open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Universitato de Cincinnati

[eta|dekstra|*Centro Vontz por Molekulaj Studoj*, desegnita de [Frank Gehry kongrue kun la BHDP Arkitekturo, estas parto de la medicina kampuso.]]
eta|dekstre|altdekstre|Centro de Studenta Vivo Joseph A. Steger.
La **Universitato de Cincinnati** (; ofte referencata kiel *UC* aŭ *Cincinnati*) estas kompletinstrua esplora publika universitato en Cincinnati, en la usona ŝtato Ohio, kaj parto de la Universitata Sistemo de Ohio.

Fondita en 1819 kiel *Cincinnati College*, ĝi estas la plej antikva institucio de alta instruado en Cincinnati kaj havas ĉiujaran aliĝadon de ĉirkaŭ 44,000 studentoj, kio faras ĝin la dua plej granda universitato en Ohio kaj unu el la 50 plej grandaj universitatoj en Usono. En la enketo de 2010 fare de *Times Higher Education* (UK), la universitato estis rangita en inter la 100 pintaj universitatoj en Nordameriko kaj kiel unu el la 200 pintaj en la mondo. Dekomence en la eldono de 2011 de la usona rangiga informo *U.S. News & World Report "Best Colleges"*, la Universitato de Cincinnati estis rangigita kiel *Tier One* universitato, rangigita kiel la 140a Landa Universitato kaj la 71a Pinta Publika Universitato en la rangigoj de 2016. Tio inkludas esti la numer-3a rangigita universitato en la lando en la sekcio "Up-and-Coming" de Naciaj Universitatoj de la eldono de 2014. En la lernojaro 2011–2012 la rangigo de la Universitato de Lejdeno metis la Universitaton de Cincinnati je la 93a loko tutmonde kaj je la 63a loko en Nordameriko laŭ la proporcio de pinte-citataj publikaĵoj. En 2014, *U.S. News & World Report* rangis UC en la pinto de 200 universitatoj tutmonde.

Ĝi havis 44 338 studentojn (aŭtune de 2016).

## Docentoj 
* Joseph F. Foster

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Don Heinrich Tolzmann: Die Deutsch-Amerikana-Sammlung an der Universität von Cincinnati. In: Stuttgarter Arbeiten zur Germanistik, Nr. 423. Stuttgart: Hans-Dieter Heinz 2004 [2005], paĝoj 447-458, ISBN 3-88099-428-5

Cincinnati
Fromental Halévy

**Fromental HALÉVY** (naskiĝinta la  en Parizo, mortinta la  en Nico) estis franca komponisto.

## Vivo 
Originante el juda familio li studis ekde 1809 ĉe la Pariza konservatorio (Berton, Cherubini) kaj ricevis en 1819 la t.n. Roman premion kiu ebligis studvojaĝojn en Italujon. Jam en 1816 li iĝis helpinstruisto kaj en 1827 instruisto pri harmonio, en 1833 pri kontrapunkto kaj en 1846 pri kompondado ĉe la konservatorio menciita. Krome li estis inter 182--30 akompanisto ĉe la Itala operejo kaj inter 1830 kaj 1845 repetisto ĉe la Granda operejo. Jam en 1836 li ĝis membro de Akademio de Belartoj de Francio kaj en 1854 ties daŭra sekretario.

El liaj pli ol 30 operejoj kaj 2 baletoj - kiuj surscenejiĝis post komencaj malaproboj pluraj - nur du havas vere daŭripovan sukceson, nome la granda opero »La Juive« kaj la komika opero »L'´Éclair«, ambaŭ en 1835. Sed per ili Halévy iĝis unuaranga inter similaj komponistoj. Nur flanke citindas kelkaj pli leĝeraj verkoj: »La reine de Chypre« (1841; eltiraĵon porpianan verkis Richard Wagner), »Ludovic« (komika opero, kiun estis komencinta Hérold; 1833). Kelkaj partoj operaj (ekz. el »Guido et Ginévra«, 1838) ankaŭ juste aplaŭditis.

Ĝenerale li verkis tro peze por pove sukcesi apud la furiozaj Giacomo Meyerbeer aŭ Daniel-François-Esprit Auber. Inter nescenejaĵoj jenas menciindaj »Prométhée enchaîné« (1849), kelkaj kantataoj, kelkaj korusaĵoj, pianaĵoj, eklezimuzikaĵoj (»De profundis«, 1818).

Liajn funebrajn paroladojn je mortintaj akademianoj eldonitis en la kolektoj »Souvenirs et portraits« (1861) kaj »Derniers souvenirs et portraits« (1863). Lernolibro kontrapunkto eldonita sub la nomo de Luigi Cherubini(»Cours de contrepoint et de fugue«; noveldonite en 1896 en Kolonjo) faritis de Halévy uzante malnovajn kajerojn didaktikan.

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 8. Leipzig 1907, p. 648-649, kio kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Francaj operkomponistoj
Kategorio:Francaj komponistoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Belartoj‎
Kategorio:Francaj judoj
O'G3NE

eta|300px|O'G3NE dum spektaklo en 2015
[eta|300px|O'G3NE dum la [Eŭrovido-Kantokonkurso 2017]]
'''O'G3NE** [o ĝ**I**n], antaŭe konata per la artistnomo **Lisa, Amy kaj Shelley'*, estas nederlanda knabina kantgrupo konsistante el la tri fratinoj Lisa, Amy kaj Shelley Vol. Je la 19-a de decembro 2014 ili gajnis en la kvina sezono de La voĉo de Holando. Antaŭ tio ili reprezentis Nederlandon je la Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso 2007. Ili estas la ununura grupo kiu gajnis en La Voĉo. Ili reprezentas Nederlandon je la Eŭrovido-Kantokonkurso 2017 en Kievo, Ukrainio per la kanto *Lights and shadows'' (Lumoj kaj Ombroj).

## Nomo 
La nomo O'G3NE (IPA: [əʊ ʤiːn], prononco: *o ĝ**I**n*) laŭ ilia retejo havas la jenan signifon: "O’ = estas la sangogrupo de ilia patrino, G3ne = la genoj kiu interligas ilin."

## Historio 
La fratinoj naskiĝis en Dordrecht (Nederlando): Lisa Roxanne je la 21-a de junio 1994 kaj la ĝemeloj Amy Talitha kaj Shelley Celine je la 18-a de oktobro 1995. Ili elkreskis en Fijnaart (Nord-Brabanto). Dum feriado ili kantis kiel infanoj jam plurvoĉe la baladon *Hold on* de Wilson Phillips. Sed la partopreno je la Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso 2007 estis la starto de ilia muzika kariero. Iliaj gepatroj en la komenco helpis
per la verkado de la kantoj (patro Rick) kaj la disvolviĝo de koreografioj (patrino Isolde).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo 

eta|400px|maldekstra|Duonfinalo Kievo 2017

Kategorio:Nederlandaj muzikaj grupoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Nederlando
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2017
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2007
Edgar Cortright

**Edgar Maurice CORTRIGHT** (29a de Julio, 1923 – 4a de Majo, 2014) estis sciencisto kaj inĝeniero, kaj alta funkciulo de la *National Aeronautics and Space Administration* (NASA) en Usono. Liaj plej elstaraj postenoj dum sia kariero estis de Direktoro de la esplora centro *Langley Research Center* de NASA, kaj Proparolanto de la Apollo 13 Revizia Komisionio kiu esploris la eksplodon kiu okazis dum la kosmoflugo de Apollo 13 en 1970.eta|180px|Edgar Cortright.Cortright enlistiĝis en la Usona mararmeo en Septembro 1941 kie li estis leŭtenanto.

## Referencoj 
Kategorio:NASA
Kategorio:Usonaj inĝenieroj
Kategorio:Usonaj sciencistoj
Portaltombo

[eta|portala tombo de [Ballybrittas|Bree.]]
eta|la du specoj de portaltombo – skemo.
[eta|dolmeno Kilclooney More Dolmen 1 apud [Ardara (Irlando)|Ardara (Dún na nGall) kun portaltombo tipe ultradimensia kovroŝtono.]]
**Portaltombo** (ankaŭ **portaldolmeno** aŭ **druida altaro**) estas la nomo de megalita instalaĵo sur la Britaj insuloj, kiu konsistas el du samaltaj vertikale starantaj ŝtonoj kiuj estas la antaŭa flanko de kamero kaj kun pordoŝtono kaj vertikale staranta kovroŝtono (Browneshill-Dolmeno en la Graflando Carlow: 100 t) estas la „pordokadro“ en formo de *H*. Ofte nur duonalta, t.n. pordoŝtono staras respektive staris inter la ortostato ĉe la enirejo. La plej multaj de tiuj instalaĵoj troviĝas en la oriento de Irlando. Okcidente de la linio Dún nanGall–Corcaigh estas nur ĉirkaŭ du dudekoj el la ĉirkaŭ 175 konataj instalaĵoj.

## Tripiedaj dolmenoj kaj *quoits* 
Portaltomboj troviĝas (ankaŭ kiel tiel nomataj tripied-dolmenoj) kaj en la oriento de Irlando (Legananny en la graflando An Dún, Proleek en la graflando Lú), kaj en Kornvalo kaj Kimrujo. (Bosporthennis Quoit, Carreg Coetan Arthur aŭ Pentre Ifan). En Kornvalo kaj Kimrujo tiuj instalaĵoj nomiĝas *quoit*. La plej fama estas Lanyon Quoit.

## Vidu ankaŭ 
* megalitaj instalaĵoj en Irlando
* listo de portaltomboj en Irlando

## Literaturo 
* Frances&nbsp;M. Lynch: *Towards a Chronology of Megalithic Tombs in Wales.* In: George&nbsp;C. Boon, John&nbsp;M. Lewis (Hrsg.): *Welsh Antiquity. Essays mainly on Prehistoric Topics presented to H. N. Savory upon his retirement as Keeper of Archaeology.* Amgueddfa Genedlaethol Cymru, Cardiff 1976, ISBN 0-7200-0096-3, S.&nbsp;63–79.
* Frances&nbsp;M. Lynch: *Megalithic Tombs and Long Barrows in Britain* (= *Shire Archaeology;* Bd.&nbsp;73). Shire Archaeology, Princes Risborough 1997, ISBN 0-7478-0341-2.
* Elizabeth Shee Twohig: *Irish Megalithic tombs* (= *Shire Archaeology;* Bd.&nbsp;63). Shire Archaeology, Princes Risborough 1990, ISBN 0-7478-0094-4.

## Eksteraj ligiloj 
* [http://www.carrowkeel.com/files/dolmens.html ]

## Referencoj 

Kategorio:Sanktejoj

Kategorio:Megalitoj
Kategorio:Arkeologiaj terminoj
Jim Lovell

[eta|[Buzz Aldrin kaj Lovell sur la ferdeko de ilia rekupera ŝipo post la Gemini 12.]]
**James Arthur "Jim" LOVELL Jr.** (25-a de marto 1928 - 7-a de aŭgusto 2025) estis usona kosmonaŭto de NASA kaj retiriĝinta kapitano en la usona mararmeo, plej fama kiel komandanto de la misio de Apollo 13, kiu suferis kritikan paneon survoje al la Luno sed estis reportita sekure al la Tero pere de la klopodoj de la ŝipanaro kaj de la misikontrolo. Lovell estis ankaŭ la komandanta modulpiloto de Apollo 8, la unua misio de la programo Apollo, kiu eniris en la lunan orbiton. Li ricevis la medalojn *Congressional Space Medal of Honor* kaj la *Presidential Medal of Freedom* en 1970. Li estas unu el nur 24 personoj kiuj estis flugintaj al la Luno, nome la unua el nur tri personoj kiuj flugis al la Luno dufoje, kaj la sola kiu estis fluginta tie dufoje sen alteriĝi. Lovell estis ankaŭ la unua persono kiu flugis en spacon kvarfoje.

## Vidu ankaŭ 
* Apollo 8
* Projekto Apollo

Kategorio:Usonaj kosmonaŭtoj
Kategorio:Usonaj pilotoj
Kategorio:Ĉeĥdevenaj usonanoj
Kategorio:Programo Apollo
Kategorio:Kosmaj programoj
Kategorio:NASA
Ĉokolado (filmo, 2016)

**Ĉokolado (fr. chocolat) **estas franca biografia filmo el la jaro 2016, direktita de Roschdy Zem kaj bazita sur la libro ''Chocolat, clown nègre. L'histoire oubliée du premier artiste noir de la scène française* de Gérard Noiriel. *Ĉokolado, nigrula klaŭno''*.*

## Sinoptiko 
Rafael Padilla (Omar Sy) estas la filo de iama sklavo de Kubo kiu en 1895 ludis rolon en la modesta cirko Delvaux. La cirkodirektoro demandas al la brita, blanka klaŭno George Foottit (James Thierrée) labori kun ĉi tiu nigra klaŭno. La nomo de Rafael estis ŝanĝita en Chocolat. Post kiam ilia prezentado fariĝis konata, la direktoro de la *Nouveau Cirque* (nova cirko) petas ali ili ankaŭ fari prezenton en Parizo. Tiu pariza spektaklo fariĝis ankaŭ granda sukceso kaj Chocolat fariĝis la unua nigra artisto sur franca scenejo. Imponita pro la multo da mono ke li perlaboras, Chocolat fordonas sin al hazardludoj, alkoholo kaj virinoj.

## Produktado 
Kvankam la filmo pretendas rakonti la eksterordinaran historion de ĉi tiu eksterordinara artisto, oni notendu ke tiuj multege devias de la reala vivo de ambaŭ klaŭnoj. 

Laŭ la filmo, Rafaelon trovis en la vaganta cirko George Foottit, tiutempe malsukcesa klaŭno, kiu proponis al la vigla nigrulo kunlaboron  en tute nova formo - du klaŭnoj sur unu scenejo. Il plu espaŝis en la sama cirko kaj nur poste estis invititaj de la pariza famulo. Alia diferenco estas ke en la filmo la duopo disiĝis pro foriro de Rafael, kiu provis sin en teatro kiel Otelon.  La reĝisoro prezentas ne la gajan historion de klaŭno, sed la malgajan vivovojon de fremdulo, kiu klopodas adaptiĝi al la socio, sed fiaskis.

## Premioj kaj nomumoj 
La filmo estis nomumita por 5 César en 2017.

## Eksteraj ligiloj 
* (angla) 
* (franca) Chocolathttp://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=217656.html en *Allociné*

## Plia legado 
* 

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Francaj biografiaj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2016
Kategorio:Francaj dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj pri rasismo
Kategorio:Filmoj pri cirko
Kategorio:Francalingvaj filmoj
First Man: The Life of Neil A. Armstrong

***First Man: The Life of Neil A. Armstrong*** (Unua homo: la vivo de Neil A. Armstrong) estas la oficiala biografio de Neil Armstrong, nome la kosmonaŭto kiu iĝis la unua homo kiu piediris sur la Luno la 20an de Julio, 1969. Verkita de James R. Hansen, ĝi estis publikigita en 2005 fare de la eldonejo Simon & Schuster. La libro priskribas la partoprenon de Armstrong en la kosmopolitiko de Usono, kiu finis per la katastrofa misio de Apollo 11, ankaŭ detalante sian personan vivon kaj edukadon.

La libro estis akceptita varme el kelkaj individuoj asociaj kun astronomio kaj la disvastigo de la kosmoflugo. Ekzemploj estis la usona gravulo de amaskomunikiloj Walter Cronkite kaj angla intelektulo Patrick Moore.

## Vidu ankaŭ 
* Kosmoflugo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *The First Man on the Moon: Why Neil Armstrong?* prezento de James R. Hansen (video, 88m 19s)
* Amazon.com Page

Kategorio:Biografio
Kategorio:Kosmonaŭtoj
Kategorio:Programo Apollo
Kategorio:Neil Armstrong
Kategorio:Libroj aperintaj en 2005
Simon & Schuster

**Simon & Schuster, Inc.** (/ˈʃuːstər/), nome filio de CBS Corporation, estas usona eldonejo fondita en Novjorko en 1924 fare de Richard Simon kaj Max Schuster. Je 2016, Simon & Schuster publikigis 2,000 titolojn ĉiujare ĉe 35 diferencaj prestipoj. Pocket Books estas sekcio de Simon & Schuster kiu ĉefe publikigas poŝlibrojn.

## Elstaraj aŭtoroj 
Simon & Schuster publikigis milojn da libroj el miloj da aŭtoroj. Tiu listo montras nur kelkajn el la plej elstaraj aŭtoroj (tiuj kiuj estas kulture gravaj aŭ havis kelkajn furorlibrojn).

* Carrie Fisher
* Dan Brown
* David McCullough
* Dick Cheney
* Donald Trump
* Ernest Hemingway
* F. Scott Fitzgerald
* Frank McCourt
* Harold Robbins
* Hillary Clinton
* Jackie Collins
* Jimmy Carter
* John Irving
* Mary Higgins Clark
* Stephen King
* Thomas Wolfe
* Ursula K. Le Guin

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj eldonejoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1924
Kategorio:Novjorko
Iván Verebély

**Iván Verebély** [verebEj?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Verebély Iván** estis hungara aktoro, komikisto, voĉoaktoro.

Iván Verebély http://www.imdb.com/name/nm0893956/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Iván Verebély frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris aktoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1961. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Miskolc). Inter 1963 kaj 1968 li apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto), poste al pli malgrandaj teatroj (Gaja Scenejo, Teatro Central). Li ricevis premiojn en 1972 kaj 2008.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** *La Venecia Komercisto* - Gobbo
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* pastro; Valentin
** *Rikardo la 3-a* - Sir Walter Herbert
** *La Komedio de Eraroj* - Angelo
** *La dresado de la megero* - Gremio; baptisto 
* Molière:
** *Georgo Dandin* - Miki
** *La Avarulo* - La Merluche
** *Tartufo* - lojala sinjoro
* Andor Gábor: *Dolarpaĉjo* (teatra versio) - Iván

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* ‘‘A hetedik napon’‘ (1959)
* ‘‘A veréb is madár’‘ (1968)
* ‘‘Lila ákác’‘ (1973)
* ‘‘Nyitott ablak’‘ (1988)
* ‘‘Csocsó, avagy éljen május elseje!’‘ (2001)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘Othello Gyulaházán’‘ (1966)
* ‘‘Hungária Kávéház’‘ (1977)
* ‘‘A fazék’‘ (1988)
* ‘‘Nyúlék’‘ (2002)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Rowan Atkinson kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=10402

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/verebely-ivan/person-26444

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj komikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Mun Ĝe-In

**MUN Ĝe-In** ( 문재인 (文在寅), laŭ la transskribo de McCune-Reischauer *Moon Jae-in*, laŭ la reviziita transskribo (ekde 2000) *Mun Jaein*, naskiĝis la 24-an de januaro 1953) estas korea politikisto kaj estis la ŝtata prezidanto de Sudkoreio ekde la 10-a de majo 2017 ĝis la 9-a de majo 2022. Li estis la 12-a ŝtata prezidanto de la lando, kaj fine de sia oficperiodo transdonis la prezidantecon al Jun Sok-jol.

## Biografio 
Mun Ĝe-In naskiĝis la 24-an de januaro 1953. Lia patro estis rifuĝinto el Nord-Koreio, kiu movis al Sudkoreio dum la korea milito. Li studis juron en Gjeonghui Universitato, partoprenis en studentaj demokratigaj movadoj en Koreio. Li estis en specialcelaj fortoj de la sudkorea armeo inter 1975 kaj 1977.

Li elektiĝis kiel prezidanto la 10-an de majo 2017.

Kategorio:Prezidantoj de Sud-Koreio
Kategorio:Sudkoreaj politikistoj
István Verebes

**István Verebes** [iŝtvAn verebeŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Verebes István** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro, teatrestro, dramaturgo, prezentisto, komikisto. Lia patro estis Károly Verebes, lia dua edzino el la kvar estis Éva Héczey, lia filo estis Pater Sparrow.
eta|István Verebes (kun okulvitro)
István Verebes http://www.imdb.com/name/nm0893954/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Verebes frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris aktoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1970. Lia ĉefinstruisto estis Zoltán Várkonyi. Inter 1971 kaj 1975 li apartenis al Teatro Csiky Gergely (Kaposvár), inter 1975-1978 al Nacia Teatro (Miskolc), inter 1978-1980 al Nacia Teatro (Szeged). En tiu periodo intertempe (1973-1974) li estis ankaŭ redaktoro de Hungara Televizio, baldaŭ li estis ankaŭ ĵurnalisto. En 1980 li akiris tutlandan konatecon pro roloj en Hungara Radio (li estis komikisto). Ekde 1981 li estis ankaŭ reĝisoro de Teatro Radnóti. Dum fino de la socialismo li estis prezentisto de la unua hungara privata televizio ĝis 2009. Inter 1993-1998 li estis teatrestro de Teatro de Nyíregyháza, poste de aliaj teatroj. Li ricevis 5 premiojn inter 1983-2000. Li edziĝis kvarfoje, resume li havas 3 gefilojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** *Multa bruo pri nenio* - Leonato
** *Julio Cezaro* - Cassius
* Ernő Szép: *Vőlegény* - patro

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* Lumaj ventoj (1968) - dancanto
* *Apám néhány boldog éve* (1977)
* *Redl ezredes* (1984)
* *Ámbár tanár úr* (1998)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Az ezeregyedik kilométer* (1973)
* *Békestratégia* (1985)
* *Privát kopó* (serio, ankaŭ scenaristo, 1993)
* *Kávéház* (2001)

## Elektitaj teatraj reĝisoraĵoj 
* Mihály Eisemann: Hyppolit, la lakeo (en Teatro Szigligeti (Szolnok)
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj (en Teatro Radnóti)
* Ŝekspiro: Hamleto

## Aliaj laboroj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Towje Kleiner, Jacques Villeret kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=10403
* verkisto de teatraĵoj (ekzemple *Senki sem tökéletes*, *Valamit visz a vicc*, *Humorterápia*)
* teksto de ŝlagro *Sohase mondd* (kantisto Judit Hernádi)
* verkisto de 3 libroj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio kun foto 
* http://port.hu/adatlap/szemely/verebes-istvan/person-11028

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj dramaturgoj
Kategorio:Hungaraj televidprezentistoj
Kategorio:Hungaraj komikistoj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Fuŝardo

**Fuŝardo** estas stangohava armilo kun frap- aŭ bat-klingo en formo de tranĉilo, *palaŝo* aŭ *foŝono* kun konveksa klingo ĉirkaŭ 2,40 ĝis 3 m longa stango. Ĝi similas al la *romptranĉilo*. Je la malantaŭa flanko de la klingo estas ofte sprono por rompi la armaĵon.

## Historio 
eta|maldekstre|saksa fuŝardo (maldekstre)
Fuŝardoj estis uzataj ĝis la 15a jarcento kiel batalarmilo. En la 16a ĝis 18a jarcento ĝi fariĝis la signo de rango de trabanto ĉe kortegoj kaj de korpogardistoj de la doĝo de Venecio.

## Vidu ankaŭ 
## Literaturo 
* Jan Sach: *Illustriertes Lexikon der Hieb- & Stichwaffen.* Nebel-Verlag, Erlangen 1999, ISBN 3-86070-792-2.
* Wendelin Boheim: *Handbuch der Waffenkunde.* Fourier Verlag, Wiesbaden, ISBN 3-921695-95-3.

## Referencoj 
Kategorio:Armiloj
Kategorio:Mezepoko
Carn Euny

**Carn Euny** estas ĉ. 2000 jarojn aĝa setlejo el la ferepoko, en kiu inter 500 a.K. kaj 400 p.K. homoj vivis. Ĝi troviĝas en la graflando Kornvalo en Anglujo.

## Situo 
eta|maldekstra|Carn Euny - Penwith - Cornwall – Unuiĝinta Reĝlando
eta|maldekstra|Carn Euny
Carn Euny situas en la sudokcidento de Kornvalo sude de Penzance proksime al la vilaĝo Sancreed.. Pliaj ferepokaj setlejoj troviĝas proksime de Chysauster kaj de Chûn Castle.

En la ĉirkaŭo troviĝas jenaj megalitaj instalaĵoj:
* Boskednan
* Boscawen-ûn
* Chûn Quoit
* Lanyon Quoit
* Mên-an-Tol
* Merry Maidens
* Mulfra Quoit
* Tregeseal
* Tregiffian
* Zennor Quoit

## Konstruo 
eta|rigardo el la subteretaĝo
En Carn Euny oni jam povas dokumenti spurojn de homa aktiveco jam en la frua neolitiko. La setlado kun lignaj kabanoj okazis ĉ. 200 a.K. En la unua jarmilo a.K. tiuj estis anstataŭigitaj de ŝtonaj kabanoj, kies restaĵoj ankoraŭ estas videblaj. La homoj de Carn Euny vivis tiam de agrikulturo, besttenado, komerco kaj eventuale ankaŭ de zinkominejoj. La plej signifa elfosejo estas sendube la subteretaĝo. La subteretaĝo de Carn Euny estas speciale bone konservata kaj konsistas el pli ol 20 m longa koridoro kaj kun flanka koridoro, kiu gvidas al ronda kamero, kies plafono enfalis.
 Apude ankaŭ ekzistis domoj kun internaj kortoj.
eta|maldekstre|akvoforto de John Thomas Blight 1868

## Literaturo 
* Patricia Maeve Christie: *Carn Euny, Cornwall*. H.M.S.O 1968, ISBN 978-0116700940.
* Ian McNeil Cooke: ''Standing Stones of the Land's End''. Men-an-Tol Studio 1998, ISBN 978-0951237199.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* subteretaĝoj de Kornvalo

## Eksteraj ligiloj 
* www.historic-cornwall.org.uk
* www.megalithics.com
* www.stonepages.com
* www.english-heritage.org.uk

Kategorio:Sanktejoj
Kategorio:Kornvalo
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Anglio
Alex Tor

eta|la malfermejo ĉirkaŭita de
Tor-Cairn
**Alex Tor** estas 291 m alta konusforma rokmonteto (*Tor*) nordoriente de *St Breward* en la okcidento de la pluvmarĉo *Bodmin Moor* (kornvale *Goen Bren*) en Kornvalo, Anglio.

Sur la pinto situas la malfermejo el veterdisfalanta granita plato, ĉirkaŭita de granda kompleksa *Tor-Cairn*, prehistoria kultejo en formo de ringo-kairno en ties centro situas la malfermejo.

De la pinta altebenaĵo oni povas vidi *Brown Willy* kaj *Buttern Hill*. Ankaŭ videblaj jenaj ekzemploj de “Tor-Cairn” estas: *Catshole Tor, Corndon Tor, Cox Tor, Hameldown Tor, Limsboro Cairn, Rough Tor*, Tolborough Tor, Top Tor, Tregarrick Tor, White Tor (Peter Tavy)* kaj *Yes Tor*.

Rondmontetoj kaj kairnoj estas disvastigata en Kornvalo; pli ol 3000 estas konataj.

## Literaturo 
* Frances Lynch: *Megalithic tombs and Long Barrows in Britain*. Shire, *Princes Risborough* 1997, ISBN 0-7478-0341-2 (*Shire archaeology* 73).
* Elizabeth Shee Twohig: *Irish Megalithic tombs*. Shire, *Princes Risborough* 1990, ISBN 0-7478-0094-4 (*Shire archaeology* 63).
* Jürgen E. Walkowitz: *Das Megalithsyndrom.* volumo 36 en *Beiträge zur Ur- und Frühgeschichte Mitteleuropas'', 2003, ISBN 3-930036-70-3.

Kategorio:Montoj en Anglio
Kategorio:Kairnoj
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Anglio
Kategorio:Kornvalo
Moratuva

**Moratuva,** (, ) estas universitata urbego kaj antaŭurbo de Srilanko en Srilanko en Okcidenta Provinco.
eta|330px|Mapo pri Srilanko, kie apud Kolombo estas videbla Moratuva (la surskribo estas "Moratuwa")
## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Supermara alteco: 28 m
* Loĝantaro: 168,280 (en 2012)
* Horzono: UTC + 5:30 (somere UTC+6)
* Telefonkodo: 
* Poŝtkodoj: 10400

## Geografio 
Moratuva situas en la sudokcidento de la lando laŭ la Hinda Oceano. Sri Jayawardenapura Kotte troviĝas 15, Kolombo (urbo) 18, Batticaloa 226 kilometrojn.

## Historio 
Moratuva estas menciita en la 15-a jarcento en poemo.

## Ekonomio 
Moratuva estas konata, kiel signifa produktejo de mebloj, krome oni okupiĝas pri kaŭĉukoj, baterioj. Estas ankaŭ fiŝkaptado en la oceano.

## Trafiko 
Ĉefŝoseo kaj trajno laŭ la marbordo tuŝas la urbegon.

## Klimato 
La klimato de Moratuva estas ekvatora. La temperaturo varias inter 24-31 °C. Jare pluvas po 2402 mm, en ĉiuj monatoj ofte pluvas.

## Vidindaĵoj 
* apud Moratuva etendiĝas la plej granda natura lago de Srilanko
* katolika preĝejo, iam estis la plej alta konstruaĵo de la lando 
* muzeo
* biblioteko (1987)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (,  kaj )
* mapo, distancoj

Kategorio:Urboj de Srilanko
Ardestie

eta|La terdomo de Ardestie - fiŝokulobjektivo.
La terdomo de **Ardestie** situas norde de la ŝoseo de Dundee al Arbroath en la skota graflando Angus. Ĝin malkovris en la jaro 1949 la dojeno de la brita subteretaĝa esplorado, F. T. Wainwright.

La el sekmasonaĵo konsistanta subtera komplekso estis bone konservata. Ĝiaj flankaj muroj havas bananforman strukturon kaj longas ĉ. 24 m. La murŝtono de unu kabano havas pelveton.

Bone konservataj terdomoj ofte troviĝas en la ebenaĵo de Angus.

Sur la britaj insuloj ferepokaj terdomoj nomiĝas ankaŭ *Earth Houses*, *Fogous* aŭ *Weems*. La skotgaela esprimo estas *Uaimh*, kiu signifas kavernon.

* Carlungie situas 1,7 km oriente.
* Tealing, en la nordo de Dundee ekzistas subteretaĝo kun bone konservata enirejo. Tie la konstruo estas speciale klara. Proksime al la enirejo troviĝis per polvetoj dekorita rokbloko.

## Vidu ankaŭ 
* Terdomoj en Skotlando

## Literaturo 
* F. T. Wainwright:*Souterrains in Scotland*. In: *Antiquity* 27, 1953b, , S. 219–232.
* Trevor Watkins: *The Newmill souterrain*. In: *Current Archaeology* 6/7, 1979, , S. 205–208.

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Skotlando
Ida Versényi

**Ida Versényi** [verŝEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Versényi Ida** estis hungara aktoro, reĝisoro, altlerneja instruisto.

Ida Versényi http://www.imdb.com/name/nm0890221/ naskiĝis la  en Ulmeni (Rumanio), ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ida Versényi apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Ŝi akiris kantistan diplomon en la Muzikakademio en 1944, sed pli frue ekde 1941 ŝi havis rolojn en Nacia Teatro (Kolozsvár). En 1946 ŝi aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Szeged), post 2 jaroj ŝi estis debuta reĝisoro de Teatro Csokonai (Debrecen). Ekde 1952 ŝi instruis en Teatra kaj Filma Altlernejo, kie baldaŭ ŝi estis docento. Same en 1952 ŝi estis vicreĝisoro de Nacia Teatro (Budapeŝto), poste ŝi havis statuson en Operetoteatro (Budapeŝto). En 1957 ŝi revenis al Nacia Teatro en Szeged, kie ŝi reĝisoradis prozojn, operojn, operetojn, baletojn. Ŝi ricevis premiojn en 1962 kaj 1972.

## Elektitaj disĉiploj 
* Zoltán Barabás Kiss
* András Faragó (operetkantisto)
* Éva Ferencz
* Éva Füsti Molnár
* Ildikó Kishonti
* László Sinkó
* László Sirkó
* Dezső Straub
* József Szikra
* Györgyi Tarján
* Károly Varga (aktoro)

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Reĝo Lear - Goneril
** Somermeznokta sonĝo - Hyppolita

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* La atestanto (1969)
* *Abigél* (1978)		
* *Mephisto* (1981)

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Richard Wagner:
** Der Fliegende Holländer
** Tannhäuser und der Sängerkrieg auf Wartburg
** Giacomo Puccini:
* Turandot
* Tosca
* Madama Butterfly
* La bohème
* Béla Bartók: Burgo de la Blubarbulo
* Georges Bizet: Carmen
* Ferenc Lehár: *A víg özvegy* 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Berdiŝo

**Berdiŝo** (ruse бердыш, aŭ stangohakilo) estas la rusa nomo por batalhakilo kun longa stango kaj granda duonluna hakil-klingo, kiu estis uzata en Skandinavio, Rusujo kaj Orienteŭropo ekde la malfrua mezepoko.

## Priskribo 
La vorto „berdiŝo“ kaj la angla, franca kaj hispana esprimo “bardiche“ venis el la mezlatina „barducium“ respektive germane „Barte“ = ĵethakilo.
La berdiŝo havas 60–75 cm longan kaj ĉirkaŭ 3 kg pezan hakilon sur 1,30–1,80 m alta lignotenilo. Ĝin oni uzas por bati aŭ piki la malamikon. Eblas per ĝi rompi la armaĵon. Ĝi povas esti uzata kiel lanco puŝi la kontraŭulon. En la malfrua mezepoko ĝi fariĝis la preferata armilo de palaca gardistoj de ruslandaj princoj.

## Bildaro 

dosiero:Bardiche.jpg|du ekzempleroj de Berdiŝo en la historia muzeo de Susdal, Rusujo
dosiero:01 108 Book illustrations of Historical description of the clothes and weapons of Russian troops.jpg|ilustraĵo en libro de rusaj berdiŝoj kun musketo, sabro kaj berdiŝoj, ĉ. 1674, Alexander Vassiljewiĉ Viskovatov, 1841
dosiero:01 106 Book illustrations of Historical description of the clothes and weapons of Russian troops.jpg|ilustraĵo de rusa berdiŝo kun musketoj kaj berdiŝoj ĉ. 1674, Alexander Vassiljeviĉ Viskovatov, 1899
dosiero:Altblau regiment musketeer.jpg|Musketisto de la sveda malnovblua Regimento) kun musketo kaj bardiŝo

## Literaturo 
* George Cameron Stone, Donald J. LaRocca: *A Glossary of the Construction, Decoration and Use of Arms and Armor: in All Countries and in All Times.* Verlag Courier Dover Publications, 1999, ISBN 978-0-486-40726-5.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Armiloj
Magdalena Fikus

**Magdalena Maria Fikus** (naskiĝis la 13-an de majo 1936 en Krakovo) – pola biologino, biokemiistino, specialiĝanta pri biokemio kaj fotokemio de nukleaj acidoj, biofiziko de ĉelo, gentekniko, profesoro de naturscienco, popularigantino de scienco.

## Vivo 
En 1958 ŝi diplomiĝis ĉe Fakultato pri Biologio kaj Terscienco de Varsovia Universitato. En 1965 akiris sciencan gradon de doktoro, kaj en 1975 habilitiĝis. Sciencan titolon de profesoro ricevis en 1990. Ĝis 1965 laboris en Ŝtata Fako pri Higieno, poste en Katedro de Biofiziko, kunlaborante kun profesoro David Shugar. Fine de la 60-aj jaroj estis kiel scienca staĝisto en Universitato Stanford. En 1975 eklaboris en Instituto de Biokemio kaj Biofiziko de Pola Scienca Akademio.

Ŝia populariga kaj didaktika laboro estis premiita interalie per Premio je la nomo de Profesoro Hugo Steinhaus (1998) kaj per Fenomeno „Przekrój” (2005).

En 2011 ricevis Komandoran Krucon kun Stelo de la Ordeno *Polonia Restituta*.

## Verkoj 
* *Inżynierowie żywych komórek* (Inĝenieroj de vivaj ĉeloj) (1982)
* *Biotechnologia* (Bioteknologio) (1989)
* *Genetyka molekularna* (Molekula genetiko) (1995, kunaŭtorino)

## Vidu ankaŭ 
* David Shugar
* Maciej Geller

## Eksteraj ligiloj 
* Artykuły Magdaleny Fikus w miesięczniku „Delta”  Artikoloj de Magdalena Fikus en la revuo "Delta"
* Magdalena Maria Fikus
* Tajemnica człowieczeństwa Sekreto de homeco, en Klub Ludzi Ciekawych Wszystkiego (Klubo de Ĉionsciemuloj)

Kategorio:Polaj biologoj
Kategorio:Polaj genetikistoj
Fijnaart

**Fijnaart** estas vilaĝo en la nederlanda provinco Nord-Brabanto. Ĝi situas en la municipo Moerdijk, proksimume 8&nbsp;km okcidente de la urbo Zevenbergen.

La vilaĝo estis ĝis 1997 la ĉefloko de la municipo Fijnaart en Heijningen.

## Konataj loĝantoj 
### Naskiĝis 
* Wim van Est (1923-2003), biciklisto

### Loĝas 
* Frans Bauer (1973), kantisto

eta|maldekstra|200px|Fijnaart kirko
eta|maldekstra|200px|Jacobus de Meerdere-kirko
eta|maldekstra|200px|Kalvinisma kirko
eta|maldekstra|200px|Muzeo kaj galerio Van Lien

## Referencoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Norda Brabanto
Kategorio:Moerdijk
Harrison Schmitt

eta|Schmitt en 2009.
**Harrison Hagan "Jack" SCHMITT** (3-an de julio 1935) estas usona geologo, retiriĝinta kosmonaŭto de la NASA, universitata profesoro, iama usona senatano el Nov-Meksiko, kaj la plej ĵusa vivanta persono kiu piediris sur la Luno. Li estas ankaŭ la lasta vivanta ŝipano de Apollo 17.

En Decembro 1972, kiel ŝipano de Apollo 17, Schmitt iĝis la unua membro de la unua sciencist-astronaŭta grupo de la NASA kiu flugis en spaco. Ĉar Apollo 17 estis la lasta el la Apollo misioj, li iĝis ankaŭ la dekdua kaj dus plej juna persono kiu piediris sur la Luno, kaj la antaŭlasta persono kiu eliris el la Luno (li enŝipiĝis en la Luna Modulo tuj antaŭ la komandanto Eugene Cernan). Schmitt ankaŭ restas la unua kaj nura profesia sciencisto kiu estis fluginta trans la malalta ĉirkaŭtera orbito kaj kiu vizitis la Lunon. Li estis influa ene de la komunumo de geologoj kiuj subtenas la Apollo programon kaj, antaŭ starti sian proprajn preparojn por la Apollo misio, li estis estinta unu el la sciencistoj kiuj trejnis tiujn kosmonaŭtojn de Apollo kiuj estis elektitaj por viziti la lunan surfacon.

Schmitt rezignis el la NASA en Aŭgusto 1975 por kandidatiĝi al la elekto por la Usona Senato kiel membro el Nov-Meksiko. Kiel la kandidato de la Respublikana Partio en la balotado de 1976, li venkis super la du-tempa senatano Joseph Montoya el la Demokrata Partio, sed, kandidate por re-elekto en 1982, li estis venkita de la Demokrata Jeff Bingaman.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj kosmonaŭtoj
Kategorio:Usonaj sciencistoj
Kategorio:Studentoj de universitato Harvard
Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Usonaj geologoj
Langholm

**Langholm** /ˈlæŋəm/ (), konata populare ankaŭ kiel la "Muckle Toun", estas *burgh* nome urbo en Dumfries kaj Galloway, Skotlando, ĉe la rivero Esk kaj la ŝoseo A7.

## Historio
La urbo kreskiĝis ĉirkaŭ la tekstila industrio, sed ĝi estas nune plej bone konata kiel naskoloko de Hugh MacDiarmid kaj Thomas Telford, kaj kiel la praula hejmo de Neil Armstrong. En 2001 estis 2,311 loĝantoj.

La urbo estis grava centro por la limrabistoj *Border Reivers*.

Langholm estas la tradicia sidejo de la klano Armstrong, kiu estas nune reprezentata tutmonde de la oficiala *Clan Armstrong Trust*. Hejmo de la klano Armstrong estas la Turo Gilnockie 2.3 km (1.4 m) norde de Canonbie.

 

Kategorio:Urboj de Skotlando
Klano Armstrong

[eta|dekstra|Armstrong [tartano]]
La **Klano Armstrong** estas skota klano de Malaltaj Teroj en la Skotaj Limoj. Tiu klano ne havas nun ĉefon agnoskita de la *Lord Lyon King of Arms* kaj tiele ĝi estas konsiderata duaranga klano. La Pacjuĝisto legis el nevalida 400-jaraĝa leĝo kiu postulis lin pendumi ajnan Armstrong trovita en la urbo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.clanarmstrongtrust.org.uk/ Clan Armstrong Trust
* http://www.armstrong.org/ The Armstrong Clan Society
* http://www.armstrong-clan-association.co.uk/ Armstrong Clan Association
* http://www.armstrong-clan.co.uk/ Clan Armstrong Centre at Gilnockie Tower, Canonbie

Armstrong
Palaco de Drottningholm

La **Palaco de Drottningholm** () estas privata loĝejo de la Svedia Reĝa Familio, lokita en Drottningholm (laŭvorte signifas "Reĝina Insulo"-n). Ĝi estis konstruita en la malfrua 16-a jarcento en la insulo Lovön, komunumo Ekerö, provinco de Stokholmo. Nuntempe, krom esti unu el la restadejoj de la Reĝa Familio de Svedio, estas populara turisma loko. 

## Monda heredaĵo de UNESKO 
La palaco estis klasifikita kiel Monda heredaĵo de Unesko en 1991, ĉefe pro la Teatro de la Palaco Drottningholm kaj la Ĉina Pavilono de Drottningholm. La komentoj de UNESKO estis:

:*La reĝa posedaĵo Drottningholm situas sur insulo en lago Mälaren en antaŭurbo de Stokholmo. Kun sia palaco, perfekte konservita teatrejo (konstruita en 1766), ĉina pavilono kaj ĝardenoj, estas la plej bona ekzemplo de reĝa loĝejo de la dekoka jarcento en norda Eŭropo, inspirita de la Kastelo de Versailles.* 

Dosiero:Bulgarin(1839) p327 Drottningholm.jpg
Dosiero:Drottningholm Slottsteater 2002.jpg
Dosiero:Stockholm - panoramio (98).jpg
Dosiero:Drottningholm entrevalvet 2011.jpg
Dosiero:Drottningholm slottsbibliotek 1966.jpg
Dosiero:Drottningholm slottsvakten 2011.jpg
Dosiero:Drottningholms slott och park orienteringsplan.jpg
Dosiero:Teaterplan April 2015 02.jpg
Dosiero:Drottningholm Demostenes med flera 02.jpg
Dosiero:Herkulesfontänen 2011.jpg

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficial Retadreso de la Svedia Reĝa Familio 
* La Reĝa Domajno de Drottningholm - Simbolo de Nacia Heredaĵo 
* Palaco de Drottningholm ĉe WikiMapia

Kategorio:Konstruaĵoj en Svedio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj de UNESKO
Kategorio:Mondaj kulturheredaĵoj
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Svedio
Kategorio:Kasteloj en Svedio
Alpecejo

**Alpecejo** (ankaŭ: **altmontara ĝardeno**, en la germana kaj la franca *Alpinum*, en la angla *Alpine Garden*) estas specifa tipo de ĝardenoj, kie oni ĉefe kreskigas plantojn el la altmontaraj regionoj de la mondo: Alpoj, Kaŭkazo, Pireneoj aŭ Himalajo. Alpecejo ofte estas parto de botanika ĝardeno; ĝi montras plantojn el la subalpa kaj ĉefe el la alpa etaĝo, kio signifas, ke arboj preskaŭ mankas, nur nanaj formoj de koniferoj videblas; krome oni trovas kutime likenojn, muskojn kaj specifajn rezistemajn florplantojn. eta|Alpecejo de Botanika Ĝardeno Munkeno-Nimfenburgo (Germanio)

La alpecejo provas imiti la klimatajn kondiĉojn de la originejo de la plantoj. La klimato en la montaro malpli dependas de la latitudo ol de la alteco de la loko. Ju pli alta la loko, des pli longa la vintra periodo (kaj des pli mallonga la kreskoperiodo por la plantoj). Super alteco de 2000 m en la Alpoj ne plu ekzistas somero, super 3000 m vintras preskaŭ dum la tuta jaro (t.n. neĝa etaĝo). Tipe por tiu klimato estas krome la intensaj sunradioj kaj akraj ventoj. Kaj kvankam la rando de la altaj montaroj povas esti pluvoriĉa, la interna parto ofte estas seka. En la Alpoj ekzemple la precipitaĵo en la internaj valoj de Valezo aŭ Karintio estas sub 800 mm jare.

Kvankam en botanika ĝardeno ne eblas ŝanĝi la lokan klimaton, per elekto de specifa grundo (ŝtona, sablohava grundo) oni povas doni pli favoran situacion al la plantoj. En regiono kun mildaj kaj pluvoriĉaj vintroj (kiel Britio kaj Irlando) oni foje kultivas la plantojn en alpeca domo.

La unuan alpecejon konstruigis imperiestro Maksimiliano la 2-a en Vieno fine de la 16a jarcento.

## Tipaj plantoj troveblaj en alpecejo 
(Listo de tipaj plantoj troveblas en la artikolo Flaŭro de Alpoj)
* alpa dianto
* edelvejso
* genciano
* globulario
* primolo
* ranunkolo

Kategorio:Botanikaj ĝardenoj
Kategorio:Alpoj
Salvador Sobral

**Salvador Vilar Braamcamp Sobral** (naskiĝinta la  en Lisbono) estas portugala kantisto. Li venkis la Eŭrovido-Kantokonkurson en la 13.5.2017 en Kievo kantante la kanton *Amar pelos dois*.

## Origino 
Sobral devenas el portugala nobela familio. Lia fratino Luísa Sobral (* 1987) estas ankaŭ kantistino. La gepatroj estas Salvador Luis Cabral Braamcamp Sobral (* 1955) kaj Luisa Posser de Andrade Vilar (* 1960). Ilia praavo Luis José Aimable Braamcamp Sobral (1874–1934) estis la kvara *Grafo de Sobral*.

## Vivo 
Unue Sobral studis psikologion sed baldaŭ li aliorientiĝis je ĵazo. Post studoj en Barcelono li iris al Usono. Poste li denove studis ĵazmuzikon ĉe la altlernejo "Taller de Musics" en Barcelono. Liaj unuaj projektoj influitis de la stilo de Chet Baker kaj de la brazila Bossa Nova krom aliaj sudamerikaĵoj. En 2009 li partoprenis la portugalan version de la artistelekta konkurso *Ídolos* kaj estis je la sepa rango. En 2016 sekvis lia unua kompleta albumo sub la titolo *Excuse me*. Ĉe la kantoj li kunlaboris kun la venezuela komponisto Leonardo Aldrey. Lia fratino Luisa liveris propran komponaĵon *I Might Just Stay Away*.

## Notoj 
Kategorio:Portugalaj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2017
Ottó Viczián

**Ottó Viczián** [viciAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Viczián Ottó** estas hungara aktoro, voĉoaktoro.

Ottó Viczián http://www.imdb.com/name/nm0896227/ naskiĝis la  en Kazincbarcika.
 
## Biografio 
Ottó Viczián akiris aktoran diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1996. Lia ĉefinstruisto estis Imre Kerényi. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro Madách, post jardeko al aliaj teatroj. Li meritis la titolon "eterna membro" de Teatro Madách, same de Teatro Petőfi (Sopron). Ekde 2011 li apartenas al *Teatro Turay Ida*, en la sama jaro li ricevis premion. Li estas pli konata pro la dubladaj roloj, krome li estas anoncisto hungarlingve en eksterlanda televizio. Li ofte havas rolojn ankaŭ en Hungaria Germana Teatro.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare: Hamleto - titolrolo
* Mór Jókai: *A bolondok grófja* – grafo
* John Steinbeck: *Egerek és emberek* – Curley

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Szalmabábuk lázadása* (2001)
* *Ariadne barlangjai – Húsz év a Pilis mélyén* (rakontanto, 2013)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Bradley Cooper, Johnny Depp, Ralph Fiennes, Heath Ledger kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=10447&lap=munkassag

## Fontoj 
* http://port.hu/adatlap/szemely/viczian-otto/person-25860
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj rakontantoj
Kategorio:Hungaraj anoncistoj
Internacia flughaveno Donecko

280px|eta|Ruinoj de Internacia flughaveno Donecko, 24-a de decembro 2014
**Internacia flughaveno Donecko Sergej Prokofjev** () priservas la urbon Donecko en Ukrainio.

## Historio 
La nova terminalo estis kompletigita en 2012.

La  bataloj de la ukraina aviado (alveninta per aviadiloj Su-25, Mig-29 kaj heklikopteroj Mil Mi-24) kontraŭ ribeluloj de memdeklarita Popola Respubliko de Donecko kiuj provis sturmi la flughavenon, okazigas morton de dekoj da civiluloj kaj por-rusaj ribeluloj. La flughaveno estis severe difektita kaj reokupita la sekvan tagon. La terminalo restis fermita depost tiam. La flughaveno estis tute detruita en januaro 2015. Restas nur ruinoj.

## Statistikoj 
## Flugkompanioj 
* Augsburg Airways
* LOT
* Lufthansa
* Ukraine International Airlines

## Priservitaj urboj 
* Antalya, 
* Ateno, 
* Bakuo, 
* Barcelono (El Prat), 
* Burgaso, 
* Dalaman, 
* Dubajo, 
* Erevano, 
* Istanbulo, 
* Kievo, 
* Larnaka, 
* Moskvo, 
* Munkeno, 
* Prago, 
* Simferopolo, 20px
* Sankt-Peterburgo, 
* Surguto, 
* Split, 
* Tbiliso, 
* Tel-Avivo, 
* Tivat, 
* Varsovio, 
* Vieno, 

## Vidu ankaŭ 
* Flughaveno
* Donecko
* Transporto en Ukrainio
* Sergej Prokofjev
* Politika krizo en Ukrainio (2013-2014)

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Tradukfonto 
Donecko
Kategorio:Transporto en Donecko
Kategorio:Konstruaĵoj en Donecko
Edit Zeke

**Edit ZEKE,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zeke Edit** estas hungara kostumisto, dekoraciisto, altlerneja instruisto.

Edit Zeke http://www.imdb.com/name/nm0954449/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Edit Zeke frekventis artan mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste ŝi plulernis 2 lernojarojn (1979–1981) en arta akademio en Moskvo, fine ŝi akiris diplomon en la Industriarta Altlernejo en 1984. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro de Kecskemét, kie ŝi laboris ĝis 1989. Ekde 1992 ŝi apartenis al Nacia Teatro (Miskolc), sed ŝi faris koncernajn laborojn ankaŭ al aliaj teatroj. Ŝi ekinstruis en 2003 en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto). Ŝi havis plian statuson en Budapeŝta Ŝtata Operejo ekde 2005. Ŝiaj laboraĵoj estis videblaj ankaŭ en ekspozicioj. Ŝi ricevis 5 premiojn inter 1996-2003.

## Elektitaj teatraj laboroj 
* Molière:
** La malsanulo pro imago - kostumo, dekoracio (1984)
** Tartufo - dekoracio (1999)
* William Shakespeare:
** La Venecia Komercisto - kostumo (1987)
** Otelo - dekoracio (1988); kostumo (1999)
** Romeo kaj Julieta - kostumo (1994)
** Hamleto - kostumo (1994)
** Makbeto - kostumo (1996)
* Béla Balázs: Burgo de la Blubarbulo - kostumo (1986)
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - kostumo, dekoracio (1992)
* Puccini: Tosca - kostumo, dekoracio (1996)

## Elektitaj ekspozicioj 
* 1989 Melbourne
* 1991, 1995 Prago
* 1997 Seulo
* 1998 Tokio, Tel-Aviv
* 2001 Arthalo Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografieto 
* hungarlingva biografieto 
* http://port.hu/adatlap/szemely/zeke-edit/person-20183

Kategorio:Hungaraj kostumistoj
Kategorio:Hungaraj dekoraciistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ŝtoncirklo de Currabeha suda

La **ŝtoncirklo de Currabeha suda** situas okcidente de Bandon kaj norde de la ŝoseo R585 en An Chorrbheitheach (Currabeha) en graflando Corcaigh en Irlando.

Ĝi apartenas al la tipaj ŝtoncirkloj de la graflando, nome la Ŝtoncirklo de la Cork-Kerry-Serio. Konservataj estas 13 de verŝajne 17 ŝtonoj, inter ili la „kuŝanta ŝtono“, la du grandaj enirejaj ŝtonoj kaj la centra menhiro. Karakterize por la tipo estas, ke la tiel nomata „aksa aŭ kuŝanta ŝtono“ staras tuj vidalvide de la du plej altaj ŝtonoj, kiuj markas la enirejon. Tipa ankaŭ estas, ke la alteco de la ŝtonoj reduktiĝas direkte al la aksa ŝtono. Ĝi staras en la sudokcidenta sektoro de la cirklo. Unu ŝtono havas akrigan kanalon.

En la norda cirklo (sen centra ŝtono) ekzistas malpli da ŝtonoj.

## Literaturo 
* Seán Ó Nualláin: *Stone Circles in Ireland.* Country House, Dublin 1995, S. 35–43, ISBN 0-946172-45-5.
* Denis Power: *Archaeological inventory of County Cork, Volume 3: Mid Cork, 6435 P10.* ColorBooks, 1997, ISBN 0-7076-4933-1.

## Eksteraj ligiloj 
* fotoj 

Kategorio:Graflando Cork
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Irlando
Eŭrovido-Kantokonkurso 2018

La **63-a Eŭrovido-Kantokonkurso** okazis en Lisbono, la ĉefurbo de Portugalio, pro venko de la kantisto Salvador Sobral en Eŭrovido 2017. Venkis ĝin israela kantisto Netta Barzilai kaj tial la 64-a Eŭrovido-Kantokonkurso laŭplane okazos en Israelo en 2019.

## Duonfinaloj 
### Unua duonfinalo 
La unua duonfinalo okazis je la 8-a de majo 2018 je 21:00 MEST (19:00 UTC).

### Dua duonfinalo 
La dua duonfinalo okazis je la 10-a de majo 2018 je 21:00 MEST (19:00 UTC).

## Finalo 
La finalo okazis je la 12-a de majo je 21:00 MEST (19:00 UTC). Ĝin partoprenis 20 reprezentantoj elektitaj en la duonfinaloj kaj la reprezentantoj de la landoj de t.n. "Granda Kvinopo" (angle *Big Five*) kaj la reprezentanto de la gastiganta lando (Portugalio).

## Interesaĵoj 
Kurioze la Universala Kongreso de Esperanto okazis ankaŭ en Portugalio ankaŭ en 2018. Tiu koincido neniam antaŭe okazis spite ke ofte ja okazis alproksimiĝo ĉu en la tempo ĉu en la spaco, kaj ke multaj urboj estis sidejo de Eŭrovido-Kantokonkurso kaj de Universala Kongreso de Esperanto sed ne en la sama jaro, plej proksimume en apuda jaro.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo


2018
Kategorio:Muziko en 2018
Kategorio:Eventoj en Lisbono
Kategorio:2018 en Portugalio
Lebanon (Ohio)

**Lebanon** estas urbo ene de kaj la kantona sidejo de la Kantono Warren, Ohio, Usono, nome en la sudokcidento de la ŝtato, ene de la metropola areo de Cincinnati. La loĝantaro estis de 20 033 je la censo de aprilo 2010 kaj 20 841 je la censo de aprilo 2020. Lebanon estas amplekse konata kiel turisma allogaĵo, kaj havas multajn interesaĵojn, historiajn punktojn, regionajn festivalojn kaj urbokerna vendejaro. La urbo havas ankaŭ simfonian orkestron kaj koruson.

Laŭ la Usona Buroo de la Censo, la urbo havas totalan areon de 12.97 kvadrataj mejloj (33.59 km²), el kiuj 12.96 kvadrataj mejloj (33.57 km²) estas tero kaj 0.01 kvadrataj mejloj (0.03 km²) estas akvo.

Neil Armstrong, unua homo kiu piediris sur la Luno, havis sian hejmon en Lebanon dum 23 jaroj post sia surluniĝo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Ohio
Regulus (romano)

***Regulus*** estas originale esperantlingve verkita romano de Lorjak (pseŭdonimo de Jacques-Louis Mahé). Ĝi aperis en 1981 ĉe Eldonejo Lina Gabrielli en Ascoli Piceno.

## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 

Kategorio:Esperantlingvaj romanoj
Kategorio:Parizo en romanoj
Kategorio:17-a jarcento en verkoj
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Ŝtonvicoj de Leïtan

La menhiroj de la **ŝtonvicoj de Leïtan** (ankaŭ nomataj **menhiro de Leïtan**) staras okcidente de la ŝoseo D36 apud la domareto Plouénez sude de Brennilis en la departemento Finistère en Bretonio, Francujo.

De la kvin menhiroj de la ĉ. 40 m longa nordoriente-sudokcidente orientita ŝtonvico nur unu estas videbla apud la kampa heĝo. La menhiro estas el loka granito kaj ĝis 3,0 m longa.

En la proksimeco situas la dolmemo Ti Ar Boutiged.

## Literaturo 
* Jacques Briard: Die Megalithen der Bretagne.Paris. Gisserot. Kommentar. 1991

Kategorio:Megalitoj
Kategorio:Monumentoj klasitaj historiaj de Finistère