open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Juna Litovio

eta
**Jaunoji Lietuva** ("Juna Litovio") estas nacia junulara organizo en Litovio, kiu fondiĝis dum la jaro 1927 kiel junulara branĉo de la Unio de litovaj naciistoj (*Lietuvių tautininkų sąjunga*). Dum la jaro 1988 ĝi refondiĝis kadre de la Kantanta Revolucio, kaj dum la jaro 1994 Iĝis memstara politika partio de Litovio.

Dum 1988 ĝi nomiĝis *Lietuvos Tautinio Jaunimo Sąjunga* (Unio de litovaj naciema junularo), dum 1989 *Lietuvių Tautinio Jaunimo Sąjunga „Jaunoji Lietuva“* (Unio de litovaj naciema junularo "Juna Litovio"), dum 1994 *Lietuvių Nacionalinė Partija „Jaunoji Lietuva“* (Litova Naciisma Partio "Juna Litovio"), dum 2000 *„Jaunosios Lietuvos“ ir naujųjų tautininkų sąjunga* (Unio de "Juna Litovio" kaj novaj naciistoj) kaj ekde 2005 simple *Partija „Jaunoji Lietuva“* (Partio "Juna Litovio"). La partia prezidanto laŭ la stato de aŭtuno 2008 estas *Stanislovas Buškevičius*.

En la parlamenta baloto en Litovio 2008 la partio gajnis 1,75 procentojn de la voĉoj, malpli ol la necesaj minimumaj 5 procentoj, kaj sekve ne reprezentiĝas en la nacia parlamento Seimas.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la partio 

Kategorio:Politikaj partioj de Litovio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2009
Hub

**Hub** havas plurajn signifojn:

## Geografia nomo 
Hub havas en la alemana lingvo la signifon de altejo aŭ monteto kaj tial aperas en alemanlingvaj regionoj kiel geografia nomo:
* **Hub (Altstätten)** estas municipo de la urbo Altstätten SG en Kantono Sankt-Galo en Svislando.
* **Hub (Krauchthal)** estas parto de la komunumo Krauchthal de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno en Svislando.
* **Hub (Sirnach)** estas municipo de la komunumo Sirnach en la distrikto Münchwilen en Kantono Turgovio en Svislando.
* **Hub (Pakistano)** estas industria urbego en Baluĉistano (Pakistano).
Ĥamo

**Ĥamo** (germane **Cham**) estas urbo kaj komunumo en Kantono Zugo, Svislando. Ĝi havis 14303 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Ĥamo situas ĉe la elfluejo de la rivero Lorze el la Lago de Zugo oriente de la kantonĉefurbo Zugo.

La urbo Ĥamo konsistas el la municipoj, kvartaloj kaj setlejoj **Kirchbühl**, **Städtli**, **Enikon**, **Lindencham**, **Friesencham**, **Hagendorn**, **Rumentikon**, **Niederwil**, **Oberwil** kaj **Bibersee**.

La najbaraj komunumoj de Ĥamo estas Hünenberg, Zugo, Steinhausen, Knonau kaj Maschwanden.

## Trafiko 
Ĥamo situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zugo al Lucerno. Ĥamo havas aliron al la nacia aŭtoŝoseo A4a de Baar al Lucerno.

## Historio 
Unuaj setlejoj ekzistis en Ĥamo jam antaŭ 6000 jaroj. Ankaŭ spuroj de romia setlado estis trovitaj. La unua skriba mencio de Ĥamo datiĝas el la jaro 858 en dokumento per kiu Ludoviko la Germano donacis la bienon *Chama* al la Virina Abatejo Zuriko. En la jaro 1360 Ĥamo ricevis la urborajton.

## Partnerurbo 
Partnerurbo estas la samnoma urbo Ĥamo (germane **Cham**) en Supra Palatinato, Germanio.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Ĥamo respektive Cham
* Cham (stacidomo)
* Cham Alpenblick (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Ĥamo
* Ĥamo en la Historia Leksiko de Svislando
* Photosite with facts & figures

Kategorio:Urboj de Svislando
Kapitano Krik

La **Kapitano Krik** estas komiksa rolulo kiu apartenas al la universo de Rat-Man, kreita de Leo Ortolani.

## Personeco 
Kiel klarigis la aŭtoro mem en numero de *Rat-Man Collection* (RMC) inspirita je Star Trek, lia nomo venas de (ne tro kaŝita) anagramo de tiu de la kapitano de la kosmoŝipo Enterprise.

Junega, partoprenis en la atempto kapti la fian Boda Valkero, sed trovis nur lian filon, Janus.

Fariĝis poste kapitano de la polico en la SenNoma Urbo.
Malaperas post la kapto de la Katino, eĉ se en la epizodo *Forgesitaj de la tempo!* (RMC10, januaro 1999), kiu okazas multajn jarojn post la nuntempo, oni lin vidas denove kiel kapitano je la mortmomento (li mortis baptante bombon per basbalbatilo por montri ke ĝi jam ne plu povus eksplodi).

En RMC66 li reaperas kaj, en RMC67, kiam Rat-Man lin demandas kial kaj kien li estis malaperinta, li respondas ke estas kialo por ne doni klarigojn (kvankam, en la tuj posta bildo, oni vidas Ortolani agnoskante ke li ankoraŭ ne trovis taŭgan klarigon por ĉio).

Kategorio:Rat-Man
Leo Ortolani

**Leo ORTOLANI** (naskiĝis la 14-an de januaro 1967 en Pizo; vera nomo Leonardo Ortolani) estas itala komiksisto.

Leonardo, pli konata kiel **Leo** de la legantoj de liaj komiksoj, famiĝis dank' al la serio la serio Rat-Man.

Kategorio:Italaj bildliteraturistoj
Acuitzio

**Acuitzio** estas komunumo en la meksika subŝtato Michoacán. La ĉefurbo de la komunumo estas Acuitzio del Canje. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 16 001.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 10052 loĝantojn. El tiuj estas 4720 viroj kaj 5332 virinoj. La komunumo havas surfacon de 180 kvadratkilometroj.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 8681 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 19 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.22 % de la loĝantoj.

Entute 6 139 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 5 192 estis alfabetoj kaj 942 analfabetoj. Tio signifas ke 15.34 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/michoacan/mpios/16001a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Michoacán
Oberwil

**Oberwil** estas relative ofta nomo por komunumoj au municipoj precipe en Svislando.

## Kiel memstara komunumo 
* **Oberwil** estas komunumo kaj urbo en Kantono Bazelo Kampara, Svislando.
* **Oberwil ĉe Büren** estas komunumo de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno en Svislando.
* **Oberwil en Simme-Valo** estas komunumo en la administra distrikto Frutigen-Suba Simme-Valo en Kantono Berno en Svislando.

## Kiel komunumoparto 
* **Oberwil (Ĥamo)** estas parto en la urbo Ĥamo, Kantono Zugo, Svislando.
* **Oberwil (Pfäffikon)** estas parto de la urbo Pfäffikon en Kantono Zuriko, Svislando.
* **Oberwil (Gachnang)** estas vilaĝo de la komunumo Gachnang en Kantono Turgovio, Svislando
* **Oberwil (Dägerlen)** estas vilaĝo de la komunumo Dägerlen de distrikto Vinterturo en Kantono Zuriko en Svislando. 
* **Oberwil (Oberwil-Lieli)** estas vilaĝo de la komunumo Oberwil-Lieli en la distrikto Bremgarten en Kantono Argovio en Svislando.
* **Oberwil (Nürensdorf)** estas vilaĝo de la komunumo Nürensdorf de la distrikto Bülach en Kantono Zuriko en Svislando.
* **Oberwil (Rothrist)** estas vilaĝo de la komunumo Rothrist de la distrikto Zofingo en Kantono Argovio en Svislando.
* **Oberwil (Starrkirch-Wil)** estas setlejo de la komunumo Starrkirch-Wil de la distrikto Olten en Kantono Soloturno en Svislando.
* **Oberwil (Waldkirch)** estas setlejo de la komunumo Waldkirch SG de la elektodistrikto Sankt-Galo en Svislando.
Hinterberg

**Hinterberg** signifas en la germana lingvo *malantaŭa monto*. La esprimo estas geografia nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Hinterberg (Andwil)** estas vilaĝeto de la komunumo Andwil en la elektodistrikto Sankt-Galo de Kantono Sankt-Galo en Svislando.

* **Hinterberg (Reiden)** estas vilaĝeto de la komunumo Reiden de la distrikto Willisau de Kantono Lucerno en Svislando.

* **Hinterber (Furna)** estas parto de la komunumo Furna de la komunumaro Jenaz en la distrikto Prättigau/Davos en Kantono Grizono en Svislando.
Städtli

**Städli** signifas en la alemana lingvo *urbeto*. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Städtli (Ĥamo)** estas parto de la komunumo Ĥamo en Kantono Zugo en Svislando.

* **Städtli (Dallenwil)** estas parto de la komunumo Dallenwil en Kantono Nidvaldo en Svislando.
Sarud

**Sarud** (ŝarud) estas vilaĝo kaj municipo en Hungario, en regiono **Norda Hungario** , en departemento Heves, en subregiono de Füzesabony. Saru signifas hungare:ŝuo el ledaj zonoj.
300ra|eta|dekstra|Haveno de Sarud
eta|dekstra|300ra|Panoramo de Tiso-lago

## Bazaj informoj 
* Areo: 52 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.5926/20.593
* Loĝantaro: 1330
* Poŝtkodo: 3386
* Telefonprefikso: 36

## Geografio 
Sarud situas sur ebenaĵo, ĉe bordo Tiso-(lago), laŭ traira flankovojo. Kisköre troviĝas 14, Tiszafüred 16, Heves (urbo) 28, Mezőkövesd 29 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1227. En 1549 la turkoj faris senhoma la vilaĝon, la rehomiĝo en 1739 okazis. En 1884 inundo, en 1893 epidemio pri ĥolero okazis. Oni faris Tiso-lagon en 1973, sekve Sarud havas eblon pri turismo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1801
* baroka grenejo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Tiszanána

**Tiszanána** [tisanAna] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Heves.
eta|Panoramo kun preĝejo en Tiszanána

## Bazaj informoj 
* Areo: 17 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.5577/20.5307
* Loĝantaro: 2730
* Poŝtkodo: 3385
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
Tiszanána situas sur ebenaĵo, ĉe bordo Tiso-(lago), laŭ flankovojoj. Kisköre troviĝas 9, Tiszafüred 22, Heves (urbo) 23 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1261. La kampoj longe apartenis al episkopejo de Eger. En 1552 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1830, 1855, 1876 kaj en 1879 inundoj okazis. Oni kreis Tiso-lagon en 1973, sekve Tiszanána havas eblon pri turismo. Vilaĝservo estas gastejo.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Senmakula Koncipiĝo de 1788
* statuo pri Dipatrino de 1906

## Famuloj 
En Tiszanána naskiĝis aktoro Gyözö Mihályi.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Australian Open

eta|
eta|Rod-Laver-areno (Centa korto)

La teniskonkurso ***Australian Open*** (**Aŭstralia malferma ĉampionado**) estas tenisturniro en Aŭstralio. Ĝi apartenas al la grandaj kvar turniroj de Granda Ŝlemo kaj okazas dum du semajnoj en januaro en Melburno, la dua plej granda urbo de Aŭstralio.

La *Aŭstralia Malferma*, fondita en 1905 kiel *ferma* *"aŭstralazia ĉampionado"*, estas la plej granda regule okazanta sportevento sur la aŭstralia kontinento (en 2006 ĝi allogis 550.552 spektantojn). Ĝi malfermiĝis por eksterlandaj konkursantoj nur en 1969, en 1976 (Mark Edmondson) kaj 1978 (Chris O'Neil) lastfoje estis aŭstraliaj venkintoj de la turniro.

La turniro havas 5 konkurserojn: unuopaj viroj, unuopaj virinoj, paraj viroj, paraj virinoj, geparoj.

En 2009 venkis la hispano Rafa Nadal kaj en 2014 la sviso Stanislas Wawrinka.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala ttt-ejo de Aŭstralia Malferma 

Kategorio:Tenisaj konkursoj
Kategorio:Sporto en Aŭstralio
Kategorio:Melburno
Granda Ŝlemo (teniso)

**Granda Ŝlemo** en teniso estas la unua rango en ĉiuj el la kvar plej gravaj tenisturniroj ene de unu kalendara jaro.
La kvar turniroj (Australian Open, French Open, Wimbledon, US Open - vidu la tabelon) estas la plej gravaj kaj laŭ la sumo de la premioj kaj laŭ la poentoj por la monda rangigo de tenisistoj: por viroj de la ranglisto de la Asocio de Tenisaj Profesiuloj (ATP), por virinoj sama listo de la Virina Tenisa Asocio (per angla mallongigo *WTA*). La venka unuopo aŭ teamo de la Granda Ŝlemo estas tiu, kiu gajnis la kvar turnirojn. Ĝis 2016, ĝi estis gajnita ses foje pri unuopa teniso kaj naŭ foje pri para teniso.

Kategorio:Tenisaj konkursoj
Pély

**Pély** (pEj) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Heves.

## Bazaj informoj 
* Areo: 90 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.4939/20.3468
* Loĝantaro: 1570
* Poŝtkodo: 3381
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, fervojo Kál-Kisújszállás preteriras. Heves (urbo) troviĝas 16, Abádszalók 23, Budapeŝto 130, Tiso 7 km.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1282 en formo *Peel*. La turkoj dufoje detruis la vilaĝon. En 1869 incendio, en 1888 inundo okazis.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Demetrios de 1764, tute trakonstruiĝis en 1913
* protektata kampo
* statuo pei Johano Nepomuka el la 19-a jarcento

## Famuloj 
* en Pély naskiĝis:
** aktorino Mari Törőcsik
** kantistino Zsuzsa Koncz
** meteologo Mihály Csomor

## Famaj nomportantoj 
* Barna Pély

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Újlőrincfalva

**Újlőrincfalva** [UjlOrincfalva] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Füzesabony. La loknomo signifas: nova-Laŭrenco-vilaĝo.
eta|dekstra|300ra|Panoramo de Tiso-lago

## Bazaj informoj 
* Areo: 48 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.6251/20.6057
* Loĝantaro: 310
* Poŝtkodo: 3387
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
Újlőrincfalva situas sur ebenaĵo, ĉe bordo Tiso-(lago), laŭ traira flankovojo. Tiszafüred troviĝas 14, Kisköre 20, Mezőkövesd 25, Heves (urbo) 29 km-ojn for.

## Historio 
La iama vilaĝoloko troviĝas sub surfaco de Tiso-lago. Pro inundo en 1878 laŭ konsilo de episkopo Laŭrenco oni fondis la nunan vilaĝon iom for de Tiso. Oni faris Tiso-lagon en 1973, sekve Újlőrincfalva havas eblon pri turismo.

En Újlőrincfalva migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* katolika kaj kalvinana preĝejoj

## Ĝemelkomunumoj 
*  Lőrincfalva, Rumanio
*  Leka Opatowska, Pollando

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
James Schultz

**James Willard SCHULTZ** (1859-1947) estis usona verkisto kiu estas nun pli populara en Rusio, ol en sia patrio.

## Biografio 
Schultz vivis kun la indiana tribo de nigropiedoj (blackfeet) dum pli ol 15 jaroj. Edziĝinte al la indianino Na-ta-ki, li vivis kun interesoj de la tribo, kiu nomis lin **Ap-i-kun-i**. Lia filo Na-ta-ma-i estis edukita kiel ĉiuj indianaj knaboj.

## Libraro 
* Filo de la tribo de navahoj
* Blanka nigropiedo
* Mia vivo kiel indiano
* Sataki kaj mi

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://lib.ru/PRIKL/SHULC/biography.txt
* http://lib.rus.ec/a/20343 

Kategorio:Usonaj verkistoj
Hünenberg

## Pri la komunumo 
**Hünenberg** estas komunumo en Kantono Zugo, Svislando. Ĝi havis 8263 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Hünenberg situas inter la rivero Reuss, Lorze kaj la Lago de Zugo.
La najbaraj komunumoj de Hünenberg estas okcidente kaj sude en Kantono Zugo la urbo Ĥamo kaj la komunumo Risch al kiu apartenas la urbo Rotkreuz. En sudokcidento en Kantono Zuriko aliflanke de Lorze ĝi limas al Maschwanden. En oriento Hünenberg limas la argoviaj komunumoj Sins, Mühlau kaj Merenschwand.

## Trafiko 
En Hünenberg Zythus ekzistas stacidomo sur la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zugo al Lucerno, kiu estas servita de la urba trajno de la Zugerland Verkehrsbetriebe, kiu servas la komunumon ankaŭ per loka busreto. Hünenberg havas ankaŭ aliron al la nacia aŭtoŝoseo A4.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Hünenberg datiĝas el la jaro 1185 kiel *Hunoberg*. Dokumento, kiu portas daton de 1173 evidentiĝis laŭ la Historia Leksiko de Svislando kiel falsigo. Sur la teritorio de Hünenberg estis trovita apud la Lago de Zugo setlejo el la Junŝtonepoko. Apud la bieno Marlachen troviĝas alemana tombejkampo, kion implicas la nomo: Hünenberge estas en la germana tombejmontetoj de la tiel nomitaj *Hünen*, tio estas grandstaturaj alemanoj, kiuj setlis en alemana Svislando inter la 4-a kaj 7-a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Hünenberg Chämleten (stacidomo)
* Hünenberg Zythus (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Hünenberg
* Hünenberg en la Historia Leksiko de Svislando
Hevesvezekény

**Hevesvezekény** (heveŝvezekEnj) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Heves (urbo).

## Bazaj informoj 
* Areo: 20 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.4994/20.3589
* Loĝantaro: 700
* Poŝtkodo: 33
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
Hevesvezekény situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Kál-Kisújszállás. Heves (urbo) troviĝas 9, Jászapáti 21 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1234 laŭ tiama hungara ortografio *Wesequen*. En 1567 la turkoj detruis la vilaĝon.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Nomo de Dipatrino
* statuo pri Johano Nepomuka
* kastelo de Szalgháry (salagAri) ĉirkaŭ 1770
* kastelo de Milinko, nun poŝto
* klasikisma nobeldomo ĉirkaŭ 1840, nun vilaĝdomo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Ario (Michoacán)

**Ario** estas komunumo en la meksika subŝtato Michoacán. La ĉefurbo de la komunumo estas Ario de Rosales.
La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 16 009.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 31647 loĝantojn. El tiuj estas 15130 viroj kaj 16517 virinoj. La komunumo havas surfacon de 623.35 kvadratkilometroj.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 26754 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 78 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.29 % de la loĝantoj.

Entute 18 638 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 15 375 estis alfabetoj kaj 3 243 analfabetoj. Tio signifas ke 17.40 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/michoacan/mpios/16009a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Michoacán
Transcendeco

eta|„Kion la okulo ne vidis nek aŭdis la orelo“ *(Oculus non vidit, nec auris audivit)*
**Transcendeco** (de lat. *transcendere* „transpaŝi“) signifas la transpaŝadon de limo de agmanieroj kaj konscio samkiel la estado trans ĉi tiuj limoj.

## Literaturo 
* Karl Jaspers: *Der philosophische Glaube.* Piper Verlag 1962. 
* Karl Jaspers: *Chiffren der Transzendenz.* Piper Verlag 1970. 
* Jean-Paul Sartre: *Die Transzendenz des Ego. Philosophische Essays 1931–1939.* Rowohlt Verlag, Juni 1997. ISBN 978-3-499-22145-3. 
* Hans-Peter Dürr (Hrsg.): *Physik und Transzendenz. Die großen Physiker unseres Jahrhunderts über ihre Begegnung mit dem Wunderbaren.* Scherz Verlag, August 1999. ISBN 978-3-502-19170-4. 
* Nikolaus Knoepffler: *Der Begriff „transzendental“ bei Immanuel Kant. Eine Untersuchung zur „Kritik der reinen Vernunft“*. 5., überarbeitete Auflage, Herbert Utz Verlag, München 2001. ISBN 3-89675-847-0. 
* Wolfgang Struve: *Philosophie und Transzendenz. Eine propädeutische Vorlesung.* Verlag Rombach, Freiburg 1969.

## Vidu ankaŭ 
*Absoluto (metafiziko)
*Ekstazo
*Transcendentalo
*Imanento (mala nocio)

## Eksteraj ligiloj 
* Transzendent Wörterbuch der philosophischen Begriffe 

Kategorio:Metafiziko
Kategorio:Filozofio de religio
Kategorio:Teologio
Kategorio:Ontologio
Átány

**Átány** [AtAnj] estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Heves (urbo).

## Bazaj informoj
* Areo: 50 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.614/20.3674
* Loĝantaro: 1570
* Poŝtkodo: 3371
* Telefonprefikso: 36

## Situo
Átány situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Heves troviĝas 8, Abádszalók 29 km-ojn.

## Historio
La unua mencio devenis el 1407 en formo *Athan*, sed oni supozas, ke la vilaĝo travivis la tataran invadon en 1241. Dum la turkoj la vilaĝo ne senhomiĝis. En 1999 inundo okazis. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, poŝto, kuracejo, dentokuracejo, apoteko, familihelpa servo, polico. 

## Vidindaĵoj
* Kalvinana preĝejo (Átány) de 1783, nova turo alkonstruiĝis en 1801
* 2 malnovaj loĝdomoj
* monumento pri falintoj dum la 1-a mondmilito

## Famuloj 
En Átány naskiĝis sciencisto István Nyiry.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Artverko

La vorto **artverko** ĝenerale signifas la rezulton de artokreado. 

En la lingvo de la ĉiutaga vivo en ĉi tiu nocio ofte esprimiĝas admiro por majstreca, unika aŭ estetike sukcesa realigo. La uzo de la vorto "artverko" nomas impresojn sentitajn kiel "belaj" el preskaŭ ĉiuj vivosferoj. La nocio pri arto je tio esprimiĝas en la distingigo inter artverko kaj ne-artverko.
French Open

eta|La ĉefkorto (*"Court A Suzanne Lenglen"*) de tenisejo *Roland-Garros*
eta|Enirbileto por *French Open*, 2003
La **Franca malferma tenisturniro ()** (oficiale: ) apartenas al la grandaj kvar tenisturniroj de Granda Ŝlemo kaj okazas dum du semajnoj inter mezo de majo kaj komenco de junio en Parizo.

La matĉoj okazas sur sabla grundo - tio kaŭzas malrapidigon de la ludoj, kiuj konsekvence daŭras pli longe ol tiuj de la aliaj tri grandŝlemaj turniroj.

## Historio 
La unua *„Championnat de France international de Tennis“* okazis en 1891, virina konkurso unuafoje en 1897.
Ekde 1928 ĝi estas aranĝata en tenisejo *"Roland Garros"* (heroa piloto dum la Unua Mondmilito). Lasta franca venkinto estis Mary Pierce en 2000.

## Lastaj individuaj venkintoj 
Lastaj individuaj venkintoj estis en la vira konkuro Carlos Alcaraz en junio 2024 kaj 2025, en 2024 kontraŭ Alexander Zverev kaj sekvajare kontraŭ Jannik Sinner. En la virina individua konkuro temis pri Iga Świątek en 2024 (kontraŭ la italino *Jasmine Paolini*), kiu jam gajnis en 2020 kaj 2022, kaj pri Coco Gauff en 2025, kontraŭ Arina Sabalenka.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de la turniro  /  / 
* Turniro 2007, raportita de televidkanalo *France 2*  
* Pli ol 600 horoj da teniso de *French Open* (ina.fr)  


Kategorio:Tenisaj konkursoj
Kategorio:Sportaj eventoj en Francio
Maneĝa placo (Moskvo)

eta|Maneĝo kaj rajdantoj
eta|Moskva maneĝo

**Maneĝa placo** () situas encentre de Moskvo, Rusio apud la norda, ekstera muro de Kremlo.

La granda maneĝo, konstruita en 1817 laŭ projekto de arkitekto Agustín de Betancourt, donis sian nomon al la placo.

En ĝi ĉefe rajdantoj trejnis ĉevalojn kaj sin mem. Ekde 1831 ĝin oni uzas ankaŭ kiel eksponejon.

La 14-an de marto 2004 tute forbrulis ĝiaj lignaj fragmentoj. Ekde la 18-an de februaro 2005 la restarigita kaj modernigita maneĝo refunkcias.
eta|Moskva universitato en 1900
eta|maldekstra|Maneĝa placo kaj hotelo "Moskva"
La kontraŭan flankon de la placo okupas ĵus rekonstruita hotelo *"Moskva"*, kies bela eksteraĵo estas bone konata en la mondo.

Laŭlonge de la norda limo de la placo cirkulas aŭtomobila trafiko. Ĝin ornamas kelkaj belaj malnovaj konstruaĵoj, inter kiuj plej rimarkindaj estas hotelo *"National"* kaj Moskva Ŝtata Universitato.

La hotelo aperis en 1903 kaj jam tiam ĝi frapis okulojn de vizitantoj per siaj luksaj eksteraĵo kaj interno. Ĉiu ĉambro havis telefonon, multekostan meblaron kaj ceterajn avantaĝojn.
Ekde marto 1918 la hotelo estis rezidejo de la bolŝevika registaro, kiun gvidis Vladimiro Lenin.
En 1996 ĝin aĉetis la kompanio *"Le Meridien"*, kiu donis al ĝi statuton "La Reĝa hotelo" por VIP-personoj.
eta|Maneĝa placo kun la kupolo
eta|maldekstra|Maneĝa placo kaj Kremlo
En malnova konstruaĵo de Moskva Ŝtata Universitato nun funkcias nur la ĵurnalista fakultato kaj iuj aliaj. La ĉefa grandega konstruaĵo de la altlernejo troviĝas aliloke sur Paseraj montoj.

En la universitato en 1879 - 1881 studis medicinon kreinto de Esperanto Ludoviko Zamenhof.

Inter Maneĝa placo kaj Aleksandrova ĝardeno troviĝas rimarkinda areo kun la kurba artefarita baseno. Ĝin ornamas la blanka balustrado kaj beligas kelkaj neordinaraj skulptaĵoj, prezentantaj personojn de famaj rusaj fabeloj.

Sub la placo oni establis la trietaĝan bazaron, kiun kovras surteraj vitraj kupoloj somere akvumataj per multaj fontanoj.

Sur Maneĝa placo troviĝas deira punkto (t.n. kilometro "0"), de kiu oni mezuras distancojn en Rusio.
eta|Skulptaĵoj de famaj rusaj fabeloj
eta|maldekstra|Kilometro 0
Maneĝa placo estas tre oportuna loko por observado de multaj ĉirkaŭaj vidindaĵoj, kiun ŝatas viziti turistoj.

## Eksteraj ligiloj 
* El Malgranda gvidlibro pri Moskvo 

Kategorio:Placoj de Moskvo
Kategorio:Distrikto Tverskoj (Moskvo)
Kömlő

**Kömlő** (komlO) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Heves. La vilaĝnomo ne havas sencon en la hungara.
eta|Katolika preĝejo

## Bazaj informoj 
* Areo: 49 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.5997/20.4437
* Loĝantaro: 1930
* Poŝtkodo: 3372
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Füzesabony troviĝas 14, Heves (urbo) 15, Tiszafüred 29, Mezőkövesd 30 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1261 en formo *Kumleud*. Fine de la turka erao la vilaĝo senhomiĝis, poste refondiĝis en 1770.

Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, kulturdomo, poŝto, sportejo.

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo de 1783
* monumento pri falintoj dum la 1-a mondmilito de 1921

## Famuloj 
En Kömlő naskiĝis aktoro Gábor Vass.

## Ĝemelkomunumo 
*  Kisgörgény, Rumanio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
US Open (teniso)

La '*Usona Malferma tenisturniro *US Open'''* estas internacia tenis-konkurso en Novjorko kaj apartenas al la grandŝlemaj turniroj. Ĝi estas aranĝata en aŭgusto/septembro en la tenisejo *"USTA Billie Jean King National Tennis Center"* en Flushing Meadows.

maldekstra|eta|Ĉeftenisejo *Arthur Ashe*, 2005

*US Open* estis unuafoje aranĝitaj en 1881 kiel (por neusonanoj fermita) *U.S. National Championships''. Porvirina konkurso okazis unuafoje en 1887. Komence la tenisejo estis Forest Hills, situanta en novjorka kvartalo Queens, kaj depost 1978 en Flushing Meadows.
Ĝis 1974 la ludkampo estis gazono, de 1975 ĝis 1977 sablo, de 1978 malmola grundo.

## Venkintoj 
* 2017, Rafael Nadal

## Eksteraj ligiloj 
Oficiala retejo 

Kategorio:Tenisaj konkursoj
Kategorio:Sporto en Usono
Eŭropa ŝoseo 40

La **eŭropa ŝoseo 40** (E&thinsp;40) estas la plej longa eŭropa ŝoseo, havante 8&thinsp;000&thinsp;km. Ĝi trairas mezan kaj orientan Eŭropon kaj centran Azion per okcident-orienta direkto. Ĝi komencas je Kalezo apud la Manika Kanalo kaj finas je Ridder en orienta Kazaĥio.

Dum la okcidenteŭropa parto plejparte konsistas el aŭtovojoj, la plej orienta parto estas nur gruzaj stratoj.
Tamen la stratoj de la centralazia parto apartenas al la Azia ekspres-strata projekto.

## Vojo 
La ŝoseaj kodoj metitaj antaŭ la urbonomoj indikas, kun kiuj naciaj aŭ eŭropaj ŝoseoj la ŝoseaj partoj identas. Ŝoseaj kodoj metitaj malantaŭ la urbonomoj indikas nodopunktojn kun aliaj eŭropaj ŝoseoj.
:Francio
:* A16 (*autoroute 16*): Kalezo
:Belgio
:* A18: Veurne, Nieuwpoort, Ostendo
:* A10: Ostendo, Bruĝo, Gento, Aalst, Bruselo
:* A3: Bruselo, Loveno, Lieĝo, Eupen
:Germanio
:* A44 (*Bundesautobahn 44*)
:* A4: Aachen, Kolonjo, Olpe
:* A45: Olpe, Siegen, Veclaro (ankaŭ parto de la eŭropa ŝoseo 41)
:* A480: Gießen
:* A5: Gießen, Kirchheim
:* A4: Kirchheim, Eisenach, Erfurto, Vajmaro, Jena, Gera, Chemnitz, Dresdeno, Görlitz
:Pollando
:* A4 (*autostrada 4*):Zgorzelec, Bolesławiec, Vroclavo, Gliwice, Zabrze, Jaworzno, Krakovo, Szarów (ĉe Poddębice)
:* 4: Szarów, Jarosław
:* 77: Jarosław, Przemyśl, Korczowa (ĉe Radymno)
:* 4: Przemyśl, Korczowa
:Ukrainio: Lvivo, Rivno, Kievo, Poltavo, Ĥarkivo, Luhansko
:Rusio: Volgogrado, Astraĥano
:Kazaĥio: Atıraw
:Uzbekio
:Turkmenio: Daŝoguzo
:Uzbekio: Samarkando, Taŝkento
:Kazaĥio: Ŝimkento
:Kirgizio: Biŝkeko
:Kazaĥio: Almato, Öskemen, Ridder

## Vidu ankaŭ 
* Transporto en Ukrainio

040
Kategorio:Transporto en Francio
Kategorio:Transporto en Belgio
Kategorio:Transporto en Germanio
Kategorio:Transporto en Pollando
Kategorio:Ŝoseoj en Ukrainio
Kategorio:Aŭtovojoj en Rusio
Kategorio:Transporto en Uzbekio
Kategorio:Transporto en Turkmenio
Kategorio:Transporto en Kirgizio
Kategorio:Transporto en Kazaĥio
France Football

**France Football** (FF) estas fama sporta revuo kiu, ĉiujare ekde 1956, kun comisio de ĵurnalistoj aljuĝas plurajn premiojn, inter kiuj la Eŭropa futbalisto de la jaro.

Fondita en 1946 ĝi estas heredanto de Football (publikigita inter 1927-1944).

## Premioj 
## Afrika futbalisto de la jaro 
## Ora Stelo 
De 1992-1993 estas aparta premio pri la goluloj.

* 1956-1957 : Kees Rijvers
* 1957-1958 : Maurice Lafont
* 1958-1959 : Jules Sbroglia
* 1959-1960 : Raymond Kopa
* 1960-1961 : Pierre Bernard
* 1961-1962 : André Lerond
* 1962-1963 : Daniel Charles-Alfred
* 1963-1964 : Rachid Mekloufi
* 1964-1965 : Robert Herbin
* 1965-1966 : Rachid Mekloufi et Roger Lemerre
* 1966-1967 : Rachid Mekloufi
* 1967-1968 : Roger Lemerre
* 1968-1969 : Roger Lemerre
* 1969-1970 : Bernard Bosquier et Mohamed Salem
* 1970-1971 : Pavel Kouba
* 1971-1972 : Robert Herbin
* 1972-1973 : Henri Michel
* 1973-1974 : Jean-Marc Guillou
* 1974-1975 : Jean-Marc Guillou et Ignacio Prieto
* 1975-1976 : Dominique Baratelli
* 1976-1977 : Raymond Kéruzoré et Daniel Leclercq
* 1977-1978 : Maxime Bossis
* 1978-1979 : André Rey
* 1979-1980 : Pierrick Hiard
* 1980-1981 : Dominique Dropsy
* 1981-1982 : Pierrick Hiard
* 1982-1983 : Maxime Bossis
* 1983-1984 : Pascal Olmeta
* 1984-1985 : Ruben Umpierrez
* 1985-1986 : Luis Fernandez
* 1986-1987 : Bruno Martini
* 1987-1988 : Bernard Pardo
* 1988-1989 : Basile Boli
* 1989-1990 : Jean-Luc Ettori
* 1990-1991 : Bruno Martini
* 1991-1992 : Fabien Piveteau
* 1992-1993 : Jean-Pierre Cyprien ; Golulo : Luc Borrelli
* 1993-1994 : Franck Durix ; Gardien : Fabien Piveteau
* 1994-1995 : Jean-Guy Wallemme ; Golulo : Christophe Revault
* 1995-1996 : Sonny Anderson ; Golulo : Christophe Revault
* 1996-1997 : Ali Benarbia ; Golulo : Christophe Revault
* 1997-1998 : Vikash Dhorasoo ; Golulo : Fabien Barthez
* 1998-1999 : Nestor Fabbri ; Golulo : Alexander Vencel
* 1999-2000 : Marcelo Gallardo ; Golulo : Bernard Lama
* 2000-2001 : Pascal Cygan ; Golulo : Faryd Mondragon
* 2001-2002 : Philippe Mexès ; Golulo : Ulrich Ramé
* 2002-2003 : Ludovic Giuly ; Golulo : Mickael Landreau
* 2003-2004 : Vikash Dhorasoo ; Golulo : Petr Cech
* 2004-2005 : Cristiano Marques « Cris » ; Golulo : Stéphane Cassard
* 2005-2006 : Franck Ribery ; Golulo : Yohann Pelé
* 2006-2007 : Cristiano Marques « Cris » ; Golulo : Jérémie Janot
* 2007-2008 : Karim Benzema ; Golulo : Hugo Lloris

## Franca futbalisto de la jaro 
## Nacia Teamo de la jaro 
## Franca trejnisto de la jaro 
Kategorio:Franclingvaj gazetoj
Kategorio:Sportaj gazetoj
Unua damo de Ĉeĥio

**Unua damo de Ĉeĥio** estas titolo donacita al edzino de Prezidento de Ĉeĥio. Ŝi havas nenian oficialan rolon en la prezidenta servo. Ŝia rolo estas strikte ceremonia.
Poroszló

eta|550px|center|Larĝa panoramo pri rando de Poroszló
**Poroszló** [poroslO] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Füzesabony. La loknomo signifas: arestisto, justicpedelo.
eta|maldekstre|Vilaĝdomo (administrejo) de Poroszló
eta|Katolika kirko de Poroszló
eta|Haveno de Poroszló
eta|Moderna domo en ekologia parko en Poroszló

## Bazaj informoj 
* Areo: 109 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.6507/20.6559
* Loĝantaro: 3080
* Poŝtkodo: 3388
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
Poroszló situas sur ebenaĵo, ĉe bordo Tiso-(lago), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Füzesabony-Debrecen. Tiszafüred troviĝas 10, Mezőkövesd 23, Füzesabony 25&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Dum alveno de la hungaroj en 895 estis tie terfortikaĵo. Dum la mezepoko Poroszló estis stacio de salovojo. La vilaĝo ricevis rangon kampurbo en 1455. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. Vilaĝservoj estas kampadejo, gastejo, restoracio.

## Vidindaĵoj 
* Nacia parko, loko de birdoj kaj Tiso-lago
* katolika preĝejo omaĝe al Nomo de Dipatrino de 1797
* kalvinana preĝejo de 1793
* muzeeto
* kastelo de Graefl de 1872, nun gastejo

## Famuloj 
En Poroszló naskiĝis:
* aktoro László Versényi
* korusestro Lajos Vass
* pentristo István Cserőháti Kovács.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Libertariana Partio (Usono)

La **Libertariana Partio** estas usona partio fondita la 11-an de decembro, 1971. En 2006, ĝi estis la tria plej granda partio en Usono laŭ la mezuro de la nombro de registritaj membroj, kun 235.000, postirante post la Demokrata Partio, la Respublikana Partio, la Constitution Party, kaj la Verda partio. Centoj de ĝiaj membroj servas en publika ofico.

La politika kredaro de la Libertaria Partio inkluzivas kredojn en la *laissez-faire-aj* markedoj, la fortaj individuaj rajtoj, minimume reguligita migrado trans bordojn, kaj la milita seninterveneco.

## Vidu ankaŭ 
* Libertarianismo


Kategorio:Politikaj partioj de Usono
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1971
Litova Universitato de Sansciencoj

eta|ĉefa enirejo de la Kaŭna Medicina Universitato
La **Litova Universitato de Sansciencoj** (, akronime *LSMU*) estas medicina fakultato en Kaŭno, Litovio. La nuna Litova Universitato de Sansciencoj estas ligiĝo de du institucioj de supera edukado, Kaŭna Medicina Universitato (, *KMU*) kaj la Litova Bestkuracista Akademio (), kiuj fuziis en 2010 (oficiala fondodato de la fuzia institucio estas la 30-a de junio 2010). Ĝi uzas la Universitatan Klinikaron de Kaŭno kaj la urbocentran hospitalon Ruĝa Kruco kiel instruaj hospitaloj. Kune la institucio estas la plej granda malsanulejo kaj medicina universitato en Litovio.

La Kaŭna Medicina Universitato, kaj ekde 2010 la nova universitato de Sansciencoj, daŭrigas la tradicion de la medicina fakultato de la dum la jaro 1922 fondita Universitato de Litovio, kiu ekde la jaro 1930 nomiĝis Vytautas-Magnus-universitato. Post la okupado de Litovio fare de Sovetunio dum junio 1940 kaj (post mallonga okupado fare de Nazia Germanio) ree dum 1944 la historia ĉefurbo Vilno denove iĝis la akademia centro kaj la "burĝa" universitato VDU iom post iom disbatiĝis. Du ĉefaj humanismaj fakultatoj estis translokitaj al la universitato Vilno dum la jaro 1949, kaj dum la jaro 1950 el la restoj ekestis la "politeknika instituto" kaj la "medicina instituto" de Kaŭno. Ekde la jaro 1989 la altlernejo nomiĝis "medicina akademio", kaj ekde la jaro 1998 estas sendependa faka universitato sub la nomo "Kauno medicinos universitetas". Signifa parto de la altlernejo ekde 1922 kun siaj nomŝanĝoj tra la jardekoj estas la Universitata Klinikaro de Kaŭno.

## Famaj diplomitoj 
* Vytenis Andriukaitis - Eŭropa Komisionano de Litovio (esperantisto)
* Medardas Čobotas - poldevena aganto de pola malplimulto en Litovio, eksa parlamentano de Litova Sejmo (1990-96)

## Bagatela krominformo 
En aprilo 2010 tie la germandevena kuracisto kaj esperantlingva vikipediano Thomas Pusch kiel paciento post akcidento havis pli grandan operacion, en la urbocentra hospitalo Ruĝa Kruco, tri monatoj antaŭ ol efektiviĝis la fuzio.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la universitato (en la litova kaj angla)

Kaŭno
Kategorio:Kaŭno
Menzingen ZG

**Menzingen** estas komunumo en Kantono Zugo, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Menzingen situas en nordoriento de la kantono en morenomonteta kamparo inter la riveroj Sihl kaj Lorze, kiuj en oriento respektive en okcidento formas la limon de la komunumo. En okcidento de la komunumo situas la lageto **Wilersee**.

La komunumo konsistas el la tri vilaĝoj Menzingen, Edlibach kaj Finstersee.

## Najbaraj komunumoj 
La najbaraj komunumoj de Menzingen estas en okcidento en Kantono Zuriko Hütten kaj Schönenberg, en nordo Neuheim, en oriento Baar kaj en sudo Unterägeri kaj Oberägeri.

## Vidindaĵoj 
Sur la monteto Gubel troviĝas la virina kapucena Monaĥejo Maria-Hilf kun pilgrima kapelo el la epoko de rokoko.

## Trafiko 
Menzingen estas per la buslinio n-ro 2 ligita al la reto de la Zugerland Verkehrsbetriebe.

## Historio 
Laŭ polenanalizoj okazis unua homa kultivado en Menzingen ĉirkaŭ en la jaro 3750 antaŭ Kristo. Unuaj setlejoj ekzistis en romia tempo ĉirkaŭ en la jaro 0. La unua dokumenta mencio de Menzingen datiĝas el la jaro 1217 kiel *Meincingin*. En la jaro 1352 Menzingen aliĝis kune kun la ceteraj komunumoj de la ekstera distrikto al la Svisa Ĵurkomunumo. Kiel politika komunumo Menzingen ekekzistis tamen nur en la jaro 1374.

## Partnerecoj 
La komunumo Menzingen ne havas formalajn partnerecojn sed flegas amikajn rilatojn kun la urbo Kraichtal en Germanio, kies municipo Menzigen kun ĝi dividas la nomon.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Menzingen
* Menzingen en la Historia Leksiko de Svislando
Hieroglifo Dongba

eta|250px|dekstra|Hieroglifo Dongba
**La Dongba** estas Hieroglifo ankoraŭ uzata de Naŝioj (unu el la etnoj de Ĉinio). Ĝi estas unu sola vivanta hieroglifo en la mondo. Ĝi estas ĉirkaŭ miljaraĝa.

Kategorio:Skribo
Briseñas

**Briseñas** estas komunumo en la meksika subŝtato Michoacán. La ĉefurbo de la komunumo estas Briseñas de Matamoros.
La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 16 011.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 9560 loĝantojn. El tiuj estas 4512 viroj kaj 5048 virinoj. La komunumo havas surfacon de 90.54 kvadratkilometroj.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 8485 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 25 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.29 % de la loĝantoj.

Entute 6 330 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 5 529 estis alfabetoj kaj 798 analfabetoj. Tio signifas ke 12.61 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/michoacan/mpios/16011a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Michoacán
Christoph Konrad

**Christoph KONRAD** (n. 28-a de aŭgusto 1957 en Bochum Nordrhein-Westfalen estas membro de la eŭropa parlamento ekde 1994, do ekde la 4a periodo. Li ankaŭ estis parlamentano en la 5a kaj 6a periodo. Li estas Eŭropa Parlamentano de la CDU por Nordrejn-Vestfalio ene de la Eŭropa Popola Partio. 

## Persono 
Konrad naskiĝis en Bochum, Nordrejn-Vestfalio je la 28-a de aŭgusto 1957. Li fariĝis membro de la Junge Union (junulara organizo de la kristandemokrata partio de Germanio) en la jaro 1972. En 1974 li membriĝis en la kristandemokrata partio. Konrad studis politikon kaj juron en la universitato de Bochum kaj doktoriĝis en 1990. Li havas edzinon kaj du infanojn. 

## Laboro kiel Parlamentano 
Ene de la parlamento li estas ano de la Komisiono pri Ekonomia- kaj Monpolitiko. Krome li estas en la delegacio pri rilatoj al Usono. Krome li estas anstataŭanto en la jenaj komisionoj:
* Komisiono pri Ekstera Politiko
* Subkomisiono pri Sekureco kaj Defendo
* Delegacio por la Rilatoj inter la Parlamento kaj la NATO

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.dr-christoph-konrad.de/personalia/personaliaindex.htm 
* http://www.europarl.europa.eu/members/expert/committees/view.do?language=DE&id=2225

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1957
Manĉura lingvo

La **manĉura lingvo** apartenas al la altaja lingvaro kaj al la tunguso-maĝura grupo kaj estas unu el la 15  lingvoj en Ĉinio kun malpli ol 1000 parolantoj, kvankam manĉuroj vivantaj en Ĉinio estas pli ol 10 milionoj, la tria plej granda etna grupo en la lando. la manĉura estis dum preskaŭ 300 jaroj la oficiala lingvo en Ĉinio. Malgraŭ ĝia historie altprestiĝa statuso kompare kun aliaj malplimultaj lingvoj, la manĉura konas akutan malkreskadon ĉar la juna generacio konsideras la lingvon kiel nepraktika kaj kiel hobio neprofitdona kiel patrinan lingvon kaj la UN deklaris la lingvon 'endanĝerigita'.

Ĉiuj manĉuroj kiuj ankoraŭ parolas ĝin situas en la nordoriento de Ĉinio kaj pli precize en Sanjiazi (vilaĝo 90km de la urbo Ĉiĉiharo), estas dulingvaj kaj samtempe parolas la mandarinan lingvon. Pro tio la lingvo estas antaŭ la formorto.

La personoj kiuj parolas la lingvon ĉefe vivas en la nordorienta parto de ĉinio en la provincoj Heilongjiang, Jilin, kaj Liaoning. Verŝajne ankaŭ estas kelkaj membroj de la etno en Norda Koreio kaj Siberio.

La manĉura lingvo apartenas al la aglutinaj lingvoj kun vokalharmonio.
Ujgura Aŭtonoma Regiono Ŝinĝango vivas ĉirkaŭ 30.000 parolantoj de la ŝibea lingvo. La ŝibea lingvo praktike estas identa al la klasika manĉura lingvo. Multaj lingvistoj konsideras ke la ŝibea lingvo estas varianto de la manĉura lingvo.

## Skribsistemo 
La fondinto de la manĉura nacia identeco kaj de la dinastio Qing Hung Taiji kreis alfabeton por la lingvo. La bazo de tiu alfabeto estas la mongola alfabeto. Ĝi estas skribita de supre malsupren kaj de maldekstre dekstren. (foto)

## Gramatiko 
La manĉura lingvo estas aglutina lingvo. Multajn partojn oni uzas kiel sufiksojn. La vortordo en la frazo estas subjekto, objekto, verbo.

## Studoj 
La franca jezuito Jean Joseph Marie Amiot verkis vortaron de la manĉura.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Manĉuroj
* Manĉurio

## Eksteraj ligiloj 
* Informaoj pri la manĉura lingvo ethnologue.com (angla)
* Retpaĝo pri la manĉura lingvo 

Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Hibaĉo

eta|250px|Porcelana hibaĉo
**Hibaĉo** () estas unu el la japanaj tradiciaj kamenoj. Hibaĉo estas farata el porcelano aŭ metalo. Hibaĉo estas varmigata per lignokarbo.

## Referencoj 
Kategorio:Japana arkitekturo
Vytautas-Magnus-Universitato

La **Vytautas-Magnus-Universitato** (litove *Vytauto Didžiojo universitetas*, VDU; latine *Universitas Vytauti Magni*), nomata laŭ la historia litova reganto Vytautas la Granda, estas universitato en la urbo Kaŭno de Litovio.

## Historio 
eta|maldekstra|240ra|
La universitato fondiĝis dum la jaro 1922 sub la nomo "**Universitato de Litovio**" (litove *Lietuvos universitetas*), post kiam la historia litova ĉefurbo Vilno kun la tradicia universitato Vilno estis okupita de la pola armeo kaj Kaŭno iĝis la provizora ĉefurbo de Litovio. Tiutempe Litovio fakte ne plu disponis pri universitato.

Dum la jaro 1930 al la universitato estis atribuita la nomo de la litova grandduko "Vytautas la Granda". Post la okupado de Litovio fare de Sovetunio dum junio 1940 kaj (post mallonga okupado fare de Nazia Germanio) ree dum 1944 la historia ĉefurbo Vilno denove iĝis la akademia centro kaj la "burĝa" universitato VDU iom post iom disbatiĝis. Du ĉefaj humanismaj fakultatoj estis transferitaj al la universitato Vilno dum la jaro 1949, kaj dum la jaro 1950 el la restoj ekestis la "politeknika instituto" kaj la "medicina akademio" de Kaŭno.

La Vytautas-Magnus-universitato refondiĝis dum la jaro 1989. El la politeknika instituto kaj la medicina akademio de Kaŭno post la reakiro de la ŝtata sendependeco ekestis la sendependaj universitatoj Kaŭna Teknologia Universitato kaj Kaŭna Medicina Universitato (KMU).

## Strukturo 
maldekstre|eta|La ĉefa konstruaĵo
eta|maldekstra|

### Fakultatoj 
* Fakultato de ekonomiko kaj manaĝerado
* Fakultato de naturaj sciencoj
* Fakultato de humanismaj sciencoj
* Fakultato de informadiko
* Fakultato de katolika teologio
* Fakultato de sociaj sciencoj

Aldoniĝas pluraj institutoj kaj universitataj centroj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la universitato (en la ligova kaj angla)

Kaŭno
Kategorio:Kaŭno
Batalo de Dublino (1922)

La **Batalo de Dublino**, estis tutsemajna stratbatalado en Dublino, ĉefurbo de Irlando, de la 28-a de junio ĝis la 5-a de julio 1922. Ĝi signis la komencon de la irlanda interna milito (1922-1923).

La batalo komenciĝis per atako de la provizora registaro de la proponita libera irlanda ŝtato kontraŭ la konstruaĵo *Four Courts*, kiu estis okupita de sekcio de la irlanda respublika armeo, kiu oponis la traktaton, kaj finiĝis per malvenko de la respublikanoj.

## Eksteraj ligiloj
*Arkivoj pri la bombata Four-Courts-konstruaĵo

## Fontoj
*Ernie O'Malley, The Singing Flame, Dublin 1978.
*M.E. Collins, Ireland 1868-1966, Dublin 1993.
*Michael Hopkinson, Green against Green - the Irish Civil War
*Eoin Neeson, The Irish Civil War
*Paul V Walsh, The Irish Civil War 1922-23 -A Study of the Conventional Phase http://libraryautomation.com/nymas/irishcivilwar.html 
*Meda Ryan, The Real chief, Liam Lynch
*Tim Pat Coogan, De Valera, Long Fellow, Long Shadow

Kategorio:1922 en Irlando
Dublino
Dublino (1922)
Dublino
Kategorio:Dublino
Menzingen

Menzingen estas nomo de diversaj lokoj:

* **Menzingen** estas komunumo en Kantono Zugo, Svislando.

* **Menzingen (Kraichtal)** estas municipo de la komunumo Kraichtal en la distrikto Karlsruhe de la federacia lando Baden-Virtembergo en Germanio.
Mezőtárkány

## Bazaj informoj 
**Mezőtárkány** (mezOtArkAnj) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Füzesabony.

* Areo: 41 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.7202/20.4763
* Loĝantaro: 1660
* Poŝtkodo: 3375
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
Mezőtárkány situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Füzesabony-Debrecen. Füzesabony troviĝas 8, Mezőkövesd 15, Heves (urbo) 24, Eger 26 km-ojn.

## Historio 
Mezőtárkány estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio devenis en formo *Mezewtharkan*. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Johano de 1773
* baroka paroĥo de 1806
* baroka grenejo
* fiŝkaptista lago

## Ĝemelkomunumo 
*  Felsőtárkány, Hungario

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Seksa slango

**Seksa slango** estas aro de lingvaj terminoj kaj frazoj, kiuj rilatas al seksorganoj, seksprocezoj kaj aktivecoj, kaj kiuj estas ĝenerale konsiderataj kiel "maldecaj". Kelkaj el ili aldonas seksan signifon aŭ referencojn al vortoj, kiuj havas neseksan signifon en kutima lingvo, ekz. "linio" por vulvo aŭ vagino, "birdo" por peniso, "ovoj" aŭ "globoj" por testikoj kaj simile. De tempo al tempo oni uzas por tiuj ĉi celoj ankaŭ propraj nomoj, ekz. "johnson" aŭ "dick" por peniso. Diversaj kulturoj kaj lingvoj uzas por seksaj celoj aliaj ĉiutagaj vortoj. Tial *Eier* (ovoj) estas en la germana ofta slanga vorto por testikoj, sed la angla *eggs* tiun ĉi signifon ne havas. En la hispana multaj el tiuj terminoj devenas el la vortotrezoro de vegetaloj aŭ manĝaĵoj, tiele *napo* por peniso (en la hispana *nabo*, kio ridigas Esperanto lernantojn kiam ili lernas la kutiman esperantan vorton *knabo*). Krome *frufigoj* aŭ *melonoj* por mamoj, *tapiŝkonko* (aŭ simple *konko* en Hispanameriko) aŭ *figo* por vagino kaj *kukumo* por peniso.

## Seksa slango en Esperanto 
* Kaco
* Piĉo
* Fikado


Kategorio:Sekso
Carácuaro

**Carácuaro** estas komunumo en la meksika subŝtato Michoacán. La ĉefurbo de la komunumo estas Carácuaro de Morelos.
La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 16 013.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 9337 loĝantojn. El tiuj estas 4581 viroj kaj 4756 virinoj. La komunumo havas surfacon de 421.60 kvadratkilometroj.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 8842 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 28 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al 0.32 % de la loĝantoj.

Entute 5 472 personoj (en 2000) aĝis pli ol 15 jaroj. El tiuj personoj 3 966 estis alfabetoj kaj 1 499 analfabetoj. Tio signifas ke 27.39 % de la loĝantaro de la jaro 2000 estis analfabetoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/michoacan/mpios/16013a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Michoacán
Szihalom

**Szihalom** [sihalom] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Füzesabony.
eta|maldekstre|Kapelo de Szihalom
eta|Blazono de Szihalom

## Bazaj informoj 
* Areo: 34 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.7719/20.4897
* Loĝantaro: 2730
* Poŝtkodo: 3377
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
Szihalom situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Miskolc, aŭtoŝoseo M3 en la sama direkto preteriras. Mezőkövesd troviĝas 9, Eger 20, Heves (urbo) 30 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la kuprepoko kaj bronzepoko. La tataroj en 1241, la turkoj en 1544 detruis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kulturdomo, interretejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* baroka romkatolika preĝejo omaĝe al Ĉieliro de Jesuo de 1759, la turo estas 22 m-ojn alta
* golgoto

## Famuloj 
En Szihalom naskiĝis gitaristo Sándor Bernáthy.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Tenk

**Tenk** estas vilaĝo kaj municipo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Heves (urbo).

## Bazaj informoj 
* Areo: 12 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.6553/20.3401
* Loĝantaro: 1190
* Poŝtkodo: 3359
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Füzesabony-Jászberény. Heves (urbo) troviĝas 9, Kisköre 26 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1310 en formo *Thenky*. Dum la turkoj la vilaĝo senhomiĝis, en la 18-a jarcento ĝi refondiĝis. La setlejo apartenis al Erdőtelek ĝis 1947, tiam Tenk iĝis memstara vilaĝo. Post 3 jaroj kolĥozo formiĝis. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, apoteko, kuracejo, sportejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo
* klasikisma nobeldomo de Papp-Szász, nun vilaĝdomo
* kastelo de Gyulai (djulai), nun infanĝardeno

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario