Silicia dioksido

**Silicia dioksido**, aŭ **dioksido de silicio** aŭ ankoraŭ **silico**, estas kemia kombinaĵo kun formulo **SiO2**. Ĝi estas senkolora solido ĉeestanta en abundo en la natura medio kaj en diversaj vivaj estaĵoj. Ĝi ekzistas en libera formo en malsamaj kristalaj aŭ amorfaj formoj, kaj kemie kombinita kun aliaj oksidoj al en silikatoj, kiuj estas la ĉefaj eroj de la terkrusto kaj termantelo. Ĝi ekzistas en la formo de diversaj mineralaj kombinaĵoj kaj sintezaj produktoj, kiel ekzemple fandita silico, vaporita silico, opalo kaj aeroĝelo. Kombinita aŭ ne-kombinita, ĝi konsistas el 60,6% pri la maso de la kontinenta terkrusto. Ĝi estas precipe abunda en formo de kvarco, precipe en granitoj. Ĝi ankaŭ ekzistas en la formo de sinteza materialo, kiel kvarca vitro, fumigita silico, silica ĝelo kaj aeroĝeloj. Ĝi estas uzata kiel struktura materialo, en mikroelektroniko, kiel elektra izolaĵo, same kiel ingrediento por la farmacia industrio kaj la agrikultura industrio.

La termino **silico** povas ankaŭ rilati al ĉiu mineralo konsistanta al silicia dioksido, precipe kvarco, kalcedono kaj opalo.

La inhalo de fajne dividita kristala silico estas venena kaj povas konduki al severa inflamo de la pulmoj, silikozo, bronkito, pulmo-kancero kaj aŭtoimunaj malsanoj kiel sistema disigita eritemo kaj reŭmata artrito. Aliflanke, la sorbo de amorfa silicia dioksido kaŭzas nur mallongajn reverteblajn inflamojn.

## Aplikoj 
### Konstruado 
Ĉirkaŭ 95% de la komerca uzo de siliko (sablo) estas en la konstruindustrio, ekzemple, en la produktado de betono (portlanda cementa betono).

### Vitro 
Silikoksido estas la ĉefa komponanto en plejparto de vitroproduktado. Kiam aliaj mineraloj estas fanditaj kun siliko, la principo de frostpunkta depresio malaltigas la fandopunkton de la miksaĵo kaj pliigas ĝian fluecon. La vitra transira temperaturo de pura siliko (SiO₂) estas proksimume 1475 K. Kiam fandita siliko (SiO₂) estas rapide malvarmigita, ĝi ne kristaliĝas sed solidiĝas en vitron. Tial, plejparto de ceramikaj glazuroj estas faritaj ĉefe el siliko.

### Manĝaĵoj kaj Farmacio 
Koloida siliko, precipitigita siliko, aŭ siliko preparita per pirolizo estas ofte uzataj aldonaĵoj en manĝaĵproduktado. Ĝi estas ĉefe uzata kiel fluiga agento aŭ kontraŭkunpremiĝa agento por pulvoraj manĝaĵoj (kiel spicoj kaj nelaktaj kafkremigiloj) aŭ pulvoraj tabletoj. Ĝi povas absorbi humidon en higroskopaj aplikoj. Koloida silikoksido estas uzata kiel klarigilo por vino, biero kaj suko, kaj ĝia E-numero estas E551. kaj natura akvoabsorbo. Diatomito estas minerala produkto, kiu estis uzata en manĝaĵoj kaj kosmetikaĵoj dum jarcentoj. Ĝi konsistas el la silikoksida ŝelo de etaj diatomeoj; neprilaborita diatomito iam estis uzata kiel dentopulvoro. Sinteza aŭ minita hidratigita silikoksido estas uzata kiel malmola abraziaĵo en dentopasto.

### Duonkonduktaĵoj 
Silikoksido estas vaste uzata en duonkonduktaĵa teknologio.

Termika oksidado (silikoksido) pasivigo de siliciaj surfacoj estas ŝlosila procezo en la duonkonduktaĵa industrio. Ĝi estas ofte uzata por fabriki metal-oksido-duonkonduktaĵajn kamp-efikajn transistorojn (MOSFET-ojn) kaj siliciajn integrajn cirkvitajn blatojn (uzante ebenajn procezojn).

## Referencoj 

Kategorio:Ceramikaj materialoj
dioksido