open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Du virinoj

***Du virinoj*** (nederlande *Twee vrouwen* ) estas romano de la nederlanda verkisto Harry Mulisch. La libron eldonis en 1975 la eldonejo De Bezige Bij. Gerrit Berveling faris esperantan tradukon de la romano.

La libro temas pri la du virinoj Laura kaj Sylvia, kiuj kune havas samsekseman rilaton.

## Eksteraj ligiloj 
* UEA.ORG: Katalogo  - Du virinoj

Kategorio:Nederlandlingvaj romanoj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita nederlandlingva literaturo
Kategorio:GLAT-literaturo
Kategorio:Fikciaj GLAT-personoj
Kategorio:Romanoj de 1975
Občina Šmartno pri Litiji

eta|Občina Šmartno pri Litiji
**Občina Šmartno pri Litiji** estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Osrednjeslovenska. Ĝi estas unu el 25 municipoj de la regiono. La municipo kovras areon de 94,9 km² kun 54 vilaĝoj. Komence de 2018 tie loĝis 5565 homoj. La administra centro estas vilaĝo Šmartno pri Litiji.
eta|Bogenšperk — Renesanca kastelo

## Komunumoj 
La municipo konsistas el la sekvaj 54 vilaĝoj: 

Bogenšperk, Bukovica pri Litiji, Cerovica, Črni Potok, Dolnji Vrh, Dragovšek, Dvor, Gornji Vrh, Gozd-Reka, Gradišče pri Litiji, Gradišče, Gradiške Laze, Jablaniške Laze, Jablaniški Potok, Jastrebnik, Javorje, Jelša, Ježce, Ježni Vrh, Kamni Vrh pri Primskovem, Koške Poljane, Leskovica pri Šmartnem, Liberga, Lupinica, Mala Kostrevnica, Mala Štanga, Mihelca, Mišji Dol, Mulhe, Obla Gorica, Podroje, Poljane pri Primskovem, Preska nad Kostrevnico, Primskovo, Račica, Razbore, Riharjevec, Selšek, Sevno, Spodnja Jablanica, Stara Gora pri Velikem Gabru, Ščit, **Šmartno pri Litiji**, Štangarske Poljane, Velika Kostrevnica, Velika Štanga, Vinji Vrh, Vintarjevec, Višnji Grm, Volčja Jama, Vrata, Zagrič, Zavrstnik, Zgornja Jablanica.

## Loko, priskribo 
Občina kuŝas ĉirkaŭ 20 km oriente de Ljubljana. Ĝi kuŝas sude de la rivero Sava, sur la suda bordo de la Posavsky Mountains.
La tuta teritorio estas monteta kun alteco de 230 m en la nordo ĝis preskaŭ 700 m en la aliaj partoj.

Apudaj municipoj estas: Občina Litija en la nordo kaj oriento, Občina Mirna en la sudoriento, Občina Goca en la sudo, kaj Urba municipo Ljubljana en la okcidento.

## Vizitindaĵoj 
* La renesanca kastelo Bogenšperk

Šmartno pri Litiji
Šmartno pri Litiji
Tropika botelnazulo

La **tropika botelnazulo** (*Indopacetus pacificus*), konata ankaŭ kiel *Hind-Pacifika bekobaleno* kaj kiel la *Longmana bekobaleno*, estis konsiderata kiel la plej rara cetaco en la mondo ĝis ĵuse, sed la glavodenta baleno tenas nur tiun postenon. Je 2010, la specio estis konata nur el preskaŭ dekduo de surstrandiĝoj kaj ĉirkaŭ 65 vidaĵoj.

## Historio de malkovro
La specio havis longan historion komplikitan pere de misidentigoj, kiuj estas nune plejparte solvitaj. Kranio kaj makzelo trovita sur strando en Mackay, Kvinslando, en 1882, havigis la bazojn por la dekomenca priskribo de tiu specio fare d H. A. Longman en 1926. Aliaj esploristoj ne estis konvinkitaj, kaj konsideris, ke tiu specimeno povus anstataŭe reprezenti Pacifikan formon de Truea bekobaleno aŭ inon de botelnaza baleno. Preskaŭ 30 jarojn post la origina publikigo de Longman, oni malkovris duan kranion apud Danane, Somalio (1955). Tiu specimeno verŝajne surstrandiĝis marborde, sed estis poste procezata en sterko. Nur la kranio survivis. Biologo Joseph C. Moore uzis tiu kranion, kun la origina specimeno de Mackay, por efektive pruvi, ke la Longmana bekobaleno estas unika specio kaj plialtiĝis ĝin al sia propra genro, *Indopacetus*.

Dalebout et al. (2003)  uzis kombinon de genetikaj kaj morfologiaj analizoj por identigi kvar pliajn specimenojn, inklude kompletan plenkreskan inon kun feto trovita en Maldivoj en Januaro 2000. La aliaj restaĵoj estis kranio el Kenjo kolektita iome antaŭ 1968, kaj du junaj maskloj el Sudafriko el surstrandiĝoj en 1976 kaj 1992 respektive. Baze sur morfologiaj analizoj, Dalebout et al. konkludis, ke la genro *Indopacetus* estas valida. Ankaŭ la ekstera aspekto kaj koloro de tiu specio estis decidiga, kaj oni establis firman konekton kun la misteraj tropikaj botelnazaj balenoj kiuj estis viditaj en la Hinda kaj la Pacifika Oceanoj ekde la 1960-aj jaroj. Dum tiu artikolo estis en presejo, specimeno kiu estis dekomence misidentigita kiel Giganta bekobaleno estis trenita en Kagoŝimo, Japanio, en Julio 2002.

## Referencoj
Kategorio:Zifiedoj
Coutances (stacidomo)

**Coutances** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en komunumo Coutances, en departemento Manche, regiono Normandio.

Malfermita en 1878 de "Compagnie des chemins de fer de l'Ouest", temas hodiaŭ pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Normandio.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Lison - Lamballe (415000).

## Fervojlinioj 
### TER 
* linio  - 

## Interkonektoj 
*  TER Normandio (buslinio  - )
*  Manéo 2, 9
*  Urba transporto Cosibus

## Vidu ankaŭ 
* Coutances

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Normandio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Manche
Kategorio:Coutances
Erika Ligeti

**Erika Ligeti,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ligeti Erika** estis hungara skulptisto, medalisto, instruisto.

Erika Ligeti  naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Szentendre.

## Biografio 
Erika Ligeti studis en Belarta Altlernejo inter 1952-1958 akirinta diplomon en la lasta jaro. Ŝia ĉefinstruisto estis Iván Szabó (skulptisto). Dum la studentaj jaroj jam en 1955 ŝi debutis en ekspozicio. Post siaj studoj ŝi instruis en bazlernejo ĝis 1964, poste ŝi vivis el stipendio ĝis 1967. En la jaroj 1965 kaj 1966 ŝi estis en Artistkolonio (Hódmezővásárhely), ekde 1969 ĝismorte en Artistkolonio (Szentendre). Ŝi ricevis premiojn inter 1968-2001. Ŝi havis edzon.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Hódmezővásárhely (1967)
* Budapeŝto (1968, 1971, 1977, 1981, 2008)
* Nyírbátor (1971, 1981)
* Vác (1978)
* Szentendre (1983)
* Sopron (1993)
* Simontornya (2002)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Pécs (1969, 1974, 1981, 1991, 1999)
* Sopron (1977, 1981, 1991, 1997, 2003)
* Arthalo Budapeŝto (1978)
* Helsinko, Stokholmo, Oslo (1979-80))
* Londono (1984)
* Budapeŝto (1997, 2003)
* Szeged (2002)

## Elektitaj skulptaĵoj 

Üllői út 78-b. SOTE (ma Semmelweis Egyetem) II. sz. Szülészeti és Nőgyógyászati Klinika. Anya gyermekével, Ligeti Erika szobra, 1975. Fortepan 74660.jpg|Patrino kun filo (1975, Budapeŝto)
Krúdy Gyula domborműves emléktábla, 2017 Várpalota.jpg|Memortabulo pri Gyula Krúdy
Ligeti Erika Merengő kislány.jpg|Meditema knabino (Siófok, 1964)

## Elektitaj medaloj 
* Bohóciskola
* A gyógyszerésznő, 1975
* Földi Vénusz születése
* Esztergomért

## Memorigiloj 
* premio *Ligeti Erika* fondita en 2006
* placo en Szentendre kun memorskulptaĵo (2009)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj medalistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Viktor Lois

**Viktor Lois,** [?] laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lois Viktor** estas hungara skulptisto.

Viktor Lois  naskiĝis la  en Tatabánya.

## Biografio 
Viktor Lois lernis en sia naskiĝurbo, sed li neniam lernis skulptadon, eĉ li neniam havis majstron. Ekde 1974 li okupiĝas pri skulptado. En 1982 li translokiĝis al Szentendre, kiu estas kvazaŭ ĉefurbo de artoj. Komence li kreis skulptaĵojn el lignoj, poste el metaloj. En 1976 li kreis jam movantajn skulptaĵojn. Lia ŝatata temo estas skulptaĵoj el muzikiloj kaj li komponis muzikojn por la ekspoziciitaj muzikiloj. Inter 1987 kaj 1995 li kreis 130 muzikilskulptaĵojn. Elekto el ili estis prezentita en Venecia Bienalo en 1993. Post 3 jaroj ekfunkciis lia unua ekspozicio en Tatabánya. En 1997 en la sama urbo li aranĝis artiskolonion. Li ricevis signifan premion en 1993.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Tatabánya (1979, 1995)
* Budapeŝto (1979, 1983, 1988, 1992)
* Vác (1985)
* Szentendre (1987, 1994, 1997)
* Eindhoven (1990)
* Venecia Bienalo (1990)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Szentendre (1978–1990)
* Budapeŝto (1982–1985, 1988, 1995)
* Zuriko (1987)

## Fontoj 
* anglalingva biografio kun foto kaj video 
* hungarlingva biografio 
* anglalingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Observa stacio de Asiago Cima Ekar

La **Observa stacio de Asiago Cima Ekar** estas astronomia observatorio en la komunumo de Asiago (provinco Viĉenco, Veneto, Italio), posedata de la *Istituto nazionale di astrofisica*(INAF) kaj administrata de la Observatorio de Padovo. Ĝia MPC kodo estas **098**.

## Priskribo 
Ĝi estis konstruita sur la supro de la monto Cima Ekar (alteco 1366 m.) je 3,85 km sud-oriente de Observatorio de Asiago kie troviĝas ĝiaj terminaloj de rego. Ĝi komponiĝas el du kupoloj kaj gastigas nun la ĉefan instrumentaron de la Observatorio de Padovo, notinde
la reflektan teleskopon *Copernico* de 1,82 m. de diametro, la plej grandan optikan instrumenton de Italio. Ĝi ankaŭ gastigas du Schmidt-teleskopojn, unu de 40/50 cm, aktiva de 1958 ĝis 1992, la alia de 67/92 cm, la plej granda tiatipa en Italio.

Elde tiu observa stacio estas kondukata la astronomia kampanjo ADAS (*Asiago-DLR Asteroid Survey*) en kies kadro Maura Tombelli, Andrea Boattini, Flavio Castellani, Giuseppe Forti, Vittorio Goretti kaj Ulisse Munari malkovris multenobrajn asteroidojn.

## Historio 
Ĝi estis kreita en 1973 kun la inaŭguro de la teleskopo *Copernico*. La ideo konstrui duan observatorion en Asiago estas ŝuldata al la astronomo Leonida Rosino (1915 – 1997). La elektita situejo estis la monto Cima Ekar, aŭdinte la opiniojn de ĉiuj astronomoj de Asiago. La mekanika muntaĵo estis planita de la teknikistoj de Asiago kiuj poste laboris kun la firmao *Meccanica Sarti S.r.l.* de Bolonjo.
La ĉefa spegulo de 1,82 m. kaj la sekundaraj speguloj estis realigitaj de la firmao *Grubb Parsons and Co. Ltd.* de Newcastle en Britio en ĉirkaŭ du jaroj, kaj tavolitaj per aluminio en la Reĝa Observatorio de Greenwich (tiam en la Kastelo Herstmonceux) antaŭ esti enŝipigita al Asiago.

Dum la nokto de la  estis farita la unua foto (nebulozo de Oriono). La inaŭguro okazis la  kaj estis sekvita la 17-an kaj 18-an de junio de internacia scienca kunveno en Cima Ekar.

La jaro de elfino de la nova instrumento de Cima Ekar koincidis kun la kvincentjara jubileo de la naskiĝo de Nikolao Koperniko, la Universitato de Padovo honoris la grandan polan astronomon per la nomo de nova teleskopo.

La , la stacio de Asiago Cima Ekar estis dediĉita al la memoro de Leonida Rosino.

La monto Cima Ekar, kie troviĝas la observa stacio, donis sian nomon al la asteroido *43511 Cima Ekar* malkovrita de tie dum la kampanjo ADAS.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retpaĝaro de la Observatorio de Asiago
*  Gvidata vizito al la observa strukturo de Cima Ekar, el la paĝaro de *INAF - Osservatorio Astronomico di Padova* 
*  Biciklu ĝis la Observa stacio de Cima Ekar (Video)
*  Meteologia stacio de Cima Ekar 

Cima Ekar
Kategorio:Universitato de Padovo
43511 Cima Ekar

'*43511 *Cima Ekar'''* estas de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo *Asiago-DLR Asteroid Survey'' elde la observa stacio de Asiago Cima Ekar, apud Asiago en Italio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la monto Cima Ekar, alta de 1366 m. sud-oriente de la urbo Asiago, kiu gastigas la plej grandajn astronomiajn instalaĵojn de Italio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Asiago-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Béla Molnár (tekstilartisto)

**Béla Molnár,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Molnár Béla** estis hungara tekstilartisto, altlerneja instruisto.

Béla Molnár  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Molnár studis en Tutlanda Reĝa Industriarta Lernejo ekde 1924, liaj plej gravaj instruistoj estis István Gróh, Sándor Muhits, Jenő Haranghy. En la jaroj 1931, 1932 li faris dekoraciojn, tekstilaĵojn por Reĝa Operejo de Budapeŝto kaj Nacia Teatro (Budapeŝto). Inter 1932 kaj 1965 li instruis en la Industriarta Lernejo, ekde 1962 en posteno katedrestro. En tiu longa periodo li kreis diversajn artaĵojn, ekzemple freskojn, gobelinojn, tukojn, puntojn. Li ricevis premiojn en 1940 en Milano, en 1958 en Bruselo, en 1964 en Budapeŝto.

## Ekspozicioj 
* Budapeŝto (1963, 1977)

## Elektitaj artaĵoj 
* kvarfigura punto (1937)
* tuko en Berlino (1938)
* hotelo en Tihany (1966, 4 murpentraĵoj)
* hotelŝipo sur Danubo (1966, kurtenoj)
* hotelo en Budapeŝto (1967, murpentraĵoj)

## Elektitaj disĉiploj 
* Gábor Attalai
* Ritta Hager
* Éva Kemény
* Marianne Szabó

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj tekstilartistoj
Kategorio:Hungaraj gobelinistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Aŭgusta Hermelin

**Aŭgusta (; ) HERMELIN**, nask. **ZAMENHOF** (naskiĝis la  en Bjalistoko) estis fratino de L. L. Zamenhof.

Ŝi edziniĝis al Henriko Hermelin kaj havis kvin infanojn, el kiuj unu, Emilia, okupiĝis pri Esperanto (ŝi estis helpsekretariino de Konkordo en Varsovio).

Felikso Zamenhof dediĉis al Aŭgusta sian poemon *Fratamo*.

## Referencoj
Kategorio:Bjalistokanoj
Kategorio:Familio Zamenhof
Kategorio:Polaj judoj
Fani Pikover

eta|La domo de Fani Pikover en Veisiejai, en kiu loĝis LLZ
**Fani(a) (jide Fejgla) PIKOVER**, nask. **ZAMENHOF** (naskiĝis la  en Bjalistoko) estis fratino de L. L. Zamenhof.

Ŝi naskiĝis kiel la dua infano de Marko kaj Rozalia Zamenhof. Ekde 1881, post edziniĝo al loka apotekisto Pikover, ŝi loĝis en la litova urbeto Veisiejai. La edzo estis mense malsana, kaj Fani invitis sian fraton Ludovikon por eklabori en la urbo kiel kuracisto kaj samtempe helpi al la edzo. Zamenhof restis tie 4 monatojn en 1885.

Ŝi havis tri infanojn.

## Referencoj 
Kategorio:Bjalistokanoj
Kategorio:Familio Zamenhof
Kategorio:Polaj judoj
43605 Gakuho

**43605 Gakuho** estas tre malgranda sed eksterordinare hela
asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia programo BATTeRS elde la observatorio de Bisei (Okajama, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la liceo *Aizu Gakuho*, en la urbo Aizuŭakamacu. " Gakuho " signifas " Saĝo " kaj " Fenikso fluganta tra kosmo ".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de BATTeRS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Giganta bekobaleno

[eta|maldekstre|[Arnuksa bekobaleno (*Berardius arnuxii*).]]
**Gigantaj bekobalenoj** estas du specioj de bekobalenoj en la genro *Berardius*: la Arnuksa bekobaleno (*Berardius arnuxii*) en malvarmaj akvoj de Suda Hemisfero, kaj la Bairda bekobaleno (*Berardius bairdii*) en malvarm-moderaj akvoj de la Norda Pacifiko. Ebla nenomita tria specio estis priskribita en 2016. Ili estas la plej grandaj balenoj kiuj apartenas al la familio de Zifiedoj. Ĉirkaŭkalkuloj de vivodaŭro, baze sur orelvaksaj montroj, indikas, ke tiuj balenoj povas vivi ĝis 85 jaroj. Ili estas foje referencata kiel "kvar-dentaj balenoj" aŭ "gigantaj bekobalenoj", sed estas plej ofte konata pere de sia genronomo, *Berardius*. La Arnuksa kaj la Bairda bekobalenoj estas tiom similaj ke esploristoj debatis sendepende de tio, ĉu temas pri simple du populacioj de la sama specio. Tamen, genetika pruvaro kaj ilia ampleksa geografia separado kondukis ilin esti klasita kiel apartaj specioj.

## Fizika priskribo 
eta|maldekstra|Grando de Bairda bekobaleno kompare kun averaĝa homo.
eta|maldekstra|Grando de Arnuksa bekobaleno kompare kun averaĝa homo.
Ambaŭ establitaj specioj havas tre similajn trajtojn kaj estus nedistingeblaj mare se ili ne ekzistus en disaj lokoj. Ambaŭ balenoj atingas similajn grandojn, havas bulbajn melonojn, kaj longajn elstarajn bekojn. Ties malsupra makzelo estas pli longa ol tiu supra, kaj la antaŭaj dentoj estas videblaj eĉ kiam la buŝo estas tute malferma. Tio povas rezulti en havo de antaŭaj dentoj kovritaj per ciripeduloj post multaj jaroj. La Bairda bekobaleno kaj la Arnuksa bekobaleno ankaŭ havas similformajn malgrandajn naĝilojn kun rondoformaj pintoj, kaj malgrandajn dorsajn naĝilojn kiuj kuŝas tre for dorse en la korpo. Plenkreskaj maskloj kaj inoj de ambaŭ specioj montras nombrajn blankajn liniajn cikatrojn tra la tuta korpo dum ili pliaĝas, kaj tio povas esti ioma indikilo de aĝo. Tiuj trajtoj estas similaj en ambaŭ seksoj ĉar estas malmulta seksa dimorfismo en ambaŭ specioj.

Kvankam tre similaj, estas kelkaj diferencoj inter ambaŭ specioj. Bairdaj bekobalenoj estas ĉirkaŭ 4.6 metrojn dumnaske, kaj povas atingi longojn de 11.1 metrojn jam plenkreskaj, kio faras ilin la plej grandaj membroj de la familio de bekobalenoj. Bairdaj havas iom mallarĝajn korpoformojn spite ties grandon, kaj havas dorsajn naĝilojn kiuj estas rondoformaj pinte. Ties koloraro estas sufiĉe uniforma kaj povas gami el bruna al griza. La Arnuksaj bekobalenoj estas ĉirkaŭ 4 metrojn dumide, povas atingi longojn de ĝis 9.75 metroj jam plenkreskaj. Ties korpoj estas ne tiom mallarĝaj kiom la Bairdaj, kaj similas ŝpinilo. Malkiel la Bairdaj, la Arnuksaj bekobalenoj havas iom hokoformajn dorsajn naĝilojn. Arnuksaj bekobalenoj havas malhelan koloraron kiu gamas el bruna al oranĝa pro la akumulo de algoj en sia korpo.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Giant Beaked Whales in the Encyclopedia of Marine Mammals pages 519-522 Teikyo Kasuya, 1998. ISBN 0-12-551340-2
* National Audubon Society Guide to Marine Mammals of the World Reeves et al., 2002. ISBN 0-375-41141-0.
* Whales, Dolphins and Porpoises Carwardine, 1995. ISBN 0-7513-2781-6

Kategorio:Zifiedoj
Árpád Búzás

**Árpád Búzás** [bUzAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Búzás Árpád** estas hungara tekstilartisto, altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis *Buzás*.

Árpád Búzás  naskiĝis la  en Orosháza.

## Biografio 
Árpád Búzás eklernis en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto en 1951, li akiris diplomon en 1956. Lia ĉefinstruisto estis Béla Molnár (tekstilartisto). Post siaj studoj li planadis jaron en tekstiluzino en Békéscsaba, poste en simila firmao en Budapeŝto, inter 1968-1974 en tekstilstudio. Inter 1975-1990 li estis arta gvidanto en tekstiluzino en Kiskunhalas. Intertempe inter 1962 kaj 1990 li instruis en la Industriarta Altlernejo (iom poste en rango docento). En tiu longa periodo li studvojaĝis en Eŭropo kaj Kubo. Li okupiĝis ankaŭ pri gobelinoj. Li ricevis premiojn inter 1970-1981.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1962, 1968, 1970)
* Nagykanizsa (1972) 
* Mezőkövesd (1975)
* Székesfehérvár (1978)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1959, 1965, 1981, 1988)
* Budapeŝto (1961, 1968)
* Tihany (1964) 
* Szombathely (1970, 1975, 1978) 

## Elektitaj disĉiploj 
* Judit Droppa

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj tekstilartistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Regiono Marborda-Karsta

**La Regiono Marborda-Karsta** () estas unu el la 12 statistikaj regionoj de Slovenio. Ĝi estis kreita en majo 2005.
Ĝi situas en la sudokcidenta parto de Slovenujo kaj havas 8 municipojn. La areo de la regiono estas 1044 km² kaj komence de 2014 ĝi havis 112.848 loĝantojn. La ĉefurbo kaj la plej granda urbo de la regiono estas Koper.

La marborda regiono de la mediteranea klimato estas la sola regiono de la lando kun aliro al la maro - krome, kiel indikas la nomon, ĝi inkluzivas la altebenaĵon karstan. Taŭgaj naturaj kondiĉoj ebligas evoluigi turismon, transportadon kaj kulturon de diversaj kultivaĵoj en agrikulturo. 

## Komunumo en la regiono 
Noto: Loĝantaro estis raportita komence de 2014.


Marborda-Karsta
Pikrata acido

**Pikrata acido** aŭ **2,4,6-Trinitrofenolo** estas organika nitro-komponaĵo apartenanta al la familio de la trinitrotolueno aŭ TNT. Pikrato de hidrogeno, ankaŭ konata kiel trinitrofenolo, estas flava, senodora kristala solidaĵo ofte uzata en militaj agadoj kiel flava tinkturo k antisepsaĵo. Pikrata acido (el la greka *πικρός* kiu signifas amara) ricevis tiun nomon en la 19-a jarcento de la franca kemiisto Jean-Baptiste-André Dumas pro la ekstreme amara gusto de ĝiaj flavaj akva solvaĵoj. Perkutado aŭ rapida varmigo povas igi ĝin (aŭ ĝiajn salojn kun pezaj metaloj, tiaj kiaj kupro, arĝento aŭ plumbo) eksplodi.

Pikrata acido estas trinitro-aromata kombinaĵo ofte trovata en jura aŭ histologia laboratorioj kiel makula k fiksigagento. En la pasinteco, ĝi estis uzata en medicinaj formulaĵoj por malario-traktado, trikinozo, herpeto, variolo k antisepsaĵo. Ĉi-komponaĵo montriĝis kiel potenca eksplodoforto kaj estas ĉefe uzata en municioj kaj eksplodo-artefakto industrio.

Kiam seka, pikrata acido povas formi malstabilajn kristalojn kiuj estas ŝoko-, froto- aŭ varmo-sensivaj kaj krei potencan eksplodon. Seka pikrata acido povas ankaŭ formi eĉ pli malstabilajn eksplodemajn salojn kiam en kontakto kun betono, aminoj, bazoj k kelkaj metaloj. Pikrata acido devas konserviĝi en humida medio kun minimume 10% da akvo aŭ pli.

## Historio 
Pikrata acido estis probable unue menciita en la alkemiaj manskribaĵoj de Johann Rudolph Glauber. Komence, ĝi estis produktita per nitrogenigo de substancoj tiaj kiaj besto-kornoj, silko, indigo kaj natura rezino. La sintezo ekde la blua indigo estis unue farita en la jaro 1771 de la skota kemiisto Peter Woulfe (1727-1803). Nur en 1841 ĝia sintezo ekde la fenolo estis raportita samkiel ĝia korekta formulo-determinigo. La reakcio de pikrata acido (flavkolora) kun sukeroj estas uzata por identigo de diabeto en homoj kun formado de pikramata acido (ruĝkolora).

Antaŭ ol tio, la kemiistoj agnoskis nur ke la saloj de la pikrata acido estis eksplodema, ne la ĝustadira acido. En 1871, Hermann Sprengel (1834-1906) montris ke ĝi estas eksplodebla kaj ekde tiam multaj militaj agadoj komencis uzi la pikratan acidon kiel iliaj ĉefaj alteksplodo-povaj materialoj. Pikrata acido estas ankaŭ uzatas en analiza kemio de metaloj, ercoj kaj mineraloj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per varmigo de fenolo kun nitrata acido en ĉeesto de dumetilsulfoksido pli konata kiel DMSO: La reakcio estas eksplodema.

### Sintezo 2 
* Preparado ekde la *kloro-benzeno* kiu estas nitrogenita en ĉeesto de nitrata acido kaj sulfata acido. Sekve, la "klorido de 2,4-dunitro-benzeno" facile hidroliziĝas per varmigado en akva solvaĵo de natria karbonato. Trie, la *2,4-dunitrofenolo* formita reakcias kun nitrata acido por formi la pikratan acidon.

## Literaturo 
* Chemistry World
* Pharmacy Times 
* ACS Publications
* Amino Acids
* Laboratory Manual for Biotechnology
* The Chemical News and Journal of Industrial Science

## Referencoj 
Kategorio:Organikaj acidoj
Kategorio:Nitrofenoloj
Barbiturata acido

**Barbiturata acido** aŭ **C4H4N2O3** estas heterocikla pirimidino-baza organika kombinaĵo, senodora solidaĵo solvebla en akvo. Barbiturata acido estas la baza kombinaĵo en la klaso de la barbiturataj drogoj, kvankam barbiturata acido ĝustadire ne estas farmakologie aktiva. Kvankam ĉi-komponaĵo estis unue sintezita kaj raportita en la 6-a de decembro 1864 far Adolf von Baeyer, neklare restas kial Baeyer decidis alnomi la komponaĵon kiun li malkovris *barbiturata acido*.

Laŭ kelkaj li donis tiun alnomon omaĝe al sia amindumantino kies nomo estis Barbara. Aliaj fontoj asertas ke la barbiturata drogo ricevis tiun nomon rememorigante la germana alkemiistinon Barbara von Cilli (1390-1451) . Baeyer malkovris ke la komponaĵo eblas sintezi per interagado de ureo kun malonata acido.

En 1879, ia sintezo je degradigo de tiuj produktoj estis plenumita de la franca kemiisto Édouard Grimaux (1835-1900), kiu reakciigis malonatan acidon kaj ureon uzante *oksokloridon de fosforo* kiel senhidratigagenton. En sia tekstolibro pri *Organika Kemio*, la usona organika kemiisto Louis Frederick Fieser (1899–1977) komence spekulis ke la nomo devenas el la germana vorto *Schlüsselbart* (aŭ ĉefŝlosilo, aŭ sekreto de la ŝlosilo), ĉar Baeyer konsideris ke la barbiturata acido estas la ĉefa aŭ centra ŝlosilo por kompreni la ureatan acidon kaj ties derivaĵojn.

Aliaj fontoj deklaras ke Baeyer alnomis la kompleksaĵon omaĝe al Sankta Barbara, ĉar li malkovris ĝin en la tago de tiu sanktulino, kiu cetere estas la patronino de la artileriistoj. Tamen, nenia taŭgeco estis trovita por la medikamento ĝis kiam, en 1903, du germanaj kemiistoj kiuj laboris en Bayer, Emil Fischer (1852-1919) kaj Joseph von Mering (1849-1908), malkovris ke la barbitalo estis tre efika kiel hundo-dormigilo.

Tiam la produkto komencis esti fabrikata de Bayer sub la komerca marko Veronal. Oni diras ke Von Mering proponis tiun nomon ĉar la plej pacoplena loko kiun li konis estis la itala urbo Verono. Nur en la jardeko 1950 la konduto-perturboj kaj fiziko-dependaj potencialoj de la barbituratoj estis agnoskitaj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado ekde la malonata acido kun ureo en ĉeesto de alkohola solvaĵo de natria etanolato:

### Sintezo 2 
* Preparado per interagado de ureo kaj "duetila malonato":

## Literaturo 
* Organic Syntheses
* LabChem 
* Progress in Medicinal Chemistry
* The Preparation of Phenylethylbarbituric Acid
* Organic Chemistry
* Pharmaceutical Chemistry

## Vidu ankaŭ 
* Barbiturato
* Nitrobarbiturata acido
* Uramilo

## Referencoj 
Kategorio:Pirimidinoj
Acido
(43627) 2002 CL224

**(43627) 2002 CL224** estas troja asteroido de Jupitero, malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi orbitas ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi do estas ano de la tiel nomata « Greka Tendaro ».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Občina Borovnica

eta|Občina Borovnica
eta|Torso de Borovník viadukto

**Občina Borovnica** estas unu el 212 municipoj en Slovenujo. Ĝi situas en la Regiono Osrednjeslovenska. La municipo konsistas el 12 vilaĝoj kaj ĝia tuta areo estas 42,3 km². Komence de 2017, ĝi havis 4 376 loĝantojn. La administra centro estas la vilaĝo Borovnica.

## Komunumoj 
La municipo konsistas el 12 vilaĝoj:

**Borovnica**, Breg pri Borovnici, Brezovica pri Borovnici, Dol pri Borovnici, Dražica, Laze pri Borovnici, Lašče, Niževec, Ohonica, Pako, Pristava, Zabočevo.

## Loko, priskribo 
Občina situas sudokcidente de la slovena metropolo Ljubljana, kun kiu ĝi estas konektita per buso kaj fervojo (Ljubljana — Sežana railway line).

Pluraj civitanoj atingas la Ljubljana-marshlandon, kie la alteco atingas nur 290 m. Sur la deklivo de Krimšek-monteto en la sudoriento, la areo superas la altecon de 900 m, sed la supro (941 m super marnivelo) jam estas trans la limo. La plej grava akvoplujo estas Ljubljanica, ĝia akvofalo estas Borovniščica kaj Prušnica.

Občina Borovnica apud tri la municipoj: Občina Brezovica en la nordoriento kaj oriento, Občina Cerknica sude kaj Občina Vrhnika en la okcidento kaj nordo.

## Interesaĵoj 
* Preĝejo de St. Markéta en Borovnice
* torso de Borovník viadukto

Borovnica
Borovnica
Metil-trifluoro-metano-sulfonato

**Metil-trifluoro-metano-sulfonato**, **C2H3F3O3S** aŭ kiel kutime alnomata *triflato de metilo*, estas organika metila komponaĵo de triflata acido, senkolora likvaĵo uzata en organikaj sintezoj kiel potenca metiligagento. La kombinaĵo estas intime rilatita al la metila fluoro-sulfonato.

Kvankam ĝi estas komerce trovebla ĝi estas facile produktebla en laboratorio. Kiel forta metiligagento, ĝi povass reakcii kun pluraj funkciaj grupoj kiuj estas malfortaj bazoj tiaj kiaj aldehidoj, amidoj kaj nitriloj. Ĝia kapableco je heterociklaj metiligoj estas ekspluatata en certaj skemoj je senprotektado.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Triflato de metilo estiĝas per interagado de triflata acido kun *sulfato de dumetilo* donante ankaŭ *bisulfaton de metilo*:

### Sintezo 2 
* Triflato de metilo prepariĝas ankaŭ per traktado de *triflata anhidrido* kun metanolo en acida medio:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Ĉi-komponaĵo hidroliziĝas en kontakto kun akvo donante triflatan acidon kaj karbinolon:

### Reakcio 2 
* Traktado de *trifluoro-metano-sulfonato de metilo* sur kalia karbonato produktas *trifluoro-metano-sulfonaton de kalio* kaj *dumetil-karbonaton*:

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Analytical Methods in Wood Chemistry, Pulping, and Papermaking
* Purification of Laboratory Chemicals
* Safety in the Chemistry and Biochemistry Laboratory
* Inorganic Syntheses
* The Pyrimidines

## Referencoj 
trifluoro-metano-sulfonato
Kategorio:Metilaciaj agentoj
Kategorio:Sulfatoj
Kalvinana preĝejo (Debrecen, strato Kossuth)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo de Debrecen, ĉe strato Kossuth. Loke ĝi estas konata "ruĝa preĝejo" pro la ekstere kovritaj ruĝaj brikoj.

## Historio 
En Debrecen en la 1880-aj jaroj tri kalvinanaj kirkoj funkciis, kiuj ne estis sufiĉaj. Oni decidis konstrui 2 pliajn. La konstruado komenciĝis en 1886 kaj finiĝis jam en la sekva jaro laŭ planoj de Samu Pecz. La unua meso okazis en 1888. Pli frue en 1810 la kalvinana grupo heredis sumon por konstrui novan kirkon. Intertempe oni kolektis monojn, tial la sumo kovris la konstruadon. La orgeno estis farita en 1894 (ĝi estis renovigita en 1979). Spite la kutimojn interne Jenő Haranghy pentris sekpentraĵojn en 1936. La kalvinana grupo memstariĝis en 1949. Eksteraj renovigaj laboroj okazis inter 1990-1992.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en tre malgranda parko. La fasado estas simetria, meze la svelta turo altiĝas kaj reliefas. La ĉefenirejo troviĝas tra la turo. Malantaŭ la turo la longa navo estas videbla, krome estas ankaŭ kruconavo. Ĉe renkontiĝo de ambaŭ navoj granda oklatera spaco estiĝis interne. La absido estas multlatera. Interne galerioj etendiĝas en ĉiuj 4 flankoj.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun foto 
* hungare kun fotoj
eta|maldekstre

Debrecen
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Debrecen
43657 Bobmiller

'*43657 *Bobmiller'''* estas malgranda malhela
asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey* elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono), kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Robert Donald Miller'', kiu estis astronomo kun la Observatorio de la Miĉigana Ŝtata Universitato dum tri jardekoj. Li ankaŭ ludis gravan rolon por la fondo de la Observatorio Meyer en Teksaso

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Volmerange-les-Mines

**Volmerange-les-Mines** (esperante **Volmeranĝo-la-Minoj**) estas franca komunumo en la departemento Moselle kaj en la regiono Grand Est.

## Geografio 
Volmerange-les-Mines estas nordorienta urbo en la departemento Moselle. Ĝi lokas proksime de la franca-luksemburgia limo. La apudaj komunumoj estas Kanfen, Ottange kaj Escherange flanke de Francio, Dudelange kaj Rumelange flanke de Luksemburgo. La urbo estas trairita de la rivereto de la Kvar Mueliloj.

Danke al mallonga penetrato de la luksembourgia fervojoj en la franca teritorio, Volmerange-les-Mines havas la apartecon havi eksterlandan stacion ''* (ne-SNCF), nur servita de CFL trajnoj.

## Loknomo 
### Iamaj atestoj 
* Wallmeringen (1305), Walmeringa (1335), Woilmeringen ou Wollmeringen (1472), Wolmering (1506), Walmerange (1725), Volmerange (1793), Wolmerange (19-a jarcento), Volmerange-lès-Œutrange (1868-1920).
* En la germana : Wollmeringen (1871-1918), en la luksemburga : Wöölmeréng, Wuelmeréng/Wuelmeréngen, Wollmeréng et Wëlmeréng.

### Etimologio 
Laŭ iuj aŭtoroj, la nomo de la komunumo estus designinta la havaĵo aŭ la feŭdo de iu Volmar/Wolmar aŭ Volcmarus, la franka sufikso "ing" aŭ "ingen" indikanta la posedo. 

## Kulturo kaj heredaĵo 
### Lokoj kaj monumentoj 
#### Civilaj konstruaĵoj 
* La iama lavo, malantaŭ la nuna restoracio *L'Entracte'', konstruita dum la unua duono de la 19-a jarcento tiam detruita komence de la 60-aj jaroj. Fresko reprezentanta la lavo estis pentrita en 2001.
* La stacio de Volmerange-les-Mines servita de la trajnoj de la CFL.
* La milita tombejo de Hetschenberg, franca milita tombejo, lokita sur la monteto de Hetschenberg. Ĝi origine kolektis la korpojn de soldatoj mortigita dum la batalo de Hetschenberg en 1940 dum la Dua mondmilito. Hodiaŭ estas nur unu tombo, tiu de Raymond Lerouge, la aliaj korpoj estis movitaj.

#### Religiaj konstruaĵoj 
* La paroĥa preĝejo Sankta Denizo, konstruita en 1837 anstataŭ kapelo de la 17-a jarcento.
* La cruco konstruita de le loĝantoj de la komunumo por festi la centjariĝo de la preĝejo. Ĝi estis konstruita por esti videbla de la tuta urbo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Moselle
* Volmerange-les-Mines (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Moselle
Cesar Milstein

**César Milstein** (Bahía Blanca, 8-a de oktobro 1927 - Cambridge, 24-a de marto 2002) estis brita naskita argentina kemiisto, gajninto de la Nobel-premio en Medicino en 1984 por sia esplorado pri monoklonaj antikorpoj.

Li gradiĝis pri kemio en la *Facultad de Ciencias Exactas y Naturales* de Bonaero, 25-jaraĝa, kaj kvar jarojn poste, en 1956, ricevis doktoriĝon en kemio kaj specialan premion el la Argentina Biokemia Societo; kaj akiris sian unuan doktorecon kiel kemiisto, pro sia disertacio pri enzimoj. Li estis aktivulo en sia juneco en la anarkiisma movado.

En 1980 li estis premiita la Wolf-Premio pri Medicino. 

## Notoj 
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Imunologoj
Kategorio:Britaj biologoj
Kategorio:Argentinaj anarkiistoj
Kategorio:Membroj de la Nacia Akademio de la Sciencoj Leopoldina
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Kategorio:Wolf-premiitoj pri medicino
Fluoro-metano-sulfonata acido

**Fluoro-metano-sulfonata acido** aŭ **CH2FO3S** estas organika kemia kombinaĵo de fluoro, sulfuro kaj metano-sulfonata acido. Likva kaj toksa substanco uzata en kemiaj sintezoj. La metanosulfonata acido estas senkolora likvaĵo kaj la plej simpla formulo el la alkilosulfonata acidoj, Saloj kaj esteroj de la metanosulfonata acido estas konataj kiel mezilatoj aŭ metanosulfonatoj. Ĝi estas higroskopa en sia koncentrita formo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de la *metano-sulfonata acido* kaj *trifluorido de fosforo*:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Fluorometanosulfonata acido reakcias kun alkaloj por doni la respektivan salon:

## Literaturo 
* Dictionary of Organic Compounds
* The Synthesis of 4-phenylisoquinolines and Related Natural Products
* Comprehensive Organic Functional Group Transformations

## Vidu ankaŭ 
* Metano-sulfonata acido
* Trifluoro-metano sulfonata acido

Kategorio:Organikaj acidoj
Glavodenta baleno

La **Glavodenta baleno** (*Mesoplodon traversii*) estas tre malmulte konata kaj la plej rara specio de Bekobalenoj. Ĝi estis dekomence nomita el parta makzelo trovita en Pitt-insulo, Novzelando, en 1872; registrita kaj ilustraciita en 1873 fare de James Hector, kaj priskribita la venontan jaron fare de John Edward Gray, kiu nomis ĝin honore de Henry Hammersley Travers, nome la kolektisto. Tiu estis finfine kunigita kun la zondenta baleno, starte tiom frue kiom en artikolo de 1878 de Hector, kiu neniam konsideris la specimenon kiel specie distinga. Kranikovrilo trovita en la 1950-aj jaroj en la insulo Whakaari aŭ Blanka, ankaŭ en Novzelando, dekomence restis nepriskribita, sed ĝi estis poste konsiderita el ginkodenta baleno.

En 1986, damaĝita kranikovrilo estis trovita surstrande en la insulo Robinson Crusoe, Ĉilio, kaj estis priskribita kiel nova specio, *Mesoplodon bahamondi* aŭ **Bahamondea bekobaleno**.

En Decembro 2010, du specimenoj, nome ino kaj ido, estis trovitaj surstrande en Opape Beach, Bay of Plenty, Novzelando. Ili estis origine identigitaj kiel de Greja bekobaleno, sed posta genetika analizo montris, ke ili estas la unuaj kompletaj specimenoj de Glavodenta baleno. Post tiu trovaĵo, informo priskribanta la glavodentan balenon kaj analizo de ilia DNA poste aperis en la numero de la 6a de Novembro 2012 de la gazeto *Current Biology*.

La rezultoj de sekvenco de DNA kaj morfologiaj komparoj montris, ke la tri trovitaĵoj estas el sama specio, kiu estu tiele pli taŭge konata kiel *M. traversii*. La ekstera aspekto estis priskribita nur en 2012, kaj ĝi estas plej verŝajne la plej malmulte konata granda specio de mamulo de la modernaj tempoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Whale & Dolphin Conservation Society (WDCS)

Kategorio:Mezoplodaj balenoj
Kategorio:Cetacoj
Albert Heber Longman

**Albert Heber LONGMAN** (24a de Junio 1880 – 16a de Februaro 1954), ofte nomita ankaŭ Heber Longman aŭ Heber Albert Longman, estis aŭstralia artikulisto kaj muzedirektoro de brita deveno.

Interesita en la natura historio de la areo, Longman kolektis botanikajn specimenojn kaj helpis establi la lokan klubon de kamponaturalistoj. En 1911 li publikigis libron – nome *The Religion of a Naturalist* – kiu montras lian filozofian sintenon kiel agnostikulo.

En 1911 Longman translokiĝis al Brisbano por ekhavi postenon kiel membro de la stabanaro de la Kvinslanda Muzeo, kie iĝis *Acting Director* en 1917 kaj Direktoro en 1918. Tie la ĉefa fokuso de liaj interesoj ŝanĝiĝis el botaniko al zoologio, speciale al paleontologio de vertebruloj, priskribante novajn genrojn de fiŝoj, maraj reptilioj, dinosaŭroj kaj marsupiulo. Li deziris fari la Muzeon pli edukan institucion, ol stokejo de fosilioj. Li akiris por la Muzeo kelkajn skeletojn de dinosaŭroj, inklude tiun de *Rhoesaurus Brownei*.

Li publikigis proksimume 70 artikolojn kiuj aperis en *Memoirs of the Queensland Museum*. Li verkis ankaŭ popularan kolumnon – nome *Nature’s ways* – en la gazeto *Brisbane Courier-Mail*.

## Notoj 
Kategorio:Aŭstraliaj natursciencistoj‎
Kategorio:Aŭstraliaj paleontologoj
Kategorio:Aŭstraliaj muzeestroj
43667 Dumlupınar

'*43667 *Dumlupınar'''* estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT), elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ŝipanaro de la turka submarŝipo *Dumlupınar*, kiu, la  koliziis kun la sveda ŝarĝoŝipo *Naboland'' kaj dronis en la Dardaneloj. Ĉiuj la 81 homoj en la submarŝipo mortis en la akcidento.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Vodary Paris

**Vodary Paris** () estas malferma-atinga eldonejo en Parizo. Ĝi publikigas literaturajn verkojn de la mondaj literaturoj, originale, kaj ne timas manipuli diversajn lingvojn kaj skriptojn, de ĉefaj al ekzotaj kaj eĉ planitaj, inter kiuj Esperanto . Ĝi ankaŭ partoprenas en eldonaj aktivecoj de la Komitato pri lingvoplanado de la esplora instituto FIAS.

## Eksteraj ligiloj 
* Esperanta serio ĉe «Vodary Paris»

Kategorio:Parizo
Kategorio:Francaj eldonejoj
Kategorio:Esperanto-eldonejoj
Metila fluoro-sulfito

**Metila fluoro-sulfito** aŭ **CH3FO2S** estas organika estero de sulfita acido, fluoro kaj metila funkcia grupo. Ĝi estas derivaĵo el fluorosulfita acido kun metanolo en acida medio. Fluorosulfito de metilo uzatas en kiel reakcianto en kemiaj sintezoj.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado per interagado de *fluorido de sulfonilo* kaj *metil-natrio*:

### Sintezo 2
* Preparado per interagado de *fluorosulfida acido* kaj metanolo:

fluoro-sulfito
Kategorio:Sulfitoj
Majstro Paŭlo

eta|600px|center|

**Majstro Paŭlo** estis la plej granda hungarlandana skulptisto en la 16-a jarcento. Lia nomo estas uzata hungare *Lőcsei Pál mester*, slovake: *Majster Pavol z Levoče*.
eta|

## Biografio 
La plej multaj dokumentoj pri Majstro Paŭlo malaperis dum la incendio en Lőcse en 1550, tial, nek lia familia nomo, nek datoj aŭ lokoj de naskiĝo kaj morto estas konataj. Estas supozite, ke li estis naskita inter 1470 kaj 1480, li mortis inter 1537 (laŭ oftaj mencioj) kaj 1542 (laŭ lia vidvino). La unuaj datenoj devenis el 1503.

Majstro Paŭlo  verŝajne lernis skulptadon en Krakovo. Li ekloĝis en Lőcse/Levoča ĉirkaŭ 1500 kaj edziĝis kun filino de influa civitano. En 1506 li establis ĉizadlaborrenkontiĝon. Li skulptadis en Supra Hungarujo, tiutempe en la malsupraj regionoj estis malstabila politika stato kun kamparanaj ribeloj, komenciĝantaj kontraŭturkaj bataloj, politikaj krizoj. Lia malfrua gotika altaro estas la plej alta en Eŭropo kun 18,62 metroj de alteco. Ĝi estis ĉizita el ligno kaj ornamita kun oro.

En 1527 li iĝis membro de la urba magistrato, sed li iĝis fama nur post sia morto. Eĉ arthistoriistoj komencis mencii sian nomon nur en la 1870-aj jaroj. El la tiutempaj skulptaĵoj estas nur malmultaj, kiuj estas aŭtentikaj laboroj de Majstro Paŭlo.

## Elektitaj skulptaĵoj 

Crucifixion slovaque Kezmarok MNMA Cluny.jpg|Krucifikso
Levoca reliefs.jpg|reliefo
Sainte Barbe et sainte Catherine 1.jpg|Barbara (Sankta) kaj Sankta Katarino
Altarpiece of the Annunciation from Kisszeben - Google Art Project.jpg|altaro
Levoca004.jpg|altaro
Spisska Sobota 001.jpg|altaro
St James statue by Master Paul of Levoča.jpg|Sankta Johano
Banska Bystrica 029.JPG|altaro

## Fontoj 
* datenoj hungare
* koncerna teksto hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Slovakaj skulptistoj
Truea bekobaleno

**Truea bekobaleno**, *Truea mezoplodo*, *mezoplodo grizdorsa* aŭ *grizdorsa mezoplodo* (*Mesoplodon mirus*) estas mezgranda baleno de la genro de mezoplodoj. La ordinara nomo estas referenco al Frederick W. True, kuratoro de la Usona Nacia Muzeo (nune la *Smithsonian Institution*). Estas du distingaj populacioj kaj en Atlantiko kaj en Hinda Oceano (tiu specio forestas el la tropikoj) kiuj povus esti apartaj subspecioj.

## Taksonomio 
[eta|maldekstra|240ra|Skeleto de Truea bekobaleno en la Nordkarolina Muzeo de Naturaj Sciencoj en [Raleigh (Norda Karolino).]]
La specio estis unuafoje priskribita en 1913 fare de Frederick W. True el plenkreska ino kiu estis surstrandiĝinta je la ekstera bordo de la sablejo Bird Island Shoal, Beaufort Harbor, Norda Karolino, en Julio 1912.

## Fizika priskribo 
Tiu baleno havas normalan mezoplodan korpon, escepte ke ĝi estas fortika meze kaj pli mallarĝa pinte. La du distingaj dentoj en maskloj estas malgrandaj kaj estas en la pinto de la beko. La melono estas tre bulba, kaj kondukas al mallonga beko. La koloro estas griza al brunecgriza en la dorso kio estas pli hela sube, kaj rimarkinde pli malhela en la "lipoj", ĉirkaŭ la okulo kaj ĉe la dorsa naĝilo. Estas foje malhela brilo inter la kapo kaj la dorsa naĝilo. Tiu specio atingas ĉirkaŭ 5.3 metrojn kaj la inoj pezas 1,400 kilogramojn dum la maskloj pezas 1,010 kilogramojn. Ili estas ĉirkaŭ 2.2 metrojn longaj dumnaske.

## Notoj 
Kategorio:Mezoplodaj balenoj
Kategorio:Cetacoj
Fenila trifluoro-metano-sulfonato

**Fenila trifluoro-metano-sulfonato** aŭ **C6H5SO3CF3** estas organika fenila komponaĵo de triflata acido uzata en organikaj sintezoj kiel kemia reakcianto. Ĉi-komponaĵo hidroliziĝas en akva solvaĵo formanta la superacidon triflatan acidon tre uzatan en metiligaj reakcioj.

Kiel forta reakcianto, ĝi povas reakcii kun pluraj funkciaj grupoj kiuj estas malfortaj bazoj tiaj kiaj aldehidoj, amidoj kaj nitriloj. La acido estas alte higroskopa, senkolora kaj iomete viskozeca likvaĵo kiu estas tre solvebla en polaraj solvantoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de triflata acido kun fenolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per interagado de *triflata anhidrido* kun fenolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de fenila triflato donante triflatan acidon kaj fenolon:

## Literaturo 
* Science of Synthesis: Houben-Weyl Methods of Molecular Transformations
* New Discoveries on the β-Hydride Elimination
* Comprehensive Asymmetric Catalysis
* Helvetica Chimica Acta
* Award Symposium on Organic Electrochemistry
* Advanced Organic Chemistry

## Referencoj 
Kategorio:Organikaj acidoj
Kategorio:Sulfonatoj
György Mészáros

**György Mészáros** [djordj mEsAroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mészáros György** estas hungara pentristo, altlerneja instruisto.

György Mészáros  naskiĝis la  en Vilonya.

## Biografio 
György Mészáros abiturientis en industriarta mezlernejo en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Pedagogia Altlernejo de Pécs en 1973, fine li studis en Hungara Belarta Universitato inter 1975-1979. Li studvojaĝis en Vieno, Munkeno, Parizo, Italio. En 1981 li ekinstruis en Pedagogia Altlernejo de Szombathely, baldaŭ li estis katedrestro. Ekde 1994 li instruas en Universitato de Okcidenta Hungario, post 2 jaroj li fondis artan instituton. Li ricevis premiojn inter 1985-1987.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Szombathely (1983-1990, 1999, 2004)
* Kaposvár (1987)  
* Sopron (1994, 2000, 2003)
* Wiener Neustadt (1996, 2002) 
* Budapeŝto (2006)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Szombathely (1983-1990)
* Szeged (1985)
* Udine (1989)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Apoteozo de Domingo de Guzmán (2000, preĝejo en Udine-Avasinis, sekpentraĵo, 12 m x 5 m)

## Elektitaj disĉiploj 
* Roland Ferenc Lieb

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
43669 Vinterturo

**43669 Vinterturo** estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la svisa amatora astronomo Markus Griesser elde la Observatorio Eschenberg en Vinterturo (Svislando).

La ĉarma urbo Vinterturo, fondita en 1264 en nordorienta Svislando, estas regiona centro de negoco, kulturo kaj eduko, en rura pejzaĝo ĉirkaŭita de arbaraj montetoj. Tie naskiĝis la malkovrinto kaj troviĝas la Observatorio de Eschenberg.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Zsuzsa Lóránt

**Zsuzsa Lóránt** [ĵuĵa lOrAnt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lóránt Zsuzsa** estas hungara skulptisto, tradukisto. Ŝia persona nomvarianto estas *Zsuzsanna*.
eta|"Familio" fare de Zsuzsa Lóránt
[eta|[Sankta Georgo fare de Zsuzsa Lóránt]]
Zsuzsa Lóránt  naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Zsuzsa Lóránt studis en Hungara Belarta Altlernejo inter 1967-1971. Ŝia ĉefinstruisto estis József Somogyi. En la jaro 1975 ŝi ricevis stipendion, ekde la sekva jaro ŝi partoprenas en ekspozicioj. Krom la skulptaĵoj ŝi kreas skulptaĵetojn, farbitajn lignojn kaj terakotojn ofte groteskajn. Ŝi ricevis premiojn inter 1978-2005.

## Elektitaj solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1976, 1981, 1996)
* Esztergom (1980)
* Debrecen (1983)
* Kairo (1985)
* Utrecht (1987)
* Die, Amsterdamo (1991)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Hungara Nacia Galerio (1977, 1978)
* Pécs (1977-1981, 1995, 1997)
* Arthalo Budapeŝto (1978, 1981, 1995)
* Bazelo (1979)
* Florenco (1993)
* Hódmezővásárhely (1997)

## Elektitaj skulptaĵoj 
* Sankta Georgo (1983, Pécs, vidu la bildon!)
* Familio (1992, Szeged, vidu la bildon!)
* Sankta Floriano (1992, Budapesto, ligno)

## Medalo 
* Halál Velencében

## Elektitaj tradukaĵoj 
* Marcel Proust: Álmok, szobák, nappalok (1997)
* Antoine de Saint-Exupéry: Levelek anyámhoz (1997)
* Michel Butor: Különös történet (2008)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
* http://mek.oszk.hu/00000/00019/html/l/i008091.htm

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
43706 Ifiklo

**43706 Ifiklo** estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas ĉe la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, kaj do ano de la tiel nomata « Greka Tendaro ».

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando).

En la kadro de la « Dua Enketo pri Trojanoj » (angle: "Second Trojan Survey"), Tom Gehrels estis fotinta la noktan ĉielon per la Schmidt-teleskopo de 122&nbsp;cm de la Monto Palomar. La  tiel eksponitaj estis senditaj en la Observatorion de Leiden por esti ekzamenitaj de la geedzoj van Houten.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Ifiklo, patro de la greka heroo Podarko de Filakio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973