Koracioformaj birdoj

[alternative=Granda bunta bucero|eta|[Granda bunta bucero]]
La **Koracioformaj birdoj** (*Coraciiformes*) enhavas proksimume 194 speciojn. Entute estas tre varia ordo kun precipe tropikaj kaj tre kolorbuntaj birdoj, kiuj havas tre diversajn vivmanierojn. Ili havas nur unu komunan distingilon: la piedfingroj ofte estas diversaj ol la normo, ili parte estas sindaktilaj, kun tri antaŭenaj fingroj (kies tria kaj kvara estas kunigitaj ĉebaze), kvankam en multaj alcionoj unu el tiuj malaperis. Tiu ordo enhavas:
* la alcionojn,
* la upupon,
* la abelmanĝulojn,
* la koraciojn
* kaj la kornobekulojn.

Estas ordo ĉefe el la Malnova Mondo, kun reprezentantaro en Ameriko limigita al nur ĉirkaŭ dekduo da specioj de todioj kaj momotoj, kaj nur kelkaj el la pli ol 80 specioj de alcionoj.

La nomo **Koracioformaj** signifas "Korvecaj" aŭ "Korakecaj", kio estas fakte misnomo. (Korakoj estas kantobirdoj). Laŭlitere, la nomo devenas el la latinaj vortoj "Corax", signike "Korako", kaj "Forma", signife "formo", kio estas komuna finaĵo por taksonoj. [Terres p 104]

## Taksonomio 
Tiu ordo ŝajnas kiel tro miksita grupo, kaj la Koracioformaj povus esti konsiderata kiel inkludanta nur la koraciojn. Ĉiuj aliaj familioj estus konsiderataj stirpoj tre malproksimaj al la Koracioformaj. Alimaniere Koracioformaj formas tro ampleksan kladon.

Analizoj de DNA demonstras, ke la Koracioformaj povas esti dividitaj en baza grupo, kiu ne estas tre malproksima disde la Pegoformaj, kaj disda subordo enhavanta ĉefe la alcionojn (Johansson & Ericson, 2003). La veraj parencecoj de la kukolkoracio estus alie. La trogonoj kaj kornobekuloj estas ĉu tre bazaj stirpoj, ĉu devus esti konsiderataj kiel distingaj propraj ordoj; La laste menciitaj estas ŝajne iome pli proksimaj al la koracioj ol la unue menciitaj. Tiu entera grupo (eble ekskludante la Kukolkoracion) kaj la Pegoformaj estas tre rilataj al la Paseroformaj (Johansson & Ericson 2003; vidu ankaŭ preskaŭpaserinoj).

Multaj formortintaj koracioformaj familioj estas konataj nur el fosilioj de la Paleogeno. Ili probable apartenas al la baza grupo kaj estas foje malfacile atribui ilin, ĉar ili estas eĉ pli proksimaj al la Pegoformaj. Krome, estas kelkaj prahistoriaj genroj kiuj estas ankaŭ malfacile lokeblaj en familio. Almenaŭ la *Eokoraciedoj* estas tre bazaj, sed la Geranopteredoj de la malfrua Eoceno  formas superfamilion *Coracioidea* kun la nunaj koracioj kaj la grundokoracioj (Mayr & Mourer-Chauviré 2000). Oni priskribis kelkajn prahistoriajn taksonojn de nuntempaj familioj; vidu la familiartikolojn por detaloj.

En subordo Alcededoj aŭ *Alcedines* oni enmetas la tri similajn familiojn, nome:
* Alcedinedoj (Alcedinidae)
* Halcionedoj (Halcyonidae)
* Ceriledoj (Cerylidae)

## Familioj 
**Nesolvitaj**
* Genro *Quasisyndactylus* (fosilio; Meza Eoceno de Messel, Germanio) - alcediniforma, baza?
* Genro *Cryptornis* (fosilio; Malfrua Eoceno de Francio) - bucerotedo? geranopteredo?
* Familio *Primobukonedoj* (fosilio)
* Genro kaj specio nedet. De Koracioformaj. PQ 1216, QU 15640 (fosilio; Malfrua Eoceno de Quercy, Francio: Mayr & Mourer-Chauviré 2000)
* Familio Bucerotedoj (*Bucerotidae*) (kornobekuloj) - distinga ordo?

* La familio Leptosomatedoj (*Leptosomatidae*) (kukolkoracio) probable ne apartenas ĉi tie.
* La trogonoj estas foje lokitaj ĉi tie kiel familio Trogonedoj.
* La *Paleospizedoj* de Malfrua Eoceno estas foje ankaŭ lokitaj en la Koracioformaj, kiel la *Primobukonedoj* de Frua al Meza Eoceno kaj la *Silfornitedoj* de Meza Eoceno al Frua Oligoceno. La Primobukonedoj almenaŭ ŝajne apartenas ĉi tie.

**Baza grupo**
* Familio Eokoraciedoj (fosilio; Meza Eoceno de Messel, Germanio)
* Familio Meselirisoredoj (fosilio; Meza Eoceno)
* Familio Geranopteredoj (fosilio; Malfrua Eoceno de Quercy, Francio - Frua Mioceno de Ĉeĥio) - inkludas *"Nupharanassa" bohemica*
* Familio Koraciedoj (*Coraciidae*) (koracioj)
* Familio Brakipteraciedoj (*Brachypteraciidae*) (grundokoracioj)
* Familio Upupedoj (Upupo)
* Familio Fenikuledoj (arbarupupoj)
* Familio Meropedoj (abelmanĝuloj)

'*Subordo *Alcedini'''*
* Familio Todiedoj (todioj)
* Familio Momotedoj (momotoj)
* Familio Alcedinedoj (riveralcionoj)
* Familio Halcionedoj (arbalcionoj)
* Familio Ceriledoj (akvalcionoj)

## Bildaro 

Coracias garrulus in Shirahmad wildlife refuge of Sabzevar 001.jpg|Koracio
Broad billed tody 4.jpg|*Todus subulatus*
Leptosomusdiscolorcrop.jpg|Leptosomatedoj
Brown-headed Paradise-Kingfisher.jpg|Alcededo de specio Tanysiptera danae
Southern carmine bee-eater, Merops nubicoides, Savuti marsh, Chobe National Park, Botswana (32421989116).jpg|Sudkarmina abelmanĝulo
Motmot1.jpg|*Eumomota superciliosa*

## Referencoj 
* **Johansson**, Ulf S. & **Ericson**, Per G. P. (2003): Molecular support for a sister group relationship between Pici and Galbulae (Piciformes sensu Wetmore 1960). *J. Avian Biol.* **34**(2): 185–197.  PDF plena teksto 

* **Mayr**, Gerald & **Mourer-Chauviré**, Cécile (2000): Rollers (Aves: Coraciiformes. s.s.) from the Middle Eocene of Messel (Germany) and the Upper Eocene of the Quercy (France). *J. Vertebr. Paleontol.'' **20**(3): 533–546. DOI:10.1671/0272-4634(2000)020[0533:RACSSF]2.0.CO;2 PDF plena teksto

* **Terres**, John K. (1980) The Audubon Society Encyclopedia of North American Birds. ISBN 0-394-46651-9


Kategorio:Birdoj