Abscisio

eta|300ra|Lasta folifalo en malfrua aŭtuno.
[eta|300ra|Folioj sur la [arbara planko. Ĉiujara aŭtuna folia falo en mezvarma zono estas kaŭzata de la abscisio de la maturaj folioj de la kresksezono kiel respondo al la alproksimiĝo de malvarma vintra vetero.]]
**Abscisio** (de la latina *abscissio*, t.e. '**, "for" kaj **', "tranĉo") estas la botanika termino pri perdo de diversaj partoj de organismo, kiel ekzemple planta faligo de folio, frukto, floro aŭ semo kaj aliaj plantpartoj kiel burĝonoj, branĉoj, pikiloj, dornoj aŭ floraroj. Komunlingvaj nomoj estas folifalo, fruktofalo kaj burĝonfalo.
En mikologio, ĝi estas la enaerigo de funga sporo. En ĉelbiologio, abscisio rilatas al la disiĝo de du filinaj ĉeloj ĉe la fino de citokinezo.

En zoologio, ĝi estas la intenca eliminado de korpoparto, kiel ekzemplo de ungego, haŭto aŭ la liberigo de vosto por eviti predanton.

## Pri plantoj 
La kialo de la abscisio povas esti
* 1. Mempurigado per forigado de maljuna aŭ malsanaj plantopartoj
* 2. Forigado de organoj en kiuj amasiĝas metabolaj rubaĵoj (ekskreta funkcio)
Krome abscisio okazas ĉe la disvastigo de fruktoj kaj neseksaj multobligaj korpoj.

Antaŭ la abscisio la zono de la disiĝo ŝanĝiĝas. Ofte ekestas speciala disiĝhisto.

### Procezo 
Abscisio okazas en serio de tri eventoj: 1) resorbado, 2) protekta tavolo-formado, kaj 3) malligo. Ŝtupoj 2 kaj 3 povas okazi en ambaŭ sinsekvoj depende de la specio. Nitrogeno troviĝas en klorofilo kaj ofte estas limiga nutraĵo por plantoj, ĉar plantoj bezonas grandajn kvantojn de N por formi aminoacidojn, nukleajn acidojn, proteinojn, kaj certajn plantaj hormonoj. Post kiam nitrogeno kaj aliaj nutraĵoj estis eltiritaj de klorofilo, la nutraĵoj vojaĝos al aliaj histoj de la planto. Je ambaŭ flankoj de la abscisia zono estas tavoloj de parenkimaj ĉeloj, kiuj produktas kaj injektas suberinon kaj ligninon sub la absciza zono en la novan tavolon de korkaj ĉeloj. Malligo povas okazi kiam tavoloj de parenkimaj ĉeloj sekrecias enzimojn de ĉelaj parietoj por memdigesti la mezan lamelon en, kiu tenas la ĉelajn parietoj kune ĉe la abscisia zono. La perdo de klorofilo ankaŭ povas kontribui al la abscisia procezo.

#### Kemio 
Vario de reaktivaj oksigenaj specioj en (ROS) estas generita de plantoj dum streĉaj veteroj (biota kaj abiota medifaktoroj) inkluzive de UV-lumo, malvarmetaj temperaturoj, troa lumo , patogenoj, parazitoj, kaj alta saleco. La ĉeesto kaj kontinua produktado de ĉi tiuj ROS kaŭzas interrompon en la homeostazo de la ĉelaj komponantoj, kio kaŭzas metabolan misfunkcion kaj esprimon de ĉelparietaj degradaj enzimoj (WDE).

#### Hormono 
Dum esploristoj origine kredis, ke abscisiata acido estus la hormono, kiu stimulas abscision (por kiu la hormono estis nomita), poste oni pruvis, ke ĝi ne ludas ĉefan rolon. Fakte, aŭksino en iu planto-hormono, kaj etileno estis implicitaj kiel elstaraj reguligantoj de abscisio. La du komponaĵoj funkcias laŭ sinergia en modo: Ĉar la aŭksinaj niveloj malpliiĝas, la fluo de aŭksino al la abscisia zono reduktiĝas. Elĉerpiĝo de aŭksino igas la abscisian zonon sentema al etileno. Kiam la planto estas tiam elmetita al etileno, gena esprimo de ĉelparietaj degeneraj enzimoj kiel celulazo kaj poligalakturonazo en aktiviĝas. Tamen ĉi tio ne signifas, ke etileno rekte aktivigas WDE-genan esprimon, ĉar la elementoj respondecaj por detekti etilenon ne troviĝis en la regiono de la geno-akcelilo. Reduktiĝo de aŭksinaj niveloj ankaŭ estas implicitaj en aŭtunfolia kolorŝanĝo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Abscisiata acido
* Kladoptozo

## Eksteraj ligiloj 
* Mikroskopio de absciza tavolo

## Fonto 
* 

Kategorio:Plantomorfologio
Kategorio:Plantanatomio
Kategorio:Planta fiziologio