open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
John Opie

**John OPIE** (naskiĝis je majo 1761 - mortis la ) estis angla pentristo el Kornvalo. Li plejparte kreis  kaj portretojn.

## Junaĝo 
Li naskiĝis en vilaĝo St Agnes, apud Truro en Kornvalo. Lia intereso pri pentrado rapide disvolviĝis, sed li estis ankaŭ bona lernejano. Je la aĝo de dudek jaroj, li jam majstris Eŭklidon, kaj kreis vesperan lernejon pri aritmetiko kaj skribado. Li fariĝis fama, unue en sia regiono, pro siaj portretoj, kaj alvenis al Londono en 1780, kie li komencis pentri sub la patroneco de D-ro John Wolcot (Peter Pindar). Opie estis tiam prezentita kiel « la kornvala mirindaĵo », kaj kiel memlerninta genio. Liaj portretoj fariĝis tre popularaj, sed tio ne daŭris longe.

## Kariero 
Li tiam komenci plibonigi sian teknikon kaj sian stilon, kaj tiel meritis laŭdon de sia rivalo James Northcote : « *Aliaj artistoj pentradas por vivi ; Opie vivas por pentradi* ». En 1786, Opie malkovris sian unuan gravan historian temon, la « Murdo de Jakobo la 1-a ». Je la sekvinta jaro aperis la « Murdo de Rizzio », verko kies merito estis tuj agnoskita de la Royal Academy, kie li fariĝis membro ekde 1788. Ĝis sia morto, Opie daŭre pentris aŭ portretojn aŭ historiajn pentraĵojn.

Kategorio:Britaj pentristoj
Kontrakta juro (Eŭropa Unio)

dekstra|150px
La specifeco de la eŭropunia organizo rilate diplomation konsistas el tio, ke la membroŝtatoj -- kiuj transdonis parton da siaj suverenaj povoj por fari Eŭropan Union -- tamen konservis sian "internacian kapablon", t.e. la kapablon mem devigi sin per eksteraj, interregnaj kontraktoj (traktatoj).

Sekve, se Eŭropa Komunumo (*) (kiu havas internacian personecon) povas devigi ilin per eksteraj kontraktoj, ili krome povas mem kontrakti.

Povas esti tri situacioj:
# Kontraktoj de la eŭropaj komunumoj: la eŭropaj komunumoj mem subskribas internaciajn kontraktojn, kiuj ligas ne nur la eŭropuniajn instituciojn sed ankaŭ la membroŝtatojn;
# Kontraktoj inter membroŝtatoj kaj eksteraj ŝtatoj;
# Kontraktoj de membroŝtatoj inter si: la membroŝtatoj kontraktas unu kun la aliaj ene de la Unio.

Ĉiuj ĉi kontraktoj entenas regulojn, kiuj povas eniĝi en la eŭropunian juron.

----
(*) Kontraktas ja la eŭropaj komunumoj, ne Eŭropa Unio. Ĉar la Unio ĝis nun ne havas oficialan internacian personecon; nur la eŭropaj komunumoj havas ĝin. Ĝuste la ne efektiviĝinta traktato estiganta Konstitucion por Eŭropo klare donas la internacian personecon al Eŭropa Unio.

Kategorio:Eŭropunia juro
Kategorio:Eŭropa Unio
Kontraktoj de la eŭropaj komunumoj (Eŭropa Unio)

200px|dekstra|Flago de la Eŭropa Unio
Laŭ la komunumaj traktatoj ĉiu eŭropa Komunumo (nome la Eŭropa Komunumo, la Eŭropa Komunumo pri Atomenergio kaj la eksa Eŭropa Komunumo pri Karbo kaj Ŝtalo) havas la internacian personecon, kaj do povas negoci kaj subskribi internaciajn kontraktojn, kiuj ligas ne nur la Komunumojn sed ankaŭ la membroŝtatojn.

## Komunuma proceduro por kontraktado 
La kontrakta proceduro de la Komunumoj disvolviĝas laŭ tri ŝtupoj.

Unue, la proceduron povas iniciati nur la Eŭropa Komisiono, kiu prezentas al la Konsilio de Eŭropa Unio proponon por malfermo de negoco. Tiun negocan komencon permesas nur la Konsilio.

Due, negocas la Eŭropa Komisiono ekskluzive, sed kadre de preskriboj adresitaj de la Konsilio al ĝi. Se la Komisiono ne observas la Konsiliajn preskribojn, ĝi povus rekomenci la negocon surbaze de tiuj preskriboj.

Trie kaj fine, povas konkludi la kontrakton nur la Konsilio, kiu estas la sola institucio rajtanta respondumigi la Komunumojn en la internaciaj rilatoj. Post la deviga konsulto de la Eŭropa Parlamento, la Konsilio povas alpreni la kontraktoprojekton prezentitan de la Komisiono. La kontrakton subskribas la Konsilia prezidanto nome de la koncerna Komunumo.

## Enigo de la kontrakto en la eŭropunian jurordon 
La artikolo 300 de la traktato pri Eŭropa Komunumo agnoskas la devigan efikon de la internaciaj kontraktoj de la Komunumoj: ili *"devigas la Komunumajn instituciojn kaj la membroŝtatojn"*.

Tiuj kontraktoj eniĝas en la eŭropunian jurordon ekde siaj efektiviĝoj, kiuj dependas de la reguloj de la publika internacia juro (plejofte okaze de la interŝanĝo de la ratifaktoj).

Demando koncernas la rangon, kiun havas la internaciaj kontraktoj en la eŭropunia norma hierarkio. La respondo estas, ke tiuj kontraktoj estas samrangaj kiel la origina juro. Tio signifas, ke la internaciaj kontraktoj superas la derivitan juron.

----
Noto: La neefektiviĝinta Eŭropa Konstitucio agnoskas la internacian personecon nur al Eŭropa Unio; la Komunumoj ne plu havus ĝin.

Kategorio:Eŭropunia juro
Kategorio:Eŭropa Unio
La Fuĝo de la Grafoj

**Teitheadh na nIarlaí**, irlande **La Fuĝo de la Grafoj**, kiam la irlanda aristokrataro, Ó Néill kaj Ó Domhnaill kaj sia sekvantaro fuĝis el Irlando en septembro 1607. Irlando memorigas la 400-jariĝon de tiu evento, unu el la plej gravaj en la tuta historio de Irlando, ĉi-jare.

La lasta granda milito de la malnova irlanda aristokrataro kontraŭ la anglaj invadintoj daŭris dum 9 jaroj, inter 1594 kaj 1603 (vidu: Naŭjara milito). La irlandaj ĉefoj estas Aodh Mór Ó Néill, grafo de Tír Eoghain (angle Hugh O'Neill, Earl of Tyrone), kaj Aodh Rua Ó Domhnaill, grafo de Tír Chonaill (angle Red Hugh O'Donnell, Earl of Tyrconnell, nun Donegal), en la nordo kaj nordokcidento de Irlando. La 14-an de aŭgusto 1598 okazis la plej granda venko de irlandaj ribeloj dum la tuta 700-jaro koloniado de la lando, kiam Ó Néill tute detruis anglan armeon de 6,000 - la batalo de Béal an Átha Buí (angle Battle of the Yellow Ford). Post tio en 1601 la irlandanoj ricevis helpon de la hispana reĝo, kiu sendis 4,000 soldatojn. Sed ili alvenis en la ekstrema sudo de Irlando, kaj devigis la irlandan armeon piediri la tutan landon meze de vintro, kiu multe malfortigis ilin. La rezulto estis angla venko en Cionn tSáile (angle Kinsale).

Post kelkaj jaroj estis klare ke la nova Irlando, sub angla dominado, ne havis lokon por Ó Néill, Ó Domhnaill kaj la aliaj ribelaj ĉefoj, kaj ili forlasis la landon en septembro 1607. La plejmulto iris al Romo, kie Ó Néill ricevis palacon de la Papo pro sia milito "por la vera religio". Li mortis en Romo en 1616, kaj estas entombigita en apud la preĝejo de San Pietro en Montorio. Ó Domhnaill iris al la Hispana Reĝo por denove peti helpon por Irlando, sed angla agento mortigis lin per veneno, kaj li mortis je la aĝo de 29.

Fuĝo de la Grafoj
Fuĝo de la Grafoj
Mortomarŝo de Brno

**Mortomarŝo de Brno** estis parto de forpelo de la sudeto-germana loĝantaro el Moravio. Tio komenciĝis la 31-an de majo 1945 kaj iris suden tra vilaĝoj Pohořelice kaj Mikulov ĝis germana-ĉeĥa lingvolimo (nuna ŝtatolimo Ĉekio - Aŭstrio).

## Okazo 
La germana loĝantaro estis perforte forpelita el la urbo. Ili estis kunpelitaj sur la foirejon de Brno, kaj sekvatage ili kaj la germanaj loĝantoj de la ĉirkaŭaj komunumoj devis marŝi 55 km en direkton de la landlimo. Post ke la trapaso de la limo estis malpermesita, la travivantoj estis malfermitaj en grenejo en Pohořelice.

La marŝo trafis ĉefe la virinoj, infanojn, maljunulojn, dum la viroj estas plej ofte en kaptiteco aŭ estis internitaj en Brno.

## Viktimoj 
La mortomarŝon partoprenis ĉ. 27.000 germanaj civiloj, la nombro de la viktimoj varias inter 4000-8000 (germanaj fontoj) kaj kelkcentoj (ĉeĥaj fontoj). Fakto estas, ke oni trovis en amastombejo ĉe Pohrlitz 890 restaĵojn kaj 1000 pluajn en alia tombejo, sed oni trovis ankaŭ amastombejojn ĉe Drasenhofen, Mistelbach, Stammersdorf, kaj Purkersdorf. Oni kalkulas entute je 5200 mortintoj.

La mortoj okazis pro malfortiĝo, malsatego kaj la pro tiel estiĝintaj malsanoj (tifo).

## Kulpuloj 
La mortomarŝo de Brno estis planita kaj organizita agado, efektivigita fare de la antaŭe privilegiitaj ĉeĥaj laboristoj de la armilfabriko (Zbrojovka), kiuj volis montri sin kiel bonaj patriotoj. Ĉeforganizanto de tiu krimagado estis la ĉeĥa stabkapitano Bedřich Pokorný. Li poste oficiriĝis en la ĉĥa miniterio pri internaj aferoj kaj estas rigardata ankaŭ kiel organizanto de Masakro de Aussig, la 31-an de julio 1945.

## Vidu ankaŭ 
* Marŝo de morto
* Masakro de Aussig
* Masakro de Přerov
* Dekretoj de Beneš

## Eksteraj ligiloj 
* Heimatverband der Brünner 
* Sonderausgabe des Brünner Heimatboten zum Todesmarsch 
* Bild der Gedenktafel 
* Bilder von Massengräbern
* Sendung im österreichischen Radiosender Ö1 

Kategorio:Forpelo de germanoj el Ĉeĥoslovakio
Kategorio:1945 en Ĉeĥoslovakio
Kategorio:Brno
Kategorio:Ĉeĥoslovakio en la Dua Mondmilito
Kategorio:20-a jarcento en Ĉeĥio
Kontraktoj de membroŝtatoj inter si (Eŭropa Unio)

150px Tiujn kontraktojn oni ofte nomas *eŭropaj konvencioj*. Ilin oni alprenas ne laŭ la Komunuma proceduro sed laŭ la klasika proceduro de la publika internacia juro.

## Kontraktoj de la membroŝtatoj por plenumo de la originaj traktatoj 
Principe la celojn de la originaj traktatoj oni realigas per la aktoj de la eŭropuniaj institucioj.

Sed kelkfoje la originaj traktatoj dependigas la realigon de celoj al la konkludo de plenumkontraktoj subskribitaj de la membroŝtatoj.

Ekzemple la artikolo 293 de la traktato pri Eŭropa Komunumo listigas plurajn celojn, kiujn la membroŝtatoj realigu per postaj interkonsentoj: protekto de la homoj, forigo de la duobla impostado en Eŭropa Unio, reciproka agnosko de la societoj, plisimpligo de la agnosko kaj plenumo de la juĝdecidoj inter la ŝtatoj...

## Kontraktoj kaj decidoj de la membroŝtatoj ene de la Konsilio 
Tiu kontrakta kategorio estas tre malofta. Sed la membroŝtatoj povas uzi tiajn kontraktojn, okaze se Eŭropa Unio ne disponas decidpovon pri iu specifa demando.

Tiujn kontraktojn subskribas ne la Konsilia prezidanto sed ĉiu reprezentanto de la kontraktantaj ŝtatoj. Ilin poste ratifu la ŝtatoj konforme al siaj internaj proceduroj. Plejofte tiaj kontraktoj formiĝas kiel "simpligitaj kontraktoj", t.e. kontraktoj kiuj ne necesigas ratifon por efektiviĝi.

Kategorio:Eŭropunia juro
Kategorio:Eŭropa Unio
Sophie Scholl

**Sophia Magdalena SCHOLL** (naskiĝis la , mortis la ) estis germana studentino, unu el la 5 fondintoj de la senperforta kontraŭnazia grupo Blanka rozo (), kiun ŝi kun sia frato Hans Scholl esence gvidis.

## Biografio 
Scholl naskiĝis la 9-an de majo 1921 en Forchtenberg. La patro, Robert Scholl estis libera demokrata politikisto, kiu kritikis politikojn de Hitler dum la Nazia reĝimo. Scholl estis kvara filino de Robert Scholl.

Scholl unue intencas agi en junulara movado de Nazia Germanio. En 1932 Scholl aliĝis en Unio de germanaj virgulinoj, la virina junulara organizaĵo de Nazia Germanio. Tamen, la arestoj de ŝiaj amikoj, kiuj partoprenis en Germana Junulara Movado, ŝanĝis ŝian politikan vidon pri naziismo.

En la somero de 1942, ŝi kun aliaj membroj, kiel ŝia frato Hans Scholl, Willi Graf kaj Kurt Huber, aperigis kontraŭnaziajn pamfletojn en Munkena universitato kaj Hamburga universitato. La 18-an de februaro 1943 Sophie Scholl estis arestita kun la frato dum disvastigado de kontraŭnaziaj grupoj de Gestapo. Post kvar tagoj oni ilin kondamnis je morto pro perfido de Roland Freisler kaj ekzekutis per gilotino.

En la jaro 2003 la spektantoj de la germana publika televidkanalo ZDF en enketo *Niaj plej bonaj* voĉdone lokis ŝin kune kun ŝia frato sur la 4-an lokon en listo de la plej grandaj personoj de la germana nacio.

Laŭ la motivoj de la sorto de ŝi kaj de la grupo oni produktis la filmojn *Blanka rozo* (orig. *Die Weiße Rose*, 1982), *Kvin lastaj tagoj* (orig. *Fünf letzte Tage*, 1982) kaj *Sophie Scholl - La lastaj tagoj* (orig. *Sophie Scholl - Die letzten Tage*, 2005).

## Nuntempa signifo 
Nuntempe, la percepto de la figuro de Sophie Scholl draste ŝanĝiĝis. El perfidulo, ŝi fariĝis legenda heroino.

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj luteranoj
Kategorio:Germanaj rezistantoj
Kategorio:Germanoj kondamnitaj al mortpuno
Kategorio:Ekzekutitoj en la 20-a jarcento
Kategorio:Germanaj virinoj
Kategorio:Viktimoj de la naziismo
Kategorio:Germanaj kristanaj pacistoj
Kategorio:Luteranaj pacistoj
Ŝevĉenka ŝtata premio

**Nacia premio de Ukrainio nome de Taras Ŝevĉenko** () estas respublika ŝtata premio nome de Taras Ŝevĉenko fondita la 20-an de majo 1961. Ĝi estis aljuĝita ĉiujare la 9-an de marto - naskiĝtago de Taras Ŝevĉenko - pro altideaj kaj altmajstraj verkoj en branĉoj de literaturo, pentroarto, muziko, teatro kaj kinematografio.

Inter la unuaj laŭreatoj de la premio (9.03.1962) estis Pavlo Tiĉina, Olesj Honĉar en literatura branĉo kaj Platon Majboroda - en muziko.

De aprilo 1969 - **Ŝtata premio de USSR nome de Taras Ŝevĉenko**.

De junio 2000 - **Nacia premio de Ukrainio nome de Taras Ŝevĉenko**.

Kategorio:Premioj de Ukrainio
Kategorio:Aperis en 1961
Kategorio:Taras Ŝevĉenko
Rezolucioj de Karlsbad 1819

La **Rezolucioj de Karlsbad** estis rezulto de konferenco de ministroj de la pli grandaj germanaj ŝtatoj kiu okazis inter la 6-a kaj 31-a de aŭgusto 1819 en la bohemia banejo Karlsbad (hodiaŭ *Karlovy Vary* en Ĉeĥio). Partoprenintaj ŝtatoj estis Aŭstrio, Prusio, Bavario, Saksio, Meklenburgo, Hanovro, Virtembergo, Nasaŭo, Badeno, Saksio-Vajmaro-Eisenach kaj Elekto-Hesio.

La renkontiĝo celis kunlaboron kontraŭ la liberalismo kaj naciismo, radikalaj fortoj. Ĝin organizis la eksterafera ministro de Aŭstrio, princo Klemens von Metternich, post murdo de dramoverkisto August von Kotzebue, fare de Karl Ludwig Sand, membro de radikala studenta organizo.

La konferenco interkonsentis pri urĝaj reguligaj leĝaj proponoj de Metternich, kiuj estis
# Oni petu la asembleon de la Germana Federacio pri enkonduko de unueca cenzuro por ĉiu portempa eldonaĵo.
# Oni malfondu la naciismajn studentajn organizojn (Burschenschaft); la instruistaro de la lernejoj, universitatoj estu subigitaj al ĉefinspektoroj.
# Oni fondu Centran Esplorkomisionon en Mainz, por trovi la konspirajn organizojn.

La la asembleo () de la Germana Federacio akceptis la 20-an de septembro 1819.

La subpremaj rezolucioj povis nur prokrasti disvolviĝon de la liberalismo kaj la germana nacia sento.

Kategorio:1819
Kategorio:19-a jarcento en Germanio
Kategorio:Karlovy Vary
Mikola Rudenko

**RUDENKO Mikola** ukraine **Микола Руденко** (1920-2004) - poeto, prozisto, filozofo, soci-politika aganto.

Naskiĝis en Donecka provinco, atestinto de Holodomoro, partopreninto de la 2-a mondmilito.

Redaktis literaturan revuon "*Dnipro*" (1947-1950), estis unu el tri fondintoj de la Ukraina Helsinka unio.

1977 - arestita kaj malliberigita pro la kontraŭ-soveta propagando. Post la liberiĝo (1988) elmigris, sed revenis Ukrainion en 1992. Entombigita en Kievo.

Aŭtoris 9 poemkolektojn, multajn novelojn kaj kelkajn romanojn. Membro de franca kaj japana PEN-centroj. Laŭreato de Ŝevĉenka ŝtata premio (1993), Heroo de Ukrainio (2000).

Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Kategorio:Herooj de Ukrainio
Maria Matios

eta|maldekstra|M. Matios

**Matios Maria** ukraine **Марія Матіос** - populara ukraina verkistino. Naskiĝis en Ĉernivca provinco, diplomiĝis en Ĉernivca Universitato. Loĝas en Kijivo.

Aŭtoris pli ol 10 librojn de poemkolektoj kaj prozo. Romano "*La dolĉa Darunjo*" (ukraine: Солодка Даруся) - estis nomumita en Ukrainio kiel "La libro de la jaro 2004". Pro ĝi Maria Matios fariĝis laŭreato de Ŝevĉenka ŝtata premio (2005). Ŝia alia libro "*Moskvanino; Panjo Maricja - la edzino de Kristoforo Kolumbo*" (ukraine: Москалиця; Мама Мариця — дружина Христофора Колумба) fariĝis "La libro de la jaro 2008".

## Verkaro 
* "*Nacio*" («Нація», 2001)

* "*La vivo kurtas*" («Життя коротке», 2001)

* "*Dolĉa Darinjo*" («Солодка Даруся», 2004)

* "*La taglibro de la ekzekutitino*" («Щоденник страченої», 2005)

* "*Moskvanino; Panjo Maricja - la edzino de Kristoforo Kolumbo*" («Москалиця; Мама Мариця — дружина Христофора Колумба», 2008)

* "*Forŝiritaj paĝoj de membiografio*" («Вирвані сторінки з автобіографії», 2010)

* "*Armagedono jam okazis*" («Армагедон уже відбувся», 18.05-17.07.2011)

* "*Faga Lando*" ("Букова Земля", 2019)

* "*Patrinoj*" ("Мами", 2023)

* "*Virino povas esti fidinda*" ("Жінці можна довіряти", 2024)

Aŭtoris la unuan kulinarian libron en la nuntempa ukraina literaturo "*Bankedo ĉe Maria Matios*" ««Фуршет» від Марії Матіос» (2003).

## en Esperanto 
Fragmento de romano *Dolĉa Darinjo* aperis en Ukraina Stelo (2025, 4), esperantigis Viktor Pajuk.

Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Kategorio:Ukrainaj politikistoj
Ukrainia Helsinka unio

**Ukraina Helsinka unio** (aŭ grupo) estis fondita en la 9-a de novembro 1976 en Kievo, Ukraina SSR. La Unio strebis realigi decidojn de l'Kunveno por sekureco kaj kunlaboro en Eŭropo (Helsinko, 1975). Ĉefa kunfondinto kaj organizanto de la grupo estis ukraina poeto kaj filozofo Mikola Rudenko. Membroj de la Unio estis renomaj verkistoj, juristoj, armeanoj, ekonomistoj kaj aliaj inteligentoj de la sovetia Ukrainio. 

Membroj de la Unio kolektis tra la lando faktojn de rompo de Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj de UN.

En 1977-1978 multaj anoj de la Unio estis arestitaj kaj malliberigitaj por 5-10 jaroj.

## Vidu ankaŭ artikolojn 
* Moskva Helsinka unio

Kategorio:Homrajtprotektaj organizaĵoj
Kategorio:Civilrajta movado en Sovetunio
Kategorio:Historio de Ukrainio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1976
Carmo do Rio Claro

''''* estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Sul e Sudoeste de Minas* kaj en la mikroregiono *Alfenas''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Konsilantaro
* Novaĵoj
* Turismo 
* Interreto 
* Radio 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Jacques Necker

**Jacques NECKER** (prononcu [neker]) estis svisa financisto kaj politikisto de la 18-a jarcento. Li naskiĝis en Ĝenevo la 30-an de septembro 1732 kaj mortis en Coppet (Svislando) la 9-an de aprilo 1804.

Necker fariĝis trifoje la ministro pri financoj de la franca reĝo Ludoviko la 16-a : en 1776, en 1788 kaj en 1789. Li estas cetere la patro de Anne-Louise Germaine Necker, baronino de Staël-Holstein kaj plikonata kiel la fama franca verkistino Madame de Staël.[dekstra|eta|250px|Portreto de Jacques Necker fare de [Jean Siffreid DuplessisKastelo de Versailles]]

## Vidu ankaŭ 
* Ludoviko la 16-a (Francio)

Kategorio:Svisaj politikistoj
Kategorio:Francaj politikistoj
Regionoj de Litovio

eta|300ra|la historiaj etnografiaj regionoj de Litovio
eta|300ra|La regionoj ene de la limoj de la moderna ŝtato Litovio

Litovio povas esti dividada inter kvin historiaj kaj kulturaj regionoj. La limoj inter la unuopaj regionoj ne estas ekzakte klaraj, ĉar la regionoj ne estas oficialaj politikaj aŭ administraj unuoj. Ili difiniĝas kulture, per lokaj tradicioj, apartaj dialektoj de la litova lingvo, popolaj kantoj, tradiciaj historioj ktp.

## La regionoj el politika vidpunkto 
Escepte de Ĵemajtio neniu regiono iam estis politika aŭ administra unuo. Tamen ekzistas provoj anstataŭigi la dek distriktojn de Litovio per politikaj regionoj surbaze de la nunaj etnografiaj regionoj, kaj nomi la regionojn "landoj" (*žemė*, plurale *žemės*) - iom laŭ la ekzemplo de Germanio aŭ Aŭstrio. Kompare kun aliaj ŝtatoj de Eŭropa Unio, malpli ol dek politikaj subŝtatoj de Litovio sufiĉus kaj en aliaj ŝtatoj oftas historie kreskintaj, ne artefarite difinitaj, politikaj subŝtatoj surbaze de tradiciaj regionoj. Iuj politikistoj, kiel la eksa prezidento *Rolandas Paksas*, subtenas la projekton, sed nenio estas decidita. Se la planoj konkretiĝus, supozeble la historia regiono "Eta Litovio", kiu grandparte historie troviĝas en teritorio nun administrata de Rusio, supozeble politike estus alkroĉata al Ĵemajtio kaj nur estus kvar, ne kvin, politikaj "landoj".

## La regionoj unuope 
* Aŭkŝtajtio (litove *Aukštaitija*, laŭvorte "altaj landoj") estas regiono en la nordoriento de Litovio, kiu ankaŭ inkluzivas etajn historie litovajn teritoriojn en sudokcidenta Latvio kaj nordokcidenta Belorusio. Regiona ĉefurbo kaj ĝia plej larĝa urbo estas Panevėžys.

* Ĵemajtio (litove *Žemaitija*, laŭvorte "malaltaj landoj") estas regiono en okcidenta Litovio. Regiona ĉefurbo estas Telšiai, la plej larĝa urbo de la regiono tamen estas Klaipėda.

* Dzukio (litove *Dzūkija* aŭ *Dainava*, la dua nomo laŭvorte signifas "lando de kantoj") estas regiono en la sudoriento de Litovio, kiu ankaŭ inkluzivas vastajn historie litovajn teritoriojn de Belorusio, kaj iom de Pollando. La regiona ĉefurbo estas Alytus, kvankam la plej larĝa urbo estas Vilnius.

* Suvalkio (litove *Suvalkija* aŭ *Sūduva*). La plej eta etnografia regiono de Litovio situas en la sudokcidento de la ŝtato. Ĝi ankaŭ inkluzivas malgrandan areon kiu nun estas parto de Pollando, kaj tie troviĝas la nun pole literumita urbo Suwałki (litove *Suvalkai*) kiu donis sian nomon al la regiono. La regiona ĉefurbo estas Marijampolė kaj la plej larĝa urbo Kaŭnaso.

* Eta Litovio (litove *Mažoji Lietuva*, ). Regiono ĉe la bordo de la Balta Maro, de kies teritorio nur eta parto troviĝas ene de la nuna litova ŝtato, sed plej multo en la eksa germanlingva Orienta Prusio, kiu de 1945 nomiĝas Kaliningrada regiono de Rusio. Iom da teritorio aldone troveblas en la nuna teritorio de norda Pollando. La plej larĝa urbo de Eta Litovio estas Klaipėda.

Kategorio:Regionoj de Litovio
Kategorio:Regionoj en Eŭropo
Aŭkŝtajtio

eta|300px|

**Aŭkŝtajtio** (, "altaj landoj", estas unu el la kvin etnografiaj regionoj de Litovio. La nomo rezultas el la fakto, ke kompare al aliaj partoj de la ŝtato la regiono situas relative alte super marnivelo kaj estas monteta, aparte en la pleja oriento.

## Geografio 
Aukštaitija estas en la nordorienta parto de Litovio kaj historie ankaŭ inkluzivas etajn partojn de Latvio kaj Belorusio.

Laŭ nombro da enloĝantoj la ses plej grandaj urboj de la regiono estas
* Panevėžys - 119,749 enloĝantoj (konsideriĝas regiona ĉefurbo)
* Jonava - 34,954
* Utena - 33,860
* Kėdainiai - 32,048
* Visaginas - 29,554 (tiu urbo ekestis dum la epoko de Sovetunio kaj havas multajn nelitovajn enloĝantojn, tial ĝi konsidereblas parto de la regiono nur geografie, ne vere kulture)
* Ukmergė - 28,759 kaj
* Radviliškis - 20,339 enloĝantoj.

Pli malgranda setlejo estas Žagarė.

La regiono estas plena je lagoj, kiuj aparte multas en la oriento.

## Historio 
La Princlando Litovio (litove Lietuvos Kunigaikštystė, ofte mallongigite LDK, en mezepoka literatura litova lingvo Kunigiste Letuvos, rutene князство Литовское, latine Ducatus Lituaniae, beloruse Княства Літоўскае, "Knjastva Litoŭskaje", ukraine Князівство Литовське, "Knjazivstvo Litovske", pole Księstwo Litewskie, ruse Княжество Литовское, "Knjaĵestvo Litovskoje") estis teritorio proksimume ekvivalenta al la kultura regiono Aŭkŝtajtio, en kiu regis la litova reĝo Mindaugas. La teritorio konsidereblas la "kerna parto" de la pli granda Grandprinclando Litovio, kiu poste ĝis la 18-a jarcento iĝis parte tre ampleksa ŝtato en orienta kaj centra Eŭropoj.

## Lingvo 
La enloĝantoj plejparte parolas la aŭkŝtajtian dialekton de la litova lingvo. Laŭ nova klasigado de litovaj dialektoj ekzistas nur du ĉefaj dialektoj, la aŭkŝtajtia kaj la ĵemajtia dialekto: La dialektoj de la regionoj Suvalkio kaj Dzukio nun konsideriĝas subdialektoj de la aŭkstajtia, kaj tiu de la regiono Aŭkŝtajtio havas la etikedon "orienta aŭkstajtia". Kvankam historie la dialekto estas multe parolata kaj havas fortan pozicion en la enloĝantaro, kiel en multaj regionoj de la mondo ĝia uzo nun tendence malkreskas.

La regiono havas malgrandajn ruslingvan kaj beloaruslingvan minoritatojn en la oriento.

## Simboloj 
maldekstradekstra

Blazono kaj flago de Aŭkŝtajtio estas subtenataj fare de iuj enloĝantoj, sed ne estas en oficiala uzo.

## Vidu ankaŭ la artikolon pri 
* Aŭkŝtajtia Nacia Parko

Kategorio:Aŭkŝtajtio
Kategorio:Geografio de Litovio
Kategorio:Historio de Litovio
Kategorio:Regionoj en Eŭropo
Suvalkio

**Suvalkio** (, ) estas la nomo de la plej eta etnografia regiono de Litovio. Ĝia teritorio situas en la sudokcidento de la Litova Respubliko, kaj ankaŭ inkluzivas malgrandan areon kiu nun estas parto de Pollando, kaj tie troviĝas la nun pole literumita urbo Suwałki (litove *Suvalkai*) kiu donis sian nomon al la regiono. La regiona ĉefurbo estas Marijampolė kaj la plej larĝa urbo Kaŭnaso.

## Historio 
Origine, la regiono estis enloĝata de orient-balta popolo kun la nomo *sudovoj* - laŭ tio la dua litovlingva nomo de la teritorio. Dum la mezepoko, ĝi apartenis al la Grandduklando Litovio, kaj kadre de ĝi poste al la Pola-Litova Unio. Dum la jaro 1795, la areo estis okupita per la armeo de la germanlingva reĝlando Prusio, kiu tamen posedis ĝin nur ĝis 1807. Dum 8 jaroj, do ĝis 1815 ĝi apartenis al la Duklando Varsovio, kaj poste laŭ la interkonsentoj de la Viena Kongreso al Kongresa Pollando. Post la Unua Mondmilito, dum 1918 la plej granda parto iĝis parto de Litovio (kies registaro postulis la kompletan teritorion), sed malgranda areo en la sudo, en kiu intertempe ekloĝis multaj poloj, restis parto de Pollando. Laŭ packontrakto de la jaro 1920 inter Litovio kaj la bolŝevisma Sovetunio la tuta teritorio devintus iĝi parto de Litovio, sed post la tiujara milito inter Pollando kaj la bolŝevisma Sovetunio fine la litova armeo retiriĝis el la suda parto de la regiono kaj la hodiaŭa regiona limo inter Pollando sude kaj Litovio norde ekestis.

Dum 1939 la suda parto de la regiono estis konkerita de la nazia Germana Regno kaj malgraŭ protestoj de la litovoj alkroĉita al la germanlingva Orienta Prusio. Post la Dua Mondmilito Pollando rericevis ĝin, dum Litovio estis okupita de Sovetunio, kaj la politikistoj unue de la Litova Socialisma Soveta Respubliko, post 1990 de la ree sendependa Litova Respubliko, konfirmis ne repostuli ĝin.

Nun ekzistas signifa litova malplimulto en la eta pola parto de la regiono, kaj same signifa pola malplimulto en la norda, litova parto. Laŭ popolnombrado de la jaro 2002, en la eta pola parto vivis preskaŭ 6000 litovoj. Ekzistas litovaj lernejoj kaj kulturaj societoj.

La litovaj loĝantoj de la tuta regiono (do ambaŭflanke de la ŝtata limo) tradicie parolas la suvalkian dialekton de la litova lingvo, kiu laŭ plej moderna lingvistika klasigo nun havas la etikedon "okcidenta aŭkŝtajtia", do estas subdialekto de la aŭkŝtatia dialektogrupo. Kvankam historie la dialekto estas multe parolata kaj havas fortan pozicion en la enloĝantaro, kiel en multaj regionoj de la mondo ĝia uzo nun tendence malkreskas.

Dosiero:Kaunas_Castle.jpg|
Dosiero:Kaunas_Pazaislis_Monastery.jpg|
Dosiero:Jezioro_Hancza%2C_Poland%2C_Aug_2004.jpg|
Dosiero:Suwalki_01.jpg|

Kategorio:Geografio de Litovio
Kategorio:Historio de Litovio
Kategorio:Historiaj regionoj en Pollando
Kategorio:Regionoj en Eŭropo
Lingvolisto/1/Indekso

`**aa** ab af am an ar as ay az **ba** be bg bh bi bn bo bs **ca** co cy cz da de dz **el** en eo es et eu **fa** fi fj fo fr fy **ga** gd gl gn gu gv **ha** he hi ho hr ht hu hy hz **ia** id ie ig ii ik io is it iu ja jv **ka** kg kj kk kl km kn ko kr ks ku ky **la** lg ln lo lt lv **mg** mh mi mk mn mo mr ms mt my **na** nb nd ne ng nl nn no nr nv ny **oc** oj om or os **pa** pd pi pl ps pt **qu rm** rn ro ru rw **sa** sd sg sh si sk sl sm sn so sq sr ss st su sv sw **ta** te tg th ti tk tl tn to tr ts tt tw **ug** uk ur uz **vi** vo **wa** wo **xh yi** yo **za** zh zu`
Monto de Gorria

**Monto de Gorría** (1727 metroj) estas la plej alta monto de la Montaro de Avilo en Hispanio.

## Priskribo 
La pinto de la monto estas preskaŭ ebena kaj oni povas ascendi facile de kelkaj vilaĝoj. De la pinto, oni povas bone rigardi la areon de la Paramera Montaro sude kaj de la ebenaĵo La Moraña norde.

## Eksteraj ligiloj (hispanlingve) 
Foto de 360º de la pinto:
http://members.tripod.com/~jim3cantos/panorama/gorria360.html

Ascendo de Pasarilla del Rebollar:
http://www.pirineos3000.com/servlet/DescripcionAscension/IDASCENSION--2370--VOLVER--B--ORDERBY--order%20by%20v_descmountain%20asc--ITERACION--1--PESTANA--1--V_NOMBRE--null--ALTURA--null--zon--null--prov--null--IDIDIOMA_ASC--null--TIPO_ASC--null--V_IDDIFICULTAD--null--METEO--null--IDMOUNTAIN--703--ORDEN_ANTERIOR--v_descmountain--BUSUARIO--null--PESTA--busca--OTRO_USUARIO--15.html 

Ascendo de Balbardo:
http://www.pirineos3000.com/servlet/DescripcionAscension/IDASCENSION--4237--VOLVER--B--ORDERBY--order%20by%20v_descmountain%20asc--ITERACION--1--PESTANA--1--V_NOMBRE--Gorr%EDa--ALTURA--null--zon--null--prov--null--IDIDIOMA_ASC--null--TIPO_ASC--null--V_IDDIFICULTAD--null--METEO--null--ORDEN_ANTERIOR--v_descmountain--BUSUARIO--null--PESTA--tasc--OTRO_USUARIO--null.html 

Cerro de Gorría
Kategorio:Provinco Avilo
Fundo pli malsupra ol la marnivelo

**Fundo pli malsupra ol la marnivelo** estadas ĉe lagoj.

Tio ke lago havas fundon pli profundan ol la marnivelo ne signifas nepre, ke la lago estas sala.
Tamen se ankaŭ la surfaco de la lago estas lokita sub la marnivelo la lago, aŭ parto de lagoj en sistemo el pluraj lagoj estas senelflua, probable ĝi estas sala.

Plej grandajn malsuprojn de la fundo relative al la marnivelo havas jenaj lagoj:
* Bajkalo en Azio - 1164 m
* Kaspio plejparte en Azio - 1053 m
* Morta Maro en Azio - 735 m
* Tanganjiko en Afriko - 698 m
* Skadara lago en Eŭropo - 38 m
* Lago de Como en Eŭropo - 211 m
* Ladoga en Eŭropo
* Loch Ness en Eŭropo
* Athabasca en Nordameriko - 30 m
* Miedwie en Eŭropo - 30 m (la plej granda en Pollando)

Kategorio:Lagoj
Elektra gitaro

eta|Ekzemplo de elektra gitaro
La **elektra gitaro** estas muzikilo de la familio de la gitaroj, kies sono estas elektronike amplifata. Ĝi estas kordinstrumento, do la sono estas farita mane de la vibrado de la kordoj, kiel en la gitaro, sed estas transformita al elektraj signaloj per la ago de la magnetaj sonpreniloj (en la plejparto de la modeloj).

La elektraj signaloj povas esti aŭ nur amplifataj aŭ modifataj per diversaj efektoj. Poste la fina signalo estas ludata per amplifilo.

Dank' al sona potenco kaj eblo de elektronika modifo de diversaj karakteroj de la sonkoloro, estas elektraj gitaroj uzataj precipe en diversaj ĝenroj de rokmuziko, popmuziko, bluso kaj ĵazo, sed oni uzas elektran gitaron ankaŭ en aliaj muzikĝenroj.

## Modeloj de gitaroj 
### Masivaj gitaroj 
Estas gitaroj de konstruado masiva, ne enhavas keston de akustika resonanco, kaj ĝia natura sono estas malmulte intensa. Ili estas plej multe ŝatata de muzikistoj kiuj bezonas aldoni sonajn efektojn (precipe distordon) kaj estas pli multe uzata en muzikstiloj derivitaj de rokmuziko kiel ekzemple metalroko. La modeloj plej konataj inter la masivaj gitaroj estas Fender Telecaster kaj Stratocaster, Gibson Les Paul, kaj ankaŭ la gitaroj Ibanez, Jackson, Washburn, tre ofte uzataj en la metalroko.

### Elektro-akustikaj gitaroj 
[eta|[Moonlander, Lee Ranaldo, Sonic Youth, Yuri Landman, 2007]]

Estas gitaroj kiuj enhavas keston de akustika resonanco, ĝia grandeco estas relative pli granda ol la masivaj kaj ĝia natura sono estas ankaŭ pli intensa. Estas gitaroj pli multe uzataj sen aldonado de efektoj kaj estas preferataj de muzikistoj de ĵazo kaj tradicia bluso.

Inter elektraj gitaroj tre konata marko estas Fender Telecaster.

## Gitaristoj 
* B.B. King
* Johnny "Guitar" Watson

## Vidu ankaŭ 
* Liuto
* Ukulelo
* Ĉarango
* Gitaro
* Muzika instrumento
* Amplifilo por elektra gitaro

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de la gitaroj Fender
* Oficiala paĝaro de la gitaroj Gibson
* Oficiala paĝaro de la brazilaj gitaroj Tagima 
* Oficiala paĝaro de la gitaroj Washburn
* Oficiala paĝaro de la gitaroj Jackson
* Oficiala paĝaro de la gitaroj ESP
* www.guitar.ch
Kontraktoj inter membroŝtatoj kaj eksteraj ŝtatoj (Eŭropa Unio)

150px Portalo:Juro > Eŭropunia juro > Kontrakta juro > Kontraktoj inter membroŝtatoj kaj eksteraj ŝtatoj
----

La internaciaj kontraktoj inter eŭropuniaj membroŝtatoj kaj eksteraj ŝtatoj povas esti eŭropuniaj jurfontoj, kondiĉe ke tiuj interkonsentoj estu akordigeblaj kun la celoj kaj postuloj de la eŭropuniaj originaj traktatoj.

La membriĝo de la ŝtatoj al Eŭropa Unio ne senigas ilin je iliaj internaciaj kontraktipovoj.

Oni distingu du situaciojn:
# La internacia kontrakto *antaŭas* la membriĝon de la ŝtato al Eŭropa Unio;
# La internacia kontrakto *postas* la membriĝon de la ŝtato al Eŭropa Unio.

## Kontraktoj faritaj antaŭ membriĝo al Eŭropa Unio 
La membroŝtatoj havis diplomatian agadon antaŭ siaj aniĝoj al Eŭropa Unio.

La artikolo 307 de la traktato pri Eŭropa Komunumo antaŭvidas, ke *"la rajtoj kaj devoj el konvencioj konkluditaj *[...]* antaŭ la membriĝa dato *[...]* ne estas modifitaj de la dispozicioj de ĉi tiu traktato."* Tion motivas la volo certigi la rajtojn de la eksteraj ŝtatoj, kiuj ligis sin kun la membroŝtatoj, kaj kiuj do estus povintaj postuli la plenumon de la kontraktaj devigoj.

Eŭropa Unio taksas sin neligita per tiuj membroŝtataj kontraktoj kun la eksteraj ŝtatoj. Ekzemple:
* La Ĝenerala Interkonsento pri Dogantarifoj kaj Komerco (*General Agreement on Tariffs and Trade*, GATT) estis subskribita en 1948. Ĉiuj membroŝtatoj jam aliĝis al ĝi, kaj jam kontraktis pri komerco antaŭ 1957. Nu Eŭropa Unio (precipe Eŭropa Komunumo) neniam taksis sin ligita per tiuj interkonsentoj kaj kontraktoj.
* Ĉiuj membroŝtatoj aliĝis al la Eŭropa Konvencio pri Homaj Rajtoj kaj Fundamentaj Liberecoj alprenita en 1950 kadre de la Konsilio de Eŭropo. Sed Eŭropa Unio neniam taksis sin ligita al tiu Konvencio, kvankam ĝi agnoskas ĉiujn rajtojn kaj liberecojn priskribitajn de la Eŭropa Konvencio.

Krome Eŭropa Unio neniel malhelpu la membroŝtatojn plenumi siajn kontraktoj. Tiun devon asertis la Justica Kortumo de Eŭropaj Komunumoj en 1977.

Konforme al la artikolo 307 de la traktato, *"se tiuj konvencioj ne estas akordigeblaj kun *[la traktato]*, la koncernaj membroŝtato(j) uzu ĉiujn taŭgajn rimedojn por forigi la konstatitajn malakordoj"*.

## Kontraktoj faritaj post membriĝo al Eŭropa Unio 
Tiaj traktatoj estas faritaj laŭ la klasika diplomatia proceduro, t.e. tiu antaŭvidita de ĉiu ŝtata konstitucio.

La principo estas, ke la eŭropunia juro superas tiujn post-membriĝajn kontraktojn. Konsekvence:
* Ĉia internacia kontrakto de membroŝtato, kiu celus demandon el la ekskluziva agosfero de Eŭropa Unio (ekz. la doganimpostojn), estus aŭtomate nevalida;
* Tiaj kontraktoj estu akordigeblaj kun la eŭropuniaj devigoj. Nekaze, la Eŭropa Komisiono kondamnigos per la Justica Kortumo de Eŭropaj Komunumoj la koncernajn membroŝtatojn pro ŝtata malobservo de la eŭropunia juro.

Kategorio:Eŭropunia juro
Kategorio:Eŭropa Unio
Carrancas

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Campo das Vertentes* kaj en la mikroregiono *Lavras''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
* turisma retejo () 
* Akvofala Hotelo () 
* Ekologia Hotelo  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Ehsan Naraghi

D-ro **Ehsan Naraghi** (Persa: احسان نراقی) naskiĝis en Kashan, Irano en 1926. Li estas irana sociologo kaj verkisto. Dum mezlernejo li iris al Dar ol-Fonoon en Teherano. Tiame li studis sociologion en la Universitato de Ĝenevo kaj ricevis Ph.D ĉe Sorbonne Universitato en Parizo. En Irano, li estis profesoro de sociologio kaj direktoro de la Sociaj Studoj kaj Esploro(j) ĉe la Teherana universitato (Irano).

Kiel sociologo, li kunlaboris dum multaj jaroj en la laboro de internaciaj sciencaj asocioj. En 1965, li preparis en la Unuiĝintaj Nacioj la unuan tutmondan studon sur la "Cerbo Dren". Li havas skribaĵojn ĝenerale sur sociologiaj aferoj en evolulandoj, kaj en 1970 li donis kursojn por junularo, edukado kaj socio en la Tria Mondoj landoj, ĉe la Universitato de Parizo 8A: Vincennes - Saint-Denis, Parizo. Li estis membro de UNESKO kiel direktoro de Uneska Junularo Divido dum multaj jaroj, kaj, poste li emeritiĝis kiel konsilisto de la Ĝenerala Direktoro de UNESKO en 1999.

Naraghi
Naraghi
Cataguases

**Cataguases** [kata**gŭa**ziz] estas municipo kaj urbo en Brazilo. Ĝi estas la administra centro de la samnoma mikroregiono *Cataguases* (esperante: *Katagŭazjs*) kaj apartenas al la mezoregiono *Zona da Mata* (esperante Zono de la Ĝangalo) de la brazila subŝtato Minas-Ĝerajso. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

La loĝloko estis levita al la rango de municipo en 1875. La subŝtata ĉefurbo Belo Horizonte situas en distanco de 290 km. 

## Esperanto en Cataguases
En majo 1910 fondiĝis Esperanto-klubo en Cataguases. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Konsilantaro 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Caxambu

**Caxambu** estas municipo brazila de subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi situantas ĉe latitudo 21°58'37" suda kaj je longitudo 44°55'58" okcidente, je altitudo de 895 metroj super marnivelo. La urbo havas populacion de 21 719 loĝantoj (IBGE/2010).

Ĝi havas areon de 100,203 km². La demografia denseco estas de 216,75 loĝ/km².

La municipo elstaras pro industrio de akvoproduktado. Estas 12 fontoj kiu produktas akvon de diversaj tipoj kaj propraĵoj, ĉefe en la parko Parque das Águas Doutor Lisandro Carneiro Guimarães.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Konsilantaro
* Novaĵoj 
* Hotelo
* Hotelo 
* Fromaĝoj 
* Domovendejo
Mortmetalo

**Mortmetalo** (el la angla *Death metal*) estas muzika stilo. Laŭlitere, temas pri la metalo de la mortoj. Ĝi ricevas tiun nomon ĉar kutime la tekstoj temas pri ekstremaj problemaĵoj, kiel ekzemple: egoismo, sinmortigo, morto, ktp.

La specifaj trajtoj de death metalo ĝenerale devenas de la mez-1980-aj jaroj de pezmetalo, ĝi estas vere ĉiam karakterizita pro havi ritmajn elementojn venantajn de bikermetalo, kiam pluraj grupoj komencis korpigi la agreseman malmolan sonon de thrash metalo, kiam Death metalo disvolviĝis. forte al la tre specifa kaj tre malhela ritmo de ekstrema metalo, kun la kruda sono de hardcore punko. Ĉi tiu ĝenro estas forte multe pli peza kompare kun sia relativa, thrash metalo.

## Listo de mortmetalaj grupoj 
* Amon Amarth
* Arch Enemy
* Asgaard
* Cannibal Corpse
* Death
* Deicide
* Ex Deo
* Krisiun
* Nile

## Listo de Esperantaj mortmetalaj grupoj 
* Psikoze
* Kronlarvo

Kategorio:Metalrokaj ĝenroj
Kategorio:Morta metalroko
Chomu

**Chomu** estas urbeto ĉirkaŭ Ĵajpuro en la subŝtato Raĝastano en Barato. Sur la vojo inter Ĵaipuro kaj Chomu estas ceramika uzino.

## Situo
Chomu situas en industria areo sur la vojo de Ajmer. Ĝia vendejaro ĉipa igas, ke Jaipur estas bazarejo subĉiela al ĉiuj farmistoj apud la urbo.

## Demografio
La barat-popolnombrado de 2001 montris ke Chomu havis loĝantaron de 50 717 homoj, el kiuj 53 % estis viroj kaj 47 % virinoj.  63 % estas legpova, plej grave, ĉar la landa nivelo  estas 59,5%; la viroj, kiu povas legi, estas 75 % kaj la virinoj 49 %. 17 % aĝis malpli ol 6 jarojn.

Kategorio:Raĝastano
Kategorio:Urboj de Barato
Pedogenezo

La **pedogenezo** aŭ **grundformiĝo** estas la procezo de la ekesto de grundoj.

Daŭre de la **grundevoluo** okazas ekesto kaj ŝanĝiĝo de grundhorizontoj respektive de ties sinsekvoj, la grundoprofiloj. Oni nomas tiujn procezojn ankaŭ profildiferenciĝo, ĉar la grundoprofiloj ordinare dum sia evoluo kompleksiĝas. La nocio grundevoluo ampleksas la procezojn de la grundoformiĝo kaj metas ĝin en ĝeneralan kadron. Tipajn stadiojn de la grundevoluo oni en la pedologio klasifikas kiel grundotipoj.

## Grundformiĝaj faktoroj 
Laŭ la tielnomata **klorpto**-koncepto (anglalingve *clorpt*), kiu konsideras la grundon kiel rezulton de la diversa efiko de ĉiu el tiuj variabloj, oni distingas jenajn faktorojn de la grundoformiĝo:
* klimato (**kl**imato): Tiurilate precipe gravas la precipitaĵo, kiu decidas pri la akvobilanco, kaj la temperaturo, kiu influas la intensecon de biokemiaj procezoj.
* plantoj kaj bestoj (**o**rganikaĵoj): Aktivecoj de vivaĵoj dum humekesto (kaj la aldono de nutrosubstancoj) samkiel la mikroturbacio
* reliefo (**r**eliefo): Precipe etspacaj diferencoj inter grundotipoj ofte estas sekvoj de la reliefo, kiel ekzemple ŝtopiĝejakva grundo en valsituejoj, dum en pintsituejoj grundoj ofte estas ellavitaj.
* primara (**p**rimara) (elira) materialo (anglalingve: **p**arent material): kemia kaj minerala konsisto ekzemple de la baza petro.
* tempo (**t**empo): Ankaŭ la aĝo de grundo estas grava. Ekzemple grundoj en areoj formitaj dum la glaciepokoj ordinare estas malpli profundaj.

## Grundformiĝaj procezoj 
La sekvaj procezoj de la grundoformiĝo kombinas la grundoformiĝajn faktorojn:
* strukturformiĝo: priskribas la kemian kaj biologian agregadon ene de la grundo, kiu formas la superan grundon. Tipaj procezoj en tio estas ŝrumpado kaj ŝvelado, kiuj estas sekvoj de la argilstrukturo.
* humoformiĝo: estas la ŝanĝiĝo de sternaĵo al humo kaj neorganikaj finproduktoj (mineraliĝo)
* translokiĝo: priskribas precipe la ellaviĝon, lesiviĝon, de nutrosubstancoj.
* erozio: transformiĝo de elirmaterialo (primara materialo) per fizika dispecigo, ekzemple frostkreviĝo) kaj kemia transformiĝo.

Genezaj grundoklasifikadoj konsideras la grundoformiĝajn procezojn je la disdivido de grundotipoj, dum diagnozaj grundoklasifikadoj povas enordigi grundotipon ankaŭ sen kono de la pedogenezo.

Pliaj procezoj de la pedogenezo, kiuj estas kombino de la supre nomitaj faktoroj kaj procezoj:

* grundacidiĝo
* senkalkiĝo
* karbonatiĝo
* bruniĝo
* argiliĝo
* glejiĝo
* pseŭdoglejiĝo
* podzoliĝo

Kategorio:Pedologio
Ŝtonroko

**Ŝtonroko** (el la angla *hard rock*) estas rokenrola ido kies fruaj komencoj tempas en la 1960-aj jaroj. Tiu muziktipo ricevis fortan influon de la garaĝa kaj psikedela roko sed distingiĝis per peza uzo de saturita elektra gitaro, basgitaro kaj drumoj.

Oni kutimas konfuzi la du esprimojn **Ŝtonroko** kaj **Metalroko** kaj la malsameco inter la du muzikspecoj ofte kaŭzas kverelojn inter fakuloj. Fakte, metalroko naskiĝis unu jardekon post la ŝtonroko, kaj povas esti konsiderata kiel ŝtonroka ŝoso. Dum ŝtonroko estas prefere agresema kaj montras gravajn blusajn influojn, metalroko estas pli potenca kaj peza. Fruajn metalrokajn grupojn kiel Black Sabbath, Led Zeppelin kaj Deep Purple oni nun konsideras kaj metalrokaj kaj ŝtonrokaj, dum grupojn kiel AC/DC, Aerosmith, Nazareth, Status Quo, Guns N' Roses aŭ Kiss oni precipe konsideras ŝtonrokaj.


Kategorio:Rokmuzikaj ĝenroj
Glejiĝo

**Glejiĝo** estas en la pedologio procezoj, je kiuj per grund- kaj ŝtopiĝejakvo en la grundo okazas oksidiĝoj kaj reduktiĝoj. Tiamaniere ekestas grundotipoj kiel la glejoj (je grundakvo) aŭ la pseŭdoglejo kaj la stagnoglejo (je ŝtopiĝejakvo). La procezo estas ligita kun ekesto de sekundaraj argil-mineraloj. Do texturo de gleja G-horizonto pro glejiĝ-procezoj estas kun pli granda enhavo de argilaj eretoj.

Kategorio:Pedologio
Cláudio

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Oeste de Minas* (do "Okcidento de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono *Divinópolis''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* oficiala konsilantaro () 

eta|maldekstra|260ra|
 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Anchiano

[eta|dekstra|La (tielnomita) naskiĝdomo da [Leonardo da Vinci]]
**Anchiano** estas parto de la itala komunumo Vinci en Toskanio.

La vilaĝo estas mondfama pro la fakto, ke naskiĝis tie la 15-an de aprilo 1452 Leonardo da Vinci.

Anchiano troviĝas en kamparo kaj havas nur malmultajn domojn. La tielnomita naskiĝdomo de Leonardo situas inter Anchiano kaj Faltognano kaj estas vizitebla. La pejzaĝo, kiun vidis Leonardo infana preskaŭ ne ŝanĝis dum la jarcentoj. Oni vidas ĉefe vitejojn kaj olivujojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Nicht Oficiala ttt-ejo pri Leonardo da Vinci 
* Ebla naskiĝdomo de Leonardo

Kategorio:Urboj de Italio
Váh

**Váh** (, , ) estas la plej longa rivero en Slovakio, maldekstra alfluanto de Danubo.

Ĝi fluas de Altaj Tatroj okcidentdirekten kaj ĉe Žilina turniĝas suden. Fontas en marnivelo 664 m ĉe Kráľova Lehota kaj post 351km je 106,5 m pli supre de la marnivelo.

Longo estas 403 km, el tio estas navigebla 40 km. Akvokolekta areo estas 10640 km². La rivero havas dekon da akvonodoj.

Laŭ la rivero konstruiĝis ĉeno de fortikaĵoj kaj kasteloj, kiuj servis defendi Hungarion. Ili restis netuŝitaj, ĉar bataloj tie maloftis. Nun ili servas la turistojn. Menciinda batalserio estis en la valo de rivero en somero de 1849, kiam la hungara armeo ne povis bari enrompiĝon de unuiĝintaj aŭstraj taĉmentoj. En la enverŝiĝo al Danubo la fortikaĵo de Komarno (hungare Komárom) kontraŭstaris sukcese, fine la batalantaj hungaroj ricevis liberan foriron.

Gravaj urboj ĉe la rivero: Liptovský Mikuláš, Ružomberok, Žilina, Trenčín, Komárno. La lastan urbon ne nur Danubo distranĉas, sed ankaŭ la limo inter Hungario kaj Slovakio.

Akvonivelaj indikiloj: Liptovský Hrádok, Šaľa.

Kategorio:Karpat-basenaj riveroj

Kategorio:Akvokolekta areo de Danubo
Kategorio:Alfluantoj de Danubo
Kategorio:Riveroj en Regiono Žilina
Kategorio:Riveroj en Regiono Trenčín
Kategorio:Riveroj en Regiono Trnava
Kategorio:Riveroj en Regiono Nitra
Žilina (distrikto Kladno)

:*Ekzistas ankaŭ urbo Žilina.*

**Žilina** estas vilaĝo en Ĉeĥio situanta en distrikto Kladno proksimume 30&nbsp;km de Prago, 10&nbsp;km de Kladno kaj 7&nbsp;km de prezidenta kastelo kaj tombo de Tomáš Garrigue Masaryk kaj lia familio en Lány. Vivas ĉi tie  (). La vilaĝo plu plukreskas.

## Historio 
La vilaĝo estiĝis en duono de la 12-a jarcento. La unua skribmencio pri ĝi estas el la jaro 1352. La nomo de la vilaĝo estas el la malnovslava lingvo kaj ĝi signifis loko riĉa je akvaj fontoj kaj malsekejoj. En la paso de historio la nomo ŝanĝiĝis - Zylina, Zilina, Silina, Zilinia, ĉirkaŭ la jaro 1660 jam Žilina, poste Schillin, Žlín, Žihlina, sed ekde la jaro 1845 ĝi ja estas neŝanĝita - (Žillina) Žilina. La vilaĝo estis reĝa posedaĵo, sed en la jaro 1552 reĝo Ferdinando la 1-a donacis ĝin al Jan Bořita. Ĝis la jaro 1918 ĝi apartenis al sinjorujo Smečno. Ĝis la jaro 1949 ĝi estis en distrikto Slaný kaj ekde la jaro 1960 en distrikton Kladno.

## Loĝantaro 
Kategorio:Municipoj en distrikto Kladno
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kladno
Kategorio:Setlejoj en Křivoklata montetaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Křivoklátsko