open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oliver Twist (2005)

***Oliver Twist*** estas brita filmo de Roman Polański, aperinta en 2005, adaptita el la romano *Oliver Twist* de Charles Dickens.

## Temo 
Oliver Twist, juna orfo, kiu forfuĝas el funebra entrepreno, kie li estis lokita, iras al Londono por perlabori sian vivon. Tie li renkontas junulon kiu enkondukas lin en bandon de junaj ŝtelistoj, estratan de iu Fagin, malluma kaj ambigua homo. Sub direktado de la ĉefo, Oliver Twist fariĝas plenrajta ano de la bando, suferante minacojn de Bill Sykes kaj ricevante zorgon de Nancy, junulino kormoligita de la sorto de Oliver.

Oliver renkontas maljunan libro-vendiston, kiu deziras adopti lin, tamen la bando forprenas lin denove kaj diskreditigas lin de lia protektanto, kiel ŝteliston, kion li rifuzas esti.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Oliver Twist*
* Reĝisoro: Roman Polański
* Scenaro: Ronald Harwood, adaptita de romano *Oliver Twist* de Charles Dickens
* Produktado: Robert Benmussa, Polański, Alain Sarde, Timothy Burrill kaj Petr Moravec
* Buĝeto: 50 milionoj da Eŭroj
* Muziko: Rachel Portman
* Foto: Pawel Edelman
* Muntado: Hervé de Luze
* Dekoroj: Allan Starski
* Kostumoj: Anna B. Sheppard
* Ŝminkado: Waldemar Prokomski
* Deven-landoj: Unuiĝinta Regno, Ĉeĥio, Francio, Italio
* Filmita en Prago
* Formato: Kolora - 2,35:1 - DTS / Dolby / SDDS - 35&nbsp;mm
* Ĝenro: Aventuro, dramo
* Daŭro: 130 minutoj
* Aperdatoj:
**  (festivalo de Toronto)
**  (Ĉeĥio)
**  (Belgio, Francio)

## Rolularo 
* Ben Kingsley: Fagin
* Barney Clark: Oliver Twist
* Leanne Rowe: Nancy
* Mark Strong: Toby Crackit
* Jamie Foreman: Bill Sykes
* Harry Eden: Artful Dodger (Lerta Ruzulo)
* Edward Hardwicke: S-ro Brownlow
* Ian McNeice: S-ro Limbkins
* Jeremy Swift: S-ro Bumble
* Frances Cuka: S-ino Bedwin
* Michael Heath: S-ro Sowerberry
* Gillian Hanna: S-ino Sowerberry
* Alun Armstrong: Magistrato Fang
* Andy de la Tour: Punejestro
* Peter Copley: Manĝejestro
* Joseph Tremain: Malsata knabo (dormejo)
* Lewis Chase: Charley Bates
* Jake Curran: Barney
* Chris Overton: Noah Claypole
* Timothy Bateson: Pastoro
* Andy Linden: Kamen-purigisto
* John Nettleton: Magistrato
* Teresa Churcher: Charlotte
* Gerard Horan: Farmisto
* Morgane Polanski: Filino de farmisto
* Liz Smith: Maljuna virino
* Levi Hayes: Nicky
* Ophelia Lovibond: Bet
* Patrick Godfrey: Libro-vendisto
* David Meeking: Policano
* Paul Brooke: S-ro Grimwig
* Paul Eden: Trinkejestro
* Nick Stringer: Inspektoro Blather
* James Babson: Policano
* Richard Ridings: Gardisto Warder
* Alexandre Tylski: Burĝo sur strato

## Internaj ligiloj 
* Oliver Twist (1982)

## Eksteraj ligiloj 
* Oliver Twist (2005) en IMDB

Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2005
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Fortis

dekstra|300px|Emblemo de FortisLa grupo **Fortis** kun ĉefaj sidejoj en Bruselo (Belgio) kaj Utrecht (Nederlando) estis belga-nederlanda entrepreno, kiu ofertis financajn servojn kaj asekuron. Fortis estis la plej granda banko en Belgio kaj la dua plej granda en Nederlando.
Ĝis oktobro 2008 la banko apartenis kun pli ol 85.000 dungitoj al la 20 plej grandaj eŭropaj financaj entreprenoj. Pro la financa krizo de 2008 Fortis estis parte ŝtatigita kaj disigita en nederlandan kaj belgan-luksemburgan parton.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [hhttps://www.bnpparibasfortis.be/ BNP Paribas Fortis] *(nederlande, france, angle)*

Kategorio:Bankoj
Kategorio:Asekurkompanioj
Kategorio:Belgaj firmaoj
Kategorio:Nederlandaj firmaoj
Nógrádmarcal

**Nógrádmarcal** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Balassagyarmat.
eta|Preĝejo de Nógrádmarcal

## Bazaj informoj 
* Areo: 20 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0286/19.3843
* Loĝantaro: 560
* Poŝtkodo: 2675
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Nógrádmarcal situas sur mildaj deklivoj en valo, laŭ traira flankovojo. La fervojo troviĝas 4&nbsp;km-ojn en Szügy. Balassagyarmat distancas 11, Szécsény 14&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1281. Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, paroĥo, kuracejo, poŝto, futbalejo kaj aliaj sportejoj.

### Ŝanĝoj de la vilaĝonomo 
* 1281 – Morchol
* 1299 – Marsal
* 1327 – Morczal
* 1328 – Marchali
* 1350 – Marczaa
* 1698 – Marczal
* 1728 – Marczali
* 1850 – Martzal
* 1870 – Marczal
* 1905 – Nógrádmarczal
* fine - Nógrádmarcal

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo de 1773, turo alkonstruiĝis en 1809

## Famuloj 
En Nógrádmarcal mortis ministro Sándor Sztranyavszky.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Oliver Twist (1982)

***Oliver Twist*** estas brita/usona filmo de Clive Donner aperinta en 1982.

## Temo 
*Oliver Twist* eble estas la plej multe ŝatata el ĉiuj romanoj de Charles Dickens, kaj pro tio objekto de antaŭaj adaptoj al kino. Eco de tiu tute nova filmo estas ĝia aŭtenteco al detaloj, restante ĉiel pli proksima al la origina romano, inkluzive filmadon en la veraj Viktoriaj stratoj kaj domaĉoj, tiel familiaraj al Dickens.

## Teĥnikaj detaloj 
* Titolo:*Oliver Twist*
* Reĝisoro:Clive Donner
* Dua help-reĝisoro: Michael Murray
* Scenaro: James Goldman adaptita de romano *Oliver Twist* de Charles Dickens, aperinta en 1838.
* Lando: Unuiĝinta Regno/Usono
* Lingvo: Angla
* Redaktoro: Peter Tanner
* Arta direktoro: Tony Curtis
* Artaĵoj: Paul Purdy
* Produktoroj: Ted Childs kaj Norton Romsey
* Ekzekutiva produktoro: William F. Storke
* Originala muziko: Nick Bicât
* Dirigento: Tony Britten
* Filmado: Norman G. Langley
* Sono: Sandy MacRae
* Kostumoj: Laura Nightingale
* Ŝminkado: Del Acevedo (S-ro Scott), Pauline Heys
* Formato: Kolora - Monofona - 1.37 – 35&nbsp;mm
* Daŭro: 103 minutoj
* Aperdato:  en Usono

## Rolularo 
* George C. Scott: Fagin
* Tim Curry: Bill Sikes
* Michael Hordern: S-ro Brownlow
* Timothy West: S-ro Bumble
* Eileen Atkins: S-ino Mann
* Cherie Lunghi: Nancy
* Oliver Cotton: Monks
* Richard Charles: Oliver Twist
* Lysette Anthony: Patrino de Oliver Twist
* Eleanor David: Rose Maylie
* Philip Locke: S-ro Sowerberry
* Ann Beach: S-ino Sowerberry
* Artro Morris: S-ro Giles
* John Barrard: D-ro Losborne
* Brenda Cowling: S-ino Bedwin
* Anne Tirard: S-ino Corney
* Michael Logan: Prezidanto de estraro
* John Savident: S-ro Fang
* Debbie Arnold: Charlotte
* Timothy Spall: 1-a policano
* Robert Russell: 2-a policano
* Roy Evans: Malbonokula viro
* Martin Tempest: Artful Dodger (Lerta Ruzulo)
* Matthew Duke: Charlie Bates
* Spencer Rheult: Bob
* Nicholas Davies: Dick
* Dax Jackson: Bandano de Fagin
* Dominic Martelli: Bandano de Fagin
* Paul Davies Prowles: Bandano de Fagin
* Philip Davis: Noah Claypole

## Videoteko 
VHS de la filmo aperis en 1986.

## Internaj ligiloj 
* Oliver Twist (2005)

## Eksteraj ligiloj 
* Oliver Twist (1982) en IMDB

Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1982
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Nógrádsáp

**Nógrádsáp** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Rétság.
eta|Gotika preĝejo de Nógrádsáp

## Bazaj informoj 
* Areo: 16 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8413/19.3561
* Loĝantaro: 811
* Poŝtkodo: 2685
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Nógrádsáp situas sur malebenaĵo, en valo de rojo, laŭ flankovojoj. La fervojo troviĝas 3 km-ojn. Rétság kaj Vác distancas po 23 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la ferepoko. La unua mencio devenis el 1219. Dum la historio 2 apudaj vilaĝoj formiĝis Suba kaj Supra *Sáp*. Post la mezepoko ambaŭ vilaĝoj apartenis al la Osmana Imperio. La vilaĝoj restis loĝataj. En 1928 la vilaĝoj unuiĝis. Dum la socialismo kolĥozo funkciis en Nógrádsáp. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de slovakoj, lernejo, infanĝardeno, kuracejo, dentokuracejo, apoteko, poŝto, futbalejo.

## Vidindaĵoj 
* katolika gotika Kirko Naskiĝo de Maria (Nógrádsáp) ĉirkaŭita per defenda muro el la 14-a jarcento
* klasikisma sonoriloturo de 1837
* golgoto
* kavo Lourdes

## Famuloj 
En Nógrádsáp naskiĝis hungardevena belga atomfizikisto László Grenács.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Otranta Markolo

La **Otranta markolo** estas markolo kiu disigas Apulion, en la suda Italio, kaj Albanion. Ĝi unuigas la Ionian Maron kaj la Adriatikan Maron, kaj ĝia nomo venas de la itala urbo Otranto (), en la provinco de Lecce.

Ĝi largas 85-100 km. La plej orienta parto de Italio, Punta Palascia, troviĝas ĝuste ĉe ĝia okcidenta marbordo, kaj ĝia distanco de Albanio egalas malpli ol 72 km.

Dum la unua mondmilito, kontrolo de la markolo estis strategie grava. La mararmeoj de Italio, Francio kaj Britio malpermesis, ke la ŝipoj de Aŭstrio-Hungario eniĝu la Mediteranean Maron, tiel malpermesante ilian uzon dum la tieaj marbataloj.

Kategorio:Markoloj
Kategorio:Mediteraneo
Kategorio:Apulio
Kategorio:Albanio
Pola aŭtovojo A1

La **pola aŭtovojo A1** estas nun konstruata aŭtovojo. Ĝi estas parto de la eŭropa ŝoseo . Ĝi ankaŭ estas nomata "Sukcena aŭtovojo" . Post rezigno de la aŭtovojo , kiu estus laŭlonge okcidenta landlimo de Pollando, A1 estos ununura meridiana aŭtovojo en Pollando.

## Historio de konstruado de A1 
Aŭtovojo A1 estis planita por realigado dum la 1960aj jaroj kiel parto de Transeŭropa Aŭtovojo Nordo-Sudo por kunigi Skandinavion kun landoj de Mediteraneo. En la jaroj 1978-1989 oni konstruis la unuan parton (17,5 km) de ĝi "Tuszyn – Piotrków Trybunalski"

En planata trako de A1 ekzistas ankaŭ kelkaj vojkonstruaĵoj, kiuj havas rapidvojan klason (ekz. suda pretervojo de Toruń). La landvojo nr-o 1 en la parto Piotrków Trybunalski-Częstochowa estis konstruita dum la 1970-aj jaroj laŭ nova trako, preterpasante urbojn, sed ne estis konstruitaj necesaj senkoliziaj vojkruciĝoj.

En la 29-a de julio 2005 koncesiulo – Gdańsk Transport Company S.A. – komencis konstruadon de norda parto de aŭtovojo Rusocin – Nowe Marzy je longeco 89,5 km. La parto en la tuta longeco estas konstruita kiel dulena veturejo en ambaŭ direktoj kun rezervo por tria leno. Fino de konstruado estis la 17-an de oktobro 2008.

En oktobro 2005 provincestro de Silezia Provinco subskribis decidon pri situo por 167-kilometra parto de A1 ene de la provinco.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Aŭtovojoj en Pollando
Kategorio:Pomerio (provinco de Pollando)
Kategorio:Kujavio-Pomerio
Kategorio:Lodza provinco
Kategorio:Silezia provinco
Roskilde-festivalo

**Roskilde-festivalo** estas grava Eŭropa muzika festivalo, kiu estas organizata ĉiujare en Roskilde, Danio. Fondis ĝin 2 mezlernejanoj - Mogens Sandfær kaj Jesper Switzer Møller; unuan fojon ĝi okazis en 1971. Roskilde estas dua plej malnova festivalo, post Glastonbury.

## La Esperanta grupo de Roskilde-festivalo 
La Esperanta grupo de Roskilde-festivalo estas volontula, libervola organizo kiu ekde 2007 kunlaboris kun Roskilde Festivalo. La grupo faras deĵorojn por Roskilde Festivalo kaj rekompence ricevas monan subvencion kaj lokon por bazejo en aparta trankvila loko kie nur volontuloj povas veni.

La volontuloj en la grupo ricevas senpagan bileton, senpagan manĝon dum la tuta festivalo kaj senpagaj provizoj kiel ekz. tendo, dormsako kaj vestaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Filmeto kun fotoj pri partopreno de esperantistoj en la festivalo.

Kategorio:Festivaloj

## Festivalo laŭ jaroj 
La festivalo ankaŭ okazis en 2015 kaj 2016. Vidu en la dana vikio kaj bv. traduki de tie.
Guntershausen

[eta|dekstra|250px|historia lernejo de Guntershausen en [Germanio]]

**Guntershausen** estas
* parto de la komunumo Aadorf en , kaj
* parto de la komunumo Baunatal en .

Kategorio:Frauenfeld (distrikto)
Kategorio:Kantono Turgovio
Kategorio:Setlolokoj de Svislando
France Télévisions

***France Télévisions*** (stiligita kiel **france·tv**) estas franca publika televidkompanio, formita per la unuiĝo en 1992 de du televidkanaloj: **France 2** (antaŭe konata kiel *Antenne 2*) kaj **France 3** (iama *FR3*), al kiuj la aliaj publikaj kanaloj poste estis integritaj. Tiu kuniĝo ricevis la markonomon *France Télévision*. La nuna ***France Télévisions*** estis fondita la 1-an de aŭgusto 2000. Ekde 2010 ĝi estas anonima societo, en kiu la ŝtato posedas cent elcentojn de la akcioj. Ĝia ĉefsidejo troviĝas en Parizo.

La grupo estas referenca akciulo de kvin tem-kanaloj: Ma Planète, Planète Thalassa, Gulli, Mezzo kaj Euronews, kaj partoprenas en la kapitalo de kvar societoj ligitaj al internaciaj engaĝiĝoj de Francio: France 24, CFI, TV5 Monde kaj ARTE.

## Strukturo 
* 4 naciaj metropolaj kanaloj: France 2, France 3, France 4 kaj France 5.
* transmara reto kun Outre-Mer 1ère, la iama kanalo France Ô, kiu pritraktis la transmarajn departementojn de Francio.

*France Télévisions* havas plurajn filiojn:
* **de produktado:** MFP, France 2 Cinéma kaj France 3 Cinéma.
* **de komunikado:** France Télévisions Publicité, France Télévisions Interactive.
* **Pri mastrumado de derivitaj rajtoj:** France Télévisions Distribution.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Televido en Francio

## Eksteraj ligiloj 
* https://www.france.tv/

Kategorio:Televido en Francio
Kategorio:Televidkanaloj
Kategorio:Francaj asocioj fonditaj en 2000
Aadorf

**Aadorf** estas komunumo de la distrikto Münchwilen (ĝis la 31-a de decembro 2010 de la distrikto Frauenfeld) de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
eta|maldekstra|150ra|Katolika preĝejo Aadorf
eta|maldekstra|150ra|Ponto trans Lützelmurg
Aadorf situas sude de Frauenfeld okcidente de la limo kun la Zurika Vinlando. Al la komunumo apartenas la municipoj Aadorf, Aawangen, Ettenhausen, Guntershausen, Häuslenen, Täniken kaj Wittenwil. Tra la komunumo fluas la rivero *Lützelmurg*, ĉefa alfluanto de Murg.

## Najbaraj komunumoj 
Aadorf limas en nordo al la kantona ĉefurbo Frauenfeld, en okcidento al Hagenbuch, Elgg, Hofstetten ĉe Elgg kaj Turbenthal (ĉiuj kvar en Kantono Zuriko), en sudoriento al Matzingen, en oriento al Wängi kaj en sudo al Bichelsee-Balterswil.

## Vidindaĵoj 
Sur la teritorio de la komunumo Aadorf situas la iama Monaĥejo Tänikon, kie hodiaŭ troviĝas la Svisa Federacia Agrikultura Esplorejo.

## Trafiko 
[eta|maldekstra|150ra|[Aadorf (stacidomo)|Stacidomo de Aadorf]]
Tra Aadorf pasas la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Vinterturo al Sankt-Galo kaj la svisaj aŭtovojoj A1 kaj A7. Pro ĝiaj favoraj trafikkondiĉoj la komunumo estas kaj bone atingebla de Sankt-Galo kaj de Vinterturo kaj Zuriko, kio faras ĝin alloga kiel loĝlokoj por laboristoj el tiuj urboj.

La stacidomo de Aadorf estas servata de la regiona trajnlinio S35 de la fervojkompanio THURBO. De la stacidomo de Aadorf krome ekzistas poŝtaŭtolinio al Ettenhausen.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Aadorf datiĝas el la jaro 886 kiel *Ahadorf*.

La hodiaŭa komunumo Aadorf formiĝis la 1-an de januaro 1996 per la kunigo de la antaŭaj komunumoj Aadorf, Aawangen, Ettenhausen, Guntershausen kaj Wittenwil en la kadro de la turgovia komunumreformo.

## Vidu ankaŭ 
* Aadorf (stacidomo)
* Guntershausen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Aadorf
* Aadorf en la Historia Leksikono de Svislando
* Retejo de la municipo Ettenhausen TG 
* Retejo de la municipo Guntershausen
* Retejo de la municipo Wittenwil
Felben-Wellhausen

**Felben-Wellhausen** estas komunumo en la distrikto Frauenfeld de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro modeste kreskis al  ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
eta|150ra|maldekstra|Fakatrabdomo en Felben-Wellhausen
Felben-Wellhausen situas en la Turvalo sude de la rivero Turo oriente de la kantonĉefurbo Frauenfeld. La komunumo konsistas el la municipoj kaj setlejoj Felben, Wellhausen, Römerstrooss, Guetebärg kaj Welebärg.

## Najbaraj komunumoj 
Felben-Wellhausen limas en nordo al Pfyn, en oriento al Hüttlingen, en sudo al Thundorf, en okcidento al Frauenfeld, kaj en nordokcidento al Warth-Weiningen.

## Trafiko 
La stacidomo de Felben-Wellhausen situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko tra Vinterturo kaj Weinfelden al Romanshorn kaj estas servata de la regiona trajnlinio 30 de THURBO AG. La komunumo ankaŭ havas facilan aliron al la nacia aŭtoŝoseo A1.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Felben datiĝas el la jaro 1178 kiel *Velven*.

La politika komunumo Felben-Wellhausen estis kreita la 1-an de januaro 1983 per la kunigo de la du malnovaj municipkomunumoj Felben kaj Wellhausen.

## Vidu ankaŭ 
* Felben-Wellhausen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Felben-Wellhausen
* Felben-Wellhausen en la Historia Leksikono de Svislando
Gliptoteko

[eta|La [Gliptoteko de Munkeno, fine de la 19-a jarcento]]

**Gliptoteko** estas kolekto de antikvaj ŝtonaj skulpturoj kaj prilaboritaj (tranĉitaj) ŝtonoj.

La termino *gliptoteko* estis inventita de l' bibliotekisto de la bavara reĝo Ludoviko la 1-a. Ĝi estas derivita de la malnovgreka verbo „glyptein“, kio proksimume signifas „tranĉi en ŝtono“ kaj formita paralele al la malnovgreka nocio de „pinakoteko“ (de *Pinax*: tabula bildo, pentraĵo). „Glypton“ estas la greka vorto por skulpturo.

Laŭ Francisko Azorín **gliptoteko** estas *Muzeo de gemoj, juveloj, medalionoj.* Li indikas etimologion el greka *gliptos + theke* (gravuraĵo + ŝranko).

Nur tri skulpturaj muzeoj hodiaŭ nomiĝas gliptoteko:
* Gliptoteko en Munkeno apud la *Königsplatz* (Reĝa Placo)
* Ny Carlsberg Glyptotek en Kopenhago
* Gliptoteko en Ateno, Muzeo por modernaj skulpturoj

## Vidu ankaŭ 
* Lapidario

## Notoj 
Kategorio:Skulptado
Kategorio:Muzeoj
Movado por la libervola formorto de la homaro

La **Movado por la Libervola Estingo de la Homaro**, estas movado por la libervola estingo de la homaro pri naturprotektismo, kreita de la usona Les U Knight. La metodo proponita por atingi tiun celon estas nek perforte, nek deviga, nek suicidsubtena, sed simple petas ne havi gefilojn.

Ĝia slogano estas « Ni longe vivu kaj formortu » (Angle : « May we live long and die out »).

## Vidu ankaŭ 
* medioprotekta movado
* Antinaskismo
* Demografia malkresko

## Eksteraj ligiloj 
VHEMTa Oficiala ttt-ejo

Intervjuo de movada partoprenanto pri liaj motivadoj kaj liaj principoj 

## Referencoj 
Kategorio:Asocioj
Kategorio:Politikaj movadoj
Rokhirundoj

Rokhirundoj estas la birdoj de la grupo de ***Ptyonoprogne***, kiu estas genro de etaj paserinaj birdoj de la familio de hirundoj. Ĝi enhavas tri speciojn, kiuj, en taksonomia ordo, estas la jenaj:
* '*Genro: *Ptyonoprogne'''*
** Rokhirundo *Ptyonoprogne rupestris*
** Malhela rokhirundo *Ptyonoprogne fuligula*
** Fulga rokhirundo *Ptyonoprogne concolor*

Tiuj estas specioj de rokmontaraj habitatoj, kvankam la tri ĉeestas ankaŭ homajn loĝejojn. La afrika Malhela rokhirundo kaj la sudazia Fulga rokhirundo estas enmigrantaj, sed la Rokhirundo estas parte migranta; birdoj kiuj reproduktiĝas en suda Eŭropo estas ege nemigrantaj, sed kelkaj nordaj reproduktuloj kaj plej parto de aziaj birdoj estas migrantaj kaj vintrumas en norda Afriko aŭ Barato.

La tri specioj de la genro *Ptyonoprogne* estas etaj hirundoj de **brunaj supraj partoj**, pli palaj subaj partoj sen brustozono, kaj **kvadrata vosto kun blankaj punktetoj**. Ili povas esti distingeblaj pro la grando, la koloro de la supraj kaj subaj partoj, kaj etaj plumdetaloj kiel la gorĝokoloro. Ili similaspektas al la Bordhirundo, sed estas pli malhelaj sube, kaj ne havas brustozonon.

Tiuj hirundoj estas similaj laŭ kutimoj kaj aspekto al aliaj aeraj insektomanĝantoj. La flugo estas rapida kaj lerta, kaj ili akrobatas malantaŭ la insektoj kiujn ili manĝas dumfluge. La larĝaj pintecaj flugiloj kaj blankaj "fenestroj" en la malferma vosto estas facile vidataj kiam la birdo flugas.

Tiuj specioj konstruas kovritajn nestojn el koto kolektita en siaj bekoj. Ili nestumas sub klifaj kornicoj aŭ en fendoj en siaj montaraj habitatoj, sed ili jam rapide adaptiĝis al artefaritaj klifoj havigataj de konstruaĵoj aŭ pontoj de aŭtoŝoseoj. Ili kutime ne formas grandajn reproduktajn koloniojn, sed estas gregemaj for de la reprodukta sezono.

## Taksonomiaj notoj 
Tiuj tri specioj estis iam konsiderataj samspecifaj. La genro *Ptyonoprogne* estas ofte enmetita en pli granda genro de hirundoj nome *Hirundo''.

## Referencoj 
* 

Kategorio:Hirundedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
THURBO AG

**THURBO AG** estas fervoja kompanio en orienta Svislando. Ĝi funkciigas regionajn trajnliniojn sur reto kun totala longeco de 590&nbsp;km. Ĝi estas post la Svisaj Federaciaj Fervojoj unu el la plej grandaj trafikentreprenoj de Svislando. TUHRBO AG transportas ĉiujare proksimume 24 milionojn da pasaĝeroj.

## Historio kaj priskribo de la entrepreno 
La kompanio THURBO AG estas akcisocieto fondita en la jaro 2002, kiu apartenas je 90% al la Svisaj Federaciaj Fervojoj kaj je 10% al Kantono Turgovio. THURBO AG tamen estas jure sendependa entrepreno kaj mem respondecas pri la funkciigado de siaj aktivecoj. La nomo THURBO estas kombino de la nomoj de Turo (germane *Thur* respektive Turgovio (germane *Thurgau*) kaj Bodenlago.

La linio de la iama *Mezturgovia Fervojo* [germane *Mittelthurgaubahn (MThB)*], kiu bankrotis, nun apartenas al TURBO AG (linio *Wil SG–Weinfelden–Kreuzlingen*), sed baziĝas sur la infrastrukturo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj. THURBO AG sole okupiĝas pri la funkciigado de la lokaj kaj regionaj trajnoj.

## Linireto 
### Iama Mezturgovia Fervojo 
* Wil –  –  (– Konstanco)

### Regiontrajnreto Sankt-Galo 
* **S 1** Wil – Sankt-Galo –  – Altstätten
* **S 2**  – Sankt-Galo – 
* **S 3** Sankt-Galo (Haggen) – Sankt-Galo –  –  – Ŝafhaŭzo
* **S 5** Sankt-Galo – Bischofszell – 
* **S 6** Sankt-Galo – Sankt-Galo (Haggen) – 
* **S 7**  –  – 
* **S 8**  –  – 
* **S 9** Wil – 
* Buchs – 

### Regiontrajnreto Zuriko 
* **S 22** Bülach – Ŝafhaŭzo – Singen (Hohentwiel)
* **S 26** Vinterturo –  – Rüti (– Rapperswil)
* **S 29** Vinterturo – Stein ĉe Rejno
* **S 30** Vinterturo –  –  (–  – )
* **S 33** Vinterturo –  – Ŝafhaŭzo
* **S 35** Vinterturo – Wil
* **S 41** Vinterturo – Bülach –  – Waldshut

## Noktaj linioj «My Nightliner» 
* Vinterturo – Wil – Sankt-Galo
* Vinterturo –  (– )
* Vinterturo – Ŝafhaŭzo (– )
* Konstanco/ – 
*  – /Konstanco – Ŝafhaŭzo

## Vidu ankaŭ 
* Listo de fervojaj kompanioj en Svislando
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la fervojkompanio THURBO AG
* Mapo (PDF) 

Kategorio:Fervojaj kompanioj en Svislando
Kategorio:Transporto en Svislando
Kategorio:Svisaj firmaoj
Mezpersa lingvo

[240px|eta|dekstra|mezpersa enskribo (en la pahlava skribsistemo) de la [Sasanidoj|sasanida reganto Ŝapur la 3-a, parto de la ŝtona reliefaro *Tak-e Bostan*, trovita en la provinco Kermanŝah]]
La **mezpersa lingvo** estas historia lingva periodo de la persa lingvo. Ĝi skribiĝis en pluraj skribsistemoj - en manikeisma, la pahlava kaj pliaj preĝaj alfabetoj.

## Disvastiĝo 
Origine la mezpersa lingvo estis hejma en la sudokcidentirana provinco Persis/Pars (nuntempe provinco Fars). Post la pereo de la aĥemenida dinastio la lingvo dum la epoko de la regno de la Partoj iom-post-iome ekestis el la prapersa lingvo, ĝi restis viva lingvo ĝis la 9-a jarcento. Dum la regno de la Sasanidoj (224-651 p.K.) la mezpersa estis la oficiala regna lingvo. Sed ankaŭ post kiam la lingvo post la islamigo de Irano transiris al la moderna persa lingvo, la mezpersa restis viva kiel "morta" eklezia lingvo de la Zaratuŝtrismo ĝis la 10-a jarcento, de la anoj de Manikeismo en centra Azio (en la oazo Turfan en la nuna Ujgura Aŭtonoma Regiono Ŝinĝango) ĝis la 13-a jarcento.

Kategorio:Persa lingvo
Kategorio:Antikva Persio
Provinco Ardabilo

La **provinco Ardabilo** (, ) estas unu el la tridek unu provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la samnoma urbo Ardabilo; grava urbo estas Sarein. La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2011 havis  loĝantojn. Ĝi troviĝas en la nordokcidento de la ŝtato kaj limas al la respubliko Azerbajĝano kaj al la Kaspia Maro.

eta|maldekstra|300ra|

Ardabil
Santa María Guelacé

** Santa María Guelacé** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa María Guelacé*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 411.

## Geografio 
**Santa María Guelacé** apartenas al la distrikto Tlacolula al kiuj apartenas entute 25 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Centraj valoj de Oaĥako, en la centro de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 710 loĝantojn. El tiuj estis 316 viroj kaj 394 virinoj. La komunumo havas surfacon de 21,69 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1540 metroj super la marnivelo.
maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 192 indiĝenoj. El tiuj 157 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 157 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Guelacé] en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Centraj valoj de Oaĥako
Santa María Jacatepec

** Santa María Jacatepec** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa María Jacatepec*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 417.

## Geografio 
**Santa María Jacatepec** apartenas al la distrikto Tuxtepec al kiuj apartenas entute 14 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Papaloapan, kiu apartenas al la nordorienta parto de la subŝtato Oaxaca kaj havas limon kun la subŝtato Veracruz. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8936 loĝantojn. El tiuj estis 4210 viroj kaj 4726 virinoj. La komunumo havas surfacon de 429,95 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 30 metroj super la marnivelo. maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 5718 indiĝenoj. El tiuj 4686 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 4686 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la komunumo en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Papaloapana regiono
Szanda

eta|dekstra|300ra|Fortikaĵo de Szanda
**Szanda** (sanda) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Balassagyarmat. Setlejo Szandaváralja apartenas al la municipo.

* Areo: 22 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9256/19.4389
* Loĝantaro: 710
* Poŝtkodo: 2697
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
La vilaĝo situas inter montoj, laŭ flankovojoj, laŭ tutlanda turista vojeto. Szécsény, Pásztó kaj Balassagyarmat troviĝas preskaŭ po 25 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio konata estas pri la fortikaĵo, kaj datas el 1301 en formo *Zonda*. La apuda komunumo iĝis kampurbo en la 15-a jarcento. Inter 1546-1551 la turkoj havis la fortikaĵon. Post la reokupo la hungaroj malkonstruis la fortikaĵon. Vilaĝservoj estas kulturdomo, poŝto, vendejoj, drinkejo.

## Vidindaĵoj 
* kapelo
* restaĵoj de la fortikaĵo sur montopinto 529 m-ojn alta
* serio da vinkeloj

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Nógrádsipek

**Nógrádsipek** (nOgrAdŝipek) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Nógrád, en subregiono de Szécsény.

## Bazaj informoj 
* Areo: 20 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0077/19.5047
* Loĝantaro: 740
* Poŝtkodo: 3179
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, fine de longa sakovojo el Szécsény, kiu troviĝas 10 km-ojn, laŭ tutlanda turista vojeto.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1265 en formo *"Chipeg"*. Iom poste la komunumo apartenis al fortikaĵo de Hollókő. En la 16-a jarcento la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. Tiam la administra centro estis en Vác. Fine de la turka erao la vilaĝo senhomiĝis pro la konstantaj bataloj. En 1690 la vilaĝo refondiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, poŝto, familihelpa servo.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Emeriko de Hungario de 1713, en 1917 pligrandigita kaj renovigita
* baroka nobeldomo de Balás
* baroka nobeldomo de Nagy (nadj) el la 1820-aj jaroj

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Dióskál

**Dióskál** [diOŝkAl] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Keszthely.
eta|maldekstra|Panoramo de Dióskál

## Bazaj informoj 
* Areo: 20&nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.675/17.0563
* Loĝantaro: 530
* Poŝtkodo: 8764
* Telefonprefikso: 83

## Situo 
La vilaĝo situas en Montetaro Zala, en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Pacsa troviĝas 8, Balatono 22, Zalaegerszeg 29&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1256 en formo *"Kaal"*. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, migra poŝto, kuracejo, futbalejo.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Stefano la 1-a (Dióskál)

== Komunumoj pri *Dió* (=juglando) en Hungara reĝlando ==

eta|maldekstra|Preĝejo de Dióskál


Kategorio:Vinvilaĝoj
Synchytrium endobioticum

***Synchytrium endobioticum*** estas fungo el la familio de sinkritriacoj (*Synchytriaceae*). Ĝi okazigas tumorojn en terpomo.

## Priskribo 
Ĝi ne formas veran miceliojn sed sporangiojn kaj sorojn. Ĝia ciklo havas sinksekve unuploidajn kaj diploidajn spermatozooformajn unuflagelajn ĉelojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* OEPP france  aŭ angle 

Kategorio:Fungoj
Kategorio:Plantaj malsanoj
Kategorio:Fungospecioj
Ősagárd

**Ősagárd,** slovake **Agárd** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Rétság. Ĝis 1906 la oficiala nomo estis Agárd. Tiam la vilaĝo ricevis aldonaĵon "ős" (=praa) por fari diferencon de la alia Agárd.
eta|maldekstre|Fora panoramo al Ősagárd
eta|Luterana preĝejo de Ősagárd

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8599/19.1901
* Loĝantaro: 340
* Poŝtkodo: 2616
* Telefonprefikso: 35

## Situo 
Ősagárd situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Rétság troviĝas 16, Vác 22, Budapeŝto 57 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1424. En 1439 Agárd apartenis al fortikaĵo de Szanda. La turkoj faris senhoma la vilaĝon, kiun en la 18-a jarcento slovakoj refondis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* luterana baroka preĝejo de 1786, turo 22 m-ojn alta alkonstruiĝis en 1824
* muzeeto
* 2 kavoj

## Famuloj 
* luterana episkopo Béla Harmati naskiĝis en Ősagárd
* luterana pastro András Fabó en Ősagárd mortis, pli frue longe li estis tie pastro

## Ĝemelkomunumo 
*  Jasenie, Slovakio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Flanĝo

[eta|200px|Flanĝo kuniganta du [tubojn.]]
[eta|200px|Ferma flanĝo ĉe la fino de [tubkondukilo.]]
**Flanĝo** estas elstaranta randaĵo por fortikigi pecon aŭ por ebligi ĝian kunigon kun alia.

Per tubaj flanĝoj oni firme, sed disigeble kunigas tubojn ekzemple de tubkondukilo. Decida por la necesa netralaseblo (nepermeablo) estas la premo de la ringo-formaj premsurfacoj sur la intermetita garnaĵo. La premon oni kutime kreas per ŝraŭboj enmetitaj en truoj en la flanĝo-randaĵo (t.n. flanĝo-ŝraŭbingoj). Tiuspecaj flanĝoj kutime estas lutitaj al la tubo. Ili apartenas al la fitingoj (eroj de tubkondukiloj).

## Fontoj 
Kategorio:Tekniko
Palotás

**Palotás** [palotAŝ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó. La loknomo signifas: palaca.
eta|maldekstre|Preĝejo de Palotás

## Bazaj informoj 
* Areo: 0.2 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.7946/19.5986
* Loĝantaro: 1720
* Poŝtkodo: 3042
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Palotás situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Hatvan troviĝas 18, Pásztó 20, Aszód 22 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1246. En 1439 la loko apartenis al fortikaĵo de Buják, la kampoj apartenis al Stefano Báthory. n la 17-a jarcento la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio, tiam la administra centro estis en Vác. En 1678 Emeriko Thököly okupis la vilaĝon, kiu ne senhomiĝis dum la bataloj. Inter 1981-1990 Palotás unuiĝis kun Héhalom sub nomo **Palotáshalom**. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, apoteko, klubo de maljunuloj, vendejoj.

## Vidindaĵoj 
* katolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1743, en 1800 trakonstruita
* akvorezervujo
* statuo pri Stefano la 1-a (Hungario) de 2000

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Zar-kulto

La **Zar-kulto** (arabe **زار**, "zar" prononcata kun longa vokalo) estas pagana religia kulto, kiu originis en centra Etiopio dum la 18-a jarcento, kaj poste disvastiĝis tra orienta kaj norda Afriko. Ĝis la mezo de la 19-a jarcento etiopiaj sklavoj portis la kulton ankaŭ al sudokcidenta Azio. La kulto inkluzivas la koncepton de posediĝo de (kutime ina) individuo fare de spirito.

Kutima muzikilo de la Zar-kulto estas la *tanbūra*, ses-korda liro, kiu, samkiel la kulto mem, ekzistas en variaj formoj en areo inter orienta Afriko kaj Arabio. Alia grava muzikilo estas la *Manĝur*, leda zono, al kiu estas alkudritaj multaj kapraj hufoj, kiuj interfrapiĝas dum dancado, kaj variaj frapinstrumentoj.

La Zar-kulto dum la lastaj du jarcentoj servis kiel rifuĝejo por virinoj en la konservativa, islame dominita ŝtato Sudano.

## Referencoj 
* Fakhouri, Hani. *The Zar Cult in an Egyptian Village* ("La Zar-kulto en egiptia vilaĝo"), Ĵurnalo *Anthropological Quarterly*, volumo 41, numero 2 (aprilo 1968), paĝoj 49-56.
* Seligmann, Brenda Z. *On the Origin of the Egyptian Zar* ("La origino de la egiptia Zar-kulto"), Ĵurnalo *Folklore*, volumo 25, numero 3 (30-a de septembro 1914), paĝoj 300-323.

## Eksteraj ligiloj 
* anglalingva artikolo pri la Zar- kaj tanbūra-kulto
* hispanlingva enkonduko al la Zar-kulto 

Kategorio:Naturaj religioj
Kategorio:Religio en Ĝibutio
Kategorio:Religio en Egiptio
Kategorio:Religio en Eritreo
Kategorio:Religio en Etiopio
Kategorio:Religio en Somalio
Kategorio:Religio en Sudano
Malhela rokhirundo

La **malhela rokhirundo**, (*Ptyonoprogne fuligula*, syn. *Hirundo fuligula*) estas eta birdo el la familio de hirundedoj (*Hirundinidae*). Ĝi estas loĝanta en montaroj de Afriko kaj de Arabio, sed ĝi troviĝas ankaŭ je malaltaj altitudoj, speciale en rokaj areoj kaj ĉirkaŭ urboj. Malkiel plej parto de hirundoj, ĝi ofte troviĝas malproksime de akvo, sed evitas tropikajn arbarojn.

La Malhela rokhirundo estas 12–15&nbsp;cm longa kaj iom simila laŭ kutimoj kaj aspekto al aliaj aeraj insektomanĝantoj, kiel la rilataj hirundoj kaj la nerilataj apusoj. Ĝi havas ĉefe terbrunan plumaron, pli palan en gorĝo, brusto kaj subflugilaj kovriloj (kun iom pli malhelaj kubutoj), kaj montras blankajn "fenestrojn" en malferma vosto dumfluge. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj montras pli palajn bordojn en supraj partoj kaj flugilplumoj.

Nordaj subspecioj estas pli malgrandaj, palaj kaj kun pli blanka gorĝo ol la sudafrikaj formoj. La nordaj rasoj estas pli palaj, grizaj, malpli kontraste kun subflugiloj kaj pli blankaj en gorĝo ol la simila rokhirundo. La Malhela rokhirundo similas ankaŭ al la Bordhirundo, sed tiu ĉi lasta specio estas pli malgranda kaj ne havas la vostopunktojn. Neniu loĝanta afrika specio de hirundo estas tiom senkolora ol la Malhela rokhirundo.

La flugo de tiu birdo estas rapida kun multe da ŝvebo dum ĝi ĉasas insektojn dumfluge. La voĉo estas milda trilado.

La Malhela rokhirundo konstruas neston kiel tiu de la kamphirundo, nome profunda ujo en horizontala surfaco aŭ pura kvarono de sfero antaŭ rokmuro aŭ alia granda muro. Ĝi estas konstruita el kotobuletoj kaj kovrita el herberoj aŭ plumoj. La nesto povas esti konstruita ĉe naturaj lokoj sub klifaj kornicoj aŭ ĉe homfaritaj strukturoj kiel konstruaĵoj, akvobaraĵoj kaj pontoj. La nesto povas esti reuzata por venontaj ovodemetadoj aŭ por venontaj jaroj.

La ino demetas 2 au 3 ovojn, kiuj estas blankaj kun brungrizaj punktoj kaj estas kovataj nur de la ino dum 16-19 tagoj antaŭ eloviĝo. Ambaŭ gepatroj tiam manĝigas la idojn. Elnestiĝo okazas post pliaj 22-24 tagoj, sed la junuloj revenas al nesto por ripozi dum kelkaj tagoj post la unua flugo. Tiu ĉi specio estas solema reproduktanto, kaj ne estas gregema, sed etaj grupoj povas reproduktiĝi apude en taŭga habitato.

## Taksonomiaj notoj 
La pli eta kaj pala subspecio kiu troviĝas en la montaroj de Norda Afriko kaj la Arabia Duoninsulo estas foje disigita kiel **Hela rokhirundo**, *Ptyonoprogne obsoleta*.

La genro *Ptyonoprogne* estas ofte enmetita en la pli granda genro de hirundoj nome *Hirundo*.

## Referencoj 
* Sinclair, Hockey kaj Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa*, ISBN 1-86872-721-1
* Turner kaj Rose, *Swallows and Martins* ISBN 0-7470-3205-5

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Hirundedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Santa María Tonameca

**Santa María Tonameca** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Santa María Tonameca*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 439.

## Geografio 
**Santa María Tonameca** apartenas al la distrikto Pochutla al kiuj apartenas entute 14 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Costa, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. Jam la nomo en la hispana (costa = marbordo) diras ke tiu regiono estas relative proksime al la marbordo. Ĉiuj distriktoj de tiu regiono limas al la pacifiko. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 21223 loĝantojn. El tiuj estis 10265 viroj kaj 10958 virinoj. La komunumo havas surfacon de 454,19 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 40 metroj super la marnivelo. maldekstra|eta|300ra|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 6438 indiĝenoj. El tiuj 4837 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 4837 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Santa María Tonameca en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Héhalom

**Héhalom** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Nógrád, en Distrikto Pásztó.
eta|Blazono de Héhalom

## Bazaj informoj 
* Areo: 19 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 180 m (averaĝe 140 m)
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.7802/19.5911
* Loĝantaro: 1040
* Poŝtkodo: 3041
* Telefonprefikso: 32

## Situo 
Héhalom situas sur ebenaĵo kaj sur tre mildaj deklivoj, laŭ rojoj, laŭ flankovojoj. Hatvan troviĝas 17, Aszód 20, Pásztó 22 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1385 en formo *"Hywhalom"*. En 1439 la loko apartenis al fortikaĵo de Buják, la kampoj apartenis al Stefano Báthory. Baldaŭe la vilaĝo iĝis doganprena loko. En la 16-a jarcento la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio kaj iom poste senhomiĝis. Ekde 1970 Héhalom ne estis municipo. Inter 1981-1990 Héhalom unuiĝis kun Palotás sub nomo **Palotáshalom**. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, biblioteko, kuracejo.

## Vidindaĵoj 
* klasikisma ŝtonoponto 40 m-ojn longa, 7 m-ojn larĝa de 1833, nuntempe neuzata
* muzeeto
* Kirko Naskiĝo de Maria (Héhalom)

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Stango

La **stango** estas diversprofila longa, solida kaj rigida objekto el ligno, metalo aŭ plasto. Laŭ la inĝeniera mekaniko (statiko, teorio de konstruaĵoj) la stango estas laŭlonge nekunpremebla, kaj la fortoj estiĝantaj en libera stango troviĝas en la direkto de la kunliga rekta linio inter ambaŭ finpunktoj.

Laŭ Francisko Azorín **stango** estas *Ĉiaspeca, multe pli longa ol dika, peco el ligno aŭ metalo.* Li indikas etimologion el la antikva germana *stengel* (branĉo).

Stango estas la plej simpla membro de iu tenkonstruaĵo, kiel ekzemple trabaĵo, trabaro aŭ kadro. La transversa etendo de stango rilate al sia longo estas tre malgranda. En teoria aplikado la stangon reprezentas sia pezlinio. La stango povas transdoni tir- kaj prem-forton, kaj en la tria dimensio ankaŭ tordan momanton. La stangan tenkonstruaĵon oni povas kalkuli laŭ la statiko de stangoj.

Stangon karakterizas ĝiaj longo *l*, areo de transversa sekco *A*, elasteca modulo *E* kaj inerta momanto *I*. Ĉi tiuj datumoj necesas al kalkulo de tenkonstruaĵo el stangoj. Stangon povas ŝarĝi fortoj kaj momantoj ĉe ambaŭ finoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Horst Werkle: Finite Elemente in der Baustatik. 2. Auflage. Springer Fachmedien Wiesbaden, Wiesbaden 2001, ISBN 3-528-18882-0.
* Konstantin Meskouris, Erwin Hake: Statik der Stabtragwerke. Springer Verlag Berlin Heidelberg, Berlin Heidelberg 1999, ISBN 3-540-66136-0.
* Wilhelm Schlink, Heinrich Dietz: Technische Statik. Ein Lehrbuch zur Einführung ins Technische Denken, Verlag Julius Springer, Berlin 1939.
* Hans Albert Richard, Manuela Sander: Technische Mechanik, Statik. 3. Auflage. Vieweg + Teubner, Wiesbaden 2010, ISBN 978-3-8348-1036-6.

## Vidu ankaŭ 
* Maso
* Memfota stango

Kategorio:Teknologio
Kategorio:Iloj
Kategorio:Konstruado
Kategorio:Arkitekturo
Ŝajkaŝ

eta|dekstra|Ŝajkaŝ situas en la mapo en la verda municipo
dekstra|300ra|eta|Ortodoksa preĝejo de Ŝajkaŝ

**Ŝajkaŝ,** slave **Šajkaš,** serbe **Шајкаш,** hungare **Sajkásszentiván,** germane **Schajkasch-Sentiwan** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka, en municipo de Titel.

## Bazaj informoj 
* Areo: 39 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 4850
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso:

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Ĵabalj troviĝas je distanco de 12&nbsp;km, Titel de 22km, Novi Sad de 23 km.

## Historio 
Ĝis fine de la 1-a mondmilito Sajkásszentiván apartenis al Hungara reĝlando, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon ĝis 1944.

## Demografio 
En 1910 loĝis en Sajkásszentiván 3061 da homoj (1249 germanoj). Post la 2-a mondmilito la germanoj estis deportitaj. En 1991 loĝis en Ŝajkaŝ 3828 da homoj (serboj 3641 95%, jugoslavianoj 79, ciganoj 37, hungaroj 21, kroatoj 17 kaj ceteraj). En 2002 loĝis en Ŝajkaŝ 4550 da homoj (serboj 4362 96%, ciganoj 64, kroatoj 21, hungaroj 18 kaj ceteraj).

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo
* luterana preĝejo

== Komunumoj *szentiván* (=Sankta Ivano) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Sean Lennon

**Sean Ono Taro LENNON** (n. 9-an de oktobro 1975 en New York), estas usona muzikisto, ununura filo de John Lennon kaj Yoko Ono.

## Diskografio 
### Studiaj albumoj 
* *Into the Sun* (1998)
* *Half Horse, Half Musician* (EP) (1999)
* *Friendly Fire* (2006)

## Rilataj temoj 
* Beatles
* John Lennon
* Yoko Ono
* Julian Lennon

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj gitaristoj
Kategorio:Usonaj muzikaj komponistoj
Matilda de Flandrio

**Matilda de Flandrio** (naskiĝis ĉirkaŭ 1031, m. la 2-an de novembro 1083) estis la edzino de reĝo Vilhelmo la 1-a de Anglio.

Ŝi estis la filino de grafo Baldueno la 5-a de Flandrio kaj grafino Adela, kies patro estis reĝo Roberto la 2-a de Francio. Ŝi altis nur 1,27 metrojn kaj estis verŝajne la plej malalta reĝino de Anglio. Ŝi devenis de Alfredo la Granda, kaj laŭ onidiroj, kiam Vilhelmo petis fianĉiĝi al ŝi, ŝi respondis ke ŝiaj prauloj estis tiom altrangaj ke ŝi ne povis edziĝi al bastardo. Aŭdinte tion, Vilhelmo rajdis de Normandio al Bruĝo, renkontis Matildan survoje al diservo, kaj fortiris ŝin de ŝia ĉevalo per ŝia longa hararo. Laŭ alia versio de la legendo, Vilhelmo rajdis al la domo de ŝia patro en Lille, ĵetis ŝin teren en ŝia ĉambro kaj frapegis ŝin. Kompreneble ŝia patro Baldueno koleriĝis, sed, antaŭ ol li kaj Vilhelmo povus batali, Matilda decidis edziĝi al Vilhelmo – kaj tio malgraŭ malpermeso de papo Leono la 9-a (pro nekonata kialo, eble pro tro proksima parenceco). La geedziĝo okazis en 1053.

Estis onidiroj ke Matilda enamiĝis al la angla ambasadoro al Flandrio, Brihtric, kiu repuŝis ŝin. Estas fakto ke, dum ŝi estis regento de Anglio dum foresto de Vilhelmo, multajn jarojn poste ŝi konfiskis la bienojn de Brihtric kaj sendis lin al karcero, kie li mortis.

Kiam Vilhelmo preparis invadi Anglion, Matilda pagis la ekipadon de ŝipo nomata *Mora*. Ke Matilda devenis de Alfredo la Grando plifortigis la pretendon de Vilhelmo pri la angla trono.

Laŭdire Vilhelmo fidelis al Matilda, almenaŭ ĝis ŝi subtenis sian filon Roberto Curthose kiam tiu ribelis kontraŭ Vilhelmo.

## Idoj 
Matilda kaj Vilhelmo havis eble dek unu infanojn:
* Roberto Curthose (ĉ. 1054 - 1134)
* Adela (ĉ. 1055), kiu fianĉiĝis al Harold la 2-a de Anglio - tamen ne certas ke ŝi fakte ekzistis
* Cecilio (m. la 30-an de julio, 1126), kiu iĝis en 1112 abatino de Caen
* Vilhelmo la 2-a de Anglio, moknomata Vilhelmo la Ruĝa (1065-1100)
* Rikardo, Duko de Bernay (1054 - 1081) kiu mortis pro ĉasad-akcidento kaj entombiĝis en la katedro de Winchester
* Alison (1056 - ĉirkaŭ 1090), kiu famis pro sia beleco sed neniam edziĝis
* Adela (ĉ. 1062 - 1138), kiu edziĝis al Stefano, Grafo de Blois
* Agato (ĉ. 1064 - ĉirkaŭ 1080), kiu fianĉiĝis al Haroldo la 2-a de Anglio aŭ lia nelegitima filo, kaj poste al Alfonso la 6-a de Kastilio
* Konstanco (ĉ. 1066 - la 13-an de aŭgusto, 1090), kiu edziĝis al duko Alano la 4-a de Bretonio kaj mortis seninfane, eble pro veneno
* Matilda, pri kies ekzisto oni ne certas
* Henriko la 1-a de Anglio (1068 - 1135)

## Tapiŝo de Bayeux 
Oni longe kredis ke la tapiŝon de Bayeux mendis reĝino Matilda, tial la nomo "tapeto de la reĝino Matilda". Nuntempe oni pli supozas ke iu alia, eble Odo de Bayeux, estis la mendinto de la tapiŝo.

## Vidu ankaŭ 
* Abatejo de Virinoj (Caen)

Kategorio:Mortintoj en Caen
Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj
Julian Lennon

**John Charles Julian LENNON** (* 8-an de aprilo 1963 en Liverpool), universale konata kiel **Julian Lennon**, estas brita kantisto kaj gitaristo, filo de John Lennon kaj lia unua edzino, Cynthia Powell.

Lennon estis nomita laŭ sia patroflanka avino, Julia Lennon. Li estis la rekta inspiro por tri Beatle kantoj: "Luci sur la Ĉielo kun Diamantoj" (1967), " Hej Ĝud" (1968) kaj "Bona Nokto" (1968).

Lennon estas dediĉita al homamaj klopodoj, plej precipe la Blanka Plumo-Fundamento kaj la Baleno-Revuloj-Organizo. Tiuj organizoj kaŭzas la kunekzistadon de ĉiuj specioj kaj la sanon kaj bonfarton de la Tero.

## Diskografio 
### Studiaj albumoj 
* *Valotte* (1984)
* *The Secret Value of Daydreaming* (1986)
* *Mr. Jordan *(1989)
* *Help Yourself* (1991)
* *Photograph Smile* (1998)
* *VH-1 Behind the Music - Julian Lennon* (2001)

## Rilataj temoj 
* Beatles
* John Lennon
* Sean Lennon

Kategorio:Britaj kantistoj
Kategorio:Britaj gitaristoj
Kategorio:Britaj muzikaj komponistoj
Nacia Banko de Danio

La **Nacia Banko de Danio** (dane: *Danmarks Nationalbank*) estas la centra banko de Danio. Ĝi estas sendependa de registaro kaj parlamento kaj havas la taskon "teni funkcianta kaj certigi la monajn aferojn kaj helpi kaj reguligi la montrafikon kaj la kreditdonadon". Ĝi estis fondita la . Ĝia sidejo estas en Kopenhago.

eta|maldekstra|La Dana Nacia Banko en 1899
Ĉar Danio ankoraŭ ne enkondukis la eŭron kiel valuton, la Nacia Banko memstare zorgas pri la dana krono, sed devas teni ties kurzon en intervalo de ±2,25% ĉirkaŭ fiksita eŭro-valoro (1 eŭro = 7,46038 kronoj).

## Vidu ankaŭ 
* Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj
* Eŭropa Valutoŝanĝa Mekanismo II

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Nacia Banko (dane kaj angle)

Danio
Kategorio:Ekonomio de Danio
Kategorio:Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj