open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Masakro sur Zong

[eta|[William Turner prilaboris en 1840 la simboliĝintan eventon en la pentraĵo *Sklavoŝipo*.]]
La **masakro sur Zong** estis amasmurdo de sklav-igitaj afrikanoj sur la brita sklavoŝipo Zong. Ties skipo ĵetis en 1781 dum ŝipado de Accra al Black River en Jamaiko ĉirkaŭ 142 vendotajn homojn en la maron, por eviti la timitan malabundecon de trinkakvo, kio estiĝis pro mis-navigado. La ŝipo kunportis entute 442 sklavojn, duoblon de la kutima hom-kvanto.

La murdadon motivis ankaŭ asekuraj pripensoj: la asekurado validis nur tiam, se la sklavoj mortas sur la maro (dumvoje) kaj ilia murdo estas pravigebla per „necesa ĵeto“ por savi la restontan „ŝarĝon“. Primurda jura proceso ne okazis, kiel Granville Sharp klopodis. Eĉ la publiko ne okupiĝis pri la evento, murdoj. Longtempe tio do gravis en fortiĝo de la abolicionisma movado dum fino de la 18-a jarcento, Zong iĝis simbolo de krueleco de sklaveco.

## Literaturo 
* Ian Baucom: *Specters of the Atlantic. Finance Capital, Slavery, and the Philosophy of History.* Duke University Press: Durham, 2005.
* Adam Hochschild: *Sprengt die Ketten: Der entscheidende Kampf um die Abschaffung der Sklaverei.* Klett-Cotta: Stuttgart, 2007. S. 101 ff.

## Vidu ankaŭ 
La Sklavŝipo (Q219344), pentraĵo de Turner

Kategorio:Historio de sklaveco
Zong
Kategorio:1781
14880 Moa

'*14880 *Moa'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).

*"Moa"'' estas la maoria nomo de la dinornito : genro de grandaj neflugaj birdoj de Nov-Zelando formortintaj de 1400. MOA estas ankaŭ la akronimo por Mikrolensaj Observoj en Astrofiziko, projekto al kiu partoprenas Nov-Zelando kaj japanaj universitatoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
(14970) 1997 QA2

**(14970) 1997 QA2** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Atsushi Sugie elde la Observatorio Dynic apud Taga (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Atsushi Sugie
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Brankostega pulmo

**Brankostega pulmo** estas organo utiligita por spirado fare de kelkaj aero-spirantaj artropodoj. Ĝi estas unu el la plej signifaj adaptiĝoj de kelkaj kraboj kaj ermitokraboj kiel ekzemple la kokosokrabo al siaj surteraj vivejoj.

La brankostegal (branka) histo estas helpita per faldoj aŭ aliaj mekanismoj por pliigi surfacareon kaj estas de simila histo al tio normale trovita en brankoj. En tiu kazo, la pulmo estas pli taŭga al la oksigenabsorbado el aero, prefere ol el akvo.

Anstataŭe de brankostegaj pulmoj, kelkaj surteraj paguroj aŭ ermitokraboj (*Coenobita* kaj *Birgus*) posedas multoblajn brankojn kaj malgrandajn pulmojn, kaj aliaj specoj de gasaj difuzometodoj helpas la transiron de akva al surtera loĝejo.

La evolua ŝanĝado de akvodifuzaj "brankoj" al aeraj "pulmoj" eble estis parenca al la bezono redukti indicojn de akvoperdo en aero.

## Notoj 
Kategorio:Anatomio
Kategorio:Spira sistemo
Kategorio:Kraboj
Folipulmo

eta|dekstra|Aranea folipulmo (sekcio)
**Folipulmo** aŭ Libropulmo estas speco de spirada organo utiligita por atmosfera gasa interŝanĝo kiu estas trovata en araneoidoj, kiel ekzemple skorpioj kaj araneoj. Ĉiu el tiuj organoj estas trovata ene de ventra abdomena, aerplena kavaĵo (atrio) kaj ligas kun la medio tra malgranda malfermaĵo por la celo de spirado.

Libropulmoj ne estas rilatitaj al la pulmoj de modernaj ter-loĝantaj vertebruloj. Ilia nomo priskribas ilian strukturon. Stakoj de alternadoj de aerenfermaĵoj kaj histo plenigita je hemolimfo (la artropoda ekvivalento de sango) donas al ili aspekton similan al "faldita" libro. Ilia numero varias de nur unu paro en la plej multaj araneoj al kvar paroj en skorpioj. La disvolvitaj "paĝoj" (platoj) de la libropulmo estas plenigitaj je hemolimfo. La faldoj maksimumigas la surfacon senŝirman por aerumi, kaj tiel maksimumigas la kvanton de gaso interŝanĝita kun la medio. En la plej multaj specioj, neniu moviĝo de la platoj estas postulata por faciligi tiun specon de spirado.

## Notoj
Kategorio:Spira sistemo
Kategorio:Anatomio
Kategorio:Artropodoj
(14908) 1993 OQ4

**(14908) 1993 OQ4** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Spartacus (filmo)

***Spartacus*** estas usona eposeca histori-amafera filmo reĝisorita de Stanley Kubrick en 1960 kaj montrante stelulon Kirk Douglas pri la ribelo de la sklavo samnoma. La scenaro fare de Dalton Trumbo estis bazita sur la romano *Spartacus* de Howard Fast. Ĝi estis inspirita de la vera okazaro de la historia figuro Spartako kaj de la eventoj de la Tria Servistomilito.

La filmo aperigis ankaŭ stelulojn Laurence Olivier kiel la romia generalo kaj politikisto Kraso, Peter Ustinov, kiu ricevis Oskar-premion kiel Duaranga Aktoro pro sia ludado en la rolo de sklavokomercisto Lentulo Batiato, John Gavin kiel Julio Cezaro, Jean Simmons, Charles Laughton kaj Tony Curtis. La filmo ricevis kvar Oskar-premiojn entute.

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Sklaveco
Kategorio:Historiaj filmoj
Stacio Tenwa

**Stacio Tenwa** (japane: 天和駅 [Tenŭa-eki], angle: *Tenwa Station*) estas fervoja stacio en Ako, Gubernio Hjogo, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Akō.

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **JR Okcidenta**:
*** Linio Akō

## Historio 
* 1-a de majo 1963: Malfermiĝis la stacio de Japana Nacia Fervojo.
* 1-a de aprilo 1987: Iĝis la stacio de JR.

