open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ĉinaj noveloj

**Ĉinaj Noveloj**

* kurta skizo: Tendenco bolŝevika. "Interna, anima kontakto de l'aŭtoro kun la sklavaj amasoj neniel sentiĝas. Lingvaĵo entute bona" (N. B., probable Norbert Barthelmess, Sennacieca Revuo 1933, paĝo 84.)

* aŭtoro: Oskar Erdberg
* tradukisto: P. Gavrilov (П. Гаври́лов) el la rusa
* eldonejo: Eldon-Kooperativo por Revolucia Esperanto-Literaturo (EKRELO)
* paĝoj: 72
* jaro de kompono kaj unua eldono: 1933 

La sama verko ankaŭ je titolo *Kiinalaisia novelleja* en 1931 aperis suome, je titolo *Die drei Grundsätze des Mister Kung und andere Chinesische Novellen* en 1932 germane kaj je titolo *Khinezishe noṿeln* [ĥineziŝe noveln] en 1933 jide.  

## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Noveloj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita ruslingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Henri Farman

**Henri FARMAN** (26-a de majo, 1874 - 18-a de julio, 1958) estis aviadisto.

Naskita en Parizo, Francio. Li estis la filo de korespondanto de angla ĵurnalisto laboranta en Parizo. Farman lernis pentrarton ĉe *École des Beaux Arts*, sed rapide obsediĝis de novaj meĥanikaj inventoj kiuj rapide aperadis en la fino de la 19a jarcento. Ĉar lia familio havis sufiĉajn monajn rimedojn, li povis pluflegi siajn ŝatokupojn kiel amatora sportisto. En la jaroj 1890-aj li iĝis ĉampiona ciklisto, kaj je la jarcentŝanĝo li malkovris la motoran konkuradon.

eta|maldekstra|Reklamafiŝo por aviadprezento de Farman
Kiam Charles Voisin ekproduktis vendendan motoraviadilon en 1907, Henri Farman estis inter la unuaj aĉetintoj. Li atingis la rekordon de plej longa flugo en Eŭropo, kaj en 1908 daŭrigis partoprenante la unuan flugkonkuradon en Eŭropo. Elpensinte sian propran aviadilon je la 29-a de majo, 1908, li flugigis la unuan pasaĝeron en Eŭropo. Partnere kun siaj du fratoj li ekkonstruis ege sukcesan kaj novelpensitan aviadilfabrikon. Ilia 1914-a modelo estis abunde uzata por milita observado dum la Unua mondmilito. La aviadilkonstrua firmao de Farman* Goliath* estis la unua aertransporta kompanio sur longa distanco, ekante regulajn flugojn Parizo-Londono je la 8-a de februaro 1919.

Li estis nomita kavaliro de la ''Légion d'honneur* (Franca honora legio, oficiala ŝtata meritularo) en 1919 kaj emeritiĝis en 1937 kiam la franca registaro ŝtatigis la aviadan industrion.

Henri Farman mortis en Parizo je la 18-a de julio 1958 kaj estas entombigita en *Cimetière de Passy'', Parizo, Francio.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la gefratoj Farman 

Kategorio:Naskiĝintoj en Parizo
Kategorio:Mortintoj en Parizo
Kategorio:Britaj aviadistoj
Kategorio:Francaj aviadistoj
Kategorio:Flugpioniroj
Kategorio:Pioniroj de la aŭtomobilindustrio
Kategorio:Francaj inĝenieroj pri aviado‎
Kategorio:Francaj aŭtomobilaj inĝenieroj
Kategorio:Kavaliroj de la Honora Legio
Kategorio:Francaj biciklistoj
Kategorio:Francaj entreprenistoj
Kategorio:Anglodevenaj francoj
Nordokcidenta Anglio

**Nordokcidenta Anglio** () estas unu el la regionoj de Anglio.

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Ĝi estas dividitaj en diversaj administraj instancoj.

## Metropolaj kantonoj 
* Pligranda Manĉestero
* Merzejflanko

## Kantonoj 
* Kumbrio
* Lankaŝiro
* Ĉeŝiro

## Unuaraj instancoj 
* Blackburn with Darwen
* Blackpool
* Halton
* Warrington

## Metropolaj distriktoj 
* Bolton
* Bury
* Knowsley
* Liverpool
* Manchester
* Oldham
* Rochdale
* St Helens
* Salford
* Sefton
* Stockport
* Tameside
* Trafford
* Wigan
* Wirral

## Nordokcidenta Anglio kaj Esperanto 
* Nordokcidenta Esperanto-Federacio

## Vidu ankaŭ 
* Loka regado kaj administrado en Britio
* Kanalo Bridgewater
* Peninoj

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Mapoj de la regionoj
Polonezo

eta|300px|Kornel Szlegel, Polonezo
**Polonezo** estas pola popoldanco en 3/4-takto; ĝi originas el malrapida antaŭdanco al rapida postdanco, kiu poste iĝis la mazurko. Ĝi estis opiniata kiel plej poleca muzika motivo, esprimanta plej grandan celebron de la animo de la pola nacio (kiel priparolis ĝin ekzemple Cyprian Norwid).

La polonezo eniris ankaŭ la klasikan muzikon; ekde la malfrua mezepoko. Inter la plej grandaj komponistoj de polonezoj estis:
* Mikołaj Gomółka
* Johann Sebastian Bach
* Ludwig van Beethoven
* Michał Kleofas Ogiński
* Karol Kurpiński
* Franz Schubert
* Frédéric Chopin
* Stanisław Moniuszko
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij
* Miĥail Glinka
* Modest Musorgskij
* Karol Szymanowski

Dum la 19-a jarcento la polonezo estis tre populara danco en la salonoj eŭropaj. Ĝi estas trovebla en rusaj komponaĵoj (plejparte en operoj) kaj en opero de Jacques Offenbach ("Les contes d'Hoffman").

Kategorio:Polaj dancoj
Ĉekoj internaciaj

**Ĉekoj internaciaj**. La internacia helpa monsistemo decimala, proponita en 1907 de profesoro Saussure, estis bone akceptita de la Esperantistaro, kiu volonte uzis ĝin. La Svisa Bankunio (*Schweizerische Bankverein*) en 1908 enkondukis internaciaj ĉekojn, kies monvaloroj estis montritaj en spesmiloj, kaj kies teksto estis nur Esperanta. Samjare la banko Pictet en Geneve eldonis similajn ĉekojn ankaŭ kun Esperanta teksto.

## Vidu ankaŭ 
* Esperanto kaj mono
Kategorio:Komerco per Esperanto
Mazurko

**Mazurko** estas pola popoldanco, en 3/4-takto kaj grava motivo de la pola muziko. Ĝi estas opiniata kiel plej poleca danco kune kun polonezo. Laŭ ekzemple Cyprian Norwid ĝi esprimas la tutan polan "fatalan" kaj "belegan" senton. Ĝi estas plej malnova pola danco kaj ĝia komenco estas eble en la malfrua antikva epoko. Mazurko estas la pola himno '** (Mazurko de Dąbrowski) kaj aliaj polaj kantoj kiel **'.

Plej grandaj komponistoj de mazurko estis:
* Mikołaj Gomółka
* Karol Kurpiński
* Maria Szymanowska
* Fryderyk Chopin
* Stanisław Moniuszko
* Pjotr Iliĉ Ĉaikowski
* Henryk Wieniawski
* Aleksandr Borodin
* Władysław Żeleński
* Karol Szymanowski
* Witold Lutosławski
* Grażyna Bacewicz

Aliaj formoj de mazurko estas *mazur*, oberko kaj kujaviako.

Vidu ankaŭ polonezon.

