open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nordfrisaj insuloj

[eta|220px|La nordfrisaj insuloj en esperantlingva mapo de la nordfrisa [vadomaro]]
eta|Sylt
[eta|280px|dekstra|Krabkaptista boato el Nordfrisaj insuloj laboranta en la [Norda Maro.]]
La **nordfrisaj insuloj** (, , , frise *Noardfryske eilannen*) situas ĉe la okcidenta marbordo de la plej norda parto de Germanio (Ŝlesvig-Holstinio), tutproksime al la transiro al la kontinenta parto de Danio (Jutlando). Ĉiuj germanaj insuloj de la aro apartenas al la distrikto Norda Frislando en la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio; ili ĉirkaŭiĝas pere de la Nacia Parko Vadmaro, sed mem ne estas parto de la protekta areo.

Parte ankaŭ la insuloj de la dana vadmaro kalkuliĝas inter la nordfrisaj insuloj. Ili situas okcidente de la marbordo de Jutlando kaj apartenas al la regiono Suda Danio. Tamen historie nur sur la germaniaj el inter tiuj insuloj setlis frisoj: la pli ampleksa difino de la insularo do ne estas kultura, sed nur priskribe geografia.

Krom pli grandaj insuloj ekzistas tiel nomataj haligoj - etaj sendigaj insuloj kiuj inundiĝas dum ĉiu alta tajdo, kaj homaj loĝlokoj de po kelkaj domoj sur ili troviĝas sur artefaritaj montetoj, kiuj tiom altas, ke ilin la alta tajdo ne sukcesas subakvigi.

## La insuloj resume 
En pli vasta senco al la nordfrisaj insuloj apartenas (de nordo al sudo):

* Insuloj kaj haligoj en Danio
** *Langli* (haligo)
** *Fanø* (pramŝipa konekto el Esbjerg)
** *Mandø* (antaŭa haligo, ekde la jaro 1937 sekurigita per digo, vadmara vojo nur pasebla en malalta tajdo)
** *Koresand* (fakte ne insulo aŭ haligo, sed pli alta sablejo)
** Rømø (voja digo al la eŭropa kontinento, pramŝipa konekto al Sylt)
** *Jordsand* (antaŭa haligo, plene subakviĝis en 1999)

* Insuloj en Germanio
** Sylt (fervoja linio al la eŭropa kontinento, pramŝipa konekto al Rømø)
*** *Uthörn* (malgranda krominsuleto de Sylt)
** Föhr
** Amrum
** Pellworm
** Nordstrand, ekde la jaro 1987 fakte duoninsulo, tamen ofte daŭre kalkulata inter la nordfrisaj insuloj

* Haligoj en Germanio
** Oland (fervojeta linio al la eŭropa kontinento kaj al la haligo Langeneß)
** Langeneß (fervojeta linio al la haligo Oland)
** Gröde
** Habel
** Hamburga Haligo (voja digo al la eŭropa kontinento kaj ligo per polderoj)
** Hooge
** Nordstrandischmoor (fervojeta linio al la eŭropa kontinento)
** Norderoog
** Süderoog
** Südfall

* Sablejoj en Germanio
** *Japsand*
** *Norderoogsand*
** *Süderoogsand*
** *Kniepsand*
** *Jungnamensand*

## Vidu ankaŭ 
* Okcidentfrisaj insuloj
* Frisaj Insuloj

## Eksteraj ligiloj 
* pliaj esperantlingvaj informoj pri la nordfrisaj insuloj en retejo de la Esperanto-Ligo Ŝlesvigo-Holstinio


Kategorio:Insularoj en Germanio
Kategorio:Insularoj en Danio
Folklora Parko de Pjongjango

300px|eta|dekstra|Folklora Parko de Pjongjango
La **Folklora Parko de Pjongjango**　( Koree: 평양민속공원) estas amuzparko lokita en Pjongjango ,Nord-Koreio , ĉe la piedo de Monto Taesong .

Ĝi estas konstruata kun historia temo, kaj estis konstruata ekde decembro de 2008. Similaj parkoj ankaŭ ekzistas kiel popola parko en Sukchon , Sud-Pjongan Provinco kaj Sariwon , Nord-Hŭanghae Provinco .

Kategorio:Pjongjango
Kategorio:Amuzparkoj
6607 Matsushima

'*6607 *Matsushima'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (Hokajdo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Koichi Matsushima'', estro de la Laboratorio pri Instrumentoj, divido pri la regilaj sistemoj de la Nacia Laboratorio pri Aerospaca Scienco. Li ludis gvidan rolon en la planado de la japana programo por esploro de la asteroidoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Béla Bánffy

**BÁNFFY Béla** [ba:nfi] Losonczi, estis hungara politikisto. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 23-an de oktobro 1831 kaj mortis en Szentmihálytelek la 20-an de novembro 1888.

## Kariero 
Barono Béla Bánffy studis ĝis 1848 en reformita kolegio de Koloĵvaro. Kiam Imre Mikó iĝis guberniestro de Transilvanio li estis nomumita sekretario gubernia. En 1865 li fariĝis departementestro de Szilágy, de 1876 deputito, de 1884 vicprezidanto de la parlamentejo.

## Fonto 
* Hungara vikipedio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Dompierre-sur-Mer

**Dompierre-sur-Mer** [] estas franca komunumo en la nordo de la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2009.

## Geografio 
Dompierre-sur-Mer troviĝas  nordoriente de La Rochelle. Malgraŭ sia nomo (“Dompierre ĉe maro”), ĝi ne havas marbordon: la Atlantika Oceano estas  for de la urbocentro.

La najbaraj komunumoj estas Saint-Xandre norde, Sainte-Soulle oriente, Bourgneuf sudoriente, Périgny sude kaj Puilboreau okcidente.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

### Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Imre Medve

**MEDVE Imre** 'Dálnoki kaj mező-madarasi' plumnomo Tatár Péter, estis hungara advokato, grafikisto, verkisto. Li naskiĝis en Nagyvárad en 1818 kaj mortis en Budapest la 3-an de novembro 1878.

## Kariero 
Imre Medve akiris en 1839 jurdiplomon kaj de 1840 li laboris mallongtempon kiel advokato. Li estis deputito en landkunveno de Pozsony. En 1845 li estis kunulvojaĝanto de Imre Vahot en landtrairado kaj li faris plurajn desegnaĵojn kaj pentraĵojn pri la hungaraj urboj, pri vestaĵoj. Li estis kunlaboranto de pluraj gazetoj (Honderű, Pesti Hírlap, Magyar Sajtó kaj Pesti Napló). Dum la liberecbatalo li estis oficisto de la registaro, pro tio oni enprizonigis lin post la falo de liberecbatalo. Pli poste li iĝis populara laŭ siaj kolportaĵromanoj verkitaj sub plumnomo Péter Tatár .

