Blankokula riverhirundo

La **Blankokula riverhirundo** (*Pseudochelidon sirintarae*, foje *Eurochelidon sirintarae*) estas paserina birdo, unu el la du membroj de la subfamilio de riverhirundoj de la familio de hirundoj nome Hirundedoj. Ĝi estas konata nur de ununura vintrejo en Tajlando, kaj povas esti formortinta ĉar ĝi ne estis vidata post 1980.

La plenkreskulo de Blankokula riverhirundo estas mezgranda hirundo, kun ĉefe brila **nigroverdeca plumaro, blanka pugo** kaj vosto kiu havas du **longegajn fajnajn centrajn vostoplumojn** kun longaj larĝaj rakedoj je la pintoj. Ĝi havas **blankan okulon** kaj larĝan, brilan verdoflavecan bekon. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed la junuloj ne havas la vostorakedojn kaj estas ĝenerale pli brunaj ol la plenkreskulo. Oni scias malmulte de la kutimaro aŭ la reprodukta habitato de tiu specio, kvankam kiel ĉe aliaj hirundoj ĝi manĝas insektojn kaptitajn dumfluge, kaj ripozas enkanejoj vintre.

Tiu endemismo de Tajlando aperis en tiea poŝtmarko de 1975 kiel unu el serio de kvar poŝtmarkoj priskribante tajlandajn birdojn, kaj en ormonero de 1974 pri konservado.

## Taksonomio 
La Blankokula riverhirundo estas unu de du membroj de la subfamilio de riverhirundoj nome *Pseŭdoĥelidonenoj*, dum la alia estas la Afrika riverhirundo *(Pseudochelidon eurystomina)* de la baseno de la Rivero Kongo en Afriko. Tiuj du specioj posedas kvanton de distingaj karakteroj kiuj markas ilin for de la aliaj hirundoj, inklude ties **fortikajn krurojn, piedojn kaj bekojn**.

La amplekso de ties diferencoj el la aliaj hirundoj kaj la ampleksa geografia separo de tiuj du hirindoj sugestas, ke ili estas restantaj populacioj de grupo de specioj kiuj diverĝis el la ĉefa stirpo de hirundoj frue en ties evoluo. La nomo de la specio *P. sirintarae* rememoras la princinon Sirindhorn de Tajlando. Tamen tio ne estis larĝe akceptita de aliaj fakuloj; sed, BirdLife International nuntempe uzas la nomon *Eurochelidon*.

## Disvastiĝo kaj biotopoj 
La Blankokula riverhirundo estis malkaŝita tiom ĵuse kiom en 1968 de la tajlanda ornitologo Kitti Thonglongya, kiu kolektis naŭ specimenojn retokaptitaj de profesiaj birdoĉasistoj kiel parto de nokta ĉasado de migrantaj birdoj en ripozejo de la plej granda lago de Tajlando nome Bueng Boraphet en la provinco Nakhon Sawan.

Tiu orientalisa specio estis vidata nur en tiu loko, ĉiam inter la monatoj de novembro kaj februaro, kaj oni supozas, ke la vintra habitato estas en apudaj malfermaj akvejoj por manĝo, kun kanejoj por ripozejoj nokte. La Blankokula riverhirundo tre verŝajne estas migranta, sed ties reproduktaj teritorioj kaj habitatoj estas nekonataj, kvankam eble en rivervaloj de Norda Tajlando aŭ sudokcidenta Ĉinio; Ankaŭ Kamboĝo kaj Birmo estis sugestitaj kiel ebla rifuĝejo por tiu specio,

Se la reprodukta biotopo similas al tiu de la Afrika riverhirundo, tre verŝajne la biotopo estas arbaraj valoj de grandaj riveroj; tio povas havigi sablobordojn kaj insulojn por nestumado, kaj arbarojn super kiuj la birdoj povas kapti insektojn.

La iriso kaj okulharoj estas blankaj, kio ŝajnigas blankan okulringon, kaj la beko estas larĝa, brile verdoflaveca kun nigra hokoforma pinto en la supra makzelo. La grandaj, fortaj piedoj kaj kruroj estas karnokoloraj. Tiu specio estas silenta dum vintrado, kaj ties reprodukta voĉo estas nekonata.

Kiel ĉe aliaj hirundoj, la Blankokula riverhirundo manĝas insektojn, inklude skarabojn, kiuj estas kaptaj dumfluge.

## Statuso 
La Blankokula riverhirundo estis vidata en Tajlando en 1972, 1977 kaj 1980, sed tute ne poste, tiu birdo estis kaptita de lokanoj kune kun aliaj hirundoj vendotaj por manĝo aŭ por esti liberigitaj de buddhistoj, kaj ĉar oni scias, ke pli da 100 estis kaptitaj, la malgranda populacio povus iĝi senplua.

Estis drasta malpliiĝo en la hirundo-populacio de Beung Boraphet el la centoj da miloj kiuj estis ĉirkaŭ 1970 al maksimumaj kalkuloj de 8,000 faritaj vintre de 1980-1981, kvankam ne certas ĉu tio reprezentas veran malpliiĝon aŭ lokoŝanĝon kiel respondo al persekutado. Aliaj eventualaj kaŭzoj por la malpliiĝo de tiu specio inkludas la ĝenadon de la riveraj sablobordoj, la konstruo de akvobaraĵoj kiuj inundas la areon kaj ŝanĝas la riverfluan hidrologion, senarbarigado, kaj pliiĝanta konverto de tiu habitato al agrikulturo. Malmultaj hirundoj nun ripoziĝas en la kanejoj de Beung Boraphet, preferante plantejojn de sukerkano, kaj spite serĉado de la Blankokula riverhirundo ne estis trovata en aliaj proksimaj grandaj ripozejoj de hirundoj.

Beung Boraphet estis deklarita kiel Neĉasa Areo kiel klopodo por protekti la specion, sed la priserĉadoj por trovi tiun hirundon estis malsukcesaj, inklude kelkajn ĉe Beung Boraphet, priserĉadon en 1996 de la riveroj Nan Yom kaj Wang de norda Tajlando, kaj priserĉado de 1996 de riveroj en norda Laoso.

## Vidu ankaŭ 
* Centra-hindoĉinaj sekaj arbaroj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet. 
* Foto de Blankokula riverhirundo enmane 
* (2000) Artikolo

Kategorio:Hirundedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio