open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Raŝido

**Raŝido** () aŭ **Rozeto** () estas havena urbo en la Nildelto en Egiptio. Ĝi lokiĝas je 65&nbsp;km oriente de Aleksandrio kaj ĝi etendiĝas ĉe la maldekstra okcidenta brako de la Nilo, ne for de la mediteraneo.

Ĝi enhavas 37000 loĝantojn.

Ĝia situacio ĉiam donis al si ĉefan strategian gravecon. Ĉe la greka periodo, ĉi tie etendiĝis la *Bolbotino*. Dum la invado de Egiptio fare de *Amr Ibn Al-Ass*, oni nomis ankoraŭ tiun regionon tiel. Tiam, Raŝido estis nur haveneto pro la hegemonio de Aleksandrio. Ĉi tie la gento dirus al vi ke la kalifo *Harun ar-Raŝid* fondis ĝin, tiel ĝi akiris sian araban nomon.
Ekde la fondo de Kairo Aleksandrio malprosperis kaj Raŝido elvolviĝis. Ĝi atingis sian apogeon en la 17a kaj 18a jarcentoj, otomana periodo de komercaj interŝanĝoj kun la *Sublima Pordo* (Istanbulo) per sia monopolo sur la delta rizo. La urbo iĝis kosmopolita kaj elvolviĝis belegaj domoj de la militistoj kaj komercistoj, moskeoj, banejoj, ortodoksaj grekaj kaj koptaj eklezioj, multe da ornamaĵoj ĝis la urbaj pordoj.

La urbo malprosperis post ol Muhammad Ali ordonis fosi en 1819 la kanalon de Mahmudiya kiun tiel proksimigis Aleksandrio kaj Kairo. Tiuj taskoj celis kanaligi la Nilfluon en la delto ek de la baraĵo de *El-Qanater*. Tiel Egipto eniĝis la modernecon.

En distanco de kelkaj kilometroj norde de la urbo, troviĝis tio kion la francoj nomis La Fuorton *Julien* ek de la *Bonaparta* ekspedicio de Egipto. Ĝi estis konstruita laŭ la ordono de la Sultano *Qaïtbay* kiu estis unu el la lastaj mamelukaj sultanoj. Li ankoraŭ konstruis la samnoma citadelo de Aleksandrio. La Fuorto havis moskeon kun granda minareto kiu falis de tiam. Poste la francoj transformis ĝin por ilia uzado . En julio 1799, je la ĉirkaŭaĵo de la fuorto, franca militisto, la kapitano *François-Xavier Bouchard* eltrovis la faman Rozetan Ŝtonon. Rememorigu, tiu ŝtono el la greka periodo portas enskribojn de la sama teksto en tri skriboj. Dank'al tio, en 1822 Jean-Francois Champollion sukcesis la deĉifradon kaj la komprenon de la hieroglifoj. La Rozeta ŝtono estas nun elmetita en la British Museum.

Kategorio:Urboj de Egiptio
László Lövétei Lázár

**LÖVÉTEI LÁZÁR László** (loeve:tei la:za:r) estas rumanuja hungara verkisto, poeto, tradukisto, redaktoro naskita en Lueta la 2-a de februaro 1972.

## Biografio 
Lövétei Lázár finis la liceon en Odorheiu Secuiesc inter 1986–1990; en Kluĵo la teknikan universitaton inter 1990–1992 kaj la fakon de hungara-rumana lingvoj inter 1993–1998 en Universitato Babeş-Bolyai. Ekde 1998 li estas redaktoro de la revuo Székelyföld.

## Premioj 
a Romániai Írók Szövetségének Debüt-díja, 1998; Faludy-díj, 2001; Déry-díj, 2005.

## Volumoj 
* *A névadás öröme* (Erdélyi Híradó, Kolozsvár, 1997);
* *Távolságtartás* (Pro-Print, Csíkszereda, 2000);
* *Két szék között* (Kalligram, Pozsony, 2005).

## Tradukaĵoj 
* Mircea Cărtărescu: Lulu (romano) (Gondolat, Budapest, 2004).

## Fonto 
* Erdélyi Magyar Írók Ligája 

## Eksteraqj ligiloj 
* Retejo pri la aŭtoro 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Somera Olimpiko 1932/moderna pentatlono

## Moderna pentatlono en la Somera Olimpiko 1932 
Kategorio:Moderna pentatlono dum la Someraj Olimpikoj
Kategorio:Somera Olimpiko 1932
Somera Olimpiko 1936/moderna pentatlono

En la **Somera Olimpiko 1936** estis nur **individua** konkurso pri moderna pentatlono - ne okazis aldona teama konkurso.

Kategorio:Moderna pentatlono dum la Someraj Olimpikoj
Kategorio:Somera Olimpiko 1936
Karel Vorovka

**Karel VOROVKA** (naskiĝis la 3-an de februaro 1879 en Praha, mortis la 15-an de januaro 1929 en Praha) estis ĉeĥoslovaka filozofo, profesoro de filozofio en naturscienca fakultato de universitato en Praha.

Li mortis nur kvindekjara. Li estis eksterordinare originala pensulo, kiu elirinte el esplorado kaj primeditado de metodoj por kono matematika kaj veninte al limoj de ĉiuj raciaj metodoj ne malesperis pri la kapablo de ĉia homa kono. Kontraŭe li venis al konvinko, ke pli profunda gnoseo  ol racia scio estas ebla. 

Vorovka estis spirito nekutime logika. La problemojn li finpensis ĝis ilia efektiva fino. Tial li venis ankaŭ al konvinko pri bezono kaj eblo de lingvo internacia kaj pri taŭgeco de Esperanto por tiu celo. La koncernaj traktaĵoj, kiujn oni publikigis en Esperanta traduko en La Progreso kaj en Nova Eŭropo naskiĝis ĉe li sen ia ajn persona influo de esperantistoj; ili estis tute spontanea rezulto de lia konsekvenca meditado. 

## En Esperanto aperis
**Ĉeĥa filozofo pri esperanto* (trad. Rudolf Hromada, La Progreso, 1925)
* Nekrologo *Karel Vorovka* (Stanislav Kamarýt, La Progreso, 1930-01-10)

## Verkoj
**Úvahy o názoru v matematice*, Praha, Česká akademie, 1917, 99 p. (*Konsideroj pri opinio en matematiko*)
**Dvě studie o Masarykově filozofii*, Praha 1926, 44 p, propra eldono (*Du studaĵoj pri filozofio de Masaryk*)
**Polemos: Spory v české filozofii v letech 1919-1925*, Praha, Sfinx, 1926, 129 p. (*Polemos - disputoj en la ĉeĥa filozofio inter la jaroj 1919-1925*)

Kategorio:Ĉeĥaj filozofoj
Maratono (urbo)

**Maratono** (malnovgreke Μαραθών, novgreke Μαραθώνας *Marathonas*; en traduko *fenkola kampo*) estas loko en Grekio, iom pli ol 40 kilometrojn nordoriente de Ateno, ĉe la orienta marbordo de la antikva pejzaĝo *Atiko*. Nuntempe la tiunoma loĝloko havas proksimume 8.5000 loĝantojn. En la ebenaĵo proksime al la loĝloko dum la jaro 490 a.K. okazis la batalo de Maratono inter persoj kaj atenanoj, kiun la atenantoj sub la armeestro *Miltiado* venkis.

## Maratona kurado 
Laŭ legendo post la batalo la kuriero Feidipido de la batalkampo ekkuris al la urbo Ateno, por transdoni la mesaĝon pri la atena venko, kaj laŭdire post la transdono de la mesaĝo en la atena urbocentro mortis pro elĉerpiĝo. Ĉu la legendo estas historia fakto aŭ postokaze kreita fikcia inventaĵo, estas demando daŭre diskutata inter historiistoj. Ĉiukaze memore al la legendo ekestis sporta disciplino de senpaŭza kurado trans distanco de iom pli ol 40 kilometroj, kiu ricevis la nomon maratono.

## Muzeo 
Proksime de la loĝloko Maratono ekzistas tombeja monteto, en kiu laŭdire la 192 en la batalo mortintaj atenaj batalistoj estis entombigitaj, kaj en malgranda distanco duon tombejan monteton por la mortintaj *plateaj* militistoj, kiuj en la batalo luktis flanke de la atananoj, kaj trian tombejan monteton, kiu multe pli aĝas kaj devenas el la 13-a jarcento a.K., do el arkaika tempo.

Apud la tria tombeja monteto ekzistas muzeo, kiu ekspozicias arkeologiajn trovaĵojn el la ĉirkaŭaĵo de Maratono.

Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Urboj de Grekio
Kategorio:Antikva epoko
Kategorio:Atiko
Listo de la plej altaj montoj de ĉiu lando

eta|400px|dekstra|Landoj laŭ alteco de plej alta punkto
La **plej alta monto aŭ punkto de lando** havas en la plej multaj kazoj simbolan valoron. Ofte tiuj montoj troviĝas en limaj regionoj, kaj tial du aŭ kelkfoje eĉ tri landoj pretendas, ke la plej alta pinto de iu mondo troviĝas sur ilia tereno.

Aliajn fojojn tiuj altaj montoj enhavis spiritan signifon, religian aŭ kulturan, por la popoloj, kiuj loĝis ne nur en la ĉirkaŭaĵoj, sed ankaŭ eĉ malproksime, ĉar pro sia alteco ili videblas de sufiĉe malproksime, eĉ de aliaj regionoj. En kelkaj kazoj la altaj montoj estis aŭ la propra dio, aŭ la loĝejo de la diaro, kiel okazis eĉ en ne tro malnova mitologio de la Antikva Grekio.

Rilate la unuan grimpon de tiuj pintoj ofte okazis kvazaŭ konkursoj inter ŝnurkamaradaroj el ambaŭ flankoj, por certigi al unu aŭ alia nacio la honoron esti la unua sur tiu pinto. Foje tiuj honoroj estas diversaj, kiel jenaj: la unua sola grimpanto, la unua virino, la unua sen oksigeno, ktp.

Sube troveblas listo de la plej altaj montoj respektive punktoj de ĉiu lando, ŝtato aŭ teritorio de la Tero.

## Listo 
## Bildaro 

Dosiero:Everest kalapatthar crop.jpg|Ĉomolungmo (aŭ Everesto) plej alta monto de la Tero

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la montoj pli altaj ol 8000 m

Kategorio:Montoj
Kategorio:Landoj

Plej altaj montoj de ĉiu lando
Vilmos Molnár

**MOLNÁR Vilmos** estas rumanuja hungara verkisto, redaktoro naskita en Miercurea Ciuc la 31-an de marto 1962.

## Biografio
Vilmos Molnár finis en sia naskiĝurbo la liceon en 1981. Komence de la 90-aj jaroj li estis literatura redaktoro de la revuo Zabhegyező. Ekde 1997 li estas redaktoro de revuo Székelyföld. Li estas ano ekde 1999 de la Magyar Írószövetség, kaj ekde 2002 de la Erdélyi Magyar Írók Ligája.

## Premioj
Marosvásárhelyi Írói Egyesület díja (1994), Látó irodalmi folyóirat Nívódíja (2000), Bálint András Emlékdíja (2001), Látó irodalmi folyóirat Nívódíja (2006), Tokaji Irótábor Díja.

## Volumoj
**Levél Szingapúrból* (noveloj, Mentor Kiadó, Marosvásárhely, 1993.), 
**Az értelmetlen csoda* (noveloj, Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 1999.), 
**Az olvasó fizetéséről* (noveloj, Széphalom Könyvmuhely, Budapest, 2000.)
**Postakocsi*, poemoj, 2010.
**Az ördög megint Csíkban* – Bookart Könyvkiadó, Csíkszereda 2013 (noveloj).

## Fonto
*Erdélyi Magyar Írók Ligája 

## Eksteraj ligiloj 
*Retejo de la revuo 
*Intervjuo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Grizkapa kolombo

La **Grizkapa kolombo** aŭ **plumbokrona kolombo** (*Leptotila plumbeiceps*) estas granda Novmonda tropika kolombo, tio estas birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas turtojn kaj kolombojn.

## Disvastiĝo 
Ĝi estas loĝanta reproduktulo el orienta Meksiko ĝis okcidenta Panamo. Ĝi estis iam konsiderata samspecifa kun la Grizfrunta kolombo, *L. rufaxilla*, de Sudameriko kaj kun la Grenada kolombo, *L. wellsi*, de Grenada.

La Grizkapa kolombo loĝas la grundon de arbaroj, replantejoj, arbustejoj kaj plantejoj de kakaujo.

## Aspekto 
maldekstre|eta|Areo de Ĉan Ĉiĉ - Belizo
maldekstre|eta|
La Grizkapa kolombo estas 25 cm longa kaj pezas 155 g. Plenkreskuloj havas grizajn kronon kaj kolon, tiu montras purpuran brilegon. Ĝi havas blankecajn frunton kaj gorĝon. La supraj partoj kaj flugiloj estas olivbrunaj kaj la subaj partoj estas rozkoloraj nuance al blanko en ventro. La vosto estas sufiĉe pinta je blanko. La beko estas nigra kaj la kruroj estas ruĝaj. Junuloj malhavas grizon en kapo kaj havas senkolorajn bordojn en dorsoplumoj.

## Kutimaro 
La Grizkapa kolombo vidatas kutime solaj aŭ en paroj. Ĝi manĝas surgrunde fruktojn, semojn kaj sablerojn. La flugo estas rapida kaj rekta, kun la regula frapado kaj vipado karaktera de kolomboj ĝenerale.

Ili konstruas neston el bastonetoj en arbo kie la ino demetas du blankajn ovojn. Kovado daŭras ĉirkaŭ 14 tagojn kaj zorgado aliajn 15.

## Referencoj 
* Stiles kaj Skutch, *A guide to the birds of Costa Rica* ISBN 0-8014-9600-4

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Panamo
Ádám Anavi

**ANAVI Ádám** estis rumanuja hungara poeto, dramverkisto naskita en Torda la 26-an de februaro 1909 kaj mortinta en Temeŝvaro la 23-an de februaro 2009. 

## Biografio
La mezlernejon Ádám Anavi finis en sia naskiĝurbo, la fakon de psikologio-filozofio en Universitato Kluĵo. Li vivas ekde 1937 en Timişoara. Li publikigas ekde 1928. Li estas ano de Verkistligo de Rumanio, de Magyar Írószövetség kaj de Erdélyi Magyar Írók Ligája. Li estas honora civitano de Timişoara.

## Pli gravaj volumoj
*1.*Öregek igazsága* (színmű, Temesvár, 1940) 
*2. *Hess, szegénység* (versek, Új Géniusz Könyvkiadó, Temesvár, 1944) 
*3. *Etika és kibernetika*(versek, Kriterion Könyvkiadó, Bukarest, 1970) 
*4. *Metaforás idők* (összegyűjtött versek, 1959–1969, Facla Könyvkiadó, Temesvár, 1974) 
*5. *Csülök és a többi négy* (versek, Facla Könyvkiadó, 1977) 
*6. *Szembesítés többedmagammal* (versek, Kriterion, 1988) 
*7. *A sanda mészáros szemével, avagy Napoleon poloskája* (versek, szerzői kiadás, Temesvár, 1999) 
*8. *Esztenák asszonya* (színmű, Excelsior könyvkiadó, Temesvár, 2001) 
*9. *Válogatott versek* (Irodalmi Jelen Könyvek, Arad, 2004) 
*10. *Kepler* (dráma, Marineasa Könyvkiadó, Temesvár, 2005) 
## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Anavi A 

Anavi A
Flughaveno Salzburg

**Flughaveno Salzburg** estas la dua plej granda flughaveno de Aŭstrio. Ĝi situas ĉ. 4 km okcidente de la centro de urbo Salzburg. Ĝi ekfunkciis en 1926 kaj estis nomita laŭ la komponisto Wolfgang Amadeus Mozart.

La (sola) oficiala nomo estas en la angla lingvo kaj mallongigas la antaŭnomojn de Mozart: **Salzburg Airport W. A. Mozart**. Oficiala nomo germana ne ekzistas.

La flughaveno estas ligita al la centra stacidomo per ĉiudekminuta buso. Sub la kurejo pasas tunele la federacia vojo 1 (*Innsbrucker Bundesstraße*), kiu ligas ĝin al la urbocentro kaj al la aŭtovojo A1. Per ĝi atingeblas la nordo (kaj tra A10 la sudo) de Salcburgio kaj ankaŭ la sud-orienta parto de Bavario; la landlimo al Germanio estas nur 2 km for.

En 2006 la flughaveno havis 1,9 milionojn da pasaĝeroj; ilia nombro kreskis ja ĉ. 60 % en dek jaroj. La nombro de la foriroj kaj alvenoj en tiu tempo restis konstanta; en 2006 foriris aŭ alvenis 21.511 aviadiloj.

La flughavenon mastrumas la societo *Salzburger Flughafen GmbH*, kies societanoj estas la urbo Salzburg (25 %) kaj la provinco Salcburgio (75 %).

## Eksteraj ligiloj 
* Flughavena retejo

Salzburg
Skalara kampo

En matematiko **skalara kampo** estas funkcio, argumento de kiu estas vektoro kaj rezulto de kiu estas nombro (skalaro).

Skalaraj kampoj estas ofte uzitaj en fiziko por priskribi iun skalaran valoron en ĉiuj punktoj de iu volumeno. Ekzemple por priskribi temperaturon, aŭ por priskribi potencialon de elektra kampo aŭ gravita kampo.

En matematiko, skalaraj kampoj estas difinitaj sur sternaĵoj.

Krom skalaraj kampoj estadas vektoraj kampoj, kiuj asociigas *vektoron* al ĉiu punkto de la spaco (aŭ ĉiu punkto de sternaĵo).

La diverĝenco estas operacio sur vektora kampo kies rezulto estas skalara kampo.
Vektora kampo povas esti konstruita el skalara kampo kiel gradiento.

## Vidu ankaŭ 
* Tensora kampo
* Vektora kalkulo
* Diferenciala geometrio de kurboj
* Tempo-dependa skalara kampo

## Eksteraj ligiloj 
* Skalara kampo en Mathworld

Kategorio:Vektora kalkulo
TAROM

La **Aeraj Transportoj de Rumanio** ( Transporturile Aeriene Române) estas la ŝtata aviadkompanio de Rumanio. Ĝi aranĝas flugojn en Rumanio kaj de Rumanio al celoj en Eŭropo kaj Mezoriento. Ĝia bazo estas la Internacia Flughaveno Henri Coandă. La kompanio estis fondita la .

## Aviadilaro 
La  TAROM havis jenajn aviadilojn:
* 2 Airbus A310-300
* 4 Airbus A318
* 7 ATR 42-500
* 4 Boeing 737-300
* 4 Boeing 737-700
* 2 Boeing 737-800

## Posedantoj 
TAROM estas akcia kompanio, kies akciojn posedas:
* la ŝtato Rumanio (95 %)
* flughavena societo Henri Coandă (2,58 %)
* societo ROMATSA (2,18 %)
* investa societo Muntenia (0,15 %)
* la rumanaj aŭtoritatoj pri civila aviado (0,09 %)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kompania retejo

Kategorio:Flugkompanioj
Kategorio:Rumanaj flugkompanioj
Kategorio:Aviado en Rumanio
Internacia Flughaveno Henri Coandă

La **Internacia Flughaveno Henri Coandă** estas unu el la du flughavenoj de Bukareŝto kaj la plej granda flughaveno de Rumanio.

En 2004 ĝi ricevis la nomon de Henri Coandă, rumana pioniro de aviado. Ĝis tiam ĝi nomiĝis laŭ la proksima urbo Otopeni; de tio devenas ĝia IATA-kodo **OTP**.

En 2006 la flughaveno havis 3,5 milionojn da pasaĝeroj kaj 58.053 forirojn/alvenojn de aviadiloj.

La flughaveno situas ĉe la rumana nacia vojo DN1 kaj havas propran enirejon al ĝi. Per publika trafiko ĝi estas atingebla per la busaj linioj de RATB 780 kaj 783. Metroa ligo estas konstruata.

## Akcidentoj 
La plej grava akcidento ĉe la flughaveno okazis la , kiam aviadilo de TAROM falis grunden ĉe Balotești mallonge post ekflugo al Bruselo. Mortis ĉiuj 50 pasaĝeroj kaj 10 avianoj.

La oficiale konstatitaj kaŭzoj estas, ke post la ekiro la dekstra motoro rifuzis redukti sian povon al kroza nivelo kaj restis je suprenira (starta) nivelo, kaj ke la stiristoj fuŝe reagis al tio. Laŭ la voĉ-registraĵo la kapitano diris nenion ekde la apero de la problemo ĝis la kraŝo; ne estas klare, kial.

## Eksteraj ligiloj 
* otp-airport.ro Flughavena retejo 

Henri Coanda
Flughaveno
Globoĵeto

eta|Turniĝanta ĵetisto
**Globoĵetado** estas sporto kaj parto de la olimpika fako atletiko. Ĝia ideo estas turniĝi ene de difinita cirkla spaco kun peza metala globo per mano ripozigita sur la ŝultron kaj premita al la flanko de sia vizaĝo, kaj per subita etendo de la brako ĵeti la globon en difinitan direkton kiom eble for de la cirklo. La difinita cirkla spaco, kiun oni ne rajtas forlasi antaŭ la ĵeto de la globo, havas diametron de 2,13 metroj. En sportaj konkursoj eblas trifoje ĵeti kaj la plej distanca ĵeto estas kalkulata. Pliajn tri provojn ricevas la plej bonaj ok sportistoj, kaj tiu kun plej distanca ĵeto de la globo fine venkas la konkurson.

La plej bonaj sportistoj atingas distancon de ĉirkaŭ 23 metroj: la aktuala monda rekordo fine de la jaro 2007 ĉe la viroj estas 23,12 metroj kaj ĉe la virinoj 22,63 metroj.

Al la programo de la Someraj Olimpikoj en la fako atletiko la globoĵeto apartenas ĉe la viroj ekde la jaro 1896 kaj ĉe la virinoj ekde la jaro 1948.

## Historio kaj reguloj 
Ĵetaj konkursoj kun pezaj ŝtonoj jam ekzistis en sportaj konkursoj de la antikva epoko. Homero raportas pri tio ekzemple en lia verko Iliado. Probable la komparo de forto per ĵeto de pezaj objektoj jam dum multe pli frua tempo estis parto de la historio de homa kulturo, ĉar temas pri variaĵo de naturaj homaj movoj. Dum pli postaj epokoj por la ĵeto uziĝis metalaĵoj, kanonaj kugloj kaj aliaj taŭgaj objektoj.

La ĝis hodiaŭ validaj mezuroj kaj pezoj por viraj sportistoj fiskiĝis dum la jaro 1860. La globo pezas ekzakte 7,257 kilogramojn. Ĉe la virinaj sportistoj dum 1926 fiksiĝis pezo de 4 kilogramoj. La globo devas esti perfekte ronda, kaj la ekstera tavolo ne rajtas esti pli mola ol latuno: la diametro ĉe la viroj rajtas esti inter 110 kaj 130 milimetroj, ĉe la virinoj inter 95 kaj 110 milimetroj.

La difinita cirkla spaco, en kiu la sportisto devas stari dum la ĵeto, devas havi (plejofte lignan) mureton de kelkaj centimetroj da alteco en la flanko de ĵetado, do arkoforman trabon sur la grundo. La kuglo devas surteriĝi ene de sektoro de 34,92 gradoj. Post komenciĝo de la ĵetoprovo la globo ne rajtas esti mallevata sub nivelon de la ŝultroj, kaj la atleto ne rajtas forlasi la cirklan spacon antaŭ ol la globo surteriĝis. Mezuratas la distanco inter la ena rando de la arkoforma trabo ĝis la parto de la surteriĝa kavaĵo plej proksima al la cirkla spaco.

## Vidu ankaŭ 
* Martelĵeto

Kategorio:Atletiko
Kategorio:Sporto
Rio Acima

**Rio Acima** (prononco *Hjuasima*, oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Metropolitana de Belo Horizonte* (Granda Belo-Horizonto) kaj en la mikroregiono *Belo Horizonte*. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Rio Novo

''''* estas municipo de Brazilo. Ĝi situas en la subŝtato Minas-Ĝerajso, en la mezoregiono Zono de la Ĝangalo (portugale *Zona da Mata*) kaj en la mikroregiono *Juiz de Fora'', en la sudorienta regiono de Brazilo. Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Karpathos

eta|mapo
**Karpathos** (greke *Κάρπαθος*, turke *Kerpe*, itale *Scarpanto*, latine *Carpathus*) estas greka insulo inter la Kreto kaj Rodoso (Egea maro kaj la Mediteraneo), dua plej granda membro de la Dodekanoj. La suda najbara insulo estas Kasos; la norda estas la neloĝata Saria.

Ĝi havas areon de 330 km2 kaj etendiĝas norde-sude. Ĝia plej alta monto estas *Kalí Límni* (1215 m).

La sude situanta Pigadia estas la ĉef- kaj havenurbo de la insulo. Ĝia oficiala nomo estas *Karpathos (urbo)*. Aliaj gravaj komunumoj estas: *Arkasa*, *Menetes*, *Othos*, *Mesochori*, *Olymbos* kaj *Aperi*. Pro turismo estas konataj ankaŭ la komunumoj *Lefkos*, *Amopi* kaj *Kira Panagia*.

La insulo estis en posedo de Venecio de 1306 ĝis ĉirkaŭ 1540, kiam okupis ĝin la Turka imperio. La insulon akiris en 1912 Italio. Post la dua mondmilito, ĝi iĝis parto de Grekio.

La insulo estas roka, arboj kreskas nur sur la suda flanko. La loĝantoj (ĉ. 6 000) okupiĝas pri agrikulturo, hortikulturo kaj paŝtado, fiŝado.

## Flaŭro kaj faŭno 
* Pelophylax cerigensis

Kategorio:Insuloj en Grekio
Alfredo Ormando

**Alfredo ORMANDO** (naskiĝis la 15-an de decembro 1958 en Messina, mortis la 23-an de januaro 1998 en Romo) estis samseksama itala teologo kaj verkisto. Li bruligis sin la 13-an de januaro 1998 sur la Petroplaco, por protesti kontraŭ la sinteno de la rom-katolika eklezio kontraŭ la samseksamo. Li mortis 11 tagojn poste je la brulvundoj.

En letero skribita en Palermo Kristnaske 1997 li diris:

Kiel substrekas Fabrizio Marrazzo, prezidanto de Arcigay, itala GLAT-organizo, kiu ĉiujare organizas la manifestaciojn memorigantajn pri premiso de Ormando, Vatikano neniel neniam ne difinis sian rilaton pri tio evento. En januaro 2008, en la 10 datreveno de morto de Alfredo Ormando en Vatikano protestis ĉirkaŭ 100 gejoj kaj lesbaninoj.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* samseksemo
* kontraŭgeja diskriminacio
* samseksemo kaj katolikismo

Kategorio:Italaj verkistoj
Kategorio:Italaj teologoj
Kategorio:GLAT-aktivuloj
Kategorio:Sinmortigintoj
Kategorio:Sinbruligintoj
Folke Bernadotte

Grafo **Folke Bernadotte af Wisborg**
(naskita la  en Stokholmo, murdita la  en Jerusalemo)
estis sveda oficiro kaj filantropo.

De 1943 ĝis 1948 li estis vicprezidanto kaj poste prezidanto da la Sveda Ruĝa Kruco. En 1945, dum restado en Germanio por liberigi skandinavojn el koncentrejoj, li ricevis pacproponon de Heinrich Himmler.

En 1948 li estis intertraktanto  de la Unuiĝintaj Nacioj en Palestino, kaj la 17-an de septembro samjare li estis pafmurdita de la juda terorista grupo Leĥi ("Stern-grupo").

## Familio 
Folke Bernadotte estis nepo de reĝo Oskaro la 2-a kaj nevo de reĝo Gustavo la 5-a.
## Verkoj
***La Fino** trad. Stellan Engholm. Eld. Eldona Societo Esperantista, Stockholm, 1945?

## Referencoj
Kategorio:Ruĝa Kruco
Kategorio:Personoj de Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Svedoj
Kategorio:Atencitoj
Folke
Abdero

eta|Prokop Chocholoušek: Kocaurkow (titula paĝo, 1847)
**Abdero** (ĉeĥe *Kocourkov*) estas elpensita vilaĝo, kiu estas okazejo de multaj komikaj okazintaĵoj pri la abderaj loĝantoj, kiuj faras ĉion necele kaj malsukcese, en rivero estas ekzemple tabelo, kiu devas averti antaŭ danĝero de baniĝado dum alta akvo: *"Tuj kiam la akvo ascendos en la rivero super tiu ĉi tabelo, la baniĝado estas malpermesita."*

Abdero estiĝis verŝajne en buŝa rakontado kaj ĝi venis el ĝi pli poste ankaŭ en literaturon.

Sian Abderon havas ankaŭ diversaj nacioj, ekz. en antikva Grekio tiun ĉi rolon ludis Abderoj, sed kiuj estis urbo vera. En la franca literaturo aperas simila urbeto Brétizy. La germana urbo de stranguloj estas Schilda.

## Vidu ankaŭ
* Absurdistano
* Kocourkov - pereinta domaro

## Eksteraj ligiloj
* 

Kategorio:Fikciaj vilaĝoj
Imaginara parto

[dekstra|eta|La [komplekso ebeno. La imaginara parto de kompleksa nombro *z = x+iy* estas *y*.]]
En matematiko, la **imaginara parto** de kompleksa nombro *z*, estas la dua ero de la ordigita duopo de reelaj nombroj prezentanta *z*. Se *z = (x, y)*, aŭ ekvivalente, *z = x+iy*, do la imaginara parto de *z* estas *y*. Ĝi estas skribata kiel *Im z*. La kompleksa funkcio *Im z* de argumento *z* ne estas holomorfa; alivorte, ĝi ne havas derivaĵon en la senco uzata en kompleksa analitiko.

La imaginara parto povas esti esprimita per la kompleksa konjugito \bar{z} kiel
:\operatorname{Im} z = {z-\bar z\over2i} .

Por kompleksa nombro en trigonometria prezento
:*z = r(cos &phi; + i sin &phi;)* aŭ *z = r ei&phi;
la imaginara parto estas
:*Im z = r sin &phi;''.

## Vidu ankaŭ 
* Reela parto
* Imaginara nombro
* Kompleksa nombro

Kategorio:Nombroj
Viktoria de Svedio

**Victoria Ingrid Alice Désirée**, kronprincino de Svedio kaj dukino de
Vestrogotio, , (naskiĝis la  en Stokholmo) estas la kronprincino (atendebla tronheredonto) de la reĝlando Svedio, la plej aĝa ido de reĝo Karolo la 16-a Gustavo kaj reĝino Silvia.

Princino Viktoria havas du gefratojn, princon Karolo Filipo (naskita la ) kaj princinon *Madeleine* (naskita la ).

## Familio 
Kronprincino Viktoria estas ekde 2001 en parrilato kun sveda gimnastikejestro Daniel Westling (naskita en 1973).
La  ili oficiale anoncis sian gefianĉiĝon. Ilia geedziĝo okazis la  en Stokholmo. Okaze de la edziĝo li akiris la titolon "lia reĝa alteco, princo Daniel, duko de Västergötland".

La  Viktoria naskis filinon, princinon Estelle (plena nomo *Estelle Silvia Ewa Mary*), la unuan idon de Viktoria kaj Daniel. Ilia dua ido, princo Oskaro (*Oscar Carl Olof*), naskiĝis la .

Kategorio:Sveda monarkio
Kategorio:Svedaj princinoj
Kategorio:Svedaj dukoj
Kategorio:Bernadotte
Kategorio:Tronheredontoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Svedio
Kategorio:Grandaj Krucoj de la Federacia Meritkruco (Germanio)
Kategorio:Vestrogotio
Sakarja

**Sakarja** aŭ **Sakarya** (*Sakarya Nehri*; greke: Σαγγάριος, latine: *Sangarius*) estas rivero en Turkio. Ĝi estas la tria plej longa rivero de Turkio, post Kizilirmak kaj Yesilirmak.

La rivero Sakarja fontas en provinco Afyon kaj longas 824 km.

Oni nomumis laŭ la rivero la provincon Sakarya.

## Vidu ankaŭ 
* Batalo de Sakarja

Kategorio:Riveroj en Turkio
Kızılırmak

**Kızılırmak** aŭ *Kızıl Irmak* (kizilirmak, antikve Halys; Kizil signifas ruĝa) estas la plej longa rivero en Turkio, kiu fontas kaj alfluas en la lando.

Ĝi longas 1182 km kaj fontas en la Kizil-montaro, en norda-meza parto de Anatolio, en alto de ĉ. 2000 m. Ĝi fluas en sudokcidenta direkto apud Sivas kaj en mezo de lando turniĝas per granda kurbo al nordo kaj trapenetras la Nord-Anatolian montaron. Ĝi alfluas la Nigran Maron inter Sinop kaj Samsun.

Ĝia fluejo estas malalta, la akvolivero dependas de la sezono: la akvonivelo plej malaltas dum somero, plej altas dum la printempa neĝodegelo kaj pluvado.

Pro la kelkloke forta fluo kaj ŝanĝiĝo de la liverata akvo, ĝi ne taŭgas por regula ŝipado. Oni uzas la riveron por produkti elektron kaj akvumi.

Oni konstruis ĉe Hirfanli kaj Kesikköprü du grandajn akvocentralojn, ĉe Kirikkale pli malgrandan. Tiuj centraloj provizas la regionon de la Egea maro, Nigra maro, kaj Marmara maro.

Kategorio:Riveroj en Turkio
Yeşilırmak

**Yeşilırmak** aŭ **rivero Yeşil** (el la turka lingvo: "Verda rivero") estas rivero en norda Turkio, longanta 519 (aŭ 418) km, fontanta en provinco Sivas kaj alfluanta la Nigran maron ĉe Samsun. Ĝi fluas apud urboj Tokat kaj Amasya.

Kategorio:Riveroj en Turkio
Karolo la 12-a (Svedio)

eta|maldekstra|**Karolo la 12-a en 1697** de David Klöcker Ehrenstrahl
**Karolo la 12-a** (, Stokholmo –  ĉe Fredrikshald), de la dinastio Vitelsbaĥoj estis de 1697 ĝis 1718 reĝo de Svedio.

## Vidu ankaŭ 
* Granda Nordia Milito
* Batalo de Narva (1700)


Kategorio:Svedaj reĝoj
Kategorio:Dukoj de Bremen-Verden
Kategorio:Germanaj dukoj
Kategorio:Vitelsbaĥoj
Kategorio:Homoj de Palatinato
Dafna

Laŭ la helena mitologio **Dafna** greke Δάφνη - estis nimfo, kiu samkiel la diinoj Artemiso aŭ Diana estis virgulina ĉasistino.eta|Apolono ĉasas la nimfon Dafna

Kiam la dio Apolono primokis la amodion Eroso, tiu venĝis sin, pafanta oran enamigan sagon al Apolono kaj plumban malenamigan al Dafna. Apolono do senespere enamiĝis al la nimfo, dum Dafna senhelpe nerviĝis de la dio kaj estis malakceptema al ĉia speco de flirtado. Kiam Apolono urĝigis la nimfon amindume pliproksimiĝi, ŝi fuĝis. Elĉerpiĝinte de la kurado ŝi petegis al sia dia patro ŝanĝi ŝian belan eksteron, por ke Apolono ne plu ĉasu ŝin. Sekve ŝi transformiĝis al laŭro (greke δάφνη, dáphnē).

Memore al la belulino Apolono de tiam ĉiam portis laŭrokronon aŭ laŭre ornamitan liron.
----
Ne konfuzu la nimfo Dafna kun la paŝtisto Dafno.

Kategorio:Nimfoj
Elektronika orgeno

250px|dekstra|eta|Elektronika orgeno *General Music GEM MK-10*
Kiel **elektronika orgeno** oni ĝenerale nomas klavarilo kun elektronika songenerado. La nocio ne ampleksas konkretan analogan aŭ ciferecan teknologion de la songenerado, dezajnversion aŭ konstrugrandecon, ĉar tiuj dependas de la respektiva evolustato de la tekniko kaj de la bezonoj de la uzantoj. La muzikisto interesiĝas ĉefe pri la sonkvalito kaj la uzocelo de la muzikilo, kaj pro tio la aplikata tekniko paŝas malantaŭen favore al la muzikado..

Evoluigite el la elektro-mekanikaj muzikiloj ekde la 1930-aj jaroj , ĝi estis ĝis la apero de la polifonia sintezilo meze de la 1970-aj jaroj unu el la malmultaj elektrofonaj klavariloj kun polifonia tongenerado. Unue la fajfilorgeno estis la modelo por la evoluigo de la elektronika: klavaro (ankaŭ kun pluraj manualoj), nomumado de la registroaltecoj laŭ la futa tonpozicio aŭ parte la registronomoj estas transprenitaj. Per konstantaj, pluaj plibonigoj kaj intertempe la ekuzo de la komputotekniko la songenerado atingis tian kvaliton, ke ĝi ankaŭ estas utiligata kiel elektronika *koncertorgeno* kaj *sakralorgeno*.

## Koncertorgenoj 
eta|Cifereca sakralorgeno (pinta modelo)
La koncertorgeno utilas al elstaraj orgenistoj kiel instrumento por solokoncertoj plejparte sur la kampo de la popmuziko. Fakte ĝi estas elektrona hejmorgeno kunege elspeza ekipo. Al tiu apartenas du, plejofte tri manualoj, ĉiam plenpedalaro kun kutime 25 klavoj. Koncertorgenoj nur malofte disponas pri interna laŭtsonilosistemo, sed oni ludas ilin tra eksteraj amplifiloj kaj laŭtsoniloj por plenumi la kondiĉojn de grandaj salonoj, haloj aŭ subĉielaj eventoj.
Renomaj produktantoj estis kaj ankoraŭ estas *Böhm*, Roland, *Yamaha*, *Wersi*. Ankaŭ *Hammond* konstruis koncertorgenojn, kiuj uzatas prefere por ĵazkoncertoj.

Koncertorgenoj estis utiligataj kiel pintaj modeloj de la hejmorgenoserio por varbokoncertoj. Por tio la produktantoj engaĝis pintajn orgenistojn, kiuj simbolu la kvaliton de la orgenetikedo. La plej elstara ekzemplo por tio estas ja Franz Lambert, kiu koncertas ekde la 70-aj jaroj sur Wersi-orgenoj.

## Vidu ankaŭ 
* orgen-glosaro

Kategorio:Elektrofonoj
Kategorio:Orgeno
Jungfrau

La **Jungfrau** (signifo en Esperanto: "virgulino") estas unu el la plej konataj montoj de Svislando. Kun alteco de 4'158,2 m super la marnivelo ĝi estas la tria plej alta monto de la Bernaj Alpoj kaj formas kune kun Eiger kaj Mönch tre rimarkindan triopon.

## Monda Naturheredaĵo 
La 13-an de decembro 2001 la monto Jungfrau kune kun la ĉirkaŭaj regionoj kaj la Aleĉ-Glaĉero estis aldonita al la listo de la Monda Naturheredaĵo de UNESKO kiel regiono Jungfraŭ-Aleĉ-Bieĉhorno.

## Turismo 
De Interlaken aŭ Grindelwald per la Jungfrau-Fervojo eblas atingi la jugon de Jungfrau (germane *Jungfraujoch*), la kreston inter Jungfrau kaj Mönch sur alteco de 3471 m s.m. Tio estas la plej altnivela trajnstacio de Eŭropo. Ĝi estas unu el la plej konataj turismaj celoj de Svislando.

## Eksteraj ligiloj 
* Realtempaj panoramokameraoj Junfraŭjoĥ 
* Retejo de la Jungfraŭ-regiono en germana kaj angla lingvoj

Kategorio:Montoj en Svislando
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Svislando
Kategorio:Montoj de la Alpoj
Kategorio:Berna Oberlando
Kategorio:Montoj kun alteco inter 4000 kaj 4999 m
Laŭrokrono

eta|stiligita laŭrokrono
**Laŭrokrono** estas krono plektita el branĉoj kaj folioj de la planto laŭro. Ĝi estas sinonimo por aparta honorigo aŭ premio.

## Historio 
La greka dio Apolono portis laŭrokrono, kiu memorigis lin pri la amata nimfo Dafna, kiu povis savi sin de liaj persekutoj nur pere de transformigo en laŭroarbuston.
La Muzo de la historio kaj epopea poezio Klio, portas ankaŭ laŭron.

En antikva Grekio laŭrokronoj ornamis elstarajn sportistojn kaj poetojn. Aparte la venkintoj en la sportaj konkursoj de Olimpio honoriĝis per ili.

En antikva Romio la laŭrokrono estis signo de milita venko dum la triumfa reveno de armeestro al Romo. Poste la romiaj imperiestroj konstante portis laŭrokronoj kiel signo de sia gloro.

## Formo 
eta|la ŝtata blazono de Grekio, ĉirkaŭita de laŭrokrono
Ekzistas kaj laŭrokronoj supre malfermaj kaj supre fermitaj, do tute cirklaj.

## La laŭrokrono kiel motivo 
En la arkitekturo ne nur dum la klasikisma epoko la laŭrokrono estas ofte uzata dekora motivo.

La itala aŭtoprodukta kompanio Alfa Romeo uzas la laŭrokronon ekde la jaro 1925 en sia firmaa emblemo.

La krono ankaŭ estas elemento de multnombraj blazonoj kaj ordenoj, ekzemple en la ŝtata blazono de Grekio.

## Parolturno 
La parolturno "ripozi sur siaj laŭroj" (PIV) signifas pro pasintaj sukcesoj nuntempe montri tre limigitan engaĝiĝon.

## Vidu ankaŭ 
*Poetokronado

Kategorio:Kapvestoj
Koturnokolombo

***Geotrygon*** aŭ **koturnokolomboj** estas genro de birdoj de la familio de Kolombedoj kiu inkludas turtojn kaj kolombojn. Ties membroj vivas en Neotropisoj. La specioj de tiu genro havas teritoriojn el suda Meksiko kaj Centrameriko ĝis Karibio kaj Sudameriko. Koturnokolomboj estas surgrundemaj birdoj kiuj vivas, nestumas, kaj manĝas en densaj arbaroj. Ili estas rimarkindaj pro siaj purpuraj al brunaj koloroj kun hel-malhelaj vizaĝaj markiloj.

La genro *Geotrygon* estis enkondukita en 1847 fare de la angla natursciencisto Philip Henry Gosse. La nomo kombinas la vortojn de la greka lingvo *geō-* kun signifo "grundo-" kaj *trērōn* kun signifo "kolombo". La tipa specio estis la Kresta koturnokolombo (*Geotrygon versicolor*).

Ĝi enhavas la jenajn 9 speciojn:

* Grizkapa koturnokolombo, * Geotrygon caniceps*
* Kaja koturnokolombo, *Geotrygon chrysia*
* †Puertorika koturnokolombo, *Geotrygon larva* - estis prahistoria birdo
* Hispaniola koturnokolombo, *Geotrygon leucometopia*
* Ruĝeca koturnokolombo, *Geotrygon montana*
* Brida koturnokolombo, *Geotrygon mystacea*
* Purpura koturnokolombo, *Geotrygon purpurata*
* Safira koturnokolombo, *Geotrygon saphirina*
* Kresta koturnokolombo, *Geotrygon versicolor*
* Viola koturnokolombo, *Geotrygon violacea*
* Ankaŭ la Blukapa koturnokolombo, *Starnoenas cyanocephala*, ununura membro de la genro *Starnoenas* estas foje konsiderata koturnokolombo.

Kladogramo montranta lokon de *Geotrygon* inter siaj plej proksimaj parencoj:

## Referencoj 
Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Manhwa

eta|180px|
eta|180px|
eta|180px|

**Manhwa** (*Manĥvao* < *Манхва*: Korea: 만화, hanĝa alfabeto: 漫畫) estas la korea termino por komikso. Ĝi havas similan formon kiel mangao.

Kategorio:Kulturo de Koreio
Kategorio:Bildliteratura terminologio
Amerikaj grundokolomboj

[dekstra|200px|eta|[Inkaa kolombo]]
**Amerikaj grundokolomboj** estas subfamilio de birdoj de la familio de Kolombedoj, kiu inkludas kolombojn kaj turtojn, nome *Columbininae*. Ĝi enhavas kvin genrojn:

Genro *Columbina*
* Grundokolombo, *Columbina passerina*
* Platbrusta grundokolombo, *Columbina minuta*
* Ekvadora grundokolombo, *Columbina buckleyi*
* Ruĝeca grundokolombo, *Columbina talpacoti*
* Pikuja grundokolombo, *Columbina picui* 
* Raŭka grundokolombo, *Columbina cruziana*
* Bluokula grundokolombo, * Columbina cyanopis*

Genro *Claravis*
* Blua grundokolombo, *Claravis pretiosa*
* Purpurflugila grundokolombo, *Claravis godefrida*
* Grenatbrusta grundokolombo, *Claravis mondetoura*

Genro *Metriopelia*
* Nudvizaĝa grundokolombo, *Metriopelia ceciliae*
* Morena grundokolombo, *Metriopelia morenoi*
* Nigroflugila grundokolombo, *Metriopelia melanoptera*
* Orpunktita grundokolombo, *Metriopelia aymara*

Genro *Scardafella* – eble apartenas al *Columbina*
* Inkaa kolombo, *Scardafella inca*
* Skvamokolombo, *Scardafella squammata*

Genro *Uropelia*
* Longvosta grundokolombo, *Uropelia campestris*...

## Referencoj 
Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Michael Braungart

**Michael BRAUNGART** (Schwäbisch Gmünd, 1958) estas germana kemiisto kiu estas referenco en la kampo de reuzado kaj de verdaj produktoprocezoj. En liaj junaj jaroj li estis aktivisto de Greenpeace. Braungart estis kune kun William McDonough la aŭtoro de «Cradle to cradle : Remaking the Way We Make Things» (2002) kiu priskribas kiel fari ĉion tiel ke per ĝi oni nun ne domaĝu la medion, la sanon kaj kiel ĝi estu reutiligebla en venonta fazo por iu alia persono. Temas do pri perfekte ebla kombino de sekureco, reuzado kaj longdaŭrado.

## Vidu ankaŭ 
* *Ekoefikeco*

Kategorio:Germanaj kemiistoj
The Apartment

***The Apartment*** (anglalingve signifas "La apartamento") estas 1960-jara romanca-komedia filmo kunverkita kaj direktita de Billy Wilder. Aktoris en la filmo Jack Lemmon, Shirley MacLaine kaj Fred MacMurray. La filmo rakontas pri viro kiu provas altigi sian statuson en firmao per tio ke li permesas al la firmaestroj uzi lian apartamenton por iliaj amaferoj, sed li atingas propran romancaferon.

La filmo estis kritika kaj komerca sukceso, gajnanta pli ol $20 milionojn da usonaj dolaroj kaj kvin Akademiajn Premiojn inkluzivante premion por plej bona filmo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj romantikaj komediaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1960
Kategorio:Akademia Premio por plej bona filmo
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Billy Wilder
MC Alger

**MC Alger** estas alĝeria futbalklubo kiu estas bazita en Alĝero, fondita en 1921. La klubo-koloroj estas ruĝa kaj verda. Ili ludas en la *Stade du 5 Juillet 1962*. La klubo estas kiun oni ĝenerale opinias la plej popularan futbalon teamon en Alĝerio kaj eble en la tuta Afriko.

Kategorio:Alĝeriaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1921
USM Alger

**USM Alger** estas unu el la plej grandaj futbaloteamoj en Alĝerio. Kiu estis bazita en Alĝero kaj fondis en 1937. La klubo koloroj estas ruĝa kaj nigra. Ilia ejo, la Omar Hammadi Stadiono, havas kapaciton de iuj 10,000.

Kategorio:Alĝeriaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1937
CA Batna

**CA Batna** estas Alĝeria futbala klubo kiu estis bazita en Batna, fondis en 1932. La klubo koloroj estas ruĝa kaj blua. Ilia ejo, la Seffouhi Stadiono, havas kapaciton de iuj 30,000. Ili ludis en la unua divido en la sezono 2006/07 ..inte alteniĝ de la Dua Divido en 2005. Sed nun ili estas elklasigita al Alĝeria Championnat Nacia 2.

Kategorio:Alĝeriaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1932
JSM Bejaïa

**JSM Bejaïa** estas alĝeria futbalklubo kiu havas sidejon en Béjaïa. Ĝi estis fondita en 1936. Ĝia hejma stadiono estas ''Stade de l'Unité Maghrébine''.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo

Kategorio:Alĝeriaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1936
CR Belouizdad

**CR Belouizdad** estas Alĝeria futbalo klubo kiu estis bazita en Mohamed Belouizdad, distrikto de Alĝero. Estis fondita en 1962. Ilia hejmo stadiono estas Stade 20 Août 1955.

Kategorio:Alĝeriaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1962
CA Bordj Bou Arreridj

**CA Bordj Bou Arreridj** estas Alĝeria futbalo klubo kiu estis bazita en Bordj Bou Arreridj, fondis en 1931. La klubo koloroj estas flava kaj nigra. Ilia ejo, Stade 20 Août 1955, havas kapaciton de 15,000.

Kategorio:Alĝeriaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1931
USM Blida

**USM Blida** estas Alĝeria futbalo klubo kiu estis bazita en Blida. Ĝi estis fondita en 1932. Ili ludas en la Stadiono Mustapha Tchaker.

Kategorio:Alĝeriaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1932
ASO Chlef

**ASO Chlef** estas Alĝeria futbalo klubo kiu estis bazita en Chlef, fondis en 1947. La klubo koloroj estas ruĝa kaj blanka. Ilia ejo, Boumezrag Mohamed Stadiono havas kapaciton de iuj 30,000.

Kategorio:Alĝeriaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1947
JS Kabylie

**JS Kabylie** estas futbalo klubo bazita Tizi Ouzou en Alĝerio. Ĝi ĉerpas sian subtenon de etne klaraj Kabyle homoj. Estis antaŭe nomita JS Kawkabi (1974-77) kaj JE Tizi-Ouzou (1977-89). Estas unu el la plej riĉa kaj la plimulto sukcesaj kluboj en Afriko. Ilia aktuala translokigo buĝeto estas 2.500.000 eŭroj. Ilia hejmo stadiono estas Stade 1er Novembre.

Kategorio:Alĝeriaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1946
Nagyhegyes

eta|dekstra|200px|Hajdú-Bihar

**Nagyhegyes** [nadjhedjeŝ] estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Ebenaĵo**, en departemento Hajdú-Bihar, en subregiono Hajdúszoboszló. La nomo signifas granda-pinta.

* Areo: 133&nbsp;km²
* Loĝantaro: 2700
* Poŝtkodo: 4064
* Telefonprefikso: 52

La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Füzesabony-Debrecen, Orienta ĉefkanalo preterfluas, Balmazújváros estas proksime.

La unua mencio okazis en 1067 en dokumento. Tiutempe ĝi havis eklezion. La tataroj en 1241 faris senhoma la komunumon, pli poste la sama okazis pro la turkoj. En la pli pacemaj tempoj nur farmoj formiĝis. Komence de la socialismo oni fondis farmocentrojn, kie jam estis elektro, aĉetejo, lernejo. En 1952 oni refondis la vilaĝon. Ekde 1960 oni minas tergason.

Apud la vilaĝo lago nomata Kadarcs (kadarĉ) kaj fiŝlagoj troviĝas.

Vilaĝservoj estas apoteko, infanĝardeno, lernejo kun kolegio, kuracejo, dentokuracejo, familihelpa centro, domo por maljunuloj, biblioteko kaj kulturdomo.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Hajdú-Bihar
A Place in the Sun

***A Place in the Sun*** ("Ejo en la suno" en la angla lingvo) estas 1951-jara fimo kiu rakontas pri laboristo kiu luktas kun amaferoj kun du virinoj. Aktoris en la filmo Montgomery Clift, Elizabeth Taylor, Shelley Winters, Anne Revere, Keefe Brasselle, kaj Raymond Burr. La filmo estis kritika kaj populara sukceso, gajnante ses Akademiajn Premiojn.

La filmo estis adaptita de Harry Brown kaj Michael Wilson de romano *An American Tragedy* ("Amerika Tregedio") de Theodore Dreiser kaj la adaptita dramo de Patrick Kearney. Ĝi estis direktita de George Stevens. En 1991, *A Place in the Sun* estis elektita de la Usona Biblioteko de Kongreso kiel "kulture grava", kaj tial preservita ĉe la Usona Nacia Film-Registro.

Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Amaferaj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1951
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Folyás

**Folyás** [fojAŝ] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en Distrikto Hajdúnánás. La loknomo signifas: fluo.
eta|Blazono de Folyás
eta|maldekstre|La iama preĝejo de Folyás

## Bazaj informoj 
* Areo: 54&nbsp;km²
* Loĝantaro: 400
* Poŝtkodo: 4090
* Telefonprefikso: 52

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Tiszafüred-Tiszalök, Polgár estas proksime, apude fluas Okcidenta ĉefkanalo, kiu estas la plej granda branĉo de Orienta ĉefkanalo. Debrecen troviĝas je 64, Budapeŝto je 194 km-oj.

## Historio 
Dum la historio la loko apartenis al Polgár. En la 19-a jarcento formiĝis bienocentro kaj dise farmoj. En 1892 preĝejo konstruiĝis, kiu detruiĝis dum la tankobatalo en 1944. La vilaĝo fondiĝis en 1999.

Vilaĝservoj estas vilaĝdomo kaj migra poŝto, la infanĝardeno kaj lernejo funkcias en Újszentmargita.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Hajdú-Bihar
Hilinci-vojo

La **Hilinci-vojo** estas fruhistoria komercovojo, kiu pasis ekde la Rejno norden trans la montaro *Bergisches Land* tra la *Balkhauser Tal* ĉe Hattingen plue al Monastero kaj Osnabrück. 

Ĉe la monto *Isenberg* ĉe Hattingen, malsupre de la *Isenburg* ĉe Hattingen la komercovojo transpasis je la "Kölner Furt" la riveron Ruhr, poste trans la Ruhr-ponto ĉe Hattingen. 

## Literaturo
* Geschichtsverein Heiligenhaus e. V. (Hg.), Hermann Fengels, Karl Beder: *Cis Hilinciweg.* 180 Seiten, Selbstverlag, Heiligenhaus, 1986

Kategorio:Mezepoko
Kategorio:Historio
NA Hussein Dey

**NA Hussein Dey** estas Alĝeria futbalo klubo kiu estis bazita en Hussein Dey, distrikto de Alĝero. Estis fondita en 1947. Ilia hejmo stadiono estas Stade Frères Zioui.

Kategorio:Alĝeriaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1947
Vaalserberg

[eta|180ra|dekstra|Vaalserbergpinto, hodiaŭ [trilanda punkto|trilanda limpunkto inter Germanio, Belgio kaj Nederlando, ĝi estis kvarlanda limpunkto de 1830 ĝis 1919, de la sendependiĝo de Belgio ĝis la fino de la ekzisto de la Neŭtrala Moresnet, kiu preskaŭ fariĝis la unua teritorio kun oficiala lingvo Esperanto sub nomo "Amikejo"]]
**Vaalserberg** (Vaalsmonto) estas monteto, plej alta punkto de Nederlando. Ĝia alteco estas 322,4 m laŭ nivelo NAP en Nederlando. Ĉar altimetra referalteco varias laŭ landoj la sama lima punkto estas je sama alteco en Germanio sed je 324,73 m en Belgio (TAW-nivelo).

Hodiaŭ trilanda limpunkto inter Germanio, Belgio kaj Nederlando, ĝi estis kvarlanda limpunkto de 1830 ĝis 1919, de la sendependiĝo de Belgio ĝis la fino de la ekzisto de la Neŭtrala Moresnet, kiu preskaŭ fariĝis la unua teritorio kun oficiala lingvo Esperanto kaj sub nomo "Amikejo".

En Nederlando ĝi situas en Limburga provinco, kiu estas la sudorienta pinto de la lando, en la municipo Vaals. Ĝi situas je tri kilometroj de la germana urbo Aachen. En Belgio ĝi apartenas al la *lando de Herve* de la provinco Lieĝo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la trilanda punkto en la germana kaj nederlanda lingvoj

Kategorio:Plej altaj punktoj
Kategorio:Trilanda punkto
Kategorio:Montoj kun alteco inter 0 kaj 999 m
Kategorio:Montoj en Belgio
Kategorio:Montoj en Nederlando
Kategorio:Montoj en Nordrejn-Vestfalio
Kategorio:Montoj en la Ejfelo
Kategorio:Geografio de provinco Lieĝo
Kategorio:Geografio de Limburgo (Nederlando)
Kategorio:Aachen
Kategorio:Kelmis
Kategorio:Vaals
Lajos Prohászka

**PROHÁSZKA Lajos** (proha:ska) estis hungara filozofo, universitata profesoro, membro korespondanta de la MTA naskita en Brassó la 2-an de marto 1897 kaj mortinta en Budapeŝto la 16-an de junio 1963.

## Biografio 
Siajn studojn Lajos Prohászka finis en Budapeŝto (1915-20) kaj en germanaj universitatoj: Berlino (1924, 1927), Freiburg kaj Munkeno (1926, 1828). En 1923 li estis bibliotekisto en Tutlanda Biblioteko Széchényi, ekde 1928 en la Universitata Biblioteko de Budapeŝto. Ekde 1929 en Pécs, en 1930 en Budapeŝto li estis universitata privatprofesoro. Inter 1935 kaj 1948 li prelegis pedagogion. Ekde 1931 ĝis 1940 li redaktis la revuon *Athenaeum*, inter 1938-43 la revuon *Egyetemi Élet*.

## Ĉefaj verkoj 
* *Az élet, mint tett és mű* (Bp., 1926);
* *Vallás és kultúra* (Bp., 1928);
* *Pedagógia, mint kultúrfilozófia* (Bp., 1929);
* *A lélek és az abszolutum* (Bp., 1930);
* *Hegel* (Bp., 1931);
* *A vándor és a bujdosó* (1936);
* *Az oktatás elmélete* (Bp., 1937);
* *A hegelianizmus (Bp., 1941);
* *A korszellem és a nevelői felelősség* (Bp., 1943);
* *A mai élet erkölcse* (Bp., 1944);
* *Történet és kultúra* (Bp., 1946). http://mek.oszk.hu/06100/06142/
* *A szenvedés problémaája és a nevelés''http://mek.oszk.hu/06000/06070/index.phtml

## Bibliografio 
* Tettamanti Béla: Oktatás és oktatáselmélet (Megjegyzések P. L. „Az oktatás elmélete” c. művéhez, Szeged, 1939):
* Faludi Szilárd: P. L. (1897 – 1963) (Köznevelés, 1963. 13 – 14. sz.).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Prohászka Lajos: Az európai középkor, reneszánsz és a 16. század neveléstörténete Prohászka Lajos egyetemi előadásaiból 2.http://mek.oszk.hu/04100/04154
* Prohászka Lajos: Az európai ókor neveléstörténete Prohászka Lajos egyetemi előadásaiból 1.http://mek.oszk.hu/04100/04153
* Prohászka Lajos: Johann Heinrich Pestalozzi Egyetemi pedagógia-neveléstörténeti előadáshttp://mek.oszk.hu/04100/04159

Prohaszka
Prohaszka
Prohaszka
Prohaszka
Akvofalo Ťažký

maldekstra|250px|eta|Vido al la akvofalo
**Akvofalo Ťažký** (legu tjaĵky) *(slovake: **Ťažký vodopád )*** estas akvofalo en valo Malfacila valo *(slovake: **Ťažká dolina)***, kiu estas flanka valo de *(slovake: **Bielovodská dolina)*** (esperante: Valo de blanka akvo) en montaro Altaj Tatroj en distrikto Poprad en Slovakio. Ĉi valo troviĝas en la norda parto de la montaro. Sur la teritorio de valo troviĝas nacia naturrezervejo. Tuta teritorio apartenas al vilaĝo Tatranská Javorina kaj troviĝas sur la teritorio de Nacia parko Vysoké Tatry, kiu estas la plej malnova nacia parko en Slovakio.

La akvofalon kreas Ťažký potok (esperante: Malfacila torento) en la alteco 1611 m s.m., kiu elfontas de Malfacila lago kaj kiu apartenas al riverbaseno de Poprad. Alteco de akvofalo estas 10 m kaj ĝia larĝeco sur la trafaleĝo estas 1,5 m. Rokaĵo en kiu estas kreita akvofalo estas granodiorito. La akvofalo falas tra sojlo de flanka estinta glaciara valo kaj estis kreita post la retiriĝo de glaciaro el la montaro post la fino de lasta glacia epoko en la fendo de grundo.

## Aliro 
Nuntempe akvofalo estas ne alirebla por vizitantoj pro la naturprotekto.

## Vidu ankaŭ 
Listo de slovakaj akvofaloj

## Fonto de informoj + bildo de akvofalo 
Paĝaro de Stata protekto de naturo de Slovakio pri slovakaj akvofaloj (slovake):
* http://www.sopsr.sk/vodopady/show_vchu.php?idVchu=40&idVodopadu=223

Ťažký
Kategorio:Distrikto Poprad
Kategorio:Akvaĵoj en Regiono Prešov