open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Reĝa Akademio de Historio (Hispanio)

eta|Sidejo de la Reĝa Akademio de Historio.
[eta|Dokumento de [17-a de junio de 1738, per kiu oni aprobis la unuajn statutojn de la Reĝa Akademio de Historio .]]
La **Reĝa Akademio de Historio**, en hispana origine '** estas institucio respondeca de studo de la Historio de Hispanio, kun sidejo en Madrido, Hispanio.

## Historio 
La originoj de la Reĝa Akademio de Historio estas en la kulturbabiladoj fare de diversaj saĝuloj, el 1735, en hejmo de Julián Hermosilla, advokato de la Reĝaj Konsilantaroj, por pritrakti historiajn temojn.

Poste ili translokiĝis al la ĵus kreita Reĝa Biblioteko kaj petis la protekton de la reĝo Filipo la 5-a, kiu akceptis kreante oficiale la Reĝan Akademion de Historio pere de Reĝa Dekreto la 18-a de aprilo de 1738, kaj aprobante siajn statutojn pere de dokumento de 17-a de junio samjare.

En 2011, la publikado de la **' (Biografia Hispana Vortaro) provokis kritikojn kaj denoncojn pro la klara ekstremdekstra enhavo de kelkaj biografioj, kiaj tiu ege favora de Francisco Franco, fare al la frankisma "historiisto" Luis Suárez Fernández, dum biografioj de maldekstruloj estis traktitaj ne tiom favore.

Kategorio:Akademioj
Kategorio:Kulturo de Hispanio
Sest-akordo

eta|Tri eblaj inversigoj de la C-maĵora trisono
**Sestakordo** estas la unua inversigo de trisono Plej malalta tono de la akordo ne estas la bazotono, sed ties trito: super la plej malalta akordotono ne plu lokas trito kaj kvinto, sed trito kaj sesto. Je tio nur la aranĝo de la tonoj ŝanĝiĝas, sed la akordo konsistas plue el la samaj tonoj!

La nomo *sestakordo* devenas el la notado de la ĝeneralbaso: diference de la *kutima* tavoligo de trito kaj kvinto al *tritokvinta akordo* jen trito kaj sesto estas tavoligitaj al *tritosesta akordo* resp. sestakordo. En ĝeneralbaso tiun akordostrukturon indikas *6* sub la bas-tono.

## Sonvaloro 
La sestakorda formo malpliigas la unusensencon de la sono: ĉar ĉi tiu ne staras sur sia bazotono, ĝi estas pli malfacile identigebla. Al la respektiva harmonia funkcio mankas parto de sia valoro. Precipe en la toniko la sestakorda formo malebligas la finpunktan efikon.

## Malsamaj komprenoj 
### Sestakordo kiel sontavoligo 
Proksimume 1600 akordoj estis precipe komprenataj kiel sontavoligoj super bas-tono. Sestakordo do estis prefere *alia speco* da akordoj, kiun oni tamen ne interpretis kiel trisona inversigo nek kiel funkciharmonia. Je la *tiamaniere* ekestintaj sestakordoj oni povis duobligi ĉiun ajn tonon. 
(Duobligo de tono en kvarvoĉa tonmetado estas necesa, ĉar kvar voĉoj estas disdonendaj sur nur tri tonojn.)

### Sestakordo kiel trisona inversigo 
La vidmaniero, interpreti sestakordojn kiel trisono-inversigoj, venkis nur en la vienklasikisma muziko. Ĉi tiu klare favoris la duobligon de la bazotono kaj malpermesis duobligon de la trito. (Per tritoduobligo la akordo plue perdas stabilecon kaj unusencecon rilate la funkciteorian interpretadon.)

La epoko de ĝeneralbaso estis transira epoko. Tiam oni komprenis sestakordojn ja precipe kiel inversigo; rilate la tonduobligon validis, kio validis proksimume 1600.

## Tonduobligo 
Depende de la stilepoko rezultas do malsama traktado de la duobligo de trisonaj tonoj.
La ofta postulo, *ne* duobligi je *ĉiuj* stiloj la triton (do ne la bas-tonon), montriĝas je analizo de koncernaj tonmetaĵoj kiel eraro. Trito estas senprobleme duobligebla, kondiĉe ke ĝi en la harmonia kunteksto ne estas strebotono (ĉi-kaze la du strebotonoj estus kondukendaj en samajn sonojn; per tio ekestus malpermesitaj oktoparaleloj).

La regulo pri la movo de la baslinio (en la sestakordon kaj el ĝi) estas tamen vastaparte valida: Ĝi estu kondukata aŭ en dutojn aŭ, je salto pli grandan ol duto, denove enbuŝiĝi en sestakordon.

Tipan uzadon de sestakordoj oni trovas en seko-recitativoj. La malstabila sonkvalito jen necesigas progresadon de la harmonio, kio bone konvenas kun la flua linio de agado aŭ rakonto.

## "Kvintsesta akordo" 
En ĵazo la nomo "sestakordo" signifa ankaŭ la kvintsestan akordon. Tiu ĉi tamen estas kvarsono, kiu ekestas per aldonado de sesto (kiel subdominanto ankaŭ nomata aldona sesto) resp. kiel unua inversigo de septakordo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Diether de la Motte, *Harmonielehre*, ISBN 978-3-7618-2115-2, 14-a eld.
* Jürgen Ulrich: *Harmonielehre für die Praxis.* Schott, Majenco 2008, ISBN 978-3-7957-8738-7.

Kategorio:Akordoj
Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar

eta|Kovrilpaĝo (1845).

La ***Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar*** () estas grandega verko publikita de Pascual Madoz inter 1845 kaj 1850. Komponita el 16 volumoj (Madrido, 1845–1850), analizas ĉiujn lokojn de Hispanio. Estis en la epoko grava plibonigo rilate al la *Diccionario geográfico y estadístico de España y Portugal*, kiu ĵus publikiĝis en 1829 fare de Sebastián Miñano.

Konata ankaŭ kiel «la Madoz», estas verko al kiu, laŭ la propra aŭtoro, oni dediĉis 15 jarojn, 11 monatojn kaj 7 tagojn de literatura laboro. En tiu tasko helpis lin pli ol mil kunlaborantoj kaj dudek korespondantoj.

Tiu verko ankoraŭ estas konsultata de historiistoj, priserĉistoj kaj arkeologoj, ĉar ĝi enhavas interesan informon pri ruinoj, restoj kaj eblaj arkeologiaj kuŝejoj kun la priskribo tiama.

## Eksteraj ligiloj 
* La dekses volumoj de la *Diccionario* en la Biblioteca Virtual de Andalucía.

Kategorio:Kulturo de Hispanio
Kategorio:Hispanlingvaj vortaroj
Kategorio:19-a jarcento
Batalo de Ontígola

Dum la Milito de Sendependiĝo, la 18-a de novembro de 1809 okazis la **batalo de Ontígola**, kontraŭstaro ĉe la samnoma municipo en la provinco Toledo, Hispanio, inter la hispanaj trupoj, estre de Juan Carlos de Aréizaga, kaj la francaj, estre de la marŝaloj Victor kaj Sebastiani dub la ordonoj de la marŝalo Soult. Tiuj lastaj forpelis la hispanajn, rezulte kiel plej signifa perdo tiu de la franca generalo Paris, kiu mortiĝis fare de Vicente Manzano. En la hispana flanko estis vundita Ángel de Saavedra, Duko de Rivas. Ĝenerale estis konsiderata la plej grava kontraŭstaro inter regimentoj de ĉevalerio de la tuta milito.

## Antaŭaĵoj 
## Batalo 
## Perdoj 
Ĉe la hispana flanko falis 80 prizonuloj kaj kelkaj centoj de mortintoj kaj malaperintoj. Ĉe la franca flanko falis cento da homoj, inter ili la generalo Paris kiu mortiĝis fare de la kaporalo Vicente Manzano.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Enciclopedia de Espasa S. A. (1999). Gran enciclopedia de España. ISBN 84-87544-01-0.
* Angel de Saavedra Rivas, Manuel Cañete, Nicomedes-Pastor Díaz, Antonio Alcalá Galiano, Juan Eugenio Hartzenbusch (1854). Obras completas de D. Angel de Saavedra, Duque de Rivas.

Kategorio:Historio de Hispanio
Ontígola
Ontígola
Naŭtakordo

**Naŭtakordo**, ankaŭ **naŭto-akordo**, **septnaŭta akordo** aŭ **septnaŭtakordo** estas kvinsono konsista el kvar tritoj, kies kadra intervalo estas naŭto. La plej ofte uzata specialformo de ĉi tiu akordo estas la dominanta septnaŭta akordo.

Ĉi tiu akordo estas populara aparte en ĵazo, ĝi tamen tie ofte ne estas ludata kiel kvinsono, sed konsistas nur el trito, septo kaj naŭto. Per tio ĝi konservas sian origine akran sonon, kaj ĝia trito zorgas por tio, ke ĝi estas unusence difinebla.

Kategorio:Akordoj
5138 Gyoda

'*5138 *Gyoda'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Tsutomu Hioki kaj Shuji Hayakawa elde Okutama (distrikto de Tokio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Gjoda, en la gubernio Sajtama, kie loĝas Nobuhiro Kawasato. Tie troviĝas unu el la tri plej antikvaj tombejoj de Japanio; kaj oni tie trovis malnovan glavon kun *kanĝi''-oj el oro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Hioki
Kategorio:Malkovrita de Shuji Hayakawa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Doug Savant

**Doug Savant** (naskiĝis **Douglas Peter Savant** la 21-a de junio 1964) estas usona aktoro.

Li famiĝis unue pro sia ludado en la televida serio Melrose Place kaj poste en Desperate Housewives, kie li ludas rolon de edzo de multfila familio.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1964
Kategorio:Usonaj aktoroj
Eglo

**Eglo** - (helene Αἴγλε, latine *Aegle*) estas en helena mitologio nomo de kelkaj virinaj figuroj:

## Eglo - Najado
El la najadoj estis Eglo la plej bela, kaj pro tio elektis ŝin amantinon la suna dio Helioso. El tiu ĉi amrilato naskiĝis Ĥarisoj, belaj diinoj de beleco kaj artoj.

Sed ekzistas ankoraŭ unu versio. En ĝi patro de Ĥarisoj estis la plej alta dio Zeŭso kaj ilia patrino estis diino Eŭrinomo.

## Eglo - Hesperidino
Tiu ĉi Eglo estis unu el kvar gardistinoj de raraj oraj pomoj en ĝardeno de Hesperidinoj en okcidento de la lando. Tien por ili venis heroo Heraklo, kiam li plenumis la dek unuan taskon, starigitan al li de la reĝo Eŭristeo. Heraklo devis arkopafi teruran gardiston de la ĝardeno, centkapan drakon Ladonon. Poste li tenis anstataŭ Atlaso la ĉielan volbon kaj giganto tiel povis pluki al li orajn pomojn.

Hesperidinoj estis tri aŭ kvar, eĉ oni ankaŭ citas da ili sep. Ili nomiĝis Eglo, Eriĥteo, Hesperethuso, Arethuso, Hespero, Hesperio kaj Hestia. 

Kategorio:Hesperidinoj
Kategorio:Najadoj
Ĉiu mortas sole

**Ĉiu mortas sole** (origina titolo: **Jeder stirbt für sich allein**) estas romano de la germana aŭtoro Hans Fallada, naskiĝinta kiel Rudolf Wilhelm Friedrich Ditzen, publikita en 1947. La romano baziĝas sur la aŭtenta kazo de la geedzoj Otto kaj Elise Hampel, kiuj dum 1940 ĝis 1942 en Berlino distribuis centojn de poŝtkartoj kun tekstoj kontraŭ Hitler. 

Fallada verkis la romanon en 1946 dum nur kvar semajnoj. Ĝi estas la unua libro de germana aŭtoro, kiu ne estis elmigrinta, kiu temas pri la rezisto kontraŭ la nazioj. La libro vendiĝis bonege en Usono, Britio, Israelo, Francio kaj post tio ankaŭ en Germanio.

## Enhavo 
La romano rakontas la kazon de la geedzoj Quangel (elp. Kvangel), kiuj post la morto de ilia sola filo dum la militiro kontraŭ Francio komencas, distribui poŝtkartojn kun tekstoj kontraŭ Hitler. Nur post jaroj de serĉado la ŝtata polico Gestapo sukcesis kapti ilin, ĉar ili estis denuncitaj. La speciala juĝejo gvidita de Roland Freisler kondamnis ilin al mortopuno. Otto Quangel estis mortigita per gilotino, kaj lia edzino Anna mortas en la kaptejo dum bombado. 

La romano ĉefe rakontas la faktojn, kiujn Fallada studis en la aktoj de la proceso. La kulturministro de la GDR estis doninta ilin al Fallada kaj instigis lin verki tiun romanon.

En flankaj eroj estas rakontitaj la sortoj de aro de personoj, kiuj vivas proksime de la geedzoj Quangel aŭ kiuj estas tuŝitaj de la afero: la maljuna judino Rosenthal, la eks-juristo Fromm, Trudel Baumann, la fianĉino de la mortinta filo de la Quangel-oj kaj ties edzo Karl Hergesell, la familio Persicke - ĉiuj radikalaj nazioj -, la etaj krimuloj Emil Barkhausen kaj Enno Kluge, la poŝtistino Eva Kluge, la komisaro de la Gestapo Escherich kaj la kolonelo de la SS Prall.

## Kritikoj
La aŭtoro Primo Levi, postvivanto de la koncentrejo Auschwitz, nomis la romanon „la plej bona libro, kiu iam estis verkita pri la germana rezisto."

## Tradukoj 
### Sovetunio 
* 1948, Иностранная литература, *Каждый умирает в одиночку*
### Rumanio 
* 1951, Editura pentru literatură și artă, *Fiecare moare singur*, 1951
### Ĉeĥoslovakio 
* 1954, Československý spisovatel  *I ve smrti sami*
### Norvegio 
* 1954, Aschehoug, "Den veien du går alene"
* 2011, Dinamo forlag, ISBN 978-82-8071-224-0 "Alle dør alene"
### Francio 
* 1967, Plon, Reihe "Feux croisés", *Seul dans Berlin*
* 2002, Éditions Denoël, Reihe "Et d'ailleurs", ISBN 2-207-25305-8
* 2004, Gallimard, Folio, ISBN 2-07-031296-8
### Usono 
* 2009, Melville House Publishing (USA), *Every Man Dies Alone*
### Britio 
* 2009, Penguin Books (UK), *Alone in Berlin*
### Pollando 
* 1989, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, ISBN 8311077088 *Każdy umiera w samotności*
### Italio 
* 1995, Einaudi Editore, *Ognuno muore solo*
* 2010, Sellerio, *Ognuno muore solo*
### Israelo 
* 2010, Proza, "לבד בברלין"
### Nederlando 
* 2010, Cossee, Alleen in Berlijn
### Hispanio 
* 2011, Maeva, Solo en Berlín, ISBN 8415120052

## Referencoj 

Kategorio:Romano
Kategorio:Literaturo
5339 Desmars

'*5339 *Desmars'''* estas malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Tsutomu Hioki kaj Shuji Hayakawa elde Okutama (distrikto de Tokio, Japanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la francan astronomon *Josselin Desmars'', de la Observatorio de Parizo - IMCCE, kiu antaŭkalkulis kaŝadojn far'de korpoj de la Sunsistemo. Li gvidis aŭ partoprenis al kampanjoj de kaŝadoj por esplori la atmosferan aktivon de Plutono, precizi la grandon kaj la pozicion de Apofiso kaj por detekti la ringojn de Kariklo.

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 1:3 kun Marso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Hioki
Kategorio:Malkovrita de Shuji Hayakawa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
5238 Naozane

'*5238 *Naozane'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Tsutomu Hioki kaj Shuji Hayakawa elde Okutama (distrikto de Tokio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la samurajo Kumagai Naozane (japane 熊谷 次郎 直実 , *Kumagai no Jirō Naozane''; 1141–1208).

En 1184, dum la Milito de Genpei, Kumagai Naozane batalis apud Minamoto no Yoritomo je la batalo ĉe Iĉi-no-tani kaj mortigis la junan princon Taira no Atsumori, (平 敦盛) aĝan de 16 jaroj: la aĝo de la mortinta filo de Kumagai Naozane. Sekve al tio, li rezignis la armojn kaj fariĝis budhista monaĥo sub la gvidado de Hōnen.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Hioki
Kategorio:Malkovrita de Shuji Hayakawa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Argo (ŝipo)

**Argo** estis fama ŝipo de Argonaŭtoj, per kiu ili navigis por ora ŝaffelo al Kolĥido.
Konstruisto de la ŝipo estis Argo, filo de la heroo Arestoro. Sed oni rakontis, ke la ŝipon konstruis agrabla mara dio Glaŭko kiu ankaŭ stiris ĝin dum navigado de Argonaŭtoj. La ŝipon akompanadis kaj gardis diino Atena. Estro de la ekspedicio estis Jazono, laŭrajta heredanto de la trono en Iolko, kiu tamen plenumon de sia rajto neniam finatendis.eta|Argo sur bildo de Lorenzo Costa el la 16-a jarcento

Argo estis ŝipo ĝis tiam nevidebla, kun kvindek remiloj kaj tamen tiel malpeza, ke la navigistoj povis ĝin porti sur ŝultroj. Anaron kreis kvindek plej bonaj viroj el la tuta Grekio, ĉiuj famaj herooj, inter ili Heraklo, Tezeo, Peleo, Meleagro, sed ankaŭ fama poeto Orfeo, majstro stiristo Tifiso, minimume du aŭguristoj kaj multaj pluaj. Heraklo devis sidi meze de la ŝipo, ĉar se li venis flanken, la ŝipo kliniĝis tien. Sed ankaŭ sub liaj piedoj ĝi subakvigadis sin pli profunde ol alie.

Kiam la ŝipo estis lanĉata sur la akvon, la anaro oferis al dioj kun petoj al Apolono pri sukceso de la ekspedicio kaj feliĉa reveno. Ĉe eknavigo sekvis grandegan ŝipon amaso da homoj kaj admiris ĝian belecon kaj brilantajn armilojn de la anaro.

Loko, kie Argo unue albordiĝis por tranoktado, estis honore al ĝi nomigita ankaŭ Argo.

Dum sia pilgrimado la ŝipo regis kaj preterigis multajn danĝerojn.

* Kiam Argo navigis tra markolo Bosporo, kie du rokoj Simplegadoj senĉese dis- kaj kun-iĝadis kaj kunpuŝigadis kaj frakasadis ĉion en ilia vojo, la Argonaŭtoj lanĉis kolombinon, kiu traflugis feliĉe inter la rokoj kaj nur kelkaj plumojn el ĝia vosto la rokoj forŝiris. Poste ekmoviĝis Argo, ĉiuj pene remis, sed torentaj fluoj ĉiam trenis ĝin reen. La ŝipo tranavigis nur per forta helpo de diinoj kaj najadoj. Nur ornamaĵon sur pobo la rokoj disfrakasis, kiam ili kunpuŝiĝis post la ŝipo. Poste la rokoj disiĝis kaj de tiam ili firme staras senmove. Nome estis dirite en orakolo, se tranavigos ununura ŝipo, la rokoj poste jam ne ĝenos la aliajn.

* Jam ĉe konstruado de la ŝipo estis en ĝi enmetita sorĉa peco de la ĉeftrabo. Ĝi surprize anoncadis al ŝipanoj, kio malfacila dum vojaĝo ankoraŭ atendas ilin.

* Post forveturo el lando de fajakoj la ŝipo venis en sablaĵojn kaj malprofundaĵojn kaj la anaro neeviteble devis preni ĝin sur la ŝultrojn kaj porti dek du tagojn kaj dek du noktojn trans dezerto. Nur apud Tritona golfo dio Tritono venigis ilin al la profunda akvo.

La longa vojaĝo de la ŝipo Argo finiĝis tie, kie ĝi komencis, en fama urbo Iolko, kie ĝi estis solene bonvenigata. La ŝipo kaj ĝia anaro akiris renomon kaj gloron. Mito pri Argonaŭtoj estas enu el la plej famaj en la greka mitologio.

La lasta mencio pri la ŝipo Argo rakontas, ke ĝi longe putriĝis sur forlasita loko. Sub ŝia detruata pobo trovis sian morton Jazono, serĉanta malantaŭ ĝi ombron.

Kategorio:Argonaŭtoj
Kategorio:Herooj de la helena mitologio
Kategorio:Mitaj ŝipoj
5139 Rumoi

'*5139 *Rumoi''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masaru Mukai kaj Masanori Takeishi elde la observatorio de Kagoŝima (en la insulo Kiuŝuo).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Rumoi, ĉefloko de la subgubernio Rumoi en Hokajdo kaj naskiĝloko de unu el la malkovrintoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Masanori Takeishi
Kategorio:Malkovrita de Masaru Mukai
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Atalanta

**Atalanta** (helene Αταλάντη / *Atalanté*, latine *Atalanta*) estas en la helena mitologio filino de peloponesa reĝo Jaso kaj lia edzino Klimena. Ŝi estis fama ĉasistino.[eta|Atalanta (en ĉeĥa urbo [Kroměříž)]]

Ŝia patro sopiris havi filon. Kiam naskiĝis knabino, li forĵetigis ŝin en arbaro. La infanon trovis ursino kaj savis ĝin. Atalanta elkreskis en fortan knabinon, kiu eĉ superis virojn en kurado kaj ĉasado. Ŝi ĉeestis ĉason de kalidonia apro en aro de famaj ĉasistoj kaj donis al la apro unuan baton per ĵetlanco. Kiam post kruela batalo donis al apro lastan mortigan baton filo de la kalidonia reĝo Oimeo, reĝido Meleagro kaj proponis al Atalanta la bestan ledon, ekestis pro tio akra kverelo. En disputo de ĉeestantoj kulminis kverelo de Meleagro kaj liaj onkloj, kiuj fine estis fare de Meleagro mortigitaj. Familian tragedion alfinigis reĝida patrino Alteo, kiu laŭ delongtempa orakolo finis vivon de sia filo per bruligo de fatala lignopeco, al kiu estis laŭ antaŭdiro de sortfeinoj ligita lia vivo. Reĝino Alteo pro morto de siaj fratoj kaj pro kulpo pri morto de sia filo mortigis sin.

Atalanta estis belulino kaj havis multajn admirantojn. Sed ŝi pri viroj ne multe sopiris kaj pri edziniĝo ankaŭ ne. Kiam ŝia patro promesis trovi al ŝi taŭgan fianĉon, ŝi kondiĉis edziniĝi al tiu, kiu venkos ŝin en kurado. Kiu malvenkos, mortos. Kaj estis vico da ili. Nur Hipomeno, filo de la reĝo el Boiotio, helpe de la diino Afrodito venkis. Li ricevis de la diino tri orajn pomojn, kiujn dumvoje forĵetadis kaj Atalana detenis sin kolektante ilin. Sed Atalanta tamen ne edziniĝis al Hipomeno. Kiam ili ĉirkaŭbrakis unu la alian en arbara templo, dioj punis ilin pro profano de la sanktejo kaj ŝanĝigis ilin en sovaĝajn bestojn, verŝajne en leonojn.

Same kiel en aliaj mitoj, ankaŭ ĉi tie estas iuj partoj de la historio rakontataj alimaniere. Laŭ unu el versioj estas Atalanto ĉasistino kaj Atalanto kurantino du distingeblaj knabinoj, ambaŭ reĝidinoj, sed ĉiu el alia familio.

## Apero en arto 
[eta|maldekstra|"Vetkurado de Atalanta kun Hipomeno* de [Guido Reni]]
Atalanta estis ofte bildata de antikvaj artistoj ĉasanta aŭ vetkuranta. La plej konataj bildoj estas:
* *Atalanta en vetkurado kun Hipomeno* - roma kopio de la helena statuo el la 3-a jarcento a.Kr. (nun en pariza Luvro)
* *Vetkurado de Atalanta kun Hipomeno'' estas bildo de Guido Reni (post j. 1630, nun en Nacia Muzeo en Napolo)

## Vidu ankaŭ 
* 36 Atalante

Kategorio:Ĉasistoj en la helena mitologio
Kategorio:Princinoj en la helena mitologio
Kategorio:Ĉaso de la kalidonia apro
Kategorio:Arkasidoj
Kategorio:Metamorfozoj en la helena mitologio
Kategorio:Mortemaj amantinoj de Areso
Kategorio:Argonaŭtoj
Kategorio:Roluloj de Metamorfozoj de Ovidio
Kategorio:Fikciaj sovaĝaj infanoj
Kategorio:Arkpafistoj en la helena mitologio
Kategorio:Arkadia mitologio
Kategorio:Beotia mitologio
Bia (mitologio)

**Bia** - (helene **Βια**, latine *Bia*) estis en la helena mitologio filino de la titano Palanto kaj de lia edzino Stikso.

Bia kaj ŝiaj fratoj Krato kaj Zelo estas personigitaj ecoj de la plej alta dio Zeŭso. Ili estas sur Olimpo ĉiam alestantaj apud lia ĉiela trono, similaj al flugilhavaj anĝeloj. Tiun ĉi triopon da gefratoj kompletigas ankoraŭ Niko, kiu ja estas konsiderata diino.

Bia personigas grandegan fizikan forton, trudadon kaj altrudeman impulsadon, aparte al perforto. Radias el ŝi pensa kaj senta abrupteco, sovaĝeco kaj krueleco.

Kategorio:Personigoj de la helena mitologio
Dajmono

**Dajmono** aŭ **Daimono** (helene "Δαίμων", latine *Daemon* aŭ Genius) estas en la helena mitologio eksterordinara dia estaĵo, kiu influas sortojn de la homo. Dajmonoj povas ankaŭ esti komprenataj kiel spiritoj de la mortintoj.

## En mitologio 
Deveno de la Dajmono ne estas iel destinita. Ĝi mem povis efiki bonon aŭ malbonon. Kristanismo apartigis bonan anĝelon (gardanĝelon) de dajmono kiel "malbona spirito" aŭ "afrito", kun ĉiuj ĝiaj malbonaj kaj mavaj ecoj.

Esprimo Dajmono signis ankaŭ diversajn pli malaltajn estaĵojn, vivantajn en subteraj grotoj, en montoj aŭ ravinoj. Kutime ili estis ligataj kun diino Cibelo, nomata iam la Granda Patrino, kiel ŝiaj akompanantoj. La plej signifaj estis

* Kuretoj - montaj demonoj el Kreto
* Koribantoj - pastroj kaj adorantoj de malgrandazia diino Cibelo
* Daktiloj - nanoj, kiuj apartenis al pastroj de la diino Cibelo

## En filozofio 
Per diminutivo "dajmoneto" signas Sokrato voĉon de konscienco, kiu avertas lin antaŭ io mahonesta.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Demono
* Genio
* Ĝino
Volgaj ribeluloj

***Volgaj ribeluloj***  (*Атӑл пăлхавçисем* en la ĉuvaŝa, *Волжские бунтари* en la rusa) estas sovetia kaj ĉuvaŝa filmo de Pavel Petrov-Bitov aperinta en 1926, la unua ludfilmo filmita en Ĉuvaŝio.

La filmo ne konserviĝis, fakte ĝi estis intence detruita. La ideo detrui ĝin estis prenita de la Regiona Oficejo de Ĉuvaŝa Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko.

## Temo 
Unua rusia revolucio, de 1905 al 1907. Ĥuri, aktiva agrikulturisto dum la revolucio, estas arestita kaj malliberigita. La ĉuvaŝaj kamparanoj provas liberigi lin. La caraj trupoj, estrataj de Kazan, subpremas la ribelon de la vic-guberniestro Kobeko en sangon. Ĥuri tiam sukcesas fuĝi. Sub la influo de Kobeko, li ĵetas bombon, sed li malsukcesas en sia provo kaj devas rifuĝi alilanden. Kiam li revenas, li estas arestata kaj denove malliberigata. Liberigite dum la Rusia revolucio de 1917, li mortos post kapto fare de la trupoj de Kazan.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: Volgaj ribeluloj
* Lingvoj: rusa, ĉuvaŝa
* Reĝisoro: Pavel Petrov-Bitov
* Scenaro: Joakim Maksimov-KoŝkinskijPavel Petrov-Bitov
* Muziko:
* Devenlando: Sovetunio kaj Ĉuvaŝio
* Formato: B&N
* Ĝenro: Drama filmo
* Daŭro: 78 minutoj
* Aperdato: 

## Rolularo 
* S. Galiĉ
* Pjotr Kirillov
* Marija Dobrova
* Iona Talanov
* Ŝura Zavjalov

## Vidu ankaŭ 
* Ĉuvaŝio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Volgaj ribeluloj en IMDb
*  «Волжские бунтари» в «Чувашской энциклопедии»

Kategorio:Sovetiaj dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1926
Kategorio:Ĉuvaŝio en filmoj
Kategorio:Ruslingvaj filmoj
Kategorio:Ĉuvaŝlingvaj filmoj
Kategorio:Historiaj filmoj
Kategorio:Rusia revolucio de 1905
Kategorio:Malaperintaj filmoj
Kategorio:Sovetiaj nigrablankaj filmoj
Malvarmaj tagoj

**Malvarmaj tagoj,** origine hungare *Hideg napok* estas politike grava nigra-blanka filmo en Hungario.

## Rolantoj 
* **Zoltán Latinovits**, majoro
* **Gyula Benkő**, subkolonelo 
* **Iván Darvas**, ŝipista oficiro
* **Ádám Szirtes**, kaporalo
* **Tibor Szilágyi**, standardisto
* István Avar, alia kaporalo
* Károly Kovács (aktoro), kolonelo
* János Zách, ĉefoficiro Feketehalmy-Czeydner
* Margit Bara 
* Lajos Őze, ĉefleŭtenanto
* Nándor Tomanek 
* György Bárdy 
* Tamás Major, kolonelo
* István Bujtor 
* Gábor Koncz
* Tibor Molnár, prizonestro
* Antal Farkas (aktoro), serĝento
* Ferenc Némethy
* Erzsi Simor
* Éva Vass kaj aliaj

## Historia epoko 
La historio estis okazanta en la 2-a mondmilito. En 1941 Hungario helpe de Germana Regno reakiris sudajn regionojn (pli frue hungarajn) de ĵus disfalanta Jugoslavio. Tio estis granda dilemo, tial la hungara ĉefministro mortigis sin. Aliajn landpartojn okupis precipe Italio, Germanio, la ĵus sendependa Kroatio. Serboj komencis bataladi, ili fondis partizanajn grupojn. Dum la mondomilito la partizanoj ne estis akceptitaj laŭ la internacia juro. Ili estis teroristoj. Ankaŭ en la hungara parto okazis partizanaj agadoj, ili pafis eĉ al la simplaj homoj. Tial la hungara armeo aranĝis grandan razion en *Újvidék* (nuntempa Novi Sad) kaj en la ĉirkaŭaĵo, ili murdis ĉ. 4 milojn, precipe tiujn, kiujn neniu konis, do alvenis supozeble por partizanadi. Ili murdis ankaŭ judojn, eĉ hungarajn komunistojn. La razio ŝokis tutan Hungarion, la ĉefraziuloj trovis sin en karcero. 

En 1944 la serboj reokupis tiujn regionojn. Unua dum 3 tagoj nur partizanoj okupis la komunumojn, dume ili venĝis la razion sen iu ajn respondeco. Laŭ hungaraj fontoj malaperis 40000 homoj. Estas en la rememoroj multe da lokoj, kie estas kadavroj.

## Historio 
La historio okazas en malliberejo, en ĉelo, kie sidas 4 diversrangaj soldatoj. Ili rememoras pri la razio. El la mozaikoj ili provas fari pli kompleta la razion.  

La filmo estis farita pro eventuala hungara pardonpeto, atendanta similan agon de la serboj. En la filmo kremo de la tiama hungara aktoraro estas videblaj.

## Fontoj 
* hungare

Kategorio:Hungaraj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Walperswil

**Walperswil** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Nidau kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 918 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Walperswil situas en la Berna Lagolando proksimume 10 kilometrojn sudsudokcidente de la urbo Bielo. En sudo tra la komunuma teritorio pasas la Hagneck-Kanalo, kiu estis konstruita fine de la 19-a jarcento por protekti la regionon de la regulaj inundoj de la rivero Aro.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,96 km², de kiuj 7,7% estas kovritaj de arbaro, 76,8% servas por agrikulturo kaj 9,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Walperswil limas en nordo al Epsach, en nordoriento al Bühl BE, en oriento al Kappelen, en sudo al Bargen, en sudokcidento al Siselen, en okcidento al Hagneck, kaj en nordokcidento al Täuffelen.

## Trafiko 
Walperswil situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumon pasas la vojo n-ro 1315 de Täuffelen al Aarberg. Per buslinio de Täuffelen al Aarberg la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Walperswil datiĝas el la jaro 1078 kiel *Vilarwalbert*. Dum mezepoko en Walperswil ekzistis kavalira burgo, sur kies fundamento estis konstruita la historia pastora domo, kiu estas monumento de nacia signifo. Fine de la 19-a jarcento Walperswil fariĝis grava loko por la geografia mezurado de Svislando. En la granda marĉo estis mezurita baza linio, kiu kun angulaj observoj al diversaj montoj fariĝis la bazo por la mapoj de Dufour. La mezura bazopunkto en Walperswil estis deklarita kiel monumento de nacia signifo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Walperswil

## Bildoj 

Dosiero:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 321.JPG|Reformita preĝejo de Walperswil
Dosiero:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 328.JPG|Pastora domo de Walperswil
Dosiero:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 325.JPG|Vilaĝa centro
Sándor Sólyom-Nagy

**Sándor SÓLYOM-NAGY** [ŝAndor sOjom-nadj], laŭ hungara sistemo **Sólyom-Nagy Sándor,** estis hungara operkantisto (baritono), altlerneja instruisto. Ekde 1972 li uzis ankaŭ la nomon Sólyom por distingi de aliaj samnomuloj.

Sándor Sólyom-Nagy naskiĝis, kiel *Nagy Sándor* la  1941 en Siklós, li mortis la  2020 en Budapeŝto.

## Biografio 
Sándor Sólyom-Nagy studis en Muzika Altlernejo Ferenc Liszt en Budapeŝto, poste en 1966 li komencis sian karieron en Budapeŝta Ŝtata Operejo. pli frue jam en 1965 (kaj poste en 1970) li atingis unuan lokon en kantokonkursoj. Li ankaŭ instruis en la universitato ekde 1986. Li ofte kantas en festivalo de Bayreuth. Li ricevis premion Kossuth en 1998, precipe pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Lia repertuaro (elekto) 
* Gaetano Donizetti: *Don Pasquale* - titolrolo
* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Banuso Bánk) - banuso Petur
* Giuseppe Verdi: Rigoletto – titolrolo; Aida - Amonasro; Otello - Jago
* Richard Wagner: Tannhäuser - Reinmar; Das Rheingold – Wotan; Die Meistersinger von Nürnberg – Hans Sachs, Hermann Ortel
* Giacomo Puccini: Tosca – Scarpia; *Madama Butterfly* – Sharpless; Manon Lescaut – Geronte; Gianni Schicchi - titolrolo
* Wolfgang Amadeus Mozart: Die Zauberflöte – Papageno
* Béla Bartók: Burgo de la duko Blubarbo – titolrolo
* Beethoven: Fidelio – Pizarro

## Elektitaj disĉiploj 
* Gábor Bretz
* József Mukk

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Ora ŝaffelo

[eta|Jazono revenas portante la Oran ŝaffelon en [kratero ruĝa de Apulio, c. 340-330&nbsp;a.&nbsp;K.]]

En la Helena mitologio, la **Ora ŝaffelo** estis la lanaĵo de la flugila virŝafo nome Krisomalo (Χρυσομαλλος). Aperas en la historio de Jazono kaj la Argonaŭtoj, kiuj eliris al ties serĉado por atingi ke Jazono okupu laŭjustice la tronon de Jolko en Tesalio. Oni diris, ke la virŝafo estis la filo de Posejdono kaj de Teofano.

## Interpretoj 
## Ora ŝaffelo 
La Ora ŝaffelo utilis kiel bazo por la kreo de la Ordeno de la Ora Ŝaffelo kaj ties kondekoracio, nune uzata ĉefe de la Reĝo de Hispanio kaj ankaŭ de la ĉefo de la familio de Habsburgoj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Urušaże, Akaki (1984). Strana volshebnitsy Medei. Tiflis: Universidad Izd-vo Tbilisskogo. OCLC 83792998.
* Graves, Robert (1983). El vellocino de oro. Barcelona: Edhasa. ISBN 978-84-350-0504-3. Romaneca versio de la veturado de Jazono.

Kategorio:Bestoj en la helena mitologio
Kategorio:Ekspedicio de la argonaŭtoj
Kategorio:Mitologiaj objektoj
Kategorio:Oro
György Tréfás

**György TRÉFÁS** [djordj trEfAŝ], hungare **Tréfás György,** Esperante **Georgo Tréfás** estas hungara operkantisto (baso) kaj aktoro.

György Tréfás naskiĝis la  1931 en Budapeŝto.

## Biografio 
György Tréfás frekventis korusan lernejon en Budapeŝto. Inter 1952-1957 li kantis en arta trupo. Poste li aliĝis al Teatro Csokonai (Debrecen). Li kantas ankaŭ oratoriojn kaj operetojn, dume li aktoradas ankaŭ en prozo. Li ofte gastroladas ankaŭ eksterlande. En 1972 li edziĝis. Li ricevis ĝis tiam diversajn premiojn inter 1968-2009.

## Lia repertuaro (elekto) 
* Gaetano Donizetti: *Don Pasquale* - titolrolo
* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Banuso Bánk) - banuso Petur, Biberach; Ladislao Hunyadi - Czillei Ulrik, Gara
* Giuseppe Verdi: Rigoletto – Ceprano, Sparafucile; Aida - reĝo, Ramphis; La Forto de la Destino - Pater Gvárdián, grafo Calatrava
* Richard Wagner: Tannhäuser - Hermann; Lohengrin - Henriko la 1-a; La fluganta Holandano - Daland
* Giacomo Puccini: Tosca – sakristiulo; *Madama Butterfly* – Bonzo; Manon Lescaut – Géronte
* Wolfgang Amadeus Mozart: Die Zauberflöte – Sarastro
* Béla Bartók: Burgo de la duko Blubarbo – titolrolo
* Beethoven: Fidelio – Rocco
* Bizet: Carmen - Zuniga
* Rossini: La barbiro de Sevilo - Basilio

### Teatraĵoj (elekto) 
* Imre Madách: *Az ember tragédiája* (La tragedio de l' homo) Sankta Mikaelo, spirito de Tero, Saint-Just, soldato
* William Shakespeare: Macbeth - oficiro; Reĝo Lear - kuracisto

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Dorottya Udvaros

**Dorottya UDVAROS** [dorotja udvaroŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Udvaros Dorottya** estas hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia patrino estis Camilla Dévay, ŝia patro Béla Udvaros.

Dorottya Udvaros http://port.hu/pls/pe/person.person?i_pers_id=6692 naskiĝis la  1954 en Budapeŝto.

## Biografio 
Dorottya Udvaros frekventis Teatran kaj Filman Altlernejon inter 1974-1978 en Budapeŝto, poste ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro Szigligeti (Szolnok). En 1981 ŝi aliĝis al Nacia Teatro (Budapeŝto). Baldaŭe ŝi aliĝis al diversaj ĉefurbaj teatroj. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1990, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* 41 kinejaj filmoj inter 1976-2008
* 18 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1976-2007, ekzemple Sándor Petőfi, 1981; Johann Sebastian Bach, 1985
* diversaj teatraj roloj, ekzemple Ŝekspiro: Somermeznokta sonĝo - Hippolyta-Titania
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj

## Fontoj 
* http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz26/10.html 
* http://hungarian.imdb.com/name/nm0879888/ 

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
5141 Tachibana

'*5141 *Tachibana'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la kendo-klubo "*Taĉibana''", fondita en 1950 en la gubernio Koĉi. La kendo estas japana luktosporto simila al la skermo. La malkovrinto estas ano de tiu klubo, kies nomo signifas "mandarino".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Kantono Pierce (Georgio)

**Kantono Pierce** [pIrs] (angle: *Pierce County*) estas administra unuo en la sud-oriento de la usona subŝtato Georgio.

La kantono ekestis en 1857 per kuniĝo de la kantonoj Appling kaj Ware. Ĝia administra sidejo, Blackshear, estis fondita en 1859.

La kantono estis nomita laŭ la usona prezidento Franklin Pierce.

## Vidu ankaŭ 
* Kantonoj de Georgio

Kategorio:Kantonoj de Georgio
5179 Takeshima

'*5179 *Takeshima'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Toshio Takeshima*, amiko de la malkovrinto. Li estas ankaŭ majstro en la luktosporto *laj'' kaj, kiel fotisto pri naturo, faris bonegajn fotojn de birdoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Is-sur-Tille

**Is-sur-Tille** estas franca komunumo situanta en Francio, regiono Burgonjo, departemento Côte-d'Or.

## Historio 
La halo de la foirejo datiĝas de 1880.

De 1917 ĝis 1919 staras usana setlejo.

## Vidindaĵoj 
Estas turista fervojo  kun 500 mm ŝpuro.

## Kuriozaĵoj 
La nomo de la urbo **Is** estas ofte uzata en krucvortenigmo kaj ĉi rilate oni organizas tie konkursojn de krucvortenigmo.

La rivero Tille ne trapasas la komunumon.

## Partneraj urboj 
* 

## Geografio 
### Ekonomio 
La rivero Ignon trapasas la komunumon.

Oni rikoltas trufon .

Tie estas fabriko de la grupo SEB. La eldono Clouet  fabrikas poŝtkartojn kaj afiŝojn.

### Demografio 
## Esperantio 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 4 voĉojn (0,40 %) en 2004, 1 voĉon (0,10 %) en 2009 kaj 2 voĉojn (0,16 %) en 2014.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or
* Is-sur-Tille (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro Écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Károly Désy

**DÉSY Károly** (de:ĵi) estas hungara skulptisto naskiĝinta en Sovata la 30-an de junio 1945.
 
## Kariero
Károly Désy studis en Arta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo inter 1969-73. Liaj majstroj estis Artúr Vetró kaj András Kós. En 1986 li translokiĝis en Hungarion.

## Elektitaj individuaj ekspozicioj 
* Satu Mare (1975)
* Szentes (1992)

## Elektitaj kolektivaj ekspozicioj 
* Cluj (1972-1986)
* Satu Mare (1973-1975)

## Fontoj
* Artportal.hu
* https://regi.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/tkt/kortars-magyar-muveszeti/ch08s40.html 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
5209 Oloosono

**5209 Oloosono** estas mezgranda malhela troja asteroido de Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Oloosono, konata pro ĝia blanka argilo, estas unu el la grekaj urboj, el kiuj ekmarveturis kvardek ŝipoj gvidataj de Polipeto al la troja milito.

## Orbito 
Ĝi estas troja asteroido de Jupitero, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, en la tiel nomata « Greka Tendaro ».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Lóránt András

**ANDRÁS Lóránt ** estas rumania hungara aktoro naskita en Kluĵo la 26-an de februaro 1973. 
## Kariero
Lóránt András estis inter 1996 – 2001 ano de Kolozsvári Állami Magyar Színház kaj samtempe instruisto en UBB de Kluĵo. De 2002 li estis liberprofesiulo aktoro. 
## Fonto
*Hamlet.ro 
Andras, L.
Károly Veress (filozofo)

**VERESS Károly** estas rumania hungara filozofo, universitata instruisto naskita en Sovata la 11-an de novembro 1953. Li estas la edzo de literaturteoriistino Gyöngyi Orbán.

## Kariero
Károly Veress pristudis filozofion en UBB de Kluĵo, de 1976 ĝis 1992 li instruis en mezlernejo, poste en UBB de Kluĵo.
## Fonto
*Pri la filozofo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj filozofoj
Botond Farcádi

**FARCÁDI Botond** estas rumanihungara ĵurnalisto, ĉefredaktoro de ĵurnalo Háromszék naskita en Sfântu Gheorghe en 1983.
 
## Kariero
Farcádi Botond finis en UBB, la Universitato de Kluĵo la fakojn pri hungara—rumana lingvoj kaj literaturoj. De novembro 2010 li estas ĉefredaktoro de la ĵurnalo Háromszék.

## Fonto
*3szek.ro

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Kolzono

**Kolzono** povas esti:
* zono metata ĉirkaŭ kolon de besto; vidu Kolzono (besto)
* zono metata ĉirkaŭ kolon de submetema partnero dum BDSM; vidu Kolzono (BDSM)

## Vidu ankaŭ 
* Koliero
* Kolumo
* Kolĉeno
László Aba-Szőcs

**ABA-SZŐCS László** estas rumanihungara grafikisto, pentristo naskita en Kluĵo la 15-an de marto 1944.

## Kariero 
László Aba-Szőcs pristudis arton en Târgu Mureș kaj Kluĵo.

## Fonto 
* TerminArtors 

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de artisto 

Aba-Szőcs, L.
Gerolfingen

**Gerolfingen** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Gerolfingen (Bavario)** estas komunumo de la distrikto Ansbach en Bavario en Germanio.

* **Gerolfingen BE** estas vilaĝo de la komunumo Täuffelen de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno en Svislando.
** **Gerolfingen (stacidomo)** estas fervoja stacio en Täuffelen.
Listo de ekoregionoj en Pakistano

Jen listo de tersupraĵaj ekoregionoj, laŭ la terminologio de la Monda Natur-Fonduso ( WWF ), en Pakistano.

Kategorio:Orientalisaj ekoregionoj
Kategorio:Palearktisaj ekoregionoj
Kategorio:Geografio de Pakistano
Zsolt Siklódi

**SIKLÓDI Zsolt** estas rumanihungara grafikisto, filmisto naskita en Sovata la 1-an de junio 1966. 
## Kariero
Zsolt Siklódi studis en Arta Altlernejo de Kluĵo. Li havis plurajn grupajn kaj individuajn ekspoziciojn en Rumanio, Hungario, Francio kaj Anglio
## Fonto
Intervjuo kun artisto 
Siklodi, Zs.
Täuffelen

**Täuffelen** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Nidau kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 2617 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Täuffelen situas proksimume 12 kilometrojn okcidentsudokcidente de la urbo Bielo ĉe la suda bordo de la Lago de Bielo. La komunumo konsistas el la du vilaĝoj Täuffelen kaj Gerolfingen. En sudokcidento la komunuman limon formas la Kanalo de Hagneck.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,40 km², de kiuj 10,7% estas kovritaj de arbaro, 59,8% servas por agrikulturo kaj 34,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Täuffelen limas en nordoriento al Mörigen, en oriento al Epsach, en sudoriento al Walperswil, en sudokcidento al Hagneck, kaj en nordokcidento al la Lago de Bielo.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 237.1 de Nidau al Ins. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A6 troviĝas proksimume 8 kilometrojn sudoriente apud Lyss. Per la tramlinio de Nidau al Ins kaj per buslinio al Aarberg la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Täuffelen datiĝas el la jaro 1228 kiel *Choufalli*. La vilaĝo Täuffelen dum mezepoko apartenis supozeble al la Senjorujo Walperswil, ĝis ĝi kiel heredaĵo fariĝis en la jaro 1247 havaĵo de la Grafoj de Nidau kaj Neŭŝatelo. Kun la Isulgovio en la jaro 1398 Täuffelen fariĝis havaĵo de la urba ŝtato Berno. La preĝejo Sankt-Petro kaj Paŭlo, kiu estis menciita en la jaro 1228 estis konstruita sur restaĵoj de romia setlejo verŝajne kiel propra preĝejo de la Grafoj de Nidau, kiuj donacis la eklezian interezon en la jaro 1357 al la Monaĥejo Gottstatt.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Täuffelen (stacidomo)
* Gerolfingen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Täuffelen

## Bildoj 

Dosiero:CH BTI Täuffelen.JPG|Stacidomo en Täuffelen
Dosiero:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 306.JPG|Vojkruciĝo en Gerolfingen
Dosiero:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 295.JPG|Restoracio Züttel en Gerolfingen
Dosiero:2012-05-26-Seeland (Foto Dietrich Michael Weidmann) 297.JPG|Frenschenberg-Strato en Gerolfingen
Placo Mari Jászai

**Placo Jászai Mari** estas malgranda placo en Budapeŝto.
eta|dekstre|300px|Placo Mari Jászai. Maldekstre la arboj montras lokon de 2 parkoj.
Ĝi situas laŭ la "Granda Bulvardo" tie, kie komenciĝas Margit-ponto. Ankaŭ 2 stratoj finiĝas ĉe la placo. Oni nomas la placon pri aktorino Mari Jászai.

La placo havas haltejojn pri tramoj, troleoj, aŭtobusoj kaj eĉ ŝipoj. Sub la placo subirejo helpas al la piedirantoj. Inter Granda bulvardo oni faris po unu parkojn. Dum la socialismo skulptaĵo pri Marx kaj Engels estis videblaj.

Unusola grava konstruaĵo estas la nuna palaco por buroo de parlamentanoj. Tiu moderna konstruaĵo situas laŭ la Danubo kaj post la 2-a mondmilito konstruiĝis. Longe ĝi estis "Ministerio pri Malpeza Industrio". La ceteraj domoj estas loĝdomoj, sed sur la teretaĝoj diversaj vendejoj funkcias.

Grava vojo laŭ la Danubo kuras sub la ponto, tial ne baras trafikon de la bulvardo.

Sub la placo la germanoj konstruis bunkron dum la 2-a mondmilito, kie nun estas vizitebla galerio.

## Fontoj 
* hungare kun bildoj
* hungare kun mapo 

Mari Jászai
Gurúè

''''* (foje *Gurué*) estas grandurbo kaj diocezo en Mozambiko. Ĝi estis konata dum dominado de portugaloj, kiel **Vila Junqueiro**.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 127.953 en 2012
* Supermara alteco: 704 m
* Horzono: UTC + 2

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo en la norda sekcio de la lando. Urboj Blantyre, Quelimane kaj Nampula etendiĝas po 350 km.

## Historio 
 estis fondita en la 19-a jarcento. La portugaloj evoluis ĝin por centro de teokulturo. La plej fama teoproduktanto estis *Manuel Saraiva Junqueiro'', pri kiu la urbo ricevis la portugalan nomon. Sub portugala administracio la urbo evoluis harmonie laŭ arkitektura vidpunkto. Post la sendependiĝo en 1975 la portugaloj hejmenvenis, okazis longa interna milito, sekve  malevoluis.

## Ekonomio 
En la agrikultura branĉo la teplantejoj havas 90%. Krome estas kafoj kaj fruktoj.

## Trafiko 
 havas nur malgrandan senbetonan flughavenon, kie estas porokazaj flugoj. Pavimita vojo ne atingas la urbon, tial dum pluvoj la vojaĝado estas necerta.

## Klimato 
En  la averaĝa temperaturo varias somere inter 30-34 °C kun sekeco, vintre 17-20 °C kun pluvoj.

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* https://web.archive.org/web/20110522122528/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-153

Kategorio:Urboj de Mozambiko
La urso

***La Urso*** (ruse: *Medved*) estas teatraĵo en unu akto de Anton Ĉeĥov. La verkisto mem taksis ĝin kiel "ŝerco" kaj verkis dum unu nokto. La premiero okazis la 28-an de oktobro 1888 en la teatro "Korŝ" (Театр Корша) en Moskvo. La titolrolon transprenis la fama aktoro N. N. Solovcov, amiko de Ĉeĥov.

En Germanio okazis premiero la 12-an de Novembro 1900 en Berlino.

## Esperanto 
La teksto estas tradukita de Vasilij Devjatnin en 1911, kiu prezentis la teatraĵon dum la 8-a UK en Krakovo 1912 kun tri rolantoj el tri landoj:
* ruso Vasilij Devjatnin
* anglino F. L. Adela Schäfer, supozeble Louisa Frederica Adela Schafer
* turko R(oman) Rifaat

Laŭ revuo Esperanto 1912, p. 232, la prezento okazis dum familia vesperfesto en la festhalo de le Arkitektura Ekspozicio merkrede. La traduko aperis 1925 kiel broŝuro.

## Teksto 
* *La Urso* (Medved),: komedieto en unu akto, Tabarz : Esperanta Komerca Servo, [ĉirkaŭ. 1925], 15 p. Popola Biblioteko Esperantista n-ro 11 ÖNB (tradukita el la rusa komedio de Anton Ĉeĥov, prezentita dum la 8-a UK en Krakovo)

## Eksteraj ligiloj 
* [Katalogo de](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/display.do?tabs=detailsTab&ct=display&fn=search&doc=ONB_aleph_acc000726355&indx=2&recIds=ONB_aleph_acc000726355&recIdxs=1&elementId=1&renderMode=poppedOut&displayMode=full&frbrVersion=&frbg=&&vl(1UI0)=contains&dscnt=0&scp.scps=scope%3A%28ONB_aleph_esperanto%29&tb=t&vid=ONB&mode=Basic&srt=rank&tab=onb_sondersammlungen&dum=true&vl(freeText0)=La%20urso&dstmp=1493927279939) Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Anton Ĉeĥov
Kategorio:Esperanto-teatro
Kategorio:Verkoj el la esperantigita ruslingva literaturo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Ursoj en populara kulturo
Vera Venczel

**Vera VENCZEL** [vencel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Venczel Vera** estis hungara aktorino, voĉoaktoro.
eta|Vera Venczel (maldekstre)
Vera Venczel http://hungarian.imdb.com/name/nm0892917/ naskiĝis la  1946 en Budapeŝto, mortis la 22-a de oktobro 2021.

## Biografio 
Vera Venczel frekventis gimnazion en Budapeŝto, dume jam tiam ŝi ricevis rolojn en 2 filmoj. Ŝi frekventis Teatran kaj Filman Altlernejon inter 1964-1968, dume ankaŭ tie ŝi ricevis rolojn en teatro kaj en Hungara Televizio. Ŝi ricevis diversajn premiojn inter 1970-2011.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* 24 kinejaj filmoj inter 1963-2008, ekzemple *Egri csillagok* (Steloj de Eger), 1968; *Rokonok* (Parencoj), 2005
* 83 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1963-2008, ekzemple La nigra urbo (filmo), 1971; *Egy óra múlva itt vagyok* (Mi estos ĉi tie post unu horo), 1974; Franz Liszt, 1982; *Barátok közt* (Inter geamikoj), 2008
* diversaj teatraj roloj, ekzemple Goethe: Torquato Tasso
* hungaraj voĉoj en eksterlandaj filmoj (ekzemple de Vivien Leigh, Audrey Hepburn, Geraldine Chaplin

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* oficiala paĝo

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Éva Vári

**Éva VÁRI,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vári Éva** estas hungara aktorino. Éva Vári naskiĝis la  1940 en Nagykanizsa.

## Biografio 
Éva Vári frekventis gimnazion inter 1954-1958, poste ŝi eklaboris en Teatro Csiky Gergely (Kaposvár). En 1963 ŝi aliĝis al Nacia Teatro (Pécs), kie post unu jaro ŝi ricevis permeson por aktoradi. Inter 1968-1973 ŝi estis edzino de Péter Haumann. Ekde 1993 ŝi vivas en Budapeŝto. Ŝi ricevis premion Kossuth en 2009, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* 8 kinejaj filmoj inter 1973-2005, ekzemple Ni neniam mortos!, 1993
* 8 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1978-2006, ekzemple *Szomszédok* (Najbaroj), 1999
* diversaj teatraj roloj, ekzemple William Shakespeare: La ventego - Ariel; István Örkény: *Macskajáték* (Katoludo) - S-ino Orbán

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj