open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
R. L. Stine

**R.L. STINE** /staɪn/ (naskita la 8-an de oktobro 1943 en Columbus, Ohio ; plena nomo **Robert Lawrence Stine**, ankaŭ konata per siaj artistaj nomoj **Jovial Bob Stine** kaj **Eric Affabee**) estas usona aŭtoro de infanaj kaj junulaj libroj. Ĝis nun, ĉirkaŭ 400 milionoj libroj de liaj verkoj estis venditaj, igante lin unu el la plej sukcesaj aŭtoroj tutmonde. Li ricevis multajn premiojn kaj estis inkludita en la Guinness-libro de rekordoj en 2003 kiel la plej sukcesa aŭtoro de horora fikcio por infanoj. 

Li estas nomata la Stephen King de porinfana literaturo. Stine komencis verki en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj. Entute, li verkis ĉirkaŭ 500 librojn.

"Formikado" estas serio de liaj mallongaj libroj por infanoj. Ili rapide disvastiĝis tra la mondo, alportante al Robert Stine sukcesosn, monon kaj famon. Poste, Stine publikigis serion de libroj " Formikado HorrorLand ".

## Verkado 
Konata kiel produktiva verkisto kaj labormaniulo, li sukcesas produkti du romanojn monate danke al sofistika tekniko. Li diras, ke li kutime inspiriĝas de gazetartikolo pri kurioza rakonto, kiel ekzemple urbaj legendoj. Nur kiam li havas la titolon en la kapo, li komencas skribi, ĉiam komencante per la miriga fino, el kiu li disvolvas la rolulojn kaj, kvazaŭ, "malfaldas la rakonton de malantaŭe al antaŭe". En sia retejo, la aŭtoro, kiu laŭdire dividas sian studĉambron kun skeleto kaj aliaj "timigaj" objektoj, ofertas komprenojn pri sia "skriba laborrenkontiĝo" kaj donas al aspirantaj junaj aŭtoroj konsilojn por iliaj propraj verkprovoj.

En siaj verkoj, Robert Lawrence Stine miksas rilatigeblajn scenarojn el la reala vivo de infanoj kaj junuloj kun hororo kaj timigaj efikoj same kiel pinĉon da humuro kaj spriteco, kio, kiel montras enketoj, estas ekstreme bone akceptita de junaj legantoj. Lia plejparte parataksa (d:Q1479098) lingvaĵo - formulita ĉefe en ĉefpropozicioj de parollingva lingvaĵo - estas tre simpla kaj lerte adaptita al la slango de junuloj sen malaltiĝi. Multaj junuloj, kiuj alie neniam legus libron kaj kiuj eĉ trovas la librojn de Harry Potter tro postulemaj, aprezas legadon helpe de la verkaro de R. L. Stine kaj foje eĉ povas plibonigi siajn leg- kaj skribkapablojn en la lernejo kiel rezulto.

## Filmadaptiĝoj 
### Televidserio 
* Haŭtfrosto (1995-1998)
* La Koŝmara Ĉambro (2001-2002)
* R.L. Stine: Tempo de Fantomoj (2010–2014)
* Ĵus Pretere (ekde 2021)
* Hororo (2023)

### Filmoj 
* Hororo (2015)
* Goosebumps 2: Hantita Haloveno (2018)
* Timostrato Parto 1: 1994 (2021)
* Timostrato Parto 2: 1978 (2021)
* Timstrato. Parto 3: 1666 (2021)
* Fear Street: Finbala Reĝino (2025)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* R.L Stine sur Wattpad
* 

Kategorio:Verkistoj de gotika fikcio
Kategorio:Usonaj sciencfikciaj verkistoj
Kategorio:Usonaj porinfanaj verkistoj
Listo de famuloj naskiĝintaj en Kispest

Jen **listo de famuloj, kiuj naskiĝis en Kispest**:

## B 
* Tibor Bakonyi, arkitekto
* István Ballai, aktoro
* Róbert Bánky (pli maljuna), aktoro
* György Bárdy, aktoro
* Imre Benkő, fotisto
* József Bozsik, futbalisto

## E 
* Eta Erdélyi, pentristo

## G 
* Júlia Gaubek, arkitekto pri internaj spacoj

## H 
* Józsa Hacser, aktoro

## J 
* Andor Zoltán Juhász, kemiisto

## K 
* Imre Kenyeres (patologo)
* József Péter Kerényi, arkitekto
* Tamás Koren, baletisto
 
## M 
* László Mester, politikisto
* Lajos Mesterházi, verkisto

## N 
* János Nagy Balogh, pentristo
 
## P 
* László Paál (aktoro)
* Károly Perényi (agronomo)
* Ödön Gábor Pogány, arthistoriisto

## S 
* György Schwajda, dramisto
* Tibor Szántó, tipografo
* Ilona Szekeres, aktoro
* Ottó Szokolay, aktoro
 
## T 
* Vilmos Tátrai, violonisto
* Ernő Tolvaly, pentristo
* Gyula Török, boksisto
* György Tumpek, naĝisto

## V 
* Endre Gábor Varga, arkivisto

## Z 
* Mihály Zsofinyecz, ministro

## Fontoj 
La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis.

Listoj
Károly Minich

**Károly Minich** [kAroj miniĥ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Minich Károly** estis hungara prosektoro, krimmedicina kuracisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Pest (urbo), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1891. Post la diplomo li praktikadis ĉe Sándor Ajtai Kovách en krimmedicina instituto ĝis 1898. Inter 1898–1936 li ricevis statuson en la juĝejo, samtempe li estis prosektora ĉefkuracisto en malsanulejo. Intertempe en 1906 el juro, post 2 jaroj el medicino li habilitiĝis, poste li ankaŭ instruis en la universitato ĝis la pensiuliĝo en 1936. Lia edzino naskis 2 filojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A bélelzáródás okai.* (1900)
* *Adatok a chlorsavas kalium-mérgezéshez.* (1903)
* *Baleseti sérülés és halál közötti okozati kapcsolat kimutatása periratok alapján.* (1911)
* *Adatok a paralysis progressiva traumás eredetéhez.* (1913)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj prosektoroj
Kategorio:Hungaraj krimmedicinaj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kyje

:*Tiu ĉi artikolo temas pri parto de Prago. Pri municipo en distrikto Jičín temas artikolo Kyje (distrikto Jičín).*

**Kyje** () estas urba kvartalo kaj katastra teritorio en Prago, sur teritorio de la urba parto Prago 14. Estas ĉi tie registritaj 112 stratoj kaj 1434 adresoj. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua dokumentita mencio pri la vilaĝo devenas el formularo de episkopo Tobiáš, en kiu en la jaro 1289 estas menciata „in curia Kig“ (en korto Kyja).

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Preĝejo de sankta Bartolomeo
* Gastejo
* Senjora muelejo

## Pluaj fotoj 

Kyje-Hutě, Jordánská 670 (02).jpg|Funkcionalisma vilao en strato Jordánská ulice el la jaroj 1940–1941
Beschreibende Darstellung 35 Key.jpg|Kyje en la jaro 1845. En antaŭaĵo fervojlinio Olomouc–Prago
Kyje kostel 2.jpg|Preĝejo de sankta Bartolomeo en Kyje
Sicherova street, east part, Praha.jpg|Loĝdomaro en la norda parto Na Hutích

Kategorio:Prago 14
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Rosemary Low

**Rosemary LOW** estas brita birdobredisto, ornitologo, konservisto, verkistino kaj fakulo pri papagoj.

Low ekkarieris kiel verkistino por la revuo *Cage and Aviary Birds*. Tiutempe, ŝi kaj ŝia edzo havis kolekton de ĉirkaŭ 50 papagoj. Post ilia disiĝo, ŝi pasigis preskaŭ ok jarojn en la Kanariaj Insuloj, kie ŝi estis kuratorino de du gravaj kolektoj de papagoj, unue ĉe Loro Parque sur Tenerifo kaj poste ĉe Palmitos Park sur Gran Canaria. Ŝi funkciis kiel redaktorino de la revuo *PsittaScene*, eldonita de la World Parrot Trust ĝis 2004.

## Verkoj
Krom centoj da artikoloj, libroj verkitaj aŭ kunverkitaj de Low estas jenaj:
* 1968 – *Aviary Birds*. Arco Publications: London. 
* 1972 – *The Parrots of South America*. John Gifford: London. 
* 1976 – *Beginner’s Guide to Birdkeeping*. Pelham Books: London. 
* 1977 – *Lories and Lorikeets: the Brush-Tongued Parrots*. Paul Elek: London. 
* 1979 – *Parrots and cockatoos*. (bildoj de Elizabeth Butterworth, teksto de Rosemary Low). Fischer Fine Art: London.
* 1980 – *Parrots, their care and breeding*. Blandford Press: Poole. 
* 1983 – *Amazon parrots: a monograph*. (kun Elizabeth Butterworth). Rodolphe d'Erlanger/Basilisk Press: London.
* 1984 – *Endangered Parrots*. Blandford Press: Poole. 
* 1985 – *Keeping Parrots*. Blandford Press: Poole. 
* 1986 – *Parrots, their care and breeding*. Blandford Press: Poole. 
* 1986 – *The Complete Book of Canaries*. (kun Ken Denham). Murdoch Books: UK. 
* 1987 – *Hand-Rearing Parrots and Other Birds*. Blandford Press: Poole. 
* 1988 – *Parrots – a complete guide*. Merehurst: London. 
* 1990 – *Macaws – a complete guide*. Merehurst: London. 
* 1992 – *Parrots in Aviculture: A Photo Reference Guide*. (kun Ron Moat). Mattachione, Silvio, & Company. 
* 1993 – *Cockatoos in Aviculture*. Blandford Press: Poole. 
* 1994 – *Endangered Parrots*. Blandford Press: Poole. 
* 1998 – *Encyclopedia of the Lories*. Hancock House: Blaine, Washington. 
* 1998 – *Parrot Breeding*. Rob Harvey: Farnham. 
* 1999 – *The Loving Care of Pet Parrots*. Hancock House Publishing. 
* 2000 – *Why Does My Parrot…?* Souvenir Press. 
* 2003 – *Fabulous feathers, remarkable birds*. Blackie: London. 
* 2003 – *Caiques*. DONA Publications: Komenskeho. 
* 2005 – *Amazon Parrots: Aviculture, Trade and Conservation*. Author. 
* 2006 – *A Guide to Grey Parrots As Pet and Aviary Birds*. Australian Bird Keeper: Tweed Heads. 
* 2006 – *The Parrot Companion*. New Holland: London. 
* 2007 – *A Century of Parrots*. Insignis Publications: Mansfield. 
* 2014 - *Understanding Parrots - Cues from nature*. INSiGNIS Publications, Mansfield. 

## Referencoj
Kategorio:Verkistinoj
Kategorio:Britaj ornitologoj
World Parrot Trust

**World Parrot Trust** estas internacia neregistara organizo dediĉita al savado de papagoj.

## Historio
Kiam la *Trust* fondiĝis en 1989 ĉe Paradise Park en Hayle, Kornvalo, Britio, oni decidis, ke la ĉefa celo estas antaŭenigi la supervivon de ĉiuj papagaj specioj kaj la bonfarton de individuaj birdoj, kaj en naturo kaj en kaptiteco. La *Trust* atingis ĉi tiujn celojn financante esencajn konservadajn laborojn, esplorprojektojn kaj edukajn programojn, kaj loke kaj internacie.

## Financado
Dum sia preskaŭ tridekjara daŭro, la *Trust* akiris ĉirkaŭ 2 milionojn da usonaj dolaroj kaj uzis ĉi tiujn financojn por komenci kaj subteni konservadajn kaj socialajn projektojn en 43 landoj por 70 specioj de papagoj. La *Trust* ekspansiiĝis tutmonde por inkluzivi naciajn branĉojn en Afriko, Aŭstralio, Belgio, Kanado, Italio, Nederlando, Skandinavio, Hispanio kaj Usono.

## Papaga Agadplano
En 1999, la Trusto kunlaboris kun la IUCN por publikigi la Papagan Agadplanon, por helpi protekti 89 speciojn de papagoj kontraŭ vivejodetruo kaj internacia komerco.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
*

Kategorio:Bestprotektaj organizaĵoj
Kategorio:Organizaĵoj en Anglio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1989
Kategorio:Papagoj
Highveld

eta|dekstre|300ra|Vintra pejzaĝo norde de Johanesburgo.
La ***Highveld*** (en afrikansa: *Hoëveld*, prononce [ˈɦuəfælt], laŭvorte 'Alta Lando') estas la parto de la sudafrika interna altebenaĵo kiu havas altitudon iom super 1 500 m, sed sub 2 100 m, tiel ekskludante la montarajn regionojn de Lesoto sudoriente de *Highveld*. Ĝi estas hejmo de kelkaj el la plej gravaj komercaj agrikulturaj regionoj de la lando, same kiel ĝia plej granda koncentriĝo de metropolaj centroj, precipe la kunurbejo Ĥaŭtengo, kiu gastigas unu trionon de la loĝantaro de Sud-Afriko.

Urboj de *Highveld* estas Johanesburgo, Pretorio, Bloemfontein, Vereeniging, Welkom, Carletonville, krom la urberoj West Rand kaj East Rand. La diamant-mina urbo Kimberley kuŝas sur la bordo de *Highveld* kaj de sudorienta Kalahari.

Ĉirkaŭ duono de la oro iam produktita en la mondo estis minita ĉe *Highveld* ekde 1880. La plej grandaj deponejoj situas en la Witwatersrand, kiu centras ĉirkaŭ Johanesburgo, kun pli malgrandaj deponejoj en la norda Liberŝtato proksime de Welkom kaj Virginio. La *Highveld* ankaŭ estas treege riĉa je diamantoj, karbo, vanado kaj mangano.

Kategorio:Geografio de Sud-Afriko
Îles de Los

***Îles de Los*** ([il də lo]) aŭ *Insularo Los* estas insularo ĉe Konakrio, Gvineo, ĉe la okcidenta marbordo de Afriko. La nomo deriviĝis el la portugala *Ilhas dos Ídolos*, nome "insuloj de idoloj" (portugaloj estis la unuaj eŭropanoj, kiuj esploris tiun mondoregionon).

La insuloj estis ple bone konataj pro siaj strandoj kaj arbaraj internoj kaj estas popularaj por turistoj. Pramoj veturas al Los el Konakrio.

Estas tri ĉefaj insuloj, nome la jenaj: Tamara (Fortoba), Kassa kaj Roume. Île de Corail, Île Blanche, Île Cabris, Île Poulet, Îlot Cabri kaj Îlot de la Bouteille estas pli malgrandaj insuletoj en la suda duono.

## Referencoj
Kategorio:Geografio de Gvineo
Celtis africana

**Afrika celtido**, nome ***Celtis africana***, estas foliarbo en la familio Kanabacoj. Ĝia gamo varias de alta arbo en arbaro ĝis mezgranda arbo en savano kaj malferma kamparo, kaj arbusto sur roka grundo. Ĝi troviĝas en Jemeno kaj Somalilando kaj tra grandaj partoj de Afriko sude de Saharo. Ĝi estas ofta arbo en la sudo kaj oriento de suda Afriko, kie la odoro eligita de ĵus tranĉita verda ligno similas al tiu de *Ocotea bullata* aŭ nigra fetorligno.

## Referencoj
* Pooley, E. 1993. *The Complete Field Guide to Trees of Natal, Zululand and Transkei*. .

Kategorio:Arboj de Afriko
Kategorio:Kanabacoj
Moderna Muzeo ĉe Stokholmo

La **Muzeo de Moderna Arto** () estas muzeo de sveda, nordia kaj internacia moderna kaj nuntempa arto en Stokholmo. Ĝi situas sur la insulo Skeppsholmen en centra Stokholmo. Ĝi malfermiĝis en 1958. 

Ĝi estas ŝtata muzeo de sveda, nordia kaj internacia moderna kaj nuntempa arto sur la insulo Skeppsholmen en centra Stokholmo. Ĝi estis inaŭgurita en 1958 kaj gastigas kolektojn de modernaj pentraĵoj, skulptaĵoj kaj fotoj.

La *Moderna Museet*, same kiel la Nacia Muzeo kaj la Orienta Azia Muzeo, apartenas al la svedaj *Statens Konstmuseer* ( Ŝtataj Artmuzeoj ). La *Arkitekturmuseet* (Arkitektura Muzeo) ankaŭ estas aligita kun la muzeo. 

En decembro 2009, branĉmuzeo, la Moderna Museet Malmö, estis malfermita en Malmö. 

## Kolekto 
La kolektoj inkluzivas nuntempan pentrarton, skulptarton, fotografion kaj artfilmon ekde 1900, kaj koncerne fotojn ankaŭ ekde ĉirkaŭ 1840.

La muzeo enhavas proksimume 100 000 pecojn de moderna arto, inkluzive de verkoj de Matisse, Picasso, Malevich, Alberto Giacometti, Giorgio de Chirico, Dalí, Marcel Duchamp, Alexander Calder, Louise Bourgeois, Andy Warhol, Jean Tinguely kaj Niki de Saint Phalle, Robert Rauschenberg, Per Kirkeby, Ulrich Rückriem, Dan Graham kaj liaj aliaj verkoj. 

En 1993, ses verkoj de Picasso kaj du verkoj de Georges Braque, valoraj pli ol 40 milionoj da britaj pundoj, estis ŝtelitaj el la muzeo. Tri el la Picasso-pentraĵoj poste estis trovitaj kaj redonitaj. 

## Galerio 
### Konstruaĵo 

Dosiero:Moderna_museet_2010.jpg|La tegmenta lanterno de ekstere.
Dosiero:Moderna_museet,_taklanternin,_2018.jpg|La plafonlanterno de interne.
Dosiero:Moderna_museet,_entréhall,_2018.jpg|La enirejo.
Dosiero:Moderna_museet,_interiör,_2018.jpg|Ŝtuparo kun elirejo por krizokazoj.
Dosiero:Moderna_museet,_shop,_2018.jpg|Muzea butiko.

### Kolekto 

Dosiero:Stockholm_Moderna_Museet_Collection_Vladimir_Tatlin_The_Monument_to_the_Third_International,_1919_(5201338122).jpg|Monumento al la Tria Internacio de Vladimir Tatlin
Dosiero:Nils_Dardel_Döende_dandyn.jpg|*Den döende dandyn* de Nils von Dardel.
Dosiero:Marie-Louise_Ekman,_exhibition_in_Stockholm_2017_09.jpg|Marie-Louise Ekmans *retrospektiv 2017*. 

### Skulptparko 

Dosiero:Niki_de_Saint_Phalle_at_the_Moderna_Museet_in_Stockholm.jpg||*Paradizo* de Niki de Saint Phalle (ekstere).
Dosiero:The_Four_Elements_(Alexander_Calder)_at_Moderna_Museet_in_Stockholm.jpg|*La Kvar Elementoj* de Alexander Calder (ekstere). 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  – en la sveda kaj angla

Kategorio:Muzeoj de la moderna arto
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Muzeoj en Svedio
Kategorio:Stokholmo
Nabatieh

**Nabatiye** [nabatije], , aramee ܐܠܢܒܛܝܥ estas urbego, en la samnomaj gubernio kaj distrikto en suda Libano. La loknomo estas ankaŭ la nomo de la municipo kaj la aglomeraĵo inkluzivas ĉirkaŭ dek vilaĝojn en la ĉirkaŭa regiono.
eta|maldekstre|

## Demografio 
Pri loĝantaro de Nabatiye mankas certaj informoj, sed ekzemple la Ruslingva Vikipedio opinias  loĝantojn.

## Geografio 
La urbego situas ĉe la piedo de altaj montoj de suda Libano, 22 km sudoriente de Cidono kaj 53 km sude de Bejruto.

## Historio 
Tiu areo estis loĝata ekde la neolitiko havas grandan arkeologian gravecon pri la antikvaj tempoj. La loko kuŝis laŭ ofta karavana vojo al Sirio, ĉar la komercistoj preferis eviti transiri la neĝkovritajn kaj krutajn montojn. Post la unua araba-israela milito multe da palestinanoj rifuĝis tien. Rifuĝejo estis starigita. En 1974 ĝi estis detruita de la Israela Aerarmeo, mortigante ĉirkaŭ 27 homojn. La rifuĝintoj translokiĝis iom proksime. Plia bombado okazis en 2006.

## Ekonomio 
Nabatieh estas grava urbo kaj ekonomie kaj kulture.

## Religio 
En 2014 islamanoj konsistigis 97% (el tio 93% estis ŝijaismaj islamanoj) kaj kristanoj (grek-katolikoj) 2% de registritaj balotantoj en Nabatieh.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj, plej ofte moskeoj
* fortikaĵo situanta 7 kilometrojn sudoriente

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Libano
Karl Klaus von der Decken

Barono **Karl Klaus** (**Carl Claus**) **von der DECKEN** (8a de Aŭgusto 1833 en Kotzen, Brandenburgo, Germanio; 2a de Oktobro 1865 apud Bardiro, Somalio) estis germana esploristo de Orienta Afriko kaj unua eŭropano kiu klopodis por grimpi la Monton Kilimanĝaro. 

## Biografio
Post militservo, von der Decken unue vojaĝis al orienta Afriko en majo 1860. Tie li esploris la regionon ĉirkaŭ la Malavia Lago, nur jaron post kiam David Livingstone estis la unua eŭropano kiu atingis la areon. La sekvan jaron, von der Decken ekiris de Mombasa por esplori la Kilimanĝaran masivon. Dum la vojaĝo enlanden, li renkontis la junan anglan geologon Richard Thornton (1838–1863) – kiu forlasis la Zambezi-ekspedicion de Livingstone – kaj invitis lin akompani lin al Kilimanĝaro. Kiam la montarmasivo aperis, estis la unua fojo, ke eŭropanoj vidis ĝin de kiam Johannes Rebmann estis la unua eŭropano kiu vidis ĝin en 1848.

, Tanzanio]]
Von der Decken kaj Thornton mezuris la areon, precize taksante la altecon de Kilimanĝaro je ĉirkaŭ 6 000 metroj super marnivelo. Tamen, kiam ilia grupo provis grimpi la monton, malbona vetero malhelpis ilin gajni pli ol ĉirkaŭ mil futojn. Ĉe la reveno de von der Decken la sekvan jaron, ĉi-foje akompanata de kolega germana esploristo kaj kemiisto Otto Kersten, la provo de ilia grupo grimpi la monton atingis ĉirkaŭ 4 200 metrojn. Denove, tamen, plimalboniĝantaj veterkondiĉoj (kaj, laŭ la rakonto de Kersten, nekunlaboremaj portistoj) malhelpis la grupon grimpi pli alten. La ekspedicio tamen ne estis tute vana, ĉar oni faris proksimajn observadojn de la neĝkovrita pinto de Kilimanĝaro.

En 1863, von der Decken deturnis sian atenton de Kilimanĝaro kaj vizitis Madagaskaron kaj la Maskarenojn apud la marbordo de orienta Afriko. En 1865, li vizitis Somalion kaj fariĝis unu el la unuaj eŭropanoj kiuj esploris la malsuprajn partojn de la rivero Jubba, pere de la malgranda vaporŝipo Welf. Post kiam la Welf vrakis en rapidaj akvoj preter Bardiro, li kaj tri aliaj en lia grupo estis mortigitaj de lokaj somaloj.

## Referencoj
Kategorio:Germanaj esploristoj
Kobylisy

:*Tiu ĉi artikolo temas pri parto de Prago. Pri la samnomata stacio de metroo temas artikolo Kobylisy (Praga metroo).*

**Kobylisy** () estas urba kvartalo kaj katastra teritorio norde de Prago, najbaranta kun Libeň (sude), Ďáblice (norde), Střížkov (oriente) kaj Čimice (okcidente). La orienta parto estas kreata de panela loĝdomaro (proksimume 10&nbsp;mil loĝantoj), la okcidenta parto de familiaj domoj. Norde estas bosko Ďáblický háj, kovranta monteton Ládví kun supermara alteco ĉirkaŭ 359 m. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo nomata **Kobolisy** () estas en formulara dokumento el 15-a de julio 1297. 

## Loĝantaro 
## Signifaj eventoj 
* 27-an de majo 1942 en la tn. Kobylisa vojkurbiĝo okazis atenco kontraŭ Reinhard Heydrich – la ĉefa celo de operaco Anthropoid (la loko de la atenco mem situas en la katastra teritorio Libeň proksime de limoj de ambaŭ kvartaloj)
* Pafejo de Kobylisy – la loko de amasaj ekzekutoj de ĉeĥaj homoj fare de nazioj dum la dua mondmilito, precipe en periodo de Heydrichiado kaj dum Praga ribelo

## Pluaj fotoj 

Kobylisy památník 1.jpg|Monumento al viktimoj de naziismo – Pafejo de Kobylisy – la loko de naziaj ekzekutoj
Ládví 2.jpg|Stacio de metroo kaj aĉetcentro Ládví meze de loĝdomaro Ďáblice
Kobylisy kostel sv. Terezie 2.jpg|Preĝejo de sankta Tereza 

Kategorio:Prago 8
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Kirjat Jam

''''''  () estas urbo kaj urba konsilio de Israelo. Ĝi situas en la distrikto Ĥajfo (מחוז חיפה, Maĥoz Ĥajfa) kaj en la samnoma subdistrikto  Ĥajfo. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La urbo fondiĝis en 1945. Ĝi situas ĉirkaŭ 10 km norde de Ĥajfo kaj havis loĝantaron de ĉirkaŭ 38 000 en 2003, inkluzive de ĉirkaŭ 20 000 kiuj alvenis en 1990 kun granda ondo de enmigrado (alija) post la disfalo de Sovetunio. En 2008, la loĝantaro estis ĉirkaŭ 40 000, kaj en 2018, la urbo havis 39 909 loĝantojn.

Kune kun Kirjat Bjalik kaj kun kvar aliaj malgrandaj urboj, Kirjat Jam formas metropolan areon kun la neoficiala nomo HaKrajot, "la urboj": ĉiuj ses loĝlokoj havas nomon kun unua nomero "Kirjat", kaj ĉiuj baze konsidereblas antaŭurboj de Ĥajfo.

## Konataj lokuloj 
* ekde 1956 la tradukisto kaj scienca verkisto Ota Ginz (1896-1976) kaj lia edzino Marie Ginzová (1898-1990), esperantista paro devena el Prago, kiuj nun aparte konatas pro la kortuŝa sorto de la murdo de ilia 16-jara (same esperantista) filo Petr Ginz, kiun ili mem neniam temigis, sed kiu tamen ricevis specifan publikan atenton ĉefe post la morto de ili - ilia filino kaj pli juna fratino de Petr, Eva (1930-2022), pretervivinto de la Ŝoaho en aĝo de 14 jaroj, jam ekde 1949 vivis en Omer, pli sude en Israelo, kaj tiujare ŝanĝis sian personan nomon al חוה [Ĥava].

## Partneraj urboj 
*  Friedrichshain-Kreuzberg, distrikto de Berlino, Germanio (ekde 1990)
*  Créteil, antaŭurbo de Parizo, Francio
*  Makó, Hungario
*  Kislovodsk, stavropola regiono, Rusio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Israelo
Kategorio:Distrikto Ĥajfo
Internacia Kongreso de Naciaj Malplimultoj

La **Eŭropa Kongreso de Naciecoj** (akronime **ENK** – ; ; ) estis neregistara organizaĵo fondita en 1925 de reprezentantoj de naciaj malplimultoj en Eŭropo kaj ekzistis ĝis 1938. Dum tiu tempoperiodo, ĉiujaraj kunvenoj okazis sub la sama nomo, partoprenataj delegitoj el ĝis 33 eŭropaj landoj.  

Ĝia celo estas lobii por la rajtoj de etnaj kaj religiaj malplimultoj kaj precipe judoj loĝantaj en la nacioj de Eŭropo kaj granda parto de Azio, precipe post la kolapso de la Aŭstra-Hungara Imperio, la Otomana Imperio, la Germana Imperio kaj la Rusia Imperio. Kiel interesgrupo, ĝia celo estis la protekto kaj internacia rekono de  kiel juraj unuoj. Krom lobiado antaŭ la Ligo de Nacioj kaj en individuaj landoj, la ENK finance subtenis gazetojn kaj revuojn por minoritataj grupoj en diversaj eŭropaj landoj. La organizaĵo ankaŭ helpis en la konstruado de diservaj domoj (sinagogoj) por judoj tra la mondo.   

La ENK havis observantan statuson ĉe la Ligo de Nacioj. Ĝia ĉefsidejo kaj sekretariejo estis komence en Ĝenevo kaj estis translokigitaj al Vieno la 1-an de aprilo 1927. Unu el ĝiaj plej elstaraj gvidantoj estis la cionisma politikisto Leo Motzkin. 

Por devigi minoritatajn rajtojn, la Kongreso de Naciecoj havis konsiderindajn financajn rimedojn je sia dispono dum longa tempo, kolektitajn el membrokotizoj de la individuaj naciaj minoritataj asocioj. Minoritatoj ĝenerale ricevis neniun financan subtenon de siaj "gastigantaj" landoj, sed ricevis multe pli de siaj respektivaj naciaj "patrujoj". Tio ebligis al iuj ŝtatoj, kiuj (ankoraŭ) ne estis membroj de la Ligo de Nacioj, influi decidojn de la Konsilio de la Ligo de Nacioj, kiu ĉefe reprezentis la interesojn de la popoloj laŭ la principo de nacio-ŝtato. 

La evoluo de la ENK montras la ĝeneralan dilemon de minoritataj organizaĵoj, kiuj, unuflanke, okupiĝas pri legitima lobiada laboro, sed samtempe povas facile fariĝi instrumento de la interesoj de la aŭtoritatoj. Taksoj pri la agadoj de la ENK estas ankaŭ tre malsamaj: de aprezo de ĝia kontribuo al la politiko de paco kaj internacia kompreniĝo ĝis kondamno de ĝi kiel pura reviziisma ilo de diversaj registaroj. 

La Federalista Unuiĝo de Eŭropaj Nacimalplimultoj vidas sin kiel la oficiala posteula organizaĵo kaj hodiaŭ havas partoprenantan statuson ĉe la Konsilio de Eŭropo kaj konsultan statuson ĉe la Unuiĝintaj Nacioj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Leo Motzkin
* Monda Cionista Kongreso
* Cionismo

Kategorio:Sekvoj de la Unua Mondmilito
Kategorio:Rajtoj de minoritatoj
Kategorio:Internaciaj ne-profitaj organizaĵoj
Kategorio:Iamaj internaciaj organizaĵoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1925
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 1938
Bardiro

**Bardiro** aŭ **Bardero**, *Bardere* (en araba: باردير, en somala: Bardhere, en itala: Bardera) estas urbo en ŝtato Jubalando de Somalio. Ĝi estas la dua plej loĝata urbo en Jubalando, kie Kismajo estas la plej granda kaj plej dense loĝata urbo en la regiono. Bardiro kuŝas ĉe la rivero Jubba je 250&nbsp;km okcidente de la urbo Baidoa kaj estas en alta areo kun fekunda grundo.

## Ekonomio
La ekonomio de Bardera estas plejparte bazita sur agrikulturo. Ankaŭ bestobredado elstaras, kaj brutaro estas bredata por viando, lakto kaj butero.

### Agrokulturo
Ekzistas du specoj de terkultivado en la Bardera areo: irigacia terkultivado kaj laŭsezona terkultivado.

Multaj mezgrandaj kaj malgrandaj bienoj apud la rivero uzas pumpmaŝinojn. Ĉi tiuj motoroj irigacias la teron per kanaloj, kaj farmistoj plantas kultivaĵojn.

La plimulto de farmistoj uzas malaltteknologian terkulturan metodon dum la du pluvsezonoj. Malgrandaj bienoj troviĝas tra Jubalando, malproksime de la riverbordoj, kie familioj plantas sorgon, maizon kaj fazeolojn sur iu ajn tero taŭga por terkultivado.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Bardhere 

Kategorio:Urboj de Somalio
Kirjat Ata

**Kirjat Ata** (, signifante urbo de Ata) estas urbo kaj urba konsilio de Israelo. Ĝi situas en la distrikto Ĥajfo (מחוז חיפה, Maĥoz Ĥajfa) kaj en la samnoma subdistrikto  Ĥajfo. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La urbo fondiĝis en 1925, kaj ricevis urban statuson en 1969. La urbo ankaŭ estas konata per sia antaŭa nomo **Kfar Ata**, kio signifate vilaĝo de Ata.

La urbo situas en la orienta parto de la valo Zvulun, sur montetoj je alteco de 100 m super marnivelo. La distanco al la maro estas 4 km.

Kune kun Kirjat Bjalik kaj kun kvar aliaj malgrandaj urboj, Kirjat Ata formas metropolan areon kun la neoficiala nomo HaKrajot, "la urboj": ĉiuj ses loĝlokoj havas nomon kun unua nomero "Kirjat", kaj ĉiuj baze konsidereblas antaŭurboj de Ĥajfo.

## Historio 
Komence de la 20-a jarcento, la teroj de la araba vilaĝo Kofrita estis akiritaj de la Varsovia religia fondaĵo *Avodat Israel* tra perantoj de la usona Ciona Komunumo. Kfar Ata estis fondita de Avodat Israel en 1925 kaj renomita Kirjat Ata en 1965 post sia kunfandiĝo kun la proksima Kirjat Binjamin . Dum la ribelo de 1929, Kfar Ata estis atakita de palestinanoj kaj provizore forlasita de siaj loĝantoj. La loĝantoj de la urbo revenis jaron poste kaj rekonstruis la komunumon. La urbo fariĝis konata pro la Teksfabriko *Ata* , konstruita en 1934 kaj fermita en 1984. En 1969, al Kirjat Ata oni donis la statuson de urbo.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Israelo
Kategorio:Distrikto Ĥajfo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kirjat Mockin

**Kirjat Mockin** (, signifante urbo de Mockin, prononcata laŭlitere tiel, , laŭnome de cionisma gvidanto Leo Motzkin) estas urbo kaj urba konsilio de Israelo. Ĝi situas en la distrikto Ĥajfo (מחוז חיפה, Maĥoz Ĥajfa) kaj en la samnoma subdistrikto Ĥajfo. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Situanta en la Zevulun-valo, sur la norda marborda ebenaĵo, sude de Akko, kaj oriente de Ĥajfo. Okcidente ĝi limas kun la kvartaloj de Ĥajfo Kirjat Shmuel, Kirjat Haim, kaj kun la urbo Kirjat Jam. Oriente ĝin apartigas la ŝoseo n-ro 4 de la urbo Kirjat Bjalik. 

Kiryat Motzkin estis fondita en 1934 kaj ricevis municipan statuson en 1976. La setlejo ricevis fervojan stacion sur la ĉefa linio de Israelo en 1937. 

Kune kun Kirjat Jam, Kirjat Bjalik kaj kun tri aliaj malgrandaj urboj, Kirjat Mockin formas metropolan areon kun la neoficiala nomo HaKrajot, "la urboj": ĉiuj ses loĝlokoj havas nomon kun unua nomero "Kirjat", kaj ĉiuj baze konsidereblas antaŭurboj de Ĥajfo. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo, jam blokita ekde 2011, jen arkivigo de aŭgusto 2011
* Persatelita Bildo de Google Mapoj

Kategorio:Urboj de Israelo
Kategorio:Distrikto Ĥajfo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Noël Pinot

**Noël PINOT** (ankaŭ: *Natalis Pinot*; naskiĝinta en Angers la , mortinta la  samloke) estis franca romkatolika pastro beatigita pro martireco dum la milito de Vendée. Festotago lia estas la 21-a de februaro.

Estante filo de teksisto li eniris la katolikan seminarion de sia naskiĝurbo; tuj antaŭe forpasis la patro kiam la knabo okjaraĝis. Post ordinado en decembro 1770 li iĝis vikario en Bousse (Sarthe) kaj, ekde 1776, en Corzé (Maine-et-Loire). En 1781 li fariĝis animzorganto ĉe hospitalo de nekuraceblaj malsanuloj en Angers. De 1788 li estis paroĥestro je Le Louroux-Béconnais (Maine-et-Loire).

Rifuzinte ĵuri je la civila konstitucio de la klerikaro - kio estis enkondukita  en la kuro de la Franca Revolucio de 1789 - li jam ne rajtis pastri. Post reveno tri jarojn pli malfrue oni arestis lin dum celebrado de la sankta meso kaj transportis lin al Angers. Tie oni senkapigis lin publike en la 21-a de februaro 1794. Lia papa moŝto Pio la 11-a beatigis lin en la 10-a de oktobro 1926. 
## Literaturo 
Johannes Madey: "Pinot, Noël", ĉe: *Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon* (BBKL), volumo 16, Bautz, Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4, kol. 1243–1244

## Eksteraj ligiloj 
*Marzena Devoud: "Bienheureux Noël Pinot, martyr de la Révolution" - ĉe: *fr.aleteia.org,* 19.2.2020

## Notoj
Kategorio:Romkatolikaj pastroj
Kategorio:Francaj beatuloj
Kategorio:Viktimoj de Franca Revolucio 
Kategorio:Naskiĝintoj en Angers 
Kategorio:Mortintoj en Angers 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1747
Kategorio:Mortintoj en 1794
Juda Muzeo en Prago

La **Juda Muzeo en Prago** () estas muzeo de juda heredaĵo en Ĉeĥio kaj unu el la plej vizititaj muzeoj en Prago. Ĝia kolekto de juda ceremonia arto estas unu el la plej grandaj en la mondo, ĉirkaŭ 40 000 objektoj, 100 000 libroj, kaj abunda arkivo de historioj de la ĉeĥa juda komunumo. La muzeo apartenas al la malnova urbocentro de Prago en la urbodistrikto Prago 1.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ( kaj )

Kategorio:Judaj muzeoj
Kategorio:Muzeoj en Prago
Kategorio:Konstruaĵoj en Malnova Urbo (Prago)
Kategorio:Prago 1
Volodimir Szajan

**Volodimir SZAJAN**, pole: *Wołodymyr Petrowycz Szajan*, ukraine: Володимир Петрович Шаян, Włodzimir Szajan, Wolhodymyr Shayan (naskiĝis la 2-an de aŭgusto 1908 en Lvovo, mortis la 15-an de julio 1974 en Londono) estis ukraina filozofo, orientalisto-sanskritologo, religiosciencisto, psikologo kaj instruisto, poeto, prozisto, tradukisto. Iniciatinto de renaskiĝo de la slava kredo en Ukrainio, unu el la unaj esploristoj de la *Libro de Veles*.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Hymny Rygwedy. Wiązka pierwsza*. Lwów: Nakładem autora [1936].&nbsp;— 48 s.
* *Hymny walki. Hymny Rygwedy. Wiązka druga*. Lwów: Nakładem autora [1937].&nbsp;— 48 s.
* *Studiji nad wedijśkoju dumkoju* (Студії над ведійською думкою), 1947),
* *Najwyszcze Switło: Studija pro Swaroha i Chorosa* (Найвище Світло: Студія про Сварога і Хороса, 1969),
* *Najwyszcza Swiatist´: Studija pro Swantewyta* (Найвища Святість: Студія про Свантевита, 1971),
* *Dżereło syły ukrajinśkoji kultury* (Джерело сили української культури, 1972),
* *Hryhorij Skoworoda: Łycar Swiatoji Borni* (Григорій Сковорода: Лицар Святої Борні, 1984).

Liaj kolektitaj verkoj en la ukraina lingvo estis eldonitaj kiel *Wira predkiw naszych* (Віра предків наших), unua volumo, Hamilton, Kanado, 1987, dua volumo, Lviv, 2019 ISBN 978-966-1635-75-2

Kategorio:Religiaj verkistoj
Kategorio:Novpaganismo
Kategorio:Naskiĝintoj en 1908
Kategorio:Mortintoj en 1974
Kategorio:Orientalistoj
Kategorio:Ukrainaj filozofoj
Bet (hebrea alfabeto)

dekstre
dekstre
**Bet** (hebree בֵּית, fakte prononcata *bejt*) estas la dua litero de la hebrea alfabeto. Ĝia nombra valoro estas 2. 

En komputiko, la unikoda signonumero estas U+05D1, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1489;», do «**&#1489;**». 

Laŭ prononco, la litero identas al la esperanta litero "b".

Kategorio:Hebrea alfabeto
Gimel (hebrea alfabeto)

dekstre
dekstre
**Gimel** (hebree גִּימֶל) estas la tria litero de la hebrea alfabeto. Ĝia nombra valoro estas 3.

En komputiko, la unikoda signonumero estas U+05D2, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1490;», do «**&#1490;**». 

Laŭ prononco, la litero identas al la esperanta litero "g". Foje ĝi skribiĝas per variaĵo גּ, kio prononceblas analoge al esperanta litero "ĝ".

Kategorio:Hebrea alfabeto
He (hebrea alfabeto)

dekstre
dekstre
**He** (hebree הא) estas la kvina litero de la hebrea alfabeto. Ĝia nombra valoro estas 5.

En komputiko, la unikoda signonumero estas U+05D4, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1492;», do «**&#1492;**». 

Kategorio:Hebrea alfabeto
Wacława Potemkowska

**Wacława POTEMKOWSKA** (naskiĝis la 9-an de decembro 1898, mortis la 2-an de aŭgusto 1944) estis aŭtorino de libroj por infanoj kaj junularo, i.a.: *Granda disputo en la kvina klaso*, *Kvarfoliera trifolio*, *Gaja*, *Granda Varsovio*.

## Biografio
Wacława Potemkowska naskiĝis en Kapuściny, nun en Vinica provinco, en Podolio. E 1918 abiturientiĝis en gimnazio de Vinico. Studojn finis ĉe Filozofia Fakultato de Varsovia Universitato en la studdirekto Pola kaj klasika filologio. En 1925 eklaboris kiel gimnazia instruistino de gelernantoj en Sokółka apud Grodno. En la jaroj 1936–1939 instruis en Ŝtata Gimnazio en Ostrów Mazowiecka. 

Paralele kun pedagogia laboro okupiĝis pri literatura kreado por infanoj kaj junularo. Ŝi verkis mallongajn rakontojn kaj legaĵojn, presitajn jam de 1921. Ŝia romano "Wielki spór w piątej klasie" estis sukcesa, reeldonata en 1930, 1946 kaj 1948. Alia romano "Czterolistna koniczyna" (eldono en 1932/33) estis bone akceptita. En 1931 – kiel frukto de ŝia ekskurso al Grekio – aperis rakontoj kaj premiita romano "Gaja". Laŭreatino de Internacia klubo PEN. En 1939 aperis primora romano "Wielka Warszawa".

Dum la germana okupado estis en Varsovio, sekrete instruante junularon. En konspira gazetaro eldonis patriotajn versaĵojn. Sub pseŭdonomo *Malwa* aktivis en Pola Enlanda Armeo.

Ŝi estis sanlaboristino en la Ribelo de Varsovio. Entombigita en Tombejo Powązki en Varsovio, kvartiro 332.

Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Polaj instruistoj
Kategorio:Verkistinoj
Ĥet

dekstre
dekstre
**Ĥet** (hebree חית) estas la oka litero de la hebrea alfabeto. Ĝia nombra valoro estas 8.

En komputiko, la unikoda signonumero estas U+05D7, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1495;», do «**&#1496;**». 

Kategorio:Hebrea alfabeto
Kaf

dekstre
dekstre
**Kaf** (hebree כף) estas la dekunua litero de la hebrea alfabeto. Ĝia nombra valoro estas 20.

En komputiko, la unikoda signonumero de la variaĵo komence aŭ meze de vorto estas U+05db, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1499;», do «**&#1499;**». Kontraste al tio, la unikoda signonumero de la variaĵo fine de vorto estas U+05da, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1498;», do «**&#1498;**». 

Kategorio:Hebrea alfabeto
Lamed (hebrea alfabeto)

dekstre
200ra|dekstre
**Lamed** (hebree למד) estas la dekdua litero de la hebrea alfabeto, kiu respondas al la konsonanto /L/. Ĝia nombra valoro estas 30.

En komputiko, la unikoda signonumero estas U+05Dc, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1500;», do «**&#1500;**». 

Kategorio:Hebrea alfabeto
Mem (hebrea alfabeto)

dekstre
200ra|dekstre
**Mem** (hebree מם) estas la dektria litero de la hebrea alfabeto, responda al la konsonanto /m/. Ĝia nombra valoro estas 40.

En komputiko, la unikoda signonumero komence aŭ meze de vorto estas U+05DE, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1502;», do «**&#1502;**». En kontrasto, fine de vorto ĝi estas U+05DD, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1501;», do «**&#1501;**». 

Kategorio:Hebrea alfabeto
Nun (hebrea alfabeto)

dekstre
dekstre
**Nun** (hebree נון) estas la dekkvara litero de la hebrea alfabeto, kiu respondas al la konsonanto /n/. Ĝia nombra valoro estas 50.

En komputiko, la unikoda signonumero komence aŭ meze de vorto estas U+05e0, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1504;», do «**&#1504;**». En kontrasto, fine de vorto ĝi estas U+05df, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1503;», do «**&#1503;**». 

Kategorio:Hebrea alfabeto
La husaro

**"La husaro"** (ruse Гусар) estas poemo de Aleksandr Puŝkin, publikigita en 1833. En balada stilo, rusa husaro rakontas al sia ĉevalo kiel, iam ĵaluze spionante al sia bela dommastrino, li akcidente trovis ke ŝi estas sorĉistino kaj forportiĝis al sabatorgio, de kiu ŝi resendis lin. La tono estas ironie ŝerca.

La rakonto baziĝis sur novelo de Orest Somov en la stilo de popolrakonto, kaj nur poste reeniris la veran parolan rakontotradicion. Ĝi ludas kun la distingo inter realo kaj imago, prezentanta fantastecan situacion, kiu eble estis nur revo naive kredata de la revanto. Andrej Sinjavskij interpretis ĝin kiel aŭtobiografian komenton pri la "flugemo" de virinoj kaj de viroj kiuj amindumas al ili.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
*Du tradukoj en Esperanto, de Vasilij Devjatnin kaj Kálmán Kalocsay

Kategorio:Ukrainio en beletro
Kategorio:Verkoj el la esperantigita ruslingva literaturo
Kategorio:Libroj de Aleksandr Puŝkin
Kategorio:Libroj aperintaj en 1833
Jung Chang

**Jung ĈANG** mandarena pron. [tʂɑŋ ɻʊ̌ŋ] (; naskiĝis la 25-an de marto 1952 en Jibino) estas brita verkisto kaj historiisto de ĉina deveno.

Jung Chang kreskis en la Ĉina Popola Respubliko kaj atestis la eventojn ĉirkaŭ la Kultura Revolucio. Ŝi studis ĉe la universitato en sia hejmprovinco Siĉuano. Kun registara stipendio, ŝi povis kompletigi pliajn studojn ĉe la Universitato de Jorko en 1976. Ŝi poste restis en Anglio.

Ŝi atingis tutmondan famon per sia aŭtobiografio, **Sovaĝaj Cignoj** (unue publikigita en la angla kiel "Wild Swans" en 1991), kiu vendis pli ol 10 milionojn da ekzempleroj.  En junio 2005, biografio de Mao Zedong, kiun ŝi kunaŭtoris kun sia edzo, Jon Halliday, estis publikigita, kio estis tre polemika inter historiistoj kaj ĉinologoj. Ŝiaj verkoj nun estas malpermesitaj en la Ĉina Popola Respubliko. 

## Verkaro 
* Jung Chang kaj Jon Halliday, *Madame Sun Yat-sen: Soong Ching-ling* (London, 1986); Penguin, 
* Jung Chang, *Wild Swans: Three Daughters of China* (London, 1992); 2004 Harper Perennial ed. ISBN&nbsp;0-00-717615-5
* Jung Chang, Lynn Pan kaj Henry Zhao (redaktita de Jessie Lim kaj Li Yan), *Another province: new Chinese writing from London* (London, 1994); Lambeth Chinese Community Association, .
* Jung Chang kaj Jon Halliday, *Mao: The Unknown Story* (London, 2005); Jonathan Cape, 
* Jung Chang, *Empress Dowager Cixi: The Concubine Who Launched Modern China* (Alfred A. Knopf, 2013), 
* Jung Chang, *Big Sister, Little Sister, Red Sister* (Jonathan Cape, 2019) 

## Referencoj 
Kategorio:Ĉindevenaj britoj
Kategorio:Britaj historiistoj
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Kategorio:Britaj biografoj
Kategorio:Britaj aŭtobiografoj
Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo
Kategorio:Verkistinoj
Sameĥ (hebrea litero)

dekstre
dekstre
**Sameĥ** (hebree סמך) estas la dekkvina litero de la hebrea alfabeto. Ĝia nombra valoro estas 60. La prononco estas la esperanta "s", ĝi identas kun unu el la prononcoj de la litero Ŝin.

En komputiko, la unikoda signonumero estas U+05E1, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1505;», do «**&#1505;**». 

Kategorio:Hebrea alfabeto
Gramatiko de Latino

La **gramatiko de Latino** estas sistema priskribo de la strukturo kaj funkciado de la latina lingvo. Tio estas parto de la itala branĉo de la hindeŭropa lingvaro, kaj ĝia gramatiko montras multajn komunaĵojn kun la aliaj historie konataj lingvoj de tiu branĉo. De ĝia parola formo, la tiel nomata vulgara latino, la latinidaj lingvoj evoluis.

Latino, kiel la antikva greka lingvo, Sanskrito, kaj aliaj hindeŭropaj lingvoj, estas tipa fanda lingvo kun sinteza esprimado de gramatikaj informoj.

La evoluoj de Latino kompare al la rekonstruita gramatiko de la pra-hindeŭropa lingvo plejparte estas rigardataj kiel plisimpliĝoj. Tio evidentas en la malpli multaj sufiksoj por formado de tempoj kaj kazoj (sinkretismo), la ŝrumpo ĝis kvar fleksiklasoj de verboj kaj kvin de substantivoj kaj la malplimultiĝo de ok kazoj en la pralingvo ĝis ses en Latino (kategoria perdo). 

La konceptoj, kiuj historie elpensiĝis por priskribi kaj diskuti la latinan kaj antikvan grekan, nuntempe ofte uziĝas en lingvistiko kaj en normala lingvaĵo ankaŭ por aliaj, eĉ por nehindeŭropaj lingvoj.

Ĉi tiu artikolo prezentas la sistemon de Klasika Latino, normigita literatura lingvo, kiu strikte uziĝis nur en la unua jarcento a.K. de tiuepokaj romaj verkistoj. Tiu vario estas la plej prestiĝa kaj la unua, kiun studentoj lernas.

## Vidu ankaŭ 
* Genro (gramatiko)
* Kazo (gramatiko)
* Substantivo
* Listo de latinaj eldiroj
Ain (hebrea alfabeto)

dekstre
dekstre
**Ain** (aŭ Ajin, hebree עין aŭ kun vokala akcento עַיִן ʿAjin, en Esperanto ‚okulo‘) estas la deksesa litero de la hebrea alfabeto. Ĝia nombra valoro estas 70. En la araba alfabeto estas la litero ʿAjn (ع), kiu korespondas laŭ prononco kaj origino.

## Elparolo 
En antikva hebrea lingvo, ajino indikis tielnomatan "voĉan faringan frikativon", tio estas, premitan sonon formitan en la gloto, korespondantan al la araba ʿajn, kiu ne troviĝas en eŭropaj lingvoj. En moderna hebrea lingvo, ĉi tiu prononco estas uzata nur de jemenaj judoj; en norma moderna hebrea prononco, la litero indikas la saman glotan halton kiel la Alef.

## Historio 
La hebrea ajino havas la saman historian fonon kiel la fenica ajino (), kiu origine estis bilda reprezentado de okulo kun punkto en la centro. La semida konsonanto "en/ain/ajn" fariĝis la greka vokalo omikrono, el kiu evoluis la greka omego kaj la latina O. En la jida lingvo, la litero estas uzata por literumi la esperantan 'e', ekzemple, en *Lebn* (vivo, ) לעבן.

## Sonekzemploj 
*   'scii' en klasika prononco. La ain-o troviĝas inter la du 'a'-oj.
*   'Gaza' (Gaza-urbo) en klasika prononco. La ain-o troviĝas komence de la vorto.

## Skribaj ekzemploj 
* : Esav
* : Gaza-urbo

En komputiko, la unikoda signonumero estas U+05E2, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1506;», do «**&#1506;**». 

Kategorio:Hebrea alfabeto
Jenő Ormos

**Jenő Ormos** [ormoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ormos Jenő** estis hungara patologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Hódmezővásárhely, li mortis  en Szeged.

## Biografio 
 akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 1946. Post la diplomo li praktikadis en la universitata patologia instituto, poste li estis asistanto (1947–1950), lektoro (1950–1954), docento (1955–1963), poste profesoro, ankaŭ katedrestro (1963–1992) kaj institutestro (1962-1993). Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1963, li doktoriĝis en 1981 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Plurfoje li studvojaĝis al Okcidenta Germanio, Pollando, Britio, Egiptio kaj Kubo. Li edziĝis en 1960. Li ricevis premiojn inter 1980-2009.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A csontok és ízületek kórbonctana* (1975)
* *A cardiovascularis rendszer kórbonctana* (1975)
* *A vese és a húgyutak patológiája* (1987)
* *A rák aetiologiája* (1987)
* *Visszaemlékezések* (2008)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Szeged (2022)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografieto hungare kun foto
* akademia paĝo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj patologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Pe (hebrea alfabeto)

dekstre
dekstre
dekstre
**Pe** (hebree פא) estas la deksepa litero de la hebrea alfabeto. Ĝia nombra valoro estas 80.

En moderna hebrea lingvo, Pe estas prononcata [p] komence de silabo post konsonanto kaj komence de vorto (en punktita notacio kun punkto (Dageŝo) meze de la litero), en ĉiuj aliaj kazoj kaj en fremdaj vortoj kaj fremdaj propraj nomoj foje kiel [f]. Ĝia nombra valoro estas 80.

Se la litero estas ĉe la fino de vorto, ĝi havas la formon ף. La fina Pe ĉiam estas prononcata [f], krom en kelkaj maloftaj verbformoj de biblia hebrea lingvo (ekz., יִצְףּ "li spionu" aŭ "lasu lin spioni" de la verbo צָפָה).

En komputiko, la unikoda signonumero komence aŭ meze de vorto estas U+05e3, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1508;», do «**&#1508;**». En kontrasto, fine de vorto ĝi estas U+05e4, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1507;», do «**&#1507;**.

Kategorio:Hebrea alfabeto
Kof (hebrea alfabeto)

dekstre
dekstre
**Kof** (aŭ Kuf, hebree קוף) estas la deknaŭa litero de la hebrea alfabeto. Ĝia nombra valoro estas 100.

En komputiko, la unikoda signonumero estas U+05e7, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1511;», do «**&#1511;**». 

Kategorio:Hebrea alfabeto
Cadi (hebrea alfabeto)

dekstre
dekstre
dekstre
**Cadi** (aŭ Cade, teorie ankaŭ skribebla Tsadi aŭ Tsade, hebree צדי) estas la dekoka litero de la hebrea alfabeto, kies prononco en moderna hebrea lingvo preskaŭ precize kongruas kun la esperanta "c". Ĝia nombra valoro estas 90.

En komputiko, la unikoda signonumero komence aŭ meze de vorto estas U+05e6, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1510;», do «**&#1510;**». En kontrasto, fine de vorto ĝi estas U+05e5, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1509;», do «**&#1509;**». 

Laŭ prononco, la litero identas al la esperanta litero "c". Foje ĝi skribiĝas per variaĵo צ' aŭ 'צ, kio prononceblas analoge al esperanta litero "ĉ".

Kategorio:Hebrea alfabeto
Reŝ (hebrea alfabeto)

dekstre
dekstre
**Reŝ** (aŭ Rejŝ, hebree ריש) estas la dudeka litero de la hebrea alfabeto. Ĝia nombra valoro estas 200.

En komputiko, la unikoda signonumero estas U+05e8, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1512;», do «**&#1512;**». 

Kategorio:Hebrea alfabeto
Ŝin (hebrea alfabeto)

dekstre
dekstre
**Ŝin** (hebree שין) estas la dudekunua litero de la hebrea alfabeto. Ĝia nombra valoro estas 300.

Origine, la Ŝin verŝajne rilatis al sono, kiu staris inter [ʃ], [θ], kaj [ɕ]. En la hebrea, la simbolo reprezentas la du sonojn [ŝ] ([ʃ] en sistemo IFA) kaj [s]. Punkto dekstre de la litero markas ĝin kiel *ŝin* (שׁ, prononco: ŝ respektive en sistemo IFA ʃ), punkto maldekstre markas ĝin kiel *sin* (שׂ, prononco: senvoĉa s). En Unikodo, la du punktoj havas la kodojn U+05C1 (dekstre por *ŝin*) kaj U+05C2 (maldekstre por *sin*). Ĉi tiuj diakritaj punktoj apartenas al la Tiberia sistemo de interpunkcio kaj tial mankas en nevokaligitaj tekstoj, kiel estas ofte en moderna hebrea. La du sonvaloroj de Ŝin/Sin estas traktataj kiel egalaj en alfabeta ordigo, sed alie kondutas kiel malsamaj konsonantoj: Se vorto havas la prononcon Ŝin aŭ Sin, ĉiuj vortformoj kaj rilataj vortoj havas la saman sonon.

En komputiko, la unikoda signonumero estas U+05E9, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1513;», do «**&#1513;**». 

Kategorio:Hebrea alfabeto
Tav (hebrea alfabeto)

dekstre
dekstre
**Tav** (hebree טֵית) estas la dudekdua kaj lasta litero de la hebrea alfabeto. Ĝia nombra valoro estas 400.

En moderna hebrea lingvo, jam ne plu ekzistas distingo inter la prononco de Tav kaj Tet. Tav estas ĝuste tradukita en la  fonetika transskribo de sistemo IFA kiel [], sekve ĝi estas prononcata kiel la esperanta "t".

Origine, oni distingis inter "malmola" kaj "mola" Tav (depende de la punkta aldonaĵo Dageŝo), kie la mola Tav respondas al la angla "th" []. La akademia transliterumo de la mola Tav estas "ṯ" ("t" kun linio sube). Tamen, ĝi ofte estas transliterumita kiel *th*. Ĉi tiu distingo daŭras en la aŝkenaza prononca tradicio de la hebrea, same kiel en la jida, kie la "malmola" tav estas prononcata kiel t kaj la "mola" tav kiel s.

## Historio 
La tav estas konsonanto kies skriba formo origine devenas de markilo (x aŭ +); ĉi tiu signifo de "tav" (taŭ) konserviĝis en la libro de la profeto Ezekiel (ĉapitro 9, versoj 4 kaj 6) kaj en la libro de Job (ĉapitro 31, verso 35). La greka litero taŭ devenas de la hebrea tav, kaj de ĉi tio la latina t.

En komputiko, la unikoda signonumero estas U+05ea, kaj en la sistemo HTML, la Hiperteksta Marklingvo, ĝi skribiĝas «&amp;#1514;», do «**&#1514;**». 

Kategorio:Hebrea alfabeto