open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ulma Kampanjo

[eta|alt=Colored painting depicting Napoleon receiving the surrender of the Austrian generals, with the opposing armies and the city of Ulm in the background |Napoleono kaj la *[Grande Armée* ricevas la kapitulacon de Aŭstra Generalo Mack post la Batalo de Ulm en Oktobro 1805. La definitiva finalo de la Kampanjo de Ulm levis la nombron de la kaptitaj aŭstraj soldatoj al 60 000. Kun la Aŭstria armeo detruita, Vieno falus al la Francoj en Novembro.]]
La **Ulma Kampanjo** estis serio de Francaj kaj Bavariaj militmanovroj kaj bataloj por flankokapti Aŭstria armeo en 1805 dum la Milito de la Tria Koalicio. Ĝi okazis en proksime kaj ene de la svabia (poste de Bavario) urbo Ulm. La Franca *Grande Armée*, estrita de Napoleono Bonaparte, enhavis 210,000 trupojn organizitajn en sep korpusoj, kaj esperis frapi la Aŭstrian armeo en la Danubo antaŭ la alveno de eblaj plifortigoj el Rusio. Pere de rapida marŝado, Napoleono estis grandan ĉirkaŭan manovron kiu kaptis Aŭstrian armeon de 23,000 estrita de la Generalo Mack la 20an de Oktobro ĉe Ulm, plialtigante la totalan nombron de Aŭstriaj militkaptitoj en la kampanjo al 60,000. Tiu kampanjo estis ĝenerale konsiderita kiel strategia majstroverko kaj estis influa por la disvolvigo de la Schlieffen Plano fine de la 19a jarcento.

La venko ĉe Ulm ne fingis la militon, ĉar granda Rusia armeo estre de Kutuzov estis ankoraŭ ĉe Vieno. La Rusianoj retiriĝis nordorienten por atendi plifortigojn kaj por ligiĝi al la survivantaj Aŭstriaj unuoj. La Francoj sekvis antaŭen kaj kaptis Vienon la 12an de Novembro. La 2an de Decembro la grava Francia venko ĉe Austerlitz apartigis Aŭstrion el la milito. La rezulta Traktato de Bratislavo (1805) fine de Decembro kondukis la Trian Koalicion al fino kaj lasis la Napoleonan Francion kiel ĉefa potenco en Centra Eŭropo, konduke al la Milito de la Kvara Koalicio de Francio kontraŭ Prusio kaj Rusio la venontan jaron.

## Referencoj 
## Literaturo 
* R. Fössmeier, H.M. Maitzen: La gregoria kalendara reformo kaj ĝiaj postefikoj. KAVA-PECH, 2019. ISBN 978-80-87169-96-4. — 32 p.
* Sergio Pokrovskij: «Civilizaciaj diferencoj» (Recenzo). LOdE 2019, №8–9. (Ĉu la Aŭstrian malvenkon ĉe Ulmo en 1805 kaŭzis la kalendara diferenco?)

Kategorio:Militkampanjoj de Aŭstrio
Kategorio:Militkampanjoj de Francio
Kategorio:Militkampanjoj de la Napoleonaj militoj
Kategorio:Milito de la Tria Koalicio
Kategorio:1805
Vojaĝo de Onia

***Vojaĝo de Onia*** estas amuza rakonto de juna korea esperantistino KIM Onnuri (Onia), kiu en 2013 faris vojaĝon tra 8 landoj de Okcidenta Eŭropo, nome Islando, Hispanio, Francio, Nederlando, Belgio, Germanio, Svisio kaj Italio. Ŝi rakontas realisme kaj humure siajn travivaĵojn tra tiuj landoj, vizitante esperantistojn (14) kaj Esperanto-eventojn (kvin). Grava trajto de la libro estas ke en ĉiuj paĝoj montras bildojn desegnitaj de la propra Onia laŭ mangaeca stilo. La aŭtorino dediĉis specialan atenton al la problemoj dum la vojaĝoj kaj al la manĝo.

## Bibliografio
* KIM Onnuri (Onia), *Vojaĝo de Onia*, Korea Esperanto-Asocio, Seulo, 2014.

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Esperanto-movado en Sud-Koreio
Kategorio:Bildliteraturo en Esperanto
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Dumetila karbonato

**Dumetila karbonato** aŭ prefereble **dimetila karbonato** estas senkolora gaso.
estas organika estero, senkolora kaj brulema likvaĵo uzata kiel metiligagento (-CH3) kaj nuntempe uzata kiel verda solvanto kaj libera el la limigoj metitaj sur la Volatilaj Organikaj Komponaĵoj. Kiel brulema kaj reakciema kemiaĵo ĝi eksplode reakcias kun '''kalia 'terc-butoksido'*. Ĝi same uzatas kiel reakcianto en kemiaj sintezoj por pluraj substancoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de karbonata acido kaj metila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *karbonata anhidrido* kaj metila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de metila klorido kaj karbonata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de metila klorido kaj natria karbonato:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter metila fenilacetato kaj etila karbonato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter metila cinamato kaj karbonata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter etila karbonato kaj metila alkoholo:

### Sintezo 8 
* Reakcio inter *fosgeno* kaj metanolo:

### Sintezo 9 
* Reakcio inter ureo kaj metanolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *metila karbonato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *metila karbonato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun etila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun HCl:

### Reakcio 6 
* Produktado de la benzofenono ekde la *dumetila karbonato'':

## Literaturo 
* Chemical Book
* Chemicalland21
* Dictionary of Food Compounds with CD-ROM: Additives, Flavors, and Ingredients, Shmuel Yannai
* Frontiers on Separation Science and Technology: Proceedings of the 4th ...
* Purification of Laboratory Chemicals, W.L.F. Armarego, Christina Chai
* Zero-Carbon Energy Kyoto 2011: Special Edition of Jointed ..., Takeshi Yao

## Vidu ankaŭ 
* Estero
* Dumetila oksalato
* Metila formiato
* Metila acetato
* Metila propionato
* Metila butirato
* Metila valerato
* Metila izovalerato

## Referencoj 
Kategorio:Metilaciaj agentoj
Kategorio:Metilaj esteroj
Kategorio:Karbonataj esteroj
Traktato de Finckenstein

[eta|250ra|La Irana sendito Mirza Mohammed Reza-Qazvini kunside kun [Napoleono Bonaparte en la Palaco Finckenstein, la 27an de aprilo 1807, por subskribi la Traktaton de Finckenstein.]]
[maldekstra|250ra|eta|[Napoleono Bonaparte]]
La Traktato de Finckenstein, ofte literumita Finkenstein, estis konkludita inter Francio kaj Persio (nuntempa Irano) en la Palaco Finckenstein (Orienta Prusio) la 4an de majo 1807 kaj formaligis la Franc-Persian aliancon. Napoleono Bonaparte garantiis la integrecon de Persio, agnoskis parton de Kartvelio kaj la aliajn partojn de Transkaŭkazio kaj parton de Norda Kaŭkazo (Dagestano) kiel posedo de Fath-Ali Ŝaho Kaĝaro, kaj faris ĉiujn eblajn klopodojn por restaŭri tiujn teritoriojn el li. Napoleono promesis ankaŭ havigi al la Ŝaho armilojn, oficirojn kaj laboristojn. Francio siaflanke postulis ke la Ŝaho deklaru militon kontraŭ Usono, forpelu ĉiujn britianojn el Persio, kaj faru malferman vojon se Francio volus ataki Britiajn posedaĵojn en Malproksima Oriento. Spite la Traktaton de Finckenstein, Francio malsukcesis venki en diplomatia milito ĉirkaŭ Persio kaj neniu el la terminoj de la traktato estis realigitaj. La 12an de marto 1809, la Unuiĝinta Reĝlando subskribis traktaton kun Persio devigante la francoj eliri el tiu lando.

Kategorio:Historio de Persio
Finckenstein
Kategorio:Historio de Britio
Kategorio:Unua Franca Imperio
Kategorio:Historio de Kaŭkazio
Kategorio:Ruso-Persaj militoj
Finckenstein
Kategorio:Aperis en 1807
Kategorio:Politiko en 1807
Palaco Finckenstein

eta|maldekstra|Foto de la baroka Palaco Finckenstein (1931).
eta|Ruinoj de la baroka Palaco Finckenstein, 2006.
eta|Ruinoj de la palaco
[eta|250ra|maldekstra|La Irana sendito Mirza Mohammed Reza-Qazvini kunside kun [Napoleono Bonaparte en la Palaco Finckenstein, la 27an de aprilo 1807, por subskribi la Traktaton de Finckenstein.]]
La **Palaco Finckenstein** () (; ), proksime de Rosenberg en Okcidenta Prusio (ekde 1946 *Susz*) estis baroka palaco, desegnita de la arkitekto John von Collas inter 1716 kaj 1720 en la iama Okcidenta Prusio, ĉirkaŭ 40&nbsp;km sude de Elbing (ekde 1946 *Elbląg*) en nuntempa Pollando.

## Historio 
Ĝi estis konstruita de prusia batalkampa-marŝalo, markizo, kaj grafo Albrecht Konrad Reinhold Finck von Finckenstein kaj restis en la posedo de la familio de Finck von Finckenstein ĝis 1782. Post tio la grafoj Dohna-Schlobitten loĝis en ĝi ĝis 1945. Soldatoj de la Ruĝa Armeo incendiis la palacon la 22an de Januaro 1945, dum ties konkero de Orienta Prusio. La ruinoj estas ankoraŭ videblaj. La parkon aliaranĝis la fama pejzaĝarĥitekto Eduard Petzold.

### Napoleonaĵoj 
La palaco famiĝis en 1807, kiam Napoleono loĝis tie el aprilo al junio tiujare. Kiam li vidis la palaco por la unua fojo, li diris: *Enfin un chateau* ("Finfine, jen kastelo"). La Traktato de Finckenstein inter Francio kaj Persio estis subskribita tie.

## Rilatoj al Esperanto 
En la jaro 2004 la vilaĝon kaj la ruinojn de la Palaco Finckenstein survoje inter Malborko kaj Varsovio al la Esperanto-lingvo-debato vizitis esperantistoj: la japano Etsuo Miyoshi, la argentinano Atilio Orellana Rojas kaj la polo Eduardo Kozyra.
[maldekstra|250ra|eta|[Napoleono Bonaparte]]
200ra|eta|Maria Walewska

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Google Books search
* www.rosenberg-wpr.de
* History of Finckenstein showing contemporary pictures

Finckenstein
Finckenstein
Kategorio:Distrikto Iława
József Miskey

**József Miskey** [jOĵef miŝkei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Miskey József** estis hungara aktoro, teatrestro.

József Miskey http://www.imdb.com/name/nm1098755/?ref_=tt_cl_t15 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Miskey akiris diplomon en privata aktorlernejo de Zoltán Horváth en 1907, poste li debutis en Kassa. Liaj pli gravaj sekvaj teatraj stacioj estis Miskolc, Nagyvárad, Sopron, Szombathely. Li batalis dum la 1-a mondmilito, kie li estis militkaptito en Turkestano inter 1915-1923. Hejmenveninta li havis rolojn unue en Székesfehérvár, poste en Budapeŝto. En 1935 li fondis teatron, kiun li mem gvidis ĝis 1939. Li aliĝis al trupoj de Teatro Belvárosi (1940), Nacia Teatro (Szeged) (1942), post la 2-a mondmilito al pluraj aliaj teatroj. Li edziĝis dufoje.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare: Hamleto - Polonius
* Ibsen: *Vadkacsa* - Werle
* Knoblauch: *A faun* - Maurice Morris

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Beáta és az ördög* (1940) – ĉefkelnero
* *Lelki klinika* (1941) - policano

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Franc-Otomana alianco

[eta|350px|[Francisko la 1-a (Francio)|Francisko la 1-a (maldekstre) kaj Sulejmano la 1-a (dekstre) iniciatis la Franc-Otomanan aliancon. Komponaĵo de du apartaj pentraĵoj de Ticiano, ĉirkaŭ 1530.]]
La **Franc-Otomana alianco**, ankaŭ **Franc-Turka alianco**, estis alianco establita en 1536 inter la reĝo de Francio Francisko la 1-a kaj la Turka sultano de la Otomana Imperio Sulejmano la 1-a. Tiu strategia kaj foje taktika alianco estis unu el la plej gravaj eksterlandaj aliancoj de Francio kaj daŭris dum pli ol du kaj duona jarcentoj, ĝis la Napoleona kampanjo en Otomana Egiptio, en 1798–1801.

La alianco estis escepta, kaj okazigis skandalon en la kristana mondo. Carl Jacob Burckhardt (1947) nomigis ĝin "la sakrilegia unio de lilifloro kaj la lunkvarono"; tamen, ĝi daŭris dum ĝi servis la interesojn de ambaŭ partioj.

## Referencoj
Kategorio:Ekstera politiko de la Otomana Imperio
Kategorio:Ekstera politiko de Francio
Kategorio:Internaciaj traktatoj de la Otomana Imperio
Kategorio:16-a jarcento
Division Leclerc (Tramtransporto en Parizo)

**Division Leclerc** estas haltejo de Tramvojo T6 situanta inter komunumoj Clamart kaj Fontenay-aux-Roses.

La nomo *Division Leclerc* () estas tiu de strato en Clamart kaj avenuo en Fontenay-aux-Roses, omaĝe al generalo Leclerc (1902-1947).

## Interkonektoj 
*  RATP 195 394 594 (le petit Fontenaisien)
*  475, Paladin 14
*  N62 N66

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Parizo
* Haltejoj de Tramtransporto en Parizo
* Tramtransporto en Parizo T6
* Clamart
* Fontenay-aux-Roses
* Philippe Leclerc

## Eksteraj ligiloj 
* T6 RATP

Kategorio:Tramtransporto en Parizo T6
Kategorio:Clamart
Franc-Persa alianco

[eta|250px|La Irania sendito Mirza Mohammed Reza-Qazvini kunside kun [Napoleono Bonaparte ĉe la Palaco Finckenstein, la 27an de Aprilo 1807, por subskribi la Traktaton de Finckenstein.]]
Franc-Persa alianco aŭ Franc-Irana alianco estis formita dum mallonga periodo inter la Franca Imperio de Napoleono Bonaparte kaj Fath-Ali Ŝaho Kaĝaro kontraŭ Rusio kaj Granda Britio inter 1807 kaj 1809. La alianco estis parto de plano por arigi kroman helpon kontraŭ Rusio kaj per la Persia helpo, havi alian fronton ĉe la sudaj limoj de Rusio, nome ĉe la mondoregiono de Kaŭkazo. La alianco malmuntiĝis kiam Francio finfine alianciĝis kun Rusio kaj turnis sian fokuson al kampanjoj en Eŭropo.

## Bibliografio 
* Yves Bomati kaj Houchang Nahavandi, Shah Abbas, Emperor of Persia,1587-1629, 2017, eld. Ketab Corporation, Los Angeles, ISBN 978-1595845672, Anglalingva traduko de Azizeh Azodi.
* Karsh, Inari (2001). Empires of the Sand: The Struggle for Mastery in the Middle East, 1789-1923. Cambridge, MA: Harvard University Press. ISBN 0-674-00541-4.
* Amini, Iradj (2000). Napoleon and Persia: Franco-Persian relations under the First Empire. Washington, D.C.: Taylor & Francis. ISBN 0-934211-58-2.
* Sicker, Martin (2001). The Islamic world in decline: from the Treaty of Karlowitz to the disintegration of the Ottoman Empire. Westport: Praeger. ISBN 0-275-96891-X.

Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Historio de Irano
Kategorio:Ekstera politiko de Francio
Kategorio:Ekstera politiko de Irano
Kategorio:Internaciaj traktatoj
Kategorio:19-a jarcento
Lilifloro

eta|160px|Lilifloro
La **Lilifloro**, (en franca lingvo: *Fleur-de-lis*, plurale: *Fleurs-de-lis*, prononco [flœʁ de lis] ) estas stiligita lilio kiu estas uzata kiel ornama desegno aŭ simbolo. Multaj sanktuloj estas ofte priskribitaj kun lilio, ĉefe Sankta Jozefo. Ĉar Francio estis historie lando katolika, la *Fleur de lis* iĝis ofte uzataj "samtempe, religie, politike, dinastie, arte, embleme kaj simbole", speciale en Franca heraldiko.

Ĝi ankaŭ estas simbolo de la skolta movado.

La *fleur-de-lis* estas reprezentata en Unicode ĉe U+269C (⚜) en la bloko de Miksaj Simboloj.

## Vidu ankaŭ 
* Floroj en arto

## Referencoj 
Kategorio:Heraldiko
Vilcsi Mihályi

**Vilcsi Mihályi** [vilĉi mihAji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mihályi Vilcsi** estis hungara aktoro. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Krisztiány Vilma* [kristiAni], ŝia frato estis Ernő Mihályi, ŝia edzo estis György Orth.

Vilma Krisztiány http://www.imdb.com/name/nm1327619/ naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Vilcsi Mihályi akiris diplomon en privata aktorlernejo de Szidi Rákosi en 1919. Ŝi debutis dum la Hungara Sovetrespubliko en "Infanteatro de Laboristoj". Baldaŭ ŝi havis rolojn ĉefe en kabaredo. En 1923 ŝi edziniĝis al futbalisto, poste ŝi retiriĝis de la scenejo. Post kelkaj jaroj ŝi eksedziniĝis, ekde 1930 ŝi daŭris la aktoradon en Bratislavo. Ŝiaj pli gravaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* trupo de Aladár Ihász (1938–1941)
* Nacia Teatro (Pécs) (1942-1944)
* Teatro Belvárosi (1947)
* Teatro Csokonai (Debrecen) (1948-1949)
* Teatro de Kecskemét (1949-1955)
* Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) (1957-1960).
 
## Elektitaj teatraj roloj 
* Molière: Tartufo - S-ino Pernelle
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - Kamilla
* Mihály Vörösmarty: *Csongor és Tünde* - Mirigy

## Elektitaj filmaj roloj 
* *A csodagyerek* (1920)
* *A gyimesi vadvirág* (1921)
* *Sári bíró* (1943) – S-ino Varnyú
* ''Könnyű múzsa (1947)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ernő Mihályi

**Ernő Mihályi** [mihAji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mihályi Ernő** estis hungara aktoro, komikisto. Lia nobela antaŭnomo estis *legenyei*, lia fratino estis Vilcsi Mihályi.

Ernő Mihályi http://www.imdb.com/name/nm0586278/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
  
## Biografio 
Ernő Mihályi akiris diplomon en privata aktorlernejo de Szidi Rákosi. En 1927 li debutis en Debrecen, poste li ludis 11 jarojn en Ĉeĥoslovakio. Inter 1938 kaj 1941 li havis rolojn en kabaredo en Budapeŝto. Liaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Gaja Teatro (1941)
* Teatro Madách (1942)
* Teatro Magyar (1945, 1946-1947).

## Elektitaj teatraj roloj 
* Ibsen: *A vadkacsa* - Hjalmar
* Luigi Pirandello: *Ses roluloj serĉantaj verkiston* - teatrestro
* Sándor Hunyady: *Lovagias ügy* - S-ro Virág

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Autogram Lili* (1917) – studento
* *Tomi, a megfagyott gyermek* (1936) – fianĉo
* *Kadettszerelem* (1942) – kuracisto
* *Egy fiúnak a fele Vida* (1946)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj komikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Internacia Flughaveno Budapeŝto de Ferenc Liszt

La **Internacia Flughaveno Budapeŝto de Ferenc Liszt** ( Budapest Liszt Ferenc Nemzetközi Repülőtér) estas internacia flughaveno en Hungario. La Flughaveno estas la plej granda internacia flughaveno en Hungario. Ĝi nomiĝis laŭ Hungara komponisto, Ferenc Liszt. La nabo de la eŭropa malaltkosta aerlinio Wizzair kaj Ryanair lokiĝas en tiu flughaveno. Antaŭe flughaveno estis nabo de Hungara nacia aerlinio MALÉV ( Magyar Légiközlekedési Vállalat, Hungara aviadkompanio).

## Historio 
La konstruado de Internacia Flughaveno Budapeŝto-Ferihegy ( Budapest Ferihegy Nemzetközi Repülőtér) komenciĝis en 1938. Hungara arĥitekto Dávid Károly (1903-1973) dezajnis flughavenon. Konstruado daŭriĝis inter 1939 kaj 1944, tamen rekonstruita en 1947 pro la damaĝo en dua mondmilito.

La Hungara nacia aerlinio MALÉV kreiĝis la 25-an de novembro 1954 en tiu flughaveno. En 1956, MALÉV komencis flugon inter Budapeŝto-Vieno. En 1957, Nederlanda aerlinio KLM komencis flugon inter Amsterdam-Budapeŝto.

La pasaĝeroj de Flughaveno kreskis inter la 1980-jaroj ĝis 1990-jaroj. Post la demokratiigo de Hungario, MALÉV komencis flugon inter Budapeŝto-Novjorko en 1993. En 1998, Nova terminalo 2B estis konstruita. Pro la kresko de malaltkostaj aerlinioj kiel Wizzair kaj Ryanair, MALÉV ĉesis operaciadon en 2012. En 2012, Flughaveno anoncis fermon de Terminalo 1 pro malalta aviadtrafiko. Nuntempe Terminalo 2A kaj 2B operacias.

## Terminaloj 
La Flughaveno Budapeŝto de Franz Liszt havas 4 terminalojn:
* Terminalo 1: Por ĉiuj pasaĝeroj funkciis inter 1950-2012
* Terminalo 2A: funkcias ekde 1982
* Terminalo 2B (pligrandigita parto de la Terminalo 2A): funkcias ekde 1998
* Terminalo GAT: apud Terminalo 1 nur por privataj flugoj

## Vidu ankaŭ 
* Budapeŝto

Franz Liszt
Kategorio:Konstruaĵoj en Budapeŝto
Kategorio:Transporto en Budapeŝto
Etilena karbonato

**Etilena karbonato** estas organika komponaĵo klasita kiel karbonata estero de la **etileno-glikolo** kaj karbonata acido. En normaj kondiĉoj de temperaturo kaj premo, etileno-karbonato estas senkolora solidaĵo, senodora kaj iomete solvebla en akvo. Etileno-karbonato estas polara solvanto kaj uzatas kiel elektrolito en litiaj bakterioj. Ĝi ankaŭ uzatas kiel plastiganto k kiel antaŭajo de la **vinileno-karbonato**, uzatas en polimeroj kaj organikaj sintezoj. Reakcio inter **benzilamino** kaj etileno-karbonato donas **buramaton**, karbamato uzata kiel anti-konvulsiilo kaj trankviligilo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Etileno-karbonato estas preparata per agado de la **etileno-glikolo** sur karbona dioksido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
Etileno-karbonato povas konvertiĝi al dumetila karbonato (utila solvanto kaj milda metiligagento) laŭ transesterigo kun metanolo donante **etileno-glikolon** kiel kromprodukto:

### Reakcio 2 
Etileno-karbonato similmaniere povas transesteriĝi al **difenil-karbonato** per interagado kun la fenolo:

## Literaturo 
* Chemical Book
* Encyclopedia of Chemical Processing and Design: Volume 20 - Ethanol as Fuel ..., John J. McKetta Jr
* Handbook of Green Chemicals, Michael Ash
* Industrial Organic Chemicals, Harold A. Wittcoff, Bryan G. Reuben, Jeffery S. Plotkin
* Industrial Organic Chemistry, Klaus Weissermel,Hans-Jürgen Arpe
* Encyclopedia of Surface and Colloid Science, Volume 3, P. Somasundaran

## Vidu ankaŭ 
* Karbonatoj
* Karbonata acido
* Formiata acido
* Etila karbonato
* Metila karbonato
* Propila karbonato
* Izopropila karbonato

## Referencoj 
Kategorio:Karbonataj esteroj
Kategorio:Esteraj solviloj
Kategorio:Plastigaĵoj
Kategorio:Karbonatoj
Duetila karbonato

**Duetila karbonato**, kun formulo **(C2H5)2O3**, estas organika estero de la karbonata acido kaj etanolo, senkolora likvaĵo kun agrabla etera odoro kaj malalta ekflama temperaturo. Ĝi uzatas kiel solvanto en intramuskolaj injekciiloj de **eritromicino** kaj kiel komponaĵo de elektrolitoj en **litiaj baterioj**.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de karbonata acido kaj etila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *karbonata anhidrido* kaj etila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de etila klorido kaj karbonata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de etila klorido kaj natria karbonato:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter etila fenilacetato kaj metila karbonato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter etila cinamato kaj karbonata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter metila karbonato kaj etila alkoholo:

### Sintezo 8 
* Reakcio inter fosgeno kaj etanolo:

### Sintezo 9 
* Reakcio inter ureo kaj etanolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *etila karbonato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *etila karbonato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun metila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Handbook of Emergency Chemical Management, David R. Quigley
* Chemical Book
* Chemicalland21
* Merck Millipore
* Science Direct
* Antimicrobial Food Additives: Characteristics, Uses, Effects, Volume 2, Erich Lück, Martin Jager
* Carboxylic Acids—Advances in Research and Application: 2012 Edition

## Vidu ankaŭ 
* Karbonatoj
* Etilo
* Estero
* Etila formiato
* Etila acetato
* Etila butirato
* Etila izobutirato
* Etila propionato
* Etila izopropionato
* Etilena karbonato

## Referencoj 
Kategorio:Esteraj solviloj
Kategorio:Etilaj esteroj
Kategorio:Karbonataj esteroj
Preĝejo Marteno de Tours (Hévízgyörk)

**Preĝejo Marteno de Tours** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Hévízgyörk.

## Historio 
La unua kirko estis menciita en 1472, sed arkeologoj opinias pri la konstruado el la 12-a aŭ 13-a jarcentoj. Ĝi estis tre malgranda preĝejo kun duonronda absido, sed en fino de la romaniko ĝi estis trakonstruita al rektangula (kvarangula) absido. La turo estis konstruita en la 14-a jarcento. En la 1530-aj jaroj pro atako de turkoj la vilaĝo senhomiĝis, samtempe la preĝejo estis parte detruita. La baldaŭaj revenintoj estis kalvinanoj, kiuj profitis la konstruaĵon. La katolikoj reakiris ĝin en la 1660-aj jaroj kaj la necesaj renovigaj laboroj okazis en 1733. En 1771 fulmo trafis la turon, poste oni denove faris la necesajn laborojn. En 1924 granda ŝtormo faris detruojn, poste oni konstruis pli novan en alia loko, ĉi tiu konstruaĵo plene estis forlasita. En 1944 multe da kuglegoj trafis la kirkon. En 1985 komenciĝis la plena restaŭrado, post 3 jaroj la konstruaĵo plene renoviĝis, tamen nur malofte estas uzata.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola sur monteto. En mezo de la fasado la kvadrata turo reliefas. Estas 2 enirejoj, la unua en la turo, la alia en flanko de la navo. La absido estas pli mallarĝa, ol la navo. La sakristio aliĝas al flanko de la absido. Interne en la sanktejo estas videblaj kelkaj restaĵoj de freskoj.

Kermeso jam neniam okazas.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* http://mariaut.hu/tart-farticle-153-462-1/Hevizgyork__Szent_Marton_templom_Oregtemplom?lang=hu
* http://lexikon.katolikus.hu/H/H%C3%A9v%C3%ADzgy%C3%B6rk.html
* hungare kun fotoj

HevizgyorkFotoThalerTamas2.jpg|Malantaŭa kaj flanka partoj
HevizgyorkFotoThalerTamas3.jpg|La malantaŭa parto
HevizgyorkFotoThalerTamas4.jpg|Interno de la kirko

Kategorio:Hévízgyörk
Hévízgyörk
Hevizgyörk
VHV

La **VHV-Grupo** (Unuiĝinta Hanoveria Asekuro Grupo) en Hannover (Germanio) estas germana kompanio pri asekuroj, pensioj kaj posedaĵoj, kiu funkcias kiel ĉefa asekuro kaj reinsignanto ene de Germanio kaj eksterlande. VHV-Grupo posedas reton de filioj (ekz. Múnich, Berlino) kaj reprezentaj oficejoj kun totala personaro de proksimume 3,100.  La asekura grupo estas unu el la supraj 20 primaraj asekuroj kaj la plej grandaj kvin aŭto-asekuroj en Germanio. Krome, la VHV-Grupo estas konsiderata kiel la ĉefa germana konstruo kaj kredito-asekuristo. En 1875 kaj 1919, la kernaj kompanioj de hodiaŭa VHV-Grupo estis fonditaj kiel reciproka asekura kompanio en Hanovero. Ekde 1973, VHV funkciis en Aŭstrio kun la asekura kompanio VAV. En 2007, VHV starigis komunan entreprenon, la Al Ahli Takaful Company, kun FWU AG en Saud-Arabio. En 2008 la VHV eniris la Francan Asekuron-Merkaton. Kiel rezulto de la pliigo de la nombro da dungitoj, nova Grupo-Grupo ĉe VHV Platz 1 estis kompletigita en 2009.
La subula VHV Re funkciis kiel reinsignanto en Turkio ekde 2015.

La VHV estas grupo mult-marka. La komerca asekura komerco estas operaciita de VHV-Grupoj, kiuj staras sendepende en klare difinitaj sub-merkatoj. La sekvaj ŝlosilaj kompanioj estas 100% de la VHV-Grupo:
* VHV Allgemeine Versicherung AG, Hanovero
* VHV Reasürans AŞ, Istanbulo
* WAVE Management AG, Hanovero
* VAV Versicherungs-AG, Vieno
* Hannoversche Lebensversicherung AG, Hanovero
* VHV solutions GmbH, Hanovero

## Financaj figuroj 
## Referencoj 
Kategorio:Germanaj asekurkompanioj
Sury-en-Vaux

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Cher*, en la regiono Centro-Valo de Luaro (, prononco [). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Bourges* kaj al la kantono *''.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Cher

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Cher
Ŝtokavia

eta|300x300ra|1
eta|300x300ra|2
**Štokavia** () estas grupo de dialektoj. La nomo ŝtokavia rilatas al la demanda pronomo "kio?" aŭ en la ŝtokavia "**što?" (aŭ "**šta?"). La ŝtokavia estas probable la plej ĝeneraligita dialekto-grupo de ĉiuj normlingvoj de la antaŭa nomata "serbokroataj lingvoj" : la bosnia, kroata, montenegra kaj serba lingvoj. Ili estas ankaŭ bazitaj sur la ŝtokavia.

La dialektoj estas la jenaj:
* slavonia
* orienta-bosnia
* kosovo-resavna
* zeta-suda raška
* bosnia-dalmata
* vojvodia-šumadia
* orienta hercegovina
* Slavomolisano

## Vidu ankaŭ 
* Tomislav Maretić

Kategorio:Kroata lingvo
Kategorio:Dialektoj
Propilena karbonato

**Propilena karbonato** estas cikla propila estero de la karbonata acido, senkolora kaj senodora likvaĵo, solvebla en akvo, benzeno, kloroformo, etila acetato kaj etero. En ĉeesto de akvo, propilena karbonato estas stabila substanco ĝis temperaturo 100°C. Sub pli altaj temperaturoj, ĝi malkomponiĝas en acetaldehido, propionaldehido kaj karbona duoksido.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Propileno-karbonato estas preparata per agado de la **propilena oksido** sur **CO2:

### Sintezo 2 
* Ĝis 1883, propileno-karbonato estis sintezata ekde **propileno-glikolo** kaj **fosgeno''':

## Literaturo 
* BASF
* Pesticide Formulations and Delivery Systems: Meeting the ..., Jane C. Mueninghoff,G. C. Volgas
* Electrical Insulating Liquids
* Concise Polymeric Materials Encyclopedia, Joseph C. Salamone
* Encyclopedia of Chemical Processing and Design: Volume 20 - Ethanol as Fuel ..., John J. McKetta Jr
* Handbook of Fillers, Extenders, and Diluents, Michael Ash

## Vidu ankaŭ 
* Karbonata acido
* Propileno-glikolo
* Etileno-glikolo
* Etilena karbonato
* Metila karbonato
* Duetila karbonato

## Referencoj 
Kategorio:Esteraj solviloj
Kategorio:Karbonataj esteroj
Kategorio:Plastigaĵoj
Rurka (fervojstacio)

**Rurka** (ĝis 1945 ) estas fervoja stacio en la pola domareto Rurka, en distrikto Goleniów, sur teritorio de la Okcidentpomeria Provinco. Ĝi estas lokita sur la uzata fervojlinio Szczecin Dąbie – Świnoujście Port, 14,96 km de la komenca stacidomo Szczecin Dąbie. 

## Vidu ankaŭ 
* Rurka

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Fervojlinioj 
Kategorio:Fervojaj stacioj kaj haltejoj en komunumo Goleniów
Batalo de Jena–Auerstedt

eta|300px|Bataloj de Jena kaj Auerstedt.
La ĝemelaj bataloj de Jena kaj Auerstedt (malnova nomo: Auerstädt) estis luktitaj la 14an de Oktobro 1806 sur la ebenaĵo okcidente de la rivero Saale en teritorio de nuntempa Germanio, inter la fortoj de Napoleono Bonaparte de Francio kaj Frederiko Vilhelmo la 3-a de Prusio. La decida malvenko suferita de la Prusia Armeo subigis la Reĝlandon Prusio al la Franca Imperio ĝis la formo de la Sesa Koalicio en 1812.

Kelkaj figuroj esencaj por la reformo de la Prusia Armeo partoprenis en Jena–Auerstedt, kiel Gebhard von Blücher, Carl von Clausewitz, August Neidhardt von Gneisenau, Gerhard von Scharnhorst, kaj Hermann von Boyen.

Entute 67,000 soldatoj el Francio frontis al 120,000 el Prusio, sed spite la duoblon, la francoj perdis pli ol 6,000 homojn, dum la prusianoj sesoble plie.

Sur Windknollen-altebenaĵo troviĝas monumento nomita Napoleona ŝtono. Falis ĉi-batale la franca kolonelo Charles Antoine Houdar de La Motte.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Chandler, D. (1966). The Campaigns of Napoleon. New York City: Scribner. ISBN 978-0-02523-660-8.
* Heyman, Neil M. "France against Prussia: The Jena Campaign of 1806." *Military Affairs* (1966): 186-198. in JSTOR
* Maude, F. N. ''The Jena Campaign: 1806-The Twin Battles of Jena & Auerstadt Between Napoleon's French and the Prussian Army* (2007)
* Petre, F. Lorraine *Napoleon's Conquest of Prussia 1806* (1907. 1972 edition, Arms & Armour Press).
* Vache, Colonel. *Napoleon and the Campaign of 1806: The Napoleonic Method of Organisation and Command to the Battles of Jena & Auerstadt'' (2009)

## Eksteraj ligiloj 
* Napoleonic Guide
* Student documentary about the battle of Jena–Auerstedt (40 minutoj)

Jena–Auerstedt
Jena–Auerstedt
Jena–Auerstedt
Jena–Auerstedt
Jena–Auerstedt
Batalo de Friedland

[300px|eta|dekstra|4a Husara Regimento ĉe la Batalo de Friedland. "Vive l'Empereur!" de [Édouard Detaille, 1891.]]
dekstra|eta|300px|Batalo de Friedland - 14a de Junio 1807.
La **Batalo de Friedland** (14a de Junio, 1807) estis grava fronto de la Napoleonaj Militoj luktita inter la armeoj de la Franca Imperio komandita de Napoleono Bonaparte kaj la armeoj de la Rusa Imperio estrita de la Grafo von Bennigsen. Napoleono kaj la Francoj atingis decidigan venkon kiu forpelis multon de la Rusa armeo, kiu retiriĝis ĥaose al la rivero Łyna fine de la luktado. La batalkampo situis en la teritorio de nuntempa Kaliningrada provinco, ĉe la urbo Pravdinsk, Rusio.

La kontraŭstaro ĉe Friedland estis strategia neceso post la Batalo de Eylau iom antaŭe en 1807 malsukcesis havigi decidan venkon al unu flanko. La batalo ekis kiam Bennigsen konstatis ŝajne izolitajn korpusojn de la Marŝalo Lannes ĉe la urbo Friedland. Bennigsen, kiu planis nur sekurigi sian marŝadon norden al Wehlau (nun Znamensk) kaj neniam intencis riski kontraŭstaron al la nombre superaj fortoj de Napoleono, pensis ke li havas bonan ŝancon detrui tiujn izolitajn Francajn unuojn kaj ordonis sian tutan armeon al la rivero Alle. Lannes tenis sian terenon kontraŭ decidaj Rusaj atakoj ĝis Napoleono povis porti aldonajn fortojn al la batalkampo. Bennigsen povis esti alvokinta Rusiajn fortojn, nombre ĉirkaŭ 50,000-60,000 homojn, kaj retiriĝis laŭ la rivero antaŭ la alveno la la tuta armeo de Napoleono sed, iom malsana, decidis resti en Friedland kaj ne ordonis decidojn por protekti sian eksponitan kaj lacegan armeon. La Rusia armeo suferis terurajn perdojn ĉe Friedland – perdante ĉirkaŭ 40% el siaj soldatoj en la batalkampo.

La klara venko de Napoleono estis sufiĉa por konvinki la Rusian politikan establon ke la paco estis necesa. Friedland efektive metis finon al la Milito de la Kvara Koalicio, ĉar la imperiestro Aleksandro la 1-a kontraŭvole eniris en pacnegocado kun Napoleono. Tiuj disputoj finfinis en la Traktatoj de Tilsit, laŭ kiuj Rusio interkonsentis aliĝi al la Kontinenta Sistemo kontraŭ Granda Britio kaj laŭ kiuj Prusio perdis preskaŭ duonon el siaj teritorioj. La landoj perditaj de Prusio estis konvertitaj en la nova Reĝlando Vestfalio, kiu estis regata de la frato de Napoleono, nome Jérôme. Tilsit donis al Francio ankaŭ kontrolon de la Ioniaj insuloj, nome esenca kaj strategia enirpunkto de la Mediteranea Maro. Kelkaj historiistoj konsideras la politikajn decidojn de Tilsit kiel la pinto de la imperio de Napoleono ĉar ne estis plu alia kontinenta povo kiu defiu la Francan dominadon de Eŭropo.

## Referencoj 
Kategorio:Orienta Prusio
Friedland
Friedland
Friedland
Friedland
Etileno-glikolo

**Etileno-glikolo** estas organika kombinaĵo klasita kiel saturita du-alkoholo, senkolora kaj senodora likvaĵo kun dolĉa gusto, uzata en anti-glaciigaj formulaĵoj. Ĝi estas modere toksa. Etileno-glikolo helpas konservi la veturil-motoron kontraŭ glaciigo en vintro kaj agas kiel glaciigagento por reduktado de trovarmo en somero. Etileno-glikolo ankaŭ estas krudmaterialo en la produktado de vasta gamo da produktoj inkluzive de poliesteraj fibroj por vestaĵoj, remburaĵoj, tapiŝoj kaj kapkusenoj.

## Sintezo 
* Etileno-oksido estas preparata per kataliza hidratigo la etileno, kiu siavice estas hidratigita al **etileno-glikolo**:

Ĉi-reakcio povas kataliziĝi de acidoj kaj bazoj, aŭ ankaŭ povas okazi en neŭtrala medio sub altaj temperaturoj. La plej alta rendimento de etileno-glikolo povas okazi en acida aŭ neŭtrala medioj kun larĝa troo da akvo. Ĉiujare pli ol 7 milionoj da tunoj de etileno-glikolo produktatas.

## Literaturo 
* Chemical Book
* Centroj por Kontrolo kaj Preventado de Malsanoj
* The Chemical Company
* Merck Millipore
* Ethylene Glycol Production from Carbon Dioxide - Cost Analysis - MEG E21A, Intratec Solutions
* Encyclopaedia of Occupational Health and Safety: Guides, indexes, directory, Jeanne Mager Stellman
* Clinical Environmental Health and Toxic Exposures, John Burke Sullivan, Gary R. Krieger

## Vidu ankaŭ 
* Etanolo
* Metanolo
* Alkoholo
* Propanolo
* Izopropanolo
* Butanolo
* Izobutanolo
* Propileno-glikolo

## Referencoj 
Glikolo
Kategorio:Alkoholaj solviloj
Kategorio:Danĝeraj aerpoluiloj
Kategorio:Hejmaj kemiaĵoj
Soleil Levant (Tramtransporto en Parizo)

**Soleil Levant** estas haltejo de Tramvojo T6 situanta en komunumo Clamart.

La nomo *Soleil Levant* ("Suno Leviĝanta") estas tiu de apuda strato en Clamart.

## Interkonektoj 
*  RATP 195
*  N62 N66

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Parizo
* Haltejoj de Tramtransporto en Parizo
* Tramtransporto en Parizo T6
* Clamart

## Eksteraj ligiloj 
* T6 RATP

Kategorio:Tramtransporto en Parizo T6
Kategorio:Clamart
Fervojlinio Szczecin Dąbie – Świnoujście Port

**Fervojlinio Szczecin Dąbie – Świnoujście Port** estas parte durela, elektrizita fervojlinio en Pollando. Ĝi kunigas la stacidomon Szczecin Dąbie kun la Świnoujście Port per Goleniów, Wysoka Kamieńska, Wolin kaj Międzyzdroje. La linio estas lokita entute en la Okcidentpomeria Provinco. Trafikanto estas la akcia kompanio PKP Polskie Linie Kolejowe.

## Historio ĝis 1945 
La unua sekcio ĝis Goleniów kaj ĝis Gryfice estis konstruita de la kompanio '** (ACE) kaj malfermita en la jaro 1882. La sekvanta sekcio el Goleniów ĝis Wolin estis konstruita 10 jarojn poste de la **' (esperante: Prusa Orienta Fervojo). La alia sekcio de la linio estis konstruita de la '''' (esperante: Prusaj Ŝtataj Fervojoj) antaŭ la fino de la 19-a jarcento. En la jaro 1899 estis malfermita parto de la linio, kiu kondukas al Międzyzdroje, dum unu jaron poste estis finkonstruita la lasta parto ĝis Świnoujście. Plejparto de la linio (93,5%) estas durela.

Stacioj antaŭ la Dua Mondmilito:

## Historio post 1945 
Fine de la 40-aj jaroj estis malfermita la stacio Odra Port (nuntempa fervojhaltejo Świnoujście Port). Ekde la jaro 2004 la finhaltejo Szczecin Dąbie Osiedle estas fermita al pasaĝera servo.

En decembro de 1979 estis finita elektrizo de ĉi tiu fervojlinio ĝis Goleniów, dum unu jaron poste estis elektrizitaj aliaj partoj.

## Statistikoj 
### Meza vojaĝtempo laŭ jaro 
## Bildoj 

Dosiero:Linia kolejowa 401 okolice Wysokiej Kam..jpg
Dosiero:Linia kolejowa nr 401-tor nr 857.jpg
Dosiero:Linia kolejowa nr 401 kier Świnoujście.jpg
Dosiero:Linia kolejowa 401 (na 65 km drogi krajowej nr 3).jpg
Dosiero:EN57 na lini 401.jpg

## Bibliografio 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Szczecin
* Fervojlinio Wrocław Główny – Szczecin Główny

401
Lajos Palágyi (aktoro)

**Lajos Palágyi** [lajoŝ palAdji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Palágyi Lajos** estis hungara aktoro, teatrestro. Lia origina familia nomo estis *Penyácska*.
[eta|Lajos Palágyi sur scenejo kun [Aranka Hettyey]]
Lajos Palágyi http://www.imdb.com/name/nm5316454/ naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Bán (nuntempa Bánovce nad Bebravou en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Palágyi post bazlernejo iĝis lignaĵisto kaj aliĝis al la socialdemokratoj. Li estis amatora aktoro en aranĝaĵo kun sukceso, tial li lernis en privata aktorlernejo de Zoltán Horváth (aktoro), poste li debutis en Vác en 1895. En la sekvaj jaroj li estis membro de pluraj teatraj trupoj, ekzemple de Ignác Krecsányi kaj Lajos Makó. Inter 1907 kaj 1920 li estis teatrestro de Nacia Teatro (Miskolc), poste de Nacia Teatro (Szeged) 3 jarojn. En 1925 li aliĝis al Nacia Teatro (Budapeŝto), kie li restis ĝis sia morto.

Li edziĝis trifoje.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto- titolrolo
** *Szeget-szeggel* - Angelo
** Otelo - Jago
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Lucifer (unu el la ĉefroloj)
* József Katona: *Bánk bán* - Biberach
* Friedrich Schiller: *Kabale und Liebe* - Walter
* Henrik Ibsen: *A vadkacsa* - Gregers

## Lia filmrolo 
* *Csak nővel ne!* (1924)

## Elektitaj trupanoj 
* Jenő Erődi
* Ella Fodor
* Ilonka Kormos
* Ferenc Oláh (aktoro)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Henry de Lesquen

**Henry DE LESQUEN** (naskiĝis la 1-an de januaro 1949 en Port-Lyautey, estas franca politikisto, funkciulo kaj ĵurnalisto (direktoro de radielsendejo, Radio Courtoisie). Li estas klasita ene de dekstra ekstremismo. Fine de 2015, li anoncis sian kandidatiĝon al la Prezidenta balotado de 2017. Ekde tiam, li faris multajn skandalajn deklarojn proksimajn al la rasismo, kiuj havigis al li kaj kritikojn kaj elstarecon.

## Bibliografio 
* La Politique du vivant (La Politiko de la vivanta), Parizo, eldonisto Albin Michel, 1979, dua eldono 1999, 313 paĝoj

* Qu'est-ce que la nation ? (Kio estas nacio ?) Parizo, eldonisto Club de l'horloge, 1989, 32 paĝoj, legebla en franca  http://www.clubdelhorloge.fr/index.php?option=com_content&view=article&id=74:qu-est-ce-que-la-nation&catid=13:principes-politiques.

* Le Socialisme et le péché originel (La Socialismo kaj la prapeko),Parizo, eldonisto Club de l'horloge, 1989, dua eldono 1989, 38 paĝoj, legebla en franca http://www.clubdelhorloge.fr/index.php?option=com_content&view=article&id=91:le-socialisme-et-le-peche-originel&catid=14:strategie-et-langage&Itemid=229 

* Penser l'antiracisme (Pensi pri kontraŭrasismo), Parizo, eldonisto Godefroy de Bouillon, 1999, 228 paĝoj,prezentado en franca http://www.clubdelhorloge.fr/index.php?option=com_content&view=article&id=85:penser-l-antiracisme&catid=14&Itemid=229 

* Le Club de l'horloge (sub-titolo) trente ans de combat pour les idées politiques, 1974-2004, Parizo, eldonisto Club de l'horloge

## Eksteraj ligiloj 
* retpaĝo 

Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Nova Dekstro (Eŭropo)
Kategorio:Lernintoj de ENA (Francio)
Kategorio:Homoj de RPR (Francio)
Kategorio:Rifuzantoj de Holokaŭsto
Kategorio:Francaj ŝtatoficistoj
Kategorio:Dekstre ekstremismaj politikistoj de Francio
Propileno-glikolo

**Propileno-glikolo** estas sinteza organika kombinaĵo, brulema, senkolora, senodora kaj ŝiropa likvaĵo kun milde dolĉa gusto. Ĝi apartenas al la familio de la du-alkoholoj aŭ du-oloj kaj estas miksebla kun akvo kaj vasta gamo da aliaj solvantoj tiaj kiaj acetono, kloroformo kaj etero.

Propileno-glikolo ĉefe uzatas kiel solvanto, emulsia agento, nutro-aldonaĵo, gustigagento kaj plastiganto. En la veturil-industrio ĝi uzatas kiel anti-malvarmiga fluidaĵo, higroskopa agento, malvarmigagento en , kiel bremso-fluidaĵo, kaj krom aliaj uzoj en farmaciaĵoj. Kiel plastigagento la plej granda familio de la propilena glikolo konsistas je ftalatoj.

## Sintezo 
* Glicerolo estas preparata per fermentiga reduktado de la glicerolo:

## Literaturo 
* Chemical Book
* Chemicalland21
* Drugbank
* Sittig's Handbook of Toxic and Hazardous Chemicals and Carcinogens, Richard P. Pohanish
* Handbook of Green Chemicals, Michael Ash
* Engine Coolant Testing, Volume 2, Roy E. Beal

## Vidu ankaŭ 
* Duoktil-ftalato
* Duizodecil-ftalato
* Butil-benzil-ftalato
* Duetil-ftalato
* Duizobutil-ftalato
* Duhexyl-ftalato
* Dubutil-ftalato
* Duetil-ftalato
* Duizopentil-ftalato
* Dumetil-ftalato

## Referencoj 
Kategorio:Esteroj
Kategorio:Hejmaj kemiaĵoj
Kategorio:Alkoholaj solviloj
Kategorio:Kosmetikaj kemiaĵoj
Kategorio:Helpaj substancoj
Kategorio:Alkandioloj
Kategorio:Manĝaj aldonaĵoj
Kategorio:E-numeraj aldonaĵoj
Újpest-városkapu (metrostacio)

La **Újpest-városkapu** [Ujpeŝt-vAroŝkapu] (=Újpest-urbopordego) estas metrostacio en Budapeŝto kun alta trafiko. Origino de la nomo estas nebula, informoj ne estis trovitaj, ĉu iam estis ĉi tie urbobordego. Estas fakto, ke inter Újpest kaj Angyalföld fervoja linio funkcias, inter ambaŭ distriktoj estas trapasejoj.

## Historio 
Jam en 1970 oni komencis konstrui la 3-an metrolinion, sed tiu etapo estis inaŭgurita nur post 2 jardekoj. Post la ekfunkcio neniam okazis renovigaj laboroj, tial en 2017 la linion minacas jam katastrofo. Ŝajnas, ekde 2017 komenciĝos renovigaj laboroj. En 2017 kelkaj vagonoj estis ŝanĝitaj al pli modernaj, la malnovaj estis faritaj en Sovetunio, la novaj en Rusio.

## Stacio 
La stacio kuŝas sub la tersurfaco 3,6 metrojn. La peronoj havas po du en/elirejojn ambaŭflanke al la tersurfacoj. La unua gvidas al fervoja, la alia al aŭtobusa stacidomoj. Apud la stacio parkumejo funkcias por 120 aŭtoj.

## Kontaktoj 
El la metrostacio estas atingeblaj krom la menciitaj stacidomoj ankaŭ aŭtobusoj (kaj enurbaj kaj interurbaj), fine estas ankaŭ ĉiovendejo.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Budapeŝto
* Metrostacioj de Budapeŝto

## Fontoj 
* http://www.metros.hu/vonal/jellemzok_m3.html 
* http://www.metros.hu/mutargy/allomas.html 
* http://hg.hu/cikkek/varos/13443-35-eves-a-3-as-metro 
* parkumado 

Budapest, metró 3, Újpest-Városkapu, 13.jpg|Enirejo al la perono
Budapest Metro Újpest Városkapu.JPG|Malnova metrovagono en la metrostacio

Kategorio:Metrostacioj de Budapeŝto
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1990
Kategorio:1990 en Hungario
Batalo de Heilsberg

[300px|eta|dekstre|Batalo de Heilsberg ([Lidzbark Warmiński).]]
La **Batalo de Heilsberg** aŭ **Batalo de Lidzbark Warmiński** okazis la 10an de junio 1807, dum la Napoleonaj militoj.

## Kunteksto 
La 24an de majo 1807, la Sieĝo de Danzig (Sieĝo de Dancigo/Gdansko) (1807) finis kiam la Prusia Generalo Friedrich Adolf, Grafo von Kalckreuth, kapitulacis al la Franca Marŝalo François Joseph Lefebvre. Kun Danzig (nuntempa Gdańsk) sekurigita, Napoleono Bonaparte estis tiam libera por turniĝi kontraŭ la armeo de Bennigsen. Tamen estis la rusoj kiuj frapis la unuaj kiam li ordonis siajn kolonojn konverĝi kontraŭ la eksponita 6a Korpuso de la Marŝalo Michel Ney la 2an de junio. Supernombrita per 63000 al 17000, Ney luktis per agado de ariergardo ĉe la Batalo de Guttstadt-Deppen la 5an kaj 6an de junio. Kvankam li perdis siajn havaĵojn, du kanonojn kaj 2042 homojn, Ney sukcesis fuĝi sudokcidenten tra la rivero Pasłęka kun la kerno de siaj soldatoj, lasante Bennigsen kaj liajn oficirojn gape pro la perdita oportuno.

Post du tagoj, Napoleono ordonis sian armeon de 190 000 homoj aliri kontraŭ 100 000 rusoj kaj 15000 prusianoj. Detektante la alproksimiĝan lavangon, Bennigsen ordonis al siaj trupoj retiriĝi al Lidzbark Warmiński (Heilsberg). La rusia armeo prenis fortajn defendajn poziciojn ĉirkaŭ la urbo, kiu staras ĉe la rivero Łyna. La Franca armeo, estrita de la Marŝaloj Murat kaj Lannes, atakis la 10an de Junio. Bennigsen repelis kelkajn atakojn, rezulte en tre grandaj perdoj de la francoj, sed devis retiriĝi al Friedland la venontan tagon. Kvar tagojn poste, la decidiga Batalo de Friedland okazis, markante la finon de la Milito de la Kvara Koalicio pere de la Traktatoj de Tilsit.

## Nombroj 
El la flanko de francoj, oni kalkulis 1398 mortintojn, 10059 vunditojn, kaj 864 kaptitojn. El la flanko de rus-prusianoj, Clodfelter kalkulis 6000 mortintojn kaj vunditojn. Digby Smith diris ke la Rus-Prusia forto perdis 2-300 mortintojn, kaj ĉirkaŭ 5-6000 vunditojn, kaj ili perdis su kanonojn.

## Referencoj 
Heilsberg
Heilsberg
Heilsberg
Heilsberg
Kategorio:Orienta Prusio
Acetilcisteino

**Acetil-cisteino** estas mukoliza medikamento ĉefe uzata en la traktado de trodozo da paracetamolo kaj por maldensigo de la dika muko ĉe individuoj kun kista fibrozo aŭ kronike obstrukca pulmo-malsano. Ĝi estas prenata intravejne, buŝe aŭ per inhalado. Kelkaj personoj uzas ĝin kiel dieta suplemento.

Acetil-cisteino estas solida substanco alte solvebla en akvo, etanolo, dumetil-sulfuroksido, varma izopropanolo kaj metila acetato. Ĝi estas nesolvebla en duetila etero kaj kloroformo. Acetil-cisteino estas uzata de la korpo en la konstruado de antioksidigaj substancoj, kiuj estas vitaminoj, mineraloj, kaj aliaj nutraĵoj kiuj protektas kaj riparas ĉelojn kontraŭ damaĝoj.

Kiel dieta suplemento, acetil-cisteino agas kiel protektanto de la hepato. Estas evidentaĵoj ke ĝi povas helpi urinan vezikon aŭ preventi neŭrologaj damaĝoj kaŭzataj de kelkaj drogoj. Acetil-cisteino ankaŭ uzatas en kazoj de venenado per karbona unuoksido. Ĝi same usatas kontraŭ brusto-doloro, blokado de la gala dukto ĉe infanoj, Amiotrofa lateralsklerozo, malsano de Alzheimer, alergiaj reakcioj al la anti-konvulsia farmaciaĵo **fenitoino**, kaj en kazoj de okulinfekto konata kiel keratokonjunktivito.

Aliaj aplikoj de la acetil-cisteino estas ĉe la reduktado de tipo da kolesterolo konata kiel lipoproteino, niveloj de homocisteino (kun ebla risko-faktoro por koratako) kaj risko de koratako kaj apopleksio en pacientoj kun serioza renmalsano.

## Sintezo 
Acetil-cisteino estas preparata per acetiligo de la cisteino en ĉeesto de acetata anhidrido:

## Literaturo 
* Chemical Book
* Handbook of Preservatives, Michael Ash
* Nurse's Drug 2009, Jones & Bartlett Publishers
* Drugs in Pregnancy and Lactation: A Reference Guide to Fetal and Neonatal Risk, Gerald G. Briggs, Roger K. Freeman, Sumner J. Yaffe
* The Australian Drug Guide: Every Person's Guide to Prescription and Over-the ..., Jonathan Upfal
* Asthma and COPD: Basic Mechanisms and Clinical Management, Peter J. Barnes,Jeffrey M. Drazen, Stephen I. Rennard, Neil C. Thomson

## Vidu ankaŭ 
* Cisteino
* Metil-cisteino
* Metionino
* Antioksidanto
* Glutationo
* Glutamata acido

## Referencoj 
Kategorio:Esteroj
Kategorio:Acetamidoj
Kategorio:Aminoacidaj derivaĵoj
Kategorio:Kontraŭvenenoj
Kategorio:Tioloj
Kategorio:Antioksidantoj
Kategorio:Kuracado de dupolusa perturbo
Kategorio:Kuracado de obseda-kompulsia malsano
Kategorio:Esencaj medikamentoj
Kategorio:Oftalmologiaj kuraciloj
Kliniska

**Kliniska** (ĝis 1945 ) estas fervoja stacio en la pola vilaĝo Kliniska Wielkie, en distrikto Goleniów, sur teritorio de la Okcidentpomeria Provinco. Ĝi troviĝas sur la uzata fervojlinio Szczecin Dąbie – Świnoujście Port, 11,236 km de la komenca stacidomo Szczecin Dąbie. 

## Vidu ankaŭ 
* Kliniska Wielkie

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj kaj haltejoj en komunumo Goleniów