Ĥajfo

**Ĥajfo** (ankaŭ *Hajfo*, , ) estas la 3-a plej granda urbo de Israelo post Tel-Avivo kaj Jerusalemo. Ĝi estas la administra, kultura kaj ekonomia centro de samnoma distrikto Ĥajfo, unu el ses administraj dividaĵoj de la lando.

Laŭ la stato de  en Ĥajfo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Krome, ĝi ankaŭ estas konsiderita la regiona "ĉefurbo" de la nordo de Israelo, nome la Galileo.
[eta|maldekstre|[Maŭzoleo de Báb sur la Monto Karmel]]

## Ĝeneralaj informoj 
Ĥajfo situas en norda Israelo ĉe la norda deklivo de Karmel-montaro, ĉe la Mediteranea maro: ĝi estas la plej granda havenurbo de Israelo, pere de la Haveno de Ĥajfo.

Pro la situo de Ĥajfo, la urbopartoj troviĝas ĝis ĉirkaŭ 400 metrojn super la marnivelo. Oni povas dispartigi la urbojn je 3 partoj:
* ĉe la maro troviĝas la industria areo, haven-, fervojoinstalaĵoj. La plej granda parto de la araba loĝantaro loĝas tie.
* Duonalte (80-120 metrojn super la maro) troviĝas la vendejegoj, amuzejoj. Tiu parto (''Hadar Ha'Carmel*) estiĝis en 1920.
* En la plej alta parto de la urbo (*Central Carmel*) troviĝas la hoteloj, restoracioj, domoj de riĉuloj. Ĉe la suda urba elirvojo kaj tiel ĉe la plej alta parto (super 400 m) de la urbo troviĝas la Universitato de Ĥajfo kun karakteriza turdomo. La diversaj niveloj de Ĥajfo interligiĝas per la sola (dentorela) metroo de Israelo, la t.n. *Carmelit''.

## Vidindaĵoj
* En Hajfa troviĝas la Monda Centro de la Bahaa kredo, la Ĥajfa Muzeo de Arto...

## Esperantistoj 
* Aleksander Mikiŝev
eta
eta|Ĥajfo kun sanktejo de Báb kaj Haveno
[maldekstra|eta|vidaĵo de Ĥajfo rigardate de la monto [Monto Karmel, kun la Monda Bahá'í-Centro centre de la bildo.]]

## Partneraj urboj 
Ĥajfo havas partnerajn rilatojn kun la sekvaj urboj:

* 20ra|kadra Marsejlo (Francio), ekde 1962
* 20ra Portsmouth (Britio), ekde 1962
* 20ra Hackney (Britio), ekde 1968
* 20ra Manilo (Filipinoj), ekde 1971
* 20ra San-Francisko (Usono, Kalifornio), ekde 1973
* 20ra Aalborg (Danio), ekde 1973
* 20ra Kaburbo (Sud-Afriko), ekde 1975
* 20ra Bremen (Germanio), ekde 1978
* 20ra Newcastle (Britio), ekde 1979
* 20ra Antverpeno (Belgio), ekde 1986
* 20ra Mainz (Germanio), ekde 1987
* 20ra Düsseldorf (Germanio), ekde 1988
* 20ra Rosario (Argentino), ekde 1988
* 20ra Odeso (Ukrainio), elde 1992
* 20ra Ŝanhajo (Ĉinio), ekde 1994
* 20ra|kadra Limassol (Kipro), ekde 2000
* 20ra Fort Lauderdale (Usono, Florido), ekde 2002
* 20ra Erfurt (Germanio), ekde 2005
* 20ra Mannheim (Germanio), ekde 2005
* Ŝenzhen, Ĉinio (2012)
* Ŝantou, Ĉinio (2015)
* Bakuo, Azerbajĝano

### Amikeckonsento 
* 20ra Boston (Usono, Masaĉuseco), ekde 1999
* Porto-Alegro, Brazilo

### Kooperacikonsento 
* Torino, Italio
* Dayton Ohio, Usono
* Sankt-Peterbugo, Rusio

## Historio 
Ĥajfo menciiĝas jam en la Biblio...

La Monton Karmel' oni povas rigardi kvazaŭ "spiritan lumturon" por la Homaro tra la jarcentoj. http://perso.orange.fr/eric.coffinet/Monto_Karmel.htm 

## Famuloj 
En Hajfo mortis:
* hungardevena juda arkitekto Tibor Schön
* hungardevena juda hebreisto Salamon Widder
* hungardevena juda verkisto János Giszkalay.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.haifa.muni.il 
* http://www.haifa.ac.il  
* http://www.haifa.muni.il/English/Default.htm 
* http://www.technion.ac.il/english/index.html  


Kategorio:Distrikto Ĥajfo
Kategorio:Marhavenaj urboj