Etnofederaciismo

**Etnofederaciismo** estas etne bazita federacia sistemo de tutŝtata regado, en kiu la federaciaj regionaj aŭ subŝtataj unuoj estas difinitaj laŭ kriterioj de etneco. Trajtoj de etnofederaciismo troviĝis en diversaj landoj, inkluzive Etiopion, Nepalon, Pakistanon, Sud-Sudanon, Jugoslavion, kaj Sud-Afrikon en la epoko de apartismo (vd. Bantustanon).

Etnofederaciaj sistemoj estis kreitaj pro la strebo akomodiĝi al postuloj pri etna aŭtonomio kaj mastrumi interetnajn streĉecojn ene de ŝtato. Ili ne ĉiam sukcesis je tio: problemoj strikte kunrilataj kun la konstruo kaj mastrumado de etna federacio kondukis ĉe kelkaj ŝtatoj aŭ subdividoj de ŝtato al secesio, efektivigo de aŭtoritatisma subpremado, etnokratio, etna segregacio, transigo de loĝantaroj, enlanda fuĝo, etna purigado kaj/aŭ eĉ etne bazitaj atakoj kaj pogromoj.

## Difino 
En *etna federacio* kelkaj aŭ ĉiuj el la federaciaj unuoj estas dislimitaj kiom eble tiel, ke ili kongruas kun etnaj limoj, per kio etnaj komunumoj ekhavas iun gradon de aŭtonomio. Ĉar la federacio restas unu ŝtato, tio diferencas de kompleta teritoria dispartigo. Tia sistemo eblas en ŝtatoj, en kiuj etnoj koncentriĝas en geografiaj areoj.

En *etnoteritoria* federacio – “kompromisa modelo” – la plej granda etno dividiĝas inter pluraj subunuoj. Ekzemploj estas interalie Kanado, Barato kaj Hispanio. Tial etnofederacia sistemo povas havi apartan allogecon, kie oni timas seriozajn konfliktojn aŭ kie tiaj jam okazis. Tiu celado estas “defenda” kaj ĝi akceptas la daŭrecon de diversaj etnaj identecoj ene de la ŝtato. kaj ebligi al ĉiu grupo esprimi kaj disvolvi propran kulturan identecon ene de sia hejmlando.
*La funkciado de la sistemo, kiam jam establita: “redifini la politikon laŭ etnaj kriterioj tendencas transformi ĉion en etnorilatan demandon”. La aranĝoj por dividi la regpovon ĉe la centro tendencas konduki al paralizo, ĉe kio politikistoj aŭ partioj reprezentantaj la diversajn grupojn povas alstrebi firmiĝon de sia politika pozicio per rifuzo de kompromisoj. Tamen, en la plej multaj kazoj etnaj dividoj ene de ŝtato estas jam pli frue ekzistintaj kaj ne iniciatitaj de la establitaro de etna federacio. 
*Tendenco al secesio. Malstabileco kaj la premo por secesio povas facile pligrandiĝi, kiam oni provizas al la grupoj ene de lando resursojn, legitimecon kaj memstaran potencbazon. La federaciaj strukturoj povas ebligi al la regionaj grupoj konstrui ekonomian, politikan kaj eĉ militistaran forton, kun la sekvo, ke finfine kolapsas tiuj ŝtatoj, kiam ili travivas etnan streĉecon. Homoj pli kaj pli identiĝos kun la regiona subunuo anstataŭ kun la federacio kiel tuto, kio endanĝerigas la unuecon de la ŝtato
*En kazoj de severa antipatio kaj konfliktado, etna federaciismo ne sufiĉe forte efikas por apartigi rivalantajn grupojn, kaj dispartigo eble montriĝos necesa.

Oni notas ankaŭ, ke en la praktiko etnaj federacioj ofte fiaskis: sed malofte klaras, kiugrade tio okazas, ĉar etna federaciismo estas miskonceptita institucia formo, aŭ pro la neeviteblaj malfacilaĵoj ĉe funkciigo de ŝtato, en kiu estas profundaj etnaj dividoj (“en sia granda plimulto, tiuj ŝtatoj, kiuj adoptas etnan federaciismon, faras ĝin, ĉar oni jam provis alternativojn kaj tiuj malsukcesis”). Malsukcesoj cititaj de Anderson (2013) estas: orienta Eŭropo (Sovetunio, Ĉeĥoslovakio, Jugoslavio), Afriko (la Orientafrika Federacio kaj Eritreo kaj Etiopio antaŭ la disiĝo), la kariba regiono (la Federacio de Karibaj Insuloj), and Azio (Pakistano kaj Singapuro, kiam ĝi estis parto de Malajzio). Kiel etnajn federaciojn ankoraŭ ekzistantajn li indikas Belgion (ne pure tia kazo), Etiopion (ne demokratia), kaj Bosnion kaj Hercegovinon (kies estonteca perspektivo estas dubinda).

## Vidu ankaŭ 
* Etnismo
* Etnizado
* Etnoplurismo
* Rasa segregacio

## Referencoj
Kategorio:Federaciismo
Kategorio:Ismoj
Kategorio:Politiko