open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nonanonitrilo

**Nonanonitrilo** aŭ **oktila cianido** (ankaŭ konata kiel *oktila cianido* aŭ *oktano-cianido*) estas organika komponaĵo konsistanta je 9 karbonatomoj, 1 nitrogenatomo, kaj 17 hidrogenatomo. Ĝi estas volatila, senkolora likvaĵo kun akra odoro. Nonanonitrilo estas multflanka komponaĵo uzata en larĝa gamo de aplikoj, inkluzive de la sintezo de drogoj, aromoj kaj plastaĵoj. Ĝi ankaŭ estas uzata en la produktado de farmaciaĵoj, manĝaĵoj kaj agrikulturaj kemiaĵoj.

Nonanonitrilo povas esti sintezata per gamo da metodoj, inkluzive de la reakcio inter propilenoksido kaj hidrogena cianido en ĉeesto de katalizilo. Ĝi ankaŭ povas esti produktata de la reakcio de propileno kaj amoniako en ĉeesto de katalizilo. Nonanonitrilo ankaŭ povas esti sintezata de la reakcio de propilenoksido kun amoniako kaj hidrogena cianido en la ĉeesto de katalizilo.

Nonanonitrilo estas vaste studata en scienca esplorado kaj estas uzata por sintezi larĝan gamon de kunmetaĵoj. Ĝi estas uzata en la sintezo de aliaj nitriloj, aminoj kaj aliaj organikaj komponaĵoj. Ĝi ankaŭ estas uzata en la sintezo de farmaciaĵoj, aromoj, kaj plastaĵoj. Nonanonitrilo ankaŭ estas uzata en la sintezo de kunmetaĵoj uzataj en la produktado de manĝaĵoj kaj agrikulturaj kemiaĵoj.

Nonanonitrilo estas multflanka kunmetaĵo kun diversaj mekanismoj de ago. Ĝi povas funkcii kiel nukleofilo, elektrofilo aŭ Lewis-acido. Ĝi ankaŭ povas funkcii kiel katalizilo en la sintezo de organikaj substancoj. Nonanonitrilo ankaŭ povas funkcii kiel peranto en kunordigaj kompleksaĵoj.

Nonanonitrilo estas volatila, senkolora likvaĵo kun akra odoro. Ĝi estas tre brulema kaj povas kaŭzi iriton al la okuloj, haŭto kaj spirsistemo. Enspiro de nonanonitrilo povas kaŭzi kapdolorojn, naŭzon, kapturnon kaj konfuzon. Longdaŭra eksponiĝo al nonanonitrilo povas kaŭzi pulman edemon, pulman fibrozon kaj aliajn spirmalsanojn.

Nonanonitrilo estas multflanka kunmetaĵo kiu povas esti uzata en larĝa gamo de laboratorioeksperimentoj. Ĝi estas relative malmultekosta kaj facile akiri, kaj ĝi estas stabila sub normalaj laboratoriokondiĉoj. Tamen, nonanonitrilo estas tre brulema kaj povas kaŭzi iriton en la okuloj, haŭto kaj spirsistemo. Ĝi ankaŭ estas toksa kaj povas kaŭzi negativajn sanefikojn se ne traktata ĝuste.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **nonanonitrilo** per sendidratigado de **nonanamido** en ĉeesto de fosfora pentaoksido:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **nonanonitrilo** per traktado de **klorononano** kaj **natria cianido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **nonanonitrilo** per traktado de **klorononano** kaj **cianida acido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **nonanonitrilo** per oksidigo de **nonilamino**:

## Vidu ankaŭ 
* Nitriloj

## Referencoj 
N
Siegfried Körber

**Siegfried KÖRBER** (naskiĝinta la  en Wittenberg, mortinta la  en Audenge) estis germana pentristo, grafikisto kaj altlerneja docento.

## Vivo kaj agadoj 
Körber studis inter 1954 kaj 1959 en Potsdam ĉe la Fakalternejo pri aplikitaj artoj kaj en Berlino. Post diplomiĝo dizajnisteca liustudis inter 1959 kaj 1965 artedukadon ĉe la Pedagogia Altlernejo de Erfurto kaj ĉe la Universitato de Lepsiko.

De 1964 li estis asistanto kaj instruisto pri vidaj artoj en Erfurto. Inter 1965 kaj 1967 li studis kiel eksterulo ĉe Hans Theo Richter (Dresdeno). Sekvis doktoriĝo en la 1976-a jaro Erfurte per defendo de la tezo *Zur Grundlagenausbildung der Fachlehrer für Kunsterziehung im Lehrgebiet Bildende Kunst (Grafik) unter besonderer Beachtung der erziehungswirksamen Gestaltung der Lehrveranstaltungen*.

En 1980 li fariĝis sekciestro pri vidaj artoj, en 1982 docento kaj en 1989 profesoro. Pensiuliĝo estis en 2002; de tiam li tute dediĉis sin al pentrado kaj grafikaranĝado.

Ekde 2011 li aliĝis al la artista grupo *Künstlergruppe Hohenfelden e.V.* (kiu fondiĝis en 1994). Liaj partneroj tieaj estis Beate Borchard (1964–2017), Klaus Bose (* 1940), Ekkehard Franz (* 1947), Elvira Franz (* 1951), Helmut Griese (1925–2009), Evelyn Körber (* 1959; ŝia edzino), Kerstin Kreller (* 1958), Stefan Kreller, Hans-Peter Marder (1951–2021) kaj Jürgen Postel.

Körber majstro estis en diversaj teknikoj kvankam plej famaj estis liaj akvareloj. Li plurfoje restadis je Rügen kaj Hiddensee, i.a. por akompani kritike praktikajn ekzercojn de studentoj.

Studvojaĝoj liaj estis de 1990 i.a. al Norvegio, Egiptio kaj Francio kie li mortis en septembro 2019.

Körber estis membro de la GDR-ligo porartista *Verband Bildender Künstler der DDR*. Li estis influata de la turingiaj pejzaĝistoj Otto Paetz kaj Otto Knöpfer aktualigante ties artistajn perspektivojn. Kiel ili li preferis senperan renkontiĝon kun pejzaĝoj. Tamen li mem apenaŭ kreis samteknikajn pentraĵojn preferante kretajn desegnaĵojn kaj akvarelojn.

## Honoroj 
* 1988: internacia Nivódij-artpremio de la artista kolonio de Hajdúság (Granda Hungara Ebenaĵo)

## Ekspozicioj 
### Unuopulaj 
* 1989: Mainz, Foyer des Theaters (akareloj)
* 2011: Hohenfelden, Thüringer Freilichtmuseum („Vor Ort“. Desegnaĵoj kaj akvareloj.)
* 2017: Erfurt, Schloßmuseum Molsdorf („Siegfried Körber: Elementares. Aquarelle und Zeichnungen“)

### Kun aliaj 
* 1975, 1979 kaj 1984: Erfurt, Bezirkskunstausstellungen
* 1986: Gotha, Kastelo Friedenstein („Das Urteil des Paris in der bildenden Kunst der DDR“)
* 2012: Bad Berka, Coudrayhaus („Vertraute Schatten – Fremdes Licht“. Künstlergruppe Hohenfelden)
* 2017: Saalfeld, Saale-Galerie (Werkschau der Künstlergruppe Hohenfelden)

## Eksteraj ligiloj 
* biografio sur registro de artistoj orientgermanaj

## Notoj 
Kategorio:Desegnistoj
Kategorio:Kulturo de GDR
Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Kategorio:Germanaj profesoroj
Sportŝuo

eta|Paro de ruĝ-blankaj sportŝuoj de marko All-Stars.
eta|40 koloraj kaj formaj variantoj de la tradiciaj "Converse"-ŝuoj, kiuj estas precipe popularaj inter junuloj. Ĉi tiuj estas speco de malpezaj libertempaj ŝuoj faritaj el ŝtofo, kun laĉoj, mola plando kaj unika dezajno originale de la 1950-aj jaroj.

**Sportaj ŝuoj**, **sportŝuoj** aŭ **kurŝuoj** (en la usona angla *athletic shoes*, *sports shoes* aŭ *sneakers*, : ; en la brita angla *trainers*, : ) estas ŝuoj, kiuj estas principe taŭgaj por sporto sed ankaŭ por ĉiutaga uzado nerilata al sporto.

Tiaj ŝuoj estas faritaj el fleksebla materialo, kutime kun kaŭĉuka plando kaj supra parto el ledo aŭ kanvaso. Ili kutime havas laĉojn, teksajn suprojn kaj molajn plandojn faritajn el kaŭĉuko aŭ artefaritaj materialoj, kaj Ili ofte estas en laŭmodaj koloraj kombinaĵoj. Sportŝuoj similas al tradiciaj sportaj kaj ŝtofaj ŝuoj kiel tenisaj kaj gimnastikaj ŝuoj. Modernaj sportŝuoj ankaŭ povas havi lapfermilon kaj pli fortajn plandojn kaj esti faritaj el mola ledo. Nuntempe, sportŝuoj estas tre populara formo de piedvesto .

La vorto *sneakers* estas origine usona angla kaj signifas ŝuojn, kiujn oni povas facile kaj trankvile enŝteliri. Kuradaj kaj trejnaj ŝuoj estas ofte ankaŭ nomataj *trejnistoj* en la angla.

La termino "ŝuoj" ankaŭ povas priskribi iujn specojn de sportaj ŝuoj destinitaj por certaj sportaj agadoj, kiel kurŝuoj, basketbalaj ŝuoj, tenisaj ŝuoj aŭ kructrejnaj (angle *Crosstraining*) ŝuoj.

Kelkaj ekzemploj de bonkonataj kaj popularaj markoj de tiaj sportŝuoj estas: Air Jordan, Adidas, Asics, Converse (faristo de All-Stars), Fila, Mizuno, Keds, New Balance, Nike, Puma AG, Reebok, Skechers, Vans kaj DC Shoes.

Sportŝuoj fariĝis grava parto de hiphopo - (ĉefe Puma, Nike kaj Adidas) kaj rokenrolo - (Converse kaj Macbeth) kulturo ekde la 1970-aj jaroj.

Estas pluraj specoj de sportŝuoj:
* Altaj ŝuoj ĝis super la maleolo.
* Malaltaj ŝuoj, kiuj ne atingas super la maleolo.
* Meze tranĉitaj ŝuoj, kiuj estas inter altaj kaj malaltaj ŝuoj.
*  kiuj atingas ĝis la gastroknemia muskolo. Ĉi tio estas tipo de ŝuo, kiu imitas la tipan aspekton de sportŝuoj, sed kun alta kalkanumo. Tia kalkanumo fakte ne permesas, ke la ŝuoj estu uzataj en sporto; ili do estas uzeblaj nur kiel elegantaj ŝuoj, kvankam ilia ĝenerala aspekto imitas tiun de tipaj sportŝuoj.

## Galerio 

Dosiero:Customize_Nike_Air_Force_One.jpg|Ŝuoj de *Nike Air Force 1*
Dosiero:Adidas_Samba_sneakers,_Originals_branch.JPG|Paro de sportŝuoj de Adidas
Dosiero:Adidas_Conductor_High_Olympics_1988_re-edition_sneakers.jpg|Altaj ŝuoj
Dosiero:Hammersmithchucks.jpg|Mezaltaj ŝuoj
Dosiero:Puma_shoes.jpg|Malaltaj ŝuoj

## Biblioteko 
Design studies: a reader, English ed, Oxford: Berg, 2009, ISBN 978-1-84788-236-3

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ŝuoj
Kategorio:Piedvesto
Listo de fervojaj stacioj en Litovio

## Mapo 
centra|750px

## Vidu ankaŭ 
* Litovaj fervojoj
* Listo de urboj de Litovio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
*  ()

Kategorio:Transporto en Litovio

Litovio
Respublikana Nacia Komitato

La **Respublikana Nacia Komitato** (; Akronime **RNC** ) estas usona politika komitato kiu funkcias kiel la nacia gvidado de la Respublikana Partio de Usono. La komitato respondecas pri evoluigado kaj promocio de la Respublikana politika platformo, same kiel kunordigado de monkolektado kaj elektostrategio. Ĝi ankaŭ respondecas pri la organizo kaj administrado de la Respublikana Nacia Asembleo kiu elektas la Respublikanan kandidaton por la prezidanteco de Usono. Rona Romney McDaniel estas la nuna prezidanto de la komitato .

La sola persono kiu estris la komitaton kaj estis elektita prezidanto de Usono estas George Herbert Walker Bush. Kelkaj el la estroj de la komitato funkciis kiel guberniestroj de ŝtatoj.

La ekvivalento de la komitato estas la Demokrata Nacia Komitato.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Respublikana Nacia Komitato: novaĵoj kaj eldonaĵoj, 1932-65, Dwight D. Eisenhower prezidenta biblioteko
* Para Bellum Laboritorioj  enarkivigita

Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1856
Kategorio:Politiko de Usono
Preĝejo Senmakula Koncipiĝo (Tatabánya)

La **preĝejo Senmakula Koncipiĝo** kaj **Sankta Gallus** estas sakrala historia monumento en urbo Tatabánya (Hungario), ĝis 1947 en memstara vilaĝo *Alsógalla*.

## Historio 
La unua mencio pri kirko Sankta Gallus en Alsógalla okazis en 1332. Pro dominado de turkoj ekde 1540 ĝi malaperis. La nun videbla kirko estis konstruita en la jaroj 1765 kaj 1766 laŭ planoj de Jakab Fellner, sed la turo nur inter 1829 - 1831. La paroĥo estis refondita en 1800 el filio de Felsőgalla. La marmora ĉefaltaro venis el monaĥejo de Oroszlány (konata ankaŭ Majk). Ferenc Lohr pentris la freskojn sur la plafono en 1910. Ili estis restaŭritaj en 1990 fare de Zoltán Závory. La orgeno estis kreita en 1910, trakonstruita en 1929.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola laŭ la trotuaro, sed antaŭ ĝi estas heĝo. La fasado estas simetria. Meze la enirejo troviĝas, pli supre fenestro, apude 2 malplenaj niĉoj estas videblaj. Plej supre la turo altiĝas, ene 2 sonoriloj loĝas. La navo finiĝas en rektangula absido. 

Kermeso okazas en la 16-an de oktobro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* datenoj
* datenoj
* datenoj
eta|maldekstre|Interna vido
eta|maldekstre|Ĉefaltaro

Tatabánya
Tatabánya
Tatabánya
Flughaveno de Vilno

La **Flughaveno de Vilno** () (IATA: VNO, ICAO: EYVI) estas flughaveno priservanta la urbon Vilno, Litovio. Ĝi situas  de la urbocentro. Ĝi estis malfermita la .

