open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Petro Petrovics

**PETROVICS Petro** (pro. petroviĉ) estis hungara magnato de Tiszántúl naskita en ? ĉirkaŭ 1485 kaj mortinta en Koloĵvaro la 13-an aŭ 15-an de oktobro 1557. 

## Biografio
Petro Petrovics estis serbdevena parenco de reĝo Johano la 1-a (Hungario) kaj lia sindonema adepto. En 1531 li estis kapitano de fortikaĵo Lippa, en 1534 bano de Temes. En 1540 li estis unu el zorgantoj de neplenaĝa estonta reĝo János Zsigmond. Li estis adepto de alianco kun turkoj. Post la morto de Georgo Fráter li rekonkeris helpe de turkoj Transilvanion, sed li abdikis al favoro de János Zsigmond kaj reĝino Izabela (Hungario). Ĝis iliaj alvenoj la landkunveno elektis lin loktenanto. Li ricevis grandajn bienojn pro siaj servoj. Li estis unu el ĉefaj subtenintoj de religia reformismo en Hungario.

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

Petrovics, P.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
2838 Takase

'*2838 *Takase'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Luboš Kohoutek elde la Observatorio de Hamburgo (Germanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japanan astronomon *Bunshiro Takase''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luboš Kohoutek
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Américo de Campos

**Américo de Campos** estas urbo de la brazila subŝtato San-Paŭlio.
Emancipita en 1927, la municipo taksis 5.706 loĝantojn en 2010.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  Asocio de Municipoj de San-Paŭlio

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlo
Amparo (San-Paŭlio)

**Amparo** (oficiale ) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Campinas kaj en la mikroregiono Amparo. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun Lindóia, Itapira, Socorro kaj Monte Sião (MG).

La loĝloko fondiĝis kaj estis levita al la rango de municipo la . La subŝtata ĉefurbo San-Paŭlo situas en distanco de 180 kilometroj. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* municipa konsilantaro ()
* turismo ()
* hoteloj  ()
* turismado ()
* Asocio de Municipoj de San-Paŭlio (same )

eta|maldekstra|350ra|
eta|maldekstra|350ra|

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlio
Pola-rusa milito 1609-1618

**Pola-rusa milito 1609-1618** (moskva milito) – kunpuŝiĝo inter la Respubliko de Ambaŭ Nacioj kaj la Rusa carlando en la jaroj 1609-1618.
[eta|Limoj de [Respubliko de Ambaŭ Nacioj dum la Pola-rusa milito 1609-1618, rezulte palajn limojn eniris Smolensk-tero kaj aliaj orientaj teritorioj]]
[eta|maldekstra|*Omaĝo de rusiaj caroj [Bazilo la 4-a Ŝujskij (Rusio)|Ŝujskij antaŭ pola reĝo dum la kunsido de varsovia Sejmo*, skizo al la pentraĵo de Jan Matejko, sur la pentraĵo la pola krona kampa hetmano Stanisław Żółkiewski prezentas al pola reĝo la malliberigitajn rusiajn carojn kiuj omaĝas]]
[eta|dekstra|[Bazilo la 4-a Ŝujskij (Rusio)|Bazilo la 4-a Ŝujskij]]
Caro Bazilo la 4-a Ŝujskij timanta laŭvican polan intervenon en aferoj de Rusio interkonsentis la 28-an de februaro 1609 en Viborg aliancon kun Svedio kontraŭ Pollando. Laŭ ĝi Karolo la 9-a devus redoni al Rusio fortikaĵojn en Inflantoj, rekonkeritaj dum la pola-sveda milito 1600-1611. Svedaj korpusoj de Edvard Horn kaj Jacob Pontusson de la Gardie kunligiĝis kun la rusa soldataro. Aprile al Velikij Novgorod alvenis 15000 svedajn soldatojn kaj solduloj de Francio, Skotlando, Germanio kaj Anglio. Skopin-Szujskij fronte de la 27-mila grupiĝo de sveda-rusa armeo ekprovis forigi polan sieĝon de Moskvo. La 23-an de julio 1609 venkis armeon de Aleksander Zborowski apud Tver. Li tamen estis devigita pro ribelo de fremdlandaj solduloj, kiuj ne ricevis soldatan salajron, rezigni pri atako kontraŭ poloj sieĝantaj Moskvon.
[eta|maldekstra|pola-litova reĝo [Sigismondo la 3-a Vasa (pole *Zygmunt III Waza*)]]
Responde al tio Sigismondo la 3-a Vasa militiris al Smolensk kaj eksieĝis ĝin septembre 1609. Tiamaniere komenciĝis regula pola-rusa milito.

Tamen permanentaj atakoj de la opozicio kaj invado de la pola-litova armeo devigis la ĉefajn bojarojn akcepti proponon de pola reĝo Sigismondo la 3-a Vasa (pole *Zygmunt III Wasa*) kaj detronigi rusian caron **Bazilon la 4-a Ŝujskij**. Tiam necesis iel ajn savi la landon, por ĝin oni ne dronigu en sango.

Julie de 1610 **Bazilo la 4-a Ŝujskij (Rusio)** estis arestita kaj perforte abdikis.

Septembre lin kaj liajn du fratojn oni transdonis al reprezentantoj de Pollando-Litovio, kiuj veturigis ilin kiel malliberuloj al Pollando. En Varsovio kun **Bazilo la 4-a**, eksa caro de Rusio, konversaciis pola reĝo Sigismondo la 3-a Vasa, por la ioma tempo en la mallibereja ĉambro de la fortreso Malborko (pole Malbork) kiu poste ekzilis ilin en la fortreson de Gostinino (pole Gostynin). Tion nomigis poloj Omaĝo de caro al pola reĝo. **Bazilo la 4-a** mortis en ĝi la 12-an de septembro 1612 . Post kelkaj tagoj tie mortis lia frato *Demetrio*. Alia frato *Ivano* poste revenis Rusion.
Béla Pettkó

**PETTKÓ Béla** (pro. petko) estis hungara historiisto naskita en Lugos la 9-an de junio 1863 kaj mortinta en Budapeŝto la 23-an de februaro 1942.

## Biografio 
Béla Pettkó finis siajn studojn en Budapeŝto kaj Vieno. Li estis arkivisto de la Országos Levéltár. Li faris esplorojn pli longajn en la arkivejo de Vatikano.

## Liaj ĉefaj fonteldonaĵoj 
* *A Királyi Könyvek (az összes királyi adományozások jegyzéke 1527- től 1867-ig* kun János Illésházy, Bp., 1895);
* *Kapisztrán János levelezése a magyarokkal* (Bp., 1901:);
* *Szabolcs vármegye levéltárának mohácsi vész előtti oklevelei* (kun Endre Karlovszky, Nyíregyháza, 1901)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
János Pichler

**PICHLER János** (pro. pikler) estis hungara inĝeniero pri akvo naskita en Arado la 24-an de junio 1899 kaj mortinta en Budapeŝto la 19-an de aŭgusto 1984. 
## Biografio
János Pichler diplomitiĝis en la teknikuniversitato de Budapeŝto en 1925. De 1932 li estis direktoro, ĉefinĝeniero de la Ármentesítő Társulat, de Insulo Csepel, sekretario Tisza-Dunavölgyi Társulat. De 1948 li laboris ĉe la Országos Vízügyi Főigazgatóság, de 1963 ĝis 1971 ĉe la Országos Vízügyi Beruházási Vállalalat. Kiel sekretario de Komiteto de Fertő-regiono li havis gravan rolon en la organizado kaj direktado de esploro de Fertő-regiono.

## Verkoj
**Útmutató belvízi átemelő telepeink építéséhez* (Bp., 1943); 
**Belvízrendezés* (Bp., 1954); 
**Magyarország vízrendezése* (Bp., 1956).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon
 
Pichler, J.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Mezoregionoj de Sankta Katarino

La brazila subŝtato de Sankta Katarino estas dividata de la Instituto Brazila de Geografio kaj Statistiko en 6 regionoj, poste subdividataj en mikroregionoj:

#Grande Florianópolis
#Norte Catarinense
#Oeste Catarinense
#Serrana Catarinense
#Sul Catarinense
#Vale do Itajaí

Formale tiuj mezo- kaj mikroregionoj nur ekzistis inter la jaroj 1989 kaj 2017, sed neformale ili daŭre uzatas por priskribi situon de urbaj kaj neurbaj municipoj kaj aliajn geografiajn lokojn, kiel montoj, lagoj, riveroj, akvobaraĵoj, minejoj kaj simile.

## Vidu ankaŭ
*Mikroregionoj de Sankta Katarino
*Municipoj de Sankta Katarino

Kategorio:Sankta Katarino (Brazilo)
Kategorio:Mezoregionoj de Sankta Katarino
Kategorio:Mezoregionoj de Brazilo
Neoptolemo

**Neoptolemo** (greke Νεοπτόλεμος "juna militisto") estis la filo de la militisto Aĥilo kaj la princino Deidamio en la greka mitologio. La patrino de Aĥilo multajn jarojn antaŭ la naskiĝo de Aĥilo antaŭvidis grandan militon. Ŝi vidis ke ŝia nura filo estus mortigita se li batalus en la milito. Ŝi serĉis sekuran lokon por li por eviti ke li batalu en la Troja Milito, pro profetaĵo de lia morto en la konflikto. Ŝi alivestis lin kiel virino en la kortego de Likomedo, la reĝo de Skiro. Dum tiu tempo, li havis amaferon kun la princino, Deidameo, kiu tiam naskis Neoptolemon. Neoptolemo estis origine nomita Pirho, ĉar la ina versio de tiu nomo, Pirha, estis prenita de lia patro dum li estis vestita kiel virino.
[eta|maldekstre|400px|Pirro aŭ [Neoptolemo, edzo de Andrômaka; de Jean Racine, gravuraĵo de Pierre Michel Alix (1762-1817) 1802.]]

eta

Kategorio:Roluloj de la Iliado
Kategorio:Batalantoj en la Troja milito
Gyula Pikler

**PIKLER Gyula** (pro. pikler) estis hungara jurfilozofo, universitata profesoro naskita en Temeŝvaro la 21-an de majo 1864 kaj mortinta en Budapeŝto la 28-an de novembro 1937.

## Biografio 
Gyula Pikler finis juron en la Universitato de Budapeŝto. Inter 1884 – 91 li estis bibliotekisto, dume en 1886 li akiris privatprofesoran kvalifikon (jurfilozofio). De 1891 li lekciis en la universitato (jur- kaj ŝtatfilozofio). Li estis la ĉefa organizanto de la Rondo Galilei.

## Verkoj 
* *Ricardo jelentősége a közgazdaság történetében; érték és megoszlástana* (Bp., 1886);
* *Az objektív létben való bit lélektana* (Bp., 1890);
* *A büntetőjog bölcselete* (Bp., 1892);
* *Bevezető a jogbölcseletbe* (Bp., 1892);
* *A jog keletkezéséről és fejlődéséről* (Bp., 1897);
* *Az emberi egyesületek, különösen az állam keletkezése és fejlődése* (Bp., 1897);
* *A lélektan alapelvei* (Bp., 1909).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
2840 Kallavesi

'*2840 *Kallavesi''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomino Liisi Oterma elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la Lago Kallavesi, en Norda Savonio, Orienta Finnlando.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Liisi Oterma
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1941
2839 Annette

'*2839 *Annette'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Clyde Tombaugh elde la observatorio Lowell en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita "*Annette''", antaŭnomon de la filino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Clyde Tombaugh
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1929
Herb Ellis

**Mitchell Herbert Ellis** (* 4-an de aŭgusto 1921 en Farmersville, Teksaso; † 28-an de marto 2010 en Los-Anĝeleso) estis usona ĵaz-gitaristo.

## Vivovojo 
Ellis ludis jam infanaĝe harmonikon kaj banĝon kaj aĉetis kiel junulo – inspirite de samaĝa George Barnes – elektran gitaron; frua modelulo estis Charlie Christian. Poste li raportis:
:„Kiam mi aŭskultis Ĉarlion unuafoje, mi ne estis tiom impresita, ĉar mi pensis, ke mi povas pli rapide ludi ol li. Sed post kelkaj fojoj ion min trafis bate, kiam mi rimarkis, ke rapideco ne estas ĉio. Mi jam volis flankenmeti la gitaron, provis tamen anstataŭe tiel ludi kiel li.“ ĉe Verve kun famaj muzikistoj kiel Roy Eldridge, Coleman Hawkins, Stan Getz, Dizzy Gillespie kaj Ray Brown.

En la 1960-aj jaroj li ĉefe laboris kiel studiomuzikisto en Los-Anĝeleso kaj prezentis en la televidspektakloj de Steve Allen, Regis Philbin, Joey Bishop kaj Merv Griffin. En la 1970-aj jaroj li estis membro de la *Great Guitars* (kun Barney Kessel kaj Charlie Byrd) kaj laboris kun Joe Pass. Krome ekestis serio da albumoj sub propra nomo por Concord Jazz. En la 1990-aj jaroj li denove koncertis kun Oscar Peterson. Unu el siajn lastajn koncertojn li prezentis en 1995 i.a. kun Chuck Israels. Li mortis pro la sekvoj de la Alzheimer-malsano.

Dumpase de lia kariero li laboris kun famuloj kiel Oscar Peterson, Dizzy Gillespie, Coleman Hawkins, Roy Eldridge, Della Reese, Steve Allen, Red Skelton kaj Danny Kaye.

## Omaĝo 
En sia nekrologo Oliver Hochkeppel omaĝas la gitariston: „(…) en lia ludo fokusiĝis, kion la gitaro povis prezenti: la altvirtuozaj melodipasaĵoj, kiuj faras ĝin egalrajta melodia instrumento, la transformpovo je la etoso, ekde la melankolio de la buso ĝis la fajro de la malmolbopo, sed ankaŭ la forto esti la ritma fundamento, la svingo de bando.“ 

## Diskolisto 
* *The Oscar Peterson Trio at the Stratford Shakepearean Festival*, 1956
* *Ellis In Wonderland*, 1956
* *Nothing But the Blues* (Verve, 1957) kun Eldridge, Hawkins, Peterson, Ray Brown, Stan Levey, Gus Johnson
* *Herb Ellis Meets Jimmy Giuffre* (1959)
* *Jazz/Concord* (Concord, 1972) kun Joe Pass, Ray Brown, Jake Hanna
* *Soft Shoe* (Concord, 1974) kun Harry Sweets Edison, George Duke
* *Hot Tracks* (Concord, 1975) kun Sweets Edison, Plas Johnson, Monty Budwig, Jake Hanna
* ''Doggin' Around* (Concord, 1988) Duo kun Red Mitchell
* *Roll Call* (Justice, 1991) kun Melvin Rhyne
* *An Evening with Herb Ellis* (Jazz Focus, 1995) kun Chuck Israels
* *Herb Ellis meets T.C. Pfeiler* (Tonewheel Records Austria, 1994) kun T. C. Pfeiler

## Literaturo 
* Oliver Hochkeppel: *Der komplette Pionier. Charlie Christians Erbe, Oscar Petersons Stütze: Zum Tode von Herb Ellis*. Süddeutsche Zeitung, Nr. 77/2010
* Maurice Summerfield: *The Jazz Guitar – Its evolution and its players* (englisch). Ashley Mark Publishing 1978, ISBN 0-9506224-1-9
* Richard Cook/Brian Morton: *The Penguin Guide to Jazz On CD'', Sixth edition, Penguin, London 2002

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Nekrologo en Guardian

Kategorio:Usonaj ĵazgitaristoj
Mutoskopo

eta
**Mutoskopo** estis frua filmaparato, patentita de Herman Casler la 21-an de novembro 1894. Kiel la kinetoskopo de Thomas Alva Edison ĝi ne projekciis sur ekrano, kaj disponigis spektadon al nur unu persono je fojo. Pli malmultekosta kaj pli simpla ol la kinetoskopo, la sistemo, surmerkatigita de la America Mutoscope Company (poste nomata America Mutoscope and Biograph Company), rapide dominis la komercadon de seksgapejo.

Kategorio:Kinarta teknologio
Kategorio:Historio de kino
Mezoregionoj de Suda Rio-Grando

La brazila subŝtato de Suda Rio-Grando estas dividata de la Instituto Brazila de Geografio kaj Statistiko en sep regionoj, poste subdividataj en mikroregionoj:

dekstra|eta|700px

# Centra okcidento de Rio-Grando (*Centro Ocidental Rio-grandense*)
# Centra oriento de Rio-Grando (*Centro Oriental Rio-grandense*)
# Metropola areo de Porto Alegre (*Metropolitana de Porto Alegre*)
# Nordoriento de Rio-Grando (*Nordeste Rio-grandense*)
# Nordokcidento de Rio-Grando (*Noroeste Rio-grandense*)
# Sudoriento de Rio-Grando (*Sudeste Rio-grandense*)
# Sudokcidento de Rio-Grando (*Sudoeste Rio-grandense*)

## Vidu ankaŭ 
* Mikroregionoj de Suda Rio-Grando
* Municipoj de Suda Rio-Grando

Kategorio:Suda Rio-Grando
Kategorio:Mezoregionoj de Suda Rio-Grando
Kategorio:Mezoregionoj de Brazilo
Rongellen

**Rongellen** (en la romanĉa lingvo: **Runtgaglia**) estas komunumo de la komunumaro Schams kaj la distrikto Malantaŭa Rejno en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 44 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La komunumo Rongellen situas ĉe la okcidenta flanko de la Viamala-Ravino, unu el la plej grandaj obstakloj de la vojo de Thusis al Splugo- kaj San-Bernardino-Pasejo, kiun fosis la Malantaŭa Rejno. La komunumo konsistas el la du partoj Unter Rongellen kaj Ober Rongellen.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Rongellen limas en okcidento kaj nordo al Thusis, en nordoriento al Sils en Domleschg, en sudoriento al Zillis-Reischen, kaj en sudo al Lohn.

## Trafiko 
Tra la teritorio de Rongellen pasas la kantona ĉefvojo n-ro 13 kaj la svisa aŭtovojo A13, kiuj ambaŭ ĉirkaŭveturas la Viamala-Ravinon kaj ankaŭ la vilaĝocentron per tuneloj. La komunumo-parto Unter Rongellen situas ĉe la kantona ĉefvojo, tra kiu pasas la poŝtaŭtolinio de Thusis al Zillis kaj pluen al Splugo- respektive San-Bernardino-Pasejo. De la kantona ĉefvojo flanka vojo kondukas al Ober Rongellen, sur kiu cirkulas konekta poŝtaŭtolinio.

## Lingvoj 
Rongellen estas la sola komunumo en Schams, kiu estas tradicie germanlingva, verŝajne - tamen ne dokumentita - tio estas la sekvo de setlado fare de valzoj. Pro almigro de romanĉlingvanoj, la komunumo ĉiam disponis pri romanĉlingva malplimulto de inter 10 kaj 20%.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Rongellen datiĝas el la jaro 1344 kiel *Rungal*. Supozeble dum mezepoko ekzistis valza setlejo en Rongellen. Landaj mastroj estis la Senjoroj de Vaz kaj poste ĝis la Milito de Schams la Grafoj de Werdenberg, kiuj 1456 devis revendi la valon al la episkopo de Koiro. En la jaro 1458 la loĝantoj de Schams kaj kun ili ankaŭ de Rongellen sin liberaĉetis de la episkopa feŭdo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo pri la komunumo Rongellen en la retejo pri la Viamala-Ravino
Mezoregionoj de Rio-de-Ĵanejrio

La brazila subŝtato de Rio-de-Ĵanejrio estas dividata de la Instituto Brazila de Geografio kaj Statistiko en ses regionoj , poste subdividataj en mikroregionoj:

dekstra|eta|600px

#Baixadas Litorâneas
#Centro Fluminense
#Metropolitana do Rio de Janeiro
#Noroeste Fluminense
#Norte Fluminense
#Sul Fluminense

Formale tiuj mezo- kaj mikroregionoj nur ekzistis inter la jaroj 1989 kaj 2017, sed neformale ili daŭre uzatas por priskribi situon de urbaj kaj neurbaj municipoj kaj aliajn geografiajn lokojn, kiel montoj, lagoj, riveroj, akvobaraĵoj, minejoj kaj simile.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ
*Mikroregionoj de Rio-de-Ĵanejrio
*Municipoj de Rio-de-Ĵanejrio

Kategorio:Rio-de-Ĵanejrio
Kategorio:Mezoregionoj de Rio-de-Ĵanejrio
Kategorio:Mezoregionoj de Brazilo
Nacia Parko Serengeti

La **Nacia Parko Serengeti** (, ) estas granda nacia parko de la areo de Serengeti, Tanzanio. La parko ankaŭ etendiĝas al najbara Kenjo kie ĝi estas konata kiel la Masai Mara Natur-Rezervejo. Ekzistas neniuj bariloj apartigantaj la Serengeti de la Masai-Mara, kaj sovaĝa vivo moviĝas libere de unu al la alia; la masivaj laŭsezonaj migradoj estas tre konataj, ĉefe pro la ĉiujara migrado de ĉirkaŭ unu miliono kaj duono de gnuoj kaj de  zebroj. La Nacia Parko Serengeti estas amplekse konsiderata kiel la plej bonkvalita rezervejo en Afriko pro sia denseco kaj de predantoj kaj de predoj.

La savano **Serengeti** estas la plej granda kaj la plej malnova nacia naturparko en Tanzanio en orienta Afriko. La nomo "Serengeti" devenas el la masaja lingvo, lingvo de la afrika tribo masajoj, kaj tradukeblas kiel "senfina ebenaĵo". La parko situas sur ebenaĵo, kiu etendiĝas inter altaĵo de la vulkano Ngorongoro kaj limo inter la ŝtatoj Kenjo kaj Tanzanio preskaŭ ĝis la Viktoria lago. La nacia parko inkluzivas plimulton de la ekosistemo de Serengeti. La teritorio estis proklamita biosfera rezervejo dum la jaro 1929, kaj nacia naturparko dum la jaro 1945.

## Flaŭro kaj faŭno 
Tipaj bestoj estas ĉi tie elefantoj, rinoceroj, zebroj, antilopoj, ĝirafoj, leonoj. Sume ĉi tie ekzistas 500 specioj de birdoj kaj 45 specioj de mamuloj.

La parko estas listigita kiel Monda Naturheredaĵo de Unesko.

## Fotoj 

Eat267.jpg|
020 The lion king Snyggve in the Serengeti National Park Photo by Giles Laurent.jpg|
Blue wildebeest.jpg|
Serengeti, Tanzania (49124082417).jpg|
001 Juvenile leopard in the Serengeti National Park Photo by Giles Laurent.jpg|  
Eat228.jpg|
Serengeti National Park, Tanzania (2279418955).jpg|
Struthio camelus -Serengeti, Tanzania -female on nest-8.jpg|

## Vidu ankaŭ 
* Seronera
* Centraj kaj orientaj mjombaroj
* Joy Adamson
* Naciaj parkoj de Tanzanio
* Sovaĝbestoj de Tanzanio
* Listo de mondaj heredaĵoj en Tanzanio

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la nacia parko
* fotoj el la nacia parko
* en la listo de mondaj naturaj heredaĵoj de Unesko
* germanlingvaj paĝoj
* Ndutu

Kategorio:Naciaj parkoj de Tanzanio
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
Kategorio:Protektitaj areoj kreitaj en 1951
Orientafrika melierakso

La **Orientafrika melierakso** aŭ **Somalia melierakso** (***Melierax poliopterus***) estas rabobirdo de Orienta Afriko.

## Taksonomio 
Tiu specio estas intermeza inter la pli malgranda Malhela melierakso (disvastigata okcidente kaj sude) kaj la Hela melierakso (suda Afriko) laŭ koloro, grando kaj krurolongo, sed ne laŭ teritorioj. Ĝi estis ofte konsiderata subspecio de la laste menciita, sed pro malkongruo inter geografio kaj karakteroj, ĝi estas nune konsiderata separata specio,

## Aspekto 
Tiu specio estas averaĝe 49 al 55 cm longa, kun enverguro de 96 al 110 cm kaj vostolongo de 20 al 25 cm. Maskloj averaĝe estas 85% de la grando de inoj. Kiel ĉe la aliaj melieraksoj, ankaŭ ĝi similas akcipitron sed la vosto estas pli mallonga kaj laŭgrada (la plumoj plilongiĝas el bordo al centro), kaj la flugiloj estas pli larĝaj.

## Distribuado kaj habitato 
Ili loĝas en duondezerta, seka arbustaro kaj arbara herbejo sub 2000 m en suda Etiopio, Ĝibutio, okcidenta Somalio, orienta Kenjo, nordorienta Tanzanio kaj apuda Ugando.

## Kutimaro 
La Orientafrika melierakso estas kutime vidata sola. Ĝi ofte ripozas sur arbopintoj aŭ fostoj. Ties flugilfrapoj estas neprofundaj kaj rektaj. Ĝi tenas siajn flugilojn ebene, aŭ foje laŭ litero V, kiam ĝi glitas.

Ties alvokoj estas "melodia pepado *ŭiii-pii-pii-pii*, kaj longa altatona *klii-ju*", iom pli bastona ol tiu de la Malhela melierakso, aŭ "*piju-piju-piju-pii-pii-pii-pii...*" en la reprodukta sezono, de kio venas alternativa nomo de Kanta melierakso.

## Referencoj 
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Hela melierakso

La **(Suda) Hela melierakso** (***Melierax canorus***) estas rabobirdo de la familio de Akcipitredoj. Tiu specio ricevas ankaŭ la nomon de Kanta melierakso pro la kanto de la reprodukta sezono, kiu konsistas el kantaj flutaĵoj kaj fajfoj; tio kongruas kun la latina scienca nomo de la specio.

Tiu akcipitro reproduktiĝas en suda Afriko. Ĝi estas specio de loĝantaj birdoj en seka, malferma duondezerto kun 75 cm aŭ eĉ malpli da jara pluvokvanto. Ĝi estas komune vidata ripoze sur ĉeŝoseaj telefonfostoj.

[eta|maldekstra|[Nacia Parko Serengeti, Tanzanio]]
Tiu specio estas 56–65 cm longa. Plenkreskulo havas grizajn suprajn partojn kun blanka pugo. La centraj vostoplumoj estas nigraj kun blankaj pintoj, kaj la eksteraj vostoplumoj estas striecaj grizblanke. La kapo kaj supra brusto (pli etende ol ĉe la proksima parenco nome Malhela melierakso) estas palgrizaj; la resto de subaj partoj estas tre fajne striecaj malhelgrize kaj blanke. Ties irisoj estas ruĝaj, la beko estas ĉefe tre ruĝa, kun nigra hokoforma pinto kaj ruĝa subbrido, dum ĝi havas longajn ankaŭ ruĝajn krurojn. Ĝi estas ĝenerale pli pala ol la grizpuga Malhela melierakso, *Melierax metabates*.

Dumfluge la plenkreskulo havas nigrajn unuarangajn flugilplumojn, tre palgrizajn (ŝajne blankaj distance) duarangajn, kaj grizajn antaŭflugilojn. La enverguro estas de ĉirkaŭ 105 cm.

Nematuruloj havas brunajn suprajn partojn, kun blanka pugo kaj nigraj strioj en vosto. El sube flugilplumoj kaj vosto estas blankaj kun nigraj strioj, la gorĝo estas blanka kun malhelaj strioj, kaj la resto de la subaj partoj estas ruĝecbrunaj.

La Hela melierakso manĝas varion de vertebruloj, ĉefe lacertoj, sed ankaŭ malgrandajn mamulojn kaj birdojn, kaj grandajn insektojn. Ĝi ofte piediras surgrunde.
[eta|maldekstra|En [Namibio]]

Tiu estas ĝenerale sufiĉe silentema birdo, sed dum la reprodukta sezono la masklo elsendas serion de melodiaj fajfaj alvokoj *kleeuu, kleeuu-ku-ku-ku* el arbopinta ripozejo.

Kutime ino pariĝas al ununura masklo, sed en disa vegetaĵaro "veld", unu ino kaj du maskloj povas formi poliandrian triopon.

La relative malgranda nesto estas konstruita el bastoneto en akacio alte 3 al 10 m. La ino demetas kaj kovas unu au du palbluecajn aŭ verdecblankajn, senmarkajn ovojn. Nur unu ido estas kutime zorgata el idaro de du. La reprodukta sezono ekas mezvintre kaj daŭras ĉirkaŭ 115 tagojn. Post elnestiĝo la idoj povas troviĝi proksime dum kelkaj monatoj kaj eĉ en la venonta jaro povas montriĝi en la sama areo. Kelkaj paroj kaj ĉefe triopoj produktas duan ovaron, kiu ekas ĉirkaŭ 24 tagojn post kiam la unua eloviĝas.

## Referencoj kaj eksteraj ligiloj 
* Ian Sinclair, Phil Hockey and Warwick Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa* (Struik 2002) ISBN 1-86872-721-1
* The Hawk Conservancy
* Melierax canorus , Biodiversity Explorer
* Hela melierakso, Oiseaux

Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Jinglak Ĉinaŭat

**Jinglak Ĉinaŭat** (tajlingve ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร, anglalingve Yingluck Shinawatra) (naskiĝis la 21-an de junio 1967) estas politikista virino de Tajlando. Ŝi ĉefministriĝis la 3-an de julio 2011 kun majoritato en la parlamento, post Abhisit Vejjajiva.

## Biografio 
Jinglak Ĉinaŭat studis en la Ĉiang-Mai-Universitato. Ŝi estas fratino de Taksin Ĉinaŭat, eks-ĉefministro kiu devis ekziliĝi por eviti prizonkondamnon.

La 25-an de aŭgusto 2017 Yingluck Shinawatra same fuĝis por eviti eblan prizonkondamnon, post akuzo de neglekto en kazo de subvencio al rizproduktantoj.

## Referencoj 
Kategorio:Tajlandaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Tajlando
Kategorio:Tajlandaj entreprenistoj
Havka

**Havka** (hungare *Hóka* germane *Höfchen in der Zips*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Havka situas fine de sakovojo 6 km longa el Spišská Stará Ves. Kežmarok troviĝas je 41 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1337 en formo *"Hafka"*. La fondintoj estis monaĥoj. En la 15-a jarcento husanoj bruldetruis la vilaĝon. En 1786 germanoj alvenis. En 1828  116 vilaĝanoj loĝis en 15 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hóka 116 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Spišská Stará Ves, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Havka 46 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* kapelo el la 19-a jarcento
* altaj lignaj loĝdomoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Kežmarok
Bořice (apartigilo)

Nomon **Bořice** portas pluraj sidejoj:
* Bořice – municipo en distrikto Chrudim
* Bořice (Mirotice) – parto de urbo Mirotice en&nbsp;distrikto Písek
* Bořice (Zahořany) – parto de municipo Zahořany en distrikto Domažlice
Longvosta akcipitro

La **Longvosta akcipitro** (*Urotriorchis macrourus*) estas rabobirdo de la familio de Akcipitredoj, kiu inkludas ankaŭ multajn dumtagajn rabobirdojn kiaj milvoj, agloj kaj cirkuoj. Ĝi estas la nura membro de la genro *Urotriorchis*.

maldekstra|eta|200px|Ilustraĵo
Tiu akcipitredo loĝas en tropikaj pluvarbaroj de okcidenta kaj centra Afriko. Ĝi havas enverguron de 81-90 cm kaj totalan longon de 56-65 cm, inklude la voston de 30-37 cm. kaj "triorchis" signifas tipon de akcipitro supozeble kun tri testikoj—por pliaj detaloj vidu artikolon *Eutriorchis*. "Macro-" estas greka vorto por "longa", kaj tiele *macrourus* signifas "longvosta", kiel ĉe al komuna nomo.

## Referencoj 
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
2842 Unsöld

'*2842 *Unsöld''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino (Indianao, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan astrofizikiston Albrecht Unsöld (1905–1995).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1950
Červený Kláštor

eta|250ra|maldekstra|Fora panoramo de Dunajec
eta|250ra|maldekstra|Ponto de Dunajec
**Červený Kláštor** (hungare *Vöröskolostor* [voroŝkoloŝtor]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Ambaŭ loknomoj signifas: ruĝa monaĥejo. La nomo de municipo estas laŭ monaĥejo kun nomo "Červený kláštor" (*Ruĝa monaĥejo*), kiu nuntempe servas kiel turisma allogaĵo.

## Situo 
Červený Kláštor situas laŭ dekstra bordo de Dunajec (kiu estas ankaŭ la pola landlimo), laŭ flankovojoj havanta ponton al Pollando. Stará Ľubovňa troviĝas je 25 km.

## Historio 
Monaĥejo konstruiĝis en 1319 el ruĝaj brikoj. Tial nomiĝas la loko ruĝa monaĥejo. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1344 laŭ tiama hungara ortografio *"Uyvagas"* (=nova senarbarejo). En 1431 la husanoj okupis kaj la vilaĝon, kaj la monaĥejon. En 1563 la monaĥoj rifuĝis al Pollando. En 1747 novaj monaĥoj rekonstruis la monaĥejon kaj la templon. Ili eldonis la unuan Biblion slovake en 1750 kaj la unua slovaka-latina vortaro en 1763. En 1786 la grekokatolika diocezo transprenis la lokon, kiu vendis ĝin en 1848. Pest aĉetis la bibliotekon, Muszyna la artajn trezorojn. La konstruaĵo parte bruldetruiĝis en 1907. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Spišská Stará Ves, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.

## Vidindaĵoj 
* monaĥejo kun baroka preĝejo rekonstruita en 1966
* rivero Dunajec tie trarompas Karpatojn en alteco 800-900 m
* banejo, la akvo havas natrian sulfaton

Dosiero:Cerveny Klaster ulice.JPG|Strato en Červený Kláštor
Dosiero:River Dunajec Slovakia 1008.jpg|Flosado sur Dunajec
Dosiero:Czerwony Klasztor 01.jpg|Monaĥeja korto
Dosiero:Czerwony Klasztor a2.jpg|Monaĥeja korto

Kategorio:Municipoj en distrikto Kežmarok
Kategorio:Banlokoj en Slovakio
2843 Yeti

'*2843 *Yeti''''' estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la hipoteza jetio, homsimila estaĵo kiu loĝus en la neĝejoj de Himalajo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul Wild
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
2844 Hess

'*2844 *Hess''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon Frederick Hess (1920–2007).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Holumnica

**Holumnica,** hungare **Hollólomnic,** germane **Hollomnitz** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
eta|maldekstre|Muroj de la iama fortikaĵo

## Situo 
Holumnica situas en valo de rojo, ĉe komenca parto de longa sakovojo. Stará Ľubovňa troviĝas je 14, Podolínec je 3 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1256 en formo *"Lampnitza"*. En la 15-a jarcento fortikaĵo konstruiĝis, kiu post 2 jarcentoj forlasiĝis. En 1600 oni komputis tie 31 domojn. En 1787 731 vilaĝanoj loĝis en 104 domoj, en 1828 866 vilaĝanoj en 119 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hollólomnic 535 homoj, (plejparte germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Késmárk, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 la germanoj rifuĝis aŭ deportiĝis al Germanio.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Sankta Katerino el Aleksandrio, en la 19-a jarcento plene trakonstruita
* luterana preĝejo de 1797
* ruino de fortikaĵo
* kastelo

## Famuloj 
En la iama Hollólomnic naskiĝis hungara terposedanto László Serényi.

Kategorio:Municipoj en distrikto Kežmarok
Hradisko (distrikto Kežmarok)

**Hradisko** (hungare *Kisvár* [kiŝvAr], germane *Kuntshöfchen*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Hradisko situas fine de sakovojo, sed estas ankaŭ alia aĉa vojo. Kežmarok troviĝas je 13 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1264 en formo *"Vizoka"*, en 1317 en latina formo *"villa Friderici"*, en 1328 en germana formo *"Friderichsdorff"*. En 1605 oni komputis tie nur 3 domojn. En 1787 111 vilaĝanoj loĝis en 18 domoj, en 1828 159 vilaĝanoj loĝis en 21 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Hradiszkó*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kisvár 181 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Kežmarok, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Hradisko 104 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco de 1944

Kategorio:Municipoj en distrikto Kežmarok
Karl Augustesen

**Karl A. AUGUSTESEN** (naskiĝis en 1945) estas dana astronomo.

Li laboras en la Observatorio Brorfelde kie li malkovris plurajn asteroidojn, inter kiuj la duopan asteroidon 3309 Brorfelde, kunmalkovrita kun Kåre S. Jensen.

La asteroido 5171 Augustesen
estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Karl Augustesen

Kategorio:Danaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
George Duvivier

**George Duvivier** (* 17-an de aŭgusto 1920 en Novjorko; † 11-an de julio 1985 samloke) estis usona ĵazmuzikisto (kontrabaso, aranĝado).

Duvivier lernis junaĝe violonon kaj bazaĵojn de kompozicio. Li ludis jam ekde 1937 en Royal Baron Orchestra. Poste li muzikis en 1941 ĉe Coleman Hawkins kaj ĝis 1942 ĉe Lucky Millinder. Ekde 1943 ĝis 1945 li devis militservi kaj araranĝis dume por Jimmy Lunceford, ĉe kiu li laboris, ĝis kiam li en 1947 transiris al Sy Oliver. Dum la fruaj 1950-aj jaroj li laboris kiel akompanisto de kantistinoj kiel Nellie Lutcher, Pearl Bailey, Billy Eckstine kaj Lena Horne, laboris tamen ankaŭ ĉe Terry Gibbs kaj ĝis 1956 ĉe Bud Powell samkiel por Herbie Nichols („Love, Gloom, Cash, Love“, 1957) kaj por Eubie Blake (1959). Dum la fruaj 1960-aj jaroj li muzikis ĉe Oliver Nelson, Eric Dolphy kaj Mal Waldron, prezentis tamen ankaŭ ĉe diversaj ĵazfestivaloj en Usono kaj Eŭropo. La nombro de liaj surdiskigoj estas ne-superrigardebla - krom Ray Brown li verŝajne estis la entute plej laborigita muzikisto sur sia instrumento. Lia sento de harmonio kaj de tempo – nepra por ĵazo – estis proverba.

## Eksteraj ligiloj 
* www.answers.com Informoj pri George Duvivier

Kategorio:Usonaj ĵazbasistoj
Kategorio:Aranĝistoj
Gene Ramey

**Gene Ramey** (* 4-an de aprilo 1913 en Aŭstino, Teksaso; † 8-an de decembro 1984, samloke) estis usona ĵaz-basisto.

Ramey ludis komence trumpeton en la lerneja bando (Anderson High School) kaj poste suzafonon ĉe „George Corley´s Royal Aces“. Post kiam li en 1932 (kun la bando de Terrence Holder) translokiĝis al Kansasurbo kaj same kiel multaj vojaĝantaj muzikistoj lasis kapti sin de la vigla ĵazkulturo de la urbo, li lernis ludadon de kontrabaso ĉe Walter Page kaj ludis en parte propraj lokaj bandoj, antaŭ ol li ekde 1938 ĝis 1943 ludis pretertempe ĉe Jay McShann. Post malfondado de la bando li iris all Novjorko, kie li muzikis kun multaj ĵazfamuloj, inter ili iamaj kolegoj el Kansasurbo kiel Ben Webster, Lester Young, Hot Lips Page kaj Charlie Parker (ankaŭ iama bandano de Jay McShann), samkiel kun Miles Davis, Thelonious Monk, Coleman Hawkins, Luis Russell, Eddie Lockjaw Davis, Dizzy Gillespie. Ankaŭ en la 1950-aj jaroj li laboris plejparte liberprofesie, i.a. por Count Basie kaj Eartha Kitt. En 1953 li apartenis al la unuaj membroj de la bando Jazz-Messenger de Art Blakey kaj Horace Silver kaj ludis en 1954 kun Art Blakey. En 1955 li koncertis apud Lee Konitz kaj Lennie Tristano en Novjorko; la sonregistraĵoj publikiĝis per la albumo *Lennie Tristano* de Atlantic Records. En 1959 kaj 1961 li vojaĝis tra Eŭropo kun Buck Clayton.

En la 1960-aj jaoj li ludis ankaŭ kun tiel malsamaj muzikistoj kiel Teddy Wilson (1963), Muggsy Spanier (1962), Peanuts Hucko, Jimmy Rushing kaj en 1969 denove kun Jay McShann (kaj Eddie „Cleanhead“ Vinson) dum vojaĝo tra Eŭropo (samkiel denove en 1979). En 1976 li revenis al sia hejmurbo Aŭstino, kie li unue volis retiriĝi el la laboro, tamen baldaŭ denove laboris en la ĵazmonteto, interalie kiel muzikinstruisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio en la manlibro de Teksaso (anglalingva)

Kategorio:Usonaj ĵazbasistoj
Bill Potts

**William Orie „Bill“ Potts** (* 3-an de aprilo 1928 en Arlington, Virginio; † 15-an de februaro 2005 en Fort Lauderdale, Florido) estis usona ĵazpianisto, komponisto, aranĝisto kaj muzikinstruisto.

## Vivovojo 
Bill Potts ludis kiel infano havajgitaron kaj kiel junulo akordionon. Impresite de la muziko de Count Basie li transiris dum la mezlerneja tempo al piano. Dum sia militservo en la usona terarmeo ekde 1949 ĝis 1955 li transskribis pecojn por armebandoj; krome li verkis aranĝaĵojn por Joe Timer kaj la ensemblo de Willis Conover, *THE Orchestra*. Li verkis kva titolojn por ties sondisko de 1954 ĉe diskeldonejo Brunswick kaj kunlaboris je spektakloj, je kiuj ankaŭ partoprenis gastmuzikistoj kiel Charlie Parker kaj Dizzy Gillespie.

Proksimume 1956 Potts direktis la doman bandon en ''Olivia Davis' Patio Lounge* en Vaŝingtono; Lester Young tie havis dungitecon, kaj Potts persvadis *Jangon* fari kun li dum du vesperoj sonregistraĵojn. Ĉi tiuj registraĵoj aperis surdiske kiel *Lester Young in Washington, D.C.*.

En 1957 Potts laboris ĉefe kiel komponisto, aranĝisto kaj muzikisto por la albumo *Jazz Under the Dome* de Freddy Merkle. Mallonge poste dum trafikakcidento li estis grave vundita, pro kio li estis devigita paŭzi plurajn monatojn. Nur en 1959 plene resaniĝinte li faris sonregistraĵon sub propra nomo titole *The Jazz Soul of Porgy and Bess*. La albumo konsistis el ĵazinterpretaĵoj de la opero *Porgy & Bess* de George Gershwin; kunlaboris Art Farmer, Bill Evans, Bob Brookmeyer kaj Phil Woods.

Dum la sekvaj jaroj Potts laboris en Novjorko, antaŭ ol li revenis al Vaŝingtono, kie li ĉefe ludis enurbe, krome li koncertvojaĝis kun Ella Fitzgerald, Stan Getz kaj Woody Herman. Ekde 1974 ĝis 1990 li instruis muzikteorion ĉe altlernejo Montgomery kaj direktis bandegon por laŭokazaj prezentadoj en la vaŝingtona noktoklubejo *Blues Alley*. En 1995 li retiriĝis al Fort Lauderdale, kie li mortis februaron de 2005 pro korinfarkto.

## Diskoj 
* *The Jazz Soul of Porgy and Bess* (Blue Note Records, 1959)
* *Bye Bye Birdie* (Colpix, 1963)
* *555 Feet High'' (Jazz Crusade, 1988)

Kategorio:Usonaj ĵazpianistoj
Kategorio:Usonaj ĵazkomponistoj
Kategorio:Aranĝistoj
Surakarta

eta|centre|750ra|Panorama vido de la urbo je januaro 2006

**Surakarta** (malofte **Soloo**) estas metropolo en Indonezio.

## Bazaj informoj 
eta|240ra|Loko de Surakarta en Javo
* 
* Areo: 
* Supermara alteco: 93–98 m
* Loĝantaro:  (en 2010 laŭ indonezia Vikipedio)
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC + 7
* Telefonprefikso: 0271
* Aŭtokodo: AD

## Geografio 
eta|250ra|Vido al turo en Surakarta
eta|240ra|Statuo pri Slamet Riyadi en Surakarta
Surakarta situas sur ebenaĵo laŭ rivero en geografia centro de insulo Javo. Yogyakarta troviĝas 60, Semarang 100 km-ojn.

## Historio 
Antaŭ la nederlandanoj diversaj sultanoj regis tie. En 1744 la tiama sultano subtenis la ĉinojn kontraŭ la nederlandanoj kaj en la sekva jaro Surakarta iĝis rezidurbo de sultanlando. Dum proklamo de indonezia sendependeco la urbo forte apogis la sendependecon. Ankaŭ la komunistoj havis apogojn. En 1948 la nederlandanoj okupis la urbon, la urbanoj faris gerilmiliton. Post unu jaro *Slamet Riyadi* forpuŝis la nederlandanojn. De 1965 ĝis 1966 malsukcesa puĉo okazis. En 1988 sangaj tumultoj okazis.

## Trafiko 
Surakarta havas flughavenon kaj fervojan nodon. Trajnoj trafikas al Yogyakarta, Semarang kaj Surabajo. La menciitaj urboj havas ankaŭ bonajn vojajn kontaktojn.

## Klimato 
Surakarta havas tropikan klimaton. En ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe inter novembro-aprilo. Oni mezuras jare po 2180&nbsp;mm-ojn. La temperaturo estas konstanta kaj varias inter 21-.

## Ekonomio 
Ĉirkaŭaĵo de Surakarta oni kultivas rizojn, kaŭĉukojn, maizojn, maniokojn kaj produktas sukeron. Oni okupiĝas pri teksaĵoj kaj maŝinproduktoj.

## Vidindaĵoj 
* 2 reĝaj palacoj
* muzeo
* multe da hoteloj
* tekstila merkato

## Ĝemelurboj 
*  Montana (Bulgario), Bulgario (2007)
*  Bilbao, Hispanio
eta|250ra|Urbodomo de Surakarta
eta|maldekstra|250ra|Vido de Surakarta

Kategorio:Urboj de Indonezio
Kategorio:Metropoloj
Francis Gabreski

**Francis Stanley "Gabby" Gabreski** (pole: *Franciszek Gabryszewski;* (naskiĝis la  en Oil City, Pensilvanio; mortis la  en Huntington, Novjorkio) estis poldevena usona piloto, flug-aso, nomata de kolegoj "Gabby", la tria sur la listo de la batal-asoj de USAF (usonaj aerfortoj), aviadisto de la dua mondmilito. Dum la korea milito pafe alterigis 6,5 aviadilojn de malamiko. Entute gajnis 34,5 certajn paftrafojn kaj 3 verŝajnajn. Kavaliro de la Kruco de Bravuloj. Dufoje vizitis Pollandon - en 1992 kaj 1999.

## Vivo 
### Infaneco kaj juneco 
Liaj gepatroj estis malriĉaj polaj elmigrintoj. La patro laboris en fervojo kaj poste havis malgrandan nutraĵ-vendejon. La patrino helpis al li kaj poste laŭvica kvinono da infanoj. Francis rememoris, ke kiel dekkelkjarulo pli bone parolis pole ol angle. En la lernejo kelkaj lernobjektoj estis lekciataj en la pola lingvo.

En 1938 estis akceptita al kuracista fakultato de Notre Dame University, sed ne finis ĝin. Li mem konfesis, ke trotaksis siajn fortojn – mezlernejo en pola diaspora geto de Oil City ne donis sufiĉajn fundamentojn. Apenaŭ finis la unuan studjaron. Tamen ekinteresiĝis pri aviado. Post reveno el ferioj iris al aviadilejo apud South Bend kaj komencis lerni pilotadon en la lernejo de Homer Stockert. Li pasigis nur 6 horojn en la aero, sed tio sufiĉis kiel bazo. Kiam frekventis la duan studjaron la altlernejon vizitis grupo de varbaj oficiroj de Usona aerarmeo. Francis plenumis la enketon, sed ne ligis kun tio pli grandan atenton. Li miriĝis kiam dum laŭvicaj ferioj ricevis leteron el War Department informantan, ke estis akceptita al kurso de armeaj pilotoj en East St. Louis en Ilinojso.

## Vidu ankaŭ 
* Stanisław Skalski
* Witold Urbanowicz
* Josef František

## Bibliografio 
* Francis Gabreski, Carl Molesworth: Gabby: A Fighter Pilot's Life, Francis Gabreski as Told to Carl Molesworth. New York: Orion Books, 1991. ISBN 0-517-57801-8.
* Col. Francis S. Gabreski, U.S. Air Force

Kategorio:Usonanoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Poloj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Poldevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj pilotoj
Kategorio:Polaj pilotoj
2846 Ylppö

'*2846 *Ylppö''''' estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomino Liisi Oterma elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la finnan pediatron Arvo Ylppö (1887–1992).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Liisi Oterma
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1942
Laŭindikaĵa medicino

**Laŭindikaĵa medicino** aŭ **fakt-bazita medicino** estas uzo de la plej bonaj haveblaj informoj - medicinistoj emas uzi la vorton *indikaĵoj* - por klinika decidado, ekzemple por diagnozi, prognozi kaj kuraci malsanojn. Indikaĵo uzata de laŭindikaĵa medicino povas esti altkvalita, kiel sistemaj recenzoj de esploradoj duoble blindaj kaj kontrolataj kun placeboj, aŭ malpli altkvalita, kiel kutima klinika scio. Tamen, gravas, ke la plej altkvalita indikaĵo kiu ekzistas estu uzata por solvi klinikajn problemojn. Nuntempe la metodo estas ankaŭ uzata en aliaj fakoj ol medicino, kiel dentokuracado, flegado, fizioterapio kaj psikologio.
2847 Parvatio

**2847 Parvatio** estas malgranda treege hela duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio Lowell en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la hinduisma diino Parvatio, edzino de Ŝivo.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la 3-an de septembro 2021 de V. Benishek, P. Pravec, B. D. Warner, R. Durkee, R. Goncalves kaj F. Pilcher uzinte observojn de  elde diversaj observatorioj, anoncita la 10-an de decembro 2021.

Tiu satelito havas diametron de 1,61 ± 0,13&nbsp;km, orbitan  de ĉirkaŭ 15&nbsp;km kaj orbitan periodon de 23,764 ± 0,007 horoj (0,9902 ± 0,0003 tago), ĝia rotacia periodo estas ankaŭ 23,764 horoj: tiu satelito estas en ligita rotacio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (2847) Parvati; paĝo de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1959
Francis Python

**Francis Python** estas nuntempa historia profesoro en universitato de Friburgo, Svisujo.

## Vidu en vikipedio
*[Jean-Baptiste d’Odet, episkopo(https://eo.wikipedia.org/wiki/episkopo) de Laŭzano, Svisujo]
*Aldo Dami

## Libroj
* Francis Python: Odet, Jean-Baptiste d’ (1752-1803). En: Erwin Gatz (Hrsg.): *Die Bischöfe der deutschsprachigen Länder* 1785/1803 bis 1945.* Ein biographisches Lexikon*. Eldonejo:  Duncker & Humblot, Berlino 1983, S. 539f. pri Jean-Baptiste d’ Odet; (**La episkopoj en germana lingva landoj 1785/1803 ĝis 1945.** (biografia leksikono)
**Pouvoirs et société à Fribourg sous la Médiation* (1803-1814) :* actes du Colloque de Fribourg (journée du 11 octobre 2003)* = *Staat und Gesellschaft in Freiburg zur Mediationszeit* (1803-1814) / eldono de  Francis Python Fribourg : Academic Press Fribourg, 2005, 463 p. : il.	Serio: *(Religion - politique - société en Suisse* ; vol. 37); en germana kaj franca lingvo; Bibliografio, ISBN   2-8271-0984-0(br.) **(Povoj kaj societo en Friburgo** (Svisujo)** en tempo de mediacio, (1803-1814)**

## Eksteraj ligiloj
*Universitato Friburgo, Svisujo, pri profesoro Francis Python, biografio

Kategorio: Svisaj historiistoj
2848 ASP

'*2848 *ASP''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino (Indianao) en Usono.

## Nomo 
Ĝia nomo estas la akronimo de Astronomia Societo de la Pacifiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1959
VZO

La **VZO** estas trafika busa reĝimo pri la regiona zuriĥa lago kaj supra lando de Zuriĥo en Svisujo, germana nomo: Verkehrsbetriebe Zürichsee und Oberland. La busa sistemo estas postanto de 3 fruaj lokalaj fervojoj (UeBB).[eta|[Rüti - VZO IMG 3651 buso de VZO en garaĝo en Rüti]]

## Vidu ankaŭ en Vikipedio 
* UeBB; frua fervojo
* DVZO hodiaŭ muzea fervojo
* VZO, bildoj en vikipedio

## Eksteraj ligiloj 
* VZO oficiala paĝo 

Kategorio:Svisaj firmaoj
Kategorio:Transporto en Kantono Zuriko
Cirko Knie

[thumb |Cirko Knie en [majo 2008 en Zuriĥo]]

**Cirko Knie**, germane *Circus Knie*, estas hodiaŭ fama svisa nacia cirko. Ekde 1806, ekde ĉirkaŭ 200 jaroj, artistoj kun la nomo Knie estis en cirko. En jaro 1919 Friedrich Knie fondis la *svisan nacian cirkon de fratoj Knie*, aŭ germane *Schweizer National-Circus Gebrüder Knie*.

## Libroj 
* (Fratoj Knie) (Eldonistoj) *Gebrüder Knie (Hrsg.)*, Kurt Haas, Christ Krenger (Red.): *200 Jahre Dynastie Knie*.* Gebr. Knie*, Rapperswil 2003, Svisujo, (200 jaroj dinastio Knie), germane
* [pri Knie en Historia leksikono de Svisujo(https://eo.wikipedia.org/wiki/Historia_leksikono_de_Svisujo)] (germane,france,itale)

## Ligiloj en vikipedio 
* vikipedia komunejo, bildoj

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo de Cirkus Knie
* [infana zoo(https://eo.wikipedia.org/wiki/zoo); bestoĝardeno por infanoj; *Kinderzoo Knie*] en Rapperswil, Svisujo
* [Filmeto pri cirko Knie ekde arĥivo(https://eo.wikipedia.org/wiki/ar%C4%A5ivo) de svisa televido]

Knie
Kategorio:Rapperswil-Jona
Kategorio:Kulturo de Svislando
2850 Mozhaiskij

'*2850 *Mozhaiskij'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan kontradmiralon Aleksandr Fjodoroviĉ Moĵajskij (cirile *Александр Фёдорович Можайский'', 1825–1890), inventisto de unu el la praaj aviadiloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Seefeld (Tirolo)

**Seefeld** [zefelt] estas komunumo en la federacia lando Tirolo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la distrikto Innsbruck Land.

Seefeld estis konkursejo de la vintraj olimpikoj de 1964 kaj 1976, kiuj precipe okazis en la proksima urbo Innsbruck. En 1985 tie okazis la nordia skia mondĉampionado.

Kategorio:Komunumoj de Tirolo
Kategorio:Vintrosportejoj de Aŭstrio