habsburgoj.

## Legendo de Winkelried 
Laŭ la legendo la heroo Winkelried ĵetis sin en la falankson de la habsburgaj lancoj kaj tiel per la ofero de sia vivo kreis truon en la habsburgaj linioj, kio ebligis al la ĵurkomunumanoj la gloran venkon. Historie certigitaj estas nur la faktoj, ke la 9-a de julio 1386 estis varmega somertago kaj ke la venko estis grava evento por la posta sendependeco de la Svisa Ĵurkomunumo.

## Antaŭhistorio 
En la 13-a jarcento la Habsburgoj fondis sur la vojo de la habsburga kernlando, la hodiaŭa svisa Kantono Argovio, kaj la montpasejo tra Gotardo diversajn urbojn por protekti la gravan novan vojon trans la Alpoj. Unu el tiuj urbetoj estis Sempach. Pro la kreskanta influo de la Svisa Ĵurkomunumo Sempach la 6-an de januaro 1386 aliĝis al la ĵurkomunuma urbo Lucerno kaj tiel evitis atakon flanke de la Ĵurkomunumo. La Habsburgoj ne povis toleri tiun-ĉi agon, kio kondukis al la Milito de Sempach, kiu finiĝis per grava malvenko dum la batalo la 9-an de julio 1386. Pri la ekzakta okazo de la batalo ne ekzistas skribaj dokumentoj sed nur multnombraj gloraj legendoj. Laŭdire la habsburga duko Leopoldo la 3-a mortis dum la batalo.

## Sekvoj de la batalo 
Unu el la sekvoj de la batalo estis la *Letero de Sempach*, kiu fakte estis milita regularo de la Svisa Ĵurkomunumo, kiu formis la bazan kontrakton inter la 8 malnovaj lokoj de la Ĵurkomunumo. Ĝis la Habsburgoj oficiale rekonis la Svisan Ĵurkomunumon tamen daŭris ankoraŭ ĝis la jaro 1415.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo pri la legendoj de la Batalo de Sempach sur la retejo pri centra Svislando 

Kategorio:Historio de Svislando
Sempach
Kategorio:Kantono Lucerno
Kategorio:1386
Sempach
Kaŭterizo

[350px|eta|Malnova kaŭtero varmigebla per flamo - Muzeo pri Historio de Medicino en *Universitato Paris Descarte* ([Francio)]]
**Kaŭterizo** (aŭ **kaŭterado**) estas medicina tekniko bazita sur la uzo de varmo aŭ kemiaĵo por detrui nenormalan histon (tumoron) aŭ obturi sangajn vaskulojn en kazo, inter alia, de kronika epistakso.

## Termokaŭterizo 
Varmo estas plej uzata, kaj de pratempo. Ĝi kaj haltigas la hemoragiojn kaj preventas la infektojn.

La kauterizo estas ĝenerale farita per ***kaŭtero***, (aŭ *kaŭterizilo*) kies ĉefa parto estas platena drato aŭ plato varmigita per flamo, aŭ rezistanco varmigata per elektra kurento. Elektra kaŭtero estas nomata *elektrokaŭtero* aŭ *galvanokaŭtero*.

## Kemia kaŭterizo 
Kaŭstikaĵoj povas detrui la histojn; pli uzataj estas
* Argenta nitrato (AgNO3) sub nomo *Lapis infernalis* (infera ŝtono),
* Trikloroaceta acido ,
* *Kantaridino*: veneno de *kantarido* (*Lytta vesicatoria*), efika kontraŭ verukoj.

La kemia kaŭterizo estas nun malmulte uzata, ĉar ĝi havas la maloportunaĵo, ke la kaŭstika substanco povas lezi la ĉirkaŭajn histojn.

## Frosta kaŭterizo 
Likva azoto (-195,79&nbsp;°C) « brulas » la histojn kiel varmo. (Frostiĝo). Tiu terapio, nomata krioterapio efikas kontraŭ verukoj kaj aliaj hautaj tumoretoj.

## Aliaj kaŭterizaj metodoj 
Oni ankaŭ povas uzi:
* Laseron
* Ultrasonojn
* Mikroondoj.

Kategorio:Kuracoprocedoj en kirurgio
Kategorio:Kuracoprocedoj en dentokuracado
Lakeo

[eta|180px|Persona servisto (meze) kaj lakeo (dekstre) servas vinon. El: [:w:de:Heinrich XXVIII. Prinz Reuß zu Köstritz|H. Reuß zu Köstritz: *Der korrekte Diener ("la perfekta servisto")*, eldonejo Paul Parey, Berlino 1900; p. 21]]
**Lakeo** (de la franca vorto *laquais*, kiu origine havis la signifon "piedira soldato", poste ekde la 17-a-18-a jarcento ricevis la signifon de simpla servisto) laŭ PIV laŭ la origina, unua signifo estis hejma servisto ĉe riĉuloj, ordinare portanta livreon, specifan formon de servista uniformo. Tiu formo de eleganta servisto, ofte nur staranta kaj portanta pleton kun ofertataj manĝaĵoj aŭ trinkaĵoj), iĝis malmoda dum la unua duono de la 20-a jarcento.

