open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lee Child

**Jim GRANT** (naskita la 29-an de oktobro 1954), kiu verkas sub la plumnomo **Lee CHILD**, estas brita verkisto de fikcia detektiva-krimromanoj.

La ĉefrolulo en liaj romanoj estas Jack Reacher. Lia unua romano *Deadly Money* gajnis la premio Antony por la plej bona unua romano.

## Vivo 
Jim Grant naskiĝis en Coventry, Anglio en 1954. Li studis juron sed neglektis siajn studadon ĉar li ne volis fariĝi advokato. Poste li laboris ĉe la televidproduktadfirmao "Granada", verkis scenarojn, antaŭfilmojn kaj reklamvideojn. En 1995, post dek ok jaroj da laboro, li estis maldungita kaj komencis verki. En 1998 li translokiĝis al Usono kaj ekde tiam li loĝas en la antaŭurboj de Novjorko. Lia unua romano, *Deadly Money*, estis publikigita en 1997. Ĝis 2022 li publikigis dudek ses romanojn, kiuj estis tradukitaj en multajn lingvojn, sed ankoraŭ neniu en Esperanto.

Grant estas verkisto de unu detektivo - la heroo de ĉiuj liaj romanoj estas Jack Reacher, iama armea policisto, hardita (angle Private Eye (privatokululo) aŭ Hard Boiled (hardbolata)), emerita majoro de la Usono-Armeo, kiu funkciis kiel enketisto en la armea polico. Li havas akran okulon kaj mirigan memoron por la plej malgrandaj detaloj. La gvidprincipo de ĉiuj romanoj estas la hazarda renkonto de Reacher kun krimo dum liaj vagadoj tra Usono, kaj la neatendita solvo de la krimo. Reacher kutime prenas surprizajn kaj netradiciajn movojn, kiuj helpas lin venki malfacilaĵojn survoje al solvo.

La stilo de Grant estas rapida kaj kontinua suspenso. Serio de eventoj kiuj disvolviĝas rapide en mallonga tempo, kutime en unu el la ŝtatoj de Usono, kiu ŝanĝiĝas de romano al romano. La verkado estas saturita per geografiaj priskriboj, kaj detalaj priskriboj de armiloj kaj batalkapabloj. La heroo de Grant agas decide kaj rapide kaj mortige batas siajn malamikojn, kiuj ĉiam estas harditaj krimuloj.

En januaro 2020, Grant sciigis ke li retiriĝus de verkado de la *Jack Reacher* romanoserio kaj pludonus ĝin al lia frato, Andrew Grant. Li planas kunverki la sekvajn romanojn kun sia frato antaŭ transdoni la verkadon al li ekskluzive.

Iuj el lia romanoj estis adaptitaj en filmoj kaj televidserioj

## Verkaro 
^ Kunverkita fare de Jim kaj Andrew

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo, prezentanta la blogom de Lee Child, forumon, bibliografion kaj eltiraĵojn
* La libroj de Lee Child de usona eldonejo Bantam Dell
* Lee Child ĉe la interreta librolisto
* Intervjuo kun Lee Child  ĉe readingandwritingpodcast.com
* 
* "La ĉielo kaj infero de Lee Child", *Daily Telegraph*, la 14an de julio 2007
* "Lee Child pri kreado de Jack Reacher", *The Times*, la 25an de aŭgusto 2012.

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Enge im Simmental (stacidomo)

**Enge im Simmental** estas fervoja stacidomo en Oberwil en Simme-Valo, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Oberwil en Simme-Valo
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Frutigen-Suba Simme-Valo (administra distrikto)
Eric Idle

**Eric IDLE** (naskita la 29-an de marto 1943) estas brita-angla aktoro, komikisto kaj kino kaj televidreĝisoro. Li ankaŭ okupiĝas pri verkado kaj komponado.

## Vivo 
Idle famiĝis ĉefe kiel parto de Monty Python, en kiu li ĉefrolis en granda nombro da roluloj kaj okupiĝis pri verkado de diversaj skeĉoj. La skeĉoj kiujn li verkis karakterizas tre longaj tekstoj, diritaj rapide kaj sinsekve, kiujn li kutime dirus mem. Idle skribis kaj komponis multajn el la kantoj de Monty Python, inkluzive de la sukceso de la filmo Monty Python's Life of Brian (akk *Brian Superstar*) : *Always look on the bright side of life* (Ĉiam rigardu la helan flankon de la vivo), kiun li ankaŭ kantis, krom aliaj kantoj de la grupo.

Idle estis proksima amiko de la muzikisto George Harrison, membro de la Beatles. La proksima persona rilato inter la du ebligis la produktadon de la filmo *Brian Superstar*. Kiam Idle kontaktis Harrison kaj rakontis al li ke la BBC nuligis ilian partoprenon en la produktado de la filmo, Harrison jesis investi sian tutan riĉaĵon en la filmo, kaj eĉ establis sendependan produktentreprenon por tiu celo. Idle poste nomis la agadon de Harrison: "la plej multekosta filmbileto iam pagita."

Post la dissolvo de la grupo Monty Python, Idle aperis en diversaj filmoj kaj en televido, kaj ankaŭ esprimis en la filmoj *The Magic Sword* (kiel Devon la Drako), kaj en *Shrek III* (kiel Merlin la Sorĉisto).

## Filmoj
* The Adventures of Baron Munchausen, 1988

## Vidu ankaŭ 
* 9620 Ericidle

## Eksteraj ligiloj 
* Profile de Eric Idle ĉe oficiala retejo de Monty Python
* 
* 
* Eric Idle ĉe the Internet Off-Broadway Database
* Eric Idle ĉe Playbill Vault
* Eric Idle ĉe the British Film Institute
* Eric Idle ĉe the BFI's Screenonline
* Eric Idle ĉe British Comedy Guide
* 
*  

Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Anglaj kantaŭtoroj
Kategorio:Anglaj dramistoj
Kategorio:Anglaj ateistoj
Kategorio:Anglaj agnostikuloj
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1943
Kategorio:Anglaj aktoroj
Kategorio:Britaj komikistoj
Terry Jones

eta|Jones prezentinta en 2014
**Terence Graham Perry JONES** (konata kiel **Terry Jones**; la 1-an de februaro, 1942 - la 21an de januaro 2020) estis kimra aktoro, komikisto, kinoreĝisoro kaj verkisto.

## Vivo 
Jones estas plej konata pro sia asocio kun la komedigrupo Monty Python. Li partoprenis ĉiujn programojn de *Monty Python* *Flying Circus* kaj ĉiujn filmojn de la grupo kiun li ankaŭ reĝisoris. Jones verkis kelkajn el la skeĉoj kaj plurajn kantojn, inkluzive de *The Lumberjack Song*, kune kun Michael Palin.

Post dissolvado de Monty Python, li reĝisoris kaj ĉefrolis en la filmo *Eric the Viking* publikigita en 1983 kaj kvankam lia redaktado ne estis kompletigita, la filmo estis sukceso. Jones reredaktis la filmon, mallongigis ĝin kaj re-liberigis ĝin sed la dua versio ricevis nur malmulte da atento. En 1989, tria redaktita versio de la filmo estis publikigita. La redaktisto estis la filo de Jones. La tria versio estis pli mallonga kaj pli fluida ol la antaŭaj du versioj kaj ĝi estis pli sukcesa ol siaj antaŭuloj kaj estas konsiderita la oficiala versio de la filmo. De la Monty Python-grupo, John Cleese ankaŭ aperas en *Eric the Viking*.

Terry Jones ne aperis en multaj filmoj post kiam Monty Python disiĝis. Li verkis scenarojn por pluraj filmoj kaj ekde la komenco de la 1980-aj jaroj li ĉefe okupiĝas pri verkado.

Jones publikigis librojn, inkluzive de multaj infanlibroj. En unua jardeko de la 21-a jarcento li okupiĝis pri verkado de politikaj artikoloj en britaj gazetoj. La ĉefa parto de lia verko traktis opozicion al la milito en Irako. En 2015, Jones estis diagnozita kun afazio (PPA), kiel rezulto li perdis la kapablon paroli.

## Vidu ankaŭ 
* 9622 Terryjones

## Por plia legado 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Terry Jones ĉe la brita Filma Instituto
* 
* Terry Jones ĉe IMDb
* Terry Jones ĉe the BFI's Screenonline
* Terry Jones ĉe la BBCa Gvidilo al Komedio
* Terry Jones ĉe la Komedia Zono
* Terry Jones diskaro ĉe Discogs

Kategorio:Kimraj aktoroj
Kategorio:Britaj satiristoj
Kategorio:Britaj komikistoj
Kategorio:Britaj malfikciaj verkistoj
Kategorio:Britaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Mortintoj en 2020
Kategorio:Naskiĝintoj en 1942
Monokalia tiofosfato

**Monokalia tiofosfato** aŭ **kalia monotiofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la tiofosfata acido kaj kalia hidroksido. Ĝi estas blanka aŭ flava solidaĵo, nesolvebla en akvo. Monokalia tiofosfato posedas 1 kaliatomon, 3 oksigenatomojn, 2 hidrogenatomojn, 1 sulfuratomon, kaj 1 fosforatomon. Monokalia tiofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de tiofosfataĵoj kaj kaliaj derivaĵoj. 
## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **kalia tiofosfato** per traktado de **kalia hidroksido** kaj **tiofosfata acido**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **kalia tiofosfato** per traktado de **kalia hidroksido** kaj **fosfora pentasulfido**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **kalia tiofosfato** per traktado de **kalia hidroksido** kaj **tiofosforila klorido**:

### Sintezo 4
* Preparado de la **kalia tiofosfato** per traktado de **kalia sulfato** kaj **baria duhidrogena tiofosfato**:

## Vidu ankaŭ
* Tiofosfatoj

Tiofosfatoj
K
(163001) 2001 SE170

**(163001) 2001 SE170** estas marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido, malkovrita la 20-an de septembro 2001 en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:5 kun Venuso.

Ĝia discentra orbito krucas tiun de Marso kaj ekstere tanĝas tiun de la Tero, ĝia mezgranda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la Tero, sed ĝia suprenira nodo estas iom proksima de la marsa orbito.

• Ĝia marsa MOID estas 0,08446 astronomia unuo (12,635 milionoj da km),
• ĝia tera MOID estas 0,26302 astronomia unuo (39,347 milionoj da km).

• La  ĝi pasis al 0,09227 astronomia unuo (13,803 milionoj da km) de Marso,
• la  ĝi pasos al 0,09635 astronomia unuo (14,414 miliono da kilometroj) de la ruĝa planedo.

• La  ĝi pasis al 0,27255 astronomia unuo (40,773 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,28565 astronomia unuo (42,733 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
TUSSAM

La entrepreno ***Tussam*** (**TUSSAM**, ) estas Municipa Anonima Societo, kreita la 10-an de novembro 1975, kiu zorgas pri la kolektiva enurba transporto en la urbo Sevilo, Andaluzio, Hispanio, kaj kalkulas je novaj instalaĵoj sur surfaco de , dotitaj de  da oficejoj,  de metiejoj kaj  por parkado de la busaro.

Tussam ofertas siajn servojn pere de reto el 38 linioj rekte ekspluatitaj kaj 4 pli transdonitaj. Ĝi transportas ĉiujare  pasaĝerojn kaj ĉiutage realigas 8 000 vojaĝojn.

La entrepreno en 2006 havis 1448 laboristojn. La bus-reto konsistis el 400 busoj. El ili 87 uzas tergason, 60 funkcias per biodizeloleo kaj du elektraj etbusoj.

La 28-an de oktobro 2007 estis inaŭgurita la unua linio de la tramo de Sevilo, kiu estas ekspluatita de la entrepreno de enurbaj transportoj Tussam sub la nomo Metrocentro. Nuntempe la tramo trairas la distancon inter la stacio San Bernardo kaj la stacio Plaza Nueva, pasante tra la strato Enramadilla, la avenuo Karlo la 5-a, San Fernando, kaj la avenuo de la Konstitucio, entute itinero de 2,2 km ligante la metrostaciojn San Bernardo kaj Puerta Jerez, en kiu ankaŭ eblas uzi la transport-karton de la konsorcio de metropola areo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de TUSSAM
* Historio de la urba transporto de Sevilo, centrita en TUSSAM
* Sistemo pri informado de alventempo al haltejoj per Interreto
* Fotoj de nunaj busoj de TUSSAM
* Opinioj pri TUSSAM

* 

Kategorio:Aŭtobusoj
Kategorio:Transporto en Hispanio
Kategorio:Transportaj kompanioj
Cosas que dejé en La Habana

***Cosas que dejé en La Habana*** (Aferoj kiujn mi lasis en Havano) estas hispana komedia filmo de 1998 reĝisorita de Manuel Gutiérrez Aragón.

## Intrigo
Tri belaj kubaj fratinoj alvenis en Madridon por klopodoj al vivtenado. Ilia onklino Maria akceptas ilin, sed ĉar ili ne havas laborpermesilon ekspluatas ilin en sia malgranda ateliero. Azucena, amikino de María, helpis ilin adaptiĝi en la hispana socio. Sed ĉio komplikiĝis kiam aperas Igor, kuba fripono kiu eltenas seksrilatojn kun Nena, la plej juna el la tri fratinoj, kaj ankaŭ kun Azucena.

## Geaktoraro kaj roluloj
* Jorge Perugorría kiel Igor, la fripono
* Violeta Rodríguez kiel Nena
* Kiti Mánver kiel Azucena
* Isabel Santos kiel Rosa
* Daisy Granados kiel María
* Broselianda Hernández kiel Bruselinda
* Isabel Santos kiel Santos
* Pepón Nieto kiel Javier
* Charo Soriano kiel Lola

* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1999
Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Hispanaj komedio-dramaj filmoj
Kategorio:Amaferaj filmoj
Kategorio:Filmoj pri enmigrado
Kategorio:Madrido en filmoj
Kategorio:Kuba diasporo
Shorinji kempo

**Shorinji kempo** (少林寺拳法) estas japana senarmila batalarto kreita en la jaro 1947 per Dōshin Sō. Shorinji kempo estas japana moderna formo de Ŝaolino, el Ĉinio.

Shorinji kempo estas Budō, kiu uzas teknikoj proksime el Karateo, Ĵuĵicuo, Aikido kaj Kungfuo.

Shorinji kempo estas sistemo pri globala eduko, kio serĉas plibonigi la konditiojn de la vivon en socion, kaj transdoni la filozofiajn principojn tiel altruismo, justeco kaj kuraĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* France Shorinji Kempo (F.S.K.)
* World Shorinji Kempo Organisation (W.S.K.O.)
* Shorinji Kempo Bruxelles
* International Shorinji Kempo Seigido Ryu (I.S.K.S.R.)

Kategorio:Luktosporto
Kategorio:Japanaj batalartoj
Kategorio:Historio de Japanio
Fresa y chocolate

***Fresa y chocolate*** (Frago kaj ĉokolado)​ estas filmo kunproduktorita kub-hispan-meksike de 1993 kunreĝisorita de Tomás Gutiérrez Alea kaj Juan Carlos Tabío.​ "Fresa y chocolate" estas drama filmo kaj unu de la unuaj ekzemploj de temaro GLAT en kino de hispanamerikaj landoj. La geaktoraron estras Jorge Perugorría, Vladimir Cruz kaj Mirtha Ibarra. La scenaro estas bazita sur la rakonto de Senel Paz nome *El lobo, el bosque y el hombre nuevo* (La lupo, la arbaro kaj la nova homo), kaj la verkisto mem faris la adapton de la rakonto al scenaro.

Ĝi estas la unua filmo reprezentanta Kubon kiu atingis nomumon, nome en la kategorio de Plej Bona Eksterlanda Filmo, en la Oskar-premioj de 1994. Ĝi estis prezentita en nombraj internaciaj kinfestivaloj, kiel tiuj de Berlino kaj Ĉikago, kaj akiris la Goja-premion al la plej bona eksterlanda filmo hispanlingva en la ceremonio de 21a de januaro 1995.

## Intrigo 
En Havano fine de la 1970-aj jaroj okazas historio de amikeco inter du tre diferencaj junuloj: nome David kaj Diego. **David** (Vladimir Cruz) estas naiva studento de Politikaj Sciencoj en La Universitato de Havano, konvinkita komunisto kiuj loĝas en studenta rezidejo. Lian grupon kontrolas Miguel (Francisco Gattorno) membro de la Kuba Komunisma Partio.

**Diego** (Jorge Perugorría) estas juna klera artisto, samseksema, individuisma kaj skeptikisma, konas hazarde David kaj estas altirita de la studento. Cele al klopodo por seksumado, invitas David hejmen kun la ekskuzo pruntedoni librojn, sed David dekomence malakceptas; poste li sentas fascinon por la libereca vivo de la artisto. Tial ili amikiĝis sincere spite diferencojn kaj ideologiajn kaj personajn, dum Diego devojiĝas el iama seksa altirado. David dum seksrilatis kun Nancy (Mirtha Ibarra), prostituino. La komunisto Miguel ĉikanis Diego, uzante la ekskuzon ke David estas samseksema kaj tial kontraŭrevolucia. Diego decidas formigri el Kurbo.

## Geaktoraro kaj roluloj 
* Jorge Perugorría - Diego
* Vladimir Cruz Domínguez - David
* Mirtha Ibarra - Nancy
* Francisco Gattorno - Miguel
* Joel Angelino - Germán
* Marilyn Solaya - Vivian
* Andrés Cortina - *santero*
* Antonio Carmona - fianĉo
* Ricardo Ávila - taksiisto
* María Elena del Toro - pasaĝerino
* Zolanda Oña - pasaĝerino
* Diana Iris del Puerto - najbarino

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Fresa y Chocolate* en FilmAffinity España
* ''* en Internet Movie Database (en angla)
* *Fresa y Chocolate* en Rotten Tomatoes (en angla)
* *Fresa y Chocolate* en la *Telediario* de TVE
* *Fresa y Chocolate* pri ĝia restaŭrado en cubainformacion.com
* *Fresa y Chocolate'' reklamfilmo en YouTube

* 

Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Kubaj filmoj
Kategorio:Meksikaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1993
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:GLAT-filmoj
Kategorio:Kubo en filmoj
Guantanamera (filmo)

***Guantanamera*** (Guantanamanino) estas filmo kunproduktorita kub-hispan-germane de 1995 kunreĝisorita de Tomás Gutiérrez Alea kaj Juan Carlos Tabío.

## Intrigo 
Yoyita, reveni 67-jaraĝa al Guantánamo por viziti sian nevinon Gina kaj renkontiĝi kun Cándido, iama junecamanto. La subita morto de Yoyita rezultas en vojaĝo de Cándido, Gina kaj ŝia edzo Adolfo, ŝtata funkciulo, por transporti la korpon de Yoyita laŭ nova ŝtata plano redukti kostojn en transporto de kadavroj. Dum la vojaĝo okazas multaj komediaj situacioj kaj malfacilaĵoj komplikigas la sukceson de la entrepreno. La ekspedicionanoj renkontiĝas kun Mariano kaj Ramón, du amikoj kamionistoj kun kiuj ili kunvivas dum haltoj. Mariano estas iama studento de Gina kiu estis enamiĝinta je ŝi. La veturado ebligas kritikon de la problemoj de Kubo.

## Geaktoraro kaj roluloj 
* Jorge Perugorría - (Mariano)
* Mirtha Ibarra - (Gina)
* Carlos Cruz (Adolfo)
* Raúl Eguren (Cándido)
* Pedro Fernández (Ramón)
* Luis Alberto García (Tony)
* Conchita Brando (Yoyita)
* Suset Pérez Malberti (Iku)
* Assenech Rodríguez (aflikta virino)
* Louisa Pérez Nieto (Marilis)
* Idalmis Del Risco (Hilda)
* Ikay Romay (Wina)
* Mercedes Arnáez (Vivian)
* José Antonio Espinosa (Justo)
* Alfredo Ávila (Tirso)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Kubaj filmoj
Kategorio:Germanaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1995
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Komediaj filmoj
Brenzikofen (stacidomo)

**Brenzikofen** estas fervoja stacidomo en Brenzikofen, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Brenzikofen
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Berno-Mezlando (administra distrikto)
Danièle Obono

**Danièle Obono** naskiĝis la 12-an de julio 1980 je Librevilo (Gabono), estas franca politikistino.

Proparolanto de La France insoumise, ŝi estis elektita deputito en la deksepa distrikto de Parizo dum la Deputitaj balotoj en Francio de 2017, kaj denove elektita, ĉe la unua raŭndo, en 2022. Ŝi kunsidas en Grupo La France insoumise-NUPES al la Nacia Asembleo.

Ŝi obtenis la francan naciecon en 2011.

Ŝi studis en la Universitato Panteono-Sorbono. Poste, ŝia profesio estis bibliotekisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo sur la francia Nacia Asembleo
* Profesiona politika paĝo

Kategorio:Francaj politikistoj
György Inzelt

**György Inzelt** [djordj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Inzelt György** estas hungara kemiisto, elektrokemiisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris kemian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1970, post 2 jaroj li samloke doktoriĝis. Inter 1970-1977 li estis asistanto, inter 1983-1990 docento, poste profesoro. Intertempe li kandidatiĝis en 1978 kaj doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio en 1988. En la universitato li estis ankaŭ vicrektoro kaj laboratoriestro. Li verkis 483 artikolojn, 5 librojn, 3 studentajn lernolibrojn kaj 15 ĉapitrojn en aliaj libroj. Li edziĝis en 1981, lia edzino naskis 2 gefilojn. Li ricevis plurajn premiojn kaj stipendiojn.

## Elektitaj libroj 
* *Az elektrokémia korszerű elmélete és módszerei I.* (1999)
* *Kalandozások a kémia múltjában és jelenében (Tudomány-egyetem)* (2003
* *Természettudomány háborúban és békeidőben. Kémikusok, találmányok, felfedezések* (2020)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj legeblaj pli malsupre 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Fondaĵo Mies van der Rohe

La **Fondaĵo Mies van der Rohe** () estas publika ento neprofitcela, aperinta cele al rekonstruo de la Germana Pavilono kiun la arkitekto Ludwig Mies van der Rohe realigis por la Internacia Ekspozicio de Barcelono (1929).

Dum la Ekspozicio en tiu ejo okazis kunsido de germanaj aŭtoritatoj kun la reĝo Alfonso la 13-a de Hispanio. En 1959 la arkitekto Oriol Bohigas petis al la aŭtoro rajtigon por rekonstrui la Pavilonon kaj en 1983 eklaboris la teamo de arkitektoj Ignasi de Solà-Morales, Cristian Cirici, Fernando Ramos, kun kunlaboro de Arthur Drexler kaj la arkivo Mies van der Rohe de MoMA. La novan edificon  oni inaŭguris en 1986.

Krom klopodo al konservado de unu de la pioniraj verkoj de moderna arkitekturo, la Fondaĵo Mies van der Rohe havas celojn profundigi la debaton pri arkitekturo kaj moderna kaj nuntempa urboplanado, krei dokumentan arkivon pri Ludwig Mies van der Rohe kaj promocii la studadon pri la artisto.

Menciendas la organizado de la Premio de Nuntempa Arkitekturo de la Eŭropa Unio - Premio Mies van der Rohe kies celo estas plifortigi kaj agnoski la kvaliton de la ĵusa arkitekturo en Eŭropo.

## Literaturo
* *European Union Prize for Contemporary Architecture - Mies van der Rohe Award 2009*, ACTAR, 2009, Barcelono

## Eksteraj ligiloj
* Fondaĵo Mies van der Rohe, European Union Prize 2011
* Fondaĵo Mies van der Rohe, Fundació

* 

Kategorio:Hispana arkitekturo
Kategorio:Barcelono
Ludwig Mooser

**Ludwig Mooser,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo (ekde 1864 li oficiale uzis tiel) **Mooser Lajos** estis aŭstrohungara orgenfaristo, uzinestro. Antaŭ 1845 li uzis sian personan nomon en formo **Louis**.
eta|
eta|

 naskiĝis la  en Vieno, li mortis la  en Eger.

## Biografio 
 devenis el aŭstra orgenfarista dinastio. Li lernis la metian en la familio. En sia aĝo 16 laŭ la kutimoj li estis vaganta metilernanto, poste li akiris licencon. En 1827 li malfermis metiejon pri pianoj kaj orgenoj en Salcburgo. Li akiris renomon en riparo de orgeno en Salcburgo. Dum la kulmino en la metiejo laboris 50 laboristoj jare produktantaj 120 orgenojn kaj 200 pianojn. Krom la fervojo li profitis la ŝipojn sur Danubo. Helpe de Danubo li atingis Hungarlandon kaj en Primasa Baziliko de Sankta Adalberto kaj Dipatrino li kreis orgenon, poste en aliaj lokoj. Fine li uzis la hungaran nomformon. Lia edzino naskis plurfoje, inter ili tri estis almenaŭ plenaĝaj kaj helpis en la orgenuzino. En 1863 li vidviĝis, ricevis hungaran ŝtatecon, poste li laboris en Eger. Laŭ priskribo li ne parolis hungare (tamen kelkajn frazojn kaj esprimojn), sed li havis hungarecajn vestojn, dancis ĉardaŝon kaj ŝatis vinojn de Eger.

## Elektitaj produktitaj orgenoj 
* Katedralo de Salcburgo (1845)
* Preĝejo Senmakula Koncipiĝo (Fót) (1854)
* Preĝejo Vizito de Maria (Kiskunfélegyháza) (1856)
* Preĝejo Sankta Antonio (Eger) (1856)
* Preĝejo Vizito de Mario (Oberndorf) (1857)
* Kalvinana preĝejo (Szabadszállás) (1857)
* Preĝejo Ĉieliro de Maria (Polgár) (1859)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Kecskemét) (1860)
* Baziliko de Eger (1864)
* Kalvinana grandpreĝejo (Karcag) (1866)
* Preĝejo Johano Baptisto (Târgu Mureș) (1869)
* Kalvinana preĝejo (Tiszafüred) (1869)
* Kalvinana preĝejo (Sárospatak) (1871, nur tiu restis plene origine)
* Preĝejo Sankta Maria (Gyula) (1875)

## Fontoj 
* germanlingva biografio 
* germanlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Aŭstroj
Kategorio:Hungaraj orgenkonstruistoj
Monotiofosfata acido

**Monotiofosfata acido** aŭ **tiofosfata acido** estas organika kombinaĵo rezultanta el traktado de la sulfata acido kaj **baria duhidrogena tiofosfato**. Ĝi estas blanka solidaĵo, tre solvebla en akvo. Monotiofosfata acido posedas 3 hidrogenatomojn, 1 fosforatomon, 1 sulfuratomon, kaj 3 oksigenatomojn. Monotiofosfatoj rekomendiĝas kiel antioksidigaĵoj, antikorodaj aldonaĵoj por motoroleoj kaj polimeraĵoj, kaj ankaŭ kiel insekticidoj, fungicidoj kaj pesticidoj.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **monotiofosfata acido** per traktado de **fosfata acido** kaj **sulfida acido**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **monotiofosfata acido** per hidrolizo de la **tiofosforila klorido**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **monotiofosfata acido** per hidrolizo de la **fosfora pentasulfido**:

### Sintezo 4
* Preparado de la **monotiofosfata acido** per hidrolizo de la **monokalia tiofosfato**:

### Sintezo 5
* Preparado de la **monotiofosfata acido** per traktado de **sulfata acido** kaj **baria duhidrogena tiofosfato**:

### Sintezo 6
* Preparado de **tiofosfata acido** per hidrolizo de **tiofosforila klorido**:

## Vidu ankaŭ
* Tiofosfatoj

## Referencoj 
Kategorio:Tiofosfatoj
Seksardo

[alternative=Du kanadcervoj okupiĝas pri riteca batalo dum la sezono de seksardo.|eta|Du [Kanada cervo|kanadcervoj okupiĝas pri riteca batalo dum la sezono de seksardo.]]
**Seksardo** aŭ **oestro** estas la periodo en kiu vertebruloj estas sekse aktivaj, en favoraj kondiĉoj por fekundi (maskloj) aŭ esti fekundigitaj (inoj). Ĝi ankaŭ estas konata kiel **seksperiodo**, kvankam ekzistas multaj aliaj popularaj esprimoj kiuj rilatas al ĝi. Odoroj ludas gravan rolon en detektado de inoj en seksardo, same kiel vaginaj sekrecioj kaj salivo. Dum ĉi tiu etapo, ovolado okazas ĉe inoj. La ofteco kaj tempodaŭro de la seksardo dependas de la specio kaj povas esti ĉiujara, perioda aŭ permanenta. Ĉi tiuj diferencoj ankaŭ dependas de sekso.

