open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Violgorĝa inkakolibro

La **Violgorĝa inkakolibro** (*Coeligena violifer*), kaj ankaŭ *inca gorgimorado* en hispana, estas specio de kolibroj en la familio Trokiledoj kaj unu el la dek kvin specioj de la genro *Coeligena*. Ĝi troviĝas en malsekaj arbaroj de Peruo kaj Bolivio kaj eble Ekvadoro.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Violgorĝa inkakolibro kaj plimultaj aliaj membroj de la genro *Coeligena* estis iam metitaj en la genro *Helianthea*, sed ili estas en sia nuna loko ekde mezo de la 20-a jarcento. Ĝia taksonomio estas alie nedefinitiva. La Sudamerika Klasigkomitato de la American Ornithological Society (SACC), la International Ornithological Committee (IOC), kaj la Taksonomio Clements ĉiuj traktas ĝin kiel unu specio kun kvar subspecioj. Tamen, la verko de BirdLife International nome *Handbook of the Birds of the World* (HBW) traktas ĉiujn el tiuj subspecioj kiel apartaj specioj.

Maskloj de la nomiga subspecio pezas 8 ĝis 13 g kaj inoj 4 ĝis 6 g. La kapo de la masklo estas nigrecblua kaj la dorso brile bronzverda. La vosto estas oranĝ-sablokolora kun malgrandaj bronzaj pintoj. La gorĝo kaj supra brusto estas verdaj kun irizeca viola makulo sur la gorĝo. Fajna griza bendo apartigas la supran bruston de la verda malsupra brusto kaj cinamkolora ventro. La nomiga ino havas verdan kapon, flavbrunan gorĝon kun verdaj makuloj, kaj malhelverdan bruston. Ĉiuj kvar havas iom limigitajn arealojn, kiuj almenaŭ parte suferas senarbarigon. Tamen, "ĉar [la specio] loĝas en malfermaj arbaroj kaj maldensejoj, ĝi povas akcepti ĉi tiujn ĝenitajn areojn iagrade."

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto.
* Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, *American Naturalist*.
*

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Peruo
Kategorio:Birdoj de Bolivio
Surinama titiro

La **surinama titiro** (*Pachyramphus surinamus*) estas unutipa birdospecio el la familio de titiredoj. Ĝi troviĝas en norda Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *surinamus* estas la latinigo de Surinamo, kiu respondas al parto de la arealo de tiu specio

## Disvastiĝo kaj habitato
La surinama titiro troviĝas en suda Gujano, Surinamo, Franca Gujano kaj norda Brazilo. Estas ankaŭ kelkaj malmultaj registroj el Venezuelo. Ĝi vivas en la kanopeo kaj subkanopeo de altaj humidaj arbaroj kaj arbarorandoj, kaj ankaŭ apudaj maldensejoj kaj savanarbaroj; ĝis 300 m.

## Referencoj
Kategorio:Titiredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Jugoslavia virina nacia teamo de manpilkado

La **jugoslavia virina nacia teamo de manpilkado** reprezentis Jugoslavion ĉe internaciaj ĉampionadoj de manpilkado de 1949 ĝis 1992. Ĝin organizis kaj subtenis la Jugoslavia Manpilkada Federacio (RSJ) kaj la teamo konkuris en la monda ĉampionado kaj en Someraj Olimpikoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Jugoslavia vira nacia teamo de manpilkado

Kategorio:Manpilkado en Jugoslavio
Jugoslavio
Jamajka titiro

La **jamajka titiro** (*Pachyramphus niger*) estas unutipa birdospecio el la familio de titiredoj. Ĝi estas endemia de Jamajko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *niger* estas latina vorto signifanta "nigra", pro la koloro de la plumaro de masklo

## Disvastiĝo kaj habitato
La jamajka titiro estas endemia de Jamajko. Ĝi vivas en altaj sed plejparte malfermaj arbaroj kaj arbarorandoj en montetoj kaj montoj. Ĝi ankaŭ estas observata en pli densaj arbaroj, maldensarbaroj, paŝtejoj kun disaj arboj, kaj ĝardenoj, je malaltaj ĝis mezaltaj altitudoj.

## Referencoj
Kategorio:Titiredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Jamajko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Vítov

**Vítov** estas loka parto de municipo Žižice en distrikto Kladno en Mezbohemia regiono. Ĝi situas netutan unu kilometron okcidente de Žižice kaj 5 km oriente de Slaný. En la jaro  ĉi tie vivis .

**Vítov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,11&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1318.

## Loĝantaro 
## Ĉirkaŭaĵo 
* Blahotice

## Pluaj fotoj

Vitov Zizice KL CZ wayside cross 086.jpg|Kruceto
Vitov3.jpg|Kapeleto
Vitov Zizice KL CZ motorest 080.jpg|Motoresto en la vilaĝplaco
Vitov Zizice KL CZ Lipa u Vitova 095.jpg|Tilio ĉe Vítov

Kategorio:Žižice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kladno
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Rufkoluma inkakolibro

La **Rufkoluma inkakolibro** (*Coeligena inca*), kaj ankaŭ *inca de Gould* en hispana, estas specio de kolibroj en la familio Trokiledoj kaj unu el la dek kvin specioj de la genro *Coeligena*. Ĝi troviĝas en malsekaj arbaroj de Peruo kaj Bolivio.

## Taksonomio kaj sistematiko
La *International Ornithological Committee* (IOC), la Taksonomio Clements, kaj la verko de BirdLife International nome *Handbook of the Birds of the World* (HBW) agnoskas la Rufkoluman inkakolibron kiel specio. La Sudamerika Klasigkomitato de la *American Ornithological Society* traktas ĝin kiel subspecio de la Kolringa inkakolibro (*C. torquata*), sed serĉante proponon por agnoski ĝin kiel specio.

Laŭ IOC, Clements, kaj HBW, la Rufkoluma inkakolibro havas du subspeciojn, nome la nomiga *C. t. inca* (Gould, 1852) kaj *C. t. omissa* (Zimmer, J.T., 1948).

## Distribuo kaj habitato
La nomiga subspecio de la Rufkoluma inkakolibro troviĝas en la Andoj de Bolivio en la departementoj La-Pazo kaj Koĉabambo. La subspecio *C. t. omissa* troviĝas en la peruaj Andoj inter la departementoj Kusko kaj Puno. La specio loĝas en la subvegetaĵaro kaj pli malalta kanopeo de malseka montarbaro. Laŭ alteco ĝi varias inter 1 600 kaj 3 200 m. "Ĉar ĝia vivejo, humida monta nebularbaro, estas sub forta minaco de detruo, [la] specio povus suferi en la proksima estonteco." 

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto.
* Burns, James G; Gegear, Robert J. (2007). "The Birds, the Bees, and the Virtual Flowers: Can Pollinator Behavior Drive Ecological Speciation in Flowering Plants?" pp.&nbsp;551–566, *American Naturalist*.
*

## Eksteraj ligiloj
*Kolringa inkakolibro (inklude Rufkoluma inkakolibro) fotaro VIREO

Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Peruo
Kategorio:Birdoj de Bolivio
Erzsébet Tóth

**Erzsébet Tóth** [erĵEbet tOt], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Tóth Erzsébet** estas hungara poeto.

 naskiĝis  en Tatabánya.

## Biografio 
 akiris ekonomian diplomon en Ekonomia Universitato Károly Marx. Ekde 1976 ŝi turniĝis al la literaturo kaj ŝiaj kontrubuoj aperis en revuoj. 3 jarojn poste ŝia debuta volumo aperis. Inter 1981–1985 ŝi laboris en filma produktejo, poste ŝi laboris liberprofesie.  Inter 1994 kaj 1996 ŝi estis rubrikestro en literatura gazeto. Ŝi ricevis premiojn ekde 1995, en 2026 premion Kossuth.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Egy végtelen vers közepe* (1979)
* *Gyertyaszentelő* (1982)
* *Ismeretlen könnyű szívvel. Válogatott és új versek* (elektitaj kaj novaj premioj, 1997)
* *Láncok a csuklón* (2006)
* *Aliz már nem lakik itt* (elektitaj kaj novaj premioj, 2011)
* *A macskám Pasolinit olvas. Esszék*; Nap, Budapest,  (eseoj, 2019)
* *Én lettem volna* (2024)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* aprezo kaj biografio hungare kun foto
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj poetoj
Vivere

***Vivere*** (*Vivante*) estas itala filmo de Francesca Archibugi aperinta en 2019, prezentita eksterkonkurso ĉe  la 76-a *Venecia Internacia Filmfestivalo*.

Ĝi havas la distingon esti filmita en 103-minuta sekvenca filmado ĉio en la urbo Romo

## Temo 
La familio Attorre loĝas en vicdomo ĉe la periferio de Romo. Susi instruas dancon, Luca estas sendependa ĵurnalisto, kaj Lucilla estas sesjara knabino kun astmo.

Susi luktas por trakti la malsanon de sia filino kaj ekvilibrigi siajn diversajn ĉiutagajn devojn, kreante grandan interrompon en la familio. Mary Ann, irlanda infanvartantino kaj art-ama studentino, aliĝas al la familio. Pierpaolo, la filo de Luca kun Azzurra, helpas la familion finance por certigi, ke Lucilla ricevu taŭgan prizorgon. D-ro Marinoni, kiu traktas Lucilla, altiriĝas al Susi. Mary Ann komencas rilaton kun Luca kaj poste gravediĝas. Ŝi rakontas al Susi, kiu konvinkas ŝin aborti. Ĉeestanto de la ŝanĝiĝoj de la familio Attorre estas ilia najbaro Perind (mallongigo por industria fakulo).

Susi provas pardonpeti al Perind pro la ĝeno kaŭzita de ilia komplika vivo, sed li respondas: "Mi vidas, ke vi vivas... Mi envias vin".

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Vivere*
* Lingvoj: itala
* Reĝisoro: Francesca Archibugi
* Scenaro: Francesca Archibugi, Francesco Piccolo kaj Paolo Virzì
* Devenlando: Italio
* Filmado: en Romo
* Formato: Kolora
* Ĝenro: Drama komedio
* Daŭro: 103 minutoj
* Aperdato: 2019

## Rolularo 
* Micaela Ramazzotti: Susi
* Adriano Giannini: Luca Attorre
* Massimo Ghini: Marinoni, kuracisto
* Marcello Fonte: Perind, najbaro de Luca kaj Susi
* Róisín O'Donovan: Mary Ann
* Andrea Calligari: Pierpaolo, filo de Luca kaj Azzurra
* Elisa Miccoli: Lucilla, filino de Luca kaj Susi
* Valentina Cervi: Azzurra
* Marco Conidi: policisto
* Enrico Montesano: advokato De Sanctis, patro de Azzurra kaj avo de Pierpaolo
* Daniele Foresi: Daniele, la ministro

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Vivere en IMDb

Kategorio:Italaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2019
Kategorio:Dramaj filmoj
Dolín

**Dolín** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Slaný en distrikto Kladno en Mezbohemia regiono. Ĝi situas proksimume 3 km nordoriente de Slaný. En la jaro  ĉi tie vivis .

**Dolín** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,66&nbsp;km². En la katastra teritorio Dolín situas ankaŭ Želevčice.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1325.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sanktaj Simono kaj Judaso

## Pluaj fotoj

Dolin_Slany_CZ_crossroads_towards_church_133.jpg|Dolín
Dolin_Slany_CZ_SS_Simon_and_Jude_church_135.jpg|Preĝejo de sanktaj Simono kaj Judaso
Dolin_Slany_CZ_SS_Simon_and_Jude_church_mosaic_144.jpg|Mozaiko de *Kristo – Bona paŝtisto*

Kategorio:Slaný
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kladno
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Ruĝgorĝa titiro

La **ruĝgorĝa titiro** (*Pachyramphus minor*) estas unutipa birdospecio el la familio de titiredoj. Ĝi troviĝas en Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *minor* estas latina vorto signifanta "pli eta", kvankam tiu specio ne specife estas pli eta ol aliaj *Pachyramphus*

## Disvastiĝo kaj habitato
La ruĝgorĝa titiro estas endemia de la amazona baseno, en Gujanoj, sudeosta Venezuelo, suda Kolombio, eosta Ekvadoro, nordeosta Peruo, norda Bolivio kaj en la norduesta amazonia Brazilo. Ĝi vivas en sekaj ĝis duonhumidaj duarangaj arbaroj kaj arbaretoj, mangrovoj, arbarorandoj kaj kultivejoj, ĝis 1500 m.

## Referencoj
Kategorio:Titiredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Imre Mócsy

**Imre Mócsy** [mOĉi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Mócsy Imre** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, altlerneja instruisto, fervojisto.

 naskiĝis  (laŭ Vikidatumoj la 21-an) en Kalocsa, li mortis  en Budakeszi (laŭ alia informo en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en jezuita gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li aliĝis al la jezuitoj en Érd, kie okazis la dujara novicado. En Innsbruck li doktoriĝis el teologio en 1938, krome 2 jarojn antaŭe li pastriĝis. Inter 1938-1944 li instruis en Jezuita Altlernejo de Szeged, dum en 1942 li monaĥiĝis. Tiutempe li estis dufoje en Romo per stipendioj, krome li doktoriĝis el filozofio en Pontifika Gregoria Universitato (1942), eĉ inter 1944-1946 li ankaŭ instruis en la Pontifika Universitato, se ne paroli pri doktoriĝo el Biblio. Hejmenveninta li instruis plu en Szeged, iom poste li estis sendita al Romo por sciigi la eklezion pri konflikto inter la eklezio kaj komunistaj potencoj. Reveninta li estis deportita, inter 1953-1954 li estis en prizono. Poste li povis labori en pluraj laborejoj, sed plej longe li estis fervojisto, la pastreco aŭ instruado estis malpermesita. En tiu periodo li estis denove en prizono (1965-1968). Li pensiuliĝis en 1970.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Szikrák Loyolai Szt. Ignác életéből* (kompilaĵo, 1933)
* *Szent Pál élete. Vázlat* (1942
* *Isten elé nyitott szívvel. Ante orationem praepara animam tuam...* (1962)
* *Nyitott szívvel. Keresztény világnézet, keresztény lelki élet* (1980)
* *Mi a Biblia? Kultúránk alkotó eleme, Szent könyv, Isten szava* (1998)
* *Isten közelében. Lelkigyakorlatos elmélkedések* (2007)

## Fontoj 
* biografio hungare kun fotoj
* biografio hungare kun foto
* jezuita arkivo
* katolika leksikono (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj fervojistoj
Blahotice

**Blahotice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Slaný en distrikto Kladno en Mezbohemia regiono. Ĝi situas proksimume 2,5 km oriente de Slaný; kondukas tra ĝi ŝoseo I/16, kiu kunigas la urbon Slaný kaj Velvary. En la jaro  ĉi tie vivis . Blahotice estas signifa fruktokultivada centro – preskaŭ la tutan ĝian ĉirkaŭaĵon inter Slaný, Vítov kaj Knovíz kovras pomarbaj fruktoĝardenoj.

**Blahotice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,69&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1088.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kastelo
* Kapeleto de Virgulino Maria kaj sankta Kristoforo

## Pluaj fotoj

Zámek Blahotice, Blahotice (Slaný), okres Kladno, Středočeský kraj 02.JPG|Kastelo
Zámek Blahotice, Blahotice (Slaný), okres Kladno, Středočeský kraj 03.JPG|Kastelo

Kategorio:Slaný
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kladno
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Unukolora titiro

La **unukolora titiro** (*Pachyramphus homochrous*) estas birdospecio el la familio de titiredoj. Ĝi enhavas 8 subspeciojn troviĝantajn en Centrameriko kaj Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *homochrous* venas el la antikva greka *ὁμόχροος* (*homokroos* = "unuforme kolora", el *ὁμός* = "sama" kaj *χρώς* = "koloro"), ĉar la masklo plejparte havas malhele ardezgrizan plumaron.

## Disvastiĝo kaj habitato
La unukolora titiro troviĝas en eosta Panamo, norduesta Kolombio, plej uesta Venezuelo, uesta Ekvadoro kaj plej norduesta Peruo. Ĝi vivas en la kanopeo kaj randoj de diversaj specoj de humidaj ĝis sekaj kaj deciduaj arbaroj, apudaj maldensejoj kun disaj grandaj arboj, sekundaraj kaj galeriaj arbaroj, plejparte sub 1000 m, sed registrita ĝis ĉirkaŭ 1500 m en Ekvadoro (Ĉimborazo).

## Referencoj
Kategorio:Titiredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Trpoměchy

**Trpoměchy** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Slaný en distrikto Kladno en Mezbohemia regiono. En la jaro  ĉi tie vivis .

**Trpoměchy** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,66&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1331.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Penta kruco

## Naskiĝintoj
* Heřman Janovský (1862–1911), ĉeĥa juristo, bienulo kaj politikisto 

## Pluaj fotoj

Budova čp. 24, Trpoměchy (Slaný), okr. Kladno, Středočeský kraj 01.JPG|Konstruaĵo n-ro 24
Kaple, Trpoměchy (Slaný), okr. Kladno, Středočeský kraj 02.JPG|Kapelo

Kategorio:Slaný
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kladno
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Elda Doerfler

**Elda Doerfler** estas esperantistino de italia pasporto, kies persona kaj familia nomoj estas tiom tradicie germanlingvaj, ke eblus havi la suspekton ke ŝia familio origine estas el Sudtirolo, eventuale ankoraŭ el Trentino, sed eble ankaŭ en la urbo Triesto en kiu ŝi vivis sian tutan postan vivon, el la teritorioj historia aŭstraj, kiuj fine de la 1910-aj jaroj aldoniĝis al Italio, sed pri tiuj suspektoj ankoraŭ estas nenia konvinka pruvo. Ŝi naskiĝis en 1945, kaj almenaŭ ekde kiam ŝi lernis Esperanton en 1973 dokumentite vivas en Triesto, lerninte en kurso de Renato Bisi. Profesie Elda estis flegistino, poste ĉefflegistino precipe en neŭrologia fako. Ŝi akiris diplomon ankaŭ pri instruado al etaj infanoj de elementa lernejo. 

Elda Doerfler aparte fakas pri filatelio kaj estas la prezidanto de ELF/AREK (Esperanto-Ligo Filatelista/Amika Rondo de Esperantaĵ-Kolektantoj), faka asocio fondita en 1968 kaj kunlaboranta kun UEA. Ŝi estas ankaŭ la ĉefredaktoro de *La Verda Lupeo*, la asocia bulteno. Elda tre aktivas en Triesta Esperanto-Asocio (Italio), kies bultenon ŝi ankaŭ redaktas, kun multaj esploroj surbaze de poŝtmarkoj, glumarkoj, bildkartoj.

Dum sia Esperanto-vivo ŝi tradukis kaj verkis kelkajn librojn kaj libretojn rilatajn al sia urbo kaj la triesta dialekto (en vikidatumoj), subaro de la venecia lingvo. Elda kunredaktis la organon de OSIEK (la Organiza Societo de Internaciaj Esperanto-Konferencoj) *La Gazeto* eldonita en Metz, Francio, ĝis lasta numero en decembro 2019. De 1989 ĝis 1997, ŝi kunredaktis *La Eta Gazeto*-n (24-paĝan, A5-formatan organon de Triesta Esperanto-Asocio). Post ties malapero, sola ŝi publikigis 6-paĝan, A4-formatan TEA-Bultenon, por asocianoj kaj ĝenerala publiko, entenantan parte informetojn pri la loka kaj internacia agado, parte pri okazaĵoj tra la mondo, ne rilataj al Esperanto.

Interalie en la periodoj 2004-2007 kaj 2007-2010 ŝi estis reprezentanto de sia faka asocio en la komitato de UEA.

Krom lingvaj kontroloj de diversaj Esperanto-libroj poste eldonitaj, ŝi havis la honoron esti petita de Eŭgeno de Zilah, kune kun Christian Declerck, Sen Rodin kaj Júlia Sigmond lingve revizii la pli ol 600-paĝan historian romanon *La Princo ĉe la Hunoj*, kiu estis eldonita en 2011.

