open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Emilia Wojtyła

**Emilia Wojtyła**, el la domo Kaczorowska (naskiĝis la 26-an de marto 1884 en Krakovo, mortis la 13-an de aprilo 1929 en Wadowice) – patrino de Karol Wojtyła, la posta papo Johano Paŭlo la 2-a.

## Vivo 
Filino de Anna Maria Scholz (interŝanĝe Szolc) (1853–1897) kaj Feliks Kaczorowski (1849–1908). Ŝi devenis de modesta metia familio. Estis la kvina el 13 infanoj. Membroj de ŝia familio devenis de Biała, nun la parto de Bielsko-Biała, de kie translokiĝis al Krakovo. Ŝia nevo estis oficiro de Pola Soldataro Aleksander Florkowski (edzigita al la filino de Franciszek Stok). Emilia Kaczorowska finis 8-jaran monaĥejan lernejon gvidatan de la Fratinoj de Dia Amo kaj estis praktikanta katolikino.

Edziniĝis al Karol Wojtyła (patro). Ilia nupto-dato, nelonge trovita de Milena Kindziuk, okazis la 10-an de februaro 1906 en Krakovo en tiutempa garnizona preĝejo al Sanktaj Petro kaj Paŭlo. Post geedziĝo de tempo al tempo okupiĝis kiel tajloristino.

Ili havis trion da infanoj:
* Edmund Wojtyła, kiu naskiĝis la 27-an de aŭgusto 1906; estis kuracisto en malsanulejo en Bielsko, mortis dum la epidemio de skarlatino en 1932,
* Olga Maria Wojtyła, kiu naskiĝis kaj mortis la 7-an de julio 1916,
* Karol Józef Wojtyła, la posta papo.

Emilia Wojtyła mortis en 1929 rezulte de korinflamo kaj laceco de renoj, kiel oni skribis en morto-matrikulo.

Ŝianome estis nomita voja tunelo en Silezia provinco, konstruita marte 2010 en distrikto Żywiecki (Tunelo Emilia)

## Vidu ankaŭ 
* Familia domo de la papo Johano Paŭlo la 2-a en Wadowice (muzeo)

## Eksteraj ligiloj 
* Lokigo de la familia tombo de Wojtyła, OpenStreetMap
* "Dane metrykalne-Emilia Kaczorowska" 

Kategorio:Johano Paŭlo la 2-a
Kategorio:Poloj
Kategorio:Krakovanoj
(33342) 1998 WT24

**(33342) 1998 WT24** estas tre malgranda sed eksterordinare hela atona asteroido, unu el plej studataj inter la .

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eco 
Dum proksimiĝoj en 2001 kaj 2015, radaraj bildoj permesis determini fizikajn ecojn de (33342) 1998 WT24: ĝi estas helega asteroido de spektra klaso "E": objekto riĉa je enstatitoj, kun surfaco simila al tiu de la aĥondritoj. Ĝi havas eksterordinare grandan albedon inter 0,34 kaj 0,76.

Ĝi havas diametron inter 350 kaj 414 m kaj aspektas iom longigita: ĉirkaŭ 420×330 m.

## Orbito 
Ĝia discentra orbito havas sian afelion iom ekstere de la tera orbito, kaj sian perihelion interne de tiun de Merkuro: ĝi do estas merkurrenkonta, venusrenkonta kaj terrenkonta asteroido.

* La  ĝi pasis al 0,00905257 astronomia unuo (1,354 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,01430866 astronomia unuo (2,141 milionoj da kilometroj) de nia planedo.

Ĝi pasas ankaŭ proksime de Merkuro kaj Venuso:
* Ĝia merkura MOID estas 0,0211731 AU (3,167 milionoj da km)
* Ĝia venusa MOID estas 0,0373421 AU (5,586 milionoj da km)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* Asteroido ŝajnas ankoraŭ pli bone la dua fojo, el la paĝaro de NASA

Kategorio:Atonaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Merkurrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
33343 Madorobin

'*33343 *Madorobin''''' estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca koloratursopranino Mado Robin (1918–1960), notita pro ŝia ekstrema voĉa gamo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
György Z. Gács

**György Z. Gács** [djordj zE gAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Z. Gács György** estis hungara pentristo, grafikisto, mezlerneja kaj altlerneja instruistoj. Lia familia nomvarianto (supoze lia origina nomo) estis *Zartler*.

György Zartler https://www.biralat.hu/muveszek/z._gacs_gyorgy_zartler_gyorgy_.5032.html  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
György Z. Gács frekventis privatajn artlernejon de János Vaszary (pentristo) kaj István Szőnyi, poste li akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo en 1940. Liaj plej gravaj instruistoj estis Ágost Benkhard kaj István Szőnyi. Post la diplomo li instruis en faklernejo, ekde 1945 en arta gimnazio. En la jaroj 1948 kaj 1949 li havis stipendiojn en Romo kaj Bulgario. Li kreis mezlernejan instruadon pri vitropentrado kune kun Júlia Báthory. Inter 1953 kaj 1978 li instruis en Industriarta Altlernejo en statuso katedrestro. Li instruis ankaŭ en la Belarta Altlernejo (1962-1978). Li pensiuliĝis en 1978.

Komence li pentradis kaj kreis grafikaĵojn, poste li kreis artaĵojn el betonoj, vitroj, ceramikaĵoj kaj emajloj. Li longe apartenis al Artistkolonio (Szentendre). Li ricevis 4 premiojn inter 1956–1974. Li mortis pro trafikakcidento.

## El solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1957, 1968, 1974, 1985)
* Szombathely (1967)
* Debrecen, Szentendre (1979)

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1940, 1946, 1964, 1972, 2004)
* Stokholmo (1948)
* Arthalo Budapeŝto (1950, 1955, 1965, 1971)
* Szombathely (1957)
* Szentendre (1977, 1979, 1993)

## Elektitaj pentraĵoj, grafikaĵoj 
* Idős asszony portré
* Női arckép
* Téli háztetők

## Elektitaj vitraloj 
* *János vitéz* (1953–55, Dunaújváros, kulturdomo)
* vitralo (1953, Székesfehérvár, stacidomo)
* vitra mozaiko (1962, Kecskemét, hotelo)
* vitraĵo (1976, Pupteatro (Budapeŝto)

## Elektitaj similaj artaĵoj 
* artaĵo (1948, pinira fervojo, Budapeŝto)
* eksteraj ornamaĵoj (1958 en domoj de Újpest)
* marmora surmura bildo (1966, Berhida, lernejo)
* kroma ŝtalo (1970, domo Afit, Budapeŝto)

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az építészet és a festészet mai alakulása* (1940, disertaĵo)
* *A festészet technológiája* (1953, studenta lernolibro)
* *A képzőművészet iskolája 2.* (postmorta faklibro)

## Elektitaj disĉiploj 
* Ildikó Bálint
* József Gémes
* Eta Erdélyi
* Ernő Fóth
* Márton Horváth
* Ágnes Kertészfi
* Imre Kocsis
* Attila Kovács (pentristo)
* Orsolya Székely (vitroartisto)
* Géza Szily

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio 

Dr. Csányi László körút 17. A falon az Újságárus és nyomdász című sgraffito (Z. Gács György). Fortepan 97905.jpg|Ekstera murpentraĵo en Budapeŝto
Csillebérc Station, Children's railway. South sgrafitto by György Gács, 1948. - Budapest.JPG|Ornamaĵo en pionira fervojo en Budapeŝto
Szfvar vasut szines ablak.jpg|Vitralo en stacidomo de Székesfehérvár

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj vitralistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
33344 Madymesplé

'*33344 *Madymesplé'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Mady Mesplé, gvidantan francan sopranino inter la 1950-aj kaj la 1970-aj jaroj. Ŝi ludis *Lakmé'' 145 fojoj. Ŝi estas unu el la grandaj damoj de la franca opero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Buksaloj

La **buksaloj** () estas planta ordo el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu ordo enhavas ununuran familion (buksacoj), 6 genrojn kaj ĉirkaŭ 120 speciojn.

