open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Raportistoj sen limoj

[eta|Protestago en Parizo, aprilo 2008, elmontrante la flagon de "Raportistoj Sen Limoj (RSF)" prezentantan la [Olimpikaj ringoj|olimpikajn ringojn en la formo de mankatenoj aŭ pendseruroj, kune kun la legendo "Pekino 2008".]]
**Raportistoj sen (land)limoj** (france **Reporters sans frontières**; mallongigite: RSL aŭ RSF) estas internacie agadanta neregistara organizaĵo (NRO), kiu informas pri informolibero kaj parollibereco en la tuta mondo, apud artikolo 19 de Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj, batalas kontraŭ la cenzuro kaj kampanjas por liberigo de la arestitaj ĵurnalistoj. La organizaĵo estis fondita en 1985 en Montpellier, fare de Robert Ménard, kiu estis gvidanto de la organizaĵo ĝis 2008. La nomo estis elektita-kreita je analago al Kuracistoj sen landlimoj.

## Organizado kaj financado 
RSL havas internacian sekretariejon en Parizo, naŭ eŭropajn landajn sekciojn kaj kvin landajn buroojn en Nord-Ameriko kaj Azio. Krom tiuj, RSL havas 130 korespondantojn sur ĉiuj kontinentoj kaj 14 registar-sendependajn partnerajn organizaĵojn.

RSL havas jaran buĝeton de ĉ. 4 milionoj da USD.
La enspezoj venis en 2006:
* 57 % el vendo en aŭkcioj, vendo de kalendaroj, tri filmoj.
* 24 % el fondaĵoj, institutoj, entreprenoj, amaskomunikiloj (inter alie sanofi-aventis, Benetton, Soros Fondumo, Center for a Free Cuba, kaj Fondation de France).
* 9 % de la franca ŝtato
* 9 % el membrokotizoj kaj donacoj

## Agado 
La organizaĵo konservas listojn de murditaj ĵurnalistoj kaj malliberigitaj ĵurnalistoj. La organizaĵo gvidas diversajn kampanjojn ekzemple dum la Pekinaj Olimpikoj 2008 kaj dum la Vintraj Ludoj en Soĉi 2014. Ĉiujare la 12-an de marto, la organizaĵo festas Internacian Tagon Kontraŭ Reta Cenzuro. Ĉiujare en decembro, la organizaĵo aljuĝas la "Premion pri Gazetara Libereco". Ĉiujare la organizaĵo taksas ĉiujn landojn laŭ ilia gazetara libereco kaj publikigas la rezultojn kiel Monda Gazetara Libereca Indekso.

## Publikaĵoj 
* Ekde 2002, la organizaĵo publikigas ĉiun januaron la "World Press Freedom Ranking" , detaligante la staton de gazetara libereco en la diversaj landoj.
* Ĉiujare la 3-an de marto, la organizaĵo publikigas liston de malamikoj de gazetara libereco, kiu inkluzivas gvidantojn de landoj, milicioj kaj krimaj organizaĵoj kiuj damaĝas ĵurnalistojn.

## Kritiko 
Kritikistoj asertas, ke la kritikaj sciigoj de la organizaĵo koincidas kun neŝatataj ŝtatoj de *US-State Department* (Irano, Sirio, Nord-Koreio), sed mankas sciigoj el Usono-aliancaj, -amikaj landoj (Filipinoj, Saud-Arabio) aŭ Usono mem ne estas menciata.

## Gravuloj 
* Ebbaba Hameida

## Vidu ankaŭ 
* Monda Gazetara Libereca Indekso
* Kuracistoj sen landlimoj
* Inĝenieroj Sen Limoj

## Referencoj 
Kategorio:Ĵurnalismo
Kategorio:Internaciaj neregistaraj organizaĵoj
Kategorio:Homrajtprotektaj organizaĵoj
Kategorio:Saĥarov-Premio gajnintoj
Listo de famaj bierfarejoj

Tiu artikolo donas superrigardon pri la biermerkato kaj ties famaj bierfarejoj.
Rigardu ankaŭ: **Listo de bierspecoj**

eta|300px|Bierkonsumo en la mondo
:**Argentino**
:Cerveza Quilmes

:**Aŭstralio**
:Victoria Bitter – Cascade – Carlton Crown

:**Belgio**
:Abbaye – Affligem – Alken-Maes – Binchoise – Bocq – Chimay – De Gouden Boom – De Landtsheer – Haacht – Halvemaan – Interbrew – Koninck – La Rochefortoise – Lindemans – Martens - Moortgat – Palm – Orval – Rodenbach – Roman – Sint Sixtus – Stella Artois – Vapeur – Westmalle

:**Brazilo**
:Cerveja Brahma

:**Ĉeĥio**
:Budějovický Budvar
:Pilsner Urquell
:Bierfarejo U Fleků
:Staropramen
:Gambrinus
:Radegast
:Velkopopovický Kozel
:Braník

:**Danio**
:Carlsberg – Tuborg – Nia biero (Vores øl)

:**Francio**
:Jeanlain - Kronenbourg

:**Hispanio**
:Cruz Campo – San Miguel - Alhambra - Mahou

:**Germanio**
:Barre - Beck's – Bitburger – DAB (Dortmunder) – Hasseröder - Jever - Krombacher – - Münchner Hofbräu – Paulaner – Veltins – Warsteiner

:**Irlando**
:Guinness – Kilkenny

:**Japanio**
:Asahi – Kirin – Sapporo – Suntory

:**Kanado**
:Labatt

:**Kroatio**
:Daruvarska pivovara – Karlovačka pivovara – Osječka pivovara – Pivnice Medvedgrad – Pivovara Ličanka – Zagrebačka pivovara

:**Litovio**
:Utenos

:**Luksemburgo**
:Bofferding

:**Madagaskaro**
:Three Horses Beer

:**Maŭricio**
:Phoenix

:**Meksiko**
:Bohemia – Corona – Indio – León – Modelo Especial – Montejo – Sol

:**Nederlando**
:Alpha – Amstel – Argus - Bavaria – Brand – Brouwmeester – Dommels - Dors – Grolsch – Gulpener – Heineken – Hertog Jan – Karlsquell – Leeuw - Lindeboom – Oranjeboom – Raaf – Texelse Bierbrouwerij - La Trappe

:**Nikaragvo**
:Toña

:**Norvegio**
::E. C. Dahls, Frydenlund, Mack, Nøgne Ø, Ringnes, Aas

:**Pollando**
:Karmi - Królewskie - Lech - Okocim - Tatra - Tyskie - Warka - Żubr - Żywiec - Namysłów

:**Reunio**
:Dodo

:**Rumanio**
:Ursus - Bucegi

:**Rusio**
:Baltika – Boĉkarjov – Oĉakovo – Nevskoje

:**Slovenio**
:Celjski Grof - Laško - Union - Zlatorog

:**Svedio**
:Pripps - Spendrups - Norrlands Guld - Zeunerts - President - Starkporter

:**Tajlando**
:Singha

:**Usono**
:Anheuser-Busch – Boulevard – Budweiser – Coors – Goose Island – Miller – New Belgium – Rogue – Samuel Adams

:**Venezuelo**
:Polar

Kategorio:Listoj
Kategorio:Biero
Kategorio:Trinkaĵoj
Nuance Group

**Nuance** aŭ pli longe anglalingve **The Nuance Group** estas svisa komerca societo respondeca pri vendo de varoj senimpostaj, aparte en butikoj en flughavenoj. Ĝi havas sian centran sidejon en la urbo Opfikon-Glattbrugg en Svislando, situanta inter la urbo Zuriko kaj la Flughaveno Zuriko. En 2005 la kompanio havis spezojn de sume 1,69 miliardoj da svisaj frankoj.

## Eksteraj ligiloj 
* entreprena retejo (angle) 

Kategorio:Svisaj firmaoj
634 Ute

'*634 *Ute'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo August Kopff elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "*Ute''", tiu de unu amikino de August Kopff.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de August Kopff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
635 Vundtia

'*635 *Vundtia'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la astronomo Karl Julius Lohnert elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo, "*Vundtia''", honoras la germanan psikologon kaj filozofon Wilhelm Wundt.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
Miloslavov

**Miloslavov,** hungare **Annamajor** estas freŝa malgranda vilaĝeto en Slovakio.
300px|eta|Miloslavov situas en la plej griza parto

## Situo 
Miloslavov situas sur ebenaĵo laŭ traira flankovojo. Centro de Bratislavo troviĝas je 20&nbsp;km-oj.

## Historio 
Dum la hungara erao estis tie nur 2 bienocentroj. La unua mencio okazis pri la templo de Erzsébetmajor en 1283. La loko estis dum la mezepoko eklezia bieno kaj ankaŭ vilaĝeto apartenis al ĝi. En 1781 vivis tie 17 vilaĝanoj. En 1921 oni disdonis parcelojn al 76 ĉeĥaj, hungaraj kaj kroataj familioj. La loko ricevis slovakan nomon Miloslavov en 1930, kiu iĝis municipo en 1997. En 2001 vivis en Miloslavov 864 homoj, (809 slovakoj, 30 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Elizabeto de Hungario el la 13-a jarcento
* moderna romkatolika preĝejo de 1997

## Eksteraj ligiloj 
* Miloslavov sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec
Kumasi

**Kumasi** (konata ankaŭ kiel "ĝardenurbo") estas universitata urbo kaj romkatolika episkopejo en Ganao.
300px|eta|Panoramo en Kumasi

## Bazaj informoj 
* Areo: 254 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 250 m
* Loĝantaro: 1&nbsp;469&nbsp;000 en 2007
* Horzono: UTC
* Poŝtkodo:
* Telefonkodo: 032
* Aŭtokodo: GH-AH

## Situo 
Kumasi troviĝas en zono de tropika ĝangalo. Akrao troviĝas je 250, Ekvatoro je 480, la maro je 160 km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. En 1695 Kumasi iĝis ĉefurbo, kiun la britoj okupis en 1874. Baldaŭe ĝi ĉesis esti ĉefurbo, tamen ankaŭ nun ĝi estas simbola sidejo aŭ reĝa urbo.
260px|eta|maldekstre|Bazaro de Kumasi

## Trafiko 
Kumasi havas flughavenon kaj fervojan kontakton. En la urbo malgrandaj aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

## Klimato 
Kumasi havas tropikan savanan klimaton kun stabila temperaturo. Jare pluvas po 1400&nbsp;mm. La longa pluvsezono daŭras de marto ĝis julio, la pli mallonga pluvsezono de septembro ĝis novembro. La temperaturo estas ĉirkaŭ .

## Vidindaĵoj 
* fortikaĵo (nun muzeo) de 1896
* muzeo pri ĉapeloj
* kulturcentro
* palaco de 1972
* bestoĝardeno
* romkatolika katedralo omaĝe al Sankta Petro
* stadiono de 1959
260px|eta|Stacidomo de Kumasi
260px|eta|Vido en Kumasi

## Famuloj 
* Kofi Annan (* 1938) prezidanto de UNO

## Ĝemelurboj 
*  Charlotte, Usono
*  Winston-Salem, Usono
*  Newark (Nov-Ĵerzejo), Usono
*  Treichville, Ebur-Bordo
*  Vagaduguo, Burkina Faso

## Vidu ankaŭ 
* Listo de milionurboj

Kategorio:Urboj de Ganao
Kategorio:Iamaj ĉefurboj
Kategorio:Milionurboj
Oŝo (urbo)

**Oŝo** – kirgize kaj ruse en cirila alfabeto **Ош**, en tjurkaj lingvoj **Oş** – estas la dua plej granda urbo en Kirgizio, en la sudo de la ŝtato. Ĝi estas la administra, ekonomia kaj kultura centro de la samnoma provinco Oŝ, sed mem situas ekster la provinca teritorio kaj mem estas provinconivela administra unuo (samkiel la ŝtata ĉefurbo Biŝkeko). La urbo, kiu en Kirgizio ofte nomatas "ĉefurbo de la sudo", aĝas almenaŭ 3000 jarojn, kaj ekde la jaro 1939 estas la administra centro de la provinco. Ĝi havas etne miksitan loĝantaron de proksimume 281 900 homoj el precipe kirgizoj, uzbekoj, taĝikoj kaj aliaj pli malgrandaj etnaj grupoj. Historie Oŝo estas itinero de la Silka Vojo.

La urbo estas vivoplena, kaj havas la plej larĝan kaj plej laŭdire plej plenŝtopitan subĉielan merkaton de tuta Centra Azio. La urba industria fundamento, kreita dum la sovetunia epoko, plejparte kolapsis post la disfalo de Sovetunio kaj nur iom post iom revivas. La proksimeco de la limo al Uzbekio, kiu distranĉas historie ligitajn teritoriojn kaj loĝlokojn, prenas de la urbo grandan parton de la tradicia malurba ĉirkaŭaĵo kaj prezentas signifan obstaklon al la urba komerco kaj ekonomia evoluo. Ĉiutagaj flugoj ligas la urbon kaj lige al tio la tutan sudon de Kirgizio kun la flughaveno de Biŝkeko kaj do la nordo de la ŝtato. Aldone la modernigo de la longa kaj antaŭe pene superebla montara ŝoseo de Oŝo al Biŝkeko fine de la 2000-aj jaroj plibonigis la trafikajn konektojn. 

La urbo havas plurajn monumentojn, inkluzive de statuo de la "reĝino de suda Kirgizio", *Kurmanĝan Datka*, kaj unue el la malmultaj restintaj statuoj de Lenino. Rusie ortodoksa eklezio, remalfermita post la disfalo de Sovetunio, la plej granda moskeo de Kirgizio (situanta rekte ĉe la granda bazaro, kaj la 16-jarcente konstruita moskeo *Rabat Abdul Ĥan* povas esti trovataj en la urbo. La ununura monda natura heredaĵo de Unesko en Kirgizio, la monto *Sulajman*, ebligas elstaran panoraman vidaĵon de la urbo kaj sia ĉirkaŭaĵo. Monta kavo estas loko de muzeo, kiu prezentas kolekton de arkeologiaj, geologiaj kaj historiaj trovaĵoj de la regiono, kaj donas informojn pri la loka flaŭro kaj faŭno.

## Gefiloj 
*Ĝamala, ukrainia kantistino

## Partneraj urboj 
*  Istanbulo, Turkio
*  Sankt-Peterburgo, Rusio
*  Ĝido, Sauda Arabio

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Trolebusa transporto en Oŝo

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala urba retejo (ruse) 
* informo pri la urbo en la retejo de la medicina instituto de la urba ŝtata universitato (angle) 


Kategorio:Urboj de Kirgizio
Kategorio:Provinco Oŝ
Kategorio:Lokoj de la Silka Vojo
Stirling Energy Systems

eta|Sun-Stirling-centralo de SES
**Stirling Energy Systems, Inc.** (mlgg *SES*) estas usona entrepreno de sunenergiaj stirling-motoroj. La firmao estis fondita en 1996, havas ĉefsidejon en Scottsdale, Arizono, Usono.

La firmao SES en 1996 akiris la patentajn rajtojn pri t.n. *SunCatcher* (angla, *Sunkaptilo*), sunenergia strilingmotoro, evoluigita en 1984 fare de McDonnell Douglas kaj Kockums. Post tio SES evoluigis *Sunkaptilon* en kunlaboro kun Boeing (kiu aĉetis *McDonnell Douglas*) kaj la usona energia ministerio. Oni establis eksperimentejon interalie en Glenn Research Center de NASA kaj en Sandia National Laboratories.

Hodiaŭ *Sunkaptilo* havas diametron de 11,5 m kaj produktas per kvarcilindra stirling-motoro kun hidrogena cirkula medio elektran povumon de 25&nbsp;kW.

SES en 2008 atingis per *Sunkaptilo* monda rekordon (posedata ekde 1984 de Sandia) por efika grado de sun-stirlingo kun efika grado de 31,25%.

Kiel reago al la sukcesoj, SES ricevas unuajn mendojn je komercaj suncentraloj sur bazo de stirling-motoro kaj la centralo de *"Maricopa"* kun 1,5 megavattoj (60 sunkaptiloj) en Phoenix, Arizono. Ekzistas ankaŭ pluaj mendoj kun plurcentoj da megavattoj de la grandaj elektraj kompanioj Southern California Edison kaj San Diego Gas & Electric.

## Oficiala paĝo 
* Stirling Energy Systems, Inc.

Kategorio:Sunenergio
Kategorio:Usonaj firmaoj
Piro (apartigilo)

La nomo **Piro** povas signifi :
* **Piro** : la frukto de la pirarbo,
* **Piro-** : grekdevena pseŭdoafikso, signifas "*fajro, bruli*",
* **Pira** : filino de Epimeteo kaj Pandora, edzino de Deŭkaliono en la  helena mitologio,
* **632 Piro** : asteroido.
Ŝtatperfido

**Ŝtatperfido** estas krimagado laŭ propra konstitucio de iu ŝtato, kio celas detrui, damaĝi propran landon. Klasika ekzemplo estas la partopreno en militagado kontraŭ la propra lando, en puĉo aŭ en murdo de la ŝtatestro. Ankaŭ punenda estas la partopreno en la antaŭpreparo al ŝtatperfido. Oni povas aldoni al tio la spionadon je gravaj militistaj sekretoj kaj vendoj de tiuj al malamika lando.

Multaj lingvoj diferencigas inter perfidoj: kiam la perfida agado malfortigas la propran landon kaj el tio profitas ekstera lando oni uzas la esprimon *ŝtatperfido*. Kiam la perfida agado celas nur internan ŝanĝon inter la alt-oficaj potenculoj, sen profito por eksterlandaj fortoj, oni uzas ĝenerale la esprimon *landoperfido* (efektivigita per ŝtatrenverso, puĉo, murdo de reĝo, prezidanto, ĉefministro ktp.).

## Vidu ankaŭ 
* landoperfido
* jura kodo
* jura sistemo
* Juraj Vortoj kaj Esprimoj

Kategorio:Kriminaleco
Kategorio:Juro
636 Erika

'*636 *Erika'''* estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Joel Hastings Metcalf elde Taunton (Masaĉuseco, Usono).

## Nomo 
La deveno de ĝia nomo ne estas konata.

*Oni ne konfuzu ĝin kun 4954 Eric.''

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Joel Hastings Metcalf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
Zubajdo

**Zubajdo** (**Zubajda bint Ĝa`far** ibn Mansur (arabe: **زبيدة بنت جعفر بنت المنصور**) (mortis en 832) estis nepino de abasida kalifo Al-Mansur, tra ties filo Ĝa'far, kaj kuzino (kiel patrino) de Harun al-Raŝid (766-809), kun kiu ŝi poste geedziĝis (781).

Ŝi estas la plej konata abasida princino. Agadoj de ŝi kaj ŝia edzo estas temo de la *Mil kaj unu noktoj*.

Onidire, ŝia palaco 'zumis kiel abelujo' ĉar ŝi dungis cent virinojn por memorizi la koranon.

Ŝi estas memorhonorigita precipe pro ŝia agado por la simplaj homoj (*ulema*) kaj la malriĉuloj, kaj pro la serioj de putoj, ripozejoj kaj  artaj akvobasenoj por la muslimaj pilgrimantoj apud la vojo de Bagdado al Mekko kaj Medino. La vojo estis renomita por ŝia honoro je *Darb Zubajda* (“Zubajda’ vojo”).

Kategorio:Abasidoj
Kategorio:Historio de Irako
Kategorio:Roluloj de Mil kaj unu noktoj
Emil Vertán

**VERTÁN Emil** (verta:n) estis hungara kuracisto naskita en Kézdivásárhely la 13-an de aŭgusto 1883 kaj mortinta en Pécs la 18-an de aprilo 1942.

## Kariero
Vertán finis siajn studojn en Koloĵvaro kaj Budapeŝto (1907). Li studvojaĝis en Aŭstrio, Svislando kaj Germanio. De 1911 li laboris en Pécs. De 1917 oni nomumis lin ĉefkuracisto pri kirurgio. De 1924 li iĝis gvidinta ĉefkuracisto de infankliniko de la universitato.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon http://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Vertan, E.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Gyula Verzár

**VERZÁR Gyula** (verza:r) estis hungara kuracisto naskita en Gyulafehérvár la 22-an de marto 1883 kaj mortinta en Debrecen la 18-an de junio 1960.

## Kariero
Verzár estis kuracisto pri otorinolaringologio de 1910 en malsanulejoj László, István kaj Rókus, inter  1912 – 1921 asistanto klinika en Budapeŝto, de 1922 privatprofesoro, de 1923 ĉefkuracisto en la Kereskedelmi Kórház, de 1927 klinikestro en Debrecen. 

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Kategorio:Transilvaniaj  hungaroj
637 Chrysothemis

'*637 *Chrysothemis''''' estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Temisa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la usona astronomo Joel Hastings Metcalf elde Taunton (Masaĉuseco) la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Krisotemisa, filino de Agamemno kaj Klitemnestro en la helena mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Joel Hastings Metcalf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
Ivanka pri Dunaji

**Ivanka pri Dunaji** (hungare *Pozsonyivánka* [poĵonjivAnka]) estas vilaĝo en Slovakio. Ekde 1932 najbara vilaĝeto apartenas al la municipo de Ivanka pri Dunaji.

## Situo 
Ivanka pri Dunaji situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj apud ĉefvojo kaj fervojo Senec-Bratislavo. La lasta urbo troviĝas je 8&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1209 laŭ tiama hungara ortografio *"Iwand"*. En 1856 incendio okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Pozsonyivánka 878 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Bratislavo, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Ivanka pri Dunaji 4989 homoj, (4753 slovakoj, 51 ĉeĥoj, 41 hungaroj).

## Tumulo omaĝe al generalo M. R. Štefánik de Dušan Jurkovič 
[eta|maldekstra|250px|Tumulo surloke de kraŝo de aviadilo kun [Milan Rastislav Štefánik|M. R. Štefánik]]
En katastro de la municipo apud flughaveno troviĝas loko, kie kraŝis aviadilo de Štefánik direktanta el itala Tersto al Slovakio. Surloke tragike pereis ĉiuj anoj de homekipo. En la jaro 1923 ili konstruis sur tiu ĉi loko unikan tumulon en formo de piramido laŭ projekto de fama arkitekto  Dušan Jurkovič. La tumulo estas ĉirkaŭita de terremparo. Sur perimetro de la tuta areo estas plantitaj tilioj. La monumento estis rekonstruita en la jaroj 1988 kaj 1992. Apud la tumulo estas ŝtontabulo kun tiu ĉi surskribo: *Sur tiu ĉi loko pereis la 4-an de majo 1919 la ĉeĥoslovaka ministro kaj generalo D-ro Milan R. Štefánik kaj lia akompanantaro reĝa itala ĉefleŭtenanto I. Mancinelli-Scotti, serĝ. H. Merlino kaj pafisto G. Agginuti. Por eterna memoro.*

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto de 1772
* kapelo omaĝe al Sankta Rosalia de 1832 memore al la pasintjara ĥolero
* kastelo de Grassalkovich [graŝalkoviĉ] el la 17-a jarcento, post 2 jarcentoj novgotikiĝis
* skulptaĵo pri Johano Nepomuko de 1777
* sonorilostablo el la 18-a jarcento
 

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec
639 Latona

'*639 *Latona'''* estas granda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Eosa familio.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la astronomo Karl Julius Lohnert, la  elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la romia diino "*Latona''", ekvivalenta de la helena diino Leto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
Vlčkovce

**Vlčkovce,** hungare **Farkashida** [farkaŝhida], germane *Farkaschin, Wolfsbruck* estas vilaĝo en Slovakio. La historia slovaka loknomo ĝis 1948 estis **Farkašin**.
300ra|eta|Vlčkovce situas en la plej griza parto

## Situo 
Vlčkovce situas tute apud aŭtovojo, kontaktiĝanta kun Križovany nad Dudváhom. Trnava troviĝas je 8&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1336. En 1490 la hungara reĝo tie faris deklaron pri sia politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Farkashida 942 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Nagyszombat, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Vlčkovce 1149 homoj, (1139 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Terezia de 1934

## Eksteraj ligiloj 
* Vlčkovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Trnava
Tokmok

**Tokmok** (kirgize Токмок, *Tokmok* ("martelo"); ruse Токмак, *Tokmak*) estas urbo de laŭ la stato de 2008 proksimume 60 600 loĝantoj (laŭ aliaj datumoj "pli ol 58 000 loĝantoj") en la nordo de Kirgizio, oriente de la ŝtata ĉefurbo Biŝkeko. La geografiaj koordinatoj estas 42°&nbsp;50'&nbsp;norde kaj 75°&nbsp;17'&nbsp;oriente, kaj la urba alteco 816 metrojn super la marnivelo. Inter la jaro 2004 ĝis aprilo 2006 la urbo estis la administra centro de la provinco Ĉuj de Kirgizio - antaŭe kaj poste la ŝtata ĉefurbo Biŝkeko servis kaj servas kiel administra centro de la provinco, kvankam Biŝkeko mem ne estas parto de la provinca teritorio sed mem konsistigas administran unuon samrangan al provinco. Rekte norde situas la rivero *Ĉuj* kaj la limo al la najbara ŝtato Kazaĥio.

Tokmok estis fondita kiel norda armea posteno de la Ĥanlando de Kokando ĉirkaŭ la jaro 1830. Tridek jarojn pli poste, la rusia imperia armeo konkeris kaj detruis ĝin. La moderna urbo estis fondita en majo 1864 fare de la rusia imperia kolonelo *Miĥail Ĉernjajev*.

Nuntempe, la urbo Tokmok estas administra unuo en rango de distrikto de la provinco Ĉuj. Kvankam la urbo estas ĉirkaŭata fare de la provinca "distrikto Ĉuj", kies administra centro estas la samnoma vilaĝo *Ĉuj*, komunumo rekte najbara al Tokmok, la urbo Tokmok ne estas parto de tiu distrikto.

[maldekstra|eta|200ra|[turo Burana]]

## Mezepoka heredaĵo 
Malgraŭ sia relative moderna ekesto, Tokmok situas meze de la *valo Ĉuj*, kiu estis frue loĝata kaj kaj celo de konkeroj respektive konkeroprovoj fare de multaj mezepokaj regnoj. La ruinoj de *Ak-Beŝim*, la ĉefurbo de la *Okcidenta Tjurka Ĥanlando*, situas 8 kilometrojn sudokcidente de Tokmok. La ĉina poeto Li Bai, vivinta en la Dinastio Tang, probable estis naskita en la regiono, kaj ankaŭ la ujgurlingva verkisto *Jusuf Has Haĝib Balasaguni*, aŭtoro de la verko *Kutadgu Bilig*.

Proksimume 15 kilometrojn sude de Tokmok situas la en la 11-a jarcento konstruita turo Burana, en loko de historia citadelo de kiu nuntempe restas nur kelkaj ruinoj, tomboŝtonoj kaj digoj. Tiuj restaĵoj estas la lastaj spuroj de la antikva urbo *Balasagun*, fondita de la Sogdianoj kaj pli poste dum iom da tempo la ĉefurbo de la *Karaĥanida imperio*.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* ruslingva retejo pri Tokmok
* Retejo de urbo  
* Forum  
* Bord  
* Photo  
* Dating  

Kategorio:Urboj de Kirgizio
Kategorio:Provinco Ĉuj
Turo Burana

eta|turo Burana
La **turo Burana** estas larĝa minareto en la valo de la rivero *Ĉuj* en norda Kirgizio. Ĝi situas proksimume 80 kilometrojn oriente de la ŝtata ĉefurbo Biŝkeko, proksime de la urbo Tokmok. La turo, kune kun kelkaj tomboŝtonoj, iom da digoj, la ruinoj de kastelo kaj de tri maŭzoleoj, estas ĉio kio restis de la antikva urbo *Balasagun*, kiu estis fondita de la Karaĥanida dinastio fine de la 9-a jarcento.
Ekstera ŝtuparejo kaj kruta cirkulanta interna ŝtuparo ebligas al vizitantoj grimpi ĝis la pinto.

La turo origine estis 45 metrojn alta. Tamen tra la jarcentoj pluraj tertremoj kaŭzis signifan damaĝon al la strukturo. La lasta pli granda tertremo en la 15-a jarcento detruis la supran duonon de la turo, reduktante ĝin al sia nuna alto de 25 metroj. En la 1970-aj jaroj okazis restaŭra projekto por sekurigi la fundamenton kaj ripari la okcidentan flankon de la turo, kiu estis en danĝero kolapsi.

eta|maldekstra|la cirkulanta ŝtuparo ene de la turo Burana
La tuta historia ensemblo, inkluzive de la maŭzoleoj, kastelaj ruinoj kaj tomboŝtonoj, nun funkcias kiel muzeo kaj ekzistas malgranda konstruaĵo sur la tereno en kiu videblas historiaj informoj samkiel arkeologiaj trovaĵoj troviĝas en kaj ĉirkaŭ la tereno.

## Legendo 
Legendo konektata al la turo informas ke sorĉistino avertis lokan reĝon ke lia novnaskita filino devus morti en la tago en kiu ŝi iĝus 18-jara. Por protekti ŝin, la reĝo konstruigis la altan turon kie li malliberigis la filinon. Neniu eniris la turon escepte de la servisto de la filino kiu portis al ŝi manĝaĵojn kaj trinkaĵojn. La filino sole kreskis kaj iĝis bela juna virino. Iun tagon tamen venena araneo kaŝiĝis en la manĝaĵo alportata fare de la servisto. La araneo mordis la junulinon, kaj ŝi mortis en la turo, ĵus fariĝinte 18-jara.

## Eksteraj ligiloj 
* Burana - elstara loko de Kirgizio" (angle) 

Kategorio:Historio de Kirgizio
Kategorio:Muzeoj en Kirgizio
Kategorio:Provinco Ĉuj
Kategorio:Konstruaĵoj en Kirgizio
Kategorio:Turoj
Kategorio:Minaretoj
Oxendius, Verzerescul Verzar

**Oxendius, Verzerescul Verzar** estis armenkatolika episkopo en Transilvanujo naskita en Botoşani en 1655 kaj mortinta en Vieno la 10-an de marto 1715.
## Kariero
Verzar studis en Romo de 1670 ĝis 1684 kaj en 1672 oni sendis lin en Transilvanujon por katolikigi la ortodoksreligiajn armenojn alvenintajn tien el Moldavio. En 1686 li finis la konvertigon, en 1687 li iĝis viculo de armena katolika episkopo de Lemberg, en 1691 romia katolika ceremonia episkopo de Transilvanujo. En 1700 li konstruigis la urbon Szamosújvár kaj li translokigis tien la plejmulton de la armenoj. De 1696 ĝis 1698 li estis en kaptiteco de turkoj en Konstantinopolo, de 1704 ĝis 1711 en kaptiteco de kurucoj. En 1712 en Vieno oni venenigis lin.
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Kategorio:Armenoj
641 Agnes

'*641 *Agnes''''' estas mezgranda, hela kaj malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Max Wolf, la  elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
La kialigo de ĝia nomo estas nekonata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
Tajhejaj ĉiamverdaj arbaroj

La **tajhejaj ĉiamverdaj arbaroj** estas tersupraĵa ekoregiono el la orientazia ekoprovinco de la palearktisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj de Japanujo.

## Priskribo 
[eta|220ra|maldekstra|Aŭtuna arbaro en la komunuma botanika ĝardeno de [Kobe.]]
La ekoregiono kovras areon de 138 300 kvadratajn kilometrojn je la pacifika flanko de la insuloj de Honŝuo, Ŝikokuo, kaj Kjuŝuo. La influo de la Kuroŝia Marfluo kaŭzas humidan klimaton kaj longan kreskadan sezonon, kiuj favoris ĉiamverdajn foliajn arbarojn. Laŭrisilvaj arbaroj kreskadis apud la marbordo, kaj kverkaroj superregadis landinterne. Je pli altaj altitudoj, la pacifikaj ĉiamverdaj arbaroj transiris al pacifikaj montaraj falfoliaj arbaroj de la landinterno .

La arbaroj ampleksas miksaĵon de specioj kiuj devenas de mezvarma kaj tropika Azio. Specioj de tropikaj originoj inkluzivas du speciojn de podokarpo, du speciojn de *Pittosporum*, plurajn speciojn el la
laŭracoj (*Machilus*, *Neolitsea*, cinamomo), kaj *Cycadophyta* (*Cycas revoluta*). Arboj kun originoj en mezvarma Eŭrazio inkluzivas japanan fagon, ĉiamverdajn kverkojn kaj kastanopsojn .

En la ekoregiono troviĝas la plej grandaj urboj kiel Tokio, Jokohamo, Osako, kaj Nagojo, kaj plimulto de la arbaroj estis transformitaj al agrikulturo aŭ urbanizado. Postrestantaj areoj de arbaro troviĝas ĉirkaŭ temploj kaj sanktejoj, je krutaj deklivoj, kaj en kanjonoj. Sekundaraj arboroj, nomitaj *Satojama*, troviĝas je montetoflankoj kiuj limtuŝas kultivitajn terenojn.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
[eta|Kinka-Monto, [Gubernio Gifu.]]
* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Konservada stato de ekoregiono
* Japana biodiverseco-riĉaĵejo

eta|Kinka-Monto, Gubernio Gifu.
eta|Kinka-Monto, Gubernio Gifu.
eta|Kinka-Monto, Gubernio Gifu.
eta|Kinka-Monto, Gubernio Gifu.

## Eksteraj ligiloj 
*  Ekoregiono PA0440 : Tajhejaj ĉiamverdaj arbaroj (WWF)
*  Tajhejaj ĉiamverdaj arbaroj (*WWF-Wildworld*)
*  Tajhejaj ĉiamverdaj arbaroj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo

*  Tajhejaj ĉiamverdaj arbaroj (*Globalspecies*) 

*  *Castanopsis*

Kategorio:Palearktisaj ekoregionoj
Kategorio:Mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj
Kategorio:Geografio de Japanio
Kategorio:Honŝuo
Kategorio:Kjuŝuo
Kategorio:Ŝikokuo
Bielo (administra distrikto)

La **administra distrikto Bielo** estas administra unuo de Kantono Berno. Ĝi havis 92457 loĝantojn la 1-an de januaro 2010. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Bielo. Tamen la administra administracio troviĝas en la kastelo Nidau en la ejo de la antaŭa administracio de la eksa distrikto Nidau.

## Geografio 
La administra distrikto Bielo etendiĝas sude de la Ĵurasa Montaro nordoriente de la Lago de Bielo en la ebenaĵo de la rivero Aro. Kun areo de 97,63 ĝi estas laŭ teritorio la plej malgranda el la 10 administraj distriktoj, tamen pro ĝia urbeco ĝi estas la kvara plej granda laŭ loĝantaro. La tuta distrikto apartenas al la aglomeraĵo de ĝia ĉefurbo Bielo kaj fakte formas unusolan urbozonon.

## Lingvoj 
 de la administra distrikto Bielo estas la franca kaj la germana lingvo. Proksimume triono de la svisa loĝantaro parolas la francan kaj du trionoj la germanan lingvon. La germanlingva loĝantaro fakte parole uzas kutime la bernan dialekton de la alemana lingvo skribe tamen la germanan.

## Historio 
La nova administra distrikto estis fondita la 1-a de januaro 2010 kadre de la reformo de la malcentra administracio de Kantono Berno el la malnova distrikto Bielo kaj partoj de la iamaj distriktoj Nidau kaj Büren.

## Komunumoj de la distrikto Bielo 
La distrikto Bielo konsistas (stato en 2010) el 19 komunumoj, el kiuj la ĉefurbo Bielo estas la plej granda. Jen la listo:

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo pri la administra distrikto Bielo en la kantona retejo

Kategorio:Bielo (administra distrikto)
644 Cosima

'*644 *Cosima''''' estas granda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo August Kopff, la  elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Cosima Wagner, filino de Ferenc Liszt kaj edzino de Richard Wagner.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de August Kopff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
Vincenzo Cerulli

Li ricevis sian diplomon pri fiziko en 1881 en la universitato de Romo « La Sapienza » kaj lernis dum kvar jaroj en Germanio, en la observatorioj de Bonn kaj Berlino. Reveninte en Italion, li libervole
frekventis la observatorion de la Roma Kolegio, kie
li kompilis, kun Elia Millosevich, katalogon de 1291 steloj.

En 1890, li fondis privatan observatorion apud Teramo, kiun li nomis Astronoma Observatorio de Collurania. Tie li multe observis Marson kaj estis unu el la unuaj subtenanto de la teorio (poste pravigita) laŭ kiu la Marsaj kanaloj estis nur optika iluzio.

La , li malkovris la asteroidon 704 Interamnia, unu el la plej grandaj korpoj de la ĉefa asteroida zono, al kiu li donis la latinan nomon de la urbo Teramo.

En lia honoro, oni donis lian nomon al :
* La kratero Cerruli sur Marso.
* La asteroido 366 Vincentina,
* La asteroido 31028 Cerulli.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Biografio 

C
645 Agripino

**645 Agripino** estas granda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la usona astronomo Joel Hastings Metcalf elde Taunton (Masaĉuseco) la 13-an de septembro 1907.

## Nomo 
"*Agripino*" estis la nomo de du romiaj nobelulinoj: Agripino la pli maljuna kaj ŝia filino: Agripino la pli juna.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Joel Hastings Metcalf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
Maŝreko

eta|300px|Mapo de Maŝreko

**Maŝreko** () estas geografia esprimo kun ne tute klara difino. Post la araba-islama ekspansio en la 7a-jarcento ĝi estas regiono en la mezoriento. Ĝenerale al Maŝreko apartenas la landoj norde de Saud-Arabio kaj oriente de Egiptio, do Israelo, Sirio, Jordanio, Libano, Irako kaj Kuvajto. Ofte tamen ankaŭ Egiption oni kalkulas inter la Maŝreko-ŝtatoj.

En kelkaj konceptoj la Maŝreko-ŝtatoj estas la malo al la magrebo. Laŭ tiu koncepto ankaŭ Saud-Arabio kaj eĉ Sudano apartenas al la Maŝreko-ŝtatoj.

Laŭ la uzo de Eŭropa Unio al la Maŝreko-ŝtatoj apartenas Egiptio, Libano, Jordanio, Sirio kaj la aŭtonomaj palestinaj teritorioj.

## Vortdeveno 
La vorto maŝreko venas de la araba konsonanta radiko sh-r-q (), kiu rilatas al la oriento, al la sunleviĝo. Baze ĝi signifas "oriento", literature "loko de sunleviĝo". En tiu senco ĝi estas la kontraŭo al la vorto magrebo, () en la signifo de "okcidento".

## Egiptio 
Specialan situacion posedas Egiptio. Tio pro la historio kaj pro la situo sur la afrika kontinento. Post la araba-islama konkero kulture kaj lingve ĝi apartenas al Maŝreko. Ĝi limas tiel rekte al Magrebo.

Kategorio:Arabaj landoj
Kategorio:Mezoriento
Béla Tarr

**Béla Tarr** [] (naskiĝis la  en Pécs, mortis la 6-an de januaro 2026) estis hungara filmreĝisoro. Lia frato estas György Tarr, lia vivkunulo estas Ágnes Hranitzky.

## Kariero 
Kiam li aĝis 16 li faris la unuajn provojn kiel amatora filmisto. Li studis en Teatra kaj Filma Altlernejo. Hungara filmentrepreno, la Béla Balázs-Filmstudioj rimarkis la talenton kaj financis en la jaro 1979 la filmon *Családi tüzfészek*, kiu estis influita de la socialista realismo. Tarr poste influiĝis forte de Andrei Tarkowski.

Kelkaj el la plej gravaj verkoj ekestis pro kunlaboro kun la verkisto László Krasznahorkai, kiu komencis en la jaro 1984. Tre grandan internacian atenton trovis la filmigo de la novelo *Sátántangó* de Krasznahorkai. Temas pri 415-minuta nigra/blanka filmo, kiun Tarr prilaboris dum ĉirkaŭ sep jaroj. La filmo debutis dum la internacia filmfestivalo Berlinale de 1994 en Berlino.

En 2007 li partoprenis per sia filmo *The Man from London* (La viro de Londono) ĉe la konkurso de la filmfestivalo en Cannes.

## Filmaro 
* 1978: *Hotel Magnezit*
* 1979: *Családi tüzfészek* (angla titolo: *Family Nest*)
* 1981: *Szabadgyalog* (angla titolo: *The Outsider*)
* 1982: *Macbeth* (televida filmo)
* 1982: *Panelkapcsolat* (angla titolo: *The Prefab People*)
* 1985: *Öszi almanach* (angla titolo: *Autumn Almanac *)
* 1988: *Verdammnis* (angla titolo: *Damnation*)
* 1990: *City Life*
* 1990: *Az Utolsó hajó* (angla titolo: *The last boat*)
* 1994: *Satanstango* (angla titolo: ''Satan's Tango*)
* 1995: *Journey on the Plain*
* 2000: *Werckmeister harmóniák * (angla titolo: *Werckmeister Harmonies*)
* 2004: *Visions of Europe*
* 2007: *The man from London''

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1955
Kategorio:Naskiĝintoj la 21-an de julio
Kategorio:Mortintoj en 2026
Kategorio:Mortintoj la 6-an de januaro
Kategorio:Viroj
Rozhovice

Municipo **Rozhovice** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en dislimo de apudelba ebenaĵo kaj milde ondoforma pejzaĝo antaŭ montetaro Železné hory. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skriba mencio pri vilaĝo Rozhovice estas el la jaro 1131. La nomon vilaĝo havas laŭ sia fondinto Rozha. En la jaro 1597 estis fondita solejo Doubrava ĉirkaŭ 2&nbsp;km sudokcidente.

## Loĝantaro 
## Vidindaĵoj 
### Preĝejo 
En la vilaĝo sur malgranda monteto troviĝas preĝejo de Sanktaj Petro kaj Paŭlo. La gotika sanktejo estis menciata en la jaro 1349, rekonstruita baroke estis en la 1-a duono de 18-a jarcento, eksteraĵo estis rearanĝita pseŭdoromanike en la 19-a jarcento.

Ĝi estas ununava kun trilatere fermita presbiterejo, kun turo sur suda flanko, en ĝia teretaĝo estas sakristio. La origina bulba tegmento de la turo estis pli poste anstataŭigita per tegmento en formo de oklatera piramido. La presbiterejo kaj navo estas platplafonaj, en la sakristio estas barelvolbo. Sur norda flanko de la presbiterejo estas sankta ŝranko kun pintarka riĉe ornamita vimperko.

Ekipaĵo estas baroka el tempo ĉirkaŭ la jaro 1700. La ĉefaltaro kun statuoj de Sankta Antonio, Sankta Venceslao kaj Sankta Ludmila kun bildo de Sanktaj Petro kaj Paŭlo. La predikejo estas ornamita per bildoj de evangeliistoj, ornamentaj lignoskulptaĵoj kaj statuo de Sankta Barbara.

En la jaroj 1969-1979 en interioro Vojmír Vokolek kreis modernan freskon bildigatan fizikan kaj spiritan malsatiĝadon de la homaro. La malriĉuloj malsupre vivaĉas el forfalaĵoj kaj kontraŭe socia elito supre uzas sian bonstaton.

### Empiraj domoj 
Domoj n-ro 19 kaj 34 havas empirajn fasadojn.

### Monumento de falintoj 
Sur vilaĝplaco situas monumento omaĝe falintoj en la unua mondmilito.

## Bibliografio 
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj paĝoj de la vilaĝo 
* Paĝaro de mikroregiono Heřmanoměstecko  
* Mapo
* Militista pietloko 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Anacortes (Vaŝingtonio)

eta|Municipa konstruaĵo en Anacortes
eta|Pramŝipo ĉe Anacortes

**Anacortes** (elp. /ˌænəˈkɔrtəs/) estas urbo en Kantono Skagit, Vaŝingtonio, Usono. La nomo "Anacortes" deriviĝis de la nomo "Anna Curtis", edzino de frua setlinto Amos Bowman. La urbo havis  loĝantojn laŭ la usona censo en 2000. Ĝi estas ŝipkonstrua kaj ŝipripara haveno, kaj la orienta finpunkto de la pramŝiparo servanta por ligi la Insularon Sanjuanan kaj Sidnejo (Brita Kolumbio), Kanado, al la usona ĉeftero.

Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Nový Svet

**Nový Svet** estas tre malgranda vilaĝeto en Slovakio. La loknomo signifas: nova mondo.
300px|eta|Nový Svet situas en la plej griza parto

## Situo 
Nový Svet situas sur ebenaĵo inter ĉefvojo kaj fervojo Galanta-Bratislavo.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la loko en 1871. Setlejo formiĝis nur en 1926. La alvenintoj ricevis parcelojn je malalta prezo. Tiam la kampoj apartenis al Reca. Municipo formiĝis en 2002.

## Vidindaĵoj 
## Fontoj 
* Slovaka Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec
Pito

**Pito** () estas genro de birdoj el la familio de pitedoj, kies tipa genro ĝi estas. Ĝi enhavas 20 speciojn, el kiuj 2 troviĝas en Afriko, 12 en Azio kaj 6 en Oceanio.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu genro, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Passeriformes - paseroformaj
**Pittidae - pitedoj
****Pitta* Vieillot, LJP, 1816 - pito
*****Pitta angolensis* Vieillot, LJP, 1816 - afrika pito
*****Pitta reichenowi* Madarász, G, 1901 - verdabrusta pito
*****Pitta brachyura* (Linnaeus, C, 1766) - hindia pito
*****Pitta moluccensis* (Müller, PLS, 1776) - bluflugila pito
*****Pitta nympha* Temminck, CJ; Schlegel, H, 1850 - nimfa pito
*****Pitta abbotti* Richmond, CW, 1902 - nikobara pito
*****Pitta sordida* (Müller, PLS, 1776) - kapuĉa pito
*****Pitta forsteni* (Bonaparte, CLJL, 1850) - minahasa pito
*****Pitta novaeguineae* Müller, S; Schlegel, H, 1845 - novgvinea pito
*****Pitta rosenbergii* Schlegel, H, 1871 - biaka pito
*****Pitta steerii* (Sharpe, RB, 1876) - lazurbrusta pito
*****Pitta versicolor* Swainson, WJ, 1825 - bruema pito
*****Pitta maxima* Müller, S; Schlegel, H, 1845 - blankbrusta pito
*****Pitta concinna* Gould, J, 1857 - ornamita pito
*****Pitta elegans* Temminck, CJ, 1836 - eleganta pito
*****Pitta vigorsii* Gould, J 1838 - bandamara pito
*****Pitta anerythra* Rothschild, LW, 1901 - nigramaska pito
*****Pitta megarhyncha* Schlegel, H, 1863 - mangrova pito
*****Pitta superba* Rothschild, LW; Hartert, EJO, 1914 - superba pito
*****Pitta iris* Gould, J, 1842 - ĉielarka pito

## Etimologio
La scienca genra nomo *Pitta* estas latina transskribo fare de Vieillot de telugua nomo signifanta "birdeto".

## Referencoj
Kategorio:Pitedoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Reca

**Reca,** hungare **Réte** estas vilaĝo en Slovakio.
300ra|eta|Reca situas en la plej griza parto

## Situo 
Reca situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Bratislavo-Galanta. Senec troviĝas je 3&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1256 laŭ tiama hungara ortografio *"Rethe"*. Kalvinana lernejo en 1813, la katolika en 1878, La slovaka en 1935 fondiĝis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Réte 1067 homoj, (829 hungaroj, la slovakoj kaj germanoj vivis en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Szenc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 vivis en Reca 1239 homoj, (685 slovakoj, 546 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1777
* romkatolika preĝejo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario) de 1817

## Eksteraj ligiloj 
* Reca sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec
Zálesie (distrikto Senec)

**Zálesie** (hungare *Tőkésisziget* [tOkEŝisiget]) estas  vilaĝo en Slovakio.

## Situo 
Zálesie situas laŭ maldekstra bordo de Danubo-branĉo nomata Malgranda Danubo, laŭ traira flankovojo. Senec troviĝas je 16, centro de Bratislavo je 14&nbsp;km.

## Historio 
La loko ĝis 1923 estis kampo. Tiam slovako (eksusonano) aĉetis la kampon, kiu fondis tie novan vilaĝeton, kies loknomo estis **Gešajov**. En 1960 ĝi prenis novan nomon Zálesie, kiu iĝis municipo ekde 1990. En 2001 vivis en Zálesie 750 homoj, (722 slovakoj, 17 hungaroj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec
Most pri Bratislave

**Most pri Bratislave,** hungare **Dunahidas** [dunahidaŝ], germane **Bruck** estas vilaĝo en Slovakio. Most, híd kaj Bruck signifas: ponto.
300px|eta|Most pri Bratislave situas en la plej griza parto

## Situo 
Most pri Bratislave situas sur ebenaĵo laŭ dekstra bordo de Danubo-branĉo nomata Malgranda Danubo, laŭ flankovojoj. Centro de Bratislavo troviĝas je 12&nbsp;km-oj.

## Historio 
En la 8-a jarcento slavoj vivis tie. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1238 en formo *"Pruck"*. En la 13-a jarcento oni vokis tien germanojn. Pro la oftaj militadoj dum erao de turkoj la loko senhomiĝis, sed en la 18-a jarcento denove germanoj alvenis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Dunahidas 1161 homoj, (germanoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Somorja, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 la germanoj deportiĝis al Germanio. En 1947 la najbara vilaĝeto aliĝis al la municipo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo el la 15-a jarcento, post jarcento kaj en 1910 ĝi trakonstruiĝis
* kastelo de Hideghéthy [hideghEti] el la 17-a jarcento

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Senec
646 Kastalio

**646 Kastalio** estas asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo August Kopff, la 11-an de septembro 1907 elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Kastalio, najado de la helena mitologio.

La sama nomo estis donita al la apolona asteroido 4769 Kastaljo, (kun oficiala nomo "*4769 Castalia"*): oni ne konfuzu.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de August Kopff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1907
François Gérard

**François Pascal Simon, barono GÉRARD** (naskiĝis la  en Romo, mortis la  en Parizo) estis franca Novklasikisma pentristo.

## Biografio 
Li estis unu el la plej produktivaj kaj laŭdataj pentristoj de la Unua Imperio kaj franca Restaŭrado. Lia agrabla konversacio kaj la ĉarmo de lia stilo efikis tiel ke la tiuepoka socio pozis por li (kiel Napoleono, Imperiestrino Joséphine, Imperiestrino Maria Luiza, Desirée Bernadotte, Madame de Staël, Talleyrand, la Duko de Wellington, ktp).

Lia artista kariero daŭris dum la reĝado de Ludoviko la 18-a, kiu honorigis lin per Baroneco (en 1819), eniro en Instituton de Francio, Honora Legio, inter aliaj titoloj kaj lia verko ankaŭ estis rekompencita per konsiderinda fortuno. La ŝanĝo de arta emo al romantika pentrado kaj la Revolucio de 1830 deprimis lian spiriton kaj li mortis en Parizo en 1837.

Ekde 1786, Gérard estis unu el la preferataj disĉiploj de la granda David, kunordigante la ĉeeston en la ateliero kun laboro kiel gravuristo por vivteni sin. David sukcesis eviti, ke Gérard estu vokita al soldatservo dum la Franca Revolucio, havigante al li ŝarĝon de juĝisto en la Milita Tribunalo. En 1795 li fariĝis la unua rivalo de sia mastro kaj protektanto kiel portretisto, estiĝante ankaŭ malamika kunfrontiĝo kun Antoine-Jean Gros.

Lia rapida politika turniĝo por akcepti la alvenon de Borbonoj alportis al Gérard grandan renomon, fariĝante la oficiala pentristo de Ludoviko la 18-a, malfermante faman atelieron de pompaj kaj supraĵaj portretoj.

Lia stilo eniras la novklasikismajn trajtojn, diferencigante sin de David, komponante siajn verkojn per malpli granda agitiĝo kaj uzante pli delikatajn tonojn. Krom portretoj, li pritraktis mitologiajn temojn kaj , rikoltante grandan sukceson.

## Bildgalerio 

Image:Portrait of Josephine de Beauharnais-Gerard.jpg|*Portreto de Imperiestrino Joséphine*
Image:Francois Gerard - Napoleon Ier en costume du Sacre.jpg|*Napoleono la 1-a* (1805)
Image:La bataille d'Austerlitz. 2 decembre 1805 (François Gérard).jpg|*Napoleono en la Batalo de Austerlitz* (1810)
Image:Gerard FrancoisPascalSimon-Cupid Psyche end.jpg|*Kupido kaj Psiĥa* (1822)

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Belartoj
Macintosh Classic

La ***Macintosh Classic*** (klasika Makintoŝo) estas persona komputilo de la firmao Apple, kiu estis produktita de la  ĝis la . Ĝi estis la unua Makintoŝo vendita kontraŭ malpli ol 1.000 usonaj dolaroj.

La *Classic* anstataŭis la popularajn modelojn Macintosh Plus kaj Macintosh SE. Kiel tiuj, ĝi havis procesoron de la tipo Motorola 68000, sed estis la lasta modelo, kiu uzis ĝin. Ĝi tre similis laŭ arkitekturo, kapablo kaj aliaj ecoj la modelon SE, sed pro novaĵoj ĉe fabrikado, ĝi estis produktita malpli multekoste. Kiel la modelo SE ĝi havis monokroman 9"-an ekranon kun 512×342 pikseloj. La ĉefmemoro estis ligita al la ĉefa karto kaj mezuris unu megabajton, sed povis esti pligrandigita kun aparta aldona karto al 4 MB.

La malalta kosto kaj la bona disponeblo de lernprogramoj igis la modelon *Classic* ŝatata komputilo en la lerneja sektoro.

## Vidu ankaŭ 
* Makintoŝo
* Apple

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* knubbelmac.de

Kategorio:Aparataro de Apple
Ip Man (filmo)

***Ip Man*** (originala titolo: ĉine: 葉問, pinjine: *Yè Wèn*, kantone: *Yip Man*) estas ĉina filmo pri luktoarto de la reĝisoro Wilson Yip el la jaro 2008. 

*Ip Man* aŭ *Yip Man* (ĉine: 葉問, per simpligitaj ĉinaj literoj: 叶问, pinjine: *yè wèn*, kantone: *jip⁶ man⁶*), aŭ *Yip Kai-man* (葉繼問), naskiĝis en 1893 en Foshan (Ĉinujo) kaj mortis en 1972 en Hongkongo. Li estis ĉina majstro pri *wing chun* (ĉina luktoarto).

La filmo baziĝas je la vivo de la luktartisto kaj grandmajstro Yip Man (ĉine: 葉問, per simpligitaj ĉinaj literoj: 叶问, pinjine: *yè wèn*, kantone: *jip⁶ man⁶*); 1893–1972), kiu instruis la luktarton *wing chun*, kies plej fama disĉiplo estis Bruce Lee. La filmo koncentriĝas je la eventoj de la vivo de Yip en la urbo Foshan dum la dua japana-ĉina milito.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala ttt-ejo pri la filmo  
* Filmkritiko pri *Ip Man* ĉe FILMSTARTS.de 

Kategorio:Honkongaj filmoj
Kategorio:Biografiaj filmoj
Kategorio:Luktosportaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2008
Pipo (apartigilo)

La nomo **Pipo** povas signifi:
* Pipo : aparato por enspiri fumon de tabako aŭ de alia substancoj,
* Pipo pipo : specio de rano.