open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Palaco Károlyi

**Palaco Károlyi** estas impona klasikisma konstruaĵo en Budapeŝto.
eta|maldekstre|Angulo de la palaco

## Historio 
En tiu loko la unua palaco estis konstruita depost dominado de turkoj inter 1696-1698. En la sekva jarcento ĝi trakonstruiĝis. En 1766 familio Károlyi aĉetis la barokan palacon. Ĝi estis pligrandigita en 1799, samtempe ĝi klasikismiĝis. La nuna formo aperis en 1832 fare de grafo György Károlyi. Dum Inundo de la Danubo (1838) 200 rifuĝintoj loĝis en la palaco. Baldaŭe la palaco estis fama pri renkontejoj de literaturistoj, ofte okazis solenaj vesperoj, baloj, foje eĉ Franz Liszt pianludis ĉi tie. Krome la palaco partoprenis en la politiko, ekzemple en 1918 oni formis la Nacian Konsilion. En 1946 Mihály Károlyi donacis la palacon al kulturaj celoj. Ekde 1957 tie funkcias Literatura Muzeo Petőfi.

## La konstruaĵo 
La unuetaĝa konstruaĵo situas inter la iamaj urbomuroj de Pest (urbo). En mezo de la fasado estas la enirejo kun triopaj pordoj. La U-forma palaco fermas ĝardenon, kie oni ofte aranĝas koncertojn. La ĝardeno en 1932 oficiale estis deklarita parko.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare
eta|maldekstre|La ĝardeno
eta|Pentraĵo pri la ĝardeno

Kategorio:Palacoj en Budapeŝto
Stacio Settsu-shi

**Stacio Settsu-shi** (japane: 摂津市駅 [Seccu-ŝi-eki], angle: *Settsu-shi Station*) estas fervoja stacio en Seccu, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de Fervojo Hankyū: Linio Hankyū-Kyōto (ĉefa).

## Linioj 
* **La fervoja reto
** **Fervojo Hankyū''':
*** Linio Hankyū-Kyōto (ĉefa)

## Historio 
* 14-a de marto 2010: malfermiĝis la stacio de Fervojo Hankyū.

## Kajoj 
### Fervojo Hankyū 
## Sekvaj stacioj 
## Apudaj stacioj 
* Stacio Senrioka:
**  Linio JR Kyōto (JR)

Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Osaka
Kategorio:Stacioj de Fervojo Hankyū
(13870) 2158 P-L

**(13870) 2158 P-L** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Por tiu astronomia kampanjo, Tom Gehrels estis fotinta la noktan ĉielon en septembro kaj oktobro 1960, eksponante tiam 130 fotografiajn platojn per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San-Diego, Kalifornio). Tiuj platoj poste estis senditaj en la observatorion de Leiden (Nederlando), kie ili estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj por malkovri novajn asteroidojn.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Vilmos Tóth

**Vilmos Tóth** [vilmoŝ tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Vilmos** estis hungara politikisto kaj ministro.

Vilmos Tóth http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/t/t28283.htm naskiĝis la  1832 en Hungara reĝlando en Szécsány (nuntempa Seĉanj en Serbio). Li mortis la  1898 en Hungara reĝlando en Nyitraivánka, (nuntempa Ivanka pri Nitre en Serbio).

## Biografio 
Vilmos Tóth lernis juron en Pozsony, poste li estis subnotario en 1848. Post falo de Hungara revolucio de 1848 li retiriĝis de la politiko pro subpremado de Habsburgoj. En 1860 li estis elektita ĉefnotario, en la sekva jaro parlamenta deputito. En 1867 li ricevis postenon en la ministerio. Post 2 jaroj li estis vicministro, inter 1871-1873 ministro. En 1895 li ricevis signifan postenon en Vieno, krome en Budapeŝto li estis prezidanto de la Supera Ĉambro. Li ricevis 2 premiojn.

## Elektitaj publikaĵoj 
* Parolado (1861)
* Rede ... gehalten in der Sitzung des Algeordnetenhauses am 23. Juni 1869

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 23-a punkto)
* http://www.ivankaprinitre.sk/www/content/obec/list/0/50  

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj de Hungario
Kategorio:Hungaraj senatestroj
Vnukovo (apartigilo)

**Vnukovo** havas kelkajn signifojn:

## Moskvo 
* **Vnukovo (distrikto de Moskvo)** estas distrikto de Moskvo apartenanta al Okcidenta administra arondismento
* **Internacia flughaveno Vnukovo** estas unu el ĉefaj flughavenoj de Moskvo situanta en distrikto Vnukovo
* **Vnukovo (stacio)** estas fervoja stacio en Nov-Moskva administra arondismento
* **Vnukovo** estas nomo de kelkaj loĝlokoj en Nov-Moskva administra arondismento
* **Aeroport Vnukovo (stacio)** estas fervoja stacio ĉe la flughaveno Vnukovo (de Kieva stacidomo) situanta en distrikto Vnukovo
* **Aeroport Vnukovo (stacio de Moskva metroo)** estas metrostacio en Okcidenta administra arondismento de Moskvo

## Moskva provinco 
* **Vnukovo (distrikto Dmitrov)** estas vilaĝo en distrikto Dmitrov
* **Vnukovo (distrikto Oreĥovo-Zujevo)** estas vilaĝo en distrikto Oreĥovo-Zujevo
* **Vnukovo (distrikto Vidnoje)** estas vilaĝo en distrikto Vidnoje
* **Vnukovo (distrikto Volokolamsk)** estas vilaĝo en distrikto Volokolamsk
Stacio Aikawa (Osaka)

**Stacio Aikawa** (japane: 相川駅 [Ajkaŭa -eki], angle: *Aikawa Station*) estas fervoja stacio en Kvartalo Higaŝi-Jodogaŭa, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de Fervojo Hankyū: Linio Hankyū-Kyōto (ĉefa).

## Linioj 
* **La fervoja reto
** **Fervojo Hankyū**:
*** Linio Hankyū-Kyōto (ĉefa)

## Historio 
* 16-a de januaro 1928: la stacio malfermiĝis kiel **Stacio Suita-chō** (吹田町駅) de Fervojo Hankyū.
* 15-a de junio 1940: estis renomita al **Stacio Keihan-Suita** (京阪吹田駅).
* 1-a de oktobto 1943: estis renomita al **Stacio Suita-higashiguchi** (吹田東口駅).
* 1-a de majo 1954: estis renomita al **Stacio Aikawa'''.

## Kajoj 
### Fervojo Hankyū 
## Sekvaj stacioj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Osaka
Kategorio:Stacioj de Fervojo Hankyū
Alfonso Falero

**Alfonso Folgoso Falero** (1959) estas hispana japanisto. Li naskiĝis en Granado, sperta en la historio de japana pensaro, la Ŝintoa religio kaj malnova periodo de Japanio. Li loĝis totale dek jarojn en Japanio, kie studis sub tutoreco de Kenji Ueda　(上田健司).

## Verkoj
* Aproximación a la cultura japonesa
* Aproximación al shintoísmo
* Ensayos de estética y hermenéutica: Kuki Shuzo
* Aproximación a la literatura clásica japonesa

Kategorio:Hispanaj japanologoj
Kategorio:Hispanaj ŝintoistoj
Kategorio:Konvertitoj al ŝintoismo
Akropola Muzeo

La **Akropola Muzeo** (, *Museio Akropolis*) estas arkeologia muzeo centrita al la trovintaĵoj de la arkeologia kuŝejo de la Akropolo de Ateno. La muzeo estis konstruita kiel hejmo por ĉiu artefakto trovita sur la rokaĵo kaj ĉe ties deklivo, el la greka Bronzepoko al la romia kaj bizanca Grekio. Ĝi ankaŭ kuŝas sur la arkeologia kuŝejo de Makrigianni kaj la ruinoj de parto de la roma kaj komenca bizanca Ateno.

La muzeo estis fondita en 2003, kaj la Organizado de la Muzeo estis establita en 2008. Ĝi malfermiĝis al la publiko la 20an de junio 2009. Preskaŭ 4 000 objektoj estas ekspoziciataj ĉe areo de 14 000 kvadrataj metroj. La organizaĵo por la Konstruado de la nova muzeo estas estrita de la emerita profesoro de la Aristotela Universitato de Tesaloniko pri Arkeologio, nome Dimitrios Pandermalis.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Partenona friso.
* Color the Peplos Kore .
* Atena, Diino de la Akropolo.
* Google Art Project.
* Acropolis Museum - Ebook de Latsis Foundation 
* The New Acropolis de C. Sandis 
* A visitors look at the Acropolis Museum
* Review of the Acropolis Museum ĉe UNRV.com 
* New Acropolis Museum Receives 2011 AIA Institute Honor Award for Architecture
* A short visit to the Acropolis Museum 
* New Acropolis Museum, Athens - Opening Ceremony Video Projections

Kategorio:Arkeologiaj muzeoj en Grekio
Kategorio:Akropolo (Ateno)
Kategorio:Kulturo de Grekio
Stacio Saiin

**Stacio Saiin** (japane: 西院駅 [Saj'in-eki], angle: *Saiin Station*) estas fervoja stacio en Kvartalo Ukjo, Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de Fervojo Hankyū: Linio Hankyū-Kyōto (ĉefa) kaj 1 linion de Elektra Fervojo Keifuku: Keifuku-Arashiyama.

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **Fervojo Hankyū**:
*** Linio Hankyū-Kyōto (ĉefa)
** **Elektra Fervojo Keifuku**
*** Keifuku-Arashiyama (Stacio Sai)

## Historio 
* 25-a de marto 1910: la stacio malfermiĝis kiel **Stacio Sai** (西院駅) de Elektra Fervojo Keifuku.
* 1-a de novembro 1928: la stacio malfermiĝis kiel **Stacio Kyōto-Saiin** (京阪西院駅) de Fervojo Hankyū.
* 31-a de marto 1931: stacio de Fervojo Hankyū estis renomita al **Stacio Saiin** (西院駅).

## Kajoj 
### Fervojo Hankyū 
### Elektra Fervojo Keifuku 
## Sekvaj stacioj 
## Ĉirkaŭaĵo 
* Sanktejo Saiin-Kasuga
* Kyoto University of Foreign Studies

Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Kioto
Kategorio:Stacioj de Fervojo Hankyū
Kategorio:Stacioj de Elektra Fervojo Keifuku
Antikva Ateno

[eta|maldekstra|250px|La [Partenono, en Ateno, nome templo al Atena, kaj aliaj restaĵoj de la Antikva Ateno.]]
[eta|maldekstra|250px|maldekstre|La [Akropolo de Ateno|Akropolo imagita en pentraĵo de 1846 de Leo von Klenze]]
La historio de Ateno reprezentas la devenon de la historio de la eŭropaj urboj kaj de la aktuala Eŭropo. Ties loĝantaro loĝis kontinue tiun regionon dum pli ol 3000 jaroj. Ĝi estis la ĉefa urbo de la Antikva Grekio dum la 1-a jarmilo a.K. La pinto de ĝia longa kaj mirinda historio alvenis en la 5-a jarcento a.K., sub la arkontoregado de Periklo (nomita Perikla Jarcento), kiam ĝiaj valoroj kaj civilizo etendis trans la geografiaj limoj de la urbo kaj poste universaliĝis. La politika pensaro, la teatro, la artoj, la filozofio, la scienco, la arkitekturo kaj multaj aliaj fakoj de la homa pensaro alvenis al heroa hegemonio en tempa koincido; per intelekta pleneco unika en la historio de la homaro. Ĝi iĝis unu el la centroj kaj intelektaj kaj religiaj (kun Olimpio), ĉar tie troviĝis la Templo de Hefesto (nomata ankaŭ Hefestejo), la Partenono (templo dediĉita al Atena) kaj la Templo de Olimpa Zeŭso aŭ Olimpejo kiu estis la plej granda klasika templo de Grekio (aktuale en ruinoj).

## Famaj atenanoj 
* Efialto
* Klisteno de Ateno
* Periklo
* Platono
* Solono

## Vidu ankaŭ 
* Akademio de Ateno
* Atena demokratio
* Klasika Grekio
* Poliso (urboŝtato)
* Timokratio
* Akropolo (Ateno)
* Atiko
* Delia Ligo
* Ateno

## Bibliografio 
* Étienne, Roland (2004). Athènes, espaces urbains et histoire. Des origines à la fin du IIIe siècle ap.J.-C. (en franca). Hachette. ISBN 978-2-01-145571-0.

Kategorio:Historio de Grekio
Stacio Ōmiya (Kioto)

**Stacio Ōmiya** (japane: 大宮駅 [Ōmija-eki], angle: *Ōmiya Station*) estas fervoja stacio en Kvartalo Nakagjo, Kioto, Japanio. La stacio servas 1 linion de Fervojo Hankyū: Linio Hankyū-Kyōto (ĉefa).

## Linioj 
* **La fervoja reto
** **Fervojo Hankyū**:
*** Linio Hankyū-Kyōto (ĉefa)

## Historio 
* 31-a de marto 1931: la stacio malfermiĝis kiel **Stacio Keihan-Kyōto** (京阪京都駅) de Fervojo Hankyū.
* 1-a de oktobro 1943: estis renomita al **Stacio Keihanshin-Kyōto** (京阪神京都駅).
* 17-a de junio 1963: estis renomita al **Stacio Ōmiya'''.

## Kajoj 
### Fervojo Hankyū 
## Sekvaj stacioj 
## Apudaj stacioj 
* Stacio Shijō-Ōmiya:
** 25ra Keifuku-Arashiyama (Elektra Fervojo Keifuku)

## Ĉirkaŭaĵo 
* Ĉefa sidejo de Elektra Fervojo Keifuku

Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Kioto
Kategorio:Stacioj de Fervojo Hankyū
Prarenesanco

[eta|Abatopreĝejo San Miniato al Monte en [Florenco]]
[eta|Preĝejo Sant’Alessandro Maggiore en [Lucca. Mezepokaj korintecaj kapiteloj]]
**Prarenesanco** aŭ **antaŭrenesanco** estas la nomo por tendenco en arĥitekturo, pentrarto kaj plastiko en la 11-a kaj 12-a jarcentoj, do sufiĉe antaŭ la florado de la Renesanco mem. La stilo estis disvastiĝinta ĉefe en Toskanujo kaj, malpli konturite, en Provenco kaj meza Italujo. La terminon stampis arthistoriisto Jacob Burckhardt (1818–1897) el Bazelo.

Karakteriza por la prarenesanco estas por la epoko de romaniko rekonsciiĝo pri antikvaj modeloj nekutima en ĉi tiu intenseco, kio sin esprimis interalie en la spaca konceptado aŭ en la marmortegaĵo de konstruaĵoj, kiuj konsekvence imitas romiajn modelojn.

Tiuj ĉi tideoj nur 400 jarojn pli malfrue fariĝis ĉefa fasona temo de renesanco. Estis interalie la domoj de la prarenesanco en Florenco, kiuj inspiris arĥitekton Filippo Brunelleschi – unu el la „gepatroj“ de renesanco – al liaj novaj ideoj.

La artformoj de prarenesanco ankaŭ havas politikan signifon. Per ĝia uzo oni metis ekzemple en Florenco klare videblan kontraŭpozicion al la imperiestreco. Florenco estis gelfa urbo, staris do ĉe la flanko de la papo kontraŭ la imperiestro, kaj tio ankaŭ sin montris en la arĥitekturo. La imperiestro devenis el Germanujo, kaj ĝia arĥitekturo estis tiu de romaniko. Florenco ekokupis tiam en la 11-a kaj 12-a jarcentoj per sia prarenesanco pozicion kontraŭ la imperia arĥitekturo de la germana imperiestro, sin deduktante de la itala antikvo, do de artaj formoj el la propra historio.

## Literaturo 
* Friedrich Rupp: *Inkrustationstil der romanischen Baukunst zu Florenz.* Strasburgo 1912, pj. 114–149.
* Walter Paatz: *Die Hauptströmungen in der florentiner Baukunst des frühen und hohen Mittelhalters und ihr geschichtlicher Hintergrund.* En: *Mitteilungen des Kunsthistorischen Institutes in Florenz.* Florenco 1940, VI, pj. 33–72.
* Walter W. Horn: *Romanesque Churches in Florence.* En: *Art Bullettin.* 1943, XXV, pj. 112–131.
* Gabriele Morolli: *La facciata romanica.* En: *La Badia Fiesolana.* Florenco 1976, pj. 32–56.
* Romano Silva: *La chiesa di Sant’Alessandro tra archeologia e ricerca documentaria*. En: Max Seidel, Romano Silva (a cura di): *Lucca città d’arte e i suoi archivi. Opere d’arte e testimonianze documentarie dal Medioevo al Novecento.* Arthistoria Instituto je Florenco, Venecio 2001, ISBN 88-317-7867-6, S. 59–96.

## Referencoj 
Kategorio:Mezepoka arto
!b
Kategorio:Arkitekturaj stiloj
Kategorio:Renesanca arkitekturo
(13888) 3290 T-1

**(13888) 3290 T-1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" ().

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Runet (apartigilo)

**Runet (Руне́т)** estas ruslingva termino kun kelkaj signifoj:
* Ruslingva interreto
* interreto en Rusio
* interreto posedanta nacian donajnon .ru

(pli detale pri la termino ruslingve: Рунет (термин))
Stacio Kunijima

**Stacio Kunijima** (japane: 柴島駅 [Kuniĵima-eki], angle: *Kunijima Station*) estas fervoja stacio en Kvartalo Higaŝi-Jodogaŭa, Osako, Japanio. La stacio servas 1 linion de Fervojo Hankyū: Linio Hankyū-Senri.

## Linioj 
* **La fervoja reto
** **Fervojo Hankyū''':
*** Linio Hankyū-Senri

## Historio 
* 15-a de oktobro 1925: malfermiĝis la stacio de Fervojo Hankyū.

## Kajoj 
### Fervojo Hankyū 
## Sekvaj stacioj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Osaka
Kategorio:Stacioj de Fervojo Hankyū
Johann Gottfried Gregorii

**Johann Gottfried GREGORII**, nomita ankaŭ ***Melissantes*** (naskiĝinta la 17-a de februaro 1685 en Helbedündorf-Toba, mortinta la 4-a de aŭgusto 1770 en Dornheim (Turingio) estis de 1733-70 evangelia paroĥestro en Dornheim.

## Biografio 
La filo de paroĥestro elektis la saman profesion okupiĝante krome pri geografio, historio kaj pedagogiko. Pro la interesa multeco li nomitis *polihistoriisto*.

Jam kiel 23 jaraĝulo li publikigis sian unuan verkon. En 1721 aperis *Das erneuerte Alterthum oder Curieuse Beschreibung einiger vormals berühmter/theils verwüsteter und zerstörter oder wieder neu aufgebauter Bergschlösser in Teutschland* kaj *Curieuser Affektenspiegel/oder auserlesene Lautelen oder sonderbare Maximen die Gemüther der Menschen zu erforschen/und sich darnach vorsichtig und behutsam aufzuführen/in Frag und Antwort vorgestellt*, per kiu li 73 jarojn antaŭ la multe pli fama Adolph Knigge verkis lernigan libron pri decaj kutimoj kaj bona konduto.
Li eldonigis siajn ofte tre ampleksajn librojn sub la pseŭdonimo *Melissantes*.

Ekde 1720 (post la verkista kariero kvazaŭe) li estis paroĥestro en Arnstadt-Siegelbach kaj Arnstadt-Dosdorf sed transprenis la pastoran deĵoron en Dornheim en la 18-a de oktobro 1733 laŭ ordono de lia princa moŝto Günther la 1-a de Schwarzburg-Sondershausen mem.

## Graveco 
De 1706-20 li loĝis en Arnstadt. De tie ĉi li kreis internacie ŝatatan geografian informosistemon por lernantoj, burĝoj, kamparanoj kaj vojaĝantoj. Ankaŭ la ununura "fremdultrafika" gvidlibro pri Turingio (1711), kun informoj pri vidindaĵoj kaj gastejoj, estis de li. Jam en 1708 li filozofiis pri la germana politika unuiĝo! Bertuch nomis lin unu jarcenton poste la unua verkisto kiu skribis por tutgermana publiko kaj volis popularigi la ideon unuiĝi politike.

La fratoj Grimm, Ludwig Bechstein, Achim von Arnim kaj aliaj prenis la de li kolektitajn legendojn popolajn kaj prilaboris ilin, ekz. la tre konatajn historiojn pri *Der Rattenfänger von Hameln*, *Kyffhäusersage*, *Der Graf von Gleichen*, *Faustens Höllenzwang* aŭ *Wilhelm Tell*. Charlotte von Schiller kaj Johann Wolfgang von Goethe nombriĝis inter liaj legantoj.

Per geografiaj lernolibroj, atlasoj, leksikonoj, genealogiaĵoj, psikologiaj libroj kaj priskriboj de multaj profesioj li transdonis al la sekvintaj generacioj multon da altvaloraj enrigardoj en la pasintajn tempojn de baroko. Li ankaŭ interesiĝis pri muziko kaj estis pioniro de politika-geografia ĵurnalismo. Ĉu li renkontis Johann Sebastian Bach en Arnstadt ne klaras.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la restado en Dornheim.
* Biografio ĉe *NDB*.
* Pri la Melissantes-premio
* Pri la Melissantes-ekspozicio en Arnstadt 2014/15. 

Kategorio:Pastoroj
Kategorio:Germanaj geografoj
Kategorio:Homoj rilataj al Arnstadt
Diospyros nigra

***Diospyros nigra***, ***nigra persimono*** aŭ ***nigra saboto***, estas specio de persimono kiu indiĝenas de orienta Meksiko kaj Mezameriko ĝis Kolombio.

## Priskribo 
La arbo povas kreski ĝis 25 m kaj estas ĉiamverda. Ĝi toleras nur malfortan froston. La folioj estas eliptaj-oblongaj, konusformaj je ambaŭ finoj kaj 10&nbsp;cm longaj. Kelkaj arboj nur portas virajn florojn.. Aliaj havas kaj viraj kaj inaj floroj. De la semo ĝis la unua fruktigado daŭras 3–4. La arboj portas multajn fruktojn

## Frukto 
eta|maldekstra|kompleta kaj tranĉita maturaj fruktoj
Fruktoj de nigraj sabotoj similas al tomatoj kaj havas diametron de 5 ĝis 10&nbsp;cm. La fruktŝelo ne estas manĝebla kaj ŝanĝas la koloron de oliva al malhele flava-verda, se ĝi estas matura. La pulpo estas blanka kaj en nematura stato ne manĝebla. La fruktkarno de maturaj fruktoj odoras kaj aspektas kiel ĉokolada pudingo. La fruktoj enhavas ĝis 12 semojn.

Nematuraj fruktoj estas astringaj, kaŭterizaj, amaraj kaj iritaj.

Sensemaj kultivaĵoj ekzistas, ekzemple 'Cuevas'.

### Aŭstraliaj kultivaĵoj 
'Bernicker' (aŭ 'Bernecker') liveras bonkvalitajn preskaŭ globajn, mezgrandajn ĝis grandajn fruktojn kun malmultaj semoj.

'Mossman' havas tre grandajn rondajn fruktojn kun mezkvalita gusto kaj multe da fruktkarno kaj malmultaj semoj. La kulturvario produktas ĝis po 450&nbsp;kg por unu arbo.

### Filipinaj kulturvarioj 
'Manilla' kaj 'Valesca' havas nur malmultajn semojn.

## Bildaro 

Image:BlackSapote_Cupidon1_Asit.jpg|1 of 5
Image:BlackSapote_Cupidon2_Asit.jpg|2 of 5
Image:BlackSapote_Cupidon3_Asit.jpg|3 of 5
Image:BlackSapote_Cupidon4_Asit.jpg|4 of 5
Image:BlackSapote_Cupidon5_Asit.jpg|5 of 5

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Germplasm Resources Information Network: *Diospyros digyna* 

## Referencoj 
Kategorio:Fruktplantoj
Kategorio:Hibridaj plantoj
Ortodokseco

La **ortodokseco**,  aŭ ‘’ortodoksio’’, (el la antikva greka: όρθος, = "rekta/ĝusta" = kaj δόξα = "doktrino"; nuna greka: Ορθόδοξοι) estas plena kaj kohera akcepto de doktrino. La termino estas uzata precipe en religiaj kuntekstoj kaj kontraŭmetita al herezo aŭ, ĝuste al heterodokseco.

Ortodokseco estas koncepto aplikebla al diversaj sciencoj de la homa sciaro. Oni vidu:

## Religio 
### Judismo 
Ortodoksa judismo sekvas la leĝon de la Torao, skribita kaj buŝa, konfiditaj laŭ la juda instruo, rekte de Dio al Moseo sur la Monto Sinajo en la jaro 2448 de la Hebrea kalendaro.

Tamen, ene de tiu tradicio kaj ortodokseco svarmas senfinaj religiaj fluoj, kiuj konformiĝas nur en monoteismo.

### Kristanismo 
*Laŭ Katolikismo per *Ortodokseco* oni intencas la amplekson de la oficialaj instruaĵoj de la roma katolika eklezio.
*Laŭ ortodoksa kristanismo ortodokseco karakteriziĝas per rigida konfeso pri la instruaĵoj de Jesuo Kristo al kiu adheras de ĉiam la antikvaj kaj nunaj ortodoksismoj: principo kiu, laŭ ortodoksismo, ne estus sekvata de la katolika eklezio.

*Laŭ la kristanaj eklezioj, foriĝintaj aŭ foriĝintaj el la du supre menciitaj, ortodokseco estas adhero al iuj principoj anoncitaj el la Reformacio kiuj celas purigi kristanismon. La konfesioj, inter tiuj eklezioj, estas tiom multaj ke urĝas grava kompetenteco. Oni vidu: Paŭla penso, Reformacio, Apero de kristanismo

### Ortodokseco laŭ la orientaj religioj 
*Ortodokseco laŭ Budhismo
*Ortodokseco laŭ Ortodoksa Bahaa Kredo
*Ortodokseco laŭ Hinduismo...

## Filozofio 
*Ĝenerale, en filozofio, ortodokseco povas indiki amplekson da principoj de iu ‘’ideologio’’ aŭ ‘’pensfluo’’, aŭ ‘’religio’’ kaj ktp. Pro tio oni diras: ‘’ortodokseca marksismo’’ aŭ ‘’ortodokseca scienco’’.

## Literaturo 
**Ortodoksio* estas filozofia eseo de angla katolika verkisto Gilbert Keith Chesterton.

## Vidu ankaŭ 
*Ortodoksa judismo
*Ĥasidismo
*Ortodoksismo
*Katolikismo
*Protestantismo

Kategorio:Apartigiloj
Kategorio:Herezo
Kategorio:Ortodoksismo
Kategorio:Ĥasidismo
Kategorio:Religia terminologio
Tilletia caries

***Tilletia caries*** estas fungo, kiu kaŭzas malsanon de tritiko.

## Priskribo 
eta|maldekstra|Germanta teliosporo
La infektitaj plantoj ofte estas iomete deformitaj, foje kun flavaj strioj sur la unua folio. Grajno enhavas nigrajn sporojn. Dum maturigo, spikoj restas pli longe verdaj kaj estas mallongaj kaj dikaj ; la glumoj apartiĝas. La sporoj forte odoras fiŝon. Infekto okazas per la semo.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Plantaj malsanoj
Kategorio:Fungoj
Kategorio:Fungospecioj
Schürch

**Schürch** estas familia nomo de jenaj personoj:
* Dorothea Schürch (* 1960), svisa muzikistino kaj sonartistino
* Gerhart Schürch (1910–1994), svisa politikisto (FDP)
* Johann Robert Schürch (1895–1941), svisa pentristo
* Marco Schürch (* 1994), svisa herbejskiisto
* Wilhelm Schürch (1882–1955), svisa arĥitekto

**Vidu ankaŭ:**
* Schurch
Radiografio

280ra|eta|bildigo de genuo per moderna radiografia maŝino
:Por la medicinista fako de la diagnoza apliko de radiografio, vidu la artikolon radiologio.
**Radiografio** estas bildiga tekniko kiu uzas elektromagnetan radiadon escepte de la videbla lumo, precipe ikso-radioj, kiu permesas la vidadon de la interno de la korpo, ĉefe de la malmolaj organoj. La tekniko apartenas al la medicina fako radiologio.

Por krei la bildon, heterogena fasko de ikso-radioj estas produktita de iksoradia generilo kaj estas projekciita al la ekzamenata objekto. Certa kvanto de ikso-radioj estas sorbita de la objekto, depende de la aparta denseco kaj konsisto de la objekto. La ikso-radioj kiuj pasas tra la objekto estas kaptitaj malantaŭ la objekto per detektilo (aŭ fotografia filmo aŭ cifereca detektilo). La detektilo sekve bildigas dudimensian reprezentaĵon de la internaj strukturoj de la objekto laŭ ties diversaj densecoj.

## Vidu ankaŭ 
* la artikolon pri la medicina fako radioterapio - proceduro por la kuracado de malsanoj (ĉefe kancero) per la uzo de joniga radiado.
* la tekstojn pri komputila tomografio kaj magneta resonanca bildigo, du modernaj radiologiaj teknologioj

Kategorio:Radiologio
Kategorio:Elektromagneta radiado
13897 Vezuvio

**13897 Vezuvio** estas asteroido de la Hilda grupo, en la ekstera asteroida zono; malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la itala vulkano Vezuvio, kiu detruis la urbojn Pompejon kaj Herkulanon en 79. Grandaj erupcioj okazis en 1631 kaj 1944.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Adolph Knigge

eta|Unua eldono de la kondutlernolibro famekonata.
**Adolph (Franz Friedrich Freiherr von) KNIGGE** - pseŭdonime i.a. *Josephus Aloisius Maier*, *J. C. Meywerk*, *Melchior Spießglas* - (naskiĝinta la 14-a de februaro 1752 en Bredenbeck, mortinta la 6-an de majo 1796 en Bremen) estis germana verkisto. Li estis grava propagandisto de la iluminismo. Ĝis nun konata estas lia ofte malkorekte interpretita libro kun reguloj pri bona konduto kaj decaj kutimoj *Über den Umgang mit Menschen* (2 volumoj, 1788). Cetere jam pli ol 7 jardekoj antaŭ li lia samlandano Melissantes estis skribinta similan verkon...

## Vivo 
Laŭ la kutimo de nobelidoj li studis jursciencojn en Göttingen. Poste li deĵoris kiel asesoro en Kassel. En la 1777-a jaro li iĝis pro instigo de Johann Wolfgang von Goethe ĉambristo en Weimar, kiel li engaĝiĝis por la validigo de homaj rajtoj - kaj perdis la plejmulton de siaj havaĵoj. Inter 1780-84 li estis unu el la plej influaj kapoj de la Iluminatoj. Dum tiu tempo li publikigis sian membiografion *Der Roman meines Lebens* (4 volumoj, 1781-1783).

En 1788 aperis la duvoluma ensocia konduthelpilo *Über den Umgang mit Menschen* kiu tute ne estis, kiel oni ĝin taksas ofte, forma abodolibro por lerni bonajn manierojn. En 1790 li fariĝis Supera Kapitano en Bremen.

## Graveco 
Knigge studis la filozofion de Thomas Hobbes, tradukis la verkon *Confessions* de Jean-Jacques Rousseau kaj evoluigis praktikan moralan filozofion. Liaj predikstilaĵoj *Sechs Predigten gegen Despotismus, Dummheit, Aberglauben, Ungerechtigkeit, Untreue und Müßiggang* (1783) verkitis kun la espero forigi la malvirtojn de superstiĉo, maljusteco kaj maldiligentemo. En la servo de moralo kaj raciismo estas ankaŭ liaj teatraĵoj kaj romanoj: *Benjamin Nordmanns Geschichte der Aufklärung in Abyssinien* (1790/91) transmetas la kritike priskribitajn cirkonstancojn de la propra lando en fremdan landon; por *Die Reise nach Braunschweig* (1792) modelis la ĝenro *romano de delikatsento*, antaŭ ĉio de Henry Fielding kaj Samuel Richardson.

Liaj malfruaj verkoj formulas melankolie la limigitajn eblecojn plibonigi la kondiĉojn de la homaro. La libro *Reise nach Fritzlar im Sommer* rakontas satire la vojaĝon de Johann Kaspar Lavater Kopenhagon estante samtempe parodio pri troa koketeco kaj singloremeco. Aliaj verkoj estas la romanoj *Geschichte des armen Herrn von Mildenburg* (3 volumoj, 1789/90) kaj *Des seligen Herrn Etatsraths Samuel Konrad von Schaafskopf hinterlassene Papiere* (1792) aŭ *Theaterstücke* (2 volumoj, 1779/80). Knigge ankaŭ komponis muzikaĵojn.

## Fonto 
Däschlein, Heribert: "Knigge, Adolph Franz Friedrich Freiherr von", en: *Microsoft Encarta 2007*, 2006 (DVD)

## Vidu ankaŭ 
*Ĝentileco
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio ĉe *NDB*.
* 
* Retpaĝaro pri Knigge. 
* Hörfunkmanuskripte über den „Freien Herrn Knigge“
* Scienca kolekto de ligiloj. 
* Verkoj surrete.

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Framasonoj
Johann Kaspar Lavater

eta|Johann Caspar Lavater en 1785.

**Johann Kaspar LAVATER** (naskiĝinta la 15-an de novembro 1741 en Zürich, mortinta samloke la 2-an de januaro 1801) estis svisa pastoro kaj verkisto.

## Biografio 
Post finstudo de teologio li estis predikisto en sia naskiĝurbo ĉe la Kirko Sankta Petro. Vojaĝante tra Germanlando li renkontiĝis kun personuloj kiel Friedrich Heinrich Jacobi, Klettenberg, Basedow, Johann Heinrich Jung-Stilling, Samuel Collenbusch, Johann Gerhard Hasenkamp, Johann Wolfgang von Goethe aŭ Johann Gottfried von Herder kaj konfrontitis per la spirito kiel de raciismo tiel ankaŭ de Sturm und Drang. Ambaŭ aspektojn li provis kombini kun sia pieco biblia-spiritualisma kiu radikis en forta religia travivademo. Serĉante eksterordinarajn mistikaĵojn li kontaktis la ekzorciston Johann Joseph Gaß kaj la ĉarlatanon Alessandro Cagliostro; li krome ekinteresiĝis pri la animala magnetismo.

Lia teologio troviĝas en la kvarvoluma ĉefverko (apero inter 1768 kaj 1778) *Aussichten in die Ewigkeit*. Dum ke Goethe kaj Herder - post antaŭa ŝato - ekprimoketis lin kiel fantaziulo kaj revulo religia, li sukcesis influi en Basel la komunumon *Baseler Christentumsgesellschaft*, origino de la pli malfrua religia vekiĝmovado.

## Fiziognomiko kaj politiko 
Lavater ankaŭ okupiĝis pri fiziognomiko kaj opiniis dedukti la karakterojn de la homoj el eksteraj signoj. Post longajn preparlaborojn (*Von der Physiognomik*, 1772) li publikigis sian tiurilatan ĉefverkon *Physiognomische Fragmente* inter 1775-78.

Ekde la komenco de la Franca Revolucio Lavater ankaŭ faris politikajn eldirojn kaj kritikis la invadon de francaj trupoj en Svislandon (ekde decembro 1797). Pro tio li deportitis en majo de 1799 al Basel. Dum la dua batalo de Zürich li vunditis en la 26-a de septembro 1799 - la sekvoj de la sekvoj de tiuj vundoj li mortis 15 monatojn pli malfrue.

## Literaturo 
* 
* 
* Ulrich Stadler, Karl Pestalozzi (eld.): *Johann Caspar Lavater Studien.* Band I: *Im Lichte Lavaters. Lektüren zum 200.&nbsp;Todestag.* Neue Zürcher Zeitung, Zürich 2003, ISBN 3-03823-024-3.
* Horst Weigelt: *Lavater, Johann Kaspar.* Ĉe: *Theologische Realenzyklopädie.* 20 (1990), p. 506–511.
* Horst Weigelt, Karl Pestalozzi (eld.): *Das Antlitz Gottes im Antlitz des Menschen. Zugänge zu Johann Kaspar Lavater.* Göttingen 1994.
* Ernst Staehelin-Kutter: *Johann Caspar Lavaters Deportation nach Basel im Jahre 1799*. Ĉe: Basler Jahrbuch 1945, p. 31-58.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Ligiloj pri Lavater.
* Johann Caspar Lavater - Zur Sammlung und zur Edition
* Verkoj surrete.

Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Protestantaj teologoj
Kategorio:Svisaj teologoj
Kategorio:Svisaj verkistoj
Kategorio:Svisaj filozofoj
Katja Herbers

**Katja Mira Herbers** (Amsterdamo, 19-an de oktobro 1980) estas nederlanda aktorino, filino de la hobojisto Werner Herbers kaj la violistino Vera Beths kaj nepino de la germana pacifisto Heinrich Maria Casper Herbers.

Ŝi havis kanadan gastvartistinon kaj lernis paroli la nederlandan, germanan, kaj anglan lingvojn dum la elkresko.

Ekde 2010 ŝi estas membro de la ensemblo de la Münchner Kammerspiele kaj ekde 2013 membro de la ensemblo de *Het Nationale Toneel* (La nacia teatro).

## Biografio 
Post la Sankta Ignaco-gimnazio Katja Herbers studis mallongtempe en Novjorko kaj kelktempe laboris kiel reĝisora asistantino ĉe Het Nationale Toneel. Ŝi trapasis la Amsterdaman *Toneel- en Kleinkunstacademie* kie ŝi finstudis en 2005. Jam dum ŝia studado ŝi rolis en du filmoj pri *Pietje Bell* kaj la usona filmo *Brush With Fate*.

En la teatro ŝi ludis sub reĝisorado de Ivo van Hove ĉe Toneelgroep Amsterdam, ĉe Het Nationale Toneel, en *De verschrikkelijke Moeder* (La terura patrino) de Alex van Warmerdam ĉe De Mexicaanse Hond, kun interalie Pierre Bokma kaj Annet Malherbe. De 2005 ĝis 2010 ŝi estis ligata kun NTGent, kie ŝi aperis en multaj teatraĵoj sub reĝisorado de Johan Simons. Ŝi ankaŭ rolis en *Het Wijde Land*, *De Eenzame Weg* kaj la soloprezentado *Fraulein Else* de Theu Boermans ĉe De Theatercompagnie.

En februaro 2014 oni anoncis ke ŝi ĉefrolos en la usona televidserio *Manhattan*, produktata de WGN America el Ĉikago.

## Filmaro 
;Filmoj
* *Pietje Bell* (2002)
* *Kees de jongen* (2003)
* *Pietje Bell II: The Hunt for the Czar Crown* (2003)
* *Timboektoe* (2007)
* *Trage liefde* (2007)
* *The Storm* (2009)
* *Loft (2010)
* *Sonny Boy* (2011)
* *My Granpa, the Bankrobber* (2011)
* *Süskind* (2012)
* *Brammetje Baas* (2012)
* *Mannenharten* (2013)

;TV filmoj
* *Brush with Fate* (2003)
* *De kroon* (2004)
* *Zinloos* (2004)
* *Bijlmer Odyssee* (2004)
* *De uitverkorene* (2006)
* *Das Leben ein Traum'' (2007)

;TV serioj
* "Baantjer" (2004; 1 epizodo)
* "Lieve lust" (2005–2006; 12 epizodoj)
* "Spoorloos verdwenen" (2006; 1 epizodo)
* "S1ngle" (2009; 1 epizodo)
* "De vloer op" (2010; 4 epizodoj)
* "Van God Los" (2011; 1 epizodo)
* "Beatrix, Oranje onder Vuur" (2012; 4 epizodoj)
* "Divorce" (2012–2013; 13 epizodoj)
* "SOKO 5113" (2013; 1 epizodo)
* "Manhattan" (2014)
* "The Americans" (2015) - Evi Sneijder
* "Westworld (televida serio)" (2018-2020) - Emily Grace

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Imdb
* Tvitero
* CV Katja Herbers (nederlande) 
* My movies

Kategorio:Nederlandaj aktoroj
(13903) 1975 ST

**(13903) 1975 ST** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Domo Gallardo (Madrido)

**Domo Gallardo** () estas konstruaĵo de Madrido, Hispanio, situanta en unu el la anguloj de la centra Placo Hispanio (Plaza de España). Temas pri unu el la ŝlosilaj verkoj de la lasta etapo de la madrida modernismo. Verko de arĥitekto Federico Arias Rey, Domo Gallardo estis projektita en 1911 kiel rekonstruo de la konstruaĵo kiu antaŭe okupis la lokon kie ni povas trovi ĝin hodiaŭ kaj kiu estis finkonstruita en 1914. Ĝi estis deklarita bieno de kultura intereso (bien de interés cultural) en 1997.

## Karakterizaĵoj 
La fasado de la konstruo estis riĉe dekoraciita per organikaj elementoj kiuj grimpas tra malsamaj enirejoj kaj elirejoj kiuj formas la balkonojn. La aŭtoro enkondukis oportunajn feraĵojn kiuj donas al la tuto unikan belecon. Kun klaraj tonoj, la muroj kontrastas kun la tegmento, kovrita per platoj de ardezo. En la granda kupolo kiu kronas la angulon de la konstruaĵo elstaras litero "G", karakteriza de Gallardo.

## Bildgalerio 

Casa Gallardo, Madrid, España, 2014-12-27, DD 08.JPG|Domo Gallardo
Casa Gallardo .jpg|Domo Gallardo
Madrid - Plaza de España, Casa Gallardo 3.jpg|Kupolo kaj litero "G"
Madrid - Torre de Madrid y Casa Gallardo.jpg|Turo Madrido kaj Domo Gallardo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Konstruaĵoj en Madrido
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Historiaj monumentoj en Hispanio
To (kanao)

**と** (hiragana) aŭ **ト** (katakana) estas litero de la japana kanao. Prononcata kiel [to] Tiu litero estas 20-a litero de Goĵūon, 7-a litero de Iroha.

## Variantoj 
Kombinaĵoj **トゥ**, **ドゥ** estas legata kiel [tu, du], por Fremdlingvaj vortoj.

### Do 
**ど** (hiragana) aŭ **ド** (katakana) estas prononcata kiel [do]. Tiu litero estas signifata Te kun Dakuten, Sekve voĉa [to].

### Tu ajnua 
**ト゚** estas uzata por ajnua lingvo historie. Tiu prononco estas [tu]. Ankaŭ tiu litero ne ekzistas en la Unikodo sed JIS X 0213. **Vidu ankaŭ: ツ゚(Bazo: Cu)**.

### Malgranda To 
**ㇳ** estas uzata por Ajnua lingvo. Tiu litero havas ne-ĵetitan [-t] sonon. Nun litero ッ (sokuon) estas uzata.

## Origino 
* Hiragana: 止
* Katakana: 2 strokoj de 止

## Transliterumoj 
### To 
* Latinigo
** Esperanto: to
** Transskribado Hepburn: to
** Kunrei-siki: to
** Ĉeĥa/ Slovaka: to
** Hungara: to
* Ciriligo
** Rusa: то
** Ukraina: то

### Do 
* Latinigo
** Esperanto: do
** Transskribado Hepburn: do
** Kunrei-siki: do
** Ĉeĥa/ Slovaka: do
** Hungara: do
* Ciriligo
** Rusa: до
** Ukraina: до

## Aliaj informoj 
* Brajlo:Dosiero:Braille_T.svg
* Morsa kodo: • • - • •
* Literuma alfabeto: 東京のト[tōkjō no to] (To en Tokio)

## Komputilaj kodoj 
### Hiragana 
* Unikodo:
** To: U+3068
** Do: U+3069
* JIS X 0213:
** To: 1-04-40
** Do: 1-04-41

### Katakana 
* Unikodo:
** To: U+30C8
** Do: U+30C9
** Malgranda: U+31F3
* JIS X 0213:
** To: 1-05-40
** Do: 1-05-41
** Malgranda: 1-06-81
** Tu ajnua: 1-05-94

Kategorio:Kanaoj
Na (kanao)

**な** (hiragana) aŭ **ナ** (katakana) estas litero de la japana kanao. Prononcata kiel [na] Tiu litero estas 21-a litero de Goĵūon, 21-a litero de Iroha.

## Origino 
* Hiragana: 奈
* Katakana: 2 strokoj de 奈

## Transliterumoj 
* Latinigo
** Esperanto: na
** Transskribado Hepburn: na
** Kunrei-siki: na
** Ĉeĥa/ Slovaka: na
** Hungara: na
* Ciriligo
** Rusa: на
** Ukraina: на

## Aliaj informoj 
* Brajlo:Dosiero:Braille_K.svg
* Morsa kodo: • - •
* Literuma alfabeto: 名古屋のナ[nagoja no na] (Na en Nagojo)

## Komputilaj kodoj 
### Hiragana 
* Unikodo: U+306A
* JIS X 0213: 1-04-42

### Katakana 
* Unikodo: U+30CA
* JIS X 0213: 1-05-42

Kategorio:Kanaoj
Alessandro Cagliostro

**Alessandro CAGLIOSTRO**, vere *Giuseppe Balsamo* (naskiĝinta en junio 1743 en Palermo, mortinta la 26-an de aŭgusto 1795 en San Leo) estis itala aventuristo kaj alkemiisto.

## Vivo 
Kiel junulo li trejnitis ĉe apotekisto. Dum tiu tempo li lernis multegon pri kemio kaj medicino kaj iĝis unu el la plej grandaj ĉarlatanoj siatempe.

Liaj fraŭdoj etendiĝis de falsigoj ĝis aŭgurado kaj li prezentis sin ekzemple kiel kuraciston, hipnotikiston aŭ fondinton de framasona ordeno religia. Akompanite de sia edzino li vojaĝis tra tuta Eŭropo por oferti siajn servojn kaj varojn, antaŭ ĉio sian junuleckonservan eliksiron.

Ĉe la kortego de Ludoviko la 16-a (Francio) li baldaŭ iĝis persono bone konata. Viktimoj de liaj manipulaciadoj estis i.a. nobeloj kiuj ĉiam denove promesis helpon kaj donis subtenojn malgraŭ ripetita senmaskigo de liaj mistifikadoj kaj friponadoj. Pro partopreno en la krimkazo pri la kolĉeno de la reĝino en 1785-86 ''(L'affaire du collier de la reine)* li eĉ enkarcerigitis en Bastille.

En 1789 li reiris al Italujo, arestitis en Romo fare de la Inkvizicio kaj kondamnitis je morto pro herezo. En 1791 la puno ŝanĝitis en punon pri dumviva enkarcerigo. Li mortis en la malliberejo.

## Trakto artista 
La franca verkisto Alexandre Dumas (patro) igis Cagliostro-n ĉeffiguro de la unua volumo de sia romana serio *Mémoires d’un médecin* kun la titolo *Joseph Balsamo* (1846-1848). Sekvis prilaboroj de aliaj artistoj koncerne la vivon de Cagliostro.

Li aperis ĉe *Der Geisterseher* de Friedrich von Schiller aŭ ĉe *Der Groß-Kophta* de Johann Wolfgang von Goethe. Elisa von der Recke verkis en 1787 la raciisman pamfleton *Nachricht von des berüchtigten Cagliostro Aufenthalt in Mitau im Jahre 1779 und dessen magischen Operationen*. Lev Tolstoj skribis en 1921 la fantastikan historion *Grafo Cagliostro*. Umberto Eco aperigis Cagliostro en la libro *Il pendolo de Foucault* kaj Robert Anton Wilson en la romana ciklo *Die Illuminaten-Chroniken*. La historio *Die Geburt des Antichrist* (1921) de Leo Perutz temas pri la gepatroj de Cagliostro kaj de iliaj filo.

Same Rudolf Harms rakontas en *Cagliostro. Der Lebensroman eines genialen Schwindlers* (1960) ties vivon. En la komiksa serio *Spawn* de Todd McFarlane aperas figuro nome Nicholas Cogliostro kiel mentoro de Spawn. En la rakonto *Der Sandmann'' komparas E.T.A. Hoffmann la figuron de profesoro Spalanzani kun Cagliostro kaj Sophie von La Roche taglibre rakontis pri persona renkontiĝo kun li.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Filmoj kie aperas Cagliostro.
* Tripota - portreta datumbenko el Trier. 

Kategorio:Ĉarlatanoj
Kategorio:Alkemiistoj
Kategorio:Framasonoj
Henry Pelham

**Henry PELHAM** (25a de septembro 1694 – 6a de marto 1754) estis brita *ŭiga* politikisto kaj ŝtatestro, kiu postenis kiel ĉefministro de Granda Britio el 27a de aŭgusto 1743 ĝis sia morto. Li estis la plej juna frato de Thomas Pelham-Holles, 1a Duko de Newcastle-upon-Tyne kiu sukcedis al Henry kiel ĉefministro. Li estis favora al paco rilate al la tiamaj eŭropaj militoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Pli pri Henry Pelham ĉe la retejo de Downing Street.
* [Biografio de Henry Pelham, kun ligiloj al retaj katalogoj, en la retejo de Manuscripts and Special Collections, The University of Nottingham](http://www.nottingham.ac.uk/manuscriptsandspecialcollections/collectionsindepth/family/newcastle/biographies/biographyofhenrypelham(c1695-1754;primeminister).aspx)

Kategorio:Britaj politikistoj
William Wyndham

**Sira William WYNDHAM, 3a Baroneto** (ĉ. 1688 – 17a de junio 1740), de Orchard Wyndham, Somerset, estis angla konservativa ŝtatestro, kiu postenis kiel Sekretario pri Militoj en 1712 kaj *Chancellor of the Exchequer* en 1713. Li estis estro de la konservativa opozicio en la Ĉambro de Komunuloj dum la regado de la reĝo Georgo la 1-a (1714-1727) kaj dum la komencaj jaroj de la reĝo Georgo la 2-a (1727-1760).

Li partoprenis en insurekcio de Jakobitoj post la morto de la reĝino Anna (1702-1714). Dum sia regado, li partoprenis en karitataj agadoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Cruickshanks, Eveline, Biography of Wyndham, Sir William, 3rd Bt. (?1688-1740), of Orchard Wyndham, Somerset, publikigita en Historio de la Parlamento: House of Commons 1715-1754, eld. R. Sedgwick, 1970 

Kategorio:Britaj politikistoj
János Tóth (ministro)

**János TÓTH** [jAnoŝ tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth János** estis hungara politikisto, ministro.

János Tóth http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1864 en Túrkeve. Li mortis la  1929 en Budapeŝto.

## Biografio 
János Tóth lernis juron en Budapeŝto, poste li okupiĝis pri sia bieno. En 1892 li estis elektita parlamenta deputito. En 1906 li ricevis la postenon vicministro, en 1918 ministro. Ekde 1927 li estis membro de Supera Ĉambro.

## Elektitaj publikaĵoj 
* parlamentaj paroladoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj T, TY, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj T, TY, poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj de Hungario
Frurenesanco

laŭ planoj de Brunelleschi resp. Giotto]]
La **frurenesanco** kiel unua fazo de renesanco daŭris en Italujo de 1420 ĝis 1500 kaj norde de la Alpoj de 1520 ĝis 1555. La komenco de renesanca ppensado kaj sentado estas retroveblaj jam ĉe Petrarca kaj Boccaccio. La frurenesanco sekvis post la gotiko kaj komenciĝis unue en Florenco dum la frua 15-a jarcento. En Italujo do oni diras *quattrocento*.

La movado sin nutris el diversaj fontoj. Esencaj estis la centra perspektivo, por kiu oni unuafoje formulis matematikajn leĝojn, kaj la revivigo de la antikva arto. Kristana simbolaro de gotiko ankoraŭ plejparte regis la celon kaj karakteron de la verkoj, sed ekde la inventado de la centra perseptivo fare de Filippo Brunelleschi kaj Leon Battista Alberti nun por multaj bildoj ankaŭ la alproksimiĝo al la realeco pligraviĝis. Al la plej gravaj artistoj tiuepokaj apartenas interalie Donatello, Paolo Uccello, Sandro Botticelli, Giovanni Bellini, Andrea Mantegna, Andrea del Verrocchio kaj Jan van Eyck.

La altrenesanco postsekvas la frurenesancon.
## Literaturo 
* Giorgio Vasari: *Le Vite de’ più eccellenti architetti, pittori, et scultori italiani, da Cimabue infino a’ tempi nostri*. Florenco 1550.
* Jacob Burckhardt: *Die Kultur der Renaissance in Italien*. Bazelo 1860.

Kategorio:Renesanco
Kategorio:Arkitekturaj stiloj
Kategorio:Renesanca arkitekturo
Stacio Settsu

**Stacio Settsu** (japane: 摂津駅 [Seccu-eki], angle: *Settsu Station*) estas fervoja stacio en Seccu, Gubernio Osaka, Japanio. La stacio servas 1 linion de la unurelvoja reto Osaka Rapida Fervojo: Linio Osaka Unurelvojo (ĉefa).

## Linioj 
* **Unurelvojo**:
** **Osaka Rapida Fervojo**:
*** Linio Osaka Unurelvojo (ĉefa)

## Historio 
* 22-a de aŭgusto 1997: malfermiĝis la unurelvoja stacio de Osaka Rapida Fervojo.

## Kajoj 
### Osaka Rapida Fervojo 
## Sekvaj stacioj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Osaka
Kategorio:Stacioj de Osaka Rapida Fervojo
Robert Walpole

**Robert WALPOLE, 1a Grafo de Orford**, OĜ, OB, PK (26a de aŭgusto 1676 – 18a de marto 1745), konata antaŭ 1742 kiel **Sir Robert Walpole**, estis brita ŝtatestro kiu estas ĝenerale konsiderata unua ĉefministro de Unuiĝinta Reĝlando. Kvankam la precizaj datoj de lia dominado estas temo de fakula debato, oni parolas ofte pri 1721-1742. li dominis dum la Ministraro Walpole–Townshend kaj kompreneble dum la Ministraro Walpole kaj tenas la rekordon kiel plej longaserva ĉefministro en britia historio. Kritikistoj nomigis lian sistemon "Robinocratio." Speck diras ke la seninterrompa fluo de 20 jaroj de Walpole kiel ĉefministro "estas prave konsiderita kiel unu el ĉefaj atingoj de la britia politika historio... Oni proponas kutime klarigojn pri lia sperta manovrado de la politika sistemo post 1720, [kaj] lia unika miksado de la survivantaj povoj de la krono kun la pliiĝanta influo de la Komunuloj".altdekstre|eta|Sir Robert WalpoleLi estis ŭigo el la supra klaso, kiu estis unuafoje elektita por la parlamento en 1701, kaj eltenis multajn konservativajn sintenojn. Li estis kamparana kavaliro kaj rigardis al la kamparanaj senjoroj (terposedantoj) por sia politika bazo. Historiisto Frank O'Gorman diris ke lia estreco en Parlamento respegulis lian "racian kaj konvinkan oratorecon, lian kapablon movi kaj emociojn kaj mensojn de la homoj, kaj, super ĉio, lian eksterordinaran mem-fidon." Hoppit diras, ke la politikoj de Walpole serĉis moderecon: li laboris por paco, pli malalta impostado, kresko de eksportado, kaj permesis iom pli multan toleron por protestantaj disidentoj. Li evitis polemikojn kaj alt-intensecajn disputojn, ĉar lia meza vojo allogis moderulojn kaj el la ŭiga kaj el la konservativa flankoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* .
* 
* Hoppit, Julian. *A Land of Liberty? England 1689-1727* (2000)
* 
* Leadam, Isaac Saunders. *Sir Robert Walpole - A Short Biography* (1899) 60pp online
* O'Gorman, Frank. *The Long Eighteenth Century: British Political and Social History 1688-1832* (1997)
* Speck, W.A. * Stability and Strife: England 1714-1760* (1977)

### Kromaj legadoj 
* 
* Blick, Andrew, and George Jones. ''At Power's Elbow: Aides to the Prime Minister from Robert Walpole to David Cameron* (Biteback Publishing, 2013)
* 
* 
* 
* Marshall, Dorothy. *Eighteenth Century England, 1714-1784'' (2nd ed. 1974), pp 101–191, political narrative
* 
* ; the standard scholarly biography
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Sir Robert Walpole ĉe la retejo de Downing Street.
* Houghton Hall
* Cholmondeley Castle
* Robert Walpole, 1a Grafo de Orford ĉe la Nacia Portretgalerio (Britio)
* Ancestors of Robert Walpole

Kategorio:Britaj politikistoj
Arondismento Saint-Brieuc

La **arondismento Saint-Brieuc**/Sant-Brieg/San-Briego (france *arrondissement de Saint-Brieuc*, ), estas administra parto de Francio nomata arondismento. Ĝi lokiĝas en la departemento Côtes-d'Armor () kaj en la regiono Bretonio (, ). La arondismenta ĉefurbo estas la samnoma urbo Saint-Brieuc (). Komence de la jaro  en la arondismento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La arondismento ekde administra reformo de marto 2015 inkludas komunumojn de 15 kantonoj.

## Komunumoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côtes-d'Armor 
* Listo de arondismentoj de Francio

Saint-Brieuc
Károly Beregfy

**Károly Beregfy** [kAroj beregfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Beregfy Károly** estis hungara oficiro, ministro. Lia origina familia nomo estis *Berger*.

Károly Beregfy http://www.masodikvh.hu/szemelyek/a-f/b/191-beregfy-karoly naskiĝis la  1888 en Hungara reĝlando en Cservenka (nuntempa Crvenka en Serbio). Li mortis la  1946 en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Beregfy apartenis al la germana minoritato de la lando. Post lernado li atingis la rangon leŭtenanto en 1912. Li vundiĝis dum la 1-a mondmilito, poste li batalis en la Hungara Ruĝa Armeo en 1919. Spite tio poste li sukcese aliĝis al la nova hungara armeo. Inter 1939–1941 li gvidis la militan akademion, poste li batalis dum la 2-a mondmilito. En 1944 li iĝis ministro de la hungaraj nazioj. En 1946 la tribunalo kondamnis lin je morto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero B, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri defendo