open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lago Saint-Pierre

[dekstre|eta|250px|Lago Saint Pierre el Pointe-du-Lac, kvartalo de la urbo [Trois-Rivières (Kebekio).]]
**Lago Saint Pierre** (, lago Sankta Petro) estas lago en Kebekio, Kanado, elfluanta el la Sankt-Laŭrenca rivero inter Sorel-Tracy kaj Trois-Rivières. Ĝi estas malsupre, kaj nordoriente, de Montrealo; kaj supre, kaj sudokcidente de, Kebekurbo. La fino de la lago limas kun la komenco de la estuaro de la rivero Sankt-Laŭrenco.

Tiu lago estas 32 km longa (sen kalkuli Sorel-Insulojn) kaj 14 km larĝa, estas parto de la Marvojo Sankt-Laŭrenco. Inklude sian lagobordon, insulojn, kaj humidejojn, la lago estas natura rezervejo. La akvejo mem estas agnoskita kiel Ramsar-loko kaj Biosfera Rezervejo, pro la ekzisto de multaj marĉoj kaj malsekejoj kiuj estas ofte vizitataj de akvobirdoj. Distra aktiveco en la rivero (kiel fiŝkaptado, boatado, navigado, naĝado, akvoskiado, natur-observado) estas aktiva ĉefe somere. Sporta fiŝkaptado estas partikulare populara, inklude glacie fiŝkaptado, speciale en la granda golfeto de Pointe-du-Lac, kvartalo de la urbo Trois-Rivières (Kebekio).

Ĉirkaŭ la lago Saint-Pierre, estas disponeblaj kelkaj distraj servoj, kiel marhavenetoj, hotelservoj, restoracioj, elŝipejoj, benzienjoj kaj krozŝipejoj.

## Notoj 
Kategorio:Terformoj de Kanado
Kategorio:Konservado en Kanado
Kategorio:Lagoj en Kebekio
Kategorio:Geografio de Kebekio
Kapelo Stefano la 1-a (Mecseknádasd)

La **kapelo Stefano la 1-a (Hungario)** estas historia monumento en vilaĝo Mecseknádasd.

## Historio 
En la vilaĝo estis konstruita romanika-gotika paroĥa kirko depost invado de tataroj (1242), sed arkeologo trovis fundamenton de pli frua kirko. La unua mencio okazis en 1235. En la 14-a jarcento la preĝejo estis pligrandigita, poste oni pentris freskojn. En la 16-a jarcento oni konstruis defendan ŝtonan muron ĉirkaŭ la kirko. Dum dominado de turkoj la konstruaĵo ruiniĝis, la katolika grupo estis refondita en 1719. La kirko estis renovigita en 1723. La loĝantoj konstruis pli novan preĝejon en 1770, poste tiu ĉi preĝejo iĝis tombeja kapelo. Inter 1970-1972 oni restaŭris la preĝejon. En 2004 oni faris noktan ornamlumon.

## Konstruaĵo 
La kapelo situas sola sur deklivo en rando de la vilaĝo. La mezepokaj partoj ekstere ne estas videblaj. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La turpinto estas piramida. Enirejoj estas tra la turo kaj en flanko de la navo. La absido estas kvarangula, pli mallarĝa, kaj malalta, ol la navo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj 
* hungare kun foto
* http://lexikon.katolikus.hu/M/Mecsekn%C3%A1dasd.html

Szt.István templom (1514. számú műemlék) 7.jpg|Fasado
Szent István-kápolna Mecseknádasd.JPG|Absido
Szt.István templom (1514. számú műemlék) 6.jpg|Altaro
Szt.István templom (1514. számú műemlék) 5.jpg|Fresko

Mecseknadasd
Mecseknadasd
Logan Lerman

**Logan Wade LERMAN** (naskiĝis la 19-an de januaro 1992) estas usona aktoro, konata pro rolo en la filmoj de fantazia aventuro Percy Jackson. Li aperis en reklamvideoj meze de la 1990-aj jaroj, antaŭ ol ĉefroli en la serio *Jack & Bobby* (2004-2005) kaj la filmoj *The Butterfly Effect *(2004) kaj *Hoot* (2006). Lerman akiris plian agnoskon pro siaj roloj en la vakera 3:10 to Yuma, la suspensfilmo *The Number 23*, la komedio *Meet Bill* kaj *Gamer and My One and Only* de 2009. Li poste ludis d'Artagnan en 2011 *La Tri Musketistoj*, ĉefrolis en la adoleskulaj dramoj *The Perks of Being a Wallflower* (2012), *Indignation* (2016) kaj *The Vanishing of Sidney Hall* (2017), kaj havis ĉefajn rolojn en la filmoj *Noah and Fury* (2014). En 2020, li revenis al televido kun la serio *Hunters* ("ĉasistoj").

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Infanaj aktoroj
Sigmoido

La **sigmoido** aŭ **sigmoida kojlo** () estas la parto de la homa dika intesto ĵus antaŭ la rektumo.

## Priskribo 
La sigmoido estas la parto de la nutrokanalo antaŭ la rektumo kaj la anuso kaj post la descenda kojlo. Ĝia longo en homoj estas proksimume 35–40 centimetroj. La sigmoido estas tipe kurba kaj tordita.

La sigmoido normale troviĝas en la pelvo.

## Etimologio 
La sigmoido estas nomita laŭ la greka litero sigma, kies vortfina minuskla formo ς similas la kurban formon de la sigmoido.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Dika intesto
Ernst Frank

**Ernst FRANK** (naskiĝinta la  en Munkeno, mortinta la  en la sanigejo Oberdöbling apud Vieno) estis germana komponisto kaj dirigento.

## Vivo 
Post ekstudado ĉe la Universitato de Munkeno li baldaŭ okupiĝis pri pianludstudoj ĉe Mortier de Fonaine kaj pri komponado ĉe Franz Lachner. Frank iĝis kortega orgenisto kaj solotrejnisto de la kortega opero munkena. En 1868 li iĝis kapelestro en Würzburg, en 1869 ĥorestro de la Kortega operejo viena. Poste li dirigentis ĉe Wiener Singverein kaj Akademischer Gesangsverein samloke. Inter 1872 kaj 1877 li estis kortega ĉefdirigento en Mannheim, poste unua kapelestro ĉe la Urba teatrejo de Frankfurto ĉe Majno. En 1879 li posteulis Hans von Bülow en Hanovro.

De liaj komponitaĵoj populariĝis antaŭ ĉio kantoj kaj korusaj muzikaĵoj (duetoj por du virinaj voĉoj el »Am Fenster« de Kate Greenaway kaj »Rattenfängerlieder« el »Singuf« de Julius Wolff kun violino deviga). Li ankaŭ verkis kelkajn operojn: »Adam de la Halle« (Karlsruhe 1880), »Hero« (Berlino 1884) kaj »Der Sturm« (Hanovro 1887). LI ankaŭ finis la de H. Götz fragmente postlasitan operon »Francesca da Rimini« (Mannheim 1877).

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 6. Leipzig 1906, p. 827 (tie ĉi interrete)

Kategorio:Germanaj dirigentoj
Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Germanaj pianistoj
Johann Peter Frank

**Johann Peter FRANK** (naskiĝinta la  en Rodalben, mortinta la  en Vieno) estis germana kuracisto.

## Vivo 
Post studoj de filozofio en Metz kaj Pont-à-Mousson kaj de medicino en Heidelberg kaj Strasburgo Frank iĝis profesoro pri fiziologio kaj sanscienco publika *(Medizinische Polizei)* en Göttingen. En 1785 li ekdeĵoris en Pavio kie li reformis la medicinajn altlernejojn kaj ĝeneralajn kondiĉojn de publika sanprizorgado de Lombardio. En 1795 li preferis iri al Vieno por modernigi la armean sansistemon iĝonte estro de la Ĝenerala malsanulejo de la urbo Vieno kaj profesoro universitatklinika. Tie ĉi li ankaŭ iniciatis la fondon de anatomimuzeo. En 1804 li vokitis al Vilno kaj iĝis en 1805 ŝtatkonsilisto kaj eĉ privata kuracisto de Napoleono Bonaparte je Sankt-Peterburgo antaŭ lia reveno Vienon en 1808.

## Graveco 
Frank rangas eble inter la plej gravaj kuracistoj de ĉiuj tempoj konsiderate la fondinto de la publika sansistemo. Li verkis: »System einer vollständigen medizinischen Polizei« (volumoj 1–6, Mannheim/Stuttgart/Wien 1779–1819; 2 suplementoj,Tübingen 1812 u. 1825; tria Leipzig 1827); »De curandis hominum morbis epitome« (Leipzig 1792–1801, 7 volumoj; germane 1794–1811, 9 vollumoj). Verkaron lian postmortan »Opuscula posthuma« eldonis filo lia en Vieno 1824, la pli etajn skribitaĵojn »De medicina clinica opera omnia minora« senjoro Sachs (Kenigsbergo 1844–45, 2 volumoj). Membiografio aperis en Vieno en 1821.

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 6. Leipzig 1906, p. 825-826 (tie ĉi interrete)

Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Germanaj kuracistoj
Kategorio:Napoleono Bonaparte
Kategorio:Fiziologoj
Descenda kojlo

[eta|dekstra|Diametroj de la partoj de la [dika intesto (anglalingve)]]
La **descenda kojlo** () aŭ, neformale, la **maldekstra kojlo** estas la vertikala parto de la homa dika intesto antaŭ la sigmoido.

## Priskribo 
La descenda kojlo estas la parto de la nutrokanalo antaŭ la sigmoido kaj la rektumo kaj post la transversa kojlo. Ĝia longo en plenkreskintaj homoj estas proksimume 25 centimetroj; ĝia diametro en plenkreskintaj homoj estas proksimume 6,3 centimetroj.

La descenda kojlo estas tipe rekta kaj vertikala, tra kiu la digestataĵo moviĝas malsupren. Normale, la descenda kojlo troviĝas en la maldekstra flanko de la homa abdomeno.

## Funkcio 
Sorbado de akvo aŭ aliaj nutraĵoj ne multe okazas en la descenda kojlo. La ĉeffunkcio de la descenda kojlo estas entenado de la ĉimo ĝis fekado. La ĉimo solidiĝas kaj fariĝas fekaĵo dum la malsupreniro tra tiu parto de la dika intesto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Dika intesto
Transversa kojlo

[eta|dekstra|Diametroj de la partoj de la [dika intesto (anglalingve)]]
La **transversa kojlo** () estas la horizontala parto de la homa dika intesto, inter la ascenda kojlo kaj la descenda kojlo.

## Priskribo 
La transversa kojlo estas la parto de la nutrokanalo antaŭ la descenda kojlo kaj la sigmoido kaj post la ascenda kojlo. Ĝia longo en plenkreskintaj homoj estas proksimume 50 centimetroj; ĝia interna diametro en plenkreskintaj homoj estas proksimume 5,8 centimetroj. Ĝi estas la plej longa kaj la plej movebla parto de la dika intesto.

La transversa kojlo estas tipe horizontala, tra kiu la digestataĵo moviĝas maldekstren en la homa abdomeno. Ĝi kuŝas sub la hepato kaj la stomako.

## Funkcio 
La transversa kojlo sorbas akvon kaj salojn el la ĉimo. Ĝi estas la lasta parto de la nutrokanalo, en kiu multe okazas sorbado de nutraĵoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Dika intesto
(119950) 2002 KF2

**(119950) 2002 KF2** estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, membro de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* elde la stacio de Maui de la reto *Ground-based Electro-Optical Deep Space Surveillance* sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2004
Katolika teologio

La **katolika teologio** estas tiu disvolvigita ene de la Katolika Eklezio. La katolika teologio studas la rilaton inter Dio kaj la homoj sur la bazo de tri fontoj: nome la Sankta Skribaĵo, la Sankta Tradicio kaj la eklezia instruaro.

Unu de la karakteroj de la katolika teologio estas ties alta grado de sistematigo, formita dum la periodo de la Skolastikismo kaj la universaligo de la lernejoj, kaj la apero de la universitatoj.

La ĉefaj temoj referencas tre ofte al la neceso plinovigi la bildon de la Eklezio kiel loko de la graveco de Kristo kaj la rilato inter Dio kaj la ĉimonda dimensio de la historio. Maritain kaj Gilson, esprimis sin favore al kristana humanismo, Yves Congar proponis eklezion ne tiom kiom institucio, sed kiel komunumo por elaĉeta savado. Pierre Teilhard de Chardin serĉis sintezon inter la fido kaj la evoluo en la leĝoj de la mondo, kaj la fido en Dio.

## Vidu ankaŭ
* Kristana teologio
* Teologio de liberigo

## Bibliografio
* E. COLOM- A. RODRÍGUEZ LUÑO, Scelti in Cristo per essere santi, Edizioni Università della Santa Croce, Roma 2003, 3a edición, ISBN 88-8333-086-2, p. 24. 

 

Kategorio:Katolika Eklezio
Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Teologio
Dimash Kudaibergen

**Dimash Kudaibergen**, laŭpasporte kazaĥe Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайберген, Dinmuhammed Qanatuly Qudaıbergen, Dinmuĥamed Kanatuli Kudajbergen, naskita la 24-an de majo 1994, estas kazaĥa kantisto, kantverkisto kaj multinstrumentisto. Li estas universitate trejnita en klasika kaj nuntempa muziko, kaj estas konata pro sia escepte larĝa voĉalteco. Li iĝis konata al pli larĝa tutmonda spektantaro en 2019 kun lia prezento en la usona spektaklo ''The World's Best*. 

## Multlingva kantisto 
Li prezentis kantojn en 12 malsamaj lingvoj (kazaĥa, rusa, ĉina, angla, franca, itala, ukraina, turka, serba, kirgiza, germana kaj hispana). Tamen, el tiuj lingvoj, li parolas nur la kazaĥan kaj la rusan, kaj li eklernis la anglan kaj la ĉinan por la konkurso "I Am Singer" en Ĉinio. En la aliaj lingvoj, en kiuj li kantas, li nur imitas la prononcon.

## Biografio 
Kudaibergen naskiĝis en muzika familio, en kiu la kazaĥa lingvo kaj tradicia muziko kaj muzikaj instrumentoj kiel la Dombro ludis gravan rolon. Lia entuziasmo kaj fascino por muziko estis jam evidentaj en infanaĝo kaj li revis aperi sur grandaj scenejoj. Liaj gepatroj Kanat Kudaibergenuli Aitbajev (*Қанат Құдайбергенұлы Айтбаев*) kaj Svetlana Ajtbajeva (*Светлана Айтбаева*) estas konataj kantistoj de Kazaĥio. Ambaŭ gepatroj de Dimash Kudaibergen estis honoritaj de la kazaĥia registaro kiel "Honoraj Muzikaj Artistoj". Liaj geavoj loĝis en la domo kun li kaj liaj gepatroj. Lia avino estas emerita instruisto pri geografio kaj biologio kaj ankaŭ kantis kiam ŝi estis pli juna, kaj lia avo estas dombra ludanto. Kudaibergen havas pli junan fratinon kaj pli junan fraton.

### Kariero 
Kvankam oni ofertis al li pozicion ĉe la Astana Opero, li decidis sekvi sian karieron en nuntempa muziko, miksante klasikajn elementojn kaj tradician kazaĥan muzikon kun pop-muziko.

Li gajnis famon kiam li gajnis la Grandan Premion de la Slava Bazaro en Vicebsko, Belorusio en 2015, kaj ankaŭ tra lia "ĵokera" partopreno en la ĉina televidprogramo "La Kantisto" en la kanalo *Hunan Televido'' en 2017. Ekde tiam multnombraj internaciaj aperoj sekvis, kiel ekzemple ĉe la 71-a Internacia Festivalo de Cannes en 2018 kaj en novembro 2018 en Londono kiel parto de la "Kazaĥaj kulturaj tagoj".

### Trejnado 
Ekde la aĝo de kvin jaroj li prenis pianajn kaj kantajn lecionojn en muzika kolegio de Aktobe. Ekde sia tempo en la infana koruso, li kantis ambaŭ virajn kaj virinajn voĉojn. Kudaibergen junaĝe koncertis, kantis kaj ludis en diversaj eventoj kaj konkursoj dum sia infanaĝo.

En 2009 li kompletigis majstran klason por Broadway-muzikaloj. En 2014 li finis la kurson "Akademia kantado" ĉe Muzika Altlernejo en Aktobe kaj komencis studi nuntempan muzikon (ĵazo kaj popmuziko) en la Kazaĥa Nacia Universitato de Arto en Astano. Laŭ la stato de 2021 li studas tie pri majstra komponado.
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala kanalo en Jutubo

Kategorio:Kazaĥaj kantistoj
Latinaj ritoj

La **latinaj liturgiaj ritoj** uzitaj en la areoj de la katolika eklezio, kie la latino estis la dominanta lingvo, estis dum multaj jarcentoj pli multnombraj ol la liturgiaj ritoj de la orientaj katolikaj eklezioj. En la aktualo ties nombro estas multe pli malalta. Post la Koncilio de Trento, en 1568 kaj 1570, la papo Pio la 5-a nuligis la meslibrojn kiuj ne povis montri antikvecon de almenaŭ du jarcentoj. Multaj lokaj ritoj kiuj plue estis validaj eĉ post tiu dekreto estis volonte abandonitaj, speciale en la 19-a jarcento. La majoritato de la religiaj ordenoj kiuj ankoraŭ plutenis propran riton decidis, en la dua duono de la 20-a jarcento, adopti la roman riton reformitan kiel ĝi estis reviziita laŭ la dekretoj de la Dua Vatikana koncilio. Kelkaj malmultaj latinaj liturgiaj ritoj pluestas aktuale por la celebrado de la meso en reviziita formo ekde 1965-1970, sed la specifaj liturgiaj ritoj por celebri la aliajn sakramentojn estis praktike abandonitaj.

## Vidu ankaŭ
* Latina meso

Kategorio:Liturgiaj ritoj en katolikismo 
Kategorio:Kristana liturgio
Kategorio:Kristana eklezioscienco
Slava Bazaro

[eta|[Ruslana, la plej sukcesa gajninto de la konkurso]]
[eta|[Donatas Montvydas, venkinto en 2008]]
La Internacia Arta Festivalo **Slava Bazaro en Vicebsko** (beloruse Міжнародны фестываль мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску», ukraine Міжнародний фестиваль мистецтв «Слов'янський базар у Вітебську», ruse Международный фестиваль искусств «Славянский базар в Витебске», pole Międzynarodowy Festiwal Sztuk «Słowiański Bazar w Witebsku») estas jara muzika festivalo okazanta en Vicebsko, Belorusio sub la aŭspicio de la belorusa registaro ekde 1992. Ĝia ĉefa programo estas dediĉita al slava muziko. La ĉefaj partoprenantoj estas artistoj el Rusio, Belorusio, Ukrainio, landoj de eksa Jugoslavio, Pollando kaj Bulgario kun gastoj el multaj aliaj landoj, kaj slavaj kaj neslavaj.

Post la Dissolvo de Sovetunio la kulturaj ligoj inter la landoj de la eksa orienta bloko rompiĝis. Do aperis ideo organizi kulturan aranĝon por montri la kulturan diversecon de slavaj nacioj. La unua Slava bazaro estis malfermita en 1992. Ĝin organizis la belorusa registaro kun la financa subteno de Rusio kaj Ukrainio. La ĉefa celo de la unua festivalo estis provo konatigi al la belorusa publiko popmuzikajn kaj popolajn tendencojn el aliaj slavaj landoj.

En 1993 la festivalo fariĝis membro de la Federacio Internacia de Organizaĵoj Festivalaj (FIDOF). Kultura diverseco kreskis, ĉar reprezentantoj de pluraj neslavaj landoj esprimis sian intereson partopreni la festivalon. Ekde 1995 la evento akiris novan koncepton kaj ŝanĝis sian nomon al Internacia Arta Festivalo "Slava Bazaro". Kinematografiaj prezentoj kaj popolartaj foiroj fariĝis ripetiĝantaj eventoj en la kalendaro de la festivalo. En 1998 la festivalo fariĝis interŝtata kultura projekto de Belorusio kaj Rusio kaj ricevis aldonon "...en Vicebsko" al la nomo, kiu fiksis la apartenon de la festivalo al la urbo Vicebsko.

Dum la festivalo okazas konkurso por junaj kantistoj. Ĝi havas du stadiojn, ĉiu okazigita en aparta tago. La unuan tagon la konkursantoj prezentu la kanton en nacia lingvo de la lando, kiun la konkursanto reprezentas. Ĉiuj voĉoj estas kantataj vive uzante apogan fonan muzikon. En la dua tago la konkursantoj prezentas la kanton verkitan de komponisto el iu ajn slava lando en iu ajn el la slavaj lingvoj. En tiu tago ĉiuj kanzonoj devas esti kantataj vive kun akompano de la Nacia Koncerta Orkestro de Belorusio.

La fina decido estas farita de la internacia ĵurio kutime konsistanta el 10 homoj, kiuj plej ofte estas iamaj gajnintoj de la konkurso, eksaj konkursantoj aŭ aliaj famuloj. Post la prezentado ĉiu ĵurio donas poentojn de 0 ĝis 10 (kvankam la nulo ĝis nun neniam efektive uziĝis). Fine de la dua tago ĉiuj poentoj estas resumitaj kaj la Grandpremio-gajninto kaj aliaj gajnintoj estas difinitaj.

La festivalo estis la deirpunkto en la karieroj de pluraj kantistoj kiel Ruslana, Toše Proeski, Željko Joksimović, Donatas Montvydas kaj Dimash Kudaibergen.

Kategorio:Slava lingvaro
Kategorio:Kulturo de Belorusio
Kategorio:Vicebska regiono
Ascenda kojlo

[eta|dekstra|Diametroj de la partoj de la [dika intesto (anglalingve)]]
En anatomio, la **ascenda kojlo** () aŭ, neformale, la **dekstra kojlo** estas la vertikala parto de la homa dika intesto inter la cekumo kaj la transversa kojlo.

## Priskribo 
La ascenda kojlo estas la parto de la nutrokanalo antaŭ la transversa kojlo kaj post la cekumo kaj la maldika intesto. Ĝia longo en plenkreskintaj homoj estas proksimume 10–20 centimetroj; ĝia interna diametro en plenkreskintaj homoj estas proksimume 6,6 centimetroj.

La ascenda kojlo estas tipe rekta kaj vertikala, tra kiu la digestataĵo moviĝas supren. Normale, la ascenda kojlo troviĝas en la dekstra flanko de la homa abdomeno, super la cekumo.

## Funkcio 
Simile al la transversa kojlo, la ascenda kojlo ĉefe funkcias per sorbado de akvo kaj saloj el ĉimo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Dika intesto
Rowan Williams

**Rowan Douglas WILLIAMS**, barono Williams de Oystermouth (naskiĝis la  en Swansea, Kimrio) estas episkopo, poeto kaj teologo anglikana. Li estis la 104-a ĉefepiskopo de Canterbury, metropolito de la Provinco Canterbury, primaso de la Eklezio de Anglio kaj spirita estro de la Anglikana Komunio inter decembro 2002 kaj decembro 2012.​ Antaŭe li estis episkopo de Monmouth kaj ĉefepiskopo de Kimrio, kio faris lin la unua Ĉefepiskopo de Canterbury de la moderna epoko kiu ne estis nomumita el la interno de la Eklezio de Anglio. Li pasigis la plej parton de la komenco de sia kariero kiel profesoro en la universitatoj de Kembriĝo kaj Oksfordo sinsekve. Krom la kimran, li parolas aŭ legas aliajn naŭ lingvojn.​

## Notoj 
Kategorio:Brita parlamento
Kategorio:Anglikanaj episkopoj
Kategorio:Episkopoj de Monmouth
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Canterbury
Kategorio:Erudiciulaj asocioj en Britio
Kategorio:Honordoktoroj
Kategorio:Kimraj kristanoj
Kategorio:Britaj protestantoj
Kategorio:Britaj baronoj
Aleksandria rito

La **aleksandria rito** estas la liturgia rito uzita de la Ortodoksa Kopta Eklezio de Aleksandrio, la Eritrea Ortodoksa Tevahedo Eklezio kaj la Ortodoksa Tevahedo Eklezio de Etiopio, same kiel por la tri korespondaj Orientaj katolikaj eklezioj.

La Dia liturgio de la aleksandria rito enhavas elementojn de las liturgioj de la Sanktuloj Sankta Marko la evangeliisto (kiu tradicie estas konsiderata la unua episkopo de Aleksandrio), Bazilo la Granda, Cirilo la Granda kaj Gregorio de Nazianco. La Liturgio de Sankta Cirilo estas traduko al kopta lingvo el la greka de la Liturgio de Sankta Marko.

La aleksandria rito estas subgrupigita en du ritoj: nome la kopta kaj la Ge'ez. La kopta rito estas origina de Egipto kaj tradicie uzas la koptan lingvon kun kelkaj frazoj en greka. Ĝi estas uzata en la Ortodoksa Kopta Eklezio kaj en la Katolika Kopta Eklezio. La araba kaj ankaŭ kelkaj aliaj modernaj lingvoj (inklude la anglan) estis uzataj. La rito Ge'ez estas origina el Etiopio kaj Eritreo kaj uzas la lingvon de Ge'ez. Ĝi estas uzata en kvar paralelaj eklezioj, nome la Eritrea Ortodoksa Tevahedo Eklezio, la Ortodoksa Tevahedo Eklezio de Etiopio, la Katolika Eklezio de Etiopio kaj la Eritrea Katolika Eklezio.

Ĝi estas uzata resume de kristanoj, kaj katolikaj kaj separitaj, de Egiptio kaj de Etiopio. Ĝi estas nomata ankaŭ **kopta rito**.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* kopta rito
* oficiala retejo de la Ortodoksa Kopta Eklezio en Meksiko

Kategorio:Kopta Eklezio
Kategorio:Liturgiaj ritoj en katolikismo
Kategorio:Orientaj katolikaj eklezioj
Kategorio:Kristanismo en Egiptio
Kategorio:Orient-kristana liturgio
Kategorio:Aleksandrio
Les Lacs (stacidomo)

**Les Lacs** estas franca stacidomo sur linio Paris-Montparnasse - Brest, situanta en  Saint-Aubin-des-Landes, en departemento Ille-et-Vilaine, regiono .

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  .

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Paris-Montparnasse - Brest (420000).

## Vidu ankaŭ 
* Saint-Aubin-des-Landes

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Ille-et-Vilaine
Kategorio:Saint-Aubin-des-Landes
Saint-Aubin-des-Landes

**Saint-Aubin-des-Landes** estas franca  situanta en departemento Ille-et-Vilaine, regiono .

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Saint-Aubinois*.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Ille-et-Vilaine
* Les Lacs (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Ille-et-Vilaine
La Méaugon

''''* (jen france, prononco , bretone *Lanvealgon*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Côtes-d'Armor* (jen france, ), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (, ). Fine de  en la komunumo vivis . 

Ĝiaj loĝantoj france nomiĝas *Méaugonnais''.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côtes-d'Armor
* La Méaugon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Côtes-d'Armor
Vivo estas sonĝo

[eta|250x250ra|*La sonĝo de la sinjoro* aŭ *La vivo estas sonĝo*, pentraĵo de la baroka pentristo Antonio de Pereda elmontrita en la Akademio de S. Fernando, [Madrido.]]
[dekstra|eta|250x250ra|*La vivo estas sonĝo*. [Reliefo (arto)|Reliefo en bronzo, detalo de la monumento al Calderón en la Placo de Santa Ana de Madrido (Verko de J. Figueras, 1878).]]
***La vivo estas sonĝo*** (en hispana "La vida es sueño") estas verko de teatro de Pedro Calderón de la Barca premiere prezentita en 1635 kaj apartenanta al la literatura movado de la baroko. La centra temo estas la libereco de la homo por agordi sian vivon, sen lasi porti sin por supozita destino.

La koncepto de la vivo kiel sonĝo estas tre malnova, ekzistante referencoj en la hindua penso, la persa misktikismo, la budhisma moralo, la judkristana tradicio kaj la greka filozofio. Pro tio, ĝi estis konsiderita inkluzive literatura topiko.

Kategorio:Hispanlingvaj teatraĵoj
Kategorio:Libera volo
Arnage (stacidomo)

**Arnage** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Arnage, en departemento Sarthe, regiono Luarlandoj.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Luarlandoj.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Tours - Le Mans (561000).

## Vidu ankaŭ 
* Arnage

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Sarthe
Kategorio:Arnage
Crissé

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Sarthe*, en la administra regiono Luarlandoj. Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Mamers, kaj al la kantono **. Ĝiaj loĝantoj en la franca kutime nomiĝas *crisséens''.

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Sarthe
* Crissé (stacidomo)


Kategorio:Komunumoj de Sarthe
Gyula Zachár

**Gyula Zachár** [djula zahAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zachár Gyula** estis hungara juĝisto, altlerneja instruisto.

Gyula Zachár naskiĝis la  en Besztercebánya, (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Banská Bystrica en Slovakio), li mortis la  en Gödöllő (Hungario).

## Biografio 
Gyula Zachár akiris advokatan diplomon en 1898, poste li estis ŝtata oficisto. Inter 1902-1906 li estis juĝisto, poste li havis postenon en la justicministerio. En 1909 li ekinstruis en Reĝa Universitato de Budapeŝto, sed inter 1915-1920 li denove estis juĝisto, poste li emeritiĝis. Spite tion li estis advokato kaj inter 1932 kaj 1944 li estis profesoro en Scienca Universitato István Tisza. Lia edzino naskis filinon.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A birtok a magyar általános polgári törvénykönyv tervezetében*
* *A szokásjog némely sajátos tulajdonságairól*
* *Magánjogi tanulmányok az igényper keretében* (1905)
* *A magyar magánjog alaptanai* (1928)
* *Fejezetek legújabb magánjogunk köréből* (1939)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la dekstra kolumno)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juĝistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Alajos Zambra

**Alajos Zambra** [alajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zambra Alajos** estis hungara tradukisto, altlerneja instruisto. Lia persona nomo estis itale *Luigi*.

Alajos Zambra naskiĝis la  en Fiume (tiutempe ekstera hungara landparto) Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Rijeka en Kroatio, li mortis la  en Budapeŝto (Hungario).
 
## Biografio 
Alajos Zambra devenis el itala familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris juran diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1909, sed li studis ankaŭ en Bolonjo kaj Romo. Jam en 1907 li ricevis postenon en la itala konsulejo en Budapeŝto, post la diplomo en la Hungara Muzeo pri Metia Arto. Inter 1924-1947 li instruis en Scienca Universitato Péter Pázmány. Li redaktis itallingvan revuon kaj li tradukis en la itala-hungara rilatoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Pamphilia. Kiadatlan XV. századbeli regény a Nemzeti Múzeum kézirattárában* (1909)
* *Legenda di Attila in Italia* (1910)
* *Metastasio kéziratok a Nemzeti Múzeum könyvtárában* (1910)
* Giovanni Papini: *Válogatott elbeszélések* (tradukaĵo)
* *I manoscritti italiani nella Biblioteca Széchényi del Museo Nazionale Ungherese di Budapest* (1911)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 629-a paĝo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungariaj italoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Italaj tradukistoj
Opština Vevčani

**Opština Vevčani** () estas unu el 80 komunumoj en norda Makedonio. Laŭ la censo de septembro 2021 en la komunumo loĝis entute 2 359 homoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La komunumo konsistas el nur unu vilaĝo - Vevčani.

## Loko, priskribo 
Opština situas ĉe la okcidenta rando de la Sudokcidenta Regiono. Ĝia areo estas 22,8 km².

Ĝi situas sur la orientaj deklivoj de la montoj Jablanica kaj falas en la valon de la rivero Črni Drim en la oriento. La alteco do estas de ĉirkaŭ 690 m ĝis 2257 m (monto Црн камен, Nigra Ŝtono).

Opština Vevčani limas al Albanio okcidente, sed de la nordo, oriento kaj sudo ĝi estas ĉirkaŭita de la Opština Struga.

## Loĝantaro 
Laŭ la censo de 2002 loĝis ĉi tie entute 2 433 homoj.

El la suma nombro vasta plejmulto de 2 419 homoh estis makedonoj (99.4%) kaj 14 (0.6%) la ceteraj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Tradukfonto 
Kategorio:Komunumoj de Nord-Makedonio
Domfront (Orne) (stacidomo)

**Domfront** estas fermita franca stacidomo sur linio La Chapelle-Anthenaise - , situanta en  , en departemento Orne, regiono Normandio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio La Chapelle-Anthenaise - Flers (436000).

## Vidu ankaŭ 
* Domfront (Orne)
* Domfront en Poiraie

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Normandio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Orne
Kategorio:Domfront en Poiraie
Afriko brilas

**Afriko brilas** estas rubriko en la revuo Esperanto. La komenco de tiu rubriko estas en aprilo 2017. La prizorganto de ĝi estas Mireille Grosjean.

En tiu rubriko aperas artikoloj de diversaj aŭtoroj pri diversaj eventoj en Afriko, ligitaj aŭ ne al Esperanto. En ĉiu numero de la revuo Esperanto estas teksto pri Afriko en tiu rubriko.

La koloroj de tiuj paĝoj estas la afrikaj koloroj: verda, ruĝa kaj flava.
eta|Flago de Benino

Kategorio:Esperanto (gazeto)
Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Internaciaj gazetoj
Kategorio:Esperanto en Afriko
Kategorio:Afrikaj esperantistoj
Zsolt Zétényi

**Zsolt Zétényi** [ĵolt zEtEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zétényi Zsolt** estis hungara advokato, parlamenta deputito.

Zsolt Zétényi naskiĝis la  en Veszprém (urbo).

## Biografio 
Zsolt Zétényi maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1959, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1964, prokuroran-juĝistan diplomon en 1968. Li estis juristo en pluraj laborejoj ekde 1967. En 1989 li estis aktiva opozicia (kontraŭsocialista) politikisto, inter 1990-1994 li estis parlamentano. Depost 1994 li estis advokato. Li ricevis premiojn inter 1988-2018. Li edziĝis en 1973, vidviĝis en 2003.

## Elektitaj libroj 
* *Mi a teendő a múlttal. Beszédek, cikkek, interjúk 1989-1994* (1994)
* *Több fényt! – Tanulmányok, gondolatok, beszédek 1995-2006* (2007)
* *A Szent Korona vonzásában* (2012)
* "Göröngyös úton...A Bajcsy-Zsilinszky Társaság történeten emlékeim és a források tükrében" (antologio, 2019)

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* https://www.youtube.com/watch?v=H0Wt4XKiiTk

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* https://internetfigyelo.wordpress.com/2016/08/12/dr-zetenyi-zsolt-75-eves-isten-eltesse-sokaig/

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Bedřichov (distrikto Blansko)

**Bedřichov** estas municipo troviĝanta en Ĉeĥio, en distrikto Blansko en Sudmoravia regiono. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1392.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Nikolao

## Pluaj fotoj 

Kostel svatého Mikuláše, Bedřichov, okres Blansko (02).jpg|Preĝejo de sankta Nikolao
Kříž vedle kostela, Bedřichov, okres Blansko.jpg|Kruco apud la preĝejo
Hřbitov, Bedřichov, okres Blansko.jpg|Tombejo
Kříž východně od vesnice, Bedřichov, okres Blansko (02).jpg|Kruco oriente de la municipo
Kříž východně od vesnice, Bedřichov, okres Blansko.jpg|Kruco oriente de la municipo
Obecní úřad, Bedřichov, okres Blansko.jpg|Municipa ofico
Pohled na obec od východu, Bedřichov, okres Blansko.jpg|Vido al la municipo de oriento

### Panoramo 
Kategorio:Municipoj en distrikto Blansko
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Blansko
Kategorio:Setlejoj en Suprasvratka montetaro
Kalvinana preĝejo (Nagyharsány)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nagyharsány.

## Historio 
En tiu loko estis katolika romanika kirko Sankta Barbara jam en 1223. En la 15-a jarcento ĝi estis pligrandigita kun nova sanktejo laŭ gotiko. Dum dominado de turkoj la loĝantoj estis protestantoj. En la preĝejo okazis eklezia disputo inter kalvinanoj kaj unitariistoj en 1574, poste nur kalvinanoj uzis la kirkon. La konstruaĵo barokiĝis en 1782. La turo disfalis en 1896, la nun videbla turo estis konstruita post 4 jaroj. La orgeno estis farita en 1853. La restaŭrado en 1978 redonis laŭeble la mezepokajn partojn.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto, sed en la korto estas videbla busto pri predikisto Mihály Sztárai. La fasado estas simetria, meze la turo plene reliefas. La absido estas oklatera. Interne okulfrapa estas, ke la sanktejo meze havas apogkolonon. Mem la sanktejo havas plurajn pentraĵojn el 5 apartaj epokoj de antaŭ turka erao ĝis 1782.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj (vidu pli malsupre)
* https://www.termeszetjaro.hu/hu/poi/templom/nagyharsanyi-reformatus-templom/45829108/
* https://360x180fok.blogspot.com/2011/06/nagyharsany-reformatus-templom.html

eta|maldekstre|Sanktejo
Nagyharsány
Azena sepulto

**Azena sepulto** (lat. *sepultura asini* aŭ *sepultura asinina*), ankaŭ **hunda sepulto** (lat. *sepultura canina*), estis formo de rituala puno, konsistanta en senceremonia meto de la korpo de mortinto ekster konsekrita grundo de tombejo (ekzemple ĉe vojkruciĝoj de vojoj aŭ sub pendumilo – *sub furco*). Validigata ĝi estis rilate al personoj meritantaj ekskomunikon, precipe al sinmortigintoj kaj herezintoj; eventuale pli ĝenerale kontraŭ sociaj parioj. Ĝi estis uzata en mezepoko kaj frua novepoko.

Nocio *azena sepulto* en juraj tekstoj aperas unuafoje en la 11-a jarcento en dokumento *Decretum* de Burchard de Worms. La nomo estas derivita el biblia teksto Jeremio: 22, 19: *"Li estos sepultita, kiel oni sepultas azenon, li estos eltirita kaj forĵetita eksteren malantaŭ jerusalemaj pordegoj."*

## Referencoj 
Kategorio:Sepultado
Kategorio:Punoj
Kategorio:Historio de juro
Kategorio:Kanona juro
Kategorio:Sociologio de religio
Kategorio:Kontraŭreformacio
Kategorio:Sinmortigo
(119956) 2002 PA149

**(119956) 2002 PA149** estas granda transneptuna objekto malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Inter-Amerika observatorio deCerro Tololo en Ĉilio.

Ĝi estas en orbita resonanco 4:7 kun Neptuno.

Michael E. Brown listigis ĝin kiel verŝajne ne nanplanedon kun taksata diametro de 167 km.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  Listo de la Konataj Transneptunaj Objektoj ; el la paĝaroj de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Transneptunaj objektoj
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Hamid Ismailov

**Hamid ISMAILOV** (naskiĝis en 1954 en Tokmok, Kirgizio) estas uzbeka ĵurnalisto, tradukisto kaj verkisto, kiu estis forpelita de Uzbekio en 1992 pro siaj "neakcepteblaj demokratiaj tendencoj". Li poste loĝis en Rusio, en Francio, en Germanio, antaŭ instali sin en Londono kun sia familio, kie li gvidis la centrazian servon de la BBC. Li forlasis la BBC la 30-an de aprilo 2019, post 25 jaroj da servo.

Li akiris bonan edukadon en sovietia mezlernejo kaj milita altlernejo, sed akiris ankaŭ diversajn universitatajn diplomojn.

## Translingva literaturo 
En intervjuo kun Asymptote, reta revuo kiu celas antaŭenigi vere tutmondan kaj diversan literaturon trans lingvoj, kaj ne nur en la angla, Hamid Ismailov deklaris ke li dezirus, ke diversaj literaturoj estus reciproke tradukitaj, preterirante la anglan aŭ aliajn superregajn tutmondajn lingvojn, sed ke tio estas iom nereala kaj do verkistoj de subreprezentitaj literaturoj sentas la premon eldoni en la angla aŭ franca por kapti internacian atenton. Li ankaŭ bedaŭras, ke tiuj literaturoj krome suferas de la ekonomia superregado de la libro-industrioj de evoluintaj landoj.

La internacia uzo de reduktita nombro da lingvoj distordas kulturan interŝanĝon kaj malekvilibrigas la fluon de subreprezentitaj literaturoj favore al privilegiitaj literaturoj kiuj sen tradukoj povas disvastiĝi internacie. La amasa tradukado de la nun subreprezentitaj literaturoj aŭ la pli ĝenerala uzo de neŭtrala sennacia lingvo kiel Esperanto estus pli justa kaj iom helpus krei pli bonan ekvilibron.

## Vidu ankaŭ 
* Translingvado
* Internacia Verkista Programo (IWP)
* Literatura tradukisto
* Rollan Seysenbaev, kazaĥa verkisto
* Sultan Raev, kirgiza verkisto
* Ak Welsapar, turkmena verkisto

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Hamid Ismailov  kun la kompleta teksto de elektitaj verkoj en la uzbeka kaj la rusa, fragmentoj de verkoj tradukitaj al la angla, la franca kaj la ĉina, kaj blogo.
* Asymptote pri Asymptote kaj dekoj da subreprezentitaj literaturoj

## Referencoj 
Kategorio:Uzbekio
Kategorio:Verkistoj
La dama gambito (televidserio)

**La dama gambito** estas usona dramo de 2020, televida miniserio bazita sur la samnoma romano de Walter Tevis en 1983. Ĝi estis kreita por Netflix de Scott Frank kaj Allan Scott, kaj verkita kaj reĝisorita de la unua. Ĝi komenciĝas meze de la 1950-aj jaroj kaj daŭrigas en la 1960-aj jaroj, la rakonto temas pri orfa ŝaka mirinfano ŝia vojo al la pinto de la ŝakmondo luktante kun emociaj problemoj kiel drogaĉ- kaj alkohol-dependeco.

La dama gambito estis publikigita la 23-an de oktobro 2020. Post kvar semajnoj da spektado ĝi fariĝis la plej spektata miniserio de Netflix. Ĝi ricevis kritikistajn aplaŭdojn pro la agado de Anya Taylor-Joy kiel Beth Harmon kaj ankaŭ pro la kinematografiaj kaj produktaj valoroj. Ĝi ankaŭ ricevis pozitivan respondon de la ŝaka komunumo kaj stimulis reaperon de ĝenerala intereso pri la ludo.

## Intrigo 
La dama gambito sekvas la vivon de orfa ŝakmirinfano Beth Harmon, dum ŝia serĉo fariĝi la plej granda ŝakludanto de la mondo luktante kun emociaj problemoj kaj dependeco al drogaĉoj kaj alkoholo. La titolo de la serio rilatas al samnoma ŝaka malfermo. La rakonto komenciĝas meze de la 1950-aj jaroj kaj daŭras ĝis la 1960-aj jaroj.

La rakonto komenciĝas en Lexington, Kentukio, kie naŭjara Beth perdas sian patrinon en trafikakcidento kaj estas kondukita al orfejo, kie la gardisto de la konstruaĵo s-ro Shaibel instruas al ŝi ŝakon. Kiel kutime dum la 1950-aj jaroj, la orfejo liveras ĉiutagajn trankviligajn pilolojn al la knabinoj, kio kreas dependecon por Beth. Ŝi rapide fariĝas forta ŝakludanto pro siaj videblaj kapabloj, kiuj estas plibonigitaj per la trankviligiloj. Kelkajn jarojn poste, Beth estas adoptita de Alma Wheatley kaj ŝia edzo. Dum ŝi adaptiĝas al sia nova hejmo, Beth eniras ŝakan turniron kaj venkas malgraŭ ne havi antaŭan sperton en ŝakturniroj. Ŝi kreas amikecojn kun pluraj homoj, inkluzive de eksa ŝtata ĉampiono el Kentukio Harry Beltik, talenta sed aroganta ŝakmirinfano Benny Watts kaj ĵurnalisto, fotisto kaj kunludanto D.L. Townes. Dum Beth daŭre gajnas ludojn kaj rikoltas la financajn avantaĝojn pro sia sukceso, ŝi pli dependas je alkoholo kaj aliaj drogoj.

## Rolularo 
* Anya Taylor-Joy kiel Beth Harmon
* Isla Johnston kiel la juna Beth
* Annabeth Kelly kiel Beth (5 jaraĝa)
* Bill Camp kiel William Shaibel la gardisto de la orfejo kiu instruas ŝakon al Beth
* Marielle Heller kiel Alma Wheatley
* Thomas Brodie-Sangster kiel Benny Watts
* Moses Ingram kiel Jolene
* Harry Melling kiel Harry Beltik
* Marcin Dorocinski kiel Vasily Borgov
* Christiane Seidel kiel Helen Deardoff
* Rebecca Root kiel Lonsdale
* Jacob Fortune-Lloyd kiel Townes
* Chloe Pirrie kiel Alice Harmon
* Akemnji Ndifornyen kiel Fergusson

## Epizodoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 
* 
* 

Kategorio:Anglalingvaj televidaj programoj
Kategorio:Aperis en 2020
Kategorio:Usonaj televidaj serioj
Kategorio:Usonaj dramaj televidaj serioj
Kategorio:Feminismaj verkoj
Kategorio:Netflix
Kategorio:Verkoj pri ŝako
Kategorio:Verkoj pri orfoj
Kategorio:Televidaj serioj aperintaj en 2020-2029
Pedro Berruguete

**Pedro BERRUGUETE** (Paredes de Nava, Provinco Palencio, 1450 - 1503) estis hispana pentristo, grava en la transiro de la gotika pentrarto al la renesanca pentrarto.

Poss baza edukado kaj lernado, probable kun Fernando Gallego en Salamanko, li eble veturis tre juna al Italio, kie estis dokumentita iu «Pietro Spagnuolo» laboranta sub mecenato de la duko de Urbino, Federico de Montefeltro. Tiu itala lernepoko ebligis lian konon de ĉefaj artistoj de la Quattrocento, kiel Melozzo da Forlì, kaj la lernadon de teknikoj kaj manieroj propraj de la Renesanco, kiel la regado de la spaco, la anatomio aŭ la varieco kaj natureco de la gestoj, krom de la arkitekturaj kaj ornamaj elementoj propraj de la Renesanco, kvankam reveninta al Kastilio, ĉirkaŭ 1483, tiuj karakteroj ne evidentiĝis en sia pentrarto.

Li estis la patro de unu de la plej elstaraj artistoj de la Renesanco en Hispanio, nome Alonso Berruguete.

## Galerio 

Dosiero:Pedro Berruguete - Pietá - Google Art Project.jpg|*Pieco* (Nacia Muzeo de Skulptarto, Valladolid), 1480
Dosiero:Pedro Berruguete - Saint Dominic Presiding over an Auto-da-fe (1475).jpg|*Sankta Domingo prezidas aŭtodafeon*, ĉirkaŭ 1475 aŭ 1495 (Muzeo Prado, Madrido)
Dosiero:Pedro Berruguete 001.jpg|*Fajrpruvo* (Muzeo Prado)
Dosiero:SaintPeterTheMartyr.JPG|*Sankta Petro de Verono* (Muzeo Prado)
Dosiero:Talmudtrial.jpg|*Sankta Domingo kaj albianoj* (Muzeo Prado)
Dosiero:Berruguete-Pedro-Ezequiel.jpg|*La profeto Jeĥezkelo* (Diocesa Muzeo de Palencio)
Dosiero:Cristo Salvador del Mundo - Palencia 20130808.jpg|*Cristo Salvator Mundi* (Diocesa Muzeo de Palencio)
Dosiero:Federico montefeltro and son.jpg|*Federico de Montefeltro kaj lia filo Guidobaldo* (Galleria Nazionale delle Marche, Urbino)
Dosiero:Berruguete, Pedro - Salomon - c. 1500.jpg|*Salomona*, (Preĝejo de sankta Eulalia, Paredes de Nava, Palencio)
Dosiero:Pedro Berruguete 005.jpg|*La Virgulino kun la infano* (Muzeo Prado)
Dosiero:Pedro Berruguete 002.jpg|*La Virgulino kun la infano sur trono* aŭ *Virgulino de la Lakto* (Muzeo de la Originoj, Madrido)
Dosiero:Berruguete-Pedro-Gethsemane.jpg|*La preĝado de la fruktoĝardeno* (Katedralo de Avilo)

## Notoj 
Kategorio:Hispanaj pentristoj
François Dubois

**François DUBOIS** (1529-1584), estis franca pentristo, hugenoto, naskiĝinta en Amiens. Lia nura konservita verko estas la plej konata reprezento de la Masakro de la Sankta-Bartolomea tago de 24a de aŭgusto 1572, kiam parizaj katolikoj atakis kaj amasmortigis hugenotajn samlokanojn. Oni ne konas ĉu Dubois mem ĉeestis dum la okazintaĵoj, sed estis dokumentita ke parenco lia, nome la kirurgo Antoine Dubois, mortis en la masakro. Dubois fuĝis al Laŭzano por eskapi for el la persekutado kaj tie alia rifuĝinto, nome bankisto el Liono, mendis al li la pentraĵo por rememori la masakron.

La pentraĵo montras du el la momentoj de la masakro kiuj plej ofte aperas ripetitaj en gravuraĵoj kaj ilustraĵoj de libroj: la reĝino patrino Katerino de Mediĉo inspektanta je la pordoj de Luvro la korpojn de la murditoj, fone maldekstre, kaj dekstre la murdon de la marŝalo Gaspard de Coligny, estro de la hugenotoj, elfenestrita el fenestro de sia palaco.

## Notoj 
Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Francaj protestantoj
Kategorio:Hugenotoj
(119951) 2002 KX14

**(119951) 2002 KX14** estas tre granda, malhela transneptuna objekto malkovrita la  de la usonaj astronomoj Chad Trujillo kaj Michael E. Brown elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

Michael E. Brown listigis ĝin kiel verŝajne nanplanedon kun taksata diametro de 468 km.

Stelaj kaŝadoj indikis diametron inter 365 kaj 455 km, kaj elipsan formon.

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 2:3 kun Neptuno kiel plutoneno. Tamen ĝia rimarkinde feblaj discentreco kaj orbita klineco estus prefere tiuj de kubevano : "klasika" objekto de la Kujper-zono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  Listo de la Konataj Transneptunaj Objektoj ; el la paĝaroj de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Plutonenoj
Kategorio:Kubevanoj
Kategorio:Malkovrita de Chad Trujillo
Kategorio:Malkovrita de Michael E. Brown
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
119967 Daniellong

'*119967 *Daniellong'''* estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Sloan Digital Sky Survey* (SDSS), elde la Observatorio de *Apache Point* en Sunspot (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo *Daniel Long*, kiu alportis signifan kontribuon al la *Sloan Digital Sky Survey''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Sloan Digital Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Posesivo

En gramatiko, **posesivo** (mallongigo: POSS) estas vorto aŭ gramatikaĵo, kiu indikas la rilaton de posedo aŭ aparteno vastasencaj.

## Sintakso 
Diversaj lingvoj povas havi diversajn sintaksojn por posesivoj.

### Genitivo 
Kelkaj lingvoj havas unikan kazon, la **genitivon**, kiu funkcias kiel posesivo. Ekzemple, en la germana lingvo:
:
La posesivo (la fakto ke la libro apartenas al la knabo) esprimiĝas per la kazo genitivo de la artikolo *des* kaj la substantivo *Jungen*.

### Prepozicioj aŭ postpozicioj 
En kelkaj lingvoj, oni uzas prepozicion aŭ postpozicion (simile al la Esperanta *de*) por esprimi posesivon. Ekzemple, en la japana lingvo oni uzas la postpozicion *no* “de”:
:

### Posesivaj pronomoj 
Multaj lingvoj havas specialajn posesivajn pronomojn, por montri posedon, apartenon, aŭ aliajn rilatojn. Ekzemple, en Esperanto oni havas la pronomojn *mia*, *kies*, ktp.

Kelkaj lingvoj havas kaj ĝeneralan genitivon kaj specialajn posesivajn pronomojn. Ekzemple, la rusa lingvo havas kaj la regulan genitivon  *menja* “de mi” kaj la posesivon  *moj* “(la) mia”.

### Enklizaĵo 
En la angla lingvo, oni uzas la morfemon *’s*, kiu estas enklizaĵo, ne vera kaza sufikso, ĉar ĝi povas havi kiel komplementon substantivan sintagmon, ne nur unu substantivon:
:

## Semantiko 
En diversaj lingvoj, la signifokampo de la posesivo povas esti vasta aŭ malvasta. Jen kelkaj oftaj signifoj de posesivoj:
* posedo (“mia libro”, “ŝia domo”)
* aparteno (“mia lernejo”, “lia lando”)
* konsisto (“mia kruro”, “la turo de la kastelo”)
* parenceco aŭ alia interhoma rilato (“via patrino”, “nia amiko”)
* kreinto, verkinto (“la novelo de Baghy”, “la pentraĵo de Picasso”)
* uzanto (“mia taksio”, “via aŭtobuso”)
* faranto aŭ farato (“lia ekzekuto”, “mia foriro”)

## Referencoj 
Kategorio:Gramatiko
Kategorio:Gramatikaj kazoj
(119976) 2002 VR130

**(119976) 2002 VR130** estas malgranda, malhela uranorenkonta kaj neptunrenkonta asteroido de la klaso de la centaŭroj, malkovrita la  de la usona astronomo Marc W. Buie elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:4 kun Saturno.

Ĝia discentra orbito krucas tiujn de Urano kaj de Neptuno:
* Ĝia urana MOID estas 1,13666 astronomia unuo, tie estas 170,042 milionoj da km.
* Ĝia neptuna MOID estas 0,50368 astronomia unuo, tie estas 75,349 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 
*  Listo de la Konataj Transneptunaj Objektoj; el la paĝaroj de Wm. Robert Johnston
*  Listo de Centaŭroj kaj Disdiskanoj, de *Minor Planet Center*

Kategorio:Centaŭroj (asteroidoj)
Kategorio:Uranorenkontaj asteroidoj
Kategorio:Neptunrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Marc W. Buie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Barnabitoj

eta|dekstre|Antonio Zaccaria, Bartolomeo Ferrari kaj Giacomo Morigia, fondintoj de la Ordeno de Regulaj Klerikoj de Sankta Paŭlo.
La **Ordeno de Regulaj Klerikoj de Sankta Paŭlo** (en latino: *Clerici Regulares Sancti Pauli*) aŭ **Barnabitoj** estas religia ordeno de la Katolika Eklezio, formita de klerikoj kiuj profesias (ĵuras) la votojn de la religia vivo, de papa juro, fondita en la epoko de la Koncilio de Trento kaj de la tumultoj de la Reformacio. Ilia nomo derivas de ilia ĉefa sidejo, nome la Preĝejo de Sankta Barnabo de Milano. La religiuloj de tiu instituto aldonas al siaj nomoj la mallongigon B.

## Notoj 
## Bibliografio 
* AP (2011). Annuario Pontificio. Città del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana.
* Gobio, I. (1858). Vita dei venerabili padri Bartolomeo Ferrari e Giacomo Antonio Morigia, compagni al ven. Antonio M. Zaccaria nella fondazione de' Barnabiti. Milano.

Kategorio:1530
Kategorio:Romkatolika Eklezio en Italio
Kategorio:Ordenoj
Kategorio:Romkatolikaj ordenoj kaj kongregacioj