open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Andrzej Wilkosz

**Andrzej Wilkosz** (naskiĝis la 14-an de aŭgusto 1935 en Sosnowiec, mortis la 29-an de decembro 2012 en Mielec) – pola briĝisto, Monda Ĉefmajstro (PZBS - Pola Asocio de Sporta Briĝo), World Life Master en kategorio Open, Seniors Master (WBF - Monda Briĝ-Federacio), European Grand Master kaj European Champion en kategorio Seniors (Eŭropa Briĝ-Ligo), distingita per ora insigno de PZBS (1996), honora membro de Pola Asocio de Sporta Briĝo. (1996).

Laŭ edukiteco estis metalurgo. Aŭtoro de briĝa konvencio „2 karooj de Wilkosz” konata slange "vilkoŝ".

## Eksteraj ligiloj 
* Małopolski Związek Brydża Sportowego, Zmarł wybitny brydżysta Andrzej Wilkosz Malgrandpola Asocio de Sporta Briĝo, *Mortis eminenta briĝisto Andrzej Wilkosz* (kun foto)

Kategorio:Polaj briĝistoj
Tamaziĥta lingvo

La **tamaziĥta lingvo** (memnome ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ, latinige *Tamazight*, elp. ĉe Forvo  aŭ ), estas lingvo el la berbera lingvaro. La tamziĥta estis agnoskita kiel nacia lingvo de Alĝerio en 2002, kaj konstitucia dekreto deklaris ĝin kiel oficiala lingvo en 2016.

Ĉar la berberaj lingvoj estas interkompreneblaj, ne ekzistas konsento ĉu oni konsideru ĝin aparta lingvo aŭ dialekto. Krome, berberaj naciistoj emas emfazi unuecon de sia lingvo por montri unuecon de sia nacio, eĉ kiam tio ĉi ne tute ĝustas lingvistike.
maldekstra|eta|Dulingva trafikŝildo en la araba kaj tamaziĥta
La tamaziĥta estas disvastigita en centra parto de la Atlasa montaro en Maroko kaj ankaŭ parolata en grandaj migrantaj komunumoj en Francio. Tuta kvanto de ĝiaj parolantoj estis ĉirkaŭ 4,590,000 en la jaro 2016, sed preciza censo estas malfaciligita pro tio ke ĉiu lingvo el berbera lingvaro povas iam esti nomata "la tamaziĥta", kaj nur al la lingvo/dialekto de Meza Atlaso tiu ĉi nomo estas ekskluziva.

La tamaziĥta estas unu el la plej grandaj berberaj lingvoj/dialektoj, kune kun la kabila, la ŝelha, la rifa, la ŝauja kaj la tuarega. Aparte en Maroko la tamaziĥta kaj la ŝelha estas la plej parolataj. La diferenco inter la tamaziĥta kaj la ŝelha lingvoj estas malgranda, kompreno estas tute ebla. La distanco al la rifa lingvo iom pli grandas, ĉefe pro la prononco; granda proporcio de la vortprovizo estas la sama.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Norma maroka tamaziĥta lingvo

## Eksteraj ligiloj 
() Khalid Mourigh, enkonduka filmeto pri la kurso '*Berbers voor kinderen*' (Tamaziĥta por infanoj)
Kategorio:Lingvoj de Alĝerio
Kategorio:Lingvoj de Maroko
Kategorio:Lingvoj de Libio
Kategorio:Lingvoj de Tunizio
Kategorio:Berbera lingvaro
Cecco d'Ascoli

'''Cecco d'Ascoli''' (1257-1327) estis itala kuracisto, alkemiisto, filozofo, poeto, liberpensulo kaj astrologo. Lia pseŭdonimo estis de Francesco degli Stabili kaj li instruis astrologion kaj matematikon en la Universitato de Bolonjo. Li prezentis defendon de la astrologio post kiam Dante Alighieri (1265-1321) atakis ĝin en sia "Dia Komedio" kaj li akuzis Dante-on pri herezo. Ironie, Cecco mem estis bruligita en la fajrejo kiel herezulo. Lia nomo en la itala estas la mallonga formo por la propra nomo Francisco. Lia plej grava verko estis alegoria kaj enciklopedia poemo titolita "L'Acerba".

## Vivo 
250px|eta|maldekstra|L'Acerba, ĉapitro pri la monavidemo, Florenco, Biblioteca Medicea Laurenziana, verko de la 14-a jarcento kaj reeldonita en Venecio, en 1510.
eta|*Acerba*, incipit, 1484

En 1322, li fariĝis profesoro pri astrologio en la Universitato de Bolonjo. Laŭdire li estis serve de la papo Johano la 22-a, en Avinjono, kaj ke li konatiĝis kun Dante Alighieri kaj diskutis kun la fama poeto.

Pro tio ke li publikigis komenton pri la "Sfero" de Johano de Sakrobosko, en kiu li proponis aŭdacajn teoriojn pri la agado kaj interveno de la demonoj, li kreis malamikecon kun la klerikularo, kaj en 1324 li estis kondamnita per kelkaj fastoj kaj preĝoj, krom pago de monpuno je sepdek kronoj. Por eskapi de la kondamno, li iris al Florenco, kien li eniris serve de la domanaro de Carlo, Duko de Kalabrio (1298-1328).

Pro sia liberpensado kaj sincera esprimmaniero li faris multajn malamikojn. Li kritikis la Komedion de Dante Alighieri kaj la Kanzono pri Amo de Guido Cavalcanti. Tamen, laŭ la verko de Ernst Cassirer, "La individuo kaj la universo en la renesanca filozofio", li mortis en la fajrejo pro tio ke li difinis la naskiĝon de Kristo per legado de horoskopo. La kuracisto Dino del Garbo senlace lin persekutis kaj la malnova akuzo pri malpieco renoviĝis. Ĉeko ree estis juĝita kaj kondamnita pro insisto pri herezo. Li estis bruligita en Florenco en la sekva tago post la kondamno, estante sepdek-jara. Li estis la unua universitata intelektulo kondamnita de la Inkvizicio.

## Verko 
* L'Acerba (enciklopedia poemo), 14-jarcento

## Literaturo 
* Enciclopedia Treccani
* 1911 Encyclopædia Britannica
* Cecco d'Ascoli. Poeta occultista medievale, Anna M. Partini, Vincenzo Nestler
* Lo illustre poeta Cecho dascoli: con el comento, 1516
* Magia astrologica: da Ermete a Cecco D'Ascoli e da Cecco D'Ascoli a Campanella, Anna Maria Partini, Vincenzo Nestler

## Vidu ankaŭ 
* Johano la 22-a (1249-1334)
* Dino del Garbo (1280-1327)
* Johano de Sakrobosko (1195-1256)
* Guido Cavalcanti (1255-1300) itala poeto
* Pietro Fanfani (1815-1879)
* Tommaso Campanella (1568-1639)
* Dante Alighieri

## Referencoj 
Kategorio:Italaj kuracistoj
Kategorio:Italaj alkemiistoj
Kategorio:Italaj poetoj
Kategorio:Italaj astronomoj
Kategorio:Italaj astrologoj
Kategorio:Italaj liberpensuloj
Kategorio:Viktimoj de inkvizicio
Kategorio:Mortokondamnitoj pro herezo
Kategorio:Universitato de Bolonjo
Utopia

eta|275ra|Bildo de la unua eldono. 1516.
***Utopia*** (Utopio), kies origina nome en latina estis *Libellus ... De optimo reipublicae statu, deque nova insula Vtopiae* (libro pri la ideala stato de respubliko en la nova insulo Utopio) estas verko de Thomas More kaj publikigita en 1516. Tiu estas lia probable plej konata verko. Nur ekde tiu epokfara romano universaliĝis la vorto "utopio" - kiu signifas pragreke "nenielando" (aŭ en Esperanto, Utopio).

La libro konsistas de du partoj. La unua estas dialogo kiu iras ĉefe ĉirkaŭ filozofiaj, politikaj kaj ekonomikaj demandoj en Anglio de la tempo de la aŭtoro kaj la dua parto estas la rakonto kiun unu el la roluloj de la dialogo faras pri la insulo Utopio.

La nomo de la insulo estis inventata de Moro kaj la fakuloj pri lia verko atribuas al li du diferencajn devenojn, ambaŭ el la greka. Unu estas *oŭ*, kiu signifas "ne" kaj la alia *eŭ*, kiu signifas "bonon". Ambaŭokaze, la prefikso komplementiĝas per la vorto *topos*, kiu tradukeblas per "loko".

Laŭ la tempopaso la termino *utopio* populariĝis kiel sinonimo de perfekteco, aŭ io neatingebla, tamen Tomaso Moro ne atribuis al ĝi precize tiun signifon en sia verko.

En la libro *Utopio* la verkisto iom priskribis inventitan lingvon de la Utopianoj. Iuj sciencistoj opinias la verkon kvazaŭ idealan, pli justan britan ŝtaton. Aliaj konsideras lian verkon satiro. Eble T. Morus estis inspirita de la filozofo Platono kaj ties skribaĵo "Timaos". Krome T. Morus priskribis interreligian kulton aŭ pontoreligion, specon de demokratio, aŭguris formon de komunismo, idealoj kiuj revenos en la homaranismon de Ludoviko Zamenhof.

## Bibliografio 
* Tomás Moro, *Utopía*, Editorial Planeta, 2003, traduko de Joaquim Malafrè Gavaldà. ISBN 84-487-1481-4.
* Tomás Moro, "Utopía", Editorial Espasa Calpe, 1952, 1999, 2007, traduko de Pedro Voltes, enkonduko de Fernando Savater, ISBN 978-84-670-2319-0

## Eksteraj ligiloj 
* 
* *A vaca malhada*, gazeto de filozofio en la portugala, Aŭtuno 2016, http://www.youblisher.com/p/1651612-A-Vaca-Malhada-9/  Alirita la 5an de Januaro 2017. Speciala numero dediĉita al "Utopia" (kun partopreno de du esperantistoj).

* Versioj en *PDF*
** Hispanlingva teksto (Universidad de Cádiz).
** Hispanlingva teksto (Biblioteca Virtual Universal) .
** Hispanlingva teksto (Historia1Imagen).

* Latina teksto en Wikisource.
* Cifereca ersio de la eldono de Bazelo de 1517 de la *Utopio* de T. Moro (en latino)  en la retejo de la Universitato de Bielefeld (konsultita la 30an de marto de 2009).

Kategorio:Renesanco
Kategorio:Libroj aperintaj en 1516
Kategorio:Latinlingvaj verkoj
Kategorio:Utopioj
Kategorio:Angla literaturo
Kategorio:Politika filozofio
Lola Bunny

**Lola Bunny** estas antropomorfa kunikla fikciulo de Looney Tunes. Ŝi estas la koramikino de Bugs Bunny. Ŝi unue aperis en la filmo *Space Jam* de 1996.

Kategorio:Fikciaj leporoj kaj kunikloj
Kategorio:Animaciaj roluloj
Kategorio:Aperis en 1996
Kategorio:Roluloj de DC Comics
El Hadj M'Hamed El Anka

'''El Hadj M'Hamed El Anka** (, Berbere ), (20a de majo 1907 en Alĝero – 23a de novembro 1978 en Alĝero) konata ankaŭ kiel **Hadj Muhammed Al Anka**, **El-Hadj M'Hamed El Anka'* (kaj variaj aliaj kombinoj), estis konsiderita La Granda Mastro de la Alandaluzia klasika muziko kaj de alĝeria muziko *ĉaabi*.

Jam 13-jaraĝa li estis dungita en orkestro kie li ekludis mandolon, kio iĝos lia preferata muzikilo.

Post la morto de la ŝejĥo Nador en Majo 1926, en Ĉerĉel, El Anka eklaboris por la organizo de festivaloj por la grupo. La orkestro inkludis Si Said Larbi (realnome Birou), Omar Bébéo (Slimane Allane) kaj Mustafa Ulid El Meddah inter aliaj. En 1927 li komencis partopreni en la kursoj de la ŝejĥo Sid AH Ulid Lakehal, kion li sekvis ĝis 1932.

En 1928 li estis unuafoje eksponita al la ĝenerala publiko, kaj li registris 27 diskojn (78 rpm) por Columbia, lia unua publikigante, kaj partoprenis en la inaŭguro de Radio PTT Alĝero.

## Kantoj 
* *Lahmam lirabitu*
* *Sebhan ellah ja ltif*
* *Ŭin saâdi ŭin*
* *Aĥki fi ĥnata''

## Literaturo
## Eksteraj ligiloj 
* El hadj Mohamed El Anka  Much-copied "El ANKA M'Hamed" article from WebChaabi.com. In French.
* Hadj M'hamed El Anka : La légende du siècle  Artikolo de Karim Aïnouche, ĉe *"La Kabylie de Matoub LOUNES"*

Kategorio:Alĝeriaj muzikistoj
Kategorio:Berberaj muzikistoj
Kategorio:Alĝeriaj kantistoj
Kategorio:Kabilio
Spyro the Dragon

**Spyro the Dragon** (Esperante: *Spajro la Drako*) estas platforma videoludo por la PlayStation, fare de Insomniac Games kaj eldonita de Sony Computer Entertainment. Ĝi aperis la 9-a de septembro 1998. La ĉefroluloj estas juna purpura drako, Spyro, kaj ĝia libela amiko, *Sparx* .

## Resumo 
Unutage, dum televida intervjuo, 2 drakoj tre kolerigas la antagonisto *Gnasty Gnorc* (vortludo je 'fiorko') per aĉaj rimarkoj. Do, Gnasty kolere faras sorĉon kiu enŝeligas ĉiujn drakojn en kristalon. Spyro estas la nura drako kiu spariĝis kaj li ekkomencas aventuron por savi la drakojn kaj venki Gnasty Gnorc.

## Muziko 
La muziko estis komponita de Stewart Copeland, la drumisto de la muzikgrupo The Police.

## Nomo 
La unua kodnomo de la projekto estis 'Pete' , el la Disneja filmo Pete's Dragon, kaj poste dum la ellaboro la draketo estis alinomita al 'Pyro', el la latina kaj greka 'pyro' (fajro). Fine la nomo ŝanĝiĝis al 'Spyro'.

La originala prononco estas , kiel la angla , sed en la franca, hispana kaj itala dubladoj la nomo de la drako estas prononcita . En la 2018-a refaro la prononco en ĉiu dublado estis ŝanĝita al , krome de la franca versio.

## Referencoj 
Kategorio:Videoludoj aperintaj en 1998
Kategorio:Drakoj en populara kulturo
Kategorio:Platformaj videoludoj
Kategorio:Videoludoj de Insomniac Games
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per PlayStation
Kategorio:Videoludoj de Sony Interactive Entertainment
Ĉaabi

**Ĉaabi** estas tradicia muziko de Alĝero (Alĝerio), formaligita de El Hadj M'Hamed El Anka.

Origine el la Kasbaho, la *ĉaabi* unuafoje aperis en la fino de la 19a jarcento, inspirita de voĉaj tradicioj de araba kaj berbera Alandalusa muziko, ankaŭ la hejmo de flamenko. *Ĉaabi* simple signifas "popola" en Alĝeri-araba.

Tipa kanto aperigas lamentajn, arab/berberajn voĉojn, kantatajn kontraŭ orkestra fono de dekduo da muzikistoj, kun violonoj kaj mandoloj kaj falo al melodio de piano kaj al frapado de perkuto. Kvankam ĝi kunhavas multajn temojn kun flamenko - amo, perdo, ekzilo, amikeco kaj perfido, *ĉaabi* estas parto de tre konservema tradicio kaj ties vortumado ofte portas fortan moralan mesaĝon.

## Referencoj 
## Literaturo
* Ahmed Hachlaf, *Anthologie de la musique arabe, 1906-1960*, Publisud ISBN 2-86600-426-4

## Eksteraj ligiloj
*Ournia.com
**Dead Reckoning* (2011)  filmo pri tiu muziko

Kategorio:Alĝeria muziko
Kategorio:Muzikaj ĝenroj
Kategorio:Tradicia muziko
Kategorio:Berbera muziko
Tibor Boromisza (pentristo)

**Tibor Boromisza** [boromisa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boromisza Tibor** estis hungara pentristo, framasono https://hu.wikipedia.org/wiki/Boromisza_Tibor_(fest%C5%91).
eta|Tibor Boromisza: Bazaristoj ĉe Zazar (1914)
eta|Tibor Boromisza: Parko en Szatmárnémeti (1917)
Tibor Boromisza http://artportal.hu/lexikon/muveszek/boromisza-tibor-35  naskiĝis la  en Bácsalmás, li mortis la  en Szentendre.

## Biografio 
Tibor Boromisza post lernado iĝis oficiro, sed ekde 1903 li okupiĝis nur pri pentrado. Komence li lernis de Károly Ferenczy en Artistkolonio (Nagybánya), poste li lernis en Romo (1904), Parizo (1905), Munkeno (1906). Lia unua ekspozicio okazis jam en 1906. Li ofte revenis al la menciita kolonio, kie li apartenis al la "novuloj", baldaŭ li forlasis la kolonion pro malkonsentoj. Ĝis 1918 li vivis en Szatmárnémeti, poste en Budapeŝto. Inter 1945 kaj 1953 li vivis en Keszthely, poste en Szentendre.

## Elektitaj pentraĵoj 
* *Szőlőszedők* (1906)
* *Önarckép* (Memportreto, 1910)
* *Vásárosok a Zazarnál* (1912) - vidu la bildon!
* *Szentendrei látkép ásó parasztokkal* (1922)

## Elektitaj ekspozicioj 
* Keszthely, 1946
* Szentendre, 1962
* Budapeŝto (1980)
* Miskolc (1995)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio kun bildo

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Pagodo de Tiānníng-sì (Pekino)

[eta|Pagodo de [Tiānníng-sì en Pekino.]]

La **Pagodo de Tiānníng-sì** estas okangula brika pagodo sur kvadrata platformo en la ĉina ĉefurbo Pekino ĉe la bikŝuejo Tiānníng-sì.

La pagodo estis konstruita inter 1100 kaj 1120 dum la dinastio Liáo kaj estas do unu el la plej malnovaj altaj konstruaĵoj de nuna Pekino. Ĝi estas alta 57,8 metrojn kaj estas farita laŭ la t.n. Miyan-stilo. Ekde 1988 ĝi troviĝas sur la listo de la monumentprotektindaĵoj de la Ĉina Popola Respubliko (3-150).

## Eksteraj ligiloj 
* Prie informoj porturistaj en la angla lingvo

Pagodoj
Kategorio:Pagodoj
Tibor Boromisza (episkopo)

**Tibor Boromisza** [boromisa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boromisza Tibor** estis hungara pastro, episkopo, kanoniko, prelato, abato.

Tibor Boromisza http://lexikon.katolikus.hu/B/Boromisza.html naskiĝis la  en Kalocsa, li mortis la  en Rumanio en Satu Mare.

## Biografio 
Tibor Boromisza frekventis mezlernejojn en sia naskiĝurbo kaj Baja, poste li studis en Kalocsa kaj Romo. En la lasta urbo li doktoriĝis, li pastriĝis en 1863. Li komencis sian eklezian karieron en Kula, poste li instruis en Kalocsa. Inter 1869 kaj 1893 li estis pastro de Jánoshalma, sed li estis ankaŭ lerneja inspektoro kaj eklezia notario. En 1890 li estis nomumita abato de Hévíz, en 1893 kanoniko de Kalocsa, en 1901 papa prelato, en 1906 episkopo de Szatmátnémeti. Inter 1906–1918 li estis membro de la senato. En 1918 li ricevis la titolon vera sekreta konsilisto. Li tradukis novajn ekleziajn verkojn el la itala kaj hispana lingvoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* Leono la 13-a: *Az alázatosság gyakorlása* (1888) – tradukaĵo
* *Körlevél ... az új egyházjogi kódex rendelkezéseinek végrehajtásáról* (Satu Mare, 1927)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj prelatoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
Libera akvo

**Libera akvo** estas la grundakvo, kiu troviĝas en rokaĵoj influata de la kapilaraj kaj gravitaj fortoj.

## Tipoj kaj ecoj 
La *kapilara akvo* plenigas la kapilarajn porojn, transdonas la likvopremon kaj translokiĝas sub influo de la surfaca tensio. Influo de la kapilara forto al la ŝanĝo de la fiziko-mekanikaj ecoj de la rokaĵoj dependas de ilia konsisto. Kutime ĝi kaŭzas malfortikiĝon de la rokaĵoj en minkavoj.

La *gravita akvo* translokiĝas en la rokaĵojn sub influo de la pezoforto kaj hidraŭlika ŝarĝo en aperanta pro diferenco de hipsometriaj en markoj (por la supraj grundakvejoj) kaj pro diferenco de geostatika en premo (por la profundaj grundakvejoj). Ĝia enhavo dependas de poreco kaj fendeco de la rokaĵoj kaj esprimeblas kiel diferenco inter la plena kaj kapilara akvosorbeblo ru.

## Uzado 
La gravita akvo facile elpreneblas el la rokaĵoj, do oni elpumpas ĝin por akvoliverado. La intensan akvopumpadon akompanas terkrusta sinko. Foje libera akvo kaŭzas evoluon de karsto, sufozio en, soliflukcio en, estiĝo de akvogrundo de kaj aliaj. En areoj de minado tio kaŭzas malstabiliĝon de ŝtonminejaj kaj fosaj muroj, akvumiĝon de la minkavoj, subitan trarompon de akvoj kaj akvogrundoj en la minkavojn.

## Literaturo 
* 

Kategorio:Akvo
Kategorio:Hidrogeologio
Rezső Peéry

**Rezső Peéry** [reĵO pEri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Peéry Rezső** estis hungara verkisto, ĵurnalisto. Lia origina familia nomo estis *Limbacher*.

Rezső Peéry http://adatbank.sk/lexikon/peery-rezso-limbacher/ naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la  en Okcidenta Germanio en Stuttgart.

## Biografio 
Rezső Peéry frekventis liceon en sia naskiĝurbo, poste li studis Prago kaj Parizo.Li akiris diplomon en 1932 en Universitato Komenio en Bratislavo. Post siaj studoj li instruis en gimnazio, sed ĉefe li partoprenis en movado de la hungaroj jam en Ĉeĥoslovakio. En 1938 li estis forigita el la gimnazio, poste li estis ĵurnalisto. Depost la 2-a mondmilito li defendis la hungaran minoritaton, poste laŭ la loĝantarŝanĝo li vivis plu en Hungario, komence en Budapeŝto, poste en Mosonmagyaróvár kaj Sopron. Li instruis en diversaj lernejoj, eĉ li estis lernejestrio. Li apogis la  Hungaran revolucion, tial post la falo li disidis. Komence li instruis en Aŭstrio, poste li estis bibliotekisto en Stuttgart. Ankaŭ tie li kontribuis, eĉ en Radio Libera Eŭropo. Li emeritiĝis en 1975.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Peremmagyarok az idő sodrában* (1941)
* *Réforme et révolution en Pannonie* (Bruselo, 1962)
* *Malomkövek között* (Stuttgart, 1977)
* *Gondolatok a tehervagonban, avagy védőbeszéd a szlovákiai magyarok perében* (1993)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Ĉeĥoslovakiaj hungaroj
Ligita akvo

**Ligita akvo** estas parto de grundakvoj, kiun fizike aŭ kemie ligas malmolaj rokaĵoj.

Malsame ol libera akvo (la gravita) ĝi estas nemovebla aŭ malmulte movebla. 

Ekzistas **du tipoj** de ligita akvo:
* la akvo kiu troviĝas en malmola rokaĵo kaj estas parto de ĝia strukturo;
* la akvo kiu troviĝas en rokaĵaj poroj (la forte ligita kaj loze ligita) kune kun libera akvo, kaj ĉirkaŭvolvas la malmolajn rokaĵojn.

Ili teniĝas danke al elektrostatikaj fortoj, kiuj estiĝas inter la malmola surfaco de la partikloj kaj molekuloj de akvo. Rilatumo inter libera kaj ligita akvoj en la rokaĵaj poroj dependas de grandeco de la rokaĵaj grajnoj (rokaĵa disperso en). En la grandgrajnaj rokaĵoj volumeno de ligita akvo tre malaltas, sed ĝi kreskas laŭe al malgrandiĝo de la partikloj. Ligita akvo speciale abundas en malaltdispersaj, argilaj rokaĵoj kun tre etaj poroj kaj granda partikla surfaco. Kvanto de ligita akvo en la argiloj dependas de ties ecoj, enhavo de la interŝanĝaj kationoj en kaj temperaturo. Plej abundas ĝi en la montmorilonitaj en argiloj. Dum kresko de temperaturo la volumeno de ligita akvo malkreskas ĉefe pro detruo de loze ligita akvo kiu transformiĝas en libera akvo. Ligita akvo de la argilaj rokaĵoj influas iliajn fortikecon kaj filtrecon, ĝi povas esti elpremita, do ludas gravan rolon en formiĝo de la kemia konsisto de grundakvoj kaj de iliaj ekspluateblaj rezervoj en tavolecaj grundakvejoj.

## Literaturo 
* 

Kategorio:Akvo
Kategorio:Hidrogeologio
Shankha Ghosh

**Shankha Ghosh** [ŝankha ghoŝ; bengale: শঙ্খ ঘোষ] (n. 6an de februaro 1932; m. 21an de aprilo 2021) estas barata poeto kaj literaturisto. Lia poezio inspiris tutan generacion de poetoj en la bengala. Li naskiĝis en la distrikto Chandpur, nun en Bangladeŝo. Li studis la bengalan lingvon kaj literaturon, kaj instruis en pluraj kolegioj kaj universitatoj en Kolkato. Li estas konata kiel fakulo pri la vivo kaj verkaro de Rabindranath Tagore.eta|Shankha GhoshGhosh gajnis la prestiĝan premion Gjanpith en 2016.

Kategorio:Bengallingvaj verkistoj
Kategorio:Barataj literaturkritikistoj
Kategorio:Gjanpith-laŭreatoj
Preĝejo Johano Baptisto (Heves)

**Preĝejo Johano Baptisto** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en Heves (urbo), kie ĝi estas la plej malnova kirko.

## Historio 
Laŭ taksoj la unua preĝejo estis konstruita en la 13-a jarcento, post 2 jarcentoj ĝi gotikiĝis. Post dominado de turkoj la katolika grupo estis refondita en 1718. En 1767 la kirko ricevis turon. La orgeno alvenis en 1923, ĝi moderniĝis en 1943. Arkeologoj trovis en 1969 gotikajn fenestrojn.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto. En 1966 en la korto sub la tero oni trovis sonorilon, kiu estis kreita en 1465. La preĝejo havas unusolan turon super la ĉefenirejo. La navo kaj la plurlatera absido havas apogpilierojn. La turo iomete reliefas en la fasado. Skulptaĵo pri Johano Nepomuko estis farita en 1768, nun en la preĝejo, sed kopio estas videbla en la korto. Interne la ĉefaltara bildo prezentas bapton de Kristo, la plafonaj freskoj prezentas vivon de Johano Baptisto. La mebloj estis faritaj en la 18-a jarcento.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare 
* hungare
eta|maldekstre|Absido

Heves
Heves
Tahar Ŭettar

**Tahar Ŭettar** aŭ **Tahar Ouettar** (; 1936 – 12a de Aŭgusto, 2010) estis alĝeria verkisto. Ŭettar estis nomita "unu el la plej fekundaj arablingvaj aŭtoroj en la nordafrika lando".

Naskiĝinta en Berbera familio en Sedrata, Provinco Suk Ahras, li estis subtenanto de arabigo en la tajdo de la Alĝeria sendependiĝo. La esenco de lia projekto, li diris iam, estis “liberigi la alĝerian identecon por fari ĝin arab-berber-islama.” Li denuncis la alĝeriajn franclingvajn verkistojn kiel "restaĵoj de koloniismo". Ŭettar publikigis sian unuan romanon "Al Laz" en 1974. Firme en sia atako al franclingvaj verkistoj, li ankaŭ defendis la uzadon de la Berbera lingvo.

## Verkoj 
### Noveloj 
* *Duĥan fi Kalbi* (fumo en mia koro) Tunizo 1961, Alĝero 1979, 2005.
* *At-Taanat* (la frapoj) Alĝero, 1971, 2005
* *Al Ŝuhada’ ja`udun hadha al usbu`* (la martiroj revenas ĉisemajne) Irako 1974, Alĝero 1984, 2005 (tradukita).

### Teatraĵoj 
* *`ala addifati al uĥra* (ĉe la alia riverbordo). Revue Al Fikr Tunis, fin ‘50.
* *Al harib* (la fuĝinto) Revue Al Fikr Tunis, fin ‘50. Alĝero 1971, 2005.

### Romanoj 
* *Al Laz* (L’Aso) Alger, 1974, Bejruto 1982, 1983, Alĝero 1981, 2005 (tradukita)
* *Al Zilzal* (la tertremo) Bejruto 1974, Alĝero 1981, 2005 (tradukita).
* *Al haŭŭat ŭa Al Kasr* (la fiŝkaptisto kaj la palaco) Alĝero, gazeto Al Chaâb 1974, kaj en 1980 (presejo El Baâth, Konstantino), Egiptio 1987 kaj Alĝero 2005 (tradukita).
* *Ars baghl* (la mulnupto) Bejruto, eldonoj de 1983, Kairo 1988, Alĝero 1981, 2005 (tradukita).
* *Al ouchq ŭa al maŭt fi al zaman al Haraĉi* (amo kaj morto en la tempo Haraĉi) Bejruto 1982, 1983, Alĝero 2005.
* *Tajriba fi Al ouchq* (amesperto) Bejruto 1989, Alĝero 1989, 2005.
* *Rommana* Alĝero 1971, 1981, 2005
* *Al ĉam`aa ŭa Al Dahaliz* (la kandelo kaj la koridoroj) Alĝero 1995 2005, Kairo 1995, Jordanio 1996, Germanio Dar El Jamal 2001.
* *Al Ŭaliju al Tahar ja`udu ila makamihi al zakij* (El Ŭali Tahar revenas al sia sanktejo) Alĝero 1999, 2004, Maroko 1999, Germanio  Dar EL Jamal 2001 (tradukita).
* *Al Ŭaliju al Tahar jarfa`u jadahu bi-du`aa* (la sanktulo preĝas) Alĝero, gazeto Al Ĥabar 2005, Kairo, AĤbar Al Adab 2005.

## Referencoj 
Kategorio:Provinco Suk Ahras
Kategorio:Alĝeriaj verkistoj
André Samosir

**André Samosir** estas indonezia kuracisto, instruisto kaj esperantisto vivanta en Jogjakarto. Ekde julio 2011 aperas la bulteno *Esperanto en Indonezio*, kiun li redaktas, kaj kiu ekde aprilo 2013 transformiĝis al organo de la refondita indonezia Esperanto-Asocio. En intervjuo kun la retejo El Popola Ĉinio en decembro 2013, kiu aperigis ankaŭ foton de li, la edzino kaj tiam ankoraŭ beba filo, informiĝis ke li interesiĝas pri filozofio, lingvistiko, fiziko, blus- kaj elektronik-muziko, instruado. Li kune kun Ilia Sumilfia Dewi kaj multaj aliaj indoneziaj samideanoj, daŭre klopodas por doni prosperecon al la Indonezia Esperanto-Asocio (IEA).

Li eksciis pri Esperanto en 2007 dum li lernis pri multaj artefaritaj lingvoj. Kompreninte ke tio estas la plej uzata lingvo artefarita en la mondo, do estas fakte utila, kaj ankaŭ leginte pri la vivo de Zamenhof, kies pensado, sentado kaj genio tuj ege interesis lin, li tuj eklernis Esperanton post kiam mi eksciis pri ĝi. Tamen, komence lia ebleco por uzi la lingvon ne kreskis, ĉar li ne sciis kie mi povis trovi iun, kun kiu eblus interparoladi. Ankaŭ dum iom da jaroj, li loĝis kaj laboris ie en izolitaj vilaĝoj en pluraj provincoj de Indonezio.

Ĉi tio ŝanĝiĝis, kiam en 2012, li hazarde retparolis kun esperantisto el Ŭonogiro (*Wonogiri*), Hanung Prakoso, ĉe iu reta Linukskanalo. Ekde tiam, Li ekis provi paroli kaj skribi esperante. Alia ŝanco alvenis, kiam (eble fejsbuke ŝi ekkonis min) Heidi Goes, esperantista aktivulino el Belgio, kiu eble fejsbuke ekkonis lin, demandis renkonti lin kaj ŝi ankaŭ petis lin por traduki tiujn artikolojn, kiuj estis utilaj por la Esperanto-movado precipe en Indonezio. Tiam li sciis, ke fakte Esperanto jam ekzistis en Indonezio ekde ĉirkaŭ 1902, kaj la movado estis la plej forta ĉirkaŭ inter 1950 kaj 1960, kun ĝiaj kelkaj legenduloj. li ankaŭ ekparolis kaj ekkunlaboris kun Ilia Dewi, tiama aktivulino de Ĝakarto, kiu en 2013 fariĝis estrino de la nova Indonezia Esperanto-Asocio.

## Fonto 
* intervjuo kun li de decembro 2013 en la retejo El Popola Ĉinio

Kategorio:Indoneziaj esperantistoj
Matthew W. Taylor

**Maddie Taylor** (n. ) estis populara usona muzikisto, verkisto, komikulo kaj aktoro.

## Eksteraj ligiloj
* Matthew W. Taylor ĉe imdb.com

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj humuristoj‎
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Kategorio:Akademia Premio por plej bona subtena aktoro
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Vivo de Gandhi (libro)

***Vivo de Gandhi*** estas biografio pri Mohandas Karamchand Gandhi verkita de Edmond Privat. La 160-paĝa libro estas eldonita en la jaro 1967 de Eldonejo Stafeto en La Laguna. Ĝi konstituas numeron 32 en la serio Beletraj Kajeroj de Stafeto. La studo estas tradukita anglen de Dorothy Threlfall en la jaro 1981 .

## Recenzoj
## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
*Katalogo de Libraro Ludovika
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Mahatma Gandhi
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Budějovické Předměstí

**Budějovické Předměstí** estas kvartalo en Ĉeĥio, orienta urba parto de urbo Písek. Ĝi ensumigas plimulton de koneksa konstruareo sur la dekstra bordo de rivero Otava escepte de la historia centro (parto de Vnitřní Město), kiu ĉirkaŭprenas kvartalon Budějovické Předměstí. Konsisto de Budějovické Předměstí estas ankaŭ kvartalo Táborské Předměstí. Estas ĉi tie registritaj 2501 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Budějovické Předměstí situas en katastra teritorio **Písek** kun areo 38,04&nbsp;km².

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Ŝtonponto en Písek

## Fotogalerio 

View from Church of Mary's Nativity in Písek (1).JPG|Budějovické Předměstí
View from Church of Mary's Nativity in Písek (2).JPG|Budějovické Předměstí
Jitex2.jpg|Budějovické Předměstí

Kategorio:Partoj de Písek
Kategorio:Setlejoj en Ĉeskobudejovica baseno
Nový Dvůr (Písek)

**Nový Dvůr** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Písek, kiu troviĝis en distrikto Písek proksimume 5,5&nbsp;km sudoriente de la distrikta urbo Písek. Estas ĉi tie registritaj 49 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Nový Dvůr situas en katastra teritorio **Nový Dvůr u Písku** kun areo 3&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1790.

## Loĝantaro
## Fotogalerio 

Nový Dvůr (Písek) (1.).jpg|Fiŝlago Dlouhý rybník
Nový Dvůr 01.JPG|Vido al ĉirkaŭaĵo de la vilaĝo
Nový Dvůr (Písek) (6.).jpg|Vilaĝplaca kapelo

Kategorio:Partoj de Písek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Písek
Kategorio:Setlejoj en Ĉeskobudejovica baseno
Pražské Předměstí (Písek)

**Pražské Předměstí** estas kvartalo en Ĉeĥio, unu el kvartaloj de urbo Písek. Estas ĉi tie registritaj 274 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Ĝi troviĝas norde de la urbo, sur la maldekstra bordo de rivero Otava, oriente de ŝoseo I/20 kaj fervojlinio, laŭlonge laŭ stratoj Pražská. En la ĉirkaŭaĵo de la fervojo troviĝas industriaj objektoj, laŭlonge laŭ la rivero sporta areo kaj loĝdomaro el la 1980-aj jaroj. Krom tio ĉi tie troviĝas ankaŭ soldataj objektoj kaj hipermerkatoj. Trafluas tra ĉi tie rojo Jiher, kiu enfluiĝas en la riveron Otava, parte ĝi kondukas tra tubaro sub tero kaj parte ĝi fluas sur surfaco. Pražské Předměstí estas kunigita kun la dekstraflanka parto de la urbo per kelke da pontoj: apud la okcidenta rando per fervoja ponto kaj Ponto de Šrámek ŝoseo I/20, je iom pli oriente per ponteto de tombejo tra insulo, plu laŭ la fluo en la orienta flanko per ŝtonponto, per Nový most kaj per ponteto kuniganta la loĝdomaron sur ambaŭ flankoj de la rivero. Sur la maldekstra bordo de Otava Pražské Předměstí najbaras kun Václavské Předměstí. Trans la rivero ĝi najbaras kun Vnitřní Město kaj kun Budějovické Předměstí.

Pražské Předměstí situas en katastra teritorio **Písek** kun areo 38,04&nbsp;km².

## Loĝantaro
## Memorindaĵo 
* Ŝtonponto en Písek

Kategorio:Partoj de Písek
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Otava
Smrkovice

**Smrkovice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Písek, kiu troviĝis en distrikto Písek proksimume 3&nbsp;km sude de la distrikta urbo Písek. Estas ĉi tie registritaj 248 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Smrkovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 13,4&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1253.

## Loĝantaro
## Fotogalerio 

Smrkovice (okres Písek) 3.jpg|Pentraĵo de grenejo
Smrkovice (okres Písek) 6.jpg|Domo n-ro 13
Smrkovice (okres Písek) 4.jpg|Kruco antaŭ vilaĝplaca kapelo
Smrkovice (okres Písek) 8.jpg|Detalo de la kruco de Krejčo
Smrkovice4.jpg|Domo en Smrkovice

Kategorio:Partoj de Písek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Písek
Kategorio:Setlejoj en Ĉeskobudejovica baseno
Mohamed Boudiaf

**Mohamed Boudiaf** (23-a de junio 1919 - 29-a de junio 1992 ; araba literumado: *Muḥammad Bū-Ḍiyāf*), nomita ankaŭ **Si Tajeb el Ŭatani**, estis alĝeria politikestro kaj unu el la fondintoj de la revolucia Naciliberiga Fronto (FLN) kiu kondukis al la Alĝeria Milito de Sendependeco (1954-1962).

Post partopreno en la milito kaj komencaj rivalecoj post la sendependiĝo li iris al ekzilo.

## Reveno kiel ŝtatestro 
Februare 1992, post 27-jara ekzilo en Kenitra, 15 mejlojn norde de la ĉefurbo de Maroko nome Rabat, la militistaro invitis lin reen por iĝi parolanto de la Suprema Konsilio de Ŝtato de Alĝerio, organo de la militista junto, post la nuligo de la balotrezultoj (vidu artikolon Alĝeria Enlanda Milito). Li tuj akceptis, kaj estis tuj enpostenigita. Publike, li estis prezentita kiel estro ekzilita dum tro longe por esti respondeca pri la perforto kaj korupto de la alĝeria interna post-revolucia politiko, sed la rezulto estas ke li estis malmulte konata de plej el la alĝeria publiko. Tamen, liaj alvokoj al kompleta reformo kaj al fino de la militista hegemonio en politiko okazigis esperon, kaj li rapide akiris iom da populareco, eĉ se multaj ankoraŭ asociis lin kun la militistaro kiu fakte regis Alĝerion en lia nomo.

Eĉ kiel teoria ŝtatestro, Boudiaf estis komplete dependa de la fortoj kiuj estis alportintaj lin al la potenco, kaj liaj povoj estis limigitaj de la militista kaj sekureca establado. Aldone, la lando plue iris al enlanda milito, kun pliiĝanta perforto fare de Islamistoj en la regionoj ĉirkaŭ Alĝero kaj ankaŭ la brutala militista kontraŭagado pliakrigis la situacion. La politika scenejo iĝis ĥaosa, la ekonomio malaltiĝis, kaj Boudiaf aspektis malkapabla efektive plenumi la reformojn kiujn li estis promesinta.

## Murdo kaj heredo 
La 29-an de junio, 1992, la regotempo de Boudiaf estis finigita kiam li estis murdita de korpo-gardisto dum televida publika prelego je la inaŭguro de kultura centro en Annaba, en sia unua vizito ekster Alĝero kiel ŝtatestro. La murdo frapis Alĝerion, kaj iĝis momento de simbola graveco en la moderna historio de la lando. Boudiaf mem akiris konsiderindan politikan gravecon post sia morto, kaj nuntempe estas referencata de multaj politikaj komentistoj kiel martiro por Alĝerio, kaj multaj vidas ke li estus povinta iĝis la savanto de la lando.

## Bibliografio 
* Achour Cheurfi, *La classe politique algérienne, de 1900 à nos jours. Dictionnaire biographique* (Casbah Editions, 2nd edition, Algiers 2006)

Kategorio:Alĝeriaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Alĝerio
Kategorio:Alĝeriaj ribelestroj
Kategorio:Alĝeriaj ekzilitoj
Kategorio:Alĝeriaj revoluciuloj
Kategorio:Francoj de la Dua Mondmilito
Václavské Předměstí

**Václavské Předměstí** estas kvartalo en Ĉeĥio, okcidenta urba parto de urbo Písek. Estas ĉi tie registritaj 342 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Václavské Předměstí situas en katastra teritorio **Písek** kun areo 38,04&nbsp;km².

## Loĝantaro
## Ĉirkaŭaĵo
* Oldřichov

## Fotogalerio 

Písek Václavské předměstí.JPG|Václavské Předměstí
Písek (okres Písek) 14. jpg.jpg|Václavské Předměstí
Písek (okres Písek) 1. jpg.jpg|Václavské Předměstí

Kategorio:Partoj de Písek
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Otava
Vnitřní Město (Písek)

**Vnitřní Město** estas kvartalo en Ĉeĥio, parto de urbo Písek. Kreas ĝin la historia kerno de la urbo limigita de iama remparo. Estas ĉi tie registritaj 170 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Vnitřní Město situas en katastra teritorio **Písek** kun areo 38,04&nbsp;km².

## Loĝantaro
## Fotogalerio 

Pohled na Písek od jezu u lávky (2).JPG|Vnitřní Město
2011.11.6. Písek 086.jpg|Vnitřní Město
2011.11.6. Písek 012.jpg|Vnitřní Město

Kategorio:Partoj de Písek
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Otava
Hradiště (Písek)

**Hradiště** estas kvartalo en Ĉeĥio, unu el kvartaloj de urbo Písek. Devene temis pri vilaĝo situanta super urbo Písek, kiu estis la 1-an de julio 1964 enmembrigita en la urbon. Ĝi dividiĝas en Staré Hradiště kaj Nové Hradiště. Estas ĉi tie registritaj 429 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Hradiště situas en katastra teritorio **Hradiště u Písku** kun areo 5,42&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1389.

## Loĝantaro
## Fotogalerio 

Hradiště, Písek general view 01.JPG|Ĝenerala vido al Hradiště

Kategorio:Partoj de Písek
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Otava
Mohamed Tahar Fergani

**Mohamed Tahar Fergani** (9a de majo 1928 – 7a de decembro 2016) estis alĝeria kantisto, violonisto kaj komponisto, kromnome la Najtingalo de Konstantino. Li estis mastro de la stilo *Maluf* de Konstantino. Mohamed Tahar Fergani estas unu el la malmultaj kantistoj kiuj ludas komponaĵojn en kvar oktavoj. Aldone al *Maluf*, li ludas la *Mahjuz* (popola konstantina tipo kiu derivas el *Maluf*), *Zjul* (muzika ĝenro tiom malnova kiom la *Maluf*, konstantina) kaj la *Haŭzi* (popola tipo kiu derivas el la Tlemcena Garnati).

Lia patro Hamou Fergani estis kantisto de *Haŭzi*. Mohamed Tahar dekomencis en orienta muziko, li poste ŝanĝis de stilo alproksimiĝante al la *Maluf*. Ties du ĉefaj mastroj estis Ĉeiĥ Hasuna kaj Ĉeiĥ Baba Abid. La Fergani-oj estis tre kaptitaj de la *Maluf*. Ankaŭ lia fratino Z'hor estis kantistino kaj lia filo Salim estas agnoskita *ĉeiĥ* de *Maluf*. Mohamed Tahar havas centojn da registroj de sia nomo kaj ricevis kelkajn internaciajn premiojn. Li kreis sian orkestron kaj sian skolon de Konstantino. Unu el liaj kantoj tre konata en Alĝerio estas "Ed Dhalma" (la maljusto) de la poeto Henni Bengenoune. Li mortis en Parizo je aĝo de 88 en la 7a de decembro 2016.

## Bibliografio 
* Bouziane Ben Achour, local Figures, paĝo 32, 2003 https://books.google.com/books?id=HA4UAQAAIAAJ&q=fergani&dq=fergani

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Alĝeriaj kantistoj
Kategorio:Konstantino
Interact

**Interact** estas servoklubo patronita de Rotario Internacia por junuloj de 12 ĝis 18 jaroj kiu serĉas helpi la gvidantemon, la amikecon kaj la bonan volon tra la servo al la komunumo. Kvankam la kluboj Interact estas aŭtonomaj kaj memsufiĉaj, ĉiu klubo ĝuas la patronecon de Rotario, kiu proponas al ĝi apogon kaj orientadon.

La socia kadro de la kluboj varias tre. Estas kluboj kun nur knabinoj aŭ viroj kaj aliaj miksaj; la nombro de partneroj varias ankaŭ. Povas esti integritaj de la studentoj de unu aŭ pliaj lernejoj, aŭ en la sama loko. Ĉiujare, la kluboj Interact realigas, minimume, projekton de servo al la komunumo kaj alian por la stimulado de la bona volo kaj la monda kompreno. Tra ĉi tiuj projektoj, la interact-ianoj forĝas reton de amikecoj kun la lokaj kluboj kaj de la ekstera kaj, en ĉi tiu interago, ili lernas teknikojn de estreco kaj la valoron de la laboro. La servo estas ke kio karakterizu la interact-ianojn. Tra siaj aktivecoj de servo, ili prenas konsciencon pri la graveco de la:
* Disvolvo de la gvidantemo kaj de la persona tuteco.
* Respekto kaj la dispozicio servi la aliajn.
* Valoro de la individua respondeco kaj la tenaceco en la laboro.
* Stimulado de la bona volo kaj la internacia kompreno.
Kiel unu de la programoj de servo Rotario pli signifaj kaj de pli rapida kresko, kun pli ol 10.700 kluboj en proksimume kaj 250.000 membroj, Kluboj Interact en pli ol 110 landoj kaj geografiaj regionoj, akiris tutmondan disvolviĝon. La interact-ianoj ofte impulsas la formadon de kluboj Rotaract kaj ili partoprenas en la Seminarioj de Rotary por Junaj Gvidantoj (RYLA). La interact-anoj partoprenas en la programoj de Interŝanĝo de Junaj kaj Stipendioj de Bona Volo.

Kategorio:Junularaj organizaĵoj
Kategorio:Neprofitcelaj organizaĵoj
Rotary Youth Leadership Awards

**Rotary Youth Leadership Awards (RYLA)** - angle, en traduko pli-malpli 'Rotariaj Premioj por Junulara Gvidado' - estas programo de gvidado kunordigita de la kluboj de Rotario Internacia tutmonde, kiu funkcias kadre de la organizaĵo *Interact*. Ĉiujare, miloj da junuloj partoprenas en ĉi tiu programo. La junuloj de 13 ĝis 30 jaroj estas patronitaj de la rotariaj kluboj por ĉeesti al la okazaĵo organizita de la distra komitato de la klubo. La partoprenantoj estas elektitaj de lia potencialo de gvidado. La rotariaj kluboj kaj la rotaria distrikto kovras ĉiujn elspezojn de la partoprenantoj. La formato de la okazaĵo varias de distrikto al distrikto, sed komune prenas la formon de seminario, tendaro aŭ arta studio por diskuti kapablecojn de gvidado kaj praktike lerni ĉi tiujn kapablecojn. La rotariaj kluboj kaj la rotariaj distriktoj elektas la partoprenantojn kaj faciligas la planon de studoj de la okazaĵo.

Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Kategorio:Junularaj organizaĵoj
Kategorio:Neprofitcelaj organizaĵoj
Katedralo de Halle

eta|La katedralo de Halle en 2009
La **Katedralo de Halle** (germane: *Dom zu Halle*) estas historie grava evangelia kirko en Halle (Saale), Germanio. Longe ĝi estis la rezideja kirko de la ĉefepiskopoj de Magdeburg.

## Historio 
Temas pri la ununura granda konstruaĵo frugotika en la urbo (de ĉ. 1280) kaj la iama monakeja kirko de la dominikanoj. Ĝi plurfoje alikonstruitis. Ĝis la Reformacio ĝi estis centro de eklezia arto en Germanlando. Sed ankaŭ la sciencoj flegitis far la katedralestroj.

Ekde 1520 kardinalo Albrecht von Brandenburg uzis tiun ĉi kirkon, kiun li alikonstruigis, kiel deponejon por siaj relikvoj multegaj. En la germana lingvo oni nomis tiun ĉi egan relikvujon ‘’Hallesches Heiltum’’. La katedralo estis ankaŭ elektita por servi kiel maŭzoleo al li. Do preĝejo relative simpla de la dominikanoj transformitis en renesanca stilo al pompa ejo. Multo el tiu pompo ne plu videblas en nunaj tempoj. Predikisto ĉekatedrala estis ekz. Ludwig Gottfried Blanc.

## Priskribo 
Albrecht farigis belan novan helikan ŝtuparon *(Wendelstein)*, la galeriojn, 17 pilastrajn figurojn estantajn de super natura grandeco (komisiitis prie la majenca skulptisto Peter Schro, inter 1520-1540), dediĉan tabulon en la norda flanka navo, la ambonon (de Ulrich Creutz, 1526) kaj la altarejan seĝaron. Albrecht komisiis Lucas Cranach la Maljunan en la jaro 1520 fari kvazaŭ ĉiujn el la ne malpli ol 18 altaroj kaj multajn bildojn: tiel li volis reagi al la komenciĝinta reformacio. Kiam Albrecht forlasis la urbon finfine en 1541 li prenis kun si al Aschaffenburg la bildojn kaj la altarojn.

Ekstere okulfrapas tegmento sen turoj kaj la portalo de 1525 (la originalo troviĝas en la Kastelo Moritzburg. Apude troviĝas la *Nova Rezidejo* kun blazono de Albrecht super la enirejo. En ĝi troviĝas la geologia kaj paleontologia **Geiseltal-muzeo**. Post 1541 la preĝejo iĝis protestantisma; hodiaŭ ĝi apartenas al la reformita eklezio de la kalvinanoj. Duko Aŭgusto de Saksio (1635-1680) destinigis la kirkon kortega kirko. Li barokigis parton de la intero. En 1702/03 Georg Friedrich Händel estis orgenisto katedrala.

## Literaturo 
Norbert Eisold/Edeltraud Lautsch: *Sachsen-Anhalt* (=Dumont Kunstreiseführer), Ostfildern 2005, ISBN 3-7701-3968-2, p.&nbsp;290-291

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo katedrala
* Informoj prie ĉe dome-schloesser.de 

Kategorio:Protestantismaj preĝejoj en Germanio
Kategorio:Konstruaĵoj en Halle (Saale)
Kategorio:Gotikaj katedraloj en Germanio
Zygmunt Balicki

**Zygmunt Balicki** (naskiĝis la 30-an de decembro 1858 en Lublin, mortis la 12-an de septembro 1916 en Petrogrado) – pola sociologo, publicisto, politikisto kaj unu el ĉefaj ideologoj de Nacia Demokratio.

## Vivo 
Li edukiĝis en Vira Gimnazio en Lublin, kiun finis en 1876. Studis sciencojn pri la socio en Peterburga Universitato, Zuriko kaj Ĝenevo, akirante gradon de doktoro pri juro. Li estis politika aktivulo, sociologo kaj publicisto, unu el la unuaj ideologoj de la pola nacia movado. En 1887 fondis Asocion de Pola Junularo „Zet”. La 3-an de januaro 1891 edziĝis al Gabriela Iwanowska. En 1893 kunlabore kun Roman Dmowski fondis Nacian Ligon kaj Nacian-Demokratian Partion, fonditan en 1897. En la broŝuro „Nacia egoismo rilate al etiko” diferencigis la etikon de ideoj disde la etiko de idealoj inklinante sin al certa morala relativismo favore al atingo de difinitaj naciaj celoj. Post eksplodo de la unua mondmilito ekstaris flanke de Triopa Entento. Li apogis kreon de legioj ĉe la Armeo de Rusa Imperio. Responde al deklaracio de ĉefkomandanto de la rusa soldataro grandprinco Nikolaj Nikolajeviĉ el la 14-a de aŭgusto 1914, subskribis dankan telegramon, proklamantan interalie, *ke sango de la filoj de Pollando, elverŝita kune kun sango de la filoj de Rusio en la batalo kontraŭ la komuna malamiko, iĝos la plej granda garantio de nova vivo en paco kaj amikeco de la du slavaj nacioj*. Kune kun Wiktor Jaroński estis ideodonanto de la kreo de polaj militistaj unuoj, kiuj estis partoprenontaj batali apud la rusa armeo (Puławski-Legio). Li estis membro de Organiza Komitato de Polaj Legioj, formiĝantaj apud la rusaj soldataroj en 1915.

## Verkoj 
* *Hedonizm jako punkt wyjścia etyki* (Hedonismo kiel elirpunkto de etiko) (1900)
* *Liberalizm i demokratyzm* (Liberalismo kaj demokratio) (1886)
* *Parlamentaryzm: zarys socylologiczny* (Parlamentismo: sociologia skizo), volumo 1-2 (1900, 1906)
* *Egoizm narodowy wobec etyki* (Egoismo rilate al etiko) (1903)
* *Metody nauk społecznych i ich rozwój w XIX stuleciu* (Metodoj de sociaj sciencoj kaj ilia evoluo en la 19-a jarcento) (1903)
* *Psychologia Społeczna* (Socia psikologio) (1912)
* *Z doby przełomu myśli narodowej* (El turnotempo de la nacia penso) (1916)

## Bibliografio 
* Zygmunt Wojciechowski, en: *Polski Słownik Biograficzny* (Pola Biografia Vortaro), 1-a volumo, Polska Akademia Umiejętności, Krakovo 1935, p. 233–236. Reprintaĵo: Ossolineum, Kraków 1989, ISBN 83-04-03484-0

Kategorio:Naskiĝintoj en 1858
Kategorio:Mortintoj en 1916
Kategorio:Polaj sociologoj
Kategorio:Polaj politikistoj
Alandalusa muziko

**Alandalusa klasika muziko** (), araba transliterumdo *ṭarab andalusi*, ) estas stilo de araba muziko trovata en diferencaj stiloj tra Magrebo (Alĝerio, Maroko, kaj je pli malalta grado en Tunizio kaj Libio en la formo de la stilo ''ma'luf''). Ĝi originis el la muziko de Al-Andalus (islama Iberio) inter la 9a kaj 15a jarcentoj. Kelkaj el ties poemoj estis komponitaj de aŭtoroj kiaj Al-Ŝuŝtari, Ibn al-Ĥatib kaj Al-Mu'tamid ibn Abbad.

Orkestroj de Alandalusa klasika muziko etendiĝas tra Magrebo, ekzemple en la jenaj urboj:

* Alĝerio: Tlemcen, Nedroma, Ĉerĉelo, Alĝero, Bejaia, Blida, Konstantino, Annaba, Souk Ahras, Sidi Bel Abbès, Orano, Koléa, Blida, Mostaganem
** En Alĝerio, estas tri ĉefaj stiloj aŭ skoloj nome:
*** La *garnati* de la regiono de Tlemcen.
*** La ''sana'a* de la regiono de Alĝero.
*** La *ma'luf* en la oriento de la lando en Konstantino kaj Annaba.
* Maroko: Feso, Tetuano, Sala, Uĥda, Rabat, Tanĝero, Ŝaŭeno, Safi
** La Taraba *Al-Âla*, signife "instrumenta muziko", male al la religia muziko kiu estas ĉefe voĉa hegemonias.
** La *garnati* de la skolo de Tlemcen estas ludata ĉefe en Uĥda.
* Tunizio: Tunizo, Tistur, kaj Kajruano.
* Libio: Tripolo
** En Tunizio kaj Libio, la *ma'luf* estas ĉefa stilo.
* Ekster Magrebo ekzistas la Israela Alandalusa Orkestro, kiu ludas klasikan Alandalusan muzikon pere de *pijjut* el la tradicio de la Sefardoj.

Ili uzas instrumentojn kiaj al-Udo (liuto), *rebab* (*rebec*), *darbuka*, *taarija'' (tamburino), kanun (citro), kaj kemenĉeo. Pli ĵuse, aliaj instrumentoj estis aldonitaj al la ensemblo, kiaj la piano, kontrabaso, violonĉelo, kaj eĉ banĝo, saksofonoj, kaj klarnetoj, kvankam tiuj estas raraj.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Farmer, Henry George (1978). Historical facts for the Arabian musical influence. Ayer Publishing. ISBN 978-0-405-08496-6.

## Eksteraj ligiloj 
* Nuntempa Alandalusa muziko
* Kanto de alandalusmuzika grupo (Turat Al Andalus) dum la 73-a Hispana Kongreso de Esperanto.
Kategorio:Alĝeria muziko
Kategorio:Libia muziko
Kategorio:Maroka muziko
Kategorio:Nordafrika muziko
Kategorio:Al-Andalus
Kategorio:Klasika muziko
Souad Massi

eta|delkstre|Souad Massi koncerte en 2013.
**Souad Massi** [suAD maSI] (سعاد ماسي), 23-a de Aŭgusto, 1972, estas Alĝeria kantistino de Berbera deveno, komponisto kaj gitaristo. Ŝi ekkarieris ludante en la Kabila politika rok-bando Atakor, antaŭ ol lasi la landon post serio de mortominacoj. En 1999, Massi ludis ĉe la koncerto ''Femmes d'Algérie* (Virinoj de Alĝerio) en Parizo, kio kondukis al diskokontrakto kun Island Records.

La muziko de Massi, kiu ĉefe uzas akustikan gitaron, montras okcidentan muzikan stilon kun influoj kiaj de rok, kontreo aŭ de la portugala fado sed foje aliigas orientajn muzikajn influojn kaj orientajn instrumentojn kiaj la al-Udo same kiel afrikajn muzikstilajn influojn. Massi kantas en klasika araba, Alĝeri-araba, franca, foje en angla, kaj en Berbera lingvo, Kabila, ofte uzante pli ol unu lingvo en la sama kanto.

## Diskaro 
* 2001: *Raoui*
* 2003: *Deb*
* 2005: *Mesk Elil*
* 2007: *Live acoustique*
* 2010: *Ô Houria*
* 2015: *El Mutakallimun''

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* www.myspace.com/massisouad

Kategorio:Alĝeriaj kantistoj
Kategorio:Berberaj aktivuloj
Kategorio:Berberaj muzikistoj
Kategorio:Kabilio
Kategorio:Alĝero