open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gösta Mittag-Leffler

**Magnus Gösta MITTAG-LEFFLER** (16-an de marto 1846, Stokholmo, Svedio - 7-an de julio 1927, samloke) estis sveda matematikisto, fondinto de la internacia matematika eldonaĵo *Acta Mathematica* (1882).

Mittag-Leffler en 1872 eklaboris en la sveda Universitato de Upsalo kiel helpinstruisto (docento), oni nomumis lin 5 jarojn poste al matematika profesoro de la Helsinka Universitato. Li fondis - per financa apogo de Oskaro la 2-a, sveda reĝo - la eldonaĵon **Acta Mathematica**. Redaktoroj de la periodaĵo estis matematikistoj el la kvar skandinavaj landoj. Li estis dum 45 jaroj ĉefredaktoro de la gazeto.

Li pluevoluigis la matematikan analizon, okupiĝis pri limvaloro, diferenciala kaj integrala kalkulado, analiza geometrio kaj probablokalkulo.

Li laboris pri ĝenerala principo de la funkcioj, analizis la rilaton inter la dependaj kaj nedependaj variabloj, en 1875 pruvis teoremon de franca matematikisto Augustin Louis Cauchy.

Lia plej konata laboro temas pri la analiza bildigo de la unuvaloraj funkcioj, kies ĉefa punkto estas la Mittag-Leffler-teoremo.

Lia kastelo kaj biblioteko en Djursholm estas hodiaŭ parto de la Matematika Instituto Mittag-Leffler.

Li estis membro en multaj akademioj.

Kategorio:Svedaj matematikistoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Pligrandigita senpintigita kubo

En geometrio, la **pligrandigita senpintigita kubo** estas pluredro, unu el la Solidoj de Johnson (*J*66).

Ĝi povas esti konstruita per pligrandigo de senpintigita kubo per aldono de kvadrata kupolo al unu el oklateraj edroj.

Estas nur unu varianto de turno de la kupolo por ke la pluredro estu konveksa.

Kategorio:Solidoj de Johnson
Tra-du-dupligrandigita senpintigita dekduedro

En geometrio, la **tra-du-dupligrandigita senpintigita dekduedro** estas pluredro, unu el la solidoj de Johnson (*J*69).

Ĝi povas esti konstruita per pligrandigo de senpintigita dekduedro per aldono de kvinlateraj kupoloj al du ĝiaj kontraŭaj deklateraj edroj. En la aliaj vortoj, inter la deklateraj edroj, al kiuj estas la aldono, estas **du** la aliaj deklateraj edroj laŭvoje.

Estas nur unu varianto de turno de la kupoloj por ke la pluredro estu konveksa.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Solidoj de Johnson
Plilongigita seslatera dupiramido

En geometrio, la **plilongigita seslatera dupiramido**  estas pluredro.

Ĝi estas konstruita per plilongigo de seslatera dupiramido per enigo de seslatera prismo inter ĝia kongrua duonoj.

Ideala kristalo de kvarco havas ĉi tian formon.

## Vidu ankaŭ 
Kategorio:Pluredroj
Duon-dudekedro

**Duon-dudekedro** estas abstrakta regula pluredro, enhavanta duonon de edroj de la regula dudekedro. Ĝi ekzistas sur duonsfero kiu estas sinkoneksita kiel projekcia ebeno, do la kontraŭaj punktoj laŭ la rando estas koneksaj.

Ĝi havas 10 triangulaj edrojn, 15 laterojn, kaj 6 verticojn.

## Vidu ankaŭ 
* 11-ĉelo - abstrakta regula plurĉelo konstruita de 11 duon-dudekedroj.
* Duon-dekduedro
* Duon-kubo
* Reela projekcia ebeno

Kategorio:Abstraktaj pluredroj
Radioprogramado

**Radioprogramado** estas la enhavo, kiu elsendiĝas de radiostacioj.

Dum la frua epoko de radiofonio kutime regis ekvilibro de komedio, dramo, novaĵo, muziko kaj sporta raportado. Usona radioprogramado inkluzivis la plej faman holivudan talenton de la epoko. Radiofoniaj popularaj dramoj () ekis en Usono en 1930 kun *Painted Dreams* (*Pentrataj sonĝoj*). Kvankam la plejparta uzado de radiofonio estis por parolata distraĵo, la *Grand Ole Opry*, kiu en 2006 estis la plej longdaŭra radioprogramo, havis (kaj havas) la fokuson je elsendado de kontrea muziko (country music) ekde la eko en 1925.

Dum la malfruaj 1940-oj kaj fruaj 1950-oj televido forprenis la popularecon de radiofonia komedio, dramo kaj varieteoj. En la malfruaj 1950-oj, radiofonia elsendado prenis la kutiman formon, kiun ĝi havas hodiaŭ — kun forta fokuso je muziko, novaĵo, kaj sporto, kvankam dramon eblas aŭdi plu, speciale en la BBC.

En Britio dum la 1950-oj radiofonia elsendado estis superregata de la institucio BBC. Ŝatantoj de rok- kaj pop-muziko, malkontentaj pri la elsendado de la BBC, ofte aŭskultis la anglalingvan Radion Luksemburgio (angle: *Radio Luxembourg*). Dum la post-1964-a epoko, okcidenteŭropa apudborda radiofonio (kiel *Radio Caroline*, elsendanta de ankrataj ŝipoj aŭ enmare forlasitaj fortikaĵoj) helpis plenumi la postuladon je pop- kaj rok-muziko. La BBC lanĉis sian propran pop-muzikan stacion, BBC Radio 1, en 1967.

En Suda Azio, Radio Ceylon (*Radio Cejlono*, la plej malnova radiostacio en la regiono) estis la "Reĝo de la Radiondoj" dum la 1950-oj kaj 1960-oj. Elsendado en Cejlono lanĉiĝis de brita inĝeniero Edward Harper en 1925. Radio Ceylon fariĝis publika korporacio en 1967 kaj renomiĝis kiel la Sri-Lanka Elsendada Korporacio (angle: *Sri Lanka Broadcasting Corporation*), kiam la insulo respublikiĝis en 1972.

Lastatempe estis reviviĝo de intereso pri tio, kio nun nomiĝas la "ora epoko de radiofonio" kaj transvivantaj radioprogramoj interŝanĝiĝas kaj kolektiĝas en bobeno-al-bobena, kaseda, KD-a, kaj MP3-a formatoj.

Kategorio:Amaskomunikiloj
Kategorio:Komunikado
Rombo-seslatera dekduedro

La **rombo-seslatera dekduedro** estas konveksa pluredro kun 8 rombaj kaj 4 egallateraj seslateraj edroj.

Ĝi estas nomata ankaŭ kiel **plilongigita dekduedro** aŭ **etendita romba dekduedro** ĉar ĝi estas rilatanta al la romba dekduedro per elvolvado de kvar rombaj edroj de la romba dekduedro en seslaterojn. Ĝi pro tio havas kelkajn el la samaj propraĵoj kiel la romba dekduedro:
* Ĝi povas kaheligi tutan eŭklidan spacon per siaj neturnitaj kopioj.
* Simile al tio ke la romba dekduedro estas la ĉelo de Wigner-Seitz por korpocentrita kuba krado, ĉar la rombo-seslatera dekduedro estas plilongigita romba dekduedro, la rombo-seslatera dekduedro estas la ĉelo de Wigner-Seitz por iuj korpocentritaj kvarlateraj kradoj.

240ra|Parto de kahelaro de spaco per rombo-seslateraj dekduedroj

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* http://www.nanomedicine.com/NMI/Figures/5.7.jpg Uniforma spaco-enspacado per rombo-seslateraj dekduedroj
* http://www.georgehart.com/virtual-polyhedra/vrml/elongated_dodecahedron.wrl  VRML modelo

Kategorio:Pluredroj
Kategorio:Zonopluredroj
Universitato de Tenesio

eta|200ra|Ayres-Aŭlo, konstruaĵo ĉe la Universitato de Tenesio
La **Universitato de Tenesio** (; foje ankaŭ ; mallongigita: **UTK** aŭ **UT Knvoxille**) estas usona publika universitato en Knoxville en la ŝtato Tenesio, kaj fondita la .

Ĝi estas la plej elstara universitato inter la publikaj universitatoj financitaj de la ŝtato Tenesio. La universitato estas inter la plej malnovaj en Usono (29-a laŭ aĝo). La ĉefa kampuso de la universitato situas en la grandurbo de Knoxville kaj ekzistas aliaj kampusoj en la grandurboj de Memfiso, Martin kaj Chattanooga. Ankaŭ, la Universitato de Tenesio, en kunlaboro kun la Battelle Memorial Institute, administras la nacian laboratorion en Oak Ridge.

Tenesio, Universitato de
Diario de Pernambuco

***Diario de Pernambuco*** estas la plej malnova ankoraŭ publikata gazeto de Latin-Ameriko. Ĝi fondiĝis la 7-an de novembro 1825 en Recife (Pernambuko).

En ĝia unua numero estas enkonduka teksto, en kiu estas klarigita la kialo de la fondiĝo — oni celis ĉefe komunikmedion por privataj anoncoj, kio mankis en Recife, kvankam ĝi jam estis "tre multhoma" tiam. Per la ĵurnalo interalie oni ankaŭ anoncis la alvenojn de ŝipoj kaj informojn pri ili.

Estas rimarkinde, ke ĝia nomo estas konservita laŭ la skribreguloj de la tempo de sia fondiĝo (nuntempe *diario* estas skribata *di**á**rio*).

## Eksteraj ligiloj 
Oficiala retpaĝaro  (portugallingva)

Kategorio:Brazilaj gazetoj
Aimee Mullins

**Aimee MULLINS** (naskiĝis en 1976 en Allentown (Pensilvanio)) estas usona sportisto, aktorino kaj modelo, plej konata pro siaj eksterordinaraj sportaj helpiloj, kiuj helpas ŝian movon malgraŭ la amputado de siaj piedoj.eta|Aimee MullinsMullins naskiĝis kun malsano de la fibulaj ostoj kaj oni devis amputi ĉiun piedon sub la genuo, kiam ŝi aĝis nur unu jaron. Ŝi studis en *Parkland High School* en Allentown kaj Georgetown University en Vaŝingtono.

Ŝi akiris en paraolimpiko rekordojn en 1996 en Atlanta en la 100-metra kuro kaj salto. Ŝiaj plej bonaj rezultoj estis: 15,77 sekundoj por la 100-metra kuro, 34,60 sekundoj por 200 m, kaj 3,5 metroj pro longsalto.

Ŝi laboras ĉe la *Pentagono*, la sidejo de la usona defenda ministerio, kiel motivigista alparolanto.

## Kiel modelo 
Ŝi aperis en 1999 kiel modelo de la brita vestodizajnisto Alexander McQueen, en ties Londona vestoprezento.

## Aktorino 
Ŝi aperis en 2002 en la filmo *Cremaster 3* de Matthew Barney. En 2006, ŝi ludis en la filmo de *World Trade Center* raportistinon.

## Filmoj kaj televida programo 
* 2002 - *Cremaster 3*
* 2003 - *Poirot*
* 2006 - *Marvelous*
* 2006 - *World Trade Center*
* 2008 - *Quid Pro Quo*

Kategorio:Usonaj sportistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1976
Kojnograndokorono

En geometrio, la **kojnograndokorono** estas pluredro, unu el la solidoj de Johnson (*J*88).
Ĝi estas unu el la rudimentaj solidoj de Johnson kiu ne estas farata per modifo de platona aŭ arĥimeda solido.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Solidoj de Johnson
Listo de famaj prostituitinoj

## Historiaj 
eta|220px| Nell Gwyn, ĉ 1675
* Polly Adler Novjorka prostituigintino, ĉ 1930-aj jaroj.
* Dona Beja;
* Laura Bell, la "Reĝino de Londona prostituzono"
* Theresa Berkeley, (19-a jarcento)
* Ana de Ferro;
* Griselda Blanco, (1970-aj jaroj), poste kokainvendistino en Miami;
* Alice Chambers, (19-a jarcento) en Dodge City
* Annie Chapman, unu el la viktimoj de Jack the Ripper
* Veronica Franco, Venecio, ankaŭ poetino.
* Raymond Gravel, Membro de Kanada Parlamento.
* Mary Jane Kelly, viktimo de Jack the Ripper
* Mata Hari
* Carol Leigh, pseŭdonime Scarlot Harlot, kiu kreis la esprimon "sex worker" (seksa profesiulo);
* Maria Magdala
* Gerda Munsinger, Sovietunia spionino;
* Mary Ann Nichols, unu el viktimoj de Jack the Ripper
* Barbara Payton, en 1940-aj jaroj filma aktorino, kiu prostituiĝis en la finoj de 1950-aj jaroj;
* Cora Pearl, (19-a jarcento) (Francio);
* Phryne, antikva Grekio
* Grisélidis Réal, svisa prostituitino kaj verkistino;
* Shady Sadie (Josephine Marcus) favoritino de Wyatt Earp
* Sally Stanford, prostituiginto de San Francisco, post urbestro de Sausalito (Kalifornio)
* Valerie Solanas;
* Elizabeth Stride, unu el la viktimoj de Jack the Ripper
* Bruna Surfistinha, verkis pri siaj espertoj;
* Michelle Tea, verkis pri siaj spertoj
* Libby Thompson, "Squirrel Tooth Alice," posedantino de bordelo en Sweetwater, Texas
* Tulasa Thapa.
* Martha Tabram, eble viktimo de Jack the Ripper
* Thais, malnova Grekio
* Tiya Khiwani aŭ "Vasantsenaa", Barato.

## Prostituitinoj en literaturo 
* Meretrico de Babilono
* Belle Watling, *Gone with the Wind* de Margaret Mitchell
* Chandramukhi, *Devdas*
* Elisabeth Rousset, *Boule de suif* de Guy de Maupassant
* Fanny Hill, *Fanny Hill*, de John Cleland
* Fantine, *Les Miserables*, de Victor Hugo
* Nana, *Nana*, de Emile Zola
* Nancy (fikciulo), *Oliver Twist* de Charles Dickens
* Lucíola, *Lucíola de José de Alencar
* Tra La La, *Last Exit to Brooklyn* de Hubert Selby
* Mrs. Rosie Palm, *Discworld* romanserio de Terry Pratchett
* Sonja Marmeladova, *Krimo kaj Puno'' de Fjodor Dostojevskij
* Raĥab, Biblio
* Belle, "Ah, Wilderness!" de Eugene O'Neill
* Tristessa, *Tristessa* by Jack Kerouac
* Talanta, *La Talanta* de Pietro Aretino
* Yumi Komagata, *Rurouni Kenshin*, de Nobuhiro Watsuki
* Marguerite Gautier, *La Dame Aux Camelias* de Alexandre Dumas;
* Salona Papilio, *Diva* de José de Alencar;
* Tieta do Agreste, *Tieta* de Jorge Amado;
* Violetta, *La Traviata*, de Giuseppe Verdi;

!
Pligrandigita kojnokorono

En geometrio, la **pligrandigita kojnokorono** estas pluredro, unu el la solidoj de Johnson (*J*87). Ĝi estas konstruata per aldono de
kvadrata piramido al unu el la kvadrataj edroj de la kojnokorono.
Ĝi estas la nura solido de Johnson farata kiel kombinaĵo en kiu ne ĉiuj komponantoj estas sekcioj de platonaj aŭ arĥimedaj solidoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Solidoj de Johnson
Paraleloduturnita rombo-dudek-dekduedro

En geometrio, la **paraleloduturnita rombo-dudek-dekduedro** estas pluredro, unu el la solidoj de Johnson (*J*73). Ĝi povas esti konstruita el rombo-dudek-dekduedro per turno de du oponantaj kvinlateraj kupoloj je 36 gradoj. La ebenoj de turnado de la kupoloj estas paralelaj.

## Vidu ankaŭ 
* Turnita rombo-dudek-dekduedro (*J*72) kie unu kupolo estas turnita
* Najbaroduturnita rombo-dudek-dekduedro (*J*74) kie du ne-oponantaj kupoloj estas turnitaj
* Triturnita rombo-dudek-dekduedro (*J*75) kie tri kupoloj estas turnitaj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Solidoj de Johnson
Paraleloturnita malkreskigita rombo-dudek-dekduedro

En geometrio, la **paraleloturnita malkreskigita rombo-dudek-dekduedro** estas pluredro, unu el la solidoj de Johnson (*J*77). Ĝi povas esti konstruita el rombo-dudek-dekduedro per turno de unu el kvinlateraj kupoloj je 36 gradoj kaj anstataŭigo de la oponanta kvinlatera kupolo per deklatero. La ebenoj de turnado de la kupolo kaj de la nova deklatero estas paralelaj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Solidoj de Johnson
Franz Lamberg

Grafo **Franz LAMBERG** aŭ **LAMBERG Ferenc Fülöp** (la 30-an de novembro 1791, Mór (urbo) – 28-an de septembro 1848, Budao (urbo)) estis plenpotenca reĝa komisiito kaj armea komandanto en Hungario, oficiro, grandbienulo. Li ekservis en la armeo en 1810, iĝas en 1823 majoro, en 1827 subkolonelo, en 1829 kolonelo, en 1834 generalmajoro, en 1842 general-leŭtenanto. Li partroprenis en la hungara parlamento en 1847. eta|Linĉado de LambergLi verkis germane kaj hungare, verkis artikolojn por *Hírnök* kaj historiajn-politikajn foliojn.

La imperiestro de Aŭstrio nomumis lin (5-an de septembro 1848) al imperiestra komisiito kaj ĉefkomandanto de Hungario. Li volis dissolvi la hungaran parlamenton, tiel alvenis en Peŝton la 28-an de septembro. La revolucia popolamaso rekonis kaj linĉis lin sur la tiama Danuba ponto Széchenyi-Ĉenponto.

Tiu okazintaĵo estas grava en la historio, ĉar evidentiĝis, ke anstataŭ kompromisoj milito okazos. Post la okazintaĵo Sándor Petőfi verkis krudan poemon.

Lia verko estas *Ungarns politische Zukunft* (sennome eldonita en Pozono, 1842).

Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Ernő Kiss (general-leŭtenanto)

eta
**KISS Ernő**  (Temesvár, la 13-an de junio 1799 - Arad, la 6-an de oktobro 1849) estis hungara general-leŭtenanto, unu el la 13 martiroj de Arad. Lia nepo estis ministro Ernő Dániel.

Li estis oficiro en la armeo de la Aŭstra imperio; kolonelo de la husara regimento de Hanovro (1845). Printempe de 1848, li batalis kontraŭ la serboj en suda Hungario.

La hungara registaro nomumis lin la 12-an de oktobro 1848 al generalo kaj ĉefkomandanto de la banusuja (*Bánság*) armeo. Li iĝis general-leŭtenanto la 22-an de decembro 1848 kaj tutlanda ĉefadministranto de la armeo ekde 9-a de januaro 1849. Li devis eloficiĝi la 2-an de januaro pro la batalo de Panĉova.

Post la malarmiligo de la hungara armeo ĉe Világos, Haynau ekzekutigis ankaŭ lin en Arad. Ĉar la unua pafo trafis lian ŝultron, li mem ordonis novan pafadon.

Lia tombo troviĝas en Elemir, Serbio, en la katolika preĝejo.

## Literaturo 
* Hamvay Ödön: Az aradi tizenhárom (Bp., 1899).

Kategorio:La 13 martiroj de Arad
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungariaj armenoj
To Kill a Mockingbird

***To Kill a Mockingbird*** (Esperante: *Mortigi Mokbirdon*) estas 1962-a kortdrama filmo direktita de reĝisoro Robert Mulligan, bazita de la populara anglalingva romano de la sama nomo de Harper Lee. Aperas en la filmo Gregory Peck kiel la ĉefa rolo de Atticus Finch, kaj li gajnis Akademian Premion por la rolo. Plue tiu rolo en ĉi tiu filmo estis konsiderata kiel la #1 Granda Heroo de usona kino de la Usona Film-Instituto. La filmo estis elektita de la Usona Biblioteko de Kongreso kiel "kulture grava", kaj tial konservita ĉe la Usona Nacia Film-Registro.

Ankaŭ aperis en la filmo steluloj Gregory Peck, Mary Badham, Robert Duvall, Brock Peters kaj aliaj.

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1962
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Jurtemaj filmoj
Zwartewaterland

Dosiero:Loudspeaker.svg **[//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f5/Nl-Zwartewaterland.ogg Zwartewaterland]** (platgermane **Zwärtewäterlaand**) estas municipo en la nederlanda provinco Overijssel. En 2001 la municipoj Genemuiden, Zwartsluis kaj Hasselt kunfandiĝis al Zwartewaterland. Fine de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Partnera urbo 
 (ĝi situas nur en distanco de 60 kilometroj okcidenten)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|

Kategorio:Municipoj de Overiselo
Vrbas

eta|Rivero Vrbas
**Vrbas** estas dekstra flankorivero de Sava en Bosnio kaj Hercegovino. La rivero estas laŭ cirilaj literoj **Врбас**, ĉe la bordoj vivas ankaŭ serboj.

La rivera longo estas 250&nbsp;km. Akvokolekta areo estas 5900&nbsp;km².

La rivero longe rompas vojon inter montoj, akvonodoj profitas la eblecon.

Vrbas fluas tra granda urbo Banja Luka.

## Vidu ankaŭ
*Dinara Montaro

Kategorio:Karpat-basenaj riveroj
Kategorio:Riveroj en Bosnio kaj Hercegovino
Kategorio:Akvokolekta areo de Sava
Telegalerio

**Telegalerio** estas fakmuzeo pri telefonoj kaj telegrafoj en centra poŝta palaco de Pécs (peĉ).

Ĉe la enirejo marioneto staranta sur telefonpaliso akceptas la vizitanton. En la fono estas videblaj laboristaj iloj. Maldekstre estas telegrafoj, konsistaĵoj kaj du lignokestaj teleksoj. Dekstre telefonoj kaj telefoncentraloj viciĝas. Ili prezentas la evoluon de la komencaj jaroj.

Apartenas al Telegalerio malgranda spektaklejo en la funkcianta poŝto. Tie estas aparta angulo por la iamaj poŝtaj iloj. La preterirantoj ĵetas rigardojn al la objektoj kaj vidante ankaŭ la modernaĵojn la diferenco estas okulfrapa.

Kategorio:Poŝto
Kategorio:Telefono
Kategorio:Telekomunikado
Kategorio:Muzeoj en Hungario
Kategorio:Pécs
Milan Ohnisko

**Milan Ohnisko** (naskiĝis la 23-an de julio, 1965 en Brno), estas ĉeĥa lirika poeto.

Antaŭtempe li foriris el gimnazio (1981) kaj poste ankaŭ el Bibliotekista mezlernejo en Brno (1982), ŝanĝis multajn profesiojn kaj samtempe praktikis propran eldonejon kaj librovendejon Ohnisko. Nun li laboras kiel redaktoro de la eldonejo Petrov en Brno.

Lia poezio estas kombino de naivismo uzanta vortludojn por atingi raciajn kulminojn kaj de novdekadenca kompreno por tragediismo kaj donkiĥotismo de senŝanculo batalanta kontraŭ indiferenta, malamika mondo. Ohnisko kombinas naivecon, humuron, ironion kaj absurdecon.

## Verkoj 
* *Obejmi démona!* (Ĉirkaŭbrakumu demonon!, 2001)
* *Vepřo knedlo zlo aneb Uršulinovi dnové* (Brasiko knedliko porkfiko aŭ la tagoj de Urkaculo, 2003)
* *Milancolia* (Milankolio, 2005)
* *Býkárna* (Boveca ekscesejo, kun Ivan Wernisch kaj Michal Šanda) (2006)
* *Love!* (Love!, 2007)

## Eksteraj ligiloj 
* Ohnisko ĉe la kulturministeria portalo

Kategorio:Ĉeĥaj poetoj
Eau Claire (Kanado)

La kvartalo **Eau Claire** en Kalgario (Alberto, Kanado) situas tuj norde de la Kalgaria urbocentro kaj sude de la rivero Bow. Danke al sia miksaĵo de apudriveraj kundomaroj, butikaroj, restoracioj, hoteloj, granda publika placo kaj enurba parkotereno Eau Claire estas unu el la plej popularaj kvartaloj de Kalgario. Ene de Eau Claire estas la Festivala Distrikto de la urbo.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de Kalgariaj Kvartaloj

## Referencoj 

## Eksteraj ligiloj 
* Eau Claire Community Association 

Kategorio:Kalgariaj kvartaloj
Cremona (Kanado)

**Cremona** estas vilaĝo en centra Alberto norde de Cochrane kaj okcidente de Carstairs.

## Demografio 
En 2006 loĝis en Cremona 463 homoj en 198 domoj, pligrandiĝo de 11,6% super tiu nombro de 2001. La vilaĝo havas areon de 0,68 km² kaj loĝatecon de 677.1 loĝantoj/km².

## Vidu ankaŭ 
* Listo de komunumoj de Alberto

## Referencoj 

## Eksteraj ligiloj 
* Lernejo de Cremona 

Kategorio:Vilaĝoj de Kanado
Bega

eta|350px|la rivero dumvintre
**Bega** (serbe Begej, hungare Béga) estas la lasta maldekstra flankorivero de Tiso en Rumanio kaj en Serbio.

La rivero longas 254 kilometrojn, kaj la akvokolekta areo estas 878 km².

La rivero originas en Rumanio en la sudaj Karpatoj kaj enverŝiĝas en Tiso, tuj antaŭ ol Tiso enverŝiĝas Danubon.

Gravaj ĉeriveraj urboj:

* Temeŝvaro (rumane Timisoara) en Rumanio.

* Zrenjanin (hungare Nagybecskerek) en Serbio, kie funkcias ŝipofabriko Begej. Ĝis tiu loko la rivero estas navigebla.

Dum la 19-a jarcento oni fosis paralele kanalon, kiu havas la saman nomon kaj defendas la regionon kontraŭ inundoj.

## Esperantistoj 
* Penny Vos

Kategorio:Karpat-basenaj riveroj
Kategorio:Riveroj en Rumanio
Kategorio:Riveroj en Serbio
Kategorio:Akvokolekta areo de Tiso
Kategorio:Alfluantoj de Tiso
Poŝta Muzeo en Ópusztaszer

**Poŝta Muzeo en Ópusztaszer** (opustaser) estas unu el la tieaj muzeoj en vilaĝo ne tro for de urbo Szeged en Hungario.

Tie funkcias multe da muzeoj kune por demonstri miljaran vivadon de hungaroj. Tie funkcias ankaŭ **Poŝta Muzeo**. En proksimeco en vilaĝo Tömörkény (tomorkenj) la vilaĝa poŝto estis diserigita laŭ briko, kaj estis fidele rekonstruita en la muzea parko de **Ópusztaszer**. Tiu domo estas muzeo, sed ene funkcias ankaŭ nun poŝto, escepte la  vintrojn. La poŝtistino laboras inter malnovaj poŝtaj rememoraĵoj. En la ceteraj ĉambroj estas prezentitaj ĉambro de poŝtistinoj, ĉambro de poŝtestro, fine ĉambro pri Tivadar Puskás, kiu investis tion, ke pere de telefona reto oni dissendas programojn. Tio realiĝis multloke kaj estis 2 solvoj. Aŭ en difinita tempo oni uzis la telefonojn, aŭ oni faris apartan reton. En la ĉambro estas videbla la studio.

Ekstere estas iama gazetvendejo tirita ĉevale, krome diliĝenco.

Kategorio:Muzeoj en Hungario
Kategorio:Ópusztaszer
Matmatah

**Matmatah** estas bretona rok-grupo fondita en Brest en 1995. Ĝi estas unu el la plej konataj grupoj ekster kaj en Francio.

## Artistoj 
* Tristan Nihouarn (Stan) kanto, oud, klavaro, gitaro kaj fluto
* Cédric Floc'h (Sammy) gitaro
* Eric Digaire (Eric) à la basse, gitaro k piano
* Jean-François Paillard (Fañch) aŭ percussions et batterie
* puis : Benoît Fournier aŭ percussions et batterie
* La grupo havis akceptita dum unu periodo Vince (gitaro) kiu nuntempe okupiĝas pri la budo.

## Historio 
Ĉio komenciĝis en kafejoj en Brest, kie Stan kaj Sammy muzikas sub la nomo *Tricards Twins*. Kiam ili renkontis Fanch kaj Eric, ili fondis la nunan grupon kun la nomo Matmatah. Ĝi venas el Tunizia urbo kie Stan estis dum libertempo.

En 1997, Matmatah faras sian unuan kompaktdiskon kun la titoloj *Lambe An Dro* kaj *Les Moutons*. Sukceso venis en Brest, poste en Bretonio kie ili koncertis multe. En la sama jaro, la grupo ricevis la premion de la malkovro je la Printemps de Bourges.

### La Ŭaŝ 
maldekstra|120px|thumbs
La Ouach aŭ la Ŭaŝ estas la unua disko kaj eble la plej konata de la grupo. En 1998, en Keltaj landoj, estis kultura ondo kiu superabundis en orientaj landoj de Eŭropo. La Uwaŝ aperis en tiu kunteksto. Estas tre vigla disko kiu kongruas kun la nova energio de la grupo.

La kanto ''L'apologie'' (La Apologio) rakontas pri la malpermesado de la kanabo flanke de la Francaj aŭtoritatoj. La kantaristo invitis multfoje la publikon, fumi dum la koncertoj, sed ili haltis, ĉar poste ili devintus pagi 15.000 frankojn.

### Rebelote 
Ĝia diko aperis dum la jaro 2001. Principe la grupo kantas france sed aperas kelkaj titoloj kun anglan tekstoj. Tiu ĉi temas iom pri la problemoj ke la grupo ricevis pro la Kanto la apologio dum koncertoj.

### ...And Times Goes Friendly 
En 2006, la membroj de la grupo kantas 6 novajn kantojn. La muzikvideo de la muzikaĵo "Comme Si De Rien N'était", farita de Christophe Acker, estis videbla sur la muzikaj televidoj.

### La Cerise 
La disko alvenis la 5-an de marto 2007. Ĝi ekzistas en simpla kaj dua versio. La dua versio enhavas koncerton en la koncertejo Olympia dum la antaŭa koncert-programo.

## Diskografio 
* *La Ouache* [Ŭaŝ](1998)
* *Rebelote* (2001)
* *Lust for a Live* (2002)
* *Archie Kramer* (2004)
* *...and Times Goes Friendly* (2006)
* ''La Cerise (2007)

Kategorio:Bretonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Francaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1995
Tiszakürt

**Tiszakürt** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en meza Hungario, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok ĉe la maldekstra bordo de Tiso. La vilaĝnomo signifas: Tiso-korno, tamen kürt estas ankaŭ hungara gentonomo.

## Bazaj informoj 
* Telefonkodo: 56
* Loĝantaro: 1600
* Poŝtkodo: 5471
* Areo: 28 km2.

## Situo 
Tiszakürt situas en angulo (duoninsulo), kiun formas Tiso kaj la enverŝa Körös. Pro la oftaj inundoj nur oni sporade loĝis ĉi tie.

Unusola menciindaĵo estas la kastelo ĉe la inundejo. La ĉirkaŭanta parko estas arboreto plena de maloftaj kreskaĵoj. Dum la historio Cserkeszőlő apartenis al la vilaĝo. En 1952 Cserkeszőlő ricevis memstarecon.

## Famulo 
* poeto Mihály Szabolcska tie naskiĝis en 1861

## Komunumoj pri *Kürt* en Hungara reĝlando 
Kürt apartenas al la 7 hungaraj gentoj.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Latorica

**Latorica** - en cirilaj literoj '''''' (latoricja), () - estas unu el la 5 riveretoj de Bodrog en Ukrainio kaj en Slovakio.

La rivera longo estas 188 km, el tio en Slovakio 32 km. La akvokolekta areo estas 7700 km².

La plej granda urbo borde de Latorica nomiĝas Mukaĉevo.

La rivereto fontas en Ukrainio en la montaro Karpatoj, ne tro for ĉe la montpasejo Verecka montpasejo. En 895 la hungaroj tie atingis la Karpatan basenon.

Kategorio:Karpat-basenaj riveroj
Kategorio:Riveroj en Ukrainio
Kategorio:Riveroj en Regiono Košice
Kategorio:Akvokolekta areo de Bodrog
Kategorio:Distrikto Michalovce
Kategorio:Geografio de Transkarpata provinco
Almere

280px|dekstra|eta|kvartalaranĝo Almere
Dosiero:Loudspeaker.svg**Almere** (en Esperanto fojfoje **Almero**)
estas municipo en la nederlanda provinco Flevolando, en la poldero Zuidelijk Flevoland. La municipo limas al la municipoj Lelystad kaj Zeewolde kaj al la lagoj Gooimeer, IJmeer kaj Markermeer. La urbo situas tute sub marnivelo (2 ĝis 5 metroj).

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Flevolando
Kategorio:Municipoj de Flevolando
Ĝirga

**Ĝirga** (urdua lingvo: جرگہ ) estas triba konsilio de maljunuloj, kiu faras decidojn per interkonsento. Ĝi funkcias precipe ĉe paŝtunoj kaj najbaraj etnoj en Afganio kaj ĉelima Pakistano.

La vorto devenas el la persa lingvo, en kiu *ĝar gah* signifas "konsilio", "asembleo" aŭ "kunveno". Ĝi povas signifi ankaŭ "tendo".

## Funkciado 
*Ĝirga* en la senco de komunuma konsilio ofte traktas disputojn inter du individuoj kaj provas helpi solvi la disputon. La disputantoj unue serĉas mediaciulon, laŭeble influan personon, ekzemple religian gvidanton, lokan eminentulon aŭ spertulon pri mediacio (ili nomiĝas *ĥan* aŭ *malik*). La mediaciulo aŭskultas ambaŭ flankojn kaj tiam kunvokas na *ĝirga* de komunumaj maljunuloj, kun reprezentantoj de ambaŭ flankoj. La *ĝirga* esploras la kazon kaj diskutas ĝin por trovi decidon; tiun proklamas la mediacianto. La decido de *ĝirga* estas definitiva kaj devas esti akceptita.

*Ĝirga* funkcias ankaŭ kiel kortumo en krimaj kazoj, sed tiun funkcion nun en urbecaj regionoj de Pakistano kaj Afganio anstataŭas formalaj jurkortumoj instalitaj de la registaroj.

En la tribaj regionoj de Pakistano *ĝirga* havas la prestiĝon de kortumo. La "politikaj agentoj" nomumitaj de la nacia registaro formale havas la jurisdikcion, ili konservas leĝordon helpe de *ĝirga*-oj. Tiuj rajtas kondamni je morto, ŝtonumado pro adulto aŭ forpelo el la komunumo.

La Alta Kortumo de provinco Sindh malpermesis *ĝirga*-ojn en aprilo 2004, pro kelkaj malhumane kruelaj kondamnoj precipe kontraŭ virinoj. Sed la malpermeso estas malkaŝe ignorata kaj ĝis nun ne havis ajnan efikon.

En armea operaco kontraŭ Alkaido kaj taliboj en 2007 en suda Pakistano, *ĝirga*-oj havis signifan rolon kiel moderigantoj inter la registaro kaj militantoj.

De tempo al tempo kunvenas loja ĝirga (granda *ĝirga*) por solvi demandojn de plurregiona aŭ tutlanda signifo.

## Parlamento 
La malsupra kamero de la afgania parlamento havas la nomon *volesi ĝirga* (popola aŭ triba *ĝirga*), la supra kamero la nomon *meŝrano ĝirga* (*ĝirga* de maljunuloj).

Kategorio:Afganio
Kategorio:Pakistano
Sindo

**Sindh** (sinda lingvo: سنڌ, urdua lingvo: سندھ), aŭ **Sindo** esperante, estas unu el la kvar provincoj de Pakistano. Sindh situas sude en la lando, ĉe la bordo de Hinda Oceano, sud-okcidente de la provinco. Sude kaj oriente ĝi limas al Barato, norde al Panĝabo kaj okcidente al Baluĉio. Triono de la 40 miliona loĝantaro loĝas en la ĉefurbo Karaĉio. La pli granda lingvoj en Sindh estas la sinda kaj la urdua. Pli ol 90 % de la loĝantoj estas islamanoj, la aliaj inkludas hinduoj kaj kristanoj.

Ĉefurbo de Sindh estas Karaĉio ekde 1936; iamaj ĉefurboj estis Hajderabado kaj Thatto. La sekvantaj urboj ankaŭ estas sidejoj de distriktoj: Badin, Dadu, Gotki, Hajderabado, Ĥairpur, Ĥanpur, Ĝakobabad, Ĝamŝoro, Kambar, Kandĥot, Karaĉio (kun 6 distriktoj), Kaŝmore, Larkana, Matijari, Mirpur Ĥas, Mirpur Matelo, Mithi, Naŭŝahro Faroze, Navabŝah, Sadikabad, Sangar, Suĝaval, Sukur, Ŝahdadkot, Ŝikarpur, Tando Adam, Tando Alahjar, Tando Muhamad Ĥan, Thatto kaj Umerkot. Oni ankaŭ havas Daharki, Ĥanpur, Kotri kaj Kamber Ali Ĥan, kiuj estas urbegoj sen esti distriktaj sidejoj.

La provinco havas ĉirkaŭ 40 milionojn da loĝantoj, triono el ili loĝas el la ĉefurbo. Administre Sindh estas dividita al 23 distriktoj. Ĝia kodo laŭ ISO 3166-2 estas PK-SD.

Oficiala lingvo estas la sinda, hindeŭropa lingvo skribata per arabaj literoj, parenca al Sanskrito. Laŭ censo el 1998 59,7 % de la loĝantaro parolas ĝin; la urduan parolas 21,1 %, la panĝaban 7,0 % kaj la paŝtuan 4,2 %.

91,3 % de la loĝantoj estas islamanoj. Krome estas 6,5 % da hinduoj kaj 1,0 % da kristanoj.

## Geografiaj elementoj
* Guddu Akvobaraĵo
* Kotri Akvobaraĵo
* Sukura Akvobaraĵo
Drakono

**Drakono** (Δράκων; *ĉ. 650 a.K.) estis Atenano, kiu donis la unuan skriban juron por la urbo Ateno ĉirkaŭ en la jaro 621 a.K. kunigante kaj redaktante ĉiujn tiam en Ateno validajn leĝojn.

Li enkondukis du gravajn novajn trajtojn en la puna juro:
* distingo inter planita (murdo) kaj senintenca mortigo
* instalado de specialigitaj tribunaloj por specifaj krimoj

**La drakona juro** estis rigardata jam en antikva Grekio kiel eksterordinare kruela, "per sango skribita". Ĝis hodiaŭ *drakona* estas proverba por rigora, eĉ maljuste severa puno.

Necesas tamen konsideri, ke Drakono esence nur fiksis skriban formon de la jam ekzistintaj leĝoj kaj tiel malebligis arbitran, ofte ekscesan punadon de la antaŭa tempo. Krome li klopodis anstataŭigi la praktikadon de sanga venĝo per ekskluziva pun-aŭtoritato de la tribunaloj. Tio estis decida paŝo al la fortomonopolo (la ŝtata monopolo pri laŭleĝa uzo de fizika forto kontraŭ civitanoj.

*Vidu ankaŭ:* Solono

Kategorio:Viroj
Kategorio:Historio de juro
Kategorio:Antikvaj juristoj
Kategorio:Antikva Grekio
Una (rivero)

eta|dekstra|300ra|Rivero Una.
**Una** estas dekstra alfluanto de Sava en suda parto de Mez-Eŭropo. Ĝi devenas el Kroatio, poste fluas ankaŭ en Bosnio kaj Hercegovino.

La rivero longas 212 km. La akvokolekta areo estas .

En du etapoj Una estas limorivero inter Kroatio kaj Bosnio-Hercegovino.

## Referencoj 
## Ekstera ligilo 
Kategorio:Riveroj en Kroatio
Kategorio:Riveroj en Bosnio kaj Hercegovino
Kategorio:Karpat-basenaj riveroj
Kategorio:Internaciaj riveroj en Eŭropo
Kategorio:Akvokolekta areo de Sava
Trudoa ŝterno

La **Blankkrona ŝterno** aŭ **Trudoa ŝterno** (*Sterna trudeaui*) estas svelta birda specio de la ŝternoj de la subfamilio de Ŝternenoj.

## Disvastiĝo 
Tiu specio troviĝas en Argentino, sudorienta Brazilo, Ĉilio, Paragvajo kaj Urugvajo. Ĝi estas vaganto iam en la insuloj Falklandoj aŭ Malvinoj.

Ties natura medio estas marĉoj, neprofunda maro kaj intertajdaj marĉoj.

## Aspekto 
eta|maldekstre|230ra|
Tiu ŝterno diferenciĝas facile disde aliaj ŝternoj, ekzemple de la Forstera ŝterno, la Hirunda ŝterno aŭ la Roza ŝterno, pro tio ke ĝi ne havas nigran kronon, sed tute blanka; estas pli blanka ŝterno, preskaŭ tute blanka escepte nigran okulmaskon ekde la okulo mallarĝiĝante ĝis antaŭ la nuko. Krome la kruroj estas oranĝruĝaj kaj la beko nigra kun flava pinto. Ĉe plenkreskuloj dum reproduktado la beko oranĝflaviĝas, escepte nigra ringo antaŭpinta, kiu restas nigra kaj la ventro griziĝas. La vosto estas forkoforma.

## Kutimoj 
Tiu specio superflugas laŭlonge de marbordo por ĵeti sin sur etajn fiŝojn kiu estas prenitaj kaj manĝotaj. Ĝi reproduktiĝas kaj marborde kaj interne proksime de marbordo.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Sterna trudeaui .
2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 24an de Julio 2007.

Kategorio:Ŝternoj
Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Sterna
Kategorio:Birdoj de Urugvajo
Robert Stolz

**Robert Elisabeth STOLZ** (naskiĝis la 25-an de aŭgusto 1880 en Graz, mortis la 27-an de junio 1975 en Berlino) estis aŭstra komponisto kaj dirigento. Li estas la lasta majstro de la opereto kaj komponis multegajn sentempajn kantojn, valsojn kaj filmmuzikojn.

## Vivo 
200ra|eta|Monumento pri Stolz en Vieno.
Robert Stolz estis la dek-dua ido de la dirigento Jakob Stolz kaj la pianludistino Ida Bondy. Li studis muzikon en Graz, Berlino kaj Vieno. Poste, li laboris je diversaj orkestroj kaj operejoj en Aŭstrio. En 1903 li debutis kiel komponisto kun sia opereto *Schön Lorchen*. De 1905 ĝis 1917 li estis muzika direktoro de la *Theater an der Wien*, tre fama teatro en Vieno. Tie li unue prezentis la opereton *Die lustige Witwe* ("La gaja vidvino") de Ferenc Lehár. De 1914 ĝis 1918 li servis kiel soldato.

En 1924 li elmigris Berlinon kie li sekvis plurajn prezentadojn de siaj operetoj. En 1926 li reiris Vienon, kie li provis sin en la klasika muziko kun sia sola opero *Die Rosen der Madonna* ("La rozoj de la Madono"). Krome, li verkis ĉirkaŭ sesdek operetojn. Oni scias ke li helpis al multaj judoj fuĝi el Germanio tiutempe.

En 1938 li forlasis Vienon post la anekso de Aŭstrio fare de la nazia Germana Imperio. Komence li loĝis en Svislando, poste en Parizo, kie li estis arestita kiel "kontraŭa eksterlandano". Post tio li loĝis ĝis 1946 en Nov-Jorko. Dum sia restado en Usono, Robert Stolz komponis filman muzikon kaj estis nomumita por la Akademia Premio en 1941 kaj 1944.

Li atingis 17 internaciajn distingojn. Li mortis en 1975. Li havas honoran tombon sur la centra tombejo de Vieno kaj monumenton en *Prater*, la granda parkgardenaĵo en Vieno. Multaj stratoj kaj placoj estas nomitaj laŭ lia nomo.

## Verkoj 
### Operetoj 
* *Schön Lorchen*, 1903
* *Manöverliebe*, 1906
* *Die lustigen Weiber*, 1908
* *Das Glücksmädel*, 1910
* *Der Tanz ins Glück*, 1921
* *Die Tanzgräfin*, 1921
* *Mädi*, 1923
* *Märchen im Schnee*, 1925
* *Eine einzige Nacht*, 1927
* *Prinzessin Ti-Ti-Pa*, 1927
* *Peppina*, 1930
* *Der verlorene Walzer*, 1930
* *Venus in Seide*, 1932
* *Wenn die kleinen Veilchen blühn*, 1932
* *Venus in Seide*, 1932
* *Der verlorene Walzer*, 1933
* *Der süßeste Schwindel der Welt*, 1938
* *Frühling im Prater*, 1949
* *Karneval in Wien*, 1950
* *Trauminsel*, 1962
* *Hochzeit am Bodensee*, 1969

### Filmmuziko 
* *Zwei Herzen im Dreivierteltakt*, 1933
* *Ich liebe alle Frauen*, 1935
* *Spring Parade*, 1941
* *It Happened Tomorrow*, 1944
ktp.

### Aliaj verkoj 
* *Die Rosen der Madonna* (opero)
* ''Im Prater blüh'n wieder die Bäume* (valsa kaj polka kanto)
* *Adieu, mein kleiner Gardeoffizier'' (valsa kanto)
* ktp.

Kategorio:Aŭstraj komponistoj
Kategorio:Aŭstraj operkomponistoj
Kategorio:Aŭstraj komponistoj de filmomuziko
Repo

[eta|200ra|Repisto [Snoop Dogg repas por la usona mararmeo en 2005.]]
**Repo** -  - (aŭ rapo: vidu malsupre; aŭ "repmuziko") estas muzika ĝenro farita de la ritma paralado de rimoj kaj vortludoj ofte kun ritma akompanaĵo. La ĝenro devenas la radikojn de popolpoetoj de Okcidenta Afriko, karibiaj diskĵokeoj, kaj usona bluso kaj ĵazo. Repo estas la literatura de la kvar ĉef-elementoj de hiphopo.

Repo unue populariĝis kiam eks-jamaikano Kool Herc ludis kiel diskĵokeo en Novjorko en la 1970-aj jaroj. En la 1980-aj jaroj, muzikgrupoj kiel Run-DMC ekis ondegon de komerca repmuziko. De la fino de la 1990-aj jaroj estis bone akceptita en populara muziko.

Rep-vortoj ofte rakontas pri la strata kulturo kun referencoj al popkulturo kaj hiphopa slango. Kvankam repo estiĝis internacia fenomeno, multaj tipoj de repo temas rason, socioekonomikan klason, kaj sekson.

## Repo aŭ rapo 
Estas diversaj opinioj inter esperantistoj pri la ĝusta termino. Multaj pensas, ke la vorto rapo ne uzeblas, ĉar ĝi jam ekzistas kaj signifas specon de legoma radiko. Tiel uzado de rapo povas krei konfuzon inter manĝaĵo kaj muziko. Tamen la bando Dolchamar, kiu verkis la plej konatan esperantan hiphopkanton Chu vi pretas?! (tiel skribita), malvolas anstataŭigi la vorton rapo per la proponata "repo" opinie ke ĝi estas volapukismo. Pri tio skribas ankaŭ Dro Espo, kiu proponas la terminon rapmuziko kiam indas eviti miskomprenon.
Vortouzo kaj skribmanieroj (ortografio) estas esencaj partoj de hiphopaj tekstoj, kiuj kutime anstataŭigas lingvajn regulojn per spontana kreemo kaj enkodigita stratlingvo.

Aliflanke, La Pafklik, kiu eldonis la unuan hiphopan esperantan albumon Fek al Esperanto, uzas la vorton "repo" senzorge.

## Repotipoj 
* Krimulrepo

## Elstaraj repistoj 
* Joel Filsaime
* Kendrick Lamar

## Repo en Esperanto 
### Albunoj kaj kantoj 
* 2000 - Dolchamar : *Ĉu vi pretas?*
* 2003 - Kader : *Aiŝa*
* 2009 - Pafklik : albumo *Fek al Esperanto*
* 2009 - Tone : albumo *Repe, Ritme, Sone...*
* 2009 - Diversaj : kompilo *Hiphopa Kompilo vol. 1*
* 2010 - Eterne Rima : albumo *Samideano*
* 2011 - *Hiphopa Kompilo vol. 2*

### Esperantaj repistoj 
Pafklik - Eterne Rima - Dolchamar - Jan Schröder - DĴ Kunar- Arĝenta Nubo - Tone - Bugge Bang,Jonny M (kelkaj kantoj), Tim Gallego (kelkaj kantoj)

## Eksteraj ligiloj 
*  *(pri la politike motivita repokanto)*

## Vidu ankaŭ 
* Aczino

## Referencoj
Estraro de UEA 2007-2010

eta|Estraro de UEA, aprilo 2008
En la **estraro de UEA** dum la oficperiodo 2007-2010 oficis la jenaj personoj:

## Prezidanto 
*Probal Dasgupta 

## Vicprezidantoj 
*Ranieri Clerici (eksteraj rilatoj)
*Claude Nourmont (kulturo, kongresoj, edukado)

## Ĝenerala sekretario 
*Barbara Pietrzak (informado)

## Aliaj estraranoj 
*Loes Demmendaal (financoj, administrado, rilatoj kun TEJO)
*HORI Yasuo (landa kaj regiona agado)
*José Antonio Vergara (faka kaj scienca agado)

## Vidu ankaŭ
Kategorio:Aperis en 2007
Kategorio:Malaperis en 2010
Kategorio:Esperanto en 2007
Újszász

**Újszász** [UjsAs] estas urbo en meza Hungario, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en Distrikto Szolnok.

## Bazaj informoj 
* Areo: 
* Loĝantaro: 6153 (stato: 2015)
* Poŝtkodo: 5052
* Telefonprefikso: 56

## Geografio 
Újszász situas sur ebenaĵo. Ĝi estas grava fervoja nodo, branĉoj estas al Budapeŝto, Szolnok kaj Jászberény.

## Historio 
En la mezepoko jasoj kaj saksoj loĝis ĉi tie, sakso hungare "szász", estas trovebla en la urbonomo. Estis menciita ŝtona preĝejo de *Zaaz* (=sakso) en 1347. En la 16-a jarcento la loko senhomiĝis pro la konstantaj militadoj. En 1744 Újszász rehomiĝis kaj urbiĝis en 1997.

## Vidindaĵoj 
Menciinda interesaĵo estas Kastelo de Újszász, sed estas ankaŭ Kasteleto en Újszász. La impona novromanika romkatolika preĝejo de Stefano la 1-a (Újszász) konstruiĝis en 1885. La turo estas 40 m-ojn alta.

## Famuloj 
* En Újszász naskiĝis kaj mortis kuracisto Gyula Szegedi.
* En Újszász naskiĝis:
** bankisto Ede Bakó
** inĝeniero Andor Kallivoda
** lokhistoriisto András Gombás
** monaĥo Ferenc Vágó.

== Komunumoj pri *szász* (= sakso) en Hungara reĝlando ==
Iam tie loĝadis saksoj.

eta|Stacidomo de Újszász

## Referencoj 
Ujszasz
Túrkeve

**Túrkeve** estas urbo en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en Distrikto Mezőtúr.
eta|maldekstre|Aerfoto pri Túrkeve

## Situo
Túrkeve situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Kisújszállás troviĝas 16, Mezőtúr 19, Törökszentmiklós 27, Szolnok 52, Debrecen 93, Budapeŝto 149 km-ojn.
eta|Kalvinana preĝejturo de Túrkeve

## Historio
La unua mencio devenis el 1261, tiam la kampoj apartenis al episkopejo de Eger. En la mezepoko kumanoj loĝadis ĉi tie, la regiono nomiĝas Nagy-Kunság (Granda Kumanujo). Túrkeve ricevis rangon kampurbo en 1378. Restis nek lingvo, nek kutimo de la kumanoj, tamen la urbo estas ano de "10 kumanaj urboj". Dum la historio la komunumo estis grava agrara loko, nuntempe profitas de la kuracbanejo.

## Preĝejoj
* romkatolika Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Túrkeve) de 1822
* Kalvinana preĝejo (Túrkeve), pligrandiĝis en 1755, renoviĝis en 1907

## Famuloj 
En Túrkeve naskiĝis:
* agronomo Sándor K. Nagy
* drumisto János Paksi
* ekonomikisto Csaba Csáki
* ginekologo Ernő Berentey (patro)
* instruisto Lajos Györffy
* juristo Salamon Gajzágó
* kemiisto István Szabolcs
* kuracistoj Károly Lapis kaj István Nász
* János Tóth (ministro)
* pentristo Vince Korda
* radiologo Ernő Berentey (filo)
* reĝisoroj Alexander Korda kaj Zoltán Korda
* skulptisto Sándor Finta
* tablotenisisto Dániel Pécsi
En Túrkeve mortis:
* operkantisto Lujza Kállay
* pastro Kabos Hegyfoky

## Ĝemelurboj
*  Salonta, Rumanio
*  Auchel, Francio
*  Porabka, Pollando
*  Velikij Biĉkiv, Ukrainio

## Fontoj
* distancoj

Turkeve
Kategorio:Kuracbanlokoj de Hungario
Biciklista teamo EF Education First

La biciklista teamo **EF Education First** estas usona formacio de profesia strato-biciklado.
Ĝi partoprenas en la grupo de teamoj « kontinentaj Pro » (Ameriko) kaj do povas profiti invitojn por la kuroj de *Pro-Tour*, samtempe partoprenante en la kuroj de la aro de kontinentaj kuroj.

## Historio de la teamo 
La teamo estis fondita en 2007, uzante la « kontinentan » usonan teamon TIAA-CREF.
Por esperi partoprenon en la Tour de France de 2008 kaj poste fariĝi « Pro-Tour » je venontaj jaroj, ĝi nune dungis famajn kuristojn ; tiel ĝi jam sukcesis por 2008 subskribojn de la skota David Millar, de la franca Christophe Laurent kaj de la usona David Zabriskie, Christian Vandevelde, Tom Danielson kaj de la sveda Magnus Backstedt.
Ĝi estas estrata de la eksa profesia kuranto Jonathan Vaughters.

Krome, la firmao Slipstream ne estos plu la ĉefa sponsoro en 2008.
La temo nomiĝos *Team Chipotle*, el la nomo de grupo de meksikaj restoracioj lokitaj en Usono. La teamo estis aĉetita en 2018 de la kompanio EF Education First.

## Biciklistaro 
### 2016 
### 2008 
### 2007 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala ttt-ejo de la teamo Slipstream 

Kategorio:Biciklistaj teamoj
Bóbr

eta|250ra|maldekstra|Mapo de Pollando kun markita rivero Bóbr
eta|250ra|maldekstra|La rivero Bóbr
[maldekstra|eta|250ra|Bóber en [Kamienna Góra]]

**Bóbr** [elparolu: *bubr*] (, ; tuj post dua mondmilito pole *Bobrawa* [elparolu: *bobrava*]) estas rivero de sume 272&nbsp;kilometroj, minimume en la norda Ĉeĥio kaj plejparte en la sud-okcidenta parto de Pollando, en la eksa Prusa Silezio prenita en 1945. Ĝia fonto troviĝas en Gigantmontaro en ĉeĥa distrikto Trutnov el la monto (pole) “Bobrowy Stok” [elparolu: *bobrovi stok*], (ĉeĥe) “Žacléřský hřbet” en alteco 780 m super la maro proksime de urbo Žacléř.
Post 2&nbsp;km ĝi forlasas la teritorion de Ĉeĥa Respubliko kaj plu fluas tra Pollando, tra vojevodioj: Malsupra Silezio kaj Lubuŝio. Ĝi fine atingas la riveron Odron proksime de la urbo Krosno Odrzańskie (*Crossen an der Oder*).

Bóbr akceptas interalie la jenajn alfluajn riveretojn:
* Zadrna (),
* Lesk (*Lässig*),
* Łomnica (*Lomnitz*),
* Kamienna (*Zacken*),
* Szprotawa (*Sprotte*),
* Kwisa (*Queis*),
* Czerna Wielka (*Tschirne*). 

La rivero fluas tra aŭ preter la sekvaj urboj:
* Lubawka ,
* Kamienna Góra (*Landeshut*),
* Jelenia Góra (*Hirschberg*),
* Wleń (*Lähn*),
* Lwówek Śląski (*Löwenberg*, dialekte *Lamrich*),
* Bolesławiec (*Bunzlau*),
* Szprotawa (*Sprottau*),
* Żagań (*Sagan*),
* Nowogród Bobrzański (*Naumburg am Bober*).

La rivero malkonstantas pro ĝia akvonivelo. Nur historio de ĉerivera urbo Wleń (*Lähn*) skribas pri 70 inundoj. Pro tio sur la rivero Bober en la Germana Regno kaj sur ĝiaj alfluoj fine de la 19-a jarcento kaj komence de la 20-a jarcento estis konstruitaj digoj; plej grandaj el ili estas Piechowice en komunumo Wleń/Lähn (ujo por 10,5 da milionoj m3) kaj sur la alfluo Kwisa – “Złotnickie Lago” [elparolu: *zŭotnickie*] (ujo por 15 da milionoj m³). 

Sur la rivero estis konstruitaj kelkaj hidroelektraj centraloj – plej granda hidroelektra centralo Dychów (*Deichow*) apud la urbo Krosno Odrzańskie (*Crossen an der Oder*) kaj hidroelektra centralo Pilchowice en komunumo Wleń (*Lähn*).

En la 1813 jaro proksime de la urbo Lwówek Śląski okazis du bataloj inter la franca armeo de Napoleon Bonaparte kaj prusa armeo. Franca militistaro venkis la prusian armeon la 22-a de aŭgusto 1813 dum “la 1-a batalo ĉe rivero Bober”. Fiaske finiĝis por franca armeo sekva batalo, kiu okazis la 29-a de aŭgusto 1813. Rusia armeo komandita per la francdevena generalo Langeron kune kun prusia armeo de generalo Blücher profitinte pro inundo kaj detruo de ponto ĉirkaŭigis la urbon Löwenberg. La armeoj sturme konkeris la urbon forpuŝinte francojn ĝis la furioza rivero. Ne estis vojo por fuĝi. En la akvo dronis pli ol 3000 francaj soldatoj kaj oficiroj.
[eta|200ra|maldekstra|La digo Pilchowice en komunumo [Wleń (*Lähn*)]]
[eta|200ra|dekstra|[Hidroelektra centralo|Hidroelektra Centralo Bobrowice 1-a sur la “Modre Lago” proksime de vilaĝo Siedlęcin (*Boberröhrsdorf*) en distrikto Gigantmontaro]]
[200ra|eta|maldekstra|Bóbr en [Żagań (*Sagan*)]]

## Eksteraj ligiloj 
Rivero en Ĉeĥio
Rivero en Pollando
Kategorio:Alfluantoj de Odro
Kolář

**Kolář** aŭ **Kolar** estas nomo de la sekvaj personoj:

* Jiří Kolář (1914–2002), ĉeĥa poeto
* Karel Kolář (* 1955), ĉeĥa malpeza atleto
* Martin Kolář (* 1983), ĉeĥa futbalisto

Kategorio:Familiaj nomoj
Ordeno de la Blanka Aglo

[dekstra|eta|300px|[Ordeno de la Blanka Aglo sur blua rubando]]
La **Ordeno de la Blanka Aglo** (pole: Order Orła Białego) estas la plej alta ŝtata honoraĵo en Pollando, atribuata pro eminentaj civilaj kaj militaj meritoj por Pollando jam de la komenco de 18a jc, dum paco aŭ dum milito. Ĝin povas ricevi la plej eminentaj poloj kaj la plej altaj reprezentantoj de aliaj landoj. En la 18a jc la ordenon ricevis i.a. Ivan Mazepa kaj primaso de Pollando kaj Litovio Adam Ignacy Komorowski.

La Ordenon oni portas sur blua rubando ĉirkaŭanta la maldekstran ŝultron. La stelon de la Ordeno oni portas sur la maldekstra flanko de la brusto.

Nun estas i.a. jenaj anoj de la Kapitulo de la Ordeno: prof. Władysław Bartoszewski, Krzysztof Penderecki kaj Aleksander Hall.

## Atribuitoj 
La unua Kavaliro de la Ordeno post ĝia restituo (pro interrompo de 1948 ĝis 1992) estis, en la jaro 1993, la Papo Johano Paŭlo la 2-a.

La Ordenon ricevis i.a. la jenaj Kavaliroj kaj Damoj de la Ordeno:
* Valdas Adamkus
* Władysław Bartoszewski
* Andrzej Duda
* Andrzej Gwiazda
* Jacek Kuroń
* Tadeusz Mazowiecki
* Adam Michnik
* Krzysztof Penderecki
* Wanda Półtawska
* Zbigniew Romaszewski
* Anna Walentynowicz
* Bronisław Wildstein

## Postmorte ricevis 
Okaze de la 100-a datreveno de sendependeco prezidento de Pollando Andrzej Duda enmanigis postmorte la Ordenon de Blanka Aglo al pli ol 20 escepte meritaj personoj:
* Antoni Baraniak
* Stefan Banach
* Maria Skłodowska-Curie
* Roman Dmowski
* Hilary Koprowski
* Janusz Korczak
* Kornel Makuszyński
* Maciej Rataj
* Stanisław Sosabowski
* Zofia Kossak-Szczucka
* Karol Szymanowski
* Stefan Żeromski

## Bibliografio 
* *Za Ojczyznę i Naród. 300 lat Orderu Orła Białego* (Pro la Patrujo kaj la Nacio. 300 jaroj de la Ordeno de Blanka Aglo), M. Męclewska (redakto) kaj aliaj, ARX Regia Ośrodek Wydawniczy Zamku Królewskiego w Warszawie, Varsovio 2005, ISBN 83-7022-151-3, OCLC 69475573.

## Eksteraj ligiloj 
* Lista osób odznaczonych przez Lecha Kaczyńskiego 2006-2010 (.rtf)   Listo de personoj distingitaj de Lech Kaczyński 2006-2010 – prezydent.pl

Blanka Aglo

Kategorio:Polaj ŝtataj honorigoj