open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Rescuers

***The Rescuers*** (prononco laŭ sistemo IFA [], anglalingve por *La Savistoj*) estas la 23-a animacia filmo produktita de Disney kaj publikigita en 1977. La filmo estas bazita sur samnoma libro de Margery Sharp. En 1990 la daŭrigo *The Rescuers Down Under* aperis.

## Intrigo 
La filmo temas pri socio de musoj, nomita *Sukuro-helpa Socio*, lokigita en Nov-Jorko en la kelo de la Unuiĝintaj Nacioj, kiu faras bonajn agojn en la reala mondo.

Du de ĉi tiuj musoj, nomita pordisto Bernardo kaj la eleganta delegitino de Hungario, f-ino Bianka prezentiĝas al la rekupero de Penni, knabina orfino kiu estis forrabita, kun la helpo de la komika albatroso Orvil kaj vario de bestoj loĝantoj de la marĉo en la insulo en kiu s-ino Meduza tenas la knabinon kaptita.

## Ĉefrolantoj 
* Bob Newhart: Bernardo
* Éva Gábor: f-ino Bianka
* Geraldine Page: s-ino Meduza
* Michelle Stacy: Penni
* Joe Flynn: s-ro Snups
* John McIntire : Rufus
* James MacDonald: Evinrud
* Jim Jordan: Orvil, la albatroso
* Shelby Flint: solisto
* Robie Lester: f-ino Bianca (kanto

## Kantoj de la filmo 
* *La Vojaĝo (The Journey)* – solisto
* *Sukuro-helpa Socio (Rescue Aid Society)* – La prezidanto, kunsidantaro, Bernardo, kaj f-ino Bianka
* *Morgaŭ estas alia tago (Tomorrow is Another Day)* – solisto
* ''Iu estas atendanta vin (Someone's Waiting For You)* – solisto

## Titolo de la filmo tra la mondo 
* Angla: *The Rescuers*
* Araba: *المنقذون*
* Ĉeĥa: *Zachránci*
* Ĉina: *救難小英雄*
* Dana: *Bernard og Bianca*
* Estona: *Päästesalk*
* Finna: *Pelastuspartio Bernard ja Bianca*
* Franca: *Les Aventures de Bernard et Bianca* []
* Germana: *Bernard und Bianca – Die Mäusepolizei*
* Greka: *Μπερνάρ και Μπιάνκα: Κομμάντος της Σωτηρίας* (Bernár ke Biánka: Kommándos tis Sotirías)
* Hispana: *Los Rescatadores* (Hispanio), *Bernardo y Bianca* (Sud-Ameriko)
* Hungara: *A mentőcsapat*
* Itala: *Le avventure di Bianca e Bernie*
* Japana: *ビアンカの大冒険* (Bianka no dai Bōken)
* Kartvela: *მაშველები*
* Kataluna: *Els rescatadors*
* Korea: *생쥐 구조대*
* Litova: *Gelbėtojai*
* Nederlanda: *De Reddertjes*
* Norvega: *Bernard og Bianca*
* Pola: *Bernard i Bianka*
* Rusa: *Спасатели* [Spasateli]
* Svahila: *Waokoaji*
* Sveda: *Bernard och Bianca*
* Taja: *หนูหริ่งหนูหรั่งผจญเพชรตาปีศาจ*
* Vjetnama: *Nhân viên cứu hộ''

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* 

Kategorio:Angla literaturo
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj animaciaj filmoj
Kategorio:Disney-figuroj
Kategorio:Fantastaj filmoj
Kategorio:Filmoj de Disney
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1977
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:Usonaj muzikaj filmoj
Kategorio:Fikciaj musoj kaj ratoj
Pinzgau

[dekstra|eta|Mapo de la [federacia lando (Aŭstrio)|aŭstria federacia lando Salcburgio. La Pinzgaŭ en ruĝa koloro.]]

**Pinzgau** (elparolu: pincgaŭ) estas la populara nomo de la politika distrikto (germanlingve: Bezirk) Zell am See en la aŭstria federacia lando Salcburgio. La nomo Pinzgau devenas de la germana vorto *Binsen* (junkoj) kiuj amase kreskis laŭlonge de la antaŭe neregulita Salzach. Oriente la Pinzgau limas al la Pongau (distrikto Sankt Johann), okcidente al la federacia lando Tirolo, norde al Germanio kaj en la sudo, de okcidento orienten; al Sudtirolo (Italio), Orienttirolo (parto de la federacia lando Tirolo) kaj la federacia lando Karintio (Kärnten).

## La komunumoj en la distrikto 
900px

## Tutdistriktaj vidindaĵoj 
* Pinzgau-fervojo, etŝpura

## Famuloj 
* Anton Faistauer
* Vitalo de Salcburgo, episkopo kun la kromnomo *apostolo de Pinzgau*

## Eksteraj ligiloj 
* portalo pri Pinzgau (ne nur turisma)


Kategorio:Alpoj
Lipar

**Lipar,** serbe **Липар,** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Okcidenta Baĉka** en municipo de Kula.
eta|dekstra|Lipar situas en la mapo en la verda municipo

## Bazaj informoj 
* Areo: 37&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 110 m
* Loĝantaro: 1800
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: 25
* Aŭtokodo: SO

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944.

## Loĝantaro en 2002 
* serboj :  (90,97%)
* hungaroj : 45 (2,49%)
* montenegranoj : 28 (1,54%)
* rutenoj : 14 (0,77%)
* kroatoj : 11 (0,60%)
* ukrainoj : 11 (0,60%)
* jugoslavianoj : 7 (0,38%)
* germanoj : 4 (0,22%)
* rusoj : 3 (0,16%)
* aliaj : 3 (0,16%)

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Imbolko

**Imbolko** (kimre kaj ) estas unu de la kvar pligrandaj festivaloj de vikanoj. Nordhemisfere, oni festas ĝin la 1-an de februaro, kaj sudhemisfere la 1-an de aŭgusto.

La festo estas tradicia tempo por adeptigo de estontaj vikanoj.

## Historio de Imbolko 
Historie, Imbolko estis Irlanda festtago dediĉita al Brigid, la Diino de kreemeco, metalverkado, kaj kuracigado. Feminisma interpreto de Brigid estas fikciigita en la romano *La fajroj de Bride*, de Ellen Galford.

## La signifo de la nomo 'Imbolko' 
eta|dekstra|La nomo de la festo originale estis 'Oimelc', kiu signifas 'ŝafinan lakton'.
'Imbolko' literale signifas 'en la ventro de la Patrino', sed ties originala Kelta nomo, 'Oimelc', signifas 'ŝafinan lakton' aŭ 'la festeno de la ŝafina lakto'. Ambaŭ referencas al la printempiĝado, kiel rimarkigite de la lakto de ŝafinoj dum naskiĝas siaj ŝafidoj. Aliaj nomoj de la sama festo estas Gwyl Fair kaj 'la festeno de Pan'.

## Imbolko kiel ĝin festas Vikanoj 
Imbolko estas la komenco de printempo. Festoj temas pri lumiĝo kaj novaj komencoj, kaj, kiel ĉiuj la lumaj festoj, puriga festivalo dum kiu oni forigas la malnovan honore al la nova.

**Kelkaj faraĵoj kiuj okazas tradicie dum Imbolko**:
Kandelbruligoj, Ŝtonkolektadoj, Neĝtraambuladoj dum kiuj oni serĉas la unuajn rimarkigojn de la Printempo, Manĝado, kaj bruligo de ĝojfajrojn.

Tradiciaj Imbolkaj manĝaĵoj kiaj lakto, pano, aŭ terpomoj estas inkluzivigitaj en specialajn manĝadojn, kaj la ĉefa celo de magiaĵoj igitaj dum ĉi tiu festivalo estas tiuj kiuj temas pri ŝanĝigo.

### Imbolko laŭ Vikana mitologio 
La Diino naskas sian infanon kaj poste reiĝas virgulino. La infana Dio kreskas (onidire, oni povas vidi tion laŭ la kresko de la tagluma tempo).

## Notoj 
(1) http://www.wicca.com/celtic/akasha/imbolclore.htm 
(2) http://www.religioustolerance.org/wicimbolc.htm 

## Vidu ankaŭ 
* Belteno
* Novpaganismo
* Viko

Kategorio:Viko
Eostaro (Viko)

**Eostaro** estas unu de la kvar Malpligrandaj festoj de Vikanoj. Nordhemisfere, oni festas ĝin la 21-an de Marso, kaj sudhemisfere la 23-an de Septembro. (Sed tio dependas ja de kiam fakte okazas la ekvinokso.)

## Historio de Eostaro
La festo originale estis dediĉita al la Anglo-saksa Diino Eostre.  Ĝi estis festo pri semado de la kamparoj.

## Eostaro kiel ĝin festas Vikanoj
Eostaro estas festo pri fekundeco, konceptiĝo, kaj regeneracio dum la tero refekundiĝas post sia longa dormo dum Vintro.  Ĝi estas la triumfo de lumo kontraŭ mallumo, ĉar ekde ĉi tiam dum la jaro, la tagoj estos pli longaj ol la noktoj.

Dum la pratempoj, Eostara estis tempo por semi la kampojn.  Hodiaŭ, tamen, la festo pli temas pri ekfunkciigi planojn- 'semi' la ideojn kiuj eble iĝos agoj post kelkaj monatoj.

### Eostaro laŭ Vikana Mitologio
La festo kiam geedziĝas la Dio kaj Diino fakte ne estas prikonsentite pri, inter Vikanoj.  Laŭ kelkaj, tio okazas dum Belteno, sed oni ankaŭ diras ke okazas dum Eostaro.  Dependas de la tradicio- kaj je oniaj propraj kredoj.

## Vidu ankaŭ
*ekvinokso
*novpaganismo
*Viko

Kategorio:Viko
Viktor Kulakov

**Viktor Kulakov** () estas sovetia kaj ruslanda esperantisto. Naskiĝis  en Jekaterinburg (tiam Sverdlovsk). Esperantistiĝis en 1982 per gazeta kurso Esperanto en 16 tagoj. Ekspres-kurso. de Boris Kolker. Partoprenis en multaj esperantistaj renkontoj, ofte kiel (kun)organizanto. Sekretario de sverdlovska esperanto klubo dum kelkaj jaroj.
Viktor estas unu el la ruslandaj pioniroj de “komputiligo” de Esperantujo. Li kunlaboris en la eldonejoj Sezonoj kaj Ural-Sovety por kiuj li produktis esperantajn tiparojn kaj pelilojn laŭ la kodigo, rekonita de Komputika leksikono kiel “la rusa esperantigo de Kulakov”. Ekde la fondo de Ruslanda Esperantisto ĝis 1994 li pasigis multajn centojn da horojn enpaĝigante ĝin.
En 1995 li disponigis sian oficejan ret-adreson por la E-Centro Jekaterinburg, kaj ekfunkciigo de hejmpaĝo de La Ondo de Esperanto kaj Sezonoj estas lia merito. Eks-redakciano de La Ondo de Esperanto pri komputilaj aferoj. Eks-membro de TEĴA, UEA. Eks-gvidanto de la Komputista Sekcio de REU.

## Eksteraj ligiloj 
* Kunorganizanto kaj teksestro de REK-2005
* “La Ondo de Esperanto” kaj eldonejo “Sezonoj”

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Sverdlovska provinco
Hidrocelo

**Hidrocelo de testiko** aŭ **testika hidrocelo** (greke ὕδωρ akvo kaj κήλη hernio) nomiĝas akumuliĝo de sera likvo inter tegaĵoj de testiko. Likvaĵo povas kolektiĝi ankaŭ en sperma funiklo; en tia kazo oni parolas pri *hidrocelo de sperma funiklo*.

Hidrocelo de testiko povas esti operacie forigita.

## Eksteraj ligiloj 
* Hidrocelo 

Kategorio:Sindromoj en urologio
Kategorio:Sindromoj en infana kirurgio
Kategorio:Testiko
Vikaj festoj

eta|La 'Rado de la Jaro'.
**La festoj** de la vikanoj estas dividitaj en du specojn: Sunaj kaj Lunaj (Alie nomite Grandaj kaj Negrandaj, respektive).

* Saveno
* Imbolko
* Beltejno
* Lunaso

* Julo
* Eostaro
* Lijtho
* Mabono

## Vidu ankaŭ 
* Novpaganismo
* Viko

Kategorio:Viko
Gajdobra

eta|dekstra|Situo de Gajdobra en Serbio (en la verda municipo).
eta|dekstra|240px|Romkatolika preĝejo de Gajdobra
eta|265px|Iamaj germanaj loĝdomoj en Gajdobra
**Gajdobra,** serbe **Гајдобра,** germane **Schönau,** hungare **Szépliget** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka en municipo de Baĉka Palanka.

## Bazaj informoj 
* Alto super marnivelo: 91 m
* Areo: 25&nbsp;km²
* Loĝantaro: 2960
* Poŝtkodo: 21432
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

## Situo 
## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao precipe germanoj alvenis tien. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szépliget 2 732 homoj (2 386 germanoj). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. Fine de la 2-a mondmilito la serboj funkciigis deportitan tendaron precipe por germanoj. En 2002 loĝis en Gajdobra 2968 homoj, (serboj 2808 (95%), slovakoj 34, kroatoj 21, hungaroj 19, jugoslavianoj 16 kaj aliaj).

## Vidindaĵo 
* Romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno de 1788, la turo estas 35 m-ojn alta
* Nova serba preĝejo
* Iamaj germanaj loĝdomoj

eta|265px|maldekstra|Nova serba preĝejo en Gajdobra

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Mankunigo

[dekstra|eta|350px|Vikana mankunigo kiu okazis dum 2005 en [Britujo.]]

**Mankunigo** estas speco de geedziĝo kiu temas speciale pri vikanoj kaj aliaj novpaganismaj religioj.

## Vidu ankaŭ
*Novpaganismo
*Beltejno
*Viko

Kategorio:Viko
Mladenovo

eta|dekstra|Situo de Mladenovo en Serbio (en la verda municipo).
eta|300px|Romkatolika preĝejo en Mladenovo
eta|300px|Serba preĝejo en Mladenovo
**Mladenovo,** serbe **Младеново,** germane kaj kroate **Bukin,** hungare **Dunabökény** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka en municipo de Baĉka Palanka. En 1945 oni nomumis la vilaĝon pri milita heroo "Mladen Stojanović" [stojanovitj].

## Bazaj informoj 
* Alto super marnivelo: 88 m
* Areo: 87&nbsp;km²
* Loĝantaro: 3350
* Poŝtkodo: 21422
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

## Situo 
Mladenovo situas proksime de Danubo.

## Historio 
Grafo Buky [buki] fondis komunumon en la proksima insulo en la 13-a jarcento. Post la turka erao precipe germanoj alvenis tien. En 1750 kaj en 1810 inundoj okazis, tial la vilaĝanoj trovis novan lokon por la vilaĝo iom for de Danubo. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Dunabökény 3628 homoj (2958 germanoj (82%)). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio. En 2002 loĝis en Mladenovo 3358 homoj, (serboj 3171 (94%), jugoslavianoj 63, kroatoj 20, hungaroj 16, slovakoj 6 kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto de 1812, en 1934 pligrandiĝis, la turo estas 39 m-ojn alta
* tombeja kapelo omaĝe al Tombo de Kristo de 1879
* serba preĝejo
* skulptaĵo pri Mladen Stojanović

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Ödön Széchenyi

**SZÉCHENYI Ödön**  (14-a de decembro 1839 Bratislavo - 24-an de marto 1922, Konstantinopolo, Turkio) estis hungara grafo, turka general-leŭtenanto, fondinto de la turka fajrosestinga organizo, membro de la Konsilio de la Ĉefurbaj Publikaj Laboroj (de Budapeŝto, Hungario).

Li naskiĝis kiel pli juna filo de István Széchenyi, lia frato estis Béla Széchenyi. Li estis hungara registara komisiito de la londona monda ekspozicio de 1862, kie li - en la sekvaj monatoj - konatiĝis kun agado de la angla fajroestingaj brigadoj. Post lia realveno en Hungario en 1863, li fondis en Budapeŝto la voluntulan fajroestingan asocion, kiun oni oficiale rekonis nur en 1870. Li akiris diplomon pri ŝipkapitanecon en 1866. Li partoprenis en fondo de la *Magyar-Svájci Gépgyár Rt.* (Hungara-Svisa Maŝinfabrika A.K.), de la Ŝipfabriko Peŝt-Fiume A.K.. De li venas la ideo pri uzo de la dentrada fervojo al la budapeŝta Ŝvab-monto, Kablotramo de Buda.

La Kablotramo (Funikularo) de Budavár estis la dua tiutipa instalaĵo en la mondo. La planojn pretigis inĝeniero Ödön Juraszek [jurasek odon], la efektivigon inĝeniero Henrik Woglfarth ekde komenco de 1869. La funikularo ekveturis la 2-an de marto 1870.

Post multaj incendioj en 1870-73 en Konstantinopolo, je deziro de la sultano Széchenyi organizis en 1874 la turkan kontinentan kaj akvan fajrobrigadojn.

Li estas entombigita en la eŭropa flanko de Istanbulo, proksime al la interna urbo, en la rom-katolika tombejo Feriköy.

Kategorio:Hungaraj nobeloj
Kategorio:Historio de Hungario
Kategorio:Fajroestingistoj
Nova Crvenka

**Nova Crvenka,** serbe **Нова Црвенка,** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Okcidenta Baĉka** en municipo de Kula.
eta|dekstra|Nova Crvenka situas en la mapo en la verda municipo

## Bazaj informoj 
* Areo: 37&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 106 m
* Loĝantaro: 520
* Poŝtkodo: 25224
* Telefonprefikso: 25
* Aŭtokodo: SO

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis al la senhomaj lokoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944.

## Loĝantaro en 2002 
* serboj : 435 (83%)
* montenegranoj : 31 (6%)
* hungaroj : 28 (5%)
* kroatoj : 16 (3%)
* aliaj : 6 (1%)

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Blazono de la provinco de Badajoz

eta|dekstra|200px|Blazono de la provinco kaj urbo de Badajoz.
La **Blazono de la urbo de Badajoz kaj de la provinco de Badajoz** en regiono Ekstremaduro, Hispanio, enhavas la jenan bildon:
* Sur blua fono ruĝa leono kiu reprezentas la regnon de Leono, ĉar Badajoz estis konkerita en 1230 de la reĝo Alfonso la 9-a de Leono.
* La leono estas ĉe kolono kun latina diraĵo "Plus Ultra" signife "Pli transe", tio estas "Estas io trans la maro" anstataŭ la klasika "Nenio estas trans la maro" rilate la Atlantikon trapasintan de la konkeristoj de tiu regiono.
* Verda tero.
* Orkolora reĝa krono kun kvin folioj inter perloj sur cirklo de juveloj.

Tiu blazono estas adoptita ankaŭ de la *Diputación Provincial de Badajoz*, kiu estas la administra instanco de la fonduso por la provinco.

Kategorio:Ekstremaduro
Akvorezervujo de Zújar

La **Akvorezervujo de Zújar** [zUĥar] estas akvorezervujo konstruita sur la rivero Zújar, en la Provinco de Badajoz, Hispanio.

Kun pluvokvanto neregula, la rivero Zújar estas regulita de du apudegaj akvorezervujoj. En 1964 oni konstruis la akvorezervujon nomata *Akvorezervujo de Zújar*, ene de la Plan Badajoz kiu donis al la baseno de la rivero Gvadiano abundajn resursojn por ties profito por irigacio kaj produktado de elektra energio. Post pli da 20 jaroj kaj sur la fino de la jam konstruita akvorezervujo, oni komencis en 1986 konstrui novan akvorezervujon super la rivero Zújar. La konstruado finis en 1990. Tiu nova akvorezervujo, nomata Akvorezervejo de La Serena estas la plej granda akvorezervujo de Hispanio, kaj estas unu el la plej grandaj de Eŭropo, enhavanta internan maron de ĝis 13.000 ha.

Nune la iama Akvorezervujo de Zújar estas tute malgranda kompare kun la nova tute apuda Akvorezervejo de La Serena. Antaŭe ĝi enhavis 700 hm³ kaj nun nur 309 hm³. Sed el tiu ĉi akvorezervujo oni sendas akvon por irigacio al la komarko Vegas Altas, ĉu rekte pere de la Kanalo de Zújar aŭ subtere al la Baraĵlago de Orellana kaj de tie poste pere de la Kanalo de Orellana. Krome ĉirkaŭ estas vizitindaj naturaj lokoj por banado, fiŝkaptado, birdumado ktp.

Kategorio:Akvaj rezervujoj en Hispanio
Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Provinco Badaĥozo
Ĉelarevo

eta|dekstra|Situo de Ĉelarevo en Serbio (en la verda municipo).
eta|300ra|Romkatolika preĝejo en Ĉelarevo
eta|300ra|Germana malnova loĝdomo en Ĉelarevo
**Ĉelarevo,** serbe **Челарево,** slave *Čelarevo,* germane **Tscheb,** hungare **Dunacséb** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka en municipo de Baĉka Palanka. En 1946 oni nomumis la vilaĝon memore al heroo Zdravko Čelara (1917-1942).

## Bazaj informoj 
* Alto super marnivelo: 76 m
* Areo: 34&nbsp;km²
* Loĝantaro: 5420
* Poŝtkodo: 21413
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

## Situo 
## Historio 
Post la turka erao precipe germanoj alvenis tien. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Dunacséb 2572 homoj (1954 germanoj (76%)). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. En 2002 loĝis en Čelarevo 5423 homoj, (serboj 4396 (81%), slovakoj 462, hungaroj 138, jugoslavianoj 114, kroatoj 62 kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Ĉieliro de Dipatrino de 1822, en 1907 rekonstruiĝis, en 1966 renoviĝis, la turo estas 38 m-ojn alta

## Famulo 
En Duncséb naskiĝis hungara-germana literaturhistoriisto Jakab Bleyer.

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Rivero Zújar

*Por la vilaĝo de la provinco Granado vidu la artikolon Zújar.*

280ra|eta|dekstra|Ponto super la rivero Zújar.

La **rivero Zújar** [zUĥar] estas rivero de Hispanio, la plej akvohava alfluanto de la rivero Gvadiano maldekstre. Ĝi estas 214 km longa kaj havas basenon de 8.508 km². Naskiĝas en la monteto de La Calaveruela, ĉe Fuente Obejuna, en la Provinco de Córdoba kaj trafluas la nordokcidentan zonon de la provinco de Córdoba, tiel kiel la komarkoj de la Campiña Sur kaj de La Serena, ambaŭ en Ekstremaduro, ĝis sia enfluo en Villanueva de la Serena.
Ĝiaj ĉefaj alfluantoj estas la riveroj Guadamatilla, Guadalmez, Esteras kaj Guadalemar, dekstre; kaj Guadalefra, maldekstre.

## Geografio 
### Naskiĝo 
La rivero Zújar naskiĝas en la provinco de Córdoba, ĉe Fuente Obejuna, en la Fonto de la Santanilla situa en la loko de La Calaveruela (733 msmn). La fonto situas je la deklivo de la Monteto de La Calaveruela, ene de la municipa teritorio de La Coronada, domaro apartenanta al Municipo de Fuente Ovejuna.

La unuaj 4 km de la rivero trafluas en la provinco de Córdoba, kaj post tio, en la loko konata de la lokanoj kiel Huerta del Zújar, iĝas provinca limo inter Kordovo (Andaluzio) kaj Badajoz (Ekstremaduro), ĝis sia enfluo en la Akvorezervujo de La Serena.

### Trafluo 
Post la naskiĝo la rivero iras al nordo kaj limas inter la provinco de Córdoba kaj tiu de Badajoz. Ĝi ricevas dekstre la alfluon de la rivero Guadalmez, ĉe Cabeza del Buey, turnas ĝin al nordokcidento, kaj iĝas la fino de la Akvorezervejo de La Serena. Post la Akvorezervujo de Zújar, trafluas ankoraŭ kelkajn kilometrojn al okcidento kaj enfluas en la rivero Gvadiano ĉe Villanueva de la Serena (Badajoz).

### Akvorezervujoj 
Kun pluvokvanto neregula, la rivero Zújar estas regulita de du apudegaj akvorezervujoj. En 1964 oni konstruis la Akvorezervujon nomata Zújar, ene de la Plan Badajoz kiu donis al la baseno de la rivero Gvadiano kun abundaj resursoj por ties profito por irigacio kaj produktado de elektra energio. Post pli da 20 jaroj kaj sur la fino de la jam konstruita akvorezervujo, oni komencis en 1986 konstrui novan akvorezervujon super la rivero Zújar. La konstruado finis en 1990. Tiu nova akvorezervujo, nomata Akvorezervejo de La Serena estas la plej granda akvorezervujo de Hispanio, kaj estas unu el la plej grandaj de Eŭropo, enhavanta internan amron de ĝis 13.000 ha.

## Eksteraj ligiloj 
* *Confederación Hidrográfica del Guadiana*, ŝtata instanco pri la baseno de la rivero Gvadiano
* Municipiaro de la Serena  pri akvoliverado
* Stato de la Akvorezervujo de La Serena
* web Privata de ano de *La Coronada* 

Kategorio:Riveroj en Hispanio
Kategorio:Andaluzio
Kategorio:Ekstremaduro
Last Drop Falls

***Last Drop Falls*** estas la tria unuopaĵo de la finnlanda muzikgrupo Sonata Arctica. Ĝi estis publikigita la 24-an de septembro 2001 de Spinefarm Records.

## Trakoj 
# *Last Drop Falls* (Lasta guto falas) – 5:13
# *Die With Your Boots On* – 4:56
# *Mary-Lou* (Mary-Lou) – 4:30

## Anaro 
* Tony Kakko - kantisto
* Jani Liimatainen - gitaristo
* Mikko Härkin - klavarinstrumentisto
* Tommy Portimo - frapinstrumentisto
* Marko Paasikoski - basisto
* Nik Van-Eckmann - parolanta voĉo
Turrillas

**Turrillas** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Almería, sude de Hispanio. Ĝi estas en la komarko Filabres-Tabernas en la centro de la provinco.
La areo de la municipo estas 39 km2 kie loĝas 229 geloĝantoj, do loĝdenso estas 5.9 loĝ./km2.
Turrillas situas je 47 km de la provinca ĉefurbo Almería.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 229 geloĝantoj de la municipo **Turrillas** estas 98 inoj kaj 131 viroj. En la 39-kvadratkilometra teritorio estas la vilaĝo, kie loĝas 170 geloĝantoj, kaj aliaj 59 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 3, 0 inoj kaj 3 viroj, kaj mortis 2, 1 inoj kaj 1 viroj. Tiel la natura kresko estis 1 (0.4%). La laborkapabla loĝantaro estis 95 homoj (41.5%).

Fonto: INE

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Almería

## Eksteraj ligiloj 
* Turrillas  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Kategorio:Municipoj de Provinco Almería
Turre

**Turre** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Almerio, sude de Hispanio.

La areo de la municipo estas 107 km2 kie loĝas 3.264 geloĝantoj, do loĝdenso estas 30,5 loĝ./km2.
Turre situas je 85 km de la provinca ĉefurbo Almería en la komarko *Levante Almeriense* kaj municiparo *Consorcio del Río Aguas*. Ĝi apartenas al la Jurisdikcia Teritorio de Vera kun Antas, Bédar, Carboneras, Cuevas del Almanzora, Los Gallardos, Garrucha, Lubrín kaj Mojácar.

## Geografio 
[eta|maldekstre|Preĝejo de Turre. [Turo estas en hispana *Torre*.]]
Turre estas je 53 metroj super marnivelo kaj nur je 4 km de la mediteranea marbordo, la geografiaj koordinatoj estas 37º 09' N, 1º 53' O.

La municipo estas inter la bordo de la rivero Aguas kaj la montaro Sierra Cabrera.

En ĝia municipa teritorio estas du plej altaj altitudoj proksimaj al la 1000 msm, nome Cerro de La Mezquita (962 msm) kaj Cerro Arráez (919 msm), pro kio Sierra Cabrera ricevas neĝon foje vintre.

### Limaj municipoj 
* Norde: Vera.
* Sude: Carboneras.
* Sudoriente: Mojácar.
* Oriente: Garrucha.
* Nordoriente: Los Gallardos.

Ĉiuj el ili, ene de la provinco Almerio, Andaluzio.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 3.264 geloĝantoj de la municipo **Turre** estas 1.586 inoj kaj 1.678 viroj. En la 107-kvadratkilometra teritorio estas 6 setlejoj, kie loĝas 2.969 geloĝantoj, kaj aliaj 295 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 35, 16 inoj kaj 19 viroj, kaj mortis 33, 12 inoj kaj 21 viroj. Tiel la natura kresko estis 2 (0,1%). La laborkapabla loĝantaro estis 1.089 homoj (33,4%).

## Loĝlokoj 
La ses vilaĝoj aŭ loĝlokoj en la municipo estas:
:Turre, 2.642 loĝantoj en 2007.
:Cortijo Grande, 171 loĝ.
:Cortijo Cabrera, 135 loĝ.
:La Fuente del Royo, 17 loĝ.
:La Carrasca, 4 loĝ.
:Los Moralicos, 1 loĝanto en 2008.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Almería

## Eksteraj ligiloj 
* Turre  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Kategorio:Municipoj de Provinco Almería
Broken (Sonata Arctica)

***Broken*** (angle: "Rompita") estas la kvina unuopaĵo de la finnlanda muzikgrupo Sonata Arctica, publikigita de Spinefarm Records la 23-an de junio 2003.

## Trakoj 
# *Broken (edit version)* (Rompita) – 3:54
# *Broken (album version)* – 4:20
# *Dream Thieves* (Ŝtelistoj de revoj)  – 4:25
# *The Gun* – 3:34

## Anaro 
* Tony Kakko - kantisto
* Jani Liimatainen - gitaristo
* Mikko Härkin - klavarinstrumentisto
* Tommy Portimo - frapinstrumentisto
* Marko Paasikoski - basisto
Victoria's Secret (unuopaĵo)

'''''Victoria's Secret'''* (angle: "Sekreto de Victoria") estas la kvara unuopaĵo de la finnlanda muzikgrupo Sonata Arctica, publikigita la 17-an de februaro 2003 de Spinefarm Records.

## Trakoj 
# *Victoria's Secret (edit version)* (Sekreto de Victoria) – 3:55
# *Victoria's Secret (album version)* – 4:43
# *Fade to Black'' (Sveni ĉe la nigra) – 5:44

## Anaro 
* Tony Kakko - kantisto
* Jani Liimatainen - gitaristo
* Mikko Härkin - klavarinstrumentisto
* Tommy Portimo - frapinstrumentisto
* Marko Paasikoski - basisto
* Jens Johansson - solo de klavarinstrumento
Paid in Full (Sonata Arctica)

***Paid in Full*** estas la naŭa unuopaĵo de la finnlanda muzikgrupo Sonata Arctica, publikigita de Spinefarm Records la 27-an de aprilo 2007.

## Trakoj 
# *Paid in Full (Radio Edit)* (Pagita plene) – 3:50
# *Out in the Fields* – 4:06
# *Paid in Full (Album Version)* – 4:24

## Anaro 
* Tony Kakko - kantisto
* Jani Liimatainen - gitaristo
* Henrik Klingenberg - klavarinstrumentisto
* Tommy Portimo - frapinstrumentisto
* Marko Paasikoski - basisto
Successor

**Successor** estas la unua muzikalbumeto de la finnlanda muzikgrupo Sonata Arctica, publikigita en Finnlando la 7-an de aŭgusto 2000, poste en la tuta mondo.

## Anaro 
* Tony Kakko - kantisto
* Jani Liimatainen - gitaristo
* Tommy Portimo - frapinstrumentisto
* Janne Kivilahti - basisto
* Mikko Härkin - klavarinstrumentisto

## Trakoj 
# *Full Moon (edit)* - 5:08
# *Still Loving You* - 4:33
# *I Want Out* - 3:52
# *San Sebastian* - 4:46
# *Shy* - 4:18

; Japana eldono
# *UnOpened (live)*
# *FullMoon (live)*

; Franca eldono
# *8th Commandment (live)*
# *Letter to Dana (live)*

; Argentina kaj meksikana eldono
# *Replica (live)*
# *My Land (live)*
# *UnOpened (live)*
# *FullMoon (live)*
# *8th Commandment (live)*
# *Letter to Dana (live)*

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Pluraj eldonoj de *Successor*
Ruĝeca muŝkaptulturdo

La **Ruĝeca muŝkaptulturdo** (***Neocossyphus fraseri*** or ***Stizorhina fraseri***) estas specio de birdo de la familio de Turdedoj. Ĝi estas membro de la genro Neocossyphus kiu enhavas speciojn loĝantajn en Afriko; nome tiu specio troveblas en Angolo, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Ekvatora Gvineo, Gabono, Gvineo, Niĝerio, Sudano, Tanzanio, Ugando kaj Zambio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj.

La Finŝa muŝkaptulturdo estas ofte konsiderata samspecifa kun tiu (BirdLife International 2004).  Tamen, la Finŝa muŝkaptulturdo estas traktata ĉi tie kiel separata specio laŭ la *Handbook of the Birds of the World* (del Hoyo et al. 2005).  Krome la genro de muŝkaptulturdoj estas foje lokata en separata genro, *Stizorhina* (BirdLife International 2004), sed ĉi tie aperas ene de la genro *Neocossyphus*, denove laŭ Hoyo et al. (2005).

Tiu specio estas ĝenerale bruneca, kiel multaj turdoj, sed **pli ruĝecbruna** ol plej parto el ili kaj kun tre ruĝaj nuancoj en brusto kaj dorso, el kiuj la unua estas fakte ruĝoranĝa kaj la dorso sufiĉe ruĝeca. De tiu ĝenerala nuanco devenas la nomo de la specio. Nur la kapo estas pli bruneca sen ruĝeca nuanco. Iriso kaj beko estas nigrecaj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Stizorhina fraseri.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 27an de julio 2007.
* 

Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Nova Gajdobra

eta|dekstra|Situo de Nova Gajdobra en Serbio (en la verda municipo).
**Nova Gajdobra,** serbe **Нова Гајдобра,** germane **Wekerledorf,** hungare **Wekerlefalva** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka en municipo de Baĉka Palanka. La hungara kaj germana loknomoj devenas de ĉefministro Sándor Wekerle.

## Bazaj informoj 
* Alto super marnivelo: 87 m
* Areo: 18&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1400
* Poŝtkodo: 21431
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

## Situo 
Nova Gajdobra situas laŭ traira flankovojo.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao precipe germanoj alvenis tien. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Wekerlefalva 993 homoj (937 germanoj (94%)). Ĝis fine de la 1-a mondmilito la loko apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj iĝis parto de Hungario ĝis 1944. En 2002 loĝis en Nova Gajdobra 1409 homoj, (serboj 1354 (96%), jugoslavianoj 15 kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Muŝkaptulturdoj

La **muŝkaptulturdoj** estas mezgrandaj insektomanĝantaj birdoj de la genro ***Neocossyphus*** de la familio de Turdedoj. Du specioj estas komune nomataj "formikoturdoj"; tiuj ne estu konfuzitaj kun la formikoturdoj de la familio de suboscinoj nome Formikariedoj, el kiuj tiuj estas malproksime rilataj.

Temas pri specioj loĝantaj en arbaroj de Afriko:
* Ruĝeca muŝkaptulturdo, *Neocossyphus fraseri*
* Finŝa muŝkaptulturdo, *Neocossyphus finschii*
* Ruĝavosta formikoturdo, *Neocossyphus rufus*
* Blankavosta formikoturdo, *Neocossyphus poensis*

Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Ksilografio

[eta|200ra|*[Rinocero de Dürer|Rinocero*Albrecht Dürer, 1515Lignogravuraĵo (21,4 x 29,8 cm)]]
[eta|*[Sankta Mikaelo luktanta kontraŭ la drako* de Albrecht Durero.]]
**Lignogravurado** aŭ **ksilografio** Li indikas etimologion el la greka *ksilon + graphein* (ligno gravuri). Kaj li aldonas la terminojn *ksilografiisto* aŭ *ksilografo*, por artisto specialista je ksilografiaĵoj; *ksilografio*, por arto ksilografi aŭ pristudi ksilografiaĵojn; *ksilografitipo*, *ksiloplastiko*.

## Artistoj 
* Jost Amman
* Albrecht Dürer

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ligna gravurado

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la internacia asocio de gelignogravuristoj (XYLON)
* Historio kaj tekniko de lignogravurado (artikolo germanlingva)

Kategorio:Gravurado
Kategorio:Presarto
Kategorio:Grafikaj artoj
Kantono Kossuth (Iovao)

La **kantono Kossuth** () estas unu el la 99 kantonoj de Usono en la subŝtato Iovao. Laŭ la stato de la jaro  en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas ''*. La kantono estis fondita la . La kantona ĉefurbo estas Algona. La nomo venis de hungara politikisto Lajos Kossuth, kiu gvidis batalon de libereco kontraŭ la Habsburgoj en 1849.

La teritorio situas tute norde en la subŝtato kaj norde havas limon al la najbara subŝtato Minesoto.

## Municipoj kaj komunumoj 
Jenaj urbaj municipoj (*cities'') situas en la distrikto:

: Algona  
: Bancroft  
: Burt  
: Fenton  
: Lakota  
: Ledyard  
: Lone Rock  
: Lu Verne, tute en la sudo de la kantono kaj parte jam en la najbara kantono Humboldt
: Swea City 
: Titonka
: Wesley
: West Bend, tute okcidente en la kantono kaj parte jam en la najbara kantono Palo Alto
: Whittemore

## Vidu ankaŭ 
* listo de kantonoj de Iovao

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kantonoj de Iovao
Utamaro

**Kitagaŭa Utamaro** (japane 喜多川 歌麿; naskiĝis en 1753; mortis en 1806) estis japana artisto, kiu aparte famiĝis pro siaj koloraj lignogravuraĵoj. Oni scias malmulton pri lia infanaĝo kaj liaj debutoj. Li foje uzis aliajn nomojn ol Utamaro: Yusuke, Yuki, Nobuyoshi, aŭ Toyoaki.
[eta|Japana kolora [lignogravuraĵo de Utamaro, kiu montras prostituiton kun kliento]]Kiel kutime por japanaj lignogravuristoj, la arta temo de Kitagaŭa Utamaro estis la Ukijo-e, la efemera mondo. Li aparte konatiĝis pro siaj bildoj el la mondo de gejŝoj. La artisto uzis plej perfektigitajn teknikojn kaj tre nuancigis la kolorajn efikojn de siaj verkoj. Li apartenas al la artistoj kiuj aparte influis la franciajn impresionismajn artistojn.

## Eksteraj ligiloj 
* bildoj de grafikaĵoj de la artisto en la retejo Zeno (germane)

Kategorio:Gravurado
Kategorio:Japanaj artistoj
Dakota urbo (Iovao)

**Dakota City** - en Esperanto *Dakota urbo* - estas urbo de Usono, en la subŝtato Iovao. Temas pri ĉefurbo de la kantono Humboldt (Iovao). Laŭ la stato de  en lurbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Dakota City situas apud la multe pli granda urbo Humboldt.

[eta|maldekstra|350px|Situo en la [kantono Humboldt (Iovao) kaj la kantono en la ŝtato Iovao]]

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Iovao
Manĉukua imperiestra armeo

La **manĉuka imperiestra armeo** estis la oficiala armeo de la de Japanujo regata Manĉukuo.

## Historio 
eta|dekstra|250px|Trupoj de la manĉukua imperiestra armeo dum manovro
eta|250px|Generaloj de la manĉukua imperiestra armeo
eta|250px|Militista bando de la manĉukua imperiestra armeo
Dum la okupado de Manĉukuo fare de la japana imperia armeo estis kaptitaj ĉirkaŭ 60.000 de la 160.000 soldatoj de la nordorienta armeo de Zhang Xueliang. Inter ili la generaloj Xi Qia, Chang Hai-peng kaj Zhang Jinghui.

Post kreado de la ŝtato Manĉukuo en marto 1932 estis kreita el volontuloj de tiuj kaptitoj la unuaj trupoj de la manĉukua imperiestra armeo. Multe el tiuj soldatoj estis nespertaj junuloj, opidependuloj aŭ solduloj, kiuj batalis por la flanko, kiu pli multe pagis. Tial moralo kaj lojaleco estis tre dubindaj en la unua manĉukua armeo.

## Bibliografio 
* Philip Jowett: ''Rays of the Rising Sun, Volume 1: Japan's Asian Allies 1931-41, China and Manchukuo*. Helion and Company Ltd., 2005, ISBN 1-874622-21-3.
* Philip Warner: *Japanese Army of World War II''. Osprey Publishing, 1973, ISBN 0-85045-118-3.

## Eksteraj ligiloj 
* Strukturo de la manĉukua imperiestra armeo la 1-an de marto 1932 
* Operacio Aŭguststurmo: la sovetia invado de Manĉukuo 

Kategorio:Armeo
Kategorio:Historio de Ĉinio
Kategorio:Historio de Japanio
Terekspansio

eta|236ra|Ekspansianta Tero
La **terekspansio**, aŭ **tera ekspansio** estas teorio, kiu provas kialigi la movon kaj la situon de la kontinentoj sur la surfaco de Tero per hipotezo de grandiĝo de la tera radiuso de po 1 ĝis 100 milimetroj ĉiu jaro.

Tiu teorio, tre polemikita, estas nun forlasita, al profito de tiu de la kontinenta drivo, sed, nuntempe, estas ĉiam subtenata far de partizanoj de Samuel Warren Carey.

Tia *ekspansio* povus okaziĝi, aŭ kun konstanta maso (kvazaŭa ŝvelo) aŭ kun kreskanta maso, per sorbo de ekstera materio.

Oni ne konfuzu la terekspansion kun la akrecio, kolekto de meteoroidoj kaj aliaj kosmaj polvoj far de planedoj

## Historio 
En 1889, kaj 1909 Roberto Mantovani hipotezis ke ununura kontinento kovris la praan surfacon de Tero, kiu tiam estis malpli vasta ol nun. Pro vulkana aktiveco, Tero grandiĝis; la terkrusto disŝiriĝis en pluraj fragmentoj kaj akvo plenigis la interspacojn.

Estis la unua fojo, kiam oni elvokis nocion pri prakontinento, kiun Alfred Wegener nomos Pangeon.

## Fizikaj kialoj 
En 1888, Ivan Osipovich Jarkovskij provis ekspliki la graviton kiel sorbo de etero far de la korpoj. La maso de la kosmaj objektoj tiam grandiĝus. Sed la ekzisto de etero restis nepruvita.

En 2004, la germana fizikisto Konstantin Meyl proponis ke Tero sorbus la sunajn neŭtrinojn. Ĉi-tiu hipotezo prediktas, ke suneklipsoj estigus tertremojn.

Claude Deviau proponis similan hipotezon: Magnetaj unupolusoj emisiitaj el Suno amasiĝus ĉe la teraj polusoj kaj transformiĝus al hidrogeno.

Iuj volas kialigi la grandecon de pratempaj bestoj, kiel la dinosaŭroj per malpli forta tera gravito, pro malpli granda tera maso en tiuj-ĉi tempoj; sed ĝis nun, neniu bone konata fizika proceso klarigas plimasiĝon de Tero.

En 1938, la fizikisto Paul Dirac sugestis, ke la gravita konstanto malkreskas. Tio instigis la germana fizikisto Pascual Jordan aserti, ke la planedoj grandiĝas pro "malstreĉo" de iliaj interoj. Jordan opiniis, ke la tera radiuso duobligis dum la lasta cento da milionoj da jaroj.

La rusa geologo Vladimir Larin hipotezis, en 1993, ke la terkerno konsistiĝas el metalaj hidridoj kiu estus pli densa ol la metalo mem. La liberigo de hidrogeno estigas malpligrandeco de la denseco de Tero. Tiu teorio klarigas ankaŭ la ĉeeston de akvo sur Tero.

Nuntempe, pli bona kono pri la meĥanismoj de la tektona plato kaj pri fenomenoj de subdukcio senvalidigis la teorion pri terekspansio.

maldekstra

## Eksteraj ligiloj 
*  Ĉu la Tera ekspando danĝeras ? 
*  Bertrand Lefait kredas en la tera ekspando
*  Filmo (france parolata)

Kategorio:Teorioj
Kategorio:Geologio
Kantono Humboldt (Iovao)

**Kantono Humboldt** () estas unu el la 99 kantonoj de la usona subŝtato Iovao (*Iowa*). Laŭ la stato de la jaro  en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas Dakota urbo (*Dakota City*).  La kantono estis fondita la . Ĝi estas nomata laŭ la germana sciencisto Alexander von Humboldt.

## Municipoj kaj komunumoj
Jenaj urbaj municipoj (*cities*) situas en la kantono:
*Bode.
*Bradgat.
*Dakota urbo (Dakota City).
*Gilmore City, okcidente de la kantono, parte en kantono Pocahontas.
*Hardy.
*Humboldt.
*Livermore.
*Lu Verne, norde, parte en kantono Kossuth.
*Ottosen.
*Pioneer.
*Renwick.
*Rutland.
*Thor.
[eta|400px|center|Urboj en la kantono kun ĉefurbo [Dakota City (Iovao)|Dakota City emfazita]]

## Vidu ankaŭ 
* listo de kantonoj de Iovao

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Referencoj 
Humboldt
Kategorio:Alexander von Humboldt
Santa Ana (Cáceres)

**Santa Ana** (Sankta Ana) estas municipo kaj loĝloko de Hispanio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma komunumo aŭ regiono Ekstremaduro, al ties pli norda provinco Kacereso *(Cáceres)* kaj al la komarko *Tierra de Trujillo*. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Iam la vilaĝo nomiĝis **Aldea del Pastor**, tio estas Domaro de la paŝtisto.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *santaniegos*. 

## Situo 
Santa Ana estas situa en la centra parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Tierra de Trujillo, kie la plej proksima urbo estas Trujillo. La areo de ties teritorio estas de 34,99&nbsp;km². Ĝi estas en ebenaĵo kio konsistigas la komarkon inter tiu kaj la Sierra de Montánchez. Inter la altaĵoj elstaras la Calamocha kaj la holmo nomita "la Barrera del Brujo" (La barilo de la sorĉisto). Trafluas la teritorion la rojo Gibranzos. La klimato estas mediteranea kaj subtropika; inter la indiĝena flaŭro elstaras: la anzino, la makiso, la cisto, la ruĝa lavendo, ktp.

## Ekonomio 
Enspezofontoj estas precipe agrikulturo kaj brutobredado.

## Interesaĵoj 
* Preĝejo de Sankta Ana.
* Blazona domo de la familio de Pizarro.
* Muelejo ĉe la rojo Gibranzos.
* Naturaj ĉirkaŭaĵoj indaj por piedirado.
* Ĉasado kaj fiŝkaptado en lagunoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Municipoj de Cáceres
Kantono Poweshiek (Iovao)

**Kantono Poweshiek** (*Poweshiek County*, ) estas unu el la 99 kantonoj de la usona subŝtato Iovao (*Iowa*). Laŭ la popolnombrado en 2000, ĝi enhavis 18.815 loĝantojn. La areo estas 1.518 km2. La kantona ĉefurbo estas Montezuma.

## Municipoj kaj komunumoj 
Jenaj urbaj municipoj (*cities*) situas en la kantono:
* Barnes City.
* Brooklyn.
* Deep River.
* Grinnell.
* Guernsey.
* Hartwick.
* Malcom.
* Montezuma.
* Searsboro.
[eta|400px|center|Urboj en la kantono kun ĉefurbo [Montezuma (Iovao)|Montezuma emfazita]]

## Eksteraj ligiloj 
Poweshiek County, Iowa , usona censa oficejo.

## Referencoj 
Poweshiek
Kantono Iovao (Iovao)

La **kantono Iovao** () estas unu el la 99 kantonoj de Usono en la subŝtato Iovao. Laŭ la stato de la jaro  en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas ''*. La kantono estis fondita la . 

## Municipoj kaj komunumoj
Jenaj urbaj municipoj (*cities*) situas en la kantono:
* Ladora.
* Marengo.
* Millersburg.
* North English, sude kun parto en la kantono Keokuk.
* Parnell.
* Victor, okcidente, parte en la kantono Poweshiek.
* Williamsburg.
Jenaj nealigitaj komunumoj (*unincorporated communities'') situas en la kantono:
* Conroy.
* Homestead.
* South Amana.

## Vidu ankaŭ 
* listo de kantonoj de Iovao

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kantonoj de Iovao
Roksaltuloj

La **Roksaltuloj** estas mezgrandaj insektomanĝantaj aŭ ĉiomanĝantaj birdoj de la genro ***Chaetops***, kiu konstituas la tutan familion de **Ĥaetopedoj**. La du specioj, nome la Ruĝeca roksaltulo, *Chaetops frenatus*, kaj la Oranĝabrusta roksaltulo, *Chaetops aurantius*, estas endemiaj loĝantaj birdoj de suda Afriko. La Ruĝeca roksaltulo (aŭ Kablanda roksaltulo) estas loĝanta en Okcidenta Kablando kaj Sudorienta Kablando, dum la Oranĝabrusta roksaltulo estas distribuata en la altaj teroj de Lesotho kaj ĉirkaŭaj areoj en Sudafriko. La du roksaltuloj estis traktataj kiel separataj specioj, ĉar diferencaj en grando kaj plumaro. La teritorioj ne koincidas, sed preskaŭ.

Origine tiuj birdoj estis lokitaj en la familio de Turdedoj, kaj foje ankaŭ kun Silviedoj kaj Timaliedoj, sed ĵusaj studoj pri DNA indikas, ke tiuj birdoj estas fakte prapaserinoj pli rilataj al la Pikatartedoj, familio en kiu ankaŭ ili estis foje klasitaj.

Tiuj estas malgrandaj birdoj kun ĉefe **bruna kaj ruĝa plumaro**. Ambaŭ afrotropisaj specioj havas **longajn, blankapintajn nigrajn vostojn**, nigrajn gorĝojn, larĝajn **blankajn submustaĉajn liniojn**, ruĝecajn aŭ oranĝajn ventrojn kaj pugojn kaj griznigre bilditajn dorsojn kaj flugilojn. Nestojn oni konstruas el herbo surgrunde (kontraste kun Pikartoj, kiuj konstruas kotonestojn en kolonioj). La kvanto de la ovodemetado estas de 2 ovoj por la Ruĝeca roksaltulo kaj de 2 al 3 ovoj por la Oranĝabrusta roksaltulo. Ambaŭ seksoj kovas dum 19–21 tagoj. La idoj estas manĝigataj de la gepatroj kaj de la helpantoj dum 30 tagoj, sed elnestiĝo okazas antaŭ tiu fino.

## Vidu ankaŭ 
* Finboso

## Referencoj 
Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Mejbono

**Mejbono** aŭ **Mabono** (*angle Mabon*) estas rikolta festivalo kiu festiĝas dum la aŭtuna ekvinokso (Sep. 21-24).  Principe ĝin festas novpaganismanoj, kaj inter tiuj ĉefe vikanoj.

## Mabono por novpaganismanoj
Mabono estas la festo de la dua rikolto, kaj la dua festo por vikanoj kiu temas pri dankemo.  Ĝi estas la tago post kiu denove la nokto estas plilonga ol la tago, do ĝi estas festivalo de planado, kaj pensado.

### Mabono laŭ Vikana Mitologio
La Dio nun iĝas multe pli aĝa ol la Diino, kaj do estas oldulo.  Li komencas esti dormema, kaj mortiĝos dum Saveno.

## Vidu ankaŭ
*Novpaganismo
*Viko

Kategorio:Novpaganismo
Murdo de James Bulger

La **murdo de James Bulger** estis okazo multe ekscesa de violento sensenca, kiu okazis la  en Anglio. Etulo en la aĝo de 2 jaroj nomata James Bulger homforkaptiĝis de du knaboj en la aĝo de 10 jaroj, Jon Venables kaj Robert Thompson, kiuj ambaŭ poste torturis James kaj fine lin murdis. 

Jon kaj Robert estis en lernej-evitado. En la butika centro de Bootle ili kunportis James, dirante al vidantoj, ke ili estas liaj fratoj. Dum promenado de 4 kilometroj, ili supozeble piedbatis James kiam tiu ploris. Post kiam ili venis al la fervojo de Liverpool, Jon kaj Robert ĵetis brikojn kontraŭ la kapo de James, ŝprucigis farbon en liajn okulojn, puŝis bateriojn en lian buŝon kaj fine, kovrinte per brikoj la kapon de James, postlasis lin sur la fervojo. Post nelonge trajno dividis la korpon de James en du partojn, sed en tiu momento la etulo plej verŝajne jam estis senviva.

La korpo mutilita de James baldaŭ troviĝis. Jam post kelkaj tagoj, Jon kaj Robert ambaŭ estis arestitaj pro spuroj de DNA, sango kaj farbo blua. Ili konfesis kaj estis kondamnitaj al la deviga dumviva enkarcerigo, kiu en puna juro de Britio por neplenaĝuloj estas konforma al 8 jaroj en prizono. Ili liberiĝis en junio 2001 en la ago de 18 jaroj, malgraŭ multaj streboj por plilongigi ilian areston. Ili ambaŭ kaj iliaj familioj havas novajn identecojn kaj nekonatajn restadejojn nuntempe.

Kategorio:Murdoj
Kategorio:Britio
Neŝtin

eta|dekstra|Situo de Neštin en Serbio (en la verda municipo).
eta|300px|Panoramo de Neštin
**Neštin,** serbe **Нештин,** hungare **Nyest** [njest] estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Suda** Baĉka en municipo de Baĉka Palanka.

## Bazaj informoj 
* Alto super marnivelo: 135 m
* Areo: 34&nbsp;km²
* Loĝantaro: 900
* Poŝtkodo: 21314
* Telefonprefikso: 21
* Aŭtokodo: NS

## Situo 
Neštin situas laŭ dekstra bordo de Danubo. Ilok troviĝas 5&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko. Baldaŭe keltoj vivis tie, poste la romianoj havis tie fortikaĵon. Antaŭ la hungaroj avaroj loĝis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1323. En la 16-a jarcento la komunumo apartenis al la Osmana Imperio, poste serboj alvenis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nyest 1648 homoj (serboj en majoritato, hungaroj kaj kroatoj en minoritato). Ĝis fine de la 1-a mondmilito Nyest apartenis al Hungario, al Szerém, al distrikto de Újlak, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio (dum la 2-a mondmilito al Kroatio). En 2002 loĝis en Neštin 900 homoj, (689 serboj (77%), 86 kroatoj, 56 slovakoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* preĝejo omaĝe al Kosmaso kaj Damiano de 1759

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio