open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Natria peroksido

**Natria peroksido**, **peroksido de natrio** aŭ **Na2O2** estas neorganika kombinaĵo de natrio kaj oksigeno kie tiu elemento prezentas oksidonombron -1. Ĉi-flaveca substanco estas la produkto de reakcio inter natrio kaj oksigeno. Ĝi estas forta bazo kaj ekzistas laŭ pluraj hidratoj kaj perokso-hidratoj tiel kiel Na2O2·2H2O2·4H2O, Na2O2·2H2O, Na2O2·2H2O2, kaj Na2O2·8H2O.

## Sintezo 
* Traktado de metala natrio kaj oksigeno estigas natrian peroksidon:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Ĝi reakcias forte kun akvo:

### Reakcio 2 
* Natria karbonato estiĝas pere de reakcio inter natria peroksido kaj karbona unuoksido:

### Reakcio 3 
* Ĝi estas atakata de amoniako estigante natrian nitraton, natrian hidroksidon kaj natrian oksidon:

### Reakcio 4 
* Kun sulfata acido ĝi estigas natrian sulfaton:

### Reakcio 5 
* La samaj rezultoj estiĝas per reakcio kun sulfita anhidrido:

### Reakcio 6 
* Kun karbona duoksido ĝi reakcias donante karbonatojn:

### Reakcio 7 
* Natria klorido estiĝas pere de reakcio kun HCl:

### Reakcio 8 
* Pluraj kombinaĵoj estiĝas pere de reakcio kun kalia permanganato en acida medio:

### Reakcio 9 
* Kun hejtado en la ĉeesto de oksigeno ĝi estigas natrian oksidon:

### Reakcio 15 
* En la ĉeesto de fera (II) sulfato kune kun sulfata acido ĝi estigas sulfatojn:

### Reakcio 16 
* Kune kun suspensio de fera (II) hidroksido ĝi estigas fera (III) oksido-hidroksidon:

## Uzoj 
Natria peroksido uzatas por blankigo de lignopulpo en la produktado de papero kaj tekstilaĵoj. Nuntempe, ĝi ĉefe uzata en laboratorio por specifaj operacioj tiel kiel ekstraktado de mineraloj el ties pluraj ercoj. En kemiaj preparaĵoj, natria peroksido uzatas kiel oksidigagento. Ĝi same uzatas kiel oksigenfonto per reakcio kun karbona duoksido en la produktado de oksigeno kaj natria karbonato. Ĝi aparte uzatas en plonĝo-ekipaĵaro, submarŝipoj, ktp.

## YouTube 
* Make Sodium peroxide
* Just Add Water
* Sodium Peroxide
* Sodium Peroxide, Aluminium Powder and Water explosion
* Make Sodium peroxide

## Literaturo 
* Cameo Chemicals
* Sigma Aldrich
* Chemical Book
* PowerLabs
* American Elements
* All reactions
* ACS Publications

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Oksigenaj kombinaĵoj
Kategorio:Peroksidoj
17473 Freddiemercury

'*17473 *Freddiemercury'''* estas tre malgranda, treege hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la brita kantaŭtoro Freddie Mercury (realnome *Farrokh Bulsara'', 1946–1991), ĉefkantisto de la legenda rokgrupo Queen. Lia distingebla sono kaj vasta registro estis la stampo de lia stilo de seanco, kaj li estas rigardita, kiel unu el la plej grandaj rokmuzikaj kantistoj de ĉiuj tempoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Lockheed

La **Lockheed** ( Lockheed Corporation) estas usona aerospaca kompanio, kiu ekzistis de 1912 ĝis 1995. Lockheed estis rekonata por multaj altteknikaj militaj aviadiloj kiel Lockheed P-80 Shooting Star kaj Lockheed F-117 Nighthawk.

## Historio 
Lockheed kreskis dum la Dua mondmilito. La unua jetaviadilo de Usono, Lockheed P-80 Shooting Star estis naskiĝita de ĉefinĝeniero de kompanio, Kelly Johnson (1910-1990). Li poste kreis kaj gvidis dezajnteamon de kompanio, "Skunk Works" ( Mefitaj Verkoj). La nomo de dezajnteamo estis derivita el karaktero en komikso de usona kartunisto Al Capp. Lockheed estis pionero de jetmotora ĉasaviadilo post la dua mondmilito.

Dum la malvarma milito, Lockheed partoprenis en pluraj konkursoj de militaviadiloj. Pluraj aviadiloj de Lockheed estis selektitaj de Usona Aerarmeo. Lockheed speciale gvidis prilaboron de kaŝaviadilo ekde 1960-aj jaroj. La skoltaviadiloj kiel U-2 kaj Lockheed SR-71 Blackbird estis uzita por skoltadon de Sovetunio, kaj unua kaŝatakaviadilo F-117 estis ellaborita de Lockheed.

La fino de malvarma milito malkreskis neceson de militaviadiloj, kiuj malbonigis financon de Lockheed. En 1995, Lockheed estis mergita kun Martin Marietta por formi Lockheed Martin en 1995. Nuntempe la legaco de Lockheed estis sukcedita al Lockheed Martin, kiu ellaboris unuajn kaŝĉasaviadilojn, Lockheed Martin F-22 Raptor kaj Lockheed Martin F-35 Lightning II.

## Aviadiloj 
### Militaviadiloj 
* Lockheed P-38 Lightning
* Lockheed P-80 Shooting Star
* Lockheed F-104 Starfighter
* Lockheed U-2
* Lockheed F-117 Nighthawk

### Civilaviadiloj 
* Lockheed L-1011 TriStar

## Vidu ankaŭ 
* Lockheed Martin

Kategorio:Aviadilaj fabrikantoj
Goggomobil

**Goggomobil** estis populara nano-aŭtomobilo produktita en Dingolfing (Bavario), Germanio.
La produktisto estis aŭtomobilfabriko Hans Glas GmbH.
Konkurantoj estis Volkswagen Tipo 1 (Skarabo), BMW Isetta kaj Messerschmitt Kabinenroller.
La aŭtomobilo estis produktita inter 1955 kaj 1969.

Dosiero:Goggomobil w camper.JPG|Glas Goggomobil kun ruldometo
Dosiero:Goggomobil-DSC 6386.jpg|Goggomobil-DSC 6386
Dosiero:Goggotransporter.jpg|Kamioneto
Dosiero:Goggomobil-1.jpg|Goggomobil TS 250 Coupé
Dosiero:Goggomobil Coupé (2014-09-03 7049 b) Heck.jpg|Pobo de la Goggomobil Coupé

## Eksteraj ligiloj 
* La oficiala Goggomobil serva retejo

Kategorio:Aŭtomobiloj
Komerca ŝipo

eta|dekstra|Historia komercŝipo: nederlanda kargo velŝipo el la fino de la 17a jarcento.
**Komerca ŝipo** aŭ **komercŝipo** estas boato aŭ ŝipo kiu transportas kargon aŭ portas pasaĝerojn kontraŭ monricevo. Tio ekskludas plezurŝipojn kiuj ne portas pasaĝerojn al avencelo kaj batalŝipojn.

Ili povas montriĝi en miriado de grandecoj kaj formoj el dudek-futaj plenbloveblaj plonĝboatoj en Havajo, al kazinŝipoj por 5,000 pasaĝeroj ĉe la Misisipo, al trenŝipoj funkciantaj ĉe la Novjorka Haveno, ĝis 1,000-futaj naftoŝipoj kaj konteneraj ŝipoj ĉe gravaj havenoj, al pasaĝerportanta submarŝipo en la Usonaj Virgulininsuloj.

La plej multaj landoj de la mondo funkciigas arojn de komercaj ŝipoj. Tamen, pro la altaj kostoj de operacioj, hodiaŭ tiuj flotoj estas en multaj kazoj navigantaj sub la flagoj de ŝtatoj kiuj specialiĝas pri disponigado de laborforto kaj servoj ĉe favoraj kondiĉoj. Tiaj flagoj estas konataj kiel "oportunflagoj" aŭ "konvenflagoj". Nuntempe, Liberio kaj Panamo estas precipe favoritaj. Proprieto de la ŝipoj povas esti de iu lando, aliflanke.

La Grek-posedata floto estas la plej granda en la mondo. Hodiaŭ, la greka floto respondecas pri proksimume 16 procentoj de la tunaro de la mondo; tio igas ĝin nuntempe la plej granda ununura internacia komercfloto en la mondo, kvankam ne la plej granda en historio.

Dum militoj, komercaj ŝipoj povas esti utiligitaj kiel helpaj trupoj al la mararmeoj de siaj respektivaj landoj, kaj estas vokitaj liveri armean personaron kaj materialon.

## Tipoj de komercaj ŝipoj 
* Aeroglita boato
* Balenŝipo
* Barĝo
* Cisternoŝipo
* Dragilŝipo
* Dragŝipo
* Enlanda ŝipo
* Fiŝkapta ŝipo
* Gabaro
* Glacirompa ŝipo
* Karga ŝipo
* Kombinia ŝipo
* Kontenerŝipo
* Kroza ŝipo
* Marborda komerca ŝipo
* Malvarmuja ŝipo
* Motorŝipo
* Péniche
* Pramo
* Pramŝipo
* Ŝarĝoŝipo
* Ŝutvara ŝipo
* Trenŝipo
* Turbinŝipo

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* The American Waterways Operators (AWO)
* Photos show the specificity of working on merchant ships 
* Fotoj de komercŝipo

Kategorio:Ŝipoj
Kategorio:Komerco
Rokvando

**Rokvando** estas tre kruta, kaj roka montflanko. Ĝia kliniĝangulo estas inter 65° kaj 90°, ĝi povas esti ankaŭ pli ol 90° (siperpandanta rokvndo). La gigantaj rokvandoj de la Alpoj mezuras vertikale pli ol 500 ĝis 1000 metroj, en Himalajo kaj la Andoj ankaŭ pli.

[eta|[Benediktenwand (Bavario, 1800 m)]]
[eta|[Dachsteingebirge|Dachstein sud vando (de de maldekstre Torstein, Mitterspitz, Hoher Dachstein)]]
[eta|[Lhotse-suda vando (Himalajo) de la monto Chukhung Ri]]

Famaj rokvandoj (alpinistaj vandoj) en la Alpoj estas ekzemple la Eiger-nordvando (Svisio), la suda Dachstein-vando (Aŭstrio) kaj la orienta vando de la monto Rosengartenspitze (Sudtirolo). Kiel plej alta rokvando de la mondo estas la 4.500 m alta Rupal-vando ĉ la monto Nanga Parbat.

Piede de pli grandaj rokvanoj kolektiĝas kiel taluso plej ofte granda amaso da ŝtonŝutaĵon, kiu estiĝas pro konstanta erozio kaj de tempo al tempo montfaloj.

Rokvandoj aperas ĉe multaj rokaĵoj, ekzemple granito, gnejso aŭ dolomito ardezo kaj eĉ sabloŝtono.

Krutaj, parte superportantaj rokvandoj troviĝas ankaŭ en alpaj gorĝoj, kiuj ekestis per erozio de akvo en tektonaj liniecaj formoj de la surfaco.

## Vidu ankaŭ 
* grandaj montvandoj de la Alpoj

Kategorio:Geografia terminologio
Kategorio:Geografiaj objektoj
(17478) 1991 LQ

**(17478) 1991 LQ** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Taluso (apartigilo)

**Taluso** aŭ talo  staras por:

* talo (osto), aŭ astragalo:  el la ostoj de la maleola regiono de la homa skeleto
* talo (botaniko) veta korpo de telofito
* taluso (geologio), amaso da ŝtonŝutaĵo piede de monto
* taluso artefarita altaĵo el tero kaj rokpecoj sur kiu pasas vojo ax fervojo tra valo aŭ tra malalta loko

**Vidu ankaŭ** 
* Talos
* talo (apartigilo)
David Conover

**David Conover** (26a de junio 1919 - 21a de decembro 1983) estis aŭtoro kaj dokumenta fotisto kiu ŝajne estis la ĉefa malkovrinto de Marilyn Monroe kiam li fotis por la gazeto *Yank*. Kiam li estis ligita al kinservo *First Motion Picture Unit* (FMPU) de la Usona Aerarmeo (U. S. Army Air Forces), lia komanda oficiro estis estonta Prezidanto de Usono Ronald Reagan, kiu estis sendinta al Conover al la armilfabriko Radioplane kie li malkovris Monroe.

Liaj publikigitaj verkoj estas la jenaj:
* *Once Upon an Island* Publisher: San Juan Publishing (Novembro 2003)
* ''Reader's Digest Condensed Books'': Volume 74 - Summer 1968 Publisher: Reader's Digest (1968)
* ''Best Sellers from Reader's Digest Condensed Books* - 1970
* *One Man's Island* Publisher: General Pub. Co (1971)
* *Sitting on a Salt Spring* Publisher: Paper Jacks (1978)
* *Finding Marilyn: A Romance'' Publisher: Grosset & Dunlap (1981)

## Vidu ankaŭ 
* Immortal Marilyn (David Conover story + early photos) 
* Wallace Island Resort (Pictures, stories & links) 
* Insulo Wallace
* Insulo Saltspring
* Marilyn Monroe

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Kategorio:Usonaj fotistoj
Kategorio:Marilyn Monroe
Kategorio:Usonaj verkistoj
Marian Rudnyk

**Marian RUDNYK ** estas usona, ukrain-devena astronomo.

Li laboris ĉe la *Jet Propulsion Laboratory* en Pasadena (Kalifornio) kaj partoprenis al la
*Planet-Crossing Asteroid Survey* de la NASA : la *Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovron de tri
asteroidoj, ĉiuj en 1986.

En 1994, pro la malgrandigo de financado de la NASA, li forlasas la astronomian karieron kaj eniri en la mondon de
la kino kiel kreinto de specialaj efektoj.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
James Dougherty

**James Edward "Jim" Dougherty** (12a de aprilo 1921 – 15a de aŭgusto 2005) estis usona policisto, plej bone konata ĉar estis la unua edzo de Marilyn Monroe.

La geavoj de Dougherty estis enmigrantoj el Anglio kaj Irlando. Dougherty mem naskiĝis en Teksaso. Li studentis en Altlernejo de Van Nuys, kie gradiĝis en 1939 kun Jane Russell, kiu poste iĝos kunulino de MM en *Gentlemen Prefer Blondes*, lernejo kie li estis aktiva en teatro kaj membro de la piedpilka teamo. Li edziĝis trifoje. Kun Marilyn temis pri la unua fojo.

Li tiam estis laboristo ĉe Lockheed. Biografiistoj malkonsentas ĉu ili jam estis amikiĝintaj aŭ ĉu la geedziĝo estis totale fiksita de adoptaj zorgantoj. Ili geedziĝis la 19-an de junio 1942, tuj post kiam Monroe fariĝis 16-jaraĝa, kaj ŝi poste eliris el mezlernejo. Ŝi malŝatis esti dommastrino kaj poste deklaris ke la "geedziĝo ne igis min malĝoja, sed ĝi ankaŭ ne igis min feliĉa. Mia edzo kaj mi apenaŭ parolis unu la alian. Tio ne estis ĉar ni estis koleraj. Ni havis nenion direnda. Mi mortis pro enuo." En 1943, Dougherty membriĝis en la usona komerca ŝiparo. Li estis komence postenigita sur la Insulo Santa Catalina ĉe la marbordo de Kalifornio, kie ŝi vivis kun li dum pluraj monatoj ĝis li estis ekspedita eksteren al la Pacifiko en aprilo 1944, kie li estus restinta por la plej multo el la venontaj du jaroj. Monroe tiam translokiĝis ĉe la gepatroj de Dougherty, kaj komencis labori pri la fabriko Radioplane de senpilotaj aviadiloj kiel parto de la militklopodoj.

## Notoj 
## Referencoj 
* *The Marilyn Encyclopedia* de Adam Victor (The Overlook Press, Woodstock, New York, 1999 Adam Victor, s.v. James Dougherty)

Kategorio:Dua Mondmilito
Kategorio:Maristoj
Kategorio:Kalifornio
Zoja Trofimiuk

**Zoja Trofimiuk** (naskiĝis  en Prago, Ĉeĥoslovakio) estas astralia skulptistino kaj gravuristino. Ŝi specialistiĝis pri fandado de vitro, ŝia ateliero situas en Melburno. Ŝia filo Zbych Trofimiuk estas aktoro.

## Verkoj 

Image:PAS de DEUX.JPG|*Pas de deux*
Image:SPRING LOVERS, AUS.JPG|*Spring Lovers*
Image:UNFINISHED CONVERSATION.JPG|*Unfinished Conversation*, bronzo
Image:STANDING-shadow.JPG|*Standing Shadow*, bronzo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la skulptistino 

Kategorio:Aŭstraliaj skulptistoj
Kategorio:Aŭstraliaj gravuristoj
Kategorio:Ĉeĥdevenaj aŭstralianoj
Kategorio:Vitroartistoj
Karl Zsigmondy

**Karl Zsigmondy** [ĵigmondi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zsigmondy Károly** estis aŭstria hungara matematikisto, profesoro. Liaj fratoj estis Nobel-premiito Richard Adolf Zsigmondy kaj same montgrimpanto Emil Zsigmondy, fine Otto Zsigmondy.

Karl Zsigmondy http://www.digizeitschriften.de/dms/img/?PPN=PPN37721857X_0036&DMDID=dmdlog18 naskiĝis la  1867 en Vieno. Li mortis la  1925 en Vieno.

## Biografio 
Gepatroj de Karl Zsigmondy estis hungaroj, kiuj translokiĝis al Vieno, kie Karl naskiĝis. Li akiris diplomon (PhD) en sia naskiĝurbo en 1890. Li plulernis por profundigi siajn studojn laŭvice en Berlino, Universitato de Göttingen, Sorbonne. Inter 1894 kaj 1925 li instruis en la universitato en Vieno, ankaŭ en instituto pri teknologio inter 1895-1902. En 1902 li estis nomumita universitata lektoro, en 1905 ordinara profesoro, sed jam en Prago. Li revenis por instrui plu en Vienon, kie li estis dekano en la studjaroj 1916 kaj 1920, rektoro en la studjaro 1918, katedrestro inter 1921 kaj 1925. En 1921 li ricevis premion "Hofrat".

Li malkovris la teoremon de "Zsigmondy" jam en 1882.

## Elektitaj publikaĵoj 
Karl Zsigmondy estas la verkinto de 10 sciencaj verkoj, kiuj estas dediĉitaj al la nombroteorio.

## Fontoj 
* http://www.evangelischerfriedhof11.at/promi_graeber/zsigmondyKarl.html  
* https://web.math.muni.cz/biografie/karl_zsigmondy.html 
* http://www.wikiwand.com/pt/Karl_Zsigmondy 

Kategorio:Aŭstraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Raoul Bott

**Raoul Bott** estis hungardevena aŭstra-Usona-kanada matematikisto, profesoro.
Raoul Bott http://www.sladkovicovo.sk/wp-content/uploads/2013/08/raul_bott_hu.pdf  naskiĝis la  1923 en Budapeŝto. Li mortis la  2005 en Carlsbad (Kalifornio).

## Biografio 
Raoul Bott devenis el aŭstra-juda-hungara familio. Post la naskiĝo Raoul vivis plu jam en Ĉeĥoslovakio en Sládkovičovo, kie li frekventis bazlernejon, poste mezlernejon en Bratislavo. Pro la etendiĝanta naziismo li rifuĝis al Britio, poste al Kanado. Komence li estis soldato en la armeo, poste li lernis elektroteknikon en Montrealo. Li edziĝis en 1947, li doktoriĝis en 1949 (Ph.D). Post siaj studoj li instruis en Ann Arbor, inter 1959 kaj 1999 en Harvardo. Li ricevis usonajn, kanadajn aŭ internaciajn premiojn ekde 1964, ekzemple en Wolf-Premio pri Matematiko en 2000. Li ricevis membrecon en Reĝa Societo de Londono en 2005.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* http://www.math.harvard.edu/history/bott/bottbio/index.html 
* http://www.math.harvard.edu/history/bott/

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Usonaj matematikistoj
Kategorio:Kanadaj matematikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri matematiko
Usona aerarmeo

La **Usona Aerarmeo**, **Usona Aerforto** ( **United States Air Force (USAF)**) estas la aermilita servobranĉo de la Usonaj militfortoj kaj unu el la sep usonaj uniformitaj servoj. Komence parto kiel Usona Armea Aerforto (USAAF), la USAF estis formita kiel aparta filio de Usonaj militfortoj la 18-an de septembro 1947 sub la ŝtata Ŝtatsekurecleĝo de 1947. La Usona Aerarmeo estas la plej lastatempa filio de la usona militistaro kiu estis formita, kaj estas la plej granda kaj unu el la plej teknologie progresintaj aerarmeoj en la mondo.

La **Usona aerarmeo** estas militservo ene de la Departmento de la Aerarmeo, unu el la tri armeaj sekcioj de la Departmento de Defendo. La USAF estas gvidita fare de la Sekretario de Aerarmeo, kiu informas al la Sekretario de Defendo, kiu estas nomumita fare de la Prezidanto de Usono kun la konsilo kaj konsento de la Senato. La plej alt-estra armea oficiro en la Sekcio de la Aerarmeo estas la Ĉefo de Kunlaborantaro de la Aerarmeo, kiu ekzercas inspektadon de aerarmeunuoj, kaj funkcias kiel membro de la Usona Stabestraro. Aerarmeaj bataltrupoj kaj moviĝeblaj fortoj rilatas, kiel direktite fare de la Sekretario de Defendo, al la Batalkomandantoj, kaj nek la Sekretario de la Aerarmeo nek la Ĉefo de Kunlaborantaro havas funkcian komandadan regadrajton super ili.

La Usona aerarmeo disponigas aerhelpon por surfacfortoj kaj helpas pri la reakiro de soldatoj sur batalkampo. En 2012, la servo funkciigas pli ol 5,638 militaviadilojn, 450 ICBM-ojn kaj 63 armeajn satelitojn. Ĝi havas buĝeton de 140 miliardoj USD kun 309,339 aktivdeĵora personaro, 185,522 civilstabo, 71,400 *Air Force Reserve* personaron, kaj 106,700 Aera Nacia Gardo ( Air National Guard) personaron.

## Eksteraj ligiloj 
* Official USAF site
* Official USAF Recruiting site
* Air Force Blue Tube page on youtube.com
* Air Force Live official blog 
* Searchable database of Air Force historical reports
* USAF emblems 
* USAF Communications Troops
* Members of the US Air Force on RallyPoint
* Aircraft Investment Plan, Fiscal Years (FY) 2011–2040, Submitted with the FY 2011 Budget 
* National Commission on the Structure of the Air Force: Report to the President and the Congress of the United States
*Armiloj kaj fuelprovizposteno

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Usona armeo
* Usona aerarmea akademio

Kategorio:Usona aerarmeo
Károly Császár (instruisto)

**Károly Császár** [kAroj ĉAsAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Császár Károly** estis hungara instruisto, matematikisto, monaĥo.

Károly Császár http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/c/c03013.htm naskiĝis la  1842 en Pest (urbo). Li mortis la  1891 en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Császár frekventis piaristan gimnazion en sia naskiĝurbo, eĉ li aliĝis al la piaristoj. Post la abituriento en 1862 li instruis en diversaj urboj de Hungara reĝlando, poste jam en la ĉefurbo Budapeŝto, kie en 1866 li faris matematikan ekzamenon. En 1869 li estis lernejestro en Kolozsvár, kie li forlasis la ordenon, eĉ li iĝis kalvinano. En 1871 li revenis al Budapeŝto por instrui, sed ekde 1882 li estis konsilisto de asekura kompanio.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Betűszámtan* (1867, 1875, 1880) – matematika lernolibro por mezlernejanoj
* *Számtan* (1874, 1877, 1880, 1885, 1886, 1890) – matematika lernolibro por mezlernejanoj
* *A méteri mértékek és súlyok atlasza* (1875, ankaŭ )
* *Szerkesztő planimetria a középiskolák számára 188 ábrával* (1880, 1882, 1890)
* *Az egységes középiskola szervezete* (Organizaĵo de la unueca mezlernejo), (1891)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 4-a punkto)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Departementa domo (Eger)

La **Departementa domo** estas impona baroka historia monumento en Eger, kiu nuntempe estas muzeo.
eta|maldekstre|Fasado de la departementa domo en Eger

## Historio 
En 1747 la departementa decidis pri konstruo de departementa domo. La U-formo domego estis konstruita inter 1749 kaj 1756. Henrik Fassola kreis la ornamajn pordojn inter 1758 kaj 1761. En la korto oni konstruis ankaŭ prizonon, kiu iĝis arkivo en la frua 20-a jarcento. En mezo de la prizono estis korto, kie oni konstruis kapelon. Aperturoj estis faritaj en muroj de la kapelo por la malliberuloj partoprenu en la mesoj. En 1832 oni konstruis laborejon por la arestitoj, kie ili prilaboris silkojn. En 1839 oni konstruis etaĝon, kie oni establis luteranan kirkon. En 1993 la konstruaĵo iĝis muzeo pri historio, la prizono muzeo pri sportoj.
eta|Skulptaĵo pri Ferenc Kemény antaŭ la iama prizono

## Konstruaĵo 
La duetaĝa domego situas laŭ la trotuaro. En la fasado estas videblaj blazonoj de Hungara reĝlando, Heves (historia departemento), episkopo Ferenc Barkóczy. Sur la ekstera muro memortabulo troviĝas pri la granda inundo en Eger en 1878. Ĉe la ĉefenirejo estas ornama krado pri Kredo, Espero, Kredo fare de Henrik Fassola.

## Fontoj 
* hungare kun foto 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj 

Kategorio:Eger
Eger
Ben Lyon

**Ben LYON** (6a de februaro 1901 – 22a de marto 1979) estis usona aktoro kaj estro de studio de 20th Century Fox. Li estis protagonisto apud famaj stelulinoj tiutempaj de muta filmo kiaj Pola Negri, Gloria Swanson, Colleen Moore, Barbara La Marr, Viola Dana, Anna Q. Nilsson, Mary Astor kaj Blanche Sweet. Li famiĝis pro la filmo de 1930 ''Hell's Angels* kaj kiel militheroa avisdisto de la Unua Mondmilito. Li ludis rolon en la unuaj kontraktoj de komenca aktorino kiu poste iĝos Marilyn Monroe.

## Elektita filmaro 
**The Heart of Maryland* (1921)
**Potash and Perlmutter* (1923)
**The White Moth* (1924)
**Lily of the Dust* (1924)
**Wine of Youth* (1924)
**Bluebeard's Seven Wives* (1925)
**Prince of Tempters* (1926)
**For the Love of Mike* (1927)
**Dancing Vienna* (1927)
**The Air Legion* (1929)
**Hell's Angels* (1930)
**Lummox* (1930)
**A Soldier's Plaything* (1930)
**Indiscreet* (1931)
**Night Nurse* (1931)
**Misbehaving Ladies* (1931)
**Bought!* (1931)
**Lady with a Past* (1932)
**The Big Timer* (1932)
**Week Ends Only* (1932)
**The Crooked Circle* (1932)
**I Cover the Waterfront* (1933)
**Girl Missing* (1933)
**The Women in His Life* (1933)
**I Killed the Count* (1939)
**Confidential Lady* (1939)
**Hi Gang!* (1941)
**The Dark Tower'' (1943)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Photographs of Ben Lyon and bibliography
*BBC Desert Island Discs

Kategorio:Naskiĝintoj en 1901
Kategorio:Mortintoj en 1979
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Marilyn Monroe
Goro Christoph Kimura

**Goro Christoph KIMURA** (naskiĝis la 29-an de marto 1974 en Nagoya) estas japana esperantisto kaj doktoro pri lingvistiko. Lia patro estas japano kaj lia patrino estas germano. Unue li diplomiĝis pri germanaj studoj ĉe Tokia Universitato pri Fremdaj Studoj. Poste magistriĝis 1999 ĉe Hitotsubashi-Universitato en Tokio. Kimura doktoriĝis tie 2002 kun tezo pri homaj intervenoj por vivteni kaj revivigi malplimultajn lingvojn.

## Kariero 
* 2002-2004 docento ĉe Keio-universitato. 2004 docento ĉe Sophia-universitato.
* 2007 vicprofesoro,
* 2012 profesoro pri germana kaj eŭropaj studoj ĉe la Fakultato por Fremdaj Lingvoj kaj Studoj.
* 2012-2013 Gastesploristo ĉe la Katedro pri Lingvo-uzo kaj Lingvo-komparo ĉe la Eŭropa Universitato Viadrina en Frankfurto ĉe Odro Germanio. Ĉe Sophia-universitato li instruas pri germana lingvo kaj socio, eŭropa lingvopolitiko kaj internaciaj rilatoj. Krome li instruas germanan lingvon kaj socilingvistikon ĉe Keio-universitato.

## Kimura kaj Esperanto 
Pri Esperanto li aktivis por organizi simpoziojn kaj publikigis artikolojn kaj redaktis lernolibron pri interlingvistiko.

Li partoprenis en kolektiva verko *La arto labori kune* per artikolo *La kornvala kaj Esperanto: entreprenoj similaj*. Redaktoris En la mondon venis nova lingvo, festlibro por Ulrich Lins.

## Verkaro 
Li estas kuneldonanto de la libroserio Studies in World Language Problems (Amsterdam: John Benjamins).

Li esploris pri lingva sociologio kaj membras en la redakta komitato de fakaj revuoj :

* *Kotoba to Syakai* [Lingvo kaj Socio] (Tokio: Sangensha),
* *Syakaigengogaku* [Socilingvistiko] (Gifu: Syakaigengogaku kankokai),
* *Language Problems & Language Planning* [Lingvoproblemoj kaj Lingvoplanado] (Amsterdam: eld. John Benjamins)

* *Unification Dependency Grammar*, 1995

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Paĝo ĉe Sophia-universitato 

Kategorio:Japanaj esperantistoj
Kategorio:Sociolingvistiko
Kategorio:Interlingvistiko
Robert Mitchum

**Robert Charles Durman MITCHUM** (6a de Aŭgusto 1917 – 1a de Julio 1997) estis usona kinaktoro, aŭtoro, komponisto, kaj kantisto. Mitchum elstariĝis pro sia stelaj roloj en kelkaj klasikaj nigraj filmoj, kaj estas ĝenerale konsiderata pioniro de la tipo de kontraŭheroo kiu hegemoniis en filmoj dum la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj. Liaj plej bone konataj filmoj estas la jenaj *The Story of G.I. Joe* (1945), *Crossfire* (1947), *Out of the Past* (1947), *The Night of the Hunter* (1955), *The Enemy Below* (1957), *Cape Fear* (1962), kaj *El Dorado* (1966).[altdekstre=0.85|eta|Mitchum kun [Jane Russell en *His Kind of Woman* (1951).]]

Mitchum estis rangita la 23a en la listo de 50 plej grandaj usonaj kinlegendoj ĉiuepokaj (25 plej grandaj viroj/25 plej grandaj virinoj) de la American Film Institute.

## Kelkaj filmoj 
[eta|alt=Black and white promotional image of Tommy Rettig and Robert Mitchum in the 1954 film River of No Return|Robert Mitchum kun Tommy Rettig en sceno el la filmo *[River of No Return*.]]
* *River of No Return*, vakera filmo de 1954 reĝisorita de Otto Preminger.
* *Cape Fear* (1962)
* *Cape Fear* (1991)

## Vidu ankaŭ 
* 100 Jaroj... 100 Steluloj de AFI

## Referencoj 
## Literaturo 
* Mitchum, John. *Them Ornery Mitchum Boys: The Adventures of Robert and John Mitchum*. Pacifica, California: Creatures at Large, 1989. ISBN 978-0-94006-407-2.
* Olson, James and Randy Roberts. *John Wayne: American*. Lincoln, Nebraska: Bison Books, 1997. ISBN 978-0-80328-970-3.
* O'Steen, Sam. ''Cut to the Chase: Forty-Five Years of Editing America's Favorite Movies*. Los Angeles: Michael Wiese Productions, 2002. ISBN 978-1-55862-449-8.
* Roberts, Jerry. *Mitchum: In His Own Words*. New York: Limelight Editions, 2000. ISBN 978-0-87910-292-0.
* Server, Lee. *Robert Mitchum: "Baby, I Don't Care".'' New York: St Martin's Press, 2001. ISBN 978-0-31228-543-2.
* Sound, Owen. *TCM Film Guide: Leading Men: The 50 Most Unforgettable Actors of the Studio Era.* San Francisco, California: Chronicle Books, 2006. ISBN 978-0-81185-467-2.
* Tomkies, Mike. *The Robert Mitchum Story: "It Sure Beats Working".* New York: Ballantine Books, 1972. ISBN 978-0-49100-962-1.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Profile Turner Classic Movies
* Photographs and literature

Kategorio:Usonaj aktoroj
100 Jaroj... 100 Steluloj de AFI

Parto de la serioj 100 Jaroj de AFI, nome '''AFI's 100 Years...100 Stars'* estas listo de la pintaj 50 plej grandaj kinlegendoj de la usona kino, kiu inkludas 25 virajn kaj 25 virinajn stelulojn. La listo estis diskonigita de la American Film Institute la 15an de Junio, 1999, en programo de CBS gastigita de Shirley Temple, kun 50 tiutempaj aktoroj prezentantaj. La American Film Institute difinis "usonan kinlegendo" kiel aktoro aŭ teamo de aktoroj kun grava kinesto en la usonaj longaj (40 min) filmoj kies kineko okazis en aŭ antaŭ 1950, aŭ kies kineko okazis post 1950 sed kies morto markis komplete laboraron.

La pintaj steluloj de la respektivaj seksoj estas Humphrey Bogart kaj Katharine Hepburn. Ili kunstelis en la klasika aventura filmo *The African Queen'', pri kiu Bogart ricevis sian nuran Oskar-premion.

Kiam oni diskonigis la liston, el la 50 steluloj listitaj, naŭ estis ankoraŭ vivantaj, nome Shirley Temple, Katharine Hepburn, Marlon Brando, Elizabeth Taylor, Gregory Peck, Kirk Douglas, Lauren Bacall, Sophia Loren, kaj Sidney Poitier.

## Listo de la 50 plej grandaj kinlegendoj: Pintaj 25 viraj kaj 25 inaj steluloj 
## Eksteraj ligiloj 
* AFI Recognizes the 50 Greatest American Screen Legends  American Film Institute 16a de Junio, 1999 Alirita la 31an de Aŭgusto, 2013 Arkivita la 13an de Januaro, 2013 ĉe https://web.archive.org/web/20130113043532/http://www.afi.com/100years/stars.aspx
* List of the 500 nominated star legends
* List of the 50 winning legends

Kategorio:Usonaj aktoroj
Luxor Hotel

eta|250px|dekstra|La sfinkso kaj la piramido
**Luxor Hotel** estas hotelo kaj kazino situanta en Las Vegas Strip en Paradise (Nevado), Usono. Temas pri unu el la grandaj turismaj kompleksoj kiuj koncentriĝis sur unu temo. La elfosaĵoj por la konstruado de Luxor komenciĝis en 1991, en la sama jaro kiam komenciĝis la Treasure Island kaj la nuna MGM Grand. Ĝia temo estas la Antikva Egiptio kaj entute enhavas 4,408 ĉambrojn ĉiuj ordigataj en la interno de piramido kaj kun du ĝemelaj ziguratoj kiuj estis poste aldonitaj. La hotelo ŝuldas sian nomon al Luksoro (antikva Tebo) en Egiptio, la loko de la Valo de la Reĝoj, Karnak kaj la Luksor-templo, kaj aliaj faraonaj monumentoj, sed ne piramidoj.

Kiam ĝi inaŭguriĝis la 15-an de oktobro 1993, la piramido estis la plej alta konstruaĵo de la komplekso kaj elspeziĝis 375 milionoj da usonaj dolaroj por ĝia konstruado. Teatro kaj du aldonaj turoj kun 2.000 ĉambroj estis aldonitaj en 1998 kontraŭ 675 milionoj da usonaj dolaroj. En junio 2004, ĝi estis aĉetita de MGM Mirage.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Luxor Hotel

Kategorio:Hoteloj
Kategorio:Konstruaĵoj en Usono
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1993
Kategorio:Nevado
Kategorio:Piramidoj
Kontraŭheroo

[alt=|eta|[Donkiĥoto (rolulo)|Don Kiĥoto estas ekzemplo de kontraŭheroo en klasika literaturo.]]
**Kontraŭheroo** aŭ **kontraŭheroino** estas protagonisto al kiu mankas konvenciaj heroaj kvalitoj kiel ekzemple idealismo, kuraĝo, kaj moraleco.

## Historio 
La kontraŭheroa arketipo povas esti datita reen minimume ĝis Tersites de Homero. La koncepto ankaŭ estis identigita en klasika greka dramo, romia satiro, kaj Renesanca literaturo kaj la pikareska fiulo.

La esprimo kontraŭheroo unue estis uzita jam 1714, kaj ankaŭ estas uzita pli larĝe por aludi al herooj de George Byron.

La literatura Romantikismo en la 19-a jarcento helpis popularigi novajn formojn de la kontraŭheroo, kiel ekzemple la gotika duoblaĵo de *La Stranga Kazo de D-ro Jekyll kaj S-ro Hyde* de Robert Louis Stevenson. La kontraŭheroo poste iĝis establita formo de socia kritiko, fenomeno ofte asociita kun la nenomita protagonisto en *Leteroj Elsubteraj* de Fjodor Dostojevskij. La kontraŭheroo aperis kiel kontrasto al la tradicia heroa arketipo, procezo kiun Northrop Frye nomis la fikcia "pezocentro." Tiu movado indikis literaturan ŝanĝon en heroa etoso de feŭda aristokrato al urba demokratio, kiel estis la ŝanĝo de eposo ĝis ironiaj rakontoj. *La Nausée* de Jean-Paul Sartre (1938) (france por Naŭzo), kaj L'Étranger de Albert Camus (1942) (franca por La fremdulo). La protagonisto en tiuj verkoj estas maldecidema centra rolulo kiu drivas tra sia vivo kaj estas markita per spleno, angoro, kaj fremdiĝo.

La kontraŭheroo eniris en usonan literaturon en la 1950-aj jaroj kaj ĝis la mezo de la 1960-aj jaroj estis portretita kiel fremdiĝinta figuro, nekapabla komuniki. La usona kontraŭheroo de la 1950-aj jaroj kaj 1960-aj jaroj (kiel vidite en la verkoj de Jack Kerouac, Norman Mailer, kaj aliaj) estis tipe pli iniciatema ol sia franca ekvivalento; kun roluloj kiel ekzemple la dekano de Kerouac Moriarty fame vojaĝanta al la vojo por venki sian splenon. La brita versio de la kontraŭheroo aperis en la verkoj de la "koleraj junaj viroj" de la 1950-aj jaroj. La kolektivaj protestoj de la kontraŭkulturo de la 1960-aj jaroj vidis la izolan kontraŭheroon iom post iom kovrita per fikcia eminenteco, kvankam ne sen postaj reviviĝoj en literatura kaj kinematografia formo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Fatala virino
* Tragika heroo
* Bajrona heroo
* Maliculo
* Trickster

## Eksteraj ligiloj 
* Saturday Night and Sunday Morning Character Analysis

Kategorio:Literaturo
Kategorio:Romanoj
*

Kategorio:Tipaj roluloj
(17482) 1991 PY14

**(17482) 1991 PY14** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry E. Holt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Usona Kininstituto

La **American Film Institute** (**AFI**, ) estas kinorganizaĵo kiu edukas filmfaristojn kaj honoras la heredon de kinartoj en Usono. AFI estas subtenita de privata fonduso kaj de publika membraro.

## Membraro 
La instituto estas komponita de estroj de la komunumoj de kino, distrado, negoco kaj universitatoj. Gvidas la organizon stabanaro de *Board of Trustees* proparolita de Sir Howard Stringer kaj de *Board of Directors* estrita de Robert A. Daly, kio estas regita de Prezidento kaj CEO Bob Gazzale (Oktobro 2014). Antaŭaj estroj estis fonda direktoro George Stevens, Jr. (el 1967 al 1980) kaj Jean Picker Firstenberg (el 1980 al 2007).

## Funkciado 
La agado de la Instituto funkcias pere de diversaj programoj kiuj disvastigas materialon kiel la 100 Jaroj... 100 Steluloj de AFI. Inter lernantoj de la Instituto troviĝas gravaj reĝisoroj kaj aktoroj de la usona kinindustrio.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* 
* AFI Los Angeles Film Festival - history and information 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Kindustrio
(17483) 1991 RA

**(17483) 1991 RA** estas asteroido de la hungaria familio (aŭ interna asteroida zono) malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Kenneth S. Russell elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Jane Russell

**Ernestine Jane Geraldine RUSSELL** (21a de Junio, 1921 – 28a de Februaro, 2011) estis usona kinaktorino, kaj unu el la ĉefaj seksosimboloj de Holivudo en la 1940-aj kaj en la 1950-aj jaroj.[eta|200ra|**Jane Russell** kiel Dorothy Shaw en *[Gentlemen Prefer Blondes*.]]
[altdekstre=0.85|eta|[Robert Mitchum kun **Jane Russell** en *His Kind of Woman* (1951).]]Russell translokiĝis el Mezokcidento al Kalifornio, kie ŝi havis sian unuan filmorolon en 1943 ĉe *The Outlaw*. En 1947 Russell iris al muziko antaŭ reveni al filmoj. Post steluli en multaj filmojn en la 1950-aj jaroj, Russell denove revenis al muziko dum rolis en kelkaj aliaj filmojn en la 1960-aj jaroj. Ŝi stelulis en pli ol 20 filmoj tra sia kariero.

Russell edziniĝis trifoje, adoptis tri filojn, kaj en 1955 fondis la organizon por adoptado *World Adoption International Fund*. Ŝi ricevis kelkajn honorojn pro siaj atingoj en filmoj, kiaj man- kaj pied-spurojn ĉe la Ĉina Teatro Grauman kaj stelon ĉe Trotuaro de famo en Holivudo.

## Filmaro 
* The Outlaw (1943)
* Young Widow (1946)
* The Paleface (1948)
* His Kind of Woman (1951)
* Double Dynamite (1951)
* The Las Vegas Story (1952)
* Macao (1952)
* Son of Paleface (1952)
* Montana Belle (1952)
* Road to Bali (1952; kameo)
* *Gentlemen Prefer Blondes* (1953)
* The French Line (1954)
* Underwater! (1955)
* Foxfire (1955)
* The Tall Men (1955)
* Gentlemen Marry Brunettes (1955)
* Hot Blood (1956)
* The Revolt of Mamie Stover (1956)
* The Fuzzy Pink Nightgown (1957)
* Fate Is the Hunter (1964; kameo)
* Johnny Reno (1966)
* Waco (1966)
* Born Losers (1967)
* Darker than Amber (1970)

## Referencoj 
## Literaturo 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Ŝamaŝ

**Ŝamaŝ** (**Utu** por la sumeranoj kaj **Tamuzi** por la babilonanoj) estis la dio de la suno kaj la justeco en la mezopotamia mitologio. Lia ĉefa kultejo troviĝis en la urbo Sippar. Li estis loka dio babilona (sub aliaj nomoj Marduk aŭ Merodak) estis altigita je supera dio[eta|Gravuraĵo en la [Kodekso de Hamurabi, kiu reprezentas Ŝamaŝon sidanta antaŭ la babilona konkerinto. Kiel diaĵo de justeco, Ŝamaŝo liveras al Hammurabi la sekvendajn leĝojn.]]La akadanoj kaj babilonanoj lin konsideris filo de Anu, en aliaj okazoj de Enlil. Dum la sumera periodo lia ĉefa kultejo estis en Larsa. En ĉi etapo li estis konsiderata filo de Nannar kaj Ningal, kaj frato de Inanna kaj Iskur. En la akada periodo li estis kun Sin kaj Iŝtar, ano de la *triopo de ĉielaj dioj*.
Kelkfoje li aperas kun sia edzino Ŝherida (Aja por akadanoj kaj babilonanoj). Li estis reprezentita per sundisko okpinta aŭ per vira bildo el kies ŝultroj fontis flamoj; en posta epoko, lia simbolo ankaŭ estis la pesilo. Li estis identigita kun la numero 20.

## Referencoj 
* Cris B. Siren, Sumerian Mythology FAQ.
* Jordan Michael, Enciklopedio de la gedioj.
* S. Kramer, La historio ekiĝas en Sumero.

Kategorio:Sunaj dioj
Kategorio:Mezopotamia mitologio
Wilhelm Wundt

**Wilhelm Maximilian WUNDT** (la 16-an de Aŭgusto 1832 en Neckarau (nune Mannheim) - la 31-an de Aŭgusto 1920 en Großbothen (nune Grimma)) estis germana profesoro psikologo, fiziologo kaj filozofo. Li estas konata nuntempe kiel unu el la fondaj figuroj de moderna psikologio. Wundt, kiu notis psikologion kiel scienco aparte el biologio kaj filozofio, estis la unua persono kiu nomiĝis *psikologo*. Li estis amplekse konsiderata la "patro de la eksperimenta psikologio kaj de kogna psikologio".

Interalie li estis la fondinto de la psikologia skolo de strukturismo.

Unu lia instruisto estis Johannes Peter Müller.

## Vidu ankaŭ 
* Empiriisma psikologio
* 635 Vundtia

## Referencoj 
Kategorio:Psikologio
Kategorio:Germanaj psikologoj
Natria tiocianato

**Natria tiocianato**, **tiocianato de natrio** aŭ **NaSCN**, ankaŭ konata kiel natria tiocianido, estas kemia kombinaĵo de natrio, sulfuro kaj nitrogeno, higroskopa senkolora salo kaj unu el la ĉefaj fontoj de la anjono tiocianata. Kiel tia, ĝi uzatas kiel antaŭaĵo por la sintezo de farmaciaĵoj kaj aliaj kemiaj derivaĵoj. Tiocianataj saloj ordinate prepareblas per reakcio inter unu cianido kaj elementa sulfuro.

## Sintezo 
* Natria tiocianato prepareblas per reakcio inter sulfuro kaj natria cianido:
\mathrm{8\;NaCN + S_8 \longrightarrow 8\;NaSCN }
* Natria tiosulfato per traktado kun natria cianido estigas natrian tiocianaton:
\mathrm{NaCN + \underset{natria\;tiosulfato}{Na_2S_2O_3} \longrightarrow NaSCN + \underset{natria\;sulfito}{Na_2SO_3}}
* :Natria tiocianato estiĝas per traktato de fera(II) sulfido, natria cianido, kaj oksigeno en akva solvaĵo:
\mathrm{4\;FeS + 3\;O_2 + 4\;NaCN + 6\;H_2O \longrightarrow 4\;Fe(OH)_3 + 4\; NaSCN}

## Reakcioj 
\mathrm{Fe(OH)_3 + 6\;NaSCN \longrightarrow Na_3[Fe(SCN)6] + H_2O}
* Natria tiocianato reakcias kun ferika klorido por estigi ferika tiocianido:
\mathrm{\underset{verda\;solva\hat{j}o}{FeCl_3} + 3\;NaSCN \longrightarrow \underset{ruga\;solva\hat{j}o}{Fe(SCN)_3} + 3\;NaCl}
* Ferika sulfato reakcias kun natria tiocianato por estigi ruĝan solvaĵon de heksa-tiocianato de fero (III):
\mathrm{\underset{blankaj\;kristaloj}{Fe(SO_4)_3} + \underset{senkoloraj\;kristaloj}{12\;NaSCN} \longrightarrow \underset{ru\hat{g}aj\;kristaloj} {2\;Na_3Fe(SCN)6} + \underset{senkoloraj\;kristaloj}{3\;Na_2SO_4}}
* Natria tiocianato kaj kalia permanganato en acida medio estigas salojn de la respektiva acido kaj natria cianido:
\mathrm{5\;NaSCN + 6\;KMnO_4 + 4\;H_2SO_4 \longrightarrow }
\mathrm{ \longrightarrow 3\;K_2SO_4 + 6\;MnSO_4 + 5\;NaCN + 4\;H_2O}

## Proprecoj 
Natria tiocianato kristaliĝas laŭ ortorombaj strukturoj. Ĉiu natria jono ĉirkaŭiĝas kun tri sulfuratomoj kaj tri nitrogenaj ligentoj pere de triatoma tiocianida anjono. Ĝi ordinare uzatas en laboratorio kiel testo por la ĉeesto de feraj (III) anjonoj.

Natria tiocianato uzatas por konverti alkilajn halogenidojn en la korespondajn alkilo-tiocianatoj. Tre proksimaj reakciantoj estas amonia kaj kalia tiocianatoj, kiu estas dufoje pli solvebla en akvo. Arĝenta tiocianato povas same uzati, la precipitaĵo de nesolveblaj arĝentaj halogenidoj helpas simpligi izolon kaj purigon.
* Traktado de "izopropila bromido" kaj natria tiocianato en varma solvaĵo de etanolo estigas izopropilan tiocianaton, laŭ la ekvacio:

600px|eta|center|Sintezo de izopropila tiocianato ekde natria tiocianato.

Protonigo de natria tiocianato estigas izotiocianidan acidon aŭ HNCS (pKa-1,28). Tiocianatoj akceptas organikajn aminojn por estigi derivaĵojn de la tioureo:

## Literaturo 
* Centroj por Kontrolo kaj Preventado de Malsanoj
* Santa Cruz Biotechnology 
* Chemical Book
* ChemNet 
* Nile Chemicals
* GuideChem
* Sigma Aldrich

## Referencoj 
Kategorio:Tiocianatoj
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Kategorio:Nitrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Sulfuraj kombinaĵoj
Sidney Poitier

eta|Sidney Poitier (1997)
**Sir Sidney POITIER**, OBI (naskiĝinta la , mortis la 6-an de januaro 2022) estis baham-usona aktoro, kinreĝisoro, aŭtoro kaj diplomato.

En 1964, Poitier iĝis la unua Bahama kaj unua Afrik-usonano kiu ricevis Oskar-premion kiel plej bona aktoro, pro sia rolo en *Lilies of the Field*. La gravo de tiuj atingoj estis superita en 1967, kiam li stelulis en tri sukcesaj filmoj, ĉiuj el kiuj temas pri raso kaj rasismo: *To Sir, with Love*; *In the Heat of the Night*; kaj ''Guess Who's Coming to Dinner*, kio faris lin la monhaviga stelulo de tiu jaro. En 1999, la American Film Institute nomigis Poitier inter la plej Grandaj Viraj Steluloj el Ĉiuj Tempoj, range la 22a en la listo de 25.

Poitier reĝisoris nombrajn filmojn, kiaj *A Piece of the Action*, *Uptown Saturday Night*, *Let's Do It Again,* kun Bill Cosby; *Stir Crazy,* kie stelulis Richard Pryor kaj Gene Wilder; kaj *Ghost Dad,'' ankaŭ kun Cosby. En 2002, 38 jarojn post ricevi la Oskar-premion al la plej bona aktoro, Poitier estis elektita de la Kinakademio por ricevi Honoran Oskar-premion, agnoske al sia "rimarkinda atingaro kiel artisto kaj homo."

El 1997 al 2007, li servis kiel Bahama ambasadoro en Japanion. La 12an de Aŭgusto, 2009, Poitier ricevis la Medalon de Libereco, nome plej alta civila honoro en Usono el Prezidento Barack Obama.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Official publisher web page 
* Poitier breaks new ground with Oscar win (BBC, April 13, 1964)
* The Purpose Prize: Sidney Poitier  The Purpose Prize: Sidney Poitier 
* Overview of Sidney Poitier's life 
* 
* Artist of the Month: Sidney Poitier at Hyena Productions 

Kategorio:Bahamoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Rasismo
Kategorio:Ambasadoroj
Kategorio:Oskar-premio
Sin (diaĵo)

**Sin** laŭ Akada lingvo, (*Nana* en Sumera lingvo), estis la luna diino de la Babilona mitologio, kaj plue reguligantino de la lunaj fazoj de la naturaj fenomenoj kuneksaj. La du precipaj kultaj lokoj estis Ur kaj Harran, sed multas la urboj kiuj havis templojn dediĉitajn al tiu diino.
[eta|300ra|Rekonstruita [Zigurato|zigurato de Ur. El la elfosaĵoj en la antikva Ur.]]

La *Historia Augusta* raportas ke la romia imperiestro Karakalo estis mortigita en 217 dum estis vojaĝanta al Harran por veneri la diaĵon Lunon. La sama aŭtoro raportas pri la opinio, vastiĝinta en la regiono, laŭ kiu la devotulo al ĝi referencanta per invortoj estus submetita al la volo de la verinoj, dum kiu alvokus la diaĵon per virvortoj estus mastro de sia vivo.. . Sed iuj esploristoj ne identigas tiun diaĵon Lunus kun Sin (diaĵo).

## Notoj 
## Bibliografio 
* Luigi Cagni, *La religione della Mesopotamia*, in "*Storia delle religioni. Le religioni antiche*", Laterza, Roma-Bari 1997, ISBN 978-88-420-5205-0
* L. Bachelot et F. Joannès, « Sîn », Dictionnaire de la civilisation mésopotamienne, Paris,‎ 2001, p.&nbsp;780-782
* (en) A. Stone, Nanna/Suen/Sin (god)) , sur Ancient Mesopotamian Gods and Goddesses, Oracc and the UK Higher Education Academy,‎2013 (consulté le 8 mars 2015)

## Aliaj projektoj 
Kategorio:Sumera mitologio
Kategorio:Fekunda duonluno
Kategorio:Mezopotamiaj dioj
Kategorio:Lunaj dioj
Hoher List

**Hoher List** estas la nomo de 549,1 m alta tavolvulkano proksime de la urbo Daun en la mezmontaro Eifel en la distrikto Vulkaneifel, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Geografia situo 
La monto Hoher List situas en la Vulkaneifel, kiu estas parto de la Ejfelo, en la Naturparko Vulkaneifel. Ĝi troviĝas ĉ. 4,5 km (aerlinie) sude de la urbo Daun, rekte sude de la maaro de Schalkenmehren kaj la vilaĝo Schalkenmehren.

## Priskribo de la monto 
Sur la pinto de la montkupolo, sur kiu kreskas nur malmultaj arboj, staras la Observejo Hoher List kaj sur la 540,1 m alta sudokcidenta arbarkovrata etendaĵo la burgo Altburg.

 eta|maldekstre|Daun, Observejo Hoher List, elaera foto (2015)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de montoj en Rejnlando-Palatinato

Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Montoj en Palatinata Arbaro
Kategorio:Schalkenmehren
Kategorio:Montoj en la Ejfelo
17486 Hodler

'*17486 *Hodler'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la svisa pentristo Ferdinand Hodler (1853–1918), Filo de forstisto, kiu fondis la modernan svisan pentrarton per uzo de alegoriaj temoj, historiaj eventoj, vidoj de la Alpoj, lagoj kaj portretoj. Lia monumenta murpentraĵo "*Ekiro de la studentoj de Jena por la liberiga milito en 1813''" (1907 - 1908) ornamas la aŭlon de la Friedrich-Schiller-Universitato Jena.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Selberg

**Selberg** estas la nomo de montoj:
* Selberg (distrikto Donnersberg), monto en la distrikto Donnersberg, Rejnlando-Palatinato, Germanujo
* Selberg (distrikto Kusel), monto en la distrikto Kusel,Rejnlando-Palatinato, Germanujo
* Großer Selberg, monto en Vlotho, distrikto Herford, Germanujo
* Kleiner Selberg, monto en  Vlotho, distrikto Herford apud  Großer Selberg,  Germanujo

**Selberg** estas la familia nomo de jenaj personoj:
* Atle Selberg (1917–2007), norvega-usona matematikisto

krome: 
* Lemo de Selberg, aserto en matematika teorio

**Vidu ankaŭ:**
* Sellberg
* Sellenberg
17484 Ganghofer

'*17484 *Ganghofer''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana verkisto Ludwig Ganghofer (1855–1920). Filo de forstisto, li studis la filozofion, estis konsilisto pri dramo kaj eldonisto unue en Vieno kaj poste en Bavario. Li verkis multnombrajn popularajn romantikistajn dramojn, novelojn kaj romanojn, ĉefe temantajn pri grimpado aŭ ĉasado. Kelkaj el tiuj-ĉi fariĝis filmoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Malkovrita de Lutz D. Schmadel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991