open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nové Dvory (distrikto Kutná Hora)

**Nové Dvory** () estas kampurbo situanta en Ĉeĥio, Mezbohemia regiono, distrikto Kutná Hora, 4&nbsp;km nordoriente de la urbo Kutná Hora ĉe kunfluejo de riveretoj Klejnárka kaj Vrchlice. Vivas ĉi tie  ().

## Historio
La unua mencio pri Nové Dvory estas sur sigelilo (sig. witc de nova curia) de Vítek z Žehušic el la jaro 1370.

Ekde la 4-a de marto 2014 estis al la municipo redonita statuso de kampurbo.

## Loĝantaro 
## Partoj de kampurbo 
* Nové Dvory
* Ovčáry

## Memorindaĵoj
* Kastelo Nové Dvory

## Pluaj fotoj

Image:Nove dvory arkadova chodba.jpg|Arkada koridoro kuniganta la kastelon kun kapelo de sankta Marteno
Image:Nove dvory pruceli zamku.jpg|Fasado de la kastelo
Image:Zámecký kostel Svatého Martina v Nových Dvorech.jpg|La kastela kapelo de sankta Marteno
Nove dvory domy na navsi.jpg|Eksa rajdistejo kaj malnova poŝto kontraŭe al la kastelo
Nové Dvory - bývalá hospoda (Masarykovo náměstí 43) (2).jpg|Memorige protektata domo n-ro 43 (eksa gastejo)


Kategorio:Kampurboj en distrikto Kutná Hora
Kategorio:Kampurboj en Bohemio
Kategorio:Municipoj en distrikto Kutná Hora
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
4-Aminofenolo

**4-Aminofenolo** aŭ **p-aminofenolo** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **4-klorofenolo** kaj **amoniako**. Ĝi estas blanka solidaĵo, iomete solvebla en akvo. 4-Aminofenolo posedas 6 karbonatomojn, 7 hidrogenatomojn, 1 oksigenatomon kaj 1 nitrogenatomon. 4-Aminofenolo uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **4-aminofenolo** per traktado de **4-nitrofenolo** kaj **4-aminofenolo**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **4-Aminofenolo** per traktado de **4-klorofenolo** kaj **amoniako**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **klorometano** per traktado de **p-krezolo** kaj **kloramino**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **4-aminofenolo** per traktado de **hidrokinono** kaj **amoniako**:

## Vidu ankaŭ 
* Amino

## Referencoj 
Kategorio:Aminoj
Bulteno de Libera Penso

***Bulteno de Libera Penso*** estas periodaĵo aperinta neregule de 1908 al 1911, redaktita de René Deshays kaj eldonita de Internacia Societo de Liberpensuloj el Sens (Francujo). Ĝi estis sukcedata de *Libera Penso : organo de Internacia Societo de Liberpensuloj* ĝis julio 1914 . 

Ties OCLC-numero estas: 1283631370.

## Referencoj 
## Eksteraj Ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo *WorldCat*

Kategorio:Esperanto-movado en Francio
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Esperanto-gazetoj)
Kategorio:Esperanto-gazetoj
Paco Rabanne

**Paco Rabanne** (pseŭdonimo de Francisco Rabaneda y Cuervo; naskiĝis en Pasaia la 18-an de februaro 1934, mortis la 3-an de februaro 2023) estis hispana mododesegnisto. Li famiĝis en la sesdekaj jaroj pro sia uzo de nekonvenciaj materialoj (metalo, papero, plasto). Li ankaŭ kreis parfumojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Vestodezajnistoj
Kategorio:Francaj dezajnistoj
Kategorio:Oficiroj de la Honora Legio
Karmelo-ĉe-la-Maro

**Carmel-by-the-Sea** - en Esperanto nomebla *Karmelo-ĉe-la-Maro* - estas urbeto en Usono, en subŝtato Kalifornio, en la kantono Monterey ("Montoreĝo"). Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Historio 
Plej frue indiĝenaj indianoj vivis en tiu areo. En la 18-a jarcento hispanoj akiris la kampojn por paŝtadi brutojn. Usono okupis la tutan regionon en 1850.

## Klimato 
Karmelo-ĉe-la-Maro situas en mediteranea klimatozono. La averaĝa temperaturo varias inter 9-20 °C, en septembro averaĝe estas 24 °C, en decembro kaj januaro averaĝe estas 5 °C. Neĝo estas ekstreme malofta en la urbego. La aerkvalito estas tre pura.

## Famuloj 
* en Salinas mortis:
** Saul Alinsky

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Kalifornio
Trolebusa transporto en Lucko

**Trolebusa transporto en Lucko** () estas speco de publika transporto en la urbo Lucko. Trolebusa trafiko estis malfermita la  kaj ekde 2006, parta renovigo de la trolebusparko komenciĝis.

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Lucko
* Transporto en Ukrainio
* Trolebusa transporto en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* Neoficiala retejo ()

Kategorio:Lucko
Lucko
Trolebusa transporto en Bila Cerkvo

**Trolebusa transporto en Bila Cerkvo** () estas speco de publika transporto en Bila Cerkvo.

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Bila Cerkvo
* Trolebusa transporto en la mondo

Kategorio:Bila Cerkva
Bila Cerkvo
Trolebusa transporto en Dobropillja

**Trolebusa transporto en Dobropillja** () estas fermita trolebusa sistemo, kiu funkciis de 1968 ĝis 2010 en la urbo Dobropillja, Donecka provinco.

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Dobropillja
* Transporto en Ukrainio
* Trolebusa transporto en la mondo

Kategorio:Dobropillja
Dobropillja
Trolebusa transporto en Ternopilo

**Trolebusa transporto en Ternopilo** () estas speco de publika transporto en Ternopilo, unu el la plej grandaj transportistoj de la urbo. La sistemo estis malfermita la . La unuaj veturiloj estis 20 ĉeĥoslovakaj Škoda 9Tr.

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Ternopilo
* Transporto en Ukrainio
* Trolebusa transporto en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Ternopilo
Ternopilo
Erzsébet Nováky

**Erzsébet Nováky** [erĵEbet novAki], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Nováky Erzsébet** estis hungara futurologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Keszthely.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1964, poste ŝi akiris 2 ekonomikajn diplomojn en Universitato Károly Marx en 1970 kaj 1975, en 1970 ŝi ankaŭ doktoriĝis. Post la unua diplomo ŝi praktikadis en la universitato 2 jarojn, poste ŝi estis asistanto (1972 - 1976), lektoro (1976 – 1981), docento (1981 – 1991), profesoro (1991 - 2015), katedrestro (1991-2012). Intertempe ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1980, ŝi doktoriĝis (DSc) en 1991 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, fine ŝi emeritiĝis en 2015. Ŝi edziniĝis en 2004 kaj vidviniĝis en 2021. Ŝi ricevis premiojn inter 1975-2012.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Jövőkutatás, előrejelzés a gyakorlatban* (kunaŭtoro, 1977)
* *A modellezés módszertani kérdései a nagy távlatú jövőkutatásban* (disertaĵo, 1980) 
* *Előrejelzés – Megbízhatóság – Valóság* (kunaŭtoro, 1982)
* *Változás és jövő* (kunaŭtoro, 1994)
* *Action oriented futures studies in Hungary* (2006)
* *Chaos theory and socio-economic renewal in Hungary* (kunaŭtoro, 2015)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto 
* datenoj kun foto
* membiografio
* aprezo hungare (legebla en la 12-a paĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futurologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Caixin

**Caixin Media** estas ĉina amaskomunikilaro grupo bazita en Pekino konata pro komerco kaj enketĵurnalismo.

## Superrigardo 
La fondinto kaj eldonisto estas Hu Shuli, honora doktoro ricevanto de Universitato Princeton. Antaŭe, Hu fondis revuon Caijing.

