Vitelsbaĥoj

La **Vitelsbaĥoj** () estas unu el la plej aĝaj nobelaj dinastioj de Germanio. Jam en la jaro 1000 dokumento mencias la grafon **Otto la 1-a de Scheyern**, , kiun oni konsideras pra-patron de la Vitelsbaĥoj. El la vitelsbaĥa dinastio venis dum pluraj jarcentoj la regantoj de Bavario kaj de Palatinato. Ilia familia sidejo, mezepoka fortikaĵo, situis en Oberwittelsbach, parto de la urbo Aichach, en la nuna distrikto Aichach-Friedberg de Bavario.

Al la Vitelsbaĥoj apartenis, interalie:

## Regantoj de la Sankta Romia Imperio 
Reĝoj kaj/aŭ Imperiestroj:
* 1314–1347: Ludoviko la 4-a, nomata **Ludoviko la Bavaro**
* 1400–1410: Rupreĥto la 1-a
* 1742–1745: Karolo la 7-a, aŭ **Karolo Albreĥto**

## Reĝo de Hungario 
* 1305-1307: Otto la 3-a (Bavario), (1290-1312 duko de Duklando Malsupra Bavario), estis 1305-1307 kiel "Béla la 5-a" reĝo de Hungario.

## Reĝo de Danio, Norvegio kaj Svedio 
* 1440-1448: Kristoforo la 3-a (Danio, Norvegio kaj Svedio), naskita kiel *Christoph von Pfalz-Neumarkt*

## Princoj-elektistoj de Kolonjo 
1583 - 1761

## Regantoj de Palatinato 
### Grafoj de Palatinato 
1294 - 1356

### Princoj-elektistoj de Palatinato 
ĝis 1623, kaj denove ekde 1648.

* 1610-1623 Frederiko la 5-a, estis ankaŭ reĝo Frederiko la 1-a de Bohemio. Perdas la princo-elektistecon.

* 1648 La Vestfalia Paco kreas okan elektistecon kaj donas ĝin al la Palatinato. Bavario pluhavas la elektistecon gajnitan en 1623.

### Reĝo de Bohemio 
* 1619-1620 Frederiko la 1-a de Bohemio, la "vintra reĝo".

## Regantoj de Bavario 
### Dukoj de Duklando Bavario 
ĝis 1623

### Princoj-elektistoj de Bavario 
1623 - 1777

La  duko Maksimiliano la 1-a de Bavario ricevis la princo-elektistecon de Palatinato. (Komence nur persone, ekde 1628 eĉ herede.)

* 1623-1651 Maksimiliano la 1-a, estis ekde 1597 duko Maksimiliano
* 1651–1679 Ferdinando Maria, regis la unuajn jarojn sub regenteco de sia patrino Maria Anna de Aŭstrio (1610-1665).
* 1679–1726 Maksimiliano la 2-a Emanuelo, ankaŭ duko de Luksemburgo 1712-1714
* 1726–1745 Karolo Albreĥto, 1741-1743 ankaŭ reĝo de Bohemio, ekde 1742 Karolo la 7-a (Sankta Romia Imperio), imperiestro
* 1745–1777 Maksimiliano la 3-a Jozefo

### Princoj-elektistoj de Palatinato-Bavario 
1777 - 1806

1777 La bavaria linio de la Vitelsbaĥoj formortas kaj la bavaria elektisteco nuliĝas. La palatinata princo-elektisto heredas la bavarian tronon kaj eknomas sin "princo-elektisto de Palatinato kaj Bavario". (vidu ankaŭ: Milito de bavara sukcedo)

* 1777-1799 Karolo Teodoro (Palatinato kaj Bavario)
* 1799-1806 Maksimiliano la 4-a, ekde 1806 reĝo Maksimiliano la 1-a Jozefo

### Reĝoj kaj princoj-regantoj de Bavario 
1806 - 1918
* 1806-1825 reĝo Maksimiliano la 1-a Jozefo, estis antaŭe princo-elektisto Maksimiliano la 4-a de Bavario. *(Ne konfuzu kun princo-elektisto Maksimiliano la 1-a, 1623-1651.)*
* 1825-1848 reĝo Ludoviko la 1-a
* 1848-1864 reĝo Maksimiliano la 2-a
* 1864-1886 reĝo Ludoviko la 2-a, la "fabela reĝo"
* 1886-1916 oficiale: reĝo Otto (mense malsana)
* 1886-1912 praktike: "princo reganta" (*Prinzregent*) Luitpold
* 1912-1913 praktike: "princo reganta" (*Prinzregent*) Ludoviko, ekde 1913 ankaŭ oficiale kiel reĝo
* 1913-1918 reĝo Ludoviko la 3-a

## Reĝoj de Svedio 
1654 – 1720
* 1654–1660 Karolo la 10-a Gustavo
* 1660–1697 Karolo la 11-a, filo de la antaŭa 
* 1697–1718 Karolo la 12-a, filo de la antaŭa
* 1718–1720 Ulrika Eleonora, fratino de la antaŭa

## Reĝo de Grekio 
1832 - 1862
* Otto la 1-a

## Vidu ankaŭ 
* Kastelo *Burg Wittelsbach* en Aichach
* Asteroido *90712 Wittelsbach*


Kategorio:Dinastioj
Kategorio:Historio de Eŭropo
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Historio de Aŭstrio
Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Historio de Svedio
Kategorio:Historio de Bavario
*Vitelsbaĥoj
*Vitelsbaĥoj
*Vitelsbaĥoj
*Vitelsbaĥoj
*Vitelsbaĥoj
*Vitelsbaĥoj
*Vitelsbaĥoj
*Vitelsbaĥoj
*Vitelsbaĥoj
Kategorio:Palatinato
Kategorio:Germana monarkio