Ekde la 2-a de aŭgusto 2023 ŝi en nova teamo, kun Marija Belošević kaj Edvige Ackermann, daŭrigas la prizorgadon de la elsendoj de la katolika radia stacio Radio Vatikana en Romo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* prezento pri ŝi de novembro 2023 en la serio *panteono* de la retejo *edukado.net*
* teksto pri ŝi kaj James Rezende Piton pri la temaro filatelio en Libera Folio, marto 2020
* artikolo de 2015 el *Facebook*
Róisín O'Donovan

'''Róisín O'DONOVAN'* (naskiĝinta la 1989 en Dublino) estas irlanda aktorino kaj reĝisoro. Ŝi estas ĉefe konata pro sia rolo kiel Sarah Kelly en la serio *Der Irland-Krimi*.

## Biografio 
Naskiĝis en Dublino en 1989, kaj ĉeestis la *Bow Street Academy for Screen Acting* en 2014–2015. Ŝi ankaŭ partoprenis laborrenkontiĝon ĉe la *Actors Centre* en 2017.

Ŝi fariĝis aktora en 2014-2015. En 2021, ŝi reĝisoris la mallongan filmon *An Audience kun Olivia Colman* kaj en 2022 ŝi aktoris kiel Sarah Kelly en *Der Irland-Krimi*. Li ankaŭ laboras kiel intimeca kunordiganto por Netflix, Amazon kaj Disney-produktadoj.

## Reĝisoritaj filmoj
### Aktorino 
* 2014: *Get Up and Go*: Aline
* 2014: *Love, Rosie*: Sage-femme
* 2015: *Positive Discrimination* (mallonga filmo)
* 2015: *Red Rock*: Niamh Reid
* 2019 : *Forever in My Hearth*: Katherine
* 2019: *Vivere*: Mary Ann
* 2022: *Der Irland-Krimi*: Sarah Kelly
* 2022: *Conversations with Friends*
* 2024: *Not Today Not Tomorrow*, mallonga filmo

### Reĝisoro 
* 2021: *An Audience with Olivia Colman* (mallonga filmo)
* 2025: *Moan'' (mallonga filmo)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Irlandaj aktoroj
Kategorio:Irlandaj reĝisoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Irlando
Želevčice

**Želevčice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Slaný en distrikto Kladno en Mezbohemia regiono. Ĝi situas proksimume 3 km de Slaný. En la jaro  ĉi tie vivis . Troviĝas ĉi tie areo de firmao LINET, kiu produktas sanekipaĵojn kaj precipe malsanulejajn litojn.  

Želevčice situas en katastra teritorio **Dolín** kun areo 4,66&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1227.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Agrikultura korto n-ro 6

## Pluaj fotoj

Zelevcice Slany CZ village green 028.jpg|Vilaĝplaco 
Zelevcice Slany CZ granary 030.jpg|Grenejo el la jaro 1746
Zelevcice Slany CZ chapel 033.jpg|Kapeleto
Zelevcice Slany CZ WWI memorial 038.jpg|Monumento al falintoj en la mondmilito
Zelevcice Slany CZ Pansky dum 024.jpg|La tn. Senjora orto, hodiaŭ privata galerio
Slany KL CZ Lipa u Rosu 179.jpg|Tilio, la memoriga arbo apud ŝoseo al Slaný

Kategorio:Slaný
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kladno
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Bohuslav (Hrubá Skála)

**Bohuslav** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Hrubá Skála en distrikto Semily. Ĝi troviĝas proksimume 2,5&nbsp;km sude de Hrubá Skála. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Bohuslav situas en katastra teritorio **Hrubá Skála** kun areo 11,76&nbsp;km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1398.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Naturrezervejo Podtrosecká údolí

## Ĉirkaŭaĵo
* Tachov

## Vidu ankaŭ
* Trosky

Kategorio:Hrubá Skála
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Semily
Kategorio:Setlejoj en Jiĉina montetaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Bohemia paradizo
Kvíc

**Kvíc** (antaŭe **Kvíc Velký**, **Velká Kvíc** aŭ **Velká Kvíce**) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Slaný en distrikto Kladno en Mezbohemia regiono. Ĝi situas proksimume 2 km sudokcidente de Slaný, plu malproksime de Slaný ol ĝia fratina vilaĝo Kvíček. En la jaro  ĉi tie vivis .

**Kvíc** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,02&nbsp;km². En la katastra teritorio Kvíc situas ankaŭ Kvíček.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1316.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapeleto en la vilaĝplaco el la jaro 1892
* Historia fajroestingista armilejo

## Pluaj fotoj

Slaný, Kvíc, příjezd do vsi.jpg|Aveturo en la vilaĝon
Slaný, Kvíc, silnice.jpg|Kvíc
Slaný, Kvíc, domy.jpg|Domoj en Kvíc

Kategorio:Slaný
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kladno
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Antonio Machín

**Antonio Abad Lugo MACHÍN**​ (Sagua la Grande, Kubo; 11a de februaro 1903 - Madrido; 4a de aŭgusto 1977), plej ofte konata kiel **Antonio Machín**, estis kub-hispana kantisto de bolero kaj de popolmuziko ĝenerale. Li bazigis sian repertuaron sur kuba muziko kaj romantikaj baladoj.

Fama artisto en la hispanlingva mondo, li famas pro siaj interpretadoj de kantoj kiel "El Manisero", "Dos Gardenias" kaj "Angelitos Negros". Lia disko "El Manisero", registrita en 1930 kun la orkestro de Don Azpiazu por la muzikeldonejo Victor en Novjorko, estis la unua milion-vendata kuba disko. Li estas entombigita en tombo numero 52 en la Plaza del Cristo del Calvario ĉe la Tombejo San Fernando en Sevilo.

## Biografio
Li ekkarieris tre juna kantante surloke samtempe estante masonisto. Li translokiĝis al Havano en 1926 kaj sukcesis kiel unua nigra kantisto en etosoj de la rasisma burĝaro; en 1929 li faris siajn unuajn registrojn kun sesopo. Li tuj sukcesis per *Aquellos ojos verdes*, kaj poste per *El manisero*. En 1930 li eliris el Kubo, kien revenis nur en 1958. En aprilo 1930 li alvenis en Novjorkon, kaj iĝis parto de la orkestro de Don Azpiazu.

En 1936 li veturis al Eŭropo kaj kantis en Londono, Parizo kaj eĉ mallonge en Svedio. En 1939 li translokiĝis al Hispanio (Barcelono) kaj en 1943 setliĝis en Sevilo. En 1947 okazis lia granda sukceso en Hispanio per la kanto *Angelitos negros* (Nigraj anĝeletoj). Dum sia kariero li registris pli ol 60 diskoj kaj iĝis granda famulo en Hispanio dum la frankisma reĝimo. Li mortis en 1977, nur du monatojn post sia lasta koncerto.

## Bibliografio 
* *Antonio Machín*. Heredia, Pedro. Miguel Arimany SA. Barcelona, 1976. ISBN 84-7211-090-7.
* *Machín, toda una vida*. Jover, Eduardo. La Esfera de los Libros. Madrid, 2002.
* "Calle Antonio Machín". Burgos, Antonio. El Recuadro en El Mundo de Andalucía. 18a de oktobro 2001.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Antonio Machin

Kategorio:Kubaj kantistoj
Kategorio:Hispanaj kantistoj
János Molnár (1708)

**János Molnár** [jAnoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Molnár János** estis hungara pastro, jezuita monaĥo, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.

János Molnár naskiĝis  en Pinnyéd (nuntempa urboparto de Győr, li mortis en 1796 en Kassa (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Košice en Slovakio).

## Biografio 
János Molnár aliĝis al la jezuitoj en 1731 en Trencsén, post la dujara novicado li instruis en mezlernejoj. Inter 1738–1741 li studis teologion en Jezuita Universitato (Kassa), en ties fino li pastriĝis. Poste li instruis en pluraj urboj (plej longe en la menciita universitato, eĉ li estis fakultatestro dufoje), dum li monaĥiĝis en Kolozsvár en 1746. Inter 1765–1770 li estis konviktestro en Kassa, poste li estis konfesisto en la sama urbo.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Exempla in triplici genere Chriarum.* (1737)
* *Oliva pacis.* (1746)
* *Ur-napi prédikátzio, mellyet Urunk M.DCC.LXIX. esztend ...* (1769)

## Fontoj 
* biografio hungare
* jezuita arkivo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj jezuitaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Jordi Savall

**Jordi SAVALL i Bernadet** (Igualada, Barcelono, 1a de aŭgusto 1941) estas hispana kataluna muzikisto, dirigento kaj muzikologo, specializita en antikva muziko.​ 

## Biografio
En 1968 li translokiĝis al Svislando por plustudi ĉe la *Schola Cantorum Basiliensis*, pledante por la preskaŭ forgesita antikva instrumento, la gambovjolon, kaj defendante la gravecon de antikva muziko el la Iberia Duoninsulo. Ĉe tiu institucio, li estis studento de August Wenzinger, kiun li sukcedis en 1973. Lia laboro en instruado, esplorado, kaj kiel koncertisto igas lin unu el la ĉefaj figuroj implikitaj en la procezo de revivigo de antikva muziko. Pro ĉi tiu kialo, li estas unuanime agnoskita kiel unu el la plej gravaj artistoj en antikva muziko hodiaŭ, kaj nuntempe estas vizitanta profesoro ĉe la Lernejo Juilliard en Novjorko.

Li dirigentis prestiĝajn orkestrojn kiel la Simfonian Orkestron de la Fondaĵo Calouste Gulbenkian, la Orkestron Salzburg Camerata, la Wiener Kammerorchester kaj la Philharmonia Baroque Orchestra de San-Francisko.

Lia diskaro ampleksas pli ol cent registraĵojn ĉe diversaj muzikeldonejoj, pro kiuj li ricevis pli ol kvindek internaciajn premiojn. Ekde 1998, li publikigis siajn albumojn ĉe sia propra muzikeldonejo, ALIA VOX (alia voĉo). 

## Bibliografio 
## Eksteraj ligiloj 
* Jordi Savall, el embajador de la Música Antigua
* Jordi Savall, el que lleva los sonidos barrocos a través del tiempo
* Artikoloj pri Jordi Savall, en MusicaAntigua.com

Kategorio:Katalunoj
Kategorio:Hispanaj muzikistoj
World Literature Today

***World Literature Today*** estas dumonata revuo eldonita de la Universitato de Oklahomo. Ĝi estis fondita en 1927 de Roy Temple House sub la nomo ***Books Abroad***. En januaro 1977, la revuo ricevis sian nunan nomon. Ĝi publikigas poezion, prozon, komentariojn kaj recenzojn sen geografiaj limigoj. *World Literature Today* ankaŭ financas la dujaran Internacian Premion Neustadt de Literaturo kaj la ĉiujarajn Puterbaugh-Konferencojn pri tutmonda literaturo.
La deklarita celo de la revuo estas publikigi internaciajn eseojn, poezion, fikcion, intervjuojn kaj librorecenzojn por ne-akademia publiko.

## Esperanto 
* William Auld, Recenzo de Miyamoto Masao, *Naskitaj sur la ruino: Okinavo* (Osaka: Pirato, 1976). *World Literature Today* 52:158. (1978)
* recenzo de la angla eldono de la origine esperantlingva novelaro Kroata milita noktlibro de Spomenka Štimec el septembro 2017 en *World Literature Today*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Literaturaj gazetoj
Kategorio:Literaturo
Tena: Hejmo en Mezeŭropo

**Tena: Hejmo en Mezeŭropo** estas familia kroniko (aŭ persona rakonto kun elementoj de romano) verkita de la kroata aŭtoro Spomenka Štimec kaj originale eldonita en Esperanto. Ĝi aperis en 1996 ĉe la aŭstra eldonejo Pro Esperanto en Vieno. La verko prezentas personan vidon de la vivo en Mezeŭropo dum la antaŭa generacio, kun fokusoj sur familiaj tradicioj, ĉiutagaj kutimoj, regionaj kutimoj, tipaj situacioj kaj ŝatataj objektoj, sur fono de la leviĝo kaj falo de Jugoslavio, religiaj kaj naciaj konfliktoj. Ĝi estas priskribita kiel bela sed malĝoja, kun fascina simpleco, laŭ recenzo de Ulrich Becker en la revuo *Esperanto* (1996).

La libro enhavas 104 paĝojn kaj portas la  (laŭ pluraj katalogoj). Ĝi estas mallonga, intima verko, ofte uzata kiel legmaterialo por Esperanto-lernantoj pro sia lingva alirebleco kaj interesa enhavo pri historia kaj kultura Mezeŭropo.

## Eldono kaj ricevo 
La originala eldono (Vieno, Pro Esperanto, 1996) restas la ĉefa esperantlingva versio. Ĝi estas katalogita en Universala Esperanto-Asocio (UEA) kaj disponeblas en kelkaj librovendejoj, bibliotekoj kaj uzitaj merkatoj. La verko ricevis pozitivajn recenzojn en esperantaj medioj, emfazante ĝian emocian profundon kaj historian valoron kiel atestanto pri la regiono.

## Tradukoj 
La verko estis tradukita en du lingvojn ekster Esperanto. Neniu alia traduko estas publike dokumentita ĝis nun.

### Japana traduko 
Aperis en 1999.  

* Tradukinto: Singo Mori (Mori Singo).  

* Japana titolo: *Kuroatia monogatari: Tyûô, aru kazoku no nizyusseiki* (; proksimume "Kroataj rakontoj: Centra, familio en la 20-a jarcento").  

* Eldoninto: Nihon Tosyo Kankôkai (aŭ simila japana eldonejo).  

* ISBN: 4-8231-0198-7 (laŭ biografioj).  

* La traduko estas rekta el la esperanta originalo. La verko estis adaptita kiel radioteatraĵo fare de NHK (Japana Radio), elsendita en 2000 kaj 2001.

### Kroata traduko 
Aperis en 2016.  

* Titolo: *Dom u Srednjoj Europi* (proksimume "Hejmo en Mezeŭropo").  

