Yehuda Bauer

**Jehuda BAUER** (; la 6-an de aprilo 1926 – la 18an de oktobro 2024) estis ĉeĥenaskita israela historiisto kaj unu el la plej elstaraj scienculoj pri la Holokaŭsto. Li estis profesoro de Holokaŭstaj Studoj ĉe la Instituto  Avraham Harman de Nuntempa Judismo ĉe la Hebrea Universitato de Jerusalemo .

## Vivo 
La patro de Bauer estis inĝeniero kaj lia patrino estis modokreanto. Kiel cionistoj, la familio, kiu prepariĝis por elmigri dum jaroj kaj ricevis siajn elirvizojn en 1938, finfine elmigris al Palestino tra Pollando, Rumanio kaj Turkio, forlasinte ilian hejmlandon ĵus en la tago kiam la germanoj invadis la "cetero de Ĉeĥio" .

Martin (Jehuda) frekventis mezlernejon en Ĥajfo, iĝis membro de la Palmaĥ kaj, interrompita per batalado en la Araba-Israela Milito en 1948, studis historion en Kardifa Universitato en Kimrio. Poste li laboris interalie kiel laktisto en Kibuco Shoval, sed samtempe finis sian akademian karieron kaj doktoriĝis pri historio ĉe la Hebrea Universitato de Jerusalemo en 1960 kun *studoj pri la brita mandato en Palestino*. Li tiam instruis ĉe la Institute for Contemporary Jewry ĉe la Hebrea Universitato; iĝis tie profesoro pri holokaŭsto-studoj.

Li estis alvojaĝanta profesoro en Universitato Brandeis, Universitato Yale, Kolegio Richard Stockton kaj Universitato Clark. Bauer ankaŭ estis membro de la partio Mapam. Li fondis redaktiston de la ĵurnalo *Holocaust and Genocide Studies* kaj servis sur la redakcio de la *Encyclopaedia of the Holocaust* (Jad Vaŝem 1990). En 2001 li iĝis membro de la Israela Akademio de Sciencoj kaj Homaroj.

Bauer estis direktoro de la Internacia Centro por Holokaŭsto-Studoj ĉe Jad Vaŝem de 1996 ĝis 2000 kaj estis scienca konsilisto tie. Li ankaŭ estis honora prezidanto de la Specialtrupo por Internacia Kunlaboro en Holokaŭsta Eduko, Memoro kaj Esplorado .

En 1998, Yehuda Bauer parolis al la Germana Bundestag okaze de la memortago por la viktimoj de la nacisocialismo kaj diris interalie: „La terura afero pri la Ŝoao ne estas, ke la nazioj estis malhomaj; La terura afero estas, ke ili estis homoj – kiel vi kaj mi.” 

En intervjuo publikigita en la Neue Zürcher Zeitung en 2019, li estas citita dirante: "Inter la publiko formiĝis vidoj tute malĝustaj. Ekzemple, multaj homoj kredas, ke Hitlero planis la holokaŭston ekde la unua mondmilito, sed la holokaŭsto evoluis: en 1940, la germanoj ankoraŭ ne sciis, ke ili murdos la judojn. Estas terure malfacile instrui ĉion ĉi al la publiko."  Bauer parolis pli detale al la ĵurnalisto Anja Reich pri la holokaŭsto: "En 'Mein Kampf' estas eĉ ne vorto pri ĝi [la ekstermado de la judoj]. La decido murdi la judojn, la t.n. Fina solvo de juda demando, devenas nur de 1941 .

## Verkado 
Bauer publikigis pli ol 40 librojn pri la holokaŭsto kaj antisemitismo. Lia frua esplorado temigis judan reziston al Naziismo, kaj en lia pli posta laboro li turnis sin al pli grandaj temoj de antisemitismo kaj la historia signifo de la holokaŭsto. Li faris precipe valoran kontribuon al la studo kaj analizo de la reago de Jiŝuv al informoj pri la sorto de judoj en Nazia Germanio kaj okupataj landoj - li skribis kaj publikigis la librojn "Diplomatio kaj la metroo", 1963, pri tio; "De Diplomatio ĝis Rezisto", 1970, "Fuĝo kaj Savo", 1970; hebree briĥa) kaj Usonon (libro en la angla pri la agadoj de la Joint dum 1939-45 - "Thy Brother's Keeper", 1974; "American Jewry and the Holocaust", 1981.

En la lastaj jaroj de lia vivo, li estis aktive implikita en organizado de kontraŭagado al antisemitismo, ludis gravan rolon en la kreado de la Internacia Holokaŭsta Memoro-Alianco kaj helpis evoluigi funkcian difinon de antisemitismo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Bio ĉe ADL
* intervjuo ĉe KQED Forumo la 11an de januaro, 2005 (aŭdio)
* Adreso al la Bundestag la 27an de januaro, 1998
* 1998 Intervjua (PDF)
* 1993 Intervjuo
* ĉe Jad Vaŝem
* ĉe HUJI
* Lekcioj ĉe Researchchannel
* La “Fina “Solvo” - Burokratisma Procezo aŭ Ideologia Genocido? Eltiraĵo de intervjuo kun Bauer
* Yehuda Bauer ĉe la retejo Memoro de Nacio.

Kategorio:Homoj el Prago
Kategorio:Jidlingvaj profesiuloj
Kategorio:Esploristoj de antisemitismo
Kategorio:Membroj de la Israela Akademio de Sciencoj kaj Beletroj
Kategorio:Israelaj historiistoj
Kategorio:Israelaj ateistoj
Kategorio:Historiistoj de la Holokaŭsto
Kategorio:Ĉeĥoslovakaj judoj