Citronkardelo

[eta|dekstre|250px|Masklo de [Korsika kardelo (*Carduelis citrinella corsicana*), subspecio (aŭ frata specio) de la Citronkardelo.]]
eta|*Carduelis citrinella*
La **Citronkardelo** (***Carduelis citrinella***, iam *Serinus citrinella* aŭ
*Fringilla citrinella*) estas malgranda paserina birdo, membro de la familio de Fringedoj. Dum longe tiu kardela fringedo estis lokita en la genron *Serinus*, sed ĝi ŝajne estas pli proksime rilata al la Eŭropa kardelo (*C. carduelis*).

Tiu palearktisa birdo estas specio de loĝantaj birdoj en la montoj de sudokcidenta Eŭropo el Hispanio al Alpoj. Ties plej norda reprodukta areo troviĝas en la Nigra Arbaro de sudokcidenta Germanio. Individuoj vidataj pli norde estas plej probable skapintoj el kaptiveco, ĉar plej parto de tiaj vidaĵoj okazis antaŭlonge. Ekzemple la specimeno 582 de la *Staatliches Museum für Tierkunde Dresden* estas unujara masklo pafita supozeble en Saksio antaŭ 1849; la specimeno 21956 de tiu sama muzeo estis la kranio de alia Citronkardelo supozeble kaptita ankaŭ en Saksio en 1915, sed ĝi estis detruita dum la Dua Mondmilito.

## Aspekto kaj sistematiko 
Ĝi estas 12&nbsp;cm longa; la Citronkardelo estas **grizeca supre** ĉefe en kolumo, kun bruneca nuanco en dorso kiu ankaŭ havas nigrecan striecon. La subaj partoj kaj la duobla flugilstrio estas flavecaj. Ĝi kunhavas kun siaj parencoj brilan maskon kiu en tiu specio estas ankaŭ flava. Ankaŭ la pugo estas flava.

Ambaŭ seksoj estas similaj, kvankam junaj inoj povus esti pli senkoloraj sube, kaj junaj birdoj -malkiel ĉe eŭropaj specioj de *Serinus*- estas brunaj sen flava aŭ verda koloroj en plumaro.

La birdokanto estas arĝenteca pepado simila al tiuj de la Eŭropa kardelo (*C. carduelis*) kaj de la Eŭropa kanario (*Serinus serinus*). La ĉefa alvoko estas *tii-ii* tre simila al tiu de la Verda kardelo (*C. spinus*).

La Korsika kardelo (*C. corsicana*) estas konsiderata subspecio de la Citronkardelo, sed ĝi diferencas en morfologio kaj voĉo tiom kiom ĉe DNA, tiele ke ĝi estas ankaŭ konsiderata distinga specio fare de kelkaj fakuloj.

## Ekologio 
La Citronkardelo diferencas el la Korsika kardelo *C. corsicana* laŭ habitatoselekto. Dum la kontinenta Citronkardelo estas limigita al subalpaj arbaroj de koniferoj kaj al alpaj herbejoj, la insula Korsika kardelo povus troviĝi en diferencaj habitatoj el marnivelo al plej altaj montodeklivoj. La Citronkardelo nestumas ĉefe en koniferoj kiaj pinoj (*Pinus*) kaj piceoj (*Picea*) dum la Korsika kardelo uzas ankaŭ pli malaltaj arbustoj kiaj la Vepreja eriko (*Erica arborea*), junipero (*Juniperus*) kaj la rubuso (*Rubus*).

Ĉar ties teritorio estas pli ampleksa ol tiu de la same komuna orienta parenco, la Citronkardelo estas klasita kiel Specio Malplej Zorgiga fare de la IUCN.

## Notoj 
## Referencoj 
*  (1999): Rapid radiation of canaries (Genus *Serinus*). Mol Biol Evol 16:2-11 
* 
*  (1993): *Finches and Sparrows: an identification guide*. Helm Identification Guides, London. ISBN 0-7136-8017-2
*  (1994): *The Birds of the Western Palearctic* (Vol. 8). Oxford University Press, Oxford.
*  (2006a): Breeding ecology and nest site selection in allopatric mainland Citril Finches *Carduelis [citrinella] citrinella* and insular Corsican Finches *Carduelis [citrinella] corsicanus*. *Journal of Ornithology* **147**(4): 553-564.  (HTML resumo, bildo de unua paĝo)
*  (2006b): Age-specific reproductive performance in Citril Finches *Carduelis [citrinella]*. *Ardea* **94**(2): 275-279. HTML resumo 
*  (2007): Geographical differentiation, acoustic adaptation and species boundaries in mainland citril finches and insular Corsican finches, superspecies *Carduelis [citrinella]*. *Journal of Biogeography* **34**(9).  (HTML resumo)
*  (2009): The species status of the Corsican Finch *Carduelis corsicana* assessed by three genetic markers with different rates of evolution. *Molecular Phylogenetics and Evolution* **52**:234-240.  (HTML resumo)
*  (2006a): Inter-locality variation in breeding phenology and nesting habitat of the Citril Finch *Carduelis citrinella* in the Catalonian Pre-Pyrenees. *Ardeola* **53**(1): 115-126. [PDF plena teksto](http://www.ardeola.org/files/Ardeola_53(1)_115-126.pdf)
*  (2006b): Flowering intensity of spruces *Picea abies* and the population dynamics of Siskins *Carduelis spinus*, Common Crossbills *Loxia curvirostra*, and Citril Finches *Carduelis citrinella*. *Ornis Fennica* **83**(2): 91-96. PDF plena teksto
*  (1997): Genetic differences among mainland and insular forms of the Citril Finch *Serinus citrinella*. *Ibis* **139**(4): 679–684.  (HTML resumo)
*  (2000): Genetic distance as a test of species boundaries in the Citril Finch *Serinus citrinella*: a critique and taxonomic reinterpretation. *Ibis* **142**(3): 487–490. 
*  (2002): Taxonomic recommendations for European birds. *Ibis* **144**(1): 153–159. 
*  (2007): Nachweise seltener Vogeltaxa (Aves) in Sachsen aus der ornithologischen Sammlung des Museums für Tierkunde Dresden [Records of rare bird taxa (Aves) in Saxony from the ornithological collection of the Zoological Museum Dresden]. *Faunistische Abhandlungen* **26**(3): 63-101 [Germane kun angla resumo]. PDF plena teksto
*  (1999): Systematik, phylogenetische Analyse und Biogeographie der Großgattung *Serinus* Koch, 1816 (Aves, Carduelidae) ["Systematics, phylogenetic analysis and biogeography of the supergenus *Serinus*"]. *Courier Forschungsinstitut Senckenberg* **215**: 55–65. [Germane]

## Plia legado 
*  (2003): The Howard and Moore complete check list of the birds of the world. Dickinson EC, London.
*  (2006): Absence of insular density inflation in Corsican Finches *Carduelis [citrinella] corsicanus*. *Acta Ornithologica* **41**(2): 171-175. http://www.miiz.waw.pl/periodicals/acta-ornithologica/abstracts/ao_41_2.pdf 
*  (2007) Microgeographic variation in Citril Finch *Carduelis citrinella* abundance as a consequence of resource availability. *European Journal of Wildlife Research* **53**: 29-34. 
*  (2007) Seasonal variation in the diet of citril finches *Carduelis citrinella*: are they specialists or generalists? *European Journal of Wildlife Research* **53**. 
*  (2006): Macrogeographic variations in food choice of mainland citril finches *Carduelis [citrinella] citrinella* versus insular Corsican (citril) finches *Carduelis [citrinella] corsicanus*. *Journal of Ornithology* **147**(3): 441-447.  (HTML resumo, bildo de unua paĝo)
*  (2005): Inter-locality variation in reproductive success of the citril finch *Serinus citrinella*. *Journal of Ornithology* **146**: 137-140. 

## Eksteraj ligiloj 
* Oiseaux Photos
* Aĝoj kaj seksoj (PDF) fare de Javier Blasco-Zumeta 

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Eŭropo