Dosiero:Mazurca ritmo con lilypond.png|
Dosiero:Mazur rytm.png|
Dosiero:Mazurka 1845.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* http://home.att.ne.jp/banana/fpshoko/home/news_3.htm  
* http://www.volkstanz.at/Volkstaenze/Einteilung/Alphabetisch/N/Niederbayrische_Mazurka.html  
* http://attambur.com/Recolhas/cabo_verde.htm 

Kategorio:Polaj dancoj
Kategorio:Polaj vortoj kaj esprimoj
Paul Painlevé

**Paul PAINLEVÉ** (naskiĝis la  en Parizo; mortis la  en Parizo) estis franca politikisto kaj fama matematikisto, spertulo pri aviado, prezidanto de la *Académie des sciences* (Akademio de Sciencoj de Francio)
lerninto de la *École Normale Supérieure* (franca altlernejo por ontaj instruistoj), profesoro ĉe *Sorbonne* kaj ĉe *Polytechnique*,

Profesie li estis implikita en la evoluo de la kompleta solvo de duaordaj diferencialaj ekvacioj kies koeficientoj estas polinomaj, kaj kontribuis al la ĝenerala relativeco kaj la studo de la problemo de la tri korpoj.

Li elektiĝis al la *Académie des sciences* en 1900. Politikan karieron li ekis okaze de la "Dreyfus afero". Li elektiĝis unuafoje kiel deputito en 1910, fariĝis ministro pri instruado en 1915, pri milito en 1917 kaj ĉefministro (*Konsilia prezidanto*) samjare por du monatoj. En 1924 li fariĝis prezidanto de la Nacia asembleo, kaj en la sekvaj jaroj estis denove ĉefministro kaj ministro de la milito. Dum lia regado estis iniciatita la *Maginot-linio,* milita defendolinio kontraŭ Germanio kaj Italio, kiu montriĝis tute malefika en 1940. En 1930 li estis la unua ministro de aviado, samtempe li iĝis honora membro de Hungara Scienca Akademio.

Por la Deka UK en Parizo en 1914, li estis planita doni la salutparolon.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* 953 Painleva

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj matematikistoj
Kategorio:Entombigitoj en la Panteono de Parizo
Paris

**Paris** estas la loka nomo de urbo **Parizo**.

**Πάρις** [*Paris*] estas la greka nomo de **Pariso**, mitologia heroo.
Asteroido **3317 Pariso** estis nomita per la nomo de tiu heroo.

**Paris** estas la scienca nomo de genro de Liliacoj.

**Paris** estas ankaŭ la familia nomo de iuj famaj homoj, inter kiuj:
* Gaston Paris, franca verkisto (1839-1903)
* Matthew Paris, angla monaĥo (13a jarcento)
* Pierre-Adrien Pâris, franca arĥitekto kaj pentristo (1745-1819)

**Paris** estas la loka nomo de multaj urbetoj, ĉefe en Usono, ekzemple jena:
* Paris (Teksaso)
Friedrich Gerstäcker

eta|righft|180px|Tombejo de Friedrich GERSTÄCKER en Braunschweig
**Friedrich GERSTÄCKER** [fridriĥ GEsteke] (naskiĝis la 10-an de majo, 1816 en Hamburgo, mortis la 31-an de majo, 1872 en Braunschweig) estis germana verkisto.

Pro aventuremo li dum pluraj jaroj vojaĝadis tra Usono, Suda Ameriko kaj Aŭstralio. Siajn spertojn li fiksis en taglibroj kaj vojaĝraportoj, sed ankaŭ en aventuraj rakontoj kaj romanoj, kiuj ekz. influis la verkadon de Karl May.

## Listo de verkoj 
* *Streif- und Jagdzüge durch die Vereinigten Staaten Nord-Amerikas* (taglibro, 1844)
* *Die Regulatoren von Arcansas* (romano, 1846)
* *Mississippibilder* (vojaĝraporto, 1847)
* *Die Flusspiraten des Mississippi* (romano, 1848)
* *Gold* (romano, 1858)
* *Hell und Dunkel* (rakontoj, 1859)
* *Unter dem Äquator* (vojaĝraporto, 1860)
* *Wilde Welt* (rakontoj, 1865-1867)
* *Der Erbe* (romano, 1867)
* *Unter den Penchuenchen* (romano, 1867)
* *Das Wrack des Piraten* (romano, 1870)
* *In Mexico* (vojaĝraporto, 1871)

## En Esperanto aperis 
*La Ŝipĉarpentisto : rakonto el la marista vivo* / El germana lingvo trad. Egruho (Teodor Jung). Ilustr. de Georg Zimmer. - Horrem bei Köln: Heroldo de Esperanto, 1928. - 59 p. : ilustr. – (IIlustrita Biblioteko ; 6/7)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.gerstaecker-museum.de Muzeo de Gerstäcker (en la germana lingvo))
* http://gutenberg.spiegel.de/autoren/gerstaec.htm tekstoj de Friedrich GERSTÄCKER
* http://www.litlinks.it/g/gerstaecker.htm  
* http://www.friedrich-gerstaecker.de 

Gerstäcker, Friedrich
Lawrence Mee

**Lawrence MEE** (laŭ propra esperantigo '''Lorens' Mi**; naskiĝis la 24-an de februaro 1922 en Broughton, mortis la 27-an de oktobro 2002 en Manchester, Britio) estis brita esperantisto, dumviva UEA-membro, vic- kaj fakdelegito.

Mee estis la edzo de esperantistino Audrey Childs-Mee. En 1985 li estis kunfondinto de Internacia Komerca kaj Ekonomia Fakgrupo (IKEF) kaj komence ĝia Ĝenerala Sekretario. De 1999 li estis ano de la Internacia Sciencista Kolegio de AIS San-Marino. De 1973 ĝis 1976 Mee estis oficisto en la Centra Oficejo (CO) de UEA en Roterdamo.

## Verkoj 
* **1989**: Interetna vortaro de ordinara Esperanto (2a eld., 1a nekonata).
* **1992**: La komputoro en propra fono (1992)
* **1992**, **1994'*: *Toponimia Terminaro* (1992, 2a plil. eld. 1994).

## Eksteraj ligiloj 
* Nekrologo en *La Brita Esperantisto* 
* La stelo, artikolo de Lawrence Mee en *Monato''.

## Referencoj 
Kategorio:Britaj esperantistoj
Kategorio:AIS
Buckinghamshire

**Buckinghamshire** estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono sudorienta Anglio. La ĉefurbo estas Aylesbury.

Laŭ la stato de la jaro  en la graflando vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

**Industrio** - agrikulturo, meblaro, brikoj, presado.

## Urboj kaj vilaĝoj 
* Amersham
* Aylesbury
* Beaconsfield
* Bourne End
* Buckingham
* Chesham
* Flackwell Heath
* Great Missenden
* Haddenham
* High Wycombe
* Marlow
* Princes Risborough
* Wendover
* West Wycombe
* Winslow

&nbsp;

&nbsp;
Cheshire

**Cheshire** - prononco laŭ sistemo IFA [], do pli-malpli  - estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono nordokcidenta Anglio. La ĉefurbo estas Chester (Ĉestro). Je la fino de  en la graflando vivis .

* **Areo** - 

**Industrio** - agrikulturo, aŭtomobiloj, petrokemiaĵoj

## Urboj kaj vilaĝoj 
* Acton, Alderley Edge, Alsager, Aldford, Astbury, Audlem
* Barton, Beeston, Bickerton, Bollington, Bucklow Hill, Bunbury, Burton (ĉe Neston), Burton (ĉe Taporley)
* Chester, Congleton, Crewe
* Disley
* Elworth
* Farndon, Frodsham
* Gawsworth, Great Budworth
* Kelsall, Kerridge, Knutsford
* Langley, Ledsham, Lower Peover
* Maklesfildo (Macclesfield), Malpas, Marston, Middlewich, Mobberley
* Nantwich, Neston, Northwich
* Parkgate, Peckforton, Poynton, Prestbury
* Sandbach, Siddington, Stretton, Styal, Swettenham
* Tarporley, Tarvin, Tattenhall, Timbersbrook
* Warburton, Warmingham, Weaverham, Willaston, Wilmslow, Winsford, Wybunbury

## Vizitindaĵoj 
* Adlington Hall
* Arley Hall
* Capesthorne Hall
* Dunham Hall
* Elton Hall
* Gawsworth Hall
* Holt Castle
* Lyme Hall, Lyme Park
* Little Moreton Hall
* Moss Hall
* Peover Hall
* Tabley House
* Tatton Hall, Tatton Park
* Beeston Castle
* Cholmondley Castle
* Peckforton Castle
* Sandbach Crosses
* Jodrell Bank
* Ellesmere Port Boat Museum
* Quarry Bank Mill, Styal
* Macclesfield Forest
* Ness Botanic Gardens
* Tegg's Nose Country Park
* Shropshire Union Canal
* Trent and Mersey Canal
* Anderton Boat Lift

Kategorio:Graflandoj de Anglio
Hertfordshire

**Hertfordshire** (esperante **Hertfordŝiro** aŭ **Hartfordŝiro**) estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono sudorienta Anglio. La ĉefurbo estas Hertford.

* **Loĝantaro** -  (en 2000).
* **Areo** - 

**Industrio** - agrikulturo, hortikulturo, bierfarado, papero, presado, elektroniko, medikamentoj, aerokosmo.

## Komunumoj 
* Letchworth
* Welwyn Garden City

## Vidindaĵoj 
* Abatejo de Sankta Albano

## Servoj 
* Universitato de Hertfordŝiro

## Bildaro 

Dosiero:HertfordshireNumbered.png|
Dosiero:Autoroute M25.jpg|Aŭtostrado M25

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.hertsdirect.org 
* http://www.visionofbritain.org.uk/relationships.jsp?u_id=10042082 
* http://www.visionofbritain.org.uk/relationships.jsp?u_id=10001699 
* http://www.visionofbritain.org.uk/relationships.jsp?u_id=10135590&c_id=10001043 


Kategorio:Graflandoj de Anglio
Worcestershire

**Worcestershire** estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono West Midlands. Ĉefurbo estas Worcester.

## Urboj kaj vilaĝoj 
* Broadwas
* Bromsgrove
* Droitwich Spa
* Great Malvern
* Kington, Kidderminster
* Little Malvern
* Malvern Link, Malvern Wells
* Naunton Beauchamp
* Redditch
* Upton Snodsbury
* Worcester
* Wychbold

## Vizitindaĵoj 
* Avoncroft Muzeo de Historiaj Konstruaĵoj
* Katedralo Worcester
* Leigh Court Tithe Barn
* Rivero Teme

## Lokaj produktoj 
La graflando ankaŭ famas pro kelkaj ne-agrikulturaj produktoj. La urbo Worcester kaj la ĉirkaŭa graflando estas plej konata pro tipa loka saŭco kaj pro siaj porcelanfabrikoj. La saŭco, konata kiel *Vorcestera saŭco*, estas bongustiga miksaĵo el vinagro, soja saŭco, anĉovoj kaj spicoj, uzata por spici diversajn manĝaĵojn kaj la koktelon Bloody Mary ("Sanga Maria") kiu estas trinkata tutmonde. Vegetarana alternativo por la saŭco (sen anĉovoj) estas Hendersona reliŝo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:West Midlands
Kategorio:Graflandoj de Anglio
Gloucestershire

**Gloucestershire** (*Glosterŝiro*) estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono sudokcidenta Anglio. La ĉefurbo estas Gloucester.

**Loĝantaro** -  (j. 2000).

**Areo** - 

**Industrio** - agrikulturo, frukto, inĝenier-arto.

## Urboj kaj vilaĝoj 
* Bibury
* Cheltenham

## Servoj 
* Universitato de Glosterŝiro

## Bildaro 

Dosiero:Gloucestershire numbered districts.png|

# Urbo Gloucester
# Tewkesbury
# Cheltenham
# Cotswold
# Stroud
# Forest of Dean
# South Gloucestershire


Kategorio:Graflandoj de Anglio
Essex

**Essex** - esperante ***Esekso***, la nomo origine signifas "orienta parto de la anglosaksoj", kun la okcidenta parto Wessex kaj la suda parto Sussex - estas unu el la graflandoj de Anglio (provincoj de Anglio). Ĝi situas en la regiono oriento de Anglio. La ĉefurbo estas Chelmsford.

En ekonomio elstaras industrio, agrikulturo, elektroniko, aŭtomobiloj, turismo.

## Vidindaĵoj
## Servoj
* Universitato de Essex

## Anglosaksa regno 
Dum la frua anglosaksa epoko Essex estis sendependa regno. Ĝiaj reĝoj estis:
* Aescwine (m. ĉ.587)
* Sledd (m. antaŭ 604)
* Saebert kaj Sexred (m. ĉirkaŭ 616) - mortigataj dum batalo kontraŭ Wessex
* Sigeberht la malgranda (617 - antaŭ 653)
* Sigeberht la bona (ĉ. 653 - 660)
* Swithelm (660 - 664)
* Sighere (664 - 683)
* Sebbi (664 - ĉirkaŭ 694)
* Sigeheard kaj Swaefred (ĉ. 694 - ĉirkaŭ 709)
* Offa (709)
* Saelred (ĉ. 709 - 746)
* Swæfberht (kunreĝo ĉirkaŭ 715 - 738)
* Swithred (746 - 758)
* Sigeric (758 - 798)
* Sigered (798 - 825) kiu dum siaj lastaj jaroj regis sub la reĝo de Mercia

Pri la plejparto de la reĝoj oni scias malmulte krom la nomoj.

Ĉ. 825 Egbert, reĝo de Wessex, venkis Mercia kaj Essex iĝis parto de lia regno.

## La distriktoj de la graflando (provinco) Essex 
* Harlow - en tiu urbo post la referendumo pri la Briteliro estis murdita 43jara polo pro la uzado de pola lingvo surstrate fare de 20-persona grupo de britaj dekkelkjaruloj ().
[eta|La centro de [Harlow]]

* Epping Forest
* Brentwood
* Basildon
* Castle Point
* Rochford
* Maldon
* Chelmsford
* Uttlesford
* Braintree (Essex)
* Colchester
* Tendring
* Thurrock (*unitary authority*)
* Southend-on-Sea (*unitary authority*)

## Esperanto en Essex 
Tie Mary L. Blake gvidis Esperanto-kursojn komence de la 20-a jarcento.

## Referencoj 

Kategorio:Anglio
Kategorio:Historio de Anglio
KAtegorio:Graflandoj de Anglio
Hampŝiro

**Hampŝiro** -  - estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono sudorienta Anglio. La ĉefurbo estas Winchester.

**Loĝantaro** -  (laŭ la stato de )

**Areo** - 

**Industrio** - agrikulturo, ŝipkonstruado, rafinejoj, kemiaĵoj, medikamentoj, elektroniko.

## Urboj kaj vilaĝoj 
* Alton, Andover, Ansty
* Barton on Sea, Basingstoke, Beaulieu (Hampshire), Bishop's Waltham
* Chawton
* Dibden Purlieu
* East End, Lymington (Hampshire), East End, Newbury (Hampshire), East End, Petersfield (Hampshire), Eastleigh, Easton, Exton
* Fareham, Farnborough, Fawley, Fyfield
* Gosport, Greatham
* Hambledon, Havant, Hayling Island, Highcliffe, Holt End, Hook, Hursley, Hythe
* Langley, Little London, Andover (Hampshire), Little London, Tadley (Hampshire), Long Common, Lymington
* Martin, Milford on Sea, Mount Pleasant
* Netherton, New Alresford, Newbridge, New Milton
* Odiham
* Portsmouth
* Romsey
* Shirrell Heath, Southampton, Steventon
* Tadley, Totton, Turgis Green, Twyford
* Waterlooville, Wickham, Winchester

## Vizitindaĵoj 
* Abatejo Beaulieu
* HMS Victory
* Mottisfont Abbey
* New Forest Museum
* South Downs Way, longdistanca vojeto por piedirantoj

## Bildaro 

Dosiero:Hampshire Ceremonial Numbered.png|
Dosiero:Winchester Cathedral restored west front.jpg|
Dosiero:Soton river test docks 01.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* http://www.hants.gov.uk/hcc  
* http://www.hants.gov.uk  
* http://www.hampshire.gov.uk  
* http://www.bbc.co.uk/hampshire 

## Referencoj 
Kategorio:Sud-orienta Anglio
Kategorio:Graflandoj de Anglio
Warwickshire

**Warwickshire** - en Esperanto dubinde **Varikŝiro** - estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono Okcidentaj Mezlandoj. La ĉefurbo estas Warwick, sed la plej granda urbo estas Nuneaton. Krome el la graflandaj urboj internacie aparte konatas Stratford-upon-Avon, en kiu vivis la verkisto Vilhelmo Ŝekspiro.

* **Loĝantaro** -  (en 2000).
* **Areo** - 

**Industrio** - agrikulturo,turismo, inĝenier-arto.

## Urboj kaj vilaĝoj
* Atherstone - Alcester
* Bedworth - Brandon
* Coleshill
* Henley-in-Arden
* Kenilworth
* Leamington Spa
* Marlcliff - Mancetter - Marston - Marston Doles - Marton
* Nuneaton - Napton-on-the-Hill
* Polesworth
* Rugby
* Shipston-on-Stour -Southam - Stratford-upon-Avon
* Warwick 

## Vizitindaĵoj
* Mary Arden's House
* Warwick Castle
* Kenilworth Castle
* Rugby School


Kategorio:West Midlands
Kategorio:Graflandoj de Anglio
Somerset

**Somerset** (arĥae **Somersetshire**, eblaj esperantigoj **Somerseto** aŭ **Somersetio**) estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono sudokcidenta Anglio. Ĉefurbo estas Taunton.

La graflanda devizo *Sumorsǣte ealle* (ĉiuj homoj de Somerset) devenas el la anglosaksa lingvo - ĝi bildigas, iom simpligite al nur tradiciaj latinlingvaj literoj - ankaŭ sur rubando de la graflanda blazono.

eta|maldekstra|160ra|
* Industrio - agrikulturo, inĝenier-arto, trinkaĵoj – ĉefe cidro, piedvestoj, manĝaĵpreparado

## Komunumoj 
* Axbridge
* Burnham-on-Sea
* Crewkerne
* Cheddar
* North Petherton

eta|maldekstra|240ra|
## Distriktoj 
# South Somerset
# Somerset West and Taunton
# Sedgemoor
# Mendip
# Bath and North East Somerset (Unuara Instanco)
# North Somerset (Unuara Instanco)

## En Usono 
En Norda Ameriko kvar kantonoj de Usono estas nomataj laŭ la angla graflando, en Majno, Marilando, Nov-Ĵerzejo kaj en Pensilvanio.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Graflandoj de Anglio
Kategorio:Sud-okcidenta Anglio
Northamptonshire

**Northamptonshire** estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono East Midlands. La ĉefurbo estas Northampton.

**Loĝantaro** -  (en 2000).

**Areo** - 

**Industrio** - agrikulturo, presado, inĝenier-arto.

;Urboj kaj vilaĝoj
* Brackley, Braunston, Burton Latimer
* Corby
* Daventry, Desborough
* Fotheringhay
* Kettering
* Lowick
* Marston St. Lawrence, Middleton, Moulton
* Naseby, Northampton
* Oundle
* Rothwell (Northamptonshire)
* Thrapston
* Towcester
* Wellingborough

;Vizitindaĵoj
* Althorp
* Boughton House
* Burghley House
* Canons Ashby House - National Trust
* Castle Ashby
* Cottesbrooke Hall
* Deene Park
* Elton Hall
* Holdenby House
* Kelmarsh Hall
* Kirby Hall
* Lamport Hall
* Naseby Field
* Nene Valley Railway
* Northampton & Lamport Railway
* Rockingham Castle
* Rushton Triangular Lodge
* Stanford Hall
* Stoke Bruerne Canal Museum


Kategorio:East Midlands
Kategorio:Graflandoj de Anglio
Nottinghamshire

**Nottinghamshire** (*Notinghamŝiro*) estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono East Midlands (*Orientaj Mezlandoj*). La ĉefurbo estas Nottingham (*Notinghamo*).

**Loĝantaro** -  (j. 2000).

**Areo** - 

**Industrio** - agrikulturo, teksaĵoj, karbminado, kemiaĵoj.

;Urboj kaj vilaĝoj
* Beckingham, Beeston, Bilsthorpe, Bingham, Blyth
* Clipstone, Collingham, Colston Bassett
* East Markham, Eastwood, Edwinstowe, Epperstone
* Farndon
* Gringley on the Hill
* Harworth
* Kirkby in Ashfield
* Laxton
* Mansfield Woodhouse, Market Warsop
* Newark-on-Trent
* Oxton
* Radcliffe on Trent, Ravenshead, Retford
* Southwell, Stapleford, Staunton in the Vale, Sutton in Ashfield
* Tŭford
* Walkeringham, Wellow, West Bridgford, Winkburn, Worksop

;Vizitindaĵoj

* Sherwood Forest

Vidu ankaŭ: Robin Hood

Kategorio:Nottinghamshire
Kategorio:East Midlands
Kategorio:Graflandoj de Anglio
Northumberland

**Northumberland (Notumberlando)** estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono nordorienta Anglio. La ĉefurbo estas Morpeth.

* **Loĝantaro** -  (j. 2008).
* **Areo** - 
* **Industrio** - agrikulturo, fiŝkaptado, karbminado, forsto-kulturo.

## Urboj kaj vilaĝoj 
* Alnwick
* Bamburgh Bardon Mill Belford Bellingham Berwick-upon-Tweed Brampton, Brandon, Northumberland
* Chesters Chollerford Corbridge Craster
* Dalton, Hexham, Northumberland, Dalton, Ponteland, Northumberland
* Elsdon Embleton
* Falstone
* Greenhaugh Greenhead
* Haltwhistle, Hartley, Haydon Bridge Hexham Highfields, Horsley, Prudhoe, Northumberland, Horsley, Redesdale, Northumberland, Housesteads
* Ingram
* Langley, Linton, Longhorsley, Lowick, Lynemouth
* Mindrum, Morpeth, Murton
* Netherton
* Rothbury
* Seahouses Shipley, Northumberland, Stonehaugh
* Vindolanda
* Wooler

## Vizitindaĵoj 
* Cheviot Hills
* Churnsike Lodge
* Cragside
* Dunstanburgh Castle, National Trust
* Farne Islands, National Trust
* Hadrian's Wall
* Hexham Abbey
* Kielder Water
* Lindisfarne
* North Pennines AONB - Regiono de elstara natura beleco
* Northumberland National Park

## Famuloj 
[eta|[George Stephenson naskiĝinta en Northumberland]]
* Grace Darling
* George Stephenson
* Gordon Sumner
* Turner

## Vidu ankaŭ 
* Northumbria dialekto


Kategorio:Graflandoj de Anglio
Ĝangalo

eta|300ra
**Ĝangalo** (el la hindia ज۬गल *ĝaṅgal* = arbaro) kutime estas densa arbaro de varma, malseka klimato, precipe de musonaj landoj. Ĉirkaŭ 6% de la landmaso de la Tero klasifikiĝas tiel, kiel ĝangalo. Ĝangaloj estas vitalaj por apogi la ekologiajn sistemojn de la Tero kiel ili scias ĝin. Ĉirkaŭ 40% da tutaj specioj loĝis en ĝangala ĉirkaŭaĵo.

La vorto "ĝangalo" origine devenas el la sanskrita vorto "jangala", signifanta malŝparlando. En multaj lingvoj de la hindia subkontinento, inkluzive de hindia anglalingvo, la vorto ĝenerale signifas iun ajn sovaĝan, nevartindan, aŭ nekultivindan kamparon, inkluzive de arbaro, veprolando, aŭ dezerto-pejzaĝoj.

## Vidu ankaŭ 
* *La libroj de ĝangaloj*

## Referencoj 
Kategorio:Praarbaroj
Tibeta lingvo

La **tibeta lingvo** (, ''lha-sa'i skad*) estas parolata ĉefe en Tibeto, Ĉinghajo, Siĉŭano, Gansuo kaj Junano de Ĉinio, kaj parte en Butano, Sikimo kaj Nepalo .

La tibeta lingvo apartenas al tibetobirma grupo de la familio de la ĉinotibeta lingvaro.

La tibeta skribo estis kreita en la 7-a jarcento kaj konsistas el entute 30 silabsimboloj kaj 4 kromsignoj por indiki la vokalmodifojn.

Troviĝas multaj dialektoj, inter kiuj la lasaa dialekto estas la plej multe uzata.

## Esperanto 
Ekzistas neniam eldonita "Kompleta Gramatiko de la Tibeta Lingvo" klarigita en Esperanto.

## Vidu ankaŭ 
* Tibeta alfabeto
* Dzonga lingvo

## Referencoj 
## Literaturo 
* (Original from Oxford University)
* 
* 
* Naga, Sangye Tandar. (2010). "Some Reflections on the Mysterious Nature of Tibetan Language" In: *The Tibet Journal'', Special issue. Autumn 2009 vol XXXIV n. 3-Summer 2010 vol XXXV n. 2. "The Earth Ox Papers", edited by Roberto Vitali, pp.&nbsp;561–566.
*  (Original from Harvard University)


Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Lingvoj de Tibeto
Kategorio:Lingvoj de Ĉinio
Walter Hube

**Walter HUBE** (naskiĝis 1923, mortis la 2-an de marto 2000 en Vieno) estis aŭstra esperantisto, inter 1965 kaj 1985 direktoro de Internacia Esperanto-Muzeo, Vieno, kie li laboris de 1958.

## Verkoj 
* **40 Jahre Internationales Esperanto-Museum** (1967)
* **40-jara jubileo de Internacia Esperanto-Muzeo, 90-a naskiĝtago de Hofrat Hugo Steiner** (1967)
* **Al la naskiĝtago de Hofrat Hugo Steiner** (1967)
* **Jan Amos Komenský: pioniro de internacia lingvo** (1970)

HUBE, Walter
Tibeta skribo

:*Ĉi tiu artikolo uzas specialajn signojn; se via komputilo ne kapablas montri ilin, vi povas rigardi bildan version de la tabelo.*

La **tibeta skribo** estas abugido, kiu apartenas al la nordhindaj skriboj. Ĝi estas utiligata en Tibeto, Butano kaj partoj de Nepalo kaj Barato (Ladhako). Temas pri la skribo, en kiu estas verkitaj la sanktaj skriboj de la tibetaj budhanoj. La tibeta skribo estas uzata por la tibeta, la dzonka kaj la ladhaka lingvo.

Kiel ĉe ĉiuj hindaj skriboj, ĉiu silabo enhavas entenatan vokalon *a* (ka, kha, ga, …), kiu per kromsignoj estas modifita en aliajn vokalojn (ki, khi, ghi, …).

## Literoj 
### Bazaj silaboj kun entenata vokalo *a* 
Jen la skribo (Unikodaj signoj 0F40 ĝis 0F6A):

### Aliaj vokaloj 
La tibetaj vokaloj estas same kiel tiuj de Esperanto. Ili aperas kiel signoj aldonitaj al la literoj **a** (nenio), **i** (&nbsp; ི), **u** (ུ), **e** (&nbsp; ེ) kaj **o** (&nbsp; ོ). Krom por *a*, la aliaj estas skribitaj sur aŭ sub la litero kies prononco ŝanĝiĝas. Ekzemple:
* **ཀི** estas *ki*,
* **ཇུ** estas *ĝu*,
* **ཏེ** estas *te*, kaj
* **མོ** estas *mo*.

### Sanskrito 
Kelkaj literoj estas uzataj por vortoj el sanskrito :

## Unikodo por tibeta skribo 
Unikodo uzas la signojn kun kodoj 0F00 ĝis 0FFF por la tibeta skribo. (ISO/CEI 10646 Unicode 3.2). Tiuj signoj reprezentas literojn, ciferojn, astrologiajn signojn, interpunkciojn, ktp. Jen skema priskribo:

* Silabo ***OM*** 0F00 ༀ

* Komencosignoj 0F01 - 0F07
* Aliaj frazsignoj 0F08 - 0F14
* Astrologiaj signoj 0F15 - 0F1F; 0F3E - 0F3F; 0FCF
* Ciferoj 0F20 - 0F29; (ciferoj -1/2 0F2A 0F33)
* Signoj 0F34 - 0F39; 0FBE - 0FBF
* Interpunkcioj 0F3A - 0F3D
* Literoj 0F40 - 0F6A
* Literaj kromsignoj 0F71 - 0FB9
* Kantsignoj 0FC0 0FC3
* Simboloj 0FC4 0FCC

## Vidu ankaŭ 
* Tibeta lingvo

## Eksteraj ligiloj 
* Unikodo 0F00 - 0FFF *(angle)* kaj *(france)*

Kategorio:Bramaj skribsistemoj
Herbert Wohlfahrt

**Herbert WOHLFAHRT** (1911 – 22-a de decembro 1999, Heidenheim) estis germana esperantisto.

Li estis fondinto de la nacisocialista Neue Deutsche Esperanto-Bewegung (1931), kiu volis fariĝi agnoskata de la Hitler-movado. Dum la nacisocialista reĝimo (ekde 1933) li tamen ne aperis inter la ĉefaj gvidantoj de la asocio.

Wohlfahrt, vivinte en GDR, translokiĝis al okcidenta Germanio en 1980. Li mortis en Heidenheim.

Wohlfahrt
Niwa Masahisa

**NIWA Masahisa** (naskiĝis 1913 - 1999), 60 jarojn esperantisto, 50 jarojn membro de UEA, mortis la 24-an de oktobro 1999 en Nagoya, Japanio) estis japana esperantisto dum 60 jaroj kaj 50 jarojn membro de UEA. Li estis vicdelegito ekde 1951 kaj poste delegito en Nagojo.

Pro la gvidado de la regiona Esperanto-movado li ricevis en 1957 Premion Ossaka'n, la plej prestiĝan en la japana Esperantujo.

Li servis sinsekve kiel konsiliano, inspektoro kaj konsilanto ĉe Japana E-Ligo.

Li tradukis la infanrakonton *Vulpoj de Ĉironup* (1927).

Niwa, M
Ikawa Satio

**IKAWA Satio** (Kunrei),井川幸雄 [ikaŭa saĉio], (Hepburn:IKAWA Sachio) (naskiĝis 1924 - mortis la 5-an de decembro 1999 en Tokio) estis japana esperantisto.

Li estis estrarano (1983 -) kaj prezidinto (1988 – 1989) de la estraro de Japana Esperanto-Instituto.

I
Fleming Fulcher

**Fleming FULCHER** (mortis en januaro 1947) estis brita esperantisto kaj Esperanto-vortaristo.

Fulcher "kun laŭdo" akiris la "Diplomon de Brita Esperanto-Asocio" (D.B.E.A.) kaj la diplomon de Esperanto-instruisto de la Londona komerca ĉambro.

En 1910 li komencis kompili kun Bernard Long tre popularan vortaron anglan-esperantan (English-Esperanto Dictionary), kies unua eldono tamen aperis nur en 1921. Ĝi estis plurfoje reeldonita kaj represita: 2a rev. eld.: 1925 [1926], repr. 1949 (aperis kun mallonga enkonduko de Bernard Long post la morto de Fulcher), 3-a rev. plil. eld. 1962 (surbaze de la aldonoj kaj ĝustigoj de Long), repr. de la 3-a eld. en 1985, 4-a eld. poste.

## Literaturo 
* **1985**: Note to the third editon: The Authors. In: English-Esperanto Dictionary. Repr. de la 3-a eld. 1985, p. iv.

## Eksteraj ligiloj 
* [Libroj](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=fleming+fulcher&vid=ONB&fn=search) de kaj pri Fleming Fulcher en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 

## Notoj 
Kategorio:Britaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
William Hazlitt

eta|dekstra|William Hazlitt
eta|dekstra|William Hazlitt
**William HAZLITT** (naskiĝis la  en Maidstone, mortis la  en Londono) estis angla verkisto.

Lia verkaro konsistas el eseoj, raportoj kaj kritikoj pri literaturo, arto kaj politiko. Ĉion karakterizas klara kaj sprita lingvaĵo.

## Listo de verkoj 
* ''Characters of Shakespeare's Plays* (1817)
* *Lectures on the English Poets* (1818)
* *Lectures on the English Comic Writers* (1819)
* *Lectues on the Dramatic Literature of the Age of Queen Elizabeth* (1820)
* *Table Talk, Essays of Men and Manners* (1822)
* *Liber amoris, or New Pygmalion* (1823)
* *The Spirit of the Age* (1825)
* *The Plain Speaker'' (1826)

Kategorio:Anglaj verkistoj
Kategorio:Anglaj eseistoj
Kategorio:Anglaj literaturkritikistoj‎
Kategorio:Anglaj pentristoj
Kategorio:Anglaj filozofoj
Bernard Long

**Bernard LONG**, (naskiĝis la 14-an de majo 1879 en Oakhill, mortis en junio 1959) estis angla ŝtatoficisto kaj Esperanto-vortaristo.

## Vivo 
Long studis en la universitato de Kembriĝo kaj akiris la akademian titolon *Bachelor of Arts* (B.A.). Li poste laboris en oficiala teknikejo en Londono.

## Esperanta agado 
Long lernis Esperanton pro ĵurnalaj raportoj pri la 1-a Universala Kongreso (UK) en Boulogne-sur-Mer en 1905. En la sama jaro li fariĝis membro de la londona klubo. De 1911 ĝis sia morto en 1957 li estis konsilantarano de Brita Esperanto-Asocio (BEA). En 1930 li estis prezidanto de la 22-a UK en Oksfordo. De 1934-1953 li estis honora sekretario de BEA, de 1954 ĝis sia morto en 1957 honora prezidanto.

Long verkis multajn artikolojn kaj broŝurojn pri Esperanto; inter ili estas menciindaj *The Passing of Babel* (1912) kaj *Esperanto its Aims and Claims* (1930); ankaŭ artikolojn por diversaj Esperanto-gazetoj. Li estis ĉefredaktoro de la kvaronjara Esperanto-gazeto *Literaturo* (1919-1924), kie li prizorgis rubrikon "Lingva Fako".

## Esperanto-vortaristo 
En 1910 li komencis kompili kun Fleming Fulcher tre popularan vortaron anglan-esperantan (English-Esperanto Dictionary), kies unua eldono tamen aperis nur en 1921. Ĝi estis plurfoje reeldonita kaj represita: 2a rev. eld.: 1925 [1926], repr. 1949, 3-a rev. plil. eld. 1962, repr. de la 3-a eld. en 1985, 4-a eld. poste.

## Verkoj 
* Edmonds, Charles H.: Faka vortareto
* English-Esperanto Dictionary (by Fleming Fulcher and Bernard Long, 1921)
* Esperanto and why we need it (1917)
* Esperanto: its aims and claims - a discussion of the language problem and its solution (1930)
* Esperantos verd i oppdragelsen (1941)
* The passing of Babel or Esperanto and its place in modern life (1913)
* The school vocabulary of words in common use - with spelling rules (compiled by Bernard Long and John Woods) (s.j. [1930])
### Recenzoj
Pri *The passing of Babel or Esperanto and its place in modern life*

## Literaturo 
* **1985**: Note to the third editon: The Authors. In: English-Esperanto Dictionary. Repr. de la 3-a eld. 1985, p. iv.

## Eksteraj ligiloj 
* Libroj de kaj pri Bernard Long en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
* Artikoloj  de kaj pri Bernard Long en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

## Notoj 
Kategorio:Britaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
1199

En la jaro **1199** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Johano (Anglio) Sentera surtroniĝis.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Cojocna (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
* Oberdorf NW kiel *Obirndorf* (hodiaŭ komunumo en Kantono Nidvaldo en Svislando).

## Naskiĝoj 
*Ferdinando la 3-a, reĝo de Kastilio kaj Leono, mortis la 30-an de majo 1252 .

## Mortoj 
* 6-a de aprilo: Rikardo la 1-a, la "Leonkora", reĝo de Anglio (n. 1157)
* 4-a de septembro: Johana de Anglio (Reĝino de Sicilio), filino de Henriko la 2-a (Anglio) (n. 1165)
Spesmilo

eta|Monero de 1 spesmilo.

**Spesmilo** (₷, Sm). monunuo en la internacia helpa monsistemo decimala, proponita en 1907 de René de Saussure kaj uzita antaŭ la Unua mondmilito de Esperantistoj, ĉefe de la Ĉekbanko Esperantista.

1 Spesmilo = 10 Spescentoj = 100 Spesdekoj = 1000 Spesoj. 1 Spesmilo estis egala al 0,733 gramoj aŭ 0,02356 francaj uncoj da pura oro, duondolaro, unu rublo, 2,50 svisaj frankoj ktp.

La radika unuo estis la speso. Ĝi estis tre malgranda por eviti onajn nombrojn (eĉ en septembro de 2011, la supre nomita unuspesa orkvanto valoris 0,043 usonajn dolarojn, 0,037 svisajn frankojn aŭ 1,3 rublon)..

Neveraj spesmilbiletoj povus esti uzataj en Esperanta versio de la ludo *Monopolo*.

## Spesmilsigno 
eta|200ra|dekstra|Spesmilsignoj
La "Sm"-monogramo (emblemo) aspektas kiel majuskla «S», el kies malsupra «vosto» plufluas minuskla manskriba «m»; ambaŭ kutime kursivaj. (Pro kursivklino eblas misinterpreti ĝin kiel «mS».)

Ĝi estas uzata ĉefe bilde aŭ en diversaj mondokumentoj; en flua teksto kutime oni uzas kompostitan per apartaj literoj kombinaĵon «Sm»; uzo de la aparta signo estas malofta en flua teksto, verŝajne ĝi aperas nur kiam ĝi estas tipografie ebla.

Oni aldonis la monogramon en 2009 al Unikodo kaj al la samenhava internacia normo ISO 10646 kun la kodo .

## Proverboj 
Ekzistas pluraj proverboj pri speso en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Esperantismo kaj mono
* Stelo (monunuo)
* Bitmono

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* "Streboj al internacia mono", el "Franca Esperantisto", januaro 1994
* Provo por esperanta versio de l' Monopolo

Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Komerco per Esperanto
Kategorio:Mono
1157

En la jaro **1157** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* 8-a de junio: Buochs kiel *Buochses* en protektoletero de papo Hadriano la 4-a al la Monaĥejo Engelberg (hodiaŭ komunumo en Kantono Nidvaldo en Svislando).
* Bernau kiel *Bernowa* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Leibstadt en Kantono Argovio en Svislando).
* Entlebuch kiel *Entilibuoch* kaj *Entelinbuoch* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).

## Naskiĝoj 
*8-a de septembro: Rikardo la 1-a, la "Leonkora", reĝo de Anglio (m. 1199)

## Mortoj 
* 15-a de majo: Jurij Dolgorukij, fondinto de Moskvo (n. en la 1090-aj jaroj)
* 16-a de aŭgusto: Ramiro la 2-a, reĝo de Aragono (n. 1086)
Mason Stuttard

**Mason STUTTARD** - naskiĝis en 1903 en Burnley, mortis en 1983 en Blackpool - estis brita esperantisto. Laŭ familihistoria retejo pri la graflando Lankaŝiro, Mason Stuttard estis en Jugoslavio fine de la Dua Mondmilito, kaj nur revenis al Britio kiam li pensiiĝis en la 1960-aj jaroj. Ĝis tiam, li estis la persona anglalingva tradukisto de marŝalo Tito.

## Verkoj
**"La Virineto en bluo, kaj aliaj rakontoj" *kolektoj de 13 rakontoj " originale verkitaj de Mason Stuttard". Eld. de *The Esperanto Publishing Co. Ltd*, 1946 (serio "La Epoko Libroj", vol VIII). 
* * The Esperanto Teacher*, eldonita de *The Esperanto Publishing Company*, 1954. 

Kun Edward G. Lock li verkis la lernolibron *Nelsons Esperanto Course* (1946, 1952). 

Li ankaŭ kunlaboris kun La Brita Esperantisto.

### Recenzoj
Pri *La Virineto en bluo, kaj aliaj rakontoj* 

{{citaĵo|Mason Stuttard estas jam bone konata en la Esperanta mondo, aparte pro la artikoloj kiuj aperis lastatempe en Esperanto Internacia. La stilo kaj enhavo de tiuj artikoloj klare pruvas, ke li tre kompetente uzas nian lingvon kaj ankaŭ
posedas neordinaran klerecon, do la eldono de lia unua literatura verko estas afero tre bonvena —kaj eble grava.
La *Virineto en Bluo* estas la unua el dek tri mallongaj sed interesaj rakontoj kun tre diversaj temoj. Ili nepre alportos
plezuron al la leganto. Mi senhezite laŭdas la verkon kaj rekomendas ĝin. La lingva stilo estas klara kaj trafa ; kaj kvankam la literaturo nivelo [*tiel*] ne estas tiom alta, kiom mi atendis, mi sincere gratulas Stuttard pri ĉi tiu (lia unua) verko Fakte, mi imagas, ke la rakontoj estas verkitaj dum kelkjara periodo, kaj ke la kvalito tial varias. Kelkaj donas la impreson, ke la verkinto intence provas sian kapablon, kaj ekzercas sin per esperantigo de jam pretaj rakontoj aŭ anekdotoj ; ekzemple *Naivuloj alilande* estas plilongigo de anekdoto bone konata, eĉ antikva, kaj *La Virineto en Bluo* similas al dekoj —eĉ centoj— da romantikaj historietoj, kiuj aperas en eldonaĵoj por mezklasaj sinjorinoj. Aliflanke du-tri, ekzemple *Patruja grundo*, *La danĝera loko*, evidente estas originalaj, kaj tiom bonaj, ke ili montras, ke Stuttard posedas ion pli ol nura kompetenteco. Mi tial esprimas la opinion, ke li baldaŭ povos esti elstaranta verkisto.
Mi permesas al mi doni al li unu konsilan vorton. Li iom tro facile transprenas Anglajn esprimmanierojn en Esperanton.
Ekz., “*prenu* la aferon de . . . ” , "*kio* (t.e. iu fakto) *parolis* pri vivo eksterdoma "*lasis* pensi” , "havis plendon”, "bela kalkulo”.
Papero kaj preso estas bonegaj, kaj konformas al la alta nivelo de la EPOKO-libroj. Tamen enŝoviĝis kelke da preseraroj. Ekz., *flanka (flanke), 69/16; al (el}, 109/24 ; komforte (komforta), 69/26 ;  leterom (leteron}, 126/33, tuta (tutan}, 49/15. Smith (Brown} kaj Kompanio, p. 58. Nove venontojn (99/4)* skribiĝus pli bone kiel unu vorto.|W.A.G. La Brita Esperantisto - Numeroj 499-500}}
## Tradukoj
*Freeman Wills Crofts. *Morto de Trajno*. 1948(?) 256pp;

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* informo pri li en la retejo de la biblioteko Butler ()

Kategorio:Britaj esperantistoj
Spree

La rivero nomata  ,   situas en la federaciaj landoj Saksio, Brandenburgio kaj Berlino de Germanio. Ĝia fonto troviĝas en Lausitzer Bergland (Luzacia montaro) en Saksio kaj en Berlino ĝi fluas en la riveron Havel.

Jenaj urboj situas apud Spree: Bautzen, Spremberg, Cottbus, Lübbenau, Lübben, Fürstenwalde kaj Berlin.

## Bildaro 

Dosiero:Spree bei Lübben.JPG|la rivero apud Lübben, Spree-arbaro
Dosiero:Altwasserarm Spree bei Luebben.JPG|flanka riverobrako apud Lübben
Dosiero:Fluss Spree in Deutschland.PNG|situo de la rivero en Germanio

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Spree-arbaro

## Eksteraj ligiloj 
* panorama bildo pri la rivero en Berlino

Kategorio:Riveroj en Germanio
Kategorio:Riveroj en Saksio
Kategorio:Geografio de Berlino
Kategorio:Riveroj en Brandenburgio
Marcello Mastroianni

**Marcello Vincenzo Domenico MASTROIANNI** ([mar**ĉel**lo mastro**jan**ni] ; naskiĝis la 28-an de septembro 1924 en Fontana Liri, mortis la 19-an de decembro 1996 en Parizo) estis itala kinoaktoro, kiu estas konsiderita unu el la plej grandaj aktoroj de Italio kaj gajnis tri nomumojn por la Oskaro por Plej bona Aktoro.

## Biografio kaj kariero
Li studis arkitekturon kaj ekonomikon, sed ŝanĝis sian fakon al aktorado, kiam la reĝisoro Luchino Visconti malkovris lian talenton en studenta teatroprezentado. Post la studado li ricevis interesajn rolojn en teatraĵoj kaj en la jaro 1947 li havis sian filmdebuton en *I miserabili* (laŭ *Les misérables* de Victor Hugo).

Famon li akiris en la jaro 1952: per ĉefrolo en la filmo *Le ragazze di Piazza di Spagna*. Dum sia kariero li laboris kun renomaj reĝisoroj (ekz. Federico Fellini, Vittorio de Sica kaj Michelangelo Antonioni) kaj fariĝis unu el la plej famaj italaj aktoroj siatempaj.

