open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Forbesa kureo

La **Forbesa kureo** (***Curaeus forbesi***)  estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de Kureoj, kiu enhavas nur du speciojn. Tiu ĉi troviĝas kiel
endemio de kelkaj lokoj de orienta kaj nordorienta Brazilo nome en la subŝtatoj de Pernambuco, Alagoas kaj Minas Gerais.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, arbarbordoj, laŭsezone humidaj aŭ eĉ inonditaj herbejoj de malaltaj teroj, marĉoj kaj plantejoj ĉefe de sukerkano. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

La populacio estas malgranda (1,000-2,500 kaj malpliiĝas en malgranda kaj fragmentata teritorio de ĉirkaŭ 110 km²) pro detruo de ties preferata habitato, same kiel pro nestoparazitado fare de la Brila molotro, *Molothrus bonairensis*, kaj eble pro iome da kaptoj por komerco de kaĝobirdoj; tiele ĝi estis klasita kiel *Endanĝerita* fare de Birdlife International. Oni supozas, ke ĝi estas foje kaptata hazarde ĉar malfacilas distingi ĝin el la Gnorimopsaro, *Gnorimopsar chopi*, kiu estas ja celo de la ĉasistoj por kaĝobirdoj pro ties kanto.

La Forbesa kureo estas 21-24 cm longa kaj mezgranda nigra ikteredo. Kiel la Gnorimopsaro, *Gnorimopsar chopi*, ĝi estas **senkolore pli ol brile tutnigra**, kvankam la Gnorimopsaro estas iom pli brila. Tamen, la Forbesa kureo havas pli mallongajn flugilojn  kiuj montras pli malgrandan unuarangan projekcion kaj relative pli longan voston. La ĉefa diferenco estas en la beko kie la Forbesa kureo havas pli sveltan (samlonga kiel la kapo) bekon kun rekta supra bordo dum la Gnorimopsaro havas kurbecan bordon. La Gnorimopsaro havas ankaŭ sulkojn ĉe la bazo de la suba makzelo, dum la Forbesa beko estas pli ebena en kruc-sekcio. 

Ili manĝas insektojn, fruktojn kaj eble nektaron de sukerkano. 

La voĉo estas akra, malagrabla, ripeteca zumaj notoj kaj babilaĵo. Ankaŭ laŭtaj kaj aspraj notoj ĉek ĉek. La alvoko estas laŭta, nazeca tuí-lit. 

La reproduktado okazas dum la pluvsezono, kutime marte al junie. Nestoj estas ĉefe  situaj en kultivataj arboj de mango *Mangifera indica*. La averaĝa ovaro estas de 2.84 (1-4) kaj oni faras du ovodemetadojn ĉiun sezonon. Pasas 4-10 tagoj inter la fino de la nestokonstruado kaj la ovodemetado, kio faras tiun specion tre parazitebla fare de la Brila molotro, *Molothrus bonariensis*. 

Tiu specio ricevis sian nomon pro la brita zoologo William Alexander Forbes.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Curaeus forbesi .   2006 IUCN IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* Angle, priskribo, konservostatuso, bildo kaj mapo 

*BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Slovenský Grob

**Slovenský Grob,** hungare **Tótgurab,** germane *Slowakisch-Eisgrub, Böhmisch-Grub*, *Slawisch-Weissgrob* estas vilaĝo en Slovakio.
300ra|eta|Slovenský Grob situas en la plej griza parto

## Situo 
Slovenský Grob situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj, ĉefvojo kaj fervojo preteriras. Pezinok troviĝas je 3&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri vilaĝo en 1214 en formo *"Monar"*, kiu lastfoje menciiĝis en 1324, poste malaperis. Post 2 jarcentoj germanoj fondis novan vilaĝon *"Grub"*. En 1548 hispanaj solduloj bruldetruis la vilaĝon. Poste alvenis rifuĝintaj kroatoj kaj ankaŭ slovakoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tótgurab 982 homoj, (plejparte germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Szenc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Slovenský Grob 1843 homoj, (1820 slovakoj). La vilaĝanoj okupiĝas precipe pri vinkulturo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto de 1614
* baroka pilgrimloka kapelo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) de 1750, en 1898 renoviĝis
* kapelo omaĝe al Sankta Anna de 1790

## Eksteraj ligiloj 
* Slovenský Grob sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Pezinok
Provinco Ĝuzĝan

**Ĝuzĝan** (ankaŭ latinliterigita *Jowsjan*, *Jowzjan*, *Jauzjan*, *Jawzjan*, *Jozjan*, *Juzjan*, *Cövzcan*, *Djôzdjân* aŭ *Dschuzdschan*; paŝtoe/perse جوزجان) estas unu el la 34 provincoj de Afganio, kaj situas en la nordo de la lando. La provinco kreiĝis en 1958 geschaffen kaj ĝis aprilo 1964 havis la nomon de la provinca ĉefurbo Ŝebergan (aŭ *Ŝibergan*).

La provinca teritorio kovras areon de 11.798 km². La proksimume 477000 loĝantoj de la provinco estas precipe uzbekoj, turkmenoj, hazaroj, taĝikoj kaj paŝtooj.

Gravaj urboj de la provinco krom la ĉefurbo Ŝebergan (40.800 loĝantoj) estas Sang-I-Ĉarak (aŭ *Sang-i Charak*, 15 800), Akĉah (aŭ *Aqchah*, 18 100) kaj Karkin (aŭ *Qarqin*, 7 200 loĝantoj).

Aus la provinco devenas la fama persa kuracisto *Abu Ubaid al-Juzjani* kaj la generalo kaj politikisto *Abdul Raŝid Dostum*.

## Notoj 
Kategorio:Provincoj de Afganio
Provinco Farah

**Farah** (paŝtoe/perse فراه) estas provinco en okcidenta Afganio. La ĉefurbo de la provinco estas la samnoma urbo Farah. La plej multaj el la 488 000 loĝantoj de la provinco estas paŝtooj kaj taĝikoj respektive persoj, kiuj en la provinco perslingve nomas sin *Fars*. La plej parolata lingvo estas la persa (*Dari*), kaj aparte disvastigatas la tiel nomata dialekto *Herati*. La nomo *Farah* venas el la araba lingvo kaj signifas "-ĝojo" kaj "-festo". En la persa lingvo la vorto, kontraste al en la araba, parolatas kun malpeza sono "h" kreata en la antaŭa parto de la buŝo, ne kiel en la araba per sono kreata gorĝe, kiu preskaŭ similus al mallaŭta variaĵo de la esperanta "ĥ".

Farah limas al Irano, kaj sekve dum la regiona historio multas influoj de la irana kulturo. El historia vidpunkto la provinco estas preskaŭ neesplorata. La teritorio havas multajn kulturajn heredaĵojn el la mezepoko kaj ankaŭ aliaj historiaj epokoj. Tradicie ĝi apartenis al la pli norda provinco Herat, antaŭ ol komence de la 20-a jarcento ĝi iĝis memstara provinco. La urbo Farah do ĝis komence de la 20-a jarcento estis urbo en la nuntempa provinco Herat.

## Bazaj datumoj 
* **Alteco super la marnivelo:** mezume 653 m
* **Ĉefaj etnoj:** paŝtooj, persoj, baluĉoj
* **Religioj:** sunaismo, ŝijaismo kaj sufismo, ekzemple de la sufisma ordeno *Kadirija* en Ŝindand)

## Eksteraj ligiloj 
* detalaj informoj pri la provinco de la nacia ministerio de malurba evoluo (formato PDF, stato 2007)
* provinca mapo fare de la institucio AIMS (Afghanistan Information Management Services)

## Notoj 
Kategorio:Provincoj de Afganio
Šenkvice

**Šenkvice,** hungare **Senkőc** [ŝenkOc], germane ’’’Schenkwitz’’’ estas vilaĝo en Slovakio.
maldekstre|eta|Vojo en Šenkvice

## Situo 
Šenkvice situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Trnava-Pezinok. La lasta urbo troviĝas je 5&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la loko en 1256 en latina formo *"terram Bozin"*, pri la vilaĝo en 1390 laŭ tiama hungara ortografio *"Samkawych"*. En la 1540-aj jaroj rifuĝintaj kroatoj alvenis. En 1594 apude nova vilaĝo formiĝis (Malgranda Senkőc). Ili unuiĝis en 1964. En 1873 la alveninta fervojo portis prosperon. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kissenkőc (=Malgranda Senkőc) (Malé Čanikovce) 396, en Nagysenkőc (=Granda Senkőc) (Veľké Čanikovce) 1304 homoj, (en ambaŭ plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumoj apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Szenc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Šenkvice 4230 homoj, (4154 slovakoj, 19 ĉeĥoj, 12 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1619, en 1666 trakonstruiĝis en vilaĝparto Veľké Čanikovce
* kapelo omaĝe al (Sepdolora) Dipatrino de 1889 en vilaĝparto Malé Čanikovce

## Famuloj 
* En la iama "Sengvic" naskiĝis hungaria kroata bibliotekisto Márton György Kovachich.
* En la iama Nagysenkőc naskiĝis hungara instruisto Ambrus Alaksza.
eta|Preĝejo en Šenkvice post la muroj

## Eksteraj ligiloj 
* Šenkvice sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Pezinok
Provinco Farjab

**Farjab** (ankaŭ latinliterigita *Faryab* respektive *Fāryāb*, paŝtoe/perse فاریاب) estas provinco en la nordo de Afganio. La teritorio en 2007 havis 954 200 loĝantojn, el kiuj la plimulto estas uzbekoj. La ĉefurbo la provinco nomiĝas Maimana.

## Historio 
Farjab estas vorto el la persa lingvo kaj signifas "akvumita lando". La moderna urbo estas nomata laŭ urbo fondita fare de la sasanidoj kaj pli poste detruita fare de la mongoloj en 1220. Laŭ *Ibn al-Nadim*, la mezepoka islama filozofo *Al-Farabi* estis naskita en la urbo.

## Notoj 
Kategorio:Provincoj de Afganio
Provinco Gazni

**Gazni** (ankaŭ latinliterigita *Ghazni* respektive *Gaznī*, paŝtoe/perse غزنى) estas unu el la 34 provincoj de Afganio. Ĝi situas en la oriento de la lando en la proksimeco de Pakistano kaj havas 1 092.000 loĝantojn. La provinca ĉefurbo estas Gazni. La provinco estas grava stacio inter la urboj Kabulo kaj Kandaharo.

## Historio 
Gazni estis la centro de la Gaznavida Imperio, kiu regis pri granda teritorio inkluzive de la regiono Ĥorasano kaj norda Barato. Ĝi la ekrego de la Talibanoj en Afganio, en la provinco vivis iuj sikanoj kaj hindoj. Ili fuĝis eksterlanden, kiam la talibanoj ekregis, kaj revenis nur post ties forpelo el la registara potenco.

Kiel multaj sudaj provincoj de Afganio, Gazni laŭ la stato de la jaro 2010 daŭre ne estas sekura teritorio, ĉar la talibanoj denove regas multajn malurbajn areojn. Tamen la situacio ne tiom drastas iom en la provincoj Helmand kaj Kandahar.

## Distriktoj 
La provinco Gazni disdividiĝas laŭ la sekvaj distriktoj:

* Ab Band
* Aĝrestan
* Andar
* Bahram-e Ŝahid
* Deh Jak
* Gelan
* Gazni
* Giro
* Ĝagatu
* Ĝaguri
* Karabag
* Malestan
* Mukur
* Nava
* Navur
* Zana Ĥan

## Eksteraj ligiloj 
* detalaj informoj pri la provinco de la nacia ministerio de malurba evoluo (formato PDF, stato 2007)
* provinca mapo fare de la institucio AIMS (Afghanistan Information Management Services)

## Notoj 
Kategorio:Provincoj de Afganio
Provinco Bamijano

**Bamijano** (ankaŭ latinliterigita *Bamiyan, Bamian* aŭ *Bamyan*) (paŝtoe/perse بامیان) estas provinco de Afganio. La teritorio havas 411 200 loĝantojn. Ĝi situas en la centro de la lando en la regiono *Hazarajat* aŭ *Hazaristan*. La samnoma provinca ĉefurbo Bamijano estas la plej granda urbo en tiu regiono Hazaristan - la teritorio de la hazaroj - kaj la kultura centro de la hazaroj en la regiono.

Internacie la regiono aparte konatiĝis pro la historiaj Budho-statuoj de Bamijano, kiuj en 2001 estis detruitaj ordone de la Talibanoj.

## Historio 
En la antikva epoko la centra Afganio estis strategia grava loko, ĉar ĝi situis laŭ la Silka Vojo kaj do sur la vojo de la komercistoj vojaĝantaj inter la Helena Imperio de Aleksandro la Granda, la Romia Imperio kaj Persio okcidente kaj Ĉinio kaj Barato en la oriento. Bamijano estis vojaĝa ripozejo de multaj komercistoj. La helenaj, persaj kaj budhismaj artoj ĉi-tie kunfandiĝis kaj konsistigis unikan stilon de helena-budhisma arto.

Bamijano estis la loko de pluraj budhismaj monaĥejoj. Interalie, du grandaj budho-statuoj, en alteco de 55 respektive 37 metroj, estis skulptitaj en la lokajn rokegojn. La rokaj statuoj situis proksime de la urbo Bamijano en la valo de la samnoma rivero Bamijano. La du plej grandaj statuoj altis 55 respektive 37 metrojn. La statuoj ekestis probable dum la 6-a jarcento p.K. Ili estis apartaj rekoniloj de la pejzaĝo de la Bamijana valo, kiu Tals, kiu kun siaj arkeologiaj monumentoj estis listigata monda kultura heredaĵo de UNESKO. En marto 200 la Talibana reĝimo ordonis la detruon de la statuoj, kiuj konsideriĝis ekster-islamaj, "paganaj" idoloj. Ili estis detruigitaj per raketoj kaj dinamito.

La provinco nove fondiĝis en la jaro 1964. Antaŭe la teritorio apartenis al la provincoj Kabul kaj Parvan.

## Nuntempo 
eta|Habiba Sarabi, provincestrino (2009)
Laŭ la stato de la jaro 2009 la provinco konsideriĝas kompare paca kaj sekura areo. Kiel la aliaj provincoj de la regiono Hazaristan, la lando de la hazaroj, la kultivo de papavo por produkto de opio estas nur tre malmulte disvastigata. La provincestrino de Bamijano, *Habiba Sarabi*, estas tutafganie la sola virino en tiu ofico. Oni provas ree malfermi la kulturajn kaj pejzaĝajn riĉaĵojn de la regiono al turistoj. La Nacia Parko Band-e Amir ekde la jaro 2009 estas la sola oficiala nacia parko de Afganio.

## Eksteraj ligiloj 
* fotoj de historiaj lokoj kaj monumentoj en la retejo de la Societo pri la Konservo de la Afgania Kultura Heredaĵo, angle ''Society for the Preservation of Afganio's Cultural Heritage (SPACH)''
* retportalo por la konservo kaj restarigo de la kultura heredaĵo de la regiono Bamijano 
* detalaj informoj pri la provinco de la nacia ministerio de malurba evoluo (formato PDF, stato 2007)
* provinca mapo fare de la institucio AIMS (Afghanistan Information Management Services)

## Notoj
Lukarno

**Lukarno** estas elstaraĵo sur oblikva tegmento ofte kun tri vertikalaj edroj kaj propra tegmento.

La edro paralela kun la firsto plejofte havas fenestron kun vitroj, tra kiu la aero povas enveni la mansardon aŭ mansardoĉambron. Ofte la lukarno donas ekstran spacon por stari, necesa por fari ĉambron en la mansardo.

## Vidu ankaŭ 
* Luko (arĥitekturo)
* Vazistaso

Giebelgaube.png
Walmgaube.png
Schleppgaube gerade.png
Schleppgaube schräg.png
Schleppgaube liegend.png
Tonnengaube.png

[eta|maldekstra|[Kapuĉo|Kapuĉa lukarno]]
[eta|meza|[Okulo|Okulforma lukarno]]

Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Provinco Samangan

**Samangan** (paŝtoe سمنګان, perse سمنگان) estas provinco (*velajat*) en la nordo de Afganio kaj limas al la provincoj Balĥ, Kunduz, Baglan, Bamijan kaj Sar-i Pul. La ĉefurbo la provinco estas Ajbak. La teritorio havas 345 100 loĝantojn.

En aprilo 2010 la provinco Samangan estis skuita de forta tertremo, kiu kaŭzis mortojn, vunditojn kaj detruojn de konstruaĵoj.

## Mitologio 
Samangan havas gravan rolon en la irana nacia eposo Ŝahnameo de Abol-Gasem Ferdousio. En la rakonto pri *Rostam* kaj *Sohrab*, Samangan priskribiĝas kiel lima lando inter Irano kaj la regno *Turano* de tjurklingvaj popoloj. La reĝo de Samangan, *Tahmine*, enamiĝas al Rostam. Naŭ monatojn post ama nokto naskiĝas la komuna filo Sohrab, kiu kreskas sen koni la patron. Kiam li iĝas adoleska kaj serĉas sian patron en Irano, li renkontas la patron en batalo kaj la patro sen ekkoni sian filon mortigas la junulon per ponardo. Nur en la lasta momento de la mortado Tahmine tamen ekkomprenas kiu estas la mortanto, rekonante brakoringon kiun li iam donis al Rostam.

## Notoj 
Kategorio:Provincoj de Afganio
Nicolas de Grigny

**Nicolas de GRIGNY** (n. 1672 en Reims; m. 1703 samloke) estis franca orgenisto kaj komponisto.

El liaj verkoj, kiujn admiris ankaŭ Johann Sebastian Bach, ĉefe konserviĝis la ''Livre d'orgue* (orgenlibro). Konsistanta el du partoj, la unua enhavas orgenmeson, la dua kvin himnojn, inter ili "Veni, Creator Spiritus". La muziko de *de Grigny'' distingiĝas same per baroka brilo kaj kontempla trankvilo.

:

## Diskaro 
* La Messe, Pierre Bardon ĉe Isnard-orgeno de Saint-Maximin-la-Sainte-Baume
* Hymnes, Pierre Bardon ĉe Isnard-orgeno de Saint-Maximin-la-Sainte-Baume

## Eksteraj ligiloj 
* Pluaj aŭdekzemploj 

Kategorio:Barokaj komponistoj
Kategorio:Francaj komponistoj
Kategorio:Francaj orgenistoj
533 Sara

'*533 *Sara'''* estas malgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Raymond Smith Dugan elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de "*Sara''", kiu estis unu amikino de R. S. Dugan.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Raymond Smith Dugan
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1904
Julia Gillard

**Julia Eileen GILLARD** (naskiĝis 29 Septembro 1961) estas Aŭstralia politikisto. Ŝi estas la 27-a ĉefministro de Aŭstralio, kaj la unua ina ĉefministro de la lando. eta|dekstra|Julia GillardGillard iĝis ĉefministro je 24 Junio 2010, kiam kunveno de la parlamentanoj de la reganta Aŭstralia Laborista Partio elektis ŝin kiel sian estron anstataŭ Kevin Rudd. En nacia elektado en Aŭgusto 2010, la Laborista Partio gajnis malpli da voĉdonoj ol en 2007, se Gillard povis daŭri kiel ĉefministro kun subteno el la Aŭstraliaj Verduloj kaj el sendependaj parlamentanoj.

La leĝdono de imposto por karbona dioksido estis grava reformo dum ŝia regado.

## Biografio 
Gillard naskis la 29-an de septembro 1961 en Barry, Kimrio. Ŝia familio enmigris al Aŭstralio en 1966.

Ŝi studis ĉe la universitato de Adelajdo kaj la universitato de Melburno.

Kategorio:Ĉefministroj de Aŭstralio
Kategorio:Aŭstraliaj politikistoj
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Registarestroj
Lajos Winkler

**WINKLER Lajos** (vinkler lajoŝ) estis hungara kemiisto, apotekisto, universitata profesoro, ano korespondanta de la MTA (1896), ano ordinara (1922) naskita en Arado la 21-an de majo 1863 kaj mortinta en Budapeŝto la 14-an de aprilo 1939.

## Kariero 
Winkler finis la universitaton en 1883 – 85 en Budapeŝto, kaj oni promociis lin doktoro pri farmacio en 1889. En 1902 iĝis profesoro eksterordinara, pli poste direktoro de kemia instituto no. 1-a. Li malfermis novajn vojojn je la kampo de analiza kemio, ellaboris originalajn analizajn metodojn. Li estis unu el estigantoj de la apotekistformado en Hungarujo. Inter 1895 kaj 1896 li redaktis la revuon *Chémiai Folyóirat* (Revuo Kemia), li estis same dum tri jardekoj ĉefkunlaboranto de la *Magyar Gyógyszerészi Közlöny* (Hungara Revuo pri Farmacio). En 1964 oni fondis Winkler-memormedalon por distingi en ĉiu dua jaro la elstarajn kultivantojn de la farmaciscienco.

## Verkoj 
* *Untersuchungsverfahren für das chemische Laboratorium* (Stuttgart, 1936).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj apotekistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
George Henry Peters

Li laboris en la Mararmea Observatorio de Usono kiel 
astrofotografisto. Li fotis la sunan koronon kaj
malkovris tri asteroidojn.

## Eksteraj ligiloj
*Foto de George Henry Peters
* Nekrologio (unu paragrafo) el "Publications of the Astronomical Society of the Pacific", Vol. 59, No. 351, p.344

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Omeomerioj

**Omeomerioj** (en la greka *όμοιομέρειαι*, el *όμοιος* simila, kaj *μέρος* ero) estas termino uzita de Aristotelo por indiki la tieldiritaj “semoj” de Anaksagoro, nome la korpusklaj eretoj konstituantaj la universon.

Laŭ Anaksagoro, svarmas senfinaj omeomerioj kvante malsamaj, kiuj komprenigas la ŝajnan paradokson de la transformiĝon de la aĵoj (problemo rekta de Parmenido kiun Anaksagoro provas solvi “savante la fenomenojn”, laŭ la konata komento de Platono). Pro tio, fakte, ke ĉiu estaĵo rezultas el komponaĵo de semoj, ne povas ekzisti la ŝanĝado, nek la multobleco ĉar temas pri elementoj devenintaj el la malkomponado kaj rekomponado de semoj jam supozitaj: do nenio kreiĝas kaj nenio detruiĝas kaj ŝanĝas se ne la aranĝiĝo de la semoj.

La saman problemon de Parmenido, iumaniere, alfrontis, postepoke, ankaŭ Demokrito per la enmeto de la atomoj de Empedoklo: tiuj ĉi aranĝiĝas novmaniere, ne la aĵaro.

Unuopa aĵo entenas, do, omeomeriojn de ĉiuj aliaj (“ĉio estas en ĉio”), sed sukcesas (surbaze de la konstanta movo altrudita de la Nous) nur tiuj de la objekto formiĝanta. Se oni ne estus devigitaj vivi en sensoj erarigaj, laŭ Anaksagoro oni povus vidi ke ĉiu aĵo estas komponaĵo de semoj tiom malsamaj kiom estas la estaĵoj en la kosmo ordigita de la *Nous*.

La omeomerioj, fakte, estas ordigitaj kaj agigitaj de la *Nous*, la grandiozega intelekto
kiu reguligas ĉiun ŝanĝon, kiu ne estas allasita al la hazardo kiel, male, en Demokrito kaj atomistoj, sed estas ĝuste regulita de supera entaĵo kvankam de ĝi necelita kaj nevolita.

Tiu *Nous* tiom plaĉos al la naskiĝonta kristanaj filozofoj ke ili, al ĝi donante celemon kaj intencecon, en ĝi legos spuran antaŭvidon de la koncepto de la kristana Providenco, kaj intuicio pri tio kio estos nomata Logoso aŭ "Verbum Dei" (Difilo).    

## Bibliografio
* Metafiziko de Aristotelo
* Fedono de Platono
* Filozofio de Plotino

Kategorio:Filozofio
Kategorio:Filozofiaj konceptoj
536 Merapio

**536 Merapio** estas granda malhela asteroido de la ekstera ĉefa asteroida zono, ano de la Cibela grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la usona astronomo George Henry Peters la  elde Vaŝingtono (Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la vulkano Merapio, el kie pluraj astronomaj teamoj observis la sunan eklipson de la .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1904
Valo de Jizre'el

[eta|240ra|Vido el de [Nazerat Illit sur la Jizreel-ebenaĵo]]
La '''Valo de Jizre'el'* () estas ebenaĵo en norda Israelo inter la montoj Galileo kaj Samario. Oni ofte nomas la ebenaĵon simple *haEmek* („La valo“), en la Biblio aperas la nomumo *Esdrelon'' por la valo. La esprimo estas uzata en vasta senco por ĉeno de valoj, etendiĝante de Golfo de Ĥajfo en sudorienta direkto ĝis rivero Jordano ĉe Bet Ŝean. La malvasta senco validas nur je la centra parto de tiu valĉeno, je areo inter la urboj Jokneam, Nazaret kaj Ĝenin. Okcidente formas limon al la valo la Karmel-montaro.

La Jizreel-valo havas areon de 365 kvadrataj kilometroj, tiel ĝi estas la plej granda baseno de Israelo. La basenon forlasas la fluakvo per rivero Kiŝon, kiu alfluas la maron ĉe Hajfo. La akvoj de la oriente ligantaj valoj alfluas la Jordanon.

La ĉefa komunumo de la valo estas la urbo Afula, sed tie troviĝas la plej malnova moŝavo, Nahalal.

La areo estis longtempe marĉa, ĝis kiam alvenis la judaj koloniistoj en komenco de la 20-a jarcento kaj eksekigis ilin, ekkultivis la estiĝantan agron. Tiu areo estas hodiaŭ plej grava agrikultura parto de Israelo.

## Vidu ankaŭ 
* Meir Shalev

Kategorio:Valoj en Israelo
Masakro de Kafr Kassem

[eta|Memortabulo en [Kafr Kassem]]
La **masakro de Kafr Kassem** okazis je komenco de la Sinaja militiro, la 29-an de oktobro 1956, kiam israelaj limpolicistoj murdis 48 palestinajn vilaĝanojn (inter ili 23 infanojn kaj junulojn). Unu persono mortis pro korinfarkto pro la masakro. Ok murdistoj estis juĝitaj en 1958 je 17 jara prizono, sed ili liberiĝis jam en la sekva jaro.

Kategorio:1956 en Israelo
Kategorio:Historio de Palestino
Kategorio:Masakroj de la 20-a jarcento
Kategorio:Konfliktoj en 1956
Kategorio:Masakroj en Azio
Provinco Gor

**Gor**, ankaŭ latinliterigita *Ghor*, *Ghwor*, *Gur* kaj *Gawr* (paŝtoe/perse غور) estas provinco en Afganio. La teritorio havas 680 000 loĝantojn La provinca ĉefurbo Ĉagĉaran situas en alto de 2.280&nbsp;m super la marnivelo borde de la rivero Hari Rud.

La infrastrukturo de la provinco estas sub la nacia averaĝo. La provinca centro Ĉagĉaran havas flughavenon..

La Minareto de Jam estas aparta vidindaĵo en la provinco; ĝi estas listigata monda kultura heredaĵo de UNESKO.

## Eksteraj ligiloj 
* detalaj informoj pri la provinco de la nacia ministerio de malurba evoluo (formato PDF, stato 2007)
* provinca mapo fare de la institucio AIMS (Afghanistan Information Management Services)

[300ra|eta|maldekstra|la [Minareto de Jam]]

## Notoj 
Kategorio:Provincoj de Afganio
Provinco Helmand

**Helmand** (perse هلمند), ankaŭ *Hilmand* aŭ *Helmund*, estas unu el 34 provincoj de Afganio. Ĝi situas en la sudo kaj laŭ la stato de 2010 konsideratas nesekura. Provinca ĉefurbo estas Laŝkar Gah. La nuntempa provincestro estas *Mohamad Gulab Mangal*. La provinco havas 860 000 loĝantojn.

## Historio 
Helmand historie estis parto de la irana provinco Sistan, ĝis la jaro 1940 estis parto de la afgania provinco Kandahar kaj ekde 1958 estas memstara provinco (komence sub la nomo *Giriŝk* laŭ la samnoma urbo). Fine de aprilo 1964 la nomo ŝanĝiĝis al Helmand - laŭ la rivero *Hilmend Rud*, la plej longa rivero de Afganio.

Helmand post la forpelo de la Talibanoj el registara potenco en 2001 estas unu el la centroj de rezisto kontraŭ la ne-talibana registaro de Hamid Karzai kaj la surlokaj NATO-soldatoj. Samtempe la kultivo de papavo por produkto de opio per profitiga por lokaj "drogobaronoj" tre multiĝis.

Ekde marto 2007 NATO- kaj afganaj soldatoj komencis la *"operacion Aĥilo"*, por forpeli la talibanojn el la regiono. La 2-an de julio 2009 pli ol 4000 usonaj kaj 650 afganiaj soldatoj komencis la *"operacion Ĥanĝar"*, la ĝis tiam plej granda armea atako ekde la enmarŝo de usonaj soldatoj en Afganion en 2002. Laŭ gazetaraj raportoj temis pri la plej granda ofensiva ago de la usona armeo post la milito en Vjetnamio.

Ekde februaro 2010 NATO- kaj afganaj soldatoj komencis la *"operacion Mustarak"*, ankoraŭ pli granda atako ol tiu de 2009, ĝis tiama kulmino de la milito en Afganio.

## Distriktoj 
240ra|eta
* Bagran
* Diŝu
* Garmsir
* Geriŝk
* Ĥanaŝin
* Kaĝaki
* Navzad
* Musa Kala
* Laŝkar Gah
* Nava-I-Barakzaji
* Nad Ali
* Vaŝir
* Sangin

## Geografiaj elementoj 
* Registana Dezerto

## Ekonomio 
eta|270ra|la en 1953 konstruita digo Kaĝakai baras la riveron *Hilmend Rud*, foto de 2004

Helmand precipe konsistas el dezertoj (ekzemple Daŝti Margo) kaj fekundaj riveraj valoj. La ekonomio baziĝas je proksimume 75 % agrikulturo (aparte akvomelonoj), 20 % bestobredado kaj 5 % servoj. La lastajn 15 jarojn plimultiĝis la kontraŭleĝa kultivo de opio por produkto de opio.

Kvinjara tute seka periodo inter la jaroj 1999 kaj 2004 sekigis multajn putojn. Al proksimume 45 procentaĵoj de la loĝantoj urĝe mankas trinkakvo. Krome mankas elektro, lernejoj kaj malsanulejoj. Post la sekurigo de tiuj bazaj bezonoj gravas la riparo de la akvobaraĵo Kaĝakai kaj de sistemoj por agrikultura akvigo.

Helmand havas flughavenon sude de Laŝkar Gah.

## Eksteraj ligiloj 
* detalaj informoj pri la provinco de la nacia ministerio de malurba evoluo (formato PDF, stato 2007)
* provinca mapo fare de la institucio AIMS (Afghanistan Information Management Services)
* "Hölle Helmand" ("infero Helmand" germanlingva artikolo pri la kultivo de opio en Helmand en la retejo *spiegel.de*

## Notoj 
Kategorio:Provincoj de Afganio
Provinco Herat

**Herat**, perse هرات, estas provinco (*velajat*) en la okcidento de Afganio en la valo de la rivero Hari Rud. La provinco limas okcidente al Irano kaj norde al Turkmenio. La provinca ĉefurbo estas la samnoma urbo Herat. La teritorio havas proksimume 1,8 milionojn da loĝantoj, kaj la plej multaj el ili etne konsideratas taĝikoj. La en la provinco parolata variaĵo de la persa lingvo tre simila al la dialekto parolata en la irana regiono ĉirkaŭ la urbo Maŝhado. Herat favore situas ĉe historiaj komercaj voroj inter Irano, Barato, Ĉinio kaj Eŭropo. La stratoj al Turkmenio kaj Irano daŭre konsideratas strategie aparte gravaj laŭ armea vidpunkto.

## Historio 
[eta|300ra|vendreda [moskeo en Herat]]
En la antikva periodo la regiono nomiĝis *Aria* kaj loĝatis de samnoma irana popolo. Pli poste ĝi konkeriĝis fare de la persoj kaj iĝis parto de la Persa Imperio. Kune kun la resta imperio la regiono konkeriĝis fare de la armeo de Aleksandro la Granda. Kiam en la regiono venkis la islamo, Herat iĝis centro de la perse islama kulturo. Meze de la 19-a jarcento la regiono laŭ la britia-rusia rivaleco en Centra Azio iĝis konkeraĵo de la britoj kaj do iĝis parto de la brite dominita ŝtato Afganio. La teritorio de la provinco tiutempe pli grandis ol nuntempe kaj inkluzivis la tutan okcidenton de la nuntempa Afganio, ĉefe la nunajn provincojn Farah kaj Nimruz. Ekde tiam la teritorio estas parto de Afganio.

## Distriktoj 
eta|administraj distriktoj de la provinco Herat

* Adraskan
* Ĉiŝti Ŝarif (aŭ *Chishti Sharif*)
* Farsi
* Gorian (aŭ *Ghorian*)
* Guzara
* Gulran
* Herat
* Kohsan
* Inĝil (aŭ *Injil*)
* Karuĥ (aŭ *Karukh*)
* Kuŝk (aŭ *Kushk*)
* Kuŝki Kohna (aŭ *Kushki Kohna*)
* Obe
* Paŝtun Zarhun (aŭ *Pashtun Zarhun*)
* Ŝindand (aŭ *Shindand*)
* Zinda Jan

dosiero:Herat_farms.jpg|farmejoj
dosiero:Herat_farm.jpg|farmbieno
dosiero:Herat_town.jpg|vilaĝo
dosiero:Herat_rocks.jpg|rokoj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* detalaj informoj pri la provinco de la nacia ministerio de malurba evoluo (formato PDF, stato 2007)
* provinca mapo fare de la institucio AIMS (Afghanistan Information Management Services)

## Notoj 
Kategorio:Provincoj de Afganio
Provinco Daikondi

**Daikondi** (ankaŭ latinliterigita *Dajkondi* aŭ *Daykundi*, paŝtoe/perse دايکندي) estas provinco (*velajat*) en centra Afganio. En 2007/2008 ĝi havis 410 000 loĝantojn La provinco ĝis la 28-a de marto 2004 estis la plej norda distrikto de la provinco Uruzgan kaj tiam ricevis la statuson de memstara provinco. La ĉefurbo estas Nili.

