open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Roger Garaudy

**Roger GARAUDY** (naskiĝis la 17-an de julio 1913 en Marsejlo -  en Paris, Francio) estas franca verkisto, filozofo kaj iama komunisto. En la 1960-aj kaj 70-aj jaroj li alproksimiĝis kristanismon, sed en 1982 konvertiĝis al islamo. Poste li esprimis holokaŭst-neajn kaj kontraŭcionismajn opiniojn.

## Verkoj 
* *Karl Marx* (1964)
* *Dieu est mort* (Dio mortis, 1965)
* ''Parole d'homme* (Homa vorto, 1975)
* *Appel aŭ vivants* (Alvoko al vivuloj, 1979)
* *Les Orateurs de la Révolution française* (Oratoroj de la franca revolucio, 1991)
* *A Contre - Nuit* (Kontraŭ - nokto, 1992)
* *Avons-nous besoin de Dieu?* (Ĉu ni bezonas Dion?, 1993)
* *Promesses de l'Islam* (Promesoj de la islamo), SKD Bavaria, Munkeno, 1994, ISBN 3-926575-08-5
* *Les Mythes fondateurs de la politique israélienne* (Mitoj fondintaj de la israela politiko, 1996)
* *Le terrorisme occidental'' (Okcidenta terorismo, 2004)

Kategorio:Viroj
Kategorio:Antisemitismo en Francio
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Filozofoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Filozofoj de la 21-a jarcento
Kategorio:Francaj filozofoj
Kategorio:Francaj komunistoj
Kategorio:Francaj islamanoj
Kategorio:Francaj politikaj filozofoj
Kategorio:Militkaptitoj
Kategorio:Francaj rezistantoj
Kategorio:Marksistaj teoriistoj
Kategorio:Deportitoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Eksaj senatanoj de la kvina Franca Respubliko
Kategorio:Deputitoj de la 3-a parlamenta periodo de la kvara Franca Respubliko
Kategorio:Deputitoj de la 1-a parlamenta periodo de la kvara Franca Respubliko
Kategorio:Deputitoj de la kvara Franca Respubliko
Kategorio:Deputitoj de Tarn
Kategorio:Lernintoj de liceo Thiers (Marsejlo)
Kategorio:Konvertitoj de kristanismo al islamo
Kategorio:Premiitoj per la franca Militkruco 1939-1945
Kategorio:Premiitoj de Premio Deux Magots
Walter Benjamin

**Walter BENJAMIN** naskiĝis en Berlino, Germanio, en la 15-a de julio 1892 kaj mortis en la 27-a de septembro en Portbou, Hispanio, 1940. Li estis germana marksista filozofo, kulturkritikisto, socifilozofo kaj tradukisto.

Benjamin naskiĝis en juda familio en Berlino, tiama Germana Imperio.

Li verkis pri multaj temoj kiel germana idealismo, romantikismo, historia materiismo kaj juda mistikismo. Li helpis estetikan teorion kaj okcidentan marksismon kreski.

Benjamin memmortigis sin prenante trodozon de morfino en Portbou ĉe la franc-hispana landlimo provante eskapi de la nazioj en la aĝo de 48.

## Filmo 
''Gli indesiderati d'Europa* (La Nedeziratoj de Eŭropo) estas hispan-itala historia nigrablanka filmo el 2018 reĝisorita fare de Fabrizio Ferraro. La sinoptiko: La filmo prezentas la vojaĝon de Walter Benjamin trans Pireneoj en septembro 1940, dum kiu Benjamin estis gvidita fare de Lisa Fittko laŭ migrovojo (la Route Lister) laŭ kiu katalunoj kaj internaciistaj ekstremistoj antaŭe fuĝis de la Franco-reĝimo al Francio dum la hispana interna milito.

## Verkoj 
* La artverko dum la epoko de ĝia mekanika reproduktebleco, eseo
* *(franca) L'âge de la traduction. "La tâche du traducteur" de Walter Benjamin, un commentaire''. Tekstoj arigitaj de Isabelle Berman kunlabore kun Valentina Sommella.

## Eksteraj ligiloj 
(en) International Walter Benjamin Society

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj filozofoj
Kategorio:Filozofoj de la 20-a jarcento
American Football Conference

La **American Football Conference** (mallongigo: **AFC**; anglalingva por *Amerika Piedpilka Subligo*) estas unu el du subligoj de la National Football League, la ĉefa ligo por usona piedpilko en Usono. La plej bona teamo de la AFC kontraŭas la plej bona teamo de la National Football Conference en la Super Bowl.

## Historio
La AFC fondiĝis post la NFL kuniĝis kun la American Football League (AFL) en frua 1970. La Cleveland Browns, Pittsburgh Steelers, kaj tiama Baltimore Colts konsentis aligis la nova AFC kune kun la 10 antaŭa AFL-teamoj. Ĉiuj aliaj NFL teamoj iĝis la nova National Football Conference (NFC). Eke, ĉi afero estis malpopulara kun fervoruloj de la teamoj en ĉi tiu urboj.

## Priskribo
Post la kunigo, kvin teamoj aliĝis la AFC-on kaj du foriĝis, tiel farante nun 16 teamojn. La teamoj estas kategoriigita en kvar divizioj ("North" Norda, "South" Suda, "East" Orienta, kaj "West" Okcidenta) havantaj kvar teamojn. Ĉiuj teamo kontraŭas aliajn teamojn en la divizio dufoje (hejmkampe kaj eksterkampe) plus dek plua ludoj kontraŭ ĉiuj membroj de du aliaj divizioj.

Ĉe la fino de la regulara sezono, turniro okazis de la plej bonaj teamoj de la AFC (la plej bonaj teamoj de la kvar divizioj, plus la plej bonaj 2 aliaj teamoj (nomata *Wild Cards*, "ajna-kartoj"). La lasta du teamoj ludas en la AFC Ĉampioneco, la konkuranta teamo gajnanta la Pokalo Lamar Hunt. La AFC- kaj NFC-ĉampionaj teamoj konkursas en la Super Bowl. 

Kategorio:Usona piedpilko
Willard Quine

**Willard Van Orman QUINE** (1908-2000), usona filozofo kaj logikisto, fama pro sia rifuzo de longe akceptataj konceptoj, ekzemple ke analizaj asertoj estas distingeblaj de sintezaj asertoj, aŭ ke la koncepto de sinonimeco havas ekzemplojn. Li estis kritikanto de la movado de Logika empiriismo.

## Kelkaj verkoj 
* 1934 A System of Logistic. Harvard Univ. Press.[36]
* 1951 (1940). Mathematical Logic. Harvard Univ. Press. ISBN 0-674-55451-5.
* 1966. Selected Logic Papers. New York: Random House.
* 1970 (2a eld., 1978). With J. S. Ullian. The Web of Belief. New York: Random House.
* 1980 (1941). Elementary Logic. Harvard Univ. Press. ISBN 0-674-24451-6.
* 1982 (1950). Methods of Logic. Harvard Univ. Press.
* 1980 (1953). From a Logical Point of View. Harvard Univ. Press. ISBN 0-674-32351-3. Tiu enhavas "Two dogmas of Empiricism."
* 1960 Word and Object. MIT Press; ISBN 0-262-67001-1.
* 1974 (1971) The Roots of Reference. Open Court Publishing Company ISBN 0-8126-9101-6
* 1976 (1966). The Ways of Paradox. Harvard Univ. Press.
* 1969 Ontological Relativity and Other Essays. Columbia Univ. Press. ISBN 0-231-08357-2.
* 1969 (1963). Set Theory and Its Logic. Harvard Univ. Press.
* 1985 The Time of My Life: An Autobiography. Cambridge, The MIT Press. ISBN 0-262-17003-5. 1986: Harvard Univ. Press.
* 1986 (1970). The Philosophy of Logic. Harvard Univ. Press.
* 1987 Quiddities: An Intermittently Philosophical Dictionary. Harvard Univ. Press. ISBN 0-14-012522-1.
* 1992 (1990). Pursuit of Truth. Harvard Univ. Press. ISBN 0-674-73951-5.
* 1995, From Stimulus to Science. Harvard Univ. Press. ISBN 0-674-32635-0.

Kategorio:Usonaj filozofoj
Makiso

**Maksio** povas esti
* Makiso estas densa veprejo tipa de mediteraneaj montaroj, kun verdaj kverkoj, korkokverkoj, mirtoj, erikoj, okcidentaj arbutoj, oleandroj.
* Makiso (france *le maquis*, itale kaj korsike *la macchia*) estas nomo de la grupoj de francaj rezistantoj kontraŭ la okupantaj nazioj dum la Dua Mondmilito. La grupoj ricevis tiun nomon pro la supre menciitaj montaraj densaj vegetaĵejoj, kiuj ebligis bonan kaŝadon de la rezistantoj.
Gilbert Newton Lewis

**Gilbert Newton LEWIS** naskiĝis la  en Weymouth, Massachusetts kaj mortis la  en Berkeley, Kalifornio. Li estis usona kemiisto.

## Biografio 
Filo de juristo, li estis frumatura infano edukita hejme ĝis la translokiĝo de sia familio al Nebraska en 1884.

En 1908 li eldonis la unuan el multaj verkoj pri relativeco, en kiu li trovis rilaton inter maso kaj energio en malsama vojo de Albert Einstein.

La  li edziĝis al Mary Hinckley Sheldon, filino de profesoro de Harvard pri latinidaj lingvoj. Ili havis du filojn, ambaŭ profesoroj pri kemio, kaj unu filinon.

Li studis kemian ligon kaj acidojn.

En 1926, li kreis la vorton "fotono" por la plej malgranda unuo de radia energio.

Li ricevis la Medalon Davy de la Reĝa Societo de Londono en 1929.

Kategorio:Usonaj kemiistoj
Kategorio:Relativecoteoriistoj
AFC

La **AFC** (*Asian Football Confederation* en angla lingvo) estas la mallonga nomo por la **Azia Futbal-Konfederacio**. Ĝi estas la tegmenta organizaĵo por futbalo en Azio kaj estas unu de la ses konfederacioj, ke havas membreco en FIFA. Fondis en 1954, ĝia sidejo estas en Kuala-Lumpuro, Malajzio. La prezidanto de la AFC estas Mohammed Bin Hammam, el Kataro.

## Federacioj aŭ asociacioj de landoj 
### ASEAN 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Orienta Azio 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (Respubliko de Ĉinio)

### Sud-Okcidenta Azio 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Meza kaj Suda Azio 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Futbalaj organizaĵoj
Kategorio:Futbalo en Azio
Kategorio:Futbalo en 1954
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1954
Internacia muzika festivalo de Praga printempo

La **Internacia muzika festivalo de klasika muziko Praga printempo** estas regula spektado de eminentaj mondaj artistoj, simfoniaj orkestroj kaj kameraj korpusoj. Ĝi okazas ĉiujare en Prago ekde la 12-a de majo (datreveno de morto de Bedřich Smetana) ĝis la 4-a de junio.

## Vidu ankaŭ 
* Praga printempo

Kategorio:Muzikaj festivaloj
Kategorio:Kulturo en Prago
Kategorio:Ĉeĥaj muzikaj konkursoj
Thomas Malthus

**Thomas Robert MALTHUS**, en esperanto **Tomaso Roberto MALTUSO** (naskiĝis en Dorking, Britio, 1766 kaj mortis en Bath, Anglio, 1834) estis grava ekonomikisto kiu tre influis ekonomikon en sia tempo kaj ankaŭ aliajn sciencojn, kiel biologion, per Karolo Darvino, kiu aplikis liajn ideojn pri kresko de loĝantaro al natura mondo.

## Idearo 
Ties idearo aperis en la *Eseo pri Populacio* de 1798, kaj tiu kortuŝis la tiaman intelektularon. Laŭ Malthus la **tutmonda loĝantaro** (kaj de ĉiu lando) **pligrandiĝis geometrie**, dum la disponebla resursoj (ĉefe manĝaĵoj) pligrandiĝis nur aritmetike. Nepras pro tio la **limigo de naskiĝoj**. La metodoj estus: limigo aŭ prokrastigo de geedziĝoj, seksa nepraktiko, ktp. Tiu idearo rapide disvastiĝis tra la tuta intelektularo kaj multaj apogis tiujn bazajn ideojn, aliaj kritikis ilin, ktp. La daŭrigo de kelkaj el tiuj ideoj en postaj ideologiaj aŭ sciencaj esprimoj oni nomas “novmaltusanismo”.

## Novmaltusanismo 
eta|*Essay on the principle of population*, 1826
Ĝenerale multaj intelektuloj kaj verkistoj komprenis la danĝerojn avertitajn de Malthus, sed plej parto malsamopiniis pri la aplikendaj metodoj. En 1823 Francis Place defendis la artefaritan kontrolon de la fekundeco, kiu estas en la bazo de la troa pliiĝo de la homa vivulantaro. Ankaŭ la ekonomikistoj James Mill kaj J. Stuart Mill defendis la kontraŭkoncipilojn kiel neperforta metodo por haltigi la troan kreskon de la populacioj. Ties celo estus la plialtigo de la salajroj. En 1854 la brita kuracisto George Drysale kunigis biologion kun demografio en siaj *Elementoj de Socia Scienco*, kio estus la unua verko tute novmaltusana. Eĉ oni fondis ligojn kaj asociojn por agi politike cele la legitimigo de la kontraŭcipiloj por kontroli (kaj ekhaltigi) la populacian pliiĝon kiu endanĝerigis la ekonomian bonfarton. Tiuj proponoj rapide levigis la kontraŭstaron de la konservativularo, kiu sentis danĝeron kontraŭ la religiaj tradicioj kaj kontraŭ la ekonomia bonfarto de la posedantoj.

## Vidu ankaŭ 
* Maltusismo
* Novmaltusismo
* Ekkreskego

## Referencoj 
* Xavier Diez, *El anarquismo individualista en España (1923-1938)*, Virus, Bilbao, 2007.

Kategorio:Anglaj ekonomikistoj
Kategorio:Klasikaj ekonomikistoj
Kategorio:Anglaj eseistoj
Kategorio:Anglaj teologoj
Kategorio:Kristanaj verkistoj
Kategorio:Anglaj religiaj verkistoj
Kategorio:Anglaj malfikciaj verkistoj
Kategorio:Anglaj anglikanaj pastroj
Kategorio:Evoluistoj
Kategorio:Pra-evoluistoj
Kategorio:Malfikciaj medioprotektaj verkistoj
Kategorio:Daŭripovaj aktivuloj
Kategorio:Britaj demografoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Venceslau Brás

**Venceslau BRAZ Pereira Gomes** (naskiĝis la  en Brasópolis, Minas Gerais; mortis la  en Itajubá) estis la 9-a Prezidanto de Brazilo, de 1914 ĝis 1918. Profesie li estis advokato. Dum lia regado li promulgis la unuan civilan kodekson de juro de Brazilo.

## Bibliografio 
* BARBOSA, Rui, *A Gênese da Candidatura do Sr. Wenceslau Braz*, Editora: Typ. e Pap. Almeida Marques, 1915.
* CAVALCANTI, *A Presidência Wenceslau Brás*, Editora Universidade de Brasília, 1981.
* KOIFMAN, Fábio, Organizador, *Presidentes do Brasil*, Editora Rio, 2001.
* OLIVEIRA, Andrade Darcy Bessone, *Wenceslau - Um Pescador na Presidência*, Editora S. E. H. P., 1968.
* SILVA, Hélio, *Venceslau Brás - 9.º Presidente do Brasil*, Editora Três, 1983.

## Galerio 

Dosiero:Venceslau Bras.jpg|Revuo *Lectures pour tous* ()
Dosiero:Venceslau Brás declara guerra 1917.jpg|Milita deklaro ()

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de prezidantoj de Brazilo

## Eksteraj ligiloj 
*  Biografio

Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Barão de Monte Alto

**Barão de Monte Alto** estas municipo de la brazila subŝtato Minas-Ĝerajso, kiu taksis 5.720 loĝantojn en 2010 .

La municipo emancipiĝis en 1962.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Barra Longa

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Zona da Mata* (esperante Zono de la Ĝangalo) kaj en la mikroregiono *Ponte Nova''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

La loĝloko estis levita al la rango de municipo en 1939.  

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Finaĵo de dosiernomo

**Finaĵo de dosiernomo** aŭ **dosiernoma sufikso** estas la parto de dosiera nomo en ĝia fino. Kutime por distingi la finaĵon de la resta parto de la nomo estas uzata punkto ".". Se en la nomo estas kelkaj punktoj, do la finaĵo estas tio, kio estas post la lasta punkto. La punkto mem iam ankaŭ estas konsiderata kiel parto de la finaĵo, sed tio ne gravas por la realo. Do ekzemple pri dosiero "jklmno.gz" oni povas diri, ke ĝi havas finaĵon de dosiernomo "gz" aŭ ".gz".

La finaĵo kutime estas uzata por difini la datenaranĝon de la dosiero (la alia varianto estas uzado de magia nombro, ofte dosiero havas kaj specifan finaĵon de la nomo kaj magian nombron). Estadas, ke la sama datenaranĝo havas kelkajn finaĵojn, ekzemple ".jpe", ".jpg", ".jpeg" por la formo JPEG.

Povas esti kelkaj finaĵoj unu post la alia, ekzemple ".tar.gz". En ĉi tiu ekzemplo io estis unue pakita per programo tar kaj ekhavis pro tio finaĵon ".tar", kaj poste estis ankoraŭ foje pakita per programo gzip kaj ekhavis pro tio finaĵon ".gz".

En malnovaj operaciumoj (inter ili MS-DOS estas la plej konata) maksimume ebla longo de la finaĵo estis 3 signoj. Por ĉi tio por plejparto de formoj de dosieroj estas elpensitaj finaĵoj el 3 aŭ malpli da signoj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de finaĵoj de dosiernomo
Delfim Moreira (prezidanto de Brazilo)

**Delfim MOREIRA da Costa Ribeiro** (naskiĝis la , en Cristina, kaj mortis la , en Santa Rita do Sapucaí) estis la 10-a prezidanto de Brazilo, de 15-a de novembro 1918 ĝis 28-a de julio 1919. Jam elektita prezidento Rodrigues Alves mortis per gripo antaŭ enoficigo. Laŭ tiama brazila konstitucio, en tiuj kazoj la balotado estis nuligita, pro tio, elektita vic-prezidento ne povis enoficiĝis, sekve Delfim Moreira, kiel prezidento de parlamento prezidis la respublikon ĝis la elektado de novan prezidenton.

## Bibliografio 
* KOIFMAN, Fábio, Organizador - Presidentes do Brasil, Editora Rio, 2001.
* SILVA, Hélio, *Os Presidentes - Rodrigues Alves/ Delfim Moreira *, Editora Três, 1983.

## Galerio 

Dosiero:Venceslau Brás declara guerra 1917.jpg|Delfim Moreira dum la milita deklaro en 1917 (dekstre)
Dosiero:Delfimribeiro.jpg|Oficiala fotografio

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de prezidantoj de Brazilo

## Eksteraj ligiloj 
*  Biografio (Brazila Senato)
*  Biografio

Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Ferdinand Juriga

**Ferdinand JURIGA** (hungare **Juriga Nándor**) (Gbely, 12-an de oktobro 1874 - Bratislavo, 23-an de novembro 1950) estis pastro, slovaka politikisto.

Li lernis en Szakolca kaj Esztergom, studis tologion en Pazmaneum de Vieno. Li estis ordinita la 26-an de aŭgusto 1897. Li laboris en Nagymánya, Budaörs (1898), Léva (1900), Tótmegyer (1901) kaj Pozsony-Virágvölgy (1905), Pozsonyszöllős (1905, paroĥestro).

Li estis inter 1906 kaj 1918 reprezentanto en la hungara parlamento kun slovaka nacia programo. Pro lia akra naciismo, li venis kelkfoje en la hungaran prizonon.

## Verkoj 
* Blahozvestovanje
* Ustredné predavacstvo a kapustu zákvasná dielna. Prespork

Kategorio:Slovakaj politikistoj
Fernando Henrique Cardoso

**Fernando Henrique CARDOSO** [fer**nan**ndu en**rhi**ki kar**do**zu], ankaŭ konata en Brazilo kiel FHC, sociologo kaj politikisto, naskiĝis la 18-an de junio 1931 en Rio de Janeiro, estis prezidento de Brazilo de 1995 ĝis 2002. Antaŭ ol li estis prezidento, li estis senatano kaj ministro de financoj en la registaro gvidita de Itamar Franco (1993-1994), kaj kreis *realon*, la nunan brazilan valuton.

Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Kategorio:Brazilaj politikistoj
Gianfrancesco Guarnieri

**Gianfrancesco Sigfrido Benedetto Marinenghi de Guarnieri** naskiĝis en Milano, Italio en 1934, mortis en San-Paŭlo 2006. estis grava reĝisoro de teatro kaj ankaŭ aktoro de kino, teatro kaj televido en Brazilo, kiel li vivis la plejparton de sia vivo. Lia unua laboro en teatro estis *Eles Não Usam Black-Tie*, prezentita en 1958. Guarnieri havis ankaŭ gravan, kvankam nerektan, politikan rolon,

Guarnieri, Gianfrancesco
Santo Stefano (insulo)

**Santo Stefano** () estas insulo en la Ponza Insularo en Italio. Kune kun insulo Ventotene ĝi konsistigas la municipon Ventotene.

La insulo estas ovala, kun diametro de ĉirkaŭ 600 metroj. Ĝi havas areon de ĉirkaŭ 0,27 km² kaj situas ĉirkaŭ 2 km oriente de insulo Ventotene. Ĝiaj koordinatoj estas .

Kiel la tuta insularo la insulo havas vulkanan originon. Sur ĝi estas nur unu konstruaĵo, cirkla malliberejo konstruita en la burbona epoko, ĉirkaŭ 1794–1795, de Ferdinando la 4-a kaj uzata ĝis 1965. La iom notindaj malliberuloj, escepte de Carmine Crocco, Gaetano Bresci kaj Luigi Settembrini, estis senditaj tien dum la faŝisma jardudeko, kiel kontraŭuloj al la reĝimo. Inter ili estis la itala eks-prezidanto Sandro Pertini. Politikaj malliberuloj tie en 1941, dum la dua mondmilito, verkis la "Manifeston de Ventotene", kiu postulis unuiĝon de la eŭropaj landoj.

En la romia tempo la insulo havis diversajn nomojn, ekzemple Partenope, Palmosa, Dommo Stephane kaj Borca.

Nun la insulo estas neloĝata kaj en privata posedo.

Kategorio:Insuloj en Italio
Reĝlando de la du Sicilioj

La **Reĝlando de la du Sicilioj** aŭ **Reĝlando de ambaŭ Sicilioj**, itale *Regno delle Due Sicilie*, napole *Regno d’’e Ddoje Sicilie*, sicilie *Regnu dî Dui Sicili* estis reĝlando, kiu ampleksis la insulon Sicilio kaj la sudan parton de la itala duoninsulo. Ĝi ricevis tiun nomon dum la Viena Kongreso en 1816 kaj ekzistis ĝis 1860, kiam Giuseppe Garibaldi konkeris ĝin por la ekestanta Italio.

La regantoj de la du Sicilioj estis el la burbona dinastio. Antaŭ la Viena Kongreso la regno jam ekzistis kiel persona unio inter la du reĝlandoj de Napolo kaj de Sicilio. La du reĝlandoj havis komunan reganton kun kelkaj interrompoj jam ekde 1504, kaj kontinue almenaŭ de 1734, kiam Karlo la 3-a de Burbono eniris en Napolon. Kiel limlokon inter la du partoj oni konsideris la lumturon de Mesino; Sicilio nomiĝis "trans-lumtura", la duoninsula parto "cis-lumtura".

Post la konkero fare de Garibaldi, je la  okazis plebiscito, kiu decidis aliĝon al Italio. La partopreno en tiu plebiscito tamen estis tre malgranda, kaj la voĉdona sekreteco ne estis certigita.

La lasta reĝo, Francisko la 2-a, retiriĝis en ekzilon en Romo. Pri la historia esplorado ĉi-koncerna okupiĝas ankaŭ anoj de la Movado novburbona.

## Reĝoj de Napolo kaj Sicilio 
Antaŭ la Viena Kongreso la regno jam ekzistis kiel persona unio inter la du reĝlandoj de Napolo kaj de Sicilio.
(Nekompleta) listo de reĝoj de la du reĝlandoj:
* ...
* 1734–1759 Karlo la 7-a (Napolo) = Karlo la 5-a (Sicilio) = Karlo la 3-a (Hispanio)
* 1759–1816 Ferdinando la 4-a (Napolo) = Ferdinando la 3-a (Sicilio), fariĝis poste reĝo Ferdinando la 1-a de la du Sicilioj

## Listo de reĝoj de la Reĝlando de la du Sicilioj 
Ĉiuj el la burbona dinastio.
* 1816–1825 Ferdinando la 1-a (Du Sicilioj), reĝo
* 1825–1830 Francisko la 1-a (Du Sicilioj), filo de la antaŭa, reĝo
* 1830–1859 Ferdinando la 2-a (Du Sicilioj), filo de la antaŭa, reĝo
* 1859–1860 Francisko la 2-a (Du Sicilioj), filo de la antaŭa, reĝo

En 1860 la Reĝlando de la du Sicilioj ĉesis ekzisti, kaj ekregis Giuseppe Garibaldi por la ekestanta Italio.



Sicilioj
Kategorio:Historio de Sicilio
Kategorio:Historio de Kampanio
Sicilioj
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1730-1739
Kategorio:Aperis en 1738
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1861
Septo

**Septo** (aŭ **septimo** de la latina vorto *septimus* = la sepa) estas intervalo de iu noto al la sepa sinsekva en diatona gamo. Tia intervalo konsideratas dissona.

## Variaĵoj 

400ra*Ekzemploj de septaj intervaloj*

Septoj ekzistas en kvar variaĵoj. Tre oftaj, ĉar karakterizaj por la muzikaj modaloj maĵora kaj minora, estas
* la **granda septo** (a), kiu konsistas el la intervalo kvin plendutoj plus duonduto (ĝi rilatas al la proporcio de la du tonaltoj je 15/8, t.e. ĉirkaŭ 1 088,3 cendoj), kaj
* la **eta septo** (b), kiu konsistas el la intervalo de kvar plendutoj plus du duondutoj (ĝi rilatas al la proporcio de la du tonaltoj je 16/9, t.e. ĉirkaŭ 996.09 cendoj).

Multe pli maloftaj estas
* la **aŭgmentita septo** (c), kiu ampleksas ses plendutojn", kaj
* la **diminuita septo** (d), ankoraŭ duonduto pli malgrandas ol la "eta septo".

La lastaj du variaĵoj note skribeblas nur helpe de la antaŭsignoj bemolo kaj dieso, kaj laŭ sono "aŭgmentita septo" samas al okto respektive "diminuita septo" al granda sesto.

## Aŭdaj ekzemploj 
* Eta septo:
** supren 
** suben 
* Granda septo:
** supren 
** suben 

## Vidu ankaŭ 
* Intervalo.
* Disonanco
* Septoneco

Kategorio:Intervaloj
Imperio de malbono

**Imperio de malbono** (angle: *Evil Empire*) estas termino, per kiu usona prezidento Ronald Reagan markis Sovetunion. Li unuafoje uzis la terminon la 8-an de junio 1982 en Granda Britio kaj li ripetis ĝin en la jaro 1983 en sia parolo en Orlando en Florido.

La termino *imperio de malbono* estis tuj priridita, sed iom post iom la nocio *imperio* trapenetris sciencan priskribon de la soveta fenomeno de regado. Ekde la disfalo de Sovetunio iĝis ĝenerale uzata dum komparaj esploroj.

Jam post sia unua renkontiĝo kun Miĥail Gorbaĉov Reagan publike proklamis, ke li ne plu konsideras Sovetunion Imperio de Malbono. (??)

## Vidu ankaŭ 
* Akso de la Malbono

## Bibliografio 
* Andrzej Nowak, *Klęska imperium zła. Rok 1920* (Malvenko de la imperio de malbono. Jaro 1920), Biały Kruk, Krakovo 2020, p. 366

## Eksteraj ligiloj 
* Video of Ronald Reagan's Evil Empire speech

Kategorio:Malvarma milito
Kategorio:Anglaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Pejorativoj
Kategorio:Ekstera politiko de Sovetunio
Kategorio:Rilatoj de Sovetunio kaj Usono
Kategorio:Terminologio de la Malvarma milito
Kategorio:Lingvopolitiko
1-a libro de la Kroniko

La **1-a libro de la Kroniko** (mallonge **1 Kro**) estas libro de la juda Tanaĥo respektive de la kristana Malnova Testamento en la Biblio.

## Nomo 
La libro nomiĝas
* en la hebrea:
* en la greka Septuaginto (LXX):
* en la latina Nova Vulgato:

## Enhavo kaj strukturo 
La libro havas du partojn:
* Genealogioj kaj familio-listoj (1 Kro 1 - 9)
* La historio de David (1 Kro 10 - 29)

## Resumo 
La 1-a libro de la Kroniko komenciĝas per longa genealogia ĉeno, rememorante la historion de Izraelo de Adamo ĝis la regno de David. Tio prezentas la historion de Dio kun sia popolo kiel parto de pli vasta kosma plano.

La libro poste fokusiĝas ĉefe sur la regno de David. Ĝi rakontas pri Davida salto al reĝa potenco, lia unuigo de la triboj sub unu regno, kaj lia planado por konstrui la Templon en Jerusalem.

Unu ĉefa intrigo estas Davida peko kontraŭ Dio per la cenzo de la popolo, kaj kiel li ricevis punon sed ankaŭ pardonon. La libro ankaŭ emfazas la gravecon de la levitoj kaj sacerdotoj por la regno.

Ĝenerala temo de la libro estas la eligenda rolo de David en la planoj de Dio por lian popolon. Ĝi ankaŭ subtenas la ideon de Jerusalemo kiel la ĉefurbo kaj loko de Dia prezenco. Liaj posteuloj, la reĝoj de Judujo, iĝis la fokuso de la sekva libro.

## Notoj 
Kroniko1
Kroniko1
2-a libro de la Kroniko

La **2-a libro de la Kroniko** (mallonge **2 Kro**) estas libro de la Judujo Tanaĥo respektive de la kristana Malnova Testamento en la Biblio.

## Nomo 
La libro nomiĝas
* en la hebrea:
* en la greka Septuaginto (LXX):
* en la latina Nova Vulgato:

## Enhavo kaj strukturo 
La libro havas du partojn: 
* La historio de Salomono (2 Kro 1 - 9)
* La historio de Judio ĝis la pereo (2 Kro 10 - 36)
** Reĥabeam -931 ĝis -913
** Abija(m) -913 ĝis -911
** Asa -911 ĝis -870
** Jehoŝafat -870 ĝis -848
** Jehoram -848 ĝis -841
** Aĥazja -841
** Atalja -841 ĝis -835
** Jehoaŝ -835 ĝis -796
** Amacja -796 ĝis -781
** Uzija = Azarja -781 ĝis -740
** Jotam -740 ĝis -736
** Aĥaz -736 ĝis -716
** Ĥizkija -716 ĝis -687
** Manase -687 ĝis -642
** Amon -642 ĝis -640
** Joŝija -640 ĝis -609
** Jehoaĥaz -609
** Jehojakim -609 ĝis -598
** Jehojaĥin -598 ĝis -597
** Cidkija -597 ĝis -587

## Resumo 
La 2-a libro de la Kroniko daŭrigas la historia naracion de la regno de Judujo post la morto de David. Ĝi sekvas la sukcesajn kaj malsukcesajn regadojn de la diversaj reĝoj de Judujo ĝis la falo de Jerusalem antaŭ la Babila Imperio.

La libro komenciĝas per la regno de Salomono kaj la konstruado de la Templo en Jerusalem. Ĝi poste priskribas la dividiĝon de la regno post Salomono en du partojn - Nordaj Izraelatriboj kaj Suda Regno de Judujo.

La ĉefa intriga fadeno estas la konstanta lukto inter fideleco kaj neobeo al Dio inter la diversaj reĝoj de Judujo. Bonaj reĝoj kiel Ĥizkija kaj Joŝija provis reforme restaŭri adoradon de Jehovo, dum malbonaj reĝoj kondukis la popolon al idolservado.

Fine, la libro finiĝas per la detruo de Jerusalem kaj la ekzilo de la juda popolo al Babilono. Sed ĝi ankaŭ enhavas mesaĝon de espero, priskribante kiel Kiro la 1-a, la persa reganto, permesis al la ekzilitoj reveni por rekonstrui la Templon.

Ĉefaj temoj inkluzivas la konstanton konflikton inter vera kaj falsa adorado, la neceson de obeo al Dio por regna prospero, kaj la promeso de Dio de fina restaŭracio por sia popolo.

## Notoj 
Kroniko2
Kroniko2
Libro de Ezra

**Ezra** aŭ **Esdras** estas indiko por pluraj malsamaj bibliaj verkoj.En la juda biblio (Tanaĥo (), aŭ Malnova testamento) troviĝas la libroj Ezra kaj Neĥemja, kiuj enhave estas forte ligitaj kaj traktas pri la tempo, kiam oni revenis el ekzilo en Mezopotamio, nome Reveno al Ciono.

En la Septuaginto (la Greka traduko farita en Aleksandrio Egipta), oni trovas 2 librojn kun la nomo *Esdras*: la unua, *1 Ezra*, apartenas al la duakanonaj libroj kaj ne estas kanona en la okcidentaj eklezioj, sed ja en la Greka kaj Rusa Ortodoksio; la dua, *2 Ezra*, estas tiuj libroj kune, kiujn en la Hebrea oni nomas la libroj *Ezra* kaj *Neĥemja*.

Por ankoraŭ pli komplikigi, la Vulgato (la Latina traduko) nomas la Hebreajn librojn *Ezra* kaj *Neĥemja* - *1 Ezra* kaj *2 Ezra*, dum la Septuagintan ekstran libron *1 Ezra* la Vulgato nomas *3 Ezra*.

Krom tio ekzistas ankoraŭ la libro *4 Ezra*, kiu duakanona libro fakte estas kanona nur en la Rusa Ortodoksio. Laŭ fakuloj, tamen, ĉi tiu libro efektive konsistas el tri malsamaj verkoj: la ĉapitroj 3-14 tiam estus *4 Ezra*, ĉapitroj 1-2 do estu *5 Ezra* kaj ĉapitroj 15-16 estu *6 Ezra*.

## Tradukoj en Esperanto 
En 2008 aperis en traduko de Gerrit Berveling ankaŭ la orient-ekleziaj dua-kanonaj libroj: La Duakanonaj Libroj, volumo 3, trad. el Grekaj kaj Latina originalaĵoj (eldono de VoKo, Voĉoj Kristanaj n-ro 26, 233 paĝ., Zwolle).

## Enhavo kaj strukturo 
Ezra estas libro (de la Malnova Testamento) en la Biblio.

La libro havas du partojn:
* Reveno de la Judoj kaj rekonstruo de la templo (Ezr 1 - 6)
* Ezra kaj la restaŭrado de la komunumo en Jerusalem (Ezr 7 - 10)

## Resumo 
La libro de Ezra rakontas la historion de la revenado de izraelaj ekzilitoj el Babilo al Jerusalemo post la falo de la Babilona Imperio sub Kiro la 1-a, la persa reganto. 

La libro komenciĝas per la edikto de Kiro, permesanta la revenon de la Juduja ekzilitoj kaj la rekonstrui de la Templo en Jerusalem. Ĝi sekvas la ondojn de revenantoj, ĉefe sub la gvidado de Zerubabel kaj poste Ezra, kiu estis instruisto de la Leĝo.

Unu ĉefa intriga fadeno estas la lukto de la revenintoj kontraŭ lokaj malamikaj grupoj, kiuj provis haltigi la rekonstruado de la Templo kaj la muregoj de Jerusalem. Ezra devis ankaŭ formi denove la religia vivo de la komunumo.

Plia grava intrigo estas kiam Ezra trovas ke multaj judaj edziĝis kun ne-judaj edziniĝoj. Li tiam instigis ilin disiĝi de tiuj edziniĝoj por konservi la purecon de la popolo. Tio montras la defiojn de la komunumo restarigi sian identecon.

La libro finiĝas per la restoracio de la Templo kaj la preĝejo en Jerusalem, simbolizante la renaskiĝon de la juda komunumo post la ekzilo. Ĝi ankaŭ emfazas la neceson de fideleco al Dio kaj al la Leĝaro.

## Notoj 
Ezra
Ezra
Libro de Neĥemja

**Neĥemja** estas libro de la Biblio. Ĝi estas parto de la juda Tanaĥo kaj la kristana Malnova Testamento.

## Nomo 
La libro nomiĝas
* en la hebrea: ספר נחמיה (antikva literumo kun subsignoj נְחֶמְיָה)
* en la greka Septuaginto (LXX):
* en la latina Nova Vulgato: Liber Nehemiae

## Enhavo kaj strukturo 
La libro havas du partojn:
* Rekonstruo per Neĥemja (Neĥ 1 - 6)
* Ordo kaj reformoj (Neĥ 7 - 13)

## Resumo 
La libro de Neĥemja kontinuas la historion de la revenintaj ekzilitoj el Babilono, fokusiĝante en speciale sur la reago de Neĥemja kaj lia rolado en la rekonstruo de Jerusalem.

La libro komencas kun Neĥemja, kiu servis kiel poharisto ĉe la persa reĝa kortego, ricevis permeson de la reĝo Artaĥŝasta reveni al Jerusalemo por rekonstrui ĝiaj ĉirkaŭmuroj. Li organizis la revenintojn por rapidege rekonstrui la muraron malgraŭ multaj malamikaj oponoj.

Unu ĉefa intrigo estis la lukto de Neĥemja kontraŭ la ekonomiaj ekspluatantoj, kiuj prenis terojn kaj sklavigis homojn. Li instigis la nobelulojn restitui la proritaĵojn kaj liberigi la sklavoj.

Plia grava intrigo estis la agado de Neĥemja por restora kulta vivo en Jerusalem, inkluzive de la reinstalado de la Leĝaro, renovigoj de la Murego, kaj aranĝado de la registraro. Li ankaŭ devis forigi la fremdaj edzinoj el la komunumo.

La libro finiĝas per Neĥemja reveninte al Persujo, sed li revenis por plenumi la reformojn. Ĝi prezentas lin kiel energian, decidema gvidanton, kiu restarigis la komunumon post la ekzilo.

## Notoj 
Neĥemja
Neĥemja
Frotaĵo

Sub **frotaĵo** oni komprenas la uzo- aŭ transportokaŭzitan materialperdon je la surfaco de lakoj, tekstaĵoj kaj aliaj materioj. La frotaĵo estas kaŭzita per teknika streno, ekzemple frotado, kaj produktas plej ofte tre etajn partiklojn (polvon). En la materialscienco ĝi estas rigardata kiel eluziĝo. En la geologio oni nomas la abrazion per vento kaj akvo ankaŭ frotaĵo.

En la strata trafiko la pneŭfrotaĵo gravas, ĉar la gumoforfrotado plialtigas la tenkapablon de la strato. La pneŭfrotaĵo per la aŭtomobiltrafiko estas taksata je proksimume 200.000 tunoj jare en Germanio.

## Vidu ankaŭ 
* frotaĵrezisto

Kategorio:Materiala scienco
Kategorio:Klasika mekaniko
Kategorio:Mekaniko
Arnolt Schlick

**Arnolt Schlick** (ankaŭ *Arnold*; * antaŭ 1460 supozeble en Heidelberg; † post 1521 supozeble en Heidelberg) estis orgenisto, komponisto kaj ekspertizisto. Li verkis la unuan traktaĵon pri konstruado, agordado kaj ludo de orgenoj. Schlick estis blinda, tamen supozeble ne ekde naskiĝo.

## Vivo 
La unua atesto el la vivo de Schlicks estas geedzodokumento, konceptita supozeble en 1482. En la jaro 1486 li ludis okaze de la kronado de Maksimiliano la 1-a en Frankfurto kiel imperiestro, li ofte troveblis sur la diversaj kortegoj de Eŭropo kaj eble ankaŭ dum la imperiestra kronado de Karlo la 5-a en 1520 li partoprenis kiel orgenisto, je kio lia priskribo de la evento enhavas neklarecojn. Ekde almenaŭ 1509 li estis dumvive dungata kiel orgenisto ĉe la elektoprinca Palatinata kortego en Heidelberg. Kiel pruvo por la graveco de lia orgenista agado servu la aserto de lia samnoma filo Arnolt Schlick, li ludis *multajn Jarojn antauw Imperiestroy kay Reghoy, Elektoprincoy, Princoy, Sakralay kay Profanay Regantoy* (antaŭparolo de la *Tabulaturen*).

Schlick estis demandata orgenekspertizisto kaj interalie ekspertizis la orgenojn en la katedraloj de Speyer kaj Straßburg.

Al la konataro de Schlick apartenis Paul Hofhaimer kaj Sebastian Virdung.

## Efektoj 
Schlick publikis en 1511 la faklibron *Spiegel der Orgelmacher und Organisten*. En tiu ĉi verko li pritraktas aspektojn de la orgenkonstruado, ekz. mezuron, tubomaterialon, balgojn, ventkestojn, starigloko samkiel ĝusta dato kaj maniero de la agordo de orgenoj, je kio li ne priskribas la tiam kutima meztonan agordon, sed agordon malsamŝveban agordon orientitan je la praktiko, simile al la agordoj de Andreas Werckmeister 170 jarojn poste.

La konservitaj komponaĵoj de Schlick montras muzikan kaj formalan originalecon. Ekzemple troviĝas inter ili dekvoĉa orgenaĵo kaj kanonoj kun samtempe komencaj kontrapunktaj voĉoj.

## Verkoj 
* *Spiegel der Orgelmacher und Organisten, allen Stiften und Kirchen, so Orgeln halten oder machen lassen, hochnützlich*, Speyer 1511; faksimilo kun transigo en la modernan Germanan, eldonata de Paul Smets, Mainz 1959
* *Tabulaturen etlicher lobgesang vnd lidlein vff die orgeln vn lauten*, Mainz 1512
* 8 versoj pri *Gaude dei genitrix*, 1 biciniumo *Ascendo ad patrem meum* kaj dekvoĉa *Ascendo ad patrem meum*, Triento, Archivio di Stato, Sezione tedesca n-ro. 105; moderna eldono en ''Hommage à l'Empereur Charles-Quint'', eldonata de M.S. Kastner, Barcelono 1954

Kategorio:Germanaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Renesancaj komponistoj
Kategorio:Blindaj muzikistoj
Satiruso

**Satiruso** (en la antikva greka: σάτυρος, *sáturos*, en la latina: *satyrus*) estas estaĵo kun homa korpo kaj ĉevalaj oreloj el la helena mitologio. Ĝi enkorpigas la vivan forton de la naturo.
[eta|dekstra|180ra|*sinapoganta satiruso* de [Praksitelo, roma kopio konservita en la Kapitola Muzeo en Romo]][eta|maldekstra|160ra|juna satiruso ludanta la fluton (muzeo [Luvro, Parizo)]]

Kategorio:Mitologio

Kategorio:Romia mitologio
Frotaĵrezisto

La **frotaĵrezisto** estas la rezistkapablo de solidaj surfacoj kontraŭ mekanika streno, precipe frotado. Ĝin difinas la surfacaj ecoj de la koncernaj substancoj, precipe la malglateco kaj dureco.

En la industrio oni konstatas la frotaĵreziston per metodoj kiel ŝlifado aŭ sabloŝprucado. La ekzameno povas esti parto de la kvalitkontrolo.

Ekzemple kahelojn oni disdividas je diversaj klasoj laŭ frotaĵrezisto, kiel "frotaĵrezisto 5" (plej alta frotaĵrezisto), "frotaĵrezisto 4" (alta frotaĵrezisto) kaj "frotaĵrezisto 3" (meza frotaĵrezisto).

Kategorio:Mekaniko
Kategorio:Materiala scienco
La Aventuroj de Huckleberry Finn

[eta|Huckleberry Finn kaj Jim sur la floso ([1884)]]

***La Aventuroj de Huckleberry Finn*** (angle *The Adventures of Huckleberry Finn*) estas romano de Mark Twain eldonita en 1884.

La romano estas sekvo de la en 1876 eldonita romano *La Aventuroj de Tom Sawyer* kaj ili ofte estis eldonitaj kune.

La frazo, "la rivero estis la vojo al libero," (angle: "the river was the way to freedom") bone resumas la verkon.

## Filmoj 
* *The Adventures of Huckleberry Finn*, usona filmo de Richard Thorpe en 1939.
* *The Adventures of Huckleberry Finn*, usona filmo de Michael Curtiz en 1960.
* *Совсем пропащий* (*Sovsem propashchiy*), rusa filmo de Georgi Daneliya en 1972.
* *The Adventures of Huckleberry Finn*, usona televida filmo de Jack B. Hively en 1981.
* *Приключения Тома Сойера и Гекльберри Финна* (*Priklyucheniya Toma Soyera i Geklberri Finna*), rusa televida filmo de Stanislav Govorukhin en 1981.
* *The Adventures of Huck Finn*, usona filmo de Stephen Sommers en 1993.

## Vidu ankaŭ 
* Huckleberry Hound

## Eksteraj ligiloj 
Originala anglalingva teksto de la tuta romano ĉe la angla versio de Vikifontaro.

Kategorio:Sociaj romanoj
Kategorio:Anglalingvaj romanoj
Kategorio:Verkoj el la anglalingva literaturo
Kategorio:Literaturo de Usono
Finn, Huckleberry
Huckleberry Finn
Huckleberry Finn
Kategorio:Romanoj pri orfoj
Kategorio:Pikareskaj romanoj
Kategorio:Romanoj pri infanoj
Kortego

[eta|"Ora" [kaleŝo dum princetojtago en Nederlando]]
**Kortego** aŭ **korteganaro** estas la ĉirkaŭantaro de regnestro aŭ princo. (ReVo)

La vorto *kortego* devenas de korto (latine: curia, aula, france: cour, angle: court), la sentegmenta de konstruaĵoj ĉirkaŭita spaco, sur kiu kunvenis la anoj de la regnestro - la korteganoj.

## Vidu ankaŭ
* Kortegano

Kategorio:Monarkio
Eurico Gaspar Dutra

**Eurico Gaspar DUTRA**, marŝalo de armeo, naskiĝis en Cuiabá, Mato Grosso la 18-an de majo de 1883 kaj mortis la 11-an de junio 1974 estis prezidanto de Brazilo de 1946 ĝis 1951.

Li batalis en Italio dum Dua Mondmilito kaj estis ministro pri milito de Getúlio Vargas. Li estis unu el ĉefaj roluloj en falo de diktatoreco de Vargas, kaj estis elektita prezidento en 1955 subtenita de Usono. Tre dekstra homo, Dutra obtenis de parlamento la malpermeson de brazila Komunisma partio kaj forigon de komunismaj deputitoj.

Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Kategorio:Brazilaj kontraŭkomunistoj
Kategorio:Brazilaj militistoj
Kategorio:Grandaj krucoj de la Ordeno de Karlo la 3-a de Hispanio
Fernando Collor de Mello

**Fernando Affonso COLLOR de MELLO** [fer**nan**ndu a**fon**nsu **ko**lo(rh) di **me**lu] (12-a de aŭgusto 1949) estis prezidanto de Brazilo de 1990 ĝis 1992, la unua prezidanto elektita post puĉo de 1964. En 1990 li konfiskis ĉiun monon kiu estas en la bankoj, ŝanĝis nomon de mono (de cruzado al cruzeiro) kaj deklaris finon de inflacio per dekreto. Akuzita de korupteco, suferis *impeachment* kaj estis forigita en 2-a de oktobro 1992. Estis substituita de vicprezidento Itamar Franco.

Antaŭ esti prezidento, li estis deputito, urbestro de Maceió kaj estro de subŝtato Alagoas. Lia regado estis nomata "respubliko de Alagoas" ĉar liaj ĉefaj ministroj kaj kunlaborantoj venis de tie. 

Post 15 jaroj, ĝi elektiĝis senatoro en 2006 kaj okupas seĝon en brazila senato de februaro 2007.

Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Kategorio:Brazilaj verkistoj
João Baptista Figueiredo

**João Baptista de OLIVEIRA FIGUEIREDO** (15-a de januaro 1918 en Rio de Janeiro — 24-a de decembro 1999 samloke) estis generalo kaj lasta diktatoro de Brazilo. Li estis prezidanto de Brazilo de 1979 ĝis 1985.

Antaŭ prezidentigis, li estis ĉefo de brazila sekreta polico (SNI). Li faris amnestion al politikaj malliberuloj en 1979 kaj estas tre milda, rilate al aliaj diktatoroj. Li tre ŝatis ĉevalojn, kaj foje li deklaris ke preferas la flaron de ĉevaloj ol flaron de la popolo.

Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Kategorio:Brazilaj militistoj
Bioniko

**Bioniko** estas la branĉo de scienco, kiu okupiĝas pri kreado de sintezitaj sistemoj parte bazitaj sur ecoj de vivaj organismoj. Ĝi celas ellaboron de utilaj, artefaritaj maŝinoj kaj sistemoj (dum la kibernetiko analizas konduton de la vivestaĵoj) laŭ miliardjaraj spertoj de la naturo.

## Historio de la bioniko en helpo de la homa korpo 
* 1504: unua protezo el fero, kun moveblaj fingroj
* 1666: sangotransverŝo inter du hundoj
* 1807: unua endoskopo
* 1822: unua sukcesa haŭta transplantado
* 1847: arĝenta amalgamo en la dentoŝtopado
* 1883: Ringier-solvaĵo por vivteno de histoj ekster la korpo
* 1888: unua kontaktlenso
* 1905: homa sangotranverŝo
* 1928: fer-pulmo
* 1943: reno-dializa maŝino
* 1951: unua artefarita kardiovalvo
* 1956: unua sukcesa mjelo-transplantado
* 1963: unua hepatotransplantado
* 1967: unua kortransplantado
* 1982: enplantado de la unua artefarita koro
* 1998: transplantado de homa mano

## Vidu ankaŭ 
* Biomedicina inĝenierio
* Biomimetiko
* Biofiziko
* Biosintezo
* Historio de tekniko
* Proteziko
* Biotekniko
* Lapfermilo
* Flugo
* Kasko
* *The Six Million Dollar Man*

Kategorio:Biologio
Kategorio:Inĝenierarto
Kategorio:Kibernetiko
Kategorio:Teknologio
Kategorio:Vortokunfandoj
Hermes da Fonseca

**Hermes Rodrigues da FONSECA** ankaŭ nomata en Brazilo **Marŝalo Hermes** (naskiĝis la , en São Gabriel kaj mortis la , en Petrópolis) estis la 8-a prezidanto de Brazilo, de 1910 ĝis 1914.

Li estis nevo de Deodoro da Fonseca, unua prezidanto de Brazilo.

## Bibliografio 
* FONSECA, Hermes Rodrigues da, *Entrevista com o Marechal Hermes da Fonseca*, Editora Jornal do Comércio, 1908.
* FONCECA, Walter, Fonseca, uma Família e uma História, Editora Fonseca, 1982.
* FONSECA FILHO, Hermes da,* Marechal Hermes*, Editora IBGE, Rio de Janeiro, 1961.
* KOIFMAN, Fábio, Organizador - *Presidentes do Brasil*, Editora Rio, 2001.
* SILVA, Hélio,* Hermes da Fonseca 1910-1914*, Editora Três, 1984.

## Galerio 

Dosiero:HermesFonseca.jpg|Fotografio (1910)
Dosiero:Hermescivil1910.jpg|Pentraĵo de Henrique Bernardelli (1910)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de prezidantoj de Brazilo

## Eksteraj ligiloj 
*  Ministroj

Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Ernesto Geisel

**Ernesto GEISEL** (naskiĝis la 3-an de aŭgusto 1907 kaj mortis la 12-an de septembro 1996) estis diktatoro de Brazilo de la 15-a de marto 1974 ĝis 15-a de marto 1979. Li planis la amnestion al politikaj malliberuloj de Brazilo, kiun João Baptista Figueiredo post faris.

Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Kategorio:Brazilaj militistoj
Kategorio:Brazilaj kontraŭkomunistoj
Afonso Pena

**Afonso Augusto MOREIRA PENA** (naskiĝis la  en Santa Bárbara kaj mortis la , en Rio-de-Ĵanejrio) estis prezidanto de Brazilo de 1906 ĝis 1909. Li mortis dum sia regado.

## Bibliografio 
* 
* 
* 

Dosiero:Rodolfo Amoedo - Afonso Pena.jpg|Afonso Pena (1905)
Dosiero:O Malho 1junho1907 Afonso Pena caricatura.jpg|Karikaturo (1907)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de prezidantoj de Brazilo

## Eksteraj ligiloj 
*  Brazila Oficiala Paĝo

Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Nilo Peçanha

**Nilo Procópio PEÇANHA** [**ni**lu pro**ko**pjo pe**sa**nja] (naskiĝis la , en Campos dos Goytacazes kaj mortis la , en Rio-de-Ĵanejrio) estis brazila politikisto. Li estis advokato kaj vicprezidento de Afonso Pena 14-a de junio 1909 dum regado), estis la 7-a prezidanto de Brazilo de 1909 ĝis 1910, kaj la unua mulata brazila prezidanto.

Lia politika kariero komencis en 1890, kiam li estis elektita kiel membro de Konstitucia asembleo de 1-a respubliko.

## Bibliografio 
* KOIFMAN, Fábio; Organizador -* Presidentes do Brasil*; Editora Rio; 2001.
* PEÇANHA, Celso; *Nilo Peçanha e a Revolução Brasileira*; Editora Civilização Brasileira; 1969.
* PEÇANHA, Nilo, *Economia e Finanças: Campanha Presidencial (1921-1922)*, Editora Imprensa Nacional, 1922.
* SILVA, Hélio; *Nilo Peçanha – 7º Presidente do Brasil*; Editora Três; 1983.
* SANTIAGO; Sindulfo, *Nilo Peçanha, uma Época Política*; Editora Sete; 1962.
* TINOCO, Brígido; *A Vida de Nilo Peçanha*; Editora Jose Olympio; 1962.

## Galerio 

Dosiero:Nilo Peçanha - Selo.jpg|Poŝtmarko
Dosiero:NiloProcópioPeçanha.jpg|Fotografio (1915)
Dosiero:Nilo Peçanha.jpg|Fotografio (190?)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de prezidantoj de Brazilo

## Eksteraj ligiloj 
*  Biografio en Brazila Senato

Kategorio:Brazilaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Itamar Franco

**Itamar Augusto CAUTIERO FRANCO** [ita**ma(rh)** aŭ**gus**tu kaŭ**tje**ru **fran**nku], (naskiĝinta la 28-an de julio 1930 - 2-a de julio 2011) inĝeniero, estis vic-prezidento kaj prezidanto de Brazilo poste de *impeachment* (forigo) de prezidento Fernando Collor de Mello. Li regis ĝis la 1-a de januaro 1995, kiam enoficiĝis Fernando Henrique Cardoso, elektita en 1994. Dum sia regado, Brazilo adoptis novan monon, la realon, kaj akiris politikan kaj ekonomian stabilecon.

Kvankam bona reganto kaj simpatia homo, li estis tro kurioza prezidanto. Li petis al Volkswagen AG de Brazilo kiu rekomencu la faradon de klasika VW Käfer, ĉar li, kiel la plejparto de brazilanoj, tre ŝatas la modelon. Li estis la nura prezidanto de Brazilo kiu publike partoprenis karnavalon kaj tiam estis fotografiita kun nuda virino. Foje li konsilis ke brazilanoj ne manĝu porkon aŭ konkon dum festo de novjaro por ke ne akiru malbonan hazardon. Li ankaŭ estis la unua divorcita kaj neniam reedzigita prezidanto de Brazilo.

Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Kategorio:Ambasadoroj en Portugalio
Kategorio:Brazilaj romkatolikoj
Restoracioj de l' koro

La '''Restoracioj de l' koro**, en la franca **Restos du Cœur** (aŭ pli formale **Les Restaurants du Cœur – Relais du Cœur''') estas aro de francaj nacia kaj 113 departementaj asocioj. Ilia celo estas disdonado de manĝaĵoj al malriĉuloj.

Ili estis kreitaj en 1985 de la franca komikulo kaj aktoro Coluche.

Por Coluche estis grava afero, batali kontraŭ rasismo kaj malriĉeco per humuro kaj spritaĵoj en siaj filmoj kaj surscenaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala ttt-ejo (france)
* Restoracio de l' koro en Leipzig  

Kategorio:Karitataj organizaĵoj
Augusto Fragoso

**Augusto TASSO FRAGOSO** (1869-1945), generalo, estis prezidanto de Brazilo sub titolo "estro de revolucia triunvirato" post Washington Luís estis puĉita en 24-a de oktobro 1930. Li regis ĝis la 3-a de novembro 1930, kiam Getúlio Vargas akiris la povon.

Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Kategorio:Brazilaj militistoj
Nereu Ramos

**Nereu de Oliveira Ramos**, (1888-1958) estis prezidanto de Brazilo kun la titolo de prezidanto de Senato, de 11-a de novembro 1955 post la kontraŭpuĉo kontraŭ prezidanto Carlos Luz ĝis la komenco de regado de Juscelino Kubitschek, en la 31-a de januaro 1956.

Kategorio:Prezidantoj de Brazilo
Kategorio:Ministroj pri edukado
Kategorio:Ministroj pri justico
Kuracistoj tutmondaj

eta|MdM-Intervention-map laŭ la stato de 2014
**Kuracistoj tutmondaj** ( (**MDM**); ) estas franca asocio bazita je volontuleco de profesiuloj pri sano por alporti humanan helpon al popoloj endanĝeritaj en Francio kaj en la mondo.

La asocio *Kuracistoj tutmondaj* estis kreita la 7-an de marto 1980 de la franca kuracisto kaj politikisto Bernard Kouchner kaj 14 aliaj kuracistoj.

## Vidu ankaŭ 
* Kuracistoj sen landlimoj
* Internacia Asocio de Kuracistoj por la Evitado de Nuklea Milito

## Eksteraj ligiloj 
* Médecins du Monde Ttt-ejo de la organizaĵo (france)
* Médecins du Monde  Internacia ttt-ejo (angle/france)
* Ärzte der Welt - Kuracistoj tutmondaj, Germanio 
* Doctors of the World, Usono  

Kategorio:Karitataj organizaĵoj
Kategorio:Internaciaj organizaĵoj pri sano
Kategorio:Kuracistaj asocioj
Demagogio

**Demagogio** (el la greka: *demos*, popolo kaj *ago*, konduki) estas politika kaj retorika nocio pri la arto gvidi popolon, altirante al si ties favorojn, ĉefe per simplega parolado, kaŝante nuancojn kaj modifiante la veron.

Hodiaŭ la esprimo *demagogio* havas ĉefe negativan sencon. Tamen en antikva Grekio, la esprimo *demagogo* indikis tiujn, kiuj edukis, kondukis la popolon.

Demagogo, laŭ PIV, estas politikisto, kiu pro propra utilo flatas la popolon kaj ekscitas ties pasiojn, anstataŭ eduki ties prudenton.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
*Popolismo

Kategorio:Politiko
Kategorio:Politikaj ideologioj
Estéron

La **Estéron** estas rivero de suda Francio. Ĝi estas 64 kilometrojn longa dekstra alfluanto de la rivero Var en la departemento Alpes-Maritimes.

## Geografio 
Estéron komencas apud la komunumo Soleilhas en departmento Alpes-de-Haute-Provence, ses aŭ sep kilometrojn fore de Castellane, kie ĝi fluas oriente. Ĝi baldaŭ transiras la departmentlimo de Alpes-Maritimes kaj fluas tie en la riveron Var apud la komunumo Broc, kelkajn kilometrojn kontraŭfluen de Nico.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala ttt-ejo de la valo de Estéron  (france)

Kategorio:Riveroj en Francio
Nihon Keizai Shimbun

**Nihon Keizai Shimbun** (日本経済新聞 [nihon keizai ŝimbun]; laŭvorte ***Japana ekonomia gazeto***), aŭ **Nikkei** estas japana ekonomia taggazeto de **Nihon Keizai Shimbunsha** (日本経済新聞社).

## Eksteraj ligiloj 
* NIKKEI NET

Kategorio:Japanaj gazetoj