## Priskribo 
Ili estas lignigitaj aŭ herbaj plantoj. La folioj estas kompletrandaj. La floroj estas unuseksaj, la specoj aŭ estas monoikaj aŭ dioikaj. Krome la ordo estas tre heterogena.

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (14 maj. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Buxales* Takht. ex Reveal - buksaloj
****Buxaceae* Dumort. - buksacoj
*****Buxus* L. - bukso
*****Didymeles* - didimelo
*****Haptanthus* - haptanto
*****Pachysandra* Michx. - pakisandro
*****Sarcococca* Lindl. - sarkokoko
*****Styloceras* Kunth ex A. Juss. - stilocero

## Bildaro 

dosiero:Illustration_Buxus_sempervirens0.jpg|ordinara bukso (*Buxus sempervirens*)
dosiero:Buxus sempervirens C.jpg|ordinara bukso (*Buxus sempervirens*)
dosiero:Buxus sempervirens IP1204022.JPG|ordinara bukso (*Buxus sempervirens*)

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Buksaloj
Burgo Haineck

eta|Fiera ruino Haineck supre de Nazza, Turingio
**Burgo Haineck** () estas ruino supre de la komunumo Nazza, Germanio.

## Historio kaj priskribo 
La alta burgo konstruitis en la jaro 1392 laŭ komisio de la turingia landgrafo Balthasar kiel parto de la ĉelandlima fortikaĵaro kontraŭ la ĉefepiskopo majenca kaj la libera regna urbo Mühlhausen. Temis pri ŝtata burgo kaj centra punkto de la defendolinio de laŭ Fusberg-monto de kiu ĝis hodiaŭ konservitis multaj spuroj. Sekve Haineck nombriĝas inter la pli junaj burgaj kompleksoj de Turingio. Ĝiaj konstruformoj estas karakterizaj por la transirperiodo postgotika. Tio rimarkatas pro la kvinangula formo de la komplekso, de la tabultego de la muroj kaj de la pozicio de ambaŭ flankaj turoj. La burgo administritis fare de landgrafaj voktoj. Surlokaj nobelaj familioj (ekz. de Wangenheim, de Harstall, de Creuzburg, de Hopffgarten) komisiitis per tiu ĉi tasko. Meze de la 15-a jarcento oni planis instali - krom la Administradujo Creuzburg - similan sidejon en Haineck. Sed tio nur parte realiĝis. Ĝis 1485 posedis la tuton la dukoj de Gotao.

En 1503 respektive 1513 ekfeudmastris surloke la dinastianoj de Hopffgarten el Mulverstedt, kio daŭris ĝis ĉirkaŭ 1830. Sed tiam Haineck jam de longe estis ruino. Jam ĉirkaŭ 1550 la loĝantoj kavaliraj forlasis ĝin por translokiĝi al multe pli komforta kastelo trabfakaĵa en Nazza (la restaĵoj videblas ĝis nun ĉe la Gastejo Zur Haineck). Dum la Tridekjara milito la burgo gravis kiel rifuĝejo. Poste aŭditis diversaj onidiroj kaj legendoj pri tezoroj kaŝitaj fare de nanoj. Ŝtono starigita ĉe la piedo de la malnova juĝejo Lotzengrund memorigas pri al bruligo de sorĉistinoj. Kaŝis sin en la burgo ankaŭ la ŝtelisto Florian Henning el Heldrastein.

Pri la nova vizitebleco de la burgo zorgis post la Turniĝo kaj amikara societo kaj la komunumo Nazza mem.

## Literaturo 
* Thomas Bienert: *Mittelalterliche Burgen in Thüringen. 430 Burgen, Burgruinen und Burgstätten.* Wartberg-Verlag, Gudensberg-Gleichen 2000, ISBN 3-86134-631-1, p. 331-332
* Michael Köhler: *Thüringer Burgen und befestigte vor- und frühgeschichtliche Wohnplätze.* Jenzig-Verlag Köhler, Jena 2003, ISBN 3-910141-43-9, p. 123-124
* Rainer Lämmerhirt: *600 Jahre Burg Haineck. Geschichtlicher Überblick und bauliche Besonderheiten einer beinahe vergessenen thüringischen Burg. Zum Jubiläum 1992.* Gemeindeverwaltung, Nazza 1991

## Eksteraj ligiloj 
* Prie ĉe pormigranta retpaĝaro *hainichswanderer.de* 
* Prie sur la komunumo-retpaĝaro oficiala

Haineck
Haineck
Andor Erős

**Andor Erős** [erOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Erős Andor** estis hungara pentristo, grafikisto. Lia origina familia nomo estis *Erbstein*.

Andor Erbstein https://www.biralat.hu/muveszek/eros_andor.465.html naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis en 1917 (laŭ alia informo en 1915 en Supra Hungarujo).

## Biografio 
Andor Erős devenis el juda familio. Li akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo en 1912. Dum la studentaj jaroj somere li studvojaĝis al Munkeno kaj Parizo. Lia plej grava instruisto estis Károly Ferenczy. Post la diplomo li tuj pentradis en Artistkolonio (Nagybánya), ekde aŭtuno en Artistkolonio (Kecskemét). Liaj grafikaĵoj aperis en revuo. Dum la 1-a mondmilito li vundiĝis, poste mortis.

## Elektitaj ekspozicioj 
* debuto en 1912
* Kecskemét (1913)
* Arthalo Budapeŝto (1914)
* Budapeŝto (1917, postmorta)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Nuba pejzaĝo (vidu la 1-an bildon!)
* Parko (1912) (vidu la 2-an bildon!)
* Kecskemét (1913) (vidu la 3-an bildon!)
* Tombejo de Kecskemét (1913) (vidu la 4-an bildon!)
* Pentristo en la parko (1914)
* Monteta pejzaĝo
* Montara pejzaĝo
* Memportreto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Erős Andor Felhős táj.jpg|Nuba pejzaĝo
Erős, Andor - Park (1912).jpg|Parko
Erős, Andor - Kecskemét (1913).jpg|Kecskemét
Erős Andor Kecskeméti temető (1913).jpg|Tombejo de Kecskemét

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Zoltán E. Szabó

**Zoltán E. Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **E. Szabó Zoltán** estas hungara altlerneja instruisto, pentristo.

Zoltán E. Szabó http://www.csabatv.hu/taxonomy/term/306  naskiĝis la  en Gyula.

## Biografio 
Zoltán E. Szabó frekventis gimnazion en Szeghalom, poste li akiris pedagogian diplomon en altlernejo de Szarvas, plian pedagogian diplomon en Pedagogia Altlernejo de Szeged en 1961, fine pli valoran pedagogian diplomon en Scienca Universitato de Szeged. Lia plej menciinda instruisto estis László Vinkler. En 1961 li ekinstruis en Orosháza, post 2 jaroj li estis asistanto en Pedagogia Altlernejo de Szeged. Inter 1967 kaj 1986 li instruis en Pedagogia Altlernejo de Kaposvár. Li doktoriĝis en 1974 en Scienca Universitato Loránd Eötvös, samloke li ekhavis sciencan gradon PhD en 1999. Ekde 1986 li ekinstruis en Altlernejo de Békéscsaba, sed li ankaŭ komencis pentradi. Li ofte studvojaĝis kaj ekspoziciis.

## Ekspozicioj 
En Békéscsaba, Budapeŝto, Gyula, Szeghalom, Szombathely, Rumanio, Serbio, Slovakio, Portugalio, Anglio, Usono.

## Elektitaj pentraĵoj 
* vidu la bildojn!

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A tanítóképző főiskola* (1982)
* *A fogalomtérkép és a rendezett fa* (1996)
* *Tanítóképzés Magyarországon (tanulságok, problémák, fejlesztési lehetőségek)* (disertaĵo, 1998)

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun bildoj

A természet apró csodái.jpg|
Derengő múlt.jpg|
Dimbes-dombos táj.jpg|
Ébredés.jpg|
Gyermekkori kisszék.jpg|
Kati virágot szed.jpg|
Mesél a természet.jpg|
Múltidéző.jpg|
Nyár.jpg|
Örökös mozgásban.jpg|
Selyem utca.jpg|
Táj-kompozíció.jpg|
Vénasszonyok nyara.jpg|
Vízi világ.jpg|

Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Natura rezervejo lago de Posta Fibreno

eta|300px|
La **regiona natura rezervejo lago de Posta Fibreno** () estas unu el la regionaj naturaj rezervoj establitaj de la regiono Latio de Italio kaj estas administrata kunlabore kun la administrado de la urba komunumo Posta Fibreno kadre de la provinco Frosinone. Ĝi estas fama pro la fakto kaŝi en la kana vegetaĵaro aŭtentikan flosantan insulon, jam menciita de la historiisto Plinio la Maljuna en sia verkaĵo *Natura historio*  La teritorio konsideratas inter la plej taŭgaj lokoj por birdumo en Eŭropo.

## Referencoj 
Kategorio:Naciaj parkoj de Italio
Kategorio:Provinco Frosinone
33347 Maryzhu

'*33347 *Maryzhu'''* estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Mary Zhu*, finalistinon de la *Regeneron Science Talent Search* de 2017, kaj kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2016 pro sia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Ŝi estis lernantino ĉe la *Nashua High School South'' de Nashua (Nov-Hampŝiro).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Salejo de Margerita de Savojo

La natura rezervo *Salejo de Margerita de Savojo*, itale *riserva naturale Salina di Margherita di Savoia*, estas natura areo protektita, establita en 1977, en la samnoma komunumo Margherita di Savoia de la regiono Apulio en Italio.

La salejo okupas areon de 3 871 hektaroj en la provinco Barleto-Andrio-Trano. Ĝis 2009 la rezervo apartenis al la najbara provinco Foggia. Ĝi ĉirkaŭas du aliajn protektatajn areojn: la naturan rezervon *Il Monte* kaj la naturan rezervon *Masseria Combattenti*.

[eta|maldekstra|300ra|[ruĝa flamengo|ruĝaj flamengoj kiel tiuj de la salejo]]
La teritorio konsideratas inter la plej taŭgaj lokoj por birdumo en Eŭropo. Aparte multas flamengoj, specipe ruĝaj flamengoj.

## Eksteraj ligiloj 
* plurlingvaj informoj pri la protektejo en la retejo *dauniatur.it* kun pluraj fotaj impresoj jen interalie 15ra angle , 15ra arabe , 15ra ĉine , 15ra france , 15ra germane , 15ra greke , 15ra hebree , 15ra hispane , 15ra itale , 15ra japane , 15ra koree , 15ra nederlande , 15ra pole , 15ra portugale  kaj 15ra ruse .

## Referencoj 
Kategorio:Naciaj parkoj de Italio
Kategorio:Provinco Barleto-Andrio-Trano
Listo de famuloj naskiĝintaj en Gyula

Jen listo de famuloj, kiuj naskiĝis en Gyula:

## A 
* Gyula Aranyossy, aktoro

## B 
* Béla Bajnok, skulptisto
* Ödön Barla-Szabó, ekonomikisto
* Zoltán Bay, fizikisto
* Pál Benedek (hidrologo)
* Bella Bordy, baletisto
* Imre Bródy, inventisto

## D 
* Bence Dombvári, kajakisto
* Mátyás Domokos, kritikisto

## E 
* Zoltán E. Szabó, pentristo
 
## F 
* István Fáry, matematikisto

## G 
* Jenő Gergely (psikologo)
* Emil Grábner, agronomo
* Csekka Gyebnár, aktoro
* Erzsébet Gyöngyössy, aktoro
* Zoltán Györgydeák, kemiisto

## H 
* Sándor Halmágyi (aktoro)

## J 
* Attila Jeszenszky, apotekisto
* Ferenc Joachim, pentristo

## K 
* Andor Kertész, matematikisto
* Géza Kilényi, juĝisto
* Anna Kiss, poeto
* Ilona Kökény, aktoro
* Alajos Komáromy, aktoro
* Edit Kőszegi, reĝisoro
* László Krasznahorkai, verkisto

## L 
* Árpád Lázár, altlerneja instruisto
* Miklós Lukács, dirigento
* Gábor Lusztig, patologo

## N 
* Zoltán Zsolt Nagy, kuracisto

## P 
* Tamás Pál, dirigento
* Pál Pepó, ministro
* István Polónyi, inĝeniero

## R 
* Mihály Racsmány, psikologo
* Dénes Rónai, fotisto
* Hermin Rónai, aktoro

## S 
* János Sarkadi Kiss, aktoro
* Szabolcs Szabó, geografo
* Janka Szabóné Nogáll, verkisto
* Sándor Szathmári, esperantisto
* Aladár Székely, fotisto
* István Székely, juristo
* Ilona Szeverényi, zimbalonisto
* Márton Szilágyi, literaturisto
* István Szórády, kuracisto

## T 
* József Takáts (kritikisto)
* Pál Tar, bankisto
* Andor Tarnai, literaturhistoriisto
* Lajos Terényi (ĉefdepartementestro)

## U 
* Gábor Ugrin, korusestro

## V 
* Mihály Vadas, reĝisoro
* Margit Vágóné Berzsenyi, aktoro
* Vilmos Varjú, atleto

## Fontoj 
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis.

famuloj naskiĝintaj en Gyula
Kategorio:Gyula
Jan Zumbach

**Jan Zumbach**, pseŭdonomo *Kaczor Donald*, *Johan* (naskiĝis la 14-an de aprilo 1915 en Ursynów (nun kvartalo de Varsovio), mortis la 3-an de januaro 1986 en Parizo) – diplomita subkolonelo, piloto de Pola Soldataro, subkolonelo (angle: Wing Commander) de la brita aerarmeo, ĉasaviadilista militpiloto de la polaj armitaj fortoj en okcidento.

## Infaneco, juneco, militista kariero kaj eksplodo de la milito 
Li estis nepo de svisa enmigrinto kaj filo de Eugeniusz, kiu posedis duoblan civitanecon: polan kaj svisan. Li mem posedis la svisan civitanecon. En la jaroj 1922-1935 loĝis en Bobrowo apud Brodnica, kie lia patro ricevis bienon post Hakata (germana naciisma organizaĵo). La patrino devenis de ĉirkaŭaĵoj de Płock, el malnova bienula familio. En 1935 li finis la gimnazion en Płock. En 1936 Jan Zumbach eniris kiel volontulo al aviado kaj soldatservo, farante trompon, ĉar al la armeo povis eniri nur personoj kun la pola civitaneco. Kiel pruvon de identeco montris legitimaĵon, kiu ne informis pri civitaneco. En 1938 finis Lernejon de la Substandardistoj de Aviado en Dęblin, estis avancita al subleŭtenanto-piloto. Antaŭ la dua mondmilito servis en la 111-a skadro de ĉasaviadiloj. Pro kolizio kun aŭtomobilo, kiu dismetis prilumaĵon por noktaj flugoj, ĉe malsuprenteriĝo en majo 1939, trafis al malsanulejo, kaj trapasis resanigadon. Post eksplodo de la milito ne sukcesis trovi sian unuon kaj la 17-an de septembro trairis de Pollando al Rumanio. Poste tra Bejruto li atingis per mara vojo Francion.

## Verkado 
* Zumbach Jan, *Ostatnia walka: Moje życie jako lotnika, przemytnika i poszukiwacza przygód* (La lasta batalo. Mia vivo kiel piloto, kontrabandisto kaj aventuristo), Oficyna Wydawnicza Echo, Espadon Publishing Sp. z o.o., Varsovio 2007, p. 299, ​ISBN 978-83-60786-16-1​

## Bibliografio 
* Mateusz Zieliński, *Pies wojny z dywizjonu 303* (Milita hundo el la skadro 303), "Gazeta Wyborcza", la 28-an de majo 2012

## Eksteraj ligiloj 
* Biografia i lista zestrzeleń Jana Zumbacha Biografio kaj la listo de pafalterigoj

Kategorio:Polaj pilotoj‎
Kategorio:Svisaj pilotoj
Kategorio:Britaj pilotoj
Kategorio:Kontrabandistoj
Kategorio:Polaj dungosoldatoj
Kategorio:Britaj oficiroj
Kategorio:Polaj oficiroj
Kategorio:Polaj militkaptitoj
Kategorio:Pilotoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Homoj de la Niĝeria Enlanda Milito
Kategorio:Germandevenaj poloj
Kategorio:Varsovianoj
Broome

**Broome** proksimuma prononco -  - estas marborda, perlojnkapta kaj turisma urbo de Okcidenta Aŭstralio. Ĝi situas en la regiono de Kimberley, 2240 kilometrojn norde de Perth *(Perth)*. La urba loĝantaro estis proksimume 16 000 ĉe la aŭstralia censo de 2016, kaj kreskas ĝis pli ol 45 000 monate dum la turisma sezono. 

Loka natura rezervejo konsideratas inter la plej taŭgaj lokoj por birdumo en Oceanio, por vidi rabobirdojn kaj la koloniojn de riverbirdoj.

Kategorio:Havenurboj de Aŭstralio
Kategorio:Urboj de Okcidenta Aŭstralio
Kategorio:Banlokoj
Kategorio:Aperis en 1883
Imposta fraŭdo

La **imposta fraŭdo** aŭ **imposta evitado**, konata ankaŭ kiel **fiska fraŭdo**, estas la kontraŭleĝa aktivaĵo en kiu eniras personoj aŭ entreprenoj kiam ili kaŝas havaĵojn aŭ enspezojn al la impostaj aŭtoritatoj, aŭ trovalorigas la konceptojn por dedukti pagojn, cele al pago de malpli da impostoj ol tiuj kiuj laŭjure devas esti pagitaj.

Kiam oni superas certan monkvanton, oni konsideras ke temas pri fiska krimo, kiu povas esti punita per nuligo de libereco, dum la fraŭdoj de malpli monkvanto estas traktitaj kiel administracia manko, kio estas punita per simpla monpuno.

## Vidu ankaŭ
* Fraŭdo
* Imposto
* Impostparadizo
* Korupto

Kategorio:Fiska juro
Kategorio:Financaj krimoj
Kategorio:Fraŭdo
Sveda Filminstituto

La **Sveda Filminstituto** () estis fondita en 1963 por subteni kaj disvolvigi la svedan kinindustrion. La instituto havas sidejon en la konstruaĵo *Filmhuset* en Gärdet, Östermalm, en Stokholmo. La konstruaĵo, finkompletigita en 1970, estis desegnita de la arkitekto Peter Celsing.

## Eksteraj ligiloj 
* Sveda Filminstituto

Kategorio:Svedaj firmaoj
Kategorio:Sveda kino
Rambouillet (stacidomo)

**Rambouillet** estas franca stacidomo sur linio Paris-Montparnasse - Brest, situanta en komunumo Rambouillet, en departemento Yvelines, regiono Francilio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj TER Centro-Valo de Luaro kaj trajnoj de linio N de Transilien.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-Montparnasse - Brest (420000).

## Interkonektoj 
*  Transdev Rambouillet 01 04 05 08 10 11 12 20 24 30 79 89
*  Rbus A B C D E
*  SAVAC 39.003 39.203 39.303 Bel Air
*  Transdev Houdan 60
*  Rambouillet
*  N145

## Vidu ankaŭ 
* Transilien
* Transilien N
* Stacidomoj de Transilien
* Rambouillet

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Transilien N
Kategorio:Fervojaj stacioj en Yvelines
Kategorio:Rambouillet
Gábor Gábriel Farkas

**Gábor Gábriel Farkas** [farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas Gábor Gábriel** estas hungara muzikalkantisto, pentristo.

Gábor Gábriel Farkas https://hu.wikipedia.org/wiki/Farkas_G%C3%A1bor_G%C3%A1briel naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gábor Gábriel Farkas frekventis gimnazion en Zirc, kun la abituriento li akiris ankaŭ diplometon pri reĝisorado. Li ankaŭ kantadis kaj pianludis. Li akiris diplomon en Hungara Belarta Universitato en 2000. Post la diplomo li debutis kun sukcesoj en signifa amuzejo. En la sama loko li pentradis grandan murpentraĵon. En la sekvaj jaroj li havis muzikalajn rolojn kaj li ankaŭ pentradis. Li ricevis kelkajn premiojn.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Pécs (2009)
* Budapeŝto (2010)
* Parizo (2013)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Moulin Panno
* Ikarusz

## Elektitaj roloj 
* Roman Polanski: *Vámpírok bálja* - Koukol
* Tim Rice - Andrew Lloyd Webber: *Jesus Christ Superstar* - Herodes

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva intervjuo kun foto 

Kategorio:Hungaraj muzikalkantistoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
33376 Medi

'*33376 *Medi''''' estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la itala astronomo Vittorio Goretti elde ties Observatorio de Pianoro, proksime de Bolonjo, Italio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala fizikisto Enrico Medi (1911–1974), kiu studis sub Fermi, tenis postenojn ĉe la universitatoj de Palermo kaj Romo, estis direktoro de la Nacia Instituto de Terfiziko kaj Vulkanologio, vicprezidento de EKAE kaj granda populariginto de la scienca kono profit'al la homaro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Vittorio Goretti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
33346 Sabinedevieilhe

'*33346 *Sabinedevieilhe'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la suprenirantan francan sopraninon Sabine Devieilhe. Ŝi diplomoĝis kun unua premio ĉe la Nacia supera konservatorio de muziko kaj danco de Parizo en 2011 kaj triumfis en *Lakmé'' ĉe la Komika-Opero en 2014.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Salvator-Preĝejo (Nagykapornak)

La **Salvator-Preĝejo** kun abatejo estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nagykapornak.

## Historio 
La monaĥejo fondiĝis en nekonata tempo, kelkaj opinias, ke tio okazis en mezo de la 12-a jarcento. La monaĥejo estis signifa en Hungara reĝlando, la konstruaĵo mem estis ankaŭ arĥivo, la kirko havis 3 navojn. Benediktanoj vivis en la monaĥejo. El tiu tempo restis ekzemple fenestro. Antaŭ dominado de turkoj la monaĥejo-preĝejo estis trakonstruita al burgo. La turkoj sieĝis ĝin en 1546, fine okupis kaj detruis ĝin en 1664. Poste nur franciskanoj kaj jezuitoj okupiĝis pri la katolikoj. La preĝejo estis rekonstruita inter 1734 kaj 1779 laŭ baroko, sed restis la ĉefnavo, ambaŭ flankonavoj malaperis. Inter 1720-1725 ĉi tie estis nur filio, la paroĥo refondiĝis en 1735, inter 1911-1950 la jezuitoj servis. En 1862 interna, post 2 jardekoj ekstera renoviĝo okazis. La orgeno ekfunkciis en 1889.

## Konstruaĵoj 
### Kirko 
La kirko formas unuon sur pinto de monteto. La fasado estas simetria, flanke po unu turoj altiĝas. 3 niĉoj ornamas la fasadon, en la niĉoj situas statuoj pri Sankta Petro, Sankta Paŭlo kaj Pieta. La aktuala enirejo funkcias ĉe la navo. La absido estas duonronda, ankaŭ sakristio aliĝas al la navo. Interne la murpentraĵoj estis pentritaj en 1800. 

### Monaĥejo 
Ambaŭ aloj de la monaĥejo aliĝas al la preĝejo. La aloj estas parte unuetaĝaj, parte teretaĝaj. Dum la socialismo gemaljunuloj loĝis en la monaĥejo.
eta|Kirko kaj parto de abatejo
## Fontoj 
* hungare
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare
* hungare kun fotoj
eta|maldekstre|Aerfoto

Nagykapornak
Nagykapornak
Nagykapornak
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de la Savinto
Géza Faragó

**Géza Faragó,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Faragó Géza** estis hungara pentristo, grafikisto, afiŝisto, karikaturisto, dekoraciisto.
eta|Géza Faragó: Fino de la milito (ĉ. 1918) (kvazaŭ memportreto)
Géza Faragó http://www.mek.sk/04000/04093/html/szocikk/11335.htm  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Géza Faragó devenis el juda familio. Jam dum la gimnaziaj jaroj li desegnadis, post la abituriento li laboris en diversaj laborejoj en sia naskiĝurbo, En 1897 li vojaĝis al Parizo, kie li laboris por vivteni sin kaj ankaŭ lernis pentradon. Hejmenveninta inter 1902-1904 li pentradis en Artistkolonio (Szolnok), poste en Artistkolonio (Kecskemét). Post jaroj li revenis al Budapeŝto, kie li estis teatra dekoraciisto, sed li kreis ankaŭ sukcesajn afiŝojn. Plej longe (15 jarojn) li estis dekoraciisto en Operetoteatro (Budapeŝto).

## Elektitaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1900, 1910, 1923, 1928)
* Arthalo Budapeŝto (1905)
* Berlino (1914)

## Elektitaj pentraĵoj, afiŝoj 
* Fino de la milito (ĉ. 1918) (kvazaŭ memportreto, vidu la supren bildon!)
* Inter floroj (1911, vidu la 1-an suban bildon!)
* Perdita paradizo (1903, vidu la 2-an suban bildon!))
* La simbolisto (1908, vidu la 3-an suban bildon!))
* Akcepto (ĉ. 1910, vidu la 4-an suban bildon!))
* Svelta virino kun kato (1913, vidu la 5-an suban bildon!))
* Afiŝo pri Holzer (1902, vidu la 6-an suban bildon!))
* Invito al balo (ĉ. 1910, vidu la 7-an suban bildon!))
* Afiŝo pri vestovendejo Gólya (=cikonio) (ĉ. 1910, vidu la 8-an suban bildon!))
* Afiŝo pri Nakiri (vidu la 9-an suban bildon!)
* Afiŝo pri ĉampanjo Törley (1909)
* Juna fraŭlino kun kakatuedo
* Afiŝo pri Tungsram
* Mateno

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo 
* hungarlingva biografio kun bildoj 
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio 

Faragó, Géza - Among Flowers (1911).jpg|Inter floroj (1911)
Faragó, Géza - Paradise Lost (1903).jpg|Perdita paradizo (1903)
Faragó, Géza - The Symbolist (1908).jpg|La simbolisto (1908)
Faragó, Géza - Reception (ca 1910).jpg|Akcepto (ĉ. 1910)
Faragó, Géza - Slim Woman with a Cat (1913).jpg|Svelta virino kun kato (1913)
Faragó, Géza - Poster for the Holzer Fashion Store (1902).jpg|Afiŝo pri Holzer (1902)
Géza Faragó poster c. 1910.jpg|Invito al balo (ĉ. 1910)
Géza Faragó plakát Gólya áruház.jpg|Afiŝo pri vestovendejo Gólya (ĉ. 1910)
Faragó, Géza - Nakiri.jpg|Afiŝo pri Nakiri

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj afiŝistoj
Kategorio:Hungaraj karikaturistoj
Kategorio:Hungaraj dekoraciistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
La sinjorino kun kamelioj

[eta|dekstre|250px|[Sarah Bernhardt en la rolo de Marguerite Gautier (1882).]]
***La sinjorino kun kamelioj***, , (konata en Anglalingvio kiel *Camille*) estas romano de Alexandre Dumas, filo, unuafoje publikigita en 1848, kaj sekve adaptita de Dumas por la teatro. En tiu teatraĵo, la floro de kamelio estas la simbolo de seksa disponebleco de korteganino (Damo). *La Dame aux camélias* estis premierita en la *Théâtre du Vaudeville* (Teatro pri Vodevilo) en Parizo, Francio, la 2an de februaro 1852. La teatraĵo estis tuja sukceso, kaj Giuseppe Verdi tuj metis la historion en muzikon. Lia verko iĝis en 1853 la opero *La Traviata*, kun la ina protagonisto, Marguerite Gautier, renomita kiel Violetta Valéry.

En la angla-parolanta mondo, *La Dame aux camélias* iĝis konata kiel *Camille* kaj almenaŭ 16 versioj estis luditaj nur en la teatroj de Broadway. La ĉefa rolulino estas Marguerite Gautier, kiu estis bazita sur la persono de Marie Duplessis, nome amantino en la reala vivo de la aŭtoro Dumas, filo.

## En Esperanto aperis 
* La sinjorino kun kamelioj : proza dramo en 5 aktoj / de Aleksandro Dumas. El franca originalo trad. Edmund Sî - Wien, 1930. - 87 folioj

## Notoj 
Kategorio:Libroj adaptitaj al kino
Kategorio:1848
Kategorio:Teatraĵoj
Kategorio:Franclingvaj romanoj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo
Kategorio:Tuberkulozo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Parizo en romanoj
Kategorio:Fikciaj francoj
Kategorio:Fikciaj amoristinoj
Bismarck-turo (Tecklenburg)

La **Bismarck-turo** en Tecklenburg estas 18&nbsp;m alta belvedero konstruita de 1908 ĝis 1909 en la okcidenta parto de la urbo sur kresto de la Teŭtoburga arbaro. Ĝi nomiĝis laū Otto von Bismarck.

## Konstrua historio 
Antaŭ la turo tie situis ventmuelejo, kiu estis konstruita en 1851 sur la *Windmühlenberg* (ventmueleja monto), sed en 1906 post fulmotrafo ĝi forbrulis. La restinta muelejostumpo estis en 1908 akirita de la Bismarck-unuiĝo kaj uzita por la konstruo de la nuna turo.

## Retejo 
* Bismarckturm Tecklenburg  je bismarcktuerme.de

Tecklenburg
Tecklenburg
Tecklenburg
Kategorio:Belvederoj en Germanio
Henning Mankell

**Henning Georg MANKELL** (sveda prononco: [²hɛnːɪŋ ˈmaŋkɛl]; 3a de Februaro 1948 – 5a de Oktobro 2015) estis sveda verkisto de krimfikcio, porinfana literaturo, kaj dramaturgo, plej bone konata pro serio de enigmaj romanoj en kiuj stelrolas lia plej notinda kreaĵo, Inspektisto Kurt Wallander. Li verkis ankaŭ nombron de teatraĵoj kaj scenaroj por televido.

Li estas maldekstra socia kritikisto kaj aktivulo. En siaj libroj kaj teatraĵoj li konstante fokusas al temoj de socia malegaleco kaj maljustecoj kaj en Svedio kaj eksterlande. En 2010, Mankell estis surŝipe en la ŝiparo por la libereco de la Gaza Sektoro kiu estis atakita de armeanoj de Israelo. Li estis sub ferdeko kiam ok aŭ naŭ personoj estis pafitaj.

Mankell kundividis sian tempon inter Svedio kaj landoj en Afriko, ĉefe Mozambiko kie li fondis teatron. Li faris konsiderindajn donacojn al bonfaraj organizoj, ĉefe konektitaj kun Afriko.

## Verkoj 
### Enigmaj romanoj 
#### Serio Wallander 
* Mördare utan ansikte (1991)
* Hundarna i Riga (1992)
* Den vita lejoninnan (1993)
* Mannen som log (1994)
* Villospår (1995) Gold Dagger 2001
* Fotografens död (1996)
* Den femte kvinnan (1996)
* Steget efter (1997)
* Brandvägg (1998)
* Pyramiden (1999)
* Mannen på stranden (2000)
* Handen (2004)
* Den orolige mannen (2009)

#### Linda Wallander 
* Innan frosten (2002)

#### Aliaj krimromanoj 
* Danslärarens återkomst (2000)
* Kennedys hjärna (2005)
* Kinesen (2007)

### Aliaj fikcioj 
* Vettvillingen (1977)
* Fångvårdskolonin som försvann (1979)
* Dödsbrickan (1980)
* En seglares död (1981)
* Daisy Sisters (1982)
* Sagan om Isidor (1984)
* Leopardens öga (1990)
* Comédia infantil (1995)
* Vindens son (2000)
* Tea-Bag (2001)
* Djup (2004)
* Italienska skor (2006)
* Minnet av en smutsig ängel (2011)
* Svenska gummistövlar (2015)

### Eseoj 
* Kvicksand (2014) parte memoro, parte esearo

### Porinfana literaturo 
#### Serio Sofia 
* Eldens hemlighet, 1995
* Eldens gåta, 2001
* Eldens vrede, 2005

#### Serio Joel Gustafsson 
* Hunden som sprang mot en stjärna – 1990
* Skuggorna växer i skymningen – 1991
* Pojken som sov med snö i sin säng – 1996
* Resan till världens ände – 1998)

#### Aliaj 
* The Cat Who Liked Rain – 2007

## Notoj 
Kategorio:Svedlingvaj verkistoj
Kategorio:Svedaj komunistoj
Kategorio:Svedaj dramistoj
Kategorio:Svedaj homrajtaj aktivuloj
Kategorio:Svedaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Stokholmanoj
Georges Clairin

**Georges Jules Victor CLAIRIN** (11a de Septembro 1843, Parizo – Pouldu, Clohars-Carnoët 2a de Septembro 1919) estis franca orientalista pentristo kaj ilustristo. Li estis influta de la islama arkitekturo de Maŭroj, kaj vizitis Nordafrikon multajn fojojn, partikulare en Maroko kaj Egiptio. En Parizo li faris la vivon de socialtulo, kaj amikiĝis kun la alloga aktorino Sarah Bernhardt, kiu iĝis lia amikino dum 50 jaroj, kaj li estas ankoraŭ plej bone konata pro siaj portretoj neformalaj kaj intimecaj de la aktorino.

[eta|maldekstra|Georges Clairin: [Sarah Bernhardt, oleo sur kanvaso, 1876.]]

## Notoj 
Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Francaj portretistoj
Kategorio:Francaj pejzaĝistoj
Kategorio:Francaj ilustristoj
Pablo Iglesias

**Pablo Iglesias** estas la nomo de jenaj homoj:
*Pablo Iglesias Posse (1850-1925), estis hispana socialista politikisto, fondinto de la Hispana Socialista Partio kaj la sindikato Ĝenerala Unuiĝo de Laboristoj (UGT).
*Pablo Iglesias Turrión (1978-), estas hispana politikisto, ĝenerala sekretario de Podemos.
33377 Večerníček

'*33377 *Večerníček'''* estas tre malgranda tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov (Prago-oriento, Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al Večerníček, desegnofilma rolulo akompanata de muziko, kiu, ĉe la Ĉeĥia Televido, invitas infanojn, ke ili rigardu ĉiuvesperan rakonton antaŭ enlitiĝi. Inĝenie pentita de Radek Pilař kun la voĉo de *Michal Citavý'' kaj muziko de Ladislav Simon, tiu rolulo fariĝis vera fenomeno amata de plejparto de la ĉeĥaj infanoj de 1965.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Večerníček
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
István Farkas (pentristo)

**István Farkas** [iŝtvAn farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas István** estis hungara pentristo, eldonisto. Lia origina familia nomo estis *Wolfner*.

István Wolfner https://www.arcanum.hu/en/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-eletrajzi-lexikon-7428D/f-7547C/farkas-istvan-7550F/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis en julio de 1944 en Aŭŝvico (Nazia Germanio, nuntempa Oświęcim en Pollando).
eta|maldekstre|Memortabulo pri István Farkas

## Biografio 
eta|Eldonejo de István Farkas
István Farkas devenis el juda familio. Li aĝis 15, kiam li komencis lerni pentradon de László Mednyánszky. Post la abituriento li kelkfoje lernis en Artistkolonio (Nagybánya), ankaŭ en Reĝa Belarta Altlernejo (1908), en Munkeno (1910), Parizo (1912-1914). Dum la 1-a mondmilito li estis soldato, poste militkaptito. Inter 1925 kaj 1932 li vivis en Parizo, poste li hejmenvenis kaj transprenis la hereditan eldonejon, sed li ankaŭ daŭre pentradis. Li estis ankaŭ artaĵkolektisto kaj mecenato. Lia pentraĵo estis premiita en 1938. Dum la nazia erao li estis deportita al Aŭŝvico, kie li mortis. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1924, 1932, 1936, 1937, 1941, 1943, 1947, 1978)
* Parizo (1929, 1930, 1932, 1933)
* Székesfehérvár (1969)

## Elektitaj pentraĵoj 
* litografiaĵoj kiel ilustraĵoj de poemaro *Correspondances* (1928)
* Patrino ludanta kun infano (vidu la 1-an suban bildon!)
* Nigra virino (vidu la 2-an suban bildon!)
* Sur la monteto (vidu la 3-an suban bildon!)
* Ruĝa kaĝo (vidu la 4-an suban bildon!)
* Leganta viro (vidu la lastan suban bildon!)
* Madagascar (1927)
* *A szirakuzai bolond*
* *Kísértetek háza*
* Sétány (1934)
* Tengerparton (1937)
* Önarckép

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto
* memordomo en Szigliget (2002)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildoj 
* hungarlingva aprezo kun bildoj
* hungarlingva biografio kun foto kaj bildoj 
* hungarlingva biografio 

Farkas István - Mother playing with her child.jpg|Patrino ludanta kun infano
István Farkas - Black women.jpg|Nigra virino
István Farkas - On the hillside.jpg|Sur la monteto
István Farkas - Red cage.jpg|Ruĝa kaĝo
Farkas István - Reading man.jpg|Leganta viro

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj eldonistoj
Kategorio:Hungaraj mecenatoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
33379 Rohandalvi

'*33379 *Rohandalvi'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Rohan Dalvi*, finaliston de la *Regeneron Science Talent Search* de 2017,
scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo,
pro lia projekto pri kemio. Li estis lernanto ĉe la *Montgomery Blair High School'' en Silver Spring (Marilando).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Burgo Henneberg

**Burgo Henneberg** () estas fakte ruino troviĝanta en Henneberg (Turingio), Germanio. Prizorgas ĝin la *Fondaĵo Turingiaj Kasteloj kaj Ĝardenoj. eta|Kerno de la burgo

## Priskribo 
La rekte ĉe la landlimo inter Turingio kaj Bavario situanta kastelo estas la origina sidejo de la samnoma grafa dinastio (kiu estingiĝis en 1583). En 1096 grafo Gotebold unue prenis nomon laŭ tiu ĉi burgo. Elfosaĵoj en 2001, kiam trovitis turfundamentaj restaĵoj, montris tamen ke la burgo estis ekzistinta jam pli frue.

Ĝia grandeco montris la gravecon, ankaŭ ĝia komplika konstruado sur malfacila teritorio altebena. La familio tiamaniere fiere montris nombriĝi inter la plej gravaj dinastioj de Frankonio. Dum multaj generacioj ĝi estis enloĝata. Kiam la posedorajtoj je grandaj teritorio en hodiaŭa Malsupra Frankonio ĉesis, la burgo ne plu centris geografie (ekde ĉ. 1230). Post hereddivido de 1274 la burgoj en Schleusingen, Aschach kaj Römhild-Hartenburg ekis esti pli gravaj. Pli poste fariĝis eĉ rezidejaj centroj Schleusingen kaj Römhild.

En 1274 la origina burgo donitis al la Schleusingen-linianoj, la Römhildanoj posedis la duonon ekde 1393. Pro daŭraj kvereloj inter la bofratoj el ambaŭ linioj la burgo pli kaj pli malgravis. Pri la milita defendo responsis ekde la 13-a jarcento specialaj nobeloj vivantaj unue maldaŭre surburge, poste daŭre. La familioj Von der Kere kaj Von Wechmar ekzemple feŭdmastris dum jarcentoj. Ĉe estingiĝo familia en 1583 feŭdmastris ankoraŭ la familio Trott zu Stolz.

## Detruo kaj nuna stato 
En 1525, dum la Kamparanaj ribeloj, la burgo malkonstruitis, por esti rekonstruata poste je la grado necesa por komforta loĝado kaj administrado. Konservitis ĝis hodiaŭ la 14 metrojn alta belfrido, pluraj partoj de la ringomuro enhavanta ankaŭ la eksterajn vandojn de la loĝadsekcio, restoj de la ĉirkaŭfermejaj muroj kaj kelkaj aliaj ejaj maltutaĵoj. La cititaj turaj fundamentoj malkovritaj en la jaro 2001-a ne plu videblis.

## Vidu ankaŭ 
* Hennebergio

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝoj de Henneburg-klubo
* Prie sur la retpaĝaro de Stiftung Thüringer Schlösser und Gärten
* Bildodokumentado ampleksa ĉe *Thüringer-Landschaften.de''

Henneberg
Kategorio:Burgoruinoj en Germanio
Karageno

**Karageno ** estas kolektiva esprimo de grupo de longĉenaj karbonhidratoj, kiuj troviĝas en ruĝalgaj ĉeloj. Temas pri anjonaj hidrokoloidoj, kiuj malsamas laŭ ilia kemia strukturo. La diversaj tipoj malsamas en la procentaĵoj de galaktozo kaj 3,6-anhidrogalaktozo respektive nombro de la sulfatgrupoj. De komerca signifo estas κ-, ι- kaj λ-karagenoj.

## Farado 
[eta|[karagena musko (*Chondrus crispus*), specio de ruĝaj algoj por fari karageno]]

Por fari karagenon el ruĝaj algoj la algoj estas lavitaj kaj poste kuiritaj en alkala solvaĵo. Tiu proceso povas daŭri ĝis 48 horojn.

## Tipoj 
eta|strukturo de diversaj karagentipoj

Oni ĉefe bezonas κ-, ι- kaj λ-karagenon.

## Uzado 
En la nutraĵindustrio karageno estas bezonata kiel ĝeligilo por ŝveltigaj produktoj kaj en viandaj produktoj (ekzemple kolbaso), kaj kiel dikiĝa substanco en marmeladoj, bebonutraĵo, laktaj produktoj, glaciaĵoj kaj desertoj. Karageno ankaŭ estas uzata por forigi malklarecon en la vino.

En la EU karageno estas permesata kiel manĝaj aldonaĵoj kaj dikigaj aldonaĵoj kun la numeroj E 407. Karageno ankaŭ estas uzata en la kosmetika industrio (dentkremo). Laŭ la eŭropa bio-dekreto karageno estas uzata ankaŭ en bio-nutraĵoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Y. Uno, T. Omoto, Y. Goto, I. Asai, M. Nakamura, T. Maitani: *Molecular weight distribution of carrageenans studies by a combined gel permeation/inductively coupled plasma (GPC/ICP) method.* In: *Food Additives and Contaminants.* 18.2001, S. 763–772. London,

## Eksteraj ligiloj 
* Carrageen – Datenbank Zusatzstoffe 
* London South Bank University: Carrageenan  
* Opinion of the Scientific Committee on Food on Carrageenan  (PDF; 156 kB; angle)

Kategorio:Ĥemiaĵoj
Kategorio:Polisaĥaridoj
Kategorio:Algoj
Kategorio:Fibroj
Léon Gambetta

**Léon GAMBETTA** (naskiĝis  en Cahors, mortis  en Sèvres) estis franca politikisto respublikano. Membro de la registaro en 1870, ĉefo de la opozicio en la venontaj jaroj, estis unu el la ĉefaj politikistoj plej gravaj el la unuaj jaroj de la Tria Respubliko kaj ludis ŝlosilan rolon en la epoko de la respublika reĝimo en Francio post la falo de la Dua Imperio.

Li estis prezidanto de la Ĉambro de Deputitoj (1879-1881), poste Prezidanto de la Konsilio kaj ministro pri eksteraj aferoj de la 14a de novembro 1881 al la 30a de januaro 1882.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Benoît Yvert (dir.), Premiers ministres et présidents du Conseil. Histoire et dictionnaire raisonné des chefs du gouvernement en France (1815-2007), Paris, Perrin, 2007, 916 p.

## Vidu ankaŭ 
* Gambetta (metroo de Lillo)
* Gambetta (pariza metrostacio)

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri eksterlandaj aferoj de Francio
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj de Francio
Kategorio:Ĉefministroj de Francio
Kategorio:Italdevenaj francoj
Kategorio:Francaj respublikanoj
Kategorio:Francaj framasonoj
Kategorio:Homoj de la Francia-Prusia milito
Kategorio:Pariza komunumo
Kategorio:Entombigitoj en la tombejo Père-Lachaise
Kategorio:Entombigitoj en la Panteono de Parizo
Eugène Scribe

**Augustin Eugène SCRIBE** (en franca: [oɡystɛ̃ øʒɛn skʁib]; 24a de Decembro 1791 – 20a de Februaro 1861) estis franca dramaturgo kaj libretisto. Li estis konata pro la perfekteco de la tiel nomitaj "bone farita teatraĵo" (*pièce bien faite*), nome ĉefa piliero de la populara teatro dum ĉirkaŭ 100 jaroj, kaj kiel la libretisto de multaj el la plej sukcesaj grandaj operoj.

## Elekto de verkoj 
eta|150px|maldekstre|Scribe en la epoko verkadi *La Bataille de Dames*, 1851.
* 1826: *Bertrand et Suzette*; aŭ *Le Mariage de raison*
* 1833: *Bertrand et Raton*, aŭ ''L'art de conspirer*
* 1842: *Une Chaine*
* 1842: *Le Verre d'eau* (Glaso da akvo)
* 1849: *Adrienne Lecouvreur*, kun Legouvé
* 1851: *La Bataille de Dames''

Kategorio:Francaj dramistoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj baletaj libretistoj
Kategorio:Francaj operaj libretistoj
Kategorio:Membroj de la Franca Akademio
Kategorio:Honora Legio
Kategorio:Entombigitoj en la tombejo Père-Lachaise
Maskobalo

[eta|dekstra|Maskobalo ĉe la [Karnavalo de Venecio.]]
**Maskobalo** (aŭ france *bal masqué*) estas evento en kiu la partoprenantoj ĉeestas en kostumo vestante maskon. Malpli formalaj "kostumaj festoj" povas estis posteuloj de tiu tradicio. Maskobalo kutime enhavas muzikon kaj dancadon. Tiuj noktaj eventoj estas uzataj por distrado kaj celebrado.

## Vidu ankaŭ 
* Balo
* Danco
* Karnavalo
* Masko

## Notoj 
Kategorio:Dancoj
Jenő Feiks

**Jenő Feiks,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Feiks Jenő Pál Zoltán** estis hungara pentristo, grafikisto, karikaturisto. Lia edzino estis Margit Lánczy.

Jenő Feiks naskiĝis la  en Kaposvár, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Jenő Feiks devenis el juda familio. Li studis pentradon en Parizo, poste en Munkeno de Simon Hollósy. Li vizitis ankaŭ Artistkolonion de Nagybánya. Komence liaj karikaturoj aperis enlande, eĉ eksterlande, poste li ankaŭ pentradis kaj ekspoziciis. En 1926 li fondis privatan pentristan lernejon, kie instruis ekzemple Károly Kernstok, József Rippl-Rónai, Márk Vedres. Li edziĝis en 1917, eksedziĝis en 1934.

## Ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1902-1905)

## Elektitaj kreaĵoj 
* En atelioro (karikaturo, vidu la 1-an bildon!)
* Ĉevalkonkursejo (pentraĵo, vidu la 2-an bildon!)
* Virino kun hundo (pentraĵo, vidu la 3-an bildon!)
* Portreto pri Dániel Jób (vidu la 4-an bildon!)
* Bilardejo (1910, pentraĵo, vidu la 5-an bildon!)
* En teatrejo (pentraĵo, vidu la lastan bildon!)
* Portretoj pri Sándor Bródy kaj Gizi Bajor
* Trockij (1918, karikaturo)
* Társalgók (tuĉa grafikaĵo)

Feiks Atelier Scene.jpg|En atelioro
Feiks Horserace 1939.jpg|Ĉevalkonkursejo
Feiks Lady with a Dog 1914.jpg|Virino kun hundo
Feiks Portrait of Dániel Jób.jpg|Dániel Jób
Feiks Game Room 1910.jpg|Bilardejo
Feiks - In Theater.jpg|En teatrejo

## Referencoj 
## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj karikaturistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj