open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kredita unio

eta|

La **Kredita unio**, **kredita kooperativo**, **kooperativa banko** - estas kooperativa financa institucio. ĜiaJ motivoj estas ŝpari monon kaj provizi krediton por bonaj kurzoj. Multaj kreditaj unioj ekzistas por komuneca evoluigo. La kredita unio estas fondita de la klientoj, kiu havas kontojn tie. Neniu tria parto povas investi, aŭ aĉetas akciojn. En normala usona banko, kiel *Bank of America*, multaj triaj partoj investas. La kredita unio en Usono havas etendan nacian bankaŭtomaton nomitan CU24  tiel, ke malgrandaj kreditaj unioj povu esti membroj de la granda CU24 bankaŭtomatoj.

## Historio 
La unuan kreditan union inventis en Prusio en 1852 . La unua kredita unio en Norda Ameriko estis *"Caisse Populaire de Lévis"* en Kebekio, kiu ekfunkciis la 23-an de januaro 1901 kun unu 10-cenda depono.

## En la mondo 
Laŭ informo de Unuiĝintaj Nacioj en 1999 jaro en riĉaj landoj en la unioj partoprenis ĝis 15% de loĝantaro. En 2010 jaro en Tutmonda konsilaro de kreditaj unioj konsistis preskaŭ  unioj el 98 landoj kun suma bilanco 1,1 triiliono da dolaroj.
### Belorusio 
(): la unuan kreditan union en Belorusio fondis jura personoj en 2002 jaro. La unua kredita kooperativo fondita de fizikaj personoj aperis en 2004 jaro. En 2008 jaro kreditaj unioj kaj kreditaj kooperativoj de Belorusio fondis "Respublikan Asocion De Konsumanto-Kooperativoj De Reciproka Financa Helpo" (). En 2010 jaro en la asocio estis registritaj 19 organizaĵoj inter kiaj nur tri kreditaj kooperativoj funkciis por jura personoj.

### Ukrainio 
() La unua kredita unio sur teritorio de hodiaŭa Ukrainio aperis en 1871 jaro en vilaĝo  (hodiaŭ Ĉernihiva provinco). En sendependa Ukrainio la unuaj du kreditaj unioj estis fonditaj en 1992 jaro en Krivij-Riho kaj Strij. En 1993 jaro per ukazo "La Provizoraj regularoj pri kreditasocioj" () de prezidanto Leonid Kravĉuk estis lanĉita oficiala funkciado de kreditaj unioj en la ŝtato. En junio de 1994 jaro la unioj fundis "La Nacian Asocion de kreditajn unioj de Ukrainio" (). 20 de decembro de 2001 jaro aperis leĝo de Ukrainio "Pri kreditaj unioj" (). En 2002 oni fondis "La Ŝtatan Komisionon por reguligo de merkatoj de financaj servoj" , kies tasko estis kontroli eksterbankajn financajn organizaĵojn. En 2003 jaro ĉiuj kreditaj unioj faris reregistriĝon kun statuta ŝanĝo de socia al financa organizaĵo. 14 de junio 2023 jaro aperis korektita leĝo de Ukrainio "Pri kreditaj unioj" () laŭ kia ĉefa organo, kontrolanta kreditajn uniojn iĝis Nacia Banko de Ukrainio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Вопросы кредитной кооперации (ruse) 

Kategorio:Ekonomiko
Kategorio:Financoj
40 Harmonia

'*40 *Harmonia''''' estas granda kaj hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la germana astronomo kaj pentristo Hermann Goldschmidt [goldŝmitt] elde Parizo (Francio) la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Harmonia, helena diino de la harmonio kaj interkonsento. Tiu nomo estis elektita por marki la finon de la Krimea milito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hermann Mayer Salomon Goldschmidt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1856
AFC Ajax

**EuropAmsterdamsche Football Club Ajax**, mallonge **AFC Ajax**, estas nederlanda futbala klubo, kun sidejo en Amsterdamo. Kune kun la kluboj Feyenoord Rotterdam kaj PSV Eindhoven ĝi estas unu el la tri gvidaj futbalaj kluboj en Nederlando. La profesia vira futbala teamo pli ofte gajnis la nacian ĉampionecon ol iu alia klubo, kaj ekde ties fondiĝo en 1956 seninterrompe apartenas al la plej alta nederlanda ligo de futbalo, nomata *Eredivisie*.

La klubaj koloroj estas: ĉemizo blanka kun vertikala ruĝa trabo meze, ŝortoj blankaj.

La kluba stadiono nomiĝas *Amsterdam-Arena*, modernega sportejo, kiu estas la plej granda de Nederlando, havas fermeblan tegmenton kaj havas kapaciton de 51.859 spektantoj.

La anoj de la unua profesia vira futbala teamo de la klubo neoficiale nomatas *Godenzonen* ("diaj filoj") kaj *Joden* ("judoj").

La nomo de AFC Ajax venas greka heroo Ajax "la granda". Lia vizaĝo staras sur la emblemo. La plej bona ludento estas Johan Cruiff. AFC Ajax havas venkis la Eŭropa titolo unu tempo en 1995.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (nederlande kaj angle)
* nederlandlingva retejo de klubaj subtenantoj
* germanlingva retejo de klubaj subtenantoj

Kategorio:Nederlandaj futbalteamoj
Kategorio:Amsterdamo
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1900
PSV Eindhoven

**PSV Eindhoven** (oficiale ''Eindhovense Voetbal Vereniging Philips' Sport Vereniging*) estas nederlanda futbala klubo, kun sidejo en la urbo Eindhoven. Kune kun la kluboj AFC Ajax kaj Feyenoord Rotterdam ĝi estas unu el la tri gvidaj futbalaj kluboj en Nederlando. Krome la vira futbalteamo de la klubo estas inter la malmultaj teamoj reprezentataj en la ligo *"Superleague Formula"*.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala nederlandlingva retejo

eta|maldekstra|265px|stadiono *Philips''

Kategorio:Nederlandaj futbalteamoj
Kategorio:Eindhoven
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1913
41 Daphne

'*41 *Daphne*** estas granda malhela duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la germana astronomo kaj pentristo Hermann Goldschmidt elde Parizo (Francio) la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la nimfo Dafna, de la helena mitologio (kiu devas ne esti konfuzita kun la paŝtisto Dafno, eponimo de la Saturna luno Dafno).

## Ecoj 
Ĝia surfaco similas la karbonecajn ĥondritojn kaj ĝia luma kurbo sugestas neregulan formon.

## Satelito 
La asteroida luno, provizore nomata **S/2008 (41) 1*' estis malkovrita la  de A. R. Conrad, W. J. Merline, J. D. Drummond, P. M. Tamblyn, C. Dumas, B. X. Carry, R. D. Campbell, R. W. Goodrich, W. M. Owen, kaj C. R. Chapman en la Observatorio W.M. Keck sur la Mauna Kea. Ĝi ricevis la nomon de la oceanido (rivera dio) Peneo, patro de Dafna en la helena mitologio.

Tiu satelito havas diametron de malpli ol 2&nbsp;km kaj orbitas je distanco de ĉirkaŭ 443&nbsp;km de la centra korpo, kun periodo de 1,1 tago, ĝi estas, inter la nun konataj, unu el plej malgrandaj asteroidaj luno relative al la ĉefa korpo.

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (41) Daphne kaj Peneus; paĝo de Wm Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Hermann Mayer Salomon Goldschmidt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1856
Alexander Wilson

**Alexander WILSON** (6an de julio 1766 – 23an de aŭgusto 1813) estis skotusona poeto, ornitologo, naturalisto kaj ilustristo.

## Biografio 
Wilson naskiĝis en Paisley, Skotio, kiel filo de neklera distilisto. En 1779 li estis lernolaboristo kiel teksisto. Lia tiama ĉefa intereso estis verki poezion, kaj liaj poemoj prikomentaj la maljustan traktadon de teksistoj fare de la dungintoj kaŭzis al li problemojn ĉe la aŭtoritatoj. En 1794 li translokiĝis al Usono, kie li iĝis instruisto kaj poste renkontis la faman naturaliston William Bartram kiu interesigis lin pri ornitologio. En 1802 Wilson decidis publikigi libron bildigante la nordamerikajn birdoj. Tiele li ege veturis, birdumis kaj pentris birdoj dum li kolektis abonantojn por sia libro. La rezulto estis la naŭvoluma *American Ornithology* (1808–1814), kun bildoj de 268 specioj de birdoj, 26 el kiuj ne estis antaŭe priskribataj. Li mortiĝis dum la verkado de la naŭa volumo, kiu estis kompletata kaj publikigata post lia morto fare de lia amiko George Ord.

## Verko 
Wilson estas nuntempe konsiderata kiel la plej granda usona ornitologo antaŭa al Audubon. Ŝajne li renkontiĝis kun Audubon en Louisville, Kentucky, en 1810, kio probable inspiris la plej junan ornitologon produkti sian propran libron kun birdobildoj, kvankam la tiama reago de Audubon estis ambigua.

Kategorio:Usonaj artistoj
Kategorio:Usonaj ornitologoj
Kategorio:Skotaj ornitologoj
Kategorio:Skotaj poetoj
Kategorio:Skotaj verkistoj
Kategorio:Usonaj natursciencistoj
El Ariŝo

**El Ariŝo** (arabe العريش) estas ĉefurbo kaj la plej granda komunumo kun (laŭ la stato de la jaro 2002) 144 900 loĝantoj en la egiptia provinco Norda Sinajo (*Ŝimal Sina*). La urbo situas ĉe la mediteranea marbordo sur la Sinaja duoninsulo, 334&nbsp;km nordoriente de Kairo kaj havas ankaŭ flughavenon. El Ariŝ estas banloko, konata pro klara akvo, longa sabla strando, palmoj kaj luksaj hoteloj.

El Ariŝo situas en la samnoma uedo, kiu kondukas la torentojn de partoj de norda kaj meza Sinajo.

## Historio 
La urbo kreskis el beduena komunumo en proksimo de ptolemea defendejo Rinokoroura (en la antikva greka Ῥινοκόρουρα, en la kopta ϩⲣⲓⲛⲟⲕⲟⲣⲟⲩⲣⲁ). Kvankam ĝi situas voje inter Egiptio kaj Israelo, tiel la grundo eble kaŝas interesajn historiaĵojn, ĝis nun ne okazis elfosadoj. Tie mortis en 1118 Baldueno la 1-a (Jerusalemo), la unua krucmilitisto, reĝo de Jerusalemo, sur hejmenveturo el bataliro kontraŭ Egiptio.

La Osmana imperio okazigis tie en 1560 novajn fortikigajn laborojn. Dum la egipta ekspedicio (1798–1801), Napoleono Bonaparte okupis la lokon post 11-taga batalo, la 19-an de februaro 1799. La fortikaĵon defendis en la unua mondmilito germanaj soldatoj, sed la britoj venkis ilin.

En 1956 kaj de 1967 ĝis 1979, El Ariŝ estis sub israela okupado kaj estis redonita nur post la packontrakto. Post tio la urbo iĝis grava komerca punkto inter la du landoj.

## La uedo de Egiptio 
En la libro Genezo 15:18 ("*En tiu tago la Eternulo faris interligon kun Abram (Abrahamo), dirante: Al via idaro mi donos ĉi tiun landon, de la rivero (uedo) de Egiptio ĝis la granda rivero, la rivero Eŭfrato*") menciiĝas geografia loko נַחַל מִצְרַיִם‎, naḥal mizraim ("uedo de Egiptio") kiel plej suda punkto de la antikva Izraela Lando. Historiistoj kutime identigas tiun lokon al la antikva *uedo el Ariŝ* apud la urbo, kvankam aliaj identigas ĝin kun la uedo *Besor* aŭ *Gazaa* (, *Nahal HaBesor*, aŭ , *Wadi Ghazza*), kiu enfluas la mediteraneon 8 kilometrojn sude de la urbocentro de Gazao en la nuna Gazaa Sektoro, proksimume 75 kilometrojn pli nordoriente ol El Ariŝ.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Egiptio
Kategorio:Sinajo
Kategorio:Krucmilitoj
Kategorio:Turismo en Egiptio
Malesita-Pasamakvodja lingvo

La **Malesita-Pasamakvodja lingvo** estas endanĝera Algonkena lingvo parolata de la Volastokvijikoj. La lingvo konsistas el du ĉefaj dialektoj: la malesita kiu estas ĉefe parolata en Nov-Brunsviko, Kanado, kaj la pasamakvodja en Majno, Usono. Ambaŭ en Usono kaj Kanado, la parolantoj de la lingvo estas ĉefe pliaĝuloj.

## Fonologio 
### Konsonantoj 
## Referencoj 
Kategorio:Algonkena lingvaro
42 Iziso

**42 Iziso** estas granda asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la brita astronomo Norman Robert Pogson elde la observatorio Radcliffe de la Universitato de Oksfordo (Britio) la .

## Nomo 
Manuel John Johnson, tiama direktoro de la observatorio Radcliffe, elektis la nomon de la egipta diino Iziso, homaĝe al la filino de Norman Robert Pogson: Elizabeth Isis Pogson, astronomino kaj meteologiistino. Krome, *Isis* estis la kutima nomo de Tamizo tie, kie ĝi trafluas Oksfordon (nomo precipe uzita en la kadro de la remadaj vetkuroj de la Universitato de Oksfordo).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Norman Robert Pogson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1856
Günter Behnisch

[eta|200px|la en 1969 pretigita "ombriga velo" de la centra parko de la urbo [Dortmund konsideratas eksperimentaĵo por la realigeblo de la tegmentaj konstruaĵoj kiuj poste konsistigis la Olimpikan Stadionon de Munkeno]]
**Günter BEHNISCH** (naskiĝis la 12-an de junio 1922 en Dresdeno; mortis la 12-an de julio 2010 en Stutgarto) estis germana arkitekto kaj profesoro pri arkitekturo. Li tutmonde konatiĝis per la konstruado de la en 1972 en tiutempe tre nekutima stilo finkonstruita Olimpika Stadiono en Munkeno, ĉefa okazejo de la Somera Olimpiko 1972.

## Vivo 
Günter Behnisch pasigis la unuajn 12 vivojarojn en Dresdeno. En 1934 lia familio kun li translokiĝis al la urbo Chemnitz. En 1939, ĵus 18-jara, li estis devigita soldatservi en la nazia armeo Wehrmacht. Dum la Dua Mondmilito li estis komandanto de submarŝipo kaj iĝis militkaptito de la brita armeo. En 1947 li revenis de Anglio al Germanio kaj de 1947 ĝis 1951 studis arkitekturon en la Teknologia Universitato de Stutgarto. Sekve li unu jaron laboris en arkitekturejo en Stutgarto, kaj tiam fondis propran arkitekturejon en la urbo. En 1966 fondiĝis la arkitekta grupo "Behnisch kaj partneroj", en kiu li kunlaboris kun diversaj arkitektaj kolegoj. La arkitekturejo ekzistas ĝis la nuntempo. En 1989 lia filo *Stefan Behnisch* fondis branĉan arkitekturejon en Stutgarto, kiu en 1991 sendependiĝis kaj intertempe sub la nomo *Behnisch Architekten* havas arkitektajn mendojn tutmonde.
[eta|maldekstra|240px|la en 1992 pretigita ĉefa kunvenejo por la germana parlamento [Bundestag en Bonno (nun parto de la kongresejo *Bundeshaus*)]]
De 1967 ĝis 1987 Günter Behnisch estis regula profesoro pri arkitekta planado, industria konstruado kaj konstrua dezajno en la Teknologia Universitato de Darmstadt kaj samtempe direktoro de la tiuurba instituto pri normigo.

En 1982 li iĝis membro de la Akademio de la Artoj en Berlino kaj 1984 honora doktoro de la universitato Stutgarto. En 1996 li estis nomumita fonda membro de la Saksia Akademio de la Artoj, kies klason pri arkitekturo li gvidis ĝis la jaro 2000.

[eta|775px|la Olimpika Parko kun la en 1972 finkonstruita Olimpika Stadiono en [Munkeno, ĉefa okazejo de la Somera Olimpiko 1972]]

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Germanaj arkitektoj
Norman Robert Pogson

Aĝa de nur 18 jaroj li jam estis kalkulinta la orbitojn de du kometoj.

En 1851 li iĝis helpanto en la observatorio Radcliff de Oksfordo. En 1860 li iris en Baraton por iĝi direktoro de la observatorio de Madraso (nun, Ĉenajo). Tie li komponis la katalogon de Madras de 1105 steloj. Li malkovris ankaŭ tie kvin asteroidojn kaj ses variantajn stelojn.

En 1868 kaj 1871, li partoprenis al la ekspedicioj por la observo de sunaj eklipsoj en Barato.

Li restis estro de la observatorio de Madraso dum tridek jaroj, ĝis sia morto. Dum lia kariero li malkovris entute 8 asteroidojn kaj 21 variantajn stelojn.

Lia ĉefa kontribuaĵo al scienco estis rimarki, ke en la sistemo de videbla magnitudo eltrovita de la greka astronomo Hiparko, la steloj de unua magnitudo estis centope pli brilaj ol tiuj de sesa magnitudo. Li sugestis en 1856 fari ke la malsupreniro de unu magnitudo kongruu kun supreniro de brilo de la kvina radiko de 100 aŭ, ke malpligrandiĝo de la magnitudo je 1 unuo signifu pligrandiĝon de kvanto da lumo je 1001/5 ~= 2,512 fojoj.

## Honoroj 
Li estis ano de la *Royal Astronomical Society* (Reĝa Astronomia Societo).

Oni donis lian nomon al:
* La luna kratero Pogson,
* La asteroido 1830 Pogson.

## Noto kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Norman Robert Pogson

## Eksteraj ligiloj 
*  Artikolo en kiu N. R. Pogson prezentis sian formulon pri magnitudo
*  Biografio de Norman Robert Pogson 

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
43 Ariadno

**43 Ariadno** estas mezgranda kaj brila asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la brita astronomo Norman Robert Pogson en la observatorio Radcliffe de la Universitato de Oksfordo (Britio) la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Ariadno, mita princino, kiu helpis Tezeon eliri el la Labirinto.

## Ecoj 
Ĝi estas la dua plej granda ano de la Flora familio. Ĝi aperas tre longforma, eble kun du loboj,
aŭ almenaŭ tre angula.

Ĝia akso estas preskaŭ paralela al la ekliptiko, kun retrograda rotacio.

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Norman Robert Pogson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1857
Ilustristo

**Ilustristo** estas grafikisto kiu specialiĝas en plibonigo kaj plenumado de skribo per havigo de vida reprezentaĵo kiu korespondas al la enhavo de asocia teksto. La ilustraĵo povus intenci klarigi komplikajn konceptojn aŭ objektojn malfacile priskribeblaj laŭtekste aŭ povas nur kontribui al estetika ĝuado de la legado.

Ilustraĵoj povas esti uzataj por reklamo, salutkartoj, afiŝoj, libroj, revuoj kaj gazetoj.

En biologio (ĉefe zoologio kaj botaniko) ilustristoj ludas gravan rolon ne nur kiel artistoj, sed ankaŭ kiel sciencistoj kiuj devas priskribi per pentrado la ĉefajn karakterojn morfologiajn de la specimenoj. Vidu ekzemple J. G. Keulemans.

## Ilustristoj 
* William Blake
* Hablot Knight Browne
* George Cruikshank
* Honoré Daumier
* John Tenniel

Kategorio:Artoj
Salutkarto

eta|275ra|Montrataj vendotaj salutkartoj.

**Salutkarto** aŭ Gratulkarto estas ilustrita, faldita karto representanta esprimon de amikeco, kunkontenteco, amo aŭ alia simila sento. Kvankam salutkartoj estas uzataj  kutime je specialaj okazoj, kiaj naskiĝtagoj, Kristnasko aŭ aliaj ferioj, ili povas esti sendataj ankaŭ por danki aŭ esprimi aliajn sentojn. Salutkartoj, kutime liverataj kun koverto, aperas laŭ granda vario de stiloj. Estas kaj amasproduktitaj kaj manfaritaj versioj kiuj estas distribuataj de centoj de entreprenoj.

*Hallmark Cards* kaj *American Greetings* estas la plej grandaj produktistoj de salutkartoj en la mondo. En Britio oni ĉirkaŭkalkulas ke oni elspezas unu bilionon da pundoj je salutkartoj ĉiujare, kaj averaĝa persono sendas 55 salutkartojn jare. En ĉiuj landoj la kutimoj ne estas samaj. En Orienta Eŭropo estas tre popularaj la salutkartoj dum Pasko kio en aliaj eĉ kristanaj landoj ne estas tiome.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
* Kristnaska karto
Orienta Usono

[eta|300px|La areo cedita al Usono fare de [Britio en **1783** (helbrune) estas kutime konsiderata kiel Orienta Usono. La akirataj Luiziano kaj Florido estis agnoskataj kiel la respektive okcidenta kaj sudaj limoj de la frua Respubliko. Kvankam oriente de la Roka Montaro, ankaŭ Teksaso estas konsiderata parto de Okcidenta Usono.]]

**Orienta Usono** estas tradicie difinita kiel la subŝtatoj oriente de la Rivero Misisipo. La unuaj du trionoj de ŝtatoj okcidente de la Misisipio estis tradicie konsiderataj parto de la Okcidento, sed povas estis inkludataj en la Oriento nuntempe; kutime por regionaj konsideroj oni ekskludas regionon de centra Usono.

Je Julio de 2007, la ĉirkaŭkalkulita populacio de la 26 ŝtatoj orientaj de Misisipio (sen inkludi la malgrandajn partojn de Minesoto kaj Luiziano kiuj estas oriente de la rivero) plus la Distrikto de Kolumbio totalas '''''' el la  de la tuta lando (inklude Puerto-Rikon kaj insulajn areojn en Usono sed ne en Oriento), aŭ alimaniere dirate  de la usona populacio.

Kategorio:Geografio de Usono
Arbarfragmentado

Arbara fragmentiĝo aŭ **Arbarfragmentado** estas formo de habitata fragmentiĝo, okazanta kiam arbaroj estas distranĉitaj en maniero kiu lasas relative malgrandajn, izolitajn flikrimedojn de arbaro konataj kiel *arbaraj fragmentoj* aŭ *arbaraj restaĵoj*. La intervenanta matrico kiu apartigas la restantajn arbarajn flikrimedojn povas esti naturaj areoj, aŭ por farmoj evoluigitaj areoj. Sekvanta la principojn de insula biogeografio, restaĵaj arbaroj agas kiel insuloj de arbaro en maro de paŝtejoj, kampoj, subdividaĵoj, ktp.

Por multaj endanĝerigitaj specioj la fragmentado de la arbaroj malplibonigas ties situacion; alikaze longdaŭra arbarfragmentado povas okazigi la konverton de unika specio en diversaj.

## Vidu ankaŭ 
* Arbaro
* Arealo
* Habitato
* Habitatoperdo
* Senarbarigo

## Eksteraj ligiloj 
* Habitatofragmentado ( *The encyclopedia of Earth* ) 

Kategorio:Arbaroj
Kategorio:Biodiverseco
Kategorio:Ekologio
Apneo

**Apneo** (greke απνοια, ne spiri) estas medicina termino por la interrompo de la spirado pli longa ol 10 sekundoj. Dum apneo ne estas movado de la muskoloj kiuj rilatas la spiradon kaj la pulmenhavo unuainstance restas senŝanĝa. Apneo povas libervole ekesti (reteni la spiradon), esti stimulata de alkohol- aŭ droguzado, aŭ per fizikaj eksteraj faktoroj (ekzemple strangolado) aŭ korpa vundiĝo, aŭ esti la sekvo de neŭrologia afekcio. La plej konata formo de apneo estas dormapneo.

Kategorio:Sindromoj en urĝeca medicino
Kategorio:Pneŭmonologio
Insulo Kodiak

**Insulo Kodiak** estas granda insulo de la suda marbordo de la usona ŝtato de Alasko, apartigita disde la kontinenta Alasko pere de la Ŝelikofa Markolo. La plej granda insulo en la Kodiaka Arkipelago, la Insulo Kodiak estas la dua plej granda insulo de Usono kaj la 80a plej granda insulo en la mondo, kun areo de 8975&nbsp;km². Ĝi estas 160&nbsp;km longa kaj el 16 al 96&nbsp;km larĝa. La plej granda komunumo en la insulo estas la urbo de Kodiak (Alasko).

Kategorio:Insuloj en Usono
Kategorio:Insuloj en Alasko
Latinigo

eta
**Latinigi** signifas (1) doni latinan formon al vorto, teksto ks. aŭ (2) konformigi al la moroj, civilizo ktp de la antikvaj Romanoj, de la latinidaj gentoj aŭ de la Romkatolika eklezio.

## Latinigo de skribsistemo 
Latinigo signifas skribi la sonojn de iu lingvo per latina alfabeto (transskribi), aŭ reskribi tekston per latinaj literspecoj ol la originalaj (transliterumo, kiel ISO 3602 aŭ *Nipponsiki Rômazi* por kanaoj, kaj ISO 9 por cirila alfabeto).

### Anstataŭigitaj lingvoj 
* La vjetnama - uzinta ĉin-skribon kaj *Chu nom*-on.
* La turka - uzinta araban alfabeton.
* La malaja - uzinta *Jawi*-on (java skribo).

## Latinigo de vortoj 
Estas praktiko igi latina nelatinan nomon laŭ latina stilo. Tio celas imiti aŭ sekvi latinajn aŭtorojn, aŭ eĉ prezenti pli impresan bildon. Tion oni faras per transformado de la koncerna nomo en latinajn sonojn (ekz. *Geber* por *Jabir*), per tradukado de nomo kun specifa signifo al latina (ekz. *Venator* por *Cacciatore*), aŭ per elekto de nova nomo baze sur ia atributo de la persono (ekz. *Noviomagus* por *Daniel Santbech*, eble el la latina nomo de la urbo de Nijmegen).

### Ekzemploj 
* Linnaeus

## Vidu ankaŭ 
* Transliterumaj sistemoj
* Esperantigo
* Esperantigo de vortoj el latina fonto

* Transkulturigo
* Kultura asimilado
* Angligo
* Francigo
* Germanigo
* Latinigo
* Slavigo
* Hungarigo
* Rusigo

## Referencoj 
Kategorio:Latina lingvo
Kategorio:Traduko
Kategorio:Kulturaj tradicioj
Thomas Nuttall

**Thomas NUTTALL** (5an de januaro 1786 - 10an de septembro 1859) estis angla botanikisto kaj zoologo, kiu loĝis kaj laboris en Nordameriko el 1808 ĝis 1841.

Nuttall naskiĝis en la vilaĝo de Long Preston, ĉe Settle en la Okcidenta Distrikto de Yorkshire kaj estis kelkajn jarojn lernolaboristo ĉe presisto en Anglio. Post sia translokiĝo al Usono li renkontis profesoron Benjamin Smith Barton en Filadelfio. Barton enkuraĝigis lian fortan intereson pri natura historio. En Usono li veturis tra la regionoj de la Grandaj Lagoj kaj Misurio, kolektis specimenojn kaj kunlaboris kun aliaj fakuloj. Li devis reveni en Anglion pro la Sendependiga Usona Milito.

En 1815 li revenis en Usono kaj tie restis dum sia vivo. Li publikigis multajn verkojn pri specioj de Usono. El kiuj multaj nun portas lian nomon, kiel ekzemple la Nutala buntpego *Picoides nuttallii* danke al lia amiko William Gambel, kaj la Flavbeka pigo *Pica nuttalli* kaj la Falenoptilo *Phalaenoptilus nuttallii* danke al John James Audubon.

## Notoj 
Kategorio:Anglaj zoologoj
Kategorio:Anglaj ornitologoj
Kategorio:Anglaj botanikistoj
Ljuta

**Ljuta** (,  [havaŝkoz]) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Velikij Bereznij.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 114&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 526 m
* Loĝantaro: 2031
* Poŝtkodo: 89033
* Telefonprefikso: 03135

## Situo 
Ljuta situas laŭ rojo. Kostrina kun fervojo troviĝas je 17, Velikij Bereznij je 32, Uĵhorodo je 63, Kievo je 583 km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1599. Supozeble en 1900 pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungaran loknomon Havasköz. En 1910 vivis tie 2936 loĝantoj, (2771 rutenoj, 109 germanoj, 56 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Ljuta/Havasköz. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Ruskij Moĉar

**Ruskij Moĉar,** ukraine **Руський Мочар** estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Velikij Bereznij, en municipo de Roztocka Pastilj.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 22&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 520 m
* Loĝantaro: 120
* Poŝtkodo: 89041
* Telefonprefikso: 03135

## Situo 
Ruskij Moĉar situas antaŭ monto 1021 m-ojn alta. Velikij Bereznij (kun stacidomo) troviĝas je 7, Uĵhorodo je 47 km-oj.

## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Ruskij Moĉar. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Vilaĝservoj estas biblioteko, klubo, vendejo.

## Vidindaĵoj 
* preĝejo

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Smerekovo

**Smerekovo,** ukraine **Смереково,** hungare **Szemerekő** [semerekO] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Velikij Bereznij.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Velikij Bereznij en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 19&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 486 m
* Loĝantaro: 380
* Poŝtkodo: 89044
* Telefonprefikso: 03135

## Situo 
Smerekovo troviĝas de Zariĉevo (kun stacidomo) je 12, Velikij Bereznij je 29, Uĵhorodo je 48 km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1582 en formo *"Szmrekova"*. En 1904 pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungaran loknomon Szemerekő. En 1910 vivis tie 496 loĝantoj, (478 rutenoj, 12 germanoj, 6 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagyberezna, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Smerekovo/Szemerekő. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* preĝejo

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Monumento de Grunwald

**Monumento de Grunwald en Krakovo** estas la monumento al la pola reĝo kaj grandduko de Litovio Ladislao la 2-a, kiu troviĝas en Krakovo sur la placo de Jan Matejko.

## Historio 
[eta|maldekstra|La Grunwalda Monumento en [Krakovo, dum la inaŭguro la 15an de julio 1910]]
eta|200ra|La detruita monumento fare de germanoj en novembro 1939

La monumento estis starigita en 1910 por memorigo de 500-a jardatreveno de la batalo de Grunwald kontraŭ la teŭtona ordeno. Ĝin fondis eminenta pola komponisto kaj politikisto Ignacy Jan Paderewski kun dediĉo *Gloron al la prapatroj – kuraĝon al la fratoj*, legebla sur la monumenta soklo.

Solena malfermo de la monumento okazis la 15an de julio 1910 je la 12.00 tagmeze. La solenaĵon partoprenis 150 miloj de alvenintaj gastoj kaj krakovanoj. Interalie parolis marŝalo de Regna Konsilio Stanisław Badeni, la Urbestro de Krakovo **Juliusz Leo** kaj la fondinto Ignacy Jan Paderewski, kiu diris i.a.:

*La kreaĵo, kiun ni rigardas ne fariĝis pro malamo. Naskis ĝin profunda amo al la Patrolando ne nur dum ties pasinta grandeco kaj nuntempa senforto, sed ankaŭ en ties klara, forta estonto. Naskis ĝin amo kaj dankemo por tiuj niaj prauloj, kiuj ne por akiraĵo, ne por predo iris batali, sed por defendo de la bona, ĝusta afero ekprenis la venkan armilon (...). Ni fortege deziras, ke ĉiu polo kaj ĉiu litovo de malnovaj partoj de la Patrio aŭ de trans la Oceano rigardu la monumenton kiel la signon de nia komuna pasinto, atesto de nia komuna gloro, antaŭdiro de pli bonaj tempoj, kiel la eron de nia propra kredoforta animo (...). Al la praa, amata ĉefurbo ni transdonas ĉi tiun kreaĵon por eterna regado.*
Dum la ceremonio de la malkovro de la Grunwalda Monumento oni kantis la patriotan kanton kun la teksto de *Rota* ("La Ĵuro") de Maria Konopnicka kaj laŭ la muziko de Feliks Nowowiejski.

Dum la 2-a mondmilito la monumento estis konstante detruata de novembro 1939 ĝis aprilo 1940. La soklon de ĝi oni eksplodigis per dinamito kaj malmuntitajn figurojn forveturigis profunden al Germanio.

La 28-an de januaro 1945 oni spontane decidis rekonstrui la monumenton. Sur la sama loko ekstaris granitaj blokoj savitaj de la originala soklo kun la plato memoriganta ekziston de la monumento.

En 1972 ekestis Komitato de Rekonstruo de la Grunwalda Monumento. Helpe de ekzistanta miniatura modelo, gardata en Historia Muzeo de la Urbo Krakovo kaj antaŭmilitaj fotoj Feliks Konieczny rekonstruis la monumenton.

La 16-an de oktobro 1976 ĝi denove retroviĝis sur la malnova loko. Ĉi foje la soklon de la monumento oni faris el granito alveturigita el ĉirkaŭaĵoj de Szklarska Poręba. Muldaĵoj de la figuroj estis faritaj en Gliwice.

## Literaturo 
* Anna Treiderowa: *Obchody Grunwaldzkie w Krakowie*, Kraków 1961

## Vidu ankaŭ 
* Celebrado de la 600-a datreveno de la Batalo de Grunwald

Kategorio:Konstruaĵoj en Krakovo
Kategorio:Monumentoj en Pollando
Kategorio:Batalo de Grunwald
Wilsonia

***Wilsonia*** estas malgranda genro de Paruliedoj kiuj reproduktiĝas en Nordameriko. Ili estas migrantaj, kiuj vintras suden de siaj reproduktaj teritorioj en Centrameriko, Karibio aŭ Sudameriko.

La tri specioj estas la jenaj:
* Kapuĉa parulio, *Wilsonia citrina*
* Nigrakrona parulio, *Wilsonia pusilla*
* Kanada parulio, *Wilsonia canadensis*

La parulioj de la genro *Wilsonia* estas 12–13&nbsp;cm longaj. Ili havas **flavajn subajn partojn kaj nigrajn kapomarkojn** en almenaŭ la plenkreska maskla plumaro. Du specioj havas senmarkajn olivverdecbrunan dorson, sed la Kanada parulio havas grizajn suprajn partojn kaj migras multe pli for ol la aliaj specioj de la genro.

La reprodukta habitato estas larĝfoliaj arbaroj kun densa subkreskaĵaro. Tiuj birdoj nestumas malalte en arbusto aŭ surgrunde; la ino demetas 3-6 ovojn en tasforma nesto.

La parulioj de la genro *Wilsonia* manĝas insektojn, ofte kaptitaj dumfluge, kaj ili havas distingajn kantojn kaj laŭtajn alvokojn *ĉip*.

Kelkaj fakuloj sugestas, ke la genro *Wilsonia* inkludu ankaŭ la specion de la Ruĝfrunta parulio, kiu estas ĝenerale enmetita en propra genro *Cardellina*.

Tiu genro ricevis nomon kiu omaĝas la usonan ornitologon Alexander Wilson.

## Referencoj 
## Literaturo 
*Curson, J., Quinn, D. & Beadle, D. (1994). *New World Warblers*. Helm. ISBN 0-7136-3932-6

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
44 Nysa

'*44 *Nysa'''* estas granda kaj hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la germana amatora astronomo kaj pentristo Hermann Goldschmidt de sia pariza loĝejo la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la fabela lando de *Nisa* (greke *Νύσα*), kie la nimfoj vartis la junan Dionizon, laŭ la helena mitologio.

## Ecoj 
Niso estas plej granda el la maloftaj E-tipaj asteroidoj.

En 2002, M. Kaasalainen kaj sia teamo, kombinante 63 lumajn kurbojn, konstruis modelon de la formo de *Nysa* . Tiu modelo estas konusforma, tio, kio pensigas pri kontakta duopa asteroido.

En 2006, radaraj observoj faritaj per la radioteleskopo de Arecibo montris signojn de notinta konkavaĵo en la formo de *Nysa'', sed ne pruvis ĉu temas pri duopa asteroido.

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hermann Mayer Salomon Goldschmidt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1857
Osec

**Osec**, **osec**, estas hodiaŭ nova arta nomo por malnova  svisa organizaĵo pri eksportado kaj importado. 
Osec havas kvar servojn ekde 2008:

*1. La osec subtenas eksportadon de Svisujo kaj Liĥtenŝtejno. 
*2. La osec subtenas importadon en Svisujo. 
*3. La osec subtenas la firmaojn  pri svisaj lokoj de produktado kaj komerco.
*4. La osec helpas  al la firmaojn trovi kapitalon por novaj produktadaj lokoj en eksteraj landoj.

## Eksteraj ligiloj
*oficiala paĝo,  germane, angle, france, itale, japane, ĉinie, portuagale kaj ruse

Kategorio:Asocioj de Svislando
Kategorio:Ekonomiaj organizaĵoj
Kilbaha

**Kilbaha** (jen angle, irlande *Cill Bheathach*), County Clare, Irlando, estas malgranda vilaĝo situa je la duoninsulo de Loop Head.

La loĝantaro dediĉas sin tradicie al fiŝkaptado kaj nun ankaŭ al turismo.

La koordinatoj estas: 52°34′15″N 9°51′39″Ok.

eta|maldekstra|

Kategorio:Urboj de la Respubliko de Irlando
FC Schalke 04

**FC Gelsenkirchen-Schalke 04 e.V.** (mallonge **FC Schalke 04** aŭ **S04**) estas germana sporta kaj aparte futbala klubo, kun sidejo en la urboparto Schalke [prononco ŜALke] de Gelsenkirchen.

eta|maldekstra|240ra|la asocia administrejo proksime de la stadiono *Veltins-Arena*
eta|maldekstra|240ra|la futbalkluba stadiono

La unua profesia vira teamo de futbalo estas inter la plej sukcesaj en Germanio: sepfoje ĝi gajnis la germanian ĉampionecon, kvarfoje la germanan pokalon de futbalo, kaj en 1997 la UEFA-pokalon. La teamo konkuras en la unua germana ligo de futbalo (*Erste Bundesliga*) kaj laŭ la "eterna tabelo" de tiu ligo fine de la sezono 2008-2009 havis la 9-an pozicion.

La 10-an de majo 2010 la klubo havis 84 082 membrojn kaj estas la dua plej granda sporta asocio de Germanio. Krom branĉon pri futbalo, ĝi havas sukcesajn branĉojn pri korbopilko, tabloteniso, manpilko kaj atletiko. Ekde aŭgusto 2001 la klubaj profesiaj teamoj de futbalo havas siajn hejmajn matĉojn en la stadiono *Veltins-Arena*, unu el la plej modernaj stadionoj tutmonde.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo
* "100 jaroj de kluba historio" 

Schalke
Kategorio:Gelsenkirchen
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1904
Borussia Dortmund

**Ballspielverein Borussia 09 e.&nbsp;V. Dortmund** (mallonge **Borussia Dortmund, BVB** aŭ **BVB 09**) estas germana sporta kaj aparte futbala klubo, kun sidejo en Dortmund. Klubaj koloroj estas nigro kaj flavo, kiuj ankaŭ konsistigas la kluban emblemon bildigatan dekstre. La unua profesia vira teamo de futbalo estas inter la plej sukcesaj en Germanio: sesfoje ĝi gajnis la germanian ĉampionecon, krome en 1966 la Eŭropan Pokalon de Pokalvenkintoj (kiel unua germania klubo, kiu akiris Eŭropan Pokalon) kaj en 1997 la konkuron de la Ligo de Ĉampionoj de UEFA. Samjare la teamo ankaŭ akiris la Interkontinentan Pokalon. La teamo konkuras en la unua germana ligo de futbalo (Erste Bundesliga kaj laŭ la "eterna tabelo" de tiu ligo fine de la sezono 2009-2010 havis la 5-an pozicion.

Kvankam la asocio origine fondiĝis kiel futbala klubo, ĝi poste ricevis ankaŭ branĉojn de manpilko kaj de tabloteniso, kies unuaj teamoj konkuras en altaj ligoj, kaj branĉo de klubaj subtenantoj, kiu reprezentas ties interesojn. La klubo fine de la jaro 2010 havis proksimume 35 500 membrojn.

## Konindaj futbalistoj 
* Márcio Amoroso
* Jakub Błaszczykowski
* Matthias Ginter
* Mats Hummels

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo
* retejo de klubaj subtenantoj
* reta magazino „Schwatzgelb“ (slange "nigreflave", aŭ laŭvorte "babile flave") de klubaj subtenantoj

Kategorio:Germanaj futbalteamoj
Kategorio:Dortmund
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1909
Provinca Parko Quetico

**Provinca Parko Quetico** aŭ en la angla **Quetico Provincial Park** estas granda natura parko en nordokcidenta Ontario, Ontario, Kanado, renomata pro elstaraj kondiĉoj por kanuado kaj fiŝkaptado. Tiu parko de 4,760&nbsp;km² havas sudan limon kun Minesoto ĉe la *Boundary Waters Canoe Area Wilderness*, kiu estas parto siavice de la pli granda Nacia Arbaro Superior. Tiu granda naturparka areo estas ofte kolektive nomata kiel **Boundary Waters** aŭ **Naturareo Quetico-Superior**.

## Eksteraj ligiloj 
* Ontario Parkoj: Provinca Parko Quetico
* Mapo de Enirejoj
* 2007 Tendumado 
* Amikoj de Parko Quetico 
* www.Quetico.tk 
* Quetico Superior Foundation
* Quetico Cafe
* Yurt Ski Trip through Quetico
* Quetico Discussion Group 
* Atikokan Community Events
* Atikokan Business Directory 
* CANPASS information and application form: Needed for non-Canadians to enter the park who have not already cleared Canadian Customs

Kategorio:Parkoj en Ontario
Sendependeco (apartigilo)

**Sendependeco** havas diversajn signifojn:

* **Sendependeco** en politiko
* **Lineara sendependeco** de familio de vektoroj el vektora spaco estas tio ke se neniu el ili povas esti skribata kiel lineara kombinaĵo de *finie* multaj aliaj vektoroj.
* En probablo-teorio, **sendependeco (probabloteorio)** aŭ **statistika sendependeco** de du eventoj estas tio ke apero de la unua evento faras nek  pli nek malpli verŝajnan tion ke la dua evento okazas.
* **Sendependa (albumo)** estas albumo de Roĝer Borĝes.
* **Sendependa variablo**

## Vidu ankaŭ 
* Dependeco
Stéblová

Municipo **Stéblová** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, en ebenaĵo de la rivero Elbo 10&nbsp;km norde de la urbo Pardubice, ĉe la ŝoseo n-ro 37 inter Pardubice kaj Opatovice nad Labem. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1385, kiam parto de profito estis alskribita al la preĝejo de Sankta Spirito en Hradec Králové. La vilaĝo tiam plej verŝajne apartenis al la monaĥejo de Opatovice. Kiel iama monaĥeja vilaĝo Stéblová estas eksplicite nomata en listo de havaĵo kiun garantiigis imperiestro Sigismondo al Diviš Bořek el Miletínek. De tiam la vilaĝo estis parto de senjorejo Kunětická hora kaj poste de senjorejo Pardubice.

Okaze de konstruo de granda fiŝlago Oplatil estis en ĝia areo subakvigitaj kelkaj vilaĝoj (Velké Kavčiny, Malé Kavčiny, Černá pod Čeperkou) kaj ankaŭ Stéblová sur origina loko. Ĉar plejparto da kampoj apartenantaj al Stéblová restis ekster la fiŝlago, estis konstruita nova Stéblová sur nuna, pli taŭga loko.

## Loĝantaro 
## Vidindaĵoj 
* Sur suda rando de la vilaĝo staras sabloŝtona krucifikso devenanta el la jaro 1899. Ĝi estis starigita memore al 50-a jariĝo de regado de imperiestro Francisko Jozefo la 1-a surloke de pli malnova ligna kruco. Ĉirkaŭ la krucifikso estas samtempa gisa barileto.
* Apude de la kruco estas fajrobrigada domo kun tureto por pendo de sonorileto.
* Terena deklivo sur norda flanko de la vilaĝo estas eluzata kiel ĝardenista kaj ripozkabana kolonio.
* Sudoriente de la vilaĝo, ĉe fervoja lineo troviĝas malgranda monumento honore al la plej granda fervoja akcidento en Ĉeĥio, okazinta en la jaro 1960, en kiu pereis 118 homoj.
* Okcidente de la vilaĝo estas kelkaj grandaj sablejoj. La estintaj akvoplenaj sablejoj estas uzataj por banado, surakvaj sportoj kaj ankaŭ kiel fonto de trinkakvo.

## Bibliografio 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj paĝoj de la vilaĝo 
* Paĝaro de Komunumasocio  
* Mapo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Statistikoj de Formulo Unu

Tiu paĝo klarigas la statistikojn de Formulo Unu post la ĉampionado de 2010.

## Stiristrekordoj 
### Mondaj ĉampionadoj 
### Ĉefkuroj 
### Venkoj 
### Unuaj startopozicioj 
### Rapidaj giroj 
### Podioj 
### Poentoj 
### Aliaj rekordoj 
## Teamrekordoj 
### Mondaj ĉampionadoj 
### Ĉefkuroj 
### Venkoj 
### Unuaj startopozicioj 
### Rapidaj giroj 
### Podioj 
### Poentoj 
### Preter ĉiuj 
## Eksteraj ligiloj 
* GrandPrixStats.com 
* ChicaneF1 - Rekordos
* Stats f1

Kategorio:Formulo Unu
Stojice

Municipo **Stojice** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, en milde ondoforma pejzaĝo sub montareto Fera montaro 4&nbsp;km okcidente de la urbo Heřmanův Městec, ĉe la ŝoseo n-ro 17 inter Chrudim kaj Čáslav. Vivas ĉi tie  (). La domoj estas lokigitaj ĉirkaŭ vasta neregula vilaĝplaco kaj ĉe apudaj vojoj. Sur suda flanko de vilaĝplaco sur malgranda monteto estas tombejo kaj meze de ĝi preĝejo, ankoraŭ pli sude situas fiŝlago.

## Historio 
Stojice estas unue en historia dokumento nomata en la jaro 1349, kiam ĝi apartenis al senjorejo Svojšice.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Preĝejo 
Malnovgotika preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj estis konstruita en la fino de 15-a jarcento, parte rekonstruita en la jaro 1707. Estas ununava kun trilatere fermita presbiterejo kaj sakristio sur norda flanko kaj kun turo antaŭ la okcidenta fronto. La presbiterejo estas apogata per pilieroj. Fenestroj de presbiterejo kaj navo estas kun pintaj arkoj kaj flamaj giraĵoj. La presbiterejo kaj subturejo estas kruce volbitaj, la navo havas platan plafonon kaj lignan ĥorejon.

La aranĝaĵo estas plejparte el tempo ĉirkaŭ la duono de 18-a jarcento. La ĉefaltaron ornamas statuoj de sanktuloj kaj samtempa bildo de Ĉiuj Sanktuloj, la predikejon ornamas figuraj reliefoj, bildo de Sankta Venceslao devenas el la jaro 1871, Kalvaria vojo estas de J. Papáček el Chrudim, du tomboŝtonoj estis kreitaj en la jaro 1589.

eta|maldekstra|Preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj en Stojice

### Barela muro kaj kadavrejo 
Ĉirkaŭ la tombejo kun preĝejo estis en la 14-a jarcento konstruita barelmuro kaj kun ĝi ankaŭ la kadavrejo. Origine ŝtona muro estis sur multaj lokoj sinsekve kompletigata per fajrumitaj brikoj. Pordegon tenas du kvadrataj kolonetoj kun piramidaj pintoj, origina ligna pordego estas anstataŭigita per la fera.

### Pasiona kruco 
Ĉe la ŝoseo al Choltice troviĝas pasiona kruco el la jaro 1913. Ĝi havas duŝtupan soklon sur kiu staras fusto kun kapitelo kaj gisa krucifikso. En antaŭa parto de la fusto estas granita plato kun nelegebla surskribo.

### Statuo 
Antaŭ la preĝejo troviĝas sur soklo kaj fusto riĉe ornamita plastikaĵo de Sankta Johano Nepomuka, kreita en la jaro 1672 kaj riparita en la jaro 1863.

## Bibliografio 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj paĝoj de la vilaĝo 
* Paĝoj de mikroregiono Submontaro de Železné hory 
* Mapo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
46 Hestia

'*46 *Hestia''''' estas granda kaj malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la brita astronomo Norman Robert Pogson elde la observatorio Radcliffe de la Universitato de Oksfordo (Britio) la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Hestia, gardistino de la fajro kaj de la hejmo en la helena mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Norman Robert Pogson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1857
Satigny

**Satigny ** estas komunumo en Kantono Ĝenevo, Svislando. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
Satigny situas ĉe la suda bordo de la rivero Rodano proksimume 5 kilometrojn okcidente de la kantonĉefurbo Ĝenevo. La kampara komunumo estas riĉa je vitejoj, kiuj kovras grandan parton de la komunuma teritorio. Al komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Satigny mem la vilaĝetoj Bourdigny, Choully, Peissy, Peney, Château des Bois kaj Moulin-Fabry.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 18,91 km², de kiuj 18,6% estas kovritaj de arbaro, 59,5% servas por agrikulturo, ĉefe vitejoj, kaj 19,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Satigny limas en nordo al Prévessin-Moëns (Francio), en nordoriento al Meyrin, en oriento al Vernier, en sudoriento al Bernex, en sudo al Aire-la-Ville, en sudokcidento al Russin, en okcidento al Dardagny, en nordokcidento al Saint-Genis-Pouilly (Francio), kaj en nordnordokcidento al Thoiry (Francio).

## Trafiko 
Satigny disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Ĝenevo al Liono, kiu estas servata per lokaj trajnoj al Ĝenevo. Krome ankaŭ la loka buslinio n-ro S servas la komunumon.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 110 de Meyrin al Russin. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 5 kilometrojn okcidente en Vernier.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Satigny datiĝas el la jaro 912 kiel *villam Satiniatis*.

Sur la teritorio de Choully estis trovitaj restaĵoj el la neolitiko. Aliaj trovaĵoj pruvis, ke ekzistis sur la komunuma teritorio almenaŭ du romiaj vilaoj.

Dum mezepoko la regiono apartenis al la Senjoroj de Gex. Iom post iom la rajtoj transiris al la episkopoj de Ĝenevo. Post la reformacio en la jaro 1536 Satigny fariĝis posedaĵo de Ĝenevo, kaj kun Ĝenevo ĝi fariĝis en la jaro 1816 parto de Svislando.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Satigny (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Satigny
* Satigny en la Historia Leksikono de Svislando
45 Eugenia

'*45 *Eugenia'''* estas tre granda kaj malhela triopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la  la germana amatora astronomo Hermann Goldschmidt, elde sia apartamento en Parizo (Francio)

## Nomo 
Tiel nomata honore al la grafino Eugenia de Montijo, edzino de la imperiestro Napoleono la 3-a, ĝi estas la unua asteroido, kiu ricevis la nomon de tiam vivanta persono.

## Ecoj 
*Eugenia* estas F-tipa, tie estas tre malhela, karbonata asteroido, kies malgranda denso indikas, ke ĝi povus esti rubamaso. Ĝi aspektas preskaŭ anhidra.

La analizo de ĝia luma kurbo indikas retrogradan rotacion kun aksan klinitecon de 117 ± 10°.

## Satelitoj 
### Petit-Prince 
En novembro 1998, astronomoj de la Franca-Havaja teleskopo de Mauna Kea malkovris  orbitante ĉirkaŭ *Eugenia*. Tiu estis la unua asteroida luno malkovrita per surtera teleskopo. Unue provizore nomita **S/1998 (45) 1**, ĝi ricevis la nomon de *Petit-Prince* memore al Louis-Napoléon Bonaparte, "*imperia princo''", filo de Napoleono la 3-a kaj de Eugenia de Montijo.

Tiu satelito havas diametron de 7 ± 2&nbsp;km kaj orbitas kun duona grandakso de 1164,42 ± 0,03&nbsp;km, discentreco de 0,002 ± 0,0012 kaj orbita periodo de 4,716 ± 0,0007 tagoj (113,184 horoj).

### S/2004 (45) 1 
Dua satelito estis malkovrata en februaro 2004 en la Eŭropa suda observatorio en Ĉilio kaj provizore nomata S/2004 (45) 1. La malkovro estis anoncita la 

Tiu satelito havas diametron de 5 ± 1&nbsp;km kaj orbitas kun duona grandakso de 610,59 ± 0,06&nbsp;km, discentreco de 0,11 ± 0,02 kaj orbita periodo de 1,793 ± 0,0008 tago (43,032 horoj).

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (45) Eugenia, Petit-Prince, kaj S/2004 (45) 1; paĝo de Wm. Robert Johnston
*  Eugenia (Planedeto 45)
*  Dynamical Solution of the Triple Asteroid System (45)Eugenia
*  Astronomoj Malkovris Lunon Orbitanta ĉirkaŭ Asteroido 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Hermann Mayer Salomon Goldschmidt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1857
Peney

**Peney** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Peney-le-Jorat** estas iama komunumo kaj nun vilaĝo de la komunumo Jorat-Menthue de la Distrikto Gros-de-Vaud en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Peney (Satigny)** estas vilaĝo de la komunumo Satigny en Kantono Ĝenevo en Svislando.
* **Peney (Vuitebœuf)** estas vilaĝo de la komunumo Vuitebœuf de la Distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo en Svislando.
47 Aglajo

**47 Aglajo** estas granda, malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la germana astronomo Karl Theodor Robert Luther en Duseldorfo (Germanio) la 15-an de septembro 1857.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Aglajo, unu el la Gracioj de la helena mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Theodor Robert Luther
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1857