* La traduko estas rekta el la esperanta originalo kaj estas menciita en biografioj kaj kroataj Esperanto-fontoj kiel parto de kolekto de tradukoj de verkoj de ŝi.

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj en UEA Katalogo (kroatlingva eldono)

* Biografio en kroata Esperanto-arkivo (angla versio), detaloj pri eldono, traduko kaj NHK-adaptado

* Kroata Esperanto-Ligo (librolisto), mencias la japanan tradukon

* *LibraryThing* (laborpaĝo)

* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Eldonaĵoj de Eldonejo Stafeto
Kategorio:Esperanto-novelaroj

Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Nesenditaj leteroj el Japanio

**Nesenditaj leteroj el Japanio** estas persona vojaĝraporto (kolekto de ne senditaj leteroj aŭ impresoj en formo de rakontoj) verkita de la kroata aŭtoro Spomenka Štimec kaj originale eldonita en Esperanto. Ĝi aperis en 1990 ĉe Hukuoka Esperanto-Societo (Hukuoka, Japanio), kun kunlabora eldono en Zagrebo. La verko priskribas impresojn kaj observojn de la aŭtoro dum vojaĝo tra Japanio].

La libro enhavas ĉirkaŭ 65 paĝojn (laŭ katalogoj) kaj ne portas ISBN en la unua eldono (kelkaj fontoj mencias tri eldonojn en 1990 mem).

## Eldonhistorio 
La originala eldono estas de Hukuoka Esperanto-Societo en 1990) restas la ĉefa esperantlingva versio.

### Tradukoj 
La verko estis tradukita en du lingvojn ekster Esperanto. Neniu alia traduko estas publike dokumentita ĝis nun.

#### Japana traduko 
Aperis baldaŭ post la originalo (1990 aŭ 1991, laŭ biografioj kaj katalogoj de JEI).  

* Tradukinto: Mori Singo (Singo Mori, kiu tradukis plurajn aliajn verkojn de ŝi).  

* Japana titolo: *Esuperanto kanzyôryokô: Dasanakatta nippondayori* (esperante proksimume "Esperanta sentema vojaĝo: Ne senditaj leteroj el Japanio" aŭ simila; variaĵoj kiel "*Dasanakatta nippondayori*" aperas en fontoj).  

* Eldoninto: rilata al Hukuoka Esperanto-Societo aŭ japanaj Esperanto-eldonejoj.  

* La traduko estas rekta el la esperanta originalo; fragmentoj aŭ partoj aperis en japanaj Esperanto-gazetoj (ekz. Cultural Story of Nishinihon).

#### Ĉina traduko 
Aperis en 1992 (laŭ pluraj biografioj kaj intervjuoj de la aŭtoro en 2022).  

* Tradukinto: ne precize nomita en fontoj, sed eldonita de Harbin Universitato (Harbino, Ĉinio).  

* Ĉina titolo: Rìběn jiànwén (日 本 见 闻, proksimume "Impresoj viditaj en Japanio" aŭ "Vidoj el Japanio").  

* La traduko estas rekta el la esperanta originalo kaj estis menciita kiel utila por ĉinaj studentoj de la japana lingvo.

Neniu indiko ekzistas pri tradukoj en aliajn lingvojn (ekzemple anglan, germanan, francan, kroatan aŭ alian), kontraste al aliaj verkoj de la aŭtoro kiel Kroata milita noktlibro.

## Referencoj kaj kontrolindikoj 
* Informoj en UEA Katalogo

* Esperanta Kulturservo (librohavebleco)

* Biografio en kroata Esperanto-arkivo (2006)

* Intervjuo kun la aŭtoro (Esperantic Foundation, 2022), mencias la ĉinan tradukon fare de Harbin University)  

* Katalogo de la Japan Esperanto-Asocio (2014), listigas la originalon kaj rilatajn verkojn  

* PDF de la originalo (kroata Esperanto-arkivo)

* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Eldonaĵoj de Eldonejo Stafeto
Kategorio:Esperanto-novelaroj

Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kresta titiro

La **kresta titiro** (*Pachyramphus validus*) estas birdospecio el la familio de titiredoj. Ĝi enhavas 2 subspeciojn troviĝantajn en Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *validus* estas latina vorto signifanta "fortika, vigla"

## Disvastiĝo kaj habitato
La kresta titiro troviĝas en plej suda Ekvadoro, sudeosta Peruo, Bolivio, norda Argentino, Paragvajo kaj eosta kaj suda Brazilo. Ĝi vivas en la kanopeo de montaj arbaroj, arbaretoj kaj arbarorandoj, kaj en arbarkovritaj deklivoj de malsekaj ravinoj en duonaridaj ĝis duonhumidaj areoj; de ebenaĵoj ĝis 2000m, sed registrita je 3500m en Peruo.

## Referencoj
Kategorio:Titiredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Montserrat Roig

**Montserrat ROIG Fransitorra** (Barcelono, 13-a de junio 1946 – Barcelono, 10-a de novembro 1991) estis hispana verkistino kaj ĵurnalistino, kiu verkis en la kataluna lingvo. Ŝi verkis romanojn, novelojn, raportaĵojn kaj ĵurnalistajn artikolojn, pro kiuj ŝi ricevis plurajn premiojn. Engaĝiĝinta al feminismo kaj la lukto kontraŭ la frankismo, ŝi aktivis en diversaj organizaĵoj, inkluzive de la komunisma Unuigita Socialista Partio de Katalunio (PSUC), kataluna naciismo kaj la defendo de virinaj rajtoj.

## Biografio
Ŝi edukiĝis en klera kaj engaĝiĝinta familio. En teatra lernejo EADAG ŝi interkonatiĝis kun famuloj kiel Josep Maria Benet, Pilar Aimerich, Ricard Salvat, Salvador Espriu kaj Maria Aurèlia Capmany.​ 

En 1966 ŝi partoprenis en la tiel nomata *Kapuĉenaĵo*, serio da protestoj okazintaj lige kun la asembleo de la Demokrata Unio de Studentoj. En 1968 ŝi aliĝis al la PSUC (Unuigita Socialista Partio de Katalunio), kie ŝi renkontis alian el siaj proksimaj amikoj, Manuel Vázquez Montalbán. Ŝi komencis sian ĵurnalisman karieron ĉe Tele-Exprés, Serra d’Or, kaj kiel redaktoro de la Vortaro de Kataluna Literaturo. Poste, ŝi ankaŭ skribis por L'Avenç, Els Marges, Destino, Cuadernos para el diálogo, Triunfo, kaj Vindicación Feminista, inter aliaj.

En 1970, ŝi forlasis la PSUC (Unuigita Socialista Partio de Katalunio) ĉar ŝi estis malkontenta pri la interna funkciado de la partio. En la sama jaro, la 13-an de decembro, ŝi partoprenis sidostrikon de intelektuloj kaj artistoj ĉe la Monaĥejo de Montserrat por protesti kontraŭ la Procesoj de Burgoso.

En 1976 ŝia romano *El temps de les cireres* (La tempo de la ĉerizoj) ricevis la Premion Sant Jordi. En 1990 ŝi ricevis diagnozon de mama kancero, kiu prenis ŝian vivon jaron poste.

## Verkoj
### Romanoj
* *Ramona, adéu!* (1972)
* *El temps de les cireres* (1977)
* ''L'hora violeta* (1980)
* *L'òpera quotidiana* (1985)
* *La veu melodiosa* (1987)

### Noveloj
* *Molta roba i poc sabó... i tan neta que la volen* (1970)
* *El cant de la joventut* (1989)

### Teatro
* *Reivindicació de la senyora Clito Mestres* (1990)

### Ne fikcio
* *Els catalans als camps nazis* (1977)
* *¿Tiempo de mujer?* (1980)
* *L'agulla daurada* (1985)
* *L'autèntica història de Catalunya* (1990)
* *Digues que m'estimes encara que sigui mentida* (1991)
* *Un pensament de sal, un pessic de pebre : dietari obert* (1992)

## Bibliografio 
* 2012, M. Àngels Francés Diez, *Montserrat Roig: feminisme, memòria i testimoni'', Publicacions de l’Abadía de Montserrat.

## Eksteraj ligiloj 
* Montserrat Roig en la Asociación de Escritores en Lengua Catalana, AELC.
* Montserrat Roig en lletrA, el espacio de literatura catalana de la Universidad Abierta de Cataluña, en hispana.

Kategorio:Katalunoj
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Katalunaj verkistoj
Kategorio:Katalunaj ĵurnalistoj
Kategorio:Hispanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Verkistinoj
Lotouš

**Lotouš** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Slaný en distrikto Kladno en Mezbohemia regiono. En la jaro  ĉi tie vivis . Al la vilaĝo apartenas solejoj Písek kaj Libuš.

**Lotouš** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,44&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1227.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Bieneto n-ro 28
* Kapelo kun sonorileto

## Personecoj
En la solejo Písek naskiĝis Eduard Novotný (1833–1876), ĉeĥa lingvisto kaj pioniro de stenografio. 

## Pluaj fotoj

Rybník v lotouši.JPG|Fiŝlago en la vilaĝplaco
Lotoušdům.JPG|Malnova kamparana domo en la vilaĝplaco
Lotouš - náves s kaplí (2).jpg|Kapeleto en Lotouš
Lotouš - čp. 28 (5).jpg|Memorige protektata grenejo ĉe domo n-ro 28

Kategorio:Slaný
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Kladno
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Konobrže

**Konobrž** aŭ **Konobrže** () estas pereinta domaro, kiu estis konsisto de ankaŭ pereinta municipo Kopisty en distrikto Most en Regiono Ústí nad Labem. La domaro etendiĝis en supermara alteco 258 metroj proksimume tri kilometrojn norde de la malnova urbo Most. Konobrže estis detruita dum disvastigado de minado de brunkarbo en la jaroj 1976–1979. Hodiaŭ la katastra teritorio Konobrže situas sur rando de urbo Most, ĝi najbaras kun municipo Mariánské Radčice.

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1394.

## Loĝantaro 
## Rilataj artikoloj
* Sudetenländische Treibstoffwerke

## Pluaj fotoj 

Konobrže, historická ortofotomapa (50. léta).jpg|Aviadila vido de la vilaĝo (1953)
Jezero Most.jpg|Lago Most
Jezero Most 2018 (25).jpg|Lago Most. Teraj formacioj estiĝintaj sur muro de la eksa brunkarbo. Stato en 2018.
Jezero Most 2018 (30).jpg|Lago Most. Teraj formacioj estiĝintaj sur muro de la eksa brunkarbo. Stato en 2018.

## Eksteraj ligiloj
* Konobrže sur paĝaro Zaniklé obce

Kategorio:Starý Most
Kategorio:Katastraj teritorioj en Most
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Most
Kategorio:Pereintaj setlejoj en distrikto Most
Kategorio:Pereintaj setlejoj en Mosta baseno
Josep Bartolí

**Josep BARTOLÍ i Guiu** (Barcelono, 30-a de junio 1910 - Novjorko, 3-a de decembro 1995) estis hispana kataluna sindikatisto, pentristo, scenejisto, desegnisto kaj verkisto.

## Biografio
Li naskiĝis en 1910 en Barcelono en familio kun ligoj al muziko kaj arto: lia patro, Salvador Bartolí, estis muzikinstruisto kaj eĉ komponis kelkajn zarzuelojn. De juna aĝo, li komencis labori kiel ilustristo por gazetoj kaj engaĝiĝis en la tiama sindikata movado en Barcelono.

Li fondis la Sindikaton de Desegnistoj, kaj dum la Hispana Enlanda Milito, li funkciis kiel politika komisaro por la POUM. Li estis amiko de Victoria Kent. En februaro 1939, proksime al la fino de la Enlanda Milito (1936-1939), li transiris la limon al Francio. Dum du jaroj, li estis tenata en sep koncentrejoj, la lasta el kiuj estis Bram, el kiu li eskapis. Arestita de la Gestapo, li estis sendita al Dachau, sed li eskapis survoje saltante el trajno kaj, post longa vojaĝo, alvenis en Meksiko. Tie li daŭrigis sian pentradon, kontaktiĝis kun la rondo de Diego Rivera kaj Frida Kahlo, kun kiu li havis amrilaton, kaj partoprenis en la fondo de la Prisse Galerio.

En Usono, li estis la ĉefa karikaturisto por la revuo *Holida*y, kie li fariĝis unu el la plej dezirataj artistoj de la tempo. Li kreis scenejojn por historiaj filmoj en Holivudo kaj estis parto de la grupo 10th Street, kune kun Willem de Kooning, Franz Kline, Jackson Pollock kaj Mark Rothko.

Inter liaj ilustritaj libroj estas *Calibán* (1971), *The black man in America* (1975) kaj *Campos de concentración* (Meksiko, 1943; Madrido, Hispanio, 2007). Ĉi tiu lasta titolo, bazita sur tekstoj de la kataluna ĵurnalisto Narcís Molins i Fàbrega, kompilas lian ampleksan dokumentan serion de inkaj desegnaĵoj pri lia sperto en koncentrejoj.

En 2020, la animacia kinreĝisoro Aurel reĝisoris la filmon *Josep*, kiu prezentas la ekzilon de Bartolí kaj lian tempon en francaj koncentrejoj, same kiel lian rilaton kun Frida Kahlo.

## Bibliografio 
* Cañameras, Jaume; Murià, Anna (1990). Conversa amb Bartolí. L'Abadia de Montserrat. ISBN 978-84-7826-1826.
* Bartolí, Josep, dibujos; Molins i Fábrega, textos (2007). *Campos de concentración, 1939-194....* ACVF - La Vieja Factoría. ISBN: 978-84-935265-5-9.

## Eksteraj ligiloj 
**Campos de concentración, 1939-194....* Bartolí, Josep (dibujos); kaj Molins i Fábrega, Narcís (texto). ACVF- La Vieja Factoría, Madrid, 2007.
**Conversa amb bartolí*. Jaume Canyameras, Barcelona: Publicacions de l'Abadia de Montserrat, 1990
* Josep Bartolí i Guiu- Gran Enciclopèdia Catalana
* Fondo Bartolí del Archivo Histórico de la Ciudad de Barcelona.  Reta katalogo

Kategorio:Katalunoj
Kategorio:Hispanaj pentristoj
Kategorio:Katalunaj pentristoj
Kategorio:Katalunaj ĵurnalistoj
Kategorio:Hispanaj ĵurnalistoj
Doubravice (Hrubá Skála)

**Doubravice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Hrubá Skála en distrikto Semily. Ĝi troviĝas proksimume duonkilometro oriente de kastelo Hrubá Skála. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Doubravice situas en katastra teritorio **Hrubá Skála** kun areo 11,76&nbsp;km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1543.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Vilao de Řezníček

## Pluaj fotoj 

Doubravice (u Hrubé Skály) - pohled na střed vsi od severozápadu.jpg|Doubravice
Doubravice (u Hrubé Skály) - vila čp. 76.jpg|Doubravice
Doubravice (u Hrubé Skály) - mlýn čp. 18.jpg|Muelejo en Doubravice

Kategorio:Hrubá Skála
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Semily
Kategorio:Setlejoj en Jiĉina montetaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Bohemia paradizo
Eldonejo Ferdinand Schöningh

**Verlag Ferdinand Schöningh** estas germana eldonejo, fondita en la 19-a jarcento de la libropresisto kaj eldonisto *Ferdinand Schöningh* (1815-1883). Ĝi havas sian sidejon en Paderborn kaj specialiĝas pri la kampoj de nuntempa historio, akademia teologio, filozofio, filologio, kaj pedagogio. Ekde 2017 ĝi estas parto kaj tielnomata premsigno de la eldonejo Brill. Ekde 2024 ĝi kune kun la eldonejo Brill fariĝis parto de la germana eldonejo Walter De Gruyter en Berlino.

## Ekzempla eldonaĵo kun rilato al Esperanto 
La originale esperantlingva eldonaĵo Kroata milita noktlibro de Spomenka Štimec aperis en germana traduko de Frank Stocker je la titolo *Kroatisches Kriegsnachtbuch* en 1994 en la eldonejo.

## Aliaj eldonaĵoj kaj eldonejaj verkistoj 
Alia konata verkaĵo el la eldonejo estas germanlingva komentaro pri la libro Kritiko de la juĝo de Immanuel Kant el 1992. Inter la verkistoj de la eldonejo, propran esperantlingvan vikipedian biografion jam havas interalie Elias Birnstiel, Matthias Stickler, Friedhelm Golücke, Wilhelm Buschulte, Anna Christine Kotzebue, Hermann Hoffmann-Fölkersamb, Ernst von Wildenbruch, Wilhelm Knappe, Gustav Freytag kaj Martin Buber.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* en retejo de la eldonejo Brill
*origina eldoneja retejo *schoeningh.de*

Kategorio:Libroeldonejoj
Kategorio:Germanaj eldonejoj
Kategorio:Paderborn
Paul Géraldy

**Paul Géraldy**, fakte **Paul Le Fèvre** (naskiĝis la 6-an de marto 1885 en Parizo ; mortis la 10-an de marto 1983 en Neuilly-sur-Seine) estis franca poeto, dramisto kaj verkisto.

Lia patro, la ĵurnalisto Georges Lefèvre, estis iom fama pro sia traduko de "Romeo kaj Julieta" en 1890. Li uzis la familian nomon de sia patrino kiel pseŭdonimon.

## Verkado 
Lia poezio estas simpla kaj, kelkfoje, mallerta kaj plena de trivialaĵoj, tamen ĝi atingis certan sukceson inter inaj legantoj. Géraldy elverŝis siajn konfidencojn en ĉiutaga lingvo (*Vous et moi,* tio signifas "Vi kaj mi" el 1913). Poste, li verkis ĉefe por la teatro, verkante multajn psikologiajn teatraĵojn, inkluzive de ''Le noces d'argent* (1917) kaj *Duo* (1938). Li ankaŭ verkis romanon kaj memuaron (*Carnets d'un auteur dramatique,* 1922).

Lia teatro ĉefe analizis la problemojn de amo ene de geedzeco. Lia prozo estis kritikita kiel iom sukereca.

## Verkaro 
### Antologioj de poemoj 
;

* *Les petites âmes* (1908)
* *Toi et moi* (1912)
* *Vous et moi* (1960)

### Teatro 
* *Aimer*, (1921)
* *Robert et Marianne*, (1925)
* *Duo'', d'après Colette, (1938)
* ''Les noces d'argent* (1917)
* *Les Grands Garçon* (1922)
* *Christine* (1932)
* *"do, mi, sol, do"*

### Prozo 
* *La guerre, Madame !* (1916)
* *Le prélude* (1938)
* *L'homme et l'amour'' (1951)

## En Esperanto 
* Bulgara Esperanto-Teatro prezentis lian dramon "Amo" je la UK 1979.
* Roger Bernard tradukis por la antaŭmilitaj Esperantaj radio-dissendoj de la Franca radio (la esperantistoj disponis pri unu horo semajne) teatraĵoj de li.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Francaj poetoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj dramistoj
Charles Vildrac

**Charles VILDRAC** (naskiĝis kiel **Charles Messager**, la 22-an de novembro 1882 en Parizo ; mortis la 25-an de junio 1971 en Saint-Tropez) estis franca verkisto, dramisto, poeto kaj aŭtoro de infanlibroj.

Vildrac estas kalkulebla inter la pioniroj de la reviviĝo de socia poezio kaj la reago kontraŭ estetikismo en la franca literaturo de la lastaj du jardekoj de la 19-a jarcento.

La unuaj poemoj de Vildrac estis verkitaj kiel adoleskanto en la 1890-aj jaroj. En 1901 li publikigis *Le Verlibrisme*, defendon de tradicia poezio . Kiel junulo, Vildrac estis subtenanto de unanimismo. Li apartenis al *la Abatejo de Créteil*, kiun li fondis kun Georges Duhamel. En 1937, li estis unu el la fondintoj de la Akademio Mallarmé. Vildrac aktivis en la Franca Rezisto dum la Dua Mondmilito. *La Prix de poésie Charles Vildrac* estas nomita laŭ li.

## En Esperanto aperis 
* 1960: *La ŝipego "Tenacity"*, trad. Roger Bernard, Eldonejo Stafeto.
* 1960: **Topaze** kaj **La ŝipego "Tenacity"** en Bel-literatura Eldon-serio (Marcel Pagnol; Charles Vildrac / n-ro 17)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Poemoj de Charles Vildrac

Kategorio:Francaj poetoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Francaj verkistoj