## Referencoj 
Kategorio:Seksa reproduktado
Kategorio:Animala fiziologio
Kategorio:Etologio
István Jakobey

**István Jakobey** [iŝtvAn jakobei], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Jakobey István** estis hungara kemiisto, altlerneja instruisto. Lia malofta familia nomvarianto estis *Jakobei,* lia nobela antaŭnomo estis *miticzki* [miticki].

 naskiĝis la  en Eperjes (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Prešov en Slovakio), li mortis la  en Szeged (Hungario).

## Biografio 
 akiris diplomon en Teknikuniversitato palatino József en 1926, en pli alta grado en 1935. Ekde 1926 li estis asistanto en la universitato, poste en esplorinstituto li laboris. Ekde 1936 li vivis en Szeged kaj laboris en esplorinstituto. Li pensiuliĝis en 1968, tamen li laboris plu ĝis 1971. Li specialiĝis pri fibroj de kanaboj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az olajlen tápanyagfelvétele* (1936)
* *Zsírmeghatározás refraktométerrel* (1939)
* *A rostlen tápanyagfelvétele* (1942)
* *A refraktométeres zsírmennyiség-meghatározások elmélete és gyakorlata* (1948)
* *A kenderkóró rosttartalmi értékének meghatározása oldalágai útján. – Háncsrosttartalmú növények objektív értékelése.* (1953)
* *Site of Coumarin Biosynthesis in Melilotus albus* (1962)
* *További kísérletek a kender [Cannabis sativa L.] rostképzésének különböző mikroelem-műtrágyaadagolással való befolyásolására* (kunaŭtoro, 1970)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
(163014) 2001 UA5

**(163014) 2001 UA5** estas marsrenkonta kaj terrenkonta apolona asteroido, rigardita kiel potence danĝera objekto.

Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Laŭ ĝia spektra klaso "Sq" ĝi estas "ŝtona" asteroido, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 5:1 kun Jupitero.

Ĝia discentra orbito, kun ne tre granda orbita klineco, krucas la orbiton de Marso kaj ekstere tanĝas tiun de la Tero, ĝia suprenira nodo estas danĝere proksima de la tera orbito.

• Ĝia marsa MOID estas 0,16797 astronomia unuo (25,128 milionoj da km),
• ĝia tera MOID estas 0,031108 astronomia unuo (4,6537 milionoj da km).

• La  ĝi pasis al 0,04707 astronomia unuo (7,042 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,03904 astronomia unuo (5,840 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Juan Carlos Tabío

**Juan Carlos Tabío** (Havano, 1943 - samloke, 18a de januaro 2021) estis kuba scenaristo, verkisto kaj kinreĝisoro.

## Biografio
En 1961 li eklaboris en la Kuba Instituto de Kinaj Arto kaj Industrio (ICAIC) kiel helpoproduktoro, poste kiel helporeĝisoro.

Li reĝisoris 41 dokumentajn kaj fikciajn filmojn, inter kiuj du gravaj kiuj li devis kunreĝisori kun sia amiko Tomás Gutiérrez Alea, kiam li ekmalsaniĝis. La tiama filmo, *Fresa y chocolate* (Frago kaj ĉokolado, 1993) iĝis la unua kuba filmo nomumita por la Oskar-premioj por la plej bona eksterlanda filmo. Ĝi temas pri la konflikta rilato inter revolucia studento kaj samseksema artisto. La lasta filmo, *Guantanamera*, (1995) uzas jam tradiciajn elementojn en la kinarto de Tomás Gutiérrez Alea, kiel personaj interrilatoj kaj amafera komedio por alproksimiĝis al subdisvolviĝo kaj burokrataro. Li reĝisoris filmojn en kiuj stelulis gravaj geaktoroj kiel Jorge Perugorría kaj Mirtha Ibarra.

Tabío estis instruisto pri scenaro kaj reĝisorado en la Internacia Lernejo de Kino kaj Televido de San Antonio de los Baños kaj estris atelierojn pri scenaro, reĝisorado kaj dramaturgio en Panamo, Meksiko kaj Kostariko.​

## Filmoj
* 1983, Se permuta
* 1988, Plaff o Demasiado miedo a la vida
* 1993, Fresa y chocolate (kun Tomás Gutiérrez Alea)
* 1994, El elefante y la bicicleta
* 1995, Guantanamera (kun Tomás Gutiérrez Alea)
* 2000, Lista de espera
* 2003, Aunque estés lejos
* 2008, El cuerno de la abundancia
* 2012, 7 días en La Habana

## Referencoj
## Literaturo
* Juan-Navarro, Santiago. “Brecht en La Habana: autorrefencialidad, desfamiliarización y cine dentro del cine en la obra de Juan Carlos Tabío.” *Le cinéma cubain: identité et regards de l’intérieur*. Ed. Sandra Hernández. Nantes: Centre de Recherche sur les Identités Nationales et l´Interculturalité - Université de Nantes, 2006. 125-135. Leer artículo  
* Planas, Justo. "Juan Carlos Tabío: Dialéctica del otro espectador". *La Gaceta de Cuba*, majo-junio 2014. 34-37. artikolo

* 

Kategorio:Kubaj reĝisoroj
Nase Lino

**Nase Lino Sumpinanch Tiriats** (Wampuik, Ekvadoro, 14-an de februaro 2000) estas ekvadora filmisto kaj komunikisto el la Achuar-etno, konata pro sia laboro en la antaŭenigo kaj konservado de la amazona kulturo pere de dokumentaj filmoj. Li ankaŭ estas fondinto de kulturaj kaj kreemaj projektoj celantaj dokumenti la tradiciojn kaj medion de sia komunumo. 

## Fruaj jaroj 
Li naskiĝis en la komunumo Wampuik, en la paroĥo Huasaga, kantono Taisha, provinco Morona Santiago. Kiam li havis tri jarojn, lia familio transloĝiĝis al Puyo, provinco Pastaza, pro la laboro de liaj gepatroj. Tie li vivis ĝis sia 16-a jaro, kiam li translokiĝis al Riobamba, provinco Chimborazo.

Dum sia infanaĝo, Nase spertis familian dinamikon influitan de la kultura tradicio de sia patro, kiu havis du edzinojn. Tio formis lian percepton pri familia vivo. Grava momento en lia vivo estis la morto de lia avino, kiam li havis 11 jarojn, kaj la perdo de fotoj pri ŝi. Tiu evento instigis lin aprezi la konservadon de vidaj memoroj, kio poste influis lian intereson dokumenti sian komunumon kaj kulturon.

## Edukado kaj kariero 
Li studis komunikadon ĉe la Ŝtata Universitato de Milagro (UNEMI), provinco Guayas, kie li ankaŭ partoprenis iniciatojn kiel *Ruta Mochilera*, programo dediĉita al esplorado kaj antaŭenigo de la kulturaj kaj naturaj riĉaĵoj de Ekvadoro. Kvankam lia trejnado en kino estis memlernita, li komencis krei vojaĝajn videoblogojn en la aĝo de 16 jaroj, eksperimentante kun diversaj filmformatoj.

Inter liaj influoj estas kinistoj kiel Clavero kaj Nainoa Langer, kiuj markis lian vidan kaj rakontan aliron. Liaj unuaj projektoj inkludis videoklipojn kaj dokumentaĵojn pri siaj vojaĝoj kaj komunumo, inkluzive:

Lia plej elstara verko estas ***El Río de los Espíritus*** (*La Rivero de la Spiritoj*), dokumenta filmo premierita ĉe la Muzeo de Moderna Arto de Novjorko (MoMA) kaj prezentita en COP16. La filmo esploras la defiojn alfrontatajn de la Achuar-komunumo por protekti sian praulan ligon al la naturo per la efektivigo de renovigeblaj energiaj solvoj.

### Heredaĵo 
Nase Lino Sumpinanch Tiriats estas konsiderata pioniro en sia komunumo pro la enkonduko de kino kiel rimedo por konservi kaj diskonigi la Achuar-kulturon en naciaj kaj internaciaj kuntekstoj.

## Referencoj 
Kategorio:Ekvadoraj artistoj
Mirtha Ibarra

**Basilia Mirtha IBARRA Collado**, konata artiste kiel **Mirtha Ibarra** (San José de las Lajas, 28a de februaro 1946​) estas kuba scenaristo, dramaturgo kaj aktorino de teatro, kino kaj televido.

## Biografio 
Ŝi naskiĝis en urbeto San José de las Lajas, 30 km sudoriente de Havano, studis en la *Escuela Nacional de Artes de Cuba* kaj gradiĝis pri Latinamerika Literaturo en la Universitato de Havano. Ŝi ekkarieris kiel aktorino en 1967 en diversaj teatraj trupoj. En kino ŝi debutis en 1976 en *La última cena* (La lasta vespermanĝo), de Tomás Gutiérrez Alea, kun kiu ŝi fine edziniĝis. Ekde tiam ŝi partoprenis en pluraj filmoj kun diversaj reĝisoroj, sed ĉefe kun Tomás Gutiérrez Alea kaj Juan Carlos Tabío.

Ŝi estis membro de ĵurioj de kelkaj internaciaj kinfestivaloj, inter kiuj la Donostia Internacia Filmfestivalo. De 2000 ĝis 2001 ŝi faris teatran turneon tra Hispanio kun sia teatraĵo *Obsesión habanera*, kies verkisto kaj aktorino ŝi estas. En 2008 ŝi faris la dokumentan filmon, *Titón: de La Habana a Guantanamera*, biografio de sia mortinta edzo, la kinisto Tomás Gutiérrez Alea (1928-1996). Ŝi loĝas en la havana kvartalo Miramar, en la domo kiun ŝi kunhavis kun Gutiérrez Alea.

## Laboro 
### En teatro 
* Week-end en Bahía
* Tiene la palabra el camarada Mauser

### En televidserioj 
* Pasos hacia la montaña
* El hombre que vino con la lluvia
* 1993: Shiralad: el regreso de los dioses, kiel Layla, sorĉistino de la arbaro.
* 2002: La verdad de Laura, kiel Teresa.

### En kino 
* 1976: La última cena, de Tomás Gutiérrez Alea.
* 1983: Se permuta, de Juan Carlos Tabío.
* 1983: Hasta cierto punto, de Tomás Gutiérrez Alea.
* 1986: Otra mujer, de Daniel Díaz.
* 1986: Plácido, de Sergio Girale.
* 1988: Cartas del parque, de Tomás Gutiérrez Alea.
* 1990: Mujer transparente, de Mayra Vilasís.
* 1991: Adorables mentiras, de Gerardo Chijona.
* 1992: El triángulo, de Rebeca Chávez.
* 1993: El plano, de Julio García Espinosa.
* 1993: Fresa y chocolate, de Tomás Gutiérrez Alea kaj Juan Carlos Tabío.
* 1993: Golpes a mi puerta, de Alejandro Saderman.
* 1995: Guantanamera, de Tomás Gutiérrez Alea kaj Juan Carlos Tabío.
* 1996: Ilona llega con la lluvia, de Sergio Cabrera.
* 1998: Mararia, de Antonio Betancourt.
* 1998: Cuarteto de La Habana, de Fernando Colomo.
* 1999: Sobreviviré, de Alfonso Albacete kaj David Menkes.
* 1999: Ruleta, de Roberto Santiago.
* 2000: Sagitario, de Vicente Molina Foix.
* 2000: Quia, de Silvia Munt.
* 2003: Aunque estés lejos, de Juan Carlos Tabío.
* 2008: El cuerno de la abundancia, de Juan Carlos Tabío.
* 2013: La partida, de Antonio Hens.
* 2016: Bailando con Margot, de Arturo Santana.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mirtha Ibarra, Cubacine

* 

Kategorio:Kubaj aktoroj
Kategorio:Kubaj reĝisoroj
Monotiofosfata anhidrido

**Monotiofosfata anhidrido** aŭ **dufosfora pentaoksido** estas organika kombinaĵo rezultanta el senhidratigado de la tiofosfata acido. Ĝi estas verdeca-cindrokolora aŭ flava, kristala solidaĵo kun odoro je putra ovo, solvebla en akvo. Monotiofosfata anhidrido posedas 4 hidrogenatomojn, 2 fosforatomojn, 2 sulfuratomojn, kaj 5 oksigenatomojn. Monotiofosfatoj rekomendiĝas kiel antioksidigaĵoj, antikorodaj aldonaĵoj por motoroleoj kaj polimeraĵoj, kaj ankaŭ kiel insekticidoj, fungicidoj kaj pesticidoj.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la ** ** per traktado de **monotiofosfata acido** kaj **monotiofosfata anhidrido**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **tiofosfata anhidrido**per traktado de **tiofosforila klorido** kaj **tiofosfata acido**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **tiofosfata anhidrido** per traktado de **fosforila klorido** kaj **tiofosfata acido**:

### Sintezo 4
* Hidrolizo de dufosfora pentasulfido donas tiofosfatan acidon kaj sulfidan acidon:

## Vidu ankaŭ
* Tiofosfatoj

## Referencoj 
Kategorio:Tiofosfatoj
Kategorio:Anhidridoj
(163015) 2001 UX16

**(163015) 2001 UX16** estas  marsrenkonta kaj terrenkonta apolona asteroido malkovrita la  en la kadro de la kampanjo NEAT (*Near Earth Asteroid Tracking*) elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la  5:3 kun la Tero, 10:9 kun Marso kaj 7:1 kun Jupitero.

Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Marso kaj de la Tero. Ĝia neneglektinda orbita klineco tenas ĝin iom malproksima de la orbitoj de ĉi tiuj ambaŭ planedoj.

• Ĝia marsa MOID estas 0,08565 astronomia unuo, tie estas 12,813 milionoj da km,
• ĝia tera MOID estas 0,06287 astronomia unuo, tie estas 9,405 milionoj da km.

• La 25-an de septembro 1946 ĝi pasis al 0,08481 astronomia unuo (12,687 milionoj da km) de Marso,
• la  ĝi pasos al 0,09118 astronomia unuo (13,640 milionoj da km) de ĉi tiu planedo.

• La  ĝi pasis al 0,06550 astronomia unuo (9,799 milionoj da km) de la Tero,
• la  ĝi pasos al 0,07047 astronomia unuo (10,542 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Premio Damon Knight

La **Premio Granda Majstro Damon** **Knight** **Memoraĵo** () estas premio por vivatingo donita fare de la fonduso *Science Fiction and Fantasy Writers of America* (SFWA). Ekde 1975, ĝi estas premiita al unu sciencfikcia verkisto, unufoje jare aŭ ĉiujn du jarojn, apud la ceremonio de la Nabula premio . La origina nomo de la premio estis **Grand Master Award**, sed post la morto de la verkisto Damon Knight, kiu estis la fondinto de la SFWA, en aprilo 2002, la nomo estis ŝanĝita en lia memoro.

## Listo de premiitoj 
* **1975** Robert Heinlein *(1907-1988)*
* **1976** Jack Williamson *(1908-2006)*
* **1977** Clifford Simak *(1904-1988)*
* 1978 -
* **1979** Lee Sprague DeCamp *(1907-2000)*
* 1980 -
* **1981** Fritz Leiber *(1910-1992)*
* 1982 -
* 1983 -
* **1984** Andre Norton *(1912-2005)*
* 1985 -
* **1986** Arthur C. Clarke *(1917-2008)*
* **1987** Isaac Asimov *(1920-1992)*
* **1988** Alfred Bester *(1913-1987)*
* **1989** Ray Bradbury *(1920-2012)*
* 1990 -
* **1991** Lester Del Rey *(1915-1993)*
* 1992 -
* **1993** Frederick Paul *(1919-2013)*
* 1994 -
* **1995** Damon Knight *(1922-2002)*
* **1996** A. E. Van Vogt *(1912-2000)*
* **1997** Jack Vance *(1916-2013)*
* **1998** Poul Anderson *(1926-2001)*
* **1999** Hal Clement *(1922-2003)*
* **2000** Brian Aldiss *(1925-2017)*
* **2001** Philip José Farmer *(1918-2009)*
* 2002 -
* **2003** Ursula Le Guin *(1929-2018)*
* **2004** Robert Silverberg *(1935–)*
* **2005** Anne McCaffrey *(1926-2011)*
* **2006** Harlan Ellison *(1934-2018)*
* **2007** James Gunn *‏ 1923–)*
* **2008** Michael Moorcock *(1939–)*
* **2009** Harry Harrison *(1925-2012)*
* **2010** Joe Holdman *(1943–)*
* 2011 -
* **2012** Connie Willis *(1945–)*
* **2013** Gene Wolfe *(1931–)*
* **2014** Samuel Delaney *(1942–)*
* **2015** Larry Niven *(1938–)*
* **2016** C. J. Cherry *(1942–)*
* **2017** Jane Yolen *(1939–)*
* **2018** Peter Beagle *(1939–)*
* **2019** William Gibson *(1948–)*
* **2020** Lois McMaster Bujold *(1949–)*
* **2021** Nelo Hopkinson *(1960–)*
* **2022** Mercedes Lucky *(1950–)*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* "Premio Granda Majstra de SFWA" en *La Encyclopedia de Scienca Fikcio*
* Mikaelo Moorcock ĉe ceremonio de la premio Nebulozo en 2008 (flickr)
* Harry Harrison kaj Robert Silverberg ĉe ceremonio Nebuloza premio en 2009  (twitpic)

Kategorio:Literaturpremioj
Kategorio:Sciencfikcio
Barabanki

**Barabanki,**  estas islamplimulta urbego en norda Barato, en meza parto de subŝtato Utar-Pradeŝo, en kantono de Ajodjo, en la samnoma distrikto, kies sidejo ĝi estas. La distrikto mem estas klasifikita minoritata pro la islama plimulto.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2011 Barabanki havis  da loĝantoj kun legopovo 82%, kiu estas signife pli alta ol la landa averaĝo.

## Geografio 
Barabanki situas sur ebenaĵo sur averaĝa alteco de 100 m. super la marnivelo. Subŝtata ĉefurbo Laknaŭo troviĝas 25, Rajbareli 76, Gonda (urbo) 81, Bahrajĉ 84, Sitapur 85, Fajzabad (Barato) 96, Kanpur kaj kantona sidejo Ajodjo po 102, Sultanpur kaj Hardoj po 115, Agra 313, tutlanda ĉefurbo Delhio 436, Kolkata 873, Mumbajo 1231 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
La distrikto unue estis establita fare de la britoj en 1856, sed Barabanki iĝis distrikta sidejo nur post 3 jaroj.

## Lingvoj 
En Barabanki la oficialaj lingvoj estas la hindia, urdua kaj :en:Awadhi language.

## Eduko 
En Barabanki en altlernejoj kaj institutoj okazas la plej altnivela eduko.
eta|

## Trafiko 
Al Barabanki alvenas tri fervojaj linioj kaj ses vojoj. La plej proksima flughaveno funkcias evidente en la proksima Laknaŭo.

## Klimato 
Barabanki situas en tropika savanoklimato laŭ klimata klasifiko de Köppen Aw. La someroj estas ekstreme varmaj pro proksimeco al tropika zono. La temperaturo varias inter 18-32 °C. En la plena jaro pluvas averaĝe 857 mm, plej ofte pro la musonoj inter junio-septembro.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj 
* konstruaĵo por horloĝo kaj ornama pordo
* baobao
* statuo pri Gandhi

## Fontoj 
* WikiTrans

Anand Bhawan School front view.png|Lernejo
Parijat-tree-at-Kintoor-Barabanki-002.jpg|Baobabo
Statue of Mahatma Gandhi at Baapu Bhawan Barabanki.jpg|Statuo

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Utar-Pradeŝo
Sergio Cabrera

**Sergio Fausto CABRERA Cárdenas** (Medeĝino, 20a de aprilo 1950) estas kolombia filozofo, politikisto, kina reĝisoro, scenaristo kaj produktoro. La 18an de aŭgusto 2022, la kolombia prezidanto Gustavo Petro nomumis lin ambasadoro de Kolombio en Ĉinio.

## Biografio 
Estante 10-jaraĝa li translokiĝis kun sia familio al Ĉinio en 1960, kie li finstudis en Pekino. Li revenis al Kolombio influita de la ĉina Kultura Revolucio, kaj tial li aliĝis al gerilo de la *Ejército Popular de Liberación* (EPL, Popola Liberigarmeo) estante 19-jaraĝa, kaj retiriĝis estante 23-jaraĝa. Poste li revenis al Ĉinio, kie li studis filozofio dum tri jaroj en la Universitato de Pekino kaj faris kinon en libertempo. Li deziris studi kinarton, sed la Kultura Revolucio malebligis lian aliĝon al la kinlernejo. En Ĉinio li konis Joris Ivens, kiun li helpis kiel interpretisto pro sia flua regado de la ĉina kaj de la franca. Tiam li faris siajn unuajn kurtojn.​ En 1975, pere de demarŝoj fare de Joris Ivens kaj de sia patrino, Elena Cárdenas, li translokiĝis en Londonon por studi kinon en la Kinlernejo de Londono.

Ekde tiam li dediĉis sin al kino, pro kio li elstaris internacie, laŭ li mem "contar historias" (rakonti historiojn). Li reĝisoris ses filmojn, dek du kurtojn kaj plurajn dokumentajn filmojn kaj televidseriojn. Li estis fotografiestro, produktoro, eldonisto, aktoro kaj kunscenaristo. En 2002, li devis haltigi sian laboron por la filmo *Ciudadano Escobar* ricevinte minacojn de kolombiaj drogotrafikistoj.​ Finfine, li premieris la filmon en 2004.​

## Filmoj 
* 2015 Todos se van
* 2005 Perder es cuestión de método
* 2004 Ciudadano Escobar
* 1998 Golpe de estadio
* 1996 Ilona llega con la lluvia
* 1995 Águilas no cazan moscas
* 1993 La estrategia del caracol
* 1989 Técnicas de duelo: una cuestión de honor
* 1987 Elementos para una acuarela
* 1984 Con su música a otra parte
* 1978 Diario de viaje

## Referencoj 
* 

Kategorio:Kolombiaj reĝisoroj
Kategorio:Kolombiaj politikistoj
Gampelen (stacidomo)

**Gampelen** estas fervoja stacidomo en Gampelen, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Gampelen
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Seeland (administra distrikto)
Tripropila tiofosfato

**Tripropila tiofosfato** aŭ **o,o,o-tripropila tiofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la tiofosfata acido kaj propanolo. Ĝi estas blanka aŭ flava likvaĵo, nesolvebla en akvo. Tripropila tiofosfato posedas 9 karbonatomojn, 21 hidrogenatomojn, 1 sulfuratomon, 1 fosforatomon kaj 3 oksigenatomojn. Tripropila tiofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de tiofosfataĵoj kaj propilaj derivaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **tripropila tiofosfato** per traktado de **propila fosfito** kaj **sulfuro**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **tripropila tiofosfato** per traktado de **propanolo** kaj **tiofosfata acido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **tripropila tiofosfato** per traktado de **baria tiofosfato** kaj **dupropila sulfato**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **sulfida acido** per traktado de **propila fosfato** kaj **sulfida acido**:

### Sintezo 5 
* Preparado de la **tripropila tiofosfato** per traktado de **propila klorido** kaj **tiofosfata acido**:

## Vidu ankaŭ 
* Tiofosfatoj

## Referencoj 
Tiofosfatoj
Kategorio:Tiofosfatoj
Verónica Forqué

**Verónica FORQUÉ Vázquez-Vigo** (Madrido, 1a de decembro 1955 - Madrido, 13a de decembro 2021)​ estis hispana aktorino kaj reĝisorino, kiu ricevis kvar Goja-premiojn.

Ŝi elstaris pro sia partopreno en filmoj reĝisoritaj de Pedro Almodóvar kiel *¿Qué he hecho yo para merecer esto?* kaj Kika kaj pro sia laboro kun famaj reĝisoroj, inter ili Carlos Saura, Luis García Berlanga kaj Fernando Trueba. Krome ŝi estis elektita de Stanley Kubrick por la dublado en hispanan de la rolulo de Shelley Duvall en The Shining. Ŝi ĉefe laboris por kino kaj televido, sed Forqué mem foje asertis, ke ŝi ĉefe preferis labori en teatro.

## Kariero 
ŝi ekkarieris en filmoj reĝisoritaj de sia patro José María Forqué komence de la 1970-aj jaroj, kaj iĝis aktorino de komedio dum la 1980-aj jaroj, kiam ŝi ricevis kelkajn Goja-premiojn. Ŝia granda elrompo en kinkariero okazis kiam Pedro Almodóvar faris ŝin la aminda Cristal de *¿Qué he hecho yo para merecer esto?* (1984). Ŝi laboris por Fernando Trueba en *Sé infiel y no mires con quién* kaj *El año de las luces*, pro kiu oni atribuis al ŝi sian unuan Goja-premion kiel duaranga aktorino.

Ŝia amikeco kun Fernando Colomo rezultis en du sukcesaj komedioj nome *Bajarse al moro* kaj *La vida alegre*, pro kiu oni atribuis al ŝi sian unuan Goja-premion kiel ĉefa aktorino; kaj samjare, (1988) oni atribuis al ŝi duan Goja-premion kiel duaranga aktorino pro *Moros y cristianos*, de Luis García Berlanga.

Komence de la 1990-aj jaroj, ŝi eklaboris kun Manuel Gómez Pereira en la komedioj *Salsa rosa* kaj *¿Por qué lo llaman amor cuando quieren decir sexo?*, kunlaboro kiu ripetiĝis en 2005 per *Reinas*. En 1993, oni atribuis al ŝi sian kvaran Goja-premion kiel ĉefa aktorino en *Kika*, de Pedro Almodóvar, kun kiu ŝi estis laborinta antaŭe en *¿Qué he hecho yo para merecer esto?* kaj *Matador*.

## Aliaj filmoj 
* Bajarse al moro, 1988
* Orquesta Club Virginia, 1992

## Referencoj 
* 

Kategorio:Hispanaj aktoroj
Kategorio:Madridanoj
Chus Lampreave

**María Jesús LAMPREAVE Pérez**, konata kiel **Chus Lampreave** (Madrido, 11a de decembro 1930 - Almerio, 4a de aprilo 2016), estis hispana aktorino. 

Ŝi specialiĝis en roloj de duaranga aktorino. Ŝi partoprenis en pli ol sep dek filmoj kaj abunde en televido, por la plej gravaj reĝisoroj de la lando. 

Dekomence ŝi interesiĝis pri pentrarto, sed debutis en televido en 1958 kaj ekkarieris en kino kun Marco Ferreri en la filmoj, nun klasikaĵoj, *El pisito* kaj *El cochecito*, kaj kun Luis García Berlanga, *El verdugo* kaj la trilogio *Nacional*: *La escopeta nacional*, *Patrimonio nacional* kaj *Nacional III*, krom *Todos a la cárcel*. Aliaj filmoj de ĝis unua etapo estas *Mi querida señorita* kaj *El amor del capitán Brando* de Jaime de Armiñán. 

Ĉefaj sukcesoj venis en la 1980-aj jaroj kaj ĉefe kun la reĝisoro Pedro Almodóvar. Ŝi ne akceptis rolojn en *Pepi, Luci, Bom y otras chicas del montón* kaj en *Laberinto de pasiones*, sed ja tiun de *Entre tinieblas* (1983), kaj ekde tiam ŝi partoprenis en preskaŭ ĉiuj filmoj de Almodóvar: nome *¿Qué he hecho yo para merecer esto?* (1984), *Matador* (1986), *Mujeres al borde de un ataque de nervios* (1988), *La flor de mi secreto* (1995), *Hable con ella* (2002), *Volver* (2006), *Los abrazos rotos* (2009)... Kaj fakte ŝi estis la nura aktorino kiu laboris regule kun Almodóvar laŭlonge de lia filmaro.

Ŝi aktorinis ankaŭ por Fernando Trueba, en *Sé infiel y no mires con quién* (1985) kaj en *El año de las luces* (1986), per rolo kiu havigis al ŝi unuan el ses kandidatiĝoj al Goja-premio. Ŝi specialiĝis en roluloj de naivulino aŭ nesaĝulinoj, kaj sukcesis en *Espérame en el cielo* (Antonio Mercero, 1988). Revenis al kunlaboro kun Berlanga en *Moros y cristianos* (1987) kaj *Todos a la cárcel* (1994). 

Aliaj ŝiaj filmoj estas *Teresa de Jesús* (1984) de Josefina Molina, *Epílogo* de Gonzalo Suárez, *Amanece, que no es poco* (1988) de José Luis Cuerda, *Bajarse al moro* (1989) de Fernando Colomo, *Torrente, el brazo tonto de la ley* de Santiago Segura (1998), *Torrente 2, Misión en Marbella* (2000), *El florido pensil* (2002) kaj *El artista y la modelo* (2012) de Fernando Trueba.

## Referencoj
* 

Kategorio:Hispanaj aktoroj
Kategorio:Madridanoj