open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
IKEA

**IKEA** estas transnacia sveddevena firmao kiu ĉefe vendas meblojn kaj aliajn loĝejovarojn. En aŭgusto 2009 la firmao havis 301 vendejojn en 37 landoj. La plej multaj situas en Eŭropo, la aliaj en Usono, Kanado, Azio kaj Aŭstralio.

Oni diras ke la IKEA-katalogo, kiu enhavas proksimume 12.000 produktojn, tuj post la Biblio estas la plej disvastigita libro en la mondo. Ĝi estas eldonita en 27 malsamaj lingvoj, kaj estas konsiderata kiel la plej grava reklama rimedo por IKEA.

## Historio 
IKEA estis fondita en Svedujo en 1943 de Ingvar Kamprad. La nomo IKEA estas akronimo:
* I = Ingvar
* K = Kamprad
* E = Elmtaryd (la bieno kie Kamprad naskiĝis)
* A = Agunnaryd (la paroĥo de Elmtaryd)

La unua vendejo malfermiĝis en 1958 en la sveda urbo Älmhult. La unua vendejo ekster Svedujo malfermiĝis en 1963 en Norvegujo.

Hodiaŭ la nederlanda fondaĵo *Stichting INGKA Foundation* posedas IKEA-n, sed ankoraŭ estras ĝin la familio Kamprad.

## Diversaĵoj 
eta|IKEA-vendejoj tra la mondo:

|280x280raLa socia sukceso de la entrepreno kaŭzis modon per kiu en multaj diversaj landoj oni aranĝas loĝejojn sammaniere, do ekzemplo de kultura tutmondiĝo.

La sukceso iel devenas de la fakto, ke la mebloj estas sufiĉe malmultekostaj kompare kun similaj entreprenoj.

Kritikantoj rimarkigas, ke la klientoj devas transporti la meblojn hejmen kaj ĉefe munti ilin, kio ne ĉiam estas facila.

En IKEA oni povas ankaŭ viziti restoracion kun svedaj manĝaĵoj.

## Vidu ankaŭ 
* Krajono de IKEA

## Bibliografio 
* Ingvar Kamprad, Bertil Torekull: *Das Geheimnis von IKEA. (La sekreto de IKEA.)* S & L MedienContor, Hamburg 1998, ISBN 3-931962-99-7
* Rüdiger Jungbluth: *Die 11 Geheimnisse des IKEA-Erfolgs (La 11 sekretoj de la sukceso IKEA)*. Campus, Frankfurt/Main 2006, ISBN 3-593-37776-4
* Karin Bruns: *IKEA (re-)visited. Medienästhetik als künstlerische Praxis zwischen Life Design und Subversion. (IKEA (re)vizitata.)* En: *K 60* Kunstuniversität Linz, Linz 2007, ISBN 978-3-901112-41-6

## Eksteraj ligiloj 
* Ikea tutmonde
* „Datumoj & faktoj - la IKEA-konzerno 2007“ , Ikea.com, PDF-dosiero
* BoKlok (domkonstruado)
* „IKEA ist ein Lebensgefühl“ (IKEA estas vivosento, Deutschlandradio, 31-an de aŭgusto 2006, Radiointervjuo (eroj) kun Nikolaus Bernau
* „IKEA für die Welt“ (IKEA por la mondo), Le Monde diplomatique, la 15-an de decembro 2006, pri laborkondiĉoj en firmaoj, kiuj laboras por IKEA 
* „Romancing the Flat Pack: IKEA, Repurposed“, New York Times, la 6-an de septembro 2007, kiel uzi alimaniere aŭ modifi IKEA-produktojn (vidu ankaŭ Spiegel online)

Kategorio:IKEA
HES

**HES** estas mallongigo, kiu povas signifi: 
* Hamburga Esperanto-Societo
* Hungarlanda Esperantista Societo (1905–1911)
* Hungarlanda Esperanto-Societo (de 1911)
Staufen AG

## Pri la komunumo 
** Staufen** (prononcu *ŝtaŭfn*) estas komunumo en la distrikto Lencburgo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 2586 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Staufen situas okte de la distriktĉefurbo Lencburgo. La vilaĝo estas konstruita ĉirkaŭ la monto de Staufen sur kies pinto fiere tronas la preĝejeto, kiu de fore videblas kiel karakteriza rekonilo de Staufen.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Staufen limas en nordo kaj oriento al la distriktĉefurbo Lencburgo, en sudo al Seon, en okcidento al Schafisheim, kaj en nordokcidento al Rupperswil.

## Trafiko 
Kvankam Staufen situas flanke de la transirtrafiko, la komunumo tamen bone atingeblas. Per urba buso de Lencburgo oni en malmultaj minutoj atingas la stacidomon kaj urbocentron de la distriktĉefurbo.

La plej proksima alveturejo al la nacia aŭtovojo A1 troviĝas en distanco de nur 3 km ankaŭ en Lencburgo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Staufen datiĝas el la jaro 1036 kiel *Stouffen*.

En mezepoko en Staufen regis la Grafoj de Lencburgo kaj ek de 1173 la Grafoj de Kiburgo, kies heredantoj estis la Habsburgoj. Inter 1244 ĝis la 2-a duono de la 13-a jarcento la *Senjoroj de Staufen* estis menciitaj kiel la posedanto de la malalta jurisdikcio pri Staufen. Tamen ilia kastelo neniam estis trovita kaj iliaj spuroj perdiĝis. En la 14-a jarcento la Monaĥejo de Königsfelden aĉetis la vilaĝon de la Abatejo de Beromünster. En la jaro 1415 Argovio estis konkerita de la Svisa Ĵurkomunumo kaj Staufen fariĝis servuto de Berno. Dum la reformacio en la jaro 1528 la urbo Berno malfondis la monaĥejon Königsberg, konfiskis ties havaĵon kaj atribuis la vilaĝon Staufen al la voktejo Lencburgo. Post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Staufen apartenis dum kvin jaroj al la Kantono Baden, kiu en la jaro 1803 estis integrita al Kantono Argovio.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de la nocio Staufen

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Staufen

Kategorio:Urboj de Svislando
Potenca metalroko

[eta|dekstre|[Supergrupo Avantasia, konata pro metalroka opero, dum koncerto en Fulda]]
**Potenca metalroko** aŭ **potenca metalo** () estas subĝenro de metalroko. Ĝi kombinas karakterizaĵojn de tradicia kaj rapida metalrokoj, ofte ene de simfonia kunteksto. Ĝenerale estas potenca metalroko karakterizata per pli edifa sono, kontraste al kutimaj pezeco kaj dissonado en ĝenroj kiel dum-metalroko aŭ mortmetalo. La esprimo superkovras du malsamajn sed rilatajn stilojn: la unua iniciatita kaj grandparte ludata en Norda Ameriko kun pli malmola sono simila al rapida metalroko, kaj posta pli disvastiĝinta kaj populara stilo bazita en Eŭropo (aparte en Germanio, Italio, Skandinavio), Argentino, Brazilo kaj Japanio kun pli mola, pli melodia sono kun ofta uzado de klavarinstrumentoj.

Gravaj metalrokaj influoj sur potenca metalo estas  Iron Maiden,, Rainbow kaj Accept. Al la plej influaj grupoj apartenas Helloween, Gamma Ray, Hammerfall, DragonForce kaj Manowar. Potencan metalrokon en Esperanto ludas BaRok' Projekto.

## Muzikaj karakterizaĵoj 
[eta|dekstre|[Kai Hansen de Gamma Ray dum sursceniĝo en Barcelono, Hispanio]]
Nuntempe potenca metalroko asociiĝas kun rapida takto kaj melodiaj harmonioj, sono influita de karakterizaĵoj de rapida metalroko - muzika antaŭanto de potenca metalroko.

## Kantado 
Potenca metalroko altgrade fokusiĝas al kantisto, kun "pura" kantado. Pura kantado estas multe pli ofte uzata ol grumblega kantado, kiu estas ofte asociita kun mortmetalo kaj nigra metalroko. Pro insipiro de Ronnie James Dio, Ian Gillan, Eric Adams, Bruce Dickinson, Rob Halford kaj aliaj metalrokaj kantistoj, potenc-metalroka kantado estas ofte en alta registro.), Gamma Ray kaj Blind Guardian de Germanio, kaj Stratovarius de Finnlando, kun forta fokuso en melodio kaj edifaj, pozitivaj temoj. Helloween miksis rapidan polman dampon, rapidmetalrokajn ripetfrazojn kun akuta pura kantado. Stratovarius plue evoluigis tiun melodian direkton per peza uzado de klavaroj. La ĝenro disvastiĝis tra Eŭropo, ofte asimilante pliajn influojn de klasika kaj popola muzikoj. La stilo fariĝis unu el la plej popularaj subĝenroj de metalroko, kaj ĝin ludas multaj grupoj ekster Eŭropo.

La ĝenro evoluis danke al la influo de klasika kaj simfonia muzikoj. Angra, Skylark, Domine kaj Rhapsody of Fire estas inter la unuaj grupoj, kiu fondis la simfonian potencan metalrokon. Kelkaj muzikgrupoj miksis la potencan metalrokon kun aliaj ĝenroj kiel progresiva metalroko (Symphony X), folka metalroko (Elvenking), aŭ mortmetalo (Children of Bodom).

## Subĝenroj 
La plej famaj subĝenroj de la potenca metalroko estas:
* Ekstrema potenca metalroko (influita de ekstrema metalroko)
* Progresiva potenca metalroko (influita de progresiva metalroko)
* Rapida potenca metalroko (influita de rapida metalroko)
* Simfonia potenca metalroko (influita de simfonia metalroko)

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de potencmetalrokaj grupoj

## Eksteraj ligiloj 
* Potenca metalroko ĉe Allmusic
* Potenc-metala radio 

## Fonto 

Kategorio:Metalrokaj ĝenroj
Spreitenbach

**Spreitenbach** estas urbo kaj komunumo en la distrikto Baden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 10568 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.
## Geografio 
La industria urbo Spreitenbach situas ĉe la suda bordo de la rivero Limato, kaj apartenas al la aglomeraĵo de la urbo Zuriko.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Spreitenbach limas en nordo al Würenlos, en nordoriento al Oetwil ĉe Limato, en oriento al Dietikon, en sudo al Bergdietikon, en sudokcidento al Bellikon kaj Remetschwil, kaj en nordokcidento al Killwangen.

## Trafiko 
La urbo Spreitenbach atingeblas per busoj de la Zurika Trafikunio de Dietikon, kaj de lokaj buslinioj ek de la stacidomo  kaj de Vetingo kaj aliaj lokoj. La urbo ankaŭ disponas ankaŭ pri alveturejo al la svisa aŭtovojo A1.

## Ekonomio 
En Spreitenbach situas pluraj grandaj vendejcentroj, meblodomo de IKEA kaj aliaj antaŭurbaj grandvendejoj, kiuj estas la ĉefaj labordonantoj de la urbo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Spreitenbach datiĝas el la jaro 1124 kiel *Spreitenbachin*.

En mezepoko la bienposedantoj en Spreitenbach estis diversaj monaĥejoj kaj la *Kavaliroj de Schönenwerd*. Ĉi-lastaj devis vendi siajn bienojn en la dua duono de la 13-a jarcento al la Monaĥejo Vetingo, kiu tiel fariĝis la ĉefa bienposedanto en la vilaĝo. La regado apartenis al la Habsburgoj. En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion kaj Spreitenbach fariĝis nun parto de la voktejo Dietikon en la Grafejo Baden. Ekde la Helveta Revolucio en la jaro 1798 ĝis la malfondo de la Helveta Respubliko Spreitenbach apartenis al la Kantono Baden, kaj ek de 1803 ĝi estas komunumo en distrikto Baden de Kantono Argovio.

Kiam en la jaro 1847 la unua svisa fervojlinio estis konstruita, la civitanoj de Spreitenbach luktis, ke la linio pasu preter la vilaĝo Spreitenbach. Tial la stacidomo de Spreitenbach ankoraŭ hodiaŭ situas en la malgranda najbarvilaĝo Killwangen. En la jaro 1970 en Spreitenbach estis malfermita la unua grandvendejcentro kaj en la jaro 1974 sekvis dua ankoraŭ pli granda.

## Vidu ankaŭ 
* Killwangen-Spreitenbach (stacidomo)
* Zürich RB Limmattal (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Spreitenbach

Kategorio:Urboj de Svislando
Saŭdado

[eta|*Saudade* ([1899), de Almeida Júnior.]]

**Saŭdado** estas Esperantigo de la portugala kaj galega vorto *saudade* (portugaluja prononco: ; brazila prononco:  aŭ ), kies signifo similas al "nostalgia sopiro", "milda malgajo" aŭ "rememoro al mankanta ĝojo". Ofte la objekto de la sopiro estas perdita naskiĝtero (pro la historia emo de portugaloj elmigri al fremdaj landoj) aŭ perdita amo. La vorto ofte portas nuancon de ruiniĝo kaj esprimas la subpremitan scion ke la sopirata afero povus neniam reveni. Ĝi estas multe uzata en la portugal-lingvaj literaturo, tradiciaj kantoj, popola muziko kiel la fado, bosanovo ktp.

## Etimologio
La vorto devenas de la latina *solitudo* ("soleco"), sed la signifo evoluis for de la origina signifo, kaj aliaj samfontaj vortoj ("solidão" kaj "soledade") estas uzataj kun la signifo "soleco" en la portugala.

## Saŭdado en portugala kulturo
*Saudade* ne havas precizan ekvivalenton en aliaj lingvoj (escepte de tio, ke en kelkaj lingvoj oni foje uzas la portugalan vorton "saudade" kun ĝia portugala signifo, foje adaptita prononce kaj/aŭ gramatike al la koncerna lingvo kiel okaze de la Esperantigo "saŭdado"). Pro tio la portugaloj estas fieraj pri "sia persona vorto", kiun nur ili konas. Pri tio temas la fama kvarlinia versaĵo de Fernando Pessoa:

*Saudades, só portugueses
*Conseguem senti-las bem.
*Porque têm essa palavra
*para dizer que as têm.''

Saŭdadoj, nur portugaloj
kapablas senti ilin bone.
Ĉar nur ili havas ĉi tiun vorton
por diri ke ili havas ilin.

## Notoj kaj referencoj
## Eksteraj ligiloj
*  http://www1.folha.uol.com.br/folha/bbc/ult272u32676.shtml  Saudade "é a 7ª palavra mais difícil de traduzir"], Londono: BBC, 23-a de junio 2004 ("la sepa plej malfacile tradukebla vorto", en la portugala).

Kategorio:Emocioj
Kategorio:Portugala lingvo
Kategorio:Traduko
Morcillo

**Morcillo** estas municipo de Hispanio, en la provinco Kacereso *(Cáceres)* kaj la regiono Ekstremaduro. La municipan nomon respegulas la blazono, kiu bildigas olivarban branĉon. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La loĝantoj nomiĝas *morcillanos*. 

## Situo 
Morcillo estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Valo de Alagón, je altitudo de 278 m; je 82&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 162&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 16,23&nbsp;km².

## Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.

## Vidindaĵoj
* Preĝejo de 1798 kun bela sonorilturo.
* Antikva ermitejo de Sankta Antonio.
* Nova ermitejo de Sankta Antonio, ĉe la ŝoseo al Coria.
* Ponto super la rojo Morcillo.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Vertain

**Vertain** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 479&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

__TOC__

## Geografio 
Vertain situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.

Vertain etendiĝas sur 5,78&#160;km².

## Historio 
La nomo "Vertain" estis menciita por la unua fojo en ĉarto de Pepino la pli juna la 17-an de aŭgusto 749.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Jean-Marc Lemeiter, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Administrado 
Vertain apartenas al la kantono de Solesmes, kies ĉefurbo estas Solesmes. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Kantono de Solesmes

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Vertain

Kategorio:Komunumoj de Nord
Navaconcejo

**Navaconcejo** [navakonzEĥo] (municipa altebenaĵo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

## Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas *navaconcejeños* oficiale, sed "ballenatos" populare laŭ legendo, ke la rivero Jerte pelis ion dum inundo kaj eble muloselon kaj iu ŝerce anoncis ke venas baleno en la riveron. La censita populacio en 2008 estis de 2.083 loĝantoj.

## Situo 
Navaconcejo estas situa en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Valo de Jerte, je altitudo de 455 m kaj fakte estas la unua vilaĝo kiun oni trafas kiam oni vojaĝas norden laŭ la malsupro de la valo norden kaj laŭ la nacia ŝoseo al la Provinco de Ávila; je 110&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 170&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 51,4&nbsp;km².

## Geografio 
Temas pri vilaĝo konstruita laŭ la rivero Jerte (paralele) kaj laŭ la nacia ŝoseo ambaŭflanke. En la norda parto de la vilaĝo estas ponto kaj trnse estas alia strato kaj kvartaleto ege populara kaj tre tipa. En la ĉirkaŭaĵo estas montaraj pejzaĝoj kaj belaj naturaj lokoj.

En Navaconcejo hegemonias domoj kun tipa arkitekturo de lignaj traboj karaktera de tiu komarko ankaŭ kun lignaj balkonoj kaj tegmentorandoj. Estas ankoraŭ "La Fábrica", konstruita en la 17a jarcento por fabrikado de teksomaŝinoj.

## Vidindaĵoj
* Oni konservas du barokajn ermitejojn: tiu de la Plej Sankta Kristo de la Valo, kaj tiu de Sankta Georgo kun retablo de la 18a jarcento.
* Preĝejo de *Nuestra Señora de la Asunción*.
* Kanjono de Sankta Pedro aŭ rokoj en montopintoj.

## Ekonomio
Agrikulturo (ĉerizoj) kaj brutobredado (kaproj). Turismo (printempo kaj Festo de la ĉerizfloro)

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Navalvillar de Ibor

**Navalvillar de Ibor** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

## Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas *navalvillotes*. La censita populacio en 2008 estis de 402 loĝantoj.

## Situo 
Navalvillar de Ibor estas situa en la orienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Ibores, je altitudo de 665 m; je 120&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 180&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 54,54&nbsp;km². Ĝi estas ĉe la valo de la rivero Ibor, kaj estas la unua loko trapasata de tiu rivero post ties naskiĝo  en la Montaro de Villuercas. Ĝi estas la plej montara vilaĝo ene de la komarko de la Ibores.

Ĝi limas kun Castañar de Ibor norde, Guadalupe sude, Navatrasierra oriente kaj Navezuelas okcidente.

## Naturo 
La ĉirkaŭaĵo karakteras pro abundo de kaŝtanarboj. Estas ankaŭ grandaj etendoj de makiso kaj malfermaj arbaroj de korkokverkoj kaj anzinoj, kun rearbarigo de neindiĝenaj koniferoj, kaj indiĝenaj olivarboj kaj kverkoj.

Grandaj mamuloj kiel apro, cervo, kapreolo ktp elstaras en la faŭno de Navalvillar de Ibor kaj ties ĉirkaŭaĵo.

## Demografio 
La demografia evoluo de Navalvillar de Ibor, inter 1996 kaj 2006, aperas en la jena tabulo, el referencoj de informo de la hispana *Instituto Nacional de Estadística* .

## Ekonomio
Agrikulturo (olivoj, kaŝtanoj, paŝtejoj) kaj brutobredado (kaproj, porkoj, ŝafoj). Produktado de fromaĝo, ĉefe el kapra lakto.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Listo de prezidantoj de Brazilo

dekstra|eta|200px|Flago de la prezidanteco
Tiu **listo de prezidantoj de Federala Respubliko de Brazilo** enhavas 35 homojn kiu estis ĉefministroj aŭ ŝtatestroj de la nacio ekde la Respublika Proklamo je  ĝis nun.

La nuna prezidanto estas Dilma Rousseff, kiu elektiĝis en la balotado de 2010.

## Prezidantoj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Prezidanto de Brazilo

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Galeria dos Presidentes do Brasil


Brazilo
Kolomano Lisznyai Damó

**Kolomano LISZNYAI DAMÓ** [lisnjai], hungare **Lisznyai Damó Kálmán** (naskiĝis la 13-an de oktobro 1823, en Herencsény) estis poeto, ano de Dekopo kune kun Sándor Petőfi.

La gepatroj devenis el Transilvanio, el Lisznyó. Kolomano frekventis la mezlernejon en Losonc, baldaŭe li studis en Pozsony kaj en Eperjes.
En 1843 li parlamentadis en la tiama ĉefurbo Pozsony, kie li amikiĝis kun Sándor Petőfi kaj li iĝis advokato. En 1847 en Pest li aniĝis en poeta grupo "Dekopo". Dum la revolucio li mem, kiel delegito deklaris en Kolozsvár Union de Hungarujo kaj Transilvanio. Lia parolo famiĝis:

"Ni estas agloj de pustoj, vi estas agloj de montegoj"

Komence de la militado li soldatiĝis. Tiu okupiĝo daŭriĝis post fiasko de la liberecbatalo, jam en armeo de Habsburgoj en Tirolo kaj en Schleswig. En 1851 li revenis al Pest por literaturadi. La morto okazis la 12-an de februaro 1863, postlasinta edzinon kaj 2 filojn.

Liaj poemoj aperis precipe en konataj revuoj.

Kategorio:Hungaraj poetoj
Lekbombono

eta|Kelkaj lekbombonoj.

eta|dekstra|250px|Korfoma stangetbombono en celofano.

eta|dekstra|250px|Granda ronda lekbombono.

**Lekbombono** aŭ **stangobombono** estas sukeraĵo sur stangeto (ligna, plasta, durpapera) destinita por esti lekata aŭ suĉata. Kelkaj lekbombonoj enhavas interne maĉgumon. En formo de stangetbombono ekzistas ankaŭ pluraj glaciaĵoj.

Lekbombonoj estas produktataj en diversaj formoj (disko, ovalo, koro, kandelo k.s.) kun unu aŭ pluraj koloroj kaj gustonuancoj. Kelkaj havas formon de fajfilo, figureto aŭ alia ludilo.

Kelkaj medikamentoj havas formon de suĉbombono.

## Firmaoj 
* *Chupa Chups*

Kategorio:Dolĉaĵoj
Herencsény

**Herencsény** [herenĉEnj] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Balassagyarmat.

## Bazaj informoj 
* Areo: 33&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 670
* Poŝtkodo: 2677
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Herencsény situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Szécsény troviĝas 15, Balassagyarmat 21, Pásztó 22 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la loko *Haraszti* (nun apartenanta al Herencsény) el 1290, pri *Alsóliszkó* (same tiel parto de Herencsény) el 1395, pri mem Herencsény el 1322. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝojn, escepte Herencsény. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, kuracejo, dentokuracejo, infanhelpa kaj familihelpa servoj, poŝto, 2 vendejoj, bierotrinkejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika Greneja preĝejo (Herencsény) el la 16-a jarcento, inter 1854-1990 estis uzata, kiel grenejo, poste renoviĝis
* romkatolika romanika-gotika Preĝejo Sankta Mikaelo (Herencsény) el la 13-a jarcento, post jarcento kaj en 1852 pligrandiĝis
* kruco de 2005
* baroka skulptaĵo pri Johano Nepomuka el la 18-a j.c.
* fonto nomata Arethusa

## Famuloj 
* tie naskiĝis poeto Kolomano Lisznyai Damó
* en 1944 tie kaŝiĝis iama ĉefministro István Bethlen
Horpács

**Horpács** [horpAĉ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Rétság.
eta|Monumento de falintoj dum la mondomilitoj en Horpács

## Bazaj informoj 
* Areo: 7&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 170
* Poŝtkodo: 2658
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Horpács situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Rétság troviĝas 10, Balassagyarmat 16, Vác 29, Budapeŝto 65 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1473. En 1552 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas biblioteko, migra poŝto, kuracejo, vendejo, kafejeto, turista gastejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Senmakula Koncipiĝo de 1744
* nobeldomo de Mikszáth [miksAt] de 1906, nun muzeo pri Kálmán Mikszáth
* nobeldomo de Szontágh [sontAg], kie ofte estis gasto Imre Madách

## Famuloj 
En Horpács longe vivis kaj mortis politikisto Pál Szontágh. En la vilaĝo mortis Iván Nagy (historiisto).

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kálló

**Kálló** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó. Tiu loknomo troviĝas ankaŭ en Kállósemjén, Nagykálló kaj en Szuhakálló.

## Bazaj informoj 
* Areo: 37&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 1570
* Poŝtkodo: 2175
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Kálló situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Hatvan kaj Aszód troviĝas po 20, Isaszeg kaj Pásztó po 30&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1246 en tiama ortografio "Pithcalo" (jam tiam ĝi havis kirkon). En 1461 la husanoj detruis la vilaĝon. Inter 1562-1683 la komunumo apartenis al la Osmana Imperio. En 1849 pro ĥoleroj mortis 151 vilaĝanoj, en 1866 same 134. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Konvertiĝo de Sankta Paŭlo

## Famuloj 
En Kálló naskiĝis kanoniko Mihály Korbélyi.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Rahim Moeini Kermanŝahi

**Rahim Moeini KERMANŜAHI** (; naskiĝis en 1922 en Kermanŝaho, Irano) estas irana kantokomponisto.

Li estas unu el la pioniraj kantokomponistoj en la historio de irana tradicia muziko. Moeini Kermanŝahi naskiĝis en 1922 en religia familio en Kermanŝaho kaj dum juna aĝo migris al Teherano por plutrakti pentraĵon. Sed lia talento kaj kreivo en poezio faris lin unu el la plej grandaj kantokomponistoj, poetoj kaj historiistoj de Irano. Lia majstra poemo estas dek kvar voluma "historio de Irano post Islamo" en la formo de bela persa klasika poezio kiu nomiĝas SHAHKAR kiu enhavas pli ol 160,000 linioj de poezio kaj pli ol 5000 paĝoj. En 2007 li estis honorita kiel "Lordo de Parolado" de la Nacia organizaĵo de iranaj poetoj, muzikistoj, artistoj, historiistoj, filozofoj kaj literaturaj majstroj. Dum 60 jaroj li dediĉis sin al la persa literaturo kaj poezio, eldoninte pli ol 20 librojn kaj pli ol 500 kantojn.

Kategorio:Iranaj poetoj
Kategorio:Iranaj verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 6-an de februaro
Kategorio:Mortintoj la 17-an de novembro
Iliny

**Iliny** [ilinj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Balassagyarmat.
eta|maldekstre|Larĝa panoramo de Iliny
eta|Blazono de Iliny

## Bazaj informoj 
* Areo: 7&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 170
* Poŝtkodo: 2675
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Iliny situas sur deklivoj, laŭ rojo, fine de sakovojo. Szécsény troviĝas 11, Balassagyarmat 14, Pásztó 29, Rétság 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1348 en formo *"Inini"*. Ekde meze de la 16-a jarcento la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. En 1872 pluvego okazis, kiu ruinigis grandan parton de la komunumo. En 1873 pro ĥolero 21 vilaĝanoj mortis. Vilaĝservoj estas klubo de gemaljunuloj, ĉiujara arta kunveno, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de Hungaroj en 1947 trakonstruiĝis el kastelo
* monumento pri la patrono

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kétbodony

**Kétbodony** [kEtbodonj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Rétság.
eta|Kirko en Kétbodony
eta|Historia domo en Kétbodony

## Bazaj informoj 
* Areo: 13&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 470
* Poŝtkodo: 2655
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Kétbodony situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Rétság troviĝas 14, Balassagyarmat 17, Vác 25, Szécsény 29, Budapeŝto 70&nbsp;km-ojn.

## Historio 
En la 9-a jarcento tiu loko estis doganoprena komunumo de la bulgaroj. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. En 1710 inter Romhány kaj Kétbodony estis la lasta batalo de Francisko Rákóczi la 2-a. Ĝis 1902 ekzistis 2 vilaĝoj Alsóbodony kaj Felsőbodony, poste ili unuiĝis. Inter 1982-1993 la municipo estis en Romhány. Vilaĝservoj estas biblioteko, kulturdomo, migra poŝto, etbanko.

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1792, en 1818 trakonstruiĝis
* kruco de 1999
* skulptaĵo pri la batalo
* grenejo de 1893 trakonstruita el neuzita preĝejo
* fiŝkaptista lago
* akvorezervujo
* eta bestoĝardeno
* tutlanda blua turista pado
* muzeeto pri la vilaĝo
* iama farejo de radoj

## Famuloj 
En la iama Felsőbodony mortis hungaria slovaka bienulo, juristo Sándor Andreánszky.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Porgy and Bess

[eta|300px|Porgy and Bess fare de la [New York Harlem Theatre]]
**Porgy and Bess** (Porgi kaj Bes) estas opero kun muziko de George Gershwin, libreto de DuBose Heyward, Ira Gershwin kaj Dorothy Heyward. Ĝi estas bazita sur la romano *Porgy* de DuBose Heyward, kaj la teatraĵo kun la sama nomo, kiun li skribis kun sia edzino Dorothy. Ĉiu tri verkoj traktas afrik-usonanan vivon en fiktiva 'Catfish Row' en Charleston (Suda Karolino), en la fruaj 1930-aj jaroj.

La unua prezentado de *Porgy and Bess* okazis en Novjorko aŭtune 1935. Gershwin mem pensis pri *Porgy and Bess* kiel "usona popolopero", aliaj nomas ĝin "la unua usona opero" aŭ "la plej populara muzikalo en la mondo".
La plej konataj kantoj estas *Summertime* kaj *I Got Plenty of Nothing*.

## La karakteroj 
* Porgy, almozula kriplulo (basbaritono), origine ludata de Todd Duncan
* Bess, la knabino de Crowns (soprano), origine ludata de Anne Brown
* Crown, kruda havenlaboristo (baritono), origine ludata de Warren Coleman
* Sportin' Life, drogvendanto (tenoro), origine ludata de John W. Bubbles
* Robbins, loĝanto en Catfish Row (tenoro), origine ludata de Henry Davis
* Serena, la edzino de Robbins (soprano), origine ludata de Ruby Elzy
* Jake, fiŝkaptisto (baritono), origine ludata de Edward Matthews
* Clara, la edzino de Jake (soprano), origine ludata de Abbie Mitchell
* Maria (kontralto), origine ludata de Georgette Harvey
* Mingo (tenoro)
* Peter (tenoro)
* Lily (soprano)
* Frazier (baritono)
* Annie (mezosoprano)
* Frago-virino (mezosoprano)
* Jim (baritono)
* Entombigoagento (baritono)
* Nelson (tenoro)
* Krabo-viro (tenoro)
* Scipio (knabosoprano)
* Sr. Archdale (parolis)
* Detektivo (parolis)
* Polico (parolis)
Krom la etaj parolaj roluloj, ĉiuj aliaj roluloj estas nigruloj.

Kategorio:Operoj
Kategorio:Kulturo de Usono
Kolubro

[eta|[Natriko]]
**Kolubro** estas, laŭ PIV 2005, serpento senvenena, vivanta en Eŭropo, Azio kaj Ameriko manĝanta precipe musojn, ranojn kaj simile. Ĝi povas grimpi sur arboj.

Sed la nomo estas ambigua, ĝi temas pri Kolubredoj aŭ pri Boaedoj.

En multaj landoj, eĉ se tiuj bestoj ne estas venenaj, ekzistas tabuoj pri ili kiel nedezirindaj.

Kategorio:Serpentoj
Listo de kantonoj de la departemento Creuse

eta|
Post administra reformo de marto 2015, la **departemento Creuse** de Francio konsistas el **15 kantonoj** - la limoj ankoraŭ estis modifitaj en 2019. 

## Ĝis 2015 
**Antaŭe** temis pri la sekvaj 27 kantonoj, laŭ arondismento:

* Arondismento Aubusson (12 kantonoj - subprefektujo : Aubusson) :kantono de Aubusson - kantono de Auzances - kantono de Bellegarde-en-Marche - kantono de Chambon-sur-Voueize - kantono de Chénérailles - kantono de La Courtine - kantono de Crocq - kantono de Évaux-les-Bains - kantono de Felletin - kantono de Gentioux-Pigerolles - kantono de Royère-de-Vassivière - kantono de Saint-Sulpice-les-Champs

* Arondismento Guéret (15 kantonoj - prefektujo : Guéret) :kantono de Ahun - kantono de Bénévent-l'Abbaye - kantono de Bonnat - kantono de Bourganeuf - kantono de Boussac - kantono de Châtelus-Malvaleix - kantono de Dun-le-Palestel - kantono Guéret-Nord - kantono Guéret-Sud-Est - kantono Guéret-Sud-Ouest - kantono de Jarnages - kantono de Grand-Bourg - kantono de Pontarion - kantono de Saint-Vaury - kantono de La Souterraine

## Vidu ankaŭ 
* Arondismentoj de Creuse
* Komunumoj de Creuse
Sabesp

**Companhia de Saneamento Básico do Estado de São Paulo** (**SABESP**) estas brazila ŝtatposedata provizoservo kiu provizas akvajn kaj kloakajn servojn al la subŝtato São Paulo. Ĝi provizas bazajn sanigajn servojn, inkluzive de kolektado, purigado, kaj reuzo de kloakaĵoj por 26 milionoj da personoj, 60 % de la popolo de tiu ŝtato.

La ĉefoficejo troviĝas en la urbo São Paulo. La Metropola Regiono de São Paulo kaj la ceteraj Regionaj Sistemoj konsistis el
74.5% kaj 25.5% de la vendoj kaj servoj provizitaj dum la jaro 2004.

Sabesp ankaŭ provizas akvon en grandaj sumoj al lokoj en la Metropola Regiono de São Paulo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro de Sabesp  

## Referencoj 
Kategorio:Brazilo
Kategorio:Ruboj
Kategorio:Akvo
Literatura Klubo (libroserio)

**Literatura Klubo** estas serio de Eldona Societo Esperanto, Stokholmo, Svedio.

## Eroj de la serio 
# *La Fino*, de Folke Bernadotte. trad. Stellan Engholm
# *La Granda Aventuro*, de Ferenc Szilágyi
# *Mi Serĉis Oron kaj Oleon...* de David Flood, trad. K. Gustafsson
# *Vivo vokas*, de Stellan Engholm
# *Printempo de Morto*, de Lajos Zilahy, trad. László Somlai

Kategorio:Literaturo de Svedio
Kategorio:Esperanto-libroserioj
Garudo

**Garudo** estas mita besto, homaglo de Hindujo, nun konata en Birmo, Vjetnamujo, Laoso, Kamboĝo, Tajlando, Indonezio kaj Malajzio. Ĝi havas aglajn kapon, flugilojn, ungojn, bekon kun viraj trunko kaj membroj. La flugiloj estas ruĝaj, la vizaĝo blanka, la korpo brile ora. Por hinduoj, Garudo estas sankta birdo, sur kiu rajdas la granda dio Viŝnuo, konservanto de la Mondo. Garudo speciale malamas kaj mortigas serpentojn, kaj rajtas formanĝi grandajn fiulojn. Sed hinduismo kaj budhismo ofte intermiksiĝas; laŭ aldona tradicio, Garudo ĉiutage manĝis unu serpenton, ĝis li renkontis budhisman princon, kiu kompatis ĉion vivantan, eĉ serpentojn.

La mita kreaĵo bildiĝas interalie en la naciaj emblemoj de Indonezio kaj de Tajlando, kaj ankaŭ en la blazono de la urbo Ulaanbaataro, la ĉefurbo de Mongolio.

eta|maldekstra|200ra|La emblemo de Indonezio

## Vidu ankaŭ
*2307 Garudo

Kategorio:Mitaj hibridoj
Kategorio:Birdoj en mitologio
Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Terminaro de Budhismo
Kategorio:Sud-Orienta Azio
Moraleja

**Moraleja** [MoralEĥa] (Morusejo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

## Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas *moralejanos*. La censita populacio en 2008 estis de 7.919 loĝantoj.

## Situo 
Moraleja estas situa en la nordokcidenta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Sierra de Gata, je altitudo de 261 m; je 85&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 145&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 147,6&nbsp;km².

Moraleja limas kun:
* Perales del Puerto norde.
* Cilleros okcidente.
* Zarza la Mayor sudokcidente.
* Cachorrilla kaj Pescueza sudoriente.
* Gata nordoriente.
* Huélaga, Casas de Don Gómez kaj Casillas de Coria oriente.

## Domaroj 
## Demografio 
Videblas ke el la komenco de la 20a jarcento ĝis la 1960-aj jaroj la populacio kreskiĝis ĝis kvaroblo, nome el ĉirkaŭ 2,000 ĝis ĉirkaŭ 8,000. Tiam la loĝantaro iomete malpliiĝis, sed ne tiom kiom je plej parto de la ruraj vilaĝoj de la regiono; malkreskis nur je ĉirkaŭ 10 % kaj poste la loĝantaro iomete repliiĝis kaj restis je simila pinto, ĉar la agrikulturo de irigacio kaj brutobredado de taŭrludaj bovoj permesis enspezojn sufiĉajn por pluhavi tian laboristaron.

## Ekonomio
Agrikulturo (irigacio) kaj brutobredado (bovoj).

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Arondismentoj de Creuse

eta|dekstra|250px|Mapo
Ekzistas **2 arondismentoj en la departemento Creuse**.

* Arondismento de Guéret (ĉefurbo : Guéret)
* Arondismento de Aubusson (ĉefurbo : Aubusson)

## Historio 
* 1790 : kreado de la departemento Creuse kun 7 distriktoj : Aubusson, Bourganeuf, Boussac, Évaux-les-Bains, Felletin, Guéret kaj La Souterraine

Arrondiments_de_Cruesa_(1800-1926).svg|1800-1926 : Aubusson (roza), Bourganeuf (flava), Boussac (ĉielblua), Guéret (verda)
Arrondiments_de_Cruesa_(1926-2017).svg|1926-2017 : Aubusson (roza), Guéret (verda)
Arrondiments_de_Cruesa_(2017).svg|2017 : Aubusson (roza), Guéret (verda)

* 1800 : kreado de kvar arondismentoj : Aubusson, Bourganeuf, Boussac, Guéret
* 1926 : forigo de la arondismentoj de Bourganeuf kaj Boussac
Kapo de insekto

[eta|250ra|Kapo de [ortopteroj|ortoptero.
**a**: anteno
**b**: oceloj (aŭ simplaj okuloj) **c**: verto **d**: komponata okulo
**e**: okcipito **f**: vango **g**: pleŭrostomo; **h**: mandiblo;
**i**: labia palpilo **j**: maksila palpilo**k**: maksilo
**l**: supera labio aŭ labro **m**: klipeo; **n**: fronto]]

La **kapo** estas la unua (antaŭa) granda segmento de la anatomio de la insekto.

En stadio de plenkreskulo, la kapo de la insekto estas distingebla el la torako, male al tiu de aliaj artropodoj, kiuj estas kunfandita kun torako por formi la cefalotorakon.

Ĝi portas:
* La vidorganojn: du komponatajn okulojn kaj, foje tri ocelojn.
* Unu paron da antenoj
* La buŝajn pecojn inter kiuj:
** la Labro
** la Mandibloj
** la Maksiloj
** la Palpiloj
*** Maksila palpiloj
*** Labiaj palpiloj
** la Langon.
Malantaŭ la kapo estas la kolo (aŭ *Cullum*) kiu ligas la kapon al la torako.
[250ra|eta|[Vespo.Tri oceloj estas videblaj en la supro de ĝia kapo]]
La kapo de iuj insektoj (muŝoj, libeloj) estas tre movebla. Male, iuj koleopteroj havas kapon senmova (rilate al la torako).

En la kapo troviĝas la cerbo, ringoforma, ĉirkaŭanta la ezofagon.
La insekta cerbo rezultigas de la kunfandiĝo de neŭraj ganglioj.

Laŭ ĝia orientiĝo rilate al la korpo, la insekta kapo povas esti
* *epignata*: oblikva laŭ la korpa akso, la buso turnata supren,
* *prognata*: rekta laŭ la korpa akso, la buŝo turnata antaŭen,
* *ortognata*: orta laŭ la korpa akso, la buŝo turnata malsuprenen,

Dosiero:Dragonfly eye 3811.jpg|kapo de libelo
Dosiero:Butterfly tongue.jpg|Papilio kun spirala lango
Dosiero:Chewing mouthparts.JPG|Buŝaj pecoj de insekto
Dosiero:Facettenaugen Fliege.jpg|Kapo de muŝo *(Musca domestica)*.

## Eksteraj ligiloj 
* Eŭropaj insektoj

Kategorio:Entomologio
Kategorio:Anatomio de artropodoj
Otorinolaringologio

eta|dekstra|282px|  

**Otorinolaringologio** aŭ **orel-naz-gorĝa medicino** estas la medicina fako kiu rilatas al la oreloj, nazo, gorĝo kaj al la kolo. Ĝia nomo kaj akronimo malsamas inter diversaj landoj: en kelkaj ĝia nomo estas nur *Otolaringologio* (kiel en Usono kaj Britio: *Otolaryngology*) kaj en multaj la kompleta nomo inkludas mencion al kapa kaj kola kirurgio (ekz. en Usono *Otolaryngology - Head and Neck Surgery* aŭ en Portugalio *Otorrinolaringologia e Cirurgia Cérvico-Facial*); la du ĉefaj uzataj akronimoj estas *ORL* kaj *ENT* (tiun ĉi oni uzas en Usono, kun la signifo de *Ear, Nose and Throat*, t.e., orelo, nazo kaj gorĝo).

Ĝiaj limoj kunfandiĝas kun tiuj de aliaj fakoj, nome neŭrokirurgio, neŭrologio, alergologio, endokrinologio, ĝenerala kirurgio kaj gastroenterologio. Ĝi estas ne nur, sed ankaŭ kirurga fako, ja multaj el ĝiaj pristudataj malsanoj havas kirurgajn solvojn.

## Ĉefaj studceloj 
Jen listeto de la ĉefaj sanproblemoj studataj de Otorinolaringologio:

### Rilate la orelojn 
* Otito (orelinflamo)
* Surdeco
* Vertiĝo (kapturno)
* Facia paralizo (en vikidatumoj, misfunkcio de la facia nervo, en vikidatumoj (komparu en PIV 2020), kiu respondesas pri la movoj kaj gestoj de la vizaĝo)

### Rilate la nazon 
* Rinito (inflamo de la nazinterno) kaj Rinosinusito (inflamo de la faciaj sinusoj)
* Epistakso (naza sangelfluo)
* Devojiĝo de la naza septo (precipa kaŭzo de malfacila naza spirado)

### Rilate la gorĝon 
* Tonsilito, Faringito kaj Laringito (inflamo respektive de la tonsiloj, faringo aŭ laringo)
* Ronkopatio (ronkado)
* Benigna patologio de la voĉaj kordoj (t.e., nemortigaj malsanoj kiuj atingas la voĉaj kordoj kaj kaŭzas raŭkecon)
* Laringa kancero, Faringa kancero
* Fremdaj korpoj (en la faringo, laringo kaj ezofago)

### Rilate la kolon 
* Ĉiuspecaj kolaj ŝveloj, inkludante malsanoj de la tiroido kaj de la salivaj glandoj

## Esperantistaj otorinolaringologoj 
Inter la esperantistaj otorinolaringologoj aparte menciindas 
* Leono Zamenhof (1875-1934), frato de Ludoviko kaj esperantisto ekde 1898.

## Eksteraj ligiloj 
# Usona Akademio de Otolaringologio - Kapa kaj Kola Kirurgio
# Franca Societo de Otorinolaringologio kaj Kirurgio de la Facio kaj de la Kolo
# Brazila Asocio de Otorinolaringologio kaj Cervikofacia Kirurgio
# Hispana Societo de Otorinolaringologio kaj Cervikofacia Patologio
# Portugala Societo de Otorinolaringologio kaj Cervikofacia Kirurgio
Saint-Vaast-en-Cambrésis

**Saint-Vaast-en-Cambrésis** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 848&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

maldekstra|100ra|Blazono de Saint-Vaast-en-Cambrésis.
__TOC__

## Geografio 
Saint-Vaast-en-Cambrésis situas kerne de la natura regiono Cambrésis kaj proksime al ties historia ĉefurbeto, Cambrai. La ĉirkaŭa regiono ĉefe konsistas el malaltaj ebenaĵoj kaj vastaj agroj. Cambrésis situas inter du aliaj, iom pli montetaj regionoj, nome Avesnois oriente kaj Artezo okcidente.

Saint-Vaast-en-Cambrésis etendiĝas sur 4,42&#160;km².

## Historio 
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo Collet Duez Waligun, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Administrado 
Saint-Vaast-en-Cambrésis apartenas al la kantono de Solesmes, kies ĉefurbo estas Solesmes. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Cambrai, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Kantono de Solesmes

Kategorio:Komunumoj de Nord
Kantobirdo

[eta|dekstra|180px|Eŭropa [sturno (*Sturnus vulgaris*) kantanta]]
**Kantobirdoj** (*Passeri*) estas subordo de birdoj el ordo de Paseroformaj (ĉ. 4000 specioj). Ĉe ĝiaj anoj la voĉa organismo estas disvolvigita tiele ke ĝi produktas variajn sonnotojn, komune konataj kiel birdokanto. Estas pruvoj por sugesti, ke kantobirdoj evoluis antaŭ ĉirkaŭ 50 milionoj da jaroj en la okcidenta parto de Gondvano kiu poste iĝis Aŭstralio, Novzelando, Novgvineo kaj Antarkto, antaŭ disiĝi tutmonden.

Tiu 'birdokanto' estas esence teritoria en tio ke ĝi komunikas la identecon kaj lokigon de individuo al aliaj birdoj kaj ankaŭ signas seksajn intencojn. Oni ne konfuzu ĝin kun birdalvokoj, kiuj estas uzataj por alarmo kaj kontakto, kaj gravas ĉe birdoj kiuj manĝas aŭ migras are.

Aliaj birdoj havas kanton por allogi partneron aŭ pluteni teritorion, sed tiuj estas kutime simplaj kaj ripetaj, kaj malhavas la varion de multaj paserinaj kantoj. La monotona ripetado de la Komuna kukolo aŭ de la Malgranda porzano povas esti kontrastataj kun la vario de Najtingalo aŭ de Grenokanbirdo.

Kvankam multaj kantobirdoj havas kantojn agrablajn al homaj oreloj, tio ne nepras. Multaj membroj de la familio de korvoj grakas aŭ ĉirpas per sonoj akraj al homoj.

## Notoj 
Kategorio:Paseroformaj
Viandomuelilo

eta|dekstra|300ra|Partoj de mekanika viandomuelilo

**Viandomuelilo** estas mekanika aŭ elektromekanika ilo por pecetigi viandon.

## Aranĝaĵo 
La klasika mekanika viandomuelilo ordinare fabrikiĝas el aluminiaj kaj ŝtalaj alojoj. Ĝi konsistas el metala korpo kun ŝraŭbokrampo por fiksi al tablo, viandoakceptilo, tenilo, ŝraŭba ŝafto (arkimeda ŝraŭbo), tranĉilo kaj alpremita al ĝi truhava ronda plato.

Pli postaj konstrukciaĵoj de la hejmaj viandomueliloj havas plastajn korpojn.

Elektraj viandomueliloj ne bezonas uzi muskolan forton kaj uziĝas tiel en la hejmaj kondiĉoj, kiel en la nutraĵaj entreprenoj. Elektroviandomueliloj ordinare fabrikiĝas kiel surtabla (sen ŝraŭbokrampo) kaj surplanka variantoj.

Viandomuelilo estas inventita de barono Karl Drais en la 19-a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Farĉo
* Kuireja maŝino

Kategorio:Kuiriloj
Kategorio:Iloj
Kisbágyon

**Kisbágyon** [kiŝbAdjon] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó. Kis signifas: malgranda.
eta|Katolika kirko de Kisbágyon

## Bazaj informoj 
* Areo: 10&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 450
* Poŝtkodo: 3046
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Kisbágyon situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Pásztó troviĝas 17, Hatvan 22, Aszód 25 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1265 laŭ tiama ortografio *""*. Ekde 1552 la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. Dum regado de turkoj la vilaĝo senhomiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, biblioteko, interretejo, kuracejo, migra poŝto, 2 vendejoj, drinkejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Terezo el Avila el la 1940-aj jaroj
* ligna sonorilostablo de 1730
* klasikisma nobeldomo de Ondrejovich [ondrejoviĉ] de 1831
* nobeldomo de Géczy [gEci] de 1852, nun estas administrejo de la municipo
* nobeldomo de Balogh [balog] el la 19-a jarcento
* muzeo de trofeoj el Afriko
* monumento pri falintoj
* akvorezervujo de 1967

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Otito

eta|240 px|dekstra|Horizontala tranĉo tra homa orelo.
**Otito** estas la faka nomo por orelinflamo. La orelon oni povas anatomie dividi en tri partoj:

# *Ekstera orelo*, kiu konsistas en la aŭriklo (la kapflanka elstaraĵo) kaj la ekstera akustika meato (la kanalo kiu finiĝas ĉe la timpana membrano);
# *Meza orelo*, kiu entenas la timpanon kun la aŭdaj ostetoj, la aŭdan tubon kaj la mastoidajn ĉelojn;
# *Interna orelo*, kiu dividas sin en la kokleo (la aŭda sensorgano) kaj la labirinto (ekvilibra sensorgano).

Depende de la parto de orelo kiun trafas inflamo, otito povas esti:

* Ekstera otito
* Meza otito

La nomon *interna otito* oni ne uzas, ĉar inflamo de tiu orelparto ĝenerale ne kaŭzas la tipajn inflamajn manifestiĝojn - doloron, varmon, ruĝiĝon kaj ŝvelon -, sed pli specifajn efikojn kiajn surdecon kaj vertiĝon, inter aliaj.

Kategorio:Orelaj malsanoj
Kisbárkány

**Kisbárkány** [kiŝbArkAnj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Salgótarján. Kis signifas: malgranda. Paro de la vilaĝo estas Nagybárkány.
eta|maldekstre|Panoramo al Kisbárkány
eta|Kirko de Kisbárkány

## Bazaj informoj 
* Areo: 8&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo: 3075
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Kisbárkány situas sur deklivoj, fine de sakovojo. Bátonyterenye kaj Pásztó troviĝas po 13, Salgótarján 15, Szécsény 17 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1265. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Vilaĝservoj estas kulturdomo kaj migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al (Neĝa) Dipatrino de 1994
* sonorilostablo el la 18-a jarcento
* lago

## Fontoj 
* oficiala paĝo 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kisecset

**Kisecset** [kiŝeĉet] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Rétság. La loknomo signifas: malgranda-peniko.
eta|Kirko kun kampanilo de Kisecset

## Bazaj informoj 
* Areo: 9&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 190
* Poŝtkodo: 2655
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Kisecset situas sur mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Rétság troviĝas 16, Balassagyarmat 17, Szécsény kaj Vác po 27, Salgótarján kaj Budapeŝto po 73&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1493 laŭ tiama hungara ortografio *"Echet"*. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Emeriko de Hungario de 1773
* klasikisma kampanilo de 1820

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Meteorfluo

center|775px
[eta|dekstra|Meteorfluo de [Perseidoj (2005)]]
**Meteorfluo** estas astronomia fenomeno ekestanta, kiam Tero sur sia orbito krucigas zonon de meteoroidoj. Ĝi konsistas de meteoroj ŝajne elflugataj el unu punkto sur firmamento, la radianto. Se meteoroidoj havas saman devenan objekton (plejparte kometon aŭ neaktivan kometon) tial iliaj orbitoj pli malpli samas kaj en atmosferon de la Tero enflugadas paralele. Ĝuste tial danke al perspektivo por surtera observanto ŝajnas meteoroj elflugi de la radianto. Tio similas al reloj, kiu estas paralelaj sed ŝajnas ke ili konverĝas en distanco.

Kometo dum sia ĉirkaŭirado de Suno perdas sian materialon, gason kaj polvon. Gaso estas malpeza kaj facile eskapas. Polvo estas pli peza kaj restadas sur kvazaŭ sama orbito. Post kelkaj ĉirkaŭiroj polvo devenanta de kometo kreas zonon, similan al toroido, ĉirkaŭ Suno kopiante orbiton de la patra kometo. Sed orbitoj de tiuj meteoroidoj ne estas tute samaj kaj facile ŝanĝiĝas. Tial toroido pligrandiĝas kaj maldensiĝas. Kiam toroido krucigas orbiton de Tero, tiuj meteoroidoj enflugas ĝian atmosferon. Temas plejparte pri polvaj eroj sed flugataj superrapide (10 - 72 Km/s). Frotado kun aero rapide plialtigas temperaturon kaj meteoroido elvaporiĝas. Tion videblas kiel meteoroj.

Devena objekto ne devas esti kometo. Konataj estas ankaŭ fluoj devenataj de asteroidoj kaj jam neaktivaj kometoj. Meteoroidoj de asteroidoj povas esti signife grandaj kaj solidaj kaj povas travivi flugon tra atmosfero. Se ili eĉ falus sur Teron kaj restus kiel ŝtono, ĝi nomiĝas meteorito (meteorŝtono).

## Meteorpluvo 
Meteorpluvo estas tre densa meteorfluo. Dum meteorpluvo eblas vidi milojn (eĉ centmilojn) da meteoroj dum horo. Kutime meterpluvo estas rezulto de densa agrego de kometa polvo lozigita dum ĝia reveno al Suno. Homoj sciis pri meteoroj longe sed ega meteorpluvo instigis ilin pli precize esplorigi meteorojn kaj meteorfluojn..

## Vidu ankaŭ 
* Listo de meteorfluoj

## Eksteraj ligiloj 
* Internacia Meteora Organizaĵo 


Kategorio:Meteoroidoj
Kozárd

**Kozárd** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó.

## Bazaj informoj 
* Areo: 6&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 160
* Poŝtkodo: 3053
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Kozárd situas en Cserhát en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Pásztó troviĝas 8, Bátonyterenye 22, Szécsény 24, Salgótarján 30, Budapeŝto 88 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri 2 vilaĝoj en tiu loko el 1413. En 1633 laŭ la turka impostolisto vivis tie 3 familioj. En 1865 pro incendio du trionoj de la vilaĝo cindriĝis. En 1873 epidemio pri ĥoleroj okazis. Vilaĝservoj estas biblioteko, kulturdomo, restoracio, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika kapelo omaĝe al Senmakula Koncipiĝo de 2006
* klasikisma kampanilo el la 19-a jarcento
* skulptaĵo pri muziko
* elvidejo sur pinto de kulturdomo
* iama minejo pri andezito

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kutasó

**Kutasó** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó.
eta|Luterana kirko de Kutasó

## Bazaj informoj 
* Areo: 6&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 300 m
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 110
* Poŝtkodo: 3066
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Kutasó situas en montaro Cserhát sur deklivoj, laŭ traira flankovojo. Pásztó troviĝas 15, Szécsény 18, Bátonyterenye 26, Balassagyarmat 28, Salgótarján 46, Budapeŝto 100, Miskolc 140&nbsp;kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=19451&i2=9566 .

## Historio 
La loko estis jam loĝata de skitoj. La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1265 en formo *"Carsov"*, baldaŭe *"Kuthasov"*. Post la mezepoko pro la turka okupado la vilaĝo senhomiĝis. Poste slovakoj refondis la komunumon. Vilaĝservoj estas biblioteko kaj migra poŝto.

## Vidindaĵo 
* luterana preĝejo el la 20-a jarcento

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario