Nigraŝultra milvo

La **nigraŝultra milvo** (*Elanus axillaris*) estas malgranda rabobirdo de subfamilio Elanienoj (*Elaninae*) ene de la familio de Akcipitredoj. Temas pri eta rabobirdo kiu vivas en Aŭstralio en malfermaj medioj. Kiel aliaj elanedaj milvoj, ili manĝas ĉefe ronĝulojn.

Tiu specio estas 35–38&nbsp;cm longa kun enverguro de 80–95&nbsp;cm; la plenkreskulo estas malgranda kaj gracia, ĉefe palgriza kaj blanka rabobirdo kun nigraj ŝultroj kaj ruĝja irisoj. Ties ĉefa alvoko estas klara fajfo, kriata dumfluge kaj dum ŝvebado.

Kvankam konstatita tra tuta Aŭstralio, ili estas plej komunaj en la sudorientaj kaj sudokcidentaj anguloj de la kontinento. Ties preferata habitato estas malfermaj herbejoj kun disaj arboj kaj ili estas oftevidataj ĉasantaj ĉe ŝoseoj. Kiel ĉe ĉiuj la elanienoj, ankaŭ ĝi estas specialista predanto de roduloj, kiujn ĝi ĉasas sole aŭ en paroj per ŝvebado en meza aero super malferma tero.

La nigraŝultraj milvoj formas monogamajn parojn, reproduktiĝas inter aŭgusto kaj januaro. Tiuj birdoj plenumas aeran pariĝadajn memmontrojn kiuj inkludas altan cirkladajn flugojn kaj ritan manĝigadon mezaere. La ino demetas 3 al 4 ovojn kiuj estas kovataj dum ĉirkaŭ unu monato. La idoj estas zorgataj dum kvin semajnoj post eloviĝo kaj povas ĉasi musojn post unu semajno post elnestiĝo. Junuloj disiĝas amplekse el la hejma teritorio.

## Taksonomio 
La Nigraŝultra milvo estis unuafoje priskribata de la angla ornitologo John Latham en 1802, kiel *Falco axillaris*. Ties specifa nomo devenas el la latina *axilla* "ŝultro". La komuna nomo "Nigraŝultra milvo" estis iam uzita por eŭropafrika specio, nome *Elanus caeruleus*, dum la aŭstralia birdo (kaj ankaŭ alia nordamerika specio, la Blankavosta milvo *Elanus leucurus*) estis konsiderata kiel subspecio de tiu, ĉar la tri specioj *Elanus* havas kompareblajn plumarbildojn kaj grandojn. Nuntempe tamen la tri specioj estas konsiderataj aparte, kaj la nomo "nigraflugila milvo" estas uzata por *E. caeruleus*. Modernaj referencoj por la nigraŝultra milvo rilatu ĉiam nur la aŭstralian specion. La Aŭstralia nigraŝultra milvo estis iam nomata *E. notatus*, sed ne klaris, ke la nomo aplikas nur al tiu specio. Tamen ili estas ankaŭ grupigitaj en Akcipitrenoj, la plej larĝa subfamilio de akcipitroj kaj agloj priskribata de la franca ornitologo Louis Jean Pierre Vieillot en 1816.

Taksonomia propono baze sur studoj de DNA rekomendis klasigi la milvojn de *Elanus* kiel separata familio (*Elanidae*). Molekula studo de 2004 pri citokromo-*b* kaj sekvencoj de DNA montras ke ili disiĝis el tipaj akcipitroj kaj agloj je pli frua epoko ol la Fiŝaglo, kiu estis klasita en sia propra familio.

## Priskribo 
### Aspekto 
eta|maldekstra|300px|Montrante klare la nigrajn ŝultrojn
[dekstra|eta|alt=In flight showing mainly white colouring, black wing patches and red eyes|Montrante nigrajn flugilmakulojn videblaj dumfluge, sed multe pli malgrandaj ol tiuj de la [Nigraflugila milvo.]]
La Nigraŝultra milvo estas birdo de 35 ĝis 38&nbsp;cm longa kaj havas enverguron de 80 ĝis 95&nbsp;cm, dum la averaĝa pezo estas de 291 g. Plenkreskuloj estas helgrizaj kaj havas tre blankajn kapon kaj subajn partojn. La bordo de antaŭa parto de flugiloj (ŝultroj) estas nigraj; pro tio kiam ripozas aspektas kvazaŭ nigraŝultra. Ili havas ruĝajn irisojn, kun nigra 'koma' masko kiu etendas malantaŭokule. Ili havas kvadratan voston, kaj kiel ĉe ĉiuj birdoj, sveltan aerodinamikan korpon. La beko estas mallonga kun akra, hokoforma pinto en supra makzelo. Ties naztruoj kaj vaksaĵoj (haŭtaĵo bekobaze) estas brilflavaj kaj la beko estas nigra. La kruroj kaj piedoj estas ankaŭ flavaj, kaj la piedoj havas tri fingrojn antaŭen kaj unu malantaŭen. Ambaŭ seksoj estas similaj, kaj inoj nur iom pli grandaj ol maskloj, kvankam ili povas esti ĝis 15% pli fortikaj. Mallonga altatona fajfo estas la ĉefa kontaktalvoko inter la paro, dum akra ĉirpado estas la plej komuna alvoko uzata de inoj kaj grandaj junuloj, kaj kovantaj inoj povas alvoki siajn idojn per profunda, milda, raneca kvakado. Akraj alvokoj estas farataj kiam birdo alarmiĝas aŭ agitiĝas, fajfecajn alvokojn oni elsendas en ĝenerala kunteksto, foje monotone, kaj pli mallongaj kriaj alvokoj estas elsendataj kiam birdo vidas homon ĉe la areo. Kvankam ili estas raraj vagantoj en la insuloj de la Markolo Bass kaj en norda Tasmanio, en aŭstralia kontinenta tero ili varias el nekomunaj al komunaj, aperante preskaŭ ĉie ajn post pluvo aŭ movo de inundaj akvoj.

Ili estas teritoriemaj kiam manĝo ne abundas. La praktiko de "vostomovo" laŭ kiu dum surterigo la vosto estas movata suben kaj supren kaj la movo estas ripetata persiste, oni supozas, ke ĝi eble estas teritoria memmontrado.

### Manĝo 
maldekstra|eta|alt=Hunting from the air|Ĉasado per ŝvebado
Nigraŝultraj milvoj estas birdoj kiuj vivas preskaŭ nur el manĝado de musoj kaj iĝis specialista predanto de hejmaj musoj en Aŭstralio, ofte sekvante ekaperojn de musplagoj en ruraj areoj. kio estas ĉirkaŭ milo da musoj jare,

Kiel ĉe aliaj elanedaj milvoj, ankaŭ la Nigraŝultraj milvoj ĉasas per gvatado de etaj bestetoj en herbejoj kiujn observas ekde seka aŭ morta arbo, sed ankaŭ ŝvebante en aero lertege kaj ŝajne senpene. Dum ĉasado tiu milvo ŝvebas havante sian korpon pende preskaŭ vertikale, kaj sian kapon en aero.

Tiuj birdoj povas ŝvebi 10 ĝis 30 m super specifa punkto fikse rigardante dum kelkaj sekundoj sed pli ofte dum unu minuto aŭ plie kaj poste flugi ĝis nova gvatejo. Por ĉasado el ripozejo mortinta arbo estas la preferata platformo. Kiel ĉe aliaj milvoj de la genro *Elanus*, la Nigraŝultraj milvoj alkroĉas al vertikala branĉo per unu pìedo de alia flanko kio permesas pluhavi ekvilibron sur relative malgrandaj branĉoj. En nivela flugo la progreso estas nerekta. Pariĝantaj maskloj plonĝas al la ino, kaj nutras ŝin en aero. La ino kaptas manĝon el la kalkanumoj de la masklo per ŝiaj dum flugetas supren kaj suben. Ili povas kaptiĝi per la kalkanumoj kaj flugofali suben laŭ rita versio de kaptado, sed liberiĝas ĝuste antaŭ surteriĝo. Ĉiu pariĝada ceremonia memmontrado estas akompanata de konstanta alvokado. La ebena nesto estas konstruata el fajnaj bastoneteroj kaj estas ĉirkaŭ 28 al 38&nbsp;cm nova, sed kreskas ĝis ĉirkaŭ 78&nbsp;cm grande kaj ĝis 58&nbsp;cm profunde post ripetata uzado.

Inoj plenumas plej la zorgon de kaj ovoj kaj idoj, kvankam maskloj iomete kunfaras kovadon kaj idozorgadon.

## Notoj 
Kategorio:Elanienoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Oceanio