Restriktaj enzimoj

Malkovrataj ekde 1973, **restriktaj enzimoj** kapablas rekoni specife mallongan sinsekvon de 4 ĝis 10 bazparoj kaj distranĉi DNA-n ĉe la rikonita loko. Ili ebligas erigi DNA en reduktitajn fragmentojn aŭ trafe distranĉi DNA ĉe specifa loko. La distranĉebla loko ĉe DNA estas palindronaj sinsekvoj, tio signifas ke inversigante nukleotidoj-sinsekvon, oni havigas la saman nukleotid-ordon. Ekz: ATGTA inverse estas ATGTA ankau.Ju pli longas la sinsekvo, des pli ĝi estas mallofta. Estas facile kompreni ke ATA estas pli ofte renkontebla kombinaĵo ol ATGCGTA.

## Netfina tranĉo 
[dekstra|eta|340ra| **Netfina tranĉo:** Restrikta [enzimo distranĉas nete la dufadenan DNA-n.]]
Iuj enzimoj distranĉas DNA-lokon meze de ĝi kaj produktas du fragmentojn kies ekstremaĵoj estas netaj. Temas tiam pri **netfina tranĉo**.

## Kunteniĝa tranĉo 
[dekstra|eta|340ra| **Kunteniĝa tranĉo:** Restrikta [enzimo distranĉas malnete la dufadenan DNA-n.]]
Plej parto de la enzimoj tamen distranĉas malsimetrie: oni parolas tiukaze pri **kunteniĝa tranĉo** (aŭ malnetfina tranĉo). Ĉiu fragmento havas fadenon pli longan ol la alian. Pluraj centoj el tiuj enzimoj estis karakterizitaj: ili rekonas grandan variecon de tiaj distranĉoj.

## Uzado 
Restriktaj enzimoj estas uzataj por:
•**establi tranĉaran mapon** de ĉiuj DNA-molekuloj kiujn oni deziras karakterizi. Tio konsistas el determino de la resktriktejoj-ordo laŭlonge de la konsiderata molekulo, kiuj produktos, post ties « enzima digestado », divers-longajn fragmentojn kies longeco povos esti difinita per elektroforezo.
•**manipuli DNA** ĝenerale. Oni ekzemple povas tranĉi plasmidon antaŭ fremd-DNA-enplasmidigo...

## Ekzemploj 
 Enzimo       Organismo-fonto                 Rekonita sinsekvo       Tranĉejo

 EcoRI        Escherichia coli                 5'GAATTC              5'---G     AATTC---3'
                                                    3'CTTAAG          3'---CTTAA     G---5'

 BamHI        Bacillus amyloliquefaciens        5'GGATCC              5'---G     GATCC---3'
                                                3'CCTAGG              3'---CCTAG     G---5'

 HindIII      Haemophilus influenzae            5'AAGCTT              5'---A     AGCTT---3'
                                                3'TTCGAA              3'---TTCGA     A---5'

 MstII        Microcoleus species               5'CCTNAGG
                                                3'GGANTCC

 TaqI         Thermus aquaticus                 5'TCGA                5'---T   CGA---3'
                                                3'AGCT              3'---AGC   T---5'

 NotI         Nocardia otitidis                 5'GCGGCCGC
                                                3'CGCCGGCG

 HinfI        Haemophilus influenzae            5'GANTC
                                                3'CTNAG

 AluI         Arthrobacter luteus               5'AGCT                5'---AG  CT---3'
                                                3'TCGA                3'---TC  GA---5'

## Eksteraj ligiloj 
* http://nist.rcsb.org/pdb/molecules/pdb8_1.html  
* http://rebase.neb.com 
* http://tools.neb.com/NEBcutter2/index.php 
* http://rebase.neb.com/rebase 
eta|maldekstra|180ra|
eta|maldekstra|180ra|

Kategorio:Genetiko
Kategorio:Molekula biologio
Kategorio:Enzimoj