open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stacidomo Nyugati

**Stacidomo Nyugati** [njugati] (=okcidenta) estas malnova historia monumento kaj kapostacio en Budapeŝto, en Hungario laŭ la granda bulvardo. La stacidomo estis nomita pri la fervoja kompanio, kiu havis fervojajn linioj precipe al nordokcidento.

## Bazaj informoj 
* reloj: 17 (en la centra halo 4)
* longo: 146 m
* larĝo: 42 m
* alto (meze): 25 m

## Historio 
En preskaŭ la sama loko estis konstruita la unua stacidomo en 1846, kie trajnoj trafikis al Vác. Pli nova kaj moderna stacidomo estis konstruita en 1877 fare de Gustave Eiffel. En 1891 ĝi prenis la hodiaŭan nomon. En 1923 komencis funkcii ankaŭ elektraj lokomotivoj. Dum sieĝo de Budapeŝto en 1945 ĝi parte ruiniĝis. En la malfruaj 1970-aj jaroj la stacidomo renoviĝis, sed kelkaj partoj pretiĝis ĝis 1988. Ekde 1981 metroo faras kontakton kun la stacidomo, samtempe subirejo por piedirantoj estis konstruita.

## Konstruaĵo 
La stacidomo kuŝas laŭ granda placo, same laŭ la granda bulvardo. La fasado estas simetria. Proksimume meze granda horloĝo montras la tempon. En la dekstra parto granda poŝtejo kaj rapida restoracio funkcias.

La stacidomo havas kontaktojn kun metroo, tramoj, aŭtobusoj.

## Interesaĵoj 
En 1992 oni aranĝis grandan koncerton en la meza parto. Kelkfoje malgrandaj filmoj estis faritaj.

## Vidu ankaŭ 
* Nyugati pályaudvar (metrostacio)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.vasutallomasok.hu/allomas.php?az=buny 
* http://budapestcity.org/03-muemlekek/06/Nyugati-palyaudvar/index-hu.htm  
* ĉefe fotoj

maldekstre|eta|Larĝa foto pri Stacidomo Nyugati

Kategorio:Fervojaj stacioj en Hungario
Kategorio:Stacidomoj de Budapeŝto
Pateno

La **pateno** estas liturgia objekto utiligita dum la Eŭkaristia celebrado, de la Katolika Eklezio, de la Ortodoksa Eklezio kaj de diversaj aliaj kristanaj eklezioj.
Ĝi povas esti konstruita per diversaj materialoj: ofte estas uzataj metaloj kiel oro kaj arĝento.
Laŭforme ĝi similas al malgranda cirkla plado.
Dum la Eŭkaristia Celebrado la hostio estas sur ĝin surmetita antaŭ ol esti konsekrita.

## Okcidenta uzo 
En la liturgio de la Katolika Eklezio kaj de aliaj okcidentaj eklezio, la pateno estas simpla pladeto, forĝita en metala kaj altvalora materialo.

## Orienta uzo 
En la uzo de la Ortodoksa Eklezio kaj de aliaj orientaj eklezioj la pateno estas nomata *diskos* (antikvgreke: *δισκάριον* = *diskarion*) kaj havas bazon sur piedo aŭ bazo firmita sube. la diskos kutime estas pli dekoraciita ol tiu okcidenta. Sur la diskos povas estis ĉizita ikono de Jesuo Kristo aŭ de la Theotokos.

La disko simbolas la Virgulinon Marian kiu ricevis Kriston en sia sino kaj lin akuŝis; ĝi simbolas ankaŭ la tombon kiu gastigis la postmortan korpon de Jesuo el kiu li resurektis.

## Bildaro 

Dosiero:Abendmahlspatene.jpg|Pateno uzata en la evangelia eklezio
Dosiero:Paten pietre dure Louvre OA11878.jpg|Bizanca pateno konservita en la Luvro de Parizo

## Vidu ankaŭ 
* Korporalo
* Eŭkaristio

## Aliaj projektoj 
KOMUNEJO: https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Patens?uselang=it

Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Kristanaj liturgiaj objektoj
Kategorio:Eŭkaristio
Struga Szczecińska

**Struga Szczecińska** (germane: *Hohenkrug-Buchholz*) estas nuligata fervoja haltejo en la pola urbo Szczecin, Okcidentpomeria Provinco. Ĝi estis lokita sur teritorio de la urba setlejo Struga. La haltejo troviĝis sur la parte nuligata fervojlinio Szczecin Dąbie – Sobieradz.

## Fervojlinioj
## Bibliografio
* fervojstacio "Struga Szczecińska" - www.kolej.one.pl

## Vidu ankaŭ
* Fervoja transporto en Szczecin
* Fervojlinio Szczecin Dąbie – Sobieradz
* Szczecin

S
Ahmed Köprülü

eta|Gravuraĵo pri Ahmed Köprülü
**Ahmed KÖPRÜLÜ**, plene **Köprülü Fazıl Ahmed Pasha** (albane: *Fazıl Ahmed Pashë Kypriljoti*; 1635 – 3-a de novembro 1676) estis membro de la fame konata albandevena familio Köprülü, de kiu venis ses grandveziroj de la Otomana Imperio.

Heredinte la titolon de sia patro, Köprülü Mehmed Pasha, Ahmed Köprülü servis kiel grandveziro, la dua el tiu familio, de 1661 ĝis 1676. Antaŭ la veziriĝo, li servis kiel la provincestro de Damasko (1660 - 1661) kaj de Erzurum (1659 - 1660). 

Li ricevis la kromnomon Fazıl, signifante "saĝa" (el la araba *fazilet*, "saĝo"), pro sia malaltigado de impostoj kaj apogado al edukado. Aliflanke, li estas brutala en la milito. Li estris la otomanan armeon en la milito inter Aŭstrio kaj Turkio (1663 - 1664). Komence de julio 1664, li sukcesis detrui la kastelon Novi Zrin en norda Kroatio post preskaŭ tutmonata sieĝo. Malgraŭ malvenko en la batalo de Sankta Gotthard, li sukcesis akiri terenojn per la traktato de Vasvar en 1664. Post tiu traktato, li koncentris siajn strebojn al la Kreta milito, kaj kaptis Kandion (nun Herakliono) de la Venecia Respubliko en 1669. Fine de la milito kontraŭ la Pola-Litova Komunumo, li subskribis la traktaton de Buchach en 1672 kaj la traktaton de Zurawno en 1676.

## Notoj 
## Fontoj 
Bazita sur la komencaj alineoj de la artikolo en la angla Vikipedio.

Kategorio:Otomana Imperio
Amonia perjodato

**Amonia perjodato**, **perjodato de amonio** aŭ **NH4IO4** estas neorganika substanco rezultanta el reakcio inter la perjodata acido kaj amoniako. Ĝi estas blanka salo, malmulte solvebla en akvo kaj uzata en analiza kemio. Ĝi estas tre malstabila kaj facile eksplodas.

Amonia perjodato estiĝas pere de reakcio inter la perjodata acido kaj amoniako:

\mathsf{HIO_4 + NH_4OH \rightarrow NH_4IO_4 + H_2O}

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Chemical Book
* [Molbase](http://www.molbase.com/en/name-%20Ammonium%20periodate%20(NH4IO4).html)
* Basics of Introductory Chemistry with Math Review, Mark Cracolice
* Van Nostrand’s Scientific Encyclopedia, Douglas M. Considine, Glenn D. Considine
* Comprehensive Organic Synthesis: Selectivity, Strategy, and Efficiency in ..., Barry M. Trost,Steven V. Ley, Ian Fleming
* Ammonium periodate NH4IO4(s) - a remarkably energetic compound

## Reakcioj 

** **

Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Protesilao

**Protesilao** (helene *Πρωτεσίλαος*, latine * Protesilaus*) estis en la helena mitologio filo de la filaka reĝo Ifikleso.

Pri konkero de famo li penis fronte de ŝiparo pri 40 militŝipoj. Li estis la unua falinto en la Troja milito. Delonga orakolo diris, ke la unua viro, kiu per piedo tuŝos trojan bordon, mortos. Protesilao akre sekvis kiu la unua eniros kaj estis preta sursalti bordon tuj post li.
Post pli longa hezitado kiel la unua saltis itaka reĝo Odiseo. Sed tiu saĝe ĵetis sur la bordon sian militŝildon kaj saltis sur ĝin. Protesilao senhezite saltis kiel la dua, sed liaj piedoj tuŝis la bordon. En tiu momento la orakolo plenumiĝis kaj li mortis trafita per malamika ĵetlanco.

Lia edzino Laodamia pro morto de sia edzo tre suferis, tiel forte, ke ŝi kreigis (aŭ mem kreis) lian statuon. Senespere petis la plej altan dion Zeŭson, ke li la edzon redonos al ŝi. Zeŭso kompatis ŝin kaj por tri horoj vivigis lin. Protesilao petis la edzinon, ke ŝi foriru kun li en submondan regnon. Kaj fakte, kiam forpasis la destinitaj tri horoj, Laodamia pro bedaŭro trapikis sin per ponardo.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Blinda rendevuo

**Blinda rendevuo** (angle: *blind date*) estas rendevuo inter homoj kiuj ankoraŭ ne persone renkontiĝis. 

Blinda rendevuo povas esti aranĝata fare de amikoj aŭ konatoj de la koncernaj personoj aŭ de profesia peranto. Ankaŭ ili mem povas decidi pri tio kiam ili renkontiĝis en retforumo, babilejo aŭ rendevua- aŭ interkona retejo aŭ havi reciprokan kontakton pere de retpoŝto aŭ telefono kaj persone volas renkonti unu la alian. Ili tiam aranĝas la rendevuon, per telefono, sms aŭ per interreto. 

Pro la de populareco de interreto blindaj redevuoj nuntempe okazas multe pli ofte ol antaŭe.

Se la rendevuo estis aranĝita pere de nevidaj rimedoj (senfote) tradicie oni interkonsentis pri signaloj kiuj montru la koncernan partneron: porti floron, libron, specifan vestaĵon ktp. Tio sekve venis al tradiciaj konfuzecaj scenoj en romanoj, filmoj ktp.

Kategorio:Interpersona rilatado
Akademio de Arto kaj Dezajno de Bezalel

**Akademio de Arto kaj Dezajno de Bezalel** estas la israela nacia lernejo de arto nune situanta sur la Monto Scopus kadre de Hebrea Universitato de Jerusalemo. Establita en 1906 de la juda artisto kaj skulptisto Boris Schatz, Bezalel estas la plej malnova institucio de pli alta eduko en Israelo. La arto kreita de Bezalel studentoj kaj profesoroj en la komenco de la jarcento estas konsiderita la ŝtupo por israelaj vidaj artoj en la 20a jarcento.

## Ekzemplaj docentoj 
* Leopold Gottlieb (1883-1934, docento 1906-1908)
* Michel Kichka (1954-)
* Isaac Frenkel Frenel (1899-1981)

## Ekzemplaj studentoj 
* Nir Alon (1964-)
* Yaacov Agam (1928-, studento 1946-1949)
* Michel Kichka (1954-)
* Dudu Gerstein (1944-)
* Sigalit Landau (1969-)
* Nachum Gutman (1898-1980)
* Michal Rovner (1957-, studento 1981–1985)

## Vidu ankaŭ 
* Altlernejo Ŝenkar de Inĝenierarto kaj Dezegnado

## Eksteraj ligiloj 
*  (,  kaj )

Kategorio:Monto Scopus
Kategorio:Jerusalemo
Amonia adipato

**Amonia adipato**, **adipato de amonio** aŭ **(NH4)2C6H8O4** estas organika kombinaĵo rezultanta el reakcio inter la adipata acido kaj amoniako. Ĝi uzatas kiel nutroaldonaĵo kaj industrie produktiĝas el la cikloheksanono (kiu estas komerce akirebla el petrolaj fontoj) laŭ la skemo:
* 1: Cikloheksanono kaj cikloheksanolo estiĝas pere de oksidiĝo de la cikloheksano.
* 2: Cikloheksanono, en la ĉeesto de kupra acetato kiel katalizilo, oksidiĝas al *adipata acido*.

550px|eta|center|Preparado de *adipata acido* ekde la cikloheksano
* 3: Reakcio de la *adipata acido* kun amonia hidroksido:

**\mathsf{(CH_2)_5CO + 2\;NH_4OH \xrightarrow{} NH_4(CH_2)_5CO_4 + 2\;H_2O }**

## Reakcio 
Estigo de adipamido, adiponitrilo kaj heksametileno duamino ekde la amonia adipato:

650px|eta|center|Preparado de heksametileno duamino ekde la amonia adipato

## Literaturo 
* Chemical Book
* Lithium Batteries: Proceedings of the International Symposium, Subbarao Surampudi
* Handbook of Nutrition and Food, Third Edition, Carolyn D. Berdanier, Johanna T. Dwyer, David Heber
* A Handbook of Polymer Chemistry, Dinesh Sharma
* Industrial Organic Chemicals, Harold A. Wittcoff, Bryan G. Reuben, Jeffery S. Plotkin
* Organic Chemistry, William Brown, Brent Iverson, Eric Anslyn, Christopher Foote

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Kategorio:Adipatoj
Amonia benzoato

**Amonia benzoato**, **benzoato de amonio** aŭ **C6H5COONH4** estas organika kombinaĵo, blanka solido, salo de amoniako kaj benzoata acido, uzata kiel konservanto por gluaĵoj kaj latekso, kaj ĝi estas kontraŭkoroda. Ĝi estas damaĝa al vivmedio, kaj povas kaŭzi iriton al nazo, okuloj kaj dum haŭtokontako. Tiel kiel la amonia salikato, amonia benzoato sublimiĝas dum varmigo sen malkomponiĝo, tamen, dum ekspozicio en aero ĝi eligas amoniakon. Ĝi estas neakordigebla kun feraj saloj, alkaloj kaj karbonatoj.

## Preparado 
* Benzoato de amonio estas simple preparebla per reakcio inter la benzoata acido kaj amoniako:

## Reakcio 
### Sintezo 2 
* Benzamido povas estiĝi per senhidratigo de la amonia benzoato:

## Vidu ankaŭ 
* Benzoatoj

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Polymeric Materials Encyclopedia, Twelve Volume Set, Joseph C. Salamone
* Hazardous Materials: Emergency Action Data, Charles R. Foden, Jack L. Weddell
* Gravimetric Analysis: International Series of Monographs on ..., Volume 7, László Erdey
* Chemnet
* Stable emulsions of vinyl acetate polymers containing an ammonium carboxylate

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
József Wolfstein

**József Wolfstein** [volfstejn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Wolfstein József** estis hungara-kroata matematikisto, profesoro.

József Wolfstein http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/108/pc010827.html#4 naskiĝis la  1773 en Kroatio en Karlovac. Li mortis la  1859 en Buda.

## Biografio 
József Wolfstein frekventis universitaton en Padovo, kie li lernis ekzemple de Alessandro Volta kaj Lazzaro Spallanzani. Post siaj studoj li ekinstruis en gimnazio en Osijek en 1797, post jaroj en Reĝa Jura Akademio (Kassa). En 1818 li estis nomumita eksterordinara profesoro en Reĝa Universitato de Pest, en 1832 ordinara profesoro. Kelkfoje li estis dekano, en la studjaro 1838 rektoro. Li instruis ĝis 1848. Lia samnoma filo estis kuracisto.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Introductio in theoriam motus* (1800)
* *Positiones ex algebra, geometria, mathesi pura et applicata* (1803-08) 
* *Elementa geometriae purae* (1811)
* *Introductio in mathesim puram* (1830, 1832; 2-a eldono en 1838)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero W, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero W, poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Kroataj instruistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Amonia buterato

**Amonia buterato**, **buterato de amonio** aŭ **C4H7O2NH4** estas organika komponaĵo rezultanta el reakcio inter la buterata acido kaj amonia hidroksido. Amonia buterato partoprenas en la biologia reakcio per estigo de la treonino. Kiel ĉiuj buteratoj, amonia buterato estas grava kiel nutraĵo por la ĉeloj garnantaj la kojlon de la mamuloj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Chemical Book
* Ticplchemicals
* The catalytic effect of ammonia on the oxidation of butyric acid with hydrogen peroxide
* Chemnet
* Topics in Dental Biochemistry, Martin Levine
* Toxic Substances Control Act (TSCA) Chemical Substance Inventory: User guide ...

Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Ferenc Osvald

**Ferenc Osvald,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Osvald Ferenc** estis hungara pastro, kanoniko, abato, profesoro. Lia familia nomo foje estis *Oswald*.

Ferenc Osvald http://lexikon.katolikus.hu/O/Osvald.html naskiĝis la  1790 en Esztergom. Li mortis la  1856 en Hungara reĝlando en Nagyvárad (nuntempa Oradea en Rumanio).
 
## Biografio 
Ferenc Osvald frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis filozofion en Reĝa Universitato de Pest en la studjaroj 1806 kaj 1807, teologion en Nagyszombat kaj Vieno. Li pastriĝis en 1813, poste li estis pastro 5 jarojn. En 1818 li estis inspektoro en pripastra edukejo en Pest (urbo), en la sekva jaro li doktoriĝis. Tiutempe li instruis ankaŭ en la menciita universitato, kie li estis nomumita publika ordinara profesoro en 1823. En la studjaroj 1824, 1830, 1832, 1834, 1844 li estis dekano, en 1839 rektoro. En 1846 li forlasis la instruadon, sed samtempe li iĝis kanoniko, en 1852 abato. Tiutempe li havis ankaŭ diversajn ŝtatajn kaj ekleziajn postenojn kaj li gvidis la Juran Akademion de Nagyvárad.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Oratio, qua adm. rev. ac clar. quondam domino Josepho Godinger archidioecesis Strigoniensis presbytero….* (1832)
* *Oratio in anniversaria solennitate instauratae regiae scientiarum universitatis Hungaricae* (1840) - rektora parolado

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Amonia citrato

**Amonia citrato**, **citrato de amonio** aŭ **C6H5O7(NH4)3** estas kemia substanco, akvosolvebla, rezultanta el reakcio inter la citrata acido kaj amonia hidroksido. Ĝi estas blanka pulvoro kaj povas esti tribaza [C6H5O7(NH4)3], dubaza [C6H6O7(NH4)2] kaj unubaza [C6H7O7NH4]. Laŭ la Usona Administracio por Nutraĵoj kaj Drogoj ĝi estas konsiderata kiel nutroaldonaĵo. Amonia citrato uzatas en farmaciaĵoj por manufakturado de korodo-rezistaj komponaĵoj kaj plastikigaĵoj. Kontakto kun fortaj alkaloj kaŭzas liberigon de amoniakan gason.

## Literaturo 
* Fertilizer Manual, UN Industrial Development
* Sittig's Handbook of Toxic and Hazardous Chemicals and Carcinogens ..., Volume 1
* Regulated Chemicals Directory 1994
* Sigma Aldrich
* Chemical Book
* Cameo Chemicals
* Hampton Research
* Encyclopedia of Food and Color Additives, Volume 1, George A. Burdock]
* The Code of Federal Regulations of the United States of America

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
La Migranto

***La Migranto*** estis la gazeto de la organizaĵo TANEF (mallongigo de **T**urisma **A**socio de **N**aturamikoj - **E**speranto-**F**ako), la Esperanto-sekcio de la Naturamika Internacio. La gazeto aperis dum la plena ekzistotempo de la organizaĵo, de 1950 (prepare al la formala fondo de la organizaĵo en somero 1951) ĝis decembro 2005. TANEF kunlaboris ĉefe kun SAT, ĉe kiu ĝi deponis sian bonhavon post la malfondo en 2006.

## Eksteraj ligiloj
* La Migranto : kelkaj PDF de la jaroj 1999, 2004, 2006 en gazetoteko

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Phyllis Diller

**Phyllis Ada Driver** ( – ), kutime nomata **Phyllis Diller**, estis usona komediisto, aktoro, kantisto, dancisto, kaj voĉa artisto, plej konata pro sia bizareta sceneja personeco, sia sinmokema humura stilo, siaj sovaĝaj hararaj stiloj kaj vestoj, kaj la troigita graka rido.

Ŝi ludis multegajn rolojn, ĉefe en televido kaj kinofilmoj, inter kiuj elstaras la roloj de la Reĝino en ''A Bug's Life*, Granny Neutron en *The Adventures of Jimmy Neutron: Boy Genius*, Thelma Griffin en *Family Guy*, kaj diversaj roloj en *Robot Chicken''.

Kategorio:Usonaj aktoroj
Svato

eta|Viro surgenuiĝas antaŭ virino proponante geedziĝon
[eta|Propono kun ringo en [Fortuno-biskvito|fortuna kuketo]]
**Svato** estas propono pri edziĝo aŭ edziniĝo, aŭ pli konkrete evento en kiu unu persono en intima interrilato petas la alian akcepti edziĝon respektive edziniĝon. Se la alia persono akceptas la proponon, por ambaŭ komenciĝas la periodo de fianĉeco. La evento ofte havas ceremonian kvaliton, kelkfoje implikante la prezenton de ringo.

En anglalingvaj kaj aliaj okcidentaj landoj estas tradicia kutimo ke la viro genuflekse malaltiĝas antaŭ la virino dum li esprimas la proponon. Kelkfoje la propono celas esti surprizo. Se la virino akceptas la proponon, ŝi parole esprimas la konsenton al la viro kaj, se ŝi ricevis ringon, kutime portos la ringon dum la tempo ĝis la geedziĝo. Akcepto de la propono ne estas deviga en la okcidenta kulturo.

La averaĝa daŭro de fianĉeco varias konsiderinde inter la kulturoj kaj kutimaroj de diversaj mondopartoj. Por la geedzeco mem la geedoj interŝanĝas geedziĝaj ringoj inter ili.

