open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Johann Strauß (patro)

**Johann Strauß (patro)** (Johano Ŝtraŭs [JOhan ŝtraŭs]), aŭstra komponisto, naskiĝis en Vieno la  — mortis en Vieno , patro de Eduard (Eduardo), Johann (Johano) kaj Josef (Jozefo); ekde 1819 altviolonisto en la kvarteto de Joseph Lanner, poste helpdirektisto en ties orkestro, 1825 li fondis danckapelon, kun kiu li ekde 1833 faris koncertvojaĝojn ĝis Francio kaj Anglio. 1835 li fariĝis en Vieno kortega balmuzikdirektoro. Strauß estis kune kun Lanner la fondinto kaj reprezentanto de la viena dancmuziko en la tuta Eŭropo, precipe de la viena valso. Li komponis pli ol 250 verkojn, inter ili 150 valsoj: "Das Leben ein Tanz" (La vivo estas danco) verko 49; "Heimat-Klänge" (Hejmlando-Sonoj) verko 84; "Cäcilien-Walzer" (Cecilio-Valso) verko 120; "Loreley-Rhein-Klänge" (Lorelej-Rejno-Sonoj) verko 154; "Herz-Töne" (Koro-Tonoj) verko 203; "Die Schwalben" (La Hirundoj) verko 208; 34 kvadriloj, 28 galopoj "Chineser-Galoppe" (Ĉinulo-Galopo) verko 20; 14 polkoj "Kathinka-Polka" (Katinka Polko) verko 210; "Frederica-Polka" (Frederiko-Polko) verko 239, kaj 16 marŝoj: inter ili la plej konata kaj ŝatata "Radetzky-Marsch" (Radecki-Marŝo) verko 228, kiun ludas ĉiujare la Viena Filharmonia Orkestro kiel lastan muzikpecon en la Viena Novjara Koncerto.

Kategorio:Aŭstraj komponistoj
Kategorio:Vienanoj
Kvarteto

**Kvarteto** povas esti
[eta|240px|[Budapeŝto|Budapeŝta arĉa kvarteto en 1961]]
[eta|120px|Kvarteto de [asoj]]
* muzikaĵo por kvar voĉoj aŭ kvar instrumentoj; ankaŭ grupo da kvar personoj, kiuj kantas aŭ ludas tian verkon. Ĝi estas ofta en ĉambra muziko.
* **Kvarteto** estas ankaŭ kartludo por nelimigita nombro da ludantoj kiuj kolektas kvar samtemajn kartojn, kiuj formas kvarteton.
## Vidu ankaŭ 
* Arĉa kvarteto
* *Kvarteto*


Kategorio:Apartigiloj
Johann Strauß

**Johann Strauß** estas la nomo de tri aŭstroj komponistoj:

* Johann Strauß (patro) (1804–1849)
* Johann Strauß (filo) (1825–1899)
* Johann Strauß III (1866–1939)
Game Boy Advance

eta|dekstra|250px|Game Boy Advance
**Game Boy Advance** estas videoludilo kreita de Nintendo, lanĉita en 2001. Ĝi postvenas Game Boy Color.

## Hardvaraj karakterizoj 
Kategorio:Porteblaj videoludiloj
Zeleno Polje

**Zeleno Polje,** serbe **Зелено Поље** estas tre malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto **Osijek-Baranja**, en municipo de Petlovac.

* Areo:  &nbsp;km²
* Loĝantaro: 80
* Poŝtkodo: 31 3xx
* Aŭtokodo:  BM
* Telefonprefikso: 31

## Situo
La komunumo situas sur ebenaĵo.

## Historio
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio. En 1991 loĝis en Zeleno Polje 122 da homoj, (kroatoj 73 (60 %), serboj 30 (25 %), hungaroj 1 (1 %) kaj aliaj).

Kategorio:Vilaĝoj de Kroatio
Akvoverŝa festo

**Akvoverŝa festo** estas lunkalendara novjara festo de tajoj de Yunnan-provinco en marto aŭ aprilo.

## Drakboatoj
Kelkajn tagojn antaŭ la festo la tuta subprovinco jam vigliĝas. La konkurso de drakboatoj kaj vizito al bazaro komenciĝas antaŭ la festo. En Ginghong, ĉefurbo de Xishuangbanna, troviĝas Lancang-rivero. La konkurso de drakboatoj okazas sur la rivero. Pli ol 10 trupoj el la tuta subprovinco partoprenas en la konkurso. La drakboatoj mallarĝaj kaj longaj, ĉiu kun pli ol 20 boatistoj en bela nacia kostumo, kuras laŭ la fluo. Tiam ambauflanke de la rivero okazas granda aktivado. Laŭ la rivero oni vendas diversajn komercaĵojn. Tajaj fraŭlinoj vestitaj per diversaj koloraj tubĵupoj, kun floroj sur la kapo kaj ombrelo en la mano, staras antau vicoj da butikoj, kio formas belan bildon.

## La Festo
La ekvinorcon laŭ la luna kalendaro venas la Akvoverŝa Festo. Escepte de maljunuloj, infanoj kaj policanoj oni verŝas akvon sur ĉiujn. Ekde mateno, kun sitelo, kuvo, ĉerpilo au akvopafilo oni amasiĝas ĉe la vojo kaj interverŝas. Viroj kaj virinoj, junuloj kaj maljunuloj, konatoj kaj nekonatoj forgesas ĉagrenon kaj malagrablaĵon, ĝojplene kuras kaj interverŝas per akvo. Personoj malsekiĝintaj ĝuas tian feliĉan kaj benan akvon.

En la strato oni organizas amuzan paradon. Venas aŭtoj ornamitaj per diverskoloraj floroj kaj rubandoj. En la autoj gefraŭloj verŝas akvon sur irantojn kaj ĉi tiuj faras la samon. Venas trupo de elefantoj, kies kapoj portas florkronon. Sur ilia korpo staras kanseĝo, sur kiu sidas fraŭlino en bela vesto. Vidinte tion, fraŭloj svarmas al la elefantoj kaj verŝas akvon. Post ilia foriro la fraŭlinoj sur la elefantoj estas jam malsekiĝintaj. Akvo fluas ankaŭ laŭ la oreloj de la elefantoj. Venas kantdanca trupo. Tajaj fraŭloj dancas kaj kantas, akompanate de tamburado, kaj taj-aj fraŭlinoj disverŝas akvon al spektantoj. Ankaŭ la spektantoj verŝas akvon sur gefraŭlojn.

Kategorio:Kulturo de Ĉinio
Kategorio:Folkloro
Kategorio:Festoj
István Bágyoni Szabó

**BÁGYONI SZABÓ István** (ba:djoni sabo:) estas rumanuja hungara verkisto, poeto, tradukisto, ano de E-MIL naskiĝinta la  en Bágyon.

## Premioj, distingoj 
* Rumana Verkistligo – tradukpremio, 1983.

## Biografio 
Bágyoni Szabó finis la mezlernejon en Turda, li havigis al si diplomon de instruisto pri la hungara lingvo kaj literaturo (1959–1964) en la Universitato Babeş–Bolyai en Kluĵo. Li estis prezidanto de la literatura rondo de gestudentoj (*Gaál Gábor Kör*) inter 1960 kaj 1963. Li instruis inter 1964–67 en Nagysármás, pli poste ĝis 1972 li estis senlaborulo, oficisto. Inter 1972–74 li instruis en Turda, kie li estis fondintano (1970) kaj por ses jaroj gvidanto de la *Tordai Jósika Miklós Művelődési Kör* (en 1986 la aŭtoritatoj malpermesis ĝin). Inter 1974–89 li estis interna kunlaboranto de la revuo Utunk. En 1985 lian romanon *A lovak estére hazaérnek* la cenzuro malpermesis. En 1986 li petis hungaran civitanecon, sed nur en junio de 1989 li povis kun sia familio translokiĝi Hungarujon. En Budapest li redaktis la literaturan-kulturan revuon *Unió*, ekde aprilo-julio 1991 li estis ĵurnalisto de *Új Magyarország*. Ekde 1992 por kvar jaroj li gvidis la kulturan rubrikon de la *Pest Megyei Hírlap*, ekde 1996 li estis la ĉefredaktoro de la *Kráter Műhely Egyesület és Könyvkiadó*, samptempe rubrikgvidanto de la revuo *Polísz*. En 1997–1998 li estis rubrikestro de *Új Pest Megyei Hírlap*, pli poste (1999–2000) ministeria presarĉekonsilanto. Ekde 2001 li estis la kultura rubrikestro de la tutlanda kultura semajngazeto *Szabad Föld* ĝis sia pensiiĝo la 1-an de aprilo 2004. Li vivas en Budapest kaj estas ĉefkunlaboranto de la *Polísz*.

## Volumoj 
* Földközelben (poemoj, Bukarest), 1976;
* Kések ideje (romano, Bukarest), 1979;
* Végtelen reggel (romano, Kolozsvár), 1980;
* Nyitott cella (poemoj, Bukarest), 1982;
* A lovak estére hazaérnek (romano, Budapest), 1995;
* A pók kivégzőudvarában (elektitaj poemoj, Budapest), 1997;
* Az abbamaradt mondat (poemoj, Budapest), 2004;
* Elszabadult konténerek (taglibro-romano 1986–1989, Irodalmi Jelen Könyvek, Arad), 2005.
* Világ árnya, világ fénye, Interparolad-libro kune kun István Árkossy, Kriterion Könyvkiadó, 2009.

## Tradukaĵvolumoj 
* Al. Andriţoiu: Pogány pillanat (poemoj, Bukarest), 1983;
* N. Prelipceanu: Földi veszélyek (poemoj, Bukarest), 1986;
* *Hajónapló*. Antologio de junaj rumanaj poetoj (kunultradukisto de la poemoj de Elena Ştefoi kaj Mircea Dinescu, Bukarest), 1990.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Bagyoni Szabo, I
Bagyoni Szabo, I
Bagyoni Szabo, I
László Vinczeffy

**VINCZEFFY László** (vinĉefi) estas rumanuja hungara pentristo, restarigisto naskita en Atia la 21-an de marto 1946.

## Biografio 
László Vinczeffy lernis ekde 1961 en la arta liceo de Târgu Mureş. En 1970 li diplomiĝis pri desegno en Kluĵo kaj li instruis en Zagon. Inter 1979-83 li finis la kurson pri restarigado en Bukareŝto. Ekde 1979 li estas pentraĵ-restarigisto en la Székely Nemzeti Múzeum en Sfântu Gheorghe. En 2008 li estis laŭreato de Káplár Miklós-memormedalo por sia elstara arta laboro en la artistkolonio de Hajdúböszörmény (*Hajdúsági Nemzetközi Művésztelep*).

## Premioj, distingoj 
* Munkácsy-premio - 2008;
* Káplár Miklós-memormedalo - 2008.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1973 • Kézdivásárhelyi Múzeum • Székely Nemzeti Múzeum, Sfântu Gheorghe
* 1978 • Korunk Galéria, Kluĵo
* 1984 • Brassói Lapok Galéria, Braŝovo
* 1985 • Kis Galéria, Sfântu Gheorghe
* 1986 • Új Élet Galéria, Târgu Mureș
* 1988 • Kupola Galéria, Iaşi (RO)
* 1993 • Sepsiszentgyörgyi Képtár.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* 1990 • Általános Művelődési Központ, Kiskunhalas • Móra Ferenc Múzeum, Szeged
* 1991 • Laczkó Dezső Múzeum, Veszprém
* 1993 • Ifjúsági Ház, Pécs
* 1993 • Városi Könyvtár, Nyíregyháza.

## Literaturo 
* JÁNÓ M.: Egy régi arckép, Korunk 1988/5.
* JAKOBOVITS M.: Helyszín - Gondolatok az erdélyi képzőművészetről,

## Fonto 
* Artportalo.hu 

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo pri artisto http://www.mkk.ro/nd.php?name=Muveszek&show=vinczeffy 
* Retpaĝo de Hajdúsági Nemzetközi Művésztelep 
* Filmo pri ekspozicio en 2011 http://www3.tvr.ro/magyar/2011/04/ludium-vinczeffy-l%C3%A1szl%C3%B3-egy%C3%A9ni-t%C3%A1rlata/

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj restaŭristoj
Fontkodo

La **fontoteksto**, **fontkodo** aŭ, koncizigite, **fonto** de komputila programo (aŭ programaro) estas aro da linioj de teksto kiu estas instrukcioj, kiujn la komputilo devas sekvi por ruligi la koncernan programon. Aldone ĝi povas enhavi kodkomentojn.

La fontkodo de programo estas skribita de programistoj en iu programlingvo, sed en tiu ĉi unua stato ĝi por la plejmulto de la programlingvoj ne estas rekte uzebla por la komputilo.
Ĝi devas unue esti tradukita al alia lingvo (la lingvo de la maŝino). Por ĉi tiu tradukado oni uzas kompililon.

Kiam temas pri rajtocedo, simple liberaj verkoj, kaj iliaj aŭ aliaj permesiloj, "fontkodo" signifas ian formon de la verko sufiĉe oportunan por ŝanĝado kaj plibonigo.

## Gravaj aspektoj de fontkodo 
Interesa aspekto, kiam oni parolas pri la fontkodo de komputila programo, estas ke la fontokodo estas necesa, nur se oni volas koni la detalojn de la interna funkciado de la programo kaj por facile ŝanĝi kaj plibonigi ĝin (ekzemple, por ke ĝi funkciu en alia komputilo aŭ mastrumsistemo).

Se la programisto (aŭ la firmao por kiu li/ŝi laboras) tenas la fontokodon por si mem, oni nomas la fontokodon fermita fontokodo, kaj la programon mallibera programo. Tiam nur la programisto (aŭ firmao) mem povas ŝanĝi aŭ plibonigi la programon.

Se la programisto (aŭ firmao) publikigas la fontokodon sub iu taŭge libera kaj malferma permesilo oni nomas la fontokodon malfermita fontkodo (''angle 'Open Source'''), kaj la programon libera programo. Tiam ĉiuj principe povas ŝanĝi aŭ plibonigi la programon.

## Vidu ankaŭ 
* Kodo
* Malfermitkoda programaro
* Programlingvo


Kategorio:Programadaj konstruoj
Dunaszekcső

**Dunaszekcső** (dunasekĉO) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Mohács.
eta|maldekstra|Danubobordo de Dunaszekcső
## Bazaj informoj 
* Areo: 37 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 90-158 m
* Loĝantaro: 2050
* Poŝtkodo: 7712
* Telefonprefikso: 69

## Situo 
La vilaĝo situas inter montetoj kaj dekstra bordo de Danubo (kontraŭe troviĝas Dunafalva, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Mohács. Pramo funkcias al Dunafalva. Pécs troviĝas proksimume 50 km-ojn for.
eta|dekstra|Ortodoksa preĝejo en Dunaszekcső
eta|dekstra|Panoramo de Dunaszekcső
eta|dekstra|Vidindaĵo por turistoj en Dunaszekcső

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko, kuprepoko bronzepoko, poste keltoj kaj romianoj vivis tie. La lastaj havis tie urbon nomata *Lugio*, poste *Florentia*. La unua mencio devenis el 1150 en formo *Secuseu*. La turkoj okupis la fortikaĵon en 1529. Ŝajnas, la vilaĝo ne senhomiĝis, sed post la turkoj alvenis serboj kaj germanoj. En 1930 vivis en Dunaszekcső 4465 hungaroj, 1004 germanoj, 5 slovakoj, 8 kroatoj, 45 serboj. Post la 2-a mondmilito parto de germanoj estis deportitaj al Germanio.

## Vidindaĵoj 
* klasikisma katolika preĝejo
* iama preĝejo, nun grenejo
* ortodoksa preĝejo el la 18-a jarcento
* nobeldomo de Jankovich, nun lernejo
* tombeja klasikisma kapelo el la 19-a jarcento
* ruinoj de abatejo el la 15-a jarcento
* muzeo

## Famuloj 
En Dunaszekcső naskiĝis aktoro Vera Márffy.

## Ĝemelkomunumo 
*  Beli Manastir, Kroatio
[eta|maldekstra|200px|skulptaĵo pri [Marcus Aurelius trovita en Dunaszekcső]]

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Kategorio:Vinvilaĝoj
Zoltán Rohonyi

**ROHONYI Zoltán** (rohonji) estis rumania hungara/hungara literaturhistoriisto, kandidato de literatursciencoj (1991). Li naskiĝis en Kluĵo la 31-an de majo 1943 kaj mortis la 1-an de marto 2013. Li estas la filo de Vilmos Rohonyi.

## Biografio 
Zoltán Rohonyi studis en sia naskiĝurbo, li akiris diplomon pri la hungara lingvo kaj literaturo en la Universitato Babeş-Bolyai de Kluĵo (1966). Li instruis en Nagydoba (1966–68), poste li iĝis universitata asistanto, de 1973 adjunkto, doktoro. En 1989 li translokiĝis Hungarujon; li estis la profesoro en Pécs de la Universitato Janus Pannonius, ekde 1997 katedrestro.

## Verkoj 
* Hermányi Dienes József: *Nagyenyedi Demokritus*. Anekdotkolekto, elekt., red., not., Bk., 1970;
* *A barokktól a romantikáig*, red. (kun Elemér Jancsó), Bk., 1971;
* *A magyar romantika kezdetei*, monogr., Bk., 1975;
* *Kölcsey Ferenc életműve*, Kvár, 1975;
* *Berzsenyi Dániel válogatott művei*, elekt., notoj, postparolo, Bk., 1976;
* Arany János: *Irodalmi tanulmányok*, elekt., postparolo ~ [not. Jancsó elemér és ~], Bk., 1978;
* "Úgy állj meg itt, pusztán"''. Közelítés XIX. századi irodalmunkhoz, eseoj kaj stud., 1996.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon
* www.btk.pte.hu

Rohonyi, Z
Rohonyi, Z
Anna Zeitler Ráczné

**ZEITLER RÁCZNÉ Anna** (ra:c:ne: cajtler) estas rumanuja germana lingvistino, metodologia fakverkistino: Ruda (Ghelari), *10-a de aprilo 1920.

## Biografio 
Anna Zeitler studis en Sibio en monaĥineja *Sankta Ursula Knabingimnazio* (1931-35) kaj en Kluĵo en *Marianum Knabingimnazio* (1935-39); Ŝi havigis diplomon de instruisto pri germana-franca lingvoj en la Universitato Ferdinand la 1-a, respektive en la Universitato Ferenc József (1944). Inter 1948 kaj 1956 ŝi estis mezlernaj instruistino, ekde 1956 ĝis ŝia pensiuliĝo en 1975 ŝi estis asistantino en la Universitato Bolyai, respektive en la Universitato Babeş-Bolyai en la metodologia katedro, respektive en la Muzika Altlernejo Gheorghe Dima kaj en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu, fine en diversaj mezlernejoj de Kluĵo. Ŝia unua laboraĵo estis la bibliografio *Archiv des Vereins für Siebenbürgische Landeskunde* (1843-1944). Ŝia doktora disertacio temas pri la mondkoncepto de Ina Seidel (*Ina Seidels Weltanschauung und künstlerische Ausdruckformen in ihrem Werk*, (1945)). Ŝi estis la aŭtorino, respektive kunulaŭtorino de pluraj universitataj lernolibroj kaj metodologiaj libroj pri germana lingvo. Inter 1957 kaj 1968 la bukareŝta lernolibroeldonejo aperigis 13 germanlingva reverkitajn lernolibrojn por hungarlingvaj lernejoj, kiujn redaktis Anna Ráczné Zeitler.

## Verkoj 
* *Lesestücke für deutsche Sprachübungen*. Kv. 1956 (litografált);
* *Texte de specialitate pentru studenţii Institutului de Arte Plastice Ion Andreescu*. Kv. 1960 (litografált);
* *Die Metodik der deutschen Sprache als Fremdsprache in der Mittelschulen*. Kv. 1960;
* *Texte de specialitate pentru studenţii Conservatorului de muzică Gh. Dima*. Kv. 1961 (manuskripto);
* *Limba germană*. Vol. II. Texte de specialitate arte plastice, muzică, teatru, film. 1968 (kunulaŭtoro);
* *A Bolyai Tudományegyetem német tanszéke*. Kv. 1999.

Kategorio:Germanaj lingvistoj
István Zajzoni Rab

**ZAJZONI RAB István** estis hungara poeto naskita en Zajzon la 3-an de februaro 1832 kaj mortinta en Braŝovo la 25-an de majo 1862.

## Biografio 
Zajzoni Rab studis en la gimnazio de Braŝovo kaj poste en 1855 en Peŝto. En 1856 li estis oficisto en Vieno. En 1859 li estis ĵurnalisto en Peŝto. En 1859 li partoprenis en kontraŭhabsburga komploto kaj en 1860 oni arestis lin kaj ĝis septembro oni tenis lin en malliberejo. Post la elliberiĝo li grave malsaniĝis.

## Volumoj 
* *A magyarok kürtje* (Bécs, 1857);
* *Kordalok* (Bécs, 1859);
* *Börtön dalok* (Pest, 1861).
* *Válogatott versei*, Buk., 1959.

## Literaturo 
* Végh Mátyás: Z. R. I. életrajza (Brassó, 1887).

Zajzoni Rab, I
Márta Vámszer

**VÁMSZER Márta** (va:mser) estis rumanuja hungara lingvistino, doktoro de lingvosciencoj (1964), kandidato, universitata docento naskita en Odorheiu Secuiesc la 18-an de januaro 1927 kaj mortinta en Kluĵo la 17-an de februaro 2000. Ŝi estis filino de etnografo Géza Vámszer

## Biografio 
Márta Vámszer finis en la Universitato Bolyai de Kluĵo en 1949 la fakon pri hungara-germana lingvoj kaj ŝi laboris en la sama universitato kiel praktikantino, adjunktino, fine docentino en la *Katedro de Hungara Lingvistiko* ĝis sia pensiuliĝo en 1984. Ŝi lekciis ĝeneralan lingvistikon, poste finnugran komparan lingvistikon. Ŝi estis kunlaborantino de *Erdélyi Magyar Szótörténeti Tár*, ĉefredaktoro de la 8-a volumo.

## Verkoj 
* *Bevezetés a nyelvtudományba* (1956),
* *Finn nyelvtan és olvasmányok* (1958),
* *Finnugor összehasonlító nyelvészet* (1962, 1970);
* *A kalotaszegi nyelvjárás igeragozási rendszere* (1972);
* *A moldvai csángó nyelvjárás atlasza* (1991).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lingvistoj
Focke-Wulf Fw 200

[eta|300 px|Focke-Wulf FW 200 B Condor de [Lufthansa (modelo)]]eta|300px|Armea versio de Focke-Wulf Fw 200 Condor

La **Focke-Wulf Fw 200 Condor** estis longvoja pasaĝera aviadilo. Ĝi estis evoluigita dum unua jaro kaj unua flugo okazis la 27-an de julio 1937. La provflugoj estis tiam konvinkaj, ke Lufthansa donis tuj mendon por serio. Dum la dua mondmilito, oni trakonstruis ĝin al militistaj bezonoj.

Fw 200 estis la unua aviadilo, kiu senhalte flugis inter Berlino kaj Novjorko. Tio okazis la 10-an de aŭgusto 1938 dum 24 horoj kaj 56 minutoj. La reflugo okazis la 13-an de aŭgusto kaj daŭris 19 horojn kaj 47 minutojn.

Dum la dua mondmilito, la nazioj uzis la aviadilon por skoltado super la Atlantiko aŭ por longvoja flugo, provizado de la armeo.

## Teknikaj informoj 
**Fw 200 (versio C-3)**
* Motoro: kvar 1000 ĈP BMW-Bramo 323 R-2 aer-malvarmumigitaj naŭ-cilindraj stelmotoroj
* Enverguro: 32,84 m
* Longo: 23,87 m
* Alto: 6,30 m
* Malplena maso: 14.180 kg
* Flugmaso: 22.600 kg
* Skipo: 7 personoj
* Maksimuma rapido: 384 km/h en alto de 3970 m, 405 km/h ĉe 17.600 kg
* Kutima flugalto: 6600 m
* Plej granda atingopovo: 3550 km (standarda) C-3/U2 ĝis 6400 km
* Armiloj: du MG 151/20(20 mm), kvar MG 15(7,9 mm), 1000 kg bomboj (interne) kaj je 1400 kg ekstere, kaj eĉ pluse ĝis 1800 kg.

## Literaturo 
* Nowarra, Heinz J.: *Focke Wulf Fw 200 Condor*. Koblenz 1988

Kategorio:Militaj aviadiloj
Tuenti

**Tuenti** iam estis la plej populara socia retejo en Hispanio ĝis ĝia malfunkciigo en 2016. Ekde 2010 ĝi ĉefe estas provizanto de poŝtelefona servo per la ekipaĵaro de Telefónica.
## Unua etapo 
La firmao estis fondita en 2006 de la usonano Zaryn Dentzel kaj aliaj entreprenistoj en Madrido. Celanta la hispanan merkaton, ĝi havis komence grandan sukceson, ĉefe inter la juna publiko kun pli da populareco ol Facebook ĝis ĉirkaŭ 2010, kun kiu Tuenti estis ofte komparata. La servo ebligas krei profilon, alŝuti fotojn kaj videojn, kontakti kun amikoj (kiuj serĉeblas pere de sia nomo aŭ de sia ret-poŝtadreso) kaj krei eventojn.

## Aĉeto de Telefónica 
En 2010 la multnacia firmao Telefónica, post malsukcesa provo krei sian propran socian retejon, aĉetis 90 % de la akcioj kontraŭ 70 milionoj da eŭroj kaj la ceteran 10 % en 2013. Tuenti fariĝis ankaŭ re-vendanto de la poŝtelefonaj servoj de Telefónica en Hispanio kaj poste en aliaj hispanlingvaj landoj, kiel alternativo al "Movistar", sed atingis malbonajn financajn rezultojn. Oni ankaŭ lanĉis la socian retejon por pli da landoj, en pli da lingvoj kaj kreis novan aplikaĵon por poŝtelefonoj, kiu similas al Telegram kaj WhatsApp. Tamen, ĉirkaŭ 2012 kaj 2013 la uzado de la retejo draste falis kaj ĝi rapide eksmodiĝis.

## Vidu ankaŭ 
* Anobii

* LibraryThing
* Goodreads
* Babelio
* Little Free Library (lit. senpaga biblioteketo)
* DAISY (sonlibra formato)
* Biblioteko
* Retkomunumo

## Ekstera ligilo 
## Referencoj 
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2006
Novi Bolman

**Novi Bolman,** ** hungare **Újbolmány** estas malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto **Osijek-Baranja''', en municipo de Jagodnjak.

* Areo: 26 &nbsp;km²
* Supermara alteco: 90 m
* Loĝantaro: 120
* Poŝtkodo: 31 323
* Aŭtokodo:  BM
* Telefonprefikso: 31

## Situo
La komunumo situas sur ebenaĵo. Jagodnjak troviĝas 5, Beli Manastir 15, Osijek 29&nbsp;km-ojn for.

## Historio
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio. En 1991 loĝis en Novi Bolman 215 da homoj, (serboj 163 (76 %), kroatoj 14 (7 %), hungaroj 12 (6 %) kaj aliaj).

Kategorio:Vilaĝoj de Kroatio
Boris Engelson

**Boris Jakovleviĉ Engelson** (jida nomo **Berko Jankelev Engelson**; 1881 – 02.02.1908) estis grava rusia anarkiisto kaj revoluciulo.

## Biografio
Berko Engelson naskiĝis ĉ. 1881 en Minsko en familio de juda vendisto. En 1900 li komencis politikan aktivecon kaj aliĝis al Bund, la juda social-demokratia organizaĵo. Baldaŭ pro reprezalio elmigris en Parizon, kie en januaro 1902 aliĝis al anarki-komunistoj kaj membriĝis en *Eksterlanda grupo de rusaj anarkiistoj*. En 1902-1903 estis unu el kreantoj de la *Revolucia librejo* - la librejo de anarkiista literaturo por parolantoj de rusa lingvo en Parizo. En junio 1904 instigis kreon de eldona grupo *Anarkio*, en kiu partoprenis multaj gravaj anarkiistoj. En la presejo de la grupo eldoniĝis granda kvanto de agita kaj propaganda literaturo, kiu disvastiĝis en Rusio kaj inter rus-parolantaj elmigrintoj. Ekde julio 1904 Engelson ankaŭ estis redaktisto en elmigrinta ĵurnalo *Pano kaj Libero* («Хлеб и воля»).

En printempo 1905 Boris Engelson kontraŭleĝe revenis en Rusion kaj organizis kontraŭleĝan eldonejon en Riga. Entute estas eldonitaj ĉ. 10 eldonoj, inkluzive verkoj de Miĥail Bakunin, Petro Kropotkin kaj Jean Grave.

En majo 1905 Engelson venis al Bjalistoko, kie kunlaboris kun loka grupo de anarki-komunistoj kaj retenis konektojn kun anarkiistaj grupoj de Riga. En propra loĝejo li organizis kontraŭleĝan eldonejon de eldona grupo *Anarkio*, kie eldonis flugfoliojn kaj gazeton de sama nomo. 20.09.1905 li estis arestita en tiu ĉi eldonejo. Dum aresto li provis ĵeti bombon al policistoj, sed ĝi ne eksplodis. Li estis akuzata je kontraŭleĝa eldonado kaj posedo de eksplodaĵoj, sed la detaloj de ĉi tiu juĝo de konserviĝis en arkivoj.

La sekva mencio pri Boris Engelson aperas 20.09.1905, kiam li eskapis el prizono kaj revenis al Riga. Tie li iĝis unu el plej gravaj aktivuloj kaj estroj de anarki-komunista grupo *Internacio* («Интернационал») kaj iĝis konata kiel sukcesa agitisto.

Baldaŭ li elmigris en Ĝenevoj, poste en Londonon. Havis fortajn konektojn kun anarkiistaj grupoj de Nord-Orkcidento de Rusio. En tiu periodo li iĝis apoganto de grupo *Nigra flago*, kiu plejparte kredis je revolucio per teroro. En 1907 Engelson revenis al Rusio, kreis anarki-komunistan grupon en Minsko kaj organizis eldonejon *Senestreco* («Безвластие»). Samtempe li partoprenis en multaj militaj agoj.

En majo 1907 li ree elmigris en Parizon kaj poste en Ĝenevon. En sia loĝejo li organizis diskutejon por anarkiistoj de diferaj grupoj. En septembro 1907 revenis en Bjalistoko, kie planis organizi tut-Rusian anarkiistan kunvenon. En fino de novembro 1907 la polico arestis lin - laŭ diferaj informoj aŭ en Bjalistoko, aŭ en Minsko. Li rezistis dum aresto kaj estis dufoje vundita.

En decembro 1907 Haja Budjanskaja, edzino de Boris Engelson, kaj lia amiko I.Dubinskij el Kieva anarki-komunista grupo provis liberigi lin, sed ambaŭ iĝis arestitaj. En januaro 1908 la juĝo de Vilno kondamnis Engelson por mortpuno. Li estas pendumita 02.02.1908.

Kategorio:Rusiaj anarkiistoj
Kategorio:Judaj anarkiistoj
Falsa starto

**Falsa starto** estas nesukcesa komenco (starto) de iu konkurso.

La esprimo estas uzata en diversaj rilatoj:
* La komuna starto ĉe sporta konkurso mis-sukcesas, se unu partoprenanto tro frue startas (frustarto).
* Starto de raketo misas, se ĝi eksplodas dum lanĉado.
* Komuna projekto povas havi 'falsan starton': La komuna komenco ne sukcesis, korektado eblas kaj deziratas.

Kategorio:Sporta terminologio
Joseph Lanner

eta|dekstra
**Joseph LANNER** (Jozefo Laner) naskiĝis en Vieno 12.4.1801, mortis en Oberdöbling (Oberdebling) nun al Vieno. Li estis aŭstra komponisto kaj violonisto; 1824 li fondis propran orkestron; li estis apud Johann Strauß (patro) majstro de la Viena valso, kies ciklan formon li evoluigis. Lanner komponis valsojn (inter aliaj "Die Schönbrunner"), galopojn kaj kamparajn muzikpecojn.

Kategorio:Aŭstraj komponistoj
Kategorio:Vienanoj
Kategorio:Aŭstraj violonistoj
Michael Edwards

**Michael Edwards** (5-an de decembro 1963 en Cheltenham), pli konata ol *Eddie la aglo*, estis iama brita skisaltisto. Li estis la saltisto, kiu reprezentis Brition dum Vintraj Olimpikoj.

Li sportis ĵudon, korbopilkon, ĉevalsportojn, sed ĉiujn sensukcese. Kiam li spektis en 1986 en la televido la kvar-redutan turneon, li pensis, ke li devontus skisalti. Skisaltado estis olimpia ludo, sed Britio neniam partoprenis tiun disciplinon. Edwards - sen financa apogo de la British Ski and Snowboard Federation - komencis partopreni en la 1980-aj jaroj en internaciaj skisaltaj konkursoj.

Li partoprenis en 1987 la Nordan skiĉampionadon en Oberstdorf, kie li atingis la 58-an lokon el inter 58 saltistoj. Lia salto de 73,5 m estis brita rekordo, kio permesis al li partoprenon en la sekvaj Olimpikoj. Li atingis sian celon en Calgary, en 1988. Li estis 9 kg pli peza ol la plej peza konkursanto el inter la saltistoj, li pezis 82 kg. Li atingis la lastajn lokojn sur la normala reduto kaj sur la granda reduto. En la medioj aperis la moknomo "Eddie la aglo".

Ĉar li akiris pli grandan atenton, konatecon ol la medalgajnintoj, la IOC modifis en 1990 la regulojn, tiel li ne akiris la kvalifikadon por la sekvaj Olimpikoj. Spite al ĉio, li iĝis por mallonga tempo media stelulo. Li aperigis libron *On the piste* (ISBN 0233994971) kaj kantojn. Oni kalkulas, ke li enspezis pli ol 400.000 £ en 2008.

Edwards deklaris en 1992 financan bankroton, sed enspezas plue monon per publikaj sursceniĝoj. Dumtempe li studis sukcese juron.

Edwards en 2010 portis la olimpikan torĉon en Winnipeg.

## Medio 
En marto de 2002, usona producera firmao akiris ekskluzivajun film- kaj televidajn rajtojn pri la historieto.

Lia vivo estis filmigita de Dexter Fletcher sub la titolo *Eddie the Eagle*. La filmo aperis en 2016. Edwards estis rolita de Taron Egerton, en la filmo rolis ankaŭ Hugh Jackman, Iris Berben kaj Christopher Walken.

## Pluaj olimpikaj stranguloj 
* Philip Boit
* Eric Moussambani

## Eksteraj ligiloj 
*  
* 

Kategorio:Skiistoj
Wildcard

***Wild Cards*** (partoprenaj kartoj) helpas partoprenon de sportistoj kaj  en sportaj aranĝoj, konkursoj, kiujn ili ne rajtus partopreni pro la kvalifikaj reguloj.

Wild Cards estas kutimaj ĉe teniso, ĉe golfludo, manpilkado, motorcikla sporto kaj eĉ ĉe snowboard kaj ondorajdado. Per helpo de Wild Card, povas hejmaj komencaj sportistoj partopreni en internacia turniro.

Kategorio:Anglaj vortoj kaj esprimoj
Kategorio:Sporta terminologio
Éric Moussambani

**Éric MOUSSAMBANI** (31-an de majo 1978), konata ankaŭ sub karesnomo *Erik, la angilo* kaj *Erik, la naĝisto*, estas naĝisto el Ekvatora Gvineo.

Moussambani atingis internacian konatecon dum la Somera Olimpiko 2000 en Sidnejo, Aŭstralio, tiam 22-jara, kiam li naĝis 100&nbsp;m en liberstila naĝado ene de escepte malrapida tempo de 112,72 sekundoj, tio estas 64 sekundojn super la aktuala monda rekordo kaj 7 sekundojn super la monda rekordo ĉe 200&nbsp;m.

Li ricevis startan rajton ĉe la Olimpikaj Ludoj per *Wildcard* de la Internacia Olimpika Komitato, per kiu oni apogas partoprenan eblecon de la malpli grandaj nacioj, sen plenumo de la kvalifikaj normoj.

Moussambani devis partopreni en antaŭkonkuro kun du aliaj naĝistoj. Ĉar tiuj aliaj du estis senkvalifikigitaj pro falsa starto, Moussambani naĝis sola kaj venkis la antaŭkonkuron. Lia naĝtempo ne sufiĉis por plua partopreno en konkuroj.

Moussambani komencis naĝi nur 8 monatojn antaŭ la Olimpiko. Antaŭ ol li alvenis en Sidnejo, li neniam vidis 50-m-naĝbasenon. Li trejnis sin hejme en 20-m-naĝbaseno, riveroj, lagoj.

Li ne povis partopreni la Someran Olimpikon 2004 en Ateno pro vizoproblemoj, kvankam li plibonigis sian tempon al sub 60 sekundoj (je 57 sekundoj). Li same ne partoprenis en la Olimpiko de Pekino en 2008. Li okupiĝis pri naĝo-trejnado apud sia civila profesio. Ekde 2012, li estas naĝada trejnisto de la olimpika teamo de sia lando.

## Vidu ankaŭ 
* Ekvatora Gvineo en la Olimpikoj

## Pluaj olimpiaj stranguloj 
* Philip Boit
* Eddie Edwards

Kategorio:Naĝistoj
Ferenc Kósa (lingvisto)

**KÓSA Ferenc** (ko:ŝa) estas rumanuja hungara lingvisto, lingvohistoriisto naskita en Salonta la 23-an de decembro 1934. Li mortis la 3-an de decembro 2014 en Kluĵo.

## Biografio 
Ferenc Kósa studis la fakon pri hungara lingvo kaj literaturo en la Universitato Bolyai de Kluĵo (1958). Unu studjaron li instruis en Şimian. Ekde 1959 li estis adjunkto, de 1975 asistanto, de 1990 docento en la sama universitato. Lia esplorkampo estas la hungara lingvohistorio, hungara ortografihistorio, la sikula runhistorio. Li doktoriĝis en 1978. Li estis kunlaboranto de *Erdélyi Magyar Szótörténeti Tár* ekde ĝia la 3-a volumo (1982).

## Verkoj 
* *Az edénykészítéshez használt fafajták elnevezései a fazekasmesterségben*, studo NyIrK, 1965;
* *A dálnoki református templom és rovásfelirata*, studo Korunk, 1981;
* *A székely rovásfeliratok nyelvtörténeti tanulságai*, studo en *Nyelvészeti tanulmányok* (1983);
* *Apor Péter helyesírása és nyelvének hangállapota*, disertacio, Bk., 1983.
* *Rovásírás a Kárpát-medencében*, Szeged, 1992.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj lingvistoj
Josef Strauss

eta|dekstra|Josef Strauß
**Josef Strauß** [jozef ŝtraŭs], aŭstra komponisto, naskiĝis en Vieno la 22-an de aŭgusto 1827, mortis la 21-an de julio 1870, estis filo de Johann Strauß (patro); unue li laboris kiel inĝeniero, poste li dediĉis sin al la muziko kaj anstataŭis ofte sian fraton Johann Strauß (filo). Kune kun sia frato li komponis la muzikaĵon "Pizzicato Polka" (Pinĉado Polko). Li verkis preskaŭ 300 valsojn, polkojn, mazurkojn kaj kvadrilojn. La plej konataj estas "Dorfschwalben aus Österreich" (Vilaĝhirundoj el Aŭstrio), "Delirien" (Deliroj), "Sphärenklänge" (Sferaj Sonoj) kaj "Transaktionen" (Transakcioj). Lian valson "Dynamiden" (Dinamidoj) citas komponisto Richard Strauss en sia opero "Der Rosenkavalier" (La Rozokavaliro).

Kategorio:Aŭstraj komponistoj
Kategorio:Vienanoj
Violonisto

eta|Violonisto
**Violonisto** estas artisto, ludanta violonon. Oni konsideras ke tiuj muzikistoj estas ege profesiaj kaj lertaj artistoj pro la malfacileco ludi violonon, nome instrumento kiu ne havas fretojn.

**Violonĉelisto** estas artisto kiu ludas violonĉelon. Violonĉelo estas granda violono, malsupra je unu okto al aldo.

## Famaj violonistoj 
* Tomaso Albinoni
* Johann Sebastian Bach
* Arcangelo Corelli
* Stéphane Grappelli
* Jan Kubelík
* Yehudi Menuhin
* Wolfgang Amadeus Mozart
* Anne-Sophie Mutter
* Niccolò Paganini
* Pablo Sarasate
* Johann Strauß (filo)
* Johann Strauß (patro)
* Vanessa-Mae
* Antonio Vivaldi
* José White Lafitte
Philip Boit

**Philip Kimely BOIT** (kelkfoje ankaŭ Phillip, n. la 12-an de decembro 1971 en Eldoret, Kenjo) estas la plej konata kenja skilong-kuristo kaj plurfoja olimpika partoprenanto.eta|Philip Boit en 2011Boit plenkreskis en la kenja urbego Eldoret. Lian trejnadon por skikurado pagis la firmao Nike, Boit trejnadis en 1996 en Finnlando.

Ĉe lia unua Vintra Olimpiko en 1998 en Nagano, li iĝis 92-a el 92 sur la 10-kilometra distanco. Li sukcese atingis la celon kaj tie atendis lin la olimpia venkanto Bjørn Dæhlie 20 minutojn por gratuli kaj kuraĝigi lin. Ilin interligas eĉ hodiaŭ amikeco, kaj Philip Boit nomumis eĉ sian filon *Daehlie Boit*.

Danke al la olimpiko, li ricevis reklamkontraktojn kaj oni invitis lin al parolspektakloj. Li partoprenis en 1999 kiel unua afrikano en la Norda skiĉampionado.

Li partoprenis en la Vintra Olimpiko 2002 jam kun ambicio: li volis esti ne la lasta. Li estis 64-a en sprinto kaj tiel postlasis 5 konkursantojn. Ĉe la lia tria Vintra Olimpiko de 2006 en Torino, li estis flagoportanto de la kenja olimpika grupo kaj samtempe ties sola membro. Lia celo estis tiufoje esti pli bona ol aliaj konkursantoj el varmaj lando. Tio ne szukcesis, ĉar en la 15-kilometra longkuro li atingis nur la 92-an lokon, dum Robel Zemichael Teklemariam el Etiopio la 84-an kaj Seyed Mojtaba Mirhashemi el Irano la 91-an.

## Pluaj olimpiaj stranguloj 
* Michael "Eddie the Eagle" Edwards
* Eric Moussambani

Kategorio:Skiistoj
Kategorio:Kenjaj sportistoj
Čeminac

**Čeminac,** serbe **Чеминац,** estas vilaĝo kaj samtempe municipo en Kroatio, en distrikto **Osijek-Baranja**. Ankoraŭ 4 vilaĝoj apartenas al la municipo.

* Areo:  &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1100
* Poŝtkodo: 31 325
* Aŭtokodo:
* Telefonprefikso: 31

## Situo
La komunumo situas sur ebenaĵo, ĝuste en mezo inter  riveroj Danubo kaj Dravo, inter ĉefvojo Mohács-Osijek kaj fervojo Villány-Osijek.

## Historio
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio. En 1991 loĝis en Čeminac 1413 da homoj, (kroatoj 1063 (75 %), serboj 131 (9 %), jugoslavianoj 69 (5 %), hungaroj 52 (4 %) kaj aliaj).

Kategorio:Vilaĝoj de Kroatio
Kvadrilo

**Kvadrilo** estas je la fino de la 18-a jarcento en Francio kreita societa danco el kelkaj partoj, en kiu du grupoj el po du paroj dancas unu kontraŭ alia. Kvadrilojn verkis ekzemple la komponistoj Johann Strauß (patro), Johann Strauß (filo), Josef Strauß. Ankoraŭ oni dancas kvadrilon ĉe la mondfama Viena Opereja Balo.

Dosiero:Quadrille-Ete-Lebas-ca1820.jpg
Dosiero:1817-accidents-in-quadrille-dancing.jpg

Kategorio:Muzikaj formoj
Kategorio:Dancoj
Bierpongo

eta|dekstra|200px|Bierpongo
eta|Diagramo de tri eblaj ĵetoj dum ludo de bierpongo.
**Bierpongo** (angle *beer pong*) estas *drinka "ludo"* kun bieroj en glasoj kaj sen difinitaj reguloj. La ludantoj celas ĵeti tablotenisan pilketon en la glasojn, starantajn plej ofte en triangula formo sur tablo. Se oni maltrafas la glasojn, oni devas eltrinki ilin. Ĝi estas praktikata en universitatoj, multloke jam malpermesita.

Kategorio:Ludoj
Bear Stearns

**The Bear Stearns Companies, Inc.**  estis la  patrina entrepreno de usona investa banko **Bear Stearns & Co Inc.**, kiu estis fondita en 1923 kun ĉefsidejo en Novjorko. Ekde 1985, Bear Stearns aperis en la Novjorka borso kiel akcia kompanio kaj estis en la akcia indekso S&P 500. La bilanca sumo estis en majo de 2007 je 423,3 miliardoj da USD. Surbaze de la *Subprime*-krizo de 2007, pro likvida krizo ĉe Bear Stearns, ĝin aĉetis JPMorgan Chase & Co. per apogo de la usona notbanko Federal Reserve.

Kategorio:Financaj firmaoj
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Firmaoj de Nov-Jorkio
Gerzson Veress

**VERESS Gerzson** (vereŝ) estos rumanuja hungara poeto naskita en Sfântu Gheorghe la 5-an de januaro 1956 kaj mortinta samloke la 20-an de majo 1998. Li estis la filo de literaturhistoriisto Dániel Veress, eksedzo de literaturhistoriistino Zsuzsa Tapodi.

## Biografio 
Gerzson Veress finis la mezlernejon en Odorheiu Secuiesc en 1976. Inter 1979 kaj 1983 li estis redaktoro de Brassói Lapok kaj inter 1984 kaj 1987 bibliotekisto de la distrikta biblioteko en sia naskiĝurbo. De 1987 li estis liberprofesiulo. En la lastaj jaroj de sia vivo li estis grave malsana. Li memmortigis.

## Volumoj 
* *Ezer énekből vérzem*, kolektitaj poemoj, Sepsiszentgyörgy, Médium, 1995;
* *Színekre hullt festmény*, Poemkajero por progresantoj, Sepsiszentgyörgy, 1996;
* *Tépett verskoszorú Tamási Áron sírjára*, poemoj, Sepsiszentgyörgy, 1996;
* *Sebző időben*, poemoj, Marosvásárhely, Mentor, 1998.

## Eksteraj ligiloj 
* Poemoj http://www.mek.iif.hu/porta/szint/human/szepirod/modern/veress_g.hun

Veress, G
Veress, G
Károly Rozsondai

**ROZSONDAI Károly** (ro:ĵondai) estis hungara pedagogo naskita en Zajzon la 10-an de februaro 1901 kaj mortinta en Sopron la 20-an de decembro 1967. 
## Biografio
Károly Rozsondai akiris diplomon de bazlerneja instruisto en Kolozsvár (1919), li studis en Segedo (1920), poste kvalifikiĝis kiel mezlerneja instruisto en Apponyi Kollégium (1926). Li instruis en Soproni Tanítóképző Intézet (1925), poste li estis ties direktoro (1936), pli poste direktoro de ĝenerala lernejo (1957–1961). Li faris ankaŭ lokhistoriajn kaj folklorajn esplorojn.
## Verkoj
**Falukutatás és tanítóképzés* (Cegléd, 1936); 
**Sopronbánfalva. Falutanulmány és községrajz* (kune kun József Sümeghy, Sopron, 1937); 
**A versírásról* (Sopron, 1943)
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Rozsondai, K.
Rapidtrajna fervoja linio Hanovro — Würzburg

|}
La **rapidtrajna fervoja linio Hanovro — Würzburg** (*germane **Schnellfahrstrecke Hannover — Würzburg***) en Germanio estas fervoja linio por rapidtrajnoj inter la urboj Hanovro, Kaselo, Fulda kaj Würzburg. Inter 1973 kaj 1988 la linio estis konstruita, kaj ĝi malfermiĝis dum junio 1991. La linia longeco estas 327 kilometroj.

Dosiero:Bartelsgrabentalbruecke.jpg
Dosiero:Richthof Nord.jpg
Dosiero:ICE-Werratalbruecke 1.jpg

Hanovro — Würzburg
Operaco Marleono

[eta|dektra|250px|Plano de la [Operaco Seelöwe]]
La **Operaco Marleono** (Operaco Marleono, germane **Unternehmen Seelöwe**) estis invada plano de la nazia Germanio kontraŭ Britio dum la Dua Mondmilito.

La planado komenciĝis post sukcesa okupado de Francio, en junio de 1940. La planadon partoprenis diversaj germanaj strategiistoj, kiuj havis diversajn prioritatojn, pri loko, tempo kaj detaloj. Por sukcese efektivigi la planon, oni devis akiri superecon de la germanaj aerfortoj.

Ĉar ne okazis interkonsento inter la landaj kaj mararmeaj, aerarmeaj fortoj, Hitler envolviĝis kaj decidis pri la sekvaj:
* La 9-a armeo startas en havenoj de Le Havre kaj Boulogne kaj surbordiĝas en areo inter Bognor kaj Eastbourne
* La 16-a armeo startas en havenoj Calais, Dunkirko, Ostende, Antverpeno kaj Roterdamo kaj surbordiĝas en areo inter Eastbourne kaj Dover, ambaŭ armeoj sub komandado de generalfeldmarŝalo Gerd von Rundstedt
* La 6-a armeo restas en Cherbourg sub komandado de generalfeldmarŝalo Wilhelm Ritter von Leeb.

Oni bezonis por tio:
* 168 pramŝipojn (ĉ. 700.000 BRT)
* 1910 platŝipoj
* 419 trenŝipoj kaj fiŝboatoj
* 1600 motorboatoj

Hitler mem havis skeptikon pri la entrepreno kaj ne uzis premon por efektivigi ĝin. Tion helpis, ke la germanoj ne sukcesis akiri la deziratan aersuperecon. Tiel la landa kaj mararmeo trudis la respondecon al la aerarmeo. Oni ŝovis la invadan daton al la 15-a de septembro de 1940, poste 6 kaj pli poste 3 tagojn, fine al nedifinita dato.

Hitler ordonis jam komence de 1942 la Atlantikan muron por obstakli la atendantan invadon de la anglo-usonaj trupoj.

## Vidu ankaŭ 
* Dua Mondmilito
* Batalo de Britio
* Planita invado de Unuiĝinta Reĝlando fare de Napoleono

Kategorio:Bataloj kaj operacoj de la Dua Mondmilito
Karola Nagy

**NAGY Karola** (nadj) estis rumanuja hungara verkistino, ĵurnalistino naskita en Ŝegeŝvaro la 17-an de majo 1906 kaj mortinta la 27-an de februaro 1933 en Braŝovo.

## Biografio 
Karola Nagy edukiĝis en Braŝovo ĉe edukgepatroj. Ŝi estis lernantino de la *Romia Katolika Knabingimnazio* kaj monaĥinejo. Ŝi laboris kiel butika vendistino, oficistino. Ŝi vivis kun sia edzo en Bukareŝto, Mediaş kaj denove en Braŝovo. De aŭtuno 1930 ŝi estis polica kaj tribunala raportistino de Brassói Lapok, de Népújság. Tie aperis ankaŭ ŝiaj intervjuoj kaj eseoj. Post ŝia neatendita morto aperis du teatraĵoj (''A lány'; *A fiú*), unu romaneto (*Az ismeretlen*) kaj la "kolektiva romano" verkita kune kun aliaj (*A földalatti hármak*, kun antaŭparolo de Áron Tamási), same ŝiaj notaĵoj kaj taglibroj.

## Verkoj kolektitaj 
* *Itt voltam* (red., Gábor Gaál, antaŭparolo Marcell Benedek, Bp. 1934);
* *Ne nézz utánam*. Egy lélek lángolása és elhamvadása (Red. kun biografiaj indikoj Sándor Benamy, Bp. 1984).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Nagy, K
Nagy, K
Kozarac (Čeminac)

300px|eta|dekstra|Lernejo de Kozarac
**Kozarac,** serbe **Kозарац,** hungare **Keskend,** germane **Geisdorf** estas malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto **Osijek-Baranja**, en municipo de Čeminac.

* Areo: 10 &nbsp;km²
* Supermara alteco: 90 m
* Loĝantaro: 780
* Poŝtkodo: 31 325
* Aŭtokodo: BM
* Telefonprefikso: 31

## Situo 
La komunumo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Mohács-Osijek. Čeminac troviĝas 4, Beli Manastir 10 km-ojn for.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio. En 1991 loĝis en Kozarac 933 da homoj, (kroatoj 815 (87 %), serboj 67 (7 %), hungaroj 25 (3 %), jugoslavianoj 16 (2 %) kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* preĝejo omaĝe al Emeriko (Hungario) de 1811
* Skulptaĵo pri Sankta Floriano de 1927

Image:Sv.Florian-Kozarac.jpg|Skulptaĵo pri Sankta Floriano
Image:Kozarac-jug.jpg |Panoramo al Kozarac
Image:Herb kozarac.jpg|Ŝtona kruco en Kozarac

Kategorio:Vilaĝoj de Kroatio
Éva Kabós

**KABÓS ÉVA** (kabo:ŝ) estis rumanuja hungara poetino naskita en Koloĵvaro la 2-an de februaro 1915 kaj mortinta en Târgu Mureş la 4-an de septembro 2000. 

## Biografio 
Éva Kabós finis superan komercan lernejon en sia naskiĝurbo (1932). Ŝi estis oficistino, kontistino, tajpistino, ekde 1973 ŝi iĝis pensiulino. Ŝiajn poemojn publikigis la gazetoj Erdélyi Magyar Lányok, Ellenzék, Keleti Újság, Pásztortűz, Hölgyfutár, Havi Szemle, Déli Hírlap, Székelyföld. 

## Volumoj 
**Zörgessetek! Megnyittatik!*, poemoj, kun kovrilpaĝo de Béla Gy. Szabó, Kvár, 1938;
**Amit az én sorsom megad nekem*, poemoj, Nagyenyed, 1943;
**Apám földjén*, poemoj, Bp.-Csíkszereda, 1996; 
**Volt egyszer egy kút*, rememoraĵoj, Csíkszereda, 1997.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Marcell Benedek

**BENEDEK Marcell** estis hungara verkisto, tradukisto naskita en Budapest la 22-an de septembro 1885 kaj mortinta en Budapest la 30-an de majo 1969. Li estis filo de verkisto Elek Benedek, patro de István Benedek, kaj András Benedek.

## Biografio 
Marcell Benedek havigis diplomon de instruisto pri hungara-germana lingvoj en la Universitato de Budapeŝto. En 1904 kune kun György Lukács kaj László Bánóczi li estigis la *Thália Társaság*. Inter 1912–18 li estis gimnazia instruisto en Budapeŝto, intertempe unu jaron li estis studento de Sorbono stipendiite. Li estis gimnazia direktoro, porinstruista altlerneja profesoro, lektoro ĉe libroeldonejo (Dante Könyvkiadó), li laboris ĉe *Új Idők Rt.*, kies pli poste li iĝis direktoro. Inter 1930–1939 li estis ĉefsekretario de *Magyar Könyvkiadók Országos Egyesülete* (Landligo de Hungaraj Libroeldonejoj). Dum la germana okupiĝo en 1944 li restadis en Kisbacon, naskiĝvilaĝo de sia patro. En 1945–46 li lekciis estetikon kaj literaturkritikon en la Universitato Bolyai en Kluĵo kaj estis dramaturgiisto kaj gastreĝisoro de Kolozsvári Magyar Színház. En 1947 li relokiĝis Budapeŝton kaj ĝis 1962 li estis profesoro de ELTE. En siaj lastaj jaroj li perdis gradece sian vidkapablon kaj tial la verkojn *Naplómat olvasom* (aŭtobiografio) (Bp., 1965) kaj la monografieton *Arany János* (Bp., 1970) li verkis laŭ diktado. Laŭ http://hu.wikipedia.org/wiki/Magyar_szabadk%C5%91m%C5%B1vesek_list%C3%A1ja li apartenis al framasonoj.

## Verkoj ĉefaj 
* Vulkán (Bp., 1918)

* *Pokoljáró Tar Lőrinc* (r., Bp., 1920);
* *A francia regény a XIX. században* (Bp., 1922)
* *Bevezetés az olvasás művészetébe* (Bp., 1923);
* *France-breviárium* (Bp., 1923);
* *Ady-breviárium* (Bp., 1924)
* *A modern magyar irodalom* (Bp., 1924)
* *Irodalmi Lexikon* (Bp., 1927.)
* *Hamlet tanár úr* (Bp., 1928)
* *A francia irodalom története* (Bp., 1928)
* *Délsziget – avagy a magyar irodalom története* (Bp., 1929)
* *Irodalom-esztétika* (Bp., 1936);
* *Az olvasás művészete* (Bp., 1957)
* *Először életemben* (Bp., 1957);
* *Kis könyv a versről* (Bp., 1960),
* *Könyv és színház* (tanulmányok, Bp., 1963);
* *Kis könyv a drámáról* (Bp., 1964)
* *Kis könyv a regényről* (Bp., 1965).
* * Hajnaltól alkonyatig*. Vallomások egy élet nagy olvasmányairól (Bp., 1966);
* *Irodalmi hármaskönyv* (Bp., 1966)
* *Szépen élni* (rememoraĵoj, studoj, Bp., 1968);
* *Babits Mihály* (Bp., 1969)

## Tradukaĵoj 
Li tradukis preskaŭ ducent beletristikajn verkojn al hungare inter aliaj de: George Bernard Shaw, Anatole France, Victor Hugo, Guy de Maupassant, Honoré de Balzac, Romain Rolland, Roger Martin du Gard ktp., tri Jean Racine-tragediojn: *Andromache*; *Berenice kaj Mithridates*; Pierre Corneille *Polyeucte*; François Rabelais *Gargantua*.

## Premioj 
* Baumgarten-premio (1944)
* Kossuth-premio (1963)

## Literaturo 
* Benedek István: *Benedek Marcell* (Bp., Magvető Kk., 1997)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Eduard Strauss

**Eduard STRAUSS** (Eduard Straŭs) aŭstra komponisto, naskiĝis en Vieno 15.3.1835, mortis en Vieno 28.12.1916, li estis la plej juna filo de Johann Strauß (patro). Li laboris en la orkestro de sia frato Johann Strauß (filo) kaj estis lia posteulo kiel kortega baldirektoro en Vieno. Liaj pli ol 300 komponaĵoj estas sub la influo de sia frato Johann.

La filo de Eduard Strauß, Johann Strauß (nepo) naskiĝis 1866, mortis 1939, li laboris kiel posteulo de sia patro en Vieno kaj poste en Berlino.

Li studis en Akademisches Gymnasium en Vieno.

## Referencoj 
Kategorio:Aŭstraj komponistoj