open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ruský Hrabovec

eta|dekstra|330ra|Ruský Hrabovec situas en la plej griza distrikto

**Ruský Hrabovec,** hungare **Nagygereblyés** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Sobrance. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis **Orosz-Hrabócz**, poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon.

## Bazaj informoj 
* Areo: 17 km²
* Supermara alteco: 280 m
* Loĝantaro: 290
* Poŝtkodo: 072 64
* Aŭtokodo: SO
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Ruský Hrabovec situas sur malebenaĵo, laŭ la ukraina landlimo, laŭ flankovojoj. Sobrance troviĝas 18 km-ojn.

## Historio 
En 1567 rutenoj fondis la vilaĝon. En 1910 loĝis en Nagygereblyés 715 da homoj, (514 rutenoj, 67 slovakoj, 51 hungaroj, 31 germanoj, po 1 rumano kaj kroato). Ĝis Traktato de Trianon Nagygereblyés apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Szinna, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean limozonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. Komence de 1944 la judoj deportiĝis. En 2001 loĝis en Ruský Hrabovec 385 da homoj, (349 slovakoj, 21 rutenoj, 6 ukrainoj, 2 ĉeĥoj). Vilaĝservoj estas biblioteko, futbalejo.

## Vidindaĵo 
* greko-katolika preĝejo de 1838

## Eksteraj ligiloj 
* Ruský Hrabovec en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Sobrance
Ruská Bystrá

**Ruská Bystrá** (hungare *Oroszsebes*) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Sobrance. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis *Orosz-Bisztra*, poste pro hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon.
  
## Situo 
Ruská Bystrá situas inter montoj, fine de sakovojo. Sobrance troviĝas 22&nbsp;km.
  
## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1405. En 1910 loĝis en Oroszsebes 312 da homoj, (306 rutenoj, 6 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Oroszsebes apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Snina, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean limozonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. En 2001 loĝis en Ruská Bystrá 151 da homoj, (144 slovakoj, 5 rutenoj, unusola ukraino). Vilaĝservo estas biblioteko.
 
## Vidindaĵo 
* ligna greko-katolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo el la 18-a jarcento

File:Ruska Bystra wooden church.jpg
File:Ruska Bystra wooden church 2.jpg

Kategorio:Municipoj en distrikto Sobrance
Kastelo Hautpoul

eta|250px|La kastelo Hautpoul.
La **kastelo Hautpoul** (france '''''Château d'Hautpoul''''') estas kastelo lokita en la franca komunumo Rennes-le-Château.

Bv. ne konfuzi kun Hautpoul apud F-81200 Mazamet en Montagne Noire.

La kastelo aktuale ne estas malfermita al la publiko.

Estas supozo, ke la vizigotoj konstruis fortikaĵon sur ĉi tiu loko, kiu estis detruita dum la krucmilito kontraŭ la kataroj de Simon de Montfort. La ruinoj iĝis posedaĵo de Pierre de Voisins, kiu rekonstruis la fortikaĵon. Ĝi estis denove detruita dum la invado de trupoj el aragono.

Sian aktualan aspekton la fortikaĵo ricevis en la malfrua 17-a jarcento. La 2-an de septembro 1816 la kastelo estis transdonata el la havaĵo de Elisabeth de Rennes al Julie Avignon, la edzino de Michel Captier, urbestro de Rennes-le-Château ekde 1826. En la jaro 1867 ĝi iĝis posedaĵo de la fratoj Dalbiès. Aktuale (2007) posedanto de la kastelo estas Henri Fatin.

Sub la muroj estas cisterno el kiu la vilaĝo prenis sian akvon. Malantaŭ metala pordo estas mallarĝa antaŭĉambro, de kie oni povas per ŝtuparo tri metrojn malsupre atingi la plankon de la malnova cisterno. En norda direkto gvidas du metroj alta tunelo, kiu finiĝas post kelkaj metroj. Alia tunelo iras suden kaj finiĝas post 50 metroj ie sub la kastelo. Elbe ĉi tie troviĝis la malnova puto de la kastelo.

## Eksteraj ligiloj 
* fotoj de la tuneloj  kun angla klarigo
* Priskribo de la kastelo 
* belaj, grandformataj fotoj

Hautpoul
Tour Magdala

eta|300ra|Tour Magdala
La **Tour Magdala** (france por *turo de Magdaleno*) estas la plej konata konstruaĵo en la sudfranca vilaĝo Rennes-le-Château. Ĝi donas belegan vidon al la ĉirkaŭaĵo.

Ĝi estis konstruata en la jaro 1907 de la loka pastro Abbé Saunière, kiu samtempe renovigis la preĝejon.

La turo en novgotika stilo funkciis kiel biblioteko kaj retirejo de la pastro.
La planko konsistas el musiviaj ŝakbretsimilaj kaĥeloj. 22 ŝtupoj gvidas al la unua platformo de kie oni povis per ŝtuparo atingi la supran platformon kun dekdu murtranĉoj.

La turo interalie estis menciata en la libro Holy Blood, Holy Grail de Lincoln/Baigent/Leigh, kaj pro tio iĝis mondkonata.

La 3-an de marto 1981, du monatoj antaŭ sia elekto al franca prezidanto, François Mitterrand vizitis la vilaĝon Rennes-le-Château kun siaj konataj konstruaĵoj.

La turo ludas rolon en la komputila ludo Gabriel Knight 3, en kiu la ludanto devas solvi enignon en Rennes-le-Château kaj la ĉirkaŭaĵo.

## Fontoj 
* ***germane** * :Tatiana Kletzky-Pradere *Rennes-le-Château Touristischer Fremdenführer*, 1997, ISBN 2-904556-07-9

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de Tour Magdala
* Grafikaĵo el la komputila ludo Gabriel Knight 3 

Magdala
Ruská Volová

**Ruská Volová** (hungare *Barkócháza*) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Prešov, en Distrikto Snina. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis *Orosz-Volova*.
  
## Situo 
Ruská Volová situas sur malebenaĵo. Snina troviĝas 27&nbsp;km.
  
## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1609. La kampoj longe apartenis al familio Barkóczy (barkOci), el kiu devenas la hungara vilaĝnomo. En 1910 loĝis en Barkócháza 499 da homoj, (478 rutenoj, 13 germanoj, 6 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Barkócháza apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Snina, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean limozonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. En 2001 loĝis en Ruská Volová 139 da homoj, (po 66 rutenoj kaj slovakoj, 4 ukrainoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Snina
Kategorio:Rutenaj municipoj de distrikto Snina
Persimono

eta|200px|Persimonoj ĉe arbo
eta|200px|Persimonoj
**Persimono** estas frukto de persimon-arbo. Temas pri dolĉa bero de arbo de la familio de Ebenaceoj kaj kun ĝis milo da specioj, subspecioj kaj varioj. La frukto estas ronda kaj simila al pomo aŭ tomato. Kelkaj varioj lasas en la buŝo de konsuminto agacan senton; aliaj ne.

