open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
30187 Jamesroney

'*30187 *Jamesroney'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *James Peter Roney*, finalisto de la *Broadcom MASTERS* de 2014, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo, pro lia projekto pri besto- kaj plantoscienco. Li lernis ĉe la *Goleta Valley Junior High School'' de Goleta (Kalifornio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Nándor Bihary

**Nándor Bihary** [bihari], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bihary Nándor** estis hungara aktoro. Lia origina nomo (laŭ hungarlingve kutima nomordo) estis *Burger Nándor József*, lia pli nova familia nomvarianto estis *Bihari*.

Nándor Bihary http://www.imdb.com/name/nm0081983/ naskiĝis la  en Gyöngyös, li mortis ie en 1948.

## Biografio 
Nándor Bihary havis rolojn kiel infano en teatro de Zsigmond Feld. Kiel plenkreskulo li ludis ekzemple en Teatro Kisfaludy, Pápa, Nyíregyháza, ankaŭ en Rumanio por la hungara minoritato. En 1927 li estis videbla en Kaposvár kaj Pécs, poste en aliaj provincaj urboj. Ekde 1936 li havis rolojn en pluraj teatroj en Budapeŝto. En 1945 li iĝis militkaptito, sed en la sekva jaro li povis hejmenveni.

Li edziĝis dufoje (en 1922 kaj 1938). Lia opereto *Katinka* estis prezentita en Teatro Városi.  

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Egri csillagok* (1923) - István Dobó (unu el la ĉefroloj)
* *Alo, America!* (1926) 
* *Áll a bál* (1939) – Szása
* *Estélyi ruha kötelező* (1942) – kelnero
* *Boldoggá teszlek* (1944) – meblisto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Nia Sinteza Medio

***Nia Sinteza Medio*** estas libro verkita en 1962 de la usonano Murray Bookchin, sub la pseŭdonimo "Lewis Herber".

## Enhavo 
Bookchin avertas la leganton kontraŭ la danĝero fare de pesticidoj, kaj subtenas ekologian kaj naturprotektisman mondkoncepton.

## Influo 
*Nia Sinteza Medio* estis unu el la unuaj libroj de la moderna periodo en kiu verkisto subtenas ekologian and naturprotektisman mondkoncepton. Ĝi antaŭis *Silenta Printempo* (1962) de Rachel Carson, pli fama libro pri la sama temo kiun oni konsideras kiel gravaĵo por la ekkomencigo de la naturprotekta movado.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Libroj aperintaj en 1962
Kategorio:Anglalingvaj libroj
Kategorio:Mediprotektado
Kategorio:Ekologio
Kategorio:Verda anarkiismo
József Berky

**József Berky** [jOĵef berki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berky József** estis hungara aktoro. Liaj fratinoj estis Lili Berky kaj Kató Berky (ambaŭ aktoroj).

József Berky http://www.imdb.com/name/nm0075509/ naskiĝis la  en Vác, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Berky inter 1909 kaj 1924 li apartenis al Nacia Teatro (Kolozsvár). En 1926 li aliĝis al trupo de Teatro Renaissance, poste al aliaj ĉefurbaj teatroj. Intertempe kelkajn jarojn li estis senlaborulo. Post la 2-a mondmilito li havis rolojn ekzemple en Teatro Úttörő.

Inter 1914 kaj 1952 li havis ankaŭ filmajn rolojn. Li edziĝis dufoje pro vidviĝo.

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Sárga csikó (1913) - ĉefbandito
* *A dolovai nábob lánya* (1916) - servisto
* *Palika* (1918) - franco
* *Az új rokon* (1934) - stacidomestro
* *Dankó Pista* (1940) - cigana muzikisto
* *Fény és árnyék* (1943) - lakeo
* *Mágnás Miska* (1949) - cigana muzikisto
* *Nyugati övezet'' (1952)

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lozère (stacidomo)

**Lozère** estas franca stacidomo de Linio de Sceaux, situanta en komunumo Palaiseau (departemento Essonne).

Temas pri stacidomo de Régie autonome des transports parisiens (RATP) priservata de trajnoj de linio B (branĉo **B4**) de RER.

La nomo *Lozère* estas tiu de kvartalo en Palaiseau.

## Interkonektoj 
*  Mobicaps 1 19
*  N122

## Proksime 
* École polytechnique
* ENSTA ParisTech
* SupOptique

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio B
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Linio de Sceaux
* Palaiseau

## Eksteraj ligiloj 
* Mémoire de Lozère - Ligne de Sceaux ()

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio B
Kategorio:Fervojaj stacioj en Essonne
Kategorio:Palaiseau
Heĝu

eta|center|772x772px|

**Heĝu** (, ) estas universitata urbego, ankaŭ havenurbo en suda parto de Nord-Koreio, ĉefurbo de provinco Sud-Hŭanghae.
eta|
eta|
## Bazaj informoj 
* Areo: 
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro:  (2008)  
* Horzono: UTC+8:30
* Telefonkodo: 
* Poŝtkodo: +850 45хххххх 
* 

## Geografio 
Heĝu situas en suda parto de la lando en proksimeco de golfo de Flava Maro, la proksimaj montoj estas preskaŭ 1000 metrojn altaj. La neŭtrala zono troviĝas 60, Pjongjango 112 km https://www.distancefromto.net/.
 
## Historio 
Ĉirkaŭaĵo de Heĝu estis loĝata jam dum la neolitiko. Dum periodo de la 3 reĝlandoj la loknomo estis *Nemihol* (내미홀 (內米忽)). La konfucea akademio estis fondita proksime de Heĝu en la 16-a jarcento. En la 1900-aj jaroj pro la strategia haveno la urbo iĝis komerca centro. Ekde 1906 komenciĝis la komercado kun Ĉinio. Post la 2-a mondmilito la urbo apartenis al Sud-Koreio, post la Korea milito al Nord-Koreio.

## Ekonomio 
Heĝu kun la haveno formas specialan ekonomian zonon. La urbego havas kemiajn entreprenojn kaj cementfabrikon. La haveno estas la sola sur la okcidenta marbordo de Nord-Koreio, kiu ne frostas en vintro. Menciindas ankaŭ la fiŝkaptado. 

## Trafiko 
Heĝu havas trairan ĉefvojon, civilan kaj armean flughavenojn, maran havenon, fervojan kontakton. 

## Klimato 
En Heĝu la jara precipitaĵo estas 1148 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed en julio kaj aŭgusto pli ofte pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 10,5 °C.
  
## Vidindaĵoj 
* pavilonoj
* monumento

## Sister cities
* Guaranda, Ekvadoro (2008)

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.britannica.com/place/Haeju

Kategorio:Urboj de Nord-Koreio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Lintela arko

[eta|Ekzemploj de lintelaj arkoj, kun strukturo en lintelo kun [doveloj.]]
**Lintela arko** (nomita ankaŭ *ebena arko*) estas tipo de arko kiu ne prezentas kurbecon, pro kio ĝi similas per simpla rigardo al lintelo aŭ arkitravo, tiele ke ĝi estas la plej ebena (senalta) arko ebla. Same kiel ĉe ĉiuj arkoj, la pecoj kiuj komponas ĝin funkcias laŭ premo, kvankam tiu tipo ne havas tiom da porta kapablo kiel la cetero kaj transdonas multe pli da horizontala premo en la komencoj.

## Vidu ankaŭ 
* Lintelo

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Arkoj kaj volboj
Ovala arko

eta|maldekstre|Skemo de *Ovala arko* formita de tri arkoj.
eta|260px|dekstra|Palaco de la Grafoj de Miranda.
**Ovala arko** aŭ *karpanela arko*, estas la tipo de duoncirkla arko ebeneca kaj simetria formata el tiu, kun la aldono de malgrandaj arkoj en la pintoj;​ arkoj kiuj havas sian centron en la linio de impoŝto por havigi en tiuj rondecan formon. Alivorte ĝi estas formita de tri, kvin aŭ pliaj arkoj de cirkonferencoj sinsekvaj, ĉiam neparaj.​ La intradoso havas formon similan al tiu de ovaloj aŭ de duon-elipsoj (nome ankaŭ ŝnura arko).

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Arkoj kaj volboj
Angula arko

eta|180ra|dekstra|Skemo de angula arko.
eta|180ra|dekstra|Abatejo de Val des Nymphes, nome mitrarko ornama formita de rektaj modluroj surmetitaj al tradicia arko, kiu estas kiu plenumas la veran strukturan funkcion.
**Angula arko** aŭ *rekta arko*, ankaŭ *mitra arko*, *mitrarko* aŭ *frontona arko*, estas arko formita de du segmentoj rektaj klinitaj disponitaj laŭ angulo kiu solvas aperturon.

La angula arko estis uzita ekde la antikveco. Troviĝas ekzemploj en la romia arkitekturo, en Konstantinopolo, Ancona... Kaj en la kristana arkitekturo, ĝi aperase en la arkitekturoj de visigotoj, merovida, karolida, otona, saksa, romanika, gotika (kie ĝi ĝuis grandan etendon pere de la arkitekturo el briko de la regiono de Tuluzo), nov-romanika, nov-gotika kaj Art Deco.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Bruno Foucart, Françoise Hamon, ''L'architecture religieuse au XIX siècle*, PUPS, 2006
* Pierre Moulier, *La basilique Notre-Dame des Miracles de Mauriac'', Créer, 2006

Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Arkoj kaj volboj
Parabola arko

[dekstra|300px|eta|Parabolaj arkoj en muzeo de [Sant Cugat del Vallès, Katalunio.]]
[maldekstra|250px|eta|La Memorcenotafo en la [Hiroŝima paca parko.]]
**Parabola arko** estas tipo de arko kun formo de parabolo. Tiaj arkoj estas uzataj en pontoj, katedraloj kaj similaj konstruaĵoj en arkitekturo kaj inĝenierado.

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Arkoj kaj volboj
Tudora arko

eta|maldekstre|Konstruo de kvar-centra arko.
[eta|250ra|Fasado okcidenta de la [Katedralo Gloucester.]]
**Tudora arko** aŭ ankaŭ *kvar-centra arko* estas malalta, larĝa tipo de arko kun pinteca angulo en la ŝlosoŝtono. Ĝi estas multe pli larĝa ol alta kaj tio donas la vidan impreson ke ĝi estis ebenigita pro premo. Ties strukturo estas atingita per la skizo de du arkoj kiuj staras krute el ĉiu pinto sur malgranda radiuso, kaj poste rezultas en du arkoj kun ampleksa radiuso kaj multe pli malalta ekpinto.

Ĝi estis tre uzataj en arkitekturo de Britio, ekzemple en la Katedralo Gloucester.

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Arkoj kaj volboj
Deŝarĝa arko

[eta|maldekstre|Deŝarĝa arko super [lintelo.]]
[eta|dekstra|Deŝarĝa arko super la pordo de minareto en la [Granda Moskeo de Kajruano, nomita ankaŭ la Moskeo de Ukba, en Tunizio.]]
**Deŝarĝa arko** estas la falsa arko konstruita en subtena muro, por la delo devii parton de la subtenado aŭ premoj de la muro sub la arko. Alivorte ĝi estas arko konstruita super lintelo aŭ arkitravo por forpreni la troan pezon.

## Notoj 
## Referencoj 
* Tiu artikolo enhavas tekston el publikaĵo nune en la publika havaĵo: Chisholm, Hugh, eld. (1911). "Discharging Arch" Alirita la 29an de Novembro 2017.. Encyclopædia Britannica. 8 (11a eld.). Cambridge University Press. p. 311.

Kategorio:Arkoj kaj volboj
Usona marborda gardistaro

La **Usona marborda gardistaro** () estas servo de la usona armeo, kies tasko estas defendi kaj kontroli usonan marbordon. Marborda Gardistaro estas administriĝas de Departmento de Hejmlanda Sekureco dum la ordinara tempo, tamen eblas konmandita de la usona ministerio pri defendo de la ordo de la ŝtata prezidanto de Usono. La ĉefaj misioj de la marborda gardistaro estas prizorgi maran leĝon, serĉo kaj savado, efektivigi plenumadon de la usonaj leĝoj en la ekskluziva ekonomia zono de Usono.

## Historio 
La marborda gardistaro estis kreita de Kongreso kiel enspeza marfloto ( *Revenue Marine*) la 4-an de aŭgusto 1790, laŭ la peto de Alexander Hamilton, la unua financa ministro. Li subtenis fabrikadon de kutrojn al la Kongreso por krei doganan servon. La misio de enspeza marfloto estis devigi tarifon al fremdaj ŝipoj.

La moderna marborda gardistaro estis kreita la 28-an de januaro 1915, sekvante la anekso de Enspeza Kutra Servo al Usona Vivsava Servo. ( United States Life-Saving Service) En 1967, la marborda gardistaro estis aligita al la ministerio pri transporto. Post la 9/11, la marborda gardistaro estis aligita sub la ministerio pri hejmlanda sekureco en 2003.

## Distriktoj 
La nuna distrikta organizaĵo de Marborda Gardistaro estis dividita en 9 distriktoj.

* 1-a distrikto (Bostono, MA)
* 5-a distrikto (Portsmouth, VA)
* 7-a distrikto (Miami, FL)
* 8-a distrikto (New Orleans, LA)
* 9-a distrikto (Cleveland, OH)
* 11-a distrikto (Alameda, CA)
* 13-a distrikto (Seattle, WA)
* 14-a distrikto (Honolulu, HI)
* 17-a distrikto (Juneau, AK)

## Vidu ankaŭ 
* Usona armeo
* Usona mararmeo (USN)

Kategorio:Usona armeo
Kategorio:Marbordaj patroloj
Kategorio:Aperis en 1915
Ulf Merbold

**Ulf Dietrich MERBOLD** (naskiĝis la  en Greiz) estas la unua okcidentgermana civitano kaj dua germana indiĝena (post Sigmund Jähn) kiu estis fluganta en la kosmon. Li ankaŭ estas la unua membro de *European Space Agency Astronaut Corps* kiu partoprenis spacvojaĝmision. Li tenas la distingon esti la unua ne-Usona civitano kiu atingis la orbiton en usona kosmoŝipo. En 1983, li kaj Byron Lichtenberg iĝis la unua specialisto pri utilŝarĝo en konekso kun enkosma vojaĝado.

## Frua vivo kaj eduko 
Merbold edukitis en Germana Demokratia Respubliko. Post kiam li finis lernejon en 1960, Merbold transfuĝis al la Federacia Respubliko de Germanio kie li studis fizikon ĉe la Universitato de Stutgarto ĝis 1968; doktoriĝo estis en 1976. Li tiam ligis sin profesie al "Max-Planck-Instituto por metala reserĉo" en Stutgarto kie li laboris pri solid-stata fiziko kaj malalta temperaturfiziko.

## ESA-kariero 
En 1978, la Eŭropa Kosma Agentejo (ESA) elektis lin, kune kun Wubbo Ockels kaj Claude Nicollier por esti trejnata kiel utilŝarĝspecialistoj dum la unua flugo de la Spacelab-modulo. En 1982, li estis elektita ĉefo sekcia kaj en 1983 li flugis enŝipe de Columbia je la STS-9 misio.

De 1984 ĝis 1985, li partoprenis la preparadon de la unua germano Spacelab-misio D-1 estante rezervutilŝarĝulo por STS-61-A kaj ekipa koordiganto.

En 1986, li iris al Eŭropa Spac-teknologia centro (ESTEC) por labori pri la eŭropa Columbus-modulo por la Internacia Spacstacio. Ankaŭ en 1986, li iĝis kapo de la astronaŭtoficejo de la germana spacvojaĝorganizo DLR.

En 1988 NASA nomumis lin utilŝarĝ-specialisto en la IML-1-misio, por lanĉado sur STS-42 en januaro 1992. La sekvan jaron li estis scienca kunordigisto por la dua germana Spacelab-misio D-2 (STS-55).
En 1993, li ankaŭ komencis trejnadon por flugigi la unuan el du komunaj eŭropaj-rusaj misioj al la kosmostacio Mir, nomita Euromir 95-a. En 1994, li estis la unua ESA-astronaŭto rajtigita flugi en spacon kun Rusio, sur la ŝipo Soyuz TM-20. Li revenis al la tero sur Soyuz TM-19. Dum liaj tri spacvojaĝoj li foruzis totalon de 49 tagoj, 21 horoj kaj 38 minutoj en spaco.

Merbold daŭre laboras por ESA en la sekcio de reklamado de mikra gravito de la ESA-estraro de pilotata spacvojaĝo kaj similofice pri ESTEC, sed li jam ne estas membro de la eŭropa astronaŭto-trupo.

## Privataĵoj 
Merbold, kiu estas edziĝinta kaj havas du infanojn, estas fervora glisilo, posedante sian propran glisaviadilon. Li partoprenis plurajn fojojn en la Barron-Hilton-konkurso. Li ofte partoprenas la ĉiujaran germanan nacian glisistan konferencon. En lia naskiĝurbo Greiz nomiĝis lernejo por li *Ulf-Merbold-Gymnasium*.

## Eksteraj ligiloj 
* ESA-biografio
* NASA-biografio
* Spacefacts-biografio de Ulf Merbold
* Hejmpaĝo de la Merbold-gimnazio en Greiz

Kategorio:Germanaj fizikistoj
Kategorio:Germanaj kosmonaŭtoj
Kategorio:Federacia Meritkruco (Germanio)
Kategorio:Eŭropa Kosma Agentejo
Suzette Haden Elgin

**Suzette Haden Elgin** (naskiĝis kiel **Patricia Anne Wilkins** la 18-an de novembro 1936 en Jefferson City, mortis la 27-an de januaro 2015) estis usona sciencfikcia aŭtoro kaj lingvisto. Ŝi fondis Science Fiction Poetry Association kaj ŝi estas konsiderata kiel gravulo en la kampo de sciencfikciaj konstruitaj lingvoj. Ŝi kreis la feminisman lingvon Laadano, kantojn kaj librojn kiel ekzemple en 1984 la verkon "''Elgin's Native Tongue* (La denaska lingvo de Elgin) kaj *Language in Emergency Medicine'' (1987)

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj lingvistoj
Kategorio:Lingvokreintoj
Natura arko

[eta|Duobla arko, en [Okcidenta Usono.]]
[eta|maldekstre|Natura Ponto, [Utaho.]]
[eta|Pordego de [Antofagasta.]]
[eta|[Natura Ponto (Arubo)|Natura ponto sur Arubo (antaŭ la disfalo)]]
**Natura arko** estas geologia formaĵo en kiu estas observebla arko aŭ ponto de natura roko. La plej parto de arkoj de natura roko formiĝas ĉe ravinoj en kiuj ekzistas tavolo supra de pli granda rezisto al la erozio sur aŭ super aliaj pli molaj tavoloj. La iompostioma retiro fare de eroziaj agentoj de la bazo de la klifo aŭ ravino ambaŭflanke de fajna muro kio post tempo faros arkon, kiel la Arko de Kabo San Lucas, surde de la Kalifornia Duoninsulo.

La erozia agento povas esti la maraj ondoj, la akvo de rivero aŭ, en determinitaj cirkonstancoj, eĉ la vento. Ĉiam estas nura postulo ke la erozio estu pli forta ĉe la malsupra parto de la klifo.

## Eksteraj ligiloj 
* Usona Societo de naturaj pontoj kaj arkoj: *Naturalarches*
* Jarmilaj arkoj: *Archmillennium*
* Arkoĉasisto: *Archhunter*

Kategorio:Erozio
Kategorio:Klifoj
Kategorio:Naturaj arkoj
Germana Aerarmeo

La **Germana Aerarmeo** ( **Luftwaffe**) estas la Aerarmeo de Okcidenta Germanio ekde 1955 kaj ekde unuigita Germanio ekde 1990. La Germana Aerarmeo estas servo de Bundeswehr.

## Historio 
Post la dua mondmilito, Luftwaffe estis dissolvita kaj Okcidenta Germanio ne havis siajn militfortojn ĝis 1955. Tamen malvarma milito revivigis neceson de germanaj militfortoj por defendi eblan invadon de Varsovia Pakto. La Aerarmeo de Federacia Respubliko Germanio naskiĝis en 1956. Multaj pilotoj el antaŭa Luftwaffe kiel Erich Hartmann, Gunther Rall kaj Johaness Steinhoff partoprenis en novnaskiĝita aerarmeo.

Dum la Malvarma milito, La ĉefa misio de Germana Aerarmeo estis defendi aeron kaj subteni terarmean operacon de NATO. En 1966, Johaness Steinhoff iĝis Inspektoro de Aerarmeo. Li retirigis ĉiujn usonajn ĉasaviadilojn Lockheed F-104 Starfighter kaj anstataŭis ĝin kun McDonnell Douglas F-4 Phantom II (F-4) kaj Panavia Tornado. Usono kunhavis nuklean armilaron kun Okcidenta Germanio por oferi "nuklean ombrelon" al Okcidenta Germanio. Tiutempe Germana Aerarmeo operaciis balistikajn misilojn kiel Pershing 1 kaj Pershing 2.

En 1990, post la Reunuiĝo de Germanio, Germana Aerarmeo aneksis aerarmeon de Orienta Germanio. Plimultaj aviadiloj el Sovetunio estis venditaj al aliaj landoj. Kelkaj aviadiloj kiel MiG-29 servis en Aerarmeo ĝis 2000, kiam ĉiuj aviadiloj ankaŭ vendiĝis al Pollando. Nuntempe ĉefaj aviadiloj de Germana Aerarmeo estas F-4 kaj Eurofighter Typhoon.

## Vidu ankaŭ 
* Bundeswehr

Kategorio:Aviado en Germanio
Kategorio:Bundeswehr
Germanio
Tomás Vicente Tosca

**Tomás Vicente Tosca y Mascó** (Valencio, 21a de decembro 1651 - samloke, 17a de aprilo 1723) estis hispana matematikisto, arkitekto, filozofo kaj teologo, nome unu el la fondintoj de la movado *Novatores*.

La 31an de oktobro 1678 li iĝis pastro kaj eniris en la Kongregacio *Oratorio de San Felipe Neri*, kie li okupis gravajn postenojn.

Li kontribuis al praktikaj vorkoj kiaj la haveno de Valencio en Grao, de Cullera, kaj kanalo navigebla al la Albufero kaj al la rivero Júcar.

## Eksteraj ligiloj 
* Obras de Tomás Vicente Tosca en la Biblioteca Valenciana Digital.
* Tomás Vicente Tosca. El realismo urbano de un ilustrado , en revista Métode. Universidad de Valencia.

Kategorio:Hispanaj matematikistoj
Kategorio:Hispanaj arkitektoj
Kategorio:Hispanaj filozofoj
Kategorio:Hispanaj teologoj
Rodrigo Gil de Hontañón

[*Universidad de Alcalá de Henares*|eta|dekstra|250ra|Fasado de la *Kolegio de Sankta Ildefonso*, aktuale sidejo de la [Universitato de Alcalá de Henares, nome la plej konata verko de Rodrigo Gil de Hontañón]]
**Rodrigo GIL de Hontañón** (Rascafría, 1500-Segovio; 1577) estis arkitekto de la Renesanco, konsiderita kiel unu el la plej bonkvalitaj hispanaj arkitektoj de la 16-a jarcento. Lia persona stilo influis sur la verkaro de modernaj arkitektoj kiel Antonio Palacios. Lia verkaro estas simbolo de la kunekzisto inter la malfrugotiko kaj la renesanca klasikismo, kaj samtempe, de la supero en Hispanio de la mezepokismo.

## Bibliografio 
* Moreno Dopazo, Pablo (2017). *Trazas de montea y cortes de cantería en la obra de Rodrigo Gil de Hontañón*. Doktoriga disertacio. E.T.S. Arquitectura (UPM). http://oa.upm.es/47798/ Konsultita la 29an de Novembro 2017.

Kategorio:Hispanaj arkitektoj
Kategorio:Renesanca arkitekturo
30193 Annikaurban

'*30193 *Annikaurban''''' estas tre malgranda sed neordinare hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Annika Frances Urban*, finalistino de la *Broadcom MASTERS* de 2014, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo, pro ŝia projekto pri inĝenierarto. Ŝi estis lernantino ĉe la *Dorseyville Middle School* de Pittsburgh (Pensilvanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Christoph Buys-Ballot

**Christoph BUYS-BALLOT** aŭ plennome ***Christoph Hendrik Diederik*** respektive en latinigitaj personaj nomoj ***Christophorus Henricus Diedericus BUYS-BALLOT*** (prononco de la familia nomo laŭ sistemo IFA ''*, naskiĝis la 10-an de oktobro 1817, mortis la 3-an de februaro 1890) estis nederlanda kemiisto kaj meteologo laŭ kiu estas nomumitaj la *leĝo de Buys-Ballot* kaj la *tabelo de Buys-Ballot*.

## Biografio 
eta|maldestra|en 1857
Li estis filo de nederlanda reformita sacerdoto kaj naskiĝis en Kloetinge (nun parto de la municipo Goes en la provinco Zelando de Nederlando. Li ĉeestis la Gimnazion ĉe Zaltbommel kaj la *Hogeschool* (do *altlernejo*, nun Universitato) de Utrecht. Post kiam li doktoriĝis en 1844, li fariĝis lekciisto pri mineralogio kaj geologio ĉe la altlernejo; li aldonis teorian kemion en 1846. En 1847 li estis nomumita profesoro pri matematiko kaj de 1867 ĝis sia pensiiĝo li estis profesoro pri fiziko.

Buys Ballot provis la Doppler-efikon por voĉaj ondoj en 1845 per grupo de muzikistoj ludante kalibritan noton sur trajno en la linio Utrecht-Amsterdam.

Ĝi mortis en la nederlanda urbo Utrecht.

## Malkovroj 
Buys Ballot estas plej konata pro siaj malkovroj en la kampo de meteologio, specife la ekspliko de la direkto de aera fluo en grandaj veteraj sistemoj. Krome li fondis la Reĝan Nederlandan Meteologian Instituton en 1854 kaj restis ĝia gvidanto ĝis sia morto. Li estis unu el la unuaj por vidi la bezonon de internacia kunlaboro, kaj en 1873 iĝis la unua prezidanto de la Internacia Meteologia Organizaĵo, antaŭulo de la Monda Organizaĵo pri Meteologio.

La leĝo nomita laŭ li asertas, ke se persono en la Norda Hemisfero staras kun sia dorso al la vento, la atmosfera premo estas malalta maldekstre kaj pli alta dekstre. Lia ĉefa esplorado en meteologio ekzamenis longtempajn seriojn por regulecoj; li pli zorgis pri sistema kolektado de meteologiaj datumoj, do pri establado de regulecoj ol klarigo de ili, farante neniajn kontribuojn al la teorio de meteologio. La kontrasto kun sia usona samtempulo, *William Ferrel*, kiu malkovris la saman leĝon iomete pli frue, estas okulfrapa.

Buys Ballot iĝis membro de la Reala Nederlanda Akademio de Artoj kaj Sciencoj en 1855.

Inter liaj studentoj estis la elstara nederlanda astronomo *Jacobus Kapteyn*.

## Honorigo 
En 1971 la luna kratero *Buys-Ballot'' estis nomumita en lia honoro.

## Vidu ankaŭ 
* 10961 Buysballot

Kategorio:Nederlandaj meteologoj
Kategorio:Nederlandaj kemiistoj
Kategorio:Nederlandaj matematikistoj
Kategorio:Nederlandaj fizikistoj
David Gregory

eta|maldekstre|*Astronomiae physicae et geometricae elementa*, 1726.
**David GREGORY** (origine verkita **Gregorie**) MRS (3a de junio 1659 – 10a de oktobro 1708) estis brita matematikisto kaj astronomo. Li estis profesoro de matematiko en la Universitato de Edinburgo, Savilia Profesoro de Astronomio en la Universitato de Oksfordo, kaj disvastiganto de la verko *Principia* de Isaac Newton. Kvankam li edukiĝis en Skotlando, li poste translokiĝis al Anglio.

## Notoj 
Kategorio:Britaj matematikistoj
Kategorio:Britaj astronomoj
Jean-Rodolphe Perronet

[eta|maldekstre|*Duobla portreto* konata kiel *Arkitekto Jean-Rodolphe Perronet kaj sia edzino*, de Alexandre Roslin (1759). Muzeo de Belartoj de [Gotenburgo.]]
**Jean-Rodolphe PERRONET** (Suresnes, 27-a de oktobro 1708 – Parizo, 27-a de februaro 1794) estis franca inĝeniero kaj arkitekto, konata pro siaj multaj desegnoj de pontoj kaj ĉar estis la fondinto kaj unua direktoro de la *École des ponts et chaussées* de Parizo (Altlernejo pri pontoj kaj ŝoseoj).

En 1747 li estis nomumita direktoro de la korpuso de reĝaj desegnistoj (*Bureau des dessinateurs du Roi*), kaj laboris poste en la fama *École des ponts et chaussées*, kies fondinto kaj unua direktoro li estis, kaj kie li havis kiel helpanton la inĝenieron Gaspard de Prony. Dum tiu periodo de sia vivo li korespondis kun la svisa pontokonstruisto Charles Labelye.

Krome, li kontribuis al la redaktado de la Enciklopedio (la *Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers*, eldonita inter 1751 kaj 1772 sub la direktorado de Diderot kaj de d’Alembert), per du artikolok, titolitaj "Pompe à feu" kaj "Épinglier" (Varmopumpilo kaj radostirilo?).

## Notoj 
Kategorio:Francaj inĝenieroj
Jean-Victor Poncelet

**Jean-Victor PONCELET** (1a de julio 1788, Metz – 22a de decembro 1867, Parizo) estis franca matematikisto kaj inĝeniero, aŭtoro de elstaraj kontribuoj kiuj helpis al la rekuperado de la projekcia geometrio kiel grava matematika fako.

Li estis militisto kaj militprizonulo en Rusio. Oni diras ke en prizono maturigis sian sciaron.

Poste en 1829, li publikis sian verkon *Introduction à la mécanique industrielle* (Enkonduko al industria meĥaniko), pri kiu li estas fama, kaj plibonigis la fasonadon de turbinoj kaj akvoradoj.

Jean-Victor Poncelet estas unu de la 72 sciencistoj kies nomo estas skribita en la Eiffel-Turo.

## Kelkaj publikaĵoj 
* *Traité des propriétés projectives des figures*. Parizo (1822), 2 eld en 2 vol. 1862, 1865
* *Mémoire sur les roues hydrauliques verticales etc.*. Metz 1826
* *Cours de mécanique appliquée aux machines*. Metz 1826
* *Théorie des effets mécaniques de la Turbine Fourneyron*. Metz 1838
* *Introduction à la mécanique industrielle*. Metz 1840

## Bibliografio 
* Eric Temple Bell. *Men of mathematics* (Homoj de matematiko), Touchstone books

## Vidu ankaŭ 
* 29647 Poncelet, asteroido

## Eksteraj ligiloj 
* Obra digitalizada de Poncelet, SICD Universitato de Strasburgo
* Biografio de Jean-Victor Poncelet

Kategorio:Francaj matematikistoj
Kategorio:Francaj inĝenieroj
Slobodan Praljak

**Slobodan PRALJAK** (naskiĝinta la  en Čapljina proksime de Mostar, mortinta la  en Den Haag) estis hercegovina politikisto, generalo kaj kondamnita militkrimulo. Dum la generaleco en la kroatia armeo li laŭdire partoprenis diversajn militkrimojn, ankaŭ kiel ordoninto. En 2013 li kondamnitis en unua instanco fare de la Internacia Pun-Tribunalo por Eksa Jugoslavio je 20 jaroj da mallibereco. Post la komuniko de la kondamno Praljak englutis venenon kaj mortis baldaŭ poste en la malsanulejo.

## Fono 
Praljak ekdungitis fare de la kroatia armeo en 1991; poste li iĝis generalmajoro. Ekde 1992 li havis diversajn funkciojn:
* kun aliaj 14 personoj membro de la flanka konsilantaro de la defendministerio kroatia
* membro de la ŝtata komitato por rilatoj kun "United Nations Protection Force (UNPROFOR)" de la Unuiĝintaj Nacioj
* vicprezidanto pri defendo kaj oficiala reprezentanto de la ministerio pri defendo
* reprezentanto de la defendministerio antaŭ la militistaro de la Kroata respubliko Herceg-Bosna (1993-1996).

## Kondamno 
Praljak estis unu el ses kondamnitaj el la t.n. Kroata respubliko Herceg-Bosna. Ĉefakuzantino estis la svisa juristino Carla del Ponte. Li akuzitis i.a. pro krimoj kontraŭ homoj, malobeo de la ĝeneva konvencio kaj pri rompo de la internacia milita juro.

## Filmaro 
### Reĝisorece 
* *Jegulje putuju u Sargasko more* (1979) – televidfilmo
* *Povratak Katarine Kožul* (1989) – dramo
* *Zandžak* (1990) – dokumenta filmo
* *Duhan* (1990) – dokumenta filmo

### Scenaristece 
* *Povratak Katarine Kožul* (1989) – dramo

### Aktorece 
* *The Death of Yugoslavia* (1995) – dokumenta-historia filmo

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de Praljak

Kategorio:Bosnio kaj Hercegovino
Kategorio:Sinmortigintoj
Kategorio:Kroataj militkrimuloj
Kategorio:Kroataj politikistoj
Kategorio:Kroataj oficiroj
Kategorio:Kroataj reĝisoroj
Kategorio:Elektroinĝenieroj
Kategorio:Kroataj aktoroj
Kategorio:Kroataj scenaristoj
La Hacquinière (stacidomo)

**La Hacquinière** estas franca stacidomo de Linio de Sceaux, situanta en komunumo Bures-sur-Yvette (departemento Essonne).

Temas pri stacidomo de Régie autonome des transports parisiens (RATP) priservata de trajnoj de linio B (branĉo **B4**) de RER.

Ĝi estis malfermita en 1957. Ĝia nomo *La Hacquinière* estas tiu de kvartalo en Bures-sur-Yvette.

## Interkonektoj 
La stacidomo disponas pri neniu interkonekto kun buslinioj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio B
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Linio de Sceaux
* Bures-sur-Yvette

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio B
Kategorio:Fervojaj stacioj en Essonne
Kategorio:Bures-sur-Yvette
István Berendik

**István Berendik** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berendik István** estis hungara kameraisto.

István Berendik http://www.imdb.com/name/nm1108481/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Berendik ekhavis posteneton en en produktado de mutaj filmoj en 1914, iom poste li estis vickameraisto, post 3 jaroj li iĝis memstara kameraisto. Plej ofte li faris dokumentajn filmojn kaj kinoĵurnalojn. Ekde 1920 li estis kunkameraisto. Li edziĝis en 1923. Dum la 2-a mondmilito li filmis aŭ kinoĵurnalojn aŭ pejzaĝajn partojn de longaj filmoj. 

## Elektitaj filmoj (kiel kameraisto) 
* *Szulamit* (1916)
* *A mi Budapestünk* (1927)
* *Isten tenyerén* (1939)
* *Kalotaszegi madonna* (1943, kun István Eiben)
* *Szerelmes szívek* (1944, kun aliaj)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kameraistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Géza Berczy

**Géza Berczy** [berci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berczy Géza** estis hungara aktoro. Lia origina familia nomo eble estis *Ostermann*.

Géza Berczy http://www.imdb.com/name/nm0073372/ naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Géza Berczy (kiel infana aktoro) ricevis gravan rolon en muta filmo en 1917. Post 3 jaroj li akiris diplomon en privata aktorlernejo de Kálmán Rózsahegyi. Li komencis sian plenkreskan aktoran karieron en 1920 en Teatro de Újpest. Inter 1921 kaj 1924, 1925–1926, 1937-1940, 1944–1946 li apartenis al Gaja Teatro, en 1924 al Teatro Renaissance, inter 1927–1928 al Operetoteatro (Budapeŝto), poste al Nova Teatro (Budapeŝto), en 1930 kaj 1938 al Teatro Magyar, ekde 1931 al Teatro Belvárosi, ktp. Li finis sian karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto) (1953-1956). Li pensiuliĝis en 1959. Li mortis en la Hungara Televizio. Li estis kolektanto de teatraj, cirkaj, kabaredaj memoraĵoj. Li edziĝis plurfoje.

## Elektitaj teatraj roloj 
* István Zágon: *Darázsfészek* - Austin
* Endre Illés: *Hazugok* - - unu el la mensoguloj

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Pál utcai fiúk* (1917) - unu el la ĉefroloj
* *Lady Violetta* (1922)
* Ombrelo de Sankta Petro (filmo de 1935) - studento
* *Orient Express *(1943) - filmaktoro
* *Déryné* (1951)
* *Láz* (1957)
* Nuda diplomato (1963)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Armaturo

eta|dekstra|Armaturo.
eta|Armaturo dudekliva.
**Armaturo** estas la strukturo formita de aro de liniaj pecoj (el ligno aŭ metalo) enfoldigitaj inter si, uzata por subteni la klinan kovraĵon de kelkaj konstruaĵoj. La dispono de la ŝirmilo, je unu du, tri, kvar aŭ pliaj deklivoj, influas kompreneble en la trajtoj de la armaturo kiu devas subteni ĝin. Ofte la armaturoj strukture estas ebenaj ĵaluzioj, kvankam ekzistas armaturoj alitipaj kiuj ne estas ĵaluzioj.

Laŭ Francisko Azorín **armaturo** estas *Strukturo de konstruaĵo konsistanta el traboj, stangoj, kunkudritaj pecoj, fadenoj, k.c.* La agado meti armaturon estus **armi**, nome *Provizi konstruaĵon per fortikiloj, kanoj, feraĵoj, k.c.*.

Laŭ PIV **armaturo** estas *Aro da stangoj, pecoj aŭ dratoj, plejofte metalaj, kiuj plifortikigas masonaĵon, ĉarpentaĵon, fandaĵon aŭ ian ajn ferlaboraĵon*: kaj tiele oni montras esprimojn kiaj *armaturo de teatra dekoracio*, *de gipsa statuo*; *domo el brikoj kun betona armaturo*.

Armaturo estas sumo de ĉiuj ŝtalaj armaj enmetaĵoj (dratoj, vergoj, kabloj, retoj k.s.) enmetataj en betonon; la sumo povas rilati al unu konkreta betona konstruelemento aŭ al ĝia transversa sekco.

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Struktura inĝenierado
István Zágon

**István Zágon** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zágon István** estis hungara verkisto, dramaturgo, scenaristo, tradukisto. Lia origina familia nomo estis *Fleischl* [flejŝl].

István Zágon http://www.imdb.com/name/nm0951866/ naskiĝis la  en Tiszaszőlős, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Zágon frekventis gimnazion en Zenta, poste li akiris inĝenieran diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József. En la jaroj 1920 kaj 1921 li estis inĝeniero, sed pli frue jam en 1919 li debutis kiel verkisto de skeĉoj, kabaredaĵoj. En 1921 li forlasis la inĝenieran laboron kaj li estis artista gvidanto kaj dramaturgo en malgranda scenejo. Baldaŭ li estis dramaturgo de Teatro Belvárosi kaj Gaja Teatro. Inter 1925 kaj 1940 pluraj teatroj prezentis teatraĵojn de Zágon, inter 1928–1933 li estis ankaŭ ĵurnalisto, kritikisto.

## Elektitaj teatraĵoj 
* *Marika* (1925, debuta teatraĵo prezentita en Teatro Renaissance, poste en Burgtheater)
* *Feltételes megállóhely* (Nacia Teatro (Budapeŝto), 1936)
* *Fekete Péter* (opereto kun muziko de Mihály Eisemann, 1943)
* *Az asszony és a szellem* (filia teatro de Gaja Teatro, 1946)

## Elektitaj filmaj scenarlibroj 
* Hyppolit, la lakeo (1931)
* *Budai cukrászda* (1935)
* *Schachmatt* (televizia mallonga filmo) (1966)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* Conners: *Fruska* (1930)
* Coward: *A márkiné* (1939)

## Elektitaj muziktekstoj 
* *Légy jó mindhalálig* (1936)
* *Dunaparti randevú* (1936)
* *Szerelemből nősültem* (1937)

## Elektitaj skeĉoj 
* *Tavasz meg egyéb emberi dolgok* (1923)
* *Mindenkivel megtörténhetik* (1932)
* *Napos oldal* (1945)
* *Minden másképp van* (1966)

## Lia romano 
* *Rózsakirálynő* (1930)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj dramaturgoj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
30203 Kimdavis

'*30203 *Kimdavis'''* estas tre malgranda tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Kim Davis*, kiu mentoris unu finalist(in)on de la *Broadcom MASTERS* de 2014, matematika kaj scienca konkurso por gestudentoj de mezlernejo. Ŝi estis instruistino ĉe la *Wilbur Wright Middle School'' de Munster (Indianao).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Artiko (arkitekturo)

**Artiko**, en arto kaj arkitekturo, estas la maniero per kiu oni desegnas la renkontiĝejojn kaj ligojn inter la diversaj elementoj kiuj komponas desegnon. Ekzistas diversaj gradoj de artikigo, tiele ke ĉiu parto de desegno povas rilati al la tuto laŭ ampleksa gamo de niveloj, el la simpla apudmetado ĝis altaj gradoj de kontinueco kaj unueco inter la eroj. La artikaro de konstruaĵo evidentigas kiel la partoj ligiĝis por formi la tuton, emfazante ĉiun el ili per rekonebla maniero. En la desegnoj tre artikigitaj, ĉiu parto estas klare distingebla per si mem.

Laŭ Francisko Azorín **artiko** estas *Organo kuniganta moveble du membrojn.* Kaj li montras rilatajn esprimojn globartiko, universala artiko, kardanartiko, artiki kaj artikigi.

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Asko (ceramiko)

[eta|Asko [Ruĝfigura ceramiko|ruĝfigura, datita ĉirkaŭ 420-410 a.K., kun dekoracio de Pegazo kaj Ĥimero. Muzeo Luvro, Parizo.]]
**Asko**, (el antikva greka ἀσκός "vinujo el ledo"; plurale *askoi*) estas ujo de ceramiko de la Antikva Grekio uzita por havigi malgrandajn kvantojn da likvo, kiel por ekzemplo oleo. Ĝi prezentas originalan ebenan formon, elverŝan bekon ĉe unu el ties flankoj kaj grandan tenilon. Ĝenerale ili estis dekorciitaj kiel vazoj kaj estis uzataj por stoketi oleon por plenigi el ĝi la lampojn.

Laŭ Francisko Azorín **asko** estas *Terkuirita ujo italorgeka kukurboforma kun anso.*

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Asko

Kategorio:Ceramiko
Kategorio:Antikva Grekio
Asira arto

[eta|300px|La reĝo, ĉasanta leonon, el la Norda Palaco, Ninivo (nun en la [Brita Muzeo en Londono).]]
eta|Flugilanta virbovo el Ĥorsabado.
[eta|*Vundita leono*, [reliefo el la Nineveh palaco .]]
eta|Flugila Feino, Dur-Sharrukin Palaco, Ĥorsabad.
La **asira arto** (skulptarto, arkitekturo, pentrarto kaj ceramiko) estas konata pere de la elfosaĵoj kaj postaj studoj faritaj en Ninivo (aktuala Mosulo), kaj en aliaj urboj kiuj formis parton de la civilizacio de la asira popolo. La arkeologoj kiuj laboris en Mezopotamio studis antaŭ la antikvaĵojn de asiroj ol tiujn el babilonanoj, simplem ĉar tio rezultis pli facila. Estis pli simpla aliri kaj sekvi la vojon de la elfosado de la urbo de Ninivo, kie konserviĝis la cimentoj el ŝtono preskaŭ sentuŝe, ol fari ĝin en Babilono, kie abundis la adobo tre detruita de la paso de la jarcentoj. Pere de detalaj studoj de la palacoj, temploj kaj konturoj de la asiriaj urboj, la arkeologoj akiris la esperton kiu poste permesis ilin sekvi en la mezopotamiaj urboj detruitaj plano de laboro jam praktikita kaj testita.

Francisko Azorín faras detalan priskribon de Asira arto jene:

## Notoj 
Kategorio:Asirio
Kategorio:Historio de arto
Palaiseau - Villebon (stacidomo)

**Palaiseau - Villebon** estas franca stacidomo de Linio de Sceaux, situanta en komunumo Palaiseau (departemento Essonne).

Temas pri stacidomo de Régie autonome des transports parisiens (RATP) priservata de trajnoj de linio B (branĉo **B4**) de RER.

## Interkonektoj 
*  Mobicaps 1 14 18 19 S2
*  N122

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio B
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Linio de Sceaux
* Palaiseau
* Villebon-sur-Yvette

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio B
Kategorio:Fervojaj stacioj en Essonne
Kategorio:Palaiseau
Astragalo (arkitekturo)

[eta|Diagramo de astragalo kiel parto de kolono de [Ionika ordo.]]
**Astragal** estas modlura profilo komponita de duon-ronda surfaco ĉirkaŭita de du ebenaj tavoloj. Astragalo estas foje referencata kiel miniatura toro. Ĝi povas esti arkitektura elemento uzata ĉe la pinto aŭ bazo de kolono, sed ĝi estas uzata ankaŭ kiel markiga ero en mebloj kaj lignoprilaboro.

La vorto "astragalo" devenas el la grekaj kaj latinaj vortoj por "vertebro," kaj la originalaj astragaloj uzitaj en arkitekturo estis faritaj laŭ bidohava desegno, tiele similante al vertebroj.

Laŭ Francisko Azorín **astragalo** estas *Modluro formita per toro aŭ cilindro k. listelo.*

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Astragalo

Kategorio:Arkitekturaj eroj
Grek-katolika preĝejo (Kállósemjén)

**La grekokatolika preĝejo Morto de Sankta Maria** estas signifa historia monumento en Hungario, en grandvilaĝo Kállósemjén.

## Historio 
En la iama *Semjén* estis konstruita la katolika, gotika preĝejo Sankta Nikolao en la 15-a jarcento. La turkoj faris la komunumon senhoma en la 17-a jarcento, en la sekva jarcento rumanaj servutuloj refondis la vilaĝon. La restinta preĝejo estis ruina, en 1747 nur la sanktejo estis uzebla. Paŝon post paŝo la preĝejo renoviĝis laŭ la bizanca rito. En 1765 laŭ priskribo la konstruaĵo havas lignan turon. Intertempe ankaŭ hungaroj alvenis, la predika lingvo iĝis la hungara anstataŭ la rumana. En 1897 oni konstruis pli grandan preĝejon, tamen la sanktejo restis origina. La ĉefaltaro estis farita en 1904, poste ankaŭ la ikonostazo. La orgeno alvenis en 1946. La bildoj estis pentritaj en 1960. En 2013 la interna parto estis renovigita, sed pli frue la arkeologoj trovis mezepokajn partojn, kripton kaj fundamenton de la sakristio.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola, antaŭe kruco estas videbla. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, plej supre la turo altiĝas. Post la navo estas la okangula absido kun pilieroj.

Kermeso okazas en la 15-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* hungare kun foto 
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* http://lexikon.katolikus.hu/K/K%C3%A1ll%C3%B3semj%C3%A9n.html 
* http://miserend.hu/templom/3788 

Kallósemjén
Kategorio:Kállósemjén
Atiko (arkitekturo)

[eta|300ra|Triumfa arko de la imperiestro [Konstantino la 1-a de la Romia Imperio|Konstantino en Romo. Azorín indikas la supran etaĝon per la termino "atiko".]]

**Atiko** estas la supra ero de fasado uzata por ornamo aŭ por kaŝado de tegmento. Estas diversaj tipoj de atikaj konstrupintoj, el kiuj oni povas mencii la jenon:

* **Romia atiko** (5-a jarcento a.K. al 1-a jarcento a.K.): estis ortangula bloko de ebena tegmento kiu estis metita sur kelkaj triumfarkoj kaj kiu kutime montris aludan surskribon. Sur ĝi aperis la statuo de la triumfa komandanto honore al kiu oni starigis la monumenton. Ĝi plu estis uzata en la triumfarkoj de la Novklasikismo kaj postaj (ekz. Brandenburga pordego).
* **Flandra aŭ ŝtupa atiko** (14-a jarcento al 16-a jarcento): nome ŝtuparfoma triangulo metita kiel pinto de la fasado de domoj de Belgio kaj Nederlando (iama Flandrio), cele al la kaŝado de duflanka tegmento de la loĝejoj.
* Lasta etaĝo en retablo, kiam oni plilongigas la centran zonon.

Image:RomeForumRomanumArchofSeptimiusSeverus01.jpg|Romia atiko
Image:Arc de Triomphe.jpg|Novklasika atiko
Image:HausLangendreer01.jpg|Flandra atiko

Francisko Azorín parolas pri la atika arkitekturo kaj priskribis ĝin tiele:
 Tiele li indikas ankaŭ la teknikajn esprimojn atika bazo, atika oro kaj atika etaĝo.

## Vidu ankaŭ 
* Atiko

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Atlanto (arkitekturo)

eta|Atlanto en la Abatejo de Sankta Floriano (Aŭstrio).
**Atlantoj** estas la figuroj de viroj kiuj kutime oni metis aŭ metas por subteni kornicojn, tio estas tipo de kolono, kiujn la romianoj nomigis telamono. La ina ekvivalento estas la kariatidoj.

La origino de tiaj kolonoj ŝajne estas aludo, laŭ Vitruvio, al la mito de Atlaso, kiu estas ofte reprezentata subtenanta la ĉielon, ĉar laŭ la mito li estis la unua kiu instruis la homojn pri la irado de la astroj; pro tia bonfaro la pentristoj kaj skulptistoj adoptis lin en siaj verkoj aŭ ankaŭ kiel inventisto de la sfero, ili supozigis lin subtenanta la ĉielon sur sia dorso.

Laŭ Francisko Azorín **atlanto** estas *Vira statuo uzata kiel subtenilo.* Li indikas etimologion el "Atlas, propra nomo de Afrika montaro, mitologie personigita kiel giganto, subtenanta la ĉielon", el la latina *atlantes*.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Atlanto

## Referencoj 
* *Diccionario histórico enciclopédico*, V. J. Bastús y Carrera, 1862

Kategorio:Antikva Romo
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Interplaneda dosiersistemo

**Interplaneda dosiersistemo (IPDS)** (: **InterPlanetary FileSystem** aŭ **IPFS**) estas protokolo desegnita por krei permanentan kaj malcentran metodon konservi kaj kunhavigi dosierojn. Ĝi estas enhave adresebla, samtavola hipermedia distribua protokolo. Nodoj en la IPDSa reto formas distribuitan dosiersistemon. IPDS estas malfermitkoda projekto evoluigata ekde 2014 de Protocol Labs kun helpo de la malfermitkoda komunumo. Ĝi estis komence desegnita de Juan Benet.

## Historio 
En 2014, la IPDSa protokolo utiligis la Bitmonajn blokĉenan protokolon kaj retan infrastrukturon por konservi neŝanĝeblajn datumojn, forigi duplikatajn dosierojn el la tuta reto kaj obteni adresan informon por atingi konservajn nodojn kaj serĉi dosierojn en la reto.

Realigoj per Go kaj JavaScript ekzistas kaj realigo per Python estas evoluigata. La realigo per Go estas konsiderata kiel la referenca realigo dum formalaj specifoj estas evoluigata.

## Priskribo 
IPDS estas samtavola distribuita dosiersistemo. Iumaniere IPDS estas simila al la Tut-Tera Teksaĵo, sed IPDS povus esti vidita kiel unuopa BitTorenta svarmo, interŝanĝanta objektojn ene de unu Git-deponejo. Alivorte, IPDS provizas altflukvantan, enhave adresitan blokan konservan modelon, kun enhave adresitaj hiperligiloj.
Tio formas ĝeneraligitan Merklan direktitan neciklan grafeon (DNG). IPDS kombinas distribuitan hakettabelon, stimulitan blokan interŝanĝon kaj mem-atestantan nomspacon. IPDS ne havas unuopan malsukcesan punkton kaj nodoj ne devas fidi unu la alian, krom ĉiu nodo al kiu ili estas konektitaj. Distribuita enhav-livero ŝparas bandlarĝon kaj malhelpas disajn atakojn pri senhavigo de servoj, kiuj estas tre malfacilaj problemoj por HTTP.

La dosiersistemo povas esti alirita diversmaniere, inklude per FUSE kaj per HTTP. Loka dosiero povas esti aldonita al la IPDS-dosiersistemo, igante ĝin havebla de la mondo. Dosieroj estas identigitaj per siaj haketaĵoj, do IPDS estas amikema al kaŝmemorigado. Ili estas distribuitaj per protokolo bazita sur BitTorento. Aliaj uzantoj, kiuj vidas la enhavon, helpas servi la enhavon al aliaj en la reto. IPDS havas nomservon nome IPNS, tutmondan nomspacon bazitan sur PKI, kiu helpas konstrui fidajn ĉenojn, estas kongrua kun aliaj NS-oj kaj povas mapi DNS-on, .onion, .bit, ktp. al IPNS.

## Menciindaj uzantoj 
La kataluna sendependiĝa referendumo, okazinta en septembro-oktobro 2017, estis determinita kiel kontraŭleĝa de la Konstitucia Tribunalo de Hispanio kaj multaj rilataj retejoj estis blokitaj. Poste, la Kataluna Pirata Partio spegulis la retejon per IPDS por preteriri la blokan ordonon fare de la Alta Kortumo de Justeco de Katalunio.

La turka vikipedio, cenzurita en Turkio, estas ekde la 4-a de majo 2017 spegulata en IPDS.

## Tradukfonto 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* () IPDSa retejo
* () Fundamento de Esperanto en IPDS
* () Proverbaro Esperanta en IPDS

Kategorio:Interretaj protokoloj
Kategorio:Ret-komunikaj protokoloj
Kategorio:Tut-Tera Teksaĵo
Peralveche

**Peralveche** [peralBEĉe] estas municipo en Hispanio, en la aŭtonoma komunumo, do regiono Kastilio-Manĉo kaj la provinco Gvadalaĥaro. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La loĝantoj nomiĝas *peralvechanos* [peralbeĈAnos] respektive *peralvechanas* [peralbeĈAnas].

## Situo 
Peralveche situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Alkario en la nordorienta pinto de la sudokcidenta kvarono de la provinco Gvadalaĥaro, tio estas sude, je altitudo de 1111 m super marnivelo; je 89 km el Gvadalaĥaro, la provinca ĉefurbo. La geografiaj koordinatoj estas 40°36′42″N 2°26′57″Ok.

La municipa teritorio limas kun tiuj de Arbeteta, Castilforte. Escamilla, Pareja, El Recuenco, Salmerón, Trillo kaj Vindel.

## Historio 
En 1857 la urbeto havis 480 loĝantojn. Poste ĝi iom malpliiĝis ĝis la komenco de la 20-a jarcento kaj tiam ĝi rekuperiĝis malrapide al la mezo de la jarcento.

Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto de 461 loĝantoj en 1950 al 60 en 2016, tio estis oni perdis 400 loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Peralveche, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Peralveche kie la nombro de loĝantoj falis al la nunaj  en .

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.

## Heredaĵo 
eta|maldekstre|Ruinoj de la preĝejo de la Asunción (Ĉieliro) de Villaescusa de Palositos.
* Preĝejo de la Asunción (Ĉieliro) de la senhomejo de Villaescusa de Palositos. Temas pri templo de romanika stilo rura konstruita en la 13-a jarcento. aŭ komenco de la 14-a jarcento.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Herrera Casado, Antonio (1994). *El Románico de Guadalajara*. Guadalajara: AACHE. ISBN 84-87743-35-8. Konsultita la 30an de Novembro 2017.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de provinco Gvadalaĥaro

Kategorio:Municipoj de Provinco Gvadalaĥaro