open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Preĝejo Kristo Reĝo (Pilis)

La **preĝejo Kristo Reĝo** estas sakrala konstruaĵo en urbo Pilis (Hungario).

## Historio 
La unua mencio pri kirko en Pilis okazis en 1332. Dum dominado de turkoj la kirko detruiĝis, eĉ la loĝloko senhomiĝis. Baldaŭ la alvenintoj estis precipe luteranoj, katolikoj vivis nur sporade. La nun videbla preĝejo estis konsekrita en 1934. Pli frue oni aĉetis la kulturdomon kune kun la korto. En 2004 la preĝejo estis renovigita ekstere.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola laŭ la ĉefstrato en korto, tamen la fasado rekte tuŝas la trotuaron. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias. Sur la fasado estas videblaj ankaŭ 2 malplenaj niĉoj. La plej supre tureto estas.

Kermeso okazas en tago de Reĝo Kristo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* urba priskribo 
* leksikonaj datenoj

Pilis
Pilis
Giuliano Turone

**Giuliano TURONE** (naskiĝis la 10-an de decembro 1940 en Santa Margherita Ligure) estas itala esperantisto kaj emerita juristo, juĝisto ĉe la kasacia kortumo en Milano kaj prokuroro ĉe la Internacia Pun-Tribunalo por Eksa Jugoslavio en Hago.

## Esperanto 
Li estas ano de la Honora Patrona Komitato de UEA. Li plurfoje prelegis kaj aktoris en Esperanto-aranĝoj, ekzemple en la Universala Kongreso 2015 en Lille. En la Kultura Esperanto-Festivalo 2022 en La Chaux-de-Fonds, li prezentis aktore diverslingvajn tradukojn de la Dia Komedio de Dante Alighieri. Li verkis la antaŭparolon pri libreto titolita "*Mafio klarigata al turistoj*" de Augusto Cavadi.

## Vidu ankaŭ 
* Internacia asocio de akuzistoj
* Internacia Pun-tribunalo por Eksa Jugoslavio

## Eksteraj ligiloj 
* Giuliano Turone nova Honora Patrono de UEA

## Referencoj 
Kategorio:Italaj esperantistoj
Bulvardo Bessières

La **Bulvardo Bessières** () estas bulvardo en la 17-a arondismento de Parizo. Ĝi formas parton de la bulvardoj de Marŝaloj, aro da grandaj bulvardoj kiuj ĉirkaŭas Parizon.

Ĝi ricevis sian nomon de Jean-Baptiste Bessières, (1768-1813), duko de Istrio, Marŝalo de la Imperio.

Bessieres
Kategorio:17-a arondismento de Parizo
Kiro Gligorov

**Kiro GLIGOROV**, formale *Kiril Blagojev Gligorov* (, n. la 3-an de majo 1917, m. la 1-an de januaro 2012) estis la unua prezidanto de Nord-Makedonio, demokratie elektita, kaj ĝia gvidanto dum ĝia transformo de socialisma respubliko sub la Socialisma federacia respubliko Jugoslavio al sendependa lando.

Gligorov funkciis kiel la Prezidanto de Makedonio de 1991 ĝis 1999. Antaŭ ol la Respubliko de Makedonio iĝis sendependa lando, li tenis multajn poziciojn en la politika sistemo de la Socialisma Federacia Respubliko de Jugoslavio, inkluzive de la ministro por eksteraj aferoj, por Financaj Aferoj en la Plenuma Aŭtoritato de la Federacia Konsilio, membro de la Jugoslava Prezidanteco kaj la Prezidanto de la Federacia Asembleo (la Federacia Parlamento).

En 1999 li estis anstataŭigita per Boris Trejkovski kiel Prezidanto de Makedonio.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Kiro Gligorov ĉe la oficiala retejo de la Prezidanto de la Respubliko de Makedonio
* Biografio de Kiro Gligorov

Kategorio:Prezidantoj de Nord-Makedonio
Kategorio:Jugoslavaj komunistoj
Kategorio:Mortintoj en 2012
Kategorio:Naskiĝintoj en 1917
Föritztal

{{Informkesto germania komunumo
|blazono = DEU Föritz COA.svg
|zomo = 9
|situo-bildo =  in SON.png
|federacia_lando = Turingio
|distrikto = Distrikto Sonneberg
|alto = 410
|areo = 98.5
|poŝtkodo = 96524
|tel_antaŭkodo = 03675, 036764, 036761 (loĝloko Heubisch)
|aŭtokodo = SON
|oficiala_kodo = }
|subdivido = 19 komunumopartoj (*Ortsteile*)
|adreso-komunumestraro = Ortsstr. 13, Neuhaus-Schierschnitz, 96524 Föritztal
|retpaĝaro = 
|komunumestro = Andreas Meusel (ekde julio 2018)
}}
**Föritztal** estas komunumo en Germanio, kiu ekestis la 6-an de julio 2018 el la antaŭaj najbaraj komunumoj Föritz, Judenbach kaj Neuhaus-Schierschnitz. Ĝi troviĝas en la distrikto Sonneberg de la federacia lando Turingio, kaj je tri kvaronoj limas al la historia regiono Frankonio de la najbara federacia lando Bavario. Fine de la jaro [[]] la komunumo havis  loĝantojn.

eta|maldekstra|300ra|
La komunumo sume dividiĝas al la loĝlokoj kaj vilaĝoj *Eichitz, Föritz, Gefell, Heinersdorf, Heubisch, Jagdshof, Judenbach, Lindenberg, Mogger, Mönchsberg, Mupperg, Neuenbau, Neuhaus-Schierschnitz* (kun *Buch, Gessendorf, Mark, Neuhaus* kaj *Schierschnitz), Oerlsdorf, Rotheul, Rottmar, Schwärzdorf, Sichelreuth* kaj *Weidhausen*.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Sonneberg
Kategorio:Urboj de Turingio
De Groeve (Tynaarlo)

**De Groeve** estas loko en la municipo Tynaarlo en la nederlanda provinco  Drento. De Groeve havas 480 loĝantojn (1-an de januaro 2021).

La vilaĝo situas ĉe la loko kie la rivero Hunze fluas en la Zuidlaardermeer. De Groeve estas derivita de "fosaĵo" (fosita akvovojo). La nomo estas referenco al la Havenkanalo kiu fluas en la (kanaligitan) riveron tuj ekster la vilaĝo. Tiu kanalo estas la akvovojligo de la lago kun la vilaĝo Zuidlaren.

La vilaĝo situas proksimume 1 km de la limo (la Semslinie) kun la provinco Groningen. La konstruaĵoj kontinuas pli-malpli laŭ la vojo N386 al Hoogezand. La konstruaĵoj en la provinco Groningen situas en Wolfsbarge.

Ĉe la Zuidlaardermeer estas la poldermuelejo *De Boezemvriend* (La koramiko), la nura granda poldermuelejo en la provinco Drento.

## Laktofabriko
En 1893, la kooperativa vaporlaktaĵfabriko *Zuidlaren* estis fondita ĉe De Groeve, surbaze de fasono fare de Marinus Viets. La direktordomo estis konstruita sur la sudokcidenta flanko (Hunzeweg 14). La konstruaĵoj baldaŭ pruvis tro malgrandaj, post kio nova kaj pli granda fabriko (Hunzeweg 18-20) estis fasonita fare de Pieter Mekkes en ekspresionisma stilo en 1924. Aldone al oficoj kaj produktareoj, la konstruaĵo ankaŭ enhavas akvoturon kaj laboratorion. En 1967 la fabriko estis transprenita fare de *Acmesa* el Assen, kiu fermis la fabrikon en 1968. Poste la fabriko estis uzata de garaĝo, post kio ĝi malpleniĝis. La konstruaĵo estis nomumita kiel Industria heredaĵo.

## Fotaro

De Groeve - melkfabriek.jpg|Antaŭa Laktofabriko
Gemaal Oostermoer.jpg|Pumpstacio Oostermoer
De Groeve - Post Hotel (4).jpg|Post Hotelo
Flag of De Groeve village.gif|Flago

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Drento
Papermaĉaĵo

[eta|en la fervoja stacidomo de [Groningen, la plafonaj ornamaĵoj estas faritaj el papermaĉaĵo]]
**Papermaĉaĵo** estas miksaĵo de akvo, paperofibroj kaj gluo, el kiu eblaj krei malpezajn, stabilajn, relative grandajn kaj relative malmultekostajn bustojn, statuojn, skulptaĵoj, maskojn aŭ similajn dekorajn objektojn, ankaŭ elementojn por muroj kaj plafonoj kaj eĉ por eksteraj fasadoj de konstruaĵoj. En kelkaj kazoj, aliaj aldonaĵoj, kiel ekzemple kreto aŭ argilo, estas aldonitaj. *Papermaĉaĵo* estas foje ankaŭ (sed malĝuste) komprenata kiel tavola strukturo de gluitaj paperfolioj: vera papermaĉaĵo devas konsisti el detale dispecigitaj papereroj.

Por fari la substancon, papero ŝirita en etajn pecojn estas miksita kun akvo kaj gluo por formi malmolan paston. Post sekiĝo, ĉi tiu pasto akiras certan firmecon. Papermaĉaĵo estas do bone taŭga por modelado, sed bezonas sufiĉe longan tempon por sekiĝi kaj dum la prozezo de sekiĝo ankoraŭ perdas volumenon. Tamen, se la produktado finiĝis, produktaĵoj el la substanco estas relative longvivaj - kompreneble eblas facile detrui ilin kiel lignaĵo per fajro aŭ same detrui ilin perforte kiel porcelano aŭ vitro, sed se zorgeme traktata, ekzemple kapoj de pupoj el la 19-a jarcento faritaj per papermaĉaĵoj ankoraŭ vivas kaj videblas en la 21-a jarcento.

## Historio 
Origine el Azio, papermaĉaĵo konatas en Eŭropo ekde la 15-a jarcento. Komence oni faris ĉefe reliefojn kaj figurojn por kristnaskaj kripoj. La aldono de altaj proporcioj de kreto kreas la tiel nomatan ŝtonkartonon, kiu estas uzata ekde la 17-a jarcento por la produktado de pupoj. En Meksiko kaj Latinameriko oni ekde la alveno de la unuaj eŭropanoj tradicie uzas ĝin por fari pinjatojn.

En Germanio, en la 18-a jarcento aŭdace ne nur internaj dekoraĵoj de muroj kaj plafonoj, sed ankaŭ tutaj eksteraj fasadoj de reprezentaj konstruaĵoj estis faritaj el papermaĉaĵo - renomaj ekzemploj estas la kastelo kaj ankaŭ la urba kirko de Ludwigslust en la nuna nordorienta parto de Germanio aŭ la kastelo de Erbach en la nuna sudokcidenta parto. Atentindas ke en Ludwigslust, kie krome uziĝis blokoj el blanka sabloŝtono, la papermaĉaĵa koloro estis adaptita al la ŝtona strukturo, kaj same en Erbach, kie multe uziĝis ruĝeca sabloŝtono el la proksima montaro Odenvaldo - tie do la papermaĉaĵa fasado aspektas ruĝeca aŭ rozeca. Foje per papermaĉaĵo oni ankaŭ imitis la strukturon de marmoro, kaj tiucele ankoraŭ pentris pretajn fasadojn, internajn murojn kaj plafonojn per marmorecaj dekoroj. Kompreneble la substanco ne nur uziĝas por konstruaĵoj kiuj laŭ sia celo estu longvivaj, sed eĉ pli por fasadaj dekoraĵoj en teatro, opero kaj kino.

## Referencoj 
Kategorio:Materiala scienco
Vinicio Cerezo

**Marco Vinicio CEREZO ARÉVALO** (la 26-an de decembro 1942) estas guatemala politikisto kaj la nuna Sekretaria Generalo de la Sistemo pri Integrigo de Centra Ameriko (SICA). Li servis kiel Prezidanto de Gvatemalo de la 14-an de januaro 1986 ĝis la 14-an de januaro 1991, kaj lia enposteniĝo estis la unua demokratie elektita transdono de politika povo en la lando ekde 1951. 

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1942
Kategorio:Gvatemalaj parlamentanoj
Kategorio:Prezidantoj de Gvatemalo
Gállego (rivero)

**Gállego** [GAljego] (en aragona *Galligo*) estas rivero kiu fluas tra la regiono Aragono, Hispanio. Temas pri unu el la ĉefaj alfluantoj de la grandrivero Ebro. Ĝi drenas basenon de 4008,8 km² kaj havas longon de 193,2 km.​ La kurioza nomo de tiu rivero, koincide kun la literumado de la vorto "gallego" (galega) sed kun absolute nenia rilato) deriviĝas de la nomo en latino de ĝia devenloko, nome Gaŭlio: nome *Gallicus*, de kiu Gállego.

eta|maldekstre|Rekonstruo de tradiciaj metioj en la rivero Gállego.
La rivero Gállego elfluas en Pireneoj nome ĉe Col d'Aneu, sur 2 200 msm, proksime de la montopasejo Portalet. Fluas laŭ la valo Tena tra la municipoj Sallent, Panticosa kaj Biescas. En tiu supra areo ĝi ricevas la ĉefaj alfluantoj: nome Aguas Limpias, Caldarés, Escarra, Lana Mayor kaj Aurín. En la meza kaj malsupra basenoj, la riveroj Guarga, Seco, Asabón kaj Sotón havigas malabundan akvokvanton. La rivero estas regulita per hidroelektraj akvorezervejoj de Gállego, nome Lanuza, Búbal, Sabiñánigo kaj per irigaciaj akvorezervejoj La Peña kaj Ardisa, de kiu eliras akvo al akvorezervejo La Sotonera laŭ la kanalo de Gállego (90 m³/sekundo).

En supra fluejo estas praktikata riskaj sportoj, same kiel ĉe alfluantoj Caldares kaj Escarra. El Sabiñánigo ĝi fluas al Triste. La akvokvanto de Gállego ĉe ĝia elfluejo en Zaragozon estas malabunda; la intensa reguligo kaj la devojigoj de la akvokvanto faras ke la averaĝa akvokvanto estas nur 10% de la natura akvokvanto. Antaŭ alveni al Zaragozo la rivero fluas ĉe Sabiñánigo, Caldearenas, Riglos, Murillo de Gállego, Santa Eulalia de Gállego, Biscarrrués, Ardisa, Puendeluna, Marracos, Gurrea de Gállego, La Paúl, Ontinar de Salz, Zuera, San Mateo de Gállego kaj Villanueva de Gállego.

Kategorio:Ebro
Kategorio:Riveroj en Aragono
Bulvardo Berthier

La **Bulvardo Berthier** () estas bulvardo en la 17-a arondismento de Parizo. Ĝi formas parton de bulvardoj de Marŝaloj.

Ĝi ricevis sian nomon de Louis-Alexandre Berthier, (1753-1815), princo de Neufchâtel, poste de Wagram, Marŝalo de la Imperio.

Berthier
Kategorio:17-a arondismento de Parizo
Bulvardo Amiral-Bruix

La **Bulvardo Amiral-Bruix** () estas bulvardo en la 16-a arondismento de Parizo. Ĝi formas parton de bulvardoj de Marŝaloj.

Ĝi ricevis sian nomon de Étienne Eustache Bruix, (1759-1805), ministro pri maro, Admiralo.

Amiral-Bruix
Kategorio:16-a arondismento de Parizo
Abdurrahman Wahid

**Abdurraĥman ŬAĤID** (naskita kiel **Abdurraĥman Addaĥil,** ankaŭ konata kiel **Gus Dur**, la 7-an de septembro 1940 - la 30-an de decembro 2009) estis indonezia  politikisto kaj kleriko islamana, teologo kaj edukisto, kiu servis kiel la prezidanto de Indonezio inter la jaroj 1999 ĝis 2001. Ŭahid estis dum multaj jaroj la prezidanto de la sunaisma politika-religia movado "Nahdlatul Ulama" (araba: **نَهْضَة العُلَمَاءُ**, Nahdat al-Alamaa) kaj estis la unua demokratie elektita prezidanto de sia lando post la demisio en 1998 de la antaŭa prezidanto, generalo Suharto, kiu estris aŭtoritatan reĝimon. 

Kiel grava figuro de indonezia islamo, li ofte parolis por modera kaj moderna religio, kontraŭbatalis perforton kaj malamon en la nomo de kredo kaj rekomendis dialogon inter religioj kaj popoloj. Li defendis la rajtojn de la diversaj komunumoj kaj minoritatoj en sia lando kaj la apartigon inter religio kaj la ŝtato. 

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Biografio
* Artikolo de Theodore Friend en memoro pri Ŭaĥid en la retejo de la Instituto por Eksterpolitikaj Studoj en Filadelfio, januaro 2010

Kategorio:Mortintoj en 2009
Kategorio:Naskiĝintoj en 1940
Kategorio:Instruistoj
Kategorio:Ĵurnalistoj
Kategorio:Prezidantoj de Indonezio
Kategorio:Indoneziaj politikistoj
Bulvardo Général-d'Armée-Jean-Simon

La '''Bulvardo Général-d'Armée-Jean-Simon''' () estas bulvardo en la 13-a arondismento de Parizo. Ĝi formas parton de bulvardoj de Marŝaloj.

Ĝi ricevis sian nomon de Jean Simon (1912-2003), oficiro de Ter-Armeo kaj Fremdula Legio, membro de Forces françaises libres.

General-d'Armee-Jean-Simon
Kategorio:13-a arondismento de Parizo
Bulvardo Général-Martial-Valin

La **Bulvardo Général-Martial-Valin** () estas bulvardo en la 15-a arondismento de Parizo. Ĝi formas parton de bulvardoj de Marŝaloj.

Ĝi ricevis sian nomon de Martial Valin (1898-1980), komandanto de Forces aériennes françaises libres, Armea generalo kaj generalinspektoro de la Aerarmeo.

General-Martial-Valin
Kategorio:15-a arondismento de Parizo
Kantono Ambérieu-en-Bugey

La **kantono Ambérieu-en-Bugey** (france ''canton d'Ambérieu-en-Bugey'') estas franca balotdistrikto en la departemento Ain kaj en la regiono Rodano-Alpoj. 

Francaj kantonoj ĉefe utilas kiel bazaj balotareoj por la elektado de la membroj de departementaj konsilioj.

## Komunumoj 
Apartenas al la kantono Ambérieu-en-Bugey la jenaj 18 francaj komunumoj :
* L'Abergement-de-Varey
* Ambérieu-en-Bugey
* Ambronay
* Ambutrix
* Arandas
* Argis
* Bettant
* Château-Gaillard
* Cleyzieu
* Conand
* Douvres
* Nivollet-Montgriffon
* Oncieu
* Saint-Denis-en-Bugey
* Saint-Maurice-de-Rémens
* Saint-Rambert-en-Bugey
* Torcieu
* Vaux-en-Bugey

## Historio 
Nova kantona organizado de la departemento Ain validiĝis okaze de la departementa baloto de marto 2015, kaj estis difinita de dekreto de la 13-a de februaro 2014. La departementaj konsilantoj estas, eke de tiu baloto, elektataj per duvica plurnoma majoritata balotsistemo.

La elektantoj de ĉiu kantono elektas du membrojn de malsama sekso, kiuj prezentas sin kiel binomon. La departementaj konsilantoj estas elektitaj por sesjara mandato.

En la departemento Ain, pro la reformo la nombro da kantonoj malgrandiĝis de 43 al 23. La nuna kantono Ambérieu-en-Bugey estis kreita per aldono de komunumoj de la eksaj kantonoj Ambérieu-en-Bugey (8 komunumoj), Lagnieu (2 komunumoj) kaj Saint-Rambert-en-Bugey (8 komunumoj). La kantono plene situas ene de la arondismento Belley. Centraliza oficejo situas en Ambérieu-en-Bugey.

## Vidu ankaŭ 
*Kantonoj de Ain
*Komunumoj de Ain

Ambérieu-en-Bugey
Adam Bielański

**Adam BIELAŃSKI** (naskiĝis la 14-an de decembro 1912 en Krakovo, mortis la 4-an de septembro 2016 en Krakovo) - pola kemiisto, profesoro de kemiaj sciencoj, akademia instruisto ĉe la AGH Universitato de Scienco kaj Teknologio, kaj poste ĉe la Jagelona Universitato, plena membro de la Pola Scienca Akademio, aktiva membro de la Pola Akademio de Scipovoj, honora prezidanto de la Komitato de Kemio de Pola Scienca Akademio. Ekde 1983 li laboris en la Instituto de Katalizo kaj Fizika Kemio de Surfacoj de PSA en Krakovo, kie li estris la esplorgrupon "Kemiaj kaj katalizaj proprecoj de solidaj heteropoliacidoj".

## Vivo 
Li naskiĝis la 14-an de decembro 1912 en Krakovo. Li diplomiĝis pri kemio ĉe la Jagelona Universitato en 1936, kaj en 1944 li defendis sian doktoran tezon dum la sekreta dummilita instruado, kaj en 1955 li ricevis la titolon de eksterordinara profesoro, kaj post sep jaroj - de plena profesoro .

Li verkis sciencajn artikolojn kaj verkaĵojn pri kemio, precipe pri katalizo. Li estis aŭtoro de akademiaj lernolibroj en la kampo de fizika kaj neorganika kemio, poste anstataŭigita per "Fundamentoj de neorganika kemio". La dua lernolibro estas uzata kiel bazo en kursoj de neorganika kemio ĉe multaj polaj universitatoj.

Gviditaj esplorprojektoj de la pollanda Ministerio de Scienco kaj Altedukado:

* "Dodekaheteropoliacidoj kiel katalizantoj por elektrofila aldono al olefinoj" (1998-2001)
* "Sintezo de terciaraj eteroj sur Dawson-tipaj heteropoliacidoj kiel katalizantoj" (2002-2005).

Sian lastan sciencan publikaĵon li kunaŭtoris en 2015, en la aĝo de 103 jaroj.

Li mortis la 4-an de septembro 2016
* 2009: honora profesoro de la Jagelona Universitato
* 2012: Premio Erazm kaj Anna Jerzmanowski

## Honorigoj 
* Komandora Kruco kun Stelo de la Ordeno Polonia Restituta
* Oficira Kruco de la Ordeno Polonia Restituta
* Kavalira Kruco de la Ordeno Polonia Restituta
* Ora Kruco de Merito
* Medalo de la 10-a datreveno de Popola Pollando
* Medalo de la 40-a datreveno de Popola Pollando
* Medalo de la Nacia Eduko-Komisiono
* Insigno de la honora titolo "Eminenta Instruisto de la Pola Popola Respubliko"
* Medalo "Merentibus" de la Jagelona Universitato
* Medalo de la Universitato de Lieĝo

## Familio 
Filo de Adamo (1881-1964); frato de Władysław (1911–1982, profesoro de biologio) kaj Zofia Bielańska-Osuchowska (1919–2017, profesoro de natursciencoj).

## Referencoj 
Kategorio:Mortintoj en 2016
Kategorio:Naskiĝintoj en 1912
Kategorio:Polaj centjaruloj
Kategorio:Polaj kemiistoj
Kategorio:Poloj
Kategorio:Poloj de la 20-a jarcento
Kategorio:Krakovanoj
San Mateo de Gállego

**San Mateo de Gállego** [sanmaTEo deGAljego] estas municipo de Hispanio, en la norda parto de la Komarko Zaragozo kies ĉefurbo estas Zaragozo mem, sed ankaŭ oni konsideras kiel ĉefurbo Utebo-n, se oni ne konsideras tia Zaragozon, kiel provinca kaj regiona ĉefurbo. Ĝi estas en la centroriento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *San Mateo* estas komprenebla kiel "Sankta Mateo", dum *de Gállego* aludas la trafluantan riveron.

## Geografio 
San Mateo de Gállego estas municipa teritorio en la norda parto de la Komarko Zaragozo, kie ĝi okupas teritorion norde de Zaragozo kaj oriente de Zuera. La aŭtovojo *Autovía Mudéjar* (A-23) kaj N-330 komunikas kun Villanueva de Gállego kaj Zuera, dum la A-123 iras paralele ĉe la rivero kaj komunikas kun Zuera norde kaj Zaragozo sude. La municipo enhavas tri industriajn zonojn kaj la kvartalon Saso.

La loĝloko San Mateo de Gállego mem estas je nur 22 km norde de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je la maldekstra bordo de la rivero. Ĝi estas sur 281 msm. La loĝloko mem estas tute inter Zaragozo mem sude kaj Zuera norde laŭ la fluejo de la rivero Gállego.

## Historio 
eta|maldekstre|230ra|Mudeĥaraj elementoj de la preĝejo.
Estis iam setlejo de araboj, kiuj lasis irigacian reton. La konkero de Zaragoza fare de Alfonso la 1-a en 1119 ebligis, ke ankaŭ tiu areo estis konkerita de kristanoj ĉirkaŭ tiu jaro. Post la konkero granda parto de loĝantaro estis mudeĥaroj kaj poste moriskoj, kiuj estis forpelitaj el 1610, kio rezultis en ekonomia kaj demografia krizo.

San Mateo de Gállego demografie kreskiĝis fakte jam ekde la dua duono de la 19-a jarcento. Poste tamen multaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, sed en Villanueva de Gállego tute male, oni plialtiĝis ĝis nunaj 3 452 (2022) pro proksimeco al la ĉefurbo (dormurbo) kaj al la komunikvojoj de la akso de la valo de Ebro.

## Ekonomio 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo, brutobredado, kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vino), krom ekstera dungado. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. El vidindaĵoj menciindas la mudeĥara preĝejo de la 16-a jarcento kun mudeĥara turo plej verŝajne konstruita sur iama kastelo, kaj naturaj lokoj ĉe la rivero.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
(160005) 2007 GA51

**(160005) 2007 GA51** estas asteroido de la ekstera asteroida zono en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero, tie estas ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey*, la  elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2007
Siriaj esploristoj

**Siriaj Esploristoj** (, ) estas unu el la plej grandaj arablingvaj sciencaj retejoj. La retejo strebas disvastigi la plej novajn sciencajn esplorojn al la araba mondo en simpligita maniero. Siriaj Esploristoj ankaŭ subtenas siriajn rifuĝintojn interalie en Germanio. Ĝi estis establita kiel scienca retejo en 2012 fare de grupo de elmigrintaj siriaj akademianoj, kun la celo kreskigi kaj la sciencan kaj akademian konscion, same kiel kundividi sciencan scion per ĉiuj eblaj tekstaj, aŭdaj kaj vidaj rimedoj.Unu el la artikoloj kiuj aperis en la retejo de la Siriaj Esploristoj temis pri  David Peterson kaj artefaritaj lingvoj.

## Historio 
La origino de la ideo de "siriaj esploristoj" kuŝas ĉe Muhammad Malik, esploristo specialigita pri kancerĉela scienco. En 2012, siri-franca junularo lanĉis la movadon Siriaj Esploristoj, kiu inkludas siriajn kaj arabajn junulojn kaj sciencistojn. Mohammad kredas, ke scienco ludas gravan rolon en la konstruado de demokratiaj socioj: "*Scienco igas nin akcepti la alian vidpunkton malgraŭ religiaj, politikaj kaj intelektaj diferencoj*".

Ĝin lanĉis grupo de junaj sirianoj je la 7-a de februaro 2012 pere de afiŝo en la socia retejo Facebook. Poste la FB-paĝo **الباحثون السوريو**  altiris pli ol du milionojn da sekvantoj.

## Polemiko 
La iniciato estis kritikita kiel promocianto de partikulara ideologio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Rifuĝinto

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Siriaj Esploristoj : syr-res 
* Siriaj Esploristoj, YouTube
* Siriaj Esploristoj, Instagram

Kategorio:Kulturo de Sirio
Constantin Virgil Gheorghiu

**Constantin Virgil Gheorghiu** (15-a de septembro 1916 - 22-a de junio 1992) estis rumana intermilita diplomato kaj ĵurnalisto, romanverkisto, poeto kaj pastro en postmilita rumana ekzilo.  Lia plej fama pro malhele humura romano *La horo 25*. Nur en 2004 la libro estis publikigita ankaŭ en la rumana sub la titolo *Ora 25.*

Li studis en mezlernejo en Kiŝinevo de 1928 ĝis junio 1936 kaj poste filozofion kaj teologion en la Universitatoj de Bukaresto kaj Hajdelbergo. Inter 1942 kaj 1943, dum la reĝimo de la diktatora generalo Ion Antonescu, li postenis kiel diplomato de Rumanio en Kroatio. 

Poste li komencis sian longan vojaĝon de vagado, trapasante Germanion, kie li rifuĝis tuj kiam la sovetia Ruĝa Armeo invadis Rumanion en 1944. Dum la milito, en kiu Rumanio subtenis la Aksoŝtatojn, li servis dum kelka tempo kiel diplomato ĉe la rumana ambasadejo en Berlino.

En 1948, post liberigo el aresto fare de la usonanoj, li ekloĝis en Francio, kie li publikigis ĉirkaŭ 40 verkojn.

Dum ekzilo, li studis teologion en Hajdelbergo (Germanio) kaj en 1963 li estis ordinita pastro ĉe la Rumana Ortodoksa Eklezio "Sanktaj Arkianĝeloj" en Parizo.

En 1952 skandalis en Parizo la malkovro ke Gheorghiu estis verkinta libron (*Ard malurile Nistrului*, 1941), en kiu li atakis "la malicajn judojn" kaj laŭdis la trupojn de Hitler. En 1963 li pastriĝis en ortodoksismo.

En 1975 li prelegis en Japanio kaj en 1978 li pasigis ok monatojn en Libano, kio inspiris lin verki la volumon *Christ au Liban: De Moïse au Palestiniens* (1979). En 1989 li ricevis la Ruman-Usonan Akademian Premion. 

## Verkaro 
Lia verkaro konsistas el verkoj verkitaj en du diversaj periodoj: la rumana kaj la franca. Lia lasta verko *Mémoires: Le témoin de la vingt-cinquième heure* *(Memuaroj: La Atestanto de la Dudek-Kvina Horo)* aperis en 1986.

## *La 25-a horo* 
La plej konata libro de Gheorghiu estis *La Vingt-cinquième Heure* *(originale en la franca)* el 1949, tradukita al Esperanto en 2022 sub la titolo La 25-a horo. La verko estis inspirita kaj de sia propra vivo kaj de la turbulaj historiaj eventoj en Rumanio antaŭ, dum kaj post la Dua Mondmilito.

Ĝi priskribas la sorton de juna, naiva rumana farmisto, Johann Moritz, kaj la filo de la pastro, Traïan Koruga, sub la germana, sovetia kaj usona okupadoj de Orienta Eŭropo. Ĉar al Moritz oni plurfoje asignas malsamajn identecojn, de judo al hungaro al nazio, li estas sendita de koncentrejo al koncentrejo. 

En 1967, Carlo Ponti produktis filmon same titolitan *La Vingt-cinquième Heure* *(*Filmo "La 25a horo"), bazitan sur la libro de Gheorghiu. La filmo estis reĝisorita de Henri Verneuil, kun Anthony Quinn kiel Johann (Iohann), Virna Lisi kiel Suzanna kaj Serge Reggiani kiel Traian.

## Perahim 
Sur lia romano Perahim (rumane: "*Perahim - Ne vedem la infini*t") loze baziĝas la germana portelevida filmo *Perahim – die zweite Chance* (1974).

## Tradukoj al Esperanto 
* La horo 25, Serio Oriento-Okcidento n-ro 61, 365 paĝoj, eld. Mondial, Novjorko, 2022
* Perahim, 162 paĝoj, eld. DEC, Đurđevac, 2025,  

## Referencoj 
Kategorio:Rumanaj verkistoj
Richard Estes

**Richard ESTES** (Kewanee, Ilinojso, 14-an de majo 1932 ) estas usona pentristo konata pro siaj hiperrealismaj pentraĵoj.

Karakterizaĵo de lia pentraĵo estas la kompleksa uzado de surfacoj kun refraktita lumo. Ekde 1967 li komencis pentri ilin, kaj ekde tiam ili akompanas lin en liaj verkoj, konstruaĵoj reflektitaj en kristalaj kaj glataj strukturoj kiel montrofenestroj, fenestroj, telefonbudoj, la kapoto de aŭto aŭ la trairejo de buso. Ĝi ankaŭ reproduktas misformitajn kaj foje neklarajn reflektojn sur ne-glataj kaj unuformaj surfacoj kiel moviĝantaj ondoj de akvo. Li estas konsiderita kiel unu el la fondintoj de la internacia fotrealisma movado de la malfruaj 1960-aj jaroj, kun artistoj kiel ekzemple Malcom Morley, Chuck Close, kaj Duane Hanson.

En juna aĝo, la familio de Estes moviĝis al Ĉikago. Tie, kiel juna plenkreskulo, li studis ĉe la Artinstituto de Ĉikago de 1952 ĝis 1956 kie li iĝis interesita pri la laboro de aliaj realismaj pentristoj kiel ekzemple Edgar Degas, Edward Hopper, kaj Thomas Eakins, kiuj ĉiuj estis vaste reprezentitaj en la kolekto de la Instituto. En 1956 li ekloĝis konstante en Novjorko post fino de siaj studoj. La sekvajn jarojn li laboris kiel grafikisto por diversaj revuoj kaj reklam-agentejoj en Novjorko kaj en Hispanio, la lando kie li vivis en 1962. En 1966 li havis sufiĉe da kapitalo por dediĉi sin tute al sia pentrarto. En 1968, li okazigis sian unuan individuan ekspozicion ĉe la *Allan Stone Gallery* en Novjorko.

La plej multaj el liaj verkoj de la fruaj sesdekaj reprezentas urboloĝantojn aranĝantajn ĉiutagajn agadojn. Ĉirkaŭ 1967 la artisto komencis pentri butikfasadojn kaj konstruaĵojn kun vitrofenestroj, kaj pli grave, la reflektitajn bildojn kiuj estis elmontritaj en tiuj fenestroj. La pentraĵoj estis bazitaj sur kolorfotoj en kiuj li kaptis la evaneskan naturon de reflektadoj, kiuj povis ŝanĝiĝi pro lumo kaj momento en la tago.

## Eksteraj ligiloj 
* Richard Estes ĉe Artikoloj (angla)

Kategorio:Usonaj pentristoj
José Patricio Guggiari

**José Patricio GUGGIARI CORNIGLIONE** (la 17-an de marto 1884, en Asunción – la 30-an de oktobro 1957, en Bonaero) estis  paraguaya politikisto de la Partido Liberal Radical Auténtico.

Li servis kiel Prezidanto de Paragvajo inter la jaroj 1928 ĝis 1932. En 1931, post kiam sanga subpremo kontraŭ manifestacio petinta pli vigla agado en defendo de la Chaco (vidu Ĉaka milito), li lasis sian oficejon por esti juĝita fare de la  parlamento. Senkulpigita, li reakiris la prezidantecon.

Li estis la unua demokratie elektita prezidanto kun libera politika partopreno en la historio de Paragvajo, venkanta la kandidaton de la Asociación Nacional Republicana, S-ro. Eduardo Fleitas.

Li estas konata de sia fama frazo "La fiero de esti liberalisto estas nur venkita de la honoro de esti paraguaya".

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Prezidantoj de Paragvajo
Kategorio:Mortintoj en 1957
Kategorio:Naskiĝintoj en 1884
Rundfunk Berlin-Brandenburg

**Rundfunk Berlin-Brandenburg** (mallonge **rbb**), en Esperanto **Radio Berlino-Brandenburgio** (mallonge **rbb**), estas aŭtonoma ŝtata radiostacio kaj televida sendostacio por la federaciaj landoj Berlino kaj Brandenburgio kun centraj oficejoj en Berlino kaj Pocdamo (Potsdamo) kaj pluraj filioj en aliaj lokoj de la du federaciaj landoj. Krome ĝi estas membro de ARD, federacia unuiĝo de la publikaj sendostacioj de la germaniaj regionoj - de la unuopaj federaciaj landoj respektive en iuj kazoj ligoj el pluraj landoj. La stacio ekestis la 1-an de majo 2003  per fuzio de la *Sender Freies Berlin* (SFB, Sendostacio Libera Berlino), ekde 1953 la kontraŭpunkto vidalvide de la ŝtata radio de GDR en okcidenta Berlino, kaj la Ostdeutscher Rundfunk Brandenburg (ORB, Orientgermana Radio Brandenburgio), fondita post la kolapso de GDR kaj la Germana Reunuiĝo por la nova federacia lando Brandenburgio.

 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Brandenburgio
Kategorio:Berlino
Kategorio:Germaniaj radiostacioj
Kategorio:Germana televido
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2003
Ostdeutscher Rundfunk Brandenburg

**Ostdeutscher Rundfunk Brandenburg** (mallonge **ORB**, en Esperanto **Orientgermana Radio Brandenburgio**, mallonge **ORB**) estis aŭtonoma ŝtata radiostacio kaj televida sendostacio por la federacia lando Brandenburgio kun centra oficejo en Pocdamo (Potsdamo) kaj pluraj filioj en aliaj urboj de Brandenburgio. Krome ĝi estis membro de ARD, federacia unuiĝo de la publikaj sendostacioj de la germaniaj regionoj - de la unuopaj federaciaj landoj respektive en iuj kazoj ligoj el pluraj landoj. La stacio ekestis en 1991, post la kolapso de GDR kaj la Germana Reunuiĝo por la nova federacia lando Brandenburgio. La 1-an de majo 2003 ĝi per fuzio kun la *Sender Freies Berlin* (SFB, Sendostacio Libera Berlino), ekde 1953 la kontraŭpunkto vidalvide de la ŝtata radio de GDR en okcidenta Berlino, transformiĝis al la *Rundfunk Berlin-Brandenburg* (mallonge **rbb**), en Esperanto *Radio Berlino-Brandenburgio* (mallonge **rbb**).

## Eksteraj ligiloj 
* *Chronik der Wende* (kroniko de la turniĝo) ĉe rbb-online, la retejo de Radio Berlino-Brandenburgio

Kategorio:Brandenburgio
Kategorio:Potsdam
Kategorio:Germaniaj radiostacioj
Kategorio:Germana televido
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1991
Schüttdorf (Zell am See)

eta|Vido je Schüttdorf

**Schüttdorf** (germane ankaŭ *Zell am See-Süd*) estas urbokvartalo de Zell am See, Aŭstrio, kaj kun 5622 enloĝantoj (stato de la 31.12.2011) la loĝantare plej granda urboparto.

## Historio 
Ankoraŭ komence de la 20-a jarcento la teritorioj sud-okcidente de Zeller See estis sendomaj. Nur post la progresinta rivera rektigo de Salzach kaj kreo de lago-kanaloj fariĝis nova setlejaro. Pro la kadukemaj kabanoj kiuj servis kiel la unuaj loĝejoj oni nomis la areojn *Hütteldorf*. En la 22.8.1930 la urba konsilantaro decidis ŝanĝi la nomon je *Schüttdorf*. Ĉe la norda rando de Schüttdorf troviĝas la bieno *Schüttgut* de la familioj Porsche kaj Piëch, kulturbieno kun 140 bovoj

## Ekonomio 
Dum la lastajn jardekojn la kvartalo ege profitis de veno de ne malmultaj metiejoj kaj firmaoj. La stratoj *Prof.-Ferdinand-Porsche-Straße* kaj *Gletschermoosstraße* unuiĝis en printempo 2008 per nova leno. La suda fino de Schüttdorf nur 600 metroj distancas nun de la grundoj de Bruck an der Großglocknerstraße pro entrepreno-sinsituigo. La strato *Kitzsteinhornstraße* evoluis je fortimpresa aĉetada bulvardo.

## Infrastrukturo 
### Konstruaĵoj, sporto, stratoj 
Ekzistas tie oldulejo, junularcentro, sporttereno, aperta naĝejo kaj tenisludejoj. Novaj stratoj estiĝis kaj nomiĝis laŭ elstaruloj el la regiono kaj gravaj montopintoj: *Ferdinand-Porsche-Straße* (2008) kaj *Kitzsteinhorn-Straße*.

### Klerigo 
Lernado eblas en bazlernejo, gimnazio, speciallernejo, politekniko, komerca akademio kies oficialaj nomoj estas la jenaj:
* Volksschule Schüttdorf (Prof. Dr. Ferdinand Porsche Gedächtnisschule)
* Allgemeine Sonderschule
* Polytechnische Schule Zell am See
* Bundesgymnasium und Bundesrealgymnasium Zell am See
* Bundeshandelsakademie und Bundeŝandelsschule

### Ekleziaĵoj 
Je Schüttdorf staras la moderna romkatolika Preĝejo Sankta Pio la 10-a.

## Trafiko 
### Aviadile 
En Schüttdorf estas flugkampo (LOWZ) kun asfaltitaj lenoj, hangaro, akceptejo kaj kontrolturo. Nuntempe uzas ĝin pilotoj de etflugmaŝinoj kaj glisiloj. Planoj estas plilongigi la aviokurejoj.

### Vagonare 
Ekzistas kvar haltejoj de la etŝpura Pinzgau-fervojo:

* *Tischlerhäusl*
* *Kitzsteinhornstraße*
* *Areitbahn*
* *Bruckberg*
La trakoj inter Zellermoos kaj la ĉefa stacidomo de Zell am See moderniĝis inter oktobro kaj decembro 2020.

## Eksteraj ligiloj 
* ĉi prie ĉe SalzburgWiki

## Notoj 
Kategorio:Zell am See
Kategorio:Kvartaloj
Valakėliai

''''* estas vilaĝo en la nordo de Litovio, proksimume kvin kilometrojn okcidente de la urbo Pasvalys. Ĝi apartenas al samnoma komunumo Pasvalys, kaj ekde 1995 ĝis 2010 ankaŭ apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Panevėžys. En  en la vilaĝo vivis . 

La 13-an de januaro 2023, eksplodo okazis ĉe gasodukto de Litovio al Latvio ĉe la proksima setlejo *Pasvalio Vienkiemiai''. Kiel antaŭzorgo, la tuta vilaĝo Valakėliai estis evakuita kaj ekspresvojo barita. Loĝantoj de pli foraj loĝlokoj alvokiĝis fermi ĉiujn fenestrojn kaj resti hejme. La sekvan tago la dukto ankoraŭ arde flamis, kvankam oni tuj fermis la gasenmeton kiam la eksplodo okazis. Ekzistas du paralelaj duktoj en sufiĉa distanco unu el la alia, kaj la alia dukto povis pluliveri gason al Latvio. Komenciĝis enketoj, ĉu la eksplodo povus esti rezulto de sabotaĵo, sed respondo al tiu demando ankoraŭ ne estas.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la komunumo (litovaj)

## Referencoj 
Kategorio:Distrikto Panevėžys
Kategorio:Komunumoj de Litovio
Ustukiai

'''''' estas vilaĝo en la nordo de Litovio. Ĝi apartenas al la komunumo Pasvalys, kaj ekde 1995 ĝis 2010 ankaŭ apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Panevėžys, kiu ankoraŭ nun uzatas por statistikaj celoj kaj en amaskomunikiloj por priskriboj de situo. En  en la vilaĝo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la komunumo (litovaj)

## Referencoj 
Kategorio:Distrikto Panevėžys
Kategorio:Komunumoj de Litovio
160001 Bakonybél

'*160001 *Bakonybél'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono proksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso.

Ĝi estis malkovrita de la hungara astronomoj Sárneczky Krisztián la  elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio, proksime de Mátraszentimre en Hungario.

Ĝi ŝuldas sian nomon al malnova vilaĝo Bakonybél (fondita en 1018) en la centro de la Alta Areo de Protektita Pejzaĝo de Bakonybél.  Pro la tiea bonega malluma nokta ĉielo, la astronomika vizitanta centro *Pannon Csillagda'' kaj Parko de Stelplena Ĉielo estis instalitaj en la areo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Krisztián Sárneczky
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2006
Nuez de Ebro

**Nuez de Ebro** [NŬEZ DEbro] estas municipo de Hispanio, en la sudorienta parto de la Komarko Zaragozo kies ĉefurbo estas Zaragozo mem, sed ankaŭ oni konsideras kiel ĉefurbo Utebo-n, se oni ne konsideras tia Zaragozon, kiel provinca kaj regiona ĉefurbo. Ĝi estas en la centroriento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
Nuez de Ebro estas municipa teritorio en la sudorienta parto de la Komarko Zaragozo, kie ĝi okupas teritorion sude de Alfajarín. La aŭtovojo *Autovía del Nordeste* (kaj poste paga AP-2) kaj N-2 komunikas kun Zaragozo nordokcidente, kaj kun Villafranca de Ebro sudoriente. La Naturrezervejo Sotoj kaj Galaĉoj de Ebro okupas parton de la teritorio.

La loĝloko Nuez de Ebro mem estas je nur 20 km sudoriente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je la maldekstra bordo de la rivero Ebro. Ĝi estas sur 181 msm. La loĝloko mem estas tute inter Villafranca de Ebro kaj Alfajarín laŭ la ŝoseoj.

## Historio 
eta|maldekstre|230px||La preĝejo de Sankta Marteno kaj la urbodomo formas unikan arkitekturan komplekson.
Estis iam setlejo de araboj, kiuj lasis irigacian reton. Post la konkero fare de kristanoj, granda parto de loĝantaro estis mudeĥaroj kaj poste moriskoj, kiuj estis forpelitaj el 1610, kio rezultos en ekonomia kaj demografia krizo. Fine de la 15-a jarcento Nuez havis 54 «fuegos» (familiojn), ĉiuj el ili de moriskoj.​

La plej frua mencio de Nuez estas de 1205, en kiu oni citas «Gassion de NoÇ». Laŭlonge de la historio, la loko estis senjorlando de diversaj nobeloj: en 1383 Pedro Garcés de Nuez kaj Roger de Nuez; kaj poste ĝi pasis al la baroneco de Alfajarín, de Juan de Mur.

La dekreto de forpelo de moriskoj de 1610 forigis 70 familiojn kaj 350 homojn en Nuez. La reloĝadon zorgis la barono de La Laguna, tiama senjoro de Nuez. Nur el 1873 la loko nomiĝis oficiale Nuez de Ebro. Meze de la 17-a jarcento ĝis apartenis al Markizo de Aytona kaj poste al Barono de Espés.

Nuez de Ebro demografie kreskiĝis fakte jam ekde la dua duono de la 19-a jarcento kaj ekde tiam ĝi ĉirkaŭis 500 loĝantojn. Kelkaj loĝlokoj de la provinco perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, sed en Nuez de Ebro tute male, oni plialtiĝis ĝis nunaj 889 (2022) ĉefe jam en la 21-a jarcento pro proksimeco al la ĉefurbo (dormurbo) kaj al la komunikvojoj de la akso de la valo de Ebro.

## Ekonomio 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo, brutobredado, kaj sekva nutrindustrio, krom ekstera dungado. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Sed ĉefa rimedo nune estas industrio.

El vidindaĵoj menciindas la komplekso formita per la preĝejo kun la dompalaca urbodomo, kaj naturaj lokoj ĉe la rivero.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Tram-metroo de Krivij-Rih

La **Tram-metroo de Krivij-Rih** () estas parte subtera rapidtramo, kiu priservas la urbon de Krivij Rih, la sepa plej granda urbo en Ukrainio.

Malgraŭ ĝia nomo kiel "tram-metroo" kaj ĝia uzo de tramvagonoj kiel veturanta materialo, la metroo de Krivij-Rih estas plene segregita kaj de vojoj kaj de la konvenciaj tramlinioj de la urbo, kun enfermitaj stacioj kaj trakoj.

## Mapo 
centra|424ra

## Vidu ankaŭ 
* Rapidtramo
* Tram-metroo
* Tramtransporto en Krivij-Riho
* Trolebusa transporto en Krivij-Riho
* Transporto en Ukrainio
* Listo de urboj kun tramtransporto
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* UrbanRail.Net

Kategorio:Krivij Rih
Krivij Rih
Krivij Rih
Krivij Rih
Kategorio:Ŝpuro 1520 mm
Juda muzeo de Berlino

eta|baroka, iama tribunala ejo kun la dekstra, moderna Libeskind-alkonstruaĵo
**Juda muzeo de Berlino** (, ) estas la plej granda siaspece en tuta Eŭropo. Malfermiĝo de tiu ĉi juvelaĵo de Kreuzberg okazis en septembro 2001. Ekspozicie kaj alie peradatas scio pri la historio/estanteco/estonteco kaj la kulturo de la judoj en Germanujo. Direktorinas ekde aprilo 2020 Hetty Berg el Nederlando.

## Komplekso kaj akceptiĝo 
La situkomplekso en Berlino (Lindenstraße 9-14) konsistas el trio:
* baroka kolegiejo (kie iam gastis la ĉefa landa tribunalo) kaj alkonstruita zigzaga nova domo de Daniel Libeskind por muzea uzo en la plej konkreta senco de la vorto
* (ekde 2012, kontraŭe) *W.-Michael-Blumenthal-Akademio* en iama florvendejego; kun scienca fokuso pri tanaĥo kaj kun arkivo, biblioteko kaj pedagogiaj institucioj
* (ekde junio 2021; porinfana ofertaro) *ANOHA - Kinderwelt des Jüdischen Museums Berlin*.

La muzeo estas unu el la plej ofte vizitataj de Germanujo. Inter 2001 kaj novembro 2015 venis deko da milionoj da vizitantoj, po du miloj por tago, ĉ. po 700 miloj por jaro. Ekde 2021 ne plu pagendas enirbiletoj por la daŭre eksponitaj aferoj. En la 23.8.2020 malfermitis nova daŭra ekspozicio post du jaroj da aliaranĝlaboroj.

## Arkitekturo 
Kiel arkitektura ĉefverko, la sensacia muzeokonstruaĵo de Daniel Libeskind delonge fariĝis nova berlina emblemo kaj orientilo. Kun siaj ekspozicioj kaj ĝia kolekto, la eduka laboro kaj diversa programo de eventoj, la muzeo estas vigla centro por germana-juda historio kaj kulturo. La centra elemento de la konstruaĵo Libeskind estas la aksoj en la kelo, kiuj simbolas tri esencajn vojojn de la juda vivo en Germanio - la akso de ekzilo, la akso de la holokaŭsto kaj la akso de kontinueco. La malplenaj spacoj kiuj horizontale kondukas tra la tuta konstruaĵo rememorigu al oni la fizikan malplenon postlasitan post 1933. Instalaĵo *Fallen Leaves* de Menashe Kadishman ekzemple situas en la *memoro-malpleno*.

Ĉiam aktualiĝantaj ekspozicioj kaj artinstalaĵoj ankaŭ spekteblas. En la vasta muzea ĝardeno, vizitantoj povas ripozumi en ferdekseĝoj sub platanoj. En 2007 nova vitra korto estis oficiale malfermita. La vitra tegmento, kiu kovras la u-forman, 670 kvadratajn metrojn internan korton de la malnova konstruaĵo, estas subtenata de kvar liberstarantaj faskoj de ŝtalaj kolonoj, kiuj baziĝas sur la modelo de laŭbejo: ili iras en la ĉielon kiel arboj apogante la tegmenton sur iliaj kronoj. Implicite oni kreis tiel grandan, tutjaran aranĝan spacon por ĝis 500 homoj, kiu taŭgas por koncertoj kaj podiumaj eventoj danke al levplatformo enigita en la planko. Ĝi ankaŭ estas utiligita kiel etendaĵo de la enirejareo kaj tiel por pli bona kontrolo de vizitantfluoj. La (kontrolita) eniro al la muzeo efektiviĝas tra la malnova konstruaĵo, krome la lasta pluviva baroka palaco en la historia kvartalo *Friedrichstadt*.

Imponas kaj pensigas ankaŭ la *Ĝardeno de ekzilo* (miksaĵo de naturo kaj ŝtono kun 49 oblikvaj betonsteleoj) kaj la nehejtita, obskura *Holokaŭsto-turo*.

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo
* Libeskind mem pri sia verko

## Notoj 
Kategorio:Muzeoj en Berlino
Berlino
Kategorio:Aperis en 1999
Pastriz

**Pastriz** [pasTRIZ] estas municipo de Hispanio, en la sudorienta parto de la Komarko Zaragozo kies ĉefurbo estas Zaragozo mem, sed ankaŭ oni konsideras kiel ĉefurbo Utebo-n, se oni ne konsideras tia Zaragozon, kiel provinca kaj regiona ĉefurbo. Ĝi estas en la centroriento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo devenas de la latina "pastoricium" kun signifo ‘paŝtejo’, kun evoluo pastoricium > pastoricio > pastricio > pastriz.

## Geografio 
Pastriz estas municipa teritorio en la sudorienta parto de la Komarko Zaragozo, kie ĝi okupas teritorion inter tiu de La Puebla de Alfindén oriente kaj tiu de Zaragozo okcidente. Norde la aŭtovojo *Autovía del Nordeste* (kaj poste paga AP-2) kaj N-2 komunikas inter Zaragozo nordokcidente kaj Alfajarín, Nuez de Ebro kaj Villafranca de Ebro sudoriente. La Naturrezervejo Sotoj kaj Galaĉoj de Ebro okupas parton de la teritorio.

La loĝloko Pastriz mem estas je nur 15 km sudoriente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je la maldekstra bordo de la rivero Ebro. Ĝi estas sur 187 msm. La loĝloko mem estas tute inter estas inter la ŝoseoj kaj la agrikultura zono de la riverbordo de Ebro. Lokaj ŝoseoj ligas kun Zaragozo kaj La Puebla de Alfindén.

## Historio 
Estis iam setlejo de araboj, kiuj lasis irigacian reton. Post la konkero de Zaragozo fare de kristanoj granda parto de loĝantaro estis mudeĥaroj kaj poste moriskoj, kiuj estis forpelitaj el 1610, kio rezultos en ekonomia kaj demografia krizo. La plej fruaj dokumentoj en kiuj oni mencias Pastriz estas de la 12-a jarcento, kaj establiĝis kiel loĝloko inter la 13-a kaj 14-a jarcentoj. La unua oficiala dokumento kiu mencias de Pastriz estas regularo de la municipo Zaragozo en 1459.

La Dom-Palaco de la Barono de la *Guía Real* estis ekkonstruita en la 15-a jarcento fare de la patroneco de la familio Lanuza-Pimentel, kaj nun hegemonias novklasikaj elementoj. La preĝejo estis konstruita en la 15-a kaj 16-a jarcentoj kaj havas mudeĥaran sonorilturon.

Pastriz demografie kreskiĝis fakte jam ekde la dua duono de la 19-a jarcento. Poste kelkaj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, sed en Pastriz tute male, oni plialtiĝis ĝis nunaj 1 300 (2022) pro proksimeco al la ĉefurbo (dormurbo) kaj al la komunikvojoj de la akso de la valo de Ebro.

## Ekonomio 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo, brutobredado, kaj sekva nutrindustrio, krom ekstera dungado. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Sed ĉefa rimedo nune estas industrio.

El vidindaĵoj menciindas la preĝejo kun mudeĥara sonorilturo, la Dom-Palaco de la Barono de la *Guía Real* kaj naturaj lokoj ĉe la rivero.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
El Burgo de Ebro

**El Burgo de Ebro** [elBURgo DEbro] estas municipo de Hispanio, en la sudorienta parto de la Komarko Zaragozo kies ĉefurbo estas Zaragozo mem, sed ankaŭ oni konsideras kiel ĉefurbo Utebo-n, se oni ne konsideras tia Zaragozon, kiel provinca kaj regiona ĉefurbo. Ĝi estas en la centroriento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
El Burgo de Ebro estas municipa teritorio en la sudorienta parto de la Komarko Zaragozo, kie ĝi okupas teritorion inter la rivero Ebro norde kaj la teritorio de Zaragozo sude. Norde la aŭtovojo *Autovía del Nordeste* (kaj poste paga AP-2) kaj N-2 komunikas inter Zaragozo nordokcidente kaj Alfajarín, Nuez de Ebro kaj Villafranca de Ebro sudoriente. Ĝi limas kun la jenaj municipoj: Pastriz, Alfajarín, Nuez de Ebro, Villafranca de Ebro, Zaragoza kaj Fuentes de Ebro. La altitudo gamas inter 215 msm sudokcidente ĝis 180 msm borde de la grandrivero.

La Naturrezervejo Sotoj kaj Galaĉoj de Ebro okupas parton de la teritorio. La termino "galaĉo" referencas al abandonitaj sekiĝintaj meandroj de la grandrivero, kiuj nun estas malsekejoj kaj eĉ lagetoj depende de la inundoj ege taŭgaj por faŭno (precipe akvobirdoj) kaj flaŭro.

La loĝloko El Burgo de Ebro mem estas je nur 15 km sudoriente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, je la dekstra bordo de la rivero Ebro. Ĝi estas sur 183 msm. La loĝloko mem estas tute inter la meandroj de la rivero Ebro kaj la nacia ŝoseo N-232 inter Zaragozo kaj Fuentes de Ebro. Regiona ŝoseo A-222 ligas kun Mediana de Aragón kaj transrivere la ARA-A1 kun Villafranca de Ebro.

## Historio 
Estis iam setlejo de araboj, kiuj lasis irigacian reton. Post la konkero de Zaragozo fare de kristanoj granda parto de loĝantaro estis mudeĥaroj kaj poste moriskoj, kiuj estis forpelitaj el 1610, kio rezultos en ekonomia kaj demografia krizo. Ĝi nomiĝis El Burgo ĝis 1834 kaj El Burgo de Ebro ekde 1857.

El Burgo de Ebro demografie kreskiĝis fakte jam ekde la dua duono de la 19-a jarcento. Meze de la 19-a jarcento estis en El Burgo iom pli ol 750 loĝantoj, laŭ popolnombrado de 1857, kio plialtiĝis ĝis 1 367 en 1970. Kelkaj loĝlokoj de la provinco perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento, sed en El Burgo de Ebro tute male, oni plialtiĝis ĝis nunaj 2 591 (2022) pro proksimeco al la ĉefurbo (dormurbo) kaj al la komunikvojoj de la akso de la valo de Ebro.

## Ekonomio 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo, brutobredado, kaj sekva nutrindustrio, krom ekstera dungado. Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo. Sed ĉefa rimedo nune estas industrio.

El vidindaĵoj menciindas la arkeologia kuŝejo La Cabañeta de romianoj kaj naturaj lokoj ĉe la rivero.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo