CUM (Tjumeno)

[eta|250ra|Memortabulo pri Ivan Bespalov, [Heroo de Sovetunio, veterano de la Dua mondmilito, 2019.]]
eta|250ra|Parkumejo en strato Herzen, 2019.
eta|250ra|Monumento al strathundo, 2019.
eta|250ra|En la unua etaĝo, 2021.
eta|200ra|Norda fasado, 2019.
**CUM** (, mallongigo de  — la Centra Ĉiovendejo) estas la aĉetcentro en Tjumeno (Rusio). Ĝi estis la plej granda aĉetcentro de la urbo dum la sovetia periodo.

## Situo 
La aĉetcentro troviĝas en strato Orĝonikidze, domo N 63a, ĉe angulo kun strato Herzen, rande de placo de Unueco kaj Konsento kaj tuj kontraŭ la Kolora bulvardo.

## Historio 
### Sovetia periodo 
La aĉetcentro aperis surbaze de ordono de la Ministerio pri komerco de Sovetunio N 239 de la  kaj de la ordono N 81 de la Glavosobunivermag de Moskvo de la . Origine ĝi troviĝis en duetaĝa konstruaĵo ĉe angulo de stratoj Pervomajskaja kaj Respubliko (poste la ejon okupis la vendejo "Infana Mondo", nun sur tiu loko staras la aĉetcentro *Moskvo*), kie funkciis tri sekcioj (ŝtofoj, mercervaroj, kulturaj varoj) kun areo  kaj tri stokejoj kun areo . En 1950 oni rekonstruis la duan etaĝon kaj la butika areo kreskis ĝis .

En decembro 1971 la vendejo translokiĝis al la nova trietaĝa konstruaĵo kun areo  en strato Orĝonikidze. Ĝi havis 53 sekciojn kaj 16 stokejojn. En 1980 ĝi estis grave redezajnita.

### Konflikto inter la posedantoj 
En la 1990-aj jaroj CUM estis privatigita. Ĝia direktoro plu estis Zoja Kokoulina, tamen formiĝis ankaŭ la konsilio de la direktoroj, kiu reprezentis ĉiujn akciposedantojn.

En 2001 eksplodis akra konflikto inter la ĝenerala direktoro Zoja Kokoulina kaj vic-direktoro Natalja Osinceva. La lasta asertis, ke la direktoro dum kvin jaroj aktive aĉetadis la akciojn de CUM, koncentrinte en siaj manoj 46%. Krome ŝi estis akuzita malofte ĉeesti en sia laborloko, ne plenumi siajn devojn kaj ĉio ĉi kaŭzis malkontenton de la konsilio de la direktoroj. Eduard Bakijev poste diris, ke la konflikton kaŭzis provo de Zoja Kokoulina en 2001 forigi el la konsilio de la direktoroj du veteranojn de la kompanio kaj anstataŭigi ilin per siaj homoj, inkluzive per sia filino. Post alfronti rifuzon ŝi aplikis reprezaliojn kontraŭ oponantoj. Tio, laŭ li, indignigis la konsilion kiu printempe 2002 decidis anstataŭigi ŝin per Eduard Bakijev, eksa prokuroro, tiutempe direktoro de malmulte konata jura kompanio, kiu ricevis 3% de la akcioj.

Zoja Kokoulina kontestis tion. Okazis pluraj procesoj, kies decidoj subtenis jen unu, jen alian flankon. La nova direktoro dungis en julio 2002 gardokompanion "Berkut" kaj sin fermis en la aĉetcentro. La  subtenantoj de Zoja Kokoulina rompis la vitran pordon kaj penetris la ejon. La direktoro de la gardofirmao Rafail Sagitov ekpafis al la plafono, truiginte ĝin, tamen ili ne haltis. Ili referencis al decidoj de du juĝejoj favore al la eksa direktoro kaj diris ke ili rajtas veni al siaj laborlokoj
. Tamen fine ambaŭ grupoj restis en la vendejo kaj noktis tie. "Berkut" provis forpeli la teamon de Kokoulina, sed fiaskis kaj fine ili dividis inter si la ejon.

Dum kelkaj semajnoj la aĉetcentro estis fermita. Al kunlaborantoj, venintaj por okupi siajn laborlokojn, gardistoj respondis ke okazas kontraŭinsekta pritraktado de la ejo, kiu daŭros du semajnojn. La gardofirmaon "Berkut" baldaŭ anstataŭis firmao "Cerber", ĉar la unua alfrontis problemojn pro la pafado kaj riskis perdi licencon. Dume la jura firmao de Eduard Bakijev anoncis aĉetadon de ŝuldoj de CUM. La  CUM remalfermiĝis subestre de Kokoulina, tamen gardistoj de "Cerber" restis en la ejo.

Dum gazetarkonferencoj, dediĉitaj al la konflikto, Zoja Kokoulina sugestis, ke ŝiaj kontraŭuloj havas parencojn en la teamo de la guberniestro Sergej Sobjanin kaj uzas tion por forpremi ŝin. Temis pri Aleksandr Moor, kiu poste iĝis urbestro de Tjumeno, kies edzino laŭdire estas nevino de Natalja Osinceva (la lasta neas tion), kion li kategorie neis. La aŭtoritatoj oficiale ĉiam distanciĝis de la konflikto, klarigante ke ili ne rajtas partopreni diskuton inter la du komercaj grupoj, solvendan surbaze de intertraktoj kaj juĝaj decidoj.

La intertraktoj kolapsis, ĉar Natalja Osinceva kaj Eduard Bakijev proponis al Zoja Kokoulina elaĉeti ŝiajn akciojn kontraŭ 6 milionoj da dolaroj, sed ŝi rifuzis kaj siavice proponis elaĉeti iliajn akciojn kontraŭ 3 milionoj. Oni pritraktis eblecon dividi la ejon je du partoj, sed ankaŭ malsukcese. En julio la aferon pritraktis la komisiono pri valoraj paperoj. La  la Tjumena Provinca Arbitracia Juĝejo agnoskis kontraŭleĝa kunsidon de la konsilio de la direktoroj, kiu nomumis Zoja Kokoulina je la direktora posteno. Do ankaŭ ŝia nomumo perdis juran signifon. La  la provinca juĝejo nuligis decidojn favorajn al Kokoulina kaj aprobis transiron de pliaj akcioj al la kompanio de Eduard Bakijev, kiu ricevis tiamaniere pliajn 10% necesajn por ekhavi kontrolan aron de la akcioj. La  la servo de plenumantoj de juĝaj decidoj postulis ke Zoja Kokoulina forlasu la direktoran oficejon, ĉar la sola plenrajta direktoro estas Eduard Bakijev. Fine Zoja Kokoulina cedis kaj en aprilo 2003 vendis siajn akciojn al Natalja Osinceva, kiu koncentris tiel en siaj manoj 59% de la akcioj. Laŭdire vendoprezo estis 5,5 milionoj da dolaroj. Samjare ŝi okupis la direktoran postenon.

### Rekonstruado 
En 2002–2007 okazis granda rekonstruado, dum kiu la tria etaĝo kaj kelo, antaŭe uzataj kiel stokejoj, estis transformitaj je butikoj. Krome ŝanĝiĝis la fasado kaj internaj ejoj, aperis rulŝtuparoj. Butika areo de la aĉetcentro duobliĝis kaj atingis .

En 2010 komenciĝis konstruado de parkumejo, malfermita la . Ĝi iĝis la unua privata pluretaĝa parkumejo en la urbo. En ĝia terkelo ekfunkciis superbazaro.

### Oficeja turo 
En julio 2016 en apuda tereno inter la aĉetcentro kaj la Centra merkato komenciĝis konstruado de pluretaĝa oficejo de CUM. Origine oni planis tri etaĝojn (inkluzive unu subteran), sed en decembro 2017 estis anoncita 25-etaĝa konstruaĵo kun subtera parkumejo por 300 aŭtoj, fitnes-centro kaj hotelo. Dum laŭleĝe deviga publika prezentado, la projekto alfrontis tre kritikajn reagojn de la urbanoj. Oni riproĉis la iniciatintojn pri malbeligo de la placo, troa ŝarĝo je la grundo, obligo de trafikŝtopiĝo en la urbocentro ktp. Post 3 tagoj la urba administracio rifuzis la peton pro ĝia malkongruo al la urboplana normo, aprobita por tiu areo. Iuj asertis, ke la projekton iniciatis la eksa guberniestro de Jamala-Neneca aŭtonoma distrikto Jurij Nejolov.

Komence de 2021 detruado de la nefinita konstruaĵo finiĝis kaj estis anoncite, ke sur ĝia loko aperos malpli granda, 10-etaĝa oficejaro. Oni planas finkonstrui ĝin antaŭ la . Sed en decembro 2025 nova posedanto anoncis alian planon: la konstruaĵo estos komplete detruita kaj ĝis 2028 sur ĝia loko aperos 20-etaĝa plurfunkcia centro kun 5-stela hotelo de la reto Domina, sportejo World Class, kongresejo kaj panorama restoracio. La dezajnon gvidos tjumena arkitekto Andrej Tabanakov.

## Priskribo 
La aĉetcentro havas du enirejojn, ambaŭ ĉe la okcidenta flanko, ĉe strato Orĝonikidze. En la kelo troviĝas bankmaŝinoj kaj diversaj servoj (riparejoj, frizejo, fotejo, vestolavejo ktp). La unuan kaj duan etaĝojn okupas butikoj de vestoj, ŝuoj, kosmetikaĵoj, horloĝoj, juveloj kaj movtelefonaj salonoj. En la tria etaĝo funkcias grandaj vendejoj de hejmaĵoj kaj sportaj varoj, pluraj aliaj butikoj kaj manĝejoj.

Centre de la aĉetcentro troviĝas ŝtuparo kaj rulŝtuparo, kontraŭ la norda enirejo funkcias plia rulŝtuparo. En la unua kaj tria etaĝo funkcias kafejoj. Ĝenerale CUM celas pli riĉan publikon, do la prezoj estas plej ofte pli altaj kaj kaj varoj pli luksaj ol averaĝe en la urbo. Funkcias senpaga Wi-Fi.

Haveblas 9-etaĝa parkumejo (), kapabla enspacigi 257 aŭtojn. Ĝi estas pagenda, aŭtomata kaj envetureblas de sur strato Herzen.

## Monumento al strathundo 
Ĉe la norda flanko de la aĉetcentro, inter ĝi kaj placo de Unueco kaj Konsento, staras la monumento al senhejma hundo forme de la 45&nbsp;cm alta taŭzita hundeto kun levita antaŭa mano. Sur la soklo estas skribite: "Ekamu la hundon senhejman, senfamilian, solecan". Oni povas meti monoferojn en fendon de la soklo. 20% de la mono iras al la urba fondaĵo helpanta la bestojn "Poterjaŝki" (La Perditoj) kaj la reston la aŭtoritatoj distribuas inter la urbaj aziloj por senhejmaj bestoj. La monumento estis starigita la . Dum la unuaj 7 jaroj la bronza hundo kolektis du milionojn da rubloj, kio ebligis aĉeti grandajn kaĝojn por bestoj, konstrui por ili promenejon, kuraci kaj nutri ilin. La monumenton faris la tjumena skulptisto Konstantin Jevtuŝenko. En 2013 ĉe aĉetcentro *Kolumb* aperis la dua skulptaĵo-kolektujo de simila dezajno kaj de la sama aŭtoro.

## Interesaĵoj 
La  surmure ĉe la norda enirejo estis instalita memortabulo omaĝe al Ivan Bespalov, veterano de la Dua mondmilito, Heroo de Sovetunio. Li estis la unua komerca direktoro de CUM, kaj interalie iniciatis kaj realigis rekonstruadon de la malnova ejo en 1950.

En 2015 aperis libro "Natalja Osinceva: Mi simple vivas..." (), kiu konsistas el artikoloj pri la direktorino de CUM, ŝiaj rememoroj kaj rakonto pri la aĉetcentro.

En julio 2019 oni anoncis planon krei en la aĉetcentro muzeon de la sovetiaj vendejoj.

En la dua etaĝo de la proksima aĉetcentro Voyage staras amuza figuro — ĉevalo en pelto, aludanta al la ŝerca ruslingva esprimo "virĉevalo en pelto" (). Ĝi estis donacita de Natalja Osinceva, direktorino de CUM.

## Publika transporto 
La plej proksimaj bushaltejoj estas:
* strato Lenin: *Centralnij Rinok* (Centra merkato), *Centralnij Rinok — 2*.
* strato Herzen: *Herzen*.
* strato Orĝonikidze: *Oblastnaja Biblioteka* (Provinca Biblioteko).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kolora bulvardo (Tjumeno)
* Voyage (Tjumeno)

Kategorio:Aperis en 1947
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1971
Kategorio:Vendejaroj en Tjumeno