open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miklós Esterházy (palatino)

Grafo **Miklós (Nikolao) ESTERHÁZY** , laŭ hungarlingve kutima nomordo **Esterházy Miklós** estis hungara politikisto, palatino, reĝa juĝisto. Lia nobela antaŭnomo estis *galánthai* (de Galántha), lia filino estis Anna Julianna Nádasdy.

Miklós Esterházy http://mek.oszk.hu/03600/03630/html//e/e04906.htm naskiĝis la  1583 en Hungara reĝlando en Galánta (nuntempa Galanta en Slovakio). Li mortis la  1645 en Nagyhöflány (nuntempa Großhöflein en Aŭstrio).

## Biografio 
Miklós Esterházy ŝanĝis kredon de luteranismo al katolikismo en 1601. Li lernis en Supra Hungarujo kaj Vieno. Baldaŭe li vivis en kortego de István Bocskai, poste ekde 1609 en Kassa. En 1612 li edziĝis baldaŭe havanta filon. En 1614 li ricevis la rangon barono kun bieno en Regéc. Baldaŭe li estis laŭvice estro de 3 departementoj, krome reĝa juĝisto inter 1622-1625, poste palatino. Li denove edziĝis en 1624 pro frua morto de la edzino, baldaŭe li havis 9 gefilojn. Li ricevis Ordenon de la Ora Ŝaffelo en 1628. Li strebis por unuiĝo de la hungariaj partoj sub la Habsburgoj, tiu politiko kreis multe de malamikoj.

## Verkaro (elekto) 
* *A Magyar-Országi Palatinusnak, Gróf Eszterhazi Miklosnak, Rákóczi György Erdélyi fejedelemnek irt egynehány Intő Leveleinek igaz Pariája* (latine kaj hungare en 1644, reeldonita en 1756)
* *Galantai gróf Esterházy Miklós munkái* (Verkoj de Grafo Miklós Esterházy), (1852)
* lia memuaro (1884)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre laŭ la aboco)
* hungarlingva biografio

Miklos
Kategorio:Hungaraj palatinoj
Kategorio:Reĝaj juĝistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Kavaliroj de la Ordeno de la Ora Ŝaffelo
10429 van Woerden

'*10429 *van Woerden'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geezoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Tom Gehrels fotis la ĉielon en 1960 elde la Observatorio de la Monto Palomar. La  estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten en Leiden.

La asteroido estis nomita en honoro de la nederlanda astronomo *Hugo van Woerden*, profesoro pri astronomio en Groningen. Li interesiĝas pri la neutra hidrogeno en la galaksioj kaj estis tre aktiva popularigisto en astronomio. Li ricevis la Reĝan Medalon "*Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw''" in 1992.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Eŭropa Juda Kongreso

La **Eŭropa Juda Kongreso** estis fondita en 1986, kiel tuteŭropa federacio de judaj komunumoj kaj organizaĵoj. Ĝi estas la sola demokratie elektata, reprezenta organizaĵo de judaj komunumoj el tuta Eŭropo, kaj proksime kunlaboras kun la tutmonda organizaĵo demokrative Monda Juda Kongreso, kies kontinenta filio ĝi estas. La ĉefa celo de la kaj Eŭropa kaj Monda Judaj Kongresoj estas agi kiel "la diplomatia brako de la juda popolo". Membreco en la Eŭropa Juda Kongreso eblas al ĉiuj judaj grupoj aŭ komunumoj en Eŭropo, sendepende de la sociaj, politikaj aŭ ekonomiaj ideologioj de la ŝtato gastiganta la grupon aŭ komunumon. La sidejo de la Eŭropa Juda Kongreso estas en Parizo, Francio, kaj la organizaĵo subtenas kromajn internaciajn oficejojn en Bruselo (Belgio), Strasburgo (Francio), Berlino (Germanio) kaj Budapeŝto (Hungario). Precipaj eksteraj kontaktoj estas la naciaj registaroj de Eŭropo, la Konsilio de Eŭropo kaj la institucioj de la Eŭropa Unio. 

Kategorio:Judaj organizaĵoj
Kategorio:Judoj kaj judismo en Eŭropo
Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Monda Juda Kongreso

[eta|maldekstra|[Ŝimon Peres dum la Monda Juda Kongreso en Jerusalemo (2010)]]
[eta|maldekstra|[Tony Blair kaj la Monda Juda Kongreso en Jerusalemo, junio 2011]]
[eta|maldekstra|La Tria [Monda Juda Kongreso en Ĝenevo, 1953]]
[eta|dekstra|Parolas Prezidanto [Nahum Goldmann dum la Monda Juda Kongreso en Jerusalemo en 1975. Sidanta de la dekstro: la Israela Ĉefministro Jicĥak Rabin]]
La **Monda Juda Kongreso** estis fondita en Ĝenevo, Svislando, en aŭgusto 1936 kiel internacia federacio de judaj komunumoj kaj organizaĵoj. La ĉefa celo de la Monda Juda Kongreso estas agi kiel "la diplomatia brako de la juda popolo". Membreco en la Monda Juda Kongreso eblas al ĉiuj judaj grupoj aŭ komunumoj, sendepende de la sociaj, politikaj aŭ ekonomiaj ideologioj de la ŝtato gastiganta la grupon aŭ komunumon. La sidejo de la Monda Juda Kongreso estas en Novjorko, Usono, kaj la organizaĵo subtenas pliajn internaciajn oficejojn en Bruselo (Belgio), Jerusalemo (Israelo), Parizo (Francio), Moskvo (Rusio), Bonaero (Argentino) kaj Ĝenevo (Svislando). Ekde la jaro 1947, la organizaĵo havas specialan konsultan statuson ĉe la Ekonomia kaj Socia Konsilio de Unuiĝintaj Nacioj. En 1986 fondiĝis aparta kontinenta sekcio por judaj grupoj aŭ komunumoj en Eŭropo, la Eŭropa Juda Kongreso, kiu proksime kunlaboras kun la tutmonda organizaĵo.

## Alvokoj
La 17-an de aŭgusto, dum la ribelo de Varsovio, "Głos Starego Miasta" (Voĉo de Malnova Urbo) publikigis depeŝon pri tuja helpo de liberigitaj judoj el KL Warschau al la Monda Juda Kongreso.

## Vidu ankaŭ
* Szmul Zygielbojm

Kategorio:Judismo
Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Kategorio:Neprofitcelaj organizaĵoj
10430 Martschmidt

'*10430 *Martschmidt'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geezoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey''.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la nederlandan-usonan astronomon Maarten Schmidt, kiu identigis la ondolongon de la radiadoj elsendataj de la kvazaro ; tio, kiu gvidis lin al la teorio, laŭ kiu tiuj-ĉi estas inter la plej malproksimaj kaj plej maljunaj el la observitaj objektoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Brujić

**Brujić** estas serba familinomo el Kroatio. Hodiaŭ en Kroatio estas 100 membroj en 50 familidomoj. En 1712, en Lika kaj Krbava estis 8 familioj. Dum la milito en Jugoslavio (1991-1995), multaj familianoj Brujić estis mortigitaj.

## Eksteraj ligiloj
* http://www.poreklo.rs/2013/08/01/gornja-krajina-rodovi-koji-slave-sv-%C4%91ur%C4%91a-%C4%91ur%C4%91evdan/
* http://www.poreklo.rs/2012/08/15/poreklo-prezimena-selo-medak-lika/
* http://www.poreklo.rs/2012/07/15/poreklo-prezimena-selo-mekinjar-udbina-lika/
* http://imehrvatsko.net/namepages/view/family_name/prezime-Bruji%C4%87

Kategorio:Historio de Kroatio
Kategorio:Serboj
Erika Wermescher Veres

**Erika Wermescher Veres** [vermeŝer vereŝ] rumania hungara instruistino pri desegno, pentristino. Ŝi naskiĝis en Satmaro en 1951.

## Kariero
Erika Wermescher Veres studis en Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo.

## Fonto
*Biografio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Géza Ulrich

**Géza ULRICH** estis hungara pentristo. Li naskiĝis en Budapeŝto la 23-an de aprilo 1881 kaj mortis en Koloĵvaro la 15-an de februaro 1943.

## Kariero
Géza Ulrich studis en lernejo de industridesegno de Budapeŝto, poste en Munkeno kaj Stutgarto. Ĝis 1914 li laboris en Germanio ĉe Max Reinhardt, de 1920 en Svislando. Post 1923 li laboris 14 jarojn en Arad. De 1938 li denove laboris en Budapeŝto.

## Fontoj
*Biografio
*Biografiaj indikoj

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Preĝejo Sankta Maria La Pleja (Arundo)

La **Preĝejo Sankta Maria La Pleja**, hispane ***Iglesia de Santa María la Mayor*** de Arundo (provinco Malago, Hispanio), altigita al la kategorio je kapitula kirko fare de la reĝo Fernando la Katolika, estis konstruita sur la iama alĥama moskeo de la urbo, verko de la 13a jarcento el kiu ankoraŭ konserviĝas la restoj de la mihrabo. La preĝejo ekkonstruiĝis tuj post la rekonkero en 1486 de la placo fare de kristanaj trupoj. La konstruado daŭris du jarcentojn kaj pro tio videblas du arkitektaj stiloj laŭ la malsamaj konstruetapoj.

## Bildaro 

Dosiero:Sanktamariaarundo.JPG|Flanke el centra strato
Dosiero:Balkonoj.JPG|Balkonoj kaj portikaro

Kategorio:Arundo
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Hispanio
Endre Vándor

**Endre VÁNDOR** hungara pentristo, grafikisto. Li naskiĝis en Arad en 1910. 

## Kariero
Endre Vándor studis en Budapeŝto kaj Vieno. Liaj ilustracioj aperis en gazetoj.

## Fonto
*Biografiaj indikoj

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Der Wendepunkt

**Der Wendepunkt. Ein Lebensbericht** (eo: La turnopunkto) estas la dua membiografio post *Kind dieser Zeit* (Ido de ĉi tiu epoko) de Klaus Mann, kiu aperis unue en la angla lingvo en 1942 en la eldonejo L. B. Fischer en Novjorko sub la titolo *The Turning Point: Thirty-Five Years in this Century* en Usono. *The Turning Point* finiĝas per la decido de Klaus Mann aliĝi al la usona armeo. La titolo koncernas la opinion de Mann, ke ĉiu homo havas je certaj vivomomentoj la eblecon, decidiĝi por la unua aŭ la alia kaj doni per tio al sia vivo certan turniĝon. En lia vivo tio estis la ŝanĝiĝo de estetike ludema al politike aktiva verkisto.
## Fontoj 
* Klaus Mann: *Der Wendepunkt. Ein Lebensbericht* (= *Rororo* 24409). Pliampleksigita noveldono. Kun tekstaj variaĵoj kaj skizoj en la eldono kaj kun postparolo de Fredric Kroll. *Rowohlt-Taschenbuch-Verlag*, Reinbek ĉe Hamburgo 2006, ISBN 3-499-24409-8.
* Uwe Naumann: *Klaus Mann* (= *Rororo* 50695 *Rowohlts Monographie*). Priverkita noveldono. *Rowohlt-Taschenbuch-Verlag*, Reinbek ĉe Hamburgo 2006, ISBN 3-499-50695-5.
Kategorio:Literaturaj verkoj
Kategorio:Membiografiaj libroj
Kategorio:Klaus Mann
Kategorio:Literaturo de la 20-a jarcento
Preĝejo de la Sankta Spirito (Arundo)

La **Preĝejo de la Sankta Spirito**, hispane **Iglesia del Espíritu Santo** estas katolika preĝejo de Arundo (provinco Malago, Hispanio). La preĝejo troviĝas en unu el la antikvaj kvartaloj de la kaj estis konstruigita de la reĝo Fernando la Katolika sur moskeo. Ĝi estis dediĉita al la Sankta Spirito memore al la tago kiam la urbo estis forprenita de la muzulmanoj.

maldekstre|eta|Preĝejo de la Sankta Spirito en Arundo.
Dum kelka tempo ĝi funkciis kiel la ĉefa preĝejo dum oni riparis la plejan preĝejon. Ĝia konstruado komenciĝis la 24an de majo 1485, la sama jaro de la konkero de Arundo sub la ordonoj de la Katolikaj Gereĝoj kaj finiĝis 20 jarojn poste (ĉirkaŭ 1505).

Kategorio:Arundo
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Hispanio
Félix Bódog Widder

**Félix Bódog Widder,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Widder Félix Bódog** estis hungara pentristo kaj instruisto. Li naskiĝis en Arad en 1874 kaj mortis en Budapeŝto en 1939. Lia nepo estis Judit Vihar.

## Kariero 
Félix Bódog Widder studis en Budapeŝto, Munkeno kaj Parizo. Li estis longtempe gimnazia instruisto. De 1901 li plurfoje partoprenis grupajn ekspoziciojn. En 1914 li havis kolektan ekspozicion en Salono Könyves Kálmán, en 1971 memorekspozicion Magyar Nemzeti Galéria.

## Fontoj 
* Biografoaj indikoj
* Pentraĵoj

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
István Zerkovitz

**István ZERKOVITZ** [cerkovic] pseŭdonimo **Zách**, hungara komponisto. Li naskiĝis en Arad la 8-an de februaro 1910 kaj mortis en Budapeŝto la 15-an de februaro 1972 en Budapeŝto.
## Kariero
István Zerkovitz dro post akiro de jurdiplomo studis en muzikakademio violonĉelon ĉe Miklós Zsámboki kaj komponadon ĉe Zoltán Kodály. Li komponis danc- kaj filmkantojn, hungarajn popolecajn kanzonojn. La tekstojn al liaj konataj melodioj verkis István Agyagfalvi Hegyi.

## Komponaĵo
**Tabáni orgonák*, opereto prezentita sukcese de Budai Színkör.
## Fonto
*Biografio 
*Leszler József: *Nótakedvelőknek*, Zeneműkiadó, Budapest, 1986.

Kategorio:Hungaraj komponistoj
Plenumanto de magio

La vortoj **mago** aŭ **magiisto** kaj priskribo **plenumanto de magio**, estas uzataj diverssence: ekzemple, ili povas indiki:[eta|dekstra|250px|*Magiistino* – fotaĵo de [Augusto De Luca.]]
* personon kun magiaj povoj (magiisto, ŝamano, sorĉisto kaj tiel plu),
* artiston, kiu kreas impreson de magio per lertaj manipuladoj manaj aŭ per kaŝitaj meĥanismoj (prestidigitisto, iluziisto,…)
* Personon escepte lertan en sia specifa kampo.

Ju pli la magiisto profitas de magiaj formuloj aŭ de iloj tipaj de la sorĉarto, des pli li aproksimiĝas al magio.

La vorto estas transliteraĵo de la greka *magos* (μάγος, pluralo μάγοι). Temas pri titolo specife referencanta al zaratuŝtraj magoj, reĝoj-sacerdotoj tipaj por la lasta periodo de la Persa Imperio

Oftege sin difinas magoj tiuj, kiuj pretendas, ke ili kapablas regi naturajn fortojn pere de okultaj povoj.
Kune kun la forta disvastiĝo de la ĝenro fantasto, pere de romanoj aŭ filmoj (ekzemple, la sagao de Harry Potter) aŭ pere de rolludo, tiu termino – jam konata en folkloraj literaturaj medioj (ekzemple, en fabloj) - fariĝis vaste uzata.

En ĉiuj tiuj kazoj la magiisto estas ulo kapabla regi per magio nur la naturajn fortojn. Male, en antikvaj kulturoj kaj en iuj malpli evoluaj civilizoj la figuro de la magiisto okupas centran socian gravon, ĉar li praktike plenumas diversajn sociajn funkciojn.

## Kronikoj kaj legendoj 
Oni povas memorigi inter la magiistoj de la klasikaj, mezepokaj kaj renesancaj kronikoj:
[eta|maldekstra|upright|''Sorĉisto Merlin'o', de [Howard Pyle el *The Story of King Arthur and His Knights*. (1903)]]
* Apolonio, greka filozofo
* Virgilio, latina poeto kaj filozofo
* Merlino, protagonisto de la epopea literaturo, ĉi-kaze de la artura legendo
* Petro Bailardo, salerna alkemiisto aŭ franca militisto.
* Faust, persono de popola legendo tradicie imagita alkemiisto, sed en iuj versioj indikata kiel magiisto.

## Magoj en Literaturoj 
En la popolaj literaturoj kaj rakontaroj, ofte la magiisto ensceniĝas. Jen la plej famaj:
* Prospero, la magiisto de *La ŝtormo* de Shakespeare;
* La mirinda sorĉisto de Oz, el la samnoma romano de Baum;
* La Metilernanto sorĉista, de Luciano kaj poste Goethe;
* Gandalf, en la *La Mastro de la Ringoj* (la bildo korespondas al tiu de la klasika magiisto bona kaj aktive protektanta);
* Saruman, en La Mastro de l' Ringoj
* Albus Dumbledore, persono de la sagaoj de Harry Potter kreita de J. K. Rowling
* Harry Potter, persono de samnoma sagao
* Harry Dresden privata detektivo kun magiaj povoj, protagonisto en Dresden Files
* Jaina Marefiero magiistino de la universo de Warcraft kaj lidero de Kirin Tor

Ankaŭ komiksoj en kiuj magiistoj tenas la precipan scenon estas multaj.

## En Esperanto aperis 
* BA26: Luiza Carol, *Observi verdajn okulvitrojn per verdaj okulvitroj*, pri *La mirinda sorĉisto de Oz* (de L. Frank Baum; nome komparo de du tradukoj: de H. R. Dreyer (2000) kaj de Donald Broadribb (2012)).

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Eskatologio
* Iluziisto
* Magio
* Sorĉistino
* Sorĉarto
* Ŝamanismo
* Historio de medicino
* Magia formulo

Kategorio:Antropologio
Kategorio:Magio
*
Domo de la Maŭra Reĝo (Arundo)

La **Domo de la Maŭra Reĝo** () estas palaco situanta en la historia urboparto de la urbo Arundo, Hispanio.

Temas pri konstruaĵo el neregula plano kaj labirinta, kun pluraj ŝtuparoj pro la niveldiferencoj kaj fasado kun du turoj el malsamaj altoj kiuj adaptiĝas al la kurbo de la strato. La fronta parto de la domo rigardas la profundan ravinon okazigata de la rivero Gvadalevino je la trakuro en la urbo tra ĝardenigitaj terasoj je malsamaj niveloj. La ĝardenoj estis dezajnitaj de la arkitekto Jean-Claude Nicolas Forestier kaj estas ornamitaj per azuleĥoj, fontanoj kaj akvujoj kun nimfeoj.

En la interno konserviĝas arabdevena minejo por la akirado de akvo, kiu atingas la fundon de la ravino pere de ŝtupoj kiuj malsupreniras ĝis 60 metroj.

Kategorio:Arundo
Kategorio:Palacoj en Hispanio
Kuirhorloĝo

eta|Kuirhorloĝo en la formo de frigidilo
**Kuirhorloĝo** aŭ **ovohorloĝo** estas helpilo dum la kuirado aŭ fritado. Ĝi estas speco de vekhorloĝo kiu servas kiel memorigilo por indiki kiam difinita tempo forpasis kaj oni denove devas atenti la kuiratan manĝaĵon.

Kuirhorloĝo povas konsisti el streĉa mekanismo kiu post difinita tempo donas signalon. Kuirhorloĝoj estas farataj en ĉiuspecaj ludaj formoj kaj modeloj. Ankaŭ ekzistas diĝitaj kuirhorloĝoj, kiuj funkcias per pilo.
Ofte tiuj havas pli da funkcioj ol tiuj kun streĉa mekanismo.

Ankaŭ ekzistas sablohorloĝoj uzeblaj kiel kuirhorloĝo sed tiam kompreneble la signalo mankas.

## Fotaro

Dosiero:Egg timer.jpg|Sablohorloĝo uzata kiel kuirhorloĝo
Dosiero:Lux Minute Minder timer.jpg|Mekanika kuirhorloĝo
Dosiero:Il pomodoro.jpg|Mekanika kuirhorloĝo en la formo de tomato
Dosiero:Kitchen timer.jpg|Mekanika kuirhorloĝo en la formo de kokino
Dosiero:Digital egg timer.jpg|Diĝita kuirhorloĝo

Kategorio:Kuiriloj
10435 Tjeerd

'*10435 *Tjeerd'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geezoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Tjeerd S. van Albada'', profesoron pri astronomio en Groningen. Lia ĉefa laboro estas la dinamiko de ekstergalaksiaj sistemoj kaj la rolo de la tiel nomata malluma materio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Judodevena miksrasulo (nazia Germanujo)

eta|Nürnberger Gesetze
La naziismo kaj rasoteoria termino **judodevena rasmiksulo** (ger.: „*jüdischer Mischling*“ estis difinita en la Unua Dekreto pri la Regna Civitaneco-Leĝo de la 14-a de novembro 1935. „judodevenaj rasmiksuloj“ estis laŭ tio germanoj, kiuj devenis de unu aŭ du „plenjudaj“ geavoj, tamen ne havis vastan ligon kun la judismo. Kiu tamen – je egala deveno de du judaj geavoj – apartenis al la juda religia komunumo aŭ estis geedziĝinta kun judo, estis samrangigita kun *plenjudoj* kaj nomata „judo“.

Je la geedziĝo-malpermeso de judoj kun „germansanguloj“, elformita en la nurenbergaj rasleĝoj kaj realigitaj per dekretoj, estis esence, ĉu „juda miksito“ havis du judajn aŭ nur unu geavajn partojn. Cirkulero de la regna ministro por internaj aferoj, Wilhelm Frick, de la 26-a de novembro 1935 stampis por tio la nociojn „* juda miksito unuagrada*“ respektive „* juda miksito duagrada*“. Pli kaj pli leĝokomentoj, gazetoj kaj lernolibroj uzis por tio la pli facile kompreneblajn terminojn „*Halbjude*“ (duonjudo) kaj „*Vierteljude*“ (kvaronjudo), en ĉefa germanlingva vortaro *Duden* unuafoje trovebla en 1941.

La „judaj miksitoj unuagradaj“ suferis kreskan subpremon kaj persekuton: ĝisfundaj judmalamantoj en la NSDAP, partia stabo kaj en la naziaj policostrukturoj insistegis, enigi ankaŭ ĉi tiun grupon en la deportadon kaj en la amasmurdo.

## Vidu ankaŭ 
* Historio de judoj en Nederlando

## Literaturo 
* Maria von der Heydt: *Auswanderung von „jüdischen Mischlingen”*. En: Susanne Heim, Beate Meyer, Francis R. Nicosia (eldonintoj): *„Wer bleibt, opfert seine Jahre, vielleicht sein Leben.” Deutsche Juden 1938-1941*. Wallstein, Göttingen 2010.
* Beate Meyer: *„Jüdische Mischlinge“. Rassenpolitik und Verfolgungserfahrung 1933–1945*. 2-a eldono. Dölling kaj Galitz, Hamburgo 2002, ISBN 3-933374-22-7 (*Studien zur jüdischen Geschichte.* 6), (Samtempe kaj parte: Hamburgo, universitato, doktortezo, 1998: *Verfolgung und Verfolgungserfahrungen „jüdischer Mischlinge“ in der NS-Zeit*), (Unua eldono: samloke 1999).
* James F. Tent: *Im Schatten des Holocaust. Schicksale deutsch-jüdischer «Mischlinge» im Dritten Reich.* Böhlau, Kolonjo 2007.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* seniorentreff.de *Trikvarona germano sub Hitler* – Historia atestaĵo 

Kategorio:Eŭgeniko
Kategorio:Antisemitismo en Aŭstrio
Kategorio:Antisemitismo en Germanio
Kategorio:Juro en la Nazia Germanio
Kategorio:Religio kaj raso
Kategorio:Nazia terminologio‎
Minareto de Sankta Sebastiano

La **Minareto de Sankta Sebastiano** () estas minareto kiu origine estis parto de moskeo kaj poste de la malaperinta Preĝejo Sankta Sebastiano de Arundo, en la provinco Malago, Hispanio. Temas pri turo el kvadrata plano en kiu distingeblas tri zonoj: malsupera, konstruita el ŝtono kun pordo elfarita de hufofera arko kaj alfizo; intermeza zono konstruita el briko kiu venas el la 14-a jarcento; kaj supera parto ankaŭ el briko, konstruita post la konkero de la urbo fare de kristanoj, ĝi kunkciis kiel sonorilturo.

Dosiero:Minareto.JPG|Minareto
Dosiero:Minareto-pordo.JPG|Minareto-pordo
Dosiero:Minareto2.JPG|Minareto
Dosiero:Lintelo.JPG|Lintelo

Dosiero:Minaretajfenestroj.JPG|Minaretaj fenestroj

Kategorio:Arundo
Kategorio:Minaretoj
Kategorio:Turoj en Hispanio
American Empire

**American Empire** (usona imperio) povas aludi al jeno:
*American Empire, fikcia lando en la serio *World of Ghost in the Shell* 
**American Empire* (filmo)
*American Empire (Harry Turtledove), serio de romanoj de alternativa historio 
**American Empire style*, nome sinonimo aŭ anglalingva esprimo por usonimperia stilo
*Usona Imperiismo
* *American Empire* (Usona Imperio) estas libro de Andrew Bacevich, kiu diras, ke Usono ekagis kiel imperio de post la fino de la Malvarma milito.

## Vidu ankaŭ
*American Empire Project
American Empire Project

**The American Empire Project** (usonimperia projekto) estas libroserio kiu temas pri la ĵusaj imperiismaj kaj esceptismaj tendencoj en la usona eksterlanda politiko. Tiu serio estas publikita de Metropolitan Books kaj inkludas kontribuojn fare de elstaraj verkistoj kiaj Noam Chomsky, Howard Zinn, kaj Chalmers Johnson.

La celo de la projekto estas havigi kritikan rigardon al la imperiaj ambicioj de Usono kaj esplori eblajn alternativojn por eksterlanda politiko.

La *American Empire Project* estis origine fondita de Tom Engelhardt kaj Steven Fraser kaj ekpublikiĝis en 2004. Tiu serio nune enhavas pli ol 20 librojn kaj kontinue pliiĝas.

## Vidu ankaŭ
* Usona Imperiismo
* Imperiismo

## Eksteraj ligiloj
*Retejo de American Empire Project

Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Usona Imperiismo
Muzeo Prinzesshof

eta|La malantaŭo de la muzeo.
La **Muzeo Prinzesshof** estas urba muzeo en la urbokerno de Itzehoe, Germanio. Ĝi prezentas daŭran ekspozicion pri la kulturhistorio de la distrikto Steinburg en la 19-a kaj la 20-a jarcentoj kiel ankaŭ ĉiam ŝanĝantajn elmontrojn pri kulturhistoriaj, regionhistoriaj, arkeologiaj kaj popolartaj temoj. Riĉaj muzeopedagogiaj ofertoj kompletigas la ofertojn.

## Ĉambroj de la muzeo 
### Bidermajra ĉambro 
Tie ĉi videblas multaj objektoj el la bidermajra epoko kaj meblaro kun martela piano; originala kafotablo invitas la vizitantojn al hejmeciĝo kaj identiĝo, aparte post kiam ili ĝuis interesan filmeton enkondukan je la enirejo al tiu ĉambro.

### Tabakvendejo 
La ekipaĵo vendeja ĝis la 1987-a jaro ankoraŭ funkciis ĉe sia originala loko. Post la fermo de la vendejo la plej granda parto de la nemovebla ekipaĵo alvenis muzee. Laŭ la nuna aspekto ĝi estas la rezulto de laborpostulegaj restaŭradoj.

### Fehrs-ĉambro 
La verkisto Johann Hinrich Fehrs, al kiu estas dediĉita tiu ĉi ĉambro, estas la nekontesteble plej grava platdiĉa poeto de la urbo. Estante instruisto kaj lernejestro laŭprofesie, li ankaŭ estis granda bonfarinto de la urbo.

### Arĝentaĵoj 
En la supra etaĝo admidreblas produktoj de regionaj kaj fremdaj arĝentaĵistoj. Krom kuleroj je diversaj specoj prezentiĝas ankaŭ manĝilaroj kaj altarvazaro.

### Industria historio 
Tie ĉi oni konfrontiĝas al la industria historio de la regiono. La cemententrepreno ''Alsen'sche Cement-Fabriken* de Itzehoe servas kiel ekzemplo de historio industria. Alia fabriko en Lägerdorf montratas per rekonstruita laborista ĉambreto kaj originala ŝoforkupeo de enlanda ŝipo kaj multaj tekstoj enmerĝantaj onin en la laboristan ĉiutagan vivon.

## Literaturo 
* Anita Chmielewski-Hagius: *Das Kreismuseum Prinzeßhof in Itzehoe.* En: Heimatverband Kreis Steinburg (eld.): *Steinburger Jahrbuch]2003*, Itzehoe 2002, p. 119–130.
* Hugo Schünemann: *Das Heimatmuseum Prinzeßhof in Itzehoe.* En: Heimatverband Kreis Steinburg (eld.): *Steinburger Jahrbuch 1975'', Itzehoe 1974, p. 45–83.

## Eksteraj ligiloj 
Hejmpaĝo de la muzeo.

Itzehoe
Kategorio:Distrikto Steinburg
Alexander Pravda

**Alexander PRAVDA** (naskiĝis en 1961) estas slovaka astronomo.

Laŭ Minor Planet Center li kunmalkovris 51 asteroidojn inter 1995 kaj 1998 en kunlaboro kun Adrián Galád, Pavel Zigo, kaj Dušan Kalmančok.

La asteroido 60972 Matenko estis nomita en lia honoro : "Matenko" estas lia kromnomo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Alexander Pravda

Kategorio:Slovakaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Interdom

eta|280px|**Interdom**

eta|70px
65px|eta|Ordeno de la Amikeco de la Popoloj
**Interdom** (Ivanova Internacia Loĝlernejo) estas speciala lernejo por fremduloj situantaj en la grandurbo Ivanovo, Rusio. La nomo estas mallongigo de la rusa *Internacionalnij Dom*.

Ĝi estis kreita la 26-an de marto 1933 fare de la tekstilaj virinoj de la grandurbo sub la direkto de la sovetia sekcio de Internacia Ruĝa Helpo (ankaŭ konata kiel MOPR, ĝia rusa akronimo). La loĝlernejo poste estis nomita laŭ fondinto **Elena Dmitrievna Stasova**. Ĝi estis elpensita kiel lernejo por infanoj de subpremitaj demokrataj gvidantoj kaj aktivuloj de la tuta mondo. Interdomaj gravaj etendaĵoj okazis en la jaroj 1961, 1969 kaj precipe ĉirkaŭ 1990. Ĉar Sovet-Unio kolapsis, Interdom ankaŭ iĝis hejmo por multaj infanviktimoj de la nuklea akcidento de Ĉernobilo. Komence de la 21a-jarcentaj oni pripensis planojn ŝanĝi la  en militistan akademion ĉar kadetoj (vidu Suvorov Militakademio) bezonis tion. Tio estis atingita danke al grava fortostreĉo fare de la lerneja kunlaborantaro, la Rusia Ruĝa Kruco kaj la prompta respondo de la rusa Komisiono por Paco, aparte la influo de ĝia prezidanto, la antaŭa ŝaka mondĉampiono Anatoly Karpov.

## Eksteraj ligiloj 
* Internacia Eduka Centro "Interdom" nomita laŭ E.D. STASOVOY" 
* Artikolo en BBC-Novaĵo publikigita en oktobro 2013 

Kategorio:Ivanovo
Kategorio:Lernejoj en Sovetunio
Kategorio:Orfejoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1933
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1930-1939
Gramme

**Gramme** estas 30 kilometraojn longa flanka rivero de Unstrut en Turingio.

Ĝi posedas du fontorojojn, *Weimarbach* (fonto ĉe la sudokcidenta rando de Ulla kaj *Nörbach* (fonto en Nohra). Ambaŭ torentoj konfluas en Hopfgarten kaj iĝis la rivero Gramme.

## Priskribo survoje 
La rivero Gramme forlasas la vilaĝon nordokcidenten, kunprenante la de maldekstre alfluantan rojon Utzberger Bach. Malsupre de la akvomuelejo de Hopfgarten unuiĝas de dekstre la torento Kratzbach. La rivero servas por irigacii la plugeblajn kampojn de Hopfgarten kaj Niederzimmern; pro tio oni konstruis dum la 1970-aj jaroj la barajĵlagon *Talsperre Hopfgarten*.

Poste Gramme trafluas la vilaĝojn de Verwaltungsgemeinschaft Gramme-Aue en la Distrikto Sömmerda. Serpentumas kaj sinuas Gramme en la Turingia Baseno tra ebenaĵoj, voje de Großrudestedt, kie ĝin krucas la trakoj de la fervoja linio de inter Erfurto kaj Sangerhausen, ĝis Werningshausen. Oriente de Wundersleben (situanta okcidente de Sömmerda) ĝi enfluas de dekstre la riveron Unstrut.

Pro la mezepoka riverreguligo en la Regiono Unstrut la rivero estis provizita per kanaloj por movigi muelejojn - sed ankaŭ por gajni novan terenon. Antaŭ la reguligo de Unstrut la enfluo de Gramme estis sude de Wundersleben: tie ekzistas ĝis nun la eksa akvomuelejo kiel konstrukomplekso, iam movite de la akvopovo de Gramme.

## Flankaj riveroj 
Flanka rivero konfluanta en Großmölsen estas Linderbach.

Kategorio:Riveroj en Turingio
Kategorio:Distrikto Weimarer Land
Kategorio:Distrikto Sömmerda
Stotternheim

eta|Evangelia kirko en Stotternheim eta|Urbodometo **Stotternheim** estas ekde 1994 kvartalo de Erfurto, konservinte propran vilaĝan karakteron.

## Historio 
Laŭlegende jam en 1964 certa Kunemund von Stotternheim estis farita kavaliro fare de imperiestro Oto la 1-a. La unua endokumenta mencio estas tamen nur de 1088.

En 1268 la senjoroj de Stotternheim kverelis kun la urbo Erfurto: por puni ilin la erfurtanoj detruis incendie la burgon kaj malliberigis ties posedantojn. Liberigo faritis nur post kiam la posedoj paŝon post paŝo venis sub erfurtan kontrolon: tiam komenciĝis la kolekto de stotternheima tereno fare de erfurtanoj, kio kulminiĝis en 1470. La eksaj senjoroj de Stotternheim siaflanke transloĝiĝis Erfurton. Hiob von Stotternheim estis eĉ la plej riĉa erfurtano, laŭdire. Li kaj aliaj membroj de la klano iĝis respektitaj burĝoj kaj konsiliantoj de la urbo, Otto von Stotternheim fariĝis eĉ rektoro de la Universitato de Erfurto - du fojojn. Ankaŭ Elias Birnstiel originas de tie ĉi.

## Ekonomio, publikaj institucioj kaj moderniĝo 
Ekonomian gravecon akiris la vilaĝo kiam ekis en la 1823-a jaro boradoj je roksaloj, kio finiĝis sukcese en 1828. Oni elminigas salakvon je salenteno de 28 %.

En 1847 oni konstruis la banloketon *Louisenhall*, kiu funkcias kiel kuracloketo ĝis la Dua mondmilito. Gastoj venis eĉ el Berlino. La en 1887 konstruita salejo *Neuhall* proksime de la stacidomo funkciis ankoraŭ ĝis 1950. Regiono ĉirkaŭ Louisenall estas nun naturprotektita zono pro la kresko de maloftantaj salplantoj.

Ekde 1990 fariĝis en la nordokcidento nova loĝeja zono *Hinter der Mühle und den Höfen* kaj nordoriente mikszono (loĝado + metiado) kun surfaco de ĉirkaŭ 14 ha.

Nuntempe estas en Stotternheim ĉirkaŭ 250 metioj registritaj. Krome ekzistas surloke vendejoj por nutraĵoj kaj drogvendejoj, ekster tio 3 dentistoj, 2 ĝeneralaj kuracistoj, 1 pediatro, 1 kirurgo/urologo, 1 apotekisto kaj 2 bestkuracistoj

Ĉe la baza lernejo kaj la negimnazia mezlernejo lernas ĉirkaŭ 440 gejunuloj; la en la 2001-a nove konstruita infanĝardeno zorgas pri ĉirkaŭ 100 infanoj. La junuloj renkontiĝas regule en la Porjunulara klubo kaj por olduloj estas ankaŭ apartaj ĉambroj en la urbodomo.

## Vidindaĵoj 
* Evangelia Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paulo de 1704. La malfruromantika orgeno de 1902 estas el la ateliero de Walcker en Ludwigsburg, ĝi damaĝitis en 2002 dum ŝtormego kaj reekfunkciis post laborpostula restaŭrado en majo de 2009.
*Tombejo kun historiaj tomboŝtonoj kaj amastombo por 13 germanaj soldatoj falintaj en la 11-a de aprilo 1945. 
*Historia paroĥa domo
*Katolika preĝejo Sankta Mario (de 1952)
*Arkitekture interesega loĝdomo de iama grandbienposedanto (ankoraŭ ne restaŭrita)
*Luther-ŝtono
*Roka kelo (germane: *Felsenkeller*): konstruita en 1837 por malvarmigi la trinkaĵojn antaŭ vendado; post la Unua mondmilito faritis surloke memorigloko kun krenelforma ĉirkaŭaĵo simila al burgeto
*Zono ĉirkaŭ la iama solkuracfonto Louisenhall en la direkto de Nöda, de 1847.

## Subnotoj 
Kategorio:Urbopartoj de Erfurto
Kategorio:Iamaj municipoj en Germanio
Ferenc Ürményi

**Ferenc Ürményi** [urmEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ürményi Ferenc** estis hungara guberniestro, politikisto, ekonomikisto, membro (direktora en 1845) de Hungara Scienca Akademio. Lia nobela antaŭnomo estis *ürményi*.

Ferenc Ürményi http://www.lexikon.katolikus.hu/%C3%9C/%C3%9Crm%C3%A9nyi.html naskiĝis la  1780 en Vieno. Li mortis la  1858 en Pest (urbo).

## Biografio 
Ferenc Ürményi ricevis juran diplomon en 1798, post 2 jaroj li advokatiĝis. Inter 1803-1808 li havis ŝtatan postenon en Lemberg, poste en la kortego en Vieno. En 1815 li estis nomita direktoro en Banato, kie li fondis novan vilaĝon **Ürményháza** por hungaroj (nuntempa Jermenovci en Serbio). En 1822 la havenurbo Rijeka aldoniĝis al la Hungara reĝlando sub nomo *Fiume*, kies unua guberniestro estis Ferenc Ürményi. Post 14 jaroj revenis al urbo Pest, kie li okupiĝis precipe kun societoj havanta la dignon krongardisto.

## Lia prelego 
* *Előadása a pesti magyar kereskedelmi bank elnökének…* (1845), ankaŭ germane

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj guberniestroj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Krongardistoj
Kategorio:Ürményi
János Váczy

**János Váczy** [jAnoŝ vAci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Váczy János** estis hungara literaturhistoriisto, filologo, membro (korespondanta en 1908) de Hungara Scienca Akademio.

János Váczy http://www.kislexikon.hu/vaczy_janos.html naskiĝis la  1859 en Kecskemét. Li mortis la  1918 en Kecskemét.

## Biografio 
János Váczy frekventis universitaton en Budapeŝto akirinta diplomon en 1883. Li eklaboris en la universitata biblioteko, poste en Hungara Nacia Muzeo. Ekde 1893 li instruis en gimnazio. Li okupiĝis precipe pri la elstaraj hungaraj verkistoj, kelkaj el liaj verkoj estas legeblaj ankaŭ interrete.

## Verkaro (elekto) 
* *Haller János és Hármas históriája* (1883)
* *Kazinczy Ferenc levelezése* (Korespondado de Ferenc Kazinczy) en 21 volumoj inter 1890-1911 - konata ankaŭ pli mallonge „KazLev”
* *A magyar irodalom története* (Historio de la hungara literaturo), (1902)
* *Tompa Mihály életrajza* (Biografio de Mihály Tompa, (1913)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero V kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj filologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Péter Váczy

**Péter Váczy** [vAci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Váczy Péter** estis hungara historiisto, profesoro, artokolektisto, membro (korespondanta en 1940, ordinara en 1990) de Hungara Scienca Akademio. Lia nobela antaŭnomo estis *márkcsemernyei* [mArkĉernjei].

Péter Váczy https://hu.wikipedia.org/wiki/V%C3%A1czy_P%C3%A9ter naskiĝis la  1904 en Hungara reĝlando en Ruttka (nuntempa Vrútky en Slovakio). Li mortis la  1994 en Budapeŝto.

## Biografio 
Péter Váczy doktoriĝis en Universitato Pázmány Péter en 1928, poste li plulernis en Vieno, Parizo, Londono, Romo, Zuriko. Li eklaboris en Hungara Nacia Muzeo, poste en la tutlanda arkivejo. Li ekinstruis en la universitato en Budapeŝto, sed kelkajn jarojn li instruis ankaŭ en Universitato Kolozsvár tiam apartenanta al Hungario. Inter 1949-1961 li estis katedrestro, poste li laboris en la universitata biblioteko. Lia artkolektaĵo estas videbla en Győr http://museum.hu/k/Vaczy_Peter_Gyujtemeny. Li ricevis premion en 1933.

## Verkaro (elekto) 
**A királyi serviensek és a patrimoniális királyság* (1928)
**A középkor története* (Historio de la mezepoko), (1936, 1943, 1991) - lia ĉefverko
**Die päpstlichen Politik bei den Slawen* (1942)
**A korai magyar történet néhány kérdéséről* (1958)
**A frank háború és az avar nép* (1974) 
**A magyarság a román és gót stílus korában*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj artkolektistoj
Okcidenta Usono

**Okcidenta Usono** estas La okcidenta regiono aŭ regionaro de Usono.
eta|300px|La kvar regionoj (kaj ties dividoj) de Usono, laŭ la Censa Servo de Usono.

## Karakteroj 
La **Okcidento de Usono** (*American West*), nome foje simple *La Okcidento*, estas regiono aŭ regionaro de Usono kiu inkludas la subŝtatojn kiuj kuŝas okcidente de la rivero Misisipo. Tiu difino variis laŭlonge de la tempo pro la teritoria etendo fare de Usono kiel lando en direkto al la Pacifiko. Tiele ĉirkaŭ 1800 estis la Apalaĉaj Montoj, kio estis konsiderita la limo kaj komenco de la Okcidenta Usono. Male nur la subŝtatoj kiuj estas el la Roka Montaro kaj Granda Baseno al la Okcidenta marbordo estas konsiderataj kiel Okcidenta Usono en la 21a jarcento.

## Subŝtatoj 
La subŝtatoj inkluditaj sub tiu nomigo estus la jenaj:
* Arizono
* Arkansaso
* Kalifornio
* Kolorado
* Norda Dakoto
* Suda Dakoto
* Idaho
* Iovao
* Kansaso
* Luiziano
* Minesoto
* Misurio
* Montano
* Nov-Meksiko
* Nebrasko
* Nevado
* Oklahomo
* Oregono
* Teksaso
* Utaho
* Vaŝingtonio
* Vajomingo

## Bibliografio 
* Beck, Warren A., Haase, Ynez D.; *Historical Atlas of the American West*. University of Oklahoma Press, Oklahoma, 1989. ISBN 0-8061-2193-9.
* Lamar, Howard. *The New Encyclopedia of the American West*. Yale University Press, 1998. ISBN 0-300-07088-8.
* Milner II, Clyde A; O'Connor, Carol A.; Sandweiss, Martha A. *The Oxford History of the American West*. Oxford University Press; Reprint edition, 1996. ISBN 0-19-511212-1.
* Phillips, Charles; Axlerod, Alan; editor. *The Encyclopedia of the American West*. Simon & Schuster, New York, 1996. ISBN 0-02-897495-6.
* Pomeroy, Earl. *The American Far West in the Twentieth Century* (2008), 570 paĝoj; lernolibro.
* Turner, Frederick Jackson. ''Rereading Frederick Jackson Turner: 'The Significance of the Frontier in American History' and Other Essays*. Commentary by John Mack Faragher. New Haven: Yale University Press, 1998. ISBN 978-0-300-07593-9.
* White, Richard. *"It's Your Misfortune and None of My Own"": A New History of the American West*. University of Oklahoma Press; Reprint edition, 1993. ISBN 0-8061-2567-5.

## Eksteraj ligiloj 
* History of the American West Fotokolekto ĉe *Library of Congress*
* Fotoj de American West: 1861-1912 *US National Archives & Records Administration*
* Documentoj, fotoj kaj aliaj ĉefaj fontoj pri Kansasa Memoro, el portalo de Kansas State Historical Society
* Censo de 2000 ĉe la retejo de la Usona Censoservo
* Western Region Labor Statistics  *Bureau of Labor Statistics''
* History: American West, Vlib.us
* Guide to the American West
* The American West
* Institute for the Study of the American West 
* High Plains Western Heritage Center 
* National Cowboy & Western Heritage Museum 
* Museum of the American West 
* Center of the American West 
* History: American West, Vlib.us
* U.S. West: Photographs, Manuscripts, and Imprints SMU Central University Libraries
Adriano de Canterbury

**Adriano de Canterbury** (latine *Hadrianus*, angle *Adrian of Canterbury*, naskiĝis en Nordafriko; mortis la 9-an de januaro 710) estis bizanca kristano, kiu iĝis abato en Britio kaj post la morto deklariĝis sanktulo. En kristanismo estas aliaj sanktuloj de tiu persona nomo, interalie Adriano de Nikomedio - la simpla nomo "sankta Adriano" kutime celas al tiu, ne al Adriano de Canterbury.

## Vivo 
Adriano naskiĝis komence de la 7-a jarcento en Nordafriko, proksimume 750 kilometrojn okcidente de la rivero Nilo, en la greklingva Bizanca Imperio. Proksimume 10 jarojn post la naskiĝo li pro invado de la araboj devis fuĝi al Napolo. Iom poste li aliĝis al kristana monaĥejo sur la insulo *Nisida* (en la antikva epoko Νησίς, Nēsis, malnovgreke „insuleto“), la kvina plej granda insulo de la Golfo de Napolo. En la monaĥejo li lernis la latinan, kaj ricevis teologian, pastran kaj liturgian edukon. Post malmultaj jaroj li elektiĝis abato de tiu monaĥejo. Tiu tempe la tiutempa bizanca imperiestro Konstas (Κώνστας) la 2-a (ankaŭ nomata Konstans kaj Konstant) konatiĝis kun li. En la jaro 663 Konstas venis al Napolo, dum lia armeo provis rekonkeri Italion. En pluraj kazoj la bizanca imperiestro uzis la abaton kiel ambasadoro. Kiam Konstas vizitis Romon, li prezentis la abaton al la tiutempa papo Vitaliano, kiu tre aprezis Adrianon kaj igis lin papa konsilanto. Tri jarojn poste la papo dufoje proponis al Adriano la postenon de la tiutempe novelektenda ĉefepiskopo de Canterbury. Adriano tamen ambaŭfoje malakceptis kaj proponis la unuan fojon monaĥon Andreo el najbara monaĥejo, la duan fojon la bizancanon Teodoro de Tarso. Tiu fine akceptis la ĉefepiskopecon sub la kondiĉo, ke Adriano kun li venu al Canterbury kaj estu persona konsilanto. Teodoro en 699 per ŝipo vojaĝis al Anglio, sed Adriano pro suspekto de la frankaj regantoj, ke la vojaĝo povus havi politikajn motivojn, nur povis veni la sekvan jaron, en 670. Post lia alveno en Canterbury Adriano iĝis abato de la tiuurba abatejo Sankta Aŭgusteno. La postenon li tenis ĝis sia morto la 9-an de januaro 710. La romkatolika eklezio poste deklaris lin sanktulo kaj festas lian mortotagon kiel memortago.

## Fontoj 
* http://saints.sqpn.com/sainta59.htm  
* http://www.earlybritishkingdoms.com/adversaries/bios/adrian.html 
* Johann Stadler: "Stadlers Heiligenlexikon", 1-a eldono, 1975, eldonejo Georg Olms, Hildesheim 

Kategorio:Abatoj
Kategorio:Benediktanoj
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Britoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 7-a jarcento
Granda Sudbury

**Granda Sudbury** [sadberi], angle **Greater Sudbury**, estas grandurbo kaj grava minurbo en Ontario en Kanado.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 3.201&nbsp;km²
* Loĝantaro: 160.274 (en 2011)
* Supermara alteco: 348 m
* Horzono: UTC-5h, en somero UTC-4h
* Poŝtkodoj: P3(A-G), P3L, P3N, P3P, P3Y, P0M
* Telefonkodoj: 705/249

## Historio 
Tiu loko antaŭ eŭropanoj estis malabunde loĝita. En 1856 jam oni supozis en la areo mineralojn. Dum konstruado de la fervojo en 1883 oni trovis altajn koncentriĝojn de nikeloj kaj kuproj. Tio altiris la unuajn ondojn de eŭropanoj, tiam alvenis ankaŭ francaj jezuitoj. Minado komenciĝis, kiu determinis la urbohistorion. La loknomo Sudbury venis de brita komunumo en 1893. Du gravaj mino-firmaoj estis kreitaj, Inco en 1902 kaj Falconbridge en 1928. En 2001 Granda Sudbury estis kreita kunfondintaj plurajn proksimajn komunumojn. En 1970 granda ŝtormo okazis, tiam mortis 6 homoj. En 2008 incendio okazis en la urbo. Nuntempe oni okupiĝas ankaŭ pri medioprotektado, oni plantas arbojn kaj herbojn sur la neuzitaj minejorestaĵoj.
eta|Urbomezo de Granda Sudbury
eta|Vido en Granda Sudbury

## Klimato 
Granda Sudbury havas humidan kontinentan klimaton. Oni mezuris rekorde varmon 49&nbsp; (en aŭgusto), oni mezuris rekorde malvarmon -39&nbsp; (en januaro). La tutjara precipitaĵo estas 903&nbsp;mm.

## Vidindaĵoj 
* scienca kaj historia muzeoj
* kamentubo 380 m alta, la dua plej alta strukturo en Kanado, nome Inco Superstack

## Servoj 
* Universitato Laurentiana

## Ĝemelurboj 
*  Gomel, Belorusio
*  Kokkola, Finnlando

## Fontoj 
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans

Kategorio:Urboj en Ontario
10437 van der Kruit

'*10437 *van der Kruit'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geezoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Piet van der Kruit'', profesoron pri astronomio ĉe la Universitato de Groningen. Li ĉefe laboras pri la strukturo de la galaksioj, uzante la . Inter liaj sukcesoj estis la mapo de la radio-kontinuaĵo de M51.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Aram Mp3

**Aram Mp3** (armene  Mp3; naskiĝis kiel **Aram Sargsyan** - armene,   en Erevano) estas armena kantisto, komponisto, komikisto, prezentisto kaj aktoro.

La 31-an de decembro 2013 la armena televida stacio AMPTV sciigis, ke Aram Mp3 reprezentos Armenion ĉe la Eŭrovido-Kantokonkurso 2014 en Kopenhago.

## Referencoj 
Kategorio:Armenaj aktoroj
Kategorio:Anglalingvaj kantistoj
Kategorio:Armenaj komponistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2014
10442 Biezenzo

'*10442 *Biezenzo'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geezoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda fizikisto *Cornelis B. Biezenzo'' (1888–1975), konata pro lia laboro en aplikata mekaniko kaj precipe por la kalkuloj, kiuj li faris por plibonigi la metodojn por testi materialojn submetitajn al grandaj internaj kaj eksteraj premoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Zsejke Kenéz

**Zsejke KENÉZ** [ĵejke kenEz] rumania hungara arta glitkuristino. Ŝi naskiĝis en Miercurea Ciuc la 6-an de januaro 1999.

## Kariero
Zsejke Kenéz gajnis en 2011 kaj 2014 unuajn lokojn en ĉampioneco de Rumanio.

## Fontoj
*Biografiaj indikoj
*Rezultoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj glitkuristoj
Die Schotte

eta|Teatro *Die Schotte* en la erfurta Schotten-strateto.
**Die Schotte** estas teatro de laikaj junuloj kaj infanoj kun teatropedagogia centro en Erfurto.

## Historio 
Schotte establiĝis post la Turniĝo en la urbocentro, en sporthalo. Ŝanĝi la sporthalon al teatro estis necese por kontinuigi la artistan kaj pedagogian laboron de jam ekde 1961 ekzistinta Infana kaj junulara teatro kiel ankaŭ de la en 1987 fondita *Jugendbühne Ti(c)K*. Ambaŭ post 1990 ne estis certaj ĉu povi plue ekzisti.

La intertempe elstara artista renomo de la teatro ŝuldiĝas unue al larĝa gamo da klasikaj programoj, due al depostulantaj nuntempaj teatraĵoj. Tamen oni ĉiam denove devas konvinki la teatroemulojn kaj pruvi kvaliton por postvivi malfacilajn momentojn, en kiuj la futura sorto de la teatro ne klaras.

En 1995 kaj 1997 la ejoj de la teatro estis senteble pligrandigitaj.

## Ofertoj 
Ĉ. 150 infanoj kaj junuloj kunlaboras. En la 2006-a jaro oni organizis por la 14-a fojo la *Turingiajn lernejteatrajn tagojn*. Krom por la propraj enscenejigoj Schotte estas je dispono por gelernantoj, senlaboruloj (ekz. rolludi por plibonigi ŝancon ĉe sinproponado pri laborposteno) kaj metilernantoj en konekso kun la t.n. Malfermita laboro. Klerigadoj kaj pluklerigadoj antaŭenpuŝas la kvaliton de la teatra sceno en la Liberŝtato kaj diversaj servoj (ekz. biblioteko; kolekto da rekvizitoj) enpenetrigis interesiĝantojn profunde en la mondon de teatro.

Pli ol 52 premieroj - averaĝe po 3 por ano - ĝuigis ĝis nun la erfurtan publikon. Oni ludis ankaŭ ekster de Germanujo: en Franclando, Usono, Luksemburgio, Hispanujo, Ĉeĥio, Venezuelo, Ĉilio, Monako kaj Turkio.

## Premioj 
Tri fojojn estis aljuĝita al *Schotte* fare de la Turingia ministerio pri socialaĵoj, familio kaj saneco la *Turingia junularteatra premio* (*Thüringer Jugendtheaterpreis*) kaj unufoje ankaŭ la *Turingia kulturpremio* (*Thüringer Kulturpreis*).

## Eksteraj ligiloj 
Hejmpaĝo de la teatro.

Kategorio:Kulturo de Erfurto
Kategorio:Teatroj en Germanio
Dénes Keresztes

**Dénes KERESZTES** [keresteŝ] rumania hungara speciala pedagogo, psikologo, redaktoro, gazeteldonisto. Li naskiĝis en Miercurea Ciuc la 18-an de decembro 1945 kaj mortis en Budapeŝto la 20-an de septembro 1996.

## Kariero 
Dénes Keresztes akiris diplomon en UBB de Kluĵo (1968). Li speciala pedagogo en Satmaro kaj poste li instruis en Târgu Mureș. De majo 1990 li laboris en redakcio de gazeto Erdélyi Figyelő, gvidis la Eldonejon Custos. La 28-an de aprilo 1996 neindentifikitaj personoj grave insultis lin.

## Fonto 
* Romániai magyar ki kicsoda, 1997.
* Biografio 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pedagogoj
Pete Seeger

**Pete SEEGER** [Pit Sigr], naskiĝis kiel **Peter Seeger** je la 3-a de majo 1919 mortis je la 27-a de januaro 2014 estis usona muzikisto, kantisto kaj komponisto.

Li ĉiam forte engaĝiĝis en politiko, kontraŭ la McCarthy-ismo, por la civilaj rajtoj de la afrikadevenaj homoj de Usono, kaj la pacmovado kontraŭ la vjetnama milito kaj ankaŭ por la .

Konataj kantoj de Pete Seeger estas:
* *Where Have All the Flowers Gone* (Ĉiuj floroj estas for)
* *If I Had a Hammer* (Se havus mi martelon)
* *Turn! Turn! Turn!*
* *May There Always Be Sunshine*
* *My Rainbow Race*

La 18-an de januaro 2009 Pete Seeger aperis en la inaŭgura koncerto de Barack Obama en Vaŝingtono. 89-jara li kantis la kanton *This land is your land* (Ĉi tiu lando estas via lando), verkitan de lia amiko Woody Guthrie. La versio de ĉi tiu kanto en Esperanto estas Jen via mondo (vidu sube).

## Eksteraj ligiloj 
* Jen via mondo (teksto)
* 
* 

Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj komponistoj