## Listo de filmoj 
* *I miserabili* (Italio, 1947)
* ''Domenica d'agosto* (Italio, 1950)
* *Le ragazze di Piazza di Spagna* (Italio, 1952)
* *Le notti bianche* (Italio, 1957)
* *La dolce vita* (Italio/Francio, 1959)
* *Il bell'Antonio* (Italio/Francio, 1960)
* *La notte* (Italio/Francio, 1961)
* *Vie privée* (Francio/Italio, 1961)
* *L'assassino* (Italio/Francio, 1961)
* *Divorzio all'italiana* (Italio, 1962)
* *Ieri, oggi, domani* (Italio, 1963) 
* *Otto e mezzo* (Italio/Francio, 1963)
* *Matrimonio all'italiana* (Italio, 1964)
* *Casanova '70* (Italio, 1965)
* *I girasoli* (Italio, 1970)
* *Roma* (Italio, 1971)
* *What?* (Italio/Francio/Germanio, 1972)
* *La grande bouffe* (Francio/Italio, 1973)
* *Allonsanfan* (Italio, 1974)
* *Una giornata particolare* (Italio/Kanado, 1977)
* *La città delle donne* (Francio/Italio, 1980)
* *La pelle* (Italio, 1981)
* *Maccheroni* (Italio, 1985)
* *Ginger e Fred* (Italio, 1986)
* *Oĉi ĉornie* (Sovetunio/Italio, 1987)
* *Splendor* (Italio/Francio, 1989)
* *Stanno tutti bene* (Italio/Francio, 1990)
* *Sostiene Pereira* (Italio/Portugalio, 1995)
* *Les cent et une nuits de Simon Cinéma'' (Francio/Britio, 1995)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.thegoldenyears.org/marcello.html  
* http://www.italica.rai.it/esp/cinema/autores/mastroianni.htm
* en IMDb

Kategorio:Naskiĝintoj la 28-an de septembro
Kategorio:Mortintoj la 19-an de decembro
Robert Neumann

**Robert NEUMANN** [robet nojman] (naskiĝis la 22-an de majo 1897 en Vieno, mortis la 3-an de januaro 1975 en Munkeno) estis aŭstra verkisto.

Li studis kemion, medicinon kaj germanistikon en Vieno kaj elprovis sin en diversaj profesioj. Sian literaturan karieron li komencis per poemoj, poste li transiris al prozo. Plej grandan famon li tamen gajnis per siaj parodioj al verkoj de ĉefe siatempaj aŭtoroj. En la jaro 1934 – la nazioj malpermesis liajn verkojn - li elmigris al Britio, fariĝis brita civitano kaj komencis verki ankaŭ en la angla lingvo. Post la Dua mondmilito li vivis ĉefe en Svislando.

Robert Neumann mortis en Munkeno, Germanio.

## Listo de verkoj 
* *Gedichte* (poemoj, 1919)
* *Die Pest von Lianora* (noveloj, 1927)
* *Mit fremden Federn* (parodioj, 1927)
* *Sintflut* (romano, 1929)
* *Hochstaplernovelle* (novelo, 1930)
* *Die Macht* (romano, 1932)
* *Unter falscher Flagge* (parodioj, 1932, pli amplekse 1955)
* *The Inquest* (romano, 1944)
* *Children of Vienna* (romano, 1946)
* *Mein altes Haus in Kent* (membiografio, 1957)
* *Die dunkle Seite des Mondes* (romano, 1959)
* *Olympia* (romano, 1961)
* *Festival* (romano, 1962)
* *Der Tatbestand oder Der gute Glaube der Deutschen* (romano, 1965)
* *Vorsicht Bücher* (parodio, 1969)
* *Ein unmöglicher Sohn* (romano, 1972)

Neumann, Robert
Neumann, Robert
Neumann, Robert
Frank Maitland

**Frank MAITLAND** (naskiĝis en 1909; mortis en 2001)  estis brita esperantisto.

Frank Maitland estas ano de SAT kaj SATEB. Li verkis la unuan paĝon de *Worker Esperantist* dum 10 jaroj kaj dum jaroj respondecis pri la libro-servo de SATEB. 

Li eldonis kelkajn librojn en Esperanto, ekz. *Unua vojaĝo de Gulivero - Liliputo* (Londono 1961).

Li ankaŭ helpis pri la presado de brita eldono de la gazeto *Paco* por la Mondpaca Esperantista Movado. En la 1950-aj jaroj la firmao, Leicester Co-operative Printers, nekredeble rifuzis presi ĝin ĉar ne plaĉis al ili la politika enhavo. Frank Maitland sukcesis trovi alian presiston.

La vivo de Frank Maitland estis plen-plene de politikaj kaj Esperantaj agadoj.  Dum multaj jaroj li loĝis en Edinburgo kaj en 1930 li aliĝis al la Komunista partio.  Li iĝis la gazetoficulo por la Komunista kandidato en Centra Edinburgo dum la nacia elekto en 1931.

Lia unua vera kontakto kun libroj kaj eldonado okazis kiam li estris la Socialista Libro-vendejo en Edinburgo de 1933 ĝis 1934.  Dum tiu periodo li renkontis homojn kiujn havis aliajn maldekstrajn politikajn ideojn.  Konsekvence li aliĝis al la *Guild of Youth* (junula sekcio) de la Independent Labour Party aŭ *ILP* (Nedependa Laboristara Partio).

Li aliĝis al la *Revolutionary Socialist Party*(Revolucia Socialista Partio) en 1936 kaj iĝis regula oratoro ĉe La Mound dimanĉe, kaj ankaŭ li iĝis la redaktoro de la ĵurnalo * The Socialist*.  Dum tiu periodo li korespondis kun Trockij.

Malgraŭ tio ke li soldatiĝis  dum la Dua mondmilito, li daŭrigis la politikan laboron kiam li produktis kelkajn broŝurojn.  En unu el ili *The Red Army*  li rememorigis legantojn pri la rolo de Trockij en la kreado de la Ruĝa Armeo.  Tiam li estis elpelita de la armeo tiel rapide ke li ne povis reveni al la kazerna ĉambro por havigi siajn proprajn posedaĵojn.

Post la milito li denove laboris por la I.L.P. verkante regulan artikolon en la *Socialist Leader* uzante la nomon ‘Siffler’.  Li ankaŭ verkis por *Edinburgh Free Press*, *Border News*, *Russia Today*, *New Leader*, *Adelphi* kaj *Plebs*.

Finfine li translokiĝis suden kaj iĝis raportisto por *Hansard* (la oficiala kroniko de la parlamentaj diskutoj).  Li faris tiun laboron dum 26 jaroj.  Dum tiu periodo li kelkfoje oratoris ĉe *Speakers Corner* en la parko Hyde, kie policanoj, kiuj ankaŭ laboris en la parlamentejo, pretendis ŝajne ne vidi lin.

## Eksteraj ligiloj 
* Anglalingva omaĝo 

Kategorio:Membroj de SAT
Kategorio:Skotaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj 
Kategorio:Esperanto-movado en Edinburgo
Difono

**Difono** aŭ **dufono** estas ero de parolo, kiu konsistas el la lasta duono de unu parolsono kaj la unua duono de la sekva. Silento ankaŭ kalkuliĝas kvazaŭ parolsono. Difonoj estas uzataj en certa metodo de parolsintezo. Por tiu celo necesas registri ĉiujn difonojn, kiuj uziĝas en la koncerna lingvo.

Kategorio:Fonetiko
Kategorio:Komputiko
Kategorio:Komputila lingvistiko
1666

**1666** estis normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1666 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Septembro: la Granda incendio de Londono.
*Jean-Baptiste Colbert malpermesis astrologion en Francio.
*Newton finiĝis sian universitatan kurson.

## Naskiĝoj 
* 14-a de majo: Viktoro Amadeo la 2-a, duko de Savojo (m. 1732)
* 6-a de septembro: Ivano la 5-a, caro de Rusio (m. 1696)
* 22-a de decembro: Gobind Singh, guruo de Sikhismo (m. 1708)

## Mortoj 
*Thomas Vaughan, kimra alkemiisto (n. 1622)
*20-a de januaro: Anna de Aŭstrio, reĝino de Francio (n. 1601)
*6-a de majo: Paul Siefert, germana komponisto (n. 1586)
*26-a de aŭgusto: Frans Hals, flandra-nederlanda pentristo (n. 1580-aj jaroj)

## Vidu ankaŭ
* *Annus mirabilis*