Tutmonda Pac-Indico

eta|Tutmonda Paca Indico 2023. Landoj aperanta kun pli profunda ombro de verda estas rangita kiel pli da paca, landoj aperanta pli ruĝa estas rangita kiel pli da perforta.
La **Tutmonda Pac-indico** (, akronime **GPI**) estas raporto produktita de la Instituto por Ekonomiko kaj Paco (IEP), kiu mezuras la nivelon de paco en la landoj de la mondo . La ĉefaj faktoroj influantaj la indicon estas la nivelo de perforto kaj krimo ene de la lando, kaj la nivelo de ekstera minaco al ĝi de aliaj landoj kaj entoj .

La indico unue publikiĝis en 2007 laŭ iniciato de la aŭstralia teknologia entreprenisto Steve Killey kaj estas la unua, kiu vicigas 163 landojn en la mondo laŭ la grado de paco kaj trankvilo, kiuj regas en ili . La publikigon de la Tutmonda Pac-indico subtenas mondfamaj publikaj figuroj kiel Kofi Annan, la Dalai-lamao, Desmond Tutu, Muhammad Yunus, Jimmy Carter, kaj aliaj .

Entute, la Monda Pac-Indico nuntempe dividas 162 landojn en 5 ĉefajn kategoriojn, kie kategorio 1 estas la plej paca regiono kaj kategorio 5 estas la regiono kun la plej altaj statistikoj de perforto, bazitaj sur la lerneja taksosistemo.

La indico ankaŭ ĉiujare publikigas la laŭtaksan nombron de tutmondaj militmortoj. 

## Metodaro 
La provo mezuri kaj kvantigi la nivelon de paco kaj trankvilo de iu ajn lando estas ĉefe rilata al la nivelo de perforto kaj internaj kaj eksteraj konfliktoj en kiuj ĝi estas implikita. Krome, oni taksas ĝian nivelon de harmonio kaj interna socia kohezio. La diversaj parametroj taksas la nivelon de persona sekureco inter civitanoj en la socio, kun la komenca supozo estanta, ke malalta nivelo de krimo kaj perforto, malplimulto de teroristaj okazaĵoj, perfortaj manifestacioj, kaj stabila politika strukturo bone reflektas socian harmonion kaj pacon.

La datenkolektado baziĝas sur la laboro de pluraj esploraj kaj taksadaj instancoj, inkluzive de *Uppsala Conflict Data Program* (UCDP) ĉe la Universitato de Upsalo en Svedio, *Economist Intelligence Unit* (EIU), Informcentro de Unuiĝintaj Nacioj pri Krimo kaj Krima Agado" (UNSCT), *World Prison Brief* sub la aŭspicioj de la Instituto por Krimpolitiko kaj Jura Esploro (ICPR) ĉe Birkbeck College, Universitato de Londono , *International Institute for Strategic Studies* kaj la Stokholma Internacia Instituto por Pacesplorado (SIPRI).

## Listo de indikiloj testitaj 
# La nominala nombro de internaj kaj eksteraj konfliktoj
# Nombro da mortoj pro eksteraj konfliktoj
# Nombro da mortoj pro internaj konfliktoj
# La nivelo de organizado de internaj konfliktoj
# La naturo de la eksterlandaj rilatoj de la lando kun ĝiaj najbaroj
# La nivelo de krima agado en la socio
# La nombro de rifuĝintoj kaj delokitaj personoj rilate al la tuta loĝantaro
# Nivelo de politika stabileco
# Nivelo de terorista agado
# Nivelo de politika terorismo
# Nombro da murdoj por  homoj
# La nivelo de krima perforto
# La nombro de perfortaj protestoj
# Nombro da kaptitoj po  homoj
# Nombro de polico kaj interna sekureca personaro po  homoj
# La nivelo de militaj elspezoj relative al la MEP
# Nombro da membroj de la diversaj sekurecaj taĉmentoj
# Nombro da konvenciaj armiloj importitaj por  homoj
# Nombro da konvenciaj armiloj eksportitaj por po  homoj
# La nivelo de financa subteno de la lando por pactrupoj de UN
# La kvanto de pezaj kaj nukleaj armiloj
# Facileco de aliro por civiluloj al manpafiloj.

Pliaj indikiloj por ekzameni la nivelon de paco kaj trankvilo en lando, kiuj ne estas konsiderataj sed havas signifan signifon kaj efikon sur ĝin, estas la jenaj:

# La nivelo de regado kaj la funkciado de la diversaj registaraj agentejoj
# Nivelo de malamikeco kontraŭ malplimultoj
# La nivelo de religia kredo de la loĝantoj kaj ĝia integriĝo en la nacian vivon
# Nivelo de korupto
# Nivelo de gazetaro kaj amaskomunikiloj libereco
# La nivelo de MEP pokape.

## Eltrovoj kaj rezultoj 
La ĉefaj rezultoj elirantaj el la Tutmonda indico de Paco kaj Trankvilo estas:

* Ekzistas pozitiva korelacio inter la nivelo de paco kaj trankvilo en iu lando kaj la nivelo de enspezo, edukado kaj socia kohereco inter ĝiaj civitanoj.
* En landoj kie estas alta nivelo de paco kaj trankvilo, estas ankaŭ alta nivelo de registara travidebleco kaj malalta nivelo de korupto.
* Landoj karakterizitaj per alta nivelo de paco kaj trankvilo estas ĝenerale malgrandaj, stabilaj, kaj parto de regiona alianco.

Laŭ la plej nova raporto por 2023, la lando kun la plej alta nivelo de paco kaj trankvilo en la mondo estas Islando, kaj ĝi konservis ĉi tiun pozicion kontinue ekde 2008. Ĝin sekvas en la rangolisto Danio, Irlando, Nov-Zelando kaj Aŭstrio. Usono rangas 131-e, kaj Israelo 143-e. La plej malalte rangigita lando estas Afganio, kiu vicas 163-a, sekvata de Jemeno kaj Sirio, kiuj vicas 162-a kaj 161-a, respektive .

## Kritiko 
Laŭ la revuo *The Economist*, la indico estas influita de landoj, kies militaj elspezoj estas tre malaltaj aŭ neekzistantaj, ĉar aliaj landoj zorgas pri sia sekureco kaj tial konservas pli altan nivelon de militaj elspezoj. La ekonomikisto plue argumentas, ke pezo estu donita ĉefe al indicaj tendencoj en la kunteksto de la nivelo de paco en difinita lando.

Alia kritiko estas, ke la indico ne enkalkulas perforton kontraŭ virinoj kaj infanoj, tiel distordante la rangotabelon de landoj kiel Egiptujo kaj Ĉinio supren.

Aliflanke, Profesoro Jeffrey Sachs laŭdas la publikigon de la indico, kiu atentigas la mondon pri la malŝparo de rimedoj rezultantaj el perfortaj konfliktoj, kiuj povus esti direktitaj al la antaŭenigo de edukado, sano, preventado de malriĉeco kaj konservado de naturaj rimedoj kaj la  medio .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Indico de Homa Disvolviĝo
* Tutmonda Feliĉ-Indico
* Monda paco

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Paco
Kategorio:Sociala bonfarto