open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ákos Szentkirályi

**Ákos SZENTKIRÁLYI** [sentkira:ji] estis hungara/rumania hungara agronomo. Li naskiĝis en Oravicabánya la 27-an de januaro 1851 kaj mortis la 23-an de majo 1933 en Kluĵo. 
## Kariero
Ákos Szentkirályi finis juron kaj agronomion. Baldaŭ li akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto. De 1879 li estis profesoro de la Agrikultura Akademio de Kolozsmonostor, de 1897 ĝia direktoro. Li estis rubrikestro de Erdélyi Gazda.

## Volumoj
*A Miescher-féle tömlők (Kv. 1880); A jelen idő követelményeinek megfelelő tejgazdaság (reverkita post V. Kirchner, Bp. 1881); A cigája juhról (Magyaróvár 1885); A bivalyról (samloke, 1888); A tejtermelés és értékelés kérdése Kolozs vármegyében és Kolozsvár városban (Kv. 1909); Mezőgazdasági felső szakoktatásunk (samloke, 1912); Erdély juhai. Erdély juhtenyésztése. A múlt. A jelen. A jövő (samloke, 1923); Földművelő gazdák útmutatója. Növénytermelés (samloke, 1924 = A Katholikus Világ könyvei); Állattenyésztési tanácsadó (samloke, 1925 = A Katholikus Világ könyvei); Az erdélyi szarvasmarha-tenyésztés dolga (samloke, 1925); Az állatbetegségekről (samloke, 1929 = A Katholikus Világ könyvei).

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj agronomoj
Zsolt Irsai

**Zsolt IRSAI** [irŝai] estis rumania hungara pentristo. Li naskiĝis en Mănăstirea la 9-an de junio 1957 kaj mortis la 10-an de septembro 2010 en Târgu Mureș.
## Kariero
Zsolt Irsai diplomitiĝis en 1992 en Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo, en 1990-92 li estis grafikredaktoro de revuo Jelenlét
## Solaj ekspozicioj
*1976 • Zene- és Képzőművészeti Líceum, Târgu Mureș
*1990, 1991 • Gyűjtemények Múzeuma, Kluĵo
*1992 • Képzőművészeti Múzeum, Kluĵo
*1993 • Koncept [kun Szabolcs Kis, Csaba Balogh, János Sándor], Szentendre
*1997 • Present Installations, Kultúrpalota Galéria, Târgu Mureș
*1998 • Kútének, Kultúrpalota, Târgu Mureș • Híd a MK folyón, Pince Galéria, Târgu Mureș • Fennakadt bárka, Iacobeni.

## Fonto
*artportal.hu 
## Eksteraj ligiloj
*Genealogio de sia familio
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Saulieu

**Saulieu** estas franca komunumo en la departemento Côte-d'Or, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2012.
maldekstra|100ra|Blazono

## Geografio 
La urbo situis ĉe la malnova nacia vojo 6 kal kaj estis fama pri siaj restoracioj. Ĝi estas ankaŭ fama por sia gastronomio kaj estas pasejo inter la naturaj regionoj Morvan kaj Auxois.

eta|maldekstra|Najbaraj komunumoj

## Historio kaj vidindaĵoj 
eta|maldekstra|Statuo en la baziloko

En 1119 la papo Kalisto la 2-a venis tie.

La romanika preĝejo datiĝas el la 12-a jarcento, ĝi similas al la preĝejo de Klunizo.

[eta|maldekstra|Virbovo de [François Pompon|Pompon]]
Oni vidis skulptaĵon de skulptisto François Pompon, kiu naskiĝis tie.

## Ĝemeleco 
* 
* 
* 

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 5 voĉojn (0,66 %) en 2004 kaj 4 voĉojn (0,54 %) en 2009 kaj 1 voĉon en 2014.
eta|Hospitalo de Saulieu

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or
* Saulieu (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo


Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Tane

En Maoria mitologio, **Tāne** (ankaŭ nomata **Tane Mahuta**, **Tane nui a Rangi**, kaj kelkaj aliaj nomoj) estas la dio de arbaroj kaj de birdoj, kaj la filo de Ranginui kaj Papatuanuku, la patro Ĉielo kaj de la patrino Tero, kiuj kuŝas En forta brakumo. Ties multaj filoj loĝas en malhelo inter ili (Grey 1956:2).eta|altdekstre|Bildo de Tane nui a Rangi

## Notoj 
## Referencoj 
* G. Grey, *Nga Mahi a Nga Tupuna*, fourth edition. Unuafoje publikita 1854. (Reed: Wellington), 1971.
* G. Grey, *Polynesian Mythology*, Ilustracia eldono, represita 1976. (Whitcombe and Tombs: Christchurch), 1956.
* M. Orbell, *The Concise Encyclopedia of Māori Myth and Legend* (Canterbury University Press: Christchurch), 1998.
* A. Smith, *Songs and Stories of Taranaki from the Writings of Te Kahui Kararehe* (MacMillan Brown Centre for Pacific Studies: Christchurch), 1993.
* E.R. Tregear, *Maori-Polynesian Comparative Dictionary* (Lyon and Blair: Lambton Quay), 1891.

Kategorio:Nov-Zelando
Kategorio:Maorioj
Maoria mitologio

[eta|dekstra|440px|Ses ĉefaj maoriaj departamentaj dioj reprezentitaj de lignaj bastonetoj: maldekstre dekstren, Tumatauenga, Tauvhirimatea, [Tane, Tangaroa, Rongo, kaj Haumia]]
**Maoria mitologio** kaj **Maoriaj tradicioj** estas la du ĉefaj kategorioj en kiu estas kutime dividataj la legendoj de la maorioj de Novzelando. La ritoj, kredoj kaj la mondorigardo fare de la maoria societo estas bazita sur prilaborita mitologio kiu estis heredata el prahejmo el Polinezio kaj adaptita kaj disvolvigita en la nova setlejo (Biggs 1966:448).

## Referencoj 
* E. Best, *Tuhoe, the Children of the Mist*, kvara eldono. 2 Volumes. Unuafoje publikita en 1925. (Reed: Auckland), 1996.
* B.G. Biggs, 'Maori Myths and Traditions' in A.H. McLintock (editor), *Encyclopaedia of New Zealand*, 3 Volumes. (Government Printer: Wellington), 1966, II:447-454.
* G. Grey, *Polynesian Mythology*, Ilustracia eldono, represita en 1976. (Whitcombe and Tombs: Christchurch), 1956.
* G. Grey, *Nga Mahi a Nga Tupuna*, kvara eldono. Unuafoje publikita en 1854. (Reed: Wellington), 1971.
* T. R. Hiroa (Sir Peter Buck), *The Coming of the Maori*. Dua eldono. Unuafoje publikita en 1949. Wellington: Whitcombe and Tombs) 1974.
* C. Tremewan, *Traditional Stories from Southern New Zealand: He Kōrero nō Te Wai Pounamu* (Macmillan Brown Centre for Pacific Studies: Christchurch), 2002.
* J. White, *The Ancient History of the Maori*, 6 Volumes (Government Printer: Wellington), 1887-1891.

