open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tômbua

'*** respektive **Tômbwa*' - ĝis la ŝtata sendependiĝo en 1975 la loko portugale nomiĝis *Porto Alexandre* - estas urbo kaj municipo en Angolo. Ĝi apartenas al la provinco Namibe. Laŭ la censo de 2014 en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Ĉar la urbo situas rekte ĉe la marbordo de la Atlantiko, la alteco de la urbo estas ĝuste je la marnivelo. Interne de la lando la urbo limas al la dezerto Namibo - la klimato sekve estas dezerta.

Al la tre vasta municipa areo apartenas ankaŭ la ekde 1974 ne plu loĝata insulo Ilha dos Tigres ("tigra insulo") 92 kilometrojn sude de la centra loĝloko Tômbua, kies loĝantaro nur signife multiĝis fine de la 1950-aj jaroj, kiam konstruiĝis akvotubo kiu alkondukis trinkakvon de la rivero Kunene de 70 kilometroj pli sude. La insula loĝloko do nur havis du jardekojn da prospero.

## Referencoj 
eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Urboj de Angolo
Kobalta (II) nitrato

**Kobalta (II) nitrato** aŭ **nitrato de kobalto (II)** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la saloj, rezultanta el interagado de la nitrata acido kaj **kobalta (II) hidroksido**. Kobalta (II) nitrato estas ruĝaj higroskopaj kristaloj, solveblaj en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Kobalta (II) nitrato prezentas kobaltan grupon ligitan al nitrata grupo. Ĝi konsistas je 1 karbonatomoj,   hidrogenatomo, 3 oksigenatomoj, 1 nitrogenatomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Preparado de **kobalta (II) nitrato** per traktado de **nitrata acido** kun **kobalta (II) hidroksido**:

 
### Reakcio 2
* Preparado de **kobalta (II) nitrato** per traktado de **nitrata anhidrido** kun **kobalta (II) hidroksido**:

 
### Reakcio 3
* Preparado de **kobalta (II) nitrato** per traktado de **natria nitrato** kun **kobalta (II) klorido**:

 
### Reakcio 4
* Preparado de **kobalta (II) nitrato** per traktado de **kobalta (II) klorido** kun **nitrata acido**:

### Reakcio 5
* Reakcio de **kobalta (II) karbonato** kun **nitrata acido** donante **kobaltan (II) nitraton**

## Vidu ankaŭ
* Nitratoj
 
## Referencoj 
Kategorio:Nitratoj
Porto Amboim

''''* estas municipo en Angolo, kiu inkluzivas la urbon *Gabela* kaj samnoman havenan urbon *Porto Amboim*. Ĝi apartenas al la provinco Cuanza Sul. Laŭ la censo de 2014 en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tio proksimume du trionoj vivas en la urbo Gabela kaj triono en la havena urbo *Porto Amboim''.

Ĉar la urbo situas rekte ĉe la marbordo de la Atlantiko, la alteco de la urbo estas ĝuste je la marnivelo
## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Angolo
Torre del Compte

**Torre del Compte** [TOre delKOMpte] (*La Torre del Comte* en kataluna) estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la centro de la nordorienta komarko *Matarraña*, kies administracia ĉefurbo estas Valderrobres. La loknomo *Torre del Compte* estas etimologie kompreneble kiel *Turo de la Grafo*, kurioze kun la dua parto de la kastililingva nomo en kataluna.

## Geografio
Ĝi estas je 171 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 497 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la centro de la komarko; ĝi komunikas ĉefe kun apuda La Fresneda okcidente. La loko estas ĉe la Iberia Sistemo inter la valo de la rivero Matarraña kaj la montopasejo de Beceite fone. 

La loko apartenas al la nomita Aragona Strio, kaj en la municipo la loka parolmaniero estas inter la variaĵoj klasitaj kiel dialektoj de la kataluna. Krome, la tuta loĝantaro regas kaj povas uzi la kastilian.

## Historio
La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento. En la mezepoko kiel ĉe aliaj lokoj de la areo havis defendturon, kiel indikas la loknomo. Prospero okazis inter la 16-a kaj 17-a jarcentoj kiam oni konstruis plej multe. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Beceite kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 122 loĝantoj laŭlonge de la jarcento. 

## Ekonomio
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (olivarboj kaj migdalarboj) kaj ĉefe brutobredado (ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. 

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Municipoj de Teruelo
Lledó

eta|Lledó
eta|Lledó
**Lledó** [ljeDO] (''Lledó d'Algars* en kataluna) estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordoriento de la nordorienta komarko *Matarraña*, kies administracia ĉefurbo estas Valderrobres. 

## Geografio
Ĝi estas je 196 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 458 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la nordoriento de la komarko; ĝi komunikas laŭ la provinca ŝoseo TE-24 kun apuda Arens de Lledó norde, ambaŭ sur la limo kun la provinco Taragono; krome sudokcidente estas Cretas. La loko estas ĉe la Iberia Sistemo.

La loko apartenas al la nomita Aragona Strio, kaj en la municipo la loka parolmaniero estas inter la variaĵoj klasitaj kiel dialektoj de la kataluna. Krome, la tuta loĝantaro regas kaj povas uzi la kastilian.

## Historio
La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento. Prospero okazis inter la 16-a kaj 17-a jarcentoj kiam oni konstruis multe. La kastelo, kun tiu de Arenys de Lledó, apartenis al la *encomienda'' de Calaceite de la Ordeno de Kalatravo. En 1205, Rolando de Cambrils kaj Dalmacio de Canyelles ricevis de la Ordeno la kastelon de Calaceite, kun kiu oni inkludis la teritoriojn de Lledó kaj Arenys. Poste, en 1029, Martín Martínez, kiel superulo de Alcañiz, donis la teritorion al Pedro la 2-a, kaj tiu siavice al la episkopo de Tortosa, Gomabaldo de Santa Oliva, cele al reloĝado. Post jaroj, la trupoj de Jakobo Ram okupis kaj kaptis la lokon, kiu estis insurekciinta apogante la princon de Viana, en la lukto kiun tiu havis kontraŭ sia rivalo Joĥano la 2-a.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Lledó kie oni malaltiĝis el 632 loĝantoj en 1924 ĝis nunaj 172 loĝantoj laŭlonge de la jarcento. 

## Ekonomio
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (ĉefe vitejoj, kaj ankaŭ olivarboj kaj migdalarboj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Ĉefaj altiraĵoj estas la urba kerno mem kun interesa placo, urbodomo, la gotika preĝejo de la 14-a jarcento, la kastelo, kaj la ermitejo de Sankta Rozo. Krome estas naturaj lokoj.

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Municipoj de Teruelo
Nacia parko Bicuar

La **Nacia parko Bicuar** - portugale *Parque Nacional de Bicuar* - estas nacia parko en Angolo. Ĝi apartenas al la [[]]. La areo kovras teritorion de  kvadrataj kilometroj. La parko estas protektita tereno ekde [[]]. Aparta atingopunkto estas la loĝloko  nordoriente de la parko.

## Vidu ankaŭ 
* Angolaj mjombaroj
* Angolaj mopanearoj

## Eksteraj ligiloj 
* lista prezento de la ses naciaj parkoj ĝis 2011, aldone de unu regiona parko kaj 6 naturaj rezervejoj ()

maldekstra|eta|300px|montara pejzaĝo proksime de Lubango

Kategorio:Naciaj parkoj de Angolo
Nacia parko Luengué-Luiana

La **Nacia parko Luengué-Luiana** () estas nacia parko en Angolo. Ĝi apartenas al la provinco Cuando Cubango kaj situas sude de la Nacia parko Mavinga. La areo kovras teritorion de  kvadrataj kilometroj. La parko estas protektita tereno ekde [[]]. Apartaj atingopunktoj estas la loĝlokoj Luengué nordoriente kaj Luiana sudokcidente, kiuj donis la nomon al la parko.

La teritorio sude rekte limas al la najbara ŝtato Namibio, kaj al ties mallarĝa tereno nomata Caprivi-streko.
 
## Eksteraj ligiloj 
* priskribo en la retejo *verangola.net*  ()
* lista prezento de la ses naciaj parkoj ĝis 2011, aldone de unu regiona parko kaj 6 naturaj rezervejoj ()

Kategorio:Naciaj parkoj de Angolo
Nacia parko Maiombe

La **Nacia parko Maiombe** - portugale *Parque Nacional do Maiombe* aŭ *Mayombe* - estas tute nova kaj ankoraŭ ne en ĉiuj listoj menciita nacia parko en Angolo. Ĝi apartenas al la provinco Kabindo. La areo kovras teritorion de 1 930 kvadrataj kilometroj. La parko estas protektita tereno ekde 2011. Apartaj atingopunktoj estas la loĝlokoj Inhuca kaj Buco-Zau rande de la parko kaj Belize, Luali kaj Caio Quembo ene de ĝi.

## Vidu ankaŭ 
* Angolaj mjombaroj

## Eksteraj ligiloj 
* plano (de 2010) por la nacia parko de 2011 en provinco Kabindo ()
* plano (de 2013) por pli posta, pli granda transnacia parko kun partopreno ankaŭ de Demokratia Respubliko Kongo, Respubliko Kongo kaj Gabono ()

Kategorio:Naciaj parkoj de Angolo
Ilona Elek

**Ilona Elek,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Elek Ilona** estis hungara skermisto (rapiristo), trifoja olimpiano, dufoja olimpika ĉampiono, sesfoja mondĉampiono, komponisto. Ŝia fratino estis Margit Elek, ŝiaj geedziĝaj nomoj estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Schacherer Károlyné*, poste *Hepp Lászlóné*.
eta|

Ilona Elek naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ilona Elek devenis el varia juda-kristana familio. Ŝi akiris pianistan diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Ekde 1933 ŝi ankaŭ skermis kun sukcesoj en klubo, fine ŝi elektis la skermon, sed poste malofte ŝi komponis. Inter 1933-1935 ŝi estis Eŭropo-ĉampiono kvinfoje sole kaj/aŭ teame, krome ŝi estis hungara ĉampiono naŭfoje. Ŝi estis olimpiano en Somera Olimpiko 1936, Somera Olimpiko 1948 kaj Somera Olimpiko 1952 kun 2 oraj kaj arĝenta medaloj, krome en mondĉampionumoj ŝi estis la unua sesfoje inter 1937-1955. En 1956 ŝi rezignis pri la skermo kaj civile ŝi havis altan postenon en ŝtata uzino. Ŝi ricevis premiojn inter 1936-1987.

## Ŝia libro 
* *Így vívtunk mi* (kun Margit Elek, 1968)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Imre Gedővári

**Imre Gedővári** [gedOvAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gedővári Imre** estis hungara skermisto (sabristo), trifoja olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono, juristo.

Imre Gedővári naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Gárdony.
 
## Biografio 
Imre Gedővári skermis ekde 1964 en ĉefurba sportklubo. Inter 1976-1988 li estis hungara ĉampiono dekfoje teame aŭ sole. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1980 kaj Somera Olimpiko 1988 kun 2 bronzaj kaj ora medaloj, krome en mondĉampionumoj li estis la unua trifoje. Intertempe li akiris maŝininĝenieran diplomon en altlernejo en 1972, juran diplomon en 1987 en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Inter 1989-1996 li havis postenojn en la hungara sporta vivo, poste li estis juristo. Li ricevis kelkajn premiojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* http://vivomuzeum.hu/gyujtemeny/gedovari-imre-dr-olimpia-bajnok-kardvivo-1951-junius-1-2014-majus-22/ 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Axel Disasi

**Axel Disasi** (naskiĝis  en Gonesse, Val-d'Oise) estas franca-konga futbalisto.

Ekde la jaro 2022 li estas membro de la franca nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi li inter alie kunkonkuris en la Futbala Mondpokalo 2022 en Kataro.

Kategorio:Francaj futbalistoj
Jules Koundé

**Jules Koundé** (naskiĝis  en Parizo) estas franca futbalisto.

Ekde la jaro 2021 li estas membro de la franca nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi li interalie kunkonkuris en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2021,  en la Futbala Mondpokalo 2022 en Kataro kaj en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2024 en Germanio, kie la franca teamo duonfinale malvenkis kontraŭ la hispana teamo kaj akiris la trian lokon.

Kategorio:Francaj futbalistoj
János Garay (skermisto)

**János Garay** [jAnoŝ garai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Garay János** estis hungara skermisto (sabristo), trifoja olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono, negocisto. Lia ofta familia nomvarianto estis **Garai**.

János Garay naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis iam en 1945 en Mauthausen (nazia Germanio).

## Biografio 
János Garay devenis el juda familio. Li maturiĝis en kalvinana gimnazio en Budapeŝto en 1906, post 3 jaroj li akiris komercistan diplomon en akademio kaj li eklaboris en la familia firmao. Li komencis skermi jam dum la gimnaziaj jaroj, sed kiel sportisto nur ekde 1923.   Li estis hungara ĉampiono trifoje inter 1923-1930 sole aŭ teame. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1924 kaj Somera Olimpiko 1928 kun ora, arĝenta kaj bronza medaloj, krome en mondĉampionumoj li estis la unua dufoje (1925, 1930). En 1930 li rezignis pri la skermo. Inter 1929-1933 li estis firmaestro, poste la firmao ĉesis pro la tutmonda krizo, poste li laboris en ŝtata laborejo. Li estis ĵuriano dum la Somera Olimpiko 1936. Dum la nazia erao de Hungario (1944) li estis deportita, kie li pereis.

Li edziĝis en 1929, lia edzino naskis 2 gefilojn, baldaŭ ili divorcis. Li ricevis premion en 1928.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj negocistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Franz Anton Danreiter

[eta|bela bildo de Danreiter de la pilgrima kirko [Maria Plain]]
**Franz Anton DANREITER** (baptita la  en Salcburgo, mortinta samloke la ) estis aŭstra arĥitekto, kortega ĝardenisto kaj desegnisto.

## Vivo 
Entreprenis li studvojaĝojn Dresdenon kaj Francujon. En 1728 nomumis lia princarkiepiskopa moŝto Leopold Anton von Firmian lin estro de la kortegaj ĝardenoj. Konataj estis liaj altkvalitaj kaj detalege elfaritaj verkoj pri multaj historiaj verdaj zonoj de Salcburgo kiuj poste gravadis por eventualaj rekonstruadoj. La aranĝo de la baroka ĝardenjuvelaĵo ĉirkaŭ Kastelo Mirabell laŭ nuna aspekto ŝuldiĝas kaj al Johann Bernhard Fischer von Erlach kaj al Danreiter. En la kadro de pluevoluigo de la parkflegado ĉefe helpatas la aĵoj de Danreiter, ofte eĉ en niaj tagoj.

Danreiter krome respondecis arkitektece pri alifaro de la ĝardenoj ĉe Kastelo Hellbrunn (i.a. de la Picea aleo/Fichtenallee), de Sebastiano-kriko kaj de la ĉevaltrinkigejo antaŭ Mirabell-kastelo respektive ĉe Kastelo Robinighof en la salcburga urbokvartalo Schallmoos. Liaj desegnaĵoj pri historiaj ĝardenoj de diversaj kuprogravuristoj el Aŭgsburgo prilaboritis kaj tiel konatiĝis en la tuta mondo.

Manskizoj liaj pri horizontalaj projekciaĵoj de ĝardenoj konserviĝas je Salzburg-muzeo en la Nova rezidejo.

## Literaturo 
* Adolf Haslinger, Peter Mittermayr: *Salzburger Kulturlexikon.* Residenz, Salzburg 2001, ISBN 3-7017-1129-1.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* artikolo ĉe AEIOU-enciklopedio

Kategorio:Aŭstraj arkitektoj
Kategorio:Pejzaĝarkitektoj
Kategorio:Ĝardenistoj
Kategorio:Desegnistoj
Mangana (II) nitrato

**Mangana (II) nitrato** aŭ **nitrato de mangano (II)** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la saloj, rezultanta el interagado de la nitrata acido kaj **mangana (II) hidroksido**. Mangana (II) nitrato estas rozkoloraj, flavaj aŭ blankaj kristaloj, nesolveblaj en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Mangana (II) nitrato prezentas manganan grupon ligitan al nitrata grupo. Ĝi konsistas je 1 karbonatomoj, hidrogenatomo, 3 oksigenatomoj, 1 nitrogenatomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **mangana (II) nitrato** per traktado de **nitrata acido** kun **zinka alkoholo**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **mangana (II) nitrato** per traktado de **nitrata anhidrido** kun **zinka alkoholo**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **mangana (II) nitrato** per traktado de **natria nitrato** kun **mangana (II) klorido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **mangana (II) nitrato** per traktado de **mangana (II) klorido** kun **nitrata acido**:

### Reakcio 5 
* Reakcio de **mangana karbonato** kun **nitrata acido** donante **manganan (II) nitraton**

## Vidu ankaŭ 
* Nitratoj

## Referencoj 
Kategorio:Nitratoj
Ĉevaltrinkigejo (Salzburg)

eta|la fama ĉevaltrinkigejo salcburga kun la ĉeval-malsoviĝiganto
**Ĉevaltrinkigejo** (germane: *Pferdeschwemme* aŭ *Marstallschwemme* aŭ bzw. *Hofmarstallschwemme*) troviĝas ĉe Herbert-von-Karajan-placo en la urbokerno de Salcburgo, Aŭstrujo, tuj dekstre de la Neutor-tunelo kaj kontraŭe al la Granda festivalejo. Ĝi figuras sur la listo de monumentprotektotaĵoj aŭstriaj (BDA 67682, objektidentigilo 67682).

## Historio 
### La unua versio 
Sub la regado de princĉefepiskopo Johann Ernst von Thun und Hohenstein alikonstruitis la Malnova rezidejo kaj ricevis ankaŭ Aleksandran ciklon. Tion atestas la premiero de la opero *Alessandro in Pietra* en 1689 kiun komponis Heinrich Ignaz Franz Biber. En 1695 estiĝis La ĉeĉevaleja trinkigejo kun skulptaĵo de la ĉevala malsovaĝiganto: fakte temas pri Aleksandro la Granda mem. Tiun ĉi verkon faris Bernhard Michael Mandl. Ĉe la kreo de tiu ĉi unua konstruaĵo engaĝiĝis ankaŭ Franz Anton Danreiter.

### La dua versio 
Kiam nove konstruitis la Kortega ĉevalejo fare de Johann Bernhard Fischer von Erlach en 1695 ankaŭ volitis kreiĝo de nova porĉevala aĵo. La tiea statuo kun ĉevalo nemalsovaĝiĝema estas plena de dinamo kaj rilatis komence al la Kortega ĉevalejo al kiu ĝi ankaŭ spektis. En 1732 la tuta komplekso ricevis la nunan aspekton sub la regado de Leopold Anton von Firmian. Estas lia blazono kiu nuntempe ĉeestas sur nova soklo. La skulptaĵo direktata estas nun en la direkto de la urbocentro.

La latinlingva sokloteksto tekstas jene:
::PULCHRITUDO ANTIQUA MIRABILI
::NOVITATE RESTITUTA A CELSISSIMO
::AC REVERENDISSIMO DOMINO DOMINO
::LEOPOLDO ANTONIO ELEUTHERIO
::ARCHIEPISCOPO ET SAC(ri) ROM(ani)
::IMP(erii) PRINCIPE SALISBURGENSI
::SAC(rae) SEDIS APOSTOLICAE LEGATO
::NATO GERMANIAE PRIMATE EX
::ANTIQUISS(simis) LIBERIS BARONIBUS
::DE FIRMIAN ETC. ETC.

En la linioj 1, 2 kaj 3 kaŝas sin la kronogramo de 1732. La freskojn fone ĉe la gapvando kreis Franz Anton Ebner. Sed ilin plurfoje surpentritis, lastfoje en la 1960-a jaro.

## Literaturo 
* "Sigmundsplatz, Neutor oder Siegmundstor, Hofmarstallschwemme." Ĉe: *Die Kunstdenkmäler Österreichs. Dehio, Salzburg 1986, p. 610–611.
* Meinhard Leitrich, Anton Roither, Johannes Karolus: *Lateinische Inschriften in der Stadt Salzburg'' (=Schriftenreihe des Archivs der Stadt Salzburg), Salzburg 2021, ISBN 978-3-900213-51-0, p. 129

## Eksteraj ligiloj 
## Notoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Salcburgo
Salzburg
Kategorio:Ĉevaloj en arto
Kategorio:Aleksandro la Granda
Oszkár Gerde

**Oszkár Gerde** [oskAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Gerde Oszkár Pál** estis hungara skermisto (sabristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, arbitraciisto, juristo. Lia origina familia nomo estis *Goldberger* ĝis 1890.

Oszkár Gerde naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto (laŭ eraraj informoj li mortis en Koncentrejo Mauthausen-Gusen).

## Biografio 
Oszkár Gerde devenis el juda familio. Li maturiĝis en luterana gimnazio de Budapeŝto en 1901, post 5 jaroj li akiris juran diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto. Li skermis inter 1900-1926 en ĉefurba sportklubo. Tiutempe li estis hungara ĉampiono trifoje teame inter 1922-1925. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1908 kaj Somera Olimpiko 1912 kun po unu oraj medaloj teame. Depost 1926 li estis arbitraciisto. Civile li estis advokato-kandidato (1906–1912), poste li havis postenon en industria ĉambro ĝis 1938.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj arbitraciistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gyula Glykais

**Gyula Glykais** [djula glikaiŝ?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Glykais Gyula** estis hungara skermisto (sabristo), olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono, revizoro.

Gyula Glykais naskiĝis la  en Pomáz, li mortis la  en Szekszárd.

## Biografio 
Gyula Glykais apartenis al la greka minoritato de la lando. Li lernis en Székelyudvarhely (1903–1908), poste en Budapeŝto, kie li maturiĝis en 1912. Li estis studento pri maŝininĝeniero, kiun li interrompis en 1914. Li batalis dum la 1-a mondmilito, eĉ li estis militkaptito, poste li akiris diplomon en komerca akademio en Budapeŝto. Inter 1922-1940 li estis revizoro en pluraj lokoj, poste li pensiuliĝis. Tamen post jaro pro la 2-a mondmilito li reaktiviĝis ĝis 1948. Li havis edzinon kaj li ricevis premion en 1928.

### Sporta kariero 
Ekde 1912 li skermis en sportklubo. En 1927 li estis hungara ĉampiono teame. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1928 kaj Somera Olimpiko 1932 kun po unu ormedaloj, krome en mondĉampionumoj (1928-1931) li estis la unua trifoje. Depost 1932 li plene forlasis la skermon.

## Memorigiloj 
* memortabulo en Szekszárd
* strato en Szolnok ekde 2013

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Hungario en la Somera Olimpiko 1928
* Hungario en la Somera Olimpiko 1932

Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj revizoroj
Kategorio:Hungariaj grekoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
João Lourenço

**João LOURENÇO** (naskiĝis la ) ekde la jaro 2017 estas la ŝtata prezidanto de Angolo. Dum tiu tempo, liaj vicprezidantoj estis respektive estas Bornito de Sousa (2017-2022) kaj Esperança da Costa (ekde 2022). La  li fariĝis posteulo de José Eduardo dos Santos.

Kategorio:Prezidantoj de Angolo
Kategorio:Nuntempaj ŝtatestroj
Kategorio:Angolaj politikistoj
Arens de Lledó

eta|Arens de Lledó
**Arens de Lledó** [aRENS de Lledó] (*Arenys de Lledó* en kataluna) estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordoriento de la nordorienta komarko *Matarraña*, kies administracia ĉefurbo estas Valderrobres. 

## Geografio
eta|maldekstre|250px|Fasado de la preĝejo.
Ĝi estas je 190 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 381 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la nordoriento de la komarko; ĝi komunikas laŭ la provinca ŝoseo TE-24 kun apuda Lledó sude, ambaŭ sur la limo kun la provinco Taragono; krome nordokcidente estas Calaceite kaj sudoriente pli apude La Horta de Sant Joan jam en la provinco Taragono, konata kiel enirejo al la natura parko Els Ports kaj ĉar Picasso pasigis tie sezonon kaj startigis sian etapon kubisman. Proksime estas kultura ĉefurbo de Matarraña, nome Calaceite, loko tre vizitata de artistoj. La loko estas ĉe la Iberia Sistemo sur montara deklivo, ĉe la bordo de la rivero Algars, kiu markas la limon kun la Supra Tero kaj Katalunio. Tie estas Galeró, nome banloko tre vizitata.

La loko apartenas al la nomita Aragona Strio, kaj en la municipo la loka parolmaniero estas inter la variaĵoj klasitaj kiel dialektoj de la kataluna. Krome, la tuta loĝantaro regas kaj povas uzi la kastilian.

## Historio
Aperis proksime restaĵoj de iberoj. De la araba epoko restas riverdigo "azudo" kun tiama araba vorto. 

La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento. Estas restaĵoj de la murego kaj je 6 km, ĉe la ermitejo de Sankta Hipólito (Sant Pol), estas la bazo de mezepoka kolono kaj kruco de templanoj. Prospero okazis inter la 16-a kaj 17-a jarcentoj kiam oni konstruis plej multe. En 1785 ĝi ricevis la titolon de "villa".

Dum la Hispana Enlanda Milito (1936-1939) oni bruligis la municipan arkivon fare de revoluciuloj por forigi la rajtojn al terposedo sed restis la civila registro. En la proksima urbo Gandesa estas Centro de Studoj pri la Batalo de Ebro.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Arens de Lledó kie oni malaltiĝis el 759 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 221 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

## Ekonomio
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (olivarboj kaj migdalarboj) kaj ĉefe brutobredado (ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, la ermitejo kaj naturaj lokoj.

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Municipoj de Teruelo
Preĝejo Emeriko de Hungario (Nyírmada)

La **preĝejo Sankta Emeriko de Hungario** estas romkatolika historia monumento (deklarita en 2001) en urbo Nyírmada (Hungario).

## Historio 
Laŭ eklezia fonto en la iama Mada ekzistis paroĥo en 1332. La loĝantoj prenis la klavinismon  antaŭ 1696. La katolika grupo estis refondita en 1928. La nun videbla kirko estis konstruita en 1938, sed 2 sonoriloj estis kreitaj pli frue en 1929.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto, kie ankaŭ ŝtona kruco videblas. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo iomete reliefas. La turpinto estas plurlatera piramido. La enirejo estas meze tra la turo, antaŭe estas malferma porĉo. La fasado havas ankoraŭ striktajn kaj altajn fenestrojn. La turo plene malsimilas de la navo kaj estas kovrita per ruĝaj brikoj. La navo finiĝas en plurlatera absido, pli mallarĝa kaj malalta, ol la navo. Ankaŭ sakristio aliĝas al la absido.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* http://lexikon.katolikus.hu/N/Ny%C3%ADrmada.html
* hungare kun foto

Nyirmada
Nyirmada
Dayot Upamecano

**Dayot Upamecano** (naskiĝis  en Évreux, Eure) estas franca futbalisto.

Ekde la jaro 2020 li estas membro de la franca nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi li inter alie kunkonkuris en la Futbala Mondpokalo 2022 en Kataro kaj en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2024 en Germanio, kie la franca teamo duonfinale malvenkis kontraŭ la hispana teamo kaj akiris la trian lokon.

Kategorio:Francaj futbalistoj
Bernhard Michael Mandl

eta|Apostolo Andreo en la Preĝejo Sankta Andreo, Salcburgo
[eta|la ĉevalmalsovaĝiganto, statuo de la [ĉevaltrinkigejo (Salzburg)|Ĉevaltrinkigejo, Salcburgo]]
**Bernhard Michael MANDL** (ĉeĥe: *Michal Bernard Mandel* - familinomaj versioj: *Mändl, Männl, Mendl*; naskiĝinta ĉirkaŭ 1659 aŭ 1660 en Prago, mortinta la  en Salcburgo) estis certe la plej konata barokskulptisto de la urbo Salcburgo (Aŭstrujo).

Ekde 1690 verŝajne li vivis Salcburge, kie li edzinigis filinon de la loka skulptista familio Götzinger por kiuj li mem laboris ateliere kelkajn jarojn.

## Verkaro 
* *Rossebändiger der Marstallschwemme* (Ĉevaltrinkigejo) estis lia unua granda verko. La motivo de la ĉevalmalsovaĝiganto estas ofta baroka temo temiganta la kverelon inter pasio kaj venkanta aristokratia ordo. Videblas aludoj al la kutima ĉevalo de lia arkiepiskopa moŝto Johann Ernst von Thun und Hohenstein rilate al tiu de Aleksandro la Granda nome Bukefalo. Danke al la terenfalanta kovrilo la rajdonto kunfandiĝas kvazaŭ kun la ĉevalo. Ankaŭ la hararo de la besto faras fortajn movojn. Laŭdire volis aĉeti tiun ĉi statuon Eŭgeno de Savojo; post neeblo elfaritis por li almenaŭ kopio.
* Katedralo de Salcburgo: statuoj de la sanktuloj Petro kaj Paŭlo kun persona individueco kaj sen baroka patoso
* ĝardeno de Kastelo Mirabell: du atletoj
* Preĝejo Sankta Marko (Salzburg) ĉegablaj figuroj de la sanktuloj Aŭgusteno, Marko kaj Ursula
* Preĝejo Sankta Triunuo (Salzburg): suratike supre de la kolonaj paroj la tri teologiaj virtoj pri kredo, karitato kaj espero (kun blazono arkiepiskopa - de Thun - meze)
* Kolegia preĝejo (Salzburg): en la gablokampo la blazono arkiepiskopa (Thun); krone la senmakule koncipita Virgulino, flanke anĝelaj figuroj; turokronantaj la kvar evangeliistoj (maldekstre) kaj la kvar patroj de la Eklezio dekstre
* Preĝejo Sankta Andreo (Salzburg): statuo de Andreo (por la en 1871 malkonstruita malnova Andreo-kirko)
* Kolono de Sankta Triunuo en Straubing: figuroj de Mario kaj la anonctransdonanta ĉefanĝelo Miĥaelo
* 1705–1709: figuro de Aŭgusteno de Hipono libere staranta en la parko de la paroĥujo de Oberalm (kiu iam troviĝis sur la dekstra turo de la salcburga Kolegia preĝejo)
* 1707: Nußdorf am Haunsberg, arkiepiskopa blazono (Thun) supre de la portalo ĉe la kirko de Sankt Pankraz
* 1707: marmora blazongrupo Salzburg/Thun/Harrach sur la atiko de la kastelo Kleßheim
* 1711: Ponto de Karolo: statuo de Filipo Benicio (kunfondinto de la ordeno de la Servistoj de Mario)

## Literaturo 
* Adolf Haslinger, Peter Mittermayr: *Salzburger Kulturlexikon.* Residenz, Salzburg 2001, ISBN 3-7017-1129-1.
* Kretschmer, Hildegard: "Mandl, Michael Bernhard". Ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 16 (1990), p. 18-19 (ĉi tie interrete)
* Peter Rohrmoser: *Michael Bernhard Mändl. Der führende Steinbildhauer des Salzburger Hochbarock um 1700*, disertaĵo, Salzburg 1999.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ĉeĥaj skulptistoj
Kategorio:Aŭstraj skulptistoj
Kategorio:Barokaj skulptistoj
Babbel

**Babbel** estas pagenda retlernada platformo (poŝtelefona aplikaĵo) por ret-bazita lingvolernado. La firmao estis fondita kiel *Lesson Nine GmbH* en 2007 kaj havas sian ĉefsidejon en Berlino kaj alian oficejon en Novjorko. Ĝi estas disponebla en pluraj lingvoj ekde januaro 2008 kaj en 2021 eblis lerni 14 lingvojn: la germana, angla, hispana, dana, franca, nederlanda, indonezia, itala, norvega, pola, portugala, rusa, sveda kaj turka lingvoj.

## Historio 
Babbel estis fondita en aŭgusto 2007 fare de Toine Diepstraten, Lorenz Heine, Thomas Holl kaj Markus Witte kiel Lesson Nine GmbH.

En januaro 2008, Babbel enretiĝis kiel libera beta-versio kaj estis komence financita tra reklam-bazita modelo. En la sama jaro, Kizoo Technology Ventures kaj IBB Beteiligungsgesellschaft en Berlino investis en la firmao. En 2009 Babbel ricevis unu milionon da eŭroj el la Eŭropa Regiona Evolufonduso de la Eŭropa Unio. En novembro de la sama jaro, Babbel ĉesis uzi reklam-apogitan modelon.

## Oferto 
Babbel estas produkto de Babbel GmbH el Berlino . La firmao ofertas lernajn kursojn por privataj individuoj kaj kompanioj en diversaj abonmodeloj.

La kursoj baziĝas sur la Komuna Eŭropa Referenckadro por Lingvoj (eo: KERL aŭ mallonge KER). Ekzercoj pri gramatikaĵoj kaj vortprovizoj estas ofertitaj surbaze de mallongaj temaj blokoj kaj lingvaj kapabloj estas instruataj en formo de legado, skribado, aŭskulta komprenado kaj parolado. La lernprogreso estas konservita en nubejo (en: cloud). En februaro 2016, la firmao raportis unu milionon da aktivaj, pagantaj uzantoj.

## Premioj 
Babbel ricevis plurajn edukpremiojn i.a. en 2011 kaj 2016, ĝi ricevis la *Comenius EduMedia Award* kaj la *Erasmus EuroMedia Seal of Aproval*. En la sama jaro, Babbel ricevis la *European Award for Technology Supported Learning (eureleA)* por la plej bona teknika efektivigo.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo por privataj klientoj
* Retejo por komercaj klientoj 

## Referencoj 
Kategorio:Eduka programaro
Kategorio:Klerigaj retejoj

## Vidu ankaŭ 
Duolingo

Instruado de lingvoj
159181 Berdychiv

'*159181 *Berdychiv''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 1:3 kun Marso, malkovrita la  elde la Observatorio de Andruŝivka en Andruŝivka (Ukrainio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Berdiĉiv, la dua plej enloĝata urbo en Ĵitomira provinco en nord-okcidenta regiono de Ukrainio. Unuafoje menciita 1320, la urbo estas riĉa je historiaj lokoj. Inter tiuj, estas la fortika Karmelana monaĥejo de 1627 kaj la Roma Katolika Kirko Sankta Barbara, kie Honoré de Balzac edziĝis al Ewelina Hańska.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Berdiĉiv
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Andruŝivka
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2005
Valjunquera

**Valjunquera** [balĥunKEra] (*Valljunquera* en kataluna) estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordokcidento de la nordorienta komarko *Matarraña*, kies administracia ĉefurbo estas Valderrobres. La loknomo *Valjunquera* estas etimologie komprenebla kiel *Valo de junkejo* aŭ *Junkovalo*.

## Geografio 
Ĝi estas je 162 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 552 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la nordokcidento de la komarko; ĝi komunikas laŭ la regiona ŝoseo A-231 kun La Fresneda sudoriente kaj Valdealgorfa kaj Alcañiz nordokcidente; krome estas Valdeltormo nordoriente. La loko estas ĉe la Iberia Sistemo kie estas nombraj ravinoj kaj torentoj de la baseno de la rivero Matarraña. La altitudo gamas inter 693 m sude kaj 480 m borde de la Val de los Abochales, nordoriente.

La loko apartenas al la nomita Aragona Strio, kaj en la municipo la loka parolmaniero estas inter la variaĵoj klasitaj kiel dialektoj de la kataluna. Krome, la tuta loĝantaro regas kaj povas uzi la kastilian.

## Historio 
Ŝajne la loko estis ene de muregoj (el kiuj restis malmultaj restaĵoj) en epoko de Al Andalus. La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento. La reĝo donis la lokon al la Ordeno de Kalatravo. Prospero okazis inter la 16-a kaj 17-a jarcentoj kiam oni konstruis plej multe. Dum la Milito de Hispana Sendependigo, kaj la politika malstabileco kaj la forta militimpostado domaĝis la loĝantaron. La Karlismaj militoj denove rezultis en mortigado kaj detruo.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Valjunquera kie oni malaltiĝis el 1 400 loĝantoj de 1924 al nur 342 en 2021 laŭlonge de la jarcento.

## Ekonomio 
eta|maldekstre|250ra|Abandonita loĝloko Mas del Labrador aŭ Lo Mas del Llaurador (Valljunquera).
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (olivarboj kaj migdalarboj) kaj ĉefe brutobredado (ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Inter vidindaĵoj estas la preĝejo, la urbodomo, ermitejoj, fontoj, la kapeloj, basenoj, kaj naturaj lokoj kiel ĉe la abandonita loĝloko Mas del Labrador kun la preĝejo de San Juan Degollado aŭ Sant Joan Degollat.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Municipoj de Teruelo
Malsupra Aragono

La **Malsupra Aragono** (; ; ) estas areo apartenanta al la hispana regiono Aragono kiu enhavas proksimume la komarkojn Bajo Aragón, Bajo Martín, Andorra-Sierra de Arcos, Bajo Aragón-Caspe, Matarraña kaj Ribera Baja del Ebro, seme kiel kelkajn municipojn apartenantajn al aliaj komarkoj (Maestrazgo, Campo de Belchite, Bajo Cinca kaj Cuencas Mineras).

Ĝi nomiĝas ofte ankaŭ *Bajo Aragón histórico* (historia Malsupra Aragono), por distingi ĝin disde la administracia komarko oficiale nomita Bajo Aragón, kiu ekzistas nur el 1999 kaj kies etendo estas multe pli malgranda. Estas malkonsentoj pri kiuj loĝlokoj apartenas aŭ ne apartenas al la *Bajo Aragón Histórico*, ĉar tiu neniam estis politika aŭ administracia ento, kio ne malhelpas, ke ĝi estas komarko klare identigita kiel tio, fare kaj de siaj propraj lokanoj kaj de la najbaraj komarkoj. En kelkaj momentoj de la historio oni proponis, ke ĝi formu kvaran provincon de Aragono, kun ĉefurbo en Alcañiz, pro la malmulta rilato kiun la tieaj municipoj havis historie kun Teruelo, ĉefurbo de la provinco al kiu apartenis la plej granda parto de la areo kaj de la loĝantaro de tiu teritorio.

Oni subkomprenas, ke la deveno de la esprimo *Bajo Aragón* estas en la koincido de la zonoj kun la plej malfrua fluejo de la rivero Ebro ene de Aragono, kiu estas la zono de pli malalta altitudo de la regiono, sed ĉiuokaze oni aplikas ĝin nur al la suda flanko de la rivero, ĉar la norda flanko (Monegros) apenaŭ havas akvofluejojn kaj estas tro senhoma.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Aragono
159164 La Cañada

'*159164 *La Cañada'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la hispana amatora astronomo Juan Lacruz elde la Observatorio de La Cañada en Avilo (Provinco Avilo, Hispanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la hispana urbo La Cañada en provinco Avilo. Disvolviĝinte ĉirkaù fervoja stacidomo konstruita en 1922, la urbo ŝuldas sian nomon al apuda gregovojo (*Cañada'' en hispana lingvo). Astrometriajn observojn oni kondukas elde La Cañada de 2002.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Juan Lacruz
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2005
Hellbound

Hellbound okazas en 2022-27 en Sud-Koreio. Alimonda vizaĝo nomita anĝelo subite komencas realiĝi por liveri profetaĵojn nomitajn dekretojn kiuj kondamnas certajn individuojn al Infero en specifa estonta tempo, aŭ sekundojn aŭ jarojn for. Tri enormaj supernaturaj monstroj ekaperas en preskaŭ la preciza tempo por malei kaj forbruligi la korpon de la persono en speco de sensacia elmontro de forto nomita manifestacio. Du organizoj en konfuzo, la sekt-simila New Truth Society kaj la bando-simila Arrowhead-grupo, akiras potencon ludante je la timoj de homoj.
Sonondoknalo (televido-serio)

Sonic Boom estas CGI-vigla televidserio, produktita fare de Sega of America, Inc. kaj OuiDo! Produktadoj en kunlaboro kun Lagardère Thématiques kaj Jeunesse TV, respektive por Cartoon Network, Canal J kaj Gulli. Loze bazita sur la videoludfranĉizo Sonic the Hedgehog kreita fare de Sega, la serio estas la kvina vigla televidserio bazita sur la franĉizo kaj la unua estanta produktita en komputil-generita figuraĵanimacio kaj en altdifino.
Úhořilka

**Úhořilka** () estas municipo de Ĉeĥio, regiono Vysočina, en distrikto Havlíčkův Brod. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1454.

## Loĝantaro 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj en Ĉeĥio kun la plej malalta nombro de loĝantoj

## Pluaj fotoj 

Úhořilka 4.jpg|Úhořilka
Zvonice v Úhořilce (Q105002050).jpg|Sonorilejo en Úhořilka

Kategorio:Municipoj en distrikto Havlíčkův Brod
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Havlíčkův Brod
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Aŭtokodoj en Kataro

dekstra|200px
La nunaj licencplatoj de Kataro estis lanĉitaj en decembro 2011. Ili montras stiligitan flagon de Kataro kun blanka surskribo QATAR en latina alfabeto sur la maldekstra rando bazita sur la aŭtokodoj en Eŭropo. La landnomo sekvas sur blanka fono en araba alfabeto (, "Qatar", DMG Qaṭar). La registriĝo mem konsistas el ses ciferoj. Ekzistas ankaŭ holograma sigelo sur la plato, kies celo estas malfaciligi falsigon. Kataraj licencplatoj estas eldonitaj en usona grandeco kaj eŭropa norma grandeco (520&nbsp;×&nbsp;110&nbsp;mm).

De 1997 ĝis 2011, la signoj ankaŭ havis nigran skribon sur blanka fono. Ili unue montris la landnomon en araba alfabeto kaj duciferan nombron kiu kodis la veturilo-tipon. ٠١ (01) signifis privatajn veturilojn. La registrado mem konsistis el maksimume ses ciferoj, kiuj aperis sur la licencplato en araba kaj latina alfabetoj. Estis ankaŭ glumarko sur la licencplato kiu deklaris la maksimuman validecon de la registrado en araba alfabeto.

Inter 1983-1997 licencplatoj kun verda fono estis uzitaj. La platoj estis dividitaj en kvar kampojn, kun la landnomo kaj veturilo-tipo ĉiam prezentiĝantaj sur la maldekstra flanko en la araba kaj la angla *(QATAR)*. La registra numero konsistanta el maksimume ses ciferoj estis montrita dekstre.

## Bildgalerio 

Qatar License plate.png|Nuna katara licencplato
Qatar lisence plate new.jpg|Licencplato 2012
Qatar Taxi.JPG|Kataraj licencplatoj 1997-2011
Qatar Privat.JPG|Licencplato antaŭ 1997
Qatar police license plate.jpg|Polica licencplato

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bildoj de kataraj licencplatoj

## Tradukfonto 
Kategorio:Transporto en Kataro
Kataro
Ĉambristo

**Ĉambristo** laŭ esperantaj vortaroj kiel la Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV) estas "servisto, kiu precipe zorgas tualeton, vestaĵojn kaj simile de sia mastro". Koresponde, ĉambristino estas "servistino, kiu precipe zorgas tualeton, vestaĵojn kaj simile de sia mastrino". Havi apartan laboriston nur pri tiu tasko kompreneble estis granda lukso, kun nur povis permesi al si aparte riĉaj nobeloj ekde post la mezepoko ĝis la forigo de feŭdismo kaj monarkio en plej multaj landoj ĝis plej malfrue la fino de la 20-a jarcento - kerne la profesio estis kutima inter la 16-a ĝis 18-a jarcentoj. Estis nobela kutimo, ke vira ĉambristo servu viran mastron, kaj ina ĉambristino inan mastrinon, ĉar la tualeto kaj vestado konsideriĝis aparte intima servo. Ĉambristo laŭ tiu senco do estis aparte emocie proksima, aparte fidata servisto, kiu havis la rajton esti en dormĉambro kaj banĉambro, kie la nobela mastro estis aparte leĝere vestita aŭ tute nuda, sen ke la mastro devus senti honton. Nekutima, evitinda alternativa vorto en neologisma Esperanto estas la termino valeto, kaj tute evitinda, laŭ rekta kopio el la franca lingvo, la uzo de la muzika termino subreto, gaja rolo de malpli altranga virino en operoj kaj operetoj, ankaŭ en signifo de "ĉambristino".

## Ĉambrumi vinon 
La tradiciaj esperantaj vortaroj pri lingvaĵo de la eleganta nobela kaj burĝa medio de la 19-a kaj 20-a jarcento ankoraŭ aldonas, ke inter la taskoj de ĉambristo, servisto aŭ de kelnero en restoracio ankoraŭ estas la ago **ĉambrumi** vinon, tio estas zorge plivarmigi ruĝan vinon de la kela temperaturo al la ĉambra temperaturo.

## Vidu ankaŭ 
* Taglibro de ĉambristino, satira romano franclingve verkita de Octave Mirbeau, publikigita en 1900
* Ĉambro

## Referencoj 
Kategorio:Historio
László Rajcsányi

**László Rajcsányi** [lAslO rajĉAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rajcsányi László** estis hungara skermisto (sabristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, maŝininĝeniero, ĵurnalisto. Lia edzino estis Blanka Raffay.

László Rajcsányi naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
László Rajcsányi maturiĝis en gimnazio en 1925, post 5 jaroj li akiris maŝininĝenieran diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József. En 1934 li eklaboris en la ĉefurba administracio. Li estis levita ĉefinĝeniero en 1944, fine li pensiuliĝis en 1972. Li redaktis ankaŭ sportan bildan gazeton inter 1939-1943. Tamen poste li malfermis modernan riparejon pri aŭtoradoj. Li edziĝis en 1941, lia edzino naskis 2 filojn. Li ricevis kelkfoje premiojn.

### Sporta kariero 
Rajcsányi skermis en sportklubo ekde 1926. Unue en 2 universiadoj (1927, 1928) li akiris 2 orajn kaj arĝentan medalojn. Inter 1934-1953 li estis hungara ĉampiono 11-foje plej ofte teame. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1936, Somera Olimpiko 1948 kaj Somera Olimpiko 1952 kun 3 ormedaloj teame, krome en mondĉampionumoj li estis la unua trifoje teame.

## Lia kontribuo 
* albumo pri Miklós Horthy (sen eldonjaro, ĝi estis malpermesita ekde 1945)

## Memorigiloj 
* reliefo en Budapeŝto (1992)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Hungario en la Somera Olimpiko 1936

Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Áron Szilágyi

**Áron Szilágyi** [silAdji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szilágyi Áron** estas hungara skermisto (sabristo), trifoja olimpiano, trifoja olimpika ĉampiono.

Áron Szilágyi naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Áron Szilágyi komencis skermi en 2000. Li maturiĝis en gimnazio en 2008 en sia naskiĝurbo. Li akiris psikologian diplomon en Kalvinana Universitato Gáspár Károli en 2017, post 3 jaroj alian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Dum lernado li atingis bonajn rezultojn en junularaj konkursoj ekde 2006. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 2012, Somera Olimpiko 2016 kaj Somera Olimpiko 2020 kun 3 ormedaloj sole, krome en mondĉampionumoj (2007, 2022) li estis la unua dufoje. Li edziĝis en 2017. Li ricevis plurajn premiojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
József Rády

**József Rády** [jOĵef rAdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rády József** estis hungara skermisto (sabristo, rapitisto, spadisto), olimpiano, olimpika ĉampiono, oficiro. Lia origina familia nomo estis *Katzenbach* [kacenbaĥ] ĝis 1907.

József Katzenbach naskiĝis la  en Szekszárd, li mortis la  en Balatonkenese.

## Biografio 
József Rády lernis en pluraj lokoj, fine li maturiĝis en Sopron en 1901. Li akiris diplomon en Ludovika Akademio (militista akademio en Hungario) en 1905, pli poste li ankaŭ okupiĝis pri skermo. Ekde 1907 li skermis en sportklubo, sed lia vera sporta kariero komenciĝis depost plena sendependiĝo de Hungario (1920). Li batalis dum la 1-a mondmilito, sed en 1916 li vundiĝis. Inter 1922-1929 li estis hungara ĉampiono 12-foje. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1924 kaj Somera Olimpiko 1928 kun ora kaj arĝenta medaloj. En 1933 li rezignis pri la skermo kaj en 1936 li pensiuliĝis. En 1938 li aĉetis somerumdomon en Balatonkenese, kie li vivis ĝismorte. Li edziĝis dufoje pro vidviĝo, la unua edzino naskis filinon. Li ricevis premiojn en 1928 kaj 1937.

## Memorigiloj 
* sporthalo en Balatonkenese

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
159215 Apan

'*159215 *Apan*** estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 4:7 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la itala amatora astronomo Sergio Foglia elde la Observatorio Galileo Galilei de Suno (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la ***A**ssociazione **P**rovinciale **A**strofili **N'*ovaresi* (Provinca Asocio de Novaraj Amatoraj Astronomoj) fondita en 1968, la amatora astronomia asocio, kiu administras la Astronomia Observatorio de Suno, elde kiu tiu malgranda planedo estis malkovrita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2005
Pesäpallo

eta|250px|
***Pesäpallo*** (jen finne, , ambaŭ kun la signifo "nestbalo") aŭ en Esperanto "finna bazopilko" estas finna pilka sporto kiu havas similecojn kun la Usona sporto basbalo. La teama kamposporto estis evoluigita en 1922 fare de la finno Lauri Pihkala post restado en Usono. Li ankaŭ elpensis la finnan nomon, uzante la vorton *pesä* por nesto en la signifo de la angla esprimo *base*. Pesäpallo estas foje konsiderata la nacia sporto de Finnlando. En Finnlando *Pesäpallo* estas ludita en kvin malsamaj ligoj, el kiuj la ligo *Superpesis* estas la plej alta ligo kun la plej bonaj teamoj en la mondo.

Konkursoj de *pesäpallo* okazis nur por ĝojspektaklo en la Somera Olimpiko 1952 de Helsinko, por prezenti la sporton al pli granda internacia publiko.

## Referencoj 
Kategorio:Finnaj ludoj
Kalvinana preĝejo (Nyírmada)

La **kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en urbo Nyírmada (Hungario).

## Historio 
En tiu loĝloko la (tiam katolika) kirko ekzistis jam en 1334. La loĝantoj prenis la kalvinismon ĉirkaŭ 1560, poste jam ili uzis la kirkon. En 1693 Nyírmada iĝis sidejo de la klavinana episkopo. Pli nova preĝejo estis konstruita inter 1825-1834, ĝi estis rekonstruita en 1875. La mebloj kaj la predikejo estis kreitaj en 1833.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola laŭ placo en korto. La fasado estas simetria, meze malsupre funkcias la enirejo, krome estas videblaj diverstipaj fenestroj. La plej supre la kvadrata turo altiĝas (sed ne reliefas). Estas ankaŭ alia enirejo en la navo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* la koncerna teksto estas legebla en la 2-a paĝo
* nur fotoj

Nyirmada
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Nyírmada
Akvorezervejo Hoya de Almochuel

**Hoya de Almochuel** estas akvorezervejo je 2 km de la vilaĝeto Almochuel en la komarko Belĉita Kampo kies ĉefurbo estas Belchite, en la sudo de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono, Hispanio). Ĝi utilas por la liverado de akvo al irigacio de la malsupra baseno de la rivero Aguasvivas. Konstruita en la 1920-aj jaroj fare de la *Confederación Hidrográfica del Ebro*, ĝi havas kapaciton de unu hm³. Dum jaroj oni organizis konkurencojn de sporta fiŝkaptado en ties akvoj. 

Kategorio:Geografio de provinco Zaragozo
Kategorio:Baraĵlagoj en Hispanio