open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
21 (nombro)

**Dudek unu (21)** estas la natura nombro kiu sekvas post 20 kaj antaŭ 22.

La nombro 21 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
* en duuma sistemo : 101012
* en okuma sistemo : 258
* en deksesuma sistemo : **15**16
* en kvaruma sistemo : **111**4 (Repdigito)

## En matematiko 
21 estas: 
* Komponita nombro kaj duonprimo, ĝi egalas al produto de du primoj: 21 = 7·3
* triangula nombro, ĉar egalas al la sumo de unuaj ses naturaj nombroj: (1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 = 21) 
* okangula nombro
* nombro de Fibonaĉi
* plej malgranda netriviala ekzemplo de nombro de Fibonaĉi, kies ciferoj estas nombroj de Fibonaĉi kaj ilia sumo ankaŭ estas nombro de Fibonaĉi 

## Laŭ skribo 
Ĉina skribo: 二十一

## Pri la nombro 21 
La atomnumero de Skandio.

En multaj landoj la aĝo 21 jaroj estas aĝo de plenaĝeco. Ĝi estas minimuma aĝo por ekzemple povi aĉeti alkoholaĵon, tabakon, por viziti vetludejon, por posedi paf-armilon aŭ partopreni voĉdonon. 

En badmintono kaj tabloteniso 21 poentoj necesas por gajni en la ludo. 

En kartludo Dudek unu la celo estas kolekti kartojn kun suma valoro plej proksima al 21. 

Unu gineo estas 21 ŝilingoj. 

En brazila folkloro la 21 absolute rilatas al virbovo, sed ĉiuj nombroj finitaj per 21 rilatas al kaprino.

La 21an de Junio kaj Decembro tre ofte estas tago de Solstico (tamen la ĝusta dato povas iomete varii).

Kategorio:Naturaj nombroj
22 (nombro)

**Dudek du (22)** estas la natura nombro kiu sekvas 21 kaj antaŭas 23.

La nombro 22 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
* en duuma sistemo : 10110
* en okuma sistemo : 26
* en deksesuma sistemo : **16**

## en matematiko 
* 22 ne estas primo. 22 = 11·2

## laŭ skribo 
Ĉina skribo: 二十二

## pri la nombro 22 
La atomnumero de Titanio.

En brazila folkloro la 22 absolute rilatas al tigro, sed ĉiuj nombroj finitaj per 22 rilatas al kaprino.

## en literaturo 
*Catch 22* ("Insido n-ro 22") estas fama anglalingva romano de Joseph Heller.

Kategorio:Naturaj nombroj
23 (nombro)

**Dudek tri (23)** estas la natura nombro, kiu sekvas 22 kaj antaŭas 24.

La nombro 23 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
* en duuma sistemo: 10111
* en okuma sistemo: 27
* en deksesuma sistemo: 17

23 estas primo. Ĝi estas la atomnumero de Vanado. Oni ĉine skribas la nombron 23 tiel: 二十三.

En brazila folkloro la 23 absolute rilatas al urso, sed ĉiuj nombroj finitaj per 23 rilatas al kaprino.

Kategorio:Naturaj nombroj
60 (nombro)

**Sesdek (60)** estas la natura nombro kiu sekvas 59 kaj antaŭas 61.

La nombro 60 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
* en duuma sistemo : 111100
* en okuma sistemo : 74
* en deksesuma sistemo : 3C
* en romiaj ciferoj : **ⅬⅩ**
* en ĉinaj ciferoj : **六十**

## En matematiko 
* 60 ne estas primo. 60 = 5·3·2·2
* Ĉiu angulo de egallatera triangulo estas 60°.
* La babilona numera sistemo estis la sesdekuma sistemo.

## Pri la nombro 60 
La atomnumero de Neodimo.

La nombro de la franca departemento Oise.

Sesdek estas la nombro da sekundoj en 1 minuto kaj la nombro da minutoj en 1 horo.
En geometrio, 60 estas la nombro da sekundoj en 1 minuto kaj la nombro da minutoj en 1 grado.

La datreveno de sesdek jaroj kune en la geedza stato estas nomata "diamanta jubileo".

En Germanio historie unu "Schock" (prononcu: ŝok) signifis 60 (pecoj da). Oni uzis tiun ĉi unuon precipe dum komercado; verŝajne estis oportune kalkuli per la konata kaj relative superrigardebla unuo dekduo kaj per la 5 fingroj de la mano.

## Vidu ankaŭ 
Kategorio:Naturaj nombroj
24 (nombro)

**Dudek kvar (24)** estas la natura nombro kiu sekvas 23 kaj antaŭas 25.

La nombro 24 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
* en duuma sistemo : 11000
* en okuma sistemo : 30
* en deksesuma sistemo : **18**

## en matematiko 
* 24 ne estas primo. 24 = 3·2·2·2
* 24 egalas la faktorialo de 4. (4! = 1·2·3·4 = 24)

## laŭ skribo 
Ĉina skribo: 二十四

## pri la nombro 24 
* La atomnumero de Kromo.
* Unu tagnokto enhavas 24 horojn.
* La nombro 24 rilatas en brazila folkloro al Cervo kaj al samseksemo, sed ĉiuj nombroj finitaj per 24 rilatas al kaprino.
* 24 estas usona televidserio.

Kategorio:Naturaj nombroj
Koŝo (japana imperiestro)

Imperiestro **Koŝo** (japane: 孝昭天皇, *Kōshō-tennō*; naskiĝis en 506 a.K.; mortis la 5-an de aŭgusto 393 a.K.) estis laŭ la malnovaj *kojiki*- kaj *nihonshoki*-historilibroj la kvina imperiestro de Japanio. Li regis ekde 475 a.K. ĝis 393 a.K. Lia historia realeco estas dubinda. Li estas unu el la tiel nomitaj *ok imperiestroj sen priskribo* (欠史八代).

Kategorio:Japanaj imperiestroj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 5-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en la 4-a jarcento a.K.
Poŝtkodo

**Poŝtkodo** estas kombino el ciferoj kaj eble literoj, kiu kiel parto de poŝtadreso plifaciligas la liveradon de poŝtaĵoj. La poŝtkodo reprezentas poŝtan liverdistrikton aŭ grandan adresaton, ekzemple firmaon.

## Vidu ankaŭ 
* Alia poŝtkodo (Germanio)
* Poŝtkodoj en Britio
* Poŝtkodoj en Nederlando
* Poŝtkodoj en Rusio
* Poŝtkodoj en Argentino
* Poŝtkodoj en Usono

Kategorio:Poŝto
-
25 (nombro)

**Dudek kvin (25)** estas la natura nombro kiu sekvas 24 kaj antaŭas 26.

La nombro 25 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
* en duuma sistemo : 11001
* en okuma sistemo : 31
* en deksesuma sistemo : **19**

## en matematiko 
* 25 ne estas primo. 25 = 5·5

## laŭ skribo 
Ĉina skribo: 二十五

## pri la nombro 25 
La atomnumero de Mangano.

La datreveno de dudek kvin jaroj kune en la geedza stato estas nomata "arĝenta jubileo".

En brazila folkloro la 25 absolute rilatas al bovino, sed ĉiuj nombroj finitaj per 25 rilatas al virŝafo.

Kategorio:Naturaj nombroj
Étienne Brûlé

**Etienne BRÛLÉ** (naskiĝis ĉ. 1592, mortis 1632), estis franca esploristo en Nordameriko. Li alvenis (1608) al la "Nova Mondo" kun Samuel de Champlain, kiu sendis lin (1610) en la sovaĝejon lerni pri la indianoj kaj la tero. Li loĝis kun la huronoj kaj akompanis grupon el ili al Georgia Golfo ĉe Lago Hurona. En 1612 li gvidis Champlainon al tiu lago, kaj dum la revojaĝo, ili estis la unuaj eŭropanoj, kiuj vidis Ontarian Lagon. Tiam oni sendis Brulé al la fontoj de la Susquehanna Rivero kaj li sekvis ĝin ĝis la Ĉesapika Golfo. Dumvoje lin kaptis kaj torturis la irokezoj, sed li eskapis (1618). Li loĝis denove kun la huronoj, farante multaj da esploroj. Li eble vizitis Supran Lagon kaj tiel vidis ĉiujn el la Grandaj Lagoj krom Miĉigana Lago. En 1629 li pilotis la britajn ŝipojn, kiuj kaptis Kebekon kaj sian eks-komandanton, Champlain. Tiam li forlasis sian laboron kaj loĝis kun la huronoj. Oni lin mortigis dum kverelo.

BRULE, Etienne
BRULE, Etienne
BRULE, Etienne
BRULE, Etienne
BRULE, Etienne
Kategorio:Francaj ontarianoj
Harvard

**Harvard** povas esti:

**Harvard** estas la nomo de universitato en Usono : **Universitato Harvard**.

**Harvard** ankaŭ estas la nomo de kelkaj lokoj en Usono :
***Harvard,** Ilinojso
***Harvard,** Masaĉuseco

Aliaj :
*La **Ponto Harvard** estas ponto super la Charles Rivero, apud la Masaĉuseca Instituto de Teknologio (MIT),
***Harvard** estas ankaŭ komputa arkitekturo,
***736 Harvard** estas asteroido.
Bohemia Svislando

**Bohemia Svislando** (, ) estas la nomo de la ĉeĥa parto de Elba Grejsmontaro, kies translima parto estas Saksa Svislando.

Kategorio:Elba Grejsmontaro
Kategorio:Regiono Ústí nad Labem
Kategorio:Naciaj parkoj en Ĉeĥio
Mișu Beraru

**Mișu BERARU** [miŝu] (naskiĝis la 30-an de decembro 1904 en Piatra Neamț, mortis la 27-an de aprilo 1938 en Bukareŝto) estis rumana esperantisto.

Li estis tipografo kaj lernis Esperanton en 1925. Ekde 1926 li instruis Esperanton uzante lernolibron verkitan kaj eldonitan, en 1926, de li mem. En 1928 li kompilis kaj eldonis *Albumon de rumanaj esperantistoj* kaj publikigis la unuan eldonon de *Spite la vivon!* En 1932 li aperigis la *Rumana-Esperantan/Esperanta-Rumanan Vortaron*, kiun li verkis kune kun Petro Firu. Kelkaj poemoj liaj aperis en *Esperanta Antologio* kaj en *Nova Esperanta Krestomatio*. Krome, li publikigis kelkajn originalaĵojn kaj tradukaĵojn en Esperantaj periodaĵoj.

Li mortigis sin post malsukcesa edzeco. Li estas enterigita en Juda Tombejo en Bukareŝto. Sur lia tomboŝtono (instalita de esperantistoj en la 1950-aj jaroj) legeblas esperantlingva epitafo verkita de li mem:

: *Al mi, post mia morto,*
: *plej plaĉa komplimento -*
: *pri ĉio – estos ... la silento!*

## Fonto 
Prenita, kun aprobo, el: *Spite la vivon! – mezgajaj poemoj originalaj kaj parodiaj de Mișu Beraru*, dua, korektita eldono. Berkeley: Eldonejo Bero, 1998

## Eksteraj ligiloj
*[Verkoj de kaj pri Mișu Beraru](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=misu+beraru&vid=ONB&fn=search) en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 

Beraru, Misu
Beraru, Misu
Beraru, Misu
Listo de rumanaj esperantistoj

* Vasile Albu
* Cezar Apreotesei
* Sándor Beier
* Mișu Beraru
* Ignat Florian Bociort
* Aurel Boia
* Speranța-Eugenia Corâciu
* Julio Csapó
* Constantin Dominte
* Petro Firu
* Henriko Fischer-Galati
* Marta Frollo
* Ion Giuglea
* Giselle Harabagiu
* Henriko Harabagiu
* Julius Hecht
* Eufrosina Ionescu
* Ion Ionescu-Căpăţână
* Jenő Kormos
* F. Josif
* S. Kimel
* Lenke Szász 
* Eugenia Morariu
* Tiberio Morariu
* Emil Nikolau
* Ionel Oneț
* Jozefo Petrin
* Mihail I. Popescu
* Sigismundo Pragano
* Gabrielo Robin
* G. Savopol
* Júlia Sigmond
* Arpad Simon
* Alex. Pr. Teodorescu
* Mihai Ticlete
* Miĥaelo Timuŝ
* Max Wurmbrandt
* George Mahalu

Rumanaj
100 (nombro)

**Cent (100)** estas la natura nombro kiu estas post 99 kaj antaŭ 101.

La nombro 100 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:
* en duuma sistemo : 11001002
* en okuma sistemo : 1448
* en deksesuma sistemo : 6416

## En matematiko 
* 100 estas la unua nombro skribita per 3 ciferoj en la dekuma sistemo.
* 100 ne estas primo. 100 = 5·5·2·2
* La sumo de la unuaj naŭ primoj egalas 100.
* 100 = 13 + 23 + 33 + 43 = 1 + 8 + 27 + 64

## Laŭ skribo 
Ĉina skribo: 百

## Pri la nombro 100 
* La atomnumero de fermio.
* En gradoj celsiaj, ĝi estas la boltemperaturo de akvo je marnivelo.
* La nombro da jaroj en jarcento.

## Pri nombroj [100, 200) 
*Ĉi tiu ĉapitro estas pri nombroj ekde 100 inkluzive ĝis 200 malinkluzive.*

### Apartaj nombroj 
* **110** kaj **127** voltoj estas normalaj elektraj tensioj en hejma elektra reto en iuj landoj. Antaŭe ili esti pli vaste uzataj, sed nun ili estas parte anstataŭigitaj per 220, 230 kaj 240 voltoj.
* **120** kilometroj en horo ofte estas maksimuma permesata rapido de pasaĝera fervoja trajno.
* **128** = 27 (rigardu plu en nenegativa entjera potenco de 2). Do 1-bajta signa entjera variablo povas reprezenti entjerojn inter -128 inkluzive kaj 127 inkluzive.
* **144** = 12 * 12 - malgranda "gross" - estas nombro kiu estis ofte uzata por kalkulado de aĵoj antaŭ kelkaj jarcentoj, kiam uzado de bazo 12 estis kutima por ĉi tiaj celoj.
* **168** = 24 * 7 estas kvanto de horoj en semajno.
* **169** = 13 * 13
* **196** = 14 * 14

### Aroj 
Jenaj aroj enhavas erojn kun numeroj 100 ... 199:

* Normoj de ISO
* Messier-katalogo
* NGC-katalogo
* Normoj de GOST
* Jaroj
** Jaro 100 apartenas al la 1-a jarcento
** Jaroj 101 ... 199 apartenas al la 2-a jarcento

Kategorio:Naturaj nombroj
Paisley (Skotlando)

**Paisley** estas (jen angle, , ) estas la ĉefurbo de la administra regiono *Renfrewshire* de Skotlando. Laŭ la stato de  en la urbo vivis .

Ĝi havas religian originon kiel la sidejo de Sankta Mirin, kaj abatejo staris tie ekde 1245. Dum la 15-a jarcento komerco pligraviĝis kaj **Paisley** fariĝis barona urbodistrikto en 1488. En la 19-a jarcento ĝi estis grava centro de la teksada industrio.

Ĝi havas universitaton, kaj la internacia flughaveno de Glasgovo situas ĉe ĝia norda limo. Per ĝiaj kvar stacidomoj ĝi bone konektiĝas al Glasgovo kaj la sudokcidenta marbordo.

Ekzistas en Paisley la observatorio Coats, vizitebla ĉiutage escepte de lundoj.

## Esperanto en Paisley 
En 1908 fondiĝis tie Esperanto-grupo.

### Esperantistoj de Paisley 
Ĝi estas la naskiĝloko de John Buchanan.

Kategorio:Urboj de Britio
Kategorio:Urboj de Skotlando
Sevlievo

eta|260ra|maldekstra|Urbodomo de Sevlievo
**Sevlievo** (bulgare ) estas urbo en Bulgario. La urbo havas malnovepokan kaj heroan pasintecon. Ĝi situas meze inter gravaj malnovromiaj provincoj Trakio kaj Mizio. La regiono antaŭ longe logis atentemon de diversaj rasoj kaj naciecoj, kiuj priloĝis Balkanan duoninsulon. Arkeologoj ĉi tie malkovris restaĵojn el neolito, tombmonumentoj parolas pri daŭra ĉeesto de trakianoj kaj kelkaj restaĵoj de romiaj belfridoj kaj loĝdomaroj montras, ke la regiono ĉirkaŭ Sevlievo estis objekto por atentemo ankaŭ dum unuaj jarcentoj de nia erao.

Arkeologiaj fosaĵoj malkovris proksime de la hodiaŭa urbo pli grandan laŭ dimensioj loĝdomaron kun citadelo, kiu ekzistis ekde antikvaj tempoj ĝis la 15-a – 16-a jarcentoj. Tio certe estas restaĵoj de mezepoka bulgara urbo, menciata kiel „Ĥotel“ aŭ Ĥotaliĉ“.

En la periodo de komenco de Renaskiĝo sub nomo de Sevli, kaj poste Sevlievo, la urbo fariĝas grava administra kaj ekonomia centro kun forte evoluiĝintaj metioj kaj viglaj komercaj rilatoj al Eŭropo – Vieno kaj Lepsiko. En la jaro 1844 ties patriotoj konstruis en la urbo lernejon, kiu estis unu el la unuaj en la regiono, kaj en la jaro 1870 estiĝas societo por disvastigado de klerigado de popolo. La societo fariĝas ne nur klereca centro, sed ankaŭ movadcentro de revolucia batalo. Ties revoluciuloj levigas por batalo ankaŭ ceterajn balkanajn vilaĝojn Batoŝevo (bulgare ), Krǎvenik (bulgare ) ka. kontraŭ turka milito. Kontraŭfaŝisma batalo en la regiono ĉirkaŭ Sevlievo kostas multajn viktimoj. Ankoraŭ dum aŭtuno de 1942 formiĝas partizana trupo, kiu dum 1943 plifortiĝas en Sevlievan kaj pli malfrue en Gabrovo-Sevlievan partizanan taĉmenton. Post multaj bataloj la 9-an de septembro de 1944 la taĉmento komune kun ribeliĝinta nacio kaj kun la helpo de la soveta armeo proklamas la patrujon al Patrujfronto en la regiono de urboj Sevlievo kaj Gabrovo.

En Sevlievo ni povas viziti plurajn memorigaĵojn, kiel ekz. urban historian muzeon kaj artan galerion, templon „Prorok Ilija“ (bulgare *Пророк Илия*) en senpera proksimeco de la muzeo, horloĝturon (el la 1779) en la centro de la urbo kaj aliajn.

Naskiĝloko de Simeon St. Ĥesapĉiev.
## Lokaj esperantistoj
*Simeon St. Ĥesapĉiev( naskiĝis la );
*Georgi Manĉev (mortis la 24-an de oktobro 1929);

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.pbase.com/ngruev/sevlievo 
* http://www.guide-bulgaria.com/NC/Gabrovo/Sevlievo/Sevlievo 
* http://www.guide-bulgaria.com/NC/Gabrovo/Sevlievo 
* http://bulgaria.domino.bg/sevlievo/eng 

Kategorio:Urboj de Bulgario
Masturbado

eta|
eta|
Kvankam, laŭ la *Fundamento de Esperanto*, la esprimo **masturbi sin** signifas nur *masturbi sin mem*, en la praktiko masturbado (de alia persono) kaj sinmasturbado estas tute aliaj faroj kaj situacioj (nur parte kompareblaj kun *mortigo* kaj *sinmortigo*). Temas entute pri apartaj manieroj seksumi.

Pruvas tion la fakto, ke por *masturbi sin* kaj *melki sin* (pli komun-uza) oni disponas ankaŭ la sinonimon *onani*, retroderivitan el *onanismo*.

Laŭ kelkaj studoj, la plejmulto de la homoj sin masturbas, precipe dum relativa junaĝo. Tamen, en multaj socioj ekzistas tabuo pri ĝi.

La emo al la masturbado kaj ĝia ofteco, intenso esence dependas de la seksa konstitucio de la individuo.
eta|200px||maldekstra

## Ina sinmasturbado 
Unu maniero estas **fingrumi sin**, t.e. meti fingron en la vulvon aŭ piĉon kaj umi per ĝi, eĉ en anuson. Oni povas uzi ankaŭ objektojn, ekzemple lanan ŝtrumpeton, frukton, dildon aŭ vibrilon.

## Vira sinmasturbado 
Unu maniero estas preni la penison aŭ kacon per la mano, kvazaŭ formante tubon per la fingroj, kaj poste movi la manon tiel ke, ekzemple, la prepucio alterne nudiĝas kaj kaŝiĝas, ĝis ejakulo.
eta|Viro praktikanta anusan masturbadon
Prostata masaĝo estas alia tekniko uzata por seksa stimulo, ofte por atingi orgasmon. La prostato foje estas referita kiel la "maskla G-punkto" aŭ P-punkto. Iuj viroj povas atingi orgasmon per stimulado de la prostatglando, per stimulado de ĝi uzante bone lubrikita fingro aŭ dildo enigita tra la anuso en la rektumon.

## Reciproka masturbado 
eta|Reciproka masturbado
Reciproka masturbado implikas du aŭ pli da homoj kiuj aŭ masturbas samtempe aŭ sekse stimulas unu la alian, kutime per la manoj. Ĝi povas esti praktikita de homoj de ajna seksa orientiĝo, kaj povas esti parto de alia seksa agado. Ĝi povas esti uzata kiel antaŭludo, aŭ kiel alternativo al seksa penetro.

Se uzata kiel alternativo al vagina penetro, la celo povas esti konservi virgecon aŭ eviti riskon de gravedeco.

## Slangaj terminoj rilatante al masturbo 
Ĉar la glano povas pensigi pri (senhara) kapo, kaj ĉar oni uzas kvin fingrojn, en la hispana lingvo oni ŝerce povas nomi ĉi manieron eksciti sin *"cinco contra uno"*, *"cinco contra el calvo"* (resp. "kvin kontraŭ unu", "kvin kontraŭ la kalvulo"); en esperanto oni povus diri *"kvin kontraŭ Kalocsay"*. Simile, en la angla oni diras *"beat the bishop"* ("bati la episkopon"), en la rusa *"гонять лысого"* ("peladi la senharulon").

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Polucio
* Seksa konstitucio

## Eksteraj ligiloj 
* Historio de Sinmasturbado, en la retejo afraidtoask.com, arkivigita laŭ stato de junio 2013 

Kategorio:Psikologio
Kategorio:Homa seksumado
Kategorio:Seksaj praktikoj
Sesdeknaŭo (seksa pozicio)

eta|dekstra|200ra|Sesdeknaŭo
La verbo **sesdeknaŭi** signifas kunan seksumadon de du personoj, kiuj buŝas unu la alian. Se temas pri geparo, unu frandzas kaj la alia midzas; se temas pri geja aŭ lesba paro, ambaŭ respektive midzas aŭ frandzas unu la alian.

La vorto devenas de la figuro de tia paro, grafike simila al la nombro **69** (sesdek naŭ).

En Kamasutro, Vatsyayana nomas tiun seksumadan manieron "korva pozicio".

Kategorio:Seksaj pozicioj
Fingrumado

eta|250px|Bildigo de fingrumado
**Fingrumado** (angle: *fingering*) estas seksa praktiko utiliganta unu aŭ pliajn fingrojn por stimuli klitoron, vaginon aŭ anuson. Komune kun stimulo de peniso temas pri la plej kutima formo de reciproka masturbado.

## Vagina fingrumado 
Masaĝo de vulvo kaj precipe de la klitoro estas la plej kutima maniero de virina masturbado.

eta|250px|stimulante la G-punkton per fingro
Fingrumado de la vagino ofte estas farita por stimuli areon nomitan la G-punkto. La G-punkto estas laŭdire situanta ĉirkaŭ kvin centimetrojn supre sur la antaŭa muro de la vagino, antaŭen direkte al la umbiliko. Ĝi estas priskribita kiel esti rekonita memstare krestoj kaj iomete pli malglata teksturo komparite kun la pli kusenaj vaginalaj kavmuroj ĉirkaŭ ĝi. 
Kelkaj virinoj citis la "veni ĉi tien" aliron kiel signifan katalizilon al orgasmo. Ĉi tiu tekniko implikas la mezan fingron, foje aldone la montran aŭ ringan fingron, farante mangeston kiel "venu ĉi tien" kun la palmo turnita supren direkte al ŝia puba osto.

## Anusa fingrumado 
eta|Anusa fingrumado
Fingrumado de anuso estas kutima metodo de propra preparo antaŭ anusa koito. Al persono, kiu estas akceptanto de anusa fingrumado, povus kaŭzi ekscitiĝon kaj liberigon de anusa kontraktoro antaŭ enŝovo de peniso aŭ vibratoro.

Per anusa fingrumado eblas masaĝi la prostaton kaj orgasmigi tiel la akceptanton. Anusa fingrumado povas ankaŭ, tra anusa vando, stimuli punkton G ĉe virinoj. Anusa fingrumado estas kutime uzata de personoj de ambaŭ seksoj kaj ambaŭseksaj geopoj.

## Sekuro 
Tiu ĉi praktiko estas konsiderata kiel sekura sekso okaze de konservado de jenaj sekuraj disponoj: la manoj devus esti puraj kaj la ungoj tonditaj kaj fajlitaj (longaj aŭ akraj ungoj povas kaŭzi skrapvundojn, vundojn aŭ kaŭzi infekton). Se sur ungo troviĝas skrapvundo aŭ tranĉvundo, ĝi devus esti pakumita en laktosukan aŭ vinilan ganton. La manoj devus esti komplete lavitaj per sapo. Se okazas stimulo de anuso kaj vagino, maldevas post fingrumado de anuso veni fingrumado de vagino pro kaŭzo de eventuala infekto.

## Leĝo 
La perforta penetro per la fingroj en la vaginon aŭ anuson estas konsiderata kiel speco de seksa misuzo en plimulto de juraj sistemoj.

Kategorio:Seksaj praktikoj
Onanismo

**Onanismo** estas emo al sinmasturbado.

Foje uzata kiel sinonimo de *sinmasturbado*, tiel, ke oni retroderivis el ĝi la verbon **onani**, signifantan "masturbi sin":

*li onanas = li masturbas sin*

Kategorio:Ismoj
Malba Tahan

**Ali Iezid Izz-Eduim Ibn Salim Hank Malba TAHAN** estis unue pseŭdonimo de **Júlio César de Mello e Souza** (Queluz, 6-a de majo, 1895 – Recife, 18-an de junio, 1974) kaj poste lia laŭleĝa nomo. Tahan fariĝis ankaŭ familinomo de siaj idoj. Naskiĝis en 1895, mortis en 1974. Li estis brazila verkisto kiu publikiĝis 56 porjunulajn librojn. Lia frato, João Batista de Mello e Souza, estis esperantisto, do kvankam li mem ne parolis Esperanton, li emis al ĝi kaj simpatiis al la afero. En kelkaj de lia verkoj estas rapidaj simpatiaj mencioj al Esperanto kaj esperantistoj. Li eĉ verkis interesan rakonton pri litero Ĥ. Lia plej fama verko estas "O Homem que calculava" (La Homo kiu kalkulis) pri homo kiu povis solvi ian matematikan problemon de sia tempo. Ĝi estas tradukita al pli ol 15 lingvoj.
Omaĝe al li, la 6-a de majo estas en Brazilo memortago de matematiko.

Kategorio:Brazilaj verkistoj
Kategorio:Brazilaj matematikistoj
Horzonozo

eta|300px|Horzonozo okazas ĉefe post longdistancaj flugoj
**Horzonozo** aŭ **jetlaco** estas la laco, kiun homa korpo sentas post multhora flugado en jeto (aviadilo), trairinte multajn horzonojn orienten aŭ okcidenten. La korpo bezonas tagojn por adaptiĝi al la nova horaro en la alvenlando kaj al la nova korpa ritmo, kio ofte estigas problemojn pri dormado k.&nbsp;s.

Aliaj esprimoj estas:
* horzona konfuzo aŭ horzona laco
* horzonsufero
* sufero, problemo aŭ konfuzo pro hordiferenco

## Simptomoj 
Tipaj simptomoj estas:
* akvomanko kaj apetitmanko
* kapdoloro, sinusdoloro
* laco
* konfuzo
* stomakdoloro, naŭzo
* dormomanko, neregula dormoritmo
* incitemo

## Pli facile okcidenten 
Kvankam la ena horloĝo nur malfacile akceptas vojaĝon tra multaj horzonoj, multaj vojaĝantoj preferas flugi deoriente okcidenten. Homo vivas 24-horan tagon, kvankam la natura ritmo de ĝia ena horloĝo estas programita por pli longan tagon. Tial la ena horloĝo povas relative nature plilongigi tagon, sed estas multe pli malfacile al ĝi malplilongigi tagon. Flugante okcidenten la tago estos plilongigita. Vojaĝante okcidenten korespondas do al la natura direkto de sia ena horloĝo.

## Prevento kaj kuracado 
* La plej simpla prevento estas dormi enavie. Vojaĝantoj ŝanĝu la horon de sia horloĝo kiel eble plej frue al la celloko. Sunlumo povas helpi reguli la enan horloĝon.
* Alia eblo estas tute ne dormi dum la antaŭa nokto kaj enlitiĝi la sekvan tagon je loka horo kaj en trankvila medio.

## Daŭre vivi laŭ la hejma horzono 
* Se la vojaĝo daŭros maksimume du tagojn eblas vivi laŭ la devenloko. Necesas por tio kalkuli la tempodiferencon kaj sisteme dormi dum la hejmaj noktohoroj.
* Gravaj profesiaj rendevuoj okazu ne dum la fiziologaj malaltaj fazoj (laŭ la hejma horzono), t.e. nokte kaj posttagmeze inter la 3-a kaj la 5-a.
* Dum la kutimaj hejmaj dormohoroj oni prefere restu endome aŭ portu sunokulvitrojn.
* Ankaŭ la manĝohorojn oni ne ŝanĝu. Same pri kvanto kaj speco de manĝoj, ĉar ankaŭ la stomako sekvas la enan horloĝon.

## Vidu ankaŭ 
* Sufikso -oz-
* Dormo

## Eksteraj ligiloj 
* La bona lingvo: horzono 
* Signifo, efiko kaj konsilo por horzonozo (germane) 

Kategorio:Aviada medicino
Kategorio:Dorma medicino
Kategorio:Sindromoj en interna medicino
Kategorio:Turismo
Kategorio:Tempo
La Alta Kanto de la Amo

***La Alta Kanto de la Amo***   estas 38-paĝa libreto, originale en Esperanto verkita de Teodor Jung. Ĝi aperis en 1927 ĉe Heroldo de Esperanto en Horrem (Kolonjo). Ĝi estas reeldonita en 1928.

Rekantita laŭ malnova legendo. Premiita per la Natura Floro ĉe la 12-aj Int. Floraj Ludoj; En 1929 ĝi estis Kronita verko de la Akademio.

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* *La Alta Kanto de la Amo* en la katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* *La Alta Kanto de la Amo* en katalogo  "Erfgoedbib-Tinycat" (*LibraryThing*)
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Esperanto-poeziolibroj
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1928
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de la FEL-biblioteko
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
La Arĝentjubilea Kongreso

Kategorio:Esperanto-movado
**La Arĝentjubilea Kongreso** de T. JUNG, 1933, 51 p.  „Kroniko pri la jubilea kongreso. Plej interesa parto estas  motivado de la speciala situacio, en kiu la kongreso okazis.“ (F. Szilagyi, „Lingvo Libro“, 1934, p: 30.)
La amo en la jaro dekmil

***La Amo en la Jaro Dekmil*** () estas fantazia romano de José de Elola aŭ Coronel Ignotus. La romanon tradukis en Esperanton Joseph Ferdinand Berger, en 1932. La tradukaĵo ampleksas 353 paĝojn. Ĝi estas eldonita en Kolonjo fare de Heroldo de Esperanto.

En la romano du gefianĉoj, kiujn en 2000 trafas mortosimila dormado, estas vekitaj en la jaro dek mil, kiam ĉiuj naciaj lingvoj jam mortis, kaj ĉiuj homoj parolas nur Esperanton.

## Recenzoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Libraro Ludovika
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Fikciaj esperantistoj
Kategorio:Fikciuloj de la estonteco
Kategorio:Estonteco en romanoj
Kategorio:Esperantlingvaj romanoj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita hispanlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Libraro Ludovika
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
La Antikva Romo surmare

***La Antikva Romo surmare*** estas prelego de ĉefo-ministro Benito Mussolini elparolita la 5-an de oktobro 1926. Ĝi estas tradukita el la itala lingvo kaj eldonita 69-paĝe ĉe Eldonejo A. Paolet el San Vito al Tagliamento en 1928.

## Recenzoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience

Antikva Romo surmare, La
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
La Bela Mondo kaj Universo

***La Bela Mondo*** kaj ***Universo*** estis laŭ la Enciklopedio de Esperanto en la 1930-aj jaroj konsiderata inter el la plej belaj, artaj, luksaj esperantaj magazinoj kiuj ĝis tiam aperis. fotaĵon valoraj artaĵoj. *La Bela Mondo* eliris nur de julio 1908-julio 1909, IV-j-32-48 p. entute 2 vol. kun 376 paĝoj. 24x16. Redaktis d-ro Albert Schramm en Dresden, produktis eldonejo Heckner, Wolfenbüttel. *Universo* aperis de sept. 1909-aŭg. 1912 en 3 vol. kun 384, 384, 29 paĝoj 24x16. Redaktis prof. Siegfried Lederer kaj d-ro Schramm, same eldonejo Heckner, Wolfenbüttel.

eta|300px|maldekstra|kovrilo de numero el 1908
eta|300px|dekstra|kovrilo de numero el 1910

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Arto
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Arthistorio (libro)

***Arthistorio***  estas libro hungarlingve verkita de Antal Hekler, kaj por la Esperanto-eldono prilaborita de A. Kampiss kaj tradukita de Kálmán Kalocsay. La unua volumo temas pri la arthistorio ĝis la renesanco kaj ĝi aperis ĉe Literatura Mondo el Budapeŝto en 1934. La dua volumo estas eldonita en 1935.

## Recenzoj
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Arthistorio* en *Enciklopedio de Esperanto*
* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Verkoj el la esperantigita hungarlingva literaturo
Kategorio:Libroj de Kálmán Kalocsay
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1935
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
La botistoj

***La Botistoj***  (suome: ''*) estas komedio en kvin aktoj verkita de Aleksis Kivi. La verko estas tradukita el la suoma de Hilma Hall kaj eldonita 142-paĝe en la jaro 1919 ĉe Eldona Akcia Societo Otava en Helsingforso.

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *La Botistoj* ĉe Project Gutenberg
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing''

Kategorio:Verkoj el la esperantigita suomlingva literaturo
Kategorio:Komedioj
Kategorio:Esperanto-teatro
Kategorio:Libroj de Hilma Agatha Fredrika Hall
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Laborista movado

[eta|Reklamo de [Sennaciulo.]]
[400px|eta|derecha|[Lenino diskurse antaŭ fabriko Putílov en majo 1917. Pentraĵo de Isaak Brodskij, Muzeo de Historio de Moskvo.]]
La **laborista movado** (angle: Labor movement; france: Le mouvement ouvrier, germane: Arbeiterbewegung, hispane: Movimiento obrero, ruse: Рабочее движение, itale: Movimento operaio, ĉine: 勞工 運動) estas kontraŭkapitalista movado, kiu ampleksas du ĉefajn flankojn:

# La **eksterparlamentaj (laboristaj) movadoj**, kiuj konsistas interalie el anarkiismo kaj sindikatismo.
#* Sindikatismo: kolektiva organizado de laboristoj, dungitoj kaj kelkfoje liberprofesiuloj, kiuj trovas potencon en kuneco per sindikatoj.
# La **politikaj (laboristaj) movadoj**, kiuj konsistas interalie el parlamenta agado, per kiu reprezentitaj estas la interesoj de laboristoj, dungitoj, liberprofesiuloj kaj aliaj, kiuj estas sendefendaj kontraŭ kapitalismo. Ĉi tiu strategio trovas potencon per politikaj partioj.

La komenciĝo de la laborista movado spronis la okazaĵojn revoluciajn en la jaroj 1848 kaj 1849. La movadon forte influis la ideoj de Karl Marx kaj Friedrich Engels.

## Termino 
Kelkaj uzas la nocion "laborista movado" por diferenci inter (1) kontraŭkapitalista agado ene de kapitalismo kaj (2) revolucia kontraŭkapitalista agado, ankaŭ nomita socialismo. Laŭ tiu difino, nur la unuo estas la "laborista movado". Aliaj uzas la nocion por priparoli la tutan kontraŭkapitalista agado favore al laboristoj.

Per la plej granda difino, la "laborista movado" ampleksas ĉiujn organizaĵojn kaj agadojn kiuj celas

* kaj plibonigi la situacion de la laboristoj kaj iliaj familioj;
* kaj ŝanĝi la socion por certigi al la laborista klaso la realigon de siaj interesoj.

## Subceloj 
Historie, la laborista movado havis multajn subcelojn kaj ilojn por atingi la du ĉefajn celojn ĉisupre.

Agado ene de la kapitalisma socio (reformismo):

* Labora juro;

Agado por fari socialisman socion (revolucio):

* Atingi anarkiismon;
* Atingi demokratan socialismon;
* Atingi komunismon.

## Laborista movado kaj Esperanto 
Esperanto havis rolon en ambaŭ reformismo kaj revolucio. Por atingi reformismon, laboristoj bezonas defii la potenculojn per esti instruitaj pri la mondo. Dum longa tempo, laboristoj ne estis edukitaj kaj ne iris lernejon. Tiel, ili ne povis organiziĝi. Por atingi revolucion, la laboristaro bezonas kolektivan forton, kiu troviĝas per Esperanto kaj monda unuiĝo de la laboristaro.

## En diversaj landoj 
* Hispana laborista movado
* Laborista Partio

## Vidu ankaŭ 
* Laborista Esperanto-movado
* Internacia Organizaĵo de Laboro
* Politika maldekstro
* Feminismo
* Luddismo
* Klasbatalo
* Marksismo
* Internacio
* Okhora labortago
* Tago de la Laboro
* Mark Starr

## Eksteraj ligiloj 
*  http://www.labornet.org  
*  http://www.tallerediciones.com/cuza/modules.php?name=News&file=article&sid=61&mode=&order=0&thold=0  
*  http://www.democratie-socialiste.net/annuaire.html 
*  http://www.gegenstandpunkt.com/vlg/prol/prolix.htm 

Kategorio:Politiko
Kategorio:Laborista movado
Adam Lacalendola

**Adam LACALENDOLA** (lakalendola), (naskiĝis 1885 en Italio - mortis la 20-an de februaro 1977 en Bari, Italio) estis itala esperantisto, instruisto de la albana lingvo, emerita profesoro de Universitato en Bari.

Li instruis ankaŭ la japanan, rusan, germanan kaj hispanan lingvojn.

Esperantisto ekde 1913, gvidinto de multaj mezlernejaj kaj universitataj kursoj.

Fondinto de la Esperanto-movado en Suda Italujo (Apulio). Li komencis instruadi Esperanton en Bari en 1919. Fondis en 1920 la Akademion Balkanan Esperantistan, kiu atingis grandan prosperon kaj sendis la plej bonajn lernantojn al UK-j. Li fondis kaj direktis la revuon Corriere Balcanico Esperantista, kiu tre efikis por la propagando en Apulio. Pro lia agado Esperanto estis enkondukita en 1924 en 8 lernejoj de Bari, en unu el ili (Arkiepiskopa Seminario) kiel deviga instruado. En 1925 kune kun d-ro Koch li estris IEF kaj organizis italan Esperantan-kongreson en Bari.

Prof. Lacalendola prezidis la Italan Kongreson de Esperanto en 1924, kiam li elektiĝis por la funkcio de la prezidanto (1924/1925) de Itala Esperanto-Federacio. Longtempe li estis delegito de UEA kaj ankoraŭ en 1976 membro de Societo Zamenhof.

Kategorio:Italaj esperantistoj
La Cikoni-kalifo

***La Cikoni-kalifo*** estas romano de Miĥaelo Babits, el la hungara tradukita de Károly Bodó. La 188-paĝa libro aperis en 1929 kiel numeroj 23/25 en la serio de Biblioteko Tutmonda ĉe Rudolf Mosse en Berlino.

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Hungarlingvaj romanoj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita hungarlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
René Ladevèze

**René LADEVÈZE** (naskiĝis la  en Agen, Francio; mortis la ) estis franca esperantisto, interpretisto de la „Hamburg-Amerika Linie“. Li mortis mallonge antaŭ gefianĉiĝo kun Hamburg-a Esperantistino. Esperantisto de ĉirkaŭ 1905. Laŭ ekzemplo de Théophile Cart li instigis al Esperantaj ekzamenoj ankaŭ en Germanujo kaj kompilis *Demandaron*, 1911. Gvidis kursojn, aranĝis kun d-ro Mybs E-ajn festojn, kiuj montris la gajan flankon de la mondlingvo per vorto, kanto kaj ludo. Estis sekr. de la Vegetara Ligo Esperantista.

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).

Ladevèze, René
Stefano la Colla

**Stefano LA COLLA** (naskiĝis la  en Salemi, mortis la  en Milano) estis itala esperantisto, arkivisto, paleografo kaj redaktoro de „Enciclopedia Italiana“ en Romo. 

Li estis esperantisto de 1906 (ekde la aĝo de 16 jaroj, lernanto de Vitangelo Nalli). En 1907 li fondis kune kun G. Castiglia kaj E. Monreale (korespondanto de la ĵurnalo „Popolo d' Italia“) la asocion „Junulara Amikaro Esperantista“, kiu en 1908 iĝis Esperanto-Grupo de Palermo. Li estis honora membro de UEA, ties delegito en Palermo dum 20 jaroj. Li estis redaktoro de *Notizie Esperantiste* kaj *Internacia Esperantisto,* 1907-10. Ekde 1925 li estis membro de la Lingva Komitato. Li redaktis monatan aldonon de *Heroldo de Esperanto: Lingva Kritiko.* Speciale li interesiĝis pri Itala-Esperanto vortaro.

En 1935 li estis la prezidanto de la LKK de la 27-a Universala Kongreso de Esperanto en Romo.

## Bibliografio 
* **1996**: Minnaja, Carlo. Historio de vortaro. En: La sama. Vocabolario italiano-esperanto. Milano: Cooperativa Editoriale Esperanto 1996, p.&nbsp;14-17. Tie ankaŭ foto de La Colla sur p.&nbsp;2.
* 1982: Migliorini, Elio. ''Pioniri dell'Esperanto in Italia''. Roma 1982, p.&nbsp;15
* **1967**: [Nekrologo]. En: Esperanto 60 (1967), p.&nbsp;98
* **1966**: Minnaja, Luigi. [Nekrologo]. En: revuo Esperanto 59 (1966) p.&nbsp;72

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Inaŭgura parolado en 1935 – kun biografiaj notoj 

Kategorio:Italaj esperantistoj
La du Amatinoj. La Kapricoj de Mariano

***La du Amatinoj. La Kapricoj de Mariano*** estas 112-paĝa libreto verkita de Alfred de Musset, kaj esperantigita el la franca lingvo fare de Jan Van Schoor. Ĝi aperis en 1929 ĉe "La Verda Velo" en Antverpeno.

## Recenzoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo
Kategorio:Libroj de Jan Van Schoor
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
La dormanto vekiĝas

***La Dormanto Vekiĝas*** () estas malutopia romano de H. G. Wells pri viro, kiu dormas ducent tri jarojn, kaj tiam vekiĝas en tute ŝanĝita Londono, kiam, pro la interezo de sia bankkonto, li estas la plej riĉa viro en la mondo.

Ĝi unue anglalingve aperis en la jaro 1899 kun la titolo *When The Sleeper Wakes* (esperante *Kiam la Dormanto Vekiĝas*). Wells, kiu malŝatis multajn partojn de sia originala versio, reverkis la romanon en 1910.

## En Esperanto 
La romanon esperantigis Albert Frank Milward en 1929; la verko ampleksas 210 paĝojn. Nova eldono de la libro aperis en 2008 en la Eldonejo Bero en Roterdamo.

### Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* faksimilo - pdf-versio
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Estonteco en romanoj
Kategorio:Malutopiaj romanoj
Kategorio:3-a jarmilo en fikcio
Kategorio:Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1929
Kategorio:Esperantlingvaj romanoj
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Kategorio:22-a jarcento en fikcio
La Eŭropa Milito

Sub la nomo **La Eŭropa Milito** aperis de la 31-a de aŭgusto 1914 ĝis la 5-a de junio 1915 germanaj oficialaj raportoj esperantigitaj pri la unua mondmilito. Aperis entute 151 flavaj folioj (po 1 paĝo) en la formato 29 x 22 centimetroj.

Eŭropo Milito
La Esperanto-Klubo

***La Esperanto-Klubo*** estas 48-paĝa verketo de Ernfrid Malmgren, eldonita en 1933 ĉe Eldona Societo Esperanto el Stokholmo. Ĝi pritraktas la asocian organizon de la loka Esperantistaro.

## Enhavo de la libreto 
* Fondo de klubo
* Funkciuloj
* La interna vivo de la klubo
* Publika laboro
* Modelo de kluba kunveno
* Modelo de protokolo
* La biblioteko de Esperanto-klubo

## Recenzoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Kiel Aranĝi Kursojn kaj Grupvesperojn?*
* *Kiel oni fondas kaj organizas Esperantan Grupon?*
* *La Esperanto-societo*

## Eksteraj ligiloj 
* *La Esperanto-Klubo* en *Enciklopedio de Esperanto*
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Libraro Ludovika

Kategorio:Esperanto-asocioj
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Libraro Ludovika
La familio Gerak

***La familio Gerak***. De Elin Pelin, el la bulgara lingvo tradukis Atanas D. Atanasov. Sofia, E.-Koopera Societo.  1924, 83 p. 

## Recenzoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Libraro Ludovika

Kategorio:Verkoj el la esperantigita bulgarlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1924
Gerak
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Libraro Ludovika
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Fanny (libro)

***Fanny*** (angle : *Fanny Herself*) estas romano verkita de la usonanino Edna Ferber, poste tradukita el la angla fare de Berno Fabo. Ĝin eldonis The Esperanto Publishing Company Limited el Heronsgate 240-paĝe en la jaro 1934. Reapero okazis en Amsterdamo ĉe Populara Esperanto-Biblioteko, ĉirkaŭ 1952.

## Recenzoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio 
* Katalogo de Libraro Ludovika
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Kategorio:Eldonaĵoj de Populara Esperanto-Biblioteko
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio 
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
La Fianĉiniĝo de Sovaĝulineto

***La Fianĉiniĝo de Sovaĝulineto***  estas triakta komedieto, originale esperantlingve verkita de Jeanne Flourens (Roksano). Ĝi aperis 31-paĝe en Parizo en la jaro 1911 fare de Tra la Filatelio, kaj reeldoniĝis 47-paĝe en 1922. 

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience

Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1922
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
La fera kalkanumo

***La Fera Kalkanumo***  (angle : *The Iron Heel*) estas romano de Jack London (1908). El la angla tradukis ĝin Georgo Saville. Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) eldonis la 360-paĝan tradukaĵon en la jaro 1930.

## Enhavo 
Ĝi estas malutopia verko pri la eko de ekfaŝisma tiranado en Usono.
Ĝi estas la romano, kie lia socialismo aperas pli malkaŝe.
Por multaj legantoj, ĝi similas la posta *1984* de George Orwell, kaj Orwell-biografiisto Michael Shelden mencias, ke ĝi influis tiun.

La 7-a ĉapitro estas preskaŭ laŭlitera kopio de ironia eseo de Frank Harris.

Scienco-fikciemuloj taksas ĝin ĉefverko kaj pioniraĵo de la "mola scienco-fikcio" de la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kiu atentas socian kaj politikan ŝanĝon pli ol teĥnologian.

La novelo de Jack London *The Scarlet Plague*, kaj aliaj malgrandaj rakontoj, situas en malutopia estonteco tre similanta *La Fera Kalkanumo*, kvankam ne estas daŭro de personoj aŭ situoj.

## Recenzoj 
eta|Kovrilo de la anglalingva originalo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Libroj aperintaj en 1908
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Kategorio:Eldonaĵoj de SAT
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
La gefratoj

***La Gefratoj***  () estas komedieto en unu akto de Johann Wolfgang von Goethe.

La unua ludado de la dramo estis je  en Weimar kun Goethe mem kiel la precipa rolo kun aktoro August von Kotzebue. Ĝi unue estis eldonita germane en 1787.

Esperanta 28-paĝa versio estis ellaborata el la germana de Antoni Grabowski. Zamenhof eldonis ĝin en Varsovio en la jaro 1889. Dua eldono aperis dudek jarojn poste en Chemnitz. La verketo estis la dua literaturaĵo tradukita al Esperanto . Eldonejo Koko el Kopenhago prizorgis trian eldonaĵon en 1967.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Verkoj el la esperantigita germanlingva literaturo
Kategorio:Dramoj
Kategorio:Fikciaj paroj
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1909
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1967
Kategorio:Eldonaĵoj de Eldonejo Koko
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
La Evoluo de Telefonio

***La Evoluo de Telefonio***  estas 62-paĝa libro originale verkita en Esperanto de inĝeniero J. R. G. Isbrücker. Ĝi estas eldonita en la jaro 1928 ĉe Rudolf Mosse en Berlino kiel numeroj 21-22 de la serio Biblioteko Tutmonda. 

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Evoluo de Telefonio|La
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Pinĥas Laĥovicki

**Pinĥas LAĤOVICKI** (naskiĝis la  en Pinsk, Belorusio) estis pola esperantisto kaj judo, inĝeniero-arĥitekto. Li estis UEA-delegito en Jerusalemo. Li iniciatis la unuan Esperanto-kongreson en Palestino (la ) en Jerusalemo kaj la unuan Esperanto-ekspozicion en la Levante-foiro en Tel Aviv en aprilo kaj majo 1934. En 1956 li estis la kasisto de la Esperanto-Vegetara Asocio en Israelo.

## Referencoj 
Kategorio:Judaj esperantistoj
Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Mortojaro nekonata