open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tocina

**Tocina** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 13 km2 kie loĝas 9271 geloĝantoj, do loĝdenso estas 713.2 loĝ./km2.
Tocina situas je 37 km de la provinca ĉefurbo Sevilla, kaj estas alia vilaĝo sude en la municipo, Los Rosales, tiamaniere ie aperas la nomo *Tocina-Los Rosales*.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 9271 geloĝantoj de la municipo **Tocina** estas 4673 inoj kaj 4598 viroj. En la 13-kvadratkilometra teritorio estas 2 setlejoj, Tocina kaj Los Rosales, kie kune loĝas 9266 geloĝantoj, proksimume duone, kaj aliaj 5 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 103, 51 inoj kaj 52 viroj, kaj mortis 75, 36 inoj kaj 39 viroj. Tiel la natura kresko estis 28 (0.3%). La laborkapabla loĝantaro estis 4137 homoj (44.6%).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tocina (stacidomo)
* Los Rosales (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Tocina - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.


Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Mohamedo la 5-a (Maroko)

eta|dekstra|180px1|Tombo de Mohamedo la 5-a en sia maŭzoleo de Rabat
**Muḥammad ibn Jūsuf** aŭ **Mohammed ben Júsef**, pli konata kiel **Mohamedo la 5-a**, en araba, **محمد الخامس Muḥammad al-Ĥāmis** (naskiĝis la  en Fez; mortis la  en Rabat) estis sultano de Maroko ekde 1927 ĝis 1953 kaj poste reĝo ekde 1955 ĝis 1961. Li estis la filo de la sultano Juzef de Maroko, kiun li sukcedis post ties morto. Li estis membro de la Dinastio de alaŭioj.

La 20-an de aŭgusto 1953, la francoj, kiuj tiam okupis Marokon devigis lin kaj lian familion ekzili en Korsikon, pro lia apogo al naciista movado, kiu post la Dua Mondmilito naskiĝis en Maroko, kaj metis sur la tronon lian parencon Mohamedo Ben Arafa.

Mohamedo la 5-a kaj lia familio estis poste translokigitaj al Madagaskaro, januare de 1954. Li revenis el la ekzilo la 16-an de novembro de 1955, post opozicii aktive al la franca protektorato. En februaro de 1956 li konversaciis kun Francio sukcese la sendependigon de Maroko kaj 1957 li prenis la titolon Imperiestro poste Reĝo.

Inter liaj edzinoj estis Lalla Abla bint Tahar, kiu estis la patrino de lia filo kaj sukcedanto Hasano la 2-a.

La Internacia Flughaveno Mohamedo la 5-a de Kasablanko havas tiun nomon honore al li.

## Vidu ankaŭ 
* Reĝoj de Maroko
* Historio de Maroko

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Historio de Maroko
Kategorio:Sultanoj
Kategorio:Reĝoj de Maroko
Kategorio:Naskiĝintoj la 10-an de aŭgusto
Kategorio:Mortintoj la 26-an de februaro
Distriktoj de Kantono Argovio

eta|dekstra|300px|Distriktoj de Kantono Argovio
La 11 distriktoj de Kantono Argovio (stato 2009) formas la administran subdividon de la kantono.

## Historio 
La hodiaŭaj distriktoj de Kantono Argovio estis kreitaj en 1803 dum la malfondo de la Helveta Respubliko samtempe kun la fondo de la nuna Kantono Argovio el la helvetaj kantonoj Argovio, Frikvalo kaj Baden.

## Funkcio 
La distriktoj de Argovio estas unuflanke la elektodistriktoj por la elekto de la kantona parlamento, la tiel nomita granda konsilio, kaj aliflanke la tribunalaj distriktoj kaj prefektejoj respektive distriktaj oficejoj.

La distriktaj oficejoj estas kontrol- kaj permesaŭtoritato, kiu traktas plendojn en tutelaj kaj socialhelpaj kazoj, ili eldonas ĉaspermesojn kaj fiŝkaptpermesilojn, respondecas por la permeso de lotumadoj kaj komunutilaj kolektoj, respondecas pri ordonoj kontraŭ hundoposedantoj, kaj eldonas kadavropasportojn por eksterlando. La distriktaj oficejoj krome estas la aŭtoritatoj respondecaj por protekta liberdepreno, por la arbitrado okaze de lukvereloj kaj la oficejoj por perditaj objektoj. Ili kolektas la rezultojn de elektoj kaj voĉdonoj kaj sendas la rezultojn al la ŝtata kancelario.

## Demografio 
Dum la plej popolriĉa distrikto Baden nombras pli ol 120000 loĝantojn la plej malgranda distrikto laŭ loĝantaro, nome Rheinfelden, havas apenaŭ 40000 loĝantojn. La distrikto Baden estas orientita al la urbo Zuriko al kies aglomeraĵo ĝi apartenas.

## Listo de la argoviaj distriktoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝaro pri la distriktaj oficejoj en la retejo de la kantono 

!
Araŭo (distrikto)

La **distrikto Araŭo** (germane **Bezirk Aarau**) estas administra unuo de Kantono Argovio. Ĝi havis 67616 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. Ĝia ĉefurbo estas Araŭo.

## Geografio 
La distrikto Araŭo situas sude de la Svisa Ĵuraso kaj kongruas pli-malpli kun la aglomeraĵo de la distriktĉefurbo Araŭo. Ĝi havas areon de 104,47&nbsp;km². Meze tra la distrikto fluas de oriento al okcidento la rivero Aro.

## Najbaraj distriktoj 
La distrikto Araŭo limas en nordo al la distrikto Laufenburg, en oriento al la distrikto Brugg kaj la distrikto Lencburgo, en sudo al la distrikto Kulm kaj la distrikto Zofingo, kaj en okcidento al la distrikto Olten kaj la distrikto Gösgen ambaŭ en Kantono Soloturno.

## Trafiko 
Tra la distrikto Araŭo pasas la grava trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko al Olten kun la regiona fervojlininodo Araŭo, de kie eliras diversaj trajnlinioj al ĉiuj direktoj. Tra la distrikto ankaŭ pasas la nacia aŭtoŝoseo CH-A1 de Berno al Zuriko.

## Loĝantaro 
eta|maldekstra|150ra|Evoluo de la loĝantaro en la distrikto Araŭo
Precipe pro ĝia bona trafika situo en la Svisa Mezlando en la triangulo inter la la urboj Bazelo, Zuriko kaj Berno, la loĝantaro de la distrikto Araŭo same kiel la loĝantaro de la tuta kantono konstante kreskis. Nur en la 1970-aj jaroj estis mallonga stagna periodo. Ek de 1980 tamen denove la kresko estis konstanta.

## Komunumoj de la distrikto Araŭo 
La distrikto Araŭo konsistas el la sekvantaj 12 komunumoj (stato 1-a de januaro 2010):

### Eksaj komunumoj 
Kun efiko de la 1-a de januaro 2010 la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Rohr estis kunigita la kantonĉefurbo Araŭo kaj tiel ĉesis ekzisti kiel propra komunumo.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la distriktoficejo Araŭo 
* La distrikto Araŭo en la Historia Leksikono de Svislando
Safi

**Safi** (araba : آسفي) estas grandurbo de Maroko. Ĝi estas ĉefurbo de la regiono Duĥala-Abda kaj de sia provinco. Ĝia haveno estas unu el la plej gravaj de la lando.
eta|dekstre|250ra|Mapo pri Maroko, kie  estas trovebla laŭ la marbordo
eta|dekstre|250ra|Minaretoj de la historia urbo
eta|dekstre|250ra|Plaĝo kaj haveno de Safi
eta|dekstre|250ra|Vojo en Safi
eta|dekstre|250ra|Fortikaĵo de Safi

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 96&nbsp;km²
* Loĝantaro: 311.201 en 2012
* Supermara alteco: 0-79 m
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo: 46 000
* Horzono: UTC, somere UTC + 1

## Geografio 
Safi situas inter montoj kaj la Atlantiko.

## Historio 
Safi sub la nomo Safim estis sub portugala rego inter 1488-1541. La muro konstruiĝis por protekti Safin ankaŭ nun videbla. En 1942 la urbo estis grava alteriĝa tereno de armeo de Usono.

## Ekonomio 
Safi estas ĉeffiŝkapta haveno por fiŝindustrio de la lando, kaj precipe sardinoj. Safi havas ekde la 1960-aj jaroj gravan industrian komplekson de transformado de fosfatoj. Oni okupiĝas ankaŭ pri teksaĵoj kaj ceramikaĵoj.

## Trafiko 
La urbo estas finhaltejo de branĉa fervojo. La marborda ĉefvojo tuŝas ankaŭ Safi-n, krome kuras ĉefvojo al interno de la lando.

## Klimato 
En Safi la temperaturo varias averaĝe inter 8-28 °C. Jare pluvas po 360 mm. Inter junio kaj septembro preskaŭ ne pluvas kaj tiam kulminas la temperaturo.

## Ĝemelurboj 
*  Montereau, Francio, 2007
*  Boulogne-sur-Mer, Francio, 1957
*  Setúbal, Portugalio
*  Sfax, Tunizio, 1982

eta|centre|450ra|Larĝa panoramo de Safi

## Vidindaĵoj 
* historia urboparto
* plaĝo

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
eta|maldekstre|260ra|Mapo pri fervoja reto de Maroko, kie estas signita

Kategorio:Urboj de Maroko
Tetuano

eta|300ra|dekstra|La placo de la reĝa palaco kaj la palaco fone
**Tetuano** (en araba, **تطوان** / Tiṭwān), de la tamazight **Titāwen** pluralo kio signifas "la okuloj" aŭ "la fontoj". Foje konata kiel "La blanka kolombo", estas urbo de la nordo de Maroko, situa proksime de la Mediteranea Maro, ĉe Tanĝero kaj de la urbo de Ceŭto. La provinco aŭ vilajao de Tetuano havas ĉirkaŭ 725.000 loĝantojn (2006) kaj la urbo mem ĉirkaŭ 315.000 loĝantojn. Ĝi estas la maroka urbo plej simila al la urboj de Andaluzio en Hispanio. Ekde 1999, la monarko Mohamedo la 6-a elektis ĝin kiel ĉefa somera rezidejo.

## Ekonomio 
Ĝi estas en regiono de agrikulturo, kio konvertas ĝin en komerca centro de la produktoj kultivataj en la zono kiel cerealoj, oranĝoj, citronoj, fruktoj kaj legomoj; la resto de la ekonomia agado disdividiĝas inter la bredado kaj la manfarado. Estas ankaŭ industrio pri produktoj derivataj de tabako, sapo, alumetoj, faruno, tekstilaj kaj materialoj de konstruado, kvankam la ĉefaj industrioj estas de konservado (fiŝoj), de grafikaj artoj kaj de mebloj.

## Eksteraj ligiloj 
* En hispana 
* Muziko de Tetuano 
* Tetuano 
* Tetuana Turismo
* Pics form Tetouan  (Thmazight)
* TETUAN: Turismo 
* Riad Rezidejo de la Granda Veziro de Tetuano Sidi Ahmed Abdelkrim Haddad 

Kategorio:Urboj de Maroko
Gasfornelo

eta|dekstra|250px|Gasfornelo

**Gasfornelo** estas kuirilo kun kelkaj (ordinare 4) gasflamingoj kaj (eble) bakujo. La gasfornelon oni uzas por prepari manĝaĵon praktike per ĉiuj eblaj manieroj (kuiri, vaporkuiri, friti, stufi, baki).

eta|maldekstra|150px|Fajro de gasflamingo

La tergaso en la flamingojn iras el urba gasreto aŭ el gasboteloj. Se oni uzas gasbotelojn kun la densigita brulgaso, do necesas gasreduktilo. Ŝanĝado de grandeco de flamo realiĝas per ŝanĝado de la gasfluo iranta en la flamingon. La gaso trairas disigilon de la flamingo, eliras tra flankaj truetoj, miksiĝas kun aero kaj flamiĝas.

Bruligo de la flamingo estas permana (per alumetoj, flamigiloj) aŭ piezoelektra. En la plej perfektaj modeloj ekzistas kontrolilo por malŝalti la gason (kiam fajro estingiĝas, fermiĝas debito de la gaso), termostato por reguli temperaturon.

## Vidu ankaŭ 
* Elektrofornelo
* Indukta kuirplato

Kategorio:Kuiriloj
Japana Takidromo

eta|

**Japana Takidromo** (*Takydromus tachydromoides*) estas unu el specioj de la genro takidromoj (*Takydromus*), familio Lacertedoj (*Lacertidae*). Ĝi estas japana endemio.

## Formo 
La tuta longeco estas 16 - 25cm, kaj 2/3 de la longeco estas vosto. La skvamoj ne havas metalecan brilon. La dorso estas griz-bruna, kaj la ventro estas flav-blanka. La lango estas dividita je 2 folioj.

## Distribuo 
Ĝi estas japana endemio kaj troviĝas de Hokajdo kiel nordo, ĝis Suŭanose Insulo en Tokara Insularo kiel sudo.

## Vidu ankaŭ 
Kategorio:Takidromoj
Kategorio:Lacertedoj
Espartinas

**Espartinas** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas  kie loĝas  geloĝantoj, do loĝdenso estas  loĝ./km².
Espartinas situas je 13&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 10485 geloĝantoj de la municipo **Espartinas** estas 5215 inoj kaj 5270 viroj. En la 22-kvadratkilometra teritorio estas 8 setlejoj, kie loĝas 10414 geloĝantoj, kaj aliaj 71 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 193, 101 inoj kaj 92 viroj, kaj mortis 82, 49 inoj kaj 33 viroj. Tiel la natura kresko estis 111 (1.1%). La laborkapabla loĝantaro estis 2780 homoj (26.5%).

## Monumentoj 
*Preĝejoj:
:Convento de Nuestra Señora de Loreto (18-a jarcento).
:Iglesia de la Asunción (17-a jarcento).
*Nereligia arkitekturo:
:Torre de Loreto, andalusa turo.
:Hacienda de Nuestra Señora de la Merced.
:Hacienda de Tablante.
:Hacienda de Nuestra Señora de los Remedios.

## Famuloj 
* Juan Antonio Ruiz "Espartaco".
* Juanito Valderrama.
 
## Eksteraj ligiloj 
*Espartinas - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Somogyfajsz

**Somogyfajsz** [somodjfajs], germane **Füssen** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Marcali.

## Bazaj informoj 
* Areo: 18&nbsp;km²
* Loĝantaro: 540
* Poŝtkodo: 8708
* Telefonprefikso: 85

## Situo 
Somogyfajsz situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Marcali troviĝas 19, Lengyeltóti 24, Kaposvár 29 km-ojn.

## Historio 
El la 9-a jarcento ferofandejo restis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, biblioteko, kuracejo, policano, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) de 1920
* kastelo de Kund de 1872 kun parko kaj kapelo omaĝe al Sankta Vendelo
* fiŝkaptista lago, apude muzeo de ferfandejo de 1996

## Ĝemelkomunumo 
*  Schnackenburg, Germanio

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.nagyvofely.hu
* w.somogyfajsz.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Osztopán

**Osztopán** [ostopAn] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Kaposvár.
300px|eta|Kastelo de Osztopán

## Bazaj informoj 
* Areo: 23&nbsp;km²
* Loĝantaro: 850
* Poŝtkodo: 7444
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Osztopán situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Fonyód-Kaposvár. La lasta urbo kaj Igal troviĝas 25, Marcali 26 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1229 laŭ tiama hungara ortografio *"Oztupan"*. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1788
* Kastelo de Osztopán de 1910 kun parko, nun lernejo
* baroka statuo de Johano Nepomuka de 1803
* monumento pri falintoj dum la mondomilitoj

## Ĝemelkomunumo 
*  Galócás, Rumanio

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.nagyvofely.hu
* w.osztopan.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Gitaristo

400ra|eta|Fotokunmetaĵo de famaj gitaristoj
La **gitaristo** estas la muzikisto, kiu ludas gitaron. Profesia gitaristo devus facile ludi la elektran gitaron, la popolan gitaron kaj la klasikan gitaron, uzante la specifajn teknikojn de ĉiu instrumento. Tio ne signifas necese, ke virtuozuloj povus ludi sammaniere aliajn gitartipojn.

La gitaristo dividiĝas en du subkategorioj: la gitaristo por akompano kaj la gitaristo por soloj. Ambaŭ la roloj povas esti interŝanĝitaj en muzikgrupo. Ne ĉiam la gitaristo por akompano estas malpli kapabla ol la gitaristo por soloj, ĉar la gitaristo por akompano lernigas la ripetfrazojn, dume la "solisto" ludas solojn.

## Bildaro 

Dosiero:Steve_Howe.jpg|Steve Howe
Dosiero:Ted Nugent in concert.jpg|Ted Nugent

Dosiero:Alex-Lifeson.jpg|Alex Lifeson
Dosiero:Kerry King, 2006.jpg|Kerry King
Dosiero:Tonyiommi.jpg|Tony Iommi
Dosiero:Ramones em São Paulo em 1987.jpg|Johnny Ramone

## Gitaristoj 
* Efraín Amador
* Fabrizio De André
* Chet Atkins
* Baden Powell
* Manuel Barrueco
* Chuck Berry
* Jon Bon Jovi
* Luiz Bonfá
* Leo Brouwer
* Robert John Burck
* Joey Burns
* Francesco Buzzurro
* José Calixto
* Johnny Cash
* Manu Chao
* Flores Chaviano
* Eric Clapton
* Kurt Cobain
* John Cooper
* Rivers Cuomo
* Anton Diabelli
* Bob Dylan
* Fernando Fher Olvera
* John Frusciante
* Jordan Galland
* João Gilberto
* Egberto Gismonti
* Jean-Jacques Goldman
* Francis Goya
* Steve Harris
* George Harrison
* Jimi Hendrix
* JoMo
* Brian Jones
* Norah Jones
* Kaŭasaki Rjo
* Avril Lavigne
* John Lennon
* Julian Lennon
* Sean Lennon
* Miguel Llobet
* Paco de Lucía
* Osvaldo Lenine Macedo Pimentel
* Yngwie J. Malmsteen
* Chris Martin
* Delbert McClinton
* John McLaughlin
* Ross Mintzer
* Moby
* Erik Mongrain
* Gary Moore
* Dave Murray
* Roy Orbison
* Les Paul
* Katy Perry
* César Portillo de la Luz
* Prince
* Keith Richards
* Armando Rodríguez Ruidíaz
* Buffy Sainte-Marie
* Carlos Santana
* Harry Sacksioni
* Chuck Schuldiner
* Shannon Hamm
* Sierra Noble
* Adrian Smith
* Fernando Sor
* Bruce Springsteen
* Sting
* Ike Turner
* Geraldo Vandré
* Caetano Veloso
* Elias Viljanen
* Paulinho da Viola
* Sergio Vitier
* Paul Waaktaar-Savoy
* Angus Young
* Frank Zappa

## Vidu ankaŭ 
* Muzikisto
Notkomposta programaro

**Notkomposta programaro** estas uzantoprogramaro por notskribado per komputilo, kiu aparte okupiĝas pri la modelkoncepto de nototeksto. Male al sekvencigaj programaroj la pezocentro ne kuŝas en la prilaborado de muziko por si mem, malfone staras precipe la grafike korekta kaj samtempe legebla notbildo.

## Programaroj kaj uzadokampoj 
La unuaj programaroj uzeblaj por profesia notkompostado estis Finale (publikita en 1988) kaj Score (enkondukita en 1990 ĉe Schott). Finale ankaŭ spertis granda disvastiĝon ekz. inter komponistoj kaj ŝatokupantoj. Ĝin konkurencas Sibelius (ĉefe ekde la publikado de la versioj por Windows Macintosh en 1998/99), kiu laŭ funkciamplekso proksimume kompareblas kun Finale, sed estas pli facile lernebla kaj pli kaj pli estas akceptata en la noteldonejoj.

Malpli ampleksaj, sed ofte malpli kostaj programaroj ekzistas grandnombre. En la germanlingvaj landoj kaj regionoj grandas la uzantaro de capella. Kelkaj programaroj specialiĝas pri malvastaj uzantaroj kiel tiuj de aranĝistoj aŭ gitaristoj. Kadre de populara muziko ĉefe sekvencigaj kaj aŭdiaj programaroj kun integritaj notkompostaj funkcioj trafis sur vastan uzadon. La eldoneblecoj kaj la atingebla kvalito de la notbildo tamen restas malantaŭ specialigita notkompostaj programaroj.

Inter la liberaj notkompostaj programaroj troviĝas multaj, kiuj male al komercaj produktoj ne proponas grafikajn uzantinterfacojn. Uzanto komence faras tekstdosieron, kiu enhavas la kompostendan muzikon en formo de enigokodo. La programaroj legas (kiel TeX-tekstkompostsistemo) ĉi tiun tekstdosieron kiel enigokodo kaj el tiu generas grafikan eldondosieron. LilyPond estas la plej ampleksa reprezentanto de ĉi tiu kategorio.

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* FAQ der Newsgroup de.rec.musik.machen  Vergleich der aktuell üblichen kommerziellen Notensatzprogramme
* Datenformate für Musiknotation Die dokumentierten Musiknotationsformate, sowie Programme, die die einzelnen Formate unterstützen. Keine Programme, die nur ihr eigenes undokumentiertes Format benutzen.

Kategorio:Programaro
Kategorio:Muzika notacio
Libickozma

**Libickozma** estas tre malgranda unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Marcali.
eta|Blazono de Libickozma

## Bazaj informoj 
* Areo: 23&nbsp;km²
* Loĝantaro: 47
* Poŝtkodo: 8707
* Telefonprefikso: 85

## Situo 
Libickozma situas sur ebenaĵo laŭ rojo inter arbaroj, fine de sakovojo 3 km-ojn longa. Marcali troviĝas 14, Balatonfenyves 26, Fonyód 29, Kaposvár 30, Pécs 94, Budapeŝto 178 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=32355&i2=9566.

## Historio 
Ekde la 14-a jarcento apudaj vilaĝoj *"Lybycz"* kaj *"Kozma"*. Post la 1-a mondmilito baptistoj alvenis. Tiutempe vivis tie ĉirkaŭ mil homoj. Dum la 2-a mondmilito la bataladoj okazis tie 3 monatojn. En Libickozma migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* kapelo omaĝe al Dipatrino de Hungaroj de 1920
* kapelo de baptistoj

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Libickozma
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Olivares (Sevilo)

**Olivares** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilo, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 45&nbsp;km2 kie loĝas 9012 geloĝantoj, do loĝdenso estas 200.3 loĝ./km2.
Olivares situas je 16&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 9012 geloĝantoj de la municipo **Olivares** estas 4465 inoj kaj 4547 viroj. En la 45-kvadratkilometra teritorio estas 1 setlejoj, kie loĝas 8925 geloĝantoj, kaj aliaj 87 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 141, 66 inoj kaj 75 viroj, kaj mortis 52, 26 inoj kaj 26 viroj. Tiel la natura kresko estis 89 (1.0%). La laborkapabla loĝantaro estis 3240 homoj (36.0%).

## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
* Villanueva del Ariscal y Olivares (stacidomo)
 
## Eksteraj ligiloj
*Olivares - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 


Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Juta

**Juta** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár.

## Bazaj informoj 
* Areo: 19&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1160
* Poŝtkodo: 7431
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Juta situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Kaposvár troviĝas 9, Kadarkút 26, Igal 27 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1284, tiam ankoraŭ neloĝata loko, sed en 1332 la loko havis jam preĝejon. Dum la 2-a mondmilito ne okazis bataloj en la vilaĝo. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, kuracejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika secesia Preĝejo Sankta Antonio (Juta), trakonstruita en 1782
* monumento de falintoj dum la mondomilitoj
* kolono memore al miljara ŝtatiĝo de Hungarujo de 2001

## Famuloj 
En Juta naskiĝis Béla Büky (pentristo).

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.falvak.hu
Cañada Rosal

**Cañada Rosal** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 25 km2 kie loĝas 3122 geloĝantoj, do loĝdenso estas 124.9 loĝ./km2.
Cañada Rosal situas en komarko de Écija, je 79 km de la provinca ĉefurbo Sevilla, inter la municipoj de La Luisiana, Écija kaj Palma del Río.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 3122 geloĝantoj de la municipo **Cañada Rosal** estas 1572 inoj kaj 1550 viroj. En la 25-kvadratkilometra teritorio estas 1 setlejoj, kie loĝas 3111 geloĝantoj, kaj aliaj 11 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 30, 14 inoj kaj 16 viroj, kaj mortis 19, 10 inoj kaj 9 viroj. Tiel la natura kresko estis 11 (0.4%). La laborkapabla loĝantaro estis 1498 homoj (48.0%).

## Eksteraj ligiloj 
* Cañada Rosal - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Magyaregres

**Magyaregres** [madjaregreŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár. La loknomo signifas: hungara-groso.
eta|Malnova ponto de Magyaregres

## Bazaj informoj 
* Areo: 14&nbsp;km²
* Loĝantaro: 590
* Poŝtkodo: 7441
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Magyaregres situas sur ebenaĵo, laŭ rojo kaj akvorezervujo, fine de sakovojo. Kaposvár troviĝas 14, Igal 19 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1229 laŭ formo *Egis*. En 1975 akvorezervujo konstruiĝis. En Magyaregres migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Granda Sankta Tereza
* kalvinana preĝejo de 1652, en 1761 plene rekonstruiĝis
* iama kalvinana paroĥo
* arboreto nomata Deseda apud akvorezervujo same tiel nomata Deseda, kiu longas 8 km-ojn

## Famuloj 
En Magyaregres naskiĝis János Balázs (pentristo, 1904).

== Komunumoj pri *egres* (= groso) en Hungara reĝlando ==

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Mairena del Aljarafe

**Mairena del Aljarafe** estas urbo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 17 km2 kie loĝas 39389 geloĝantoj, do loĝdenso estas 2317.0 loĝ./km2.
Mairena del Aljarafe situas je 9 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 39389 geloĝantoj de la municipo **Mairena del Aljarafe** estas 19654 inoj kaj 19735 viroj. En la 17-kvadratkilometra teritorio estas nur tiu urbo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 488, 242 inoj kaj 246 viroj, kaj mortis 191, 87 inoj kaj 104 viroj. Tiel la natura kresko estis 297 (0.8%). La laborkapabla loĝantaro estis 17638 homoj (44.8%).

## Vidu ankaŭ 
* Cavaleri (Metroo de Sevilo)
* Ciudad Expo (Metroo de Sevilo)
 
## Eksteraj ligiloj 
*Mairena del Aljarafe  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Andaluzio
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Mairena del Alcor

**Mairena del Alcor** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 69 km2 kie loĝas 19363 geloĝantoj, do loĝdenso estas 280.6 loĝ./km2.
Mairena del Alcor situas je 25 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 19363 geloĝantoj de la municipo **Mairena del Alcor** estas 9683 inoj kaj 9680 viroj. En la 69-kvadratkilometra teritorio estas 11 setlejoj, kie loĝas 19089 geloĝantoj, kaj aliaj 274 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 284, 138 inoj kaj 146 viroj, kaj mortis 154, 64 inoj kaj 90 viroj. Tiel la natura kresko estis 130 (0.7%). La laborkapabla loĝantaro estis 7546 homoj (39.0%).

## Eksteraj ligiloj 
* Mairena del Alcor  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Palomares del Río

**Palomares del Río** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 13&nbsp;km2 kie loĝas 5738 geloĝantoj, do loĝdenso estas 441.4 loĝ./km2.
Palomares del Río situas je 10&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 5738 geloĝantoj de la municipo **Palomares del Río** estas 2849 inoj kaj 2889 viroj. En la 13-kvadratkilometra teritorio estas 1 setlejoj, kie loĝas 5690 geloĝantoj, kaj aliaj 48 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 110, 51 inoj kaj 59 viroj, kaj mortis 59, 25 inoj kaj 34 viroj. Tiel la natura kresko estis 51 (0.9%). La laborkapabla loĝantaro estis 1795 homoj (31.3%).
 
## Eksteraj ligiloj 
*Palomares del Río - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Somogyjád

**Somogyjád** [ŝomodj-jAd] estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Kaposvár.

## Bazaj informoj 
* Areo: 25&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1640
* Poŝtkodo: 7443
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Somogyjád situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj laŭ fervojo Fonyód-Kaposvár. La lasta urbo troviĝas 20, Igal 22, Lengyeltóti 25, lago Balatono 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1329 laŭ tiama hungara ortografio *"Jaad"*. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, kuracejo, dentokuracejo, apoteko, sporthalo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika moderna preĝejo omaĝe al Sankta Kruco de 1977
* kalvinana baroka preĝejo de 1803
* sonorilostablo

## Ĝemelkomunumoj 
*  Fernitz, Aŭstrio
*  Parajd, Rumanio

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.gyaloglo.hu
* w.nagyvofely.hu
* w.somogyjad.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Pedrera

**Pedrera** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 60 km2 kie loĝas 5161 geloĝantoj, do loĝdenso estas 86.0 loĝ./km2.
Pedrera situas je 110 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 5161 geloĝantoj de la municipo **Pedrera** estas 2595 inoj kaj 2566 viroj. En la 60-kvadratkilometra teritorio estas la urbeto, ununura setlejo, kie loĝas 5119 geloĝantoj, kaj aliaj 42 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 53, 34 inoj kaj 19 viroj, kaj mortis 38, 19 inoj kaj 19 viroj. Tiel la natura kresko estis 15 (0.3%). La laborkapabla loĝantaro estis 2494 homoj (48.3%).

## Vidu ankaŭ 
* Pedrera (stacidomo)
 
## Eksteraj ligiloj
*Pedrera - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj

Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Peñaflor

**Peñaflor** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 84 km2 kie loĝas 3740 geloĝantoj, do loĝdenso estas 44.5 loĝ./km2.
Peñaflor situas je 74 km de la provinca ĉefurbo Sevilla kaj je 18 de Lora del Río.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 3740 geloĝantoj de la municipo **Peñaflor** estas 1850 inoj kaj 1890 viroj. En la 84-kvadratkilometra teritorio estas 3 setlejoj, kie loĝas 3707 geloĝantoj, kaj aliaj 33 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 34, 13 inoj kaj 21 viroj, kaj mortis 48, 19 inoj kaj 29 viroj. Tiel la natura kresko estis -14 (-0.4%). La laborkapabla loĝantaro estis 1656 homoj (44.3%).

## Vidu ankaŭ 
* Peñaflor (stacidomo)
 
## Eksteraj ligiloj 
*Peñaflor  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj 

Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Martín de la Jara

**Martín de la Jara** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 50 km2 kie loĝas 2753 geloĝantoj, do loĝdenso estas 55.1 loĝ./km2.
Martín de la Jara situas je 109 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 2753 geloĝantoj de la municipo **Martín de la Jara** estas 1330 inoj kaj 1423 viroj. En la 50-kvadratkilometra teritorio estas 1 setlejoj, kie loĝas 2734 geloĝantoj, kaj aliaj 19 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 15, 7 inoj kaj 8 viroj, kaj mortis 20, 10 inoj kaj 10 viroj. Tiel la natura kresko estis -5 (-0.2%). La laborkapabla loĝantaro estis 1321 homoj (48.0%).
 
## Eksteraj ligiloj 
*Martín de la Jara  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
John Quijada

**John QUIJADA** (esperantigita kiel **Ĝon Kiĥada**) estas usona lingvisto kaj kreinto de la lingvoj Ithkuil kaj Ilaksh.

## Eksteraj ligiloj 
* Ithkuil.net TTT-ejo pri Ithkuil

Kategorio:Usonaj lingvistoj
Olusegun Obasanjo

eta|Obasanjo
[eta|Obasanjo kun usona prezidento [George W. Bush en Francio la 1-an de junio 2003]]
eta|Olusegun Obasanjo (Braziljo, septembron 2005, Foto: José Cruz/ABr.)

**Olusegun Obasanjo** (en la joruba **Oluṣẹgun Mathew Okikiọla Arẹmu Ọbasanjọ**, n. 5-an de marto 1937 en Abeokuta, Niĝerio) estis de 1976 ĝis 1979 kaj de 1999 ĝis 2007 ŝtatprezidento de Niĝerio.

En aŭgusto 2021, la Afrika Unio nomumis Olusegun Obasanjon kiel Alta Reprezentanto por Paco en la Korno de Afriko.

## Eksteraj ligiloj 
* Kontraŭkoruptokampanjo, Prezentado en Berlino
* *Nigeria wählt Obasanjos Nachfolger* (germanlingve: Niĝerio elektas la posteulon de Obasanjo). En: tagesschau.de, 21-an de aprilo 2007. – Resumo de la oficperiodo de Obasanjo.

Kategorio:Prezidantoj de Niĝerio
Kategorio:Niĝeriaj politikistoj
Kanjerso

maldekstra|eta|
**Conyers** (en Esperanto: Kanjerso) estas la ununura urbo en la kantono  Rockdale de Georgio, Usono. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urbo estas la ĉefurbo de kantono Rockdale.

## Historio 
maldekstra|eta|
maldekstra|eta|
En la 1950-aj jaroj Kanjerso havis Coca-Cola-fabrikejon. En 1996 Conyers gastigis la ĉevalan kaj montbicikladan konkurojn de la Somera Olimpiko 1996. Tiucele oni konstruis la Internacian Ĉevalan Parkon de Georgio.

## Notindaj urbanoj 
* Dakota Fanning kaj Elle Fanning, aktorinoj
* DeForest Kelley, d-ro Leonard McCoy de "Star Trek"
* Holly Hunter, aktorino
* Clint Mathis, piedpilkludanto

## Eksteraj ligiloj 
* turisma retejo  ()
* "The Rockdale Citizen"- gazeto  ()

Kategorio:Urboj de Georgio
Fela Kuti

**Fela Anikulapo KUTI** (naskiĝis la  en Abeokuta, mortis la  en Lagos) estis niĝeria muzikisto, saksofonisto, bandgvidanto kaj homrajta aktivulo. Li famiĝis kiel pioniro de afrobito. Lia muziko estis senkompromise, same kiel lia rezisto kontraŭ koruptado, militista perforto kaj la postefikoj de la koloniismo. Kuti fariĝis ŝlosila voĉo por la sentoj de ordinaraj afrikanoj. Multaj suferis sub la reĝimoj, kiuj prenis la potencon post la malkoloniigo de Afriko. Riĉeco akumuliĝis nur al malgranda elita grupo, dum la amasoj vivis en malriĉeco.

## Vivo 
Kuti naskiĝis nomate **Olufela Olusegun Oludotun Ransome-Kuti** en la tiama Kolonio kaj Protektorato Niĝerio. Lia patrino estis ĉefo Funmilayo Ransome-Kuti, kiu estis konata feministo, kontraŭkolonia politikisto kaj edukisto. La patro estis Israel Oludotun Ransome-Kuti, anglikanisma pastoro kaj lernejestro.

Ekde 1958 Kuti studis en brita Londono unue medicinon, poste muzikon. En 1963 li reenlogiĝis al Niĝerio. En Niĝerio kaj dum vojaĝo al Ganao Kuti kreis sian novan muzikĝenron de afrobito, kunfandigo de hajlajfo, ĵazo, funko, salso, kalipso kaj la popolmuziko de la Joruboj. En 1969 li kun bando loĝis dum dek monatoj en usona Los-Anĝeleso, kie li malkovris la politikajn ideojn de la Black Panthers. Reen en Niĝerio en 1970 li ŝanĝis sian ĉefan muzikteksttemon de amo al politiko.

La politikaj tekstoj de Fela Kuti malamikigis multajn homojn, interalie niĝeria prezidento Muhammadu Buhari, kiu en 1984 malliberigis la muzikiston pro akuzo pri kontrabandado. Ĉe la FESTAC de 1978 ("Festivalo por Nigraj Artoj kaj Kulturo", Lagos), Kuti prezentis la kanton "*Zombie*". La kanto mokis la militistan potencon en Niĝerio kaj fariĝis tre populara en granda parto de Afriko.

Post dudek monatoj li estis liberigita de generalo Ibrahim Babangida. Kuti renomis sian bandon "Egypt 80", nun konsistanta el preskaŭ okdek membroj, kaj ludis en Afriko, Eŭropo kaj Usono. Liaj turneoj faris signifan kontribuon al la akcepto kaj antaŭenigo de afrikaj ritmoj kaj kulturo. La plej juna filo de Kuti, Seun Anikulapo Kuti , estas nuntempe la gvidanto de la bando de sia patro, Egypt 80.

En 1997 Kuti mortis pro eble aidoso.

## Literaturo 
* Michael E. Veal, *Fela. Life and Times of an African Musical Icon*, Philadelphia: Temple University Press. 1997
* Rolf Brockmann, Gerd Hötter: Szene Lagos. Reise in eine afrikanische Kulturmetropole (germanlingva: Vojaĝo en afrikan kulturmetropolon), Eldonejo Trickster, München 1994, p. 15-48. ISBN 3-923804-75-X

## Referencoj 
Kategorio:Saksofonistoj
Kategorio:Niĝeriaj muzikistoj

## Vidu ankaŭ 
Thomas Sankara

Burna Boy

## Eksteraj ligiloj 
germana biografio pri Fela Kuti
Distrikto Baden (Svislando)

La **distrikto Baden** estas administra unuo de Kantono Argovio. Ĝi havis 125691 loĝantojn la 31-an de decembro 2007. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Baden.

## Geografio 
La distrikto Baden situas en la suba parto de la valo de la rivero Limato kaj apartenas hodiaŭ al la aglomeraĵo de la urbo Zuriko, kun kiu ĝi estas ligita ek de 1847 per la unua svisa fervojlinio, la tiel nomita *Hispanpan-Fervojo*. La distrikto estas tranĉita geografie per ĉeno de la Ĵurasa montaro, kiun pasas sude de Baden tra profunda ravino la rivero Limato inter la Lägern en oriento kaj *Hundsbuck* en okcidento.

## Historio 
Historie la distrikto Baden evoluis el la mezepoka *Grafejo Baden*, kiu estis en la jaro 1798 integrita al la helveta Kantono Baden. En la jaro 1803 la Kantono Baden estis dissolvita kaj kunigita kun la helvetaj kantonoj Argovio kaj Frick-Valo al la aktuala Kantono Argovio. El la antaŭa Grafejo Baden fariĝis la distrikto Baden de Kantono Argovio.

## Trafiko 
Tra Baden pasas la fervojlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zuriko tra Olten al Berno, respektive de Zuriko tra Frick al Bazelo, kies unua etapo inter Zuriko kaj Baden, kiu estis malfermita en 1847 estis la unua fervojlinio en Svislando.

Tra la distrikto pasas ankaŭ la naciaj aŭtoŝoseoj A1 de Berno al Zuriko kaj A3 de Bazelo al Zuriko, kiuj en Baden antaŭ la *Baregg-Tunelo* kuniĝas ĝis Zuriko.

## Monaĥejo Fahr 
Al la distrikto Baden apartenas ankaŭ la Priorejo Fahr, kiu ĝis 2007 ne apartenis al iu-ajn politika komunumo kaj estas eksklavo de Kantono Argovio en la zurika Limatvalo. Ek de 2008 la monaĥejo apartenas al la tereno de la argovia komunumo Würenlos. Jam en la jaro 1889 la komunumo Würenlos unuan fojon provis enteritoriigi al si la monaĥejan bienon kun areo de 0,0148&nbsp;km².

## Komunumoj de la distrikto Baden 
La distrikto Baden konsistas el 26 komunumoj, la plej granda el inter ili estas Vetingo. Jen la listo laŭ stato de 2009:

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la Distrikta oficejo Baden 
* La grafejo Baden en la Historia Leksikono de Svislando
Matematikaj modeloj en fiziko

**Matematikaj modeloj** estas tre gravaj en fiziko. Fizikaj teorioj estas kutime esprimataj per matematikaj modeloj, kaj la matematiko uzata estas ĝenerale pli komplika ol en aliaj sciencoj. Malsamaj matematikaj modeloj uzas malsamajn geometriojn, kiuj ne estas nepre precizaj priskriboj de la universo. Eŭklida geometrio estas multe uzata en klasika fiziko, dum speciala relativeco kaj ĝenerala relativeco estas ekzemploj de teorioj, kiuj uzas ne-Eŭklidajn geometriojn.

Kutime oni uzas idealajn modelojn en fiziko por simpligi aferojn. Senmasaj ŝnuroj, punktaj partikloj, idealaj gasoj kaj la partiklo en skatolo estas inter la multaj simpligitaj modeloj uzataj en fiziko.

Tra la tuta historio ĉiam pli precizaj matematikaj modeloj estis evoluigataj. Neŭtonaj leĝoj precize priskribas multajn ĉiutagajn fenomenojn, sed ĉe certaj limoj ĝenerala relativeco kaj kvantuma mekaniko devas esti uzataj; ankaŭ ĉi-tiuj ne povas esti aplikitaj por ĉiu situacio kaj necesas pliaj rafinaĵoj. Oni povas akiri malpli precizajn modelojn, ekzemple relativeca mekaniko reduktiĝas al Neŭtona mekaniko, kiam la rapido estas multe malpli ol lumrapideco. Kvantuma mekaniko reduktiĝas al klasika mekaniko, kiam la kvantumaj nombroj estas altaj. Se oni diras, ke tenispilko estas partiklo, kaj oni kalkulas ĝian de-Broglie-an ondolongon, oni trovos, ke ĉi-tiu estas negrave malgranda, do klasika mekaniko estas pli bone uzata por ĉi-tiu okazo.

La leĝoj de la fiziko estas reprezentataj per simplaj ekvacioj kiaj la Neŭtonaj leĝoj, ekvacioj de Maxwell kaj la ekvacio de Schrödinger. Ĉi-tiuj leĝoj estas bazo por konstrui matematikajn modelojn de realaj situacioj. Multaj realaj situacioj estas tre kompleksaj, do modelitaj proksimume per komputilo. Modelo, kiu estas komputade farebla, estas farita el la bazaj leĝoj aŭ de proksimumaj modeloj el la bazaj leĝoj. Ekzemple, molekuloj povas esti modelitaj per molekul-orbitaj modeloj, kiuj estas proksimumaj solvoj de la ekvacio de Schrödinger. En inĝenierarto, fizikaj modeloj estas ofte farataj per matematikaj metodoj kiaj fini-elementa analizo.

## Rigardu ankaŭ
* Matematika modelo
* Modelo
* Modelo (abstrakto)

Kategorio:Fiziko
Kategorio:Scienca modelado
Kategorio:Matematika modeligo
Singulto

La **singulto** estas ripeta kaj nevolata kontrahiĝo de diafragmo, pro ŝanĝo de frenika nervo, kiu kontrolas la kontrahiĝojn de la diafragma muskolo.

La sono devenas el abrupta fermo de la gloto je ĉiu kontrahiĝo de diafragmo.

La plej bonan singulton havis usona Charles Osborn. Li havis gxin pli ol 67 jarojn ekde 1922. Tempe de tiu singulto Osborne vivis relative normalan vivon. Li havis ok gefilojn el du geedzecoj. Li mortis en sekvanta jaro el fino de singulto.

La kaŭzoj estas diversaj: troa manĝado, troa drinkado, malvarmiĝo, post plorado ktp.
Nedaŭra singulto kutime ne danĝeras.

## Vidu ankaŭ 
* Laringo
* Oscedo
* Rido
* Tuso

Kategorio:Simptomoj en gastroenterologio
Kategorio:Simptomoj en neŭrologio
Kategorio:Refleksoj
Kategorio:Otorinolaringologio
Ecgfrith

**Ecgfrith** (n. ĉ. 645, m. la 20-an de majo 685) estis reĝo de Northumbria, Anglio, de 670 ĝis sia morto.

## Familio kaj frua vivo 
Ecgfrith estis filo de Oswiu, kiu regis Northumbria de 641 ĝis 670. Laŭ la anglosaksa historiisto Bede, li estis ostaĝo en Mercia kiam Penda, tiam reĝo de tiu lando, invadis Northumbria en 654 aŭ 655. Tamen Penda malvenkis kaj estis mortigita, kaj poste Northumbria iĝis la plej potenca anglosaksa regno.

En 660 Ecgfrith edziĝis al Aethelfryth, filino de Anna, reĝo de East Anglia.

En 664 Oswiu nomumis Ecgfrith reganto de Deira, unu el la du regnoj kiu kuniĝis por krei Northumbria.

## Regado 
La 15-an de februaro 670 Oswiu mortis, kaj Ecgfrith heredis Northumbria. Post nelonge, subtenate de Sankta Wilfrid, ĉefepiskopo de Jorko, lia edzino Aethelfryth iĝis monaĥino kontraŭ la volo de Ecgfrith. Probable parte pro tio, sekvis akra kaj longdaŭra kverelo inter Ecgfrith kaj Wilfrid. En 678 Ecgfrith ekziligis Wilfrid. Antaŭ tiu jaro li denove edziĝis, al Eormenburg, malgraŭ ke Aethelfryth ankoraŭ vivis (ŝi mortis en 679).

Ecgfrith estis la unua reĝo de Northumbria (kaj eble de Anglio) sub kiu fabrikiĝis arĝentaj pencoj.

## Eksterlandaj aferoj 
Frue dum sia regado Ecgfrith venkis la piktojn kaj fondis novan regnon nomitan Lothian en suda Skotlando.

En 674 li venkis Mercia kaj gajnis Lindsey. En 679 estis plua militado kontraŭ Mercia (kies reĝo Aethelred la 1-a estis edzo de Osthryth, fratino de Ecgfrith). Dum batalo apud Rivero Trent mortis Aelfwine, frato de Ecgfrith. Per la interveno de Teodoro de Tarso, ĉefepiskopo de Canterbury, sekvis pacakordo per kiu Aethelred pagis la kutiman monpunon pro la morto de Aelfwine (sed regajnis Lindsey).

En 684 Ecgfrith sendis armeon sub sia ĉefa generalo Berht al Irlando. Berht kaptis multajn homojn kaj disrabaĵojn kiujn li reportis al Northumbria.

## Morto 
En 685, kontraŭ la konsiloj de Sankta Cuthbert, Ecgfrith invadis la piktan regnon sed malvenkis kaj estis mortigita. Laŭ legendo, la morttagon lia edzino Eormenburg, ne dezirante atendi la revenon de Ecgfrith ĉe la ĉefurbo de Northumbria, vizitis la preĝejon de Carlisle kune kun Cuthbert: meze de la vizito Cuthbert haltis kaj diris al la reĝino, "Mi ĵus spertis vizion de la morto de via edzo. Reiru al via palaco kaj eskapu kun viaj idoj." Preskaŭ tuj alvenis mesaĝisto kun informoj pri la morto de Ecgfrith. Laŭ Bede, la malvenko iniciis la malkreskon de la potenco de Northumbria.

Ecgfrith estis sekvata de sia duonfrato Aldfrith.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Reĝoj de Northumbria
Meillerie

**Meillerie** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento alta Savojo (france *Haute-Savoie*, arpitane ''Savouè d'Amont*), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france *Auvergne-Rhône-Alpes*). Fine de  en la komunumo vivis .

Ĝi situas sur la suda bordo de Lago Lemano, ĉirkaŭ 19 km oriente de Thonon-les-Bains kaj 7 km okcidente de Saint-Gingolph kaj la svisa landlimo. Estas kruta bordo: Monto *Mont Chalon*, ĝia kulmino ĉe 1058 m de alteco, estas proksima de la bordo de 1 km.

Trafluas ĝin tri rojoj nomataj *Ruisseau de la Corne*, *Ruisseau des Étalins* kaj *Ruisseau de Locum*, kiu markas ĝian limon kun Sain-Gingolph.

La komunumo estis disigata de Thollon-les-Mémises en 1860. Ĝi entenas la vilaĝojn *Les Plantés* kaj *Le Locum*.

Inter 1800 kaj 1939, la ŝton-elfosejoj de Meillerie produktis entute 200 000 m3 da ŝtono, per kiuj estis konstruataj plejparte de la monumentoj de Ĝenevo kaj Laŭzano. En 1860, la ŝtonoj estis la plej transportata varo sur Lago Lemano.

La najbaraj komunumoj estas okcidente: Lugrin; sude: Thollon-les-Mémises; kaj oriente Saint-Gingolph.

La filmo de Jean Cocteau: *L'Éternel Retour'' (1943, kun Jean Marais kaj Madeleine Sologne) estis filmata en Meillerie.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Antikvaj vidoj de la ŝtonelfosejo
* La stonelfosejo: datoj kaj nombroj

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haute-Savoie

Kategorio:Komunumoj de Haute-Savoie
Lugrin

**Lugrin** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento alta Savojo (france *Haute-Savoie*, arpitane ''Savouè d'Amont*), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france *Auvergne-Rhône-Alpes*). Fine de  en la komunumo vivis .

Ĝi situas sur la suda bordo de Lago Lemano, ĉirkaŭ 15&nbsp;km oriente de Thonon-les-Bains kaj ĉ 10&nbsp;km okcidente de Saint-Gingolph kaj la svisa landlimo. La lemana bordo estas ĉi tie kruta: Monto *Mont Bénand*, ĝia kulmino ĉe 1244 m de alteco, estas proksima de la bordo de 3&nbsp;km.
Trafluas la komunumon rojoj *Ruisseau de Drainin* kaj *Ruisseau du Fayet''.

Parto de la Traktato de Évian, kiu permesis finigi la Militon de Alĝerio estis negociata en Lugrin inter la 20-a kaj la 28-a de julio 1961.

La najbaraj komunumoj estas okcidente: Maxilly-sur-Léman; sud okcidente: Saint-Paul-en-Chablais; sud-oriente Bernex; kaj oriente Thollon-les-Mémises kaj Meillerie.

## Monumentoj 
En Lugrin, estas tri kasteloj:
* Kastelo de Blonay (aŭ de Tourronde).
* Kastelo d'Alleman.
* Kasteleto de Chatillons

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* pri la kasteloj ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haute-Savoie

Kategorio:Komunumoj de Haute-Savoie
Distrikto Baden

La nomo **Distrikto Baden** povas aludi al

* distrikto Baden (Svislando) en  kaj al
* distrikto Baden (Aŭstrio) en .
Mohamedio

**Mohamedio** (en araba المحمدية, nome *Al-Mohammadiya*) estas grandurbo de Maroko, en la regiono de Granda Kasablanko. eta|dekstre|250px|Mapo pri Maroko, kie  estas trovebla laŭ la marbordo ĉe Kasablanko

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 206.896 en 2012
* Supermara alteco: 0–17 m
* Horzono: UTC, somere UTC + 1

## Geografio 
 situas laŭ Atlantiko inter Rabat kaj Kasablanko. La lasta urbo troviĝas 24 km.

## Historio 
La haveno, kie nun estas Mohamedio, estis originale nomita Fédala ( Araba: فضالة). Tiu nomo venas de la arabaj vortoj Fadl Allah ( Araba: فضل الله) kiu signifas "favoro de dio". Eŭropanoj komencis vizitadi la urbon ekde la 15-a jarcento, tial la urbo uĝis grava centro de komercado. En 1942 la urbo partoprenis en alteriĝo de armeo de Usono.

## Ekonomio 
Ĝi gastigas la ĉefan petrolrafinejon de Maroko, La Samir. Oni trovas same en la ĉirkaŭaĵo de Mohamedio la plej granda termika centralo de Maroko, kiu provizias grandparte al la regiono de la Granda Kasablanko. Ĝi enhavas ankaŭ la ĉefan petrolhavenon de Maroko.

## Trafiko 
 havas trairajn fervojon kaj ĉefvojon laŭ la marbordo.

## Vidindaĵoj 
* historia urboparto kun parkoj
* plaĝo de 1925
* teatro
eta|dekstre|250px|Teatro de Mohamedio

## Klimato 
Mohamedio havas mediteranean klimaton, kie la temperaturo varias averaĝe inter 9-26&nbsp;°C. Jare pluvas po 283&nbsp;mm. Inter junio kaj septembro preskaŭ ne pluvas kaj tiam kulminas la temperaturo.

## Ĝemelurboj 
*  Perpignan, Francio, 2009
*  Belfort, Francio, 2010
*  Dreux, Francio, 2010
*  Gento (urbo), Belgio, 1982
*  Zaŭija, Libio, 2006
*  Noginsk, Rusio, 2010
*  Jiangyin, Ĉinio, 2011

## Fontoj 
* Angla Vikipedio

Kategorio:Urboj de Maroko
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Banlokoj
Imperiaj urboj de Maroko

La **Imperiaj urboj de Maroko** estas la ĉefurboj (*âsima*) sekve kreitaj de la fondintoj de la dinastioj de Maroko nome Idrisidoj, Almoravidoj, Almohadoj, Merinidoj, Saadioj kaj Alaŭitoj kiuj sekvis la diraĵon de Ibn Ĥaldun, «Por granda reĝo, granda urbo».

Ili estas la jenaj:

* Fez, fondita de la idrisida sultano Idris la 1-a en 789 ;
* Marakeŝo, fondita de la almoravida sultano  Jusef Ibn Taĉfin en 1062 ; 
* Rabat, fondita de la almohada sultano Abd al-Mumin en 1150 ;
* Meknes, fondita de la alaŭita sultano Mulej Ismail en 1672 ;

## Bibliografio 
*Mohammed Métalsi, Cécile Tréal kaj Jean-Michel Ruiz, *Les Villes impériales du Maroc*, éd. Terrail, Paris, 1999
Ĥuribga

**Ĥuribga** (araba : **خريبكة**) estas urbo de Maroko situa je 120 km sudoriente de Kasablanko. Ĝi havas areon de 4250 km²; Ĥuribga estas urbo dediĉita al minejo en zono konsiderata kiel la plej grava zono de produktado de fosfato en la mondo. La ŝtata entrepreno pri fosfatoj (OCP), la unua publika entrepreno de Maroko, ekspluatas la minejan zonon kaj grandparte la sportajn kaj sociajn infrastrukturojn de la urbo. Krome Ĥuribga estas konata pro sia kultura agado kiel ekzemple la organizado de festivaloj kaj tagoj kaj kulturaj kaj artaj. Ĥuribga estas same konata pro sia sporta agado.

La urbo havis en 2004 166,397 loĝantojn el kiuj nur 75 fremdulojn; en 2006, la populacio de la urbo estis ĉirkaŭ 177,000 loĝantoj.

Kategorio:Urboj de Maroko