open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vilao Tugendhat

eta|300ra|Enirejo al la familiaj ĉambroj (maldekstre). Ŝtuparo ĉe la dekstra flanko de la konstruaĵo direktas en la loĝoĉambron.
eta|300ra|Rigardo el la strato.
eta|300ra|Rigardo al la maldekstra flanko el la strato.

**Vilao Tugendhat** en Brno estas konsiderata unika laboraĵo de la germana arĥitekto Ludwig Mies van der Rohe, kiu planis kaj konstruigis ĝin fine de la 1920-aj jaroj por la geedzoj Fritz kaj Greta Tugendhat. Baldaŭ poste ĝi fariĝis ikono de moderna arĥitekturo.

Oni nomas la vilaon konstruaĵo, kiu difinis novajn mezurilojn de moderna loĝado kaj apartenas al la esencaj verkoj de monda moderna arĥitekturo - funkcionalismo. Aparte konata estas la vitra ĉefa enloĝata spaco kun vintra ĝardeno. La domo fariĝis en sia epoko revolucia pro kelkaj kialoj:
* pro la vitraj vandoj enloĝeblas neinterrompita spaco
* iujn fenestrojn oni povis komplete enkonstrui en la plankon, kaj la kunfandiĝo de la interiero kun naturo en la ĝardeno aspektis tre ĉarme
* la konstruaĵo konsistas el ŝtala skeleto kaj la plafonoj de la etaĝoj ne estas subtenataj de la vandoj, sed nure de ĥromumitaj pilastroj.

La konstruaĵon oni opinias la plej signifa verko de Mies antaŭ la dua mondmilito. La aŭtoro estas konsiderata patro de la moderna arĥitekturo de la 20-a jarcento. Sub la minaco de naziismo la kreinto translokiĝis al Usono, kie de li originas ekzemple pluraj signifaj konstruaĵoj en Ĉikago. Vilao Tugendhat estas kune kun la germana pavilono en Barcelono de 1929 konsiderata la plej konataj ekzempleroj de la verkaro de tiu ĉi germana arĥitekto.

La geedzoj Tugendhat enloĝadis la vilaon nure ĝis la jaro 1938, kiam ili, estante judoj, estis devigitaj forlasi sub la minaco de germana ekspansio la Ĉeĥoslovakan respublikon.

Eĉ la konstruaĵo mem ne estis maltrafita de la germanaj okupaciantoj. Aŭtune de 1939 ĝin konfiskis Gestapo kaj tri jarojn poste ĝi eĉ enskribiĝis kiel posedaĵo de la Grandgermana regno.

Malgraŭ tio ĝi ne sukcesis eviti la dummilitan detruadon – en 1945 ĝin ekokupis la Ruĝa armeo kaj la vilao servis por enloĝigo de sovetiaj soldatoj; en ĝia teretaĝo troviĝis ĉevalejo.

Bonŝance la teĥnika strukturo de la konstruaĵo tamen restis konservita. Ekde la kvindekaj jaroj oni uzadis ĝin por rehabilitacio de infanoj.

Ekde la komenco de la 90-aj jaroj ĝis la jaro 1994 la konstruaĵo servis por komercaj celoj. Decide de la urbestraro de la urbo Brno ĝi tiam estis transdonita al la Muzeo de la urbo Brno, kiu ĝin ekde la unua de julio de la menciita jaro alirebligis kiel monumenton de la moderna arĥitekturo.

En la jaro 2002 vilao Tugendhat enskribiĝis en la listo de mondheredaĵoj de UNESKO.

La 6-an de marto 2012 la vilao estis denove malfermita por la publiko post dujara renovigado.

En aŭgusto 2025 okaze de Universala Kongreso de UEA en Brno esperantistoj povis viziti la vilaon.

## Rilataj artikoloj 
* Alfred Löw-Beer

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro
* Katalogo de meblo uzita interne de la vilao

Kategorio:Konstruaĵoj en Brno
Kategorio:Naciaj kulturaj memorindaĵoj en Sudmoravia regiono
Tugendhat
Kategorio:Muzeoj en Brno
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1930
Kategorio:1930 en Ĉeĥoslovakio
Jean Couteaux

**Jean COUTEAUX** [kuto] (naskiĝis la  en Sainghin-en-Mélantois apud Lille, mortis en 1961) estis franca esperantisto, doktoro de juro kaj direktoro de granda hospitalo.

Li estis esperantisto de 1904. Jam en tiu jaro li fondis multajn grupojn kaj komencis ageman propagandon tra tuta Francujo. Li estis sekretario de la Esperanta sekcio de la "Latina Kvartalo" de 1911 ĝis 1914. En 1911 li fondis - kaj redaktis kun René Dubois - la internacian revuon *Vekiĝo* por la defendo de Esperanto. En 1920 li restarigis la [Esperantan federacion de la Pariza regiono; li estis ĝia prezidanto ĝis 1928. Li ludis ĉefan rolon en reorganizo de SFPE en 1922-1923. Li estis ĝenerala sekretario de SFPE de 1923.

Jean Couteaux estis la animo de la propagando. Dum 30 jaroj li faris multajn paroladojn kaj artikolojn. Sed precipe per sia ĉiutaga agado, malgraŭ sia tre grava profesia funkcio, li havis plej efikan influon sur la vivon de Esperanto en sia lando. Preskaŭ sola dum longa tempo li prenis sur sin tiun pezegan taskon, iniciatante fondon de grupoj, korespondante kun ĉiuj, direktante ĉion eĉ en la plej malgravaj detaloj. Ankoraŭ en la 1930-aj jaroj li estis la centra akso de la SFPE. Li ĉiujare verkis modelajn raportojn, kiuj prezentas plenan historion de la propaganda movado en Francujo. Li tradukis en ritma prozo de Charles Richet: Sokrato, tragedio, 1914. Li estis membro de la Lingva Komitato de 1932. Li mortis en 1961.

## Referencoj 
Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de Espéranto-France
Kategorio:Mortintoj en 1961
Kategorio:Naskiĝintoj en 1884
Celaya

[eta|240px|dekstra|La [turakvujo en Selaĝa urbocentro estas la simbolo plej rekona de la urbo]]

**Selaĝo** ("Celaya" en la hispana) kun  loĝantoj (2005) estas la tria plej granda urbo en la meksika subŝtato Gŭanaĥŭato, Meksiko. Ĉirkaŭ la urbo situas la komunumo Celaya. Kune temas pri ĉ.  enloĝantoj. La urbo situas en alteco de proksimume 1750 metroj super la marnivelo.

## Historio 
La originia setlejo fondiĝis en 1570 de baskaj enmigrintoj. Origine ĝi havis la nomon *Villa de la Purísima Concepción de Zalaya*.

Je la 28a de septembro 1810 ĝi estis la unua urbo kiun Miguel Hidalgo y Costilla konkeris dum la milito kontraŭ la hispanoj por akiri la sendependecon.