## Notoj 
Kategorio:Provincoj de Afganio
Provinco Kabul

**Kabul** (paŝtoe/perse کابل) estas unu el la 34 provincoj de Afganio. La teritorio havas proksimume 3 528 000 loĝantojn (2007-2008) kaj areon de 4.462 kvadrataj kilometroj. La loĝdenso estas po 790,7 loĝantoj laŭ kvadrata kilometro. Ĉefurbo de la provinco kaj de Afganio estas Kabulo.

La provinco situas en la oriento de la lando proksime de la montpasejoj *Hajber*, unu el la plej gravaj vojoj de Afganio al Pakistano kaj Barato. La provinca teritorio oriente limas al la montaro *Koh-e Pagman*, sudokcidente al la montaro *Koh-e Krough* kaj nordoriente al la montaro *Koh-e Ŝirdarvaza*. La plej granda rivero en la provinco samkiel la provinco mem kaj ties ĉefurbo nomiĝas Kabul. En la teritorio produktiĝas precipe vestaĵoj, mebloj kaj sukero el sukerbetoj.

La provinco estas la plej grava setloregiono de la taĝikoj en Afganio. La ĉefa lingvo de la teritorio, la kabula dialekto de la persa lingvo (loke nomata *Dari*), estas la registara kaj ekonomia lingvo de la lando kaj signife influis ĉiujn aliajn lingvojn kaj dialektojn de la lando. La taĝikoj konsistigas pli ol duonon de la provinca loĝantaro, aliaj signifaj etnoj estas paŝtooj, hazaroj, uzbekoj, turkmenoj, baluĉoj, sikanoj kaj hindoj.

## Distriktoj 
eta|la distriktoj de la provinco Kabul ekde 2005
La provinco disdividiĝas laŭ 15 distriktoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* detalaj informoj pri la provinco de la nacia ministerio de malurba evoluo (formato PDF, stato 2007)
* provinca mapo fare de la institucio AIMS (Afghanistan Information Management Services)

Kategorio:Provincoj de Afganio
537 Pauly

'*537 *Pauly''''' estas granda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan optikiston Max Pauly (1849–1917).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1904
Louis Marchand

**Louis MARCHAND** (n. 2-an de februaro 1669 en Lyon; m. 17-an de februaro 1732 en Parizo) estis franca klavicenisto, orgenisto kaj komponisto.

## Vivo 
La patro de Marchand, Jean, onidire estus „mezkapabla orgenisto“. Louis tamen fariĝis, laŭ vivopriskribo publikigita en lia mortojaro, jam en la aĝo de 14 orgenisto de la katedralo de Nevers. Aliaj dokumentoj pruvas, ke li en la aĝo de 20 geedziĝis en Parizo. Ekde 1691 li laboris ĉe la jezuita preĝejo en *Rue St Jacques*, ĉe *St Benoît*, ĉe *Cordeliers* kaj ĉe *St Honoré*. Ekde 1708 li apartenis oficiale al la orgenistoj de la reĝo. En 1713 li ekvojaĝis por pluraj jaroj tra germanaj landoj kaj muzikis por la imperiestro kaj por kelkaj elektoprincoj. En septembro 1717 li onidire evitus muzikan konkuron kun Johann Sebastian Bach ĉe la kortego je Dresdeno per fuĝo; tamen ĉi tiun okazintaĵon priskribas nur germanaj fontoj, ekz. Friedrich Wilhelm Marpurg kaj Jakob Adlung. Evidente malmulte poste Marchand estis akceptita en Parizo malfermabrake. Ĝis sia morto li estadis orgenisto ĉe *Cordeliers* kaj multŝatata instruisto; lia plej sukcesa lernanto estis Louis-Claude Daquin.

Louis Marchand posedis en Francio elstaran famon kiel virtuozo. Krome skandaloj nutris lian famon: li lanĉus intrigojn kontraŭ Pierre Dandrieu kaj François Couperin kaj batus sian edzinon. En 1701 li separiĝis de ŝi; la vojaĝo tra Germanio estus onidire fuĝo for de ŝiaj monpostuloj. En Germanio Marchand devus esti asertinta, ke Ludoviko la 14-a ekzilis lin pro impertinenteco. Ĉiukaze nur germanaj fontoj konas ĉi tiun version, muzikhistoriistoj pridubas ĝin.

## Verkaro 
Louis Marchand ŝajnas esti malmulte interesita pri la publikigado de siaj komponaĵoj. Almenaŭ multaj etaj lidoj, tiel nomataj airs, estis enigitaj en antologiojn de sia tempo. En 1702 aperis en Parizo du suitoj por klaviceno, al kiuj oni atribuas ĉarmon kaj kvaliton; antologio el 1707 enhavas klavicenpecon nome „La vénitienne“. Nur post la morto de Marchand en Parizo aperis kolekto de orgenpecoj, en ĝi kvarteto por tri manualoj kaj pedalaro.

## Fontoj 
Kategorio:Francaj orgenistoj
Kategorio:Francaj klavicenistoj
Kategorio:Barokaj komponistoj
Kategorio:Francaj komponistoj
Norda Ĥartumo

**Norda Ĥartumo** (arabe **لخرطوم بحري** (mallonge **Bahri**) estas urbo en Sudano, kiu situas en la kunfluo de la blua kaj la blanka Niloj. La urbo apartenas al duoblaj urboj, eĉ pli precize al trioblaj urboj.
eta|170px|Loko de Norda Ĥartumo en Sudano

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 1 726 000 en 2007
* Horzono: UTC +3

## Situo 
Norda Ĥartumo situas inter bordoj de blua kaj blanka Niloj (kontraŭe Ĥartumo kaj Omdurman troviĝas) en dezerta regiono.

## Historio 
En 1998 Usono detruis fabrikon pri medikamentoj supozante tion, ke tio apogas la teroristojn.

## Klimato 
Norda Ĥartumo havas varman dezertan klimaton. Nur en julio kaj aŭgusto pluvas, jare po 155 mm. La averaĝa temperaturo estas 38°C, (dumnokte 16°C).

## Trafiko 
Norda Ĥartumo havas fervojan kontakton, tial tie oni fondis industrian zonon. Pontoj estas kontaktoj kun la aliaj 2 urboj.
eta|300px|Industria zono de Norda Ĥartumo

## Vidindaĵoj 
Norda Ĥartumo ne havas gravajn vizitindajn lokojn.

## Vidu ankaŭ 
* Plej grandaj urboj (laŭ enloĝantaro)
* Listo de milionurboj

Kategorio:Urboj de Sudano
Kategorio:Milionurboj
Adolf Wertheimer

**WERTHEIMER Adolf** (verthajmer) estis hungara bankestro, artkolektisto naskita en Nadjvarado la 12-an de marto 1868 kaj mortinta en Budapeŝto la 29-an de aprilo 1955.

## Kariero 
Wertheimer estis de 1895 estro de borsa sekcio de la *Pesti Magyar Kereskedelmi Bank* (Hungara Komerca Banko de Pest), poste unu el la afergvidantaj direktoroj de la banko. Li estis prezidanto de la *Izraelita Magyar Irodalmi Társulat* (Izraelida Hungara Literatura Asocio), de la *Magyar Zsidó Múzeum* (Hungara Juda Muzeo). Liaj ekonomirilataj artikoloj aperis en fakrevuoj kaj ĵurnaloj.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Kategorio:Hungaraj bankistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
538 Friederike

'*538 *Friederike'''* estas granda, malhela, malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Higia familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Paul Götz elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la .

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Friederike''", estis la antaŭnomo de unu amikino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul Götz
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1904
Provinco Kapisa

**Kapisa** (perse کاپيسا) estas unu el la 34 provincoj de Afganio. Ĝi situas nordoriente de la afgania ĉefurbo Kabulo. La ĉefurbo de la provinco Kapisa estas Mahmud-i Raki, la nombron de loĝantoj la afgania registaro taksas je proksimume 400 000. La areo de la provinco ampleksas 1.842 km².

Provincestro ĝis julio 2007 estis *Abdul Sattar Murad*; li tamen estis senpostenigita fare de la afgania prezidanto Hamid Karzai.

## Historio 
La provinco kreiĝis fine de aprilo 1964 el partoj de la provinco Parvan, tamen poste inter la jaroj 1978 kaj 2001 plurfoje estis ŝanĝitaj la provincaj limoj. Nuntempe Kapisa najbaras al la provincoj Lagman en la oriento, Panĝŝir en la nordo, Parvan en la okcidento kaj Kabul en la sudo.

La provinco ricevis sian nomon laŭ la historia urbo Kapisa, kiu nuntempe tre probable tamen situas ĵus ekster la provinca limo apud la nuna urbo *Begram*. Same neklaras la ekzakta situo kaj amplekso de la samnoma historia regiono Kapisa.

La historio de la regiono tre ligiĝas al la armeo de Aleksandro la Granda, kiu dum sia konkeroprovo de Barato inter la jaroj 330 kaj 326 a.K. en la regiono fondis plurajn garnizonajn urbojn, inter ili la urbon *Alexandria ad Caucasum*, kies situon oni supozas sur la provinca teritorio, kvankam ne konatas la ekzakta loko.

## distriktoj 
* Dovom-i Kohistan (aŭ *Doŭom-* respektive *Dowom-e Kohistan*)
* Koh Band
* Kohistan
* Mahmud-i Raki (aŭ *Mahmud-e Raghi*)
* Nidŝrab (aŭ *Nidshrab*)
* Tagab
* Alasai

## Eksteraj ligiloj 
oficiala retejo de la provinca registaro 

## Notoj 
Kategorio:Provincoj de Afganio
542 Susanna

'*542 *Susanna'''* estas granda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germanaj astronomoj Paul Götz kaj August Kopff elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la .

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Susanna''", estis la antaŭnomo de amikino de unu el la malkovrintoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de August Kopff
Kategorio:Malkovrita de Paul Götz
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1904
Al-Hudaida

**Al-Hudaida** (ankaŭ *Hodejdo*, *Hudejdo*; arabe الحديدة, latinliterigo laŭ DMG al-Ḥudaida) estas urbo en Jemeno. Ĝi situas borde de la Ruĝa Maro, ĉ. 230 km sudokcidente de la nacia ĉefurbo Sanao, kaj estas ĉefurbo de samnoma regiono Al-Hudaida. 

Laŭ la stato de  en la urbo vivis .

Al-Hudaida estas la plej granda havenurbo de la lando. Ĝi estis fondita en komenco de la 14-a jarcento kaj evoluis dum la 15-a jarcento al grava komercejo. 

Kategorio:Urboj de Jemeno
541 Deborah

'*541 *Deborah'''* estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Flora familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de "*Debora''", profetino-juĝistino en la biblia epoko de la Juĝistoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1904
Uglegorsk (Amura regiono)

**Ciolkovskij** () (ĝis la 30-a de decembro 2015 — **Uglegorsk**, ) estas urbotipa loĝloko, fermita urbo en rusia Amura provinco, kun 5300 loĝantoj (2002). La loĝloko havis la nomon *Svobodnij-18* en 1969–1985, kiam ĝi estis loĝkvartalo por la familianoj de la proksime troviĝinta ICBM (raketa)-bazo.

La loĝloko situas ĉirkaŭ 20 km oriente de Ŝimanovsk, ĉirkaŭ 100 km oriente de la ĉina-rusa limo, ĉe riveralfluo de Seja. La plej proksima granda rusa urbo situas 200 km sude kaj estas Blagoveŝĉensk ĉe la Amur.

Oni planas novan kosmodromon en la proksimo de la urbo, ĉirkaŭ 20 km je sudo. Ĝi povas servi kiel sekvanto de Bajkonur, kiel lanĉejo.

Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Amura provinco
Štefanová

**Štefanová,** hungare **Istvánkirályfalva** [iŝtvAnkirAjfalva], germane ’’’Stephansdorf, Steffelsdorf’’’ estas vilaĝo en Slovakio.
300ra|eta|Štefanová situas en la plej griza parto

## Situo 
Štefanová situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Trnava troviĝas je 15&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1595. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis la pli mallonga *Istvánfalu*. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Istvánkirályfalva 351 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Nagyszombat, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Štefanová 338 homoj, (317 slovakoj, 13 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario) el la 15-a jarcento
* kapelo omaĝe al Sankta Rosalia de 1885
* skulptaĵo pri Sankta Vendelo de 1896
* akvorezervujo

## Eksteraj ligiloj 
* Štefanová sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
300ra|eta|Preĝejo en Štefanová

Kategorio:Municipoj en distrikto Pezinok
Viničné

**Viničné,** hungare **Hattyúpatak** [hatjUpatak], germane **Schweinsbach** [ŝvejnsbah] estas vilaĝo en Slovakio. La historiaj loknomoj estis ĝis 1899 la hungara *Schweinsbach* kaj la slovaka *Švajnsbach* ĝis 1948.
300ra|eta|Viničné situas en la plej griza parto

## Situo 
Viničné situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj, la stacidomo estas ĉe la najbara Pezinok. Tiu urbo troviĝas je 3&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1208 en latina formo *"villa Suslan"*. En 1553 hispanaj solduloj parte bruldetruis la vilaĝon. Baldaŭe germanoj, kroatoj kaj slovakoj pligrandigis la loĝantaron. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hattyúpatak 1174 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Szenc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Viničné 1497 homoj, (1481 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Filipo kaj Sankta Jakobo de 1666
* luterana preĝejo de 2002
* luterana sonorilostablo de 1839

## Eksteraj ligiloj 
* Viničné sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Pezinok
József Wolfner

**WOLFNER József** (volfner) estis hungara libroeldonisto naskita en Arado la 8-an de junio 1856 kaj mortinta en Budapeŝto la 6-an de februaro 1932.

## Kariero 
Wolfner post fino de siaj universitataj studoj fondis en 1885 la firmaon de libroeldonejo kaj librokomerco *Singer kaj Wolfner*, kiu precipe eldonis porjunularajn librojn. En 1923 li transformis sian entreprenon al akcia asocio, kies li estis prezidento-ĝenerala direktoro. La malmultekostaj libroserioj (*Egyetemes Regénytár*, *Milliók Könyve*, *Filléres Könyvtár*) konatigis vaste la nomon de la firmao. Wolfner aperigis ankaŭ la gazetojn Új Idők, Magyar Figyelő, Művészet. Li eldonis la poemvolumon *Illés szekerén* de Endre Ady.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Kategorio:Hungaraj eldonistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
József Wollanka

**WOLLANKA József** (volanka) estis hungara arkeologo, arthistoriisto naskita en Barcarozsnyó la 19-an de aŭgusto 1874 kaj mortinta en Budapeŝto 1946. 

## Kariero
Wollanka post siaj universitataj studoj paŝis en servon de la *Szépművészeti Múzeum* (Belarta Muzeo), poste de la *Nemzeti Múzeum* (Nacia Muzeo), kie li estis gvidanto de la antikva sekcio de malnovaĵkolektaĵo. Li priokupiĝis la arton de la itala renesanco, poste de antikva figurarto. Li komencis organizi la kolekton de antikvan figurarton. 
## Verkoj
**Raffael* (Bp., 1906); 
**Az antik szobor gyűjtemény magyarázó katalógusa* (Bp., 1912); 
**Ein römisches Mosaik aus Baláca* (Österreichische Jahreshefte, 1929).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Vinosady

**Vinosady,** hungare **Csukárd-Terlény** [ĉukArd-terlEnj], germane **Zuckersdorf-Tierling** estas unuigita vilaĝo en Slovakio.
300ra|eta|Vinosady situas en la plej griza parto

## Situo 
Vinosady situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo inter Modra kaj Pezinok. La lasta urbo troviĝas je 2, Bratislavo je 26&nbsp;km-oj.

## Historio 
La vilaĝo en la 9-a jarcento apartenis al Grandmoravia Regno. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1208 en formo *"Turdun"*. En la 13-a jarcento germanoj alvenis kaj formiĝis en nekonata tempo 2 vilaĝoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Csukárd (Veľké Trnie / Kučišdorf) 334 homoj, en Terlény (Malé Trnie) 327 homoj (en ambaŭ plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Szenc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. La 2 vilaĝoj unuiĝis en 1964. En 2001 vivis en Vinosady 969 homoj, (953 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno el la 19-a jarcento
* baroka kastelo de 1776, en 1884 trakonstruiĝis
* luterana sonorilostablo

## Eksteraj ligiloj 
* Vinosady sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Pezinok
Vištuk

**Vištuk,** hungare **Kárpáthalas** [kArpAthalaŝ], germane **Wischtuck** estas vilaĝo en Slovakio.
300ra|eta|Vištuk situas en la plej griza parto

## Situo 
Vištuk situas laŭ rojo sub monto 226 m-ojn alta, laŭ flankovojoj. Trnava troviĝas je 20, Modra je 8&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam antaŭ 9000 jaroj. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1244 en formo *"Vyscha"*. En 1705 la Habsburgoj bruldetruis la vilaĝon. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Vistuk aŭ Visztuk*, poste la vilaĝo ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kárpáthalas 1471 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Szenc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Vištuk 1349 homoj, (1328 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1573
* kapelo omaĝe al Sankta Anna de 1898

## Famuloj 
En la iama Vistuk naskiĝis hungara juĝisto kaj agronomo Miklós Lacsny.

## Eksteraj ligiloj 
* Vištuk sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Pezinok
Provinco Kandahar

**Kandahar**, paŝtoe قندهار, estas provinco de Afganio, kiu situas en la suda parto de la lando. La teritorio havas 1 070 000 loĝantojn. La ĉefurbo la provinco same nomiĝas Kandahar kaj situas borde de la rivero *Arghandab*.

## Distriktoj 
* Arghandab (aŭ *Arghandab*)
* Arghistan (aŭ *Arghistan*)
* Daman
* Ghorak (aŭ *Ghorak*)
* Kandahar
* Ĥakrez (aŭ *Khakrez*)
* Maruf
* Majvand / Majvand (aŭ *Maywand*)
* Panĝvaj / Panĝŭaj (aŭ *Panjwai*)
* Reg
* Ŝah Vali Kot / Ŝah Ŭali Kot (aŭ *Shah Wali Kot*)
* Ŝorabak (aŭ *Shorabak*)
* Spin Boldak
* Mijanaŝin (aŭ *Miyannasheen*)
* Zhari
* Najŝ (aŭ *Naish*)
* Dand

## Geografiaj elementoj 
* Registana Dezerto
* Mundigak, arkeologia loko

## 2001: Afgania milito 
La provinco Kandahar estas centro de la radikale islamismaj Talibanoj kaj regule okazas armeaj bataloj inter afganiaj kaj NATO-soldatoj unuflanke kaj Talibanaj batalantoj aliflanke.

## Eksteraj ligiloj 
* detalaj informoj pri la provinco de la nacia ministerio de malurba evoluo (formato PDF, stato 2007)
* provinca mapo fare de la institucio AIMS (Afghanistan Information Management Services)

## Notoj 
Kategorio:Provincoj de Afganio
Dezső Vadnay

**VADNAY Dezső** (vadnai deĵeo:) estis hungara ĵurnalisto, porjunulara verkisto naskita en Satmaro la 2-an de junio 1894 kaj mortinta en Budapeŝto la 26-an de oktobro 1977

## Kariero 
Vadnay post siaj studoj en sia naskiĝurbo kaj Budapeŝto, de 1914 publikis felietonojn, novelojn, porjunularajn romanojn en provincaj gazetoj. De 1927 li prelegis regule el siaj fabeloj en la radio. La teatroj prezentis plurajn el siaj muzikaj fabeldramoj (Napkeleti virágok, 1933; A táncos csizma, 1961).

## Verkoj 
* *A furulya meséi* (fabeloj, poemoj, Bp., 1926);
* *A bűvös csizma* (fabeloj, Bp., 1941);
* *Mihaszna Gyurka kalandjai* (porjunulara romano, Bp., 1942);
* *Fakatonák* (fabeloj, Bp., 1943);
* *Gyurka jelesen érett* (porjunulara romano, Bp., 1948).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon http://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Vadnay, D.
Vadnay, D.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj