open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
73 Klitio

**73 Klitio** estas asteroido de la asteroida zono, kies orbito havas malgrandan discentrecon.

## Malkovro 
La usona astronomo Horace Tuttle malkovris ĝin la  en Kembriĝo (Masaĉuseco, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la nimfo Klitio, amanta de Helios kaj kiu aliformiĝis al sunfloro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1862
Kostenloser Esperanto-Kurs

La **Kostenloser Esperanto-Kurs** (germane por *senkosta Esperanto-kurso*, germana mallongigo *KEK*) estas germanlingva koresponda Esperanto-kurso de la Germana Esperanto-Junularo. Ĝi estas la ĉefa distancinstruilo de la Germana Esperanto-Asocio kaj -Junularo.

## Historio de la KEK 
### La papera formo 
La KEK estis kreita far Ulrich Becker. Unue ĝi ekzistis en papera formo kaj funkciis per papera poŝto. Principe la Germana Esperanto-Asocio tian funkciadon ankoraŭ hodiaŭ ofertas, sed multe malpli da homoj uzas ĝin ekde la disvastigo de la interreto.

### La unua retpoŝta kurso 
En la 1990-aj jaroj GEJ-aktivuloj sub la gvido de Steffen Pietsch entajpis la kurson por povi oferti ĝin kiel retpoŝtan korespondan kurson. Ĉar en tiu tempo la aspektigo per html-signoj ankoraŭ ne bone funkciis, emfazoj estis faritaj per majuskligo de literoj.

Dum tiu sama jardeko, aktivuloj de Itala Esperantista Junularo ekfunkciigis itallingvan version de la retpoŝta kurso, sub la nomo KIREK (Komputil-Reta Esperanto-Kurso).

### Signifoperdo post 2005 
Pro la enkonduko de la Kurso de Esperanto la KEK perdis signifon en la distancinstruilaro de GEJ, ĉar la tiamaj aktivuloj opiniis komputilan kurson pli taŭga. Paralele la signifo de lernu.net kreskis.

### Prilaboro en 2010 
En 2010 ekestis streboj revivigi la KEK sub gvido de Felix Zesch. La ĉefaj rimedoj por atingi tion estis:
* Bela aspekto: aspektigo per OpenOffice por krei elŝuteblajn PDF-dosierojn
* Moderna enhavo: modernigo de la enhavo (ekz. vortoj kiel retpoŝto anstataŭ letero)
* Malpeza administrado: reorganizo de la administra sistemo per programado de administrilo ("FernLernAdmin"), kiu aŭtomate atribuu lernantojn al mentoroj, por malŝarĝigi la administranton de tedaj taskoj.

### Ekfunkcio en 2012 
Kun la publikigo de la nova paĝaro de la Germana Esperanto-Asocio kaj Germana Esperanto-Junularo la transiro al la KEK kiel ĉefa distancinstruilo efektiviĝis. La FernLernAdmin ankoraŭ ne estas uzata por ĝi.

## Strukturo de la KEK 
## Eksteraj ligiloj 
Paĝaro de la KEK ĉe la Germana Esperanto-junularo 

Nova versio de la kurso en PDF-dosieroj kaj sondosieroj
Kategorio:Edukado de Esperanto
Kategorio:Esperanto-movado en Germanio
Malsupra Gvineo

[eta|220px|Mapo de [Gvineo. En tiu ĉi okazo, Malsupra Gvineo estas la areo inter la landa marbordo kaj la limtuŝanta montara regiono.]]
**Malsupra Gvineo** povas referenci :
*aŭ la marbordan parton de Respubliko de Gvineo ( vidu mapo ); 
*aŭ la sudan subregionon de la pli vasta regiono Gvineo.
En tiu ĉi okazo ĝi situas en partoj de Centra Afriko kaj Sudokcidenta Afriko. Ĝi etendiĝas sur mallarĝa marborda zono ekde Kameruno ĝis Angolo kaj ampleksas tropikajn humidajn arbarojn kaj tropikajn savanojn. Oriente ĝi limtuŝas altaĵon.

## Riveroj
La plej granda rivero en afrika subregiono Malsupra Gvineo estas Kongo.
## Landoj en subregiono Malsupra Gvineo
*Sudokcidenta Kameruno
*Gvineo Ekvatora
*Gabono
*Okcidenta Kongo Brazavila
*Kabindo ( Angolo )
*Okcidenta Kongo Kinŝasa
*Okcidenta Angolo
## Vidu ankaŭ
*Supra Gvineo
*Gvineaj arbaroj de Okcidentafriko

Kategorio:Geografio de Gvineo
Kategorio:Okcidenta Afriko
Gamma Cephei b

**Gamma Cephei b** estas ekstersunsistema planedo je proksimume 45 lumjarojn en la konstelacio Cefeo. La ekzisto de ĉi tiu planedo estis konfirmita dum 2002, sed la unuaj raportoj pri ĝia ebla ekzisto komencis dum 1988 (pro tio, ĝi estas la unua *vera* ekstersunsistema planedo malkovrita).

## Detektado kaj malkovro 
### Raportoj dum 1988 
La unuaj indikoj pri la ekzisto de Gamma Cephei b estis raportitaj dum julio 1988. Ĝi estis anoncita de kanada skipo de astronomoj (gviditaj de Bruce Campbell, Gordon Walker, kaj Stephenson Yang, kaj ankaŭ de Anthony Lawton kaj P. Wright dum 1989. Tamen, ĝi ne estis konfirmita, kaj la malkovro estis nuligita dum 1992 ĉar la datumoj pri ĝi ne estis sufiĉe bonaj por certigi ĝian ekziston.

### Konfirmo dum 2002 
La 24-an de septembro 2002, Gamma Cephei b estis finfine konfirmita. La skipo de astronomoj (inkluzive William D. Cochran, Artie P. Hatzes, ktp.) anoncis planedon kun minimuma maso de 1,59 MJ. La datumoj estis poste rekalkulitaj post rekta bildigo de la dua stelo de la sistemo Gamma Cephei B, kio permesis al la astronomoj plibonigi siajn kalkulojn.

## Vidu ankaŭ 
* 51 Pegasi b
* HD 114762 b
* Iota Horologii b
* PSR B1257+12 B
* PSR B1257+12 C

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Gasgigantoj
Kategorio:Ekstersunsistemaj planedoj malkovritaj en 1988
Kategorio:Ekstersunsistemaj planedoj detektitaj per radiala rapido
74 Galateo

**74 Galateo** estas granda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Ernst Wilhelm Leberecht Tempel elde la observatorio de Marsejlo (Francio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la nereidino Galateo de la helena mitologio.

Tiun nomon ricevis ankaŭ la Neptuna luno Galateo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ernst Wilhelm Leberecht Tempel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1862
Max Weber (pentristo)

**Max WEBER** (naskiĝis la  en Bjalistoko, Rusia Imperio — mortis la  en Great Neck, Usono) estis usona pentristo.

Max Weber devenis de juda familio, setliĝinta en Bjalistoko. La urbo en tiu tempo troviĝis en rusia parto de Pollando, tial parto de diverslandaj verkoj pri historio de arto prezentas lin ruso. En 1891 Weber elmigris al Usono, kie en la jaroj 1899-1900 studis sub gvido de Arthur Wesley Dow en Pratt Institute en Broklino. En 1905 li forveturis al Parizo, kie li lernis pentroarton en Académie Julian. Al Usono li revenis en 1908 kaj fariĝis unu el la unuaj popularigantoj de kubismo en Ameriko.

En sia verkado Max Weber sekvis la principojn de kubismo kaj faŭvismo. Poste li evoluigis sian pentradon al ekspresionismo kaj ekuzis fantaziajn temojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Max Weber en la paĝaro de la projekto "Itinero de Juda Heredaĵo en Bjalistoko"  

Kategorio:Bjalistokanoj
Kategorio:Judaj pentristoj
Kategorio:Polaj pentristoj
Kategorio:Usonaj pentristoj
Kategorio:Usonaj desegnistoj
Kategorio:Polaj judoj
Kategorio:Usonaj judoj
Gvineaj arbaroj de Okcidentafriko

La **gvineaj arbaroj de Okcidentafriko** estas biodiverseco-riĉaĵejo signita de la organizaĵo Naturprotekto Internacie (), kiu ampleksas zonon de tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj laŭlonge de la marbordo de Okcidentafriko, irante ekde Sieraleono kaj Gvineo okcidente ĝis Sanago en Kameruno, oriente. La Benina Senarbejo (angle :  *Dahomey Gap*), regiono de savanoj kaj sekaj arbaroj en Togolando kaj Benino, disigas  la gvineajn arbarojn en la supra-gvineajn arbarojn de la malsupra-gvineaj arbaroj.

La supra-gvineaj arbaroj etendiĝas ekde Sieraleono kaj Gvineo en la okcidento tra Liberio, Ebur-Bordo, kaj Ganao ĝis Togo en la oriento. La malsupra-gvineaj arbaroj etendiĝas orienten ekde Benino tra  Niĝerio kaj Kameruno. La malsupra-gvineaj arbaroj ankaŭ etendiĝas suden preter Sanago, la suda limo de la riĉaĵejo, en suda Kameruno, Gvineo Ekvatora, Gabono, Kongo Brazavila, Kabindo, kaj  Kongo Kinŝasa.

## Ekoregionoj
La Monda Natur-Fonduso (WWF) subdividas la supra-gvineajn kaj la malsupra-gvineajn arbarojn en plurajn ekoregionojn :

La **supra-gvineaj arbaroj**, kiuj kongruas kun la tutmondaj 200-regiono **gvineaj humidaj arbaroj** konsistante el tri unuopaj ekoregionoj :
* Okcident-gvineaj malaltaĵaj arbaroj (Gvineo, Sieraleono, Liberio, Ebur-Bordo)
* Gvineaj montarbaroj (Gvineo, Sieraleono, Ebur-Bordo)
* Orient-gvineaj arbaroj (Ebur-Bordo, Ganao, Togo, Benino)

La **malsupra-gvineaj arbaroj**
* Nigeriaj malaltaĵaj arbaroj (Togo, Niĝerio)
* Niĝer-deltaj marĉarbaroj (Niĝerio)
* Kros-niĝeraj transiraj arbaroj (Niĝerio)
* Marbordaj arbaroj de Kros-Sanago-Bioko (Niĝerio, Kameruno, Ekvatora Gvineo)
* Kamerunaj montarbaroj (Niĝerio, Kameruno)
* Monto-kamerunaj kaj biokaj montarbaroj (Kameruno, Ekvatora Gvineo)
*Humidaj malaltaĵaj arbaroj de Sao-Tomeo kaj Principeo   (Sao-Tomeo kaj Principeo)
*Atlantik-marbordaj ekvatoraj arbaroj (Kameruno, Gvineo Ekvatora, Gabono,  Kongo Brazavila, Kabindo kaj Kongo Kinŝasa)

## Vidu ankaŭ
*Gvineo (regiono)
*Kongaj arbaroj
*Orientafrikaj marbordaj arbaroj

## Eksteraj ligiloj
* Gvineaj arbaroj de Okcidentafriko (Naturprotekto Internacie) 

Kategorio:Biodiverseco-riĉaĵejoj
Kategorio:Afrotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Okcidenta Afriko
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
Kategorio:Global 200
75 Eŭridiko

**75 Eŭridiko** estas meze granda, hela asteroido de la asteroida zono, ĝi estas verŝajne riĉa je fero kaj nikelo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Christian Heinrich Friedrich Peters en Clinton (Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la nimfo Eŭridiko, edzino de Orfeo en la helena mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Christian Heinrich Friedrich Peters
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1862
Nigrakresta parulio

La **Nigrakresta parulio** (***Basileuterus nigrocristatus***) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.

Ĝi troviĝas en Kolombio, Ekvadoro, Peruo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj.

Tiu specio havas olivverdecajn suprajn partojn kaj pli helolivecajn al flavecajn subajn partojn. La plej rimarkinda eco estas la kapobildo kie videbls nigreca traokulas trio kaj ĉefe tre markata larĝa kaj flava superokula strio kiu enfermas kaj kontrastas kun pli mallarĝa kaj eĉ markata nigra kronostrio, kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nom kie *nigrocristatus* signifas precize “kun nigra kresto”. Ankaŭ la beko estas nigra kaj la kruroj rozflavecaj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Basileuterus nigrocristatus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Grizkapa parulio

La **Grizkapa parulio** (***Basileuterus griseiceps***) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.

Ĝi estas endemia de nordorienta Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo kaj habitatofragmentado en malgranda teritorio de ĉirkaŭ 910 km², kie loĝas el 2,500 al 10,000 individuoj. Tutcerte la specio iam estis pli multnombra. Ili loĝas en densa subkreskaĵaro en la interno aŭ bordoj de netuŝitaj subtropikaj arbaroj kaj naturaj klarejoj. Ĝi ŝajne survivas en tuŝitaj arbaroj se estas densa subkreskaĵaro (ekzemple de *Heliconia*), kaj oni supozas ke ĝi estas nepostulema pri habitatopostularo. Majoritato de specimenoj troviĝis je 1,400-2,100 m, sed foje tiom alte kiom ĝis 2,440 m, kaj tiom malalte kiom ĝis 1,000 m.

Ĝi estas 14 cm longa parulio olivverdeca (pli hela sube al flaveca) kun griza kapo. Ĝi havas tre olivverdecajn suprajn partojn pli malhele kun malhelbruneca nuanco ĉe flugiloj kaj vosto kaj brilflavajn subajn partojn. La griza kapo montras iom da nigreca strieco en krono kaj tre rimarkindan **blankan punktomakulon** inter bekobazo kaj supraokulo iom simila al tiu de la Larmoparulio kaj iom da blanka punkteco en orelkovriloj. La kruroj estas oranĝecaj. 

La voĉo estas fajna “cek” kaj akraj alvokoj “zak” aŭ “ĉak”. Ĝi estas vidata ofte ĉe miksita kunmanĝantaro.

Reproduktado ŝajne okazas el majo al julio, kaj elnestiĝo okazas en aŭgusto.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Basileuterus griseiceps.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
*Konsultita la 18an de julio 2010 
*BirdLife Species Factsheet.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Grizbrusta parulio

La **Grizbrusta parulio** (***Basileuterus cinereicollis***) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.

Ĝi troviĝas en Kolombio kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj. Ĝi iĝis rara pro habitatoperdo. Ĝi estas loka kaj nekomuna al rara tra plej parto de sia disa distribuado en Andoj de pleja okcidenta Venezuelo (Mérida kaj Táchira) kaj nordorienta Kolombio (sude al Kundinamarka kaj okcidenta Meta); ĝi estas pli komuna en Sierra de Perijá ĉe la limo Kolombio-Venezuelo, but ties habitato en tiuj deklivoj estis akre degradita sub 2,000 m. Ĝi troviĝas en densa subkreskaĵaro en montara ĉiamverda arbara subkreskaĵaro, arbarbordoj kaj duarangaj kreskaĵaroj je 800-2,100 m.

La latina scienca nomo *cinereicollis* signifas “kun griza (cindra) kolo” sed fakte temas pri birdospecio kiu havas **grizajn kapon, kolon kaj tre ofte supran bruston**. Kiel kutime ĉe ĉi genro, la supraj partoj estas olivverdecaj kaj la subaj flavaj. En la griza kapo videblas flava al blankeca okulringo.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Basileuterus cinereicollis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Sanktamarta parulio

eta|300ra|Ilustraĵo

La **Sanktamarta parulio** (***Basileuterus basilicus***) estas neotropisa specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.

Ĝi estas endemia de norda Kolombio nome de Sierra Nevada de Santa Marta de kie devenas la nomo de la specio. Ties natura biotopo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo kaj habitatofragmentado. Estas **nur 1,000 al 2,500** individuoj kaj tiu populacio malpliiĝas tendence en malgranda kaj fragmentata habitato de nur 4,540 km². Ili loĝas ĉe subkreskaĵaro kaj bordoj de ĝenataj humidaj montararbaroj kaj duarangaj, ĉefe ĉe malgrandaj montorojoj kaj ravinoj, kaj en arbustaro super la arbolimo. Ili ankaŭ ege asociiĝas kun densaj aroj de bambuo *Chusquea*. Ĉiuj vidaĵoj estis el 2,100 al 3,000 m, kun majoritato super 2,300 m. Ŝajne ili toleras moderan degradadon de sia biotopo.

Ĝi estas 14 cm longa parulio ege rimarkinda kaj olivverdeca supre kaj flava sube, kun tre markata nigrablanka kapobildo. Ĝi estas nekonfuzebla kaj eble la plej distinga membro de ties genro. La alvoko estas mallonga milda trilado, dum la kanto restas nedokumentata.

## Vidu ankaŭ 
* Boliviaj jungaoj
* Jungaoj
* Peruaj jungaoj

## Referencoj 
* BirdLife International 2006. Basileuterus basilicus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* Konsultita la 18an de julio 2010 
* BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Blankabrida parulio

La **Blankabrida parulio** (***Basileuterus conspicillatus***) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.

Ĝi estas endemia de Kolombio.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj, plantejoj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

Ĝi estas tre simila al la Grizbrusta parulio, tio estas specio olivverdeca supre kaj flaveca sube kun tre diferenca griza kapo. Tamen kiel diferencoj estas ia blanka brido (kio nomigas la specion) konsistanta en **blankaj mentono, “larmostrio” al supra okulo kaj tre markata okulringo** duondividita de griza traokula strizono, al kio aludas la latina scienca nomo kie *conspicillatus* aludas al okulmarkoj aŭ okulvitroj. La irisoj estas malhelbrunaj kaj la kruroj flavecaj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Basileuterus conspicillatus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Fajrkrona parulio

La **Fajrkrona parulio** (*Basileuterus coronatus*) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.

Ĝi troviĝas en Bolivio, Kolombio, Ekvadoro, Peruo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj. 

Ĝi estas specio kun olivverdecaj supraj partoj kaj blankecaj al flavecaj subaj partoj, dum la kapo estas griza kiel proksimaj parencoj Blankabrida parulio kaj Grizbrusta parulio, sed diference de tiuj, la Fajrkrona parulio montras rimarkindan kapobildon kun du nigrecaj strioj unu traokula kaj alia supre inter kiuj estas larĝa griza superokula zono, dum inter la ambaŭflankaj supraj strioj estas tre **oranĝeca kronostrio**, kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *coronatus* signifas simple “kun krono”. La kruroj estas rozkoloraj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Basileuterus coronatus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Orkrona parulio

eta|*Basileuterus culicivorus*
eta|Basileuterus hypoleucus-White-bellied Warbler
La **Orkrona parulio**, *Basileuterus culicivorus*, estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.

Ĝi reproduktiĝas el Meksiko kaj suden tra Centrameriko al nordorienta Argentino kaj Urugvajo, kaj en Trinidado.

Ĝi estas specio ĉefe de arbaroj de malaltaj teroj. La ino demetas 2 al 4 ruĝecpunktitajn blankajn ovojn en kupola nesto en bordo, ofte ĉe arbarpado, aŭ sub folioj en arbargrundo. Gepatroj ŝajnigas vundon por malproksimigi eventualajn nestopredantojn.

La Orkrona parulio estas 12.7&nbsp;cm longa kaj pezas 10 g. Ĝi havas grizverdecajn suprajn partojn kaj brilflavajn subajn partojn el la mentono. La kapo estas griza kun **nigroborda flava kronostrio**, kaj flavecaj superokula strio kaj okulringo dividita de malhela traokula strio.

Ambaŭ seksoj estas similaj, sed nematuruloj estas pli senkoloraj, pli brunaj, kaj ne havas kapobildon, nur traokulan strion.

La Orkrona parulio havas 13 geografiajn rasojn, kiu grupiĝas en tri grupojn. La centramerika ***grupo culicivorus*** ("Strikrona parulio") estas esence kiel priskribita supre, la sudokcidenta grupo ***cabanisi*** ("Kabanisa parulio") havas grizajn suprajn partojn kaj blankan superokulan strion, kaj la grupo ***aureocapillus*** ("Orkrona parulio") de sudoriento havas blankan superokulan strion kaj oranĝecan kronostrion. La tri grupoj estas foje konsiderataj kiel diferencaj specioj.

Tiuj birdoj manĝas insektojn kaj araneojn. La kanto estas altatona fajna *pit-siit-siit-siit-siit*, kaj la alvoko estas akra *cip*.

## Referencoj 
*  Malplej Zorgiga.
* *New World Warblers* de Curson, Quinn kaj Beadle, ISBN 0-7136-3932-6
* 
* 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
72 Feronia

'*72 *Feronia'''* estas mezgranda kaj malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝin malkovris la  la usona astronomo Christian Heinrich Friedrich Peters en la observatorio de Clinton (ŝtato de Nov-Jorkio, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la romia diino *Feronia'', de etruska deveno, kiu regis la agrikulturajn laborojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Christian Heinrich Friedrich Peters
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1861
Blankaventra parulio

La **Blankaventra parulio** (***Basileuterus hypoleucus***) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn. 

Ĝi troviĝas en Bolivio, Brazilo kaj Paragvajo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj kaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj. 

La karakteroj de tiu birdospecio estas blanka makuleto subokula, blanka markata superokula strio kio enfermas tre grizan kronostrion, tre grizaj traokula strio kaj vango kaj nuance al kolflankoj, flavecaj subŝultroj kaj subpugo kaj tre flavoranĝaj kruroj. La supraj partoj estas grizbrunecaj dum la subaj partoj estas helgrizaj nuance al blankecaj en suba ventro, kio nomigas la specion en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *hypoleucus* komponiĝas el du radikoj de la antikva greka signife “blanka sube”. 

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Basileuterus hypoleucus .   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Poběžovice u Holic

Municipo **Poběžovice u Holic** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, 3&nbsp;km norde de urbo Holice, en milde ondoforma, arbarriĉa pejzaĝo inter riveroj Orlice kaj Loučná. Vivas ĉi tie  ().

Internacie konata estas Poběžovice u Holic kiel loko de tradicia **motorcikla terenkonkurso Holice** en Poběžovice kaldronvalo, kiu ĉi tie regule okazas de la jaro 1951, kutime en junio. Nome temas pri motokrosa FIM mondĉampionado en kategorio MX3 kaj UEM eŭropa ĉampionado en kategorio EMX2.

## Loĝantaro
## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝoj de mikroregiono Ĉirkaŭaĵo de Holice 
* Paĝoj pri motokroso Holice 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Orlica tabulo
Christian Heinrich Friedrich Peters

**Christian Heinrich Friedrich PETERS** (naskiĝis la 19-an de septembro 1813 en Koldenbüttel, mortis la 18-an de julio 1890 en Clinton) dan-devena usona astronomo Oni ne konfuzu lin kun la germana astronomo Christian August Friedrich Peters.

## Vivo 
Li naskiĝis en Ŝlesvigo-Holstinio, kiu estis tiam parto de Danio, kaj poste, de Germanio. Li lernis en Germanio, (sub la instruo de Carl Friedrich Gauss). Poligloto, li restadis en Italio kaj Turkio, antaŭ iri en Usonon en 1854.

Li laboris en la Kolegio Hamilton de Clinton (Nov-Jorkio), kie li malkovris 48 asteroidojn.

En 1889, li kompromitiĝis en konflikto pri iu stela katalogo, kontraŭ sia kolego Charles A. Borst. La afero iris en justicon, li estis kondamnita kaj apelaciis; sed mortis nelonge poste. La kondamno estis nuligita, sed nenia nova procezo okazis.

## Malkovroj 
Li estis unu el la plej abudaj trovintoj da asteroidoj el sia epoko, li ankaŭ malkovris la periodan kometon 80P/Peters-Hartley, pluraj variantaj nebulozoj kaj galaksiojn.

La asteroido 100007 Peters estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Christian Heinrich Friedrich Peters

## Eksteraj ligiloj 
*  Biografio

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Orbrova parulio

La **Orbrova parulio** (***Basileuterus belli***) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.

Ĝi troviĝas en Salvadoro, Gvatemalo, Honduro kaj Meksiko. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj.

Tiu specio,kiel multaj el la sama genro, havas olivverdecajn suprajn partojn kaj flavecajn subajn partojn el la mentono, dum ties kapobildo montriĝas rimarkinde bunta per tre markata kaj larĝa **flava superokula strio inter bruna vizaĝo kaj nigreca fajna bordo al kronostrio**. 

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Basileuterus belli.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
*Fotaro de Orbrova parulio  VIREO
*[Foto-Alta Rez](http://mtaudubon.org/images/Golden-browed%20Warbler%20(J.%20Dicus).jpg); Artikolo  mtaudubon–*"Western Mexico"*

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Panama parulio

La **Panama parulio** (***Basileuterus ignotus***) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.

Ĝi troviĝas en nordokcidenta Kolombio kaj plej orienta Panamo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. Ĝi estas limigita al tre malgranda teritorio de ĉ.180 km², en Alturas de Nique kaj Cerro Tacarcuna en Darién, Panamo, kaj nordokcidenta Chocó, en nordokcidenta Kolombio. En tiu teritorio ĝi okupas areon de malpli da 100 km² de taŭga habitato. Ĝi estas ĝenerale nekomuna, sed estis iom komuna super 1,400 m en Alturas de Nique (super Cana) en 1985. Ĝi loĝas en subkreskaĵaro de nanaj arbaroj kie ĝi estas vidata inter 1,350 kaj 1,650 m, sed foje tiom malalte kiom ĝis 1,200 m.

Temas pri parulio 13.5 cm longa kaj tre distinge markata. Ĝi havas malhelajn olivverdecajn suprajn partojn, kremoflavajn subajn partojn, **helflavan superokulan strion bordatan nigre supre, ruĝecan kronon**, kaj malhelajn olivecajn orelkovrilojn. La kanto ne estis ankoraŭ priskribata, dum la alvoko estas penetra “ciiŭt”. 

La reprodukta kutimaro estas nekonata, sed ĵus oni vidis elnestiĝintan junulon en julio.

## Referencoj 
* Konsultita la 18an de julio 2010 
* BirdLife International 2004.  Basileuterus ignotus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
*BirdLife Species Factsheet.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Suda parulio

La Suda parulio (***Basileuterus leucoblepharus***) aŭ **Blankabrova parulio**, sed tiu nomo estas uzata por la *Parula superciliosa*, estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.

Ĝi troviĝas en Argentino, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo, kio estas kialo por la nomo, dum aliaj samgenranoj loĝas en pli nordaj areoj de Sudameriko. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, humidaj montararbaroj aŭ arbustaroj, kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj.

Ĝi estas tre moviĝema kaj fidema specio. La beko estas pli fajna ol tiuj de aliaj samgenranoj kaj ties fajfo estas akra. Ĝi montras malhelgrizan kronon kun pli helgrizan centran kronostrio. La supraj partoj estas olivecaj. Estas **grizaj vizaĝo, nuko kaj subaj partoj** (skvamecaj), sed la gorĝareo estas blanka. Estas **blanka superokula strio** kiu komencas per klara "larmomakulo" sed kiu poste svagiĝas kaj **okulringo duondividita** de traokula strio. La kruroj estas oranĝecaj. La irisoj estas malhelbrunaj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Basileuterus leucoblepharus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Blankastria parulio

La **Blankastria parulio** (***Basileuterus leucophrys***) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.

Ĝi estas endemia de Brazilo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

Estas specio kun olivverdecaj supraj partoj, **tre blankaj gorĝareo kaj vangovizaĝo** nuance al blankeca kaj al helgriza sube (pli grize flanke). Kiel ĉe aliaj samgenranoj, ankaŭ ĉikaze la kapobildo rimarkindas per tre markata larĝa **blanka superokula strio** inter du malhelgrizaj al **nigrecaj strioj** nome traokula strio kaj ĉekrona strio. Tiu blanka strio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo. Ankaŭ la beko estas nigra, dum la kruroj estas flavecaj al karnokoloraj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Basileuterus leucophrys.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Trizona parulio

La **Trizona parulio** (***Basileuterus trifasciatus***) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.

Ĝi troviĝas en Ekvadoro kaj Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj. 

La nomo de tiu specio kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo aludas al la **tri zonostrioj** kiuj videblas en ties kapobildo nome tre markata malhelgriza traokula strio, longa helgriza superokula strio kaj malhelgriza centra krono. La resto de la supraj partoj estas olivverdecaj kaj la subaj partoj flavaj el la mentono. La kruroj estas karnokoloraj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Basileuterus trifasciatus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Flaveca parulio

La **Flaveca parulio** (***Basileuterus flaveolus***) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn. 

Ties nomo devenas el ties rimarkinda flava koloro de la gorĝareo, superokula strio kaj eĉ subokula makuleto. La supraj partoj estas kiel kutime ĉe tiu genro olivverdecaj, dum la subaj partoj estas pli helolivecaj kun la menciitaj tre flavaj partoj. Traokule estas olivverdeca strio. La kruroj estas oranĝecaj. La beko estas nigreca. 

Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Kolombio, Gujano, Paragvajo, kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj aŭ humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Basileuterus flaveolus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Phaeothlypis

***Phaeothlypis*** estas genro de birdoj de la familio de Paruliedoj kiuj troviĝas je malaltaj niveloj ĉe akvo en humidaj arbaroj de Neotropika ekozono. Pasintece ili estis komune inkluditaj en *Basileuterus*. Kvankam plej parto de fakuloj nuntempe agnoskas du speciojn en *Phaeothlypis*, analizoj pri filogenetiko sugestas, ke la specilimo povas postuli revizion.

## Specioj 
* Flavvosta parulio (*Phaeothlypis fulvicauda*)
* Riverparulio (*Phaeothlypis rivularis*)

## Referencoj 
* Lovette, I. J. (2004). *Molecular phylogeny and plumage signal evolution in a trans Andean and circum Amazonian avian species complex.* Mol. Phyl. Evo. 32: 512-523
* Ridgely, R. S., & G. Tudor (2009). *Birds of South America – Passetines.* Christopher Helm, London. ISBN 978-1-4081-1342-4

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Turja Bistra

**Turja Bistra,** ukraine '''Тур'я Бистра,** hungare **Turjasebes''' estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Pereĉin. Bistra kaj sebes signifas: rapida.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 3&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 370 m
* Loĝantaro: 1450
* Poŝtkodo: 89231
* Telefonprefikso: 3145

## Situo 
Turja Bistra situas laŭ rojo havanta la nomon Turja.

## Historio 
En 1910 vivis tie 1319 loĝantoj, (1122 rutenoj, 117 germanoj, 75 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Turjasebes apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Perecseny, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Turja Bistra/Turjasebes. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Tristria parulio

La **Tristria parulio** (*Basileuterus tristriatus*) estas specio de birdo de la familio de Paruliedoj kaj genro de Basileuterus ĉefe reprezentata en Centra kaj Sudameriko, de ĉefe fortikaj parulioj kun fortikaj bekoj kiuj havas olivecajn aŭ grizajn suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn.

Ĝi troviĝas en Bolivio, Kolombio, Kostariko, Ekvadoro, Panamo, Peruo kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj.

Tiu specio havas olivecbrunajn suprajn partojn pli brunajn en flugiloj kaj vosto kaj helolivecajn subajn partojn pli helajn en suba ventro. La kapobildo estas rimarkinda kiel ĉe multaj el la samgenraj specioj, ĉikaze kun **tri malhelbrunaj strioj** sur sablokolora al helgrizbruna kapofono nome la plej markata inter la hela superokula strio kaj la mallarĝa hela kronostrio, la dua kiel traokula strio kiu ĉe la orelareo turniĝas kaj revenas kiel tria strio enfermante subokulan helan makulon. La kruroj estas rozkolorecaj. Ĉiukaze temas pri tri strioj ĉu helaj ĉu malhelaj kiuj nomigas la specion en Esperanto kaj en la latina scienca nomo.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Basileuterus tristriatus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Petro Komestoro

Petro, dirita Komestoro (el la latina ‘comedere’ = manĝi) pro lia famo kiel «voranto de libroj», kaj kiun Dante etikedis «Pietro Mangiadore» (Petro la voranto. *Paradizo* XII, 134), estis franca dekano de la kapitolo de Troyes 1147 kie pliposte profesoris kaj, ekde 1164, kanceliero de la universitato de Parizo; kaj fine retiriĝis en la monaĥejo Sankta Viktoro, kie forpasis en 1180) (ne estis registrita la dato de lia naskiĝo).

## Verkoj 
Se lia kromnomo ligiĝas al la intenseco de lia laboro, lia tiama famo ligiĝis al teologia verko *Historia scholastica* [histOria skolAstika], historio pri la mondo ekde la Genezo al la kaptiteco de sankta Paŭlo en Romo: verko tiom ŝatata kaj taksata necesa ke sufiĉis skribi *dicit magister in historiis* (diras la majstro pri historioj) por individuigi verkon kaj aŭtoron. La verko estis dediĉita al la ĉefepiskopo de Sens, Vilhelmo Blankamano. Tiu verko, konstituita je 20 libroj, estis ege popularigita inter la klerularo kaj laikaro per traduko al diversa popolaj lingvoj kaj dialektoj.
eta| Petro Komestoro prezentas sian libron «Historia Scholastica» al Vilhelmo Blankamano Ĉefepiskopo de Sens.

Li pritraktis specifajn teologiajn temojn en la verkoj *Sententiae de Sacramentis* kaj *Tractatus de eucharistia* «Sentencoj pri la Sakramentoj», «Traktado pri Eŭkaristio»), dum estas diskutata lia aŭtoreco rilate aliajn verkojn, nome *Allegoriae in Vetus et Novum Testamentum* (Alegorioj de la Malnova kaj Nova Testamentoj), *Liber Pancrisis* (Antologia libro) kaj *Liber de spiritu et anima* (Libro pri la spirito kaj animo), atribuitaj ankaŭ al aliaj aŭtoroj kiel al Alkero el Klarvalo.

## Teologio kaj stilo 
Lia teologio esploras en la kontinueco de la kristana kredo; rilate manieron legi la Biblion, li akcentas la aspektojn alegoriajn. Kutime, kaj aparte en predikoj (konserviĝis 114 liaj sermonoj eldiritaj – parte kiel kanceliero - en Sankta Viktoro antaŭ studentaro kaj profesoraro), li estis subtila kaj pedanta, lia stilo simpla, instrua, kaj kompreneble en sintonio kun lia tempo.

## Bibliografio 
* J. P. Migne, PL ĈCVIII, coll. 1053-1644 e PL CLXXVII, coll. 194-284, Parisiis 1855
* A. Landgraf, *Recherches sur les écrits de Pierre le Mangeur*, in «Recherches de Théologie Ancienne et Médiévale», 3, 1931
* M. Grabmann, *Storia del metodo scolastico*, (Freiburg 1911), tr. it. Firenze 1980
* Enciklopedio Katolika.

## Epitafo sur lia tombo 
*Epitafon diktis li mem*

Estis Petro kiun ŝtono (petra) kovras,

Vivanta mi instruis kaj ne ĉesas instrui mortinta,

por ke kiuj min vidas encindrigita diru:

«ni estas kio tiu ĉi estis,

ni estos iun tagon kio tiu ĉi estas».

Kategorio:Francaj teologoj
Kategorio:Francaj historiistoj
Kategorio:Mezepokaj teologoj
Dezső Pattantyús-Ábrahám

D-ro **P. ÁBRAHÁM Dezső**  (plennome *Pattantyús-Ábrahám Dezső*, nobela antaŭnomo: *danckai* (de Dancka)) (naskiĝis la  en Ungvár, mortis la  en Budapeŝto) estis advokato, politikisto, komence en sendependeca partio, poste burĝa demokrata partio, parlamentano inter 1906-18 kaj 1947-48, jura (1919, en registaro de Mihály Károlyi, poste internafera ŝtatsekretario en la registaroj de Friedrich kaj Huszár (1919-20). Li estas pli maljuna frato de verkisto Ernő Ábrahám.

Li laboris de 1920 ĝis 1944 kiel advokato. En novembro de 1944, la hungaraj faŝistoj kaptis lin kiel ostaĝon kaj kunportis al Germanio. Li liberiĝis kaj hejmenveturis en septembro de 1945. Post tio, li iĝis kunfondinto de la Hungara Libereca Partio. Li iĝis parlamentano en 1947-1949 sur listo de partio de István Balogh nome Sendependa Hungara Demokrata Partio. Li retiriĝis el la politiko en 1949 kaj la komunistoj deportis lin en 1951 al Tarcal. Ĉar li aktive partoprenis en 1956 en refondigo de la Libereca Partio, dum la hungara revolucio de 1956. Oni pridemandis lin en 1957, poste avertis lin. En la 1960-aj jaroj, li havis kontaktojn kun britaj kaj usonaj diplomatoj, pro tio la komunista polico atentigis lin en 1969. Li estis advokato ĝis 1958. La polico ĉesigis lian kaŝobservadon du jarojn antaŭ lia morto, en marto de 1971.

Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Plezuro

[150px|eta|''Psyche et L'Amour*, de [Guillaume Adolphe Bouguereau pentrita]]
**Plezuro** estas la konsciostato kontrasta al doloro. Cicerono fakte verkis ke: *Omne id, quo gaudemus, voluptas est, ut omne quo offendimur dolor.'' ("Ĉio tio ĉi, pro kiu ni ĝojas, estas plezuro, kiel ĉio tio pro kio ni suferas, estas doloro.") Plezurogenroj estas, inter aliaj: amo, ekstazo, eŭforio, feliĉo, ĝojo, gloro, ĝuo. Psikologio kaj biologio agnoskas plezuromeĥanismojn kaj doloromeĥanismojn kiel fundamentoj de ĉiuj kondutoj de specioj biologiaj.

La fonto de multe da agoj plezurigaj estas impulso biologia satigi sin: per manĝo, per malplenigo, per dormo, per trankviligo, per ludoj, per ekzercado, per purigo, per interparolado, per amo, per koito. Sed ankaŭ agrablaj spertoj devenas de sociaj komprenoj: servo, amikeco, agnosko, gloro, graco. Ankaŭ ofte plezuro devenas el gustumi en kulturo kaj en agadoj sociaj, kiel belaj artoj, muzeoj, kaj literaturo.

## Vidu ankaŭ 
* Antaŭĝojo
* Hedonismo
* Kulpa plezuro
Virgulino de Koromoto

eta|200ra|Statuo de la Virgulino de Koromoto en Sanktejo de Guanare

La **Virgulino de Koromo** (hispane *Virgen de Coromoto* estas unu el la alvoktitoloj per kiu estas kultata la Virgulino Maria en la katolikismo. Ĝi estas la patronino de Venezuelo.

## Historio 
Kiam fondis la urbon de Guanare (urbo) (ĉefurbo de la subŝtato Portuguesa) en 1591, la indiĝenoj kiuj loĝis en la regiono, la **Cospes**, fuĝis al la praarbaro en la nordo de la urbo. Ĉi tio malfaciligis la evangeliigon kiun la katolika eklezio estis entrepreninta. La apero de la Virgulino okazis en ĉi tiu praarbaro al kiu estis fuĝintaj la baratanoj, la 8-a de septembro 1652, kiam la Virgulino Maria laŭ tradicio aperiĝis al la Kaciko de la Cospes, Koromoto (kaj al lia virino), dirante al li en lia propra lingvo: "Iru al domo de la celoj kaj petu ilin ke al ili ĵetu la akvon sur la kapo por povi iri al la ĉielo", per ĉi tiu frazo la Virgulino petis lin kaj lian tribon ke ili baptiĝu. Laŭ la parola tradicio, la kaciko raportis tion sekve al lia *encomendero*, don Juan Sánchez, ĉi tiu lin petis ke post ok tagoj li estu preta kun la tribo por ricevi la katekezon kaj la bapton.

Pluraj indiĝenoj estis baptitaj, sed ne la kaciko, pro tio ke li ne emis, ĉar jam li ne estis la estro.
Koromoto fuĝis, la Virgulino al li aperiĝis alian fojon, kaj Koromoto, ŝaltita pro la kolero, levis sian brakon por forigi ŝin kaj li malaperis. Tiu tradicia apero materiiĝis en bildo farita el fibro de arbo kiun poste serĉis kaj tiele oni trovis la relikvon kiun oni veneras hodiaŭe en la Nacia Sanktejo de Nia Damo de Koromoto.

eta|200ra|Ikono de la Virgulino de Koromoto

Oni rakontas ke Coromoto estis mordita de venena serpento kaj li revenis al Guanare, vundita kaj mortonta, li komencis peti la bapton, kaj poste mortis en bona maljuneco.

## Kulto 
En 1950 la Papo Pio la 12-a deklaris ŝin Patronino de Venezuelo, la Papo Johano Paŭlo la 2-a ŝin kronis dum sia vizito al la Sanktejo Mariano en Guanare kaj la Papo Benedikto la 16-a levis la Nacian Sanktejon de Nia Damo de Koromoto al la kategorio de Plej malgranda Baziliko.

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala Retejo de la Virgulino de Coromoto 
*VENEZUELA VIRTUAL mipunto.com 
*Venezuela Tuya

Kategorio:Kultado de Maria
Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Kristanismo en Venezuelo
Kategorio:Naciaj simboloj de Venezuelo
Jan Ackersdijck

**Jan ACKERSDIJCK** ('s-Hertogenbosch 22-an de oktobro 1790 - Utrecht 13-an de julio 1861) estis nederlanda juristo, ekonomo, universitata instruisto, vojaĝisto.

Li studis en Utrecht kaj doktoriĝis en 1810 en jurscienco. Li veturis en 1823 en Hungario du semajnojn, lia Vojaĝa taglibro estas interesa fonto pri la tiuepoka Hungario.

Kategorio:Nederlandaj ekonomikistoj
Kategorio:Nederlandaj juristoj
Kategorio:Nederlandaj altlernejaj instruistoj
Alberto Korda

**Alberto Díaz Gutiérrez**, pli konata kiel **Alberto KORDA** (14-a de septembro de 1928 – 25-a de majo de 2001) estis fama fotisto kuba. Li famiĝis ĉefe pro la fama foto farita al Ernesto Guevara dum li rigardas la funebron de mortintoj dum dronado de ŝipo Le Coubre fare de la CIA, la 5-a de marto de 1960. Tiu foto poste estis reproduktita kaj ŝanĝita multnombre (ekzemple por afiŝoj) ĝis kiam iĝis la plej reproduktita foto en la mondo.

Korda dediĉis sin al submara fotado. Sed ties fama iom malpliboniĝis pro akuzoj ke li publikigis kiel propraj fotojn de aliaj fotistoj.

## Libroj 
* *Libro oficial de la visita del Papa a Cuba*, eldonita en Italio.
* *Korda en sus setenta años*, de 1998.
* *Alberto Korda*, de 1999, eldonita en Norvegio.
* *Momenti della storia*, de 1988, eldonita en Italio.
* *Fidel, Barbudos* (junto a Corrales y Salas), 1996.
* *Cuba la fotografía de los años 60*, (1988).
* *Canto a la Realidad, fotografía Latinoamericana (1860-1993)*, eldonejo Lunwerg, Hispanio, 1993.
* *Cuba: 100 años de fotografía*, eldonejo Mestizo, Hispanio, 1998.

Kategorio:Che Guevara
Kategorio:Kubaj fotistoj
Kategorio:Kubaj komunistoj
Che Guevara (foto)

[eta|250px|La origina kaj kompleta foto de [Che Guevara farita en 1960 de Alberto Díaz (Korda).]]

Ekzistas **foto de Che Guevara** en kiu aperas lia vizaĝo sub nigra ĉapo dum li rigardas malproksimen. La foto estis farata de Alberto Díaz (Korda) en 1960. Tiu foto estis eldonita por generi same **faman bildon dukoloran**, ĝenerale blankanigran, en kiu oni kontrastas la trajtojn de lia vizaĝo. Tiu bildo estis kreata de la artisto irlanda Jim Fitzpatrick. Fine iu pentristo plagiatis la bildon kreita de Fitzpatrick kaj per ĝi oni imitis la stilon de la ankaŭ fama pentraĵo de Marilyn Monroe de Andy Warhol por komerci kun tiu bildo en formo de afiŝo.

La foto de Che Guevara estis farata de Alberto Díaz (Korda) la 5-a de marto de 1960 —kiam Guevara estis 31-jaraĝa— dum funebro por la viktimoj de la eksplodo de la ŝipo La Coubre, sed ĝi ne estis publikita ĝis post sep jaroj.

Foto
Kategorio:Verkoj de 1960
Kategorio:Historio de Kubo
Operaco PBSUCCESS

La **Operaco PBSUCCESS** (komenco de 1952 – fino de 1954) estis sekreta operaco organizata de la Central Intelligence Agency por forigi la prezidenton de Gvatemalo Jacobo Arbenz Guzmán, demokratie elektita. La registaro de Arbenz planis novajn reformojn kiujn la informoservoj de Usono juĝis komunistaj. La CIA kaj la registaro de Eisenhower timis la instalon de pontokapo de Sovetunio en Ameriko, en la kunteksto de la Makartiismo intense kontraŭkomunisma de la epoko. Arbenz planis ankaŭ la realigon de Agrara reformo minaconta la usonan entreprenon United Fruit Company, kies unu el la ĉefaj posedantoj estis Allen Dulles (direktoro de la CIA de 1953 al 1961), kiu havis kompreneble grandajn negocinteresojn en Gvatemalo kaj premis diversnivele la usonan registaron por agado kontraŭ Arbenz reage al la ekspropriigo.

Kategorio:CIA
Kategorio:Historio de Gvatemalo
Kategorio:Puĉoj
Kategorio:1952
Kategorio:1953
Kategorio:Konfliktoj en 1954
Kategorio:Konfliktoj de la Malvarma milito
76 Freia

'*76 *Freia''''' estas granda malhela asteroido de la ekstera parto de la asteroida zono, kaj rigardita kiel ano de la cibela grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la prusa astronomo Heinrich Louis d'Arrest en Kopenhago (Danio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la norda diino Freja.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Vanioj
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1862
77 Frigga

'*77 *Frigga''''' estas granda asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Christian Heinrich Friedrich Peters elde la observatorio de Clinton (Nov-Jorkio, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la norda diino Frigg.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Azoj
Kategorio:Malkovrita de Christian Heinrich Friedrich Peters
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1862
Přepychy (distrikto Pardubice)

Municipo **Přepychy** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, en ebenaĵo de la rivero Elbo, 12&nbsp;km norde de la urbo Přelouč. 70% de la katastro okupas kampoj, nur 10% arbaroj kaj resto estas ĝardenoj kaj herbejoj. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1337.

## Loĝantaro 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj en Ĉeĥio kun la plej malalta nombro de loĝantoj

## Bibliografio 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago, 2004.

## Pluaj fotoj

Přepychy čp. 1.JPG|Přepychy
Přepychy čp. 32.JPG|Přepychy
Přepychy čp. 43.JPG|Přepychy

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
78 Diana

'*78 *Diana''''' estas granda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Theodor Robert Luther el la observejo de Duseldorfo (Germanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Diana, romia diino de la arbaro kaj ĉasado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Theodor Robert Luther
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1863
79 Eŭrinomo

**79 Eŭrinomo** estas meze granda sed hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 14-an de septembro 1863 de la usona astronomo James Craig Watson el la observejo de Ann Arbor en la Miĉigano (Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la oceanidino Eŭrinomo, de la helena mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono

Kategorio:Malkovrita de James Craig Watson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1863