open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Catherine Middleton

eta|Kate Middleton en 2014
**Catherine Elizabeth** "**Kate**" **MIDDLETON**, Princino de Kimrujo, Dukino de Kornvalo kaj Kembriĝo (naskiĝis la  en Reading, Berkshire, Anglio) estas la edzino de la angla princo Vilhelmo, princo de Kimrujo.

## Biografio 
Catherine Elizabeth Middleton estas la plej maljuna filino de la piloto Michael Middleton (*&nbsp;1949) kaj la flugakompanistino Carole Elizabeth Middleton, naskiĝinta kiel Goldsmith (* 1955). La prauloj de la patrino estis ministoj, tiuj de la patro estis advokatoj kaj urbokonsilistoj en Leeds. Ekde 1987, la gepatroj vivtenas sin per send-venda firmao *Party Pieces*, en kiu oni vendas aldonaĵojn por infanaj renkontiĝoj.

Middleton vizitis la privatan lernejon *Marlborough College* en Wiltshire kaj abiturientiĝis tie en 2000. Ekde septembro de 2001, Kate Middleton komencis kvarjaran studadon de art-historio en la Universitato Sankta Andreo en Skotlando.

Ŝi laboris ekde novembro 2006 ĝis oktobro 2007 tri tagojn po semajno kiel aĉetant-helpistino en branĉo akcesoraĵoj de la brita mododomo *Jigsaw*.

Post senlabora jaro, Kate Middleton eklaboris ĉe siaj gepatroj en fino de 2008.

## Amrilato kaj enamiĝo al Princo Vilhelmo 
Ŝi konatiĝis kun Vilhelmo en aŭtuno de 2001, en la dua lernojaro (2002) ili jam loĝis kune, formis amparon. Ili provizore disiĝis en aprilo de 2007, en julio samjare denove estis kune. La geedziĝo okazis la 29-a de aprilo 2011, en abatejo Westminster.

Ili havas tri idojn: la princo George de Kembriĝo (la ), la princino Charlotte Elizabeth Diana de Kembriĝo (la ) kaj la princo Louis (la ).

## Kritiko de la gazetoj, medio 
Ĉar Middleton ne tro klopodis al laboro, la medio akuzis ŝin je "laborevitemo", "plezurŝatemo" kaj nomumis ŝin per moknomoj "Lady of Leisure" (Sinjorino Libertempo), "Waity Katie" ("atendanta Katie") aŭ "Princess in Waiting" (Princino dum atendo).

La reĝaj propagandistoj sekve deziris antaŭ la geedziĝa festo, ke Kate Middleton okupiĝu pli pri bonaferoj, helpaferoj, agadu en sociaj laboroj por detrui la laboreviteman aspekton.

Kategorio:Britaj entreprenistoj
Kategorio:Anglaj dukoj
Kategorio:Anglikanoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Britio
⚭
Distrikto Berat

La **distrikto Berat** () estas unu el 36 distriktaj dividaĵoj de Albanio. Ĝi estas parto de la samnoma provinco Berat (). Administra centro estas la, ankaŭ samnoma, urbo Berat. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo BR.
Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 117&nbsp;066 loĝantoj.

eta|maldekstra|250px|historiaj apuddeklivaj domoj en la distrikta ĉefurbo Berat
Distrikto Tropojë

La **distrikto Tropojë** () estas unu el 36 distriktoj de Albanio. Ĝi estas parto de la provinco Kukës (). Administra centro estas la samnoma urbo Tropojë. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo TP.

Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 16&nbsp;260 loĝantoj.
eta|maldekstra|250px|la pitoreska Valbona-valo estas parto de la distrikto
Sylvain Arend

.
Lia ĉefa studo estis la astrometrio, li laboris en la reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

Li malkovris la periodan kometon 50P/Arend. Li kun-malkovris : kun Georges Roland, la kometon C/1956 R1 (Arend-Roland) ; kun Fernand Rigaux , la periodan kometon 49P/Arend-Rigaux.

Li ankaŭ malkovris la novaon Nova Scuti 1952 kaj 51 asteroidojn; el kiuj estas notindaj la amora asteroido 1916 Boreo ; la troja asteroido 1583 Antiloko ; 1563 Noelo, kiu ricevis la antaŭnomon de lia filo *Noël Arend*
kaj 1652 Hergé, kiu honoras la bildliteraturiston Hergé.

La asteroido 1502 Arenda estis tiel nomata en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Sylvain Arend

## Eksteraj ligiloj 
*  In Memoriam Sylvain Arend, de Jean Dommanget (Ciel et Terre, Vol. 108, p. 101)

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Distrikto Portalegre

La **distrikto Portalegre** () estas distrikto de Portugalio. Sur areo de  kvadrataj kilometroj laŭ la stato de la censo de 2011 vivis  loĝantoj. Administra centro estas la samnoma urbo Portalegre.

Ĝi limas norde kun la Distrikto Castelo Branco, oriente kun Hispanio, sude kun la Distrikto Évora kaj okcidente kun la Distrikto Santarém. 

La ĉefaj urbaj kernoj, laŭ la censo de 2021, estas Elvas (16 084 loĝantoj), Portalegre (14 335 loĝantoj), Ponte de Sor (10.507 loĝantoj) kaj Campo Maior (7 400 loĝantoj).

## Municipoj 
La distrikton konsistigas la sekvaj 15 municipoj, kiuj parte havas la statuson de urbo (*cidade*), kaj parte de urbeto (*vila*):

* Alter do Chão (vila)
* Arronches (vila)
* Avis (vila)
* Campo Maior (vila)
* Castelo de Vide (vila)
* Crato (vila)
* Elvas (cidade)
* Fronteira (vila)
* Gavião (vila)
* Marvão (vila)
* Monforte (vila)
* Nisa (vila)
* Ponte de Sor (cidade)
* Portalegre (cidade)
* Sousel (vila)

Kategorio:Distriktoj de Portugalio
Čistá (distrikto Svitavy)

Municipo **Čistá**, ankaŭ Litrbachy (), situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, en profunda valo de rivero Loučná, 7&nbsp;km sude de urbo Litomyšl. Vivas ĉi tie  (). Parto de la vilaĝo estas domaro Brlenka.

## Historio 
Ekesto de la vilaĝo estas atestita en la jaro 1347 kaj tiam ĝi estis nomita "villa Lauterbach". De nuligo de la episkopejo en Litomyšl en la jaro 1421 la vilaĝo Litrbachy estis parto de kastela sinjorejo en Litomyšl. Tiu ĝi estis ĝis la jaro 1848, kiam la sinjoreja sistemo en Aŭstrio estis nuligita.
Plejparton de la loĝantaro ĝis la jaro 1945 kreis germanoj. Post ilia elloĝigo kaj alveno de ĉeĥa loĝantaro estis nomo de la vilaĝo ŝanĝita je Čistá.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Preĝejo 
En la vilaĝo estas renesanca preĝejo de Sankta Nikolao el la dua duono de 16-a jarcento. La navo estis barokigita en la jaro 1740. La preĝejo estas bazilika trinavo kun transepto, kies aloj estas interne trilatere kaj ekstere duoncirkle fermitaj. La presbiterejo estas fermita kvinlatere. Prisma turo estas sur norda flanko. Konvekso-konkava ĉefa frontono estas membrigata per pilastroj, super la portalo estas onda kornico. Sur pinjono estas statuoj de Sankta Maria, Sankta Adalberto kaj Sankta Nikolao. La presbiterejo estas volbita barele kun segmentoj, triumfa arko estas duoncirkla, la ĉefa navo kaj transepto estas volbitaj kruce.

La ekipaĵo estas plejparte el la dua duono de 18-a jarcento, la ĉefaltaro estas portala kun bildo de Sankta Nikolao de Ster el la jaro 1764, en transepto estas altaroj de Sankta Maria kaj de Atligo de Sankta Kruco. Valora estas ankaŭ la predikejo kun lignoskulptita rokaja balustrado. Skulptaĵoj: Krucifikso, Sankta Maria, Kalvario kun Sankta Maria kaj Sankta Johano kaj valora statueto de Salvadoro. Bildoj: Sankta Adalberto de Ster el la jaro 1764, Sankta Anna, Kalvaria vojo. Empira ligna baptujo el la komenco de 19-a jarcento.

Ĉirkaŭ la preĝejo estas tombejo. Ĝia pordego estas el la 2-a duono de 19-a jarcento ornamita per statuo de Sankta Johano kaj du anĝeletoj.

### Popola arkitekturo 
Popolan arkitekturon en la vilaĝo reprezentas bieno el la jaro 1811 kaj 1933 vidalvide de Sokolejo kaj domo n-ro 21 el la jaro 1867.

### Krucifikso 
Ŝtona krucifikso kun du anĝeletoj troviĝas apud la ŝoseo al Trstenice.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Litomyšlsko  

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Distrikto Leiria

La **distrikto Leiria** *(distrito de Leiria)* estas distrikto de Portugalio. Sur areo de  kvadrataj kilometroj laŭ la stato de la censo de 2011 vivis  loĝantoj. Administra centro estas la samnoma urbo Leiria.

Ĝi limas norde kun la Distrikto Koimbro, nordoriente kun la Distrikto Castelo Branco, oriente kun la Distrikto Santarém, sude kun la Distrikto Lisbono kaj okcidente kun Atlantiko. 

## Municipoj 
La distrikton konsistigas la sekvaj 16 municipoj:

* Alcobaça
* Alvaiázere
* Ansião
* Batalha
* Bombarral
* Caldas da Rainha
* Castanheira de Pera
* Figueiró dos Vinhos
* Leiria
* Marinha Grande
* Nazaré
* Óbidos
* Pedrógão Grande
* Peniche
* Pombal
* Porto de Mós
1104 Siringo

**1104 Siringo** estas malhela malgranda asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la floro Siringo (el la familio de la *Oleacoj*).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1928
Károly Demeter (botanikisto)

**DEMETER Károly** estis hungara instruisto, botanikisto (muskoesploristo) naskita en Koloĵvaro 1852 kaj mortinta en Marosvásárhely la 12-an de marto  1890. 
## Kariero
Károly Demeter finis siajn studojn pri biologio, kemio kaj medicino en Vieno en jaroj 1870–75. Ekde 1877 li estis instruisto de reformita kolegio de Marosvásárhely, en 1882 li doktoriĝis. Li priokupiĝis la muskoflaŭron de Transilvanio kaj li publikis precipe en la revuo *Magyar Növénytani Lapok* kaj en la informilo pri medicino-naturscienco de Erdélyi Múzeum Egyesület.
## Studo
**Az Urticaceák szövettanához* (Kolozsvár, 1881).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Demeter, K.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Botanikistoj
Dětřichov (distrikto Svitavy)

Municipo **Dětřichov** () situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, en montetaro Třebovské mezihoří, 13&nbsp;km nordokcidente de urbo Moravská Třebová. Vivas ĉi tie  (). Parto de Dětřichov estas Víska () kaj sudoriente meze de arbaroj domaro Vysoké Pole ().

## Historio 
* La unua skriba mencio pri la vilaĝo Dětřichov estas el la jaro 1347
* 1793 en la vilaĝo forbrulis ok domoj inkluzive de vilaĝestrejo kaj preĝejo

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Preĝejo 
Kiel paroĥa preĝejo estas kirko de Sanktaj Petro kaj Paŭlo rememorata en la jaro 1350. La turo estis aranĝita en la 16-a jarcento kaj rekonstruita post incendio en la jaro 1793. La preĝejo estas ununava kun senŝtupa, duoncirkle fermita presbiterejo, kun sakristio sur norda flanko kaj prisma turo kun bulbo antaŭ la ĉeffrontalo kun antaŭĉambro sur suda flanko. La subturejo estas volbita kruce kun krestetoj, la navo kaj presbiterejo estas plattegmentaj, sakristio barele volbita kun segmentoj. Ligna ĥorejo estas subtenata per du kolonoj.

Ekipaĵo estas metiista laboro kompletigita per bildoj kaj statuoj el la 19-a jarcento.

### Tombeja pordego 
Marna tombeja barilmuro kaj pordego kun reliefoj de mortofalĉisto, surskribo kaj dato 1848.

### Ŝtonaj krucoj 
* Post la preĝejo troviĝas ŝtona kruco el la jaro 1806, kun reliefoj de sanktuloj sur soklo
* Ŝtona kruco apud la vojo al Vysoké Pole
* Ŝtona kruco en Vysoké Pole

### Popola arĥitekturo 
* Estinta paroĥestrejo sub la preĝejo. Simpla teretaĝa domo kun gropa tegmento
* Pentrinda gastejo el la 19-a jarcento, troviĝanta antaŭ la preĝejo
* Puto kun rullevilo en Vysoké Pole

Vysoké Pole plejparte post la jaro 1945 neniiĝis kaj el originaj domoj estas semajnfinaj ripozkabanoj. La vilaĝo havis propran lernejon, kaj ankaŭ el ĝi estas ripozejo.

## Literaturo 
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Svitavsko 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Moravská Třebová kaj Jevíčko 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Košariská

:*Estas ankaŭ Košařiska.*

** Košariská** (hungare *Kosaras* [koŝaraŝ]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Košariská situas laŭ traira flankovojo. Myjava troviĝas je 12, Senica je 20, Nové Mesto nad Váhom je 30&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1263, kiel apenaŭ loĝata loko. En la 16-a jarcento rifuĝintoj de la turkoj alvenis. En 1790 oni unuigis 2 domarojn.  Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Myjava, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. La vera vilaĝo en 1926 formiĝis kun alia domaro. La tiama loknomo estis ’’’ Košariská-Priepasné’’’, post 1957 Košariska. En 1955 kolĥozo formiĝis. En 2001 vivis en Košariská 414 homoj, (408 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1878
* naskiĝdomo de Milan Rastislav Štefánik

## Famulo 
* tie naskiĝis en 1880 Milan Rastislav Štefánik slovaka politikisto

Kategorio:Municipoj en distrikto Myjava
Distrikto Delvinë

La **distrikto Delvinë** () estas unu el 36 distriktoj de Albanio, en la sudo de la lando. Ĝi estas parto de la provinco Vlorë (). Administra centro estas la samnoma urbo Delvinë. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo DL.
Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 11 985 loĝantoj.

[eta|maldekstra|250px|[ortodoksismo|ortodoksa preĝejo de la distrikta ĉefurbo Delvinë]]
Distrikto Devoll

La **distrikto Devoll** () estas unu el 36 distriktoj de Albanio, en la pleja oriento de la lando, borde de la provincoj Florino kaj Kastorio en la regiono Okcidenta Makedonio de Grekio. La distrikto estas parto de la provinco Korçë (). Administra centro estas la urbo Bilisht. La distrikton trafluas la rivero Devoll, laŭ kiu la teritorio ricevis sian nomon. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo DV.
Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 33 785 loĝantoj.

eta|maldekstra|250px|satelita bildo de la distrikto (flave la limo inter Albanio kaj Grekio)
Distrikto Dibër

La **distrikto Dibër** () estas unu el 36 distriktoj de Albanio. Ĝi estas parto de la samnoma provinco Dibër (). Administra centro estas la urbo Peshkopi (kies nomo cetere origine greke estis "Episkopi", do episkopejo). ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo DI.
Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 62 825 loĝantoj.
La distrikto kaj provinco havas sian nomon de proksima urbo kaj lago, kiuj nun en cirila alfabeto literumiĝas Дебар (Debar) kaj estas parto de Nord-Makedonio.

eta|maldekstra|250px|la distrikta kaj provinca ĉefurbo Peshkopi
Distrikto Durrës

La **distrikto Durrës** () estas unu el 36 distriktoj de Albanio, borde de la Mediteranea Maro. Ĝi estas parto de la samnoma provinco Durrës (). Administra centro estas la, ankaŭ samnoma, urbo Durrës (en Esperanto nomata *Duraso*). ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo DR.
Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 242 801 loĝantoj.

[eta|maldekstra|250px|[moskeo en la distrikta kaj provinca ĉefurbo Durrës]]
[eta|maldekstra|250px|[sunsubiro ĉe la plaĝo de Durrës]]
Distrikto Gramsh

La **distrikto Gramsh** () estas unu el 36 distriktoj de Albanio. Ĝi estas parto de la provinco Elbasan (). Administra centro estas la samnoma urbo Gramsh. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo GR.

Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 24 230 loĝantoj.
eta|maldekstra|250px| ortodoksa preĝejo kaj monto Tomor en la distrikta ĉefurbo Gramsh
Kavajë

En 2007 en la urbo vivis 36 000 loĝantoj, en la tuta distrikto laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko temas pri 82 921 loĝantoj.

Kavajë situas proksimume 20 kilometrojn sude de la pli granda urbo Durrës, 8 kilometrojn for de la Adriatika Maro.

## Konataj urbanoj 
* Altin Lala, futbalisto
 

Kategorio:Urboj de Albanio
Distrikto Kolonjë

La **distrikto Kolonjë** () estas unu el 36 distriktoj de Albanio. Ĝi estas parto de la provinco Korçë (). Administra centro estas la urbo Ersekë. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo ER (laŭ la ĉefurba nomo "Ersekë").
Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 14 318 loĝantoj.

La urbo Ersekë estas konstruata piede de la monto Gramos (,  respektive *Gramusta* kaj ), la kvara plej alta monto de Albanio, kun montopinto 2525 metrojn super la marnivelo.
eta|maldekstra|240px|akvofalo ĉe la monto Gramos
[eta|320px|interurba strato en la distrikto (inter [Lushnjë kaj Fier)]]
Korçë

**Korçë** (ankaŭ literumata *Korca*,  [Koritsá], , ) estas urbo en Albanio. Ĝi estas administra centro de la samnomaj distrikto Korçë () kaj provinco Korçë (). ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto kaj do ankaŭ la urbo estas la dulitera kodo KO. En 2007 la urbo havis 86 176 loĝantojn, dum en la tuta distrikto laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko temas pri 138 898 loĝantoj.

Kategorio:Urboj de Albanio
Distrikto Malësi e Madhe

La **distrikto Malësi e Madhe** () estas unu el 36 distriktoj de Albanio kaj situas en la pleja nordo de la lando. Ĝi estas parto de la provinco Shkodër (). Administra centro estas la urbo Koplik, borde de la skadara lago. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo MM.

Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 36 091 loĝantoj.
eta|maldekstra|300px|la "albanaj alpoj" vidataj el la distrikta ĉefurbo Koplik
Aga Ĥan la 2-a

eta|dekstra|Aga Ĥan la 2-a
**Aga Ĥan la 2-a** aŭ **Shah Aly Shah Aga Khan la 2-a** (شاه علي شاه أغا خان الثاني) (ĉirkaŭ 1830 - 1885) estis konata de sepimamismanoj kiel **Imam Shah Aly Shah**. Li estis la 47-a imamo (1881-1885). Lia okjaraĝa filo Aga Ĥan la 3-a estis la sekva Aga Ĥan.

Kategorio:Religiestroj
Kategorio:Irananoj
Kategorio:Imamoj
István Dénes (politikisto)

**DÉNES István** (de:neŝ) estis hungara politikisto, ekonomika kaj politika verkisto naskita en Szászváros 1889 kaj mortinta en Budapeŝto la 17-an de julio 1963.

## Kariero 
Dénes István havigis diplomon pri juro en la Universitato de Koloĵvaro. En 1918 li estis prezidanto de Nacia Konsilantaro en Torda. Li estis advokato ekde 1919 en Szászváros, poste de 1920 en Budapeŝto. En 1921 li fondis la partion Nemzeti aŭ *Magyarországi Munkáspárt* (Nacia aŭ Hungaria Laboristpartio), kies li estis prezidanto kaj en 1922 la ununura deputito en la landkunveno. Post 1926 li agadis plue kiel advokato.

## Libroj 
* *Harc a föld népéért* (Bp., 1928);
* *Végzetes szanálás* (Bp., 1930);
* *A deszki parcellázás* (Bp., 1938);
* *A Magyarországi Földműves és Munkáspárt gazdasági programmjának alapelvei* (Bp., 1940).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Denes, I.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
1106 Cidonio

**1106 Cidonio** estas malgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, verŝajne ano de la Eŭnomia familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi estis nomita "*Cydonia*", laŭ la latina nomo de la cidoniarbo (el la familio de la *Rozacoj*).

*Oni ne konfuzu ĝin kun la asteroido 579 Sidonia.*

## Ecoj 
Ĝia spektra klaso "S" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1929
Cidonio (apartigilo)

**Cidonio** estas la nomo de:
***Cidonio** : antikva urbo en Kreto, nun Ĥanio ;
***Cidonio** : frukto de la cidoniarbo ;
***Cidonia regiono** : altebenaĵo sur Marso ;
***1106 Cidonio** : asteroido.
Granda londona smogo de 1952

eta|Nelson-kolono en Londono, 1952.
La **granda londona smogo** (aŭ fumnebulo) (angle *The Great Smog* = La Granda Smogo) komenciĝis en Londono la 5-an de decembro 1952. Pro la ekstrema aerpoluado dekmiloj suferis je spirproblemoj kaj mortis pro tio miloj. Jam antaŭe okazis gravaj smogoj en Londono (1873, 1880, 1882, 1891, 1948), sed neniu havis tiun efikon je la socio kiel tiu de 1952.

Post la dua mondmilito, la ekonomia kresko revigliĝis, la london-anoj hejtis denove forte per karbo, aperis omnibusoj anstataŭ elektraj tramoj, kreskis la aŭtomobila trafiko. Tio signifis daŭran multiĝon de la poluaĵoj en la aero.

En decembro de 1952 estiĝis altprema zono en sudo de Anglio kaj tiel fluis sur la grundo malvarmaj aeroj al Londono, dum la aero en la alto estis pli varma. Pro la malvarmo, la loĝantoj hejtis pli forte kaj la kamenoj eligis grandan mason da karba nebulo. La malbonan situon fortigis la emisioj de la fabrikoj kaj la energiaj centraloj. La poluaĵoj ne povis forlasi la grundan zonon pro la inversa aerfluo.

Matene de **5-a de decembro 1952**, la aero estis ankoraŭ klara en Londono. Poste la humida aero malvarmiĝis ĝis kondensiĝa punkto kaj estiĝis la unuaj fumnubeloj. Vespere jam densiĝis la nebulo, la videbleco estis kelkmetroj. En la nokto kaj en la sekvaj tagoj, eĉ piedirantoj misvojis. La smogo malaperis ekde la **9-a de decembro 1952**.

## Sekvoj 
Kiam la nebulo foris, oni povis konkludi kelkajn aspektojn. Evidentiĝis, ke la mortonombro preskaŭ triobliĝis en Londono dum la smogo (ĉefe inter la maljunuloj). La maksimuma koncentreco de sulfura dioksido estis 3,82 miligramoj je kuba metro en aero. Laŭ kalkuloj, entute mortis 4-12.000 homoj je sekvoj de la smogo. Inter la mortintoj multis la beboj, infanetoj, maljunuloj, same personoj kun pli fruaj spirproblemoj, kormalsanoj.

Kiel malfrua sekvo de la smog-katastrofo, oni akceptis la leĝon *„Clean Air Act“* en 1956. Oni reduktis draste la nombron de la malfermitaj kamenoj. Post tio, la aerkvalito forte pliboniĝis en Londono kaj simila smog-katastrofo ne okazis ankoraŭfoje.

Kategorio:Historio de Londono
Kategorio:Meteologio
Kategorio:1952
Katalin Metz

**METZ Katalin** (mec) estis rumania hungara, hungara ĵurnalistino, teatra kritikistino naskita en Târgu Mureş la 25-an de oktobro 1938 kaj mortinta en Budapeŝto la 21-an de novembro 2010. Ŝi estis la filino de István Metz.

## Kariero
Katalin Metz finis komence la fakon pri hungaraj lingvo kaj literaturo en UBB de Kluĵo en la jaro 1961 anstataŭ 1960, ĉar ŝi estis eksigita el Universitato Bolyai de Kluĵo pro 'politika huliganismo'. En 2003 kun titolo *A 7ek*http://boroszoltan.ro/art.shtml?grp=5&cat=4&art=61 (La sep gestudentoj) Zoltán Boros kaj György Koczka faris filmon pri la iamaj gestudentoj eksigitaj. Poste 1973 ŝi finis en Bukareŝto la fakon pri teatro en la Instituto de film- kaj teatroarto. En 1976 ŝi diplomiĝis ankaŭ en la ĵurnalista altlernejo Ştefan Gheorghiu de Bukareŝto. En 1987 ŝi translokiĝis en Hungarion kaj laboris ĉe la gazetoj *Népszava* (1988), *Új Magyarország* (1991), *Napi Magyarország*, *Magyar Nemzet* (redaktoro-kunlaboranto, teatra kritikisto). Ŝi publikis ankaŭ en la publikaĵoj *Színház*, *Film-Színház-Muzsika*,  *Új Tükör*, *Magyar Hírlap*, *Párizsi Irodalmi Újság*, *Kortárs*, *Magyar Napló* ktp. 

## Libroj
**Forgószélben* (Harag György, a rendező-mágus), 1998; 
**Hetedhét határon túli gongütések*, 2004.

## Fonto
*RMIL 
*Népszabadság http://nol.hu/kult/elhunyt_metz_katalin_

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj teatraj kritikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj teatraj kritikistoj
Károly Demeter (fizikisto)

**DEMETER Károly** estis hungara fizikisto, entreprenestro, Ŝtatpremiito (1973) naskita en Aiud la 18-an de januaro 1933 kaj mortinta en Budapeŝto la 7-an de junio  1985. 

## Kariero
Károly Demeter finis la fakon pri fiziko en 1956 en ELTE de Budapeŝto kaj de 1957 li estis laborinto en la Egyesült Izzólámpa és Villamossági Rt. (Tungsram), de 1961 li estis ĉefkonstruisto pri lumfonto, de 1963 ĉefsekciestro de lumfontevoluigo, de 1983 ĝenerala direktoro. En 1970 li estis laŭreato de Imre Bródy-premio. 

## Studo
**A ma izzólámpája* (Villamosság, 1980. 2. sz.).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Distrikto Mirditë

La **distrikto Mirditë** () estas unu el 36 distriktoj de Albanio. Ĝi estas parto de la provinco Lezhë (). Administra centro estas la samnoma urbo Mirditë. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo MR.

Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 26 668 loĝantoj.
[eta|maldekstra|250px|[kanjono de la rivero *Fan i Vogel* en la distrikto]]
Distrikto Peqin

La **distrikto Peqin** () estas unu el 36 distriktoj de Albanio. Ĝi estas parto de la provinco Elbasan (). Administra centro estas la, ankaŭ samnoma, urbo Peqin. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo PQ.

Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 31 004 loĝantoj.
[eta|maldekstra|250px|[moskeo en la distrikta ĉefurbo Peqin]]
Distrikto Mat

La **distrikto Mat** () estas unu el 36 distriktoj de Albanio. Ĝi estas parto de la provinco Dibër (). Administra centro estas la urbo Burrel. La distrikton trafluas la rivero *Mat*, de kiu la teritorio havas sian nomon. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo MT.

Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 48 803 loĝantoj.
eta|maldekstra|250px|la artefarita lago Ulzë (*Liqeni i Ulzës*) estas parto de la distrikto
Empatio

[eta|[Brakumo|Brakumi personon, kiu estas malĝoja, estas ofta esprimo de empatio.]]
**Empatio** (aŭ **kunsentemo**) estas la kapablo rekoni senteme la ideojn, emociojn, intencojn kaj personecon de aliaj homoj aŭ bestoj kaj ankaŭ la propra reago al la sentoj de aliaj, kiel ekzemple kunsento, funebro, doloro aŭ helpemo.
Laŭ Heinz Kohut empatio povas konduki al kunsento kaj altruismo, sed servas ankaŭ aliajn celojn.
Kiel ekzemplo Kohut indikas torturanton, kiu scias per empatio, kiel *sukcese* torturi sian viktimon. Empatio havas gravan rolon en multaj sciencoj de kriminalistiko tra psikiatrio ĝis estrado aŭ merkatiko. Laŭ la ŝtupa modelo de Theodor Lipps empatio limiĝas ne nur al homoj; unuaj ŝtupoj de empatio ekzistas ankaŭ ĉe bestoj.

## Vidu ankaŭ 
* Kompato
* Simpatio
* Alligiteco
* Apatio
* Patoso
* Socia kompetenco

## Bibliografio 
* M. H. Davis (1996): *Empathy: A Social-Psychological Approach*. Westview.
* J. Decety & W. Ickes (2009): *The Social Neuroscience of Empathy* (La socia neŭroscienco de empatio). Cambridge: MIT Press.
* Cristina Becchio und Cesare Bertone (2004): *Wittgenstein running: Neural mechanisms of collective intentionality and we-mode*. In: *Consciousness and Cognition* 13, S. 123–33.
* Arthur P. Ciaramicoli, Katherine Ketcham *Der Empathiefaktor*, dtv, ISBN 3-423-24245-0.
* J. Lichtenberg, M. Bornstein, D. Silver: *Empathy*. 3 Bde. Hillsdale, N.J., 1984.
* P. Ornstein, A. Ornstein: *Empathie und therapeutischer Dialog*. 1985.
* Rolf Degen: *Nervenbrücke zwischen du und ich?* (Nervpontoj inter vi kaj mi) *Bild der Wissenschaft* Heft 11 2007; S. 30–33. Bezüge zu Neurologe Giacomo Rizzolatti, Neurologe Vilayanur S. Ramachandran, Entwicklungspsychologin Alison Gopnik.
* Giacomo Rizzolatti, Corrado Sinigaglia: *Empathie und Spiegelneurone - die biologische Basis des Mitgefühls.* Suhrkamp, Frankfurt 2008, ISBN 978-3-518-26011-1.
* Frank M. Staemmler: *Das Geheimnis des Anderen – Empathie in der Psychotherapie.* Klett-Cotta, Stuttgart 2009, ISBN 978-3-608-94503-4.
* Irene Heise: *Einführung in eine Theologie der Empathie*. Leitfaden für einen einfühlsamen Umgang bei Scheitern, Scheidung und Wiederverheiratung aus Theologie, Psychologie und Philosophie. ²2000. ISBN 3-9500649-1-5
* Irene Heise: *Einfühlung bei Edith Stein.* Überraschende Einblicke in die Doktorarbeit einer sensiblen Heiligen. 2.Aufl. 2006. ISBN 3-9500649-4-X
* Giacomo Rizzolatti/Corrado Sinigaglia: Empathie und Spiegelneurone - Die biologische Basis des Mitgefühls. Suhrkamp edition unseld, Frankfurt 2008. 9783518260111

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Jean Decety: *Mirrored emotion (Spegulita emocio)*. Universitato de Ĉikago.
* www.empathy.se *The Swedish Empathy Center (La sveda empatia centro)*
* www.wissenschaft.de: *Mäuse mit Mitgefühl (musoj kun kunsento)*
* Rainer Traub: *Denken und Fühlen – Rätselhafte Herdentiere (Pensado kaj sento - strangaj gregobestoj*.
* Christian Lehmann: *Empathie (Empatio)*. Universitato de Erfurt 2009.

Kategorio:Grekaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Komunikado
Kategorio:Psikoterapio
Kategorio:Socia psikologio
Kategorio:Biopsikologio
Podkylava

**Podkylava** (hungare *Szakadék* [sakadEk]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Podkylava situas laŭ traira flankovojo. Myjava troviĝas 13 , Senica kaj Nové Mesto nad Váhom po 25&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1709 en formo *" Potkilava "*. En 1715 oni komputis tie 19 domojn. En 1753 loĝis tie 77 familioj, en 1787 680 vilaĝanoj en 70 domoj, en 1828 1042 vilaĝanoj en 149 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis * Podkilava,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szakadék 849 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Myjava, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Podkylava 272 homoj, (269 slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Myjava
Enikő Éder

**ÉDER Enikő** (e:der) estas rumania hungara aktorino naskita en Arado la 18-an de marto 1980.  

## Distingoj, premioj
*2010 - Premio pro la plej bona virina ĉefrolohttp://www.uvszinhaz.co.rs/?page=hir&HirID=214 

## Kariero
Enikő Éder finis la aktorakademion Szentgyörgyi István de Târgu Mureş en 2002 kaj ŝi ludas en la teatro Csiky Gergely de Temeŝvaro.

## Fonto
*Retejo de la teatro 
*Roloj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Polianka

**Polianka** (hungare *Palánkairtvány* [palAnkairtvAnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Polianka situas laŭ traira flankovojo. Myjava troviĝas 3, Senica 20, Nové Mesto nad Váhom 30 &nbsp;km.

## Historio 
La loko estis ekstera parto de Myjava ĝis 1955, poste formiĝis nova vilaĝo. En 2001 vivis en Polianka  363 homoj, (356 slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Myjava
Tibor Dénes

**DÉNES Tibor** (de:neŝ) estis hungara verkisto, literaturhistoriisto naskita en Nagyvárad la 15-an de julio 1907 kaj mortinta en Lugano la 17-an de marto 1983.

## Kariero 
Tibor Dénes studis kaj doktoriĝis (1932) en Pécs. Li estis kunlaboranto de *Napkelet* kaj *Vigilia*, poste rubrikgvidanto de *Katolikus Szemle*. Post 1945 li instruis en la altlernejo Színház- és Filmművészeti Főiskola. En 1951 oni arestis lin laŭ falsaj akuzoj kaj kondamnis al malliberejo. Post sia liberiĝo li reĝisoris en teatroj de Kaposvár kaj Békéscsaba. En 1956 li forlasis Hungarion kaj loksidiĝis en Svislando. Li laboris kiel bibliotekisto en Ĝenevo kaj Lugano. Li publikis en *Irodalmi Újság*, *Magyar Műhely*, *Új Látóhatár*, *Katolikus Szemle*, *Nemzetőr* kaj en aliaj.

## Verkoj 
* *A költői lélektan kísérlete* (studo, Pécs, 1929);
* *Péterfy Jenő esztétikája* (studo., Pécs, 1930);
* *Kaffka Margit* (studo, Bp., 1932);
* *Éjszaka* (romano, Bp., 1943);
* *Villanykereszt a dombtetőn* (r., Bp., 194);
* *Az idegen* (r., Bp., 1944);
* *Századvég* (studo, Bp., 1947);
* *Vízválasztó (eseoj, Bp., 1948);
* *Sztravinszkij* (eseo, Bp., 1949);
* *A Thália története* (studo, kun Ferenc Katona, Bp., 1954);
* *Musique* (Genève, 1957);
* *Une pufit d' un portier d'Hotel* (rakontoj., Trogen, 1959);
* *Sírontúli beszélgetés* (rakontoj, München, 1960);
* *Fák, tavak, tengerek* (rakontoj, Washington, 1967);
* *Socrate et la valeur de la pédagogie* (studo, Párizs, 1969);
* *Agónia* (r., München, 1971);
* *La décore de théâtre en Hongrie* (stdo, München 1973);
* *Élmények a forradalomban* (Genf, 1976);
* *Barátunk, Bunyák* (r., München, 1977);
* *Arcok és harcok* (eseoj, München, 1979);
* *Az ember milyen volt?* (eseoj, München, 1980);
* *Budapest nincs többé Budapesten* (r., München, 1981);
* *Holnap, holnapután, tegnapelőtt'' (rakontoj, Zürich, 1984).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Janka Boga

**BOGA Janka**, edzino de *Dénes* estis hungara verkistino, pedagogino naskita en Gyergyóújfalu 1889 kaj mortinta en Kecskemét la 4-an de oktobro 1963.
## Kariero
Janka Boga ekde 1910 instruis en ŝtataj bazlernejoj, de 1919 en Kecskemét. En 1952 ŝi pensiuliĝis. De 1920 ŝi publikis en lokaj kaj ĉefurbaj gazetoj. Ŝiajn dramojn prezentis la teatroj de Segedo kaj de Kecskemét.
## Verkoj
**Vezeklés* (teatraĵo, Kecskemét, 1930);
**Légy az élettársam* (romaneto kaj rakontoj, Bp., 1934);
**Él-e még a jóság?* (12 fabeloj, Kecskemét, 1948).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Boga, J.
Boga, J.
Distrikto Sarandë

La **distrikto Sarandë** () estas unu el 36 distriktoj de Albanio, en la pleja sudo de Albanio. Ĝi estas parto de la provinco Vlorë (). Administra centro estas la samnoma urbo Sarandë.

eta|maldekstra|200px|monumento en la urbocentro de la distrikta ĉefurbo Sarandë
ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo SR. Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 48 474 loĝantoj.

La distrikta teritorio situas borde de la Ionia Maro, parto de la Mediteraneo. Proksime de la marbordo troveblas la grekia insulo Korfuo. Al la distrikto interalie ankaŭ apartenas la arkeologia loko Butrint, monda kulturheredaĵo de Unesko.
[eta|maldekstra|300px|al la distrikta areo ankaŭ apartenas la arkeologia loko [Butrint, monda kulturheredaĵo de Unesko]]
Distrikto Pukë

La **distrikto Pukë** () estas unu el 36 distriktoj de Albanio. Ĝi estas en . Administra centro estas la, ankaŭ samnoma, urbo Pukë. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo PU.

Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 24 323 loĝantoj.
eta|maldekstra|250px|montara pejzaĝo en la distrikta ĉefurbo Pukë
Distrikto Skrapar

La **distrikto Skrapar** () estas unu el 36 distriktoj de Albanio. Ĝi estas parto de la provinco Berat (). Administra centro estas la urbo Çorovodë. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo SK.

Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 18 872 loĝantoj.

La nomo de la distrikta ĉefurbo venas de samnoma rivero, kiu trafluas la distrikton, kaj origine fontas de la bulgara vorto  [ĉerna voda], kio signifas "nigra akvo".
eta|maldekstra|250px|tradicia vira kantogrupo el la distrikto Skrapar
Distrikto Tepelenë

La **distrikto Tepelenë** () estas unu el 36 distriktoj de Albanio. Ĝi estas parto de la provinco Gjirokastër (). Administra centro estas la samnoma urbo Tepelenë. ISO-kodo kaj samtempe ankaŭ regiona aŭtokodo de la distrikto estas la dulitera kodo TE.

Laŭ takso de 2010 de la Albania Instituto pri Statistiko en la distrikto vivas 23 800 loĝantoj.
eta|maldekstra|250px|la rivero Vjosë (Vjosa) kaj montara fona pejzaĝo proksime de Tepelenë
1107 Lictoria

'*1107 *Lictoria''''' estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Higia familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la itala astronomo Luigi Volta elde la Observatorio de Torino en Pino Torinese (oriente de Torino).

Ĝi estis sendepende malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth.

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la liktoroj de Romio. La bastonfasko de la liktoroj ("Fasci Littori") estis la emblemo de la itala faŝismo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luigi Volta
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1929
Haute-Ajoie

**Haute-Ajoie** (prononcu *otaĵoa*) estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 1014 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La komunumo Haute-Ajoie situas en la alta Ajoie, kiel nomiĝas la sudorienta parto de la regiono Ajoie, kaj kio donis la nomon al la komunumo, kiu estiĝis per la kuniĝo de la antaŭaj komunumoj Chevenez (situanta sur alteco de 480 m s.m.), Damvant (situanta sur alteco de 610 m s.m.), Roche-d'Or (situanta sur alteco de 592 m s.m.) kaj Réclère (situanta sur alteco de 840 ĝis 936 m s.m.).

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Haute-Ajoie limas al Grandfontaine, Rocourt, Fahy, Bure, Courtedoux, Bressaucourt, Vaufrey (Francio), Montjoie-le-Château (Francio), Villars-lès-Blamont (Francio), Dannemarie (Francio), Montancy (Francio), kaj Glère (Francio).

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Porrentruy al Pont-de-Roide en Francio. Tute en la oriento de la komunumo troviĝas alveturejo al la svisa aŭtovojo A16. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la poŝtaŭtolinio de Damvant al Porrentruy.

## Historio 
La nova komunumo Haute-Ajoie estis kreita la 1-an de januaro 2009 per kunigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Chevenez, Damvant, Roche-d'Or kaj Réclère.

La unua dokumenta mencio de Chevenez datiĝas el la jaro 814 kiel *Chaviniacus*, de Damvant el la jaro 1283 kiel *Dampvant*, de Roche-d'Or el la jaro 1283 kiel *Goldenvels*, kaj de Réclère el la jaro 1150 kiel *Resclires*.

Ekde la 13-a jarcento la kvar vilaĝoj de la hodiaŭa komunumo Haute-Ajoie estis posedaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. En la 16-a jarcento ili estis atribuitaj al la majorejo Chevenez de la princepiskopa voktejo Ajoie. Post la franca revolucio de 1792 ili dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departamento *Mont Terrible* estis integrita al Francio. De 1800 ĝis 1815 la vilaĝoj de Haute-Ajoie apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Chevenez, Damvant, Roche-d'Or kaj Réclère apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso kaj estis ĝis la 31-a de decembro 2008 memstaraj komunumoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Haute-Ajoie
* Chevenez en la Historia Leksikono de Svislando
* Damvant en la Historia Leksikono de Svislando
* Roche-d'Or en la Historia Leksikono de Svislando
* Réclère en la Historia Leksikono de Svislando
Sulfurflava emberizo

[eta|* Emberiza sulphurata * [MHNT]]

La **Sulfurflava emberizo** aŭ Japana sulfurflava emberizo (*Emberiza sulphurata*) estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj.

Ĝi estas 14&nbsp;cm longa kaj havas konusforman, grizan bekon (pli helan en suba makzelo), rozecbrunajn piedojn kaj brunajn okulojn. La masklo estas grizverdaj supre kun nigra strieco en dorso. La **subaj partoj estas flavverdaj** (pli brilaj en gorĝo kaj ventro) kun strieco en flankoj; tiu ĝenerala koloro nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo. Ĝi havas nigrajn bridojn, mallarĝan nigran mentonon, palan okulringon kaj blankajn eksterajn vostoplumojn. Estas du flugilstrioj, formataj de palaj pintoj de mezaj kaj grandaj flugilkovriloj. La ino estas simila al masklo sed pli pala sen nigro en brido aŭ mentono. La specio havas trilecan kanton kaj mildan alvokon 'cip'.

La reprodukta sezono daŭras el meza majo al komenco de julio. La nesto estas konstruata malalte en arbusto kaj la ino demetas 3 al 5 ovojn.

La Sulfurflava emberizo reproduktiĝas nur en Japanio kie ĝi estas nekomuna. Ĝi troviĝas ĉefe en la plej granda insulo Honshū sed povas reproduktiĝi ankaŭ en Kyūshū kaj eble reproduktiĝis en Hokkaidō pasintece. Ili loĝas en arbaroj inter 600 kaj 1500 metroj super marnivelo, ĉefe en centraj kaj nordaj partoj de Honshū. Kelkaj birdoj vintrumas en pli varmaj regionoj de Japanio sed plej parto migras pli suden. Ĝi estis vidata el Filipinoj, Tajvano, kaj sudorienta Ĉinio tiusezone sed ĝi estas malabunda ie ajn pli. Ili loĝas en arbaroj, arbustaroj, herbejoj kaj farmoj dum vintro. Malgrandaj nombroj pasas al Koreio en printempa kaj aŭtuna migrado.

La totala populacio de la Sulfurflava emberizo estas malgranda kaj malpliiĝas kaj la specio estis klasita kiel Vundebla fare de la IUCN. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo, uzado de pesticidoj kaj kaptado por kaĝobirda komerco.

## Literaturo 
*  (2007) *Species factsheet: Emberiza sulphurata *. Elŝutita el http://www.birdlife.org on 20/6/2007
*  (1991) *The Birds of Japan*, Christopher Helm, London
*  (2000) *A Guide to the Birds of the Philippines*, Oxford University Press, Oxford
*  (2000) *A Field Guide to the Birds of Korea*, LG Evergreen Foundation, Seoul
*  (2000) *A Field Guide to the Birds of China*, Oxford University Press, Oxford

## Eksteraj ligiloj 
* Foto de Sulfurflava emberizo

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Griza emberizo

[eta|* Emberiza variabilis * [MHNT]]

La **Griza emberizo** (***Emberiza variabilis***) estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj.

## Disvastiĝo kaj habitato 
Ĝi troviĝas en Ĉinio, Japanio, Sudkoreio, Rusio kaj Usono. Ĝia natura habitato estas borealaj arbaroj kaj moderklimataj arbaroj.

## Aspekto 
Tiu specio estas tre malhelgriza (de kio venas la komuna nomo) ĉefe en kapo (kun brunaj nuancoj en nuko kaj vango) kaj subaj partoj, la dorso estas bruna kun malhela strieco kaj simile la flugiloj. La vosto estas mezlonga kaj la kruroj rozkoloraj. La beko estas fortika kaj konusforma, rozkolora en suba makzelo kaj griza en pinto kaj supra makzelo.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Emberiza variabilis. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Maskemberizo

[eta|* Emberiza spodocephala * [MHNT]]

La **Maskemberizo**, *Emberiza spodocephala *, estas birdo de la grupo de emberizoj el la ordo de paseroformaj birdoj kaj genro de la familio de Emberizedoj kiu iam estis enmetitaj en Fringedoj.

Ili reproduktiĝas en suda Siberio al norda Ĉinio kaj norda Japanio. Ili estas migrantaj birdoj, kiuj vintras en nordorienta Barato, suda Ĉinio kaj norda sudorienta Azio. Ĝi estas tre rara vaganto en okcidentan Eŭropon.

Maskemberizoj reproduktiĝas en densa subkreskaĵaro laŭlonge de rojoj kaj riveroj en zono de tajgo. La ino demetas 4 al 5 ovojn en surgrunda aŭ arba nesto. Ties natura manĝo konsistas el insektoj dum idomanĝigado kaj for de la reprodukta sezono semoj. Ili vintrumas ĉe akvo en agrikulturaj aŭ aliaj malfermaj arbustaj habitatoj.

La ĝenerala aspekto kaj surteraj manĝokutimoj de tiu birdospecio havigas la impreson ke temas pri Pronelo kun emberiza beko. Ĝi estas simila laŭ grando al la Kanemberizo, tio estas ĉirkaŭ 16&nbsp;cm longa. La reprodukta masklo havas **malhelgrizajn kapon, kolumon kaj supran bruston** kun miksaĵo de flava kaj verda kaj **nigra bridareo** inter beko kaj okulo. La komuna nomo aludas al la nigra bridareo, dum la latina scienca nomo aludas per greka radiko al la griza kapo (kefalOs). La supraj partoj estas brunaj kaj tre striecaj je nigro, escepte ĉe pugo. La pugo estas bruna kaj ankaŭ la vosto estas malhelbruna. La subaj partoj estas flavecaj kun iome da fajna malhelbruna flanka strieco. La fortika beko estas rozkolora en suba makzelo, sed pli griza en supra makzelo. La kruroj estas rozkoloraj.

Inoj kaj junuloj havas pli mildan kapobildon, kun olivecgrizaj vangoj kaj neforta kremoblankecaj superokula kaj mustaĉa strioj. La subaj partoj estas kremoflavecaj tre striecaj je malhelbruna.

La alvoko estas ia *cii* aŭ *cee*. Ĝi sonas tre “metalece” kaj ĝi estas tre mallonga kaj ne ekzakte kiel kanto. Ili nestumas en arboj aŭ surgrunde; la ino demetas 4 al 5 ovojn.

## Referencoj 
## Literaturo
* Massey, Joseph A., et al. (1982) *A Field Guide to the Birds of Japan*. Tokyo: Wild Bird society of Japan. pg. 274.
* *Buntings and Sparrows* de Byers, Olsson kaj Curson, ISBN 1-873403-19-4

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Emberizedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Poriadie

**Poriadie** (hungare *Erdősor* [erdOŝor]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Poriadie situas laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Nové Mesto nad Váhom-Ĉeĥio. Myjava troviĝas je 4, Senica je 20, Nové Mesto nad Váhom je 30&nbsp;km.

## Historio 
Poriadie naskiĝis en 1955. Pli frue dum la 2-a mondmilito la partizanoj multe agadis tie. En 2001 vivis en Poriadie 711 homoj, (706 slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Myjava
János Dengi

**DENGI János** estis hungara verkisto, pedagogo naskita en Nagybánya la 28-an de novembro 1853 kaj mortinta en Lugos la 20-an de decembro 1903.

## Kariero
János Dengi finis en la Universitato de Budapeŝto. Li instruis de 1876 en Debreceno, de 1880 en Ŝoprono, en 1881 en Lugos, poste inter 1892 kaj 1901 li estis lernejinspektisto de departemento Krassó-Szörény. Li aperigis plurajn poemvolumojn, literaturhistori- kaj lingvistiktemajn studojn, lernolibrojn.

## Verkoj
**Költemények* (Bp., 1877);
**A csók könyve* (Debrecen, 1878);
**Páholydalok* (Sopron, 1881);
**Magyar verstan* (Bp., 1884);
**Tanügyi dolgozatok a középiskolai nevelés és oktatás köréből* (Bp., 1890);
*''Újabb költemények 1872–92 (Bp., 1892).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Dengi, J.
Dengi, J.
János Dengl

**DENGL János** estis hungara lingvisto, stenografisto, universitata profesoro naskita en Orczyfalva la 11-an de januaro 1882 kaj mortinta en Budapeŝto la 2-an de februaro 1940.
 
## Kariero
János Dengl doktoriĝis en la Universitato de Budapeŝto en 1907. Li estis profesoro de la la germana komerca lingvo de 1906 ĝis 1920 en la komerca akademio, de 1920 en fakultato pri ekonomiko. Li redaktis germanajn kaj stenografiajn lernolibrojn. Li priokupiĝis la problemojn de la komerca fakinstruado.

## Verkoj
**A népszerű gyorsírás és a Gabelsberger-Markovits rendszerű reformgyorsírás* (Bp., 1920); 
**A hazai felsőfokú kereskedelmi oktatás múltja és jelen állapota* (Bp., 1925); 
**Bevezetés a kereskedelem tudományába és gyakorlatába* (Bp., 1928); 
**A gazdasági szaktanárképzés* (Bp., 1937).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj stenografistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Béla Deseő

**DESEŐ Béla**, *Dezső* (deĵoe:) estis hungara zoologo, instruisto naskita en Marosvásárhely la 26-an de oktobro 1851 kaj mortinta en Budapeŝto la 25-an de februaro 1912.

## Kariero 
Béla Deseő finis en la Universitato de Koloĵvaro kaj en 1877 li doktoriĝis, li iĝis asistanto en la katedro de zoologio. En 1878 li estis en studvojaĝo en Germanio kaj Francio. De 1881 li instruis en Budapeŝto, de 1894 li laboris en la lernejdistrikta ĉefdirektoreco de Kassa. De 1902 li instruis en Nagykikinda.

## Verkoj 
* *Ueber das Herz des Flusskrebses und des Hummers* (1878);
* *Die Histologie und Sprossenentwickelung der Tethyen* (1896);
* *A fiumei tengeröböl szivacsfaunája*(1896);
* *Abaúj-Torna vármegye állatvilága* (1896);
* *Ueber die künstlichen und natürlichen Ursachen der Veränderungen der Fische im Hernadflusse Ober-Ungarns* (1901);
* *Halászat* (1901–1902).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj zoologoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Priepasné

**Priepasné** (hungare *Hosszúhegy* [hosUhedj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Priepasné situas laŭ traira flankovojo. Brezová pod Bradlom troviĝas je 5, Myjava je 8, Senica je 15&nbsp;km.

## Historio 
Dum la historio estis tie nur sporadaj domoj. Komuna vilaĝo kun Košariská formiĝis en 1926. Memstara vilaĝo naskiĝis en 1957. En 2001 vivis en Priepasné 384 homoj, (375 slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Myjava
Rudník (distrikto Myjava)

**Rudník** (hungare *Rudnik*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Rudník situas laŭ flankovojoj. Myjava troviĝas 5, Nové Mesto nad Váhom kaj Senica po 25&nbsp;km.

## Historio 
Dum la historio estis tie nur sporadaj domoj apartenantaj al Myjava. Memstara vilaĝo formiĝis en 1955. En 2001 vivis en Rudník 781 homoj, (761 slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Myjava