open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pridemandado

[eta|Policeja pridemandejo en [Svisio.]]
**Pridemandado** aŭ **enketo** estas "aro da demandoj, faritaj ekzemple de polica enketisto". **Pridemandado** estas intervjuo ofte uzata de policanoj, militistoj kaj spionoj kun la celo akiri utilan informon. Pridemandado povas esti farata per ampleksa gamo de diversaj teknikoj, game el disvolvigo de persona rilato kun la informunto al nehumana torturo. En tiu amplekseco oni povas turni sin al peto, sugesto por ricevi informon, mensogo por trompi la informanton pri la vera situacio de la proceso, uzado de drogoj kaj torturo. Inter la drogoj uzitaj tiucele estis pentotalo kaj LSD.

Tiu proceduro estas ŝlosila en rakontoj de fikcio, kiel krimromanoj, nigra kino ktp. Tradicie en tiuj rakontoj pridemandado estas plenumita de paro da demandantoj, el kiuj unu uzas mildajn teknikojn (bona policano) kaj alia malmildajn (malbona policano). En scenoj de tiaj filmoj ofte aperas relative moderna ilo konsistanta en spegulo (el interno de la pridemandejo) kiu permesas travidadon el ekstero. Tio ebligas prismajn prezentojn de la diversaj konsideroj de la pridemandito: nome antaŭ tiu mem kaj kaŝe.

Pridemnado povas okazi ne nur fare de la defendanto de la leĝo aŭ jura sistemo, sed ankaŭ fare de krimuloj, servistoj de diktaturoj, politika polico ktp. Tiuokaze la gamo de teknikoj kliniĝas al la malmildaj rimedoj, kiuj foje finis en la murdo de la demandinto, ĉu kiam ne eblas akiri pli da informo, ĉu por malaperigi la informanton mem.

## Vidu ankaŭ 
* Mensogodetektilo
* Enketo
* Intervjuo
* Opinisondado

## Notoj 
Kategorio:Malliberigo kaj deteno
Kategorio:Juro
Kategorio:Polico
Papicha (filmo)

***Papicha*** [elp. *papiŝa*] estas internacie kun-produktita (Francio, Alĝerio, Belgio kaj Kataro) dulingva (araba-franca) dramo-filmo el la jaro 2019, reĝisorita de Mounia Meddour. La filmo elvokas jardekon de perforto kaj terorismo en la 1990-aj jaroj en Alĝerio kaj estas odo al la povo de virinoj.

Ĝi estis montrita ĉe la Filmfestivalo de Cannes en 2019 en la sekcio *Un Certain Regard* . Ĝi estis elektita kiel la alĝeria partoprenanto al la filmokonkurso por Plej bona internacia longdaŭra filmo ĉe la 92-aj Akademiaj Premioj kaj ricevis tri premiojn ĉe la franclingva Kinfestivalo de Angulemo. Ĝi estis elektita la plej bona arablingva filmo ĉe la kinfestivalo de El Gouna (en Egipto).

## Intrigo 
En la filmo Papiĉa (araba por 'bela, modokonscia knabino', kvazaŭ araba 'hipstero'), 18-jara universitata studento pri literaturo, revas fariĝi iutage mododezajnisto en la rolulo de Nedjma kiu rezistas konservativismon dum la Alĝeria Enlanda Milito kaj provas organizi modo-paradon en sia universitata loĝejo en 1990. Dum tiu periodo multaj riĉuloj kaj pli alte edukitaj personoj klopodis amase forlasi la landon kaj elmigri al 'pli prosperaj' landoj. La restintaj loĝantoj malrapide forglitis en religian fundamentisman politikon. Ĉi tiu politika grupo volas trudi sian volon en ĉiuj kampoj de la vivo: virinoj ekzemple portu nikabon kaj la virino kiu ne faras tion konstante riskas esti en danĝers situacio.

La filmo temas pri emancipiĝo, sed ankaŭ pri samseksemo, malfideleco, familiaj ligoj kaj religio.

## Ĉefrolantoj 
Lyna Khoudri kiel *Nedjma* (ĉefrolantino)

Marwan Zeghbib kiel *Karim*

## Kritiko 
La filmo montras tre realisme la kulturan etoson en kiu junaj knabinoj baraktas por vivi siajn revojn kiuj tute kontrastas kun la altruditaj valoroj de la medio en kiu ili vivu. Okcidentaj spektantoj malfacile povas imagi kiom diferencas la 'nenormala' vivostilo de la roluloj en Alĝerio ĉar tiuj tre similas al siaj propraj vivostiloj. Pro tiu kultura barilo inter la du kulturoj la vorto Papiĉa (ofendema vorto en ĝia kultura kunteksto) eĉ ne estis uzata pro nescio de la araba fare de multaj okcidentanoj. Eble tio ankaŭ okazis kun multaj pliaj nuancoj kaj lertaj politikaj komentoj, kiuj eble restas kaŝitaj en ĉi tiu filmo pro manko de interkulturaj scioj.

## Vidu ankaŭ 
* Mustang (filmo)

## Referencoj 
Kategorio:Francalingvaj filmoj
Kategorio:Francaj dramaj filmoj
Kategorio:Alĝeriaj filmoj
Kategorio:Belgaj filmoj
Kategorio:Kataraj filmoj
Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2019
Dankemo

[eta|dekstra|200px| [Flago de Usono kun la franclingva vorto "*merci*" (dankon), antaŭ kruco en la Usona Tombejo de Normandio alude al la helpo fare de usonanoj por la liberigo de Francio dum la Dua Mondmilito.]]
**Dankemo** estas sento, emocio aŭ sinteno de agnosko de profito aŭ favoro ricevita aŭ ricevota. Laŭ PIV *dankema* estas "ema reciproki la faritan bonon; nature inklina al dankado".

La sperto de dankemo estis historie kaj tradicie bazo de variaj religioj de la mondo, kaj estis traktita etende fare de filozofoj de moralo kiel Adam Smith. Aparte dankemo estas sentata kiel grava ingredienco de la bonrilata kunvivado de socioj aŭ malgrandaj grupoj (familio, amikaro ktp.).

La sistema studado de dankemo ene de psikologio ne ekis ĝis proksimume la jaro 2000, eble ĉar psikologio dediĉis sian klopodaron tradicie al la kompreno de malagrablaj sentoj ol al la kompreno de la pozitivaj emocioj. Tamen, post la alveno de la pozitiva psikologio, dankemo venis formi parton de la studobjektoj de la konvencia psikologio. La studado de dankemo ene de la psikologio centriĝis en la kompreno de la tuja dankema sperto (dankema stato), la individuaj diferencoj en la ofteco laŭ kiu la homoj sentas dankemon (dankemajn trajtojn), kaj la rilaton inter tiuj du aspektoj.

## Notoj
Nostalgio

eta|dekstre|*Saŭdado de Napolo* (1895), de Bertha Worms.
**Nostalgio** (el klasika greka νόστος [nóstos], «reveno», kaj ἄλγος [álgos], «doloro») estas sento de sopiro por pasintaj momento, situacio aŭ okazaĵo. Laŭ PIV temas pri malgajeco, melankolio.

La nostalgio estas komprenita komune kiel sento kiun ajna persono povas trapasi en ajna biologia etapo. Temas pri eta sufero pensi pri io havita aŭ vivita en epoko kaj kiun oni havas nune, kiu estas forpasinta aŭ ŝanĝiĝis. La nostalgio estas ofte asocia al kara memoro de la infanaĝo, de amatulo, de loko, aŭ eĉ de ludilo, videoludo aŭ de persona estimita aĵo aŭ objekto, aŭ aliflanke de preciza okazaĵo de la vivo de la individuo aŭ de grupo al kiu tiu apartenis.

Specifa okazo de nostalgio estas tiu suferata de elmigrintoj, veturantoj, ekzilitoj aŭ homoj kiuj loĝas tre for de sia devenloko aŭ pro iu tialo ne povas aŭ eĉ ne rajtas reveni al tiu. Foje tia sento rezultas en lirikaj montroj de literaturo. Kiel neologismo, oni uzas la terminon saŭdado por tia sento, laŭ PIV temas pri "amara ĝuo de la rememoroj k bedaŭroj, fontinta el la portugala kulturo".

Psikologiaj studoj montras, ke multaj personoj kredas ke en pasintaj jaroj aŭ jardekoj ili fartis pli bone ol en la aktualo, kun vivnivelo pli alta aŭ bonkvalita. Tiu kredo estas tipa trajto inter la signoj de la nostalgia sufero. Ne temas pri malsano aŭ malordo ĉu psiĥa aŭ mensa patologie, sed ĝi povas inkludi verajn simptomojn nature.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Belle Époque*
* 3162 Nostalgia
Izogramo

**Izogramo** estas vorto aŭ frazo en kiu ĉiu litero aperas nur unufoje. 

Por la sama senco estas uzata ankaŭ la nomo **Heterogramo**, devenanta el la greka: *hetero*- kiu signifas 'diversa' kaj *-gram* kiu signifas 'litero'. Tial en Esperanto tiu termino plej bone tradukiĝas kiel **Malsamliteraĵo** (simile al Pangramo - Ĉiuliteraĵo). 

Per la termino **Izogramo** oni iam nomas vorton aŭ frazon kie kvanto de aperoj de ĉiu litero estas la sama, egala. Ekzemple "koko" kaj "unu aŭ naŭ" estas 2-izogramoj. Do malsamliteraĵo estas speciala kazo de izogamo, nome 1-izogramo. 

## Ĝenerale
La plej multaj malsamliteraĵoj estas mallongaj vortoj; ju pli granda la longeco, des pli raraj estas la izogramoj. Teorie la maksimuma longo de malsamliteraĵo en la Esperanta alfabeto estas 28 literoj, sed ne estas konataj ekzemploj de vortoj kiuj atingas tiun limon. La maksimume longa malsamliteraĵo en iu alfabeto estas ankaŭ minimume longa ĉiuliteraĵo.

Ekzemploj:
**la* (2)
**tri* (3)
**kvar* (4)
**biero* (5)
**plagoj* (6)
**strando* (7)
**trinkejo* (8)
**flirtemaj* (9)
**prezidanto* (10)
**subjektivado* (12)
**ŝraŭbĉelmuntiĝoj* (16)
*''ŝtrumpvinĉflekspaŭzĝoj''' (22)

## Uzado en ĉifroj 
Ni povas uzi malsamliteraĵon kiel ĉifron. Ekzemple se preni 10-literan "entuziasmo" kaj mapi ĉiun literon al la ciferoj 1234567890, ni kaŝos iun nombron per kodo: 314159 → "feuesm". 

Same per 12-litera "ĉefkuracisto" ni povas indiki numeron de unu el 12 monatoj aŭ horon de tago.

## Vidu ankaŭ 
* alfagramo
* anagramo
* palindromo

Kategorio:Vortaj ludoj
Humiligo

[eta|[Punpilorio|Punpilorioj estis ofta formo puni.]]

**Humiligo** estas ajna tipo de ago kiu publike aŭ persone humiligas homon, tio estas trudas al iu humilecon, fiere malaltigas iun, same kiel ties kulturon, dignecon, sekson aŭ seksan orientiĝon, etnecon, religion, pensaron, ekonomian nivelon, sciaron ktp. Kelkaj formoj de torturo estis foje akompanataj de publikaj humiligoj kiuj celas malbonigi la dignecon de la suferanto de la humiligo. Diversaj organizoj defendantaj de la homaj rajtoj en la mondo konsideras la humiligon kiel formo de pasiva torturo kiu tute perfortas la homajn rajtojn.

La humiligo estas konsiderata kiel formo de grupĉikanado, speciale aplikita en situacioj de eduksistemo aŭ laborloko.

Pro psikologiaj tialoj humiligon oni povas fari kontraŭ si mem, temas pri *humiliĝo*.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
*Masoĥismo
*Sadismo

Kategorio:Emocioj
Kategorio:Homa konduto
Kategorio:Doloro
Kategorio:Moralo
Kategorio:Etikaj konceptoj
Kategorio:Homa seksumado
Kategorio:Ĉikanado
Kategorio:Ekspluato
Kategorio:Terorismo
Kategorio:Psikologio
Kategorio:Sociologio
Roma (filmo)

***Roma*** estas kunproduktita (Meksiko-Usono) nigra-blanka filmo el la jaro 2018, verkita, filmita kaj reĝisorita de Alfonso Cuarón. La filmo rikoltis multajn premiojn interalie la plej prestiĝan *Premion Golden Globes* kaj la Oskar-premion por la plej bonkvalita ne-anglalingva filmo (2019). La uzado de nigra-blanka filmado tre bone kongruas kun la intenco montri vivon de epoko preskaŭ duonjarcente pasinta rigardate el la aktualo de la filmofarado kaj kun la konstanta fokuso en la filmo al la arta fotografio.

## Rakonto 
La filmo sekvas junan, miŝtekan domservistino (Cleo) en mezklasa familio en Meksikurbo dum la 1970-aj jaroj. Ŝi kaj la kolegino, same indiĝena, zorgas pri ĉiu laboro en la domo, dum la familio vivas laŭ tre burĝeca vivostilo. La vera amo de la servistino por la filoj de siaj mastroj kontrastas kun la malmulta amo interne de la geedza paro, kiu fakte disiĝas dum la historio. Alia kontrasto estas la honesta konduto de la servistinoj kun la masklisma fikonduto de iliaj fianĉoj; fakte Cleo gravediĝas, sed la fianĉo malakceptas ajnan respondecon. Ĉio komplikiĝas dum reala okazaĵo (10a de junio 1971) kiam eksterjura ekstremdekstra trupo masakras kontraŭ studenta manifestacio. Lasta epizodo montras la korpurecon de la servistino.

## Rolularo kaj geaktoraro 
* Marina de Tavira kiel Sinjorino Sofia
* Marco Graf kiel Pepe
* Yalitza Aparicio kiel Cleo
* Daniela Demesa kiel Sofi
* Enoc Leaño kiel Politikisto

## Fono 
La titolo *Roma* mencias la oran periodon de la itala kinematografio, la novrealismon de la majstroj Rossellini (*Roma città aperta*, 1945) kaj De Sica, kiuj portretis 'ordinarajn homojn'. Sed la nomo estas antaŭ ĉio la kvartalo Roma de Meksikurbo, nome la areo kie Cuarón pasis sian junaĝon.

## Produktado 
La 8-an de septembro 2016, Alfonso Cuarón anoncis sian plej novan projekton pri meksika familio en la 1970-aj jaroj.

Kiam neatendite forfalis Emmanuel "Chivo" Lubezki, la kameraisto, Cuarón decidis mem okupiĝi pri la filmado por la unua fojo.

### Esperanto Filmoj 
La produktado de la filmo komenciĝis en la aŭtuno de 2016 por la produktentrepreno *Esperanto Filmoj* .

## Prezentado en kinejoj 
*Roma* estis por la unua fojo montrita la 30-an de aŭgusto 2018 dum la Venecia Kinfestivalo.

## Ekstera ligilo 
## Vidu ankaŭ 
* Alfonso Cuarón kaj Esperanto
* Esperanto Filmoj

## Noto 
Tiu ĉi estas parta traduko de la samtema artikolo en la nederlandlingva vikipedia paĝo je la 4-a de novembro 2019.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj
Kategorio:Meksikaj nigrablankaj filmoj
Kategorio:Usonaj dramaj filmoj
Kategorio:Meksikaj dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2018
Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Historio de Meksiko
Klaus Scherer

**Klaus Rainer SCHERER** (1943) estas iama Profesoro de Psikologio kaj direktoro de la Svisa Centro por Amsentaj Sciencoj en Ĝenevo. Li estas fakulo pri psikologio de emocio. Li estas konata kiel redaktoro de *Handbook of Affective Sciences* kaj de kelkaj influaj artikoloj pri emocioj, esprimo, personeco kaj muziko.

Li estas ankaŭ fondinta redaktoro de la gazeto de la Usona Asocio pri Psikologio APA nome *Emotion*.

## La modelo de Scherer 
La modelo proponita de Klaus Scherer (1984, 1988, 2001) donas precizan difinon pri la eco de emocioj. Ĝi difinas emocion kiel sinsekvo de ŝanĝiĝstatoj en kvin organaj sistemoj okazantaj interdepende kaj sinkrone responde al taksado de ekstera aŭ interna stimulo, rilate al centra intereso al individuo. Ĝi proponas difini emocion kiel sinsekvo de ŝanĝiĝstatoj en jenaj kvin organaj sistemoj: kogna (agado de la centra nerva sistemo), psikofiziologia (respondoj ĉirkaŭaj), motiva (ema respondi al evento), moviĝa (moviĝo, vizaĝa esprimo, vortigo), sentumo subjektiva.

La plej multaj teorioj pri emocio subtenas la ideon, ke la ĉefa eco de emocia sperto dependas de la rezulto de taksado de okazaĵo rilate al la supervivo kaj bonstato de la individuo. En la teorio de Scherer la aro de kriterioj ebliganta taksadon de okazaĵo estas nomata «stimulus evaluation checks (SEC’s)» (kontroloj de taksado de stimuloj). Post la rezulto de tiu taksado, eblas antaŭdiri la tipon kaj la intensecon de la emocio, kiun estigis la okazaĵo. La kontroloj estas organizitaj ĉirkaŭ kvar ĉefaj celoj, subdivideblaj en duarangajn celojn. La superaj kontroloj (SEC) korespondas al la plej gravaj tipoj de informoj, kiujn bezonas la organismo por havi ĝustan reagon.

## Notoj 
Kategorio:Svisaj psikologoj
Kategorio:Psikologoj de emocioj
Magda B. Arnold

**Magda Blondiau ARNOLD** (n. la 22-an de decembro 1903, m. la 5-an de oktobro 2002) estis psikologino. Ŝi estis la unua nuntempa teoriulo kiu disvolvigis la pritaksan teorion pri emocioj, kiu venas el la teorioj pri "sento" (ekz. la teorio de William James kaj Carl Lange) kaj la teoriojn "kondutismajn" (ekz. tiu de Walter Bradford Cannon kaj Philip Bard) al la kogna alproksimiĝo. Ŝi ankaŭ kreis novan metodon pritaksi la Tem-perceptan Teston nome Historiero Analizo.

Ŝi estis en 1957 stipendiita de la Fondaĵo Guggenheim.

## Notoj 
Kategorio:Usonaj psikologoj
Subjektiveco

En kogna teorio kaj tradicia kaj antaŭkritika (antaŭa al Immanuel Kant,) la subjektiveco estas esence, la propreco de la perceptoj, argumentoj kaj lingvaĵoj bazitaj sur la vidpunkto de la subjekto, kaj tiele influitaj de la personaj interesoj kaj deziroj partikularaj de tiu, sen ĉesi pensi en la aferoj percepteblaj el diferencaj vidpunktoj.

Ties malo estas la objektiveco, kiu baziĝas sur vidpunkto intersubjektiva, ne antaŭjuĝa, verigebla fare de diversaj subjektoj. Por uzi la subjektivecon kohere necesas racii kritike.

## Bibliografio
* M. Foucault, (1975): Vigilar y Castigar, Madrid, Siglo XXI, 1977.
* M. Foucault, (2002) La hermenéutica del Sujeto. Buenos Aires, FCE, 2002.
* Jesús Padilla Gálvez (2012): Yo, máscara y reflexión. estudios sobre la autorreferencia de la subjetividad, Madrid, Plaza y Valdés, 2012. (ISBN 978-84-15271-51-2) [1]

Kategorio:Filozofia terminologio
Kategorio:Sociologio de scienca scio
Kategorio:Sciteorio
Kategorio:Egoo
Kategorio:Politika filozofio
Kategorio:Subjektiva sperto
Kategorio:Filozofio de historio
Kategorio:Filozofio de scienco
75009 Petervereš

'*75009 *Petervereš'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec kaj de la slovaka astronomo Peter Kušnirák elde la Observatorio de Ondřejov (distrikto Prago-oriento, Ĉeĥio).

Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Peter Vereš*, astronomon ĉe *Minor Planet Center*. Li estis diplomigita de la Universitato Komenio de Bratislavo, Slovakio, observis elde la Observatorio de Modra, kunmalkovris multenombrajn asteroidojn kaj kometojn kun la enketo *Pan-STARRS* kaj simulis la malkovron de  per la *Large Synoptic Survey Telescope'' ĉe JPL.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Malkovrita de Peter Kušnirák
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Villers-Canivet

**Villers-Canivet** estas franca  situanta en departemento Calvados, regiono Normandio. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *villersois* aŭ *villersoises*. La teritorio havas komunan limon kun .

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Villers-Canivet ĉe CdC Pays de Falaise ()

Kategorio:Komunumoj de Calvados
Psikofiziologio

**Psikofiziologio** (el greka ψῡχή, psȳkhē, "spiro, vivo, animo"; φύσις, physis, "naturo, origino"; kaj -λογία, -logia) estas la branĉo de la psikologio rilata kun la fiziologiaj bazoj de la psikologiaj procezoj. Ĝi estis nomita kogna psikofiziologio ĝis meze de la 1990-aj jaroj kaj aktuale ĝi estis nomita *kogna neŭroscienco*.

Por ekzemplo, psikologoj interesiĝas pri la tialo kial oni timas araneojn dum la psikofiziologoj povas esti interesataj por karakterigi la funkciadon de la cerba amigdalo, nome malgranda cerba strukturo kiu estas rilata al la regulado kaj respondo per emocioj. Psikofiziologo klopodus rilatigi ambaŭ: tiu povus, por ekzemplo, klopodi klarigi la araneofobion rilate al la elanoj kiuj eliras kaj eniras en kaj el la amigdalo. Tamen, la psikofiziologoj preskaŭ ĉiam studas la rilatojn psikologi/fiziologiajn en homaj netuŝitaj objektoj. Kvankam la unuaj psikofiziologoj preskaŭ ĉiam ekzamenis la efikon de la psikologiaj statoj per la reagoj de la fiziologiaj sistemoj, ekde la 1970-aj jaroj ili studas ankaŭ la efikon de la stato de la fiziologiaj sistemoj en la psikologia stato. Estas la perspektivo de la studado de la rilato inter la menso kaj la korpo kio distingas fundamente la psikofiziologojn.

## Bibliografio
* Cacioppo, J. T., Tassinary, L. G., & Berntson, G. G. (2000). Handbook of psychophysiology, 2a eldono. New York: Cambridge University Press. (3rd ed. 2007)

## Eksteraj ligiloj
* Society For Psychophysiological Research (SPR) 
* Journal--Psychophysiology 
* International Organization of Psychophysiology

Kategorio:Neŭropsikologio
Kategorio:Studfakoj de psikologio
Károly Ábel

**Károly Ábel** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ábel Károly** estis hungara matematikisto, gimnazia instruisto, verkisto pri lernolibroj.

Károly Ábel naskiĝis en 1836 en Buda, li mortis la  en Budapeŝto.
eta|Lernolibro de Károly Ábel
eta|Lernolibro de Károly Ábel

## Biografio 
Károly Ábel post la maturiĝo akiris diplomon en Joseph Politechnicum. En la jaro 1860 li estis arkitekto en ŝtata entrepreno, poste asistanto en la Politechnicum, pli poste gimnazia instruisto. Li verkis lernolibrojn kaj artikolojn pri matematiko. Kelkaj el liaj lernolibroj aperis aŭ estis reeldonitaj jam postmorte.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Mértan középtanodák felsőbb osztályai számára* (lernolibro, 1865)
* *Mértan középtanodák számára* (lernolibro, 1867)
* *A színkép-elemzés* (artikolo, 1870)
* *Mértan középtanodák felsőbb osztályai számára, I–II.* (lernolibro, 1872, 1886)
* *Geometria* (lernolibro, 1904, 1909)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Aubigny (Kalvadoso)

**Aubigny** estas komunumo de la norda parto de Francio. Ĝi situas en la departemento *Kalvadoso* kaj en la historia kaj nuna administra regiono Normandio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Caen kaj al la kantono ''*. 

La teritorio havas komunan limon kun . 

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *albinéens* aŭ *albinéains''.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
* Aubigny ĉe CdC Pays de Falaise

Kategorio:Komunumoj de Calvados
Béla Andrásfai

**Béla Andrásfai** [andrAŝfai], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Andrásfai Béla Ottó** estis hungara matematikisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Holenda* ĝis 1935.

Béla Andrásfai naskiĝis la  en Kám, li mortis la  en Budapesto.

## Biografio 
Béla Andrásfai maturiĝis en gimnazio en 1951 en Szombathely, poste li akiris pedagogian diplomon en altlernejo en Budapeŝto en 1954, post 3 jaroj ankaŭ en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Inter 1953–1955 li asistanto en la altlernejo, poste en Teknikuniversitato de Budapeŝto. Li akiris la instruajn rangojn lektoro en 1963, docento post 2 jaroj. Li emeritiĝis en 1996. Li verkis plurajn studentajn lernolibrojn kaj artikolojn pri la grafeoj. Li ricevis premiojn ekde 1975.

## Elektitaj libroj 
* *Ismerkedés a gráfelmélettel* (1971, 1973, 1984; angle: *Introductory graph theory*, 1977)
* *Gráfelmélet. Folyamok, mátrixok* (1983; angle: *Graph theory. Flows, matices*, 1991)
* *Gráfelmélet* (1997)
* *Gráfelmélet villamosmérnökök számára* (1968, 1971)
* *Matematikai érdekességek*, 1969, kunverkisto; germane: *Mathematisches Mosaik*, 1977)
* *Vonalak és felületek topológiája* (1971, 1994)
* *Versenymatek gyerekeknek*, 1986, 1988, 1992, 2002)
* *Infor-matek*, (kunverkisto, 1997)
* *Matematika a vádlottak padján* (2010)

## Elektitaj artikoloj 
* *Über ein Extremalproblem der Graphentheorie* (1962)
* *Remark on a paper of Gerencsér and Gyárfás* (1970-1971)
* *Finite and infinite sets, 6th Hung. Combin. Colloq* (1984)

## Memorigiloj 
* grafeo estas nomata pri li

## Fontoj 
* oficiala paĝo kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
(75015) 1999 UW4

**(75015) 1999 UW4** estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la  de la teamo de *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).

Ĝi estas en orbita resonanco 4:7 kun Marso.

Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas la orbiton de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,279337 astronomia unuo, tie estas 41,788 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
(75017) 1999 UE5

**(75017) 1999 UE5** estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝia discentra klinita orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,276407 astronomia unuo, tie estas 41,350 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Zsuzsanna Izsvák

**Zsuzsanna Izsvák** [ĵuĵana iĵvAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Izsvák Zsuzsanna** estas hungara genetikisto, altlerneja instruisto, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2019). Ŝia edzo estis Zoltán Ivics.

Zsuzsanna Izsvák naskiĝis la  en Miskolc.

## Biografio 
Zsuzsanna Izsvák akiris biologian diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1987, post ses jaroj ŝi samloke akiris sciencan gradon Ph.D., fine ŝi en Universitato de Minesoto. Ŝi ricevis stipendion por labori en nederlanda esplora instituto pri kancero. En 2004 kun financaj apogoj ŝi establis esplorgrupon en :en:Max Delbrück Center for Molecular Medicine in the Helmholtz Association. La grupo atingis signifajn rezultojn pri moveblaj genetikaj elementoj nomataj saltantaj genoj kaj praĉeloj. Inter 2009-2011 ŝi estis gastpreleganto en la pli frue menciita universitato. En 2011 ŝi doktoriĝis antaŭ la akademio. Ŝi ricevis stipendiojn ekde 1987, premiojn ekde 2004.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Positive co-operative interaction between the subunits of CeqI restriction endonuclease* (1992)
* *Characterization of a Tc1-like transposable element in zebrafish* (2005)
* *Novel hyperactive transposons for genetic modification of induced puripotent and adult stem cells: a non-viral paradigm for coaxed differentiation* (2010)
* *Critical role for piccolo in synaptic vesicle retrieval* (2019)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* https://idw-online.de/de/news84922

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj genetikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Zoltán Tibor Balogh

**Zoltán Tibor Balogh** [balog], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balogh Zoltán Tibor** estis hungara-usona matematikisto, altlerneja instruisto. Lia patro estis Tibor Balogh (matematikisto).

Balogh Zoltán Tibor naskiĝis la  en Debrecen (Hungario), li mortis la  en Oxford (Ohio) (Usono).

## Biografio 
Balogh Zoltán Tibor maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1972, poste li akiris matematikistan diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1977. Post siaj studoj li instruis en la universitato ĝis 1990, sed interrompe li instruis en Universitato de Toronto (1984), :en:Texas Tech University (1985), Universitato de Miami (1988) kaj Universitato de Viskonsino-Milvokio. En tiu instrua periodo li kandidatiĝis en 1980, doktoriĝis en 1989 ĉe la Hungara Scienca Akademio. En 1990 li estis nomumita docento en 1990, profesoro post 4 jaroj. Inter 1977–2002 li publikigis 56 artikolojn, ĉefe pri topologio. Li ricevis 2 hungarajn premiojn en la 1970-aj jaroj. Li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis 2 filinojn, la alia 2 filojn. Li suferis frue de koraj problemoj, li mortis pro koratako.

## Liaj solvoj 
* problemo Moore-Mrowka (1989)
* konjekto de Moore kaze de loke kompaktaj spacoj (1991)
* kreo de pliaj spacoj en spaco de Dowker (1996) 
* problemo de Keio Nagami (1998)

## Fontoj 
* anglalingva biografio kun foto
* germanlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Usonaj matematikistoj
Kategorio:Usonaj altlernejaj instruistoj
Préaux-Bocage

**Préaux-Bocage** estas franca  situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Préauxois*.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Partnera komunumo 
Partnera komunumo estas
*  Johannesberg en Bavario, Germanio

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝeto en retejo de la komunumaro, kiu tamen donas pliajn informojn pri la ĉirkaŭaĵo ()

Kategorio:Komunumoj de Calvados
75058 Hanau

'*75058 *Hanau''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio de Saĵi en la tiama vilaĝo Saĵi, (nun kunfandita en la urbo Tottori) Japanio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la germana urbo Hanau, fama kiel naskiĝloko de la fratoj Grimm. Hanau estas ĝemelurbo de Tottori, kie la Observatorio de Saĵi troviĝas.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Saĵi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
75063 Koestler

'*75063 *Koestler''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono ne malproksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso. Ĝi estis malkovrita la  de la svisa amatora astronomo Stefano Sposetti elde la Observatorio de Gnosca (Svislando).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la brita ĵurnalisto kaj verkisto Arthur Koestler (1905–1983). Li verkis « La Somnambuloj : Historio de la Homa Ŝanĝanta Vido al la Universo ».

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Stefano Sposetti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Mirpur Ĥas

**Mirpur Ĥas** () estas urbego en provinco Sindo (Pakistano). Ĝi estas sidejo de la samnoma kantono. 
eta|maldekstre|Panoramo en Mirpur Ĥas
## Bazaj informoj 
* areo:  km²
* supermara alteco:  m
* loĝantaro: 233,916 (2017)
* horzono: UTC+ 5 (PKT)
* poŝtkodo: 
* telefonkodo: 0233 

## Geografio 
Mirpur Ĥas situas sur ebenaĵo laŭ kanalo en la sudorienta parto de Pakistano. Hajderabado (Pakistano) troviĝas 66 (voje 75), landlimo de Barato 170, **Karaĉio** 216, Sukur 242, Kveta 557, Multano 572, Fajsalabado 767, Lahore 849, Peŝavaro 973, Sialkot 946, Rawalpindi 978, **Islamabado** 991 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Budhananoj vivis en tiu loko ĝis la islama konkero fare de Muhammad bin Kasim. En la regiono en 1801 ĥanlando estis establita, ties eponima ĉefurbo iĝis Mirpur en 1806. Iom poste ankaŭ fortikaĵo konstruiĝis. En malfrua 18-a jarcento multe da islamaj familioj alvenis el orienta Panĝabo. En 1843 la britoj okupis la teritorion, ĉesis la ĉefurba statuso, eĉ la ĥanlando ĉesis. En 1900 la britoj konstruis kanalon, tiu vekigis la dormantan urbeton, kiu ricevis municipan statuson en 1901 (kun 37 mil loĝantoj), iĝis sidejo de distrikto post kvin jaroj. Post la sendependeco de Pakistano en 1947 pro ĝia proksimeco kun la barata limo, Mirpur Ĥas iĝis la unua urbo, kiun atingis la islamaj rifuĝintoj. Samtempe la hinduoj migris al Hindio.
[eta|maldekstre|Statuo de [Budho el terakoto originis el la 5-a jarcento antaŭ Kristo. La statuo estis trovita en Mirpur Ĥas, nun estas videbla en Barato]]
## Ekonomio kaj eduko 
Mirpur Ĥas estas komerca centro havanta plurajn vendejcentrojn kaj bazarojn, krome malgrandan industrian parkon (nuntempe malplenan, escepte de sukeruzino). Historie jam la britoj favoris la kotonojn (la plej bona en la lando). La tre fekunda tero produktas tritikojn, mangojn, sukerkanojn, kotonojn, bananojn, maizojn, cepojn kaj aliajn kultivaĵojn helpe de irigacio.   

Tri filiaj altlernejoj funkcias en Mirpur Ĥas.

## Trafiko 
La stacidomo, kiu estas fervoja nodo, situas en la urbomezo.

## Sportoj 
Mirpur Ĥas ankaŭ estas fama pri vigla sporta vivo en la provinco. La kriketo, piedpilko, hokeo, badmintono kaj tabloteniso estas ŝatataj.

## Klimato 
Mirpur Ĥas situas en arida klimato (BWh) laŭ klimata klasifiko de Köppen. Estas varmo dum la tuta jaro.

## Vidindaĵoj 
* muzeo
* stupao
* historia tombejo 
* praa budhana arkeologia loko

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.britannica.com/place/Mirpur-Khas
eta|maldekstre|Stacidomo en Mirpur Ĥas
eta|Vojo al fruktarboj
Kategorio:Urboj de Pakistano
75072 Timerskine

'*75072 *Timerskine'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 2:7 kun la Tero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj amatoraj geastronomoj Holly Phaneuf kaj Patrick Wiggins elde la Observatorio de Stansbury Park (Kantono Tooele, Utaho, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Timothy Joseph Erskine'', spertulon en sekurecaj tekniknoj pri injektnadloj, inventiston kun pli ol kvindek patentoj, muzikiston, artiston, filantropon, amantan patron, kaj edzon de la unua malkovrintino.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Leufana Universitato Luneburgo

**Universitato Leuphana Lüneburg** (mallongaj: Leuphana) estas publika universitato en la Hanseata urbo Luneburgo en Malsupra Saksio en norda Germanio. Ŝiaj esploroj fokusas pri edukado, kulturo, daŭripovo, komercadministracio kaj entreprenemo . Ŝi establis tre interdisciplinan studmodelon, kiu estas nekutima por Germanio, kun kolegio por bakalaŭraj studoj, diplomita lernejo por kombinado de magistro kaj doktoraj studoj, kaj profesia lernejo por daŭra edukado.

Leuphana estis fondita en 1946 kiel Pedagogia Universitato Lüneburg. Kun 9.888 studentoj ŝi apartenas al la mezgrandaj universitatoj en Germanio (kiel de vintro semestro 2018/19).

La centra konstruaĵo estis projektita de Daniel Libeskind kaj malfermita en 2017.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Universitatoj en Germanio
Kategorio:Luneburgo
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1946
Treska

**Treska** estas rivero en la okcidento de Norda Makedonio. Estas dekstra alfluanto de la rivero Vardar. La longo de la rivero estas 132 km kaj la akceptejo estas proksimume 2350 km².

## Flua kurso 
La fonto de la rivero situas 740 metrojn super marnivelo proksime al la vilaĝo Izvor, en la okcidenta parto de la komunumo Kičevo.
[eta|279x279ra|[Akvobaraĵo Kozjak|alt=Akvobaraĵo Kozjak]]
Komence fluas orienten ĉirkaŭ la urbo Kicevo al la urbo Makedoski Brod. Ĉi tio igas lia direkto norde.Komence ĝi fluas tra larĝa valo. Tamen ĉi tio iom post iom mallarĝiĝas, do la rivero fluas tra mallarĝaj krestoj.
eta|436x436ra|hidrocentralo Sveta Petka
En ĉi tiu sekcio, tri digaj lagoj estas konstruitaj sur la rivero: HEC Kozjak, HEC Sveta Petka kaj ХЕ „Матка“. Ĉirkaŭ 6 km antaŭ la kunfluejo kun Vardar la rivero forlasas la kreston kaj fluas en la malaltaĵon de Skopská. Sur la suda rando de la Opština Gorce Petrov fluas en la Vardar en alteco de ĉirkaŭ 260 m.

## Tradukfonto 
 https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fe/Реките_во_Македонија.pdf - Paĝo 72

Kategorio:Riveroj en Nord-Makedonio
Rai (Orne)

**Rai** estas franca  situanta en departemento Orne, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Railois*.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Orne
* Rai - Aube (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Rai ĉe CdC Pays de L'Aigle 


Kategorio:Komunumoj de Orne
Jilmová

**Jilmová** (germane *Ulmbach*) estas nomo de pereinta municipo en Ĉeĥio, en Ercmontaro, kiu troviĝis en distrikto Chomutov. Ĝi etendiĝis en senpera proksimeco de ŝtatlimo kun Germanio proksimume 3&nbsp;km nordoriente de Hora Svatého Šebestiána, al kiu en la tempo de sia pereo kiel loka parto apartenis. Ĝi situis sur la dekstra bordo de lima rojo Černá kaj sur la maldekstra bordo ligis al ĝi la germana ĝis nun ekzistanta vilaĝo Satzung. La vilaĝo pereis en la jaro 1955 pro elloĝigo. Ĝis nun ekzistas katastra teritorio *Jilmová* kun areo 6,97&nbsp;km². Ekde julio de 2012 la loko, kie la vilaĝo situis, estas konsisto de natura rezervejo Fontejo de Chomutovka.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1557.

En la 18-a jarcento estis apud la vilaĝo kun oftaj paŭzoj en trafiko minejo *Černý hřebec,* en kiu oni minis nekvalitan ferercon. En la duono de la 19-a jarcento estas menciata ankaŭ *Zlatý důl.*

## Evoluo de nombro de loĝantoj 
Dum popolnombrado en la jaro 1921 ĉi tie vivis 99 loĝantoj (el tio 46 viroj), el kiuj estis unu ĉeĥoslovako kaj 98 germanoj. Ĉiuj estis romkatolikoj. Laŭ popolnombrado el la jaro 1930 la vilaĝo havis 125 loĝantojn: du ĉeĥoslovakojn.

## Fotogalerio 

Jilmová 2015-08-23 Vodojem.jpg|Jilmová, restaĵoj de akvoturo 
Jilmová 2015-08-23 2.jpg|Jilmová

Kategorio:Hora Svatého Šebestiána
Kategorio:Pereintaj setlejoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Pereintaj setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Kategorio:Pereintaj setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio
James Papez

**James PAPEZ** (1883-1958) estis usona neŭrologo. Gradiĝinta en la Universitato de Minesoto, lia ĉefa kontribuo al la scienco kaj speciale al la neŭrologio kaj psikobiologio estas la priskribo de la nomita cirkvito de Papez, kiu estas la neŭrona vojo en kiu oni produktas la kontrolon de la cerba kortekso super la emocioj; Papez estis la unua kiu proponis la limban sistemon kiel kontrolsistemo de la emocioj, kio iĝis granda progreso en la biopsikologio de la emocio.

En 1937, James Papez sugestis anatomian skemon por la neŭra cirkvito de la emocio, konata kiel Cirkvito de Papez (Papez, 1937). Tiu cirkvito funkcias kiam venas emocia stimulo: tiu alvenas rekte al talamo, de kie ĝi iras al la sensa kortekso kaj al la hipotalamo. Kiam la informaro devena el tiuj du strukturoj estas integrata de la cingula kortekso, okazas la emocia sperto, tio estas, la sensacioj konvertiĝas en perceptoj, pensoj kaj memoroj. Papez pruvis, ke la cingula kortekso kaj la hipotalamo estas interkonektitaj pere de la antaŭa kerno de la talamo, la hipokampo kaj la mamilaj korpusoj, kaj ke tiuj konektoj estas necesaj por la korteksa kontrolo de la emocia esprimivo.

## Verko
* Papez JW. 1937. A proposed mechanism of emotion. 1937. J Neuropsychiatry Clin Neurosci. 1995 Winter;7(1):103-12. PMID: 7711480

Kategorio:Usonaj neŭrologoj
Kategorio:Biopsikologio
(75079) 1999 VN24

**(75079) 1999 VN24** estas tre malgranda, treege hela marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la usona amatora astronomo Charles W. Juels elde la Observatorio de Fountain Hills (Arizono, Usono).

Ĝia discentra klinita orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,267537 AU, tie estas 40,023 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Charles W. Juels
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
75223 Wupatki

'*75223 *Wupatki''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥaj geedzoj geastronomoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Wupatki Pueblo, kultura kaj komerca centro situata en unu el plej varmaj kaj sekaj loko sur la Kolorado-altebenaĵo en norda Arizono. La muroj el ruĝaj ŝtonoj origine entenis cent ĉambrojn, komunan ĉambron, kaj pilkan ludejon. La loko estis konstruita de la Antikvaj Pueblo-indianoj kelkaj 800 jaroj antaŭ.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Malkovrita de Jana Tichá
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Ri (Orne)

**Ri** estas franca  situanta en departemento Orne, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Rysopliens*.

## Famuloj 
* Johano Eudes

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Orne

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Komunumoj de Orne
Mihály Bauer

**Mihály Bauer** [mihAj baŭer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bauer Mihály** estis hungara matematikisto, altlerneja instruisto.

Mihály Bauer naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mihály Bauer devenis el juda familio. Li aĝis dek ok, kiam jam publikigis sciencajn artikolojn. Li akiris matematikistan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en sia naskiĝurbo en 1895. Liaj plej gravaj instruistoj estis Gyula Kőnig kaj Gusztáv Rados. En la sekva studjaro li plustudis en universitato de Berlino helpe de stipendio. Reveninta li estis asistanto en la teknikuniversitato (1896–1900), lektoro (1900–1924), ekde 1918 publika eksterordinara profesoro, privata profesoro (1909–1936). En 1936 li estis trudemerito. Li instruis ankaŭ dum la Hungara Sovetrespubliko, tial post la falo li havis malfacilaĵojn. Dum la nazia erao li vivis en geto en Budapeŝto. Post la liberiĝo surstrate li mispaŝis, falis teren kaj mortis. Li ricevis premion en 1922. Bauer publikigis pli ol cent artikolojn pri algebro kaj nombroteorio.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Megjegyzés Dirichlet egyik tételéhez* (1894)
* *Adalékok az irreverzibilis egyenletek elméletéhez* (1904)
* *Az algebrai számtestek elméletéhez* (: *Zur Theorie der algebraischen Zahlkörper* (1916) 
* *p-addischer Beweis des zweiten Hauptsatzes von Herrn Ore* (kunverkinto, 1928) 
* *Az alternáló csoportról* (1931)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo B, poste serĉu la koncernan artikolon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Alajos Baumgartner

**Alajos Baumgartner** [alajoŝ baŭmgartner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Baumgartner Alajos** estis hungara mezlerneja kaj altlerneja instruisto, matematikisto, fizikisto.

Alajos Baumgartner naskiĝis la  en Pest (urbo) (Hungara reĝlando), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Alajos Baumgartner akiris pedagogian diplomon pri matematiko-fiziko en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1888. Li instruis en diversaj mezlernejoj kaj en Hungara Belarta Altlernejo (1920–1927). En 1912 li fondis tutlandan helpasocion pri vidviĝantaj pedagogoj kaj ties orfoj. Li okupiĝis ankaŭ pri arthistorio, kiun li instruis en la altlernejo. Liaj lernolibroj estis uzataj tre longe.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Vázlatok a mathematika történetéből* (1896–1908)
* *Kísérleti természettan* (1904; 4-a eldono en 1918)
* *Euklides: Az elemek első 6 könyve* (tradukaĵo, 1905)
* *Bayreuth* (1913)
* *A bp.-i Verbőczy I. reálgimnázium összes tanárainak és irodalm. vagy művészeti tevékenységet kifejtő végzett növendékeinek lexikona* (1927)
 
## Memorigiloj 
* memortabulo en lernejo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kimeŝeko

eta|315x315px|Kirgizia knabino vestita en eleĉeka tradicia vestaĵo.|alternative=
eta|Virinoj portantaj kimeŝekon|alternative=|maldekstra
**Kimeŝeko** (kazaĥa: кимешек, karakalpako: кимешек) aŭ **eleĉeko** (kirgiza: элечек) estas tradicia kapvestaĵo de pliaĝaj edzinitaj virinoj (avinoj) en Kazaĥio, Karakalpakstano kaj Kirgizio.  

## Bildaro 

Dosiero:Stamps of Kyrgyzstan, 2012-14.jpg
Dosiero:Stamps of Kyrgyzstan, 2012-15.jpg
Dosiero:Stamps of Kyrgyzstan, 2012-16.jpg
Dosiero:Stamps of Kyrgyzstan, 2012-17.jpg

## Vidu ankaŭ 
* Hiĝabo
* Kaptuko

Kategorio:Kapvestoj
Kategorio:Geedzeco
Kategorio:Kulturo de Kirgizio
Kategorio:Kulturo de Kazaĥio
Kategorio:Islamaj vestoj
Kategorio:Arabaj vortoj
Pohraniční

**Pohraniční** (germane *Reizenhain*) estas nomo de pereinta municipo en Ĉeĥio, en Ercmontaro, kiu troviĝis en distrikto Chomutov. Ĝi etendiĝis 5,5 km nordokcidente de Hora Svatého Šebestiána, al kiu en la tempo de sia pereo ĝi apartenis kiel loka parto. Ĝi situis sur la dekstra bordo de lima rojo Černá kaj sur la maldekstra bordo ligis al ĝi la germana ĝis nun ekzistanta vilaĝo Reitzenhain. La vilaĝo pereis en la jaro 1955 pro elloĝigo. Ĝis nun ekzistas katastra teritorio *Pohraniční* kun areo 13,27&nbsp;km². 

Tra la pereinta municipo kondukas arbara vojo kun limpasejo por piedirantoj. Sude de la vilaĝo kondukis nuligita deflankiĝejo de fervojlinio  Chomutov–Vejprty el&nbsp;Křimov ĝis Reitzenhain kaj sur la norda rando komenciĝas natura rezervejo Fontejo de Chomutovka.

## Nomo 
La devenan nomon la domaro akiris laŭ la germana vilaĝo Reitzenhain, kiu troviĝas en senpera najbareco malantaŭ la ŝtatlimo.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1401.

## Evoluo de nombro de loĝantoj 
Dum popolnombrado en la jaro 1921 ĉi tie vivis 199 loĝantoj (el tio 99 viroj), el kiuj estis kvar ĉeĥoslovakoj kaj 194 germanoj kaj unu fremdulo. Laŭ popolnombrado el la jaro 1930 la vilaĝo havis 223 loĝantojn: 16 ĉeĥoslovakojn, 199 germanojn kaj 8 fremdulojn.

## Vidu ankaŭ
* Načetín, parto de municipo Kalek

## Fotogalerio 

21094-Reitzenhain-1918-Blick auf Reitzenhain-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg|Vilaĝo Pohraniční
Haus in Pohraniční (Böhmisch Reizenhain) (2).jpg|Domo en Pohraniční

Kategorio:Hora Svatého Šebestiána
Kategorio:Pereintaj setlejoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Pereintaj setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Kategorio:Pereintaj setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Germanio
Marlayne Sahupala

**Marlayne Sahupala**, naskiĝis kiel *Marleen van den Broek* (n. en Baarn la 1-an de julio 1971), estas nederlanda kantistino kaj prezentistino. Ŝi trapasis studadon ĉe konservatorio en kantado kaj leĝera muziko kaj sukcesis por tio kun laŭdo.

Ŝia patro estas Rein van den Broek, trumpetisto en la nederlanda grupo Ekseption.
Ŝi jam frue startis kiel kantistino. Unue en fonokorusetoj, kiel la *Frogettes* de René Froger. Pliposte ŝi startis sub la artistnomo Marlayne soloan karieron. En 1994 ŝi kantis la rekonomelodion por la televida programo *Koffietijd!* (Kafotempo). En 1999 ŝi trarompis kiam ŝi gajnis la Nacian Kantfestivalon per la kanto *One good reason* (unu bona kialo), verkita de Tjeerd van Zanen kaj Allen Michael. Dum la Eŭrovido-Kantokonkurso 1999 en Jerusalemo ŝi atingis la dividitan okan lokon.

Marlayne poste surdiskigis novan kompaktdiskon, *Meant to be* (Celas esti). En 2001 tiu KD surmerkatiĝis. En tiu sama jaro ŝi aperis kun Hans Vermeulen kaj la muzikbando City to City (Urbo al urbo) en De vrienden van Amstel LIVE (La amikoj de Amstel VIVE), kie ŝi inter aliaj kun Vermeulen kantis *The Alternative Way* (La alternativan vojon). Pliposte ŝi ankaŭ surdiskigis kanton kun kantisto Gordon kiu fariĝis modesta furorkanto.

eta|maldekstra|Marlayne dum la Nacia Kantfestivalo 2011

## Privata vivo 
Marlayne Sahupala geedziĝis je la 26-a de junio 1998 en Baarn kun la drumisto Danny Sahupala. Kune ili havas filinon ekde la 2-a de julio 2009.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 

Kategorio:Nederlandaj kantistoj
Kategorio:Nederlandaj televidprezentistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 1-an de julio
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1999
Tanto

**Tanto** () estas la kvara plej granda urbo en Egiptio . Ĝi estas la ĉefurbo de la provinco Gharbiyah kaj situas en nordorienta Egiptio. Ĝi havis 658,798  loĝantojn (2018).

La urbo situas en la delto de la rivero Nilo kaj estas ankaŭ la plej granda urbo en la delto. Ĝi estas grava fervoja krucvojo kaj situas sur la ĉefŝoseo, kiu ligas Kairon kaj Aleksandrion. Grava institucio estas la Universitato Tanto.

Ekzistas ankaŭ moskeo kun la tombo de ŝejĥo Ahmad al-Badawī, 11-jarcenta islama sanktulo, fondinto de la sufiisma ordo Badawiyya. Honore al li okazas festivalo, kiu daŭras 8 tagojn kaj kiu allogas ĉirkaŭ 2 milionojn da islamanoj el ĉiuj lokoj de Egiptio kaj aliaj arabaj landoj.

## Religio 
En 2017 tie okazis atakoj kontraŭ koptaj kristanoj.

## Klimato 
Tanto situas en arida klimato (BWh) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas 51 mm. La averaĝa jara temperaturo estas  kaj varias inter .

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* muzeo
## Gefiloj
*Tawfik Borg, arabisto kaj verkinto de lernolibroj de la araba

## Referencoj 
* Tiu ĉi estas parta aŭ kompleta traduko de la originala artikolo en la nederlanda, Tanta (prilabora historio)

Kategorio:Urboj de Egiptio
Malý Háj

**Malý Háj** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Hora Svaté Kateřiny en distrikto Most. Ĝi situas proksimume 3&nbsp;km sude de Hora Svaté Kateřiny en supermara alteco 835 metroj. Vivas ĉi tie  (). La domaro etendiĝas laŭlonge laŭ ŝoseo III/25220 el Hora Svaté Kateřiny tra Svahová kaj Boleboř ĝis Jirkov. El la devena konstruareo restis stari nur preĝejo kun paroĥo kaj kelke da domoj.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1549.

Ekde la jaro 1896 Malý Háj apartenis al Rudolice v Horách kiel ties domaro. En la jaro 1953 Malý Háj kaj Rudolice v Horách fariĝis domaroj de Hora Svaté Kateřiny.

Post la milito la forlasitaj objektoj estis detruitaj, do hodiaŭ Malý Háj kreas nur kelke da domoj, kiuj servas precipe por refreŝigado.

## Loĝantaro
## Fotogalerio 

Malý Háj - kostel a domky.JPG|Malý Háj

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Most
Kategorio:Pereintaj setlejoj en distrikto Most
Kategorio:Hora Svaté Kateřiny
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio