open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ármin Schwenszky

**Ármin Schwenszky** [ŝvenski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schwenszky Ármin** estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto.

Ármin Schwenszky naskiĝis la  en Bánát-Komlós (Transilvanio kaj Banato, Aŭstra Imperio, nuntempa Comloșu Mare en Rumanio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ármin Schwenszky frekventis gimnazion en Kecskemét, poste li akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Instituto de Budapeŝto en 1877. Post la diplomo li estis asistanto en la sama loko (1878-1880), pli poste li gvidis la kvarantenan stacion pri porkoj en Kőbánya du jarojn. Inter 1882 kaj 1914 li instruis en la instituto (intertempe altlernejo). Li okupiĝis pri malsanoj de la hufoj. Li pensiuliĝis en 1915. Li ricevis reĝan premion en 1896.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Közlemény az 1878. évben uralgott keleti marhavészről* (1878)
* *Mérési kisérletek a lóláb különböző állásain, különös tekintettel a patára* (1889)
* *Mérési kisérletek a pata mechanismusáról* (1890)
* *Patkolástani kézikönyv* (manlibro kun Béla Nádaskay, 1891, 3-a eldono: 1898)
* *Szarvasmarha csülkeire való födeles patkó* (1901)

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo S, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo S, poste serĉu la nomon)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Port-Saint-Louis-du-Rhône (stacidomo)

**Port-Saint-Louis-du-Rhône** estas franca varstacidomo sur linio "Voie de desserte de Port-St-Louis-du-Rhône", situanta en  Port-Saint-Louis-du-Rhône, en departemento Bouches-du-Rhône, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF) priservata de vartrajnoj.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio "Voie de desserte de Port-St-Louis-du-Rhône" (935903).

## Vidu ankaŭ 
* Port-Saint-Louis-du-Rhône

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Bouches-du-Rhône
Kategorio:Port-Saint-Louis-du-Rhône
Minglanilla (Filipinoj)

**Minglanilla** -  - estas kvinaklasa urbego (municipo) en Filipinoj, en insulo Cebu, en regiono Centraj Bisajoj, en provinco Cebuo. Minglanilla konsistas el 19 distriktoj kaj apartenas al la Cebua urbaro. La loknomo venis de la samnoma municipo Minglanilla en Hispanio.
eta|maldekstre|
## Geografio 
Minglanilla kuŝas en la meza parto de la insulo laŭ la orienta marbordo https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=10.2765330706739%2C123.77801579999996&z=10. Talisay (Cebu) troviĝas nur 5 (praktike ili kontaktiĝas), provinca kaj regiona sidejo Cebuurbo 15, Lapu-Lapu 20, Carcar kaj Toledo (Filipinoj) po 23, Dabao 406, General Santos 484, ĉefurbo Manilo 571, Kezonurbo 576, Laoag 952 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Minglanilla estis fondita en 1858 fare de hispana pastro, tamen pli frue jam ekzistis tie malgranda komunumo *Buat*. Minglanilla suferis multe dum la filipina revolucio (1896-1898) kiam ribelantoj bruligis la municipan konstruaĵon kaj prirabis multajn domojn. Usono havis la areon inter 1898-1946, sed inter 1942-1945 la japanoj regis. En 1942 la japanoj faris detruojn, kiel reprezalio pro partizanoj. En la 2000-aj jaroj Minglanilla atingis la internacian klasifikadon urbego (pli, ol cent mil).

## Ekonomio 
Minglanilla estas ĉefe loĝurbo, ĉar la loĝantoj navedas al Cebuurbo por labori. Pli frue la ĉefa industrio estis la agrikulturo. Tamen, ekde la 2000-aj jaroj la ekonomio parte ŝanĝiĝis al serva ekonomio. La plej menciindaj estas amuzparko kaj industria parko.

## Religio 
Minglanilla havas romkatolikan plimultan loĝantaron kaj malplimultajn protestantajn kaj ne-kristanajn minoritatojn.

## Trafiko 
Minglanilla estas atingebla voje per la marborda vojo ambauxflanke. Spite la marbordon fonto ne mencias havenon.

## Klimato 
La klimato de Minglanilla estas klasifikita kiel tropika pluvarbara klimato. Jare pluvas 1639&nbsp;mm, en ĉiuj monatoj estas precipitaĵoj, tamen inter junio-oktobro pli ofte pluvas. La temperaturo varias inter 24-. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vidindaĵoj 
* kirkoj
* festivaloj

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Apolono-Belvedero

eta|maldekstra|292x292px|alt=

[eta|140px|dekstra|Kapo de Apolono, modelita laŭ la *Apolono de Belvedere* (Marmoro, romia kopio de ĉirkaŭ 120–140 p.K.), iam en la kolekto de Vincenzo Giustiniani kaj de James-Alexandre de Pourtalès ([Brita Muzeo).]]

**Apolono-Belvedero** (itale: **Apollo Belvedere**) estas romia marmora statuo farita laŭ greka origino, eble de la statuo de Lekareso (greke: Λεωχάρης) de la 4-a jarcento a.K. La alteco de la statuo estas 2,24 metroj. La statuo ekspoziciiĝas ĉe la Vatikana Muzeo en Romo.

La statuo prezentas la figuron de la dio Apolono. Lia figuro estas desegnita laŭ la helenisma stilo - la figuro ripozas sur unu kruro en pozicio de inter du ŝtupoj sed la manoj ne estas en la kontraŭmeta pozicio. Unu mano staras en la spacon (je la flanko de la korpo kaj antaŭen) kaj tenas sian skulptitan kaj plisitan riĉan robon. Lia alia mano ripozas apud lia korpo. La figuro turniĝas dekstren. Ties haroj estas faritaj helpe de bona elrompado en borilo, laŭ la stilo tipa de la helena periodo. La statuo ripozas sur skulptita arbotrunko, kiu probable estas aldono de la romia kopio (greka skulptaĵo estis riĉa je bronzaj skulptaĵoj, kiuj ne travivis. La roma kopio de marmoro bezonis eksteran subtenon).

eta|upright|maldekstra|Detalo

La skulptaĵo estas delonge konsiderata unu el la plej konataj verkoj de greka skulptaĵo. La statuo estis malkovrita en la 15-a jarcento kaj tuj famiĝis tra la mondo per kopioj kaj gravuraĵoj. En 1504 Albrecht Dürer uzis la skulptaĵon por formi la figuron de Adamo en la konata gravuraĵo "Adamo kaj Eva"; la skulptisto Bonacolsi (Pier Jacopo Alari Bonacolsi) kreis orumitajn bronzajn kopiojn de la statuo; alia konata transartaĵo estas gravuraĵo el ĉirkaŭ de 1530 de Marcantonio Raimondi; la novklasikisma skulptisto Antonio Canova uzis ĉi tiun modelon por priskribi la rolulon de Perseo. Pli modernaj aliroj traktis la skulptaĵon kritike kaj perceptas ĝin kiel "teatreca" ĉar oni perceptas la arton de la klasika periodo kiel la pinton de greka arto.

Ekde la mezo de la 18-a jarcento a.K. ĝi estis konsiderata la plej granda antikva skulptaĵo fare de fervoraj novklasikistoj, kaj dum jarcentoj ĝi karakterizis la idealojn de estetika perfekteco por eŭropanoj kaj okcidentigitaj mondopartoj.

Kategorio:Skulptarto en Antikva Grekio
Kategorio:Nudaj skulptaĵoj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Tarascon (stacidomo)

**Tarascon** (ankaŭ nomita **Tarascon-sur-Rhône**) estas franca stacidomo sur linioj Tarascon - Sète-Ville, Norda branĉo de Tarascon kaj Suda branĉo de Tarascon, situanta en  , en departemento Bouches-du-Rhône, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Provenco-Alpoj-Bordo Lazura kaj .

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Tarascon - Sète-Ville (810000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Raccordement nord de Tarascon (830351).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Raccordement sud de Tarascon (830356).

## Vidu ankaŭ 
* Tarascon (Bouches-du-Rhône)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Bouches-du-Rhône
Kategorio:Tarascon
Bateckij (distrikto)

La **distrikto de Bateckij** aŭ **Bateckij distrikto** () estas distrikto de la Novgoroda provinco, Rusio. La administra centro de la distrikto estas la setlejo Bateckij. La loĝantaro de la distrikto en 2020 estis 5018 homoj.

## Geografio 
La distrikto de Bateckij situas nord-okcidente en la Novgoroda provinco. La areo de la distrikto estas 1 591,79 km².. Oriente ĝi najbaras kun la Novgoroda distrikto, sude – kun la distrikto de Ŝimsk de la Novgoroda provinco; nord-okcidente – kun la Leningrada provinco.

La plej granda rivero de la distrikto estas Luga, kaj al ties baseno apartenas plejparto de la distrikto. La suda parto de la distrikto apartenas al la baseno de Volĥovo.

## Vidindaĵoj 
200px|eta|maldekstra|Ŝum-monteto
En la distrikto de Bateckij, apud la vilaĝo Podgorje, troviĝas Ŝum-monteto, la dunivela tera piramido, unu el la plej grandaj eŭropaj mezepokaj artefaritaj montetoj. Pri la celo de la konstruado de Ŝum-monteto oni nun disputas – ĉu tiu estas tomb-monteto aŭ bazo de fortikaĵo. La monteto situas sur la flago kaj sur la blazono de la distrikto, kune kun la suno kaj fluganta blanka cikonio.

## Referencoj 
Kategorio:Distriktoj de Novgoroda provinco
(126154) 2001 YH140

**(126154) 2001 YH140** estas  tre granda, malhela transneptuna objekto malkovrita la  de la usonaj astronomoj Chad Trujillo kaj Michael E. Brown elde la Observatorio de la Monto Palomar (norde de San-Diego, Kalifornio, Usono).

Por Michael E. Brown, ĝi eble estas nanplanedo kun taksata diametro de 344 km.

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 3:5 kun Neptuno, krome, ĝia orbita periodo estas preskaù ekzakte 23 jupiteraj jaroj.

Ĝi pasis ĉe sia perihelio la 26-an de septembro 1999.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Listo de la Konataj Transneptunaj Objektoj ; el la paĝaroj de Wm. Robert Johnston
* 

Kategorio:Transneptunaj objektoj
Kategorio:Malkovrita de Chad Trujillo
Kategorio:Malkovrita de Michael E. Brown
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Galantino

En la franca kuirarto, la **galantino** ( ) estas malvarma plado de blanka viando farĉita kaj gelatenkovrita.

## Priskribo 
La galantino ĉefe konsistas el senostigita maso de viando. Por fari galantinon, oni senostigas la viandon — jen ĝenerale malfacila tasko — kaj farĉas ĝin per miksaĵo de viando, legomo, frukto ktp.

Oni premas la senostigitan, farĉitan viandon en cilindran formon kaj kuiras ĝin, kovrante ĝin per gelateno.

La galantino estas manĝata tranĉite kaj malvarme, kune kun vino.

### Ingredienco 
eta|dekstra | Galantino de kokaĵo kun safrano
Tradicie, la viando uzata por galantino devas esti *blanka viando*, kiu laŭ la franca kuirarto povas esti kokaĵo, anasaĵo, anseraĵo, fazanaĵo, porkaĵo, apraĵo, bovidaĵo (sed ne alispeca bovaĵo), alispeca birdaĵo, aŭ ĉasitaĵo.

Krome, ankaŭ ekzistas galantino de ŝafidaĵo () kaj galantino de angilaĵo ().

## Historio 
La galantino originis en Francio dum la Mezepoko. Origine, galantino nur signifis pladon de birdaĵo; la senco poste plivastiĝis. La nomo de la plado estas kognato de *gelateno*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Franca kuirarto
126160 Fabienkuntz

'*126160 *Fabienkuntz'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la svisa amatora astronomo Michel Ory elde la Observatorio de Ĵuraso en Vicques (Svislando).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Fabien Kuntz'', franca ĉasisto de meteorŝtonoj kaj populara scienca verkisto de Besançon. Li kaj lia edzino Marie Gerbet malkovris multenombrajn meteorŝtonojn de 2003.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Michel Ory
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Aspach-le-Bas

''''* (jen francigite, origine germane kaj alemane *Niederaspach*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Haut-Rhin*, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono *Grand Est'' ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento Thann-Guebwiller/Gebweiler. Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haut-Rhin

eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Haut-Rhin
Ĉinoto

***Citrus myrtifolia***, la mirtfolia oranĝarbo, estas specio de Citruso kun foliaro simila al tiu de la Ordinara mirto. Ĝi estas kompakta arbo kun malgrandaj folioj kaj neniuj dornoj, kiu kreskas ĝis alteco de tri metroj (10 ft) kaj troveblas en Malto, Libio, Suda Francio kaj Italio (ĉefe en Ligurio, tipe Savono, kaj ankaŭ en Toskanio, Sicilio kaj Kalabrio).

La frukto de la arbo similas al malgrandaj oranĝoj. Ĝi havas amaran guston kaj estas ofte nomata per sia itala nomo, *chinotto* (itala elparolo: [kiˈnɔtto]). Ĝi estas esenca aromiga agento de plej multaj italaj amaraj trinkaĵoj i.a. de la populara Campari-aperitivo, kaj de kelkaj markoj de karbonataj nealkoholaĵoj, kiuj estas ĝenerale nomataj "chinotto".

La mirtfolia oranĝarboj foje estas plantitaj en ĝardenoj. Pro sia kompakteco, ĝi ankaŭ povas esti plantita en poto aŭ en alia speca ujo.

eta|Ĉinoto ĉe la Botanika Ĝardeno de la Insuloj Brissago

## Taksonomiaj sinonimoj 
eta|Ĉinoto, *C. myrtifolia*, en Lineaejo de Misuria Botanika Ĝardeno
* *Citrus aurantium* var. *myrtifolia* Ker-Gawl. en Bot. Reg. vol. 4, t. 346, in textu. 1818.
* *Citrus pumila* Marc. en Izv. Sohinin. Obl. Sukhum. Stants. vol. 2. 1921.

## Referencoj 
* Chandler, W. H., S. N. Hooper & M. J. Harvey - *Evergreen Orchards*. Kimpton London 1958: 535 pp.
* Facciola, S. - *Cornucopia. A Source Book of Edible Plants*. Kampong Publ. Vista 1990: 677 pp.
* Hodgson, R. W. (1965): "Taxonomy and nomenclature in the *Citrus*" (pp 317–331) - In: S. Krishnamurthi (ed.) - *Advances in Agriculture Sciences and Their Applications*. Agric. Coll. Res. Inst. Coimbatore.
* Mortensen, E. & E. T. Bullard - *Handbook of Tropical and Subtropical Horticulture*. (3rd ed. 1966). Department of State Agency for International Development Washington 1964: 260 pp.
* Morton, J. F. (ed.) - *Fruits of Warm Climates*. Creative Resource System, Winterville, N.C. 1987: 505 pp.
* Swingle, W. T. (1946): "The botany of *Citrus* and its wild relatives of the orange subfamily (family Rutaceae, subfamily Aurantioideae)" (pp 129–474) - In: H. J. Webber & L. D. Batchelor (eds.) - *The* Citrus *Industry*. Vol. 1. History, botany and breeding Univ. of California Press Berkeley: 1028 pp.
* Tanaka, T. - *Species problem in* Citrus*. A critical study of wild and cultivated units of Citrus, based upon field studies in their native homes*. Japanese Society for the Promotion of Science Ueno 1954: 152 pp.
* Webber, H. J. (1946): "Cultivated varieties of *Citrus*" (pp 475–668) - In: H. J. Webber & L. D. Batchelor (eds.) - *The* Citrus *Industry*; 1. History, botany and breeding Univ. of California Press Berkeley: 1028 pp.

## Eksteraj ligiloj kaj noto 
* NCBI Taxonomy Database
* Mansfield's World Database of Agricultural and Horticultural Crops
* USDA Germplasm Resources Information Network (GRIN) entry 
* 

Kategorio:Ornamaj arboj
Ladislao la 2-a (Bohemio)

**Ladislao la 2-a**, *Vladislaus* aŭ *Vladislav* (ĉirkaŭ 1110 - 18a de Januaro 1174) estis Duko de Bohemio de 1140 kaj poste Reĝo de Bohemio de 1158 ĝis sia abdiko en 1173. Li estis la dua reĝo de Bohemio post Vratislav la 2-a, sed tio ne estis hereda titolo.

Vladislav estis la filo de Vladislav la 1-a kaj Richenza de Berg. Li estis edzo dufoje, unue de Gertrudo de Babenberg kaj poste de Judito de Turingio.

Li estis aventurema junulo. Senŝance surtroniĝi dum la regado de sia onklo Sobeslav la 1-a, li translokiĝis al Bavario.Li revenis post la morto de Soběslav en 1140 kaj kun la helpo de sia bofrato, la reĝo de Germanio, Konrado la 3-a, li estis elektita Duko de Bohemio fare de la Bohemia nobelaro kaj poste devis fronti plendojn pro tiu sukcedo. En 1147, Vladislav akompanis Konradon al la Dua Krucmilito, sed li haltis en Konstantinopolo kaj poste revenis.

En Junio 1156 Vladislav kaj Frederiko Barbarossa, sukcedanto de Konrado interkonsentis, ke Vladislav partoprenos en la baldaŭa kampanjo de Frederiko al Italio kaj Frederiko plialtigos Vladislav al rango de reĝo. Tio okazis en 1158, dum por la kampanjoj de 161, 1162, kaj 1167, Vladislav fidis la komandon de la ĉeĥa soldataro al sia frato Duko Děpold la 1-a de Jamnitz kaj al sia filo Frederick. En la 1160-aj jaroj li devis fronti krizon en Moravio kaj konfliktojn inter la episkopoj kaj la germana imperiestro.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Freed, John B. (2016). Frederick Barbarossa: The Prince and the Myth. New Haven, CT: Yale University Press. ISBN 978-0-300-122763.
* Mahoney, William (2011). The History of the Czech Republic and Slovakia. ABC-CLIO. ISBN 978-0313363061.

Kategorio:Reĝoj de Bohemio
Kategorio:Premislidoj
Pohlhof

**Pohlhof** situas en Altenburg en Germanujo; la frua sendependaĵo estas la lasta konserviĝinta kavalirbieno en la urbo.

Ĝi kuŝas ĉe la restoj de la ĉirkaŭfortikaĵoj altenburgaj estante atestilon de landa karaktero de la municipa antaŭ industriigo.

## Historio 
La ĉefa ejo konstruitis jam verŝajne ĉirkaŭ la jaro 1400; ĝia nuna ekstero kun impona renesanca ŝtupogablo kaj la malnova parko alvenis eble ekde la 16-a jarcento. Bernhard von Lindenau naskiĝis tie ĉi; krome li loĝis agadis kaj mortis ĉi-loke.

Inter 1845 kaj 1846 Lindenau igis la lepsikan arĥitekton Albert Geutebrück konstrui surloke elmontradejon por siaj artkolektaĵoj. Ĝi malkonstruitis en 1876 post inaŭguro de la belega Muzeo Lindenau. Nuntempe enestas la civila registrejo.

## Eksteraj ligiloj 
## Notoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Altenburg
Kategorio:Kasteloj en Distrikto Altenburger Land
Lamanon (stacidomo)

**Lamanon** estas franca stacidomo sur linio Avignon - , situanta en  Lamanon, en departemento Bouches-du-Rhône, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Avignon - Miramas (925000).

## Vidu ankaŭ 
* Lamanon

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Bouches-du-Rhône
Kategorio:Lamanon
Jenő Schwanner

**Jenő Schwanner** [jenO ŝvaner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schwanner Jenő** estis hungara bestokuracisto, altlerneja instruisto.

Jenő Schwanner naskiĝis la  en Székesfehérvár, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Jenő Schwanner akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto en 1911, poste li estis asistanto 3 jarojn en la sama loko. Dum la 1-a mondmilito li estis armea bestokuracisto, poste civila bestokuracisto en Sárbogárd, Adony kaj Sárosd. Inter 1923 kaj 1946 li havis postenon en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario), poste ĝis la emeritiĝo en 1963 li estis profesoro kaj katedrestro en la altlernejo. Li kandidatiĝis en 1952 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li multe laboris kontraŭ la bestaj epidemioj.

## Liaj libroj 
* *Állategészségügyi jogszabályok, utasítások és elvi jelentőségű határozatok* (kompilaĵo, 1941, 1947, 1952)
* *Igazságügyi állatorvostan* (1955)

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo S, poste sercxu la nomon)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Péter Tamás Sótonyi

**Péter Tamás Sótonyi** [tamAŝ ŝOnonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sótonyi Péter Tamás** (tamen plej ofte pli mallonge **Sótonyi Péter**) estas hungara altlerneja instruisto.

Péter Tamás Sótonyi naskiĝis la  en Mosonmagyaróvár.
 
## Biografio 
Péter Sótonyi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1973, poste li akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Universitato de Budapeŝto en 1979. Li ricevis stipendiojn (1979-1982) en la universitato kaj inter 1982-1985 en Universitato Semmelweis. Li estis asistanto (1985-1991), lektoro (1991-1993), docento (1993-2001), pli poste profesoro kaj katedrestro en la veterinara universitato (foje nur fakultato). Li estis dekano inter 2012-2017, poste rektoro. Li kandidatiĝis en 1989, doktoriĝis en 2013 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en 1994. Li ofte instruas kaj esploras en eksterlandaj universitatoj. Li ricevis premiojn kaj medalojn inter 1999-2015. Lia edzino naskis 2 gefilojn en 1985, respektive en 1990.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A házimadarak nemi mirigyeinek fejlődése, funkcionális szerkezetváltozása, különös tekintettel a szteroid és trophormonok endokrin befolyásolására* (disertacio)
* *A fejlõdés genetikája és szabályozása* (kunaŭtoro, 1979)
* *Néhány érdekesség a zsiráf csontos vázáról: Einige Besonderheiten uber das Knochengerust der Giraffe* (kunaŭtoro, 1981)
* *A tejmirigy anatómiája és a tejtermelés élettana* (1996)
* *Verdauungsapparat* (kunaŭtoro, 2009)
* *Linear relationship found by magnetic resonance imaging between cerebrospinal fluid volume and body weight in dogs* (kunaŭtoro, 2017)

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* https://www.youtube.com/watch?v=gZ9aAcl8ATQ

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografieto kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Luga (rivero)

**Pola** (, ) estas rivero en nord-okcidento de la Eŭropa parto de Rusio, en la provincoj Novgoroda kaj Leningrada. La rivero apartenas al la baseno de la Balta Maro.

La riverkomenco de Luga situas en marĉoj apud la setlejo *Tjosovskij* (ruse *Тёсовский*) de la Novgoroda distrikto de la Novgoroda provinco. Poste ĝi fluas trans la Novgoroda kaj Leningrada provincoj, kaj apud la havena setlejo *Ustj-Luga* (ruse ''*) enfluas en la Finnan golfon (en ties parton, nomatan *Luga golfeto*, ruse **). Dum trafluo trans morenaj altaĵoj la rivero havas Sabskaj kaj Kingiseppaj rapidfluojn, inter kiuj kaj post ili ĝis la enfluejo la rivero estas navigebla. Dum tre alta akvo parto de akvoj de la Luga enfluas en la riveron Narva. Ĉe la Luga troviĝas la urboj Luga kaj Kingisepp. La rivero estas populara por akvaj turistoj.

Apud Kingisepp ĉe Luga situas la malgranda hidroelektra centralo, nomata *Kingiseppa'',konstruita en 1915, nun ne funkcianta, sed ne detruita.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Riveroj en Leningrada provinco
Kategorio:Riveroj en Novgoroda provinco
Béla Pesthy

**Béla Pesthy** [peŝti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pesthy Béla** estis hungara agronomo, altlerneja instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *koronczói*.

Béla Pesthy naskiĝis la  en Uzd (nuntempa parto de Sárszentlőrinc), li mortis la  en Keszthely.

## Biografio 
Béla Pesthy frekventis mezlernejojn en Bonyhád kaj Selmecbánya, poste li akiris agronomian diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1899. Post la diplomo li restis plu kiel praktikanto. Inter 1909 kaj 1924 li instruis en Ekonomia Akademio (Keszthely), poste ĝis 1932 li havis postenon en la Ministerio pri agrikulturo (Hungario), pli poste li revenis al Keszthely, kie li estis akademiestro ĝis la emeritiĝo en 1934. Pli frue li instruis ankaŭ en la Veterinara Altlernejo de Budapeŝto (1924-1932). Li havis edzinon.

## Elektitaj disĉiploj 
* László Czapáry

## Elektitaj kontribuoj 
* *Mezőgazdasági enciklopédia* (kunlaboranto, 1930)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio
* http://library.univet.hu/sirok/node102.html

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
126245 Kandókálmán

'*126245 *Kandókálmán''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 3:10 kun la Tero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la hungaraj geastronomoj Heiner Zsuzsanna kaj Sárneczky Krisztián elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio, proksime de Mátraszentimre (Hungario).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la hungara inĝeniero Kandó Kálmán (1869–1931), unu el la kreintoj de la fervoja elektra sistemo. Li disvolvis alttensiajn trifazajn motorojn kaj generatorojn. La unua elektra ĉefa fervojo en Eŭropo, la fervojo de Valtellina en Italio, estas bazita sur lia plano. La malgranda planedo estis malkovrita je lia 133-a naskodato.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Krisztián Sárneczky
Kategorio:Malkovrita de Heiner Zsuzsanna
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Kaja koturnokolombo

La **Kaja koturnokolombo** aŭ *Rifa koturnokolombo*, *Geotrygon chrysia*, estas specio de kolombo de la familio de Kolombedoj, *Columbidae*, kiu enhavas kaj kolombojn kaj turtojn. Ĝi probable estas plej rilata al la Brida koturnokolombo.

## Distribuado kaj habitato
La Kaja koturnokolombo reproduktiĝas en Bahamoj kaj, escepte en Jamajko kaj Haitio, tra la tutaj Grandaj Antiloj.  Spite sian nomon, ĝi nuntempe ne reproduktiĝas en la Floridaj Rifoj (*Florida Keys*) aŭ suda kontinenta Florido.

Tiu birdo estas trovebla en tropikaj kaj subtropikaj sekaj arbaroj, arbustejoj, kaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

## Priskribo
La Kaja koturnokolombo estas proksimume 27–31&nbsp;cm longa. La birdo estas distingebla pro malhela rustokolora dorso kaj similkoloraj flugiloj. Ĝi havas kelkan ametistan aŭ bronzkoloran verdan irizecon sur krono, nuko kaj malantaŭa kolo. La mantelo, dorso, pugo kaj internaj flugilkovriloj montras iome da purpurruĝan irizecon. La krono estas griza. La piedoj estas ruĝecaj kaj la beko nigreca. Ĝi havas ankaŭ tre rimarkindan blankan vizaĝan strion el la suba bekobazo subokule al la nuko. Ilia alvoko estas simila al tiu de la Blankpinta kolombo.

## Dieto
Tiuj birdoj manĝas plej ofte surgrunde, ĉefe semojn, berojn kaj faliĝintajn fruktojn. Ili plaĉe manĝas fruktojn de la toksa planto *Metopium toxiferum*. Ili ankaŭ manĝas helikojn.

## Reproduktado
Kvankam jam ne plu reproduktiĝas en Florido, ĝi foje estas ankoraŭ registritaj en la "Keys" (Rifoj) kaj suda Florido kiel vaganta. La ino demetas du sablokolorajn ovojn sur fuŝeca platformo konstruita sur arbusto. Kelkaj nestoj estas konstruitaj eĉ surgrunde.

## Notoj
*
*

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Kubo
Kategorio:Birdoj de Karibio
Luterana preĝejo (Balatonalmádi)

La **luterana preĝejo** estas religia konstruaĵo en urbo Balatonalmádi (Hungario).

## Historio 
La luterana grupo estas filio de Veszprém (urbo) en Balatonalmádi. La grupo ricevis parcelon senpage, kie estis konstruita tre simpla kirko sen turo en 1943. La konsekro okazis en la sekvanta jaro. Oni volis konstrui pli grandan kirkon, sed tio ne sukcesis pro la mondomilita kaj la sekvanta socialismo.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola. La fasado estas simetria, kelkaj ŝtupoj kuras al la enirejo. Post la ŝtupoj malreliefo situas, kiun tenas 2 kolonoj. En profundo de la malreliefo funkcias la larĝa pordo. Sur la fasado pli supre estas videbla rozo de Luther kun surskribo (en traduko) "Nia Dio estas forta fortikaĵo". La internaj instalaĵoj same estas simplaj. Sándor Basilides pentris la altaran bildon.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto

Balatonalmádi
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Balatonalmádi
Puertorika koturnokolombo

eta|maldekstra|250ra|Cueva Clava, tipa loko de *Geotrygon larva*.
La **Puertorika koturnokolombo**, *Geotrygon larva*, estis specio de kolombo, jam formortinta, de la familio de Kolombedoj, *Columbidae*, kiu enhavas kaj kolombojn kaj turtojn. Ĝi estas konata nur pro subfosilia materialo el Holoceno.

Restaĵoj de la Puertorika koturnokolombo estis elfositaj en kavernoj Cueva Clara kaj Cueva Catedral apud Morovis, en Cueva Toraño apud Utuado, kaj en rubamaso apud Mayagüez, en Puertoriko. La holotipo, nome tarsometatarso, estis malkovrita en Julio 1916 fare de la zoologo Harold Elmer Anthony en Cueva Clara.

Laŭ Alexander Wetmore kiu priskribis tiun specion, ĝi estis rilata al la Grizkapa koturnokolombo (*Geotrygon caniceps*), kiu vivas en Kubo. La tarsometatarso de la Puertorika koturnokolombo, tamen, estas pli longa ol ĉe la Grizkapa koturnokolombo. Ankaŭ kompare kun la Ruĝeca koturnokolombo (*G. montana*), kiu vivas en Puertoriko, la tarsometatarsoj estas pli svelta.

La granda kvanto de neelfosita materialo kondukis al la supozo ke la Puertorika koturnokolombo eble estis ofta birdo antaŭ la komenca alveno de homoj al la insulo. Ties formorto eble estis okazigita pro senarbarigo.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Alexander Wetmore: *Bird Remains from the Caves of Porto [sic] Rico* En: Bulletin of the American Museum of Natural History No. 46, 1922:p 316–317
* Alexander Wetmore: *An Additional Record for the Extinct Porto Rican Quail-Dove* En: Auk Vol. 40 (2), 1923:p 324
* Alexander Wetmore: *Scientific Survey of Porto Rico and the Virgin Islands*. Vol. 9, pts. 1–4. New York Academy of Sciences, 1927, p 405–406
* Michael Walters & Julian Pender Hume: *Extinct Birds*. Poiser Monographes (A & C Black), 2012. . p 147.

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Birdoj de Karibio
Hispaniola koturnokolombo

La **Hispaniola koturnokolombo** aŭ *Blankfrunta koturnokolombo*, *Geotrygon leucometopia*, estas specio de kolombo de la familio de Kolombedoj, *Columbidae*, kiu enhavas kaj kolombojn kaj turtojn.

## Distribuado kaj habitato
Ĝi estas endemio de Domingo (ĝi estis iam troveble en Haitio, sed estas nun formortinta tie) en la karibia insulo Hispaniolo. Ties naturaj habitatoj estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, subtropikaj aŭ tropikaj marĉoj, subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj, kaj plantejoj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

## Taksonomio
Ĝi estis iam konsiderata subspecio de la Grizkapa koturnokolombo, sed tiu specio estis disigita kaj tiu ĉi subspecio deklarita propra specio en 2004 post retaksado de la taksonomio.

## Aspekto
La blankfrunta koturto estas proksimume 28 cm longa, kaj pezas proksimume 171 g. Plenkreskulo havas tre blankan frunton, kaj la cetero de ĝia kapo estas ardezgriza. La flankoj de ĝia kolo havas ruĝecan purpuran aŭ violan nuancon kiu foje etendiĝas sur la grizan bruston. La malsupra ventro estas ruĝeta. La supraj partoj estas pli malhelgrizaj ol la kapo kaj havas metalan purpuran bluan brilon. Ĝiaj okuloj estas ruĝaj. Junuloj estas pli brunaj ol plenkreskuloj, kaj ne havas la purpuran brilon sur la kolo kaj brusto.

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Hispaniolo
Kategorio:Birdoj de Karibio
Jacques Auguste de Thou

**Jacques Auguste de THOU**, latinigite: *Thuanus* (naskiĝinta la  en Parizo, mortinta la ) estis franca historiisto kaj politikisto.

## Vivo 
La filo de la unua parlamenta prezidanto Christophe de Thou senditis fare de reĝo Henriko la 3-a je pluraj gravaj misioj kaj nomumitis konsilisto ĉe la pariza asembleo. En 1586 li akompanis Henrikon la 3-a al Chartres konvinkonte lin en 1588 unuiĝi lige kun Henriko el Navaro. Por havigi monrimedojn por plua batalado kontraŭ la Ligo li vojaĝis al Germanujo kaj Italujo. Post la murdo de Henriko li ekservis por reĝo Henriko la 4-a. En 1594 li deklaritis vicprezidanto parlamenta kaj grandmajstro de la Reĝa biblioteko. Estante tolerema kaj liberpensema katoliko li tre grave kontribuis al la ellaboro de la Edikto de Nantes. Post kiam ankaŭ Henriko la 4-a mortigitis en 1610 li retiriĝis el la publika vivo.

## Historiografio 
Lia ĉefverko estas »Historia mei temporis«, 1543–1607, kiun li komencis en 1591 disde la morto de reĝo Francisko la 1-a. La unuaj 18 libroj estis publikigitaj en 1604. Du jarojn poste aperis nova eldono ĝis la 49-a libro, en 1614 tria ampleksanta 80 librojn. (ĝis 1584). Laŭ la plano de Thou havu la verko 138 librojn kaj etendiĝu ĝis la morto de Henriko la 4-a; sed surmerkatigitis la sekvinta eldono nur en 1620 fare de parenco lia Dupuy kaj amiko lia Nic Rigault; Rigaŭlt eĉ kontinuigis la originalan tekstojn el materialoj kolektitaj de Thou kio eldonitis en Londono en 1733 en sep volumoj. Laŭ tiu ĉi eldono faritis en 1734 franca traduko (presita en Londono) en 16 volumoj.

La en bonega latina stilo verkita verko estas por la tiutempa historio, precipe la franca, kaj por la priskribo de la tiamaj konflikt(et)oj religiaj tre interesa kaj altvalora. Tamen ĝi atakitis de kelkaj kaj suferis pri imputiĝo esti tro en favoro de la hugenotoj. Por pravigi vidpunktojn siajn Thuanus verkis ekde 1616: »Thuani commentarius de vita sua, libri IV« (Orléans 1620). Antologio poezia latinlingva eldonitis sub la titolo »Posteritati; poematum opus notis perpetuis illustratum a J. Melanchthone« (Amsterdamo 1678).

## Familiaĵoj 
Lia filo François Auguste de Thou kvazaŭ samtalenta estis: li estis ĉefbibliotekisto, ŝtatkonsilisto, parlamentano. Kiel kunscianto de la komploto de Henri Coiffier de Ruzé, markizo de Cinq-Mars, li senkapigitis en Lyon en 1642.

## Fonto 
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 19. Leipzig 1909, p. 504-505 (tie ĉi interrete)

Kategorio:Francaj historiistoj
Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Ilan Manulis

**Ilan MANULIS** estas israela astronomo naskiĝinta la .

Laŭ Minor Planet Center, li kunmalkovris la asteroidon 137217 Racah la  en kunlaboro kun Avishay Gal-Yam.

La asteroido 13615 Manulis estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Hebrea paĝaro de Ilan Manulis
*  Angla paĝaro de Ilan Manulis
*  Ilan Manulis ĉe *Facebook*
*  IAU-Slipo de Ilan Manulis 

Kategorio:Viroj
Kategorio:Israelaj astronomoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1949
Grizkapa koturnokolombo

La **Grizkapa koturnokolombo** aŭ **Grizfrunta koturnokolombo**, *Geotrygon caniceps*, estas specio de kolombo de la familio de Kolombedoj, *Columbidae*, kiu enhavas kaj kolombojn kaj turtojn. Ĝi estas endemio de Kubo. 

En Hispaniolo estas simila specio nome Hispaniola koturnokolombo (*Geotrygon leucometopia*) kaj ambaŭ estis iam konsiderataj subspecioj de unusola specio. 

Ties naturaj habitatoj estas tropikaj kaj subtropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, tropikaj kaj subtropikaj marĉoj, tropikaj kaj subtropikaj humidaj montararbaroj, kaj plantejoj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. Ĝi estas trovebla facile nur en kelkaj zonoj de la Ciénaga de Zapata kaj de la montaro Sierra del Rosario, sed ĝi estis registrita ankaŭ en Guantánamo, Remedios kaj en la montaro Sierra de los Órganos de Pinar del Río.

*Geotrygon caniceps* estas ĉirkaŭ 28 cm longa. Ĉe masklo la frunto estas tre helgriza, pli malhela al la kapoverto. En dorso kaj flankoj el la nuko malantaŭen estas irizaĵoj. En kolo supre estas malhelgriza kaj malantaŭe verda metaleca. En ŝultroj kaj supra dorso la koloro estas violblua brila. En pugo kaj vostokovriloj la koloro estas blua, tiel surloke la kolombo estas nomata "azulona" (bluulino). La vosto estas nigreca. La flugiloj havas irizecajn kovrilojn el viola ĉe dorso al verda pli malproksime, la unuarangaj plumoj estas brunecaj. La gorĝo estas tre helgriza. Antaŭa kolo kaj brusto estas helbrunaj kaj ventro pli pala. La okuliriso estas koralruĝa. La beko en bazo estas koralruĝa kaj en pinto malhele sablokolora. La tarsoj estas longaj kompare kun aliaj similaj specioj. La piedoj estas rozkolorecaj. Ĉe ino la koloroj estas malpli buntaj, malpli intensaj kaj malpli brilaj en irizaĵoj, kaj ĉio tio estas eĉ malpli ĉe nematuruloj, kiuj estas pli brunecaj.

Reproduktado okazas el Januaro ĝis Aŭgusto en fuŝa nesto el bastonetoj kaj folioj, sur trunkoforko, 1 ĝis 3 metroj supergrunde. La ino demetas unu kaj rare du ovojn flavec-blankajn.

## Notoj 
## Bibliografio 
* García, F. (1987). Las Aves de Cuba. Especies endémicas. Subespecies endémicas. Tomos I y II. Editorial Gente Nueva, La Habana. 207 pp.
* Garrido, O.H. (1986). Las palomas. Editorial Científico-Técnica, La Habana. 52 pp.
* Garrido, O.H.; Kirkconnell, A. (2000). Birds of Cuba. Helm Field Guides, Londono. 253 pp.

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Kubo
Olivenito

En mineralogio, **olivenito** estas kupro-enhavanta mineralo.

## Priskribo 
Olivenito estas mineralo de kemia formulo Cu2AsO4OH. Ĝi kelkfoje troviĝas en malgrandaj brilaj kristaloj; pli ofte, ĝi troviĝas en grupoj de fibrecaj kristaletoj. Ĝia koloro estas tipe oliveca verdo, laŭ kiu ĝi nomiĝis.

## Lokoj 
La mineralo olivenito ekse troviĝis abunde en Kornvalo, kaj ankaŭ en Utaho.

Olivenite - Majuba Hill, USA.jpg | Olivenito el Nevado, Usono
Olivenite-131591.jpg | Olivenito el Meksiko
Olivenite-18802.jpg | Olivenito el Namibio

## Vidu ankaŭ 
* Olivino

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Monoklinaj mineraloj
Brida koturnokolombo

La **Brida koturnokolombo** aŭ *Liphara koturnokolombo*, *Geotrygon mystacea*, estas specio de kolombo de la familio de Kolombedoj, *Columbidae*, kiu enhavas kaj kolombojn kaj turtojn. Ĝi troveblas en Sankta Lucio, norden ĝis Virgulininsuloj kaj Puertoriko. Ties naturaj habitatoj estas tropikaj kaj subtropikaj sekaj arbaroj kaj tropikaj kaj subtropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

Tiu birdo estas grundoloĝanta koturnokolombo kiu kutime manĝas inter la foliaro de arbaroj. Ĝi estas timida kaj sekretema. Nuntempe, la populacioj de Brida koturnokolombo ŝajne estas endanĝerataj. En la lastaj jaroj, estis variaj influoj kiuj rezultis en ties malpliigo kiel habitatoperdo, ĉasado, naturaj katastrofoj kaj predado. Fakte, oni diras, ke tiu specio estas “la specio kiu postulas plej altan teritorian prioritaton de konservopolitiko."

Temas pri grizecbruna kolombo, pli malhelbruna en kapo, mezmalhelbruna en flugiloj kaj pli helgrizbruna en subaj partoj. La beko kaj piedoj estas ruĝecaj. Estas irizaĵoj helverdaj en kolflankoj kaj purpuraj en dorsoflankoj. La irisoj estas tre ruĝaj kaj la plej rimarkinda trajto, kio nomas la specion, estas tre blanka strio subokula el la bekobazo ĝis suborele.

## Notoj 
Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Karibio
Ruĝeca koturnokolombo

La **Ruĝeca koturnokolombo** aŭ *Rusta koturnokolombo*, *Geotrygon montana*, estas specio de kolombo de la familio de Kolombedoj, *Columbidae*, kiu enhavas kaj kolombojn kaj turtojn. Ĝi reproduktiĝas tra Karibio, Centrameriko, kaj tropika Sudameriko. Ĝi aperis kiel vaganta en Florido kaj suda Teksaso. La ino demetas du sablokolorajn ovojn sur fuŝeta platformo konstruita en arbusto. Kelkaj nestumas surgrunde.

## Priskribo
eta|maldekstre|220ra|En Gvadelupo.
La Ruĝeca koturnokolombo estas proksimume 19–28&nbsp;cm longa. Ĝi estas distingebla pro tre rustokoloraj dorso, ŝultroj, kapoverto, malantaŭa vizaĝo kaj similkoloraj flugiloj. La frunto, brusto, pugo kaj subokula vango estas helbrunaj. La piedoj, beko kaj okulringoj estas ruĝaj, dum la irisoj estas flavecaj.

## Habitato
Tiu birdo estas trovebla en arbaroj kaj arbustaroj. Ĝi adaptiĝis ankaŭ al kafoplantejoj. Ĝi iome suferas pro arbarfragmentado. Tiuj kolomboj manĝas surgrunde, ĉefe semojn. Ili manĝas ankaŭ malgrandajn senvertebrulojn.

## Taksonomio
En la unua duono de la 18-a jarcento la Ruĝeca koturnokolombo estis priskribita kaj ilustrita fare de kelkaj natursciencistoj kiel John Ray en 1713, Hans Sloane en 1725 kaj George Edwards en 1743. Kiam en 1758 la sveda natursciencisto Carl Linnaeus ĝisdatigis sian *Systema Naturae* por la 10a eldono, li metis la Ruĝecan koturnokolombon kun ĉiuj alliaj kolomboj en la genro *Columba*. Linnaeus inkludis mallongan priskribon, stampis la dunomon *Columba montana* kaj citis la pli fruajn aŭtorojn. La specifa epiteto estas el la Latina *montanus* signife "el montoj". La specio estas nune metita en la genron *Geotrygon* kiu estis enkondukita en 1847 fare de la angla natursciencisto Philip Henry Gosse.

Aktuale estas agnoskitaj du subspecioj, nome la jenaj:
* *G. m. martinica* (Linnaeus, 1766) – Malgrandaj Antiloj
* *G. m. montana* (Linnaeus, 1758) – Meksiko ĝis nordorienta Argentino, Grandaj Antiloj, Trinidado

## Referencoj
## Literaturo 
* "National Geographic"  *Field Guide to the Birds of North* *America* 
**Handbook of the Birds of the World Vol 4*,  Josep del Hoyo editor, 

## Eksteraj ligiloj 
* Voĉo de la Ruĝeca koturnokolombo

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Kubo
Kategorio:Birdoj de Karibio
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Meksiko
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Purpura koturnokolombo

La **Purpura koturnokolombo**, *Geotrygon purpurata*, estas specio de kolombo de la familio de Kolombedoj, *Columbidae*, kiu enhavas kaj kolombojn kaj turtojn. Ties naturaj habitatoj estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj kaj tropikaj malsekaj montararbaroj. Ĝi estis iam konsiderata subspecio de la Safira koturnokolombo.

Ĝi troviĝas el la montaroj Citará en nordorienta Kolombio tra la Okcidenta Montaro kaj Mache-Chindul ĝis Piĉinĉa en plej nordokcidenta Ekvadoro.

Kaj la komuna kaj la scienca nomoj aludas al la purpurkolora nuanco de la supraj partoj, nome dorso, vosto kaj flugiloj, dum la subaj partoj estas helaj kun nur iomete da purpura nuanco en kol- kaj brusto-flankoj. La kapo estas tre bunta, kun tre blanka frunto, blueca kapoverto kiu iĝas malhelbruna en okuloj kaj de tie al la nuko. La vango estas tre blanka areo, pli larĝa ol la strizonoj de la Kaja koturnokolombo kaj de la Brida koturnokolombo inter la malhelbruna nukareo kaj samkolora subvanga strio kiu separas ĝin el la same blanka gorĝo. Krome en malsupra nuko estas irizecoj flavaj, ruĝaj kaj bluaj.

## Referencoj
## Literaturo
* 

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Olivinito

[eta|dekstra|Olivinito (verda) sur [bazalto (nigra)]]
En geologio, **olivinito** aŭ **dunito** estas vulkana petro konsistanta ĉefe el olivino.

## Priskribo 
[eta|dekstra|Diagramo (anglalingva) de kontinuaĵo de vulkanaj petroj. La ekstremo plejparte [olivino|olivina nomiĝas olivinito.]]
Ekzistas dudimensia kontinuaĵo de vulkanaj petroj, konsistanta el miksaĵo de olivino, ortopirokseno, kaj klinopirokseno. La ekstremo de tiu kontinuaĵo, konsistanta ĉefe el olivino kun nur malmulte da piroksenoj, nomiĝas **olivinito**.

## Lokoj 
En Ameriko, olivinito troviĝas en Monto Twin Sisters apud Monto Baker en Vaŝingtonio, Usono, kaj ankaŭ en suda Brita Kolumbio, Kanado. En Eŭropo, olivinito troviĝas en Kipro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Vulkanaj rokoj
Bateckij (setlejo)

**Bateckij** estas setlejo en la Novgoroda provinco, Rusio; la administra centro de la samnoma distrikto. Ĝi troviĝas nord-oriente en la provinco, je 65 km nord-oriente de la Novgorodo kaj je 140 km de Sankt-Peterburgo. La setlejo situas sur la bordo de la rivereto Udrajka, kiu alfluas en la riveron Luga. En la setlejo en 2020 loĝis 2651 homoj.

La setlejo aperis en 1892 ĉirkaŭ stacio ĉe la fervojo inter Sankt-Peterburgo kaj Vitebsko. Sian nomon ĝi ricevis pro la apuda vilaĝo Batecko. En 1916 trans la setlejo trairis la fervojo de Novgorodo al Luga.

## Referencoj 
Kategorio:Loĝlokoj de Novgoroda provinco
Safira koturnokolombo

La **Safira koturnokolombo**, *Geotrygon saphirina*, estas specio de kolombo de la familio de Kolombedoj, *Columbidae*, kiu enhavas kaj kolombojn kaj turtojn. Ĝi troviĝas en la okcidento de la Amazona Baseno, nome en Brazilo, Kolombio, Ekvadoro kaj Peruo. Ties naturaj habitatoj estas tropikaj kaj subtropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tropikaj kaj subtropikaj humidaj montararbaroj. La Purpura koturnokolombo, *Geotrygon purpurata*, estis iam konsiderata subspecio de la Safira koturnokolombo.

Estas du agnoskitaj subspecioj, nome la jenaj:

* *Geotrygon saphirina rothschildi*
* *Geotrygon saphirina saphirina*

La safira koturnokolombo estas 22 ĝis 26 cm longa kaj pezas 139 ĝis 199 g. La masklo de la nomiga subspecio havas blankajn frunton, gorĝon kaj malgrandan makulon sub la okulo. Ĝi havas okulfrapan, longan, purpur-nigran vangan strion. Ĝia malhele bluetgriza krono fariĝas bronzverda sur la nuko; sub tio estas iriza makulo el verda, ora kaj purpura rozo. La dorso kaj flugilkovriloj estas purpurbrunaj kaj la pugo irize verdeta aŭ purpure blua. La centraj vostoplumoj estas ardeznigraj kaj la eksteraj estas nigrecaj kun blugrizaj pintoj. La fermita flugilo montras longforman blankan makulon. La brusto estas palgriza paliĝanta al blanka sur la ventro kaj apuda per sablokoloraj flankoj. Ĝiaj okuloj estas palflavaj ĝis malhelbrunaj. La plenkreska ino havas la saman plumarbildon sed estas malpli brila. Junuloj estas malhelruĝecbrunaj supre, pli malhelgrizaj sube, kaj iliaj vizaĝmarkoj estas malpli intensaj. *G. s. rothschildi* estas esence la sama kiel la nomiga sed por pli malhelaj okuloj.

## Notoj 
Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kresta koturnokolombo

La **Kresta koturnokolombo**, *Geotrygon versicolor*, estas specio de kolombo de la familio de Kolombedoj, *Columbidae*, kiu enhavas kaj kolombojn kaj turtojn. Ĝi estas endemio de Jamajko. Ties natura habitato estas subtropikaj kaj tropikaj humidaj montararbaroj. Ĝi estas minacata per habitatoperdo.

Temas pri tre malhelgriza kolombo kun ruĝaj irisoj kaj kruroj. La beko estas nigreca.

Masklaj krestkoturnoj estas 27 ĝis 31 cm; inoj estas 27 ĝis 30 cm. Ili pezas proksimume 225 g. Maskloj havas nigran frunton kaj senkoloran brunan kronon. La nuko estas griza kaj havas longformajn plumojn produktantajn la eponiman kreston. La dorso kaj flankoj de la kolo estas metalbronza aŭ bronzverda. La vizaĝo estas plejparte griza kun larĝa ruĝeta sablokolora vanga strio. La grizo daŭras ĝis la ventro; la ventro kaj flankoj estas kaŝtankoloraj. La supra dorso kaj flugilkovriloj estas irize ruĝecpurpuraj, la mezdorsa bluecpurpuro, kaj la malsupra dorso kaj vosto verdetnigraj kun purpura irizeco. La okulo estas ruĝa, ĉirkaŭita de nuda griza haŭto. Multaj inoj aspektas same kiel la masklo, sed foje ili estas pli palaj entute kaj pli brunaj sur la kolo kaj ventro. Junuloj estas pli senkoloraj ol la plenkreskuloj kaj la plej multaj plumoj montras rustkolorajn randojn.

## Referencoj 
Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Karibio
Kategorio:Endemismoj ĉe birdoj
Kategorio:Birdoj de Jamajko
Peridotito

[eta|dekstra|Periodito el la [Atlantida Masivo, sub la Atlantiko]]
En geologio, **peridotito** estas vulkana petro konsistanta plejparte de olivino kune kun piroksenoj.

## Priskribo 
[eta|dekstra|Diagramo (anglalingva) de kontinuaĵo de vulkanaj petroj. La ekstremo plejparte [olivino|olivina nomiĝas olivinito.]]
Ekzistas dudimensia kontinuaĵo de vulkanaj petroj, konsistanta el miksaĵo de olivino, ortopirokseno, kaj klinopirokseno. La duono de tiu kontinuaĵo, kiu enhavas pli da olivino ol piroksenoj, nomiĝas **peridotito**. (La alia duono, pli piroksena ol olivina, nomiĝas piroksenito.)

La ekstrema periodito, konsistanta preskaŭ nur el olivino, nomiĝas olivinito.

## Loko 
Periodito estas la petro, el kiu la supra termantelo plejparte konsistas.

## Etimologio 
Peridotito nomiĝas laŭ *peridoto*, gemkvalita olivino.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Olivino (peridoto, krizolito)
* Olivinito

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Vulkanaj rokoj
Blukapa koturnokolombo

La **Blukapa koturnokolombo**, *Starnoenas cyanocephala*, estas specio de kolombo (koturnokolombo aŭ perdrikokolombo) de la familio de Kolombedoj, *Columbidae*, kiu enhavas kaj kolombojn kaj turtojn. Ĝi estas monotipa ene de la subfamilio *Starnoenadinae* (Starnoenadenoj) kaj genro ***Starnoenas***.

## Taksonomio 
En 1734 la angla natursciencisto Eleazar Albin inkludis bildon kaj priskribon de la Blukapa koturnokolombo en sia *A Natural History of Birds*. Lia desegno estis farita el vivanta birdo kiu estis alportita en Anglion el Karibio. Kiam en 1758 la sveda natursciencisto Carl Linnaeus ĝisdatigis sian *Systema Naturae* por la 10a eldono, li metis la Blukapan koturnokolombon kun ĉiuj aliaj kolomboj en la genron *Columba*. Linnaeus inkludis mallongan priskribon, stampis la dunomon *Columba cyanocephala* kaj citis la verkon de Albin. La specifa epiteto kombinas la vortojn de la Antikva greka *kuanos* kun signifo "malhelblua" kaj *-kefalos* kun la signifo "-kapa". Ĝi estas nune la nura specio metita en la genron *Starnoenas* kiu estis enkondukita de la franca natursciencisto Charles Lucien Bonaparte en 1838. La specio estas monotipa: neniu subspecio estas agnoskita.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Kubo
Kategorio:Birdoj de Karibio
Kategorio:Endemismoj ĉe birdoj