open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Friedrich Ludwig Jahn

[eta|Poŝtmarko de [GDR el la jaro 1978.]] eta|Jahn-muzeo en Freyburg.
**Friedrich Ludwig JAHN** (naskiĝinta la 11-an de aŭgusto 1778 en Lanz (Prignitz), mortinta la 15-an de oktobro 1852 en Freyburg (Unstrut)) estis germana pedagogo kaj instiganto de la nacia gimnastika movado en la 19-a jarcento. Interalie, li enkondukis la gimnastikilojn reko kaj paralelstangoj.

## Vivo 
Li iĝis instruisto en Berlino en la jaro 1810-a (ĉe Gimnazio de Friedrichwerder) kaj malfermis en 1811 gimnastikejon sur la erikejo *Hasenheide* en la berlina urbokvartalo *Neukölln* (hodiaŭ parto de la publika ripozumeja *Popolparko Hasenheide*).

Intenco lia estis kontribui per gimnastikado al la morale interna renovigo de Prusio kaj fortigi la germanan nacian memkonfidon.

En 1813 li mallongan tempon restis ene de la de Libera korpuso de Ludwig Adolf Wilhelm von Lützow kaj kontribuis al la fondo de la Germana studenta korporacio.

Post malliberigo pro spirita kunkompliceco en la mortigo de August von Kotzebue li spertis polican observadon ĝis 1840.

## Politikista kariero 
En 1848 li estis elektita konsiliano de la Frankfurta Nacia Asembleo.

## Fonto 
Rusch, Barbara. „Jahn, Friedrich Ludwig." Microsoft Encarta 2007 [DVD].

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio ĉe *NDB*.

* 
* Hejmpaĝo de la Jahn-muzeo kaj la Jahn-societo.
* Pri Jahn kiel pioniro de gimnastikado.

Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Gimnastiko
György Udvardy

**György Udvardy** [djordj udvardi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Udvardy György** estas hungara pastro, episkopo, profesoro.
eta
György Udvardy http://www.pecs.egyhazmegye.hu/fopasztor.html  naskiĝis la  1960 en Balassagyarmat.

## Biografio 
György Udvardy post lernado li pastriĝis en 1985 en Esztergom. Komence li laboris en kirkoj de Érsekvadkert kaj Csitár. Inter 1990-1993 li plulernis en Romo, hejmenveninta li laboris en kirko en Budapeŝto. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
* profesoro en la Katolika Universitato en 1997, en la sekva jaro jam docento
* profesoro en katolika altlernejo de Esztergom en 2000
* posteno en ĉefdiocezo de Esztergom en 2003
* titulara episkopo kaj vixepiskopo en 2004
* episkopo de Pécs en 2011.
Lia slogano estas: Jesus Christus est Dominus.

## Elektitaj publikaĵoj 
* ’’A Credo átadásának pasztorálteológiai-kateketikai kritériumai…’’
* ’’A Biblia a hitoktatásban: a serdülő kor metodológiája’’ (1998)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Periljo

**Periljo** (science ***Perilla***) estas genro de herbo el la familio lamiacoj. Ĝi aspektas simila al urtiko. La duonligna periljo (*P. frutescens*) estas kultivata por spicado aŭ peklado.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* () *Perilla* en datumbazo Flora of China
* () *Perilla* en datumbazo NCBI

Kategorio:Lamiacoj
Theodor Tobler

**Theodor Tobler** (naskiĝis  kaj mortis  en Berno) estis svisa ĉokolado-entreprenisto kaj kreinto de la firmao Toblerone.

La gepatroj de Tobler venis el apencela vilaĝo al Berno en 1867, kie lia patro, Jean Tobler (1830-1905) malfermis ĉokolad-vendejon. Theodor estis sendita al la plej bona lernejo de la urbo por akiri amikecon kun la plej riĉaj kaj influpovaj familioj. Anstataŭe oni trovis lin vilaĝa simplulo. Tiu amara sperto kaŭzis, ke Theodor ekdeziris memstare atingi sukceson.

En 1899 Jean fondis fabrikon, kiun en 1900 transprenis lia filo. Ok jarojn poste Theodor Tobler kun kuzo Emil Baumann por la unua fojo produktis ĉokoladaĵon, kiu famigis lian firmaon: triangulan briketon el ĉokolado, mielo kaj nugato. La nomo *Toblerone* estas vortludo el la familia nomo de Tobler kaj la itala vorto *torrone*, kiu signifas miel-migdalan nugaton.   

Tobler estis konvinkita internaciisto, kiu deziris plibonigi la mondon konstruante pontojn inter la popoloj. Li revis pri tutmonda valuto. Post kelka interesiĝo pri Esperanto Tobler okupiĝis pri la lingvo Ido kaj iĝis fervora idisto. La lingvo estis uzata en kolekteblaj kartetoj enmetataj en la ĉokoladojn.

Ekde 1902 Tobler estis framasono kaj estis membro de la loĝio *Zur Hoffnung* en Berno.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Idlingvaj markoj de Tobler, Internacia Esperanto-Muzeo (jpg)

Kategorio:Idistoj
Kategorio:Svisaj entreprenistoj
Kategorio:Framasonoj
Schmeidler (apartigilo)

**Schmeidler** estas la familia nomo de :

* Bernhard Schmeidler (1879–1959), germana historiisto
* Felix Schmeidler (1920–2008), germana astronomo, filo de Bernhard Schmeidler
* Herbert Schmeidler (1889–1955), germana juristo
* Werner Schmeidler (1890–1969), germana matematikisto

**Vidu ankaŭ:**
* (22348) Schmeidler, asteroido de la ĉefa zono
Erwin Huber (apartigilo)

**Erwin Huber** estas la nomo de:

* Erwin Huber (* 1946), germana politikisto (CSU)
* Erwin Huber (atleto) (1907–2003), germana atleto
* Erwin Huber (Bildhauer) (1929–2006), aŭstra skulptisto
Gonbach (Alsenz)

La rojo **Gonbach** estas ĉirkaŭ tri kilometrojn longa dekstra flankrivero de la rivereto Alsenz. Ĝi fontas ĉe la orienta rando de la komunumo Gonbach. La rojo fluas norden kaj trafluas la limregionon de la Palatinata Arbaro kaj la Nordpalatinata Montolando. Post 1,5&nbsp;km ĝi atingas la komunumon Winnweiler kaj post plia kilometro ĝi turnas sin okcidenten. Poste ĝi krucas la aŭtostradon B 63 por enflui en Langweil, urboparto de Alsenbrück-Langmeil en la rivereton Alsenz. Sur sia tuta longeco ĝi fluas en la distrikto Donnersberg.

## Referencoj 

Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Biborka Bocskor

**Biborka BOCSKOR** [boĉkor] estas hungara rokkantistino. Ŝi naskiĝis en Sânmartin (Harghita) la . Ŝi vivas en Budapeŝto.

## Kariero 
Biborka Bocskor akiris diplomon en 2001 pri klasika kanto en Muzika kaj Arta Liceo István Nagy de Miercurea Ciuc. Poste ŝi komencis pristudi aktorarton en 2001 en Târgu Mureș, sed ŝi forlasis ĝin en 2004. Ŝi transiris en Hungarujon kaj ŝi fariĝis kantistino de ensembloj Megastar, poste de 2006 de Magashegyi Underground. La kanto *Szeplős váll* (Lentuga ŝultro) en 2007 estiĝis tre sukcesa.

## Fontoj 
* Fejsbukpaĝo de la ensemblo
* Fejsbukpaĝo de la kantistino

## Eksteraj ligiloj 
* La kanto *Lentuga ŝultro*

Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Makarono

eta|Diverskoloraj makaronoj

**Makarono** aŭ pli komplete **pariza makarono** (france *Macaron Parisien*) estas dolĉaĵo farita el kirlita ovoblanko miksita kun glazursukero kaj pistitaj migdaloj. Foje oni aldonas aliajn ingrediencojn: buteron, farunon, giston, mielon, kremon, ovoflavon, ĉokoladon, kakaon aŭ spicojn. Anstataŭ migdalojn oni povas uzi pistitajn avelojn, juglandojn, arakidojn, semojn kaj kokosnuksojn.

Makarono estas bakata en malalta temperaturo sur lada plato aŭ en muldilo. Depende de la ingrediencoj kaj la tempo de bakado, makarono povas esti kraka kaj facilrompa aŭ mola, kun strukturo simila al marcipano. Post malvarmigo oni ŝmiras makaronon per kremo, dekoras per pomado aŭ surŝutas glazursukeron.

## Vidu ankaŭ 
* meringo, bakaĵo el kirlita ovoblanko kaj sukero

* makrono, bakaĵo kun nekirlita ovoblanko

Kategorio:Dolĉaĵoj
Kategorio:Ovaĵoj
Kategorio:Franca kuirarto
Kategorio:Itala kuirarto
Duonligna periljo

**Duonligna periljo** (science ***Perilla frutescens***) estas specio de periljo kultivata por spicado aŭ peklado. Estas ĉefe du varioj: latine "*P. frutescens*" ("olea periljo", aŭ "sovaĝa sesamo") kaj "*Perilla frutescens* var. *crispa*" ("*shiso*" konata en Japanio kaj parte en Usono). Ĝi aspektas simila al urtiko.

## *P. frutescens* 
eta|Olea periljo.

### Vortodeveno 
Ĉi tiu vario havas malsaman odoron kun la sura. Ĝi estas nomata **olea periljo** kaj uzebla kiel periljoleo.

### Koreio 
En la korea la priljo estas nomata *deulggae* (들깨, "sovaĝa sesamo") aŭ *Ggaenip* (깻잎, "sesama folio").
* Kimĉio
* *Samgyeopsal* - Kradrostado de porko per perilja *ssam* (쌈, "envolvi per io").

### **Japanio** 
En la japana tio estas nomata *egoma* (荏胡麻). La folioj kutime ne estas uzataj, sed la semoj estas uzataj kiel sezamoj (japane 胡麻, *goma*).

## *P. frutescens* var. *crispa* 
### Vortodeveno 
[eta|Floranta branĉo de var. crispa , en [Pekino]]
Duonligna periljo estas konata en Orientazio per ĉina vorto 紫蘇 (lit. "purpura revivo") prononcata kiel *zǐsū* en la ĉina, *shiso* en la japana kaj *tía tô* en la vjetnama.

Onidire, la ĉina vorto venis el la rakonto ke junulo en Lŭojango en la Orienta Han-dinastio toksiĝis tromanĝinte krabojn. Kiam li estis mortonta, fama kuracisto Hua Tuo kuracis lin per purpura herbo dekoktita. Oni komencis nomi la herbon 紫蘇 ĉar ĝi estas purpura kaj revivigis homon.

### Japanio 
* Suŝio - kutime kun verda periljo
* Saŝimo - verda
* Tempuro - verda
* Peklita umeo - purpura periljo
* *Ochazuke* - butonoj de periljoj

### Ĉinio 
* Ĉina tradicia medicino
* ofte kun fiŝa kuirarto

### Vjetnamio 
* *Cháo* (rizkaĉo kun porkpiedoj)
* *Xa lát* (salato)
* *Canh* (supo)

## Referencoj 
Kategorio:Japana kuirarto
Kategorio:Ĉina kuirarto
Kategorio:Vjetnama kuirarto
Kategorio:Korea kuirarto
Kategorio:Lamiacoj
László Kiss-Rigó

**László Kiss-Rigó** [lAslO kiŝ-rigO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kiss-Rigó László** estis hungara pastro, episkopo, profesoro.

László Kiss-Rigó http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkiss.html naskiĝis la  1955 en Budapeŝto.

eta

## Biografio 
László Kiss-Rigó - kiel infano – pasis longan tempon en Barato. Li lernis teologion en sia naskiĝurbo kaj Esztergom. Li pastriĝis en 1981, en la sekva jaro li doktoriĝis en la akademio. Li nelonge estis pastro en Szécsény kaj Budapeŝto. Li plulernis en Romo helpe de stipendio inter 1983-1985. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
* post hejmenveno pastro en Franciskana preĝejo Sankta Anna (Esztergom)
* profesoro en katolika altlernejo en Esztergom en 1986 atinganta baldaŭe la postenon ĉefdirektoro
* profesoro en 1998 en katolika universitato
* titulara episkopo en 2004, samtempe vicepiskopo de diocezo de Esztergom-Budapeŝto
* episkopo de Szeged-Csanád en 2006.
Lia slogano estas: "Virtus, dilectio, sobrietas" (Forto, amo, sobro).

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* intervjuo

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Meringo

eta|Meringo kun kremaĵo
eta|Meringoj sen aldonaĵoj
**Meringo** estas malpeza bakata dolĉaĵo el kirlita ovoblanko kaj sukero (aŭ glazursukero). Oni ofte uzas meringojn kiel dekoraĵojn de tortoj kaj desertoj. Ili povas ankaŭ esti ŝmiritaj per kremaĵo aŭ servataj sen aldonaĵoj en la formo de etaj konusoj. Depende de la temperaturo de bakado, kvanto de sukero kaj la temperaturo de servado, meringo estas kraka kaj facilrompebla aŭ iomete elasta.

## Vidu ankaŭ 
* makarono, simila bakaĵo
* guŝakvo

Kategorio:Dolĉaĵoj
Kategorio:Ovaĵoj
Gary W. Billings

**Gary W. BILLINGS** estas kanada terfizikisto kaj amatora astronomo en Kalgario (provinco Alberto).

Laŭ Minor Planet Center li malkovris 6 asteroidojn en 1999.

Pli lastatempe, li direktis vastan kampanion de fotometrio de  per CCD en kunlaboro kun tutmondaj observantoj. Li estis konsilanta ano la *American Association of Variable Star Observers* de 2002 ĝis 2004.

La asteroido 73703 Billings
estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Kanadaj astronomoj
Tombokapelo Inkey

**Tombokapelo de familio Inkey** estas  Monumento historia en Hungario, en urbo Nagykanizsa.

## Historio 
En 1768 estis konstruita la kapelo, kie longe estis entombigitaj familianoj Inkey [inkei]. En 1952 komunistaj junuloj forportis ĉiujn kuprojn, kiu estis la tegmento. En 1975 oni renovigis la konstruaĵon.

## Konstruaĵo 
La kapelo situas sola kaj ĝi estas ĉirkaŭita per muro. Ĝis formo estas neperfekta rondo. Sube situas la kripto. La kapelo ne estas uzata kaj vizitebla, tial la baroka ornamriĉa kruco estas videbla en la urba muzeo, la inpona urno farita en 1842 en urba parko. Sur la ekstera muro estas marmora memortabulo pri familiano, kiu batalis en hungara revolucio de 1848.
 
La kapelo estas kovrita per kupolo, kies pinto estas okangula tureto.
   
## Fontoj 
* hungare
* hungare 
* hungare
* hungare kun aerfoto 

Nagykanizsa
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Nagykanizsa
Ordeno de la Kruco de Terra Mariana

eta|Medalo de la 5-a klaso.

La **Ordeno de la Kruco de Terra Mariana** () estas estonia honorordeno kreita en 1995 por marki la sendependecon de Estonio kaj danki la eksterlandanojn, kiuj rimarkinde servis al Estonio.

## Klasoj 
La Ordeno konsistas el ses klasoj:
* speciala klaso : La kolĉeno de la Kruco de Terra Mariana
* kvin aliaj klasoj (numeritaj de 1 ĝis 5)

## Portantoj 
Elekto de kelkaj portantoj:

* Nursultan Nazarbajev, 2011
* Traian Băsescu, 2011
* Valdis Zatlers, 2009
* Alberto la 2-a (Belgio), 2008
* Beatrikso (Nederlando), 2008
* Aníbal Cavaco Silva, 2008
* Robert Fripp, 2008
* Johano Karlo la 1-a (Hispanio), 2007
* Akihito, 2007
* Miĥail Saakaŝvili, 2007
* Elizabeto la 2-a (Granda Britio), 2006
* Toomas Hendrik Ilves, 2006
* László Sólyom, 2006
* Ivan Gašparovič, 2005

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Terra Mariana


Kruco de Terra Mariana
László Zsolt Ungvári

**László Zsolt UNGVÁRI** [ungvAri] rumania hungara poeto, eseisto. Li naskiĝis en Sfântu Gheorghe la -an de 1979.
## Kariero
László Zsolt Ungvári akiris diplomon pri hungara-angla lingvoj en UBB de Kluĵo en 2001. Li instruas en sia naskiĝurbo kaj publikigas de 2002 en gazetoj de Transilvanio (Helikon, Látó, Háromszék, Romániai Magyar Szó, Szabadság, Hargita Népe). 
## Poemvolumoj
**A költő nesztelen ecsetje*. Pallas-Akadémia Könyvkiadó, Csíkszereda, 2007.
**A megkésett Orpheusz szerelmes éneke*, Pallas-Akadémia Kiadó, Csíkszereda, 2009.
**Napéjegyenlőség*. Mentor Kiadó. Maros­vásár­hely, 2013.

## Fontoj
*Biografiaj indikoj 
*Recenzo kaj indikoj
*Intervjuo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Mózes Keserű

**Mózes KESERŰ** [keŝery] estis hungara astronomo, titulara episkopo, kanoniko, instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *baróthi*.

Li naskiĝis en Barót la  kaj mortis en Koloĵvaro la .

## Kariero
Mózes Keserű frekventis gimnazion en Székelyudvarhely, poste li lernis teologion en liceo de Gyulafehérvár. Li estis teologo, helpastronomo, bibliotekisto de 1827 de Biblioteko Batthyaneum de Gyulafehérvár. Li ankaŭ instruis matematikon en la loka liceo. Li pristudis astronomion en Vieno inter 1840 kaj 1842 kaj reveninte, li fariĝis "canonicus astronomus". En 1843 li modernigis la observatorion. Li faris ankaŭ meteologiajn observadojn. Ĝis 1851 li faris ankaŭ sciencajn laborojn. En 1853 li kanonikiĝis. Li publikigis raportaĵojn hungare kaj fremdlingve pri siaj esploradoj.

## Fontoj
*Biografiaj indikoj
*http://lexikon.katolikus.hu/K/Keser%C5%B1.html
*http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/k/k10956.htm

Kategorio:Hungaraj astronomoj
Kategorio:Hungaraj teologoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
12618 Cellarius

'*12618 *Cellarius'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana astronomo, matematikisto kaj kartografiisto Andreas Cellarius (1596–1665). Instruisto en lernejo de Neuhausen apud Worms, li instaliĝis en Amsterdamon en la fruaj 1620-aj jaroj, iĝante rektoro de la latina lernejo en Hoorn en 1637. Lia *Harmonia Macrocosmica'', eldonita 1660 en Amsterdamo, estas unu el la plej sensaciaj ĉielal atlasoj de la 17-a jarcento.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Gomphus vulgatissimus

***Gomphus vulgatissimus*** (esperante vespo-libelo) estas specio de libelo el la familio *Gomphidae*.

## Priskribo 
Libeloj de subordo Anisoptera havas malantaŭajn flugilojn pli larĝajn ol antaŭajn flugilojn.
Vespo-libelo havas dikmalaltan torakon. Ĝia enverguro longas inter 6 ĝis 7 cm kaj la korpo longas ĉirkaŭ 5 cm. Ĝia koloroj estas flava kaj nigra.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Gomphus vulgatissimus en Fauna Europaea 

Kategorio:Dipteroj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Muzeo pri tanistmetia kaj urba historio (Hirschberg)

eta|La muzeo en eksa oficejo entreprena. La **Muzeo pri tanistmetia kaj urba historio** (germane: *Museum für Gerberei- und Stadtgeschichte*) troviĝas en Hirschberg (Saale), Saalgasse nr 2.

## Historio de la konstruaĵo 
La muzeon gastigas iama oficejo de la leda fabriko rekte ĉe la en 1997 malfermita Heinrich-Knoch-ponto. Tiu laborejo destinis en la 20-a jarcento pri la ekonomia kaj urba profilo de la urbo.

Ĝis 1945 la fabriko estis la pli granda en la farado de plandumaj ledaĵoj. Pli ol 2 milionoj da kvadratmetroj da supraj ledaĵoj por ŝuoj kaj vestaĵoj forlasis la fabrikon. En 1992 ĝi bankrotis kaj malkonstruo iĝis de 1993-96.

Por konservi kaj dokumenti la 250 jarojn daŭrintan historion de hirschberg-a ledofarado la urbo akiris la monumentprotektitan oficejon de la eksa fabriko, ties arkivon kiel ankaŭ multe da iloj kaj objektoj ledofaradaj.

## La ekspozicioj 
Post alternantaj nedaŭraj ekspozicioj je la komenco, oni instalis post la finrestaŭrado la daŭran ekspozicion kun la titolo *De la bovino al la ŝuo* por montri kiel eble plej interese la vojon de la bestofelo neprilaborita ĝis la finfarita ledaĵo.

Tanistaj kaj ŝufaristaj maŝinoj i.a. videblas kaj la historia oficejo kun en origina stato konservita lifto facile imagebligas la iaman uzon de la tuta komplekso. En la arkivejo estas pli ol 3000 aktaj unuoj kiuj invitas al industrihistoriaj reserĉadoj.

La urbo ĝis 1989 troviĝis en por neapudloĝantoj restriktita areo de GDR. Pri la vivo ĉe la landlimo interngermana informas pluraj fotoserioj.

## Literaturo 
Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-6, p. 96

## Eksteraj ligiloj 
Hejmpaĝo de la muzeo. 

Hirschberg
Kategorio:Distrikto Saale-Orla
Hirschberg
Hirschberg
Kategorio:Ledo
Adél Szekeres

**Adél SZEKERES** [sekereŝ] rumania hungara instruistino, lokhistoriistino. Ŝi naskiĝis en Luduș la 29-an de junio 1946.

## Kariero 
Adél Szekeres akiris diplomon pri historio en UBB de Kluĵo en 1973. Inter 1964–71 kaj inter 1990–2003 ŝi instruis en sia naskiĝurbo. Ŝi publikigis en Népújság, Történelmi Magazin.

## Studaĵoj 
* *Maros­ludasi Belsőtelep története*, 1998, 3-a premio de *Magyar Napló* (en volumo *A Maros megyei magyarság története* II. (Marosvásárhely, 2001).
* *Árpád Buday történettudós munkássága*. Népújság (2-a de februaro 2000).

## Fontoj 
* Biografiaj indikoj 
* Laŭdaĵo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lokhistoriistoj
Vaujours

**Vaujours** [] estas franca komunumo en la departemento Seine-Saint-Denis, en la regiono Francilio. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2011.

## Geografio 
eta|maldekstre|Situo de Vaujours rilate al Parizo kaj la ĉirkaŭaj departementoj
Vaujours situas  nordoriente de la centro de Parizo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-Saint-Denis

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Seine-Saint-Denis
Paul Vanden Boeynants

**Paul VANDEN BOEYNANTS** (naskiĝis la  en Forest, mortis la  en Aalst) estis belga entreprenisto kaj dekstra kristandemokrata politikisto. Li estis ĉefministro de Belgio de marto 1966 ĝis junio de 1968. Dua regotempo estis ankaŭ de oktobro 1978 ĝis aprilo de 1979. eta| Paul Vanden Boeynants

Kategorio:Belgaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Belgio
Rousses

**Rousses** estas franca komunumo lokita en la departemento Lozère, en la regiono Langvedoko-Rusiljono. Ĝis la departementaj balotoj de 2015, Rousses situis en la kantono Florac. Nun, la komunumo estas en la nova kantono Le Collet-de-Dèze.

## Geografio 
eta|maldekstra|Mapo de Rousses
Rousses nombris 102 loĝantojn en 2011. La areo de la komunumo estas granda je 22,38 km² kaj ĝia areo varias inter 660 kaj  msm.
### Ĉirkaŭaj lokoj 
Jen estas la samlimaj komunumoj de Rousses :

## Lokoj kaj monumentoj 
*restoracio
*Viaferatao
*kampadejo de La Quillette
*kanjono de Tapoul

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
*komunumoj de Lozère

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala TTT-ejo 
*Quelques données sur l'histoire et le patrimoine de Rousses collectées par Gérard Caillat 

Kategorio:Komunumoj de Lozère
Kaverno Las Monedas

La **kaverno Las Monedas** (hispane, *La Moneroj*) estas kaverno kun prahomaj pentraĵoj en la municipo Puente Viesgo, en Kantabrio (norda Hispanio). Ĝi estas parto de la kavernaro de monto Castillo. Agnoskite de Unesko kiel Monda Heredaĵo ekde 2008, ĝi estas parto de la lokaro je nomo «Kaverno Altamira kaj paleolitika kaverna arto de norda Hispanio». Ĝi estas unu el la plej elstaraj arkeologiaj lokoj por esploro de la Iberia arto dum Paleolitiko.

Ĝi estis malkovrita de Isidoro Blanco en 1952. Ĝi estas kaverno kun mallarĝa ĉefĉambro, sed kun multegaj aliaj ĉambroj kun diversaj stalaktitoj, stalagmitoj kaj aliaj formaĵoj tipaj de stalaktita kaverno.

En la kaverno estas pluraj prahomaj pentraĵoj similaj al aliaj malkovritaj en la nordo de Iberio: ĉevaloj, ursoj kaj kaproj, interalie.

En ĝi aperis restaĵoj de Bronzepoko kaj Ferepoko, kaj ankaŭ de pli frua Paleolitiko. La nomo de la kaverno (*La Moneroj*, en la hispana) devenas de apero de moneroj de Mezepoko (kaŝitaj en la kaverno dum regado de la Katolikaj Gereĝoj en Hispanio).

La kaverno estas vizitebla dum la tuta jaro.

## Referencoj 
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Hispanio
Las Monedas
Kategorio:Paleolitikaj lokoj en Hispanio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Hispanio
Urba muzeo de Hildburghausen

La **Urba muzeo de Hildburghausen** () troviĝas en Hildburghausen, Apothekergasse nr 11.

## Priskribo de la ekspozicia spaco 
eta|La urba muzeo en Hildburghausen.Ekde 1992 la urba muzeo havas la domicilon en la monumentprotektika konstruaĵo *Alte Post*.

En 15 salonoj de la daŭra ekspozicio la vizitantoj povas sekvi la evoluon de turingia-frankonia eturbo kiel Hildburghausen. Oni lernas unue pri ĝia plej frua endokumenta mencio (1234), pri la frunovepoka periodo ĝis la 1680-a jaro - jam en 1395 menciitas la gildoj de tukistoj, bakistoj kaj viandistoj - kaj pri la rolo rezideja de la eta Princolando Sachsen-Hildburghausen (1680-1826).

Komerco kaj metioj de tiu tempo pli detale priesploratas kaj *La kortego inter 1680 kaj 1780* aperas en la antaŭo.

La plej gravaj partoj de la kolektaj tamen estas la unuaj eldonoj de la *Bibliografia Instituto* de Carl Joseph Meyer, kiu agadis surloke de 1828-74. Gloron li jam akiris per la eldonado de malkaraj eldonetoj de klasika literaturo, mondan gloron per la eldonado de modernega enciklopedio *Meyers Konversationslexikon* (unua lanĉado libromerkaten inter 1840 kaj 1855).

Oni vidas arkivajn ekzemplerojn de preskaŭ ĉiuj eldonoj de klasikuloj, ŝtalgravuraĵajn seriojn, atlasojn kaj kompletan unuan eldonon enciklopedian en ne malpli ol 250 volumoj.

Aliaj muzeoeroj estas dediĉitaj al la lokaj metioj, al la laboro de la kuprogravuristoj, al la industria evoluo de la Intermilita periodo. Ankaŭ la moderna historio atentatas, kiam la distrikta regurbo Hildburghausen troviĝas proksime de la interngermana landlimo. Historio de la konstrufazoj kaj diversaj utiligoj de la konstruaĵo de la domo *Ĉe la malnova poŝtejo* kaj restaŭrita kuirejo ankaŭ interesas.
eta|Eta muzea filio troviĝas en la bela urbodomo!

## Filio muzea en la urbodomo 
Ekde 2004 la muzeo havas en la historia, renesancstila urbodomo (de 1595) filion kun daŭra elmontrado pri la historio de la konstruaĵo. Oni povas - danke al elfositaĵoj, muzeaĵoj kaj renovigitaj salonoj - postflari la evoluon de biena domo el ŝtono (13-a jarcento) al moderna urbodomo.

Ege impresas la ĝis 1919 enloĝita loĝejo de la turgvatisto sur la urbodoma tegmento. De tie ĉi ravigas la vizitantojn belvido kaj super la urbon kaj al la ĉirkaŭaĵoj.

## Literaturo 
Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-6, p. 95

## Eksteraj ligiloj 
Hejmpaĝo de la muzeo.

Hildburghausen
Kategorio:Hildburghausen
Hildburghausen
Balázs Bábel

**Balázs BÁBEL** [balAĵ bAvel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bábel Balázs** estas hungara pastro, ĉefepiskopo, profesoro.

Balázs Bábel http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bbabel.html naskiĝis la  1950 en Gyón (nuna urboparto de Dabas).

## Biografio 
Balázs Bábel frekventis gimnazion en Kecskemét, poste leklezian altlernejon en Eger. Li pastriĝis en 1976, poste li laboris en diversaj kirkoj ĝis 1980. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
* prefekto en seminario en 1990
* profesoro de la Katolika Universitato en 1992
* rektoro en 1997 en seminario de Vác
* ĉefepiskopo de Kalocsa, Kecskemét en 1999.
En 2010 li ricevis signifan ŝtatan premion.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun
* biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Kalocsa
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Sekvencilo

**Sekvencilo** povas esti:
* **Muzika sekvencilo** - Sekvencilo por muziko ĝenerala (ne nur drumoj)
* **Druma sekvencilo** - Drumomaŝino
* **DNA-sekvencilo** - maŝino pri DNA
* **Kombinilo (orgeno)** - muzikilo
Muzeo pri akvoenergio (Ziegenrück)

eta|Anoncoŝildo pri la muzeo ĉe aŭtoŝoseo. La **Muzeo pri akvoenergio** (germane: *Museum für Wasserkraftnutzung*) troviĝas en Ziegenrück, Lobensteiner Straße nr 6.

## Priskribo de la loko 
Ziegenrück situas inter la akvobaraĵoj de kaskado de la rivero Saale, proksime de *Bleilochtalsperre*, la plej granda valbaraĵo de Germanlando.

La akvoenergifarejo *Fernmühle* troviĝas sur la grundo de la plej malnova akvomuelejo de ĉe la supra parto de Saale. Ĝia unua mencio datumas jam de la 1258-a jaro en kunteksto kun komerca flosigado.

La komplekso funkciante ekde 1901 estas la plej malnova hidrelektra centralo ĉe la Saale-rivero kaj nombriĝas samtempe inter la plej malnovaj de tuta Germanlando. Per potenco de 150 kilovatoj kaj tensio de 2000 voltoj ĝi funkciis sen iu modernigo ĝis 1965!

## Muzea utiligo 
Hodiaŭ ĉirkaŭas la teknikan monumenton muzeo. En la subĉiela areo videblas i.a. impresa kolekto de turbinoj, akvoradoj kaj akvopumpiloj.

En iama ŝpinejo troviĝas ekspozicio kun la titolo *La akvofaloj de Saale*. Tie oni informiĝas pri la historio de la supra Saale-valo kaj la konstruo de la valbaraĵo. En la mezo staras reliefa maketo kun grando de 26 kvadratmetroj.

En la ekspozicio *Metioj kaj akvoenergio* estas maketaĵoj kaj dokumentantaj aferoj de pasintaj tempoj, i.a. pri diversaj specoj de muelejoj, pri ĉevalfera forĝado, flosigado, fiŝkaptado.

Ĉiujn tagojn iĝas ene de la energia centralo montroj kun alta tensio. La vizitantoj ĝuas eksperimentojn kun lumaj arkaĵoj, variaj malŝarĝadoj aŭ intence provokitajn fulmotrafojn en miniaturdomojn. Transformatoro kun tensio de 500.000 voltoj sukcesas produkti malŝargajn liniojn ĝis 75 centimetroj da longo.

En la spaco sub libera ĉielo permesas akvoradmodelo propran eksperimentadon kaj malkovradon de diversaj fenomenoj fizikaj.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la muzeo en regiona fremdultrafika retpaĝaro.

Ziegenruck
Kategorio:Distrikto Saale-Orla
Ziegenruck
Kategorio:Akvoenergio
Antal Spányi

eta
**Antal Spányi** [aŝpAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Spányi Antal** estas hungara pastro, episkopo.

Antal Spányi http://www.szfvar.katolikus.hu/tortenet/puspokok/spanyi-antal naskiĝis la  1950 en Budapeŝto.

## Biografio 
Antal Spányi frekventis katolikan seminarinn en Esztergom. Li pastriĝis en 1976. Li komencis sian pastran karieron laŭvice en Ludányhalászi, Szécsény. Budapeŝto, kie fine li iĝis vicepiskopo en 1998. En 2003 li iĝis episkopo de Székesfehérvár. En la sekva jaro li estis ĉefdirektoro de Hungara Katolika Radio. Li ricevis signifan ŝtatan premion en 2012.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* http://metropolita.hu/2011/04/28/spanyi-antal-megyespuspok-az-irgalomrol/

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Regiona muzeo Bad Lobenstein

La **Regiona muzeo Bad Lobenstein** () troviĝas en Bad Lobenstein, Schloßberg nr 20. 
 
## Priskribo de la loko 
eta|La muzeo en la eksa domo de la ĉefforstisto.
La en la 1715-a jaro konstruita princa ĉefforstistejo estas ekde 1985 muzeo. Ĝi troviĝas sub la Burgo Lobenstein, la *Malnova turo*, ĉefa vidindaĵo de la urbo, ĉe la piedo de la burga monto.

## Kolektoj 
Atendas la vizitanton riĉa elekto de kulturhistorie interesegaj muzeaĵoj pri la urbo kaj ĝiaj ĉirkaŭaĵoj. Pleniginte je la komenco nur etan kamparanan ĉambron, la kolektoj nun sternas sur du etaĝoj kun daŭraj kaj specialaj elmontradoj.

De la ŝtona epoko ĝis la atestiloj de la industria revolucio je la fino de la 19-a jarcento oni montras al la sciemuloj kontinue ŝanĝintan regionon: kiel ilustrantaj ekzemploj por tio servas i.a. la elminado de fero, la metio de la tukistoj, la tipografio.

Aparte oni fieras pri vera juvelo de la elmontritaĵoj, la ĉambro kun la kuracherboj: ĝin kompletigas bedoj kun tiaj herbaroj en la ĝardeno.

Krome videblas historia apoteko, bidermajra ĉambro, ĉasista ĉambro, kolekto de horloĝoj. Eblas, se la fortoj je la fino de la rondirado ankoraŭ sufiĉas, grimpi la turon kun (alteco: 30 metroj)  por ĝui belvidon ĝis la najbaraj vilaĝoj en Turingio, Bavario, la Saale-arbaroj kaj la Rennsteig-regiono.

## Eksteraj ligiloj  
*Prie sur muzearaj paĝoj

Bad Lobenstein
Kategorio:Distrikto Saale-Orla
Bad Lobenstein
Kategorio:Forstado
Muzeo pri metalmetioj (Steinbach-Hallenberg)

eta|La vilaĝo kun la monto *Arnsberg* kaj la ruino *Hallenburg*. La **Muzeo pri metalmetioj** (germane: *Metallhandwerksmuseum*) troviĝas en Steinbach-Hallenberg, Hauptstraße nr 45. 
 
## Priskribo 
La muzeon gastigas la monumentprotektita ensemblo *Heimathof*, kultura centro kun bunta aranĝogamo kaj sidejo de la porturista agentejo.

Inaŭgurite en 1996 ĝi prezentas al historion de la tuta regiono de *Haselgrund* kun la ĉefloko Steinbach-Hallenberg el la perspektivo de ties ekonomia evoluo. Minado, metalurgio, metioj pri etferaĵoj dum jarcentoj karakterizis la vivon de la lokuloj. Ege ŝatataj estis antaŭ ĉio la mane forĝitaj najloj, tenajloj, hufferoj, korktiriloj, feraj papilotoj. Pluraj ekzempleroj plibeligas la muzean elmontradon.

Krom ekspoziciaj salonoj, kiuj donas ideon eĉ pri flankaj metioj en konekto kun etferaĵoj, allogas onin ankaŭ la gaplaborejoj. Tie eblas ne nur spekti la produktadajn procezojn sed ankaŭ kunhelpi. En vidinda kamparana ĝardeno estas ekde 1999 najloforĝejo. En la 2005-a jaro aldonitis la tutmonde unika, historia laborejo pri korktiriloj *Recknagel*.
 
## Literaturo
Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2006, ISBN 978-3-361-00612-6, p.&nbsp;157-158

## Eksteraj ligiloj  
*Hejmpaĝo de la muzeo.

Steinbach-Hallenberg
Kategorio:Distrikto Schmalkalden-Meiningen
Steinbach
Kategorio:Metalurgio
Lajos Pápai

**Lajos Pápai** [lasoŝ pApai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pápai Lajos** estas hungara pastro, episkopo, profesoro.
eta| Lajos Pápai
Lajos Pápai http://www.plebania.net/vendegszoba/?op=view&vid=889  naskiĝis la  1940 en Győr.

## Biografio 
Lajos Pápai abiturientis en 1958 en Keszthely. Li pastriĝis en 1963 en Veszprém (urbo), poste li laboris laŭvice en kirkoj de Nagykapornak, Zalakomár, Nagykanizsa, Siófok, fine denove en Nagykanizsa. En 1969 li doktoriĝis el teologio en Budapeŝto, en 1975 en Strasbourg, poste li instruis en Szeged. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
* en 1977 profesoro en seminario en Budapeŝto
* pastro en urbo Veszprém en 1985
* episkopo en Győr en 1991.

## Elektitaj publikaĵoj 
* ’’Nagy Szt Baszileiosz halálának 1600 éves évfordulójára. II. János Pál pápa enciklikája.’’ (1983) - tradukaĵo
* ’’Ne féljetek!’’ (Ne timu!), (1986) tradukaĵo de. André Frossard
* „”A keresztény hit alapjai’’ (Fundamentoj de la kristana kredo), (2003)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Coubron

**Coubron** [] estas franca komunumo en la departemento Seine-Saint-Denis, en la regiono Francilio. Kun  loĝantoj en la jaro 2011, ĝi estas la malplej loĝata komunumo en la departemento.

## Geografio 
eta|maldekstra|Situo de Coubron rilate al Parizo kaj la ĉirkaŭaj departementoj
Coubron situas  nordoriente de la centro de Parizo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-Saint-Denis

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Seine-Saint-Denis
Réka Hegyi

**Réka HEGYI** [hedji] rumania hungara teatrosciencistino. Ŝi naskiĝis en Braŝovo la 14-an de aprilo 1976. 

## Kariero
Réka Hegyi publikigas regulece de 1999 teatrokritikojn, de 2003 ŝi redaktas la teatran programrekomandilon de Transindex, de 2004 la ununuran hungarlingvan teatran portalon de Transilvanio https://www.facebook.com/Hamletro.

## Libro
* *László Gerő*, intervjuo pri vivkariero, Polis Könyvkiadó, 2005.

## Fontoj
* Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.
* Kritikaĵoj 
* Publikaĵoj
* Színházi Kritikusok Céhe 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj kritikistoj
József Szász (poeto)

**József SZÁSZ** [sAs] *Ilenczfalvi Szász* hungara poeto, bibliotekisto. Li naskiĝis en Dedrádszéplak la 1-an de junio 1782  kaj mortis en Marosvásárhely la 29-an de majo 1812.
## Kariero
József Szász estis de 1802 gardisto de Biblioteko Teleki, kaj li studis helpe de grafo Sámuel Teleki de 1807 en Vieno, poste en Jena kaj reveninte, li fariĝis gvidanto de la biblioteko. Li mortis pro ftizo.

## Fontoj
*Új magyar irodalmi lexikon, 1994.

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Gyula Szász

**Gyula SZÁSZ**  (sAs) *Szemerjai* hungara poeto. Li naskiĝis en Koloĵvaro en 1866 kaj mortis en Koloĵvaro la 15-an de majo 1891. Li estis la filo de juristo Károly Szász.

## Kariero
Gyula Szász publikigis siajn poemojn nur en gazetoj. Li tradukis el verkoj de Guy de Maupassant.

## Fontoj
* Új magyar irodalmi lexikon, 1994.

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
László Cserei Szász

**László CSEREI SZÁSZ** [ĉerei sAs] rumania hungara/hungara poeto. Li naskiĝis en Braŝovo en 1915 kaj mortis en 1995 en Hungarujo, ?.

## Kariero
László Cserei Szász publikigis en gazetaro de Transilvanio, poste loksidiĝinte en Hungarujo, en *Szép Szó*, *Vigilia*.

## Poemvolumoj
**Hegyi szél*, 1944.
**Várok igaz sárkányt*, Elektitaj poemoj, 2001

## Fonto
*Új magyar irodalmi lexikon, 1994.

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Béla Csákány

**Béla CSÁKÁNY** [ĉAkAnj] rumania hungara juristo, ekonomika fakverkisto. Li naskiĝis en Braŝovo la 14-an de novembro 1911 kaj mortis la 14-an de novembro 1996.

## Kariero 
Béla Csákány akiris en 1933 jursciencan doktortitolon en Kluĵo kaj li laboris kiel advokato en sia naskiĝurbo. De 1944 li estis tri jarojn ĉefsekretario de MNSZ, deputito de parlamento, poste konsilanto de Rumana Nacia Banko (1947–50), de 1948 universitata profesoro en Kluĵo. Li ekpublikigis en *Ifjú Erdély*, estis teknikredaktoro de *Erdélyi Fiatalok*, rubrikestro de *Brassói Lapok*. Dum la dua mondmilito li estis ĉefkunlaboranto de *Déli Hírlap* de Temeŝvaro, poste unu el fondintoj kaj redaktorooj de *Népi Egység* (1944-45). Li estis pli poste redaktoro de universitata publikaĵo *Studia* (1957–65), publikigis en Contemporanul, Igaz Szó, Korunk, Utunk, Előre, Igazság.

## Verko 
* *Az állami vállalat saját pénzeszközei* (Jogi Kiskönyvtár 11. 1958).

## Fontoj 
* Biografiaj indikoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj juristoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekonomikistoj
Irén Lukász

**Irén LUKÁSZ** [lukAs] rumania hungara pentristino, grafikistino. Ŝi naskiĝis en Braŝovo la 1902 kaj mortis en 1985 en Braŝovo. 
## Kariero
Irén Lukász studis unuafoje ĉe János Mattis Teutsch, poste en la Arta Altlernejo de Budapeŝto. Ŝi vivis kaj laboris en sia naskiĝurbo.

## Fonto
*Kieselbach.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Mária Pálffy

**Mária PÁLFFY** [pAlffi] hungara pentristino. Ŝi naskiĝis en Braŝovo la 1894 kaj mortis ?.

## Kariero
Mária Pálffy studis en la Arta Altlernejo de Budapeŝto. Ŝia majstro estis Lajos Deák Ébner. Ŝi partoprenis en ekspozicio de Nemzeti Szalon de Budapeŝto 1915.

## Fonto
*Kieselbach.hu

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Bruna sukero

[eta|[kristaloj de bruna sukero]]
**Bruna sukero** estas saĥaroza sukero de karakterize bruna koloro pro la ĉeesto de melaso. Ĝi estas aŭ tute ne rafinita aŭ nur parte rafinita mola sukero konsistanta el sukeraj kristaloj kun kelkaj postrestaĵoj de melaso, aŭ ĝi estas produktita per aldono de melaso al antaŭe rafinita blanka sukero (kaj tiam nomatas "melasa sukero").

Bruna sukero enhavas de 3,5 procentaĵoj da melaso (*helbruna sukero*) ĝis 6,5 procentaĵoj da melaso (*malhelbruna sukero*) surbaze de la tuta volumeno. La produkto estas nature malseketa pro la higroskopiaj ecoj de la melaso kaj estas ofte nomata "mola". Bruna sukero povas esti prilaborata por rezultigi produkton kiu "fluas" bone por industria uzado. La aldono de kolorigiloj kaj/aŭ aliaj kemiaĵoj povas esti permesata en iuj areoj aŭ por industriaj produktoj.

La partikla grandeco de la kristala bruna sukero varias sed ĝenerale malpli grandas ol partetoj de blanka sukero. Produktoj por industria uzo (ekzemple por la industria produktado de kukoj) povas esti bazita sur aparte fajngrajna sukero (angle nomata "caster sugar", "kribrila sukero" ĉar la eroj tiom malgrandas ke ili facile trapasas kribrilon) kiu havas kristalojn de proksimume 0,35 milimetroj.

## Vidu ankaŭ 
* muskovado
* Nerafinita dolĉigaĵo

Kategorio:Sukero
Kategorio:Dolĉigaĵoj
Gábor Tuzson

**Gábor TUZSON** [tuĵon] rumania hungara priteknika verkisto. Li naskiĝis en Braŝovo la 3-an de junio 1906 kaj mortis en Oradea la 4-an de oktobro 1996.
## Kariero
Gábor Tuzson akiris diplomon pri mekanijinĝeniereco en Teknikuniversitato József Nádor de Budapeŝto en 1930. Li laboris en Bukareŝto en maŝinfabrikoj (1932–39). Inter liaj novecigo estas la unua rumana farunaĵŝveligmaŝino (1934) kaj la ŝovelilo por vaporturbino (1939–40). Poste li estis inĝeniero en Ŝufabriko Dermata de Kluĵo (1940–46), inter 1946–49 ĉefinĝeniero de sukerfabriko de Bod. Pli poste li laboris en Oradea (1964–66). Post sia pensiuliĝo li estis novecigrespondeculo kaj fakpreleganto (1966–80). Li publikigis en rumania gazetaro.
## Libro
**Magyar–román műszaki szótár*, kune kun Attila Pálfalvi kaj Dezső Jenei.
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj inĝenieroj
Sorbo

En kemio, **absorbo** aŭ prefere simple **sorbo** estas fizika aŭ kemia fenomeno aŭ procezo en kiu atomoj, molekuloj aŭ jonoj altiriĝas kaj fiksiĝas ene de alia materialo, ĉu gasa, likva aŭ solida. Tiu estas malsama procezo ol alsorbo (aŭ neologisme *adsorbo*), ĉar molekuloj (ab)sorbataj estas enprenataj per la tuta volumo, ne nur tenataj per la surfaco (kiel estas la kazo en alsorbo). En figura kaj pli ĝenerala senco, sorbo estas kondiĉo en kiu io enprenas alian substancon.

En multaj procezoj gravaj en teknologio, la kemia sorbo estas uzata anstataŭ la fizika procezo, ekzemple la sorbo de karbondioksido fare de natria hidroksido.

## Vidu ankaŭ 
* Sorbo kaj dfuzo en atmosfero
* Sorbo pri optiko

## Referencoj 
Kategorio:Fizika kemio
Kategorio:Konceptoj en kemio
Alsorbo

En kemio, **alsorbo** (aŭ neologisme *adsorbo*) estas fizika aŭ kemia fenomeno aŭ procezo en kiu atomoj, molekuloj aŭ jonoj altiriĝas kaj fiksiĝas per la surfaco de alia materialo, ĉu likva aŭ solida. Tiu estas malsama procezo ol sorbo (aŭ neologisme *absorbo*), ĉar molekuloj (ab)sorbataj estas enprenataj per la tuta volumo, ne nur tenataj per la surfaco (kiel estas la kazo en alsorbo).

## Vidu ankaŭ 
* atmosfera sorbo kaj difuzo en optiko

## Referencoj 
Kategorio:Surfacoscienco
Kategorio:Materiala scienco
Kategorio:Kemiaj procezoj
Kategorio:Koloida kemio
Kategorio:Katalizilo
Kategorio:Gasoj
Kategorio:Gasaj teknologioj
Higroskopio

**Higroskopio** estas la kapableco de substanco altiri kaj teni akvomolekulojn el la ĉirkaŭa natura medio. Tio estas atingata per aŭ sorbo (*absorbo*) aŭ alsorbo (*adsorbo*) - en tiu procezo la sorba materialo fizike ŝanĝiĝas iom, per ligo de la akvaj molekluloj al molekuloj de la substanca surfaco, tiel ke rezultigas pliigo en volumo, glueco aŭ alia fizika karakterizaĵo de la materialo. Kvankam kelkaj similaj fortoj agas ĉi tie, tio estas malsama de kapilareco, procezo en kiu vitro aŭ aliaj solidaj substancoj altiras akvon, sed ne ŝanĝiĝas en la procezo.

Higroskopiaj substancoj estas ekzemple fibroj de celulozo (kiel kotono kaj papero), sukero, karamelo, mielo, glicerino, etanolo, metanolo, dizeloleo, sulfata acido, N-metilamfetamino, multaj sintezaj sterkoj, multaj saloj (inkluzive de natria klorido aŭ "kuirsalo"), kaj ampleksa vario de aliaj substancoj.

Kategorio:Biomimetiko
Kategorio:Kemiaj proprecoj
Kategorio:Biologiaj konceptoj
Kategorio:Mineralogiaj konceptoj
Kategorio:Plantomorfologio
Kategorio:Planta fiziologio
Huancayo (urbo)

**Huancayo** [ŭanKAjo] estas urbego, universitata urbo kaj ĉefdiocezo en Peruo, en Junina Regiono. en la samnomaj provinco kaj distrikto. Ĝi estas ĉefurbo de Junina Regiono, krome kultura kaj komerca centroj.
eta|160px|Blazono de Huancayo
eta|Mapo pri urboj en Peruo, kie estas trovebla Huancayo en la okcidenta kaj meza landpartoj

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 336,293 (en 2007)
* Supermara alteco: 3,259 m
* Areo: km²
* Telefonkodo: 64
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC – 5 (ankaŭ somere)
* 

## Geografio 
Huancayo situas en altebenaĵo, en fekunda baseno en Andoj. Limo troviĝas 198, Callao 208, Cusco 388, Chimbote 496, Trujillo (Peruo) 605, Arequipa 625, Chiclayo 776, Tacna 850. Iquitos 951 km.

## Historio 
eta|maldekstre|Péaco antaŭ la katedralo en Huancayo
eta|maldekstre|Katedralo de Huancayo
La areo estis loĝita jam antaŭ Kristo. Ĝi estis integrita al diversaj imperioj, inter ili la plej fama estis Inkaa Imperio. La hispana koloniigo okazis en 1534, Francisco Pizarro establis tie provizoran ĉefurbon de Peruo, ĝis Limo transprenis tiun rolon. La urbo estis oficiale deklarita en 1572 kun la titolo ’’’Santísima Trinidad de Huancayo’’’. Dum la milito por sendependeco Huancayo estis liberigita en 1820 kaj post 3 jaroj ĝi urbiĝis. La universitato ekfunkciis en 1962. Post 7 iaroj du sismoj frapis la urbegon detruante centojn da hejmoj, dume 800-1,000 homoj mortis.

## Ekonomio 
Huancayo estas komerca centro por agrikulturaj produktaĵoj, speciale por artiŝokoj kaj tritikoj.

## Trafiko 
Huancayo estas atingebla per aviadiloj (lokaj flugoj), vojoj kaj fervojoj.
eta|Placo en Huancayo
eta|La municipa domo

## Klimato 
Huancayo havas mildan kaj malfirman veteron. La temperaturo varias inter 5-. La plej malaltaj temperaturoj okazas inter junio ĝis aŭgusto. La pluva sezono daŭras de oktobro ĝis aprilo, la seka sezono daŭras de majo ĝis septembro.

## Vidindaĵoj 
* katedralo, la konstruo komenciĝis en 1831
* aliaj kirkoj

## Servoj 
* Perua Universitato de Andoj

## Ĝemelurboj 
*  Chimbote, Peruo
*  Gvadalaharo, Meksiko
*  Limo, Peruo
*  San-Joseo (Kostariko), Kostariko

## Fontoj 
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* Hispana Vikipedio helpe de Guglo
* http://www.britannica.com/EBchecked/topic/274281/Huancayo 
* mapo, distancoj 

Kategorio:Urboj de Peruo
Aubigny-en-Plaine

**Aubigny-en-Plaine** estas unu el la komunumoj de la kantono Saint-Jean-de-Losne de departemento Kostodorio (Francio).
La komunumo kovras la areon de 6,34 km². Ĝia loĝantaro laŭ la censo de la jaro 2011 estis 395 homoj. Aubigny-en-Plaine situas en la ebenaĵo de la Saono.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
eta|maldekstra|Loĝantara evoluo

## Vidindaĵoj 
La malnova akvomuelejo sur la rivero Vouge estas hodiaŭ restoracio.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉon (0,70 %) en 2014.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Ligiloj 
* Echo des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Kaverno Las Chimeneas

La **kaverno Las Chimeneas** (hispane, *La Fumtuboj*) estas kaverno kun prahomaj pentraĵoj en la municipo Puente Viesgo, en Kantabrio (norda Hispanio). Ĝi estas parto de la kavernaro de monto Castillo. Agnoskite de Unesko kiel Monda Heredaĵo ekde 2008, ĝi estas parto de la lokaro je nomo «Kaverno Altamira kaj paleolitika kaverna arto de norda Hispanio». Ĝi estas unu el la plej elstaraj arkeologiaj lokoj por esploro de la Iberia arto dum Paleolitiko.

La kaverno konsistas el du ejoj, unu super la alian. Ili estas ligitaj de du karstaj vertikalaj tuneloj, kvazaŭ fumtuboj, kiuj donas nomon al la kaverno (*chimeneas* estas *fumtuboj* en la hispana). La arkeologie rimarkindaj restaĵoj situas en la malsupra ejo.

La kavernon malkovris en 1953 tiu sama grupo de esploristoj, kiuj eltrovis la apudan kavernon Las Monedas. Tri jarojn post la malkovro, Joaquín González Echegaray eldonis raporton pri la eltrovaĵoj de la kaverno, kiel restaĵoj el siliko, restaĵoj de homoj de malfrua Prahistorio kaj pluraj gravuraĵoj.

Oni konsideras la artaĵojn kongruaj al stilo 3-a, laŭ Leroi-Gourhan, tio estas, de Solutreo. Tamen, laŭ radiokarbona datado per Karbono-14, ili estas de Magdalenio.

## Referencoj 
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Hispanio
Las Chimeneas
Kategorio:Paleolitikaj lokoj en Hispanio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Hispanio
Windows 2000

**Windows 2000** aŭ esperantigite **Vindozo 2000** estas respektive estis grafika operaciumo de la serio Windows por personaj komputiloj, inkluzive de hejmaj komputiloj kaj laborstacioj, tekokomputiloj, tabletaj komputiloj kaj komunikilo-centroj. Ĝi publikiĝis la 17-an de februaro 2000, anstataŭigante la pli fruan sistemon Windows NT 4.0 de 1996, kaj en 2001 ĝin sekvis la posta sistemo Windows XP. Servo de operaciuma aktualeco precipe finiĝis je la 30-a de junio 2005, limigita subteno finiĝis la 13-an de julio 2010.

## Referencoj 
Kategorio:Vindozo
12620 Simaqian

'*12620 *Simaqian'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉina historiisto Sima Qian (ĉina skribo 司馬遷, pinyin Sīmǎ Qiān), konsilisto kaj astrologo ĉe la kortego de la imperiestro Han Wu Di. Li verkis traktaĵon pri la ĉina kalendaro. Lia *Shiji'' ("Registro de la Granda Historiisto") enhavas la plej fruan sisteman priskribon de la ĉinaj konstelacioj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Péter Fülöp Kocsis

**Péter Fülöp Kocsis** [koĉiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kocsis Péter Fülöp** estas hungara grekokatolika pastro, monaĥo, episkopo, instruisto.

Péter Fülöp Kocsis http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkocsis.html naskiĝis la  1963 en Szeged.

## Biografio 
Péter Fülöp Kocsis lernis parte en grekokatolika altlernejo, parte en eklezia universitato en Romo. Inter 1990-1992 li instruis en gimnazio en Hajdúdorog. Sekvis laboro 3 jarojn en kirko de Tornabarakony. En 1995 li vojaĝis al Chevetogne por lerni la monaĥecon. En 1998 li monaĥiĝis, kiu prenis la monaĥan nomon Fülöp, poste li longe vivis en monaĥejo. En 2008 li iĝis episkopo de Miskolc.

## Publikaĵoj 
* liturgiaj kontribuoj kaj tradukaĵoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* [hungarlingva intervjuo(https://eo.wikipedia.org/wiki/intervjuo)]

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj grekokatolikaj episkopoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Hibrida kerno

**Hibrida kerno** en komputiko estas arkitekturo de operaciuma kerno kombinanta aspektojn de la arkitekturoj de mikrokerno kaj monolita kerno en operaciumaj sistemoj de komputilo. La tradiciaj kernokategorioj estas monolitaj kernoj kaj mikrokernoj (kun nanokernoj kaj eksokernoj komprenataj kiel pli ekstremaj versioj de mikrokernoj). La termino estas konflikte diskutata pro la simileco de hibrida kerno al monolita kerno; la finna-usona komputilisto Linus Torvalds nomis la vortumon simpla merkatika varbilo Ekzemploj de aktualaj operaciumoj uzantaj hibridan kernon estas Windows 7 (de 2008) kaj Windows 8 (de 2012).

## Referencoj 
Kategorio:Komputiko