## Interkonektoj 
* Fervoja stacio '**

centra|240px|eta|Fervoja stacio **'

## Vidu ankaŭ 
* Vilno

## Eksteraj ligiloj 
* 

Vilno
Kategorio:Transporto en Vilno
Tridekanonitrilo

**Tridekanonitrilo** aŭ **tridekanonitrilo** estas organika komponaĵo konsistanta el karbonĉeno kun dektri-atomoj kaj nitrila grupo alkroĉata en la fino. Ĝi estas grava peraĵo en la sintezo de diversaj komponaĵoj, inkluzive de farmaciaĵoj, tinkturfarboj kaj aromoj. Tridekanonitrilo havas diversajn aplikojn en la scienca esplorkampo, virante el biokemiaj kaj fiziologiaj efikoj ĝis ĝia uzo kiel laboratorio-eksperimenta reakciaĵo. Ĉi tiu artikolo diskutos la sintezmetodon, sciencajn esplor-aplikojn, mekanismon de ago, biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn, avantaĝojn kaj limigojn por laboratorioeksperimentoj, kaj estontajn uzojn de la tridekanitrilo.

Tridekanonitrilo estas produktata per la oksigenado de tridekanolo kun nitrata acido, rezultigante miksaĵon de nitriloj kaj hidroksilaminoj. Tiu miksaĵo tiam estas apartigata per frakcieca distilado, kaj la nitrilo estas akirata kiel senkolora likvaĵo. Alia metodo implicas la reakcion de tridekanolo kun cianida acido, kiu donas tridekanenitrilon kiel senkolora likvaĵo.

Tridekanonitrilo havas diversajn aplikojn en scienca esplorado, inkluzive kiel reakciaĵo en laboratorioeksperimentoj, kiel biokemia kaj fiziologia efiko, kaj kiel mekanismo de ago. Ĝi estas uzata kiel reakciaĵo en organika sintezo, kiel solvanto por eltiro kaj purigado de organikaj substancoj, kaj kiel komenca materialo por la sintezo de farmaciaĵoj, tinkturfarboj kaj aromoj. Ĝi ankaŭ estas uzata en la sintezo de polimeroj, kaj kiel katalizilo en la produktado de poliuretanaj ŝaŭmoj.

Tridekanonitrilo funkcias kiel nukleofilo en diversaj reakcioj, kiel la formado de karbono-nitrogenaj ligoj, kaj la formado de karbono-karbonaj ligoj. Ĝi ankaŭ estas uzata kiel elektrofilo en la formado de karbon-oksigenaj ligoj. Krome, tridekanitrilo funkcias kiel Lewis-acido, kiu estas speco de kemia specio kiu povas akcepti elektronojn de aliaj molekuloj.

Tridekanonitrilo estas konsiderata havi gamon da biokemiaj kaj fiziologiaj efikoj. Ĝi pruviĝis malhelpi la agadon de enzimoj implicataj en grasacida oksigenado kaj malpliigi la agadon de enzimoj implicataj en la sintezo de grasacidoj. Ĝi ankaŭ estis trovata havi kontraŭinflamajn kaj antioksidigajn efikojn, same kiel redukti sangopremon.

La avantaĝoj de uzado de tridekanitrilo en laboratorioeksperimentoj inkludas ĝian malaltan koston, ĝian malaltan toksecon, kaj ĝian altan reakciemon. Ĝia malalta kosto igas ĝin alloga reakcianto por diversaj aplikoj. Ĝia malalta tokseco faras ĝin sekura uzi en la laboratorio, kaj ĝia alta reakciemo igas ĝin ideala reakciaĵo por diversaj reakcioj. Tamen, tridekanonitrilo estas brulema kaj devas esti pritraktata zorge.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **dekanonitrilo** per sendidratigado de **decanamido** en ĉeesto de fosfora pentaoksido:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **dekanonitrilo** per traktado de **klorodekano** kaj **natria cianido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **dekanonitrilo** per traktado de **klorododekano** kaj **cianida acido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **dekanonitrilo** per oksidigo de **tridekilamino**:

## Vidu ankaŭ 
* Nitriloj

## Referencoj 
T
Kaišiadorys (stacidomo)

**Kaišiadorys** estas fervoja stacio en Kaišiadorys, en Litovio.

## Vidu ankaŭ 
* Kaišiadorys
* Listo de fervojaj stacioj en Litovio

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Railwayz.info
* Kaišiadorys en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Kaišiadorys
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1862
Kategorio:Fervojaj stacioj en Litovio
Tetradekanonitrilo

**Tetradekanonitrilo** aŭ **miristonitrilo** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de **klorodekano** kaj **natria cianido**. Ĝi estas senkolora aŭ blanka likvaĵo aŭ bruna solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en DMSO. Tetradekanonitrilo posedas 14 karbonatomojn, 27 hidrogenatomojn kaj 1 nitrogenatomon. Tetradekanonitrilo uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **tetradekanonitrilo** per sendidratigado de **tetradekanamido** en ĉeesto de fosfora pentaoksido:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **tetradekanonitrilo** per traktado de **klorotridekano** kaj **natria cianido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **tetradekanonitrilo** per traktado de **klorotridekano** kaj **cianida acido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **tetradekanonitrilo** per oksidigo de **tetradekilamino**:

## Vidu ankaŭ 
* Nitetraloj

## Referencoj 
T
Béla Stoll

'*** [ŝtol], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Stoll Béla*' estis hungara filologo, bibliotekisto, literaturisto.

 naskiĝis  en Ecser, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en 1946 en Budapeŝto, poste li akiris pedagogian-bibliotekistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1951. Li estis bibliotekisto en Tutlanda Biblioteko Széchényi, post 2 jaroj en Keszthely, sed inter 1953–1992 li laboris en literatura instituto. Li kandidatiĝis en 1986, li doktoriĝis en 1995 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li edziĝis dufoje, nur la dua edzino naskis filon en 1979. Li ricevis premiojn inter 1973-2008. 
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Balassi Bálint ismeretlen versrészletei* (1952)
* *Közösségi költészet – népköltészet. Megjegyzések a XVIII. századi kéziratos szerelmi lírához.* (1958)
* *A Pajkos ének és a népköltészet* (1962)
* *Az új József Attila kritikai kiadás műhelyéből* (1979)
* *Szövegkritikai problémák a magyar irodalomban* (disertaĵo, 1984; aperis en 1987)
* *József Attila-textológia. Tudományos tevékenység tézisszerű összefoglalása.* (disertaĵo, 1994)
* *Textológiai ez-az* (2004)

## Fontoj 
* datenoj kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj filologoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Hungaraj literaturistoj
Preĝejo Nomo de Sankta Maria (Tatabánya)

La **preĝejo Nomo de Sankta Maria** (latine Regina Mundi, hungare Szűz Mária neve) estas sakrala historia monumento en urbo Tatabánya (Hungario), ĝis 1947 en vilaĝo *Felsőgalla*.

## Historio 
La unua mencio pri kirko de Felsőgalla okazis en 1251. La turkoj okupis ĝin en la 16-a jarcento. En la unua duono de la 18-a jarcento katolikaj germanoj alvenis, tial la paroĥo estis refondita en 1742, la paroĥejo en 1768, la preĝejo estis konstruita inter 1794-1798. La orgeno estis kreita en 1899, ambaŭ sonoriloj en 1920. La interna restaŭrado komenciĝis en 1991.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola ĉe stratangulo. La fasado estas simetria, meze la enirejo videblas, al kiu ŝtupoj kuras. Super la enirejo pordo estas fenestro, la plej supre turo altiĝas. La turpinto estas malalta piramido. La navo finiĝas en rektangula absido kune kun sakristio. La ĉefaltaro estis skulptita el marmoro. Ankaŭ la instalaĵoj estas malfrubarokaj el la 18-a jarcento. Ok lignaj kandelingoj venis el ermitejo de Oroszlány, arĝenta kaliko (trinkujo) venis de :de:Johann Friedrich Breuer, alia kaliko devenis el 1728.

Kermeso okazas en la 8-an (laŭ alia informo la 12-an) de septembro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* datenoj
* pliaj informoj

eta|maldekstre|Preĝejo Nomo de Sankta Maria en Tatabánya

Tatabánya
Tatabánya
Novartis

**Novartis** **Pharma AG** estas svisa farmacia kompanio kiu estas unu el la plej grandaj en sia negoco en la mondo. Ĝia ĉefsidejo situas en Bazelo, Svislando .

Novartis estis establita en 1996, laŭ grandega negoca interkonsento en kiu du farmaciaj kompanioj kunfandiĝis - Ciba-Geigy kaj Sandoz . La ĉefsidejo de la kompanio situas en la urbo Bazelo en Svislando. Ĝi estas unu el la plej grandaj kompanioj en la mondo (ne nur en la kampo de farmaciaĵoj, sed ĝenerale) laŭ agadkampo,  kaj ĝia merkata valoro estis taksita je proksimume 220,36 miliardoj da dolaroj en junio 2014.

La nomo de la firmao, Novartis, devenas de du latinaj vortoj: nova (nova) kaj artes (arto, metio) - kun la signifo nova scio, nova lerteco.

La akcioj de la firmao estas komercitaj ĉe la Novjorka Borso kaj la svisa borso. Ĝia filio Novartis India estas komercita ĉe la borso de Mumbajo ().

Inter la vario de drogoj produktitaj de Novartis, metilfenidato (merkate konata kiel Ritalin) kaj diklofenako (konata kiel Voltaren) estas inkluzivitaj.

Novartis estas plenplena membro de la European Federation of Pharmaceutical Industries and Associations (EFPIA), la International Federation of Pharmaceutical Manufacturers and Associations (IFPMA), kaj la Pharmaceutical Research and Manufacturers of America (PhRMA).

## Referencoj 
## Literaturo 
; Por plia legado
* Rik Kirkland kaj Joseph Jimenez: intervjuo *Novartis on digitizing medicine in an aging world* en junio 2015 de la retejo *mckinsey.com*, alirita 2015-08-16

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Kategorio:Farmaciaj firmaoj
WeWork

**WeWork** estas usona publika firmao, kontrolita de SoftBank, kiu provizas servojn de oficejoj kaj flekseblaj laborspacoj al entreprenistoj, noventreprenoj kaj entreprenoj de ĉiuj grandecoj kaj tipoj, inkluzive de entreprenaj kompanioj kaj korporacioj, kiuj konsistigas pli ol 50 procentojn de la klientoj de WeWork. La firmao estis fondita en 2010 kaj ĝiaj oficejoj situas en Novjorko en Usono . Aktuale en 2021, la firmao havas 774 kompleksojn por luo en 38 landoj.

## Historio 
En majo 2008, Adam Neumann kaj Miguel McKelvey (kiu fondis GreenDesk, "verdan kunlaboran laborspacon" en Broklino . En 2010, Neumann kaj McKelvey vendis la komercon kaj establis la unuan branĉon de WeWork en la Soho-najbareco de Novjorko. Investantoj en la kompanio inkluzivas JP Morgan Chase, Goldman Sachs kaj pli.

La 9-an de marto 2016, la kompanio anoncis la enspezadon de 430 milionoj da dolaroj, kun valortakso de ĉirkaŭ 16 miliardoj da dolaroj .

En februaro 2017 sciiĝis, ke la investa korporacio SoftBank investas 4 miliardojn da dolaroj en la kompanio, laŭ taksa valoro de ĉirkaŭ 20 miliardoj da dolaroj .

## Por plia legado 
* 
* 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Transnaciaj firmaoj
SoftBank

**Softbank Ltd.** ( : TYO: 9984 OTC Pink: SFTBF) estas granda japana transnacia konzerno, bazita en Tokio, kaj koncentrita pri investadministrado . La grupo investas plejparte en firmaoj funkciigantaj en la teknologio, energio kaj la kapitalmerkato . Ŝi ankaŭ administras la riskkapitalfondaĵon, la Vision Fund, kiu havas aktivaĵkapitalon de proksimume 100 miliardoj da dolaroj. Investantoj en la fonduso inkluzivas suverenajn riĉaĵfondusojn de landoj en Mezoriento .

Softbank estis fondita en Tokio en septembro 1981 fare de Son Masayoshi , japana miliardulo kiu estas konsiderita inter la plej bonaj 10 entreprenistoj en la mondo, kiu funkcias kiel CEO kaj prezidanto de la estraro

.

Aktuale en 2017, SoftBank estis vicigita kiel la 38-a plej granda publika firmao en la mondo en la Forbes Global 2000 listo , kaj la tria plej granda en Japanio post Toyota kaj Mitsubishi . Inter 2009 kaj 2014, la merkata valoro de SoftBank pliiĝis je 557%. En februaro 2020, la merkata valoro estis taksita je proksimume 110 miliardoj da dolaroj.

## Filioj kaj posedaj registroj 
Inter la posedatoj estas ARM Holdings (100%) , SoftBank Mobile (99.99%), Sprint Corporation (80% je aŭgusto 2013) , SB Creative, Yahoo! Japanio (~35%), GungHo Online Entertainment (58.5%) , kaj Alibaba Group (37%) .

## Akiroj 
* En 1995 ĝi akiris COMDEX (kaj post 6 jaroj vendis ĝin al Key3Media)
* En April 2006, ĝi akiris 23% de la veta firmao Betfair.
* En februaro 2010, ĝi akiris 13.7% de Ustream.
* En oktobro 2012 ĝi transprenis la konkurantan firmaon eAccess, post la transpreno ĝi ŝanĝis sian nomon al Ymobile.
* En oktobro 2012, Softbank sciigis la aĉeton de 70% de la usona telekomunika korporacio "Sprint Nextel Corporation" por pli ol 20 miliardoj da dolaroj, kaj antaŭ aŭgusto 2013 ĝi plue pliigis siajn posedaĵojn al nivelo de ĉirkaŭ 80%.
* En oktobro 2014, ĝi investis 627 milionojn da dolaroj en la barata Snapdeal, por 30% de siaj akcioj.
* En septembro 2016, Softbank kompletigis la akiron de ARM por 31 miliardoj USD.
* En marto 2017, ĝi investis 300 milionojn da dolaroj en la nemoveblaĵo-kompanio WeWork, en aŭgusto de tiu jaro ĝi kompletigis investon de 4,4 miliardoj da dolaroj en la firmao .
* En 2018, ĝi investis 7,6 miliardojn da dolaroj en la kooperativa transportkompanio Uber .

## Por plia legado 
* 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (Grupo SoftBank)
*  (SoftBank)
* La unua foto sendita de telefono, BBC atestas historion

Kategorio:Japanaj varomarkoj
Kategorio:Japanaj firmaoj
Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Budišov

:*Eble vi serĉas: Budišov nad Budišovkou.*

**Budišov**  estas kampurbo en Ĉeĥio, en Moravio, nordoriente de la urbo Třebíč, kun  (). La kampurbo dividiĝas en du partojn, la propran Budišov kaj vilaĝon *Mihoukovice*. Plu estas konsisto domaroj *Kundelov* kaj *Rejdůveň* kaj solejoj *Věterák (Větrný mlýn)* kaj *Holeje*.

## Historio
La unuaj skribmencioj pri Budišov devenas el la jaro 1194.

Ekde la 10-a de oktobro 2006 estis al la municipo redonita statuso de kampurbo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* statuoj kaj statuaroj
** statuo de sankta Johano Nepomuka 
** statuaro de sankta Venceslao kun anĝeloj
** statuaro de sankta Familio el la jaro 1730
** statuoj de sfinksoj en la kastela parko
** statuo de sankta Jozefo
** Kolono de La plej sankta Triunuo
** statuo de Virgulino Maria el la jaro 1883 
** statuo de Atlaso en la kastela parko 
* monumentoj
* Preĝejo de sankta Gothardo kaj Ĉielpreno de Virgulino Maria
* sonorilejo en Kundelov el la jaro 1876
* kapeleto en Mihoukovice el la jaro 1898
* sunhorloĝo sur domo n-ro&nbsp;47

## Pluaj fotoj

Budišov (zámek) - panoramio.jpg|Kastelo
Overview of Church of the Assumption and Saint Gotthard in Budišov, Třebíč District.jpg|Preĝejo de sankta Gothardo kaj Ĉielpreno de Virgulino Maria
Statue of Saint Wenceslaus with angels in Budišov, Třebíč District.jpg|Statuo de sankta Venceslao kun anĝeloj
Municipal office in Budišov, Třebíč District.jpg|Municipa ofico


Kategorio:Municipoj en distrikto Třebíč
Kategorio:Kampurboj en distrikto Třebíč
Kategorio:Kampurboj en Moravio
Kategorio:Setlejoj en Jeviŝovica montetaro
Rokytnice nad Rokytnou

:*Estas ankaŭ Rokytnice v Orlických horách.*

**Rokytnice nad Rokytnou** (ĝis la jaro 1921 **Roketnice**, pli malnovaj nomoj ankaŭ *Rokitnicea*, *Rokitel*, *Rotigl*, *Rokitnicze*, ) estas kampurbo en Ĉeĥio, en Moravio, kun  (). Tra Rokytnice trafluas rivero Rokytná

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1190.

Ekde la 23-a de januaro 2009 estis al la municipo redonita statuso de kampurbo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Naskiĝyi de Johano Baptisto
* Ŝtupoj al la preĝejo kun statuoj de 
* Paroĥestrejo
* Statuo de sankta Johano Nepomuka

## Pluaj fotoj

Overview of staircase near Church of Saint John the Baptist in Rokytnice nad Rokytnou, Třebíč District.jpg|Preĝejo de Naskiĝo de Johano Baptisto
Rokytnice nad Rokytnou - fara.JPG|Paroĥestrejo
Road in Rokytnice nad Rokytnou, Třebíč District.jpg|Ĉefa strato
Overview of School in Rokytnice nad Rokytnou, Třebíč District.jpg|Lernejo

Kategorio:Municipoj en distrikto Třebíč
Kategorio:Kampurboj en distrikto Třebíč
Kategorio:Kampurboj en Moravio
Kategorio:Setlejoj en Jeviŝovica montetaro
Lajos Sipos

**Lajos Sipos** [lajoŝ ŝipoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Sipos Lajos** estas hungara literaturisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Kassa (Hungara reĝlando, nuntempa Košice en Slovakio).

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto en 1957, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1962. Ekde la sekva jaro li instruis en gimnazio, en 1972 li doktoriĝis en la universitato. Inter 1974-1979 li estis aspiranto en literatura instituto, inter 1979-1983 li estis katedrestro kaj docento en altlernejo, inter 1983-2009 li estis docento, poste profesoro. Intertempe en 1979 li kandidatiĝis (CSc) antaŭ la Hungara Scienca Akademio, lia habilitiĝo okazis en 2001. Ekde 1998 li instruis en Katolika Universitato Péter Pázmány. Lia literatura agado fokusiĝis al verkaro de Mihály Babits. Li havis edzinon kaj li ricevis premiojn inter 1995-2017. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Babits Mihály és a forradalmak kora* (1976)
* *Az irodalomtanítás gyakorlata I-II.* (studenta lernolibro, kunaŭtoro, 1990)
* *A magyar nyelv és irodalom enciklopédiája* (ĉefredaktoro, 2002)
* *Pannon enciklopédia. Magyar nyelv és irodalom* (ĉefredaktoro, 2008)
* *Babits és kortársai* (kunredaktoro, 2015)
* *Babits Mihály nemzettudatának alakulástörténete* (2020)

## Aŭdu, vidu ankaŭ 
* video

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio
* datenoj kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj literaturistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Heptadekanonitrilo

**Heptadekanonitrilo** aŭ **ciano-heksadekano** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la **kloroheksadekano** kaj cianida acido. Ĝi estas blanka, toksa solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en etero, kloroformo, ketonoj, gliceroloj kaj alkoholoj. Heptadekanonitrilo posedas 17 karbonatomojn, 33 hidrogenatomojn kaj 1 nitrogenatomon. Heptadekanonitrilo uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **heptadekanonitrilo** per sendidratigado de **heptadekanamido** en ĉeesto de fosfora pentaoksido:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **heptadekanonitrilo** per traktado de **kloroheksadekano** kaj **natria cianido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **heptadekanonitrilo** per traktado de **kloroheksadekano** kaj **cianida acido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **heptadekanonitrilo** per oksidigo de **heptadekilamino**:

### Sintezo 5 
* Preparado de la **heptadekanonitrilo** per traktado de **1-dekeno** kaj **7-bromo-heptanonitrilo**:

## Vidu ankaŭ 
* Nitriloj

## Referencoj 
H
Anykščiai (stacidomo)

**Anykščiai** estas fervoja stacio en Anykščiai, en Litovio.

## Vidu ankaŭ 
* Anykščiai
* Listo de fervojaj stacioj en Litovio

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Railwayz.info

Kategorio:Anykščiai
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1901
Kategorio:Fervojaj stacioj en Litovio
Želetava

**Želetava** () estas kampurbo en Ĉeĥio, en Moravio, kun  ().

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1303.

Ekde la 24a de aprilo 2013 estis al la municipo redonita statuso de kampurbo.

## Loĝantaro 
## Partoj de kampurbo
* Bítovánky
* Horky
* Šašovice
* **Želetava**

## Memorindaĵoj 
* Devene gotika preĝejo de sankta Mikaelo el la jaro 1303
* Ĉe la preĝejo statuoj de sankta Johano Nepomuka kaj sankta Johano Nepomuka
* Baroka fontano el la jaro 1818 en la placo
* Ekde la jaro 1972 estas laŭ kampurbo nomita asteroido 9711 Želetava.

## Pluaj fotoj

Municipal offices in Želetava, Třebíč District.JPG|Mariana kolono kaj ofico de la kampurbo
Fountain in Želetava, Třebíč District.JPG|Fontano en la placo
Overview of Chapel of Saint Catherine in Želetava, Třebíč District.JPG|Kapelo de sankta Katarina
Želetava tvrz Starý hrad 03.JPG| Burgejo Starý hrad
Overview of Bel Sýry factory in Želetava, Třebíč District.JPG|Produktejo Bel Sýry


Kategorio:Municipoj en distrikto Třebíč
Kategorio:Kampurboj en distrikto Třebíč
Kategorio:Kampurboj en Moravio
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Litovaj fervojoj

**Litovaj fervojoj** (, *LG*) estas la nacia fervoja kompanio de Litovio, kun sidejo en Vilno.

En julio 2020, ĝi ŝanĝis la akronimon al **LTG** tiel ke la landokodo LT estu klare identigita. La transportkompanioj tiam fariĝis:

* LTG Link, por pasaĝertransporto (ruĝa koloro)
* LTG Cargo, por vartransportado (flava koloro)
* LTG Infra, por infrastruktura administrado (verda koloro)

## Mapo 
centra|750px

## Vidu ankaŭ 
* Listo de fervojaj stacioj en Litovio

## Eksteraj ligiloj 
* 
* LTG Link
* LTG Cargo 
* LTG Infra 

Kategorio:Fervojo en Litovio
Dekanonitrilo

**Dekanonitrilo** aŭ **nonila cianido** estas organika kombinaĵo rezultanta per sendidratigado de dekanamido en ĉeesto de fosfora pentaoksido. Ĝi estas senkolora aŭ palflava likvaĵo, nesolvebla en akvo. Dekanonitrilo posedas 10 karbonatomojn, 19 hidrogenatomojn kaj 1 nitrogenatomon. Dekanonitrilo uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj medicinaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **dekanonitrilo** per sendidratigado de **dekanamido** en ĉeesto de fosfora pentaoksido:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **dekanonitrilo** per traktado de **klorononano** kaj **natria cianido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **dekanonitrilo** per traktado de **klorononano** kaj **cianida acido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **dekanonitrilo** per oksidigo de **dekilamino**:

## Vidu ankaŭ 
* Nitriloj

## Referencoj 
D
D
Alain Colas

**Alain COLAS** (alɛ̃ kɔla) estas franca navigisto naskiĝinta la 16-an de septembro 1943 en Clamecy (urbo situanta en la departemento Nièvre). Li malaperis surmare la 16-an de novembro 1978 ĉe Acoroj en Portugalio dum la unua franca vetkuro Route du Rhum (Itinero del'Rumo).

## Vivo 
Alain Colas estas precipe konata de la jaro 1972 pro sia venko en la angla vetkuro Transat (por transatlantika velvetkuro), same kiel pro sia solluda veladorekordo ĉirkaŭ la mondo en 1973. Tiuj du rezultoj akiritaj sur sia velŝipo renomita *Manureva* (antaŭe nomita *Pen Duick IV* de la famkonata franca maristo Éric Tabarly). La du viroj konatiĝis en 1967 kaj plurfoje navigis kune per la sama boato, tiu de Tabarly.

Lia malapero en novembro 1978 dum la unua *Route du Rhum* estas envolvita en misteroj - neniu elemento de la vrako iam estis trovita.

### Fina vetkuro kaj eniro en la legendon 
En 1978, Alain Colas partoprenis en sia lasta vetkuro kaj forveturis de Saint-Malo la 5-an de novembro por la unua eldono de la *Route du Rhum*.

Kiam li preterpasis la insularon Acoroj, ĉe la marbordo de Portugalio, li sendis sian lastan radiomesaĝon en la 16-a de novembro 1978 :

Dum li estis ĉe la kapo de la vetkuro, li estis enmarigita de ŝtormo kaj neniam elvenis el ĝi... Li malaperis en la aĝo de 35 jaroj. En tiu tempo, multikarenoj ne estis nemalnavigeblaj, pro tio ke ili estis konstruitaj el aluminio , kiu estas pli peza ol akvo. Multaj serĉoj estos faritaj sed neniu trovos la mariston nek la boaton.

En 1979, Serge Gainsbourg verkis kanzonon omaĝe al la malaperinta navigisto, la faman "Manureva", kiu estis komponita kaj kantita de Alain Chamfort. Kiam la familio aŭdas ĝin en la radio, ĝi estas korŝira sed finfine ĝi ankaŭ helpis konservi la miton de Alain Colas kaj lia fama "''birdo del' vojaĝo''" (signifo de Manureva en la tahitia lingvo). Pluraj stratoj, konstruaĵoj kaj lokoj hodiaŭ portas en Francio la nomon Alain Colas.

## Eksteraj ligiloj 
*Por aŭskulti la kanzonon ĉe Jutubo: https://www.youtube.com/watch?v=XXuXoU0hEuk

Kategorio:Francaj navigistoj
Konvento de dominikaninoj (Hietzing)

La **Konvento de la dominikaninoj** (germane: *Dominikanerinnenkonvent*) estas romkatolika klostro en Aŭstrujo en la 13-a viena urbodistrikto Hietzing (Schloßberggasse 17). Fondis ĝin en la 1870-a jaro princino Friederike von Auersperg (1820–1902).

## Kapelo Mario reĝino de la Sankta Rozario 
La novgotika kapelo fariĝis laŭ planoj de Richard Jordan inter 1885 kaj 1886; efektiviginta ĉefkonstruisto estis Josef Schmalzhofer.

La sengipsa brikaro kun impresa duobla turfasado kaj granda triangula gablo en la direkto de la strato Schloßberggasse ja pli similas je kirko ol je kapelo. Fakte, la komplekso krome enhavas duan lernejan kapelon (senturan).

La interno el la jaro 1960-a estas planita de la arĥitekto Georg Lippert. Altarvande troviĝas granda ligna skulptaĵo de Josef Lang montrante la transdonon de la rozario al sankta Domingo de Guzmán. 

## Konvento, lernejo, internejo  
La apuda lerneja komplekso trietaĝa kreiĝis inter 1896 kaj 1904 je la strato Seutergasse. Ĉi-tiu konstruaĵon pligrandigis oni laŭ planoj de la fama arĥitekto Gustav Peichl por havigi internejon. Intertempe eksteruloj ne plu lernantas kaj la ĉambroj nuntempe servas diversfunkcie kiel  ordenaj lernigejoj respektive vartejoj. Iĝis kelkaj alkonstruado kio ŝanĝis tre la originan aspekton.

## Literaturo 
* Wolfgang Czerny k.a. (eld.): *Wien X. bis XIX. und XXI. bis XXIII. Bezirk XIII* (Dehio-Handbuch. Die Kunstdenkmäler Österreichs). Verlag Anton Schroll, Wien 1996, p. 164-165, ISBN 3-7031-0693-X.

## Eksteraj ligiloj
* hejmpaĝo
*"Fledermäuse quartierten sich in Kloster ein."- Ĉe: ORF.at, 3.9.2023 [pri malofta speco de vespertiloj loĝanta en la kampanilo]

 

Kategorio:Hietzing
Kategorio:Dominikanaj monaĥejoj
Kategorio:Monaĥinoj
Kategorio:Gustav Peichl
Hietzing
Durfort-Lacapelette

**Durfort-Lacapelette** estas franca komunumo en la departemento Tarn-et-Garonne kaj en la regiono Okcitanio. Oni nombris 841 enloĝantojn laŭ censo plenumita en 2020. Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Durfortais*.

Durfort-Lacapelette estas neordinara komunumo, pro tio ke ĝi entenas kvin paroĥojn, sed neniu en la urbeto mem.

La paroĥoj :

Preĝejo Saint-Hubert.

Preĝejo Saint-Paul des Brugues. Konstruaĵo originanta de 1875 situanta ĉirkaŭ 1 km sudoriente de la centro de Lacapelette.

Preĝejo Saint-Hilaire. La preĝejo, kiu devenas de la 15-a jarcento, estis parte rekonstruita en la 19-a jarcento (aldono de du kapeloj kaj konstruado de la navvolbo ĉirkaŭ 1875).

Preĝejo de Saint-Martin. La konstruaĵo estas notita en la buleo de la Papo Urbano la 2-a en la 7-a de marto 1097. Preĝejo rekonstruita en la 17-a jarcento.

Preĝejo Saint-Simplice. La konstruaĵo estis rekonstruita en la 17-a jarcento. Aldono de kapelo norde en 1863; parta rekonstruo inter 1895 kaj 1898.

    

## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Tarn-et-Garonne

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Tarn-et-Garonne
Nachos

eta|La fabaj nachos (usonangle The Beanery Nachos)
eta|Nachos kun porkaĵo, faboj kaj fromaĝo.
eta|Nachos servitaj kun spica saŭco sur telero
**Nachos** estas Tex-Mex-stila plado. La plado konsistas el malmolaj frititaj tortiljaj kun fromaĝa saŭco, origine farita el ĉedara fromaĝo kaj pikita pipro. Nachos estas servataj kiel manĝeto. Estas kutime servi ilin kun trempoj kiel avokada kaĉo (guacamole), viando kaj faboj. Laŭ la oficiala historio, la kreinto de la plado estis Ignacio Anaya, meksika kelnero kiu laboris en restoracio en la norda ŝtato Coahuila en Meksiko, proksime de la landlimo kun Teksaso, en 1943.

## Por plia legado 
* Dunne, Mike. (January 28, 2004). "One spicy tale: 'Macho Nachos'". *Sacramento Bee*, p. F1.
* Nickel, Sandra and Oliver Dominguez. (2020). Nacho's Nachos: The Story Behind the World's Favorite Snack. &nbsp;

Kategorio:Meksika kuirarto
Kategorio:Antaŭmanĝoj
Kategorio:Manĝetoj
András Stumpf Benedek

**András Stumpf Benedek** [andrAŝ stumpf], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Stumpf Benedek András** aŭ *S. Benedek András* estis hungara verkisto, bibliotekisto, literaturhistoriisto. Liaj pseŭdonimoj estis *Stumpf Béni, Tompa Endre, Bereghy Endre*.

 naskiĝis  en Mukaĉeve (Sovetunio, nuntempe en Ukrainio), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 apartenis al la hungara minoritato de la landego. La plena familio estis forigita el Mukaĉeve, ili moviĝis al alia proksima urbo. En sia aĝo 14 li preskaŭ mortis pro fungoveneno. Li maturiĝis en 1965, poste li akiris pedagogian diplomon en universitato de Uĵhorodo en 1970. Dum la studentaj jaroj li estis ankaŭ redaktoro. Post la diplomo li estis soldato aŭ li faris diversajn laborojn. En 1976 li translokiĝis al Budapeŝto, kie li estis bibliotekisto, sed li ankaŭ tradukis. Li doktoriĝis en 2002 en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Li edziĝis en 1974, li ricevis stipendion en 1979, 3 premiojn inter 2005-2007. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *A határon túli magyar irodalom* (1982)
* *Tettenérhető történelem* (1993)
* *Régi versek* (poemaro, 1995)
* *Árvíz után, vízár előtt. Tanulmányok, esszék, kritikák* (studoj, eseoj, kritikoj, 2001)
* *Itthontalanul* (poemoj, 2006)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Sovetuniaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Vícenice

**Vícenice** (antaŭe **Výcenice**, , alie ankaŭ *Wecennitz*, *Wyeczenycze*, *Wiczenicze*, *Wiczenitz*, *Wicenice*, *Wiczenitz*, *Vicenice*) estas municipo en distrikto Třebíč en Regiono Vysočina, Ĉeĥio. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1278.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kruco en la parko
* Ligna sonorilejo el la jaro 1901
* Monumento al falintoj en la unua mondmilito el la jaro 1936

## Pluaj fotoj 

Meteor Vícenice 1911.jpg|Meteorito Vícenice 1911

Kategorio:Municipoj en distrikto Třebíč
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Třebíč
Kategorio:Setlejoj en Jeviŝovica montetaro
Vícenice (apartigilo)

Nomon **Vícenice** portas pluraj municipoj:
* Vícenice – municipo en&nbsp;distrikto Třebíč
* Vícenice (Klatovy), parto de urbo Klatovy en distrikto Klatovy
* Vícenice u Náměště nad Oslavou – municipo en&nbsp;distrikto Třebíč
Clariant

**Clariant** estas svisa firmao kiu pritraktas kaj produktas kemiaĵojn, minadon de naturresursoj kaj liveras diversajn plastojn kaj tegaĵojn .

La ĉefsidejo de la kompanio situas en la urbo Muttenz, krom ĝi la kompanio funkciigas filiojn en 53 landoj kaj ejoj por produktado de kemiaĵoj en Eŭropo, Norda kaj Sudameriko, Ĉinio kaj Barato.

## Historio 
Clariant estis establita en 1995 kiel parto de la kemia sistemo de la Sandoz -firmao.

En 1997, ĝi akiris la kemian firmaon Hoechst.

En 2000, Clariant akiris la britan kemian firmaon BTP plc.

En 2006, Clariant aĉetis la masterbatch-dividadon de Ciba Masterbatches, kiu specialiĝis pri la produktado de solida aldonaĵo uzita por kolorigi plastojn.

En 2011, la firmao akiris la germanan kemian firmaon Süd-Chemie.

En 2015, la firmao deklaris ke la amplekso de siaj vendoj atingis kvanton de proksimume 5,8 miliardoj da svisaj frankoj .

En majo 2017, Clariant sciigis fuzion kun Huntsman, la valoro de la interkonsento estis taksita je proksimume 20 miliardoj da dolaroj .

En oktobro 2017, la fuzioprocezo estis ĉesigita ĉar plimulto ne estis atingita por aprobi la fuzion pro opozicio de la akciuloj .

## Bibliografio 
* Anna Bálint: *Clariant clareant. The beginnings of a specialty chemicals company*, Campus Verlag, Frankfurt am Main/New York 2012, .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Svisaj firmaoj
Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Electronic Data Systems

**Electronic Data Systems** (Elektronikaj Datumaj Sistemoj), aŭ mallonge **EDS**, estis tutmonda kompanio, kiu provizas IT- servojn (informsistemoj). La kompanio estas konsiderata kiel gvidanto en ĉi tiu kampo en la mondo. La firmao estis fondita en Dallas, Teksaso en 1962. La ĉefa oficejo de la firmao estas en Plano, Teksaso. La oficejoj de **EDS** estas disvastigitaj en 58 landoj kaj ĝi havas 136 000 dungitojn, kaj estas unu el la plej grandaj en la mondo en la kampo de informsistemoj. En majo 2008, HP aĉetis la firmaon por 13.9 miliardoj USD.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Hewlett-Packard
Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Taco Bell

**Taco Bell** (en libera traduko: la taka sonorilo) estas usona rapidmanĝa restoracia ĉeno, kiu vendas meksikstilan manĝaĵon. La ĉefsidejo de la firmao situas en Irvino, Kalifornio, Usono. La ĉeno estas parto de Yum! Brands, kiu funkciigas, inter aliaj, la KFC kaj Pizza Hut restoraciĉenojn.

Taco Bell havas menuon bazitan sur meksika manĝtradicio, sed adaptita al la rapidmanĝejo kaj la usona palato (ankaŭ nomita Tex-Mex). Plejparte temas pri usonajn pladojn influitan de meksika kuirarto.

## Historio 
La firmao origine komenciĝis kiel stando vendanta kolbasojn en bulko en 1946 de Glenn Bell. Post pluraj provoj kaj sub la influo de la sukcesa metodo de la fratoj kiuj fondis McDonald's, li establis sian restoracion en 1962. La metodo estis pruvita, kaj Taco Bell iĝis sukcesa restoracio .

Baldaŭ, la firmao estis akirita fare de la manĝiganto PepsiCo . En oktobro 1997, PepsiCo fondis la firmaon "Tricon", kaj transdonis al ĝi la kontrolon de la firmaoj Taco Bell, KFC kaj Pizza Hut. La 16-an de majo 2002 Tricon oficiale iĝis Yum! Brands.

En 1998, Taco Bell prezentis "The Taco Bell chihuahua ", kiu ĉefrolis en la tre popularaj reklamvideoj kun la hispanlingva slogano "Yo quiero Taco Bell" (en la hispana, *yo quiero* signifas "mi volas" (aŭ "mi amas")). La vera nomo de la ĉivava hundeto estis "Dinky". Komence de la 21-a jarcento Ili forlasis la trukon.

## Informaĵoj 
eta|280x280ra|Mapo de landoj kun Taco Bell franĉizoj kiel de septembro 2023
En 2013, la firmao havis 6,500 ĉenrestoraciojn, de kiuj 280 estis ekster Usono. En Usono ĝi partumas multajn areojn kun la ĉeno KFC.

La reto havas proksimume 175,000 dungitojn. Enspezoj por la reto en 2009 estis 1.9 miliardoj da dolaroj.

En la futureca Holivuda-filmo *Demolition Man*, ekzistas multaj referencoj al Taco Bell estanta la sola pluvivanta restoracioĉeno kiu postvivis "la franĉizmilitojn". Estas pluraj kategorioj da restoracioj de Taco Bell, sed " *ĉiuj restoracioj estas Taco Bell* ".

Komence de 1994, Taco Bell anstataŭigis ĝian faman ĉielarkemblemon en favoro de pli simpla rozkolora/purpura emblemo.

## Fota galerio de tipaj pladoj 

Flickr_stevendepolo_3427412201--Taco_Bell_tacos.jpg
Naked_Burrito_Bowl_at_Taco_Bell_in_Iso_Omena.jpg
Taco-Bell-menu-items-01.jpg
TacoBell-FiestaPotatoes.jpg

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* televida reklamo por Taco Bell de la 1970aj jaroj

Kategorio:Rapidmanĝaj restoraciaj ĉenoj en Usono
Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Kategorio:Nutraĵfirmaoj en Usono
Ferguson plc

**Ferguson** **plc** estas brit-usona multnacia korporacio kiu produktas kaj liveras sanitarajn kaj hejtajn produktojn .

Aktuale en 2021, la firmao laborigas proksimume 29,000 homojn ĉie en la mondo, kun klientoj de Usono, Britio, Kanado, Karibio kaj Mezeŭropo.

La ĉefa ĉefsidejo de la firmao estas en la grandurbo de Wokingham, Unuiĝinta Reĝlando kaj ĝi estas listigita sur la Londona Borso sub la nomo FERG.

## Historio 
La firmao estis establita en Wellesley, en 1887 fare de Herbert Austin kun la celo de produktado de tondmaŝinoj por ŝafoj. En 1896, Austin dizajnis sian unuan aŭton, sed en 1901 li vendis siajn planojn al Vickers Sons.

Post la Dua Mondmilito, la mendado por lano malpliiĝis signife kaj kiel rezulto, la firmao komencis proponi serĉi pliajn solvojn kaj aĉetis la firmaon Nu Way Heating Limited. La lankrizo igis la firmaon malfermi alian firmaon sub la nomo OBC Limited kaj komenci produkti akvotubaron kaj centrahejtadan ekipaĵon.

En 1965, Ferguson akiris la kompaniojn Granville Controls kaj Yorkshire Heating. En 1982, ĝi akiris la firmaon Ferguson Enterprises, kiu havis proksimume 50 filiojn por la vendo kaj distribuado de sanitaraj varoj. En 1992, Ferguson akiris la francan firmaon Brossette.

En April 2000, la firmao vendis la plej grandan parton de sia produktadkomerco al la Cinven firmao, por ĉirkaŭ 215 milionoj da funtoj.  En julio 2011, vendis Brossete al Saint-Gobain .

En 2016, la firmao estis remarkita sub la nomo Wolseley . En julio 2017, la firmao estis remarkita sub la nomo Ferguson, sed daŭre uzis la malnovan markon en la UK kaj Kanado. En januaro 2021, la firmao estis vendita por proksimume 308 milionoj da funtoj al la investa kompanio Clayton, Dubilier & Rice.

## Organizo 
La firmao posedas du filiojn kiuj funkciigas en malsamaj merkatoj:

* **Ferguson Enterprises** - Usono, Meksiko kaj Karibio.
* **Wolseley Limited** - Aŭstralio, Kanado kaj Mezeŭropo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Kategorio:Salubrigo
Kategorio:Higieno
Kategorio:Britaj firmaoj
Zvěrkovice

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en distrikto Třebíč. Pri parto de municipo Temelín temas artikolo Zvěrkovice (Temelín).*

**Zvěrkovice** (, antaŭe ankaŭ *Zwyerkouciz*, *Swierkowitz*, *Zwyerkowicz*, *Zierkowicz*, *Zwierkowicze*, *Zbierkowicze*, *Zwerkowicz*, *Czerkowitz*, *Zerkowitz*, *Zdiarkowitz*, *Zerkovice*) estas municipo en distrikto Třebíč en Regiono Vysočina, Ĉeĥio. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la 14-a jarcento.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Sonorilejo el la jaro 1854
* kapeletoj

## Pluaj fotoj 

Center part of Zvěrkovice, Třebíč District.JPG|Centro de Zvěrkovice
Center square of Zvěrkovice, Třebíč District.JPG|Centro de Zvěrkovice

Kategorio:Municipoj en distrikto Třebíč
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Třebíč
Kategorio:Setlejoj en Jeviŝovica montetaro
Nonadekanonitrilo

**Nonadekanonitrilo** aŭ **oktadekila cianido** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la **kloroheksadekano** kaj **natria cianido**. Ĝi estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Nonadekanonitrilo posedas 19 karbonatomojn, 37 hidrogenatomojn kaj 1 nitrogenatomon. Nonadekanonitrilo uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj. 
 

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **nonadekanonitrilo** per sendidratigado de **Nonadekanamido** en ĉeesto de fosfora pentaoksido:

### Sintezo 2
* Preparado de la **nonadekanonitrilo** per traktado de **kloroheksadekano** kaj **natria cianido**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **nonadekanonitrilo** per traktado de **kloroheksadekano** kaj **cianida acido**:

### Sintezo 4
* Preparado de la **nonadekanonitrilo** per oksidigo de **nonadekilamino**:

### Sintezo 5
## Vidu ankaŭ
* Nitriloj

## Referencoj 
N