Konstancio la 3-a

**Konstancio la 3-a** aŭ **Flavius Constantius Augustus** estis dum mallonga tempo okcidenta romia imperiestro en 421 (inter la 8-a de februaro kaj la 2-a de septembro), gajninte la tronon per sia kapablo kiel generalo sub Honorio. Antaŭ 411 li atingis la rangon kiel "magister militum" ("militestro"), kaj en la sama jaro li subpremis la ribelon de la uzurpanto Konstanteno la 3-a. Konstancio daŭrigis gvidante kampanjojn kontraŭ diversaj barbaraj grupoj en Hispanio kaj Gaŭlio, reakirinte multon de ambaŭ por la Okcidenta Romia Imperio. Li edziĝis kun la fratino de Honorio, Galla Placidia, en 417, signo de lia ascendanta statuso, kaj estis proklamita kunimperiestro de Honorio la 8-an de februaro 421. Konstancio regis dum sep monatoj antaŭ ol morti la 2-an de septembro 421.
[eta|maldekstre|250px|Geedziĝo de Konstancio la 3-a kaj [Galla Placidia, pentrita de Giambattista Pittoni (1687–1767) .]]

[eta|maldekstre|300px|Romo detruita: En 412, Constancio la 3-a forpelis la visigotojn, estritaj de [Ataulfo, el Italio.]]

eta|dekstre|250px|En 415, la visigotoj ĵuris batali kune kun la romianoj, ĉu kiel oficialaj aliancanoj aŭ kiel vasalŝtato de la Romia Imperio.

[eta|maldekstre|300px|Konsula [diptiko de Konstancio la 3-a: Katedralo de Halberstadt.]]

[eta|dekstre|250px|Romiaj ambasadoroj antaŭ [Alariko la 1-a.]]

eta|maldekstre|300px|Konkero de Romo fare de la vandaloj.

## Vivo
### Frua vivo
Konstancio naskiĝis en Naissus, Moesia, (nuntempe en Serbio) de ilira origino. La nuntempa historiisto Olimpiodoro de Tebo (380-425) priskribis lin kiel "viron kun grandaj okuloj, longa kolo kaj larĝa kapo", malafablan kaj fermitan publike sed kapablan je "agrabla kaj sprita" konduto ĉe festoj. Konstancio servis kiel generalo sub Honorio, atingante la rangon de Magister militum (Majstro de la Soldatoj) antaŭ 411.

### Ribelo de Konstanteno la 3-a
En 411 Konstancio estis sendita de Honorio por subpremi la ribelon de Konstanteno la 3-a, kiu deklaris sin imperiestro en Britanio en 407. Konstancio poste kondukis siajn soldatojn al Arles, ĉefurbo kaj rezidejo de Konstanteno. Alveninte, li venkis la armeon de Geroncio (371-411), generalo kiu ribelis kontraŭ Konstanteno, antaŭ ol sieĝi la urbon.

Konstanteno rifuzis kapitulaci, esperante daŭri ĝis la reveno de sia generalo Edobiko, kiu kolektis trupojn en norda Gaŭlio. Kiam Edobiko revenis al Arles, li estis rapide venkita de Konstancio. Konstanteno baldaŭ poste perdis multon el la ceteraj fortoj, ĉar lia armeo, kiu gardis la Rejnon, elektis anstataŭe subteni la uzurpanton Jovino (362-413), devigante Konstantenon kapitulaci.

Malgraŭ la certigoj de Konstancio, ke Konstanteno povus sekure retiriĝi al klerikala ofico, Konstancio malliberigis lin, kaj plue senkapigis lin dum lia reveno al Raveno, en aŭgusto aŭ septembro 411. La ceteraj rivaloj de Honorio baldaŭ estis venkitaj, kun Geroncio sinmortigante en Hispanio, kaj Jovino estante venkita de Ataulfo, reĝo de la visigotoj. Malgraŭ tio, Honorio ne povis reakiri kontrolon de Britanio, nek iu ajn romano post li.

## La milito kontraŭ Herakliano
La nomumo de Konstanteno kiel ĉefkomandanto kondukis al milito en 412 kontraŭ la rivala generalo Herakliano, guberniestro de Afriko, kiu, kiel Konstanteno, faris bonajn servojn al imperiestro Honorio. Unue ribelinte kaj haltiginte la grenprovizojn al Italio, Herakliano surterigis invadan armeon proksime de Romo komence de marto 413. Konstancio venkis la ribelulojn en batalo ĉe Utriculum, kaj Herakliano fuĝis. Li poste estis kaptita kaj murdita.

## Kampanjoj
Konstancio iniciatis kampanjon kontraŭ la visigotoj en norda Hispanio en 416, blokante ilin por mortigi ilin pri malsato kaj devigi ilian submetiĝon. Baldaŭ poste, la visigota reĝo, Valja, kapitulacis al Romo; kontraŭ manĝaĵprovizoj, li konsentis redoni Gallan Placidian (la duonfratino de Honorio, kiu estis kaptita de Alariko ĉirkaŭ 410, kaj devigita edziniĝi kun Ataulfo, kiu tiam estis mortinta), kaj militi kontraŭ la vandaloj kaj aliaj barbaroj, kun kiuj la romianoj ankoraŭ konfliktis.

Ĉi tiu situacio ebligis al Konstancio fini la ribelon de Bagaŭde (409-417) en nordokcidenta Gaŭlio en 417. Li poste daŭrigis sian kampanjon kontraŭ diversaj tribaj grupoj kaj reakiris kontrolon de granda parto de Hispanio kaj Gaŭlio antaŭ 420.

## Imperiestro
Dum ĉi tiu periodo, generaloj ludis gravan rolon en certigado de la daŭra regado de la romiaj imperiestroj, precipe okcidentaj romiaj imperiestroj. La pozicio de Konstancio kiel "magister militum" kaj lia kapablo kiel komandanto permesis al li akiri grandegan influon super la Okcidenta Romia Imperio, kompareblan al la pli frua Stiliko. Pro ĉi tiu kialo, Honorio donis multajn honorojn al Konstancio, kiel ekzemple nomumi lin konsulo tri fojojn: en 414, kune kun Konstanto; en 417, kune kun Honorio; kaj en 420, kune kun Teodozio la 2-a.

Por plue certigi la lojalecon de Konstancio, Honorio aranĝis la fianĉiĝon de sia duonfratino, Galla Placidia, al Konstancio en 417. Poste, la 8-an de februaro 421, Honorio faris Konstancion kun-okcidenta imperiestro sub si mem. Teodozio la 2-a rifuzis rekoni la nomumon, kolerigante Konstancion kaj igante lin pripensi pri atako kontraŭ la orienta imperio.

## Morto
La sano de Konstancio rapide malboniĝis kaj li mortis, post malpli ol 7 monatoj kiel imperiestro, la 2-an de septembro 421. Referencante la proponitan punan atakon, Michael Grant (1914-2004) diris, ke "[se Konstancio] vivus, li eble prokrastus la falon de la Okcidento - sed nur je la kosto de damaĝi siajn orientajn partnerojn".

Lia vidvino Galla Placidia fuĝis kun siaj infanoj al Konstantinopolo. Honorio mortis en 423 kaj lin sukcedis Valentiniano la 3-a, pli juna filo de Konstancio, kun Placidia kiel regentino.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 350
Kategorio:Mortintoj en 421
Kategorio:Mortintoj la 2-an de septembro
Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 5-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en Serbio
Kategorio:Mortintoj en Raveno
Kategorio:Romiaj regantoj
Kategorio:Romiaj militistoj
Kategorio:Romiaj imperiestroj
Kategorio:Historio de Romo