Picinae

La pegoj de la grupo **Picinae** estas preskaŭ paserinaj birdoj de la ordo Pegoformaj. Temas pri subfamilio de la familio Pegedoj, kiu inkludas ankaŭ la rondvostajn pegojn kaj koltordulojn. Ili troviĝas tutmonde kaj inkludas ĉirkaŭ **180 speciojn**.

Tiuj birdoj ege **frapas brue sur la arbotrunkoj per siaj bekoj** kaj kapoj. Tio estas kaj komunikilo por signifigi posedon de la teritorio al siaj rivaloj, kaj metodo de lokigi kaj atingi insektolarvojn troviĝantajn sub la arboŝelo aŭ laŭlonge elfosante tunelojn en la arbo aŭ eĉ en fosto.

## Fisiologio kaj kutimaro 
Kelkaj pegoj kaj koltorduloj de la ordo Pegoformaj havas zigodaktiliajn piedojn, kun du fingrojn antaŭen kaj du malantaǔen. Tiuj piedoj, kvankam adaptitaj por grimpi sur vertikalaj surfacoj, povas esti uzataj por alpreni aŭ ripoziĝi. Kelkaj specioj havas nur tri fingrojn. La longa lango de tiuj pegedoj, en multaj kazoj tiom longa kiom la propra birdo povas esti lanĉita antaŭen por kapti insektojn. La lango ne estas ligita al la kapo de la pegedo same kiel ĉe plej parto de birdoj, sed anstataŭe ĝi bobeniĝas ĉirkaŭ la kranio, kio permesas esti tiom longa.

La pegedoj unue lokigas tunelon per frapado surtrunken per kapo. Kiam la tunelo estas trovita, la pegedoj elĉizas lignon ĝis kiam faras malfermon en la tunelo. Tiam ĝi enmetas kiel vermon sian langon en la tunelon por klopodi lokigi larvojn. La lango de la pegedo estas longega kaj finas en pinto. Per sia lango la pegedo trapikas la larvon kaj forigas ĝin el la trunko.

La pegedoj uzas siajn bekojn ankaŭ por krei grandajn truojn kiel nestojn kiuj estas 15 ĝis 45 cm sub la enirejo. Tiuj nestoj estas kovritaj nur per ligneroj kaj enhavas 2 ĝis 8 blankajn ovojn demetitajn de la ino. Ĉar la nestoj estas for de rigardo, ili ne estas videblaj al eventualaj predantoj kaj la ovoj ne bezonas esti kamuflaj. La truoj kreitaj de pegedoj estas reuzataj ankaŭ kiel nestoj de aliaj birdoj, kiel *Quiscalus quiscula*, sturnedoj, kelkaj anasoj kaj strigoj, kaj eĉ de mamuloj, kiel arbosciuroj.

Kelkaj adaptiĝoj kombiniĝas por protekti la cerbon de la pegedo el eventuala batado kiun la bekofrapa kutimaro kaŭzas: ĝi havas relative maldikan kranion kun relative spongan ostaron por kusenigi la cerbon; estas malmulte da cerbospina fluaĵo en tiu eta subaraknea spaco; la birdo kuntiras la musklojn de la makzeloj tuj antaŭ la frapo, tiel permesante la frapon transpasi la cerbon kaj la tutan korpon helpi absorbi la frapon; ties relative eta cerbo estas malpli vundebla ol tiu de aliaj animaloj'. 

Kelkaj specioj modifis artikojn inter ostoj en la cerbo kaj supra makzelo, kaj musklojn kiuj kuntiriĝas por absorbi la frapon de la bekomartelado. Fortaj kolo kaj muskloj de vostoplumoj, kaj ĉizilforma beko estas aliaj marteladaptiĝoj kiuj videblas en plej parto de specioj. Aliaj specioj de pegedoj, kiel la Brustornama pego, uzas sian longan langon ĉefe por kapti predojn elgrunde aŭ el sub arboŝelo. Ĝi havas kelkajn frapabsorbajn adaptiĝojn, kaj preferas manĝi surgrunde al vagi tra putrintaj ligno kaj arboŝelo, kutimaro observita ĉe birdoj eĉ for de la familio de pegedoj. Same pri cerbostrukturoj, el malpli al pli alte specializo pri batado videblas ĉe diferencaj genroj (grupoj de rilataj specioj) de pegedoj ankoraŭ vivantaj. En sia klasika "Birds of America," John James Audubon priskribas la etan gradadon ĉe hioida ostolongo ĉe diferencaj specioj de vivantaj pegoj. La malstreĉo de la lango kuŝas sub la mola haŭtaĵo malantaǔ la kolo. La etaj osto dividas ĝin en du langoj, kiuj revenas kune antaŭ eniri la bekon.

## Taksonomio 
La taksonomio de la pegedoj estas tre polemika. Surbaze de nereala malalta konverĝo ĉe detaloj de plumaro kaj kutimaro, oni distingas 5 subfamiliojn. Tamen, rezultis, ke similaj plumarbildoj kaj vivmanieroj ne implicas nepre pli altan filogenetikan rilataron ĉe pegedoj kaj pro tio oni akceptu nur 3 subfamiliojn.

Ekzemple, la genroj *Dryocopus* (Eŭrazio kaj Ameriko) kaj *Campephilus* (Ameriko) de grandaj pegedoj oni supozas kiel formantaj diferencan grupon. Tamen, ili estas nerilataj kaj anstataue proksimaj al genroj de Sudorienta Azio, nome *Mulleripicus* kaj *Chrysocolaptes*, respektive. Krome, la genrolokigo de multaj specioj, ekz. la Ruĝeca pego, rezultis erara, kaj kelkaj taksonoj kun neklaraj rilatoj devas esti lokataj en filogenio .

### Necertaj fosiliaj formoj 
* Genro *Palaeonerpes* (Ogalalla frua Plioceno de Hitchcock County, Usono) - eble dendropicina
* Genro *Pliopicus* (Frua Plioceno de Kansaso, Usono) - eble dendropicina
* cf. *Colaptes* DMNH 1262 (Frua Plioceno de Ainsworth, Usono) - malarpicina?

### Specioj laŭ taksonomia ordo 
Tiu ĉi estas listo de specioj de pegedoj, prezentita laŭ taksonomia ordo.

**Tribo Dendropicini**
[eta|250px|dekstra|[Orfrunta melanerpo, *Melanerpes aurifrons*]]
[eta|250px|dekstra|[Hofmana melanerpo, *Melanerpes hoffmannii*]]
* Genro *Melanerpes* aŭ Melanerpoj
** Blanka melanerpo, *Melanerpes candidus*
** Luiza melanerpo, *Melanerpes lewis*
** Gvadelupa melanerpo, *Melanerpes herminieri*
** Puertorika melanerpo, *Melanerpes portoricensis*
** Ruĝkapa melanerpo, *Melanerpes erythrocephalus*
** Glanpego, *Melanerpes formicivorus*
** Ornuka melanerpo, *Melanerpes chrysauchen*
** Nigravanga melanerpo, *Melanerpes pucherani*
** Flavtufa melanerpo, *Melanerpes cruentatus*
** Flavfrunta melanerpo, *Melanerpes flavifrons*
** Blankfrunta melanerpo , *Melanerpes cactorum*
** Stria melanerpo, *Melanerpes striatus*
** Jamaika melanerpo, *Melanerpes radiolatus*
** Orvanga melanerpo, *Melanerpes chrysogenys*
** Grizbrusta melanerpo, *Melanerpes hypopolius*
** Jukatana melanerpo, *Melanerpes pygmaeus*
** Ruĝkrona melanerpo, *Melanerpes rubricapillus*
** Hofmana melanerpo, *Melanerpes hoffmannii*
** Sagvara melanerpo, *Melanerpes uropygialis*
** Orfrunta melanerpo, *Melanerpes aurifrons*
** Karolina melanerpo, *Melanerpes carolinus*
** Nigrabrova melanerpo, *Melanerpes superciliaris*

* Genro *Sphyrapicus* aŭ Sevsuĉuloj
** Nigrablanka sevsuĉulo, *Sphyrapicus thyroideus*
** Buntvizaĝa sevsuĉulo, *Sphyrapicus varius*
** Ruĝnuka sevsuĉulo, *Sphyrapicus nuchalis*
** Ruĝbrusta sevsuĉulo, *Sphyrapicus ruber*

* Genro *Xiphidiopicus*
** Kuba pego, *Xiphidiopicus percussus* (Provizore en Dendropicini)

* Genro *Dendropicos* aŭ Dendropikoj (Afrikaj pegoj)
** Sahela dendropiko, *Dendropicos elachus*
** Punktobrusta dendropiko, *Dendropicos poecilolaemus*
** Abisina dendropiko, *Dendropicos abyssinicus*
** Brilpego, *Dendropicos fuscescens*
** Gabona pego, *Dendropicos gabonensis*
** Gvinea dendropiko, *Dendropicos lugubris*
** Stirlinga dendropiko, *Dendropicos stierlingi*
** Barba dendropiko, *Dendropicos namaquus*
** Faijventra dendropiko, *Dendropicos pyrrhogaster*
** Orkrona dendropiko, *Dendropicos xantholophus*
** Eliota dendropiko, *Dendropicos elliotii*
** Griza dendropiko, *Dendropicos goertae*
** Afrika grizkapa dendropiko, *Dendropicos spodocephalus*
** Grizkapa dendropiko, *Dendropicos griseocephalus*
** Brundorsa dendropiko, *Dendropicos obsoletus*

* Genro *Dendrocopos* aŭ Dendrokopoj
** Oranĝpuga buntpego, *Dendrocopos temminckii*
** Filipina buntpego, *Dendrocopos maculatus*
** Brunkrona buntpego, *Dendrocopos nanus*
** Sunda buntpego, *Dendrocopos moluccensis*
** Grizkrona buntpego, *Dendrocopos canicapillus*
** Kizuka buntpego, *Dendrocopos kizuki*
** Brunfrunta buntpego, *Dendrocopos auriceps*
** Okrabrusta buntpego, *Dendrocopos macei*
** Stribrusta buntpego, *Dendrocopos atratus*
** Flavkrona buntpego, *Dendrocopos mahrattensis*
** Arabia buntpego, *Dendrocopos dorae*
** Ruĝventra buntpego, *Dendrocopos hyperythrus*
** Darjila buntpego, *Dendrocopos darjellensis*
** Ruĝbrusta buntpego, *Dendrocopos cathpharius*
** Mezgranda buntpego, *Dendrocopos medius*
** Blankdorsa buntpego, *Dendrocopos leucotos*
** Granda buntpego, *Dendrocopos major*
** Siria buntpego, *Dendrocopos syriacus*
** Blankflugila buntpego, *Dendrocopos leucopterus*
** Pakistana buntpego, *Dendrocopos assimilis*
** Himalaja buntpego, *Dendrocopos himalayensis*

[eta|250px|dekstra|Masklo (live) kaj ino de [Amerika trifingra buntpego, *Picoides dorsalis*. Verko de Louis Agassiz Fuertes.]]
* Genro *Picoides* - tiu genro bezonas revizion (Moore *et al.*, 2006). Vidu la artikolon pri la genro.
* Grupo de malgrandaj
** Malgranda buntpego, *Picoides minor* - iam *Dendrocopos*
** Strivizaĝa buntpego, *Picoides pubescens*
** Nutala buntpego, *Picoides nuttallii*
** Ŝtupardorsa buntpego, *Picoides scalaris*
* Grupo de grandaj
** Blankvizaĝa buntpego, *Picoides borealis*
** Fumbruna buntpego, *Picoides fumigatus*
** Hararpego, *Picoides villosus*
** Blankkapa buntpego, *Picoides albolarvatus*
** Striklanda buntpego, *Picoides stricklandi*
** Arizona buntpego, *Picoides arizonae*
* Grupo de trifingraj (*Veraj Picoides*)
** Eŭrazia trifingra buntpego , *Picoides tridactylus*
** Amerika trifingra buntpego, *Picoides dorsalis*
** Nigradorsa buntpego, *Picoides arcticus*

* Genro *Veniliornis*
** Ruĝpuga pego, *Veniliornis kirkii*
** Orkola pego, *Veniliornis cassini*
** Ĉokoa pego, *Veniliornis chocoensis*
** Flavnuka pego, *Veniliornis maculifrons*
** Ruĝmakula pego, *Veniliornis affinis*
** Nigrakrona pego , *Veniliornis nigriceps*
** Ruĝblanka pego, *Veniliornis callonotus*
** Flavventra pego, *Veniliornis dignus*
** Paserpego, *Veniliornis passerinus*
** Fruntpunkta pego, *Veniliornis frontalis*
** Sangkolora pego, *Veniliornis sanguineus*
** Helmakula pego, *Veniliornis spilogaster*
** Stripego, *Veniliornis lignarius*
** Batarazo, *Veniliornis mixtus*

**Tribo Malarpicini**
* Genro *Campethera* aŭ Kampeteroj (Afrikaj pegoj)
** Punkteta kampetero, *Campethera punctuligera*
** Nubia kampetero, *Campethera nubica*
** Beneta kampetero, *Campethera bennettii*
** Punktogorĝa kampetero, *Campethera scriptoricauda*
** Orvosta kampetero, *Campethera abingoni*
** Mombasa kampetero, *Campethera mombassica*
** Sudafrika kampetero, *Campethera notata* 
** Gvinea kampetero, *Campethera maculosa*
** Verddorsa kampetero, *Campethera cailliautii*
** Tulberga kampetero, *Campethera tullbergi*
** Okrapunkta kampetero, *Campethera nivosa*
** Brunorela kampetero, *Campethera caroli*

* Genro *Geocolaptes*
** Grundopego, *Geocolaptes olivaceus*

* Genro *Dinopium* aŭ Fajrdorsuloj
** Olivdorsa pego, *Dinopium rafflesii*
** Himalaja fajrdorsulo, *Dinopium shorii*
** Komuna fajrdorsulo, *Dinopium javanense*
** Nigrapuga fajrdorsulo, *Dinopium benghalense*

* Genro *Meiglyptes* (Sudorientaziaj pegoj)
** Okrapuga pego, *Meiglyptes tristis*
*** Java okrapuga pego , *Meiglyptes tristis tristis* - formortinta (ĉ.1920)
** Nigrokra pego, *Meiglyptes jugularis*
** Okrakola pego, *Meiglyptes tukki*

* Genro *Hemicircus* (Provizore en Malarpicini)
** Grizokra pego, *Hemicircus concretus*
** Kordorsa pego , *Hemicircus canente*

* Genro *Micropternus* (iam en *Celeus*)
** Ruĝeca pego, *Micropternus brachyurus*

**Tribo Picini**
* Genro *Picus*
** Vermiljona pego, *Picus mineaceus*
** Malgranda flavnukulo, *Picus chlorolophus*
** Karmezinflugila pego, *Picus puniceus*
** Flavnuka verdpego, *Picus flavinucha*
** Strigorĝa pego , *Picus mentalis*
** Stribrusta pego, *Picus viridanus*
** Punta pego, *Picus vittatus*
** Skvambrusta pego, *Picus xanthopygaeus*
** Skvampego, *Picus squamatus*
** Japana verdpego, *Picus awokera*
[eta|250px|dekstra|Verda pego serĉante insektojn, desegnita en *[Scientific American* Suplemento, N. 492, Junio 6, 1885]]
** Verda pego, *Picus viridis*
** Vaijanta pego, *Picus vaillantii*
** Rugkola verdpego, *Picus rabieri*
** Nigrakapa verdpego, *Picus erythropygius*
** Griza pego, *Picus canus*

* Genro *Mulleripicus* (Sudorientaziaj pegoj)
** Cindropego, *Mulleripicus fulvus*
** Fulgopego, *Mulleripicus funebris*
** Ardezpego, * Mulleripicus pulverulentus*

* Genro *Dryocopus*, Driokopoj aŭ Nigropegoj
** Strikola nigropego, *Dryocopus galeatus*
** Strivizaĝa nigropego, *Dryocopus lineatus*
** Blankvizaĝa nigropego, *Dryocopus pileatus*
** Stria nigropego, *Dryocopus schulzi*
** Blankventra nigropego, *Dryocopus javensis*
** Andamana nigropego, *Dryocopus hodgei*
** Nigra pego, *Dryocopus martius*

* Genro *Celeus* (Sudamerikaj pegoj)
** Cinamopego, *Celeus loricatus*
** Skvambrusta pego, *Celeus grammicus*
** Onda pego, *Celeus undatus*
** Kaŝtankolora pego, *Celeus castaneus*
** Avelkolora pego, *Celeus elegans*
** Helkresta pego, *Celeus lugubris*
** Flavkresta pego, *Celeus flavescens*
** Flavkolora pego, *Celeus flavus*
** Ruĝeckapa pego, *Celeus spectabilis*
** Kaempfera pego, *Celeus obrieni*
** Nigrabrusta pego, *Celeus torquatus*

* Genro *Piculus* (Sudamerikaj pegoj)
** Ruĝflugila pego, *Piculus simplex*
** Strivanga pego aŭ Panama pego, *Piculus callopterus*
** Litaa pego , *Piculus litae*
** Blankgorĝa pego, *Piculus leucolaemus*
** Flavgorĝa pego, *Piculus flavigula*
** Orverda pego, *Piculus chrysochloros*
** Flavbrova pego, *Piculus aurulentus*

* Genro *Colaptes* (Sudamerikaj pegoj)
** Oroliva pego, *Colaptes rubiginosus*
** Grizkrona pego, *Colaptes auricularis*
** Skarlatdorsa pego, *Colaptes rivolii*
** Nigrakola pego, *Colaptes atricollis*
** Punktobrusta pego, *Colaptes punctigula*
** Verdanigra pego, *Colaptes melanochloros*
** Brustornama pego, *Colaptes auratus*
** Brustomakula pego, *Colaptes chrysoides*
** Fernandina pego, *Colaptes fernandinae*
** Ĉilia pego, *Colaptes pitius*
** Anda pego, *Colaptes rupicola*
** Kampopego, *Colaptes campestris*

**Tribo Megapicini**
* Genro *Campephilus* aŭ Kampefiloj (Amerikaj pegoj)
** Grandpova kampefilo, *Campephilus pollens*
** Ruĝventra kampefilo, *Campephilus haematogaster*
** Ruĝkola kampefilo, *Campephilus rubricollis*
** Fortika kampefilo, *Campephilus robustus*
** Ruĝkresta kampefilo, *Campephilus melanoleucos*
** Gvajakila kampefilo, *Campephilus gayaquilensis*
** Helbeka kampefilo, *Campephilus guatemalensis*
** Ruĝkapa kampefilo, *Campephilus leucopogon*
** Magelana kampefilo, *Campephilus magellanicus*
** Eburbeka kampefilo, *Campephilus principalis* (eble formortinta)
** Imperia kampefilo , *Campephilus imperialis* (eble formortinta)
eta|250px|dekstra|Ino de Granda fajrdorsulo ĉe Okcidentaj Gatoj, *Chrysocolaptes lucidus socialis*
* Genro *Chrysocolaptes* (Sudorientaziaj pegoj)
** Blanknuka fajrdorsulo, *Chrysocolaptes festivus*
** Granda fajrdorsulo, *Chrysocolaptes lucidus*
* Genro *Reinwardtipicus*
** Oranĝdorsa pego, *Reinwardtipicus validus*
* Genro *Blythipicus*
** Grenatkolora pego, *Blythipicus rubiginosus*
** Ruĝnuka pego, *Blythipicus pyrrhotis*
* Genro *Gecinulus* (Provizore en Megapicini)
** Pale-headed Woodpecker, *Gecinulus grantia*
** Bambua pego, *Gecinulus viridis*
* Genro *Sapheopipo* (Provizore en Megapicini)
** Okinava pego , *Sapheopipo noguchii*

## En Esperanto 
Marjorie Boulton kolektas tradician popolrakonton el Rumanio pri la mita deveno de pegoj. Laŭ tiu, Dio volis puni scivolemon de longnaza maljunulino kaj donis al ŝi sakon plenplena de zumantaj insektoj, vespoj, kuloj ktp., kun rekomendo nemalfermi ĝin, sed tion ŝi ne kapablis, malfermis la sakon kaj la tuta insektaro fuĝis; ŝi klopodis remeti ili en la sakon, sed tio tute maleblis. Do, Dio konvertis ŝin en pego, kiu ankoraŭ serĉas insektojn tra la arbotrunkoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Pegaj filmoj ĉe Interreta Birdokolekto
* Anatomio kaj Evoluo de la lango de Pegoj

*
Kategorio:Pegedoj