open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Agustí Villaronga

**Agustí VILLARONGA Riutort** (Palma de Majorko, 21a de aprilo 1953 - Barcelono, 22a de januaro 2023) estis hispana kin-reĝisoro kaj scenaristo.

## Biografio kaj kariero 
Li ekkarieris kun Víctor García, en la kompanio de Núria Espert. Ili trairis Eŭropon kaj Amerikon ludante rolon en *Yerma*, de Federico García Lorca. Por sekvi siajn studojn, li aktoris en diversaj filmoj kun Pepón Coromina, produktoro kiu komisiis al li la vestaĵaron de *La plaza del diamante*. Ekde tiam, li laboris en tre diversaj kinprofesioj. El tio li saltis al siaj unuaj kurtoj: nome *Anta mujer* (1976), *Laberint* (1980) kaj *Al Mayurka* (1980).

En 1987, li sukcesis fari sian unuan filmon nome *Tras el cristal* (Transvitre), kiu estis elektita por la Berlinale.

Julián Mateos kaj Maribel Martín produktoris sian *El niño de la luna* (Luninfano, 1989), per kiu ricevis diversajn premiojn, sed ne sukcesis. Per *99.9* (1997) kun María Barranco kaj Terele Pávez, estis en diversaj festivaloj, en kiuj ricevis kelkajn premiojn. *El mar* (La maro, 2000), sekvis scenaron lian kun Biel Mesquida (majorka poeto) kaj Toni Aloy, el romano de Blai Bonet.

En 2010 premieris lia fama *Pa negre* (bazita sur la samnoma romano *Pa negre* (kun aliaj tekstoj kiel ''Retrat d'un assassí d'ocells*), de la verkisto Emili Teixidor), enhavanta historion centritan en la infanaĝo kaj adoleskeco de knabo dum la malhelaj 1940-aj jaroj.

## Filmoj 
* 1975 Robin Hood nunca muere
* 1976 Anta mujer
* 1977 El fin de la inocencia
* 1978 El último guateque
* 1979 Perros callejeros II: Busca y captura
* 1980 Laberint
** Al mayurka
* 1987 Tras el cristal
* 1989 El niño de la luna
* 1992 Al-Andalus: las artes islámicas en España
* 1994 Souvenir
* 1995 El pasajero clandestino (TV)
* 1997 99.9
** Cròniques de la veritat oculta (TV): Pedagogía aplicada
* 1999 El celo
* 2000 El mar
** Gracia exquisita
* 2002 Aro Tolbukhin: en la mente del asesino
* 2004 El habitante incierto
* 2005 Fuck Them All (filmeto Mylène Farmer)
* 2007 Després de la pluja (TV)
** Atlas de geografía humana
* 2008 Mà morta truca a la porta (TV)
* 2009 50 años de: Fe (TV)
** Petit indi
* 2010 Pa negre
* 2012 Carta a Eva (TV)
* 2013 Desfachatez (filmeto Fangoria)
* 2014 Difuminado
* 2015 El rey de La Habana
* 2017 Incerta glòria
* 2019 La Gomera
* 2021 El vientre del mar
* 2023 Loli Tormenta

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Germán Piqueras, "Víctimas y verdugos. La muerte como leitmotiv en el cine de Agustí Villaronga", *Crimen y fantástico'', Editorial Cinestesia, 2021. pp. 217–228 ISBN 978-84-120496-8-8

## Eksteraj ligiloj 
* Agustí Villaronga en Internet Movie Database.

* 

Kategorio:Hispanaj aktoroj
Kategorio:Hispanaj scenaristoj
Kategorio:Hispanaj reĝisoroj
Enrique Urbizu

**Enrique URBIZU Jáuregui** (Bilbao, Biskajo, 6a de novembro 1962) estas hispana scenaristo kaj reĝisoro. Krom tio li estas ankaŭ profesoro pri reĝisorado en la Kina Altlernejo de la Regiono Madrido (ECAM).

## Kariero 
En 1979 li ekfilmis super-8-ajn kurtojn kun samlernejanoj. En 1987 li reĝisoris sian unuan filmon, nome *Tu novia está loca*, intriga komedio en kiu partoprenis aktoroj devenaj de la nomita "madrida komedio" (ekzemple Antonio Resines) kaj novaj eŭskaj aktoroj. En 1991 li reĝisoros *Todo por la pasta*, violenta trilero proksima al nigra komedio, kiu estis nomumita al kelkaj Goya-premioj el kiuj Kiti Manver ricevis tiun de plej bona neĉefrola aktorino.

Urbizu translokiĝis al Madrido por realigi adaptaĵojn de ambaŭ romanoj de Carmen Rico Godoy: nome *Cómo ser infeliz y disfrutarlo* en 1994 kaj *Cuernos de mujer* en 1995. Unu jaron poste adaptis rakonton de Arturo Pérez-Reverte “Un asunto de honor” kaj reĝisoris ĝin kun la titolo *Cachito*. Poste li adaptis la romanon *El club Dumas*, de la sama aŭtoro, kiun reĝisoris Roman Polanski en 1999 kun la titolo La naŭa pordego.

En 2002 li verkis kaj reĝisoris *La caja 507*, trilero pri politika korupto en la Costa del Sol kiu ricevis du Goya-premiojn kaj aliajn premiojn en diversaj festivaloj. Tuj poste li reĝisoris *La vida mancha* (2003), melodramo kun tonoj de nigra kino.

En la 21-a jarcento, li laboris ĉefe por televido, sed en 2011 ankaŭ filmis sukcesan *No habrá paz para los malvados* por kino.

## Filmoj kiel reĝisoro 
* 1988: Tu novia está loca
* 1991: Todo por la pasta
* 1994: Cómo ser infeliz y disfrutarlo
* 1995: Cachito
* 1995: Cuernos de mujer
* 1998: El hermano pequeño (por la televida serio Pepe Carvalho)
* 2002: La caja 507
* 2003: La vida mancha
* 2006: Adivina quién soy (por la televida serio Películas para no dormir)
* 2011: No habrá paz para los malvados
* 2013: Las aventuras del Capitán Alatriste (ĉapitroj 1 kaj 2)
* 2015: Misterio en el parque (kurto en Bilbao Bizkaia. Ext. Día.)
* 2018: Gigantes (1a sezono, epizodoj 1, 2 kaj 3)
* 2019 Gigantes (2a sezono)
* 2020: Libertad (serieto TV)
* 2020: Libertad (filmo)

## Filmoj kiel scenaristo 
* 1996: Cachito
* 1999: La naŭa pordego
* 2002: La caja 507
* 2006: Películas para no dormir: "Adivina quién soy" (TV)
* 2009: Castillos de cartón
* 2011: No habrá paz para los malvados

* 

Kategorio:Hispanaj scenaristoj
Kategorio:Hispanaj reĝisoroj
Hobojo-konĉerto (Marcello)

eta
La **Hobojo-konĉerto** en D-minoro, S D935, estas frua 18-a jarcenta konĉerto por hobojo, arĉinstrumentoj kaj *continuo*, atribuita al la venecia komponisto Alessandro Marcello. La plej frua manuskripto enhavanta Johann Sebastian Bach-an soloan klavaran aranĝon de la konĉerto, BWV 974, datas de ĉirkaŭ 1715. Kiel konĉerto por hobojo, arĉinstrumentoj, kaj *continuo*, liaj plej malnovaj ekzistantaj fontoj estas de 1717: tiun jaron ĝi estis presita en Amsterdamo, kaj varianto en C-minoro, S Z799, estis skribita.

La klavara versio de Bach estis publikigita kiel aranĝo de konĉerto de Antonio Vivaldi en la 19-a jarcento. En 1923, la C-minora versio de la hobojo-konĉerto estis publikigita kiel komponaĵo de Benedetto Marcello, la frato de Alessandro. En la dua duono de la 20-a jarcento pluraj eldonoj rekomencis indiki Alessandron kiel la komponiston de la konĉerto, kiel ĝi estis en la frua presado de la 18-a jarcento, kaj la hobojo-konĉerto estis ree publikigita en sia D-minora versio.

En la 20-a kaj 21-a jarcentoj, la konĉerto disvolviĝis kiel bone establita konĉerto de repertuaro, same kiel hobojo-konĉerto ludita per klavaro.

## Referencoj
Kategorio:Hobojo
Metroo de Xiamen

La **Metroo de Xiamen** (), oficiale **AMTR** (Across Mass Transit Railway), estas metroo servanta la urbon Xiamen, en provinco Fuĝjano, Ĉinio. Linio 1 ekfunkciis la . Linio 2 ekfunkciis la . Linio 3 ekfunkciis la .

centra|450px|eta|Mapo

## Linioj 
## Vidu ankaŭ 
* Xiamen
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* UrbanRail.Net

Xiamen
Xiamen
Xiamen
Metroo de Hefejo

La **Metroo de Hefejo** () estas metroo en la urbo Hefejo en provinco Anhujo de Ĉinio. La unua linio malfermiĝis la .

centra|450px|eta|Mapo

## Linioj 
## Vidu ankaŭ 
* Hefejo
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* UrbanRail.Net

Hefejo
Hefejo
Hefejo
Ágnes Ságvári

'*** [Agneŝ ŝAgvAri], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ságvári Ágnes*' estis hungara oficisto, historiisto, arkivisto, altlerneja instruisto. Ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Tardos Andrásné*, ŝia frato estis Endre Ságvári.

 naskiĝis  en Budapeŝto, ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 naskiĝis en juda familio. En 1944 ŝi estis laboristo en uzino, sed en la sama jaro ŝi akiris stenografian-tajpistan licencon, poste ŝi estis levita oficisto. Depost fino de la mondmilito ŝi laboris en administracio de la komunistoj, dum ŝi estis partiano. En 1947 ŝi estis policisto kun rango subleŭtenanto duonjaron, dum ŝi maturiĝis. En la sekvaj jaroj ŝi laboris en la ŝtat-partia administracio, dum ŝi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1953, krome ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1962. Inter 1968–1970 ŝi estis docento en Scienca Universitato Attila József, inter 1970 kaj 1985 ŝi estis arkivestro de la ĉefurba arkivo, fine ŝi instruis en 1986 kaj 1998 en Universitato Loránd Eötvös. Ŝi estis edziniĝinta ĝis la vidviniĝo en 1969. Ŝi ricevis premion en 1980.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az 1945-ös budapesti választások* (1959)
* *A Magyar Kommunista Párt pártépítő és politikai tömegmunkája Budapesten. 1945–1947.* (disertaĵo, 1960)
* *Tömegmozgalmak és politikai küzdelmek Budapesten. 1945–1947.* (monografio, 1964)
* *Népfront és koalíció Magyarországon. 1936–1948.* (monografio, 1967)
* *Budapest szerepe az ország fejlődésében* (1978, tralaborita 1979)
* *Mert nem hallgathatok. Egy jó házból származó pártmunkás emlékei. Visszaemlékezések. 1944–1958.* (1989)
* *Emlékezzünk az áldozatokra! A budapesti zsidóság holocaustja. 1944.* (1994; ankaŭ angle)
* *Zsidó közösségek sorsa a proletárdiktatúra rendszerében. 1100 éves együttélés. A magyar és a magyarországi zsidóság a haza és a fejlődés szolgálatában.* (2001)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare, legebla pli malsupre

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj arkivistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Hungaraj komunistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Puchlovice

**Puchlovice** () estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Hradec Králové, en distrikto Hradec Králové. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1547.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kamparana bieneto

## Pluaj fotoj 

Puchlovice čp. 35.JPG|Konstruasĵo n-ro 35
Puchlovice prodejna.JPG|Vendejo
Puchlovice kaplička.JPG|Kapeleto
Puchlovice čp. 34 bývalý mlýn.JPG|Eksa muelejo

Kategorio:Municipoj en distrikto Hradec Králové
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Hradec Králové
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Renault Juvaquatre

La **Renault Juvaquatre** estis aŭtomobilo produktita de Renault de 1937 ĝis 1960.

La Juvaquatre "break" restis en produktado inter 1950 kaj 1953, estis alinomita **Renault Dauphinoise** kaj estis produktita ĝis 1960 kaj en siaj lastaj jaroj kunpartigis sian motoron kun Renault Dauphine.

## Bildgalerio 

Renault Juvaquatre (15905406724).jpg|Juvaquatre - malantaŭo
RNUR Juvaquatre 30-05-2021 13-27-52.jpg|Juvaquatre - stirpanelo
Renault Juvaquatre BFK4 Berline, 1946.jpg|Juvaquatre - 4 pordoj
Dauphinoise Break Type R2101 de 1958.jpg|"Dauphinoise"

## Vidu ankaŭ 
* Renault

## Eksteraj ligiloj 
* La Juvaquatre Renault Home Page (neoficiala retejo)

Juvaquatre
Kategorio:Francaj aŭtomobiloj
Lišice (apartigilo)

Nomon **Lišice** havas pluraj setlejoj:

* Lišice – municipo en distrikto Hradec Králové
* Lišice (Svatý Mikuláš) – parto de municipo Svatý Mikuláš en distrikto Kutná Hora
* Lišice (Dolní Lukavice) – parto de municipo Dolní Lukavice en distrikto Plzeň-sudo
Metroo de Fuĝoŭo

La **Metroo de Fuĝoŭo** () estas metroo en metropola areo de Fuĝoŭo, provinco Fuĝjano, Ĉinio.

centra|450px|eta|Mapo

## Linioj 
## Vidu ankaŭ 
* Fuĝoŭo
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* UrbanRail.Net

Fuĝoŭo
Fuĝoŭo
Fuĝoŭo
Miklós Schneider

**Miklós Schneider** [miklOŝ ŝnejder], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Schneider Miklós** estis hungara instruisto, arkivisto. Lia bofrato estis Ambrus Pleidell.

 naskiĝis  en Érsekújvár (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Nové Zámky en Slovakio), li mortis  (laŭ alia informo la mortotago estas la 16-a) en Velem (Hungara reĝlando).

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto. Hejmenveninta jam en la ĵus estiĝanta ŝtato Ĉeĥoslovakio li instruis ĝis 1928, poste li translokiĝis al rest-Hungario. Li akiris arkivistan licencon, poste li estis arkivisto en Székesfehérvár, ekde 1937 ĝismorte en Szombathely. Li edziĝis en 1932.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A Vörösmarty-család multja* (1934)
* *Nemes családok története. I.* (1937) 
* *Vas megye kétségtelen nemesei* (1940)
* *Vas vármegye 1696. évi nemesi összeírása* (1943)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare legebla iomete pli malsupre

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj arkivistoj
Plenilunio

***Plenilunio*** (Plenluno) estas hispana filmo reĝisorita de Imanol Uribe, kiu premieris en 2000, kaj estis bazita sur samnoma romano de Antonio Muñoz Molina.

La scenaron verkis Elvira Lindo, adaptante la romanon de sia edzo Antonio Muñoz Molina. La filmo estis filmita en Palencio.

## Intrigo
En malgranda provinca urbeto, aperas mortinta infanino meze de arbaro. Ŝi estis brutale murdita. Obsedita pro la terura okazintaĵo, la policestro (kies edzino suferas psikologiajn problemojn), kiu zorgas pri la esplorado, trairas la urbon, serĉante la rigardon de la murdisto. Tiu fakte estas mizogina junulo, kiu malŝatas sian laboron de fiŝvendisto kaj sian familion. La brutala okazintaĵo ne limiĝas en la propra delikto, sed ĝi okazigas ankaŭ ŝanĝojn en la personoj kiuj rilatas kaj al viktimoj kaj al la murdisto. Ekzemple tiu murdo rezultas en la faktoj ke viro kaj virino renkontiĝas, ke viro cerbumas pri sia malhela pasinteco, ke tiu virino ekkonas viron de kiu ŝi enamiĝas ktp. 

## Geaktoraro kaj roluloj
* Miguel Ángel Solá kiel policestro
* Adriana Ozores kiel Susana Grey
* Juan Diego Botto kiel murdisto
* Fernando Fernán Gómez kiel Pastro Orduña
* Charo López kiel Carmen
* Chete Lera kiel Ferreras
* María Galiana kiel virino nigre vestita
* Antonio Muñoz Molina kiel pedelo

* 
* 
Kategorio:Hispanaj filmoj
Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2000
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Trileraj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
University of Chicago Press

La eldonejo *University of Chicago Press* - prononco laŭ sistemo IFA  - estas la plej granda kaj unu el la plej malnovaj universitataj eldonejoj en Usono, fondita en 1891. Ĝi estas funkciigita fare de la Universitato de Ĉikago kaj publikigas larĝan gamon de akademiaj titoloj, inkluzive de *The Chicago Manual of Style*, La Ĉikaga Manlibro de Stilo, stila gvidlibro pri la usona variaĵo de la angla lingvo, krome multajn akademiajn ĵurnalojn kaj monografiojn en la akademiaj kampoj.

Unu el ĝiaj kvazaŭsendependaj projektoj estas la *BiblioVault*, cifereca deponejo por sciencaj libroj, kiu servas kiel distruibuejo por pli ol 90 akademiaj eldonejoj en norda Ameriko kaj Eŭropo.
eta|maldekstra|300ra|
La eldoneja konstruaĵo situas ĵus sude de la granda ĉikaga parko *Midway Plaisance* sur la kampuso de la Universitato de Ĉikago.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Usonaj eldonejoj
Kategorio:Universitato de Ĉikago
Alberto Rodríguez Librero

**Alberto RODRÍGUEZ Librero** (Sevilo, 11-a de majo 1971) estas hispana kinreĝisoro, fama ĉar verkis kaj reĝisoris filmojn kiel *7 vírgenes*, *Grupo 7*, *La isla mínima* kaj *El hombre de las mil caras*.

## Kariero 
En 2005, lia filmo *7 vírgenes* starigis lin kiel unu el plej gravaj junaj reĝisoroj de la hispana kino. En 2012, premieris lia *Grupo 7*, kiu kandidatiĝis al 16 Goya-premioj, kaj akiris du premiojn. Li laboris ankaŭ en televido, ekzemple por kvar epizodoj de la serio prihistoria *Hispania, la leyenda*. En 2013 li filmis *La isla mínima*, polica historio en la medio de la Marmarĉoj de Gvadalkiviro, premierita fine de septembro 2014 kaj sukcesa en la Goya-premioj, nome 10 premioj, inklude tiun de la plej bona filmo.

En aŭgusto 2021 li ekfilmis *Modelo 77*, filmoj bazita sur realaj okazintaĵoj de la jaro 1977 en la Prizono Modelo de Barcelono.

## Filmoj 
### Kino 
* El factor Pilgrim (2000)
* El traje (2002)
* 7 vírgenes (2005)
* After (2009)
* Grupo 7 (2012)
* La isla mínima (2014)
* El hombre de las mil caras (2016)
* Modelo 77 (2022)

### Televido 
* La peste (2018-2019)

## Bibliografio 
* *El cine de Alberto Rodríguez. Conversaciones, de Manuel Lamarca*, Ediciones Carena, Barcelona, 2020, ISBN 978-8417852870.

* 

Kategorio:Hispanaj reĝisoroj
Vinilcikloheksano

**Vinilcikloheksano** aŭ **etenila cikloheksano** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la vinila klorido kaj cikloheksano. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo. Vinilcikloheksano posedas 8 karbonatomojn kaj 14 hidrogenatomojn. Vinilcikloheksano uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de solvantoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **vinilcikloheksano** per traktado de **vinila klorido** kaj **cikloheksano**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **vinilcikloheksano** per traktado de **etileno** kaj **cikloheksila klorido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **vinilcikloheksano** per traktado de **tolueno** kaj **dukloro-metano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **vinilcikloheksano** per traktado de **benzila klorido** kaj **metila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Hidrokarbonido
* Cikloalkanoj

## Referencoj 
Kategorio:Hidrokarbonidoj
Lužany (distrikto Hradec Králové)

**Lužany** () estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Hradec Králové, en distrikto Hradec Králové. Vivas ĉi tie  (). La municipo Lužany konsistas el du bazaj setleunuoj, la propra Lužany kaj Lhota.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1394.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Lužany pomník padlých.JPG|Monumento al falintoj
Lužany čp 9.JPG|Lužany
Lužany čp. 34.JPG|Lužany


Kategorio:Municipoj en distrikto Hradec Králové
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Hradec Králové
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Nové Město (distrikto Hradec Králové)

**Nové Město** () estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Hradec Králové, en distrikto Hradec Králové. La municipo troviĝas tri kilometrojn oriente de Chlumec nad Cidlinou direkte al Hradec Králové. Vivas ĉi tie  (). 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1397.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Monumento de T. G. Masaryk
* Ligna sonorilejo kun monumento de Jesuo Kristo sur kruco
* Bredada stacio Malá koruna
* Niĉa kapeleto en Arbaro Luhy
* Ŝraŭbejo – urbana domo
* Ostrov – ĉevalejo kun bredado de ĉevaloj Kinskidoj, fondita en la jaro 1832 fare de grafo Oktavián Josef Kinský. La ĉevalejojn proprumas familio de grafoj Kinskidoj.

## Pluaj fotoj 

Zastávka Nové Město nad Cidlinou.jpg|Fervoja stacio Nové Město nad Cidlinou
Motorest U Rychtáře v Novém Městě nad Cidlinou.jpg|Motoresto U Rychtáře
Nové Město nad Cidlinou čp. 48.JPG|Nové Město nad Cidlinou

Kategorio:Municipoj en distrikto Hradec Králové
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Hradec Králové
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
4-Vinilciklohekseno

**Vinilciklohekseno** aŭ **4-vinilciklohekseno** estas organika kombinaĵo rezultanta per kataliza kondensado de **1,3-butadueno** en ĉeesto de **fera nitrozilo**. Ĝi estas senkolora, bruna aŭ kremkolora likvaĵo kun forta odoro, nesolvebla en akvo, sed solvebla en benzeno, duetila etero kaj nafta etero.. Vinilciklohekseno posedas 8 karbonatomojn kaj 12 hidrogenatomojn. Vinilciklohekseno uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de solvantoj.

4-Vinilciklohekseno (4-VCH) estas multflanka kaj grava industria kemiaĵo, kiu estas uzata en diversaj aplikoj. 4-VCH estas nesaturita cikloalkeno, kiu estas uzata en la produktado de polimeroj, gluaĵoj, lubrikaĵoj kaj surfaktantoj, inter aliaj produktoj. Ĝi ankaŭ estas uzata en la sintezo de farmaciaĵoj, aromataĵoj kaj aliaj kunmetaĵoj. 4-VCH estas senkolora likvaĵo kun dolĉa odoro kaj bolpunkto de ĉirkaŭ 126,5°C. Ĝi estas solvebla en la plej multaj organikaj solvantoj, kaj ĝia kemia strukturo estas tre reakciema.

4-Vinilciklohekseno estas tipe sintezita per Friedel-Crafts alkiliga reakcio, kiu implicas la reakcion de vinila halogenido kun cikloheksila halogenido. La reakcio estas katalizita per acido, kiel aluminia klorido, kaj la produkto estas izolita per distilado. La reakcio postulas altajn temperaturojn kaj premojn, kaj la produkto povas esti poluita kun aliaj produktoj, kiel cikloheksilbromido.

4-Vinilciklohekseno estas uzata en diversaj sciencaj esplor-aplikoj. Ĝi estas utiligita kiel modelkunmetaĵo por studado de la konduto de nesaturitaj cicloalkenoj. Ĝi ankaŭ uzaras por studado de la strukturo kaj reakciemo de organikaj substancoj, same kiel por disvolvi novajn katalizilojn por organika sintezo. Krome, 4-Vinilciklohekseno estas uzata en la sintezo de farmaciaĵoj, aromataĵoj kaj aliaj kunmetaĵoj.

Rilate al la mekanismo de ago, tamen, oni kredas, ke la reakciemo de 4-Vinilciklohekseno ŝuldiĝas al ĝia nesaturita naturo, kiu permesas al ĝi sperti aldonajn reakciojn kun aliaj molekuloj. Krome, 4-Vinilciklohekseno estas tre reakciema pro sia cikla strukturo, kiu pliigas la probablecon de reakcio kun aliaj molekuloj.

La biokemiaj kaj fiziologiaj efikoj de 4-Vinilciklohekseno ne estas bone komprenitaj. Tamen oni scias, ke 4-Vinilciklohekseno estas venena por homoj kaj bestoj, kaj ke ĝi povas kaŭzi iriton de haŭto kaj okuloj. Krome, 4-Vinilciklohekseno estis ligita al reprodukta kaj evolua tokseco en bestaj studoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **4-vinilciklohekseno** per kataliza kondensado de **1,3-butadueno** en ĉeesto de **fera nitrozilo**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **4-vinilciklohekseno** per traktado de **acetileno** kaj **1,3-butadieno**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **4-vinilciklohekseno** per kondensado de **1,6-oktadueno** sekvata per reduktado de la cikla ringo:

## Vidu ankaŭ 
* Hidrokarbonido

## Referencoj 
Kategorio:Hidrokarbonidoj
Noihati

**Noihati** bengale **নৈহাটি** estas urbego kaj municipo en orienta Barato, en subŝtato Okcidenta Bengalio, en distrikto Norda 24 Parganas. La urbego apartenas al Urbaro de Kolkato.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2011 Noihati havis  da loĝantoj kun legopovo 88%, signife pli alta, ol la tutlanda mezumo.

## Geografio 
Noihati situas laŭ la maldekstra bordo de rivero Hugli sur ebenaĵo en averaĝa alteco de 15 m super la marnivelo. En la kontraŭa riverbordo ĝuste Hugli-Ĉuĉura etendiĝas, krome Noihati kontaktiĝas norde kaj sude kun la aglomeraĵo. Ĉandanagaro troviĝas 7, Kaljani 9, distrikta sidejo Barasat 18, Serampore 19, Habra 25, subŝtata ĉefurbo Kolkato 37, Bangaon 45, tutlanda ĉefurbo Delhio 1290, Mumbajo 1677 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
La historia nomo de la urbego estis Navahatta. La municipo estis establita jam en 1869 dum dominado de britoj. En 1947 la municipo travivis rapidan loĝantarkreskon, ĉar ondoj de hinduaj rifuĝintoj alvenis el Orienta Pakistano.

## Ekonomio 
Noihati estas industria urbego. Uzino fondita en 1922 produktis precipe farbojn. Estas tra famaj la muelejoj por jutoj jam ekde 1862. Nun la urbego produktas precipe teksaĵojn. En la agrikultura branĉo la dolĉakva fiŝbredado estas la plej grava.

## Eduko 
En Noihati pluraj 3 altlernejoj funkcias.

## Lingvoj 
La oficialaj lingvoj en Noihati estas la bengala, angla kaj hindia lingvoj.

## Religio 
En Noihati vivas plejparte hinduoj (92%), poste islamanoj (7%).

## Klimato 
Laŭ klimato de Noihati estas la sama, ol la proksima Kolkato.
eta|maldekstre|

## Trafiko 
Noihati havas trairan fervojan linion inter Kaljani kaj Kolkato, krome alia linio tra ponto iras al Hugli-Ĉuĉura. La ĉefvojo same estas trairanta inter Kaljani kaj Kolkato, krome orienten kuras flankovojo al vilaĝoj. La rivero havas pramoservon. La plej proksima flughaveno (ankaŭ internacia) funkcias en Kolkato.

## Vidindaĵoj 
eta|
* pluraj preĝejoj
* religia festivalo

## Fontoj 
* WikiTrans

Arabinda Road - Naihati - North 24 Parganas 20180617145040.jpg|Strato
Sampreeti Bridge 01.jpg|Ponto

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Okcidenta Bengalio
2,5-Heksanoduolo

**2,5-Heksanoduolo** aŭ **duizopropanolo** estas organika kombinaĵo rezultanta per reduktado de la **2,5-Heksanoduono**. Ĝi estas senkolora aŭ oranĝokolora, senodora likvaĵo, solvebla en akvo. 2,5-Heksanoduolo posedas 6 karbonatomojn, 14 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn. 2,5-Heksanoduolo uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj.

2,5-Heksanoduolo (2,5-HD) estas senkolora, senodora kaj tre solvebla organika kombinaĵo. Ĝi estas duolo, kio signifas, ke ĝi havas du hidroksilgrupojn (-OH) ligitajn al karbona kateno. Ĝi estas uzata en diversaj aplikoj, inkluzive kiel solvanto, kiel plastigilo kaj en la sintezo de surfaktantoj. Ĝi ankaŭ estas uzata en la sintezo de poliuretanoj, poliesteroj, kaj aliaj polimeroj. 2,5-HD estas grava peraĵo en la fabrikado de diversaj kemiaĵoj kaj estas valora krudmaterialo por la sintezo de diversaj aliaj kombinaĵoj.

## Sinteza Metodo 
2,5-Heksanoduolo estas tipe sintezita per la reduktado de 2,5-heksanoduono. La reakcio estas katalizita per acido kaj daŭrigas en du ŝtupoj:
1. La reduktado de 2,5-heksanoduono por formi 2,5-Heksanoduolon kaj akvon.

La reakcio estas kutime farita en akva medio kaj povas esti farita ĉe ĉambra temperaturo. La reakcio estas kutime kompleta ene de 30 minutoj.

2,5-Heksanoduolo estas uzata en diversaj sciencaj esploroj. Ĝi estis utiligita kiel modelkunmetaĵo por la studo de la hidrolizo de aldehidoj kaj ketonoj, kaj kiel modelsubstrato por la studo de enzim-katalizitaj reakcioj. Ĝi ankaŭ esta utiligita kiel modelkunmetaĵo por la studo de la mekanismoj de hidrolizo de gamo da kunmetaĵoj.

La mekanismo de ago de 2,5-Heksanoduolo, tamen, oni kredas, ke la reduktado de 2,5-Heksanoduono estas katalizita per acido, kiu faciligas la translokigon de protono al la karbonatomo de la molekulo. Tiu ĉi protontransigo rezultigas la formadon de akvomolekulo kaj la liberigo de la 2,5-Heksanoduolo molekulo.

2,5-Heksanoduolo pruviĝis havi diversajn biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn. Oni pruvis, ke ĝi malhelpas la kreskon de iuj mikroorganismoj, inkluzive de bakterioj kaj fungoj. Krome, ĝi pruviĝis redukti la produktadon de superoksidaj radikaloj, kiuj estas reakciemaj oksigenaj specioj, kiuj povas kaŭzi oksidativan damaĝon al ĉeloj. Ĝi ankaŭ pruviĝis havi kontraŭinflamatoriajn kaj antioksidajn agadojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **2,5-heksanoduolo** per traktado de **izopropanolo** kaj **1-kloro-2-propanolo**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **2,5-heksanoduolo** per reduktado de **2,5-heksanoduono**:

## Vidu ankaŭ 
* Alkoholo

## Referencoj 
Kategorio:Alkoholoj
Die Fischerin

eta|unua eldono de 1782
eta|albordiĝejo servinta kiel kuliso; fone cenotafo (kastelparko de Tiefurt)
***Die Fischerin*** (La fiŝistino) estas kantoteatraĵo de Johann Wolfgang Goethe kiu havis sian premieron en la 22.7.1782 en la parko de Kastelo Tiefurt apud Vajmaro, Germanujo. Dediĉis Goethe la verkon al Johann Gottfried Herder kaj ties edzino Karoline. La tuton komencis la balado *Der Erlkönig*.

## Genius loci 
La ĝis nun konserviĝinta albordiĝejo ĉe la rivero Ilm uziĝis kiel kuliso. Markas ĝin nun ŝtupareto kun du malaltaj sokloj rande. Kontraŭe troviĝas la cenotafo por princo Friedrich Ferdinand Constantin (Saksio-Vajmaro-Eisenach).

Inter la pentristoj de ĝi estis ankaŭ Georg Melchior Kraus kaj surloke estis ankoraŭ aliaj prezentadoj de la menciita teatraĵo. La fotisto Louis Held porĉiamigis tian momenton okaze de la Goethe-festo de 1910. La unua preso de la kantoteatraĵo fariĝis ankaŭ en 1782.

Aktoris anoj de la Amatora teatro de Tiefurt, i.a. Goethe mem, Corona Schröter, Karl Ludwig von Knebel. Eĉ la pentristo Georg Melchior Kraus rajtis kunaktori. La loko elŝipiĝa estas nun monumentprotektotaĵo.
Jen gaja priskribo de George Henry Lewes de la efektoj de la drameto kaj kelkaj travivaĵoj dum la premiero:Das Stück ward im Tiefurter Parke gespielt, zum Teil am Ufer der Ilm in der Nähe der Brücke, zum Teil auf der Ilm selbst, die mit zahlreichen Fackeln und Lampen erhellt war. Unter hohen Erlen am Flusse standen Fischerhütten verstreut; dazwischen Netze, Boote und sonstiges Gerät. Auf dem Herde Dorotheas (es war Corona Schröter) brannte Feuer. In dem Augenblicke, wo die zusammenberufenen Fischer ihre Fackeln und Besen anzündeten und sich teils in die Boote, teils am Ufer entlang zerstreuten, um das verloren geglaubte Mädchen zu suchen, erschienen die Hügel, die sich zur Ilm hinab ziehen, plötzlich in glänzender Beleuchtung, die alle nahen Gegenstände bestrahlte und sich im Wasser abspiegelte, während die entfernteren Baumgruppen und Höhen im tiefsten Dunkel lagen. Die Zuschauer hatten sich sehr zahlreich versammelt, und da sie sich auf der hölzernen Brücke zusammendrängten, um das magische Spiel der Lichter auf dem Wasser zu beobachten, so brach die Brücke unter der Last, und die eifrigen Bewunderer fielen in den Fluß. Es wurde indes niemand beschädigt. Man lachte herzlich über das unfreiwillige Bad, und der Unfall ward als ein spaßhaftes Zwischenspiel angesehen.

Ĉi tie ankaŭ substrekiĝas ke modestega verko finfine iĝis la plej konata de ĉiuj aĵoj surscenigitaj je Tiefurt.

## Eksteraj ligiloj 
* "Die Aufführung von Goethes 'Fischerin' im Park zu Tiefurt." - Ĉe: *Die Gartenlaube*, 24/1894, p. 401-402

## Notoj 
Kategorio:Libroj de Johann Wolfgang von Goethe
Kategorio:Aperis en 1782
Kategorio:Germanaj teatraĵoj
Metroo de Ŝiĝjaĝŭango

La **Metroo de Ŝiĝjaĝŭango** (, **SJZ Metro**) estas metroo en Ŝiĝjaĝŭango, provinco Hebejo, Ĉinio.

centra|450px|eta|Mapo

## Linioj 
## Vidu ankaŭ 
* Ŝiĝjaĝŭango
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* UrbanRail.Net

Sxiĝjaĝŭango
Sxiĝjaĝŭango
Sxiĝjaĝŭango
Bethesda

**Bethesda** (IFA ) estas loĝeja komunumo kiu ne estas municipa korporacio sed setlejo por celoj de censo (angle Census-designated place, CDP), situanta en la sudo de kantono Montgomery en la subŝtato Marilando de Usono. Tiu komunumo estas grava antaŭurbo de Vaŝingtono kaj situas nordokcidente de la ĉefurbo.  

Bethesda prenis sian nomon de la eklezio *Bethesda Presbyterian Church*, konstruita en 1820 kaj rekonstruita en 1850. La eklezio siavice prenis sian nomon de la arameaj vortoj *Beth Hesda* kiu signifas "domon de kompato" (pri la origino de la nomo vidu lageto Betesda en Jerusalemo). 

## Priskribo
maldekstre|eta|200ra|Nacia Instituto pri Sano Konstruaĵo n-ro 50
La ĉefkampuso de la Nacia Instituto pri Sano, la Nacia Instituto pri Mensa Sano, la Nacia biblioteko de Medicino, la Uniformitaj Servoj Universitato de la Sansciencoj kaj la Walter Reed Nacia Armea Medicina Centro situas en Bethesda, same kiel la ĉefsidejo de aliaj registaraj institucioj kaj entreprenoj, inkluzive de Lockheed Martin. 

Bethesda estas riĉa antaŭurbo kun alta mezuma enspezo kaj eduknivelo. Multaj estas altrangaj ŝtatoficistoj en apuda Vaŝingtono. En 2014, laŭ Forbes, Bethesda estis la unua en Usono laŭ la edukado de ĝiaj loĝantoj  kaj en la rangotabelo de meza familia enspezo laŭ la revuo Time .

Kiel nekorporigita komunumo, Bethesda havas neniun oficialan nek definitivan urbolimon. La Usona Censo difinas lokon por censceloj kiel "Bethesda". La *United States Geological Survey* difinis Bethesda kiel "areon" prefere ol urba setlejo, iomete diferenca de la censdifino. Laŭ taksoj publikigitaj de la censo de 2020, la komunumo havis loĝantaron de 68 056 personoj je tiu ĉi jaro.

## Konataj lokuloj 
* William P. Rogers (1913-2001), usona diplomato, advokato kaj politikisto 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Granda Bethesda-Chevy Chase Ĉambro de Komerco  enarkivigita la 27a de aŭgusto, 2008
* Bethesda Urba Partnereco

eta|600px|maldekstre|Panorama vido de la urbocentro de Bethesda

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Urboj de Marilando
Skovelo

eta|300ra|
**Skovelo** laŭ esperantaj vortaro kiel la Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV) estas cilindra raspa broso, fiksita ĉe la ekstremo de stango aŭ vergo, kaj servanta por purigi la internon de diversaj tuboj (paftuboj, kamentuboj, boteloj ktp). La Esperanta Bildvortaro de Rüdiger Eichholz alternative al tiu faka vorto proponas ankaŭ uzi pli simplajn nomigojn **botel-broso** kaj **cilindra broso**, kvankam kompreneble tia broso neniel estas nur por boteloj, sed simplaj nomoj ĉiam signifas fortan simpligon. Do temas pri tordita broso en konusa formo, kies libera dratfino kutime servas kiel tenilo. La tajlado povas esti farita el naturaj porkaj haroj aŭ el sintezaj haroj de similaj fizikaj ecoj, simile al haroj por peniko. Skovelo estas desegnita por purigi la elverŝilojn sur kruĉoj kaj aliaj vazoj kiel ekzemple provtuboj en ĥemia laboratorio, sed ankaŭ de boteloj, metalaj tuboj de pafilo kaj havas aliajn uzojn.

## Referencoj 
Kategorio:Materialprilaboraj iloj
Enterprise Europe Network

La **Enterprise Europe Network** **(EEN)** aŭ en Esperanto: **Eŭropa Entreprena Reto** estas reto por subteni malgrandajn kaj mezgrandajn entreprenojn  en Eŭropo, administrata de la Eŭropa Komisiono.  EEN ekestis el la kunfando de la iamaj *Eŭro-Informcentroj* kaj *Innovation Relay Centers*.

Ĝiaj agadoj estas parto de la Lisbona strategio por plifortigi la konkurencecon de eŭropaj entreprenoj. La Eŭropa Komisiono estas la iniciatinto de la Eŭropa Entreprena Reto kaj ankaŭ kunfinancas la agadojn en la diversaj EU-landoj. 

Retaj centroj funkcias en ĉiu membroŝtato de la Eŭropa Unio, same kiel en kelkaj ne-EU-landoj (inkluzive de Usono, Ĉinio, Japanio, Rusio, Sud-Koreio, Ukrainio, Turkio kaj Norvegio).  La nombro da centroj apartenantaj al la reto intertempe sumiĝas al ĉirkaŭ 600 centroj.

## Servoj 
Danke al la financado de la reto el publikaj financoj, ĉiu centro ofertas al malgrandaj kaj mezgrandaj entreprenoj senpagan aliron al identa aro da servoj, inkluzive de:

* helpas evoluigi novajn produktojn kaj helpos ilin plifortigi sian novigan kapablon
* helpo al entreprenoj por eniri la internacian merkaton,

* aliro al novigaj teknologioj, produktoj kaj avantaĝoj de partopreno en la ununura eŭropa merkato,

* aliro al EU-projektoj kaj financoj.
* helpo por trovi eblajn internaciajn komercajn partnerojn
* helpo por trovi informojn pri EU-leĝaro

La reto funkcias laŭ la principo "unu sola haltejo", kio signifas, ke la firmao ricevas aliron al la ĝusta kompetenteco ie ajn en la reto kontaktante sian landan aŭ regionan reprezentejon.  

## Eksteraj ligiloj 
Oficiala retejo
Kategorio:Eŭropa Unio
Kategorio:Internacia komerco
Kategorio:Novigo
South China Morning Post

***South China Morning Post*** - prononco laŭ sistemo IFA [], mallongigo *SCMP*, kun sia dimanĉa eldono, la ***Sunday Morning Post*** - estas ĉiutage aperanta anglalingva gazeto kun centra oficejo en Honkongo, posedata de la amaskomunikila grupo *Alibaba*. Fondita en 1903 fare de Tse Tsan-tai kaj Alfred Cunningham, ĝi restis la gvida taga de gazeto de Honkongo kaj dum la brita kolonia regado kaj poste. La ĉefredaktoro ekde 2016 estas Tammy Tam. La *SCMP* presas paperajn eldonojn en Honkongo kaj funkciigas novaĵan retejon kiu estas blokita en kontinenta Ĉinio.

La gazeta cirkulado estas relative stabila dum jaroj - la meza ĉiutaga eldonado estis 100 000 en 2016. En enketo de 2019 de la Ĉina Universitato de Honkongo, la *SCMP* estis rigardata kiel la relative plej kredinda pagita gazeto en Honkongo.

En junio 2012, post la suspektinda morto de Li Wangyang, parto de la redakcio kontraŭis la elekton de ĉefredaktoro Wang Xiangwei, kiu premis malmultigi la raportadon pri la morto de la ĉina disidento kaj la posta honkongaj protestoj. Sinjoro Wang, la unua ĉino el la Ĉina Popola Respubliko, kiu okupis la postenon de ĉefredaktoro, konfesas, ke li faris "malbonan decidon". Laŭ artikolo en la sendependa tagĵurnalo *Apple Daily*,  ĉinlingvaj ĵurnalo en Honkongo, kun ĉi tiu afero la "SCMP fariĝis ruĝa".

La *SCMP* estis posedata fare de la gazeta korporacio de Rupert Murdoch de 1986 ĝis ĝi estis akirita fare de malajzia dommakleristo Robert Kuok en 1993. La 5-an de aprilo 2016, la amaskomunikila grupo *Alibaba* akiris la amaskomunikilojn de la SCMP-Grupo, inkluzive de la *SCMP*.

Jam iom antaŭ la ŝanĝo de proprieto en 2016 kaj pli forte post la ŝanĝo, zorgoj estis voĉigitaj ĉu la redakcio estos tiugrade sendependa kiom antaŭe kaj kiel altiĝos la memcenzuro. Kritikistoj inkluzive de *The New York Times*, *Der Spiegel*, kaj *The Atlantic* asertis ke la ĵurnalo estas en misio promocii "la molan potencon de Ĉinio" eksterlande.

## Fonto 
* La komenca parto de la koncerna angla artikolo je la stato de la 13-a de novembro 2023 plus ĉapitro pri 2012 de la koncerna franca teksto de la sama tago

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* scmp.com ()

Kategorio:Ĉinaj gazetoj
Cesc Gay

**Francesc Gay i Puig**, plej ofte konata kiel **Cesc GAY** (Barcelono, 1967), estas hispana kin-reĝisoro, scenaristo kaj teatra verkisto.

## Biografio 
Li studis kinon en Barcelono. Debutis kiel reĝisoro en 1998, kun la argentina Daniel Gimelberg por sia verko *Hotel Room* kaj en 2000 fue li estis elektita por realigi la adaptaĵon de teatraĵo *Krámpack*.

En 2002 li kunordinigis la scenaron de la serio de TV3 *Jet lag*. En 2003 li premierigis la filmon *En la ciudad* (protagonistigita inter aliaj de Mònica López, Eduard Fernández, María Pujalte kaj Leonor Watling), per kiu li famiĝis, Eduard Fernández ricevis la Goya-premion al plej bona duaranga aktoro, kaj estis tri pliaj nomumoj.

En 2006 li premierigis *Ficció*, protagonistigita de Eduard Fernández, Javier Cámara, Montse Germán, Carme Pla kaj Àgata Roca, kaj kunproduktorita de Gerardo Herrero kaj Marta Esteban.

## Filmoj 
* 2022 Historias para no contar
* 2020 Sentimental
* 2015 Truman
* 2012 Una pistola en cada mano
* 2009 V.O.S.
* 2006 Ficción
* 2004 Canciones de amor y de droga (de Pepe Sales)
* 2003 En la ciudad
* 2000 Krámpack
* 1998 Hotel Room

## Eksteraj ligiloj 
* Cesc Gay
* Ficció, oficiala retejo

* 

Kategorio:Hispanaj reĝisoroj
Kategorio:Hispanaj scenaristoj
Li Wangyang

**LI Wangyang** (ĉine tradicie 李旺陽, pinjine Lǐ Wāngyáng; n. en 1950 en la provinco Hunano; m. la 6-a de junio 2012 en Ŝaojan, provinco Hunano / aŭ en Pekino?) estis ĉina disidento kaj civitanrajta aktivulo.

Li Wangyang estis konsiderita grava reprezentanto de la rajtoj de laboristoj en Ĉinio kaj laborista gvidanto kaj simpatianto de la studenta movado de 1989. Li estis arestita en la masakro kadre de la protestoj sur placo Tian An Men en 1989 kaj juĝita al 13 jaroj en malliberejo fare de tribunalo juĝita. Baldaŭ antaŭ la fino de lia puno, li denove estis kondamnita en 2001 al 10 jaroj da malliberejo.

Li estis liberigita el malliberejo en 2011 post 22 jaroj. En junio 2012, li laŭdire mortis pro memmortigo en hospitalo en Pekino. La cirkonstancoj de lia morto estas neklaraj.

eta|maldekstra|300ra|
## Referencoj 
Kategorio:Ĉinoj
Kategorio:Politika aktivismo
Velocio

**Paul de Vivie** havis plumnomon "Vélocio" (naskiĝis la 29-an de aprilo 1853 kaj mortis la 4-an de marto 1930) kaj estas la emblema persono de la franca bicikloturismo. Li uzis plumnomon "Vélocio" por siaj verkoj kaj eldonaĵoj. La pseŭdonimo elvokas la biciklon kaj la rapidecon.

Li inventis mem la vorton francan "cyclotourisme" (bicikloturismo).  

## La 7 rekomendaĵoj de Velocio 
Li estis avangarda dietisto demonstrante en sia epoko ke oni povis bicikli longan tempon (li faris etapojn de 40 horoj) sekvante kelkajn elementajn regulojn de praktiko kaj higieno. Liaj sep rekomendaĵoj restis memorigitaj kaj fariĝis ĝis hodiaŭ la reguloj sekvendaj por bicikli bone kaj longdaŭre.

# Paŭzoj maloftaj kaj mallongaj por ne faligi la premon
# Manĝoj malpezaj kaj oftaj : manĝi antaŭ ol malsati , trinki antaŭ ol soifi.
# Neniam atingi nenormalan lacecon kiu montriĝas per mankoj de apetito kaj dormo.
# Kovri sin antaŭ ol malvarmiĝi, malkovri sin antaŭ ol trovarmiĝi kaj ne timi elmeti la haŭton al suno, aero kaj akvo.
# Forpreni el la nutraĵoj, almenaŭ dum la veturo, vinon, viandon kaj tabakon.
# Neniam troigi, resti ene de siaj kapabloj, precipe dum unuaj horoj kiam oni emas elspezi tro da energio ĉar oni sentas sin plenforta.
# Neniam pedali pro orgojlo.

## Esperantismo 
Li parolis Esperanton

## Bibliografio 
Kelkaj biografioj estas dediĉitaj al Velocio :
* Franca verko de Henry Raymond; titolo: Paul de Vivie, dit Vélocio; subtitolo= "l'évolution du cycle et le cyclotourisme" ; Saint-Étienne ; eldonisto = Musée d'art et d'industrie ; jaro 2005 ; paĝonombro=541 ; isbn=2-901282-07-5; isbn2=9782901282075; oclc=421056426
* Franca verko de Charles de Vivie ; titolo: Vélocio; subtitolo= "Le seigneur des cyclos (1853-1930)" ; presita en Francio ; eldonisto: Charles de Vivie ; jaro 2022 ; paĝonombro=182 ; isbn=9782958242206 ; en paĝo 145 estas frazo kiu rilatas al la uzo de Esperanto dum kelkaj renkontiĝoj, jen la traduko: *Okaze de tiaj kunbicikladoj, Velocio ne povas sin malebligi revi pri mondo, kie ĉiuj homoj estus bicikloturismantoj. Interparolante en esperanto, tiuj feliĉaj biciklantoj estus la metiistoj de paco universala.*

Kategorio:Francaj sportistoj
Kategorio:Biciklistoj
ReliefWeb

**ReliefWeb** - prononco laŭ sistemo IFA [], mallongigo **RW** - estas humanitara informportalo fondita en 1996 de la Unuiĝintaj Nacioj. Ĝi nun konsideratas kiel interregistara organizaĵo kaj estas administrata per la Oficejo de Unuiĝintaj Nacioj por Kunordigo de Homaj Aferoj. Laŭ la stato de julio 2023, ĝi gastigas pli ol unu milionon da humanitaraj situaciaj raportoj, gazetaraj komunikoj, taksadoj, gvidlinioj, taksoj, mapoj kaj informaj grafikaĵoj. La portalo estas sendependa perilo de informoj, celitaj specife por helpi la internacian humanitaran komunumon en efika livero de krizhelpo. Ĝi provizas informojn dum la humanitaraj krizoj disvolviĝas, samtempe emfazante la priraportadon de "forgesitaj krizoj".

## Fonto 
* La komencaj frazoj de la koncerna angla artikolo je la stato de la 13-a de novembro 2023

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Interregistaraj organizaĵoj
Javier Mariscal

**Javier Errando MARISCAL** (Valencio, 9a de februaro 1950) estas hispana plurfaka dezajnisto. Ekde 1970 li loĝa kaj laboras en Barcelono. 

## Biografio kaj kariero
eta|maldekstre|230px|Meblodezajno de Mariscal.
Li ekkarieris en la etoso de la subtera bildoliteraturo en publikaĵoj kiel *El Rrollo enmascarado* kaj *Star*, kun Nazario kaj poste kun Montesol kaj Onliyú li partoprenis en la albumo *Nasti de plasti* (1976). Inter 1979 kaj 1981 li dediĉis sin al dezajnado de mebloj. En 1987 li ekspozicias en la Centro Georges Pompidou de Parizo kaj partoprenis en la *Documenta* de Kassel. 

Laŭlonge de la 1980-aj jaroj li dezajnis kelkajn kolektoj de teksaĵoj por Marieta kaj Tráfico de Modas kaj ekspozicias en la salono Vinçon de Barcelono. En 1989 lia maskoto Cobi estis elektita por simbolo por la Somera Olimpiko 1992 kaj tio famigis lin internacie. En 1995 Twipsy estis elektita kiel maskoto de la Ekspo 2000 de Hanovro, kaj tiukadre li sekvis kun la meblodesegnado.

En 2002, lia plurfaka kariero kulminis per la integra desegnado de la Gran Hotel Domine Bilbao, ĉe la Muzeo Guggenheim Bilbao kaj la Rio de Bilbao. Laŭlonge de la 2000-aj kaj 2010-aj jaroj li dediĉis sin al desegnado por gravaj komercaj kaj instituciaj firmaoj. En 2010 li partoprenis en la animacia filmo *Chico y Rita* kun Fernando Trueba kaj Antonio Errando.

## Eksteraj ligiloj 
* Estudio Mariscal
* Mariscal Sketches
* Mariscal Drawing Life - Ekspozicio en Design Museum de Londono
* Javier Mariscal Profile en IDFX Magazine
* Javier Mariscal: el artista

* 

Kategorio:Industriaj dezajnistoj
Kategorio:Hispanaj artistoj
Juan Pablo Buscarini

**Juan Pablo BUSCARINI** (1962, Rosario) estas argentina kin-reĝisoro kaj produktoro. Li elstaras ankaŭ kiel scenaristo kaj kreanto de serioj. Li estas konata ĉefe pro sia animacia filmo *El Ratón Pérez*, kiu ricevis Goya-premion en 2006 kaj pro la internacia kunproduktoraĵo *El inventor de juegos/The Games Maker*, kies reĝisoro kaj scenaristo li estas; li estas ankaŭ la kreanto kaj prezentisto de la serio *El grito de las Mariposas* kaj la produktoro de sukcesaj filmoj kiel *Un cuento chino*, *Patoruzito*, *Nieve negra* kaj *Kóblic*, inter aliaj. 

## Biografio
Li studis en la Universitato Middlesex kaj laboris en Francio, Hispanio kaj Anglio en la kampo de la novaj teknologioj de la bildaro (grafiko).

Li ricevis plurajn premiojn. 

## Filmoj
### Reĝisorado 
* Los Lunnis y el libro mágico (2019)
* No sé si he sido claro (2017)
* Pequeños héroes (2017)
* Tini: El gran cambio de Violetta (2016)
* El inventor de juegos (2014)
* El Arca (2007)
* El ratón Pérez (2006) 
* Cóndor Crux (1999)

### Produktorado 
* Un crimen argentino (2022)
* Los cuadernos de Tommy (2020)
* La gallina turuleca (2019)
* Monzón (2019)
* No dormirás (2018)
* Nieve negra (2017)
* Joel (2017)
* Kóblic (2016)
* Peter Capusotto y sus 3 dimensiones (2012)
* Un cuento chino (2011)
* Sudor frío (2011)
* La leyenda (2008)
* La señal (2007)
* Cóndor Crux (1999)

## Eksteraj ligiloj 
* Juan Pablo Buscarini
* Juan Pablo Buscarini en Cine Nacional

* 

Kategorio:Argentinaj reĝisoroj
Kategorio:Argentinaj produktoroj
Ĝermolisto de sennaciaj esperantistoj

## F 
### Marcel Finot 
Profesoro **Marcel Finot** estis esperantisto en la komenco de 20-a jarcento.

Verko

* *Vidaĵoj de Senlimo*, originala popolscienca traktato. Eld. 10-spesdeka biblioteko Esperantista, Tabarz (Turingio), 1911.

## H 
**Alm Nurholm** (tre eble kaŝnomo), estis esperantisto en unua duono de 20-a jarcento kiu verkis la libron „La vilaĝo sufokas la urbon“, eldonita de l’ aŭtoro, 1931.

## K 
### Friedrich Philipp Kiehl 
**Friedrich Philipp Kiehl** germanlingva alsacano, estis esperantisto en Alzaco dum la unua duono de 20-a jarcento.

Verko:

* „An der Ostfront nichts Neues“, (Weltkriegserleben eines Elsässers). Leipzig / Straßburg / Zürich: Heitz & Cie [1932].

## O
### Alberto Ozre
**Alberto Ozre**, tre eble kaŝnomo, estis ano de SAT en la unua duono de 20-a jarcento.

Traduko

Georgo Bastjan. LA LIBERECANA SOCIO. Eld. Eldona Faka Kooperativo de SAT, Parizo, Leipzig, 1932.

## S 
### Hermann Strunk 
**Hermann Strunk** (mortis la 7-an de februaro 1932), Senatoro de Libera Urbo Dancigo, doktoro pri filologio kaj doktoro pri inĝenierarto estis esperantisto en Dancigo, membro de membro de Internacia Honora Komitato.

## Referencoj 
Kategorio:Sennacieco
sennacianoj
sennaciaj
Alfons Paoli Schwartz

**Alfons PAOLI SCHWARTZ** (naskita la 9-an de marto 1886 en Corte, mortis en februaro 1945) naskiĝis sur la insulo Korsiko kiel filo de franca oficisto devenanta el Alsaco kaj mem opiniis sin germana ŝtatano. Li estis akuzita kiel germana spiono en Francio kaj laŭdire estis la lasta germana militkaptito tenita fare de Francio dum la Unua Mondo-Milito. Li estis kondamnita la 14-an de junio 1921  al dumviva ekzilo en la franca krimula kolonio Gujano. De tie li revenis post sia amnestiiĝo hejmen la 24-an de aprilo 1932.
Lia patrino mortis unu tagon antaŭ lia amnestiigo.

Lia patro, Émile Henri Schwartz, naskita en 1852, maldungita policisto, estis kondamnita en 1895 pro spionado por Germanio. En 1900, li estis liberigita kaj resendita al Strasburgo kun sia edzino kaj tri filoj. Alfons daŭrigas siajn studojn tie. Li iĝis profesoro en la tiama imperia Alzaco de Vilhelmo la 2-a.

Kun lia patro, Alfons starigas spionreton direkte al Francio kaj Italio.  Nomata "Agento 39" li multe vojaĝis. Paoli Schwartz funkciis dum la Unua Mondmilito en la sekreta polico kiel parto de imperia kontraŭspionado, precipe en Lille. Lia perfekta scio de la franca kaj de la germana permesis al li varbi i agentojn aŭ mem infiltriĝi francajn retojn. Li prezentas sin kiel Paoli.

Post la armistico, li estis arestita fare de la francoj proksime de Kehl kaj kondamnita pro ŝtatperfido, ĉar li estis konsiderita franco. Kiel Alfred Dreyfus, li estis deportita al Franca Gujano. Liberigite la 4-an de aprilo 1932 post diplomatiaj intertraktadoj, li denove estis dungita fare de la germanaj servoj. Li mortis en februaro 1945 en Pforzheim kie li estis kortega tradukisto.

Lia longa deportado kaŭzis skandalon en Germanio, kie li estis konsiderita germano. Okazis gazetaraj kampanjoj en naciismaj rondoj.
## Bibliografio
* Sawicki Gérald, « Paoli Schwartz, le “dernier prisonnier de guerre allemand” de la Première Guerre mondiale », *Guerres mondiales et conflits contemporains*, 2009/1 (n° 233), p. 21-35.
* Paul Coelestin Ettighoffer, *Alfons Paoli Schwartz, Von der Teufelsinsel zum Leben. Das tragische Grenzländerschicksal des Elsässers Alfons Paoli Schwartz*. The Island of the Doomed Paperback, 1933.
## Referencoj
Schwartz, Alfonse
Schwartz, Alfonse
Schwartz, Alfonse
Metroo de Ŝaosing

La **Metroo de Ŝaosing** () estas la metroa sistemo en Ŝaosing, provinco Ĝeĝjango, Ĉinio.

centra|450px|eta|Mapo

## Linioj 
## Vidu ankaŭ 
* Ŝaosing
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* UrbanRail.Net

Sxaosing
Sxaosing
Sxaosing
Metroo de Naningo

La **Metroo de Naningo** () estas metroa sistemo en Naningo, ĉefurbo de aŭtonoma regiono Gvanŝio en Ĉinio.

centra|450px|eta|Mapo

## Linioj 
## Vidu ankaŭ 
* Naningo
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* UrbanRail.Net

Naningo
Naningo
Naningo