## Origino 
Ĝi alvenas el Ĉinio, kie ĝi estas kultivita depost la jaro 1300. Oni trovas ĝin en Japanio post 1850. Nun ankaŭ en varmaj regionoj de Mediteraneo kaj de subtropika kaj tropika Ameriko, ĝi bone vivas, kun fig-arboj kaj oliv-arboj. Do Azia persimono, aŭ Japania persimono estas kakinoko

### Vidu ankaŭ 
Kakinoko aŭ Azia persimono, aŭ Japania persimono

Kategorio:Fruktoj
Asunción Nochixtlán

**Asunción Nochixtlán** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Asunción Nochixtlán*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 006.

## Geografio 
Asunción Nochixtlán apartenas al la distrikto Nochixtlán al kiuj apartenas entute 32 komunumoj. Ĝi situas en la miŝteka regiono de Oaĥako, kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 14676 loĝantojn. El tiuj estis 6930 viroj kaj 7746 virinoj. La komunumo havas surfacon de 820,35 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2080 metroj super la marnivelo.
maldekstra|eta|300px|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 1949 indiĝenoj. El tiuj 1529 aĝis pli ol 5 jaroj kaj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). Entute 14,18 % de la loĝantoj estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la komunumo en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Miŝteka regiono de Oaĥako
Karakula ŝafo

eta|Karakulo
La **karakulo** estas stepa raso de ŝafo, origine hejma en Uzbekio - ĝia nomo aludas al la uzbekia urbo Karakulo. Rusio, Afganio kaj Namibio estas ĉefaj landoj bredantaj tiun ŝafrason.

eta|220x220px|Nigra karakulŝafido el Namibio

Uzataj estas ĉefe la viando, la felo, precipe de junjaj ŝafidoj, la lano kaj, de la araboj kaj judoj, la graso de la vosto. La gusto de la viando estas priskribata kiel ĉasbestaĵsimila kaj tre grasmalriĉa.

eta|Karakulido nigraeta|Karakulido blanka

## Literaturo 
* "Breitschwanz-Karakul. Legende und Wirklichkeit", Matter/Schöps/Franke, 1973, 72 paĝoj 
* "Jury Fränkel's Rauchwarenhandbuch", Christian Franke/Johanna Kroll, Rifra-Verlag Murrhardt, 1988 
* "Karakul Atlas", Dr. Ing. Agr. Eduard Pfeifer, Verlag Cape Times LTD, erschienen 1953, Kapstadt. Ein Handbuch für Pelz- und Schafhändler/-züchter. Jeweils Fotos das lebende Lamm, das abgezogene Fell und das zugerichtete (=gegerbte) Fell für alle Arten der Lockenbildung. 
* "300 Jahre Familie Thorer", 1912; "325 Jahre Familie Thorer", 1937; "350 Jahre Thorer", 1962, ĉiu Leipzig, propra eldonejo 
* "Grundlagen der Karakul-Pelzschafzucht", G. Fröhlich (Hsgr.), Paul Parey Berlin, 1938 
* "Die Karakulzucht Südwestafrikas und ihre Herdbuchorganisation" aus "Das Pelzgewerbe", Hermelin-Verlag Dr.Paul Schöps, 1967 n-ro. 3, de d-ro. Otfried Villinger, Windhoek. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Karakulfarmisto en Namibio

Kategorio:Uzbekio
Kategorio:Ŝafoj
Kategorio:Regiono Buĥaro
Ubľa

**Ubľa** (hungare *Ugar*) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Prešov, en Distrikto Snina. Ĝis 1904 la oficiala hungara nomo estis *Ublya* (ubja), poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon, sed dum la 2-a mondmilito la malnova hungara nomo estis uzata.

## Situo 
Ubľa situas laŭ rojo nomata pri tiu vilaĝo, fine de ĉefvojo el Snina, laŭ la ukraina landlimo (kun limpasejo al Malij Bereznij). Snina troviĝas 25 km.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1567 en formo *"Oblia"*. En 1910 loĝis en Ugar 976 da homoj, (807 rutenoj, 59 slovakoj, 45 hungaroj, 40 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Ugar apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Snina, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean limozonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Ublya  estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. En 2001 loĝis en Ubľa 881 da homoj, (566 slovakoj, 176 rutenoj, 112 ukrainoj, 10 ĉeĥoj, 9 ciganoj, 2 hungaroj). En Ubľa funkcias butonofarejo, unusola en Slovakio.
 
## Vidindaĵoj 
* ligna greko-katolika preĝejo omaĝe al Sankta Nikolao de 1826
* ortodoksa preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo

Kategorio:Municipoj en distrikto Snina
Kategorio:Rutenaj municipoj de distrikto Snina
Postaĵumado

[eta|Gelernejanoj de [Universitato Stanford okaze de postaĵumado je Majo 1995]]
**Postaĵumado** estas la ago vidigi onian pugon per subita senvestigo. Postaĵumado estas ĝenerale rigardata kiel malĝentila, kaj estas plejofte uzata politikcele dum manifestacioj. La rezulto aŭ sekvo de tia agado dependas de la konsidero de ĉiu koncerna ŝtata leĝaro.

Kategorio:Politika rezisto
Stuart Beck

eta|Stuart Beck -- Trusteeship Council
**Stuart BECK** estas usonano kaj ambasadoro de Palaŭo ĉe la Unuiĝintaj Nacioj. Li samtempe oficias kiel ambasadoro de Palaŭo en Israelo.

## Eksteraj ligiloj 
* Jean-Guy ALLARD: UN - la kazo Palaŭo

Kategorio:Diplomatoj
Henri Buthion

Malgraŭ lia signifo en la mistero de Rennes-le-Château relative malmulte estas konata pri **Henri Buthion**.

Li aĉetis la bienon de Noël Corbu en la jaro 1964 aŭ 1965, kaj loĝis preskaŭ 30 jarojn en Villa Bethania. Ekzistis la restoracio *La Tour* kun hotelo. Li interesiĝis pri esoterismo kaj Nifoj. Tial la ejo iĝis renkontejoj por personoj, kiuj okupiĝis pri ĉi tiuj temoj en bela pejzaĝo.

Dum lia tempo okazis la sola oficiala esploro de la tereno, kiu estas dokumentita kiel Le rapport Cholet kaj verkita de Jaques Cholet el Toulouse kun dato de la 27-a de aprilo 1967.

Bution forhakis la plankon en Tour Magdala kaj fosis puton 12-m profundan senrezulte. Li estis devigata replenigi la puton per betono, ĉar ĝi malfavore influis la stabilecon de konstruaĵo.

Je la fino de lia vivo li enfermis sin en la domo sen akvo kaj elektra kurento. Per la mono el la deviga aŭkcio en la jaro 1993 li translokiĝis al Parizo, kie li mortis en la jaro 2002. Inter 1993 kaj 2004 Jean-Luc Robin estis posedanto.

Estas indikoj, ke Buthion antaŭe laboris en Lyon en la gasteja branĉo kaj tie aŭdis pri la misteraj okazaĵoj. Multaj serĉantoj de trezoroj estis tie aktivaj, instigitaj de la libro de Robert Charroux.

## Eksteraj ligiloj 
* **france** [Intervjuo kun Henri Buthion(https://eo.wikipedia.org/wiki/Henri_Buthion)] voĉe sur CD-ROM
* Tre rara Foto de Buthion 
* **france** Intervjuo kun Chantal Buthion , filino de Henri Buthion, kiu vivis kiel junulino en Rennes-le-Château.

Kategorio:Francaj mistikuloj
Dlhé nad Cirochou

**Dlhé nad Cirochou** (hungare *Cirókahosszúmező* (cirOkahosUmezO)) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Prešov, en Distrikto Snina. Pli frue la slovaka nomo estis *Ciroké Dlhé*.
  
## Situo 
Dlhé nad Cirochou situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Humenné-Snina. La lasta troviĝas 7 km.
  
## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1342. En 1910 loĝis en Cirókahosszúmező 1377 da homoj, (1123 slovakoj, 63 germanoj, 35 hungaroj, 25 rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon Cirókahosszúmező apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Snina, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1939-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1942 la judoj deportiĝis. En 2001 loĝis en Dlhé nad Cirochou 2123 da homoj, (2100 slovakoj, 17 ciganoj, 2 ukrainoj, po 1 ĉeĥo, ruteno kaj hungaro).

## Vidindaĵoj 
* gotika preĝejo el la 14-a jarcento, en la 18-a jarcento trakonstruiĝis
* klasikisma kastelo el la 18-a j.c.

Kategorio:Municipoj en distrikto Snina
Jozefo Németh

**József NÉMETH** (naskiĝis la ) vivas en Hungario. Li estas konata esperantisto.

## Studoj kaj kariero 
En 1983 József NÉMETH diplomitiĝis kiel bibliotekisto kaj bazlerneja instruisto pri matematiko. Li laboris en la urba biblioteko de Pápa (1983-85) kaj estris la kulturdomon de pedagogoj (1987-89). Ekde 1985 li laboris en bazlernejo instruante 6—14-jarajn infanojn.

En 1994 li sukcese trapasis ekzamenon pri la germana lingvo, kaj samjare estas diplomita kiel Esperanto-instruisto en la pedagogia altlernejo de Szombathely. En 2000 li estas diplomitita kun laŭdo pri informadiko en la Universitato de Veszprém. En 2006 en la sama universitato ricevis diplomon kiel fakpedagogo pri pedagogiaj mezurado kaj taksado. Ekde 2015 li posedas la majstropedagogan titolon. Nun li laboras kiel instruisto pri informadiko kaj matematiko.

## Esperanto-agado 
József NÉMETH organizas Esperanto-grupojn kaj instruas Esperanton en kursoj, fakrondoj kaj en oficialaj bazlernejaj klasoj. Partoprenis la surbendigon de la instrumaterialo de Blazio Wacha. Krom la organizado, regule aperigas artikolojn en la Esperanto-gazetaro kaj en la lokaj hungarlingvaj gazetoj. En 1985 kaj 1987 aperis en lia traduko du libretoj. La unua enhavas fabelojn, poemojn, la dua estas dulingva ŝercaro. Dum kelkaj jaroj estis redaktoro de *Savaria Esperanto-Revuo*, la iama organo de la Esperanto-asocioj de la departementoj Vas kaj Zala. En 1995 entreprenis la redaktadon de *Internacia Pedagogia Revuo*. En 1996 li transprenis la gvidadon de hungara sekcio de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI), reordigis ĝian administradon kaj sukcesis eĉ ricevi ŝtatajn subvenciojn. Kun Márta Kovács [kovaĉ] partoprenis la kompiladon de aŭda KD kun la prelegoj de István Szerdahelyi. En 2007 li redaktis libron (META 2007), kiu enhavas informojn, fotojn kaj grandparte ankaŭ biografiojn de 100 aktivaj hungaraj E-instruistoj.
Li redaktas le hejmpaĝojn de ILEI, ILEI-HU kaj IPR.

De 1999 redaktas la organon de INOE, *Naturista Vivo*. Inter 2007 kaj 2019 li redaktis la organon de TEVA (*Esperantista Vegetarano*).

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Shaftesbury

**Shaftesbury**, malgranda urbo en Dorset, Anglio.

En 2001, laŭ censo, estis 6,665 loĝantoj. La urbo enhavas multajn malnovajn pajltegmentajn domojn. Bulŝtona strato, Gold Hill, estas ofte fotogragita por reklamoj kaj libraj kovriloj.eta|dekstra|Gold Hill, Shaftesbury

En 880 Shaftesbury akiris la oficialan rangon de municipo. En 888 Alfredo la Granda kaj lia filino Ethelgiva fondis abatejon por monaĥinoj. Tien oni translokigis la restaĵojn de Eduardo la martiro, kaj poste la abatejo iĝis portempe la plej riĉa benediktana monaĥinejo de Anglio, kaj grava pilgrimcelo. Laŭdire, en la frua deksesa jarcento, se la abatino de Shaftesbury kaj la abato de Glastonbury povus geedziĝi, ili estus pli riĉa ol la reĝo mem.

De 1536 al 1539 Henriko la 8-a subpremis la monaĥejojn kaj konfiskis iliajn posedaĵojn: la Abatejo Shaftesbury fermiĝis en 1539 kaj poste estis malkonstruata. Oni kaŝis la restaĵojn de Eduardo la martiro. En 1931 arkeologo eltrovis ilin ĉe la loko de la abatejo kaj donis ilin al la Rusa Ortodoksa Eklezio Ekster Rusio, kiu reentombiĝis ilin en tombeja preĝejo en Woking.

En la romanoj de Thomas Hardy la urbo nomiĝis *Shaston* kaj *Palladour*.

Kategorio:Urboj de Dorset
Kategorio:Abatejoj en Britio
Dúbrava (distrikto Snina)

**Dúbrava** (hungare *Kistölgyes* (kiŝtoldjeŝ) aŭ *Szepestölgyes* (sepeŝtoldjeŝ), rutene *Дубрава* [dubrava]) estas malgranda vilaĝeto en orienta Slovakio, en Regiono Prešov, en Distrikto Snina. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis **Dubrava**, poste pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungarecan nomon.
  
## Situo 
Dúbrava situas laŭ flankovojoj, laŭ la ukraina landlimo. Snina troviĝas 29 km.
  
## Historio 
Rutenoj fondis la vilaĝon en 1548 aŭ iom pli frue. En 1910 loĝis en Kistölgyes 295 da homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon Kistölgyes apartenis al Hungara Reĝlando, al Zemplén (reĝa departemento), al distrikto de Snina, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean limozonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. En 2001 loĝis en Dúbrava 286 homoj, (243 slovakoj, 31 rutenoj, 9 ukrainoj, unusola polo).
 
## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Sankta Spirito de 1851
* kastelo de 1763
* protektata 500-jara kverko

Kategorio:Municipoj en distrikto Snina
Kategorio:Rutenaj municipoj de distrikto Snina
Kazemato

[eta|dekstra|250px|Kazemato de la turo Sankta Luciano, en [Malto.]]
**Kazemato** estas parto de fortikaĵo speciale aranĝita por ebligi pafadon de kanono aŭ artilerio. La vorto devenas de la itala *casamatta*, kiu signifas "armita domo". Laŭ NPIV ĝi estas *Volba bomb-imuna subtera ĉambro en citadelo aŭ fortreso*. Kaj oni indikas al rilataj terminoj bunkro kaj blokhaŭso.

Laŭ Francisko Azorín **kazemato** estas *Arkaĵa subteraĵo de citadelo aŭ fortikaĵo, kie oni gardas la eksplodemajn substancojn, k. a.* Li indikas etimologion el la hispana *casa mata* (domo unuetaĝa).

## Vidu ankaŭ 
* Kazematoj en Vyšehrad
* Porpafista ĉambro

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Fortikaĵoj
Grupa seksumado

250px|eta|Édouard-Henri
**Grupa seksumado** estas seksa praktiko ensumiganta tri aŭ pli partoprenantojn. Maksimuma nombro de partoprenantoj ne estas limigita. Ĝi estas ofte kunigata kun ekshibiciismo kaj dismalĉasto. Proporcio da viroj kaj virinoj aŭ ilia seksa orientiĝo ne estas principaj. La grupa seksumado kutime kalkulas kun interŝanĝo de kunuloj, do kutime en stilo "ĉiu kun ĉiu".

La grupa seksumado estas ŝatata pornografia ĝenro, ĉar en la okuloj de publiko ĝi plialtigas seksan efikon de aktoroj kaj kumulas potencialon de partaj seksaj scenoj. Plimulta pornografia produkto kutime operacias kun aliseksema viro aŭ viroj kaj ambaŭseksemaj virinoj.

Specifa ĝenro, en kiu prezentiĝas unu virino kaj multe pli granda nombro de viroj, estas markata kiel gang-bango.

## Vidu ankaŭ 
* Orgio
* Triopismo
Eliksiro

eta|Moderna botelo de eliksiro
**Eliksiro** en la antikva medicino, en alkemio kaj magio estas esencaĵo de kuracaj herboj aŭ aliaj magiaj substancoj en alkoholo kun diversaj eblaj aldonaĵoj.

En la mezepoka latina lingvo de alkemiistoj la vorto nomiĝis *elixirum*, kiu venis el la araba vorto **الإكسير** (*al-iksir*, "la esenco") kaj probable origine devenis de la malnovgreka vorto *xerion* (pulvoro).

Dum la mezepoko ankaŭ magia likvaĵo por transformigo de malmultekostaj metaloj al oro aŭ arĝento, pri kiu revis kaj kiun serĉis la alkemiistoj, nomiĝis eliksiro. Laŭ la moderna kemio la ekzisto de tia transformiga likvaĵo ĝis nun ne pruveblis kaj kontraŭus ĉiujn leĝojn de kemio. La eliksiroj de alkemiistoj tamen dum tiu epoko konsideriĝis ĉionsanigaj kuraciloj kaj al pluraj el ili oni atribuis junigan aŭ vivoplilongigan efikon.

## Kuraca aŭ magia trinkaĵo 
En fabeloj kaj en la fantasta literaturo kaj plue en magiecaj rolludoj "eliksiroj" ofte havas gravan rolon. Foje ili estas kuraca, foje magia trinkaĵo aŭ havas la renomon de "eliksiro de eterna vivo" aŭ "de eterna juneco". Ekzemple oni laŭ la legendo atribuas al la alkemiisto Nicholas Flamel el la 13-a jarcento la konon produkti tian vivoplilongigan eliksiron – multaj aliaj fantastaj verkoj, interalie la romanoj pri la sorĉista lernanto Hari Poter kaj ŝtono de la saĝuloj, aludas al tiu legendo.

### Kuraca trinkaĵo 
**Kuraca trinkaĵo** estas likva kuracilo, kies trinkado (laŭ efikeco de la trinkaĵo) povas renovigi certan parton de la korpa forto kaj saneco, en la fikcia formo de *Mana-trinkaĵo* ankaŭ povas renovigi psikajn fortojn.

### Magia trinkaĵo 
**Magia trinkaĵo** estas likvaĵo, kies trinkado veku aŭ plifortigu magiajn fortojn, aŭ transportu magiajn efikojn al la trinkanto. Ĝi prepariĝas fare de magie spertaj personoj – ekzemple sorĉistoj, sorĉistinoj aŭ keltaj druidoj – por doni al la magiisto aŭ al alia persono, konscia aŭ nekonscia pri la trinkado de la magia likvaĵo, certajn avantaĝojn (respektive malavantaĝojn). Nuntempe arkeologoj supozas ke la "magiaj trinkaĵoj" de la keltaj druidoj estis alkoholo kun herbaj esencoj, kiuj desinfektis vundojn kaj tial grave helpis pri la sanigo de vunditaj militistoj.

Fama literatura ekzemplo estas la eliksiro de la druido Miraklomiks  el la bildstria serio pri la gaŭlo Asteriks, kiu post la trinkado dum iom da tempo al la trinkinto donu superhomajn fortojn.

## Eliksiro Esperanto 
Trinkaĵo sole produktita de la firmao "H.J. Bridges, L Schumacher, Posteulo" en Anvers/Antwerpen, Lozanastraat/rue Lozane 219-221. La prezo de unu botelo en 1913 estis 1 Sm. La firmao varbis en "Belga Esperantisto" (oktobro 1913 paĝo 40)
## Literaturo 
* Syed Mahdihassan: *Early terms for elixir hitherto unrecognized in greek alchemy*, Ambix 23 (1976), paĝoj 129-133

Kategorio:Magio
Kategorio:Alkemio
Kategorio:Fantasto
Kategorio:Fikciaj kuraciloj kaj narkotikaĵoj
Kategorio:Mitaj substancoj
Magiaj formuloj de Merseburg

eta|220px|la sorĉaj formuloj de Merseburg el la Merseburga katedralofondaĵa biblioteko, kodekso 136, paĝo 85r, 10-a jarcento (komputile kolorigita skano de fota presaĵo el la 19-a jarcento, eldonejo F. Enneccerus, Frankfurto-ĉe-Majno 1897)
La **magiaj formuloj de Merseburg** – germane *Merseburger Zaubersprüche* – estas historia dokumento trovita dum la jaro 1841 en la katedralofondaĵa biblioteko de la germana urbo Merseburg. Ili troviĝas en teologia manuskripto el la 9-a aŭ 10-a jarcento (kodekso 136, paĝo 85r), kiu verkiĝis en la urbo Fulda. Unuafoje publikigis ilin dum la jaro 1842 la germanisto kaj lingvisto Jacob Grimm, kiu por nesciencistoj pli konatiĝis kiel kolektisto de popolaj fabeloj kune kun lia samfakula frato. La du magiaj formuloj estas la solaj konservitaj atestaĵoj pri ĝermana nekristana religieco en la malnovaltgermana lingvo.

## Formo kaj deveno 
Ambaŭ formuloj estas dupartaj. Post epika enkonduko (*historiale*), kiu priskribas antaŭan okazaĵon, sekvas la kerna magia formulo (*incantatio*) en formo de analogia sorĉo ("tiel kiel tiutempe okazis … do ankaŭ nun okazu …"). Laŭ la poezia formo la magiaj formuloj estas el transira fazo de la prakristana ĝermana apliko de aliteracio al la kristana mezepoka apliko de rimoj.

La formuloj dum la 10-a jarcento manskribe notiĝis en libera paĝo de latinlingva kristana liturgia libro iom pli frue manuskripte verkita. Ilin notis klerulo, eble monaĥo de la monaĥejo Fulda, sed malklaras je kiu celo okazis la noto ĝuste tiuloke. Unike pri la formuloj el lingvistika kaj etnohistoria vidpunkto estas, ke klare rekoneblas ilia prakristana origino de antaŭ la jaro 750.

La magiaj formuloj vaste konatiĝis, post kiam publikigis ilin kaj atentigis pri ili la fratoj Grimm.

La interpreto kaj kulturhistoria signifo de la tekstoj estas multe pridiskutata, ĉar ambaŭ poeziaj verkoj estas en "literatura vakuo" – aliaj tekstoj pri simila temo en la malnovaltgermana lingvo ne konserviĝis. Tial restas multaj demandoj, kion ekzakte signifu la vortoj kaj aludoj en la tekstoj, kaj tiu mistereco ĝuste altiris la atenton de la germanistoj post retrovo de la tekstoj dum la jaro 1841.

## Esperanto-versio 
La Germana Antologio enhavas Esperanto-version de la dua magia formulo de Wilhelm Herrmann.

## Referencoj 
Kategorio:Mezepoka literaturo
Kategorio:Germana lingvo
Kategorio:Ĝermana mitologio
Kategorio:Magiaj tekstoj
Kategorio:Merseburg
Gersweiler

**Gersweiler** estas urboparto de Saarbrücken en la germana federacia lando Saarland (Sarlando).

Gersweiler situas supre de la larĝa valo kreita de la rivero Saro (Saar). La iam sendependa komunumo en 1974 fariĝis urboparto de la ĉefurbo de Sarlando, Saarbrücken.

En Gersweiler naskiĝis la sarlanda esperantisto Jakob Schenkel

## Vidindaĵoj 
* La ruino de la mezepoka kirko de Aschbach (apud la limpasejo Schoeneck al Loreno)
* Evangelia kirko (1784) kaj pastora domo (ĉ. 1760)

Kategorio:Saarbrücken
Christian Darbellay

**Christian DARBELLAY** (naskiĝis la 9-an de majo 1952 en Liddes, Svisio, mortis la 30-an de oktobro 2024 en Svisio) estis svis-devena inĝeniero kaj esperantisto ekde 1976, vivanta ekde 1977 en Germanio. Ekde tiam li vivis kaj laboris en Kilo, kaj estis la centra kunordiganto de la landa sekcio Ŝlesvigo-Holstinio de Germana Esperanto-Asocio.

Darbellay estis ĝenerala sekretario de la Internacia Scienca Asocio Esperanta (ISAE) ekde 1981 ĝis 1987, kaj en 1981 eldonis leksikonon kun biografioj kaj bibliografioj de Esperant-lingvaj sciencistoj.

En 1996 li estis ĉeforganizinto de la 1-a Hansa Esperanto-Tago, kiu okazis 5 fojojn ĝis 2000. Li ankaŭ organizis 7 Germanajn Esperanto-Kongresojn, en 1994 kaj de 2002 ĝis 2008.

De 1983 ĝis 1986 li estis komitatano A de Universala Esperanto-Asocio (UEA) por ISAE, de 1995 ĝis 2004 por Germanio. Li estis dumviva membro de UEA.

## Verkoj 
* **1981**: Kiu estas kiu en scienco kaj tekniko 1981. Neuss: Darbellay 1981, 275 p.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Artikoloj  de kaj pri Christian Darbellay en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Svisaj inĝenieroj
Jacob Grimm

**Jacob Ludwig Karl GRIMM** (ankaŭ: *Jakob* kaj *Carl;* naskiĝis la 4-an de januaro 1785 en Hanau - mortis la 20-an de septembro 1863 en Berlino) estis germana lingvistiko, juristo, filologo, mitologiisto, literaturisto kaj kolektanto de fabeloj. Li ankaŭ estis juristo kaj laŭdire estas la fondinto de ĝermana antikva esplorado kaj germana filologio.

Li estas plej memorata pro malkovro de la leĝo de Grimm, verkado de la germana vortaro (*Deutsches Wörterbuch*), lia esplorado pri germana mitologio (*Deutsche Mythologie*) kaj la rakontoj de la fratoj Grimm - kolekto de rakontoj kiujn li kompilis kun sia frato Wilhelm.

La vivo kaj faroj de Jacob Grimm estas forte ligitaj kun lia pli juna frato, Wilhelm Grimm. La du estas konataj kiel la Fratoj Grimm. Kun ili laboris ankaŭ la plej juna frato Ludwig Emil Grimm (1790-1863), profesoro ĉe la Akademio de Belartoj en Kaselo.

## Verkaro 
### Ĉefverkoj 
* *Deutsche Grammatik*, 1819
* *Deutsche Rechtsaltertümer*, 1828
* *Deutsche Mythologie*, 1835
* *Geschichte der deutschen Sprache*, 1848

### Aliaj verkoj 
* *Über den altdeutschen Meistergesang*; Göttingen 1811
* *Ad auspicia professionis philosophiae ordinariae in Academia Georgia Augusta rite capienda invitat Jacobus Grimm, phil. et jur. utr. doctor academiae bibliothecarius etc etc, Inest hymnorum veteris ecclesiae XXVI. interpretatio theotisca nunc primum edita*, Gottingae sumtibus Dieterichianis MDCCCXXX

### Aliaj publikaĵoj 
* *Briefwechsel der Brüder Jacob und Wilhelm Grimm. Kritische Ausgabe in Einzelbänden*:
** Bd.1,1: Briefwechsel zwischen Jacob und Wilhelm Grimm, hg. von Heinz Rölleke, Stuttgart 2001
** Bd.2: Briefwechsel der Brüder Jacob und Wilhelm Grimm mit Karl Bartsch, Franz Pfeiffer und Gabriel Riedel, hg. von G. Breuer, J. Jaehrling und U. Schröter, Stuttgart 2002
* *Brüder Grimm. Werke und Briefwechsel*. Kasseler Ausgabe:
** Bd.1: Briefwechsel mit Herman Grimm, hg. von H.Ehrhardt, Kassel/Berlin 1998
** Bd.2: Brüder Grimm. Briefwechsel mit Ludwig Hassenpflug, hg. von Ewald Grothe, Kassel/Berlin 2000

## Vidu ankaŭ 
* Fratoj Grimm

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Teŭtona Mitologio, angla traduko de *Deutschede* Grimm Mythologie (1880).
* 
* 
* La Grimm vortaro enreta
* Biografio ĉe LeMO-Portalo

Kategorio:Fratoj Grimm
Kategorio:Germanaj filologoj
Kategorio:Germanaj leksikografoj
Kategorio:Mitologoj
Kategorio:Germanaj verkistoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Membroj de la Prusa Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Mortintoj en 1863
Kategorio:Naskiĝintoj en 1785
Kategorio:Romantikaj pentristoj
Kategorio:Germanaj antropologoj
Kategorio:Germanaj juristoj
Karlovac

:*Eble vi serĉas: Karlovec.*

**Karlovac** [], germane **Karlstadt, Carlstadt**, hungare **Károlyváros** estas urbo en centra Kroatio kun 59.395 loĝantoj (2001), inter kiuj 85,86 procentoj estas kroatoj.

Karlovac estas la sidejo de la administra regiono Karlovac (kroate *Karlovačka županija*). La urbo situas apud kvar riveroj, nome apud Korana, Kupa, Mrežnica kaj Dobra, je distanco de 56 km de la kroata ĉefurbo Zagrebo, kaj 130 km de Rijeko, la plej granda havena urbo de la lando. 

Karlovac apartenas al la plej junaj urboj de Kroatio kaj estis fondita en 1578 de Karlo la 2-a de Aŭstrio, kiel granda fortreso. 

Ĝi disponas pri malnova baroka urbocentro. Forte difektita dum la milito de 1991-1995, ĝi estis restarigita dum la lastaj jaroj.

## Famuloj 
* en la urbo naskiĝis:
** arkivisto Béla Baranyai
** inĝeniero pri agrario Rudolf Kasztori
** matematikisto József Wolfstein 
** pentristo Alfred Freddy Krupa
* en la urbo mortis:
** hungara militestro Francisko Nádasdy (banuso)
** hungara literaturhistoriisto Jenő Péterfy

## Partneraj urboj 
* 20ra Sofio, la ĉefurbo de Bulgario
* 20ra Erzsébetváros, la 7-a distrikto de Budapeŝto en Hungario
* 20ra Alessandria en Italio
* 20ra Tauragė en Litovio
* 20ra Kragujevac en Serbio
* 20ra Kansasurbo en Usono

## Galerio 

Dosiero:Karlovac4.JPG|Teatro kaj gimnazio de Karlovac
Dosiero:Dobovac-Karlovac.JPG|Burgo Dobovac sur monteto apud Karlovac
Dosiero:Renaissance star-shaped fortress in Karlovac, Croatia (designed in 1774).jpg|Karlovac disvolviĝis ĉirkaŭ stel-forma fortreso, konstruita en la epoko de la Turkaj Militoj
Dosiero:Korana Karlovac, Croatia.JPG|Herbejo apud la rivero Korana en Karlovac

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo

Kategorio:Urboj de Kroatio
Radiologio

eta|Prijuĝo de radiologiaj fotoj
eta|''Dr. Macintyre's X-Ray Film'' (1896)
**Radiologio** estas fako de medicino pri la apliko de radioj por diagnozaj, terapiaj kaj sciencaj celoj.

Tradicie oni uzas ikso- aŭ rentgenajn radiojn en radiologio.

Ikso-radioj estis malkovritaj je la 8-a de novembro 1895 de Wilhelm Conrad Röntgen (Rentgeno) en la Fizika Instituto de la universitato de Würzburg (Germanio). Rentgeno nomis ilin ikso-radioj, kio ĝis hodiaŭ estas ilia nomo en angla-lingvaj landoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe
* European Society of Radiology
* radiopaedia.org (Radiology Wiki)

## Vidu ankaŭ 
* la artikolon pri la medicina fako radioterapio - proceduro por la kuracado de malsanoj (ĉefe kancero) per la uzo de joniga radiado.
* la tekstojn pri komputila tomografio kaj magneta resonanca bildigo, du modernaj radiologiaj teknologioj


Kategorio:Elektromagneta radiado
Padarovce

eta|dekstra|330px|Padarovce situas en la plej griza regiono

**Padarovce** (hungare **Balogpádár**) estas vilaĝo en Slovakio, en regiono Banská Bystrica, en distrikto Rimavská Sobota.

* Areo: 12 km²
* Supermara alteco: 234 m
* Loĝantaro: 150
* Poŝtkodo: 980 23
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Padarovce situas sur ebenaĵo kaj sur mildaj deklivoj, laŭ rivereto, laŭ traira flankovojo. Rimavská Sobota troviĝas en distanco de 10 km-oj.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1407 en formo *"Also Padar"* (=suba Padar). En 1710 pesto okazis. En 1910 loĝis en Balogpádár 537 homoj, (499 hungaroj, 14 slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon Balogpádár apartenis al Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Balogpádár rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito triono de la hungaroj estis deportitaj al Hungario. La restaĵo iĝis senrajta laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Padarovce 186 da homoj, (97 hungaroj, 87 slovakoj, po 1 cigano kaj ĉeĥo).

## Vidindaĵo 
* klasikisma luterana preĝejo de 1803

## Eksteraj ligiloj 
* Padarovce en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Abovce

**Abovce,** hungare **Abafalva** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

## Situo
Abovce situas sur ebenaĵo kaj sur deklivoj, laŭ vojo Kráľ-Rimavská Sobota, laŭ fervojo Zvolen-Ĉop, laŭ la hungara landlimo, laŭ maldekstra bordo de Sajó. Abovce najbaras kun Kráľ. Tornaľa troviĝas 11 km.
  
## Historio
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1268 en formo *"terra Aba filii Serefin"*. La vilaĝo ricevis rajton pri bazarado en 1339. Pesto okazis en 1709, poste ankaŭ pro la senĉesaj militadoj en 1728 Abafalva senhomiĝis. Post jardeko la setlejo refondiĝis. En 1910 loĝis en Abafalva 683 da homoj, (escepte unusolan slovakon ĉiuj  hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Abafalva apartenis al Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornaľa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Abafalva rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Inter 1975-1991 la vilaĝo perdis la memstarecon kaj apartenis al municipo Kráľ. En 2001 loĝis en Abovce 606 da homoj, (402 hungaroj, 117 slovakoj, 70 ciganoj, unusola ĉeĥo).
 
## Vidindaĵoj
* novgotika katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1907
* kastelo de Abaffy (abafi) de 1810

## Famuloj 
En la iama Abafalva naskiĝis hungara psikoanalizisto Alice Hermann.
eta|maldekstre|Abovce

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Gemerský Jablonec

eta|dekstra|330ra|Gemerský Jablonec situas en la plej griza regiono

**Gemerský Jablonec** (gemerskI ...), hungare **Almágy** (almAdj) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota. La hungaroj uzas ankaŭ la pli precizan formon Gömöralmágy. La oficialaj slovakoj nomoj estis ekde 1920 **Jablonica**, ekde 1927 **Almáď**, ekde 1948 la nuna formo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 10&nbsp;km²
* Supermara alteco: 240 m
* Loĝantaro: 680
* Poŝtkodo: 980 35
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Gemerský Jablonec situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Rimavská Sobota troviĝas 35&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1275 en formo *"Almag"*. Ekde 1554 la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio sed ne senhomiĝis. En 1889 incendio okazis. En 1910 loĝis en Almágy 677 da homoj, (escepte unusolan slovakon ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Almágy apartenis al Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Gemerský Jablonec 701 da homoj, (629 hungaroj, 61 slovakoj, 6 ciganoj, 3 ukrainoj, 2 ĉeĥoj).

## Vidindaĵoj 
* romanika katolika preĝejo omaĝe al Sankta Abdon, en la 18-a jarcento barokiĝis
* subĉiela teatro

## Eksteraj ligiloj 
* Gemerský Jablonec en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Lola Pagnani

**Lola PAGNANI** (n. en 1972) estas itala aktorino kaj modelino. Lola Pagnani estas filino de la verkisto kaj scenaristo Enzo Pagnani. Ŝi studis en Parizo modernan dancon kaj estis unuaranga dancistino ĉe la kompanio Momix. Kun ili kunlaboris en la koreografioj de la fama Cirque du Soleil en Montrealo.

## Filmografio 
### Kino 
* Trafitti da un raggio di sole (1995) - ***"Fabiola"***
* Polvere di Napoli (1996) - ***"Rosita"***
* Ninfa plebea (1996) - ***"Lucia"***
* Ferdinando e Carolina (1999) - ***"Sara Goudar"***
* La bomba (1999) - ***"Daisy"***
* Il pranzo della domenica (2002)
* Gente di Roma (2003)
* Women Seeking Justice (2007)

### Televido 
* *Pazza famiglia* (1995)
* *Commissario Raimondi* (1998) - ***"Esmeralda"***
* *Anni 50* (1998)
* *La squadra (2000)
* *Un posto al sole* (2001) - * **"Roberta Cantone"***
* *Francesca e Nunziata* (2001)
* *Un ciclone in famiglia 2* (2005)
* *Carabinieri 5* (2005)
* *Capri* (2006) - ***"Maria Rosaria"***
* *Donne sbagliate'' (2006)

### Teatro 
* Carmen (1987)
* Vergine Regina (1996)
* Anatra all'arancia (1997)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 
* IMdb (angle)
* Lola Pagnani's Press in Rome 

Pagnani, Lola
Hajnáčka

eta|dekstra|330ra|Hajnáčka situas en la plej griza regiono
eta|dekstra|300ra|Panoramo al Hajnáčka

**Hajnáčka,** hungare **Ajnácskő** (ajnAĉkO), germane **Pirsenstein)** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

## Bazaj informoj 
* Areo: 26 km²
* Supermara alteco: 220 m
* Loĝantaro: 1200
* Poŝtkodo: 980 33
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Hajnáčka situas sub piedoj de monto 536 m-ojn alta, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Fiľakovo troviĝas 13, Rimavská Sobota 30 km-ojn.

## Historio 
### Fortikaĵo 
La fortikaĵo estis unue menciita en la jaro 1344 en formo *Anyaskw*, sed verŝajne post 1242 konstruiĝis. La husanoj okupis ĝin en la 1450-aj jaroj. Antaŭe kaj poste la posedantoj ofte ŝanĝiĝis. Inter 1566-1593 la turkoj havis la fortikaĵon. Post liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a alvenis pli pacemaj tempoj, la fortikaĵo malgraviĝis kaj detruiĝis.

### Komunumo 
Plej frue keltoj vivis en la proksimeco. La setlejo estis unue menciita en 1255 en formo *Kues*, apartenanta al la fortikaĵo. Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. En la 19-a jarcento kuracbanejo kaj brikofarejo ekfunkciis. En 1910 loĝis en Ajnácskő 830 homoj, (821 hungaroj, 8 slovakoj, unusola germano). Ĝis la Traktato de Trianon Ajnácskő apartenis al la Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ la Dekretoj de Beneš. En 1957 kolĥozo formiĝis, tiutempe nova brikofarejo, minejo pri bazalto kaj bakejo ekfunkciis. En 2001 loĝis en Hajnáčka 1164 homoj, (1004 hungaroj, 146 slovakoj, 2 ĉeĥoj, po 1 germano kaj ukraino).

## Vidindaĵoj 
* preĝejo el la 18-a jarcento
* katolika preĝejo de 1994
* klasikisma kastelo de Kubinyi (kubinji) de 1820
* ruinoj de la fortikaĵo sur monto 335 m-ojn alta

## Eksteraj ligiloj 
* Hajnáčka en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Ivanice

**Ivanice,** hungare **Balogiványi** (balogivAnji) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.
eta|maldekstre|Strato en Ivanice

## Bazaj informoj 
* Areo: 6 km²
* Supermara alteco: 165 m
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo: 980 42
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Ivanice situas laŭ traira flankovojo laŭ rojo, kontaktiĝanta kun Zádor. Rimavská Sobota troviĝas 20 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1245 en formo *"Iwan"*. En 1858 incendio okazis. En 1910 loĝis en Balogiványi 358 da homoj, (ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Balogiványi apartenis al Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Balogiványi rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Ivanice 204 da homoj, (194 hungaroj, 3 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* klasikisma kalvinana preĝejo de 1797
* termala puto, neuzata

## Eksteraj ligiloj 
* Ivanice en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Sorĉbastono

eta|
**Sorĉbastono** estas fikcia helpilo de sorĉistoj kaj sorĉistinoj, laborilo por apliko de magio, kiu menciiĝas ekde la antikvaj kaj mezepokaj legendoj pri sorĉado, en multaj fabeloj, kaj nuntempe aparte en fantastaj romanoj, filmoj kaj komputilaj ludoj. Tian rekviziton ankaŭ uzas scenejaj magiaj iluziistoj.

## Formoj 
eta|Unu formo de sorĉbastono.
La "klasika" sorĉbastono, en formo kiu dumlonge uziĝis de magiaj iluziistoj kaj kiu korespondas al plej kutima imago pri la aĵo, estas ligna bastono kun proksimume 30 centimetroj da longo kaj 5 ĝis 10 milimetrojn da diametro. En iuj kazoj ĝia ekstero videbligas la lignan strukturon, en aliaj kazoj estas nigre lakigita, foje kun blanke lakigitaj du finaĵoj. "Modernaj" sorĉbastonoj kutimiĝintaj de scenejaj iluziistoj dum la 20-a jarcento, pli malgrandiĝis kaj sveltiĝis, kaj krome havas maksimume unu pli hele lakigitan finon, nome tiun, kiun la magiisto turnas for de sia korpo al la prisorĉinda objekto kaj "el kiu elvenu la magio". Iuj sorĉbastonoj havas tenilon por la magiista mano tenanta ĝin, aliaj ne, sed preskaŭ ĉiuj havas iom pli da diametro en la flanko kiun oni tenas enmane.

Magiaj iluziistoj ne vere sorĉas per la laborilo, sed uzas ĝin por forturni la atenton de la publiko de iu alia punkto, en kiu iluzia truko estas preparata. La fikciaj magiistoj de legendoj kaj romanoj tamen ja vere sorĉu per sia ilo.

## Sorĉbastonoj en fikcio 
Unu el la plej malnovaj dokumentoj pri sorĉbastono estas la legendo pri Moseo en la juda Torao respektive kristana Malnova Testamento. Tie la gvidanto de la juda popolo impresas per la transformigo de sia ligna bastono al metala stango kaj ankoraŭ prezentas aliajn magiajn transformigojn de ĉirkaŭaj objektoj per la bastono.

En fabeloj, poemoj kaj en la moderna fantastaj literaturo - inkluzive de korespondaj filmoj kaj komputilaj ludoj – sorĉobastonoj estas gravaj iloj de magie talentaj estaĵoj, kiel feinoj, sorĉistoj ktp. En multaj kazoj necesas kombino de sorĉbastono kaj magia formulo, por ke magia ago efiku.

Sorĉbastono plej ofte estas proksime ligita al sia "posedanto". Se ĝi perdiĝas aŭ detruiĝas la posedanto en multaj kazoj perdas siajn magiajn kapablojn aŭ parton de ĝi.

En la romana serio ''La Mastro de l'Ringoj'' la sorĉbastono de la magiisto Gandalf origine estas migra bastono, en kiun eblas enmeti magian kristalon, por krei lumon.

En la romana serio pri Hari Poter kaj lia fikcia magia universo  temas pri mallonga ligna bastono kun kerno el ekzemple feniksa plumo, drakokora fibro aŭ unukornula vostoharo , kiu mem elektas sian posedanton.

Kategorio:Fantasto
Kategorio:Magiaj objektoj
Kategorio:Fikciaj objektoj
Tomášovce (distrikto Rimavská Sobota)

**Tomášovce** (hungare *Balogtamási* (balogtamAŝi)) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota. Historie la vilaĝo havis la nomon Tamási, sed pro la poŝto oni faris la diferencon al Balogtamási.

## Situo 
Tomášovce situas sur deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Rimavská Sobota troviĝas 13 km.
  
## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1247 en formo *"Tamasy"*. Inter 1575-1593 la vilaĝo apartenis al Osmana Imperio, dume la loĝantaro malpliiĝis. En 1704, 1714, 1782, 1834 kaj en 1857 incendioj, en 1710 kaj en 1831 ĥolero okazis. En 1910 loĝis en Balogtamási 298 da homoj, (283 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Balogtamási apartenis al Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Jesenské, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Balogtamási rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la  hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Tomášovce 209 da homoj, (155 hungaroj, 29 slovakoj).
 
## Vidindaĵo 
* klasikisma kalvinana preĝejo de 1820

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Listo de nepalaj esperantistoj

Jen **listo de nepalaj esperantistoj**:

* Dro Keshav Ram Joshi
* Shree Prasad Shrestha
* Baikuntha Maskey
* Gambhir Man Shrestha
* Narendra Bhattarai
* Mukunda Pathik
* Poshraj Subedi
* Indu Thapliya
* Shree Prasad Pokharel
* Razen Manandhar
* Nabin Lal Shrestha
* Bharat Kumar Ghimire
* Ajit Joshi
* Mukunda Chhetri
* Pratima Shrestha
* Gita Thapa
* Kanchan Mishra

Nepalaj
Marie Under

eta|Marie Under pentrita de Ants Laikmaa
**Marie UNDER** (naskiĝis la  en Talino, mortis la  en Stokholmo) estis estona poetino.

## Vivo 
Under naskiĝis kiel filino de la lerneja instruisto Priidu (Friedrich) Under kaj lia edzino Leena Under (naskiĝita Kerner). Origine la familio devenis de la insulo Hiiumaa. De 1891 ĝis 1900 ŝi vizitis la "Germanan Lernejon por Knabinoj" en Talino. Jan en la aĝo de 11 jaroj Under komenciĝis verki unuajn poemojn, komence precipe en germana lingvo. En 1902 ŝi edziniĝis al Karl Hacker kaj laboris kiel libro-vendistino. La familio vivis ĝis 1906 en Moskvo.

Subtenita de la pentristo Ants Laikmaa Under pli kaj pli sin okupis pri poezio en estona lingvo. Dekomence ŝi apartenis al la movado de literatura simbolismo *Siuru*. Jam ŝia unua poem-libro *Sonetid* ("Sonetoj") de 1917 fariĝis literatura sukceso. Ŝiaj poemoj estas stampitaj de malsoifo je la vivo kaj de memdono al amo kaj naturo. En 1927 ŝi edziniĝis al la estona poeto Artur Adson kaj fariĝis unu el la plej influaj estonaj lirikistinoj.

En 1944 Under fuĝis al Svedio pro la okupacio de Estonio fare de Sovetunio. De tiam pli kaj pli tonoj de hejm-sopiro aldoniĝis al ŝia verkaro. De 1945 ĝis 1957 ŝi laboris ĉe la teatra muzeo de Stokholmo.

## Poem-kolektoj 
* "Sonetid" (1917; en Esperanto "Sonetoj 1917", Ŝapekoo: Fonto 1988, 62 p. - Fonto-kajeroj 5)
* "Eelõitseng" (1918)
* "Sinine puri" (1918)
* "Verivalla" (1920)
* "Pärisosa" (1923)
* "Hääl varjust" (1927)
* "Rõõm ühest ilusast päevast" (1928)
* "Õnnevarjutus" (1929)
* "Lageda taeva all" (1930)
* "Kivi südamelt" (1935)
* "Mureliku suuga" (1942)
* "Sädemed tuhas" (1954)
* "Ääremail" (1963)
* "Mu süda laulab" (postmorte 1981)

## Marie Under en Esperanto 
La estona esperantistino Hilda Dresen (parte) tradukis plurajn verkojn de Under. Ili aperis memstare en 1929 (*Elektitaj Versaĵoj*) kaj en la kolektoj Tutmonda Sonoro 1981 kaj *Nova Esperanta Krestomatio*, 1991. Detalojn vd. en la sekcio "eksteraj ligiloj".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Pri Marie Under  (Estonian Literary Magazine, angle)
* Marie Under  en bildoj
* Esperanto-tradukoj  de poemoj de Marie Under en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperanto-Muzeo

Kategorio:Estonaj verkistoj
Kategorio:Literaturo de Estonio
Kategorio:Stokholmanoj