open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arsena triklorido

**Arsena (III) klorido** aŭ **arsenoza triklorido** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la kloridoj, rezultanta el interagado de la **arsena (III) hidroksido** kaj **klorida acido**. Arsena (III) klorido estas solvebla en alkoholo, etero, klorida acido, bromida acido kaj kloroformo kaj reakcias kun la akvo. Arsena (III) klorido prezentas tri klorajn jonojn ligitajn al arsenatomo. Ĝi konsistas je 1 arsenatomo, 3 kloratomoj, kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

Kiel en la kazo de multaj aliaj elementoj, la buŝa tokseco de arsenaj komponaĵoj varias laŭ sia oksidiga stato, ĝenerale, la plej stabila natura oksida stato de la elementoj. Kio kutime trovita en la grundo kaj akvo, tio estas la malplej toksa. Tio estas la kazo de la arseno. La normala oksidiga stato renkontata en la grundo kaj verŝajne en la akvo estas la As(V). Natura arseniato povas tamen reduktiĝi al la pli toksaj As(III) formo per varmigo aŭ per la ago de certaj algoj kaj ŝimoj. Ne estas dubo pri la tokseco de arsenatoj kaj arsenaĵoj, plejmulto el la arsenaj pesticidoj kaj herbicidoj enhavas arsenon en la +3 oksida stato.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **arsena (III) klorido** per traktado de **arseno** kun **kloro**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **arsena (III) klorido** per traktado de **kloro** kun **arsena (III) hidroksido**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **arsena (III) klorido** per traktado de **arsena (III) oksido** kun **klorida acido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **kloro** per traktado de **karbona unuoksido** kun **arsena (III) oksido**:

### Reakcio 5 
* Preparado de **arsena (III) klorido** per traktado de **ferika klorido** kun **arseno**:

## Vidu ankaŭ 
* Kloridoj

## Referencoj 
Kategorio:Kloridoj
Turkaj ciganoj

En Otomanaj Arkivoj estis menciitaj turklingvaj islamanoj nome ciganoj el Turkio de alevisma kredo,  nomataj , kiuj konvertiĝis al islamo en la tempo de Ruma sultanlando kiel propra grupo de ĥoraĥanaj romaoj dividita en kvar klanoj; ili iam venis de Anatolio kaj ekloĝis en Orienta Trakio kaj aliaj partoj en Balkanio de la Otomana Regno ankaŭ, precipe en Dobriĉ kaj Varno; kelkaj iris eĉ al Simferopolo en Krimeo. La vorto *Kıptî* ("kopto") estis donita de la turkoj kiel sinonimoj por *cigano* en otomana turka lingvo. Hodiaŭ la turklingvaj islamaj grupoj "Usta Millet" kaj "Mehter" en Bulgario, precipe el Varno, kiuj neas tie romaan devenon, asertas esti la posteuloj de tiel nomataj turkaj ciganoj.

## Notoj
Kategorio:Etnoj en Balkanio
Kategorio:Etnoj en Bulgario
Kategorio:Ciganoj
Emil Vachek

Emil Vachek estis ĉeha verkisto, aparte sciencfikcia kaj krimromana, kaj ĵurnalisto. Li naskiĝis la 2-an de februaro 1889 en Hradec Králové kaj mortis en aĝo de 75 jaroj la 1-an de majo 1964 en Prago.

En Esperanto de li aperis:
* *Marŝo en cirklo*, en *Ĉeĥoslovaka Antologio* (1935), en traduko de Tomáš Pumpr

## Verkaĵoj 
eta|maldekstra|120ra|
Lia literatura verko estas dominata de humura mallonga prozo; liaj romanoj kaj krimromanoj estas aparte influitaj de la psikoanalizo de Sigmund Freud, en kiu li ribelas kontraŭ la regantaj konvencioj de la burĝa moralo. Tiaj temoj estis kontraŭjudismo kaj prostituado. De 1926 ĝis 1931 li verkis la romantrilogion *Chám Dynybyl*, dum tiu ĉi periodo ankaŭ la krimromanojn *Tajemství obrazárny* ("La sekreto de la bildgalerio"), *Muž a stín* ("La viro kaj la ombro"), *Zlá minuta* ("malbona minuto") kun la literatura karaktero de *inspektoro Klubíčko*, en 1927 krome aperas la romano *Bidýlko* ("Alkroĉiĝejo"), la fantazia romano *Pán světa* ("Sinjoro de la Mondo") kaj de 1945 ĝis 1947 la dokumenta ciklo *Německá válka*.

Liaj krimromanoj estis adaptitaj en multajn filmojn ekde 1933, plej lastatempe en du filmoj en 2007: *Muž a stín* ("La viro kaj la ombro") reĝisorita de *Dušan Klein* kun aktorado de *Miroslav Donutil* en la rolo de detektivo *Klubíčka*, kaj en la sama jaro same *Zlá minuta* ("malbona minuto") reĝisorita de *Pavel Kačírek*, ĉefroligante Miroslav Donutil.

## Notoj 
Kategorio:Ĉeĥaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥaj ĵurnalistoj
Zvenigorodskaja (Rublovo-A. linio)

**Zvenigorodskaja** () estas estonta stacio de la Metroo de Moskvo sur Rublovo-Arĥangelskaja linio, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' nord-okcidente de Moskvo. Ĝi estos malfermita en 2026-2027.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Rublovo-Arĥangelskaja linio (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Ĥoroŝovo-Mnjovniki (Moskvo)
Tamás Märcz

**Tamás Märcz** [tamAŝ merc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Märcz Tamás** estas hungara-itala akvopilkisto, olimpiano, olimpika ĉampiono, trejnisto. Lia familia nomo erare estis *Märtz*.

 naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 ekde 1983 lernis, poste maturiĝis en centra sporta lernejo, nature ankaŭ li naĝis kaj akvopilkis. Baldaŭ li akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 2000. Li akiris ankaŭ italan ŝtatanecon en 2009. Lia edzino naskis 2 filinojn en 2004 kaj 2010. Li ricevis premiojn inter 2000 kaj 2021.

### Sporta kariero 
 estis akvopilkisto inter 1993-2013 parte en Hungario, parte Italio en pluraj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono kvarfoje (1996-1999), itala ĉampiono dufoje (2005, 2009), dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1995-2001 kaj al la itala nacia teamo en 2012. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2000 kun ora medalo, krome en mondĉampionumo li estis la dua en 1998. Li finis sian aktivan sportan karieron en 2013, poste li estis trejnisto ĝis tiam (2022) en Hungario.

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* hungarlingva debuto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Italaj akvopilkistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Yeat

**Yeat** (naskiĝis kiel *Noah Olivier* la 26-an de februaro 2000 en Irvine) estas repisto kaj sonteknikisto el Usono. Yeat atingis popularecon en 2021 posts la publikigo de sia albumo «4L», kiu inkludis pecojn kiel «Sorry Bout That» kaj «Money Twërk», kiu atingis popularecon en TikTok.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj repkantistoj
Kálmán Markovits

**Kálmán Markovits** [markoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Markovits Kálmán** estis hungara akvopilkisto, trifoja olimpiano, dufoja olimpika ĉampiono, trejnisto. Liaj nobelaj (jam neuzitaj) antaŭnomoj estis *spizzai kaj kisterpesti* [kiŝterpeŝti]. Lia teoria rango estis grafo, sed tiutempe la familio plene malriĉiĝis, krome la titolo grafo jam estis malpermesita. Lia unua edzino estis Kató Szőke.

 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1949. Li akiris sportgvidantan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto en 1963, post 3 jaroj ankaŭ trejnistan diplomon. Li pensiuliĝis en 1989. Li edziĝis trifoje kaj havis 2 filojn. Li ricevis premiojn inter 1951-2009.

### Sporta kariero 
 depost la 2-a mondmilito estis dorsonaĝisto, iom poste akvopilkisto en ĉefurba sportklubo. Inter 1950-1964 li ludis jam kiel plenkreskulo en pluraj ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono en 1953, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1949-1962 133-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1952, Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1960 kun 2 oraj kaj bronza medaloj. Pro la unua olimpia sukceso la grafa familio ne estis deportita. Depost la hungara revolucio de 1956 li estis la sola akvopilkisto, kiu ne disidis. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1966, sed jam ekde 1963 li estis trejnisto, baldaŭ ankaŭ eksterlande.
eta|

## Memorigiloj 
* naĝejo en Hatvan portas la nomon Markovits Kálmán (vidu la foton!)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
27565 de Wet

'*27565 *de Wet'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 7:3 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Martin de Wet'', kiu ricevis magistron en aeronaŭtika kaj kosmofluga inĝenierarto kaj laboras por komercaj, sciencaj kaj registaraj kosmoveturiloj. Li laboris en la industrio de la kosma lanĉo antaŭ emeritiĝi. Martin servis en la Konsilantaro de la Observatorio Lowell.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Ceria (III) hidroksido

**Ceria (III) hidroksido** aŭ **trihidroksido de cerio** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj, rezultanta el interagado de la **ceria (III) nitrato** kaj **natria hidroksido**. Ceria (III) hidroksido estas nesolvebla en akvo kaj estas flaveca solidaĵo pli densa ol la akvo. Ceria (III) hidroksido prezentas tri hidroksilajn jonojn ligitajn al ceriatomo. Ĝi konsistas je 1 ceriatomo, 3 hidroksilaj grupoj, kaj uzatas en kemiaj sintezoj. Ceria hidroksido perdas akvon sub varmigado kun formado de Ceria (III) oksido. Ceria hidroksido precipitiĝas tiel kiel blanka solidaĵo sed fariĝas flava pro oksidigaj agentoj. 

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **ceria (III) hidroksido** per traktado de **ceria (III) oksido** kun **akvo**:

### Reakcio 2 
* Reakcio de **ceria (III) sulfato** kun **baria hidroksido** donante **cerian (III) hidroksidon**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **ceria (III) hidroksido** per hidrolizo de la **ceria (III) hidroksido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **ceria (III) oksido** per senhidratigado de **ceria (III) hidroksido**:

### Reakcio 5 
* Reakcio de **ceria (III) hidroksido** kun **klorida acido** donante **cerian (III) hidroksin**:

## Vidu ankaŭ 
* Hidroksidoj

## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj
František Halas

estis ĉeha verkisto, aparte lirikisto, eseisto kaj tradukisto. Li naskiĝis la 3-an de oktobro 1901 en Brno kaj mortis per kormalsano en aĝo de nur 48 jaroj la 27-an de oktobro 1949 en Prago.

En Esperanto de li aperis:
* Nekonata soldato, en *Ĉeĥoslovaka Antologio* (1935), en traduko de Tomáš Pumpr
* Ni konstruas, en la gazeto *Esperanto-Servo*, 8-9/1950, same en traduko de Tomáš Pumpr

Kategorio:Ĉeĥaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥaj tradukistoj
Grek-katolika preĝejo Sankta Ladislao (Onga)

La **grek-katolika preĝejo Sankta Ladislao**, nomata laŭ Ladislao la 1-a, reĝo de Hungario, estas sakrala konstruaĵo en urbo Onga (Hungario).

## Historio 
Ĝis 2021 la grekokatolikoj havis diservojn nur en preĝejo Nomo de Sankta Maria (Onga). Oni komencis konstrui propran kirkon en 2019. La arkitekto strebis havi en sia plano ĉiujn koncernajn postulatojn de la bizanca eklezio. La altaro venis el kapelo de seminario en Nyíregyháza.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo troviĝas sur herbejo en rando de la urbo. La fasado estas simetria, meze la enirejo plene reliefas. Malantaŭe simbola turo altiĝas, sed ankaŭ ronda fenestro estas videbla. Ankaŭ la navo havas tureton.

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* [video(https://eo.wikipedia.org/wiki/video) hungare]

## Fontoj 
* datenoj hungare 
* hungare pri la konstruo 
* hungare pri la konsekro
* hungare pri la konstruo

Onga
Onga
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Onga
Castejón de Valdejasa

**Castejón de Valdejasa** [kasteĤON debaldeĤAsa] (en la aragona: *Castellón de Val de Chasa*) estas municipo kaj vilaĝo en Hispanio, apartenanta al la jurisdikcia distrikto de Ejea de los Caballeros, kiu situas en la Komarko Cinco Villas, nordokcidente de la provinco Zaragozo, en la historia regiono Aragono.

## Geografio 
*Castejón de Valdejasa* situas je 45 km de Zaragozo. Ĝia alteco sur la marnivelo estas 522 m. Ĝi havas areon de 110,1 km² (kvadrataj kilometroj) kun populacio de 216 loĝantoj (2021) kaj denseco de 2,57 loĝ/km². Ĝia poŝtkodo estas 50613. 

Castejón de Valdejasa limas norde kun Ejea de los Caballeros kaj Erla, oriente kun Sierra de Luna kaj Zuera, sude kun Zuera kaj Zaragozo, kaj okcidente kun Tauste kaj Ejea de los Caballeros.

En ĝia municipa teritorino ne ekzistas konstantaj akvofluoj, havante nur kelkajn interkrutejojn, ĉiuj el ili alfluantoj de la rivero "Arba".

La plej alta punkto en Castejón de Valdejasa estas la monto "Esteban", 747 m alta, kiu markas la limon inter la municipoj Castejón, Tauste kaj Zaragozo, sekvata de "Guarizo", 745 m alta.

## Demografio 
De la mezo de la 19-a jarcento ĝis 1950 ĝi ĉiam havis iom pli ol milo da loĝantoj, sed ekde tiam ĝi ade malkreskis. Jen datoj sekve:

## Historio 
eta|maldekstre|230px|Kastelo Sora, je 4 km de la loĝloko.
Tiu ĉi loĝloko devenas de romiaj tempoj kaj estis parto de la vojo, kiu ligis Caesaraugusta kaj Pompaelo kaj pasis tra Ejea. 

Ĝia kromnomo "Val de Jasa" devenas el la 13-a jarcento. Ĝi apartenis al la kanonaro de "Santa Cristina de Somport=. Ĝis 1812, ĝi ne ĝuis propran aŭtonomion kiel municipo. 

## Monumentoj 
* Paroĥa preĝejo "Santa María la Mayor" (Sankta Maria la plej Granda). Ĝi estas laŭ mudeĥara stilo kaj devenas de la 16-a jarcento. 

Estas vizitinda la miljara "Pino de Sora", majesta specimeno de pino (*Pinus halepensis*), kun pli ol 4 metroj de cirkonferenco en ĝia trunko. Ĝi estas katalogita kiel Unuopa Arbo de Aragono. 

## Festoj 
* La 20-an de januaro, en honoro de "San Sebastián" (Sankta Sebastiano).
* La 25-an kaj 26-an de julio, omaĝe al "Santiago y Santa Ana" (Santiago kaj Sankta Anna).
* Tria dimanĉo de aŭgusto: "Virgen del Rosario" (Virgulino de la Rozario).

## Vidu ankaŭ 
* Aragona regioneto Cinco Villas. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biciklaj kaj piediraj vojoj. https://es.wikiloc.com/rutas/outdoor/espana/aragon/castejon-de-valdejasa
* Belaj vojoj por promeni. https://es.wikiloc.com/rutas/senderismo/espana/aragon/castejon-de-valdejasa

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Historio de Aragono
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Maurits Dekker

Maurits Dekker estis nederlanda verkisto kaj dramaturgo. Li naskiĝis la 16-an de julio 1896 en Amsterdamo kaj mortis en aĝo de 66 jaroj la 7-an de oktobro 1962 samurbe. 

En Esperanto de li aperis:
* *La mondo ne havas atendejon* (1951), en traduko de Frits Faulhaber
::Ĝin la ĉeĥa esperantisto Tomáš Pumpr tradukis el Esperanto en la ĉeĥan kaj eldonis je la titolo *Svět nemá čekárnu*.

 

Kategorio:Nederlandaj verkistoj
Kategorio:Nederlandlingvaj verkistoj
Josef Kopta

Josef Kopta estis ĉeha verkisto, tradukisto, ĵurnalisto, dramaturgo kaj poeto. Li naskiĝis la 16-an de junio 1894 en Libochovice kaj mortis en aĝo de 67 jaroj la 3-an de aprilo 1962 en Prago. 

En Esperanto de li aperis:
* Eliška kaj du, en *Ĉeĥoslovaka Antologio* (1935), en traduko de Tomáš Pumpr

Kategorio:Ĉeĥaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥaj tradukistoj
Kategorio:Ĉeĥaj ĵurnalistoj
Gadolinia (III) klorido

**Gadolinia (III) klorido** aŭ **triklorido de gadolinio** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la kloridoj, rezultanta el interagado de la **gadolinia (III) hidroksido** kaj **klorida acido**. Gadolinia (III) klorido estas senkolora aŭ blanka solidaĵo tre solvebla en akvo. Gadolinia (III) klorido prezentas tri klorajn jonojn ligitajn al gadoliniatomo. Ĝi konsistas je 1 gadoliniatomo, 3 kloratomoj kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **gadolinia (III) klorido** per traktado de **gadolinio** kun **kloro**

### Reakcio 2 
* Preparado de **gadolinia (III) klorido** per traktado de **kloro** kun **gadolinia (III) hidroksido**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **klorobenzeno** per traktado de **gadolinia (III) klorido** kun **benzeno**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **kloro** per traktado de **karbona unuoksido** kun **gadolinia (III) oksido**:

### Reakcio 5 
* Preparado de **gadolinia (III) klorido** per traktado de **ferika klorido** kun **gadolinio**:

## Vidu ankaŭ 
* Kloridoj

## Referencoj 
Kategorio:Kloridoj
Dolní Slověnice

**Dolní Slověnice** estas vilaĝo de Ĉeĥio. Ĝi apartenas al la teritorio de la urbo Lišov kaj sekve situas en distrikto České Budějovice kaj en la Sudbohemia regiono. La vilaĝo situas 6 kilometrojn nordoriente de la urbocentro de Lišov. Laŭ la stato de  en la vilaĝo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

**Dolní Slověnice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 9,18&nbsp;km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1359.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Preĝejo de sanktaj Mikolao kaj Linharto
* Konstruaĵo de paroĥestrejo el la jaro 1795 (deŝirita en novembro de 2020)
* bieneto n-ro 19 kun ornamitaj ŝildoj datita 1856
* digo kaj ŝtonaj pontoj trans golfo de fiŝlago Dvořiště

## Personecoj 
* Tomáš Pumpr, esperantisto, juristo, elstara tradukisto kaj ekde 1962 membro de la Akademio de Esperanto, naskiĝis tie en 1906.

## Pluaj fotoj

Kříž západně od Dolních Slověnic (Q104875762).jpg|vojranda kruco en la kamparo
Dolní Slověnice, usedlost čp.19.jpg|Bieneto n-ro 19

Kategorio:Lišov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto České Budějovice
Kategorio:Setlejoj en Baseno Třeboň
Mihály Mayer (episkopo)

**Mihály Mayer** [mihAj mAjer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mayer Mihály** estis hungara katolika pastro, episkopo.

Mihály Mayer naskiĝis la  en Kisdorog.

## Biografio 
Mihály Mayer devenis el germana familio. Li maturiĝis en Bonyhád, poste li studis teologion inter 1959–1964 en seminario de Győr. Li pastriĝis en 1964, poste li estis pastro en Simontornya (1964–1966), Pincehely, Tamási (1967–1972), Dunaföldvár (1972-1980), poste en la sama loko estis jam preĝestro. Ekde 1985 li same estis preĝejestro en Szekszárd. En 1988 li estis vicepiskopo en Pécs, ekde la sekva jaro jam episkopo. Li rezignis pro imposta fraŭdo en 2011. Li ricevis premiojn inter 2000-2015.
140px|eta|maldekstra
## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva koncerna paĝo
* datenoj angle

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungariaj germanoj
Avantium

**Avantium N.V.** estas nederlanda firmao kiu disvolvas kaj komercas venontgeneraciajn biobazitajn plastojn kaj kemiaĵojn bazitajn sur unikaj teknologiaj kapabloj en progresinta kataliza esplorado kaj evoluo.

La firmao estis fondita en 2000 kun ĉefsidejo en Amsterdamo, Nederlando, kiel kromprodukto de Shell. Hodiaŭ, Avantium konsistas el tri komercsekcioj - Katalizo, Renovigeblaj Kemioj kaj Renovigeblaj Polimeroj (antaŭe Synvina). En marto 2017, la firmao faris sian borsan debuton sur la Amsterdama borso.

## Priskribo
En 2011, la unua manifestaciofabriko de YXY Teknologio estis malfermita en Geleen (Suda Nederlando). La teknologio ebligas konverti vegetalajn karbonhidratojn en furanon, konstrubriketon por fari biobazitajn kemiaĵojn, materialojn kaj brulaĵojn. En januaro 2019, Avantium akiris plenan proprieton de Synvina kaj ĝia YXY plant-al-plastteknologio kaj en junio la komercsekcio estis alinomita kiel Renovigeblaj Polimeroj.

La 8-an de januaro 2020, estis sciigite ke la FDCA-fabriko estos konstruita en Delfzijl kun kapacito de 5000 tunoj jare. FDCA estas uzata kiel krudaĵo por bioplastaj boteloj kaj tavoloj, precipe por la manĝaĵa kaj trinkaĵa industrio. En aprilo 2021, Avantium emisiis 20% pliajn akciojn, generante 28 milionojn da eŭroj. Ĉi tiu mono estos investita en la nova fabriko en Delfzijl, kiu devus esti preta en 2023. En aprilo 2022, Avantium emisiis novajn akciojn por 45 milionoj da eŭroj.

Avantium komencis pilotan biorafinejon ĉe "Chemie Park Delfzijl" en 2018. En ĉi tiu fabriko, lignopecetoj, liveritaj fare de Staatsbosbeheer, estas konvertitaj en krudaĵojn por la kemia industrio uzante la Zambezi-procezon, nun alinomita en "Dawn Technology". Krome, AkzoNobel, RWE kaj "Chemport" Eŭropo laboras pri komerca versio por unua komerca fabriko bazita sur tiu teknologio en Delfzijl.

En la dua duono de 2019, dua instalaĵo estis malfermita ĉe la sama loko por pruvi *Ray Technology*, iaman trian Mekongan Teknologion (unupaŝa, alta atomefikeca procezo por produkti mono-etilenglikolon (MEG) el industriaj sukeroj).

La 20-an de aprilo 2022 komenciĝis ankaŭ la konstruado de nova bioplasta fabriko en Delfzijl. La fabriko devus ekprodukti en 2023 kaj postulas investon de pli ol 150 milionoj da eŭroj. La fabriko dungos proksimume 70 homojn kaj produktos furandikarboksilan acidon, ofte mallongigite kiel FDCA, de biomaso. FDCA estas grava krudaĵo por PEF, plasto kiu povas esti plene recikligebla.

Kategorio:Nederlandaj firmaoj
Villeurbanne (stacidomo)

**Villeurbanne** estas eksa franca stacidomo sur linio  - Montalieu-Vercieu, situanta en  Villeurbanne en departemento , regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Lyon-Part-Dieu - Montalieu-Vercieu.

Ĝi nun utilas kiel tram-haltejo ***Gare de Villeurbanne*** sur linio T3 de Tramtransporto en Liono.

centra|280ra|eta|Tram-haltejo *Gare de Villeurbanne*

## Interkonektoj 
*  

## Vidu ankaŭ 
* Villeurbanne

## Eksteraj ligiloj 
*  (TCL)

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Aŭvernjo-Rodano-Alpoj
Kategorio:Fervojaj stacioj en Rhône
Kategorio:Tramtransporto en Liono
Kategorio:Transporto en Villeurbanne
Nikolaj Rubinstein

**Nikolaj RUBINSTEIN** aŭ **Nikolaj Rubinŝtejn** - , scienca latinliterigo ''Nikolaj Grigor'evič Rubinštejn*, sed la familia nomo origine estas jida kaj germana kaj tial en tiuj lingvoj latinalfabete skribatas *Rubinstein'', prononco , "rubeno", hebree ניקולאי רובינשטיין - estis fama juddevena rusa komponisto. Li naskiĝis la 2-an de junio 1835 en Moskvo, Rusia Imperio, kaj mortis en aĝo de nur 45 jaroj la 11-an de marto 1881 en Parizo. La komponisto Anton Rubinstein estis lia frato. Interalie, Nikolaj Rubinstein estis profesoro de la posta komponisto Sergej Tanejev. Li en 1866 estis la fondinto kaj unua direktoro de la Moskva konservatorio, poste nomata Moskva Ĉajkovskij Konservatorio.

Kategorio:Rusiaj komponistoj
Torbešoj

La **Torbešoj** (Makedone: Торбеши, Torbeshi; en Nord-Makedonio) ankaŭ konata kiel Македонци-муслимани, Makedonci-muslimani, islamaj makedonanoj) estas religia islama minoritato. Ili parolas sudslavan lingvon.

## Notoj
Kategorio:Etnoj en Balkanio
Theodor Hagen

[eta|*Herbstlicher Wald*, en la [Weimarer Stadtschloss|Kastela muzeo vajmara]]
**Theodor Joseph HAGEN** (naskiĝinta la  en Düsseldorf, mortinta la  en Vajmaro) estis germana pentristo.

## Vivo 
Estante filo de komercisto li estis inter 1863 kaj 1868 disĉiplo de Oswald Achenbach ĉe la Ŝtata artakademio de Düsseldorf. Nur tri jarojn post studfino li sekvis vokiĝon al la Artlernejo vajmara kie li posteulis Max Schmidt zorgante pri klaso de pejzaĝpentremuloj. Li fariĝis direktoro en 1877 sed jam en 1881 li petis maldungiĝon por povi dediĉi sin tute al instruado.

Hagen malfermis al si la studadon de naturo laŭ la modelo de francaj pentristoj de realismo (ekz. Gustave Courbet) tra *paysage intime* de la skolo de Barbizon ĝis impresionismo. Li ne nur transdonis la sciojn sed ankaŭ volonte akceptis instigojn kaj ideojn de studentoj. Ekde 1885 Hagen pentris impresionisme, influite de sia lernanto Ludwig von Gleichen-Rußwurm. Hagen ne nur liberaere desegnis sed ankaŭ pentris. Dume en fruaj jaroj li trovis siajn motivojn ĉe Malsupra Rejno, en Vestfalio, je Eifel, ĉe Mozelo, ĉe Lahn kaj en Svisujo - estis nun inspirfonto la pejzaĝoj en la ĉirkaŭaĵoj de Vajmaro kaj Turingio. Unu lia plej belaj verkoj estas sendube *Die Windmühle* pri ventmuelejo apud Vajmaro (kiu videblas Vajmare en la Ŝtataj artkolektoj).

Ekde 1866 li sendis verkoj al ekspozicioj de Prusia akademio de artoj kaj de *Deutscher Künstlerbund*. Ekde 1876 lia verkaro ĉeestas Glaspalast (Munkeno). En 1893 li membris ĉe *Münchener Secession* kaj ekde 1902 ĉe Berlina secesio. Hagen estis unu el la plej gravaj pejzaĝistoj impresionistaj ĝuante la grandan ŝaton de Alfred Lichtwark, estro de Kunsthalle (Hamburgo). Lichtwark komisiis ĉe Hagen ankaŭ havenbildojn. Krome Hagen flegis akvaforton.

La hagen-aj verkoj admireblas en muzeoj de Vroclavo, Bukareŝto, Dresdeno, Düsseldorf, Erfurto, Hamburgo, Magdeburg, Munkeno, Poznano, Stutgarto kaj Vajmaro.

## Referencoj 
* Schmidt, Heinrich, "Hagen, Theodor" ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 7 (1966), p. 481-482 (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* ligiloj ĉe DDB
* [en la paĝaro de Klassik Stiftung Weimar(https://eo.wikipedia.org/wiki/Klassik_Stiftung_Weimar)]
* "Chronisten der Landschaft" (ekspozicikatalogo, 2019)

Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Pejzaĝistoj
Kategorio:Germanaj profesoroj
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
AquaDom

**AquaDom** (mikse latine kaj Germane, "akvokupolo" aŭ "akvokatedralo") estis rulforma akvario el akrila vitro en la Hotelo Radisson Collection en la konstruaĵaro DomAquarée en Karl-Liebknecht-Straße en Berlin-Mitte, Berlino, Germanujo. Ĝi estis 25 m alta kaj havis enan travideblan lifton. La konstruaĵaro DomAquarée inkludas ankaŭ oficejojn, muzeon, restoracion, kaj la akvarion Berlin Sea Life Centre. Aquadom krevis la 16-an de decembro de 2022, kun detruo de la tuta strukturo kaj morto de preskaŭ ĉiuj 1500 kaptitaj fiŝoj.

La akvario malfermiĝis la 2-an de decembro de 2003. Ĝi kostis proksimume 12.8 milionoj da eŭroj. Ĝi estis farita el 41 akrilaj paneloj - 26 por la ekstera cilindro kaj 15 por la ena lifta cilindro - kiujn oni kunfandis surloke. Ĝi estis la plej granda cilindra akvario en la mondo laŭ la Guinness-libro de rekordoj.

AquaDom enhavis 1 milionon da sala akvo kaj 1500 fiŝojn de pli ol 100 specioj.

La akvujo krevis je 5:45 atm. la 16-an de decembro de 2022. La akvo kaj fiŝoj verŝiĝis en la hotelon kaj sur la straton, kie preskaŭ ĉiuj fiŝoj mortis. Du homoj estis vunditaj, kaj se la katastrofo estus okazinta dumtage, verŝajne pluraj homoj estus mortintaj. Ĝis enketo pliprecizigos, oni provizore kulpigis materialan laciĝon pri la akcidento. AquaDom estas unu el pluraj katastrofoj kaj likoj, kiuj okazis en grandaj akrilaj akvarioj; aliaj ekzemploj estas T-Rex Café ĉe Disney Springs en Orlando, Florido, kaj la Dubajurba Akvario en la Dubajurba Vendejaro.

## Referencoj
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 2003
Kategorio:Katastrofoj en 2022
Kategorio:Akvario
Gordún

**Gordún** estas hispana vilaĝo, nuntempe apartenanta al municipo Navardún, en la provinco Zaragozo. Ĝi apartenas al komarko Cinco Villas, en la hispana regiono Aragono.

## Loknomo 
La opinio de la plimulto de lingvistoj rilatas la finaĵo de la nomo *Gordún* kun la gala radiko -DUNUM, kiel okazas en aliaj relative proksimaj lokoj (*Berdún*, *Navardún*) sed oni ne povas certigi tion, ĉar en la aragona lingvo estas oftaj kazoj de evoluo de -RR- al -RD-.

## Geografio 
La malnova municipo Gordún estas nuntempe parto de Navardún, kvankam ĝi estas apartigita de la cetero de sia nuna municipa areo fare de la municipoj Urriés kaj Sos del Rey Católico, teknike formante enklavon. Gordún estas en la "Valdonsella", tio estas, la valo de la rivero *Onsella*, rivero tre proksima al la urbo.

Ĝia distanco al *Zaragozo* (la ĉefurbo de *Aragono*) estas 136 km. 

La vilaĝo Gordún estas je 612 m sur la marnivelo. Ĝi havis 9 loĝantojn en 2008, kaj nur 6 en 2021. Ĝi situas proksime de la ŝoseo, kiu iras el Navardún ĝis Petilla de Aragón.

Tre proksime de Gordún troviĝas la malnova vilaĝeto Ceñito, nuntempe neloĝata, kiu situas en la municipo Sos del Rey Católico.

## Historio 
Gordún jam ekzistis en 1037. La unuaj historiaj referencoj al tiu ĉi fortikaĵo datiĝas de tiu ĉi jaro 1037, kiam la reĝo Ramiro la 1-a de Aragono donacis du bienojn apartenantaj al Gordún kaj Urriés al la monaĥejo *San Juan de la Peña*.  En 1065 ĝi estis donacita al la Monaĥejo de *San Juan de la Peña*.

En 1198 reĝo Petro la 2-a de Aragono transdonis Gordún al Pedro Aznar, al kies familio ĝi apartenis dum pli ol du jarcentoj. 

La preĝejo estis prirabita en la vintro de 2005, kvankam la ŝtelitaj objektoj estis rekuperitaj: kelkaj ĉizitaj bildoj de la 18-a jarcento kaj objektoj de malpli valoro. 
:Ĝi konsistas el ununura ortangula navo, kun tri sekcioj kovritaj per duonbarela volbo. La ortangulo finiĝas per sekcio responda al la pastrejo kovrita per volbo el triangulaj tukoj. En tiu sekcio, du malprofundaj kapeloj, kovritaj per barelvolboj, malfermiĝas tra duonrondaj arkoj. La ĉefa fasado estas orientita al la placo. 
:Ĉe la fino de ortangula placo, kie ĉiuj domoj aspektas same, estas la preĝejo, dediĉita al "Virgulino de la Kolono" kaj al "San Ramón Nonato", kun retabloj dediĉitaj al "San Francisco Javier" kaj al "San Ignacio de Loyola", el la 17-a jarcento. La preĝeja ekstero estas difektita, kvankam ĝia sonorilo ankoraŭ restas en sia sonorilturo. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Belaj promenadoj. https://es.wikiloc.com/rutas/senderismo/espana/aragon/gordun

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Historio de Aragono
29127 Karnath

'*29127 *Karnath'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Brian A. Skiff elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronominon *Nicole M. Karnath''. Ŝi studis la fruajn stadiojn de la stelformado, inklude diskojn kaj elfluojn en proto-steloj, en infraruĝo kaj milimetra ondo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Brian A. Skiff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
31244 Guidomonzino

'*31244 *Guidomonzino'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, proksima de la  1:3 kun Marso kaj 2:1 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la italaj astronomoj Piero Sicoli kaj Augusto Testa elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala esploristo Guido Monzino (1928–1988), kiu sekvis la latinan maksimon *“ Gradatim Conscenditur Ad Alta ”'' (Li Iom Post Iom Grimpis al la Supro). La Vilao Balbianello ĉe la Lago de Como estas nun muzeo dediĉita al la ekspedicioj de Monzino.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Piero Sicoli
Kategorio:Malkovrita de Augusto Testa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Hofkirchen an der Trattnach

**Hofkirchen an der Trattnach** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Supra Aŭstrio, al la regiono *Hausruckviertel* kaj al la distrikto Grieskirchen. Laŭ stato de la jaro  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Supra Aŭstrio
Kategorio:Distrikto Grieskirchen
Miklós Martin

**Miklós Martin** [miklOŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Martin Miklós** estis hungara akvopilkisto, dufoja olimpiano, olimpika ĉampiono, usona trejnisto kaj altlerneja instruisto.

 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Los-Anĝeleso.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1949, poste li akiris arthistoriistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1956. Li ricevis premiojn en 1951 kaj 1955.

### Vivo en Usono 
Depost la Olimpiko en 1956 li disidis al Usono, kie li kompletigis sian diplomon per franca lingvo en Universitato de Suda Kalifornio kaj Universitato Princeton kun Ph.D., poste li instruis en :en:Pasadena City College, krome li estis trejnisto de la loka universitata teamo, eĉ li instruis skiadon. Post jaroj li ofte hejmenvojaĝis.

### Sporta kariero 
 jam estis akvopilkisto dum la gimnaziaj jaroj en junulara teamo, depost la maturiĝo jam en plenkreska teamo en Újpest, eĉ li estis hungara ĉampiono kvarfoje (1950-1955). Li apartenis ankaŭ al la hungara nacia teamo inter 1949-1956 27-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1952 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1956 kun ora medalo (en la dua Olimpiko pro sportvundo li ne ludis).

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Usonaj trejnistoj
Kategorio:Usonaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
34541 Gustavosanreyes

'*34541 *Gustavosanreyes'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » la 28-an de septembro 2000 elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Gustavo Xavier Santiago-Reyes*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2018 pro sia projekto en teamo pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la Institucio *Escuela Especializada en Ciencias, Matematicas y Tecnologia'' de Caguas, Porto-Riko, Usono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Gajaloj

La **Gajaloj** vivas en Turkio, nome en Orienta Trakio, kaj estas sunaismaj islamanoj, siatempe venintaj de Princlando Moldavio, ĉe la Rus-Turka Milito (1806–1812). La Gajaloj kredas esti posteuloj de la Peĉenegoj kaj Kumanoj, kaj estas la islama branĉo de la Orienta Ortodoksa Kristana Gagauzoj de Gagauzio,. Popolkostumoj de la Gajaloj el Edirne, Kirklareli kaj Tekirdag.

## Notoj
Kategorio:Etnoj en Turkio
Wallern

**Wallern** povas rilati al diversaj loknomoj.

Unuavice temas pri
* Wallern an der Trattnach kaj
* Wallern im Burgenland, ambaŭ en Aŭstrio.

Historie tiun germanlingvan nomon ankaŭ havis la komunumo Volary en la Bohemia Arbaro (Šumava)
Furfurila klorido

**Furfurila klorido** aŭ **2-klorometilfurano** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la kloridoj, rezultanta el interagado de la **furfurila alkoholo** kaj **klorida acido**. Furfurila klorido estas senkolora likvaĵo kaj solvebla en akvo. Furfurila klorido prezentas unu kloran jonon ligitajn al metilfurano. Ĝi konsistas je 1 grupo metilfurana, 1 kloratomo, kaj uzatas en kemiaj sintezoj. Furfurila klorido estas brulema kiam eksponate al varmo aŭ flamo. Ĝi prezentas danĝeron dum stokado. 2-Klorometilfruano malkomponiĝas sub media temperaturo por liberigi kloridan acidon, kaj povas eksplodi en hermetika ujo. Tre eksplodema kiam ŝokita, eksponita al varmo, aŭ per spontanea kemia reakcio. Ĝi povas vigle reakcii kun oksigenaj materialoj.

Halogenidaj furanoj estas malstabilaj kunmetaĵoj, kiuj malkomponiĝas sub stokado. Rekta halogenado por doni monohalogenido-furanajn derivaĵojn estas malfacile. Halogenidaj furanoj estas akiritaj per senkarboksiligo de la taŭga halogenida-furana karboksilata acido kaj reakcio de klorohidrargo-furanoj kun jodo. La monohalogenidoj estas senkoloraj likvaĵoj kun dolĉaj odoroj kaj estas tre solveblaj en akvo. La karbon-halogena ligilo en halogenida furano estas sufiĉe stabila kaj ne estas anstataŭata per la kutimaj nukleofiloj. Tiu reakcio, aliflanke, okazas kiam la halogenidatomo estas alkroĉita al la flankĉeno tiel kiel en 2-(klorometil) furano.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **furfurila klorido** per traktado de **furfurila alkoholo** kun **klorida acido**

### Reakcio 2 
* Preparado de **furfurila klorido** per traktado de **klorida acido** kun **furfurila karbonato**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **furfurila klorido** per traktado de **baria klorido** kun **furfurila benzoato**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **furfurila klorido** per traktado de **kloro** kun **metilfurano**:

### Reakcio 5 
* Preparado de **furfurila klorido** per traktado de **ferika klorido** kun **metilfurano**:

## Vidu ankaŭ 
* Kloridoj

## Referencoj 
Kategorio:Organikaj kloridoj
2-Furanoila klorido

**2-Furanoila klorido** aŭ **furano-karboila klorido** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la kloridoj, rezultanta el interagado de la **furano-karboksilata acido** kaj **fosfora pentaklorido**. 2-Furanoila klorido estas senkolora likvaĵo, solvebla en akvo kaj uzata en la fabrikado de kemiaĵoj kaj farmaciaĵoj. 2-Furanoila klorido prezentas unu kloran jonon ligitan al furanokarboila grupo. Ĝi konsistas je unu 2-karbonilfuranila grupo kaj unu unu kloratomo.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **2-furanoila klorido** per traktado de **furfurila alkoholo** kun **fosfora triklorido**

### Reakcio 2 
* Preparado de **2-furanoila klorido** per traktado de **fosfora pentaklorido** kun **furano-karboksilata acido**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **2-furanoila klorido** per traktado de **fosgeno** kun **furano-karboksilata acido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **2-furanoila klorido** per traktado de **hipoklorita acido** kun **furano-karboksilata acido**:

### Reakcio 5 
* Preparado de **akvo** per traktado de **fosfora pentaklorido** kun **furanata acido**:

### Reakcio 6 
* Preparado de **2-furanoila klorido** per traktado de **furanata acido** kun **tionila klorido**

## Vidu ankaŭ 
* Kloridoj

## Referencoj 
Kategorio:Organikaj kloridoj
Agoura Hills

'''''' estas urbo de Usono. Ĝi situas en la subŝtato Kalifornio kaj en la kantono Los-Anĝeleso. Laŭ la stato de la censo  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La loĝloko ricevis urbajn rajtojn en . 

## Geografio 
 havas komunan limon kun . Ĝis la urbocentro de Los-Anĝeleso estas 50 kilometroj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Kalifornio
Kategorio:Kantono Los-Anĝeleso (Kalifornio)
Kroro

Unu **kroro** (, IAST *karora*; ; en Esperanto, mallongigebla kiel *kr*) indikas dek milionojn (10 000 000 aŭ 107 laŭ la scienca signaro), kaj estas egala al 100 *lakh*oj laŭ la barata numera sistemo.  Ĝi estas skribita kiel *1,00,00,000* kun la loka 2,2,3-stilaj apartigiloj de ciferaj grupoj (unu *lakh* egalas al unu cent mil kaj estas skribita kiel *1,00,000*).

Ĝi estas ordinare uzata kaj en oficialaj kaj en neoficialaj kuntekstoj en Afganio, Bangladeŝo, Butano, Barato, Mjanmao, Nepalo, Pakistano kaj Srilanko. Ĝi estas ofte uzata ankaŭ en la bangladeŝa, barata, pakistana kaj srilanka versioj de la angla lingvo.

## Mono 
Grandaj kvantoj de mono en Bangladeŝo, Barato, Nepalo kaj Pakistano estas ofte skribitaj per la terminoj *Koti* aŭ kroro. Ekzemple, oni skribas «unu cent kaj kvindek milionojn» kiel «dek kvin kroroj rupioj», «15 kroroj» aŭ ankaŭ «₹15 kroroj».

Duilionoj de mono estas ofte skribitaj aŭ priparolitaj en terminoj de «*lakh*-oj kroroj». Ekzemple, *unu duiliono rupioj* estas ekvivalenta al:

* Unu *lakh* kroro rupioj
* ₹1&nbsp;*lakh* kroro
* ₹105+7
* ₹1012
* ₹10,00,00,00,00,000 laŭ la barata numera sistemo
* ₹1 000 000 000 000 laŭ la internacia numera sistemo

La vorto «kroro» devenas de la prakrita vorto *kroḍi*, kiu devenas de la sanskrita *koṭi* (कोटि), indikanta dek milionojn en la barata numera sistemo, kiu havas apartajn terminojn por plejpartoj de potencoj de dek, de 100 ĝis 1019. La *kroro* estas konata kun diversaj regionaj nomoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Lakh*
* Miriado

* 

Kategorio:Hindiaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Naturaj nombroj kun propraj nomoj
István Molnár (akvopilkisto)

**István Molnár** [iŝtvAn molnAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Molnár István** estis hungara akvopilkisto, olimpiano, olimpika ĉampiono.

István Molnár naskiĝis la  en Galánta (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Galanta en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Molnár ekde 1933 li havis postenon en la nacia naĝejo, baldaŭ en la tutlanda sporta vivo. Inter 1962-1979 li laboris en ĉefurba serva firmao, krome ekde 1953 ĝis sia morto li estis mikrofona parolisto en la ĉefa stadiono de Budapeŝto. Lia edzino naskis filinon. Li ricevis premion en 1936.

### Sporta kariero 
István Molnár inter 1932-1947 estis akvopilkisto resume en du ĉefurbaj sportkluboj. Li estis hungara ĉampiono dufoje en 1944 kaj 1947, dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1934-1944 dekfoje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1936 kun ora medalo. Li finis sian aktivan sportan karieron en 1947.

## Memorigiloj 
* busto en Budapeŝto (vidu la foton!)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Downey (apartigilo)

La vorto **Downey** povas havis diversajn signifojn. Unuavice temas pri diversaj loĝlokoj en Usono:
* Downey, urbo en Kalifornio, kie naskiĝis la spacoprogramo projekto Apollo
* Downey (Idaho)
* Downey (Ilinojso), parto de urbo North Chicago kaj de kantono Lake
* Downey (Iovao)
* Downey (Pensilvanio), parto de urbeto Stonycreek kaj de kantono Somerset

Krome, ankaŭ povas temi pri familia nomo, kiun interalie portas:
* *Aaron Downey* (naskita en 1974), kanada glacihokeisto
* *Brad Downey* (naskita en 1980), usona artisto
: Pluraj homoj kun nomo *Brian Downey* en iuj nacilingvaj vikipedioj havas artikolon.
* *Elsie Winnifred Downey* (1926-2014), usona dendrokronologino
* *Glanville Downey* (1908–1991), usona historiistino pri la antikva epoko
* *Jake Downey* (naskita en 1936), angla badmintonisto, trejnisto kaj verkinto
* *Jimmy Downey* (naskita en en 1987), aŭstralia futbalisto
: Pluraj homoj kun nomo *John Downey* en iuj nacilingvaj vikipedioj havas artikolon.
* *Juan Downey* (1940-1993), ĉili-amerika videartisto kaj desegnisto
* *June Etta Downey* (1875-1932), usona  psikologino
* *Margaret Downey*, usona aktivulino pri civitanaj rajtoj
* *Mark Downey* (naskita en 1996), irlanda biciklanto
* *Raymond Downey* (naskita en 1968), kanada boksisto
: Pluraj homoj kun nomo *Robert Downey* en iuj nacilingvaj vikipedioj havas artikolon.
**Rod Downey* (naskita en 1957), aŭstralia-novzelanda matematikisto
* *Roma Downey* (naskita en 1960), brita aktorino kaj filmproduktisto
* *Sheridan Downey* (1884–1961), usona politikisto
* *Stephen Wheeler Downey* (1839–1902), usona politikisto
* *Susan Downey* (naskita en 1973), usona filmproduktistino
* *Thomas Downey* (naskita en 1949), usona politikisto
Mihály Mayer (akvopilkisto)

**Mihály Mayer** [mihAj mAjer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mayer Mihály** estis hungara akvopilkisto, kvarfoja olimpiano, dufoja olimpika ĉampiono, trejnisto, policoficiro.

Mihály Mayer naskiĝis la  en Újpest, li mortis la  (laŭ alia informo la mortotago estas la 8-a) en Budapeŝto.

## Biografio 
Mihály Mayer akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös, trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo de Budapeŝto. Li ricevis premiojn inter 1962-1996. 

### Sporta kariero 
Mihály Mayer inter 1958-1977 estis akvopilkisto en signifa sportklubo en Újpest inter 1947-1969, kie li estis policano fare de la kluba sponsoro. Li estis hungara ĉampiono trifoje (1955, 1960, 1967), dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1955-1968 103-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 1956, Hungario en la Somera Olimpiko 1960, Hungario en la Somera Olimpiko 1964 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 1968 kun po 2 oraj kaj bronzaj medaloj. Depost fino de sia aktiva sporta kariero li estis sukcesa trejnisto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj naĝistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj policanoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Downey (Iovao)

**Downey** estas loĝloko en Usono. Ĝi situas en la subŝtato Iovao kaj en la kantono Cedar. Laŭ la stato de la censo  en la loĝloko vivis  sur areo de 64 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Vidu ankaŭ 
* pri aliaj loĝlokoj samnomaj la liston Downey (apartigilo)

Kategorio:Urboj de Iovao
Tamás Molnár (akvopilkisto)

**Tamás Molnár** [tamAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Molnár Tamás** estas hungara akvopilkisto (meza avanulo), trifoja olimpiano kaj olimpika ĉampiono; arbitraciisto.

Tamás Molnár naskiĝis la  en Szeged.

## Biografio 
Tamás Molnár maturiĝis en mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1993, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Attila József en 1998. Li estis arbitraciisto ekde 2010. Lia edzino naskis 2 ĝemelajn filojn. Li ricevis premiojn inter 2000-2012.

### Sporta kariero 
Tamás Molnár komencis naĝi ekde 1983 pro medicina konsilo. Post 2 jaroj li estis jam akvopilkisto en la urba sportklubo, baldaŭ en la ĉefurbo, eĉ ankaŭ eksterlande ĝis 2014. Li estis hungara ĉampiono kvinfoje (2002-2006), kroata ĉampiono en 2000, jugoslava ĉampiono en 2001, malta ĉampiono kvinfoje (2010-2014), dum li apartenis al la hungara nacia teamo inter 1995-2008 250-foje. Li estis olimpiano en Hungario en la Somera Olimpiko 2000, Hungario en la Somera Olimpiko 2004 kaj Hungario en la Somera Olimpiko 2008 kun tri oraj medaloj, krome en mondĉampionumoj li estis la unua en 2003, dua trifoje (1998, 2005, 2007). Li finis sian aktivan sportan karieron en parte en 2008, plene en 2014, poste li havis postenojn en la sporta vivo.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj arbitraciistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
34544 Omarsanreyes

'*34544 *Omarsanreyes'''* estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono en  5:9 kun Marso kaj 7:2 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 21-an de septembro 2000 en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Omar Alejandro Santiago-Reyes*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2018 pro sia projekto en teamo pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la Institucio *Escuela Especializada en Ciencias, Matematicas y Tecnologia'' de Caguas, Porto-Riko, Usono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Zeljonka atako

[eta|250x250ra| [Aleksej Navalnij|Alexei Navalny post zeljonka atako en Moskvo (2017)]]
**Zeljonka atako** (, brilverde) estas provoko aŭ perforta atako per verdbrila farbsolvaĵo, sur la korpon (kutime la vizaĝon) de viktimo, ofte uzata dum la unua jardeko de la 21-a jarcento kiel politika armilo kontraŭ ĵurnalistoj kaj politikaj oponantoj en Rusio kaj Ukrainio.

Kiel rezulto, zeljonka atako kaj la verda koloro ĝenerale iĝis simbolo de politika protesto en Rusio.

La viktimoj de zeljonka atakoj estis kutime iuj ukrainaj politikistoj kaj gvidantoj de la rusa opozicio, inkluzive de ekzemple Miĥail Kasjanov, Aleksej Navalnij kaj Lyudmila Ulitskaya.

## Referencoj 
Kategorio:Manifestacioj
Kategorio:Politiko de Rusio
Kategorio:Ukrainio
Kategorio:Ukrainia socio
El Segundo

'''** estas urbo de Usono. Ĝi situas en la subŝtato Kalifornio kaj en la kantono Los-Anĝeleso. Laŭ la stato de la censo  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La loĝloko ricevis urbajn rajtojn en . 

La loknomo **' signifas en la hispana *La Dua*.

## Geografio 
El Segundo havas komunan limon kun . Ĝi situas parte rekte ĉe la Pacifiko kaj havas larĝan sablan plaĝon, nomata same *El Segundo* - iom norde najbaras plia publika plaĝo *Dockweiler*. La flughaveno Los-Anĝeleso situas iom norde. Ĝis la urbocentro de Los-Anĝeleso estas 26 kilometroj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Kalifornio
Kategorio:Kantono Los-Anĝeleso (Kalifornio)