## Ekonomio 
Ekonomie Celaya estas grava urbo pro la proksimeco al la rivero Lermao.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retpaĝo (hispane)

Kategorio:Komunumoj de Guanajuato
Kategorio:Urboj de Meksiko
Ermitejo (apartigilo)

**Ermitejo** havas kelkajn signifojn:

* **Ermitejo** estas loko, kie vivas ermitoj;
* **Ermitejo** estas unu el la plej grandaj muzeoj en la mondo, situanta en Sankt-Peterburgo (Rusio)
* **Ĝardeno Ermitejo** estas parko en Moskvo (Rusio)

## Notoj
Martha Washington

**Martha WASHINGTON**, la unua Unua Damo de Usono, naskiĝis kiel **Martha Dandridge CUSTIS** la 2-an de junio 1731. Ŝi mortis la 22-an de majo 1802. Ŝi edzigis George Washington, la unuan prezidanton de Usono.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1731
Kategorio:Mortintoj en 1802
Kategorio:Unuaj damoj de Usono
Kategorio:Personecoj sur usonaj poŝtmarkoj
Kategorio:George Washington
Japanlingva Vikipedio

**Japanlingva Vikipedio** (japane ウィキペディア日本語版 ) estas la Vikipedio en la japana lingvo.

La 25-an de junio 2008 ĝi enhavis pli ol 500 000 artikolojn, kaj estis do la kvina plej granda Vikipedio post la anglalingva, la germanlingva, la franclingva kaj la pollingva. Ĝi estas la plej granda ne-eŭroplingva vikipedio.

## Historio 
Supozeble la japanlingva Vikipedio estis fondita en majo de 2001. La unua artikolo estis titolita "Nihongo No Funimekusu" skribita en latina alfabeto, kiu klarigis pri japanlingvaj fonetiko kaj skribo.

* La 1-an de septembro 2002, la programaro estis ŝanĝita al nova versio. Oni transigis dosierojn en novan version. La redaktantoj estis preskaŭ nur ne-japanlingvanoj, la plej malnova versio de la artikolo pri Esperanto エスペラント estis redaktita de ne-japanlingvanoj.
* La 12-an de februaro 2003, la japanlingva Vikipedio atingis 1 000 artikolojn. Slashdot eldonis artikolon pri la japanlingva Vikipedio.
* La 15-an de junio 2003 ĝi atingis 10 000 artikolojn.
* La 26-an de majo 2004 ĝi atingis 50 000 artikolojn.
* La 26-an de septembro 2004 ĝi atingis 75 000 artikolojn.
* La 11-an de februaro 2005 ĝi atingis 100 000 artikolojn.
* La 9-an de aprilo 2006 ĝi atingis 200 000 artikolojn.
* La -an de [[]] ĝi enhavas [[:ja:Special:Statistics|]] artikolojn.

## Vidu ankaŭ 
* "Internacia Vikipedio", statistikaj informoj

## Eksteraj ligiloj 
* Japanlingva Vikipedio

Kategorio:Vikipedioj laŭ lingvoj
Vikipedio
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2001
Nimo (urbo)

**Nimo** (franclingve: **Nîmes** []; okcitanlingve: **Nimes** [nimes]) estas franca urbo lokita en la regiono Okcitanio ( [ɔksitaˈni],  [utsiˈtanjɔ],  [uksiˈtanjə]), historie en Langvedoko-Rusiljono, sude de la lando. Ĝi estas la prefektejo de la departemento Gard.

Nimo havas longan historion, kaj la urbo datiĝas de la Romia imperio. Ĝi situas meze de akso inter Avignon, Arles, Marseille kaj Montpellier, ĉirkaŭ 715 kilometrojn sude de Parizo. Nimo havas seninterrompe   (laŭ la stato de , laŭ antaŭa stato de la jaro 2010 temis pri   loĝantoj, sed gastigas multajn turistojn ĉiusomere. La loĝantoj distribuiĝas sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la urbo estas la administra centro de la samnoma arondismento Nîmes (Nimo) kaj de kvin kantonoj *(Nîmes-1, Nîmes-2, Nîmes-3, Nîmes-4, Saint-Gilles)*. 

La teritorio havas komunan limon kun . 

eta|250px|maldekstre|La *Maison Carrée*, Nîmes.

La *Maison Carrée* (franclingva prononco: [mɛzɔ̃ kaʁe]; "kvadra domo") estas antikveca konstruaĵo en Nîmes, kiu estas unu el la plej bone konservitaj fasadoj de Romia templo en la teritorio de la iama Romia Imperio.

## Vidindaĵoj
* Areno de Nimo, romia amfiteatro

## Sporto 
*Nîmes Olympique* estas loka futbalklubo, fondita en 1937.

## Gefiloj
*Jean Paulhan, verkisto kaj publicisto
## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Gard
* Listo de urboj de Francio
* Nîmes (stacidomo)
* Saint-Césaire (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 


Kategorio:Etapaj urboj de Tour de France
CLAMP

***CLAMP*** ([klamp]/[kurampu]) estas grupo de virinoj verkantaj mangaon.

CLAMP komencis en 1989 kiel doŭĵinŝi-rondo nomata Amarythia. En la jaro septembro debutis verkon RG Veda. Iliaj verkoj estas ofte aranĝataj en animeajn seriojn.

"CLAMP" signifas krampon kaj amason de terpomo en Angla lingvo. (en Japana lingvo, oni ne distingas *r* kaj *l* )

## Membroj 
En 2004, 4 membroj ŝanĝis siajn plumnomojn.
* **OHKAWA Ageha** (大川緋芭 [o:kaŭa ageha]; malnove OHKAWA Nanase 大川七瀬 [o:kaŭa nanase])
Naskiĝis en la Osaka Prefetujo je 2-a de majo 1967.

* **IGARASHI Satsuki** (いがらし寒月 [igaraŝi sacuki]; malnove 五十嵐さつき)
Naskiĝis en la Kiota Prefektujo je 8-a de februaro 1969.

* **NEKOI Tsubaki** (猫井椿 [nekoi cubaki] ; malnove 猫井みっく [nekoi mikku]
Naskiĝis en la Kiota Prefektujo je 21-a de januaro 1969.

* **Mokona** (もこな) ; malnove Mokona-Apapa もこなあぱぱ
Naskiĝis en la Kiota Prefektujo je 6-a de junio 1969.

Estintaj membroj estas: NAKAMORI Kazue, AKIYAMA Tamayo, IBA Takeo, NANAHO Sei, O-Kyon, INOUE Yuzuru, OHMI Shinya, SEI Leeza.

## Verkoj 
* Magic Knight Rayearth
* Cardcaptor Sakura
* Tsubasa-RESERVoir CHRoNiCLE-
* CLAMP Gakuen Tanteidan
* CLOVER
* Angelic Layer
* Chobits
* XXXHOLiC

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retpaĝo

Kategorio:Mangaverkistoj
Kategorio:Japanaj verkistoj
Universitato de Ricumejkan

eta|Universitato de Ricumejkan (Kioto, Japanio)
**Universitato de Ricumejkan** (japane: 立命館大学 [ricumeikan daigaku]; angle: *Ritsumeikan University*; mallongige: **Ric** aŭ **Ricumej**) estas privata universitato en Japanio. Ĝi estis fondita en 1922. Kampuso de Kinugasa situas en kvartalo *Kita-ku*, urbo Kioto en Gubernio Kioto, kaj Kampo de Biŭako-Kusacu situas en la urbo Kusacu, Gubernio Ŝiga.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de Universitato (japane, angle, ĉine)

## Vidu ankaŭ 
* universitato de Kioto
* gubernia universitato de Kioto

Kioto
Kategorio:Kioto
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1920-1929
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1922
Esperanto-Societo Kebekia

La **Esperanto-Societo Kebekia** (**ESK**) estas la ĉefa Esperanto-asocio en Kebekio (provinco en Kanado). Ĝi stariĝis en 1982. Ĝiaj ĉefaj celoj estas diskonigi la internacian lingvon en Kebekio, stimuli ĝian uzadon, kaj organizi aktivaĵojn kaj kursojn.

Laŭ stato de 2022 la prezidanto de Esperanto-Societo Kebekia estas Nicolas Viau, kiu ankaŭ funkcias kiel vicprezidanto de la LKK de la 107-a Universala Kongreso de Esperanto en Montrealo kaj zorgas pri alekstera komunikado. Entute la 107-a Universala Kongreso de 2022 estas grandparte organizita per aktivuloj de ESK. La societo antaŭe jam la 12-an ĝis 18-an de julio 2008 gastigis la 7-an Tut-Amerikan Kongreson de Esperanto.

## Vidu ankaŭ
**La Riverego*

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉefpaĝo de Esperanto-societo kebekia

Kategorio:Kanadaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Esperanto-movado en Kebekio
Nordhausen

**Nordhausen** [NORThaŭzn] estas urbo en la federacia lando Turingio de Germanio. Ĝi estas la plej granda urbo kaj administra centro de la samnoma distrikto Nordhausen. Fine de la jaro [[]] la komunumo havis  loĝantojn.

La urbo situas ĉe la suda rando de la Harco, ĉe la Zorge-rivero. Ĉi tie komenciĝas la Harcaj etŝpuraj fervojoj de trajnoj movataj per tradiciaj vaporlokomotivoj, kiuj veturas tra Schierke al la monto Brocken kaj al Wernigerode en Saksio-Anhalto. Ĉefaj industriaj branĉoj de tiu ĉi urbo estas tekstiloj, maŝinoj, kemiaj produktoj kaj vitro.

## Historio
La urbo estiĝis ĉirkaŭ burgo fondita ĉirkaŭ la jaro 910. Post 1220 ĝi ricevis la urbajn rajtojn. La urbo apartenis al la Urbtria Ligo de Turingio. De la mezo de la 13-a jarcento ĝis 1803 - kiam ĝi venis sub prusan regadon - la urbo estis memstara regna urbo.

En 1938 detruiĝis la Sinagogo de Nordhausen. Dum la Dua mondmilito troviĝas ĉe la urborando la Koncentrejo Mittelbau-Dora kun sia tre granda fabriko subtera por la sekreta raketarmilo V-2. Post grandegaj damaĝoj perbombadaj oni rekonstruis diversajn ejojn (i.a. la katedralon katolikan kaj la evangelian paroĥan preĝejon). La plej granda aŭtoritato sur la kampo de nordhausen-a regionhistorio estis Karl Meyer.

## Vidindaĵoj 
*Artodomo Meyenburg
*Gipsa Preĝejo (Stempeda)
*Katedralo Sankta Kruco
*Kirko Nia Sinjorino envale
*Kirko Nia Sinjorino surmonte
*Kirko Sankta Blazio
*Memorigloko Mittelbau-Dora
*Muzeo Flohburg
*Muzeo Tabakspeicher
*Schnabelsburgo
*Urbodomo de Nordhausen

## Servoj
* Herder-gimnazio

## Publikaj institucioj 
* Banejo de Nordhausen
* Parko Hohenrode
* Teatro en Nordhausen

## Elstaruloj
* Eduard Baltzer, pastoro
* Erika Schirmer, honora civitanino
* Friedrich Christian Lesser, teologo kaj historiisto
* Gerberga el Saksujo, dukino kaj reĝino
* Johannes Gigas, teologo kaj poeto
* Karl Bötticher, arkitekto kaj arkeologo
* Michael Meyenburg, urbestro
* Otto Blau, orientalisto kaj diplomato
* Paul Lemcke, regionhistoriisto kaj politikisto
* Rudolf Hagelstange, verkisto
* Wilhelm Gesenius, orientalisto

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Nordhausen

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo ()
* retejo pri la nazia koncentrejo Mittelbau-Dora ()
* http://www.stadtmagazin-nordhausen.de/dora.html 


Kategorio:Distrikto Nordhausen
Kategorio:Urboj de Turingio
Kategorio:Iamaj eksterdistriktaj urboj de Turingio
Adea

Adea (hungare: **Ágya** estas komunumo en Rumanio nordoriente de Chişineu-Criş. Administre ĝi apartenas al Sintea Mare.
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2082 loĝantojn (hungaroj), en 1992 — 1687 (1956). 
## Historio
Ĝia unua mencio estas en 1202. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (*Arad vármegye*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
*Ferenc Kajtor (15-a de novembro 1919 – Budapest, 9-a de aŭgusto 1975): kuracisto, neŭrologo, psikiatro.
*Lajos Olosz (23-a de aŭgusto 1891 - Arad, 26-a de aprilo 1977) poeto.

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Arad
Flairck

**Flairck** estas nederlanda muzika grupo kiun fondis en 1976 Erik Visser. La nomo *Flairck* estas miksaĵo de la angla vorto *Flair* kaj la nederlanda vorto *Vlerk*, same kiel la muziko estas miksaĵo de diversaj stiloj kaj kulturoj. Precipe ili ludas proprajn komponaĵojn, ĝenerale instrumente. Dum koncertoj estas rimarkebla la granda nombro de diversaj instrumentoj.

Flairck konsistis tra la jaroj el diversaj homoj, Erik Visser estas la sola persono kiu ĉiam estis parto de la grupo. Flairck faris turneojn interalie en Eŭropo, Azio, Aŭstralio kaj Ameriko.

En la jaro 1978 ili eldonis unuan diskon, post kiam Flairck en 1979 gajnis la premion Zilveren Harp (Arĝenta Harpo). En 1988 ili gajnis la premion Gouden Harp (Ora Harpo).

## Diskografio 
* 1978 - Variaties op een dame
* 1980 - Gevecht met de engel
* 1980 - Live in Amsterdam
* 1981 - Circus
* 1982 - Flairck & orkest
* 1982 - Moustaki & Flairck
* 1984 - Bal masqué
* 1986 - Encore
* 1986 - Sleight of Hand
* 1989 - The Emigrant
* 1989 - Flairck 10
* 1990 - Alive
* 1992 - De Optocht
* 1994 - Kamers
* 1995 - The Chilean Concerts
* 1996 - De Gouden Eeuw
* 1998 - Cuerpos Tocados: Music for the Body
* 2000 - Symphony for the Old World
* 2004 - One Man Parade

## Premioj 
* 1978 - AVRO Platen Publieksprijs
* 1979 - Zilveren Harp
* 1979 - Edison
* 1980 - Edison
* 1988 - Gouden Harp

## Membroj 
* Erik Visser - gitaro, sitaro, mandolo, mandolino
* Judy Schomper - violono
* Peter Weekers - fluto, sakŝalmo
* Hans Visser - gitaroj

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retpaĝo
* diskografio 
* biografio de Flairck ĉe la pop-instituto 

Kategorio:Nederlandaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1978
CouchSurfing

**Couchsurfing**, ofte nomata *CS* inter uzantoj, Esperantlingve **Kanapturismo**, estas senkosta internacia gastiga servo, simila al esperantista Pasporta Servo kaj multlingva BeWelcome, sed kiu funkcias per interreto kaj ne havas temon pri iu specifa lingvo. Ĝi nombris pli ol 2 000 000 membrojn en pli ol 237 landoj (julio 2010). Proksimume kvarono de la membroj ofertas gastigadon.

La membroj uzas la retpaĝaron por kunordigi gastadojn kaj aliajn servojn (ekzemple kune viziti la urbon). La paĝaro enhavas kompletajn profilojn kaj uzas poŝtan inspekto-sistemon por la nomo kaj la adreso. Ankaŭ la membroj povas deklari alian membron fidinda, tiel iu povas taksi la fidecon de gastiganto aŭ vojaĝanto. Finfine, estas babilejo, retpoŝta mesaĝsistemo, kaj grupo-sistemo kie oni povas renkonti saminteresanojn kaj samlokanojn, tute senkoste.

400px|dekstra|eta|Urboj kun pli ol 4000 registritaj anoj de Kanapturismo la 3-an de januaro 2011
400px|maldekstra|eta|La landoj kun pli ol 500 registritaj anoj de Kanapturismo la 3-an de januaro 2011

## CS kaj Esperanto 
La retgrupo *Esperanto-teamo* preparas tradukon de la servo al Esperanto. En Aprilo 2008, jam 489 membroj de CS indikis almenaŭ komencantan parolnivelon de Esperanto; ĝis februaro 2010 tiu nombro kreskis al 820, laŭ la serĉpaĝo de CS. Bedaŭrinde, ĝis nun haveblas nur unulingvaj profiloj, do la plejparto de la homoj havas siajn profilojn nur en la angla lingvo. Tamen la uzantoj enlistigas siajn sciatajn lingvojn (kaj siajn kapablojn pri ili) en siaj profiloj, kaj eblas serĉi uzantojn kaj gastigontojn laŭ lingvo, inkluzive Esperanton.

Alia gastiga servo, BeWelcome, havas multlingvajn profilojn, kio permesas pli da diverseco, sed ĝi havas multe malpli da uzantoj ĝenerale (kaj esperantistoj specife) ol CS.

## Eksteraj ligiloj 
* CouchSurfing.com (multlingva, inkluzive esperantan version)
* CouchSurfing Wiki 

Kategorio:Gastigantaj servoj
Normand Fleury

**Normand FLEURY** estas esperantisto el Kebekio, Kanado. En 1981 Normand edziĝis je Zdravka Metz en Eŭropo kaj sekvajare revenis al Kanado. Li estis prezidanto de Esperanto-Societo Kebekia, vic-prezidanto de Kanada Esperanto-Asocio kaj membro de la Amerika Komisiono de UEA. Li estas prezidanto de la Loka Kongresa Komitato kaj de la (neokazinta) 105-a Universala Kongreso de Esperanto kaj de la 107-a UK en Montrealo. 

Kategorio:Kanadaj esperantistoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Montrealanoj
Zdravka Metz

**Zdravka METZ** (naskiĝis en 1952) estas esperantisto el Kroatio, kiu nun loĝas en Montrealo, Kanado. Ŝi plenkreskiĝis en Kroatio, kie ŝi lernis Esperanton kaj aktivis en sia lando (kadre de Kroata Esperanto-Ligo) kaj internacie (kiel estrarano de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo).

En 1981 Zdravka edziniĝis je Normand Fleury kaj sekvajare transloĝiĝis al Kanado, la hejmlando de sia edzo.

De 1983 Zdravka loĝas en Montrealo, kiel ŝia hejmo fariĝis la Montreala Esperanto-Domo.

## Verkaro 
*Bestoj en nia domo* (1999), 60 p., Montrealo; eld. Esperanto-Societo Kebekia, ISBN 2-9806246-0-8.(Infanlibro).

*Birdoj en nia korto (2005)* estas edukcela kaj informplena libro kiu finiĝas per vortareto kun la nomoj de birdoj kaj geografiaj nomoj de urboj, lagoj, landoj, kiujn ŝi esperantigis por faciligi la fonetikan legadon.

## Referencoj 
Kategorio:Kanadaj esperantistoj
Kategorio:Kroataj esperantistoj
Kategorio:Montrealanoj
Koito-Fabrikado

**Akcia Kompanio Koito-Fabrikado** (Japane:株式会社 小糸製作所 [kabuŝiki gajŝa kojto sejsakuŝo]; Angle: Koito Manufacturing Co., Ltd.) estas Japana akcia kompanio, fabrikanto de partoj por aviadiloj kaj lumigo de aŭtomobiloj.

## Datumoj 
* Ĉefoficejo: Minato-kvartalo en Tokia Metropolo.
* eklaboris je 1-a de aprilo en 1915.
* fondita je 1-a de aprilo en 1936.

## Fabrikejoj 
### Japanio 
* Minato-kvartalo en Tokia Metropolo
* Tojota en Aiĉi-prefektujo
* Jodogaŭa-kvartalo en Osako
* Aki-kvartalo en Hiroŝimo
* Ucunomija en Toĉigi-prefektujo
* Ota en Gunma-prefektujo
* Acugi en Kanagaŭa-prefektujo
* Ŝizuoka en Ŝizuoka-prefektujo
* Hakata-kvartalo en Fukuoka
* Niigata en Niigata-prefektujo
* Hajaŝima en Cukubo-distrikto en Okajama-prefektujo
* Tocuka-kvartalo en Jokohamo
* Moĵi-kvartalo en Kitakiuŝuo

### Eksterjapanie 
#### Azio 
* INDIA JAPAN LIGHTING PRIVATE LIMITED
* THAI KOITO COMPANY LIMITED
* 上海小糸車灯有限公司
* 上海小糸車灯有限公司技术中心
* 大億交通工業製造股份有限公司
* Innovative Hightech Lighting Corporation

#### Eŭropo 
* Koito Europe Limited
* Koito Europa NV
* Koito Czech s.r.o

#### Norda Ameriko 
* North American Lighting,Inc.Salem plant
* North American Lighting,Inc.Flora plant
* North American Lighting,Inc.Paris plant
* North American Lighting,Inc.Technical Center

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo (Japane, Angle) 

Kategorio:Japanaj firmaoj
Vețca

**Vețca** [vecka] (hungare: **Székelyvécke** [se:kejve:cke]) estas komunumo en Rumanio norde de Sighișoara. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Jacodu kaj Sălașuri.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 838 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 462 (rumanoj, 98&nbsp;% da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1319. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Udvarhely vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Renomaj personoj 
* Ákos Birtalan (n. 2-a de julio 1962 –): ekonomikisto, politikisto.
* Árpád Visky (8-a de julio 1940 – Sfântu Gheorghe, 5-a de januaro 1986): aktoro, viktimo de komunista diktaturo.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de hungarlingvaj loknomoj kun "székely"

## Eksteraj ligiloj 
* Plurlingva komunuma retejo 
* Rumanlingva komunuma retejo
* Administracia mapo de la distrikto 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Vetca jud Mures.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Sălașuri

**Sălașuri** [səlaŝurj] (hungare: **Székelyszállás** [sekejsalaŝ]) estas vilaĝo en Rumanio norde de Sighișoara. En 1910 ĝi havis 277 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 169 (88&nbsp;% da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1566. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Udvarhely vármegye*). Administre ĝi apartenas al la komunumo Vețca.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Vidu ankaŭ 
* Listo de hungarlingvaj loknomoj kun "székely"

## Eksteraj ligiloj 
* Enciklopedio de famaj civitanoj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Mica

**Mica** ( "malgranda") estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:

* Mica (Argeș) estas vilaĝo en distrikto Argeș.
* Mica (Dej) estas vilaĝo kaj komunumo en distrikto Cluj.
* Mica (Mureș) estas vilaĝo kaj komunumo en distrikto Mureș.
Felanaro

eta|200px|Antropomorfa vulpino
**Felanaro** ( prononco [f*e*ri ˈfændəm]) estas ŝatantaro pri fikciaj homecaj bestoj. Homoj kun tiu komuna intereso kuniĝas ene de sociaj retoj aŭ lokaj renkontiĝoj. Homoj kiuj sentas sin membro de tiu komunumo nomiĝas *felanoj* kaj interŝanĝas inter si bildojn, rakontojn, kaj diversajn aliajn kreaĵojn pri tiuj homecaj bestoj.

Tiuj bestoj ofte havas ecojn de la homa korpo, sed ankaŭ povas havi homecan personecon kaj kapablojn (antropomorfismo). Tiaj kapabloj estas diversaj, ekzemple kapablo pensi kaj agi kiel homo, vesti sin, paroli, iradi per du piedoj, loĝi en domo, ktp. Tiu ĉi subkulturo originas en la komunumoj sciencfikcia kaj fantasta, sed jam de tre longa tempo homoj interesiĝis pri homecaj bestoj, kiel pri la rolulo Renardo la vulpo en Mezepoko.

Kelkaj felanoj ne nur interesiĝas pri homformaj bestoj, sed foje trovas identecon en ili.

## Interesoj 
Ekzistas kelkaj intereskampoj komunaj por sufiĉe granda parto de felanoj, kvankam ne por ĉiuj. La baza estas ĝenerala intereso pri bestoj.

La fakto, ke homformaj bestoj reale ne ekzistas, estas kompensata per kreado de vidartaĵoj. Tial estas ĉe felanoj tre ŝatataj kaj aprezataj desegnaĵoj, bildrakontoj kaj desegnitaj filmoj. Certan popularecon havas ankaŭ literaturo kaj etan ankaŭ aliaj artaj specoj.

Preskaŭ ĉiuj felanoj ŝatas rolludi kiel ilia ŝatata besto. Tiu rolludado povas esti pure virtuala (reta) aŭ fizika (realviva). Rolanto rolas kiel sia alia egoo, tiel nomata felsono. Dum reta rolludado oni kutime priskribas aktivadon de sia felsono per 3-a persono, ekz *“Joĉjo nun lekas sian piedon”* anstataŭ *“Mi nun lekas mian piedon”*.

Precipe por renkontiĝoj kaj jam menciita rolludado multaj elfaras specialajn kostumojn en formo de besto, kiu nomiĝas felkostumo. Kvalito de tiuj ĉi kostumoj varias de tre simplaj, partaj (kapo, bestpiedoj) ĝis tre kompleksaj tutkorpaj kun eventualaj specialaĵoj, ekz. kun moviĝantaj flugiloj de drako.

## Vidu ankaŭ 
* Felkostumo
* Felpersono
* Neko
* Ubunto
* Kitsuno
* Voranaro

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* WikiFur - prifela reta enciklopedio (Esperante)


Kategorio:Sciencfikciaj-fantastaj temoj
Kategorio:Subkulturoj
Jacodu

**Jacodu** [ĵakodu] (hungare: **Magyarzsákod** madjarĵakod) estas vilaĝo en Rumanio norde de Sighişoara. En 1910 ĝi havis 769 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 341 (rumanoj, 90% hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1332 kiel ekleziejo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al (*Udvarhely vármegye*). Administre ĝi apartenas al Veţca.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Bibliografio 
* Deák Dénes: *Magyarzsákod monografiája*, 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Abuș

**Abuș** [abuŝ] (hungare: **Abosfalva** aboŝfalva) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Târnăveni. Administre ĝi apartenas al Mica.
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 460 loĝantojn (hungaroj, germanoj) kaj en 1992 358 (hungaroj, rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1357. Ĝis 1919 Abosfalva apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Ceuaș

**Ceuaș** [ĉeŭaŝ] (hungare: **Csávás** [ĉavaŝ], **Szászcsávás** [sa:sĉa:va:ŝ], germane: **Grubendorf**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Târnăveni. Administre ĝi apartenas al Mica.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1301. La ĥoron *Harmonio* de la vilaĝo oni establis en 1838. En 1910 ĝi havis 828 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 904 (hungaroj, rumanoj). Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Gravaj personoj 
* István Kinizsi (29-a de oktobro 1826 – Segesvár, 1-a de februaro 1886): librecbatalanta patrujdefenda oficiro.
* Ferenc Pálosi: fotisto

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la vilaĝo  , , 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Deaj

**Deaj** [deaĵ] (hungare: **Désfalva** [de:ĵfalva]) estas vilaĝo en Rumanio orient-nordoriente de Târnăveni. Administre ĝi apartenas al Mica. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 974 loĝantojn (hungaroj, rumanoj, ciganoj) kaj en 1992 1 359 (45 % rumanoj, hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1270. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Kis-Küküllő). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Renomaj personoj 
*Kálmán Jakab (26-a de oktobro 1925 – Miercurea Ciuc, 27-a de aprilo 2004 ): internisto, kardiologo, fakverkisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Désfalva, "transilvania vilaĝeto" 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Căpâlna de Sus

**Căpâlna de Sus** [kəpılna de sus] (hungare: **Felsőkápolna** felŝokapolna) estas vilaĝo en Rumanio norde de Mediaş. Administre ĝi apartenas al Mica.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 232 loĝantojn ( rumanoj) kaj en 1992 157 (rumanoj, 15% hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1332, kiam ĝi estis ekleziejo kaj hungara vilaĝo. Ĝis 1919 Felsőkápolna apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Șomoștelnic

**Șomoștelnic** [ŝomoŝtelnik] (hungare: **Somostelke** [ŝomoŝtelke]) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Târnăveni. Administre ĝi apartenas al la komunumo Mica.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 630 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 — 347 (rumanoj).

## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1338. Ĝis 1919 Somostelke apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
La Leono, la Sorĉistino kaj la Ŝranko

***La Leono, la Sorĉistino kaj la Ŝranko*** () estas porinfana romano de brita verkisto C. S. Lewis. Ĝi estas la dua libro de la serio de sep libroj, La Kronikoj de Narnio. Publikigita en 1950, ĝi rapide iĝis furorlibro.

La rakonto estas la aventuroj de la kvar infanoj: Peter, Susan, Edmund, kaj Lucy. Lucy malkovras la titolan vestoŝrankon, kiu estas vojo en la magian landon Narnio. Pli poste, ŝi kaj ŝiaj gefratoj revenas kune. Edmund rerenkontas la malbonegan sorĉistinon blankan. (Ili renkontiĝis pli frue). La mistera leono Aslan ankaŭ aperas kaj helpas la infanojn. En la lando ankaŭ vivas parolpovaj bestoj. Kune kun Aslan kaj la aliaj bestoj, la narnianoj venkas la blankan sorĉistinon. Tio ĉesigas la preskaŭ senĉesan vintron.

En 2005 la romano adaptiĝis je kineja filmo sub la nomo La Kronikoj de Narnia: La Leono, la Sorĉistino kaj la Ŝranko.

Kategorio:Anglalingva literaturo por infanoj
Kategorio:La Kronikoj de Narnio
Kategorio:Leonoj en populara kulturo
Kategorio:Porinfanaj libroj
Dâmbău

**Dâmbău** [dımbəŭ] (hungare: **Küküllődombó** kykyloedombo:) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Târnăveni.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 001 loĝantojn (hungaroj, rumanoj) kaj en 1992 1 229 (rumanoj, 64% hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1337. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő*).

## Renomaj personoj 
* Ilona Jakab edzino de Boér (*23-a de januaro 1943): baletmajstrino, koreografino.
* László Hunyadi (16-a de novembro 1933): skulptisto.
* Sándor Szabó (*28-a de junio 1940): instrumentmuzikisto, fotoraportisto.
* Lajos Ütő (20-a de aŭgusto 1885 - Cristuru Secuiesc, 1-a de julio 1977): unitariisma eklezia verkisto, redaktoro

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Herepea

**Herepea** (hungare: **Magyarherepe** madjarherepe) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Târnăveni. En 1910 ĝi havis 530 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 72 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1332 kiel ekleziejo. En mezepoko ĝi estis hungara servutulvilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Alsó-Fehér*). Administre ĝi apartenas al Adămuş. La reformita preĝejo havas pentritan lignan ĥorejon farita en 1669 de nekonata artisto.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de distrikto 
* Enciklopedio de famaj civitanoj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Cornești (Adămuș)

**Cornești** [korneŝtj] (hungare: **Sövényfalva** [ŝøvenjfalva]) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Târnăveni. En 1910 ĝi havis 1 191 loĝantojn (rumanoj, hungaroj, ciganoj) kaj en 1992 1 324 (rumanoj, 26 % da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1332 kiel ekleziejo. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő vármegye*). Administre ĝi apartenas al Adămuș.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Enciklopedio de famaj civitanoj 
* Interaga mapo de distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Ideciu de Sus

**Ideciu de Sus** [ideĉu de sus] (hungare: **Felsőidecs** felŝoideĉ, germane: **Obereidisch**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Reghin. En 1910 ĝi havis 916 loĝantojn (germanoj, hungaroj) kaj en 1992 734 (rumanoj, 5% hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1319. En mezepoko ĝi estis saksa servutulvilaĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda vármegye*). Administre ĝi apartenas al Ideciu de Jos.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Ideciu de Jos

**Ideciu de Jos** [ideĉu de ĵos] (hungare: **Alsóidecs** [alŝoideĉ], germane: **Unter-Eydisch**) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Reghin. En 1910 ĝi havis 1 019 loĝantojn (germanoj) kaj en 1992 979 (rumanoj, hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1319. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Maros-Torda vármegye). Sur ĝia teritorio troviĝas salbanejo. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj  Ideciu de Sus (Felsőidecs) kaj Deleni (Oroszidecs).

Ideciu de Jos situas sur la maldekstra bordo de la rivero Mureș. Ĝi havas stacion ĉe la fervoja linio inter Reghin kaj Deda.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Ideciu de Jos jud Mures.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Västerås

**Västerås** estas komunumo kaj urbo en Svedio. Ĝi situas sur la norda bordo de la lago Mälaren en la historia provinco Vestmanio kaj estas la administra centro de la moderna sveda provinco Västmanlands län. Ĉio apartenas al la regiono *Svealand*, la meza landotriono de Svedio. Centro de la komunumo estas la samnoma loĝloko ''''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun .   

## Famuloj 
* Johan Browallius, (1707-1755) estis kuracisto, botanikisto, fizikisto, esploristo, naturalisto, kaj episkopo de Åbo, amiko de Karolo Lineo (1707-1778) kaj Pehr Kalm (1716-1779), vico-kanceliero de la Reĝa Akademio de Åbo ĝis sia morto kaj membro de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj.

## Esperanto 
kadra|maldekstra|40ra
En la pola urbo Malbork, la ĝemelurbo de Sölvesborg, estas en la esperantista "Parko de la Mondo" la Esperanto-memorŝtono "Sölvesborg - Malbork - Västerås - LA ARBO de AMIKECO" kun apude plantita originala fago el la apuda de Sölvesborg fago-praarbaro. Plantis la arbeton kaj inaŭguris la E-ŝtonon oficiala delagacio de la urboj Sölvesborg kaj Västerås.

### Esperantistoj el Västerås 
* Wim Posthuma (persona paĝo en la retejo Facebook)

### La urbo Västerås 
La urbo Västerås mem, do la komunuma centro,
* havas la jenajn koordinatojn ,
* havas loĝantaron de iom pli ol 106 000 loĝantoj kaj 
* kaj areon de 51 km².

## Eksteraj ligiloj 
*  de la komunumo kaj loĝloko ()

dosiero:Västerås-Vasaparken.jpg|La Vasa parko
dosiero:Västerås-Stadshotell.jpg|La urba hotelo
dosiero:Västerås-turbinhus.jpg|La Turbindomo
dosiero:ABB Arena Syd.jpg|Glitpilkado, ABB Arena Syd

Kategorio:Komunumoj de Svedio
Kategorio:Vestmanio
Kategorio:Komunumoj de la provinco Västmanlands län
Kategorio:Urboj de Svedio
Adămuș

**Adămuș** [adǝmuŝ] (hungare: **Ádámos** [a:da:moŝ]) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Târnăveni. Administre apartenas al ĝi Chinciuș (Kincses), Dâmbău (Küküllődombó), Herepea (Magyarherepe), Crăiești (Magyarkirályfalva) kaj Cornești (Sövényfalva).

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 893 loĝantojn (hungaroj, rumanoj) kaj en 1992 — 2 128 (rumanoj, hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1505. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő vármegye*). La unitariisma preĝejo estis konstruita en malfrua gotika stilo en la 15-a/16-a jarcentoj. La ligna baldakeno ĝia estis farita en 1526 de nekonata artisto. En 1909 ĝi estis portita en la Hungaran Nacian Muzeon de Budapeŝto. Origine ĝi konsistis el 56 tabuloj, el kiuj unu prezentis lignaĵiston.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Gravaj personoj 
* Melánia Dézsi (2-a de januaro 1950) tekstilartistino
* Jenő Korodi (n. 7-a de oktobro 1922): pentristo.
* Jenő Szávai (3-a de septembro 1923 – Budapest, 13-a de junio 1984): ĵurnalisto, redaktoro.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Adamus jud Mures.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Okarino

257px|dekstra

**Okarino** estas fluteca blovinstrumento tipe farita el ceramiko. Pro tio, ke la okarino ne havas ordinaran cirklan formon, ĝia sono estas iom malsama ol tiu de aliaj flutoj.

## Historio 
En la mezepoko kaj renesanco oni uzis kornon de ĉamo kiel pra-okarinon.

La dek-trua okarino estis unue farita de la italo Antonio Donati en 1853, tamen muzikinstrumentoj similaj al la okarino estis faritaj antaŭ multaj jarcentoj en Sudameriko, Ĉinio kaj Afriko.

## Eksteraj ligiloj 
* **Okarineto**, dulingva (Esperanto kaj la hebrea lingvo), libera kaj senpaga lernolibro

Kategorio:Flutoj
Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Kategorio:Blovinstrumentoj
Kategorio:Lignaj blovinstrumentoj
Apold

**Apold** (hungare: **Apold**, germane: **Trappold**) estas komunumo en Rumanio sude de Sighișoara. Administre apartenas al ĝi Șaeș, Daia kaj Vulcan.

La komunumo sude limas al la distriktoj Sibiu kaj Brașov, do havas tridistriktan punkton.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1207 loĝantojn (germanoj, rumanoj) kaj en 1992 691 (rumanoj, 6&nbsp;% da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1309. En mezepoko ĝi estis libera saksa vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Nagy-Küküllő*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Apold jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Apold_Church1.jpg|Fortres-preĝejo de Apold

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Vulcan (Mureș)

**Vulcan** [vulkan] (hungare: **Volkány** [volkanj], germane: **Wolkendorf**) estas vilaĝo en Rumanio sude de Sighișoara. Administre ĝi apartenas al Apold.

## Loĝantaro 
En 1910 Volkány havis 244 loĝantojn (germanoj, rumanoj) kaj en 1992 94 (rumanoj, 33&nbsp;% da hungaroj).

En Vulcan naskiĝis la kantistino Apollónia Kovács (1926–2013).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1315. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Nagy-Küküllő*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Șaeș

**Șaeș** [ŝaeŝ] (hungare: **Segesd** [ŝegeĵd], germane: **Schaas**) estas vilaĝo en Rumanio sude de Sighișoara. Administre ĝi apartenas al Apold.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 272 loĝantojn (germanoj, rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 1 112 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1302. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Nagy-Küküllő*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
eta|Fortikaĵ-preĝejo en Șaeș

## Vidindaĵoj 
* Șaeș havas protestantisman defend-kirkon.

## Renomaj personoj 
* Josef Haltrich (Szászrégen, 22-a de julio 1822 – 17-a de majo 1886, Segesd): etnografo.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Philippe Pétain

**Henri Philippe PÉTAIN**, esperante **Peteno** (1856-1951) estis grava franca militisto kaj politikisto de la unua duono de la 20-a jarcento. Li fariĝis "Marŝalo de Francio" en 1918, kaj ekde tiam estis konata de la Francoj kiel "Marŝalo Pétain" (*Maréchal Pétain*), precipe dum la Dua Mondmilito.

Pétain naskiĝis la 24-an de aprilo 1856 en Cauchy-à-la-Tour en la departemento Pas-de-Calais. Li mortis la 23-an de julio 1951 en Port-Joinville dum sia enkarcerado sur insulo Yeu, en Vendée. Tie ankaŭ situas lia tombo.

[eta|maldekstre|Pétain, Haig, [Ferdinand Foch|Foch kaj Pershing en 1918.]]
Kiel milita estro, la marŝalo Pétain estas la venkinto de la batalo de Verdun dum la Unua mondmilito. Sed kiel ŝtatestro, lia nomo rilatas al la armistico de junio 1940 kaj al la famaĉa, germanfavora Reĝimo de Vichy, kiu subtenis nazian Germanion.

Post la milito, li estis kondamnita al morto, forpelita de ĉiuj oficialaj funkcioj kaj senigita de ĉiuj armeaj rangoj. La mortpuno estis ŝanĝita al dumviva enprizonigo pro lia aĝo.

## Vidu ankaŭ 
* Robert Paxton

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en Francio
Kategorio:Mortintoj en Francio
Kategorio:Ĉefministroj de Francio
Kategorio:Francaj krimuloj
Kategorio:Eŭropaj kristanoj
Kategorio:Francaj marŝaloj
Kategorio:Francaj militistoj de la Unua Mondmilito
Kategorio:Francaj kunlaborantoj kun nazioj
Kategorio:Francaj ŝtatministroj
Kategorio:Personoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Katolikoj
Kategorio:Membroj de la Franca Akademio
Kategorio:Ministroj de la tria Franca Respubliko
Kategorio:Ŝtatestroj aŭ registarestroj en la Dua Mondmilito
Varianco (apartigilo)

La vorto **Varianco** havas plurajn signifojn:

***Varianco** en probablokalkulo kaj statistiko de hazarda variablo estas mezuro de ĝia statistika disvastiĝo.
***Genetika varianco** aŭ fenotipo rilatas al mezuritaj morfologiaj markoj, kiuj ekestas kaŭze de agado de genoj, tamen tiu ĉiu agado modifikatas per ĉirkaŭaĵa influo.
## Vidu ankaŭ 
* Disperso
* Kunvarianco
* Norma devio
Starnberger See

**Starnberger See**  estas lago en Supra Bavario. Ĝi situas 25 kilometrojn sud-okcidente de Munkeno kaj havas longon de 20,2&nbsp;km, areon de 56,36&nbsp;km² kaj maksimuman profundon de 128 m. Ĝia meza larĝo estas nur ĉ. 4&nbsp;km; ĝi situas sud-al-norde.

La lago ne apartenas al iuj el la ĉirkaŭaj komunumoj, sed estas eksterkomunuma. Ĝia surfaco havas mezan alton de 596 metroj, do estas multe pli alta ol pluraj alpaj lagoj. Pro sia konsiderinda profundo ĝi estas la volumene (ne aree) plej granda lago de Germanio, kun preskaŭ 3&nbsp;km³.

La lagan akvon forfluigas rivero Würm [virm], kiu elfluas norde, ĉe urbo Starnberg. Laŭ ĝi la lago iam nomiĝis *Würmsee*, la neoficiale uzata nomo *Starnberger See* estis oficialigita en 1965. Signifaj enfluoj ne ekzistas; la lago nutriĝas el surfundaj fontoj kaj kelkaj riveretoj, precipe *Ostersee-Ach*, la elfluaĵo de lagaro Osterseen. La trafluo tial estas malgranda kaj ĉiujare estas nur 21-ono de la enhavo de la lago.

En la lago estas insulo *Roseninsel* ("insulo de la rozoj"), proksima al la okcidenta bordo, sude de la kastelo kaj loĝloko *Possenhofen*, parto de la komunumo Pocking. Ĝi iam estis ŝatata restadejo de la posta imperiestrino Elizabeto de Aŭstrio-Hungario.

La lago estas ŝatata ekskursejo por baniĝi, boati aŭ promeni; eblas marŝi ĉirkaŭ la lago sur plejparte trankvilaj vojoj (50&nbsp;km). La lagajn bordojn laŭas domoj de riĉuloj (laŭdire en Starnberg vivas proporcie plej da milionuloj en Germanio). Ĉe ĝia orienta bordo situas kastelo *Berg*, ĉe kiu en 1886 mortis la bavara reĝo Ludoviko la 2-a; la cirkonstancoj de lia morto en la lago neniam estis vere klarigitaj.

Ankaŭ János Mailáth mortigis sin en la lagon.

eta|650ra|maldekstre|

Kategorio:Lagoj en Bavario
Kategorio:Akvokolekta areo de Danubo
Girișu Negru

**Girișu Negru** [ĝiriŝu negru] (hungare: **Feketegyörös** [feketedjoeroeŝ]) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudoriente de Salonta.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 1 339 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 897. En la censo de 2001 el la 800 loĝantoj 57 (7,1 %) indikis, ke ilia unua lingvo estas la cigana lingvo.

## Historio
Ĝi estis unue menciita skribe en 1169. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Bihar*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj personoj 
* Zoltán Nadányi (1892-1955): hungara verkisto, poeto, tradukisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Bihor
Oświęcim

**Oświęcim** (; esperantigi: *Osviecimo*) estas urbo en la Pollando en provinco Malgrandopolio (*Małopolskie*) ĉe rivero Soła. Ĝi apartenas al komunumo Oświęcim en distrikto Oświęcimski. Ĝi havas ĉirkaŭ 41.000 loĝantojn, areon de 30,2 km² kaj situas 254 m super marnivelo. Ĝi situas ĉirkaŭ 50 km okcidente de Krakovo.

En la mezepoko ĝi estis ĉefurbo de la duklando Aŭŝvico, unu el la sileziaj princlandoj.

La nomo de la urbo fifamiĝis pro la apuda koncentreja komplekso Aŭŝvico, nomita de germanaj nazioj laŭ la germana nomo de la urbo, *Auschwitz*. La tereno de tiu eksa koncentrejo nun servas kiel memoriga muzeo kaj apartenas al la Monda Kulturheredaĵo de UNESKO.
eta|maldekstra|250px|Ĉefa enirejo en la nazian koncentrejon; nun muzeo

## Muzeo 
Ŝtata Muzeo Auschwitz-Birkenau en Oświęcim (pole: *Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu*) estas muzeo kreita en 1947 fare de estintaj malliberuloj de la koncentrejo Aŭŝvico cele de konservo "por ĉiam" de postrestaĵoj de la estinta nazia koncentrejo kaj ekstermejo Auschwitz-Birkenau. Ĉefa kreinto kaj direktoro estis Kazimierz Smoleń, estinta malliberulo, diplomito de Katolika Universitato de Lublin.

## Ĝemelecoj 
La urbo havas ĝemelecon kun
* 20px Kerpen (Germanio)
* 20px Ballan-Miré (Francio)
* 20px Sambir (Ukrainio)
* 20px Areco, Italio
* 20px Breisach (Rejno), Germanio

## Konataj urbanoj 
* Antoni Józef Śmieszek, egiptologo kaj afrikisto
* Beata Szydło, eks-ĉefministrino de Pollando (2015-2017)
* Łukasz Górnicki, poeto
* Aaron Miller, rabeno

## Eksteraj ligiloj 
* Interreta paĝo de Urba Oficejo Oświęcim 

Kategorio:Urboj en Malgrandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Kategorio:Lokoj de Holokaŭsto en Pollando
Katerino de Mediĉo

eta|dekstra|250px|Katerino de Mediĉo (Catherine de Médicis)
**Katerino de MEDIĈO**, franclingve *Catherine de Médicis*, itallingve ''Caterina Maria Romola di Lorenzo de' Medici'', (naskiĝis la 3-an de aprilo 1519 en Florenco - mortis la 5-an de januaro 1589 en Blois) estis membro de la familio Mediĉoj kaj fariĝis proedziĝe reĝino de Francio.

Ŝi estis la edzino de la franca reĝo Henriko la 2-a kaj havis dek gefilojn, inter kiuj tri filoj fariĝis reĝoj de Francio sinsekve : Francisko la 2-a, Karlo la 9-a kaj Henriko la 3-a, unu filino, Elizabeth, edziniĝis kun Filipo la 2-a de Hispanio, kaj iĝis reĝino.

Reĝino, poste plurfoje regentadino, Katerino de Mediĉo estas unu el la plej emblemaj estroj de Francio dum la 16-a jarcento. Hodiaŭ, ŝia nomo neeviteble rilatas al la francaj militoj pri religio, kvankam ŝi ĉiame penis por obteni pacon per kompromisema politiko, subtenante aŭ la katolikojn aŭ la protestantojn laŭ la cirkonstancoj. Tiu reĝino havas tre malbonan, teruran reputacion: oni ofte bildigas ŝin kiel severa, potencavida estrino, precipe pro ŝia malklara rolo okaze de la amasmurdo de la Sankta Bartolomeo.

Kategorio:Reĝinoj de Francio
Kategorio:Mediĉoj
⚭Katerino de Mediĉo