open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gil Vicente

**Gil Vicente** (1465-1536) estis poeto kaj teatroverkisto naskiĝinta en Lisbono kun maturiĝo en la unua triono de la 16-a jarcento. Li verkis tiel majstre en la portugala kiel en la hispana lingvoj: oni konservas 44 teatro-verkojn el kiuj 15 en la portugala, 11 en la hispana kaj la ceteraj en ambaŭ lingvoj. Li kunlaboris en la verkado de la *Ĝenerala Kanzonaro* de García de Resende.

La poezio de Gil Vicente ricevis fortan influon de la tradicia kastilia liriko kaj de la antikvaj kanzonoj galega-portugalaj, kaj elstaras pro la simpleco, popularaj formoj kaj muzikemo de liaj esprimoj. Tiu stilo multe influos kelkajn jarcentojn poste en la tiama hispana poezio, speciale en la tiel nomata Generacio de 1927

Kiel teatroverkisto, li evoluis de la naivaj paŝtistaj esprimoformoj al tiuj pli kompleksaj de la socia satiro kaj al certa simbolisma teatro, kiel antaŭveninto al formuloj kaj temoj kiuj karakterizos tiun de Calderón de la Barca. Li fakte kreis la portugalan teatron, verkis pli ol 40 teatraĵojn, en hispana aŭ portugala, pro kio li estis grava verkisto por ambaŭ lingvoj kaj literaturoj. Li havigis popularan portugalan enhavon al la drama dialogo kreita de Juan del Enzina. Li verkis teatraĵojn rilatajn al la mezepoka religieco, tragikomediojn de historia temaro kaj komedioj, kiuj montras la renesancan vivoĝojon.

Gil Vicente ankaŭ montris sian talenton kiel muziko-verkisto, li komponis muzikaĵojn pri sakra stilo, en kiuj enkondukis popularaj melodioj kaj polifoniaj kantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Poemo de Gil Vicente tradukita al Esperanto

Kategorio:Portugalaj poetoj
Vicente, Gil
Kategorio:Naskiĝintoj en Lisbono
Regiono Rukwa

**Rukwa** () estas regiono de Tanzanio. Ĝia ĉefurbo estas Sumbawanga. La regiono havas  loĝantojn (censo de 2002) kaj areon de .

Rukvo situas sud-okcidente en la lando, ĝi limas al
* Regiono Kigoma (norde)
* Regiono Tabora (nord-oriente)
* Regiono Mbeya (oriente)
* Zambio (sude)
* Lago Tanganjiko (okcidente, kun Kongo Kinŝasa aliborde)

Administre Rukwa estas dividita al kvar distriktoj:
* *Mpanda*
* *Nkasi*
* Sumbawanga Kampara (*Sumbawanga Vijijini*)
* Sumbawanga Urba (*Sumbawanga Mjini*)
Plej signifa urbo krom Sumbawanga estas Mpanda en la nordo. En la centro de la regiono troviĝas Nacia Parko Katavi.

Rukwa
Amarnath

**Amarnath** [amarmat] estas unu el la plej famaj kaj sanktaj hinduaj temploj, dediĉita al *Lord Ŝiva*, situanta en Kaŝmiro, Barato. La templon mencias jam antikvaj sanskritaj verkoj 5000-jaraj. Ĝi estas populara pilgrimejo, kiun oni vizitas dum 45 tagoj en julio kaj aŭgusto. En la kaverno-templo, oni povas tiam vidi nature elformitan lingaon (stalagmitan faloson, penisformon el glacio). Ĝi kreskas nature de majo ĝis julio, aŭgusto.

La kaverno situas en alto de 3888m, ĉ. 141&nbsp;km de la kaŝmira urbo Srinagar. La pilgrimantojn danĝerigas kelkfoje islamaj teroristoj, kvankam la teritorio staras sub regado de la barata armeo.

## Eksteraj ligiloj 
* The temple's homepage managed by the temple trust
* Jammu and kashmir tourism page 
* About.com article
* News article regarding 2006 journey commencement

Kategorio:Pilgrimejoj
Kategorio:Temploj
Kategorio:Barato
Kategorio:Hinduismo en Barato
Tago de Homaj Rajtoj

eta|La blua mano/kolombo estas simbolo por homaj rajtoj
eta|dekstra|Tiama Brita Ministro de Eksterlandaj Aferoj Joyce Anelay diskurse dum la Tago de Homaj Rajtoj en Londono, 8a de Decembro 2016.
La **Tago de Homaj Rajtoj** estas internacia tago kiu celebriĝas ĉiujare tra la mondo la 10-an de decembro.

La dato estis elektita honori la adopton kaj proklamon de la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj, la 10-an de decembro, 1948, de la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj, la unua tutmonda elparolo de homaj rajtoj. La memortago establiĝis en 1950, kiam la Ĝenerala Asembleo invitis ĉiujn ŝtatojn kaj interesitajn organizojn celebri la tagon kiel ili vidis konvenan.

La tago estas la alta punkto en la kalendaro de UN-a stabejo en Novjorko, Usono, kaj kutime estas markita ambaŭ per alt-nivelaj politikaj kunvenoj kaj renkontoj kaj per kulturaj okazoj kaj ekspozicioj temantaj homajn rajtajn aktualaĵojn. Krome, ĝi tradicie estas la 10-a de decembro kiu la kvin-jara Premio de Unuiĝintaj Nacioj en la Kampo de Homaj Rajtoj estas aljuĝita.

Multaj aliaj registaraj kaj neregistaraj organizoj aktivaj en la kampo de homaj rajtoj planas specialajn okazojn por memori la tagon. La temo de la tago por 2006 estas la lukto kontraŭ malriĉeco kiel problemo de homaj rajtoj. Kelkaj deklaroj ellasiĝis je tiu okazo, enhavante tiun eldirita per tridek-sep mandato-tenantoj de UN-aj Specialaj Procedoj.

La Tago de Homaj Rajtoj estas observata per multaj civilaj sociaj organizoj.

"Sekve, ni elvokas ĉiujn ŝtatojn rekoni malriĉecon kiel neado de bazaj homaj rajtoj, trakti la eliminon de malriĉeco kiel binda devo, kaj gravigi malriĉecan reduktadon en politiko kaj agado, enhavante per signifa partoprenado de la malriĉuloj kaj per disdonado de rimedoj por la lukto kontraŭ malriĉeco." -Specialaj Procedoj de la Konsilo de Homaj Rajtoj, 10-a de decembro, 2006

## Lingvaj homaj rajtoj 
Detala artikolo sub Lingvaj rajtoj

La starpunkto de Universala Esperanto-Asocio rilate al homaj rajtoj kaj lingvaj rajtoj tekstis jene en gazetara komuniko:

*Aparte interesa al UEA estas lingvaj rajtoj kaj la rajto libere esprimiĝi: “En nia asocio ... ni aparte interesiĝas pri internacia komunikado, pri la rajto esprimi sin kaj esti aŭdata en spirito maksimume egaleca kaj inkluziva. Pro tio, ni pristudas kaj antaŭenigas **lingvajn homajn rajtojn**, kaj la vojon de interkompreniĝo inter malsamaj popoloj.” Unu el la ĉefaj celoj de la Asocio estas krei egalecon de lingva komunikado, do mildigon de la tro ofta praktiko, ke la posedantoj de pli fortaj lingvoj trudas tiujn lingvojn al la posedantoj de pli malfortaj lingvoj, tiel kreante malegalecon laŭ kiu fortaj silentigas la malfortajn.*

## Vidu ankaŭ 
Universala Esperanto-Asocio

Lingvaj homaj rajtoj

## Eksteraj ligiloj 
* Tago de Homaj Rajtoj 2006 - nur legebla en la araba, ĉina, angla, franca, rusa, kaj hispana

## Referencoj 
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Homaj rajtoj
Juan de Timoneda

**Juan de Timoneda** estis verkisto, eldonisto kaj elstara poeto en hispana lingvo, naskiĝinta en Valencio inter la jaroj 1518 kaj 1520.

Kiel eldonisto li disvastigis gravajn verkojn kiel la komedioj de Lope de Rueda, Alonso de Vega, “La pastoralaj kolokvoj” de Juan de Vergara k.a. Li kompilis kaj eldonis plurajn Kanzonarojn kaj Romancarojn en kiuj li inkludas romancojn de pluraj aŭtoroj kaj aliaj propraj. Li ankaŭ verkis spritajn rakontojn kaj fabelojn en kiuj li kolektas antikvajn elparolajn legendojn, kaj tradukis kaj donis novajn versiojn el verkoj de Boccaccio, Ariosto kaj Bandello.

Distingiĝis ankaŭ Timoneda kiel dramverkisto, kiu montriĝas kun atentinda itala influo kaj tendencoj al moderna hispana teatro, sekve oni povas konsideri lin, kun Lope de Rueda, kiel patroj de la hispana teatro. Gravaj liaj "autos sacramentales" (teatraĵoj pritraktantaj temojn el dogmo kaj eŭkaristio) aperintaj en du kolektoj, la unua: "Sakramenta Trio" (1558) en kiu aperas la teatraĵoj "La perdita ŝafo", "La kastelo de Emaus" kaj "La Eklezio"; kaj la dua "Sakramenta Trio" (1575): "La sakramenta fonto", "Edziĝo de Kristo" kaj "La Fido", bibliaj kaj religiaj temoj, anonco de la teatro de Calderón.

Fine kaj ne laste, Juan de Timoneda ankaŭ estas aŭtoro de sentivaj poemoj: kantoj, romancoj, kanzonoj, eglogoj k.a.

Juan de Timoneda forpasis en la jaro 1583.

## Eksteraj ligiloj 
* Traduko de la *Kanzoneto* de Timoneda al Esperanto

Kategorio:Hispanlingva literaturo
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Rjoan-ĝi

eta|Zen-Ĝardeno de Rjoan-ĝi
[eta|[Buddha-statuo en Rjoan-ĝi]]
**Rjoan-ĝi** (japane: 龍安寺, Hepburn: Ryoan-ji, Kunrei: Ryoanzi. „Templo de la ripozalvenantaj drakoj“) estas zen-templo fondita en 1499 en nordokcidento de Kioto, Japanio. Ĝi estis konstruita en 1450 fare de Hosokaŭa Kacumoto, altranga ŝtatoficisto de la epoko de Muromaĉi kaj sur iama bieno de familio Fuĝiŭara.

Ĝi estas tursima vidindaĵo kaj parto de „Historiaj monumentoj de malnova Kioto“. Ĝi estas Monda Kulturheredaĵo de Unesko. La templo apartenas al la plej granda lernejo de Rinzaj-zeno, kun la ĉeftemplo de Mjoŝin-ĝi.

La ĉefa allogejo de la templo estas la tie troviĝanta, plej fama zenĝardeno de Japanio, kiu estas datumita je mezo de la 15a jc. en Kare-san-sui-stilo. La ĝardeno havas la areon de 30x10 m kaj enhavas 15 ŝajne hazarde lokumitajn ŝtonojn en 5 muskokovritaj grupoj. Oni povas vidi ĉiun ŝtonon kune. La ĝardenon ĉirkaŭas ruĝeta muro sude kaj okcidente, la templa konstruaĵo kun teraso norde.

La ĉirkaŭa muro estis konstruita per oleoplena mortero. Dum la jarcentoj, la oleo forlasis la ŝtonon kaj donis karakterizan desegnaĵon sur la murŝtono.

## Rjoan-ĝi kaj Esperanto 
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome *Poemo de Utnoa* okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo *anoŭdo*. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Poste aperas la japana pentristo Hokusajo kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el Azio. Jen kiel oni prezentas Rjoan-ĝi:

:En lia akompano Utnoa superlibelas
:la landon de Honŝuo, meze de maro safira.
:Ili alflugas Kjoton, kaj poste Sanhusagendon,
:la lignan konstruaĵon sur tuta mondo plej vastan,
:sanktejojn ĝardenitajn kun harmonia primeto.
:Kaj la pentristo fama al Uttu diras indike:
:-Leviĝas jen Rjoanji kaj la palaco Kacura,
:la Ora Pavilono kaj la Reĝhalo Feniksa.
:Vidu sur stratoj longaj la girlanditan amason
:dum la Printempaj festoj de la Floranta Ĉerizo.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo - japane, angle

Kategorio:Temploj
Singida

**Singida** estas urbo en Tanzanio. Ĝi estas ĉefurbo de samnoma regiono kaj konsistigas unu el ties distriktoj.

La koordinatoj de la urbo estas . Kiel distrikto ĝi estas dividita al 13 subdisktriktoj (ses klasitaj kiel "urbaj") kun sume 115.354 loĝantoj (censo de 2002), el kiu ĉirkaŭ 60.000 loĝas en la urbo mem. La urbo situas sur ebenaĵo ĉirkaŭ 1.500 metrojn alta. Proksimas du salaj lagoj.

Singido havas iomete da trafika signifo, situante ĉe vojbranĉo de la vojo el *Nzega* (okcidente) al la ĉefurbo Dodomao (sude) kaj Arusha (nord-oriente).

## Ĝemela urbo 
Singida en 1984 ĝemeliĝis kun Salzburg en Aŭstrio.

## Eksteraj ligiloj 
* censo 2002

Kategorio:Urboj de Tanzanio
Senegala trielo

La **Senegala trielo**, *Burhinus senegalensis*, estas afrika birdo kiu reprezentas en tiu kontinento la genron *Burhinus*, vadbirdoj de la familio Burinedoj. Pli suda afrika samgenra specio estas la Akva trielo.

Ĝi estas loĝanta reproduktanto en Afriko inter dezerto Saharo kaj Ekvatoro, krom valo de rivero Nilo.

[thumb|maldekstre|Dumfluga paro, [Gambio.]]
La Senegala trielo estas mezgranda vadbirdo kun fortika flavnigra beko kaj grandaj flavaj okuloj -kiuj ŝajnigas ĝin reptilieca-; ties plumaro estas kamufla. La Senegala trielo estas simila sed iomete pli malgranda ol Trielo, kiu migras kaj vintras en Afriko, kie koincidas ambaŭ specioj. La longa malhela beko, unusola malhela strio en faldita flugilo kaj malhela strio en vizaĝo estas distingiloj disde la specioj troveblaj en Eŭropo. La Senegala trielo estas rimarkinda dumfluge kiam videblas larĝa blanka strio.

[eta|maldekstre|Ovo de *Burhinus senegalensis* - [MHNT]]
Tiu specio preferas sekajn malfermajn mediojn kun nuda grundo, prefereble proksime de akvejo. La ino demetas du makulecajn brunajn ovojn en grunda truo. La birdoj estas pli aktivaj krepuske. La voĉo estas laŭta *pi-pi-pi-pi-pi-pi-pi*.

La Senegala trielo manĝas insektojn, krustulojn kaj aliajn senvertebrulojn. Ankaŭ aliajn etajn predojn.

## Referencoj 
* 
* Shirihai, Hadoram (1994) "Field characters of Senegal Thick-knee", *British Birds* 87(4):183-186

## Eksteraj ligiloj 
* Filmoj de **Senegala trielo** en Interreta Birda Kolekto

Kategorio:Burhinedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
2-a epistolo al Timoteo

La **2-a epistolo al Timoteo** estas la 16-a libro de la nova testamento en la biblio, la dua el la tri paŝtistaj epistoloj.

## Aŭtoro, loko kaj tempo 
Vidu sur la paĝo pri la paŝtistaj epistoloj.

## Enhavo kaj strukturo 
La letero estas pli persona ol 1 Tim aŭ Tit. Li rilatas la ofic-administradon kaj vivkonduton de Timoteo kaj sin ŝajnigas kvazaŭ testamento de Paŭlo.

Jen ebla dispozicio:
* Adreso kaj saluto (2 Tim 1,1-2)
* Kuraĝiga vorto (2 Tim 1,3-18)
* Pastraj ordonoj (2 Tim 2,1 - 4,8)
* Personaj sciigoj kaj ordonoj (2 Tim 4,9-18)
* Saluto kaj beno (2 Tim 4,19-22)

## Teksto en Esperanto 
La traduko de la brita komitato (John Cyprian Rust, *B. John Beveridge* kaj *C. G. Wilkinson*) estas trovebla
* paperforme:
** en la esperanta Biblio:IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6
* diversloke surrete:
** http://home.att.net/~novtest/55.htm (unikode, disigitaj laŭ ĉapitroj, kun versiklonombroj)
** https://web.archive.org/web/20010414013624/http://www.geocities.com/kalblando/biblio/2timoteo.htm (x-forme, kun versiklonombroj)

Nova traduko de Gerrit Berveling:
* La leteroj de Paŭlo kaj lia skolo (el la helena trad. Gerrit Berveling) - Chapecó: Fonto, 2004

## Eksteraj ligiloj 
* Teksto en la angla (versio King James): http://www.biblegateway.com/versions/?action=getVersionInfo&vid=9

## Referencoj 
Kategorio:Libroj de la Nova Testamento
Kategorio:Epistoloj de Paŭlo
Kaba trielo

La **Kaba trielo** aŭ *Punktotrielo*, *Burhinus capensis*, estas afrika birdo kiu reprezentas en sudo kaj centro de tiu kontinento -sub Saharo-, krom sudokcidento de Arabio, la genron *Burhinus*, vadbirdoj de la familio Burinedoj.

## Aspekto 
Ili estas mezgrandaj birdoj -ĉirkaŭ 34.41&nbsp;cm kaj pezo de ĉirkaŭ 450 g- kun fortikaj kapoj kaj nigroflavaj bekoj, larĝaj flavaj okuloj kaj kamufla bruna plumaro. Diferenco kun aliaj trieloj estas, ke la plumaro estas tute punkteca kaj ŝajnas pli malhela, iom ruĝbruna ĉebruste. Kiel en aliaj trieloj la flava okulo estas en la centro de malhela cirklo meze de hela cirklo. Krome ne videblas en flugiloj strioj. Dumfluge en subaj flugiloj estas videbla nigraj horizontalaj kaj finbordaj strioj. La kruroj estas dikaj, longaj kaj grizverdaj.

Estas ses subspecioj en diversaj partoj de la teritorio.

## Kutimoj 
Kvankam temas pri vadbirdo, tiu specio preferas sekajn malfermajn mediojn kun nuda grundo, mezdezertaj kaj stepaj. Ili estas ĉefe noktumaj birdoj, laŭ sia laŭta kaj muzika voĉo -*kuroliii*, *tulii*- kiu sonas nokte. Estas solema birdo, malfidema, kaŝema, kio facilas pro ties kamufla plumaro.

Ili vivas ĝis 15 jarojn.

## Bildaro 

Dosiero:Burhinus capensis, kuiken, Pretoria, a.jpg|
Dosiero:Cape Thick-knee at Milwaukee Zoo.jpg|Ĉe Milwaukee Ŝtata Zoologika Ĝardeno
Dosiero:Spotted thick-knee 2014 10 19 10 22 12 0597.jpg
Dosiero:SpottedThick-knee2.jpg|
Dosiero:Spotted Thick-knee (Burhinus capensis) cooling down by panting ... (32236049388).jpg|

## Literaturo 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Filmoj de **Kaba trielo** en Interreta Birda Kolekto

Kategorio:Burhinedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Epistolo al Tito

La **epistolo al Tito** estas la 17-a libro de la nova testamento en la Biblio, la tria kaj lasta de la paŝtistaj epistoloj.

## Aŭtoro, loko kaj tempo 
Vidu sur la paĝo pri la paŝtistaj epistoloj.

## Enhavo kaj strukturo 
La letero priskribas la taskojn de Tito, episkopo de la insulo Kreto.

Jen ebla dispozicio: 
* Prologo, adreso kaj saluto (Tit 1,1-4)
* La taskoj de Tito (Tit 1,5 - 3,11)
* Personaj sciigoj, saluto kaj beno (Tit 3,12-15)

::

## Teksto en Esperanto 
La traduko de la brita komitato (John Cyprian Rust, *B. John Beveridge* kaj *C. G. Wilkinson*) estas trovebla
* paperforme:
** en la esperanta Biblio:IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6
* diversloke surrete:
** http://home.att.net/~novtest/56.htm  (unikode, disigitaj laŭ ĉapitroj, kun versiklonombroj)
** https://web.archive.org/web/20010414024403/http://www.geocities.com/kalblando/biblio/tito.htm (x-forme, kun versiklonombroj)

Nova traduko de Gerrit Berveling:
* La leteroj de Paŭlo kaj lia skolo (el la helena trad. Gerrit Berveling) - Chapecó: Fonto, 2004

## Eksteraj ligiloj 
:teksto en la 15ra|kadra angla, 15ra|kadra araba, 15ra|kadra bulgara, 15ra|kadra ĉeĥa, 15ra|kadra dana, 15ra|kadra franca, 15ra|kadra germana, 15ra|kadra hispana, 15ra|kadra hungara, 15ra|kadra itala, 15ra|kadra kroata, 15ra|kadra nederlanda, 15ra|kadra norvega, 15ra|kadra pola, 15ra|kadra portugala, 15ra|kadra rumana, 15ra|kadra rusa, 15ra|kadra slovaka, 15ra|kadra sveda kaj 15ra|kadra turka.

Kategorio:Libroj de la Nova Testamento
Kategorio:Epistoloj de Paŭlo
Inercirado

[eta|180px|Inercirado de malnova [forĝejo en Witten, Germanujo.]]
**Inercirado** aŭ inertorado estas (ofte peza) rado sur rotacianta akso, kies inerteco ebligas kontraŭstari momentajn rezistojn, reguligi rapidon kaj povas eĉ servi kiel ĉefa energifonto por maŝinoj. La inercirado povas transdoni grandan energion je momento.

La pezaj inerciradoj ne eltenas grandan perimetran rapidon kaj splitiĝas super iu rapido.

Oni konstruas malpezajn, malgrandajn inerciradojn el grand-firma ŝtalo, kies mezo estas pli dika ol la ekstera parto. Ĝi povas rezervi multon da energio pro la atingata pli granda rapido.

## Inercirada akumulatoro 
[eta|180px|G2 inercirada modulo, [NASA.]]
**Inercirada akumulatoro** rezervas la energion en formo de kineta energio, sed nur por mallonga tempo (kelkaj horoj). Ĝi havas magnetan lagron, estas produktita el kompozita materialo (karbonfibra epoksirezino) kaj ties rotoro rotacias 10-60.000/min. Oni uzas la inerciradan akumulatoron ĉe energicentraloj (energirezervo de 1,3-7 kWh) sed planas ilian uzon en la kosmostacio. Ĝia avantaĝo estas la tolero de abrupta energidepreno.

Kategorio:Mekaniko
Kategorio:Enmagazenigo de energio
Kategorio:Maŝinelementoj
Bad Gandersheim

**Bad Gandersheim** aŭ Gandersheim estas urbo en norda parto de Germanio, en federacia lando Malsupra Saksio, en rivera valo de Leine. La urbo havas ĉ.  loĝantojn (tutekzakte, fine de  estis ).

La urbo famas pro la iama abatinejo Gandersheim, kiun fondis en 852 la Saksia princo Liudolf (por nobelaj junulinoj) kaj kies du filinoj (Hathumod jam en aĝo de 12 jaroj) iĝis gvidanto de la abatinejo. Laŭ dekreto de Ludoviko la 3-a, gvidantoj de la abatinejo restas ĉiam membroj de princa familio, ĝis kiam surprenas la taskon iu el ili. Oto la 3-a donis rajtojn je propra foiro, dogano kaj monpregado. La abatinejo havis grandegajn bienojn.

La lasta romkatolika abatino mortis en 1589 (Augusta Dorothea), dum oni jam en 1568 enkondukis la protestantan kredon. La protestantaj estroj plu retenis la specifajn rajtojn, kiam en 1803 Gandersheim iĝis parto de la elektoprinclando Brunsvigo-Luneburgo. Oni malfondis la abatinujon en 1810 pro la ŝtata sekularigo kaj oni disportis la trezorojn, kolektitajn dum jarcentoj.

La tomboj de la abatinoj troviĝas en la klostra kirko, fondita en la 11-a jarcento.

En la abatinujo dum la 10-a jarcento membris la verkistino kaj poeto, historiisto Roswitha von Gandersheim kaj en la 13-a jarcento la pastro Eberhardt tie verkis versan kronikon en loka dialekto.

Norde de la urbo situas salaj banejoj, kiuj allogas multajn turistojn.

Kategorio:Distrikto Northeim
Kategorio:Urboj de Malsupra Saksio
Giuseppe De Nittis

**Giuseppe DE NITTIS** (naskiĝinta 25-an de februaro, 1846 - mortinta 12-an de aŭgusto, 1884) estis itala pentristo, kies verko unuigas la stilojn de la Pentrosalono de Parizo kaj Impresionismo.

De Nittis naskiĝis en Barletta, kie li unue studis sub Giovanni Battista Calò. Post esti forpelita en 1863 de la Instituto di Belle Arti en Napolo pro ribelemeco, li komencis sian karieron kun la ekspozicio de du pentraĵo ĉe la Napola Promocio. De Nittis ekkontaktiĝis kun kelkaj el la artistoj konataj kiel la Macchiaioli, amikiĝinte kun Telemaco Signorini kaj ekspoziciuminte en Florenco.

En 1867 li translokiĝis al Parizo kaj eniris kontrakton kun la artovendisto Goupil, kiu demandis lin produkti vendeblajn ĝenrajn verkojn. Post esti gajninta iom da videbleco per ekspoziciado ĉe la Salono li reiris al Italio kie, nun libera pentri el naturo, li produktis kelkajn vidojn de Vezuvio.

En 1872 De Nittis reiris al Parizo kaj, ne plu sub kontrakto de Goupil, prestis sukceson ĉe la Salono kun sia pentraĵo *Che freddo!* (Frostanta!) de 1874. En tiu sama jaro li invitiĝis al ekspozicio ĉe la unua Impresionista ekspozicio, okazinta ĉe Nadar. La invito venis de Edgar Degas, kiu estis amiko de kelkaj italaj artistoj loĝintaj en Parizo, kiel Signorini, Giovanni Boldini, kaj Federico Zandomeneghi.

Veturo al London rezultis je nombro de Impresionismaj pentraĵoj. Dum sekva veturo al Italio De Nittis ekuzis paŝtelojn, kiuj estus grava artilo por li en siaj ceteraj vivjaroj. Denove en Parizo, kie sia hejmo estis favorata kunvenejo por Parizaj verkistoj kaj artistoj, kaj ankaŭ eks-Italoj, li faris paŝtelajn portretojn de famuloj, ekzemple: De Goncourt, Zola, Manet, kaj Duranty.

En 1884, je la aĝo de 38, De Nittis mortis subite de apopleksio ĉe Saint-Germain-en-Laye.

## Vidu ankaŭ 
* Goupil & Cie

## Referenco 
Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio la 10-an de decembro, 2006.

Kategorio:Italaj impresionismaj pentristoj
Radio SOMA

**Radio SOMA** estas ruslingva radiostacio en Suĥumo, ĉefurbo de internacie neagnoskita ŝtato Abĥazio. La stacio ĉefe disaŭdigas muzikon (pop-muzikon kaj ĵazon). Kunlabore kun BBC aperas novaĵbloko.

La baza frekvenco estas 107.9 MHz. La stacio aŭdeblas en Suĥumo kaj apudurboj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro de Radio SOMA  

SOMA
Pitalito

Geografio > Ameriko > Sudameriko > Kolombio > Ujlao > Pitalito < Urboj
----

**Pitalito** estas la dua urbo, en la departemento Ujlao (Huila).

En 2006, la urbo enhavis  loĝantojn.

## Politiko 
La urbestro de la urbo estas Edgar Muñoz Torres (2020-2023).

Kategorio:Urboj de Kolombio
Epistolo al la hebreoj

La **epistolo al la hebreoj** estas la 19-a libro de la nova testamento en la biblio.

## Enhavo kaj strukturo 
La ĉefa temo de tiu ĉi teologia traktato estas Jesuo Kristo, la perfekta kaj definitiva ĉefpastro de la nova interligo.

Jen ebla dispozicio: 
* La Filo, plenumo de la Dia promeso (Heb 1,1 - 4,13)
* Kristo, vera kaj ĉiama ĉefpastro de la nova interligo (Heb 4,14 - 10,18)
* La vojo de la kredo (Heb 10,19 - 13,19)
* Fina sciigo, saluto kaj beno (Heb 13,20-25)

::

## Teksto en Esperanto 
La traduko de la brita komitato (John Cyprian Rust, *B. John Beveridge* kaj *C. G. Wilkinson*) estas trovebla
* paperforme:
** en la esperanta Biblio:IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6
* diversloke surrete:
** http://home.att.net/~novtest/58.htm  (unikode, disigitaj laŭ ĉapitroj, kun versiklonombroj)
** https://web.archive.org/web/20010406000540/http://www.geocities.com/kalblando/biblio/hebreoj.htm (x-forme, kun versiklonombroj)

Nova traduko de Gerrit Berveling el la originalo estas trovebla en *Flanke je Jesuo* (3a volumo de la Nova Testamento), eld. VoKo, Zwolle 2010.

## Eksteraj ligiloj 
* Teksto en la angla (versio King James): http://www.biblegateway.com/versions/?action=getVersionInfo&vid=9
* Teksto en la franca:
* Teksto en la germana:
* Teksto en la itala:

Kategorio:Libroj de la Nova Testamento
Kanazava

**Kanazava** aŭ **Kanazaŭa** (Hepburn: *Kanazawa*, prononco ), povas esti:
* Kanazavo, urbo en Gubernio Iŝikavo - escepto en esperantigita formo, ĉar pri tiu esperantigo estas ekstervikipedia referenco,
* Kvartalo Kanazava — kvartalo en Jokohamo
* Vilaĝoj:
** Kanazava aŭ Kanazaŭa (Niigata) — malaperinta vilaĝo en la insulo Sado de la gubernio Niigata kaj
** Kanazava aŭ Kanazaŭa (Nagano) — malaperinta vilaĝo en distrikto *Suwa* de gubernio Nagano, nune suda parto de Ĉino (urbo).
Gallipoli

* Gallipoli estas urbo en Apulio, Italio. 
* *Gallipoli* krome en pluraj eŭropaj lingvoj estas la nomo por la duoninsulo Kalipolis (greke Καλλίπολις, do Kalipolis, "bela urbo", turke Gelibolu) kaj samnoma urbo sur ĝi, en la nordokcidento de la nuna ŝtato Turkio.
Epistolo de Jakobo

La **epistolo de Jakobo** estas la 20-a libro de la nova testamento en la Biblio, la unua el la sep epistoloj ĝeneralaj.

## Enhavo kaj strukturo 
La teksto, kiu ŝajnigas sin esti letero, ĉefe admonas, ke la kredo pruviĝu per bonaj faroj.

Jen ebla dispozicio: 
* Adreso kaj saluto (Jak 1,1)
* Senco kaj esenco de la tento (Jak 1,2-18)
* Admonoj kaj avertoj (Jak 1,19 - 5,12)
:La unuopaj ekzemploj ne sekvas striktan logikan ordon, sed estas loze vicigitaj.
* Efiko de la preĝo (Jak 5,13-18)
* Zorgo pri pekuloj (Jak 5,19-20)

::

## Teksto en Esperanto 
La traduko de la brita komitato (John Cyprian Rust, *B. John Beveridge* kaj *C. G. Wilkinson*) estas trovebla
* paperforme:
** en la esperanta Biblio:IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6
* diversloke surrete:
** http://home.att.net/~novtest/59.htm (unikode, disigitaj laŭ ĉapitroj, kun versiklonombroj)
** https://web.archive.org/web/20011201220113/http://www.geocities.com/kalblando/biblio/jakobo.htm (x-forme, kun versiklonombroj)

Nova traduko de Gerrit Berveling el la originalo estas trovebla en *Flanke je Jesuo* (3a volumo de la Nova Testamento), eld. VoKo, Zwolle 2010.

## Eksteraj ligiloj 
* Teksto en la angla (versio King James): http://www.biblegateway.com/versions/?action=getVersionInfo&vid=9
* Teksto en la franca:http://saintebible.com/james/1-1.htm
* Teksto en la germana:
* Teksto en la itala:http://www.vatican.va/archive/ITA0001/__PZQ.HTM

Kategorio:Libroj de la Nova Testamento
1-a epistolo de Petro

La **1-a epistolo de Petro** estas la 21-a libro de la nova testamento en la Biblio, la dua el la sep epistoloj ĝeneralaj.

## Enhavo kaj strukturo 
La teksto interalie instruas, kiamaniere oni povas kristane vivi en profana medio. Ĝi admonas, stari fidelaj en la kredo.

Jen ebla dispozicio: 
* Adreso kaj saluto (1 Pet 1,1-2)
* Celo kaj vojo de la fido (1 Pet 1,3 - 2,10)
* Kristana vivo en familio kaj socio (1 Pet 2,11 - 4,11)
* Finaj admonoj (1 Pet 4,12 - 5,11)
* Saluto kaj beno (1 Pet 5,12-14)

::

## Teksto en Esperanto 
La traduko de la brita komitato (John Cyprian Rust, *B. John Beveridge* kaj *C. G. Wilkinson*) estas trovebla
* paperforme:
** en la esperanta Biblio:IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6
* diversloke surrete:
** http://home.att.net/~novtest/60.htm  (unikode, disigitaj laŭ ĉapitroj, kun versiklonombroj)
** https://web.archive.org/web/20020112063207/http://www.geocities.com/kalblando/biblio/1petro.htm (x-forme, kun versiklonombroj)

Nova traduko de Gerrit Berveling el la originalo estas trovebla en *Flanke je Jesuo* (3a volumo de la Nova Testamento), eld. VoKo, Zwolle 2010.

## Eksteraj ligiloj 
* Teksto en la angla (versio King James): http://www.biblegateway.com/passage/?book_id=67&chapter=1&version=9
* Teksto en la franca: http://www.biblegateway.com/passage/?book_id=67&chapter=1&version=32
* Teksto en la germana: http://www.biblegateway.com/passage/?book_id=67&chapter=1&version=33
* Teksto en la itala: http://www.biblegateway.com/passage/?book_id=67&chapter=1&version=55

Kategorio:Libroj de la Nova Testamento
2-a epistolo de Petro

La **2-a epistolo de Petro** estas la 22-a libro de la nova testamento en la Biblio, la tria el la sep epistoloj ĝeneralaj.

## Enhavo kaj strukturo 
La aŭtoro avertas kontraŭ herezuloj. Li volas fortikigi fidon kaj esperon de la legantoj, konsidere al la atendata reveno de Jesuo Kristo.

Jen ebla dispozicio: 
* Adreso kaj saluto (2 Pet 1,1-2)
* La tradiciita vero (2 Pet 1,3-21)
* Averto kontraŭ herezuloj (2 Pet 2)
* La atendata veno de Kristo (2 Pet 3,1-16)
* Fina admono, doksologio (2 Pet 3,17-18)

::

## Teksto en Esperanto 
La traduko de la brita komitato (John Cyprian Rust, *B. John Beveridge* kaj *C. G. Wilkinson*) estas trovebla
* paperforme:
** en la esperanta Biblio:IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6

Nova traduko de Gerrit Berveling el la originalo estas trovebla en *Flanke je Jesuo* (3a volumo de la Nova Testamento), eld. VoKo, Zwolle 2010.

## Eksteraj ligiloj 
* Teksto en la angla (versio King James): http://www.biblegateway.com/versions/?action=getVersionInfo&vid=9
* Teksto en Esperanto: http://eo.wikisource.org/wiki/Nova_Testamento/II._Petro

Kategorio:Libroj de la Nova Testamento
1-a epistolo de Johano

La **1-a epistolo de Johano** estas la 23-a libro de la nova testamento en la Biblio, la kvara el la sep epistoloj ĝeneralaj.

## Enhavo kaj strukturo 
Per arte strukturita teksto la aŭtoro klarigas la du plej gravajn punktojn de la kristana vivo: ke oni havu la veran kredon pri Jesuo Kristo, la Filo de Dio, kaj ke oni amu unu la alian, ĉar Dio estas amo.

Jen ebla dispozicio: 
* Prologo: La vorto de la vivo (1 Joh 1,1-4)
* Vivo en la komuneco de Dio (1 Joh 1,5 - 2,17)
* Persisto en fido kaj amo (1 Joh 2,18 - 3,24)
* La vojo al la vivo (1 Joh 4,1 - 5,12)
* Fina admono: Peko kaj vivo eterna (1 Joh 5,13-21)

::

## Teksto en Esperanto 
La traduko de la brita komitato (John Cyprian Rust, *B. John Beveridge* kaj *C. G. Wilkinson*) estas trovebla
* paperforme:
** en la esperanta Biblio:IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6
* diversloke surrete:
** http://home.att.net/~novtest/62.htm  (unikode, disigitaj laŭ ĉapitroj, kun versiklonombroj)
** https://web.archive.org/web/20010501183743/http://www.geocities.com/kalblando/biblio/1johano.htm (x-forme, kun versiklonombroj)

Nova traduko de Gerrit Berveling el la originalo estas trovebla en *Flanke je Jesuo* (3a volumo de la Nova Testamento), eld. VoKo, Zwolle 2010.

## Eksteraj ligiloj 
* Teksto en la angla (versio King James): http://www.biblegateway.com/passage/?book_id=69&chapter=1&version=9
* Teksto en la franca: http://www.biblegateway.com/passage/?book_id=69&chapter=1&version=32
* Teksto en la germana: http://www.biblegateway.com/passage/?book_id=69&chapter=1&version=33
* Teksto en la itala: http://www.biblegateway.com/passage/?book_id=69&chapter=1&version=55

Kategorio:Libroj de la Nova Testamento
Adolf Holzhaus

**Adolf HOLZHAUS** (naskiĝis 1892 - mortis la 9-an de junio 1982 en Columbus, Usono) estis esperantisto, zamenhofologo kaj historiisto de la Esperanto-movado. Dum ĉ. 25 jaroj, inter 1959 kaj ĉ. 1985 li elstaris per studoj pri la vivo de L.L. Zamenhof kaj ties familio kaj pri la biografioj de fruaj Esperanto-pioniroj, ekzemple de Wilhelm Heinrich Trompeter k.a. Surbaze de siaj vastaj lingvo-konoj de la rusa, hebrea, jida, germana kaj aliaj lingvoj li preparis fruajn dokumentojn el la historio de Esperanto por publikado aŭ redaktoris ilin, ekzemple pri la Zamenhofa hilelismo, ties "Provo de gramatiko de novjuda lingvo kaj alvoko al la juda intelektularo" k.a.

Cele al aktualigo kaj kompletigo de Enciklopedio de Esperanto (1934) Holzhaus verkis "*Vivokuroj de esperantistoj*", kiu restis neeldonita, sed estas konsultebla en la Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno (IEMW).

## Verkoj (elektaĵo) 
eta|230px|Kovrilpaĝo de Holzhaus: Zamenhof Leteroj; 1975*Doktoro kaj lingvo Esperanto* (1969) eldonis *Fondumo Esperanto-säätiö* (FES)

Wilhelm Heinrich Trompeter (1971/1973), biografio de la unua mecenato de Esperanto eldonis Esperanto-Ligo en Israelo 1971, 2-a eld. 1973
*Granda Galerio Zamenhofa 1* (1973). Helsinki, *Fondumo Esperanto-säätiö* 1973 (kolekto de 952 fotoj pri L.L. Zamenhof kaj ties familio kun klarigoj). Boris Kolker juĝis je 2004-04-16: "Valorega kolekto, kiun eldonigis la kompilinto per sia modesta pensio. Alte rekomendinda."

*Zamenhof* (1975), leteroj. Helsinki: *Fondumo Esperanto-säätiö* 1975.
*Granda Galerio Zamenhofa 2* (1978). Helsinki: Fondumo Esperanto 1978

## Tradukoj (elekto) 
Hilelismo, Projekto de solvo de la hebrea demando de L. Zamenhof (1972), Eld. Fondumo Esperanto
Verkoj de Heinrich Heine en Esperanto. Poezio tradukita (1973),Tel-Aviv, eldonis ELI, dulingva kolekto de poemoj kaj prozo.

## Bibliografio 
Revuo *Esperanto*, oktobro 1982, p.&nbsp;176

Revuo *Esperanto*, novembro 1982, p.&nbsp;190

## Eksteraj ligiloj 
Libroj  de kaj pri Adolf Holzhaus en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo

Artikoloj  de kaj pri Adolf Holzhaus en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Holzhaus, Adolf
H
H
2-a epistolo de Johano

La **2-a epistolo de Johano** estas la 24-a libro de la nova testamento en la Biblio, la kvina el la sep epistoloj ĝeneralaj.

## Enhavo kaj strukturo 
Tiu ĉi letero estas la plej malgranda "libro" de la Nova testamento. Ĝi konsistas el nur 13 versikloj, do nur unu papirusa folio.

La aŭtoro postulas, ke oni, malgraŭ la ordono de la amo, ne flegu kontaktojn kun herezuloj.

Jen ebla dispozicio: 
* Adreso kaj saluto (2 Joh 1-3)
* Vivo en la vero (2 Joh 4-6)
* Malakcepto de herezuloj (2 Joh 7-11)
* Saluto (2 Joh 12-13)

::

## Teksto en Esperanto 
La traduko de la brita komitato (John Cyprian Rust, *B. John Beveridge* kaj *C. G. Wilkinson*) estas trovebla
* paperforme:
** en la esperanta Biblio:IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6
* diversloke surrete:
** http://home.att.net/~novtest/63.htm  (unikode, disigitaj laŭ ĉapitroj, kun versiklonombroj)
** https://web.archive.org/web/20090809120746/http://www.geocities.com/kalblando/biblio/2johano.htm (x-forme, kun versiklonombroj)

Nova traduko de Gerrit Berveling el la originalo estas trovebla en *Flanke je Jesuo* (3a volumo de la Nova Testamento), eld. VoKo, Zwolle 2010.

## Eksteraj ligiloj 
* Teksto en la angla (versio King James): http://www.biblegateway.com/versions/?action=getVersionInfo&vid=9

Kategorio:Libroj de la Nova Testamento
Gazette van Detroit

La **Gazette van Detroit** [eo:Gazeto de Detroit] estas flandra - usona gazeto por flandraj enmigrintoj en Usono, Kanado kaj por flandroj kun konektoj kun norda Ameriko. La gazeto fondiĝis en 1914 kaj aperas ekde julio 2006 en nova formato kun koloraj fotoj, novaj rubrikoj ktp.

La Gezette van Detroit aperas ĉiun duan semajnon. Inter genealogoj la gazeto estas iom konata, ĉar en ĝi troveblas multaj informoj pri elmigrintaj flandroj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Nederlandlingvaj gazetoj
NVA

**NVA** estas mallongigo por:
*Nov-Flandra Alianco, politika partio de Belgio
*Nationale Volksarmee, la armeo de eksa GDR

Kategorio:Apartigiloj
Epistolo de Judaso

La **epistolo de Judaso** estas la 26-a libro de la Nova testamento en la Biblio, la lasta de la sep epistoloj ĝeneralaj. Oni supozas, ke ĝin verkis la jesua apostolo Judaso Tadeo (kiu ne konfuziĝu kun la apostolo Judaso Iskarioto, kiu perfidis Jesuon al la romia armeo).

## Enhavo kaj strukturo 
Tiu ĉi letero estas tre malgranda "libro" de la nova testamento. Ĝi konsistas el nur 25 versikloj, estas do same (mal)granda kiel la epistolo al Filemono.

La strukturo estas simpla: du ĉefaj partoj en eta kadro: negative: kontraŭ herezuloj, pozitive: por la vera fido.

Jen la dispozicio: 
* Adreso kaj saluto (Jud 1-2)
* Averto pri herezuloj (Jud 3-16)
* Admono al fido kaj kompato (Jud 17-23)
* Doksologio (Jud 24-25)

::

## Teksto en Esperanto 
La traduko de la brita komitato (John Cyprian Rust, *B. John Beveridge* kaj *C. G. Wilkinson*) estas trovebla
* paperforme:
** en la esperanta Biblio:IKUE kaj KELI (ed.): Biblio, eldonejo KAVA-PECH, Dobřichovice (Praha) 2006, ISBN 80-85853-90-6
* diversloke surrete:
** http://home.att.net/~novtest/65.htm  (unikode, disigitaj laŭ ĉapitroj, kun versiklonombroj)
** https://web.archive.org/web/20020224024248/http://www.geocities.com/kalblando/biblio/judas.htm (x-forme, kun versiklonombroj)

Nova traduko de Gerrit Berveling el la originalo estas trovebla en *Flanke je Jesuo* (3a volumo de la Nova Testamento), eld. VoKo, Zwolle 2010.

## Eksteraj ligiloj 
* Teksto en la angla (versio King James)

Kategorio:Libroj de la Nova Testamento
Monumento de Carlo Bourlet

**Monumento de Carlo Bourlet** estas kompilaĵo el artikoloj de la eminenta franca pioniro de Esperanto, Carlo Bourlet, publikigitaj en La Revuo komence de la 20a jarcento. 

La artikolojn elektis kaj organizis Ismael Gomes Braga kaj publikigis FEB en 1940. Dua eldono aperis en 1987. 

## Enhavo 
En tiuj artikoloj, aperintaj en la rubriko "Babilado" de *La Revuo,* li disvolvas siajn ideojn pri multaj gravaj temoj, el kiuj citindas la rolo de la Akademio de Esperanto, Esperanto-movado, Literaturo, kongresoj, vortfarado k.a.

La verketo enhavas krome plurajn nekrologojn, inkluzive de parolado de Zamenhof super lia tombo.
## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1940
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Baro (unuo)

La **baro** estas fizika kaj teĥnika, SI-konforma unuo de premo. La nomo venas el la helena vorto βάρος–peza.

La propradira SI-unuo de premo estas la paskalo (simbolo "Pa"). Sed tiu estas tre malgranda, dum 1 baro estas proksima al la norma premo. Laŭ la eŭropunia direktivo 80/181/EEK ĝi povas uziĝi plu.

La simbolo de baro estas "bar".

* 1 bar = 105 N/m² = 105 Pa
* 1 mbar = 10-3 bar = 1 hPa = 100 Pa (milibaro)
* 1 013,25 mbar = 1 atm (norma premo)

Kategorio:Mezurunuoj de premo
Benalmádena

[eta|maldekstra|250ra|Aerfoto de Benalmádena kaj [Torremolinos]]
eta|maldekstra|250ra|Panoramo

**Benalmádena** estas komunumo en la hispana provinco Malaga en la regiono Andaluzio.

Ĝi ampleksas areon de 27 km².

En 2015 Benalmádena havis 66 598 loĝantojn.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Puerto Deportivo de Benalmádena
* Benalmádena-Arroyo de la Miel (stacidomo)
* Torremuelle (stacidomo)
Svinița

[dekstra|eta|280ra|Loko de la komunumo Sviniţa en [distrikto Mehedinţi]]
**Svinița** (serbe: *Свињица* aŭ *Svinjica*) estas komunumo en distrikto Mehedinți en Rumanio. Ĝi situas ĉe la Danubo (en la areo de Banat konata kiel *Clisura Dunării* / *Banatska Klisura* en la serba), sur la pinto de duoninsulo formita de rivera kurbiĝo. En 2002 ĝia loĝantaro estis plejparte serboj (87,27 %).

La nomo **Svinjica** signifas "la porkejon" aŭ "porketon" en la serba lingvo. La plejparto de la komunumanoj (92,49 %) estas Malnovaj Kredantoj religie.

En la aŭtuno de 1848, la loko estis la okazejo de aŭdaca eskapo de Valaĥiaj revoluciuloj garditaj mallibere per otomanoj. Maria Rosetti kaj Constantin Daniel Rosenthal elvokis la lokan vilaĝestron postuli, ke otomanaj gardistoj transdonu siajn armilojn sur kio estis tiuepoke aŭstria grundo, kaj ĉiuj homoj arestitaj estis sekve liberigitaj.

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mehedinți
Robert Wadlow

dekstra|250ra|eta|Tiu ĉi fotografio estis farita en la jaro 1928.
**Robert Pershing Wadlow** (naskiĝis la 22-an de februaro 1918 en Alton en Ililojo, mortis la 15-an de julio 1940) estis laŭ Guinness-libro de rekordoj la plej alta viro de la planedo. Ofte li estas konata kiel *Altona Giganto*. Wadlow atingis mortonte honorindajn 274 cm kaj pezis 199 kg. En la tempo de sia morto li ankoraŭ kreskis.

Li altis en aĝo de 5 jaroj 1,63 m. Lian enorman kreskon kaŭzis nemaligna tumoro de la tiroido, kiu troproduktis kreskajn hormonojn. Ĝis sia kvara jaro li havis normalan alton, sed en la sekvaj jaroj li atingis jenajn altojn kaj pezojn:

## vidu ankaŭ 
* Leonid Stadnik
* Xi Shun
* Naneco

Wadlow
Universitato-Ĝeneralaltlernejo Asindo

La **Universitato-Ĝeneralaltlernejo Asindo** estis la Universitato ekzistanta inter la jaroj 1972 kaj 2002 en la urbo Asindo (Essen). De 2003 ĝi formas parton de la Universitato Duisburg-Essen.

## Historio 
La Universitat estis fondata fare de la lando Nordrejn-Vestfalio en la jaro 1972.

Oni kreis ĝin konscie kiel agado direkte al strukturŝanĝo en la Ruhr-regiono ekde la minindustrio al servosektoro kaj avancata tekniko.

La universitaton-ĝeneralaltlernejon Essen oni konstruis kiel domkvadrato ĉirkaŭ verda kampo ĉe la norda rando de la urbocentro sur antaŭe malkonstruita parto de la tradicia laborista kvartalo Segeroth, la hodiaŭa Asindo-nordkvartalo. Per lokado proksime de la urbocentro kaj en laborista kvartalo kaj per distribuo de la studentaj loĝohejmoj en la tuta urboteritorio oni intencis integradon de la akademianoj en la urban loĝantaron

eta|200ra|kampo Asindo

Plu uzataj estis la konstruaĵoj de la iama pedagogia altlernejo en la urboparto Rüttenscheid. Hodiaŭ la ŝtata ekzamenoficejo por la instrustudado havas tie sian rezidejon. Prelegoj nur okazas malmultaj.

Same integata estis la Asinda kliniko en la urboparto Holsterhausen. La 1909 konstruitaj urbaj malsanulejoj en 1963 estis levata al dua medicina fakultato de la Westfälischen Wilhelms-Universität Münster. En 1967 la kliniko estiĝis parto de la novfondata Ruhr-universitato Bochum. En 1972 finfine ĝi eniĝis la Universitaton-Ĝeneralaltlernejon Asindo. Per tio Asindo kiel ununura novfondita universitato en Nordrejn-Vestfalio havis universitatan klinikon.

Multaj el la originaj reformkonceptoj de la fonda fazo pro diversaj kialoj ne sukcesis aŭ ne estis realigataj en la altlernejo. La altlernejo evoluis dum la paso de la jardekoj al normala universitato. La plej sukcesa el la reformideoj estis la malfermiĝo de la universitato al abiturientoj de la dua klerovojo, el kiuj multmiloj nur en Asindo akiris universitatajn finajn ekzamenojn kun sama sukceo kiel „normalaj“ studentoj.

Je la 31-a de decembro 2002 la Universitato-Ĝeneralaltlernejo Asindo estis malfondita fare de la landa registaro favore al la novfondado de la Universitato Duisburg-Asindo je la 1-a de januaro 2003.

Kategorio:Historiaj universitatoj kaj altlernejoj
Kategorio:Essen
Edistudio

**Edistudio** estas unu el la plej gravaj eldonejoj de la Esperanto-movado; ĝi fondiĝis en Pizo (Italujo), en 1977, laŭ iniciato de Bruĉjo Kasini (Brunetto Casini, n. 1954.05.23), kiu jam antaŭ tiam eldonis plurajn librojn kaj revuojn kunlabore kun aliaj eldonejoj.

Lia unua eldonaĵo, sub la marko *La Nuova Frontiera*, estis *La Doloro*, poemkolekto de la itala hermetika poeto Giuseppe Ungaretti, kiu aperis en 1975 laŭ permeso de la filino de la aŭtoro, forpasinta en 1970.
Inter la eldonaĵoj de Edistudio listiĝas brila kolekto da muzikaj eldonaĵoj (en formo de muzikkasedoj, kun la voĉoj de Ĝanfranko Molle, Ĝuljo Kappa, Marĉela Fasani, Ĵak Le Pŭil, Amplifiki, Ĵomart kaj Nataŝa, Georgo Handzlik), la originalaj verkoj de Ludoviko Lazaro Zamenhof, William Auld, Tibor Sekelj, Spomenka Ŝtimec, Kalomano Kalocsay, Gaston Waringhien, Marinko Ĝivoje, Roger Bernard, Daniela Deneva Power, Baldur Ragnarsson, Reto Rossetti, Raymond Schwartz, Nikola Raŝiĉ, Ulrich Lins, Aldo de' Giorgi, Bernard Golden, Poul Thorsen, Julius Balbin, Johan Valano, kaj tradukoj el William Shakespeare, Umberto Eco, Fulvio Tomizza, Dino Buzzati, Giovanni Verga, Rudyard Kipling, fare de Nicolino Rossi, Mauro Nervi, Carlo Minnaja, Daniele Mistretta, Probal Daŝgupto kaj pluraj aliaj; kadre de la projekto RoMEo, Edistudio eldonis la komikslibreton *Diabolik*.

Pluraj el la libroj originale eldonitaj de Edistudio en Esperanto aperis en diversaj nacilingvaj tradukoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Edistudio

Kategorio:Esperanto-eldonejoj
Kategorio:Italaj eldonejoj
Arkeano

**Arkeano** (*arĥaiko, archaikum , arĥeozikum, arĥeoziko, arkeoziko*) estas la unua periodo de la geologia erao, antaŭkambria epoko (4600-570 milionoj).

La arkeano komenciĝis antaŭ ĉirkaŭ kb. 3,8 miliardoj da jaroj per elformiĝo de la tera surfaco kaj daŭris ĝis antaŭ 2,5 miliardoj da jaroj, ĝis komenco de la proterozoiko. Dum tiu terhistoria epoko aperis ankaŭ la tera atmosfero, hidrosfero, organikaj kombinaĵoj (kiel ekz. proteino)

Meze de la arkeana epoko aperis la plej fruaj kaj primitivaj organismoj de la vivo (unuĉeluloj), la bakterioj kaj la cianobakterioj (ĉ. 3,5 md.).

La transformiĝintaj magmaj rokoj de la arkeano estas troveblaj sur ĉiu kontinento.

Kategorio:Eonoj
Kategorio:Antaŭkambrio
Hillary Clinton

**Hillary Rodham CLINTON** (naskiĝis kiel **Hillary Diane RODHAM** la ) estis la ministro pri eksterlandaj aferoj de Usono ĝis la fino de februaro 2013, anstataŭis ŝin pro ŝia malsano la nova ministro pri eksterlandaj aferoj John Kerry, kaj antaŭ tio, ŝi estis usona senatano de Novjorkio. Ŝi estas edzino de Bill Clinton, la 42-a prezidanto de Usono, kaj estis "unua damo" de Usono ekde 1993 ĝis 2001. Antaŭe, ŝi estis juristino. Ŝi estas membro de la Usona Demokrata Partio.

eta|eta|maldekstra|Hillary Clinton (1992)

Malsame ol la tradicia rolo de la unua damo, Hillary Clinton rekte influis politikon dum la prezideanteco de sia edzo.

En 2000, Hillary Clinton elektiĝis al la Usona Senato, iĝis la sola Unua Damo, kiu iam aspiris politikan oficon, kaj la unua virino, kiu reprezentis Novjorkion.

Je la 20-a de januaro 2007, ŝi anoncis sian kandidatiĝon por la prezidanta balotado en Usono en la jaro 2008, sed malvenkis en la partia nomuma procezo. Barack Obama venkis kaj tion kaj la baloton mem.

## La prezidentaj balotoj 2016 
Je la  ŝi anoncis sian kandidatiĝon por la demokrata nomumo por la balotado en 2016.
maldekstra|365px|Mapo kun la rezultoj de la Prezidantaj balotoj 2016
[eta|maldekstra|Hillary Clinton kaj [Bill Clinton dum la inaŭgur-parado (1993)]]
[eta|maldekstra|Hillary Clinton kaj [Bill Clinton kun ilia filino Chelsea dum la inaŭgur-parado (1997)]]
[eta|maldekstra|Hillary Clinton dum la ĵurigado kiej senatanino, la 3an de januaro 2001 - kun ĉeesto de la vic-prezidanto [Al Gore, sia edzo kaj filino Chelsea]]
eta|dekstra|Hillary Clinton, la oficiala portret-foto el la senata portalo, 2005
[eta|maldekstra|Hillary Clinton parolanta dum la prezident-kampanjo en [Filadelfio, la 20an de aprilo 2016]]
[eta|230px|dekstra|Hillary Clinton dum la prezident-kampanjo en [Iowa, la januaro 2016.]]
[eta|dekstra|[Chelsea Clinton, filino de geedzoj Clinton]]
En la Prezidentaj Balotoj la 8-an de novembro 2016 ŝi malvenkis per rezulto 218 ĝis 276 elektist-voĉoj kun la kontrkadidato de Respublikana Partio Donald Trump.

## Privata vivo 
Ŝi apartenas al la Unuiĝinta Metodisma Eklezio, kaj havas du pi junajn fratojn – Hugh kaj Tony. Ŝia patro Hugh E. Rodham mortis 82-jaraĝa pro apopleksio en 1993. La patrino Dorothy Howell Rodham mortis 92-jaraĝa en 2011.

Ŝi estis edzino de prezidento de Usono Bill Clinton, dum la jaroj 1993–2001. Ŝi havas filinon Chelsea (ŝi naskiĝis la 27-an de februaro 1980). La divorcon kuninfluis amaskomunikilaj informoj pri rilatoj de la iama prezidanto de Usono Bill Clinton al Monica Lewinsky kiu laboris meze de la 1990-aj jaroj kiel staĝulino en la Blanka Domo, Pentagono en Vaŝingtono kaj en la jaro 1998 okazis informo pri midzado de ŝi al la tiama prezidanto de Usono.

Hilary Clinton loĝas en Chappaqua (Novjorkio).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* John Podesta

## Eksteraj ligiloj 
* MacArthur, John R. Devigita unueco ĉirkaŭ Hillary Clinton, *Le Monde Diplomatique* en Esperanto, aŭgusto 2016.

Kategorio:Usonaj ministroj pri eksterlandaj aferoj
Kategorio:Senatanoj de Usono
Kategorio:Unuaj damoj de Usono
Kategorio:Naskiĝintoj la 26-an de oktobro
Atsuko Tsurumi

**TSURUMI Atsuko** (japane 鶴見厚子; naskiĝis en 1951 en Tokio, Japanio) estas superrealisma-impresionisma artistino.  Ŝi diplomitiĝis de la Arta Universitato Tama en 1975. Ŝia favorata artisto (laŭ sia retpaĝo) estas Inoue Naohisa.

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala retpaĝo  (en la angla kaj la japana)

Kategorio:Japanaj artistoj
Regiono Singida

**Singida** () estas unu el la regionoj de Tanzanio. Ĝia ĉefurbo same nomiĝas Singida.

La regiono havas areon de  kaj  loĝantojn (censo de 2002). Ĝi situas en la centro de la lando kaj estas, de sudo al nordo, ĉirkaŭ  longa. Ĝi najbaras al ses aliaj tanzaniaj regionoj:
* Regiono Shinyanga (norde)
* Regiono Manyara (nord-oriente)
* Regiono Dodomao (oriente)
* Regiono Iringa (sud-oriente)
* Regiono Mbeya (sude)
* Regiono Tabora (okcidente)

La regiono administre dividiĝas al kvar distriktoj:
* *Iramba*
* Manyoni
* Singida Kampara
* Singida Urba
La suda fino de la regiono estas parto de la Ĉasrezervejo Rungwa.

La fervojo inter Daresalamo–Dodomao kaj Tabora iras orient-okcidente tra la mezo de la regiono, tuŝante la urbon Manyoni.

Singido