Vilsona galinago

La **Vilsona galinago** (*Gallinago delicata*) estas eta sed fortika vadbirdo de la familio de Skolopedoj, kaj ordo de Ĥaradrioformaj. La genra nomo *Gallinago* estas novlatina vorto por skolopo aŭ galinago el Latina *gallina*, "koko" kaj la sufikso *-ago*, "simila". La specia nomo *delicata* estas latina por "delikata".

Tiu specio estis konsiderata subspecio de la ordinara galinago (*G. gallinago*) ĝis 2003 kiam ĝi ricevis statuson de propra specio, kvankam ne ĉiuj fakuloj agnoskis tion tuje. La Vilsona galinago diferenciĝas disde tiu laste menciita specio je tio, ke ĝi havas pli mallarĝan blankan bordon en la flugiloj, kaj ok paroj de vstoplumoj anstataŭ la tipaj sep de la ordinara galinago. La ordinara nomo de la Vilsona galinago omaĝas la usonan ornitologon Alexander Wilson.

## Aspekto
Plenkreskuloj estas 23–28 cm longaj kun enverguro de 39–45 cm. Pezo gamas inter 79–147 g. Ili havas mallongajn verdec-grizajn krurojn kaj tre longan rektan bekon. La korpo estas makulecbruna supre kun palaj malsupraj partoj. Ili havas malhelan traokulan strion, kun helaj strioj kaj supre kaj malsupre. La flugiloj estas pintohavaj.

## Reproduktado kaj kutimaro
maldekstre|thumb|260px|Vilsona galinago manĝanta.
Ili reproduktiĝas en marĉoj, torfejoj, tundro kaj malsekaj herbejoj en Kanado kaj norda Usono kaj sur la Ĉukotka Duoninsulo, Rusio. Ili estas tutjaraj loĝantoj sur la usona Pacifika marbordo. La orienta populacio migras al suda Usono, Karibio, kaj al norda Sudameriko. Povas esti ke klimata ŝanĝo igas tiujn birdojn moviĝi al sia reproduktejo pli frue kaj foriri pli malfrue ol antaŭ 100 jaroj. En Ohio ekzemple, malfrua aprilo estis registrita kiel meza migrada dato en 1906, sed nun la plej granda parto de la loka loĝantaro ĉeestas sur la reproduktejoj tiam jam.

Ili manĝas en mola koto, sondante aŭ kaptante manĝaĵon per vido kaj manĝante insektojn, lumbrikojn kaj plantmaterialon. Bone kamuflitaj, ili estas kutime timemaj kaj kaŝas sin proksime al grunda vegetaĵaro, timiĝantaj nur kiam proksime venas entrudulo. Ili forflugas per serio de aerzigzagoj por konfuzigi predantojn.

La masklo elfaras flugetadan montradon dum amindumado, flugante alte en cirkloj kaj poste farante malprofundajn plonĝojn por produkti karakterizan sonon tamburadan. Ili estis observitaj farante tion dum la tago kaj longe en la nokto. La tambureca sono similas al la voko de Funebra strigo. Ili nestumas en bone kaŝita loko surgrunde.

## Populacio
La galinago de Wilson estis reduktita proksime de la fino de la 19-a jarcento pro ĉasado kaj habitatodetruo. Tamen, tiu birdo restas sufiĉe ofta kaj ne estas konsiderata minacata de la IUCN, kvankam lokaj populacioj estas sentemaj al grandskala drenado de malsekaj areoj.

## Referencoj 
* Bezener A. 2000. *Birds of Ontario*. Edmonton: Lone Pine publishing. p.&nbsp;149

### Identigo
* Carey, Geoff and Urban Olsson (1995). Field identification of Common, Wilson's, Pintail and Swinhoe's Snipes. *Birding World* 8(5): 179–190.
* Leader, Paul (1999). Identification forum: Common Snipe and Wilson's Snipe *Birding World* 12(9): 371–4.
* Reid, Marin (2008). Identification of Wilson's and Common Snipe *British Birds* 101(4): 189–200.

### Eŭropaj registroj
* Bland, Bryan (1998). The Wilson's Snipe on the Isles of Scilly. *Birding World* 11(10): 382–5.
* Bland, Bryan (1999). The Wilson's Snipe on the Isles of Scilly revisited. *Birding Worl]* 12(2): 56–61.
* Legrand, Vincent (2005). Identification of a Wilson's Snipe on Ouessant, Finistere. *Birding World* 18(11): 482–4.
* Lidster, James (2007). The Wilson's Snipe on the Isles of Scilly. *Birding World* 20(10):432-5.
* Millington, Richard (2008). The Wilson's Snipe on St Agnes, Isles of Scilly. *Birding World* 21(11): 467–9.

## Eksteraj ligiloj 
*Wilson's snipe species account – Cornell Lab of Ornithology
* Vilsona galinago de John Audubon 
* Filmoj de Galinago  ĉe Interreta Birdo Kolekto
* Vilsona galinago - *Gallinago gallinago*  - Birdidentigejo Patuxent
* Informado kaj fotoj pri Vilsona galinago - Birdoj kaj Birdumo ĉe Suda Dakoto
* Informado pri Vilsona galinago - Laboratorio Cornell pri Ornitologio

Kategorio:Galinagoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Holarktisa faŭno