open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vilmos Batthyány

**Grafo Vilmos Batthyány** [vilmoŝ batjAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Batthyány Vilmos** estis hungara pastro, episkopo, kanoniko. Lia nobela antaŭnomo estis *németújvári*, liaj konataj fratoj estis Zsigmond Károly Batthyány kaj Tivadar Batthyány.
eta|180ra|Blazono de Vilmos Batthyány

Vilmos Batthyány http://www.martinus.hu/hirek/4459/nyitran-megemlekeztek-batthyany-vilmos-puspokrol naskiĝis la  1870 en Zalaszentgrót. Li mortis la  1923 en Körmend.

## Biografio 
Vilmos Batthyány frekventis gimnazion en Kalocsa, poste li plulernis en Innsbruck kaj Romo. Li pastriĝis en 1894. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
* papa sekreta ĉambelano
* kanoniko en Nyitra en 1900
* vicepiskopo en 1904, episkopo en la sekva jaro
* episkopo de Nyitra en 1911, samtempe membro de senato.
En 1918 armeo de Ĉeĥoslovakio unue arestis lin, poste li estis deportita al rest-Hungario. Fine li estis titulara ĉefepiskopo.

## Elektitaj publikaĵoj 
* ’’Töredékek a modern róm. életből’’ (1899)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Episkopoj de Nitro
Kategorio:Personoj de Zalaszentgrót
Macutako

**Macutako** (japane: 松茸, *matsutake*. *Matsu* = pino, *take* = fungo; scienconome ***Tricholoma matsutake***) estas fungo, kiu kreskas en multaj partoj de la mondo, ekzemple Ĉinio, Kanado, Finnlando kaj Usono. La fungo famiĝas danke al la japana kuirarto. Ĝi estas altvalora fungo en ĉina kuirarto kaj japana kuirarto. Macutakoj estas raraj kaj malfacile troveblaj, tial ili havas altan merkatan prezon. La jara rikolto en Japanio estas aktuale malpli ol 1000 tunoj. Macutakoj estas importataj el Ĉinio, Koreio kaj Usono (Oregono). La plej alta merkata prezo de la japanaj macutakoj povas atingi - depende de kvalito, sezono kaj origino - foje ĝis 2.000 USD per kilogramo. En komparo, la averaĝa valoro por importitaj macutakoj estas ĉirkaŭ 90 USD per kg.

De multaj japanoj la aromo de macutako estas estimata. La forta aromo estas ĝuigata per "*dobin-mushi*" (macutaka supo en porcelana kruĉo) kaj "*matsutake gohan*" (rizo spicita kaj kuirita kun macutako). Tamen, por ne-japanoj la ordo ne ĉiam estas plej bona. Oni povas nomi en okcidento tion "odoro de ŝtrumpetoj militistoj". La sinonimo de la scienconomo estas *Tricholoma nauseosum* ("Trikolomo naŭza").

La japana slango de "macutako" (*matsutake*) signifas penison, sed la kialo ne estus pro ĝia ordo sed la formo.

## Referencoj 
Kategorio:Japana kuirarto 
M
Barna Bányai Kelemen

**Barna BÁNYAI KELEMEN** [bAnjai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bányai Kelemen Barna** estas rumania hungara aktoro, altlerneja instruisto.

Bányai Kelemen Barna naskiĝis en Târgu Mureș la 14-an de oktobro 1982.

## Kariero 
Barna Bányai Kelemen frekventis gimnazion inter 1997–2001 en sia naskiĝurbo, li studis inter 2002 kaj 2006 en aktoruniversitato Teatroarta Universitato sekcio Szentgyörgyi István de Târgu Mureș. Li estis membro de Nacia Teatro Trupo Tompa Miklós de Târgu Mureș inter 2006-2015. Ekde 2010 li ankaŭ instruis en la aktoruniversitato. Inter 2015-2018 li apartenis al Teatro Weöres Sándor, poste al Teatro Katona József. Li vivas kune kun Eszter Bánfalvi, kiu naskis filon en 2018.

## Premioj, distingoj 
* 2008 - Premio Attila Kaszás.http://szekelyhon.ro/aktualis/marosszek/banyai-kelemen-barna-vehette-at-a-kaszas-attila-dijat/print
* pluraj aliaj premioj inter 2007-2019

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Romeo kaj Julieta
** La Dresado de la Megero - Lucentio; Cambio
** Othello (2006)
* Sándor Bródy: *A tanítónő* - instruisto
* József Katona: *Bánk bán* - titolrolo

## Liaj filmaj roloj (elekto) 
* *Miért én?* - Molnár Lajos (2015)
* *Toxikoma* - Csernus Imre (2021)
* *Apatigris* - mezaĝa viro (televizia serio, 2021)

## Fontoj 
* Retejo de la teatro 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Veronika B. Nagy

**Veronika B. NAGY** [nadj] rumania hungara ĵurnalistino, redaktorino. Ŝi naskiĝis en Târgu Mureș la 18-an de aprilo 1958. 

## Kariero
Veronika B. Nagy diplomitiĝis en UBB de Kluĵo. Ŝi vivas de tridej jaroj en Bukareŝto. De 1994 ŝi estas kunlaboranto, raportisto, redaktoro de hungara elsendo de rumana televido, de 2002 ĉekunlaboranto.

## Fonto
*Tvr.ro 

## Eksteraj ligiloj
*Filmoj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
12629 Jandeboer

'*12629 *Jandeboer'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Jan Allard de Boer*, iaman sektretarion de la "Reĝa Nederlanda Societo de Amatoraj Meteologo kaj Astronomio" (*Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde'' ; KNVWS) de 1995. Li multe faris por iniciati kontakton inter amatoraj kaj profesiaj astronomoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Reĝa Ordeno de Viktoria

La **Reĝa Ordeno de Victoria** ( aŭ **RVO**) estas honorordeno de la Unuiĝinta Reĝlando kaj de la Komunumo de Nacioj fondita en 1896 de la reĝino Viktoria.

## Historio 
dekstra|senkadra
Laŭ la konstitucio, la premioj, kvankam atribuitaj de la reĝino, estis laŭ propono de la registaro aŭ de la ministroj de la Krono por la Dominioj ; la reĝino, kiu ne sciis kiel mem honori personon, inspiriĝis de la plej malnovaj ordenoj kia la ordeno de la Ĝartero kaj la ordeno de la Kardo.

Ĝi estis fondita de la reĝino Viktoria en aprilo 1896. Ĝi estas atribuata nur laŭ la sola suverena volo al personoj, kiun li/ŝi deziras honoti, sen konsulti la ĉefministron – kio estis novaĵo en ĝia fondotempo. La kapelo de la Ordeno estas tiu de la malnova palaco Savojo.

## Strukturo 
La Ordeno konsistas el kvin klasoj kaj unu medalo :

* Kavaliro aŭ Damo Granda kruco (*Knight/Dame Grand Cross*, GCVO)
* Kavaliro aŭ Damo Komandoro (*Knight/Dame Commander*, KCVO / DCVO)
* Komandoro (*Commander*, CVO)
* Leŭtenanto (*Lieutenant*, LVO)
* Membro (*Member*, MVO)
* Reĝa Medalo de Victoria (*Royal Victorian Medal*, RVM).

## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Faleristiko
* Listo de civilaj kaj militaj ordenoj
* Listo de motoj de civilaj kaj militaj ordenoj

### Eksteraj ligiloj 
*  Fotoj de la kostumo kaj akcesoraĵoj de la altranduloj de la Ordeno

Viktoria
Viktoria
Viktoria
Viktoria
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1896
Edith Borsos

**Edith BORSOS** [borŝoŝ] rumania hungara operkantistino. 

## Kariero
Edith Borsos maturekzameniĝis en 1996 en Muzika kaj Arta Liceo de Târgu Mureș, poste en 2003 ŝi akiris diplomon pri kantarto kaj instruado sub direktado de Júlia Kirkósa kaj Mircea Simpetrean en Muzikakademio Gheorghe Dima de Kluĵo. Ŝi estas de 2003 anino de Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo. 

## Premioj
*2010 - ĉefpremiito de 15-a Internacia Kantkonkurso Hariclea Darclée, Rumanio.
*2011 - ĉefpremiito de kantkonkurso József Simándy de Segedo, Hungario.

## Fonto
*Hahota.com

Kategorio:Rumanujaj hungaraj operkantistoj
Mateo la 2-a Visconti

**Mateo la 2-a VISCONTI** (naskiĝis en 1319 - mortis en Saronno, en la 29-a de septembro 1355) estis Senjoro de Lodi, Piacenza, Bobbio, Parma, Bolonjo kaj kun-Senjoro de Milano kune kun siaj fratoj Galeazzo la 2-a kaj Bernabò. Dank'al sia diboĉa konduto, kiu eble ruinigis la teritoriojn de la familio, plej verŝajne li estis venenita de siaj fratoj, kiuj tiam dividis la regnojn sub ilia kontrolo.

## Biografio 
Li estis la pli aĝa filo de Stefano Visconti kaj Valentina Doria, filino de Bernabò Doria. En 1340, li, kune kun siaj fratoj, kuniĝis al la konspiro de Francesco Pusterla, kontraŭ sia onklo Luchino Visconti, tiama Senjoro de Milano. La konspiro estis disbatita, kaj Pusterla ekzekutita, sed Luchino ne trovis pruvojn kontraŭ siaj nevoj. En 1342, li edziĝis al Gigliola Gonzaga (1325-1377), kies kompleta nomo estis Egidiola, filino de Filippino Gonzaga. Dank'al al nova konspiro ne realigita (1346), Matteo devis fuĝi al Milano kune kun siaj fratoj, pelataj de Luchino kaj de la ĉefespiskopo Giovanni Visconti, frato de Luchino. Mateo rifuĝis en la Markizlandon de Monferrato.

## Konkero kaj morto 
Okaze de la morto de Luchino (1349), Mateo ree eniras en Milanon, kunvokita de sia onklo kaj ĉefepiskopo Giovanni, kune kun siaj aliaj fratoj.

En 1350, la ĉefepiskopo Giovanni konkludis kelkajn geedzaj aliancojn por pacigi la landlimojn de la teritorioj de la familio Visconti, pligrandigitajn dum la regado de la mortinta Luchino. Tiamaniere ke, Mateo la 2-a edziĝis kun Bianka de Savojo, filino de la grafo Ajmone de Savojo, dum Bernabò edziĝis al Beatrica Reĝina della Scala (1331-1384), filino de Mastino la 2-a della Scala, Senjoro de Verona.

En 1354, okaze de la morto de la ĉefepiskopo Giovanni, la kontrolo de milana urbo estis transprenita de la tri filoj de Stefano Visconti. Dum la juna Bernabò alproprietiĝis al la orientaj regionoj, kiuj limiĝis al la teritorioj de la familio Scaligeri, al Galeazzo la 2-a restis la okcidentaj regionoj, limiĝintaj al la teritorioj de la familio Sabaudi, dum Mateo konkeris la regionojn sub la rivero Pado: Lodi, Piacenza, Bobbio, Parma kaj Bolonjo.

Subite Bolonjo fariĝis disputelemento inter la tri fratoj. Regata de Giovanni Visconti di Olona, la urbo proklamiĝis sendependa de la milana regado. Mateo eĉ plendis pri la afero al la papo, dum Galeazzo la 2-a, kaj super ĉio Bernabò stariĝis favore al armita interveno. Verŝajne la du pli junaj filoj de Stefano Visconti intencis laŭiri politikan procedon tre malsimilan ol ilia plej maljuna frato.

En la 29-a de septembro 1355, en la kastelo de Saronno, revenante el ĉasvojaĝo apud Monza, Mateo eksentis fortajn . Li mortis post vespermanĝo, preskaŭ certe venenita laŭ ordonoj de siaj fratoj, kiuj baldaŭ dividis liajn teritoriojn. La ĉefa suspekto pri la toksiga teorio estis Valentina Doria, la patrino mem de Mateo, Galeazzo kaj Bernabò.

## Vidu ankaŭ 
* Dinastio Visconti
* Galeazzo la 1-a (1277-1328)
* Luchino Visconti (1287-1349)
* Giovanni Visconti (1290-1354)
* Galeazzo la 2-a (1320-1378)
* Bernabò Visconti (1323-1385)
* Giovanni Galeazzo Visconti (1351-1402)

## Referencoj 
Mateo la 2-a
Kategorio:Historio de Italio
Kategorio:Senjoroj de Milano
Tibor Schneider

**Tibor SCHNeIDER** [ŝnajder] rumania hungara redaktoro, reĝisoro. Li naskiĝis en Baia Mare la 15-an de aprilo 1965. 

## Kariero
Tibor Schneider akiris diplomon pri reĝisorado en 1999 en Budapeŝto. Li laboras de oktobro 1990 en la hungara elsendo de rumana televido de Bukareŝto kiel kameraisto, redaktoro, reĝisoro, muntisto. 

## Programoj
* De 1991 redaktoro de porjunlara programo *Ébresztő*,
* 2002-2007 rubriko *Félő közvetítés*,
* 2007-2010 distrra programo *Ránk jön a 20 perc*.

## Televidreĝisoraĵoj
* *Szép magyar komédia* (2007), *Az ördög* (2010).

## Fonto
* Retejo de la televido
* Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kameraistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj reĝisoroj
Kuniĝo de la Franca Popolo

La **Kuniĝo de la Franca Popolo** (franclingve "Rassemblement du peuple français" aŭ "RPF") estis politika movado fondita de generalo de Gaulle la  por efektivigi lian politikan programon priskribitan en la paroladoj de Bayeux. Dum sia mallonga vivo (1947-1955), la RPF estis unu el la du ĉefaj opoziciaj movadoj al la 4-a Respubliko (kun la Komunisma Partio (PCF)), volanta situi ekster la dekstra/maldekstra partigo. La RPF estis la sola movado de la historio de gaŭlismo fondita kaj prezidita de Charles de Gaulle kaj la sola movado, kiu kunigis ĉiujn gaŭlistojn.

