open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amonia persulfato

|-
|Denseco||1.98 g/cm3
|-
|Fandopunkto|| (; 393 K)malkomponiĝas
|-
|Solvebleco:Akvo||80 g/100 mL ()
|-
|Mortiga dozo (LD50)||820&nbsp;mg/kg, buŝa (muso)
|- style="background: yellow; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |**Sekurecaj Indikoj**
|-
|Risko||R8 R22 R36/37/38 R42/43
|-
|Sekureco||(S2) S22 S24 S26 S37
|- style="background: yellow; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |**Pridanĝeraj indikoj**
|-
|colspan="2" style="text-align: center;" | **Danĝero** 
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |**GHS etikedigo de kemiaĵoj**
|-
|GHS Damaĝo-piktogramo||
|-
|GHS Signalvorto||Damaĝa substanco
|-
|GHS Deklaroj pri damaĝoj||
|-
|GHS Deklaroj pri antaŭgardoj|| 
|-style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo( kaj 100 kPa)
|}

**Amonia persulfato (APS)**, **persulfato de amonio** aŭ **(NH4)2S2O8** estas neorganika kombinaĵo de oksigeno kaj sulfuro rezultanta el reakcio inter la persulfata acido kaj amonia hidroksido. Ĝi estas senkolora kristalo, alte solvebla en akvo, pli ol la rilata salo de kalio.

Ĝi estas forta oksidagento, uzata en polimera kemio, kuprogravurado, kiel puriga kaj blankiga agentoj, traktado de metalsurfacoj, tekstila kaj papera industrioj, procedo por akvopurigo, ktp. La dissolviĝo de la salo en akvo estas varmoeniga procezo.

## Reakcioj 
## Sekureco 
Aerodevena polvo enhavanta amonian persulfaton povas esti irita al okuloj, nazoj, gorĝo, pulmoj kaj haŭto per kontakto. Altaj polvokoncentriĝoj povas kaŭzi spirmalfacilecon, kapdololon kaj naŭzon. Oni plu rimarkas ke la saloj de persulfato estas la ĉefa kaŭzo de astmo en virinoj. Aliflanke, oni daŭre sugestas ke ekspozicio de amonia persulfato povas kaŭzi astmefektojn en gekombistoj kaj geatendistoj laborantaj en industrio por hararaĵoj. La astmo-efektoj supozeble kaŭzatas de oksidado de cisteinaj kaj metioninaj restaĵoj.

## Literaturo 
* Academic Press Dictionary of Science and Technology, Christopher G. Morris, Academic Press
* Concise Encyclopedia Chemistry, Mary Eagleson
* Safety in the Chemistry and Biochemistry Laboratory, André Picot, P. Grenouillet
* Gardner's Commercially Important Chemicals: Synonyms, Trade Names, and ..., G. W. A. Milne
* Applications of Synthetic Resin Latices , Fundamental Chemistry of Latices ..., H. Warson, C. A. Finch
* A Comprehensive Guide to the Hazardous Properties of Chemical Substances, Pradyot Patnaik
* Handbook for Critical Cleaning: Applications, Processes, and Controls ..., Barbara Kanegsberg, Ed Kanegsberg
* Handbook of Emergency Chemical Management, David R. Quigley

## Vidu ankaŭ 
* Natria persulfato

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Barna Mezey

**Barna Mezey** [mezei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mezey Barna** estas hungara juristo, profesoro.

Barna Mezey http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=12492 naskiĝis la  1953 en Debrecen.

## Biografio 
Barna Mezey abiturientis en Budapeŝto en 1971, poste li estis soldato unu jaron. Li akiris juran diplomon en Universitato Eötvös Loránd en 1977. Post la diplomo li laboris en Hungara Scienca Akademio, sed li ankaŭ lernis sociologion 2 jarojn. En 1983 li komencis instrui en la menciita universitato, kie li atingis la instruan rangon docento en 1991, profesoro en 2000. En 1991 li kandidatiĝis, en 2011 li doktoriĝis. Li estis nomumita katedrestro en 1993, post 3 jaroj vicdekano, dekano en 2000, rektoro en 2010. Li okupiĝas precipe pri jurhistorio kaj konstituciohistorio. Li ricevis premiojn aŭ memormedalojn inter 1989 kaj 2008.

## Elektitaj libroj 
* *Magyar alkotmánytörténet* (Hungara konstituciohistorio), (2005) ISBN 9633895324
* *Magyar jogtörténet* (Hungara jurhistorio), (2007) ISBN 9633899014
* *Régi idők tömlöcei* (Prizonoj de la forpasintaj tempoj), (2010) ISBN 9789639839069

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Charanga Habanera

**Charanga Habanera** estas kuba muzikistaro ludanta salson. La grupon fondis Juan Carlos González en la jaro 1988.

## Historio 
Ĝiaj muzikistoj estis junaj talentuloj el la Arta Lernejo de Kubo kaj orientiĝis laŭ popularaj kubaj muzikstiloj el la kvardekaj kaj kvindekaj jaroj. Ĝia muzikstilo estis komence ĉaĉao, mambo, Bolero kaj gŭaraĉo. La direktadon de la muzikistaro unue tenis José Picayos, kiun anstataŭis David Calzado. Ĝia unua kanto estis „De La Habana a Montecarlo“, kies inspiron ili ricevis dum gastprezentado en Montecarlo. Dum tiu ĉi periodo ili koncertis sur prezentejoj tutmonde kune kun steluloj kiel Stevie Wonder, Donna Summer, Barry White, James Brown, Ray Charles, Frank Sinatra, Charles Aznavour kaj Whitney Houston. En la 1990-aj jaroj, kiam aperis la nova muzikstilo timbo, la bando subskribis surdiskigo-kontrakton kun la firmao *Magic Music-Universal* kaj atingis per sia nova moderna kaj dancebla muzikstilo altan popularecon. En 1998 ĝi ricevis la premion por la plej bona muzikistaro de la jaro kaj en la tempo de 1998 ĝis 1999 ĝi akiris altan rangon en la ranglistoj de radiofonio kaj televido. Pro kvereloj ene de la grupo okazis en la 1990-aj jaroj foje disiĝoj de la bando kaj novfondaĵoj kiel *Charanga Forever* kaj *Dany Lozada y su Timba Cubana*. Charanga Habanera entreprenis plurajn koncertvojaĝojn en Japanujo, Eŭropo (1996), Meksiko, Argentino, Peruo, Usono kaj Nordafriko. Per sia muzikalbumo „Live in the USA“ ĝi gajnis en 2003 la premion Grammy Latino. Per la vidbendo „Orgullosamente Latino“ ĝi gajnis en la tri kategorioj Plej bona vidbendo, Plej bona muzikalbumo kaj Plej bona muzikistaro. Intertempe Charanga Habanera transprenis ankaŭ elementojn el regetono.

## Diskaro 
* *Me sube la fiebre* (1992)
* *Hey You Loca!* (1994)
* *Pa´que se entere La Habana* (1996)
* *Chan Chan Charanga* (2000)
* *Live in the U.S.A.* (2001)
* *Soy cubano, soy popular* (2003)
* *Light* (2004)
* *El ciclón de La Habana* (2005)
* *Se acabó el mundo mañengo" (2007)
* *No mires la carátula* (2009)
* *Acabaito de nacer* (2011)
* *Light 2* (2013)
* *Se Sufre Pero Se Goza'' (2013)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Charanga Habanera 

Kategorio:Kubaj muzikaj grupoj
Kategorio:Salso
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1988
Porĉo (arkitekturo)

[eta|La [Gotika arĥitekturo|gotika porĉo de la Ĉefpreĝejo de Lodi (Italio).]]
La **porĉo** (aŭ antaŭpordo) estas parto de portalo. Temas pri arĥitektura termino devenanta el la grekantikva, per kiu oni difinas malgrandan pintforman portikon poziciitan por protekti kaj kovri la precipan enirejon de preĝejo. Ĝi povas esti difinita ankaŭ “antaŭenirejo).

Kutime tiu speco de elstarajo akompanas la paleokristanan arĥitekturon kaj romanikan arĥitekturon kaj ofte estas konstituita per barelvolbo, subtenata de paro de kolonoj, sed troviĝas kazoj en kiuj la volvo estas simple elpenda el la palaca fasado. 
En diversaj preĝejoj la kolonoj de la porĉo ne apogiĝas rekte surtero, sed estas poziciitaj sur monstroj aŭ fantastaj bestoj aŭ, pliofte, sur leonoj, ĝuste diritaj “stiloforaj leonoj”.

## Galerio 

Dosiero:Portale Nord Santa Maria Maggiore Bergamo.jpg|La porĉo de la transepto de la baziliko de Santa Maria Maggiore en Bergamo (Italio)
Dosiero:Duomo Monza 6.jpg |La porĉo de la ĉefpreĝejo de Monza (Italio)
Dosiero:Duomo di modena 06.JPG|La porĉo de la Katedralo de Modeno (Italio)
Dosiero:Duomo San Ciriaco - esterno.jpg|La fasado de la Katedralo de Ankono kies porĉo estas verko de Giorgio da Como (13-a jarcento)

Porĉaj scenejoj aperas foje en la dekoracioj de famaj pentraĵoj kiel en Edziniĝo de la Virgulino de Perugino kaj en tiu simila de Rafaelo (La edziniĝo de la Virgulino (Rafaelo).

## Vidu ankaŭ 
* Avankorpo
* Porĉo

## Bibliografio 
* N. Pevsner, J. Fleming, H. Honour, *Dizionario di architettura*, Torino 1981.

## Aliaj projektoj 
KOMUNEJO: https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Protyrus?uselang=it

Kategorio:Kristana arkitekturo
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Szczecin Żelechowa

**Szczecin Żelechowa** (germane: *Züllchow*, esperante: *Ĵelehova*) estas fervoja haltejo en la pola urbo Szczecin. Ĝi estas lokita ĉe la strato Żelazna, proksime de viadukto de strato Hoża, en centro de la urba setlejo Żelechowa. Ĝi troviĝas sur la ferma al pasaĝera servo fervojlinio Szczecin Główny – Trzebież Szczeciński.

La haltejo situas 250 m de la ĉefa vojo, kiu kunigas Szczecin kun Police. La plej proksima haltejo de urba transporto estas bushaltejo "Studzienna".

## Interkonektoj 
Proksime de la stacidomo situas la bushaltejo; ĝi havas nomon "Studzienna".

### Aŭtobusoj 
* 58
* 59

## Fervojlinioj 
## Bibliografio 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Fervoja transporto en Szczecin
* fervojlinio Szczecin Główny – Trzebież Szczeciński
* Szczecin

Ż
József Aistleitner

**József Aistleitner** [jOĵef ajslejtner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Aistleitner József** estis hungara pastro, prelato, orientalisto, lingvisto, filologo, profesoro.

József Aistleitner http://lexikon.katolikus.hu/A/Aistleitner.html naskiĝis la  1883 en Sopron. Li mortis la  1960 en Budapeŝto.

## Biografio 
József Aistleitner frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li lernis teologion en Győr kaj Vieno. Li pastriĝis en 1905, li doktoriĝis post 2 jaroj. En 1906 li estis vicpastro en Tata (Hungario), inter 1908 kaj 1925 prefekto-instruisto de seminario en Győr. Li akiris pedagogian diplomon en 1913 en Reĝa Universitato de Budapeŝto, kie li instruis inter 1925 kaj 1950. Li okupiĝis precipe pri la ŝemida lingvaro. Li estis elektita dekano trifoje, en 1944 rektoro. Li doktoriĝis en 1960 jam postmorte.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *VII. Gergely pápa élete* (Vivo de Gregorio la 7-a), (1924)
* *Héber nyelvtan* (Hebrea gramatiko), (1932)
* *Az istenfogalom egy elfelejtett nép hitregéiben* (1940)
* *Ein Opfertext aus Ugarit mit Exkurs über kosmologische Beziehungen d. ugaritischen Mythologie* (1954-55)
* *Wörterbuch d. ugaritischen Sprache* (1963)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj prelatoj
Kategorio:Hungaraj orientalistoj
Kategorio:Hungaraj filologoj
Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Urbodomo de Eger

La **Urbodomo de Eger** estas signifa historia monumento en Eger, laŭ la ĉefplaco.

## Historio 
maldekstre|eta|Skulptaĵo antaŭ la urbodomo
La malnova urbodomo en Eger estis konstruita en 1718, sed ĝi bruldetruiĝis en 1827. Ĝi estis malkonstruita kaj en la sama loko ĝi rekonstruiĝis inter 1898-1900. Pli frue en 1895 oni konstruis loĝdomegon, poste ĝi iĝis alo de la urbodomo. En la fruaj 2010-aj jaroj plena renoviĝo okazis.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa urbodomo situas apud Preĝejo Sankta Antonio (Eger). La fasado estas simetria, la meza parto etendiĝas pli antaŭe, kie estas 3 arkadoj, sur la unua etaĝo 3 terasoj. Laŭ la plena fasado estas similaj arkadoj estas videblaj, sed ili estas enirejoj pri butikoj. Antaŭ la urbodomo situis skulptaĵo pri "kontraŭturkaj soldatoj" fare de Zsigmond Kisfaludi Strobl, sed en 2011 ĝi estis translokigita al la proksima strato.

## Fontoj 
* datenoj pri la funkciado hungare
* http://beszeloutcanevek.ektf.hu/utcanevek/d/dobo_istvan_ter  
* http://www.egrinapok.hu/2014/03/27/szepen-halad-a-varoshaza-kulso-homlokzatanak-felujitasa/ 
* hungare kun fotoj

Eger
Kategorio:Eger
Misio sui iuris

La '*misio *sui iuris'''* estas la plej embria formo de apartajura katolika eklezio en la Katolika Eklezio. Temas pri teritorio en misia zono kie kristanismo ankoraŭ malmulte enradikiĝis, ĉar la misia laboro ĵus komenciĝis, fazo dirita *implantatio Ecclesiae* (esprimo latina signifanta “starigo de la eklezio” en zono kie ĝi ne ĉeestas).

## Karakterizoj 
En tiutipa misia teritorio ne jam ekzistas paroĥo, nur kapeloj kaj etaj komunumoj; ne ĉeestas presbiteroj, sed nur misiistoj alvenintaj de fore.

Kiam misio fariĝas *sui iuris* (nome: "proprajura"), ĝi apenaŭ komencas ĝui kelke da aŭtonomio kaj da strukturo: ĝia gvido estas konfidita al unu de la pastroj kiu estas nomata de la papo. Iom post iom, kun la kresko de la komunumo, ĝi povas fariĝi apostola prefektujo, apostola vikariujo kaj, fine, diocezo.
La misioj *sui iuris* estis enkondukitaj en eklezian jurisdikcion kun dekreto *Excelsum* de la 12-a de septembro 1896. Hodiaŭ tiaj misioj sui iuris estas ok (2015).

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* *sui iuris*

## Bibliografio 
*Carlos Errázuriz Mackenna, *Corso fondamentale sul diritto nella Chiesa. Introduzione. I soggetti ecclesiali di diritto*, Giuffrè 2009, p.&nbsp;415 e sgg. ISBN 9788814145896
* John P. Beal et al., *New commentary on the Code of Canon Law'', Paulist Press 2002, p.&nbsp;508 ISBN 9780809140664

## Eksteraj ligiloj 
* Listo de misioj sui iuris el www.gcatholic.org

Kategorio:Katolika eklezioscienco
Kategorio:Katolikismo
*
Lajos Bakay (kirurgo)

**Lajos Bakay** [lajoŝ bakai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bakay Lajos** estis hungara kuracisto, kirurgo, profesoro. Lia frato estis György Bakay.

Lajos Bakay http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00523/00624.htm naskiĝis la  1880 en Hódmezővásárhely. Li mortis la  1959 en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Bakay abiturientis en sia naskiĝurbo, poste li estis soldato en Innsbruck, fine li akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1903. Post siaj studoj li laboris en la universitata kirurgia kliniko, foje li studvojaĝis al eksterlandaj klinikoj. Li instruis ankaŭ en la menciita universitato, kie li atingis la instruan rangon privata profesoro en 1908. En la sama jaro li eklaboris en hospitalo pri infanoj. En 1914 li translokiĝis al Pozsony, ĉar li havis postenojn en la loka hospitalo kaj universitato. En 1919 Ĉeĥoslovakio malpermesis la restadon, tial li sekvis la universitaton al Pécs, kie li estis rektoro en 1925. Ekde la sekva jaro li instruis plu en Universitato de Pázmány Péter en rango publika eksterordinara profesoro, krome li gvidis la klinikon. En 1939 li membriĝis en la senato. En 1942 li estis elektita rektoro. Post la 2-a mondmilito li estis false akuzita, li perdis la signifajn postenojn, sed li rajtis plu kuracadi.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A gáttáji sérvről* (1906)
* *Sérülés utáni koponyaüregbeli vérzésekről* (1913)
* *A nyelőcső pótlásáról (1924)
* *A tetanusos fertőzés jelentőségéről hazánkban'' (1933)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj kirurgoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Trivoja ponto

[eta|dekstra|Trivoja [The Tridge (Midland, Michigan)|Tridge]]

**Trivoja ponto** estas ponto kiu havas tri separatajn spanojn kiuj kuniĝas ĉe la centro de la ponto. La ponto aspektas kiel literoj "T" aŭ "Y" se vidataj el supre. Trivojaj pontoj estas tre raraj. La Tridge, la Margit-ponto, kaj la Y-Ponto estas konataj ekzemploj.

La Tridge estis nomita kiel vortokunfando de "tri" kaj "bridge" (ponto), la strukturo malfermiĝis en 1981. Ĝi konsistas el 9.4 m alta centra piliero kiu subtenas tri radiusajn vojojn. Ĉiu vojo estas 55 m longa por 2.4 m larĝa. La ponto estis listigita en la Nacia Registro de Historiaj Lokoj en 1973, antaŭ la kvara ponto estis anstataŭita per la kvina.

## Referencoj 
Kategorio:Pontoj laŭ tipoj
Ponto por piedirantoj

[eta|Ponto por piedirantoj en Strato Nanjing, [Ŝanhajo, 1987.]]
[eta|Ponto por piedirantoj en la Nacia Arbaro Monto Baker-Snoqualmie, [Vaŝingtonio, Usono.]]
[eta|Ponto por piedirantoj en [Leer Germanio]]
**Ponto por piedirantoj** estas ponto desegnita por piedirantoj kaj en kelkaj kazoj ciklistoj, animala trafiko kaj ĉevalrajdantoj, pli ol por vehikla trafiko. Ponto por piedirantoj estas bona komplemento por la pejzaĝo kaj povas estu uzataj orname por laŭvide ligi du diferencajn areojn aŭ por signali transiron. En multaj disvolvigitaj landoj, pontoj por piedirantoj estas kaj funkciaj kaj povas esti belaj artaĵoj kun ebla aldono de skulptaĵoj. Por malriĉaj ruraj komunumoj en disvolviganta mondo, pontoj por piedirantoj povas esti la nura aliro de komunumo al klinikoj, lernejoj aŭ merkatoj, kiuj alimaniere estus neatingeblaj kiam riveroj estas tro altaj por permesi trapason. Simplaj desegnoj de pendopontoj estis disvolvigitaj por atingi daŭripovecon kaj esti facile konstrueblaj en tiaj ruraj areoj uzante nur lokajn materialojn kaj laborforton.

Ŝirmita aŭ tegmentita ponto interu konstruaĵoj estas foje konata kiel pontopasejo, *ĉielponto* aŭ *ĉielvojo*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kiel konstrui Ponton por piedirantoj 

Kategorio:Pontoj laŭ tipoj
Pontopasejo

[eta|maldekstre|240px|Pontopasejo en [Tajpeo.]]
[eta|dekstre|Ponto de Suspiroj en [Venecio, Italio.]]
En urbo, **pontopasejo**, *ĉielponto* aŭ *ĉielvojo*, estas tipo de ponto, kiu konsistas en pasejo aŭ koridoro plej ofte tegmentita aŭ sirmita inter du konstruaĵoj. Tia pasejo protektas piedirantojn kontraŭ la malbona vetero. Plej ofte temas pri nepublikaj spacoj, kompare kun normalaj pontoj, porĉoj aŭ trotuaroj. Ili plej ofte estas posedaĵoj de entreprenoj aŭ privatuloj.

## Vidu ankaŭ 
* Kovrita ponto
* Ponto por piedirantoj

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.catchdesmoines.com/about/transportation/skywalks/ Pontopasejo en Des Moines, Iovao.
* Bellman, Eric. (2010-01-19) [Pontopasejo en Mumbajo(https://eo.wikipedia.org/wiki/Mumbajo)], alirdato 2011-09-30.

Kategorio:Pontoj laŭ tipoj
Kantono Leflore

**Kantono Leflore**, aŭ en angla *Leflore County*, estas kantono situanta en la Usona ŝtato Misisipio. Ĉe la usona censo de 2010 la tiea loĝantaro estis de 32,317 loĝantoj. La kantona sidejo estas . La kantono kaj ĝia ĉefurbo estis ambaŭ nomitaj laŭ la nomo de historia estro de la Ĉoktaoj nome *Greenwood LeFlore*.

La **Kantono Leflore** estas en la regiono de la Misisipa Delto. La kantono, kiu estas tre rura, estas notita ĉar havas la plej altan nivelon de infana malriĉeco inter ĉiuj kantonoj de Usono. Mekanizado de agrikulturo malpliigis la laborpostenojn disponeblaj por multaj laboristoj en la kantono kaj krome estas malmultaj oportunoj. La loĝantaro draste malpliiĝis ekde sia pinto en 1930.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Kantono Leflore

Kategorio:Kantonoj de Misisipio
Amonia bromato

**Amonia bromato**, **bromato de amonio** aŭ **NH4BrO3** estas neorganika broma oksosalo rezultanta el reakcio inter la bromata acido kaj amonia hidroksido. Ĝi same estiĝas per reakcio inter la baria bromato kaj amonia karbonato en kiu ĝi precipitiĝas kiel senkoloraj nadloj.

Ĉi-salo estas tre malstabila kaj malkomponiĝas kun eksplodo ĉe media temperaturo pere de kelka energio, kun temperaturo inter . Pro tio, amoniaj bromatoj, akvosolvaĵoj da amoniaj bromatoj, kaj miksaĵoj da bromatoj kun amoniaj saloj estas malpermesataj por transportado. Amonia bromato tre rapide oksidigas kupron.

## Sintezo 
Amonia bromata estiĝas reakciante barian bromaton kun amonia karbonato.

\mathsf{Ba(BrO_3)_2 + (NH_4)_2CO_3  \rightarrow 2 NH_4BrO_3 + BaCO_3}

## Reakcio 
Kvankam ordinare bromatoj ne estas oksidigagentoj en neŭtrala kaj alkala medioj, bromato de amonio oksidas kupron al ĝia respektiva oksido:

\mathsf{NH_4BrO_3 + Cu  \rightarrow NH_4BrO_2 + CuO}

## Literaturo 
* A Comprehensive Guide to the Hazardous Properties of Chemical Substances, Pradyot Patnaik
* Boiler Operation Engineering: Questions and Answers
* Title 49 Transportation Parts 100-177 (Revised as of October 1, 2013): 49 ..., Office of The Federal Register, Enhanced by IntraWEB, LLC
* Waste Treatment in the Process Industries, Lawrence K. Wang,Yung-Tse Hung,Howard H. Lo,Constantine Yapijakis
* Bretherick's Handbook of Reactive Chemical Hazards, L. Bretherick
* Text Book Of Inorganic Chemistry, Amit Arora

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Amonia pirosulfato

**Amonia pirosulfato**, **pirosulfato de amonio** aŭ **(NH4)2S2O7** estas neorganika salo rezultanta el reakcio inter amoniako kaj pirosulfata acido. Ĝi same estiĝas pere de malkomponado de amonia persulfato kun liberigo de oksigeno. Ĉi-salo estis tre malmulte studata e malmultaj el ĝiaj reakcioj konatas. Pirofosfatoj ordinare estas tre malstabilaj kaj facile malkomponiĝas. Kiam amonia bisulfato estas varmigita inter , ĝi malkomponiĝas kun estiĝo de amonia pirosulfato.

## Sintezoj 
Varmigo de amonia persulfato estigas amonian pirosulfaton kaj oksigenon.

\mathsf{2\ (NH_4)_2S_2O_8 \ \xrightarrow{250^oC}\ (NH_4)_2S_2O_7 + O_2\uparrow }

Varmigo de amonia bisulfato supera al ĝia fandopunkto malkomponiĝas en amonian pirosulfaton:

\mathsf{2\ (NH_4)_2HSO_4 \ \xrightarrow{250^oC}\ (NH_4)_2S_2O_7 + H_2O }

## Reakcioj 
Amonia pirofosfato malkomponiĝas per varmigo en amonia sulfato kaj sulfura trioksido:

\mathsf{(NH_4)_2S_2O_7 \ \xrightarrow{600^oC}\ (NH_4)_2SO_4 + SO_3 \uparrow}

Amonia pirosulfato reakcias kun oksidoj de multaj metaloj:

\mathsf{Al_2O_3 + 3\;(NH_4)_2S_2O_7 \ \xrightarrow{T}\ Al_2(SO_4)_3 + 3\;(NH_4)_2SO_4 }

\mathsf{TiO_2 + 2\;(NH_4)_2S_2O_7 \ \xrightarrow{T}\ Ti(SO_4)_2 + 2\;(NH_4)_2SO_4 }

Varmigo de amonia pirosulfato kun magneza oksido estigas magnezan pirosulfaton kaj amoniakon.

\mathsf{MgO + (NH_4)_2S_2O_7 \ \xrightarrow{varmo}\ Mg_2S_2O_7 + 2\;H_2O + 2\;NH_3 \uparrow}

Teralkalaj pirosulfatoj kun malaltaj molekulaj pezoj ne estas tre stabilaj kaj en humida aero hidroliziĝas al sulfato:

\mathsf{ (NH_4)_2S_2O_7 + H_2O \ \xrightarrow{varmo}\ (NH_4)_2SO_4 + H_2SO_4 }

## Literaturo 
* Encyclopedia of the Alkaline Earth Compounds, Richard C. Ropp
* Sulfur in the Atmosphere: Proceedings of the International Symposium Held in ..., R. B. Husar, J. P. Lodge, D. J. Moore
* Exploring Venus as a Terrestrial Planet, Larry W. Esposito, Ellen R. Stofan, Thomas E. Cravens
* ChemNet
* Mechanism, Kinetics, and Equilibrium of Thermal Decomposition of Ammonium Sulfate

Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Ponto George Washington

eta|Oriente el Fort Lee al Supra Manhatano.
La **Ponto George Washington** – konata neformale kiel la **GW Ponto**, la **GWB** (GWP), la **GW**, aŭ la **George** – estas dunivela pendoponto spane super la rivero Hudson, konektante la *neighborhood* Washington Heights kun la *borough* Manhatano de Novjorko al Fort Lee (Nov-Ĵerzejo), en Usono. Je 2015, la Ponto George Washington eltenas ĉirkaŭ 106 milionojn da vehikloj jare, kio faras ĝin la plej aktiva motorvehikla ponto en la mondo, laŭ la Havenaŭtoritato de Novjorko kaj Nov-Ĵerzejo, nome la duŝtata registara agentejo kiu posedas kaj funkciigas en la areo kelkajn pontojn, tunelojn, kaj flughavenojn.

Tiu ponto, nome integra kontaktejo ene de la Metropola areo de Novjorko, havas supran nivelon kiu eltenas kvar koridorojn en ĉiu direkto kaj malsupran nivelon kun tri koridoroj en ĉiu direkto, por totalo de 14 veturkoridoroj. La limrapido sur la ponto estas de 45&nbsp;mph (72&nbsp;km/h), kvankam ŝtopiĝo ofte bremsas la trafikon, ĉefe dum la matenaj kaj vesperaj pinthoroj. La supra nivelo de la ponto eltenas ankaŭ trafikon por piedirantoj kaj bicikloj. La ŝoseoj Interstate 95 (I-95) kaj 1/9 (US&nbsp;1/9) trapasas la riveron laŭ la ponto.

## Referencoj 
## Literaturo 
* ''Giant of World's Bridges Rising in New York* *Popular Mechanics*, Januaro 1930
* "George Washington Bridge: Spanning history" from BergenCounty.com
* John A. Roebling Company: Suspension Bridges Are Created Library of Congress - New Jersey Local Legacies

## Eksteraj ligiloj 
* George Washington Bridge Official Site Port Authority of New York and New Jersey
* NJ DOT map showing jurisdictions of highways leading to the bridge 
* George Washington Bridge - Historic Overview NYCRoads.com
* George Washington Bridge Traffic Webcam (Looking east on New Jersey side)  TrafficLand
* George Washington Bridge Trivia 
* *The George Washington Bridge in Heavy Smog, View Toward the New Jersey Side of the Hudson River'' el World Digital Library

Kategorio:Pontoj en Novjorko
Kategorio:Pendopontoj
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1931
Amonia nitrido

**Amonia nitrido**, **Nitrido de amonio** aŭ **(NH4)3N** estas gasa substanco kaj unu el la plej perfortaj eksplodaĵoj. Male al aliaj nitridoj tiel kiel aluminia nitrido, litia nitrido kaj magnezia nitrido, ĝi estas tre malstabila. Ĝi rezultas el reakcio inter la azidata acido kaj amoniako. Amonia nitrido perforte reakcias kun akvo per estigo de amonia hidroksido kaj nitrogeno.

## Reakcio 
Amonia nitrido forte reakcias kun akvo pere de estigo de amoniako:

**(NH4)3N + 4 H2O → 4 NH3 + 4 H2O**

## Literaturo 
* Dupuis
* Nitride Ceramics: Combustion Synthesis, Properties and Applications, Alexander A. Gromov,Liudmila N. Chukhlomina
* Advanced Nanoscale ULSI Interconnects: Fundamentals and Applications, Yosi Shacham-Diamand,Tetsuya Osaka, Madhav Datta, Takayuki Ohba
* AngeneChemical
* Nitride Ceramics: Combustion Synthesis, Properties and Applications, Alexander A. Gromov,Liudmila N. Chukhlomina
* A Dictionary of Chemistry, John Daintith
* Formulas for Mechanical and Structural Shock and Impact, Gregory Szuladzinski

Kategorio:Nitridoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Szczecin Golęcino

**Szczecin Golęcino** (ĝis 1945 germane: *Frauendorf*) estas fervoja haltejo en la pola urbo Szczecin en Pollando. La stacio estas lokita ĉe la strato Świętojańska, kelkaj metroj de la traknivela pasejojo, sur teritorio de la urba parto Golęcino. Ĝi troviĝas sur la ferma al pasaĝera servo fervojlinio Szczecin Główny – Trzebież Szczeciński.

La haltejo situas proksime de la onkologia hospitalo kaj tramdeponejo Golęcin. Mallonge, post la Dua Mondmilito la stacio havis nomon Golęcino Szczecińskie. Nuntempe la plej proksima haltejo de la urba aŭtobusa transporto estas "Świętojańska".

## Interkonektoj 
Proksime de la stacidomo funkcias la bushaltejo; ĝi havas nomon "Świętojańska".

### Aŭtobusoj 
* 59

## Fervojlinioj 
## Bibliografio 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Fervoja transporto en Szczecin
* fervojlinio Szczecin Główny – Trzebież Szczeciński
* Szczecin

G
Sutești (komunumo, Vâlcea)

**Sutești** [suteŝtj'] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Boroșești, Măzili, Sutești (la sidejo) kaj Verdea.

Sutești situas nord-okcidente de la urbo Drăgășani ĉe la rivereto Pesceana. Ĝin trapasas la nacia vojo DN67B inter Drăgășani kaj Târgu Cărbunești.

La du-tura ligna preĝejo de Boroșești estas registrita kiel historia monumento kun la numero VL-II-m-B-09679.

## Notoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo 

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Provinco Gitega

eta|situo de la provinco Gitega en Burundo
La **provinco Gitega** estas unu el la dek-ok provincoj de Burundo, situanta en la centra parto de la lando. Ĝi kovras aeron de 1979 kvadrataj kilometroj kaj en 2007 havis proksimume 678 000 loĝantojn. La provinca ĉefurbo same nomiĝas Gitega.

Kategorio:Provincoj de Burundo
Provinco Mwaro

La **provinco Mwaro** estas unu el la dek-ok provincoj de Burundo, situanta en la nordorienta parto de la lando. Ĝi kovras aeron de 839 kvadrataj kilometroj kaj en 2007 havis proksimume  loĝantojn. La provinca ĉefurbo same nomiĝas Mwaro. Ĝis la jaro 2002 la teritorio apartenis al la nun norde najbara provinco Muramvya.

Kategorio:Provincoj de Burundo
Sajed Kaŝua

**Sajed KAŜUA** (arabe: **سيد قشوع**, hebree: **סייד קשוע**; naskiĝis en 1975) estas arab-israela ĵurnalisto, scenaristo, verkisto kaj publicisto. Li havas satiran kolumnon en la Israela ĵurnalo "Haarec", kaj havis en la pasinteco kolumnon ĉe la revuo "Ha'ir". Kaŝua ricevis la Israelan "ĉefministran premion por Hebreaj verkistoj" en 2005, kaj ricevis la "Kugel" premion por literaturo en 2011. Liaj libroj "Dancantaj Araboj", "Estu Mateno" kaj "Dua Singulara Persono" fariĝis furorlibroj kaj estis tradukitaj en pluraj lingvoj.

## Biografio
Kaŝua naskiĝis en Tira al gepatroj de palestina deveno. En 1990 li estis akceptita al prestiĝa internulejo en Jerusalemo - Israela lernejo de scienco kaj arto. Li studis sociologion kaj filozofion ĉe la Hebrea Universitato de Jerusalemo, kaj tie li renkontis sian futuran edzinon. Post sia gradeco, Kaŝua estis dungita kiel raportisto por la ĵurnalo "Kol Ha'ir". Tie, li unue skribis revuajn artikolojn, kaj poste, fariĝis televida kritikisto kaj havis persona satira kolumno.

Dum la dua intifado Kaŝua ricevis multajn dungoproponojn el Israelaj ĵurnaloj, kaj li ofte aperis en televido. Kaŝua akceptis dungoproponon el la ĵurnalo "Jediot Aĥronot", sed baldaŭ la kontrakto nuliĝis.

En 2002 lia unua libro, "Dancantaj Araboj", estis eldonita, kaj ĝi fariĝis furorlibro, poste tradukita en sep lingvojn . En 2004 eldonis lian duan libron, "Estu Mateno", tradukita en kvin lingvojn, kaj en 2010, lia tria libro, "Dua Singulara Persono", kiu estis tradukita en ses lingvojn. Tiu libro ricevis la "Bernŝtein Premion" en 2011.

Kaŝua skribis la skripton de la komedio-dramo serio "Araba Laboro", kiu unue estis elsendita en 2007. La serio temas pri la arab-judaj rilatoj en Israelo, kaj ĝi parte estis bazita sur la kolumnoj de Kaŝua en la ĵurnalo "Haarec".

Ekde 2014 Kaŝua estas profesoro ĉe la Universitato de Ilinojo, kaj li instruas Israelajn Studojn.

En 2011 li ricevis la Kavaliron de la Ordeno de Artoj kaj Literaturo de Francio. En novembro 2014 aperis la filmo "Dancantaj Araboj", reĝisorita de Eran Riklis, verkita de Kashua.

En 2016, li rezignis ricevi honordoktorecon de Universitato Ben-Gurion de Negevo, pro la nuligo de premio de la universitato al la kontraŭokupacia organizo Ŝovrim Ŝtika.

Lia libro *Estu Mateno* (hebree: Vihi Boker) estis prilaborita al filmo kun simila nomo de Eran Kolirin. La filmo estis publikigita en 2021 kaj premierita ĉe la Festivalo de Cannes. Li gajnis la plej bonan filmpremion ĉe la Ĥajfa Filmfestivalo kaj 7 Ophir Premioj.

## Libroj
**Dancantaj Araboj* (2002)
**Estu Mateno* (2006)
**Dua Singulara Persono* (2013)
**La Filo de la Tero* (2015)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
*Trairita de timo Sigrid Brinkmann, Germany Radio, 2005
*
*
* , Septembro 2013

Kategorio:Kavaliroj de la Ordeno de Artoj kaj Literaturo (Francio)
Kategorio:Hebrelingvaj verkistoj
Kategorio:Israelaj ĵurnalistoj
Kategorio:Israelaj verkistoj
Kategorio:Arabaj verkistoj
Kategorio:Arabaj ĵurnalistoj
Provinco Rumonge

eta|250ra|La 18 provincoj de Burundo laŭ la stato de marto 2015: Rumonge en la sudokcidento
La plej nova provinco de la ŝtato Burundo, **Rumonge**, estis kreita la 26-an de marto 2015 el kvin komunumoj antaŭe apartenantaj al la provincoj de Bujumbura Rural kaj Bururi: La komunumoj Bugarama and Muhuta venis de la provinco Bujumbura Rural, la komunumoj Burambi, Buyengero and Rumonge de la provinco Bururi. La teritorio kovras aeron de 1 079 kvadrataj kilometroj. Laŭ nombroj de la censo de 2008 en la teritorio de la nova provinco vivis 352 026 loĝantoj, kio rezultigas loĝdenson de 330 homoj po kvadrata kilometro. La nova provinca ĉefurbo same nomiĝas Rumonge - en la ĉefurbo ankaŭ estas Esperanto-grupo. La provinco situas ĉe la nordorienta bordo de la lago Tanganjiko.

Kategorio:Provincoj de Burundo
Amonia bisulfito

**Amonia bisulfito**, **bisulfito de amonio** aŭ **NH4HSO3** estas neorganika salo rezultanta el nekompleta reakcio inter la amoniako kaj sulfita acido. Amonia bisulfito estas blanka kristala solido, tamen, ordinare amonia bisulfito estas komerce trovata en akvosolvaĵo 60%. Ĝi uzatas por forigo de oksigeno el reziduaj akvoj kaj akvotuboj. Amonia bisulfito estas redukta blankiga agento.

Ĝi reduktas karbonilajn kaj alkoholajn grupojn, kiuj funkcias kiel kolorigiloj por la substancoj. Ĝi uzatas en mekanika blankigilo por paperpulpo, kotono, lano kaj kaolino. Aldonaj aplikoj inkluzivas ĝin kiel konservaĵo aŭ antioksidanto kaj agento por hararondigo. Amonia bisulfito uzatas en industrio por procezado de ledotanado, nutrado kaj fabrikado de trinkaĵoj, gaspurigado, akvotraktado por forigo de klorotroo, tekstila kaj pulpa procezado, krom aliaj. Ĝi estas reduktagento en kemia manufakturado. Ĝi estas alternativo al sulfura duoksido kiu uzatas en ekipaĵo-sterilizado.

## Reakcioj 
Amonia bisulfito reakcias kun oksigeno per estigo de amonia sulfato kaj sulfata acido.

\mathsf{2\;NH_4HSO_3 + O_2 \ \xrightarrow\ (NH_4)_2SO_4 + H_2SO_4}

## Literaturo 
* ChemicalLand21
* Toxnet
* Kent and Riegel's Handbook of Industrial Chemistry and Biotechnology, James A. Kent
* Wiley Guide to Chemical Incompatibilities, Richard P. Pohanish, Stanley A. Greene
* Hazardous Materials: Emergency Action Data, Charles R. Foden,Jack L. Weddell

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Kategorio:Reduktiloj
Amonia azido

**Amonia azido**, **azido de amonio** aŭ **NH4N3** estas neorganika salo de amoniako kun azida acido. Tiel kiel aliaj neorganikaj azidoj, ĉi-senkolora kristala salo estas potenca eksplodaĵo, kvankam ĝi posedas relative malaltan sensivecon. Amonia azido estas fiziologie aktiva kaj inhalado de etaj kvantoj kaŭzas kapdolorojn kaj korbatadojn. Ĝi estis unue izolita en 1890 far Theodor Curtius (1857-1928), krom aliaj azidoj. Amonia azido estas jona substanco, tre malmulte solvebla en akvo, enhavas ĉirkaŭ 93% da nitrogeno po pezo kiel amonia katjono (NH4+) kaj azida anjono (-N=N-N). Ĝi estas struktura izomero de la "tetrazeno".

## Sintezo 
Amonia azido prepareblas ekde amoniako kaj dunitrogena oksido:

\mathsf{2\;NH_3 + N_2O \ \xrightarrow{Ni/Al_2O_3}\ NH_4N_3 + H_2O}

aŭ pere de reakcio inter la amonia klorido kaj natria azido. En etanolaj solvaĵoj amonia azido precipitiĝas kiel senkoloraj nadloj.

\mathsf{NH_4Cl + NaN_3 \ \xrightarrow\ NH_4N_3 + NaCl}

## Literaturo 
* Inorganic Chemistry, Egon Wiberg, Nils Wiberg
* The Preparatory Manual of Explosives, Jared Ledgard
* Organic Chemistry, Jonathan Clayden,Nick Greeves,Stuart Warren
* The Chemistry of Explosives, Jacqueline Akhavan
* A Comprehensive Guide to the Hazardous Properties of Chemical Substances, Pradyot Patnaik

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Bisoro (Burundo)

**Bisoro** estas komunumo de la provinco Mwaro (ĝis la jaro 2002 en la provinco Muramvya) de la ŝtato Burundo en centra Afriko. La komunumo situas sur altebenaĵo en proksimume 1900-metra altitudo, ĵus sude de la ekvatoro kaj etendiĝas sur areo de proksimume 180 kvadrataj kilometroj. La proksimume 38 000 loĝantoj vivas pli-malpli egale distribuite sur 15 montetoj, ĉar la familioj de mezume 10 personoj kutimas loĝi sur siaj privataj agrikulturaj parceloj. Tiel sur ĉiu monteto vivas inter 2500 kaj 3500 homoj. Ĉiu monteto havas nomon kaj povas esti konsiderata kiel komunumoparto de Bisoro. La montetoj nomiĝas Buhabwa, Buburu, Gitaramuka, Kanka, Kariba, Kiganda, Kirika, Kivoga, Mabaya, Masango, Mashunzi, Musumba, Munanira, Nyabisiga kaj Rubamvye. Io kiel "komunuma centro" praktike ne ekzistas.

## Partneraj rilatoj 
* urbo  

Kategorio:Loĝlokoj de Burundo
Duomo (ĉefpreĝejo)

La vorto **duomo** (Kun la senco de “ĉefpreĝejo”), uzata en diversaj landoj, aparte en Italio kaj en Germanio, estas la nomo donita al la precipa preĝejo de iuj urboj, ofte katedralo de diocezo.
[eta|maldekstra|Duomo de [Kolonjo]]

## Etimologio 
La termino devenas de la itala *duomo* (el “dŏmo” kun la latinida diftongiĝo de la “ŏ” al “uo”) kiu siavice devenas el la latina “domus” (domo), kun la senco de «domo de Dio». Okaze de la “ĝermanaj invadoj” efektiviĝis ŝanĝo de la vivkondiĉoj kaj tio okazigis surmeton de fremdaj terminoj sur tiuj latinaj aŭ pro la nuraj ĝeneralaj ŝanĝoj de la vivkondiĉoj. La vorto *casa*, kiu antaŭe signifis *hejmaĉo*, anstataŭis la signifon de "domus", dum la malmultaj restantaj romaj *domus* restis splendaj ekzemploj ne pli ripetitaj ĝis la *romanika* epoko. Tiuepoke la latina termino "domus" estis rezervita por la *Domo de Dio*, nome por la precipa urbcentra preĝejo de la komunumo. Tiu lingva pasaĵo okazis nur en Italio kaj Germanio: en aliaj eŭropaj landoj la precipaj komunumaj preĝejoj estis difinitaj alimaniere.

“Duomo” ne necese koincidas kun katedralo, ĝi povas simple esti atentaltira, pro historio kaj arto, preĝejo aŭ ĉefpreĝejo.

## Ekzemploj 
### Italio 
[eta|250px|[Duomo de Atri]]
[eta|[Duomo de Avellino]]
En Italio, oni aŭdas pri “duomoj” Duomo de Santa Mara del Fiore en Florenco, Duomo de Lecce, Katedralo de Sankta Marteno de Luko aŭ Duomo de Monza iu ne estas katedralo.

### Germanio 
Kutime en Germanio estas uzata la termino *Domkirche*

## Vidu ankaŭ 
*Duomo
*Katedralo

## Literaturo 
* Giacomo Devoto, Gian Carlo Oli, *Vocabolario della Lingua Italiana,* Luca Serianni e Maurizio Trifone,

Kategorio:Kristanaj preĝejoj
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj en Italio
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj en Germanio
Kategorio:Katedraloj
György Bakay

**György Bakay** [djordj bakai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bakay György** estis hungara kuracisto, kirurgo, hospitalestro. Lia frato estis Lajos Bakay (kirurgo).

György Bakay http://nlvk.hu/hodwiki/-/wiki/HodWiki/Bakay+Gy%C3%B6rgy/pop_up;jsessionid=27C3EFE16365FB4DEE46DA00EE7AD309  naskiĝis la  1900 en Hódmezővásárhely. Li mortis la  1980 en Hódmezővásárhely.

## Biografio 
György Bakay abiturientis en kalvinana mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1918, poste li estis soldato en Pozsony, fine li akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1926. Post siaj studoj li laboris en hospitalo de Hódmezővásárhely. En 1928 li havis postenon en kirurgia kliniko en Szeged. Dum la 2-a mondmilito li estis hospitalestro laŭvice en tiam hungaraj urboj Losonc kaj Dés. En 1944 la germanaj nazioj translokigis lin al Munkeno, kie poste estis militkaptito de Usono. Li kuracadis en la loka malsanulejo unu jaron, poste li hejmenvenis. Komence li estis bazkuracisto en apudaĵo de Hódmezővásárhely, poste en la urba malsanulejo-kuracejo. Li aĝis 75, kiam li pensiuliĝis.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj kirurgoj
József Trikál

**József Trikál** [jOĵef trikAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Trikál József** estis hungara pastro, prelato, filozofo, profesoro. Lia pseŭdonimo estis *Tardos dr*.

József Trikál http://lexikon.katolikus.hu/T/Trik%C3%A1l.html naskiĝis la  1873 en Balassagyarmat. Li mortis la  1950 en Budapeŝto.

## Biografio 
József Trikál frekventis mezlernejon en Esztergom, poste li plulernis en Vieno. En 1896 li pastriĝis. Post siaj studoj li estis pastro en Esztergom, ekde 1900 li instruis diversloke. En la studjaro li lernis filozofion en Lejpcigo, poste li doktoriĝis el sciencoj de teologio kaj filozofio. En 1910 li estis nomumita papa ĉambelano, en 1925 prelato. En 1914 li ekinstruis en Universitato de Budapeŝto en instrua rango publika eksterordinara profesoro. Li estis dekano trifoje, en 1932 rektoro. Tiutempe li establis kirkon, abatejon en sia naskiĝurbo. Inter 1939 kaj 1945 li estis membro en la senato. En 1944 li pensiuliĝis.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Isten a tört-ben* (Dio en la historio), (1900)
* *Egység felé* (1914, 1932)
* *A jelenségekből a valóságba* (1929)
* *Érdemes-e élni?* (1934) – studo pri Imre Madách
* *Semmiből a végtelenbe* (1943)

## Memorigiloj 
* strato en Balassagyarmat

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj prelatoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Arthur Dillon (1750–1794)

**Arthur Dillon** (naskiĝis , mortis ) estis angla generalo en franca servo sub la Malnova Reĝimo kaj en la Usona Milito de Sendependeco kaj Francaj revoluciaj militoj.

## Kariero 
Naskiĝinta en Bray Wick en Berkshire, Anglio, Dillon estis la filo de Damo Charlotte Lee kaj Henry Dillon, 11-a Vicgrafo Dillon de Costello-Gallen, kaj kuzo de Théobald Dillon (kiun oni ne konfuzu kun lia frato, ankaŭ nomita Théobald). Lia avo estis generalo Arthur Dillon. Li estis la avo de Arthur Dillon, ankaŭ militista oficiro.

18-jaraĝa, li edziĝis kun kuzino, Therese-Lucy de Rothe (1751 – 7 septembro 1782); la paro havis du gefilojn: George (kiu mortis 2-jara) kaj Henriette-Lucy (per edziniĝo, Lucie-Henriette, Markizino de la Tour du Pin Gouvernet), memoraĵistino de la Revolucia periodo kaj de la Napoleona erao. Post la morto de sia onklo Edouard, per heredaĵo, li fariĝis kolonelo de la regimento de Dillon.

En 1778, li navigis kun sia regimento al Karibio por kampanji kontraŭ Britio. Li servis en Grenado; Savannah (kie li estis altrangigita al brigadestro); kaj aliloke. Post la Pactraktato de Parizo, li fariĝis guberniestro de Tobago. Lia unua edzino estinte mortinta, li edziĝis kun riĉa franca kriola vidvino el Martiniko, Laure de Girardin de Montgérald, Grafino de la Touche, kun kiu li havis ses gefilojn.

Li revenis al Parizo por reprezenti Martinikon en la Francaj Ĝeneralaj Statoj de 1789 kiel demokrata, reformema reĝisto.

Dillon plenumis militarajn taskojn en tre malfacila tempo por nobelaj oficiroj de la malnova armeo. La  lia kuzo Théobald Dillon estis linĉita de siaj propraj soldatoj post mallonga batalo. Post la Batalo de Valmy kiam Charles Dumouriez revenis al la Belga landlimo kun la plej granda parto de la armeo, li sendis Dillon kun  soldatoj por formi la korpuson de la Armeo de Ardenoj ĉirkaŭ la . Du semajnojn poste Dillon estis vokita al Parizo por pridemandado kaj estis fine arestita la  malgraŭ la fakto ke li estis energie defendita de sia adjutanto François Séverin Marceau-Desgraviers. Li estis kondamnita pro aludita partopreno en konspiracio de prizonoj kaj ekzekutita de gilotino la . En la lasta momento li grimpis sur la eŝafodon kriante, "Vive le roi!" (Vivu la reĝo!).

## Verkoj 
* *Compte-rendu au ministre de la guerre* (Parizo, 1792) ;
* ''Exposition des principaux événements qui ont eu le plus d'influence sur la révolution française* (Parizo, 1792).

## Bibliografio 
*  15 volumoj

* 

* *Biographie moderne'', Paris Eymery Éditeur (1815);
* 

## Referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Francaj generaloj
Kategorio:Franca Revolucio
Billy-lès-Chanceaux

**Billy-lès-Chanceaux** estas franca komunumo, kiu situas en departemento Orbordo en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
### Fizika geografio 
La rivero Sejno trapasas la vilaĝon.
 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

### Ekonomio 
La firmao Benoit motorigas handikapulajn seĝojn.

Tie oni bredas bovojn.

## Historio 
La preĝejo Sankta Georgo datiĝas el la 18-a jarcento.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
*Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Ponto Britannia

eta|dsktre|250px|La moderna Ponto Britannia
**Ponto Britannia** (, ) estas ponto tra la Markolo Menai inter la insulo Anglesey kaj la ĉeftero de Kimrio. Ĝi estis origine desegnita kaj konstruita de Robert Stephenson (filo de la fervojinĝeniero George Stephenson) en 1846 al 1850 el rektangula sekcio el forĝita fero por elteni fervojan trafikon: post katastrofa incendio en 1970 necesis preskaŭ tute rekonstrui ĝin kiel ŝtala ĵaluzia arkoponto, kiu eltenas kaj ŝosean kaj fervojan trafikon. Apud tiu ponto staras statuo de Horatio Nelson.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Norrie, Charles Matthew (1956) *Bridging the Years - a short history of British Civil Engineering*, Edward Arnold (Publishers) Ltd
* Rolt, L.T.C. (1960) *George and Robert Stephenson: The Railway Revolution*, Penguin, Ch. 15, ISBN 0-14-007646-8
* Rapley, John (2003) *The Britannia and other Tubular Bridges*, Tempus, ISBN 0-7524-2753-9

## Eksteraj ligiloj 
* Britannia Bridge (1905) at Grandad's Photograph Album
* Britannia Bridge, Bangor entrance showing lion (1905) at Grandad's Photograph Album
* General description of the Britannia and Conway tubular bridges on the Chester and Holyhead Railway, 1849, from Google Book Search
* In 1969 the BBC show Bird's Eye View captured an aerial view of a train crossing the bridge in the episode Man on the Move. Available in the online BBC Archives, the Britannia Bridge segment appears at the 25:47 mark.
* *The Night the Bridge Caught Fire* BBC programme page
* Menai Heritage A community project and museum celebrating the two bridges over the Menai Strait and the town of Menai Bridge

Kategorio:Pontoj en Britio
Kategorio:Konstruaĵoj en Kimrio
Jacques Nicolas Billaud-Varenne

**Jacques Nicolas Billaud-Varenne**, (naskiĝis  en La Rochelle, Francio, mortis  en Portoprinco, Haitio) estis franca revoluciulo.

Li estis grava preleganto de la Klubo de la Jakobenoj kaj deputito de Parizo en la Konvencio. Estis lia ideo datigi okazaĵojn kaj publikajn aktojn ekde la unua jaro de la Unua Respubliko de Francio (la ) malprofite al la Gregoria kalendaro. Li apartenis al Komitato por publika savado ekde septembro 1793 atingante ke la Konvencio voĉdonu kaj aprobu la principojn de la revolucia registaro. Li estis proksima al la Senkulotuloj kaj al Robespiero en sia alfronto kontraŭ Hébert kaj Danton, li estis, tamen, unu el la konspirantoj en la puĉo kontraŭ Robespiero. En 1795 li estis deportita al Gujano kun akuzo de terorismo; Napoleono amnestiis lin, sed li rifuzis reveni al Francio kaj instalis sin en Haitio en 1816. Fine, li mortis en Portoprinco en 1819.

## Vidu ankaŭ 
* Franca respublika kalendaro

## Eksteraj ligiloj 
* Juicio de Napoleón pri Jacques Nicolas Billaud-Varenne

Kategorio:Francaj advokatoj
Kategorio:Franca Revolucio
Amonia pirosulfito

**Amonia pirosulfito**, **pirosulfito de amonio** aŭ **(NH4)2S2O5** estas neorganika salo rezultanta el reakcio inter la amoniako kaj pirosulfita acido. La strukturo de la amonia pirosulfito estis starigita de argentina kemiisto Sergio Baggio, en 1971. En tiu sama jaro, Scargill mezuris la dissociigan varmon de la amonia sulfido kaj amonia dusulfito, kaj raportis ke la ĉeesto de humideco en la aero favoras la sulfitan estigon, dum nur akvo favoras produktadon de pirosulfato.

## Sintezoj 
Amonia pirosulfito estiĝas per termika dumerizado de la amonia bisulfito kun akvoforigo:

\mathrm{2 \ NH_4HSO_3 \rightarrow \ H_2O \ + \ (NH_4)_2S_2O_5}

aŭ per reakcio de amonia sulfito kaj sulfura duoksido:

\mathrm{(NH_4)_2SO_3 \ + \ SO_2 \ \rightarrow \ (NH_4)_2S_2O_5}

Titov (1983) studis miksaĵon da sulfura duoksido, amoniako kaj akvo kun estiĝo de amonia pirosulfito.

\mathrm{2\;SO_2 + 2\;NH_3 + H_2O \rightarrow (NH_4)_2S_2O_5}

Tamen, ĉi-miksaĵo estigas amonian sulfiton sub pli altaj temperaturoj:

\mathrm{SO_2 + 2\;NH_3 + H_2O \rightarrow \ (NH_4)_2SO_3}

## Reakcio 
Pirosulfito de amonio reakcias kun klorida acido estigante sulfuran duoksidon kaj amonia klorido

\mathrm{(NH_4)_2S_2O_5 \ + \ 2 \ HCl \ \rightarrow \ 2 \ NH4Cl \ + \ 2 \ SO_2 \ + \ H_2O}

## Literaturo 
* Sulfites, Selenites & Tellurites, M.R. Masson,H.D. Lutz,B. Engelen
* Sulfur, Energy, and Environment, Beat Meyer
* ResearchGate
* Exploring Venus as a Terrestrial Planet, Larry W. Esposito,Ellen R. Stofan,Thomas E. Cravens
* Nonaqueous Electrolytes Handbook, Volume 2, G.J. Janz
* Literature 1985, Parte 1, S. Böhme, U. Esser, Prof. Dr. W. Fricke, H. Hefele, Inge Heinrich, W. Hofmann, R. Krahn, V. R. Matas, Dr. Lutz D. Schmadel, G. Zech

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Gedeon Petz

**Gedeon PETZ** [pec], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Petz Gedeon** estis hungara lingvisto, filologo, germanisto, gimnazia kaj universitata instruisto, membro (korespondanta en 1895, ordinara en 1920, honora en 1934) de Hungara Scienca Akademio.

Gedeon Petz http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/081/pc008168.html#9 naskiĝis la  1863 en Harka. Li mortis la  1943 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gedeon Petz frekventis universitatojn en Budapeŝto, Freiburg, Lejpcigo, Berlino inter 1881 kaj 1887. Post siaj studoj li komence instruis en la luterana gimnazio en Budapeŝto, poste en la universitato. En 1904 li atingis la instruan rangon publika eksterordinara profesoro. En la studjaro 1931 li estis rektoro. Inter 1927-1932 li estis membro en la senato. Li okupiĝis pri la hungara kaj germana lingvoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A magyar hunmonda* (1885)
* *Az indogermán hangtan mai állásáról* (1893)
* *A hazai idegen nyelvjárásokról* (1905)
* *A magyar krónikák német szavainak hangtani és helyesírási sajátságai* (1912)
* *Szórványos mássalhangzófejlődés a magyar jövevényszavakban* (1927)
* *Zur Geschichte der Erfonchung des ungarländischen Deutschtums* (1930, 1931, 1934)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero P, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero P, poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj filologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj germanistoj