La demando pri raso

dekstra|eta|279x279ra|Morris Ginsberg
[dekstra|eta|199x199ra|[Claude Lévi-Strauss|Klaŭdo Levi-Strauss]]
dekstra|eta|294x294ra|Edwin G. Conklin
dekstra|eta|288x288ra|Gunnar Dahlberg
[dekstra|eta|257x257ra|[Julian Sorell Huxley|Julian Huxley]]
**La demando pri raso** estas la unua de kvar komunikaĵoj de Unesko pri aferoj de raso. Ĝi eldoniĝis je la 18a de julio 1950 post la dua mondmilito kaj epoko de Nazia rasismo por klarigi tion, kion scienco scias pri raso, kaj kiel morala kondamno de rasismo. Ĝi kritikiĝis pro pluraj kialoj, kaj reviziitaj versioj eldoniĝis en 1951, 1967, kaj 1978.

## Aŭtoroj 
La komunikaĵoj estis subskribitaj de kelkaj eminentaj esploristoj de la tempo en sociologio, psikologio, biologio, kultura antropologio, kaj etnologio.

Redaktis la unuan version de la komunikaĵo Ernest Beaglehole, Juan Comas, Luiz de Aguiar Costa Pinto, Franklin Frazier (sociologo kiu studis rilatojn inter rasoj), Morris Ginsberg (fondinta prezidento de la Brita Sociologia Asocio), Humayun Kabir (verkisto, filozofo kaj dufoje Eduka Ministro de Barato), Claude Lévi-Strauss (unu el la fondintoj de etnologio kaj eminenta teoriisto de struktura antropologio), kaj Ashley Montagu (antropologo kaj aŭtoro de *La Elefanta Viro: Studo en Homa Digno*, kiu estis la raportisto).

Poste Ashley Montagu reviziis la tekston post kritikoj de Hadley Cantril, Edwin Conklin; Gunnar Dahlberg, Theodosius Dobzhansky (aŭtoro de *Genetiko kaj la Deveno de Specioj* 1937), L. C. Dunn, Donald Hager, Julian Huxley (unua direktoro de Unesko kaj unu el la multaj gravaj kontribuantoj al moderna evolua sintezo), Otto Klineberg, Wilbert Moore, H. J. Muller, Gunnar Myrdal (aŭtoro de *Usona Dilemo: La Problemo de Negruloj kaj Moderna Demokratio* 1944), Joseph Needham (biokemiisto de ĉina scienco), kaj genetikisto Curt Stern.

## Enkonduko 
La enkonduko deklaras, ke estis neeviteble ke Unesko havu opinion pri la polemiko. La antaŭklarigo de la konstitucio de Unesko deklaras, ke ĝi devas kontraŭbatali rasismon. La konstitucio mem deklaris ke "La granda kaj terura milito, kiu nun estas fininta, estis milito farebligita de la neado de la demokratiaj principoj de la digno, egaleco, kaj reciproka respekto de homoj, kaj per la disvastigado, anstataŭ de ili, pro nescio kaj antaŭjuĝo, de la doktrino de la malegaleco de homoj kaj rasoj."

La unua versio deklaris ke "Naciaj, religiaj, geografiaj, lingvaj, kaj kulturaj grupoj ne nepre koincidas kun rasaj grupoj: kaj la kulturaj trajtoj de tiaj grupoj ne havas montritan genetikan konekton kun rasaj trajtoj. Ĉar tiaj gravaj eraroj ofte okazas kiam la vorto 'raso' uziĝas en komuna parolado, estus pli bone, kiam oni priparolas homajn rasojn, tute forlasi la vorton 'raso' kaj priparoli etnojn." Rimarkinde, kvar sciencistoj estis listigitaj kiel "klare kontraŭantaj" la komunikaĵon ĝenerale. Inter ili, angla statistikisto kaj biologo R. A. Fisher insistis, ke rasaj diferencoj ekzistas, argumentante, ke pruvaĵoj kaj ĉiutaga sperto montris, ke homaj grupoj malsamas profunde "en sia denaska kapablo de intelekta kaj emocia disvolviĝo" kaj konkludis, ke la "praktika internacia problemo estas lerni dividi la rimedojn de ĉi tiu planedo amikece kun personoj de malsama eco", kaj ke "ĉi tiun problemon kaŝas tute bonintencaj penoj minimumigi la verajn diferencojn kiuj ekzistas."

## La reviziita komunikaĵo de 1951 
La reviziita komunikaĵon de 1951 deklaris ke *Homo sapiens* estas unu specio. "La koncepto de raso estas unuanime konsiderata de antropologoj kategoria ilo provizanta zoologian kadron en kiu la diversaj grupoj de la homaro povas aranĝiĝi kaj per kiuj studoj de evoluaj procezoj faciliĝas. En ĝia antropologia sento, la vorta 'raso' devus esti rezervita por grupoj de la homaro, kiuj posedas tre disvolviĝintajn kaj unuavice heredeblajn fizikajn diferencojn disde aliaj grupoj." Ĉi tiuj diferencoj estis kaŭzitaj parte de parta izoleco, kiu malhelpis intermiksadon, geografia grava klarigo de la vastaj rasoj, ofte kulturo de la malvastaj rasoj. Naciaj, religiaj, geografiaj, lingvaj, kaj kulturaj grupoj ne nepre koincidas kun rasaj grupoj.

Ekzistas neniu pruvaĵo de la ekzisto de onidiraj "puraj rasoj" kaj neniu scienca pravigo ekzistas por malkuraĝigi reproduktadon inter personoj de malsamaj rasoj.

## Vidu ankaŭ 
* Konvencio de Unesko pri la Protekto kaj Progresigo de la Diverseco de Kulturaj Esprimoj (2005)
* Propono por rasegaleco

## Eksteraj ligiloj 
* La Demando pri Raso, 1950
* Komunikaĵo pri Raso kaj Rasa Antaŭjuĝo, 1967

## Referencoj 
Kategorio:Politiko en 1950
Kategorio:Politiko kaj raso
Kategorio:Raso
Kategorio:Etnologio
Kategorio:Etna identeco
Kategorio:Unesko