open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
7days

***7days*** estas anglalingva ĵurnalo publikigita en Dubajo, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj kun cirkulado de 75.000 kopioj tage. Lanĉita en decembro 2004 kiel ĉiusemajna, ĝi estas la ĉefa (nun ĉiutaga) tabloida gazeto kaj estas konata pro ĝia respekta stilo.

Ekde meze de novembro 2006, 7DAYS estas publikigita ĉiutage de la semajno.

Publikigita de Al Sidra Media, 7DAYS estas la sola ĵurnalo en la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj kiu ne estas ligita al specifa interesgrupo, ĉu negoca familio ĉu la registaro, kaj tial ĝi povis iĝi fidita fonto de aktualaĵo en Dubajo, kie la plejparto de ĝia distribuo okazas.

**Redaktoro:**Ali Khaled
**Vicredaktorino:** Claire Sharrock

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Dubajo
Kategorio:Anglalingvaj gazetoj
RIP

**RIP** havas plurajn signifojn:

***Ripo**
***Ripa Teatina**
*'''Scandolara Ripa d'Oglio**
***R.I.P.'* estas mallongigo de latina esprimo *Requiescat in pace'' (Li/Ŝi ripozu pace)
Jacobus Bellamy

**Jacob** aŭ **Jacobus BELLAMY** (naskiĝinta je la 12-a de novembro, 1757 en Vlissingen, Nederlando - mortinta je la 11-a de marto, 1786 en Utrecht) estis nederlanda poeto.

maldekstre|eta|Jacobus Bellamy (1782)
Li estis la filo de svisa bakisto.

## Verkoj 
* *Gezangen mijner jeugd* (1782)
* *Vaderlandsche gezangen van Zelandus* (1782/1783)
* *Proeven voor het verstand, den smaak en het hart* (1784-1785)
* *De poëtische spectator* (1784-1786)
* *Gezangen* (1785)

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio  (en la nederlanda)

Kategorio:Nederlandaj poetoj
20 Minuten

***20 Minuten*** estas libera ĉiutaga gazeto en Svislando. Ĝi estas ĉefe distribuita inter naveduloj en pli ol 150 fervojaj stacidomoj. Specifaj eldonoj ekzistas por la regionoj de Zuriko, Berno, Lucerno, Bazelo (urbo) kaj Sankt-Galo. Ekde septembro 2004, la germanlingva bildĵurnaleto estas la plej ofte legata ĉiutaga en Svislando, superatutanta *Blick*. La distribuo en 2004 estis 329.242, legantoj estis 782.000.

La ĵurnalo unuafoje aperis en 1999 kun la nomo "20 Minuten Schweiz Ag". La rekta konkuranto *Metropol* estis havebla en Svislando de 2000 al 2002.

Ekde 2005, *20 Minuten* estas posedita de "Express-Zeitung Ag", parto de Tamedia-grupo (plejparto) kaj *Berner Zeitung* (17.5%).

Je la 8-a de marto 2006, Tamedia lanĉis franclingvan redakcion *20 minutoj* por la francparolantaj regionoj de Ĝenevo kaj Laŭzano. La gazeto konkurencas kun *Le Matin Bleu*.

En Francio, la samnoma *20 minutes* estas publikigita de Schibsted kaj Ouest-France.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la gazetoj kaj revuoj de Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.20min.ch—Enreta redakcio
* 20 Minuten —profilo sur la retejo de Tamedia.

Kategorio:Gazetoj de Svislando
Kategorio:Germanlingvaj gazetoj
Beregdaróc

**Beregdaróc** estas malgranda vilaĝo Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Vásárosnamény.

## Situo 
Beregdaróc situas sur ebenaĵo, laŭ landlimo de Ukrainio sen trapasejo, fine de mallonga sakovojo. Kontraŭe troviĝas Dijda. Vásárosnamény troviĝas 25, Nyíregyháza 77, Debrecen 118, Budapeŝto 303 km http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=28246&i2=9566 .

## Historio 
Komence en la vilaĝo loĝis ĉasistoj de la reĝo, ekde la 13-a jarcento la vilaĝo estis posedaĵo de familio Daróc. La unua mencio devenis el 1284 en formo *Drauch*.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana gotika Kalvinana kirko (Beregdaróc) el la 14-a jarcento
* protektata lago kaj arbaro

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Vlissingen

Dosiero:Loudspeaker.svg**[//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a1/Nl-Vlissingen.ogg Vlissingen]** ( Flisingo) estas urbo kaj municipo ĉe la norda flanko de la elfluejo de la Skeldo sur Walcheren en la nederlanda provinco Zelando.

Al la municipo Vlissingen apartenas la vilaĝoj Oost-Souburg (10 000 loĝantoj), West-Souburg kaj Ritthem (500 loĝantoj).

## Nomo 
La nederlanda nomo Vlissingen verŝajne venas de "*fles*" (botelo), kiu ludas rolon en ĉiaj teorioj pri la nomo kaj ankoraŭ estas videbla en la blazono de la urbo. La urbo havas urborajtojn ekde 1315.

La angla nomo Flushing, kiu estas trovebla en Novjorko, estas degeneraĵo de la nomo Vlissingen.

En Esperanto, Vlissingen estas esperantigite kiel Flisingo en la tradukvortaroj *Majstro* kaj Lernu!.

## Gravuloj 
* Petrus Cunaeus
* Floor Wibaut

## Fotaro 

Dosiero:Jacobskarke.jpg|Jacobskirko, vidata ekde la konstruputo komence de 2006
Dosiero:VlissiengeStaduus1.jpg|Urbodomo Vlissingen
Dosiero:VlissiengeStaduus2.jpg|Detalo Urbodomo Vlissingen
Dosiero:Vlissingen - Standbeeld Michiel de Ruyter.jpg|Statuo de Michiel de Ruyter
Dosiero:Martitiem attractiecentrum Het Arsenaal.jpg|La Arsenalo
Dosiero:Dokhaven 27-08-05.JPG|Scheldetereno ĉe la Dokhaveno
Dosiero:Beursstraat 10-09-05 I.JPG|Beursstrato apud la Bellamyparko
Dosiero:Lange Zelke 28-04-07 (1).JPG|Butikumstrato Lange Zelke

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo

Kategorio:Urboj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Zelando
Kategorio:Municipoj de Zelando
Kategorio:Walcheren
Barzan Ibrahim al-Tikriti

**Barzan Ibrahim al-TIKRITI** ( - ) estis unu de la duonfratoj de Saddam Hussein kaj oficestro de la iraka sekreta servo, Buĥabarato. Ekde 1988 al 1998 li servis kiel la ambasadoro al la Unuiĝintaj Nacioj.

Kategorio:Irakanoj
Kategorio:Historio de Irako
Apagy

**Apagy** [apadj] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Nyíregyháza.
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.962/21.9338
* 

## Situo
Apagy situas sur ebenaĵo, laŭ  ĉefvojo kaj fervojo Nyíregyháza-Vásárosnamény.

## Historio
La unua mencio devenis el la 13-a jarcento en formo *Opag*. En la vilaĝo okazis kunsidoj de la departemento kaj en 1608 ankaŭ parlamento. En 1919 la rumanoj okupis la regionon.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, interretejo, sportejo, kuracejo, klubo de gemaljunuloj.

## Vidindaĵoj
* gotika kalvinana preĝejo (Apagy) el la 15-a jarcento, en 1776 pligrandiĝis, turo alkonstruiĝis en 1867
* muzeo pri la vilaĝo
* monumento pri falintoj dum la liberecbatalo en 1849
* protektata lago nomata Mohos
Gabrielo

**Gabrielo** estas persona nomo, kiu devenas de la hebreaj vortoj, kiuj signifas "viro de Dio".

## Alilingve 
* Multaj lingvoj: Gabriel
* Nederlanda: Gabriël
* Itala: Gabriele
* Svahila: Gabaliele
* Indonezia: Djibrail
* Hungara: Gábriel, ofte Gábor, en tiu ĉi formo ankaŭ familia nomo
* Litova: Gabrielis
* Rusa: Гариил
* Greka: Γαβριήλ
* Hebrea: גַּבְרִיאֵל
* Rumana: Gavril
* Araba: جبريل , جبرائيل
* Ĉina: 加百列
* Albana: Gabrieli
* Maoria: Kapariera
* Turka: Cebrail'im
* Vjetnama: Gáp-ri-ên
* Taja: กาเบรียล

## Vidu ankaŭ 
* Sankta Gabrielo
* Esperantaj personaj nomoj

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Eleoso

Laŭ la helena mitologio **Eleoso** (Έλεος en la greka lingvo) estis demonino kiu personigis kompaton, karitaton kaj mizerikordon. Kvankam bonvola spirito, ŝi naskiĝis el Erebo (mallumo) kaj Nikso (nokto). Ŝia kontraŭa demonino estis Anaideio (krueleco).

Paŭzanio esprimis en sia verko sian surprizon, ĉar nur la atenanoj kultis Eleoson, kiu li opinias estis *la plej utila dio por homoj*. En la agoro de Ateno troviĝis altaro dediĉita al la demonino kaj tre modeste dekoraciita. Tie troviĝis nek statuoj nek solenaj ceremoniaroj, ĉar kompato loĝas nur en homaj koroj. 

En la altaro de Eleoso ĉiuj petuloj, eĉ la plej hororaj krimuloj, estis bonvenaj. Tial, ĉiuj kiuj petegis la azilon de la atenanoj (ekzemple Adrasto aŭ la heraklidoj), rifuĝis tie por peti pardonon.

Kategorio:Personigoj de la helena mitologio
Benk

**Benk** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Záhony.

## Situo 
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.3024/22.2368
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Tiso, fine de sakovojo. Záhony troviĝas 23, Vásárosnamény 22, Tuzsér 13 km-ojn for.

* 

## Historio 
La unua mencio devenis el 1297 en formo **Terra Benk**. Posedantoj de la kampoj apartenis al diversaj bienuloj, fine en la 18-a jarcento akiris familio Vay, poste la aktuala episkopo de Szatmár.

En Benk migra poŝto servas.

## Vidindaĵo 
* klasikisma kalvinana preĝejo de 1834, turo alkonstruiĝis en 1851

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Druzo

La esprimo **Druzo** povas signifi:

*anon de araba gento vivanta en Sirio, Libano kaj Israelo, kies origino estas Ismailana, vidu Druzoj
*globan amason de kristaletoj en planta ĉelo, vidu Druzo (botaniko)
*grupon de dense elstarantaj kristaloj en petra kavo aŭ petra vejno, vidu Druzo (geologio)
Zaman

**Zaman** (laŭvorte "tempo" aŭ "epoko" en la turka lingvo) estas turka ĉiutaga gazeto. Ĝi fondiĝis en 1986 kaj estis la unua turka ĉiutaga gazeto en Interreto en 1995. Ĝi enhavas informojn internaciajn, naciajn (Turkio), pri negoco kaj aliaj aktualaĵoj. Ĝi havas ankaŭ multajn regulajn kolumnistojn, kiuj kovras aktualaĵojn, intervjuojn kaj kulturan sekcion.

## Redakcio 
Ĝis la 4-a de marto 2016 (pri la posta evoluo vidu sube), Zaman estis sendependa Istanbulo-bazita ĵurnalo kun loka redakcio plus speciala internacia redakcio por aliaj landoj. Aldone al kvar lokoj en Turkio, regionaj eldonoj estas presataj kaj distribuataj en Aŭstralio, Azerbajĝano, Bulgario, Germanio, Rumanio, Kazaĥio, Kirgizistano, Makedonio, Turkmenio kaj Usono. Oficejoj de Zaman kaj korespondantoj situas en diversaj gravaj urboj en la mondo, ekz. Vaŝingtono, Novjorko, Bruselo, Moskvo, Kairo, Baku, Frankfurto ĉe Majno, Aŝgabato, Taŝkento kaj Bukareŝto.

Zaman estas ankaŭ unu el la kelkaj turkaj gazetoj, kiuj havas anglalingvan redakcion sur la interreto. Ĝi ankaŭ disponas je granda reto de fremda ĵurnalistoj, ĉefe en Rusio kaj Mez-Azio. Ĝi ankaŭ havas rumanan, kazaĥa bulgaran, rusan, Azerbajĝana, uzbeka, turkmena kaj tiel plu redakcioj.

Origine ekzistis anglalingva eldono de Zaman; de  (laŭ aliaj: decembro 2006) nova anglalingva ĵurnalo ''Today's Zaman'' transprenis tiun rolon.

## Politika vido 
La gazeto estas konsiderita modern-islama kaj proksima al la instruoj de Fethullah Gülen.

## Pozicio kaj juĝoj ĝis februaro 2016 
Ĝia cirkulado estas 660.000, farante ĝin la plej populara ĵurnalo en la lando. Kiel sendependa ĉiutaga gazeto, Zaman estas agnoskita pro sia honesta, objektiva kaj balancita informado pri aktualaĵoj. Ĝi gajnis multajn naciajn kaj internaciajn premiojn, ĉefe pro siaj moderna paĝoaranĝo kaj kontribuo al inter-kultura kompreno tra siaj internaciaj redakcioj.

## Transpreno fare de la registaro en marto 2016 
La 4-an de marto 2016 la registaro de Turkio konfiskis kontrolon de la gazeto. Post la enoficiĝo, la retpaĝaro estis fermita kun mesaĝo montrita dum du tagoj kiu deklaris ke la retejo estas ĝisdatigata. Ĉiuj arkivitaj novaĵoj kaj enhaveroj fariĝis nealireblaj aŭ estis neniigitaj. Ekde la 7-a de marto 2016, la retejo estas fermita entute.

Du tagojn pli poste aperis la unua registare kontrolita papera eldono, kun neniu mencio pri la okazaĵoj de la transpreno. Sur la frontpaĝo legeblis serio de oficialaj registaraj artikoloj kaj bildo de la ridetanta ŝtata prezidanto Recep Tayyip Erdoğan.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala anglalingva retejo .
* Oficiala turklingva retejo .

Kategorio:Turkaj gazetoj
Kategorio:Turklingvaj gazetoj
Kristaliĝo

[dekstra|eta|Formiĝo de [glacio ĉe branĉetoj per kristaliĝo de akvogutetoj el malseka aero dum frosto]]
**Kristaliĝo** estas la formiĝo de solida kristalo. La elira substanco povas esti solvaĵo, fandaĵo, gasaĵo aŭ amorfa solido.

En la teknika kemio kristaliĝo estas procedo por purigi kaj izoligi kemiajn kombinaĵojn.

## Vidu ankaŭ 
* Nicolas Leblanc
* Solidiĝo

Kategorio:Kristaloj
Teknika kemio

La **Teknika kemio** strebas trovi ekonomie kaj ekologie konvenajn procedojn kaj ilojn, aplikante fizikajn, kemiajn kaj biologiajn principojn, por la prilaborado de krudaj naturaj materialoj cele al la elfarado de fin- aŭ duonproduktoj.

Kategorio:Kemio
Petskribo por agnoskigi Esperanton ĉe Unuiĝinta Naciaro

**Petskribo por agnoskigi Esperanton ĉe Unuiĝinta Naciaro** estis interreta petskribo por agnoskigi Esperanton ĉe Unuiĝintaj Nacioj. Lanĉita je la 18-a de februaro 2006, je la fino de januaro 2007, ĝi ricevis pli ol 5600 subskribojn.

## Esperanta versio de la petskribo 
## Vidu ankaŭ 
* Esperanto, oficiala lingvo de Eŭropa Unio, nun !

## Eksteraj ligiloj 
* La petskribo *(anglalingve)*
* Diskutgrupo
* Rezolucio de UNESKO
* Lingva komunikado: kompara esploro farita surterene

Kategorio:Esperanto-kampanjoj
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Ametisto

eta|250ra|dekstra|Ametisto
**Ametisto** estas violkolora variaĵo de kvarco (SiO2). Tiun ĉi kristalon oni uzas kiel ornamaĵon. Oni uzas ilin ekzemple por intajloj.

Ametisto estas tre vaste trovebla mineralo. Tamen grandaj kaj klaraj ekzempleroj taŭgaj por tranĉi kaj prilabori kiel ornamaĵon troviĝas en kompare malmultaj lokoj. Trovejoj estas en Brazilo, Urugvajo, Rusio kaj Srilanko. Tiajn kristalojn oni precipe trovas en kavetoj en hidrotermaj vejnoj kaj vulkanaj ŝtonoj. Ofte komercataj estas ankaŭ la tiel nomataj ametistaj druzoj aŭ geodoj, ĉe kiuj la kristaloj formiĝis ene de kaveto, ĉirkaŭate de tavolo da kalcedono. La plej belaj druzoj ĉefe venas el Brazilo kaj povas esti 2 metrojn altaj.

## Vidu ankaŭ 
* Gemo
* Juvelo
* Diamanto
* Smeraldo

## Notoj 
Kategorio:Gemoj
Kategorio:Siliciaj kombinaĵoj
Ludoviko de Köchel

Dr. jur. **Ludoviko kavaliro de Köchel** (* 14-a de januaro 1800 en Stein, Malsupra Aŭstrio; † 3-a de junio 1877 en Vieno) estas la aŭtoro de la Köchelverzeichnis [Katalogo Köchel]

Ĝis 1842 li agis unue en Vieno, kiel li doktoriĝis pri juro kaj ekde 1827 ĝis 1842 aktivis kiel preceptoro de la filoj de Erzherzog Karl. En 1832 li estis nomumuita kiel imperiestra konsilisto kaj en 1842 nobeligata kiel **kavaliro de Köchel**. 1850 ĝis 1852 li laboris kiel lernejokonsilisto en Salzburgo kaj poste revenis al Vieno.

Li sin dediĉis al botanikaj kaj mineralogiaj studadoj kaj liaj libroj pri la Viena muzikhistorio (historio de la Hofmusikkapelle [kortegokapelo] kaj la biografio de Johann Joseph Fux apartenas al la plej gravaj studaĵoj de la dua duono de la 19-a jarcento. Li estis bonega muzikisto, komponis kaj ankaŭ verkis poemojn. Lia *„Chronologisch-thematisches Verzeichnis sämtlicher Tonwerke Wolfgang Amadé Mozarts“* [kronologia- tematika katalogo de ĉiuj sonverkoj de W.A.Mozart] aperis en 1862. Köchel ankaŭ katalogis ankaŭ la verkoj de Johann Joseph Fux.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Köchel, Ludwig von
Köchel, Ludwig von
Köchel, Ludwig von
Foliata acido

eta|280ra|Struktura formulo de folia acido
**Foliata acido** (aŭ **folia acido**) estas vitamino el la B-komplekso, nomata ankaŭ vitamino **B9**. Ĝi estis malkovrita ĉirkaŭ 1939 kaj unuafoje ekstraktita el spinacaj folioj en 1941. Ĝi estas solvebla en akvo kaj pereigebla per lumo kaj varmo.

Folia acido estas esenca vitamino por la homo; la mezuma taga bezono estas 200 μg. Ĝia manko perturbas la konsiston de la sango; ĉe graveduloj ĝi povas kaŭzi misformadon de la embrio.

Folia acido estas en la hepato de multaj bestoj, en foliaj legomoj, karotoj, asparago, burĝonbrasiko, tomatoj, ovoflavo, tutgrajnaj grenproduktoj kaj nuksoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Lipida metabolo, kolesterolo – miskomprenoj kaj realeco (IKU 2006)

Kategorio:Karboksilataj acidoj
Kategorio:Vitaminoj
Kategorio:Hematologio
Luteska lingvo

**La luteska lingvo** estis lingvo, kiu estis parolata norde de la Misia regiono (Helespontiko) en Malgrand-Azio ĝis ĉ. 1000 a.K.

Malmulte sciatas pri la fonologio de tiu lingvo, kiu eble estis (hindeŭropa) anatolia lingvo. &nbsp; Parolis ĝin la nomada popolo Luteskoj, kiu setlis ĉe bordoj de la lago Artinio ĉirkaŭ 1200 a.K. &nbsp; Iĝintaj nemigraj, ili perdis la propran lingvon kaj kulturon, dum ili integriĝis kun la frigoj, kaj nur malmultaj referencoj al la luteska lingvo aperas en la ankoraŭ ekzistantaj tiutempaj aeolaj verkaĵoj.

## Referenco 
* Titchener, J. B. (1926), *Synopsis of Greek and Roman Civilization*, Cambridge, MA.

## Piednotoj 
## Fonto 
La unuaj versioj de ĉi artikolo estis tradukitaj el la anglalingva Wikipedia.

Kategorio:Antikvaj lingvoj
Kategorio:Hindeŭropa lingvaro
Kategorio:Malgranda Azio
Druzo (geologio)

eta|400px|Druzo de ekstere kaj de interne
**Druzo** aŭ **Geodo** estas kavo en petro, kiu povas esti plenigita per kristaloj de diversaj specoj. En la druzo la vando de la kavo estas kovrita per kristaloj, en la geodo kontraŭe la tuta ena spaco estas plenigita per kristaloj.

[eta|maldekstra|du esperantistaj infanoj kun amiko esplorantaj samaltajn dekorajn [ametisto|ametistajn druzojn]]

## Ekesto 
En kavaĵojn ekestintajn per vulkanaj procezoj, enpenetras mineraloriĉa akvo, kio dum longa tempo rezultigas formiĝon de kristaloj.

Kiel ekzemplo servas la supra bildo, kiu montras globoforman druzon kovritan de ametistoj el Meksiko (diametro proksimume &nbsp;8&nbsp;cm). En Brazilo oni trovas grandegajn druzojn plenaj el ametistoj kun pli ol du metroj en diametro.

Kategorio:Mineralogio
Rajto de memdetermino

La **Rajto de memdetermino** aŭ mallonge **Memdetermino** estas principo en la internacia juro, kies ĉeftrajto estas la rajto de popolo aŭ nacio determini sian propran politikan statuson, ŝtatformon kaj registaron sen ajna ekstera trudo aŭ enmiksiĝo, kaj disponi pri teritorio, kie tiu registaro povas plenrajte regadi. La principo ne deklaras kiel decido pri memdetermino estu farita, kia estu ĝia rezulto, ĉu sendependeco, federacio, protektateco, ia aŭtonomeco aŭ eĉ plena asimiliĝo. Nek ĝi deklaras ion pri la dislimiĝo inter nacioj aŭ eĉ pri tio, en kio konsistas nacio. Ekzistas interkonfliktantaj difinoj kaj juraj kriterioj, laŭ kiuj difini la grupojn, kiuj legitime rajtas pretendi rajton je memdetermino. Tiu koncepto naskiĝis antaŭ 1859, diskonatiĝis komence de la 20-a jc. en signifa grado pro la influo de la usona prezidento Woodrow Wilson, kaj poste estis formulo de etika kaj politika aserto de la tutmonda komunumo kontraŭ la jarcentojn daŭrinta eŭropa koloniismo.

## Vidu ankaŭ 
* Ligo de Nacioj
* Ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj (Artikulo 1)
* Internacia Pakto pri Civilaj kaj Politikaj Rajtoj (Artikulo 1)
* Malkoloniigo
* Adolfo Pérez Esquivel
* Secesio (politiko)

Kategorio:Internacia juro
Fajngrundo

**Fajngrundo** nomiĝas grundo, kies grunderoj havas grajnograndon pli etan ol 2 mm. Al ĝi apartenas sablo-, silto- kaj argil-grundoj. Pli malfajnajn komponantojn, kiuj enestas, ekzemple gravelo, gruzo aŭ ŝtonoj, oni ankaŭ nomas grundoskeleto. 

## Vidu ankaŭ 
* Grundospeco

Kategorio:Pedologio
Bludento

**Bludento** (el la angla: '''') estas malfermita normo de sendrata komunikado inter elektronikaj aparatoj je mallonga distanco. Danke al Bluetooth eblas ekzemple interŝanĝi adreso-datenojn inter poŝtelefonoj, printi de poŝkomputiloj aŭ uzi sendratan kapaŭskultilon. La teĥnikon kreis en 1994 kaj disvolvis la tiama sveda firmao Ericsson, nun Sony Ericsson. Ekde sia kreado, la normo Bludento multe evoluis inter sia 1-a versio en 1999 kaj sia 6-a versio en 2024.

La efektive atingebla atingodistanco dependas de diversaj parametroj krom la dissenda povumo. Tiuj inkludas, ekzemple, la sentemon de ricevilo kaj la dezajnon de la dissendaj kaj ricevaj antenoj uzataj en sendrataj komunikaj ligiloj. Mediaj karakterizaĵoj ankaŭ povas influi la atingodistancon, kiel ekzemple muroj kiel obstakloj ene de la sendrataj komunikaj ligiloj. La specoj de datenpakaĵoj ankaŭ povas influi la atingeblan atingodistancon pro diferencoj en longo kaj sekurecaj mekanismoj. Por ebligi pli altajn dissendajn rapidojn super la tutmonde havebla 2,402-2,480 GHz ISM frekvencbendo. 

En 2024, Bluetooth-konekto estis sukcese establita al pli ol 600 km per artefarita tera satelito.

[centra|eta|250ra|Tipa apliko de Bluetooth-teknologio: [kapaŭskultilo por poŝtelefono (frua 2000).]]

## Vidu ankaŭ 
* Harald la 1-a Bludenta de Danio, laŭ kiu la normo nomiĝis.
* Interreta radio
* Smart-aparato
* Wi-Fi

Kategorio:Nederlandaj inventoj
Kategorio:Telekomunikado
Daniel Bernoulli

**Daniel BERNOULLI** (naskiĝis la 8-an de februaro 1700 en Groningen, mortis la 17-an de marto 1782 en Basel) estis svisa matematikisto kaj fizikisto. Li laboris kun Leonhard Euler pri ekvacioj, kiuj portas iliajn nomojn. La teoremo de Bernoulli havas gravegan signifon por la aerodinamiko.

## Vidu ankaŭ 
* Familio Bernoulli

## Eksteraj ligiloj 
* [Ouvrage de Bernoulli numérisé par le SCD de l' Université Louis Pasteur(https://eo.wikipedia.org/wiki/Universit%C3%A9_Louis_Pasteur) de Strasbourg]  (france)

Kategorio:Svisaj matematikistoj
Kategorio:Probabloteoriistoj
Kategorio:Analitikistoj
Kategorio:Fluaĵdinamikistoj
Kategorio:Svisaj fizikistoj
Kategorio:Svisaj kalvinistoj
Kategorio:Svisaj verkistoj
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Kategorio:Rusiaj fizikistoj
Kategorio:Universitato de Bazelo
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Alativo

**Alativo** (mallongigite ALL, de la latina *afferre* "alporti") estas gramatika kazo, kiu esprimas direkton al iu celo (loko aŭ persono). Ĝi estas komplementa al la ablativo. Ĝi estas regula kazo, kiu ĉefe aperas en finn-ugraj lingvoj.

## En diversaj lingvoj 
### En la finna lingvo 
En la finna lingvo la alativo  estas la kvina el la lokativaj kazoj, kun la baza signifo "sur + akuzativo; suriĝe". Ĝia finaĵo estas -lle, ekzemple *pöytä* (tablo) kaj *pöydälle* (sur tablon). Adicie, ĝi estas la logika komplemento de la adesivo por referenci al "esti ĉirkaŭ la loko". Ekzemple, *koululle* signifas "al la apudaĵo de la lernejo". Kun tempo, la uzo estas sama: *ruokatunti* (tagmanĝa paŭzo) kaj ...  *lähti ruokatunnille* ("... iris al la tagmanĝa paŭzo").

La aliaj lokativoj en la finna estas:
*Inesivo ("en")
*Elativo ("el")
*Ilativo ("en + akuzativo")
*Adesivo ("sur")
*Ablativo ("el aŭ malsuriĝante")

### En la estona lingvo 
En la estona lingvo la alativo havas la finaĵon *le*.
* *tee* „strato“ → *tee-le* „al (la) strato“
* *isa* „patro“ → *isa-le* „al (la) patro“

### En la hungara lingvo 
En la hungara lingvo la alativo havas la finaĵon *-hoz*, *-höz* aŭ *-hez*, kiu do varias laŭ la vokalharmonio.
* *ház* „domo“ → *ház-hoz* „al (la) domo“
* *elnök* „prezidento“ → *elnök-höz* „al (la) prezidento“

### En la litova lingvo 
En la litova lingvo la alativo estas unu el la kvar sekundaraj kazoj (aldone, supozeble sub finn-ugra influo, estiĝintaj) loka kazo, ekz. *miškop(i)* „al (la) arbaro“, *jūrosp(i)* „al (la) maro“. En la hodiaŭa lingvo ĝi tamen estas nur ankoraŭ relikte konservita, la koncernaj formoj validas kiel adverboj, ekz. *vakarop* „vespere“, *velniop* „al la diablo“.

### En la vaska lingvo 
En la vaska lingvo la alativo havas la finaĵon *-ra* aŭ *-era*.
* *haran* „valo“ → *haran-era* „al (la) valo“
* *Bilbo* „Bilbao“ → *Bilbo-ra* „al Bilbao“

## Alativo en esperanto 
Esperanto ne havas propran alativon, sed (same kiel en la germana kaj latino) oni uzas la akuzativon por tio.

## En aliaj lingvoj 
La termino *alativo* ĝenerale uziĝas por la lativo en la plejparto da lingvoj, kiuj ne faras pli specifikajn distingojn.

## Vidu ankaŭ 
Vidu ankaŭ la Inesivo.

Kategorio:Gramatikaj kazoj
Beszterec

[eta|dekstra|300px|Situo de departemento [Szabolcs-Szatmár-Bereg en Hungario]]
**Beszterec** [besterec] estas vilaĝo en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en la Norda Grand-Ebenaĵa regiono de orienta Hungario, en subregiono de Ibrány-Nagyhalász.

## Geografio 
Ĝi kovras areon de  kaj havas loĝantaro de  homoj (2001). Beszterec situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Dombrád kaj Kemecse troviĝas po 12&nbsp;km-ojn.

## Historio 
En nekonata tempo terfortikaĵo konstruiĝis tie. La unua mencio devenis el 1332.

## Vidindaĵo 
* luterana preĝejo el la 16-a jarcento

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Dedativo

La **dedativo** (ankaŭ nomata **respektivo**) estas gramatika kazo en la kvenja (la elfa lingvo de ''La Mastro de l' Ringoj* de Tolkien), fikcia lingvo inventita de J. R. R. Tolkien. Ĝi celas transdoni la ideon de esti rilata al io. Ne klaras, ĉu ĝi severe uziĝas kun prepozicioj, transitivaj verboj, netransitivaj verboj, aŭ ĉu ĝi havas ĝeneralan aplikon.

Bazita sur kelkaj ekzemploj, unu akademiulo deduktis la eblecon, ke ĝi uziĝas kiel ia lokativo (ekz-e.: *i coa i taures / i coa i tauressë'', la domo en la arbaro).

Alia ebla uzo estas kiel traduko de esprimo kun la prepozicio "pri". Ekzemple, tradukante "li rakontis al mi pri la invado" en la kvenjan, la kvenja vorto por "invado" eble aperus en la dedativo. Tiu teorio ankaŭ havas sencon, ĉar ŝajnas, ke neniuj aliaj kazoj tradukas tiun ĉi prepozicion kontentige.

Kategorio:Gramatikaj kazoj
Kategorio:Lingvoj de Mez-Tero
Besenyőd

[eta|dekstra|300px|Situo de departemento [Szabolcs-Szatmár-Bereg departemento en Hungario]]
**Besenyőd** [besenjoed] estas vilaĝo en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en la Norda Grand- Ebenaĵa regiono de orienta Hungario, en subregiono de Baktalórántháza. Besenyő signifas: peĉenego.

## Geografio 
Ĝi kovras areon de  kaj havas loĝantaron de 693 homoj (2001). Besenyőd troviĝas sur ebenaĵo, fine de sakovojo. Baktalórántháza situas 6 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1448.

## Vidindaĵoj 
* monumento pri la mondmilitaj mortintoj
* ruinoj de Turánski-bieno
* 150-jara preĝejo

== Komunumoj pri *besenyő* (= peĉenego) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Botpalád

[eta|dekstra|300px|Situo de departemento [Szabolcs-Szatmár-Bereg en Hungario]]
**Botpalád** estas vilaĝo en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en la Norda Grand-Ebenaĵa regiono de orienta Hungario, en subregiono de Fehérgyarmat.

## Geografio 
Ĝi kovras areon de 16,5 km² kaj havas loĝantaro de 601 homoj(2001). Botpalád situas de Nyíregyháza 110, de Fehérgyarmat 27 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1429 en formo *Both palad*.

## Vidindaĵo 
* kalvinana preĝejo de 1812, en 1857 trakonstruiĝis

## Eksteraj ligiloj 
* turismaj informoj 

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Bátorliget

[eta|dekstra|300px|Situo de departemento [Szabolcs-Szatmár-Bereg en Hungario]]
**Bátorliget** estas vilaĝo en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en la Norda Grand-Ebenaĵa regiono de orienta Hungario, en subregiono de Nyírbátor.

## Geografio 
Ĝi kovras areon de  kaj havas loĝantaron de 833 homoj (2001). Bátorliget situas sur ebenaĵo, laŭ la rumana landolimo, fine de sakovojo. Nyíregyháza troviĝas 65, Mátészalka 28, Nyírbátor 14 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1346 en formo *Dedemez*. Ĝis 1936 la setlejo estis ekstera parto de Vállaj, tiam formiĝis nova komunumo *Aporháza*. En 1950 2 setlejoj aliĝis al Aporháza, kiu en 1975 ricevis la nunan nomon.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko.

## Vidindaĵoj 
* muzeo
* protektata marĉo

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝaro 
* turismaj informoj 

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Biri

[eta|dekstra|300px|Situo de departemento [Szabolcs-Szatmár-Bereg en Hungario]]
**Biri** estas vilaĝo en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en la Norda Grand-Ebenaĵa regiono de orienta Hungario, en subregiono de Nagykálló.

## Geografio 
Ĝi kovras areon de  kaj havas loĝantaro de  homoj (2001). Ĝi situas 7 km sude de Nagykálló, 5 km norde de Balkány laŭ traira flankovojo, laŭ iama fervojo.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj kaj preĝdomo por adventistoj
* parko

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, interretejo.

## Fratvilaĝo 
* Mszana Dolna, Pollando

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Csaroda

eta|Preĝejo de Csaroda
eta|Preĝejo de Csaroda el la supro
**Csaroda** [ĉaroda] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Vásárosnamény.

## Geografio 
Csaroda situas laŭ ĉefvojo Berehove-Nyíregyháza. La lasta urbo troviĝas 73, Vásárosnamény 12 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1299. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
Csaroda havas belan malgrandan mezepokan Kalvinana preĝejo (Csaroda)-n el la 13-a jarcento, kun gotikaj freskoj el la 14-a jarcento kaj pentraĵoj el la 17-a jarcento kaj ligno-skulptaĵoj.

## Famuloj 
En Csaroda naskiĝis operkantisto József Krémer.

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* www.gyaloglo.hu

## Eksteraj ligiloj 
* turismaj informoj 

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Csegöld

**Csegöld** [ĉegoeld] estas malgranda vilaĝo en orienta Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Fehérgyarmat.
eta|maldekstre|Blazono de Csegöld

## Situo 
Csegöld situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Fehérgyarmat troviĝas 18, Nyíregyháza 87, Debrecen 108, Budapeŝto 392 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=26107&i2=9566 .

## Historio 
La unua mencio devenis el 1463 en formo *Chegud*. Tie okazis departementa kunsido en 1669.
eta|Altara bildo de Csegöld

## Vidindaĵoj 
* Grekokatolika kirko (Csegöld)

## Eksteraj ligiloj 
* Csegöld ĉe Vendégváró/ turismaj informoj en la hungara 

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Bököny

eta|Blazono de Bököny
**Bököny** [bokonj] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Nagykálló.

## Geografio 
Bököny kovras areon de  kaj havas loĝantaro de  homoj (2001).

## Historio 
La unua mencio devenis el 1291. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon, sed post la turka erao la vilaĝo rehomiĝis.

Oni profitas mineralakvon nomatan "Pannon-aqua". Vilaĝservoj estas lernejo, kulturdomo

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝdomo de 1895
* grekokatolika preĝejo el la 19-a jarcento
* katolika preĝejo

## Famuloj 
En Bököny naskiĝis episkopo Miklós Lengyel.

## Fratvilaĝoj 
*  Gatj, Ukrainio
*  Boťany, Slovakio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Csengersima

eta|dekstra|180px|Blazono de Csengersima
eta|dekstra|300px|Preĝejo de Csengersima
**Csengersima** [ĉengerŝima] estas malgranda vilaĝo kaj municipo en orienta Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Csenger apud la hungara-rumana landlimo.

## Historio 
Csengersima aperas unuafoje kiel Syma en dokumento el 1348. La apuda vilaĝo Nagygéc plene detruiĝis pro inundo en 1970, poste ĝi neniam rekonstruiĝis. La administrado ekde 1981 okazas en Csengersima. Apud la vilaĝo funkcias internacia limpasejo.

## Vidindaĵoj 
* romanika Kalvinana preĝejo (Csengersima) kun pentrita ligna plafono
* ankaŭ en Nagygéc estas Kirko de Pluresto (Nagygéc) el la 13-a jarcento, post 2 jarcentoj pligrandiĝis, en 1896 turo alkonstruiĝis

## Eksteraj ligiloj 
* turisma paĝo 
* turisma paĝo

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Csengerújfalu

**Csengerújfalu** [ĉengeru:jfalu] estas vilaĝo en orienta Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Csenger. La nomo signifas:*Csenger*-nova-vilaĝo.
[eta|dekstra|300px|Situo de departemento [Szabolcs-Szatmár-Bereg en Hungario]]

## Bazaj informoj 
* 

## Situo 
Csengerújfalu situas sur ebenaĵo, laŭ la rumana landolimo, laŭ traira flankovojo. Csenger troviĝas 6, limotrapasejo 13, Fehérgyarmat 27&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Csengerújfalu longe estis ekstera parto de Csenger. En 1855 inundo, en 1865 incendio okazis.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1794
* greko-katolika preĝejo de 1832

## Eksteraj ligiloj 
* turismaj informoj ĉe Vendégváró 

Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Spolio

eta|Meduza kapo, inversigita ĉe kolona bazo, Yerebatan Sarnıcı, Istanbulo
**Spolio** (, "predo") estas iom ne-kutima esprimo por tre specifa *predo*. Ĉi tiu esprimo estas foje uzata por indiki la reuzadon de klasikaj objektoj, ekzemple kolonoj el templo reuzataj por ornami palacon aŭ preĝejon. Precipe en Romo en ĉi generacio oni faris tion tre ofte.
eta|maldekstra|Spolioj ĉe kastelo Glienicke, Berlino

Eble la plej fama ekzemplo de de "spolio" el la Karolida Renesanco estas la rakonto pri la rajdista statuo. Karolo la Granda vidis en Romo la rajdistan statuon de Marko Aŭrelio en Laterano. Ĝi estas la sola rajdista statuo pri imperiestro, kiu ankoraŭ ekzistas el la klasika Romia epoko. Oni neniam remuldis ĝin, kiel kutime okazis al bronzaj statuoj (certe, se grandaj!), ĉar dum Mezepoko oni kredis, ke temas pri la *sanktulo* Konstanteno la 1-a, kiu siatempe ĉesigis la persekutadojn kontraŭ kristanismo.

Karolo la Granda, kiu volis hejme havi ion similan, venigis kvazaŭ *sian* la rajdistan statuon de Teodoriko la Granda el Ravenna al Aachen.

## Vidu ankaŭ 
* Arko de Konstanteno

Kategorio:Arkitekturo
Popovo

**Popovo** estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove. Pli frue la slava loknomo estis *Поні* [poni].

## Situo 
Popov situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1261 en formo *"Pop"*. Ĝis Traktato de Trianon la loĝloko sub la nomo Csonkapapi apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Mezőkaszony, poste al Ĉeĥoslovakio. La vilaĝo rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Popovo apartenis al la Ukraina SSR de Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Laŭ la censo de 2001, la vasta plimulto de la loĝantaro de Popovo estis hungarlingva (97,95%), kun eta malplimulto de ukrainaj parolantoj (1,4%).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1800

## Fontoj 
* ukraina, hungara kaj rumana paĝoj
* Wikimapia

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Heten

**Heten** estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove, en municipo de Popovo. La historia slava loknomo estis *Ліпове* [Lipove].

## Situo 
Heten situas sur ebenaĵo laŭ rojo fine de sakovojo. Popovo troviĝas je 3, Berehove je 21 km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1270 laŭ tiama hungara ortografio *"Heytin"*. En 1566 la tataroj detruis la vilaĝon. Estis ankaŭ oftaj inundoj. En 1607 la loĝantaro ŝanĝis sian religion al kalvinana. En 1910 vivis en Hetyen 751 loĝantoj, plejparte hungaroj. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Mezőkaszony, poste al Ĉeĥoslovakio. Hetyen rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Heten apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Nuntempe vivas tie 885 loĝantoj, (867 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana klasikisma preĝejo de 1793
* ligna sonorilostablo
* apuda arbaro

## Fontoj 
* hungara kaj ukraina paĝoj
* Wikimapia

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Kaŝtanovo

**Kaŝtanovo** estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove, en municipo de Ŝom (Ukrainio). Pli frue la slava loknomo estis *Каштанове* [kaŝtanove].

## Situo 
Kaŝtanovo situas sur ebenaĵo laŭ traira flankovojo, fervojo Ĉop-Berehove preteriras.

## Historio 
La vilaĝo fondiĝis en 1926 en erao de Ĉeĥoslovakio. La vilaĝo apartenis inter 1938-1945 al Hungario pro la unua Arbitracio de Vieno. Ekde 1945 Kaŝtanovo apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
## Fontoj 
* ukraina paĝo
* Wikimapia

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Ŝiroke (Ĥust)

**Ŝiroke** estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Ĥust, en municipo de Niĵnij Bistrij.

## Situo 
## Historio 
## Vidindaĵoj 
## Fontoj 
* ukraina kaj germana paĝoj

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Ruska Dolina

**Ruska Dolina** estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv, en municipo de Matijovo.

## Situo 
Ruska Dolina situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Ĉop-Vinohradiv. Vinohradiv troviĝas je 5&nbsp;km-oj.

## Historio 
La komunumo fondiĝis en erao de Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 pro la unua Arbitracio de Vieno Oroszvölgy apartenis al Hungario. Ekde 1945 Ruska Dolina apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* la ortodoksa preĝejo konstruiĝis en la 14-a jarcento en Bukovino, sed en 1929 translokiĝis en Ruska Dolina-n.

## Fontoj 
* ukraina kaj hungara paĝoj
* Wikimapia

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Kidjoŝ

**Kidjoŝ** estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove. Pli frue la slavaj loknomoj estis *Куйош, Зміївка* [kujoŝ, zmijivka].

## Situo 
Kidjoŝ situas sur ebenaĵo laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Ĉop-Irŝava. Berehove troviĝas je 4&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1332 laŭ tiama hungara ortografio *"Kykos"*. Komence la kampoj apartenis al la reĝo, ekde 1364 al la eklezio. En 1910 vivis en Kígyós 446 loĝantoj, plejparte hungaroj. Ĝis traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 Kígyós rehungariĝis pro la unua Arbitracio de Vieno. Ekde 1945 Kidjoŝ apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Nuntempe vivas tie 960 homoj, (90% hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* nun kalvinana (ekde 1590) preĝejo el la mezepoko
* sonorilostablo el la 18-a jarcento
* la proksimaj montetoj estas ŝatata ekskursejo

## Fontoj 
* ukraina kaj hungara paĝoj
* Wikimapia

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Kriva (Ĥust)

**Kriva** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Ĥust.

## Situo 
Kriva situas fine de tre mallonga sakovojo el la ĉefvojo.

## Historio 
## Vidindaĵoj 
## Fontoj 
* ukraina kaj germana paĝoj
* Wikimapia

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Gŭijango

**Gŭijango** aŭ **Guiyang** estas  prefektujnivela milionurbo, la ĉefurbo de provinco Gŭiĝoŭo, industria, komerca kaj eduka centroj en la suda de la Ĉina Popola Respubliko.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi havas komunan limon kun .

## Geografio 
Gŭijango situas laŭ riverobordo.

## Historio 
La fruaj loĝantoj de Gŭijango ne estis ĉinoj. En 1283 antaŭ Kristo jam urbo konstruiĝis. En la 14-a jarcento ĝi estis sidejo de prefektejo kaj grava komerca centro. Post 1949 la urbo industriiĝis. En la 1970-aj jaroj la urbo estis grava produktejo de aluminio.

## Klimato 
Gŭijango havas humidan subtropikan klimaton kun influo de musono. La temperaturo somere estas , vintre . Jare pluvas po 1425&nbsp;mm.

## Trafiko 
Enurbe aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn. Gŭijango havas internacian flughavenon. La fervoja kontakto estas bona.

La Metroo de Gŭijango malfermiĝis la .

## Ĝemelurboj 
La ĝemelurbo de Gŭijango estas:
*  Palmerston North, Nov-Zelando

## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj de Ĉinio
* Listo de milionurboj

## Fontoj 
* WikiTrans
eta|maldekstra|250ra|Panoramo de Gŭijango

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Provincaj ĉefurboj de Ĉinio
Opoj

**Opoj,** hungare **Apaj** estas malgranda vilaĝeto en Slovakio.
300px|eta|Opoj situas en la plej griza parto

## Situo 
Opoj situas laŭ traira flankovojo apud aŭtovojo. Trnava troviĝas je 9&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1266. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Apaj 541 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Nagyszombat, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Opoj 763 homoj, (759 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1775

## Eksteraj ligiloj 
* Opoj sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Trnava
Hatné

300px|eta|Hatné situas en la plej griza parto
**Hatné**, hungare **Hatna** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Hatné situas laŭ flankovojoj. Považská Bystrica troviĝas je 9&nbsp;km-oj.

## Historio 
Arkeologoj trovis tie 2 terajn fortikaĵojn konstruitajn 5000 jarojn. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1321 laŭ tiama hungara ortografio *"Hathna"*. En 1719 bovido naskiĝis kun du kapoj. En 1784 loĝis tie 293 vilaĝanoj (63 familioj en 57 domoj, en 1828 307 vilaĝanoj en 35 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hatna 196 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Vágbeszterce, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Hatné 575 homoj, (569 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika tombeja kapelo omaĝe al Sankta Jozefo de 1802

## Eksteraj ligiloj 
* Hatné sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Považská Bystrica
Zavar

**Zavar,** (ankaŭ hungare) estas vilaĝo en Slovakio.

## Situo 
Zavar situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj, tute apud aŭtoŝoseo. Trnava troviĝas je 7&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1255 en latina formo *"Zovvor"*. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zavar 1057 homoj, (929 slovakoj, 73 hungaroj, 53 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto Nagyszombat, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Zavar 1727 homoj, (1711 slovakoj, 3 hungaroj, 13 aliaj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika novgotika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Eta) de 1907, la turo estas 32 m-ojn alta

## Famuloj 
* En Zavar naskiĝis:
** hungara reĝa juĝisto György Mailáth (1786)
** hungara senatano György Mailáth (1883–1967).
* En Zavar mortis hungara ĉambelano György Mailáth (1854–1924).

## Eksteraj ligiloj 
* Zavar sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Trnava
Geszteréd

**Geszteréd** [gestere:d] estas vilaĝo en Hungario, en regiono de **Norda Ebenaĵo**, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en subregiono de Nagykálló.

## Geografio 
* 
Geszteréd situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo.

## Historio 
Pli frue sarmatoj vivis tie. En 1092 Ladislao la 1-a venkis la peĉenegojn. La nomo *"Kestred"* aperis unue en 1332. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kuracejo.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo
* kalvinana preĝejo

## Famuloj 
En Geszteréd naskiĝis ŝtatoficisto József Bacskai.

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Komunumoj de departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg
Mojtín

**Mojtín** (hungare *Hegyesmajtény* [hedjeŝmajtEnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Mojtín situas inter montoj 832 kaj 760 m altaj, fine de sakovojo. Púchov troviĝas je 16&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1208 en formo *"Motie"*. En 1784 supozeble ĝi ne estis loĝata. En 1828 vivis tie 562 vilaĝanoj en 57 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis la pli mallonga *Mojtény*. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hegyesmajtény 1052 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Ilava, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Mojtín 606 homoj, (600 slovakoj). Ĉe la proksima deklivo skiejo troviĝas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika malfruklasikisma preĝejo omaĝe al Cirilo kaj Metodo de 1858

Kategorio:Municipoj en distrikto Púchov
Verĥni Remeti

**Verĥni Remeti** estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove, en municipo de Niĵni Remeti.

## Situo 
Verĥni Remeti situas sur ebenaĵo laŭ vojo kaj fervojo Berehove-Irŝava.

## Historio 
Felsőremete fondiĝis en 1329. Ĝis Traktato de Trianon Felsőremete apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Beregszász, poste al Ĉeĥoslovakio. Felsőremete rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Verĥni Remeti apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
## Fontoj 
* ukraina paĝo
* Wikimapia

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Ladce

**Ladce** () estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Ankaŭ vilaĝeto apartenas al la municipo.

## Situo 
Ladce situas laŭ dekstra bordo de Váh, laŭ ĉefvojo, aŭtovojo kaj fervojo el Bratislavo. Ilava troviĝas je 6&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1472. Longe ĝi apartenis al burgo de Košecké Podhradie. En 1784 loĝis tie 574 vilaĝanoj (112 familioj) en 97 domoj, en 1828 634 vilaĝanoj en 63 domoj. Ekde 1883 la fervojo ankaŭ tie ekfunkciis, en 1912 stacidomo konstruiĝis. Ekde 1890 uzino pri cemento produktas. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Lédec 1052 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Ilava, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Dum la 2-a mondomilito la vilaĝanoj apogis la partizanojn, responde la germanoj bruldetruis parton de la vilaĝo kaj pafis apogantojn. En 1953 kulturdomo konstruiĝis. En 2001 vivis en Ladce 2609 homoj, (2499 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Sankta Valenteno de 1747
* preĝejo de 1766
* baroka kastelo kun parko de familio Motesiczky [moteŝicki] de 1744, en 1792 barokiĝis

## Famuloj 
En Ladce naskiĝis la aktoro Imre Fazekas.

Kategorio:Municipoj en distrikto Ilava
Pruské

**Pruské,** hungare **Poroszka** [poroska], germane **Prusskau** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Ankaŭ 2 vilaĝetoj apartenas al la municipo.

## Situo 
Pruské situas ĉe kunfluejo de rojo kaj Váh, laŭ flankovojo (aŭtovojo preteriras), laŭ fervojo Lednické Rovne-Nová Dubnica. Ilava troviĝas je 3&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1244 en latina formo *"terra Pruska"*, sed laŭ ŝtono de la templo ĝi konstruiĝis en 1221. Dum la mezepoko Pruska iĝis kampurbo kun bazarada rajto jare po 5. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Pruszka,* poste ĝi ricevis pli konforman hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Poroszka 1257 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). En tiu jaro la fervojo atingis la kampurbon. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Puhó, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Pruské 2089 homoj, (2055 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1780
* abatejo, nun maljunulejo de 1642, en la 19-a j.c. trakonstruiĝis
* renesanca kastelo kun granda parko el la 16-a jarcento, nun ekonomia lernejo

## Famuloj 
En la iama Poroszka naskiĝis kaj estis entombigita hungara episkopo György Jakusics.

Kategorio:Municipoj en distrikto Ilava
Bobot

**Bobot** () estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Ankoraŭ vilaĝeto apartenas al la municipo.
300px|eta|Bobot situas en la plej griza parto

## Situo 
Bobot situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Trenčín troviĝas je 25&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la paroĥo en 1332 en formo *"Bodac"*. En la 18-a jarcento uzino pri papero ekfunkciis. En 1784 loĝis tie 299 vilaĝanoj (63 familioj) en 43 domoj, en 1828 348 vilaĝanoj en 43 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bobót 611 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Bobot 724 homoj, (716 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Sankta Nikolao el la 13-a jarcento, post 4 jarcentoj trakonstruiĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Bobot sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Trenčín