Orlamünde

**Orlamünde** estas urbo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Saale-Holzland de la federacia lando Turingio. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn.

Orlamünde situas borde de la rivero Saale kaj havas stacidomon kun fervojlinioj al Großheringen/Saalfeld respektive al Pößneck (ĝis 1946 al Oppurg). La supra urbo etendiĝas mallarĝe kaj longe laŭ dekliva montokresto, ne tute 100 metrojn supre de la rivernivelo. Aliaj kvartaloj estas Winzerla kaj Naschhausen. La loko markiĝis ankaŭ sur la fama Mondmapo de Ebstorf el la 13-a jarcento, kiel setlejo inter la riveroj Saale kaj Majno.

## Historio 
eta|Kamerego, unusola resto de la burgo
La origino urba estis landlimburgo, la ĉefsidejo de la grafoj de Orlamünde. La burga komplekso estis starigita en la 11-a jarcento forlasote jam en la 15-a jarcento. Nuntempe de ĝi ekzistas ankoraŭ kamerego, ero kerna de la burgo.

La unua endokumenta mencio estis en la jaro 1039-a. Akvoforton uzis la orlamünde-anoj jam ĉ. 1100, ĉar ekde 1194 atestiĝis la ĉi-loka ekzisto de la plej malnova muelejo ĉe la meza Saale-rivero. Inter 1112 kaj 1365 la grafoj venis el la dinastio de la Askanoj, grafoj de Vajmaro-Orlamünde; inter ili estis ankaŭ Alberto la Urso, margrafo de Brandenburgio. Ties nepo, Siegfried la 3-a nuptis en 1181 en Schleswig Sofion, filino de la dana reĝo Valdemaro la 1-a. Ĉ. la jaro 1200 la grafoj tenadis en la komunumo ankaŭ monfarejon. En 1344 oni cedis al la lokuloj urbajn privilegiojn.

Kvereloj kun vunditoj inter la urbanoj kaj la loĝantoj de Kahla estiĝis en 1718 pro malrespekto de bierfar- kaj bierelverŝrajtoj. Inter la du mondmilitoj loĝis en Orlamünde pli ol 1700 homoj. Inter 1331 kaj 1540 funkciis en Orlamünde klostro de la Vilhelmanoj.

## La komunumo literature 
* Inter legendemuloj Orlamünde konatas pro la historio pri blanka sinjorino, kion ankaŭ mencias Theodor Fontane en la romano *Effi Briest*: Effi, post la legado pri la virino, estis timigita. Jenas la enhavo: Kunigunde dronigis la du infanojn ĉe Kindels-puto ĉar ŝia amato Albrecht estis asertinta ke nupto ne eblus pro du okulparoj. Kunigunde malkorekte interpretis tion metaforo por siaj infanoj. Postmorte ŝi kiel fantomo daŭre hantas dum plenlunaj notoj sur la kamerego teruriginte jam multajn vizitantojn. La menciita puto ĝis nun troveblas. En la romano *Vor dem Sturm* protagonisto klarigas ke aliaj similaj legendoj ne egalus la "veran" blankan virinon de Orlamünde.
* En la opero *Ariane et Barbe-Bleue* de Paul Dukas gravas la kanto *Die sieben Mädchen von Orlamünde*, kies tekston verkis Maurice Maeterlinck.
* En la romano *Die Entgleisung* de Inge von Wangenheim Orlamünde modelis por la fikcia intrigejo Groß-Naschhausen.
eta|Stacidomo

## Vidindaĵoj 
* Kamerego de Orlamünde
* Preĝejo Sankta Mario

## Homoj rilataj al la loko 
* Andreas Bodenstein (* ĉ. 1482, † 1541), teologo kaj paroĥestro en Orlamünde
* Andreas Ellinger (* 1526 en Orlamünde, † 1582 en Jena), medicinisto kaj poeto
* Andreas Schröder (* 1960), luktisto, frekventis la lernejon en Orlamünde
* Christian Löber (1683–1747), ĝenerala superintendanto en Altenburg
* Dietrich Mania (* 1938 en Orlamünde), arĥeologo, geologo kaj paleontologo
* Harry Franke, grafikisto
* Johann Christfried Sagittarius, superintendanto
* Kaspar Glatz (* en Rieden am Forggensee; † 1551 apud Naschhausen), teologo kaj paroĥestro en Orlamünde
* Martin Wähler (* 1889 en Orlamünde, † 1953 en Berlin), etnologo kaj pedagogo
* Paul Crusius (* ĉ. 1525 en Coburg, † 1572 en Orlamünde), teologo, historiisto kaj matematikisto
* Reiner Blumentritt (1943 en Orlamünde, † 2019 en Ehingen), politikisto kaj arĥeologo
* Viktor Lommer, urbestro inter 1869 kaj 1909, krome regionhistoriisto
* Winfried Patzer (* 1941), piedpilkisto en GDR kies kariero ekis en Orlamünde

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Informoj porturistaj

## Notoj