## Fonto 
* Hungara vikipedio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Dompierre

**Dompierre** [] estas la nomo (aŭ parto de la nomo) de pluraj lokoj en Francio kaj Svislando.

## Francaj komunumoj 
* Dompierre, en la departemento Oise
* Dompierre, en la departemento Orne
* Dompierre, en la departemento Vosges
* Dompierre-aux-Bois, en la departemento Meuse
* Dompierre-Becquincourt, en la departemento Somme
* Dompierre-du-Chemin, en la departemento Ille-et-Vilaine
* Dompierre-en-Morvan, en la departemento Côte-d'Or
* Dompierre-les-Églises, en la departemento Haute-Vienne
* Dompierre-les-Ormes, en la departemento Saône-et-Loire
* Dompierre-les-Tilleuls, en la departemento Doubs
* Dompierre-sous-Sanvignes, en la departemento Saône-et-Loire
* Dompierre-sur-Authie, en la departemento Somme
* Dompierre-sur-Besbre, en la departemento Allier
** Dompierre-Sept-Fons (stacidomo), fervoja stacio en Dompierre-sur-Besbre
* Dompierre-sur-Chalaronne, en la departemento Ain
* Dompierre-sur-Charente, en la departemento Charente-Maritime
* Dompierre-sur-Helpe, en la departemento Nord
** Dompierre (stacidomo), fervoja stacio en Dompierre-sur-Helpe
* Dompierre-sur-Héry, en la departemento Nièvre
* Dompierre-sur-Mer, en la departemento Charente-Maritime
* Dompierre-sur-Mont, en la departemento Jura
* Dompierre-sur-Nièvre, en la departemento Nièvre
* Dompierre-sur-Veyle, en la departemento Ain
* Dompierre-sur-Yon, en la departemento Vendée
* Dompierre, iama komunumo en la departemento Meurthe-et-Moselle, hodiaŭ parto de Allamont

## Svisaj komunumoj 
* Dompierre FR, komunumo de la Distrikto Brojo en Kantono Friburgo
** Dompierre FR (stacidomo), fervoja stacio en Dompierre FR
* Dompierre VD, komunumo de la Distrikto Brojo-Vully en Kantono Vaŭdo

## Vidu ankaŭ 
* Dampierre
Pleŭronektoformaj

alternative=Flounder dab turbot megrim and common sole.jpg|eta|302x302ra|Flounder, dab, turbot, megrim kaj common sole
**Pleŭronektoformaj** estas fiŝoj membroj de ordo (*Pleuronectiformes*) de eben-naĝilaj fundakvaj fiŝoj, ankaŭ nomataj Heterosomata, foje klasitaj kiel subordo Perkoformaj. En multaj specioj, ambaŭ okuloj kuŝas sur unu sama flanko de la kapo, ĉar unu el ili migrad tra kaj ĉe la kapo dum disvolviĝo. Kelkaj specioj metas sian maldekstran flankon supren, aliaj sian dekstran kaj aliaj iun ajn.

Multaj gravaj manĝofiŝoj estas en tiu ordo, inklude soleojn, turbotojn, la pleŭronektojn, kaj aliajn. Estas pli ol 400 speciojn de tiu ordo. Kelkaj pleŭronektoj povas kamufli en aŭ sur la oceana grundo.

* familio Aĥiredoj (Achiridae) Rafinesque, 1815
* familio Aĥiropsetedoj (Achiropsettidae) Heemstra, 1990
* familio Bothedoj (Bothidae) Smitt, 1892
* familio Citharedoj (Citharidae) de Buen, 1935
* familio Cinoglosedoj (Cynoglossidae) Jordan, 1888
* familio Paraliĥthiedoj (Paralichthyidae) Regan, 1910
* familio Pleŭronektedoj (Pleuronectidae) Rafinesque, 1815
** pleŭronektoj (Pleuronectes)
* familio Psetodedoj (Psettodidae) Regan, 1910
* familio Samaredoj (Samaridae) Jordan & Goss, 1889
* familio Skofthalmedoj (Scophthalmidae) Chabanaud, 1933
** turbotoj (Scophthalmus / Psetta)
* familio Soleedoj (Soleidae) Bonaparte, 1833
** soleoj (Solea)

## Vidu ankaŭ 
* Flundroj

Kategorio:Fiŝoj
Otto Waalkes

eta|dekstra|Otto Waalkes (2005)
**Otto Gerhard Waalkes** naskita 1948-07-11 en Emden, Germanio) estas frisa komedianto, muzikisto, kantisto, aktoro, aŭtoro kaj desegnisto.

Li produktis ekde la 1970-aj jaroj televidajn aranĝojn, librojn kaj filmojn.

Li estas bona amiko de la tenis-ludantino Steffi Graf, kiu ankaŭ aperis en lia filmo *Otto - Der Außerfriesische*, Otto - la eksterfriso.

## Diskoj 
## Filmoj 
* *Otto – Der Film* ('Otto – La filmo') (1985)
* *Otto – Der neue Film* ('Otto - La nova filmo') (1987)
* *Otto – Der Außerfriesische* ('Otto - La ekster-Friso') (1989)
* *Otto – Der Liebesfilm* ('Otto – La amo-filmo) (1992)
* *St. Pauli Nacht* ('St. Pauli Nokto') de Sönke Wortmann (1999)
* *Otto – Der Katastrophenfilm * ('Otto - La katastrofo-filmo') (2000)
* *7 Zwerge – Männer allein im Wald* ('Sep nanoj – Viroj solaj en la arbaro') (2004)
* *7 Zwerge – Der Wald ist nicht genug* ('Sep nanoj – La arbaro ne sufiĉas') (2006)
* ''Otto's Eleven'' (2010)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo
* 

Kategorio:Germanaj aktoroj
Empingo

250px|eta|Empingo
250px|eta|melindjo-nuksoj
**Empingo** (indonezie: *emping*) estas almanĝaĵo kiu iom similas al krupuko. Ĝi estas farata el preskaŭ maturaj, senŝeligitaj nuksoj de la melindjo-arbo (*Gnetum gnemon*) kiuj per speciala marteleto estas batplatigitaj kaj poste sekigitaj sub la suno. Antaŭ ol ĝi povas esti konsumata, la empingo estas fritita en oleo.

Empingo havas iomete amaran guston. Krom la ordinara empingo ekzistas ankaŭ dolĉa, akregusta varianto (*emping balado*).

Kategorio:Indonezia kuirarto
Kategorio:Manĝaĵoj
Nordia Regiono

La **Norda Regiono** (aŭ Nordlando), en angla origine kaj oficiale '''', en maoria , ankaŭ , 'Fiŝovosto (de Maui)', estas unu el la 16 regionoj de Novzelando, kaj, kiel la nomo sugestas, la plej norda el la administraj regionoj de Novzelando. La ĉefa centro estas la urbo Whangarei.

## Geografio 
Nordlando situantas ĉe kion la novzelandanoj nomas *Far North* (fora nordo), aŭ, pro ties milda klimato, *The Winterless North* (senvintra nordo). Ĝi okupas 80% el 285&nbsp;km-longa Nordaŭklanda Duoninsulo, kies la plej suda parto estas en la Aŭklanda Regiono.

Etende el mallarĝiĝo de la duoninsulo ĉe la urbo Wellsford, Nordio etendas norde al la pinto de la Nordaŭklanda Duoninsulo, kovrante areon de 13,940&nbsp;km², iom pli ol 5 % el la totala areo de la lando. Ĝi limas okcidente kun la Tasmana Maro, kaj oriente kun la Pacifika Oceano. La tero estas ĉefe ŝtoneca monteta kamparo. Farmado kaj forstado okupas ĉirkaŭ duonon el la lando, kaj estas du el la ĉefaj enspezofontoj de la regiono.

## Notoj 
Kategorio:Regionoj de Novzelando
Kategorio:Geografio de Nov-Zelando
Longavosta kormorano

[eta| *Microcarbo africanus* - [MHNT]]
alternative=קורמורן קנים|eta
La **Longavosta kormorano** (*Microcarbo africanus*aŭ antaŭe *Phalacrocorax africanus*), konata ankaŭ kiel **Karekseja kormorano** aŭ **Afrika kormorano** laŭ la latina scienca nomo, estas birdo de la familio de kormoranoj nome Falakrokorakedoj. Ili reproduktiĝas en multe el Afriko sude de Saharo, kaj en Madagaskaro. Ĝi estas specio de loĝantaj birdoj sed entreprenas kelkajn sezonajn movojn.

Tiu estas komuna kaj disvastigata specio, kaj ne estas konsiderata minacata. Ili reproduktiĝas en nesalakvaj humidejoj aŭ trankvilaj marbordoj. La ino demetas 2 al 4 ovojn en nesto en arbo aŭ surgrunde, normale kaŝite el vido per longaj herboj.

Tiu estas malgranda kormorano 50–55&nbsp;cm longa kaj kun enverguro de 85&nbsp;cm. Ĝi estas ĉefe nigra, kun verdeca irizeco, en la reprodukta sezono. La flugilkovriloj estas arĝentecaj. Ĝi havas longecan voston, mallongan kapokreston kaj ruĝan aŭ flavan vizaĝan makulon. La beko estas flava.

Ambaŭ seksoj estas similaj, sed nereproduktantaj plenkreskuloj kaj junuloj estas pli brunaj, kun blanka ventro. Kelkaj sudaj rasoj retenas la kreston la tutan jaron.

La Longavosta kormorano povas plonĝi ĝis konsiderindajn profundojn, sed kutime manĝas en neprofunda akvo. Ili ofte alportas predon al la surfaco. Ili kaptas ampleksan varion de fiŝoj. Tiuj afrotropisaj birdoj preferas malgrandajn malrapide moviĝantajn fiŝojn, kaj tiujn kun longaj kaj ŝpinilajn formojn, kiaj mormiredoj, katfiŝoj, kaj cikledoj. Ili malpli ofte manĝas ankaŭ soleojn (kiuj povas esti gravaj en ties dieto surloke), ranojn, akvajn senvertebrulojn, kaj malgrandajn birdojn.

## Referencoj 
*  Kriterioj kial tiu specio estas Malplej Zorgiga
* 
* *Seabirds* de Harrison, ISBN 0-7470-1410-8
* *Birds of The Gambia* de Barlow, Wacher kaj Disley, ISBN 1-873403-32-1

## Vidu ankaŭ 
* Centrafrikaj mangrovoj

## Eksteraj ligiloj 
* Reed Cormorant (Longavosta kormorano) - Speciteksto en The Atlas of Southern African Birds.

Kategorio:Kormoranoj
Kategorio:Falakrokorakedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Trohantera indekso

**Trohantera indekso** (alivorte femura indekso) estas la rilato de la alteco de homo al la longeco de la gambo mezurata de plando ĝis femura artiko. Do ĝi estas unu de antropometriaj karakterizoj de homo. La femura indekso ĉe sanaj plenkreskuloj varias inter 1,85 kaj 2,05. Femura indekso estas grava ĉe difino de la seksa konstitucio (vidu tie la paragrafon "Antropometriaj karakterizoj").

Kategorio:Homa anatomio
Almanĝaĵo

eta|dekstra|Salato kiel almanĝaĵo
**Almanĝaĵo** estas manĝaĵo kiu estas surtabligita kun la ĉefmanĝaĵo, aŭ akompanaj kun trinkaĵo.

Ofte estas kulture difinita kio estas konsiderata kiel (parto de) la ĉefmanĝaĵo.
En Francio rizo estas surtabligita kiel almanĝaĵo. En Nederlando ĝi ofte estas parto de la ĉefmanĝaĵo. En tradiciaj koreaj kaj japanaj manĝoj, rizo estas konsiderata kiel la ĉefmanĝaĵo, kaj fiŝaĵo kaj legomoj ktp estas almanĝaĵoj.

## Ekzempla fotaro

Dosiero:KOCIS_Korean_meal_table_(4553953910).jpg|Luksa korea manĝo konsistanta el rizo kaj supo kun diversaj almanĝaĵoj.
Dosiero:Don Gusto P.J. Cafe - 2015-10-13 - Edsel Little 01.jpg|Takoj kun diversaj almanĝaĵoj: kukumoj, naĉoj kaj faboj.
Dosiero:Vinvinoのキッシュ20210122 02.jpg|Kiŝo kun raspitaj karotoj kiel almanĝaĵo.
Dosiero:Japan 2010 (5250516801).jpg|Japana manĝo konsistanta el rizo kun diversaj almanĝaĵoj.

## Vidu ankaŭ
* Garnaĵo (kuirado)

Kategorio:Manĝaĵoj
Katfiŝo

alternative=Phractocephalus hemioliopterus (Tiergarten Schonbrunn).jpg|eta|*Phractocephalus hemioliopterus* (Tiergarten Schonbrunn)
**Katfiŝoj** (ordo **Siluroformaj**) estas diversa grupo de aktinopterigaj fiŝoj.

## Priskribo 
La komuna nomo rilatas al ties elstaraj barbomustaĉoj, kiuj similas al kataj vibrisoj. Estas kirasŝirmaj tipoj kaj ankaŭ nudaj tipoj, kaj neniu havas skvamojn. Spite ties nomon, ne ĉiuj katfiŝoj havas elstarajn barbomustaĉojn; la membroj de la ordo de Siluroformaj difiniĝas pro karakteroj de la kranio kaj de la naĝoveziko.

La plej grandaj katfiŝoj povas atingi longon de 3m kaj eĉ pli (*Silurus glanis*, *Pangasius sanitwongsei*, *Pangasianodon gigas* ktp). Aliflanke, *Hoplomyzon papillatus*, *Otocinclus tapirape* kaj aliaj specioj estas longaj malpli ol 3cm.

Multaj katfiŝoj estas noktuloj, sed ne ĉiuj (ekzemple *Acanthicus* estas aktiva ankaŭ dum la tago).

## Vivareo kaj vivmedio 
Estas katfiŝoj en ĉiuj kontinentoj, krom Antarkto. Ili estas pli abundaj en varmaj landoj.

Katfiŝoj plejparte vivas en riveroj kaj lagoj, nur malmultaj specioj estas maraj (ekzemple *Bagre marinus*).

## Ekonomia gravo 
eta|maldekstre|180px|*Pangasionodon hypophthalmus*, kutime nomata *Pangasius*, estas katfiŝo bredata en sudorienta Azio
Katfiŝoj estas de konsiderinda komerca gravo; multaj el la plej grandaj specioj estas bredataj (ekzemple *Pangasianodon hypophthalmus*) aŭ kaptataj por manĝo.

Multaj el la plej malgrandaj specioj, ĉefe de la genro *Corydoras*, estas gravaj en akvaria fiŝbredado.

## Familioj 
* Bagredoj
* Lorikariedoj
* Moĉokedoj
* Plotosedoj
* Siluredoj
* Sisoredoj, *Sisoridae*, en kiu genro *Glyptothorax*

## Vidu ankaŭ 
* Rivero Kaketao

## Notoj 
Kategorio:Fiŝoj
Mormiredoj

alternative=Campylomormyrus elephas12.jpg|eta|Campylomormyrus elephas12
eta|Gnathonemus petersii
eta|Distribución del Mormyridae
alternative=MormyrusJury.jpg|eta|MormyrusJury
eta|Bronze figurine of Oxyrhynchus fish, Late Period-Ptolemaic Egypt
La familio **Mormiredoj** (*Mormyridae*, foje nomataj *elefantfiŝoj* (pli ĝuste *nesalakvaj elefantfiŝoj*), estas  de la ordo Osteoglosoformaj indiĝenaj de Afriko. Ĝi estas certe la plej granda familio en la ordo kun ĉirkaŭ 200 specioj. Membroj de la familio estas popularaj akvariaj specioj. Tiuj fiŝoj estas konataj ankaŭ pro ties granda cerbo kaj malkutima alta inteligento, sed ne pro tio ili nomiĝas elefantfiŝoj, sed pro pendantaj vibriloj el sia buŝo kiuj similas al elefantaj rostroj.

Ili estas nekonfuzindaj kun la Aŭstralia fantomoŝarko (*Callorhinchus milii*) kiu estas foje nomata ankaŭ "elefantfiŝo", sed plie konata kiel elefanta ŝarko inter la sciencista komunumo.

## Priskribo 
## Klasigo 
Kategorio:Fiŝoj
Lago de Zwischenahn

La **lago de Zwischenahn** () troviĝas en la okcidento de la federacia lando Malsupra Saksio de Germanio. Ĝi havas surfacon de 5,5&nbsp;km² kaj averaĝan profundaĵon de 3,3&nbsp;metro. La maksimuma profundaĵo estas 6&nbsp;metroj. La lago situas centre de la komunuma teritorio de la urbo Bad Zwischenahn kun ties komunumopartoj Dreibergen kaj Rostrup, en la distrikto Ammerland kaj en la historia regiono Oldenburgio. Temas pri la tria plej granda lago de la nuna federacia lando Malsupra Saksio.

La lago estas populara loko por akvaj sportoj, sed ĝi estas ankaŭ grava vivloko por akvaj birdoj. Ĝi situas en zono aparte frekventita de migrantaj birdoj.

## Flaŭro 
Proksime de la laga bordo, en la lago ankoraŭ preskaŭ komplete restis zono de la loka aŭstrala fragmito - la apudborda zono tamen nun nur larĝas 8 ĝis 10 metrojn, dum en antaŭaj jarcentoj estis ĝis 200 metroj. Kaŭzo de tiu redukto ne estis la uzo de la planta materialo por tradiciaj tegmentoj de historiaj domoj, sed la laga uzo por akvaj sportoj kaj boatado. Por redukti la ekologian damaĝon, oni komplete malpermesis motorajn boatojn sur la lago, kaj kvante tre reduktiĝis la breta velado. Krome lagoĉirkaŭa kanalo garantias, ke per sterko poluita akvo el la ĉirkaŭaj kampoj ne plu povas eniri la lagon kaj tie ne plu povas ŝanceligi la ekologian ekvilibron.

Kiel ĉe la aliaj lagoj de norda Germanio, en la borda zono oftas tifaoj - tri tigoj de ĝi kun la karakteriza piŝtoforma spadiko eĉ videblas en la blazono de la urbo Bad Zwischenahn. Proksime de la bordo en la lago abundas nufaroj de flavaj floroj, nimfeoj de blankaj floroj kaj pliaj akvoplantoj.

eta|center|750px|laga panoramo

Kategorio:Lagoj en Germanio
Kategorio:Malsupra Saksio
Kategorio:Lagoj en Malsupra Saksio
Kategorio:Distrikto Ammerland
6684 Volodshevchenko

'*6684 *Volodshevchenko'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Aŭtonoma Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ukraina reĝisoro Volodimir Mikitoviĉ Ŝevĉenko (ukraine cirile: *Володимир Микитович Шевченко*, 1929–1987), konata pro lia dokumentfilmo pri la nuklea akcidento de Ĉernobilo.

Oni ne konfuzu ĝin kun *5707 Shevchenko''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Bengela Marfluo

[eta|La ruĝaj areoj montras ĉefajn areojn. La Bengela Marfluo estas ĉe la sudokcidenta marbordo de [Afriko.]]

La **Bengela Marfluo** estas larĝa, nordenflanta marfluo kiu formas la orientan parton de la Sudatlantika Oceana Flucirklo en sudokcidenta Afriko. Tiu marfluo etendas el Kabo Point sude, al la loko Angola-Bengela norde, ĉe ĉirkaŭ 16°S. La marfluo estas pelata de la hegemoniaj sudorientaj ventoj. La malvarmaj, manĝoricaj akvoj el ĉirkaŭ 200–300 m pronfunde siavice enhavas altajn enhavojn de energio pro fitoplanktona kresko, kaj eltenas la produktivan Bengelan ekosistemon.

Kategorio:Geografio de la Suda Oceano
Kategorio:Marfluoj
Kategorio:Maraj ekoregionoj
Swakopmund

**Swakopmund** (Germane por "Elfluo de Swakop") estas urbo ĉe la marbordo de nordokcidenta Namibio, je 280&nbsp;km okcidente de Windhoek, nome la ĉefurbo de Namibio. Ĝi estas ĉefurbo de la administra distrikto Erongo. Kiel ĉemara loko, la veatero estas pli freŝa tie el decembro al januaro (Namibiaj someraj monatoj) kaj tiele la teritoria administrado moviĝas al Swakopmund por tiuj monatoj. La urbo havas 42,000 loĝantojn kaj kovras 193&nbsp;km² el tero. La urbo estas situanta en la Namiba dezerto.

## Referencoj 

Kategorio:Urboj de Namibio
6622 Matvienko

**6622 Matvienko** estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la 5-an de septembro 1978 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la ukrainan ekonomikiston Volodimir Plavloviĉ Matvienko (ukraine cirile : *Володимир Павлович Матвієнко*), verkinton de pluraj libroj pri ekonomiko, anon de la Ukrainia Akademio pri Ekologiaj Sciencoj, kaj poeton.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Ŝanceliĝo

**Ŝanceliĝo** laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas la stato 
# esti forte skuata kaj fariĝi facile falonta, 
# (en figura senco) esti malfortigita, malfirmigita, endanĝerigita, kaj
# (en pli vasta figura senco) heziti.
**Ŝancelo** do estas la ago kaŭzi tian staton, kutime samsenca al la vorto malstabiligo.

Etimologie la vorto devenas de la franca verbo *chanceler*.

## Citaĵoj el la klasika esperantlingva literaturo 
## Notoj 
Kategorio:Psikologio
Hezito

**Hezito** laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas
* la stato pro dubo ŝanceliĝi kaj halti;
* la stato ne scii certe, ĉu oni faros aŭ diros ion aŭ ne;
* sekve de tio la nepovo decidi; kaj
* alterna prefero al iu aŭ alia eblo, kaŭzanta prokrastanton de ago.

Etimologie la vorto devenas de verba formo en pluraj latinidaj lingvoj, ekzemple itale *esitare*, france *hésiter*, portugale *hesitar*, baze de tiuj ankaŭ angle *hesitate*.

Kategorio:Psikologio
6679 Gurzhij

'*6679 *Gurzhij'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la ukraina inĝeniero *Andrej Nikolajeviĉ Gurĵij'', fakulo pri teknikoj de mezuro de la informo. Li verkis plurajn monografiojn pri teknikoj de la informo kaj gvidlibrojn por studentoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1969
Konspiro (Vilius Kavaliauskas)

***Konspiro*** (originale *Suokalbis*, en la litova), subtitolita en Esperanto kiel *Dokumentoj pri decido de Stalin kaj Hitler likvidi Litovion kaj aliajn suverenajn ŝtatojn en la jaroj 1939-1941*, estas 42-paĝa libreto kompilita de Vilius Kavaliauskas kaj eldonita de Lituanus en Vilno, 1989, kiu prezentas integre dokumentojn kunsubskribitajn de la registaroj de Hitler kaj Stalin, kiel kontraktojn kaj deklarojn, krom sekretaj aŭ konfidencaj aldonaj protokoloj, kune kun iliaj originalaj versioj en la germana kaj en la rusa, celantajn firmigon de kunlaboremo kaj intencan regadon kaj dividon de la teritorioj de Orienta Eŭropo. La libreto finiĝas per la integra prezento de la sovetunia ultimato al Litovio.

## En Esperanto
*Konspiro* estis tradukita al Esperanto de Telesforas Lukoševičius kaj eldonita de la Esperanto-klubo "Revo", de Panevėžys, en 1992, redaktita de Petras Čeliauskas. Ĝi konsistas je numero 4 de la kolekto Panevėžys-a Biblioteko de Esperanto. 

## Bibliografio
* **Viliu Kavaliauskas**, **Telesforas Lukoševičius** (trad.): *Konspiro: dokumentoj pri decido de Stalin kaj Hitler likvidi Litovion kaj aliajn suverenajn ŝtatojn en la jaroj 1939-1941*, Panevėžys: E-klubo Revo, 1992. Formato: 14 x 20 cm, broŝuro, dukolora kovrilo.

## Eksteraj ligiloj 
*Konspiro, en la katalogo de UEA

Kategorio:Bibliografio de Esperanto
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1992
Metodo de Trachtenberg

**Metodo de Trachtenberg** [traĥ'ten'berg] estas kunaĵo da teĥnikoj eltrovitaj kaj disvolvitaj de Jakow Trachtenberg por rapide fari artimetikajn kalkulojn. Trachtenberg komencis verki la metodon dum sia tempo en Nazia malliberejo kiel rusa juda prizonulo en Ukraino. Tutaĵo da liaj teĥnikoj estas disponeblaj libre en kelkaj lingvoj; la angla eldono nomiĝas *The Trachtenberg Speed System of Basic Mathematics* (La Baznivelmatematika Rapidmetodo de Trachtenberg).

## Teĥnikoj por multiplikantoj de unu ĝis dekdu 
### 'Nombro' kaj 'Najbaro' 
La verkistoj uzas vortojn 'nombro' kaj 'najbaro' havante aliajn signifojn ol en matematiko. En la libro, 'nombro' estas cifero en la multiplikato kaj 'najbaro' estas la cifero apude kaj dekstre de la cifero. Ekzemple, en nombro 612 2 estas 'nombro' sen 'najbaro', 1 estas 'nombro' havante 'najbaron' 2 kaj 'najbaro' de 'nombro' 6 estas 1.

### Multipliki per 11 
En la angla lingva eldono, la unua leciono temas pri instrui multipliki per multiplikantoj de unu ĝis dekdu. La unua nombro enkondukata en la leciono estas 11.

#### Teĥniko 
Por 612\times 11, la algoritmo estas sube:

# Skribu la plej dekstran 'nombron' (cifero) en 612 kiel la plej dekstra cifero de solvo.
# Aldonu 'najbaron' de la dua plej dekstra 'nombro' al ĝi kaj skribu la sumon kiel la dua plej dekstra cifero de solvo.
# Refaru la saman al 6.
# Ne ekzistas iu ajn 'nombro' maldekstre de 6. Tial oni aldonu 6 al 0 kaj skribu la solvon kiel la plej maldekstra cifero en la solvo.

## Informfontoj 
Kategorio:Matematiko
Kategorio:Aritmetiko
Kategorio:Matematika literaturo
Rezső Maucha

**Rezső MAUCHA** [reĵO maŭĥa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Maucha Rezső** estis hungara kemiisto, akvobiologo, limnologo, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio.

Rezső Maucha naskiĝis la  1884 en Budapeŝto. Li mortis la  1962 en Budapeŝto.

## Biografio 
Rezső Maucha frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li eklaboris en 1907 en *Fiŝobreda Esplora Instituto*, kie li estis baldaŭe direktoro inter 1933-1955. En 1909 li doktoriĝis. En 1910 li studvojaĝis en Germanio, kie li studis la fiŝistojn. Baldaŭe li longe okupiĝis pri fiŝlagoj. En 1932 li ekinstruis en la universitato. En 1945 li emeritiĝis. Li ricevis premion Kossuth en 1954.

## Verkaro (elekto) 
* *Winkler Lajos vízvizsgáló módszereinek alkalmazása a limnológiában* 1929
* *Hydrochemische Methoden in der Limnologie* 1932
* *Graphische Darstellung von Wasseranalysen* 1933
* *Újabb szempontok a vizek termelőképességének megállapítására* 1947
* ''A fotoszintézis jelentősége a vizek potenciális termelésének meghatározásakor 1955

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* hungare

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj akvobiologoj
Kategorio:Hungaraj hidrologoj
Kategorio:Hungaraj limnologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kronkormorano

La **Kronkormorano** (*Microcarbo coronatus* aŭ antaŭe *Phalacrocorax coronatus*) estas malgranda kormorano kiu estas endemia de akvoj de la malvarma Bengela Marfluo de suda Afriko. Ĝi estas nura marborda specio kaj ĉiam troviĝantas almenaŭ je 10&nbsp;km for el tero. Tiu specio estas rilata al la Longavosta kormorano, kaj estis iam konsiderata la sama specio.

## Distribuado 
Ĝi troviĝas el Kabo Aguljas norden al Swakopmund laŭlonge de la marbordo de suda Afriko, nome en okcidenta Sudafriko kaj suda Namibio.

La populacio ŝajne estas inter 2500 kaj 2900 reproduktaj paroj. Ili reproduktiĝas en malgrandaj grupoj, kun malpli ol 150 individuoj por kolonio plej tipe. Ringaj rekuperoj montras, ke junuloj povas disiĝi ĝis 277&nbsp;km el siaj nestolokoj, kaj plenkreskuloj moviĝas inter reproduktejoj disaj ĝis 500&nbsp;km aparte.

## Aspekto 
La Kronkormorano estas 50–55&nbsp;cm longa. Plenkreskuloj estas nigraj kun malgranda kresto sur la kapo kaj ruĝa bridareo vizaĝa. La kresto estas tialo por kaj la komuna nomo kaj por la latina scienca nomo; certe multaj aliaj kormoranoj havas kreston aŭ tufkreston, ĉikaze la komuna nomo kongruas kun la scienca. Junuloj estas malhelbrunaj supre, pli palbrunaj sube, kaj ne havas kreston. Ili povas esti distingataj el nematuruloj de Longavosta kormorano pro siaj pli malhelaj subaj partoj kaj pli mallonga vosto.

## Kutimaro 
Kronkormoranoj manĝas malrapidajn fiŝojn kaj senvertebrulojn, kiujn ili kaptas en neprofundaj marbordaj akvoj kaj inter algoj.

Ili konstruas neston el algoj, bastonetoj, ostoj kaj kovras ĝin per algoj aŭ plumoj. La nesto estas kutime an alta loko kia rokoj, arboj aŭ homfaritaj strukturoj, sed povas esti konstruitaj surgrunde.

## Konservado 
Minacoj al la specio povas esti predado de ovoj kaj idoj fare de la Dominika mevo kaj de la Blanka pelikano, homa ĝenado, naftoverŝado, kaj komerca fiŝkaptado, inklude nevolontan enretigon en fiŝkaptiloj aŭ en mara rubo.

## Referencoj 
* Ian Sinclair, Phil Hockey kaj Warwick Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa* (Struik 2002) ISBN 1-86872-721-1
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Speciinformaro  Animal Demography Unit el Universitato Kaburbo
* Crowned Cormorant (Kronkormorano) - Speciteksto en The Atlas of Southern African Birds.

Kategorio:Kormoranoj
Kategorio:Falakrokorakedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
6685 Boitsov

'*6685 *Boitsov'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Aŭtonoma Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la soveta inĝeniero Vasilij Vasiljeviĉ Bojcov (cirile : *Василий Васильевич Бойцов'', 1907–1997), fakulo pri mekanisma inĝenierarto kaj normigado. De 1963 al 1984, li estris la Ŝtata Komitato de Sovetunio pri Normigado kaj reprezentis sian landon ĉe la Internacia Organizaĵo por Normigado, kies prezidento li estis de 1977 ĝis 1979.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
San-Fermino (Usero)

La kvartalo **San Fermín (Madrid)** estas kvartalo apartenanta al la distrikto Usero, en la urbo Madrido, Hispanio.200ra|eta|dekstreLa kvartalo estis antaŭ la 31a de julio de 1954 parto de la municipo Villaverde, sed ekformis parton de la urbo Madrido pro la aligo de Villaverde kaj jam ene de la municipo Madrido, parto de Usero en la organizo administra de distriktoj kaj kvartaloj de 1988.

La kvartalo estas limigita de la rivero Manzanares oriente, la M-30 kaj la nodo suda norde, okcidente la Avenuo Andaluzio kaj la kvartalo Orcasur kaj sude kun la aŭtoŝoseo M-40 kaj la nodo *super-sur*.

La historio de tiu kvartalo ĉiam estis ligata al nuna najbara kvartalo suda Villaverde.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* San Fermín-Orcasur (metroo de Madrido)

Kategorio:Kvartaloj de Madrido
Zofio

**El Zofío** estas kvartalo de Madrido (Hispanio) situanta en la distrikto de Usero.eta|180ra|dekstra|Loko.

## Historio 
Kio estas konata kiel la kvartalo Zofío estis antikve kolonio de unuetaĝaj loĝejoj situantaj ĉe la areo kie nune estas la parko Olof Palme, kolonio kiu pro aktivado de la loĝantarp estis detruita por konstrui la nunan kvartalo.

Tiu kvartalo estas starigita ekde 1982.

En 2007 estis populacio de ĉirkaŭ 20.000 loĝantoj.

## Komunikado 
### Metroo 
* Linio 6 kaj 11 (Placo Elíptica)
* Aŭtobuso, Linioj 6, 60, 78, kaj N15

Kategorio:Kvartaloj de Madrido
Entrevio

[200px|eta|dekstre|Situo de la [Ponto de Valjeko en la Komunumo de Madrido (Hispanio).]]
**Entrevio**, en hispana **Entrevías** (oficiale, **Poblado Dirigido de Entrevías**) estas kvartalo de la distrikto Ponto de Valjeko, situanta en la parto sudorienta de la municipo Madrido (Hispanio). La nomo (inter vojoj) rilatas al la fakto troviĝi la kvartalo ĉirkaŭata de la fervojoj ĉiuflanke. Estas loĝata de 37.790 personoj (INE 2006).

300px|eta|maldekstra|Vidaĵo nokta de Madrido. Bildo ekde la *Ronda del Sur* (Entrevías).

## Transportoj 
### Ŝoseoj 
### Aŭtobusoj 
### Fervojoj 
* Stacidomo 

## Festoj 
## Lokoj 
## Komunikiloj 
## Lernejoj 
Kategorio:Kvartaloj de Madrido
Pavono

**Pavono**, en hispana origine kaj oficiale **Pavones**, estas kvartalo kiu okupas la zonon sudorientan de la distrikto Moratalazo, en la urbo Madrido, Hispanio.

Ties limoj estas la stratoj Luis de Hoyos Sáinz, Laponia, la aŭtoŝoseo M-40 kaj la avenuoj Mediterráneo (A-3) kaj Fuente Carrantona.

La kvartalo estas hejmo de la oficiala sidejo de la distrikto Moratalazo, la Sportejo Moratalazo kaj la ĉefa templo mormona de Eŭropo, finkonstruita de tiu religia komunumo la 15-a de septembro de 1998.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Pavones (metroo de Madrido)

Kategorio:Kvartaloj de Madrido
Filoteo Brienio

***Philotheos Bryennios***, , esperantigite **Filoteo Brienio**, (naskiĝis la 26-an de marto 1833, mortis en 1914) estis episkopo de la Ortodoksa Eklezio kaj metropolito de Metropolo de Nikomedio. Li estas memorata precipe pro la fakto ke li malkovris, en 1873, gravan manuskripton en kiu estas konservitaj kopioj de famaj dokumentoj de la Eklezio de la unuaj jarcentoj.

## Vivo 
Naskiĝinte en Istanbul, li edukiĝis kaj studis en la ortodoksa teologia seminario de la Marmara insulo Halki, kaj doktoriĝis en la universitatoj de Leipzig, Munkeno kaj Berlino. Li profesoris pri teologio kaj aneksitaj sciencoj diversloke (1861-1867). En 1867 Filoteo Brienio ŝarĝiĝis regadi la Patriarkan altlernejon en Konstantinopolo; en 1875 li partoprene ĉeestis la konferenco de la Prakatolika Eklezio en Bonn, dum kiu li ricevis la nomumon al la digno de metropolito de la ortodoksa diocezo de Serra de Makedonio. En 1877 li estis oficigita episkope administri kiel metroplito la ortodoksan kristanaron de Nikomedio.

En 1877 li partoprenis kiel membro de la komisiono ŝarĝita informiĝi kaj informi pri la prirabadoj de la monaĥejoj de Moldavio kaj Valaĥio.

## Enhavoj de la manuskripto malkovrita de Filoteo Brienio 
Dum sia didaktika kaj esplora laboro trafis, en la biblioteko de la pia societo “Sankta Tombo de Jerusalemo”, pergamenan manuskripton entenantan verkojn de la unuaj kristanaj jarcentoj, kelkajn jam menciitajn sed ne poseditajn. Jen ili: Sinopsa sintezo de la Malnova Testamento pretigita de Sankta Johano Krizostomo, la Letero de Barnabaso, la Unua de Klemento, la Dua letero de Klemento, la Instruo de la dekdu Apostoloj, la neaŭtenta letero de Ignaco al Maria Cassaboli http://en.wikisource.org/wiki/Epistle_to_Mary_of_Cassobola, kaj dekdu pseŭdo-leteroj de Ignaco el Antioĥio.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Schaff bio of Bryennios

Kategorio:Ortodoksismo
Kategorio:Ortodoksaj episkopoj
Kategorio:Ortodoksaj metropolitoj
Ventas (Linia Urbo)

**Ventas** estas kvartalo oriente de la urbo de Madrido. Ĝi troviĝas ene de la distrikto numero 15, Ciudad Lineal. Ties ĉefaj stratoj estas Alkalao, la Avenuo Markizo Korbera kaj la Avenuo Daroka.[eta|dekstra|220ra|Situo de la kvartalo **Ventas** en la distrikto [Ciudad Lineal.]]

## Geografio 
La kvartalo situantas sude de la Strato Alkalao kaj ĝis la M-23. Okcidente estas la M-30; kaj oriente la Avenuo Daroka kaj la strato Lago Constanza.

**Ventas** dividiĝas en tri zonoj:
* La zono de la Strato Alkalao kaj stacio El Carmen.
* La zono de La Elipa.
* La Tombejo Almudena nome la plej granda de Eŭropo.

Kategorio:Kvartaloj de Madrido
Dezső Nemes

**Dezső NEMES** [deĵO nemeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nemes Dezső** estis hungara historiisto, ĵurnalisto, politikisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio.

Dezső Nemes naskiĝis la  1908 en Hungara reĝlando, en Lőcse (nuntempa Levoča en Slovakio). Li mortis la  1985 en Budapeŝto.

## Biografio 
Dezső Nemes eklaboris en 1922. Li aliĝis al partio de komunistoj en 1926. Baldaŭe pro malpermesa politika agado li ricevis prizonon, poste li vojaĝis al Sovetunio. Inter 1931-1933 li lernis en Internacia Lernejo pri Lenino, inter 1939-1943 li frekventis universitaton Lomonosov. Poste li agitadis inter hungaraj militkaptitoj. Post la 2-a mondmilito en Hungario li havis diversajn altajn postenojn. En 1983 li emeritiĝis. Li ricevis premion Kossuth en 1954, inter 1946-1983 ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Az Általános Munkásegylet története 1868–1873* 1952
* *Magyarország felszabadulása* 1955
* *A népi Magyarország 15 éves fejlődése* 1960, 1961
* *Az ellenforradalom története Magyarországon 1919–1921* (Historio de la kontraŭrevolucio en Hungario 1919–1921) 1962
* *A lenini eszmék ereje* (Fortoj de la Leninaj ideoj) 1970

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* hungare

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Władysław Pobóg-Malinowski

**Władysław Pobóg-Malinowski** (naskiĝis la 23-an de novembro 1899 en Arĥangelsko, mortis la 21-an de novembro 1962 en Ĝenevo) – leŭtenanto de artilerio de Pola Militistaro, historiisto.

## Vivo 
Partoprenanto de pola-bolŝevika milito dum kiu vundiĝis. Post la milito soldatservis laŭvice en la 21-a Regimento de Kampa Artilerio en garnizono Krakovo (1923), Distrikta Korpusa Komandejo en Krakovo (1924), la 12-a Regimento de Kampa Artilerio Złoczów (nun Zoloĉivo en Lviva provinco) (1928) kaj Militista Historia Oficejo en Varsovio (1929). Maje 1922 estis konfirmita en la rango de leŭtenanto, ekde junio 1919, en korpuso de artileriaj oficiroj. Li soldatservis, studis polan lingvon kaj samtempe frekventis al Lernejo de Politikaj Sciencoj. De 1931 iĝis estro de Historia-Scienca Fakultato en Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj. En 1934 estis rezerva oficiro de la 1-a Regimento de Plejpeza Artilerio en Góra Kalwaria. Ekde 1939 en Francio, kie partoprenis francan rezistan movadon. En la jaroj 1944–1945 estis kunkreinto kaj unu el du ĉefredaktoroj de pola sekcio de Franca Radio. Post la dua mondmilito restis inter elmigrantaro.

Aŭtoro de pluraj laboraĵoj pri la nuntempa historio de Pollando. En la jaroj 1929–1934 estis redaktoro kaj eldonisto de la unua serio 10-voluma de *Skribaĵoj – Paroloj – Ordonoj de marŝalo Józef Piłsudski*. Lia plej grava verko estis *Plej nova politika historio de Pollando*, eldonata en Parizo (1953) kaj Londono (1956-1960) kaj en Pollando, ekster cenzuro, aperis en la jaroj 1963-1967 kaj en 1990.

## Elektita bibliografio 
* *Najnowsza historia polityczna Polski* (Plej nova politika historio de Pollando)
* *Akcja bojowa pod Bezdanami 26.IX.1908* (Batala entrepreno apud Bezdany Vilnius (subdistrikto) la 26-an de septembro 1908)
* *Narodowa Demokracja, 1887–1918* (Nacia Demokratio)
* *Fakty i dokumenty* (Faktoj kaj dokumentoj), du volumoj de granda (planata 6-volume) biografio de Józef Piłsudski.
* *Polska i Polacy w cywilizacji świata* (Pollando kaj poloj en civilizacio de la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* Arkivo de Władysław Pobóg-Malinowski en kolektoj de Istituto Piłsudski 

Pobóg-Malinowski
Pobóg-Malinowski
Pobóg-Malinowski
Pobóg-Malinowski
Nova Vilaĝo (Linia Urbo)

**Nova Vilaĝo**, en hispana origine kaj oficiale *Pueblo Nuevo* estas kvartalo oriente de la urbo Madrido. Ĝi troviĝas ene de la distrikto numero 15, Ciudad Lineal. Ties ĉefaj stratoj estas Strato Alkalao kaj Hermanos García Noblejas. Inter la ĉefaj lokoj de la kvartalo troviĝas la komerca centro Alcalá Norte (vendejaro). [eta|dekstra|195px|Situo de la kvartalo **Pueblo Nuevo** en la distrikto [Ciudad Lineal.]]

## Geografio 
La kvartalo situantas sude de la Strato Alkalao kaj atingas ĝis la M-23. Okcidente estas la Tombejo Almudena kaj oriente la distrikto San Blas.

Kategorio:Kvartaloj de Madrido
Kintano

**Kintano**, en hispana origine kaj oficiale **Quintana** [kintAna] estas kvartalo oriente de la urbo Madrido. Ĝi troviĝas ene de la distrikto numero 15, Ciudad Lineal. Ties ĉefaj stratoj estas la Strato Alkalao kaj José del Hierro. Inter ĉefaj lokoj elstaras la placo Quintana, situanta ĉe la angulo de la strato Alkalao kun Virgen del Sagrario. [eta|dekstra|195px|Situación del barrio de **Quintana** en el distrito de [Ciudad Lineal.]]Estas kvartalo majoritate rezideja kun multa komerco.

La kvartalo Quintana etendas jene:
De Nordo al Sudo, ekde la strato José del Hierro ĝis la strato Alkalao kaj de Oriento al Okcidento, ekde la strato General Aranaz ĝis la strato Florencio Llorente.

Tra la kvartalo *Quintana* pasas la linioj (Metroo de Madrido) 5 kaj 7 kun la stacioj (haltejoj) '**, **' kaj ''''. Estas multaj busaj linioj nome 21, 38, 48, 109, 113, 146 kaj 201.

Kategorio:Kvartaloj de Madrido
Árpád Kelemen

**KELEMEN Árpád** estis rumania hungara teknika inventisto, fakverkisto. Li naskiĝis en Chinteni la 20-an de novembro 1932 kaj mortis en Kluĵo la 2-an de februaro 1997. 
## Kariero
Árpád Kelemen diplomitiĝis en Bukareŝto pri energetismo kaj matematiko (1956). De 1960 li instruis en la Teknikuniversitato de Kluĵo. Li doktoriĝis en 1970. Kiel Humboldt stipendiulo li esploris ankaŭ en Universitato de Erlangeno-Nurenbergo (Germanio). Li ricevis la titolon *la plej sucesa inventisto* pro 27 patentoj. 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj fizikistoj
Oszkár Meszesi

**MESZESI Oszkár** [meseŝi] estas rumania hungara aktoro. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 24-an de januaro 1983. 

## Kariero
Oszkár Meszesi finis en 2005 en la universitato Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat de Târgu Mureș. De 2005 li ludis en teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureș. 

## Fonto
* *Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Angoulins

**Angoulins** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2009.

## Geografio 
Angoulins troviĝas ĉe la Atlantika Oceano,  sude de La Rochelle. La najbaraj komunumoj estas Aytré norde, La Jarne nordoriente, Salles-sur-Mer sudoriente kaj Châtelaillon-Plage sude.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime
* Angoulins-sur-Mer (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 


Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Tivadar Millner

**Tivadar MILLNER,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Millner Tivadar** estis hungara kemiisto, inventisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio.

Tivadar Millner naskiĝis la  1899 en Pécs. Li mortis la  1988 en Budapeŝto.

## Biografio 
Tivadar Millner frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, universitaton en Budapeŝto inter 1917-1923. Lia unua laborloko estis la universitato, la 2-a Post la 2-a mondmilito la komunistoj forigis lin, sed li instruis en universitato en Miskolc. Li ricevis premion Kossuth en 1954, poste ankaŭ aliajn premiojn.estis *Egyesült Izzó*, kie oni produktis lampojn. En 1929 kun Imre Bródy li inventis volframan filamenton, kies formo en la lampo restis stabila.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
János Szekernyés

**SZEKERNYÉS János** [sekernje:ŝ] estas rumania hungara ĵurnalisto, lokhistoriisto, artkritikisto. Li naskiĝis en Chinteni la 27-an de septembro 1941. Li estas la edzo de ĵurnalistino Irén Kurkó Szekernyés. Li loĝas en Temeŝvaro.

## Kariero 
János Szekernyés akiris diplomon pri hungara lingvo kaj literaturo en UBB de Kluĵo (1964). Li estis kunlaboranto de gazetoj Szabad Szó (1965–68) Előre (1968–74), A Hét (1974–91), Erdélyi Tudósító (1991–92. En 1992–93 li estis literatura sekretario, komisiita direktoro de teatro Csiky Gergely Állami Magyar Színház, poste ĝis 2004 kunlaboranto-ĵurnalisto de presartrusto Agenda de Temeŝvaro. Li aperigis de 1883 ĝis 2008 pli ol dek librojn.

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lokhistoriistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj arthistoriistoj
Osta histo

eta|250px|Sekco de osta histo kun dekalciĝaj truoj
**Osta histo** estas bestan histon. Osto estas el osta histo.
 
Oni povas distingi la sekvajn ostajn ĉelojn:
* ostokreaj ĉeloj
* ostolizaj ĉeloj
* ostoligaj ĉeloj

Osta histo estas konektiva histo.

## Strukturo de la ostoj 
Oni distingas ĉe ĉiu osto du partojn:
* Centra parto (spongeca osto): tiu spongeca histo estas riĉa je konektivaj grasaj ĉeloj kaj je sangaj elementoj sed ĝia fortikeco estas eta (okaze de rompiĝo, ĝi facile kunpremiĝas).
* Ĉirkaŭa parto (kompakta osto): ĝi estas densa ostoparto, malmola kaj tre fortika formanta manikaĵon pli malpli dikan.

La ostojn cetere ĉirkaŭas maldika konektiva volvaĵo: la periosto.

## Ostaj ĉeloj 
Oni distingas tri kategoriojn de ostoĉeloj: la ostokreaj ĉeloj , la ostolizaj ĉeloj kaj la ostoligaj ĉeloj.

La ostokreaj havas mezenkiman originon. Ili troviĝas vicigitaj ĉe la surfaco de la kreskanta osto. Ili estas kubformaj ĉeloj 20 mikrometrojn longaj, kun dika nukleo ĉe la flanko kontraŭa al tiu tuŝanta la oston. Iliaj konturoj estas malregulaj kaj ili kunhavas elstaraĵojn ebligantajn kontakton kun aliaj ostokreaj ĉeloj aŭ ostoĉeloj. Ilia rolo estas konstrui nematuran ostan histon (ostoforma histo) kaj ebligi ĝian kalciiĝon per farado de proteinoj, kiu komencas la kristaligon kaj de enzimoj, kiuj ebligas la daŭrigon de la kalciigado. Ili ankaŭ malrekte agas dum la malkonstruo de la osta histo per farado de substancoj agantaj sur la ostolizajn ĉelojn.

Post preciza nombro da oniĝoj, la ostokrea ĉelo konstruas la ostan matricon ĉirkaŭ si; unue nur ĉe la surfaco kaj poste ĝi transformiĝas en ostan histon.

## Referencoj
Kategorio:Histoj
6623 Trioconbrio

'*6623 *Trioconbrio'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la dana muzikgrupo Trio con Brio Copenhagen. La trio estas formita en 1999 kaj konsistiĝas el *Jens Elvekjaer* (piano), *Soo-Kyung Hong* (violonĉelo) kaj *Soo-Jin Hong'' (violono). Krom iliaj esploroj pri la kerna repertuaro de piano, ili gajnis aklamojn pro siaj advokatado pri la nuntempa muziko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Henry Dale

**Henry Hallett DALE** (naskiĝis la 9-an de junio 1875 en Londono, mortis la 23-an de julio 1968 en Kembriĝo (Britio)) estis brita fiziologo kaj apotekisto. Li ricevis la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino en 1936.

## Vivo 
En 1904 Henry Dale laboris por la eksperimentejo Burroughs Wellcome en Londono. Lia firmestro Henry Wellcome proponis lin klarifigi histaminon en la kemion de la skleroto de ergotfungo.

De 1914 ĝis 1942, li laboris en National Institut for Medical Research (Nacia Instituto pri Kuraca Esploro).

## Notoj kaj referencoj 
* Sir Henry Dale - Vivo

Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Britaj fiziologoj
Kategorio:Premiitoj de Medalo Copley
Kategorio:Apotekistoj
Kategorio:Britaj neŭrosciencistoj
Kategorio:Membroj de la Nacia Akademio de la Sciencoj Leopoldina
Kategorio:Anglaj biologoj