open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kabalisto

**Kabalisto** estas persono, okupiĝanta pri Kabalo, laŭ kabala difino, tiu, kiu atingis iun spiritan nivelon en la spirita ŝtuparo, kiu enhavas 125 ŝtupojn.

## Kabalistoj
Ĉi tie estas listo de famaj kabalistoj, ordigita laŭ tempa skalo pro iliaj vivperiodoj.

* Rabeno Ŝimon Bar-Joĥaj (RAŜBI), aŭtoro de Zoharo
* Ichak Lurija (ARI), aŭtoro de Arbo de vivo
* Jehuda Lejb haLevi Aŝlag (Baal Sulam), aŭtoro de la Doktrino de dek sfirot kaj Sulam
* Baruĥ Ŝalom haLevi Aŝlag (RABAŜ), filo de Baal Sulam
* Miĥael Lajtman (RAMLAN), lerninto de RABAŜ

Kategorio:Kabalo
Thea Beckman

D-ino **Thea Beckman** (Roterdamo, 23-a de julio 1923 – Bunnik, 5-a de majo 2004) estis nederlanda verkistino de libroj por infanoj kaj junuloj.

Ŝi naskiĝis kiel **Thea Petie** kaj edziniĝis kun Dirk Hendrik Beckmann, kun kiu ŝi havis du filojn kaj unu filinon. Ŝi uzis la nomon **Thea Beckman** (kun nur unu n), ĉar la eldonisto opiniis la nomo *Beckmann* tro germaneca.

La plej konata libro de Beckman estas *Kruistocht in spijkerbroek* (Krucmilito en ĝinzo) de 1973 por kiu ŝi ricevis diversajn premiojn. En 2006 ĝi estis adaptita al kineja filmo kun la ĉefaj aktoroj Joe Flynn kaj Stephanie Leonidas.

## Eksteraj ligiloj 
* biografio  (en la nederlanda)
* pri ŝiaj libroj (en la nederlanda)

Kategorio:Nederlandaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Nederlandaj verkistoj
Operaco Kartoffelernte

**Operaco Kartoffelernte** (germane *Kartoffelernte* signifas kolektadon de terpomoj) estis kaŝmoto por la komenco de malarmigado de la orientslovaka armeo. Preparo de nazioj por la malarmigo de la slovakaj taĉmentoj en la orienta Slovakio komenciĝis jam la 24-an de aŭgusto 1944. Laŭ la unua versio de la plano (germane: *Kartoffelernte ohne Prämie* - kolektado de terpomoj sen premio) la slovaka armeo devis malarmigi sin sen interveno. La alia versio (germane: *Kartoffelernte mit Prämie* - kolektado de terpomoj kun premio) kalkulis kun la malarmigo kaj ankaŭ per la interveno de la slovaka armeo. Pro la nedecidemo kaj neplanita foriro de la plej superaj oficiroj de la orientslovakaj armeoj el Slovakio ĝis Pollando al Ruĝa Armeo estis kaŭzita disfalo de tiu ĉi armeo, kiu kiel la armea forto en la praktiko ĉesis ekzisti kaj en decida momento ĝi ne intervenis en la batalojn. La malarmigadon komencis grupoj de armeoj de Norda Ukrainio la 31-an de aŭgusto 1944 kaj la slovakajn soldatojn kaj oficirojn oni iom post iom intervenigis. Pro tio estis malsukcesigita ŝanco de la 1-a ĉeĥoslovaka armeo en Slovakio malfermi karpatajn trapasejojn al Ruĝa Armeo kaj plirapidigi tiel ilian antaŭenpaŝon tra la teritorio de Slovakio.

## Vidu ankaŭ
*Karpata-dukla operaco

Kartoffelernte
Kategorio:Slovaka nacia ribelo
Petromizo

eta
230px|eta|dekstra|Buŝa aperturo de mara petromizo kun evidentaj dentoj kaj lango.
**Petromizo** estas familio de primitivaj vertebruloj nome Petromizedoj (*Petromyzontidae*), ordo de rondbuŝuloj, klaso de senmakzeluloj, kun okuloj kaj 7 paroj da brankaj truoj.

La grupo entenas 22 speciojn, kiuj vivas apud marbordoj kaj en la dolĉaj akvoj krom Afriko ĉie en moderaj zonoj de la mondo. Ili estas angiloformaj, senskvamaj bestoj, kiuj longas de 15 cm ĝis 100 cm.

Iliaj okuloj estas bone evoluintaj, ili havas 1–2 dorsonaĝilojn, vostonaĝilon, nazaperturon kaposupre, 7 parojn da brankaj truoj ambaŭ korpoflanke. Ili ne havas ostojn, makzelojn kaj parajn naĝilojn. La interna skeleto de la petromizo estas kartilaga; la buŝo estas ronda suĉaperturo, la dentoj estas kornodentoj.

La petromizoj komence estas dolĉakvaj larvoj en la ŝlimo (*ammocoetes*). Tiutempe ili estas sendentaj, kun rudimentaj okuloj, kaj nutras sin per mikroorganismoj. Ili plenkreskas post kelkaj jaroj kaj migras en la maron por komenci la parazitan vivon. Ili buŝadheras al fiŝoj kaj nutras sin per sango kaj histoj de la gastiganto.

Ili plimultiĝas en dolĉaj akvoj, konstruas neston, demetas frajon kaj mortas.

Ekzistas kelkaj specioj, kiuj restas en dolĉa akvo, ekzemple subspecio *Petromyzon marinus dorsatus* kaj specio *Lampetra planeri*. Tiu lasta ne parazitas en seksmatura aĝo, nur multiĝas kaj mortas.

La **danuba petromizo** (*Eudontomyzon mariae*) estas protektata besto en Hungario, ĝi vivas en alfluantoj de la Danubo.

Oni malkovris fine de oktobro 2006 ŝtoniĝintajn restaĵojn de petromizo en Sud-Afriko. La restaĵoj aĝas 360 milionojn da jaroj kaj tre similas la nunan formon de la petromizo.
Tommy Lee Jones

**Tommy Lee JONES** (naskiĝis la 15-an de septembro 1946 en San Saba, Teksaso) estas usona aktoro ricevinta Oskar-premion en 1983 pro sia rolo en *La fuĝanto*. Tiu kaj aliaj filmoj de la 1990-aj jaroj igis lin unu el la plej bone alpagataj aktoroj de Holivudo.eta|Tommy Lee Jones.
## Filmaro 
### Televido 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Kategorio:Usonaj televidaktoroj
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Kategorio:Usonaj scenaristoj
Kategorio:Usonaj teatruloj‎
Konstitucio de Islando

La **Konstitucio de Islando** estas la plej alta leĝo de Islando. La nuntempa konstitucio estas unue institutita la 17-an de junio, 1944; ekde tiam, ĝi estis amendita kvar fojojn, en majo 1984, majo 1991, junio 1995, kaj junio 1999. Proponoj por kvina serio de amendoj estas nun (mezjare 2006) skribataj per speciala komisio. Ŝanĝoj diskutataj enhavas la eblan nepluecon de la prezidanta vetoo.

## Referencoj 
* *Stjórnarskrá lýðveldisins Íslands* ("La Konstitucio de Islando")
* *Constitution Of Iceland* (angla-lingva versio)

Kategorio:Politiko de Islando
Islando
Franc-germanaj rilatoj

Jen paroj de franca prezidento kun germana kanceliero kiuj kontribuis al la evoluo de la rilatoj inter Francio kaj la Federacia Respubliko Germanio.
* Charles de Gaulle kaj Konrad Adenauer (Elysée-Traktato la 22-an de januaro 1963)
* Charles de Gaulle kaj Ludwig Erhard
* Charles de Gaulle kaj Kurt Georg Kiesinger
* Georges Pompidou kaj Willy Brandt
* Valéry Giscard d'Estaing kaj Helmut Schmidt
* François Mitterrand kaj Helmut Kohl
* Jacques Chirac kaj Helmut Kohl
* Jacques Chirac kaj Gerhard Schröder
* Jacques Chirac kaj Angela Merkel
* Nicolas Sarkozy kaj Angela Merkel

## Vidu ankaŭ 
* Germana-Franca Societo (, , akronime DFG)

## Eksteraj ligiloj 
* La Gazette de Berlin, gazeto el Germanio en franca lingvo

Kategorio:Internaciaj rilatoj
Kategorio:Politiko de Francio
Kategorio:Politiko de Germanio
Eduard Pfeiffer

**Eduard PFEIFFER** (24-a de novembro, 1835 – 13-a de majo 1921) estis loĝanto de la germana urbo Stutgarto kaj estas konata pro siaj diversaj socialpolitikaj kaj socialreformaj aktivecoj.

En 1864 li iniciatis en Stutgarto la "Consum- und Ersparnisverein" (Konsum- kaj Ŝparasocio), du jarojn poste la "Verein für das Wohl der arbeitenden Klassen" (Asocio por la bonfarto de la laborantaj klasoj). Li apogis la "Arbeiterbildungsverein" (Asocio por klerigo de laboristoj) per grandaj sumoj kaj en 1904 per fondaĵo por tiu celo. De 1892 ĝis 1903 li realigis siajn viziojn pri sociala loĝejkostruado per la setlejo Ostheim en Stutgarto.

Li karieris kiel bank- kaj ekonomifakulo, apartenis al la fondintoj de la "Württembergische Vereinsbank" (Virtemberga Asocibanko). Kvankam unu el la plej riĉaj virtemberganoj de sia tempo, riĉeco por li neniam estis absoluta celo, sed devigo servi al la komuno (porsociala devigo de propraĵo).

Seninfana, li kvar jarojn antaŭ sia morto, en 1917, fondis la fondaĵon "Eduard-Pfeiffer-Stiftung", al kiu li heredigis sian tutan posedaĵon. Celoj de lia fondaĵo estas interalie la popolklerigo, la malpliigo de socialaj kontrastoj kaj tensioj kaj la plibonigo de la sancirkonstancoj.

Lia tombo troviĝas en la stutgarta tombejo "Pragfriedhof".

Kategorio:Germanaj bankistoj
Kategorio:Germanaj politikistoj
Wald-Michelbach

**Wald-Michelbach** estas komunumo en la federacia lando Hesio de Germanio, centre de la lando - en triangulo inter la urboj Heidelberg, Darmstadt kaj Aschaffenburg nordoriente.

Ĝi apartenas al la distriktaro Darmstadt kaj ties distrikto Bergstraße, kaj situas en la arbara mezmontaro Odenwald. Fine de la jaro  la komunumo havis  loĝantojn sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## monto *Hardberg* 
Sur la komunuma tereno troviĝas la monto *Hardberg*, kiu altas 593 metrojn kaj estas la dua plej alta monto de la mezalta montaro Odenwald.

## Sano 
Deklive de la monto *Hardberg*, en la komunuma parto *Siedelsbrunn*, troviĝas konata psikoterapia kliniko kun hipnoterapia koncepto.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Distrikto Bergstraße
Kategorio:Urboj de Hesio
Kategorio:Komunumoj de Germanio
Hidrogeologio

[eta|Hidrogeologia diagramo de [karsto]]
La **Hidrogeolgio** (de la greka *hydros* akvo, *geo* tero kaj *logos* (instruo)) estas la scienco pri la akvo en la terkrusto, inkluzive la reciprokajn efikojn inter sur- kaj subteraj influoj. Ĝi estas aplikata diciplino de la geologiaj sciencoj.
Esplorobjektoj estas la grundakvo kaj ĉiuj faktoroj, kiuj havas influon al la grundakvo. La hidrologio kiel najbara esplorkampo okupas sin pri la surtera akvo (Vidu ankaŭ akvocirkulado).


Kategorio:Hidrologio
Odilia de Alzaco

Sankta **Odilia** (660-720) estas la patronino de blinduloj kaj de Alzaco (regiono en Francio); la samnoma monto estas la plej bela monto de tiu regiono, de kie oni ekvidas vastan panoramon kaj subajn urbojn.
Ŝi naskiĝis blinda kaj ŝia patro volas ŝin mortigi. Ŝi rifuĝis kun sia patrino en Baume-les-Dames, kie ŝi baptiĝis; dum sia bapto ŝi mirakle ricevis la vidan senson, estas kial ŝi nomiĝis *filino de lumo*. Ŝi fondis la abatejon de Hohenbourg, kie ŝi mortis. Ŝi estis kanonizita de la papo Leono la 9-a. Ŝia festotago estas la 13-a de decembro, la sama tago ol tiu de sankta Lucia.

## Vidu ankaŭ 
*401 Ottilia
## Eksteraj ligiloj
*legendoj pri Odilio 
*vivo de Odilio el liturgia libro 
[eta|maldekstra|Statuo de Sankta Odilia ĉe [Abatejo de Hohenbourg en Alzaco.]]
[eta|maldekstra|Statuo de Sankta Odilia ĉe preĝejo de [Dompeter ĉe Avolsheim (Alzaco).]]
[eta|dekstra|Tombejo de Sankta Odilia ĉe [Abatejo de Hohenbourg.]]

Kategorio:Blinduloj
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Francaj sanktuloj
Kategorio:Kristanaj sanktuloj de la 8-a jarcento
Johannes Theodor Baargeld

**Johannes Theodor BAARGELD**, pseŭdonimo de **Alfred Emanuel Ferdinand Grünwald** (naskiĝis la 9-an de oktobro 1892 en Stettin; mortis la 16-an aŭ 17-an de aŭgusto 1927), estis Germana pentristo kaj poeto, kiu, kune kun Max Ernst, fondis la grupon Dadaistan de Kolonjo.

Baargeld estis la redaktisto de gazeto *La Ventumilo* (*Der Ventilator*), kiun komencis Ernst kaj Hans Arp en 1919, kaj li kunlaboris pri multaj aliaj Dadaistaj eldonaĵoj kiel *Bulteno D* kaj *Dada W/3*.

Li forlasis la pentradon en 1921 kaj mortis per lavango dum li surgrimpis la monton Aiguille de Bionnassay en la francaj Alpoj.

Baargeld, Johannes Theodor
Baargeld, Johannes Theodor
Suckerfish

**Suckerfish** estis anglalingva muzikgrupo de Skellefteå, Svedio, kiu aktivis dum la jaroj 1992 kaj 1993. Membroj estis Tomas Q Nilsson, kantado kaj basgitaro, *Hannes Matsson*, gitaro, *Johan Pehrsson*, gitaro kaj *Jesper Johansson*, tamburoj. La grupo eldonis la kompaktdiskon *La Carrotmask ep* (1993) kun desegnaĵoj de *Helena Westermark*.

Kategorio:Svedaj muzikaj grupoj
Ahimsa (muzikgrupo)

**Ahimsa** estis anglalingva muzikgrupo de Skellefteå, Svedio, 1993-1995. Ili kantas kantojn kun politikaj tekstoj, kaj sin vestas per hipiaj vestaĵoj. Laŭ propra diro ili ludis *indiflorpoppunkon*. Membroj estis la esperantisto Tomas Q Nilsson, kantado kaj gitaro, *Mattias Lundgren*, ĉefa gitaro kaj kantado, *Tobias Revefeldt*, basgitaro kaj kantado kaj *Andreas Lindqvist*, tamburoj.

[eta|180px|[Sidarto Gotamo, konata pro sia filozofio de ahimsa]]
## Kasedaro 
* *From the edge of the alternative universe* (1993)
* *Piercing the illusion* (1994)
* *Intergalactic onioshredder* (1995)

## Etimologio 
La muzikgrupa nomo aludas al la sanskrita koncepto अहिंसा [ahiṃsā] de senperforto.

Kategorio:Svedaj muzikaj grupoj
Pănade

**Pănade** (panade) (, ) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Blaj (Blasendorf respektive Balázsfalva). En 1910 ĝi havis 976 loĝantojn (rumanoj, hungaroj, germanoj), en 1992 716. Ĝia unua mencio estas en 1290. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő vármegye*). Administre ĝi apartenas al la komunumo Sâncel.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
*Ion Brad (8-a de novembro 1929) poeto, verkisto.
*Timotei Ciprariu (1805 - Blaj, 3-a de septembro 1887): lingvisto, filologo, verkisto.

## Eksteraj ligiloj
* Interaga mapo de distrikto Alba
* Administracia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Dealu Mic

**Dealu Mic** [djalu mik] (hungare: **Párosza**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Hunedoara. En 1910 ĝi havis 255 loĝantojn (rumanoj); en 1992 62. Ĝia unua skriba mencio estas en 1850. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al Topliţa.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto 
* Administrcia mapo de distrikto 

 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Hunedoara
Prilipeț

**Prilipeț** [prilipec] (hungare *Prilipec*, de 1911 al 1918 *Perebő*) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Oravița. Administre ĝi apartenas al Bozovici.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1746 loĝantojn [rumanoj), en 1992 879, kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis .

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1484. Ĝis 1919 Perebő apartenis al Hungario (Krassó-Szörény).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj homoj 
* Juliska Kulcsár kantistino, reĝisorino

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Petenia

**Petenia** (hungare: **Petenye**) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Şimleu Silvaniei. En 1910 ĝi havis 358 loĝantojn (hungaroj, rumanoj). Ĝia unua mencio estas en 1484. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Szilágy vármegye). Oni aligis ĝin al Horoatu Crasnei.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sălaj
Petriș (Satu Nou)

**Petriș** [petriŝ] (hungare: **Petres** [petreŝ], germane: **Petersdorf**) estas vilaĝo en Rumanio orient-sudoriente de Bistriţa. En 1910 ĝi havis 1 165 loĝantojn (germanoj, ciganoj, rumanoj); en 1992 1 090 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1311. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Beszterce-Naszód vármegye*). Administre ĝi apartenas al Satu Nou.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Administra mapo de la distrikto 
* Interaga mapo de la distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Bistrița-Năsăud
Hawker Hurricane

eta|Hawker Hurricane

La **Hawker Hurricane** (, *uragano*) estis unusideja, subflugila brita ĉasaviadilo, produkto de Hawker Aircraft Ltd. Oni uzis ĝin bonrezulte dum la Dua Mondmilito.

La aviadilo estis evoluigita kaj ekflugita en 1935. Tiu estis la unua ĉasaviadilo de *Royal Air Force* (Reĝa Aerarmeo), ĝi kapablis flugi ĝis 480 km/h. Oni serie produktis ĝin ekde 1937.

Hurricane havis 20 tipojn kaj oni produktis el ĝi ĉirkaŭ 14 000. La originala Hurricane havis altiĝan kapablon ĝis 10.980 m, maksimuman rapidon de 530 km/h, armilaron de ok maŝinpafiloj.

Tiu tipo sukcese venkis aviadilojn de *Luftwaffe* dum la komencaj jaroj de la Dua Mondmilito. Tiuj aviadiloj subenpafis ĉirkaŭ 1500 aviadilojn. La pli postaj tipoj estis konstruitaj per pli malpezaj armiloj (per 40 mm-a maŝinkanono), kun bomboportaj, raketolanĉaj instalaĵoj.

## Vidu ankaŭ 
* Reĝa Aerarmeo
* Batalo de Britio
* Supermarine Spitfire

Kategorio:Britaj ĉasaviadiloj
Beša

**Beša** povas esti:

*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Levice vidu Beša (distrikto Levice),
*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Michalovce vidu Beša (distrikto Michalovce).
Petroșnița

**Petroșnița** [petroŝnica] (hungare: **Petresfalva**) estas vilaĝo en Rumanio sude de Caransebeș. En 1910 ĝi havis 1237 loĝantojn [rumanoj, ciganoj), en 1992 1050 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1468. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al Bucoșnița.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
EDE

**EDE** havas plurajn signifojn:

***Ede Reményi**
***Ede Terényi**
***EDE** kiel deksesuma nombro (kutime ĝi estas skribita kiel **ede16**, **EDE16**, **0xede**, **0xEDE**, **0edeh**, **0EDEh**) egalas al dekuma nombro 3806.
***Enciklopedio de Esperanto**
***Ede** estas loko en Nederlando, en la provinco Gelderlando.
***E**ŭropo - **D**emokratio - **E**speranto (eŭropa politika movado)
***ede** estas adverbo de sufikso -ed- en Esperanto, uzata en zoologio post la tipa membro de la familio: cervo → cervedoj = “la familio de cervosimilaj bestoj”, mustelo → musteledoj. Oni uzu -ed-, kiu respondas al la latina sufikso “-idae”, nur laŭ la internaciaj zoologiaj nomreguloj. Ofte povas esti preferinde rigardi tiajn vortojn kiel nekunmetitajn.
Jesuo de las Heras Jiménez

**Jesuo de las HERAS JIMÉNEZ** (1950), redaktoro de Kajeroj el la Sudo, Ateismo (organo de la Atea Tutmonda Esperanto Organizo, ATEO) kaj Muziko, organo de la Muzika Esperanto Ligo (MEL). Li verkis multajn librojn en la hispana kaj en esperanto, kutime sub la iom mallongigita verkistonomo *Jesuo de las Heras*). Krome en la retejo *gazetoteko.com* en formato PDF publike alirebligas multajn historiajn Esperanto-bultenojn de la 20-a jarcento ĝis la nuntempo, aparte el la internacia laborista Esperanto-movado, la junulara Esperanto-movado kaj el Hispanio (eble la plej malnova skanita ekzemplero estas numero de La Juna Vivo de majo 1935).

## Eksteraj ligiloj
* retejo *gazetoteko.com* ()

## Referencoj 
Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Eurostar

Vojaĝotempoj estas la plej rapidaj de Londono St Pancras.
|}

**Eurostar** estas grandrapida trajnservo kiu ligas Londonon kun Parizo kaj Bruselo. La trajno uzas por tio la Manikan Tunelon.

Ekde Novembro 2007, kiam kompletiĝis la Channel Tunnel Rail Link en Britio, la tuta servo uzas apartajn, grandrapidajn liniojn kiuj permesas rapidecojn ĝis 300&nbsp;km/h. De tiam la Londona stacidomo estis Stacidomo Sankta Pankracio; antaŭe estis Londono Waterloo. La vojaĝo de Londono al Parizo daŭras minimume du horojn kaj 15 minutojn (depende laŭ la nombro de aliaj servataj stacioj); de Londono al Bruselo unu horon kaj 51 minutojn. Malkiel en la plejparto de ordinaraj rapidtrajnoj necesas enlistiĝi je por aliaj vojaĝantoj nealirebla kajo.

## Materialo 
La trajnoj estas konstruitaj de Alstom kaj estas bazitaj je la francaj TGV-trajnoj. La materialo komence nomiĝis Trans-Manche Super Train (TMST). La elektraj sistemoj de fervojoj en Francio kaj Anglio estas malsamaj, do la trajnoj estis speciale adaptitaj tiel ke ili povu veturi je ambaŭ trakoj antaŭ ol la finiĝo de la linio Channel Tunnel Rail Link, kiu uzas la saman sistemon kiel en Francio.
[eta|maldekstra|Eurostar sur linio [High Speed 1 apud la vilaĝo Charing en Kent, Britio]]

## Kuna iniciato 
La Eurostar estas kuna iniciato inter tri kompanioj:
* La Nacia Societo de la Francaj Fervojoj (SNCF)
* La Nacia Societo de la Belgaj Fervojoj (NMBS/SNCB)
* Eurostar UK

## Vidu ankaŭ 
* Thalys
* TGV TMST

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro de la Eurostar

Kategorio:Fervojaj linioj en Eŭropo
Kategorio:SNCF
Kategorio:Ĝermo
Uĉansuo (akvofalo)

:*Tiu ĉi artikolo temas pri akvofalo. Ekzistas ankaŭ la artikolo pri la samnoma rivero.*
**Uĉansuo** (, , ) estas akvofalo en Krimeo (Ukrainio) sur la samnoma rivero. La akvofalo altas 98 metrojn kaj estas la plej alta akvofalo de Ukrainio.

La nomo de la akvofalo venas de la krime-tatara lingvo kaj signifas laŭvorte "fluganta akvo" (*uçan* - "fluganta", *suv* - "akvo"). Oni konas ankaŭ aliajn nomojn de la akvofalo: Kremasto-Nero (helene Κρεμαστόν νερόν - "Pendanta akvo") kaj Akar-Su (krime-tatare Aqar Suv - "fluanta akvo").

La akvofalo troviĝas sur la alto de ĉirkaŭ 390 metroj super la marnivelo en la montar-arbara regiono kelkajn kilometrojn for de Jalto, proksimume 800 metrojn for de la aŭtoŝoseo Jalto-Baĥĉisarajo. La akvofalo havas du etaĝojn. Sur la unua etaĝo estas konstruita negranda konstruaĵo kun skulptaĵo de aglo - en la konstruaĵo komenciĝas la akvokondukilo, kiu parte direktas akvon al la Mogabia akvorezervujo. La jar-averaĝa kvanto de la akvo, pasanta tra la akvofalo, estas ĉirkaŭ 50 litroj en sekundo.

Plej imprese la akvofalo aspektas post pluvegoj aŭ printempe dum la degelo de neĝo sur la altebenaĵoj. Somere ĝi preskaŭ sekiĝas; en tre malvarmaj vintroj ĝi foje glaciiĝas.

En la jaro 1947 la akvofalo estis deklarita kiel protektata. Ekde 1973 ĝi apartenas al la teritorio de la Jalta mont-arbara naturrezervejo.

## Kiel atingi 
Oni povas atingi la akvofalon piede laŭ la ŝoseo Jalto-Baĥĉisarajo (iom pli ol 1 horo da piediro se kalkuli de la ŝoseo Jalto-Sebastopolo). Somere oni povas atingi la akvofalon per itineraj busoj, kiuj startas de la Jalta aŭtobusa stacidomo (ĉ. 40 minutoj da veturado). La akvofalo situas ĉirkaŭ 800 metrojn for de la aŭtobusa haltejo. Somere la aliro al
la akvofalo estas pagenda, tamen en la malvarma sezono ĝi viziteblas libere.

## Eksteraj ligiloj 
* Bildgalerio de la akvofalo

Kategorio:Akvofaloj en Eŭropo
Kategorio:Krimea montaro
Kategorio:Vidindaĵoj de Krimeo
Kategorio:Jalto
Ana Carolina Reston

**Ana Carolina Reston Macan **(Jundiai, Brazilo,  – ) estis brazila fotomodelino.

Ŝi naskiĝis en socie mezklasa familio en Jundiai, proksime al Sao Paulo. Ŝi laboris por modelagentejoj kiel Ford, Elite kaj L'Equipe kaj en landoj kiel Ĉinio, Turkio, Meksiko kaj Japanio.

Ŝi pezis nur 40 kilogramojn kaj estis enhospitaligita ekde la 25-a de oktobro pro reno-malfunkcio kaŭzita de *anorexia nervosa*. Ŝia korpa funkciado pli kaj pli malboniĝis, kaj ŝi mortis en aĝo de 21 jaroj.

Ŝi timis sian profesion kaj tiel manĝis lastatempe nur pomon kaj tomaton. Ŝia morto kaŭzis internacian diskuton pri la model-profesio kaj uzo de la korpomasa indico (BMI) en konkuroj kaj modoprezentoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Fashion model dies of anorexia
* http://fakty.interia.pl/fakty_dnia/news/18-letnia-brazylijska-modelka-zmarla-na-anoreksje,817412,2943 (pole)
* http://rawstory.com/news/2006/Brazilian_model_dies_of_anorexia_in_11152006.html 
* http://girlstalkinsmack.com/index.php?subaction=showfull&id=1163635188

Reston
Reston
Kategorio:Naskiĝintoj en Brazilo
Pluvialis

Tiu genro *Pluvialis* estas genro de birdoj de familio de Ĥaradriedoj kaj ordo de Ĥaradrioformaj birdoj. Tradicie tiu genro *Pluvialis* estis konsiderata ĉu sama ĉu samgenra kun genro *Charadrius*, kies specioj povus esti pli precize nomataj kiel ĥaradrioj. Tiuj birdoj de genro *Pluvialis* karakterizas per makula brunarĝenta aŭ brunflava dorso -de tie la nomoj orpluvio aŭ arĝenta pluvio- kaj blanka zono kiu disigas tiun makulan dorson de nigraj partoj de maskloj plenkreskulaj.

*Genro *Pluvialis*
***Pluvialis (Charadrius) squatarola*, Arĝenta pluvio
***Pluvialis (Charadrius) apricaria*, Orpluvio
***Pluvialis fulva (Charadrius dominicus fulvus)*, Siberia orpluvio
***Pluvialis dominica (Charadrius dominicus dominicus)*, Amerika orpluvio

Kategorio:Ĥaradriedoj
Regiono Mbeya

**Mbeya** () estas regiono de Tanzanio. Ĝia ĉefurbo same nomiĝas Mbeya.

Mbeya havas  loĝantojn (2002) kaj areon de . Ĝi situas sud-okcidente en la lando kaj limas sud-okcidente al Zambio kaj Malavio, krome al kvar tanzaniaj regionoj (horloĝdirekte):
* regiono Rukwa (okcidente)
* regiono Tabora (norde)
* regiono Singida (nord-oriente)
* regiono Iringa (oriente)
Ĝia plej suda pinto limas al la Malavia Lago.

## Administra divido 
La regiono konsistas el ok distriktoj:
* Rungwe
* Chunya
* Mbarali
* Mbozi
* Kyela
* Ileje
* Mbeya Urba
* Mbeya Kampara

## Vidu ankaŭ 
* Monto Rungwe

Mbeya
Unguĵo

eta|Mapo de Unguĵo
**Zanzibaro** aŭ **Unguĵo** () estas insulo en la Hinda Oceano, antaŭ la bordo de Tanganjikio. Kune kun insulo Pembo kaj kelkaj insuletoj ĝi konsistigas la iaman landon, nun federacian provincon Zanzibaro, kiu apartenas al Tanzanio (la silabo *zan* en la nomo de la ŝtato venas de la vorto *Zanzibar*).

La insulo estas dividita al tri administraj regionoj de Tanzanio:
* regiono Norda Unguĵo
* regiono Urba-Okcidenta Unguĵo
* regiono Centra-Suda Unguĵo
Urbo Zanzibaro, la ĉefurbo de Urba-Okcidenta Unguĵo, estas konsiderata ankaŭ la ĉefurbo de la insulo.

Zanzibaro/Unguĵo havas areon de 1.651 km². Laŭ censo de 2002 ĝi havis ĉirkaŭ 625.000 loĝantojn, el kiuj pli ol duono vivas en aŭ ĉirkaŭ la ĉefurbo. En iuj fontoj eblas trovi, ke Zanzibaro havas ĉirkaŭ milionon da loĝantoj: en tiuj kazoj temas pri Unguĵo kaj Pembo kune.

Unguĵo, Pembo kaj Mafia foje estas nomataj la *Spicaj Insuloj*.

eta|Situo de Unguĵo
La Markolo de Zanzibaro estas markolo, kiu apartigas la insulon Unguĵo el ĉeftera Tanzanio.

Kategorio:Insuloj en Tanzanio
Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj
Kategorio:Zanzibaro
Heiligenhaus

**Heiligenhaus** estas urbo en la distrikto Mettmann. Ĝi situas en la urbotriangulo Düsseldorf–Asindo–Wuppertal en la pejzaĝo *Niederbergisches Land*, kiu historie estis parto de la Duklando Berg. Fine de  la urbo havis  loĝantojn.

eta|maldekstra|300px|ĉefstrato kaj urbodomo
## Geografio 
### Geografia situo 
La urbo etendiĝas sur ĉ. 160 m alta terenodorso pasanta orient-okcidenten, kiu ege defalas norden al la rivereto Vogelsangbach kaj suden al la rivereto Angerbach.

### Urbopartoj 
La urbo konsistas el ses urbdistriktoj loke nomataj „Honschaften“, nome Hetterscheidt, Tüschen, Leubeck, Isenbügel, Oefte kaj Hasselbeck.

La bienonomon Isenbügel oni unuafoje menciis en 1250 kiel Isenbugele. Laŭ la bieno Hof Isenbügel oni nomis la *"Honschaft"* kaj ankaŭ la urboparton.

Plie la urbo konsistas el la urbopartoj Hofermühle, Unterilp, Oberilp, Wassermangel, Nonnenbruch, Unterstadt, Beeker Busch, Innenstadt, Vogelviertel, Oberstadt, Heide, Abtsküche kaj Migua.

eta|maldekstra|muzeo Abtsküche, maldekstre de la kapelo
eta|maldekstra|kapelo St. Jakobus, Abtsküche
eta|maldekstra|baraĵlageto de Abtsküche

 
## Kulturo kaj vidindaĵoj 
En la kultura sfero oni kontinue prezentas artekxpoziciojn, teatraĵojn, kabaretaĵojn kaj koncertojn en la aŭlo de la Immanuel-Kant-Gymnasium aŭ en la „klubcentro por kulturo kaj libertempo“ de la Jugendfreizeitheimes. urbobiblioteko, muzeo Abtsküche - regionhistoria kolekto – kun bakejo kaj la fajrobrigada muzeo kun ilaro kaj ekipaĵo el 150 jaroj da fajrobrigada historio kompletigas la kulturan proponaĵon de la urbo.

### Arkitekturaĵoj 
* Evangelia-reformita urbopreĝejo (malnova preĝejo); senartifika baroka salonpreĝejo de 1769.
* Katolikaj preĝejoj St. Suitberto (nomate "katedralo" pro sia alta, elproksime videbla novgotika turtegmento) kaj St. Ludgero; plie la katolika kapelo St. Jakobus en la konstruaĵo "Abtsküche" ("abata kuirejo") de la komunumoparto Hetterscheidt vidalvide al baraĵlageto, kie estis la iama somera rezidejo de la abatoj de Werden
* En la iama "pilgrimkabano Otterbeck" en Heiligenhaus verkis la prireligia verkisto kaj laika predikisto Gerhard Tersteegen (1697–1769).

Kategorio:Distrikto Mettmann
Kategorio:Urboj de Nordrejn-Vestfalio
Janiĉaroj

**Janiĉaroj** ( signifante nova armeo) estis regula osmana infanterio en la jaroj 1365—1826. La janiĉaran infanterion konsistigis junuloj, kiujn en la aĝo 12-16 jaroj oni kaptadis en kristanaj regionoj de la imperio (plej ofte ili estis albanoj, bulgaroj kaj serboj). Tiuj junuloj akceptis islamon, formale estis sklavoj de la sultano kaj loĝis en specialaj monasteri-tipaj loĝlokoj sen rajto edziĝi kaj havi propran havaĵon. Krom la militarto, janiĉaroj studis juron, kaligrafion, teologion kaj lingvojn.

eta|maldekstra|Janiĉaroj, el la 16-a - 17-a jc.
[eta|[Mustafa Kemal Atatürk, poste nomata *Patro de turkoj*, en la paraduniformo de janiĉaroj]]
Ekde 1683 janiĉarojn oni ekprenis ankaŭ el inter islamanoj.

Fine de sia ekzisto la janiĉara korpuso iĝis politika forto, ne ĉiam oportuna por la sultano, ekzemple kontraŭ la reformoj de Selim la 3-a, nome *Nizam-I Cedid*. Tial janiĉaroj estis perforte disformitaj en 1826.

Kategorio:Soldatoj
Kategorio:Turkio
Kategorio:Milito
Kategorio:Historiaj soldataj taĉmentoj
Jean Tardieu

**Jean TARDIEU** (naskiĝis en St Germain de Joux, la 1-an de novembro, 1903 - mortis en Créteil, 27-an de januaro, 1995) estis franca artisto, muzikisto, poeto kaj dramisto. Li gajnis diplomon en literaturo kaj laboris por eldonejo. Li eldonis kelkajn poeziajn kolektaĵojn en la 1930-aj jaroj, antaŭ li ekskribis por la etapo. Post la Dua Mondmilito, Tardieu eniris la mondon de radio kaj eventuale fariĝis estro de dramprogramado, poste estro de programoj ĉe Francio-Muziko. La kvalito kaj sukceso de Franca Nacia Publika Radio post la Dua Mondmilito estis atribuitaj grandparte al Jean Tardieu.

La verkoj de Tardieu miksiĝis kun la idealoj de la Franca Nova Teatro kaj uzis komedion sekci pli tradician teatron. Li estas ofte kuniĝinta kun la Absurda Teatro.

La franca komponisto Germaine Tailleferre de Les Six, kiu estis harpista student de Caroline, la patrino de Tardieu, kaj kiu unue renkontiĝis kun Tardieu kiel infano, metis kelkajn el la poemoj de Tardieu al muziko, rimarinde en la "Concerto des Vaines Paroles" por baritona voĉo, piano, kaj orkestro kaj en la ciklo "Trois Poèmes de Jean Tardieu" ("Tri Poemoj de Jean Tardieu") por voĉo kaj piano.

## Referencoj 
Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio la 16-an de novembro, 2006.

Tardieu, Jean
Tardieu, Jean
Ŝevĉenka Scienca Societo

**Ŝevĉenka Scienca Societo (ŜSS)** ukraine **Наукове Товариство імені Шевченка** - la plej unua Ukraina nacia akademio de sciencoj. La akademia organizaĵo estis fondita en 1873 en Lvivo, nuligita far de sovetia potenco en 1939, renovigita en okcidenta Eŭropo kaj Usono en 1947, en sendependa Ukrainio en 1989.

Nun en Ukrainio al ĝi aliĝis pli ol 1400 sciencistoj. Ĝi konsistas el 6 sekcioj kaj 35 diversaj komisionoj. Kiel "Verkoj de ŜSS" jam estis eldonitaj "Kuracada kolekto" (11 volumoj), "Fizika kolekto" (5 v.), "Ekologia kolekto" (4 v.). Nova biblioteko de ŜSS posedas pli ol 40 000 volumojn.

maldekstra|eta|

Kategorio:Ukrainio
Kategorio:Sciencaj societoj
Kategorio:Taras Ŝevĉenko
Posta (Remetea Chioarului)

**Posta (Remetea Chioarului)** (hungare: **Pusztafentős**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Baia Mare. En 1910 ĝi havis 268 loĝantojn (rumanoj), en 1992 455. Ĝia unua mencio estas el 1405. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szatmár vármegye). En 1932 oni aligis al ĝi Săpâia. Administre ĝi apartenas al Remetea Chioarului.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Maramureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Maramureș
Săpâia

**Săpâia** [səpıja], (hungare: **Szappanpataka**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Baia Mare. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 127 loĝantojn (rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua mencio estas en 1603. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Szatmár vármegye). En 1932 oni aligis ĝin al Posta.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Maramureș
W. Averell Harriman

**William Averell HARRIMAN** (15-a de novembro 1891 en Novjorko, Usono – 26-a de julio 1986 en Yorktown Heights, Novjorkio) estis usona politikisto, kiu tenis la kontaktojn kun la Sovetunio dum la dua mondmilito kaj la malvarma milito.

Li estis filo de la fervoja entreprenisto E. H. Harriman (Edward Henry Harriman). Averell Harriman eklaboris ĉe *Union Pacific Railroad Company* en 1915, estis ties ĉefdirektoro inter 1932–46. Dum regado de prezidento Franklin D. Roosevelt, li estis oficisto de Nacia Rekonstrua Administrado, (*National Recovery Administration*), poste laboris ĉe Nacia Defenda Konsila Komisiono (1940–41 *National Defense Advisory Commission*) kaj ties posteulo, la Produktad-direkta Ofico (*Office of Production Management*). Prezidento Roosevelt komisiis lin en 1941 veturi al Grand-Britio kaj Sovetunio por trakti la usonajn *"lend-lease"*-helpon. Li estis ambasadoro de Usono inter 1943–46 en Sovetunio, ekde aprilo ĝis oktobro de 1946 en Britio. Inter 1947–48 li agadis kiel ministro pri komercado.

Averell Harriman estis specifa komisiito de Usono inter 1948-1950 en la restaŭriga programo de Eŭropo. Oni nomumis lin en 1950 specifa konsilisto de la prezidento, en 1951 direktoro de la Reciproka Sekureca Agentejo (*Mutual Security Agency*). Li provis akiri prezidentecon de la Usona Demokrata Partio (en 1952 kaj 1956). Li estis inter 1954-1958 Guberniestro de Novjorkio, sed li malvenkis kontraŭ Nelson Rockefeller. Li laboris ekde 1961 ĝis 1963 kiel ŝtatsekretario de la prezidento pri la eksterlandaj aferoj. Tiutempe li agadis por usona apogo de la neŭtra laosa registaro kaj partoprenis traktadojn pri la atomeksploda silento. Li estis dum regado de Lyndon B. Johnson vojaĝanta ambasadoro, li gvidis inter 1968 kaj 1969 la usonan pecdelegitaron de Usono en Parizo. Li pensiiĝis en 1969, sed neoficiale plu aktivis.

## Verkoj 
* "*America and Russia in a Changing *"(Usono kaj Rusio en la ŝanĝiĝanta mondo); 1971
* "*Special Envoy to Churchill and Stalin, 1941–1946*" (Speciala komisio al Churchill kaj Stalin); kun Elie Abel, en 1975.

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Guberniestroj de Nov-Jorkio
Kategorio:Usonaj ambasadoroj en Britio
E. H. Harriman

**Edward Henry HARRIMAN**, (nask. 25-an de februaro 1848, Hempstead, Novjorkio, Usono – mortis la 9-an de septembro 1909, apud Turner, Novjorkio) estis usona riĉulo kaj fervoja entreprenisto. Li estis unu el la gvidantaj fervojkonstruistoj kaj evoluigistoj en la usona Okcidento, fine de la 19-a jarcento.

Li estis junaĝe jam oficisto de brokerejo de Novjorko, sed li povis aĉeti propran borsan membrecon en 1870. Li komencis la fervojan karieron ĉe *Illinois Central*, en gvidantaj pozicioj. Lia karierego komenciĝis en 1898 per tio, ke li sukcesis formi sindikaton kun banko Kuhn, Loeb & Co. por aĉeto de Union Pacific Railroad Company (Unuiĝinta Pacifika Fervoja Kompanio), kiu tiam estis sub bankroto. Post kiam li savis je *Union Pacific* de la fiasko, li ekuzis sian pozicion subkontroligi alian fervojan linion (1901) la Southern Pacific. Li samjare (1901) malsukcesis en konkuro por Northern Pacific kontraŭ James J. Hill kaj tio kaŭzis gravan financan krizon en Wall Street. Laŭ kalkuloj, je lia morto en 1909, Harriman havis influon je fervoja linio de 100.000 km.

Oni ofte kritikis liajn merkatajn metodojn, plej akre faris tion prezidento Theodore Roosevelt en 1907.

Kategorio:Usonaj entreprenistoj
Harriman

**Harriman** estas nomo de kelkaj lokoj en Usono:

* Harriman (New York)
* Harriman (Tennessee)
* Harriman (Texas)
* Ŝtata Parko Harriman en Novjorkio, donacita fare de la Harriman-familio.
* Ŝtata Parko Harriman (Idaho), iama ranĉo de E. Roland Harriman, donacita al la ŝtato.

**Harriman** estas nomo de kelkaj gravaj personoj:

* W. Averell Harriman, iama guberniestro de Novjorko, filo de E. H. Harriman kaj frato de E. Roland Harriman
* E. H. Harriman, fervojista gvidanto, patro de W. Averell kaj E. Roland Harriman
* E. Roland Harriman, fervojista gvidanto, filo de E. H. Harriman kaj frato de W. Averell Harriman
* Pamela Harriman, socia elitulo kaj usona diplomato

**Harriman** povas referenci al Alaska Ekspedicio Harriman.
Rogoz (Sâmbăta)

Rogoz (Sâmbăta) () estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Beiuş. En 1910 ĝi nombris 598 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 409 (rumanoj). Ĝi estis unue menciita skribe en 1568. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (Bihar vármegye). Administre ĝi apartenas al Sâmbăta.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Bihor
Rogoz (Târgu Lăpuș)

**Rogoz** (hungare: **Rogoz**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Târgu Lăpuș. Administre ĝi apartenas al la urbo Târgu Lăpuș.

Rogoz situas sur la maldekstra bordo de rivero Lăpuș.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1&nbsp;135 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1&nbsp;620.

## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1488. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Szolnok-Doboka*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Maramureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Maramureș
Roandola

**Roandola** (hungare: **Rudály**, germane: **Rauthal**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Sighişoara. Administre ĝi apartenas al Laslea.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 604 loĝantojn (germanoj, rumanoj, ciganoj); en 1992 202 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1322.

## Historio 
Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (*Nagy-Küküllő*).

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Bnej Baruĥ

**Bnej Baruĥ** — israela nekomerca kaj nepolitika asocio, fondita en 1991 de kabalisto, rabeno Miĥael Lajtman celante studadon de la scienco Kabalo kaj disvastigon de kabala scio tra la tuta mondo por plialtigo de homara spirita nivelo.

Asocio Bnej Baruĥ estas nomata de la nomo de kabalisto kaj rabeno Baruĥ Aŝlag (RABAŜ) — pliaĝa filo kaj adepto de la plej granda kabalisto de la 20a jarcento, rabeno Jehuda Aŝlag (Baal haSulam) — aŭtoro de komentario Sulam al Libro Zoharo.

Studado de Kabalo en Bnej Baruĥ estas kondukata nur laŭ originalaj kabalistaj fontoj de RAŜBI, ARI, Baal Sulam kaj RABAŜ en scienc-esplora moderna stilo.

Laboro de asocio Bnej Baruĥ pri eldono kaj disvastigo de lernaĵoj estas trakondukata pere de volontuloj, esplorantoj de scienco Kabalo, kiuj aspiras malfermi saĝecon de la scienco al la homaro.

## Rigardu ankaŭ 
* Oficiala informa retejo pri Kabalo, farita de Bnej Baruĥ (en diversaj lingvoj)
* Oficiala retejo de Bnej Baruĥ (en la rusa, hebrea kaj la angla)
* Elsendo de video-lecionoj (en kvin lingvoj)
* ARI Films — Kinproduktanta firmao fondita de Bnej Baruĥ
* KABALO.INFO — taglibro pri Kabalo en la internacia lingvo 

Kategorio:Kabalo
Icĥak Lurja

**Icĥak LURJA** (1534 – ) estis unu el la plej grandaj kabalistoj el iam vivintaj. Evoluigis ideojn de cfata instrua metodo kaj kreis lurjan kabalon.

En la hebrea lingvo kutime estas konata sub nomo ARI (), kiu havas kelkajn deĉifrojn, ekzemple, *Aŝkenazi Rabbi Icĥak* aŭ *Adonejnu Rabejnu Icĥak*. Ankaŭ oni nomas lin en pli plena formo — *Arizal* aŭ *haArizal* () de ARI "benita estas memoro pri li".

Lurja, Icĥak
Lurja, Icĥak
Lurja, Icĥak
Van (lago)

**Van** (, , antikve Thospitis, Arsissa) estas senelflua lago en nord-oriento de moderna Turkio, en Anatolio, proksime al la irana limo. Ĝi estas la plej granda lago de la lando. Ĝia nivelo estas 1640 metroj super la nivelo de la maro, la areo estas ĉirkaŭ , plej profundas je 450 metroj.

La insuloj de la lago estas Gadir (norde), Çarpanak (oriente), Aktamar kaj Atrek (sude).

La akvokolekta areo estas pli ol . Krom la precipitaĵo alfluas ĝin la riveroj Bendimahi kaj Zilan (norde), Karasu kaj Micinger (oriente).

Ĝia akvonivelo ŝanĝiĝas ĉirkaŭ  dum la jaro. La akvo ne glaciiĝas pro la granda salenteno.

La akvo de la lago havas  da salo, tiel ĝi konvenas nek por akvumado, nek pro trinkakvo. En ĝi vivas sola fiŝspecio, la *darekh* (Alburnus tarichi)).

La lago situas en historia regiono konata kiel Okcidenta Armenio. Sur la bordoj de la lago kaj sur la insuloj Aĥtamar kaj Lim restis multaj specimenoj de armena templa arkitekturo. La armena loĝantaro de la regiono, iam tre granda, estis transloĝigita aŭ ekstermita en la jaroj 1915—1918 de la registaro de Otomana imperio (vd. Armena genocido).

La lagon trairas laŭhorara pramlinio.

## Eksteraj ligiloj 
* Armenaj preĝejoj kaj monaĥejoj ĉe la lago Van en la paĝaro *«WesternArmenia.net»*

Kategorio:Lagoj en Turkio
Kategorio:Provinco Van
Margaretha Guidone

**Margaretha Guidone** estas dommastrino el Kapellen (Belgio) kiu konatiĝis pro ŝia agado de konsciigo pri la medio kaj la tutmonda varmiĝo.

Ŝi instigis politikistojn spekti la filmon An inconvenient truth de Al Gore. La flandra ministro pri medio, Bruno Tobback, rezignis pri sia rajto alparoli la publikon dum la priklimata konferenco en Nairobi, Kenjo por tiel al ŝi ebligi alparoli la aŭskultantaron.

## Eksteraj ligiloj 
* Huisvrouw promoot documentaire Al Gore  - Gazet van Antwerpen, 18-a de oktobro 2006 (en la nederlanda)
* Huisvrouw spreekt klimaattop toe - De Standaard, 10-a de novembro 2006 (en la nederlanda)

Kategorio:Flandroj
Kategorio:Mediprotektado
Kategorio:Klimato
Retiș

**Retiș** [retiŝ] (hungare: **Réten**, germane: **Reteschdorf**) estas vilaĝo en Rumanio sude de Sighișoara. En 1910 ĝi havis 933 loĝantojn (rumanoj, germanoj); en 1992 587 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1206 (?). Ĝi estis saksa vilaĝo. Ĝia loĝantaro en la 17-a jarcento malmultiĝis. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Nagy-Küküllő vármegye*). Administre ĝi apartenas al la komunumo Brădeni.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Gravaj personoj 
*Ilarion Cocișiu (24-a de aŭgusto 1910 - ?, 21-a de septembro 1952): rumana folkloristo.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Sibiu
* Popolnombrado 2002 

 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Al Gore

**Albert Arnold** "**Al**" **GORE, Jr.**  (naskiĝis 31-an de marto 1948) estas usona politikisto de la demokrata partio. De 1993 ĝis 2001 li estis la 45-a vicprezidanto de Usono, sub prezidanto Bill Clinton. En la jaro 2000 li mem estis kandidato por la posteno de prezidanto, sed venkis tiam la respublikano George W. Bush. En 2007 li ricevis la Nobelpremion pri paco kune kun la Interregistara Spertularo pri Klimata Ŝanĝiĝo (IPCC)

## Biografio 
Al Gore junior estas la filo de Albert Gore senior, iama senatano por la ŝtato Tennessee por la demokratoj, kaj Pauline Gore. Dum sia junaĝo li loĝis en lernejaj periodoj en hotelo en la usona ĉefurbo Vaŝingtono, kie laboris lia patro. Somere li loĝis en Carthage en Tennessee, kie li helpis je la farmbieno de la familio.

En 1965 Gore iris al la universitato de Harvard, kie li ekkonis Tipper Aitcheson, kun kiu li poste edziĝis. Al Gore finstudis en junio 1969, kun "Government" ("regadscienco") kiel ĉefa fako.

Iom poste li volontulis por helpi en la Vjetnama milito. Li estis milita korespondento ĝis 1971. Poste li dum kvin jaroj laboris kiel korespondanto de la gazeto "Tennessean", kiu havas oficejon en Nashville.

En la printempo de 1976 Gore elektiĝis en la Usona Domo de Reprezentantoj. En 1978, 1980 kaj 1982 li reelektiĝis. En 1984 li ekestis senatano; tion li plufaris ĝis 1992, kiam li ekestis vicprezidento. Li estis prezidentokandidato jam en la jaro 1988, sed tiam dum la antaŭelektoj ene de la demokrata partio estis preferata Michael Dukakis. En 1992 li ekestis vicprezidento sub Bill Clinton kaj en la jaro 2000 li estis la demokrata prezidentokandidato, sed li malvenkis antaŭ Bush, ŝajne spite esti la plej voĉdonita kandidato pro maljusteco de la sistemo.

## Gore kiel filmisto 
Post lia malvenko en la prezidentaj balotoj de la jaro 2000, Gore komencis doni prelegojn. Ĉefe li esprimas dum ili sian maltrankvilecon pri la ekologia evoluo de la planedo kaj la rolo de la homo en ĝi. La prelegoj de Gore formas la bazon de la filmo-dokumentaro *An Inconvenient Truth* (eo: Malkonvena vero) pri la forceja efiko kaj la tutmonda varmiĝo. Tiu ĉi filmo estas tutmonde granda sukceso kaj multe helpis plikonsciiĝi pri la urĝa bezono de pli da mediprotekto.

## Eksteraj ligiloj 
* Al Gore´s Repower America.
* Claude ROUGET: Ĉu Al Gore meritas pacpremion? Monato (gazeto) (2008/01, p.&nbsp;8)

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Vicprezidantoj de Usono
Kategorio:Senatanoj de Usono
Kategorio:Klimata ŝanĝo
Kategorio:Nobel-premiitoj pri paco
Kategorio:Usonaj investistoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Čejkovice (distrikto Hodonín)

eta|250ra|maldekstra|Preĝejo de sankta Kunhuta
eta|maldekstra|250ra|Kelo en Čejkovice kun vinbareloj
**Čejkovice** estas municipo en distrikto Hodonín en Ĉeĥio kun  ().

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1248, kiam ĝi estas indikata kiel posedaĵo de ordeno de templanoj.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kastelo, origine templana burgaro evidente el la 40-aj jaroj de la 13-a jarcento.
* Preĝejo de sankta Kunhuta el la jaroj 1783-84.
* Domo de Tomáš Garrigue Masaryk - li loĝis ĉi tie en la jaroj 1856-62.

Kategorio:Municipoj en distrikto Hodonín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Hodonín
Kategorio:Vinkultivada subregiono Velké Pavlovice
Kategorio:Setlejoj en Kyjova montetaro
Spiko (stelo)

La **Spiko** (latine *Spica*, signifanta spikon) estas la propra nomo de la stelo α en la konstelacio Virgo (α Virginis). Aliaj nomoj estas *Azimech*, *Alaraph*.

Spiko estas kovrovaria astro de la tipo Algolo. Ĝia heleco varias je periodo de 4,0142 tagoj inter + 0,92 mag kaj + 0,98 mag. Tia malgranda vario de heleco praktike ne estas konstatebla. Ĝi estas la 14-a plej brila stelo en la ĉielo.

Kiel ekliptikoproksima stelo, Spiko povas esti kovrita de la luno kaj (tre malofte!) de planedo.

Kategorio:Virgo (konstelacio)
Kategorio:Steloj
Der esperantist

eta|La unua eldono de *der esperantist* en 1965
Post la organiziĝo de la Esperanto-movado en GDR, sub la tegmento de Kulturligo, la nova organizaĵo (Centra Laborrondo de Esperanto-Amikoj) tuj havis sian oficialan organon. „**der esperantist**“ aperis dulingve. Dum la jaroj la kvanto de germanaj tekstoj malpliiĝis.

Ĝin redaktis redakcia komitato. La respondecaj redaktoroj estis Eugen Menger (n-ro 1/1965 - 42/1970) kaj Detlev Blanke(43/1970 - 164/1990). Kune kun germanlingva speciala eldono okaze de la centjariĝo de Esperanto 1987, entute aperis 165 numeroj (malpli da kajeroj pro duoblaj kajeroj) kun sume 3.728 paĝoj A5. La bibliografion pri la ĉefa enhavo de la kajeroj oni trovas en *der esperantist* 163 (1990).

La eldonkvanto estis 4.000 - 5.000 ekzempleroj. La duono estis abonita resp. uzita en GDR, la resto estis amase sendita al tiuj landoj, kie mankis esperantaĵoj, aparte al Soveta Unio, aŭ kie estis intereso pri la revueto. Ĝi ankaŭ estis interŝanĝita en ioma kvanto kontraŭ aliaj eldonaĵoj.

La revueto estis tipografie modesta kaj aperis ofte kun malfruoj. Por la historiografio de GDREA ĝi nun estas grava dokumentujo, kiu estas uzebla pro la ekzisto de kelkaj registroj kaj indeksoj, kolektitaj en du kajeroj:
# Knöschke, Linde / Kolbe, Ino (1997): „der esperantist“ 1(1965) - 164(1990). Register. Teil I. (Redaktion und Einleitung: Detlev Blanke) Berlin: Gesellschaft für Interlinguistik e. V. (GIL), 1997, 120 S.
# Kolbe, Ino (1998): „der esperantist“ 1 (1965) - 164 (1990). Register Teil II. (Redaktion und Einleitung: Detlev Blanke), Berlin: Arbeitsgruppe Geschichte des Esperanto-Verbandes der DDR, 120 S.
Krome troviĝas eseo pri der *esperantist* en:
# Bendias, Torsten (1999a): „El la vivo de GDR“. der esperantist (1965 bis 1990). En: Barck, Simone/ Langermann, Martina/ Lokatis, Siegfried (Hrsg., 1999): Zwischen „Mosaik“ und „Einheit“. Zeitschriften in der DDR. Berlin: Ch. Links Verlag, S. 202 - 213

## Vidu ankaŭ 
* PACO (revuo)

## Referencoj 
## Ekstera ligilo 
* *Der Esperantist* ĉe Bitarkivo

Esperantist
Esperantist