Aleksandr Butlerov

**Aleksandro Butlerov** (1828-1886) (), estis rusa kemiisto, unu el la ĉefaj kreantoj de la teorio pri la kemia strukturo, la unua kiu enkondukis la koncepton pri duoblaj ligoj en la strukturaj formuloj, malkovrinto de **heksamino** (1859), formaldehido (1859) kaj la reakcio pri sintezo de sukeroj, pli konata kiel **reakcio pri formozo** (1861). En 1862, kune kun Archibald Scott Couper (1831-1892) kaj Aŭgusto Kekuleo (1829-1896), li unue proponis la koncepton pri la ebla kvaredra kemiaranĝo en la karbonatomo.

## Biografio
Filo de grandbienulo, lia patrino mortis kiam Butlerovo estis nur 4-jara, kaj li estis translokiĝita al la hejmo de siaj geavoj. Estante 16-jara, li diplomiĝis en la Supera Lernejo de Kazano, kie li komencis studi apud la departemento pri fiziko kaj matematiko en la Ŝtata Universitato de Kazano. Komence, li interesiĝis pri botaniko kaj zoologio, kaj sinsekve eksindonis al kemio sub la influo de Karl Ernst Claus (1796-1894) kaj Nikolao Zinino (1812-1880). En 1849, li diplomiĝis kaj ekinstruis en tiu sama universitato, fariĝinte, en 1854, eksterordinara profesoro pri kemio, kaj ekde 1857 oficiala profesoro. Inter 1860 kaj 1863 li estis nomumita rektoro de la universitato.

Inter la jaroj 1857 kaj 1858 Butlerov vojaĝis eksteren kaj havis la oportunokazon konatiĝi kun aliaj eŭropaj kemiistoj tiel kiel Aŭgusto Kekuleo (1829-1896) kaj Emil Erlenmeyer (1825-1909). Li partoprenis en la kunvenoj de la ĵuskreita Kemia Societo de Parizo, kaj en tiu sama urbo li komencis faris la unuajn eksperimentojn kiuj enkondukis la bazojn de lia teorio pri la sukerosintezo el la formaldehido en la ĉeesto de kalcia hidroksido kiel katalizilo. Tiu reakcio estas konata kiel reakcio de formozo. Inter 1868 kaj 1885, kiam li retiriĝis, li estis profesoro pri kemio en la Universitato de Sankta Peterburgo. En 1874, li elektiĝis kiel membro de la Rusa Akademio pri Sciencoj. Liaomaĝe li estas honorita per nome de lunkratero kiu ricevis lian nomon. Kelkaj el liaj disĉiploj estis: Aleksejo Favorskij (1860-1945), Vladimiro Markovnikovo (1837-1904) kaj Aleksandro Zajcjev (1841-1910).

## Elektita verkaro
* Pri la terciara pseŭdobutilalkoholo (trimetilena metilakoholo), 1864
* Kompendio pri organika kemio, 1868
* Pri la oksidado de trimetilakarbinolo kaj de la terciaraj alkohoj entute, 1871
* Pri la proprecoj de la trimetilacetata acido kaj ties derivaĵoj, 1874
* Kondensiĝo de la hidrokarbonidoj de la serio etilena, 1876
* Введение к полному изучению органической химии (Enkonduko al la kompleta studo pri Organika Kemio), 1953
* Теоретические и экспериментальные работы по химии. Т. 2. Введение к полному изучению органической химии (Teoriaj kaj eksperimentaj laboroj pri kemio. Enkonduko al la kompleta studo pri Organika Kemio), 1953
* Сочинения:Verkaro de Butlerov, 1959
* Jarcento de la Teorio pri Kemia Strukturo, 1961

## Literaturo
* WorldCat Identities
* Ladies in the Laboratory IV: Imperial Russia's Women in Science, 1800-1900 ..., Mary R. S. Creese
* Communicating Chemistry: Textbooks and Their Audiences, 1789-1939, Anders Lundgren, Bernadette Bensaude-Vincent
* Russian Literature, Andrew Baruch Wachtel, Ilya Vinitsky
* The Imperial Laboratory: Experimental Physiology and Clinical Medicine in ..., Galina Kichigina
*Science in Russian Culture, 1861-1917, Alexander Vucinich
* Natural History Museums: Directions for Growth, Paisley S. Cato, Clyde Jones
* Química Orgânica - Vol. 1, Francis A. Carey
* The Logical Leap: Induction in Physics, David Harriman

## Vidu ankaŭ

Formaldehyde-2D.svg|Formaldehido
Isomerism_Fumaric_and_Maleic_acid.png|Izomerismo
Hexamine.svg|**Heksamino**
Kristallstruktur_Cadmiumiodid.png|Kalcia hidroksido
Beta-D-Ribofuranose.svg|Karbonhidrato
Diiodomethane-3D-vdW.png|Jodido de metileno
Alpha-D-Fructofuranose.svg|Sintezaj ozoj
J%C3%B6ns_Jakob_Berzelius.jpeg|Jöns Jakob Berzelius(1779-1848)
Johann Andreas Buchner (1783-1852).jpg|Johano Buknero(1783-1852)
ClausKE.jpg|Karl Ernst Claus(1796-1894)
Justus_von_Liebig_NIH.jpg|Justo de Libiko(1803-1873)
Nikolay Zinin (1812-1880).png|Nikolaj Zinin(1812-1880)
Gerhardt_Charles.jpg|Charles Gerhardt(1816-1856)
Williamson_Alexander.jpg|Alexander William Williamson(1824-1904)
Edward_Frankland.jpg|Edward Frankland(1825-1899)
Richard_August_Carl_Emil_Erlenmeyer-1.jpeg|Emil Erlenmeyer(1825-1909)
Heinrich_von_Angeli_-_Friedrich_August_Kekul%C3%A9_von_Stradonitz.jpg|Aŭgusto Kekuleo(1829-1896)
Vagner_NP.jpg|Nikolaj Vagner(1829-1907)
Couper_Archibald_Scott.jpg|Archibald Scott Couper(1831-1892)
Alexandr_Aksakov.jpg|Aleksandro Aksakov(1832-1903)
Sir_William_Crookes_1906.jpg|William Crookes(1832-1919)
Borodin.jpg|Aleksandro Borodin(1833-1887)
Dmitri_Ivanowitsh_Mendeleev.jpg|Dmitrij Mendelejev(1834-1907)
VladimirMarkovnikov.jpg|Vladimiro Markovnikov(1837-1904)
Kazan_University,_1832.jpg|Aleksandro Popov(1840-1881)
Alexander_Michailowitsch_Saizew.JPG|Aleksandr Zajcev(1841-1910)
HustavsonG.G..jpg|Gabrielo Gustavsono(1842-1908)
Flavian Flavitskij (1848-1917).jpg|Flavian Flavickij(1848-1917)
Технологический институт СПБ.jpg|Miĥailo Ljvov(1848-1899)
Georg_Wagner.jpg|Jegor Vagner(1849-1903)
Keto-Enol-Tautomerie1.svg|Conrad Peter Laar(1853-1929)
Krakau.jpg|Aleksandr Krakau(1855-1909)
DPK_1922a.jpg|Dmitrij Konovalov(1856-1929)
Kondakov,_Ivan_Lavrent%27evich.jpg|Ivan Kondakov(1857-1931)
Conan_doyle.jpg|Arthur Conan Doyle(1859-1930)
Alexey Favorsky (1860-1945).png|Aleksej Favorskij(1860-1945)

## Referencoj
Kategorio:Rusiaj kemiistoj
Kategorio:Ŝtata Universitato de Kazano