## Historio 
La esprimo "geedziĝa propono" ne ekzistis antaŭ la moderna epoko, ĉar plej multaj geedzecoj estis okazigitaj kiel rezulto de aranĝo inter familioj, kaj riĉaj kaj malriĉaj, kaj nobelaj kaj tute ordinaraj. Por la ŝtatestraj familioj la geedzeco estis kiel politika interkonsento inter landoj.

La unua historia rekordo de geedziĝa propono, kiu akompanas diamantan ringon, estas en 1477, kiam Maksimiliano la 1-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio, proponis geedziĝon al Marie, Dukino de Burgonjo. Per ĉi tiu geedzeco li aneksis al lia krono ŝiaj landoj de Burgonjo.

Kategorio:Interpersona rilatado
Kategorio:Familio
Dražovce

**Dražovce** (malĝuste ankaŭ *Drážovce*; hungare *Zobordarázs*) estas urboparto de slovakia urbo Nitra, ĝis la jaro 1975 ĝi estis memstara municipo. Ĝi troviĝas sub okcidenta parto de la monto Zobor je ĉirkaŭ 5 km el la urbocentro Nitra. Plej notinda bildo estas preĝejo surmonteta nome Sankta Mikaelo el la 11-a jarcento.

## Tradukfonto 
Kategorio:Nitro
Kategorio:Urbopartoj
Károly Böhm (kuracisto)

**Károly Böhm** [kAroj bOm], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Böhm Károly** estis hungara kuracisto, profesoro.

Károly Böhm http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/tkt/magyar-orvoseletrajzi/ch03s03.html naskiĝis en 1778 en Buda. Li mortis en 1844 en Pest (urbo).

## Biografio 
Károly Böhm frekventis mezlernejojn en Kalocsa kaj Pécs, poste li akiris kuracistan diplomon en Reĝa Universitato de Pest, li doktoriĝis en 1804. Post siaj studoj li estis kuracisto en pripastra edukejo en Pest (urbo). En 1816 li komencis instrui en la menciita universitato. Li estis ordinara profesoro inter 1817 kaj 1841. En la studjaro 1837 li estis rektoro. Li havis edzinon, kiu naskis 3 gefilojn.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Orvosi Tár (1831)
* *Beköszöntő Beszéd'' (1833)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero B, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero B, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Josué Quijano

**Josué Abraham Quijano Potosme** n. (Managvo,  10-a de marto de 1991), estas nikaragva futbalisto, kiu ludas en la teamo de la ĉefurbo Managvo Deportivo Walter Ferreti.

## Partoprenoj en Centramerika Pokalo 
## Teamoj 
## Referencoj 
Kategorio:Nikaragvanoj
Tero de Israelo Muzeo

**Tero de Israelo Muzeo** () estas arkeologia, historia kaj antropologia muzeo en Tel Aviv dediĉita al la historio de la juda vivo en la Tero de Israelo antaŭ 1948. La muzeo havas kelkajn pavilonojn kaj grandan arkeologian parkon.

## Eksteraj ligiloj 
* Official site
* Land of Israel Museum  at ilMuseums.com

Kategorio:Muzeoj en Israelo
Kategorio:Tel-Avivo
Kategorio:Judaj muzeoj
Amonia formiato

**Amonia formiato**, **formiato de amonio** aŭ **HCOONH4** estas organika kombinaĵo, senkolora, higroskopa kaj kristala solido, rezultanta el reakcio inter la formiata acido kaj amonia hidroksido. Ĝi uzatas ĉefe en la preparado de aminoj laŭ la reakcio de Leuckart-Wallach.

## Sintezo 
Amonia formiato estiĝas per reakcio inter la formiata acido kaj amonia hidroksido:

**HCOOH + NH3 → HCOONH4**

## Uzoj 
Pura amonia formiato malkomponiĝas en "formiamido" kaj akvo kiam varmigita, kaj ĉi-tiu estas ĝia ĉefa apliko en industrio. Formiata acido same povas estiĝi per reakciado de amonia formiato kaj diluita acido, kaj pro tio ke amonia formiato ankaŭ estiĝas ekde la formiata acido, ĝi estas adekvata maniero enstokigi formiatan acidon.

Amonia formiato povas ankaŭ uziĝi en reduktiĝa reakcio de funkciaj grupoj per uzo de katalizilo paladio sur karbono aŭ Pd\C. En la ĉeesto de Pd\C, amonia formiato malkomponiĝas al hidrogeno, karbona duoksido kaj amoniako. Ĉi-hidrogena gaso adsorbiĝas sur la surfaco de la paladia metalo, kie ĝi povas reakcii kun diversaj funkciaj grupoj. Ekzemple, alkenoj povas reduktiĝi al alkanoj, aŭ formialdehido al metanolo. Aktivigitaj simplaj ligoj el heteroatomoj povas same anstataŭiĝi de hidrogeno (hidrogenolizo).

Amonia formiato povas ankaŭ uziĝi al reduktiva aminiĝo de aldehidoj kaj ketonoj (Reakcio de Leuckart), laŭ la jena reakcio:

450px|eta|center|Reakcio de Leuckart aŭ aminiĝa reduktiĝo por aldehidoj kaj ketonoj

Formiato de amonio same uziĝas kiel bufra solvaĵo en "Altefika Likva kromatografio" (HPLC), kaj ĝi estas utila por uzo en "Altefika Likva kromatografio kaj masa spektrometrio" (LC-MS). La pKa de la formiata acido kaj amonjono estas 3.8 kaj 9.2 respektive.

## Malkomponiĝo 
Amonia formiato povas malkomponiĝi kun estigo de formiata acido kaj amoniako:

**HCOONH4 → HCOOH + NH3↑**

aŭ per estigo de cianida acido kaj akvo:

**HCOONH4 → HCN↑ + 2 H2O**

aŭ per estiĝo de formiamido kaj akvo:

**\mathsf{HCOONH_4 \ \xrightarrow{varmo} HCONH_2 \uparrow + H_2O}**

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Chemical Book
* Vertellus 
* Chemical Principles, Steven Zumdahl, Donald J. DeCoste
* RNA - Ligand Interactions, Part A: Structural Biology Methods: Structural ...

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Frankfurter Rundschau

***Frankfurter Rundschau*** (prononco , mallonge **FR**) estas germana nacia gazeto. Ĝi fondiĝis en Frankfurto ĉe Majno kaj havas sian centran redakcion tie. Gazetaj eldonoj ekde la 1-a de aŭgusto 1945 aperas ĉiun lundon ĝis sabaton. La mempriskribo de la Frankfurter Rundschau kiel "maldekstre liberala" fontas de la ĉefa redaktoro el la unuaj jaroj de la gazeto, *Karl Gerold* (1906-1973). Postanto de Gerold fariĝis Werner Holzer (ĝis 1991).

Ekde aprilo 2010 la *Frankfurter Rundschau* estis parto de redakcia komunumo de la eldonejo *M. DuMont Schauberg*, al kiu ankaŭ apartenas la gazetoj *Berliner Zeitung* en Berlino, *Kölner Stadt-Anzeiger* en Kolonjo kaj *Mitteldeutsche Zeitung* en Halle. 

La 13-an de novembro 2012 la gazeta stabo anoncis baldaŭan bankrotiĝon. La du ĉefaj akciuloj de la ĵurnalo - la amaskomunikila kompanio M. DuMont Schauberg kaj gazetara konzerno de la Socialdemokrata Partio de Germanio - anoncis ne vidi perspektivon por pludaŭrigo de la gazeta eldonado. La 27-an de februaro 2013 tamen la samurba gazeto *Frankfurter Allgemeine Zeitung* (FAZ) publike anoncis ke la gazeto tamen pluvivos en same politike sendependa formo kiel antaŭe, sub organiza "tegmento" de la eldonejo de la gazeto *FAZ* kaj de fondaĵo nomata *Karl Gerold*. La ege reduktita redaktistaro konsistas el ĉirkaŭ 80 salajrataj ĵurnalistoj.

La regione ĉefaj konkuraj gazetoj estas la konservativa-liberala *Frankfurter Allgemeine Zeitung* kaj la konservativa *Frankfurter Neue Presse*, sed ankaŭ la regiona eldono de la bulvarda gazeto *Bild*.

## Eksteraj ligiloj 
* "lingvo kiu ligas", ekzempla artikolo pri Esperanto fine de julio 2015 en la gazeto ()

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj gazetoj
Kategorio:Germanlingvaj gazetoj
Kategorio:Frankfurto ĉe Majno
Svijaga

**Svijaga** (ruse: , tatare: , ĉuvaŝe: , marie ) estas rivero en Uljanovska provinco kaj Tatarstano, dekstra alfluanto de Volgo.

## Deveno de la nomo 
La rusa nomo *Svijaga* devenas de la tjurka *si* aŭ *su *("akvo") kaj *aga* ("flui"), do "fluanta akvo" . Laŭ aliaj versioj Svijaga en rusaj dialektoj de la 14-a jarcento signifas "sovaĝa anaso" aŭ devenas de la vorto ''* (*svitj*) aŭ ** (*vitjsja*), kio tradukeblas al "sinui" .

## Geografio 
maldekstra|eta|Akvokolekta areo de Volgo[dekstra|eta|262x262px|Svijaga en [Uljanovsko]]
Longo — 375 km, akvokolektejo — 16&nbsp;700 km². Larĝo 5—40 m, profundo 0,3—4,0 m, flurapido 0,1—1 m/s .

La rivero komenciĝas sur la orienta deklivo de Ĉevolga Altaĵo en Kuzovatova distrikto de Uljanovska provinco. Ĝi havas tri fontojn. La ĉefa fonto situas je 5 kilometroj sudoriente de Kuzovatovo, la dua – ĉirkaŭ vilaĝo *Krasnaja Poljana*, la tria – okcidente de vilaĝo *Bajevka*.

Svijaga fluas de sudo al nordo paralele al Volgo laŭ mezalta ebenaĵo kun multaj eroziaj valetoj. La riverujo estas sinueca. Enfluas al Svijaga golfo de Kujbiŝeva Rezervujo.

La rivero havas 79 alfluantojn, 10 el kiuj havas longon de 40 ĝis 165 kilometroj. La plej grandaj estas: *Timersjanka*, *Cilna*, *Karla*, *Bula*, *Ulema*, *Kubnja*, *Arja*, *Toŝa*, *Birlja''.

## Naturo kaj ekonomio 
16 specioj de fiŝoj loĝas en Svijaga. Abundas amatora fiŝkaptado, precipe en malsupro de la rivero.

Svijaga havas grandan signifon por ekonomio de la regiono, estas grava loka transportejo kaj fonto de akvo por la industrio. En la 1950-aj jaroj kelkaj malgrandaj hidroelektraj centraloj estis konstruitaj.

En la urbo Uljanovsko la rivero estas sufiĉe malpura, naĝado en ĝi estas malpermesita.

## Loĝlokoj 
* Uljanovsko
* Iŝejevka
* Buinsk
* Apastovo
* Svijaĵsk
* Deuŝevo
* Bolŝije Kluĉiŝĉi
* Jelŝanka
* Ĉirikovo
* Biŝevo
* Sobolevskoje

## Referencoj 
Kategorio:Alfluantoj de Kujbiŝeva rezervujo
Kategorio:Riveroj en Uljanovska provinco
Kategorio:Riveroj en Tatarstano
Kategorio:Naturmemorindaĵoj en Tatarstano
Monteto de Tiscapa

eta|Monumento dediĉita al Generalo Sandino en la monteto de Tiscapa Sandino.
La** monteto de Tiscapa** estas malgranda monteto formita de antikva vulkano, kiu situas en la urbo Managvo. Ĝi estas tre grava en la historio de Nikaragvo. En ĝia kratero troviĝas la Lageto de Tiscapa.

Ĝia situo sude de la malnova centro de Managvo kaj geografia alteco, igis ĝin strategian lokon pro ĝia facila defendeblo kaj tuta vido al la urbo.

En 1894 dum la prezidanteco de la generalo José Santos Zelaya López oni konstruis la unuan fortikaĵon tie.

En 1934, la generalo Augusto C. Sandino estis kaptita, kiam li malsupreniris la monteton post la subskribo de packontrakton en la Prezidenta Palaco kun la tiama prezidanto Juan Bautista Sacasa kaj la generalo Anastasio Somoza García, kiu tiam estis ĉefdirektoro de la Nacia Gvardio de Nikaragvo (GN).

Norde de la monteto ekzistis ebenaĵo konata kiel Marsa Kampo, kie la Nacia Gvardio okazigadis ĝiajn militajn paradojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Historia Nacia Parko Monteto de Tiscapa
* Tiscapa lageto

Kategorio:Geografio de Nikaragvo
Kategorio:Historio de Nikaragvo
Akvorezervejo Sankta Johano

250px|dekstra|eta|Aera vido de la rezervejo
La **Akvorezervejo Sankta Johano** (hispane *embalse de San Juan*) estas akvorezervejo aŭ akvobaraĵo situanta en la municipoj San Martín de Valdeiglesias, El Tiemblo, Cebreros kaj Pelayos de la Presa, en la sudokcidenta ekstremo de la Madrida regiono kaj la sudoriento de la Provinco Avilo, en Hispanio. Ĝi retenas la akvojn de la rivero Alberĉo, alfluanto dekstre de Taĵo, kaj de la rivero Kofjo, unu el la precipaj akvodonantoj de la Alberĉo. La akvorezervejo alireblas per la M-501, populare konata kiel «ŝoseo de la lagoj».

## Karakterizaĵoj 
eta|maldekstra|Vidaĵo de la rezervejo

La akvorezervejo estis konstruita en la jaro 1955 kaj ĝi kapablas rezervi entute 138 hm³. Ĝi surfaco kovras 650 hektarojn kiuj disfaldiĝas laŭlonge de mallarĝa valo, en la ĉirkaŭo de la montopasejo Sankta Johano. Sub la akvoj de la rezervejo troviĝas ponto 126 metrojn longa, ermitejo kaj pluraj ventmuelejoj.

La rezervejo funkcias per la gravito kaj altas 78 m. En ĝia bazo, la rivero Alberĉo estas denove retenata pere de la akvorezervejo Pikado, kiu, kune kun tiu de Sankta Johano, iĝas unu el la basen-sistemoj plej kompleksaj de la Alberĉo. Unu el ĝiaj funkcioj estas la sendado de akvo al la urbo Toledo, pere de artefarita akvokanalo nomata *«Trasvase Picadas-Toledo»*. En 1958 ekiĝis la kreado de la Madrida Naŭtika Klubo, verko de *José Antonio Corrales*, kiu finiĝis en 1961. Ĝi troviĝas en la suda bordo.

## Uzoj 
eta|190px|Kajo en la rezervejo
La akvorezervejo Sankta Johano estas uzata por la provizado de akvo al la sudokcidenta parto de la Madrida regiono kaj por la generado de elektro. Kune al tiuj uzoj, ĝi ankaŭ estas uzata por sportaj kaj distraj celoj, kiuj igis ĝin fokuso por turistoj kaj ekskursantoj.

Ĝi estas la sola akvorezervejo de la tuta Madrida regiono en kiu eblas banado kaj akvaj sportoj per motoro, krom la aliaj naŭtikaj sportoj. Entute ĝi havas 14 kilometrojn da plaĝoj.

Ĝia situo, meze de pinarbaro, komence de la sierra de Gredos, kontribuis al la disvolviĝo de la turisma kaj urba sektoro. Tie abundas la rezidejoj, precipe ĉe la dekstra bordo.

Kategorio:Akvobaraĵoj
Kategorio:Madrida Regiono
Gornergrato

[dekstra|eta|Vido al observatorio kaj hotelo **Gornergrat** de plataĵo Belveder, malantaŭ **[Materhorno|Matterhorn**]]
dekstra|eta|Vido de la fervoja stacio
dekstra|eta|Stacio
**Gornergrat** estas monto situanta 3 kilometrojn sude de Zermatt en svisa kantono Valezo. Ĝi estas 3&nbsp;130 metroj alta. Gornergrat situas inter du  glaĉeroj *Gornergletscher* kaj *Findelgletscher* kaj de ĝia pinto eblas havi panoramecan elvidon sur pli ol 20 montoj altaj pli ol 4 mil metroj, inter ili estas Monte Rosa, Matterhorn kaj Lyskamm. De jaro 1898 estas sub la pinto finstacio de kompanio Gornergratlinio, kiu iras al la pinto tra *Riffelalp* kaj *Riffelberg* - la diferenco inter la baza stacio kaj supra, fina stacio estas 1&nbsp;500 metroj. Fina stacio estas en la alteco 3&nbsp;089 m. En sudokcidenta parto de pinto estas montara hotelo kaj scienca stacio. De la pinto eblas fari multajn turismajn ekskursojn, oni povas ankaŭ biciklumi ktp. Bela ekskurso estas al lago Riffelsee.

Nová nacela telfero, kiu gvidas de pinto Furi al Riffelberg konektas skian regionon *Gornergrat* kun regiono *Eta Mattehorn*.

## Historio 
Vastan kaj sukcesan sciencan agadon sur Gornegrat ebligis direktan kaj facilan atingeblecon per fervojo de Gornergratlinio.

La 20-an de aŭgusto 1898, post du jaroj de konstruado, estis malfermita fervojo sur Gornergrat. Ĝi samtempe estis unua elektrizita dentorela fervojo en Svislando. Samtempe danke al pli bona atingebleco por turistoj nova fervojo allogis pli da homoj.

Jam en la jaro 1896, Joseph Perren Biner, konstruis sur pinto de Gornergrat hotelon Belvedere en la prezo de 23 000 svisaj frankoj. Du jaroj poste, kiam la dentorela fervojo atingis la pinton de Gornergrat, la turisma intereso grave kreskiĝis. Kompanio en Zermatt, kiu prizorgis hotelon, rapide ekkonsciis la gravecon de Gornergrat kiel turisma celo kaj konstruis hotelon Kulm inter jaroj 1897 - 1907. La kostoj estis tiam ĉirkaŭ duono de miliono de svisaj frankoj.

## Vidoj de Gornergrat 

.
File:Gornergrat01.jpg|Matterhorn
.
File:Gornergrat02.jpg|Matterhorn
.
File:Gornergrat HPS DSC03994 2.jpg|Monto Liskamm

## Atingebleco 
Gornergrat estas tutjare atingebla per dentorela fervojo. Vojaĝo per trajno de Brig trans Zermatt daŭras ĉirkaŭ 2 horojn kaj 30 minutoj. Aŭtomobila transporto en Zermatt estas limigata, oni devas uzi parkejon en stacio Visp kaj Täsch kaj de tie daŭrigi per fervojo.

## Vidu ankaŭ 
* Gornergrat (stacidomo)

Kategorio:Kantono Valezo
Kategorio:Montoj en Svislando
Leatrice Joy

**Leatrice JOY** (naskiĝis kiel *Leatrice Johanna Zeidler*; 7-a de novembro 1896 en Nov-Orleano; 13-a de majo 1985 en Riverdale, Novjorkio) estis usona aktorino en mutaj kaj en unuaj parolaj filmoj de tiu epoko.eta|Leatrice Joy (1924)
eta|Joy, ĉirkaŭ 1920

## Kariero 
Leatrice Joy debutis en 1915 kiel figurantino en la malgranda filmfirmao *Nola Film Company* en Nov-Orleano. Post du jaroj ŝi iris al Holivudo ĉar ŝi kontraktis kun Samuel Goldwyn. Kiam ŝi aperis en la filmo  *The Pride of the Clan* (La fiero de la klano) ŝi kaj la aktorino Mary Pickford famiĝis en 1917.

*Love Nest* estis ŝia lasta apero en filmoj.

Kategorio:Usonaj aktoroj
Wstowo Wąskotorowe

**Wstowo Wąskotorowe** (germane: *Güstow*) estis mallarĝtraka fervoja stacio en la pola urbo Szczecin. Ĝi lokitis ĉe la vojkruciĝo de la stratoj Szczawiowa kaj Ustowska, en la suda parto de la urba setlejo Pomorzany, 300 m de la strato de Florian Krygier (eksa Poznana Aŭtovojo, landa vojo no. 31). Tiu stacio nomiĝis pro nomo de la proksima vilaĝo Ustowo (eksaj fervojistoj malĝuste nomiĝis tiun stacion "Wstowo"). La plej proksima haltejo de la urba amasa transporto estas "Ustowska".

La stacio troviĝis sur la eksa mallarĝtraka fervojlinio Casekow Ldb. – Pomorzany Wąskotorowe.
## Interkonektoj
Proksime de la eksa fervoja haltejo situas la aŭtobusa haltejo.
### Aŭtobusoj
* 70 Pargowo - **Ustowska** - Urząd Miasta
## Fervojlinioj
## Bibliografio
* www.kolej.one.pl - stacio Wstowo Wąskotorowe

## Vidu ankaŭ
* Fervoja transporto en Szczecin
* Fervojlinio Casekow Ldb. – Pomorzany Wąskotorowe
* Szczecin
* Pomorzany

W
Amonia citrato tribaza

**Triamonia citrato** aŭ **C6H17N3O7** estas kemia kombinaĵo, blankaj aŭ travideblaj kristaloj solveblaj en akvo, malpli solveblaj en etanolo kaj etero kaj neakordigebla kun oksidigaj agentoj. Ĝi uzatas kiel antioksidiga nutrosuplemento kies komerca kodo estas E380 kaj estas rezultanta el interagado de la citrata acido kaj amonia hidroksido. Per varmigo ĝi malkomponiĝas en citrata acido kaj amoniako. Ĝiaj solvaĵoj estas forte alkalaj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de citrata acido kaj amonia hidroksido:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *citrata acido* kaj amonia acetato:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de propanoata acido kaj amonia karbonato:

### Sintezo 4 
* Preparado per traktado de amoniako, etanolo kaj *metila citrato*:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de *metila citrato* kaj amonia formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter citrata acido kaj amonia benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter *metila citrato* kaj amonia hidroksido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la amonia citrato:

### Reakcio 2 
* Reakcio kun sulfata acido:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun metila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun dumetila karbonato:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun HNO3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Vidu ankaŭ 
* Citratoj

## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Studies on the Barium Citrate Complex in Ammonium Chloride by the Ion ...
* Food Additives Data Book
* Organic Chemistry
* Handbook of Mineral Elements in Food
* Handbook of Water Analysis
* The Pharmacist
* Food Additives in Europe 2000: Status of Safety Assessments of Food ...

## Referencoj
Luarko

250px|dekstra|eta|Vidaĵo de la haveno de Luarko
**Luarko** ( kaj asturie *Ḷḷuarca*) estas la ĉefloko de la municipo Valdés, en Asturia Princlando. La distrikto havas 5292 loĝantojn (Nacia Instituto de Statistiko (Hispanio) 2009) en 5,84 km² kaj preskaŭ ĉiuj en la urbeto, krom 940 homoj kiuj loĝas en la proksimaj ĉirkaŭoj. Luarko troviĝas je 92 km de Oviedo, la regiona ĉefurbo. Ĝia paroĥeja kirko estas dediĉata al Sankta Eŭlalia.

Luarko troviĝas ĉe la Jakoba vojo kaj pro tio ĝi havas gastejon je du kilometroj de la urbeto. Inter la plej vizitataj lokoj elstaras la lumturo kaj la Palaco de la Markizo Ferrera.

## Famuloj 
En Luarko naskiĝis pentristo Cézár Herrer kaj sciencisto Severo Ochoa.

## Vidu ankaŭ 
* Luarca (stacidomo)


Kategorio:Municipoj de Asturio
Re-volt

***Re-Volt*** estas videoludo kun kontrolitaj etaj aŭtetoj eldonita de Acclaim en 1999. En 2006, Throwback Distro (Kanada eldonisto) akiris la permeson kaj rajtojn de Re-Volt eldonaĵoj. 

## Veturiloj 
### Komencanto 
* RC Bandit  
* Dust Mite  
* Phat Slug  
* Col. Moss  
* Harvester  
* Doktoro Grudge (pro sia kruco)
* Volken Turbo  
* Sprinter XL 

### Amatoro 
* RC San
* Candy Pebbles  
* Ghenghis Kar
* Aquasonic  
* Mouse  

### Progresinta 
* Evil Weasel 
* Panga TC 
* R6 Turbo 
* NY 54
* Bertha Ballistics 

### Duon-Ĉampiono 
* Pest Control
* Adeon 
* Pol Poz 
* Zipper  
* Rotor 

### Ĉampiono 
* Cougar  
* Humma 
* AMW  
* Toyeca  
* Panga 

### Specialaj 
* Trolley 
* Clockwork Won 
* Clockwork Too 
* Clockwork Tree
* Clockwork  
* Probe UFO 
* Mystery
* Loaded Chique 

## Redaktoro de niveloj 
La ludo inkludas redaktoron de nivelo. La niveloj povas ankaŭ esti eksportitaj. Ĝi estas ankaŭ ebla al modela nivelo uzanta 3D Studio Max, Blender aŭ Gmax sen uzi la redaktoro.
Kategorio:Videoludado
Mallarĝ-angula Iks-radio disigado

**Mallarĝ-angula Iks-radio disigado** (SAXS, el la angla *Small Angle X-ray Scattering*) estas mallarĝ-angula disigado tekniko en kiu X-radia (ondolongo 0.1 ... 0.2 nm) estas disigataj far specimeno enhavanta malsamaĵoj en la nm-gamo, kaj la disigataj radioj registritaj ĉe tre mallarĝaj anguloj (tipe 0.1 - 10°). Ĉi tiu angula gamo enhavas informon pri la formo kaj grandeco de molekulegoj, specifaj distancoj de parte regulaj materialoj, pore grandecoj kaj alia datumo. SAXS povas doni strukturan informon de molekulegoj inter 5 kaj 25nm, kaj ripetaj distancoj en parte regulaj sistemoj de ĝis 150nm.&#x20;

SAXS apartenas al familio de X-radio disigadaj teknikoj uzataj en la karakterizado de materialoj. En la kazo de biologia molekulegoj kiel proteinoj, la avantaĝo de SAXS super kristala difrakto estas ke kristala specimeno ne estas bezonata. Atoma magneta resonanco spektroskopumo metodoj ne povas facile pritrakti molekulegojn de pli alta molekula pezo (> 30-40 kDa). Tamen, ĉar la solvitaj aŭ parte regulaj molekuloj estas hazarde aranĝataj, la bildo estas averaĝata en ĉiuj direktoj, perdante informon en SAXS komparita al kristala difrakto.
# **Punkto-collimation instrumentoj** havi pinholes ke formas la X-radia trabo al malgranda cirkulero aŭ elipsa punkto kiu iluminas la ekzemplon. Kaj tiel la disiganta estas centro-symmetrically distribuita ĉirkaŭ la primara X-radia trabo kaj la disiganta skemo en la malkaŝa aviadilo konsistas de cirkloj ĉirkaŭ la primara trabo. Ŝuldanta al la malgranda iluminita ekzemplan volumon kaj la wastefulness de la collimation procezo — nur tiuj fotonoj estas permesita pasi ke okazas flugi en la ĝusta direkto &#x2014; la disigita intensecon estas malgranda kaj sekve la mezura tempo estas en la ordo de horoj aŭ tagoj en kazo de tre malforta scatterers. Se koncentranta optikon kiel kurbaj speguloj aŭ fleksita monochromator kristaloj aŭ collimating kaj monochromating optiko kiel multilayers estas uzita, mezura tempo povas esti tre reduktita. Punkto-collimation permesas la orientiĝon de ne-isotropic sistemaj (fibroj, tondita likvaĵojn) esti determinita.
# **Linio-collimation instrumentoj** limigas la trabon nur en unu dimensio por ke la traba profilo estas longa sed mallarĝa linio. La iluminita ekzemplan volumon estas multe da pli granda komparita indiki-collimation kaj la disigita intensecon ĉe la sama flua denseco estas proportionally pli granda. Kaj tiel mezuranta tempojn kun linio-collimation SAXSaj instrumentoj estas multe da pli mallongaj komparita indiki-collimation kaj estas en la gamo de minutoj. Malavantaĝo estas ke la registrita skemon estas esence integra superposition (memo-convolution) de multaj pinhole apuda pinhole skemoj. La rezultinta smearing povas esti facile forigita uzanta modelan-liberaj algoritmoj aŭ deconvolution metodoj bazita sur Fourier transformo, sed nur se la sistemo estas isotropic. Linio collimation estas de granda utilo por ajnaj isotropic nanostructured materialoj, ekz. proteinoj, surfactants, parteto dispersion kaj emulsions.

## Referencoj 
Kategorio:Verŝado
Kategorio:Partikla fiziko
Amonia sulfamato

**Amonia sulfamato**, **sulfamato de amonio** aŭ **NH4SO3NH2** estas kemia komponaĵo de amoniako kaj sulfuro rezultanta el reakcio inter la "sulfamata acido" kaj amonia hidroksido. Ĝi estas blanka kristala solido, tre facile solvebla en akvo, kaj ordinare uzatas kiel herbicido, flamo-malakcelanto, kaj kompoŝto-akcelanto kune kun aliaj aldonaĵoj.

## Sintezoj 
Amonia sulfamido estiĝas pere de reakcio inter la "sulfura trioksido" kaj likva amoniako:

**\mathsf{SO_3 + 2\;NH_3{\;(likva)}\; \xrightarrow{} \;NH_4SO_3NH_2 }**

aŭ pere de reakcio inter la **sulfamata acido** kaj amonia hidroksido:

**\mathsf{NH_2HSO_3 + NH_4OH \xrightarrow{} NH_4SO_3NH_2 + H_2O}**

## Uzoj 
Sulfamato de amonio estas konsiderita aparte taŭga pri la kontrolo de invadaj rezistaj fiherboj, dornarbustoj kaj damaĝaj plantoj, tiel kiel Fallopia japonica, Equisetum, Rhododendron ponticum kaj Hedera specie.

Ĝi ankaŭ uzatas kiel kompoŝto-pliboniganto kaj estas aparte efika pri detruado de rezistaj herbaĉoj akompanantaj la kompoŝton. Kiel aliaj amoniaj komponaĵoj, amonia sulfamato estas utila kiel flamo-malakcelanto. Ĉi-flamo-malakcelantoj surbaze de salo estas avantaĝaj super la flamo-malakcelantoj surbaze de metaloj aŭ mineraloj pro tio ke la antaŭaj estas akvo-procezeblaj. Ilia malalta malkomponiĝa-temperaturo igas ilin adekvataj kiel flamo-malakcelantoj por materialoj surbaze de celulozo. Amonia sulfamato kelkfoje uzatas kune kun magnezia sulfato aŭ amonia sulfato (kutime en proporcio 2:1) por plibonigi ilian proprecon kiel flamo-malakcelantoj.

## Sekureco 
Amonia sulfamato konsideratas iomete toksa al homoj kaj bestoj, kaj ĝi estas tre adekvata por amatoroj de hejmaj ĝardenoj, profesiuloj kaj arbaraj uzoj. Ĝi ĝenerale estas konsiderata sekura por uzoj en malgrandaj terpecoj kiuj estos uzataj por frukto- kaj vegetalo- kultivado kies celo estas propra konsumo. Ĝi same konsideratas vivmedie bona pro ĝia degradiĝo kiel ne-damaĝa restaĵo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Sigma Aldrich
* Gardner's Commercially Important Chemicals: Synonyms, Trade Names, and ..., G. W. A. Milne
* Cornell University
* Chemical Book
* Pesticide Profiles: Toxicity, Environmental Impact, and Fate, Michael A. Kamrin
* Farmers' Bulletin
* Pesticide Chemistry, G. Matolcsy,M. Nádasy,V. Andriska

Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Amonia glutamato

**Amonia glutamato**, **glutamato de amonio** aŭ **C5H6NH2O4NH4** estas kemia substanco, blanka kristala pulvoro, tre solvebla en akvo, sed, praktike nesolvebla en ordinaraj organikaj solvaĵoj, estas salo rezultanta el reakcio inter la glutamata acido kaj amonia hidroksido. La pH de ĝia akvosolvaĵo rangas inter 6.0 kaj 7.0.

## Sintezoj 
La glutamino en la neŭronoj hidroliziĝas al glutamato kaj amoniako per agado de la fosfato-dependa glutaminazo:

Astrocitoj facile konvertas glutamaton al glutamino pere de la ligaza vojo:

## Literaturo 
* Handbook of Plant Nutrition, Allen V. Barker, David J. Pilbeam
* Food Chemicals Codex
* Computer Applications in Biotechnology 2004, Marie-Noelle Pons, Jan F. van Impe
* Handbook of Fungal Biotechnology, Dilip K. Arora
* Cellular and Molecular Biology of Filamentous Fungi, Katherine Borkovich, Daniel J. Ebbole
* Der Stickstoffumsatz / Nitrogen Metabolism

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj
Hanns Eisler

**Hanns EISLER** (*Johannes Eisler*) (naskiĝis la  en Lepsiko, mortis la  en Orienta Berlino). Li estis aŭstra komponisto, kiu postlasis ne nur muzikajn verkojn, sed ankaŭ multajn muzikteoriajn kaj influajn politikajn verkojn, same kiel unu libreton.

## Vivo 
eta|Hanns Eisler en 1950
eta|Bundesarchiv
Eisler estas konsiderata, same kiel Alban Berg kaj Anton Webern, kiel unu el la poste pli konataj disĉiploj de Arnold Schönberg. Li estas konsiderata –&#x20;malgraŭ portempaj malkonsentoj kun sia instruisto&#x20;– kiel membro de la Dua Viena Skolo. Li estis, el politika kaj arta vidpunkto, la plej proksima kunulo de la dramisto kaj lirikisto Bertolt Brecht, kun kiu li estis kaj persone kaj muzike ligita ekde la fino de la 1920-aj jaroj ĝis lia morto. Kelkajn el siaj plej konataj verkoj li verkis kune kun Brecht. Eisler postlasis pianajn kaj orkestrajn verkojn, plurajn komponaĵojn de ĉambra muziko, multnombrajn teatromuzikaĵojn kaj filmmuzikaĵojn, kaj pli ol 500 kantoj kies stilo varias inter laboristaj kantoj kaj dekdutonismaj komponaĵoj. En la 1940-aj jaroj li verkis kune kun Theodor W. Adorno gravan teorian libron pri filmmuziko, ''''. Krome en 1949 li muzikigis la poemon Leviĝinta el ruinoj, kiu iĝis la ŝtata himno de GDR. La unuan strofon de la ŝtata himno esperantigis T. Pusch en 1982, la duan kaj trian strofojn D. Ĝamadio en 2012.

Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Aŭstraj komponistoj de filmomuziko
Kategorio:Homoj de la Hispana Enlanda Milito
Kategorio:Aŭstroj
Kategorio:Aŭstraj komponistoj
Kategorio:Socialisma realismo
Amonia fumarato

**Amonia fumarato**, **fumarato de amonio** aŭ **C4H2O4(NH4)2** estas kemia komponaĵo, blanka salo de la fumarata acido kun amonia hidroksido. Amonia fumarato uzatas kiel acida kontrolanto kaj estas nutroaldonaĵo kies E-nombro estas E368.

## Sintezo 
## Reakcio 
Amonia fumarato estas peranto en la produktado de alanino:

550ra|eta|centre|Estiĝo de alanino ekde amonia fumarato

## Literaturo 
* Chemical Book
* Journal of Chemical Technology and Biotechnology
* Economic Microbiology: Primary Products of Metabolism, A.H. Rose
* Seventeenth Symposium on Biotechnology for Fuels and Chemicals: Proceedings ..., Charles E. Wyman, Brian H. Davison
* Immobilization of Cells, Colin R. Phillips, Yiu Cheong Poon
* Enzyme Engineering, Volume 6, Ichiro Chibata, Saburo Fukui, Lemuel B. Jr. Wingard

## Referencoj 
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amoniaj kombinaĵoj