open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
KünstlerGärten Weimar

eta|Terasoj ĉe la ŝtupara aliro je Haar-vilao, Vajmaro
***KünstlerGärten Weimar*** estas en 1994 startinta projekto en Vajmaro (Germanujo) en kiu la plantitaĵoj mem artaĵu (kontraŭe al statua arto ekz.).

## Detaloj 
Temas pri koncepta, proceza kaj partopreniga verkadoj kaj realigoj de la inter 1993 kaj 2003 daŭrinta forumo *Lebende Pflanzen in der zeitgenössischen Kunst*. Tie vivantaj kreskaĵoj ludas la rolon de grava fenomeno de moderna arto. Malsamo esenca al arto el malvivanta materio estas la daŭra ŝanĝemo kiu ne nur dependas de la artisto kaj ties planoj sed memkompreneble ankaŭ de la ecoj de la koncernita planto mem, krome de okazoj, tempo, flegemo fare de homoj. La tuto estis oficiala projekto dum la okazigoj en 1999, kiam Vajmaro estis Eŭropa Kultura Ĉefurbo. Okazigejo de tiu ĉi projekto estis Bauhaus-Universitato Vajmaro kiun partoprenis 15 artistoj laŭ iniciato de Barbara Nemitz kiu ĉi-prie ankaŭ publicitis. Apartenas *KünstlerGärten Weimar* al la koncepta arto respektive natura arto, sed malpli al landarto en sia plej mallarĝa senco.

Je Ilm-parko troviĝas la Haar-vilao, kies ĉirkaŭaĵo mem jam formas belan parkon. La pli malsupre estanta areo estas terasa kun dekoracia puto meze. La tieaj terasoj enkorpigitis en la menciitan projekton (pri kio responsas la en 1990 fondita Haar-fondaĵo).

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉi-prie sur la paĝoj de Haar-fondaĵo
* https://www.kunstforum.de/artikel/kunstlergarten-weimar/
* https://www.artlog.net/de/kunstbulletin-11-2000/kuenstlergaerten-weimar 

## Notoj 
Kategorio:Vajmaro
Kategorio:Parkoj en Turingio
Kategorio:Koncepta arto
Nikolett Füredi

**Nikolett Füredi** [furedi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Füredi Nikolett** estas hungara muzikalkantisto.

Nikolett Füredi naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Nikolett Füredi frue komencis muzikadi kaj ŝi frekventis kantistan kurson de Mária Toldy, poste teatran kurson de Margit Földessy. Ŝi kantis en infana koruso de Hungara Radio 12 jarojn. Ŝi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ŝi studis en privata lernejo de Mária Gór Nagy. Tiutempe ŝi jam turneis en Germanio kun muzikala trupo de Mátyás Várkonyi. Baldaŭe ŝi turneis en Francio, Svislando kaj Japanio, ofte germanlingve. Enlande ŝi ricevis rolojn plej ofte en Operetoteatro (Budapeŝto), kelkfoje ŝi estis videbla en revua televizia programo. Ŝi edziniĝis, naskis unufoje kaj maledziniĝis.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Somermeznokta sonĝo (muzikala versio) - Titania
** Romeo kaj Julieta (muzikala versio) - S-ino Capulet
* Imre Kálmán:
** *Csárdáskirálynő* - Szilvia Vereczky
** *Cirkuszhercegnő* - ĉefrolo
* Jenő Huszka: *Lili bárónő* - titolrolo
* Pál Ábrahám: *Bál a Savoyban* - Madeleine
* Viktor Jacobi: *Leányvásár* - Lucy Harrison
* Tim Rice-Andrew Lloyd Webber *Evita* - titolrolo
* Galt MacDermot: Hair - Jeannie

## Ŝiaj filmaj roloj (elekto) 
* *Barátok közt* (televizia serio, 2012) - Sarudi Lilla
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Idina Menzel

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* https://www.youtube.com/watch?v=vST_yZAMFuU

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* https://theater.hu/hu/portre/furedi-nikolett--3730.html
* https://port.hu/adatlap/szemely/furedi-nikolett/person-26521

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj muzikalkantistoj
Kategorio:Hungaraj operetkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Centra Organizo por Daŭra Paco

La **Centra Organizo por Daŭra Paco** estis establita en Hago, Nederlando, en Aprilo 1915. Ĝiaj membroj reprezentis dek eŭropajn ŝtatojn (Germanio, Belgio, Anglio, Aŭstrio-Hungario, Italio, Nederlando, Norvegio, Svedio, Danio, Svislando) kaj Usonon. Ili alvokis al "nova diplomatio", kiu pretis akcepti militajn sankciojn kontraŭ agresemaj landoj.

La siatempa gvidanto de Bahaismo, ʻAbdu'l-Bahá, en 1919 direktis ampleksan mesaĝon al la Organizo pere de du personaj senditoj, Ahmad Yazdání (1891-1977) kaj 'Alí-Muhammad Ibn-i-Asdaq (forpasis en 1928).  

La Organizo dissolviĝis post la Traktato de Versajlo.

Kategorio:Pacismo
Kuna atento

**Kuna atento** estas fenomeno, en kiu du individuoj atentas la saman objekton. Tiu bezonas komunikadon; unu direktas atenton de la alia per senvortaj signoj, per montrado, aŭ li spektas al la alia, post la objekto, kaj denova al la alia. Unue  Scaife kaj Bruner skribis artikolon pri tiu kapablo en infanoj en 1975. Laŭ el ili, plej 8-10 monataj beboj havis la kapablon, kaj ĉiu 11-14 monataj infanoj povis partopreni en kuna atento. Tiu montris, ke adultoj povas direkti rigardon de beboj al objektoj en ĉirkaŭaĵo.

Poste estas demonstrita, ke kuna atento havas du kondiĉojn: povo de sekvi spekton de alia, kaj rekoni intencon. Povo sekvi spekton de alia estas bezonita por kompreni indikon al objektoj. Rekoni intencon gravas por lerni lingvon kaj stiri atenton de aliaj. En lingvolernado ĝi estas bezonata por kompreno, lerni vortojn kaj por formado. Dum kuna atento la infano lernas ankaŭ tre multe, ekscias multajn informojn, kaj ligas eldiritajn vortojn kun objektoj en ĉirkaŭaĵo, en kiu ilia signifiko estas montrita per kuna atento. Kuna atento gravas ankaŭ en soci-emocia evoluo kaj iĝi en normalaj rilatoj. Iuj malkapabloj estas malhelpoj por kuna atento, ekzemple aŭtismo, blindeco kaj surdeco (se gepatroj ne konas signolingvon).

Ankaŭ iuj bestartoj, ekzemple en orangutangoj, hundoj kaj ĉevaloj povas partopreni en kuna atento.
## Traduko
Kategorio: Aŭtismo
Klára Gáborjáni

**Klára Gáborjáni,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gáborjáni Klára** estis hungara aktoro, voĉoaktoro, deklamisto. Ŝia familia nomvarianto estis **Gáborjáni Szabó**, ŝia patro estis Lőrinc Szabó, lia patrina avo estis Lajos Mikes.

Klára Gáborjáni naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Klára Gáborjáni akiris aktoran diplomon en Akademio pri Teatro kaj Filmo. Ŝi komencis sian aktoran karieron en 1943 en teatrejo de Kolozsvár (tiutempe hungara urbo). Depost la 2-a mondmilito ŝi estis unu el la fondintaj membroj de teatra trupo de Hungara Radio. Baldaŭe ŝi ludis en Nacia Teatro (Miskolc), Teatro Gárdonyi Géza, lastfoje en Teatro Madách. Ŝi estis ankaŭ pioniro de la hungaraj voĉaktoroj kaj konata deklamisto. Ŝi neniam naskis.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* Sofoklo: Elektra - titolrolo
* Johann Wolfgang von Goethe: Faust - Margit
* Tennessee Williams: *Tetovált rózsa* sorĉistino
* Ede Tóth: *Szeretlek Ágnes* - avino de Gabi

## Ŝia sola filmo 
* *Eltüsszentett birodalom* (1956)
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Irma Christenson, Jekaterina Kuprijanova 

## Fontoj 
* datenoj hungare kun fotoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Épernon (stacidomo)

**Épernon** estas franca stacidomo sur linio Paris-Montparnasse - Brest, situanta en  Épernon, en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Centro-Valo de Luaro.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Paris-Montparnasse - Brest (420000).

## Vidu ankaŭ 
* Épernon

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Eure-et-Loir
Kategorio:Épernon
Épernon

**Épernon** estas franca  situanta en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Sparnoniens*.

## Famuloj 
* Michel Chasles (1793-1880), franca matematikisto kaj fizikisto.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Eure-et-Loir
* Épernon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Eure-et-Loir
Bukittinggi

**Bukittinggi** () estas urbego en Indonezio, en la insulo Sumatro, en provinco Okcidenta Sumatro. La urbego konsistas el tri distriktoj.   
eta|maldekstre|

## Geografio 
Bukittinggi situas ĉirkaŭ mezo de la insulo sur altebenaĵo laŭ rivero proksime de la vulkanoj Monto Singgalang (neaktiva) kaj Monto Marapi (daŭre aktiva). Pajakumbuh troviĝas 31, provinca ĉefurbo Padango 72, alia provinca ĉefurbo Pekanbaru 152, Batam 438, Medano 472, Palembang 572, Banda Aceh 859, ĉefurbo Ĝakarto 970, Bandungo 1089, Semarang 1340, Jogjakarto 1387, Surabajo 1575, Makassar 2184 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.
eta|

## Historio 
Dum la koloniaj tempoj la loko havis la loknomon **Fort de Kock**. La fortikaĵo estis nomita laŭ la tiama vicgubernatoro Hendrik Merkus de Kock. La laŭmarborda ĉefvojo estis konstruita inter 1833 kaj 1841, la fervojo al Padango inter 1891 kaj 1894. En 1856 seminario estis fondita (la unua en Sumatro). Dum la japana okupo komence tie funkciis la ĉefsidejo por la japana loka armeo. La urbo prenis novan oficialan nomon Bukittinggi en 1949,anstataŭigante sian kolonian nomon. De 1950 ĝis 1957 ĝi estis ĉefurbo de la provinco Centra Sumatro (tiam pligrandigita). En 1958 ribelo okazis, sed la indonezia registaro rekonkeris la urbon en la sama jaro. 

## Klimato 
La klimato de Bukittinggi estas klasifikita kiel ekvatora klimato, tamen pro la alteco ne regas varmego, kiel alie. En ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias inter 16-25 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Trafiko 
Tra Bukittinggi trairas la laŭmarborda ĉefvojo (ĝuste tie iom for de la maro) al Padango, krome kuras vojo al interno de la insulo. La iama fervoja linio nuntempe estas nur loka trafikilo. Estas tradicia ĉevala ĉaro por turistoj.
eta|maldekstre|

## Religio 
La loĝantaro sekvas la Islamon,sed ankaŭ kirko funkcias en Bukittinggi.

## Famuloj 
Bukittinggi estas naskiĝloko de Mohammad Hatta.

## Vidindaĵoj 
* moskeoj
* japanaj kavernoj kaj subteraj tuneloj - konstruitaj dum la 2-a mondmilito
* muzeo aŭ naskiĝloko de Mohammad Hatta 
* tradiciaj merkatoj
* parko, bestoĝardeno

## Ĝemelurboj 
*  Seremban, Malajzio

## Fontoj 
* WikiTrans

Bukittinggi Okt 2020.jpg|Vojo
St. Peter Claver's Catholic Church of Bukit Tinggi - Guguk Panjang, Bukit Tinggi, West Sumatra (26 October 2020).jpg|Kirko
Bukittinggi Novotel Hotel.jpg|Hotelo
Rumah Kelahiran Bung Hatta Bukittinggi.jpg|Memordomo
Tugu Pahlawan Tak Dikenal 2019.jpg|Monumento

Kategorio:Urboj de Indonezio
Saint-Nicolas-du-Pélem

''''* [sɛ̃ nikɔla dy pelɛm] () estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Côtes-d'Armor* (jen france, ), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (, ). Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Guingamp kaj al la kantono *''. La teritorio havas komunan limon kun .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Côtes-d'Armor

Kategorio:Komunumoj de Côtes-d'Armor
Angelus Manse

eta|Portreto de Angelus Manes, abato de Rein inter 1399 kaj 1425
**Angelus MANSE** (latine: *Angelus Pirnensis*; naskiĝinta en 1357 en Saksio, mortinta la  verŝajne en Gratwein-Straßengel) estis abato de la cistercia Konvento Rein en Aŭstrio.

## Vivo 
Angelus Manse originis verŝajne el Pirna en la Margraflando Meißen. Frokuliĝinte en 1383 je Rein-konvento li nomumitis tie superulo de la novicoj, en 1399 prioro kaj finfine en la 7.6.1399 li elektitis abato.

En la jaro 1411 li nomumitis inspektisto de la hungarlandaj klostroj kaj en 1414 legato de duko Ernesto (Aŭstrio) ĉe la Koncilio de Konstanco. Li fariĝis en 1415 ankaŭ konsilisto kaj kortega kapelano. Post la nomumo je oficiala duka konsilisto en la 30.10.1815 ankaŭ lia Konvento Rein ekĝuis specialan dukan protektiĝon. Li krome engaĝiĝis en la t.n. Melka-reformo de la benediktanoj kun la reformemuloj Nikolaus Seyringer (el Subiaco) kaj Leonhard, prioro de Gaming.

Komisiite en 1423 fare de la ĉefkapitulanoj viziti inspektore la aŭstriajn cisterciajn monaĥejojn li komencis tiun ĉi projekton la sekvan jaron. Sed baldaŭ li devis interrompi la inspektadvojaĝon pro sanecaj kialoj ĉe Monaĥejo Heiligenkreuz. Ankaŭ pri la invitiĝo je Cistercio por partopreni la ĝeneralan kapitolon li devis rezigni pro malforteco korpa.

## Verkistece 
Li verkis la plej malnova konserviĝinta nekrologaro de Rein *(Altes Reiner Totenbuch)* el la jaro 1390-a kaj la D-urbarion el la jaro 1395, krome la katalogon de la abatoj en du versioj: pli longan el 1405 kaj pli mallongan el 1415. En 1410 li verkis je kanonika traktaĵo por la Koncilio de Pizo (kiu verkis supoze juristo de la Universitato de Vieno en 1409) antaŭparolon historion. Tie Manse prezentas la konciliaj teorioj de Sorbono kaj de la tie deĵoranta teologo Heinrich von Langenstein el Vieno. Krome li estas la verkinto de la manuskripto 63 de la konventa biblioteko (traktaĵo pri la Granda okcidenta skismo) kaj eble de *Horologium sapientiae* de Heinrich Seuse (manuskripto nr. 56).

## Referencoj 
## Literaturo 
* *Beiträge zur Geschichte der Cistercienser-Stifte*. Wien 1891
* Paulus Rappold (eld.): Stift Rein 1129–1979. 850 Jahre Kultur und Glaube. Festschrift zum Jubiläum. Rein 1979

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj ĉe Zisterziensterlexikon
* Angelus Manse ĉe regiowiki.at

Kategorio:Cistercianoj
Kategorio:Abatoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1357
Kategorio:Mortintoj en 1425
Kategorio:Germanaj monaĥoj
Kategorio:Germanaj teologoj
Kastelo Labach

eta|Kastelo Labach

**Kastelo Labach** (germane: *Schloß Labach*; ankaŭ *Lambach*, *Labmpach* aŭ *Labenbach*) troviĝas en la kvartalo Wilhelmsdorf de Stuhlfelden en Aŭstrujo.

## Historio 
Jam en 1352 menciitis Lopach-bieno okaze de vendo fare de arkiepiskopo Ortolf von Weißeneck al sia frato Heinrich. Ĉefepiskopo Pilgrimo la 2-a donacis en 1393 la Andreo-bienon kiel prebendaĵojn por la Ubaldo-altaro je la Katedralo de Salcburgo. Aliaj posedantoj estis Nikolaus Köll (1410), Zacherl (1465), Peter Chlamer (ĉ. 1490), Erasmus von Moslehen (ĉ. 1510), Wolfgang Gauter (ĉ. 1520), Andreas Entgasser (1523; kromnomite *Lappacher*).

Entgasser vendis la tuton al Melchior Welser, financĉambristo en Stuhlfelden, kaj al ties edzino Emerenz Oberndorfferin. Enskribaĵo pri marmora tabuo kun aliancblazono raportas pri alikonstruo de la domo fare de la du laste menciitaj posedantoj. Posedantece sekvis Abraham Welser kaj ties filo Adam Welser zu Labenbach kaj Wagrain. Malriĉiĝinte la Welser-familio vendis la bienon en 1680 al Martin Doldy von Purk (apud Mittersill). Ties ankoraŭ neplenaĝaj infanoj vendis en 1681 la tuton al Bartelme Perger kaj ties edzino. En 1685 akiris ĝin Ruep Prießler vom Lechen (je Mittersill). En 1695 sekvis Maria Ann (fraŭline *von Prochenperg*) kaj ŝia edzo Martin Löcker von Kronenkreuz. Tiam ekzistis ĉirkaŭ la kastelon muro. En 1707 transprenis la filo Martin Löcker la kastelon mortonte seninfana. Lia vidvino vendis la kastelon en 1751 al Josef Jell († 1755). Ĝin heredis liaj gepatroj, Josef Jell (princa ĉefforstisto) kaj Maria Marschallerin. De ili akiris ĝin en 1765 la kamparano Bartelme Pfeffer.

De tiam restis Labach en farmistaj manoj. Sekvis posedantece Maria Scharler (1771) kaj ŝia filino Gertraud Scharler. Aĉetis ĝin en 1790 Johannes Hölzl kaj lia edzino. En 1851 ekposedantis la nevino Eva Hölzl kiu samjare edziniĝis al Matthias Lemberger. Hodiaŭ posedantas Ferdinand Steinberger.

## La kastelo nuntempe 
eta|Malnova domo
La malfrugotika, nobela bieno memoras onin je fortimpresa kamparanejo. Endome konserviĝis ankoraŭ malnovaj volbo. La kapelo kaj la pargetitaj ĉambroj kun siaj mebloj kaj belaj plafonoj ja spektindas. La kapelo ricevis en 1699 barokan altaron kun blazono de la senjoroj de Prochenperg kaj de Kronenkreuz. La skulptita vanddekoracio estas mezepoka. La paroĥestro rimarkis jam en 1648 ke ĝi eĉ belece superas la kapelon de ĉe Kastelo Mittersill.

## Literaturo 
* Georg Clam Martinic: *Burgen und Schlösser in Österreich*, Landesverlag im Veritas Verlag, Linz 1991, ISBN 3-85214-559-7
* Friederike Zaisberger kaj Walter Schlegel: *Burgen und Schlösser in Salzburg. Pongau, Pinzgau, Lungau*, Birken-Reihe, Vieno 1978, ISBN 3-85030-037-4

## Eksteraj ligiloj 
* Schloß Labach / Stuhlfelden – Mittersill ĉe Salzburg.gv 
* Prikastele ĉe Salzburgwiki

## Notoj 
Labach
Kategorio:Pinzgau
Arto Melleri

**Arto melleri** (naskiĝis la  en Lappajärvi, mortis la  en Helsinko) estis finna poeto kaj verkisto. Lia unua poemkolekto *Schlaageriseppele* aperis en 1978. En 1993 li ricevis la lastan el poemverko donitan premion Finlandia el sia poemkolekto *Elävien kirjoissa*. Li skribis ankaŭ prozon, ekzemple mallongprozolibron *Rubiinisilmäinen pääkallosormus*. Lia filino estas aktoro Sara Melleri kaj frato redaktoro Jorma Melleri, kiu estas edzo de Anneli Jäätteenmäki, la unua virina ĉefministro de Finnlando.

Kategorio:Finnaj poetoj
Antti Tuuri

**Antti Tuuri** estas finna verkisto. Li estas pri sia edukado diplominĝeniero. Li estas konata pri siaj lian hejmprovincon Suda Ostrobotnio priskribantaj libroj. Li skribis ankaŭ multajn al serio *Äitini suku* apartenantajn librojn, en kiuj estas rakontoj de al Usono transloĝiĝintaj finnoj. Li ricevis premion Finlandia en 1997 pro sia verko *Lakeuden kutsu*. En 1985 Tuuri ricevis literaturpremion de Nordia Konsilantaro el unua, samnoma parto de sia serio *Pohjanmaa*. 2009 li ricevis premion de Aleksis Kivi. Tuuri ankaŭ finnigis islandajn sagaojn. Libroj de Tuuri estas tradukitaj al dek ses lingvoj. Tuuri faris ankaŭ filmo- kaj radiodramajn scenarojn, operlibretojn, biografiojn kaj historiojn.

Kategorio:Finnaj verkistoj
Johann Christoph Schmidt

**Johann Christoph SCHMIDT** (naskiĝinta la  en Bad Langensalza, mortinta la  en Vajmaro) estis germana politikisto en Saksio-Vajmaro. [eta|Pogwisch-domo en [Ilm-parko; la grundon aĉetis Schmidt]]

## Vivo 
Post frekvento de Landesschule Pforta li ekigis oficistan karieron. En 1776 li iĝis sekreta legatokonsilisto, en 1788 sekreta konsilisto kaj ĉambra prezidanto en Vajmaro. Tiun ĉi lastan postenon ĝis tiam plenumis Johann Wolfgang von Goethe kion komunikis Friedrich Schiller al sia amiko Christian Gottfried Körner en letero skribita en la 14.11.1788. Schmidt nerekte partoprenis la skandalan verdikton de la infanmurdistino Johanna Catharina Höhn (kiel ekz. Goethe), tamen ekzistas de li paragrafo sub skribaĵo de duko Karlo Aŭgusto (Saksio-Vajmaro-Eisenach) al la registaranoj (de la 24.11.1783): Schmidt estis amiko de Friedrich Gottlieb Klopstock dum junulecaj tagoj estante frato Maria Sophia Schmidt je kiu Klopstock havis pasian senton. Tiutempe Schmidt mem eĉ provis verki odojn. Schmidt ĉiam restis senedzina. Loĝis en sia domo, laŭ W. Daniel Wilson, alia senedzulo, la kortega medicinisto Johann Heinrich Abt..

Apud la Goeta ĝardendomo situas la Pogwisch-domo kun grundoj kiujn iam aĉetis Johann Christoph Schmidt.

## Notoj 
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Naskiĝintoj en 1727
Kategorio:Mortintoj en 1807
Kategorio:Johann Wolfgang von Goethe
Al-Risalah al-Kamilijah fil Siera al-Nabaŭijah

'''''Al-Risalah al-Kamilijah fi 'l-Sirah al-Nabaŭijah'''* (Traktaĵo de Kamil pri la biografio de la profeto) nomita ankaŭ *Theologus Autodidactus* ("Memlerninta teologo"), origine titolita (), kaj konata ankaŭ kiel *Risālat Fādil ibn Nātiq* ("La libro de Fādil ibn Nātiq"), estas teologia romano Tiu romano estis verkita iam inter 1268 kaj 1277. Ĝi estis parte respondo al la filozofia romano *La aŭtodidakta filozofo* de la alandalusa verkisto Ibn Tufajl.

## Intrigo 
La protagonisto de la historio estas Kamil, memlerninta adoleska sovaĝa infano kiu estis spontane generita en kaverno kaj vivas izole sur senhoma insulo. Li finfine kontaktas kun la ekstera mondo kiam vrakintoj estas surstrandigitaj sur la insulon, kaj poste venas al la civilizita mondo kun ili. La intrigo laŭgrade disvolviĝas en formadromano kaj poste aligas scienc-fikciajn elementojn kiam ĝi atingas sian klimakson je katastrofa lastataga apokalipso.

## Temoj 
Ibn al-Nafis uzas la intrigon por esprimi multajn el siaj propraj religiaj, filozofiaj kaj sciencaj temoj pri ampleksa vario de temoj, kiel biologio, kosmologio, empirismo, epistemologio, eksperimentado, futurologio, geologio, islama eskatologio, natura filozofio, filozofio de historio kaj sociologio, filozofio de religio, fiziologio, psikologio, kaj teleologio. Ibn al-Nafis estis tiel frua pioniro de filozofia romano. Tra la historio de Kamil, Ibn al-Nafis klopodis establi, ke la homa menso estas kapabla dedukti la naturajn, filozofiajn kaj religiajn verojn de la universo pere de la rezonado kaj de logika pensaro. La "veroj" prezentitaj en la historio inkludas la necesan ekziston de dio, la vivon kaj instruojn de la profetoj de Islamo, kaj la analizon de la pasinto, de la nuno, kaj de la estonteco, inklude la originojn de la homa specioj kaj ĝeneralan antaŭdiron de estonteco sur la bazo de historiismo kaj historia determinismo. La finaj du ĉapitroj de la historio similas al scienc-fikcia intrigo, en kiu la fino de la mondo, la resurekto kaj la *aĥirah* (postvivo) estas antaŭdiritaj kaj science klarigitaj uzante sian propran empirian sciaron pri biologio, astronomio, kosmologio kaj geologio. Unu el ĉefaj celoj de *Al-Risalah al-Kamilijah'' estis klarigi islamajn religiajn instruojn pri scienco kaj filozofio tra la uzado de fikcia rakontado, do temis pri klopodo kongruigi racion kun revelacio kaj forviŝi la limon inter ambaŭ.

## Notoj 
Kategorio:Islama literaturo
Kategorio:Mezepoka literaturo
Kategorio:Islama teologio
Kategorio:Sciencfikciaj romanoj
Kategorio:Sciencaj libroj
Kategorio:Religiaj libroj
Kategorio:Fikciaj sovaĝaj infanoj
Hans Kornberg

**Sir Hans Leo KORNBERG**, RSL (14-a de Januaro 1928 – 16-a de Decembro 2019) estis brit-usona biokemiisto. Li estis Profesoro pri Biokemio *Sir William Dunn* en la Universitato de Kembriĝo el 1975 ĝis 1995, kaj *Master* de la Christ's College (Kembriĝo) el 1982 ĝis 1995.

Post labori dum du jaroj en la Universitato Yale kaj en la Esplorinstituto por Publika Sano en Usono, li revenis al Britio kie lia mentoro Hans Krebs estis veninta al la Oksforda Universitato kaj proponis al li postenon tie. Tiu partnereco rezultis en artikolo por la gazeto *Nature*, pri ilia malkovro de la ciklo de la glioksilato, kaj ankaŭ en kunlabora libro titolita *Energy Transformations in Living Matter* en 1957.

Estis la malkovro de enzimoj komence de la 20-a jarcento fare de Eduard Buchner, kio separis la studon de la kemiaj reakcioj de metabolo el la biologia studo de ĉeloj, kaj markis la komencojn de biokemio. La kvanto de biokemia sciaro ege kreskis rapide laŭlonge de la komenco de la 20-a jarcento. Unu el la plej fekundaj el tiuj modernaj biokemiistoj estis Hans Krebs kiu faris grandajn kontribuojn al la studo de metabolo. Li malkovris la ciklon de la ureo kaj poste, laborante kun Hans Kornberg, la ciklon de la citrata acido kaj de la glioksilato.

## Notoj 
Kategorio:Anglaj biokemiistoj
Kategorio:Anglaj humanistoj
Kategorio:Germandevenaj britoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Judaj rifuĝintoj
Kategorio:Judaj sciencistoj
Kategorio:Membroj de la Nacia Akademio de la Sciencoj Leopoldina
Abatejo Morimond

eta|Restaĵo de la konventa kirko
**Abatejo Morimond** (; laŭvorte: *estu mortinta por la mondo!*) estas la kvara filio de Cistercio. Ĝi situas en la nuna komunumo Parnoy-en-Bassigny en Haute-Marne, Franclando.

## Historio 
Fondis ĝin en 1115 Odelric d' Aigremont kun sia edzino Adeline de Choiseul. Arnold, ĝia unua abato, ano el unu de la plej riĉaj familioj de Germanio, ja taksitis por multaj jaroj la plej influa cisterciano, kvazaŭ ordena kolono. Danke al lia engaĝiĝo Morimondo rapidege floris. Multaj aliaj konventoj de ĝi fonditis en Francujo, Germanujo, Polujo, Bohemio, Hispanujo, Cipro. Jenas la plej gravaj komencaj fondoj de la morimondanoj: Ebrach (1126) en Germanio; Heiligenkreuz en Aŭstrio (1134); Aiguebelle en Drôme (1137). Fine nombriĝis je la fino de la 18-a jarcento ne tute tri cent monaĥ(in)ejoj inter la disde Morimond rekte fonditaj institucioj. Variaj papoj ankaŭ submetis diversajn ordenojn sub la jurisdikcion de abatoj de Morimond: de Calatrava (1187); de Alcantara (1214); Militia Christi (Portugalujo; 1319), de Maŭrico kaj Lazaro (Savojo). Pro intertempa troa kresko ĉionrilate, ofta militado kaj sia geografia situo Morimond iam eksuferis je dekadenco. Diversaj reformaj provoj fiaskis. En la jaro 1791 venis la fino de la monaĥejo en la kuro de la Franca revolucio.

## Graveco 
Je Morimond gastis multaj religiuloj sanktaj kaj sciencistaj. Al abotoj de ĝi reĝoj kaj imperiestroj konfidis la plej komplikajn taskojn. Multaj episkopoj kaj kardinaloj edukitis je Morimond. Ankaŭ papo Benedikto la 12-a, estis monaĥo el filia klostro de Morimond. De la gloro arĥitektura surloke, de la konstruaĵoj kirka kaj konventa, nuntempe kvazaŭ nenio plu estas. Ja konserviĝis orgeno kaj la benkaro kiu estas nun en la katedralo de Langres.

## Fonto 
Obrecht Edmond, "Abbey of Morimond." Ĉe: The Catholic Encyclopedia. Volumo 10. New York: Robert Appleton Company, 1911, (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj por vizitantoj 
* Klostroamikara societo germanlingva
* Klostroamikara societo franclingva
* Gebaut.eu: *Burgundische Romanik – Pontigny – Zisterziensergotik*

Morimond
Morimond
Morimond
Kategorio:Haute-Marne
Arrou

**Arrou** estas malaperinta franca  situanta en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Arroutains*.

Ĝi nun formas parton de Vald'Yerre, t.e. Nova komunumo de Arrou.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Eure-et-Loir
* Arrou (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  (Commune nouvelle d'Arrou)

Kategorio:Commune nouvelle d'Arrou
Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Eure-et-Loir
Auneau-Bleury-Saint-Symphorien

**Auneau-Bleury-Saint-Symphorien** estas nova franca  situanta en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.

## Konsisto 
* Auneau (sidejo)
* Bleury-Saint-Symphorien

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Eure-et-Loir
* Auneau (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Novaj komunumoj de Eure-et-Loir
Beaulieu-Le Coudray (stacidomo)

**Beaulieu-Le Coudray** estas franca varstacidomo sur linio  - , situanta en  , en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro. "Beaulieu" estas najbara kvartalo de Chartres.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Chartres - Orléans (556000).

## Vidu ankaŭ 
* Le Coudray (Eure-et-Loir)

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Eure-et-Loir
Kategorio:Le Coudray (Eure-et-Loir)
Norio Taniguĉi

**Norio Taniguĉi** (谷口 紀男, 27a de majo 1912 ─ 15a de novembro 1999) estis japana profesoro de la Scienca Universitato de Tokio. Li stampis la terminon "nanoteknologio" en 1974 por priskribi procezojn de duonkonduktoroj: «La "nanoteknologio" konsistas principe en la procezo de separado, plifirmigo, kaj deformado de materialoj fare de atomo aŭ de molekulo».

Taniguĉi ekesploris uzante abraziajn mekanismojn de mekanikigo de alta precizeco en materialoj kaj malmolaj kaj fragilaj. En la Scienca Universitato de Tokio, li estis pioniro en la aplikado de teknikoj per fasko de energio por la procezado de materialoj de alta precizeco; inter tiuj estis la elektra elŝarĝo, mikroondoj, fasko de elektronoj, fotonoj (lasero) kaj faskoj de jonoj.

Li studis la disvolvigon de teknikoj de mekanizado de 1940 ĝis komenco de 1970 kaj prave antaŭanoncis, ke, por fino de 1980, la teknikoj estos tiom evoluintaj ke oni povos atingi dimensian precizecon de pli ol 100 nm.​

## Notoj 
Kategorio:Japanaj sciencistoj
Kategorio:Nanoteknologio
Gerd Binnig

**Gerd BINNIG** estas germana fizikisto naskiĝinta en Frankfurto ĉe Majno en 1947 kaj ricevinto de la Nobel-premio pri fiziko en 1986.

En 1978, li akceptis proponon de IBM por labori kun ili en Zuriko. Li ricevis la Nobel-premion pri fiziko en 1986 kun sia kolego en la entrepreno Heinrich Rohrer pro la invento de la tunel-efika mikroskopo, kiu ebligas la rigardon al unuopaj atomoj, atingante bildon tre preciza de la surfaco de materialo, kio ege progresigis la atingojn de la nanoteknologio. Binnig laboras en la Laboratorio de Esplorado de IBM en Zuriko.

La invento de la tunel-efika mikroskopo en la jaro 1981 havigis senprecedencan rigardon al atomoj kaj unuopaj ligoj, kaj tio estis uzita sukcese por manipuli unuopajn atomojn jam en la jaro 1989. La disvolvigantoj de tiu mikroskopo nome Gerd Binnig kaj Heinrich Rohrer de la IBM Zurika Esplorlaboratorio ricevis pro tio la Nobel-premion pri Fiziko en 1986.

## Notoj 
Kategorio:Germanaj inventistoj
Kategorio:Mikroskopistoj
Kategorio:Germanaj fizikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Nikolett Gallusz

**Nikolett Gallusz** [galus], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gallusz Nikolett** estas hungara muzikalkantisto, ŝlagrokantisto, voĉoaktoro.

Nikolett Gallusz naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Nikolett Gallusz estis edukita eksterlande, ŝi maturiĝis en arta gimnazio en Aŭstralio, poste ŝi komencis kantadi. Post unu jaro ŝi hejmenvenis kaj studis en studio de Teatro Madách, poste en studio de Margit Földessy. Ŝi akiris muzikalkantistan diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2001, ŝia ĉefinstruisto estis Tamás Szirtes. Ŝi revenis al teatra trupo de Teatro Madách, tamen partopreno en reklamo portis tutlandan konatecon en la sekva jaro. Ŝi fondis ŝlagrorkestron en 2003. Ŝia kariero startis ne nur en kantista, sed ankaŭ en teatra kaj filma branĉoj.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* Lev Tolstoj: Anna Karenina - Betsy
* Ferenc Molnár: *Az ibolya* - fraŭlino Széll
* T. S. Eliot: *Katoj* -Lengelingela; Bombalurina; Grizabella
* Andrew Lloyd Webber: *Fantomo de la Operejo* - korusano
* Leonard Bernstein: West Side Story
* Tim Rice - Andrew Lloyd Webber: *Jesus Christ Superstar* - Maria Magdala

## Ŝiaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *Alta mira* (mallonga filmo, 1997)
* *Magyar vándor* (2004) - haremano
* *Szinglik éjszakája* (2010) - ĉefrolo

## Ŝiaj televiziaj filmaj roloj (elekto) 
* *Rasputin* (1996) - 5-a damo
* *Szeret, nem szeret* (serio, 2003) - amikino
* *Jóban Rosszban* (serio, 2021) - Olga Bondarenko (en 10 epizodoj)
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Jasmin Gerat, Paris Hilton, Leslie Mann

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj muzikalkantistoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Preĝejo Vizito de Maria (Elek)

La **preĝejo Vizito de Maria** estas romkatolika monumento historia en urbo Elek (Hungario).

## Historio 
Dum dominado de turkoj la komunumo senhomiĝis. La rehomiĝo okazis en 1724, la katolikoj apartenis al kirko de Gyula. La paroĥo estis fondita en 1734, poste oni konstruis preĝejeton. Ĝis 1785 tombejo funkciis ĉirkaŭ la kirko. Ĝi ne sufiĉis, tial oni konstruis la nun videblan barokan kirkon en 1796. Pro statikaj problemoj la konstruaĵo estis restaŭrita en 1818. Oni konstruis krucnavon en 1904. La orgeno estis farita en 1872 kaj trakonstruita en 1938.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola stratangulo. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, la plej supre la kvadrata turo altiĝas kun bulboforma pinto. Sur la fasado estas videblaj kelkaj memortabuloj. La absido estas duonronda. Interne la benkoj estis faritaj en 1809. La altara bildo prezentas Viziton de Maria kaj estis pentrita en 1815. En la sanktejo estas videblaj pentraĵoj pri Sankta Barbara kaj Sankta Francisko el Asizo; skulptaĵoj pri Sankta Joakimo, Sankta Anna, Sankta Sebastiano kaj Sankta Floriano. Ĉe la predikejo estas skulptaĵo pri Sankta Antonio el Padovo. En la krucnavoj flankaj altaroj pri Koro de Jesuo kaj Sankta Jozefo.

Kermeso okazas en la 2-an de julio.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* http://lexikon.katolikus.hu/E/Elek.html

Elek
Elek
K. Eric Drexler

**Kim Eric DREXLER** (25a de Aprilo 1955 en Oakland (Kalifornio)) estas usona inĝeniero konata kiel populariganto de la potencialoj de la molekula nanoteknologio dum la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj. Lia doktoriga disertacio farita en la MIT estis poste reviziita kaj publikigita kiel *"*Nanosystems Molecular Machinery Manufacturing and Computation* "* (1992), kiu ricevis la premion de la Asocio de Usonaj Eldonistoj kiel la plej bonkvalita libro de scienco de 1992.

Inspirita el la konceptoj de la Nobel-premio pri fiziko de 1965, Richard Feynman, sendepende Drexler uzis la terminon "nanoteknologio" en sia libro de la jaro 1986 nome *Motoroj de la kreado: la alveno de la Erao de la Nanoteknologio* (en angla: *Engines of Creation: The Coming Era of Nanotechnology*), en kiu li proponis la ideon de "enfoldigilo" nanoskala kiu estus kapabla konstrui kopion de si mem kaj de aliaj elementoj de arbitra komplekseco kun nivelo de atoma kontrolo. Ankaŭ en la jaro 1986, Drexler kun-fondis *The Foresight Institute* (la Instituto de Prospektoraj Studoj), kun kiu li jam ne havas rilaton, por helpi pliigi la konscion kaj publikan komprenon de la konceptoj de la nanoteknologio kaj de ties implicoj. Tiel, la apero de la nanoteknologio kiel studobjekto en la 1980-aj jaroj okazis pro la konverĝo de la teoria kaj publikigita laboroj de Drexler, kiu disvolvigis kaj popularigis konceptan kadron por la nanoteknologio, kaj la eksperimentaj progresoj de alta videbleco kiu altiris aldonan atenton je ampleksa skalo al la prospekto de la atoma kontrolo de la materio.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* e-drexler.com , retejo, kun:
** Biografio 
** Publikaĵoj 
* Kiu estas kiu en nanomedio

Kategorio:Usonaj inĝenieroj
Kategorio:Nanoteknologio
Robert Curl

**Robert Floyd CURL** (Alice (Teksaso), Usono, 23-a de Aŭgusto 1933 - 3-a de julio 2022) estis usona kemiisto kaj universitata profesoro kiu ricevis la Nobel-premion pri kemio de 1996.

Li studis kemion en la Universitato Rice de Houston, kie li gradiĝis en 1954,​ kaj poste doktoriĝis en 1957 en la Universitato de Kalifornio en Berkeley. Ekde 1960 li estis profesoro de kemio en la Universitato Rice.

Interesita en la neorganika kemio en la laboratorio de kemio de la Universitato Rice, kun Richard Smalley, li faris esplorojn pri la atomoj de karbono, kaj atingis en 1988 la kemian sintezon de la fulereno. Tiu estas sfera vakua strukturo formita de 60 atomoj el karbono kaj estas la tria formo plej stabila de la karbono post la diamanto kaj la grafito. En 1996 li ricevis la Nobel-premion pri kemio kun Richard Smalley kaj la brita Harold Kroto, *pro la malkovro de la fulerenoj*.​

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj kemiistoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Sunprotektilo

eta|Tuboskatolo SPF 30 vendata en Usono.
**Sunprotektilo**, kaj pli precize *kontraŭsunradia protektilo*, estas ŝmiraĵo, ĝelo, aerosolo aŭ alia preventilo kiu evitas aŭ malpliigas la efikojn kaŭzatajn de la sunradioj. Neniu sunprotektilo havigas 100% absolutan protektadon. Menciindas, ke ne nepre ĝi helpas eviti sunbruligon.​

Vestoj kiuj blokas aŭ mildigas la damaĝajn sunradiojn (UVA kaj UVB), kun larĝaj ĉapeloj, sunokulvitroj kaj sunombreloj, estas utilaj por eviti lezojn en okuloj kaj haŭto, sed tio ne estas sufiĉa por ŝirmiĝi el sunbrulaĵoj kaŭzataj de la suno. Ĉiu el ili aparte povas esti nesufiĉa por eviti la sunlezojn. Normale, la probablo eksuferi kanceron de haŭto estas pli granda en personoj kiuj havas pli grandan kvanton de nevusoj.

La Sunprotektiloj devas esti aplikataj inter 30 minutoj kaj 2 horoj antaŭ la ekspono al la sunradioj. Ĝenerale, devas esti reaplikataj post 80 minutoj en akvo aŭ se oni ŝvitis grandkvante aŭ ĉiun duan horon ekster akvo. Oni devas zorge sekvi la instrukcioj por la produkto.

Kategorio:Miksaĵoj
Kategorio:Kosmetikaj kemiaĵoj
Kategorio:Sunprotektaj agentoj
​
Rauli Badding Somerjoki

**Rauli Badding SOMERJOKI** (30-a de aŭgusto 1947 en Somero – 14-a de januaro 1987 en Helsinko) estis finna kantisto, komponisto kaj kantoverkisto, kies kantoj estas kun aliaj *Fiilaten ja höyläten*, *Paratiisi*, *Bensaa suonissa*, *Ikkunaprinsessa*, *Tähdet, tähdet* kaj *Laivat*. Kiel muzikisto li estis populara en Finnlando speciale en 1970-aj jaroj sed li ricevis sian plej grandan aprezon post sia morto. Li estas unu de plej konataj rokomuzikistoj en Finnlando.

Kategorio:Finnaj muzikistoj
Kategorio:Finnaj kantistoj
Kategorio:Finnaj komponistoj
Brou (stacidomo)

**Brou** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Brou, en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj aŭ aŭtoĉaroj  Centro-Valo de Luaro.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Chartres - Bordeaux-St-Jean (500000).

## Vidu ankaŭ 
* Brou

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Eure-et-Loir
Kategorio:Brou
Heinrich Reinhold

**Heinrich Reinhold** estas la nomoj de la jenaj personoj: 

* Heinrich Reinhold (pentristo) (1788–1825), germana pentristo kaj kuprogravuristo 
* Heinrich Reinhold (politikisto) (1848–1928), germana bienposedanto kaj politikisto 
* Heinrich Reinhold (medicinisto) (1862–1927), germana medicinisto
(137427) 1999 TF211

**(137427) 1999 TF211** estas terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido rigardita kiel potence danĝera objekto.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

Ĝia tre discentra klinita orbito krucas tiun de la Tero ĉe sia malsuprenira nodo kaj krucas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de la ruĝa planedo.

* Ĝia tera MOID estas 0,01920 astronomia unuo, tie estas 2,872 milionoj da km.
* Ĝia marsa MOID estas 0,67712 astronomia unuo, tie estas 101,296 milionoj da km.
* La  ĝi pasis al 0,07397 astronomia unuo (11,066 milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,06934 astronomia unuo (10,373 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Ĝenerala kirurgio

eta|Ĝenerala kirurgio.
**Ĝenerala kirurgio** estas la fako de la medicino ene de kirurgio kiu enhavas la operaciojn de la digesta sistemo; inklude la stomakintestan dukton kaj la sistemon hepat-lien-pankreatan, la endokrinan sistemon; la surrenajn glandojn, tiroidojn, paratiroidojn, mamojn kaj aliajn glandojn inkluditajn en la digesta sistemo. Ĝi inkludas ankaŭ la reparadon de hernioj kaj vundoj de la ventraj muroj. En tiuj areoj de la kirurgio ne estas bezonata specialisto kvankam la ĝenerala kirurgo povas specialiĝi en iu el tiuj. Tio ne estas same en ĉiuj landoj ĉar en kelkaj landoj ĝi estas konsiderata nur unu specialaĵo kaj estas komprenata kiel superspecialaĵo la profundigo en unu de ties kirurgiaj branĉoj.

Ekde la disvastiĝo de la laparoskopia kirurgio, la ĝenerala kirurgio devis kongruiĝi, en la lastaj tempoj, al la nova maniero plenumi la kirurgion. La plej parto de la intervenoj en ĝenerala kirurgio postulas similan instrumentaron escepte de la rektumaj, mamaj kaj tiroidaj proceduroj, kiuj postulas specialan instrumentaron. Pere de la uzado de kirurga elemento profesia kaj taŭga por ĉiu tipo de interveno.

## Bibliografio 
* [retejo de Encyclopaedia Britannica(https://eo.wikipedia.org/wiki/Encyclopaedia_Britannica)]
* retejo de webmd

Kategorio:Kirurgio
Kategorio:Medicinaj fakoj
Ortopedia kirurgio

La **ortopedia kirurgio** estas branĉo de la kirurgio kiu referencas al traktado de misordoj de la lokmova aparato, de ties partoj de muskoloj, ostoj kaj artikloj kaj ties akutaj, kronikaj, traŭmataj kaj ripetemaj lezoj. Krom la meĥanikaj konsideroj, ĝi referencas ankaŭ al la faktoroj de la patologio, de la genetiko, de ĉio esenca kaj ekstera, kaj biomeĥaniko.

La laboro en la medio de la ortopedio uzas medicinajn kaj kirurgiajn metodojn por korekti muskolajn, skeletajn kaj artiklajn problemojn. La ortopediaj kirurgoj laboras kun multaj aliaj profesiuloj pri sano, kiaj sport-trejnistoj, fizioterapeŭtoj, okupterapeŭtoj, piedkuracistoj, fizikaj kuracistoj, rehabilitistoj kaj aliaj kuracistoj de rilataj fakoj.

Kategorio:Ortopedio
Kategorio:Kirurgio
Kategorio:Medicinaj fakoj
Prunay-le-Gillon

**Prunay-le-Gillon** [pʁynɛ lə ʒilɔ̃] estas franca  situanta en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Prunay-Gilloniens*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Eure-et-Loir

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Eure-et-Loir
Kata Gáspár

**Kata Gáspár** [gAŝpAr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gáspár Kata** estis hungara aktoro, voĉoaktoro. Ŝia patro estis Sándor Gáspár (aktoro), ŝia patrino Ildikó Bánsági.

Kata Gáspár naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Kata Gáspár maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, dum la gimnaziaj jaroj en 2003 ŝi jam havis filman ĉefrolon. Ŝi studis en katolika altlernejo en Esztergom, samtempe en aktorstudio de Nacia Teatro (Budapeŝto). Inter 2007-2013 ŝi ricevis rolojn en la Nacia Teatro, poste ŝi ne ligiĝis al teatrejo. Ŝi akiris dramistan diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2016. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Piroska Molnár, Gizella Bagó, Gergely Kocsis, Artur Szőcs. Inter 2015-2020 ŝi apartenis al Teatro Magyar. Ŝi ricevis premion en 2016.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** La Venecia Komercisto - duko de Aragonio
** Rikardo la 3-a -
* Friedrich Schiller: *Kabale und Liebe* - Sophie
* Molière: Kleraj virinoj - Henriette
* Gergely Csiky: *Buborékok* - Gizella

## Ŝiaj filmaj roloj (elekto) 
* *Apám beájulna* (2003) - Szarka
* *El ángel de Budapest* (hispana televizia filmo, 2011) - Sophie
* *200 első randi* (televizia serio, 2018 - 2019) – Luca
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj ekzemple de Jane Birkin, Emilia Clarke, Alexandra Daddario, Rihanna, Mary Elizabeth Winstead

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* https://port.hu/adatlap/szemely/gaspar-kata/person-176850

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Cloyes-les-Trois-Rivières

**Cloyes-les-Trois-Rivières** estas nova franca  situanta en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro. Ekde 2017, kuniĝintis 9 malnovaj komunumoj.

La nuna nomo aludas al la tri riveroj Loir, Aigre kaj Yerre.

## Konsisto 

[{  "type": "ExternalData",  "service": "geoline",  "ids": "Q1075300",  "properties": {  "fill": "#fc3",  "stroke": "#ac6600"  }},
{  "type": "ExternalData",  "service": "geoline",  "ids": "Q576686",  "properties": {  "fill": "#fc3",  "stroke": "#ac6600"  }},
{  "type": "ExternalData",  "service": "geoline",  "ids": "Q472001",  "properties": {  "fill": "#fc3",  "stroke": "#ac6600"  }},
{  "type": "ExternalData",  "service": "geoline",  "ids": "Q1139922",  "properties": {  "fill": "#fc3",  "stroke": "#ac6600"  }},
{  "type": "ExternalData",  "service": "geoline",  "ids": "Q656256",  "properties": {  "fill": "#fc3",  "stroke": "#ac6600"  }},
{  "type": "ExternalData",  "service": "geoline",  "ids": "Q546372",  "properties": {  "fill": "#fc3",  "stroke": "#ac6600"  }},
{  "type": "ExternalData",  "service": "geoline",  "ids": "Q663864",  "properties": {  "fill": "#fc3",  "stroke": "#ac6600"  }},
{  "type": "ExternalData",  "service": "geoline",  "ids": "Q1141826",  "properties": {  "fill": "#fc3",  "stroke": "#ac6600"  }},
{  "type": "ExternalData",  "service": "geoline",  "ids": "Q783133",  "properties": {  "fill": "#fc3",  "stroke": "#ac6600"  }}]

* Cloyes-sur-le-Loir (sidejo)
* Autheuil
* Charray
* Douy
* La Ferté-Villeneuil
* Le Mée (oriente)
* Montigny-le-Gannelon
* Romilly-sur-Aigre
* Saint-Hilaire-sur-Yerre (norde)

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Eure-et-Loir
* Cloyes (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Novaj komunumoj de Eure-et-Loir
Cloyes-sur-le-Loir

**Cloyes-sur-le-Loir** estas malaperinta franca  situanta en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Cloysiens*.

Ĝi nun formas parton de Cloyes-les-Trois-Rivières.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Eure-et-Loir
* Cloyes (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  (Cloyes-les-Trois-Rivières)

Kategorio:Cloyes-les-Trois-Rivières
Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Eure-et-Loir
La Loupe (stacidomo)

**La Loupe** estas franca stacidomo sur linioj Paris-Montparnasse - Brest kaj La Loupe - Prey, situanta en  La Loupe, en departemento Eure-et-Loir, regiono Centro-Valo de Luaro.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Centro-Valo de Luaro.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Paris-Montparnasse - Brest (420000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio La Loupe - Prey (422000).

## Vidu ankaŭ 
* La Loupe

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Eure-et-Loir
Kategorio:La Loupe
Kulosaari

**Kulosaari** () estas eksa komunumo de Finnlando kaj nuna urboparto de Helsinko. Komunumo Kulosaari estis ligita al Helsinko en 1946 same kiel Haaga, Huopalahti kaj Oulunkylä. Terareo de Kulosaari estas plejparte sur insulo Kulosaari, kiu apartenas tute al la urboparto Kulosaari. En 1943 la komunumo Kulosaari havis 1010 loĝantojn kaj en 2017 la urboparto Kulosaari havis 3841 loĝantojn. Kulosaari estas konata speciale kiel malnova vilaĝa urboparto, sed ekde 1960-aj jaroj estis konstruitaj ankaŭ apartamentajn konstruaĵoj en Kulosaari. En Kulosaari estas ankaŭ *Rantahotelli* (strandhotelo), kiu estis konstruita en la 1910-aj jaroj.

Kategorio:Urbopartoj de Helsinko
Kategorio:Eksaj komunumoj de Finnlando
Harju

**Harju** estas urboparto de Jyväskylä, Finnlando, plejparte sur monteto Harju. Finna vorto *harju* signifas terspinon, sed reale la monteto Harju ne estas terspino sed parto el terkresto. En la urboparto estas kun alia akvo- kaj vidturo, sportkampo kaj konataj ŝtupoj *Neron portaat*.

Kategorio:Urbopartoj de Jyväskylä
Mariska Gazsi

**Mariska Gazsi** [mariŝka gaĵi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gazsi Mariska** estis hungara aktoro. Ŝia oficiala aŭ geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Porzsolt Kálmánné*; ŝia edzo estis Kálmán Porzsolt.
eta|
Mariska Gazsi naskiĝis la  (laŭ alia informo la naskiĝjaro estas 1879) en Kisharsány, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mariska Gazsi studis en privata aktorlernejo de Elek Solymossy, poste ŝi havis rolojn en provincaj teatroj. En 1893 ŝi membriĝis en Népszínház. Inter 1903 - 1931 ŝi apartenis al Gaja Teatro escepte de 1921 (tiam ŝi estis en Teatro Renaissance). Inter 1931-1936 ŝi havis rolojn en Gaja Teatro sen membreco. Ŝi edziniĝis en 1905 kaj vidviniĝis en 1940.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* Ede Tóth: *A falu rossza* - Boriska
* Gergely Csiky: *A nagymama* - Márta
* Ferenc Molnár: *Az ördög* - Elza
* Kálmán Mikszáth: *A Noszty fiú esete Tóth Marival* - onklino Ági
* Menyhért Lengyel: *Postáskisasszony* - Izabella Szalánczy
* Béla Szenes: *Az alvó férj* - Olga
* Oscar Straus *Riquette* - Blanche

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ann Linde

**Ann LINDE** estas sveda socialdemokratia politikisto de la Sveda socialdemokratia partio. Ŝi estis ministro pri eksteraj rilatoj de Svedio de 2019 ĝis 2022 (sekvata de Tobias Billström). Antaŭe ŝi estis ministro pri EU kaj komerco.

Kategorio:Svedaj politikistoj
Kategorio:Svedaj ministroj
Kategorio:Svedaj socialdemokratoj
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Svedio