## Eksteraj ligiloj 
* *First peoples in Māori tradition* en Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand
* *Māori creation traditions* en Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand

Kategorio:Nov-Zelando
Kategorio:Maorioj
Banko de Novzelando

**Banko de Novzelando** aŭ en angla oficiale *Bank of New Zealand (BNZ)* estas unu el plej grandaj bankoj de Novzelando kaj ĝi operacis kontinue en la lando ekde la malfermo de la unua oficejo en Auckland en oktobro de 1861 sekve mallonge de la unua branĉo (filio) en Dunedin en decembro de 1861. La nuna banko operacas varion de financaj servoj kiaj pomalgrando, negocado kaj institucia bankado kaj dungas ĉirkaŭ 5,000 homojn en Novzelando. En 1992 la banko estis aĉetita de la National Australia Bank kaj hodiaŭ funkcias kiel filio sed havas lokan administradon kun tutpova novzelanda stabanaro de direktoroj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Bank of New Zealand*
* BNZ Merkata retejo 
* Historio

Kategorio:Ekonomio de Nov-Zelando
Turstokejo

[eta|Turstokejo de [Henninger-bierfarejo 120 m alta en Frankfurto ĉe Majno (malkonstruita en 2013)]]
[eta|Turstokejo 115 metrojn alta por greno en [Ulm]]
[eta|maldekstre|Turstokejaro en [gruzo|gruzejo ĉe la Rejno je Steinmauern]]
**Turstokejo**, **silo** aŭ **stokoturo** estas granda stokejo por verŝovaroj. Oni uzas ilin por la stokado de
cemento, kalkŝtona muelaĵo, koakso, plastograjnoj, furaĝo kaj simila.

## Funkcio 
Turstokejojn oni principe plenigas de supre, de malsupre oni elprenas la ŝutvaron. Tamen ili ne funkcias laŭ la principo „Kiel unua ene – tiel unua ele. Male je la elkranado tra la malsupre troviĝanta ellasejo formiĝas kratero, en kiun glitas varo el la plej malsamaj plenigotavoloj kaj forlasas la turstokejon kiel miksaĵo el pli malfrue kaj pli frue enŝutitaj varamasoj. Je produkto elkranitta tra la ellasejo temas do pri miksaĵo el ĉiuj amasoj troviĝantaj en la turstokejo.

## Silo 
Laŭ PIV **silo** estas granda ujo por konservi furaĝon, grenon, legomojn, origine en fosita kavaĵo, nun ordinare ŝaktforma cementa aŭ ligna konstruaĵo. Laŭ Francisko Azorín **silo** estas *Subtera grenejo.* Li indikas etimologion el la greka *siros* (silo), kaj de tie la latina *sirus*.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kalkulado de tensioj en turstokejoj.

Kategorio:Stokejoj
Kategorio:Turoj
Fleksita sedo

**Fleksita sedo** (*Sedum rupestre* aŭ *Sedum reflexum*) estas staŭda sedo.

## Botanika priskribo 
La trunketoj fariĝas ĝis 35 cm altaj. Antaŭ la florado la trunketo havas la inklinon por kniki, dum la florado ĝi rekte staras. La multnombraj floroj estas kunpremite grupigitaj sur la ekstremaĵo de la florantaj trunketoj. Krom tio ankaŭ estas neflorantaj trunketoj.
La intense flavaj ĝis malhelflavaj petaloj estas du ĝis du kaj duonfoje pli longaj ol la sepaloj. La pintaj sepaloj estas 2-3 mm longaj.
La florperiodo daŭras de junio ĝis en aŭgusto.

La ĝis 2 cm longaj folioj havas je la supro pintaĵon.

## Vidu ankaŭ 
* Sedo
* Larĝfolia sedo

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
 (*Sedum reflexum*) 

Kategorio:Plantoj
Kategorio:Krasulacoj
9084 Achristou

'*9084 *Achristou'''* estas asteroido de la interna asteroida zono, (aŭ "Hungaria familio"), malkovrita la  de la brita astronomo David J. Asher elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Apostolos Christou'', talenta astronomo de la Observatorio de Armagh. Talenta dinamikisto, komputadisto kaj
observanto, li interesiĝas pri la asteroidoj kun-orbitantaj de Venuso, Tero kaj Cereso ; meteoroj sur Venuso, Tero kaj Marso ; planado de misioj al apudteraj objektoj ; kaj la familioj de neregulaj  de la eksteraj planedoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de David J. Asher
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Ŝtalbetono

eta|Pontokolonegoj; en la malfono dekstre finbetonita kolonego, en la fono maldekstre ŝtala subtrabaĵo antaŭ la betonado
**Ŝtalbetono** aŭ **armita betono** estas en la konstruado kunmetita materialo el la du komponantoj betono kaj arma ŝtalo. Kunligo de la du komponantoj ekestas per la kungluado kun la ligorimedo cemento kaj la ŝtala armaĵo.

Betono havas kompare kun la premrezisto nur tiroreziston de proksimume 10 elcentoj. Ŝtalo tamen havas altan tiroreziston. La portoprincipo je la konstrumaterialo ŝtalbetono estas tial, fortigi per ŝtalo tirstreĉatajn lokojn, do armi, kaj en la ceteraj kampoj eluzi la premreziston de betono. Je treege premstreĉitaj konstrueroj (ekz. apogiloj) oni uzas armŝtalon ankaŭ por altigi la premreziston.

## Vidu ankaŭ 
* Preĝejo Notre-Dame de Raincy

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj ĉe www.beton.org

Kategorio:Betono
Kategorio:Konstrumaterialoj
Kategorio:Ŝtalo
Villette (apartigilo)

**Villette** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Villette** estas komunumo en Italio
* **Villette (Bagnes)** estas vilaĝo de la komunumo Bagnes de la Distrikto Entremont en Kantono Valezo en Svislando.
(9085) 1995 QH2

**(9085) 1995 QH2** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Fontenelle

**Fontenelle** estas la nomo de pluraj loĝlokoj franclingvaj. Interalie temas pri

* pluraj municipoj en Francio : Fontenelle en departemento Aisne ;
Fontenelle en departemento Côte-d'Or kaj Fontenelle en departemento Territoire de Belfort.
* parto de la municipo Bagnes en Svislando kaj
* parto de la municipo Walcourt en Belgio.
Federacia Teknologia Universitato de Paranao

dekstra|eta|240px
**Federacia Teknologia Universitato de Paranao** (en la portugala ***Universidade Tecnológica Federal do Paraná***, mallongige **UTFPR**) estas publika brazila universitato, kun sidejo en Kuritibo, subŝtato Parano. Studentoj eniras en la universitato per grandega ekzameno pri ĉiuj temoj studataj en la brazila mezlerneja sistemo.

## Eksteraj ligiloj 
* Universidade Tecnológica Federal do Paraná (portugallingve)

Kategorio:Universitatoj kaj altlernejoj en Brazilo
Kategorio:Edukado en Paranao
Kategorio:Curitiba
Smithsonian Conservation Biology Institute

La **Smithsonian Conservation Biology Institute** (**SCBI**) estas bestoĝardena ero de la Smithsonian Institution situanta en areo de  ĝuste for de la historia urbo de Front Royal (Virginio). Kiel etendo de la Vaŝingtona Bestoĝardeno, la SCBI ludas gravan rolon en la kampoj de veterinara medicino, reprodukta fiziologio kaj konservada biologio ekde ties fondo en 1974. Antaŭe nomita **Conservation and Research Center**, la CRC iĝis konata kiel *Smithsonian Conservation Biology Institute* en 2010 kiel simbolo de ties kreska sendependo el la kaptivaj animaloj asociaj kun la tradicia bildo de bestoĝardenoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Smithsonian Conservation Biology Institute, Front Royal Campus 

Kategorio:Virginio
Kategorio:Naturo de Usono
Kategorio:Bestoĝardenoj en Usono
Frankfurta Bestoĝardeno

eta|300ra|Ĉefa enirejo
La **Frankfurta Bestoĝardeno** estas la bestoĝardeno de Frankfurto, Germanio. Ĝi enhavas ĉirkaŭ 4,500 animalojn el pli ol 450 specioj ĉe pli ol 13 hektaroj. La bestoĝardeno estis fondita en 1858 kaj estas la dua plej malnova bestoĝardeno en Germanio. Ĝi kuŝas en la orienta parto de Innenstadt (Frankfurt am Main) (interna urbo). Bernhard Grzimek estis direktoro de la bestoĝardeno post la Dua Mondmilito el 1945 ĝis 1974.

La Frankfurta Zoologia Societo (FZS) estis fondita en 1858 de civitanoj de Frankfurto por starigi la Zoologian Ĝardenon, kiun ĝi funkciigis ĝis la Unua Mondmilito.

La urba konsilantaro poste atribuigis al si respondecon por la bestoĝardeno ĝis 1950, kiam la FZS denove iĝis la asocio por la disvolvigo de la bestoĝardeno. Zoo de Frankfurto estas malfermita ĉiutage de 9:00 a.m. ĝis 7:00 p.m.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Frankfurta Bestoĝardeno en angla 

Kategorio:Frankfurto ĉe Majno
Kategorio:Germanaj bestoĝardenoj
9087 Neff

'*9087 *Neff''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa verkisto Vladimír Neff (1909–1983) kaj en honoro de ties filo Ondřej Neff, verkisto de sciencfikcio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Kleť
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
San Diego Zoo Safari Park

La **San Diego Zoo Safari Park**, konata ankaŭ kiel **San Diego Wild Animal Park** ĝis 2010, estas 730 ha zoo en areo de Sanpaskvala Valo de San-Diego, Kalifornio, ĉe Escondido. Ĝi estas unu el la plej granda turisma allogaĵo en la kantono San Diego. La bestoĝardeno estas hejmo al granda gamo de naturaj kaj endanĝeritaj animaloj inklude specioj el la kontinentoj de Afriko, Azio, Eŭropo, Norda kaj Suda Ameriko, kaj Aŭstralio. La parko estas en duonarida medio kaj unu el plej elstaraj eroj estas la *Africa Tram* kiu esploras la etendan afrikan montradon. Tiuj liberteritoriaj areoj enhavas animalojn kiaj antilopoj, ĝirafoj, bubaloj, gruoj, kaj rinoceroj. La parko elstaras ankaŭ pro sia bredoprogramo de Kalifornia kondoro, la plej sukcesa el tiaj programoj en Usono.

La parko, vizitata de 2 milionoj da homoj ĉiujare, estas hejmo por 2,600 animaloj reprezentante pli ol 300 specioj, same kiel 3,500 plantospecioj.

Depende el la sezono, la parko havas ĉirkaŭ 400 al 600 dungitojn. La parko estas ankaŭ kvarantenejo en Suda Kalifornio por bestoĝardenaj animaloj importitaj al Usono tra San Diego.

La parko havas la plej grandan veterinaran hospitalon en la mondo. Ĉe la hospitalo estas la *Institute for Conservation Research* kiu administras la frostejon de la bestoĝardeno.

Kaj tiu parko kaj la San Diego Zoo estas administrataj de la Zoologia Societo de San Diego. La parko estas je 51 km for el la bestoĝardeno, laŭ la ŝoseo 15500 San Pasqual Valley Road oriente de Escondido, kun la Kalifornia Ŝtata Ŝoseo 78.

La balonveturo ne estas inkluzivita en la enirkotizo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Bestoĝardenoj en Usono
Kategorio:San-Diego
Columbus Zoo and Aquarium

La **Columbus Zoo and Aquarium** (besroĝardeno kaj akcvario) estas neprofitdona zoo situanta en Powell (Ohio) (Liberty Township/Kantono Delaware), ĝuste norde de Columbus. La teritorio kuŝas ĉe la orientaj bordoj de la akvorezervejo O'Shaughnessy ĉe la rivero Scioto, ĉe la intersekco de Riverside Drive kaj Powell Road. Ĝi havas tutmondan reputacion, ege atribuata al la koplodoj fare de la jam emerita direktoro Jack Hanna. En 2009, ĝi estis nomita de la usona *Travel Guide* kiel nombro unua en Usono. Ĝi estis unuarangigita kiel plej bona zoo en 2012 fare de *Besties Readers Choice*.

La *Columbus Zoo* estas hejmo al ĉirkaŭ 9,000 animaloj reprezentante ĉirkaŭ 700 speciojn kaj vidas ĉirkaŭ 2.3&nbsp;milionojn da vizitantoj ĉiujare. La animala ekspozicio estas dividata en mondoregionoj, kaj la bestoĝardeno nune funkcias en ok tiaj regionoj. Krome estas golfejo, konata kiel Safari Golf Club. Krome estas akvoparko *Zoombezi Bay* kaj amuzparko ''Jungle Jack's Landing''. Totale, la bestoĝardeno posefas 234 ha el kiu malpli ol duono estas dediĉita al la zoo mem.

La zoo funkciigas sian propran konservoprogramon, kaj donas monon al eksteraj programoj same kiel partoprenas en siaj propraj konservoklopodoj. Dum la pasintaj kvin jaroj la zoo kontribuis je ĉirkaŭ 3.3&nbsp;milionoj da usonaj dolaroj por pli ol 70 projektoj en 30 landoj. Columbus Zoo And Aquarium estas malfermitaj ĉiutage de 8:00 a.m. ĝis 6:00 p.m.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [Oficiala retejo http://www.columbuszoo.org]

Kategorio:Bestoĝardenoj en Usono
Kategorio:Ohio
Kiwi (ciraĵo)

eta|dekstra|Malfermita ladskatolo de ciraĵo Kiwi montrante la supran malfermilon.
**Kiwi** estas markonomo de ciraĵo, unue fabrikita en Aŭstralio en 1906 kaj almenaŭ ĝis 2005 vendita en preskaŭ 180 landoj. Iam posedita de la Sara Lee Corporation ekde 1984, ĝi estis vendita en 2011 al S. C. Johnson. Ĝi estas la hegemonia marko de ciraĵo en kelkaj landoj, kiaj Britio kaj Usono, kie ĝi havas ĉirkaŭ du trionojn el la merkato.

Tiu ciraĵo estis disvolvigita en Aŭstralio fare de William Ramsay kiu nomigis ĝin *Kiwi* laŭ la nefluga birdo endemia de Novzelando, hejmo de lia edzino, Annie Elizabeth Meek Ramsay. Ties sukceso en Aŭstralio etendiĝis transmaren kiam ĝi estis adoptita kaj de brita kaj de usona armeoj en la Dua Mondmilito.

## Eksteraj ligiloj 
* Kiwi retejo
* Kiwi pomalgranda retejo 
* Kiwi Centrameriko

Kategorio:Ekonomio de Aŭstralio
Kategorio:Ŝuindustrio
Independencia

**Independencia** el hispana (aŭ **Independência** el portugala, ambaŭkaze por "sendependo", "sendependigo" aŭ "sendependiĝo") havas diversajn signifojn:

## Argentino 
***Independencia (C) (metroo de Bonaero)** - stacio sur Linio C de la Metroo de Bonaero
***Independencia (E) (metroo de Bonaero)** - stacio sur Linio E de la Metroo de Bonaero
***Independencia (stacidomo)** - fervoja stacio en Godoy Cruz
***Independencia (Belgrano Sur) (stacidomo)** - fervoja stacio en González Catán

## Brazilo 
***Independência (Cearao)** -   
***Independência (Suda Rio-Grando)**  
***Nova Independência** - komunumo de San-Paŭlio

## Meksiko 
***La Independencia (Chiapas)** - urbo kaj komunumo de Chiapas 
***San José Independencia**  - urbo kaj komunumo de Oaxaca
***Iguala de la Independencia** - urbo kaj komunumo de Guerrero
Juárez

**Juárez** povas esti:

## Lokaj nomoj 
* Juárez (Chihuahua) - urbo kaj komunumo de Chihuahua
* Juárez (Nuevo León) komunumo de Nuevo León
* Juárez (Coahuila) urbo kaj komunumo de Coahuila
* Juárez (Michoacán) komunumo de Michoacán
* Juárez (Chiapas) urbo kaj komunumo de Chiapas
* Ciudad Juárez urbo de Chihuahua, Meksiko
* Sierra de Juárez aŭ Montaro de Juárez - montaro en Malsupra Kalifornio 
* Ixtlán de Juárez - vilaĝo en Oaĥako
* Tatahuicapan de Juárez - urbo kaj komunumo de Veracruz
* Naucalpan de Juárez - komunumo de Naucalpan
* Unión Juárez - urbo kaj komunumo de Chiapas
* Juárez Hidalgo - urbo kaj komunumo de Hidalgo
* Villa Juárez - urbo kaj komunumo de San Luis Potosí
* Soyaniquilpan de Juárez - komunumo de Estado de México
* Ixtlán de Juárez - vilaĝo en Oaxaca
* Ixtlán de Juárez (komunumo) - komunumo de Oaxaca
* Oaxaca de Juárez - urbo kaj komunumo de Oaxaca

## Personaj nomoj 
* Raúl Juárez Sedeño

## Vidu ankaŭ 
* Benito Juárez (apartigilo)
Ciraĵo

eta|dekstra|Malfermita ladskatolo de ciraĵo montrante la supran malfermilon.
**Ciraĵo** (aŭ **ŝuciraĵo**), estas vakseca pasto, kremo aŭ likvido uzata por poluri, briligi kaj purigi ledajn ŝuojn aŭ botojn por pludaŭrigi la vivon de piedvesto, kaj restaŭri, pluteni kaj plibonigi ties aspekton.

Variaj substancoj estis uzitaj kiel ciraĵoj dum centoj da jaroj, starte el naturaj substancoj kiaj vakso kaj sebo. Modernaj ŝuciraĵaj formuloj estis enkondunkitaj komence de la 20a jarcento kaj multaj el tiuj originaj formuloj estas ankoraŭ uzataj nune. Aktuale, ŝuciraĵoj estas kutime faritaj el mikso de naturaj kaj sintezaj materialoj.

Kategorio:Ciro
Kategorio:Ŝuindustrio
Gáspár Menyhárth

**Gáspár Menyhárth** [gAŝpAr menjhArt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Menyhárth Gáspár** estis hungara juristo, advokato, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1937).

Gáspár Menyhárth http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1868 en Hungara reĝlando en Ekel (nuntempa Okoličná na Ostrove en Slovakio). Li mortis la  1940 en Szeged.

## Biografio 
Gáspár Menyhárth post la jura diplomo eklaboris en Kolozsvár kiel advokato. En 1889 li profesoriĝis en Universitato Kolozsvár. En 1920 li sekvis la universitaton al Szeged, ankaŭ tie li instruis, eĉ li estis rektoro. Ekde 1936 li redaktis juran fakrevuon. Li okupiĝis precipe pri la privata juro.

## Verkaro (elekto) 
* *Jogcselekmények hatálytalanítása* (1905)
* *Az osztrák általános polgári törvénykönyv* (1914)
* *Kötelmi jog* (1918)
* *Magyar polgári perjog* (1934)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* [www.kbtkt.hu/kisterseg/admin/kt_file_upload_kisterseg/ekel_kulturalis_ertek_lap.doc hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre pli malsupre)]

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Arba tago

La **arba tago** estas ferio kiam homoj kaj grupoj estas kuraĝigitaj planti kaj zorgi arbojn.

Ĝi estas origininta en Nebrasko urbo, Nebrasko, Usono, fare de J. Sterling Morton. La unuan arban tagon okazigis en la Nebraska subŝtato, la 10an de aprilo 1872; oni ĉirkaŭkalkulis, ke unu miliono da arboj estis plantintaj tiutage.

Hodiaŭ, multaj landoj okazigas similan ferion. Kvankam ofte observita dum la printempo, la dato varias, depende el la klimato kaj plantosezono.

## Originoj 
Birdsey Northrop el Konektikuto estis respondeca por ties tutmondigo kiam li vizitis Japanion en 1883 kaj proklamis sian mesaĝon pri Arba Tago. Samjare, la usona arbara Asocio faris Northrop la prezidanto de la komitato kampanji por nacia Arba Tago. Li ankaŭ alportis sian entuziasmon por Arbo Tago al Aŭstralio, Kanado kaj Eŭropo.

## Observoj 
### Aŭstralio 
Nacia lernejoj okazigas Arban Tagon ĉe la lasta vendredo el Julio kaj la nacia arba tago okazas ĉe la lasta dimanĉo el julio tutaŭstralie. Multaj subŝtatoj havas propran arban tagon, kvankam sola Viktorio havas arban semajnon, kion sugestis la unua Dick Hamer en 1980-aj jaroj. Arban tagon oni observis en Aŭstralio ekde 20a de junio 1889.

### Belgio 
Internacia tago por arboplantadi okazas en Flandrio ĉe aŭ ĉirkaŭ 21a de marto kiel afera tago/eduka tago, ne kiel publika ferio. arboplantadi estas iam kombinita kun konsciaj kampanjoj de batalo kontraŭ kancero: *Kom Op Tegen Kanker*.

### Brazilo 
La Arba Tago (*Dia da Árvore*) okazas ĉe la 21a de septembro. Ĝi ne estas nacia ferio. Tamen, nacia lernejoj okazigas ĉi tiun tagon per medi-rilataj agadoj, ofte arboplantante.

Kategorio:Rearbarigado
Kategorio:Naturprotektado
Vaŝingtona Bestoĝardeno

**Vaŝingtona Bestoĝardeno** ( komune konata kiel *National Zoo*) estas unu el la plej malnovaj bestoĝardenoj en Usono, kaj kiel parto de la Smithsonian Institution, estas senpaga. Fondita en 1889, ties celo estas unuarangi laŭ animala zorgo, scienco, edukado, elteneblo, kaj vizitesperto. La *National Zoo* havas du areojn. La unua estas 163akrea urba parko situanta en nordokcidenta Vaŝingtono kiu estas je 20 minutoj el National Mall per Metroo al la stacio Woodley Park (WMATA stacio), aŭ el stacio Cleveland Park. La alia areo estas pli granda 3,200akrea ejo nome *Smithsonian Conservation Biology Institute* (SCBI; iam konata kiel *Conservation and Research Center*) en Front Royal (Virginio). SCBI estas nepublika loko dediĉita al trejnado de pornaturaj profesiistoj en konservada biologio kaj al bredado de raraj specioj pere de naturaj rimedoj kaj de helpata reproduktado. La *National Zoo* estas membro de la *Association of Zoos and Aquariums* (AZA).

Kune ambaŭ ejoj enhavas 2,000 animalojn el 400 diferencaj specioj. Ĉirkaŭ unu kvinono el ili estas endanĝeritaj aŭ minacitaj. Plej specioj videblas ĉe la areo de Rock Creek Park. Plej bone konataj loĝantoj estas grandaj pandoj, sed la bestoĝardeno estas hejmo ankaŭ de birdoj, simioj, grandaj felisedoj, aziaj elefantoj, insektoj, amfibioj, reptilioj, akvobestoj, malgrandaj mamuloj kaj multaj pliaj. La ejo SCBI estas hejmo de inter 30 kaj 40 endanĝeritaj specioj depende el reserĉa neceso kaj rekomendoj el la Bestoĝardeno kaj el la konservada komunumo. La *National Zoo*, kiel parto de la Smithsonian Institution, ricevas federalan helpon.

La *National Zoo* malfermiĝas ĉiutage de la jaroj escepte la 25a de decembro (Kristnasko). La zoo estas malfermita ĉiutage de 10:00 a.m. ĝis 5:30 p.m.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Bestoĝardenoj en Usono
Kategorio:Vaŝingtono
(9444) 1997 JA

**(9444) 1997 JA** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Kleť
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
János Rab

**János RAB** rumania hungara/hungara instruisto, biologo. Li naskiĝis en Galgahévíz en novembro 1945. 
## Kariero
János Rab diplomitiĝis pri geografio-biologio en UBB de Kluĵo (1968). Li instruis en Ciucsângeorgiu, Ciumani, de 1975 en Gheorgheni. Li translokiĝis en Hungarujon. Li doktoriĝis pri biologio.

## Studaĵoj
*A biológia tanítása nyelvtanítás is, Korunk (1979/7-8), A fejlődésre ítélt élő anyag, Korunk (1987/1), Gyimesbükk népi növényismerete (Népismereti Dolgozatok 1981), Újabb népgyógyászati adatok Gyimesből, Gyógyszerészet, (1982/9). (Bp.)

## Libroj
*Európa híres kertje, kunulaŭtoro (Bp. 1993)
*Élet és energia (Kv. 1986. Antenna-sorozat).
*Népi növényismeret a Gyergyói-medencében, Pallas-Akadémia Könyvkiadó, Miercurea Ciuc, 2001.

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj biologoj
Attila Meskó

**Attila MESKÓ** [atila meŝkO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Meskó Attila** estis hungara geofizikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1995).

Attila Meskó http://www.matud.iif.hu/08dec/14.htm  naskiĝis la  1940 en Budapeŝto. Li mortis la  2008 en Budapeŝto.

## Biografio 
Attila Meskó frekventis universitaton en sia naskiĝurbo inter 1959-1964. En la sekva jaro li doktoriĝis en ELTE. Komence li laboris en MTA, baldaŭe en 1973 li ekinstruis en la universitato. Li profesoriĝis kiel universitata profesoro en 1980. Post 5 jaroj li iĝis katedrestro. Li doktoriĝis en 1977 antaŭ la akademio. Li okupiĝis precipe pri sismoj. Li ricevis premiojn kaj memormedalojn inter 1978-2008.

## Verkaro (elekto) 
* *Two Dimensional Filtering and the Second Derivative Method* (1966)
* *Digital Filtering* (1984)
* *Bevezetés a geofizikába* Enkonduko al la terfiziko), (1990)
* *A földtudomány feladatai az EU csatlakozás tükrében* (2003)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj geofizikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Erzsébet Rácz-Kotilla

**Erzsébet RÁCZ-KOTILLA** [ra:c] rumania hungara farmakologino. Ŝi naskiĝis en Arad la 3-an de junio 1925. Li estas la edzino de farmakologo Gábor Rácz.
## Kariero
Erzsébet Rácz-Kotilla studis en Universitato Bolyai de Kluĵo, poste en OGYI de Târgu Mureș kaj ŝi instruis en la lasta instituto. En 1993 ŝi translokiĝis en Hungarujon.
## Libroj
*Gyógynövényismeret, kunulaŭtorino, 1984), Gyógynövényismeret a fitoterápia alapja, kunulaŭtorino (Bp. 1992), Farmakognózia, kunulaŭtorino (Mv. 1956-57), Farmakognóziai vizsgálatok, ĉefkunulaŭtorino (Mv. 1958), Farmakodinámia Gyógyszerhatástan (Mv. 1977-84), ankaŭ en rumana lingvo, Korszerű gyógynövényhasználat, Eldonejo Korunk, (Kv. 1982), rumane (Kv. 1983). 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj farmakologoj
Ákos Mesterházy

**Ákos Mesterházy** [Akoŝ meŝterhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mesterházy Ákos** estas hungara inĝeniero, agronomo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2013).

Ákos Mesterházy http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19605 naskiĝis la  1945 en Germana Regno en Deutsch Krone (nuntempa Wałcz) en Pollando.

## Biografio 
Ákos Mesterházy frekventis universitaton en Keszthely inter 1962-1967. Post la diplomo li laboris en Orienta Germanio, baldaŭe en instituto en Budapeŝto. Li doktoriĝis en 1971 en la universitato, en la sekva jaro li havis postenon en instituto en Szeged, kie li okupiĝis pri tritikoj, sed li ankaŭ instruis en la universitato. Li doktoriĝis en 1989 antaŭ la akademio. Li ricevis memormedalon kaj premiojn inter 1975-2012.

## Verkaro (elekto) 
**Fusarium diseases of wheat and triticale in South East Hungary* (1974)
**Selection of head blight resistant wheat through improved seedling resistance* (1987)
**Types and components of resistance against Fusarium head blight of wheat* (1995)
**Identification of QTLs for resistance to Fusarium head blight, DON accumulation and associated traits in the winter wheat variety Arina* (2007)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
 
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Preĝejo Sankta Nikolao

Preĝejoj dediĉitaj al Sankta Nikolao (ofte episkopo Sankta Nikolao) estas pluraj:

## Katedraloj 
* Katedralo Sankta Nikolao de Stokholmo

## Kirkoj 
* Preĝejo Sankta Nikolao (Arnstadt)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Csepreg)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Eger)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Erfurt)
* Preĝejo Sanktaj Nikolao kaj Jakobo (Erfurt)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Fertőszentmiklós)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Freiberg)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Gento)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Kecskemét)
* Preĝejo Sankta Nikolao de Bari (Kvenko)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Lepsiko)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Lockenhaus)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Madrido)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Melchendorf)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Nagybörzsöny)
* Kirko Sankta Nikolao (Pereszteg)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Rábaszentmiklós)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Sajóvárkony)
* Kirko Sankta Nikolao (Sárbogárd)
* Ortodoksa preĝejo Sankta Nikolao (Szeged)
* Ortodoksa preĝejo Sankta Nikolao (Tokaj)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Tokaj)
* Kirko Sankta Nikolao (Tornyiszentmiklós)
* Preĝejo Sankta Nikolao (Verseg)
Sling Camp

[eta|dekstra|300ra|La [Bulford Kiwi super la Kampadejo Sling el poŝtkarto, ĉ. 1918, Bulford, Anglio.]]
**Sling Camp** aŭ **Kampadejo Sling**  estis kampadejo de la Unua Mondmilito okupita de novzelandaj militistoj ĉe la urbo Bulford de Salisbury Plain en Wiltshire, Anglio.

## Historio 
Tiu kampadejo estis dekomence kreita kiel kromaĵo al Bulford Camp en 1903; ĝi estis dekomnce nomita "Sling Plantejo" laŭ la apudaj arbaroj. Komence de la milito novzelandanoj konstruis lignajn kabanojn, kaj poste venis ankaŭ kanadaj militistoj kaj civilaj laboristoj. Oni diris, ke se la kabanoj estus tute apud unu de alia, la kampadejo estus 6-mejle longa.

El 1916, kiam venis novzelandanoj, la kampadejo estis konata kiel Anzac. En 1918, estis 4,300 homoj ĉe Sling. Tuj poste la kampadejo suferis altan mortindicon pro la nomita hispana gripo.

Post la fino de la milito la kampadejanoj ne akceptis plusuferi disciplinon kaj insurekciis. Kelkaj el la supozeblaj kulpuloj estis senditaj reen al Novzelando (paradokse) dum restintoj ricevis ordonon gravuri bildon de enorma kivio ĉe la argilo de la monteto ĉe la kampadejo. La de tiam nomata Bulford Kiwi aŭ Bulforda Kivio estas ankoraŭ tie.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Filmo de novzelandaj militistoj elirantaj el Sling Camp, ĉe New Zealand Film Archive:
* Leteroj el novzelandaj militistoj pri Sling Camp: 
* Leteroj el novzelandaj militistoj pri Sling Camp:
* Leteroj el novzelandaj militistoj pri Sling Camp: 

Kategorio:Nov-Zelando en la unua mondmilito
Kategorio:Geografio de Anglio
Interstate 95

80px|dekstra
**Interstate 95** (aŭ tre aŭdace esperante "Interŝtato 95") estas usona aŭtovojo en la Orienta marbordo de Usono. Ĝi kuŝas paralele al la Atlantika Oceano, kun suma longeco de ĉirkaŭ 3100 kilometroj (1900 mejloj). La suda fino estas en Miamo, Florido, kaj la norda fino situas proksime al Houlton, Majno ĉe la internacia landlimo inter Usono kaj Kanado. Grandaj urboj, kiuj situas proksime de la ŝoseo, inkluzivas Bostono, Novjorko, Filadelfio, Baltimoro, Vaŝingtono kaj Jacksonville.

eta|250px|Mapo de la aŭtovojo 95 (en ruĝa koloro)

Kategorio:Interŝtata aŭtovoja sistemo
Kivioj (homoj)

[eta|[Kokardo de la Novzelanda Aerarmeo]]
[eta|Kivio tenante [Kivio|kivion.]]
**Kivioj** estas kromnomo uzata internacie por Novzelandanoj, kaj estas relative komuna memaludo. La nomo derivas el la kivio, nefluga birdo, kiu estas indiĝena kaj endemia, krom la nacia simbolo de, Novzelando. Malkiel aliaj demografiaj etikedoj, ties uzado ne estas konsiderata ofenda; ĝi estas ĝenerale rigardata kiel simbolo de fiero kaj amo por la popolo de Novzelando.

## Historio
La unuaj kiuj uzis tiun simbolon estis militistoj por siaj kokardoj.

## Referencoj
Kategorio:Nov-Zelando
Preĝejo Sankta Mikaelo (Sopron)

**Preĝejo Sankta Mikaelo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Sopron, kie ĝi estas la plej malnova paroĥa preĝejo. Pro la mezepokaj kutimoj ĝi konstruiĝis ekster la urbomuroj en la tombejo.
eta|210ra|maldekstre|Ligna gravuraĵo pri la preĝejo

## Historio 
La malnova romanika kirko konstruiĝis en la 13-a jarcento. Post 2 jarcentoj ĝi gotikiĝis. Inter 1608-1674 la luteranoj uzis la preĝejon kune kun la apuda kapelo. La nun videbla novgotika formo estis farita en la 19-a jarcento.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas laŭ la strato en korto. La konstruaĵo parte havas romanikajn kaj gotikajn elementojn. En mezo de la fasado la plurangula turo altiĝas, kies piedo estas la enirejo. En la kontraŭa flanko la sanktejo estas plurangula. Interne eĉ el la 15-a jarcento restis ligna skulptaĵo pri "Madono" kaj aliaj freskoj. La mebloj estis faritaj inter 1859–1866.

## Kapelo 
Apud la preĝejo troviĝas romanika kapelo Sankta Jakobo el la 13-a jarcento. Ĝia formo estas okangula.

Kermeso okazas en la 29-an de septembro.

## Fontoj 
* [Hungara Vikipedio](https://hu.wikipedia.org/wiki/Szent_Mih%C3%A1ly-templom_(Sopron))
* hungare kun multe da bildoj
* hungare kun bildoj
* hungare

Dosiero: Sopron kilátás a Kurucdombról a Szent Mihály templomra.jpg|Fora vido al la preĝejo
Dosiero: Sopron Szent Mihály utca.jpg|Vido el la strato al la preĝejo
Dosiero: Sopron Szent Mihály templom a szentély felől.jpg|La sanktejo
Dosiero: Sopron Szent Jakab kápolna.jpg|Kapelo Sankta Jakobo
Dosiero: Sopron Szent Mihály templom csontkamrája.jpg|Vido al la preĝejo kaj kapelo
Dosiero: Sopron Storno család sírboltja.jpg|Proksima tombo de familio "Storno", kiuj konstruis la altaron

Sopron
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Sopron
Paleognatoj

alternative=Биоразнообразие бескилевых. 1-й ряд: обыкновенный нанду (нанду), африканский страус (страусовые); 2-й ряд: эму, шлемоносный казуар (казуаровые); 3-й ряд: северный бурый киви (киви), серый скрытохвост (тинаму).|eta|325x325ra
La **Palaeognathae** aŭ **Paleognatoj** estas unu el du vivantaj kladoj de birdoj. La alia vivanta estas Neognatoj. Kun tiuj du kladoj formas la kladon Neornithes. Paleognatoj enhavas kvar nunajn branĉojn de neflugantaj Strutoformaj birdoj kaj unu el flugantaj, la tinamoj. La tinamoj estas 47 vivantaj specioj, la kivioj kvin specioj (*Apteryx*), la kazuaroj (*Casuarius*) tri, la emuoj (*Dromaius*) estas unu vivanta kaj unu ĵuse formortinta, la reaoj estas du specioj kaj la struto estas nur unu vivanta specio.

La vorto *Paleognath* derivas el la antikva greka por "malnova makzelo" reference al la skeleta anatomio de la palato, kiu estas priskribita kiel pli primitiva kaj reptilieca ol ĉe aliaj birdoj. Paleognataj birdoj estas sendube la plej primitivaj, aŭ bazaj, vivantaj birdoj, kvankam estas polemiko pri la preciza rilataro inter ili kaj la aliaj birdoj. Estas ankaŭ aliaj kelkaj sciencaj polemikoj pri ties evoluado.

## Notoj 
eta|780x780ra|Komparo de skeletoj de prabirdoj kaj de homo

Kategorio:Birdoj
9092 Nanyang

'*9092 *Nanyang'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Nanjang (ĉine : 南阳 ; pinjine *Nányáng'') en Henano, unu el la lulilo de la ĉina civilizo. Tie naskiĝis la antikva ĉina matematikisto kaj astronomo Zhang Heng (ĉine : 張衡, 78 – 139).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Dinornis

upright|eta|dekstre|Skeleto de *D. robustus*.
La **giganta moao** (*Dinornis*) estas formortinta genro de birdoj el la familio de moaoj. Ĝi estis membro de la ordo Strutoformaj. Tiuj estas neflugaj birdoj kun sternumo sen karino. Ili havas ankaŭ distingan palaton. Ĝi estis endemia de Novzelando. Du specioj de *Dinornis* estas konsiderataj validaj, nome *Dinornis novaezealandiae* el la Norda Insulo, kaj *D. robustus* el la Suda Insulo.

*Dinornis* eble estis la plej alta birdo iam vivinta, kies inoj de la plej granda specio staris 3.6 m alte, kaj unu el plej fortikaj, peza 230-240 kg aŭ 278 kg laŭ diversaj ĉirkaŭkalkuloj. La restoj de plumoj estas ruĝecbrunaj kaj similaj al haroj, kaj ŝajne kovris plej el la korpo escepte la subo de kruroj kaj plej el la kapo (plu malgranda parto de la kolo sub la kapo). La piedoj estis grandaj kaj povegaj, kaj la birdoj havis longan kolon kiu permesis al ili atingi altan vegetaĵaron. Rilate al ties korpo, la kapo estis malgranda, kun pinteca, mallonga, ebena kaj iome kurbeca beko.

## Notoj 
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Zelando
Bulford Kiwi

[eta|dekstra|300px|La [Bulford Kiwi super la Kampadejo Sling el poŝtkarto, ĉ. 1918, Bulford, Anglio.]]

**Sling Camp** aŭ **Kampadejo Sling**  estis kampadejo de la Unua Mondmilito okupita de novzelandaj militistoj ĉe la urbo Bulford de Salisbury Plain en Wiltshire, Anglio.
Post la fino de la milito la kampadejanoj ne akceptis plusuferi disciplinon kaj insurekciis. Kelkaj el la supozeblaj kulpuloj estis senditaj reen al Novzelando (paradokse) dum restintoj ricevis ordonon gravuri bildon de enorma kivio ĉe la argilo de la monteto ĉe la kampadejo. La de tiam nomata **Bulford Kiwi** aŭ **Bulforda kivio** estas ankoraŭ tie. La argila blanko grunda kontrastas kun la ĉirkaŭa vegataĵaro.

## Grando 
* La kviva korpo estas 6,100 m².
* El la kivia piedo al la dorsopinto estas 130 m.
* La kivia beko estas 46 m longa.
* La literoj "N.Z." estas 20 m longaj.

## Poste 
Post la milito la entrepreno Kiwi (ciraĵo) dungis laboristojn por pluhavi la kivion, kiel propagando, kvankam ili asertis, ke temas pri omaĝo al la novzelandaj trupoj. Dum la Dua Mondmilito la bildo estis kovrita de vegetala miksaĵo por eviti helpon al germanaj aviadistoj. Poste skoltoj restaŭrigis la bildon. Poste la brita armeo zorgis pri ĝi.

## Eksteraj ligiloj 
* Google Maps image of the Kiwi
* Filmo de novzelandaj militistoj elirantaj el Sling Camp, ĉe New Zealand Film Archive:
* Leteroj el novzelandaj militistoj pri Sling Camp: 
* Leteroj el novzelandaj militistoj pri Sling Camp:
* Leteroj el novzelandaj militistoj pri Sling Camp: 

Kategorio:Historio de Nov-Zelando
Kategorio:Geografio de Anglio
Kategorio:Kivioj
Ruĝa lupo

La **ruĝa lupo** (*Canis rufus*) estas nordamerika kanisa specio kiu vivis en la sudorienta Usono. Hodiaŭ, ĝi estas la plej minacata kanisa specio en la mondo. Fakte oni konsideris jam en 1980 ke ĝi estas formortinta en naturo; ekde tiam oni entreprenis diversajn programojn por ties reenmeto.

## Subspecioj 
3 subspecioj de la ruĝa lupo estas konataj:

* *Canis rufus floridanus* kiu formortis en 1930
* *Canis rufus rufus* deklarita formortinta en 1970
* *Canis rufus gregoryi* kiu formortis en natura medio en 1980

La taksonomia statuso de la ruĝa lupo estas polemika: laŭ unu opinio ĝi ja estas aparta specio. Laŭ alia opinio, li estas hibrido de ordinara lupo kun kojoto.

Kategorio:Kanisedoj
Kategorio:Mamuloj de Nordameriko
Rud. Ley Maŝinfabriko

eta|Loreley 6/10 ĈP (1907)
La **Rud. Ley Maŝinfabriko AK** () estis fabrikejo de maŝinoj, aŭtoj kaj utilaj veturiloj en Arnstadt.

La firmao estis fondita jam en 1856 kiel metiista ateliero por produkti kudromaŝinojn kaj ŝufarilojn. Ĝi estis aĉetita fare de la metilernanto Rudolf Ley. Liaj filoj Alfred, Hugo, Rudolf kaj Hermann transprenis la responson en 1901. En 1905 oni konstruis tie malpezajn veturilojn sub la marko "Loreley" laŭ la ideoj de Alfred Ley. Post la jura ŝanĝiĝo en akcian kompanion en 1909 Hermann foriris, Hugo kaj Robert fariĝis kontrolkonsilantoj - kaj Alfred iĝis sole firmaestro.

## Historio 
La unua Loreley-transportilo estis 6/10-PĈ-veturilo kun kvarcilindra laŭvica motoro, elĉerpanta el cilindra kapacito de 1500 cm³ forton de 10 ĈP. Ĝis la eksplodo de la Unua mondmilito konstruitis konvenciaj ekskursveturiloj (poste konkurset-aŭtoj) kun 2 aŭ 4 sidlokoj kaj 4 aŭ 6 cilindroj. En 1910 la entrepreno estis kun 1200 dungitoj la plej granda labordonanto en la urbo.

Post la milito la antaŭmilitaj modeloj daŭre faritis kun etaj, nemenciindaj ŝanĝoj, nun sub la marko "Ley". Ĉe la modelo T6 oni pruvkonstruis la unuajn fluliniajn veturilojn laŭ patento de Paul Jaray. Je la fino de 1925 la entrepreno renkontis tiom da malfacilaĵoj, ke oni apenaŭ devis deklari bankroton. En 1928 oni ĉesis la produktadon de person-aŭtoj. En 1933 oni faris la lastajn ŝarĝaŭtojn uzante la en deponejo restintajn materialpecojn.

En 1935 oni vendis la terenon kun la fabriko aŭtomobila kaj translokigis la maŝinojn en la bazan uzinon. Oni daŭre produktis rezervajn partojn kaj liveris por aliaj fabrikoj. La sekcio pri ŝufarado kaj elektroteknikaĵoj ĝis 1945 seninterrompe funkciis.

En 1947 la entrepreno senproprietigitis. Post ĝia dua (parta) malkonstruo, la firmao malaperis ankaŭ el la komerca registro. Ekde 1947 estis ŝufarado en la VEB-entrepreno sub la marko *SCHUMA* kaj *TEXTIMA*.
eta|Loreley-aŭto

## Modeloj 
### Loreley 
### Ley 
## Ekspozicio 
De la 2-a de septembro ĝis la 12-a de novembro 2006 estis en la Kastela muzeo speciala ekspozicio pri la firmao sub la titolo: *Von der Schuhmaschine zum Automobil - 150 Jahre Arnstädter Firma Ley*.

Akurate 100 jaroj antaŭ la lasta tago de la elmontrado (la 12-an de novembro 1906) fermis la pordon la *Internacia aŭtomobila ekspozicio de Berlino*. Tiam Alfred Ley por la unua fojo prezentas siajn aŭtojn antaŭ tia publiko.

## Vidu ankaŭ 
Vilao Ley

## Literaturo 
* Halwart Schrader: *Deutsche Autos 1885-1920*, 1-a eldono, Motorbuch Verlag, Stuttgart 2002, ISBN 3-613-02211-7, p. 228–232.
* Werner Oswald: *Deutsche Autos 1920-1945*, 10-a eldono, Motorbuch Verlag, Stuttgart 1996, ISBN 3-87943-519-7, p. 184–185.
* Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt*. Kirchschlager, Arnstadt 2003, ISBN 3-934277-07-1, p. 332–334.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de filo de nevo de Alfred Ley

Kategorio:Entreprenoj en Germanio
Kategorio:Arnstadt
Kategorio:Germanaj aŭtomobilfabrikoj
Bourg

**Bourg** estas franclingva vorto por urbeto aŭ merkatloko. Ĝi estas la nomo aŭ parto de la nomo de la sekvantaj lokoj:

## Francio 
* **Bourg (Ĝirondio)** estas komunumo en departemento Ĝirondio
* **Bourg (Francio)** estas komunumo en departemento Hauts-de-Marne en la regiono Grand Est
* **Bourg-la-Reine** estas komunumo de la Departemento Hauts-de-Seine en la regiono Francilio en Francio.
* **Bourg-des-Comptes** estas komunumo de la Departemento Ille-et-Vilaine en la regiono Bretonio en Francio.
* **Bourg-Saint-Maurice** estas komunumo en departemento Savoie en regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.
* **Bourg (metroo de Lillo)** estas metrostacio en Lillo

## Svislando 
* **Bourg-Saint-Pierre** estas komunumo de la Distrikto Entremont en Kantono Valezo en Svislando.
* **Bourg-en-Lavaux** estas komunumo de la Distrikto Lavaux-Oron en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Bourg-Saint-Maurice** estas urbo de la komunumo Saint-Maurice de la Distrikto Saint-Maurice en Kantono Valezo en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* **Le Bourg**
9119 Georgpeuerbach

'*9119 *Georgpeuerbach''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Privata observatorio Meyer/Obermair, apud Kirchschlag bei Linz en Aŭstrio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la aŭstra matematikisto kaj astronomo Georg von Peuerbach (1423–1461), profesoro ĉe la Universitato de Vieno, astronomo en la kortego de la imperiestro Frederiko la 3-a, poeto, frua humanisto kaj instruisto de Regiomontanus. Li malkovris la , enkondukis la sinuson en trigonometrio kaj inventis la faldeblan sunhorloĝon : unua fidinda enpoŝebla tempomezurilo.
La nomo estis donita okaze de la inaŭguro de memoriganta plato en la Katedralo Sankta Stefano de Vieno, kie Peuerbach estas entombigita.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Bagnes

**Bagnes** estas komunumo en la distrikto Entremont en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 7807 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011. Ĝia ĉefloko estas Le Châble.

## Geografio 
La komunumo Bagnes situas en franclingva Suba Valezo. La komunumo estas laŭ areo la plej granda komunumo de Kantono Valezo kaj post Glaruso Sudo kaj Davos la tria plej granda komunumo de Svislando. La komunumo etendiĝas en la Valo de Bagnes, tra kiu fluas la orienta brako de la rivero Dranse, kiu fontas el Mont-Durand-Glaĉero en sudo de la komunumo kaj trafluas la baraĵlagon Lago de Mauvoisin. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Bontachiesse, Bruson, Champsec, Fionnay, Fontenelle, Le Châble, Le Cotterg, Le Fregnoley, Les Places, Le Sapey, Lourtier, Mauvoisin, Mayens de Bruson, Médières, Montagnier, Prarreyer, Sarreyer, Verbier, Versegères kaj Villette.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 282,26&nbsp;km², de kiuj 15,3% estas kovritaj de arbaro, 11,7% servas por agrikulturo kaj 2,1% por setlado. Pli ol 70% de komunuma teritorio konsistas el altmontara decerto kaj glaĉeroj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bagnes limas en nordo al Saxon, Riddes kaj üNendaz, en oriento al Hérémence kaj Evolène, en sudo al Bionaz (Italio) kaj Ollomont (Italio), kaj en okcidento al Bourg-Saint-Pierre, Liddes, Orsières, Sembrancher kaj Vollèges.

## Trafiko 
Al Bagnes kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 204 de Martigny tra Sembrancher. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas en distanco de proksimume 20&nbsp;km en Martigny. Al Le Châble kondukas mallarĝspura fervojo ek de Martigny. De Le Châble poŝtaŭtolinioj kondukas al Bruson, Fionay, Lourtier, Mauvoisin kaj Verbier.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bagnes datiĝas el la jaro 1150 kiel *Banie*. Bagnes apartenis dum mezepoko al la Grafolando Savojo. En la jaro 1150 ĝi estis akirita de la Abatejo Saint-Maurice kaj post la konkero fare de la Valezaj Dekonoj en la jaro 1475 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 ĝi apartenis al la Abatejo Saint-Maurice. Ek de 1798 ĝi apartenas al la Distrikto Entremont. En la jaro 1844 en Corberaye okazis sanga konflikto inter konservuloj kaj radikalujoj. Ĝis 1957 la komunumo Bagnes estis federacio de vilaĝoj, kiuj estis nomitaj sekcioj aŭ kvartaloj. Ankoraŭ ĝis 1971 la membroj de la komunuma konsilio reprezentis siajn sekciojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Saint-Bernard Express
* Le Châble (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bagnes

## Bildoj 

Dosiero:Villette - châlets.jpg|Villette, komunumo Bagnes
Dosiero:Cotterg.jpg|Cotterg, komunumo Bagnes
Dosiero:Verbier-Village alte Kirche.jpeg|Verbier