open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rafael de Nogales Méndez

**Rafael Inchauspe Méndez**, konata kiel **Rafael de Nogales Méndez** (n. en San Cristóbal, ŝtato Taĉiro, la 14-an de oktobro 1879 - m. en Panamurbo, la 10-an de julio 1936) estis militisto, militsoldulo kaj verkisto de Venezuelo.

Nogales edukiĝis en Germanio, Belgio kaj Hispanio, kaj parolis flue plurajn lingvojn. Li intervenis en multnombraj militaj konfliktoj ekde finoj de la 19-a jarcento: en 1898 en la milito inter Hispanio kaj Usono; en 1902 en la Liberiga Revolucio de Venezuelo; en 1904 en la Unua japana-ĉina milito. Revenis al Venezuelo en 1908, post la ŝtatpuĉo de Juan Vicente Gómez kiu forpelis al Cipriano Castro. Tamen, li denove ekziliĝis pro lia malamikeco al la nova prezidanto.

## Unua Mondmilito 
Post la ekiĝo de la Unua Mondmilito li aliĝis al la otomana armeo kaj atingis la rangon *bejo*. Li batalis en la turkaj trupoj dum la milito, tamen, li petis esti anstataŭita de la ĝendarmerio dum la Sieĝo en Van pro kompato al la masakro de ribeliĝintoj kiuj plejparte estis armenoj.
Li ricevis la Unuaklasan Ferkrucon mane de imperiestro Vilhelmo la 1-a kaj ankaŭ la sabro de Mejishovon kaj la stelo de Mechedieh.

Li verkis plurajn librojn pri liaj spertoj kaj travivaĵoj: *Memoroj de la generalo Rafael de Nogales Méndez*, *Kvar jaroj sub la Duonluno*, pri lia sperto kiel oficiro de la Otomana Imperio, kaj *La disrabo en Nikaragvo*. Liaj komentoj pri la masakroj kontraŭ la armenoj fare de la Otomana Imperio, en la libro Kvar jaroj sub la Duonluno, estas unu el la pluraj okcidentaj atestaĵoj pri la armena genocido.

Kategorio:Venezuelaj militistoj
Kategorio:Venezuelaj verkistoj
Kategorio:Hispanlingvaj verkistoj
Kategorio:Armena Genocido
Rilato kuracista-pacienta

**Rilato kuracista-pacienta** aŭ **rilato pacienta-kuracista** estas la rilato inter kuracisto kaj ties paciento.

Pro la kutimaj grandaj diferencoj pri informoj kaj kompetencoj inter la du, tia rilato estas ne-simetria. Ĉefaj lokoj, kie videblas rilato kuracista-pacienta estas terapeŭta diskuto kaj interagoj ĉe diagnozo aŭ kuracado. Al ne-kuracistaj terapeŭtoj, kiel psikologoj, flegistoj, ktp. ekzistas rilato simila al la kuracista-pacienta.

Ideala kuracista-pacienta rilato ekzistas, kiam ambaŭ fidas unu la alian, kiam la paciento ricevas kompetentan fakan konsilon, la plej bonan kuracadon kaj kontentas pri la traktado. Tio postulas de la kuracisto ne nur medicinan, sed ankaŭ psikosocian kompetencon. La angla kuracisto Michael Balint evoluigis metodon proksiman al psikanalizo, uzatan en Balint-grupoj por helpi kuracistojn pli bone kompreni la rilaton kuracistan-pacientan kaj ties efikon por la sukceso de la kuracado.

## Vidu ankaŭ 
* Deklaracio de Ĝenevo
* Hipokrata ĵuro
* Medicina etiko
* UMEA

## Eksteraj ligiloj 
* *Arzt-Patient-Verhältnis* en: Fina raporto de la enketa komisiono "Recht und Ethik der modernen Medizin" 14-an de majo 2002 p. 201-203 dip.bundestag.de
* Linus Geisler: *Arzt-Patient-Beziehung im Wandel. Stärkung des dialogischen Prinzips.* En: Fina raporto de la enketa komisiono "Recht und Ethik der modernen Medizin" 14-an de majo 2002 http://www.bundestag.de/parlament/kommissionen/ethik_med/  p. 216-220 www.linus-geisler.de
* J. Philip Zindel: *Sexuelle Beziehungen zwischen Therapeuten und Patientinnen.* Pozicio de la svisa unio de kuracistoj pri hipnozo SMSH http://www.smsh.ch/ www.psychiatrie.ch

Kategorio:Socio
Kategorio:Ĝenerala medicino
Kategorio:Bioetiko
Colorado Springs

eta|centre|500ra|

**Colorado Springs** estas urbego en Usono, en subŝtato Koloradio.
eta|274x274px|Urbodomo de Colorado Springs
eta|270ra|Panoramo al la montoj el Colorado Springs
eta|270ra|Strato en Colorado Springs
eta|270ra|Muzeo en Colorado Springs

## Bazaj informoj 
* Areo: 
* Alto super marnivelo: 
* Loĝantaro: 
* Poŝtkodo: 809xx
* Aŭtokodo:
* Telefonprefikso: +1 719
* Horzono: UTC-7 (somere: UTC-8)
* 

## Situo 
La urbo situas en valo de Roka Montaro.

## Historio 
Milita heroo William Palmer fondis la komunumon en 1871 por fari feriejon. La komenca loknomo estis "Little London" (malgranda Londono). Ĉiujare milionoj da turistoj vizitas la urbon.

## Vidindaĵoj 
* Ĝardeno de Dioj

## Klimato 
Colorado Springs havas sekan klimaton. La temperaturo en januaro estas inter +5 kaj , julie 12-. Tie la fulmoj estas tre oftaj, tial Nikola Tesla tie instalis sian laboratorion.

## Ĝemelurboj 
*  Fujijoŝida, Japanio
*  Kaosjungo, Tajvano
*  Smolensk, Rusio
*  Biŝkek, Kirgizio
*  Nuevo Casas Grandes, Meksiko
*  Bankstown, Aŭstralio

Kategorio:Urboj de Koloradio
Junha

**Junha** (koree: 고윤하 *Go Yunha*, *hanja*: 高潤荷; japane: ユンナ *Yunna*) estas sud-korea kantistino naskiĝinta la 29-an de aprilo 1988, kiu kantas japanan kaj korean pop-muzikon.

## Diskaro 
* Albumoj:
** Japanaj albumoj:
*** *Go! Younha* (5-a de oktobro 2005)
*** *SONGS -Teen’s Collection-* (26-a de marto 2008)
*** ひとつ空の下 (*Hitotsu sora no shita*) (22-a de septembro 2010)
** Koreaj albumoj:
*** 고백하기 좋은 날 (*Gobaekhagi joheun nal*) / *The Perfect Day to Say I Love You* (15-a de marto 2007)
*** 혜성 (*Hyeseong*) / *Comet* (25-a de oktobro 2007, korea versio de *Go! Younha*)
*** *Someday* (28-a de aŭgusto 2008)
*** *Peace, Love & Ice Cream* (16-a de aprilo 2009)
*** *Growing Season* (11-a de decembro 2009)
*** *Lost in Love* (9-a de decembro 2010)
*** *Supersonic* (3-a de julio 2012)
*** *Just Listen* (2-a de majo 2013)
* Unuopaĵoj:
** Japanaj unuopaĵoj:
*** ゆびきり (*Yubikiri*), japana versio (20-a de oktobro 2004)
*** ほうき星 (*Hōkiboshi*) (1-a de junio 2005)
*** もっとふたりで (*Motto futari de*) (13-a de julio 2005)
*** タッチ / 夢の続き (*Touch / Yume no tsuzuki*) (7-a de septembro 2005)
*** *My Lover* (7-a de decembro 2005)
*** 手をつないで (*Te wo tsunaide*) (7-a de junio 2006)
*** 今が大好き (*Ima ga daisuki*) (6-a de septembro 2006)
*** 儚く強く (*Hakanaku tsuyoku*) (17-a de januaro 2007)
*** *Girl* (22-a de julio 2009)
*** 好きなんだ (*Sukinanda*) (18-a de novembro 2009)
** Koreaj unuopaĵoj:
*** ゆびきり (*Yubikiri*), korea versio (1-a de septembro 2004)
*** *Audition* (4-a de decembro 2006)
*** 비밀번호 486 (*Bimilbeonho 486*) (2007)
*** 연애조건 (*Yeon’aejogeon*) (2007)
*** 혜성 (*Hyeseong*) (2007)
*** 첫눈에 (*Cheotnun’e*) (2007)
*** 텔레파시 (*Tellepasi*) (2008)
*** *Gossip Boy* (2008)
*** *1, 2, 3* (2009)
*** 오늘 헤어졌어요 (*Oneur heeojyeosseoyo*) (2009)
*** 말도 안돼 (*Maldo andwae*) (2010)
*** *One Shot* (2010)
*** 내 남자친구를 부탁해 (*Nam jachingureul butakhae*) (2010)
*** *It’s Beautiful* (2011)
*** 우린 달라졌을까 (*Urin dallajyeosseulkka*) (2012)
*** *Run* (2012)
*** 아니야 (*Aniya*) (2013)
*** 우리가 헤어진 진짜 이유 (*Uriga heeojin jinjja iyu*) (2013)

Kategorio:Sudkoreaj kantistoj
Kategorio:Japanlingvaj kantistoj
Kategorio:Korelingvaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Sud-Koreio
Ketuvim

La **Ketuvim** (hebree כְּתוּבִים - *la skribaĵoj*) estas la tria parto de la Tanaĥo, la hebrea biblio (en kristanismo nomata malnova testamento) - la unua parto estas la Torao ("instruo") kaj la dua parto nomiĝas Neviim ("profetoj").La *Ketuvim* konsistas el
* tri "poetaj libroj":
** la Psalmoj
** la libro de sentencoj
** la libro de Ijob
* kvin solenaj volvolibroj (ְּמגלות, "megilot"):
** la Libro de Rut,
** la Alta Kanto de Salomono,
** la Libro de la Predikanto,
** la Libro de la plorkanto kaj
** la Libro de Ester
* kvar historiaj libroj:
** la Libro de Daniel,
** la Libro de Ezra,
** la Libro de Neĥemja kaj
** la 1-a kaj 2-a libro de la Kroniko, ĉi tie nombrataj kvazaŭ unu libro.

La "skribaĵoj" *Ketuvim* probable tekste fiksiĝis ĉirkaŭ la jaro 100 de nia erao, kvankam la plej multaj el la libroj jam ĉirkaŭ la jaro 190 antaŭ nia erao konsideriĝis sanktaj tekstoj de judismo.

Kategorio:Malnova Testamento
Kategorio:Hebreaj vortoj kaj esprimoj
Wilhelm Molly

D-ro **Wilhelm MOLLY** (naskiĝis  en Blasbach, urboparto de Wetzlar, mortis  en Neu-Moresnet) estis kuracisto en la zinkminejo de Moresnet.

Li iniciatis la sendependan ŝtateton Amikejo kun Esperanto kiel diskutlingvo.

Amikejo estis proklamita en aŭgusto 1908, sed daŭris nur kelkajn tagojn, ĉar nek Belgio nek Prusio rezignis siajn rajtojn.

Li lernis Esperanton pro kontakto kun profesoro d-ro Gustave Roy.

Molly estis kiel framasono membro de la loĝio "Zu den drei Weltkugeln" (La Tri Tergloboj).

## Eksteraj ligiloj 
* Amikejo: la Esperanto-lando kiu preskaŭ ekzistis (longa artikolo el Libera Folio)

Kategorio:Germanaj kuracistoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Denaskaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj filatelistoj
Kategorio:Germanaj framasonoj
Seelisberg

**Seelisberg** estas komunumo en Kantono Urio, en Centra Svislando. Ĝi havis 648 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La vilaĝo Seelisberg situas sur montoteraso 400 metrojn super la Kvarkantona Lago. La plej alta punkte de la komunumo estas la kulmino de la monto Oberbauenstock sur alteco de 2117 m s.m., dum la plej malalta punkto situas ĉe la bordo de la Lago de Urio sur alteco de 434 m s.m. La komunumo konsistas el la partoj Sunnenberg, Oberdorf kaj Unterberg. Krome al ĝi apartenas la loko Treib ĉe la lagobordo, kie situas la ŝiphaltejo kaj kiu estas ligita al la ĉefvilaĝo per kurboriĉa vojo kaj funikularo, kaj la setlejoj Volligen, Geissweg, Schattenhalb, Volligen kaj Wyssig. La plej fama komunumparto estas la herbejo Rütli, kie laŭ la legendo okazis la fondokunveno de la Svisa Ĵurkomunumo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Seelisberg limas en nordo aliflanke de la Kvarkantona Lago al Ingenbohl (SZ), en oriento ankaŭ aliflanke de la lago al Morschach (SZ) kaj Sisikon, en sudo al Bauen, en sudokcidento al Isenthal, kaj en okcidento al Emmetten (NW).

## Trafiko 
Al la vilaĝo Seelsiberg kondukas kantona ĉefvojo ek de Stans, sur kiu cirkulas linia poŝtaŭto. Al la ŝiphaltejo en la komunuma parto Treib ĉe la lagobordo kondukas de la vilaĝocentro funikularo kaj kurbariĉa vojo. De Treib Seelisberg atingeblas per la ŝipoj sur la Kvarkantona Lago. La fama herbejo Rütli atingeblas nur ŝipo aŭ per malfacila montara pado.

## Diversaĵoj 
En Seelisberg troviĝas la Europa Maharishi-Esplorcentro de la movado pri Transcendenta Meditado.

## Historio 
Laŭ la legendo sur la malfacile atingebla herbejo Rütli la 1-an de aŭgusto 1291 aŭ laŭ aliaj 1307 estis fondita la Svisa Ĵurkomunumo per la ĵuro de eterna ligo inter la tri prakantonoj Urio, Ŝivco kaj Untervaldo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Seelisberg
Schattenhalb

**Schattenhalb** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Schattenhalb (Seelisberg)** estas vilaĝeto de la komunumo Seelisberg en Kantono Urio en Svislando.

* **Schattenhalb BE** estas komunumo de la administra distrikto Interlaken-Oberhasli en Kantono Berno en Svislando.
Prekopa (Štrigova)

eta|250ra|Panoramo en Prekopa
**Prekopa,** hungare **Prekopahegy** [prekopahedj] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje (provinco), en municipo de Štrigova.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 310 m
* Loĝantaro: 270
* Poŝtkodo: 40 312
* Aŭtokodo: ČK
* Telefonprefikso: +385 040
* 

## Situo 
Prekopa situas inter montetoj. Štrigova troviĝas je 5, Čakovec je 12 km-oj. Proksime estas la plej alta punkto de Međimurje (344 m-ojn alta)

## Historio 
Longe estis tie nur abatejo kaj kapelo. La Kampoj apartenis al estroj de Csáktornya. La vilaĝo formiĝis nur en la 20-a jarcento. Ĝis Traktato de Trianon Prekopahegy apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Csáktornya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, poste de Jugoslavio kaj ekde 1991 de Kroatio.

Kategorio:Vilaĝoj de Kroatio
Rütli

eta|dekstra|250ra|Rütli-Ĵuro, pentraĵo de *Johann Heinrich Füssli*
eta|dekstra|250ra|La Rütli-Herbejo vidita de supre
**Rütli** () estas malfacile atingebla herbejo apud la Kvarkantona Lago en la komunumo Seelisberg en Kantono Urio en Svislando.

## Legendo pri la fondo de Svisa Ĵurkomunumo 
Laŭ la legendo la 1-an de aŭgusto 1291 la reprezentantoj de la svisaj prakantonoj Urio, Ŝvico kaj Untervaldo kunvenis sur la Rütli-Herbejo por krei per ĵuro eternan ligon por reciproka interhelpo. Tio estis la naskiĝo de la Svisa Ĵurkomunumo.

La unua skriba mencio de Rütli datiĝas nur el la jaro 1307, kiam sur Rütli trupoj de Urio povis kuniĝi kun Ŝvicanoj por komune ataki teritorion de la Monaĥejo Einsiedeln. Certaj historiistoj tial datas la Rütli-Ĵuron nur al la merkredo antaŭ Sankta-Martino 1307. Oni tamen ne vere scias, kiam la Svisa Ĵurkomunumo vere estis fondita, nek ĉu la Rütli-Ĵuro reale okazis aŭ estas pura mito.

## Rütli kiel nacia monumento 
La Rütli-Herbejo estas nacia monumento, kiu tamen estis konservita en tre simpla formo. Ekzistas nur ŝiphaltejo, la trilanda puto kaj restoracio. La konservon de Rütli ebligis la *Svisa Komunutila Societo* (germane *Schweizerische Gemeinnützige Gesellschaft, SGG*), kiu en la jaro 1859 kolektis monon kaj aĉetis la herbejon por malebligi la realigon de planita hotelkonstruo sur la loko. La societo ĉiujare okazigas la 1-an de aŭgusto simplan memorfeston sur Rütli. Ekde la 700-jarfestado de Svislando en la jaro 1991 sur Rütli troviĝas la komencopunkto de la *Vojo de Svislando* ĉirkaŭ la Kvarkantona Lago.

## Ĝeno de la memorfesto la 1-an de aŭgusto 
Dum la lastaj jaroj ofte dekstroekstremuloj ĝenis la festadon de la 1-a de aŭgusto sur Rütli. Ŝoka estis la evento, kiam dekstruloj insultaĉis la 1-an de aŭgusto 2005 la tiaman federacian prezidanton Samuel Schmid. En la postaj jaroj la festo de la 1-a aŭgusto sur Rütli povis okazi nur sub forta polica protekto. En februaro 2008 tial en Kantono Urio estis lanĉita popola iniciativo, kies celo estas malpermesi festadon la 1-an de aŭgusto sur Rütli. Estas tamen dubinda, ĉu tia iniciativo estas jure akceptebla.

## Rütli Raporto 
La 25-an de julio 1940 la generalo de la Svisa Armeo, Henri Guisan, kunvenigis siajn ĉefajn oficirojn sur la Rütli-Herbejo por sia fama Rütli-Raporto, kie li alvokis al rezisto kontraŭ la aksaj potencoj ĉefe nazia Germanio.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Rütli-komisiono
* Rütli en la Historia Leksikono de Svislando

Tiu-ĉi artikolo baziĝas grandparte sur la informoj de la artikolo pri Rütli en la germanlingva vikipedio.

Kategorio:Historio de Svislando
Kategorio:Kantono Urio
Železna Gora

eta|dekstra|300ra|Centro de Železna Gora
**Železna Gora** ( [vaŝhedj]) estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje (provinco), en municipo de Štrigova. En ambaŭ lingvoj la loknomo signifas: feromonto.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 380
* Poŝtkodo: 40 312
* Aŭtokodo: ČK
* Telefonprefikso: +385 040
* 

## Situo 
Železna Gora situas inter deklivoj. Štrigova troviĝas je 3, Čakovec je 14 km-oj. Proksime troviĝas monto 344 m-ojn alta, la plej alta punkto de Međimurje.

## Historio 
La kampoj longe apartenis al estroj de Csáktornya. En 1910 vivis tie 928 homoj, (kroatoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon Vashegy apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Csáktornya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, poste de Jugoslavio kaj ekde 1991 de Kroatio. La vilaĝanoj okupiĝas precipe pri vinkulturo.

## Vidindaĵoj 
* kastelo de Zichy [ziĉi]

Kategorio:Vilaĝoj de Kroatio
Festuca rubra

***Festuca rubra*** estas specio de la subfamilio de Pooideae.

## Priskribo 
Ĝi estas staŭda. Ĝi havas rizomojn. Ĝiaj bazaj folioj estas mallarĝaj, ĝiaj altaj folioj estas plataj. Ligulo estas malgranda.

## Parazitoj 
[eta|maldekstra|Paniklo kun [mielroso kaj ergoto de Claviceps purpurea]]
*Ergoto fungo* parazitas ĝian ovarion.

## Notoj 
## Referencoj 
Guide des graminées, carex, joncs et fougères, 1991, ISBN 2-603-00752-1

Kategorio:Festuca
Pribislavec

**Pribislavec,** hungare **Zalaújvár** estas municipo kaj vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje (provinco). Neniu alia vilaĝo apartenas al la municipo.
eta|300ra|Burgo de Pribislavec
eta|300ra|Burgo de Pribislavec

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2920
* Poŝtkodo: 40 000
* Aŭtokodo: ČK
* Telefonprefikso: +385 040
* 

## Situo 
Pribislavec situas sur ebenaĵo.

## Historio 
La unua mencio okazis en la 14-a jarcento. Ĝis Traktato de Trianon Zalaújvár apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Csáktornya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, poste de Jugoslavio kaj ekde 1991 de Kroatio. Ĝis 2001 Pribislavec apartenis al municipo de Čakovec, poste formiĝis nova memstara municipo.

## Vidindaĵoj 
* burgo supozeble el la 16-a jarcento, en 1870 grafo Festetics [feŝtetiĉ] trakonstruis al novgotika stilo, nun ĝi estas lernejo

Kategorio:Vilaĝoj de Kroatio
Libro de la Plorkanto

La **Libro de la Plorkanto** (hebree אֵיכָה) aŭ **Libro de Lamentoj** de la juda profeto Jeremia estas libro de la Tanaĥo (laŭ judisma teologio) aŭ de la Malnova Testamento (laŭ kristanisma teologio) en la Biblio.En la teksto la profeto priploras la detruon de la juda templo de Jerusalemo, kiu estis neniigita kiam la armeo de la babilonia reganto Nebukadnecar la 2-a konkeris Judion, detruis Jerusalemon, mortigis la lastan judan reĝon Zedekia kaj forpelis la tutan judan popolon al ekzilo babilona.

En la kristanaj biblioj la verkaĵo estas envicigita post la Libro de Jeremia.

Por la judoj ĝi apartenas al la tria parto de la Tanaĥo (nomata Ketuvim, כְּתוּבִים, "la skribaĵoj"). Ene de tio, ĝi estas unu el la kvin solenaj volvolibroj (ְּמגלות, *Megilot*), malgrandaj libroj, kiujn oni legas okaze de kelkaj festoj:

* Rut je la semajn-festo, festo de la tritik-rikolto (kristane: Pentekosto)
* Alta Kanto je Pesaĥo
* Libro de la Predikanto aŭ *Kohelet* je la festo de laŭboj
* Libro de la Plorkanto je la 9-a de Abo
* Ester je Purimo

[eta|maldekstra|"Jeremia priploranta la detruon de Jerusalemo", oleopentraĵo fare de [Rembrandt]]

## Nomo 
La libro nomiĝas
* en la hebrea: אֵיכָה (Eiĥah, en Esperanto "Kiel?")
* en la greka Septuaginto: ΘΡΗΝΟΙ ("Threnoj")
* en la latina Nova Vulgato: *Lamentationes*

## Vidu ankaǔ 
*Lamento

Plorkanto
Plorkanto
Stanetinec

**Stanetinec,** hungare **Határörs** [hatArorŝ] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje (provinco), en municipo de Štrigova.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 200
* Poŝtkodo: 40 312
* Aŭtokodo: ČK
* Telefonprefikso: +385 040
* 

## Loknomo 
La historia hungara loknomo estis simila, kiel la kroata: *Sztanetinecz* [stanetinec]. Fine de la 19-a jarcento pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungaran nomon.

## Situo 
Stanetinec situas laŭ la slovena landlimo. Štrigova troviĝas je 6, Čakovec je 15 km-oj.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1478 en formo *"Scanocinecz"*. La kampoj longe apartenis al estroj de Csáktornya. En 1910 vivis tie 259 homoj, (plejparte kroatoj). Ĝis Traktato de Trianon Határörs apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Csáktornya, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis ĝin al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, poste de Jugoslavio kaj ekde 1991 de Kroatio.

Kategorio:Vilaĝoj de Kroatio
Bairikio

**Bairikio** aŭ **Suda Taravo** (kiribate: *Tarawa Teinainano*, angle: *South Tarawa*; aŭ *Bairiki*) estas ĉefurbo kaj havenurbo de la pacifika ŝtato Kiribato. La parlamentejo funkcias aliloke en *Ambo*.
eta|250px|Situo de Bairikio en atolo
eta|300px|Domo de la ŝtata prezidanto en Bairikio

## Bazaj informoj 
* Areo: 15,76&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 0-3 m
* Loĝantaro: 28000
* Poŝtkodo:
* Aŭtokodo:
* Telefonprefikso:
* Horzono: UTC+12
* 

## Situo 
La urbo **Bairikio** situas en suda parto de atolo same nomata *Bairiki* aŭ *Tawara*.

## Klimato 
La temperaturo estas ĉiumonate 27-28 C. La pluvo estas jare po 2000 mm-oj.

## Historio 
Eŭropanoj (angloj) alvenis en 1788. Tiu loko estis jam ĉefurbo dum la brita regado. Dum la 2-a mondmilito la japanoj okupis la insulon, kiun Usono reokupis post jaro, dume mortis proksimume resume 6000 homoj.

## Referencoj 
Kategorio:Loĝlokoj de Kiribato
Kategorio:Ĉefurboj de Oceanio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Gilbertoj
Tigrano la 1-a

**Tigrano la 1-a de Armenio** (armene: Տիգրան Առաջին) reĝis kiel reĝo de Armenio inter 120 a.K. kaj 95 a.K. Artavasdes la 1-a ne lasis heredantojn; lia frato Tigrano ascendis al la trono de la artaksidoj. Kelkaj historiistoj opinias ke Tigrano la Granda estis filo de Tigrano la 1-a kaj ne de Artavasdes la 1-a.

Kategorio:Mortintoj en la 1-a jarcento a.K.
Kategorio:Armenaj reĝoj
Kategorio:Artaksia dinastio
Kategorio:Mortintoj en -95
Port Saido

**Port Saido,** () estas metropolo, signifa havenurbo de Egiptio, sidejo de la samnoma Provinco Port Said.

eta|maldekstre|Panoramo de Port Said

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 529 600
* Telefonprefikso: +20 64
* Horzono: UTC+2 (somere: UTC+3)
* 

## Situo 
Port Saido situas laŭ Mediteranea Maro ĉe komenco de Sueza Kanalo. La duobla urbo de Port Saido estas Port Fuad, kiu kuŝas sur la orienta flanko de la kanalo. Inter ili pramoj trafikas tre ofte kaj senpage.

## Historio 
Port Saido iĝis grava haveno pro konstruado de kanalo inter 1859-1869.

## Klimato 
Port Saido havas varman dezertan klimaton (BWh) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas nur 13 mm. Inter majo-septembro neniam pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas  kaj varias inter .

## Ĝemelurboj 
*  Volgogrado, Rusio
*  Bizerte, Tunizio

## Vidu ankaŭ 
* Said Haveno
eta|maldekstre|Vido al Port Said


Kategorio:Urboj de Egiptio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Metropoloj
Bariŝivka

**Bariŝivka** () estas urbotipa loĝloko en Ukrainio. Ĝi situas en la Kieva provinco kaj ekde 2020 en la Brovara distrikto. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis . La urbanoj etendiĝas sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La mezuma supermara alteco de la urba areo estas  metroj. Bariŝivka sitas borde de la rivero Trubiĵ (cirile *Трубіж*), kiu en Bariŝivka jam pasis vojon de iom pli ol 80 kilometroj kaj post 30 pliaj kilometroj da akva vojo enfluas la Dnepron aŭ Dnipron ĉe la urbo Perejaslav.

Kategorio:Urboj en Kieva provinco
Jérôme Colombain

**Jérôme Colombain** estas franca ĵurnalisto, specialisto pri novaj teknologioj. Pro tio li estas kronikisto pri novaj teknologioj ĉe **France Info** kaj animas kun François Sorel du podkastojn : **La chaîne techno** kaj la kronikon **Cisco diaLog**, kiun dissendas la retejo Clubic.com , kaj ĉe la retejo de Cisco dialog. Li aperas ankaŭ ĉe **Attitude Techno**   (teknologia sinteno).

Diplomita de la Instituto pri ĵurnalismo de Bordozo-Akvitanio en 1988, studinta en la ĵurnalisma lernejo de Bordozo, Jérôme Colombain komencis en radiofonio kaj informadiko en la jaroj 1980aj : unue en Aix-en-Provence kaj poste ĉe la regiona radiostacio Radio France Bordeaux-Gironde (1988-1994), kaj li eniris ĉe **France Info** kiel prezentisto kaj reportero en 1994. Li poste specialistiĝis pri alta teknologio kaj, laŭ peto de la prezidanto de Radio France, li kreis unuajn kronikojn pri informadiko kaj Interreto, kiel  "Nouveau monde" (Nova mondo, ekde 1999), kiu plue ekzistas. Li verkis plurajn librojn pri Interreto kaj ties uzado ĉe la franca eldonejo Milan en Tuluzo.

## Bibliografio 
* **Internet**,  Tuluzo : Milan. Septembro 1996. 64 p.. ISBN 2841134563
* **La cyberculture**, Tuluzo : Milan. Aprilo 1997. 64 p.. ISBN 284113525X
* **Le Dico Du Multimédia**. Tuluzo : Milan, kolekto "Les Dicos Essentiels Milan". Majo 1998. 256 p.
* **Surfer sur Internet** : Tuluzo : Milan. Aprilo 1999. 64 p.. ISBN 2-84113-844-5
* **Surfez tranquille : Internet en toute sécurité**. Tuluzo : Milan. Septembro 2005. 64 p.. ISBN 2-7459-1966-0
* **Mon ordi, Internet... et moi !**, kunverkita kun Frédérique Vayssières. Tuluzo : Milan jeunesse. 2007. 43 p.. ISBN 978-2-7459-2682-1
* **Le guide de la photo numérique**, kunverkita kun Denis Carel. Parizo : Jacob-Duvernet, kolekto "Guide France info". Marto 2002. 127 p. ISBN 2847240152

Antaŭparolo al la libro **Voyage au Coeur du Numérique : Les technologies de notre nouveau quotidien**, kunverkita kun de Fanny Bouton, Sébastien Berthoud, Gauthier Caulier. Parizo : M21 Editions. Marto 2006. 164 p.

## Ligiloj 
* Biografio  
* Jérôme Colombain
* blogo Journal iPhone 
* ĉe Clubic.com
* En la katalogo de la eldonejo Milan 
* ĉe Cisco diaLog 
* Video 

## Kontakto 
*ĉe Twitter
*ĉe Facebook

## Notoj 
## Fonto 
La informoj de tiu artikolo fontas parte el la franclingva versio de Wikipédia kaj el la diversaj retejoj, kies ligiloj estas indikitaj.

Kategorio:Francaj ĵurnalistoj
Leono la 5-a (Armenio)

**Leono** (aŭ Levon) **5-a de Armenio** (kelkfoje ankaŭ konata kiel la 6-a) 1342-1393 estis suverena reĝo de la Armena reĝlando en Kilikio (aŭ Malgranda Armenio) de 1374 ĝis 1393.

Li estis filo de Johano de Lusignan (filo de Amalriko de Tiro kaj de Izabela de Armenio, filino de Leono la 3-a de Armenio) kaj de lia edzino Soldane (filino de Georgo la 5-a de Kartvelio). Li entroniĝis post la morto de lia malproksima kuzo kaj onklo Konstantino la 6-a. Leono kaj lia edzino, Margareta de Soissons, estis kronitaj en Sizo la 14-an de septembro 1374.

Post pluraj bataloj kontraŭ pli fortaj trupoj de mamlukoj, li rifuĝis en la fortikaĵo de Kapan, kie li kapitulacis. La mamlukoj portis lin en malliberon al Kajro en 1375, kie li estis enkarcerigita plurajn jarojn. En 1382, la reĝo de Kastilio, Johano la 1-a peris por lia liberiĝo kaj invitis lin en Kastilion kie la reĝo donacis al li la senjorejojn Madrido kaj Reĝurbo. Li neniam reklamis la armenan tronon kaj forpasis en Calais (Francio), la 29-an de novembro 1393. Liaj restaĵoj estis entombigitaj en la baziliko Sankta Denizo, proksime de Parizo. Li havis leĝan filinon, Maria de Lusinjano (kiu forpasis antaŭ la patro), kaj du neleĝajn, Gido kaj Stefano.

Je lia morto, Jakobo la 1-a (Kipro), malproksima parenco lia, fariĝis la pretendanto al la reĝtitolo de Armenio.

Kategorio:Armenaj reĝoj
Kategorio:Personoj de krucmilitoj (kristanoj)
Kategorio:Naskiĝintoj en 1342
Kategorio:Mortintoj en 1393
Kategorio:Dinastio Lusignan
Moseo Bagramjan

**Moseo Baghramjan** (armene Մովսես Բաղրամյան) estis gvidanto (kies nask- kaj mort- datoj ne estas konataj) de la liberiga armena movado en la 18-a jarcento. 
Li naskiĝis en Montara Karabaĥo, sed loĝis poste en Rusio. En 1763 alvenis kun Hovsep Emin al Kaŭkazio kaj partoprenis en la reorganizado de la armena fronto kontraŭ la persaj kaj turkaj invadintoj. Ekde 1768 vivis en Barato ene de la armena komunumo de tiu lando kie li fariĝis aktiva membro de la grupo Ŝahamir Ŝahamirjan, propagando de la liberigaj ideoj. En 1773 publikigis sian libron "Tetrak, vor kochvi hordorak", li estis unu el la aŭtoroj de la unua konstitucio de Armenio kiu nur restis en projekto.

Kategorio:Armenaj herooj
Kategorio:Armenaj revoluciuloj
Kategorio:Historio de Armenio
Kategorio:Montara Karabaĥo
Sojuz

La vorto Sojuz povas aludi al:

:* La homa kosmofluga Projekto Sojuz el la antikva Sovetunio, nun Rusio
:* La kosmoŝipo Sojuz
:* La lanĉo-sistemo Sojuz
Barchov (distrikto Pardubice)

Vilaĝo **Barchov** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, 9&nbsp;km sudokcidente de urbo Pardubice, ĉe la ŝoseo liganta Starý Mateřov kaj Bezděkov. Vivas ĉi tie  (). La komunumo estas membro de Komunumasocio Malantaŭ la Flughaveno.

## Loĝantaro 
## Vidindaĵoj 
* Statuo de Sankta Johano Nepomuka
* Kampanileto el la jaro 1868
* Monumento al falintoj en la 1-a mondmilito

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝoj de mikroregiono Malantaŭ la flughaveno 
* Militista pietloko 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Klasika armena lingvo

eta
La **klasika armena lingvo** ( [grabar] - *literatura*) estas mortinta lingvo, kiu apartenas al la hindeŭropa familio. Ĝi estis la skribita lingvo de la armenoj ekde la kreado de la armena alfabeto fare de Mesrop Maŝtoc ĉ. la jaro 405 p.K. ĝis periodo ne bone difinita, kiu eble situas en la perdo de la sendependeco de la armenaj reĝlandoj ĝis la unua duono de la 11-a jarcento. Ĉi tiu lingvo restis vivanta inter la plej edukitaj kaj kleraj armenoj kaj tiel konserviĝis ĝis la 19-a jarcento. Kvankam ĝi ne plu estas uzata kiel ĉiutaga lingvo kaj anstataŭ ĝi estas uzataj du gravaj branĉoj (orient-armena lingvo kaj okcident-armena lingvo), ĝi daŭre restas kiel la liturgia lingvo de la Armena Apostola Eklezio, kaj vaste studata de la lingvistoj pro la gravaj hindeŭropaj arkaikaj vortoj kiujn ĝi havas, kaj ankaŭ studata de la historiistoj pro la riĉeco de la antikvaj armenaj manskribaĵoj. Multaj antikvaj verkaĵoj en aliaj samtempaj lingvoj kiel la malnova greka aŭ la siria ne plu konservas la originalaĵojn kaj ili ekzistas komplete en la klasika armena, ĉefe en Matenadarano.

Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Antikvaj lingvoj
Kategorio:Mortintaj lingvoj de Azio
Kategorio:Armena lingvo
Ĉitona planedo

eta|250ra|Artista bildo de COROT-7 b
**Ĉitona planedo** (kiu devenas de la greka vorto *χθονιος*, kio signifas *«tereca»*) estas hipoteza tipo de planedo kio rezultas el gasgiganto kiam ĝi perdas sian atmosferon. La perdo de la atmosfero povas esti kaŭzita pro la proksimeco al sia stelo. Nur restas la roka aŭ metala kerno de la planedo, kio similas grandparte al tereca planedo.

HD 209458b estas ekzemplo de planedo kiu nuntempe perdas sian atmosferon, sed astronomoj kredas ke ankoraŭ nek estas nek iĝos ĉitona planedo baldaŭ.

COROT-7b eble estas la unua ĉitona planedo malkovrita.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Varma Jupitero
* COROT-7 b

Kategorio:Tipoj de planedoj
Bezděkov (distrikto Pardubice)

Municipo **Bezděkov** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, 10&nbsp;km okcidente de urbo Pardubice en ebenaĵo apud rivero Strúha. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1378.

## Loĝantaro 
## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Submontaro de Železné hory 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Krensdorf

**Krensdorf,** kroate **Kreništof**, historie ankaŭ hungare **Tormafalu,**  estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Mattersburg. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo 
Eisenstadt troviĝas en distanco de 17 kilometroj.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1367 en formo *"Poss. Hereyngh al. nom. Keresdorff"*. En 1529, 1532 kaj en 1683 la turkoj detruis la vilaĝon. Baldaŭe kroatoj refondis ĝin. En 1910 loĝis en Tormafalu 889 homoj (plejparte germanlingvanoj). Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Nagymarton, poste al Aŭstrio.

## Vidindaĵoj 
* paroĥa romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Sigismundo
* kolonoj pri Sankta Sebastiano, Sankta Triunuo, Sankta Johano
* restaĵoj de malgranda tera fortikaĵo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Mattersburg
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Borek (distrikto Pardubice)

Municipo **Borek** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Pardubice, 14&nbsp;km norde de urbo Pardubice kaj 11&nbsp;km sude de urbo Hradec Králové en ebenaĵo apud rivero Elbo. Vivas ĉi tie  ().

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Borek from air K2 -1.jpg|Aviadila vido

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de Komunumasocio  

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Orientelba tabulo
Noronja vireo

La **Noronja vireo** (***Vireo gracilirostris***) estas specio de birdo de la familio de Vireedoj kaj genro de Vireoj, kiuj estas malgrandaj paserinoj de Ameriko, de koloroj olivverdecaj al sablokoloraj. Tiu estas endemia de la insulo de Fernando de Noronha (18.4 km2), Brazilo. Ĝi troviĝas kiel komuna specio en arbaroj, arbustaroj kaj ĝardenoj, ĉefe kie estas malgrandaj figarboj; ne estas en klarigataj eksarbaraj zonoj, sed ja en duarangaj arbaroj. Kvankam la lastaj enkalkuloj nombris ĝis 90 individuoj oni supozas ke la totala populacio estus ĉirkaŭ **1,000**. Oni povas konsideri “Preskaŭ Minacata” specio ĉar kaze de incendio la sekva senarbarigo povus draste endanĝerigi la survivon de la specio.

Ĝi estas 14 cm longa kaj sablokolora al oliveca arborema birdo. Supraj partoj estas sablokoloraj al olivecbrunaj, iom pli verdecaj ĉe flugiloj kaj vosto. Mallarĝa sablokolora superokula strio. Sube estas palgrizeca al blanka, iom pli grizecoliveca ĉe flankoj. **Beko iom svelta kaj fajna**, malheleca kun rozkoloreca suba makzelo; la beka fajneco nomigas la specion en la latina scienca nomo kie *gracilirostris* signifas precize tion. Ĝi estas la ununura vireo en la insulo kaj la ankaŭ noronja *Elaenia* *Elaenia ridleyana* montras flugilstriojn. La kanto estas melodia “ŭiit ŭiit, ĉiŭ-ejuu, ŭut ŭít”. Ankaŭ akra noto “cĉrr”. Ĝi estas fidema kaj ne migranta, sed tre moviĝemaj enarbe. Ĝi similas al la Ĉivia vireo, sed ĝia plumaro estas ege pli senkolora kaj la beko pli longa.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Vireo gracilirostris.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Vireedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Jukatana vireo

La **Jukatana vireo** (***Vireo magister***)  estas specio de birdo de la familio de Vireedoj kaj genro de Vireoj, kiuj estas malgrandaj paserinoj de Ameriko, de koloroj olivverdecaj al sablokoloraj. Tiu estas troviĝanta specio en Belizo, Honduro kaj Meksiko. Estas bone dokumentita vidaĵo el High Island, Teksaso, en 1984, sed tiu estis la ununura vidaĵo en Usono. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, manglejoj kaj tre degraditaj iamaj arbaroj.

Tiu specio havas grizecajn suprajn partojn kaj sablokolorajn subajn partojn kun markata bildo ĉekape konsista je griza krono kaj tre malhela traokula strio sub hela superokula larĝa strio kaj hela subokula marko. La beko estas fortika ĉebaze kaj bluecgriza same kiel la kruroj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Vireo magister.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.

## Eksteraj ligiloj 
*Bildo ĉe ADW

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Vireedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Mustaĉa vireo

La **Mustaĉa vireo**, *Vireo altiloquus*, estas specio de birdo de la familio de Vireedoj kaj genro de Vireoj, kiuj estas malgrandaj paserinoj de Ameriko, de koloroj olivverdecaj al sablokoloraj. Tiu reproduktiĝas en suda Florido, Usono, kaj Karibio tiom sude kiom ĝis la insuloj ĉe Venezuelo. Ĝi estas parta migranto, ĉar nordaj birdoj vintras el la Grandaj Antiloj al norda Sudameriko. Tiu specio estas foje kiel rara vaganto en Kostariko.

La reprodukta habitato estas malfermaj deciduaj arbaraj areoj kaj kultivejoj, kaj en Florido ankaŭ mangrovoj. La Mustaĉa vireo konstruas tasforman neston en forko de arbobranĉo, kie la ino demetas 2-3 blankajn ovojn.

maldekstra|eta|200px
Tiu vireo estas mezgranda vireo 14–15&nbsp;cm longa, havas 25&nbsp;cm de enverguro kaj pezas 17–19 g. Ĝi havas dikan blugrizajn krurojn kaj fortikan nigrecan bekon iom hokoforman.

Plenkreskulo de Mustaĉa vireo havas sablokolorajn al olivecverdecajn suprajn partojn kaj blankajn subajn partojn, kun flavecajn flankojn kaj subvoston. Ĝi havas **ruĝajn okulojn kaj grizbrunan kronon** kun svagaj malhelaj bordoj. Estas malhela linio tra okuloj kaj blankeca superokula strio kun malhelaj bordoj. Estas distinga **nigra linio** (la “mustaĉo”) en kolflankoj, kiu nomigas la specion kaj estas tute malkutima inter vireoj. Ambaŭ seksoj estas similaj. Junuloj estas similaj, sed havas brunruĝajn okulojn kaj pli da flavo en subaj partoj.

Tiu specio estas simila al la Ruĝokula vireo, sed estas pli bruna supre, kaj estas facile distingita pro la nigra mustaĉa marko. La kanto estas trisilaba pli tranĉata ol tiu de la Ruĝokula vireo.

La raso de Florido nome *V. a. barbatulus* estas pli mallongbeka je 15 % ol la subspecio de la norda Karibio nome *V. a. bonairensis*. Tiu lasta formo estis en Usono kiel vaganto en Florido kaj en Luiziano.

La Mustaĉa vireo plukas insektojn al arbofoliaro, foje ŝvebante dum manĝado. Ili manĝas ankaŭ malgrandajn kvantojn de berojn.

Tiu birdo suferas pro neztoparazitado fare de la Brunkapa molotro en ties usona teritorio kaj fare de la Brila molotro pli sude.

## Referencoj 
* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 51008, Vireo altiloquus, 9a Majo 2006. Malplej Zorgiga.
* 
* 
* *A guide to the birds of Costa Rica* de Stiles kaj Skutch ISBN 0-8014-9600-4

## Eksteraj ligiloj 
* Mustaĉa vireo, Birdsono 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Vireedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Jean-Jacques Goldman

**Jean-Jacques Goldman** () estas franca kantaŭtoro kaj komponisto naskiĝinta la 11-an de oktobro 1951 en Parizo. Li partoprenis en la muzika grupo Taï Phong kaj la triopo Fredericks Goldman Jones, sed estas fama ankaŭ pro sia unuopa kariero.

Li komponas siajn kantojn, sed ankaŭ kantojn por multe da aliaj kantistoj, ekzemple Céline Dion kaj Johnny Hallyday. Li komponis ankaŭ muzikojn de filmoj kaj televidaj elsendoj. Li multe partoprenas en homhelpaj organizaĵoj kiel la Restoracioj de l' koro.

Li studentiĝis ĉe EDHEC Business School.

Inter 2013 kaj 2022 li ĉiujare estis elektata kiel "la famulo plej ŝatata de la francoj" laŭ opinsondado, malgraŭ lia ĉesinta kariero kaj lia evitemo al amaskomunikiloj.

## Diskaro 
### En la grupo Taï Phong 
* *Taï Phong* (1975)
* *Windows* (1976)
* *Last Flight* (1979)
* *Fed Up* (1979)

### En la triopo Fredericks Goldman Jones 
* *Fredericks Goldman Jones* (1990)
* *Sur scène* (en public) (1992)
* *Rouge* (1993)
* *Du New Morning au Zénith* (en publiko) (1995)
* *Pluriel 90/96* (kompilaĵo) (2000)

### Unuopa kariero 
#### Albumoj en studio 
* 1981 : *Démodé*
* 1982 : *Minoritaire*
* 1984 : *Positif*
* 1985 : *Non homologué*
* 1987 : *Entre gris clair et gris foncé*
* 1997 : *En passant*
* 2001 : *Chansons pour les pieds*

#### Albumoj en publiko 
* 1986 : *En public*
* 1989 : *Traces*
* 1999 : *Tournée 1998 en passant*
* 2001 : *Un tour ensemble*

#### Kompilaĵoj 
* 1991 : ''L'Intégrale 81/91*
* 1996 : *Singulier 81/89*
* 2000 : *L'Intégrale 90/00*
* 2008 : *La Collection 81–89''

## Referencoj 
Kategorio:Francaj judoj
Kategorio:Francaj kantistoj
Kategorio:Franclingvaj kantistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Poldevenaj francoj
Kategorio:Francaj violonistoj
Kategorio:Francaj gitaristoj
Kategorio:Francaj pianistoj
Silenen

**Silenen** estas komunumo en Kantono Urio, en Centra Svislando. Ĝi havis 2251 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo Silenen konsistas krom el la ĉefvilaĝo Silenen mem el la vilaĝoj Amsteg kaj Bristen. Dum Silenen kaj Amsteg situas en apud la rivero Reuss en ties valo, Bristen situas kelcentmetrojn pli alte en la Maderaner-Valo, flanka valo de la Reuss-Valo. La tri vilaĝoj siaflanke konsistas el multnombraj malgrandaj setlejoj. Kun areo de 144,78&nbsp;km² Silenen estas la plej granda komunumo de la kantono laŭ tereno kaj apartenas ankaŭ al la plej grandaj komunumo de tuta Svislando, tamen la plej granda parto nome 68,1% de la tereno estas dezertaj, do rokoj aŭ glaxeroj. Sur la komunuma teritorio situas la Brunni kaj la Hüfi-Glaĉero. Supre de Bristen en la Maderaner-Valo situas la Lago de Golzern, kiu atingeblas per aertelfero. La plej alta punkto de la komunumo estas la montopinto Schärhorn kun alteco de 3295 m s.m. Alia alta pinto en Silenen estas Gross Düssi kun alteco de 3256 m s.m.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Silenen limas en nordnordokcidento al Schattdorf, en nordo al Unterschächen, en nordnordoriento al Urnerboden, kiu estas eksklavo de Spiringen, en nordoriento al Linthal (GL), en oriento al Disentis (GR), en sudo al Tujetsch (GR), en okcidento al Gurtnellen, kaj en nordokcidento al Erstfeld.

## Trafiko 
Ekde la 1990-aj jaroj en la stacidomoj de Amsteg kaj Silenen ne plu haltas pasaĝeraj trajnoj. La persontransporto funkcias per busoj de la Svisaj Federaciaj Fervojoj kaj diversaj poŝtaŭtolinioj. De Bristen al la alpopaŝtejo de Golzern ekzistas aertelfero.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo al la Gotardo-Pasejo kaj la svisa aŭtovojo A2, el kiu ekzistas alveturejo en Amsteg.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Silenen datiĝas el la jaro 857 kiel *Silana*, tiu de Amsteg datiĝas el la jaro 1280 kiel *Stege*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Silenen
* Amsteg en la Historia Leksikono de Svislando
Libro de Ijob

La **Libro de Ijob** (hebree אִיּוֹב) estas libro de la Tanaĥo (laŭ judisma teologio) aŭ de la Malnova Testamento (laŭ kristanisma teologio) en la Biblio.
maldekstra|etaĜi traktas la historion de Ijob, la provoj de ties kredo fare de Satano, la teologiaj diskutoj de Ijob kun siaj amikoj pri la origino kaj naturo de lia sufero, lia defio je Dio, kaj fine la respondo de la Dio de la Abrahamaj religioj. La verkaĵo sekve estas teologia provo kaj helpilo kompreni la ekziston de malbono kaj sufero en mondo en kiu ja ekzistu ĉiupova dio.

En la kristanaj biblioj la verkaĵo estas envicigita post la 2-a libro de la Makabeoj.

Por la judoj ĝi apartenas al la tria parto de la Biblio (nomata Ketuvim, כְּתוּבִים, "la skribaĵoj"). Ene de tio, ĝi estas unu el la tri "poetaj libroj".

Ijob
Ijob
Loipersbach im Burgenland

**Loipersbach im Burgenland,** hungare **Lépesfalva** [lEpeŝfalva], estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Mattersburg. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

* Areo: 8,53 km²
* Alto super marnivelo: 292 m
* Poŝtkodo: 7020
* Telefonprefikso: +43 2686
* Aŭtokodo: MA

## Situo
Loipersbach im Burgenland situas laŭ la hungara landlimo, kontraŭe Ágfalva troviĝas. 

## Historio
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La romianoj havis tie gravan vojon. Antaŭ la hungara erao slavoj vivis tie. La unua mencio okazis en 1225. En 1478 la vilaĝo menciiĝas en formo *"Poss. Lepwspach"*. En 1529 kaj 1532  la turkoj detruis la komunumon, tial ĝi senhomiĝis. En 1570 kaj en 1870 ĉiuj domoj cindriĝis pro incendioj. En 1600 pesto okazis, nur en 22 domoj restis vivaj homoj. Post 5 jaroj armeo de Stefano Bocskai, en 1683 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1898 pro la hungariga politiko la vilaĝo devas uzi la nomon Lépesfalva. Ĝis 1921 la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio). Post la 2-a mondmilito en la hungara flanko Fera Kurteno konstruiĝis ĝis 1989.

## Vidindaĵoj
* romkatolika preĝejo
* luterana preĝejo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Mattersburg
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Pöttelsdorf

**Pöttelsdorf,** hungare **Petőfalva**, estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Mattersburg. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La historiaj loknomoj estis hungare: *Koldusfalva*, germane: *Bettelsdorf*.

## Situo
Pöttelsdorf situas laŭ rojo parte sur ebenaĵo, parte sur mildaj deklivoj. Eisenstadt troviĝas en distanco de 14 km-oj.

## Historio
La unua mencio okazis en 1342 en formo *"Potl"*. En 1529, 1532 kaj en 1683 la turkoj detruis la komunumo. En 1910 vivis tie 700 homoj, (plejparte) germanoj. Ĝis 1921 la loĝloko apartenis al la Hungara reĝlando en la habsburga imperio Aŭstrio-Hungario, al la reĝa departemento Sopron kaj al la distrikto Nagymarton/Mattersburg, poste al la respubliko Aŭstrio kaj inter 1938-1945 al nazia Germanio.

## Vidindaĵoj
* pilgrimloka romkatolika sentura preĝejo omaĝe al Naskiĝo de Dipatrino (Virga Maria) de 1797 
* novgotika luterana preĝejo de 1901

## Famuloj 
En tiu vilaĝo naskiĝis hungara pastro-botanikisto Károly Kalchbrenner.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Mattersburg
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Sigleß

**Sigleß,** hungare **Siklósd** [ŝiklOŝd], kroate **Cikleš**  estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Mattersburg. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

* Areo: 10 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 207 m
* Poŝtkodo: 7032
* Telefonprefikso: 02626
* Aŭtokodo: MA

## Situo
Sigleß situas parte sur ebenaĵo, parte sur mildaj deklivoj. Eisenstadt troviĝas je 18 km-oj.

## Historio
Pli frue romianoj kaj poste avaroj vivis tie. La unua mencio okazis en 1325 en formo *"poss. Sykey"*. En 1529, 1532 kaj en 1683 la turkoj detruis la komunumo. Kroatoj refondis la vilaĝon. En 1910 vivis tie 1499 homoj, (germanoj en majoritato, kroatoj en minoritato). Ĝis 1921 Petőfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Nagymarton, poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio).

## Vidindaĵoj
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1733, en 1841, 1913 kaj en 1974 ĝi renoviĝis
* kapelo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) el la 19-a jarcento
* kolonoj pri Sankta Floriano el la 17-a jarcento, pri Maria el la 19-a j.c., pri Sankta Antonio el la 19-a j.c., pri Sankta Triunuo de 1930
* kruco de Olram de 1630
* ruĝa ligna kruco el la 17-a j.c., en 1990 ĝi ŝanĝiĝis al betono
* blanka kruco pri Sankta Sebastiano el la 18-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Mattersburg
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Zemendorf-Stöttera

**Zemendorf-Stöttera,** hungare **Zemenye-Selegd** [zemenje-ŝelegd], kroate **Cemindrof-Štedra**  estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Mattersburg. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. Tiam memstara vilaĝo *Stodra* ekde 1899 ekuzis la novan loknomon *Selegd*.

* Areo: 13 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 198 m
* Poŝtkodo: 7023
* Aŭtokodo: MA
 
## Situo
Zemendorf-Stöttera situas grandparte sur ebenaĵo laŭ rojo. Eisenstadt troviĝas je 10 km-oj.

## Historio
La vilaĝo formiĝis el du memstaraj vilaĝoj. Pli frue jam dum la neolitiko vivis tie homoj. La turkoj ambaŭ vilaĝojn detruis en 1529, 1532 kaj en 1683. La samo okazis en 1605 fare de Stefano Bocskai kaj en 1620 fare de Gabrielo Bethlen. En 1713 pro pesto mortis multe. Ĝis 1921 Zemenye kaj Selegd apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Nagymarton, poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Nazia Germanio). 

### Zemendorf
La unua mencio okazis en 1281 en formo *"Zebirna"*. En 1910 vivis en Zemenye 817 homoj, plejparte germanoj.

### Stöttera
Jam en 866 ĉefepiskopo de Salzburg vizitis tiun lokon apartenantan al slavoj. Tiam la loknomoj estis „Ztradach”, kiu supozeble en 1010 nomiĝis „Stederach”. En 1324 aperis la tiama hungara formo: *"Zeredahel"*. En 1831 pro ĥolero mortis 64 vilaĝanoj. En 1910 vivis en Selegd 837 homoj, (plejparte germanoj).

## Vidindaĵoj
* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1824 en vilaĝparto Zemendorf
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Helena de 1826 en vilaĝparto Stöttera, la turo alkonstruiĝis en 1900, en 1909, 1948 kaj en 1974 ĝi renoviĝis
* romkatolika preĝejo omaĝe al la Ĉielenpreno de Maria de 1785, interne estas videbla kopiaĵo de bildo Madono de Czestochowa

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Mattersburg
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Walbersdorf

**Walbersdorf,** hungare **Borbolya** [borboja], kroate **Vujbrštof** estas iama vilaĝo (nun parto de Mattersburg en Aŭstrio, en federacia lando Burgenlando, en distrikto de Mattersburg.

## Bazaj informoj 
* Aŭtokodo: MA
* 

## Situo 
Walbersdorf situas laŭ rojo kaj estas nord-orienta parto de Mattersburg.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1202 en formo *"Villa Wolbrun"*. La turkoj detruis la vilaĝon en 1529, 1532 kaj en 1683. En 1910 vivis en Borbolya 820 homoj, (germanoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1921 Borbolya apartenis al Hungara reĝlando, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Nagymarton, poste al Aŭstrio (inter 1938-1945 al Germanio). En 1972 Walbersdorf aliĝis al Mattersburg.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Sankta Lenardo de 1799
* luterana preĝdomo de 1901 (komence ĝi estis lernejo)
* luterana sonorilostablo de 1800, en 1972 renovigita
* kolonoj pri Sankta Triunuo de 1784 kaj pri Madono kaj Jesuo

Kategorio:Komunumoj de Burgenlando