open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nacia Parko Simien

La **Nacia Parko Simien** estas unu el la naciaj parkoj de Etiopio. Ĝi situas ĉe la montaro Simen, parto de Etiopaj Altaĵoj, en la regiono Semien Gondar, ene de la Regiono Amharo. Ĝi enhavas la monton Ras Dashen, la plel alta pinto de Etiopio kaj la kvara en Afriko. Kun etendiĝo de 16.500 hektaroj, ĝi estis kreita en 1969. Ĝiaj geografiaj koordinatoj estas .

En la parko troviĝas tri tipoj de vegetaro laŭ la alteco. En la malsupra parto, inter 3000 kaj 3300 metroj, la originala vegetaro konsistanta el kverkoj kaj podokarpoj estis anstataŭigita per kultivaĵoj, krom en nealireblaj partoj. La intermeza parto, ĝis 4000 metroj, ankaŭ estas tre eluzita kaj nur kelkaj enklavoj konservas la originalajn arbarojn el eriko kaj salvio. La supra parto estas regata de duonalpaj herbejoj, kun kelkaj arabaretoj el sep metroj alte.

Inter la mamuloj troviĝas la etiopa lupo (*Canis simensis*), la kapro de Abisinio (*Capra walie*) kaj la ĝelado (*Theropithecus gelada*). La tri estas endemiaj de la Etiopaj altaĵoj, la du unuaj estas en danĝero je malapero.

Inter la birdoj elstaras la orelvulturo (*Torgos tracheliotus*), la ŝafgrifo (*Gypaetus barbatus*), la veroksia aglo (*Aquila verreauxii*), la turfalko (*Falco tinnunculus*) kaj la falko (*Falco biarmicus*).

Ĉi tiu nacia parko estis unu el la unuaj lokoj deklaritaj Monda heredaĵo de Unesko, en 1978. Pro la rapida deklivo de la indiĝenaj specioj, en 1996 ĝi estis listigita en la Ruĝa listo de Monda Heredaĵo.

Image:Mountainpeaks Semien Ethiopia.jpg|
Image:Semien Mountains, misty.jpg|
Image:Semien Mountains 01.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* UNESCO World Heritage Entry on Simien National park
* UNESCO Natural Site Data Sheet 
* The National Parks of Ethiopia: Simien Mountain Adventure - Part I (*Addis Tribune*) 
* The National Parks of Ethiopia: Simien Mountain Adventure - Part II (*Addis Tribune*) 
* The National Parks of Ethiopia: Simien Mountain Adventure - Part III (*Addis Tribune*) 

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Etiopio
Kategorio:Ruĝa listo de Monda Heredaĵo
Kategorio:Naciaj parkoj en Etiopio
Petra Szőcs

**SZŐCS Petra** (soe:ĉ) estas hungara poetino, verkistino, tradukistino, scenarlibristino naskiĝinta en Kluĵo la 7-an de septembro 1981.

## Kariero 
Petra Szőcs studis germanan kaj hungaran lingvojn en ELTE kaj reĝisoradon en Universitato de Arto pri Teatro kaj Filmo de Budapeŝto.

## Volumoj 
## Fonto 
* *kossuth.hu *

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Preĝejoj surŝtone ĉizitaj de Lalibelo

La **preĝejoj surŝtone ĉizitaj de Lalibelo**, deklaritaj Monda heredaĵo de Unesko en 1978, temas pri aro de antikvaj preĝejoj ĉizitaj sur la ruĝa bazalta roko de la montetoj de la monaĥa urbo Lalibelo, en Etiopio.

La monumenta komplekso konsistas el la ĉefa aro de malmultaj spuroj de la Dinastio Zaguo, de kiu Lalibelo estis la ĉefurbo.

Kvar el la preĝejoj estas disaj; la ceteraj estas kunigitaj al ĉefa roko, pere de muro aŭ tegmento.

Norde troviĝas la preĝejoj Biet Medhani Alem (*Domo de la Savinto de la Mondo*), Biet Mariam (*Domo de Maria*), Biet Mascal (*Domo de la Kruco*), Biet Denagel (*Domo de la Martiraj Virgulinoj*), Biet Golgotha (*Domo de Golgoto*) kaj Biet Mikael (*Domo de Sankta Mikaelo*); sudoriente, Biet Amanuel (*Domo de Emanuelo*), Biet Mercoreos, Biet Abba Libanos, Biet Gabriel Rafael (*Domo de Gabrielo kaj Rafaelo*) kaj Biet Lehem. Dise de la aliaj, okcidente troviĝas Biet Ghiorgis (*Domo de Sankta Georgo*), la plej bone konservita.

Kvankam la dato pri la konstruado de la preĝejoj ne estas ekzakte establita, oni pensas ke la plejparto estis konstruita dum la regado de Gebra Maskal Lalibela, ĉirkaŭ 1200. Biet Mariam ebla estas la plej antikva.

Kategorio:Kopta ortodoksa eklezio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Etiopio
Paweł Janeczek

**Paweł JANECZEK** (naskiĝis la 16-an de aprilo 1973 en Zwoleń, mortis la 10-an de aprilo 2010 en Smolensk) estis leŭtenanto de la Oficejo pri Protekto de Registaro (BOR), komandanto de protekto-skipo, fakta ĉefo de la protekto de la Prezidanto de Pollando, unu el viktimoj de la kraŝo de pola registara aviadilo  Tu-154M en Smolensk.

En 1993 li finis energetikan teknikumon kaj komencis labori en Vojevodia Komandejo de Polico en Radom en kontraŭterorisma unuo. Post kelkaj jaroj translokiĝis al Varsovio, kie eklaboris en la Oficejo pri Protekto de Registaro. Li protektis i.a. Ryszard Kukliński (1998), papon Johano Paŭlo la 2-a (1999, dum la 7-a pilgrimado en Pollando), ĉefministron Leszek Millera (2001), Marek Belka (2003-2004, en Irako). Printempe 2004 komencis labori en protekto-skipo de prezidento Aleksander Kwaśniewski. Li estis ĉefo de protekto-skipo de prezidento Lech Kaczyński. Ĉeestis operacojn en Afganio.

Li partoprenis maratonojn, trejnis ĵudon, estis savisto de Akva Volontula Rapidservo kaj akva steristo. Septembre 2004 edziĝis al televida ĵurnalistino Joanna Racewicz, kiun ekkonis en la registara aviadilo. En 2008 aperis en la mondon ilia filo – Igor.

Li pereis en la akcidento de la aviadilo Tu-154M en Smolensk, kune kun pola delegitaro fluganta al solenaĵoj ligitaj kun la Celebrado de la 70-a datreveno de Soveta Krimo en Katin. La 20-an de aprilo 2010 oni enterigis lin kun militista omaĝo en Kvartiro de Smolensk de la Militista Tombejo Powązki en Varsovio. Postmorte estis avancita ĝis la grado de kapitano de BOR.

Kategorio:Lodzanoj
Kategorio:Viktimoj de la kraŝo de la pola prezidenta aviadilo en 2010
Dio, pli apud vin

**Dio, pli apud vin** () estas kristana himno verkita en la 19a jarcento de Sarah Flower Adams. Ĝi baziĝas sur Genezo 28:11–19. La himno farigis mondfama, ĉar laŭ multaj atestantoj ĝi estis la lasta, aŭ unu el la lastaj melodioj ludataj de muzikbando sur la ferdeko de RMS Titanic antaŭ ĝia drono.eta|Kovrilo de la notaro de la himno, 1881

## Originala teksto 
:1. Nearer, my God, to Thee, nearer to Thee!
:E'en though it be a cross that raiseth me;
:Still all my song would be nearer, my God, to Thee,
:Nearer, my God, to Thee, nearer to Thee!

:2. Though like the wanderer, the sun gone down,
:Darkness be over me, my rest a stone;
:Yet in my dreams I'd be nearer, my God, to Thee,
:Nearer, my God, to Thee, nearer to Thee!

:3. There let the way appear steps unto heav'n;
:All that Thou sendest me in mercy giv'n;
:Angels to beckon me nearer, my God, to Thee,
:Nearer, my God, to Thee, nearer to Thee!

:4. Then with my waking thoughts bright with Thy praise,
:Out of my stony griefs Bethel I'll raise;
:So by my woes to be nearer, my God, to Thee,
:Nearer, my God, to Thee, nearer to Thee!

:5. Or if on joyful wing, cleaving the sky,
:Sun, moon, and stars forgot, upwards I fly,
:Still all my song shall be, nearer, my God, to Thee,
:Nearer, my God, to Thee, nearer to Thee!

## Esperanta traduko 
:1. Dio, pli apud vin, pli apud vin!
:Eĉ se per kruca voj’ vi levos min;
:Ĉio nur tiros min, Dio, pli apud vin —
:Pli apud vin! Pli apud vin!

:2. Se voje kovros min nokta kurten’,
:Sur tera lito, kun ŝtona kusen’;
:Sonĝoj venigu min, Dio, pli apud vin —
:Pli apud vin! Pli apud vin!

:3. Ĉio montriĝu nur ŝtup’ al ĉiel’,
:Kion alsendas vi kun ama cel’;
:Voku anĝeloj min, Dio, pli apud vin —
:Pli apud vin! Pli apud vin!

:4. Tiam laŭdkantos mi en frua hor’;
:Kreos Betelon el ŝtona dolor’;
:Kaj per sufero pli alproksimiĝos mi,
:Dio, al vi, Dio, al vi.

:5. Se ĝoje flugos mi tra la eter’,
:Preter la sun’ kaj lun’ kaj stela sfer’;
:Kantos ankoraŭ mi, Dio, pli apud vi —
:Pli apud vi! Pli apud vi!

## Eksteraj ligiloj 
Esperanta teksto kaj melodio en TTT-Himnaro Cigneta

Kategorio:Kristanaj himnoj
Kategorio:Titanic
Lalibelo

eta|250px|dekstre|Panoramo de Lalibelo.
eta|250px|dekstre|Preĝejo Sankta Georgo
**Lalibelo** estas monaĥa urbo de la nordo de Etiopio, la dua sankta urbo de la lando, post Aksumo; ĝi estas grava centro de pilgrimado. Preskaŭ la tuta loĝantaro apartenas al la Etiopia Ortodoksa Eklezio.

Ĝi situas en la federacia subŝtato Regiono Amharo, je 2.500 metroj super la marnivelo. Laŭ la Centra Agentejo de Statistiko de Etiopio, ĝi havis en 2005, 14.668 loĝantojn (7.049 viroj kaj 7.619 inoj)

Lalibelo, antikve konata kiel *Roho*, estis la ĉefurbo de la dinastio Zaguo. Ĝi ricevis tiun nunan nomon de la reĝo Gebra Maskal Lalibela (1172-1212), sanktigita de la Etiopa eklezio, kiu volis konstrui novan Jerusalemon pro la konkero de Sankta Lando de la islamanoj. Multaj el ĝiaj historiaj konstruaĵoj havas jerusalemajn nomojn.

La urbo gastigas la famajn preĝejojn, konstruitaj dum la regado de Gebra Maskal Lalibela kaj deklaritaj Monda heredaĵo de Unesko en 1978. La plej elstara estas la Beta Girorgios (Domo de Sankta Georgo).

Proksime al la preĝejoj troviĝas la monaĥejo Aŝetan Marjam kaj la preĝejo Yemrehana Krestos, de la 11-a jarcento.

## Lalibelo en Esperanto 
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome *Poemo de Utnoa* okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo *anoŭdo*. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kaj poste la japana pentristo Hokusajo kiuj montras al li laŭvice la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, kaj poste venas la vico de Fidiaso, kaj poste Maria Sklodovska, kiuj montras al Utnoa la mirindaĵojn de Eŭropo. La venonta ĉiĉerono estas Akenatono kiu montras interesaĵojn el Afriko kaj poste prezentas la venontan ĉiĉeronon nome Sunĝata Kejta; tiu omaĝas la historian gravon de Lalibelo:

## Notoj 
Kategorio:Urboj de Etiopio
Kategorio:Pilgrimlokoj
Hyppolit, la lakeo

**Hyppolit, la lakeo,** origine hungare *Hyppolit, a lakáj* estas sukcesa nigra-blanka filmo, la dua sonfilmo en Hungario.

Ĉe la filmoprodukto ariĝis kremo de la hungaraj filmistoj. La spektantoj ne trompiĝis. La baldaŭa sukceso dankas al tio, ke dum la socialismo tiu filmo ofte estis prezentita en la Hungara Televizio. La historio estis tiel sukcesa, ke oni faris el la filmo ankaŭ teatraĵon.

## Rolantoj 
* Gyula Csortos, titolorolo (la lakeo)
* Gyula Kabos, ĉefrolo, (la edzo)
* Mici Haraszti, edzino
* Éva Fenyvessy, filino
* Pál Jávor, amindumanto
* Gyula Gózon, edzo-kandidato
* Jenő Herczeg, amiko de la menciita edzo
* Ernő Szenes, Tóbiás (servisto)
* István Dózsa, ŝoforo
* Pál Fekete, unu el la kantistoj
* Mici Erdélyi, dancistino
* Lajos Boray, dancisto
* István Bársony (aktoro), Lajos Gárdonyi, Sándor Góth kaj aliaj figurantoj

## Historio 
La historio okazas inter ambaŭ mondomilitoj en Budapeŝto. La edzo iĝis sukcesa negocisto. Li vivis simple, sed la edzino iĝis ambicia, tial ŝi dungis lakeon. Li maldolĉigis vivojn de la geedza paro, ja ili pli frue vivis simple. El la historio ne mankas amoro, la fraŭlino plaĉas al amindumanto, dume la edzo jam havas kandidaton por geedziĝo.

La filmo estas ankaŭ nuntempe ĝuebla, eĉ por eksterlandanoj.

Kategorio:Hungaraj filmoj
Kategorio:Fikciaj servistoj
Kategorio:Fikciaj hungaroj
4793 Slessor

'*4793 *Slessor''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Mary Slessor (1848–1915), skota misiistino al Niĝerio. Ŝia laboro kaj forta personeco permesis esti akceptita de la loĝantoj. Ŝi luktis kontraŭ la maljustaĵoj kontraŭ virinoj kaj penis levi ilian statuson. Ŝi ankaŭ laboris renripoze por protekti la infanojn, ĉefe la nedeziritajn ĝemelojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Fasil Ghebi

La citadelo **Fasil Ghebi** en la etiopa urbo Gondero, estas reĝa fortikaĵo murigita el la 17-a jarcento ekde kie la imperiestroj de Etiopio regis sur la tuta Imperio. En 1979, ĝi estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko kune kun aliaj monumentoj de la urbo kaj ĉirkaŭaĵoj en 1979. Fasil Ghebi estas unika ekzemplo pri specifa arkitektura stilo, nomata *stilo de Gondero*, en kiu, loka araba bazo integriĝis la influoj de eŭropa baroko, enkondukita de la portugalaj misiistoj, kaj la arkitekturaj teknikoj de mogolaj de la konstruistoj venintaj el Goa.

La reĝa fortikaĵo Fasil Ghebi estas ĉirkaŭata de murego el 900 metroj longe kun dek du pordoj kaj du pontoj. En ĝia interno grupiĝas pluraj historiaj konstruaĵoj.

Malgraŭ la tertremo de 1704, la enlanda milito de la 19-a jarcento, la dekadenco de la urbo perdinte la ĉefurbecon de la imperio, kaj kelkaj mistrafaj rekonstruadoj realigitaj de la italoj dum la Dua Mondmilito, la konservado estas sufiĉe bona.

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Etiopio
Kategorio:Fortikaĵoj
Berlin Calling

***Berlin Calling*** estas filmo de la germana reĝisoro *Hannes Stöhr* el la jaro 2008 (pri kiu menciindas ankaŭ lia debuta filmo *Berlin is in Germany* el 2001). Ĝi ludas en la sceno de elektronika muziko. La ĉefan rolon ludas la konata produktoro *Paul Kalkbrenner*.

## Argumento 
Berlin Calling estas filmo temanta pri Ickarus, fama DĴ, kiu pro emo al drogaĉoj interniĝas en frenezulejon. "Artisto" li fariĝis ne tiom malsame ol tiu, kiu aŭskultas sian propran muzikon hejme. Li pasigis sian tutan junecon en diskodancejoj. Pri muziko, la direktorino de la frenezulejo scias nenion. La direktorino studadas kazojn pri narkotikemaj artistoj kaj ŝi havas libron pri tiu fako, nome "Drogen, Kunst und Revolution", kie la kazoj pri Aldous Huxley, Rainer Werner Fassbinder kaj eĉ la germana teroristo Andreas Baader, estas pristuditaj. "Berlin Calling" ŝajnas taŭga titolo por la disko, kiel finfine post hezito de Ickarus oni adoptas. Poste, la afiŝoj pri lia disko troviĝas ĉie en la urbo. Progresinta forlasado de la drogaĉoj estas konsentita kun la flegistino. La albumo ricevas bonajn kritikojn en la gazetaro kiel "eksplodo de pura energio" kaj "lerta ambigueco". Ankaŭ elementaj aferoj kiel la familio estas pritraktataj. Je la fino, lia frato trovas fianĉinon kaj foriras al Irlando. Je la fino, Ickarus sukcesas foriri kaj vojaĝi. Li rifuzas kokainon kaj sen drogoj finofaras sian disko-lanĉon.

## Geaktoroj 
* Paul Kalkbrenner: Martin „Ickarus“ Karow
* Rita Lengyel: Mathilde
* Corinna Harfouch: prof-o dr-o Petra Paul
* RP Kahl: Erbse
* Araba Walton: Corinna
* Peter Schneider: Pete
* Udo Kroschwald: Wolfgang Karow
* Henriette Müller: Groupie Jenny
* Dirk Borchardt: klubestro Tom
* Mehdi Nebbou: Jamal
* Ernest Allan Hausmann: flegisto Ernesto
* Max Mauff: Zivi Alex
* Megan Gay: diskoproduktistino Alice
* Peter Moltzen: Stefan Karow

## Kritiko 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 2008
Kategorio:Germanaj filmoj
Kategorio:Televidfilmoj
Kategorio:Teknomuzik-kulturo
Kategorio:Filmoj pri socimedioj
4800 Veveri

'*4800 *Veveri'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al *Veveri*, ĉirkaŭurbo de la itala vilaĝo Novara. Ĝi estas vojkruciĝo por historia homfarita sistemo de irigacio, unu el la plej gravaj en norda Italio: ĝi formas parton de la kanaloj *Cavour*, *Quintino Sella* kaj *Regina Elena* kun la akvovojo *Roggia Mora'', kiuj helpas la kultivado de rizo, kiu kovras vastan regionon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
4817 Gliba

'*4817 *Gliba'''* estas ĉefzona asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan kosman teknikiston kaj amatora astronomon *George Gliba*, kunfondinton de la Astronomia Socio de *Chagrin Valley*. Li laboris ĉe la *Goddard Space Flight Center* de la NASA de 1979 pri projektoj kiel *International Ultraviolet Explorer*, *Compton Gamma Ray Observatory'' kaj la Kosmoteleskopo Hubble. Li estas dumviva observanto de meteoroj, konstruanto de teleskopoj kaj vidis pli ol 100 kometojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Lost and sound

***Lost and sound - Berlino, tekno-muziko kaj la easyjet-ularo*** () estas la titolo de libro pri Berlino kaj la elektronika muzika sceno skribita de la germana muzik- kaj pop-redaktoro Tobias Rapp. Ĝi estis eldonita en 2009 de Suhrkamp Verlag.

## Enhavo 
Ĉu tekno estas mortinta? En la antaŭparolo de lia libro Rapp provas montri kiel estis neniu disiĝo de tekno aŭ eĉ la teknokluboj. Fakte, estas stranga por la aŭtoro, kiel la personoj, kiuj ne rekte rilatas al elektronika muziko, reagas plej sensitive kiam aŭdas la vorton "tekno". Ili ne scias precize, en kio konsistas tio. Temas pri nenia historia verko, tamen la aŭtoro sentas la efektojn de la Turniĝo sur la germana teknosceno.

### Titolo 
La titolo "Lost and sound" aludas al la angla esprimo "Lost and found", t.e. "trovaĵejo" — "sound" ankaŭ signifante "sono" kaj "frapanta". Pro tio Rapp finas sian antaŭparolon per jenaj vortoj:

### Superrigardo kaj kunteksto 
Kial kelkaj el la plej konataj produktoroj kaj teknomuzikistoj pli kaj pli transloĝiĝas kun siaj diskeldonejoj al Berlino? La t.n. "klubmejloj" (germane, *Clubmeile*) altiras ian aŭdiencon, kiun Tobias Rapp priskribas specife kiel "easyJet-ularo" en sia libro. "(La filmo) *Lost and found* ne estas vortaro", diras Rapp por montri, ke estas multaj muzikartistoj en Berlino.

## Akcepto kaj ricevo 
Ĝi vekis tiom da intereso, ke ĝi jam estis tradukita de Paul Sabin por la anglo-parolanta publiko.

## Eksteraj ligiloj 
Angle:
* Berlin in the '90s: An interview with Tobias Rapp
* "Lost and Sound: Berlin, Techno and the Easyjet Set" by Tobias Rapp
* Innervisions publishes Lost and Sound
* Tobias rapp - Lost and Sound: Berlin, Techno and the Easyjet Set 
* An interview with writer TOBIAS RAPP on his book "Lost and Sound — Berlin, Techno and the Easyjetset." 
* Tobias Rapp Interview

Germane:
* Techno-DJs gaben Berlin einen Endlos-Rhythmus Club-Betreiber und Tresor Gründer Dimitri Hegemann und DJ Paul van Dyk über die Pioniertage des Techno und den Mauerfall
* Vom Mythos illegaler Clubs - Party im Nirgendwo Das Phänomen illegaler Clubs im Berlin der Nachwendezeit
* Die Pioniertage des Techno Artikel von Techno-Pionier Mijk van Dijk über die Anfangszeit der Techno-Szene

### Filmetoj 
* Tresor History Short Documentary (Berlin 2000) Kurzer Dokumentarfilm zur Geschichte des Berliner Clubs "Tresor"
* Wie Hegemann den Mauerfall erlebte Dimitri Hegemann über Mauerfall und die ersten Tage des Tresor

## Referencoj 
* Kaufmann, Walter. "Editor's Introduction" in ''On the Genealogy of Morals (translated by Walter Kaufmann and R.J. Hollingdale) and Ecce Homo (translated by Walter Kaufmann), edited by Walter Kaufmann. New York: Vintage, 1967. pp.201-209.

## Notoj 
Kategorio:Elektronika muziko
Kategorio:Berlino en kulturo kaj arto
Kategorio:Primuzikaj verkoj
Kategorio:Libroj aperintaj en 2009
4830 Thomascooley

'*4830 *Thomascooley''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan sangoscienciston Thomas Benton Cooley (1871–1945), instruiston pri higieno kaj medicino ĉe la Universitato de Miĉigano kaj la Universitato Wayne State. Oni memoras pri li pro lia malkovro de formo de infanaĝa anemio kiu iĝis konata kiel "anemio de Cooley", severa formo de talasemio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
4864 Nimoy

'*4864 *Nimoy'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona aktoro, reĝisoro kaj poeto Leonard Nimoy (1931–2015), famkonata pro lia rolo de *Mr. Spock* en la serio *Star Trek*. Li verkis du aŭtobiografiojn: *I Am Not Spock* (1975) kaj *I Am Spock'' (1995).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Lilian Faschinger

**Lilian FASCHINGER** (naskiĝinta la 29-an de aprilo 1950 en Tschöran ĉe Steindort, Karintio) estas aŭstra verkistino kaj tradukistino.

## Vivo 
Inter la jaroj 1969 kaj 1975 ŝi estis studanta anglistikon kaj historion ĉe la universitato de Graz, kie ŝi deĵoris ĝis 1992 kiel helpantino kaj kontraktasistantino. En la 1979-a jaro ŝi promociis en angla literaturscienco. Depost tiam ŝi laboras kiel verkistino kaj beletra tradukistino. Internacie diseĥata estis ŝia en 1995 aperinta romano *Magdalena Sünderin*  (=Magdaleno pekulino), kiun oni tradukis en ne malpli ol 17 lingvojn. Aktuale ŝi loĝas en Vieno.

## Verkoj 
### Libroj 
* *Selbstauslöser. Lyrik und Kurzprosa.* Graz: Leykam, 1983
* *Die neue Scheherazade*. Romano. Munĥeno: List, 1986
* *Lustspiel*. Romano. Munĥeno: List, 1989
* *Frau mit drei Flugzeugen*. Rakontoj. Kolonjo: Kiepenheuer & Witsch, 1993
* *Ortsfremd*. Gedichte. Baden-Baden, 1994
* *Sprünge*. Kurzgeschichten. Graz: Leykam, 1994
* *Magdalena Sünderin*. Romano. Kolonjo: Kiepenheuer & Witsch, 1995
* *Wiener Passion*. Romano. Kolonjo: Kiepenheuer & Witsch, 1999
* *Paarweise*. Acht Pariser Episoden. Kolonjo: Kiepenheuer & Witsch, 2002
* *Stadt der Verlierer*. Romano. Munĥeno: Hanser, 2007

### Tradukaĵoj 
* Janet Frame: *Auf dem Maniototo* Romano. Tradukis: Lilian Faschinger, Thomas Priebsch. Frankfurt/M.: Suhrkamp, 1986
* Gertrude Stein: *The Making of Americans. Geschichte vom Werdegang einer Familie.* 1906-1908. Tradukis: Lilian Faschinger, Thomas Priebsch. Klagenfurt: Ritter, 1989
* Mohammed Mrabet, Paul Bowles: *El Limón* Hrsg.: Paul Bowles, Tradukis: Lilian Faschinger, Thomas Priebsch. Graz, Vieno: Droschl, 1990
* Paul Bowles: *Tagebuch* Tanger 1987-1989. Tradukis: Lilian Faschinger, Thomas Priebsch. Graz, Vieno: Droschl, 1991
* Richard Stern: *Charleys Vermächtnis. 18 Stories.* Erzählungen. Tradukis: Lilian Faschinger. Salcburgo, Vieno: Residenz, 1992
* Elizabeth Smart: *An der Grand Central Station setzte ich mich hin und weinte* Romano. Tradukis: Lilian Faschinger. Salcburgo, Vieno: Residenz, 1993
* Janet Frame: *Ein Engel an meiner Tafel* Autobiographischer Romano. Übers. a. d. Amerik.: Lilian Faschinger. Munĥeno: Piper, 1993
* John Banville: *Athena* Tradukis: Lilian Faschinger. Kolonjo: Kiepenheuer & Witsch 1996. ISBN 3-462-02564-3

## Premioj 
* 1985 Ernst-Willner-Stipendium des Ingeborg-Bachmann-Wettbewerbs
* 1986 Staatsstipendium des Bundesministeriums für Unterricht und Kunst für Literatur
* 1990 Österreichischer Staatspreis für literarische Übersetzer
* 1991 Romstipendium des Bundesministeriums für Unterricht und Kunst
* 1992 Reisestipendium der Stadt Graz
* 1993 Künstlerstipendium der Stadt Baden-Baden
* 1997 Literaturpreis des Landes Steiermark
* 2008 Friedrich-Glauser-Preis - Bester Roman für *Stadt der Verlierer*. Hanser, Munĥeno 2007

## Eksteraj ligiloj 
* Lilian Faschinger ĉe *Perlentaucher*.
* Recenzo de *Wiener Passion*.

Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Aŭstraj tradukistoj
Listo de asteroidoj (5001–6000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 5001 al 6000**.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita, tio, kio povas okazi longtempe post ilia malkovro. La numera ordo ne nepre kongruas kun la dato de la malkovro.

Pluraj asteroidoj ankoraŭ ne ricevis nomon.

## Plena listo (5001-6000) 
### 5001-5050 
### 5051-5100 
### 5101-5150 
### 5151-5200 
### 5201-5250 
### 5251-5300 
### 5301-5350 
### 5351-5400 
### 5401-5450 
### 5451-5500 
### 5501-5550 
### 5551-5600 
### 5601-5650 
### 5651-5700 
### 5701-5750 
### 5751-5800 
### 5801-5850 
### 5851-5900 
### 5901-5950 
### 5951-6000 
## Eksteraj ligiloj 
*  Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (5001)-(10&nbsp;000) *Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 5001 - 10&nbsp;000*
4843 Mégantic

'*4843 *Mégantic'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estas nomita en aludo al la Observatorio de Mont-Mégantic, sur la Monto *Mégantic'' en Kebekio (Kanado).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Asteroido (4843) Mégantic, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Hermagoro-Fratio

[eta|Sankta Hermagoro sur stukaĵpentraĵo en [Aquileia.]] La **Hermagoro-Fratio en Klaŭdiforumo** (germane: Hermagoras-Verein Klagenfurt; slovene: Mohorjeva družba v Celovcu) fondiĝis laŭ sugesto de la episkopo Anton Martin Slomšek (1800-1862) fare de etnaj slovenoj en Klaŭdiforumo. Ĉefrespondecis Anton Janežič kaj Andrej Einspieler. Nomodonanto estas Sankta Hermagoro. Hodiaŭ la ĉefaj societaj celoj estas eldonado de libroj kaj edukado de etna malplimulto.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo. , 
* Libroofertoj. 

Kategorio:Eldonejoj
Kategorio:Slovenoj
Kategorio:Karintio
Avaŝo

La rivero **Avaŝo** () estas grava rivero en nordorienta Etiopio, kiu fluas al ĉeno de lagoj sur la landlimo kun Ĝibutio.

La **malsupra valo Avaŝo** estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko en 1980. Temas pri unu el la aroj de paleontologiaj ejoj plej gravaj en Afriko. Ĝi situas en la valo de la rivero Avaŝo, en la Regiono Afaro, en Etiopio.

Ĝi havas restaĵojn de homedoj ĝis ĉirkaŭ kvar milionoj da jaroj. La malkovro plej grava estis tiu de Lucy, la unua skeleto kaj la plej kompleta, de la specio *Australopithecus afarensis*.

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Etiopio
Kategorio:Riveroj en Etiopio
Steleo de Ezano

La **steleo de Ezano** (aŭ **steleo de la reĝo Ezano**) estas la centra obelisko ankoraŭ staranta en la Parko de Steleoj de la nordo (kiu enhavas multajn pli malgrandajn steleojn kaj malpli ornamitaj) en la antikva urbo Aksumo, en la nuna Etiopio. Tiu ĉi steleo estis verŝajne la lasta starigita kaj la pleja granda el kiuj nuntempe tute konserviĝas. La steleo de Ezano mezuras 21 metrojn, pli malgranda ol la falinta Granda Steleo, el 33 metroj kaj pli ol la pli konata obelisko de Aksumo, el 24 m. Ĝia bazo estas ornamita per falsa pordo kaj ambaŭ flankoj havas truojn kiuj ŝajnas fenestroj. la steleo estas Monda heredaĵo de Unesko ekde 1980.

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Etiopio
Kategorio:Steleoj
Krankŝafto

eta|250px|Krankŝafto (ruĝe) kio per bieloj estas konektita al la piŝtoj de eksplodmotoro
250px|eta|Krankŝafto de unucilindra motoro
[250px|eta|Krankŝafto de lignosegejo [De Gekroonde Poelenburg]]

**Krankŝafto** estas ekscentrika akso kiu transformas navedan movadon al rotacia (turna) movado aŭ inverse.

Krankŝafto estas esenca parto de kelkaj vapormaŝinoj kaj la plejmulto de la dizel-, benzin- kaj aliaj eksplodmotoroj. Ankaŭ en muelejoj speciale en segejoj, troviĝas krankŝafto, sed tiam por transformi rotacian movadon al rektlinia movado.

Plejofte krankŝafto servas por transformi rektlinian movadon de piŝtoj al la dezirata cirklomovado de la radoj tiel ke oni povas veturi.

Kategorio:Motoroj
Kategorio:Transmisio
Konso

**Konso** (ankaŭ konata kiel **Karati**) estas loĝloko sudokcidente de Etiopio, situanta ĉe la bordo de la rivero Sagan. Ĉi tiu urbo, administra centro de la speciala distrikto Konso de la Regiono de nacioj, naciecoj kaj popoloj de la Sudo, troviĝas je 1650 metroj super la marnivelo. Kelkaj el la najbaraj urboj konas ĝin kiel *Pakawle*.

Konso, kies nomo venas de la konsoj, estas konata pro la religiaj tradicioj, ĝiaj skulptaĵoj kaj la fosilioj de Homedoj kiuj eltroviĝis en la ĉirkaŭaĵoj. La regiono estis aldonita al listo de kandidatoj por iĝi Monda heredaĵo de Unesko la 30-an de januaro 1997, pro ĝia internaciskala kultura graveco kaj oficiale ĝi iĝis heredaĵo de Unesko en 2011.

Laŭ datenoj de la Centra Agentejo de Statistiko de Etiopio, en 2005 Konso havis 4593 loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Etiopio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Etiopio
Rivero Omo

La rivero **Omo** (ankaŭ Omo-Bottego) estas grava rivero de suda Etiopio. Ties fluo estas tute ene de la limoj de Etiopio, kaj ĝi alfluas en la lagon Turkana ĉe la bordo kun Kenjo.

La **malsupra valo de Omo** estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko en 1980. Temas pri unu el la aro de arkeologiejoj el la Paleontologio plej gravaj en Afriko. Ĝi situas en la valo de la rivero Omo, en la federacia subŝtato Regiono de nacioj, naciecoj kaj popoloj de la Sudo de Etiopio, proksime al la lago Turkano kaj de la landlimo kun Kenjo.

Ĝi havas restaĵojn de homedoj el inter 1,7 kaj 4 milionoj da jaroj kiuj estas sufiĉe grava por la esplorado de la homa evoluo; inter ili troviĝas la plej antikvaj fosilioj konataj kiel *Homo sapiens*, el ĉirkaŭ 195.000 jaroj.

## Referencoj 
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Etiopio
Preĝejo Marteno de Tours (Söpte)

**Preĝejo de Marteno de Tours** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Söpte.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1460 (laŭ alia informo en 1674). Dum la kontraŭturkaj bataloj la kirko detruiĝis, la loĝantoj iĝis luteranoj. La nun videbla preĝejo estis konstruita en 1723, poste ĝi barokiĝis en 1830. La orgeno funkcias ekde 1958. En 1954 la preĝejo estis renovigita kaj la freskoj estis pentritaj. Tiam oni malkovris skulptaĵon faritan el tilio, kies nomo estas "Virino Vestita en Sunon", tio estas Sankta Maria kun Jesuo. Ĝi estis skulptita en la 17-a jarcento. En 2004 la skulptaĵo estis restaŭrita.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas unusolan kvadratan turon super la enirejo kaj unu simplan navon. La sanktejo estas pli mallarĝa, ol la navo. Ankaŭ sakristio apartenas al la konstruaĵo. La preĝejo estas ĉirkaŭita per muro. Apude kolono de Sankta Triunuo situas, ĝi devenas el la 18-a jarcento. Interne la mebloj kaj la altaroj estis faritaj en la sama jarcento. La orgeno situas en la galerio. Centre de la ĉefaltaro la bildo prezentas Martenon de Tours, kiu preĝas. Apude estas 2 skulptaĵoj pri Sankta Francisko kaj Sankta Katerino.

Kermeso okazas en la 11-an de novembro. La preĝejo estas memorloko de "Vojo de Sankta Marteno" (latine Via Sancti Martini) kaj ankaŭ memorloko de "Via Tektonica" inter urboj Sopron kaj Szombathely.

## Fontoj 
* hungare kun bildoj
* hungare 

eta|260ra|maldekstre|Tabulo por montri la pilgrimvojon

Sopte
Sopte
Kategorio:Söpte
Muzika analizo

**Muzik analizo** analizas muzikverkon laŭ diversaj aspektoj per diversaj metodoj. Muziko estas ekzemple analizebla interalie laŭ formaj, harmoniaj, ritmaj kaj motivaj-temaj aspektoj.
La forma analizo de komponaĵo estas la provo, postplenumi la kompozician strukturon de muzikverko. Per tio oni eventuale povas malkaŝi la arta intenco de la komponisto. Formaj vidpunktoj estas ankaŭ rigardeblaj kiel kvalitokriterioj de komponaĵo. Dum la paso de la jarcentoj evoluis kaj firmiĝis en kanta kaj instrumenta muziko formaj skemoj. La studo de la tradiciaj formoj estas rekomendinda ankaŭ por la kompreno de pli novaj formadoj.

Je la analizo de muzikpeco oni serĉas komence distingilojn de la maldetala subdivido (entranĉojn, kadencojn ktp.), por poste antaŭenpenetri al pli malgrandaj formeroj (temoj, taktaroj, motivoj). Tiamaniere oni kontraŭagas al la danĝero, perdiĝi en detaloj kaj negravaĵoj, kiuj kondukas al neniu esenca eldiro pri la verko. Nur ekzakta formanalizo ebligas multkaze logikan kaj dramaturgie ĝustan interpretadon. Ne laste ĝi ankaŭ povas esti grava rimedo por la parkerigo de komponaĵo.

## Vidu ankaŭ 
* Muzikscienco

## Eksteraj ligiloj 
* Muzika analizo ĉe musikanalyse.de
* AnaVis – Instruilo pri videbligo de muzikaj analizoj

Kategorio:Muzikscienco
Kategorio:Muzika teorio
4748 Tokiwagozen

'*4748 *Tokiwagozen'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kenzo Suzuki kaj Takeŝi Urata elde la "*Stacio Oi*", de la Nacia Observatorio de Japanio, proksime de Tojota.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Tokiwa Gozen (japane: 常盤御前, 1123 – ĉ. 1180), aŭ *Damo Tokiwa'', nobelulino de la Heian-epoko, edzino aŭ kromedzino de Minamoto no Yoritomo kaj patrino de Minamoto no Yoshitsune. Kaptita de Taira no Kiyomori, ŝi konsentis iĝi ties kromedzino kontraŭ la garantio, ke sia familio restu sava.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Kenzo Suzuki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
4782 Gembloux

'*4782 *Gembloux''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belgaj astronomoj Henri Debehogne kaj Léo Houziaux elde la Observatorio de Haute-Provence en Saint-Michel l'Observatoire (Alpes-de-Haute-Provence, Francio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la belga urbo Gembloux en la valona provinco de Namuro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Kreta maro

La **Kreta maro** () estas la suda parto de la Egea Maro, nome unu de la bordomaroj de la Mediteraneo. Ties limoj estas:

* sude, la norda marbordo de la insulo Kreto;
* norde, la insuloj Milo, Folegandros, Santorino kaj Anafi, la sudaj insuloj de la Cikladoj
* okcidente, la insuloj Kitero kaj Antikitero;
* oriente, la insuloj Karpathos kaj Kasos, en la Dodekanesoj.

Tiu bordomaro estas ligata okcidente, kun la Ionia Maro, tra la markolo Elafoniso; kaj norde kun la Mirtoa Maro kaj la propra Egea Maro.

Kategorio:Mediteraneo
Kategorio:Geografio de Grekio
Ashford (Vaŝingtonio)

**Ashford** estas censa loko (CDP) en Kantono Pierce, Vaŝingtonio, Usono. La loĝantaro nombris 217 ĉe la censo de 2010, 18,7% malpli ol en 2000. Ĝia poŝtkodo estas 98304, la regiona telefona kodo estas 360, kaj ĝiaj kodoj laŭ la sistemoj FIPS kaj GNIS estas 53-03005 kaj 1515969 respektive. eta|Situo de Ashford en Kantono Pierce

## Historio 
Ashford prenis sian nomon de W.A. Ashford, kiu ekloĝis tie en 1888.

## Geografio kaj turismo 
Ashford situas ĉe  (46.755884, -122.019203). Laŭ la Usona Buroo de la Censo, la censa loko kovras areon de 5,4&nbsp;km², tute seka tero. Ĝia situo altas 537 metrojn super marnivelo, en la dense arbarkovrita, mallarĝa valo de la rivero Nisqually. Lokite nur kelkajn kilometrojn for de la ĉefa enirejo al la nacia parko Monto Rajnera, Ashford proponas multajn servojn, inkluzive de loĝejoj, al tiuj kiuj vizitas la monton kaj la parkon.

## Demografio 
## Citaĵoj 
## External links 
* The Dispatch Newspaper (loka ĵurnalo de Eatonville, Ashford, Elbe, Roy kaj Graham)

Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)
Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
4749 Ledzeppelin

'*4749 *Ledzeppelin'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Nobuhiro Kawasato elde la observatorio de Uenohara (gubernio Jamanaŝi).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la britan muzikbandon *Led Zeppelin'', kiu, per siaj 9 albumoj (1969–1982) fariĝis unu el la plej influa en la historio de la rokenrolo. Ili estas konataj pro siaj sonoj de elektra gitaro kaj longaj spontankoncertoj. Rigarditaj kiel unu el la patroj de la metalroko, ilia stilo ĉefe ĉerpis el de la bluso kaj de la tradicia muziko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nobuhiro Kawasato
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Pohlern

**Pohlern** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Thun kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Thun en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 267 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Pohlern situas en la Svisaj Antaŭalpoj en Berna Oberlando ĉe la norda deklivo de la monta ĉeno de Stockhorn, proksimume 10 kilometrojn okcidentsudokcidente de la centro de la urbo Thun.
La komunumo konsistas el la tri setlejoj Obermatt (sur alteco de 680 m s.m. en la centro ĉe la kantona vojo), Bachtelen (sur alteco de 698 m s.m. okcidente de Obermatt), kaj Hof (sur alteco de 697 m s.m. en nordoriento de la komunumo ankaŭ ĉe la kantona vojo), kaj krome diversaj biengrupoj kaj izolitaj bienoj. La setlejoj ĉiuj troviĝas en la norda parto de la komunumo. La tuta resto de la teritorio estas montara arbaro. Tra la komunuma teritorio fluas la rojoj *Engibach* kaj *Rufigraben*, kiuj apartenas al la akvokolekta areo de la rivero Gürbe.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,89 km², de kiuj 45,1% estas kovritaj de arbaro, 37,1% servas por agrikulturo kaj 2,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Pohlern limas en nordo al Uebeschi, en nordoriento al Höfen ĉe Thun, en oriento al Oberstocken, en sudo al Därstetten, kaj en okcidento al Blumenstein.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 230 de Riggisberg al Wimmis. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A6 situas proksimume 15 kilometrojn oriente de la komunumo sude de Thun. Per la buslinio n-ro 3 de la transportentrepreno Thun-Interlaken de Thun tra Oberstocken al Blumenstein la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Pohlern datiĝas el la jaro 1389 kiel *Polleren*. Dum mezepoko Pohlern estis arbara teritorio kaj apartenis al la Senjorujo Strättligen. Ekde la 14-a jarcento ĝi estis sub la regado de la Senjoroj de Burgistein kaj ek de 1499 respektive 1516 ĝi estis havaĵo de la berncivitaj familio May. En la jaro 1447 ankaŭ la Nudpiedula Monhaĥejo Berno akiris rajtojn pri Pholern. Ĝi formis el Pohlen kaj Uebeschi en la jaro 1459 la Senjorujon Pohlern. Post la reformacio en la jaro 1528 Berno malfondis la tribunalon de Pohlern kaj ĝin submetis al la malalta tribunaldo de Amsoldingen en la Voktejo Thun. En la jaro 1533 la kamparanoj de Pohlern sin liberaĉetis de la malnovaj feŭdoj kaj fondis propran komunumon. Ĝis la Helveta Revolucio Pohlern apartenis al la Voktejo Thun. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1978 ĝis 1803 ĝi estis parto de la tiama distrikto Oberseftigen. Post la fino de la Helveta Respubliko ĝi estis atribuita al la distrikto Thun, kiu en la jaro 2010 estis integrita al la nova administra distrikto samnoma.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Pohlern
Saint-Gervais-en-Vallière

La Dheune
**Saint-Gervais-en-Vallière** estas franca komunumo kiu situas en la departemento Saône-et-Loire kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Chalon-sur-Saône kaj al la kantono ''* (ĝis 2015 la Kantono Verdun-sur-le-Doubs).

La teritorio havas komunan limon kun .

## Geografio 
La komunumo enhavas la vilaĝon Saint-Gervais-en-Vallière kaj la vilaĝetojn Hauterive, Sondebois, Neuvelle, Chaublanc, Champseuil kaj Cercy. La rivero *La Dheune'' trafluas la komunumon.

## Demografio 
## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj 2009, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,87 %).

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Saône-et-Loire

eta|centre|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Saône-et-Loire
Brière

La **Brière** aŭ **Granda Brière** estas marĉo situanta geografie norde de la estuaro de la rivero Luaro ĉe la Atlantiko, okcidente de la departamento de la Atlantika Luaro.
Iam oni rikoltis torfon kaj oni navigas ankoraŭ danke al specifa boatotipo nome «chaland» [ŝalAn].
La lokanoj nomiĝas *Brièrons*.
eta|250px|Tipa domo en Brière
eta|250px|Tradicia habitato *chaumière*.

## Geografio 
La Brière, aŭ Granda Brière estas drenata de la lasta alfluanto de la Luaro: nome la Brivet, kiu enfluas en la estuaro ĉe la limo de la komunumoj de Saint-Nazaire kaj Montoir-de-Bretagne.
Ties teritorio etendas sur 490 km², el kiuj 170 km² estas de humidejoj, kies kerno la marĉo de Granda Brière kovras per si mem 70 km², kio enhavas 21 komunumojn.

Tiu teritorio karakteras ankaŭ per sia arkitekturo kun ĉirkaŭ 3,000 tegmentoj el pajlo, nome *chaumière*.

## Komunumoj de la Brière 
La marĉoj de la Granda Brière etendas ĉefe sur la komunumo de Saint-Joachim kiu enhavas la teritoriom sendivide de la marĉo.

Kelkaj komunumoj havas parton pli malpli gravan de siaj teritorioj ĉe la marĉo de Brière kaj apudaĵoj, kiuj estas la jenaj:

* Assérac
* Saint-Molf
* Guérande
* Saint-André-des-Eaŭ
* Saint-Joachim
* Saint-Malo-de-Guersac
* Sainte-Reine-de-Bretagne
* Saint-Lyphard
* La Chapelle-des-Marais
* Crossac
* Missillac
* Montoir-de-Bretagne

Ĉiuj tiuj komunumoj intervenas en la administrado de la marĉo kaj de la Natura Parko Regiona Brière.
Krome 21 komunumoj estas konsiderataj kiel parto de la Brière: al la 18 menciitaj komunumoj oni aldonas la komunumoj Besné, La Chapelle-Launay kaj Pontchâteau pro ties ligoj kun la hidrografia reto de la Brivet (lasta alfluanto de la Luaro), tra la marĉoj de Granda Brière kaj Donges. Tiuj tri komunumoj ne estas rektaj membroj de la natura parko, sed membroj de la miksa komunumaro de hidraŭlika profitaro de la baseno de la Brivet.

## Medio 
## Verkoj kiu havas temon pri la Brière 
* *La Brière*, muzika verko de Paul Ladmirault ;
* *La Brière*, romanp de Alphonse de Châteaubriant pro kiu li ricevis en 1923 la Grandan premion de romano de la Franca Akademio;
* *Brière de Brumes et de rèves*, verko de Fernand Guériff ;
* *Notre Brière*, verko de Aoustin Vince ;
* * Territoire* verko de Patrick Thuillier, poemoj pri la Brière, JMG Création ;
* *Entre Sel et Tourbe* de Gérard Guillet, legendoj de Lucas La Pallette, éditions Naaman, Kebekio (Kanado).
* La romanoj de Patrick Roussel :
** *Germain de Brière*
** ''L'oubli des Marais*
** *Le diable de Brière*

## Bildaro 

Image:Marais de la Grande Brière.jpg|Marĉo de la Granda Brière
Image:Marais de la Grande Brière 02.jpg|
Image:Maison à Kerhinet.jpg|
Image:Maison à Kerhinet 02.jpg|
Image:Toit de chaume à Kerhinet.jpg|Detalo de la tegmento
Image:Detail toit de chaume.JPG|Detalo de la tegmento

## Notoj kaj referencoj 
### Bibliografio 
* Alexandre CARPENTIER, Jean-Marc PAILLISSON, Jean-Patrice DAMIEN & Eric FEUNTEUN (université de Rennes, PNR), *Gyrobroyage de cariçaies en Grande Brière Mottière : nouvelles zones d’accueil pour la faune piscicole ? '', 2000

### Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Geografio de Francio
Kategorio:Luaro
Kategorio:Naturo en Francio
5336 Kley

'*5336 *Kley'''* estas granda, malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Nobuhiro Kawasato elde la observatorio de Uenohara (gubernio Jamanaŝi).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana astrofizikisto *Willy Kley'' (1958–2021), profesoro pri komputila astrofiziko ĉe la Universitato de Tubingeno, Germanio. Li estis spertulo pri fluiddinamikaj simuladoj en la kunteksto de formiĝo de planedoj en planedaj sistemoj, precipe pri la interago planedo-disko kaj la planeda migrado.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nobuhiro Kawasato
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Ornitologia Parko Teich

eta|300px|

La **Ornitologia Parko Teich**  estas natura loko de 120 hektaroj aranĝita por akcepti naturajn birdojn kaj permesi ties observadon al la publiko. Ĝi estas situanta ĉe la golfo de Arcachon (golfo Arkaŝono) en la komunumo Le Teich de sudokcidenta Francio.

## Situo kaj historio 
La parko estas komponita de marmarĉoj, lagunoj, fragmitejoj, prerioj kaj arbaroj situantaj ĉe la golfo Arkaŝono proksime de la enfluo de la Eyre. Ĝi estis muntita sur la fiŝbredaj instalaĵoj kreitaj dum la 18a jarcento. La parko estas malferma al la publiko el 1972 kaj estas administrata de la komunumo Le Teich kun helpo de la Regiona Natura Parko Landes kaj Gaskonio.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo  ()
* Kelkaj fotoj de la ornitologia parko, arkivigitaj laŭ stato de maro 2012 

Kategorio:Le Teich
Kategorio:Gaskonio
Kategorio:Birdumado
Kategorio:Ornitologio
Kategorio:Geografio de Francio
Alexander Tilloch Galt

Sinjoro **Alexander Tilloch Galt** (naskiĝis , mortis ) estis kanada politikisto. Li estis inter la Patroj de la Konfederacio, kiuj en 1867 interkonsentis pri la kreado de la Kanada Konfederacio kiu signifis la kreon de la ŝtato Kanado el teritorioj de la eksa "Brita Nordameriko", do nordamerikaj terenoj antaŭe kolonie ligitaj al Britio. La politikisto reprezentis la nunan kanadan provincon Kebekio, kaj partoprenis en ĉiuj el la tri konferencoj okazigitaj cele al la kreado de la konfederacio, en Kebeko kaj Charlottetown en 1964 kaj en Londono en 1866.

Kategorio:Kanadaj politikistoj
Kategorio:Patroj de la Konfederacio
Wetlands International

**internacia humidejo** (laŭvorte ) estas neprofitcela organizaĵo kiu interesiĝas pri la protektado de humidejoj kaj ties longdaŭra administrado.

Ĝi estis fondita en Britio en 1954 laŭ la nomo de *International Wildfowl Inquiry*, por la celo protekti akvobirdojn. Poste, la nomo estis ŝanĝita al *International Waterfowl & Wetlands Research Bureau* (IWRB). Ankaŭ la celo plilarĝiĝis al la protekto de la akvobirdo dum la organizo okupiĝas same pri la protektado de humidejoj.

## Vidu ankaŭ 
* Ramsar-loko
* Wildfowl and Wetlands Trust (Britio)

### Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Protektado de malsekaj areoj
Kategorio:Neprofitcelaj organizaĵoj
Kategorio:Naturprotektismo
Palaco de la Roko

350px|eta|La Palaco de la Roko.

La **Nacia Palaco de la Roko** () estis unu el la ĉefaj restadejoj de la portugala reĝa familio dum la 19-a jarcento kaj samtempe ĝi estas unu el la plejaj ekzemploj de la romantika stilo de la 19a jc. en Portugalio. Ĝi troviĝas en la *freguesia* São Pedro de Penaferrim en la urbo Sintra. La palaco estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko en 1995.

Estis la princo Fernando la 2-a (Portugalio), edzo de la reĝino Maria la 2-a (Portugalio), kiu ordonis la konstruadon de la palaco en 1836. La princo, katoliko el germana deveno, enamiĝis je Sintra dum ekskurso kun sia edzino kaj vidinte damaĝitan monaĥejon sur roko (de tie venas la nomo) li konstruigis ĝin sur ĝi.

La palaco estis adaptita por somera restadejo de la reĝa familio. Multnombraj reĝaj kolektoj estis portitaj al la palaco kaj riĉaj ornamaĵoj estis kreitaj. Pro ĉio ĉi, Unesko enlistigis la urbon Sintra en la listo de Monda heredaĵo.

## Vidu ankaŭ 
* Sintra Nacia Palaco

Kategorio:Palacoj en Portugalio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Portugalio
Senato de Kanado

La **Senato de Kanado** (, ) estas unu el du ĉambroj de la parlamento de Kanado. Ĝi havas sian sidejon en la centra bloko de la parlamentejo sur la parlamenta monteto *(Parliament Hill)* en Otavo, Ontario, sur klifo 50 metrojn alta super la rivero Otavo kaj la kanalo Rideau. La senato havas 105 membrojn, kiujn nomumas la guberniestro ĝenerala de Kanado je rekomendo de la ĉefministro de Kanado. La senatanoj ne havas fiksan oficperiodon, sed povas plenumi sian funkcion ĝis la 75-a vivjaro.
eta|maldekstra|200ra|la centra bloko de la parlamentejo, sidejo de la Senato de Kanado

Kategorio:Politiko de Kanado
Kategorio:Parlamento
Kategorio:Otavo
4772 Frankdrake

'*4772 *Frankdrake''''' estas malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Nobuhiro Kawasato kaj Tsutomu Hioki elde Okutama (distrikto de Tokio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Frank Drake de la Instituto SETI, pioniron de la serĉo pri eksterteraj inteligencioj, kiu lanĉis la unuan serĉon SETI en 1960. Li estas plej konata pro la Formulo de Drake, kiu provas kvantigi la nombron da aktivaj kaj komunikaj eksterteraj civilizoj en la Lakta Vojo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Hioki
Kategorio:Malkovrita de Nobuhiro Kawasato
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Titulcia

eta|dekstre|225ra|La rivero Ĥaramo en la urbeto.
**Titulcia** estas hispana municipo de la Madrida Regiono apartenanta al la Komarko Las Vegas. Ĝi havas 1.184 loĝantojn, kaj etendiĝas sur 9,9 km². Ĝi troviĝas je 39 kilometroj de Madrido. Laŭ kelkaj arkeologiaj eltrovaĵoj, ĝi havas prahistorian originon kaj ĝi situas en la kunfluejo de la riveroj Ĥaramo kaj Taĥunjo.

Ĝia nuna nomo estas nova; ĝi estiĝis per dekreto de Fernando la 7-a en 1814. Antaŭ ĉi tiu dato la urbeto nomiĝis, ekde la 12a jarcento, kiel *Bayona de Tajuña*.

Kategorio:Municipoj de Madrida Regiono