La ĉefsidejo estas en la Sanlitun SOHO (三里屯SOHO) en Chaoyang Distrikto, Pekino. Ekzistas ankaŭ oficejoj en Xuhui Distrikto, Ŝanhajo kaj Quarry Bay, Honkongo.

## Referencoj 
Kategorio:Amaskomunikiloj en Ĉinio
Trolebusa transporto en Plovdiv

**Trolebusa transporto en Plovdiv** () estis sistemo de publika transporto en la urbo Plovdiv inter 1956 kaj 2012.

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Plovdiv
* Trolebusa transporto en la mondo

Kategorio:Plovdiv
Plovdiv
Balázs Nemes

'*** [balAĵ nemeŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Nemes Balázs*' estas hungara politikisto, proparolanto.

 naskiĝis  en Pécs.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 2010, poste li akiris bakalaŭron en 2013, MSc-diplomon en 2016 en Universitato Corvinus de Budapeŝto. Li akiris alian MSc-diplomon same en 2016 en Katolika universitato de Loveno (Flandrio). Ekde 2012 li havis posteneton en ministerio pri eksterlandaj aferoj, post kelkaj jaroj li aperis en pluraj politikaj aranĝaĵoj. En 2017 li partoprenis en fondo de partio, ekde la sekva jaro li estis ties proparolanto.

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj proparolantoj
Aitana Bonmatí

**Aitana BONMATÍ CONCA** (naskita la 18an de januaro 1998) estas hispana futbalistino, kiu ludas por FC Barcelona .

Ŝi debutis por la hispana nacia teamo en decembro 2017 kontraŭ Aŭstrio. Ŝi estis en la hispana taĉmento por la WC 2019 kaj EC 2022.

Bonmatí helpis gajni la UEFA-Virinan Ĉampionligon por la unua fojo kun Barcelono en la sezono 2020/21, ŝi trafis unu el la goloj de Barcelono en la finalo kaj estis nomita la plej bona ludanto sur la tereno. Gajninto de la virina orbalono de 2023 kaj de la la Plej bona virina ludanto de FIFA de la sama jaro.

.

## Referencoj 
## Socia amaskomunikilaro 
* 
* Instagram

## Eksteraj ligiloj 
* Aitana Bonmatí – UEFA competition record (archive)
* Aitana Bonmatí ĉe FCa Barcelono
* Aitana Bonmatí ĉe BDFutbol
* Aitana Bonmatí at ESPN FC
* Aitana Bonmatí at FBref.com
* Aitana Bonmatí at Soccerway
* Aitana Bonmatí ĉe Txapeldunak.Com 

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Hispanaj futbalistoj
Tibor Nunkovics

**Tibor Nunkovics** [nunkoviĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Nunkovics Tibor** estis hungara laboristo, politikisto, parlamenta deputito.

 naskiĝis en 1984 en Esztergom.

## Biografio 
 maturiĝis en mezlernejo en Dorog en 2003. Inter 2004-2014 li estis laboristo en germana firmao. Li akiris diplomon en Altlernejo Edutus en 2014 laŭ koresponda lernado. Ekde 2010 li politikadis en dekstra partio, inter 2019-2022 li estis parlamentano. Lia edzino naskis 2 gefilojn.

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* WikiTrans

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj laboristoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Trolebusa transporto en Sofio

**Trolebusa transporto en Sofio** () funkcias ekde la . Ĝis la fino de julio 2009 ĝiaj itineroj estis  longaj. La sumlongo de la konstruita trolebusa kontakta lineo estas 257&nbsp;km, la averaĝa rapideco en 2010 estis .

centra|450px|eta|metroo/tramo/trolebuso

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Sofio
* Metroo de Sofio
* Tramtransporto en Sofio
* Trolebusa transporto en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  (/)

Kategorio:Transporto en Sofio
Sofio
Ovčáry

Nomon **Ovčáry** havas pluraj setlejoj:
* Ovčáry (distrikto Kolín) – municipo en distrikto Kolín
* Ovčáry (distrikto Mělník) – municipo en distrikto Mělník
* Ovčáry (Nové Dvory) – parto de kampurbo Nové Dvory en distrikto Kutná Hora
* Ovčáry (Slaný) – pereinta mezepoka vilaĝo en katastro de urbo Slaný en distrikto Kladno
4-Butilrezorcinolo

**4-Butilrezorcinolo** aŭ **rezorcinolo-4-butano** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la butano kaj 4-Kloro-rezorcinolo. Ĝi estas blanka aŭ palflava solidaĵo, 34 g/l en akvo. 4-Butilrezorcinolo posedas 10 karbonatomojn, 14 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn. 4-Butilrezorcinolo uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj.

4-Butilresorcinol estas kemiaĵo uzata por trakti hiperpigmentadon de la epidermo. Hiperpigmentado verŝajne estas rilata al la enzim tirozinazo kiu produktas melaninon. Inter pluraj kemiaĵoj konataj malhelpi tirozinazproduktadon, kiel ekzemple hidrokinono, arbutino, kaj koĵikata acido, 4-butilrezorcinolo estas senkompare konsiderata la plej potenca inhibitoro. 4-Butilresorcinol povas esti uzata en la sintezo de Tetrahidrokanabutolo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **4-Butilrezorcinolo** per traktado de **4-kloro-rezorcinolo** kaj **butano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **klorobutano** per traktado de **4-kloro-rezorcinolo** kaj **klorobutano** en ĉeesto de **zinko**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **klorida acido** per traktado de **4-metilrezorcinolo** kaj **kloropropano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **4-butilrezorcinolo** per traktado de **4-etilrezorcinolo** kaj **kloroetano**:

## Vidu ankaŭ 
* Fenolo

## Referencoj 
Kategorio:Fenoloj
Hoŝiarpur

**Hoŝiarpur,** panĝabe: **ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ,**  estas urbego kaj municipo en nordokcidenta Barato, en la nordorienta parto de subŝtato Panĝabo (Barato), en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2011 Hoŝiarpur havis  da loĝantoj kun legoscio 89%, signife pli alta, ol la landa averaĝo. 

## Geografio 
Hoŝiarpur situas en montaro Sivalikoj en averaĝa alteco de 296 metrojn laŭ la marnivelo. Ĝalandar troviĝas 38, Kapurthala 51, Ludiana 68, Batala 74, Pathankot 86, Amritsar 98, subŝtata ĉefurbo Ĉandigaro 121, Ŝimlao 131, tutlanda ĉefurbo Delhio 346, Mumbajo 1430, Kolkato 1584 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Hoŝiarpur estis fondita laŭ la loka tradicio en la frua parto de la 14-a jarcento. En 1809 ĝi estis okupita fare de maharaĝo Karanvir Singh kaj estis unuigita en la pli grandan ŝtaton de Panĝabo en 1849.

## Religioj 
En Hoŝiarpur vivas ĉefe hinduoj (preskaŭ 76%), poste sikoj (21,5%), ĝajnistoj (preskaŭ 1%), islamanoj (preskaŭ 1%), iomete ankaŭ aliaj.

## Edukado 
En Hoŝiarpur 2 universitatoj funkcias.

## Lingvoj 
En Hoŝiarpur la oficialaj lingvoj estas la panĝaba, hindia kaj angla lingvoj.

## Klimato 
La klimato en Hoŝiarpur estas subtropika. Jare pluvas averaĝe po 991 mm. En ĉiuj monatoj pluvas iomete, tamen pro la musono tre ofte inter julio-aŭgusto. La jara meza temperaturo estas 24 °C.

## Trafiko 
Hoŝiarpur havas stacidomon konstruitan en 1905, kie finiĝas la rekta linio el Ĝalandar. 7 ĉefvojoj kuras al la urbego. La plej proksima flughaveno kun nur kelkaj flugoj fiunkcias komence en Adampur, krome estas internacia flughaveno en Amritsar.
eta|

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj
* statuo 

## Fontoj 
* WikiTrans
eta|maldekstre|

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Panĝabo (Barato)
Manzanillo (Colima)

eta|245x245ra|La marhaveno
**Manzanillo** estas grava havenurbo ĉe la okcidenta marbordo de Meksiko, en la meksika subŝtato Colima kaj ĉefo de la samnoma municipo. Kun populacio de 159.853 loĝantoj laŭ la censo de INEGI farita en 2020, ĝi estas la plej loĝata en la ŝtato .

## Ekonomio 
La ekonomio de la urbo estas konstruita sur ĝia granda marhaveno kaj turismo. Manzanillo estas la plej grava havenurbo en Meksiko kaj turisma kaj feria celloko fama pro ĝiaj strandoj, la verda fulmofenomeno kaj la velfiŝoj kiuj estas trovita en la proksimaj akvoj. Fakte, la urbo estis oficiale difinita kiel la "ĉefurbo de velfiŝoj" de la mondo . En la urbo ĉiujare okazas fiŝkapta konkurso kiu allogas multajn turistojn .

## Transporto 
La haveno de Manzanillo estas la plej granda kaj plej okupata haveno en Meksiko. La haveno situas ĉe la marbordo de la Pacifika Oceano kaj ebligas al Meksiko komerci kun Azio, Oceanio, Aŭstralio kaj la landoj kiuj situas ĉe la marbordo de la Pacifika Oceano, en Sudameriko kaj ankaŭ tiuj kiuj situas ĉe la marbordo de Atlantiko danke al la Panama kanalo 
*  Flagstaff (Arizono), Usono
*  San Pablo (Kalifornio) (en), Usono
* Santiago de Ĉilio, Metropola Regiono Santiago
* Ningbo, Ĉinio
* Valparaiso, Ĉilio Valparaiso (regiono)
* Vejhaj, Ĉinio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Sinkado de la *SS Ora Pordego*
* Colima Enciclopedia de los Municipios de México (INAFED)
* Internacio de gefrataj urboj - Enreta Adresaro: Meksiko, Amerikoj
* Haveno de Manzanillo  

Kategorio:Colima
Kategorio:Urboj de Meksiko
Koĵikata acido

**Koĵikata acido** aŭ **koĵikata acido** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la natria hidroksido kaj 2-Metokso-5-kloro-4-pirono. Ĝi estas blanka aŭ kremkolora solidaĵo, solvebla en akvo, DMSO kaj metanolo. Koĵikata acido posedas 6 karbonatomojn, 6 hidrogenatomojn kaj 4 oksigenatomojn. Koĵikata acido uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj. 

Ĝi estas derivaĵo de 4-pirono kiu funkcias en la naturo kiel kelatagento produktata de pluraj specioj de fungoj, precipe Aspergillus oryzae, kiu havas la japanan komunnomon koĵi. Koĵikata acido estas kromprodukto en la fermentadprocezo de malta rizo, por uzo en la fabrikado de sakeo, la japana rizvino. Ĝi estas milda inhibanto de la formado de pigmento en plantaj kaj bestaj histoj, kaj estas uzata en manĝaĵoj kaj kosmetikaĵoj por konservi aŭ ŝanĝi la kolorojn de substancoj. Ĝi formas klarruĝan komplekson kun feraj jonoj.

Koĵikata acido povas esti uzata sur tranĉitaj fruktoj por malhelpi oksidivan bruniĝon, en marmanĝaĵoj por konservi rozkolorajn kaj ruĝajn kolorojn, kaj en kosmetikaĵoj por blankigi la haŭton. Kiel ekzemplo de ĉi-lasta, ĝi estas uzata por trakti haŭtajn malsanojn kiel melasmo. Koĵikata acido ankaŭ havas kontraŭbakteriajn kaj kontraŭfungajn ecojn. La kunkristaloj de koĵikata cido kun kvercetino estas konsiderataj havi duoble pli bonan citotoksan agadon sur homaj utercervikaj kancerĉeloj (HeLa) kaj homaj kolonkancero-ĉeloj (Caco-2) kompare kun kvercetino mem.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **koĵikata acido** per traktado de **2-metokso-5-kloro-4-piranono** kaj **natria hidroksido**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **koĵikata acido** per traktado de **klorokoĵikata acido** kaj **natria hidroksido**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **koĵikata acido** per oksidado de **alomaltolo**:

## Vidu ankaŭ
* Pirano

## Referencoj 
Kategorio:Piranoj
Navaro-aragona lingvo

La **navaro-aragona lingvo** estis latinida lingvo iam parolita en granda parto de la baseno de la rivero Ebro, sude de la meza Pireneoj; la dialektoj de la moderna aragona lingvo, parolata en malgranda parto de tiu teritorio, povas esti viditaj kiel ĝiaj lastaj ceteraj formoj. La areoj kie navara-aragona estis parolita eble inkluzivis la plej grandan parton de la mezepokaj regnoj Aragonio, suda reĝlando Navaro, kaj La Rioĥo. Ĝi ankaŭ estis parolata tra pluraj urboj de centra Navaro en plurlingva medio kun okcitana, kie la eŭska estis la gepatra lingvo.

La navaro-aragona iom post iom perdis grundon ĉie en la plej granda parto de sia geografia areo al la kastilia (t.e. la hispana), kie ĝiaj lastaj restoj estas la dialektoj de la aragona lingvo daŭre parolataj en norda Aragono.

Kategorio:Aragona lingvo
Xavier

**Xavier** (jen la formo en la okcitana kiu internacie vastiĝis, **Xabier** en la eŭska kaj navaro-aragona; kaj **Javier** en la kastilia, do hispana) estas urbeto kaj municipo situanta en la provinco kaj aŭtonoma komunumo Navaro en norda Hispanio, kun loĝantaro de 122 laŭ la stato de 2023. La nomo estas la romanigita formo de la originala *Etxeberri* (eŭske por "nova domo").

Ĝi estas fama pro la kastelo de Xavier, parte detruita en 1516 kaj poste restarigita, kaj kuna baziliko. La loknomo konatiĝis pro la lokulo Francisco Xavier, latinigita al nomo *Franciscus Xaverius*, kiu iĝis katolika sanktulo sankta Francisko Ksavero kaj popularigis la nomon Ksavero - ĝi do estas la finfina origino de la persona nomo Ksavero (Xabier / Xavier / Javier / Xaver).

## Famaj loĝantoj
*Sankta Francisko Xavier

Kategorio:Navaro
Romanedo

**Romanedo** (*romaneto* en la ĉeĥa) estas literatura ĝenro tipa por la ĉeĥa verkisto Jakub Arbes (1840-1914). La unua kiu nomis la ĝenron estis Jan Neruda, kiu uzis italecan aŭ esperantecan diminutivan afikson por ŝanĝi la vorton *román* - ĉeĥe por romano. Verkoj en ĉi tiu ĝenro estas kutime pli mallongaj ol romano kaj iliaj rakontoj inkludas ion ŝajne paranormalan, kiu estas klarigita poste kun la uzo de sciencaj faktoj. Kvankam ĉi tiu ĝenro aperis antaŭe, ĝi similas al sciencfikcio.

La plej fama romanedo de Arbes nomiĝas *Svatý Xaverius* (La "Sankta Xaverius", verkita inter 1878-1884). La rakonto rakontas pri serĉado de trezoro de bildo de farbisto Xaver Balko.

Kategorio:Ĉeĥlingva literaturo
Frutillar

**Frutillar** estas urbo kaj komunumo en la suda parto de Ĉilio, situanta en la provinco Llanquihue (regiono Los Lagos). Ĝi estas karakterizita per vidoj de la vulkanoj kaj la bordo de la golfeto apud la horizonto de la granda Llanquihue Lago, situanta en ĉilia Patagonio. Ĝi estas konata pro la germanaj tradicioj de siaj fondintoj kaj la Frutillar Muzikaj Semajnoj. Danke al ĉi tiu festivalo kaj al la Teatro del Lago la urbo fariĝis grava kultura centro de Ĉilio .

La nomo de la urbo ŝuldiĝas al la ĉilia frago ĉeestanta en la ĉirkaŭaĵo kaj arbaroj. *fragaria chiloensis*.

En 2017, la urbo Frutillar estis rekonita de Unesko kiel la unua Kreiva Urbo en Ĉilio kaj la plej suda en la mondo, estante parto de la Reto de Kreivaj Muzikaj Urboj. La ĉefstrato estas Philippi Avenue, kiu etendiĝas laŭ la golfo. Ili estas distingitaj per la Municipa konstruaĵo, la Romkatolika Eklezio kaj la Lutera Preĝejo, la Lago-Teatro, la urba doko, la Richter House (Lernejo de la Artoj), la Bernardo Philippi Lernejo, la Germana Klubo, heredaĵdomoj kaj gastejoj kiuj formas parton de la unua linio de la lagbordo en la golfo de Frutillar.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Municipio Frutillar
* http://www.frutillar.com/
* http://www.patagoniavirgin.com
* http://www.vipas.cl
* http://www.semanasmusicales.cl/
* http://www.teatrodellago.cl
* http://www.allsouthernchile.com/

Kategorio:Komunumoj de Ĉilio
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Urboj de Ĉilio
Ovčáry (distrikto Kolín)

**Ovčáry** () estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Mezbohemia regiono, distrikto Kolín 5 km nordoriente de distrikta urbo Kolín. En  ĝi havis . En la katastra teritorio troviĝas ankaŭ fabriko por aŭtomobiloj Toyota Motor Manufacturing Czech Republic.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1273.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Jakobo pli Granda kun kripto de František kavaliro Horský von Horskýfeld
* Monumento al falintoj

## Pluaj fotoj 

File:Ovčáry, Old farm.jpg|Restaĵoj de devena bieno
File:Ovčáry, Chapel.jpg|Funebra kapelo
File:Ovčáry, Memorial.jpg|Monumento al falintoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Kolín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kolín
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Nupaky

**Nupaky** estas municipo troviĝanta en distrikto Prago-oriento, en Mezbohemia regiono, en Ĉeĥio  proksimume 17 kilometroj sudoriente de la centro de Prago kaj 4 kilometrojn okcidente de urbo Říčany. Vivas ĉi tie  (). En la sudokcidenta najbareco de la municipo kondukas aŭtostrado D1.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1406.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* monumento al viktimoj de la 1-a mondmilito
* sonorilejo en la vilaĝplaco
* Socia centro

## Ĉirkaŭaĵo
* Benice
* Lipany

## Pluaj fotoj 

Nupaky, U věže2.jpg|Hotelo Ĉe turo en Nupaky
House in Nupaky.jpg|Domo en la vilaĝplaco
Nupaky, Společenské centrum.jpg|Socia centro

Kategorio:Municipoj en distrikto Prago-oriento
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prago-oriento
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Dřísy

**Dřísy** () estas municipo troviĝanta en distrikto Prago-oriento, en Mezbohemia regiono, en Ĉeĥio  proksimume 27 kilometrojn nordoriente de la centro de Prago kaj ok kilometrojn norde de urbo Brandýs nad Labem-Stará Boleslav. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1052. 

Ĝis la jaro 2007 Dřísy apartenis en distrikton Mělník kaj ekde la jaro 2007 ĝi apartenas al distrikto Prago-oriento. 

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo de sankta Johano Baptisto
* Kapelo de sankta Ludmila

## Pluaj fotoj 

Dřísy, railway station 2.jpg|Fervoja stacio Dřísy
Dřísy - bývalá sýpka čp. 337 (ul. Poštovní) (1).jpg|Eksa grenejo
Dřísy - pohled přes rybníček k hostincu U Strmísků čp. 77.jpg|Vido trans fiŝlageto al gastejo
Pomník padlým v Dřísech (Q66565423) 02.jpg|Monumento al falintoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Prago-oriento
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prago-oriento
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Kategorio:Vinkultivada subregiono Mělník
Tidal

***Tidal*** estas abon-bazita laŭpeta elsendflua muzika servo. En 2020 la katalogo de Tidal entenis 70 milionojn da titoloj kaj 250.000 videaĵojn.

## Referencoj
Alomaltolo

**Alomaltolo** aŭ **5-hidrokso-2-metila-4h-piran-4-ono** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de 4-Pirono, metila klorido kaj hipoklorita acido. Ĝi estas blanka aŭ flaveca solidaĵo, malmulte solvebla en akvo. Alomaltolo posedas 6 karbonatomojn, 6 hidrogenatomojn kaj 3 oksigenatomojn. Alomaltolo uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **metilmaltolo** per traktado de 4-Pirono, metila klorido kaj hipoklorita acido:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **metilmaltola buterato** per traktado de **etilmaltolo** kaj **buterata acido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **metilmaltola izobuterato** per traktado de **metilmaltolo** kaj **izobuterata acido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **metilmaltola izobuterato** per traktado de **metilmaltolo** kaj **izobuterata acido**:

## Vidu ankaŭ 
* Pirano

## Referencoj 
Kategorio:Piranoj
Ovčáry (distrikto Mělník)

**Ovčáry** estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Mělník. Vivas ĉi tie  (). Ĝi etendiĝas proksimume dek ses kilometrojn sudoriente de urbo Mělník kaj sep kilometrojn oriente de urbo Neratovice.

## Historio 
La unua skribmencio pri vilaĝo devenas el la jaro 1350.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Krucifikso

## Pluaj fotoj 

Ovčáry (u Dřís) - část návsi s pomníkem padlým.jpg|Monumento al falintoj en la 1-a mondmilito
Ovčáry, North.jpg|La norda parto de municipo
Ovčáry, railway station.jpg|Fervoja haltejo
Kříž západně od Ovčár při silnici na Mělník (Q66565422) 01.jpg|Kruco okcidente de Ovčáry
Křenecké jezero 2021 28.jpg|Lago Křenec

Kategorio:Municipoj en distrikto Mělník
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Mělník
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Hanns Bruno Geinitz

**Hanns Bruno GEINITZ** (naskiĝinta la  en Altenburg, mortinta la  en Dresdeno) estis germana pionira geologo kaj paleontologo. Edzigis lin en 1843 Luise Pusch kaj en 1846 Margarete Will (sume 3 filoj kaj 3 filinoj).

## Vivo 
Estante filo de konstrukonsilisto li studis de 1834 en Berlino, komence ĥemion. Danke al Friedrich Hoffmann kaj Friedrich August Quenstedt li pli kaj pli okupiĝis pri mineralogiaj kaj geologiaj fakoj. En 1837 li doktoriĝis en Jena pri la turingia konkokalko.

En 1838 li ekdocentis ĉe la Teknologia universitato Dresdeno; samloke li restis dum 56 jaroj. En 1850 li estiĝis katedrestro pri geologio kaj mineralogio. Lia talento pedagogia senteblis kaj altlerneje kaj en societoj (i.a. ĉe *Naturwissenschaftliche Gesellschaft Isis*, *Deutsche geologische Gesellschaft* kaj Leopoldina-akademio). Estante universala klerito li aktivis en multaj disciplinoj ene de geologio/paleontologio, oftege ankaŭ pri planta paleontologio. Li estis ŝtata ekspertizisto kiam temis pri la taŭgigo de saksujaj karbominejoj.

Danke al li estiĝis en Dresdeno mineralogia muzeo por kiu li direktoris de 1857. Li pioniris ankaŭ pri la esplorado de permio. Kvankam liaj pripaleozoikaj esploroj ĉiam dediĉis sin al regionoj en Turingio kaj Saksujo li gravis ankaŭ por fremdlandaj fakuloj, eĉ en Usono. Oni ja rajtas nomi liajn ĉefajn verkojn klasikaj geologiaĵoj.

Liaj skribaĵoj pri litostratigrafio en la landlimregiono inter Saksujo kaj Bohemio, antaŭ ĉio *Das Elbthalgebirge in Sachsen* ( 1871–75) ege antaŭenigis la ĝeneralan konon ĉi-prie. Li ankaŭ enhaviis la terciarojn brunkarbaĵojn kaj la kvaternaro de Saksujo.

Kiam troviĝis urnaj kampoj de Strehlen kaj Großenhain li la unuan fojon strikte aplikis natursciencajn metodojn je prahistorio. Kune kun Gustav von Leonhard li ĉefredaktoris inter 1863 kaj 1879 la periodaĵojn "Neues Jahrbuch" kaj "Centralblatt für Mineralogie, Geologie und Paläontologie".

## Aliaj verkoj (elekto) 
* Charakteristik d. Schichten u. Petrefakten d. sächs.-böhm. Kreidegebirges, 1839 s.;
* Die Versteinerungen d. dt. Zechsteingebirges, 1848;
* Die Versteinerungen d. Grauwackenformation in Sachsen, 1852 f.;
* Darst. d. Flora d. Hainichen-Ebersdorfer u. d. Flöha’er Kohlenbassins, 1854;
* Die Versteinerungen d. Steinkohlenformation in Sachsen, 1855;
* Geognost. Darst. d. Steinkohlenformation in Sachsen, 1856;
* Die Leitpflanzen d. Rothliegenden u. d. Zechsteingebirges in Sachsen, 1858.

## Fonto 
Pfannenstiel, Max: "Geinitz, Hanns". Ĉe: Neue Deutsche Biographie 6 (1964), p. 151-152 (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* verkoj ĉe la dataro *Sächsische Bibliografie*
* artikolo en la regiona enciklopedieto StadtWiki Dresden

Kategorio:Germanaj geologoj
Kategorio:Germanaj profesoroj
Kategorio:Dresdeno
Kategorio:Paleontologoj
Kategorio:Altenburg
Meksika Societo pri Geografio kaj Statistiko

La **Meksika Societo pri Geografio kaj ** (hispane ***Sociedad Mexicana de Geografía y Estadística***) estas nacia organizo fondita la 18-an de aprilo 1833 por antaŭenigi la mapadon kaj limfiksado de la tiam ĵus sendependa meksika ŝtato. La celo de ĝiaj fondintoj estis helpi kelkajn registarajn agentejojn kaj la klopodojn de liberala ŝtatestro, Valentín Gómez Farías. Ĝi estis la unua geografia socio en la Amerikoj kaj la kvara en la mondo.

Ekde la komenco, la amplekso de projektoj estis tre larĝa, kovrante ne nur la fiziografion de la teritorio sed ankaŭ ĝiajn  kaj ilian potencialon por evoluo. Ankaŭ inkluzivita en la studado estis la naturo de la populacio, ĝia grandeco, aĝdistribuo, etna kaj lingva konsisto. Unu el la unuaj eldonaĵoj estis en 1850, la verko de geografo *Antonio García Cubas*, sekvita de atlaso de la respubliko, komencita en 1841 kaj kompletigita en 1850, sed ne publikigita dum kelkaj jaroj pro manko de financoj.

Inter la atingoj de la socio estis:
* Iniciatoj ene de la meksika registaro por eldoni leĝojn disponigante procezon por determini la oficialajn nomojn de grandurboj kaj urboj.
* Antaŭenigo de leĝaro por prizorgado de arbaroj kaj konservado de arkeologiaj monumentoj kiel nacia prioritato.
* Produktado de raporto pri la metra decimala sistemo, kiu permesis al Meksiko esti inter la unuaj landoj en Latin-Ameriko adopti ĝin.
* Propono de la aranĝo de telegrafsistemo por Meksikurbo.
* Patronado de la publikigo de la ***Boletín de la Sociedad Mexicana de Geografía y Estadística*** (bulteno de la societo) por la disvastigo de ĉiuj raportoj kaj datumoj kiujn la societo amasigis.

Nuntempe la societo kontribuas al la esplorado, analizo kaj kompreno de la plej gravaj problemoj de Meksiko tra ĝiaj 55 specialiĝintaj akademioj kaj lokaj societoj implikitaj en la diversaj meksikaj subŝtatoj. Tio inkludas proksimajn ligojn kun la Nacia Instituto de Statistiko kaj Geografio (''Instituto Nacional de Estadística y Geografía) (INEGI), kaj laboradon kun la diversaj meksikaj universitatoj same kiel kun gravaj usonaj institucioj.

La societo interalie ankaŭ honorigas iujn civitanojn, kiuj escepte forte kontribuis al la societaj celoj. Tiel la oran medalon de la societo ankaŭ ricevis la meksika esperantisto Jesús Amaya Topete.

Kategorio:Scienco kaj teknologio en Meksiko
Kategorio:Geografio de Meksiko
Metila alomaltolo

**3-Metila alomaltolo** aŭ **5-hidrokso-2,3-dumetila-4-piranono** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la alomaltolo kaj klorometano. Ĝi estas blanka solidaĵo, malmulte solvebla en akvo. Metila alomaltolo posedas 7 karbonatomojn, 8 hidrogenatomojn kaj 3 oksigenatomojn. Metila alomaltolo uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj aromataĵoj. 

## Sintezo 
* Preparado de la **metila alomaltolo** per traktado de **alomaltolo** kaj **klorometano**:

## Vidu ankaŭ
* Pirano

## Referencoj 
Kategorio:Piranoj
Perevalsk

**Perevalsk** (; ĝis 1924 — **Seleznivskij Rudnik**, en 1924–1938 — **imeni Parizkoj Komuni**, en 1938–1964 — **Parkommuna**) estas urbo en Ukrainio, Luhanska provinco. Ĝi havis  loĝantojn en 2013. Ekde 2014 jaro ĝi estas unu el la urboj okupitaj de Rusio.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj en Ukrainio

Kategorio:Urboj en Luganska provinco
László Nyikos

**László Nyikos** [lAslO njikoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Nyikos László** estis hungara ekonomikisto, altlerneja instruisto, parlamentano, entreprenisto.

 naskiĝis  en Kassa (Hungara reĝlando, nuntempa Košice en Slovakio).

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Sopron en 1962, poste li akiris an diplomon en Universitato Károly Marx en 1967. Post la diplomo li praktikadis jaron en fabriko en Budapeŝto, samtempe li membriĝis en Hungara Socialista Laborista Partio. Ekde 1968 li havis altajn postenojn en la ekonomia aŭ financa vivoj, baldaŭ li ankaŭ estis docento en Universitato de Okcidenta Hungario. Intertempe li doktoriĝis en universitato en 1971, li kandidatiĝis (CSc) en 1968 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en 2000. Depost fino de la socialismo li ankaŭ establis propran entreprenon, en 2001 li estis levita profesoro. En 2010 li ekhavis mandaton en la parlamentejo.

Li edziĝis en 1981. Li ricevis ŝtatan premion kaj memormedalojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Információ, tervezés és döntés a vállalati gyakorlatban* (kunaŭtoro, 1970)
* *Gazdasági szabályozás és vállalati magatartás* (1984)
* *Ellenőrzési kézikönyv* (1994)
* *A közpénzek ellenőrzése* (2001)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj entreprenistoj
Trolebusa transporto en Antracit

**Trolebusa transporto en Antracit** () estas fermita trolebusa sistemo en urbo Antracit, Ukrainio. Ĝi estis unu el la ses iamaj trolebussistemoj en Luhanska provinco. La trolebusa sistemo en ĉi tiu urbo delonge estis en stato de stagno, kaj finfine ĉesis funkcii fine de 2018.

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Antracit
* Transporto en Ukrainio
* Trolebusa transporto en la mondo

Kategorio:Antracit
Antracit
Lvivskij avtobusnij zavod

**Lvivskij avtobusnij zavod** ("Lviva aŭtobusa fabriko", , **LAZ**) estas la antaŭa plej granda entrepreno en Ukrainio produktanta trolebusojn kaj busojn por urbaj, antaŭurbaj kaj turismaj celoj. Ĝiaj busoj estis funkciigataj ĉie en Sovetunio, kaj la fabriko ankaŭ gajnis oferton por publika transporto por la gastigantaj urboj de Eŭro-2012.

## Bildgalerio 

LAZ695 1956.jpg|LAZ 695 "Lviv", unua modelo de la serio (1957)
LAZ-695 bus in Minsk 01.jpg|LAZ 695n en Minsko
ElektroLAZ in Ternopil.jpg|ElektroLAZ-183 en Ternopilo

## Vidu ankaŭ 
* Transporto en Ukrainio

Kategorio:Aŭtobusfabrikoj
Kategorio:Transporto en Lvivo
Trolebusa transporto en Vinico

**Trolebusa transporto en Vinico** () estas sistemo de publika transporto en la urbo Vinico. La posedanto de la trolebusa reto estas la urbo, la funkciado de la sistemo kaj provizo de pasaĝera transportado estas efektivigata de KP "Vinnicka transportna kompanija".

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Vinico
* Tramtransporto en Vinico
* Transporto en Ukrainio
* Trolebusa transporto en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Vinico
Vinico
Ferencné Nyitrai

'*** [njitrai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Nyitrai Ferencné** estis hungara ŝtata oficisto, oficejestro. Ŝia origina nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) **Gondos Vera*' [gondoŝ], ŝia persona nomvarianto estis *Veronika*.

 naskiĝis  en Budapeŝto, ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1944, poste ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1949. Post la diplomo ŝi laboris en la tutlanda statistika oficejo ĝis la emeritiĝo en 1989 escepte la periodon inter 1950–1957. Post pluraj postenoj ŝi estis gvidanto de la statistika oficejo ekde 1979 kune kun rango subministro. Ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1972, ŝi doktoriĝis (DSc) en 1986 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝi edziĝis en 1951 kaj ŝi ricevis premiojn inter 1971-2006.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Általános statisztika* (1962)
* *Iparunk helye a világban* (1973)
* *A magyar gazdaság negyven éve* (1985)
* *Nemzetgazdasági alapismeretek* (1994)
* *A statisztikai etikáról* (2002)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Jozefo Muskat Azopardi

**Jozefo Muskat Azopardi** (malte: **Ĝużè** **Muscat Azzopardi** aŭ **Ġużeppi** **Muscat Azzopardi** [elp. ĝuzepi muskat azopardi ], (naskita la 1-an de septembro 1853 en Qormi - mortis la 4-an de aŭgusto 1927 en La-Valeto), estis malta advokato, lingvisto, ĵurnalisto, literatura kritikisto, tradukisto, dramisto kaj verkisto. En la lumo de liaj multaj kontribuoj en prozo kaj poezio al malta literaturo li estas konsiderata "la patro de la moderna malta literaturo" laŭ Franġisk Saverju Caruana.

## Biografio 
Post studado ĉe la porsacerdota seminario de Medino en Malto kaj ĉe la Universitato de Malto, li akiris en 1875 diplomon pri juro. Li iĝis socia komentisto, aktivulo kaj politikisto, same kiel literatura kaj teatra kritikisto. Li ankaŭ estis la fondinto de kulturaj revuoj kaj periodaĵoj en la malta lingvo. Li fondis la asocion de maltaj verkistoj (malte: *Għaqda Kittieba tal-Malti*), kiu poste iĝis la akademio de la malta lingvo (malte: *Akkademja tal-Malti*), la ĉefa reguliga instanco por la malta lingvo kaj kies prezidanto li estis.

## Verkaro 
### Teatraĵoj 
Muscat Azzopardi verkis multajn teatraĵojn, kelkaj el ili estas originalaj dum aliaj estas tradukitaj de la itala.

### Romanoj 
Lia unua prozverkado estis *La vivo de sankta Georgo* (1874).

Li verkis historie bazitajn romanojn en kiu li miksas naciismajn valorojn kun inventita historio. La kombino de historio (kiu postulas serĉadon) kaj fikcio (kiu postulas imagon) serĉas instrui kaj samtempe distri.

* *Toni Bajjada* (1878), 
* *Ġużeppi Callus*, foje *Mateo Kalùs* (1878), nacia heroo pendumita pro lia protesto kontraŭ la decido de Jean de la Valette (Granda Majstro de la Malta Ordeno) submeti la maltanojn. 
* *Vicu Mason* (1881), 
* *Susanna* (1883), 
* *Ċejlu Tonna* (1886), 
* *Ċensu Barbara* (1893) kaj 
* *Nazju Ellul* (1909)  

### Poezio 
Li eksperimentis kun la flekseblo de la malta lingvo kiel rimedo de poezia esprimado. Multaj poemoj estis publikigitaj en ''Ġabra ta' Poeżiji bit-Taljan u bil-Malti* (1876), *Ħamsin poeżija bil-Malti* (1890) kaj en la pli lastatempa kolekto *Ġabra ta' Sunetti bi Studju fuqhom tal-Kittieb Innifsu'' (1956).

Lia poezio prenis elementojn de lia medio kaj tuŝis sociajn temojn, kiuj ankaŭ estis rekta inspiro por aliaj poetoj. Li kredis ke li havis edukan mision kun sia poezio, kiu ofte estas didaktika.

## Referencoj 
Kategorio:Advokatoj laŭ landoj
Kategorio:Maltaj verkistoj
Kategorio:Lingvistoj laŭ landoj
Kategorio:Verkistoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Verkistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en 1853
Kategorio:Mortintoj en 1927
Kategorio:Malto
Kategorio:Malta lingvo
Efika temperaturo

50px|eta

**Efika temperaturo** T_E - estas parametro, karakterizanta lumecon (la plenan povon de radiado) de astro. Alivorte, efika temperaturo estas temperaturo de nigra korpo, havanta dimension de la astro kaj radianta la saman kvanton da energio dum unuo de tempo.

Laŭ leĝo de Stefan-Boltzmann lumeco L de de sfera nigra korpo havanta radiuson R, kaj sekve areon de radianta spaco 4\pi R^2, estas:
:L=4\pi R^2 \sigma T_E^4.

kaj
:\sigma - estas Konstanto de Stefan-Boltzmann, egala 5,67×10 W/(m2 4).

Rezulte, efektiva temperaturo egalas al temperaturo de nigra korpo, de kies unuo de spaco dum unuo de tempo radias energio L/4\pi R^2.

Se oni temas pri astroj, havantaj atmosferon, ties efektiva temperaturo estas difinata per temperaturo de radinta tavolo de atmosfero havanta optikan profundon \tau \approx 1. Se temas pri steloj - la tavolo estas fotosfero; planedoj - supraj tavoloj de ties atmosfero. Okaze de astroj kun propraj fontoj de energio (steloj) aŭ okaze de astroj, ricevantaj energion de eksteraj fontoj (planedoj prilumataj de stelo), efektiva temperaturo de la astroj estas pli malalta ol stela kerno aŭ surfaco de planedo.

## Apliko 
Por kalkuli efektivan temperaturon necesas scii valoron de lumeco L kaj radiuso R. Tamen valoron de stelaj radiusoj estas malfacile ricevi per rekta observado pro grandegaj distancoj. La radiusoj estas ricevitaj nur por kelkaj steloj. Sed eĉ por ĉi-tiaj steloj rekta mezuro de efektiva temperaturo havas obstaklojn ĉar necesas scii ne nur distancon, sed ankaŭ valoron de , karakterizantan diferencon inter plena radiado de stelo kaj ĝia radiado en videbla spektro. Ankaŭ tre malhelpas la Tera atmosfero, sorbanta infraruĝan kaj ultraviolan radiadon. Pro la komplikaĵoj oni trovas lumecon de stelo uzante ŝajnan magnitudon kun balometria korekto, kian por varmaj steloj uni kalkulas teorie kaj por malvarmaj taksas empirie. Pro manko de radiusvaloro tre gravas pritakso de efektiva temperaturo de stelo per ĝia spektro. Oni uzas ligon inter efektiva temperaturo kaj spektra klaso de steloj. La ligo estas rezulto de teoriaj kalkuloj. Difininte efektivan temperaturon per spektra klaso, eblas per lumeco kalkuli stelan radiuson. La metodo estas vaste uzata por kalkuli valoron de stela dimensio .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Astrofiziko
Kategorio:Astronomio
Kategorio:Konceptoj en astronomio
Kategorio:Elektromagneta radiado
Kategorio:Termodinamiko
Kategorio:Planeda scienco
Preĝejo Sankta Miĥaelo (Pforten)

**Preĝejo Sankta Miĥaelo** (germane: *Dorfkirche St. Michael*) troviĝas en Pforten, urbokvartalo de Gera, Germanujo (Plauensche Str. 195). Temas pri profanita protestantisma kirko.
## Historio
Ĉirkaŭ la jaro 1632 jam ekzistis proksime de la kavalirbieno de Pforten kapelo. La kreskanta enloĝantaro kaj la sekvanta urba etendiĝo necesigis havon de pli granda kirko. En la 1939-a jaro oni starigis la nunan ejon provizore, ĝuste sur montopinto estanta limo inter la vilaĝa kaj la urba parto de Pforten. Okaze de le konsekro anoj de la naziismemaj kristanoj *Deutsche Christen* muntis sur la firstotureto svastikon kio eĉ ne plaĉis al la NSDAP-gvidantoj de Gera. Post la dua mondmilito estis rekonsekro kaj la kirko estis metita sub la patronecon de Sankta Miĥaelo; oni simple ne agnoskis la unuan konsekron. 
En 1951 oni konstruis domon kvarangulan modeste gipsitan kun granda kampanilo, ebena tegmento kaj kronanta kruco. La altaj fenestroj enlasas multon da lumo kaj bela metalstatuo de arkianĝelo Miĥaelo disde la altaraniĉo artiste respondas. La artisto Herbert Enke el Gera metale kreis salonegon ŝanĝantan la kolornuancojn laŭ enfalo de lumo. En 2005 kruco kaj tegmento ĝuis restaŭradon. La sonorilon de 1918 muldis firmao Ulrich el Apolda.

En la 19.4.2015 oni post diservo memoris la agadon de la verkisto Armin T. Wegner, okulatestanto de la armena genocido.
Ĝis 2022 ĝi funkciis normale. En la 2.11.2022 la aŭtoritatoj post kunveno de la surlokaj konsilioj decidis pri ne plua uzo kaj malakiro. La lasta diservo celebrita fare de la regiona episkopino Friederike Spengler okazis en la 16.7.2023. Kaŭzoj estis la malkreskanta nombro da diservĉeestantoj kaj malabundo da animzorgantoj por sume ses kirkoj nur en la centro de Gera.

## Eksteraj ligiloj
* kirkosinprezento 
*"Stadtkirchengemeinde gibt Gotteshaus auf - Abschied und Neubeginn." - Ĉe: Meine Kirchenzeitung, 9.8.2023 (intervjuo kun kuratoro Friedrich Franke)

## Notoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Gera
Pforten
Pforten
Pforten
Trolebusa transporto en Horlivka

**Trolebusa transporto en Horlivka** () estas sistemo de publika transporto en la urbo Horlivka, Donecka provinco de Ukrainio. Ĝi estis malfermita la . En 2013 ekzistas 4 itineroj kaj  da reto.

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Horlivka
* Tramtransporto en Horlivka
* Transporto en Ukrainio
* Trolebusa transporto en la mondo

Kategorio:Horlivka
Horlivka
Trolebusa transporto en Ĉernihivo

**Trolebusa transporto en Ĉernihivo** () estas sistemo de publika transporto en Ĉernihivo (Ukrainio). La trolebusreto estis malfermita la . La kontakta lineo estas  longa.

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Ĉernihivo
* Transporto en Ukrainio
* Trolebusa transporto en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Ĉernihivo
Cxernihivo
Trolebusa transporto en Alĉevsko

**Trolebusa transporto en Alĉevsko** () estis sistemo de publika transporto en la urbo Alĉevsko malfermita la .

De 1962 ĝis 2008 ekzistis trolebusa linio Komunarsk (Alĉevsko) - Parkommuna (Perevalsk), kiu, krom interurba transportado, funkciis kiel urba transporto en la regiona centro.

En la printempo kaj somero de 2022, la sistemo trovis sin en batalzono. La , trafiko estis ĉesigita. La ekzistanta veturanta materialo kaj deponejo estis detruitaj kiel rezulto de raketpafado.

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Alĉevsko
* Transporto en Ukrainio
* Trolebusa transporto en la mondo

Kategorio:Alĉevsk
Alcxevsko
Trolebusa transporto en Minsko

**Trolebusa transporto en Minsko** (, ) estas speco de publika transporto en la urbo Minsko. La malfermo de trafiko okazis la .

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Minsko
* Metroo de Minsko
* Tramtransporto en Minsk
* Trolebusa transporto en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  (//)

Kategorio:Transporto en Minsko
Minsko
Ŝin

**Ŝin** povas signifi:
***ŝin** estas litero de la araba alfabeto.
***ŝin** estas litero de la hebrea alfabeto.
*akuzatiuvo de la persona ina pronomo ŝi
Armin T. Wegner

**Armin Theophil WEGNER** (naskiĝinta la  en Elberfeld, mortinta la  en Romo) estis germana ĵurnalisto kaj verkisto.

## Vivo 
Pro volo fariĝi kamparano li interrompis la gimnazian frekventon; en 1908 li tamen trapasis la abiturientan ekzamenon antaŭ studo de jursciencoj kaj politika ekonomio en Vroclavo, Zuriko, Parizo kaj Berlino. En 1914 li doktoriĝis.

Sekvis laboroj diversaj (ekz. en Marsejlo en haveno, ĉe Max Reinhardt en aktorad-lernejo) kaj dum la Unua mondmilito estis li sukuristo en Polujo kaj Turkujo. Tie li estis okulatestanto de la armena genocido. Kontraŭ tio li publike protestis skribante leteron al prezidanto Woodrow Wilson.

Post 1918 li engaĝiĝis en grupo de Kurt Hiller "Politischer Rat geistiger Arbeiter", sed ankaŭ ĉe "Gruppe revolutionärer Pazifisten"kaj "Bund der Kriegsdienstgegner". Dum la 1920-a jaroj li vojaĝis tra Eŭropo, Afriko kaj la Proksima Oriento motorcikle. Li iĝis redaktoro de la periodaĵo "Der neue Orient". En 1933 li protestis per letero adresita al Adolf Hitler kontraŭ la persekuto de judoj kio malpermesigis la legadon de liaj verkoj en Germanujo. Li estis torturita kaj vidis la koncentrejojn de Oranienburg, Börgermoor (apud Surwold) kaj Lichtenburg (apud Prettin). En 1934 li sukcesis fuĝi al Britio kaj iris en 1936 al Palestino, en 1937 al Italujo. Inter 1941 kaj 1943 li estis docento pri la germana ĉe la universitato de Padovo uzante malkorektan nomon.

Lia verkaro remodis en la 1970-a jaroj; tiam li mem ankoraŭfoje kelkajn aĵojn verkis. Li skribis poemojn, prozaĵojn, vojaĝliteraturon, romanojn.

## Honoroj (elekto) 
* 1956: Großes Verdienstkreŭz der Bundesrepublik Deŭtsĉland
* 1962: Von-der-Heydt-Preis der Stadt Wuppertal
* 1968: honora medalo fare de Israelo por justuloj inter la popoloj

## Verkoj (elekto) 
* «Das Antlitz der Städte» (1917)
* «Offener Brief an Karl Liebknecht» (1918)
* «Ein Vermächtnis in der Wüste» (1919, letero al W. Wilson]
* «Der Weg ohne Heimkehr» (1919)
* «Der Knabe Hüssein» (1921)
* «Der Ankläger» (1921)
* «Die Verbrechen der Stunde – die Verbrechen der Ewigkeit» (1922)
* «Die Straße mit den tausend Zielen» (1924)
* «Wazif und Akif oder Die Frau mit den zwei Ehemännern» (1926, kun Lola Landau)
* «Das Zelt» (1926)
* «Moni oder Die Welt von unten» (1929)
* «Fünf Finger über Dir» (1930)
* «Am Kreuzweg der Welten» (1930)
* «Treibeis» (1931, junto con Lola Landau)
* «Maschinen im Märchenland» (1932)
* «Brief an Hitler» (11.4.1933, protestletero al A. Hitler)
* «Die Silberspur – Wunder der Welt auf der Fahrt durch neun Meere» (1952)
* «Fällst Du, umarme auch die Erde oder Der Mann, der an das Wort glaubte» (1974)
* «Odyssee der Seele» (1976)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* postlasitaĵoj en Marbach 
* hejmpaĝo de la Wegner-societo
* fotoj de Wegner dokumentante la armenan genocidon

Kategorio:Germanaj juristoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Justuloj inter la popoloj
Kategorio:Mortintoj en Romo
Kategorio:Viktimoj de la naziismo