[eta|166px|maldekstra|Aliro al la "por-lakea ŝtuparo" en la imperiestra kastelo [Hofburg de Vieno]]
Ekde tiu tempo, kiel respegulas la dua PIV-a signifo de la vorto, la vorto iĝis unuavice malestima nocio por humilaĉa homo sen memestimo, troigite servema kaj subiĝema. Ekzemple la generalo marŝalo Wilhelm Keitel, estro de la armeo Wehrmacht de nazia Germanio, pro sia servileco rilate al Adolf Hitler moke nomatis "lakeo" aŭ - en kombino el la germana vorto *Lakai* kaj lia propra familia nomo - *Lakeitel* (komparu ekzemple la germanlingvan libron de Gerhard Boldt, *Die letzten Tage der Reichskanzlei* ["la lastaj tagoj de la regna kancelierejo"], 1947).

Kategorio:Historiaj profesioj
Predajná

**Predajná** (hungare *Garampéteri*, hungare ĝis 1886 *Predojná*) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Brezno.

## Situo 
Predajná situas en valo, laŭ dekstra bordo de Hron, laŭ ĉefvojo Brezno-Banská Bystrica, la fervojo preteriras en la alia riveroflanko. Brezno troviĝas 15&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1285 en formoj *"Predynmyh, Predyuich"*. En la mezepoko oni minadis oron kaj arĝenton. Baldaŭe la vilaĝo iĝis kampurbo. Bierofarejo fondiĝis en 1800. En 1828 vivis tie en 107 domoj 834 homoj. En 1890 vaporosegilo ekfunkciis. En 1910 loĝis en Garampéteri 1071 homoj, (897 slovakoj, 157 hungaroj, 8 germanoj, 2 rutenoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al la departemento Zvolen, al distrikto de Brezno, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Predajná 1346 homoj (1322 slovakoj, 11 ĉeĥoj, po 4 rutenoj kaj ciganoj; kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Ŝanĝiĝo de Nia Sinjoro  el la 15-a jarcento, en 1612 kaj en 1754 trakonstruiĝis
* romkatolika kapelo omaĝe al Sepdolora Dipatrino de 1861
* romkatolika kapelo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco de 1835
* paroĥo de 1673, en la 18-a jarcento barokigita
* klasikisma nobeldomo el la 19-a jarcento
* tunelo de 1928, en 1971 renovigita

Kategorio:Municipoj en distrikto Brezno
Sursee

**Sursee** estas historia urbo,
komunumo kaj ĉefloko de la samnoma distrikto en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 8573 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Sursee situas ĉe la nordokcidenta fino de la Lago de Sempach, ĉe la bordo de la rivero Suhr, kiu tie elfluas el la lago. Al la urbo Sursee ankaŭ apartenas la loko Mariazell.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Sursee limas en nordo al Geuensee, en oriento al Schenkon, en sudo al Oberkirch, kaj en okcidento al Mauensee kaj Knutwil.

## Trafiko 
La urbo Sursee situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Olten tra Zofingo al Lucerno.

La urbeto ankaŭ disponas pri propra aliro al la nacia aŭtoŝoseo A2 de Bazelo al Tiĉino.

## Historio 
Setlejoj ekzistis en la regiono de Sursee ĉirkaŭ la Lago de Sempach jam en la bronzepoko. Dum romia tempo en Sursee ekzistis fortigita *Vicus*, romia urbeto kun administraj kaj merkataj funkcioj. Per la urborajta letero el la jaro 1299 la Grafoj de Kiburgo garantiis al Sursee la urborajton kaj aldonis al ĝi krom la jam ekzistanta merkatorajto aliajn privilegiojn.

En la jaro 1415 la lucernanoj konkeris la urbeton, tamen Sursee sukcesis konservi siajn privilegiojn ankaŭ sub la novaj regantoj. Ekde la jaro 1803 Surse estas la ĉefloko de la samnoma distrikto.

## Famaj civitanoj 
En Sursee naskiĝis la 19-an de marto 1928 la famkonata katolika teologo kaj kritikanto de la papo kaj eklezio **Hans Küng**.

## Vidu ankaŭ 
* Distrikto Sursee
* Sursee (stacidomo)
* Sursee Wassermatte (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Sursee
* Profilo de la komunumo sur la retejo de la kantono

Kategorio:Urboj de Svislando
Sihla

**Sihla** (hungare *Szikla* [sikla], germane *Siegel-Glasshütte*) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Brezno. Ĝis 1886 la oficiala hungara loknomo estis *Szihla*.

## Situo 
Sihla situas en valo de rojo sub montoj 994 kaj 1020 m altaj. Brezno troviĝas 30 km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1780 en formo *"Sichla"*. Vitrofarejo funkciis inter 1744-1904. En 1828 vivis tie en 22 domoj 182 homoj. En 1910 loĝis en Szikla 425 homoj, (378 slovakoj, 39 hungaroj, 2 germanoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Brezno, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1923 arbara etfervojo ekfunkciis. En 2001 loĝis en Sihla 309 homoj (escepte 3 ĉiuj slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Brezno
Šumiac

**Šumiac** (hungare *Királyhegyalja* [kirAjhedjalja]) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Brezno. Ĝis 1889 la oficiala hungara loknomo estis **Sumjácz**, poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon.

## Situo 
Šumiac situas en valo de rojo, fine de mallonga sakovojo. Brezno troviĝas 40&nbsp;km.

## Historio 
Paŝtistoj fondis la vilaĝon en la 15-a jarcento, kiun la turkoj bruldetruis en 1548. En la 17-a jarcento vitrofarejo kaj lignosegejo funkciis. Baldaŭe la loĝantoj okupiĝis pri farado de karbetoj. En 1828 vivis tie en 158 domoj 1846 homoj. En 1898 incendio okazis. En 1910 loĝis en Királyhegyalja 2558 homoj, (2245 slovakoj, 273 hungaroj, 3 germanoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Vaľkovňa, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Šumiac 1479 homoj (1228 slovakoj, 242 ciganoj, 4 ĉeĥoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* preĝejo de 1775
* paroĥo de 1778
* Klasikisma kapelo omaĝe al Sepdolora Dipatrino de 1823 
* kapelo kun Sankta Fonto

Kategorio:Municipoj en distrikto Brezno
Kritzendorf

**Kritzendorf** [Kricendorf] estas komunumo (loko) de la urba komunumo Klosterneuburg, en la federacia lando Malsupra Aŭstrio de Aŭstrio kun ĉirkaŭ 3000 loĝantoj (en somera sezono loĝas ĉi tie pli ol 5000 homoj, plejparte vienanoj kun dua loĝloko).
Poŝtkodo: 3420. En la Ofica Domo troviĝas la oficejo de la vilaĝestro Dipl.Päd.Ingrid Pollauf (ekde 2015, (ÖVP), poŝtejo, vilaĝa muzeo kaj salono por aranĝoj.

Dosiero:Ofica Domo Kritzendorf.JPG|Ofica Domo en Kritzendorf
Dosiero:Kritzendorf-Bf-03.jpg|Stacidomo Kritzendorf en direkto Tulln
Dosiero:Rimg0218.jpg|Stacidomo Kritzendorf en direkto Vieno
Dosiero:Profunda Kelo.jpg|Bushaltejo "Profunda Kelo"

## Geografio 
La komunuma areo de 12,3&nbsp;km² konsistas el la malnovaj lokoj Unterkritzendorf kaj Oberkritzendorf ĉe la ĉefstrato kun mallarĝejoj, la pli novaj setlejoj je la deklivoj, en la flankaj valoj kaj en la valo de Danubo norden, krome la rivera arbaro ĉe la Danubo. En la rivera arbaro de Kritzendorf ĉe la Danubo troviĝas la riverega banejo, germane *Strombad*. En la jaroj 1992-2006 ekzistis tie la vendejo kaj la etrestoracio "Esperanto-Paradizo", kiu fariĝis eĉ ZEO.

## Vidindaĵoj 
Katolika preĝejo Sankta Vito, germane *St. Vitus*, estis konstruita ĉirkaŭ 1460. La gotika ĉefa navo kaj la masonaĵoj de la turo restis plejparte sen ŝanĝoj. La novgotika sakristio kaj la flanka kapelo estis konstruita, kiel la paroka domo, en la fino de la 16-a jarcento. La vitra pentraĵo en la meza absida fenestro verkis la fama viena vitropentristo Carl (Karlo) CEYLING [Cajling] en 1856. Inter la tri martiroj troviĝas la preĝeja patrono Vito, kiun oni boligis en oleo; sube la abateja blazono kaj vitkultadiloj. Ĉe la lasta preĝeja renovigo oni enigis krucforman baptopelvon en la plankon. Kun novaj flekseblaj seĝoj finiĝis la renovigo en la jaro 2006.

Dosiero:Kritzendorf Kirche1.JPG|Kirko Sankta Vito en Kritzendorf
Dosiero:Altaro en Sankta Vito.JPG|Altaro en la kirko Sankta Vito
Dosiero:Danubo che Kritzendorf.JPG|Verda Kritzendorf, en la fono la riverego Danubo
Dosiero:Blanka_Kruce_en_Kritzendorf.JPG|Bildkolono Blanka Kruco el la 17-a jarcento.
Dosiero:Danuba Banejo.JPG|Esperanto-Paradizo de 1992 ĝis 2006

## Homoj rilataj al Kritzendorf
*Felix Karlinger, germana etnologo kaj filologo
## Eksteraj ligiloj
* Retpaĝaro de la urbo, germane
* Oficiala retpaĝaro de la urba komunumo, germane, parte multlingve

Kategorio:Komunumoj de Malsupra Aŭstrio
Kategorio:Klosterneuburg
Ráztoka

**Ráztoka** (hungare *Rásztó*) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Brezno. Ĝis 1886 la oficiala hungara loknomo estis *Rásztoka*.

## Situo 
Ráztoka situas en valo de rojo, fine de mallonga sakovojo el Nemecká. Brezno troviĝas 22 km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1424 en formo *"Razthoka"*. La vilaĝanoj okupiĝis precipe pri paŝtado. En 1828 vivis tie en 63 domoj 485 homoj. En 1910 loĝis en Rásztó 600 homoj, (583 slovakoj, 10 hungaroj, 3 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Brezno, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Ráztoka 309 homoj (escepte 3 ĉiuj slovakoj).
 
## Vidindaĵoj 
* romkatolika kapelo de 1832

Kategorio:Municipoj en distrikto Brezno
Valaská

**Valaská** ( ) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Brezno. Ĝis 1886 la oficiala loknomo estis *Valaszka*, poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon.

## Situo 
Valaská situas en valo, laŭ maldekstra bordo de Hron, laŭ fervojo Brezno-Banská Bystrica, ĉefvojo estas sur la alia riveroflanko (ankaŭ 2 pontoj helpas la trafikon). Valaská kontaktiĝas kun Hronec. Brezno troviĝas 6 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1470. Paŝtistoj estis la loĝantoj. En 1828 vivis tie en 108 domoj 814 homoj. Post 10 jaroj incendio okazis. En 1910 loĝis en Garamolaszka 2378 homoj, (2006 slovakoj, 265 hungaroj, 51 germanoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zólyom (reĝa departemento), al distrikto de Brezno, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Valaská 3862 homoj (3552 slovakoj, 200 ciganoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno el la 15-a jarcento, en 1615 kaj en la 19-a jarcento renoviĝis
* klasikisma kapelo omaĝe al Sankta Francisko de 1840
* klasikisma kapelo omaĝe al Johano Baptisto de 1846
* golgoto kun kapelo

## Famuloj 
* En la iama Valaszka naskiĝis hungara juristo József Havas.

Kategorio:Municipoj en distrikto Brezno
Závadka nad Hronom

eta|maldekstra|250ra|Závadka nad Hronom situas maldekstre
**Závadka nad Hronom** ( ) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Brezno. Ĝis 1899 la oficiala loknomo estis **Zavadka**, poste honore de la loka bienulo la vilaĝo ricevis novan nomon.

## Situo 
Závadka nad Hronom situas en valo, laŭ dekstra bordo de Hron, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Telgárt-Brezno. La lasta urbo troviĝas 23&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1611 laŭ hungara nomo *"Nagypatak"* (=granda rojo), sed post 6 jaroj aperis ankaŭ *"Zavadka"*. Paŝtistoj estis la loĝantoj. En la 18-a jarcento oni minadis feron kaj en 1826 gisejo de fero ekfunkciis. En 1828 vivis tie en 123 domoj 1126 homoj. Ekde 1860 uzino pri prilaborado de fero ekfunkciis. En 1910 loĝis en Ágostonlak 1526 homoj, (1456 slovakoj, 40 hungaroj, 3 germanoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Vaľkovňa, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1926 finiĝis la laboro en la uzino. En 2001 loĝis en Závadka nad Hronom 2469 homoj (2367 slovakoj, 75 ciganoj, 10 ĉeĥoj, 3 hungaroj kaj aliaj).

## Vidindaĵo 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Johano Nepomuka de 1784, en 1932 rekonstruita

Kategorio:Municipoj en distrikto Brezno
Ubuntu-Fondaĵo

**Ubuntu Fondaĵo** estas organizaĵo fondita de Mark Shuttleworth kaj Canonical Ltd. por certigi la vivtenadon longe de Ubuntu, sendepende de Canonical Ltd. Komence, la fondaĵo havas fonduson da 10 milionoj da usonaj dolaroj.

Nune, la fondaĵo estas dormanta. Mark Shuttleworth priskribas ĝin kiel "fonduson de urĝa bezono", se io okazus al Canonical Ltd.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ubuntu Fondaĵo 
* Ubuntu Fondaĵo kaj Debiano 
* Ubuntu Fondaĵo malfermis kun 10 milionoj da $

Kategorio:Neprofitcelaj organizaĵoj
Mem-malama judo

**Mem-malama judo** estas pejorativa esprimo, uzata por juda aŭ juddevena persono, kiel antisemitisma etikedo. La esprimo disvastiĝis post libro de Theodor Lessing, *Der Jüdische Selbsthass* ("La juda mem-malamo", eldonita en 1930). En tiu periodo asimiliĝantaj judoj povis kaŝi sian devenon per forta akuzo de judaj aferoj, eĉ per troiga naciismo. 
 
La esprimo de "mem-malama judo" estas ofte uzata en la nuntempa epoko fare de ekstrema akuzanto, al kiu ne plaĉas sinteno de la akuzito al judaj aferoj. Ekz. kritikado de politiko de Israelo fare de Rahm Emanuel aŭ David Axelrod kaŭzis akuzon de Benjamin Netanjahu, ke ili estas mem-malamaj judoj. Tiu persona atako, akuzo servas plej ofte por marginalizi aŭ demonigi la akuzitojn per etikedo de la antisemitismo kaj tiel malfaciligi ties politikan esprimadon pri judaj aferoj.

Kategorio:Kontraŭjudismo
Bulbizaro

## Nomdeveno 
Ĝia japana nomo, フシギダネ Fushigidane, devenas el unuigo de la vortoj 不思議 fushigi (mistera, mirakla, stranga) kaj 種 tane (semo).

Ĝia angla nomo, Bulbasaur, devenas el unuigo de la angla vorto *bulb* (bulbo) kun la greka vorto σαῡρος sauros (lacertulo). La sama nomo estas uzata en la multaj lingvoj, kiuj uzas la anglajn nomojn, ekzemple en la hispana kaj la itala.

Ĝia germana nomo, Bisasam, devenas el unuigo de la vortoj *bisamratte* (ondatro) kaj *samen* (semo).

Ĝia franca nomo, Bulbizarre, devenas el unuigo de la vortoj *bulb* (bulbo) kaj *bizarre* (stranga).

Ĝia korea nomo, 이상해씨 Isanghaessi, devenas el unuigo de la vortoj 이상하다 isanghada (stranga, eksternorma) kaj 씨 ssi (semo).

## Evoluo 
Bulbizaro evoluas al Herbizaro je nivelo 16, kiu evoluas al Florizaro je nivelo 32.

Kategorio:Fikciaj plantoj
Beta-funkcio

::Ĉi tiu artikolo temas pri la *Eŭlera beta-funkcio*, konvencie skribata *Β(x,y)*. Ekzistas ankaŭ aliaj beta-funkcioj en matematiko kaj fiziko.

La matematika **beta-funkcio**, alinome *Eŭlera integralo de la unua speco*, estas speciala funkcio, kiun oni difinas por kompleksaj nombroj *x* kaj *y* kun pozitiva reela parto:

:
 \mathrm{\Beta}(x,y) = \int_0^1t^{x-1}(1-t)^{y-1}\,dt
\!

kiam

:\textrm{Re}(x), \textrm{Re}(y) > 0\,

La beta-funkcion studis Leonhard Euler kaj Adrien-Marie Legendre, kaj la nomon al ĝi donis Jacques Binet. Ekzistas ankaŭ ĝeneraligo de la funkcio, t.n. *nekompleta beta-funkcio* kaj ties variaĵo *reguligita nekompleta beta-funkcio*.

## Ecoj de la funkcio 
* : \mathrm B(x,y) = \mathrm B(y,x)\;, t.e., la funkcio estas simetria.

* : 
 \Beta(x,y) \cdot \Beta(x+y,1-y) =
  \dfrac{\pi}{x \sin(\pi y)},
\!

La funkcio povas esti prezentita ankaŭ per sekvaj formuloj

:
 \mathrm  B(x,y)=\frac{\Gamma(x)\Gamma(y)}{\Gamma(x+y)}

:
 \mathrm  B(x,y)=2\int\limits_0^{\pi/2}\sin^{2x-1}\theta\cos^{2y-1}\theta\,d\theta,
  \qquad{\mathrm Re}(x)>0,\ {\mathrm Re}(y)>0
 

:
 \mathrm  B(x,y)=\int\limits_0^\infty\frac{t^{x-1}}{(1+t)^{x+y}}\,dt,
  \qquad{\mathrm Re}(x)>0,\ {\mathrm Re}(y)>0
 

:
\mathrm  B(x,y)=\frac{1}{y}\sum_{n=0}^\infty(-1)^n\frac{(y)_{n+1}}{n!(x+n)}\quad\mathrm{kaj}\quad (x)_n=x(x-1)(x-2)\ldots(x-n+1)

:
 \Beta(x,y) = \frac{x+y}{x y} \prod_{n=1}^\infty \left( 1+ \dfrac{x y}{n (x+y+n)}\right)^{-1},
\!

## Derivaĵo 
:{\partial \over \partial x} \mathrm{B}(x, y) = \mathrm{B}(x, y) \left( {\Gamma'(x) \over \Gamma(x)} - {\Gamma'(x + y) \over \Gamma(x + y)} \right) = \mathrm{B}(x, y) (\psi(x) - \psi(x + y))

kie \ \psi(x) estas la digamma-funkcio.

## Aproksimaĵo 
Oni povas aproksimi la beta-funkcion per la formulo de Stirling:

:\Beta(x,y) \sim \sqrt {2\pi } \frac{{x^{x - \frac{1}{2}} y^{y - \frac{1}{2}} }}{{\left( {x + y} \right)^{x + y - \frac{1}{2}} }}

por grandaj: *x* kaj *y*.

Sed se *x* estas granda kaj *y* estas konstanta, tiam validas

:\Beta(x,y) \sim \Gamma(y)\,x^{-y}.

## Nekompleta beta-funkcio 
La **nekompleta beta-funkcio**, estas ĝeneraligo de la beta-funkcio kaj difinita kiel

: \Beta(x;\,a,b) = \int_0^x t^{a-1}\,(1-t)^{b-1}\,dt. \!

Por *x* = 1, la nekompleta funkcio egalas al la *kompleta* funkcio.

**Reguligita (senkompleta) beta-funkcio** estas difinita kiel

: I_x(a,b) = \dfrac{\Beta(x;\,a,b)}{\Beta(a,b)}. \!

Integrante la formulon, oni ricevas por entjeraj *a* kaj *b*:

: I_x(a,b) = \sum_{j=a}^{a+b-1} {(a+b-1)! \over j!(a+b-1-j)!} x^j (1-x)^{a+b-1-j}. 

Pri la reguligita beta-funkcio validas

: I_0(a,b) = 0 \, 
: I_1(a,b) = 1 \, 
: I_x(a,b) = 1 - I_{1-x}(b,a) \, 

Kategorio:Specialaj funkcioj
Desegnofilmo

eta|Mallonga desegnofilmo
**Desegnofilmo** estas animaciofilmo kreita per pluraj desegnitaj bildoj. Ĝi estas, ekde sia naskiĝo, unu el la plej ŝatataj filmĝenroj, ĉar ĝi donas absolutan liberecon por la verkista pensado, imago, kion aliaj filmaj ĝenroj ne povas doni. Ĝi estas strikte parenca al la komikso, oni povas revidi multajn komiksajn figurojn surekrane en animaciaj filmoj (Garfield, Dagobert, Asteriks ktp.). Ĝi ĉerpas el la ĝenra, historiogvida, dramaturgia, sursceniga skemoj de la kinofilmo.

## Vidu ankaŭ 
* Animacio
* Komputilanimacio



Kategorio:Filmoj
Reguligita lingvo

**Reguligita lingvo** estas subaro de natura lingvo, kies vortprovizo kaj gramatiko estas limigitaj por eviti plursencecon, necertecon kaj kompleksecon de frazoj kaj tekstoj. Krom gramatikaj, ankaŭ certaj stilaj reguloj estas sekvendaj en reguligita lingvo.

reguligita lingvo estas uzata ĉefe en **teknikaj dokumentoj** kaj ofertas jenajn **avantaĝojn**:
* Dokumentoj estas pli facile legeblaj kaj kompreneblaj.
* Risko de miskomprenoj kaj eraraj agoj estas reduktita. 
* Terminologio kaj stilo de dokumentoj restas unuecaj ankaŭ se pluraj verkistoj kontribuas. 
* Partoj de dokumentoj estas reutiligeblaj en aliaj dokumentoj.
* Dokumentoj estas pli facile tradukeblaj. 
* Maŝina tradukado produktas pli kontentigan rezulton. 
* Kostoj por tradukado reduktiĝas. 
Por faciligo de verkado en reguligita lingvo ekzistas komputilaj lingvaĵkontroliloj.

## Tipaj reguloj 
* Ĉiu vorto havu nur unu signifon.
* Vorto ĉiam estu same literumata. 
* Sinonimoj ne estu uzataj.
* Novaj vortoj kaj mallongigoj estu klarigataj.
* Malplenaj vortoj ne estu uzataj.
* Kompleksaj frazostrukturoj ne estu uzataj.
* Frazoj entenu ne pli ol unu instigon al ago. 
* Instigoj al agoj estu menciataj en ĝusta tempa ordo.
* Kondiĉo estu menciata antaŭ sekvaĵo.
* Estu uzata prezenca tempo.
* Ilustraĵoj estu kulturneŭtralaj.

## Unuopaj reguligitaj lingvoj 
Reguligitaj lingvoj utiliĝas ĉefe de grandaj entreprenoj. La unua estis *Caterpillar Tractor Company* (Usono), kiu enkondukis reguligitan lingvon *Caterpillar Fundamental English* en la 1960aj jaroj. (Pli nova nomo: *Caterpillar Technical English*.)

La plej vaste uzata estas *AECMA Simplified English*, enkondukita de *Association Européenne des Constructeurs de Matériel Aérospatial* en la 1980aj jaroj. (Pli nova nomo: *ASD Simplified Technical English*)

*Scaniasvenska* estas reguligita sveda lingvo.

## Vidu ankaŭ 
* Konstruita lingvo
* Baza Angla

## Literaturo kaj eksteraj ligiloj 
* Klaus Schubert (2001) "Optimumigo de la internacia komunikado: interlingvistika rigardo al la nova industria lingvokonstruado" 
En: Sabine Fiedler, Liu Haitao (Red.): *Studoj pri interlingvistiko / Studien zur Interlinguistik. Festschrift für Detlev Blanke zum 60. Geburtstag. Festlibro omaĝe al la 60-jariĝo de Detlev Blanke.* Dobřichovice (Praha): Kava-Pech, pp. 172-183. http://www.lingviko.net/db/12_Schubert.htm  

* Teruko Mitamura (1999) "Controlled language for multilingual machine translation" *Proc. Machine Translation Summit VII*, Singapore.http://ccl.pku.cn/doubtfire/NLP/Machine_Translation/Controlled_language_for_MT/Controlled%20Language%20for%20Multilingual%20Machine%20Translation_MTSummit99.pdf 

* Jonathan Pool (2006) Can Controlled Languages Scale to the Web?  

* ASD Simplified Technical English (AeroSpace and Defence Industries Association of Europe, formerly AECMA)

* Peter Cedermark (2006) *Om Scania Checker* http://stp.lingfil.uu.se/~matsd/uv/uv06/motist/material/oh061117cedermark.pdf  (svedlingve)

Kategorio:Planlingvoj
Kategorio:Lingvotipoj
Kategorio:Interlingvistiko
Sinkopo (muziko)

eta|La ruĝa noto estas sinkope
En muziko, **sinkopo** (el greka συγχοπὴ (συνκοπὴ), laŭvorte "forhakigo", "malpligrandigo") estas ŝovo de la ritma akcento for de la forta pulso de la takto en la malfortan pulson. Alivorte ĝi estas malkoincido de la ritma akcento kaj mezura akcento.

Sinkopo estas grava elemento de iuj muzikaj stiloj, inter ili bluso, ĵazo, iuj specoj de rok-muziko kaj la derivitaj stiloj.

En nota skribo super la sinkopitaj notoj oni desegnas per la signoj ">" pri notforto, " aŭ " (ligaturoj) pri notdaŭro.

## Vidu ankaŭ 
* Interpulso
* Ritmo
* Takto

## Eksteraj ligiloj 
* Sinkopo
* Kio estas sinkopo

Kategorio:Muzikaj teknikoj
Kategorio:Muzika terminologio
Sursee (distrikto)

La **distrikto Sursee** (germane **Amt Sursee**) estas administra unuo de Kantono Lucerno. Ĝi havis 67305 loĝantojn la 31-an de decembro 2007. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Sursee.

## Geografio 
La distrikto Sursee apartenas al la Svisa Mezlando kaj situas en la nordo de Kantono Lucerno. Ĝi konsistas el la regiono ĉirkaŭ la Lago de Sempach kaj la lucerna parot de la valo de la rivero Suro.

## Historio 
La hodiaŭa distrikto Sursee estis kreita post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803. En mezepoko la regiono estis regita de la Habsburgoj, kiuj fondis en la regiono diversajn historiajn urbetojn kiel Sursee kaj Sempach. Pro la influo de la kreskanta urbo Lucerno, kiu volis sendependiĝi de Habsburgo kaj tial alianciĝis al la Svisa Ĵurkomunumo la regiono estis la scenejo de diversaj militoj inter la Svisa Ĵurkomunumo kaj la Habsburgoj. Unu el la plej konataj historiaj eventoj estis la Batalo de Sempach en la jaro 1386. En la jaro 1415 ankaŭ Sursee estis konkerita de Lucerno kaj tiam la tuta hodiaŭa distrikto fariĝis lucerna.

## Trafiko 
Tra la distrikto pasas la grava Eŭropa nordsudkonekto, kiu tra la Montpasejo Sankt-Gotardo ligas Germanion kun Italio. Okcidente de la Lago de Sempach pasas la fervojlinio de Olten al Lucerno, kiu estas parto de tiu-ĉi grava nordsudkonekto, kaj aliflanke oriente de la lago la nacia aŭtoŝoseo A2.

## Komunumoj de la distrikto Sursee 
La distrikto Sursee konsistas el 22 komunumoj (stato en somero 2009). Jen la listo:

## Eksteraj ligiloj 
* La distrikto Sursee en la retejo de Kantono Lucerno
Funkcio η

**Funkcio η** (aŭ **funkcio η de Dirichlet** — funkcio difinita por kompleksaj argumentoj, kiel:

:\eta(z)=\left(1-2^{1-z}\right)\zeta(z)

kaj \zeta(z) - funkcio zeta de Riemann.

## Ceteraj difinoj 
* Difino per senfina serio:
* :\eta(z)=\sum_{n=1}^\infty\frac{(-1)^{n-1}}{n^z} .
* Difino per integralo:
* :\eta(z)=\frac{1}{\Gamma(z)}\int\limits_0^\infty\frac{x^{z-1}}{e^x+1}\,dx
* :kaj \Gamma(z) — funkcio Γ

## Ecoj 
* Reala parto de funkcio *η* kaj reala parto de funkcio kun kompleksa konjugita argumento estas sama:
* :\mbox{Re}(\eta(z))=\mbox{Re}(\eta(z^*))
* Imaginara parto de funkcio kaj imaginara parto de funkcio kun kompleksa konjugita argumento estas kontraŭa:
* :\mbox{Im}(\eta(z))=-\mbox{Im}(\eta(z^*))
* Limeso en senfino egalas 1:
* :\lim_{\mbox{Re}(z)\to\infty}\eta(z)=1
* Rekte videbla estas, ke (el supraj ecoj):
* :\lim_{Re(z)\to\infty}\mbox{Re}(\eta(z))=1
* :\lim_{Re(z)\to\infty}\mbox{Im}(\eta(z))=0 .

## Grafikaĵoj 

File:eta plot.gif| *η(x)* por realaj nombroj. Imaginara parto estas nulo
File:Complex Dirichlet eta function.jpg|Grafikaĵo de funkcio η(z) por tuta kompleksa surfaco.

Kategorio:Specialaj funkcioj
Schloss Alsbach

La **Schloss Alsbach** [prononco "Ŝlos **Als**baĥ"] en Alsbach-Hähnlein (federacia lando Hesio de Germanio) estas ruino de mezepoka burgo sur flankaĵo de la monto Melibokus rande de la mezalta montaro Odenvaldo. Ĝi apartenas al la regiono Bergstraße [prononco "**Berk**ŝtrase"] (monta vojo), kiu inter la urboj Darmstadt norde kaj Wiesloch sude signas la limon inter montara pejzaĝo de la Odenvaldo oriente kaj vasta ebenaĵo dominita de la rivero Rejno okcidente. Koresponde ankaŭ la rigardo de la ruino okcidente tra la ebenaĵo panorame kaptas lokojn en plurdekkilometra distanco, dum oriente videblas la deklivoj de la monto Melibokus kaj ne pli ol iuj pliaj montoj dense kovritaj per arboj. La nomo "Schloss", kastelo, iom misgvidas: Klare temas pri mezepoka fortikaĵo, burgo, kies historia nomo fakte estis *Burg Bickenbach* [prononco "Burk **Bik**nbaĥ"].

eta|maldekstra|200ra|
eta|maldekstra|200ra|
eta|200ra|
Ĉe la historia "monta vojo" viciĝas multaj ruinoj de mezepokaj burgoj. La plej bone konservitaj "najbaroj" de la burgo Alsbach estas Schloss Auerbach en rekta distanco de 2,5 kilometroj sude kaj *Burg Frankenstein* (kiu inspiris la romanan rolulon Frankenŝtejno de Mary Shelley) en distanco de 7,5 kilometroj norde. Historie tamen norde ankoraŭ estis du pli proksimaj burgoj, *Jossaburg* 2 kilometrojn kaj *Tannenburg* 4 kilometrojn norde (ambaŭ en Seeheim-Jugenheim), kiuj tamen preskaŭ komplete detruiĝis.

## Historio 
Burg Bickenbach konstruiĝis ĉirkaŭ la jaro 1235 ordone de la nobeloj el la dinastio Bickenbach, sur 257 metrojn alta flankejo de la monto Melibokus, supre de la loĝloko Alsbach, kiu jam en 773 estis menciita en kodekso de la monaĥejo Lorsch. Ekde la 14-a jarcento en la burgo kunvivis pluraj malaltnobelaj familioj, kiuj foje prirabis komercistojn survojajn laŭlonge de la "monta vojo". En 1463 soldatoj de la prospera komerca urbo Frankfurto ĉe Majno tial konkeris kaj plene detruis la burgon. La konstruaĵo tamen rapide restariĝis kaj ekde la jaro 1504 apartenis al Hesio.

Dum la 17-a kaj ĉefe 18-a jarcento la burgo ne plu loĝiĝis kaj pli kaj pli disfalis, tiel ke la konstruaĵo iĝis ruino.

La centra fortikaĵa parto havis triangulan formon, kio nuntempe ankoraŭ bone rekoneblas. Ĝin dominas la centra turo. Ĉirkaŭas ĝin meza parto kaj ekstera ringa muro.

En 1997 lokaj civitanoj fondis klubon por restaŭri kaj konservi la burgon. Por kolekti monon, la klubo okazigas ĉiujare plurajn mezepokecajn eventojn en la konstruaĵo, festojn kaj koncertojn, mezepokecajn bazarojn kaj prezentojn de historia metilaborado.

En la ekstera parto de la burgo kreiĝis pluraj ĝardenoj da kuiraj kaj kuracaj herboj, rozoj kaj vitoj.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo pri Schloss Alsbach

Kategorio:Kasteloj en Hesio
Kategorio:Distrikto Darmstadt-Dieburg
Distriktoj de Kantono Lucerno

eta|dekstra|250px|Distriktoj de Kantono Lucerno
Kantono Lucerno konsistas el 5 administraj unuoj, kiuj ĝis 2007 en la germana lingvo nomiĝis *Ämter*, sed laŭ la en 2007 akceptita nova kantona konstitucio estos nur ankoraŭ elekto- kaj tribunaldistriktoj.

La areoj de la kovritaj de la kvin lagoj de Baldegg (5,23 km²), Hallwil (1,52 km²), Sempach (14,38 km²) kaj de Zugo (2,42 km²) kaj Kvarkantona Lago (40,78 km²) estas teritorioj, kiuj apartenas al neniu distrikto. Tial la tuta kantona areo estas pli granda ol la sumo de la areoj de la kvin distriktoj.

## Listo de la lucernaj distriktoj 
Jen la listo de la lucernaj distriktoj je la 1-a de januaro 2009:

## Eksteraj ligiloj 
* La distriktoj de Kantono Lucerno sur la retejo de la kantono 

!
Kategorio:Kantono Lucerno
Ordinara senecio

eta|*Senecio vulgaris*
La **ordinara senecio** (*Senecio vulgaris*) estas unu el la plej oftaj specioj de vegetaloj de la genro senecio el la familio asteracoj. Tiu origine palearktisa planto perhome akiris kvazaŭ kosmopolitan distribuon.

## Priskribo 
La planto iomete similas al la manĝebla rukolo, kiun oni uzas en salato (Diplotaxis tenuifolia, iom malpli al alia salat-planto Eruca sativa).
* Sed atentu: Senecio estas **venena**. La venena substanco estas senecionino, organika kombinaĵo el la aro de pirolizidinaj alkaloidoj, kiuj damaĝas la hepaton.

## Vivlokoj 
La ordinara senecio kreskas sur ne tro sekaj lokoj plej eble riĉaj je azoto (nitrogeno) sur agroj, en ĝardenoj, sur konstruejoj kaj tiel plu. Preskaŭ ĉie ĝi estas ofta.

## Disvastiĝo 
eta|300px|Mapo de origina disvastiĝo de *Senecio vulgaris*
eta|300px|... kaj ĝia hodiaŭa disvastiĝo
Origine ĝi hejmas en la moderaj zonoj de Eŭropo, sed intertempe ĝi estis transportita en la tutan mondon kaj aperas en ĉiuj zonoj de modera ĝis subtropika klimato.

## Cetere 
eta|dekstra|La planto kun folioj, floroj, semoj
* Historie la planto estis uzata kiel sangohaltigilo, sed pro ĝia veneneco tio estas evitenda.
* En aŭgusto 2009 okazis incidento en germana nutraĵvendejaro *Plus*. Nome oni trovis ene de vendotaj pakaĵoj de rukolo sufiĉe altdozan aldonon de senecio: en 150 g da salato troviĝis pli ol 2,5 mg da veneno. La firmao tuj revokis ĉiujn dubindajn pakaĵojn. 

## Notoj, referencoj 
## Fontoj 
* Siegmund Seybold (Hrsg.): *Schmeil-Fitschen interaktiv* (CD-Rom), Quelle & Meyer, Wiebelsheim 2001/2002, ISBN 3-494-01327-6 (germanlingva)
* R. Düll/ H. Kutzelnigg: *Taschenlexikon der Pflanzen Deutschlands*. 6-a eldono, Quelle & Meyer-Verlag, 2005 (germanlingva)
* H. Ellenberg: *Vegetation Mitteleuropas mit den Alpen*. 5-a eldono, Ulmer-Verlag, 1996 (germanlingva)

## Eksteraj ligiloj 
Bildoj:
* kuleuven-kortrijk.be 
* gartenspaziergang.de
* flora.nhm-wien.ac.at
Veneneco:
* bfr.bund.de 

Kategorio:Senecio
Kategorio:Asteracoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro