Andrej Jentalcev

**Andrej Vasiljeviĉ Jentalcev**, foje Jantalcev (; la  — la , Jalutorovsko, Tobolska gubernio, la Rusia imperio) estis rusa nobelo, artileriisto, partopreninto de la Patriota Milito de 1812 kaj de la Milito de la Sesa Koalicio, ekzilita al Siberio pro sia partopreno en la Decembrista insurekcio.

## Biografio 
### Junaĝo 
Li naskiĝis en nobela familio la  kaj la  estis baptita en la katedralo de Andreo la Apostolo (Sankt-Peterburgo). Lia patro Vasilij Ivanoviĉ Jentalcev, suboficiro () de la Sankt-Peterburga Havena Doganejo kaj la patrino Varvara Grigorjevna Ĉereŝnikova geedziĝis la  en la Ĉielira preĝejo (Sankt-Peterburgo). La patro apartenis al "negocistaj gefiloj" (), sed atingis rangon de kolegia asesoro. La patrino estis filino de generalo-majoro Grigorij Ĉereŝnikov, kavaliro de la ordeno de Sankta Georgo de la 4-a rango, mortigita dum la batalo de Giurgiuru la ; ŝi mortis la la . Li havis fratinon Jekaterina Vasiljevna Sikstel (), kies edzo estis artileria subkolonelo, poste generalo-majoro Vasilij Ĥristianoviĉ Sikstel. Li ne havis dependajn kamparanojn.

En 1798–1800 li studis en la pensionato de Meier (Sankt-Peterburgo), post kio komencis militservon. Plej multe li atentis matematikon kaj pentradon. En 1804 li ĉeestis ankaŭ lecionojn pri artilerio en regimenta edukejo kaj tio estis lia lasta edukado.

### Militservo 
Li komencis la militservon kiel junkro la . La  li estis transigita al la 2-a kampa artileria bataliono de la 1-a artileria regimento. La  li transiris al la 6-a artileria brigado. La  li iĝis subleŭtenanto kaj estis transigita al la Kieva artileria garnizono. La  li transiris al la Sankt-Peterburga rezerva artileria brigado. La  li estis sendita al generalo-majoro Karl Buchholz kiel artileria adjutanto. La  li ricevis rangon de leŭtenanto. La  pro meritoj dum batalo li ricevis rangon de subkapitano. La  li transiris al la 22-a artileria brigado. La  li transiris al la 26-a malpeza roto de la 13-a artileria brigado. La  li iĝis kapitano. La  la 26-a malpeza roto estis alinomita al la 3-a malpeza roto. La  pro meritoplena servado li estis altigita ĝis subkolonelo. La  la 13-a brigado estis alinomita je la 17-a artileria brigado. La  li estis nomumita komandestro de la 7-a pontona roto. La  li transiris al la 20-a artileria brigado. La  li estis nomumita komandestro de la 27-a ĉevala-artileria roto.

En 1806 dum la kampanjo en Prusio li partoprenis plurajn batalojn. En novembro 1806 li batalis plurfoje ĉe rivero Narevo kiel komandestro de 2 kanonoj. La  li partoprenis batalon de Pultuskoru. La  li partoprenis sturmon de Guttstadtru kaj estis vundita per bajoneto ĉe la dekstra genuo. En 1812 li partoprenis batalojn kontraŭ la Franca invado al Rusio. La  li partoprenis la batalon de Smolensko, pro kio li estis promociita ĝis subkapitano. La  li partoprenis batalon de Tarutinoru. La 15-an, la 16-an kaj la 18-an li partoprenis ĉiujn batalojn de vilaĝo Merlin ĝis la urbo Krasnij. Pro la batalo de Krasnijru li estis premiita per la ordeno de Sankta Vladimiro de la 4-a grado.

La  li ĵuris al Nikolao la 1-a "kun speciala respektego".

Dum la enketado Andrej Jentalcev unue asertis ke li neniam estis membro de iuj ajn sekretaj societoj kaj nur membris iam en framasona loĝio, sed ankaŭ ĝin forlasis kun skriba garantio ne aliĝi denove. Li asertis neniam partopreni respektivajn kunsidojn, nek scii pri la planoj de la insurekcio.

Tamen alia decembristo, kolonelo Pavel Avramov, kies trupo ankaŭ estis lokita en Kieva gubernio, dum pridemandado rakontis ke li invitis Jentalcev-on membriĝi en la Unio de Prospero vintre de 1819–1820 en Tulĉin, klariginte kion celas tiu ĉi societo. Li asertis ke pri tiu ĉi organizaĵo Andrej Jentalcev plejparte interparolis kun decembristo Aleksej Juŝnevskij, kiun li konis pli bone. Li diris ankaŭ ke Jentalcev devus koni decembristojn Vasilij Davidov kaj Pavel Pestel, kion Jentalcev tiutempe neis. Vasilij Davidov konfirmis ke Jentalcev eĉ se iam estis akceptita fare de iu en la Unio de Prospero, do certe malklare imagis ĝiajn celojn kaj fakte ne partoprenis la kunsidojn. Jentalcev diris ke en 1820 aŭ 1821 en Tulĉin, kiun li vizitis pro aferoj de la militservo, generalo Karl von Bistram kaj tiutempe majoro Pavel Avramov montris al li verdan libron de la Unio de Prospero kaj proponis aliĝi al tiu societo, prezentinte ĝin kiel filantropian, do li reagis pozitive, sed neniuj agoj aŭ pliaj renkontiĝoj sekvis kaj en 1823 Avramov diris al li dum militekzercoj ke tiu ĉi societo disfalis.

Tamen dum sekvintaj pridemandadoj Andrej Jentalcev agnoskis ke jam post kiam oni diris al li ke la societo estas malfondita, lin alparolis Pestel rakontante ke la aŭtoritatoj agas malbone, ke necesas fari revolucion kaj starigi konstitucian ordon, ke Jentalcev estas membro de la organizaĵo, do li devas partopreni ĝian agadon ktp. Pestel rakontis ankaŭ ke necesos mortigi la caran familion. Jentalcev asertis indigne rifuzi ĉiujn ĉi parolojn kaj proponojn, kaj eĉ se poste li foje promesis kontribui, do nur por fini la konversacion. Li diris ke Davidov admonis lin venigi sian roton laŭ alvoko, sekvonta en decembro 1824 aŭ januaro 1825. Post kiam oni preparis militiron al militsetlejoj, li rifuzis partopreni tion, konsiderante la aferon fiaskonta. Sian antaŭan neadon de la partopreno en la societo li klarigis per malsano kaj timo de venĝo flanke de aliaj membroj. Li agnoskis ke proksimume en 1824 li vidis en la domo de Davidov decembristojn Muravjov kaj Bestuĵev, kiuj laŭ lia opinio estis la plej fervoraj agantoj de la sekreta societo, senĉese babilintaj pri neceso fari revolucion, enigi siajn membrojn en ĉiujn trupojn ktp. Li asertis akcepti iliajn planojn, sed nur se oni donos al li regimenton, do kaze de promocio. Li nomis sin viktimo de tiuj ĉi komplotuloj, kies babiladon li plejparte ignoris kaj nur foje konsentis pro sia malforta karaktero kaj influo de alkoholo, konsumita dum tiaj renkontiĝoj.

### Proseco, punlaboro kaj ekzilo 
La  estis eldonita ordono pri lia aresto. La  oni postulis lin veni al la ĉefa kvartirejo de la 2-a armeo. La  gvardia leŭtenanto Moguĉij, adjutanto de la general-majoro Bajkov, alportis lin de Tulĉin al Sankt-Peterburgo. La  Jentalcev estis lokita en la Petropaŭla fortikaĵo kun ordono "malliberigi kaj teni severe sed bone" () en la 4-a ĉelo de la Kronverka kurtino. Li estis akuzita pri "pri scio pri komploto de caromurdo, pri aparteno al sekreta societo kun scio de la celo kaj pri scio pri preparado de la insurekcio", juĝita laŭ la 7-a kategorio kaj la  kondamnita al 2 jaroj da punlaboro. La  la punlabora tempo estis reduktita ĝis 1 jaro. La  li estis sendita de la Petropaŭla fortikaĵo al Siberio kaj la  venis al la Ĉita fortikaĵo. Decembristo Aleksandr Gangeblov rememoris ke en la Petropaŭla fortikaĵo, kie li troviĝis en apuda ĉelo, Andrej Jentalcev neniam komunikadis kun li, nek kun iu ajn alia.

Oni indikis ke li havas altecon 2 arŝinoj 5 6/8 verŝokoj [] kaj priskribis lin tiel: "la vizaĝo estas ronda, la okuloj bluaj, la nazo malgranda, larĝa, la haroj sur la kapo kaj la brovoj estas helaj, sur la maldekstra kruro en la genuo li havas cikatron pro bajoneta vundo".

Jentalcev devenis de malriĉa familio, do ekde 1827 la Tria Fako de Kancelario de Lia Reĝa Moŝto regule donis subvenciojn al lia patrino Varvara Grigorjevna. Kiam ŝi mortis, lia fratino Jekaterina Vasiljevna Sikstel () ricevis subvencion por la sepulto.

Post fini la punlaboran periodon li estis sendita al Berjozovo. En la dua duono de junio 1828 li kaj du aliaj decembristoj, finintaj sian punlaboran periodon (Aleksej Ĉerkasov kaj Alexander Friedrich von der Brüggen), venis al Tobolsko. Tiutempe tie jam loĝis decembristo Ivan Foĥt, ofte vizitinta la domon de sia novveninta kamarado. En la vilaĝo la familio aĉetis lignan dometon kun 3 ĉambroj. Ili vivis bonhave kaj eĉ helpis al la plej malriĉaj lokanoj.

Fine de decembro 1830 la ĉefguberniestro Ivan Veljaminov informis la prezidanton de la Tobolska Gubernia Administracio Pjotr Kirilov, ke laŭdire Jentalcev dum sia restado en Berjozovo proksimiĝis al loka ĉefpastro Vergunov kaj lanĉis kune kun li komercon, investinte tiucele . Laŭ liaj informoj, la komerco daŭris eĉ post ties foriro al Jalutorovsko danke al korespondado transportata de perantoj. La   Veljaminov respondis ke la onidiroj estis falsaj kaj ke la plej skrupula enketado montris ke en Berjozovo la Jentalcev-familio havis neniun komercon kaj ke ĉiuj lokanoj amis ilin pro ilia karaktero kaj konduto senprofita.

En 1831 sekvis denunco de la decembristo Osip-Julian Gorskij, kiu ankaŭ estis ekzilita al Berjozovo. Li skribis ke Foĥt kaj Ĉerkasov propagandas al li kaj lokanoj kontraŭ la registaro, sed la plej terura kaj danĝera komplotulo estas Andrej Jentalcev.

Li aldonis ke Vergunov kaj Jentalcev kune legis gazetojn, aroge kaj moke priparolante registarajn ordonojn, kritikante la militojn kontraŭ Turkio kaj Persio, nominte malfoson de la tombo de Aleksandr Menŝikov en Berjozo “maldankemo de la rusia registaro” ktp. Li akuzis la pastron pri kontraŭleĝa komerco komplice al Jentalcev. Alexander von Benckendorff petis Veljaminov enketi ĉion kaj fine de 1831 tiu lasta sendis al Berjozo oficiston pri specialaj taskoj de la Ĉefa Administracio de Okcidenta Siberio (Pjotr?) Palaŝkovskij. En marto 1832  Palaŝkovskij raportis ke lia skrupula enketado montris neniujn pruvojn de la akuzoj. Tute inverse, ĉiuj lokanoj havis bonan opinion pri la akuzitoj dum la akuzinta ilin Gorskij estis fifama pro sia mensa malstabileco, incitemo kaj fikonduto tiel ke "per lia nomo oni timigas la infanojn". Li aldonis ke origine Gorskij estis proksima al la akuzitoj, sed poste ili foriĝis de li pro lia orgojlo, memamo kaj kverelemo. En 1831 Benckendorff raportis ke Aleksandra Jentalceva iam eĉ petis parencojn trovi filinon de Gorskij, kiu plendis pri ŝia malapero kaj sopiris ŝin. Poste evidentiĝis ke tio estis lia ne edzino, sed amatino.

La  Alexander von Benckendorff kiel estro de la Tria Fako de la Propra Kancelario de Lia Reĝa Moŝto informis la ĉefguberniestron de Okcidenta Siberio Ivan Veljaminov ke la imperiestro kontentigis la peton de la fratino de la ekzilito, Jekaterina Vasiljevna Sikstel (), kaj petas transloki lin al iu alia loko en Tobolska gubernio, kie li povus aranĝi por si kaj sia edzino etan mastrumadon por kontentigi iliajn bezonojn, kio ne eblas en Berjozovo pro ties severa klimato. Sed li devis atendi ĝis la riveroj malglaciiĝos kaj ĝis vendiĝos la domo, kiun li konstruigis en Berjozovo, do li venis al Tobolsko nur la  Jentalcev estis alportita al Tobolsko kaj la  sendita al Jalutorovsko subgarde de kozako de la Tobolska Urba Regimento.

Samtempe kun la enketado en Berjozovo, al Jalutorovsko estis sendita kolonelo de la ĝendarma korpuso Kelĉevskij, kiu ankaŭ trovis neniujn spurojn de komploto en la konduto de Jentalcev kaj raportis ke tiu vivas tre izolite.

Kelĉevskij proponis forigi la dependulinon. Alexander von Benckendorff peris la informojn al la imperiestro, kiu taskigis Veljaminov esplori ĉion kaj agi laŭe al leĝoj. La ĉefguberniestro raportis ke lia enketado montris neniujn spurojn de fitraktado de la dependuloj fare de Jentalcev.

Ĉio ĉi ĝenis Jentalcev, kiu petis Veljaminov defendi lin kontraŭ Gorskij, akuzanta lin sole pro tio, ke per sia fikonduto Gorskij kolerigis ĉiujn loĝantojn de Berjozovo kontraŭ si, pro kio ĉiuj evitis lin, inkluzive de Jentalcev. 

La enketado de Veljaminov konfirmis ke Jentalcev-familio posedas la dependulojn laŭleĝe: la viro estis transdonite al Aleksandra Jentalceva laŭ prokuro fare de Sikstel, la virino Pelageja estis donacita al ŝi fare de fratino Lisovskaja. Li trovis ke Jentalcev vere mistraktis kaj eĉ batis la dependulon pro ĵaluzo ĝis tiu edziĝis en Jalutorovsko al filino de ŝtata kamparano.  Veljaminov proponis ne juĝi Jentalcev pro ties amorado kun Pelageja, ĉar pruvi tion per atestoj estus malfacile, sed prefere postuli de Jentalcev-familio senprokraste vendi ŝin aŭ forsendi al Rusio.

Komence de 1834 akuzo venis jam de la urbestro de Jalutorovsko Smirnov, kiu denuncis al Veljaminov ke la asizano de la Jalutorovska Distrikta Juĝejo Majev starigis proksimajn rilatojn kun Jentalcev, evidente estas influata de li, verkas pro tio iujn paperojn kaj iĝis suspektinda. Reage al tio Veljaminov petis la tobolskan guberniestron anonci al Jentalcev severan averton pri eventualaj sekvoj de lia miskonduto kaj komplotado. La akuzito sendis al Veljaminov humilan peton defendi lin kontraŭ la falsaj denuncoj, sed neniu reago sekvis. Do Smirnov daŭrigis sian denuncadon kaj la  sendis plian denuncon al la provizora tobolska guberniestro Vasilij Kopilov, en kiu li raportis pri rilatoj kvazaŭ starigitaj de Jentalcev  kaj Tizengauzen kun kamparanoj kaj ekzilitoj el apudaj vilaĝoj, interalie pri rilato de Jentalcev kun kamparano Truŝnikov. Li agnoskis ke ĉio ĉi estas nuraj onidiroj, konfirmi kiujn li malsukcesis.

Malgraŭ manko de iuj ajn pruvoj, la ĉefguberniestro Nikolaj Sulima ordonis al la tobolska guberniestro Vasilij Kopilov nepre konsideri tion dum taksado de la konduto de Jentalcev, aldoninte ke Smirnov estas konata kiel unu el plej bonaj policestroj de Okcidenta Siberio. La  milita ministro Aleksandr Ĉerniŝjov informis Sulima ke la imperiestro, post ricevi tiun ĉi raporton, ordonis skrupule enketi la aferon kaj se la akuzoj estos konfirmitaj, Jentalcev kaj Tizengauzen estu forsenditaj al Jakutsko por severa kontrolado.

Sulima tiutempe estis for kaj la prezidanto de la konsilio de la ĉefa administracio de Okcidenta Siberio estis Tomska guberniestro ĝeneralo-majoro Jevgraf Kovalevskij, kiu sendis por la enketado konsilanon de la Tobolska Gubernia Juĝejo Jaŝin. Tiu lasta tuj demandis Smirnov pri la fontoj de ties informoj, sed la policestro klarigis ke temis pri nuraj onidiroj aŭ hazarda babilado de diversaj homoj. Pridemandado de la homoj, proponitaj de Smirnov kiel atestantoj, montris ke ili neis tiujn ĉi asertojn aŭ donis kontraŭdirajn kaj malklarajn informojn.

Jentalcev klarigis ke la menciita kamparano Truŝnikov frekventas lin kiel liveranto de greno kaj brulligno kaj aliaj vizitantoj estas malsanuloj, kiujn li kuracas senpage, inkluzive per kuraciloj kiujn li ricevas de la tobolska guberniestro danke al perado de siaj parencoj. 50 pridemanditaj lokanoj konfirmis ke Jentalcev kaj Tizengauzen kondutas bone kaj faris nenion kondamnindan. Nur tri membroj de distrikta juĝejo subtenis la akuzojn, sed ne povis prezenti pruvojn.

La  Kovalevskij raportis al la ministro Ĉerniŝjov, ke li ne vidas kialojn por forsendo de la ekzilitoj al Jakutsko kaj proponas lasi ilin en Jalutorovsko sub pli skrupula spurado dum al Smirnov, sendinta raportojn sen ricevi konfirmitajn informojn, li proponis fari severan riproĉon. La proponoj estis akceptitaj, do la akuzitoj restis surloke.

En 1835 al la ŝtataj krimuloj estis permesite ricevi po 15 desjatinoj da tero (16,4 hektaroj) por agrokulturo. Jentalcev petis la ĉefguberniestron Sulima doni al li tian terenon por “revivigi neniofaran kaj malfeliĉan mian vivon, subpremintan komplete spiritajn kaj korpajn kapablojn” (). Li ricevis terenon, kiu situis 2 verstojn (2,13 km) for de Jalutorovsko kaj 3 verstojn (3,2 km) for de vilaĝo Berkut.

En 1835 materiala stato de la familio jam tiel malbona, ke Jentalcev petis la ĉefguberniestron Sulima helpi al li pri ricevado de ŝuldo, farita de komandestro de la Izmaila Artileria Garnizono kolonelo Janov, kiu en 1821 pruntis ĉe Jentalcev  kun interezo. Li menciis ke unue li estis ricevanta monsendojn de Janov, sed poste la sendoj ial ĉesis, pro kio li trafis ege komplikan financan situacion. Sulima petis la stabestron princon Dolgorukov solvi tiun ĉi problemon, aldoninte ke li scias ke la Jentalcevoj vere spertas monproblemojn, tamen la ŝuldo ne estis pagita. Pro tio ekde 1835 ili estis ricevantaj po 200 rubloj je monbiletoj jare. Ilin helpis ankaŭ Maria Volkonskaja, petinta sian fraton Aleksandr Rajevskij sendado al ili de Moskvo po iom da mono. En 1836 Aleksandra Jentalceva ricevis de Maria Volkonskaja 500 rublojn.

La  venis plia denunco: gubernia sekretario de la Jalutorovska Distrikta Juĝejo Portnjagin diris al la distrikta juĝisto kaj solicitoro ke iuj homoj informis lin ke Jentalcev havas en kaleŝejo 4 (laŭ aliaj informoj 3) kanonajn afustojn kaj ke en stokejo, kien al la aliaj personoj estas malpermesite eniri, li evidente havas kaŝitajn kanonojn kaj pulvoron kaj eble li rezervis ĉion ĉi por la atendita tiumonate vizito de la carido Aleksandr Nikolajeviĉ dum kiu al la decembristoj estis ordonite resti hejme. La denuncisto argumentis ke antaŭnelonge Jentalecev mendis lignajn globojn (li faris tion por ornami la barilon) kaj malnovajn kanonajn afustojn (de la Ŝirvana infanteria regimento, iam deplojita en Tobolsko). Venis enketistoj, kiuj trarompis la plankojn en la Jentalcev-domo, kaj eĉ traserĉis lipŝminkajn skatolojn de Aleksandra Jentalceva, vane serĉante pulvon. Decembristo Nikolaj Lorer asertas ke tiujn ĉi kanonojn Jentalcev aĉetis ĉe iu virino en bazaro, ĉar li bezonis feraĵojn por tegi radojn de siaj ĉaroj.

La tobolska guberniestro Ĥristofor Povalo-Ŝvejkovskij raportis al la ministro, ke li tute certas ke la denunco, farita de la subnivela oficisto, estas senbaza, ke Jentalcev neniam planus tiom gravan krimon sen kompliculoj, kiujn ne eblus trovi en Siberio, kaj ke necesas severe puni la falsan akuzinton por definitive ĉesigi tiajn denuncojn, multiĝintajn en Siberio pri kio oni raportis al la imperiestro jam en 1834. Fine de 1837 kaj enketado estis finita kaj Portnjagin estis punita.

En Jalutorovsko Jentalcev aĉetis domon de loka burĝo Minajev kontraŭ 250 rubloj je monbiletoj (Kapiton Golodnikov skribis ke tio estis kromdomo () apud la domo de negocisto Slonin).

Lia kamarado kolonelo Janov, komandestro de la Izmajlova artileria garnizono, regule estis repaganta al li la ŝuldon sume je , delonge malgajnitan en kartoludo kaj garantiitan per pruntoletero, do unuan tempon la familio havis monon. Lia edzino estis ricevanta ŝtatan subvencion po 250 rubloj jare kaj eĉ alportis kun si 3 dependulojn. En 1835 la imperiestro permesis al la decembristoj ricevi po 15 desjatinoj da tero (16,4 hektaroj) kaj Andrej Jentalcev petis la ĉefguberniestron Nikolaj Sulima ne forgesi ankaŭ lin, reference al sia malbona financa stato. Do li ricevis la terenon, kiu situis 2 verstojn for de Jalutorovsko kaj 3 verstojn for de vilaĝo Berkut.

Ekde 1835 la kolonelo Janov ĉesigis repagon de la ŝuldo, do Jentalcev-familio petis helpon de la ŝtato. En 1835 Andrej Jentalcev ricevis subvencion je 200 rubloj je monbiletoj, en 1836 nenion, en 1837 kaj 1838 li ricevis po 200 rubloj, en 1839 venis 150,75 rubloj, en 1840–1845 — po 57 rubloj kaj 14 2/7 kopekoj arĝente. Maria Volkonskaja petis sian fraton Aleksandr sendi al la ekzilita paro helpon laŭeble kaj en 1836 ŝi mem sendis al Aleksandra Jentalceva 500 rublojn, kio sekvigis enketadon pri "ĉu estas limigenda mono, donata al la edzinoj de la ŝtataj krimuloj". Fine la enketistoj konkludis ke la edzinoj de la ŝtataj krimuloj devas sekvi la saman limigon, do ricevi ne pli ol  jare.

Andrej Jentalcev petis transigi lin kiel ordinaran soldaton al la Kaŭkazia korpuso, sed la  la imperiestro rifuzis la peton.

En Jalutorovsko li renkontiĝis kun Kamilla Ivaŝeva, veturinta al la Petrovskij-Fabriko kie estis malliberigita ŝia edzo Vasilij Ivaŝev. Ivan Jakuŝkin atestis en 1840, ke Andrej Jentalcev "konservis al ŝi iun speciale agrablan rememoron".

Avgusta Sozonoviĉ skribis ke la urbestro Dmitrij Grigorjeviĉ Skornjakov estis homo milda kaj sendanĝera kaj ke lia edzino Olga Aleksandrovna, naskiĝinta en Berjozovo, estis bona konatino de la Jentalcev-familio. Golodnikov skribas ke malriĉuloj longan tempon estis rememorantaj la bonkoran bonfaranton.

Kapiton Golodnikov rememoris ke Andrej Jentalcev estis homo malsana kaj malofte eliris la domon, eĉ por viziti la amikojn. 

La  Ivan Jakuŝkin skribis al Ivan Puŝĉin pri la edzo de Aleksandra Jentalceva: "La maljunulo ŝia lastatempe tre malgrasiĝis kaj mi foje timas ke ni baldaŭ devos starigi por li tomboŝtonon" (). La  li skribis al Jekaterina Trubeckaja ke Jentalcev estis jam en kriza stato kaj preskaŭ mortis:

Lia malsano longan tempon estis kaŝita, sin montrante nur per iuj strangaĵoj sendanĝeraj. Sed en 1841 ĝi draste transformiĝis je ekscito, danĝera por li mem kaj la apuduloj. Aleksandra Jentalceva, ricevinte la imperiestran permeson, vendis la domon kaj veturigis la edzon al Tobolsko. Sed ankaŭ tieaj kuracistoj konkludis ke temas pri la kazo nekuracebla. Do ili revenis al Jalutorovsko kaj ekloĝis en alia domo, kie la malsanulon asistis vartistino. Li definitive malsaniĝis, estis senpova kiel infano kaj kelkajn jarojn kuŝis en lito. La edzino vendis ilian domon al la negocisto V. I. Sesenin, anstataŭe luinte ĉe li kromdomon. Ŝi aranĝis por la edzo ĉambron ĉe la suna flanko, kie oni ĉiam subtenis varman, sed freŝan aeron. Apud li ĉiam estis maljuna vartistino Lukerja Ivanovna Kulik, kiu ĝentile lin prizorgis ĝis la lasta vivotago. Ŝi naskiĝis en Sankt-Peterburgo kaj estis vidvino de asiza suboficiro, kiu en 1807 venis de kozakoj de Poltava gubernio al la Ĉasista regimento kiel ordinara soldato, dum bataloj kontraŭ turkoj estis vundita ĉe la kapo kaj maldekstra kruro, premiita per la Fera Kruco, medaloj omaĝe al 1812, kruco de Sankta Georgo pro sturmo de Parizo en 1814 kaj sturmo de Bazarĉuk, ricevis ordenon de Sankta Anna kaj tri galonojn sur la uniformo pro la senriproĉa 20-jara servado. La vartistinon pagis kamaradoj de Jentalcev. Ŝi ne ricevis pension kiel vidvino, malgraŭ longa kaj meritoplena servo de sia mortinta edzo.

## Memoro 
Miĥail Znamenskij en siaj beletraj rememoroj "Malaperintaj homoj" nomas lin *Kandalcev* (Katenulo).

Tombomonumento de Andrej Jentalcev estis instalita en la Spirit-Memora Komplekso (Jalutorovsko) en 1845 kaj havas statuson de monumento de kultura heredaĵo de la federacia signifo. Tio estas gisfera plato kun liaj nomo kaj vivodatoj, kaj citaĵo de la Evangelio laŭ Mateo: "Venu al mi ĉiuj, kiuj estas laborantaj kaj ŝarĝitaj, kaj mi vin ripozigos" (). La decembristo fervore okupiĝis pri medicino, kuracante malriĉulojn senpage, do sekvis tiun ĉi Biblian ordonon.

En Jalutorovsko haveblas lia busto, lokita inter la bustoj de 8 aliaj decembristoj, ekzilitaj al tiu ĉi urbo. Ĝi estis farita de skulptisto Vladimir Matrosov kaj instalita apud la fervoja stacidomo en 1997.

Strato de Andrej Jentalcev troviĝas en norda parto de Jalutorovsko, post la fervojo.

## Vidu ankaŭ 
* Aleksandra Jentalceva
* Spirit-Memora Komplekso (Jalutorovsko)

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1788
Kategorio:Mortintoj en 1845
Kategorio:Naskiĝintoj en Sankt-Peterburgo
Kategorio:Mortintoj en Tjumena provinco
Kategorio:Decembristoj
Kategorio:Ekzilitoj al Jalutorovsko
Kategorio:Franca invado al Rusio
Kategorio:Rusiaj ekzilitoj al Siberio
Kategorio:Artileriistoj
Kategorio:Rusiaj oficiroj
Kategorio:Mensmalsanuloj