open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Joseph Muscat

**Joseph MUSCAT** (naskiĝis la 22-an de januaro 1974) estas malta politikisto, kiu servis kiel la ĉefministro de Malto de 2013 ĝis 2020. Li prenis la postenon je la 10-a de marto 2013 post elektado en kiu li venkis Lawrence Gonzi'n.

Muscat naskiĝis en Tal-Pietà, proksime de La-Valeto, Malto, kaj studis ĉe la Universitato de Malto. Li laboris kiel ĵurnalisto por Super One Radio kaj Super One TV dum la 1990-aj jaroj. Li estis redaktisto de la retejo http://www.maltastar.com  de 2001 ĝis 2004, kaj li kontribuis al la gazetoj *L-Orizzont* kaj *The Times*.

Li elektiĝis kiel Eŭropa parlamentano en 2004, en 2007 gajnis Ph.D. je administradoscienco ĉe la Universitato de Bristolo, kaj demisiis el la Eŭropa Parlamento en 2008 por eniri la Maltan parlamenton. Kadre de tio li iĝis la ĉefo de la Malta Laborista Partio je la 6-a de junio 2008, kaj gvidanto de opozicio de la 1-a de oktobro 2008 ĝis la 10-a de marto 2013, kiam li transiris al la registaro por iĝi ĉefministro de Malto.

La 1-an de decembro 2019 li anoncis baldaŭ demisii post revelacioj kadre de la enketo pri la murdo de la kontraŭkorupta ĵurnalisto Daphne Caruana Galizia.

Li havas edzinon kaj du filinojn.

## Vidu ankaŭ 
* Maltaj protestoj de 2019

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo
* Retpaĝo fare de la Eŭropa parlamento

Kategorio:Maltaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Malto
Kategorio:Grandaj Krucoj de la Federacia Meritkruco (Germanio)
(7748) 1987 TA

**(7748) 1987 TA** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Takeŝi Urata kaj Tsuneo Niijima elde Oĵima en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Tsuneo Niijima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Harblankismo

eta|250px|Sinjorino kun blanka hararo.
**Harblankismo**, aŭ pli precize **Hararblankismo**, aludas al blankiĝo de la haroj kaj de la hararo, kies kutima procezo konsistas en dekomence griziĝo kaj poste blankiĝo de la hararo. Estas kaj totalaj kaj partaj harblankismoj kaj ankaŭ fruaj harblankismoj, eĉ ekde la adolesko, kaj same harblankismo de patologia origino (vitiligo ekzemplo). Tiuj lastaj povas esti tipe reverŝeblaj se la malsano kiu estis ties kaŭzo povas esti kuracita, sed ne la fiziologiaj harblankismoj kies apero ŝajnas esence programitaj genetike kaj prezentas heredan karakteron, per kiu kelkaj personoj de la sama familio griziĝas el la sama aĝo. Tiu fenomeno estas konsiderata natura en ĉiuj tiuj kazoj, sed estas komprenata ĉiukaze kiel frua maljuniĝo inter la populacio. Kvankam estas registritaj sentialaj kazoj de rekolorigo, neniu traktado kiu celas malfruigon aŭ prokrastigon de la procezo de fiziologia harblankigo pruvis sian efikon kaj neniu estis ĝenerale akceptita aŭ disvolvigita.

## Procezo 
## Patologio 
## Sindromo de *subita harblankigo* 
## Notoj 
### Bibliografio 
* Holmes L.B. et al., *N. Engl. J. Med* 1974 ; 291 : 1037.
* Claire Beylot *Le concours médical, Consultation*, Paĝo 162, Tome 124-03,26-01-2002.

## Vidu ankaŭ 
* Kalveco

Kategorio:Fiziologio
Kategorio:Homa fiziologio
Kategorio:Biologio
Kategorio:Haroj
Kategorio:Maljunaĝo
Kategorio:Koloroj de haroj
Kategorio:Blanka koloro
Damo de Ibizo

eta|dekstra|120px|*Damo de Ibizo*.

La **Damo de Ibizo** estas unu el ĉefaj montroj de Fenica arto el Hispanio. Temas pri skulptaĵo el argilo 47 centimetrojn alta kiu datas el la 3-a jarcento a.K. Ĝi estis trovita en la nekropolo situanta ĉe la **Puig des Molins** en la insulo Ibizo, en la Balearoj, Hispanio. Ĝi estis realigita per muldilo kaj havas kavaĵon en sia malantaŭa (dorsa) flanko, kiu estas karaktero kunhavata kun ĉiuj aliaj "damoj" de epoko ibera, kiu estis supozite ujo por gardi relikvojn, proponojn aŭ pli verŝajne funebrajn cindrojn. Temas pri reprezento de diino kartaga, plej verŝajne Tanit, rilata kun la fenica diino Astarteo. Prezentas ornamon tre riĉan kaj laŭ vestaro kaj laŭ juvelaro.

Plej figuroj trovitaj en la nekropolo de **Puig des Molins** estas reprezentoj de diinoj, preskaŭ ĉiam el greka influo ĉar oni supozas, ke estis dum jarcentoj granda etna rilato ekde la Granda Grekio (antikva nomo de la grekaj kolonioj de suda Italio).

Ĝi troviĝas ekspozicie en la Arkeologia Muzeo de Madrido.

## Vidu ankaŭ 
:Besteto de Balazote
:Damo de Elĉo
:Damo de Galera
:Damo de Baza
:Granda Damo Oferente de la Monto de la Sanktuloj
:Damo

Kategorio:Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio
Kategorio:Arkeologio en Hispanio
Kategorio:Ibizo
Kategorio:Hispana arto
Kategorio:Skulptaĵoj
7749 Jackschmitt

'*7749 *Jackschmitt''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usonaj geedzoj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker, elde la Observatorio de la Monto Palomar, (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona geologo kaj kosmonaŭto Harrison "Jack" Schmitt, lasta homo, kiu marŝi sur Luno kaj ununura kosmonaŭto sciencisto de la projekto Apollo. Post 1970, Schmitt fariĝis senatano de Nov-Meksiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Preĝejo Sankta Jozefo (Mátészalka)

**Preĝejo Sankta Jozefo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en Mátészalka.

## Historio 
En la tiutempa *Salka* havis kirkon jam en 1303. En 1550 la loĝantoj iĝis kalvinanoj. La romkatolika eklezio refondiĝis en la urbo en 1853. La nun videbla preĝejo konstruiĝis en 1894. La orgeno estis farita en 1947.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas en korto apud loĝdomo. La konstruaĵo havas unusolan turon super la enirejo en mezo de la fasado kaj unusolan navon. La sanktejo estas plurlatera. Ĉe la sanktejo estas la sakristio kaj alia ĉambro. Ankaŭ tie funkcias flankaj enirejoj.

Kermeso okazas en la 19-an de marto.

## Fontoj 
* Magyar Katolikus Lexikon 
* Szent József templom 
* Római katolikus templom 

Mateszalka
Mateszalka
Besteto de Balazote

eta|dekstre|250px|Besteto de Balazote
La **Besteto de Balazote**, **Besto de Balazote** aŭ en hispana **Bicha de Balazote** [bIĉa], estas skulptaĵo de la epoko de iberoj trovita en la municipa teritorio de Balazote, en la provinco Albaceto, Hispanio. Ties unuaj studintoj estis grupo de francaj arkeologoj kiuj identigis ĝin kiel speco de cervino; de tie la nomo "*biche*" (cervino) kiu estis ties unua nomo, kiu hispaniĝis poste al hispanlingva *bicha* [bIĉa] (besteto, insektaĉo). Ĝi esti datita al la 6-a jarcento a.K. Ĝi troviĝas ekspozicie en la Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio (situanta en Madrido) ekde 1910.

Estas malmulta informo pri ties trovo. Sed oni scias, ke okazis en la loko Majuelos, proksime de la urba kerno. Poste oni malkovris iberian tumulon kiu situis la skulptaĵon en la kunteksto de tumula nekropolo. Proksime oni trovis ankaŭ gravajn romiajn mozaikojn de romia vilao.

Estas unu el la simbolaj skulptaĵoj de la ibera Arto.

## Priskribo 
Realigita el du blokoj de kalkoŝtono ĉirkaŭ la dua duono de la 6-a jarcento a.K., ties dimensioj estas de 93 cm de longo kaj 73 cm de alto, kaj reprezentas unu el la oftaj sintezoj inter besto kaj homo, tiukaze de kompleta korpo, nome taŭro (virbovo) ripoza kaj montranta bonan konon de la karakteroj de la animalo, kun la antaŭaj kruroj faldiaj sub la brusto kaj la malantaŭaj falditaj al la ventro. Ĝi havas kapon de homo kunbarba, turnita al spektanto kaj iome levita, kun malgrandaj kornoj kaj oreloj ankaŭ taŭraj, kun la karakteroj de la greka skulptarto arkaika: nome hieratika, kun barbo kaj hararo kiel rektaj sulkoj kaj geometrigita.

Kategorio:Skulptaĵoj
Kategorio:Hispana arto
Kategorio:Iberio
Kategorio:Fantaziaj animaloj
Kategorio:Fikciaj animaloj
Digne-les-Bains

**Digne-les-Bains** [] estas franca komunumo kaj prefektejo de la departemento Alpoj de Alta Provenco (france *Alpes-de-Haute-Provence*, okcitane *Aups de Provença Auta*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura ( , okcitane ''Provença-Aups-Còsta d'Azur''). Fine de  en la komunumo vivis .

## Geografio 
eta|maldekstra|Digne-les-Bains kaj najbaraj komunumoj
Digne-les-Bains troviĝas en la centro de la departemento Alpes-de-Haute-Provence, en sudorienta Francio.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Alpes-de-Haute-Provence
* Digne (stacidomo)
* Gaubert-Le Chaffaut (stacidomo)
* Plan-d'Eau-des-Ferréols (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo


Kategorio:Komunumoj de Alpes-de-Haute-Provence
Kategorio:Prefektejoj de Francio
(7751) 1988 UA

**(7751) 1988 UA** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Mont-de-Marsan

**Mont-de-Marsan** [] , jen france, okcitane *Lo Mont de Marsan*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Landes* (jen france, okcitane *Lanas*), en la regiono Nova Akvitanio (, prononco [], do , , ). Fine de  en la komunumo vivis  - 2010 estis. Administre la komunumo estas la centro de la arondismento *Mont-de-Marsan* (france *arrondissement de Mont-de-Marsan*, okcitane *Arrondiment deu Mont*), la norda kaj orienta parto de la departemento, kaj de du kantonoj: Mont-de-Marsan-Nordo kaj -Sudo. 
__NOTOC__
eta|maldekstre|350px|
## Geografio 
Mont-de-Marsan troviĝas apud la arbaro de Landes, en la orienta parto de la departemento,  sude de Bordeaux. La najbaraj komunumoj estas Saint-Avis, Mazerolles, Bretagne-de-Marsan, Saint-Pierre-du-Mont, Campet-et-Lamolère kaj Uchacq-et-Parentis.

En Mont-de-Marsan kuniĝas la riveroj Midou kaj Douze, kiuj iĝas Midouze, alfluanto de Adour.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Landes
* Listo de urboj de Francio
* Mont-de-Marsan (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ()


Kategorio:Komunumoj de Landes
Kategorio:Prefektejoj de Francio
Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Etapaj urboj de Tour de France
Cussy-la-Colonne

**Cussy-la-Colonne** [] estas franca komunumo de la departemento Côte-d'Or, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2013.

## Geografio 
eta|maldekstra|Cussy-la-Colonne kaj najbaraj komunumoj
Cussy-la-Colonne troviĝas en la sudo de la departemento Côte-d'Or, en nordorienta Francio.

## Historio 
La bazo de la kolono datiĝas de 3-a jarcento. La supra parto datiĝas de 1825.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
* L'écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Sternoptiĥedoj

eta|dekstra|*Maurolicus muelleri* (Maŭrolicenoj)
[eta|dekstra|[Spina hakilfiŝo, *Polyipnus spinosus* (Sternoptiĥenoj)]]
La **Sternoptiĥedoj** aŭ salakvaj **hakilfiŝoj** estas malgrandaj profundmaraj aktinopterigaj fiŝoj de la familio de stomioformaj konata kiel **Fiŝoj Johny Doyle**. Ili ne estu konfuzataj kun la nesalakvaj hakilfiŝoj, kiuj estas precize ne tre proksime rilataj teleosteoj de la familio de karacoformaj nome Gasteropelecedoj. La hakilfiŝoj havas 10 genrojn kaj ĉirkaŭ 70 speciojn entute.

La scienca nomo signifas familio de "*Sternoptyx*", el *Sternoptyx* (nome tipa genro) + la standarda sufikso por familio de animaloj "-edoj". Kiel *Sternoptiĥoformaj* la nomo laste derivas el Antikva greka *stérnon* (στέρνον, "brusto") + *ptýx* (πτύξ, "faldo") + Latina *forma* ("ekstera formo"), greka aludo al la formo de la torako de la maraj hakilfiŝoj.

## Priskribo kaj ekologio 
## Sistematiko 
## Notoj 
Kategorio:Fiŝoj
Ommastrefedoj

La **Ommastrefedoj** estas familio de kalmaroj enhavanta tri subfamiliojn, 11 genrojn, kaj ĉirkaŭ 20 speciojn. Ili estas amplekse distribuataj tutmonde kaj estas multe fiŝkaptataj kiel manĝo. Unu specio, nome la *Todarodes pacificus*, kompletas ĉirkaŭ duonon de la ĉiujaraj tutmondaj kaptoj de cefalopodoj.

Kelkaj membroj de la Ommastrefedoj (nome ŝvebaj specioj) havas la kapablon gliti for el akvo, kio havigas al ili la komunan nomon de "flugokalamaroj".

Kategorio:Kalmaroj
Olofström

**Olofström** estas urbo kaj municipo en Blekinge / Blekingo, la suda provinco de Svedio, najbare de provinco Skanio. Ĝi havis 7,327 loĝantojn en 2010. Fabrikado de aŭtoj kaj ĉefe el la entrepreno Volvo estas ĉefa fonto por la loka ekonomio.

## Ĝemelurbo 
Kategorio:Geografio de Svedio
József Dorner

**József Dorner** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dorner József** estis hungara botanikisto, farmaciisto, instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1858).

József Dorner http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03014/03483.htm naskiĝis la  1808 en Győr. Li mortis la  1873 en Pest (urbo).

## Biografio 
József Dorner frekventis gimnaziojn en sia naskiĝurbo kaj Sopron. Inter 1824–1827 li laboris en apoteko en Sopron, poste ankaŭ en aliaj urboj. Inter 1831-1832 li plulernis en Vieno. En 1840 li akiris ŝtatan oficon, kiun li forlasis post fiasko de la hungara liberecbatalo. Baldaŭe li okupiĝis pri botaniko, sed en 1853 li ekinstruis en Szarvas, poste en Pest.

## Verkaro (elekto) 
* *Das Banat in topographisch-naturhistorischer Beziehung, mit besonderer Berücksichtigung der Herculesbäder nächst Mehadia und ihrer Umgebungen…,* (1839)
* *Az ásványtan elemei algymnasiumok és alreáliskolák számára* (1858)
* *Die cuscuteen der ungarischen Flora* (1868)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj botanikistoj
Kategorio:Hungaraj apotekistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj histologoj
Kategorio:Botanikistoj
Kiyotaka Kanai

**Kiyotaka KANAI** (japane : 金井 清高, *Kanai Kiyotaka*) estas japana astronomo naskiĝinta en 1951.

Li malkovris la kometon C/1970 B1 kaj kunmalkovris la asteroidon 7752 Otauchunokai la  kun Tsuneo Niijima.

La asteroido 26168 Kanaikiyotaka estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Viroj
Kategorio:Japanaj astronomoj
Rodopsino

**Rodopsino**, ankaŭ nomata **(retina) purpuraĵo**, estas biologia pigmento en lumkaptaj ĉeloj de la retino kiu responsas por la unuaj faktoj en la percepto de lumo. La Rodopsinoj apartenas al la familio de la kaptilaj parproteinoj-G kaj estas tre sensivaj al la lumo, permesante vidon en malaltaj lumkondiĉoj. Eksponita al lumo, la pigmento tuje fotoblankiĝas, kaj tute regeneriĝas post ĉirkaŭ 45 minutoj ĉe homoj.

Ties malkovro estis informita de la germana fiziologo Franz Christian Boll en 1876.

## Strukturo 
## Mikrobiaj rodopsinoj 
## Notoj 
Kategorio:Lumo
Kategorio:Pigmentoj
Murrieta

**Murrieta** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono Riverside.       
eta|Situo de Murrieta en Kalifornio kaj en la kantono
## Bazaj informoj 
* Areo: 87&nbsp;km²
* Loĝantaro: 103.466 (en 2010)
* Supermara alteco: 334 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h) 
* Poŝtkodoj: 92562-92564 
* Telefonkodo: 951

## Geografio 
eta|maldekstre|Panoramo de Murrieta
Murrieta situas sur montetaro en la sudokcidenta landparto de Usono, en suda parto de la subŝtato. Temecula troviĝas nur 10 km.

## Historio 
*Esequial Murrieta* havis tie bienon, lia frato bredadis tie ŝafojn en 1873. La trajno ekfunkciis en 1882. En la 1980-aj jaroj en Murrieta multaj alvenis kaj konstruis loĝdomojn. La urbo iĝis antaŭurbo de San-Diego, Riverside.

## Klimato 
Murrieta situas en mediteranea klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen. La temperaturo averaĝe varias inter 10-25&nbsp;°C. La varmo kulminas inter julio-aŭgusto averaĝe 33&nbsp;°C, la malvarmo kulminas en decembro averaĝe 4&nbsp;°C. Jare pluvas po 395&nbsp;mm. La pluvo kulminas en februaro kaj malkulminas en junio. Neĝado estas malofta en la urbego.

## Famaj nomportantoj 
* Joaquin Murrieta

## Fontoj 
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio

Kategorio:Urboj de Kalifornio
7752 Otauchunokai

'*7752 *Otauchunokai'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kiyotaka Kanai kaj Tsuneo Niijima elde Oĵima en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la klubo de amatoraj astronomoj *Ota Uchuno Kai'', fondita en 1970 en la urbo Ota (gubernio Gunma). La agadoj de la klubo inkludas observojn, studojn kaj publikajn instruadojn pri astronomio. La malkovrintoj estas anoj de tiu klubo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsuneo Niijima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Pearl-kaj-Hermes-atolo

La **Pearl-kaj-Hermes-atolo**, atolo Pearl kaj Hermes, aŭ en angla **Pearl and Hermes Atoll** kaj en havaja **Holoikauaua**, estas parto de la Nordokcidentaj Havajaj Insuloj. Nome laŭ du anglaj balenŝipoj, nome *Pearl* kaj *Hermes*, kiuj vrakis tie en 1822, ekzistas kelkaj malgrandaj sablecaj insuletoj, kiuj enhavas lagunon kaj ĉirkaŭataj de koralrifoj. Tiuj insuloj estas senvegetalaj, escepte pro kelkaj specioj de herboj. La totala terareo de ĉiuj ties insuletoj estas 35.998 ha. La atolo havis sian plej grandan gravon pro la komerco de perloj. 

[eta|maldekstra|Bildo de [NASA.]]
maldekstra|eta|Batimetria mapo.
En 1927, la kapitano William Greig Anderson estis fiŝkaptante tinusojn kaj dume oni malkovris kuŝejojn de perloj en la laguno. Tio malfermis la unuan komercan aktivecon ene de la atolo, sed la perla komerco daŭris nur kelkajn jarojn. La havaja registaro poste malpermesis komercan aktivecon kaj deklaris la areon kiel birda rifuĝejo. Junie 2006, George W. Bush deklaris la atolon kaj aliajn partojn de la Nordokcidentaj Havajaj Insuloj Nacia Marmonumento Papahanaumokuakea.

Kategorio:Havajo
Kure-atolo

La atolo **Kure** ( kaj , signifante Oceana Insulo) estas atolo en la Pacifika Oceano 89 km trans Midvejo en la Nordokcidentaj Havajaj Insuloj ĉe . 

La ununura tero de sufiĉa grando estas nomata *Green Island* (verda insulo) kaj estas loĝata de centoj da miloj da marbirdoj.

Kategorio:Geografio de Havajo
Kategorio:Atoloj de Usono en la Pacifiko
Pekina brasiko

**Pekina brasiko**, **ĉina brasiko** aŭ **Pecajo** (*brassica rapa* var. *pekinensis* sinonimoj: *brassica pekinensis*, *brassica campestris*) estas planto kiu apartenas al la kruciferacoj (*cruciferae*) aŭ brasikacoj (*brassicaceae*). Ĝi estas rapide kreskanta brasiko, kiu devenas el Orient-Azio. La brasiko estas grandskale kultivata en Ĉinio (apud Pekino), Japanio, Nord- kaj Sud-Koreio kaj Tajvano.

Pekina brasiko havas foliojn kun larĝaj nervuroj.

## Nomoj 
La tipo de tiu brasiko havas kelkaj nomojn laŭ la devena lingvo.
* mandarene - 大白菜 *dà bái cài*, "granda blanka legomo"
* kantone - 大白菜 *daai6 baak6 coi3* aŭ 黃芽白 *wong4 ngaa4 baak6*, "flava burĝono blanka"
* japane - 白菜 *hakusai*, "blanka legomo" aŭ 菜っ葉 *nappa*, "folia legomo"

Laŭe, la legomo okcident-eŭrope estus konata kiel "*Bok Choy*" aŭ "*Pachoy*" tra la kantona, "*Nappa*-brasiko" tra la japana, aŭ "pekina brasiko" aŭ "ĉina brasiko" tra ajnaj azianoj.

## Uzado 
Pekina brasiko ne havas brasikan guston kaj oni povas ĝin manĝi krude aŭ kuirita. La gusto estas plejbona kiam la brasiko estas mordpreta kuirita (aldenta) kion oni jam atingas post kuirado de 10 minutoj. Ankaŭ kirlofritita en uoko ĝi havas tre bonan guston.
En fridujo oni povas konservi la brasikon ĝis 2 semajnoj eĉ kiam ĝi estas tranĉita en du partoj.

En Koreio ĝi estas ĉefingredienco de la nacia manĝaĵo kimĉio.

## Nutra valoro 
100 gramoj da freŝa brasiko:

## Vidu ankaŭ 
* Ĉinia brasiko
* Kirlofritita pekina brasiko kun akaĵuoj (recepto)

Kategorio:Brasikacoj
Kategorio:Brasikoj
7750 McEwen

'*7750 *McEwen'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usonaj geedzaj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker, elde la Observatorio de la Monto Palomar, (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona planedologo *Alfred McEwen'', por liaj gravaj kontribuoj al la planeda geologio en la kampoj de fotogeologio, fotometrio, spektroskopio, fotoklinometrio, kalibrado de la instrumentoj kaj planado de planedaj misioj. Lia faris esplorojn pri diversaj temoj pri Tero, Luno, Marso, asteroidoj, Galilejaj satelitoj kaj . Li estis ano de sciencaj teamoj por diversaj misioj al planedoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Insulo Lisianski

**Insulo Lisianski** (en havaja: *Papa‘āpoho*) estas unu el la Nordokcidentaj Havajaj Insuloj, kun terareo de 1,556 km² kaj maksimuma alto de 12 m super marnivelo. Ĝi estas malalta, ebena sabla kaj korala insulo je 905 mejloj (1,676&nbsp;km) nordokcidente de Honolulu. Lige al Lisianski estas la etenda Neva Sablejo. Aliro al la insulo estas limigita per helikoptero aŭ ŝipo al mallarĝa sabla insuleto en la sudorienta flanko de la insulo.

La vulkana insulo suferas pro malrapida procezo de erozio, kaj montras depresion inter du altaj sablaj dunoj, kio supozeble estis iam laguno kiel tiu de Lajsano, ties plej proksima loko. Pro tiu tialo, la insula selektita havaja nomo, *Papa‘āpoho*, signifas "insulo kun depresio". Ĉirkaŭ tri kvaronoj de la populacio de Bonina petrelo kiu nestumas en Havajo nestumas tie. Ĵusa malkovro de subfosilioj en la insulo indikas, ke la Lajsana anaso populaciis en tiu insulo, eble kiel rezulto de la iama laguno.

Kategorio:Geografio de Havajo
Kategorio:Insuloj en la Pacifiko
Kategorio:Insuloj en Usono
Václav Šolc

**Václav Šolc** estas la nomo de la sekvaj personoj:

* Václav Šolc (poeto)
* Václav Šolc (etnografo)
Václav Šolc (etnografo)

**Václav ŠOLC** (naskiĝis la  - mortis la ) estis ĉeĥa etnografo, konanto de indianaj kulturoj, verkisto de popularaj romanoj por junularo.

En 1963 li vizitis Bolivion kaj tie lagon Titikako, poste Ĉilion (1966, 1968, 1971, 1973), Peruon (1975) kaj Meksikon (1976, 1977).

## Verkoj 
* **Traviči na Titicaca** (Venenigantoj ĉe Titicaca)
* **Robinzoni z And** (Robinsonoj el Andoj)
* **Kondor útočí** (Kondoro atakas)
* **Pobřeží krve** (Sanga marbordo)
* **Synové kondorů** (Filoj de kondoroj)
* **Poslední Američané** (La lastaj Amerikanoj)
* **Jsem Indián!** (Mi estas Indiano!)
* **Stín dvou orlů** (Ombro de du agloj)

Kategorio:Ĉeĥaj etnografoj
7755 Haute-Provence

'*7755 *Haute-Provence''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio de Haute-Provence en Saint-Michel-l'Observatoire (Alpes-de-Haute-Provence, Francio)

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la franca regiono de "*Haute-Provence"* (Alta Provenco), kie la Observatorio de Haute-Provence estis establita. En 1995, la unua ekstersunsistema planedo, 51 Pegasi b, estis elde tie malkovrita. De 1986 al 1996, la tiea Schmidt-teleskopo de 60/90 estis uzita por serĉi malgrandajn planedojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Sanriku

eta|La regiono Sanriku de Japanio.
**Sanriku**, en japana 三陸, foje konata kiel **Rikuŝu**陸州, kuŝas en la nordorienta flanko de la insulo Honŝu, koresponde kun la nuntempaj gubernioj Aomori kaj Iŭate kaj partoj de Gubernio Mijagi kaj havas longan historion.

La 36 golfetoj de tiu neregula marbordo tendencas pligrandigi la detruon de cunamaj ondoj kiuj atingas la bordojn de Sanriku, kiel vidiĝis el la damaĝo kaŭzita de la Tertremo de Sendajo en 2011.

## Historio 
## Notoj 
Kategorio:Geografio de Japanio
(7753) 1988 XB

**(7753) 1988 XB** estas tre malgranda apolona asteroido, malkovrita la  de la japana astronomo Yoshiaki Oshima elde la Observatorio Gekko apud Kannami (Gubernio Ŝizuoka, Japanio).

Ĝia spektra klaso "B" indikas, subkaso de la klaso "C" indikas asteroidon riĉa je organikaj komponaĵoj, anhidraj silikatoj , hidrataj argiloj, magnetito kaj sulfidoj.

Ĝi estas marsrenkonta kaj terrenkonta asteroido. Kun diametro de ĉirkaŭ unu kilometro ĝi estas potence danĝera objekto : ĝia orbito pasas je nur 991&nbsp;057 kilometroj de tiu de Tero.

* La 26-an de novembro 1924 ĝi pasis al 0,0156 AU (3,470 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,0232 AU (3,6465 milionoj da km) de nia planedo.

Ĝi povas pasi ankaŭ je 0,0990 AU (14,815 milionoj da km) de Venuso kaj je 0,0300 AU (4,481 milionoj da km) de Marso.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de Yoshiaki Oshima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Thoré-la-Rochette

''''* - prononco  - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Loir-et-Cher*, en la regiono Centro-Valo de Luaro ( ). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Vendôme* kaj al la kantono *Montoire-sur-le-Loir''.

## Loka politiko 
Fine de la 20-a jarcento kaj komence de la 21-a la urbestro estas ĉiam el la socialista partio.

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Loir-et-Cher

Kategorio:Komunumoj de Loir-et-Cher
7777 Consadole

'*7777 *Consadole'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la japana futbala klubo *Consadole Sapporo*. La nomo de ĉi-tiu klubo estis formita de la inversita japana vorto *Dosanko* (道产子), "loĝanto de Hokajdo" kaj de la hispana ekkrio *¡ ole !'' ("hura !").

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Le Figaro

***Le Figaro*** estas franca ĵurnalo fondita la . Ĝia sidejo estas en Parizo.

*Le Figaro* estas kunfondinto de la *European Dailies Alliance* (EDA), en kiu kunlaboras la gazetoj *The Daily Telegraph* (Britio), *Die Welt* (Germanio) kaj *ABC* (Hispanio) rilate al internaciaj novaĵraportoj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de gazetoj

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo de Le Figaro
*  Le Figaro - mobile 
*  Le Figaro - iPhone 

Kategorio:Francaj gazetoj
Fotoforo

[eta|300px|dekstra|La [longa juvelkalmaro, tiel nomata pro la Fotoforoj ornamantaj ties korpon kiuj ŝajnigas ĝin juveleca.]]

**Fotoforo** estas lum-elsenda organo kiu aspektas lumineskaj punktoj en diversaj maraj animaloj, kiaj fiŝoj kaj cefalopodoj. Tiu organo povas esti simpla, aŭ tiom kompleksa kiom la homa okulo; nome ekipita per lensoj, fermiloj, kolorfiltriloj kaj reflektoroj. La lumo povas esti produktita el komponoj dum la digesto de predo, el specializataj mitokondriaj ĉeloj en la organismo, nome fotocitoj ("lumproduktaj" ĉeloj), aŭ, simile, asociaj kun simbiozaj bakterioj en la organismo kiuj estas kultivitaj.

La fotoforoj gravas por la identigo de profundmaraj fiŝoj. Fotoforoj ĉe fiŝoj estas uzataj ĉefe por allogi manĝon aŭ konfuzi predantojn. Fotoforoj troviĝas ĉe kelkaj cefalopodoj, eble ĉefe ĉe la *Watasenia scintillans*, nome brila kalmaro, kiu povas krei impresajn lumelsendojn.

## Fotoforenhavaj taksonoj
* Nana etmoptero, *Etmopterus perryi*

## Bildaro

File:Teuthowenia megalops (Michael Vecchione, NOAA).jpg|La *Teuthowenia megalops* havas po tri fotoforojn en ĉiu okulo, videblaj kiel helaj orflavaj areoj
File:Hygophum hygomii Photophores.jpg|Fotoforoj ĉe torĉofiŝoj, kiuj tutmonde estas la plej komunaj profundmaraj fiŝoj
File:Gigantactis.jpg|Tiu *Gigantactis* havas dorsan naĝilon kies unua spino iĝis tre longa kaj havas pinte luman fotoforon fiŝallogan

## Referencoj
* Foto, diagramo kaj priskribo de cefalopoda fotoforo 

Kategorio:Bioluminesko
Kategorio:Cefalopodoj
Kategorio:Fiŝanatomio
Nova Romano

La **Nova Romano** (*Nouveau roman* en la franca origine) estas tipo de franca romano ekde la 1950-aj jaroj kiu diverĝas de klasikaj literaturaj ĝenroj. Tiu nomigo grupigas kelkajn verkistojn apartenantajn ĉefe al la eldonejo *Éditions de Minuit*. La termino estis kreita, kun negativa senco, de kritikisto Émile Henriot en artikolo publikigita en Le Monde la 22an de majo 1957, por kritiki la romanon *La Jalousie*, de Alain Robbe-Grillet.

## Evoluo
La eksperimenta literaturformo de la 1950aj ĝis la 1970aj jaroj estiĝis en Franclando: ĝi revoltiĝis kontraŭ la tradiciaj rakontstrategioj reklamante por nova, objektiva maniero de skribado. Al ĝiaj ĉefaj reprezentantoj en la pli mallarĝa senco apartenas Claude Simon, Robert Pinget, Alain Robbe-Grillet, Maurice Blanchot, Marguerite Duras kaj Michel Butor. Sed estis preparita la Nova Romano jam i.a. de Samuel Beckett kaj Nathalie Sarraute en kies verkoj ne plu validas aspektoj de konvencia romano kiel logika-kronologia rakontolinio, individua karakterizo de la figuroj, subjektiveco ktp. La imago de literaturo kiel morala kaj politika forto malkonstruatas.

## Kuirrecepto de novaj romanoj
Nova Romano provas rakonti la mondon el vidpunkto neengaĝiĝanta kiu sole la videblon registras. Kio gravas estas nur la surfaco de la aĵa mondo post kiu ne plu esploratas. La leganto, se li volas, serĉu mem eblan signifon. Tre klara iĝis tio ĉe Robbe-Grillet, ekz. en lia romano *Le Voyeur* de 1955. En la intenco subigi la establitan literaturan tradicion la verkistoj de Nova Romano vole ludas per la atendosinteno de la legantaro.

## Vidu ankaŭ 
Jenaj verkistoj - ne nur franclingvanaj! - skribas (almenaŭ parte) en la stilo de la Nova Romano:
* Gérard Bessette
* Maurice Blanchot
* Michel Butor
* Jean Cayrol
* Julio Cortázar
* Marguerite Duras
* Tony Duvert
* Peter Handke
* Maude Hutchins
*Uwe Johnson
* J. M. G. Le Clézio
* Claude Mauriac
* Claude Ollier
* Georges Perec
* Robert Pinget
* Jean Ricardou
* Alain Robbe-Grillet
* Nathalie Sarraute
* Claude Simon
* Philippe Sollers
* Kateb Yacine

Kategorio:Literaturo de Francio
Kategorio:Romanoj
Kategorio:Literaturaj konceptoj
Kategorio:1950-1959
Filokteto

**Filokteto** (helene *Φιλοκτήτης*, latine *Philoctetes*) estis en la helena mitologio reĝo de Tesalio. eta|upright=1.5|Karavano de grekoj survoje al Trojo forlasas vunditan Filokteton, proksimume de la jaro 460 a.K.Filokteto estis eminenta arkpafisto, de Heraklo li ricevis donace sagojn, kiuj neniam maltrafis celon. En la trojan militon li eniris senhezite, kiam li estis alvokita de la mikena reĝo Agamemno. Li liveris sep ŝipojn, kies ekipanaron kreis soldatoj, kiuj estis eminentaj batalantoj kaj arkpafistoj.

Kiam liaj ŝipoj navigis al Trojo, ŝipo de Filokteto haltis ĉe la insulo Krizo, kie mordvenenigis lin serpento kaj el la vundo vastiĝis tiel netolerebla odoro, ke la soldatoj rifuzis daŭrigi la vojaĝon kun li. Agamemno je propono de Odiseo elŝipigis lin en la insulo Lemno. Tie Filokteto vivis tutajn naŭ jarojn, dum kiuj li batalis pri nura vivo. Fine la grekoj veturigis lin al Trojo, ĉar orakolo diris, ke sen sagoj de Filokteto oni ne povas la Trojon konkeri. Aĥajoj uzis artifikaĵon - ili sendis por li la junan Neoptolemon, kiu ŝajnu, ke li veturigos lin en la patrujon kaj poste li turnu al Trojo. Sed Filokteto eksciis tion kaj volis prefere salti en maron ol batali. Sed Heraklo fantomaperis kaj ordonis al li veturi al Trojo, ĉar tie liaj vundoj cikatriĝos kaj ankoraŭ li atingos gloron por si. Kaj fakte, tuj la unuan tagon li eminentiĝis. Li pafis sagon kontraŭ Pariso kaj trafis. Kaŭzita vundo estis neresaniĝebla kaj Pariso mortis. Filokteto poste repaciĝis al la militestroj kaj restis en la bataloj ĝis venka fino de la milito.

Li eminentiĝis ankaŭ en multaj pliaj bataloj. Li estis ankaŭ unu el la viroj, kiuj en la Troja ĉevalo venis malantaŭ la muregoj de la urbo kaj ruinigis la trojan burgon. Post la milito Filokteto revenis feliĉe en sian patrujon.

## Reflekso en la artoj 
Lia figuro ne estis en Iliado tro prilaborita. Pro tio ĝi allogis multajn aliajn kreantojn. Lian historion prilaboris Esĥilo kaj Eŭripido, sed iliaj verkoj perdiĝis.
* Sofokla *Filokteto* estis verkita ĉirkaŭ la jaro 409 a.K.
* konata estas ankaŭ gravuraĵo sur juvelŝstono *Suferanta Filokteto* proksimume el la fino de la 5-a jarcento a.K., kiu nun estas en la Belarta Muzeo en Bostono.
* *Edipo* de Voltaire temas ĉefe pri la amo de Filokteto al Jokasta.

Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Kategorio:Herooj de la helena mitologio
Kategorio:Batalantoj en la Troja milito
Villeneuve-le-Roi

**Villeneuve-le-Roi** estas franca komunumo situanta en la departemento Val-de-Marne, en la regiono Francilio (Île-de-France). Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento L'Haÿ-les-Roses [] kaj al la kantono ''*. La teritorio havas komunan limon kun .

La loko situas je 15 km sudoriente de Parizo. Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *villeneuvois* vire respektive *villeneuvoises'' ine

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Val-de-Marne
* Villeneuve-le-Roi (stacidomo)
* Villeneuve (apartigilo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Val-de-Marne
Gábor Döbrentei

**Gábor Döbrentei,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Döbrentei Gábor** (malofte *Döbrentey Gábor*) estis hungara poeto, verkisto, redaktoro, membro kaj ĉefsekretario de Hungara Scienca Akademio.
eta|Gábor Döbrentei
[eta|Gábor Döbrentei en [1880]]
Gábor Döbrentei http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03014/03500.htm naskiĝis la  1785 en Somlószőlős. Li mortis la  1851 en Buda.

## Biografio 
Gábor Döbrentei frekventis lernejojn en Pápa kaj Sopron. Li komencis poemadi jam en Sopron en 1804. Poste li plulernis en Germanio. Hejmenveninta en Pest (urbo) li konatiĝis kun kremo de la hungaraj literaturistoj. En 1813 en Transilvanio li fondis Erdélyi Múzeum, kiu estis la unua hungara kultura revuo. En 1823 li translokiĝis al Vieno, sed en la sekva jaro li ricevis ŝtatan postenon en Buda. Li estis unu el la fondintoj de MTA. Foje li uzis pseŭdonimojn *Pártfalvy Márk*, *Szentkuti Sándor*, *Remény Andor*.

## Verkaro (elekto) 
* diversaj poemoj ekzemple en Erdélyi Múzeum, Koszorú
* *A német dráma történetei* (Historioj de la germana dramo)
* tradukitaj teatraĵoj, ekzemple de Ŝekspiro
* noveloj
* porinfanaj verkoj
* diversaj literaturaj leteroj

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
maldekstre|eta|Busto de Gábor Döbrentei

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Poto de Zamoro

[dekstra|eta|*Poto de Zamoro* ([Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio|N.A.M.).]]
La **Poto de Zamoro**, **Eburpoto de Zamoro** aŭ **Eburskatolo de Zamoro** (en hispana *Bote de Zamora*) estas konsiderata unu el la juveloj de la islama arto kaj el arto sur eburo nome poto fabrikita el eburo de elefanto, data el la epoko de la kaliflando de la Umajadoj en Iberio, tiam nomata Al-Andalus.

## Historio 
eta|eta|Monumento al Alhakeno la 2-a en Kordovo (Hispanio). Campo Santo de los Mártires, inaŭgurita la 1an de oktobro 1976.

La ujo estis trovita de arkeologoj en la antikva urbo de la Kaliflando de Kordovo, nome Madinat al-Zahra, (*la urbo de Zahra*), fondita de la kalifo Abd ar-Rahman la 3-a (Abd al-Rahman la 3-a, al-Nasir), kaj kiu estis situanta je ĉirkaŭ 5 km disde Kordovo en direkto okcidente.

La skatolo estis tajlita dum la Kaliflando de Kordovo, fare de nekonata artisto, el kiu oni konas nur la kromnomon "El maestro de Zamora" (la zamora majstro), en la jaro 964, kaj elstaras pro sia nekredebla detalaro kaj fajneco realiga.

Ĝi enhavas enskribaĵojn kiuj indikas, ke temas pri donaco de la kalifo **Abû al-`Âs al-Mustansir bi-llah al-Hakam ibn `Abd ar-Rahman** (en araba, **أبو العاص المرتضى الحكم بن هشام**), plej konata kiel **Al-Hakam la 2-a** aŭ **Alhakeno la 2-a** (Kordovo, 13-a de januaro de 915 - Samloke, 16-a de oktobro de 976), dua kalifo de Umajadoj de la Kordovo, ekde la 16-a de oktobro de 961 ĝis lia morto, al la eŭska-navara Subh, konkubino kaj patrino de ties heredonto Hiŝam la 2-a en la jaro 964 de la Heĝiro.

Oni nomas ĝin *Bote de Zamora*, ĉare antaŭ esti en la Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio ĝi formis parton de la nomita "Trezoro de la Katedralo de Zamoro" kaj krome en la poto estas enskribaĵo per kiu oni scias, ke oni konis la fabrikintan artiston per la nomo "Maestro de Zamora" (zamora majstro).

## Konservado 
La poto ekspozicias en la Nacia Arkeologia Muzeo de Madrido, kaj antaŭe formis parton de la "Trezoro de la Katedralo de Zamoro".

## Karakteroj 
* Formo: cilindro kun duonsfereca kovrilo.
* Materialoj: eburo de elefanto kaj arĝento.
* Diametro: 16 centimetroj.
* Reprezentoj de pavoj, gazeloj kaj birdoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Nacia Arkeologia Muzeo de Hispanio
* Instituto Cervantes, Al-Andalus 

Kategorio:Al-Andalus
Kategorio:Arto en Andaluzio
Kategorio:Arkeologiaj muzeoj en Hispanio
Kategorio:Ujoj
Kategorio:Hispana arto
Glaŭko

En la helena mitologio, **Glaŭko** (helene * Γλαῦκος*) estis mara dio. Ankaŭ kelkaj aliaj mitaj kaj historiaj figuroj estis portantoj de tiu ĉi nomo.

## Mara dio 
Glaŭko estis molkora mara dio, filo de la dio Posejdono. Onidire li estis origine mortideva ŝipisto, kiu malkovris herbon, kiu redonis al la fiŝoj vivon Li gustumis ĝin ankaŭ kaj tiamaniere akiris senmortecon, sed per ĝia efiko anstataŭ manoj surkreskis al li naĝiloj kaj anstataŭ kruroj fiŝa vosto kaj li devis resti en maro. Li estis kapabla profeti kaj helpis al fiŝistoj trovi riĉajn fiŝkaptajn regionojn. Iam oni asertas, ke li konstruis mitan ŝipon Argon. Al la Argonaŭtoj li dumvoje helpis. Li ekamis belan Scilon, kiun pro tio la ĵaluza sorĉistino Circo ĵetis en malfeliĉon. Ĉi tion oni povas legi en kelkaj ĉapitroj de Metamorfozoj de Ovidio.

## Mitaj Glaŭkoj 
# Filo de Sizifo, reĝo en Korintio.
# Filo de Hipoloĥo kaj nepo de Belerofono. Li ĉeestis la Trojan militon flanke de trojanoj. Malgraŭ li estis brava batalanto, prefere evitis rektan batalon kontraŭ Diomedo.
# Filino de Kreono nome Glaŭko, dua edzino de Jazono. Laŭ ŝi estas nomata asteroido 288 Glaŭko.

## Glaŭko el Ĥio 
Aludas lin Herodoto en sia Historio. Lidia reĝo Aliato onidire donacis al le delfa orakolejo grandan lutitan kruĉon, faritan de Glaŭko de Ĥio, kiu inventis lutadon de fero.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Kategorio:Dioj de la helena mitologio
Kalvinana preĝejo (Mátészalka)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en urbo Mátészalka.

## Historio 
En la 1540-aj jaroj la loĝantoj iĝis luteranoj, post 1570 jam kalvinanoj. Ili profitis la katolikan mezepokan kirkon. En 1649 la kalvinanoj havis ankaŭ lernejon kun instruisto. La turo bruldetruiĝis en 1771 sed en la sekva jaro ĝi renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto kaj la fasado komenciĝas per la mezepoka sesangula turo, kie estas la gotika enirejo. En la turo la romanikaj fenestroj restis originaj. La navo situas post la turo. La orienta parto estas gotika, la cetera parto estas malfrubaroko konstruita en 1790. La sanktejo estas angula. La muroj estas blankaj laŭ la kutimo, sed estas videbla reliefo.

## Fontoj 
* hungare 
* hungare 
* hungare

Mateszalka
Mateszalka
7756 Scientia

'*7756 *Scientia'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usonaj geedzaj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker, elde la Observatorio de la Monto Palomar, (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita per la latina vorto por "scienco" aŭ "kono". Tio, kiu priskribas la celon de la usona *National Science Foundation'' (Nacia Scienca Fondaĵo) okaze de ties 50-jara jubileo en 2000. La N.S.F. agadis kiel "patrono por la pura scienco", ĝi sisteme kuraĝigis la plejbonaĵojn en aktivecoj, kiuj koncernas la tutaĵon de la sciencaj entreprenoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
The Journal of Sex Research

***The Journal of Sex Research*** estas dumonata interfaka scienca revuo dediĉita al la studado de sekseco, publikigita ekde 1965 de la Societo por la Scienca Studado de Sekseco de Nov-Jorko.

La revuo stimulas interfakan komprenon pri la diversaj temoj de la nuntempa sekseco, kun la celo plibonigi la studadon de la homa seksa konduto kaj stimuli la seksan sanon. Ĝi publikigas artikolojn pri medicino, juro, psikologio, sociologio, biologio kaj historio, same kiel empiriajn raporton, teoriajn eseojn, bibliografiajn reviziojn, metodologiajn artikolojn, historiajn artikolojn, klinikajn raportojn, instruajn artikolojn, libro-recenzojn kaj leterojn al la direktoro.

## Referencoj 
Kategorio:Revuoj
Kategorio:Sciencaj revuoj
Kategorio:Sekseco
Temecula

**Temecula** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Kalifornio, en Kantono Riverside.       
eta|Situo de Temecula en Kalifornio kaj en la kantono

## Bazaj informoj 
* Areo: 78&nbsp;km²
* Loĝantaro: 100.097 (en 2010)
* Supermara alteco: 358 m
* Horzono: UTC-8h (en somero UTC-7h) 
* Poŝtkodoj: 92589-92593 
* Telefonkodo: 951

## Geografio 
eta|maldekstre|Malnova konstruaĵo en Temecula
Temecula situas sur montetaro en la sudokcidenta landparto de Usono, en suda parto de la subŝtato. Murrieta troviĝas nur 10 km.

## Historio 
En la nuna Temecula indianoj vivis la plej frue. La unua registrita hispana vizito okazis en  1797. Baldaŭe meksikanoj-hispanoj kultivis vinberojn sur la deklivoj. En 1798 hispanos fondis mision, dume agrikulturaj bienoj formiĝis. En 1847 masakro okazis pro ŝtelo de ĉevaloj. En 1850 Usono akiris nordan parton de Kalifornio, tial amase alvenis usonanoj, tamen Temecula indiana vilaĝo restis ĝis 1872. En 1857 alvenis la unua poŝta diliĝenco, post 2 jaroj jam poŝto ekfunkciis, tial la urbetofondo estis registrita en 1859. La trajno ekfunkciis en 1882, la banko en 1914. En 1989 Temecula oficiale urbiĝis. La urbo iĝis antaŭurbo de San-Diego kaj Riverside.

## Klimato 
Temecula situas en mediteranea klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen. La temperaturo averaĝe varias inter 10-. La varmo kulminas inter julio-aŭgusto kun rekordo , la malvarmo kulminas en januaro kun rekordo . Jare pluvas po 359&nbsp;mm. La pluvo kulminas en februaro kaj malkulminas en junio. Neĝado estas malofta en la urbego.

## Vidindaĵoj 
* malnova urboparto kun historiaj konstruaĵoj
* Temecula Muzeo, kiu havas ekspoziciaĵojn pri indianoj

## Ĝemelurboj 
*  Leidschendam-Voorburg, Nederlando
*  Daisen, Nederlando
*  Tottori, Japanio

## Fontoj 
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2
* Tiu ĉi artikolo tradukiĝis helpe de WikiTrans, estis prenitaj nur tiuj frazpartoj, kiuj estis sencohavaj el anglalingva Vikipedio

Kategorio:Urboj de Kalifornio
Károly Döme

**Károly DÖME** [kAroj dome], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Döme Károly** estis hungara pastro, poeto, tradukisto, membro honora de Hungara Scienca Akademio (1831).

Károly Döme http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/d/d04311.htm naskiĝis la  1768 en Hungara reĝlando, en Komárom (nuntempa Komárno en Slovakio). Li mortis la  1845 en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio).

## Biografio 
Károly Döme frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, universitaton en Pozsony, kie li aliĝis ankaŭ al pastra lernejo. En 1800 li ricevis la taskon esti pastro en Izsa (nuntempa Iža en Slovakio), kie li konatiĝis kun Dávid Baróti Szabó. En 1816 li translokiĝis al Transilvanio, sed en la sekva jaro li revenis al Pozsony, kie li estis direktoro de edukejo.

## Verkaro (elekto) 
* *Kesergő versek ...* (1788) - poemoj
* *A világ nagyjai! féljetek* tradukaĵo el la germana (1792)
* *A katholika hittudomány* (1793) tradukaĵo
* diversaj literaturaj leteroj

## Memorigiloj 
Bazlernejo de Iža prenis la nomon Döme Károly, kie oni metis memortabulon.

## Fontoj 
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
7778 Markrobinson

'*7778 *Markrobinson'''* estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la  de la usonaj geedzaj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker, elde la Observatorio de la Monto Palomar, (kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Mark Robinson*, planeda geologo kiu laboris pri la astroj kiel Merkuro, Luno, Marso, kaj malgrandaj planedoj.

Mark Robinson komencis sian karieron en Alasko, kie li serĉis ercojn kaj ricevis sian abiturienton pri scienco de la Universitato de Alasko en Fairbanks. Li plenumis sian doctorecon en Havajo en 1993 pri la luna kaj marsa vulkanismoj; poste li komencis sian elstaran laboron kun la misio Clementine al la Luno kiel ano de la departemento pri astrogeologio de la *United States Geological Survey*.

Elde sia nova bazo ĉe la *Northwestern University'', Mark Robinson zorgis pri la misio NEAR Shoemaker kaj la estontaj esplormisioj al Merkuro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Kometo Shoemaker-Levy 9

[300px|eta|bildigo de (sume 21) fragmentoj de kometo *Shoemaker-Levy 9*; foto farita per [kosmoteleskopo Hubble la 17-an de majo 1994]]
**Kometo Shoemaker-Levy 9** (astronomia formala kodo *D/1993 F2*) estis kometo kiu disrompiĝis kaj karambolis kun Jupitero en julio 1994. Ĝi astronomie provizis la unuan rektan observon de ekstertera kolizio de du objektoj el nia sunsistemo.  Tiu kolizio kaŭzis grandan kvanton de artikoloj en la populara gazetaro, kaj la kometo estis detale observata de astronomoj tutmonde. La kolizio havigis novajn informojn pri Jupitero kaj reliefigis ĝian rolon en reduktado de kosmorubo en la interna sunsistemo.

La kometo estis malkovrita de astronomoj Carolyn kaj Eugene Shoemaker kaj David Levy. La kometo estis ekobservita en la nokto de 24-a de marto 1993, rotacianta en la orbito de Jupitero, en foto prenita per la 40-centimetra Schmidt-teleskopo ĉe la Observatorio de la Monto Palomar en Kalifornio. Estis la unua observo de kometo orbitanta planedon, kaj kredeble ĝi estis kaptita de la planedo jam ĉirkaŭ 20 ĝis 30 jarojn antaŭe.

## Notoj 
Kategorio:Kometoj
Kategorio:Malaperis en 1994
Kategorio:Jupitero
Ágoston Bernád

**Ágoston BERNÁD** [berna:d] estas rumania hungara literaturhistoriisto, redaktoro. Li naskiĝis en Kluĵo la 29-an de novembro 1929. 

## Biografio
Ágoston Bernád akiris diplomon pri hungara lingvo kaj literaturo en Universitato Bolyai de Kluĵo. Li instruis, redaktis du hungarajn legolibrojn, literaturan krestomation. Li estis redaktoro de la semajngazeto *A Hét*. Li verkis literaturhistoriajn studaĵojn.

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Achille Essebac

**Achille Essebac** (naskiĝis la 29-an de januaro 1868 en Parizo, Francio, mortis la 1-an de aŭgusto 1936 samloke) estis franca verkisto precipe konata pro sia romano *Dédé*, pri pereiga homoerotika amikeco inter du lernejanoj. Essebac estis pseŭdonimo tial, ke sia originala famili-nomo, Bécasse, estas disdegna vorto por la anseroj. Li baldaŭ ĉesis verki kaj falis en forgeson.

Essebac estis amiko de Jacques d'Adelswärd-Fersen, kiun li defendis kontraŭ la akuzoj pri maldeco pro la ŝato de Fersen al la vivantaj bildoj en sia domo de Avenuo Friedland.

Li ankaŭ estis fotografiisto de junuloj, kiujn li fotis ofte portantaj teatrajn vestaĵojn de la Renaskiĝo aŭ Mezepoko. Albumo malkovrita en 2008 kun 156 fotografioj de li faritaj estis vendita por 3.500 euroj en Parizo.
* *Luc*. Parizo: Ambert et Cie, 1902.
* ''L'Élu''. Parizo: L'Édition Moderne, Ambert et Cie, 1902.
* *Les Boucs*, Parizo: Ambert et Cie, 1903.
* *Les Griffes*, Parizo: Ambert, 1904.
* *Nuit païenne*, Parizo: Ambert, 1907.

## Referencoj 
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Pedofilio
Popola Respublika Unuiĝo

**Popola Respublika Unuiĝo** (en la franca *Union Populaire Républicaine – UPR*) estas franca politika partio, kreita la 25an de marto 2007 (okaze de la 50a datreveno de la subskribo de la traktatoj de Romo en 1957) fare de François Asselineau, kun programo centrita sur eliro el Eŭropa Unio, el Eŭro, kaj el NATO.

Ĝi difinas sin kiel movado pri nacia liberiĝo, do super la divido dekstro/maldekstro, inspirita de la Nacia Konsilio de la Rezistado de 1944. La 23an de aprilo 2017 ĝi havis ĉirkaŭ  anojn ( fonto la retejo de upr kies retadreso komencas kiel ĉiu retadreso poste estas upr.fr por la plena kaj kunliga adreso vidu pli supre kaj pli malsupre ĝi estas).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de la partio 
* Esperanta versio de la fonda ĉarto de la Unia Popola Respubliko

Kategorio:Politikaj partioj de Francio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2007