open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anda kaŭkeno

La **Anda kaŭkeno** aŭ *Anda ansero*, *Chloephaga melanoptera*, estas membro de la familio de Anasedoj kiu enhavas ankaŭ anasojn, anserojn kaj cignojn ene de la tadorna subfamilio de Tadornenoj.

## Distribuado 
Ĝi estas specio de loĝantaj birdoj ĉe lagoj kaj marĉoj en altaj Andoj (Sudameriko), de kio la komuna nomo, kutime super 3000 m. Ĝi estas tre surterema kaj evitas naĝi escepte pro urĝo.

Ties geografia distribuado etendas el centro de Peruo al centro de Ĉilio, kaj de Argentino, okupante la andajn areojn el Jujuy al nordo de Mendoza. Ĝi loĝas en lagetoj altandaj de valoj situantaj inter 3.000 msm, ĝis 4.700 msm. Vintre ĝi okupas pli malaltajn areojn. Ĝi estas vidata ankaŭ en montareto Nevado de los Piuquenes, kiu nomiĝas tiele el la surloka nomo de tiuj kaŭkenoj.

## Aspekto 
eta|maldekstra|Manĝantaj
Tiu fortika neotropisa birdo havas fajnan rozkoloran bekon, rozruĝajn krurojn, dikan kolon kaj blankan plumaron escepte pro nigreco ĉe flugiloj kaj vosto, kio komencas en dorsaj flankoj per malhelbrunaj makuloj. La ino estas simila al la masklo, sed ĝi estas pli malgranda. La totala longo estas de 75 al 80&nbsp;cm. Ne estas seksa dimorfismo en la plumaro de maskloj kaj inoj, sed la maskloj pezas el 2,7 al 3,6&nbsp;kg. Nome la inoj estas pli malgrandaj. Oni ne konas subspeciojn.

## Kutimaro 
La Anda kaŭkeno estas paŝta specio, kiu manĝas herbojn. Ĝi estas teritoriema dum la reprodukta sezono, sed aliflanke formas malgrandajn arojn en lagetoj kaj strandoj ĉe paŝtejoj. Temas pri iome agresema birdo.

### Reproduktado 
Ili nestumas surgrunde en nuda skrapaĵo ĉe akvo, kie la ino demetas 5-10 ovojn. La reprodukta sezono estas la aŭstrala (sudhemisfera) printempo. Nestumado komencas novembre. La neston oni konstruas surgrunde surherbe, kaj ankaŭ en bordotruoj ĉu proksime ĉu malproksime de akvo. Kovado daŭras ĉirkaŭ 30 tagojn. La ino kovas, dum la masklo restas proksime. Post eloviĝo la familio translokiĝas al akvo por tri monatoj proksimume. La paro restas kune dumvive, aŭ almenaŭ montras fortan fidelecon kelkajn jarojn. Oni ĉirkaŭkalkulis ke ili maturiĝas post tri jaroj.

## Notoj 
## Bildaro 

Image:Andean.goose.pair.arp.750pix.jpg
Image:Andengans Chloephaga melanoptera 050805.jpg|
Image:Andean Goose (Chloephaga melanoptera) RWD.jpg

## Referencoj 
*  Kriterioj kial tiu specio estas Malplej Zorgiga.

Kategorio:Tadornenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
4485 Radonezhskij

'*4485 *Radonezhskij'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio, ĉu de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ, ĉu de ties edzo, Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ, laŭ la fontoj.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa ortodoksa sanktulo Sergio Radoneĵskij (cirile: *Сергий Радонежский'', ~ 1314–1392).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Ĥaraĉo

En ŝario, la **Ĥaraĉo** (el la turka *haraç*) estas imposto por agrikulturaj landoj, kiun la otomana imperio kolektis en la neislamaj provincoj kiujn ĝi konkeris.

Tiu termino estis foje uzita interŝanĝe kun "ĝizia", nome impostoj starigitaj al ne-islamaj subjektoj estis inter la ĉefaj rimedoj de la enspezoj kolektitaj de kelkaj islamaj entoj, kiel la Otomana Imperio kaj la Hindiaj Islamaj Sultanlandoj.

## Referencoj
Kategorio:Ŝario
Kategorio:Impostoj
Xewkija

**Xewkija** aŭ **Ŝeŭkio** estas komunumo respektive loka konsilio sur la insulo Gozo de la insularo de Malto. Ĝi havis 3115 loĝantojn fine de 2005.

## Geografio 
Ŝeŭkio situas sur la suda flanko de la insulo inter la havena komunumo Għajnsielem kaj la ĉefurbo Viktorio. La komunumo havas areon de 4,5 km². En Xewkija apud la universitato situas la stadio de Gozo kaj en la urbo troviĝas industria zono, kies entreprenoj disponigas plurcentlaborlokojn.

## Universitato 
Ĉe la bordo de la urbo troviĝas la goza filio de la Universitato de Malto.

## Vidindaĵoj 
La rekonilo de la urbo estas la preĝejo kun la alta kupolo, kiu estas konsekrita al Johano la Baptisto, la tiel nomita Rotunda. Ĝi estas la sidejo de la kavaliroj de Sankta Johano kaj estas konstruita el malta ŝtono de lokaj artistoj. Temas pri la plej granda konstruaĵo de la insulo Gozo.

## Historio 
Xewkija estas la plej malnova urbo de la insulo Gozo. Ĝi estis disigita la 27-an de novembro 1678 de la paroĥo de la ĉefurbo. La nomo Xewkija devenas de la araba lingvo kaj indikas, ke en la regiono antaŭe kreskis dornaj arbustoj.

En Xewkija estis trovita marbra ŝtono kun arabaj surskriboj el la jaro 1173. Ĝi memorigas pri la morto de knabino kun la nomo Majmuna.

## Blazono 
La blazono de Xewkija montras du verdajn kardojn kun arĝenta floro sur ora ŝildo, inter kiuj en la mezo troviĝas ruĝa bendo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la loka konsilio de Xewkija 

## Bildoj 

Dosiero:Xewkija2.jpg|La urbo Xewkija
Dosiero:2010-10-03 Gozo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 125.JPG|Xewkija dum vesperkrepusko
Dosiero:2010-10-03 Gozo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 129.JPG|Enirejo de la preĝejo Sankta Johano
Dosiero:2010-10-03 Gozo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 134.JPG|La preĝejo de Sankta Johano
Dosiero:XewkijaRotunda.jpg|La preĝeja kupolo de interne
Jourdon Anderson

**Jourdon** (aŭ **Jordan**) **ANDERSON** estis afrikdevena usona ekssklavo. En aŭgusto 1865 li diktis leteron al sia eksmastro, kolonelo P. H. Anderson de Big Spring, Tenesio. La letero eldoniĝis en siatempaj ĵurnaloj en Ohio kaj Novjorko. Poste ĝi fariĝis malmulte konata, sed en 2012 oni rerimarkis ĝin kaj estis iom da polemikado en la Interreto pri ĝia aŭtenteco. Eldonejo Cigneto publikigis provizoran esperantan tradukon en februaro, 2012.

## Citaĵoj 
Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Sklaveco
Monato pri Nigrula Historio

eta|Usonaj mararmeanoj spektas dancadon dum celebrado de la Monato pri Nigrula Historio
eta|Carter G. Woodson, iniciatinto de la observado
La **Monato pri Nigrula Historio** (angle **Black History Month**, en Usono ankaŭ **African-American History Month**) estas ĉiujara memorperiodo, precipe en Usono, Kanado kaj Britio, kiam oni intence memoras kaj celebras la historion de la afrikdevenaj homoj ekster Afriko. En Usono kaj Kanado ĝi okazas dum februaro, kaj en Britio en oktobro.

La memormonato komenciĝis en 1926 kiel semajna solenaĵo anoncita kiel "Negro History Week" de la historiisto Carter G. Woodson kaj la Asocio por Studado pri Negra Vivo kaj Historio (kiun Woodson kunfondis). Woodson elektis la duan semajnon de februaro, ĉar tiam okazis la naskiĝdatoj de du homoj grave influintaj la vivojn kaj socian staton de afrikdevenaj usonanoj, nome la prezidento Abraham Lincoln, kies dekreto (*Emancipa Proklamaĵo*) komencis la aboladon de sklaveco en Usono, kaj la aboliciisto kaj ekssklavo Frederick Douglass.

## References 
## Eksteraj ligiloj 
* Library of Congress Black History Month Website

Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Memorigaj monatoj
Kategorio:Februaro
Slade Gorton

**Thomas Slade GORTON III** (kutime **Slade GORTON**, elp. SLEJD GORtn, n. la 8-an de januaro, 1928, mortis la 19-an de aŭgusto 2020) estis senatano de Vaŝingtonio, kaj antaŭe ĉefadvokato de Vaŝingtonio.

Li naskiĝis en Ĉikago, servis en la armeo tuj post la fino de la 2-a mondmilito, ricevis universitatan gradon de Dartmouth College kaj juran gradon de Columbia University, kaj poste servis en la Aerarmeo 1953-1956.

Li ekaktivis politike (en la Respublikana Partio) en 1958, elektiĝante al la Vaŝingtonia parlamento, kie li servis 1959-1969. En 1969 li elektiĝis kiel ĉefadvokato de Vaŝingtonio, servante tiel ĝis 1981. Li konatiĝis pro sia nekutima kutimo persone argumenti la subŝtatan starpunkton, kiam Vaŝingtonio partoprenis proceson antaŭ la Usona Ĉefkortumo.

Li elektiĝis al la Usona Senato en 1980, venkante la delongan senatanon Warren G. Magnuson. En 1986, Brock Adams venkis lin per malmultvoĉa plimulto. En 1988 li denove elektiĝis, post la demisio de Daniel J. Evans, kies partia aliancano li estis. Li restis en la Senato ĝis 2000, kiam lin venkis Maria Cantwell.

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Usonaj advokatoj
La rajto legi

''''* (*La rajto legi*) estas novelo de , la fondinto de la Fondaĵo por Libera Programaro. Ĝi aperis unuafoje en 1997 en la revuo ** de granda komputfaka asocio. Ĝi apartenas al la (folklore konata) ĝenro *averta rakonto* kaj priskribas okazojn en la jaro 2047. Tiam oni vaste aplikas teknikojn por regi rajtojn pri ciferecaĵoj kaj tiel limigas la legantaron de libroj: kunhavigo de libroj kaj de ĉiaj skribaĵoj estas krimo, kiun sekvas puno per malliberigo.  

La novelo pritraktas influon de tia limiga sistemo al universitataj studentoj. Studento Dan trovas sin en problema situacio, kiam li decidu, ĉu prunti sian komputilon al amikino, kiu eble tiel kontraŭleĝe vidos dokumentojn, kiujn Dan aĉetis.

La novelo estas notinda pro tio, ke Stallman verkis ĝin antaŭ ol la limiga tekniko DRM estis vaste uzata kaj ke li antaŭvidis postajn aparataro-teknikojn (ekz. *trusted computing*) por limigi uzon de informa enhavo.

En 2005 la librovendejo de Universitato Princeton anoncis planon oferti lernolibrojn kun DRM-teknika regado de legorajto: la permeso legi validos nur 12 monatojn kaj nur en la komputilo kiu elŝutis la libron, do tute simile al tio, kion Stallman priskribis en sia novelo.

## Eksteraj ligiloj 
* «La rajto legi» en la retpaĝaro de GNU.
### Similtemaj verkoj 
* Cifereca Dostojevskij  (rakonto «» de *Stas Kozlovskij*, tradukita el la rusa de *skirlet'')

Kategorio:Noveloj
Bernhard Schlink

**Bernhard SCHLINK**  (naskiĝis la 6-an de julio 1944 en Großdornberg apud Bielefeld) estas germana profesoro pri jurscienco kaj verkisto. Lia romano "La legisto" () iĝis internacia sukceso. Li verkis plurajn pliajn romanojn. Inter ili estas krimromanoj. Intervjuan demandon pri la motivo de sia literatura agado li respondis tiel: "Mi skribas pro la sama kaŭzo, pro kiu aliaj legas: Oni volas vivi ne nur unu vivon."

## En Esperanto 
* *La legisto* en la traduko de Jean-Luc Tortel aperis en 2013 ĉe Sezonoj.

## Vidu ankaŭ 
* Germana literaturo

Kategorio:Germanaj verkistoj
La legisto

***La Legisto*** () estas romano de la germana verkisto Bernhard Schlink, kiu verkis ĝin en la jaro 1995. Komence en la fokuso de la triparta romano estas amrilato de la rakontanta mio kun virino 21 jarojn pli maljuna. Poste la rigardo de la rakonto centras en etikaj demandoj ĉirkaŭ Holokaŭsto kaj ĝiaj respondeculoj.

Esperanta versio tradukita de Jean-Luc Tortel aperis en 2013 ĉe Sezonoj. Jen la bibliografiaj indikoj:
*Bernhard Schlink: La legisto : romano. Kaliningrado: Sezonoj, 2013. — 120 paĝoj. — (Serio Mondliteraturo ; 19)

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Romanoj el la germana literaturo
Kategorio:Libroj aperintaj en 1995
Kategorio:Holokaŭsto
Kategorio:Romanoj pri la Dua Mondmilito
Kategorio:Verkoj el la esperantigita germanlingva literaturo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Zsuzsa Rab

**Zsuzsa RAB** [ĵuĵa], hungare **Rab Zsuzsa** estis hungara poetino kaj tradukisto. Ŝia unua edzo estis István Kormos.

Zsuzsa Rab naskiĝis la 3-an de julio 1926 en Pápa. Ŝi mortis la 5-an de marto 1998 en Budapeŝto.

## Biografio 
Zsuzsa Rab frekventis gimnazion en Pápa, universitaton en Budapeŝto. Ŝi oferis sian vivon al tradukaĵoj de la rusa lingvo. Inter 1971-1984 ŝi redaktis ankaŭ en grava revuo. Ŝi ofte ricevis premiojn.

## Verkoj (elekto) 
* *Fény felé* (Al la lumo), debuta volumo, 1943
* *Ékes fehér hattyú* (Ornama blanka cigno), rusa popolpoezio, 1962
* *Dobok és fuvolák* (Tamburoj kaj flutoj), 1966
* *Varázslók, szentek, vitézek* (Sorĉistoj, sanktuloj, bravuloj), rusaj popolkantoj, 1967
* *Aranyvasárnap* (Orodimanĉo), 1968
* *Ráolvasó*, 1973
* *Ivótülök*, 100 da gruzaj poemoj, 1974
* *Kő és madár* (Ŝtono kaj birdo), 1980
* *Álombeli lakomák, esszék, vázlatok* (Dumsonĝaj festenoj, eseoj, skizoj), 1981
* *Őrtornyaink* (Niaj sentineloturoj), 1996

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Niemeyer

**Niemeyer** estas familinomo kiu povas kongrui kun diversaj gravuloj nome ekzemple:
* Oscar Niemeyer
* Sahra Wagenknecht-Niemeyer
Frigyes Podmaniczky

**Barono Frigyes Podmaniczky** [fridjeŝ podmanicki], hungare **Podmaniczky Frigyes,** Esperante **Frederiko Podmaniczky** estis hungara verkisto, politikisto, membro de Hungara Scienca Akademio (1859).
[eta|240ra|Frigyes Podmaniczky en [1862]]
Frigyes Podmaniczky naskiĝis la 20-an de junio 1824 en Pest (urbo). Li mortis la 19-an de oktobro 1907 en Budapeŝto.

## Biografio 
Frigyes Podmaniczky frekventis lernejon en Pest. Li komencis politikadi ekde 1843, post 4 jaroj li partoprenis en la hungara parlamento en Pozsony, kiu tiam estis la hungara ĉefurbo. Li estis kapitano dum la liberecbatalo, tial li ricevis puneton. Poste li okupiĝis pri literaturo, teatroj kaj pri ekleziaj aferoj havanta diversajn postenojn. Inter 1861-1906 li estis ankaŭ parlamentano. Li multe agadis por Budapeŝto kaj estis ankaŭ framasono.

## Memorigiloj 
* placo
* skulptaĵo
* memortabulo

## Verkoj (elekto) 
* *Úti naplómból* (El mia notlibro), vojaĝpriskribo, 1853
* *Álom és valóság* (Sonĝo kaj realo), noveloj, 1861
* *Régen történt mindez* (Ili okazis en la paseo), romano, 1866
* *Naplótöredékek 1824 – 1887* (Fragmentoj el notlibro), rememoroj, 1888

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Perlorivero

eta|dekstra|250px|Baseno de la rivero Perlo kaj de ties alfluantoj
eta|dekstra|250px|Baseno de la rivero Perlo
[eta|maldekstra|200px|La rivero Perlo ĉe [Kantono (Ĉinio)|Kantono]]
La **Perlorivero** aŭ **rivero Perlo** (, , ), kaj malpli komune nomata **rivero Guangdong** (aŭ rivero Kantono) (粤江) estas la tria rivero plej longa el tiuj kiuj fluas entute tra Ĉinio, post la Jangzio kaj la Flava Rivero, kaj la dua laŭ akvokvanto (post la Jangzio).

Ĝi fluas tra la suda parto de Ĉinio, en direkto okcidente orienten kaj elfluas en la Sudĉina Maro, inter Hongkongo kaj Makao. Ties malsupra fluejo kaj tiuj de la alfluantoj formas la delton de la Rivero Perlo.

## Geografio 
eta|250px|maldekstra|Mapo de la regiono de la delto: verde la teritorio de Hongkongo
La rivero Perlo estas tiele nomata pro la nomo de iama insulo el sablo aŭ ŝtono situanta meze de la rivero nomata "marperlo" (海 珠). Tiu insulo troviĝas nun ĉetere, pro la ŝanĝo de la fluo de la rivero.

La rivero formiĝas pro la konverĝo de la rivero Ksi (Ksi Jiango aŭ okcidenta rivero), la rivero Bei (Jiang Bei aŭ norda rivero) kaj la rivero Dong (Jiang Dong aŭ orienta rivero), en la provinco de Junano. La rivero fluas en direkto orienta tra la provincoj aŭ aŭtonomaj regionoj de Gŭiĝoŭo, Gŭangŝio, Hunano, Ĝjangŝio kaj Gŭangdongo. En tiu lasta provinco, la rivero enfluas en la Sudĉina Maro formante grandan delton kie estas la urbo de Kantono.

La delto de la Rivero Perlo estas unu de la zonoj plej prosperaj ekonomie de Ĉinio. Ambaŭflanke de la delto troviĝas la antikvaj eŭropaj kolonioj de Hongkongo kaj Makao, aktuale regionoj administre specialaj de Ĉinio kun ekonomio tre disvolvigata kaj iom post iom pli interrilata kun la resto de la zono de la delto.

La estuaro estas regule malplenigita el sablo por havi ĝin malferma al la oceanaj ŝipoj. Oni konsideras, ke la rivero Perlo estas unu el la riveroj plej poluataj de la mondo.

## Notoj 
Kategorio:Riveroj en Ĉinio
Viktor Rákosi

**Viktor RÁKOSI** [rAkoŝi], hungare **Rákosi Viktor** estis hungara verkisto, ĵurnalisto kaj politikisto, membro de Societo Kisfaludy, membro de Societo Petőfi. Li uzis la pseŭdonimon **Sipulusz** (ŝipulus). Liaj fratoj estis Béla Rákosi, Jenő Rákosi kaj Szidi Rákosi.

Viktor Rákosi naskiĝis, kiel **Kremsner Viktor** la 20-an de septembro 1860 en Ukk. Li mortis la 15-an de septembro 1923 en Budapeŝto.

## Biografio 
La tuta familio ŝanĝis nomon al Rákosi en 1867. Viktor Rákosi komence edukiĝis en Transilvanio, poste li frekventis lernejon en Budapeŝto, fine li ĵurnaladis kaj redaktadis. Ekde 1901 li estis elektita parlamentano en Hajdúnánás. En 1911 li paraliziĝis.

## Verkoj (elekto) 
* *Verőfény* (Sunobrilego), noveloj, 1886
* *A bujtogatók* (La ekscitantoj), romano, 1886
* *Egy falusi Hamlet* (Vilaĝa Hamleto), romano, 1891
* *Rejtett fészkek* (Kaŝitaj nestoj), noveloj, 1892
* *Humoreszkek* (Humoraĵoj), 1897
* *Aranylakodalom*, (ora muptofesto), teatraĵo, 1897, 1899
* *Hős fiúk* (Heroaj knaboj), porjunulara romano pri la liberecbatalo, 1900
* *Tartalékos férj* (Rezervista edzo), teatraĵo, 1901
* *A sasok* (La agloj), komedio, 1901
* *Boldog idők, boldog emberek* (Feliĉaj tempoj, feliĉaj homoj), romano, 1923
### En Esperanto aperis
**For la viando*, tredukita de László Somlai. Eld. Esperanto-eldonejo Ant. Prazak, Jablonne n. Orl, 1934(?)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Korneuburg

**Korneuburg** - prononco  aŭ per sistemo IFA [  - estas la distrikta ĉefurbo de la samnoma distrikto Korneuburg. La urbo situas sur la maldekstra bordo de la riverego Danubo 12 km nordokcidente de Vieno, en la regiono Weinviertel (VAJNfirtel) de la federacia lando Malsupra Aŭstrio de Aŭstrio kun 12 314 loĝantoj (stato 1-a de januaro 2011).

## Historio 
eta|maldekstre|La urbodomo kun blazonoj.
Origine formita el borda setlejo, Korneuburg estis dum jarcentoj kombinita kun Klosterneuburg sub la nomo Nivenburg (Niven-kastelo). La konekto estis vadejo trans la tiamaj riverbrakoj de Danubo. La latina nomo estis *Corena Nova*. En la jaro 1136 ĝi estis unue menciita en la ĉarto de la benediktana monaĥejo Klein Mariazell [Klajn Mariacel], kiel *nova foirplaco - novum forum, forum trans Danubium*. 1268 ricevis Korneuburg la urban rajton de Duko Albrecht [Albreĥt] la Unua, kio kondukis al la formala disiĝo de Klosterneuburg.

## Gefiloj eminentaj 
* Gottfried Plohovich, inĝeniero kaj muzikisto
* Nico Dostal, komponisto
* Pálné Molnár C., muzikinstruisto

## Bildaro 

Dosiero:Korneuburg Rathaus2.JPG|La urbodomo kun la urboturo
Dosiero:Korneuburg - Stadtturm.JPG|La urboturo ĉe la urbodomo de Korneuburg.
Dosiero:Eniro de la urbodomo.JPG|‎ La eniro de la urbodomo.
Dosiero:Korneuburg - Augustinerkirche.JPG|Aŭgustena kirko.
Dosiero:Urboparohha_kirko.JPG|La urboparoĥa kirko.
Dosiero:Korneuburg - kath. Pfarrkirche (2).JPG| La turo de la urboparohha kirko. ‎ ‎

## Eksteraj ligiloj 
* Germanlingva retejo de la urbo

Kategorio:Komunumoj de Malsupra Aŭstrio
Resen (urbo)

200ra|eta|Unu domo en Resen
eta|200ra|Urbocentro de Resen
**Resen** (makedone Ресен) estas urbo en sud-okcidenta Nord-Makedonio, kiu estas la sidejo de samnoma komunumo **opština Resen**. Laŭ la censo de septembro 2021 loĝis en la urbo entute homoj. Proksimume same nombro de loĝantoj de la komunumo estas dispartigita en vilaĝoj. La komunumo opština Resen estas unu el 80 komunumoj en norda Makedonio, ĝi situas en la statistika regiono Pelagona regiono.

## Geografio 
eta|Opština Resen
Lago Prespa situas en la suda parto de la komunumo. En ĝia ĉirkaŭaĵo estas alteco de ĉirkaŭ 850 - 1000 m. Oriente de la lago situas la Nacia Parko Pelister, en kiu la alteco estas ĉirkaŭ 2400 m. Okcidente de la lago estas la Nacia Parko Galičica.

La ĉefa vojo A3 / E65 de Bitola al Ohrid kondukas tra la urbo Resen.

La komunumo enhavas la urbon Resen kaj ĉi tiujn 43 vilaĝojn:

Asamati, Bolno, Brajčino, Volkoderi, Gornja Bela Crkv, Gornje Kruše, Gornji Dupeni, Grnčari, Donja Bela Crkva, Donje Perovo, Donji Dupeni, Drmeni, Evla, Zlatari, Izbišta, Ilino, Jankovec, Jezerani, Kozjak, Konjsko, Krani, Kriveni, Kurbinovo, Lavci, Leva Reka, Leskojec, Ljubojno, Nakolec, Oteševo, Petrino, Podmočani, Pokrvenik, Preljube, Pretor, Rajca, Slivnica, Sopotsko, Stenje, Stipona, Hrvati, Carev dvor, Šurlenci kaj Štrbovo.

La ĉefa industrio en la teritorio estas fruktokultivado, precipe pomproduktado.

Najbaraj municipoj estas:

Ĉe la suda rando, la teritorio limas al Albanio kaj Grekio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo kaj urbo ()


Kategorio:Urboj de Nord-Makedonio
Zsigmond Remenyik

**Zsigmond REMENYIK** [ĵigmond remenjik], hungare **Remenyik Zsigmond** estis hungara verkisto kaj politikisto.

Zsigmond Remenyik naskiĝis la 19-an de julio 1900 en Dormánd. Li mortis la 30-an de decembro 1962 en Budapeŝto.

## Biografio 
Zsigmond Remenyik komencis frekventi universitaton en Nagyvárad (nuntempa Oradea en Rumanio), sed abrupte li forfojaĝis al Sud-Ameriko, kie li pasigis 6 jarojn. En Ĉilio li aperigis hispane 2 volumojn. Hejmenveninta li verkadis en Nyugat kaj en simile gravaj revuoj kaj redaktadis en diversaj periodaĵoj. Inter 1939-1941 li vivis en Usono. Hejmenveninta li verkadis kritike kaj satire pri la malriĉiĝantaj nobeloj.

## Verkoj (elekto) 
* *Hetedik hónap* (La sepa monato), 1927
* *Mese habbal* (Fabelo kun ŝaŭmo), 1934
* *Atyai ház* (Patra domo), 1943
* *Északi szél* (Norda vento), 1947
* *Por és hamu* (Polvo kaj cindro), 1955
* *Vándorlások könyve* (Libro de migrado), 1956
* *Az idegen* (La fremduloj), 1963
* *Pokoli disznótor* (Infera festeno el porkaĵoj), dramo, 1978
* *A képzelgő lámpagyújtogató* (La deliranta lanternisto), tradukaĵoj el la hispana, 1979

## Memorigiloj 
* muzeo "Remenyik Zsigmond" en Dormánd

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Dornberg (Bielefeld)

**Dornberg** estas urbodistrikto de la germana urbo Bielefeld. En Bielefeld-Dornberg vivas ĉirkaŭ 19.000 loĝantoj. Parto de Bielefeld estas Dornberg ekde 1973.

La urbodistrikto konsistas el la urbopartoj Babenhausen, Großdornberg, Hoberge-Uerentrup, Kirchdornberg, Niederdornberg-Deppendorf kaj Schröttinghausen.

Kategorio:Bielefeld
Kategorio:Loĝlokoj de Nordrejn-Vestfalio
Sándor Rideg

**Sándor RIDEG** [ŝAndor], hungare **Rideg Sándor,** Esperante **Aleksandro Rideg** estis hungara verkisto.

Sándor Rideg naskiĝis la 12-an de februaro 1903 en Törtel. Li mortis la 8-an de februaro 1966 en Budapeŝto.

## Biografio 
Sándor Rideg frekventis nur bazlernejon, poste li eklaboris, kiel ĉevalisto. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis soldato, baldaŭe laboristo. En 1925 li aliĝis al la socialdemokratoj, kie li havis postenon. En 1931 li komencis sian karieron, tiam liaj noveloj aperis en revuoj. En 1944 li estis deportita. Li ricevis premion Kossuth en 1954, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkoj (elekto) 
* ***Indul a bakterház*** (Ekiras la gardistodomo), debuta, furora romano kaj ĉefverko, 1939, 1943
* *Tűzpróba* (Fajroprovo), romano, 1949
* *Tizenkét lépcsőfok* (12 da ŝtuparetoj), etromano, 1954
* *A szegény ember és az ördög* (La malriĉulo kaj la diablo), fabelo, 1957
* *Kristóf rózsafái* (Rozujo de Kristóf), romano, 1960
* *Hűvös csillagok alatt* (Sub malvarmaj steloj), novelo, 1965

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Rideg
Rideg
Rideg
El Alcázar (Hispanio)

**El Alcázar** (La Alkazaro) estis ĵurnalo hispana fondita en 1936 dum la sieĝo de la Alkazaro de Toledo, kiu estis tiam sidejo de la Altlernejo de Infanterio de Toledo. Post la fino de la Hispana Enlanda Milito, la ministro de la Gubernieco nome Ramón Serrano Súñer rajtigis el 14-a de majo de 1939 la translokigon de *El Alcázar* al Madrido kun indiko elsendiĝi vespere kaj reenhavi la laboristaron de la iamaj ĵurnaloj *La Nación* kaj *El Siglo Futuro*. La 19-a de junio de 1939 aperas la unua numero de *El Alcázar* eldonita en Madrido. Poste ĝi suferis ekonomiajn problemojn kaj konfliktojn inter la ideologiaj organizoj ligitaj al la Alkazaro de Toledo, la presejoj kaj la tiamaj direktoroj kaj eldonentreprenoj dum la tutaj 1940-aj jaroj, dum la 1950-aj jaroj ties vendado daŭre malpliiĝis.

En la 1960-aj jaroj la tendenco de la ĵurnalo iomete ŝanĝiĝis ene de la malmulta esprimlibereco de la tiama reĝimo de Francisco Franco kaj aliĝis al novigaj tendencoj. Ĝi estis unu el la nuraj tri ĵurnaloj kiuj ne estis entute je la servo de la registaro kune kun ĵurnaloj *Madrid* kaj *Nuevo Diario*. Danke al tio ĝi dekoblogis siajn vendojn. Sed ĉirkaŭ 1968 la reĝimo devigis redoni la ĵurnalon al la frankisma organizo alkazara.

En la 1970-aj jaroj la tendenco de la ĵurnalo iĝis radikale postfrankisma kaj kontraŭdemokratia; ties vendado falis kaj dum la 1980-aj jaroj apenaŭ ekzistis. Ĝi malaperis en 1988.

Kategorio:Hispanaj gazetoj
Kategorio:Toledo (Hispanio)
Bourg-des-Comptes

**Bourg-des-Comptes** estas franca komunumo, situanta en la departemento Ille-et-Vilaine kaj en la regiono Bretonio.

## Geografio 
Laŭ la riĉeco de la flaŭro, Bourg-des-Comptes estas la sesa komunumo de la departemento, kiu posedas la plej grandan nombron da taksonoj en iliaj diversaj biotopoj, t.e. 611 por komunuma averaĝo de 348 taksonoj kaj departementa sumo de 1373 taksonoj (118 familioj). Aparte estas 57 taksonoj kun forta hereda valoro kiam entute estas 207 ; 38 protektataj taksonoj kaj 21 apartenantaj al la ruĝa listo de la Armorika montaro (departementa sumo: 237) .

## Historio 
### Toponimio 
Dum la franca revolucio de 1789, la komunumo havis la nomon *Bourg-la-Montagne*.

### Heraldiko 
## Administracio 
eta|La urbodomo, en la malnova pastrejo.

## Lokoj kaj monumentoj 
* Preĝejo "Notre-Dame", 1851.

* La kastelo de Boschet, konstruata de 1660 ĝis 1680 kaj renovigata kaj pligrandigata de 1720 ĝis 1740, kun siaj ĝardenoj estas monumento historia klasita per dekreto de la 23-a de Decembro 1969 ; la servkonstruaĵoj estas registritaj per dekreto de la 9-a de Februaro 1998,.
* Pluraj nobeldomoj : Nobeldomo de Provotières, la Gouverdière, la Rivière Chereil, la Réauté.

* Menhiro dirata la "Grand Tua" ĉe la "Prégaudais".

Dosiero:Bourg-des-Comptes église.jpg|La preĝejo "Notre-Dame".
Dosiero:Bourg-des-Comptes (35) Château du Boschet 01.jpg|La kastelo de Boschet.
Dosiero:Bourg-des-Comptes LaCourbe.jpg|La bordoj de la rivero Vilaine ĉe la "Courbe".

## Personoj ligitaj al la komunumo 
* Godefroy Brossay-Saint-Marc (5-an de Februaro 1803 - 26-an de Februaro 1878), kardinalo ĉefepiskopo de Rennes, kies gepatroj fariĝis posedantoj de la kastelo de Boschet en 1802.
* Édouard Brossay-Saint-Marc, frato de la antaŭa, arkitekto, aŭtoro de la preĝejo de Bourg-des-Comptes.
* Jean-Marie Valentin (17-an de Oktobro 1823 - 8-an de Aŭgusto 1896), skulptisto, lernanto de Jean-Baptiste Barré kaj de François Rude, artisto protektita de la kardinalo Brossay-Saint-Marc.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Ille-et-Vilaine
* Guichen - Bourg-des-Comptes (stacidomo)
* Aliaj lokoj kun la nomo Bourg

### Arkivoj 
* *Vicomté du Boschet* en Bourg-des-Comptes, cotes 23 J 475 à 23 J 491 > Fonds de La Bourdonnaye-Montluc (23 J), Arkivoj de departemento Ille-et-Vilaine.

### Notoj kaj referencoj 
### Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝejo de la komunumo
* Bourg-des-Comptes sur la retpaĝejo de la nacia geografia Instituto

Bourg-des-Comptes
Matricoj de Pauli

La **matricoj de Pauli** estas tri 2×2 kompleksaj matricoj ofte uzitaj en matematiko kaj fiziko. La matricoj estas memadjunktaj kaj unitaj; ili formas bazon de la vektora spaco de nulspuraj memadjunkta matricoj. Ilia simbolo estas la greka litero sigmo: \sigma_1,\sigma_2,\sigma_3 (sed kelka aŭtoroj uzas taŭon anstataŭe). Iliaj difinoj estas jene:
:
\sigma_1 = \sigma_x =
\begin{pmatrix}
0&1\\
1&0
\end{pmatrix}

:
\sigma_2 = \sigma_y =
\begin{pmatrix}
0&-i\\
i&0
\end{pmatrix}

:
\sigma_3 = \sigma_z =
\begin{pmatrix}
1&0\\
0&-1
\end{pmatrix}

La matricoj estas nomitaj pro Wolfgang Pauli, kiu ilin enkondukis en 1925 pro studio de kvantuma mekaniko.

Iafoje oni uzis la "nulan" matricon de Pauli \sigma_0=I (t.e. la 2×2 identan matricon) kune kun la normalaj tri matricoj de Pauli. Tiam, la kvar matricoj formas bazon de la vektora spaco de tutaj memadjunktaj matricoj (inkludante nenulspurajn matricojn).

## Karakterizaĵoj 
Ili kvadratiĝas al identa matrico:
:\sigma_1^2 = \sigma_2^2 = \sigma_3^2 = -i\sigma_1 \sigma_2 \sigma_3 = \begin{pmatrix} 1&0\\0&1\end{pmatrix} = I.
Ili estas nulspuraj kaj havas determinanton -1:
:\operatorname{tr}\sigma_i=0.
:\det\sigma_i=-1

Iliaj du ejgenoj estas ±1. Iliaj ejgenvektoroj estas jene:
:
\begin{array}{lclc}
\psi_{x+}=\displaystyle\frac{1}{\sqrt{2}}\!\!\!\!\! & \begin{pmatrix}{1}\\{1}\end{pmatrix}, & \psi_{x-}=\displaystyle\frac{1}{\sqrt{2}}\!\!\!\!\! & \begin{pmatrix}{1}\\{-1}\end{pmatrix}, \\
\psi_{y+}=\displaystyle\frac{1}{\sqrt{2}}\!\!\!\!\! & \begin{pmatrix}{1}\\{i}\end{pmatrix}, & \psi_{y-}=\displaystyle\frac{1}{\sqrt{2}}\!\!\!\!\! & \begin{pmatrix}{1}\\{-i}\end{pmatrix}, \\
\psi_{z+}=                                          & \begin{pmatrix}{1}\\{0}\end{pmatrix}, & \psi_{z-}=                                          & \begin{pmatrix}{0}\\{1}\end{pmatrix}.
\end{array}

Iliaj komutkrampoj estas jene:
:[\sigma_a, \sigma_b] = 2 i \epsilon_{a b c}\sigma_c
:\{\sigma_a, \sigma_b\} = 2 \delta_{a b} \cdot I.
(Jena \varepsilon_{abc} estas la simbolo de Levi-Civita.)
Iliaj produtoj estas jene:
:\sigma_a \sigma_b = \delta_{ab} \cdot I + i \sum_c \epsilon_{abc}\sigma_c.

## Vektoro de Pauli 
Iafoje oni uzas la **vektoron de Pauli**, kiu estas vektoro kun tri matricaj komponantoj.
:\vec{\sigma} = \sigma_1 \hat{x} + \sigma_2 \hat{y} + \sigma_3 \hat{z}.
Oni uzas ĝin konverti inter 3-dimensiaj vektoroj kaj 2×2 nulspuraj memadjunktaj matricoj jene:
:
\begin{align}
\vec{a} \cdot \vec{\sigma} &= (a_i \hat{x}_i) \cdot (\sigma_j \hat{x}_j ) \\
&= a_i \sigma_j \hat{x}_i \cdot \hat{x}_j \\
&= a_i \sigma_i.
\end{align}

## Vidu ankaŭ 
* Angula movokvanto
* matricoj de Gell-Mann
* grupo de Poincaré

## Referencoj 
*
*
*

Kategorio:Kvantummekaniko
Kategorio:Grupo-teorio
Fritz Zeileis

eta|Kuprogravuro de 1674.
**Fritz ZEILEIS** (naskiĝinta la 15-an de septembro 1898 en Nurenbergo, mortinta la 27-an de julio 1978 en Gallspach) estis aŭstra kuracisto.

Li plukonstruis kaj pligrandigis la de lia patro Valentin Zeileis en 1920 fonditan elektrofizikan terapioklinikon *Instituto Zeileis* en Gallspach. Tie aplikiĝas ĝis nun la fame konata 'Metodo Zeileis', komence ege primokita. Li entreprenis multajn studovojaĝojn en Usonon.

## Literaturo 
* H. Barthel, *Zeileis*, 1952
* A. Holter, *30 jaroj Gallspach*, 1956

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la instituto. , 
* Artikolo pri la historio de la instituto kaj ties efektoj ĝis hodiaŭ.

Kategorio:Aŭstraj kuracistoj
Kategorio:Supra Aŭstrio
József Révay

**József Révay** [jOĵef rEvai], hungare **Révay József,** Esperante **Jozefo Révay** estis hungara verkisto, tradukisto, literaturisto kaj profesoro.

József Révay naskiĝis, kiel **Ullrich József** la 22-an de novembro 1881 en Kecskemét. Li mortis la 19-an de februaro 1970 en Budapeŝto.

## Biografio 
József Révai frekventis lernejojn en diversaj urboj pro ofta lokŝanĝo de la familio. En 1895 li aliĝis al ordeno de piaristoj kaj finlernis universitaton. Li uzis la patrinan nomon Révay ekde 1904. Li komencis instrui en diversaj lernejoj en diversaj urboj, dume forlasis la katolikan religion kaj edziĝis. Baldaŭe li havis 2 filojn. Ekde 1901 liaj poemoj aperis en diversaj revuoj. Li faris studvojaĝojn al Berlino, Romo kaj Munkeno. Post la 1-a mondmilito li komence tradukadis, poste li havis diversajn postenojn en eldonejoj, eĉ en katolikaj eldonejoj, tial li reprenis la katolikismon. Inter 1945-1952 li estis profesoro, poste emerito.

## Verkoj (elekto) 
### Poemaroj 
* *Dalok könyve* (Libro de kantoj), 1903

### Teatraĵoj 
* *Bimbilla, vagy a diákköltészet alkonya* (Bimbilla, aŭ finiĝo de la studenta poezio), porjunulara teatraĵo, 1904
* *Mars főhadnagy* (Leŭtenanto Mars), komikaĵo, 1904

### Sciencaj kaj sciencopopularigaj verkoj 
* *De vita et operibus Commodiani Gazaeri* (latine), 1902
* *Római emlékek* (Memoroj pri Romo), 1913
* *Ókori író, mai olvasó* (Antikva verkisto, nuna leganto), 1942
* *Séták a római Magyarországon* (Promenado sur Panonio), 1943, 1965
* *Százarcú ókor* (Centvizaĝa antikva tempo), 1962

### Historiaj verkoj 
* *A költő és a császár* [La poeto kaj la imperiestro], 1937
* *A párduc* (La pantero), 1954
* *Égi jel* (Ĉiela signo), 1959
* *Márvány menyasszony* (Marmora fianĉino), 1972

### Lernolibroj 
* *Latin nyelvtan* (Latina gramatiko), 1915
* *Latin olvasókönyv* (Latina lernolibro), 1915
* *Megtanulok latinul* (Mi lernos latine), 1943

### Aliaj 
* tradukaĵoj ekzemple de Sofoklo, Aristofano, Josephus Flavius, Apuleius, Giovanni Boccaccio, Carlo Goldoni, Alessandro Manzoni, Giovanni Papini, Victor Hugo, Thomas Mann
* *Gömbös Gyula élete és politikája* (Vivo kaj politiko de Gyula Gömbös), 1934
* *Pályám emlékezete* (Rememoro pri mia kariero), membiografio, 2007

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
4428 Khotinok

'*4428 *Khotinok'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 18-an de septembro 1977 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan kolektanton de meteorŝtonoj *Roman Ljvoviĉh Ĥotinok''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Teofanio

**Teofanio**, el la antikva greka lingvo *θεοφάνεια (= theophaneia teofaneia*) siavice komponaĵo de *Θεός (theos = dio)* kaj *phàinein* (= manifestiĝi"), laŭlitere signifas manifestiĝon de la diaĵo laŭ formo de io sensebla. Kroma termino samsence uzata estas epifanio el la greka “επιφάνεια”, (epifaneia). Temas pri koncepto tipe religia ĉar komuna al multaj religioj kaj mitologioj.

Filozofisence teofanio estas manifestiĝo de la diaĵo pere de siaj eksteraj verskoj, kiel, kaze de Dio-kreinto, la mondo tuta.
[dekstra|eta|*La vizio de Jeĥezkelo*, pentraĵo de [Rafaelo]]

Religisence teofanio distingiĝas en:
* “Rektaj” teofanioj, kiuj estas veraj kaj propraj aperoj de Dio persone. En Kristanismo, ekzemple, rekta teofanio estas dirata ankaŭ “epifanio” kaj havas sian plej elstaran reprezenton en la naskiĝo de Jesuo Kristo, kies bapto estis la Teofanio de la Triunuo.
* “Nerektaj” teofanioj, kiuj konsistas (vidu ĉe Biblio, ekzemple) en aperoj de anĝeloj aŭ en eksterordinaraj fenomenoj kiaj nuboj, voĉoj elvenantaj el la ĉielo, fajrecaj kolonoj ...

## Diversaj uzoj de la vortoj “epifanio” kaj “teofanio” 
Foje la vorto epifanio konservas nur la aspekton de la eksterordinareco kaj celeco de la origina signifo. Se por kristanoj la antonomazia Epifanio estas la “Epifanio de la Sinjoro”, por la versoj de la italaj Stilnovistoj epifanio estis la eniriĝo-enscenejiĝo de la virino disdonanta komforton de la belo.

Alia samtipa ekzemplo: la termino “epifanio” estis uzita de irlanda verkisti James Joyce por identigi apartajn momentojn de tuja intuicio ekfajreĝantajn en la menso; temas pri momento en kiu sperto, sepultita delonge en la memoro, surfaciĝas al la konscio reportante ĉiujn siajn detalojn kaj emociojn. Ekzemplo plej signifa de tiuj epifanioj estas entenata en la lasta rakonto de Dublin-anoj, titolita “La mortintoj”.

En la arto la termino teofanio larĝiĝas kaj etendiĝas ankaŭ, laŭ iuj, al la Missorium, la ora plato (aŭ arĝenta ktp), sendita de la suverenoj de unuaj kristanaj epokoj al la regantoj kunlaborantaj, kie estis cizelita la reĝo ĝuanta dian taskiĝon.

La mitologio plenplenas je teofanioj, kiel oni povas konstati en la ĉi-flanka bildo de Semele fulmomortigita pro la rekta vido de la dieco de sia amato Jovo.
eta|dekstra|275ra|*Morto de Semele*, pentraĵo de Peter Paul Rubens

## Bibliografio 
* Katolikaj enciklopedioj:
** http://it.wikipedia.org/wiki/Enciclopedia_Cattolica
** http://it.wikipedia.org/wiki/Cathopedia 
** http://it.wikipedia.org/wiki/Catholic_Encyclopedia

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Hierofanio
* Epifanio
* Teopatio
* Kreago
* Maria Apero
* Aperoj de Jesuo
* Enkarniĝo

Kategorio:Religio
Kategorio:Religiaj konceptoj
Allenton

**Allenton** estas suburbo de la urbego Derby en la angla regiono East Midlands, kaj antaŭe estis parto de la provinco Derbyshire. La suburbo situas proksimume 5 kilometrojn sude de la urbocentro. 

Konata la suburbo estas aparte pro la hipopotamo de Allenton, kiun arkeologoj trovis tie en 1895 - ja nuntempe malfacile imageblas ke en Anglio iam vivis sovaĝaj hipopotamoj… La skeleto estas ekspoziciata en Muzeo kaj artgalerio de Derby kaj estas 3 metrojn (9.8 futojn) longa. Ĝi estas honorigita per skulptaĵo apud la loko kie la skeleto estis trovita. Krom la hipopotamo, ankaŭ skeletoj de elefanto, bruna urso, hieno kaj bizono troviĝis tie: antaŭ 120 000 jaroj, dum pli varma parto de la glaciepoko, la tuta areo estis riverborda marĉo, en kiu la skeletoj bone konserviĝis.

La ĉeurbo havas plurajn internaciajn restoraciojn kaj rapidmanĝejojn. Estas lernejoj, kuracistaj kaj dentokuracistaj praktikejoj, signifa vendeja centro, kosmetikejoj, frizejoj kaj pliaj servejoj. La malnova kanalo de Derby delonge transformiĝis al bicikla trako, kiu ebligas komfortan bicikladon de Allenton al la urbocentro de Derby kaj estas parto de la nacia bicikla reto de Britio. En Allenton vivas granda nombro de dungitoj de la aviadilmotora industrio, ĉar la aviadilmotora branĉo de la kompanio Rolls-Royce tre proksime havas sian ĉefan konstruejon. 

## Eksteraj ligiloj 
*fotoj de Allenton 
*Allenton en la retejo "Jen provinco Derbyshire" (angle) 
Kategorio:Derby
FBReader

**FBReader** (prononcu *fo-bo-rider*, aŭ **Foboridero**) estas libera bitlibroprezentilo. Ĝi kapablas legi bitlibrojn en la jenaj formoj: EPUB, FictionBook, HTML, plucker, PalmDoc, zTxt, TCR, CHM, RTF, OEB, sen-DRM-a mobipocket kaj .txt. Ĝi unue haveblis en januaro de 2005.

La komencaj literoj «FB» en la nomo «FBReader» devenas el la nomo de bitlibra normo FictionBook, populara en Rusio (la lando kie FBReader aperis); komence la libroprezentilo celis precipe ĉi tiun libroformon. Tamen poste la ĉefan lokon okupis ePub; nun Fikŝenbukon la aŭtoroj malpli atentas, kaj por legi librojn fikŝenbukajn ekzistas pli taŭgaj prezentiloj — ekz-e CoolReader, kapabla prezenti la piednotojn paĝosube, tabelojn ktp.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ĉefpaĝo de FBReader

Kategorio:Libera programaro
Kategorio:Bitlibroj
Mara kaŭkeno

La **Mara kaŭkeno** (hispane: *Caranca* aŭ *Cauquén Marino*), *Chloephaga hybrida*, estas birdospecio membro de la familio de Anasedoj kiu enhavas la anasojn, anserojn kaj cignojn, kiel membro ankaŭ de la genro de kaŭkenoj de Sudameriko. Ĝi estas en la tadorna subfamilio de Tadornenoj.

Ĝi povas troviĝi en sudaj partoj de Sudameriko; nome en Patagonio, Fuegio, kaj Falklandoj.

## Habitato 
La Maraj kaŭkenoj loĝas en areoj de suda Ĉilio kaj Argentino, ĉefe, kiel menciita en Patagonio, Fuegio, kaj la insularo de Malvinoj. Ili loĝas ĉefe ĉe rokaj marbordoj ĉe siaj manĝoresursoj: de tia habitato devenas la komuna nomo.

## Aspekto 
eta|maldekstra|250px|Ino
Temas pri specio kun tre markata seksa duformismo. Fakte ambaŭ seksoj ege kontrastas ĉar maskloj estas tre blankaj, dum la inoj estas tre malhelbrunaj. Tiele tiu specio estas iom simila al la parenca samgenra Magelana kaŭkeno, sed pli radikale kaj sen strieco ĉemaskle, dum pli markate strieca ĉeine. Maskloj pli precize estas tutblankaj, kun nigra beko kaj flavaj kruroj. La inoj estas tre malhelbrunaj, kun horizontalaj grizaj linioj kiuj formas markatan striecon el kolo al suba ventro, blankan subvoston kaj flavajn krurojn (malkiel ĉe parencaj Anda kaŭkeno kaj Magelana kaŭkeno, ĉe kiuj ambaŭ seksoj montras malsamajn kolorjon ĉekrure).

## Kutimaro 
Maraj kaŭkenoj ĝenerale havas ovarojn de 2-7 ovoj. Ili preferas kaŝi siajn ovojn inter alta herbo. kovado daŭras ĉirkaŭ unu monaton.

Estas ĉirkaŭ 15,000 reproduktantaj paroj.

## Ekologio 
Maraj kaŭkenoj rimarkindas ĉar manĝas nur algojn kaj migras laŭlonge de marbordoj de Sudameriko por trovi algojn nomitajn angle “kelp”, de kio devenas la angla nomo 'kelp geese'.

## Alia 
En Falklandoj kaj Argentino estas poŝtmarkoj pri Maraj kaŭkenoj.

## Bildaro 

File:Chloephaga hybrida -East Falkland -female-8.jpg|Ino ĉe insulo Soledad
File:Chloephaga hybrida -East Falkland -pair-8b.jpg|Paro en insulo Soledad
File:Family_of_Kelp_Geese.jpg|Du inoj, unu masklo, kaj du junuloj en Chiloé, Ĉilio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Tadornenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
4430 Govorukhin

'*4430 *Govorukhin'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 26-an de septembro 1978 de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa reĝisoro kaj dramisto Stanislav Sergejeviĉ Govoruĥin (cirile: *Станислав Сергеевич Говорухин'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Seal

[eta|Seal dum [Night of the Proms en 2011 en Hannover]]
**Seal** (naskiĝis la 19-an de februaro 1963 en Londono, kiel *Seal Henry Olusegun Olumide Adeola Samuel*) estas brita kantisto niĝer- kaj brazil-devena.

## Premioj 
* Grammy Award
** 1996: *Record of the Year – Kiss from a Rose*
** 1996: *Song of the Year – Kiss from a Rose*
** 1996: *Best Male Pop Performance – Kiss from a Rose*
* Brit Award
** 1992: *Best Album – Seal*
* premio *Bambi*
** 2004

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 
* 
* Seal ĉe MySpace
* Seal ĉe laut.de

Kategorio:Popkantistoj
Kategorio:Britaj muzikistoj
Kategorio:Niĝeraj muzikistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Victoria Rowell

**Victoria ROWELL** (10-an de majo en 1959 en Portland, Maine, Usono) estas usona aktorino, kiu estas konata ĉefe pro ludo en la televidaj serioj Diagnosis: Murder kaj The Young and the Restless.

Victoria Rowell laboris komence kiel dancistino kaj dancis ĉe la *American Ballet Theatre II*. Post la dancista kariero, ŝi laboris kiel manekeno.

Rowell ludis en la filmo *Dumb & Dumber* (1994) kun Jim Carrey kaj Jeff Daniels. Ŝi estis nomumita plurfoje por Emmy Award. Pro ludo en la televida serio *Diagnosis: Murder*, ŝi estis nomumita en 1996, 1999 kaj 2000 por *Image Award*.

## Persona vivo 
Rowell geedziĝis kun Tom Fahey en 1989, kun kiu ŝi havas filinon Maya. Ili divorcis en la sekva jaro. Poste Rowell havis longtempan amrilaton kun muzikisto Wynton Marsalis, ili havas filon Jasper. Rowell en 2009 geedziĝis kun Radcliffe Bailey, divorcis en 2014.

## Filmoj 
* 1987: Leonard Part 6
* 1988: As The World Turns
* 1990–1998, 2000, ekde 2002: *The Young and the Restless*
* 1992: The Distinguished Gentleman
* 1993–2001: *Diagnosis: Murder*
* 1993: Full Eclipse
* 1994: Secret Sins of the Father
* 1994: *Dumb & Dumber*
* 1995: One Red Rose
* 1996: Barb Wire
* 1997: Eve's Bayou
* 1998: Dr. Hugo
* 1998: Secrets
* 1999: A Wake In Providence
* 1999: Fraternity Boys
* 2001: Feast of All Saints
* 2002: Without Warning
* 2002: A Town Without Pity
* 2003: Black Listed
* 2004: Motives
* 2005: Midnight Clear
* 2005: A Perfect Fit
* 2006: Home of the Brave

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Afrik-usonanoj
Pro bono

**Pro bono** estas mallongigo de latina esprimo *pro bono publico* (por bono de la publiko). „Pro bono“ signifas ofte kostotransprenon de la koncernita persono, afero, do senpagan konsiladon kaj reprezentadon („pro-bono-advokato“ aŭ „pro-bono-mandato“), senpagan medicinan traktadon aŭ firmao pagas iun publikbonan agadon.

## Vidu ankaŭ 
*Internacia volontulado
*Volontulo

Kategorio:Latinaj esprimoj
Kategorio:Jura etiko
Isadora

**Isadora** (María Teresa Villegas) estas kolombia kantistino. 

## Biografio
Unue Isadora estis konita kiel boleristino. Ŝia unua bolero titoliĝis ” Busco tu recuerdo” , enregistrita sur 45 tur/min-gramofondisko.

## Diskaro
*Decidete ven y cuenta conmigo (RCA Victor – Kolombio).

*Miedo (RCA Victor – Colombia) Sobresalen aquí los temas: Miedo, No vuelvas a besarme.

*Huellas (RCA Victor – Colombia).

*Grandes exitos y algo mas (RCA Victor – Kolombio).

*A cuatro vientos (Sonolŭ – Kolombio). 

*Aquí estoy Señor (1995)

*El rosario cantado (1997)

*El extranjero (1997) 

*Vuelve a mí (1999)

* Hasta cuando (2002)

## TTT-ejoj
* Mibaulmusical 

Kategorio:Pop-kantistoj
Kategorio:Kolombiaj muzikistoj
Kategorio:Virinoj
Flano

**Flano** (, ) estas eŭropa maldika disk-, rondforma bakaĵo el pasto.

## Priskribo 
Ĝia originala formo estas la nedolĉa plata pano, pretigita entute sen aŭ kun malmulte da gisto (flanpano) por ĉiutaga konsumado. Hodiaŭ, tamen, flano povas esti aŭ dolĉa aŭ nedolĉa.

Flan 2.jpg|Tranĉaĵo de dolĉa flano
Savory French Flan.jpg|Nedolĉa franca flano
Tin Goose, Heathrow Airport, London (3525497849).jpg|Angla nedolĉa flano de spinaco kaj kaprina fromaĝo

## Nomoj 
Tia rondforma bakita plado nomiĝas *flan* en la franca lingvo kaj en la brita angla lingvo, etimologie deveninte de la praĝermana **flaþō* “maldika kuko, patkuko” kaj samdevena kiel la Esperanta vorto *plata* (ambaŭ el la prahindeŭropa **pleth₂-* “plata”).

Konfuze, en la hispana lingvo kaj en la usona angla lingvo, la samforma nacilingva vorto signifas flaŭnon, kiu estas mola, ne bakita, kaj ne maldika.

## Vidu ankaŭ 
* pita
* macoflanoj
* flanpano
* patkuko, krespo
* naan aŭ barata flano
* pico
* langoŝo

Kategorio:Bakaĵoj
Orientslavaj lingvoj

eta|
La **orientslavaj lingvoj** estas subgrupo de la slava lingvaro, kiu siavice estas parto de la hindeŭropa lingvaro. La lingvoj de plej multaj parolantoj el la orientslava lingvaro estas la rusa, ukraina, belorusa lingvoj. Al tio aldoniĝas la rusina lingvo kaj la jam formortintaj rutena lingvo kaj malnova Novgoroda dialekto. Laŭ la stato de 2012, proksimume 224 milionoj da homoj sume parolas orientslavan lingvon.
Naan

eta|Naan el Barato
**Naan** aŭ *naan-pano*, *barata flano* (ofte *nan*, *non*) estas flano, kiu estas manĝata en suda kaj centra Azio kiel akompana manĝaĵo al varmegaj nutraĵoj. Naan estas permane distirata antaŭ ol ŝovante ĝin en la bakujon, tiel ĝia rando estas pli dika ol la interna parto, tiel similas al pico.

Naan estas pretigita el acidigita pasto, ekz. per aldono de jogurto, same kun helpo de gisto aŭ bakpulvoro. Originale, ĝi estis pretigite per milio kaj gisto, hodiaŭ oni pretigas ofte per tritika faruno.

eta|Bakejo en Ladakh

## vort-origino 
La vorto *Naan* signifas en la iranaj lingvoj simple „pano“.

Kategorio:Flanoj
Aivars

**Aivars** estas relative ofta latvalingva vira persona nomo. Festotago en Latvio estas la 29-a de januaro.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Aivars Aksenoks (naskiĝis en 1961), latva politikisto
* Aivars Drupass (1945–1999), latva futbalisto
* Aivars Endziņš (naskiĝis en 1940), latva advokato kaj politikisto
* Aivars Gipslis (1937–2000), latva ŝakludisto
* Aivars Leimanis (naskiĝis en 1958), latva baleta dancisto
* Aivars Lembergs (naskiĝis en 1953), latva politikisto kaj komercisto
* Aivars Riherts (naskiĝis en 1989), latva futbalisto

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Aivaras, litova persona nomo

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Latvaj personaj nomoj
Aivaras

**Aivaras** estas litovlingva vira persona nomo.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Aivaras Baranauskas (naskiĝis en 1980), biciklisto
* Aivaras Kvedarauskas (naskiĝis en 1974), badmintonisto
* Aivaras Stepukonis (naskiĝis en 1972), kantisto kaj reprezentanto de Litovio en la Eŭrovido-Kantokonkurso de 2002 en Talino, Estonio.

## Vidu ankaŭ 
* Aivars, latva persona nomo

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj