open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alexander Hegius

**Alexander Hegius** (naskiĝis en 1439 en Burgsteinfurt, mortis la 27-an de decembro 1498 en Deventer) estis nederlanda germandevena humanisto kaj pedagogo.

Hegius estis filo de juĝisto kaj en lia infanjaro li vizitadis liceon en Münster kaj tie konatiĝis kun Rudolph von Langen. Inter 1456 kaj 1463 li studis en Rostock. En 1469, li fariĝis rektoro de la ŝtata Gimnazio Konrad-Duden en Wesel, kaj en 1474, li eniris en la Seminarion de Sankta Marteno en Emmerich. Li estis granda amiko de Moritz, Grafo de Spiegelberg (1417-1435), kiu multe helpis lin.

Tie Hegius konatiĝis kun Rudolfo Agricola (1443-1485) kiu eble estis lia instruisto. El 1483 ĝis sia morto li aktivis kiel rektoro de la Kolegiato de Sankta Lebuino, en Deventer. Rudolfo enkondukis Hegius-on en la rondon de amikoj de altranguloj de la Nordokcidenta germana humanismo, kiuj kunvenis en la iama Cisterciana monaĥejo Adwert, en Groningeno. Inter lia amikaro da humanistoj estis: Erasmo de Roterdamo, kiu estis lia lernanto en Deventer, Hermann von dem Busche, kaj Johannes Murmellius, krom la misiistoj Konrad Goclenius (1489-1539), Konrad Mutianus Rufus (1470-1536) kaj Adrian Boeyens, la estonta papo Adriano la 6-a.

La ĉefaj pretendoj de Hegius kuŝas ne sur lia publikita verkaro, sed en la servo kiun li faris por la bono de la humanismo. Li sukcesis abolicii la medievalajn ekstermodajn tekstojn kaj la instrumetodojn, kaj enkondukis sian lernantaron en la studon pri la klasikaj aŭtoroj. Lia grandanimeco ĉe asistado al la malriĉaj studantoj elĉerpis lian konsiderindan riĉaĵaron, kaj, ĉe sia morto, li lasis nenion, krom librojn kaj vestojn.

## Verkoj 
* Opuscula des Alex. Hegius, Daventriae 1503
* Dialogus de arte et inertia, 1497
* Carmina et gravia et elegantia, 1503
* Invectiva in Modos Significandi
* Dialogi, 1503
* Farrago, 1502
* Institvtiones ac meditationes in graecam lingvam, n. clenardo avthore: cvm scholiis et praxi p. antesignani rapistagnensis. operi praefixi sunt indices copiosissimi duo, rerum vnus, verbo-rum alter ... omnia à frid. sylburgio hesso recognita ... notís[que] insuper illustrata.(adiectae insuper ex henr. stephani paralipomenis, animaduersiones ... ), 1583

## Literaturo 
* Allgemeine Deutsche Biographie
* Neue Deutsche Biographie
* Herders Conversations-Lexikon
* Virtual International Authority File
* CERL Thesaurus
* Contemporaries of Erasmus: A Biographical Register of the ..., Peter G. Bietenholz, Thomas Brian Deutscher
* Biografisch portall van nederland
* Virtual International Authority File
* New Advent
* Encyclopaedia Britannica

## Vidu ankaŭ 
* Tomaso el Kempis (1379-1471)
* Teodoro Gaza (1410-1475)
* Rudolphus Agricola Frisius (1443-1485)
* Johannes Murmellius (1480-1517)
* Johannes Peringius (1480-1541)
* Konrad Goclenius (1485-1539)

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj poetoj
Kategorio:Germanaj renesancaj humanistoj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Germanaj helenistoj
Kategorio:Germanaj teologoj
12370 Kageyasu

'*12370 *Kageyasu''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Takahashi Kageyasu (japane : 高橋景保, 1785–1829) ĉefa astronomo de la ŝoguna registaro de Japanio. Li estis unu el la unuaj kiuj kompilis kaj eldonis mapojn de la mondo kaj de Orienta Azio bazitaj sur la plej freŝaj scion tiam havebla en scienca geografio. Li ankaŭ kreis la oficejon de la libroj pri la okcidenta kulturo en 1811.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Dörsbach

La rivereto **Dörsbach** estas maldekstra alfluanto de la rivero Lahn, kiu venas el la germana mezmontaro Taunus Ĝi fluas en Heslando kaj Rejnlando-Palatinato.

## Rivervojo 
La rivereto Dörsbach fontas en la okcidenta malantaŭa Taunus sur la teritorio de Heidenrod-Mappershain ĉe la bieno „Herrenhaus Erlenhof“ kaj enfluas ĉe la monaĥejo Kloster Arnstein en Obernhof en la riveron Lahn. Ĝi fluas i.a. tra Heidenrod-Laufenselden kaj Katzenelnbogen. Ĝia supra kaj meza parto estas larĝa rondfunda valo. La malsupra parto male estas V-valo kun forta dekliveco. Tiu parto de la rivervalo ankaŭ nomiĝas „lamentvalo“. Laŭlonge de la rivero iras ŝatata migropado de Katzenelnbogen ĝis Obernhof, la „lamentvala vojo (germane: Jammertalweg), kaj parto de la Lahnhöhenweg.

La akvoenergio de la rivereto estis uzataj de 25 muelejoj. Ĉe la alfluantoj estis kromaj muelejoj. Hodiaŭ neniu plu laboras.

## Lamentvalo 
La lamentvalo“ ricevis sian nomon laŭ legendo: La grafo de Katzenelnbogen gravedigis filinon de muelisto ĉe Dörsbach kaj malaperis. La muelistfilino ploregis estis forpelita de siaj gepatroj, freneziĝis kaj mortigis la infanon kaj mortis.

## Nomo 
La nomo Dörsbach signifas *Durstbach* (= „soif-rojo“), ĉar la rojo havas relative malmulte da akvo en sia supra kaj meza parto pro la malprofundeco de la valo kaj rezulte de tiu relative malgrandan akvokolektan areon.

## Eksteraj ligiloj 
* GeoPortal Wasser Rheinland-Pfalz 
* Hessen Forst, Fischökologische Untersuchung des Fließgewässersystems der Lahn (PDF; 5,8&nbsp;MB), Kap. 4.16: Dörsbach

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Riveroj en Hesio
Ifito

**Ifito** - (helene **Ίφιτος**, latine *Iphitus*) estis en la helena mitologio filo de eĥalia reĝo Eŭrito.

Li estis amiko de Heraklo. La granda heroo venis por svati lian fratinon Iolon, kiu estis vaste distance fama pro sia beleco kaj aparte pro sia belega kuproruĝa hararo. Sed la svatanto devis plenumi unu malfacilan kondiĉon: en arkpafado venki patron de Iolo, la plej bonan helenan arkpafiston. Heraklo la reĝon venkis, sed tiu rifuzis la promeson plenumi kaj eĉ Heraklon malhoneste per ofendoj forpelis el la lando.

Ĝuste en tiu tempo estis ŝtelitaj la reĝaj gregoj kaj la reĝo sendis Ifiton al Heraklo kulpiginte lin pro la ŝtelo. Ifito la suspekton ne kredis, volis pruvi Heraklan senkulpecon kaj iris al li. Kiam li venis al Herakla burgo Tirinso, estis amike akceptita. Sed kiam Heraklo eksciis la suspekton, kaptis lin freneza kolero kaj senkulpan Ifiton, kiu volis purigi lian nomon, ĵetis el burga turo kaj mortigis lin. Pro tiu ĉi murdo Heraklo devis esti en sklaveco ĉe la reĝino Omfalo, kaj estis tie dum unu aŭ tri jaroj.

Post iu tempo oni malkovris, ke ŝtelisto de la grego estis Aŭtoliko, ruza filo de la dio Hermeso. Tiel la ŝtelisto mem, imputis kulpon al alia persono.

Heraklo pli malfrue revenis en Eĥalion, terebenigis ĝin, Eŭriton mortigis, Iolon forvenis kaj edzinigis ŝin al sia filo Hilo.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
(12385) 1994 UO

**(12385) 1994 UO** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Daniel Hofmann

**Daniel Hoffmann (1538–1611)** (* Halle, en la 1538 - Wolfenbüttel, en la 30-a de novembro 1611) estis germana luterana teologo, superintendanto, polemikisto kaj profesoro pri teologio de la Universitato de Helmstedt. En 1588, li sukcedis Tilemann Heshusius (1527-1588)
* Andreas Mylius (1527-1594)
* Johannes Caselius (1533-1613)
* Heinrich Julius, Duko de Brunsvigo-Wolfenbüttel (1564-1613)
* Cornelius Martini (1568-1621)
* Aegidius Hunnius, la Maljuna (1550-1603)
* Daniel Hoffmann (kuracisto) (1695–1752)

## Referencoj 
Kategorio:Universitato de Helmstedt
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Germanaj luteranaj teologoj
Distrikto Cegléd

La **Distrikto Cegléd** (hungare *Ceglédi járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest. Ĝi situas en Granda Hungara Ebenaĵo en la sudorienta parto de la departemento (en la meza parto de Hungario).
eta|Distrikto Cegléd en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Cegléd, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ 2 aliaj urboj, la ceteraj 9 komunumoj estas vilaĝoj.

La areo estas 886,30 km², kie loĝas 89 261 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj, (fruktoj, legomoj, tritikoj, maizoj) kaj bredadoj, krome multaj laboras en Budapeŝto.

## Historio 
Komence nomo de la distrikto estis „Distrikto Malsupra Kecskemét”, poste inter 1898-1950 „Distrikto Abony”. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Cegléd**, kiu administras ankaŭ vilaĝon Kőröstetétlen
* aliaj urboj:
** Abony
** Albertirsa, kiu administras ankaŭ vilaĝon Mikebuda
* vilaĝoj:
** Ceglédbercel
** Csemő
** Dánszentmiklós
** Jászkarajenő
** Tápiószőlős
** Törtel
** Újszilvás

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Konrado Gokleno

**Konrad Goclenius** (naskiĝis en Mengeringhausen, Hesio, en 1485; mortis en Bois-le-Duc, Loveno, en 1539) estis belga germandevena humanisto, helenisto kaj filologo. Li havis grandan reputacion kiel erudiciulo kaj longatempe instruis en la Kolegio de Bois-le-Duc, en Loveno, kie li mortis la 25-an de januaro 1539.

Erasmo, kiu estis lia intima amiko multe aprezis lian karakteron kaj respektegis lian klerecon. En aprilo 1525 li estis nomumita kanoniko en la Katedralo de Nia Sinjorino en Antverpeno, kun la aprobo de la papo Leono la 10-a. La erudiciulo Petrus Nannius (1500-1557) sukcedis lin en la lovena kolegio kaj al li dediĉis funebran laŭdon: "Funebris oratio habita pro mortuo Conrado Goclenio", 1542.

## Verkoj 
* Hermotimus, sive De sectis philosophorum de Lucien de Samosate, dediĉata al Thomas More (Lovena, Dirk Martens, 1522).
* Filozofiaj dialogoj de Cicerono: M. Tullii Ciceronis Officiorum libri III. De amicitia. De senectute. Paradoxa. Somnium Scipionis. De senectute & Somnium Scipionis etiam Theodori Gazæ versione. Omnia denuo vigilantiori cura recognita per Des. Erasmum Rot. & Conradum Goclenium, deprehensis ac restitutis aliquot locis non cuilibet obviis (Bazelo, Johannes Frobenius, 1528).
* La Batalo de Farsalio de Lukano, dekkanta poemo pri la civila milito inter Julio Cezaro kaj Kneŭ Pompeo Magno, Antverpeno, 1531
* Lucubrationum Erasmicarum elenchus, 1519
* Compendium vitæ, Erasmo de Roterdamo, 1524

## Literaturo 
* Chalmer's Biography
* CERL Thesaurus
* A Letter from Sir Thomas More to Conrad Goclenius, 1522
* Contemporaries of Erasmus: A Biographical - Peter G. Bietenholz, Thomas Brian Deutscher
* Bibliotheca Lusitana - Diogo Barbosa Machado.

## Vidu ankaŭ 
* Alexander Hegius (1439-1498)
* Thomas More (1478-1535)
* Adrianus Barlandus (1487-1538)
* Juan Luis Vives (1492-1540)
* André de Resende (1500-1573)
* Petrus Nannius (1500-1557)
* Rutgerus Rescius (1497-1545)

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj poetoj
Kategorio:Germanaj humanistoj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Germanaj helenistoj
Kategorio:Germanaj latinistoj
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Kategorio:Universitato de Kolonjo
Federico Fernández (futbalisto)

**Federico Fernández** estas argentina futbalisto. Li naskiĝis  en *Tres Algarrobos*, provinco Bonaero, do nun estas -jara. Profesia futbalisto ekde la jaro 2008, Ekde la jaro 2011 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la itala klubo *SSC Napoli*. Ekde la sama jaro 2011 li estas membro de la vira argentina nacia teamo de futbalo. Kadre de la nacia teamo li ankaŭ kunkonkuris pri la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo, en kiu la argentina teamo atingis la duan pozicion. Matĉe li en la nacia teamo de 2014 rekoneblis per la numero "16".

Kategorio:Argentinaj futbalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Argentino
Fritomuzeo

La **Frietmuseum** (**Fritomuzeo**) estas muzeo en Bruĝo, Belgio, kiu estas dediĉita al la historio de terpomoj kaj la produktado de belgaj fritoj. Ĝi priskribas sin kiel *la unuan kaj nuran muzeon dediĉitan al terpomfritoj*.

## Historio 
La muzeo estis fondita en 2008 fare de Eddy Van Belle, kiu antaŭe malfermis du aliajn muzeojn, kiuj kune troviĝas en alia bruĝa konstruaĵo: Choco-Story (Ĉokolado-rakonto), kiu estas dediĉita al la ĉokoladindustrio de Belgio, kaj Lumina Domestica, kiu gastigas la 6500-pecan kolekton de lampoj de Van Belle. Inspirite de la populareco de *Choco-Story*, Van Belle priesploris la eblecon de muzeo dediĉita al fritaj terpomfingroj, ĉar neniu simila muzeo ekzistis aliloke. Dum la dekkvina jarcento, ĝin uzis ĝenovaj komercistoj. Antaŭ la malfermo de la muzeo, okazis restaŭrolaboroj, inkluzive de renovigo de la fasado. Dum tiu laboro, neniuj strukturaj ŝanĝoj estis faritaj al la interno de la konstruaĵo.

eta|Frietmuseum (Fritomuzeo) situanta en la Gotika Saaihalle (iama lanostokejo) en Vlamingstraat 33, Bruĝo, Belgio

La muzeo etendiĝas sur tri etaĝoj. Ekspoziciaĵoj sur la teretaĝo montras la historion de terpomoj, komenciĝante en Peruo ĉ. 8000 a.K. La unua etaĝo estas dediĉita al la historio de frititaj terpomoj kaj ilia origino en Belgio. En la kelo estas trinkejo. Ekspoziciaĵoj inkludas fotojn, artaĵojn, historiajn terpomsenŝeligajn kaj tranĉilajn maŝinojn, kaj filmo kiu montras kiel fari perfektajn *fritojn*.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵoj el 1399 estis la rezidejo de la Konsulo de Ĝenovo in 1441, estis uzata de teksistoj inter 1578-1750, kaj poste funkciis kiel gastejo, trinkejo, kinejo, dancejo, kaj ekde 1978 kiel banko kaj ekspoziciejo.

## Referencoj 
Kategorio:Muzeoj en Bruĝo
Olimpika vilaĝo (Moskvo)

[eta|Olimpika vilaĝo en [1980]]
**Malnova Olimpika vilaĝo** () aŭ **Olimpika vilaĝo — 80** ( estas loĝata urboparto de Moskvo, konstruita en 1978 — 1979 norde de vilaĝo Nikulino (nun — distrikto Troparjovo-Nikulino) dum preparado al la Moskva Olimpiko de 1980. Malgraŭ ĝi aperis kiel Olimpika vilaĝo, oni konstruis ĝin ankaŭ por konstanta loĝado de moskvanoj: interalie, samtempe kun la loĝejoj (antaŭ la Olimpiko) estis konstruitaj kvar infanvartejoj kaj du lejnejoj.

## Konsisto 
Olimpika vilaĝo konsistas el:
* zono de loĝado: 18 16-etaĝaj domoj, grupigitaj je tri kortoj kaj kunligitaj de piedira vojo;
* kultur-domo kun koncerta halo por 1200 personoj kaj aliaj ejoj;
* komerca centro kun vendejoj, kafejo ktp.;
* sportaj konstruaĵoj.

Post fino de la Olimpiko en la Olimpika vilaĝo ekloĝis moskvanoj. En 1981 tie ekfunkciis Muzeo de defendado de Moskvo, en 2002 — Muzikteatro de nacia arto sub gvido de V.Nazarov.

## Stratoj 
En Olimpika vilaĝo estas la jenaj stratoj:
* Miĉurin-avenuo de Olimpika vilaĝo () — strato paralela al Miĉurin-avenuo; en 1994 — 1998 estis nomata Strato Olimpika vilaĝo ();
* Traveturejo de Olimpika vilaĝo ()

## Vidu ankaŭ 
* Astrus (hotelo en Moskvo)
* Nikulino (Moskvo), Troparjovo (Moskvo) — estintaj vilaĝoj

Kategorio:Objektoj konstruitaj por Somera Olimpiko 1980
Kategorio:Distrikto Troparjovo-Nikulino (Moskvo)
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1979
Gelbach

La rivereto **Gelbach** estas kune kun sia fontrojo Aubach 39,7&nbsp;km longa dekstra alfluanto de la rivero Lahn en la suda parto de la germana metmontaro Westerwald. Ĝi havas akvokolektan areon de 221,2&nbsp;km².

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Riveroj en Hesio
Distrikto Sátoraljaújhely (historia)

La **Historia Distrikto Sátoraljaújhely** [ŝAroraljaUjhej] (hungare *Sátoraljaújhelyi járás*) estis distrikto en Hungario, en Zemplén (historia departemento). Ĝi situis parte en Montaro Zemplén laŭ Bodrog en la okcidenta parto de la departemento (en la norda parto de la reĝlando).
[eta|mapo pri Zemplén en  [1890, kie Distrikton Sátoraljaújhely prezentas ruĝa ’’’5’’’]]

La distrikta kaj departementa ĉefurbo estis Sátoraljaújhely.
 
La loĝantoj okupiĝis precipe pri agrikulturoj, (fruktoj, vitoj, tritikoj, maizoj), arbaraj laboroj kaj bredadoj.

## Historio 
Tiu historia distrikto funkciis ĝis Traktato de Trianon en 1920, poste la nordan parton ricevis Ĉeĥoslovakio, la suda parto restis ĉe Hungario. Ne nur la distrikto, sed ankaŭ mem la urbo Sátoraljaújhely estis disigita, la norda kaj malpli granda urboparto aliĝis al Ĉeĥoslovakio, kiel Slovenské Nové Mesto.

## Komunumoj (restantaj en Hungario) 
[eta|La disigita Sátoraljaújhely, flava linio montras la [landlimon]]
* Alsóberecki
* Alsóregmec
* Felsőberecki
* Felsőregmec
* Györgytarló
* Hosszúláz nun urboparto de Sátoraljaújhely
* Mátyásháza nun parto de Felsőregmec
* Mikóháza
* Széphalom nun urboparto de Sátoraljaújhely
* Rudabányácska nun urboparto de Sátoraljaújhely
* Vilyvitány

## Komunumoj aligitaj al Ĉeĥoslovakio 
* Alsómihályi nun Michaľany
* Barancs nun Zemplínsky Branč
* Biste nun Byšta
* Bodrogszerdahely nun Streda nad Bodrogom
* Bodrogszög nun Klin nad Bodrogom
* Bodzásújlak nun Novosad
* Borsi nun Borša
* Céke nun Cejkov
* Csarnahó nun Černochov
* Csörgő nun Čerhov
* Garany nun Hraň
* Gercsely nun Hrčeľ
* Imreg nun Brehov
* Kásó nun Kašov
* Kisbári nun parto de Bara (distrikto Trebišov)

* Kiskázmér nun parto de Kazimír
* Kistoronya nun Malá Tŕňa
* Kiszte nun Kysta
* Kolbása nun Brezina
* Ladamóc nun Ladmovce
* Lasztóc nun Lastovce
* Legenye nun Luhyňa
* Magyarsas nun Zemplínske Jastrabie
* Nagybári nun parto de Bara (distrikto Trebišov)
* Nagykázmér nun parto de Kazimír
* Nagytoronya nun Veľká Tŕňa
* Szőlőske nun Viničky
* Szürnyeg nun Sirník
* Velejte nun Veľaty
* Zemplén nun Zemplín (distrikto Trebišov)

## Fontoj 
* hungare

Kategorio:Distriktoj de Hungario
István Podmaniczky

**István Podmaniczky** [iŝtvAn podmanicki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Podmaniczky István** estis hungara pastro, politikisto, episkopo, preposto.

István Podmaniczky http://lexikon.katolikus.hu/P/Podmaniczky.html naskiĝis antaŭ ol 1480. Li mortis en 1530.

## Biografio 
István Podmaniczky iĝis preposto en Csanád en 1510, post 2 jaroj jam episkopo de Nyitra. Li pastriĝis nur en 1513. Li komencis politikadi en 1525, dume li restis episkopo ĝismorte. Li partoprenis en la landkunveno en Pest (urbo) en 1525. En la sekva jaro li batalis en Batalo de Mohács, poste li partoprenis en elekto de la nova reĝo en Székesfehérvár, fine li mem kronis Johanon la 1-an. En 1527 li forlasis la kortegon kaj li iĝis fidelulo de la alia reĝo Ferdinando la 1-a (Sankta Romia Imperio), kiun li kronis en Buda.

## Fontoj 
* hungare
* hungare

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Episkopoj de Nitro
12373 Lancearmstrong

'*12373 *Lancearmstrong'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la francdevena usona astronomo Charles P. de Saint-Aignan elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan biciklovetkuriston Lance Armstrong, postvivanton de kancero. Post diagnozo de testika kancero en 1996, li kapablis refoje bicikli kaj sepfoje venkis en la *Tour de France*. Li estis ankaŭ fama pro esti klare konfesinta en 2013, ke li kaj la ĉefaj vetkuristoj de la *Tour de France'' estis dopitaj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Charles P. de Saint-Aignan
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
12374 Rakhat

'*12374 *Rakhat'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la francdevena usona astronomo Charles P. de Saint-Aignan elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono),

Ĝi ŝuldas sian nomon al la fikcia enloĝata planedo *Rakhat*, en la sciencfikcia romano *The Sparrow'' de la usona verkistino Mary Doria Russell. La unua kontakto estas establita de grupo da fakuloj organizata de la Jezuitoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Charles P. de Saint-Aignan
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Alejandro Sabella

eta|Alejandro Sabella en 2012
**Alejandro Sabella** estis argentina eksa profesia futbalisto kaj futbala trejnisto. Li naskiĝis  en Bonaero, mortis la 8-a de decembro 2020. Li profesie ludis futbalon en la unuaj viraj teamoj de la argentina klubo Club Atlético River Plate, poste ekde 1987 en la angla klubo *Sheffield United* kaj sekve *Leeds United*, en Anglio ricevinte la angligitan personan nomon *Alex*. Reveninte al Argentino en 1982, li daŭrigis la futbalistan karieron en la kluboj *Estudiantes, Grêmio, Ferro Carril Oeste* kaj finis ĝin en 1989 en la klubo *Irapuato*. Sekve li laboris kaj laboras kiel futbala trejnisto. Interalie, ekde la jaro 2011 li estas la trejnisto de la vira argentina nacia teamo de futbalo, kiu ankaŭ kunkonkuris pri la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo, en kiu la argentina teamo atingis la duan pozicion.

Kategorio:Argentinaj futbalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Argentino
Kategorio:Trejnistoj de futbalo
12378 Johnston

'*12378 *Johnston'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *David Macarthur Johnston'' (1928 — 2022), bienisto de Baradine (Novsudkimrio, Aŭstralio). Lia konscio pri vivmedio gvidis lin al sperta kono pri la vivo de birdoj en kaj ĉirkaŭ la Pilliga Arbaro. Li kuraĝigis kaj akompanis lokalajn kaj internaciajn birdumantojn kaj organizis enketojn pri birdoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
José María Basanta

**José María Basanta**, per plena nomo *José María Basanta Pavone*, estas argentina futbalisto. Li naskiĝis  en la vilaĝo Tres Sargentos proksime de Carmen de Areco, provinco Bonaero, do nun estas -jara. Profesia futbalisto ekde la jaro 2003, ekde la jaro 208 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la meksika klubo *CF Monterrey*, kaj en 2013 ricevis aldonan meksikan ŝtatanecon. Ekde la jaro 2013 li estas membro de la vira argentina nacia teamo de futbalo. Kadre de la nacia teamo li ankaŭ kunkonkuris pri la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo, en kiu la argentina teamo atingis la duan pozicion. Matĉe li en la nacia teamo de 2014 rekoneblis per la numero "23".

Kategorio:Argentinaj futbalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Argentino
Johano Alberto la 1-a (Meklenburgo)

**Johano Alberto, Duko de Meklenburgo** (naskiĝis la 23-an de decembro 1525 en Güstrow; mortis la 12-an de februaro 1576 en Schwerin) estis duko de Meklenburgo, reganta en la landoparto Meklenburgo-Güstrow inter 1547 kaj 1556 kaj en Meklenburgo-Schwerin inter 1556 kaj 1576. En 1549 li efektivigis la Protestantan Reformacion por la tuto de Meklenburgo.

## Literaturo 
* Allgemeine Deutsche Biographie
* [Personensuche](https://tools.wmflabs.org/persondata/p/Johann_Albrecht_I._(Mecklenburg))
* WorldCat Identities

## Vidu ankaŭ 
* Andreas Mylius (1527-1594)
* Johannes Caselius (1533-1613)

Kategorio:Reformacio
Kategorio:Dukoj de Meklenburgo
Thomirey

**Thomirey** estas franca komunumo lokita en departemento Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Thorey datiĝas el la jaro 1235 kiel *Thameré*.

Dum la 19-a jarcento estis tie ferominejo.

## Arkitekturaj vidindaĵoj 
Oni konstruis en nur unu domo kaj la preĝejon kaj la paroĥestrejon. Ankaŭ oni konstruis en nur unu domo kaj la urbodomon kaj la lernejon.

En la komunumo estas tri krucoj de vojo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
*Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Bangalaoj

eta|Bangalaj setlejoj laŭ Stanley, 1885
[eta|Hodiaŭa teritorio inter [Kongo (rivero)|Kongo kaj Ubango]]

**Bangalaoj** (aŭ **Mangalaoj**) estas nomataj la loĝantoj de la regiono inter la riveroj Kongo kaj Ubango. Al la bangalaoj apartenas interalie la etnoj Ngombe, Bobangi kaj Bundja.

En la regiono originis la lingvo lingala, kiu disvastiĝis en la Demokratia Respubliko Kongo kaj en Kongo Brazavila.

La nomo *bangala* estis enkondukita de la angla esploristo Henry Morton Stanley, kiu estis la unua eŭropano kiu vojaĝis al la regiono. Unue Stanley uzis la nomon nur por aro da setlejoj je la norda bordo de la rivero Kongo. Poste la nomo estis uzata por la loĝantoj de la provinco Équateur.

La etna identeco de la bangalaoj ne estas klare difinita. La nomo estas ligita precipe al la lingvo lingala, kiu je la mezo de la 19-a jarcento iĝis lingvafrankao en la regiono de malalta rivero Kongo. En la kolonia aerao ĝi estis la lingvo de la armeo kaj post la akiro de la sendependeco ĝi disvastiĝis per amaskomunikiloj kaj muziko.

Kvankam la nomo estas artefarita inter la loka loĝantaro kreiĝis ia identeco de bangalaoj.

## Literaturo 
* Emizet Francois Kisangani, Scott F. Bobb: *Historical Dictionary of the Democratic Republic of the Congo.* Scarecrow Press, 2009, ISBN 0810863251, S. 395-396 http://books.google.de/books?id=FvAWPTaRvFYC&pg=PA395
* Mumbanza Mwa Bawele : *Colonialisme et identité « Bangala » en Afrique centrale.* In *Society, State, and Identity in African History.* African Books Collective, 2008, ISBN 9994450255, S. 87-104 http://books.google.de/books?id=WpzMU-txNF8C&pg=PA87
* Crawford Young: *The Politics of Cultural Pluralism.* Eldonejo Univ of Wisconsin Press, 1976, ISBN 0299067440, S. 170-173 http://books.google.de/books?id=Qe3efEA03cEC&pg=PA170

## Referencoj 
Kategorio:Etnoj
Bangalaoj
Bangalaoj
Kategorio:Etnologio
Kategorio:Etnografio
Kategorio:Demokratia Respubliko Kongo
12380 Sciascia

'*12380 *Sciascia'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la sicilia verkisto kaj polemikisto Leonardo Sciascia (1921–1989), kiu verkis multajn librojn turnantajn ĉirkaŭ la halucina realo de la sicilia vivo. Dividante kun Stendhal la saman akran klareco kaj sekan spriton, li estas precipe konata pro sia *Il mare colore del vino''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
12381 Hugoclaus

'*12381 *Hugoclaus'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la flandra verkisto Hugo Claus (1929–2008), kies esprimisma verko estis tradukita en pluraj lingvoj. Li estas ankaŭ famkonata dramisto kaj elstara poeto. En 1983 li publikigis sian *Het verdriet van België'' ("La aflikto de la Belgoj"), kiu alportis al li internacian rekonon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Véretz

''''* [] estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Indre-et-Loire*, prononco [] kaj en la regiono Centro-Valo de Luaro, , prononco [], borde de la rivero Luaro. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Tours* kaj al la kantono *''.

## Geografio 
La areo de la komunumo estas granda je 13,86 km² kaj ĝia alteco varias inter 47 kaj 94 msm. La urbo estas konstruita ĉe la rivero Cher.
### Ĉirkaŭaj lokoj 
Véretz havas kvar samlimajn komunumojn :

## Vidindaĵoj 
Jen estas kelkaj vidindaĵoj de Véretz :
*kastelo de Veigné
*kirko Notre-Dame de Véretz
*la postrestaĵoj de Gaŭlo-Romania akvedukto
*la fontano Bakĥo
*la ponto
*la keloj
*la silkraŭpejo
*"La Chavonnière", domo kiu apartenis al Paul-Louis Courier de Méré

## Famuloj 
Jen estas kelkaj el la famuloj de Véretz :
*Paul-Louis Courier de Méré, franca verkisto kiu naskiĝis en Parizo en 1772. Li aĉetis la domon "la Chavonnière" en 1817, kaj estis murdata en la arbaro de Larçay en 1825.
*Eugène Bizeau, poeto kiu naskiĝis en Véretz en 1883.
*Gabrielle d'Estrées, la reĝamatino de Henriko la 4-a, kiu estus havinta "domon de bano" en Véretz por sin bani en la rivero Cher (ĉi-tiu domo ankoraŭ ekzistas).
*Madame de Sévigné, kiu amis iri al la kastelo de Véretz por viziti amikon, la "abbé d'Effiat".
*Hortense Mancini, nevino de Jules Mazarin, estis dum kelka tempo kastelestrino de Véretz.
*A. D. G. (kies vera nomo estas Alain Fournier), franca verkisto kaj ĵurnalisto entombigita en la mortintejo de Véretz.

## Blazono 

Blason de la ville de Véretz (37).svg|Blazono de Véretz

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Indre-et-Loire
* Véretz - Montlouis (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala retejo ()

Kategorio:Komunumoj de Indre-et-Loire
Ŝtata kapitalismo

La termino **ŝtata kapitalismo** aludas plej ofte al ekonomia sistemo, en kiu la ŝtato plenumas komercan ekonomian agadon, kun administrado kaj organizado de la produktadrimedoj de kapitalisma maniero, inkluzive la sistemon de pagata laborforto kaj centralizita administrado. Tiu termino normale aplikiĝas al ŝtatoj, kiuj nomis sin socialismaj. Kutime, la uzado de la termino estas kritiko kontraŭ tia ŝtato argumentanta, ke vere ne ekzistis socialismo reale, sed kapitalismo fare de la ŝtato. Ekzemple, iu povas diri, ke Sovetunio atingis ne socialismon, sed ŝtatan kapitalismon.

Ŝtatan kapitalismon karakterizas hegemonio de ŝtataj entreprenoj en la ekonomio.

Estas diversaj teorioj kaj kritikoj de la ŝtata kapitalismo, kelkaj el kiuj ekzistis jam eĉ ekde antaŭ la Revolucio de Oktobro. La komunaj temoj ĉe ili estas identigi, ke la laboristoj ne sufiĉe kontrolas la produktadrimedojn kaj ke la komercaj kaj produktaj rilatoj por enspezo plue okazas per produktado en la ŝtata kapitalismo. Lenino priskribis la economion de Rusio kiel ŝtata kapitalismo.

La literaturo inspirita de la marksismo kutime difinas la ŝtatan kapitalismon kiel socia sistemo kiu kombinas kapitalismon —nome salajra sistemo por produktado kaj alproprigo de la plusvaloro— kun la posed-rajto aŭ -kontrolo fare de la ŝtato. Per tiu difino, ŝtato kun ŝtata kapitalismo estas tiu en kiu la registaro kontrolas la ekonomion kaj agadas kiel granda korporacio, elprenante la plusvaloron por investi ĝin en estonta produktado. Friedrich Engels, en *Socialismo: kaj Utopia kaj Scienca*, argumentis, ke la propraĵo fare de la ŝtato ne finas per si mem kun la kapitalismo, sed ke la ŝtata kapitalismo estus la lasta fazo de kapitalismo, konsiste en posedo kaj administrado de la produktado grandskale kaj komunikado en mano de la ŝtato. Li diris ankaŭ ke la iloj por finigi la kapitalismon troviĝas ene de la ŝtata kapitalismo.

## Vidu ankaŭ 
* *Looking Backward* (esperante *Rigardante Malantaŭen*) de Edward Bellamy
* Ŝtatigo
* Ŝtatismo (ekonomio)
* Ŝtata entrepreno
* Politika ekonomiko
* Korporaciismo
* Utopia socialismo

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* ¿Qué fue la URSS? (1) kaj (2), de Rolando Astarita
* Ŝtata kapitalismo aŭ politika kapitalismo (angla), de BK Marcus
* ¿Por qué llaman liberalismo al "capitalismo de Estado"? , de Jorge Valín

Kategorio:Kapitalismo
Kategorio:Socialismo
Kategorio:Ekonomio
Kategorio:Ekonomiko
Tero (ekonomiko)

**Tero**, en ekonomiko, estas la koncepto kiu enhavas ĉiajn krudmaterialoj kies disponeblo estas nature fiksita (tio estas, ili ne ŝanĝas responde al varioj de ties prezo en la merkato).

En tiu aro inkludiĝas la **teroj** propre dirite, difinitaj de ties geografia lokigo sur la tera surfaco (koncepto kiu ekskludas la plibonigoj ŝulditaj al infrastrukturoj kaj la natura kapitalo, kiu povas esti degradita per la homa agado -faktoroj biogeografiaj, kiaj la grundo, la klimato, la hidrologio, ktp.-), la mineralaj kuŝejoj de la subgrundo, kaj eĉ la lokoj en geostacia orbito kaj parto de la elektromagneta spektro.

En klasika ekonomiko oni konsideras la teron kiel unu de la tri produktofaktoroj, dum la aliaj du estus la kapitalo kaj la laboro; la pagado deriva de la posedrajto aŭ la kontrolo de la tero (aŭ de la krudmaterialoj en ĝi inkluditaj) estas kutime nomita rento aŭ pli precize tero-rento.

La tero, partikulare la minejaj kuŝejoj kaj la kampoj aŭ geografiaj lokoj de speciala valoro por ties uzado por agrikulturo (plugebla tero), brutobredado aŭ forstado (nome unuaranga sektoro kiu identigas ĉefe la ruran pejzaĝon); estis historie tialo de ĉia tipo de konfliktoj ĉu sociaj, politikaj aŭ militaj.

## Vidu ankaŭ 
* Tero
* Plugebla tero
* Grundo
* Land and Freedom
* Enkomendo
* Terposedanto
* Geografio
* Klasika ekonomika skolo

Kategorio:Ekonomio
Kategorio:Ekonomiko
Rigardante Malantaŭen

***Rigardante Malantaŭen en la jaro 2000*** (angle : *Looking Backward: 2000-1887*) estas sciencfikcia romano, unue aperinta en 1888, de Edward Bellamy.

La romano estas esperantigita de C.M. Hamaker kaj eldonita de Fratoj E. & M. Cohen el Amsterdamo en 1937 . Nova eldono aperis ĉe Eldonejo Bero el Roterdamo en la jaro 2005.

## Enhavo 
La romano rakontas la travivaĵojn de iu Julian West, juna usonano kiu, ĉirkaŭ la fino de la 19-a jarcento, falas en profunda, hipnot-induktita dormo kaj vekiĝas unu jarcenton kaj dek tri jarojn poste. Li trovas sin en la sama loko (Bostono), sed en komplete ŝanĝita mondo: estas la jaro 2000 kaj, dum li dormis, Usono estis ŝanĝata en socialisman utopion. La resto de la romano skizas la pensojn de Bellamy pri plibonigado de la estonteco. La plej gravaj temoj inkludas problemojn asociatajn kun kapitalismo, proponatan socialisman solvon per ŝtatigo de ĉiu industrio, la uzon de "industria armeo" por organizi produktadon kaj distribuon, same kiel por certigi liberan kulturan produktadon sub tiaj kondiĉoj.

Laŭ Erich Fromm, *Looking Backward* estas "unu el la plej rimarkindaj romanoj iam ajn publikigitaj en Usono . Ĝi estis la tria plej granda furorlibro de sia tempo, post La Kabano de Onklo Tom kaj Ben-Hur: A Tale of the Christ (Ben Hur: Rakonto pri Kristo) . Nur en Usono, pli ol 162 "Bellamy Clubs" estiĝis por diskuti kaj disvastigi la ideojn de la romano . Pro ĝia engaĝo al la ŝtatigo de privata posedo, tiu politika movado estis konata kiel "ŝtatismo" aŭ ŝtata kapitalismo, malsama al la politika koncepto de naciismo. La romano ankaŭ inspiris plurajn utopiajn komunumojn.

## Recenzoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ŝtata kapitalismo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Teksto de la angla originalo en Vikifontaro.
* Edward Bellamy, *Looking Backward, 2000-1887.* Boston: Houghton, Mifflin & Co., 1889.
* *Librivox audiobook of Looking Backward: 2000 to 1887*
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Sciencfikcia literaturo
Kategorio:Estonteco en romanoj
Kategorio:Utopioj
Kategorio:Historio de socialismo
Kategorio:Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Kategorio:Eldonaĵoj de Bero
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Prezmekanismo

**Prezmekanismo** estas ekonomika esprimo kiu rilatas al la maniero laŭ kiu la prezoj de krudvaroj influas la postulon kaj liveradon de varoj kaj servoj. Prezmekanismo influas kaj aĉetantojn kaj vendistojn kiuj negocas prezojn de varoj aŭ servoj. Prezmekanismo aŭ merkat-bazita mekanismo rilatas al vasta gamo de vojoj kongruigi aĉetantojn kaj vendistojn tra prezoŝpara porciigo.

Ekzemplo de prezigaj mekaniskoj sciigas oferto- kaj demando-prezojn. Ĝenerale parolante, kiam du partioj deziras okupiĝi pri komerco, la aĉetanto sciigos prezon kiun ĝi volas aŭ pretas pagi (la aĉetkurzo) kaj vendisto sciigos prezon kiun ĝi volas akcepti (la demandoprezo).

La unuaranga avantaĝo de tia metodo estas tiuj kondiĉoj kiuj estas aranĝitaj anticipe kaj transakcioj povas daŭrigi kun neniu plua permeso aŭ aprobo de iu partoprenanto. Kiam ajnaj oferto kaj demando estas kongruaj, transakcio okazas, en la plej multaj kazoj aŭtomate.

## Notoj 
Kategorio:Ekonomiko
David Ricardo

**David Ricardo** (Londono, 19-a de decembro de 1772 - *samloke* 11-a de oktobro de 1823) estis ekonomikisto angla de juda deveno sefardo-portugala, membro de la pensoskolo klasikekonomika, kaj unu el plej influaj kun Adam Smith kaj Thomas Malthus. Li pluigis kaj profundigis la analizon de la cirkvito de produktado de la ŝtato, kies deveno datiĝas el Quesnay kaj la fiziokratismo. Estis konsiderata unu el pioniroj de la moderna makroekonomiko pro sia analizo de la rilato inter enspezo kaj salajro, unu el iniciatintoj de la raciado kiu rezultos en la Leĝo de la malpliiĝantaj rentoj kaj unu de la ĉefaj fondintoj de la kvanta teorio pri mono. Pro tio li estas sekvita de skoloj de tre diferencaj ekonomikaj pensaroj, ekde la novklasikoj al la anglaj marksistoj.

Li estis ankaŭ homo de negocado, sukcesa spekulisto, borsa makleristo kaj deputito; li sukcesis akiri konsiderindan riĉon.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
eta|*Works*, 1852
* Klasika ekonomika skolo
* Adam Smith
* Thomas Malthus

## Eksteraj ligiloj 
* David Ricardo 
* David Ricardo en *Grandes Economistas* (hispane)

Kategorio:Sefardoj
Kategorio:Anglaj judoj
Kategorio:Britaj sciencistoj
Kategorio:Anglaj entreprenistoj
Kategorio:Anglaj ekonomikistoj
Kategorio:Internacia komerco
Kategorio:Klasikaj ekonomikistoj
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Konvertitoj de judismo al kristanismo
Kategorio:Anglaj unitariistoj
Distrikto Gyál

La **Distrikto Gyál** [djAl] (hungare * Gyáli járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest. Ĝi situas en Granda Hungara Ebenaĵo en la meza parto de la departemento (en la meza parto de Hungario).
eta|Distrikto Gyál en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Gyál, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo kaj unu grandvilaĝo, la restinta komunumo estas vilaĝo.
 
La areo estas 170,99 km², kie loĝas 40 309 homoj. La loĝantoj laboras ĉefe en Budapeŝto, krome ili okupiĝas pri agrikulturoj, (fruktoj, legomoj) kaj bredadoj.

## Historio 
eta|dekstre|Aerfoto pri Gyál
Tiu distrikto neniam funkciis dum la historio, la komunumoj apartenis iam ekzemple al „Distrikto Kispest”. Distrikto Gyál estis establita en 2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: Gyál
* alia urbo: Ócsa
* grandvilaĝo: Alsónémedi
* vilaĝo: Felsőpakony

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Preĝejo de Ĉefanĝelo Miĥaelo en Troparjovo

eta|Kirko de Ĉefanĝelo Miĥaelo en Troparjovo
eta|La kirko vintre
**Kirko de Ĉefanĝelo Miĥaelo en Troparjovo** () estas ortodoksisma preĝejo en Moskvo, posedata de Rusa Ortodoksa Eklezio kaj konsiderata kiel objekto de kultura heredaĵo de Rusio. Ĝi estis konstruita en 1693 — 1694 en apudmoskva vilaĝo Troparjovo, kiu situis sur teritorio de la nuntempa distrikto Troparjovo-Nikulino; ĝi estas la sola konstruaĵo, restinta de la neniigita vilaĝo.

Adreso: Vernadskij-avenuo, 90.

## Historio 
Antaŭe en Troparjovo estis ligna preĝejo, kiu multfoje estis rekonstruata, lastan fojon en 1669. En fino de la 17-a jarcento oni komencis konstrui tie novan kirkon el ŝtono, fininte en 1694. Ĝia konstruado estis organizita pro monpago de Nov-Virina monaĥejo; kiu posedis la vilaĝon; ĝusta informo pri aŭtoro de la projekto mankas.

En 1812 la konstruaĵo parte suferis pro franca invado al Rusio; ĝi estis riparita en 1823.

Dum la periodo 1939 — 1989 la preĝejo ne funkciis, en 1989 estis denove sanktigita.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo (ruse)

Troparjovo
Kategorio:Distrikto Troparjovo-Nikulino (Moskvo)
Kategorio:Vizitindaĵoj en Moskvo
Transatlantika telegrafa kablo

eta|400ra|Mapo de la Transatlantika telegrafa kablo de 1858

**Transatlantika telegrafa kablo** estas submara komunikila kablo tra la Atlantiko uzita por komunikado per telegrafo. La unua estis muntita surr la grundo de la Atlantiko el Telegraph Field, Golfo Foilhommerum, insulo Valentia, en okcidenta Irlando al Heart's Content, en orienta Novlando. La unua komuniko okazis la 16an de aŭgusto 1858, kaj malpliigis la komuniktempon inter Nordameriko kaj Eŭropo el dek tagoj – tempo necesa por ricevi mesaĝon per ŝipo – al kelkaj minutoj. Transatlantikaj telegrafkabloj estis poste anstataŭitaj de Transatlantika telekomunika kablo.

## Literaturo 
* Clarke, Arthur C. *Voice Across the Sea* (1958) and *How the World was One* (1992); the two books include some of the same material.
* Gordon, John Steele. *A Thread across the Ocean: The Heroic Story of the Transatlantic Cable*. New York: Walker & Co, 2002. ISBN 978-0-8027-1364-3.
* 
* Rozwadowski, Helen. *Fathoming the Ocean* (2005). Devotes a good deal of space to the description of cable-laying.
* Standage, Tom. *The Victorian Internet* (1998). ISBN 0-7538-0703-3. The story of the men and women who were the earliest pioneers of the on-line frontier, and the global network they created – a network that was, in effect, the Victorian Internet.
* Cookson, Gillian. *The Cable*. 2nd Ed (2006), Tempus Publishing. ISBN 0-7524-3903-0.

## Eksteraj ligiloj 
* Biography of Commodore Matthew Fontaine Maury  de William "Maury" Morris II Ph.D.
* The Atlantic Cable de Bern Dibner (1959)
* History of the Atlantic Cable & Undersea Communications
* PBS, American Experience: The Great Transatlantic Cable
* The History Channel: Modern Marvels: Transatlantic Cable: 2500 Miles of Copper 
* Kolekto de artikoloj pri la historio de telegrafo 
* Cabot Strait Telegraph Cable 1856 intre Novlando kaj Nova Scotia
* American Heritage: The Cable Under the Sea 
* Alan Hall – First Transatlantic Cable and First message sent to USA 1856 Memorial 
* Travelogue around the world's communications cables by Neal Stephenson
* The Old Cable House
* Atlantic telegraph cable 150th anniversary 1858-2008
* ICPC International Cable Protection Committee
* IEEE History Center: County Kerry Transatlantic Cable Stations, 1866 

Kategorio:Telegrafo
Kategorio:Telekomunikado
Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Historio de Kanado
Kategorio:Historio de Britio
Kategorio:Atlantiko
Kategorio:Viktoria epoko
Miĉurin-avenuo (Moskvo)

eta|Domo ĉe kruciĝo de Miĉurin-avenuo kaj Universitata avenuo, vido de la placo de Indira Gandi
**Miĉurin-avenuo** () estas radia aŭtovojo en sud-okcidenta parto de Moskvo. Ĝi komenciĝas ĉe Kosigin-strato kaj finiĝas ĉe Ozjornaja placo (kontinuiĝas kiel Ozjornaja strato).

## Nomo 
La avenuo estas nomita je honoro de sciencisto Ivan Miĉurin.

## Historio 
## Gravaj konstruaĵoj 
## Transporto 
* **Aŭtobusoj:** 47, 57, 58, 111, 661, 715, 785, 788, 793, 810, 810c, 830, 830c;
* **Trolebusoj:** 7, 17.

## Vidu ankaŭ 
* Miĉurin-strato (Moskvo)

Kategorio:Stratoj de Moskvo
Kategorio:Distrikto Ramenki (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Oĉakovo-Matvejevskoje (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Prospekt Vernadskogo (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Troparjovo-Nikulino (Moskvo)
Iri al Canossa

[eta|*Rex rogat abbatem / Mathildim supplicat atque*.[Hugo de Cluny, Henriko la 4-a, Matilda de Toskanio.Miniaturo de la origina kodekso pri “Vita Mathildis” de Donizono el Canossa (12-a jarcento). Vatikana Biblioteko, Romo. *Cod. Vat. lat. 4922* (1115).]]La esprimo ***iri al Canossa*** naskiĝis reference al la humiliĝo de Canossa kaj eniris en la komunan uzon en diversaj lingvoj kiel en tiu germana: "nach Canossa gehen", aŭ en angla: "go to Canossa", aŭ franca: "aller à Canossa".

## Etimologio 
La esprimo fontas el la konata historia epizodo kaj signifas "humiliĝi, fleksiĝi antaŭ malamiko, repreni sian diritaĵon, agnoski esti erarinta, submetiĝi”, kies modelo estas la okazintaĵo ĉe la kastelo de Canossa dum la rigida vintro de 1077 kiam imperiestro Henriko la 4-a atendis tri tagojn kaj tri noktojn, senŝue kaj vestite per nura froko,antaŭ ol esti ricevita kaj pardonita de la papo Gregorio la 7-a post propetado de Matilda de Toskanio. Sed la konflikto inter la du, la investitura konflikto, baldaŭ remalfermiĝis.

## Citaĵoj 
En la 19-a jarcento la esprimo ricevis politikan signifon, ĉar eksignifis la submetiĝon de Germanio al fremda povo kia la Apostola Seĝo.

En 1872 Otto von Bismarck, kanceliero de la ĵusproklamita Germana imperio, dum la tieldirita *Kulturbatalo* kiu lin oponigis al la Katolika eklezio, en fama parolado deklaris: “ni neniam iros al Canossa - nek korpe, nek spirite”. (*nach Canossa gehen wir nicht – weder körperlich noch geistig*), celante aserti ke Germanio akceptus neniun eksteran interferon en la politika medio, religia kaj kultura.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Carlo Lapucci. *Il dizionario dei modi di dire della lingua italiana*. 1ª ed. Milano, Garzanti Editore - A. Vallardi, 1993. p.&nbsp;316. ISBN 88-11-91707-7

## Vidu ankaŭ 
* Pento-iro al Canossa
* Henriko la 4-a
* Gregorio la 7-a
* Matilda de Toskanio
* Kulturbatalo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.alibrando.it/proverbi/cerca-10-A.html Kolekto de proverboj kaj dirmanieroj.

Kategorio:Diraĵoj
Kategorio:Italaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Germanaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Historio de Romkatolika Eklezio
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Sankta Romia Imperio
Kategorio:Investitura konflikto
Kategorio:1077
Mária Bozóky

**Mária BOZÓKY** [bozOki] hungara pentristino, grafikistino. artkritikistino. Ŝi naskiĝis en Nagyvárad en 1917 kaj mortis en 1996.

## Kariero 
Mária Bozóky akiris diplomon pri pentrado inter 1940-45 en la Hungara Belarta Altlernejo de Budapeŝto. Ŝi pentris ĉefe pejzaĝojn kaj urbobildojn. Inter 1967-71 ŝi estis artkritikisto de *Daily News*.

## Pli gravaj ekspozicioj 
* 1966, 1971, 1972, 1976, 1984, 1988, 1990 Budapest
* 1972 Kolno
* 1976, 1979 Celle
* 1982 Strasbourg
* 1986 Prago
* 1995 Dallas
* 1984-1996 en plej gravaj urboj de Hungario
* 1996 Dallas

## Fonto 
* Biografiaj indikoj
* Artportalo.hu 
* Mi estas Hungara - Hungara novaĵo 
* Maljunuloj de Bozoky Maria, malfermiĝante
* Komisiono pri Szechenyi Memorial - In Memoriam - Bozoky Maria 
* Hungaricana - Nia Vivo 
* de pentraĵoj
* Biblioteko de Kongreso, Paĝo 128, 845
* Kunvari Lilla - Hodiaŭa Hungara Arto - Bozoky

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj artkritikistoj
Monorierdő

**Monorierdő** estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Monor.
eta|180px|Blazono de Monorierdő

## Bazaj informoj 
* Areo:14&nbsp;km²
* Loĝantaro: 4116 en 2013
* Poŝtkodo: 2213
* Telefonprefikso: 29

## Situo 
Monorierdő situas apud Monor en rando de Granda Hungara Ebenaĵo, kie jam estas ankaŭ malaltaj altaĵoj. La vilaĝon tuŝas fervojo kaj ĉefvojo inter Budapeŝto kaj Szolnok. Monor troviĝas 7 km.

## Historio 
Komunumo *Wyfalu* estis menciita en 1324. Longe la kampoj apartenis al episkopejo de Eger. La loĝantoj jam tiam okupiĝis pri vinkulturo. Tiu vilaĝo senhomiĝis dum dominado de la turkoj poste la areo apartenis al Monor. Estis menciita nur granda arbaro ĉe la iama vilaĝo *Wyfalu*. En 1932 oni disdonis parcelojn por feriejaj domoj, baldaŭe oni establis banejon kun malvarma akvo. En 1934 jam la trajno haltis tie ĉi. Ekde la 1970-aj jaroj ne nur somerumantoj, sed ankaŭ konstantaj loĝantoj loĝis en la areo. Oni profitis la loknomon Monorierdő, en kio oni rekonas Monor, krome erdő signifas: arbaro. En 1985 en la kampadejo okazis sekreta renkontiĝo de opoziciuloj (kontraŭantoj de la socialismo), ekzemple: István Csurka, Sándor Csoóri. En 2001 trajna katastrofo okazis, 17 pasaĝeroj vundiĝis. Monorierdő memstariĝis en 2006.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, poŝto, apoteko.

## Vidindaĵoj 
* Kalvinana preĝejo (Monorierdő)

## Famuloj 
En Monorierdő (tiam ankoraŭ Monor) mortis Miklós Kőtörő.

## Fontoj 
• [www.monorierdo.hu] hungare

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Henrik Emil Aczél

**Henrik Emil ACZÉL** [acEl] hungara pentristo, industriartisto. Li naskiĝis en Nagyvárad en 1876 kaj mortis en Budapeŝto 1946. 
## Kariero
Henrik Emil Aczél studis en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto, poste li diplomitiĝis en Munkeno. En la unua jardeko de la 20-a jarcento li laboris en Szabadka, kie en 1909 li fondis artan liberlernejon. Pli poste li loksidigis en Budapeŝto. Li fariĝis konata ankaŭ kiel pejzaĝisto.

## Fonto
*Biografiaj indikoj

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Marsannay-le-Bois

**Marsannay-le-Bois** estas franca komunumo lokita en departemento Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.
maldekstra|100px|Blazono

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
La komunumo situas borde de la plataĵo de Langres.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Marsannay datiĝas el la 9-a jarcento kiel *Mercennaco*.

Ĝis la 19-a jarcento estis tie ferominejo.

Tiam oni kultivis vinberon sed filoksero detruis vinberujon. Poste oni kultivis lupolon nun oni ĉefe kultivas tritikon, hordeon kaj kolzon.

## Arkitekturaj vidindaĵoj 
La preĝejo datiĝas el la 13-a jarcento.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or