La , la RPF estis definitive dormigita.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Bibliografio 
*  Alain Peyrefitte, ''C'était de Gaulle*, Parizo, eld. "Fayard-Fallois", 2000, 680 paĝoj
*  Gilles Le Béguec, « Les Antécédents politiques des députés du RPF », en Bernard Lachaise - Maurice Vaïsse (dir.), *De Gaulle et le Rassemblement du Peuple français (1947-1955)*, Paris, eld. "Armand Colin", 1998, paĝoj 338-351.
*  Jean-François Sirinelli (dir.), *Dictionnaire historique de la vie politique française au XXe siècle*, Parizo, eld. "PUF", 1995. Notico de Jean Charlot.
*  Jean Charlot, « Le Gaullisme », en Jean-François Sirinelli, *Histoire des Droites en France*, Tomo 1-a, *Politique'', Parizo, eld. "Gallimard", 1992
*  Jean Charlot, "Le gaullisme d'opposition" 1946-1958, Parizo, eld. "Fayard", 1983
*  Jean Charbonnel, *A la gauche du Général*, Parizo, eld. "Plon", 1996
*  René Rémond, *Les Droites en France*, eld. "Aubier", 1982
*  Colonel Rémy, *Dix ans avec de Gaulle*, Parizo, eld. "France-Empire", 1971
*  Jacques Soustelle, *28 ans de gaullisme*, Parizo, eld. "La Table-Ronde", 1968
*  Jacques Debû-Bridel, *Les Partis contre de Gaulle*, Parizo, eld. "Aymeri Somogy Éditeur", 1948
*  Joseph Halléguen, "Aŭ quatre vents du gaullisme" Tomo 1-a. "Introduction au désordre français", Parizo, eld. "Dervy", 1953

### Eksteraj ligiloj 
* Interretejo dediĉita al Charles de Gaulle 
* Historio de RPF fare de Bernard Lachaise
* Memuaro de David Colon prezentita la 20-an de majo 1995 en IEP de Parizo
* Kritikoj de la historio de RPF de Lachaise fare de Christophe Cassen (2000)

Kategorio:Kuniĝo de la Franca Popolo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1947
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1955
Hajnal T. Biró

**Hajnal T. BIRÓ** [birO] rumania hungara televidredaktorino. Ŝi naskiĝis en Sărmașu la 14-an de oktobro 1976. 

## Kariero 
Hajnal T. Biró plenkreskiĝis en Gheorgheni. Ŝi akiris diplomon pri hungarologio-franca lingvo en Universitato de Bukareŝto en 2001 kaj magistradon en 2004. En 2001 ŝi akiris atestilon de tradukisto pri hungara-rumana-franca lingvoj. Inter 2000 kaj 2002 ŝi estis redaktoro de ĵurnalo *Romániai Magyar Szó*. Ŝi estas redaktoro de hungara elsendo de Rumana Televido de Bukareŝto (porjunulara programo *Hűbelebalázs*).

## Fonto 
* Retejo de la relevido 

## Eksteraj ligiloj 
* Blogo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Sparkilo

200ra|eta|Sparkilo

La ** sparkilo**  estas tiu organo en benzinmotoro, kiu produktas interne de la cilindro en ĝusta momento la sparkon, por ekbruligi la kunpremitan miksaĵon benzino /aero. Estas grave, ke la ekbruligado okazas, kiam la piŝto ĵus preterpasis la maksimuman kunpremadopunkton kaj ĵus rekte komencas la vastiĝo de gasvolumeno en cilindro..

Sparkilo havas metalan ŝraŭbaĵitan ŝelon. Ĝi estas elektre izolita de la centra elektrodo per porcelanizolilo. La centra elektrodo, kiu povas enhavi rezistilon, estas kunigita per bone izolita drato al la sparkbobeno. La metalŝelo de la sparkilo estas enŝraŭbita en la kulaso de la motoro kaj tiel elektre konektita al maso (tero). La centra elektrodo traboras la porcelanizolilon kaj elstaras en la brulkamero, formante unu aŭ pluraj sparkfendetoj inter sia interna ekstremaĵo kaj unu aŭ pluraj elstaraĵoj alkroĉitaj al la interna fino de la ŝraŭbaĵita ŝelo, kiu funkcias kiel "tera" elektrodo.

## Referencoj 
Kategorio:Inĝenierarto
Kategorio:Eksplodmotoroj
Kategorio:Maŝinoj
Semjon Raiĉ

**Semjon Jegoroviĉ Raiĉ** (, naskiĝis la 15-an (26-an) de septembro 1792, mortis la 28-an de oktobro (9-an de novembro) 1855) estis rusia poeto, pedagogo kaj tradukisto.

Raiĉ estis instruisto de Miĥail Lermontov kaj Fjodor Tjutĉev.

Kategorio:Naskiĝintoj en Rusio
Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Kategorio:Rusiaj poetoj
Kategorio:Ruslingvaj poetoj
Kategorio:Latinistoj laŭ landoj
Nikolaj Milovskij

**Nikolaj Miĥajloviĉ Milovskij** (; naskiĝis la , mortis la ) estis rusia ortodoksisma religiulo kaj verkisto.

## Biografio 
Nikolaj Milovskij naskiĝis la  en Ŝuja, Rusia Imperio en pastra familio. Li studis en Vladimir kaj en Moskvo. Dum 1892 — 1922 li estis pastro en moskvaj kirkoj.

En aprilo 1922 li estis arestita pro kontraŭstaro al ŝtatigo de ekleziaj valoraĵoj, sed pro amnestio esis malliberigita en Moskvo dum nur unu jaro. Dum sia malliberiĝo li serioze ekmalsanis, kaj la  mortis.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri Nikolaj Milovskij (ruse)

Kategorio:Rusiaj religiuloj
Kategorio:Rusiaj verkistoj
Kategorio:Rusiaj teologoj
Kategorio:Pastroj de la Rusa Ortodoksa Eklezio
12631 Mariekebaan

'*12631 *Mariekebaan'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Marieke Baan'', oficistinon pri publika informo. En 2005 ŝi iĝis oficistino pri gazetaro de la Nederlanda Esplora Lernejo pri Astronomio. Estante tiel, ŝi promociis astronomion per gazetaj artikoloj, komunikaj eventoj, edukaj agadoj kaj aliaj formoj de dissciigo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Dmitrij Gorjaĉkin

**Dmitrij Aleksejeviĉ Gorjaĉkin** (; naskiĝis la , mortis la ) estis rusia kaj sovetia kuracisto, Heroo de Laboro.

## Biografio 
Dmitrij Gorjaĉkin naskiĝis la  sur la stacio Kajdalovskaja (Transbajkala provinco, Rusia Imperio). Post fino de kuracista lernejo en Ĉita li dum 6 jaroj laboris en mensmalsanulejo, poste laboris en aliaj lokoj.

Pro sia revolucia agado en 1906 li estis ekzilita al urbo Kainsk, tie li laboris en malsanulejo. Dum enlanda milito en Rusio li gvidis apotekon en Ĉita kaj helpis al partizanoj pri kuraciloj.

Entute li laboris kiel kuracisto dum pli ol 45 jaroj. Dum la lastaj jaroj li vivis en Ukrainio. Li mortis la  en Kievo.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri Dmitrij Gorjaĉkin en Enciklopedio de Transbajkala regiono (ruse)

Kategorio:Naskiĝintoj en Rusio
Kategorio:Mortintoj en Kievo
Kategorio:Sovetiaj kuracistoj
Kategorio:Rusiaj kuracistoj
Kategorio:Herooj de Laboro
Grigorij Nevskij

**Grigorij Kirilloviĉ Nevskij** (; naskiĝis la , mortis la ) estis sovetia teatra aktoro kaj reĝisoro, Heroo de Laboro.

## Biografio 
Grigorij Nevskij naskiĝis la  en Rusia Imperio. Sian agadon de artisto li komencis en 1879. Ekde 1899 li laboris kiel reĝisoro en Mahiljoŭ, Kievo, Taganrog kaj multaj aliaj urboj de Sovetunio. Li estis plejparte komedia aktoro.

Li mortis la  pro stomaka kancero.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri Grigorij Nevskij en Enciklopedio de teatro (ruse)

Nevskij Grigorij
Nevskij Grigorij
Heroo de Laboro

[eta|Atestaĵo, enmanigita al Heroo de Laboro [Vladimir Ŝuĥov]]
**Heroo de laboro** estis honoriga titolo, ekzistinta en Sovetunio dum 1927 — 1938 kaj poste anstataŭigita per honorigo Heroo de Socialisma Laboro.

Unuafoje la titolo estis promociita en 1928. Entute ĝin akiris 1014 homoj.


Kategorio:Sovetaj ŝtataj honorigoj
Kategorio:Aperis en 1927
Kategorio:Malaperis en 1938
Ĉefepiskopujo Paderborn

La **ĉefepiskopujo Paderborn** () estas episkopujo en la federaciero Nordrejn-Vestfalio, sed ankaŭ tenas partojn en la federaciero Hesio kaj Malsupra Saksio. Kun la subordigitaj episkopujoj Erfurt, Fulda kaj Magdeburg la ĉefepiskopujo Paderborn formas la eklezian provincon Paderborn. Ĉefa katedralo estas la katedralo en la orient-vestfalia urbo Paderborn.

En 1930 ĝi estis levita de episkopujo al ĉefepiskopujo.

## Episkopoj de Paderborn 
Vidu:

* :Kategorio:Episkopoj de Paderborn

## Vidu ankaŭ 
* Princepiskopujo Paderborn, la sekulara regteritorio de la episkopo ĝis 1802.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro de la ĉefepiskopujo Paderborn
* Junulara portalo de la ĉefepiskopujo Paderborn


Paderborn
Kategorio:Paderborn
Kategorio:Fondita en 799
Federiko Visconti

**Federiko VISCONTI** (naskiĝis en Milano, en la 4-a de decembro 1617 - mortis en Milano, en la 7-a de januaro 1693) estis itala kardinalo kaj ĉefepiskopo de Milano inter 1681 kaj 1693, nomumita de la papo Inocento la 11-a.

## Biografio 
Li estis filo de la grafo Karlo Viskonti, la lasta el ses fratoj. Li studis en la Kolegio de Brera, en Milano, pli malfrue enmatrikuliĝis en la Kolegio Borromeo, en Pavio, kaj diplomiĝis pri juro en la Universitato de Bolonjo. Konsilita de sia onklo Francesco Borromeo, episkopo de Cremona, li ordiniĝis sacerdoto kaj translokiĝis al Romo. Tamen, post kelka tempo li reiris al Milano, kie li servis kiel dioceza sacerdoto. En 1644, li fariĝis advokato; inter 1646 kaj 1662 li aktivis kiel "primicerio", triarangulo en la kanonikejo de la Katedralo de Milano, kaj inter 1651 kaj 1652 prefekto de la Ambrozia Biblioteko.

En 1658, li estis sendita al Romo de la kanonikaro de la katedralo, kie la papo Aleksandro la 7-a nomumis lin referendario de la Tribunaloj de la Apostola Signaturo. Li partoprenis en la administrado de la Papaj Ŝtatoj, aktivis kiel guberniestro en Tivoli, Città di Castello kaj Montalto. En 1667, li reiris al Romo, kaj fariĝis aŭditoro de la Romia Rotao, posteno kiun li okupis ĝis 1681.

En la 23-a de junio 1681, li estis indikita kiel ĉefepiskopo de Milano. Li konsekriĝis kiel episkopo en la 10-a de aŭgusto 1681, en Romo, el la manoj de la kardinalo Gasparo di Carpegna (1625-1714). En la 1-a de septembro de tiu sama jaro li estis nomumita sacerdota kardinalo el la preĝejo de la Sanktuloj Bonifaco kaj Aleksio, kaj li faris sian solenan eniron al Milano kiel ĉefepiskopo en la 11-a de januaro 1682.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Dinastio Visconti
* Federiko Borromeo (1564-1631)

Federiko
Kategorio:Historio de Italio
Kategorio:Italaj kardinaloj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Milano
Kategorio:Universitato de Bolonjo
Akva parko Munsu

La **akvoparko Munsu** (koree: 문수물놀이장) troviĝas en la orienta parto de Pjongjango, la ĉefurbo de Nord-Koreio. Ĝi estis malfermita al la publiko en novembro 2013. La parko etendiĝas sur 15 hektaroj kaj inkluzivas endomajn kaj subĉielajn naĝejojn, volejbalejojn, grimpmuron, belecsalonon, kafejon kaj trinkejon. Enirbileto kostas 10 € por eksterlandanoj.

## Bilda galerio 

Munsu Water Park (11265329474).jpg|Naĝejo ĉe la akva parko
Munsu Water Park - Pyongyang, North Korea (11338870856).jpg|Endomaj sportoj
Munsu Water Park - Pyongyang, North Korea (11338807705).jpg|volejbalejoj

Kategorio:Konstruaĵoj en Pjongjango
Apostola nuncio

[eta|Eugenio Pacelli, en 1917 nuncio en [Munkeno, 1925 en Prusujo kaj en 1920–1929 ĉe la Germana Regno, pli malfrua Papo Pio la 12-a.]]
La **apostola nuncio** (de la itala *nunzio*, la latina *nuntius*: „ambasadoro“) estas la konstanta ambasadoro de la Apostola Seĝo (do de la papo kiel subjekto de la internacia juro) ĉe la registaro de ŝtato. Li reprezentas krom tio ankaŭ la interesojn de la ŝtato Vatikano kaj la papon kiel ekleziestro fronte al la episkopoj de la respektiva lando.

La sidejo de nuncio nomiĝas apostola nunciejo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Rilatoj inter Vatikano kaj Germanujo (Germanio)
* Germana ambasadejo en Vatikano 
* Apostolaj nunciejoj en la mondo 

Kategorio:Ekstera politiko de la Apostola Seĝo
Kategorio:Diplomatio
Suinin

Imperiestro **Suinin**, japane 垂仁天皇, en latinliterigo laŭ la Hepburn-sistemo *Suinin-tennō*; ankaŭ konata kiel *Ikumeiribikoisachi no Mikoto*; estis la 3-a filo de Imperiestro Sujin kaj la 11-a imperiestro de Japanio, laŭ la tradicia ordo de regantoj.
[eta|240ra|tombo de [Listo de imperiestroj de Japanio|Imperiestro Suinin, gubernio Nara]]
Neniuj firmaj datoj povas esti atribuitaj al la imperiestra vivo aŭ regado, sed li estas konvencie konsiderata esti reĝinta de la jaro 29 antaŭ nia erao ĝis 70 de nia erao. Kaj filino Suinin Yamatohime-no-mikoto konstruktis Ise-Sanktejo la jaro -4.

Laŭ *Koĝiki*, imperiestro Suinin postulis de la nobela subulo *Tajima-mori* venigi *tokijiku-no-kagu-no-konomi* (登岐士玖能迦玖能木實, speco de oranĝo) el la *eterna lando*. Ĉirkaŭ 10 jarojn poste, kiam la subulo portis ilin al Japanio, Suinin jam mortis. *Tajima-mori* plendadis, ĉar li ne povis realigi sian mision kaj memmortigis sin. Tradicie, *Tajima-mori* estas konsiderata kami (spirito aŭ sankta patrono) de la faristoj de japanaj dolĉaĵoj kaj estas apoteozata ĉe .

## Referencoj 
Kategorio:Japanaj imperiestroj
Amanattō

eta|dekstra|200px|*Amanattō* de ternuksoj
***Amanattō*** (japane: 甘納豆) estas tipo de japana dolĉaĵo konfitinta fabojn, kastaneojn, lotusfruktojn kaj splititan bataton (nomata *imonattō*). Tio havas nenion kun fermentaĵo *nattō*, sed oni povas nomi *amanattō*-on "*nattō*" en Kansajo.

Tradicie uzataj faboj estas azukioj, gardenaj pizoj, fazeoloj, ktp kaj lastatempe ankaŭ ternuksoj kaj sojfaboj.

## Historio 
Tio estis disvolvita de Hosoda Yasubei en epoko Bunkyū (1861-1863) de la periodo Edo, kiam li malfermis vendejon de dolĉaĵoj en Tokio (ankoraŭ ekzistanta), kiu nomiĝas kun sia infana nomo: *Eitaro*. Origine *amanattō* nomiĝis *amananattō* (甘名納豆); la nomo estis mallongigita post la Dua Monda Milito. 

En Hokkajdo oni uzas *amanattō*-ojn por prepari la *sekihan*-on (赤飯) kaj la plado iĝas iomete dolĉa.

## Vidu ankaŭ 
* Japana dolĉaĵo
* *Sekihan*

## Referencoj 
Kategorio:Japanaj dolĉaĵoj
Cezaro Baronio

**Cezaro Baronio (1538-1607)** (naskiĝis en Sora, en la 30-a de oktobro 1538 - mortis en Romo, en la 30-a de junio 1607) estis itala historiisto, bibliotekisto, religiulo kaj kardinalo. Membro de la Oratorianoj de Sankta Filipo Neri, en 1596, la papo Klemento la 8-a lin promociis al la kardinala digno. Lia nomo ligiĝas al la unuaj redaktoj de la Ekleziaj Analoj kaj al la revizio de la Roma Martirologio (1586-1589). Inter siaj kunlaborantoj troviĝas la estonta kardinalo Francesco Paolucci (1581-1661). En la 12-a de januaro 1745 la papo Benedikto la 14-a lin proklamis Respekteginda.

## Biografio 
Li estis la solfilo de Camilo kaj Porzia Febonia. Li studis en Verono, Napolo kaj Romo, kie li diplomiĝis kiel Doktoro pri Juro, kaj decidis alpreni la religian vivon kontraŭ la volo de siaj gepatroj. Pere de Filipo Neri, li eniris en la Kongregacion de la Oratorio, en la Preĝejo de Sankta Hieronimo de la Karito, en Romo, en la 20-a de majo 1561. Li ordiniĝis kiel sacerdoto en la 27-a de majo 1564 kaj rifuzis sennombrajn ekleziajn omaĝojn kaj postenojn por konsideri sin kapabla ĉe la strikta kooperado kun la nova ordeno.

## Verko 
Post la fina aprobo de lia eklezia ordeno, en la 15-a de julio 1575, li elektiĝis por la Preĝejo de Sankta Maria en Vallicella, kie li sin dediĉis al la skribado de siaj verkoj: la revizio de la Roma Martirologio, tasko komisiita de la papo Gregorio la 13-a al li kaj ankaŭ al Vilhelmo Sirleto (1514-1585), kiu finis ĝin en 1589, kiu estis publikigita sub la titolo "Martyrologium Romanum, cum Notationibus Caesaris Baronii" krom la Annales ecclesiastici. Li kontrolis la ĝisdatigon de tiu verko ĝis sia morto, kaj eĉ publikigis la volumon 12-an. Tiu verko reprezentas unu el la unuaj realaj manuskriptoj pri la historio de la Katolika Eklezio, surbaze de profunda kaj zorgema kritikanalizo de la dokumentaj fontoj.

## Kardinaleco 
En 1593, li sukcedis al Filipo Neri, retiriĝinta dank'al al sanproblemoj, kiel Ĝenerala Superulo en la Kongregacio de la Oratorio. Li ankaŭ elektiĝis de la papo Klemento la 8-a kiel lia persona konfesanto kaj nomumiĝis apostola protonotario en 1595.

Dum la Konsistorio de la 5-a de junio 1596, Klemento la 8-a lin kreis kardinalon sub la titolo de la Sanktuloj Nereŭ kaj Aĥilo. Li prizorgis la repacigon de Henriko la 4-a, kiu abĵuris la kalvinismon kun la eklezio, kontraŭ la orientiĝo de la Kongregacio de la Sankta Ofico, kaj kontrolis la redonon de la Duklando de Ferrara al la Pontificaj Ŝtatoj, kaj ankaŭ li estis nomumita kardianala bibliotekisto de la Vatikana Biblioteko.

En 1605, li partoprenis en la konklavojn kiuj elektis la papojn Leono la 11-a kaj Paŭlo la 5-a. Lia nomo ankaŭ estis indikita kiel papebla, sed lia elekto malhelpiĝis de Hispanio, ĉar Baroniuso estis francofavora kaj estis publikiginta la "Tractatus de Monarchia Siciliae" kontraŭ la hispana regado en la sudo de Italio. Li mortis en 1607 en sia ĉelo en la Preĝejo de Sankta Maria en Vallicella, kie li sepultiĝis.

## Vidu ankaŭ 
* Filippo Neri (1515-1595)

## Literaturo 
* New Advent

## Referencoj 
B
B
B
Muskovado

eta|ekzemploj de bruna sukero: Muskovado (supre), malhelbruna (maldekstre), helbruna (dekstre)
**Muskovado** - itale kaj sekve ankaŭ angle plus alilingve *muscovado*, hispane *azúcar mascabado*, japane 黒砂糖 (*kuro-zatō*, lit. "nigra sukero") - estas tipo de nerafinita bruna sukero kun forta gusto de melaso.

Ankaŭ konata kiel "barbada sukero", "melasa sukero" aŭ "malseka sukero", muskovado estas tre malhelbruna, iomete kruda kaj pli glueca ol plej multaj aliaj specoj de bruna sukero. Muskovado prenas sian guston kaj koloron de sia fonto, sukerkana suko. Ĝi bone rezistas al altaj temperaturoj kaj endome relative longe stokeblas. Ĝi estas kutime uzata en receptoj de bakaĵoj kaj farante rumon. Muskovada sukero povas esti uzata en plej multaj receptoj kie bruna sukero estas nomata, por iomete redukti la likvecon de la recepta rezulto. 

Muscovada sukero havas po 11 kaloriojn por unu porcio de 4 gramoj (proksimume la enhavo de 1 tekulereto). Kiam produktita sub reguligitaj kondiĉoj, ĝi estas nutre pli valora ol aliaj brunaj sukeroj aŭ rafinitaj sukeroj, kaj retenas la plimulton de la naturaj mineraloj el la origina sukerkana suko, kiel montras la sekva listeto.

*Minerala enhavo de muskovada sukero (po 100 g):
**Mineralaj saloj entute 740 mg maks.
*** Fosforo (P) 3,9 mg maks.
*** Kalcio (Ca) 85 mg maks.
*** Magnezio (Mg) 23 mg maks.
*** Kalio (K) 100 mg maks.
*** Fero (Fe) 1,3 mg maks.

Ĉi-tiu nerafinita speco de sukero povas esti uzata en kafo kaj aliaj trinkaĵoj, kaj estis unu el la plej elstaraj eksportaj varoj de la Filipinoj, precipe el la insulo Negroso, de la 19-a jarcento ĝis la malfruaj 1970-aj jaroj.

## Referencoj 
Kategorio:Sukero
Herodo Agripo la 2-a

eta|Herodo Agripo la 2-a.
**Herodo Agripo la 2-a** estis romia reĝo de Judujo.

## Biografio 
Kreskiĝinte en Roma, Herodo Agripo la 2-a ne sukcedis al la patro post ties morto ĉar tiam li estis tro juna kaj en Romo oni decidis ke la Romia Judujo estu regata rekte de romia "Procurator Augusti". Nur en la jaro 50 li obtenis la regnon (tetrarkion) de Kalkido, en Libano, okaze de la morto de sia onklo Herodo. Ricevinte la ŝarĝon elekti la ĉefsacerdotojn de Klaŭdio (53), li formovis la ĉefsacerdoton Ananon (kiu estis kondamniginta la kristanaron post la plendoj de loĝantoj de Jerusalemo.

Li perdis la tetrarkion en la jaro 53, ĉar konfidita pri pli vasta regno, kiu inkluzivis la Bataneon, la Trakonitidon kaj regionojn najbarajn al Libano, al kiuj aliajn aldonis Nerono.
[miniatura|eta|maldekstra|*Apostolo Paŭlo procesita. Pentraĵo de Nikolai Bodarevsky ([1875). Flanke de Herodo lia fratino Julia Bereniko.]]
Li regis, ĉiam laŭ la volo de romianoj, kaj ankaŭ en la unua juda militribelo de 66 li provis konvinki la judojn kapitulaci; pro tio li estis kompensita de Romio per teritoriaj pligrandigoj. Pri la fino de lia reĝado mankas sufiĉaj informoj kaj ne certas la dato de lia morto.

La Nova Testamento rakontas pri lia renkonto kun Paŭlo de Tarso en la *Agoj'' (ĉapitro 26) kie estas dirate ke tiu reĝo trovis Paŭlon senkulpa, sed lin sendis al la supera tribunalo de Romo laŭpete de Paŭlo mem.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Judeo
* Agoj de la Apostoloj
* Herodo Agripo la 1-a

Kategorio:Judujo
Kategorio:Heroda dinastio
Kategorio:Romio
Urba muzeo kun Goeto-monumento (Ilmenau)

eta|La duka oficejo en Ilmenau; sur la benko antaŭ ĝi sidas la sekreta konsilisto Goethe (aktuala versio monumenta)
La **Muzeo de la urbo Ilmenau** () troviĝas en le centro de Ilmenau, Germanujo, en malnova oficeja domo (Markt nr 7).

## Priskribo de la loko 
Konstruitis la oficejo kiel fortimpresa landa administradejo inter 1753-56 laŭ la planoj de la arkitekto Gottfried Heinrich Krohne. Antaŭula konstruaĵo forbruliis en 1752 kune kun multaj aliaj apudaj konstruaĵoj.

La urbo ekposedis la konstruaĵon en 2000. La ekde 1967 instalita muzeo fundamente renovigitis; alvenis krome sekcio pri la urba historio.

La unua etaĝo servis kiel duka loĝejo. De tempo al tempo eĉ ĝis 1918 loĝis tie ĉi la princo de Sachsen-Weimar. Plurfoje loĝis tie ĉi ankaŭ Goeto, kiu venis unuafoje al Ilmenaŭ en 1776 laŭ komisio de princo Karlo Aŭgusto. Estis lia tasko esplori eblan rekomencon de ekspluato de arĝento kaj kupro en Ilmenau; krome necesis nove ordigi la minadaj regulojn surloke.

## Salonoj 
La *Goeto-ĉambro* ĝis nun memoras ties agadon kaj restadojn (sume 28 fojojn). Oni prezentas la en Ilmenaŭ skribitajn verkojn. Goeto bonege fartis en Ilmenau kaj ege ŝatis tiel la urbon kiel la urbanojn.

Unu ĉambro estas dediĉita al la historio de minado. Skribaj dokumentoj rakontas pri la goetaj faradoj sur tiu kampo: sub lia estrado la minado en la regiono, kvankam nur mallonge, reekfloris.

Kolektoj pri mineralogio, iloj ministaj kaj en Ilmenau stampitaj moneroj kompletigas la elmontradojn. Pri la farado de vitraĵoj kaj porcelanaĵoj, kies komencon Goeto ankoraŭ konis, estis aranĝita alia ĉambro. Aparta afero en tiu kunteksto estas porcelanaj medalionoj kun blankaj reliefetoj sur blua fono, faritaj de 1795-1810.

## Goeto-monumento benka 
eta|Goeto-monumento antaŭ la domo (iama versio)
eta|Aktuala versio de la sidanto
Goeto ne nur plenumis oficialajn aferojn kiel ministro pri minado sed ankaŭ pasigis siajn feriojn ofte en Ilmenau kaj la Turingia Arbaro. Jam je la fino de la 19-a jarcento estis sekve planoj starigi monumenton por li en Ilmenau. Planoj el la 1980-aj jaroj ankaŭ malrealigitis pro financaj kialoj.

En 1996 reprenis la ideo, kies artista skizo ne kontentigis ĉiujn ĉefe pro la malsimileco faca kun tiutempaj portretoj.. La administra domo elektitis ĉar Goeto loĝis tie ĉi en la 1790-aj jaroj.. Temas pri monumento bronza kiun faris la skulptisto Klaus Glutting el Homburg, partnera urbo de Ilmenau. Videblas viro multaĝeta je kies flankoj estas sidlokoj malplenaj.. La loko tre ŝatatas fare de turistoj kaj dum datrevenoj naskiĝtagaj de Goeto la figuro kronatas.

Pli aĝa ol tiu ĉi monumento estas la Puto goeta sur la ĉeftombejo. Interese, ke sur oficiala municipa paĝo taksatas *kvazaŭa Goeto-monumento*.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Pri la muzeo sur la retpaĝaro urba. 

Ilmenau
Kategorio:Ilmenau
Ilmenau
Ilmenau
Sándor Blénesi

**Sándor BLÉNESI** [blEneŝi], origine *Blénessy* hungara *feldzeugmeister* (alta militrango) en aŭstra-hungara armeo. Li naskiĝis en Gyergyószentmiklós la 15-an de januaro 1856 kaj mortis en Oradea la 20-an de decembro 1937. 

## Kariero
Sándor Blénesi studis inter 1875 kaj 1879 en la klaso de Teknika kaj Milita Akademio de Vieno, poste inter 1886-1888 li frekventis la pli altan teknikan kurson same en Vieno. Je la eksplodo de la unua mondmilito en la aŭtuno 1914 oni nomumis lin komandanto de pontkapo en Tulln, kiun postenon li havis ĝis majo 1915, dume restinte plue teknika ĉefinspektisto. Al lia nomo ligiĝas interalie la konstruado de fortikaĵoj de Trient, Cattaro kaj pluraj aliaj en Galicio. La 1-an de majo 1917 oni nomumis lin *feldzeugmeister*, ricevante samtempe ankaŭ la titolon de inĝeniero. Kiel feldzeugmeister li estis teknika inspektisto subordigita al ministro por militaj aferoj. Post la unua mondmilito oni pensiuligis lin la 1-an de de januaro 1919 en Vieno. Li loksidiĝis en sia naskiĝurbo, poste en 1928 en Oradea. Li estis la ununura aŭstra-hungara generalo, kiu havis ŝtatan entombigon en Rumanio.

## Distingoj
* 1-a klasa Ferkrona Ordeno, ano de Ordeno Leopoldo, 2-a klasa Germana Ferkruco en 1918.

## Fonto
* Kronika.ro

Kategorio:Aŭstraj-hungaraj soldatoj
Kategorio:Hungaraj soldatoj
Federiko Borromeo

**Federiko BORROMEO** (naskiĝis en Milano, en la 18-a de aŭgusto 1564 - mortis en Milano, en la 21-a de septembro 1631) estis itala kardinalo kaj ĉefepiskopo de Milano inter 1595 kaj 1631.

## Biografio 
Li estis la dua filo de Giulio Cesare Borromeo (1517-1572), Grafo de Arona, kaj Margherita Trivulzio. Lia patro mortis kiam li estis nur trijara kaj do li estis tre influata de lia kuzo kaj kardinalo Karlo Borromeo, kiu estis lia spirita gvidilo kaj lin instigis al la eklezia kariero. Li ankaŭ estis kuzo de alia kardinalo Guido Luca Ferrero (1537-1585), same kiel de Aleksandro Farnese, la Juna (1520-1589), kaj Marco Sittico Altemps (1533-1595), krom tio, li estis iom parenca al la papo Siksto la 5-a. Li studis teologion kaj juron en la Universitato de Pavio kaj en 1585 li forvojaĝis al Romo por daŭrigi siajn klasikajn studojn interesiĝante plej specife pri la antikveco de la malmoderna Romo.

Dum la periodo kie li vivis en Bolonjo li konsideris la hipotezon pri aliĝo al la Societo de Jesuo, tamen lia kardinala kuzo lin malinstigis, kaj direktis lin al la doktrino de la dioceza klerikaro. Nur tiam (1580) oni povas konsideri ke li alprenis la eklezian karieron. En 1585 li eniris en la Ordinon de la minoraj fratoj kaj, en Romo, li konatiĝis kun Sankta Filipo Neri (1515-1595) kaj la kardinalo Cesare Baronio (1538-1607), fariĝinte kapelano de la Papa Moŝto ekde 1586.

Kreita kardinalo de la papo Siksto la 5-a en la 18-a de decembro 1587, kiam li estis nur 23-jara, li ricevis la kardinalan dignon alprenante la titolon kiel diakono de la Preĝejo de Sankta Maria in Domnika en la 15-a de januaro 1588, sekve elektante la sidejojn de la Sanktuloj Kosmo kaj Damiano (9-a de januaro 1589, kaj poste la preĝejon de Sankta Agata en Suburro (20-a de marto 1589). En 1590, li partoprenis en la unua konklavo, kie elektiĝis la papo Gregorio la 14-a. Finfine li elektis la diakonan sidejon de Sankta Nikolao en la Karcero, en la 14-a de januaro 1591, kie, en tiu jaro, li partoprenis en la konklavo kiu elektis la papon Inocento la 9-a kaj en la sekva jaro en la konklavo kiu elektis la papon Klemento la 8-a.

File:Borromeo, Federico – Archiepiscopalis fori Sanctae Mediolanensis Ecclesiae taxae, 1624 – BEIC 15124397.jpg|*Archiepiscopalis fori Sanctae Mediolanensis Ecclesiae taxae*, 1624
File:Gratia de' principi.tif|eta|''Gratia de' principi'', 1632

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Familio Borromeo
* Federigo Borromeo (1617-1673)
* Federiko Visconti (1617–1693)

Kategorio:Historio de Italio
Kategorio:Italaj kardinaloj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Milano
Aloysius Muench

**Aloysius Joseph Kardinal Muench** (naskiĝinta la 18-an de februaro 1889 en Milvokio, Viskonsino; mortinta la 15-an de februaro 1962 en Romo) estis vatikana diplomato kaj post la Dua Mondmilito la unua apostola nuncio en Germanujo. Li decide partoprenis la rekonstruadon de okcidenta Germanujo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Detala biografio pri Aloysius Muench (englisch)
* Nunciejo en Germanujo: Aloysius Muench
* http://www.cardinalmuench.org/index.htm 
* Aloysius Muench kun Pio la 12-a

Kategorio:Kardinaloj
Kategorio:Romkatolikaj episkopoj
Kategorio:Diplomatoj de la Apostola Seĝo
Kategorio:Usonanoj
Kategorio:Homoj el Milvokio
Lajos Árus

**Lajos ÁRUS** [Aruŝ] rumania hungara reformita pastro, vortaristo, Biblio-komentisto. Li naskiĝis en Târgu Mureş en 1931 kaj mortis en Gheorgheni en 1989. 

## Kariero
D-ro Lajos Árus de 1971 estis reformita pastro de Gheorgheni. Li estas la redaktisto de hebrea-hungara vortaro kaj aŭtoro de pluraj studaĵoj. 

## Distingoj
*Honordoktoro postmorta de Protestanta Teologio de Kluĵo.
*Honora civitano de Gheorgheni.

## Libro
**Ószövetségi héber-magyar szómagyarázat I.: Mózes öt könyve*, Iránytű Kiadó, 1996

## Fonto
*Retejo de la urbo 
*La libro

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pastroj
Kategorio:Biblia hermeneŭtiko
Wanne-Eickel

eta|impreso pri la urbocentro de Wanne-Eickel
**Wanne-Eickel** estis eksterdistrikta urbo en la norda parto de la industria Ruhr-regiono, en la federacia lando Nordrejn-Vestfalio de Germanio. Kadre de administra reformo la urbo la 1-an de januaro 1975 unuiĝis kun la najbara eksterdistrikta urbo Herne, kaj ekde tiam konsideratas parto de la nova urbo Herne. Ĝis la unuiĝo kun Herne, la urbo Wanne-Eickel havis la plej grandan statistikan loĝdenson el ĉiuj urboj de Germanio: sur areo de 21,31&nbsp;km² la loĝdenso fine de la jaro 1965 estis proksimume 5100 homoj po km².

La blazono de la urbo Wanne-Eickel - nigra saltanta ĉevalo sur heraldike ora (fakte flava) fono - en nur iom ŝanĝita formo iĝis la blazono de la nova urbo Herne. Ankaŭ la urbaj koloroj, oro-nigro-oro, transpreniĝis. Pri la eksa ekzisto de la grandurbo Wanne-Eickel interalie nun ankoraŭ memorigas la loka fervoja ĉefstacidomo, kiu daŭre ne nomiĝas Herne, sed Wanne-Eickel.

La evoluo de la urbo estis forte influata per la minado de karbo - en la urba teritorio estis dudek minejoj de la minadaj centroj *Königsgrube, Hannibal, Pluto, Unser Fritz* kaj *Shamrock*. La minado de karbo daŭris de 1856 ĝis 1993. Pluraj industriaj monumentoj en la urbo memorigas pri tiu mineja pasinteco.
## Gefiloj
*Peter Groth, germanisto

Kategorio:Herne
Ferenc Forgách (ĉefepiskopo)

Grafo **Ferenc FORGÁCH** , laŭ hungarlingve kutima nomordo **Forgách Ferenc** estis hungara kardinalo, primaso, ĉefepiskopo, episkopo, kanceliero, kanoniko. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *ghymesi* kaj *gácsi*.

Ferenc Forgách http://lexikon.katolikus.hu/F/Forg%C3%A1ch.html naskiĝis en 1560. Li mortis la  1615 en Hungara reĝlando en Szentkereszt (nuntempa Sklené Teplice en Slovakio).

## Biografio 
Ferenc Forgách komence estis protestanto, sed li frue prenis la katolikan religion. Li lernis teologion en Romo. Hejmenveninta en 1586 li iĝis kanoniko en Esztergom. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
* episkopo en 1587 en Veszprém (urbo)
* episkopo en 1596 en Nyitra, kie li laboris ankaŭ kun la jezuitoj, ekde 1601 kun Péter Pázmány
* kanceliero en 1606
* ĉefepiskopo, primaso kaj kardinalo en Esztergom en 1607.
Li partoprenis en la pactraktato al Gabrielo Bethlen, krome li ricevis diplomatiajn taskojn en Romo.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero F kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj kardinaloj
Kategorio:Hungaraj primasoj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Esztergom
Kategorio:Episkopoj de Nitro
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Hungaraj kancelieroj
Kategorio:Konvertitoj de protestantismo al katolikismo
István Béla Kónya

**István Béla KÓNYA** [kOnja] rumania hungara advokato, politika kondamnita al morto kaj ekzekutita. Li naskiĝis en Gyergyószentmiklós la 4-an de junio 1915 kaj mortis en Temeŝvaro la 1-an de septembro 1958. 
## Kariero
D-ro István Béla Kónya laboris en Târgu Mureș, sed li devis forlasi sian laboron pro riĉa deveno de sia edzino. Li loksidiĝis en sia naskiĝurbo, poste Târgu Secuiesc, kie estis jurkonsilanto. Li laboris kie libroteneto en Catalina, kiam oni arestis lin la 1-an de novembro 1957 kiel partoprenanton en la kontraŭŝtata komploto organizita de Aladár Szoboszlay. Li estis mortkondamnita kiel 9-a grada akuzato de milittribunalo de Kluĵo. Oni honorigis lin en 2010.

## Fonto
*Hungara vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj juristoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikaj malliberuloj
Marco Sittico Altemps

**Mark Sittich von Hohenems**, ankaŭ *Marcus Sitticus von Hohenems* aŭ *Markus Sittikus III.* aŭ *Marx Sittich III.* aŭ *Marco Sittico Altemps* (naskiĝis en Hohenems, en la 19-a de aŭgusto 1533 - mortis en Romo, en la 15-a de februaro 1595) estis Episkopo de Konstanco inter 1561 kaj 1589, papa legato kaj aŭstria kardinalo.

## Biografio 
Li estis filo de Wolf Dietrich von Ems (1507–1538) kaj Chiara de Medici (1510–1560), fratino de la papo Pio la 4-a, filino de Bernardino de' Medici kaj Cecilia Serbelloni. Lia frato Jakob Hannibal la 1-a, Grafo de Hohenems (1530-1587) estis generalo de la trupoj de Karlo la 5-a kaj Filipo la 2-a. Krom tio, li estis kuzo de la kardinaloj Giovanni Antonio Serbelloni (1519-1591) kaj Karlo Borromeo kaj onklo de Wolf Dietrich von Raitenau kaj Marcus Sittikus von Hohenems. Ambaŭ estis princoj-ĉefepiskopoj de Salzburgo.

Kiam juna, li batalis dum la Itala Milito inter 1551 kaj 1559, sub la komando de sia onklo Giangiacopo de' Mediĉi (1498-1555), unu el la lastaj kondotieroj de la renesanco. Li ankaŭ batalis kontraŭ la Otomana Imperio. En 1552, li partoprenis en la klopodoj de Karlo la 5-a por la konkero de Majenco el la Francio, kaj en 1554/55 li partoprenis en la sieĝo de Siena kaj forpelis la otomanan atakon en la toskana haveno de Piombino. Li estis omaĝita kiel Kavaliro de la Ordeno de Sankta Jakobo. Li havis naturan filon, kies nomo estis Roberto, kiun li pli malfrue legitimis.

## Episkopeco 
Lia onklo Giovanni Angelo Medici leviĝis al la papeco en la 26-a de decembro 1559. Li montris sin tre grandanima pri la provizado de beneficoj al siaj italaj kaj germanaj nevoj. En la 23-a de marto 1560, Mark Sittich von Hohenems fariĝis klerikulo en la Apostola Ĉambro. En la 29-a de majo 1560 li elektiĝis Episkopo de Kasano, kaj nomumiĝis administranto de la diocezo ĝis kiam li atingis kanonikaĝon por konsekriĝi kiel episkopo. Li estis konsekrita de sia kuzo Karlo Borromeo ne antaŭ ol 1564 kaj ne post ol februaro 1566. En la 11-a de majo 1561 li abdikis al la administrado de la Diocezo de Kasano. Dum la Koncilio de Trento, li aktivis kiel papa legato al Maksimiliano la 2-a kaj Ferdinando, reĝo de la romioj.

## Kardinaleco 
Lia onklo, la papo Pio la 4-a levis lin kiel kardinala diakono dum la konsistorio de la 26-a de februaro 1561. Li ricevis la ruĝan kardinalan ĉapon kaj la titularecon por la Preĝejo de la Sanktaj Apostoloj en la 10-a de marto 1561.

La kanonikaro de la katedralo de Konstanco elektis lin kiel Episkopo de Konstanco, kaj li estis publike agnoskita en la 24-a de oktobro 1561. Sekve, la papo faris lin porĉiama papa legato en Avignon. Li same fariĝis arkisacerdoto de la Arkibaziliko de Santa Johano de Laterano. En la 10-a de Novembro 1561, li indikiĝis kiel legato al la Koncilio de Trento, kaj en la 27-a de decembro 1561, guberniestro de Fermo.

## Vidu ankaŭ 
* Marcus Sittikus von Hohenems (1574-1619)
* Jakob Hannibal la 1-a, Grafo de Hohenems (1530-1587)

## Referencoj 
Kategorio:Aŭstriaj kardinaloj
Kategorio:Italaj kardinaloj
István Kónya

**István KÓNYA** [kOnja] rumania hungara biologo, muzeologo. Li naskiĝis en Gyergyószentmiklós la 16an de januaro 1926. Li mortis en Târgu Mureș, la 13an de februaro 2003.
## Kariero
István Kónya akiris diplomon de Universitato Bolyai de Kluĵo pri biologio (1951). Li estis muzeologo en muzeo de Târgu Mureș (1952-86).
## El liaj studaĵoj
**Madárvédelem és gazdasági jelentősége* (Sepsiszentgyörgyi Múzeum évkönyve) (1955). 
**Rezervaţia naturală de la Zau de Cîmpie* (A mezőzáhi természetvédelmi terület) (Mv. 1974).
## Fonto
*Romániai nagyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj biologoj
Francesco Paolucci

**Francisko Paoluĉi (1581-1661)** (naskiĝis en Forlì, aŭgusto 1581 - mortis en Romo, en la 9-a de julio 1661) estis itala kardinalo.

## Biografio
Li estis onklo de la kardinalo Stefano Agostini (1614-1683) kaj praonklo de la kardinalo Fabrizio Paolucci (1651-1726). Li devenis de nobela familio el Forlì, branĉo de la grafoj de Calboli. Lia onklo Fabrizio lin enkondukis, kiam li estis 12-jara, en la kortumo de la kardinalo Cezaro Baronio: li okupis gravajn postenojn apud la Roma Kurio, sed li rifuzis la episkopecon favordonita de la papoj Gregorio la 15-a kaj Urbano la 8-a.

Dum la konsistorio de la 9-a de aprilo 1657, la papo Aleksandro la 7-a lin kreis kardinalan presbiteron kun la titolo de Sankta Johano en la Latina Pordo. Li same estis prefekto de la Sankta Kongregacio de la Koncilio (1657-1661).

Li estis sepultita en la roma preĝejo de Sankta Maria en Valiĉelo.

## Vidu ankaŭ
* Cezaro Baronio (1538-1607)

## Literaturo 
* The Cardinals of the Holy Roman Church 

## Referencoj 
P
P
P