open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lego (firmao)

La **Lego A/S** (ankaŭ *The LEGO Group,* mem-literumo: LEGO) estas dana firmao kaj estas la plej granda fabrikanto de ludiloj en la mondo. Ĝi famiĝis per la nun klasikaj *LEGO brikoj*. Temas pri  modula sistemo, en kiu el koloraj plastaj bloketoj oni povas konstrui domojn, aŭtojn kaj aliajn aĵojn.  La vorto *Lego* estas derivita de ***le**g **go**dt* ("ludu bone").

## Historio 
eta|maldekstre| Lego Duplo
eta|maldekstre|LEGO brikoj en 1949 kaj 1958
La firmao estis fondata en 1932 en Billund de la dana majstro ĉarpentisto Ole Kirk Christiansen unue, por la produktado de lignaj ludiloj. En 1934, li inventis la nomon **Lego** kiu estas mallongigo por "**le**g **go**dt", por "ludu bone".

En 1949, estis enkondukataj konstru-bloketoj kiuj jam estis similaj al la hodiaŭaj briketoj. Komence Christiansen nomis ilin "Automatic Binding Bricks". Ili estis koloraj kvadroj faritaj kun la plasto celuloza acetato. Iliaj supraj flankoj, estis provizitaj per rondaj elstaraĵoj, kiel la nunaj. Sed sube ili estis nur kavaj kaj tial la modeloj konstruitaj per ili ne estis tre stabilaj. Tiu problemo estis eliminita enkondukante tubetojn en la malsupro de la briketoj. Tiu kupla principo estis patentata en 1958.
eta|Infano kun LEGO skatolo (1957)
Inter 1955 kaj 1968 Lego produktis ankaŭ modelojn de veturiloj el ABS-plasto kun radoj kaj aksoj faritaj de metalo. La modeloj estis veraj modeloj en skalo 1:87.

Aldone al la normalaj LEGO brikoj, la familio Christiansen faris plurajn eksperimentojn kaj evoluis alternativojn. Ek de 1967 estis produktita Modulex por arkitektoj. La blokoj havis la pra-formon, kun la kava malsupro.

La produkto-gamo de la Lego estis senĉese pligrandigita, ekzemple kun slaboj kaj partoj por dekliva tegmento, radoj, travideblaj ŝtonoj kaj figuroj. Hodiaŭ, ekzistas miloj da malsamaj komponantoj kiuj daŭre povas iel esti kombinitaj unu kun ĉiu alia. En 1998 lego surmerkatigis la sistemon Lego Mindstorms. Ĝi estas bazita sur programebla briko, kiu estas komandebla per sensiloj kaj povas aktivigi elektromotorojn. Per ĝi eblas konstrui programeblajn robotojn.

En la jaro 2003 la kompanio faris gravajn perdojn (proksimume 180-190 milionoj da eŭroj). La kialo estis la fatala eraro en la administrado, kiu forlasis la klasikajn temojn por infanoj, kiel ekzemple marka-nomon **Duplo** (nomo de la duoble grandaj brikoj por malgrandaj infanoj) kaj la klasikan temon **Legoland** (urbo). La vendo de Star Wars - kaj Harry Potter produktoj, kiuj laŭmode estis prenitaj en la programo kaj unue estis sukcesaj, stagnis. La "savo" de la Lego estis, ke la serio Bionicle, de multaj Lego fervoruloj konsiderata ne Lego-tipa, estis tre sukcesa en Usono.

Kiel reago al la perdoj oni revenis al la pruvitaj temoj. Ekonomie videblaj sukcesoj jam estis atingitaj en la unua kvarono de 2005, kiam la perdoj reduktiĝis al 13,2&#x20;milionoj da eŭroj.

eta|maldekstre|Jørgen Vig Knudstorp, CEO de Lego&#x20;A/S
Kjeld Kirk Kristiansen, la nepo de la fondinto, kune kun liaj tri plenkreskaj idoj, tenas 75% de la akcioj de la firmao.

## Referencoj 
Kategorio:Danaj firmaoj
Kategorio:Ludiloj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1932
Kategorio:Lego (ludilo)
Rikardo la 2-a (apartigilo)

**Rikardo la 2-a**, plej ofte komprenata kiel reĝo, povas referenci al:
* Rikardo la 2-a, reĝo de Anglio.
* *Rikardo la 2-a*, teatraĵo de Shakespeare, pri la samnoma reĝo de Anglio.
* Rikardo la 2-a, Duko de Normandio.
Kalia trifluoroacetato

**Kalia trifluoroacetato** aŭ **F3C-COO-K** estas organika salo de trifluoroacetata acido kaj kalia hidroksido, kristalblanka solidaĵo kiu malkomponiĝas kiam hejtata. Ĝi estas neakordigebla kun oksidigagentoj, fortaj bazoj kaj humideco. Kiam hejtata, ĝi malkomponiĝas eligante fluorajn gasojn, karbonajn oksidojn kaj larmigajn produktojn. Ĝi estas irita kaj toksa al haŭtokontakto, okuloj kaj kiam inhalita.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Plej konvena metodo estas neŭtraligo de trifluoroacetata acido kun kalia karbonato:

### Sintezo 2
* Preparado de *trifluoroacetil-fluorido* per interagado de *acetata anhidrido* kaj fluorida acido:

* Sekvata per hidrolizo de *trifluoroacetil-fluorido* formante la trifluoroacetatan acidon:

* Trie, kompleta neŭtraligo de la trifluoro-acetata acido kun kalia bikarbonato:

## Reakcioj 
### Reakcio 1
* Preparado de *bromo-tri-fluoro-metano* (ruĝa gaso) per interagado de *bromo* kaj *trifluoro-acetato de kalio*:

## Literaturo
* Chemical Book
* Santa Cruz Biotechnology
* Gelest
* Journal of Organic Chemistry of the USSR
* Science of synthesis
* Exir GmbH 

## Referencoj
trifluoroacetato
Kategorio:Fluoridaj kombinaĵoj
Lunteren

**Lunteren** estas vilaĝo en Gelderlando, Nederlando. Ĝi havas trajnstacidomon, kiu estas inter Amersfoort kaj Ede.

Ĝi ankaŭ estas konata ĉar la *geografia centro de Nederlando* situas nordoriente de la vilaĝo.

Lunteren estis memstara municipo ĝis 1818, kiam ĝi estis kunfandita kun Ede.

eta|maldekstra|300px|La malnova preĝejo en Lunteren kaj la proksima ĉirkaŭaĵo

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Gelderlando
Kategorio:Eksaj municipoj de Gelderlando
40684 Vanhoeck

'*40684 *Vanhoeck'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Thierry Pauwels elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle, Belgio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la bega amatora astronomo *Luc Vanhoeck* (1959–2005), pioniro de la cifereca astrofotografio. Kune kun Ignace Naudts, li eldonis *Heelal'', la revuon de la Asocio de Flandraj Amatoraj Astronomoj dum 1988 - 1994.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Thierry Pauwels
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Indumento

**Indumento**, **hararo** aŭ **triĥomaro** estas en la botaniko la tuto de la triĥomoj de planto aŭ de plantparto. La unua esprimo venis el la latina lingvo „indumentum“ signifas „vestaĵo, surtuto“.

## Bildoj 

dosiero:Erysimum diffusum s. str. sl1.jpg|diverstipaj haroj sur Grau-Goldlack
dosiero:Alyssum desertorum sl9.jpg|stelharoj sur Alyssum desertorum
dosiero:Saxifraga tridactylites sl3.jpg|glandoharoj sur Saxifraga tridactylites
dosiero:Arabis auriculata sl6.jpg|disbranĉitaj haroj sur Arabis auriculata

## Nachweis 
Kategorio:Plantmorfologio
Souppes - Château-Landon (stacidomo)

**Souppes - Château-Landon** (plennome **Souppes-sur-Loing - Château-Landon**) estas franca stacidomo sur linio  -  situanta en  Souppes-sur-Loing, apud Château-Landon, en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio R de Transilien.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Moret-Veneux-les-Sablons - Lyon-Perrache (750000).

## Interkonektoj 
*  STILL 11A 14A 14B 17B 21

## Vidu ankaŭ 
* Transilien
* Transilien R
* Stacidomoj de Transilien
* Château-Landon
* Souppes-sur-Loing

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Transilien R
Kategorio:Fervojaj stacioj en Seine-et-Marne
Kategorio:Château-Landon
Kategorio:Souppes-sur-Loing
Listo de famuloj naskiĝintaj en Baja

Jen listo de **famuloj, kiuj naskiĝis en Baja**:

## A 
* István Abonyi (maŝininĝeniero)
* skulptisto Andor Albert
* instruisto Károly Aszalós

## B 
* agronomo Jenő Bajai
* József Balassa (lingvisto)
* bredisto Bálint Báldy
* futbalisto György Bognár
* literaturhistoriisto József Bayer
* pentristo Vilmos Beck
* poeto Károly Beck
* urbestro Sándor Bernhart
* bibliotekisto Kálmán Bor

## C 
* lingvisto Gyula Csefkó

## E 
* tipografo Tibor Erky-Nagy
* kuracisto Jenő Ernst

## F 
* pentristo Andor Endre Fenyő

## G 
* arkeologo Gyula Hajnóczi

## H 
* altlerneja instruisto József Hültl

## I 
* ĉefepiskopo József Ijjas

## J 
* arkivisto Dénes Jánossy
* bankestro Radovan Jelasity
* aventuristo András Jelky; la aventura vivo de la fama urbano András Jelky estas legebla elektronike: La aventuroj de Andreo Jelky

## K 
* skulptisto Zoltán Karmó
* aktoro Helga Kolti
* reĝisoro István Komor

## L 
* juĝisto Tamás Lábady

## M 
* teatrestro Dezső Malonyai (teatrestro)
* violonisto Béla Melles
* ministro Lázár Mészáros 
* arkitekto Máté Major
* korusestro Mária Mohayné Katanics
* aktoro Flóra Munkácsy

## O 
* matematikisto Gyula J. Obádovics

## S 
* komponisto Emma Sándor (edzino de Zoltán Kodály)
* ministro Ferenc Schnetzer
* aktoro Károly Somogyi (1880-1960)
* ekologo István Mihály Szabó

## T 
* skulptisto Ede Telcs
* oficiro István Türr

## U 
* pentristo Erzsébet Udvardi

## V 
* piaristo Jakab Antal Valero

## Fontoj 
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis.

Baja
40463 Frankkameny

'*40463 *Frankkameny''''' estas tre malgranda, malhela kaj malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la kanada amatora astronomo Gary W. Billings elde Kalgario en Alberto (Kanado).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Frank Kameny (1925–2011), astronomo pri la  en la 1950-aj jaroj, kiu aliĝis al la lukto por la civilaj rajtoj. Liaj kontribuoj inkludis la forigon de la samseksemo el la listo de la  en 1973 kaj la leĝon pri la egaleco de la geedzecoj en Distrikto Kolumbio en 2009.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kalia fenoksido

**Kalia fenoksido** aŭ **C6H5KO** estas organika kombinaĵo, blanka solidaĵo kun konjuga bazo de fenolo. Ĝi uzatas kiel antaŭanto de aliaj organikaj komponaĵoj, same kiel arilaj eteroj. Plej ordinare, solvaĵoj de kalia fenoksido estiĝas per traktado de fenolo kaj kalia hidroksido. Anhidraj derivaĵoj estas prepareblaj ekde fenolo kaj kalio.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Kalia fenoksido prepareblas pere de reakcio inter metala kalio kaj fenolo:

### Sintezo 2 
* Preparado de kalia fenoksido per traktado de benzenosulfonata acido kaj kalia hidroksido:

### Sintezo 3 
* Per traktado de la natria metoksido kun fenolo:

## Sintezoj kaj reakcioj 
### Reakcio 1 
* Reakcio inter fenolo kaj kalia hidroksido:

### Reakcio 2 
* Reakcio inter fenolo kaj kalia bikarbonato:

### Reakcio 3 
* Preparado de fenolo ekde kalia fenoksido:

### Reakcio 4 
* Kalia salikato estiĝas pere de reakcio inter kalia fenoksido kaj karbona duoksido:

### Reakcio 5 
* Kalia fenoksido reakcias kun etila bromido estigante fenetolon aŭ fenil-etil-eteron:

### Reakcio 6 
* Kalia fenoksido reakcias kun metila bromido estigante anizolon aŭ fenil-metil-eteron:

### Reakcio 7 
* La graveco de ĉi-komponaĵo kuŝas en la produktado de salikata acido. Unue la fenolato de kalio reakcias kun karbona duoksido sub varmo kaj forta premo por formi kalian salikaton. Due, en acida medio, salikato de kalio estas neŭtraligita en ĉeesto de acidoj por formi la salikatan acidon:

## Literaturo 
* Alfa Chemistry
* Thermal Analysis
* Journal of Applied Chemistry of the USSR
* Chemical Structure and Reactivity: An Integrated Approach
* Journal of the Indian Chemical Society

## Referencoj 
fenoksido
34310 Markhannum

'*34310 *Markhannum''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Mark G. Hannum*, kiu mentoris unu finalist(in)on de la *Regeneron Science Talent Search* de 2018, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Li estas instruisto ĉe la *Thomas Jefferson High School for Science and Technology* en Alexandria (Virginio)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Kalia fenil-fosfato

**Kalia fenil-fosfato** aŭ **C6H5K2PO4** estas organika kombinaĵo de fenolo, fosfata acido kaj kalio, blanka kristala substanco tre solvebla en akvo, kaj uzata kiel kemia reakcianto por laktotesto dum la kontrolo pri pasteŭrizado. Ĉi-kontrolo estas tre grava el la publika deirpunkto pri sano.

Lakto enhavas la enzimon fosfatazon kiu estas tiel rezista kontraŭ hejtado ke kiam ĝia aktiveco estas komplete nuligita, ĉiuj patogenoj alestantaj estas detruitaj. La alesto aŭ foresto de la aktiva fosfatazo en lakto do, estas sekura testo por kontrolo de la efektiva pasteŭrizado.

La metodo de Kay kaj liaj kunlaborantoj por detektado de fosfatazo en la lakto uzas la dukalian fenil-fosfaton. Ĉi-kombinaĵo hidroliziĝas sub certaj kondiĉoj de la enzimo fosfataza estigante fenolon. La kvanto da fenolo liberigita estas konfirmo de la ĉeesto de la fosfatazo.

## Kompleta sintezo
### Sintezo 1
* Preparado de *fenil-dukloro-fosfato* per interagado de *klorido de fosforila* kaj fenolo:

* Hidrolizo de *fenil-dukloro-fostato* por doni *fenilfosfatan acidon*:

* Kompleta neŭtraligo de la *fenil-fosfata acido* kun kalia hidroksido estigante dukalian fenil-fosfaton:

## Literaturo
* Basic Concepts in Clinical Biochemistry
* Medical Laboratory Techniques
* The New Japanese Pesticide Cartap
* Practical Medical Biochemistry
* Tietz Textbook of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics
* Handbook of Nonpathologic Variations in Human Blood Constituents

## Referencoj
fenil-fosfato
Kategorio:Fosfatoj
Kategorio:Fenolaj derivaĵoj
Kalia fumarato

**Kalia fumarato** aŭ **K2C4H2O4** estas kalia salo kaj organika derivaĵo el fumarata acido kaj kalia hidroksido. Ĝi uzatas kiel acido-kontrolanto en procezitaj nutraĵoj, en kosmetikaĵoj kaj produktoj por la haŭto kaj hararo.

Kalia fumarato kaj fumarata acido kelkfoje estas uzataj kiel gravaj elektrono-akceptantoj en kultivado de certaj anaerobaj mikroorganismoj. Ĝi estas komerce disponebla kiel blanka kristala pulvoro kaj akvosolvebla. Kalia fumarato estas izomero de kalia maleato.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Fumarato de kalio estis unue produktita en 1844 de Theodor Rieckher (1818-1888). En 1867, Georg Ludwig Carius (1829–1875) sendepende ankaŭ sintezis ĝin. Ĝi estiĝas per interagado de fumarata acido kaj kalia hidroksido: 

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Fumarato de kalio reakcias kun *klorido de hidroksilamino* por doni *fumaraton de hidroksilamino* (kiuj estas unuklinaj kristaloj) kaj kalian kloridon:

### Reakcio 2
* * Kalcia fumarato estiĝas per traktado de kalia fumarato kaj kalcia klorido:

## Literaturo
* Encyclopedia of Food and Color Additives
* International Review of Cytology
* Food Biotechnology
* Fermented Beverage Production

## Referencoj
fumarato
Kategorio:Fumaratoj
Aladár Farkas (skulptisto)

**Aladár Farkas** [farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farkas Aladár** estis hungara skulptisto.
[eta|[Karl Marx fare de Aladár Farkas]]
[eta|[Béla Kun, Jenő Landler, Tibor Szamuely nun en Parko Memento fare de Aladár Farkas]]
Aladár Farkas  naskiĝis la  en Újpest, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Aladár Farkas frekventis metilernejon pri lignoskulptado (1928), samtempe industriartan mezlernejon en Budapeŝto. Lia plej menciinda instruisto estis Béla Ohmann. Ekde 1930 li konstante kreis skulptaĵojn, li debutis en ekspozicio en 1936. Inter 1937-1939 li studis en Nacia Altlernejo de Belartoj, sed li estis ankaŭ membro de Franca Komunista Partio. Hejmenveninta li aliĝis al la socialismaj artistoj. En 1942 li estis trudlaboristo, iom poste en Sovetunio li iĝis militkaptito. En 1946 li povis hejmenveni kaj li ricevis diversajn postenojn en la kultura vivo. Li estis fidelulo de la socialismo, liaj skulptaĵoj emfazis tion. En 1966 li denove studvojaĝis al Parizo, en la sekva jaro al Nord-Vjetnamo kiel gasto de Ho Chi Minh. Li ricevis 6 gravajn socialismajn premiojn inter 1950-1972. Depost la socialismo granda parto de liaj skulptaĵoj estis forigitaj.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1936, 1948, 1957, 1968, 1974, 1988, 2012)
* Parizo (1973)
* Pécs (1976)
* Hanojo (1978)
* Zalaegerszeg (1985)

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1934, 1944, 1971, 1978)
* Budapeŝto (1936, 1941, 1948, 1950, 1955, 1959, 1968, 1980)
* Pécs (1946)
* Moskvo (1951)
* Antverpeno (1958)
* Esztergom (1967)
* Szombathely (1981)

## Elektitaj skulptaĵoj 
* *Monumento pri liberiĝo* (Makó, 1948–1949)
* *Pilkoludanta knabo* (bronzo, Komló, 1954)
* *Marx* (bronzo, 1957, vidu la foton!)
* *Sidanta knabino kun libro* (ŝtono, Nyékládháza, 1964)
* *Ho Si Minh* (bronzo, Budapeŝto, 1970)

## Fontoj 
* oficiala paĝo kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 

MEMOSZ Dozsa68.jpg|Memortabulo en Budapeŝto fare de Farkas

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kalia kromoglikato

**Kalia kromoglikato** aŭ **C23H14O11K2** estas kalia salo de kromoglikata acido, blanka pulvoro, komerce disponebla por traktado de astmo pro tio ke ĝi inhibas la liberigon de kemiaj peraĵoj kiuj kaŭzas inflamon de la mastocito, tia kia la histamino. La produkto estas netoksa, kaj raportoj pri akuta trodozo akuzas kelkajn alergiajn reakciojn kaj nenian adversan efikon.

Kromoglikato de kalio estis unue lanĉita sub la natria formo en Britio, en 1969. En la 1970-aj jaroj plejmulto el la landoj de la mondo ekkomencis la produktadon. Kaj fakte, tiu konduto transformis la traktadon de astmo kaj en infanoj kaj en adoltoj, ĉar ĝis tiumomento, la sola disponeblaj rimedoj estis buŝaj kaj inhalitaj bronkodilatantoj kaj buŝaj kortikosteroidoj. Krom la plibonigo en la kontrolo de la simptomoj kaj vivo de la astmaj pacientoj, eble la plej grava karakterizaĵo estis la elmontritaj buŝaj steroido-ŝparaj efikoj.

## Vidu ankaŭ
* Natria kromoglikato

kromoglikato
40764 Gerhardiser

'*40764 *Gerhardiser'''* estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germanaj  Matthias Busch, Erwin Schwab, Sven Klügl kaj Reiner M. Stoss elde la Observatorio Starkenburg proksime de Heppenheim (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Gerhard Iser'', grave engaĝita en la observo de asteroidoj ĉe la Observatorio Starkenburg dum 1978-1982, kaj samtempe mentoro de Erwin Schwab Jr., unu el la malkovrintoj. Gerhard Iser ankaŭ estas bonega fotisto kaj ludanto de harmoniko.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Starkenburg
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Saint-Mammès (stacidomo)

**Saint-Mammès** estas franca stacidomo sur linio Paris Gare de Lyon -  situanta en  Saint-Mammès, en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio R de Transilien kaj de trajnoj de  Burgonjo-Franĉkonteo.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-Lyon - Marseille-St-Charles (830000).

## Vidu ankaŭ 
* Transilien
* Transilien R
* Stacidomoj de Transilien
* Saint-Mammès

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Transilien R
Kategorio:Fervojaj stacioj en Seine-et-Marne
Kategorio:Saint-Mammès
François-Alexis Cendrier

**François-Alexis Cendrier** (naskiĝis  en Parizo, mortis  en Parizo) estis franca arĥitekto kiu realigis multajn konstruaĵojn por stacidomoj de "Compagnie du chemin de fer de Paris à Orléans" (PO) kaj "Compagnie du chemin de fer de Paris à Lyon" (PL).

## Stacidomoj 

Gare de la Bastille.jpg|*Gare de la Bastille*
Gare-de-Bois-le-Roi-Carte-postale-2.jpg|'**
Gare-de-Brunoy-Carte-postale-6.jpg|**'
Gare-de-Cesson-Carte-Postale-9.jpg|'**
Gare-de-Fontainebleau - Avon-Carte-postale-5.jpg|**'
Gare-de-Melun-Carte-postale-01.jpg|'**
Gare-de-Montereau-Carte-Postale-6.jpg|**'
Gare-de-Montgeron-Carte-postale-3.jpg|'**
Gare-de-Moret-Carte-Postale-0048.jpg|**'
Gare-de-Thomery-Carte-postale-1.jpg|''''

Kategorio:Francaj arkitektoj
Kalia glikolato

**Kalia glikolato** aŭ **C2H3O3K** estas organika komponaĵo rezultanta el reakcio inter kloroacetata acido kaj kalia hidroksido. En akva solvaĵo kalia glikolato suferas hidrolizon estigante glikolatan acidon kaj kalian hidroksidon. La glikolata acido estas acetata acido kun hidroksilo en la dua karbonatomo.

Ĝi same nomatas beta-hidroksiacido. Glikolatoj estas saloj de glikolata acido kaj posedas duoblan funkcion de alkoholo kaj acido. Pro ĝia eta molekula pezo kaj grando, ĝi facile penetras en la haŭton. Glikolatoj uzatas en kosmetikaĵoj, farmaciaĵoj, nutro-aldonaĵo kiel humidiganto, gustigagento kaj konservanto. Kalia glikolato estas peranto en organikaj sintezoj en oksidaj-reduktaj reakcioj.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Kloroacetata acido reakcias kun kalia hidroksido por doni *glikolatan acidon*. Poste, glikolata acido reakcias kun egalmoluma maso de kalia hidroksido por formi glikolaton de kalio:

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Preparado de **kalia glikolato** per traktado de **glikolata acido** kun **kalia hidroksido**:

### Reakcio 2
* Preparado de **kalia glikolato** per traktado de **glikolata anhidrido** kun **kalia hidroksido**:

### Reakcio 3
* Preparado de **kalia glikolato** per traktado de **glikolata acido** kun **kalia klorido**:

### Reakcio 4
* Preparado de **kalia glikolato** per traktado de **glikolata anhidrido** kun **kalia klorido**:

### Reakcio 5
* Glikolato de kalio reakcias kun formiata acido donante formiaton de kalio kaj glikolatan acidon:

## Vidu ankaŭ
* Glikolatoj

## Literaturo
* Indoles
* Tricarboxylic Acids—Advances in Research and Application
* Photosynthesis, Photorespiration, And Plant Productivity
* Nanotechnology in Catalysis: Applications in the Chemical Industry, Energy Development and Environment Protection
* Lessons in Elementary Chemistry
* PAN Pesticides Database - Chemicals

## Referencoj
glikolato
40775 Kalafina

'*40775 *Kalafina'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Roy A. Tucker elde ties Observatorio Goodricke-Pigott, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en omaĝo al la japana kantistgrupo *Kalafina'' kreita en 2007 far'de la komponistino Yuki Kajiura por produkti la  de la animeo *Kara no Kyokai* (ankaŭ konata kiel "La Ĝardeno de Pekantoj"). La grupo fariĝis populara nov-klasika popmuzikgrupo, kiu prezentas oftajn koncertojn en Japanio kaj internacie

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Roy A. Tucker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Lilium lancifolium

***Lilium lancifolium***, sin.: *Lilium tigrinum* aŭ *tigra lilio*, estas specio el la genro el la Lilioj (*Lilium*) ene de la sekcio Sinomartagon.

## Priskribo 
[eta|maldekstre| [tigra lilio (*Lilium lancifolium*) en kamparo ĉe Gimpo, Suda Koreio, apud SAT kongreso de 2017.]]
Tiu lilio atingas kreskoalton de 80&nbsp;cm ĝis 150&nbsp;cm kaj larĝecon de ĉ. 25&nbsp;cm. La bulboj estas rondaj kaj havas diametron de ĉ. 4–8&nbsp;cm. Ili estas kovritaj de blankaj skvamoj kaj formas stolonojn. La tigo estas malmola kaj rekta kun purpuraj strioj. Ĝi estas kovrata de blankaj, mallongaj haroj. La folioj estas lancetformaj kaj havas longecon de 3 kaj 18&nbsp;cm kaj larĝas inter 0,5 kaj 3&nbsp;cm. En la foliakseloj kreskas malhelbrunaj, pizograndaj akselbulboj.

La planto floras de julio ĝis aŭgusto kun tri ĝis ses, en kulturo ankaŭ ĝis 20, en unu grapolo horizontalaj ĝis pendantaj floroj. La floroj konsistas el ege retroflektitaj 6–10&nbsp;cm longaj petaloj (en formo de turbana lilio). Ekzistas tri lancetformaj petaloj kaj tri larĝaj sepaloj, kiuj similas unu al la alia. La baza koloro de la floroj estas cinabra ruĝo kun malhele purpuraj punktoj. La poleno estas malhelbruna, kaj la stamenoj estas blankaj ĝis helruĝaj kaj kalvaj. La ovarioj estas 15–20&nbsp;mm grandaj, la stiluso havas 45–65&nbsp;mm. La kapsuloj estas mallarĝe-ovoforme ĝis oblonge- rondaj. La fruktoj maturiĝas en septembro ĝis oktobro.

La tigra lilio en kulturo estas preskaŭ nur poliploda kaj tial sterila. Ĝia multobligado okazas per akselbulboj. La diploida naturformo multobliĝas per semoj kaj akselbulboj. La kromosomnombro estas 2n=24 ĉe la naturformo, 2n=36 ĉe la pliploidaj kulturplantoj.

## Disvastigo 
La tigra lilio troviĝas en Anhujo, Gansuo, Gŭangŝjio, Hebejo, Henano, Hubejo, Hunano, Ĝjangsuo, Gŭangŝjio, Ĝilino, Ĉinghajo, Ŝenŝjio, Ŝandongo, Ŝanŝio, Siĉuano, Ŝinĝango kaj Ĝeĝjango en la Ĉinio. Ĝi troviĝas ankaŭ malofte en Koreujo kaj Japanujo.

La planto preferas loman, sed ne trosekan grundon. Ĝi troviĝas sur greskovrataj deklivoj inter 400 kaj 2500 m super marnivelo.

## Sistematiko kaj taksonomio 
*Lilium lancifolium* THUNB. havas la sinonimojn: *Lilium tigrinum* KER GAWL., *Lilium lishmannii* T.MOORE, *Lilium leopoldii* BAKER.
Oni povas ankaŭ distingi varion *Lilium lancifolium* var. *flaviflorum* MAKINO.

## Literaturo 
* Liang Songyun, Minoru N. Tamura: Wu Zhengyi, Peter H. Raven, Hong Deyuan (eld.). Lilium tigrinum. Flora of China. Volumo 24. Missouri Botanical Garden Press / Science Press. St. Louis / Beijing. 2000. ISVN 978-0-915279-83-8. Paĝo 146. Online=online

lancifolium
Kategorio:Utilplantoj
Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Plantoj de Koreio
Kategorio:Plantoj de Ĉinio
Kategorio:Radiklegomoj
Géza Dezső Fekete

**Géza Dezső Fekete** [deĵO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fekete Géza Dezső** estas hungara skulptisto. Lia patro estis Géza G. Fekete.
[eta|Statuo pri [Peter Falk fare de Géza Dezső Fekete]]
Géza Dezső Fekete  naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
La familio Fekete estis deportita al Hajdúhadház en 1951, sed en la sekva jaro ili povis hejmenveni. La juna Géza abiturientis en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1965. Liaj plej gravaj instruistoj estis Pál Pátzay, János Kmetty, Károly Antal kaj Iván Szabó (skulptisto). Inter 1965-1973 li instruis en belarta rondo. Intertempe en 1963 li edziĝis, baldaŭ 2 gefiloj naskiĝis. Li kreas krom skulptaĵoj medalojn kaj ankaŭ restaŭradas.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1973, 1981, 1988, 1995)
* Győr (1975)
* Székesfehérvár (1983)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Miskolc (1971, 1973, 1977)
* Hódmezővásárhely (1965-1978)
* Sopron (1979)

## Elektitaj skulptaĵoj 

Columbo (3).jpg|Peter Falk (nur la kapo)
Papp László szobor XII Gesztenyéskert II.JPG|László Papp
Károly, a nyúl szobra a Károlyi-kertben.JPG|Leporo

## Elektitaj memortabuloj 

István Széchenyi plaque.jpg
Thallmayer Viktor portrédomborműve (Fekete Géza Dezső, 1971), 2017 Mosonmagyaróvár.jpg
Kocsis Sándor labdarúgó domborműve, 2016 Józsefváros.jpg
Sinkovits-emlektabla-Petofiter.jpg
Láng Rudof emléktáblája.JPG

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(40719) 1999 SZ2

**(40719) 1999 SZ2** estas marsrenkonta asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso sed ne trairas ĝin. Ĝia marsa MOID estas 0,242653 AU, tie estas 36,300 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kalia tioglikolato

**Kalia tioglikolato** aŭ **C2H3KO2S** estas kalia salo de tioglikolata acido, blanka aŭ flaveca solidaĵo, kiu havas fortajn reduktajn proprecojn, kaj, kune kun la tioglikolata acido, ĝi estigas metalajn kompleksaĵojn ĉefe kun fero partoprenante en formulaĵoj por metalpurigiloj.

Aliflanke, la grupo -SH de la kalia tioglikolato havas la kapablecon malfermi la sulfurpontojn de la hararkeratino, do ĝi uzatas en formulaĵoj por senharigi bestohaŭtojn. La reduktaj proprecoj de la kalia tioglikolato estas adekvataj por aplikado en anaerobaj kulturoj.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de kalia tioglikolato per traktado de la kloroacetata acido kaj kalia bisulfido:

### Sintezo 2
* Preparado de kalia tioglikolato per interagado de la kalia tiosulfato kaj kloroacetata acido donante kalian salon de tioglikolato kaj tiosulfato (aŭ salo de Bunte):

* La salo de Bunte reakcias kun kalia hidroksido por estigi tioglikolaton de kalio kaj bisulfaton de kalio:

## Literaturo
* Magnesium Compounds—Advances in Research and Application
* Percutaneous Penetration Enhancers Drug Penetration Into/Through the Skin
* Chemistry at Home: Exploring the Ingredients in Everyday Products
* Hair and Hair Diseases
* How Products are Made
* Textbook of Diagnostic Microbiology

## Referencoj
tioglikolato
Blanka de Lankastro

**Blanka de Lankastro** aŭ *Blanche of Lancaster* (25a de Marto 1345/1347 – 12a de Septembro 1368) estis membro de la reĝa dinastio de Plantaĝenetoj de Anglio kaj la filino de la plej riĉa kaj pova nobelo de la regno, nome Henriko de Grosmont, 1a Duko de Lankastro. ŝi estis la unua edzino de Johano de Ganto, la patrino de la reĝo Henriko la 4-a kaj avino de la reĝo Henriko la 5-a.

La 19an de Majo 1359, en la abatejo de Reading Blanka de Lankastro edziniĝis al sia tria kuzo, Johano de Ganto, tria filo de la reĝo Eduardo la 3-a. La tuta reĝa familio ĉeestis en la nupto, kaj la reĝo donacis al Blanka multekostajn juvelojn.

La unua ĉefa verko de Geoffrey Chaucer, nome *The Book of the Duchess*, estis elegio por Blanka de Lankastro (kiu mortis en 1368). Eble tiu verko estis mendita de ŝia edzo Johano de Ganto, ĉar li atribuis al Chaucer ĉiujaran pagon de 10 pundoj la 13an de Junio 1374. Tio ŝajne metis la verkadon de *The Book of the Duchess* inter la jaroj 1368 kaj 1374.

## Notoj 
Kategorio:Lankastroj
Kategorio:Anglaj nobeloj
Kategorio:Geoffrey Chaucer
Fekete

La familia nomo **Fekete** apartenas al la oftaj nomoj en Hungario. Ĝi signifas: nigra. Pro la ofteco kelkaj uzas ankaŭ aldonnomon, duan antaŭnomon aŭ nur distingan majusklon.

## Kelkaj personoj kun familia nomo Fekete 
* Andor Fekete
* Attila Fekete J.
* Béla Fekete
* Béla Fekete Nagy
* Bernadetta Fekete
* Borbála Fekete
* Ernő Fekete
* Ferenc Fekete
* Ferenc Fekete (kameraisto)
* Gábor Fekete
* Géza Dezső Fekete
* Gizi Fekete
* György Fekete
* György Fekete (arkitekto pri internaj spacoj)
* György Fekete (reĝa juĝisto)
* György Fekete (trafikinĝeniero)
* Gyula Fekete
* Ibolya Fekete
* István Fekete
* István Fekete (episkopo)
* János Fekete (notario)
* János Fekete (ĉambelano)
* Jenő Fekete
* Jozefina Fekete
* József Fekete
* József Fekete (inĝeniero)
* József Fekete (skulptisto)
* Károly Fekete
* Lajos Fekete
* Lajos Fekete (botanikisto)
* Lajos Fekete (historiisto)
* László Fekete
* László Fekete (avanulo)
* Mária Fekete
* Mihály Fekete (aktoro)
* Mihály Fekete (matematikisto)
* Mihály Fekete (verkisto)
* Miklós Fekete
* Pál Fekete
* Pál Fekete (forĝisto)
* Rózsi Fekete
* Sándor Fekete
* Sándor Fekete (inĝeniero)
* Sándor Fekete (redaktoro)
* Tamás Fekete
* Tivadar Fekete
* Vince Fekete
* Zoltán Fekete (agronomo)
* Zoltán Fekete (inĝeniero)
* Zsigmond Fekete
* Zsolt Fekete (fotisto)
* Zsolt Fekete (pentristo)

## Kelkaj nomoj Fekete kun aldonaĵoj 
* Ferenc Sólyom Fekete
* Géza G. Fekete
* Mária Csávássy-Fekete Kovácsné
* Mihály Fekete Nagy
* Miklós Recsenyédi Fekete
* Mária Tasnády Fekete
* András Fekete-Győr

## Fontoj 
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj estas legeblaj artikoloj.

Kategorio:Hungaraj familiaj nomoj
40917 Pauljorden

'*40917 *Pauljorden'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Paul Jorden'', kies unika kariero inkludis estrajn postenojn en la scienca komunumo (Reĝa Observatorio de Greenwich) kaj en industrio (E2v). Lia teamo disvolvis pintajn bildigajn sensilojn kaj aplikis ilin por grund-bazita kaj kosma astronomio dum periodo de pli ol tri jardekoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kalia glukonato

**Kalia glukonato** aŭ **C6H11KO7** estas organika kalia salo de glukonata acido, blanka substanco uzata kiel nutro-aldonaĵo kaj en la tekstila industrio. Glukonato de natrio same trovas aplikojn en laboratorio kiel kelatigagento, presado kaj en traktado de metala surfaco. Aliaj uzoj estas kiel purigagento por vitraj boteloj, kelatigagento por cemento, korodo-inhibanto kaj en tinkturo-industrio surbaze de alumino.

Biologie, oni kredas ke la glukonata anjono estas rapide metabolizita de la korpo, per estigo de la respektivaj karbonatoj. Farmakologie, ĝi uzatas en kortraktadoj, en la traktado de malalta sangopremo de kalio (aŭ hipokaliemio). La niveloj de kalio eblas malaltiĝi kiel rezulto de nelonga malsano, pro prenado de certaj kuraciloj, aŭ post longedaŭra malsano pro diareo aŭ vomado.

Glukonato de kalio estiĝas pere de fermentigo de la glukozo per sekva kompleta neŭtraligo kun kalia fonto. Glukonato de kalio estas rekomendebla por enkondukado aŭ pliriĉigo de kalio en nutraĵo, ĉefe kun dietaj celoj. Krom tio, la salo estas anstataŭanto ĉiam kiam natriaj saloj ne estas dezireblaj.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Ekde glukonata acido kaj kalia hidroksido:

### Sintezo 2
* Ekde glukonata acido kaj kalia bikarbonato::

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Glukonato de kalio reakcias kun kalia bikarbonato donante glukonaton de kalio kaj bikarbonaton de kalio:

## Literaturo
* WebMD
* Healthy Eating 
* Live Strong
* Drug Bank
* Live Strong
* Jungbunzlauer

## Referencoj
glukonato
Kategorio:Manĝaj aldonaĵoj
Kategorio:Glukonatoj
40776 Yeungkwongyu

'*40776 *Yeungkwongyu''''' 楊光宇 estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Roy A. Tucker elde lia Observatorio Goodricke-Pigott, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la kanadan  William Kwong Yu Yeung, unu el plej abundaj amatoraj malkovrintoj de asteroidoj. Li malkovris ankaŭ kometojn kaj la objekton J002E3, kreditita esti la etaĝo S-IVB de Apollo 12.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Roy A. Tucker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Marianne Faithfull

**Marianne Faithfull** (nasknome *Marian Evelyn Gabriel Faithfull*, naskiĝinta  en Londono, mortinta la 30-an de januaro 2025) estis angla kantistino kaj aktorino. Ŝi estis dum la 1960-aj jaroj unu el la ĉefaj kantistinoj de la Brita invado en Usono. Ŝi atingis popularecon en la 1960-aj jaroj pro la publikigo de sia sukcesa unuopaĵo *"As Tears Go By"* ("dum la larmoj pasas", la titolo celis esti vortludo al la pli kutima parolturno *"As Years Go By"*, "dum la jaroj pasas").

## Diskaro
* 1965: *Come My Way* (nur en Britio)
* 1965: *Marianne Faithfull*
* 1965: *Go Away from My World* (nur en Usono)
* 1966: *North Country Maid*
* 1967: *Love in a Mist*
* 1976: ''Dreamin' My Dreams* 
* 1979: *Broken English*
* 1981: *Dangerous Acquaintances*
* 1983: *A Child's Adventure*
* 1985: *Rich Kid Blues* (registrita en 1971; alinome *True: The Collection*)
* 1987: *Strange Weather*
eta|maldekstra|220ra|
* 1990: *Blazing Away* (koncerte)
* 1995: *A Secret Life*
* 1997: *20th Century Blues*
* 1998: *The Seven Deadly Sins* (pri la "sep gravegaj pekoj")
* 1999: *Vagabond Ways*
* 2002: *Kissin Time*
* 2005: *Before the Poison*
* 2008: *Easy Come, Easy Go*
* 2011: *Horses and High Heels*
* 2014: *Give My Love to London*
* 2016: *No Exit* (koncerte)
* 2018: *Negative Capability''

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Anglaj aktoroj
Kategorio:Anglaj taglibristoj
Kategorio:Anglaj aŭtobiografoj
Kategorio:Anglaj judoj
Kategorio:Anglaj rokmuzikistoj
Kategorio:Mick Jagger
Kategorio:The Rolling Stones
Kategorio:Aŭstriaj nobeloj
Pál Farkas

**Pál Farkas** [farkaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Farkas Pál Péter** estis hungara skulptisto, medalisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.
[eta|[cervo|Vircervo fare de Pál Farkas]]
Pál Farkas  naskiĝis la  en Szeged.

## Biografio 
Pál Farkas abiturientis en 1965 en sia naskiĝurbo, poste li akiris pedagogian diplomon en Pedagogia Altlernejo Gyula Juhász en 1971 (lia majstro estis Antal Tápai). Post la diplomo li ekinstruis en Szekszárd, kie li vivas kontinue. Inter 1974–1977 li studis en Belarta Altlernejo de Budapeŝto (liaj majstroj estis József Somogyi kaj Béni Ferenczy), poste li instruis jam en Pedagogia Altlernejo Gyula Illyés. Inter 1990–2002 li estis katedrestro, en 1992 li ricevis la instruan rangon docento. Plej ofte li kreas skulptaĵojn el bronzoj, krome li kreas ankaŭ medalojn.

Li ricevis premiojn inter 1978-2003. Li edziĝis en 1970, poste 3 filinoj naskiĝis.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Szekszárd (1973, 1978)
* Szeged (1974, 1977, 1980)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Szeged (1971-1976)
* Szekszárd (1976)
* Stuttgart (1994)

## Elektitaj skulptaĵoj 

Jámbor Pál szobor.jpg|240ra|eta|Pál Jámbor (poeto)
Háry János Szekszárd.jpg|bélyegkép|220ra|János Háry (literatura figuro)
Wosinszky Mór Szekszárd.JPG|bélyegkép|240ra|Mór Wosinsky
Paks, biskói komptragédia emlékszobor (Farkas Pál).jpg|eta|monumento pri akcidento

## Elektitaj medaloj 
* Szentendre
* *Ferenczy Béni 1890-1967*
* *Szilárd Leó és a Paksi Atomerőmű*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj medalistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Héricy (stacidomo)

**Héricy** estas franca stacidomo sur linio  -  situanta en  Héricy, en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio R de Transilien.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Corbeil-Essonnes - Montereau (746000).

## Interkonektoj 
*  Aérial 4. 5 112

## Vidu ankaŭ 
* Transilien
* Transilien R
* Stacidomoj de Transilien
* Héricy

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Transilien R
Kategorio:Fervojaj stacioj en Seine-et-Marne
Kategorio:Héricy
Neverita didyma

***Neverita didyma*** estas helikospecio el la familio de la Naticedoj. La scienca nomo de la specio, por la unua fojo, publikiĝis en 1798 fare de Röding.

## Distribuado 
Tiu mara specio troviĝas en la Hinda oceano for de la marbordoj de Madagaskaro, Mozambiko kaj Sud-Afriko. Ĝi estas karnovora.

## Vidu ankaŭ 
* Radulo

## Referencoj 
Kategorio:Littorinimorphaj
40774 Iwaigame

'*40774 *Iwaigame''''' estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la japana amatora astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Monto Iwaigame (japane : 祝瓶山, *Iwaigame Yama*), en la sudo de la montĉeno Asahi (朝日岳) en la Nacia Parko Bandai-Asahi. Tiu monto estas populara loko por la japanaj montgrimpantoj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tomimaru Okuni
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Unukalia glutamato

**Kalia glutamato** aŭ **C5H8KNO4** estas kalia salo de la ne-esenca aminoacido glutamata acido. Ĝi estas uzata kiel aldonaĵo por manĝaĵo ofte vendata kiel nutro-suplemento. Ĝi havas la HS-kodo 29224220 kaj la E-nombro E622. Komercaj nomoj inkluzivas Ajinomoto, Vetsin, kaj Accent. Ĝi iame estis farita de gluteno de tritiko, sed nun ĉefe farita de bakteria fermentado. Glutamato de kalio helpas en la funkciado de la ĉeloj, koro, renoj, nervoj, acido-baza ekvilibro kaj muskoloj.

Kalio kaj glutamato estas la plej abundaj jonoj en ĉiu vivanta ĉelo. Dum kalio plenumas gravan rolon en la konservado de la ĉelŝvelado kaj bufrigo pri la negativaj ŝarĝoj de la nukleaj acidoj, la plej grava funkcio de la glutamato estas kiel universala donanto de amino-grupoj. Krome, ambaŭ jonoj estas okupitaj pri osmoprotektado en bakteriaj ĉeloj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Glutamato de kalio estiĝas per agado de la kalia bikarbonato sur glutamata acido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Glutamata acido iĝas en akva solvaĵo de *kalia glutamato*. Tamen, glutamata acido konvertiĝas al glutamino per senhidroksiligo kaj aldono de amina grupo:

## Literaturo 
* Food Additives Data Book
* Pulsed-Field Gel Electrophoresis: Protocols, Methods and Theories
* Neuromonitoring in Brain Injury
* Water in Foods: Fundamental Aspects and Their Significance in Relation to Processing of Foods
* Brain Edema XI
* Glutamate Receptors in Peripheral Tissue: Excitatory Transmission Outside the CNS

## Vidu ankaŭ 
* Glutamino
* Natria glutamato
* Glutamata acido
* Glikolata acido

## Referencoj 
Kategorio:Kaliaj kombinaĵoj
Kategorio:Glutamatoj
40994 Tekaridake

'*40994 *Tekaridake'''* estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomoj Makio Akiyama elde la observatorio de Susono (apud Miŝima en gubernio Ŝizuoka, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Monto Tekari (japane: 光岳, *Tekari-dake*), alta de 2591 m. en la nordo de la gubernio Ŝizuoka, Tiu monto entenas dikan, brilan rokon nomita *Tekariishi''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Makio Akiyama
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
40981 Stephenholland

'*40981 *Stephenholland'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Stephen Holland'' de la Lawrence Berkeley Nacia Laboratorio, pioniro en la disvolvo de siliciaj detektiloj por medicinaj bildigoj, sciencoj pri ikso-radioj, astronomio kaj partikla fiziko. Li gvidis la disvolvon de dikaj  kun kanalo p de granda rezistivo, kiuj funkcias en observatorioj tra la mondo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kalia inozinato

**Kalia inozinato** aŭ **C10H11N4K2O8P** estas organika kompleksa salo de kalio kaj *inozinata acido*, uzata kiel gusto-plibonigilo de la nutro-industrio kaj ofte trovata en rapidofaraj makaronoj, frititaj terpomoj kaj gamo da aliaj manĝetoj. Tiu kombinaĵo estas stabila sed neakordigebla kun fortaj oksidigagentoj.

Dukalia inozinato uzatas kiel gustiga plibonigilo kune kun unukalia glutamato por krei la guston de umamo. Kune kun kalia guanilato, ĝi aldonatas al nutraĵoj, sed unukalia glutamato laŭŝajne forestas, eble pro tio ke glutamata acido estas provizita kiel parto de alia ingredienco aŭ nature okazas en aliaj produktoj tiel kiel tomatoj, parmezana fromaĝo aŭ gisto-ekstraktaĵoj.

## Literaturo
* FAO
* Alfa Chemistry
* Encyclopedia of Food and Color Additives
* Source Book of Flavors
* Toxicological Evaluation of Certain Food Additives and Contaminants
* The Park Avenue Nutritionist's Plan: The No-Fail Prescription for Energy, Vitality and Weight Loss

## Vidu ankaŭ
* Natria inozinato
* Natria guanilato

inozinato
Kategorio:Inozinatoj
Kalia kakodilato

**Kalia kakodilato** aŭ **C2H6AsO2K** estas dumetila arsena salo de kalio, blanka pulvoro kiu estigas bazajn solvaĵojn en akvo. Ĝi korodas multajn metalojn, tamen la reakcioj ne estas danĝeraj. Ĝi likviĝas en sia propra kristaliĝakvo kiam milde hejtata kaj kiam forte hejtata ĝi fariĝas anhidra.

## Proprecoj 
Ĝi brulas per blueca flamo, eligante ajlosimilan odoron. Kalia kakodilato ĉefe uzatas en preparaĵoj por elektrona mikroskopio. Ĉi-substanco ne estigas precipitaĵojn en marakvo. Kun la tempopaso la kemiaĵo degeneriĝas sub meditemperaturo, do oni rekomendas enstokigon sub malalta temperaturo. Ĝiaj solvaĵoj povas konserviĝi malvarmaj kie ili daŭras multajn monatojn antaŭ ol precipitaĵoj povos okazi.

Konata kiel bluagento, ĝia natria versio estis unu el la kemiaĵoj uzataj dum la Vjetnama milito kaj ĝi same uzatas kiel herbicido.

## Literaturo
* Chromatin and Chromatin Remodeling Enzymes
* Methods in Enzymology
* Elements of Enzymology
* Comparative Spermatology
* Laboratory Methods in Cell Biology
* Biological Specimen Preparation for Transmission Electron Microscopy

## Referencoj
kakodilato
Kalia duetila-dutiokarbamato

**Kalia duetila-dutio-karbamato** aŭ **C5H10KNS2** estas organo-sulfura komponaĵo kiu ricevas grandan atenton pro ĝia interesa kemia konduto kaj vasta uzeco kiel radikala antaŭanto kaj peranto en organika sintezo. Ĝi estas uzata ankaŭ en agrikulturo kaj medicino, kiel pesticido, samkiel en la kaŭĉuko-industrio kiel vulkaniza akcelanto, kaj kiel antioksidiganto.

Pro tio ke ili elmontras fortan metal-ligan kapablecon, karbamatoj povas agi kiel inhibantoj de enzimoj kaj havas profundan efikon sur biologiaj sistemoj. Krome, the same estas uzataj en la traktado de kancero kaj HIV.

Dutiokarbamatoj estas grupo da etaj organikaj molekuloj kun fortaj kelatigaj kapablecoj rilate al neorganikaj specimenoj kaj de pli ol 80 jaroj ili estas aplikataj en agrikulturo. Lastatempe, iliaj uzoj fandiĝis nur kiel pesticidoj kaj fungicidoj, kvankam ili estas vaste uzataj en la kaŭĉuka industrio. Biologie, ili estas gravaj pro ilia antibakteria, antituberkuloza kaj antifunga proprecoj.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Duetil-dutio-karbamato de kalio estiĝas per traktado de karbona dusulfido kun duetilamino en la ĉeesto de kalia hidroksido:

## Literaturo
* Flotation Reagents: Applied Surface Chemistry on Minerals Flotation
* Diethyldithiocarbamate
* Handbook of Preservatives
* Inhibition of Tumor Induction and Development
* Meyler's Side Effects of Drugs: The International Encyclopedia of Adverse Drug Reactions and Interactions
* Extraction of Metals from Soils and Waters

## Referencoj
duetila-dutiokarbamato
Livry-sur-Seine (stacidomo)

**Livry-sur-Seine** estas franca stacidomo sur linio  -  situanta en  Livry-sur-Seine, en departemento Seine-et-Marne, regiono Francilio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de trajnoj de linio R de Transilien.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Corbeil-Essonnes - Montereau (746000).

## Interkonektoj 
*  Melibus M S6

## Vidu ankaŭ 
* Transilien
* Transilien R
* Stacidomoj de Transilien
* Livry-sur-Seine

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Transilien R
Kategorio:Fervojaj stacioj en Seine-et-Marne
Kategorio:Livry-sur-Seine
Kalia kaprato

**Kalia kaprato** aŭ **C10H19KO2** estas kalia salo de dekanata acido, salo derivita el dek-karbona grasacido kun karaktero amfofila kiu povas formi micelojn kaj likvajn kristalajn fazojn en akva solvaĵo.
En biologiaj studoj, kalia kaprato uzatas kiel aldonaĵo al hidrofilaj kaj hidrofobaj molekuloj por klarigo de transportado de biologie aktivaj molekuloj tra la ĉelmembranoj kaj hematoencefalaj barieroj. Kalia kaprato same uzatas kiel surfaktanto, anti-aglomerigagento kaj emulsianto.
## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de kaprato de kalio per interagado de dekanata acido kaj kalia hidroksido:

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Kaprato de kalio reakcias kun *kloro-etano* por doni *dekanaton de etilo* kaj kloridon de kalio:

## Literaturo
* The Crystal Structure of Potassium Caprate
* An Introduction to Crystal Chemistry
* Spectroscopy of Biological Molecules
* Encyclopedia of Food and Color Additives
* Surface Chemistry Essentials
* Wild Brews: Beer Beyond the Influence of Brewer's Yeast

## Referencoj
kaprato
Kategorio:Kapratoj