open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miĥailo Skirda

**Miĥailo SKIRDA** (, 7a de Januaro, 1905 - 2a de februaro, 1979) estis historia figuro de la Kirovograda provinco de Ukrainio, sovetia oficiro, unu el la gvidantoj de la subtera kaj partizana movado, de aŭgusto 1941 ĝis decembro 1943, dum la Dua Mondmilito. Li laboris en la ĉirkaŭaĵo de la urbo Znamjanka, de kiu li estis urbestro antaŭ la milito. Estis liaj trupoj kiuj estis la ĉefa permanenta forto de rezisto al la okupo en centra Ukrainio. Ili estis tenitaj tute fare de civiluloj kiuj kuraĝis rezisti, inkluzive de la fama Lukija Staĉenko   .
eta|Monumento omaĝe al la Znamjanka partizanoj

## Referencoj 
Kategorio:Ukrainaj politikistoj
Větrovy

**Větrovy** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Tábor en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas tri kilometrojn sudokcidente de Tábor. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . Sur la sudokcidenta rando de la vilaĝo troviĝas Zoologia ĝardeno Tábor-Větrovy.  

Větrovy situas en katastra teritorio **Horky u Tábora** kun areo 5,91&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1714.

## Loĝantaro 
## Ĉirkaŭaĵo
* Sezimovo Ústí

## Pluaj fotoj 

Větrovy 35 a 34.jpg|Větrovy
Větrovy 43.jpg|Větrovy
Dolní Větrovy, čp. 4, 3 a 112.jpg|Dolní Větrovy
Hylacka 2015.JPG|Nova belvedero el la jaro 2015

Kategorio:Tábor
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Horky (Tábor)

**Horky** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Tábor en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas sudokcidente de Tábor. Tra la vilaĝo kondukas fervojlinio Tábor–Bechyně el la jaro 1903. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Horky situas en katastra teritorio **Horky u Tábora** kun areo 5,91&nbsp;km². En la katastra teritorio Horky u Tábora situas ankaŭ Větrovy.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1554.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Horky u Tábora, autobus na přejezdu.jpg|Aŭtobuso
Větrovy a Horky, přejezd na zarostlé cestě (01).jpg|Traknivela pasejo sur surkreskinta vojo
Horky u Tábora, železniční zastávka.jpg|Fervoja haltejo

Kategorio:Tábor
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
High We Exalt Thee, Realm of the Free

**""** (angle, tradukita titolo "Alte ni altigas vin, regno de la liberuloj", oficiala teksto ekzistas nur en la angla, sed estas traduko al la krioa) estas la nacia himno de Sieraleono. Oni oficiale deklaris ĝin nacia himno de  en 1961, post kiam la ŝtato ekestis post la epoko de brita koloniado. 

La teksto estas verkita de '**. La muzikon komponis **'. La himno kutime ludiĝas orkestre en la tonalo .

[[Kategorio:Naciaj himnoj|]]
Kategorio:Naciaj simboloj de Sieraleono
Kategorio:
Pincez Tous vos Koras, Frappez les Balafons

**""** (france, tradukita titolo "Pluku ĉiujn viajn koraojn, frapu la balafonojn", volofe *Yëngalleen kooraa yi, te jiin ndënd yi*, titolita ankaŭ "La ruĝa leono", *"Le lion rouge"*) estas la nacia himno de Senegalo. Oni oficiale deklaris ĝin nacia himno de  en 1960, post kiam la ŝtato ekestis post la epoko de franca koloniado. 

La teksto estas verkita de '**, la unua prezidento de Senegalo. La muzikon komponis **', franca muzik-etnologo kaj komponisto (1918-1990),
kiu ankaŭ komponis la nacian himnon de la Centrafrika Respubliko, "". La korao (tipo de harpo) kaj balafono (ligna ksilofono) estas tradiciaj senegalaj muzikinstrumentoj. La himno kutime ludiĝas orkestre en la tonalo .

[[Kategorio:Naciaj himnoj|]]
Kategorio:Naciaj simboloj de Senegalo
Kategorio:
Qolobaa Calankeed

**""** (somale, en osmanja skribo 𐒎𐒙𐒐𐒙𐒁𐒛 𐒋𐒖𐒐𐒖𐒒𐒏𐒜𐒆𐒚, , tradukita titolo "Ĉiu nacio havas sian propran flagon") estas la nacia himno de Somalio. Ĝi estis adoptita la 1-an de aŭgusto 2012 kun la aprobo de la somala nacia konstitucio. 

La teksto estas verkita de '''', kiu ankaŭ komponis la muzikon. La himno kutime ludiĝas orkestre en la tonalo .

[[Kategorio:Naciaj himnoj|]]
Kategorio:Naciaj simboloj de Somalio
Kategorio:
Guillem Balagué

**Guillem BALAGUÉ** (n. novembro 1967, en Barcelono) estas hispana sporta ĵurnalisto. 

Balagué verkis biografiojn de Pep Guardiola, Lionel Messi kaj Cristiano Ronaldo, inter aliaj.

## Verkaro 
* 2006 - *Sezono sur la Rando: Rafael Benitez, Liverpool kaj la Vojo al Eŭropa Gloro: Portreto de la Liverpool de Rafa Benitez*
* *La Eŭro 2012 Taglibro de Guillem Balagué* , Amazon Media, 2012
* 2013 - *Pep Guardiola: Alia Maniero de Venko: La Biografio*
* 2013 – *Messi*
* 2014 – *Barça*
* 2015 - *Cristiano Ronaldo: La Biografio*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Hispanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Sportaj ĵurnalistoj
László Ladányi (jezuito)

**László Ladányi** [lAslO ladAnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ladányi László,** ĉine **勞達義** (*勞達*), pli simple **劳达义** (*劳达一*) estis hungara jezuita monaĥo, ĉinologo, ĵurnalisto, redaktoro, altlerneja instruisto, violonisto. Liaj familiaj nomvariantoj estis *La Dany, Ladislao; Ladany*.

László Ladányi naskiĝis  en Diósgyőr, li mortis  en Honkongo.

## Biografio 
László Ladányi maturiĝis en gimnazio en Miskolc, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány, samtempe violoninstruistan diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Li ankaŭ studis kelkajn semestrojn en Francio. En 1936 li aliĝis al la jezuitoj, post kelkaj jaroj li estis sendita al Ĉinio. Li studis teologion en Ŝanhajo, poste en 1946 li pastriĝis. Tiutempe li ankaŭ violonadis en la muzika altlernejo, krome li lernis ĉine. Iom poste la jezuitaj estroj malpermesis la violonadon, sed li instruis aliajn studojn en la jezuita universitato. Depost la ĉina enlanda milito (1949) Ladányi kaj aliaj jezuitoj fuĝis al Honkongo (tiam brita), kie li monaĥiĝis kaj komencis kontribui. Inter 1953-1982 li redaktis kaj eldonis periodaĵon, kie li analizis la ĉinan politikon. Pere de tio li havis signifan internacian reputacion.

## Elektitaj kontribuoj 
* *The communist party of China and Marxism, 1921–1985. A self-portrait* (1988)
* *The Law and Legality in China: the testament of a China-watcher* (1992)

## Fontoj 
* biografio hungare kun fotoj
* biografio hungare kun foto
* katolika leksikono
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla en la 2-a alineo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj ĉinologoj
Kategorio:Hungaraj violonistoj
Preĝejo Patrono de Hungaroj (Orgovány)

La **paroĥa preĝejo Patrono de Hungaroj** (hungare *Magyarok Nagyasszonya-templom*) estas sakrala historia monumento (deklarita en 2014) en vilaĝo Orgovány (Hungario).

## Historio 
Orgovány jam ekzistis en eklezia listo el 1332, sed la turkoj senhomigis ĝin en 1572. Baldaŭ la sporadaj katolikoj eklezie apartenis al Izsák, krome ekde 1850 franciskanoj el Kecskemét servis ankaŭ tie. La vilaĝo refondiĝis en 1901, la katolika paroĥo en 1917. Same en 1917 estis konstruita kirko el lomo, sed la turo nur en 1931. Tamen 4 sonoriloj estis faritaj en 1922. Pro malbona stato la konstruaĵo en 1942 estis malkonstruita kaj pli nova konstruiĝis inter 1942–1958 laŭ planoj de Artúr Óváry.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto, sed en la korto krucifikso videblas. La fasado estas malsimetria, dekstre la kvadrata turo altiĝas. La turpinto estas piramido. Inter la navo kaj turo estas etaĝa interliga koridoro. La ĉefnavo mem estas simetria, sed antaŭe triaperturaj arkaj arkadoj situas. La ĉefnavo havas po unu flankonavojn, tial la didomo estas bazilika sistemo. Super la arkadoj estas granda rondfenestro. Interne menciindas la kasona plafono kaj la vitralaj fenestroj.

Kermeso okazas en la 8-an de oktobro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* vilaĝa paĝo 
* katolika leksikono 

Orgovány
Orgovány
Nahnu Ĝund Alah Ĝund Al-ŭatan

**""** (arabe, latinliterigo en sistemo DMG *Naḥnu jundu Allāh jundu l-waṭan*, tradukita titolo "Ni estas soldatoj de Dio, soldatoj de la patrio") estas la nacia himno de Sudano. Oni oficiale deklaris ĝin nacia himno de  komence de 1956, post kiam la ŝtato ekestis post la epoko de koloniado, el la kondominio Angla-Egipta Sudano, kiu estis administrita inter 1899 kaj 1956, kiam ĝi estis kunposedaĵo de Egiptio kaj de Britio.

La teksto estas verkita de '**. La muzikon komponis **'. La himno kutime ludiĝas orkestre en la tonalo .

## Notaro 
(notite en la tonalo E-maĵoro)

X:1
L:1/8
Q:1/4=90
M:4/4
I:linebreak $
K:Eb
V:1
 B,/-B,/C/D/ E/=E/F/^F/ G4 | A2 G>G F2 z2 | B>c Bc | e2 c>G B2 z2 | z B/B/ cB G2 z2 | %5
 B2 G>F E2 z2 | B>c Be c2 z A | G2 F>E E2 z2 | e>e d2 c>c B2 | B>d cB e>e e2 |  c3/2c/ B2 e2 c>B | %11
 B z z2 z4 | c>B G>E G2 z2 | G>E G>F E2 z2 | B>B B>c B2 z B | e>c B>G E2 z2 |] %16

[[Kategorio:Naciaj himnoj|]]
Kategorio:Naciaj simboloj de Sudano
Kategorio:
Trần Đức Lương

**Trần Đức LƯƠNG** (la 5-an de majo 1937 en provinco Quảng Ngãi – la 20-an de majo 2025 en Hanojo) estis vjetnama politikisto, kiu funkciis kiel la sesa Prezidanto de Vjetnamio de 1997 ĝis 2006. 

En 1959 li aliĝis al la Komunista Partio de Vjetnamio kaj fariĝis partia oficisto en la 1970-aj jaroj. En 1987 li fariĝis vicĉefministro. Ekde 1996 li estis membro de la Politburoo kaj en 1997 li estis elektita prezidanto de la lando. Li tenis tiun oficon ĝis la 27-a de junio 2006, kiam lin sukcedis Nguyễn Minh Triết. ''''''

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* "Vjetnama krimestro ekzekutita fare de pafa taĉmento", 2004, Go Azian Pacifikon

Kategorio:Prezidantoj de Vjetnamio
Kategorio:Ĝermoj pri Vjetnamio
Salut à toi, pays de nos aïeux

**""** (france, tradukita titolo "Saluton al vi, lando de niaj prapatroj", oficiala titoligo *Terre de nos aïeux*, "tero de niaj prapatroj") estas la nacia himno de Togolando. Oni oficiale deklaris ĝin nacia himno de  en 1960, post kiam la ŝtato ekestis post la epoko de franca koloniado, maloficialiĝis en 1979, sed estis readoptita en 1992. 

La teksto estas verkita de '''', kiu ankaŭ komponis la muzikon. La himno kutime ludiĝas orkestre en la tonalo .

[[Kategorio:Naciaj himnoj|]]
Kategorio:Naciaj simboloj de
Kategorio:
Aŭstrio en la Eŭrovido-Kantokonkurso

Ĉi tiu artikolo traktas la historion de Aŭstrio kiel partoprenanto en la Eŭrovido-Kantokonkurso.

Aŭstrio partoprenis por la unua fojo en la dua konkurso en 1957 kaj konkuris en la plej multaj jaroj ekde tiam. Aŭstrio rifuzis partopreni entute naŭ fojojn inter 1969 kaj 2009, kaj dufoje ĝi ne kvalifikiĝis laŭ la tiamaj reguloj. Aŭstrio tiel partoprenis en la Eŭrovido-Kantokonkurso 57 fojojn ĝis nun. Ĝi venkis tri fojojn: en 1966, 2014 kaj 2025.

Dum sia partopreno, la lando venkis tri fojojn: ĉe la Eŭrovido-Kantokonkurso 1966 per la kanto " Merci, Chérie " kantita de Udo Jürgens, ĉe la Eŭrovido-Kantokonkurso 2014 per la kanto " Rise Like a Phoenix " kantita de Conchita Wurst, kaj ĉe la Eŭrovido-Kantokonkurso 2025 per la kanto " Wasted Love " kantita de Johannes Pietsch (alinome JJ). Johannes Pietsch montriĝis kontraŭa al la partopreno de Israelo en la Eŭrovido-Kantokonkurso, komparante ĝian kazon kun tiu de Rusio kiu ne rajtas partopreni estante atakanta lando, same kiel kontraŭa al la sistemo de voĉdonado.

Ĝenerale, la prezentoj de la lando malofte estis sukcesaj - ĝi finis lasta ok fojojn, kvar fojojn sen ununura poento, inkluzive de ĉe sia hejma Eŭrovido, tiel iĝante la unua gastiganta lando kiu ricevis neniujn poentojn.

La aŭstra publika dissendanto ORF ankaŭ bojkotis la kantkonkurson dum kelkaj jaroj, ĉu pro politikaj kialoj  ĉu kiel protesto kontraŭ la mankhava balotsistemo

## Galerio 

Dosiero:Eurovisie_Songfestival._Liane_Augustin_(Oostenrijk),_Bestanddeelnr_909-3998.jpg|Liane Augustin en Hilversum (1958)
Dosiero:Eurovisie_Songfestival_1962_te_Luxemburg,_voor_Oostenrijk_Eleonore_Schwarz,_Bestanddeelnr_913-6597.jpg|Eleanor Schwartz en Luksemburgio (1962)
Dosiero:Eurovisie_Songfestival_76_Den_Haag_Waterloo_+_Robinson_(Oostenrijk),_Bestanddeelnr_928-5021.jpg|Waterloo kaj Robinson ĉe Hago (1976)
Dosiero:Tie_Break_-_Austria_2004.jpg|Tie Break en Istanbulo (2004)
Dosiero:ESC_2007_Austria_-_Eric_Papilaya_-_Get_a_life_Get_alive.jpg|Erik Papilia en Helsinko (2007)
Dosiero:ESC2013_-_Austria_04.jpg|Natalia Kelly en Malmö (2013)
Dosiero:ESC2014_-_Austria_02.jpg|Tom Neuwirth (Conchita Wurst) en Kopenhago (2014)
Dosiero:20150522_ESC_2015_The_Makemakes_9840.jpg|La Makemakes en Vieno (2015)
Dosiero:ESC2016_-_Austria_07.jpg|Zoë Straub en Stokholmo (2016)
Dosiero:Eurovision_Song_Contest_2017,_Semi_Final_2_Rehearsals._Photo_189.jpg|Nathan Trent en Kievo (2017)
Dosiero:Cesár_Sampson_(Austria_2018).jpg|Cesar Sampson en Lisbono (2018)
Dosiero:ESC2019-Austria.jpg|Pænda en Tel-Avivo (2019)
Dosiero:Eurovision_2022_-_Semi-final_1_-_Austria_-_Lumix_&_Pia_Maria.jpg|Lumix & Pia Maria (2022)
Dosiero:Eurovision_2023_-_Jury_Final_-_Austria_-_Teya_and_Salena_(03).jpg|Teya & Salena (2023)
Dosiero:Kaleen_Eurovision_Song_Contest_2024_Final_dress_rehearsal_02.jpg|Kaleen (2024)
Dosiero:JJ_on_Eurovision_2025_Blue_carpet_in_Basel.jpg|JJ (2025)

## Referencoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso
Kategorio:Aŭstra muziko
Kategorio:Kulturo de Aŭstrio
Provinco Estuaro

La **provinco Estuaro** - france ***Estuaire*** - estas unu el la naŭ provincoj de Gabono. Laŭ la stato de [[]] en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun Ekvatora Gvineo norde kaj enlande kun . Provinca ĉefurbo estas la urbo , kvankam la plej larĝa urbo de la provinco estas la nacia ĉefurbo Librevilo.

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:provincoj de Gabono
Ferenc Mártonfi

**Ferenc Mártonfi,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Mártonfi Ferenc** estis hungara koreologo, fonologo, altlerneja instruisto. Lia unua edzino estis Judit Vihar.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1963, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1968. Post la diplomo helpe de stipendio li plulernis en Hanojo, kie li lernis ankaŭ koree, pli frue li sciis jam ĉine kaj japane. Hejmenveninta li instruis en Scienca Universitato Attila József 2 jarojn, poste ĝis sia frua abrupta morto en Universitato Loránd Eötvös. Li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis filon en 1974. Lia plej signifa ago estis transskriba sistemo de la korea lingvo al la hungara.

## Elektitaj disĉiploj 
* Huba Bartos
* Imre Hamar

## Elektitaj kontribuoj 
* *A koreai írás története és szerkezete* (1973)
* *A rögzített nyelv – az írás* (1975)
* *Keleti nevek magyar helyesírása* (1981)
* *Koreai irodalom. Korai irodalmi formák.* (1979) 

## Fontoj 
* biografio hungare
* rememoro hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj koreologoj
Kategorio:Hungaraj fonologiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Himat Al Hima

**""** (aŭ *Humat Al Hima*, arabe, tradukita titolo "Defendantoj de la patrio") estas la nacia himno de Tunizio. Oni oficiale deklaris ĝin nacia himno de  la 25-an de julio 1957, post kiam la ŝtato ekestis post la epoko de franca koloniado. Poste ĝi estis maloficialigita la 20-an de marto 1958 kaj readoptita la 12-an de novembro 1987.

La teksto estas verkita de '**. La muzikon komponis **'. La himno kutime ludiĝas orkestre en la tonalo .

}

[[Kategorio:Naciaj himnoj|]]
Kategorio:Naciaj simboloj de
Kategorio:
Preĝejo Johano Baptisto (Öttevény)

La **preĝejo Johano Baptisto** estas religia historia monumento en vilaĝo Öttevény (Hungario).

## Historio 
Tiu vilaĝo jam ekzistis en eklezia listo el 1332. La turkoj detruis la vilaĝon en 1683. La paroĥo estis refondita en 1702, la kirko laŭ diversaj dokumentoj en 1720 aŭ 1786 aŭ 1857. En 1849 pro incendio la didomo ruiniĝis, poste oni rekonstruis ĝin. La orgeno estis kreita en 1896.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola parte en korto. La fasado estas simetria, meze estas la kvarlatera enirejo, apude po unu fenestroj, pli supre same po unu fenestroj, meze ovoforma fenestro. La plej supre la turo altiĝas. La turpinto estas alta piramido. La navo havas dekstre krucnavon kun plia enirejo kaj finiĝas en duonronda absido, ili havas arkajn fenestrojn. Sakristio aliĝas al la absido ĉe la maldekstra flanko.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* paroĥa paĝo
* katolika leksikono

eta|maldekstre|

Ottevény
Ottevény
Moyen-Ogooué

La '*provinco *Moyen-Ogooué''''' estas unu el la naŭ provincoj de Gabono. Laŭ la stato de [[]] en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun  . Provinca ĉefurbo estas la urbo , kiu ekster Afriko konatas precipe pro tio ke tie la alzaca kuracisto Albert Schweitzer starigis faman hospitalon. Estante ankaŭ teologo, muzikisto, verkisto kaj misiisto, li pro sia senlaca vivoverko en Lambaréné en 1952 gajnis la Nobel-Premion pri Paco.

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Provincoj de Gabono
Ogooué-Maritime

La **provinco **''* (marborda regiono *Ogooué'') estas unu el la naŭ provincoj de Gabono. Laŭ la stato de [[]] en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . Provinca ĉefurbo estas la urbo , la dua plej granda urbo de la lando, kiu pro sia haveno estas la ekonomia centro de la lando.

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:provincoj de Gabono
Woleu-Ntem

La **provinco **'''' estas unu el la naŭ provincoj de Gabono, la pleja nordo de la nuna lando. Laŭ la stato de [[]] en la provinco vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun Ekvatora Gvineo norde respektive okcidente, Kameruno (ties regiono suda Kameruno) norde, la Respubliko Kongo (departemento Sangha) oriente kaj enlande kun kaj enlande kun la provincoj Ogooué-Ivindo, Moyen-Ogooué kaj Estuaro. Provinca ĉefurbo estas la urbo .

## Historio 
De 1889 la plejparto de nuna Gabono estis parto de Franca Kongo, nur la provinco Woleu-Ntem kun la norda parto de a provinco Ogooué-Ivindo ĝis 1918 apartenis al Germana Kameruno kaj nur tiam doniĝis al koloniado de Francio. Sendependecon de Francio la lando kaj do ankaŭ la provinco Woleu-Ntem ricevis en 1960. Krom la franca lingvo, kies uzon ekde la 1890-aj jaroj tre antaŭenpuŝis la koloniantoj, kvankam ĝi nur en la dua duono de la 20-a jarcento iĝis pli vaste parolata, en la provinco parolatas la fanga, unu el la landaj 42 bantuaj lingvoj, tre uzata ankaŭ en la okcidentaj najbaraj areoj provinco Estuaro kaj Ekvatora Gvineo.

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:provincoj de Gabono
Kalush (muzikgrupo)

**Kalush** (ankaŭ literumita tiel en la ukraina, en angleca literumo) estas ukraina repa muzikgrupo fondita en 2019 - ĝia nomo estas referenco al la ukraina urbo Kaluŝ. Kiel **Kalush Orchestra,** la grupo reprezentis Ukrainion per sia kanto *Stefania* ĉe la 66-a Eŭrovido-Kantokonkurso 2022 kaj gajnis la muzikan konkurson.  

La bando konsistas el repisto Oleh Psiuk, multinstrumentisto Ihor Didentsjuk, kaj diskĵokeo MC Kilimmen. Didentschuk ankaŭ estas membro de la ukraina elektro-folk-bando Go_A. La bando estas nomita laŭ Kalush, la hejmurbo de la fondinto Oleh Psiuk.

Kalush ankaŭ prizorgas la flankprojekton **Kalush Orchestra** kune kun popolmuzikistoj Tymofij Muzytsjuk kaj Vitalij Duzjyk. La Orkestro Kalush reprezentis Ukrainion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2022 kaj venkis per la kanto " Stefania ".

## Referencoj 
Kategorio:Repaj muzikaj grupoj
Kategorio:Ukrainaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2019
Ell & Nikki

**Ell kaj Nikki** (ankaŭ konataj kiel **Eldar kaj Nigar**) estas azerbajĝana kantista duopo. La duopo venkis por Azerbajĝano por la unua fojo je la Eŭrovido-Kantokonkurso 2011 okazinta la 14-an de majo per la kanto *Running Scared*.  

La duopo konsistas el la kantisto Eldar Qasımov (n. 1989) kaj la kantistino Nigar Camal (n. 1980).

## Eksteraj ligiloj 
* Eldar kaj Nigar - Oficiala Retejo de azerbajĝanaj partoprenantoj por Eŭrovido 2011.
* Eldar & Nigar - Eŭrovido 2011 Gajnintoj! (oficiala video)
* ITV-a oficiala Eŭrovido ejo
* Eŭrovido Azerio Oficiala Retejo
* Eŭrovido Azeria Fervorulo Retejo

Kategorio:Muzikaj duopoj
Marija Šerifović

**Marija Šerifović** ( serbe cirile Марија Шерифовић ; naskiĝis la 14-an de novembro 1984 en Kragujevac) estas serba kantisto. Ŝi famiĝis al internacia publiko per sia venko ĉe la Eŭrovido-Kantokonkurso 2007 en Helsinko.

Ŝi publikigis sian unuan albumon, "Нај, најбоља" en 2003, sian duan, "Боз љубави" (*Sen amo*), en 2006, kaj en 2008, "Нисан анђео" (''M'stas'') ne estis publikigita.

Ŝia patrino Verica Šerifović estas ankaŭ fama artistino, kaj ŝia patro estas duone turka. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Serbaj kantistoj
Kategorio:GLAT-artistoj
Sertab Erener

**Sertab ERENER** [seɾtap eɾe'neɾ'] (naskita la 4- an de decembro 1964) estas turka popkantistino kun soprana voĉo, kiu estas konsiderata unu el la plej popularaj kantistinoj en sia lando. La unua kaj ĝis nun sola gajninto de Eŭrovido 2003 en la historio de Turkio per la kanto "Everyway That I Can".

Erener naskiĝis kaj kreskis en Istanbulo. Ŝi studis muzikon ĉe la universitato en la urbo antaŭ ol komenci sian muzikkarieron kun la turka popkantisto Sezen Aksu.

Ŝi publikigis sian unuan albumon, "Sakin Ol", en 1992 , kaj ĝin sekvis kvar pliaj turklingvaj albumoj dum la sekva jardeko. La albumo "Lal" eĉ estis inkludita de "Sony Music" en ĝia kolekto "Soundtrack For A Century".

## Eksteraj ligiloj 
*

Kategorio:Turkaj kantistoj
Marija Naumova

**Marija NAUMOVA-Bullīta** ( [ maˈriːja naˈumova ]; naskita la 23-an de junio 1973 en Rigo) estas latva popmuziko kaj muzika kantisto. Ŝia internacia artista nomo estas **Marie N**.

ŝi kantas multajn malsamajn muzikĝenrojn, de popmuziko ĝis ĵazo. Ŝi publikigis plurajn studialbumojn kun kantoj en la latva , franca, angla, rusa kaj portugala lingvoj. Ŝi gajnis la Eŭrovido-Kantokonkurson 2002 por Latvio per la kanto " I Wanna ".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Latvaj kantistoj
Kategorio:Portugallingvaj kantistoj
Soul Militia

**Soul Militia** (ĝis 2002: **2XL**) estas estona hiphopa kaj R&B- muzikbando, kiu gajnis la Eŭrovido-Kantokonkurson 2001 kiel apogkantoj Tanel Padar kaj Dave Benton.

Ĝi estis kreita en 1997 de Sergey Morgun kaj Indrek Soom sub la nomo **2XL**. Sub tiu ĉi nomo, per la kanto "Everybody" en 2001, ŝi venkis en la Eŭrovido -Kantokonkurso kune kun T. Padar kaj D. Banton, alportante al Estonio sian unuan venkon en tiu ĉi muzika konkurso. En 2002, la muzikistoj ŝanĝis sian nomon al Soul Militia. En 2007 ili partoprenis en la nacia selektado por Eŭrovido kun la kanto "Mia Loko".

## Grupkonsisto 
* Sergej Morgun (“Duon”)
* Indrek Soom (Ins, ĝis 2004)
* Lauri Pikhlap (“Lowry”)
* Kaido Põldma ("Craig")

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Soul Militia

Kategorio:Estonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Repaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muziktrioj
Sigrid Löffler

**Sigrid LÖFFLER** (naskiĝinta la  en Ústí nad Labem) estas aŭstra publicisto, kulturkorespondanto kaj literaturkritikisto.
 
 

## Vivo 
Pasigante la junulajn jarojn en Vieno ŝi studis ĉe la universitato de Vieno anglistiko, germanistikon, filozofion kaj pedagogion kaj magistriĝis. Post deĵoro mallonga kiel instruisto ŝi estis inter 1968 kaj 1972 politikredaktoro de la aŭstra taggazeto *Die Presse*. Inter 1972 kaj 1993 ŝi anis en la redakcio de la aŭstra presita magazino "Profil" kie ŝi la lastan tempon estis vica ĉefredaktisto kaj estro de la kultursekcio. Krome verkis ŝi por diversaj germanlingvaj gazetoj (ekz. *Süddeutsche Zeitung*, *Die Zeit*, "Die Woche"), periodaĵoj kaj televidstacioj. 

Inter 1996 kaj 1999 ŝi respondecis pri la felietonoj de Die Zeit. Pro kvereloj kun ŝi la influa teatroredaktisto Benjamin Henrichs petis maldungiĝon en la 1997-a jaro..

Inter 1988 kaj 2000 ŝi estis kutima partoprenanto de la kulturtelevidaĵo Das Literarische Quartett de ZDF, kio ĉesis pro malakordo kun Marcel Reich-Ranicki. Tuj post tio ŝi fariĝis eldonisto de la fakmagazino "Literaturen". Tio ĉesis en septembro 2008 pro ne plua ŝato de la enhava direkto de la menciita gazeto kaj ties intencata banaligo. 

Ŝi ricevis akran krition pro sia ĵurianeco por Alfred Toepfer, kiam si en 1991 - kune kun Gertrud Fussenegger – jesegis la aljuĝon de la Franz-Grillparzer-premio al Peter Handke. Löffler ankaŭ anas je la ĵurio de la literaturpremo de la Lepsika librofoiro kaj anis ĉe la premidistrubantoj de *Heinrich-Heine-premio*. Kiam temis pri ebla aljuĝo de ĝi al Peter Handke 2006 ŝi kritikegis kalumniantojn de Handke kaj forlasis ĉi ĵurion. Rilate al Martin Mosebach, kiam li ricevis la Georg-Büchner-premion, ŝi atentigis pri ties reaksiicmo.  

Löffler ĵurianas por la furorlibra listo de SWR kaj kolumnisto ĉe la radiokanalo *Bremen Zwei* de Radio Bremen.

## Honoroj kaj premioj 
* 1974: Dr.-Karl-Renner-Publizistikpreis (Aŭstrujo)
* 1991: Bayerischer Fernsehpreis (Germanujo)
* 1992: Österreichischer Staatspreis für Kulturpublizistik (Aŭstrujo)
* 2001: Preis der Stadt Wien für Publizistik (Vieno)
* 2010: honora doktoreco en Bielefeld

## Skribaĵoj (elekto) 
* *Kritiken, Portraits, Glossen*. Deuticke, Wien 1995, ISBN 3-216-30152-4.
* *Gedruckte Videoclips. Vom Einfluß des Fernsehens auf die Zeitungskultur*. (Wiener Vorlesungen im Rathaus, Bd. 54.) Picus, Wien 1997, ISBN 3-85452-353-X.
* *Gebrauchsanweisung für Österreich*. Piper, München 2001, ISBN 
* *Die neue Weltliteratur und ihre großen Erzähler*. Verlag C.H.Beck, München 2014, ISBN 978-3-406-65351-3.
; kiel eldonisto: (2000–2008)
* *Literaturen. Das Journal für Bücher und Themen*. Friedrich Berlin Verlag/Ringier Verlag, Berlin, oktobro 2000 ĝis printempo 2015, ISSN 1616-3451.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* faktoj pri Sigrid Löffler - ĉe: Spiegel-Online
*intervjuo kun Norbert Joa - ĉe: *Eins zu Eins*
*ligiloj ĉe DDB

## Notoj 
Kategorio:Aŭstraj ĵurnalistoj
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Literaturkritikistoj  
Kategorio:Naskiĝintoj en 1942
Tanel Padar

**Tanel PADAR** (naskiĝis la 27-an de oktobro 1980, Haljala, distrikto Rakvere, Estona SSR ) estas estona rokmuzikisto kaj popkantisto, kiu gajnis la Eŭrovido-Kantokonkurson 2001 en Kopenhago en dueto kun Dave Benton per la kanto " Everybody ".

Padar famiĝis en sia patrujo kiam li gajnis "Kakis takti ette", televidprogramon por junaj estonaj kantistoj, en 1999. En 2000, li estis unu el la ĥoristoj kiam Ines - kiu estis lia amatino tiutempe - partoprenis en la Eŭrovido-Kantokonkurso . Padar ankaŭ ludas kun bando nomita The Sun, kaj la kanto "Hopelessness You" eniris la MTV World Chart Express. Tanel Padar antaŭe estis edziĝinta al iama modelino Katarina Kalda.

## Diskaro 
* *The Greatest Hits* (2005)
* *Veidi valjem kui vaikus (A bit louder than silence)* (2005)
* ''100% Rock'n'roll* (2006)
* *The Sun Live 2006* (2006)
* *Veidi valjem kui vaikus II (A bit louder than silence II)* (2007)
* *Here Comes The Sun* (2008)
* *Unisex* (2008)
* *RING* (2010)
* *Veidi valjem kui vaikus III (A bit louder than silence III)* (2015)
* *Sinu aeg (Your time)'' (2020)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Rokkantistoj
Fratoj Olsen

La **fratoj Olsen** (dane: *Brødrene Olsen*) estas dana pop-roka duopo, kiu gajnis la Eŭrovido- Kantokonkurson 2000 per la kanto " Fly on the Wings of Love ".

La du fratoj estas Jørgen (n. la 15-an de marto 1950 en Odense) kaj Niels "Noller" (n. la 13-an de aprilo 1954 en la sama loko) Olsen.

Ilia unua albumo estis publikigita en 1972, kaj la fratoj publikigis entute dek du albumojn.

## Referencoj 
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1972
Kategorio:Muzikaj duopoj
Kategorio:Danaj muzikistoj
Dave Benton

**Efrén Eugene BENITA** (artistnomo **Dave BENTON**; naskita la 31-an de januaro 1951 en Arubo, Nederlandaj Antiloj) estas popkantisto loĝanta en Estonio.

Li venkis en la estona antaŭkonkurso per la kanto *"Everybody"* kune kun la estona rokmuzika kantisto Tanel Padar kaj la bando 2XL kaj poste en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2001 en Kopenhago.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Dave Benton ĉe Yahoo! Muziko
* Dave Benton ĉe estona Banda Datumaro
* 

Kategorio:Arubo
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Popkantistoj
Nacia himno de Sud-Sudano

La jen muzike prezentatan himnon kun teksto nur en angla lingvo oni oficiale deklaris la **nacia himno de Sud-Sudano** la 9-an de julio 2001. La teksto estas verkita de nekonatulo. La muzikon komponis kolektivo de la universitato de Ĝubao en 2001. La himno kutime ludiĝas orkestre en la tonalo .

[[Kategorio:Naciaj himnoj|]]
Kategorio:Naciaj simboloj de Sud-Sudano
Kategorio:
Lesotho Fatse La Bontata Rona

**""** (sote, tradukita titolo "Lesoto, lando de niaj patroj") estas la nacia himno de Lesoto. Oni oficiale deklaris ĝin nacia himno de  la 1-an de junio 1967, post kiam la ŝtato ekestis post la epoko de koloniado. 

La origina teksto estas verkita de la franca misiisto en Zimbabvo ''* kaj de Adolphe Mabille en 1869, kiu furoris inter la sotoj post la tria milito inter la Sota Reĝlando kaj la afrikansa Oranĝa Libera Ŝtato sude de 1867-1968, kaj tiu furoro helpis akcepti al la sotoj la postmilitajn limojn de la Sota Reĝlando - postan redaktitan, koncizigitan tekston por uzo kiel moderna nacia himno en 1967 verkis *Joshua Pulumo Mohapeloa*. La muzikon komponis la badena kaj svislanda komponisto ** jam en 1820 sub la titolo *Freiheit'' ("libero"). La himno kutime ludiĝas orkestre en la tonalo .

[[Kategorio:Naciaj himnoj|]]
Kategorio:Naciaj simboloj de Lesoto
Kategorio:
Nkulunkulu Mnikati wetibusiso temaSwati

**""** (svazie, tradukita titolo "Ho Dio, donanto de benoj al la svazioj" aŭ alivorte "Ho Dio, benanto de la svazilandanoj") estas la nacia himno de Svazilando. Oni oficiale deklaris ĝin nacia himno de  en 1968. 

La teksto estas verkita de *Andrease Enoke Fanyana Simelane*. La muzikon komponis *David Kenneth Rycroft*. La himno kutime ludiĝas orkestre en la tonalo .

[[Kategorio:Naciaj himnoj|]]
Kategorio:Naciaj simboloj de Svazilando
Kategorio:Svazilando
Hermann Hankel

**Hermann HANKEL** (naskiĝis la  en Halle (Saale) ; mortis la  en Schramberg) estas germana matematikisto.

## Biografio 
En 1857 Hermann Hankel aliĝas al la Universitato de Lepsiko, kie li studas matematikon kun August Ferdinand Möbius. En 1860 li iĝas lernanto de Bernhard Riemann en la Universitato de Göttingen. La sekvantan jaron li laboras en Berlino kun Karl Weierstrass kaj Leopold Kronecker. En 1862, li defendas sian doktoriĝan disertacion, titolitan *Über eine besondere Classe der symmetrischen Determinanten* (Pri specifa klaso de determinantoj simetriaj). Tiam li konatiĝas kun Hermann Günther Grassmann. Ekde 1866, Grassmann priskribas al li siajn teoriojn pri Algebro.

Doktoriĝinte, Hankel iĝas profesoro en la universitato de Lepsiko. En 1869, li iĝas profesoro en la Universitato de Tübingen.

Hermann Hankel estas edzo de Marie Hankel.

Hankel ĉefe laboras pri la teorio de funkcioj, specife la teorio pri funkcioj de kompleksaj argumentoj, tio estas Kompleksa analitiko. Liaj plej konataj rezultoj estas transformo de Hankel, funkcioj de Hankel kaj matricoj de Hankel.

## Bibliografio 
* 
* 
* Wilhelm von Zahn, *Einige Worte zum Andenken an Hermann Hankel.* en *Mathematische Annalen* 7 (1874), p. 583–590 (Online).

Kategorio:Mortintoj en Baden-Virtembergo
Kategorio:Ligoj al bibliotekoj
Kategorio:Germanaj matematikistoj
La Homa centpiedulo

**La Homa centpiedulo** () - fama trilogio pri homa eksperimentado. La unua filmo okazas en Germanio kaj rakontas la historion de tri kidnapitaj turistoj - du usonanoj kaj japana viro - kiuj iĝas viktimoj de senkompata kuracisto kaj estas transformitaj en ununuran estaĵon per kirurgia operacio, kiuj ĉiuj krom unu amerika virino mortas.
eta|190ra|Tom Six, verkinto de la trilogio
La dua filmo okazas en Britio kaj rakontas la historion de mense malrapida adoranto de la unua parto, kiu ripetas la intrigon de la origina filmo, sed kun dek el siaj misuzantoj. La filmo estas la plej ŝoka el la tuta trilogio kaj estis malpermesita en la lando kie ĝi estis filmita. La tria filmo okazas en la dezerto de Usono kaj rakontas la historion de malliberejo por precipe danĝeraj kaptitoj kaj kiel la prizonestro decidis puni la kaptitojn tiamaniere, inspirite de la unuaj du filmoj. La ĉefaj roloj estis luditaj fare de Dieter Lazer kaj Lawrence Harvey. Ĉiu posta parto estas filmo ene de filmo. Direktoro Tom Six klarigis, ke liaj verkoj estas spegulbildo de la eksperimentoj de naziaj krimuloj .
## Vidu ankaŭ 
* " Salò, aŭ la 120 tagoj de Sodoma " (), 1975 - filmo de Pier Paolo Pasolini, libera adaptado de la romano. La ago moviĝas al la faŝisma Respubliko de Salo, 1944.

## Referencoj
Lajos Magyar

**Lajos Magyar** [lajoŝ madjar], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Magyar Lajos** estis hungara ĵurnalisto, komunisto. Lia familia nomo estis *Milhofer* ĝis 1908, lia edzino estis Blanka Péchy, liaj pseŭdonimoj estis *Nemo*, *Hunor*.

 naskiĝis  en Istvándi, li mortis  en Moskvo.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Li studis juron kaj filozofion, sed li ne finis ilin, prefere li ĵurnaladis en Pécs, ekde 1911 en Budapeŝto. Li estis aktiva en Kalistefa revolucio, poste en Hungara Sovetrespubliko. Depost fino de la revolucioj li estis kondamnita dek jarojn prizone. En 1922 li apartenis al tiu grupo, kiuj estis ŝanĝitaj al Soveta Rusio. En Moskvo li estis ĵurnalisto ĉe Pravda (rusa gazeto) kaj Izvestija, en 1927 ataŝeo en Ĉinio. Reveninta li instruis en Moskvo en universitato. Pro falsaj akuzoj li estis arestita en 1935, kondamnita je morto en 1937, post 3 jaroj li estis mortigita. En 1956 li estis rehabilitita.

Li edziĝis en 1914, lia edzino evidente ne sekvis lin al Moskvo.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Háborús Balkán* (kun György Bölöni, 1912)
* *A magyar forradalom. Élmények a forradalom főhadiszállásán* (1919)
* *Die rote Hölle. Die Wahrheit über die bolschewistischen Gefängnisse* (1924)
* Maksim Gorkij: *Gyermekéveim* (traduko)
* *Ocserki po ekonomike Kitaja* (1930)
* *Késői tudósítások* (kompilita de Blanka Péchy, 1966)

## Memorigiloj 
* strato en Pécs
* memorpremio fondita en 1986

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio angle
* biografio hungare (legebla en la 2-a punkto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj komunistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Fernando Gabriel Sosa

**Fernando Gabriel Sosa** (naskiĝis en 1974 en Córdoba, Argentino), konata kiel **Nano Sosa**, estas argentina verkisto de komiksoj, do de bildliteraturo, ilustristo kaj krome funkcias kiel kultura administranto. Li estas konata pro sia laboro pri komiksoj, animacio kaj kulturaj projektoj.

## Komiksoj kaj kultura laboro 
Sosa estas grava figuro en la komikso-sceno de Kordobo. Li organizis la programon "Comicazo" ĉe la foiro *Feria del Libro y el Conocimiento de Córdoba* en 2014 kaj 2015, kiu helpis promocii komiksojn kiel gravan parton de kulturo. Li ankaŭ kunordigis la "Tagon de Humuro" en 2015 ĉe la Córdoba Kultura Centro kaj la festivalon "Kidcómic" en 2016.

## Subteno por komikso-leĝaro 
En 2012, Sosa proponis nacian leĝon por antaŭenigi kaj protekti argentinajn komiksojn. Ĉi tiu propono estis prezentita al la Argentina Kongreso kiel "Expediente 0502-D-2014". Kvankam la leĝo ne estis pasigita, ĝi emfazis la gravecon de komiksoj en argentina kulturo.

## Internaciaj kunlaboroj 
Sosa laboris kun diversaj internaciaj eldonejoj. Li estis implikita kun Barricada Cómics en Argentino kaj Wi-Fi Digital Press eksterlande, kunlaborante kun artistoj el Latin-Ameriko kaj Eŭropo. Krome li en la jaroj 2021 kaj 2023 partoprenanto de sia lando en la internacia bildstria konkurso *International Cartoon Contest Humo Deva* en Rumanio.

## Animacia laboro 
Sosa kontribuis al animaciaj projektoj. Ekde 2022, li laboris kiel rakontoskizisto por la animacia serio *Booba*, produktita de la brita studio 3D Sparrow kaj distribuita tutmonde per Netflix. Ĉi tiu infana serio estas konata pro sia komika stilo kaj manko de dialogo, fokusante sur la aventuroj de scivolema karaktero en ĉiutagaj situacioj. La kontribuo de Sosa al la rakontoskizoj estis esenca por la produktado de lastatempaj epizodoj de la serio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* persona paĝo de li en la socia retejo *Facebook*
* reta taglibro *edicioneswi-fidigitalpress.blogspot.com* ()
* reĝisero 
* scenaristo de animaciaj filmoj 
* prezento de li en la retejo *comics.org* ()
* intervjuo kuin li de julio 2017 en la retejo *laizquierdadiario.com* ()
* en *artstation.com* (principe nur ekzemplaj animaciaj bildoj) kaj 
* en X (twitter), notoj precipe hispanaj
Klára Mészáros

**Klára Mészáros** [mEsAroŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Mészáros Klára,** ĉine **梅可岚** estas hungara ĉinologo, ekonomikisto, ambasadoro. Ŝia konata filo estis Gergely Salát.

 naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 jam dum la mezlernejaj jaroj lernis ĉine. Ŝi akiris diplomojn en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1966, 1968, 1970, dum ŝi studis en Pekina Fremdlingva Universitato (1966-1968). Ekde 1970 ŝi laboris 2 jarojn en informa centro, poste en ekonomia instituto, kie ŝi fokusiĝis pri Ĉinio. Inter 1992-1996 ŝi estis ambasadoro en Pekino, poste ŝi revenis al la instituto. Ŝi edziniĝis kaj naskis trifoje.

## Elektitaj libroj 
* *A Kínai Népköztársaság szállítási és közlekedési rendszerének jelenlegi helyzete és fejlődésének kilátásai* (1985)
* *Kína és Hongkong egyesítésének gazdasági perspektívái* (1997)
* *Kínaiak Európában* (legebla rete)

## Fontoj 
* biografio hungare (legebla en la 518-a paĝo)
* [biografio hungare](https://hu.wikipedia.org/wiki/M%C3%A9sz%C3%A1ros_Kl%C3%A1ra_(sinol%C3%B3gus))

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ĉinologoj
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj ambasadoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tilo

Laŭ la helena mitologio, **Tilo** (el la antikva greka τύλλος [**tí**los], latinigite *Tyllus*) estas aŭtoĥtono de Lidio. Li estis la patro de la princino Halie, kiu edziĝis kun Kotiso, frua reĝo de Lidio (eble unu el la reĝoj de Lidio de dinastio latine nomata *Maeoniae*). Tilo estas atestita de nur unu aŭtoro: Dionizo de Halikarnaso, en sia ĉefverko "Rhōmaïkḕ Arĥaiología" (Ῥωμαϊκὴ Ἀρχαιολογία, "Romiaj Antikvaĵoj"). Tamen, la sama genealogia arbo de la fruaj reĝoj de Lidio de dinastio *Maeoniae* kun flanka mencio de Tilo povas esti trovata en la verkaro de Herodoto kaj de la historiisto Ksanto de Lidio.

La termino "aŭtoĥtono" estas vorto el la antikva greka lingvo, kiu tradukiĝas kiel iu, kiu "eliris el la tero mem". Ĝi rilatas al la indiĝenaj homoj de regiono aŭ areo. Tio signifas, ke Tilo estas denaska el Lidio (nuntempa okcidenta Turkio) de la malfrua 2-a jarmilo a.K.

## Notoj kaj referencoj 

Kategorio:Aŭtoktonoj
Kategorio:Herooj de la helena mitologio
Flegiaso

Laŭ la helena mitologio, **Flegiaso** (el la antikva greka **Φλεγύας**) estis antikva reĝo de la flegianoj en la greka pejzaĝo Beotio. Li estis murdita de Liko. Aliaj verkistoj asertas ke li estis filo de Areso, la belaspekta helena dio de milito, kaj la mortulinoj *Dotisa* (en la antikva greka Δωτίς, Dotis) aŭ *Krisa* (en la antikva greka Χρύση, latinigite *Chryse*, "ora"). Li havis almenaŭ du infanojn, filinon Koronida kaj filon Iksiono (helene Ἰξίων, latine *Ixion*).

La termino "aŭtoĥtono" estas vorto el la antikva greka lingvo, kiu tradukiĝas kiel iu, kiu "eliris el la tero mem". Ĝi rilatas al la indiĝenaj homoj de regiono aŭ areo. Tio signifas, ke Flegiaso estas denaska el Beotio de la malfrua 2-a jarmilo a.K.

Kategorio:Aŭtoktonoj
Kategorio:Herooj de la helena mitologio
Geetanjali Shree

**Geetanjali** **SHREE** (fakte *Geetanjali Pandey* ; naskita la 12-an de junio 1957 en Mainpuri, Utar-Pradeŝo, Barato) estas barata verkisto kaj biografiisto de Premchand, verkante en la hindia kaj angla lingvoj. 

En 2022 ŝia romano *Ret Samadhi* (2018), tradukita en la anglan kiel *Tomb of Sand* fare de Daisy Rockwell, gajnis la Internacian Booker-Premion.  Tiu fariĝis la unua hinda romano kiu gajnis la premion.

Krom fikcio, ŝi verkis kritikajn verkaĵojn pri Premchand.

## Verkaro (elekto) 
* 1991 *Anugoonj* (noveloj)
* 1993 *Umrao* (romano, scenadaptado de la romano "Umrao Jan Ada" de Mirza Muhammad Hadi Ruswa)
* 1998 *Hamara Shahar us Baras* (romano)
* 1999 *Vairagya* (noveloj)
* 2001 *Tirohit* (romano)
* 2006 *Khali Jagah* (romano)
* 2008 *March, Ma aur Sakura* (noveloj)
* 2010 *Pratinidhi Kahaniyan* (elektitaj rakontoj)
* 2018 *Ret Samadhi* (romano)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Barataj verkistoj
Kategorio:Barataj feministoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1957
Kategorio:Verkistinoj
Pál Miklós

**Pál Miklós** [miklOŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Miklós Pál,** ĉine **米白** estis hungara ĉinologo, arthistoriisto, muzeestro, altlerneja instruisto. Lia familia nomo estis *Hulják* ĝis la studentaj jaroj.

 naskiĝis  en Diósgyőr, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris filozofian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1950, liaj plej signifaj instruistoj estis Ernő Kenéz (bibliotekisto), Dezső Keresztury, Dezső Pais, Albert Gyergyai. Li akiris plian diplomon en Pekina Universitato en 1954, poste li estis muzeologo 4 jarojn en Orientazia Arta Muzeo (Budapeŝto). Inter 1958–1974 li laboris en akademia instituto, poste li estis muzeestro en Hungara Muzeo pri Metia Arto jardekon, fine ĝis la emeritiĝo en 1987 li estis muzeestro de la menciita Orientazia Arta Muzeo. Ekde 1985 li ankaŭ instruis en la Scienca Universitato Loránd Eötvös. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1959 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis premiojn inter 1973-1985.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A tunhuangi Ezer Buddha Barlangtemplomok.* (1959)
* *A kínai irodalom rövid története.* (kun Ferenc Tőkei, 1960)
* *Csi Paj-si.* (1962)
* *A sárkány szeme. Bevezetés a kínai piktúra ikonográfiájába.* (1973)
* *A zen és a művészet.* (1978) 
* *Kapujanincs átjáró.* (1987)
* *Tus és ecset.* (1996)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ĉinologoj
Kategorio:Hungaraj arthistoriistoj
Kategorio:Hungaraj muzeestroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj budhologoj
Manifesto de Ventotene

**Manifesto de Ventotene** (itale: ''Manifesto per un'Europa libera e unita*) – triĉapitra dokumento, verkita de tri italaj kontraŭfaŝismaj, socialistaj kaj komunistaj intelektuloj: Altiero Spinelli, Ernesto Rossi kaj Eugenio Colorni. Ĝi postulas kreon de unio de eŭropaj ŝtatoj, difinante fundamentajn liniojn de ilia funkciado. Baldaŭ post la dua mondmilito iĝis programo de Eŭropa Federalisma Movado (itale: *Movimento Federalista Europeo'').

## Genezo
La Manifesto estis finita, post longaj diskutoj, en 1941 dum restado de iliaj kreintoj en malliberejo sur itala insulo Ventotene.

## Premisoj
La dokumento klarigis neprecon krei solidan eŭropan supernacian ŝtaton kiel ununuran kreaĵon kapablan kontraŭstariĝi al imperiaj streboj de unuopaj naciaj ŝtatoj. Laŭ ĝiaj aŭtoroj unio de eŭropaj ŝtatoj estis sola reala rimedo kontraŭ triumfanta naciismo de la faŝisma epoko. Nova regopovo devus esti eligita en universala voĉdonado por anstataŭi naciajn ŝtatojn en jenaj kampoj: financoj, ekstera politiko, ekonomia politiko, defendo.

## En Esperanto 
La Manifesto de Ventotene

Kategorio:1941 en Italio
Kategorio:Politiko de la Eŭropa Unio
Kategorio:Itala rezistado
Kategorio:Politiko de Italio
Kategorio:Dokumentoj
Lucas Rijneveld

**Lucas RIJNEVELD** (nasknom *Marieke Rijneveld*; naskita la 20-an de aprilo 1991 en Nieuwendijk, Nord-Brabanto), ankaŭ konata kiel Marieke Lucas Rijneveld, estas neduuma nederlanda verkisto kaj poeto.  

Ria debuta romano *De avond is ongemak*  (angle *The discomfort of evening*, "La malkomforto de vespero") gajnis la Internacian Booker-Premion en 2020. 

Rijneveld tiel fariĝis la unua nederlanda kaj la plej juna verkisto kiu gajnis ĉi tiun premion,  la unua neduuma premiito,  kaj nur la tria nederlanda verkisto iam ajn nomumita.

## Vivo 
Lucas Rijneveld kreskis en kalvinisma familio sur bieno en Nieuwendijk.  Kun la celo iĝi instruisto, Rijneveld studis la nederlandan lingvon en Utrecht, sed poste ŝanĝis al kursoj pri kreiva verkado ĉe la *Schrijversvakschool* en Amsterdamo. 

Rijneveld identiĝis kun kaj la vira kaj la ina seksoj.  Por marki ŝian neduuman genran identecon, Rijneveld adoptis *Lucas kiel sian mezan nomon en 2010 kaj uzis la* seksneŭtralan pronomon *ili*. Ekde januaro 2022, Rijneveld uzis la pronomojn li/lin. 

Rijneveld loĝas en Utrecht kaj laboras partatempe sur bieno. 

## Verkaro 
### Poeziokolektoj 
* 2015: *Kalfsvlies* (angla titolo: ''Calf's caul* ; eltiraĵoj el ĉi tiu kolekto estis tradukitaj en la anglan fare de Sarah Timmer Harvey kaj *elektitaj* en la tradukkonkurso "Close Approximations" de la revuo *Asymptote en 2017).* 
* 2019: *Fantoomerrie* (angla titolo: *Phantom Mare* ) 
* 2022: *Komijnsplitsers* (angla titolo: *Hairsplitters, quibblers* (rekte tradukita la nederlanda titolo signifas *kuminsplitters* )) 

### Romanoj 
* 2018: *De avond is ongemak* (La malkomforto de vespero)
* 2020: *Mijn lieve gunsteling* (Mia Kara Favorito)
* 2023: *La* Malĝojo de Sigi F. 

### Eseoj 
* 2022: *Het warmtefort'' (La varma fortikaĵo) 

## Referencoj 
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1991
Universitato Sultano Kabus

**Universitato Sultano Kabus** (, ; akronime **SQU**) estas publika universitato en Maskato, Omano. Ĝi estis la unua universitato malfermita en Omano. 

Li universitato malfermiĝis en 1986, kaj tiutempe konsistis el kvin fakultatoj: Agrikulturo, Arto, Islamaj Studoj, kaj Scienco, Edukado, Inĝenierarto kaj Medicino. Poste, la fakultatoj de Komerco kaj Ekonomiko, Eduko, Juro kaj Flego estis kreitaj.

La plej multaj universitataj studentoj estas selektitaj surbaze de ekzamenoj faritaj ĉe la fino de sia sekundara edukado. La nombro de studentoj kreskis de 500 je la fondo de la universitato ĝis pli ol  en 2005. Pli ol duono de la studentoj loĝas ekster la kampuso. En 2011, la universitato havis  studentojn, el kiuj preskaŭ duono estis virinoj. 

## Organizo 
La universitato nuntempe havas la jenajn ok fakultatojn: 

* Inĝeniero
* Medicino
* Agrikulturo
* Edukaj Sciencoj
* Arto kaj Islamaj Studoj
* Juro
* Ekonomiko 
* Natursciencoj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Universitatoj en Azio
Georgi Gospodinov

**Georgi Georgiew GOSPODINOV** (,; naskiĝis la 7-an de januaro 1968 en Jambol, Bulgario) estas bulgara poeto, prozisto, literaturisto, kaj literaturrecenzisto. Gajninto de la Internacia Premio Man Booker en 2023 pro sia romano *Time Shelter* (*Tempo-Rifuĝo*, 2020).

Lia verkaro, konsistas el prozo, poezio, dramoj kaj scenaroj, ankaŭ ricevis internacian rekonon. Lia debuta romano, *Natura Romano,* nun estas tradukita en 23 lingvojn.  

## Vivo 
Li diplomiĝis ĉe la Fakultato de Bulgara Filologio ĉe la Universitato de Sofio. Ekde 1993 li laboris (en 1998-2003 - ĉefredaktoro) en la gazeto " Literaturen Vestnik [bulgara] ". Krome, li estas la redaktoro de la bulgara sekcio de la Oksforda literatura revuo *Orient Express*. Doktoriĝanta studento ĉe la Literatura Instituto de la Bulgara Akademio de Sciencoj.

En 2023, Gospodinov kaj tradukistino Angela Rodel ricevis la Man Booker Internacian Premion pro sia romano Time *Shelter (2022), origine publikigita de Gospodinov en* la bulgara lingvo  en 2020. La intrigo de la romano rondiras ĉirkaŭ la historio de kuracejo por pacientoj kun Alzheimer-malsano.

Li havis signifan influon sur multajn bulgarajn aŭtorojn de la sekva generacio, precipe Nikolaj Atanasov.

## Verkado 
Gospodinov verkas kompleksajn rakontojn, bazita sur la lastatempa pasinteco de Orienta Eŭropo kaj nunaj maltrankviloj trans Eŭropo kaj tutmonde. Liaj verkaro ofte miksas poezion en fikcion kaj ironion. 

## Verkaro 
### Poeziokolektoj 
* "Lapidario" (1992)
* “Ĉereŝata por unu popolo” (1996, 1998, 2003)
* "Pisma de Gaustin" (2003)
* "Baladi kaj disfalo" (2007)
* “Nu, ne kuraĝu” (2016)

### Prozo 
* "Natura romanco" (1999, 2000)
* "Kaj Aliaj Rakontoj" (2001)
* “Ho, Henriko: 3 rakontoj kun ilustraĵoj” (2007)
* "Eterna Muŝo" (2010)
* "Fiziko pri Tagata" (2011)
* "Nevidebla Krizo" (2012)
* “Kaj la luno ankoraŭ staras” (2013)
* "Pendigu Niajn Korpojn" (2018)
* " Tempoŝirmejo " (2020)

### Aliaj libroj 
* Ludas "DJ", "Apokalipso Venas je la 6a vespere"

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Natura Romano* ĉe Kompleta revizio
* Gospodinov ĉe retpaĝode lia bulgara eldonejo
* Gospodinov ĉe retpaĝode lia amerika eldonejo
* Gospodinov ĉe la Nuntempa bulgara Verkista retejo

Kategorio:Bulgaraj verkistoj