Suverena Ordeno de Malto

La **Malta Ordeno** aŭ **Ordeno de Malto** aŭ *Suverena Ordeno de la Maltaj Kavaliroj* estas kvazaŭ-ŝtata suverena subjekto de la internacia juro, sen ŝtata teritorio.

Ĝia plena nomo estas en la itala lingvo *Sovrano Militare Ordine Ospedaliero di San Giovanni di Gerusalemme di Rodi e di Malta* (Suverena Milita/Kavalira Hospitala *Ordeno de Sankta Johano de Jerusalemo de Rodoso kaj de Malto*).
La itala estas la oficiala lingvo de la ordeno.
Ĝia valuto estas la eskudo (1 *Scudo* = 12 *Tari* = 240 *Grani*).
De 1961 ĝi (denove) stampas proprajn monerojn, de 1966 ĝi eldonas poŝtmarkojn.

## Historio 
La kavalira ordeno estis fondita antaŭ mil jaroj en Jerusalemo. Kiam krucmilitistoj estis forpelitaj el Palestino, anoj de la ordeno translokiĝis al Kipro, poste devis foriri denove al Rodoso kaj fine setliĝis en Malto, kiu kromnomis la organizaĵon. Tie ili prosperis ĝis 1798 kiam Napoleono okupis la insulon kaj forpelis la kavalirojn.

Helpo venis subite kaj neatendite — el Rusio. Tie en novembro de 1796 surtroniĝis Paŭlo la 1-a, malfeliĉa filo de Ekaterina la 2-a. Li okupis la tronon jam 42-jara, pasiginte jardekojn kiel neamata filo en la ombro de sia brila patrino. Paŭlo sentis ke li vane malŝparis preskaŭ la tutan vivon, do hastis plenumi ĉion, elpensitan dum kvar jardekoj. La persono inteligenta, erudicia kaj idealisma, li estis ege ambicia kaj konsideris sin savinto de Eŭropo kontraŭ la malnobla revolucia pesto. Kaj jen aperis unika ŝanco — la Malta ordeno pene serĉis subtenon. Paŭlo la 1-a donis ĝin kaj en decembro 1798 la ordeno elektis ĝin la granda magistro. Tio estis la unua kaj lasta fojo, kiam la ortodoksa imperiestro iĝis reganto de la katolika ordeno. La malta kruco aperis eĉ sur la rusia blazono kaze de naturaj katastrofoj aŭ konfliktoj. Ĝi havas 46 naciajn asociojn, sekciojn.

Ambasadaj rilatoj estas kun 93 ŝtatoj, daŭraj reprezentejoj ĉe ses pliaj. Ĝia sidejo estas en du domoj en Romo, ĉe adresoj *Via Condotti 68* kaj *Piazza dei Cavalieri di Malta 4*, kiuj havas eksterteritorian statuson kaj ne apartenas al Italio.

Reganto estas la grandmajstro, elektata por tutviva oficado de la ŝtata konsilio.
La (latina) devizo de la ordeno estas *Tuitio Fidei et Obsequium Pauperum* (protekto de la fido kaj zorgo pri malriĉuloj).
La aŭtomobilkodo de la ordeno estas SMOM.

La ordeno laŭvice rezidis en Palestino, Kipro, Rodoso kaj Malto, kie ĝi regis ĝis 1798. Tiam Napoleono senbatale konkeris la insulon, kies posedantoj laŭ siaj reguloj ne rajtis batali kontraŭ aliaj kristanoj. Plej multaj elmigris al Rusio. En la 19-a jarcento la ordeno establis la nunan sidejon en Romo.

En la jaro 1538 dum la reformacio disiĝis de la Maltanoj la protestantaj membroj, kiuj ek de tiam laboras en la protestanta fratorganizaĵo sub la nomo Ordeno de Johanitoj.

Dosiero:Krak des Chevaliers 01.jpg|*Krak des Chevaliers*  en Sirio
Dosiero:Flag of the Sovereign Military Order of Malta.svg|Flago de la ordeno

## Vidu ankaŭ 
* Ave Crux Alba, himno
* Brandenburga Johanitordeno
* Kavalira ordeno
* Malta preĝejo (Vieno)

## Eksteraj ligiloj 
* https://www.orderofmalta.int 
* https://www.orderofmalta.int/diplomatic-activities/bilateral-relations/ 
* http://www.chivalricorders.org/orders/smom/maltasov.htm artikolo pri la jura situacio de la ordeno 
* http://www.guidetomalta.net/knights_of_malta.htm  The Knights of Malta - Article from KM Magazine 
* https://www.youtube.com/watch?v=6WQHtkN5mA4 Palazzo Malta 
*  *(inkluzivas historion de la ordeno kaj ĝia preĝejo en Vieno)*

## Referencoj 

Kategorio:Johano la Baptisto
Kategorio:Militordenoj
Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Historio de Rodiso