open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Domo de mondaj kulturoj

eta|300x300ra|*Haus der Kulturen der Welt*, Berlino
La **Domo de Mondaj Kulturoj** (, akronime **HKW**) estas ekspoziciejo en Berlino por internacia nuntempa arto kaj forumo por aktualaj evoluoj kaj diskutoj.  Ĝi prezentas artajn produktaĵojn el la tuta mondo, kun speciala fokuso sur ne-eŭropaj kulturoj kaj socioj, kiel ekz. el Azio, Afriko, Latinameriko kaj ne-eŭropaj mondopartoj. 

La HKW estis fondita en 1989 kaj situas en la Kongreshalo ĉe la bordoj de la rivero Spree en la Tiergarten kaj registara distrikto (Regierungsviertel (Q1683614)). Kiel ikono de arkitektura modernismo, la Kongresejo fariĝis elstara simbolo de la german-usona alianco.

## Historio 
La eventoj en la konstruaĵo estas financataj de la germana federacia registaro. La konstruaĵon desegnis la usona arkitekto Hugh Stubbins, kaj ĝi estis donacita al Germanio kiel donaco de Usono en 1957. Pro sia unika formo, la konstruaĵo estas konata en Germanio kiel la "graveda ostro" (germane: Schwangere Auster) pro sia formo aŭ "la rideto Jimmy Carter". La konstruaĵo situas en la parko Tiergarten, apud la Germana Kancelario kaj kontraŭ la Berlina Sonorilturo.

En 1963, John F. Kennedy parolis en la centro dum sia vizito al Okcidenta Berlino.  La 21-an de majo 1980, la tegmento de la konstruaĵo kolapsis, mortigante unu personon kaj vundante plurajn aliajn.  La halo estis rekonstruita en sia originala stilo kaj remalfermita en 1987 por la 750-a datreveno de Berlino.

Ekster la konstruaĵo staras la plej peza bronza skulptaĵo de Henry Moore, "Granda Duonovalo : Papilio" (1985–86), en la centro de artefarita lago. La skulptaĵo, la lasta grava verko de Moore, kompletigita baldaŭ antaŭ lia morto, pezas preskaŭ 9 tunojn.  Ĝi estas unu el tri Moore-skulptaĵoj en Berlino, pruntedonitaj al Okcidenta Berlino en 1986, sed la urba konsilantaro volis, ke la skulptaĵo restu en la urbo, do ĝi petis Moore donaci ĝin al ĝi. La letero, kiun ŝi sendis al Moore, atingis lin baldaŭ antaŭ lia morto, kaj li ne havis tempon skribi sian respondon. En 1988, Berlino aĉetis la skulptaĵon de la Fondaĵo Henry Moore por 4.5 milionoj da germanaj markoj (ĉirkaŭ 2.58 milionoj da usonaj dolaroj laŭ 2020 kurzoj), tre alta sumo por publika skulptaĵo tiutempe. Fine, la skulptaĵo suferis pro erozio, kaj pro media poluado kaj pro vandalismo, kaj ĝi estis restaŭrita en 2010. 

De 2002 ĝis 2005 kaj denove en 2008, la Domo de Mondaj Kulturoj gastigis la ĉiujaran *Transmediale* artan kaj ciferecan kulturfestivalon. Unu el la ĉefaj projektoj de la Domo de Mondaj Kulturoj estas la Internacia Literatura Premio (), kiu estas ĉiujare aljuĝata al la plej bona fremd(lingv)a romano tradukita en la germanan lingvon.

La komplekso Domo de Mondaj Kulturoj funkciis kiel filmloko por la futureca sciencfikcia filmo el 2005 *Æon Flux*.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Internacia Literatura Premio - Domo de Mondaj Kulturoj (d:Q1667608)
* Pri la konstruaĵo mem vidu Kongreshalo (Berlino)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Muzeoj en Berlino
Kálmán Babay

**Kálmán Babay** [babai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Babay Kálmán** estis hungara kalvinana pastro.

 naskiĝis  en Gárdony, li mortis  en Balatonkenese.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Pápa, poste li akiris diplomon en la sama urbo en teologia akademio en 1888. Jam inter 1885-1888 li estis kalvinana subpastro en Csajág, poste jam pastro en Mezőkomárom, inter 1892-1931 en Sárkeresztes, poste li pensiuliĝis. Dum siaj aktivaj jaroj li ankaŭ politikadis kaj havis ekleziajn postenojn, ekde la 1880-aj jaroj li kontribuis ofte en pluraj gazetoj. Li edziĝis en 1894, lia edzino naskis gefilojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Szerelmes kisasszonykák.* Elbeszélések. (noveloj, 1887)
* *A Tisza virága.* (romano, 1889)
* *Balaton-melléki történetek.* (noveloj, 1892)
* *A VI. parancsolat.* (novelo, 1903)
* *Nádfedelű házak alatt.* (rakontoj, 1911)
* *Fejér vármegye reformációja.* (1917)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kalvinanaj pastroj
Iván Kertész

'*** [kertEs], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kertész Iván*' estis hungara muzikkritikisto, redaktoro. Lia edzino estis Klára Hamburger.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1948, poste li laboris 2 jarojn en tekstila fabriko. Li akiris korusestran diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1954. Liaj plej signifaj instruistoj estis Zoltán Vásárhelyi kaj József Gát. Inter 1950–1958 li kantis en koruso de Hungara Radio, poste tuj li estis radia redaktoro. En 1986 li estis levita rubrikestro pri operoj, en 1994 ĉefredaktoro. Intertempe ekde 1961 li verkis kritikojn en pluraj gazetoj. Li edziĝis en 1957, post 2 jaroj filino naskiĝis. Li ricevis 3 premiojn inter 1965-2005.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A Magyar Állami Operaház* (1975)
* *Aidától Zerlináig* (1988)
* *Operakalauz* (1997)
* *Halhatatlan operahősök halála* (2000)
* *216 este az Operában* (2006)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj muzikkritikistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Muzeo de la Afrika Diasporo

La **Muzeo de la Afrika Diasporo** (, akronime **MoAD**) en San-Francisko malfermiĝis en 2005..

La muzeo prezentas la afrikajn radikojn de la homaro, la transatlantikan sklavkomercon, ĝian efikon sur la disvastiĝo de la afrika diasporo en Usono, kaj la adopton kaj transformon de sociaj kaj kulturaj praktikoj fare de membroj de la afrika diasporo. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Muzeoj en Usono
Kategorio:San-Francisko
Nacia Centro por Civilaj kaj Homaj Rajtoj

La **Nacia Centro por Civilaj kaj Homaj Rajtoj** () estas muzeo establita en 2014 en Atlanta, Georgio, por festi la movadon por civitanrajtoj en Usono.

La muzeo enhavas interagajn kulturajn allogaĵojn montrantajn la rilaton inter civitanrajtoj kaj tutmondaj homaj-rajtaj movadoj nuntempe.

Ĝia misio estas inspiri homojn persone konsideri la protekton de ĉiuj homaj rajtoj. Kundividante rakontojn pri kuraĝo kaj lukto el la tuta mondo, la Centro instigas vizitantojn pli bone kompreni la rolon, kiun ili ludas en la protektado de la rajtoj de ĉiuj.

Ĝi utiligas la historion de Atlanta pri civilaj rajtoj por fortigi la tutmondan movadon por homaj rajtoj . Atlanta ludis pivotan rolon en la usona movado por civilaj rajtoj. Utiligante la heredaĵon de Atlanta kaj galvanizante la komercajn, religiajn, publikajn kaj akademiajn komunumojn, la Centro estas la loko por reflekti pri la pasinteco, transformi la nunon kaj inspiri la estontecon. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Muzeoj en Usono
Kategorio:Atlanta
Nacia Muzeo pri Civitanaj Rajtoj

La **Nacia Muzeo pri Civitanaj Rajtoj** () estas muzeo en Memphis, Tenesio. Ĝi situas ĉe 450 Mulberry Street en la motelkonstruaĵo kie Martin Luther King Jr. estis murdita en 1968.

La muzeo malfermiĝis la 28-an de septembro 1991. Konstruita en la fruaj 1920-aj jaroj, la konstruaĵo origine gastigis la **motelon Lorraine**, kie Martin Luther King Jr. loĝis kiam li estis murdita la 4-an de aprilo 1968.  La motelo daŭre funkciis ĝis 1982. La *Martin Luther King Jr. Memorial Foundation* akiris la konstruaĵon kaj komencis establi la muzeon en 1987.

La ekspozicio de la muzeo prezentas la historion de la usona movado por civitanrajtoj : de la alveno de la unuaj nigruloj en la tiamajn britajn koloniojn en 1619 (Kolonio de Virginio) ĝis la atenco kontraŭ Martin Luther King en 1968.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Nacia CivilRajta Muzeo
* Nacia CivilRajta Muzeo Informo

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Muzeoj en Usono
Panĝihua

**Panĝihua,** per simpligita ĉina skribo **攀枝花,** per pinjino *Pānzhīhuā,* antaŭe *Dukou (渡口)* estas prefektujnivela milionurbo, centro de la ŝtalindustrio en sudokcidenta Ĉinio en provinco Siĉuano en Ĉina Popola Respubliko. La loknomo signifas: "floro alkroĉiĝanta al klifo". 
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 en la prefektejnivela urbo vivis  homoj.

## Geografio 
Panĝihua situas en baseno de Jangzio, ĉe kunfluejo de 2 alfluantaj riveroj sur areo 7 423 km² super la marnivelo 1157 m. Ĝi konsistas el 5 administraj dividoj. Kunmingo troviĝas 199, provinca sidejo Ĉengduo 508, Ŝanhajo 1990, ĉefurbo Pekino 2008 km aere laŭ https://www.thedistancenow.com/hu/panzhihua_china/kunming_china.

## Historio 
En tiu areo kulturaj restaĵoj estas trovitaj el la bronzepoko. En 1965 la speciala regiono Panĝihua  estis transformita en la urbon Dukou, kiu estis rekte subigita al la provinca registaro. En 1978 2 distriktoj estis metitaj sub Dukou. En 1987, la urbo Dukou estis renomita Panĝihua. La areo estis la epicentro de tertremo en 2008.
eta|maldekstre|

## Ekonomio 
La peza industrio kreskigis urbon en tiu areo, preskaŭ ĉie okazas minado de ferercoj kaj evidente oni fondis ŝtalfabrikojn. Krom la fero en pli malgranda kvanto oni minadas maloftajn metalojn. La urba centro estis konstruita sur montaraj terenoj. En 2005 Panĝihua gajnis la titolon "Ĉinia Elstara Turisma Urbo", en 2008 la titolojn "Nacia Sanurbo" kaj "Ĉinia Vanadio, Titanio". En 1999 akvoelenergia centralo konstruiĝis.

## Edukado 
En la prefektujnivela urbo universitato prezentas la altan edukon.
eta|maldekstre|

## Trafiko 
Spite la montaran areon Panĝihua havas fervojajn kaj ĉefvojajn ligojn al la lando, eĉ ankaŭ enlanda flughaveno funkcias. Multe da pontoj halpas la trafikon.

## Klimato 
La klimato estas humida subtropika klimato kun musona influo laŭ klimata klasifiko de Köppen: Cwa kun mallongaj, mildaj, sekaj vintroj kaj longaj, varmaj kaj humidaj someroj. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 824 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed granda parto de la jara pluvokvanto okazas de junio ĝis septembro, dum inter decembro-marto apenaŭ pluvas.

## Vidindaĵoj 
* muzeo
* statuo

## Fontoj 
* WikiTrans

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Maskarena ringopapago

**Maskarena ringopapago** aŭ **Maŭricia griza papago** () estis jam formortinta mezgranda papago de la genro *Psittacula* de la Psitakuledoj, indiĝena de la Maskarenaj Insuloj Maŭricio kaj Reunio en okcidenta Hinda Oceano. Ĝi estis klasita kiel membro de la tribo *Psittaculini*, kun aliaj papagoj el tiuj insuloj.

Subfosiliaj ostoj de la Maskarena griza papago trovitaj sur Maŭricio estis unue priskribitaj en 1973 kiel apartenantaj al pli malgranda parenco de la larĝbeka papago (*Lophopsittacus mauritianus*) en la genro *Lophopsittacus*. Krom ilia grandeco, la ostoj estis tre similaj al tiuj de aliaj maskarenaj papagoj. La subfosilioj poste estis ligitaj kun priskriboj de malgrandaj grizaj papagoj sur Maŭricio kaj Reunio el la 17-a kaj 18-a jarcentoj, kune kun ununura ilustraĵo publikigita en ĵurnalo priskribanta vojaĝon en 1602, kaj la specio estis anstataŭe reasignita al la genro *Psittacula*.

La Maskarena griza papago estis griza, havis longan voston, kaj estis pli granda ol aliaj specioj de la genro *Psittacula*, kiuj kutime estas verdaj. La grizaj papagoj laŭdire estis facile ĉaseblaj, ĉar la kapto de unu rezultigus ĝian krion por alvoki la tutan grupon. Ili ankaŭ estis konsiderataj damaĝbestoj por kultivado, kaj esti tia facila predo signifis, ke ili estis vaste ĉasitaj. Kune kun senarbarigo, tio puŝis ilin al formorto. Tio okazis antaŭ la 1730-aj jaroj en Reunio kaj antaŭ la 1760-aj jaroj en Maŭricio.

## Aspekto
Tiutempaj raportoj priskribis la maskarenan grizan papagon kiel grizan, longvostan papagon. Subfosilioj montras, ke ĝia beko estis ĉirkaŭ 29% pli longa ol tiu de la simpatra eĥa ringopapago, kaj relative larĝa, ĉar la branĉoj de ĉiu duono de la mandiblo estis pli flankenpuŝitaj. Membroj de la genro *Psittacula* kutime havas grandajn, ruĝajn bekojn kaj longajn vostoplumojn, kun la centraj la plej longaj. Ĝi ankaŭ diferencis de siaj samgenranoj en aliaj ostologiaj detaloj. Ĝi estis skelete simila al la Aleksandra papago, sed kelkaj el ĝiaj ostoj estis pli grandaj kaj pli fortikaj. Ankaŭ ĝia koloraro distingis ĝin de ĉiuj aliaj membroj de *Psittacula*, el kiuj la plimulto estas verdaj aŭ grandparte verdaj.

Surbaze de subfosilioj, la Maskarena griza papago estis pli malgranda ol la larĝbeka papago kaj la Rodrigesa ringopapago, sed simila laŭ grandeco al la maskarena papago, kvankam kun pli larĝa beko. La mandibla simfizo (centra makzela kresto) estis 2,7–2,9 mm dika laŭlonge de la meza linio, la palatino (parto de la palato) estis 31,1 mm, kaj la tarsometatarso (osto en la malsupra kruro) estis 22–22,5 mm. La grizaj papagoj de Reunio estis priskribitaj kiel pli grandaj ol la simpatra eĥa papago. Kiel la formortinta Maŭricia anaso kaj la Maskarena fuliko, ŝajnas, ke la Maskarena griza papago loĝis kaj en Maŭricio kaj en Reunio. Ambaŭ populacioj laŭdire estis facile ĉaseblaj kaptante unu individuon kaj igante ĝin krii, kio alvokus tutan aron.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Formortintaj birdoj
Nacia Operejo de Ukrainio

eta|La Nacia Operejo de Ukrainio en 2013.
La **Nacia Operejo de Ukrainio**, oficiale la **Nacia Akademia Operejo kaj Baletejo de Ukrainio** nomita laŭ Taras Ŝevĉenko (), estas operejo en Kijivo, Ukrainio. Ĝi estas la hejmo de la Nacia Opero de Ukrainio.

La konstruaĵo situas ĉe la krucvojo inter Volodimirska Strato kaj Bohdana Ĥmelnitskoho Strato. Dizajnita de la rusa arkitekto Viktor Schröter kun eksteraĵo en la Novrenesanca stilo, ĝi estis malfermita en 1901, anstataŭigante pli fruan strukturon, la Urban Teatrejon, kiu estis establita en 1856, sed detruita per incendio en 1896.

La 1-an de septembro 1911, la rusa ĉefministro Pjotr Stolipin estis morte vundita en la operejo post kiam atakanto pafis lin dum vizito al la opero, kaj tie estis proklamita la Unua Universala Asembleo de la Ukraina Centra Konsilio pri la aŭtonomeco de Ukrainio en junio 1917.

## Vidu ankaŭ 
* Nacia Filharmonio de Ukrainio
* Oktobra Palaco

Kategorio:Operejoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Kievo
Kategorio:Kulturo de Kievo
Kategorio:Koncertejoj en Ukrainio
Alfred Newton

**Alfred NEWTON**  (11a de Junio 1829 - 7a de Junio 1907) estis angla zoologo kaj ornitologo. Newton estis Profesoro de kompara anatomio ĉe la Universitato de Kembriĝo el 1866 ĝis 1907. Inter liaj nombraj publikaĵoj estis kvar-voluma *Dictionary of Birds* (1893–6), ĉapitroj pri ornitologio en la *Encyclopædia Britannica* (9a eldono) kaj li estis ankaŭ redaktoro de la gazeto *Ibis* el 1865 ĝis 1870. En 1900 li ricevis la Reĝan Medalon de la Reĝa Societo de Londono kaj la Oran Medalon de la Linea Societo de Londono. Li estis fondinto de la British Ornithologists Union.

Li estis frato de la ornitologo Edward Newton, kiu sendis al li specimenojn de foraj landoj. 

## Kariero
Newton ludis gravan rolon en la fondo de la British Ornithologists' Union en 1858, kaj de ĝia gazeto, *Ibis* en 1859. Li verkis kelkajn librojn kiel *Zoology* (1872) kaj *A Dictionary of Birds* (1893–1896). Li kontribuis per memoraĵojn al sciencaj societoj, kaj redaktoris *Ibis* (1865–1870), *Zoological Record* (1870–1872), kaj la verko de Yarrell nome *British Birds* (1871–1882). Liaj servoj al ornitologio kaj zoogeografio estis agnoskitaj de la Reĝa Societo en 1900, kiam li ricevis ĝian Reĝan Medalon.

Newton pasigis iom da tempo studante la malaperantajn birdojn de la Maskarenoj, de kie lia frato Sir Edward Newton sendis al li specimenojn. Tiuj estis la dido de Maŭricio kaj la Rodrigesa ermitkolombo de Rodrigeso, ambaŭ jam tiam formortintaj. En 1872 li priskribis tion, kio nun estas konata kiel la papago de Newton, kiu vivis sur Rodrigeso antaŭ ol formorti en 1875.

La specia epiteto *Genyornis newtoni*, prahistoria birdo priskribita en 1896 de Edward Charles Stirling kaj A. H. C. Zietz, memorigas ĉi tiun aŭtoron. Li estas memorata ankaŭ en la nomo de hamstro, *Mesocricetus newtoni*.

## Referencoj
## Bibliografio
* Birkhead, Tim R.; Gallivan, Peter T. (2012). "Alfred Newton's contribution to ornithology: a conservative quest for facts rather than grand theories". *Ibis*. 154 (4): 887–905. doi:10.1111/j.1474-919X.2012.01274.x.
* Browne, E. Janet (2002). *Charles Darwin: vol. 2 The Power of Place*. London: Jonathan Cape. ISBN 0-7126-6837-3.
* Newton, A. (1872). "On an undescribed bird from the Island of Rodriguez". *Ibis*. 14 (Januaro 1872): 31–43. doi:10.1111/j.1474-919X.1872.tb05858.x.
* Newton, A. (1861). "Abstract of Mr J. Wolley's researches in Iceland respecting the Gare-Fowl or Great Auk (Alca impennis, Linn.)". *Ibis*. 3 (12): 374–399. doi:10.1111/j.1474-919x.1861.tb08857.x.
* Newton, A.; Tristram, H.B.; Sclater, P.L. (1866). "Report on the extinct birds of the Mascarene Islands". Report of the 36th Meeting of the British Association for the Advancement of Science Held at Nottingham in 1866: 401–402.
* Wollaston, A.F.R. (1921). Life of Alfred Newton: late Professor of Comparative Anatomy, Cambridge University 1866–1907, kun Preface de Sir Archibald Geikie. New York: Dutton.

## Eksteraj ligiloj 
* Darwin Correspondence Project: Correspondence between Newton and Charles Darwin
* Obituary ĉe British Birds
* 

Kategorio:Britaj ornitologoj
Kijiva Politeknika Instituto

La **Kijiva Politeknika Instituto**, oficiale **Nacia Teknika Universitato de Ukrainio "Igor-Sikorsky Politeknika Instituto"** en Kijivo ( ) estas unu el la plej grandaj kaj prestiĝaj universitatoj el Orienta Eŭropo. Ĝi fondiĝis en 1898.

## Rimarkindaj eks-studentoj 
* Sergej Korolov
* Aleksandr Mikulin
* Igor Sikorski
* Stephen Timoshenko

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Retejo de la studenta konsilio
* Mapo de la kampuso

Kategorio:Universitatoj en Ukrainio
Kategorio:Kievo
Gagra (stacio)

**Gagra** estas fervoja stacio en Gagra, Abĥazio.

Malfermita en 1943. Ĝis 1959 ĝi nomiĝis Gagra-Tovarnaja. La stacidomo estis konstruita en 1951. Post tio, la stacio fariĝis la ĉefa stacio de la urbo por pasaĝeroj.

Trajnoj de Soĉi al Suĥumi haltas ĉe la stacio.

Kategorio:Transporto en Abĥazio
Curt O. Schaller

**Curt Oswald SCHALLER** (la 22-an de junio 1964) estas germana kinoartisto, Steadicam-funkciigisto kaj fotisto. Li ankaŭ estas la programisto kaj dizajnisto de la fotilaj stabiligaj sistemoj de ARRI. En 2025, li ricevis la Oskaro por la koncepto, dizajno kaj disvolviĝo de la sistemo TRINITY 2.

## Kariero 
En 1984, Schaller komencis trejnadon kiel kameraasistanto kaj poste kiel kameraisto ĉe la Bavariaj Filmaj kaj Televidaj Studioj.

Post sia trejnado, li komence laboris kiel studia kameraisto ĝis li specialiĝis pri eksterlandaj dokumentarioj komence de la 1990-aj jaroj. Ekde la mezo de la 1990-aj jaroj, Curt O. Schaller laboris kiel kameraisto en seriaj produktadoj kaj kiel Steadicam-funkciigisto en televidserioj, filmoj, spektakloj kaj dokumentarioj.

Fine de la 1990-aj jaroj, Schaller utiligis sian sperton kiel kameraisto kaj Steadicam-funkciigisto kaj komencis disvolvi siajn proprajn kameraajn stabiligajn sistemojn, kiuj evoluis al la artemis-serio de Sachtler / Vitec Videocom en 2001. La artemis-serio, kiun li disvolvis, estis la unua modula kameraa stabiliga sistemo en la mondo kiam ĝi estis lanĉita ĉe la NAB-ekspozicio en Las Vegas en 2001. Krome, la artemis HD-sistemoj estis la unuaj plen-HD kameraaj stabiligaj sistemoj en la mondo tiutempe.

En 2015, Curt O. Schaller, kune kun doktoro pri inĝeniero Roman Foltyn, evoluigis la sistemon (artemis) Trinity. Ĝi estis la unua kameraa stabiliga sistemo en la mondo, kiu kombinis mekanikan kaj elektronikan stabiligan sistemon.

En aprilo 2016, li translokiĝis kun sia tuta artemis-produkta paperaro de Sachtler / Vitec Videocom al ARRI por antaŭenigi la pluan disvolvon de la (artemis) Trinity-sistemoj kiel produktmanaĝero por fotilaj stabiligaj sistemoj.

En 2025, Curt O. Schaller ricevis la Academy Scientific and Engineering Award pro la koncepto, dezajno kaj evoluigo de la sistemo TRINITY 2.

Li ankaŭ estis preleganto tutmonde pri la trejnado de Steadicam-funkciigistoj ekde 1998.

## Sistemoj por Stabiligo de Fotiloj 
* ARRI ARTEMIS 2
* ARRI TRINITY 2

## Premioj 
* 2016: Cine Gear Expo Technical Award pro la disvolviĝo de la ARRI (artemis) Trinity kameraa stabiliga sistemo
* 2016: cinecAward pro la disvolviĝo de la ARRI (artemis) Trinity kameraa stabiliga sistemo
* 2017: BIRTV Award pro la disvolviĝo de la ARRI (artemis) Trinity kameraa stabiliga sistemo
* 2025: Academy Scientific and Engineering Award pro la koncepto, dezajno kaj disvolviĝo de la Trinity 2 sistemo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Curt O. Schaller, Oskaro-gajninto: ARRI TRINITY 2 sur schaller media
* ARRI Trinity 2 | Curt Schaller and Dr. Roman Foltyn | 2025 Sci-Tech Awards | Oscars sur YouTube

Kategorio:Fotistoj
Kategorio:Inventistoj
Kategorio:Germanoj
Edward Newton

Sir **Edward NEWTON** (10a de Novembro 1832

Newton estis Alta Funkciulo de Maŭricio el 1859 ĝis 1877. El tie li sendis al sia frato nombrajn specimenojn, kiel la dido kaj la Rodrigesa ermitkolombo, ambaŭ jam formortintaj.

En 1878, Newton iniciatis la unuajn leĝojn ie ajn specife desegnitajn por protekti indiĝenajn terbirdojn kontraŭ persekutado.

Edward estis poste Kolonia Sekretario kaj Guberniestro de Jamajko (1877–1883). Li edziĝis al Mary Louisa Cranstoun, filino de W.W.R. Kerr en 1869. Ŝi mortis la sekvan jaron.

## Bibliografio 
* 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Britaj ornitologoj
Himalaja ringopapago

**Himalaja ringopapago** aŭ **Ardezkapa ringopapago** () estas mezgranda papago de la genro *Psittacula* de la Psitakuledoj, la nura papago kiu montras altitudinan migradon. La teritorio de la specio etendiĝas el Pakistano, ĝis okcidenta Himalajo en Barato tra Nepalo kaj Butano kaj ĝis orienta Himalajo en la nordorienta barata ŝtato de Arunaĉal Pradeŝ. Ili malsupreniras al la valoj vintre, proksimume dum la lasta semajno de Oktobro.

## Aspekto 
Plenkreskuloj de ambaŭ seksoj havas verdajn (nuance al bluo) plumojn sur plejparto de sia korpo. Ĝi havas malhelgrizan (ardezkoloran) kapon kun helblua nuanco kie la kapo renkontas la kolon. Maskloj havas malhelbrunajn areojn sur la internaj flugilkovriloj. Inoj ne havas ĉi tiujn kaŝtanbrunajn areojn. Maskloj havas longajn centrajn vostoplumojn, kiuj estas pli mallongaj ĉe inaj birdoj. La vosto estas verda ĉe la bazo kaj fariĝas malhelblua kaj larĝe pintita per helflavo. La papago havas hele ruĝoranĝan supran mandiblon kun palflava malsupra. Ĝi ankaŭ havas palflavan okulon.

## Distribuado kaj populacio 
La Himalaja ringopapago havas ampleksan teritorion tra Himalajo kaj ĉirkaŭaj areoj. Tiu birdo troviĝas en okcidenta Butano, plimulto de Nepalo, kaj en la jenaj barataj ŝtatoj; Sikimo, Utarakando, Himaĉal Pradeŝ, (suda) Ĝamuo kaj Kaŝmiro. Ĝi povas troviĝi ankaŭ en malgranda areo norde de Islamabado kaj en la sudaj areoj de Federacie Administrataj Tribareoj en Pakistano. Tiuj birdoj povas ankaŭ troviĝi en malgrandaj areoj de montaraj areoj en la provincoj Kabulo, Lugar, Nangarhar, kaj Paktia en Afganio.

## Ekologio kaj kutimaro 
La specio kutime troviĝas je altitudoj de 460–2400 metroj en sia natura vivejo de altebenaĵaj/montetaj arbaroj kaj valaj maldensarbaroj. Ili kutime estas observataj en malgrandaj grupoj aŭ familiaj grupoj serĉante sian manĝon de diversaj fruktoj (naturaj kaj agrikulture kultivitaj), nuksoj, pinsemoj, semoj, nektaro kaj glanoj. Pluraj pli grandaj grupoj kutime videblas proksime je la fino de la pluvsezono, kie ili descendas en la valojn dum plejparto de la vintro. Ofte oni vidas ilin miksiĝi kun aliaj papagaj specioj kiel la Kolumpapago, la prunkapa ringopapago kaj la florkapa ringopapago. Inoj kutime demetas 4-5 ovojn de ĉirkaŭ 28,5 x 22 mm. La ovoj kovatas dum ĉirkaŭ 23–24 tagoj antaŭ eloviĝo. En sia afgana teritorio, ĉi tiu birdo ofte nestas en forlasitaj nestkavaĵoj de la Skvampego, kaj ĉi tiuj specioj povas nesti proksime unu al la alia por sekureco kontraŭ predantoj. La ardezkapa papago kutime reproduktiĝas en la monatoj marto-majo. Ĝi havas tipan vivodaŭron de 15–17 jaroj.

## Referencoj
## Bibliografio
*Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, *Birds of India*, ISBN 0-691-04910-6
*Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal (eld.): *Handbook of the Birds of the World*. Volume 4: Sandgrouse to Cuckoos. Lynx Edicions, Barcelona, 1997. ISBN 8487334229
*Joseph Michael Forshaw: *Parrots of the World - An Identification Guide*. Princeton University Press, Princeton 2006, ISBN 978-0-691-09251-5.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
József Lenz

**József Lenz** [jOĵef lenc], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plia persona nomo **Lenz József János** estis hungara pograndisto, bienposedanto, mecenato. Lia familia nomvarianto estis *Lencz* [lenc], lia patro estis Gyula Lenz, lia filino estis Klára Lenz.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Bogoto.

## Biografio 
 maturiĝis en piarista gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis juron en Scienca Universitato de Budapeŝto, pli poste li batalis dum la unua mondmilito. En 1920 li transprenis la familian pograndistan firmaon, kiun li evoluigis, eĉ li aĉetis bienojn por produkti fruktojn, ankaŭ bredi bestojn, precipe ĉevalojn. Li zorgis ankaŭ sian laboristoj. Antaŭ la alvenanta komunismo li migris al Svislando, post jaroj al Karakaso, fine al Bogoto. Ankaŭ en tiuj urboj li komercadis. Li edziĝis en 1920, lia edzino naskis 5 gefilojn. Li ricevis unufoje premion.

## Memorigiloj 
* loĝkvartalo en Debrecen
* memortabulo en Budaörs

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pograndistoj
Kategorio:Hungaraj terposedantoj
Kategorio:Hungaraj mecenatoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj antaŭ la socialismo
Kategorio:Budapeŝtanoj
Rodrigesa ringopapago

**Rodrigesa ringopapago** aŭ **papago de Newton** () estis jam formortinta mezgranda papago de la genro *Psittacula* de la Psitakuledoj, indiĝena de la Maskarenaj Insuloj en Rodrigeso en okcidenta Hinda Oceano. Ĝi estis klasita kiel membro de la tribo *Psittaculini*, kun aliaj papagoj el tiuj insuloj. Pluraj el ĝiaj trajtoj diverĝis de rilataj specioj, indikante longdaŭran izoliĝon sur Rodrigeso kaj postan adaptiĝon. La Kolumpapago de la sama genro estas proksima parenco kaj probabla praulo. La papago de Neŭtono eble mem estis praulo de la endemiaj papagoj de proksimaj Maŭricio kaj Reunio.

 specimena, fare de John Gerrard Keulemans, 1875]]
Ĉirkaŭ 40 centimetrojn longa, la papago de Neŭtono havis proksimume la grandecon de Kolumpapago. Ĝia plumaro estis plejparte grizeca aŭ ardezblua, kio estas nekutima ĉe *Psittacula*, genro enhavanta plejparte verdajn speciojn. La masklo havis pli fortajn kolorojn ol la ino kaj posedis ruĝecan anstataŭ nigran bekon, sed detaloj pri la aspekto de matura masklo estas necertaj; nur unu maskla specimeno estas konata, kaj oni kredas, ke ĝi estis nematura. Maturaj maskloj eble posedis ruĝajn makulojn sur la flugilo kiel la rilata Aleksandra papago. Ambaŭ seksoj havis nigran kolumon kurantan de la mentono ĝis la nuko, sed tio estis pli klara ĉe la masklo. La kruroj estis grizaj kaj la irisoj flavaj. Kelkaj raportoj el la 17-a jarcento indikas, ke kelkaj membroj de la specio estis verdaj, kio sugestus, ke kaj bluaj kaj verdaj kolorŝanĝoj okazis, sed neniu definitiva klarigo ekzistas por ĉi tiuj raportoj. Malmulto estas konata pri ĝia konduto en la vivo, sed ĝi eble nutriĝis per la nuksoj de olivarbo *Cassine orientalis*, kune kun folioj. Ĝi estis tre malsovaĝa kaj kapablis imiti paroladon.

La papago de Neŭtono unue estis menciita de la franca hugenoto François Leguat en 1708 kaj estis menciita nur kelkajn fojojn de aliaj verkistoj poste. La specia epiteto "exsul" estas referenco al Leguat, kiu estis ekzilita el Francio. Nur du vivpentraĵoj ekzistas, ambaŭ de ununura specimeno tenata en kaptiteco en la 1770-aj jaroj. La specio estis science priskribita en 1872, kun ina specimeno kiel la holotipo. Masklo, la lasta specimeno registrita, estis kolektita en 1875, kaj ĉi tiuj du specimenoj estas la solaj, kiuj ekzistas hodiaŭ. La birdo fariĝis malabunda pro senarbarigo kaj eble troĉasado, sed oni pensis, ke ĝi estis fine forviŝita de serio de ciklonoj kaj ŝtormoj, kiuj trafis Rodrigeson fine de la 19-a jarcento. Konjektoj pri la ebla postvivado de la specio, kvankam senbazaj, daŭris ĝis 1967.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Formortintaj birdoj
Móric Ullmann

**Móric Ullmann,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plia persona nomo **Ullmann Móric János** estis hungara bankisto, pograndisto. Lia nobela antaŭnomo estis *szitányi* [sitanji], lia persona nomo ĝis 1825 estis *Mózes* [mOzeŝ].

 naskiĝis en 1782 en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstra imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis  en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstra imperio, nuntempa maldekstra urboparto de Budapeŝto).

## Biografio 
 devenis el juda komercista familio. Li ricevis loĝrajton en urbo Pest en 1805 okupiĝinta sukcese pri komercado de lanoj, ledoj kaj tabakoj dum la militado kontraŭ Napoleono. En 1825 li katolikiĝis, jaron poste li ricevis nobelecon. En 1841 li establis la Hungaran Komercan Bankon de Pest, kiu ebligis certan financan sendependecon de Vieno. En 1844 li kovris la plimulton de la akcia kapitalo de kompanio, kies estroj estis István Széchenyi, Lajos Batthyány kaj Lajos Kossuth. Li estis aparte aktiva en vastigo de la fervoja reto. Li ankaŭ fondis la unuan vapormuelejon en Pest, se ne paroli pri financa helpo al Széchenyi-Ĉenponto. Li edziĝis en 1806, sed li divorcis en 1832, ĉar la edzino rifuzis konvertiĝi al kristanismo. Post la divorco li denove edziĝis.

## Fontoj 
* biografio hungare kun bildoj
* biografio hungare
* biografio germane

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pograndistoj
Kategorio:Hungaraj bankistoj
Distriktoj de Malavio

eta|250px|La distriktoj de Malavio
Malavio estas dividita en 28 distriktojn kiuj estas grupiĝitaj en tri regionoj. Ĉiun distrikton estras Distrikta Komisaro.

## Vidu ankaŭ 
* ISO 3166-2:MW

## Referencoj 

Kategorio:Administraj unuoj de Malavio
Tivadar Hüttl (pograndisto)

**Tivadar Hüttl** [hutl], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Hüttl Tivadar** estis hungara pograndisto, entreprenisto. Lia filo estis la samnoma Tivadar Hüttl (kirurgo).

Tivadar Hüttl naskiĝis  en Loket (konata ankaŭ Elbogen, Habsburga imperio, Bohemio) , li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
La familio Hüttl translokiĝis al Pest (urbo) en la fruaj 1850-aj jaroj kaj ili malfermis vendejon pri porcelanoj en 1854. 4 jarojn poste oni ankaŭ pentris porcelanojn. Tiutempe Tivadar Hüttl komencis labori en la familia porcelana entrepreno, en 1865 li transprenis la firmaon. Ekde 1883 la firmao jam fabrikis porcelanojn, samtempe la firmao ricevis la signifan titolon imperiestra kaj reĝa provizanto. Iom poste Hütl en Mez-Eŭropo estis signifa pograndisto de porcelanoj, ankaŭ vitraĵoj. Ekde 1903 la firmao produktis jam porcelanajn seriojn. En 1906 la fabriko translokiĝis al Óbuda, kie oni produktis ne nur amase, sed ankaŭ laŭ individuaj mendoj. Li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis filon, la dua 5 gefilojn. Li ricevis plurajn reĝajn premiojn.

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* fabrikaj datenoj
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pograndistoj
Kategorio:Hungaraj entreprenistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Calvin Lockhart

**Calvin LOCKHART**, naskita kiel *Bert Cooper* (la 18-an de oktobro 1934 en Nassaŭo, Bahamoj ; m. la 29-an de marto 2007 samloke) estis baham-devena usona aktoro sur scenejo kaj en filmo, duonstelulo de la usona nigrulekspluata filma genro () en la malfruaj 1960-aj jaroj kaj fruaj 1970-aj jaroj. 

Li estis plej konata pro sia rolo kiel Biggie Smalls en la gangstera filmo ''Let's Do It Again'' (1975) de Warner Bros., kune kun Sir Sidney Poitier kaj Bill Cosby; kaj pro siaj roloj kiel Pastoro Deke O'Malley en la filmo *Cotton Comes to Harlem* (1970), Biggie Smalls en la filmo ''Let's Do It Again* (1975), kaj Reĝo Willie en la horora filmo *Predator'' 2 (1990).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* "La Kakaa Salono Memoras Calvin Lockhart". Biografio. Cocoalounge.com
* Calvin Lockhart (Aveleyman)

Kategorio:Usonaj aktoroj
Michael Sheen

**Michael Christopher** **SHEEN** /ˈmaɪkəl ˈkrɪstəfər ʃiːn/ (naskita la 5-an de februaro 1969 en Newport) estas kimra teatra, filma kaj televida aktoro. 

Li laboris ĉefe sur scenejo dum la 1990-aj jaroj, kaj kvankam li faris fojajn aperojn sur scenejo, li estis ĉefe vidita en filmo kaj televido ekde 2003.

Li faris sian profesian debuton kontraŭ Vanessa Redgrave en *When She Danced* ĉe la Globe Theatre en 1991.

Sheen famiĝis pro siaj roloj kiel eminentaj politikaj kaj publikaj figuroj: Tony Blair en *The Deal*, The Queen kaj The Special Relationship, David Frost  en Frost/Nixon, kaj Brian Clough en The Damned United. En 2004, li ludis la rolon de Thorne Jamison, rokmuzikisto el la bando The Needles, en la filmo *Laws of Attraction*. En 2009, li ludis la rolon de la vampiro Aro el la Volturi- klano en la filmo The Twilight Saga "New Moon " kaj la rolon de la islama teroristo Yusuf Atta Muhammad en la drama suspensfilmo " Unthinkable ". 

Li ludis la rolon de advokato "Roland Blum" en la tria sezono de la usona televida dramserio *The Good Fight*. 

Kvarfoja kandidato por *la* Brita Teatra Premio Laurence Olivier, kandidato por la *BAFTA,* Golden Globe kaj Emmy -premio. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* Mikaelo Sheen ĉe la brita Filma Instituto
* Q&: Mikaelo Sheen
* Ampleksa kariero Q& ĉe theartsdesk.com

Kategorio:Kimraj aktoroj
John Lithgow

**John Arthur LITHGOW** /ˈlɪθɡoʊ/ *LITH-goh* (naskita la 19-an de oktobro 1945 en Roĉestro, Novjorkio) estas usona aktoro, verkisto kaj muzikisto.

Li ricevis multajn premiojn pro sia laboro, inkluzive de du Oraj Globoj, ses Premioj Emmy, tri Premioj de la Sindikato de Ekranaj Aktoroj, kaj du Premioj Tony. Lithgow estis nomumita por Akademia Premio dufoje.

Lithgow ricevis stelon sur la Trotuaro de Famo en Holivudo en 2001 kaj estis enkondukita en la Usonan Teatran Halon de Famo en 2005.

## Kariero 
Lithgow komencis sian karieron sur la scenejo, sed post personaj problemoj, eksgeedziĝo de sia unua edzino, kaj terapio, lia vivo prenis novan direkton. En 1982, li estis nomumita por Oskaro pro sia rolo kiel la transgenra virino "Roberta Muldoon" en *Garp kaj la Mondo de Garp*.

Lithgow gajnis multajn premiojn kaj ricevis multajn nomumojn. Li gajnis du Tony-premiojn, en 1973 por Plej Bona Flankaktoro en *The Changing Room* kaj en 2002 por Plej Bona Aktoro en la Muzikalo *Sweet Smell of Success*. Li ricevis sian duan Oskar-nomumon pro sia rolo en la filmo *Tenderness*. Li ankaŭ ludis gravan rolon kiel la seria murdisto "The Trinity Killer" en la kvara sezono de la televida serio Dexter. Pro ĉi tiu rolo, li ricevis Oran Globon por Plej Bona Flankaktoro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Tony-premiitoj
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj humuristoj
Kategorio:Usonaj banĝistoj
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Tim Curry

**Timothy James "Tim" CURRY** (naskita la 19-an de aprilo 1946 en Grappenhall, Warrington) estas brita aktoro, voĉaktoro, kantisto kaj kantverkisto. Li estas plej konata pro sia rolo kiel *D-ro Frank N. Furter* en la kulta filmo *The Rocky Horror Picture Show* (1975), kiu ankaŭ fariĝis lia granda sukceso. En 1978, li aperis en la brita filmo Scream.

Liaj aliaj teatraj roloj inkluzivas diversajn rolulojn en la originala Okcidenta Kvartala produktado de Hair (1968), Wolfgang Amadeus Mozart en la Broadway-reviviĝo de Amadeus (1980), la Piratreĝon en *The Pirates of Penzance* en la Okcidenta Kvartalo (1982), Alan Swann en la Broadveja sceneja adaptaĵo de la filmo *My Favorite Year* (1992) kaj Reĝon Arturo en *Spamalot* en la Okcidenta Kvartalo (2005–2007).

Curry ankaŭ havis sukcesajn filmajn kaj televidajn rolojn, inkluzive de Rooster Hannigan en la filmadapto de *Annie* (1982), la Sinjoro de Mallumo en *Legend* (1985), Butler Wadsworth en la komedia suspensfilmo *Clue* (1985), Pennywise en la horora miniserialo *It* (1990), Dr. Yevgeniy Petrov en The Hunt for Red October (1990), kaj Long John Silver en Muppets : *Treasure Island* (1996).

Li ankaŭ laboris kiel voĉaktoro en multaj desegnofilmoj kaj televidserioj, kutime portretante fiulojn.

Liaj animaciaj roloj inkluzivas Kapitanon Hook en la FOX -serio *Peter Pan and the Pirates* (1990-1991), Hexxus en *FernGully: The Adventures of Zak and Crysta* (1992), Nigel Thornberry en la Nickelodeon -serio *The Thornberrys* (1998-2004) kaj Darth Sidious en *Star Wars The Clone Wars* (2012-2014).

## Filmoj (elekto) 
.
Premio Emmy -gajninto kaj trifoja Tony -premiito.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Tim Curry ĉe la brita filma Instituto 
* 

Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Britaj kantistoj
Kategorio:Anglaj aktoroj
Black Liberation Army

La **Nigra Liberiga Armeo** (, akronimo **BLA**) estis subtera organizaĵo de la afrik-usona movado por civitanrajtoj, aktiva en Usono de 1970 ĝis 1981. 

Ĝi estas konsiderata radikala splitgrupo de la Nigra Pantera Partio (angle: Black Panther Party, BPP) kaj konsistis ĉefe el iamaj membroj de la sama. La deklarita celo de la Nigra Liberiga Armeo estis, laŭ ĝiaj propraj deklaroj, entrepreni la armitan luktadon por la liberigo kaj memdetermino de la afrik-usona loĝantaro en Usono. La BLA estis unu el la organizaĵoj de la Koalicio de la 19-a de Majo (angle: May 19CO), alianco de revoluciaj grupoj en Usono, fondita de la Vetera Subtera Movado (). La Nigra Gerila Familio ankaŭ estis aliancano de la BLA.

La BLA estas kulpigita pri pluraj bombadoj, raboj, konfiskoj kaj prizonaj fuĝoj, interalie. Ĝi ankaŭ respondecas pri pluraj murdoj, inkluzive de tiuj de pli ol dekduo da policistoj.  Kathy Boudin, kiu poste fariĝis universitata profesorino, ankaŭ estis implikita en la rabo de kirasaŭto fare de la BLA en 1981. En 1972, BLA-membro Joseph Skerritt estis murdita per rikolttranĉilo. La posta murdoproceso alportis akuzojn kontraŭ Michael X, inter aliaj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Okazaĵoj atribuitaj al la BLA en la START GTD datumaro

Kategorio:Terorismo en Usono
Kategorio:Socialismo en Usono
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1970
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 1981
Kategorio:Nova maldekstro
Kategorio:Maldekstra ekstremismo en Usono
Kategorio:Movadoj pri sendependeco
Kategorio:Neregulaj militfortoj
Kategorio:Politiko de Usono
Kategorio:Protestoj en Usono
Kategorio:Feminismo en Usono
Nigel Hawthorne

Siro **Nigel Barnard HAWTHORNE**, CBE (la 5-an de aprilo 1929 en Coventry, Warwickshire, Anglio ; m. la 26-an de decembro 2001 en Radwell, Hertfordshire, Anglio) estis brita aktoro.

Famo venis al Hawthorne nur en liaj kvindekaj jaroj. La aktoro, kiu estis konata pro sia manko de memfido, diris, ke la vivo fariĝis "lukto por rekono kaj digno".

## Kariero 
Nigel Hawthorne kreskis en Sud-Afriko ekde la aĝo de kvar jaroj kaj komencis sian aktoran karieron ĉe la Kaburba Teatro en 1950. En la 1950-aj jaroj, li revenis al Anglio por daŭrigi sian aktoran karieron tie.

Lia televida kariero komenciĝis fine de la 1950-aj jaroj per subtenaj roloj en diversaj televidserioj kaj filmoj. Liaj plej famaj roloj estis kiel *Sir Humphrey Appleby* en la televidserio *Yes, Minister* kaj ĝia daŭrigserio *Yes, Prime Minister*, pro kiu li gajnis kvar BAFTA-premiojn, kaj kiel George la 3-a en la teatraĵo *The Madness of George III* de Alan Bennett kaj ĝia filmadapto *King George III*, kiu gajnis al li Olivier-premion, Oskar-premion nomumon, kaj alian BAFTA-premion. Li ricevis sesan BAFTA-premion en 1996 por *The Fragile Heart*.

En 1987 li estis nomumita Komandanto de la Ordeno de la Brita Imperio kaj nobeligita en 1999.

Hawthorne spertis plurajn operaciojn pro pankreata kancero. Li mortis pro koratako. Li priskribis sian batalon kontraŭ kancero en sia postmorte publikigita aŭtobiografio, *Straight Face*.

Hawthorne havis rilaton kun angla scenaristo Trevor Bentham. Li tenis sian privatan vivon privata, sed neniam ŝajnigis esti io, kion li ne estis. En la tago de la Akademiaj Premioj de 1995, lia samseksemo estis farita publika skandalo fare de la gazetaro. Helen Mirren deklaris en 2016, ke ĉi tiu gazetara skandalo ankoraŭ "naŭzas" ŝin hodiaŭ. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Tony-premiitoj
Kategorio:Anglaj aŭtobiografoj
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Mortintoj en 2001
Kategorio:Anglaj aktoroj
Ian McDiarmid

**Ian McDIARMID** [ məkˈdɜrmɨd ] (naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1944 en Carnoustie, Skotlando) estas brita aktoro.

Li akiris internacian famon per sia portretado de Imperiestro Palpatine, *Alter ego* de Darth Sidious, la granda antagonisto en la Stelmilitaj filmoj.  Li portretis ĉi tiun rolulon en ses el la naŭ epizodoj ekde 1983.

Aldone al multaj aliaj filmaj kaj televidaj produktadoj, li laboras ĉefe kiel teatra aktoro kaj reĝisoro.

Liaj plej gravaj teatraj verkoj inkluzivas verkojn de William Shakespeare, kiel ekzemple *Hamleto* (1972), *The Tempest* (1974, 2000), *Much Ado About Nothing* (1976), *Macbeth* (Trevor Nunn, 1976), *The Merchant of Venice* (1984), kaj *King Lear* (2005), same kiel produktaĵojn kiel *Every Good Boy Deserves Favour* (1978) de Tom Stoppard kaj *Faith Healer* (2001-2002, 2006) de Brian Friel, kun kiu li turneis Londonon, Dublinon kaj Novjorkon, tiel farante sian Broadway- debuton, gajnante al li *Tony-premion* en 2006, la plej prestiĝa premio en usona teatro.

Inter lia filmografio, krom lia rolo en la sagao *Star Wars*, oni povas trovi filmojn kiel *Gorky Park*, reĝisorita de Michael Apted, *Dirty Rotten Scoundrels*, reĝisorita de Frank Oz, *Restoration*, reĝisorita de Mike Hoffman, *Little Orphan Annie*, reĝisorita de Ian Toynton kaj *Sleepy Hollow*, reĝisorita de Tim Burton.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Bio de la oficiala Stela Milita ejo

Kategorio:Tony-premiitoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Britaj aktoroj
Nova Komunista Movado

La **Nova Komunista Movado** (, akronime **NKM)** estis komunista organizaĵo, kiu aperis en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj, ĉefe en Usono. La NKM estis movado de la Nova Maldekstro kun multaj grupoj de marksist-leninistoj  kaj maoistoj inspiritaj de la kuba, ĉina kaj vjetnama revolucioj,  sed deziris fari tion sendepende de la tiam ekzistantaj komunistaj partioj en Usono.

Gravaj temoj inkluzivis kontraŭo al rasismo kaj seksismo , solidarecon kun la subpremataj popoloj de la Tria Mondo, kaj la establon de socialismo per popola revolucio. Laŭ la aktivulo de la NKM, Max Elbaum, la movado havis ĉirkaŭ 10 000 kadro-membrojn je sia pinto. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Movado Nigra Povo
* Komunismo en Usono
* K-Grupigoj (Germanio)
* Proleta Demokratio
* Nova Maldekstro en Japanio
* Reviziismo (Marksismo)

## Eksteraj ligiloj 
* La Movado por Revolucia Maldekstro. La Nova Komunista Movado: Nekrologo. "Marxists.org." marto 1981.
* RCYM. Prenu la Militon al la Popolo. La ĵurnalo de la Revolucia Junulara Movado, 1969.

Kategorio:Politika historio de Usono
Kategorio:Protestoj kontraŭ milito en Vjetnamio
Kategorio:Nova maldekstro
Kategorio:Maldekstra ekstremismo en Usono
Kategorio:Kontraŭreviziismaj organizaĵoj
Weather Underground

La **Veteristoj** (ankaŭ *Vetera Subtera Organizo*, *Vetero-Homoj*; , akronime **WUO**) estis maldekstrema, batalema subtera organizaĵo en Usono, kiu aktivis de la fino de la 1960-aj jaroj ĝis la 1970-aj jaroj. Ili ĉefe efektivigis bombatakojn kontraŭ registaraj konstruaĵoj.

Ĝi formiĝis el la radikala alo de la movado Studentoj por Demokrata Socio (angle: Students for a Democratic Society, SDS), kiu kontraŭstaris la Vjetnaman militon.  La deklarita politika celo de la grupo estis konstrui revolucian partion por renversi usonan imperiismon.

Inter la elstaraj membroj de Weather Underground estis Kathy Boudin, Mark Rudd, Matthew Steen, Bernardine Dohrn, Bill Ayers, John Jacobs, Jeff Jones, Jim Mellen (kiu baldaŭ foriris), kaj Terry Robbins, kiu mortis en la mortiga eksplodo de urbodomo en Greenwich Village en 1970.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Sekvo de Vetero Subtera Eksplodo ĉe la Kvinangulo (1972)

Kategorio:Maldekstra ekstremismo en Usono
Kategorio:Terorismo en Usono
Kategorio:Nova maldekstro
Kategorio:Komunismo en Usono
Kategorio:Usonaj marksistoj
Kategorio:Politika historio de Usono
Kategorio:Kontraŭmilita movado
Kategorio:Politikaj movadoj
Ganĝou

**Ganĝou,** per simpligita ĉina skribo **赣州,** per pinjino *Gànzhōu* estas prefektujnivela milionurbo en provinco Ĝjangŝjio en Ĉina Popola Respubliko. La prefekturbo estas konata kiel la "Oranĝa Ĉefurbo de la Mondo" kaj ankaŭ la "Volframa Ĉefurbo de la Mondo".
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
La urbego kuŝas 107 m super la marnivelo laŭ rivero sur areo  km² kaj administras 18 dividojn. Pli ol 70% de ĝia administra areo estas arbarkovrita, kaj pli ol 83% estas ankaŭ monta. Provinca sidejo Nanĉano troviĝas 46, Fuĝoŭo 490, Ŝanhajo 639, Ĉangŝa 764, ĉefurbo Pekino 1233 km laŭ https://www.thedistancenow.com/hu/ganzhou_china/nanchang_china.

## Historio 
Ganĝou estas historia urbo kun pli ol du mil jaroj da historio.
eta|maldekstre|

## Trafiko 
La milionurbo estas ligita per fervojaj kaj ĉefvojaj linioj, krome enlanda flughaveno servas ekde 2008.

## Klimato 
La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 1417 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed inter februaro-septembro pli ofte.
eta|maldekstre|

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* fortikaĵo
* la plej granda mekanika horloĝo, nomata la Horloĝturo Harmonia
* tripiedo

## Ĝemelurboj 
*  ekde 1994
*  ekde 2008
* 
*  ekde 2008
*  ekde 2011
*  ekde 2013

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Aŭtoriparejo

[eta|[Aŭtomekanikisto|Aŭtomobila mekaniko laboranta sub aŭtaj liftoj]]
eta|Chery A1 pasas regulan prizorgadon ĉe serva garaĝo en Ukrainio
**Aŭtoriparejo** aŭ **garaĝo** '''''', estas entrepreno kiu riparas kaj provizas mekanikajn servojn al aŭtoj, motorciklojn aŭ aliajn motorveturilojn.

Kiel mekanikista metiejo ĝi estas establaĵo kie unu aŭ pluraj specialigitaj teknikistoj (nomataj mekanikistoj) havas la ilojn por ripari diversspecaj motorveturilojn, ĉefe aŭtojn/

Por planita prizorgado, rutinaj kaj gravaj riparoj, instalado de aldona ekipaĵo (agordado), kaj restaŭrado (karoserio) de veturiloj.

Multaj aŭtoriparejoj funkcias kune kun aŭtokoncesio.

La historio de la aŭtoriparejo estas tiel malnova kiel la historio de la aŭtomobilo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Aŭtomekanikisto

Kategorio:Negoco
Kategorio:Servoj
Kategorio:Radveturiloj
Black Guerrilla Family

La **Nigra Gerila Familio** (, akronime **BGF**; ankaŭ konata kiel la **Nigra Familio** aŭ la **Nigra Avangardo**, **Jamaa**) estas usona prizona kaj strata bando fondita en 1966 de George Jackson kaj WL Nolen dum ili estis malliberigitaj en Ŝtata prizono San Quentin.  La bando rekrutas afrik-usonanojn kaj havas 100 ĝis 300 plentempajn membrojn kaj proksimume 50 000 simplajn membrojn.

Inspirita de Marcus Garvey, la Nigra Gerila Familio estis karakterizita kiel nigrula, marksisma-revolucia organizaĵo rekrutita el malliberuloj. Ĝi estis fondita kun la celoj elimini rasismon, konservi la dignon de malliberuloj kaj renversi la registaron de Usono. 

Kiel simbolojn, ekzemple por tatuoj, la Nigra Gerilana Familio uzas du malsamajn ĉeftemojn. La unua estas krucigitaj sabroj, maĉetoj, fusiloj kaj ĉaspafiloj kun la literoj aŭ ciferoj *BGF* aŭ *2.7.6*.  La dua ĉeftemo estas nigra drako.  

## Referencoj 
* FBIaj dosieroj pri la Nigra Gerila Familio

Kategorio:Maldekstra ekstremismo en Usono
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1966
Paul Soros

**Paul SOROS** (hungare: ***Pál Soros***; **Pál Schwartz**) (n. la 5-an de junio 1926 - m. la 15-an de junio 2013) estis hungar-naskita usona mekanika inĝeniero, inventinto, komercisto kaj filantropo. Soros fondis Soros Associates, kiu desegnas kaj konstruas haveninstalaĵojn kaj ekipaĵojn por manipulado de grocaj materialoj. Soros Associates nuntempe funkcias en naŭdek landoj en 2013. 

Paul Soros, ofte nomata la "nevidebla Soros", estis la pli aĝa frato de George Soros, eminenta usona komercisto kaj financisto. Lia fondaĵo provizis helpon ĉefe al afrikaj landoj.

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj militkaptitoj
Kategorio:Denaskaj esperantistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Judaj esperantistoj
Kategorio:Usonaj maŝininĝenieroj
Kategorio:Usonaj inventistoj