open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rivero Ulla

eta|Rivero Ulla

La **rivero Ulla** [Uĝa] estas rivero de Galegio de la nordokcidento de Iberio, kiu marenfluas en la Atlantiko tra la rio de Aroso.

## Historio kaj legendo pri Sankta Jakobo 
La historia gravo de la rio de Arousa, de la rivero Ulla kaj de la urbo Santiago de Compostela rilatas al la legendoj pri la alveno al Galegio tramare de la korpo de la apostolo Sankta Jakobo (Santiago), post lia martiro kaj mortigo en Jerusalemo la jaron 44. Li estis estinta laŭdire maristo kaj fiŝkaptisto en Galileo kaj poste disĉiplo de Kristo kaj evangeliisto okcidente. Lian mortigon ordonis Herodo Agripa, kiu laŭ la Biblio “Tiam la reĝo Herodo kaptis kelkajn ekleziulojn por fiagi ilin. Li mortigis Santan Jakobon, fraton de Johano, per glavo” (Agoj, 12, 1-2).

Mezepokaj legendoj plifortigitaj per iuj tekstoj asertas, ke post la martiro, kelkaj disĉiploj de Santiago prenis la senkapigitan korpon kaj translokigis ĝin al la palestina marbordo. El Jafo per ŝipo laŭiris la Mediteraneon kaj la iberian marbordon ĝis la pinto de Iberio, fino de la tiam konata eŭropa mondo. La ŝipo laŭ legendo estis “ŝtona boato” aŭ plikredebla havis la nomon de “ŝtona boato” ĉar temus pri ŝipo kiu transportus metalojn el nordokcidenta Iberio al Romo aŭ al aliaj lokoj en la Romia Imperio, sed ne tiom kredeble al Palestino. Laŭlegende tiukaze tiu ŝipo eniris en la rio de Arousa kaj poste en la rivero Ulla ĉe romiaj setlejoj de *Turris Aŭgusti* kaj Pontecesures. Poste ĝis Padrono, la rivera haveno de la romia urbo Iria Flavia.

La plej grava teksto kiu rakontas la translokigon de la korpo de la apostolo el Jafo al Iria kaj al la tombejo ĉe Kompostelo estus la *Liber Sancti Jacobi* aŭ Kaliksta Kodekso (libro 3-a, ĉapitro 1-a) verkita en la unua duono de la 12-a jarcento, tio estas multe pli da jarmilo poste. Laŭ ĝi kaj la legendoj la apostolo estus reveninta al loko kie li evangeliis kiel misiisto. La jakobaj disĉiploj estus Teodoro kaj Atanazio kaj havis malfacilaĵojn ĉe la tiamaj romiaj aŭtoritatoj kaj loĝantaroj ĝis kiam denove laŭlegende ili entombigis la jakoban korpon kie la bovoj kiuj estis eltirantaj la ĉerkoĉaron haltis lace. Tiun lokon trajarcente estis kovrita de la arbaroj kaj ĉirkaŭ la jaro 820 (tio estas preskaŭ post 8 jarcentoj) la ermito Pajo kaj la episkopo de Iria nome Teodomiro malkovris la tombon kaj helpite de la reĝo Alfonso la 2-a organizas la kulton al Sankta Jakobo.

Nuntempe oni celebras marriveran procesion laŭ la rio de Arousa kaj la rivero Ulla rememore de la supozita translokigo de la apostola korpo.

## Eksteraj ligiloj 
* Akvorezervejo de Portodemouros
* Fotoj de la rivero Ulla

Ulla
Pobra do Karaminjal

200px|eta|dekstra|Pobra do Karaminjal
**La Puebla de Caramiñal** (en galega kaj oficiale ekde 1982 *A Pobra do Caramiñal* kaj esperante Pobra do Karaminjal) estas municipo situa sudokcidente de la provinco Korunjo (Galegio, Hispanio), en la komarko Barbanza. Limas kun la municipo de Boiro norde, Ribeira sude kaj Puerto del Son okcidente. Troviĝas en la nordokcidenta bordo de la Rio de Aroso. Ĝi enhavas 5 paroĥojn nome: *Santa María La Antigua del Caramiñal*, *Santiago del Deán* (Castelo), *Santa Cruz de Lesón*, *Santa María do Xobre* kaj *San Isidro de Posmarcos*. Pobra do Karaminjal gravas pro enhavo de multaj preĝejoj kaj palacoj de diversaj epokoj.

Kategorio:Municipoj de Korunjo
Kambados

250px|eta|Situo de Kambados

eta|300px|Kambados.

**Cambados** [kambAdos] (esperante Kambados) estas municipo situa en la centra parto de la provinco de Pontevedra, norde de ties marbordo kaj ĉe la Rio de Aroso, en Galegio, nordokcidente de Hispanio.

Tiu municipo estas formata de 5 *paroĥoj* (galegaj submunicipoj) nome Cambados (Santa Mariña), Castrelo (Santa Cruz), Corvillón (San Amedio), Oubiña (San Vicenzo) kaj Vilariño (San Hadrián aŭ San Quirico).

Kategorio:Municipoj de provinco Pontevedro
Ribeira

200ra|eta|dekstra|Situo de Ribeira

eta|dekstra|250ra|Haveno de Rivbira.

**Ribeira** estas municipo de Galegio (Hispanio) situa en la okcidenta marbordo de la provinco Korunjo, en la regiono Barbanza. Ĉefurbo kaj plej loĝata urbo estas Santa Uxía de Ribeira. Ĝi situas ĉe la Rio de Arousa kaj kiel multaj lokoj en la areo suferis mezepoke la rabatakojn de la vikingoj. Fiŝkaptado gravas en ekonomio.

Kategorio:Municipoj de Korunjo
Sanŝenŝo

250ra|eta|dekstra|Situo de Sanŝenŝo

eta|300ra|dekstra|Vidaĵo de Sanŝenŝo.
**Sanxenxo** en hispana, dum en galega kaj oficiale *Sanxenxo*, kio donus en Esperanto pli malpli **Sanŝenŝo** estas loko kaj municipo hispana apartenanta al la provinco de Pontevedra, en la regiono de Galegio. Ĝi situas en la suda parto de la komarko Salnés, ĉe la marbordo de la Atlantika Oceano inter la rio de Pontevedra kaj la rio de Aroso, ĉe ties plej okcidentaj partoj. La municipo havas populacion de 17.077 loĝantoj (2007), kvankam tiu nombro kvarobliĝas somere.

## Situo 
La municipo limas kun la teritorioj de: Grove kaj Meanjo, en la komarko Salnés; kaj kun Pojo, en la komarko de Pontevedra.

Kategorio:Municipoj de provinco Pontevedro
Jevgenij Vladimiroviĉ Blinov

**Jevgenij Vladimiroviĉ BLINOV** (, en esperantlingvaj publikaĵoj ankaŭ kun germanigita antaŭnomo nomata *Eugen Blinov* respektive plene esperantigite *Eŭgeno Blinov*) estis rusia kaj sovetia esperantisto, kiu naskiĝis la 6-an de januaro 1906 en Peterburgo, iĝis ŝtatoficisto en Moskvo kaj estis esperantisto ekde 1926. En 1930 li fariĝis membro de la estraro de SEU. 

eta|maldekstra|180ra|
Eŭgeno Blinov tradukis al Esperanto la romanon La Submarinistoj de Aleksej Novikov-Priboj. En aŭgusto 1931 li en Moskvo edziĝis je sia Esperantista korespondantino el Budapeŝto, *Klára Majtinsky* (1907-1989), la esperantlingva gazetaro amplekse raportis pri la internacia movada geedziĝo, kaj la Enciklopedio de Esperanto de 1934 menciis ĝin. La edzino translokiĝis al Soveta Unio kaj iĝis instruistino de fortepiano kaj germana lingvo en Moskvo.

## Referencoj 
Kategorio:Sovetiaj esperantistoj
Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Almon Brown Strowger

**Almon Brown STROWGER** estis sepultisto kaj inventisto de aŭtomata telefoncentralo.
eta|300px|Perfektigita maŝino de Strowger

Li naskiĝis la 11-an de februaro 1839 en Penfield (en subŝtato Nov-Jorkio). Post longa vagado li vivis en Kansasurbo, kie li estis unu el la sepultistoj.

## La penso 
Kiel kutime, li matene legis la ĵurnalon, precipe la funebran paĝon. Li ekrigardis konatulon mortintan, sed la entombisto ne li estis. Kial do? Li tiel pensis, ke la telefonistoj faris vole-nevole miskontakton. La solvo estus la aŭtomata centralo. Li faris modelon kaj vokis fakulojn, kiuj diris, ke la ideo estas bona. Tio okazis en 1888 kaj en 1891 li ekhavis la patenton. Post 1 jaro la centralo ekfunkciis kun 75 telefonaj lineoj.

Li mortis la 26-an de majo 1902 en St. Peterburgo (Florido). Krom lia invento, lia nomo ankaŭ estis donita al lokomotivo kaj premio. Liaj telefoncentraloj kaj ankaŭ telegrafcentraloj longe funkciis en granda parto de la mondo.

## Patentoj 
* Strowger-ŝaltilo "Automatic Telephone Exchange" la 10-an de marto 1891

Kategorio:Usonaj inventistoj
Kategorio:Usonaj oficiroj
Listo de disko-komponaĵoj kaj artistoj

Jen estas listo de disko-muzikistoj:

## Rilataj temoj
*Hi-NRG
*Dance-pop
*New romantic
*Techno
*House music  

Kategorio:Muzikaj listoj
Italo-disko

**Italo-disko** (en pluraj nacilingvoj ***Italo-disco***) estas tre vasta nocio, kiu ensumigas multan diskotekan produkton el Eŭropo dum la 1980-aj jaroj.

Ĝi estas unu el unuaj formoj de la monda elektronika muziko (EDM). Tiu stilo evoluis en la paso de sepdekaj kaj en interŝanĝo de okdekaj jaroj en Italio, Hispanio, Germanio kaj aliaj partoj de Eŭropo.

Karakteriza signo de la italo-disko estas precipe futurisma, absolute diferenca kaj kvazaŭ universa sono, kiun oni celigis per sintezilo, voĉdekodilo kaj drummaŝino. Dum la okdekaj jaroj, la termino Italo-disko ensumigis plimulte neamerikanan kaj nebritan dancmuzikon. En Usono kaj Granda Britio la italo-disko estis tute nekonata, plimulte temis pri undergroundan scenon.

Pli poste ĝi inspiris polan ĝenron disko-polo.

**Ekzemploj**:
* "Tarzan Boy" (1985) de Baltimora
* "I'm Ready" (1980) de Kano
* "Loving Again" (1986) de Thomas T.
* "Step by Step" (1982) de Koxo

## Terminologio 
La vorto italo-disko devenas el serioj *Italo Boot Mix* - megamiksoj el la jaro 1983 de Bernhard Mikulski (tiu fondis ZYX Music), kiujn ensumigis italan kaj germane produktatan diskotekan muzikon. Sed tiu ĉi italo-disko muziko estis iam markata ankaŭ kiel "Rock Elettronico" aŭ "Balli da Discoteca" (disco dance).

## Interpretoj 
Inter italo-disko interpretoj apartenas ekzemple Savage, Ken Laszlo, P.Lion, Ivan, Albert One, Radiorama, Valerie Dore, Sabrina, Scotch, Baltimora, Righeira, Fancy, Ryan Paris, Spagna, Miko Mission, Mike Mareen, Silver Pozzoli, La Bionda, Gazebo, Eddy Huntington, Den Harrow, Ricchi e Poveri, Toto Cutugno, Alphaville, C. C. Catch, Bad Boys Blue, Modern Talking.

## Referencoj 
!
Kategorio:Ĝenroj de elektronika muziko
Álvaro Arbeloa

**Álvaro ARBELOA** (prononco [], naskiĝis , do nun -aĝa) estas hispana futbalisto. Li kiel membro de la hispana nacia teamo de futbalo partoprenis la matĉojn pri la Futbala Mondpokalo 2010 en Sud-Afriko, kiujn la hispana teamo venkis. Matĉe li rekoneblis per la ĉemiza numero "17". Ekster naciaj matĉoj, li ekde la jaro 2009 estas futbalisto de la klubo Real Madrid.

Kategorio:Hispanaj futbalistoj
Pedro Rodríguez Ledesma

**Pedro Eliezer RODRÍGUEZ LEDESMA** (prononco [], naskiĝis , do nun -aĝa), kutime nur nomata **Pedro** aŭ **Pedrito**, estas hispana futbalisto. Li kiel membro de la hispana nacia teamo de futbalo partoprenis la matĉojn pri la Futbala Mondpokalo 2010 kaj la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012, kiujn la hispana teamo venkis, pri la Futbala Mondpokalo 2014 kaj la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016. Ekster naciaj matĉoj, li ekde la jaro 2004, unue en junula teamo, ekde 2007 en la dua kaj 2008 la unua profesia vira teamo, estas futbalisto de la klubo FC Barcelona.

Kategorio:Hispanaj futbalistoj
Nigra septembro

**Nigra septembro** (en araba, أيلول الأسود, *Aylūl al-Aswad*) estis organizaĵo terorista palestina, fondita en 1970. Ĝi asociiĝis kun diversaj grupoj ene de la OLP, ĉefe kun Fatah, tiam estrata de Jaser Arafat, kaj poste kun la PFLP.

La nomo "Nigra septembro" devenas de la okazintaĵoj kiuj fruntigis la palestinajn luktantojn kontraŭ la jordana armeo en septembro de 1970. La unua agado de la grupo estis la murdo de la ĉefministro de Jordanio, Ŭasfi Tall, la 28an de novembro de 1971. Ŭasfi Tall estis ŝlosa figuro por la forpelo de la palestinaj luktantoj de Jordanio en 1970-1971.

La plej konata agado estis la Munkena Masakro https://en.wikipedia.org/wiki/Munich_massacre, nomo kiun oni donis al kidnapo kaj murdo de dekunu atletoj de Israelo dum la Somera Olimpiko 1972. En tiu agado perdis krome la vivon 5 membrojn de Nigra septembro kaj 1 germana policano.

## Notoj
Kategorio:Terorismo
Kategorio:Historio de Palestino
Vittorio Monti

**Vittorio MONTI** (naskiĝis la 6-an de januaro 1868, mortis la 20-an de junio 1922) estis itala komponisto, violonisto, kaj dirigento.

Monti naskiĝis en Napolo kie li studis violonon kaj komponadon je la Conservatorio di San Pietro a Majella. Ĉirkaŭ 1900 li dungiĝis kiel dirigento por la Lamoureux Orchestra en Parizo, kie li verkis plurajn baledojn kaj operetojn, ekzemple *Noël de Pierrot*.

Lia nura fama verko estas Csárdás, verkita ĉirkaŭ 1904 kaj ludata de preskaŭ ĉiu cigana orkestro.

## Eksteraj ligiloj 
* www.kreusch-sheet-music.net
* *Csardas* arranged for accordion 

Kategorio:Italaj komponistoj
Kategorio:Italaj violonistoj
Kategorio:Italaj dirigentoj
Beldinga parulio

La **Beldinga parulio**, *Geothlypis beldingi*, estas specio de la familio de Paruliedoj kaj genro de Flavgorĝuloj aŭ *Geothlypis* kiu enhavas tre similajn speciojn. Ili estas loĝantaj birdoj endemiaj de suda Baja California, Meksiko.

Ĝi estas proksime rilata al la Komuna flavgorĝulo, Altamira parulio kaj Bahama parulio, kun kiuj ĝi formas superspecion, kaj ili estis iam konsiderataj samspecifaj.

La reprodukta habitato estas de marĉoj de fluanta akvo kaj lagunoj, kutime kun tifao. Ĝi konstruas tasforman neston de mortinta tifao kiu estas kutime ligata al malsupro de tigo de vivanta tifao. La ino demetas 2-4 ovojn, kutime 3. Kiel aliaj flavgorĝuloj ĝi manĝas malalte en vegetaĵaro kaj manĝas insektojn kaj aliajn malgrandajn senvertebrulojn.

La Beldinga parulio estas 14 cm longa kun olivverdeca dorso kaj brilflavaj subaj partoj. Maskla plenkreskulo de la suda nomiga raso *G. b. beldingi* havas flavajn subajn partojn, nigran vizaĝomaskon kaj flavan antaŭkronon. La ino estas simila, sed ne havas la nigran maskon kaj havas olivecan kronon. Ĝi estas simila al la Altamira parulio, sed separate el ĝi pro la larĝo de Meksikio. Tiu raso ege suferis la habitatoperdon, kaj nun estas limigita al kelkaj malgrandaj marĉoj de plej suda Baja California [la estero de San Jose del Cabo kaj la laguno de Todos Santos; Aŭgusto 2007].

La masklo de la norda subspecio *G. b.goldmaii* havas palan ventron kaj grizan antaŭkronon, kaj tiel ĝi estas tre simila al kelkaj nemigrantaj sudokcidentaj rasoj de Komuna flavgorĝulo, kiu, tamen, ne koincidas laŭ teritorio. Ĝi estas pli granda kaj iom pli brila ol la migrantaj rasoj de Komuna parulio kiuj vintras en Baja California, kaj la maskla masko etendas plie al nuko ol kaze de vizitantoj. Tiu raso estas ankoraŭ komuna, sed ties teritorio malpliiĝas pro habitatoperdo.

La kanto de la Beldinga parulio estas laŭta *ŭiĉeti ŭiĉeti ŭiĉeti ŭiĉ*, simila al tiu de la Komuna parulio sed pli profunda, plena kaj kun kelkaj zumadoj. La alvoko estas milda *jip*, denove simila al tiu de la Komuna parulio.

Tiu specio ricevis nomon laŭ Lyman Belding, elstara kalifornia naturalisto.

## Referencoj 
*  Draste endanĝerita

*New World Warblers* de Curson, Quinn kaj Beadle, ISBN 0-7136-3932-6

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Bukivcovo

**Bukivcovo** (,  [ungbukoŝ]) estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Velikij Bereznij.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 40&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 430 m
* Loĝantaro: 230
* Poŝtkodo: 89043
* Telefonprefikso: 3135

## Situo 
Bukivcovo situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. La plej proksima fervojo troviĝas je 19, Velikij Bereznij je 27, Uĵhorodo je 47 km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1582 en formo *"Bukóc"*. En 1904 pro la hungariga politiko la komunumo ricevis hungarecan nomon Ungbükkös. En 1910 vivis tie 727 loĝantoj, (710 rutenoj, 10 germanoj, 7 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Ungbükkös/Bukivcovo. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika ligna preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1792

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Volosjanka

**Volosjanka,** ukraine **Волосянка,** hungare **Hajasd** [hajaŝd] estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Velikij Bereznij.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio
## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 38&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 481 m
* Loĝantaro: 1640
* Poŝtkodo: 89030
* Telefonprefikso: 3135

## Situo 
Volosjanka situas inter montoj, proksime de Uĵ. Velikij Bereznij troviĝas je 37, Uĵhorodo je 80 km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1768 en formo *"Voloszanka"*. En 1904 pro la hungariga politiko la komunumo ricevis hungarecan nomon Hajasd. En 1910 vivis tie 1586 loĝantoj, (1353 rutenoj, 115 hungaroj, 81 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Volosjanka/Hajasd. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Metropola areo de Madrido

eta|dekstra|200px|Metropola areo de Madrido.La **Metropola areo de Madrido** troviĝas en la centro de la Iberia duoninsulo ĉirkaŭ ĝia ĉefa urbo: Madrido. Ĝi estas la plej loĝata metropola areo de Hispanio kaj la tria de la Eŭropa Unio, malantaŭ Parizo kaj Londono. Tamen, ne ekzistas leĝa difino pri kiuj municipoj troviĝas ĉe la metropola areo. Ene de tiu areo troviĝas kelkaj municipoj de Madrida Regiono kiel Getafe, Alcorcón, Móstoles aŭ Torrejón de Ardoz, kiuj havas pli da loĝantoj ol multaj provincaj ĉefurboj.

Ĉar la metropola areo de Madrido ne estas leĝa difino kaj ne estas klare kiuj municipoj apartenas al ĝi, nombro de loĝantoj varias sed mezume oni kalkulas ĉirkaŭ 6 milionoj da loĝantoj inkluzive de Madrido kie loĝas pli ol tri milionoj da homoj.

Kategorio:Geografio de Madrido
Kategorio:Madrida Regiono
Mikaelo la 1-a Kerulario

**Mikaelo la 1-a Kerulario**,  (naskiĝis ĉirkaŭ 1000 en Konstantinopolo, mortis la 21-an de januaro 1059) estis patriarko de Konstantinopolo de 1043 ĝis 1058.

Elektita la 25-an de marto 1043, lia patriarkado koincidis kun la pontifikado de Leono la 9-a kaj kune ĉefrolis en la orienta skismo.

La konfronto kun Romo ekis en 1051 post la akuzo de Kerulario al la okcidenta eklezio je juda herezo pro uzado de sengista pano en la Eŭkaristio kaj minaco fermi la latinajn preĝejojn de Konstantinopolo, se ili ne adoptos la grekan ritaron.

La papo Leono la 9-a, minacita de la normandoj, serĉis aliancon kun Bizancio kaj sendis, en 1054, delegitaron al Konstantinopolo. La ĉefo de tiu delegitaro estis kardinalo Humberto de Silva Candida, la aliaj membroj estis la ĉefepiskopoj Frederiko de Loreno kaj Pedro de Amalfi.

La papaj reprezentantoj neis, je la alveno en Konstantinopolo, la ekumenan titolon de la patriarko, la dua posteno en la eklezia hierarkio de Konstantinopolo kaj krome, ili dubigis pri la laŭleĝa patriarkiĝo de Kerulario.

Pro tio, la patriarko malakceptis ricevi la papajn reprezentantojn kaj Humberto respondis publikigante sian “Dialogon inter romano kaj konstantinopolano”, per kiu li mokiĝas de la grekaj moroj, kaj ekskomunikante Kerularion per buleo kiun li lasis la 16-an de julio 1054 sur la altaro de Sankta Sofio; post kio li forlasis la urbon.

La 24-an de julio samjare, Kerulario respondis per ekskomunikado al la kardinalo kaj la aliajn delegitojn, per kio ekiĝis la skismo kiu finiĝis en la plej grava divido de la kristana eklezio.

Kategorio:Patriarkoj de Konstantinopolo
Kategorio:Ortodoksaj episkopoj
Silj

**Silj,** ukraine **Сіль,** ruse **Соль** [solj], slovake **Sola,** hungare **Sóslak** [ŝOŝlak] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Velikij Bereznij.

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 38&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 248 m
* Loĝantaro: 610
* Poŝtkodo: 89021
* Telefonprefikso: 3135

centra|450ra|eta|Panoramo de Silj

## Situo 
Silj situas laŭ Uĵ. Velikij Bereznij troviĝas je 9, Uĵhorodo je 52 km-oj.

## Historio 
Iam oni minadis ĉe la vilaĝo salon. En 1899 pro la hungariga politiko *Szolya* ricevis hungarecan nomon Sóslak. En 1910 vivis tie 530 loĝantoj, (rutenoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Silj/Sóslak. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* ligna preĝejo omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario), en la nuna loko ĝi troviĝas ekde 1834

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Eŭska Naciisma Partio

eta|300px|dekstra|Sidejo de la Eŭska Naciisma Partio
La **Eŭska Naciisma Partio** (eŭske-hispane Euzko Alderdi Jeltzalea–Partido Nacionalista Vasco, mallonge EAJ–PNV) estas politika partio kreita en Hispanio fine de la 19-a jarcento. Ĝia ideologio estas eŭska naciismo, kaj ĝi estas aktiva en la aŭtonomaj regionoj Eŭskio kaj Navaro en Hispanio, kaj en Nord-Eŭskio (Francio). Ĝi havas delegitaron en aliaj landoj, ĉefe kie ekzistas eŭskaj naciismaj enmigrintoj. Ĝi estas reprezentata per propra parlamenta grupo en la Kongreso de la Deputitoj kaj en la Senato de Hispanio, kaj ankaŭ en la Eŭska Parlamento. Ĝi ankaŭ havas reprezentanton en Eŭropa Parlamento. Ĝi estas enskribita en la Eŭropa Demokratia Partio.

De 1980 ĝis 2009, ĝi prezidis la eŭskan registaron, kaj ĝi estas la partio plej videbla en la institucioj de Eŭskio. En Navaro ĝi estas unu el la partioj de la koalicio Nafarroa Bai, kiu estas la dua politika forto en la Navara Parlamento.

Fondita en 1895 de Sabino Arana Goiri, ĝi estas la dua hispana partio plej antikva kiu nuntempe ekzistas post la Hispana Socialisma Laborista Partio.

Ĝia oficiala nomo en Hispanio estas *Euzko Alderdi Jeltzalea–Partido Nacionalista Vasco* (EAJ-PNV) kaj en Francio *Euzko Alderdi Jeltzalea–Parti Nationaliste Basque* (EAJ–PNB). "Euzko Alderdi Jeltzalea" signifas "Eŭska Partio de la simpatiantoj de J.E.L.", do ne estas la traduko de *Eŭska Naciisma Partio*. "J.E.L." estas akronimo de *Jaungoikoa Eta Lagizarrak* ("Dio kaj Malnovaj Leĝoj"), referenco al la principoj de la religia kaj politika tradicioj, kiujn la partio defendis en la komenco. Ekde 1977 ĝi estas memdeklarita senkonfesia partio. De tiu akronimo simpatianto de la partio ricevas la nomon *jeltzale* (pluralo *jeltzaleak*) aŭ *jelkide* (pluralo *jelkideak*) en la eŭska lingvo.

La sociaj sidejoj de la partio nomiĝas *batzoki* kaj en la nuntempo ili estas pli ol 200 tra la mondo. Krom tiuj, ili havas virtualan "batzoki"-n ekde 2007.

## Vidu ankaŭ 
* Eŭska naciismo
* Eŭskio
* Eŭskoj
* Flago de Eŭskio

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de EAJ-PNV
* Fondaĵo Sabino Arana 
* Virtuala Batzoki 
* EAJ-PNV Ordizia 

Kategorio:Naciismaj partioj
Kategorio:Eŭropaj politikaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj de Eŭskio
Kategorio:Politikaj partioj de Francio
Unua koncilio de Konstantinopolo

eta|300ra|Unua Koncilio de Konstantinopolo.

La **Unua koncilio de Konstantinopolo** (, ) okazis inter majo kaj julio de 381, konsiderata kiel la 2-a Ekumena Koncilio por la kredantoj de la Katolika Eklezio, Ortodoksa Eklezio, Orientaj ortodoksaj eklezioj (Kopta Eklezio, Armena Apostola Eklezio kaj aliaj) Anglikanismo kaj Luteranismo.

## Kaŭzoj 
Post la celebrado en 325 de la koncilio de Niceo en kiu kondamniĝis kiel hereza doktrino la arianismo, tiu doktrino, kiu neis la diecon de Jesuo Kristo, forte renaskiĝis en Konstantinopolo mem helpe de ĝia episkopo, Eŭsebio de Nikomedio, kiu sukcesis konvinki la sukcedintojn de la imperiestro Konstanteno subteni la arianismon kaj malakcepti la ortodoksan linion aprobita en Niceo kaj anstataŭigi la niceajn episkopojn per arianoj.

Krome, naskiĝis nova doktrino defendita de Makedonio de Konstantinopolo, kiu, kvankam akceptante la diecon de Kristo, neis ĝin rilate al la Sankta Spirito. En tiu situacio troviĝis Teodozio la 1-a kiam en 379, li entroniĝis en la Orient-Romia Imperio. Por solvi la doktrinajn disputojn, kiuj minacis la pacon, li decidis kunvoki al sia ĉefurbo Konstantinopolo la episkopojn de sia teritorio. Nur en 392, pli ol jardeko post la koncilio, li fariĝis imperiestro ankaŭ de la Okcident-Romia Imperio, kaj li mortis la 17-an de januaro 395.

## Decidoj de la koncilio 
Grava decido de tiu ĉi koncilio estis la revizio de la Nicea kredo enkondukante en ĝin la doktrinon pri la kunsubstanceco de la Sankta Spirito kun la Patro kaj kun la Filo pere de la esprimo, "la Sankta Spirito, Sinjoro kaj Viviganta, … kiu kun la Patro kaj la Filo estas adorata kaj glorata" (τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, τὸ κύριον, τὸ ζῳοποιόν, … τὸ σὺν Πατρὶ καὶ Υἱῷ συμπροσκυνούμενον καὶ συνδοξαζόμενον).

En la koncilio oni ankaŭ kondamnis la arianismon, makedoniismon kaj la apoloniismon. Oni malpermesis intervenon de episkopoj en aferojn de aliaj provincoj, kaj oni atribuis al episkopo de Konstantinopolo (kiun oni priskribis kiel "nova Romo") la plej altan honorrangon, post la episkopo de Romo mem.

## Eventoj post la koncilio 
Post la fino de la koncilio, la imperiestro Teodozio publikigis dekreton por sia teritorio, per kiu la eklezioj devis restaŭri la episkopojn kiuj konfesis la egalecon en la dieco de la Patro, la Filo kaj la Sankta Spirito.

La Teodozia koncilio estis komence nur regiona. Ĝi ne koncernis la okcidentajn episkopojn, inter kiuj estis la papo. La orienta imperiestro ne invitis ilin kaj ili ne partoprenis. Pri ĝi silentis la ekumena Koncilio de Efezo (431). La ne ekumena Dua koncilio de Efezo (449) deklaris ekumenaj la konciliojn de 325 kaj de 431, sed ne tiun de 381. Ŝanĝiĝis la situacio en 451, kiam la Koncilio de Kalcedono agnoskis la Konstantinopolan kaj ĝian kredokonfeson, kaj tiel establis la liston de la kvar unuaj ekumenaj koncilioj: Niceo (325), Konstantinopolo (381), Efezo (431), Kalcedono (451). Tiujn kvar ekumenajn konciliojn oni komparis kun la kvar kanonaj evangelioj.

## Referencoj 
Kategorio:Konstantinopolo
Kategorio:381
Kategorio:Ekumenaj Koncilioj
Dua koncilio de Konstantinopolo

La **Dua koncilio de Konstantinopolo** (, ) okazis en periodo de ok sesioj inter la 5-a de majo kaj la 2-a de junio 553, kaj ĝi estas konsiderata kiel la 5-a ekumena koncilio de la Romkatolika Eklezio kaj la Ortodoksa.

Kvankam la celebrado en 451 de la Koncilio de Kalcedono supozigis la kondamnon al monofizitismo, ĉi tiu doktrino estis tre disvastigita en ampleksaj regionoj de Oriento, ĉefe en Egipto.

Por la imperiestro Justiniano la 1-a, la ebla skismo kiun minacis provoki la monofizitismon en la sino de la eklezio, povus okazigi la postan politikan sendependiĝon. Justiniano intencis allogi la kredantojn je monofizitismo per publikigado en 543, de edikto konata kiel "La Tri Ĉapitroj" per kiu li kondamnis la verkaĵojn de tri nestorianaj episkopoj, Teodoro de Mopsuestio, Teodoreto de Ciro kaj Ibas de Edeso kiuj sukcesis la nekondamnon al nestorianismo en la Koncilio de Kalcedono.

Kategorio:Konstantinopolo
Kategorio:553
Kategorio:Ekumenaj Koncilioj
Tria koncilio de Konstantinopolo

La **Tria koncilio de Konstantinopolo**, okazinta de la 7-a de novembro 680 al la 16-a de septembro 681, evidente en Konstantinopolo. Ĝi estis kunvokita de la bizanca imperiestro Konstantino la 4-a, kaj prezidita de li mem. La ĉefaj rolludantoj en tiu ĉi koncilio, la tria okazinta en la sama urbo, estis Konstantino la 4-a kaj la patriarko Sergio la 1-a de Konstantinopolo; ankaŭ du papoj: Agatono kaj Leono la 2-a. 

La celo de la koncilio, ekde doktrina vidpunkto estis la problemoj pro la herezo monotelismo, kiu rekonis en Jesuo nur unu volon kaj unu naturon: la dia. Ĝi estas sukceda doktrino de la monofizitismo kiu nur akceptas en la homo-dio nur unu naturo: la *Logos*. 

La ĉefa kontribuo de la Tria koncilio de Konstantinopolo estis la dogma difinado laŭ la voloj kaj operacoj de Jesuo. Ĉi tiu koncilio fermas la ciklon de tiel nomataj "kristologiaj koncilioj". Ĝi resumas la doktrinon pri Kristo tiel kiel la Patroj de la Eklezio komprenis ĝin en la unuaj tempoj.

Kategorio:Ekumenaj Koncilioj
Kategorio:680
Kategorio:Konstantinopolo
69-a Hispana Kongreso de Esperanto

En Santiago de Compostela, Provinco Korunjo, Galegio, Hispanio, okazis la **69-a Hispana Kongreso de Esperanto** de la 2-a ĝis la 5-a de julio de 2010, organizita de galegaj esperantistoj el la Galega Esperanto-Asocio. Laŭ la kongreslibro aliĝis ĝis 49 kongresanoj, sed poste partoprenis kelkaj pliaj.

Inter aliaj programeroj kaj prelegoj okazis prelegoj pri la Jakoba Vojo, meso en Esperanto en la katedralo nome en la kapelo de Sankta Andreo, vizito al la Rio de Aroso kie la kongresanoj povis viziti domon de Rosalía de Castro kaj gustumegi tie bredatajn mitulojn surŝipe kaj vizito al la urbo gvidate de historiistino Gualteria, kiu same prelegis pri la malbonaj virinoj ĉe la katedralo.

Aliaj programeroj estis prelego de Xesús Alonso Montero pri esperanto kaj la galega, kaj alia pri komparo inter la jakobaj pilgrimadoj kaj japanaj pilgrimadoj. Okazis vizito al muzeoj pri galega popolo, pri sciencoj kaj pri komparo inter klasikaj kaj modernaj artaĵoj. Krom okazis kursetoj, koncertoj kaj tipa galega brandobrulaĵo nome "queimada" kiel tipa sorĉista ceremonio.

Kategorio:Hispana Kongreso de Esperanto
Hispana Kongreso
Kategorio:Galegio
Kategorio:2010 en Hispanio
Altamira parulio

La **Altamira parulio**, *Geothlypis flavovelata*, estas specio de la familio de Paruliedoj kaj genro de Flavgorĝuloj aŭ *Geothlypis* kiu enhavas tre similajn speciojn. Ili estas loĝantaj birdoj endemiaj de la Golfa deklivaro de nordorienta Meksiko.

Ĝi estas proksime rilata al la Komuna flavgorĝulo, Beldinga parulio, kaj al la Bahama parulio, kun kiuj ĝi formas superspecion. Ĝi estis konsiderata samspecifa kun tiuj specioj.

## Aspekto 
La Altamira parulio estas 13 cm longa kaj havas flavverdecan dorson kaj brilflavan ventron. Maskla plenkreskulo havas nigran vizaĝomaskon kaj flavan kronon. Inoj estas similaj, sed ne havas la nigran maskon kaj havas olivecan kronon. Tiu specio estas facile distingebla el la vintranta Komuna parulio pro sia uniforme flavaj subaj partoj, kontraste kun la blanka ventro de la Komuna parulio.  Ankaŭ la flava fruntozono de maskloj helpas distingon.

## Kutimoj 
Voĉo estas tre simila al tiu de la Komuna parulio, kaj ili ne estas facile distingeblaj al la homa aŭdkapablo. Altamira kaj Komuna parulioj, tamen, ne respondas unu al registroj de la kanto de la alia.

Tiu specio loĝas en marĉoj de fluanta akvo (inklude kanalojn kaj drenofosaĵoj), ĉefe tiuj kun tifao. Oni scias malmulte pri ties reprodukto- aŭ manĝokutimoj, sed aliaj flavgorĝuloj konstruas tasforman neston malalte inter vegetaĵaro kaj manĝas insektojn, kutime kaptitaj inter densa vegetaĵaro, kaj laŭ tio eble la Altamira parulio faras same. Okazis malpliiĝo laŭ nombro de tiu loke limigita birdo pro habitatoperdo.

## Vidu ankaŭ 
*Verakrucaj humidaj arbaroj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*BirdLife Species Factsheet.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Ĉardaŝo

[eta|Hungaroj dancantaj ĉardaŝon en naciaj popolkostumoj en [Doroslovo, Vojvodina]]
**Ĉardaŝo** (hungare: *Csárdás*) estas hungara nacia danco.

Tiu ĉi danco evoluis el muziko de sintioj. La ĉardaŝo estas relative pretendema danco, kiu komenciĝas *lasso* - t.e. malrapida vira danco. Post *lasso* sekvas *frisko* - kio estas rapida para danco en 2/4 aŭ 4/4 ritmo. Tiu ĉi danco staras en kombinaĵo de rapidaj kaj liberaj pli malrapidaj elementoj, ĝi metas karakterize pli altajn pretendojn al dancisto. La bone dancita ĉardaŝo devas esprimi pasion, kiu la dancisto sentas al la kunulino.

La plej granda populareco de tiu ĉi danco estis en la jaroj 1830 - 1890. La ĉardaŝo influis eĉ kelkajn muzikajn komponistojn kiel estis ekz. Johann Strauss kaj Johannes Brahms.

Konata komponaĵo estas la csardás de Monti.

## Vidu ankaŭ 
* Hungario
* Hungaroj

Kategorio:Dancoj
Kategorio:Danco en Hungario 
Kategorio:Hungara muziko
Kategorio:Kulturo de Hungario
Kategorio:Hungaraj vortoj kaj esprimoj
Doktrino

Ne konfuziĝu kun *Doktorino*
----***Doktrino***, (latine *doctrina*), estas kohera aro da instruoj, kiuj povas esti:
* aro da instruoj bazitaj sur sistemo de kredo(j) pri branĉo de scio, studkampo aŭ konkreta scienco.  
* principoj aŭ pozicioj respektive al specifa objekto aŭ afero.  
* sistemo de postulatoj (ofte kun pretendo je scienceci, ĝenerala valido aŭ universaleco).

La termino *doktrino* povas konotacii dogmecon, kiel la religiaj doktrinoj de la diversaj kredoj. Ĝi ankaŭ povas esti uzata reference al leĝdona principo.

## Vida ankaŭ 
* Endoktrinigo
Kategorio:Politiko
Mostovskoj

**Mostovskoj** ( *Мостовской*) estas urbotipa komunumo en suda Rusio, en la Krasnodara regiono, kun 25.478 loĝantoj (kalkulo en 2009).

## Geografio 
La komunumo situas ĉe la norda parto de la granda Kaŭkazio ĉ. 150 kilometrojn sudoriente de la regiona ĉefurbo Krasnodar sur la maldekstra bordo de Laba, maldekstra alfluanto de Kuban.

Mostovskoj estas administra centro de la samnoma distrikto Mostovskoj.

## Historio 
La loko estiĝis en 1894 danke al konstruo de ponto (ruse *most*) super Laba kiel  *Mostovoje* (pli poste ankaŭ *Mostovskoje*). La loko ricevis en 1961 la statuson de *urbotipa komunumo*.

## Ekonomio kaj infrastrukturo 
La ekonomio de Mostovskoj estas karaktera pri prilaboro de agrikulturaj produktoj. 

La komunumo situas ĉe la fervoja linio de Kurganinsk tra Labinsk al Ŝedok rilate al Psebai (stacia nomo *Mostovskaja*).

Tra la komunumo kondukas la regiona vojo *R256* Majkop–Karaĉajevsk. La ponto interligas la lokon kun Stanica *Sassovskaja* ĉe la kontraŭsituanta bordo de Laba.

## Personoj 
*Roman Pavluĉenko (* 1981 en Mostovskoj), futbalisto

Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Krasnodara regiono
Ilskij

**Ilski** ( *Ильский*) estas urbotipa loĝloko en Krasnodara regiono (Rusio), kun 23.097 loĝantoj (kalkulo 2009).

## Geografio 
La komunumo situas ĉe la nordokcidenta parto de la Granda Kaŭkazio ĉ. 40 km sudokcidente de la regiona ĉefurbo Krasnodar ĉe rivereto *Il* en la akvokolekta areo de Kuban. Norde de la loko etendiĝas la intense agrikulture uzata Kubana ebenaĵo, dum rekte sude altiĝas la arbarkovritaj etendaĵoj de la Kaŭkazo.

Ilski apartenas al distrikto Severskaja, kies administra centro estas la Stanica Severskaja, ĉ. 10 kilometrojn oriente.

## Historio 
La loko estiĝis en 1863 kiel Stanica *Ilskaja* de la kubanaj kozakoj. Ĝi estis nomata laŭ la rivero kaj ĝi estis la unua en areo sudokcidente de Krasnodar, tiam nomata Jekaterinodar. Samjare, oni malkovris en la proksimo nafton. La unua naftoboro okazis en 1866 okcidente de la loko sur teritorio de la hodiaŭa Rusio.

La loko en 1947 ricevis la statuson de urbotipa komunumo, danke al la rapide disvolviĝinta naftoproduktado.

## Kulturo kaj vidindaĵoj 
En Ilski videblas preĝejo el 1871–1873.

Sude de la loko troviĝas pluraj gravaj mezŝtonepokaj trovitaĵejoj de bizon- kaj mamutĉasistoj. Ilin malkovris en 1898 la franca arkeologo Joseph de Baye (1853–1931).

## Ekonomio kaj infrastrukturo 
En Ilski funkcias ekde 1952 la uzino pri argilaĵoj kaj baritaĵoj por profundboradaj lavaĵoj. Krom tiu ekzistas ankaŭ uzinoj de konstrumaterialoj kaj lignoprilaboro, nutraĵindustrio.

La komunumo situas ĉe la en 1888 inaŭgurita fervoja linio Tiĥoreck–Krasnodar–Novorossijsk (staciona nomo *Ilskaja*).

Tra Ilski kondukas la longvojo A146 Krasnodar–Krimsk–Novorossijsk.

Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Krasnodara regiono
Transportadogeoteĥniko

**Transportadogeoteĥniko** estas nocio pri konstruado de trafikovojoj. Ofte la trafikovojo havas flankajn deklivojn. La kontraŭstara sekureco de deklivoj estas grava. **Volmar Fellenius**, (svede: *Wolmar Fellenius*) estis en jaro 1913 prezidanto de sveda komisiono de ŝtataj fervojoj pri sekureco de deklivoj. La komisiono ekzamenis 300 disrompaĵojn kaj terglitojn kaj faris en jaro 1922 raporton. La komisiono enkondukis la nocion "geoteĥniko", svede: "geoteknik", angle *geotechnics*, germane *Geotechnik*.

## Vidu ankaŭ
(Wolmar Fellenius en germana Vikipedio.)

## Libro 
Raportoj: Nottingham, Anglujo(UK), 25a-27a aŭgusto 2008 / Unua internacia  konferenco pri  transportadogeoteĥniko; eldonejo de  Ed Ellis ... [kaj al.] Boca Raton : CRC Eldonejo, jaro 2008, 772 paĝoj kun bildoj + 1 Kompaktdikso (CD-ROM) (aŭ) **progresoj en transportado geotechnics** (en angla lingvo)  ISBN  978-0-415-47590-7  aŭ: 978-0-203-88594-9 (e-book) **elektronika libro**	*(Proceedings : Nottingham, UK, 25-27 August 2008 / 1st International Conference on Transportation Geotechnics ; ed. by Ed Ellis ... [et al.] Boca Raton : CRC Press, 2008, 772 S. : Ill. + 1 CD-ROM  **Advances in transportation geotechnics**  ISBN 978-0-415-47590-7 978-0-203-88594-9 (e-book))*

## Eksteraj ligiloj
Sveda geoteĥnika societo kaj internacia societo pri grunda meĥaniko kaj geoteĥniko

Kategorio: Tekniko
Kategorio:Fervojo
Taŭdenio

eta|ŝtonsalplatoj el Taoudenni
**Taoudenni** aŭ esperante Taŭdenni aŭ **Taŭdenio** estas izolita oaza urbo en Regiono Timbuktu en norda Malio. Ĝi estas konata pro ties salminado.

La salminejoj estis malfermitaj en 1585 fare de la Imperio Songhai kaj oni laborigis tie sklavojn.
En la 20-a jarcento, ĝin uzis la maliaj regantoj kiel ekzilejon por la disidentoj. Hodiaŭ laboras tie liberaj laboristoj, kiuj produktas la salon en grandaj platoj el la grundo. Ŝanĝas tiujn la karavanaj komercistoj al akvo, nutraĵo kaj iloj. La salplatojn portas la karavanoj al merkatoj de suda Malio.

Kategorio:Oazoj en Malio
Kategorio:Urboj de Malio
Kayes

**Kayes** [kajes] estas urbo en okcidenta Malio kun 127.368 loĝantoj (censo de 2009)  kaj ĉefurbo de la samnoma Regiono Kayes.

Kayes situas ĉe Senegal-rivero kaj estis ekde 1882 por kelkaj jaroj ĉefurbo de la kolonio Franca Sudano.

La urbo situas ĉe komenco de la fervoja linio Dakar–Niger, malfermita en la 20-a jarcento. Krom tio Kayes estas atingebla el Bamako per aviadilo, ĉirkaŭ 500 km pli fore. 

Kayes estas ĝemelita kun la franca urbo Évry.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.experience-mali.org.ml/visit-mali/regions/kayes.htm 

Kategorio:Urboj de Malio
Nioro du Sahel

**Nioro du Sahel** estas loko en Regiono Kayes en okcidenta Malio, 241 kilometrojn fore de Kayes. Ĝi troviĝas 443 km nordokcidente de la ĉefurbo  Bamako. En ĝi loĝas 33.486 personoj, laŭ censo de 2009. 

Al la loko apartenas eta flughaveno. 

## Historio 
Nioro estis fondita en la 16-a aŭ 17-a jarcento de sklavo, nomita Diawandé. Ĝi atingis orepokon en la 18-a jarcento, kiam ĝi estis ĉefurbo de Imperio Bambara de Kaarta. La loko estis grava komerca centro inter la supra Senegal-rivero kaj la Sudan.

La Tukulor kaj konkeranto Al-Haĝ Omar atakis kaj okupis en la komenco de la 1850-aj jaroj Kaarta kaj trudis la konverton de la reĝlando al islamo. Li konstruigis en 1854 en Nioro grandan moskeon. 

## Personoj de la loko 
* Ŝeik Modibo Diarra, * 1952, astrofizikisto
* Tiébilé Dramé, * 1955, politikisto

Kategorio:Urboj de Malio
Alfonso la 2-a (Asturio)

eta|dekstra|190px
**Alfonso la 2-a de Asturio** (760 - 842), surnomata *la Ĉasta*), estis reĝo de Asturio en du malsamaj periodoj: unue, en la jaro 783, kaj poste inter la jaroj 791 kaj 842, kiam li forpasis.

Dum lia regado, kiu daŭris dum kvindek unu jaroj, malkovriĝis en Galegio (supozeble) la tombo de  la Apostolo Jakobo.

Li disrabis Lisbonon en 798 profitante la konfliktojn en la registaro de la muzulmana Kordovo kaj venkis la muzulmanojn en Narón kaj en Anceo (825). Danke al la venkoj kontraŭ la muzulmanoj, li plifirmigis sian regadon en Galegio, Leono kaj Kastilio, kiujn li politike reorganizis.

Li establis sian kortegon en Oviedo, kie li konstruigis plurajn preĝejojn kaj palacon. En la nuntempo nur restas spuroj de la preĝejo Sankta Tirso.

Laŭ la tradicio, la tombo de la apostolo Jakobo la pli aĝa estis malkovrita de ermito en Santiago de Compostela (814); kio konvertis ĉi tiun lokon en unu el la plej gravaj centroj de la kristana pilgrimado.

Post la forpaso de la reĝo, la kadavro estis entombigita en la Panteono de Reĝoj de la Katedralo de Oviedo, kiun la monarko konstruigis, kaj kie ankaŭ estis entombigita sia edzino, la reĝino Berta, kiu laŭ kelkaj historiistoj devenis el la franca reĝa familio. Kvankam li havis edzinon, laŭ la tiuepokaj kronikoj, la reĝo neniam havis intimajn seksrilatojn kun sia edzino kaj forpasis ĉasta kaj sen heredanto.

Kategorio:Reĝoj de Asturio
Alfonso la 02-a (Asturio)
Apolinario de Laodikeo

**Apolinario de Laodikeo** (n. en Latakio, ĉirkaŭ 310- m. en Konstantinopolo, ĉirkaŭ 390) estis teologo kaj hereza kristano aŭtoro de la doktrino konata kiel *apolinarismo*.

Konata kiel **Apolinario la Juna**, estis filo de Apolinario de Aleksandrio kaj post studado en Aleksandrio kaj Antiokio estis konsakrita episkopo de Latakio (Sirio) ĉirkaŭ la jaro 361.

Amiko de Atanazio kunlaboris kun li en la kristologiaj disputoj kun la arianoj, kio devigis al li en 342, foriri de sia denaska urbo instigita de ĝia ariana episkopo. Ekde 352 ek-emfazis pri la dia naturo de Kristo pli ol la homa naturo, kio naskigis novan herezon, la apolinariismo.

Kondamnita en la sinodoj de Romo okazintaj en la 374 kaj 377, de Aleksandrio en 378, de Antiokio en 379 kaj la Unua koncilio de Konstantinopolo en 381, Apolinario fondis en Antiokio komunumon kun eklezia hierarkio kaj la imperiestro Teodosio la 1-a kondamnis lin al la ekzilo en 388.

Kategorio:Historio de kristanismo
Kategorio:Siriaj episkopoj
Kategorio:Herezaj kristanoj
Olivkrona parulio

La **Olivkrona parulio** (***Geothlypis semiflava***) estas specio de la familio de Paruliedoj kaj genro de Flavgorĝuloj aŭ *Geothlypis* kiu enhavas tre similajn speciojn. 

Ĝi troviĝas en Kolombio, Kostariko, Ekvadoro, Honduro, Meksiko, Nikaragvo kaj Panamo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbustaroj kaj tre degraditaj iamaj arbaroj.

Tiu specio estas ege simila al aliaj de la sama genro, tio estas, ĝi havas olivverdecajn suprajn partojn, nigrajn vizaĝomaskon al la kolflankoj kaj bekon, kaj tre flavajn subajn partojn; la kruroj estas rozkolorecaj.

Ili manĝas ĉefe insektojn.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Geothlypis semiflava.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Haveno de Kadizo

eta|250px|Vidaĵo de la haveno de Kadizo.
La **Haveno de la Golfo de Kadizo** estas havena komplekso ĉe la atlantika hispana suda marbordo en la Provinco de Kadizo. Ĝi arigas kvin havenojn ĉe la golfo de Kadizo. La privilegia situo de la haveno kun konstanta komunikado kun Tanĝero kaj Kanariaj Insuloj kaj ĝia malrapida sed senĉesa kreskado igas ĝin unu el la unuaj hispanaj havenoj laŭ graveco. 
 
## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la Haveno de la Golfo de Kadizo 

Kadizo
Kategorio:Kadizo
Sergej Tkaĉ

**Sergej Fjodoroviĉ TKAĈ**, , (naskiĝis la 15-an de septembro 1952 en la Kiselovsk, Kemerova provinco, RSFSR, Sovetunio — mortis la 4-an de novembro 2018 en Ĵitomiro, Ukrainio) estis sovetia, ukrainia seria murdisto. En 2007 Kortumo de Ukrainio konkludis ke li partoprenis en 40 murdoj. En la 23-a de decembro 2008 Kortumo de Ukrainio kondamnis lin al ĝismorta puno. Juĝado en la 2008 kulpigis lin pri 29 murdoj, ĉiu kun perforto aŭ kun kontentigo de seksa deziro en perversa formo, 8 perfortoj sen murdo, restigis 3 epizodojn por pluesplorado. Poste Sergej Tkaĉ mem konfesis pri pli da 30 aliaj krimoj.

Alnomoj de la krimulo: *Pavlograda maniulo*, *Pogolova maniulo*.

## Biografio
Sergej Tkaĉ naskiĝis en la urbo Kiselovsk en Kemerova provinco de Rusio. Li servis en la Soveta armeo kiel teknikisto-geodeziisto, post armeo li estis direktita por labori en milico kaj rekomendis por aniĝi en la Novosibirskan milican lernejon. Dum servo en la Kemerova milico li faris ofican falsadon, tial oni eksigis lin el la milico. Post maldungo li interesiĝis pri halterlevo kaj eĉ iĝis ĉampiono de la provinco. Li ŝanĝis kelkajn profesiojn, laboris en minejoj, fabrikoj kaj kolĥozoj. 

## Metodo
Sergej Tkaĉ estis murdanta kaj perfortanta en perversa formo de 1980 ĝis 2005 en teritorio de Krimeo, Zaporiĵa, Dnipropetrovska kaj Ĥarkiva provincoj. Plejmulto el liaj viktimoj estis knabinoj en la aĝo 9-17 jaroj. Unua viktimo estis juna virino, kiun Tkaĉ strangolis kaj perfortis en 1980 en Simferopolo, poste li telefonis milicon. Koninta metodojn de milico, Tkaĉ likvidis spurojn sur kadavroj de siaj viktimoj: demetis ĉiun veston, kie spuroj de liaj fingroj povus resti, zorge likvidis ĉiujn aliajn spurojn: restaĵon de manĝaĵo, cigarstumpojn, stampojn de piedvesto, spurojn de spermo. Li pleje gvatis knabinojn en arbaro apude al fervojo aŭ aŭtovojo por ke ia kamionisto aŭ traveturanto suspektatiĝis. Antaŭ iri por la murdo, Tkaĉ drinkis glason da vodko kun dimedrolo. 

Murdante, Sergej Tkaĉ premis la karotidon de viktimo kaj prenis ion de ĝiaj aĵoj kiel memoraĵo. Li foriris de krimoloko laŭ reltraboj, ĉar tiele hundoj ne povis kapti lian spuron. Lia lasta viktimo estis 9-jara Katja. Tkaĉ estis kaptita en sia domo en Polohi en aŭgusto 2005.

## Referencoj
*Maniulo, murdinta pli 100 homoj, revas, ke iu filmi kinoj pri si. **(Ruse)**
*100 viktimoj de maniulo-kriminalisto. Nenia povis kapti la Murdiston de jarcento dum 25 jaroj. **(Ruse)**

Kategorio:Seriaj murdistoj de Sovetunio
Kategorio:Ukrainaj seriaj murdistoj
Bahama parulio

La **Bahama parulio**, *Geothlypis rostrata*, estas specio de la familio de Paruliedoj kaj genro de Flavgorĝuloj aŭ *Geothlypis* kiu enhavas tre similajn speciojn. Ili estas loĝantaj birdoj endemiaj de Bahamoj, kio nomigas la specion.

Ĝi estas tre proksime rilata al la Komuna flavgorĝulo, la Altamira parulio kaj al la Beldinga parulio, kun kiuj ĝi formas superspecion, kaj iam estis konsiderata samspecifa.

La reprodukta biotopo de la Bahama parulio estas densa seka aŭ malalta arbustaro, kutime pli seka ol la areoj uzataj de la vintranta Komuna flavgorĝulo. Ĝi konstruas tasforman neston malalte inter densa vegetaĵaro aŭ ĉe arbostumpo; la ino demetas du ovojn. Kiel ĉe aliaj flavgorĝuloj, ĝi manĝas malalte inter vegetaĵaro kaj manĝas insektojn kaj aliajn malgrandajn senvertebrulojn.

La Bahama parulio estas 15&nbsp;cm longa kun granda beko. Maskla plenkreskulo de la nomiga raso *G. r. rostrata*, troviĝanta en la insuloj Andros kaj Novprovidenco havas olivecverdecan dorson kaj ĉefe flavajn subajn partojn, iom pli palajn en ventro. Li havas nigran vizaĝomaskon kaj grizan frunton. La ino estas simila, sed ne havas nigran maskon kaj havas grizan kronon; ŝi povas havi pli blankan ventron.

Estas du aliaj subspecioj; maskla plenkreskulo de *G. r. tanneri*, troviĝanta en Granda Bahamo, Granda Abako kaj asociaj insuloj, havas flavan nuancon je la frunta zono, kaj *G. r. coryi* de Eleŭterinsulo kaj Katinsulo havas ĉefe flavan frunton.

La Bahama parulio povas esti distingebla el la vintranta Komuna flavgorĝulo pro sia pli granda grando, pli fortika beko kaj pli malrapidaj pristudataj movoj. Maskloj aldone havas pli etendajn flavajn subajn partojn, pli grandan vizaĝomaskon etende al la nuko, kaj ĉe *coryi* la distingan flavan frunton. Inoj havas grizan nuancon kape kiun ne havas la Komuna flavgorĝulo.

La kanto de la Bahama parulio estas laŭta *ŭiĉeti ŭiĉeti ŭiĉeti ŭiĉ*, simila al tiu de la Komuna flavgorĝulo. La alvoko estas pli milda *jip* ol tiu de la Komuna flavgorĝulo.

Tiu neotropisa specio estas tre malabunda, kaj estas superata laŭnombre vintre fare de la migrantaj Komunaj flavgorĝuloj, sed ŝajne ne estas endanĝeritaj. La nomiga subspecio, tamen, estas ĉu tre rara aŭ eĉ jam estas formortinta el la lastaj jaroj de la 20a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Bahamaj pinaroj

## Referencoj 
*  Malplej Zorgiga.

*New World Warblers* de Curson, Quinn kaj Beadle, ISBN 0-7136-3932-6

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Roztocka Pastilj

**Roztocka Pastilj,** ukraine **Розтоцька Пастіль,** hungare **Felsőpásztély** [felŝOpAstEj] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Velikij Bereznij.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 38&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 308 m
* Loĝantaro: 290
* Poŝtkodo: 89041
* Telefonprefikso: 3135

## Situo 
Roztocka Pastilj situas laŭ flankovojoj ĉe kunfluejo de 2 rojoj. Velikij Bereznij kun stacidomo) troviĝas je 8, Uĵhorodo je 50 km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1588 en formo **Rosztoka Pasztély**. En 1903 la tiama *Felsőrosztoka* ŝanĝiĝis al Felsőpásztély. En 1910 vivis tie 361 loĝantoj, (356 rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon Alsópásztély apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Roztocka Pastilj/Felsőpásztély. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio