Gaetano Donizetti

[eta|dekstra|Gaetano Donizetti, litografio de [Joseph Kriehuber, 1842]]
**Gaetano DONIZETTI** (n. la 29-an de novembro 1797 en Bergamo, nun Italio - m. la 8-an de aprilo 1848 samloke) estis itala komponisto. Li apartenas al la plej gravaj operkomponistoj de la belkanto. Kelkaj el liaj operoj, ekz. ''L'elisir d'amore* (eo: *la amortrinkaĵo*), *Don Pasquale* kaj *Lucia di Lammermoor* apartenas al la tutmonda normrepertuaro de la operejoj. aliaj, ekz *Roberto Devereux*, ĝis nun preskaŭ ne estas konataj.
eta|Gaetano Donizetti

## Verkaro 
* *Il Pigmalione* (1816; 13-an de oktobro 1960 Teatro Donizetti, Bergamo)
* *Enrico di Borgogna* (14-an de novembro 1818 Teatro San Luca, Venecio)
* *Una follia* (17-an de decembro 1818 Teatro San Luca, Venecio) (malaperinta)
* *Le nozze in villa* (1821? Teatro Vecchio, Mantuo)
* *Il falegname di Livonia, ossia Pietro il grande* (26-an de decembro 1819 Teatro San Samuele, Venecio)
* *Zoraïda di Granata* (28-an de januaro 1822 Teatro Argentino, Romo)
* *La zingara* (12-an de majo 1822 Teatro Nuovo, Napolo)
* *La lettera anonima* (29-an de junio 1822 Teatro del Fondo, Napolo)
* *Chiara e Serafina, ossia I pirati* (26-an de oktobro 1822 Teatro alla Scala, Milano)
* *Alfredo il grande* (2-an de julio 1823 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Il fortunato inganno* (3-an de septembro 1823 Teatro Nuovo, Napolo)
* *Zoraïda di Granata*, reviziita versio (7-an de januaro 1824 Teatro Argentino, Romo)
* *L'ajo nell'imbarazzo* (4-an de februaro 1824 Teatro Valle, Romo)
* *Emilia di Liverpool* (28-an de julio 1824 Teatro Nuovo, Napolo) (*L'eremitaggio di Liverpool*)
* *Alahor in Granata* (7-an de januaro 1826 Teatro Carolino, Palermo)
* *Don Gregorio*, reviziita versio de *L'ajo nell'imbarazzo* (11-an de junio 1826 Teatro Nuovo, Napolo)
* *Elvida* (6-an de julio 1826 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Gabriella di Vergy* (1826; 29-an de novembro 1869 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Olivo e Pasquale* (7-an de januaro 1827 Teatro Valle, Romo)
* *Olivo e Pasquale*, reviziita versio (1-an de septembro 1827 Teatro Nuovo, Napolo)
* *Viva la Mamma*, (1827)
* *Otto mesi in due ore* (13-an de aprilo 1827 Teatro Nuovo, Napolo) (*Gli esiliati in Siberia*)
* *Il borgomastro di Saardam* (19-an de aŭgusto 1827 Teatro del Fondo, Napolo)
* *Le convenienze teatrali* (21-an de novembro 1827 Teatro Nuovo, Napolo)
* *L'esule di Roma, ossia Il proscritto* (1-an de januaro 1828 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Emilia di Liverpool*, reviziita versio (8-an de marto 1828 Teatro Nuovo, Napolo)
* *Alina, regina di Golconda* (12-an de aprilo 1828 Teatro Carlo Felice, Ĝenovo)
* *Gianni di Calais* (2-an de aŭgusto 1828 Teatro del Fondo, Napolo)
* *Il paria* (12-an de januaro 1829 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Il giovedi grasso* (26-an de februaro 1829? Teatro del Fondo, Napolo) (*Il nuovo Pourceaugnac*)
* *Il castello di Kenilworth* (6-an de julio 1829 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Alina, regina di Golconda*, reviziita versio (10-an de oktobro 1829 Teatro Valle, Romo)
* *I pazzi per progetto* (6-an de februaro 1830 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Il diluvio universale* (28-an de februaro 1830 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Imelda de Lambertazzi* (5-an de septembro 1830 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Anna Bolena* (26-an de decembro 1830 Teatro Carcano, Milano)
* *Le convenienze ed inconvenienze teatrali*, reviziita versio de *Le convenienze teatrali* (20-an de aprilo 1831 Teatro Canobbiana, Milano)
* *Gianni di Parigi* (1831; 10-an de septembro 1839 Teatro alla Scala, Milano)
* *Francesca di Foix* (30-an de majo 1831 Teatro San Carlo, Napolo)
* *La romanziera e l'uomo nero* (18-an de junio 1831 Teatro del Fondo, Napolo) (Libreto malaperinta)
* *Fausta* (12-an de januaro 1832 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Ugo, conte di Parigi* (13-an de marto 1832 Teatro alla Scala, Milano)
* *L’elisir d’amore* (12-an de majo 1832 Teatro Canobbiana, Milano)
* *Sancia di Castiglia* (4-an de novembro 1832 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Il furioso all'isola di San Domingo* (2-an de januaro 1833 Teatro Valle, Romo)
* *Otto mesi in due ore*, reviziita versio (1833, Livorno)
* *Parisina* (17-an de marto 1833 Teatro della Pergola, Florenco)
* *Torquato Tasso* (9-an de septembro 1833 Teatro Valle, Romo)
* *Lucrezia Borgia* (26-an de decembro 1833 Teatro alla Scala, Milano)
* *Il diluvio universale*, reviziita versio (17-an de januaro 1834 Teatro Carlo Felice, Ĝenovo)
* *Rosmonda d'Inghilterra* (27-an de februaro Teatro della Pergola, Florenco)
* *Maria Stuarda*, reviziita versio (18-an de oktobro 1834 Teatro San Carlo, Napolo) (*Buondelmonte*)
* *Gemma di Vergy* (26-an de oktobro 1834 Teatro alla Scala, Milano)
* *Maria Stuarda* (30-an de decembro 1835 Teatro alla Scala, Milano)
* *Marin Faliero* (12-an de marto 1835 Théâtre-Italien, Parizo)
* *Lucia di Lammermoor* (26-an de septembro 1835 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Belisario* (4-an de februaro 1836 Teatro La Fenice, Venecio)
* *Il campanello di notte* (1-an de junio 1836 Teatro Nuovo, Napolo)
* *Betly, o La capanna svizzera* (21-an de aŭgusto 1836 Teatro Nuovo, Napolo)
* *L' assedio di Calais* (19-an de novembro 1836 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Pia de' Tolomei* (18-an de februaro 1837 Teatro Apollo, Venecio)
* *Pia de' Tolomei*, reviziita versio (31-an de julio 1837, Sinigaglia)
* *Betly*, reviziita versio (29-an de septembro 1837 Teatro del Fondo, Napolo)
* *Roberto Devereux ossia Il Conte di Essex* (28-an de oktobro 1837 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Maria de Rudenz* (30-an de januaro 1838 Teatro La Fenice, Venecio)
* *Gabriella di Vergy*, reviziita versio (1838)
* *Poliuto* (1838; 30-an de novembro 1848 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Pia de' Tolomei*, 2. reviziita versio (30-an de septembro 1838 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Lucie de Lammermoor*, reviziita versio (6-an de aŭgusto 1839 Théâtre de la Renaissance, Parizo)
* *Le duc d' Albe* (1839; 22-an de marto 1882 Teatro Apollo, Romo) (*Il duca d'Alba*)
* *Lucrezia Borgia*, reviziita versio (11-an de januaro 1840 Teatro alla Scala, Milano)
* *Poliuto* [rev] (10-an de aprilo 1840 Opéra, Parizo) (*Les martyrs*)
* *La fille du régiment* (11-an de februaro 1840 Opéra-Comique, Parizo)
* *L'ange de Nisida* (1839; ?)
* *Elisabetta* (1840; 16-an de decembro 1997 Royal Albert Hall, Londono)
* *Lucrezia Borgia*, 2. reviziita versio (31-an de oktobro 1840 Théâtre-Italien, Parizo)
* *La Favorite*, reviziita versio de *L'ange de Nisida* (2-an de decembro 1840 Opéra, Parizo)
* *Adelia* (11-an de februaro 1841 Teatro Apollo, Romo)
* *Rita, ou Le mari battu* (1841; 7-an de majo 1860 Opéra-Comique, Parizo) (*Deux hommes et une femme*)
* *Maria Padilla* (26-an de decembro 1841 Teatro alla Scala, Milano)
* *Linda di Chamounix* (19-an de majo 1842 Kärntnertortheater, Vieno)
* *Concertino por angla kono kaj orkestro
* *Linda di Chamounix*, reviziita versio (17-an de novembro 1842 Théâtre-Italien, Parizo)
* *Caterina Cornaro* (18-an de januaro 1844 Teatro San Carlo, Napolo)
* *Don Pasquale* (3-an de januaro 1843 Théâtre-Italien, Parizo)
* *Maria di Rohan* (5-an de junio 1843 Kärntnertortheater, Vieno)
* *Dom Sébastien* (13-an de novembro 1843 Opéra, Parizo)
* *Dom Sébastien*, reviziita versio (6-an de februaro 1845 Kärntnertortheater, Vieno)

## Literaturo 
* Robert Steiner-Isenmann: *Gaetano Donizetti. Sein Leben und seine Opern.* Bern: Hallwag 1982. ISBN 3-444-10272-0
* Herbert Weinstock: *Donizetti und die Welt der Oper in Italien*. Adliswil/Schweiz 1983 
* William Ashbrook: *Donizetti - La vita* Turin 1986 ISBN 88-7063-041-2
* William Ashbrook: * Donizetti - Le opere* Turin 1987 ISBN 88-7063-047-1
* Philipp Gosset u.a.: *Meister der italienischen Oper (Rossini, Donizetti, Bellini, Verdi, Puccini* Stuttgart&Weimar 1993 ISBN 3-476-00928-9

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Fondazione Donizetti (Donizetti-Stiftung)  (itale, france, angle)
* Donizetti auf www.operone.de 

Kategorio:Italaj komponistoj