## Kajoj 
## Sekvaj stacioj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Hjogo
Kategorio:Stacioj de JR en Gubernio Hjogo
Ágoston Stefán

**Ágoston Stefán** [Agoŝton ŝtefAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Stefán Ágoston,** laŭ cirilaj literoj **Штейфан, Августин** estis rutena-hungara politikisto, komisaro, advokato, ĵurnalisto.

Ágoston Stefán https://hu.wikipedia.org/wiki/Stef%C3%A1n_%C3%81goston naskiĝis la  1877 en Hungara reĝlando en Batár (nuntempa Botar en Ukrainio). Li mortis la  1945 en Sovetunio en Raĥov (nuntempa Raĥiv en Ukrainio).

## Biografio 
Ágoston Stefán akiris juran diplomon, poste li advokatiĝis. En 1918 la rutenoj ricevis aŭtonomion, kies guberniestro estis Ágoston Stefán. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis komisaro (komprenu ministro). Li aranĝis la aŭtonomion laŭ soveta sistemo. Li donacis konstantan salajron al la ekleziuloj, krome li establis rutenan Ruĝan Armeon.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Imre Szabó (episkopo, 1901)

**Imre Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Imre** estis hungara pastro, episkopo, kanoniko, instruisto.

Imre Szabó http://lexikon.katolikus.hu/S/Szabó.html naskiĝis la  1901 en Sorokújfalu (nuntempa vilaĝparto de Sorokpolány). Li mortis la  1976 en Budapeŝto.

## Biografio 
Imre Szabó frekventis gimnaziojn en Budapeŝto, poste li lernis teologion. En 1924 li pastriĝis en Esztergom. Li komencis sian pastran laboron en Zugló, poste li instruis religion. En 1931 li ricevis postenon en la ĉefdiocezo, kie li estis sekretario inter 1933 kaj 1944. En 1938 li ricevis la titolon papa ĉambelano. En 1946 li iĝis religia dekano en Budapeŝto. Inter 1950 kaj 1957 li ricevis signifan postenon en la ĉefdiocezo, dume en 1951 li estis ankaŭ titulara episkopo, samtempe vicepiskopo de Esztergom. Inter 1958 kaj 1962 lia deviga loĝloko estis en Hugyag. En 1964 li iĝis majstrokanoniko, poste apostola guberniestro.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
* http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html 

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Imre Szabó (ministro)

**Imre Szabó** [sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Imre** estis hungara lignaĵisto, ministro, parlamentano.

Imre Szabó http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1877 en Szeghalom. Li mortis la  1928 en Budapeŝto.

## Biografio 
Imre Szabó frue aliĝis al la sindikato, en 1916 li gvidis societon de lignaĵistoj. Dum Hungara Sovetrespubliko pro malkonsento li nur malmulte politikadis. Post falo de la Soveto li estis senpostena ministro pri laboro en Kabineto Peidl 6 tagojn. En 1919 li iĝis estrarano de socialdemokratoj. En la sekva jaro li estis eldonisto de Népszava, ekde 1927 ankaŭ ties redaktisto. Li estis elektita parlamenta deputito en 1922.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj senpostenaj ministroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj lignaĵistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri laboro
Kategorio:Hungaraj ministroj pri publika bonstato
Édouard René de Laboulaye

**Édouard René Lefèbvre de Laboulaye** (franca prononcado edwaːʁ ʁəne ləfɛːvʁ də labulaj) (18a de januaro 1811 en Parizo – 25a de majo 1883) estis franca juristo, poeto, aŭtoro kaj kontraŭ-sklaveca aktivulo. Li estas rememorata kiel la intelektula kreanto de la Statuo de Libereco en Novjorko, proponante la ideon por tia monumento en 1865 pagita de civitanoj de Francio, kaj de la malpli konata originalo de la Ĝardeno de Luksemburgio en Parizo, Francio.

## Ĉefaj verkoj 
* *Histoire du droit de propriété foncière en Occident* (Paris, 1839)
* *Essai sur la vie et les ouvrages de Savigny* (Paris, 1840)
* ''Recherches sur la condition civile et politique des femmes depuis les Humains jusqu'à nos jours* (Paris, 1843)
* *Essai sur les lois criminelles des Romains concernant la responsabilité des magistrats* (1845)
* *Histoire des États-Unis d'Amérique* (Paris, 1854, 3 vol.)
* *Études contemporaines sur l'Allemagne et les pays slaves* (Paris, 1854)
* *Les Tables de bronze de Malaga et de Salpensa* (Paris, 1856)
* *Souvenirs d'un voyageur* (Paris, 1857)
* *La Liberté religieuse* (Paris, 1858)
* *Études sur la propriété littéraire en France et en Angleterre* (Paris, 1858, in-12)
* *Introduction au droit français, de Claude Fleury* (Paris, 1858, 2 vol.), kunlabore kun Dareste
* *Abdallah ou le trèfle à quatre feuilles*, araba rakonto (1859)
* *Les États-Unis et la France* (1802)
* *L'État et ses limites*, sekvita de *d'Essais politiques sur M. de Tocqueville* (1863)
* *Paris en Amérique* (1863, in-8°), sub nomo de Docteur René Lefebvre, sukcesa satira romano
* *Contes bleus* (1863)
* *Le Parti libéral, son programme, etc.* (1864)
* *Nouveaŭ contes bleus* (1866) ;
* *Le Prince Caniche* (1868), sukcesa satira rakonto
* *La République constitutionnelle* (1871)

## Bibliografio 
* John Bigelow, usona juristo kaj ŝtatestro (1817–1911) verkis biografieton pri Laboulaye titole "Some Recollections of the Late Edouard Laboulaye", 1889, mem-publikigita
* Yasmin Sabina Khan *Enlightening the world: the creation of the Statue of Liberty*, Cornell University Press, 2010, p.&nbsp;40
* Frédéric Passy, Édouard Laboulaye: conférence faite à la Société du travail, Paris, ed. Guillaumin, 1884, *en ligne sur Gallica BNF*
* Magda Moiola, *Il pensiero politico di Édouard Laboulaye'', Università degli Studi di Pavia - Facoltà di Lettere e Filosofia, 1998, p.&nbsp;228
* Walter Dennis Gray, Interpreting American democracy in France: the career of Édouard Laboulaye, 1811-1883, Newark, University of Delaware Press, 1994, (Biographie d'Édouard Laboulaye)
* Appleton's Cyclopedia of American Biography 1887-89

## Eksteraj ligiloj 
* Kantovortumado fare de Laboulaye 

Kategorio:Francaj juristoj
Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj framasonoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Surskriboj kaj Beletro
Kategorio:Elstaruloj de la dua imperio de Francio
Warneck

**Warneck** estas la familia nomo de jenaj personoj:

* Giselher von Warneck (m. 1754), germana inĝeniero kaj arĥitekto
* Gustav Warneck (1834–1910), germana evangelia teologo 
* Igor Warneck (* 1968), germana aŭtoro, fotografo kaj pranepo de Johannes Warneck
* Johannes Warneck (1867–1944), germana evangelia teologo, misiisto, predikisto kaj tradukisto, filo de Gustav Warneck
* Wilfried Warneck (* 1929), germana evangelia teologo

## Vidu ankaŭ
* Warnecke
(14894) 1992 EA8

**(14894) 1992 EA8** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Kategorio:Malkovrita de UESAC
(14899) 1992 LS

**(14899) 1992 LS** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Gregory J. Leonard elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Gregory J. Leonard
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
14901 Hidatakayama

'*14901 *Hidatakayama''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masayuki Yanai kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio sur la insulo Hokajdo.

La urbo Hida Takajama (japane 飛騨高山, en gubernio Gifu) situiĝas en la nordo de la Hida montaro en la koro de Japanio. La tiea kastelo kaj la komerca urbo restis neŝanĝitaj depost la epoko de Edo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Masayuki Yanai
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Stacio Higashi-Okayama

**Stacio Higashi-Okayama** (japane: 東岡山駅 [Higaŝi-Okajama-eki], angle: *Higashi-Okayama Station*) estas fervoja stacio en Naka-ku, Okajama, Japanio. La stacio servas 2 liniojn de JR Okcidenta: Linio Sanyō (ĉefa), Linio Akō.

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **JR Okcidenta**:
*** Linio Sanyō (ĉefa)
*** Linio Akō

## Historio 
* 18-a de marto 1891: Malfermiĝis la stacio de Fervojo Sanyō kiel **Stacio Nagaoka** (長岡駅).
* 1-a de januaro 1906: Estis renomita al **Stacio Saidaiji** (西大寺駅).
* 1-a de decembro 1906: Iĝis la stacio de Japana Nacia Fervojo.
* 20-a de marto 1961: Estis renomita al **Stacio Higashi-Okayama**.
* 1-a de aprilo 1987: Iĝis la stacio de JR.

## Kajoj 
## Sekvaj stacioj 
## Ĉirkaŭaĵo 
* Internacia Pacifika Universitato

Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Okajama
Kategorio:Stacioj de JR en Gubernio Okajama
14902 Miyairi

'*14902 *Miyairi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshio Kushida kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de la Suda Jacugatake apud Hokuto (gubernio Jamanaŝi).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la japana kuracisto Keinosuke Miyairi (japane 宮入慶之助, 1865–1946) de la Imperia Universitato de Kjuŝu, pioniro de la epidemiologio. Li malkovris, ke la heliko nun nomita "*Miyairi-gai*" estas peranta gastiganto por la kontaĝo de la infekto fare de *schistosoma japonicum''. Tio permesis, ke la helika febro estis malvastigita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Osamu Muramatsu
Kategorio:Malkovrita de Yoshio Kushida
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Tabula ansata

[eta|*tabulae ansatae* el la sanktejo de Izis kaj *Magna Mater* en [Mainz]]

**Tabula ansata** aŭ **tabella ansata** (latina por *tabuleto kun teniloj*, plurale *tabulae ansatae* aŭ *tabellae ansatae*) estas tabuleto kun hirundovostaj ansoj. Ĝi estis aprezata formo por votaj tabuletoj en Romia Imperio.

En modernaj epokoj tiu formo pluestis uzata de artistoj de diferencaj epokoj kaj stiloj. La Statuo de Libereco ekzemple en la mano dekstra tenas torĉon kaj en la maldekstra tabulon *tabula ansata* (nome tabuleton evokante juron -leĝaro) , sur kiu estas enskribita la dato de la 4-a de julio 1776, kiam Usono sendependiĝis.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Antikva tabula ansata el metalo el Italica (Hispanio).
* Tabula ansata el Ĉeiĥ Zŭed (Cheikh Zouède) mozaiko (source page), 4a jarcento a.K., Ismailia muzeo, Egiptio, malkovrita en 1913 de Jean Clédat

Kategorio:Historio de arto
Kategorio:Skulptado
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Latinaj esprimoj
(14910) 1993 QR4

**(14910) 1993 QR4** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la *Observatorio de Calern* en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Kaverno Covalanas

La **Kaverno Covalanas**  () estas kaverno kun prahomaj pentraĵoj, en municipo Ramales de la Victoria (Kantabrio, norda Hispanio).
Agnoskite de Unesko kiel Monda Heredaĵo ekde 2008, ĝi estas parto de la lokaro je nomo «Kaverno Altamira kaj paleolitika kaverna arto de norda Hispanio». Ĝi situas en alta rokaĵo, 2 kilometrojn for de la vilaĝo.

Samkiel aliajn kavernojn en tiu areo, ĝin malkovris Hermilio Alcalde del Río kaj Lorenzo Sierra en 1903. Ĝi ne estis hazarda malkovro: post famiĝo de la pentraĵoj de la kaverno Altamira, oni serĉadis plurajn en aliaj kavernoj de Kantabrio. Verkite de Alcalde del Río, aperis en 1906 la unuaj raportoj pri la kaverno. Poste, en 1911, aprris novaj raportoj, verkite de ambaŭ malkovrintoj kaj Henri Breuil. La kaverno tuj iĝis tre fama kaj en 1924 ĝi iĝis Nacia Monumento en Hispanio. Fakuloj de la Universitato de Kantabrio plu esploras ĝin.

[eta|maldekstra|Kopio de pario kun cervinoj ([Prahistoria Parko de Teverga).]]
En la enirejo estas granda rokŝirmejo. De tie naskiĝas du paralelaj galerioj. Tiu dekstra havas la prahistoriajn artaĵojn, kiuj famigis la kavernon. De geologia kaj speleologia vidpunkto ĝi ne estas interesa kaverna formaĵo. En la dekstra galerio estas granda nombro da ruĝkoloraj pentraĵoj. Inter ili abundas cervinoj de diversaj grandecoj. Ili rigardas eksteren kaj maleksteren de la kaverno. Oni pentris figurojn per tujapudaj punktoj. Krom 20 cervinoj, ankaŭ estas ĉevalo, uro, boaco kaj neidentigitaj besto-partoj, kiel kapo aŭ dorso, kies signifon oni ne konas.

En diversaj esploroj de la teraj tavoloj de la plafono oni malkovris neniun restaĵon, kiu indikas loĝadon en la kaverno. Tial oni supozas, ke la kavernon oni uzis plej eble kiel sanktejon.

eta|maldekstra|250px|La kaverno situas en alta parto de rokaĵo.

La kaverno estas vizitebla kun gvidisto grupe de maksimume sep homoj. Proksime de la kaverno estas parkejo. De la parkejo, post 15-minuta superira marŝo, oni atingas akceptejon por vizitantoj kaj la kavernon mem.

Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Hispanio
Covalanas
Kategorio:Paleolitikaj lokoj en Hispanio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Hispanio
Kategorio:Prahistoria arto
Valledupar

**Valledupar** aŭ esperante **Valjeduparo** estas urbego, diocezo (ekde 1956) kaj universitata urbo en norda Kolombio, en departemento Cezaro (Kolombio). Ĝi estas departementa ĉefurbo.

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 443,414 en 2014
* Supermara alteco: 168 m
* Areo: 4978 km²
* Telefonkodo: 57 + 5
* Poŝtkodoj: 200001-200005
* Horzono: UTC – 5
* 
eta|Panoramo en Valledupar

## Geografio 
Valledupar troviĝas sur ebenaĵo inter du montaroj. Santa Marta troviĝas 135, Soledad (Atlantiko) 173, Barranquilla 177, Kartageno (Kolombio) 248, Cúcuta 300, Bucaramanga 373, **Bogoto** 660, Pereira 685, Ibagué 706, Santiago de Cali 862 km. Ĝi estas ĉe la rivero Cesar.

## Historio 
Valledupar estis trovita en 1532 fare de germano kaj estis fondita en 1550 fare de hispano. La Romkatolika Eklezio ofte prisignis ĝin kiel *Ciudad de los Santos Reyes de Valle de Upar*. La loknomo estis iom post iom modifita al Valle Dupar kaj fine al Valledupar. Ĝi prosperis dum la kolonia erao sed multe suferis en 19-a jarcento pro la civilaj militoj. En 1810 proksimume 400 loĝantoj ribelis kontraŭ la hispana monarkio. Post 3 jaroj jam la sendependeco estis proklamita. En 1850 la urbo iĝis departementa ĉefurbo. En la malfrua 20-a jarcento okazis diversaj konfliktoj, homrabadoj. Ne hazarde Valledupar havas prizonon. Dum la 2-a mondmilito alvenis multe da enmigrintoj el Eŭropo, aparte francoj, germanoj kaj italoj.

## Ekonomio 
eta|maldekstre|Katedralo de Valledupar
Ekonomio de la regiono preskaŭ estas bazita sur agrikulturo kaj bredado de brutoj. Inter la 1970-aj jaroj kaj 1980-aj jaroj okazis signifa kultivado de kotonoj. Nuntempe oni kultivas rizojn, tabakojn, kafojn, kakaojn. En la urbego mem oni okupaĝas pri eksporto kaj prilaborado de la menciitaj agrikulturaĵoj. Menciindas ankaŭ nelegala produkto de opioj kaj mariĥuanoj.

## Klimato 
En Valledupar la averaĝa temperaturo estas 28 °C. Jare pluvas po 972 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed en oktobro pli ofte, en februaro pli malofte.

## Trafiko 
eta|Avenuo en Valledupar
Al Valledupar kuras 3 signifaj ĉefvojoj, la plej grava el Bogoto. La urbego havas lokan flughavenon. En la urbo aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

## Vidindaĵoj 
* biblioteko
* katedralo kaj kirkoj
* festivalo de 1968

## Ĝemelurboj 
*  Riohacha, Kolombio
*  Tunja, Kolombio (2008)
*  Monterejo, Meksiko
*  Zafra, Hispanio

eta|centre|525ra|Larĝa panoramo en Valledupar

## Fontoj 
* http://valledupar-cesar.gov.co/index.shtml  
* mapo, distancoj 
* http://www.britannica.com/EBchecked/topic/622271/Valledupar 
* Angla Vikipedio helpe de WikiTrans

Kategorio:Urboj de Kolombio
14911 Fukamatsu

'*14911 *Fukamatsu'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japanan amatoran astronomon *Daihei Fukamatsu'', kiu ĉefe interesiĝas pri la disvolvio de la materialoj por astronomia instruo. Li plenumis kalkulojn de orbitoj por kometoj depost li aniĝis al la Astronomia Socio de Fukuoka en 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Profankonstruaĵo

el la jaro 1779, unu el la unuaj publikaj muzeoj sur la eŭropa kontinento]]
**Profankonstruaĵo** aŭ **ekstereklezia konstruaĵo** estas konstruaĵo por eksterekleziaj celoj. La arto- kaj kulturosciencoj, ekzemple la arĥitektura historio, uzas ĝin por dislimigi unu de la aliaj publikajn konstruaĵojn kaj ties uzon kaj tipigi ilin. Kiel mala termino al profankonstruaĵo konsiderendas tiu de la religia aŭ eklezia konstruaĵo, rezervata por religiaj resp. ekleziaj celo. Ekzemploj por profanaj konstruaĵoj estas muzeoj, bibliotekoj, juĝejoj, urbodomoj, universitataj konstruaĵoj aŭ stacidomoj.

Konstruaĵoj povas havi krom praktika utilo ankaŭ pliajn funkciojn; ekz. ili povas esti reprezentaj aŭ paradaj domoj (ekz. palaco, juĝejo de elspeza arĥitekturo aŭ dekoracia fasado) aŭ nur celi la utilon (ĉi lastaj estas pli malluksaj).
## Literaturo 
* Wilfried Koch: *Baustilkunde – Europäische Baukunst von der Antike bis zur Gegenwart*, 27-a, priverkita eldono 2006, ISBN 9783577100892
Kategorio:Konstruaĵoj
14925 Naoko

**14925 Naoko** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japanan kosmonaŭtinon Naoko Yamazaki (japane 山崎 直子 *Yamazaki Naoko* , naskiĝintan *Sumino Naoko*), elektitan en 1999 por reprezenti la Nacian Agentejon de Kosma Disvolviĝo de Japanio en la mastrumado kaj la apliko de la Internacia Kosmostacio. Aparte, ŝi estis engaĝita en la integrado de la sistemo de la Japana Eksperimenta Modulo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Ŝtuparturo

eta|Plano de ŝtuparturo enangula
eta|maldekstre|Ŝtuparturo de Albrechtsburg
**Ŝtuparturo** estas tureca konstruaĵa parto starigita sur ronda aŭ plurlatera plano, kiu entenas ŝtupardomon, plejparte kun helikoŝtuparo. Ofte ĝi staras antaŭ la konstruaĵa fronto aŭ en angulo, je kio la turo tuj limiĝas apud la ĉefkonstruaĵo, al kiu ĝi malfermiĝas. La turo havas portilaron sendependan de la ĉefdomo.

Treege ŝatata estis ĉi tiu speco de ŝtuparturoj precipe en la gotiko kaj frurenesanco. Aparte oftas ŝtuparturoj el ĉi tiuj stilepokoj en Germanujo kaj Francujo. Ekzemploj estas
* Albrechtsburg, Meißen, Germanujo
* Schloss Wilhelmsburg, Schmalkalden, (Turingujo), Germanujo
* Kastelo de Blois, luara regiono, Francujo

## Fontoj 
## Vidu ankaŭ 
* Transstrato, aparta formo de ŝtuparturo

## Eksteraj ligiloj 
* Ŝtuparturo en kastelo Hartenfels, Torgau 
* Ŝtuparturoj en la kastelo de Dresdeno 

Kategorio:Partoj de konstruaĵoj
Castro Valnera

**Castru Valnera** (kantabre) aŭ **Castro Valnera** (hispane) estas monto en oriento de la Kantabra Montaro, en masivo Montoj de Pas. Ĝi situas en la montpasejoj Portillo de Lunada kaj Las Estacas de Trueba. Ties suda flanko estas en la komarko Las Merindades, en la provinco Burgoso (Kastilio kaj Leono) kaj ties norda flanko estas en la komarko Valles Pasiegos, en Kantabrio. Ties alteco (1718 m) estas tiu plej alta inter ĝi kaj Pireneoj, en Navaro. En la norda flanko estas formaĵoj produktitaj de glaĉeroj dum Kvaternaro, kiuj estas tiuj plej malaltaj en Hispanio. En la nord-orienta flanko, en Portillo de Lunada ekfluas la rivero Miera, kaj en la nord-okcidenta flanko ekfluas la rivero Pandillo, kiu estas unu el la unuaj alfluantoj de la rivero Pas. En la sudokcidenta flanko ekfluas la rivero Trueba, kiu fluas en la riveron Nela (siavice fluantan en Ebron).
Suda flanko, en Burgoso.|eta|250px|dekstra

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Amantoj de spelologio en Castru Valnera

Kategorio:Montoj en Kantabrio
Ŝtupogablo

[eta|dekstre|Brika ŝtupogablo kun ornamarkoj ĉe la historia urbodomo de [Rostock, fotita en 1953]]
eta|*Steintor* en Anklam
**Ŝtupogablo** aŭ **ŝtupargablo** estas ŝtupece aranĝita gabloformo. La timpano superstaras la tegolotegaĵon kaj kovras ĝin. Tiu ĉi gabloformo atingis sian ĉefan disvastiĝon ĉefe je reprezentaj domoj en Kolonjo (ekde la 13-a jarcento en Rejnlando) kaj en la regionoj de brikogotiko de la 14-a ĝis 17-a jarcentoj, jen precipe en la regionoj ĉe la Norda resp. Balta Maroj same kiel en la epoko de la tiel nomata brikorenesanco.

Ŝtupogabloj troviĝas ankaŭ en la profana arĥitekturo de la malfrua mezepoko. Oni ornamis la ŝtupojn foje per ornamarkoj, frisoj, ornamriparo aŭ murdentoj.

La renesanca arĥitekturo pluevoluigis la ŝtupogablon je uzado de helikoformaj ornamaĵoj (helikoj) kaj aliaj siatempaj ornamelementoj.

## Ekzemploj 

dosiero:WismarAlterSchwede.jpg|*Der alte Schwede*, plej aĝa domo de Wismar ĉe la Balta Maro, 1380; foto el 2004
dosiero:Nordertor.jpg|Norda Portalo, rekonilo de la urbo Flensburg, proks. 1595
dosiero:Grundtvigskirken-vest-2005-3.jpg|Preĝejo de Grundtvig kaj flankaj konstruaĵoj en Kopenhago, Danujo, 1927; malofta konstruformo de preĝejo laŭ stilo de esprimismo
dosiero:Nellingen-fruchtkasten.jpg|Domo en Nellingen, Ostfildern, 16-a jc.
dosiero:Friedrichstadt-markt2004.jpg|Domensemblo en Friedrichstadt en la plej norda distrikto de Germanujo, 17-a jac.

## Literaturo 
* Ŝtupargabloj en heraldiko

Kategorio:Partoj de konstruaĵoj
Kategorio:Gotika arkitekturo
Richard Bärwinkel

**Richard BÄRWINKEL** (naskiĝinta la 3-a de julio 1840 en in Dallmin, mortinta la 12-a de julio 1911 en Erfurto) estis germana teologo evangelia.

## Vivo 
Estante filo de pastoro li frekventis la gimnazion en Torgau kaj studis filologion ĉe la universitato de Bonn kaj teologion ĉe la altlernejo de Halle (Saale). En aŭtuno de 1862 li iĝis privata instruisto en Erfurto.

La sekvintajn jarojn li iĝis instruisto samloke ĉe la nehumanisma gimnazio. De 1868-1908 li krome estis paroĥo de la komunumo de la Preĝejo de la kanonikoj aŭgustenanaj. Paralele li estis de 1888 ĝis 1911 inspektanto (latine: *officium ephorale*) por la Ekleziaro de Erfurto.

Ekde 1891 Bärwinkel ankaŭ membris ĉe Akademie gemeinnütziger Wissenschaften. Gravis lia agado en la ligo *Evangelischer Bund*.

## Literaturo 
Johannes Biereye: *Richard Bärwinkel*. In: Historische Kommission für die Provinz Sachsen und für Anhalt (Hrsg.): *Mitteldeutsche Lebensbilder.* 3. Band *Lebensbilder des 18. und 19. Jahrhunderts.* Selbstverlag, Magdeburg 1928, p.&nbsp;507–521.

Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Cantu la Jorcaúra

**Cantu la Jorcaúra**   estas monto alta je 1272 metroj en la Kantabra Montaro (norda Hispanio). Ĝi situas en masivo apud la vilaĝo Tresviso.
Por atingi ties pinton oni iras trans la vilaĝon Tresviso, iras tra El Sel kaj alvenas al Cuerto Rubio. De tie oni plu iras supren ĝis la pinto. De la pinto, estas panorama vido de Tresviso, la vilaĝoj en Peñamellera Baja (San Esteban, Cuñaba, ktp.), la valo de Peñarrubia, Bejes kaj la Masivo Urrieles en Picos de Europa. Sen nuboj, oni povas vidi la monton Naranjo de Bulnes. La nomo de la monto estas en la kantabra; alinome kaj malofte, en la hispana oni uzas la hispanigitan nomon *Horcadura del Canto*.

## Referencoj
Kategorio:Montoj en Kantabrio
14926 Hoshide

'*14926 *Hoshide'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la japanan kosmonaŭton Akihiko Hoshide (japane 星出 彰彦 *Hoshide Akihiko''), kiu partoprenis en la disvolvo de la lanĉo-veturilo H-II, antaŭ subteni la disvolviĝon de la programo de trejnado de la japanaj kosmonaŭtoj kaj la taksadon de la fasono de la ŝipanara interfaco. Li ankaŭ reprezentas sian landon en la mastrumado kaj la apliko de la Internacia Kosmostacio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Linio Akō

**Linio Akō** ( [Akō-sen], ) estas linio de la fervojo reto JR. La linio apartenas al JR Okcidenta.

## Tipoj de trajnoj 
Estas 2 tipoj de trajnoj:
* (L) **Loka trajno** (普通 [fucū])
* (SR) **Speciala rapida** (新快速 [ŝin-kajsoku])

## Stacioj 
* Ĉiuj trajnoj haltas ĉe ĉiu stacio.

Kategorio:Linioj de JR en la gubernio Hiogo
Kategorio: Gubernio Okajama
Kategorio:CAP-ŝpuro
Stacio Nishigawara

**Stacio Nishigawara** (japane: 西河原駅 [Niŝigaŭara-eki], angle: *Nishigawara Station*) estas fervoja stacio en Naka-ku, Okajama, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Sanyō (ĉefa).

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **JR Okcidenta**:
*** Linio Sanyō (ĉefa)

## Historio 
* 15-a de marto 2008: Malfermiĝis la stacio de JR.

## Kajoj 
## Sekvaj stacioj 
## Ĉirkaŭaĵo 
* Universitato Shūjitsu

Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Okajama
Kategorio:Stacioj de JR en Gubernio Okajama
14981 Uenoiwakura

'*14981 *Uenoiwakura''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Altlernejo Iŭakura (japane: 岩倉高等学校) establita en 1897 kiel privata altlernejo pri fervojo en Ueno.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
14927 Satoshi

'*14927 *Satoshi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana kosmonaŭto Satoshi Furukawa (japane 古川 聡, *Furukawa Satoshi''), kiu kunlaboris en la Internacia Kosmostacio. Li estis trejnita kiel inĝeniero de flugo por Sojuz-TMA kaj fakulo de misio de la NASA por munti kaj mastrumi la Japanan Eksperimentan Modulon. De 1989 ĝis 1999 li praktikis klinikan kirurgion kaj entreprenis medicinan esploron.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
(14916) 1993 VV7

**(14916) 1993 VV7** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Gordon J. Garradd elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Gordon J. Garradd
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
(14912) 1993 RP3

**(14912) 1993 RP3** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) en la kadro de la programo *Planet-Crossing Asteroid Survey* aŭ "PCAS".

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Kategorio:Malkovrita de PCAS
14937 Thirsk

'*14937 *Thirsk '''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Spacewatch'' elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la kanadan kosmonaŭton Robert Thirsk, selektitan en 1983, kaj kiu flugis en la misio STS-78 de la kosmopramo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (14937) Thirsk , de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Madison Square

[eta|dekstra|225px|La [Konstruaĵo Flatiron el Madison Square (ĉ. 1903)]]

**Madison Square** aŭ **Placo Madison** estas formita de la intersekco de la Kvina Avenuo kaj Broadway ĉe la 23a Strato en Novjorko nome ĉe la *borough* Manhatano. La placo ricevis sian nomon el James Madison, kvara Prezidento de Usono.

La kerno de la placo estas la parko **Madison Square Park**, 2.5-hektara publika parko, kiu estas limigita oriente de Avenuo Madison (kiu startas ĉe la sudorienta angulo de la parko ĉe la 23a Strato); sude de la 23a Strato; norde de la 26a Strato; kaj okcidente de la Kvina Avenuo kaj Broadway ĉe la kruciĝo.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Madison Square Park Conservancy
* "Madison Square Park" ĉe la retejo de la *New York City Department of Parks and Recreation*
* *Madison Square Park News* 
* Filmeto pri Madison Square Park

Kategorio:Geografio de Novjorko
Kategorio:Placoj en Usono
Centennial Exposition

eta|maldekstra|Mapo de la Ekspozicio.

eta|upright=1.1|Ĉefa Ekspozicia Konstruaĵo, Centennial Exposition, Filadelfio, PA (1875-76, dismuntita kaj vendita en 1881). Laŭ terminoj de totala areo inkludita, 21½ akreoj, ĝi estis la plej granda konstruaĵo en la mondo.

eta|maldekstra|upright=1.1|La *Ohio House* estas unu el nur kvar konstruaĵoj restantaj el la ekspozicio, inklude Memorial Hall kaj la Centennial stacioj.
La **Centennial International Exhibition** (Centjariĝa Internacia Ekspozicio) de 1876, la unua oficiala internacia ekspozicio en Usono, okazis en Filadelfio, Pensilvanio, el 10a de majo al 10a de novembro, 1876, por celebri la 100an jariĝon de la subskribo de la Deklaro de Sendependeco en Filadelfio.

Oficiale nomita **International Exhibition of Arts, Manufactures and Products of the Soil and Mine** (Internacia Ekspozicio de Artoj, Manufakturoj kaj Produktoj de la Grundo kaj Minado) okazis en Parko Fairmount laŭlonge de la rivero Schuylkill sur terenoj dezajnitaj de Herman J. Schwarzmann. Ĉeestis ĉirkaŭ 10 milionoj da vizitantoj, egale al ĉirkaŭ 20% el la loĝantaro de Usono tiam.

Por tiu okazo oni kreis la ĝermon de tio kio nun estas la Filadelfia Artomuzeo.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Centennial Exhibition
* 367 Stereoscopic views of the Centennial from New York Public Library
* *Centennial exposition described and illustrated* , being a concise and graphic description of this grand enterprise commemorative of the first centennary of American independence. Publisher: Philadelphia, Hubbard bros, 1876.
* A large collection of Stereoviews 
* Overview of an archival collection on the Centennial Exhibition , The Winterthur Library
* The Centennial Exhibition Collection, including materials related to the planning of the exhibition, scrapbook collections of ephemera and over 3000 images, are available for research use at the Historical Society of Pennsylvania.
* Philadelphia Exhibition 1876 Report to the Federal High Council by Ed. Favre-Perret (1877)
* American and Swiss Watchmaking in 1876 by Jacques David
* The Watch Factories of America Past and Present by Henry G. Abbott (1888)
* Watchmaking and the American System of Manufacturing (2009)
* *Fairmount Park, Along Schuylkill River, Philadelphia*, 45-page overview with description of Schuylkill River villas in the Park + 10 pages of site plans.
* General LeRoy Stone's Centennial Monorail 
* Printed Description of the Painting of "The Siege of Paris" in the Siege of Paris Building, Fairmount Park Grounds, Centennial Exhibition of 1876 
* Historical Society of Pennsylvania's collection of paintings  by David J. Kennedy that depict the Centennial Exhibition
* Manuscript Reminiscences of Some of the Centennial Buildings of 1876, Written by 1891 by D.J. Kennedy, Historical Society of Pennsylvania 
* A finding aid for the Centennial Exhibition photograph and ephemera collection  at Hagley Museum and Library, which contains Centennial Exhibition photographs, albums, scrapbooks, and ephemera.

Kategorio:Internaciaj ekspozicioj
New York World

La ***New York World*** (*Novjorka Mondo*) estis gazeto publikigita en Novjorko, Usono, de 1860 ĝis 1931. Tiu gazeto ludis gravan rolon en la historio de usona ĵurnalismo. Ĝi estis ĉefa nacia proparolanto de la Demokrata Partio. De 1883 al 1911 sub estreco de la publicisto Joseph Pulitzer, ĝi iĝis pioniro de la flava ĵurnalismo, kaptante la atenton de la legantoj kaj altigante sian ĉiutagan cirkuladon al nombro de unu miliono.

Fondusrikoltado por la konstruado de la projektita Statuo de Libereco montriĝis malfacila, ĉefe ĉe usonanoj, kaj ĉirkaŭ 1885 la laboro pri la piedestalo estis minacata pro manko de fonduso. Publicisto Joseph Pulitzer el *New York World* startigis kampanjon por donacoj por finkompletigi la projekton kiu allogis pli ol 120,000 kontribuantojn, plej el kiuj donacis malpli ol unu dolaro.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Brian, Denis. *Pulitzer: A Life.* Wiley, 2001. 438 pp.

## Eksteraj ligiloj 
* Original New York World articles at Nellie Bly Online
* *Slate* article about the World Magazine's graphic design
* *New York World* of the Columbia School of Journalism
* The story of a page; thirty years of public service and public discussion in the editorial columns of the New York World (1913)

Kategorio:Usonaj gazetoj
Kategorio:Anglalingvaj gazetoj
Kategorio:Usona Demokrata Partio
Kategorio:Ĵurnalismo
Nacia Parka Agentejo

La **Nacia Parka Agentejo** (, **NPS**) estas usona agentejo de la Federacia Registaro kiu administras ĉiujn usonajn naciajn parkojn, multajn naciajn monumentojn, kaj aliajn konservendajn kaj historiajn propraĵojn kun variaj titoldifinoj. Ĝi estis kreita la 25an de Aŭgusto, 1916, de la Usona Kongreso pere de la *National Park Service Organic Act*.

La NPS estas ŝtata agentejo sub la Usona ministerio pri enlandaj aferoj. Plej el la rekta administrado de la NPS estas delegita de la Usona Departmento de la Internaĵo al la direktoro de NPS, kiu devas esti konfirmita de la Senato.

La 21,989 dungitoj de la NPS kontrolas la 405 naciaj parkaj unuoj, el kiuj 59 estas deklaritaj Usonaj Naciaj Parkoj.

La NPS celebros sian centjariĝon en 2016.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* NPS, oficiala retejo
* National Park Service ĉe Federal Register
* NPS Research Links/Reference Desk
* NPS Library Information Center 
* NPS Focus Digital Library & Research Station 
* NPS Historic Photograph Collection 

Kategorio:Usona ministerio pri enlandaj aferoj
Verwaltungsgemeinschaft Velden

La nomon **Verwaltungsgemeinschaft Velden**  havas du administraj unuoj en la federacia lando Bavario de Germanio, nome la komunumaroj
* Verwaltungsgemeinschaft Velden (Meza Frankonio) kun ties administra centro Velden (Pegnitz) en la distriktaro Meza Frankonio, kaj
* Verwaltungsgemeinschaft Velden (Malsupra Bavario) kun ties administra centro Velden (Vils) en la distriktaro Malsupra Bavario.
Ferenc Miákits

**Ferenc Miákits** [miAkiĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Miákits Ferenc** estis hungara laboristo, ministro, parlamentano.

Ferenc Miákits http://www.ogyk.hu/e-konyvt/mpgy/alm/al922_27/324.htm naskiĝis la  1876 en Érd. Li mortis la  1924 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Miákits frue iĝis ferlaboristo. Inter 1896 kaj 1900 li vojaĝis tra Eŭropo. Li aliĝis al laborista asocio, krome al socialdemokratoj. Dum Hungara Sovetrespubliko li estis sindikata estrarano. En la sestaga Kabineto Peidl li estis ministro pri financo, baldaŭe en Kabineto Huszár li estis subministro. En 1922 li estis elektita parlamenta deputito.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero M, poste serĉu la nomon) 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj laboristoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri financo
Kategorio:Budapeŝtanoj
József Takács (ministro)

**József Takács ** [jOĵef takAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Takács József** estis hungara laboristo, redaktoro, ministro, parlamentano.

József Takács http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=6136&catid=88%3At&Itemid=67&lang=hu naskiĝis la  1884 en Orosháza. Li mortis la  1961 en Budapeŝto.

## Biografio 
József Takács frekventis nur bazlernejon, poste li estis simpla laboristo. En 1903 li aliĝis al socialdemokrata movado, post jaroj li kontribuis, krome li havis movadajn postenojn. Inter 1915 kaj 1918 li estis soldato. Dum la sestaga Kabineto Peidl li estis ministro pri agrikulturo. Inter 1919 kaj 1944 li redaktis Népszava. Dum la nazia erao li kaŝiĝis. Inter 1945 kaj 1947 li estis subministro kaj parlamenta deputito. Li kontraŭis unuiĝon de socialdemokratoj kaj komunistoj, tial li perdis ĉiujn postenojn, fine li eĉ estis kondamnita je 15 jarojn. Li ricevis amnestion en 1955. En la sekva jaro la verdikto estis nuligita.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Szenvedő emberek* (1910) - novelo
* *Mezőgazdasági munkáskérdés* (1920)
* *A magyarországi földmunkásmozgalom története* (1926)
* *Új agrárpolitika a magyar demokráciában* (Nova agrikultura politiko en la hungara demokratio), (1945)
* *A községvezetés alapkérdései* (Fundamentaj demandoj de la buĝeto), (1948)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj T, TY, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Hungaraj laboristoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Stacio Okayama

**Stacio Okayama** (japane: 岡山駅 [Okajama-eki], angle: *Okayama Station*) estas fervoja stacio en Kita-ku, Okajama, Japanio. La stacio servas 5 liniojn de JR Okcidenta: Linio Sanyō (ĉefa), Linio Uno, Linio Tsuyama, Linio Kibi, Ŝinkanseno Sanyō kaj 1 linion de la trama reto Tramvojo Okayama: Linio Okaden-Higashiyama (ĉefa).

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **JR Okcidenta**:
*** Linio Sanyō (ĉefa)
*** Linio Uno (Linio Seto-Ōhashi)
*** Linio Tsuyama
*** Linio Kibi
*** Ŝinkanseno Sanyō
* **Tramo**:
** **Tramvojo Okayama**:
*** Okaden-Higashiyama (Stacio Okayama-Ekimae)

## Historio 
* 18-a de marto 1891: Malfermiĝis la stacio de Fervojo Sanyō.
* 15-a de novembro 1904: Malfermiĝis la stacio de Fervojo Chūgoku.
* 1-a de decembro 1906: Stacio de Fervojo Sanyō iĝis la stacio de Japana Nacia Fervojo.
* 5-a de majo 1912: Malfermiĝis la stacio de Tramvojo Okajama kiel **Stacio Ekimae** (駅前駅).
* 1-a de junio 1944: Stacio de Fervojo Chūgoku iĝis la stacio de Japana Nacia Fervojo.
* 1952: Stacio de Tramvojo Okajama estis renomita al **Stacio Okayama-Ekimae** (岡山駅前駅).
* 1-a de aprilo 1987: Stacio de Japana Nacia Fervojo iĝis la stacio de JR.

## Kajoj 
### JR 
## Sekvaj stacioj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Okajama
Kategorio:Stacioj de Tramvojo Okayama
Kategorio:Stacioj de JR en Gubernio Okajama
(14918) 1994 BP4

**(14918) 1994 BP4** estas asteroido
de la asteroida zono, malkovrita la  de la venezuela astronomo
Orlando A. Naranjo elde la Nacia Astronomia Observatorio de Llano del Hato en Merido (Venezuelo).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Orlando A. Naranjo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Carl von Rabenhaupt

**Carl von Rabenhaupt**, ankaŭ *Carel Rabenhaupt*, , (naskiĝis la 6-an de januaro 1602 en Bohemio, mortis la 12-an de aŭgusto 1675 en Coevorden) estis barono de Suchá, heredsenjoro en Lichtenberg kaj Fremisnich, senjoro de Grimbach.

Carl Rabenhaupt estis nobelo kiu devenis el Bohemio kaj adepto de Jan Hus. Li batalis sub Johano Georgo la 1-a de Saksio apud Bautzen en Luzacio. Rabenhaupt servis sub Petro Ernesto la 2-a de Mansfeld en la Sep Provincoj, kie li kiel leŭtenanto en 1627 akiris meritojn dum la Sieĝo de Groenlo. Krom tio li estis dungito de la Landgrafo Vilhelmo la 5-a de Hesio-Kaselo. En 1641 li fariĝis guberniestro de Kalkar.

## Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Nederlandoj 
Antaŭe al la katastrofa jaro 1672 li por 4.000 ŝtataj taleroj fariĝis dungito kiel armea komandanto de la Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Nederlandoj por defendi la urbon Groningen. Je la 7-a de marto 1671 li dungigis sin kiel kolonelo en servo de la ŝtata armeo kaj komandis regimenton kiu portis lian nomon. Je la 31-a de marto 1672 li promociis al Generalleŭtenanto.

Li helpis la Groninganojn rezisti kontraŭ Bernhard von Galen dum la Sieĝo de Groningen en 1672. Cetere estas la ligo inter la urbo Groningen kaj Carl von Rabenhaupt verŝajne jam de pli frue ol 1672 ĉar jam en 1627 (ne skriberaro) iu Carel Rabenhaubt fariĝis membro de la malaltgermane reformita eklezio en Groningen.

Post kiam liaj trupoj je la 30-a de decembro 1672 en malpli ol unu horo malsieĝis la urbon Coevorden, per helpo de mapo farita de la loka instruisto Mijndert van der Thijnen kaj skirpa pontkonstruaĵo super la frostigita akvo de la urba kanalo, je la 4-a de januaro 1673 li estis nomumita urbestro de Groningen, vokto de Drenthe kaj guberniestro de Coevorden. Rabenhaupt forgesis ekokupi la fortreson Ommerschans kaj devis denove en oktobro 1673 batali kontraŭ Bomba Bernardo, kiu inundigis la urbon Coevorden. En aprilo 1674 la trupoj el Münster estis repelitaj ĝis Nordhorn kaj Neuenhaus en la graflando Bentheim.

## Vivofino 
Lia lasta agado kiel armeano estis en 1674 apud Grave, kiu estis okupita de la francaj trupoj. Rabenhaupt mortis je la 12-a de aŭgusto 1675 en Coevorden kaj estis je la 3-a de septembro 1675 entombigita en la loka kirko.

En Groningen estas Rabenhauptstrato nomita laŭ li. Statuo (busto) de li, farita de Willem Valk, staras flanke la la urbodomo sur la Granda placo.

## Bildaro 

Dosiero:Rabenhaupt buste.jpg|Busto de Rabenhaupt en Groningen
Dosiero:Carl von Rabenhaupt helmStedelijk Museum Coevorden.jpg|Kasko de Carl von Rabenhaupt en la urba muzeo de Coevorden

Kategorio:Ĉeĥaj nobeloj
Kategorio:Ĉeĥaj militistoj
Kategorio:Historio de Nederlando
Stacio Nakashō

**Stacio Nakashō** (japane: 中庄駅 [Nakaŝō-eki], angle: *Nakashō Station*) estas fervoja stacio en Kuraŝiki, Gubernio Okajama, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Okcidenta: Linio Sanyō (ĉefa).

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **JR Okcidenta**:
*** Linio Sanyō (ĉefa)

## Historio 
* 11-a de marto 1930: Malfermiĝis la stacio de Japana Nacia Fervojo.
* 1-a de aprilo 1987: Iĝis la stacio de JR.

## Kajoj 
## Sekvaj stacioj 
## Ĉirkaŭaĵo 
* Muscut Stadium

Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Okajama
Kategorio:Stacioj de JR en Gubernio Okajama