open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mária Sulyok

**Mária Sulyok** [sujok], hungare **Sulyok Mária** estis hungara aktoro, altlerneja instruisto. Ŝia edzo ĝis 1932 estis Sándor Gál (aktoro).

Mária Sulyok naskiĝis, kiel *Szautner Mária* la  1908 en tiam hungara urbeto *Királyhida* [kirAjhida] (nuntempa Bruckneudorf en Aŭstrio) - mortis la  1987, Budapeŝto. Sulyok estis nomo de la patrino.

## Biografio 
Mária Sulyok frekventis lernejojn komence loke, poste en Aŭstrio en Bruck an der Leitha, kie ŝi lernis germane. Post la 1-a mondmilito ŝi ricevis aŭstrian ŝtatanecon. Ŝi jam en la lernejo partoprenis en la lerneja teatreto, sed la germanlingva debuto fiaskis, tial ŝi decidis esti hungarlingva aktorino. Ŝi vojaĝis al Budapeŝto en 1925 kie ŝi frekventis aktoran akademion, dume por havi monon en Nacia Teatro (Budapeŝto) ŝi ludis flankorolojn. Post 4 jaroj fakte ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro Csokonai (Debrecen). baldaŭe ŝi revenis en la ĉefurbon, kie ŝi edziniĝis. Dum la nazia okupado ŝi rifuzis la rolojn, dume ŝi vundiĝis pro pafado. Poste ŝi ludis en diversaj ĉefurbaj teatroj, ekzemple en Teatro Madách. Inter 1952-1966 ŝi instruis en la Altlernejo pri Teatro kaj Filmo. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1957, poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Elektitaj disĉiploj 
* Gabi Magda
* Miklós Tóth-Máté

## Roloj (elekto) 
* 52 filmoj (ankaŭ televiziaj) inter 1935-1985, ekzemple *Szerelmi álmok* (Amaj sonĝoj (filmo pri Franz Liszt), 1935; Surveturo, 1955; Ambaŭ vivoj de onklino Mici, 1962; *A kőszívű ember fiai* (Filoj de l' ŝtonkora homo), 1965
* diversaj teatraĵoj, ekzemple William Shakespeare: Hamlet, Romeo kaj Julieta; Johann Wolfgang von Goethe: *Faust*; Friedrich Dürrenmatt: *Fizikistoj*, *Vizito de la maljuna damo*; Sándor Bródy: *A tanítónő* (La instruistino); József Katona: *Bánk bán* (Banuso Bánk); Imre Madách: *Az ember tragédiája* (La tragedio de l' homo); Sándor Petőfi: *Tigris és hiéna* (Tigro kaj hieno)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto
* 2 libroj aperis pri Mária Sulyok

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Adeel Butt

**Adeel Mahmood BUTT** (naskiĝis la  en Nankana Sahib) estas unu el la plej aktivaj junaj esperantistoj de Pakistano. Li esperantistiĝis en 2000, profesie li estas interpretisto/tradukisto kaj instruisto pri la turka lingvo. Li diplomiĝis en Nacia Universitato pri Modernaj Lingvoj en Islamabado.

Li fondis la Junularo Esperantista Pakistana (JEP)-on kaj partoprenis en la 1-a Sud-Azia Seminario, kiu okazis en Nepalo en 2012.  Li fortigas esperantan movadon en Pakistano, li estas reprezentanto de Projekto 125 el UEA/ILEI en Pakistano kaj ankaŭ Asist. Sekretario de Sud-Azia Komitato (SAK).
Li unua foje kaj sole partoprenis al okazintan la 97-an UK-on kaj la 68-an IJK-on en Hanojo, Vjetnamio. Ekde la jaro 2012, li estas reprezentanto de ILEI en Pakistano.

## Partopreno en Universalaj Kongresoj (UK)
***97a UK en Hanojo/Vjetnamio**

## Partoprenoo en Internaciaj Junularaj Kongresoj (IJK)
***68a IJK en Hanojo/Vjetnamio**

## Partopreno en Aziaj Kongresoj (AK)
## Partopreno en Sud-Aziaj Seminarioj (SAS)
***1a Sud-Azia Seminario en Katmando/Nepalo**

Kategorio:Pakistanaj esperantistoj
Bestomigrado

[eta|250px|La surteraj specioj migras ofte nokte. La [lumpoluado estas unu de la ĉefaj perturboj de la nokta medio kiu povas ĝeni ilin.]]
[eta|250px|La [hirundoj kiuj estis ĉiam rilataj al malproksima veturado kaj al reveno printempa, ariĝas en gravaj grupoj surkable, antaŭ sia aŭtuna starto. Ili malpliiĝas.]]
Ĉe bestoj, la **migrado** estas fenomeno ofta ĉe multnombraj specioj, kiuj efektivigas vojaĝadon, ofte longdistance, de perioda karaktero, kiu postulas regulan revenon al la elira regiono.

La movoj senrevenaj, kiuj kondukas al etendiĝo de la habitato de la specio, korespondas ĉefe al alia fenomeno nome de koloniigo.

## Migrado de specioj 
Jonatahan Lenoir esploras en artikolo de Unesko Kuriero la konsekvencojn de migrado de specioj ĉefe kaŭzita de la klimata ŝanĝo, kio ŝanĝas la normalan biodiversecon, kun sekvoj tiom gravaj kiom politikaj (konkurenco pro fiŝkaptado), sansistemaj (epidemioj) kun ties ekonomiaj sekvoj, ktp.

## Migrantoj kaj tialoj por migrado 
Vidu ankaŭ: Migremiĝo kaj klimata ŝanĝo.

## Tipoj de migrado 
[eta|350px|[Gnuoj *Connochaetes taurinus* trapasante riveron de Orienta Afriko dum sia jara migrado.]]
* migrado de birdoj
* migrado de fiŝoj
* migrado de angiloj
* migrado de insektoj
* migrado de papilioj
* migrado de testudoj
* migrado de cetacoj
* migrado de afrikaj bovedoj
* vertikala migrado, nome la ĉiutaga movo de multnombraj organismoj vivantaj en la fortika zono de la oceanoj, kiuj translokiĝas ĉiunokte al la surfaco, kaj poste redescendas al la profundaĵoj tage.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Konvencio pri Migrantaj Specioj
4778 Fuss

'*4778 *Fuss'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la svisa matematikisto Nicolas Fuss (1755–1825, foje nomita *Nikolaj Ivanoviĉ Fuss*) kaj de ties filo *Pavel Nikolajeviĉ Fuss'' (1798–1855).

Establiĝinte en Sankt-Peterburgo, Nicolas Fuss estis helpanto de Leonhard Euler, kiu estis iĝinta blindulo, kaj edzinigis ties nepinon. Li grave kontribuis al la malvolvo de la eduko pri matematiko en Rusio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Oregona vojo

eta|La Oregona vojo
La **Oregona vojo** (angle **Oregon Trail**, t.e. **Oregona pado**) estis 3 200 kilometrojn longa praŝoseo, kiu ligis la valon de Misuro en la nun mezo de Usono al la valo de Kolumbio proksime de Pacifiko. Antaŭ la konstruiĝo de transkontinenta fervojo, ĝi estis la ĉefa vojo, kiun migrantoj el tiama Usono uzis por atingi la Oregonan landon, kiu post 1846 estiĝis la teritorioj Vaŝingtona kaj Oregona. La unua "vagonaro" (sen lokomotivo, do fakte ĉararo) organiziĝis en 1836.

Kategorio:Historio de Usono
Chehalis

**Chehalis** estas la nomo de popoloj, lokoj, kaj riveroj en Vaŝingtonio (Usono) kaj Brita Kolumbio (Kanado).

Popoloj:
*Chehalis (popolo) de Vaŝingtonio
*Sts'Ailes Unua Nacio de Brita Kolumbio, kies nomon oni angligas kiel "Chehalis"
Lokoj:
*Chehalis (Brita Kolumbio), komunumo en Kanado
*Chehalis (Vaŝingtonio), urbo en Usono
Riveroj:
*Chehalis (rivero, Kanado) en Brita Kolumbio
*Chehalis (rivero, Usono) en Vaŝingtonio

## Eksteraj ligiloj
* "Chehalis" ĉe la retejo de la Usona Komisio pri Geografiaj Nomoj
Heimberg

**Heimberg** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

## Svislando 
* **Heimberg BE** estas komunumo de la administra distrikto Thun en Kantono Berno en Svislando.
** **Heimberg (stacidomo)** estas fervoja stacio en Heimberg BE.

* **Heimberg FR** estas vilaĝo de la komunumo Alterswil de la distrikto Sense en Kantono Friburgo en Svislando.

## Germanio 
* Heimberg estas lo nomo de diversaj lokoj kaj komunumpartoj en Germanio.

## Aŭstrio 
* Heimberg (Haag) estas parto de la komunumo Haag de la distrikto Amstetten en Malsupra Aŭstrio en Aŭstrio.

## Vidu ankaŭ 
* Hemberg
Radioteleskopo Raisting

eta|centre|900ra|Radioteleskopo Raisting, Bavario

eta|dekstra|250ra|Parabola anteno de la Radioteleskopo Raisting

eta|dekstra|250ra|Radom 2011 nova kovraĵo
**Radioteleskopo Raisting**, germana nomo *Erdfunkstelle Raisting*, estas tera stacio por komunikado kun komunikadaj satelitoj.
Ĝi situas sude de la lago Ammersee ĉe Munkeno, Germanio.

## Historio 
La radioteleskopo estis konstruita en 1964 fare de la tiama Germana Federacia Poŝto Deutschen Bundespost. En 2006 la instalaĵo estis vendita al la Usona kompanio *Emerging Markets Communications Inc. (EMC)*. Kiam finiĝis ties apliko por satelita komunikado, oni volis malkonstrui la antensistemon, sed en 1999 oni deklaris ĝin *teknika monumento*. Poste la pluan uzon kaj la renovigon de la tuta instalaĵo prizorgis ĉi-cela subtena societo nomiĝanta *Förderverein Industriedenkmal Radom Raisting*.

## Anteno 1 
La *Anteno 1* troviĝas en radarkupolo (*radome*), granda kugloforma kovraĵo portita de interna aerpremo.
Ĝi estas parabolforma spegulo de tipo Cassegrain, do duspegula &#151; jen unua grandega ĉefa spegulo kaj dua malgranda subspegulo proksime al la mikroonda alkondukilo ĉe la fokuso de la antensistemo.

Nun amatore, la teleskopo uziĝu por:
* Radioastronomio
* Observado de interplanedaj misioj
* Amatora radio (interkontinenta komunikado per la Luno kiel reflektoro kaj per amatorradiaj satelitoj

Studentoj de la teknika universitato Munkeno funkciigas (2012) la stacion por la projekto ESMO, Europa Studenta Lunorbitanta Satelito, sub la aŭspicio de Eŭropa Kosma Agentejo (ESA).  

### Kelkaj datumoj 
* diametro de la ĉefa parabolforma reflektoro: 25 m
* gajno de la anteno je 4,170 GHz: 58 dBi, je 6,390 GHz: 61,5 dBi
* duonvalora larĝeco de la send- kaj ricevfasko je 4,170 GHz: 0,2 gradoj
* rotacia rapideco: 1,8 gradoj/s
* birprecizeco: 0,02 gradoj
* diametro de la radarkupolo: 48,8 m

## fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bericht des Deutschlandfunks über die ESMO-Bodenstation in Raisting radioraporto en germana
* Homepage des Fördervereins Industriedenkmal Radom Raisting e.V.
* Homepage der Radom Raisting GmbH
* Firmenpräsentation über die Erdfunkstelle, enthält mehrere Bilder aus dem Inneren der Anlage

Kategorio:Radioteleskopoj
Kategorio:Teknika historio
Kategorio:Raisting
Kategorio:Amatora radio
Heimberg BE

**Heimberg** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Thun kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Thun en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 6297 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Heimberg situas ĉe la orienta bordo de la rivero Aro norde de la urbo Thun ĉe la transiro de la Svisa Mezlando al la Svisaj Antaŭalpoj. Heimberg estas kvazaŭ la enirejo al la Berna Oberlando. En sudo de la komunumo la rivero Zulg alfluas al Aro. La komunumo Heimberg konsistas el la vilaĝo Heimberg kaj la vilaĝetoj Bümberg (sur alteco de 600 m s.m. norde de Heimberg) kaj Thungschneit (sur alteco de 596 m s.m. nordokcidente de Bümberg), kaj la setlejo Im Kaliforni (en la triangulo sude de Zulg, oriente de Aro kaj norde de la kvartalo Glättimüli de la komunumo Steffisburg).

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,41&nbsp;km², de kiuj 34,2% estas kovritaj de arbaro, 29,6% servas por agrikulturo kaj 33,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Heimberg limas en nordo al Oppligen, en nordnordoriento al Brenzikofen, en nordoriento al Fahrni, en oriento al Steffisburg, en sudo al Thun, en sudoriento al Uetendorf, en okcidento al Uttigen, kaj en nordnordokcidento al Kiesen.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 6 de Berno al Thun kaj la svisa aŭtovojo A6, al kiu la komunumo disponas pri propra alveturejo. Krome la kantona ĉefvojo n-ro 221 de Belp al Thun en Heimberg kuniĝas kun la kantona ĉefvojo n-ro 6. La trajnlinio de Burgdorf al Thun disponas pri du stacidomoj sur la komunuma teritorio ( kaj ).

## Historio 
La unua dokumentita mencio de Heimberg datiĝas el la jaro 1146 kiel *Heimberc*. en la loko Bühlacker estis malkovritaj restaĵoj de romia setlejo. Inter 1146 kaj 1175 estis menciitaj la Baronoj de Heimberg. Ilia havaĵo estis heredita en la 13-a jarcento parte de la Grafoj de Kiburgo parte de la Grafoj de Buchegg. en 1384 la kiburga havaĵo en Berna Oberlando estis akirita de la urbo Berno. La Senjorujo Heimberg fariĝis parto de la libera tribunalo de Steffisburg en la Voktejo Thun. Post la fino de la Helveta Revolucio en ĝi estis atribuita al la distrikto Thun, kiu en la jaro 2010 estis integrita al la samnoma administra distrikto. En 1869 la ĝis tiam aŭtonoma komunumo Thungschneit estis integrita al Heimberg. En la 2-a duono de la 20-a jarcento en Heimberg komenciĝis pro la allogo de la aglomeraĵo de Thun kaj Steffisburg rapida evoluo kun granda kresko de la loĝantaro.

## Partnerkomunumo 
Heimberg ek de 1992 havas komunuman partnerecon kun la urbo Horažďovice en Ĉeĥio.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Heimberg
* Heimberg (stacidomo)
* Lädeli (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Heimberg
Centothecoideae

La *Centothecoideae* estas subfamilio el poacoj kun du triboj : *Centotheceae*  kaj *Thysanolaeneae*.

## Sistematiko 
## Vidu ankaŭ 
* Pooideae
* Chloridoidae
* Danthonioideae
* Arundinoideae
Marmarĉoj de Gvadalkiviro

[eta|dekstra|Sunsubiroj super la marmarĉoj de Gvadalkiviro, ĉe [Sanlúcar de Barrameda.]]
[eta|dekstra|Vidaĵo de la marmarĉoj de Gvadalkiviro, ĉe [Sanlúcar de Barrameda.]]

La **Marmarĉoj de Gvadalkiviro** (en hispana origine *Marismas del Guadalquivir*) estas aro de marbordaj marĉoj situantaj ĉe la antikva estuaro de la rivero Gvadalkiviro en Hispanio. Ili etendas tra la provincoj andaluziaj de Kadizo, Onubo kaj Sevilo.

Kun areo de ĉirkaŭ 2000&nbsp;km², tiuj *marmarĉoj* okupas la lokon de iama marborda golfo plenigita de la kuŝejoj (fluejoj) aluviaj kaj maraj kaj riveraj. Ili estas parte protektataj ene de la Nacia Parko Doñana kaj de la Natura Parko samnoma, kiu ĝuas de pli malgranda protektado ol la unua. Granda parto de tiu areo estas inundebla.

En la provinco Sevilo ili enhavas terenojn de la jenaj municipoj: Aznalcázar, Las Cabezas de San Juan, Dos Hermanas, Lebrija, Isla Mayor, Los Palacios y Villafranca, La Puebla del Río kaj Utrera.

## Origino kaj formado
## Homa interveno
## Faŭno kaj flaŭro
## Ekonomio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Kategorio:Provinco Cádiz
Kategorio:Onubo
Kategorio:Provinco de Huelva
Kategorio:Provinco Sevilo
Kategorio:Rivero Gvadalkiviro
Migremiĝo

**Migremiĝo** estas termino uzata pri la malkvieta kondutado de migrantaj birdoj ĉe la komenco de ilia normala migra periodo. Ĝi montriĝas kiel plia aktiveco, unuavice moviĝemo, jam antaŭ ol ili ekflugas al la loko celata en la koncerna sezono kaj povas ŝajni maltrankvileco. Migremiĝi povas ankaŭ aliaj bestoj, kiuj regule translokas sin al pli favora vivejo je ŝanĝiĝo de sezono.

Eĉ enfermitaj kaj ne kapablaj vere ekmigri, migrobestoj montras similan konduton komence de sia migrosezono. Observante la moviĝadon kaj dormokutimojn en tia kaptiteco, eblas studi la sezonajn ciklojn de migrado.

Studoj pri enfermitaj birdoj montris, ke migremiĝon estigas unuavice internaj ŝanĝoj en la funkciado de la hormona glandaro. Tiuj kaŭzas ankaŭ aliajn ŝanĝojn ol nur la migreman konduton: ekzemple aktiviĝas grasiĝo de la korpo, kio signifas rezervan energion por la baldaŭa migrado. La jara ciklado de la hormona sistemo estas parte sendependa de eksteraj ŝanĝoj, kaj tial migremiĝo videblas ankaŭ en fermitaj kaĝoj. Sed eblas konstati ankaŭ influojn de la natura ĉirkaŭaĵo, unuavice de lumokvanto, t.e. tagolongo.

Oni ĝenerale kredis, ke la fenomeno migremiĝo troviĝas nur ĉe migrantaj specioj, tamen studo pri rezidemaj specioj montris etnivelan migremiĝon kun ĉi-cela aktivado. Tio supozigas, ke la endogenaj mekanismoj por migrada konduto eble ĉeestas en rezidemaj specioj.

## Vidu ankaŭ 
* Tempobiologio
* Ornitologio
* Bestomigrado

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Etologio
Kategorio:Birdoj
4733 ORO

'*4733 *ORO'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio Oak Ridge en Harvard (Masaĉuseco, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita per la angla akronimo "*ORO*"; por "***O**ak **R**idge **O**bservatory''".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Oak Ridge
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Dohm

**Dohm**:
* Dohm-Lammersdorf, komunumo en Germanio
; Familinomo:
* Christian (Konrad) Wilhelm von Dohm
* Ernst Dohm
* (Marianne Adelaide) Hedwig Dohm, naskita Schlesinger

## Vidu ankaŭ 
* Dohme
* Dohmen
* Dohma
Cookhouse

**Cookhouse** estas urbo en Sud-Afriko, situanta en Orienta Kablando provinco. Ĝi situas 170 km norde Port Elizabeth kaj 24 km oriente *Somerset East*. Ĝi havas areon de 2.27 km² kaj loĝantaron de 1415 loĝantoj. Ĝia nomo venas el malgranda domo el ŝtono uzita por kuirarto de trupoj kampadintaj borde de la rivero "Great Fish". 

Proksime de la urbo estas parto de la projekto de la rivero Oranĝo, tunelo de akvo de la rivero Oranĝo el la rivero "Great Fish" al rivero *Sunday*.

## Transporto 
La nacia vojo N10 pasas tra Cookhouse kaj la plej proksima granda urbo de Somerset East.

## Bibliografio 
* Op Pad in Suid-Afrika, BPJ Erasmus, 1995. ISBN 1-86842-026-4

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Oberlangenegg

**Oberlangenegg** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Thun kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Thun en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 489 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Oberlangenegg situas sur altebenaĵo en la montara kamparo de la Svisaj Antaŭalpoj en Berna Oberlando, proksimume 20 kilometrojn orientnordoriente de la urbo Thun. La komunumo konsistas el la vilaĝetoj Kreuzweg (sur alteco de 921 m s.m. en la centro de la komunumo), la orienta parto de la vilaĝo Schwarzenegg (sur alteco de 916 m s.m., ĉe la limo al Unterlangenegg, al kiu apartenas la okcidenta parto de Schwarzenegg kun la preĝejo), la suda parto de Süderen (sur alteco de 906 m s.m. ĉe la limo al Röthenbach, la ĉefa parto de Süderen apartenas al la komunumo Wachseldorn), Aettebüel (sur alteco de 942 m s.m. norde de Kreuzweg), Fischbach sur alteco de 946 m s.m. sude de Kreuzweg), kaj Schwand (sur alteco de 919 m s.m. nordoriente de Schwarzenegg), kaj Stalden (sur alteco de 929 m s.m. ĉe la kantona vojo inter Kreuzweg kaj Schwarzenegg), krome al la komunumo apartenas multnombraj biengrupoj kaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,12 km², de kiuj 53,3% estas kovritaj de arbaro, 45,5% servas por agrikulturo kaj 4,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Oberlangenegg limas en nordo al Wachseldorn, en oriento al Röthenbach en Emme-Valo, en sudo al Eriz, en sudsudokcidento en unu punkto al Teuffenthal, en sudokcidento al la komunumparto Buchen de la komunumo Horrenbach-Buchen, kaj en okcidento al Unterlangenegg.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 229.4 de Escholzmatt trans la montpasejo Schallenberg al Thun. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A6 situas proksimume 18 kilometrojn okcidente de la komunumo norde de Thum sur la teritorio de la komunumo Heimberg. Per la buslinio 42 de la transportentrepreno Thun-Interlaken de Thun al Heimenschwand la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de la regiono de Oberlangenegg aperis sub la nomo *Schwarzenegg* unuan fojon en la jaro 1274. La nomo Langenegg estis menciita unuan fojon en la jaro 1308 kiel *Langonegga*. Dum mezepoko Oberlangenegg apartenis al la kiburga Senjorujo Heimberg, kun kiu ĝi en la jaro 1384 fariĝis havaĵo de la urbo Berno kaj estis atribuita al la libera tribunalo de Steffisburg. Post la fino de la Helveta Respubliko Oberlangenegg estis atribuita al la distrikto Thun. En la jaro 2010 la antaŭa distrikto Thun estis integrita al la nova samnoma administra distrikto.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oberlangenegg
4738 Jimihendrix

'*4738 *Jimihendrix'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo David B. Goldstein elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona muzikisto Jimi Hendrix (1942–1970), kiu iĝis fama kun sia bando, la *Jimi Hendrix Experience'', en la malfruaj 1960-aj jaroj. Rigardita kiel patro de la elektra rokenrolo, lia novigita ludo de gitaro kaj energia vivaj spektaklojn revoluciis la ĝenron kaj daŭre inspiras la hodiaŭajn muzikistojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
4741 Leskov

'*4741 *Leskov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa verkisto kaj ĵurnalisto Nikolaj Semjonoviĉ Leskov (cirile: *Николай Семёнович Лесков'', 1831–1895).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Liridoj

**Liridoj** estas forta meteorfluo, kiu aktivas ĉiujare ekde 16-a de aprilo ĝis 26-a de aprilo. Ĝia radianto estas en la konstelacio Liro. Ĝia fontobjekto estas perioda kometo C/1861 G1 Thatcher. Liridoj estas observataj dum la lastaj 2600 jaroj.

La meteorfluo kutime pintas ĉirkaŭ 22-a de aprilo kaj mateno de 23-a de aprilo. Frekvenco kutime estas de 5 ĝis 20 meteoroj hore, averaĝe ĉirkaŭ 10. Fojfoje frekvenco kreskas kiam Tero transiras pli densan parton de polvofluo kaj rezultas en Meteorpluvo. En 1982 kalkulis amatora astronomiisto 90 liridojn hore. Pli fortan pluvon observis en 1803 ĵurnalisto en Richmond, Virginio.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de meteorfluoj

## Referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Meteorfluoj
Kategorio:Liro (konstelacio)
Kombretacoj

alternative=Terminalia catappa Blanco1.144.png|eta|Terminalia catappa Blanco1.144
La **kombretacoj**.

Tiu familio inkludas arbojn, arbedojn, kaj lianojn, kaj precipe en Sud-Afriko kaj Tanzanio la indiĝenan *Combretum imberbe*. Tri genroj, *Conocarpus*, *Laguncularia* kaj *Lumnitzera*, vegetas en mangrovoj . Kombretacoj estas larĝe disvastiĝitaj en la subtropikoj kaj tropikoj. Iuj membroj de tiu familio produktas utilan konstrulignon, kiel *idigbo* el eburborda terminalio.

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (8 jun. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Myrtales* Juss. ex Bercht. & J.Presl - mirtaloj
****Combretaceae* R.Br. - kombretacoj
*****Anogeissus* (DC.) Wall. ex Guill., Perr. & A. Rich. - anogeiso
*****Buchenavia* Eichler - bukenavio
*****Bucida* L. - bucido*
*****Combretum* Loefl. - kombreto
*****Thiloa* Eichler - tiloo

:*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Kombretacoj
Kategorio:Plantofamilioj
Juda kvartalo

[eta|300px|*Strato de la Malnova Judejo* (hispane), en [Segovio]]
**Judejo** aŭ **Juda kvartalo** estis urboparto en kiu laŭ leĝo la judoj devis loĝi. Pli amplekse ĉi termino estas uzata por ajna loko plejparte loĝata de la judoj.

eta|200px|dekstra|La Plejgranda Templo–Sinagogo de Romo
eta|200px|dekstra|Memorŝtono pri la deportado de la 16-a de oktobro 1943, Romo
eta|200px|dekstra|La fiŝejo de strato ‘Portico d'Ottavia’ (1860). Tie la judaj virinoj rikoltis la restaĵojn de la venditaj fiŝoj por la “fiŝbuljono“, Romo.

## Historio 
La judejoj naskiĝis komence kiel la rezulto de la netoleremo de la kristanoj kaj la deziro de judoj konservi la unuecon kaj la unikecon. La papo Paŭlo la 4-a kreis la unuan perleĝan judejon en Romo en la jaro 1555. Similaj judejoj estis kreitaj en la plejparto de Eŭropo dum la sekvaj jarcentoj. Kutime ili estis ĉirkaŭataj de murego kaj ĝiaj pordoj fermiĝis noktiĝinte. En multaj kazoj, la judoj estis devigitaj porti identigilon kiam ili eliris el la murigita kvartalo. La abolicio de tiu sistemo okazis pro la Franca Revolucio kaj la liberalaj movadoj de la 19-a jarcento. En 1870 la juda kvartalo de Romo, la lasta kiu restis en Eŭropo, estis malaperigita de la reĝo Viktoro Emanuelo la 2-a, reĝo de Italio.

La domoj de la judejoj kutime estis el briko, adobo kaj ligno. Siaflanke, la stratoj estis ŝonaj. Multfoje ili estis ĉirkaŭataj de palisaro, kaj dum la nokto ili estis fermataj kaj izoligita de la cetero de la urbo. Tio estis farita laŭ la ordonoj de lokaj aŭtoritatoj kiel sekurecrimedo. Tamen, la rabado al la judaj kvartaloj ofte okazis.

La tradicio enmeti judojn en apartaj kvartaloj permesis la reĝimoj de Nazia Germanio ĉefe dekomence post la invado de Pollando plifortigi kaj akrigi tiun enmeton kaj ties vivkondiĉojn cele al posta genocido.

## Urboj kun famaj judejoj 
### En Bosnio 
* Sarajevo

### En Hispanio 
* Hervás
* Kacereso
* Kvartalo Sankta Kruco en Sevilo
* Teruela Judkvartalo
* Toledo

### En Italio 
* Romo
* Venecio

### En Pollando 
* Krakovo
* Varsovio

## Rilataj paĝoj 
* Juda kvartalo (Třebíč) - juda kvartalo en Třebíč
* Geto
* Geto de Romo
* Setla zono
* Varsovia geto

Kategorio:Judismo
Kategorio:Kontraŭjudismo
Kategorio:Kontraŭcionismo
Kategorio:Getoj
Chehalis (Vaŝingtonio)

eta|La urbodomo de Chehalis
eta|Situo de Chehalis enkadre de Kantono Lewis

**Chehalis** (aŭskulti  – ʃəˈheɪlɨs – ŝeHEJles) estas urbo en Kantono Lewis, Vaŝingtonio, Usono; ĝi estas la administra sidejo de la kantono.

## Historio 
### Inundo la 3-an de decembro, 2007 
## Geografio 
## Demografio 
## Politiko 
## Ĝemelurbo 
Chehalis ekhavis ĝemelurban rilaton en 1998 kun Inasa, en gubernio Shizuoka, Japanio. En 2005 Inasa fariĝis parto de la urbo Hamamacu, kie ĝi konsistigas parton de la kvartalo Kita-ku.

## Notindaj ŝehejlesanoj 
## Turismo 
## Citaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* :commons:Category:Chehalis, Washington
* City of Chehalis website 
* "Chehalis" ĉe la Usona Komisio pri Geografiaj Nomoj

Kategorio:Kantono Lewis (Vaŝingtonio)
Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Endokardio

La endokardio estas la plej interna tavolo (el entute kvar tavoloj) de la kora parieto. Al la endokardio apartenas ankaŭ la kvar korvalvoj.

## Funkcio 
Per sia glata surfaco la endokardio evitas ke la sango gluiĝus al la kora parieto kaj ekestus koaguliĝoj, kiuj povus kaŭzi trombozojn. Krome la glata surfaco plireguligas la sangofluon kaj pliefikigas la koran funkcion. Jam malgrandaj malglataĵoj ekzemple post inflamo (endokardiito), ĝenas tiun bonan snagofluon kaj povas gvidi al plimalgrandiĝo de la kora funkcio.

La korvalvoj funkcias kiel mekanikaj valvoj kaj devigas la sangofluon unudirekten. Tiel ekzemple la mitrala valvo, fermita dum la sistolo, evitas la refluon de la sango de la maldekstra kora ventriklo en la maldekstran atrion, kiam la kormuskolo kontraktiĝas.

Kategorio:Besta anatomio
Bainbridge Island (Vaŝingtonio)

eta|Eagle Harbor, la haveno de Bainbridge Island
eta|Situo de Bainbridge Island enkadre de Kantono Kitsap

**Bainbridge Island** (elp. *bejnbriĝAJlen(d)*) estas insulo kaj samnoma urbo en Kantono Kitsap, Vaŝingtonio, Usono. Ĝin enloĝis 23 025 homoj laŭ la Usona censo de 2010. Laŭ la Usona Buroo de la Censo Bainbridge Island kovras areon de 169,7&nbsp;km², el kio 98,2&nbsp;km² estas akva surfaco kaj 71,5&nbsp;km² sektera. La urbo situas ĉe  (47.655260, -122.535083). La poŝtkodo (ZIP) estas 98110 kaj la telefona regiona kodo estas 206. La FIPS-kodo estas 53-03736.

## Historio 
En 1792 George Vancouver pasigis plurajn tagojn sur sia ŝipo *HMS Discovery* apud insulo Bainbridge, kiun li kredis duoninsulo.

## Geografio 
## Demografio 
## Politiko 
## Notindaj anoj 
## Kulturaj aludoj 
## Ĝemelaj urboj 
## Vidu ankaŭ 
* Kicapa Duoninsulo
* Kantono Kitsap (Vaŝingtonio)

## Vidindaĵoj 
## Citaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kategorio en la Vikimedia Komunejo
* City of Bainbridge Island - oficiala urba retejo
* Kitsap Sun's Islander  - loka novaĵretejo
* Bainbridge Island Review newspaper  - retejo de la loka ĵurnalo
* Bainbridge Island Community Network - komunuma reto
* Bainbridge Island Chamber of Commerce - komerca ĉambro
* Bainbridge Island Historical Society  - historia societo
* Bainbridge Island Community Calendar  - komunuma kalendaro
* Sister Islands Bainbridge-Ometepe - ĝemelinsula societo

Kategorio:Kantono Kitsap (Vaŝingtonio)
Kategorio:Insuloj en Usono
Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Kategorio:Puĝetio
Endokardiito

**Endokardiito** estas inflamo de la endokardio, la plej interna tavolo (el entute kvar tavoloj) de la kora parieto, kiu tegas la korajn ventriklojn, atriojn kaj la arterioj kaj vejnoj tre proksime de la koro, kaj kiu ankaŭ inkluzivas la kvar korvalvojn. Principe ĉiu homo povas malsaniĝi je endokardiito, kaj sen medicina terapio la malsano kutime gvidas al morto. En medicine altevoluitaj mondopartoj kiel ekzemple okcidenta Eŭropo aŭ norda Ameriko la endokardiitoj de krome kore sanaj homoj tamen maloftiĝis kaj ekde la malkovro de antibiotikoj ankaŭ facile terapieblas. Pli grandan riskon malsaniĝi je endokardiito havas homoj kun denaskaj aŭ akiritaj koraj misfunkcioj, aparte post la operacia enmeto de artefarita korvalvo.
[eta|maldekstra|284px|anatomia preparaĵo de endokardiito de homa [mitrala valvo]]

Kategorio:Kardiovaskulaj malsanoj
Kategorio:Sindromoj en kardiologio
Listo de meteorfluoj

Datoj de aktivado kaj maksimumo de unuopaj meteorfluoj varias de jaro al jaro do tiuj ĉi informoj estas nur proksimumaj.

## Vidu ankaŭ 
* Meteorfluo
* Meteoro

## Eksteraj ligiloj 
* Internacia meteora organizo

## Tradukfonto
Universitato de Puĝetio

'***, mallonge **UPS**, (esperantigebla kiel ***Universitato de Puĝetio*** aŭ ***Universitato de Puĝeta Fjordo''''') estas privata universitato, antaŭe ligita al la Unuiĝinta Metodisma Eklezio, en Takomo, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi fondiĝis en 1888, kaj nun havas ĉ. 2 780 studentojn kaj 219 profesorojn. Ĝi aljuĝas gradojn bakalaŭrajn, maĝistrajn, kaj doktorajn (ĉi-lastajn nur pri Fizika Terapio).

## Eksteraj ligiloj 
* University of Puget Sound - oficiala retejo
* Associated Students of the University of Puget Sound - studenta asocio

Puĝetio
Kategorio:Tacoma (Vaŝingtonio)
Okcidenta Lago (Hangĝoŭo)

eta|Pagodo en Okcidenta Lago
**Okcidenta Lago** (ĉine 西湖 = **Xī Hú** 西湖 ) estas fame konata dolĉakva lago en Hangĝoŭo, Ĉinio.

Kategorio:Lagoj en Ĉinio
Flago de unuiĝinta Koreio

eta|Flago de unuiĝinta Koreio

**La Flago de unuiĝinta Koreio** (koree: **한반도기**) estas flago intencita por uzado kiam Suda Koreio kaj Norda Koreio partoprenas kune internacian sportan eventon per unuiĝinta teamo, aŭ eĉ per apartaj. Tio unue okazis en 1991, kiam la flago uziĝis ĉe la 41-a mondĉampiona konkurso de Tabloteniso en Ĉiba, Japanio kaj la 8-a monda junul-ĉampiona konkurso de FIFA en Lisbono, Portugalujo. La teamoj de la du landoj enmarŝis kune sub la flago de unuiĝinta Koreio en pluraj Olimpikoj (2000, 2004, 2006), kaj ĉe la Aziaj Ludoj de 2006, kvankam ili konkurencis kiel apartaj landoj. La flago ne uziĝis ĉe la Olimpikoj de 2008. La flago ne havas oficialan statuson en Koreio. Ĝi montras bluan silueton de la korea duoninsulo kun la insuloj Ĵeĵudo kaj Uleŭngdo kontraŭ blanka fono.

## Citaĵoj 
Kategorio:Koreio
Kategorio:Flagoj
Kategorio:Sporto
Folegandros

eta|200px|Vido de la insulo
La **insulo Folegandros** () estas malgranda greka insulo de la Egea Maro, la plej malgranda de la insularo de la Cikladoj, situanta inter la insuloj de Meloso kaj Sikinos. Ĝi havas areon de 32&nbsp;km² kaj en 2001 ĝi havis 667 loĝantojn.

Ties nomo laŭ legendo estis tiu de la filo de Minoo. La samnoma urbo estis nordoriente de la insulo, ĉe la moderna urbo Folegandros.

Aliaj urboj de la insulo estas Ano Meria (norde) kaj Karavostaso kaj Livadi sudoriente. Angali (okcidente) formas golfeton kiu preskaŭ dividas la insulon en du partoj.

## Bildaro 

Dosiero:Fole_abhang.jpg|La impresa urbo Folegandros
Dosiero: Fole chora.jpg|La interno de kastro
Dosiero:Port_de_Karavostasi_sur_Folegandros.jpg|Vido de Karavostaso

Kategorio:Geografio de Grekio
Kategorio:Insuloj de Grekio
Teritoriaj akvoj

eta|300ra|dekstra|Skema mapo de maraj zonoj.
**Teritoriaj akvoj**, aŭ **teritoria maro**, kiel difinita de la Konvencio de Unuiĝintaj Nacioj pri Marjuro de 1982 , estas zono de marbordaj akvoj etende al 12 marmejloj (22 km; 14 mejloj) el la baslinio (kutime la ĉefa malsuprakva marko) de ŝtato kun marbordo. La teritoria maro estas konsiderata kiel suverena teritorio de la ŝtato, kvankam eksterlandaj ŝipoj (kaj armeaj kaj civilaj) estas raktigitaj al nekulpa paso tra ĝi; tiu suvereneco etendas ankaŭ al aerspaco super kaj al la marareo sube.

La termino "Teritoriaj akvoj" estas ankaŭ foje uzata neformale por priskribi ĉiun ajn areon de akvo super kiu ŝtato havas jurpovon, inklude enlandajn akvojn, la apudan zonon, la ekskluzivan ekonomian zonon kaj eventuale ankaŭ la kontinentbreton.

## Vidu ankaŭ 
* Enlandaj akvoj
* Ekskluziva ekonomia zono

## Notoj 
Kategorio:Mara juro
Hédi Váradi

**Hédi Váradi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Váradi Hédi** estis hungara aktorino, voĉoaktoro.

Hédi Váradi naskiĝis la  1929, Újpest - mortis la  1987, Budapeŝto.

## Biografio 
Hédi Váradi frekventis aktoran lernejon de Kálmán Rózsahegyi kaj poste
Teatran kaj Filman Altlernejon en Budapeŝto. Ŝi komencis sian aktoran karieron en 1952 en Teatro Madách. Ekde 1964 ŝi estis ano de Nacia Teatro (Budapeŝto), dume ŝia voĉo ofte estis aŭdebla en Hungara Radio kaj en dublitaj filmoj. Foje ŝi gastroladis en Teatro József Attila. Ŝia edzo estis Ferenc Bessenyei, sed poste ili eksedziĝis. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1975, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Roloj (elekto) 
* 27 filmoj inter 1950-1986, ekzemple *Meztelen diplomata* (Nuda diplomato), 1963
* 9 televiziaj filmoj inter 1958-1986, ekzemple *Kérem a következőt!* (Mi petas la sekvantulon!), serio, kie ŝia voĉo estis aŭdebla, 1974 kaj aliaj duplitaj - precipe porinfanaj filmoj
* diversaj teatraĵoj, ekzemple William Shakespeare: Romeo kaj Julieta - titolrolo; Ŝekspiro: Somermeznokta sonĝo - Titania; Imre Madách: *Az ember tragédiája* (La tragedio de l' homo) - Éva
* hungaraj voĉoj en eksterlandaj filmoj ekzemple de Judy Garland, Vivien Leigh, Ingrid Bergman, Lilli Palmer, Anita Ekberg, Marina Vlady, Marilyn Monroe

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto de 2003

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* http://www.szineszkonyvtar.hu/contents/p-z/varadielet.htm  

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Tuŝpuea

**Tuŝpuea** estas urarta diino el la urbo Tuŝpo de kie venas ŝia nomo. Verŝajne ŝi estis la edzino de la sundio Ŝivino, kiu estis la tria en la listo el gedioj ĉe la surskribo Mheri-Dur. La diino aperas bildigita en pluraj urartaj ornamaĵoj kaj kaldronoj.

## Referencoj 
Piotrovsky, Boris B. (1969) The Ancient Civilization of Urartu: An Archaeological Adventure. Cowles Book Co. ISBN 0214667936 (isbn13: 9780214667930)

Kategorio:Dioj de Urarto
Eburborda terminalio

La **eburborda terminalio** (*Terminalia ivorensis*) (internacie konata kiel *idigbo*, *black afara*, *framiré*, *emeri* kaj diversaj aliaj nomoj) estas afrotropisa specio de arbo en la familio de la  kombretacoj. Ĝi troviĝas en Kameruno, Eburbordo, Ganao, Gvineo, Liberio, Nigerio, kaj Sieraleono. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

La ligno, uzita por konstruado, havas densecon de proksimume po 560&nbsp;kg en kubometro . Kolore la ligno estas hele flav-bruna; ĝi bone sekiĝas sen multe da volumena ŝanĝo, sed ĝenerale ĝi ne estas fortika. La durameno estas daŭra. Oni uzas ĝin por konektigado kaj altkvalita meblaro.

Taŭga Esperanta nomo por ties ligno evidente estas *idigbo*.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Hawthorne, W. 1998.  *Terminalia ivorensis*.   2006 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 23 August 2007.
* Boerhave Beekman, W. 1964 : Elsevier's Wood Dictionary, vol. 1, ref. no. 1513, *Elsevier Publishing Company*, Amsterdam, London, New York.

Kategorio:Kombretacoj
Kategorio:Afrotropisa flaŭro
Onikso

eta|dekstre|Onikso
eta|dekstre
**Onikso** (el la greka *onyx*, *ungo*) ankaŭ konata kiel *marmora onikso* aŭ *kalka onikso*, estas mineralo de la grupo IV (oksidoj), laŭ la klasifiko de Strunz, konsiderata kiel gemo. Ĝi konsistas el siliko (SiO2).

Onikso havas vulkanan originon, kreita pro la akumulado de vulkanaj gasoj. Ĝi estas uzata ĉefe por la juvelarto kaj ornamaĵoj, pro la allogeco de ĝiaj verdecej nuancoj kaj pro la kvalito de ĝia polurado.

En Argentino tiu ŝtono troviĝas en la regiono La Toma, provinco San-Luiso, kaj ĉirkaŭe. Tie ili asertas ke ties oniksujoj estas la ununuraj en la mondo, sed nur pri verda onikso. La pleja produktanto de onikso estas Pakistano.

La plej granda oniksujo en Ameriko troviĝas en La Laguna (subŝtato Durango, Meksiko).

## Vidu ankaŭ
* Agato
* Kameo
  
Kategorio:Juvelarto  
Kategorio:Mineraloj
Catch-22

**Catch-22** (tradukita Esperanten kiel *Kapto-22*) estas satira romano fare de la usona verkisto Joseph Heller. Ĝi priskribas la vivojn de pluraj soldatoj dum la Dua Mondmilito, mokridante la burokration kiu penetras en la usonan militistaron. Hodiaŭ la romano konatas kiel unu el la plej bonaj kaj "klasikaj" verkoj de la angla lingvo.

Ĝi skribitas je la tria persono. La rakonta fadeno ne sekvas kronologion, kvazaŭ hazarde rakontante aferojn kiuj okazis antaŭ la komenco de la rakonto (historio). La romano elmontras ambaŭe la problemon de racia ulo en malracia socio kaj la absurdecon de la milito.

La termino *Catch-22* iĝis vorto en la angla lingvo kiu signifas "probleman situacion, kies sola solvo estas nuligita per aŭ regulo aŭ cirkonstanco ekzistanta en la situacio mem."

Kategorio:Anglaj romanoj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1961
Kategorio:Romanoj pri la Dua Mondmilito
Miklós Gábor

**Miklós Gábor** [miklOŝ], hungare **Gábor Miklós,** Esperante **Nikolao Gábor** estis hungara aktoro kaj reĝisoro.
eta|dekstre|220px|Memortabulo de Miklós Gábor
Miklós Gábor naskiĝis la  1919, Zalaegerszeg - mortis la  1998, Budapeŝto.

## Biografio 
Miklós Gábor finis la aktoran ĉeflernejon en 1940 en Budapeŝto. En la sekva jaro li komencis sian aktoran karieron en Teatro Madách. Inter 1945–1954 li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto), poste li reiris al Teatro Madách. Poste li roladis ankaŭ en provincaj teatroj. Li edziĝis dufoje, lia unua edzino estis Éva Ruttkai, la dua Éva Vass. Li ricevis premion Kossuth en 1953, poste 4 aliajn premiojn.

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Roloj (elekto) 
* 38 filmoj inter 1941-1994, ekzemple *Valahol Európában* (**En Eŭropo ie**), 1947; *Erkel* (Erkel), 1952; *Budapesti tavasz* (Budapeŝta printempo), 1955; *Apa* (Patro), 1966
* 12 televiziaj filmoj inter 1959-1994
* 8 reĝisoraĵoj
* diversaj teatraĵoj, ekzemple William Shakespeare: Otelo, Hamleto, Romeo kaj Julieta; Imre Madách: *Az ember tragédiája* (La tragedio de l' homo)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Gottfried Weber

eta|Gottfried Weber
**Jacob Gottfried Weber** (naskiĝis la 1-an de marto 1779 en Freinsheim, nuna Rejnlando-Palatinato; mortis la 21-an de septembro 1839 en Bad Kreuznach) estis germana muzikteoriisto, komponisto kaj juristo. La muzikaj meritoj de Jacob Gottfried Weber, kiun ankaŭ estimis Hugo Riemann, baziĝas ĉefe sur la kampo de la muzikteorio. Li estis la unua, kiu sistemigis komplete la ŝtuponomojn (laŭ germana skribmaniero I, II, III, ktp.) kaj rilatigis kun ĝeneralaj principoj da harmoniaj sinsekvoj. Per tio Weber malrekte influis la ŝtupoteorion de Heinrich Schenker.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.stadt-freinsheim.de/node/72 

Kategorio:Muzikteoriistoj
Kategorio:Romantikaj komponistoj
Kategorio:Framasonoj
Vulkana roko

La **vulkanaj rokoj**, aŭ **vulkanaj petroj** laŭ NPIV , estas tiuj magmorokaĵoj, kiuj formiĝas pro la malvarmiĝo de la lafo en la tera areo aŭ faritaj el la magmo je malmulta profundeco.

La rapida malvarmiĝo de la magmo aŭ lafo kreas vulkanan rokon kaj ankaŭ multajn etajn kristalojn. La tuja malvarmiĝo ankaŭ povas formi vulkanajn rokojn tute aŭ parte el vitro. La plej oftaj vulkanaj rokoj surtere estas bazalto kaj andezito. Aliaj vulkanaj rokoj estas riolito, dacito kaj traĥito inter multaj aliaj.

La vulkanaj rokoj estas malgranda parto el la rokoj estiĝintaj el la magmo. Oni kalkulas ke dum la Kenozoiko generiĝis jara mezumo de 3.7 al 4.1 km3 da vulkanaj rokoj en la Tero, multe pli malgranda kvanto kompare kun 22.1 al 29.5 km3 da plutonaj rokoj kiuj verŝajne originis en tiu sama tempo.

## Ĉefaj ekzemploj 

Dosiero:Reunion geologie basalte vacuolaire dsc09361.jpg|Bazalto
Dosiero:ObsidianOregon.jpg|Obsidiano
Dosiero:Teidepumice.jpg|Pumiko

### Aliaj 
* Bazanito

## Referencoj 
Kategorio:Vulkanaj rokoj
Hugo Riemann

**Karl Wilhelm Julius Hugo Riemann** (naskiĝis la 18-an de julio 1849 en Groß-Mehlra; mortis la 10-an de julio 1919 en Lepsiko) estis germana muzikteoriisto, muzikhistoriisto, muzikpedagogo kaj muzikleksikonisto.

Hugo Riemann apartenas al la plej elstaraj personoj inter la muziksciencistoj. Siaj plej gravajn meritojn li atingis sur la kampo de la muzikteorio, kiun li ĝisfunde novigis.

Per sia teorio de la *"funkcioj"*, baziĝanta sur harmonia duismo, Riemann metis la fundamentajn ŝtonojn de la nuntempa harmoniscienco. En modifita formo oni instruas ĝin ankoraŭ nun ĉe ĉiuj muzikedukejoj. Multaj muzikaj terminoj en liaj traktaĵoj nuntempe apartenas al la fakvortaro, ekz. *"agogiko", "motivo" aŭ "frasigo"*. Vojmontra li estis ankaŭ sur la kampo de la muzikhistorio, ĉar li donis al ĝi ampleksan stilsciencan orientadon.

## Eksteraj ligiloj 
* Hugo Riemann: Vergleichende theoretisch-praktische Klavierschule op. 39,1 (Hamburg [1890]) - reta versio (ĉe Auszügen): http://www.koelnklavier.de/quellen/riemann39-1/_index.html
* *Musiklexikon* (1882, 12. Auflage begonnen 1939, bearb. von Joseph Müller-Blattau (drei Lieferungen: frei verfügbar bei: http://www.musikwissenschaft.tu-berlin.de/wi ), die 10. und 11. Auflage bearb. von Alfred Einstein, der das Lexikon von Hugo Riemann geerbt hatte, vgl. http://www.musikwissenschaft.tu-berlin.de/wi , Artikel Einsteins Riemann)''
* Musiklehre und Musikgeschichte von Prof. Dr. Hugo Riemann 

Kategorio:Germanaj muziksciencistoj
Kategorio:Germanaj muzikteoriistoj
Kategorio:Germanaj framasonoj
Simon Sechter

**Simon Sechter** (naskiĝis la 11-an de oktobro 1788 en Friedberg en Bohemujo; mortis la 10-an de septembro 1867 en Vieno) estis aŭstra muzikteoriisto, muzikpedagogo, orgenisto, dirigento kaj komponisto.

Per *Die Grundsätze der musikalischen Komposition*, lia trivoluma traktaĵo pri la kompoziciaj principoj el la jaroj 1853 kaj 1854, Sechter skribis verkon ege influan sur postaj muzikteoriistoj. La ideoj de Sechter estas deduktitaj de la teorio pri la ĝeneralbaso (ŝtupoteorio) de Jean-Philippe Rameau, ĉiam diatonaj, eĉ se la gvido estas alte kromata. Sechter propagandis la puran kontraŭ la bontemperita agordo.

Li estis instruisto interalie de Franz Schubert kaj Anton Bruckner

## Eksteraj ligiloj 
* Sechter, Simon, en Constant von Wurzbach, *Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich*, 33-a volumo Vieno 1877.

Kategorio:Aŭstraj klasikaj komponistoj
Kategorio:Aŭstraj romantikaj komponistoj
Kategorio:Aŭstraj operkomponistoj
Kategorio:Aŭstraj muzikpedagogoj
Kategorio:Aŭstraj muzikteoriistoj
Kategorio:Aŭstraj klasikaj orgenistoj
Kategorio:Aŭstraj dirigentoj
Kategorio:Germanaj bohemianoj
Kategorio:Ĉeĥaj komponistoj
Kategorio:Ĉeĥaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Aŭstraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Personecoj el Šumava
Adams George Archibald

**Adams George Archibald** (naskiĝis , mortis ) estis kanada juristo kaj politikisto. Li estis inter la Patroj de la Konfederacio, kiuj en 1867 interkonsentis pri la kreado de la Kanada Konfederacio kiu signifis la kreon de la ŝtato Kanado el teritorioj de la eksa "Brita Nordameriko", do nordamerikaj terenoj antaŭe kolonie ligitaj al Britio. La politikisto reprezentis la nunan kanadan provincon Nov-Skotio, kaj partoprenis en ĉiuj el la tri konferencoj okazigitaj cele al la kreado de la konfederacio, en Kebeko kaj Charlottetown en 1964 kaj en Londono en 1866.

Kategorio:Kanadaj politikistoj
Kategorio:Patroj de la Konfederacio
Mediteraneeca maro (oceanografio)

En oceanografio, **mediteraneeca maro**, aŭ **inter-kontinenta maro**, estas kutime konsiderata ferma maro kiu havas limigitan interŝanĝon de akvo kun eksteraj oceanoj kaj kie la akvocirkulo estas hegemonia de saleco kaj de temperaturaj diferencoj pli ol de ventoj.

## Listo de mediteraneecaj maroj
### Mediteraneecaj maroj de la Atlantika Oceano
* La Mediteranea Maro (aŭ *la Eŭrafrika Mediteraneeca Maro* aŭ *la Eŭropa Mediteraneeca Maro*): inklude la Nigran Maron, la Azovan Maron, La Egean Maron, la Adriatikan Maron, la Liguran Maron, la Balearan Maron, la Tirenan Maron, la Ionian Maron, kaj la Marmoran Maron.
* La Arkta Oceano (aŭ *Arkta Mediteraneeca Maro*, konsiderata oceano fare de multaj)
* La Amerika Mediteraneeca Maro: nome kombino de la Golfo de Meksiko kaj la Kariba Maro.
* La Balta Maro
* Bafina Golfo

### Mediteraneecaj maroj de la Hinda Oceano
* La Persa Golfo
* La Ruĝa Maro

### Mediteraneeca maro inter la Hinda kaj la Pacifika Oceanoj
* La Aŭstralazia Mediteraneeca Maro: nome la maro enfermata de la Sundaj Insuloj kaj la Filipinoj, inklude la bordomarojn nome Banda Maro, la Sulua Maro, la Sulavesa Maro, la Java Maro, ktp.

## Tipoj de mediteraneecaj maroj
Estas du tipoj de mediteraneecaj maroj, kiuj estas la jenaj:

### Koncentra baseno
*La **koncentra baseno** havas pli altan gradon de saleco ol la ekstera oceano pro vaporigo, kaj ties akvoŝanĝo konsistas el enfluo de pli freŝa oceana akvo en la supra tavolo kaj elfluo de la pli saleca mediteraneeca akvo en la plej malaltaj tavoloj de la konekta markolo.
**La Ruĝa Maro
**La Persan Golfo
**La Eŭrafrika Mediteraneeca Maro estas ankaŭ koncentra baseno kiel tuto, sed la Nigra Maro kaj la Adriatika Maro estas malkoncentraj basenoj (vidu sube) kiuj ŝuldas al la riveroj Danubo, Don, kaj Dnepro kaj al la Pado respektive.

### Malkoncentra baseno
*La **malkoncentra baseno** havas pli malaltan salecon pro la fluanta akvo kiujn oni ricevas el pluvo kaj riveroj, kaj ties akvoŝanĝo konsistas el elfluo de pli freŝa mediteraneeca akvo en la supra tavolo kaj enfluo de pli saleca oceana akvo en la plej malsupra tavolo de la markolo. Renovigo de profunda akvo povus estis nesufiĉa por havigi oksigenon suben.

## Referencoj
*Matthias Tomczak kaj J. Stuart Godfrey. 2003. *Regional Oceanography: an Introduction*. (vidu tiun retejon )

## Notes
Kategorio:Oceanografio
Kategorio:Maro
Kategorio:Arkta Oceano
Kategorio:Mediteraneo
4744 Rovereto

**4744 Rovereto** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la itala komunumo Rovereto en Trentino-Alto Adige, kies lokala administrado aktive subtenas la kulturon kaj la sciencon. Tiu urbo gastigas la "Sonorilon de la Paco" aŭ Sonorilon de la Mortintoj (itale: *Campana dei Caduti*), memorigaĵo pri paco, neperforto kaj homaj rajtoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Nyeri

'''''' estas grandurbo (oficiale municipo), universitata urbo kaj ĉefdiocezo en Kenjo. Ĝi estas ankaŭ administra centro de provinco kaj distrikto.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 130.562 en 2005
* Supermara alteco: 1800 m
* Horzono: UTC + 3

## Geografio 
Nyeri situas sur altebenaĵo en la centro de la lando. Najrobio situas en distanco de 150 km.

## Loĝantaro 
Pri la loĝantaro estas diversaj kaj malsamaj fontoj, ĉar la censoj kalkulas la gastlaboristojn alimaniere. En Nyeri oni plej ofte parolas la kikujan lingvon.

## Historio 
eta|250px|maldekstre|Tombo de Robert Baden-Powell
Britoj fondis -on en 1902, ĉar en tiu loko la britoj venkis la indiĝenojn. Komence ĝi estis tendaro de soldatoj, poste poŝto ekfunkciis, dume la loko estis ankaŭ grava komerca centro. Poste eŭropanoj kaj hinduoj alvenis.

## Ekonomio 
En  oni okupiĝas precipe pri administrado. Aliaj okupiĝas pri botelado de diversaj fruktosukoj kaj Koka-kolao. En la ĉirkaŭaĵo oni okupiĝas pri kafoj, teoj, legomoj, faboj kaj bredado de bestoj.

## Trafiko 
 havas flughavenon kaj 3 ĉefvojojn al direktoj de la ceteraj urboj.

## Klimato 
 situas tre proksime al la ekvatoro, tamen pro sia konsiderinda alto ĝi havas ne vere tropikan, sed preskaŭ subtropikan klimaton. La averaĝa jara temperaturo estas ĉ. 20&nbsp;°C. Jare pluvas pli, ol 1000 mm. En ĉiuj monatoj pluvas.

## Vidindaĵoj 
* tombo de Robert Baden-Powell
* memorkapelo de la italaj falintoj dum la 2-a mondmilito
* en la proksimeco Nacia parko

## Famuloj 
* Wangari Maathai (Nobel-premio pri paco)

## Fontoj 
* Angla kaj hungara Vikipedioj
* Mapo
* http://www.mongabay.com/igapo/2005_world_city_populations/Kenya.html

Kategorio:Urboj de Kenjo