Kastelo Finstergrün

**Kastelo Finstergrün** estas burgo novromanika kiu estis konstruita sur ruinoj de ejaro el la 12-a jarcento. Temas pri la urboemblemo de Ramingstein (Aŭstrujo). Nuna funkcio ĝia estas esti tempopasigejo por junuloj kaj junulargastejo. Posedanto de ĝi estas la *Evangelia Junularo de Aŭstrujo* (EJÖ).
 
## Historio
En la 12-a jarcento, du kasteloj sekurigis la mallarĝaĵon de Mur-valo ĉe Ramingstein. En 1139, Wilhelm von Ramingstein estas menciita en dokumento. Li kaj liaj posteŭloj loĝis en la Ramungestein-domo kiel Finstergrün estis nomata tiam. La nomo *Finstergrün* estiĝis nur en la 17-a jarcento. La iom malsupre situanta kasteleto Wintergrün estas atestita ekde 1188.

Kiel rezulto de la milito inter la Salzburga ĉefepiskopo Konrado de Fohnsdorf-Praitenfurt kontraŭ duko Albreĥto la 1-a, ŝajnas ke la kastelo Ramingstein fariĝis posedaĵo de Rudolf de Vansdorf. Li estis vicgrafo de Friesach kaj frato de la ĉefepiskopo. Kune, ili nombriĝis inter la ĉefaj gravuloj de la stiria nobela ribelo kontraŭ duko Albreĥto. Kiam li perdis sian vicgrafecon apud Friesaĉ li devis ankaŭ forlasi sian kastelon je Lungau. Tamen aĉetis ĝin la salcburga suvereno kontraŭ kompensodono.

En 1327, Finstergrün estis garantiaĵo al la fratoj Ulriĉ kaj Heinrich de Weißpriach. Poste ĝi estis administrata de kastelgardistoj, kiuj kadukigis la tuton. Inter 1429 kaj 1557, membroj de la familio Mooŝamer plenumis la kastelgardistan oficon. En 1483 kaj 1490, ĝi estis okupita fare de la hungaroj. Ĉefepiskopo Miĥaelo de Kuenburg nomumis sian parencon Christoph von Kuenburg kastelgardisto en 1558. La devo konservi la kastelon kaj la ponton estis pagata per jara cedo de certaj kvantoj da greno kaj fromaĝo. Tiutempe homoj kun nestabila domicilo enloĝis la burgon ankaŭ kaj la turo havis grenejan funkcion. Ĉar la urĝe necesa restaŭrado tro multekosta estis por la arkiepiskopo, oni okazigis en 1775 vendon per aŭkcio. La sola akir-interesato estis la ministo Josef Ruef; parencoj de li ĉeestis ankoraŭ en la 1899-a jaro. Sed jam en 1841 fajrego plirapidigis la kastelan ruiniĝon.

En 1899, la hungara grafo Sándor Szápáry, kiu posedis minejon proksiman, aĉetis la restaĵojn de la forbruligita kastelo. Komence li planis nur renovigi la turon kaj parton de la palaco, sed poste li komisiis la faman vienan arkitekton Ludwig Simon krei historiisman kastelon. Tio daŭris ĝis 1905. Pro la Unua Mondmilito ne finiĝis la interno. en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj ĝi estis hotelo, de 1939 lazareto kaj poste ripozejo por junuloj. En 1941, pro ekonomiaj kialoj, la meblaro aŭkcie vendiĝis. 

Heredantoj vendis ĝin en 1972 al la Evangelia Eklezio; sekve la burgo ĝuis kontinuan adaptiĝon laŭbezonan. 
## Arkitekturo
Fakte temis pri du ejoj: la malnova parto el la 13-a jarcento konserviĝis nur kiel ruino. Al ĝi apartenas la kvinangula ĉefturo, la malgranda palaco kaj restaĵoj de la iama remparo. Ĉio alia estiĝis post 1900 kaj nur ŝajnigas defendkapablon. Ĉar ĉi tiu *Nova kastelo* estis lerte konstruita sammateriale, ambaŭ partoj aspektas kiel unueco.

Nordokcidente de la ĉefturo troviĝas la nova pordego, kiu formas la eniron al la supra kastelkorto. Apud ĝi troviĝas ekonomiaj partoj kaj la kuirejo, malantaŭe loĝoĉambroj kaj la potenca loĝturo alligita al ĝi. Ĝia lasta etaĝo sub la tendforma tegmento estas provizita per ligna galerio. Ĝia plej supra etaĝo gastigas la tiel nomatan kavaliran salonegon, kiu ofte estas uzata por eventoj. Ĉe ĉiuj konstrupartoj oni trovas fenestrajn malfermojn en romanika stilo, parte kun mezaj kolonoj. Interne oni ankoraŭ povas vidi kelkajn gotikajn detalojn kaj eksponaĵojn, alie la konstruaĵo estas moderne ekipita laŭ sia celo. La kapelo troviĝas apud la dua kastelpordo en la sudokcidenta angulo de la kasteltereno, kiu similas al gladilfer-forma kvinangulo. 
## Eksteraj ligiloj
*hejmpaĝo