Albert Gleizes

**Albert Gleizes** (naskiĝis  en Parizo, mortis  en Avignon, Vaucluse), estis franca pentristo, desegnisto, gravuristo, filozofo kaj teoriisto, kiu estis unu el la fondintoj de Kubismo kaj influis la Skolon de Parizo.

Albert Gleizes kaj Jean Metzinger verkis la unuan gravan traktaĵon pri Kubismo, *Du "Cubisme"* (Pri "Kubismo"), en 1912. Gleizes estis fondinta membro de la Grupo de Puteaux/Ora Sekcio. Li ankaŭ estis membro de Der Sturm, kaj liaj multnombroj teoriaj skriboj estis origine la plej popularaj en Germanio, kie aparte en Bauhaus liaj ideoj estis pripense konsideritaj. Gleizes trapasis kvar kernajn jarojn en Novjorko, kaj ludis gravan rolon en la evoluo de Moderna Arto en Usono. Li estis membro de la "Societo de Sendependaj Artistoj", fondinto de Asocio Ernest Renan, unu el la fondintoj kaj partoprenantoj de Abatejo de Créteil. Gleizes regule ekspoziciis ĉe Léonce Rosenberg en "Galerie de L'Effort Moderne" (Parizo). Li ankaŭ estis fondinto, organizanto kaj direktoro de Abstraktado-Kreado. De la 1920-aj al la 1930-aj jaroj li pasigis grandan parton de sia energio en verkado (ekzemple, *La Peinture et ses lois* (Parizo, 1923), *Vers une conscience plastique*, ''La Forme et l'histoire* (Parizo, 1932) kaj *Homocentrisme* (Sablons , 1937). Estinte unu el la ĉefaj reprezentantoj de Kubismo en la salonoj (1911-1914), Gleizes konsideris sian tutan postan verkaron kiel logikan disvolviĝon de kubisma estetiko,
* *Composition* (Komponaĵo), 1920
* *Peinture à sept éléments cadencés et rythmés* (Pentraĵo kun sep elementoj kadencaj kaj ritmaj), 1924
* *Maternité* (Patrineco), 1934
* *Composition bleu et jaune (Composition jaune)* (Komponaĵo blua kaj flava (Komponaĵo flava)), 1921
* *Peinture à Sept Éléments Rythmés* (Pentraĵo kun Sep Elementoj Ritmaj), 1924-1934
* *Les sept éléments* (La sep elementoj), 1924–1925
* *Lumière* (Lumo), 1932–1934
* *Composition Rythmique (Les Bleus)* (Komponaĵo Ritma (La Bluaj)), 1932–1934
* *Femme et Enfant (Virino kaj Infano), 1932–1934
* *Spiral brun et vert* (Spiralo bruna kaj verda), 1932–1934
* *Support de Contemplation* (Subteno de Kontemplado), 1932–1934
* *Maternité, Mère et enfant* (Patrineco, Patrino kaj infano), 1934
* *Élément central de Sept Éléments* (Elemento centra de Sep Elementoj), 1935–1936
* *Femme et Enfant* (Virino kaj Infano), 1935
* *Terre et Ciel* Tero kaj Ĉielo), 1935
* *Supports de Contemplation* (Subtenoj de Kontemplado), 1942
* ''L'Etrange Musicien* (La Stranga Muzikisto), 1944
* *Support de contemplation* (Subteno de kontemplado), 1947
* *Composition, La Libellule'' (Komponaĵo, La Libelo), 1952

## Libroj verkitaj de Albert Gleizes 
* Du "Cubisme", Albert Gleizes et Jean Metzinger, Parizo, Figuière, 1912
* Du Cubisme et des moyens de le comprendre, Parizo, La Cible, Povolozky, 1920
* La Mission créatrice de l’Homme dans le domaine plastique, Parizo, La Cible, Povolozky, 1921
* La Peinture et ses lois, ce qui devait sortir du Cubisme, Parizo, 1924 (publikigita en la angla en 2000)
* Tradition et Cubisme. Vers une conscience plastique. Articles et Conférences 1912-1924, Parizo, La Cible, Povolozky, 1927
* Peinture et Perspective descriptive, conférence Carnegie Foundation pour l’Union Intellectuelle française, Parizo, 22 marto 1927. Sablons, Moly-Sabata, 1927
* Kubismus, Bauhausbücher 13, Munkeno, Albert Langen Verlag, 1928
* Vie et Mort de l’Occident Chrétien, Sablons, Moly-Sabata, 1930
* Vers une Conscience plastique : La Forme et l’Histoire, Parizo, Povolozky, 1932
* Art et Science, Sablons, Moly-Sabata, 1933. 2-a eldono, Aix-en-Provence, 1961. Konferenco Lodzo, Pollando, 28 Aprilo 1932, kaj Stutgarto, 6 majo 1932.
* Homocentrisme ; Le retour de l’Homme chrétien; Le Rythme dans les Arts plastiques, Sablons, Moly-Sabata, 1937
* La Signification Humaine du Cubisme, Albert Gleizes au Petit Palais, Parizo, 18 julio 1938, Sablons, Moly-Sabata, 1938
* Du "Cubisme", Albert Gleizes et Jean Metzinger, Parizo, Compagnie Française des Arts Graphiques, 1947
* Souvenirs, le Cubisme 1908-1914, Liono, Cahiers Albert Gleizes, L’Association des Amis d’Albert Gleizes, 1957
* Puissances du Cubisme (1925 - 1946), Chambéry, éditions Présence, 1969
* Art et religion, Art et science, Art et production, Chambéry, éditions Présence, 1970
* L'Homme devenu peintre (1948), Parizo, Fondation Albert Gleizes and Somogy éditions d'Art, 1998

## Bibliografio 
* Albert Gleizes and Jean Metzinger: *Du "Cubisme"*. Mark Antliff and Patricia Leighten (ed): *A Cubism Reader - Documents and Criticism, 1906-1914*, University of Chicago Press, 2008.
* Hourcade, Olivier. Courrier des Arts. Paris-Journal.  10–30 oktobro 1912
* Les Beaux-Arts. August, 1938
* Gray, Cleve. *Gleizes*. Magazine of Art. vol. 43, no. 6, oktobro, 1950
* Golding, John. Cubism: *A History and an Analysis 1907-1914*. Novjorko/Londono, 1959
* Robbins, Daniel. *Albert Gleizes 1881 - 1953, A Retrospective Exhibition*, The Solomon R. Guggenheim Foundation, Novjorko, Musée National d'Art Moderne, Parizo, Museum am Ostwall, Dortmund, 1964
* Kuh, Katharine. *Albert Gleizes: Underrated Cubist*. Saturday Review. 31 oktobro 1964
* Robbins, Daniel. *Gleizes as a Way of Life*. Art News. No. 63, septembro, 1964
* West, Richard V. ''Painters of Section d'Or: The Alternatives to Cubism* (exh. cat.). Albright-Knox Art Gallery, Buffaro, 1967
* Golding, John. *Cubism: A History and an Analysis 1907-1914*. ed 2., Londono, 1968
* Cooper, Douglas. The Cubist Epoch. Novjorko, 1970
* Robbins, Daniel. *The Formation and Maturity of Albert Gleizes, 1881 through 1920*, New York University, 1975
* Alexandrian, Sarane. *Panorama du Cubisme*. Parizo, 1976
* Rudenstine, Angelica Zander. *The Guggenheim Museum Collection: paintings, 1880-1945*. vol. 1, Novjorko, 1976
* Yaegashi, Haruki. Sekai no Bijutsu. Cubism. Vol. 63, Tokio, Jun. 1979
* Yaegashi, Haruki. Kindai no Bijutsu. Cubism. Vol.56, Tokio, 1980
* Daix, Pierre. Journal du Cubisme. Ĝenevo, 1982
* Alibert, Pierre. *Albert Gleizes: Naissance et avenir du cubisme*. Saint-Étienne, 1982
* Cottington, David. *Cubism and the Politics of Culture in France 1905-1914*. Courtauld Institute of Art, University of London, 1985
* Green, Christopher. *Cubism and its Enemies: Modern Movements and Reaction in French Art, 1916-1928*. Yale University Press, 1987
* Golding, John. Cubism: *A History and an Analysis 1907-1914*. 3-a eld., Cambridge, MA, 1988
* Gersh-Nesic, Beth S. *The Early Criticism of André Salmon, A Study of His Thought on Cubism*. Dissertation, City University of New York, 1989
* Alibert, Pierre, *Gleizes - Biographie*, Parizo, galerie Michèle Heyraud, 1990, ISBN 978-2-9084-5800-8, 253 pages
* Antliff, Mark. *Inventing Bergson: Cultural Politics and the Parisian Avant-Garde*. Princeton, 1993
* Franscina, Francis and Harrison, Charles. *Realism and Ideology: An Introduction to Semiotics and Cubism. Primitivism, Cubism, Abstraction: The Early Twentieth Century*. Chapter 2, New Haven/ Londono, 1993
* Gleizes, Albert. *L'Homme devenu peintre'' (1948), préface Alain Tapié, Parizo, SOMOGY éditions d'art/Fondation Albert Gleizes, 1998, ISBN 2-85056-325-0.
* Varichon, Anne. *Albert Gleizes - Catalogue Raisonné*, 2 tomes, Parizo, SOMOGY éditions d'art/Fondation Albert Gleizes, 1998, ISBN 978-2-8505-6286-0.
* Massent, Michel. *Albert Gleizes*, Parizo, SOMOGY éditions d'art/Fondation Albert Gleizes/Fondation Albert Gleizes, 1998, ISBN 2-85056-341-2. Paris, 1998
* Cottington, David. *Cubism in the Shadow of War: The Avant-garde and Politics in Paris, 1905-1914*. New Haven/Londono, 1998
* 
* Gleizes, Albert. *Art and Religion, Art and Science, Art and Production*, Peter Brooke, Londono, Francis Boutle publishers, 1999, ISBN 0-9532388-5-7.
* Cox, Neil. *Cubism*. Londono, 2000
* Green, Christopher. *Art in France 1900-1940*. New Haven/ Londono, 2000
* Briend, Christian. ''Albert Gleizes au Salon de la Section d'Or de 1912. La Section d'or 1912, 1920, 1925*. Parizo, 2000
* Hourcade, Olivier. Courrier des Arts (reprint). *La Section d'or 1912, 1920, 1925'' (exh. cat.). Musées de Châteauroux/Musés Fabre, Montpellier, Édition Cercle d'Art, 2000–2001
* Antliff, Mark; Leighten, Patricia. Cubism and Culture. Londono/Novjorko, 2001
* Brooke, Peter. *Albert Gleizes - For and Against the Twentieth Century*, New Haven kaj Londono, Yale University Press, 2001, ISBN 0-300-08964-3, ISBN 978-0-3000-8964-6
* Briend, Christian; Brooke, Peter et al. *Albert Gleizes: Le cubisme en majesté* (exh. cat.). Museu Picasso, Barcelono/Musée des Beaux-Arts, Liono, 2001
* Gleizes, Albert. *Painting and its laws*, (kun Gino Severini: *From Cubism to Classicism*), Peter Brooke, Londono, Francis Boutle publishers, 2001, ISBN 1-903427-05-3.
* Briend, Christian. *Between Tradition and Modernity: The Cubist Work of Albert Gleizes. Albert Gleizes: Cubism in Magesty* (exh. cat.). Centro Cultural de Belém, Lisbono, 2002–2003
* Cox, Neil. *Cubism*. Tokio, 2003
* Cottington, David. *Cubism and its Histories*. Manchester/ Novjorko, 2004
* Annual bulletin of the National Museum of Western Art. No. 39 (aprilo 2004 - marto 2005), 2006, Tanaka, Masayuki. New Acquisitions.
* Kuspit, Donald. *A Critical History of 20th-Century Art*, Chapter 2, Part 4 - The machine and spirituality in the avant-gardes, 2006
* Walter Robinson, Walter and Davis, Ben. *The 2008 Revue. "Fly high, fall hard", a motto for the times*, 2008
* Kuspit, Donald. *At the Philadelphia Museum, Marc Chagall and His Circle* 2011

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :en:List of works by Albert Gleizes

## Eksteraj ligiloj 
* Fondaĵoj Albert Gleizes Parizo 
* Peter Brooke, *Albert Gleizes* 
* Artcyclopedia, Albert Gleizes
* Site Rose-Valland, Musées Nationaux Récupération, Paysage (Meudon; paysage avec personnage), 1911
* Ministère de la Culture (France) – Médiathèque de l'architecture et du patrimoine, Albert Gleizes
* Réunion des Musées Nationaux, Grand Palais, Agence photographique, page 1 of 6 

## Tradukfonto 
Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Kubismaj pentristoj