open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Holdingo

**Holdingo** aŭ **Holdinga kompanio** estas akcia kompanio kun la celo regi alian akcian kompanion per posedo de ties akcioj.

Holdingo estas kompanio, kies ĉefa komerco estas havi regantan intereson en la valorpaperoj de aliaj kompanioj.  Holdingo kutime ne produktas varojn aŭ servojn mem.  Ĝia celo estas posedi akciojn de aliaj kompanioj por formi kompanian grupon.

En iuj jurisdikcioj tra la mondo, holdingoj estas nomataj gepatraj kompanioj, kiuj, krom posedi akciojn en aliaj kompanioj, povas mem fari komercon kaj aliajn komercajn agadojn.  Holdingoj reduktas riskon por la akciuloj, kaj povas permesi la posedon kaj kontrolon de kelkaj malsamaj kompanioj. Holdingoj povas esti filioj en nivela strukturo.

Holdingoj ankaŭ estas kreataj por teni aktivaĵojn kiel ekzemple intelekta proprieto aŭ komercaj sekretoj, kiuj estas protektataj kontraŭ la operaciumo.  Tio kreas pli malgrandan riskon kaze de proceso.

En Usono, 80% de akcioj, laŭ voĉdonado kaj valoro, devas esti posedataj antaŭ ol imposto-firmiĝaj profitoj, kiel senimpostaj dividendoj, povas esti postulataj.  Tio estas, se Firmao A posedas 80% aŭ pli de la akcioj de Firmao B, Firmao A ne pagos impostojn sur dividendoj pagataj de Firmao B al siaj akciuloj, ĉar la pago de dividendoj de B al A esence transdonas kontantmonon ene de ununura entrepreno.  Ĉiuj aliaj akciuloj de Kompanio B pagos la kutimajn impostojn sur dividendoj, ĉar ili estas laŭleĝaj kaj ordinaraj dividendoj al ĉi tiuj akciuloj.

Foje, firmao intencanta esti pura holdingo identigas sin kiel tia aldonante "Holding" aŭ "Holdings" al sia nomo.

## Vidu ankaŭ 
* trusto
* akcia kompanio

## Referencoj 
Kategorio:Ekonomio
Kategorio:Ekonomiko
8028 Joeengle

'*8028 *Joeengle'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona testpiloto, Joseph H. Engle de la Usona aerarmeo. Li estis la 8-a piloto de la raketaviadilo *North American X-15'', sur kiu li flugis 16-foje. Li ricevis la Ordenon de kosmonaŭto pro unu el siaj flugoj, kiu atingis altitudon de 85&nbsp;500 metroj. Li poste flugis sur la kosmopramo kaj tiel iĝis la ununura homo, kiu flugis en la kosmo antaŭ esti selektita kiel kosmonaŭto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
(8037) 1993 HO1

**(8037) 1993 HO1** estas tre malgranda amora asteroido, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

Ĝi estas marsrenkonta asteroido, kaj ĝi povas alproksimiĝi je 0,04962 astronomia unuo (7,422 milionoj da km) de Marso. Kvankam klasigita kiel terrenkonta asteroido, ĝia tera MOID de 0,200549 AU malhelpas ĝin veni pli proksime ol 30 miliono da km de Tero.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Mihály Freund

**Mihály Freund** [mihAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Freund Mihály** estis hungara kemiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1954).

Mihály Freund http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1889 en Budapeŝto, kaj mortis la  1984 en la sama urbo.

## Biografio 
Mihály Freund frekventis universitaton en Budapeŝto, poste inter 1911-1912 li plulernis en Karlsruhe. En 1914 li eklaboris en hungara fabriko, kie li okupiĝis pri petrolo. Baldaŭe li instruis en universitato en Budapeŝto. En 1948 li fondis instituton pri naftoj. Li ricevis premion Kossuth en 1950, krome alian premion en 1984, memormedalon en 1959.

## Verkaro (elekto) 
* *A repülőbenzin* (Bp., 1942)
* *Az ásványolaj ipar legújabb gyártási módszerei* (1947)
* *A kőolaj* (1954)

## Fontoj 
* biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero F kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
8031 Williamdana

'*8031 *Williamdana'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona testpiloto William H. Dana, 11-a piloto de la raketaviadilo *North American X-15*, sur kiu li flugis 16-foje. Unu el liaj flugoj atingis la altitudon de 93&nbsp;500 metroj, pro kiu li ricevis la Ordenon de kosmonaŭto en 2005. Li faris la 199-an kaj lastan flugon de la X-15 en 1968, kaj poste flugis sur la  *Northrop M2-F3* kaj *Northrop HL-10''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Insulo Petro la Unua

**Insulo Petro la Unua** () estas neloĝata vulkana insulo en la Maro Bellingshausen, je 450 km el Antarkto. Ĝi estas postulita kiel dependaĵo de Norvegio, kaj kun la Lando de Maud kaj la Buvet-Insulo estas unu el la tri norvegaj dependaj teritorioj en Antarkto kaj ĉeantarkto. La **Insulo Petro la Unua** estas 11 por 19 km longa kaj enhavas 156 km². La plej alta pinto estas la elstara 1 640 m alta *Monto Lars Christensen*. Preskaŭ la tuto de la insulo estas kovrata de glaĉero kaj estas ĉirkaŭata plej parton de la jaro de flosglacio, kio faras ĝin neatingebla preskaŭ la tutan jaron. Estas malmulte da vivo en la insulo, sed estas kelkaj marbirdoj, kiaj la Suda fulmaro, kaj fokoj.

## Historio 
La insulo estis unuafoje vidata de Fabian Gottlieb von Bellingshausen la 21-an de januaro 1821 kaj estis nomata laŭ la rusa caro Petro la Granda. Neniu surteriĝis sur la insulo antaŭ la 2an de februaro 1929 kiam la dua ekspedicio de *Norvegia* kaj precize *Nils Larsen* kaj *Ola Olstad*, financataj de *Lars Christensen*, estis sukcesa. Ili postulis ĝin por Norvegio, kiu aneksis ĝin en 1931 kaj faris ĝin dependaĵo en 1933. La venonta surteriĝo okazis nur en 1948 kaj de tiam la insulo estis celo de kelka scienca reserĉado kaj de limigita kvanto de turismo. La insulo iĝis temo de la Antarkta traktato en 1961. Ekde 1987, estis aŭtomata meteorologia stacio sur la insulo. Okazis tri ekspedicioj de radioamatoroj kaj sporadaj surteriĝoj fare de turistoj.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de maraj ekoregionoj
* Buvet-Insulo
* Lando de Maud
* 
* 

### Bibliografio 
* Barr, Susan (1987). Norway's Polar Territories. Oslo: Aschehoug. ISBN 82-03-15689-4.
* Kyvik, Helga, ed. (2008). Norge i Antarktis. Oslo: Schibsted Forlag. ISBN 82-516-2589-0.
* LeMasurier, W. E.; Thomson, J. W., eds. (1990). Volcanoes of the Antarctic Plate and Southern Oceans. American Geophysical Union. ISBN 0-87590-172-7.
* Rubin, Jeff (2005). Antarctica. Lonely Planet. ISBN 1-74059-094-5.

eta|maldekstra|300ra|La unua surteriĝo sur la insulo (1929).
eta|maldekstra|300ra|Marbordo de la Insulo Petro la Unua, vizitita dum ekspedicio de *Polarstern* en 1994.

Petro la Unua
Petro la Unua
Kategorio:Geografio de la Suda Oceano
Isorno

**Isorno** estas la nomo de la sekvantaj geografiaj objektoj:
* **Isorno TI** estas komunumo de la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino en Svislando.
* **Isrono (rivero)** estas rivero, kiu fontas en Piemonto, Italio, fluas tra la Valo de Onsernone kaj alfluas en Terre di Pedemonte al Mezlezza.
Isorno TI

**Isorno** estas komunumo de la Komunumaro Onsernone kaj la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 334 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Isorno situas en la supra parto de la Valo Onsernone, tra kiu fluas la rivero Isorno, laŭ kiu la komunumo nomiĝas. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Auressio, Berzona, Loco, Niva, Rossa kaj Seghellina.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 17,11&nbsp;km², de kiuj 79,6% estas kovritaj de arbaro, 5,4% servas por agrikulturo kaj 1,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Isorno limas en nordo al Maggia, en oriento al Terre di Pedemonte, en sudo al Centovalli, en sudokcidento al Mosogno, kaj en nordokcidento al Onsernone.

## Trafiko 
Isorno situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Isorno pasas montara vojo de Cavigliano al Onsernone. Pere de la buslinio de Onsernone al Locarno la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La komunumo Isorno estis fondita en la jaro 2001 per kunigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Auressio, Berzona kaj Loco.

La unua dokumenta mencio de Auressio datiĝas el la jaro 1233 kiel *Oraxio*.
 Berzona estis menciita la unuan fojon en la jaro 1265 jam kiel *Berzona*. Loco estis menciita la unuan fojon en la jaro 1224 jam sub la aktuala nomo *Loco*. Bernzona kaj Loco apartenis dum mezepoko ĝis la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 al la valkomunumo Onsernone, tiam ili sendependiĝis kaj estis ĝis la integriĝo al Isorno aŭtonomaj komunumoj.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Isorno

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Isorno

## Bildoj 

Dosiero:Loco Ticino P1080434.jpg|Loco, komunumo Isorno
Dosiero:Berzona Oratorium.JPG|Preĝejo de Berzona
Berzona

**Berzona** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Berzona (Isorno)** estas vilaĝo de la komunumo Isorno de la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino en Svislando.
* **Berzona (Vogorno)** estas vilaĝo de la komunumo Vogorno de la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino en Svislando.
Antarkta arĝentfiŝo

alternative=Pleuragramma antarcticum.jpg|eta|Pleuragramma antarcticum
La **Antarkta arĝentfiŝo**, ***Pleuragramma antarcticum*** estas membro de la subordo de Notothenioidei kaj familio Nototeniedoj de la Perkoformaj fiŝoj.

*Pleuragramma antarcticum* estas gravega specio en la ekosistemo de la Suda Oceano.

## Notoj 
Kategorio:Fiŝoj
Péter Friedrich

**Péter FRIEDRICH,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Friedrich Péter** (naskiĝis la  1936 en Budapeŝto, mortis la  2013 en Budapeŝto), estis hungara kuracisto, biologo, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1998).

## Biografio 
Péter Friedrich frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1954-1960. Li komence eklaboris en hospitalo de Miskolc, poste en biokemia filio de MTA. En 1967 li plulernis en Oxford, en 1975 li estis helpanto de UNESCO en Egiptio. Baldaŭe li atingis altajn postenojn kaj rangojn en la instituto. Li okupiĝis precipe pri enzimoj. Li ricevis 5 premiojn inter 1983-2006.

## Verkaro (elekto) 
* *Identification of a Cysteinyl Residue Involved in the Activity of Rabbit Muscle Aldolase* (1970)
* *Supramolecular Enzyme Organization: Quaternary Structure and Beyond* (1984)
* *A memória molekuláris megközelítése (1994)
* *Fehérjék, enzimek, emlékezet'' (Proteinoj, enzimoj, memoro) (2000)

## Fontoj 
* biografio hungare 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
József Frigyesi

**József Frigyesi** [jOĵef fridjeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Frigyesi József** estis hungara kuracisto, akuŝisto, ginekologo, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1946). Lia origina nomo ĝis 1882 estis *Friedenstein József*.

József Frigyesi http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1875 en Kisvárda. Li mortis la  1967 en Budapeŝto.

## Biografio 
József Frigyesi akiris diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1897. En 1912 li eklaboris en la universitata akuŝejo. En 1929 en kongreso de germanaj kuracistoj li prezentis viva la lokan anestezon dum kinekologia operacio. Inter 1929–1948 li ĉefe instruis en la universitato, kie li estis eĉ rektoro inter 1945–1947. En 1952 li doktoriĝis.

## Verkaro (elekto) 
* *A helyi érzéstelenítés kézikönyve* (Manlibro de la loka anestezo) (1926)
* *Nőgyógyászat* (Ginekologio) (1938)

## Memorigiloj 
* premio fondita en 2014

## Fontoj 
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero B kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* biografieto kun foto

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj akuŝistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Barra do Rio Azul

**Barra do Rio Azul** estas municipo en la brazila subŝtato Suda Rio-Grando, kiu havis 2.003 loĝantojn en 2010 . 

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
Samu Benedekffi

**Samu BENEDEKFFI** estis rumania hungara reformita pastro, poeto. Li naskiĝis en Nagykede la 29-an de oktobro 1915 kaj mortis en [[]] en [[]].  

## Kariero
Samu Benedekffi finis teologion Reformita Teologio en Kluĵo kaj estis pastro en Lupeni (Petroșani) kaj en Petrila-Lonea. Li translokiĝis en Hungarion en la 40-aj jaroj.

## Poemvolumo
* *Hívnak a földek* (Kv. 1938). 

## Fonto
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pastroj
8030 Williamknight

'*8030 *Williamknight'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona testpiloto William J. Knight (1929–2004), 10-a piloto de la raketaviadilo *North American X-15'', sur kiu li flugis 16-foje. Unu el liaj flugoj atingis rapidecon de maĥo-6,7, alia, la altitudon de 69&nbsp;600 metroj, pro kiu li ricevis la Ordenon de kosmonaŭto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
István Friss

**István FRISS** [iŝtvAn friŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Friss István** estis hungara ekonomikisto, politikisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1960).

István Friss http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=4087&catid=64:f&Itemid=67&lang=hu naskiĝis la  1903 en Hungario, en Nagyvárad (nuntempa Oradea en Rumanio). Li mortis la  1978 en Budapeŝto.

## Biografio 
István Friss frekventis ĉeflernejon en Berlino. Li jam pli frue aliĝis al la hungaraj komunistoj en 1922, tial li ricevis punon en 1925 pro malpermesaj politikaj agadoj. En 1928 li redaktis subteran gazeton komunistan. En 1935 li vivis en Sovetunio, poste en Prago, poste en Pollando, post la germana okupo en Svedio, fine en 1941 en Moskvo. Post 4 jaroj li hejmenvenis, kie li ricevis altajn politikajn postenojn. Inter 1949-1967 li estis deputito parlamenta, kie li okupiĝis pri ekonomiaj temoj. Li ricevis premion Kossuth en 1949, precipe poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* *A magyar demokrácia gazdasági stabilizációja* (1946)
* *A jövőt építjük* (Ni konstruas la futuron) (1951)
* *A Magyar Dolgozók Pártja gazdaságpolitikája* (Ekonomia politiko de Partio de Laboristoj Hungaraj) (1961)
* *Gazdasági törvények, tervezés, irányítás* (1968)

## Fontoj 
* biografio hungare

 
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
(8033) 1992 FY1

**(8033) 1992 FY1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Ferenc Benedek

**Ferenc BENEDEK** estis rumania hungara kuracisto, verkisto. Li naskiĝis en Nagyvárad la 7-an de septembro 1900 kaj mortis en 1944 en Aŭŝvico.  

## Kariero
Ferenc Benedek publikigis artikolojn, poemojn, novelojn en gazetoj de Budapeŝto kaj de Oradea.

## Libroj
**Szerenád* (poemoj, Bp. 1919); 
**Az isteni nász* (poemoj, Nv. 1920); 
**Biblia* (psalmoj, poemoj, litanioj, Nv. 1922); 
**Wassermann: pozitív* (romano, Nv. 1933; en nova eldono kun titolo *A rendelő különbejárata*, Bp. 1941). El romano verkis triaktan teatraĵon titolitan *Fertő* Viktor Mendel (Belényes 1947). 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Sándor Péterfi

**Sándor PÉTERFI** estis hungara unitariisma pastro. Li naskiĝis en Nagykede la  kaj mortis en Szamoshévíz la .

## Kariero 
Sándor Péterfi studis en Székelykeresztúr kaj Koloĵvaro. Li estis pastro en Székelykeresztúr, Csákfalva, de 1859 en Szamoshévíz.

## Fonto 
* Hungara vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pastroj
Poluilo

**Poluilo** estas substanco aŭ energio enmetita en la medion, kiu okazigas nedeziratajn efikojn, aŭ male tuŝas la utilon de resurso. Poluilo povas okazigi long- aŭ mallong-daŭran damaĝon per ŝanĝado de la kreskindico de planta aŭ animala specio, aŭ per interferado ĉe homaj havaĵoj, komforto, sano, aŭ simile. Kelkaj poluiloj estas biodegradeblaj kaj tiele ili ne restos en la medio longdaŭre. Tamen la degradadaj produktoj de kelkaj poluiloj estas ili mem poluiloj kiaj la produktoj DDE kaj DDD produktitaj el la degradado de DDT.


Kategorio:Poluado
Hakado kaj karbigado

**Hakado kaj karbigado** estas alternativo al la hakado kaj bruligado kiu havas malpli damaĝan efikon sur la medio. Ĝi estas la praktiko karbigi la biomason rezulte el forhakado, anstataŭ tutbruligi ĝin kiel ĉe la praktiko de hakado kaj bruligado.

En tiu kunteksto, oni povas produkti karbon per nombraj kaj variaj metodoj, el la plej simpla (terkovro sur amaso de ligno, kun strategie lokitaj aerumejoj) al plej prilaborita (moderna fabriko kiu rekuperas kaj reciklas strikte ĉiun elpelitajn gasojn).

Hakado kaj karbigado montras konsiderindan profiton al la medio kompare kun simila praktiko de hakado kaj bruligado.

Kategorio:Senarbarigo
Demografia transiro

[280px|eta|Hispanlingva bildo pri *Demografia transiro*: la [monda populacio kreskis malrapide laŭlonge de la historio, sed tiu kresko, reprezentata de verda areo, akceliĝis dum la lastaj 200 jaroj.]]

**Demografia transiro** estas demografia teorio pri la rilato inter la demografiaj ŝanĝoj kaj la sociekonomiaj ŝanĝoj. Ĝi originas de esploroj pri tiaj ŝanĝoj en la 18a jarcento en la industrilandoj de Eŭropo, kaj tiele la rilaton inter loĝantaro, disvolviĝo kaj demografia kresko.

La Demografia transiro klarigus la transiron de antaŭindustria demografia reĝimo, karakterizita de altaj mortindico kaj naskindico al alia reĝimo jam industria kun forta pliiĝo de la populacio kaj poste al alia postindustria, kun tre malaltaj mortindico kaj naskindico. Kvankam dekomence ĝi rilatis substance al la demografiaj ŝanĝoj okazigitaj de la industria revolucio ties uzado, kvankam kun kritikoj kaj limigoj, estas multsence valida, ĉar oni povas konsideri, ke ĝi iĝis paradigmo en la demografio de granda parto de la 20a jarcento.

## Etapoj 
eta|Rilato inter naskindico kaj mortindico dividita al 5 etapoj

Demografia transiro priskribas 4 etapojn, eventuale 5 laŭ etendita modelo.

# Altaj naskindico kaj mortindico. Populacio estas stabila aŭ tre malrapide kreskas.
# Alta naskindico, falanta mortindico. Pliboniĝantaj manĝaĵproduktado, sanservoj kaj higieno savas multajn homojn de morto; socio daŭrigas kutimon havi multajn infanojn. La populacio rapide kreskas.
# Falanta naskindico, malalta mortindico. Familioj adaptiĝas al la nova situacio kiam ne estas necese havi multajn infanojn por transvivi. Populacio kreskas, sed la kresko malrapidiĝas.
# Malaltaj naskindico kaj mortindico. Populacio stabiliĝas.
# (laŭ etendita modelo) Tre malalta naskindico, malalta mortindico. Naskindico estas sub restariga nivelo kaj la populacio malkreskas.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Dua demografia transiro

Kategorio:Demografio
Kategorio:Industria revolucio
8034 Akao

**8034 Akao** estas tre malgranda apolona asteroido, malkovrita la  de la usonaj geastronomoj kaj geedzoj Carolyn S. Shoemaker
kaj Eugene M. Shoemaker , elde la Observatorio de la Monto Palomar,
(kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

Ĝi estas marsrenkonta kaj terrenkonta asteroido, ĝia orbito tanĝas tiun de Tero kun minimuma orbita interdistanco (MOID) de 0,0747481 astronomia unuo (11,182 milionoj da km) por la nuna epoko ().

* La  ĝi pasis al 0,08097 AU (12,113 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,07444 AU (11,136 milionoj da km) de nia planedo; tio, kio estos iomete pli malgranda ol la nunepoka tera MOID.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la diino Akka de la finna mitologio. Edzino de la dio Ukko, Akka regas la rikoltojn kaj la inan seksecon, ŝi simbolas la amon, la agrikulturon kaj la virinecon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
M4 Sherman

[300px|eta|Tanko de la serio M4 Sherman en muzeo de [Dresdeno]]
[dekstra|eta|Tanko M4 Sherman en [Courseulles-sur-Mer]]
[eta|dekstra|usonaj Sherman-tankoj detruitaj de Japania artilerio en la [batalo de Okinavo]]
La **M4 Sherman** estis mezgranda tanko el usona produktado, kiu estis multe uzata en la Dua Mondmilito kaj la Korea Milito, meze de la 20-a jarcento. Temis pri la plej multnombre produktata usona tanko de la dua mondmilito. Sian nomon ĝi ricevis honore al la 19-jarcenta usona armea generalo *William T. Sherman* (1820-1891).

## Historio 
La M4 estis evoluigita en 1941 el la prototipo T6, kaj ekde februaro 1942 estis produktata serie, do grandkvante. Sian nomon ĝi ricevis kiam ĝin ekuzis la Brita Armeo. Tiu armeo ankaŭ unuafoje batale uzis ĝin, en la dua batalo de *El-Alamein*, egiptia urbeto borde de la Mediteranea Maro, inter la armeoj de la Aliancanoj unuflanke kaj Nazia Germanio plus Faŝisma Italio aliflanke, fine de oktobro kaj komence de novembro 1942.

Armilaro kaj kiraso korespondis al la tiama teknika stato, sed ili estis averaĝaj, ne teknike elstaraj. La granda avantaĝo de la modelo estis la horizontala mem-stabiliĝanta kanono, la malaltaj produktokostoj kaj la larĝskala produktado kun alta normigo de unuopaj konstrupartoj. Ĉiumonate ĝis 2000 unuoj estis produktataj. Pro la multaj entreprenoj partoprenantaj en la produktado, diversaj ekzempleroj de la tanko estis ekipataj per malsamaj motoroj, kio kondukis al signifaj kvalitaj diferencoj. La fronta kiraso estis dika 91 milimetrojn ĉe la kanono, 76 milimetrojn ĉe la resta tanka supro kaj 63 milimetrojn ĉe la fronta kasko. Tio sufiĉis por la bataloj en la "nordafrika milito" de 1942, sed dum la plua Dua Mondmilito igis la tankon esti pli kaj pli vundebla.

Kategorio:Usonaj tankoj
Kategorio:Usona Terarmeo
Kategorio:Armeo de Britio
Fort Collins

**Fort Collins** estas urbego en Usono, en subŝtato Koloradio, en Kantono Larimer. Ĝi estas administrejo de la kantono, krome grava universitata urbo.
eta|Situo de Fort Collins en la subŝtato kaj kantono

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 
* Loĝantaro:  (en 2010)
* Supermara alteco: 
* Horzono: UTC-7h (en somero UTC-6h)
* Poŝtkodoj: 80521-80528, 80553
* Telefonkodo: 970

## Geografio 
eta|maldekstre|Konstruaĵo en Fort Collins
eta|maldekstre|Historia urboparto de Fort Collins
Fort Collins situas sur montaro en la meza landparto de Usono, en la norda parto de la subŝtato, en orienta parto de la kantono. Denvero (Koloradio) troviĝas 92 km.

## Historio 
Fort Collins estis fondita kiel armea antaŭposteno de la Usona Armeo en 1864, sed en la sama jaro inundo detruis la tendaron. Ĝi defendis kontraŭ indianoj, tial oni konstruis fortikaĵon. Setlantoj komencis alveni en la najbareco de la fortikaĵo preskaŭ tuj. La unua lernejo kaj preĝejo malfermiĝis en 1866, en la sekva jaro la fortikaĵo jam aperis en mapo. En 1868 la fortikaĵo iĝis administrejo de la kantono. En 1955 granda sukeroproduktejo ekfunkciis. En 1977 abrupta inundo okazis pro pluvego, 5 homoj mortis. En 2006 Fort Collins estis la plej bona loko por vivi en Usono.

## Klimato 
En Fort Collins la temperaturo averaĝe varias inter 2-. La varmo kulminas en julio averaĝe , rekorde . La malvarmo kulminas en januaro averaĝe , rekorde . La precipitaĵo jare estas 410&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas (vintre ankaŭ neĝas). La precipitaĵo kulminas en majo, malkulminas januare.

## Trafiko 
Loĝantoj de Fort Collins uzis hejman flughavenon ĝis 2012, poste internacian flughavenon de Denvero. El la urbego kuras ĉefvojoj kaj trajnoj al Denvero kaj Vajomingo. Aŭtobusoj, troleoj kaj iomete tramo liveras la pasaĝerojn en la urbego.

## Servoj 
* Ŝtata Universitato de Koloradio

## Vidindaĵoj 
eta|Ĉeflernejo en Fort Collins
* muzeo, establita en 1941

## Fontoj 
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de Wiki-Trans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio

Kategorio:Urboj de Koloradio
Kedaho

**Kedaho** ( respektive '**, plenforme **'; la araba honora nomo *Darul Aman* signifas 'restejo de paco') estas unu el la 13 subŝtatoj, kiuj konsistigas Malajzion. La subŝtato kovras areon de 9&nbsp;500 kvadrataj kilometroj en la nordokcidento de la malaja duoninsulo, kaj en la apudmarborda insularo *Langkawi*. Laŭ stato de la jaro 2010 la subŝtato havis 1&nbsp;890&nbsp;098 loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po 199 homoj laŭ kvadrata kilometro. Administra centro kaj ŝtata ĉefurbo estas la urbo Alor Setar, sed la sultana rezidejo estas en *Bukid Anak*. Menciindaj aliaj gravaj urboj estas interalie *Sungai Petani* kaj *Kulim* en la malaja duoninsulo, *Kuah* en la insularo *Langkawi*.

La sultanejo Kedaho estas nomata *Kadaram* (en la tamila lingvo: காடாரம்) de la tamiloj kaj *Sajburi* (en la taja lingvo: ไทรบุรี) de la tajoj kiam ĝi estis sub tajlanda influo.

250px|eta|

## Geografio 
La kontinenta parto havas relative ebenan terenon, kiu precipe uzatas por kultivo de rizo. *Langkawi* estas aro de insuloj, el kiuj multaj estas neloĝataj. La subŝtato dividas internacian limon kun la provincoj Songĥla *(Songkhla)* kaj Jala (*Yala*) de Tajlando norde. Enlande, la teritorio limiĝas per la malajziaj subŝtatoj Perliso norde, Perako sude kaj Penango sudokcidente.

Kedaho estas la 8-a plej granda subŝtato de Malajzio kaj laŭ areo kaj laŭ nombro de loĝantoj.

La lago *Pedu* estas la plej granda artefarita lago de la subŝtato.

### Urboj 
* Bedong
* Jeniang
* Kepala Batas (Kedah)
* Kota Sarang Semut
* Sungai Lalang
* Sungai Limau
* Kulim

## Registaro kaj politiko 
La Konstitucio de Kedaho estis proklamita de sia reganto en julio 1950. Ĝi reguligas la rolon kaj potencon de la reganta sultano, de la ŝtata parlamento kaj la ŝtata dungitaro.

La sultano de Kedaho estas la konstitucia reganto de la ŝtato. Lia pozicio estas hereda, kaj li dumvive tenas sian oficon. La reganto estas kaj la religia, islama gvidanto kaj la politika ŝtatestro. La ŝtata registaro estas nomumata fare de li. La nuna sultano estas sultano Abdul Halim, kiu regas la sultanejon ekde 1958 kaj laŭ la nuna stato ankaŭ estas la ŝtatestro de la tuta malajzia federacio.

La ŝtata plenuma konsilio kune kun la sultano estas la plenuma branĉo de la registaro. Ĝi konsistas el la ĉefministro, malaje nomata *Menter Besar*, kaj el aliaj dek membroj. La ĉefministro kaj la aliaj membroj de la konsilantaro estas nomumitaj de la sultano de Kedaho el inter la membroj de la Ŝtata Asembleo, malaje nomata *Dewan Negeri Undangan*.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Subŝtatoj kaj federaciaj teritorioj de Malajzio
8032 Michaeladams

'*8032 *Michaeladams'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona testpiloto Michael J. Adams (1930–1967) de la Usona aerarmeo. Li estis la 12-a piloto de la raketaviadilo *North American X-15'', sur kiu li flugis 7-foje. Li estis mortigita la  kiam sia X-15 disrompiĝis dum la reeniro. Li estis la unua usonano, kiu mortis dum kosma flugo kaj postmorte ricevis la Ordenon de kosmonaŭto

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Pahango

**Pahango** ( respektive '**, plenforme **') estas unu el la 13 subŝtatoj, kiuj konsistigas Malajzion. La subŝtato kovras areon de  kvadrataj kilometroj en la oriento de la malaja duoninsulo kaj de duoninsula Malajzio; oriente ĝin bordas la sudĉina maro. La teritorio havas sian nomon de la rivero ''*, kies vasta rivera baseno konsistigas la pejzaĝon. Politike ĝi estas konstitucia monarkio, regata de sultano. Laŭ stato de la jaro 2010 Pahango havis  loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po 40 homoj laŭ kvadrata kilometro. Administra centro kaj ŝtata ĉefurbo estas la urbo Kuantan, sed la sultana rezidejo estas en *Pekan''.

## Geografio 
La Kamerona Montaro situantas ĉe la nordokcidenta pinto de Pahango, la “Kameronoj” estas proksimume je 90 km el Ipoh aŭ je ĉirkaŭ 200 km el Kuala-Lumpuro. Ĝi estas la plej malgranda distriktaro en Pahango.

## Urboj 
* Cherating
* Cheroh
* FELDA Mempaga
* FELDA New Zealand
* Janda Baik
* Kampung Awah
* Kota Shahbandar
* Kuala Tembeling
* Kuantan
* Lubuk Paku
* Lurah Bilut
* Mengkarak
* Merapoh
* Nenasi
* Paloh Hinai
* Penor
* Sebertak
* Sempalit
* Sri Jaya
* Tanjung Lumpur
* Temerloh
* Teriang
* Tringkap

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Subŝtatoj kaj federaciaj teritorioj de Malajzio
Terengganuo

**Terengganuo** (; pasintece ankaŭ literumita '** aŭ **', plenforme '''') estas unu el la 13 subŝtatoj, kiuj konsistigas Malajzion. La subŝtato kovras areon de  kvadrataj kilometroj en la malaja duoninsulo kaj en la okcidenta parto de la ŝtato, nomata Duoninsula Malajzio. Politike ĝi estas konstitucia monarkio regata de sultano. Laŭ stato de la jaro 2010 Terengganuo havis  loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po 78 homoj laŭ kvadrata kilometro. Administra centro kaj sultana rezidejo estas la urbo Kuala Terengganu.

## Urboj 
* Ajil
* Kampung Tok Imam Lapar
* Kijal
* Kuala Besut
* Padang Midin
* Seberang Takir
* Sekayu
* Wakaf Mempelam
* Wakaf Tapai

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Subŝtatoj kaj federaciaj teritorioj de Malajzio
Perako

**Perako** (, plenforme '**) estas unu el la 13 subŝtatoj, kiuj konsistigas Malajzion. La subŝtato kovras areon de  kvadrataj kilometroj en la malaja duoninsulo kaj en la nordokcidento de duoninsula Malajzio. Politike ĝi estas konstitucia monarkio, regata de sultano. Laŭ stato de la jaro 2010 Perako havis  loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po 110 homoj laŭ kvadrata kilometro. Administra centro kaj ŝtata ĉefurbo estas la urbo Ipoh, dum la sultana rezidejo restas en **'.

## Distriktoj 
* Batang Padang
* Hilir Perak
* Hulu Perak
* Larut, Matang dan Selama
* Manjung
* Perak Tengah

## Urboj kaj vilaĝoj 
* Bagan Sungai Burong
* Banding Island
* Banir
* Batak Rabit
* Behrang
* Behrang 2020
* Bikam
* Changkat Jering
* Chenderiang
* Chenderong Balai
* FELDA Besout
* Hutan Melintang
* Kampung Kuala Slim
* Karai (Perak)
* Kota Baharu (Perako)
* Kota Setia
* Langkap
* Lekir
* Malim Nawar
* Mambang Diawan
* Manong (Perak)
* Menglembu
* Padang Gajah
* Padang Rengas
* Pangkor Island
* Parit
* Pasir Salak
* Pulau Pangkor Laut
* Sayong
* Seri Manjung
* Simpang Tiga
* Slim River
* Sungkai
* Tapah
* Tambun
* Tanjung Rambutan
* Temoh
* Temoh Station
* Trolak

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 

Kategorio:Subŝtatoj kaj federaciaj teritorioj de Malajzio
(8035) 1992 TB

**(8035) 1992 TB** estas tre malgranda apolona asteroido; marsrenkonta terrenkonta kaj venusrenkonta asteroido, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Arizono, Usono), en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

Ĝia klinita orbito tanĝas tiuj de Venuso kaj krucas tiujn de Tero kaj Marso; sed ĝi restas malproksima de ĉi-tiuj lastaj planedoj pro sia orbita klinangulo.

* La , ĝi pasis al 0,2734 AU (40,899 milionoj da km) de Tero.
* La , ĝi pasos al 0,2730 AU (40,836 milionoj da km) de nia planedo.

Ĝi pasas multe pli proksime de Venuso:
* La , ĝi pasis al 0,04141 AU (6,195 milionoj da km) de Venuso.
* La , ĝi pasos al 0,04928 AU (7,372 milionoj da km) de ĉi tiu planedo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
(8038) 1993 JG

**(8038) 1993 JG** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Batalo de Okinavo

La **batalo de Okinavo** estis signifa parto de la *Pacifika Milito* kadre de la Dua Mondmilito, inter la Aliancanoj unuflanke kaj la Japana Imperio aliflanke. Ĝi daŭris inter la 1-a de aprilo kaj la 22-a de junio 1945, sur la areo de la japania insulo Okinavo. Flanke de la Aliancanoj, mortis aŭ vundiĝis sume 84 570 el 183 000 partoprenintaj armeanoj, flanke de la japana imperia armeo, mortis aŭ vundiĝis pli ol 105 755 el la partoprenintaj 120 000 armeanoj, kaj aldone estis mortigitaj 42 000 ĝis 150 000 nearmeanaj lokuloj.

Ĝis junio 2024 oni finkalkulis la nombron de mortintoj gravuritaj en memormonumento je 242 225.

## Vidu ankaŭ
* Ernie Pyle

## Referencoj

Kategorio:Invadoj fare de Usono
Anna Benkő

**Anna Benkő** estis hungara porjunulara poetino. Ŝi naskiĝis en Marosvásárhely la 27-an de majo 1878 kaj mortis en Pesterzsébet la 9-an de oktobro 1971.  

## Kariero
Anna Benkő akiris porinfanĝardenistan diplomon en Sepsiszentgyörgy kaj de 1924 ŝi estis infanĝardenistino en Beclean (Bistrița-Năsăud).

## Volumo
**Gyermekversek* (Kv. 1924) kun enkonduko de Elek Benedek. 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Penango

**Penango** (, plenforme ''*) estas unu el la 13 subŝtatoj, kiuj konsistigas Malajzion, kaj havas la nomon de ĝia precipa insulo, Penango. La subŝtato kovras areon de  kvadrataj kilometroj - parte en la insulo *Penango'' ĉe la nordokcidenta marbordo de la malaja duoninsulo, parte en la neinsula teritorio '**, kiu estas parto de la malaja duoninsulo kaj de duoninsula Malajzio, kaj parte en iuj kromaj insuletoj. En sia historio multajn jarojn kolonio de Britio, politike ĝi unu el nur 4 el la 13 malajziaj subŝtatoj kiuj ***ne*** estas konstitucia monarkio regata de sultano: la ŝtatestro, malaje nomata **', rekte estas nomata fare de la Reĝo de Malajzio (la ''*). Laŭ la stato de  en Penango vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - la teritorio do estas altgrade urbigita kaj en komparo al multaj aliaj partoj de Malajzio tre dense loĝata. Administra centro estas la urbo Ĝorĝtaŭno (*George Town'').

eta|dekstra|300px|

## Distriktoj 
* Seberang Perai Utara

## Urboj kaj vilaĝoj 
* Air Itam
* Bagan Ajam
* Bagan Luar
* Batu Lanchang
* Bukit Mertajam
* Butterworth
* Gelugor
* Gertak Sanggul
* Kampung Buah Pala
* Kampung Seronok
* Kepala Batas (Penang)
* Minden Heights
* Mount Erskine
* Pantai Aceh
* Paya Terubong
* Permatang Pasir
* Permatang Tinggi
* Seri Tanjung Pinang
* Sungai Ara
* Sungai Jawi
* Taman Tun Sardon
* Teluk Air Tawar
* Val d'Or (Penang)

### Insuloj 
* Penango (insulo)
* Pulau Aman
* ‎Pulau Betong
* Pulau Gedung
* Pulau Kendi
* Pulau Rimau

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Subŝtatoj kaj federaciaj teritorioj de Malajzio
Students for a Free Tibet

[eta|Protesto de la reto fronte al la [Blanka Domo (Vaŝingtono)|Blanka Domo]]
**Students for a Free Tibet** (Studentoj por libera Tibeto) estas reto (fondata en 1994) de studantoj kaj aktivuloj, kiuj laboras en la solidaro kun tibeta popolo, por atingi sendependecon de Tibeto. Ili volas atingi objektivojn de la movado por la Tibeta sendependeco per eduko kaj senperforto.

## Eksteraj ligiloj 
Afiŝinto de la reto

Kategorio:Movadoj de nacia liberigo
Kategorio:Movadoj pri sendependeco
Kategorio:Studentaj organizaĵoj en Usono
Kategorio:Neprofitcelaj organizaĵoj
Kategorio:Homrajtprotektaj organizaĵoj
Ádám Berényi

**Ádám BERÉNYI** [berenji] estas hungara ekonomikisto. Li naskiĝis en Șimleu Silvaniei la 6-an de januaro 1922 kaj mortis en Kluĵo la 7-an de decembro 1994.  
## Kariero
Ádám Berényi diplomitiĝis en 1945 Universitato de Kluĵo kaj li instruis en la sama universitato.
## Universitata libro
**Curs de economie politică* (1970).
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekonomikistoj
Sándor Bihari (komponisto)

**Sándor BIHARI** estis rumania hungara komponisto, instruisto. Li naskiĝis en Nagyvárad la 20-an de septembro 1900 kaj mortis en 1984. 
## Kariero
Sándor Bihari finis porinstruistan lernejon en sia naskiĝurbo kaj poste li estis instruisto de violono de 1920 samloke.
## Opero
**Kádár Kata* al libreto de Janka Földi  (1956).
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Perliso

**Perliso** ( respektive '**, plenforme **') estas unu el la 13 subŝtatoj, kiuj konsistigas Malajzion. La subŝtato kovras areon de 821 kvadrataj kilometroj en la malaja duoninsulo; ĝi situas en la ekstrema nordokcidento de duoninsula Malajzio, kaj norde limas je Tajlando. Politike ĝi estas konstitucia monarkio, regata de sultano. Laŭ stato de la jaro 2010 Perliso havis 227&nbsp;025 loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po 280 homoj laŭ kvadrata kilometro. Kaj laŭ areo kaj laŭ loĝantaro temas pri la plej eta subŝtato de Malajzio. Administra centro kaj sultana rezidejo estas la urbo Kangar.

## Urboj 
* Abi
* Arau
* Beseri
* Chuping
* Jejawi
* Kaki Bukit
* Kuala Perlis
* Mata Ayer
* Sanglang
* Simpang Empat

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 

eta|maldekstra|300px|

Kategorio:Subŝtatoj kaj federaciaj teritorioj de Malajzio
8039 Grandprism

'*8039 *Grandprism'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belgaj astronomoj Henri Debehogne kaj Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la astrofotilo de 40&nbsp;cm *Grand Prisme Objectif '' (GPO).
Usita sen prismo, ĝi utilis dum multaj jaroj por serĉi asteroidojn en La Silla. De 1978 ĝis 1993, pli ol 1000 novaj malgrandaj planedoj estis malkovritaj per tiu instrumento.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Malako

**Malako** (, en eŭropaj lingvoj *Malacca* aŭ *Malakka*) estas unu el la 13 subŝtatoj, kiuj konsistigas Malajzion. La subŝtato kovras areon de  kvadrataj kilometroj en la suda parto de la malaja duoninsulo, borde de la malaka markolo. En sia historio origine unu el la plej fruaj malajaj sultanejoj, sekve multajn jarojn kolonio de Portugalio (ekde 1511), poste de Nederlando (ekde 1641) kaj fine de Britio (ekde 1824), politike ĝi estas unu el nur 4 el la 13 malajziaj subŝtatoj kiuj ne estas konstitucia monarkio regata de sultano: la ŝtatestro, malaje nomata '**, rekte estas nomata fare de la Reĝo de Malajzio (la **'). Laŭ stato de la jaro 2010 Malako havis  loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po 470 homoj laŭ kvadrata kilometro. Administra centro kaj ĉefurbo estas la samnoma urbo Malako, kies historia urbocentro ekde la 7-a de julio 2008 estas listigata kiel monda kultura heredaĵo de Unesko.

## Geografio 
### Urbetoj 
* Ayer Paabas
* FELDA Kemendor
* Lipat Kajang
* Paya Rumput
* Telok Gong

## Esperanto kaj Malako 
Estas kelkaj esperantistoj en la subŝtato. Pri la lokaj esperantistaj aktivaĵoj informas vizaĝlibra grupo (Fejsbuko). 

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 

Kategorio:Subŝtatoj kaj federaciaj teritorioj de Malajzio
8076 Foscarini

'* 8076 *Foscarini''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

Kun granda duonakso de ekzakte 3,1995859  (je la epoko de ), ĝi orbitas 62&nbsp;000&nbsp;km cis la konvencia limo de 3,2 AU inter meza kaj ekstera asteroida zono.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Paolo Antonio Foscarini (~1565–1616), karmelana pastro, filozofo kaj sciencisto, kies provo, en 1615, publikigi leteron apogante la opiniojn de Pitagoro kaj Koperniko pri la naturo de la sunsistemo, estis kondamnita de la Roma Inkvizicio kune kun la verkoj de Galilejo kaj Koperniko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
8040 Utsumikazuhiko

**8040 Utsumikazuhiko** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio, Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Kazuhiko Utsumi*, kiu faris la unuan identigon de multaj el la  kaj determinis la abundecon je elementoj de la . En la Universitato de Hiroŝimo li instruis pri astronomio kaj astrofiziko al pli ol 30 000 studantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Labuano

**Labuano** (, plenforme '''') estas unu el la 3 federaciaj teritorioj de Malajzio, kiuj kune kun la 13 subŝtatoj konsistigas la federacian ŝtaton. La teritorio kovras areon de 91 kvadrataj kilometroj borde de la malajzia parto de la insulo Borneo, norde de la bornea subŝtato Sabaho kaj en la Orienta Malajzio: la areo konsistas el samnoma insulo Labuano kaj el ses pliaj, pli malgrandaj insuloj proksime de la bornea marbordo. Laŭ stato de la jaro 2010 Labuano havis  loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po 930 homoj laŭ kvadrata kilometro. Administra centro estas la urbo Bandar Labuan (koloniepoka nomo Victoria).

210px|eta|maldekstra|

## Vidu ankaŭ 
* Batalo de Norda Borneo

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Subŝtatoj kaj federaciaj teritorioj de Malajzio
(8091) 1992 BG

**(8091) 1992 BG** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takeŝi Urata elde la stacio de Ōhira de la Observatorio de Nihondaira, en Ŝimizu (kvartalo de Ŝizuoka).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Negeri-Sembilano

eta|maldekstra|300px|
**Negeri-Sembilano** (, plenforme '**) estas unu el la 13 subŝtatoj, kiuj konsistigas Malajzion.

## Priskribo 
La subŝtato kovras areon de  kvadrataj kilometroj en la malaja duoninsulo. Politike ĝi estas konstitucia monarkio, regata de elektata monarko (ne de sultano, malsame al la plimulto de aliaj malajziaj subŝtatoj). Laŭ stato de la jaro 2010 Negeri-Sembilano havis  loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po 150 homoj laŭ kvadrata kilometro. Administra centro kaj ŝtata ĉefurbo estas la urbo Seremban, sed la monarka rezidejo estas en **'.

La tuta nomo de la ŝtato estas ''''''.

## Urboj kaj vilaĝoj 
* Air Kuning Selatan
* Ayer Kuning
* Bandar Baru Nilai
* Bandar Seri Jempol
* Batang Benar
* Batu Kikir
* Bukit Pelanduk
* Chembong
* Chengkau
* FELDA L.B. Johnson
* Johol
* Juasseh
* Kota
* Kuala Klawang
* Lenggeng
* Linggi
* Lukut
* Mambau
* Pajam
* Pantai
* Paroi
* Pasir Panjang
* Rasah
* Rasah Jaya
* Seremban

## Esperanto kaj Negeri Sembilano 
Kelkaj loĝantoj konis Esperanton. Estas informo en Fejsbuko pri vizaĝlibra grupo.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 
* Esperanto en Negeri Sembilan-o Vizaĝlibran Grupon.

Kategorio:Subŝtatoj kaj federaciaj teritorioj de Malajzio
Putraĝajo

**Putraĝajo** (, plenforme ''*, en araba alfabeto&nbsp; الأراضي الاتحادية &بوتراجايا) estas planita urbo kaj unu el la 3 federaciaj teritorioj de Malajzio, kiuj kune kun la 13 subŝtatoj konsistigas la federacian ŝtaton. La teritorio kovras areon de 49 kvadrataj kilometroj 25 kilometrojn sude de Kuala-Lumpuro. Laŭ stato de la jaro 2010 la urbo havis  loĝantojn, kio rezultigas loĝdenson de po 1400 homoj laŭ kvadrata kilometro.

La urbo servas kiel la federacia administra centro de Malajzio. La sidejo de la registaro estis translokita tien en 1999 el Kuala-Lumpuro, pro la troloĝiĝo kaj spacomanko en la metropolo. Tamen Kuala-Lumpuro restas la nacia ĉefurbo de Malajzio, estante la sidejo de la reĝo kaj de la nacia parlamento, krom esti la nacia komerca kaj financa centro. En 2001, Putraĝajo iĝis la tria federacia teritorio de Malajzio, post Kuala-Lumpuro kaj Labuano.

La urbo ricevis sian nomon laŭ la unua ĉefministro de Malajzio, Tunku Abdul Rahman Putra. En la malaja kaj sanskrita, la vortoj *"putra"* aŭ *"putera"* signifas "princo" aŭ "vira infano" ("knabina infano" estas nomata *"putri"* en la sanskrita), kaj *"ĝaja"'' signifas "sukceso" aŭ "venko". La disvolviĝo de Putraĝajo komenciĝis en la 1990-aj jaroj, ĝis hodiaŭ multaj gravaj konstruaĵoj estas finitaj kaj antaŭvidatas ke la loĝantaro plu kresku.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Subŝtatoj kaj federaciaj teritorioj de Malajzio
Kuala Terengganu

**Kuala Terengganu ** estas urbo de Malajzio, kiu ricevis sian urban statuson nur komence de la jaro 2008. Ĝi situas en la okcidenta landoparto, en Duoninsula Malajzio, kaj estas la administra centro de la subŝtato Terengganuo. Laŭ stato de la jaro 2009 la urbo havis  loĝantojn.

eta|maldekstra|250px|

Kategorio:Urboj de Malajzio
Bandar Labuan

**Bandar Labuan**, dum la antaŭa epoko de brita koloniado nomita *Victoria*, estas urbo de Malajzio. Ĝi situas en la orienta landoparto, sur la insulo Labuano norde de la insulego Borneo kaj la tiea malajzia subŝtato Sabaho, kaj estas la administra centro de la samnoma federacia teritorio Labuano. Laŭ stato de la jaro 2012 la urbo havis  loĝantojn.
eta|maldekstra|250px|

Kategorio:Urboj de Malajzio
Stromo

La vorto **Stromo** havas plurajn signifojn:

*En bestoscienco **stromo** estas fundamenta parto de histo, ĝenerale konsistanta el konektivo, kies maŝoj subtenas la ĉelojn kaj aliajn funkciajn elementojn de la koncerna histo.
*En fungoscienco **stromo** estas, ĉe askomicetaj fungoj densa amaso de vegetaj hifoj, en aŭ sur kiu formiĝas sporoj.
Ĝorĝtaŭno (Penango)

**Ĝorĝtaŭno**, angle pro konservo de la nomo el la epoko de brita koloniado *George Town*, malpli kutime unuvorte *Georgetown*, estas urbo de Okcidenta Malajzio. Ĝi situas en la okcidenta landoparto, en Duoninsula Malajzio, kaj estas la administra centro de la subŝtato Penango. Laŭ stato de la jaro 2010 la urbo havis  loĝantojn, la tuta metropola areo  loĝantojn.

## Antaŭurboj 
* Gelugor

eta|maldekstra|240ra|
eta|centra|300ra|

Kategorio:Urboj de Malajzio