open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kleňany

**Kleňany,** hungare **Kelenye** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Veľký Krtíš. La slava vorto signifas: loĝantoj ĉe acero.
eta|dekstra|330px|Kleňany situas en la plej griza regiono
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 320
* Poŝtkodo: 991 10
* Aŭtokodo: VK
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Veľký Krtíš troviĝas 35, Šahy 17 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1257 en formo *"Kelenen"*. En 1910 loĝis tie 489 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Hont, al distrikto de Ipolynyék, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 336 da homoj, (310 hungaroj). La vilaĝo havas katolikan hungarlingvan bazlernejon.

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj el la 17-a jarcento, baldaŭe trifoje renoviĝis
* muzeo pri la vilaĝo de 2005

## Famuloj 
En la vilaĝo naskiĝis Károly Csáky (etnografo) en 1950.

Kategorio:Municipoj en distrikto Veľký Krtíš
Vrbovka

**Vrbovka,** hungare **Ipolyvarbó** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Veľký Krtíš.
eta|dekstra|330ra|Vrbovka situas en la plej griza regiono
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 410
* Poŝtkodo: 991 31
* Aŭtokodo: VK
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas en valo, laŭ dekstra bordo de Ipeľ, (kiu samtempe estas la hungara landolimo), fine de sakovojo. Veľký Krtíš troviĝas 17&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1327 en formo *"Warbo"*. Dum la historio la kampoj apartenis al diversaj bienuloj. Ekde 1562 la turkoj havis la vilaĝon. En 1910 loĝis tie 663 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Balassagyarmat, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 439 da homoj, (366 hungaroj, 62 slovakoj). Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limoj estas senĝene traireblaj. La vilaĝo havas hungarlingvan bazan lernejon.

## Vidindaĵo 
* baroka katolika preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj de 1789

Kategorio:Municipoj en distrikto Veľký Krtíš
Pafekzekutado

[eta|dekstra|300px|[La tria de majo en Madrido, fare de Francisco Goya]]
**Pafekzekutado** estas metodo de ekzekuto precipe ofta dum militoj, sed ne nur. La pafeskadro ĝenerale konsistas el pluraj soldatoj aŭ plej malofte oficiroj, kiuj ĉiuokaze ordonas la pafmomenton kaj pafas la lastan mortopafon. Ĉiuj membroj de la grupo normale pafu sammomente, tiel malhelpante la identigon de la persono, kiu vere mortigis la viktimon. La kondamnita persono kutime havas vinditajn okulojn: li cetere povas aŭ stari aŭ sidi. Ofte oni plenumas ties malgravajn lastajn dezirojn, ekzemple pri la pafomaniero.

Ekzekutado per pafeskadro malsamas je aliaj metodoj de ekzekutado per armiloj, ekzemple ekzekutado per ununura pistolo aŭ alia pafilo per pafo malantaŭe de la kolo (nuko).

Kategorio:Punoj
Muľa

**Muľa,** hungare **Rárósmúlyad** estas malgranda unuigita vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Veľký Krtíš.
eta|dekstra|330px|Muľa situas en la plej griza regiono

## Bazaj informoj 
* Aŭtokodo: VK
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas en valo, laŭ dekstra bordo de Ipeľ kiu samtempe estas la hungara landlimo, laŭ traira flankovojo. Veľký Krtíš troviĝas 15 km-ojn for.

## Historio 
Komence formiĝis du setlejoj. La unuaj mencioj pri **Rárós** (rArOŝ) devenis el 1321 en formo *"Raros"*, pri **Múlyad** (mUjad) el 1484 en formo *"Mwlyad"*. Inter 1544-1593 la turkoj havis ambaŭ vilaĝojn. En 1773 menciiĝas la unuigita vilaĝo. En la 19-a jarcento ligna ponto konstruiĝis. En 1910 loĝis tie 436 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Szécsény, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La hungaroj konstruis alian novan ponton, sed ambaŭ pontoj detruiĝis en 1944, kiujn neniam oni rekonstruis. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 273 da homoj, (161 slovakoj, 81 hungaroj). Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la rivereto estas senĝene trairebla (se estus ponto). En 2009 ambaŭ landoj konsentis konstrui novan ponton.

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo omaĝe al Elizabeto de Hungario de 1910, kiu estis la unua hungara ferbetona preĝejo

## Eksteraj ligiloj 
* Muľa en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Veľký Krtíš
Markt Sankt Martin

La artikolo mencias ankaŭ iaman memstaran komunumon **Lánzsér**/**Landsee**.

**Markt Sankt Martin,** hungare **Sopronszentmárton** [ŝopronsentmArton] estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberpullendorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.
eta|maldekstra|Panoramo de Landsee

## Situo
Markt Sankt Martin situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Oberpullendorf-Eisenstadt, laŭ fervojo Sopron-Oberpullendorf. La lasta troviĝas 18&nbsp;km-ojn.

## Historio
En 895 hungaraj gentoj okupis la Karpatan basenon. Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. Ĝis 1920 Sopronszentmárton kaj Lánzsér apartenis al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Felsőpulya, poste al Aŭstrio, dume inter 1938-1945 al Germanio.

## Iama vilaĝo
eta|maldekstra|260px|Ruinoj de fortikaĵo en Landsee
Hungare **Lánzsér,** germane **Landsee** nun apartenas al Markt Sankt Martin. Fortikaĵo konstruiĝis en 1173, kiun aŭstra princo Alberto la 6-a okupis en 1445. La turkoj ne sieĝis la fortikaĵon. En 1707 armeo de Habsburgoj okupis ĝin, tiam eksplodis la turo. Poste ĝi rekonstruiĝis, sed en 1772 pro incendio ĝi bruldetruiĝis kaj restis ruino. En 1910 loĝis en Lánzsér 547 da homoj, aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato.

## Vidindaĵoj
* ruinoj de la fortikaĵo
* ruinoj de monaĥejo de 1701

## Famuloj 
Em la iama Sopronszentmárton naskiĝis hungara episkopo Lipót Márton Somogy.

## Komunumoj de Sankta Marteno en Hungara reĝlando
(Pro longeco en Transilvanio vidu ilin aparte: Csíkszentmárton!)  

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberpullendorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Alexandr Sommer Batěk

**Alexandr SOMMER BATĚK** (naskiĝis la 15-an de junio 1874 en Prádlo apud Nepomuk - mortis la 6-an de aprilo 1944 en Prago) estis ĉeĥa kemiisto, esperantisto kaj kreinto de internacia skribo neoglifoj.

## Vivokupoj 
Kiel esperantisto li postlasis librojn pri seksa vivo por la junularo, pri sia sistemo de monda skribo kaj pri sia klopodo pacigi du konkurencajn ĉeĥajn Esperanto-asociojn (Bohema Unio Esperantista kaj Bohema Asocio Esperantista) antaŭ la unua mondmilito.

Sed li estis grava kaj tre aktiva persono ankaŭ en la vivo de la ĉeĥa nacio. Kiel mezlerneja instruisto de kemio en Plzeň kaj Praha li reformis la ĉeĥlingvan kemian terminologion de Bohuslav Brauner tiel, ke ĝi estu pli logika kaj pli komprenebla por amatoraj uzantoj, kaj tia ĝi validas ĝis hodiaŭ. Li ankaŭ precizigis la atompezon de cerio, okupiĝis pri karbidoj, likvigado de oksigeno kaj aliaj fakaj aferoj. Pri kemio li verkis plurajn librojn.

Li dediĉis sin ankaŭ al botaniko, skoltismo, YMCA, Savarmeo, teozofio, radioaktiveco, verkis pri rubaj akvoj, prostituado, alkoholismo, okultismo, spiritismo, propagandis nomadan instruadon: al la slovakaj ŝafpaŝtistoj li prelegis pri Esperanto, al ciganoj pri ĝusta spirado dum dancamuzo, al soldatoj li ludis pupteatron pri seksuma abstinado.

Li estis ankaŭ pacifisto, liberpensulo, propagandis gimnastikadon kaj hardadon de la korpo.

## Verkoj 
Batěk eldonadis gazetojn *Ilustrované přednášky* (Ilustritaj perelegoj), *Zájmy všelidské* (Interesoj tuthomaraj) kaj *Pasigrafie* (Pazigrafio).

; En Esperanto 
* *Rezultato de mia paciga entrepreno* (1908)
* *Instruo por gejunuloj pri la seksvivo* (1921)
* *Neoglifoj, la monda skribo* (1933)

;En la ĉeĥa 
* 
* La Nacia Biblioteko en Prago registras proksimume 270 liajn verkojn: Verkaro de Alexandr Sommer Batěk en la Nacia Biblioteko en Prago 
### Recenzoj
Pri *Neoglifoj, la monda skribo*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj
Kategorio:Ĉeĥaj kemiistoj
Kategorio:Liberpensado
Samira Bellil

**Samira Bellil**, naskiĝis la 24-an de novembro 1972 ĉe Alĝero kaj mortis la 4-an de septembro 2004, ŝi estas entombigita en la nacia Tombejo de Père-Lachaise. Ŝi estis franca edukistino, interalie konata pro sia libro ''Dans l'enfer des tournantes* (*En la infero de la rondseksperfortoj*).eta|Samira Bellil dum la virina marŝo en Francio organizita de "*Ni putes ni Soumises''"

## Vivo 
Ŝi naskiĝis en Alĝerio, filino de purigistino kaj laboristo. 14 jarojn aĝa, ŝi estis rabita kaj seksperfortita de amiko de bandestro el la kvartalo, malfacila kvartalo de Garges-lès-Gonesse en Val-d'Oise. Ŝi verkis, ke en tiuj kvartaloj «knabino kiu stratiras, estas putino, do ŝi ne plendu se okazas problemoj al ŝi». Ŝia seksperfortinto malliberiĝis dum 8 jaroj. Ĝia aflikto enkondukis Samira Bellil en vagadon de kiu ŝi foriris pere de psikoterapio.

Ŝi amikiĝis kun la movado Ni putes ni soumises (Nek putinoj nek sklavinoj) kaj verkis en 2002 libron kiu konis tutan sukceson : ''Dans l'enfer des tournantes* *En la infero de la rondseksperfortoj''. Ŝia rakonto denuncas la kolektivajn seksperfortojn (« rondseksperforto ») kaj la neceson foririgi la "viktimadon"", la bezonon de venĝo kaj traŭmatismo.

Ŝi mortis pro stomak-kancero, la 4-an de septembro 2004 31-jaraĝa.

La urbo de l'Île-Saint-Denis malfermis le 16-an de aprilo 2005 lernejon kiu portas ŝian nomon, por defendi la rajtojn de la virinoj.

## Verkoj 
* Samira Bellil, ''Dans l'enfer des tournantes'', 2002. 

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj feministoj
Kategorio:Viktimoj de krimoj
Kategorio:Entombigitoj en la tombejo Père-Lachaise
Kategorio:Virinrajtaj aktivuloj
Homela regiono

La **Homela regiono** (, latinliterigite ''homel'skaja voblasć*) kovras la sudorientan parton de Belorusio. Temas pri unu el ses administraj regionoj de la lando, nomataj *voblasći* (komparu la artikolon oblasto), kiuj aldone al la sendependa areo de la ĉefurbo Minsko dividas Belorusion. La regiono en sia nuna formo estis fondita la 15-an de januaro 1938. Ĝia areo kovras 40 400 kvadratajn kilometrojn. Ĉefa urbo - administre, komerce kaj kulture - estas Homel. La limoj konfirmiĝis en 1960 en administra geografia reformo de la Belorusa SSR ene de Sovetunio, kaj rekonfirmiĝis post la sendepentiĝo de la respubliko Belorusio post septembro 1991.

## Administra divido 
La regiono konsistas el 21 distriktoj:

* Akcjabrskia distrikto
* Brahina distrikto
* Buda-Kaŝaljova distrikto
* Ĉaĉerska distrikto
* Dobruŝa distrikto
* Homela distrikto
* Ĥojnikia distrikto
* Jelska distrikto
* Ĵitkaviĉia distrikto
* Ĵlobina distrikto
* Kalinkaviĉia distrikto
* Karma distrikto
* Lelĉicia distrikto
* Lojeŭa distrikto
* Mazira distrikto
* Naroula distrikto
* Petrikaŭa distrikto
* Rahaĉoŭa distrikto
* Reĉica distrikto
* Svetlahorska distrikto
* Vetka distrikto

La regiono havas 17 urbojn, 17 urbetojn kaj ĉirkaŭ 2440 vilaĝojn. La plej grandaj urboj estas Homel, Mazir, Reĉica, Svetlahorsk, Ĵlobin, Kalinkaviĉi kaj Rahaĉoŭ.

## Naturo 
Marĉoj kovras 13 procentaĵojn de la regiona teritorio, kaj arbaroj 44 procentaĵojn. Parto de la teritorio malpuriĝis per radioaktivaj elementoj post la Nuklea akcidento de Ĉernobilo en 1986.

La *reliefo* estas precipe malalta. Dominaj altaĵoj altas 135 ĝis 150 metrojn super la marnivelo. Precipaj *mineraloj'' estas nafto, saloj, sabloj kvarcaj, silikataj, bruna karbo, bruleblaj skistoj, argilo, kreto, okro, torfo.

## Klimato 
Modernkontinenta.

## Ĉefaj riveroj 
Dnepro, kaj ĝiaj flankriveroj: Pripjac, Berezina kaj Soĵ.

## Ĉefaj naturparkoj 
Pripjaca pejzaĝ-hidrologia parko, Polesa radiada-ekologia rezervejo.

## Ekonomiko 
Ligna, celulit-papera, nafta, nutraĵa industrio, produktado de agrikulturaj, drenadaj maŝinoj, fenestra vitro.

## Agrikulturo 
Bestobredado, birdobredado, plantado de terpomoj, cerealoj, furaĝo kaj lino.
Sándor Antal

**ANTAL Sándor** estis hungara skulptisto, ĵurnalisto, verkisto naskita en Nadjvarado la 28-an de novembro 1882 kaj mortinta en nazikoncentrejo en 1944.

## Biografio 
Unu jaron Sándor Antal pristudis juron kaj filozofion en Budapeŝto. Li studis ankaŭ skulptadon. Li komencias sian ĵurnalistan karieron en 1904 en Nagyvárad. Li vivis kvin jarojn en Germanujo kaj en Skandinavio. En Stockholm li laboris en laborejo de Ch. Ericsson. Li faris pli ol cent plakedojn. Reveninte Nagyváradon li apartenis la amika rondo de Endre Ady. En 1908 li verkis antaŭparolon al la unua volumo de antologio de *A Holnap*, kies ankaŭ en la redaktado li partoprenis. Inter 1913 kaj 1916 li estis interna kunlaboranto de la Nagyváradi Napló, pli poste ĝia redaktoro. En 1917 li estis redaktoro de la Váradi Hét. Dum la *Hungara Konsilantara Respubliko* li estis interna kunlaboranto de *Vörös Újság*. Li elmigris Ĉeĥoslovakion, kaj tie vivis inter 1921 kaj 1940. Li estis ĉefredaktoro de *Nemzeti Kisebbségek* kaj redaktoro de *Népújság* en Pozsony. Li tradukis el sveda lingvo, ĉefe la romanojn de Selma Lagerlöf.

## Verkoj 
* *Mozaik* (rakontoj, Nagyvárad, 1904);
* *A trondhjemi herceg kíséretében* (romano, Nagyvárad, 1913);
* *A mester* (teatraĵo, Bp., 1914);
* *Garabonciás ének* (poemoj, Pozsony, 1921–23).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
UniRed

**UniRed** estas plurlingva unikoda tekstoredaktilo por Vindozo 9x ĝis XP.

UniRed subtenas la jenajn signarojn:

* 16-bita Unikodo (pezokomenca kaj pezofina);
* UTF-8;
* vindoza sistema signaro;
* DOS-a sistema signaro (OEM);
* Latin-1, Latin-2, Latin-3 ktp;
* cirilaj signaroj: cp866, windows-1251, koi8-r;

La programo subtenas diversajn programajn lingvojn, kiel ekz. C/C++, Delfon, Ĝavon. Sed ĝi ankaŭ subtenas HTML.

Por faciligi la prilaboradon de dosieroj, UniRed povas kolorigi la tekston sintakse.

Ĝi povas anstataŭigi tekstojn per regulaj esprimoj kaj kunlabori kun la literumilo Ispell.

## Notoj 
Kategorio:Programaro
Kategorio:Libera programaro
Želovce

**Želovce,** hungare **Zsély** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Veľký Krtíš.
eta|dekstra|330ra|Želovce situas en la plej griza regiono
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 1310
* Poŝtkodo: 991 06
* Aŭtokodo: VK
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Veľký Krtíš troviĝas 10 km-ojn for.

## Historio 
Pli frue avaroj loĝis tie. En 1910 loĝis tie 920 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Balassagyarmat, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 1307 da homoj, (1001 slovakoj, 287 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* klasikisma katolika preĝejo omaĝe al Sankta Emeriko de Hungario de 1771
* baroka kaj klasikisma kastelo de Zichy (ziĉi) de 1772, nun muzeo

Kategorio:Municipoj en distrikto Veľký Krtíš
Temo (muziko)

**Temo** estas karakteriza, en si mem ferma aŭ malferma muzika ideo, kiu rezultas el motivoj kaj ilia pluŝpinado kaj povas estis prilaborata kaj ŝanĝata en muzikaĵo, movimento aŭ movimentero.

Ne ĉiu muziko baziĝas sur temoj. Ĉi tiu muzika unuo grave rolas en la eŭropa muziko ekde la renesanco, ĉefe tamen post la baroko kaj la klasikismo grave rolas en komponaĵoj. En la buŝe tradiciata popola muziko tamen oni ne parolas pri temoj, sed pri karakterizaj kanto-, danco- kaj melodiformoj. En la moderna ĵazo kaj tie precipe en la Bebop uzeblas la nocio bebop head.

La nocio de la "temo" sin montras precipe en la rigida formo de la fugo, kiu estas tipa por la barokmuziko: La fugo ĉiam komencas per unua voĉo, kiu prezentas la temon. La komenca melodio de la ankoraŭ senakompana ĉefvoĉo do identas kun la temo. Pluaj voĉoj aliĝas, kiuj enprenas la temon, ripetas ĝin sur aliaj tonŝtupoj kaj interligiĝas kun la aliaj voĉoj je arta plektaĵo. La temo ne estas la ununura materialo, kiu estas pluellaborata kaj destinas la sinsekvon de la verko. Je tio ĝi povas esti ŝanĝata diversmaniere laŭ la reguloj de la kontrapunkto.

En la klasikisma epoko la temo akiris la centran lokon en la ekspozicio de la sonata formo. Tie ĝi aperas kiel akompanata melodio,plejofte rigide dividita. Ĉi tiun sekvas post transkonduko plua, kontrasta temo. El la motivoj kaj figuroj de ambaŭ temoj la komponisto evoluigas la mezan parton de sonata formo, la "trakondukon", antaŭ ol la "reprizo" ripetas la elirtemaron kaj finas la pecon.

En la romantiko la komponistoj traktis la temon malpli rigide kiel memstara melodia-harmonia-ritma ideo, tiel ke ĝi perdis sian klare limigeblan konturon. Ĉe Schuman ekzemple gravan rolon ludis la idealo de "infinita", ĉiam plu iranta melodio.

## Vidu ankaŭ 
Temodualismo

Kategorio:Muzika teorio
Renat Nelli

**Renat NELLI** (prononcu [reˈnat ˈnelːi]) (naskiĝis en 1896 en la sudfranca urbo Carcassonne, mortis en 1982 samloke) estis unu el la plej gravaj okcitanaj aŭtoroj de la 20a jarcento. Nelli aliĝis al la franca Rezista movado kontraŭ la Nazioj, kaj en 1945 li estis unu el la kunfondintoj de la Institut d'Estudis Occitans.

Li ankaŭ kunskribis la specialan artikolon en la revuo "Cahiers du Sud" pri la Genio de la Okcitanaj lingvo kaj kulturo, kaj la Mediteranea Viro (1943), en kiu la tri ĉefaj temoj de sia literatura misio elstaras : la eldono kaj traduko de mezepokaj okcitanaj poetoj; eldono de siaj propraj poemoj; kaj sia verkaro kiel kritikanto. La verkaro de Nello estas markita de volupto kaj sin inspiras per la mistikaj tradicioj de la Kataroj kaj trobadoroj. Li ankaŭ skribis la tekston de la sola okcitanlingva opero "Beatrís de Planissòlas". Renat Nelli nomiĝas en la franca René Nelli.

## Verkoj 
* *Entre l’espèr e l’abséncia* (1942)
* *Arma de vertat* (1952)
* *Vespèr e la luna dels fraisses* (1962)
* *Beatrís de Planissòlas* (1972)  (opero)
* ''Per una nuèit d'estieu'' (1976)

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Okcitanlingvaj verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1896
Kategorio:Mortintoj en 1986
Krita

**Krita** estas libera redaktilo por rastrumera grafiko inkluzivita en la oficeja programarkolekto KOffice, renomita Calligra Suite en decembro 2010.

Kiel la cetero de Calligra Suite, Krita estas libera programaro distribuita sub permesilo GPL.

## Priskribo 
Krita estas komparebla kun aliaj grafikaj programaroj, kiel GIMP aŭ Adobe Photoshop, kaj jam atingis multajn el ties plej utilaj funkcioj. Tamen, tiuj estas multe pli maturaj programoj, kaj estas logike atendi, ke Krita ankoraŭ ne kongruas kun ilia rapideco kaj optimumigo. Iuj uzantoj deklaris, ke ili preferas la interfacon de Krita al la iom maltipa de GIMP, kaj ĉi tio estas punkto, kiu antaŭenigis la evoluon.

## Kuriozaĵoj 
* *Krita* en la sveda signifas **krajonon** aŭ **kreton**. *Rita* ĉiam en la sveda signifas **desegni**.

* La Krita Foundation plurfoje lanĉis financajn kampanjojn per Kickstarter kun la celo kolekti financojn por la disvolviĝo de la programo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:KDE
Kategorio:Komputila grafiko
Kategorio:Libera programaro
La kontribuo de la laboro ĉe la homiĝo de la simio

**La kontribuo de la laboro ĉe la homiĝo de la simio** estas mallonga teksto de Friedrich Engels (rete leĝeble en http://www.marx.org/esperanto/marx-engels/1870s/1876junio.htm) pri homa-evoluo verkita 1876. De la teksto estas konata nur fragmento, trovita en la postlasaĵo de Engels. Tre eble, la aŭtoro mem ne atribuis gravecon al ĝi, sed post sia publikigo ĝi tre influencis marksisma antropologion kaj helpis kredigi la nov-lamarkismon en Sovetio.

La teksto estas vere naiva laŭ biologia vidpunkto, ĉar ĝi montris celon al evoluo kaj la uzo de organo kies ĝia kaŭzo. Kompreneble, la uzo de la mano kaj, sekve, la laboro, estis grava al homa evoluo, sed ne kiel kaŭzo, minimumo laŭ biologia vidpunkto. Alie, Engels diras ke homo devenas rekte de simioj, kio ankaŭ estas grava eraro.

En Brazilo tiu teksto havis grandan eĥoon kaj ĝis hodiaŭ oni studas ĝin en universitatoj.

Kategorio:Marksismo
Jolán Orbán

**ORBÁN Jolán** (orba:n) estas hungara literaturhistoriistino kaj literaturteoriistino. Ŝi naskiĝis en Miercurea Ciuc la 7-a de februaro 1962.  

## Biografio 
Jolán Orbán finis la mezlernejon en sia naskiĝurbo en 1981 kaj ŝi instruis unu studjaron kiel senkvalifigita instruistino en Valea Rece. Inter 1983 kaj 1987 ŝi havigis diplomon de instruisto pri la hungara-rusa lingvoj en Universitato Babeş-Bolyai de Kluĵo. Post tiu ŝi studis literaturteorion, filozofion, estetikon en Zuriko, Parizo, Boston. Ekde septembro de 1990 ŝi instruis en Universitato de Pécs. En 1994 ŝi doktoriĝis, en 1995 ŝi kandidatiĝis en ELTE. En 1995 ŝi studis per stipendio ACLS en *Virginia University*, Usono, en 1996 per stipendio en OTKA, EHESS, en Parizo. Ekde septembro de 1996 ŝi estis docentino en Pécs en la katedro de moderna hungara literaturhistorio kaj literaturteorio.

## Libroj 
**Derrida írás-fordulata*, monogr., Pécs, 1994.
**Dekonstrukció, filozófia és építészet*, Változatok a dekonstrukcióra, Pécs: Művészetek Háza, 1996.
**Derridas Schriftwende*, Pécs, Jelenkor, 1999.

## Tradukaĵvolumoj 
*Jacques Derrida, Esszé a névről, Pécs: Jelenkor Kiadó, 1996 (Trad. Boros János - Csordás Gábor - Orbán Jolán)
*Jacques Derrida, Ki az anya? Pécs: Jelenkor Kiadó, 1997, (Trad. Boros János - Csordás Gábor - Orbán Jolán)
*Jacques Derrida, A másik egynyelvűsége, Pécs: Jelenkor Kiadó, Jelenkor, 1997 (Trad. Boros János - Csordás Gábor - Orbán Jolán)
*Jacques Derrida, A disszemináció, Pécs: Jelenkor, 1998
*Jacques Derrida, A fehér mitológia, Beáta Thomka (red): Az irodalom elméletei V. Pécs: Jelenkor, 1998, 5-103. (Trad. Boros János - Csordás Gábor - Orbán Jolán)
*Jacques Derrida, Az idegen kérdése: az idegentől jött, Biczó Gábor (red.), Az Idegen. Variációk Simmeltől Derridáig, Debrecen, Csokonai Kiadó, 2004. 11-29. ford. Boros János  Orbán Jolán.

## Fonto
*Kariertabelo
Pôtor

**Pôtor,** hungare **Nógrádszentpéter** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Veľký Krtíš.
eta|dekstra|330ra| situas en la plej griza regiono

## Bazaj informoj 
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 830
* Poŝtkodo: 991 03
* Aŭtokodo: VK
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas ĉe kunfluejo de rojoj, laŭ ĉefvojo Lučenec-Veľký Krtíš. La lasta troviĝas 8&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1297. Inter 1554-1593 la turkoj havis la vilaĝon, dume en 1559 luterana grupo fondiĝis. En 1910 loĝis tie 53 da homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Balassagyarmat, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 806 da homoj, (778 slovakoj, 15 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* nun luterana preĝejo, origine romanika; omaĝe al Sankta Petro el la 13-a jarcento, en la 15-a jarcento gotikiĝis, en 1776 barokiĝis, altaro fariĝis en 1681

Kategorio:Municipoj en distrikto Veľký Krtíš
Palajologidoj

La **Palajologidoj** (Greka: Παλαιολόγος, pl. Παλαιολόγοι) estas la familio de la lasta dinastio reginta sur la Bizanca Imperio.
Mikaelo la 8-a Palajologo fariĝis imperiestro en 1259 kaj rekaptis Konstantinopolon en 1261. Mikaelo kaj siaj posteuloj regis ĝis la falo de Konstantinopolo en 1453, kaj la Palajologidoj fariĝis la plej longaviva dinastio en Bizanca historio. Ili estis originale regantoj de Makedonio.

Sub la regado de la Palajologidoj, la fragmenta imperio ankoraŭ postulis sian devenon de la Romia imperio, sed komencis enfokusiĝi pli sur la imperia greka heredaĵo. La vorto "Helena" komenciĝis esti uzata denove por priskribi la imperion mem. La dinastio forte protektis literaturon kaj la artojn.

La Palajologidoj ofte provis reunuigi la Orientan Ortodoksan Eklezion kun la Romkatolika Eklezio, kun la espero, ke ĉi tio kondukos la okcidenton doni al ili pli grandan helpon por la batalo kontraŭ la Turkoj. Ĉiu provo pri reunuigo estis forte kontraŭita de la loĝantaro.

## Listo de Palajologoj imperiestroj 
* Mikaelo la 8-a Palajologo, (1258 - 1332, regis 1282 - 1328)
* Androniko la 3-a Palajologo, (1297 - 1341, regis 1328 - 1341)
* Johano la 5-a Palajologo, (1332 - 1391, regis 1341 - 1376)
* Johano la 6-a Kantakuzeno, (1295 - 1383, kun - imperiestro 1347 - 1354)
* Androniko la 4-a Palajologo, (1348 - 1385, regis 1376 - 1379)
* Johano la 5-a Palajologo, (dua regado 1379 - 1391)
* Johano la 6-a Palajologo, (1370 - 1408, konkura imperiestro 1390)
* Manuelo la 2-a Palajologo, (1350 - 1425, regis 1391 - 1425)
* Johano la 7-a Palajologo, (konkura imperiestro 1399 - 1402)
* Johano la 8-a Palajologo, (1392 - 1448, regis 1425 - 1448)
* Konstanteno la 11-a Palajologo, (1405 - 1453, regis 1449 - 1453)

Kategorio:Dinastioj
Kategorio:Bizanca imperio
Kategorio:Bizancaj imperiestraj dinastioj
Olováry

**Olováry,** hungare **Óvár** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Veľký Krtíš.
eta|dekstra|330px|Olováry situas en la plej griza regiono
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 330
* Poŝtkodo: 991 22
* Aŭtokodo: VK
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas sub monto, fine de sakovojo. Veľký Krtíš troviĝas 13 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1245 en formo *"Olwar"*, sed laŭ alia dokumento la preĝejo menciiĝas el 1076. Inter 1554-1593 la turkoj havis la vilaĝon. En 1831 ĥolero, en 1858 incendio okazis. Tiutempe oni minis karbonon ĝis 1912. En 1910 loĝis tie 540 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Balassagyarmat, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Kolĥozo formiĝis en 1959, kulturdomo konstruiĝis en 1973. En 2001 loĝis tie 342 da homoj, (255 hungaroj, 84 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Elizabeto de Hungario de 1883
* paroĥo de 1765

Kategorio:Municipoj en distrikto Veľký Krtíš
Barice

eta|dekstra|200px|Municipo Plandište en Serbio
dekstra|eta|270px|Ortodoksa preĝejo de Barice**Barice,** serbe **Барице,** hungare **Szentjános** estas vilaĝo en Serbio, en provinco Vojvodino, en distrikto **Suda** Banato, en municipo de Plandiŝte.

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 598
* Poŝtkodo: 26 367
* Telefonprefikso: 26
* Aŭtokodo: VŠ

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Torontál, al distrikto de Bánlak, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, ekde 2006 kiel Serbio. Dum la 2-a mondmilito la germanoj okupis la vilaĝon.

## Komunumoj pri Sankta Johano en Hungara reĝlando 
eta|280px|maldekstra|Mapo pri municipo Plandiŝte

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Loránd Benkő

**BENKŐ Loránd** (benkeo:) estis hungara lingvisto naskita en Nagyvárad la 19-an de decembro 1921 kaj mortinta la 17-a de januaro 2011.

## Biografio 
Loránd Benkő studis la fakojn pri hungara-itala lingvoj kaj historio inter 1941 kaj 1944 en Koloĵvaro en 1944-45 en Budapeŝto. Li instruis ekde 1946 en la Universitato de Budapeŝto. Li estis ekde 1977 la prezidanto de la *Asocio de la Hungara Lingvoscienco*, ĉefredaktoro de la revuo *Magyar Nyelvőr*. Lia ĉefesplorkampo estis la historio de la hungara lingvo.

## Titoloj, premioj, distingoj 
* Kandidato de lingvosciencoj 1952, doktoro 1960; Ano koresp. de MTA 1965, ano ordinara 1976; Ano de la Finna Leona Kavalierordeno 1970; Orgrado de Labormeritordeno; Révai Miklós-memormedalo 1980; Pais Dezső-premio 1988; Apáczai Csere János-premio 1991; Déry Tibor-rekompenco 1993; Széchenyi-premio 1996.

## Verkoj 
* *A Nyárádmente földrajzi nevei*, 1947;
* *A régi magyar személynévadás*, 1949;
* *A családnév-változtatás kérdései*, 1950;
* *Magyar nyelvjárási bibliográfia 1817-1949* (kun Lajos Lőrincze), 1951;
* *Történeti magyar nyelvtan I-II.*, egyetemi jegyz., 1951;
* *A magyar ly hang története*, 1953;
* *Helyesírásunk időszerű kérdései* (kun László Deme kaj Géza Bárczi), 1955;
* *Magyar nyelvjárástörténet*, 1957;
* *A magyar irodalmi írásbeliség a felvilágosodás korának első szakaszában*, 1960;
* *A magyar helyesírás szabályai*, red. (kun Fábián Pál kaj Bárczi Géza), 1954, 10. kiad., 1961, 11. jav. kiad., 1984;
* *A földrajzi nevek nyelvtörténeti tanulságai*, Szeged, 1965;
* *A magyar nyelv története*, egyetemi tankönyv (kun Géza Bárczi kaj Jolán Berrár, 1967;
* *A nyelvföldrajz történeti tanulságai*, 1967;
* *A magyar nyelv történeti-etimológiai szótára I-IV.*, ĉefred., I. köt. 1967, II. köt. 1970, III. köt. 1976, IV. köt. 1984;
* * The Hungarian Language*, kunulred., Hága-Párizs-Bp., 1972;
* *Az irodalom szerepe nyelvünk életében*, 1978;
* *Az Árpád-kor magyar nyelvű szövegemlékei*, 1980;
* *Kazinczy Ferenc és kora a magyar nyelvtudomány történetében*, 1982;
* *A magyar fiktív (passzív) tövű igék*, 1984;
* *Tanulmányok a magyarság honfoglalás előtti történetéből* (kun György Györffy), 1985;
* *A történeti nyelvtudomány alapjai*, 1988;
* * A magyar nyelv történeti nyelvtana*, ĉefred., 1991- [II/1. A kései ómagyar kor, 1992; II/2. A kései ómagyar kor. Mondattan, szöveggrammatika, 1994];
* * A moldvai csángók eredete a nyelvtudomány szemszögéből*, 1990;
* *Pais Dezső*, monogr., 1993;
* *Etymologisches Wörterbuch des Ungarischen* I/1., I/2., red., I/3., red., 1993, 3., 4., ĉefred., 1993, II/4., II/5., red., 1994.

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj sciencohistoriistoj
Pál Böhm

**BÖHM Pál** [beo:m] hungara pentristo. Li naskiĝis la  en Nagyvárad, mortis la  en Munkeno.

## Biografio 
Pál Böhm post siaj industrilernaj jaroj laboris kiel scenejdekoraciisto, firmpentristo, pli poste li iĝis vagantaktoro. En Nagyvárad li lernis ĉe Antal Hahn. Li subtenis sin kiel altar- kaj portretpentristo. Li laboris ekde 1862 en Debrecen, pli poste en Pest. En Vieno li kopiis la kreaĵojn de malnovaj majstroj. En Arad li malfermis pentristlernejon. Li estis la unua majstro de László Paál. En 1867 li translokiĝis en Peŝton. En 1871 li vojaĝis kiel stipendiulo en Munkenon. Inter 1873-75 li laboris plurfoje en Szolnok kaj li pentris kelkajn pentraĵojn pri la vivo de lokaj loĝantoj (*Ruiejo*, *Pajlamasoj*, *Sceneto de Tibisko*, *Cigantendaro*).

## Fontoj 
* Arto en Hungario
* Magyar Életrajzi Lexikon

}

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Gottfried Fritzsche

**Gottfried Fritzsche** (1578–1638), estis germana orgenkonstruisto.

Li devenis el meza Germanio kaj transokiĝis en 1629 de Wolfenbüttel al Hamburgo.
En Ottensen li memstariĝis kiel orgenkonstruisto kaj iĝis posteulo de Hans Scherer la pli maljuna.
Fritzsche validas kiel prominenta fondinto de la baroka nordgermana orgenregiono, ekigante multajn ŝanĝojn en la ĝistiama konstrumaniero. Lia submajstroj estis Friedrich Stellwagen kaj Tobias Brunner el Hormersdorf/Ercmontaro.

Dokumentitaj verkoj:

* 1612: Dresden (kastelpreĝejo)
* 1615: Bayreuth
* 1624: Wolfenbüttel
* 1626: Braunschweig (St. Ulrici)
* 1638: Borstel ĉe Jork

Lia filo estis la orgenkonstruisto Hans Christoph Fritzsche.

Kategorio:Germanaj orgenkonstruistoj
Sklabiná

**Sklabiná,** hungare **Mikszáthfalva** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Veľký Krtíš. La hungara nomo estis ĝis 1899 **Szklabonya**, poste *Kürtabony*, ekde 1910 *Mikszáthfalva*
eta|dekstra|330ra|Sklabiná situas en la plej griza regiono
eta|dekstra|300ra|Kálmán Mikszáth, kies verkoj rolas precipe la regionaj hungaroj kaj slovakoj
* Areo: km²
* Supermara alteco: 159 m
* Loĝantaro: 860
* Poŝtkodo: 991 05
* Aŭtokodo: VK
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
La vilaĝo situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Veľký Krtíš troviĝas 6 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1330 en formo *"Sklabanya"*. Inter 1554-1593 la turkoj havis la vilaĝon, dume senhomiĝis, refondiĝis en 1685. En 1910 loĝis tie 823 da homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Balassagyarmat, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. En la vilaĝo brikofarejo funkciis. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 857 da homoj, (806 slovakoj). Apud la vilaĝo malgranda flughaveno troviĝas.

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo el la 14-a jarcento, poste renesanciĝis, fine en la 18-a jarcento barokiĝis

## Famulo 
* naskiĝis en 1847 hungara verkisto Kálmán Mikszáth

Kategorio:Municipoj en distrikto Veľký Krtíš
Dolné Saliby

**Dolné Saliby,** hungare **Alsószeli** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Galanta.
eta|dekstra|330ra|Dolné Saliby situas en la plej griza regiono
* Areo: 19 km²
* Supermara alteco: 116 m
* Loĝantaro: 1950
* Poŝtkodo: 925 02
* Aŭtokodo: GA
* Telefonprefikso: 31

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Galanta troviĝas 10 km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1217 havanta doganprenan rajton. En 1910 loĝis tie 2148 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Galánta, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 1922 da homoj, (1500 hungaroj, 414 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo de 1875
* luterana preĝejo de 1877
* monumento pri miljaro
* fiŝkaptista lago nomata Kandia

Kategorio:Municipoj en distrikto Galanta
Jánovce (distrikto Galanta)

**Jánovce** (hungare *Dunajánosháza*) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Galanta. La hungaroj uzas ankaŭ la pli mallongan formon *Jánosháza*.
  
## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Senec troviĝas 12 km for.
  
## Historio 
La unua mencio pri la loko devenis el 1289, sed tamen en 1792 grafo Johano Pállfy (pAlfi) fondis vilaĝon. Johano troviĝas en la vilaĝnomo (János kaj Ján). En 1910 loĝis tie 193 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Senec, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 448 da homoj, (291 slovakoj, 148 hungaroj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Reĝino de Rozario de 1925

Kategorio:Municipoj en distrikto Galanta
Zoltán Őrösi Pál

**ŐRÖSI Pál Zoltán** (eo:eoreoŝi) estis hungara abelbredisto, universitata profesoro, laŭreato de Kossuth-premio. Li naskiĝis en Székelyudvarhely la 14-an de januaro 1904 kaj mortis en Budapeŝto la 13-an de aprilo 1986.

## Biografio 
Zoltán Őrösi Pál iĝis post la fino de la Universitato de Budapeŝto mezlerneja instruisto, pli poste li havigis kvalifikon de universitata privatprofesoro. Inter 1933-1944 li laboris plurfoje en la abelmalsan-esplorista instituto de Berlin. Ekde 1942 ĝis 1972 li estis direktoro de la *Méhészeti és Méhbiológiai Kutató Intézet* en Budapeŝto, pli poste ĝia scienca konsilanto. Lia ĉefa esplorkampo estis la studado de la malamikoj kaj parazitoj de abeloj. Inter 1924 kaj 1944 li estis la ĉefkunlaboranto de revuo *Méhészet*, ekde 1954 respondecredaktoro de la *Üzemi és Háztáji Méhészet*.

## Fonto 
* Magyar életrajzi lexikon

## Verkoj ĉefaj 
* *Méhellenségek és a köpű állatvilága* (Bp., 1939);
* *Méhek között* (Bp., 1951);
* * Kis méhészkönyv* (Bp., 1954).

Orosi, P
Orosi, P
Orosi P
Claude Miller

**Claude MILLER** (naskiĝis la  en Parizo, mortis la ) estis franca film-reĝisoro.

## Biografio 
Diplomita de IDHEC, kies majoro li estis, Claude Miller debutis en kino kiel help-reĝisoro de Marcel Carné por *Trois chambres à Manhattan* en 1965, de Michel Deville por *Martin soldat* en 1966 kaj de Jean-Luc Godard por *Weekend* en 1967. Li poste fariĝis direktoro de produkto de François Truffaut kaj realigis siajn unuajn kurtfilmojn.

En 1976, li realigis sian unuan longdaŭran filmon *La meilleure façon de marcher*. Li enscenigis la kunfruntiĝon de Michel Serrault kaj Lino Ventura en 1981 en *Garde à vue*. Li realigis per *Mortelle Randonnée* unu el la plej belajn kaj fascinajn filmojn de la 1980-aj jaroj, kun Michel Serrault kaj Isabelle Adjani. Li donis al Charlotte Gainsbourg ŝiajn unuajn grandajn rolojn en ''L'Effrontée* en 1985 kaj en *La Petite Voleuse* en 1988.

En 1998, li ricevis la premion de la ĵurio en Festivalo de Cannes por la filmo *La Classe de neige*

Claude Miller prezidas la reton de subvenciataj kinejoj Europa Cinemas kaj la grandan lernejon de franca kino Fémis.

En 2008, li estas membro de kina Club des 13.

## Filmografio 
* 1969: *La Question ordinaire* (kurtfilmo)
* 1971: *Camille ou la comédie catastrophique* (kurtfilmo)
* 1976: *La meilleure façon de marcher*
* 1977: *Dites lui que je l'aime*
* 1981: *Garde à vue*
* 1983: *Mortelle randonnée*
* 1985: *L'Effrontée*
* 1988: *La Petite Voleuse*
* 1992: *L'Accompagnatrice*
* 1994: *Le Sourire*
* 1998: *La Classe de neige*
* 2000: *La Chambre des magiciennes*
* 2001: *Betty Fisher et autres histoires*
* 2003: *La Petite Lili*
* 2007: *Un secret*
* 2009: *Marching Band*
* 2009: *Je suis heureux que ma mère soit vivante* (kun-reĝisorita kun sia filo Nathan Miller)
* 2011: *Voyez comme ils dansent*
* 2012: *Thérèse D*

## Bibliografio 
* 2007: *Serrer sa chance*, libro de interparoloj kun Claude Miller de Claire Vassé ĉe éditions *Stock''.

## Eksteraj ligiloj 
* Claude Miller en IMDB

Kategorio:Francaj reĝisoroj
Kategorio:Francaj judoj
János Ősz

**ŐSZ János** (eo:s) estis hungara folkloristo. Li naskiĝis en Mezőkirályfalva je la 26-a de decembro 1863 kaj mortis en Marosvásárhely je la 7-a de februaro 1941.

## Biografio 
János Ősz havigis instruistdiplomon en Nagyenyed. Li instruis ekde 1884 en Kibéd, inter 1901–1933 en Pócsfalva. Krom la kolekto de popolfabeloj en Maros-Torda kaj Kis-Küküllő li kolektis ankaŭ popollingvan materialon por revuo *Magyar Nyelvőr* inter 1900 kaj 1912.

## Volumoj 
** Marosszéki székely népmesék* (I – II., Bp., 1917); 
**A csudatáska* (Antaŭparolon verkis László Kovács, Kolozsvár, 1941). 
**Az élet vize*, elektis József Faragó, 1969.

## Literaturo 
*Beke Ödön: Egy falusi tanító élettörténetéhez (Erdélyi Helikon, 1942).
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Osz, J

Osz, J
Mostová

**Mostová,** hungare **Hidaskürt** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Galanta.
eta|dekstra|330px|Mostová situas en la plej griza regiono

## Bazaj informoj 
* Areo: 25 km²
* Supermara alteco: 117 m
* Loĝantaro: 1600
* Poŝtkodo: 925 07
* Aŭtokodo: GA
* Telefonprefikso: 31

## Situo 
Mostová situas sur ebenaĵo, laŭ 2 rojoj, laŭ flankovojoj. Galanta troviĝas 8 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1245 en formo *"Curty"* apartenanta al fortikaĵo de Pozsony. En 1910 loĝis en Hidaskürt 1559 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Galánta, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Dum la socialismo kolĥozo pri Ruĝa Stelo formiĝis. En 1990 faka mezlernejo fondiĝis. En 2001 loĝis tie 1600 homoj, (1409 hungaroj, 177 slovakoj). En la vilaĝo kudrejo funkcias.

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco de 1759, sakristio alkonstruiĝis en 1763
* skulptaĵo pri pentristo Aleksandro Kiss

## Famuloj 
En la iama Hidaskürt naskiĝis hungara aktoro Jenő Halmi (1877).

## Partnerkomunumoj 
*  Bikal, Hungario

Kategorio:Municipoj en distrikto Galanta
Dénes Lengyel

**LENGYEL Dénes** (lendjel) estis hungara literaturhistoriisto. Li naskiĝis en Kisbacon la 7-an de aŭgusto 1910 kaj mortis en Budapeŝto la 17-an de julio 1987. Li estis la nepo de verkisto Elek Benedek, la edzo de folkloristino Ágnes Kovács, la patro de ekonomikisto László Lengyel.

## Biografio 
Dénes Lengyel havigis diplomon pri hungara-latina-franca lingvoj en 1932 en Universitato de Budapeŝto. Li estis mezlerneja instruisto en Budapeŝto (1935-52); katedrestro de la *Központi Pedagógiai Továbbképző Intézet* (1952-61), pli poste vicdirektoro de la Petőfi Irodalmi Múzeum ĝis sia pensiuliĝo (1970).

## Verkoj 
* *Ovidius és a francia renaissance*, 1933;
* *Székely színház*, 1943;
* *A fogalmazás tanítása* (kun Kerékgyártó Imre], 1954;
* *Az irodalomelmélet oktatása az általános iskolában*(kun Kerékgyártó Imre], 1959;
* *La Fontaine, 1963;
* *Jókai Mór összes művei*, red., 1962-;
* *Jókai Mór*, 1968;
* *Régi magyar mondák*, 1972 [9. felújított kiad., 1994];
* *Benedek Elek*, 1974;
* *Irodalmi kirándulások*, 1974;
* *Magyar mondák a török világból és a kuruc korból*, 1975;
* *Így élt Jókai Mór*, 1975;
* *Kossuth Lajos öröksége*, 1977;
* *Ókori bölcsek nyomában*, életrajzi elb., 1981;
* *Újkori bölcsek nyomában'', életrajzi elb., 1987.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Redaktoro

[eta|Redaktoroj de [Canadian Broadcasting Corporation|CBC dum la laboro (montrealo,1944)]]
**Redaktoro** estas redaktisto aŭ redaktanto preparanta enhavon de gazeto, verko, elsendota programo ktp. kaj estas respondeca pro ĝi. Ĝenerale, tiu  estas estro de skipo, kiu eldonas ĵurnalon, gazeton, ktp. Tiu povas esti "ĉef-redaktoro", se respondecas pro tuta eldonaĵo, aŭ "fak-redaktoro", se respondecas pro ia faka parto de redaktado.

**Ĉefredaktoro** (ankaŭ: Ĉefredaktisto aŭ *administra redaktoro*) estas la ĉefa redakcia oficisto de publikaĵo, kun fina respondeco pri ĉiuj ĵurnalistaj operacioj kaj politikoj. 

## Eksteraj ligiloj 
 *(pri filmo "Geniulo", inter kies ĉefherooj estas la fama redaktoro Maxwell Perkins)*

Kategorio:Ĵurnalismo
Kategorio:Profesioj
Asocio de Germanaj Esperanto-Instruistoj

La **Asocio de Germanaj Esperanto-Instruistoj** (germane *Verband Deutscher Esperanto-Lehrer*) estas la landa sekcio en Germanio de la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) kaj faka asocio de  Germana Esperanto-Asocio. La asocio oficiale deklariĝis komunutila. Ĝi engaĝiĝas, por ke instruado de Esperanto estu subtenata kaj plivastigata en germanaj lernejoj.

Membroj de AGEI ricevas la gazetojn "Internacia Pedagogia Revuo" (en Esperanto) kaj retan cirkuleron. La membreco kostas EUR 25,- jare.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la asocio (en Esperanto kaj la germana)
* historia asocia retejo de la 2000-aj jaroj (en Esperanto kaj la germana)

Instruistoj
Germanio
Tomášikovo

**Tomášikovo,** hungare **Tallós** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Galanta.
eta|dekstra|330ra|Tomášikovo situas en la plej griza regiono
eta|dekstra|300ra|Kastelo de Tomášikovo
* Areo: 21&nbsp;km²
* Supermara alteco: 118 m
* Loĝantaro: 1570
* Poŝtkodo: 925 04
* Aŭtokodo: GA
* Telefonprefikso: 31

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Malgranda Danubobranĉo, laŭ flankovojoj. Galanta troviĝas 10&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1646. En 1910 loĝis tie 1900 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Galánta, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš.

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika preĝejo de 1801, la turhorloĝo pretiĝis en 1836
* duetaĝa kastelo de Eszterházy de 1760, la parko estas protektata
* skulptaĵo pri Johano Nepomuka de 1756
* akvomuelejo nomata Maticza de 1893
* pilgrimloko kaverno Lourdes

## Famuloj 
En la iama Tallós naskiĝis hungara pentristo Dániel Mihalik.

Kategorio:Municipoj en distrikto Galanta
Matúškovo

**Matúškovo,** hungare **Taksonyfalva** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Galanta. La hungara nomo estis nur *Taksony* ĝis 1899. La historia slovaka nomo estis **Takšony**.
eta|dekstra|330px|Matúškovo situas en la plej griza regiono
* Areo: 12 km²
* Supermara alteco: 118 m
* Loĝantaro: 1950
* Poŝtkodo: 925 01
* Aŭtokodo: GA
* Telefonprefikso: 31

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, fervoja stacidomo de Galanta estas komune uzata. Galanta troviĝas 2 km-ojn for kaj preskaŭ kontaktiĝas kun Matúškovo.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1138 en formo *"Tocsun"*. En 1910 loĝis tie 1845 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Galánta, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Inter 1971-1990 la vilaĝo aliĝis al Galanta. Ĝis 1990 hungarlingva bazlernejo funkciis. En 2001 loĝis tie 1880 da homoj, (1205 hungaroj, 669 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Naskiĝo de Dipatrino de 1784
* luterana preĝejo de 1992, sed sonorilturo pretiĝis en 1902
* muzeeto de 1984
* skulptaĵo pri Taksony (takŝonj) de 1996

## Famuloj 
En la iama Taksonyfalva naskiĝis hungara episkopo Nándor Bosák.

Kategorio:Municipoj en distrikto Galanta
Zoltán Lengyel

**LENGYEL Zoltán** (lendjel) rumanuja hungara romia katolika verkisto: Gyergyószentmiklós, 16-a de februaro 1908 –  Gherla, 5-a de oktobro 1964.

## Biografio 
Li abiturientiĝis en sia naskiĝurbo kaj studis teologion en Alba Iulia kaj Vieno. Oni ordinis lin pastro laŭ armena ceremonia katolika eklezio (1931). Li estis pedagogo en orfinstituto en Gherla, pli poste apostola guberniestro (1940-64). Li evoluigis la armenan muzeon kaj bibliotekon. Liaj religiaj artikoloj aperis en la loka *Heti Hírek* (Semajnaj Novaĵoj) (1929-33).
## Fonto
*Romániai magyar irodaslmi lexikon
Horné Saliby

**Horné Saliby,** hungare **Felsőszeli** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Galanta.
eta|dekstra|330px|Horné Saliby situas en la plej griza regiono
* Areo: 35 km²
* Supermara alteco: 115 m
* Loĝantaro: 3170
* Poŝtkodo: 925 03
* Aŭtokodo: GA
* Telefonprefikso: 31

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Galanta troviĝas 8 km-ojn for.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1237 en formo *"Zele"*, apartenanta al abatejo de Pannonhalma. En 1523 la komunumo ricevis privilegiojn, sed ne iĝis urbo. En 1910 loĝis tie 3477 da homoj, (3463 hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Galánta, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 3134 da homoj, (2100 hungaroj, 1001 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* klasikisma katolika preĝejo omaĝe al Sankta Laŭrenco de 1775, post en 1823 kaj en 1944 renoviĝis
* luterana preĝejo de 1790, turo alkonstruiĝis en 1830, en 1861 novklasikismiĝis
* termala banejo de ĉirkaŭ 1970

Kategorio:Municipoj en distrikto Galanta