open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
4288 Tokyotech

'*4288 *Tokyotech'''* estas malgranda, hela duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Takuo Kojima elde Ĉijoda (Gubernio Gunma, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Instituto de Teknologio de Tokyo (japane 東京工業大学, *Tōkyō Kōgyō Daigaku''), fondita en 1881.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de D. Augustin, R. Behrend, M. Deldem, D. Starkey, J. M. Bosch, F. Soldan, J. Delgado, R. G. Farfan kaj R. Montaigut per observoj de  elde diversaj observatorioj, anoncita la .

Tiu satelito havas diametron de almenaŭ 3,53&nbsp;km. Ĝi orbitas je distanco taksita al 30&nbsp;km de la ĉefa korpo kun orbita periodo de 1,2615 tago (30,276 horoj). Ĝia rotacia periodo estas 30,26 ± 0,01 horoj, praktike egala al ĝia orbita periodo: tiu satelito estas en ligita rotacio

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (4288) Tokyotech: paĝo de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Takuo Kojima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Preĝejo Anunciacio (Türje)

La premonstrata preĝejo de Anunciacio kune kun monaĥejo estas religiaj konstruaĵoj, gravaj Monumento historiaj en Hungario, en vilaĝo Türje.

## Historio 
La romanika konstruaĵo estis konstruita en 1235 aŭ laŭ en alia opinio en 1184 omaĝe al Sankta Maria. Baldaŭe oni konstruis ankaŭ gotikajn partojn. En la 16-a jarcento oni bruldetruis la preĝejon, el la ŝtonoj oni konstruis fortikaĵon. En 1703 ordeno de premonstratoj reakiris la restaĵon kaj ili rekonstruis ambaŭ konstruaĵojn en 1741. Dum la socialismo la monaĥejo funkciis, kiel domo de maljunuloj. Inter 1900-1921 diversaj rekonstruoj okazis.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas 2 imponajn turojn kaj 3 navojn. La absido estas duonronda. Interne estas valoraj freskoj el la 18-a jarcento.

Kermeso okazas en la 31-an de marto.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare

Turje
Anunciacio
Turje
Turje
Gulu

**Gulu** estas grandurbo de Ugando. Ĝi estas ankaŭ ĉefdiocezo, universitata, komerca urbo kaj ekonomia centro.

## Bazaj informoj 
* koordinatoj: 
* loĝantaro: 154.300 en 2011
* Telefonkodo:
* Supermara alteco: 1100 m
* Horzono: UTC + 3

## Situo 
Gulu situas sur altebenaĵo en norda parto de la lando. Kampalo troviĝas 274, Lira (urbo) 110 km.

## Historio 
Gulu longe suferis de militadoj kaj ribeladoj dum la enlanda milito daŭranta 2 jardekojn.

## Trafiko 
Gulu havas flughavenon, trairantan fervojon kaj vojojn ĉiudirekte.

## Klimato 
Gulu havas tropikan klimaton, tamen la alteco faras ĝin pli malvarma. Jare pluvas po 1330 mm. La temperaturo varias inter 17-32&nbsp;°C.

## Vidindaĵoj 
* stadiono kun kapacito de 30 000 homoj
* impona, moderna hotelo

## Fontoj 
* Angla Vikipedio

Kategorio:Urboj de Ugando
4289 Biwako

'*4289 *Biwako'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Atsushi Sugie elde la observatorio Dynic, apud Taga en gubernio Ŝiga, Japanio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Lago Biŭa (japane 琵琶湖, *Biwa Ko''). Tiu lago estas tiel nomata ĉar ĝia formo memorigas tiun de la muzika instrumento "bivo".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Atsushi Sugie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Miksdialekto

Unu **miksdialekto** aŭ **miksita dialekto** estas miksata de unu aŭ pli lingvoj, kiu formas dialekton. Ĉi tiu genro de dialekto estas malofta.

Unu miksdialekto estas parolata en unu lando aŭ en unu urbo aŭ vilaĝo.

## Ekzemploj de miksdialektoj 
* Llanita dialekto (Tipo de spanglish)

## Vidu ankaŭ 
* Mikslingvo
Leymus chinensis

***Leymus chinensis***, esperante **ĉinia lejmo**, estas specio de plantoj de la subfamilio de *Pooideae*. Ĝi estas staŭda kun rizomoj.

## Disvastiĝo 
Ĝi estas grava greso por herbejo en la stepoj de la orienta Eŭrazio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Priskribo  

Kategorio:Tritikeoj
Premonstrata preĝejo (Zsámbék)

La premonstrata preĝejo kaj monaĥejo estas ruino, ankaŭ Monumento historia en Hungario, en Zsámbék.

## Historio 
La unua ŝtona kirko estis konstruita en la 1050-aj jaroj. Ĝi estis pligrandigita en la sekva jarcento. Proksimume en la 1220-aj jaroj oni konstruis romanikan bazilikon omaĝe al Johano Baptisto kaj monaĥejon. En la 15-a jarcento la monaĥejo bruldetruiĝis kaj en 1475 Matiaso la 1-a donacis la preĝejon al ordeno de paŭlanoj. Ili konstruis gotikajn partojn al la konstruaĵo-grupo. En 1541 la turkoj okupis ĝin kaj el la preĝejo ili faris malgrandan fortikaĵon. En 1763 tertremo okazis, sekve la konstruaĵo ruiniĝis kaj oni ne uzis plu ĉi tiun preĝejon. En la 19-a jarcento oni faris la necesajn riparojn por resti tiel la ruino. La ruino estas vizitebla, en aparta loko estas kolektaĵo de originaj ŝtonoj.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havis 2 imponajn turojn, 3 sanktejojn kaj 3 navojn.

Pli nova Preĝejo Sankta Margareta (Angyalföld) imitas tiun ruinan preĝejon.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
eta|200ra|maldekstra|Interna parto de la preĝejo
dekstra|eta|300ra|maldekstra|Vido al la preĝejo

Zsambek
Zsambék
Kategorio:Premonstrataj preĝejoj
Llanita dialekto

La **llatina** aŭ **yanita** [janIta] estas dialekto, parolata en Ĝibraltaro, kiu ĉefe miksas la hispanan (kun andaluzia dialekta sono) kaj la anglan lingvojn. La nomo devenas el la popola esprimo por nomi la loĝantaron devenan el Ĝibraltaro mem antaŭ la brita koloniigo, nome "llanitos" [janItos]. Ĝi havas ankaŭ mikson kun la malta kaj la hebrea lingvoj, kvankam multe pli malgrava kaj malkvanta. Ĝi estas ia speco de spanglish parolata en Ĝibraltaro.

## Kvarlingvaj ekzemploj 
***Llanita** : Hombre, I'm telling you que no puedes...
***Hispana** : Hombre, te digo que no puedes...
***Angla** : Man, I'm telling you (that) you can't...
*Esperante: Homo, mi diras al vi, ke vi ne povas...

***Llanita** : Hay call para ti.
***Hispana** : Tienes una llamada.
***Angla** : There's a call for you.
*Esperante: Estas alvoko por vi.

***Llanita** : Sí, pero at the end of the day...
***Hispana** : Sí, pero a fin de cuentas...
***Angla** : Yes, but at the end of the day...
*Esperante: Jes, sed finfine...

***Llanita** : Te llamo p’atras anyway
***Hispana** : Te devuelvo la llamada de todas maneras
***Angla** : I’ll call you back anyway
*Esperante: Ĉiukaze mi respondos al vi.

Kategorio:Miksdialektoj
Kategorio:Ĝibraltaro
Kategorio:Dialektoj de la hispana lingvo
Halotus

**Halotus** estis la antaŭmanĝanto de la romia imperiestro Klaŭdio.

Laŭ raportoj estis li tiu, kiu donis la mortigan venenon al Klaŭdio . Tion li faris komandite de Agripino la pli juna.

Pli poste la imperiestro Galba donis al li bone pagitan oficon kiel prokuratoro.

## Literaturo 
* *Der neue Pauly*, Vol. 5, Sp. 100.

## Notoj 
Kategorio:Romianoj
Tibor Sekelj/Bibliografio/galerio

File:Tibor Sekelj Tempesta sobre el Aconcagua.jpg|Tempestad sobre el Aconcagua, es, 1944
  File:Tibor Sekelj Oluja na Aloncagui.jpg|Oluja na Aloncagui, sh, 1955
  File:Tibor Sekelj Tempesto sur Akonkagvo.jpg|Tempesto sur Akonkagvo, eo, 1959
  File:Tibor Sekelj アコンカグア山頂の嵐.jpg|アコンカグア山頂の嵐, ja, 2008 
  File:1945 La Trovita Feliĉo.jpg|La trovita feliĉo, eo, 1945
  File:Tibor Seklej Por tierra de indios Peuser 1946.jpg|Por tierra de indios, Peuser, es, 1946
  File:Tibor Sekelj Por tierra de indios Centenario 1967.jpg|Por tierra de indios, Centenario, es, 1967
  File:Tibor Sekelj Узємљи Индијанаца.jpg‎|Узємљи Индијанаца, sr, 1956
  File:Tibor Sekelj Tra lando de indianoj.jpg|Tra lando de indianoj, eo, 1970
  File:Tibor Sekelj Nepalo malfermas la pordon.jpg|Nepalo malfermas la pordon, eo, 1959
  File:Tibor Sekelj Window on Nepal.png|Window on Nepal, en, 1959
  File:Tibor Sekelj Nepal Otvara Vrata.jpg|Nepal Otvara Vrata, sh, 1959
  File:Tibor Sekelj Nepal abre la puerta.jpg|Nepal abre la puerta, es, 1960
  File:Tibor Sekelj Mondmapo.jpg|Mondmapo, eo, 1968
  File:Tibor Sekelj Premiitaj Noveloj.png|Premiitaj Noveloj, eo, 1974
  File:Tibor Sekelj Kumevava sin prasume.jpg|Kumevava sin prasume, sh, 1975
  File:Tibor Sekelj Kumeŭaŭa eo.jpg|Kumeŭaŭa, filo de la ĝangalo, eo, 1979
  File:Tibor Sekelj Kumeuaua djungelns son.jpg|Kumeuaua djungelns son, sv, 1988
  File:Tibor Sekelj Кумевава, син прашуме.jpg|Кумевава, син прашуме, sr, 2003
  File:Tibor Sekelj Kumewawa Iben il-Gungla.jpg|Kumewawa Iben il-Gungla, mt, 2010
  File:Tibor Sekelj Mondo de travivaĵoj.jpg|Mondo de travivaĵoj, eo, 1981
  File:Tibor Sekelj Elpafu la sagon.gif|Elpafu la sagon, eo, 1983
  File:Tibor Sekelj Odapni strelu.jpg|Odapni strelu, sh, 1986
  File:Tibor Sekelj Paco.png|Paco, 100 lingvoj, 1985
  File:Tibor Sekelj Ĝambo Rafiki.gif|Ĝambo Rafiki, eo, 1991
  File:Tibor Sekelj Kolektanto de ĉielarkoj.gif|Kolektanto de ĉielarkoj, eo, 1992
  File:Tibor Sekelj Temuĝino.jpg|Temuĝino, eo, 1993

Galerio
4291 Kodaihasu

'*4291 *Kodaihasu'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masaru Arai kaj Hiroshi Mori elde Jorii (Gubernio Saitama, Japanio).

## Nomo 
Ĝia nomo "*Kodai-hasu''" ("Antikva lotuso") aludas al semoj de lotuso oldaj de 1400 jaroj (eĉ 3000 jaroj laŭ iaj fontoj) trovitaj en 1971, kiuj restis kapablaj ĝermi. Tiuj lotusoj estas kultivataj en parko en Gjoda (gubernio Sajtama).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroshi Mori
Kategorio:Malkovrita de Masaru Arai
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Zimmerberg

**Zimmerberg** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* Zimmerberg (Oberburg) estas setlejo de la komunumo Oberburg BE en la administra distrikto Emme-Valo, en Kantono Berno en Svislando.
* Zimmerberg (monto) estas morena montoĉeno inter la Albis-Ĉeno kaj la Lago de Zuriko.
* Zimmerberg-Tunelo estas fervojtunelo de Svisaj Federaciaj Fervojoj tra la monto Zimmerberg de Horgen al Sihlwald en Kantono Zuriko en Svislando.
Oberburg

**Oberburg** signifas en la germana lingvo *supra burgo*. Ĝi estas la nomoj de diversaj lokoj, burgoj kaj kasteloj kaj ankaŭ persona nomo.

## Lokonomo 
* **Oberburg BE** estas komunumo de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno en Svislando.
** **Oberburg (stacidomo)** estas fervoja stacio en Oberburg BE.
* **Oberburg** estas la germanlingva nomo de la komunumo Gornji Grad en Slovenio.
* **Oberburg an der Wupper** estas parto de la urbo Solingen en Germanio.

## Nomo de burgo aŭ kastelo 
eta|dekstra|150px|Kapelo kun burgturo, Oberburg Kobern
* **Oberburg Kobern** estas monteta burgo en la komunumo Kobern-Gondorf en Rejnlando-Palatinato en Germanio.
Oberburg BE

**Oberburg** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Burgdorf kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 2881 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Oberburg situas en la Svisa Mezlando en la orienta flanko de la meza Emme-Valo rekte sude de la urbo Burgdorf. Oberburg disponas pri du eksklavoj, unu nomiĝas Tannen kaj situas sude de la komunumo en la fontregiono de la rojo *Luterbach*, la alia nomiĝas Rohrmoos kaj situas norde de la komunumo okcidente de Burgdorf, krome al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Oberburg la vilaĝetoj Breitewald, Freudigen, Hof, Obere Oschwand, Untere Oschwand kaj Zimmerberg.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 14,12 km², de kiuj 33,3% estas kovritaj de arbaro, 55,7% servas por agrikulturo kaj 10,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Oberburg limas en nordo al la komunumo Burgdorf, en sudoriento al Hasle ĉe Burgdorf, en sudokcidento al la eksklavo Lauterbach de la komunumo Lützelflüh, kaj en okcidento al Krauchthal.

La eksklavo Rohrmoos limas en okcidento kaj nordo al Rüti ĉe Lyssach, kaj en oriento kaj sudo al Burgdorf; kaj la eksklavo Tannen en nordo al Krauchthal, en oriento al la ekskalvo Lauterbach de la komunumo Lützelflüh, en sudoriento al Hasle ĉe Burgdorf, kaj en sudokcidento kaj okcidento al Vechigen.

## Trafiko 
Tra Oberburg kondukas la kantona ĉefvojo de Burgdorf al Langnau en Emme-Valo. De Oberburg la kantona vojo n-ro 234.4 kondukas okcidenten al Krauchthal. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1, situas proksimume 7 kilometrojn norde apud Kirchberg. Tra la komunumo kondukas la fervojlinio de Burgdorf al Langnau en Emme-Valo. La stacidomo Oberburg situas sur la teritorio de la komunumo Burgdorf.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Oberburg datiĝas el la jaro 1240 kiel *Obrunburc*. La nomodona burgo sur la monteto Rothöchi, la supra burgo male al la malsupra burgo en Burgdorf, estis supozeble la prakastelo de kiburgaj vazaloj, nome la Senjoroj de Oberburg, kiuj estis menciitaj en la 13-a jarcento. Eventuale la la mezepoka amkantisto menciita en Codex Manesse estis membro de tiu familio. En la 14-a jarcento al Grafoj de Kiburgo estis la posedantoj de Oberburg, kiu dum la Milito de Burgdorf (1383-1384) fariĝis havaĵo de la urbo Berno. Ĝi fariĝis parto de la eksterurba civito de la urbo Burgdorf kaj post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 estis atribuita al la distrikto Burgdorf, kiu en la jaro 2010 estis integrita al la administra distrikto Emme-Valo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Oberburg
* Oberburg (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oberburg
4292 Aoba

'*4292 *Aoba'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Masahiro Koishikawa elde la "*Stacio Ajaŝi*" de la observatorio de Sendajo.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Kastelo de Sendai ankaŭ nomita "Kastelo Aoba" (japane 青葉城, *Aoba-jō'') konstruita ekde 1601.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Masahiro Koishikawa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Fritz Hüser

eta|Fritz Hüser
**Fritz Hüser** (naskiĝis la 4-an de oktobro 1908 en Mühlheim-Heißen; mortis la 4-an de marto 1979 en Dortmund) estis germana bibliotekisto, kaj post la dua mondmilito estis la estro de la urbaj bibliotekoj de Dortmund. Li aparte engaĝiĝi pri la kolekto de laborista literaturo, kaj pri materialoj de la laboristaj movadoj, kaj interalie kolektis meritojn pri la arkivado de historiaj materialoj de la laborista Esperanto-movado. Krome li apartenis al la fondintoj de la literaturverkista grupo *Dortmunder Gruppe 61*. Laŭ li en Dortmund nomatas societo kaj instituto (vida la retajn ligilojn), kiuj daŭrigas liajn agadojn; en la instituto interalie konserviĝas la ampleksa arkivo pri la laborista Esperanto-movado, kaj ekde la jaro 1993 de temp' al tempo la instituto en diversaj eŭropaj urboj montras ekspozicion nomatan "al la laboristoj de ĉiuj landoj unu lingvon!".

## Literaturo 
* Rainer Noltenius (1993, eld.): Den Arbeitern aller Länder eine Sprache! Illustrierte Geschichte der Arbeiter-Esperanto-Bewegung. Al la laboristoj en ĉiuj landoj unu lingvon! Ilustrita historio de la Laborista Esperanto-Movado. Informationen 37/93. Katalog zur Ausstellung des Fritz-Hüser-Instituts Dortmund. Dortmund: Fritz-Hüser-Institut für deutsche und ausländische Arbeiter-Literatur, 113 p. (germane kaj en Esperanto)

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la Fritz-Hüser-societo (germane)
* retejo de la Fritz-Hüser-instituto pri germana kaj alilanda laborista literaturo de la urbo Dortmund (germane kaj angle) 

Kategorio:Germanaj bibliotekistoj
Kategorio:Dortmund
Kategorio:Laborista movado
Ĵazfesto je Berlino

La **Ĵazfesto je Berlino** (ge.: **JazzFest Berlin**) apartenas al la plej antikvaj kaj plej renomaj ĵazaj eventoj en Eŭropo. Fondata en 1964 fare de Joachim-Ernst Berendt je la nomo **Berliner Jazztage**, la festivalo havas la famon de progresema kaj egale tradiciema ĵazfestivalo kun eŭropaj trajtoj. Ĝi okazas ĉiujare en aŭtuno; la organizanto estas la organizaĵo *Berliner Festspiele* [Berlinaj Festivaloj].

## Historio 
eta|maldekstra|Berlina Filharmonio, eventejo de la *Berliner Jazztage*
Unua okazejo de la *Berliner Jazztage* estis la Berlina Filharmonio. Berendt povis inklinigi la radion kaj televidajn staciojn de ARD, la televidstacion ZDF, la subŝtaton Berlino kaj la federacian registaron al financado de ĵazfestivalo konceptita internacia. Al la unuaj Berlinaj Ĵaztagoj Martin Luther King sendis salutleteron, en kiu li elstarigis la forton de la ĵazmuziko kiel fortikigo de la usona movado por civitanaj rajtoj. Gravaj usonaj muzikistoj, kiuj estis pretertempe retiriĝintaj el la muziknegoco, ekz. Ornette Coleman, Charles Mingus kaj Gil Evans, elektis la Berlinajn Ĵaztagojn por sia reveno sur la scenejon. Ĵazrecenzisto Nat Hentoff esprimis, ke la Ĵaztagoj estas *„la ĉefa ĵazfestivalo de Eŭropo, se ne de la mondo“*.  En 1967 Berendt povis organizi la unuan mondmuzikan feston de ĵazo („Jazz Meets The World“), multinstrumentisto Don Cherry muzikis kun simfoniorkestro, okazis bosanovo-koncerto kaj ankaŭ koncerto nome *Jazz meets India* kaj en „Noon in Tunesia“ grupo da beduenaj-muzikistoj muzikis kun George Gruntz, Sahib Shihab, Jean-Luc Ponty, Eberhard Weber kaj Daniel Humair.
eta|Kongreshalo je Berlino, multjara eventejo de la *Ĵazfesto je Berlino*

En 1968 ekestis fondado de kontraŭ-aranĝo nome *Total Music Meeting*, kiu entute prezentis liberan muzikon kaj eŭropajn muzikistojn. La posteulo de Berendt, George Gruntz, kiu inter 1970 kaj 1994 tenis la artan direktadon, pli kaj pli metis la pezocentron sur kunfandoĵazon kaj sur ĵazo kiel mondmuziko. Albert Mangelsdorff, arta direktisto ekde 1995 ĝis 2000, siaflanke koncentrigis ĝin sur eŭropaj evoluoj.

Ekde la 1990-aj jaroj la festivalo denove estis kritikata. Oni riproĉis, ke la formado de la programa orientiĝo lamas. Dum kiam Mangelsdorff sukcesis levi la kvaliton de la festivalo, oni riproĉis je Peter Schulze ajnecon.

## Vidu ankaŭ 
* Ĵazo en Germanujo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la festivalo 

## Referencoj 
## Artaj direktistoj 
Kategorio:Eventoj en Berlino
Berlino
Japoñol (lingvo)

200px|eta|vorto en Japoñol.
La **japoñol** (vorto formata de la franca vorto ***japo**nais* kaj la hispana vorto *espa**ñol***) estas supozata mikslingvo, kiu miksas japanajn kaj hispanajn vortojn. Ĝi estas uzita de japanaj migrantoj en Peruo. Kiam oni parolas pri Spanglish oni povas akcepti, ke temas pri socia fenomeno (pli ol pri lingva fenomeno) kiu koncernas milojn aŭ milionojn de parolantoj, male al aliaj inventitaj similaj fenomenoj kiaj tiu japoñol aŭ frañol, kiuj estas tute inventitaj senbazaj onidiraĵoj. Tiukaze oni povas konsideri, ke temas pri nur uzado de la hispana lingvo kun abundo de influo aŭ poluo devena el alia, same kiel ekzistas por parolantoj de ĉiu ajn lingvo. Ekzistas nek aparta uzado de tia lingvo fare de apartaj komunumoj nek eblo ke ĝi iam iĝos vera lingvo, kun aparta gramatiko, fonetiko, parolanta komunumo ktp.

## Ekzemploj 
* *ganbarimasu* iĝas *ganbateando* en Japoñol.
* *Hablé con el chacho* («Mi parolis al la ĉefo»): *Chacho* venas el la japana vorto *shacho*.

Kategorio:Japana lingvo
Kategorio:Hispana lingvo
Kategorio:Mikslingvoj
Spanglish (lingvo)

[200ra|eta|Humura publikeco en spanglish, en [Madrido (Hispanio). Oni rimarkas la vorton *baidefeis*, *by the face* en la angla kiel fuŝa traduko por "por la cara" tio estas popola esprimo por "senpage".]]
La **spanglish** (vorto formata de anglaj vortoj ***span**ish* kaj *en**glish***, esperante **hispangla**) estas mikslingvo, kiu estas mikso de la angla kaj hispana lingvoj.  Tia parolmaniero oftas ĉefe en regionoj kie abundas koincido de parolantoj de ambaŭ lingvoj aŭ tro forta influo de unu super la alia, plej ofte de la angla super la hispana. Oni naskis tiun koncepton ĉefe en Usono kaj ĉefe kie abundas elmigrintaj loĝantaroj venintaj de Hispanameriko, ĉefe meksikanoj aŭ centramerikanoj en la suda ŝtatoj aŭ precizaj kvartaloj en grandaj urboj, kiaj portorikanoj en Novjorko.

## Tipoj 
La **spanglish** povas prezenti diversajn manierojn, nome hispanigo de anglaj vortoj (vidu sube), koincido de vortoj aŭ vorteroj en la sama frazo, koincido de frazoj en diferenca lingvo en sama teksto aŭ eĉ uzado de ambaŭ lingvoj fare de du diferencaj parolantoj: ekzemple avino kiu parolas hispane kun nepo kiu parolas ĉefe angle. La diversaj manieroj povas prezenti diversajn gradojn de angla aŭ hispana ingrediencoj.

Ĉiukaze temas pri socia fenomeno (pli ol pri lingva fenomeno) kiu koncernas milojn aŭ milionojn de parolantoj, male al aliaj inventitaj similaj fenomenoj kiaj japoñol aŭ frañol, kiuj estas tute inventitaj senbazaj onidiraĵoj.

## Ekzemploj de vortoj 
:(hispana → angla → spanglish)
* *Banda* → *Gang* → *Ganga*
* *Estacionar* → *To park* → *Parquear*
* *Detenido* → *Arrested* → *Arrestado*
* *Selva* → *Jungle* → *Jungla*
* *Camioneta* → *Truck* → *Troca*
* *Reloj* → *Watch* → *Wacho*
* *Eldorado* → *Silver* → *Silverado*
* *Gratis* → *By the face* → *Baidefeis*

### En Ekvadoro 
* *El hombre* → *The man* → *El man*
* *La mujer* → *The woman* → *La man* (*man* estas uzita kiel viro kaj virino)

## Kelkaj precizaj kazoj de *Spanglish* 
* Llanita dialekto (spanglish de Ĝibraltaro)

## Vidu ankaŭ 
* Franglais (lingvo)
* Portuñol

Kategorio:Hispana lingvo
Kategorio:Angla lingvo
Kategorio:Mikslingvoj
Kategorio:Dialektoj de la hispana lingvo
4359 Berlage

'*4359 *Berlage''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 28-an de septembro 1935 de la nederlanda astronomo Hendrik van Gent, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la nederlanda meteologiisto kaj astronomo H. P. Berlage (1896–1968).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hendrik van Gent
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1935
4297 Eichhorn

'*4297 *Eichhorn''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Wilhelm Dieckvoß elde la Observatorio de Hamburgo (Germanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la austrodevenan usonan astronomon Heinrich Karl Eichhorn (1927–1999).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1938
Lingva evoluo (teatraĵo)

**Lingva evoluo** estas mallonga satira teatraĵo. Ĝin verkis Julio Baghy. Ĝi estas ludita en la filmo Espere despere.

## Eksteraj ligiloj
*Lingva Evoluo en la arkivo de Don Harlow 
Kategorio:Esperantlingva literaturo
György Spiró

**György SPIRÓ** [djordj ŝpirO], hungare **Spiró György,** Esperante **Georgo Spiró** estas hungara dramisto, poeto, verkisto kaj tradukisto.
György Spiró naskiĝis la 4-an de aprilo 1946 en Budapeŝto.

## Biografio 
György Spiró frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li laboris en Hungara Radio kaj en libroeldonejo. Ekde 1992 li instruas en universitatoj kaj dum kelkaj jaroj li estris teatron. Li ofte kaŭzis diskutojn, ekzemple li sugestis trairi al moderna lingvo verkojn de Mór Jókai. En 2006 li ricevis premion Kossuth kaj pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkoj (elekto) 
* 1974 *Kerengő* (Klaŭstro), romano
* 1977 *História* (Historio), poemoj
* 1982 *A békecsászár* (La paco-imperiestro), dramoj
* 1987 *Álmodtam neked* (Mi sonĝis por vi), noveloj
* 1987 *Csirkefej* (Kokido-kapo), dramoj
* 1990 *A Jövevény* (La alveninto), romano
* 2003 *Három dráma* (3 dramoj) 3 dramoj
* 2011 *Kémjelentés* (Spiono-raporto), novelaro

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj dramistoj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
András Berkesi

**András BERKESI** [andrAŝ berkeŝi], hungare **Berkesi András,** Esperante **Andreo Berkesi** estis hungara verkisto populara dum la socialismo.

András Berkesi naskiĝis, kiel **Bencsik András** la 30-an de novembro 1919 en Budapeŝto. Li mortis la 14-an de septembro 1997 en Budapeŝto.

## Biografio 
András Berkesi frekventis universitaton en Budapeŝto, sed pli frue li estis laboristo dum kelkaj jaroj. Inter 1945-1950 li estis oficiro de la hungara sekreta polico, kie li partoprenis en la tiamaj fiagoj. Poste pro falsaj akuzoj li estis en prizono 4 jarojn. En 1956 li armile batalis kontraŭ la revoluciuloj. Poste li havis diversajn postenojn, dume li verkadis kaj ricevis diversajn premiojn. Li ĉerpis historiojn travivantajn en la sekreta polico. En 1984 li emeritiĝis.

## Verkoj (elekto) 
* *Októberi vihar* (Oktobra ŝtormo) (romano pri la revolucio en 1956), 1958
* ***Kopjások*** (Pikarmilistoj), unu el la ĉefverkoj, krimromano, 1959
* *Vihar után* (Post ŝtormo), (romano pri la revolucio en 1956), 1959)
* ***Sellő a pecsétgyűrűn*** (Najado sur la sigelilo), unu el la ĉefverkoj, krimromano, 1964
* *A 13. ügynök* (La 13-a agento), romano, 1972
* *Különös ősz* (Stranga aŭtuno), romano, 1977
* *Barátok* (Amikoj), romano, 1982
* *A gyűrű* (La ringo), romano, 1990
* *Hihetetlen történet* (Nekredebla historio), romano, 1998
* *A zsoldos halála* (Morto de la soldulo), romano, 2001

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Preĝejo Sankta Kruco (Ózd)

**Preĝejo de Apoteozo de Sankta Kruco** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Ózd.

## Historio 
Ĝis la 19-a jarcento en Ózd loĝis nur katolikoj. Ilia pretendo estis pli nova preĝejo apud la fabriko. En la 1890-aj jaroj oni konstruis pli novan preĝejon.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas sveltan turon super la enirejo. Estas 2 navoj formantaj krucon. Interne Alajos Sajósy pentris la ĉefaltaran bildon.

Kermeso okazas en la 14-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare
* hungare 

Ozd
Ozd
Portuñol (lingvo)

[eta|dekstra|260px|Blue, landoj kie la hispana estas la [oficiala lingvo. Flave, Brazilo, kie la portugala estas la oficiala lingvo. Verde, zonoj de ebla uzado de portuñol.]]
***Portuñol*** ([portuNJOL] vorto formata de la hispanaj vortoj ***portu**gués* kaj *espa**ñol***) aŭ ***portunhol*** (portugala skribo) estas supozata mikslingvo aŭ socia kutimo, kiu miksas hispanajn kaj portugalajn vortojn, vorterojn aŭ frazojn.

## Priskribo 
La **portuñol** (aŭ portugala literumado: *portunhol*, *portanhol*, en Esperanto *portunjolo* aŭ *portanjolo*) estas grupo de lingvaj variantoj kun karakteroj devenaj kaj de la portugala kaj de la hispana. Ĝi troveblas inter la parolantoj de kelkaj lingvaj areoj limaj inter tiuj du lingvoj; tio okazas en kelkaj partoj de Sudameriko - zonoj de la aktualaj landlimoj de Brazilo kun ŝtatoj de Hispanameriko - kaj en la Iberia Duoninsulo - zonoj de la landlimo de Hispanio kun Portugalio -, kaj historie, en la Kanariaj Insuloj, pli precize en La Palma.

Neformale oni uzas la terminon *portuñol* ankaŭ por tiu parolmaniero de parolanto de portugala kiam klopodas paroli la hispanan sen la taŭga studado aŭ regado de la hispana kaj reciproke. Ju pli alta estas la scipovo de la dua lingvo, des malpli oni povas paroli pri *portuñol* kaj pli bone pri la normala lingvo parolata de alilingva parolanto. La uzado de tiu parolmaniero okazas ĉefe pro kulturaj, veturaj kaj komercaj rilatoj, ofte akcelitaj pro familiaj rilatoj, ekzemple pro miksaj geedzecoj.

La geografia areoj en la Iberia Duoninsulo kie oni parolas portunjole kune kun aliaj pli specifaj variantoj estas ekzemple ĉirkaŭ la portugalaj urboj Barrancos, Miranda do Douro, Elvas kaj la hispanaj urboj Olivenza, Badajoz kaj aliaj. En Sudameriko ĝi estas parolata almenaŭ en landlimoj de ĉirkaŭ 6 landoj: Brazilo, Argentino, Urugvajo, Venezuelo, Kolombio kaj Paragvajo.

## Tipoj de portuñol 
Estas kelkaj tipoj de *portuñol*, kiel la urugvaja *portuñol*.

## Studadoj 
La mikslingvo kaŭzis multajn lingvistikajn studojn.

## Vidu ankaŭ 
* Franglais (lingvo)
* Spanglish (lingvo)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  John M. Lipski, « Too close for comfort? the genesis of “portuñol/portunhol”  », en Timothy L. Face and Carol A. Klee (dir.), *Selected Proceedings of the 8th Hispanic Linguistics Symposium*, Somerville, Cascadilla Proceedings Project, 2006, p. 1-22
*  Relativa paĝo al portunhol, Unicamp - Universitato de Campinas, São Paulo
*  Retejo en urugvaja portuñol, Unicamp - Universitato de Campinas, São Paulo
*  Artikolo de la urugvaja publikaĵo Indymedia pri la brazila ministro de la kulturo Gilberto Gil kaj sia intereso pri *Portuñol*.

Kategorio:Portugala lingvo
Kategorio:Hispana lingvo
Kategorio:Mikslingvoj
Kategorio:Transiraj parolmanieroj
Kategorio:Dialektoj
Kategorio:Kulturo de Hispanio
Kategorio:Kulturo de Portugalio
Kategorio:Kulturo de Brazilo
Kategorio:Latinameriko
Kategorio:Hispanameriko
Kategorio:Dialektoj de la hispana lingvo
Papaj dokumentoj

[eta|La *[Exsurge Domine (Veku, Sinjoro)*, "denuncanta la fidajn erarojn de Marteno Lutero kaj de ties sekvuloj", antaŭanonco de la ekskomuniko kiu neniam estis nuligita]]
**Papa dokumento** estas ĉiu genra ilo per kiu la papo manifestas sian penson. La papo, do, komunikas sian penson kaj sian volon pere de la sekvaj tipoj de dokumentoj (aranĝitaj laŭ graveco):

* **Apostola konstitucio**, elmetita pro aferoj koncernataj definitivan instruon aŭ dispoziciojn de certa rangeco. La plejgranda parto de la apostolaj konstitucioj koncernas la starigon de diocezoj aŭ ekleziaj provincoj. Ĝi estas dirata ankaŭ “rekta”.

Dokumentoj klarigantaj la doktrinon:
* **Encikliko**, papa letero rilate temojn doktrinajn, moralajn kaj sociajn, adresita al ĉiuj fideluloj.
* **Apostola instigo**, kutime apoganta konkludojn de aliaj ekleziaj organismoj, kiel okaze de sinodoj de episkopoj: tial oni diras "Apostola instigo postsinoda".
* **Apostola letero**.

Dokumentoj pri organizaj aferoj de la eklezio:
* **Papa buleo**, komunikaĵo skribita, elmetita kun la sigelo de la papo.
* **Motu proprio**, papa dokumento sugestita de neniu organismo de la Roma kurio.
* **Apostola brevo**, papa letero malpli solenaj ol la papa buleo, kaj uzata por aferoj de malpligranda graveco.

(Kutime la incipit estas: "In nomine sanctae et individuae Trinitatis...(En la nomo de la Sankta kaj nedividebla Triunuo).

Ĉu eblas kalkulis la nombron de papaj dokumentoj elmetita laŭ dudek jarcentoj? Eblas ja, sed la opinioj varias de kelkaj milionoj al tridek milionoj!

## Vidu ankaŭ 
* Sekreta vatikana arĥivo
* Dokumentoj de la Katolika Eklezio

## Eksteraj ligiloj 
* La diplomatiko de la papaj dokumentoj . Historio, eroj establaj, tipologio kaj sigelografio de la papaj dokumentoj – oficiala situo de la *Sekreta vatikana arĥivo*
* http://www.vatican.va/offices/index_it.htm#H Rapidgvido por konsultado de ekleziaj dokumentoj.


Kategorio:Dokumentoj de la Katolika Eklezio
Kategorio:Kanona juro
Preĝejo Sankta Klara (Szarvas)

**Preĝejo de Sankta Klara** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Szarvas.

## Historio 
La romkatolika preĝejo konstruiĝis komence de la 19-a jarcento. La orgeno funkcias ekde 1825, same ankaŭ la paroĥo. La marmora ŝtuparo estis farita en 1898.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas unusolan turon super la enirejo. La ĉefaltaran bildon Bartolomé Esteban Murillo aŭ lia adepto pentris. Ĝi venis, kiel milita predo el Hispanio al Italio, poste, kiel donaco, al Szarvas. La altaro estas dediĉita al Sankta Maria.

Kermeso okazas en la 12-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* hungare
* hungare
* hungare

Szarvas
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Klara
Lira (urbo)

**Lira** estas grandurbo de Ugando. Ĝi estas ankaŭ diocezo, universitata, komerca urbo kaj administra centro.

## Bazaj informoj 
* koordinatoj: 
* loĝantaro: 108.600 en 2011
* Telefonkodo: 0473
* Supermara alteco: 1080 m
* Horzono: UTC + 3

## Situo 
Lira situas sur altebenaĵo en norda parto de la lando. Kampalo troviĝas 270, Gulu 110  km.
eta|300px|Strato en Lira

## Historio 
Lira longe suferis de militadoj kaj ribeladoj dum la enlanda milito daŭranta 2 jardekojn.

## Trafiko 
Lira havas flughavenon, trairantajn fervojon kaj vojon.

## Klimato 
Gulu havas tropikan klimaton, tamen la alteco faras ĝin pli malvarma. Jare pluvas po 1434 mm. La temperaturo varias inter 17-32&nbsp;°C.

## Fontoj 
* Angla Vikipedio

Kategorio:Urboj de Ugando
4298 Jorgenúnez

'*4298 *Jorgenúnez''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la hispana (katala) astronomo Isidre Pòlit i Boixareu elde la Observatorio Fabra de Barcelono.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la hispanan astronomon kaj fizikiston Jorge Núnez, ano de la Reĝa Akademio de Sciencoj kaj Artoj de Barcelono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1941
4296 van Woerkom

'*4296 *van Woerkom'''* estas malgranda duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la nederlanda astronomo Hendrik van Gent, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la nederlanda astronomo A. J. J. van Woerkom (1915–1991).

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de P. Pravec, C. Odden kaj aliaj uzinte observojn de , anoncita la .

Tiu satelito havas diametron de ĉirkaŭ 2.17&nbsp;km, orbitan  taksata je 17&nbsp;km kaj orbita periodo de 1,093 tago (26,23 horoj). La rotacia periodo de la satelito estas ankoraŭ nekonata.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (4296) Van Woerkom; paĝo de Wm. Robert Johnston
*  (4296) Van Woerkom, de C. E. Odden; P. Pravec; F. Pilcher; D. A. Klinglesmith; V.Benishek, el *Central Bureau Electronic Telegrams''; januaro 2017

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Hendrik van Gent
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1935
Rüdtligen-Alchenflüh

**Rüdtligen-Alchenflüh** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Burgdorf kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 2169 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
La komunumo Rüctligen-Alchenflüh, kiu konsistas el la du vilaĝoj Rüdtligen (norde de la aŭtovojo) kaj Alchenflüh (norde de la aŭtovojo), situas en la Svisa Mezlando en la flotebenaĵo de la rivero Emme, ĉe ties okcidenta bordo. Apud la aŭtovojo estiĝis granda vendejkvartalo, kiu kunkreskis kun la industria zono de la komunumo Lyssach. Per la komuna infrastrukturo (stacidomo) la komunumo estas ankaŭ forte ligita kun Kirchberg, kun kiu ĝi formas kvazaŭ setlejan unuon.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,73 km², de kiuj 5,9% estas kovritaj de arbaro, 61,5% servas por agrikulturo kaj 30,4% por setlado.

## Trafiko 
En Alchenflüh kruciĝas la kantona ĉefvojo n-ro 1 kun la kantona ĉefvojo n-ro 23. Apud tiu vojkruciĝo troviĝas sur la komunuma teritorio ankaŭ la alveturejo al la svisa aŭtovojo A1, kiu pasante meze tra la komunumo dividas la du partojn Rüdtligen kaj Alenflüh. Sur la teritorio de Alchenflüh situas la stacidomo Kirchberg-Alchenflüh de la trajnlinio de Burgdorf al Soloturno. La komunumo krome estas bone konektita al la loka busreto de Burgdorf.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Alchenflüh datiĝas el la jaro 1409 kiel *Alchenfluo*. Dum mezepoko Alchenflüh estis tribunala distrikto de la kiburga kampargrafejo Burgonjo, kiu en la jaro 1406 fariĝis berna havaĵo kaj estis integrita al la voktejo Wangen, kaj en la jaro 1471 atribuita al la voktejo Burgdorf. Ekzelize Alchenflüh apartenis al Kirchberg. 

La unua dokumenta mencio de Rüdtligen okazis iomete pli poste en la jaro 1241 kiel *Ruetilingin*. Ne klare pruvita mencio jam datiĝas el la jaro 894 el inventaro de la Monaĥejo Sankt-Galo. Historie Rüdtligen dividis la sorton de Alchenflüh, al kies tribunala distrikto ĝi apartenis. En la jaro 1833 la impostodistriktoj Rüdtligen kaj Alchenflüh estis kunigitaj al loĝantara komunumo, kiu ĝis 1926 nomiĝis nur Rüdtligen kaj ek de tiam Rüdtligen-Alchenflüh. En la 1970-aj jaroj ekzistis projekto pri kuniĝo kun Kirchberg, kiu tamen en voĉdono de 1973 estis malakceptita.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kirchberg-Alchenflüh (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Rüdtligen-Alchenflüh

## Bildoj 

Dosiero:2010-03-28 Rüdtligen-Alchenflüh (Foto Dietrich Michael Weidmann) 041.jpg|Aĉetomejlo Alchenflüh-Lyssach
Dosiero:2010-03-28 Rüdtligen-Alchenflüh (Foto Dietrich Michael Weidmann) 040.jpg|Aĉetomejlo Alchenflüh-Lyssach
Dosiero:Renaturierung.jpg|Renaturigita zono apud la aŭtovojo en Alchenflüh
Dosiero:2010-03-28 Rüdtligen-Alchenflüh (Foto Dietrich Michael Weidmann) 039.jpg|Bushaltejo Alchenflüh-Bernstrasse
Oberösch

**Oberösch** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Burgdorf kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 111 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Oberösch situas en la Svisa Mezlando sur la flotebenaĵo de la riveroj Emme kaj Oesch ĉe la brodo de ĉi-lasta. La komunumo konsistas el la vilaĝo Oberösch kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,15 km², de kiuj 34,0% estas kovritaj de arbaro, 59,5% servas por agrikulturo kaj 5,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Oberösch limas en nordo al Niederösch, en oriento al Rumendingen, en sudo al Ersigen, kaj en okcidento al Utzenstorf.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la grava kantona ĉefvojo n-ro 1 de Zuriko al Berno. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en sudokcidento apud Kirchberg en distanco de proksimume 5 kilometroj. Per buslinio de Koppigen al Burgdorf la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Oesch datiĝas el la jaro 886 kiel *Osse*. En la jaro 1310 unuan fojon menciiĝas Oberösch en latina lingvo kiel *villa Öschge superioris*. Laŭ la dokumento de la jaro 886 la Monaĥejo Sankt-Galo posedis bienojn en Oesch. La vilaĝo tiam apartenis al la reĝo de Burgonjo, respektive al la paroĥo de Kirchberg, kun kiu ĝi en la jaro 994 fariĝis havaĵo de la alzaca Monaĥejo Selz. En la 13-a kaj 14-a jarcentoj la Grafoj de Kiburgo fariĝis bienposedantoj en Oesch. En la jaro 1423 la malalta jurisdikcio pri Oesch estis aĉetita de la urbo Burgdorf, kiu atribuis la vilaĝon Oberösch al sia voktejo Grasswil. La alta jurisdikcio apartenis al la berna Kamparvoktejo Wangen.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri la komunumo Oberösch en la retejo ch.ch
Krumvíř

eta|maldekstra|250px|Ĉefa ŝoseo en Krumvíř
**Krumvíř** () estas municipo en Ĉeĥio kun  (), situanta en suda Moravio. Ĝi situas 4&nbsp;km oriente de urbo Klobouky u Brna, 20&nbsp;km nordoriente de Hustopeče kaj 23&nbsp;km okcidente de Hodonín.

## Historio 
La unua skriba mencio datiĝis el 1350 kiel *villa Grunwiezen*.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Bartolomeo
* Kapelo de sanktaj Cirilo kaj Metodo
* Vilaĝa domo n-ro 213 - kulturmemorindaĵo, muzeo

## Ekonomio kaj kulturo 
Oni kultivas tie viton.

## Pluaj fotoj 

Krumvíř, North 2.jpg | Domoj en la norda parto
Krumvíř, elementary school.jpg | Baza lernejo
Krumvíř, church.jpg | Preĝejo de sankta Bartolomeo
Louky pod Kumstátem, North.jpg | Naturrezervejo Louky pod Kumstátem

Kategorio:Municipoj en distrikto Břeclav
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Břeclav
Kategorio:Vinkultivada subregiono Velké Pavlovice
Kategorio:Setlejoj en Kyjova montetaro
Frañol (lingvo)

La **Frañol** aŭ **fragnol** (vorto formata de la franca vorto ***fra**nçais* kaj la hispana vorto *espa**ñol***) estas supozata mikslingvo, kiu miksas francajn kaj hispanajn vortojn aŭ frazojn. Ĝi aperis en la 1950-aj jaroj, ĉe la alveno de hispanaj kaj sudamerikaj enmigrantoj. Hodiaŭ, ĝi estas uzata de sudamerikanoj kiuj havas kiel denaska lingvo la hispanan lingvon. Ĉiukaze temas pri koruptado de ambaŭ lingvoj anstataŭ vera lingvo aŭ eĉ piĝino, ĉar kiam oni parolas pri Spanglish oni povas akcepti, ke temas pri socia fenomeno (pli ol pri lingva fenomeno) kiu koncernas milojn aŭ milionojn de parolantoj, male al aliaj inventitaj similaj fenomenoj kiaj japoñol aŭ tiu frañol, kiuj estas tute inventitaj senbazaj onidiraĵoj. Tiukaze oni povas konsideri, ke temas pri nur uzado de la hispana lingvo kun abundo de influo aŭ poluo devena el alia, same kiel ekzistas por parolantoj de ĉiu ajn lingvo. Ekzistas nek aparta uzado de tia lingvo fare de apartaj komunumoj nek eblo ke ĝi iam iĝos vera lingvo, kun aparta gramatiko, fonetiko, parolanta komunumo ktp.

*Franpañol* kaj *hispanés* estas sinonimoj de *Frañol*.

## Ekzemploj 
## Vidu ankaŭ 
* Spanglish
* Alemañol
* Llanita dialekto (Spanglish de Ĝibraltaro) 
* Japoñol

## Eksteraj ligiloj 
*  Glosaro de fragnol 
*  Artikolo en la hispana pri la fragnol

Kategorio:Franca lingvo
Kategorio:Hispana lingvo
Kategorio:Mikslingvoj
Kategorio:Dialektoj de la hispana lingvo
4299 WIYN

'*4299 *WIYN*** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino (Indianao, Usono).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Observatorio WIYN sur la Pinto Kitt. Tiun observatorion, kun ties teleskopon de 3,5 metroj, mastrumas la konsorcio WIYN: asociiĝo de la universitatoj de **W**isconsin–Madison, **I**ndianio, **Y**ale, kaj de la **N*'acia Optika Astronomia Observatorio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1952
Aciso

**Aciso** - (helene Άκις ) estas en helena mitologio filo de arbara dio Faŭno kaj rivera nimfo Semaitido, filino de la Sicilia rivero Symaethus. Iuj fontoj prezentas lian patron Dionizon. En Ovidiaj "Metamorfozoj" Aciso estas spirito de la rivero Acis, kiu fluas sub la vulkano Etna sur Sicilio.[dekstra|250px|eta|Aciso kaj Galateo, [Claude Lorrain]]

Aciso estis belaspekta juna viro al kiu plaĉis mara nimfo Nereidino Galatea. Ankaŭ ŝi ekamis lin.

Sed krom Aciso admiris ŝin grandega sovaĝa ciklopo, unuokula giganto Polifemo. Li senespere ekamis kaj sekrete sekvis ŝin. Foje li ekvidis belan Galateon kun Aciso interparolantajn sur marbordo. Polifemo ne bridis sin kaj en furioza ĵaluzo ĵetis sur ilin grandan ŝtonegon.

Galateo savis sin sen vundo en la maro, sed Acison la ŝtonego trafis plene. Fluantan sangon Galateo ŝanĝis en puran akvon de la Sicilia rivereto Aciso.

## Reflekto en arto 
Ĉi tiu mita okazintaĵo estis tre konata kaj preferata en la 17a kaj 18a jarcentoj. Ĝi estis prilaborita en opero, baleto, poemoj kaj alie. Sed nuntempe tiuj ĉi verkoj ne estas prezentataj. Unu el la lastaj esceptoj estis bonega plenumo de la opero de G.F. Händel "Acis and Galatea" en *Reĝa operdomo (Royal opera House)* en Covent Garden en Londono en marto kaj aprilo 2009. Ĉeĥa ensemblo "The Czech Ensemble Baroque" ankaŭ prilaboris tiun ĉi operon por Muzika festivalo en Znojmo en julio 2005 kaj por festivalo Holešov en septembro 2011.

* Ĝi estis preferata pentrista temo en renesanco. La okazintaĵo estis bildigata kiel mitologia sceno en grandaj pejzaĝoj. Pentris la temon aŭtoroj kiel Rafaelo en Galatea, Adam Elsheimer, Nicolas Poussin (NG Irlando). Bildo *Aciso kaj Galateo* de Claude Lorrain el la jaro 1657 estas deponita en Dresdena galerio. Luis de Góngora verkis en la hispana barokegan poemon "Fábula de Polifemo y Galatea".

* statuo *Ákis* estas en Peterhof, aŭtoro estas I. Prokofjev en la jaro 1801.

## Bildaro 

Dosiero:Parc de Versailles, Bosquet des Dômes, Galatée, Jean-Baptiste Tuby 04.jpg| Jean-Baptiste Tuby: **Galateo**, ĝardeno en Versailles
Dosiero:Parc de Versailles, Bosquet des Dômes, Acis, Jean-Baptiste Tuby 02.jpg| Jean-Baptiste Tuby: **Aciso**, ĝardeno en Versailles
Dosiero:French Empire mantel clock.jpg|Franca empira mantela horloĝo - **Galateo**
Dosiero:Poussin - Acis et Galatée - National Gallery Dublin.jpg|Poussin - **Aciso kaj Galaeo**, NG Dublino

Kategorio:Herooj de la helena mitologio
Kategorio:Nereidoj
Kategorio:Idaro de Dionizo
United Artists Records

**United Artists Records** estis usona diskeldonejo, kiun fondis la filmprodukta firmao *United Artists*, por publikigi ĉefe filmmuzikon. Plej popularaj publikaĵoj estis la muzikoj de la ĵejms-bondaj kaj bitelaj filmoj kaj tiuj de kantisto Kenny Rogers. Krome la eldonejo publikigis diskojn de Peter Sarstedt, Shirley Bassey kaj Hawkwind. Poste ĝi eldonis ankaŭ diskojn ekzemple de Electric Light Orchestra.

Kategorio:Usonaj sondisko-eldonejoj
Kategorio:Ĵazaj sondisko-eldonejoj
Creed Taylor

**Creed TAYLOR** (naskiĝis la 13-an de majo 1929 en Lynchburg, Virginio; mortis la 23-an de aŭgusto 2022) estis usona muzikproduktisto kaj fondinto de la ĵazaj diskeldonejoj Impulse! kaj CTI.

## Sonregistraĵoj 
;de la bandestro de *The Creed Taylor Orchestra (& Chorus)* kaj produktisto
* 1958: *Shock* (ABC-Paramount)
* 1959: *Sound of New York: A Musical Portrait* (ABC-Paramount)

;de la produktisto
* 1955:  *Chris Connor Sings Lullaby of Birdland* (Bethlehem)
* 1955: *East Coast Jazz, Vol. 6* (Urbie Green, Bethlehem)
* 1956: *This Is How I Feel About Jazz* (Quincy Jones, ABC-Paramount)
* 1960: *Out of the Cool* (Gil Evans, Impulse!)
* 1961: *Genius + Soul = Jazz* (Ray Charles, Impulse!)
* 1961: *The Complete Africa/Brass Sessions* (John Coltrane, Impulse!)
* 1961: *The Great Kai & J. J.* (Kai Winding & J. J. Johnson, Impulse!)
* 1963: *Getz/Gilberto* (Stan Getz kaj Astrud Gilberto, Verve)
* 1963: *The Individualism of Gil Evans* (Gil Evans, Verve)
* 1964: *Getz Au Go Go* (Stan Getz kun Astrud Gilberto, Verve)
* 1964: *The Cat* (Jimmy Smith, kun aranĝaĵoj de Lalo Schifrin, Verve)
* 1965: ''Got My Mojo Workin'/Hoochie Cooche Man* (Jimmy Smith, Verve)
* 1967: *Sweet Rain* (Stan Getz, Verve)
* 1970: *Gula Matari* (Quincy Jones, A&M)
* 1972: *Prelude* (Eumir Deodato, CTI)
* 1973: *Body Talk* (George Benson, CTI)
* 1974: *She Was Too Good To Me* (Chet Baker, CTI)
* 1978: *Baltimore'' (Nina Simone, CTI)

## Eksteraj ligiloj 
* JazzWax.com: Intervjuo kun Creed
* AllAboutJazz.com: Creed Taylor, Incorporated: The AAJ Interview
* ctijazz.com: Hejmpaĝo de CTI-Records kaj Creed Taylor

Kategorio:Usonaj sondisko-produktistoj
Helen Keane

**Helen Keane** (naskiĝis en 1923 je Novjorko; mortis en 1996 samloke) estis usona muzikproduktistino kaj artisto-agentino. Ŝi apartenis al la malmultaj virinoj en la muzikproduktado kaj famiĝis ĉefe pro sia kunlaborado kun Bill Evans.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio ĉe pitt.edu 
* Nekrologo ĉe nytimes.com
* Diskografiaj indikoj ĉe discogs.com
* Foto de Bill Evans, Nano Herrera kaj Helen Keane en Bonaero en 1974 je flickr.com

Kategorio:Usonaj sondisko-produktistoj
Bwana Devil

**Bwana Devil** ( **Bwana Diablo**) estas usona aventura filmo de Arch Oboler, aperinta en 1952. Ĝi estas la unua tri-dimensia filmo en koloroj en la historio de kino. La filmo estis filmita en Kalifornio, Ugando, Kenjo kaj Kongo.

## Resumo 
Afriko. La inĝeniero Bob Hayward estas preta por bati leonon kiu teruras siajn laboristojn sur la konstruejo de fervojo.

Hayward serĉas helpon de Masajaj militistoj, kiuj ne havas pli grandan sukceson, nun kiam la leono masakras iliajn homojn. Malgraŭ la helpo de pluraj militistoj, - kaj de la edzino de Bob kiu hazarde alvenis el Anglio - ĝi estas nekaptebla. Kaj ĝi estos baldaŭe kunvenigita de alia felisedo eĉ pli feroca...

## Roloj 
* Robert Stack: Bob Hayward
* Barbara Britton: Alice Hayward (edzino de Bob Hayward)
* Nigel Bruce: D-ro Angus McLean
* Ramsay Hill: Majoro Parkhurst

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Bwana Devil en Internet Movie Database

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Aventuraj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1952
4388 Jürgenstock

'*4388 *Jürgenstock''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino (Indianao, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan-venezuelan astronomon Jürgen Stock (1923–2004).

## Ecoj 
Neregulaĵoj de ĝia luma kurbo lasas suspekti la eblecon, ke ĝi estus duopa asteroido.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1964