open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Politika movado

**Politika movado** estas socia movado, kiu celas atingi politikajn celojn.

Politika movado povas esti organizita ĉirkaŭ ununura temo aŭ havi pli larĝan tagordon. Male al politika partio, politika movado ne okupiĝas pri elektado de membroj al registaraj oficoj. Anstataŭe, ĝi celas konvinki civitanojn ĝenerale aŭ specifajn segmentojn de la loĝantaro pri siaj celoj. Kelkaj politikaj movadoj ankaŭ celas konvinki registarojn pri siaj celoj por devigi konkretajn mezurojn kiel leĝojn, dum pli radikalaj movadoj malakceptas tion. Ĉi-lastaj, aparte, ofte evoluas al ideologioj.

Politika movado povas esti loka, regiona, nacia aŭ internacia. Klasikaj ekzemploj inkluzivas liberalismon kaj naciismon, aboliciismon, anarkiismon, la movadojn por virina balotrajto, la laboristan movadon, la movadojn por universala balotrajto, la kontraŭkoloniajn movadojn kaj la pacmovadon. Pli lastatempaj ekzemploj inkluzivas la internacian movadon por homaj rajtoj, la dua-ondan feminismon (ekde la 1960-aj jaroj), la  (familiare ankaŭ **eko-movado**), la lesban kaj gejan liberigan movadon, la movadon por handikapuloj (Q814493), MoveOn.org en Usono, la movadon Rātana en Nov-Zelando, Sinn Féin en Irlando, la kontraŭtutmondiĝan movadon kaj la movadon Provo en Nederlando.

Ekde la 1990-aj jaroj, politikaj agadoj celantaj pensiulojn estas novaj en industriigitaj landoj (Eŭropa Unio, Israelo, Usono) kun la celo certigi enspezon kaj sanservon en maljuneco, ĉiam pli grava fazo de la vivo.

## Tipoj de politikaj movadoj 
* spontanea, neorganizita kaj kutime mallongdaŭra
* organizita sufiĉe loze kaj ĝenerale mallongdaŭra
* bone organizita por atingi specifan tujan celon
* bone organizita, kun alta grado da fortikeco

## Stadioj de disvolviĝo de politika movado 
* *kreado de la premisoj de la movado* - ĝia fonto povas esti individua konvinko pri la bezono ŝanĝi la ekzistantan realecon, kio estas aparte grava instigo dum kreado de spontanea popola movado; se la impulso krei politikan movadon venas de la centroj de potenco (ĉi-punkte la instigo ne estas la deziro ŝanĝi la ekzistantan realecon), tiam ni traktas propagandan influon
* *artikulacio* de aspiroj - ĝi povas manifestiĝi en la formo de "programa manifesto" aŭ publikaj paroladoj de la gvidantoj (vigligistoj) de la movado
* *agitado* - gajnado de membroj kaj subtenantoj de la movado - alivorte, ĝi konstruas la pozicion de la movado en la ŝtato kaj socio; la realigo de la celoj de la politika movado dependas de la nivelo de subteno
* *evoluinta politika agado* - la "programa manifesto" estas efektivigita per influado de la aŭtoritatoj aŭ klopodado transpreni ilin; la forto de la movado, la difinitaj celoj, la grado de organizado kaj la ekvilibro de politikaj fortoj determinas la daŭrivon de ĉi tiu etapo
* *formortado* - politikaj movadoj, kies celoj estas atingitaj aŭ kies efektivigo estas neebla, malaperas de la politika sceno; tre ofte ĉi tiu etapo povas esti prokrastita per difinado de novaj celoj, organizaj aŭ personaraj ŝanĝoj

## Vidu ankaŭ 
* Politiko


Kategorio:Sociaj movadoj
Thomas Szasz

**Thomas Stephen SZASZ** [ sɑːs ] (n. la 15-an de aprilo 1920 kiel *Tamás István Szász* en Budapeŝto ; m. la 8-an de septembro 2012 en Manlius, Novjorkio) estis usona psikiatro de hungara deveno. Szasz famiĝis pro sia kritiko de la moralaj kaj sciencaj fundamentoj de psikiatrio.  Li foje estas asociita kun la tiel nomata kontraŭpsikiatria movado, vaste konata socia kritikisto de la moralaj kaj sciencaj fundamentoj de psikiatrio kaj la uzo de medicino por la celo de socia kontrolo en moderna socio, same kiel sciencismo. 

Ekde 1990, emerita profesoro pri psikiatrio ĉe la Sanscienca Centro de la Ŝtata Universitato de Novjorko en Sirakuzo, Novjorko.  Gvida aktivulo en la kontraŭpsikiatria movado, li verkis *The Myth of Mental Illness* (*La Mito de Mensa Malsano*, 1960), *Law, Liberty, and Psychiatry: An Inquiry into the Social Uses of Mental Health Practice* (*La Fabriko de Frenezo: Kompara Studo de la Inkvizicio kaj la Movado por Mensa Sano*, 1963), kaj *The Manufacture of Madness: A Comparative Study of the Inquisition and the Mental Health Movement* (1970). Lia baza premiso estis, ke frenezo, kiel simptomo de malsanoj kiel skizofrenio, estas simple metaforo.

Liaj vidpunktoj pri kontraŭvolaj rimedoj en psikiatrio havas klasikajn liberalajn radikojn kaj baziĝas sur la principoj, ke ĉiu persono rajtas sendepende disponi pri sia propra korpo kaj menso, la rajton ne esti submetita al perforto fare de aliaj. Li kritikis ne-socialismajn kaj socialismajn landojn pro uzado de psikiatrio en la interesoj de la aŭtoritatoj kaj limigoj pri la distribuado de drogoj. Szasz kredis, ke la principoj de konfidenco, reciproka interkonsento kaj la foresto de ŝtata jurisdikcio aplikiĝu al sinmortigo, serĉado de medicina helpo, la uzo kaj vendado de drogoj, kaj seksaj rilatoj.

En 1973, la Usona Humanista Asocio aljuĝis al Szasz la honoran titolon "Humanisto de la Jaro".

Thomas Szasz finis sian vivon la 8-an de septembro 2012, post suferado de dolora spino-kunprema frakturo pro lastatempa falo. Szasz antaŭe argumentis por la rajto morti en siaj skribaĵoj. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bibliografio de la skriboj de Szasz
* La Skriboj de Thomas S. Szasz
* Vararo de Szasz paperoj ĉe Syracuse Universitato
* Thomas S. Szasz Kibereca centro por Liberteco kaj Respondeco

Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Historio de psikiatrio
Kategorio:Usonaj psikoanalizistoj
Kategorio:Usonaj psikiatroj
Kategorio:Usonaj libertarianoj
Kategorio:Usonaj humanistoj
Kategorio:Usonaj homrajtaj aktivuloj
Armea rezervo

**Armea rezervo** aŭ **rezerva armeo** (ankaŭ nomata Teritoria Trupo, Nacia Gvardio aŭ Kuniga Rezervo en iuj ŝtatoj, rezervsoldatoj, familiare rezervistoj, rezervistaro) - ĉiuj personoj konsistigantaj la bazon de plifortikigoj por la armitaj fortoj en kazo de mobilizado, militstato aŭ rekta minaco al la sekureco de la ŝtato.

La rezervo povas konsisti kaj el soldatoj esceptitaj de militservo kaj el tiuj, kiuj ne servis sed ankoraŭ estas submetitaj al tia devo (precipe tiuj kun kvalifikoj aŭ edukado utilaj en la militistaro).

En pli larĝa senco, la termino rezervo ankaŭ rilatas al novaj militunuoj mobilizitaj en kazo de milito, provizoj de materialoj kaj rimedoj akumulitaj por milito, same kiel rezervoj, vidu milita rezervo.

En la militistaro, la termino **rezervo** ĝenerale rilatas al ĉiuj organizaj, materiaj, infrastrukturaj kaj personaraj mezuroj, kiuj ebligas al la militistaro kreski. 

Ĉe la batalnivelo de bataliono kiel batalunuo kun taktiko, unu el la kompanioj estas deplojita en aparta areo malantaŭ la tri frontaj batalkompanioj por la tasko plifortigi la pezocentron de la batalo, interkapti malamikajn fortojn agantajn sur la flanko de la kompanio kaj kontraŭataki post kiam unu el siaj propraj kompanioj evitis superajn malamikajn fortojn.

## Historio 
Rezervaj fortoj komencis disvolviĝi fine de la 18-a kaj komence de la 19-a jarcentoj, kun la malkresko de soldularmeoj kaj la kresko de naciismo. Post la Napoleonaj Militoj kaj la Usona Enlanda Milito, la plej multaj eŭropaj landoj transiris al modelo, kiu inkluzivis regulan armeon kaj rezervtrupojn. Inter la du mondmilitoj, novaj modeloj de rezervtrupoj estis adoptitaj. La fino de la Malvarma Milito kaŭzis redukton de rezervtrupoj tra la mondo.

En iuj landoj, kiel ekzemple Usono, Hispanio, kaj Britio, la rezervtrupoj baziĝas sur volontuloj, kiuj plenumas siajn devojn partatempe. En aliaj landoj, kiel ekzemple Ĉinio, Svislando, kaj Israelo, la rezervservo estas deviga dum specifa periodo post kiam la regula servo finiĝas.

## Vidu ankaŭ 
* Milita rezervo (Q2088231)
* Nacia Gvardio
* Milico

Kategorio:Trupoj kaj formacioj laŭ tipoj
Vini

***Vini*** estas genro de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ili estas endemiaj de insuloj de tropika Pacifiko. Estas dek unu vivantaj specioj de tiuj malgrandaj lorioj kun teritorioj el la Bismarkoj tra Fiĝioj, Samoo, Franca Polinezio, kaj orienten tiom for kiom ĝis Insulo Henderson. Ĉiuj membroj de la genro havas rimarkindajn brilajn plumarojn, aparte ĉe la malkutimaj tutbluaj Blua vinio kaj la Ultramara vinio.

La *Vini*-lorioj estas tre minacataj de homaj ŝanĝoj al siaj insuloj. La plej multaj specioj perdiĝis el pluraj insuloj kaj du specioj formortis eĉ antaŭ la alveno de eŭropaj esploristoj en la Pacifiko. En 2017, du specioj estas listigitaj kiel endanĝerigitaj specioj fare de la IUCN kaj du estas konsiderataj vundeblaj. Ili estas ĉefe minacataj de enkondukitaj specioj, kiel ratoj, kaj habitatperdo.

## Taksonomio
La genron *Vini* enkondukis en 1833 la franca natursciencisto René Lesson por la Vinio de Kuhl. La genronomo estas la Tahitia vorto por loka birdo.

Tiu ĉi genro iam inkludis nur la Sudan, la Ultramaran, de Stephen, de Kuhl, kaj la Bluan viniojn (same kiel la formortintaj Sinoto-vinio kaj Konker-vinio); la Koluma vinio estis iam metita en la monotipa genro *Phigys*, kaj la ceteraj kvin specioj estis metitaj en *Charmosyna*. Studo pri la molekula filogenetiko de la viniaj lorioj publikigita en 2020 kondukis al revizio de la genraj limoj.

### Specioj
La genro enhavas 11 speciojn, nome la jenaj:

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Jozefina lorio

**Jozefina lorio** (*Charmosyna josefinae*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. La specio estas endemia de Nov-Gvineo, kie ĝi troviĝas en altaj teroj de la insulo (centra montaro kaj Ciklopaj Montoj. Iliaj naturaj habitatoj estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj de montararbaroj.

## Aspekto 
La Jozefina lorio estas ruĝa kun verdaj flugiloj (kun flavaj mezaj makuletoj), flavpinta vosto, ruĝoranĝa beko, brunecflavaj irisoj ruĝringaj kun helbrunaj okulringoj, kaj nigraj flankoj. Estas rimarkinda larĝa nigra bendo el la okuloj al la antaŭa nuko kun pli blankaj plumetoj kapoverte.

## Dieto 
Ili manĝas nektaron, polenon, florburĝonojn, kaj foje molajn fruktojn.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Dungitaro

En ekonomiko, **dungitaro** estas difinita kiel la tuto de dungitoj en kompanio aŭ entrepreno. Iliaj interesoj estas reprezentitaj rilate al la dunganto fare de la entreprena komitato en la kadro de dungita partopreno. Por sekvi komunajn ekonomiajn kaj sociajn interesojn, kiel ekzemple la finadon de kolektivaj interkonsentoj, dungitaro povas aliĝi al sindikato. Reprezentanto, la tiel nomata reprezentanto de la entreprena komitato, ofte estas nomumita ene de la dungitaro.

En iuj entreprenoj aŭ kompanioj, la estraro instigas la publikigon de dungitara gazeto aŭ establas kompanian bibliotekon por siaj dungitoj. Ŝancoj por "plibonigi la laboran etoson " organizitaj de la estraro por la dungitaro inkluzivas kompaniajn ekskursojn, kompaniajn festenojn aŭ kompaniajn sportojn.

## Vidu ankaŭ 
* laborforto

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Laboro
Kategorio:Dungiĝado
Margareta lorio

**Margareta lorio** (*Charmosynoides margarethae*, kaj ankaŭ *Dukina lorio*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas monotipa en la genro *Charmosynoides*. Ĝi troviĝas en la insularo Salomonoj. Iliaj naturaj habitatoj estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj, kaj plantejoj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

## Taksonomio
La Margareta lorio estis formale priskribita en 1879 fare de la angla pastro kaj ornitologo Henry Baker Tristram el specimeno kolektita ĉe Makira Haveno, en insulo Makira (tiam San Cristoval), Salomonoj. Tristam stampis la duvortan nomon *Charmosyna margarethae*. La specia epiteto estis elektita por omaĝo al la Princino Louise Margareto de Prusio kiu iĝis Dukino de Connaught kaj Strathearn kiam ŝi edziniĝis al la filo de la reĝino Viktorio nome Princo Arthur, Duko de Connaught kaj Strathearn, en 1879. Tiu lorio estis trnaslokigita al sia propra genro, *Charmosynoides*, baze sur studo pri molekula filogenetiko publikigita en 2020. La nomo *Charmosynoides* estas kombino de la genronomo *Charmosyna* kun la Antikva greka *-oides* kun la signifo "simila".

## Distribuado kaj habitato 
La specio troviĝas nur sur la insulo Bougainville kaj 6 insuloj en la Salomonoj. Ĝi estas lokigita specio, kiu forestas de grandaj areoj de vivejo en sia teritorio, kiuj estas eble taŭgaj por ĝi. Ĝi plej ofte troviĝas en pli malaltaj montaraj arbaroj kaj en kokosplantejoj. Ĝi troviĝas de marnivelo ĝis alteco de 1 350 m super marnivelo. Ĝi povas esti nomada kaj loĝi en vivejoj je malsamaj altitudoj.

## Kutimaro kaj ekologio 
La krioj de la Margareta lorio estas ĝenerale pli pepantaj ol tiuj de aliaj specioj de lorioj. Iliaj flugkrioj estas laŭtaj kaj altatonj, dum altaj kriegaj notoj estas faritaj dum manĝado.

### Manĝado 
La lorioj plejparte manĝas nektaron, polenon kaj malgrandajn fruktojn, precipe de *Schefflera*.

## Statuso 
La specio estas vaste disvastigita kaj relative ofta tra sia teritorio, sed la populacio povus rapide malpliiĝi estontece se komenciĝas grandskala komerco de dorlotbestoj. La specio estas konsiderata kiel Malplej Zorgiga fare de BirdLife International kaj la IUCN.

## Birdobredado 
La specio estas komercata en la merkato de dorlotbestoj, sed ekzistas eksporta kvoto de 60 birdoj jare por eviti malpliiĝon de la populacio.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Gardodomo

**Gardodomo**, aŭ **gardistejo**, estas konstruaĵo uzata por loĝigi sekurecan personaron kaj ekipaĵon. Gardistejoj historie estis dormejoj por gardostarantoj aŭ nedeĵorantaj gardistoj

La pli grandaj instalaĵoj povus inkluzivi oficejon de la komandanto, malliberejon kaj kelkajn ĉambrojn, kie unuoj ripozis aŭ atendis sian vicon por plenumi gardodeĵoron. Armiloj ankaŭ estis konservitaj tie.

La konstruado de apartaj gardistejoj disvastiĝis en la 18-a jarcento kaj daŭris ĝis la frua 20-a jarcento. Gardistejoj kutime estis parto de palacaj kompleksoj, memstaraj, kaj kutime situantaj proksime de la ĉefa pordego.

## Vidu ankaŭ 
* gvatoturo (gardista turo)
* gardostaranta budo (gardistejeto)
* blokhaŭso
Kategorio:Konstruaĵoj laŭ tipoj
Kategorio:Gardistoj
Daniel Paul Schreber

**Daniel Paul SCHREBER** (n. la 25-an de julio 1842 en Leipzig; m. la 14-an de aprilo 1911 samloke) estis germana juristo, juĝisto (Prezidanto de la Dresdena Apelacia Kortumo) kaj verkisto.

Schreber estas plej konata hodiaŭ kiel la aŭtoro de sia publikaĵo el 1903 *Denkwürdigkeiten eines Nervenkranken* (*Memoraĵoj de nervoza paciento*), en kiu li detale priskribis psikozon, kion li suferis ekde 1893. Ĉi tiu libro havis grandan influon sur psikologion. . En 1911, Sigmund Freud pridubis la propran interpreton de Schreber kaj prezentis sian vidpunkton en libro titolita *Psikanalizaj Notoj pri Aŭtobiografia Kazo de Paranojo* (*Dementia Paranoides*).  

Carl Gustav Jung, Sigmund Freud, Elias Canetti, William G. Niederland, Zvi Lothane kaj aliaj de tiam, pli-malpli grandmezure, traktis la medicin-psikologian interpreton de ĉi tiuj *memuaroj*. La Saksa Psikiatria Muzeo en Leipzig aparte okupiĝas pri la vivrakonto de la kortega prezidanto, Daniel Paul Schreber.

Interalie, la kazo de Schreber fariĝis disputo inter du gravaj skoloj de psikanalizo, unu, kiu vidas la originon de psikozoj nur en internaj procezoj, kaj la alia, kiu fokusiĝas al la efikoj de eksteraj traŭmatoj.

La rakonto pri Daniel Paul Schreber estas ankaŭ interpretata en la kunteksto de la malutilaj edukaj metodoj de lia patro, Moritz Schreber, fama kuracisto kaj disvastiganto de eksperimentaj edukaj metodoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Germanaj juĝistoj
Kategorio:Mensmalsanuloj
Putjen

**Putjen,** per ĉina skribo **莆田,** per pinjino *Pútián* estas prefektura (triaranga) milionurbo, ankaŭ marhaveno en provinco Fuĝjano en Ĉinio.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 la prefektura loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
La milionurbo kuŝas ĉe la Tajvana Markolo inter Fuĝoŭo kaj Sjamen laŭ la maro, kie enfluas rivero.

## Historio 
Putjen unue fondiĝis kiel administra areo en la jaro 568, poste establiĝis kiel milite administrita urbo en 979. Post la mongola konkero en 1278 la administra sistemo ŝanĝiĝis. La gubernio aperis en 1369. Post la revolucio Ĉinio spertis reformon de sia administra strukturo en 1912.

## Ekonomio 
La ĉefaj produktoj estas ŝuoj, vestaĵoj, elektroniko, maŝinaro, bieroj, fruktoj, legomoj. Tamen menciindas, ke Putjen estas konata pro altkvalitaj falsaĵoj de ŝuoj. Estas ankaŭ vigla komercado en la haveno.
eta|maldekstre|
eta|maldekstre|

## Eduko 
En universitato kaj altlernejo okazas la plej altnivela edukado en Putjen.

## Trafiko 
La prefekturbo estas bone alirebla ĉefvoje, trajne kaj ŝipe. Ponto de la rapida fervojo inter Fuĝoŭo kaj Sjamen transiras la golfon.

## Klimato 
La prefektujo situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 1 552 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed inter marto-septembro pli multe.

## Vidindaĵoj 
* temploj, pagodoj
* en mara insuleto naskiĝis diino Mazu

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Datumbazadministristo

**Datumbaz-administranto**, en ĵargono DBA (*Database Administrator*) - IT-specialisto, kiu administras la datumbazon kaj respondecas pri ĝia ĝusta funkciado. Speciala kazo de komputilsistema administranto.  

La plej oftaj devoj inkluzivas:

* certigante datumsekurecon kaj integrecon (rilate al kreado de sekurkopioj , administrado de uzantkontoj kaj donado de datumpermesoj),
* certigante kontinuan seninterrompan aliron al datumoj,
* optimumigante funkcian rendimenton por donitaj buĝetaj limigoj,
* subteno pri dezajno kaj testado - helpas programistojn kaj inĝenierojn uzi la datumbazon efike.

Iliaj devoj inkluzivas la jenajn:

* Implementi, subteni kaj administri entreprenajn datumbazojn.
* Krei kaj agordi rilatajn datumbazojn .
* Respondecu pri la integreco kaj havebleco de datumoj.
* Dezajnu, deploju kaj monitoru datumbazajn servilojn.
* Dezajnu datendistribuajn kaj stokajn solvojn.
* Certigu la sekurecon de la datumbazo, faru sekurkopiojn , kaj plenumu katastrofrekuperadon.
* Plani kaj efektivigi la provizadon de datumoj kaj aplikaĵoj.
* Ellaboru krizokazajn planojn .
* Dezajnu kaj kreu entreprenajn datumbazojn por progresintaj solvoj.
* Analizi kaj raporti entreprenajn datumojn por subteni decidiĝojn pri komerca inteligenteco.
* Produkti rilatajn entodiagramojn kaj datumfluodiagramojn, skeman normaligon, logikan kaj fizikan lokigon de datumbazoj kaj tabelparametrojn.

Datumbazadministrantoj havas kapablojn kaj kapablojn pri unu aŭ pluraj datumbazadministraj sistemoj, kelkaj ekzemploj estas: Microsoft SQL Server, IBM DB2, Oracle MySQL, Oracle-datumbazo, IBM Informix kaj SQL Anywhere.

## Atestado 
* IBM Certified Advanced Database Administrator – DB2 10.1 for Linux, Unix and Windows
* IBM Certified Database Administrator – DB2 10.1 for Linux, Unix, and Windows
* Oracle MySQL 5.6 Database Administrator Certified Professional
* MCSA SQL Server 2012
* MCSE Data Platform Solutions Expert

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Datumbaza administrado
Kategorio:Datuma regado
Ruĝgorĝa vinio

**Ruĝgorĝa vinio** (*Vini amabilis*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas draste endanĝerigita lorio endemia de Fiĝioj. 

Ĝi estas 18&nbsp;cm longa kaj estas brilverda ĝenerale, kun ruĝaj vangoj, gorĝo kaj femuroj. La vosto estas longa kaj flavpinta. En flugilplumoj videblas dumfluge flava strio en malhela fono. La beko estas oranĝecflava.

 
Tiu birdo troviĝis en la insuloj Viti Levu, Vanua Levu, Taveuni kaj Ovalau. Oni kolektis dek specimenojn en 1923, sed ili estis por lasta fojo registritaj en 1993, kvankam eble ili estis viditaj ankaŭ sur la monto Tomanivi en Viti Levu en 2001. Dua esplorado en Viti Levu en 2001 malsukcesis trovi birdon, same kiel dua serio de esplorado en 2003.

Ĝi plue estas minacata pro habitatoperdo, pro invadantaj ratoj, katoj kaj herpestoj. Oni konas ĝin kiel Kulawai en Fiĝioj kaj estas la birdo kiu montriĝas en la monbileto de 5 Fiĝiaj dolaroj.

## Taksonomio
Tiun specio iam oni atribuis al la genro *Charmosyna*. Poste oni translokigis ĝin al la genro *Vini* baze sur studo pri molekula filogenetiko de lorienoj publikigita en 2020.

## Referencoj
* BirdLife International (2006) Species factsheet: Charmosyna amabilis. Elŝutita el on 4/7/2006

## Eksteraj ligiloj
*BirdLife Species Factsheet.

Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Korektisto

**Korektisto** aŭ **provlegisto** ( latine *corrector*, "korektanto", ankaŭ konata kiel tekstredaktisto, stilredaktisto aŭ simple redaktisto) estas eldonprofesiulo, kiu revizias kaj korektas tekstojn en diversaj stadioj de la redakcia procezo.

Tiu kontrolas presitajn dokumentojn pri ortografio, gramatiko, tipografio, stilo kaj interpunkcio kaj markas erarojn por korekto. 

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Presado
Projektestro

La **projektestro** aŭ **projektdirektoro** respondecas pri la funkcia planado kaj administrado de la projekto. Depende de la projekttipo, ili respondecas pri atingado de la celoj, horaro, kosto kaj trejnado de la projekto. En la planada areo, ili difinas la celojn kaj la rimedojn necesajn por atingi ilin. 

## Kapabloj kaj scioj 
Projekt-administrado estas fako ĉeestanta en multaj sektoroj, kaj la kapabloj kaj scioj, kiujn profesiulo kun la sama diplomo povas posedi, multe varias depende de la sektoro. Jen kelkaj rimarkindaj kapabloj kaj scioj:

# Projekt-administrado
# Inĝeniera projektadministrado
# Teama administrado
# Konstruadministrado
# Konstruprojekta administrado
# Kostokontrolo
# Projekta planado
# Projekta kontrolo
# Infrastrukturadministrado

Tamen, ĉi tiuj kapabloj kaj scioj povas evolui por adaptiĝi al la teknologiaj kaj kulturaj ŝanĝoj de ĉiu momento.

## Vidu ankaŭ 
* projekta inĝeniero
* projekta administrado
* projekta planado
* produkta administrado
* konstrua manaĝero

Kategorio:Manaĝeroj
Kategorio:Konstruaĵa inĝenierado
Kategorio:Projekt-administrado
Suda vinio

**Suda vinio** (*Vini australis*), konata ankaŭ kiel **Blukrona vinio**, estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi troviĝas tra la Insularo Lau (Fiĝioj), Tongo, Samoo, Niuo kaj apudaj insuloj, kiel: ʻAlofi, Fotuhaʻa, Fulago, Futuno], Haʻafeva, Niuafoʻou, Moce, Niuo, Ofu, Olosega, Samoo, Savaiʻi, Tafahi, Taʻu, Tofua, Tongo, Tungua, ʻUiha, ʻUpolu, Varoa, Vavaʻu, kaj Voleva. 

Temas pri 19&nbsp;cm verda lorio kun tre ruĝa gorĝareo, brilblua krono, kaj ventromakulo nuanca el ruĝa supre ĝis purpura malsupre.

## Taksonomio
La Suda vinio estis formale priskribita en 1788 fare de la germana natursciencisto Johann Friedrich Gmelin en lia revizita kaj etenda eldono de la verko de Carl Linnaeus nome *Systema Naturae*. Li metis ĝin kun ĉiuj aliaj papagoj en la genron *Psittacus* kaj stampis la dunoman nomon *Psittacus australis*. Gmelin bazis sian priskribon sur la "Blue crested parrakeet" kiun priskribis en 1781 la angla ornitologo John Latham en sia verko *A General Synopsis of Birds*. Latham kredis, ke lia specimeno devenis el Havajo (Sandviĉaj Insuloj), sed tio estis erara; la specimeno devenis el la Samoaj Insuloj. 

La blukrona lorio estas nun metita en la genron *Vini* kiun enkondukis en 1833 la franca natursciencisto René Lesson. 

La genronomo estas tahitia vorto por loka birdo.

## Kutimaro
Ĝi estas ankoraŭ ofta, sed malpliiĝas sur kelkaj insuloj, ŝajne pro predado fare de ratoj. Ili vizitadas areojn kun florantaj arboj, inkluzive de kokosplantejoj kaj ĝardenoj, kutime en malgrandaj grupoj de malpli ol ĉirkaŭ 15 individuoj aŭ en paroj dum la reprodukta sezono. Ĝi manĝas nektaron, polenon kaj molajn fruktojn, precipe naturajn hibiskojn kaj kokoson. La blukrona lorio nestas en truoj en arboj, sed ankaŭ povas fosi nestkavernojn en terbordoj.

## Referencoj
*Juniper & Parr (1998) *Parrots: A Guide to Parrots of the World*; .
*Forshaw (2006) *Parrots of the World: An Identification Guide*; .

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Starado

alternative=Standing women|eta|270x270ra|Starantaj virinoj**Starado** estas pozicio en kiu la korpo estas tenata en vertikala pozicio kaj subtenata nur per la piedoj. Kvankam ŝajne senmova, starante la korpo ŝanceliĝas iomete tien kaj reen de la maleolo en la sagitala ebeno (ĉi tiu ebeno dividas la korpon duone en dekstran kaj maldekstran flankojn). La ŝanceliĝo dum trankvila starado ofte kompariĝas al la movado de " inversa pendolo ".

Stari en atento estas milita pozo, same kiel stari trankvile, sed ĉi tiuj terminoj ankaŭ estas uzataj en milit-stilaj organizoj kaj en iuj profesioj, kiuj implikas staradon, kiel ekz. modelado.

## La homo kaj bestoj 
eta|dekstre|210ra|Gardisto plenumas sian oficon stare.
La kapablo stari kaj moviĝi sur ambaŭ malantaŭaj kruroj, kune kun la kapablo kapti objektojn per la antaŭaj kruroj, karakterizas la homan specion kaj estis esenca por la evoluo de inteligentaj homoj. 

Homoj estas la unusolaj mamuloj kapablaj konservi ekvilibron starante rekte dum nedifinita tempodaŭro. Homoj lernas stari inter la aĝoj de 8 kaj 12 monatoj.

Aliaj mamuloj kiel homsimioj, kanguruoj kaj surikatoj kapablas stari sur siaj malantaŭaj kruroj nur dum mallongaj tempodaŭroj.

Viraj kanguruoj staras sur siaj malantaŭaj kruroj dum bataloj kun aliaj maskloj, aŭ por impresi inojn. Kanguruoj saltas sur siaj malantaŭaj kruroj je rapidecoj kiuj povas atingi 40 km/h, sed en ambaŭ kazoj ili uzas siajn vostojn por konservi ekvilibron. 

Ĉimpanzoj estis observitaj starantaj sur du kruroj ĉefe dum movado inter arbobranĉoj. 

Unu el la famaj trajtoj de surikatoj estas stari vertikale kaj garde, ĉefe ĉe altaj punktoj sur la tero por detekti predantojn kaj danĝerojn dum la grupanoj serĉas manĝaĵon, sed ĉi tiu stara pozicio pli similas al sidado.

## Bildoj 

Dosiero:Känguru_am_Strand_(31528786155).jpg|Du masklaj kanguruoj starantaj 
Dosiero:Voa_Guinea_chimpanzee_picking_30jan08.jpg|Ĉimpanzo marŝas sur branĉo
Dosiero:Meerkat_(Suricata_suricatta)_with_3_young.jpg|Surikato staranta gardisto
Dosiero:Antibes_rue_des_paveurs_vue.JPG|Virino promenanta sur strato

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kapstaro

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Homoj
Kategorio:Kruro
Kategorio:Piedo
Efim Zelmanov

**Efim Isaakoviĉ ZELMANOV** (naskiĝis la 7-a de septembro 1955 en Ĥarkivo, Ukrainio) estas matematikisto rus-usona. Li estas konata pro siaj fundamentaj kontribuoj al algebro, speciale en la teorio de Lie-algebroj kaj neasocieca algebro.

## Vivo kaj laboro 
Zelmanov studis en la Moskva Ŝtata Universitato kaj doktoriĝis en la Instituto de Matematikaj Problemoj de Mekaniko en Novosibirsko. Post migrado al Usono, li laboris ĉe la Universitato Yale kaj nun profesoras ĉe la Universitato de Kalifornio en San-Diego.

## Matematikaj kontribuoj 
Zelmanov akiris mondan rekonon pro sia solvo de la ĝenerala Burnside-problemo, unu el la plej famaj demandoj en grupteorio. Lia laboro montris, ke ĉiu finigenerita grupo kun ĉiuj elementoj de limigita ordo ne nepre estas finia, donante profundajn rezultojn pri la strukturo de tiaj grupoj.

Li ankaŭ faris decidemajn kontribuojn en la teorio de Lie-algebroj kaj neasocieca algebro, kie li evoluigis novajn metodojn por priskribi ilian strukturon. Liaj rezultoj havis grandan influon en pluraj kampoj de matematiko, inkluzive de reprezenta teorio kaj teoria fiziko.

## Premioj 
* **1994** – Medalo Fields por liaj decidemaj kontribuoj en la studo de algebro kaj solvo de la ĝenerala Burnside-problemo.

## Vidu ankaŭ 
* Medalo Fields

## Referencoj 
* 
* Efim Zelmanov – Fields Medal 1994 ĉe ICM (angle)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ĉe UC San Diego  (angle)

Kategorio:Usonaj matematikistoj
Kategorio:Rusiaj matematikistoj
Kategorio:Ukrainaj matematikistoj
Kategorio:Algebristoj
Kategorio:Medalo Fields
Kontraŭseksumismo

**Kontraŭseksecismo** aŭ **Kontraŭseksumismo** (sed *kontraŭseksista* estu rezervita al kontraŭ diskriminacio bazita sur sekso) estas kontraŭstaro aŭ eĉ malamikeco al seksa konduto kaj sekseco. 

Homoj, kiuj subtenas kontraŭseksemon iel aŭ alie aŭ estas ĝiaj propagandistoj, povas esti nomataj kaj karakterizitaj per la vorto "kontraŭseksulo". Tamen, oni notu, ke la termino "kontraŭseksumismo" malofte estas uzata de kontraŭseksuloj mem.

Historie, tiaj vidpunktoj estis tipe pravigitaj per religiaj kialoj, sed hodiaŭ sekularaj kontraŭseksuloj troviĝas en movadoj kiel *straight edge* kaj profunda ekologio. Fine de la 20-a jarcento, la Internacia Kontraŭseksema Movado (IAM) estis fondita. Kontraŭsekseco ankaŭ tipe kontraŭas romantikan amon. 

Kontraŭseksistoj pravigas sian kontraŭstaron al sekso per argumentoj kiel ekzemple:

* sekseco malfaciligas interpersonajn rilatojn
* Seksa deziro estas primitiva besta instinkto, dum homoj devus esti gvidataj de racio.
* seksa deziro estas malŝparo de energio kaj mono, kiu povus esti uzata pli kreive
* sekso malhelpas la disvolviĝon de spiriteco
* sekso kondukas al subpremo de virinoj fare de viroj
* Por plenumi seksajn dezirojn, homoj ofte uzas mensogojn kaj perforton
* substancoj sekreciitaj en la cerbo dum sekskuniĝo agas kiel drogoj
* Sekso kondukas al senbrida reproduktado, kiu kaŭzas troloĝiĝon. 

Kontraŭseksamaj kredoj estis esploritaj en la *verko Geedzeco kaj Moralo* de Bertrand Russell, precipe en ĉapitro 4-a. Laŭ Russell, la ĉefaj kaŭzoj de kontraŭseksa sento estas ĵaluzo kaj seksa laceco.

Kelkaj kontraŭseksemaj viroj spertas kastradon por limigi sian seksan deziron (kiel Origeno).

## Religioj kaj kontraŭsekseco 
Jesuo Kristo ordonas amon, sed malpermesas avidi, kaj ne nur la edzinon de la proksimulo, sed ankaŭ malpermesas avidi ĝenerale  :Vi aŭdis, ke estas dirite: Ne adultu. Sed mi diras al vi: Ĉiu, kiu rigardas virinon por deziri ŝin, jam adultis kun ŝi en sia koro. - Mateo 5:27-28, *La Sesa Ordono*

* En la katolikismo, sekskuniĝo ekster geedzeco ĉiam estas konsiderata peko kontraŭ la Sesa Ordono. La Eklezio ne kondamnas la agon de sekskuniĝo se ĝi estas kompleta kaj okazas ene de geedzeco.
* Kelkaj gnostikaj konfesioj konsideris materion malbona kaj evitis ĉiajn formojn de korpa plezuro.
* La Ŝejkeroj, radikala protestanta konfesio kiu originis en 18-a-jarcenta Anglio, kondamnas ĉiujn formojn de sekseco (inkluzive de reproduktado). Por konservi sian nombron, la Ŝejkeroj adoptis orfojn.

* Similajn vidpunktojn esprimis la rusa Skoptsj (Q549628).
* Multaj tendencoj en Hinduismo (ekz. Viŝnuismo, Gaudija Vajŝnavismo) kaj Budhismo rekomendas la bezonon limigi seksan agadon al reproduktado ene de geedzeco, kaj konsideras rezignon de ĉi tiu formo de agado kiel la plej altan idealon (ekz. sannjasa, Q1344370).

## Vidu ankaŭ 
* senseksemo
* celibato
* seksa dependeco

## Referencoj 
Kategorio:Sociaj movadoj
Vinio de Meek

**Vinio de Meek** (*Vini meeki*), konata ankaŭ kiel **Lorio de Kuhl** aŭ *Rimatara lorio*, estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas unu el kelkaj specioj de lorioj de la genro *Vini* troveblaj en insuloj Bougainville en Papuo-Nov-Gvineo kaj la Salomonoj. Ilia naturaj habitatoj estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

## Taksonomio
Tiun specion dekomence oni atribuis al la genron *Charmosyna*. Poste oni translokigis ĝin al la genron *Vini* baze sur studo pri molekula filogenetiko de lorioj publikigita en 2020.

Tiu birdo estas unu el sep nomitaj honore de la angla natursciencisto Albert Stewart Meek, kiu kolektis multajn antaŭe nekonatajn birdojn kaj insektojn el Aŭstralio, Nov-Gvineo, kaj la Pacifila mondoregiono.

## Referencoj
* Juniper & Parr (1998) *Parrots: A Guide to Parrots of the World*; .
* Forshaw (2006) *Parrots of the World: An Identification Guide*; .
* Arndt, Thomas (2001): *Lexicon of Parrots*. Arndt Verlag
* 

## Eksteraj ligiloj
* Rimatara lorikeet *Vini kuhlii* species factsheet ĉe Datazone by BirdLife
* Foto de Rimatara lorikeet

Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Palma vinio

**Palma vinio** (*Vini palmarum*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas unu el kelkaj specioj de lorioj de la genro *Vini* troveblaj en Santakruzaj insuloj kaj Vanuatuo. Iliaj naturaj habitatoj estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj kaj plantejoj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

Temas pri tre verda lorio, pli malhela en supraj partoj, pli hela en malsupraj partoj, kaj iom blueca en vizaĝo. Estas flavaj beko, eksteraj vostoplumoj kaj randoj de flugilplumoj.

## Taksonomio
The palma lorio estis formale priskribita en 1788 fare de la germana natursciencisto Johann Friedrich Gmelin en lia reviziita kaj etendigita eldono de la verko de Carl Linnaeus nome *Systema Naturae*. Li metis ĝin kun ĉiuj aliaj papagoj en la genron *Psittacus* kaj stampis la duvortan nomon *Psittacus palmarum*. Gmelin bazis sian priskribon sur la "Palm parrot", kiun priskribis en 1781 la angla ornitologo John Latham en sia *A General Synopsis of Birds*. Latham specifis la devenon de sia specimeno kiel Tanna, unu el la insuloj en Vanuatuo. La palma lorio estis iam metita en la genron *Charmosyna*. Oni movis ĝin en la genron *Vini* baze sur studo pri la molekula filogenetiko de lorioj publikigita en 2020. *Vici* estis enkondukita en 1833 fare de la franca natursciencisto René Lesson.

## Referencoj
* Juniper & Parr (1998) *Parrots: A Guide to Parrots of the World*; .
* Forshaw (2006) *Parrots of the World: An Identification Guide*; .
* Arndt, Thomas (2001): *Lexicon of Parrots*. Arndt Verlag
* 

## Eksteraj ligiloj
*BirdLife Species Factsheet.

Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Abstino de seksumo

[[Dosiero:Purity-Rings.jpg|alternative=Metal ring engraved with "my beloved [...] will wait"|eta|Pureca ringo estas portita de iu junuloj dediĉitaj al la praktiko de seksa abstenio.]]**Seksa abstinado** estas la praktiko eviti iujn aŭ ĉiujn aspektojn de homa sekseco pro medicinaj, psikologiaj, juraj, sociaj, financaj, filozofiaj, moralaj aŭ religiaj kialoj. Sensekseco estas aparta de seksa abstinado, kaj celibato estas seksa abstinado ĝenerale motivita de la personaj aŭ religiaj kredoj de individuo.  Seksa abstinado antaŭ geedziĝo estas postulata en iuj socioj per sociaj normoj aŭ, en iuj landoj, eĉ per leĝo, kaj estas konsiderata parto de ĉasteco.

Abstinado povas esti libervola (kiam individuo elektas ne havi seksajn agadojn pro moralaj, religiaj, filozofiaj kialoj, ktp.) aŭ kontraŭvola, kiel rezulto de sociaj cirkonstancoj (kiam iu ne povas trovi pretajn sekspartnerojn, ekzemple vidu Inseloj) aŭ deviga laŭleĝe (ekzemple en iuj landoj kie seksaj agadoj ekster geedzeco estas kontraŭleĝaj, puninda en malliberejoj, ktp.).

**Seksa abstinado** povas inkluzivi abstinadon de sekso ĝenerale, aŭ de specifaj specoj de seksa agado kiel ekzemple buŝa, anusa aŭ vagina seksumado. Seksa abstinado povas esti asociita kun religiaj aŭ etikaj kredoj, kaj ankaŭ povas esti uzata kiel metodo de kontraŭkoncipado aŭ protekto kontraŭ sekse transdoneblaj infektoj. 

Seksa abstinado povas esti provizora aŭ permanenta, kaj povas esti praktikata individue, kiel paro, aŭ kiel komunumo. Kelkaj homoj elektas seksan abstinadon kiel manieron eviti la riskojn asociitajn kun sekso aŭ kiel manieron konservi sian virgecon ĝis geedziĝo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Danĝera por Neplenaĝuloj*, libro de Judith Levine kiu traktas seksan moralecon en Usono
* virgeco
* 4B movado
*antaŭgeedziĝa seksrilato

## Eksteraj ligiloj 
* Chastityproject.Com
* Chastity.Com
* Nacia Abstenio Clearinghouse
* Scienco eltrovas la fiziologian valoron de kontinenco de d-ro. R. W. Bernard

Kategorio:Sekseco
Kategorio:Fekundeco
Kategorio:Fraŭleco
Kategorio:Asketismo
Imre Lévay

**Imre Lévay** [lEvai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Lévay Imre** estis hungara piarista monaĥo, instruisto, redaktoro. Lia familia nomo estis *Kozák* ĝis 1861.
eta|

 naskiĝis  en Makó, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 dum la gimnaziaj jaroj aliĝis al la piaristoj en Temeŝvaro en 1861. Post la novicado li finis la gimnaziajn jarojn en Kecskemét, Szeged kaj Kolozsvár. Li komencis sian pedagogian karieron en Vác en 1865, post 2 jaroj li akiris pedagogian licencon, ankaŭ pastriĝis, supozeble tiutempe li monaĥiĝis, fine en 1871 li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Inter 1867-1874 li instruis en piarista gimnazio de Pest (urbo), poste li estis gimnaziestro kaj monaĥejestro en Veszprém (urbo). Inter 1877–1884 li estis ankaŭ ĉefredaktoro de loka gazeto, poste li eldonis alian lokan katolikan gazeton. En 1887 li estis gimnaziestro en urbo Pest, samtempe li ricevis altan monaĥan postenon. Ekde 1891 li gvidis la piaristojn en la tuta lando.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Kalobiotica vagy a szépélettan vázlata.* (1872)
* *Népiskolai magyar nyelvtan.* (bazlerneja lernolibro, 1904; 7-a eldono: 1923)

## Memorigiloj 
* reliefa memortabulo en Makó (vidu la foton!)
 
## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun bildo
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Vinio de Kuhl

**Vinio de Kuhl** (*Vini kuhlii*), konata ankaŭ kiel **Lorio de Kuhl** aŭ *Rimatara lorio*, estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas unu el kelkaj specioj de lorioj de la genro *Vini* troveblaj en insuloj tra Suda Pacifiko. Nicholas Aylward Vigors nomis ĝin *kuhlii* en 1824 laŭ Heinrich Kuhl, germana ornitologo kies esplorado pri papagoj *Conspectus psittacorum* estis aperinta en 1819.

## Aspekto
eta|maldekstre|210ra|Kontrasto inter ruĝa fronta koloro kaj verdaj supraj partoj.
Ĝi estas rapide fluganta lorio kun vigla plumaro; verdaj dorso, flugiloj kaj krono, bluaj nuko kaj kruroj kaj brilruĝaj malsupraj flankoj kaj vangoj. La averaĝa longo estas 19 centimetroj kaj la averaĝa pezo estas 55 gramoj.

## Habitato
La vivejo de la Kuhl-lorio estas naturaj tropikaj humidaj malaltebenaĵaj arbaroj kaj plantejoj. Kiel ĉiuj Vini-lorioj, ĝi estas nektaromanĝulo, kaj havas brosecan langon por akiri la nektaron. En insuloj senigitaj je indiĝenaj arbaroj kaj kovritaj per vastaj kokosplantejoj, ĝi troviĝas ekskluzive en tiuj areoj. Ĝi iam ĉeestis en la Kukinsuloj, sed nun limiĝas al insuloj de Franca Polinezio (trovebla nur sur la insulo Rimatara) kaj estis enkondukita en Kiribato. Ĝi estis reenkondukita al Atiu, en la Kukinsuloj, en 2007.

## Minacoj 
En la Kukinsuloj, la Kuhl-lorio estas ekspluatita pro siaj ruĝaj plumoj. Ili ankaŭ estas kaptitaj por la internacia birda komerco. Nigraj ratoj estis enkondukitaj en sian indiĝenan teritorion fare de eŭropanoj kaj nun estas predantoj de la lorio. La birdo ankaŭ alfrontas konkurencon kaj la ĝenojn de nestoj fare de la ordinara minao.

## Referencoj
* Juniper & Parr (1998) *Parrots: A Guide to Parrots of the World*; .
* Forshaw (2006) *Parrots of the World: An Identification Guide*; .
* Arndt, Thomas (2001): *Lexicon of Parrots*. Arndt Verlag
* Chong F, Kape J. (2010). "'Ia ora te 'Ura! Vive le 'Ura! 'Ura, un tres bel oiseau endemique de Rimatara menace", Bulletin de la Société des Études océaniennes, (319): 10–33. Menciita en http://www.seo.pf/bseo-319.html Volume 311 en http://bibnum.upf.pf/items/show/881#?c=0&m=0&s=0&cv=0
* 

## Eksteraj ligiloj
* Rimatara lorikeet *Vini kuhlii* species factsheet ĉe Datazone by BirdLife
* Foto de Rimatara lorikeet

Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Brusta doloro

**Brustdoloro** estas simptomo, kiu povas esti asociita kun diversaj malsanoj. Ĝi estas ĝenerale konsiderata krizo kaŭzita de angino aŭ miokardia infarkto, kiuj estas kormalsanoj. Tamen, brustdoloro ankaŭ povas okazi pro kialoj krom kormalsano.

Mallonge, ĝi estas brustdoloro aŭ malkomforto, kutime en la antaŭa parto de la brusto. povas esti priskribita kiel akra, obtuza, pezo aŭ premo.  Rilataj simptomoj povas inkluzivi doloron en la ŝultro, kolo, makzelo, brako aŭ supra abdomeno, kune kun naŭzo, ŝvitado aŭ spirmanko.  Ĝi povas esti dividita en " korrilatan doloron " kaj "ne- koran doloron ".  Doloro pro nesufiĉa sangofluo al la koro nomiĝas angino.  Homoj kun diabeto aŭ pli maljunaj homoj povas havi malpli klarajn simptomojn. 

Gravaj kaj relative oftaj kaŭzoj inkluzivas akutajn koronariajn sindromojn kiel akuta miokardia infarkto (31%), pulma embolio (2%), pneŭmotorakso, perikardiito (4%), aorta dissekcio (1%), kaj ezofaga krevo.  Aliaj oftaj kaŭzoj inkluzivas gastroezofagan refluksan malsanon (30%), muskolan aŭ skeletan doloron (28%), pulminflamon (2%), zostero (0.5%), pleuriton, traŭmatan doloron kaj angorneŭrozojn.  Determini la kaŭzon de brustdoloro baziĝas sur la anamnezo, fizika ekzameno kaj aliaj medicinaj testoj de la persono.  Tamen, ĉirkaŭ 3% de koratakoj estas komence preteratentitaj.

Kuracado por brustdoloro baziĝas sur la subesta kaŭzo.  Komenca kuracado ofte inkluzivas la medikamentojn aspirinon kaj nitroglicerinon.  Respondo al kuracado kutime ne indikas ĉu la doloro rilatas al la koro.  Kiam la kaŭzo estas neklara, la persono povas esti plusendita por plia taksado.

Brustdoloro respondecas pri ĉirkaŭ 5% de vizitoj al urĝejoj.  En Usono, ĉirkaŭ 8 milionoj da homoj venas al la urĝejo kun brustdoloro ĉiujare.  El ĉi tiuj, ĉirkaŭ 60% estas enregistritaj en hospitalo aŭ observada unuo.  La kosto de vizitoj al urĝejoj pro brustdoloro en Usono estas pli ol 8 miliardoj da dolaroj ĉiujare.  Brustdoloro respondecas pri ĉirkaŭ 0.5% de vizitoj al urĝejoj inter infanoj.

## Referencoj 
Kategorio:Doloro
Kategorio:Torso
Kategorio:Torako
Heinrich-Ehrhardt-gimnazio

eta|Heinrich-Ehrhardt-gimnazio (Zella-Mehlis, 2013)
La **Heinrich-Ehrhardt-gimnazio** (germane: *Heinrich-Ehrhardt-Gymnasium*) estas lernejo por ĉ. 350 lernantoj en Zella-Mehlis, Germanujo (Alte Straße 69). De aŭgusto 2025 estas ĝia estro Daniel Greiner.

En 1968 fondighis samsitue kvara politeknika supera lernejo, la institucio *POS Magnus Poser* por anoj de la klasoŝtupoj 1 ĝis 10. Nomiĝis ĝi por la komunisto Magnus Poser. En la 1970-aj jaroj alvenis apuda normigita ejo. Ambaŭ partojn unuigis koridoroj. En 1976 oni aldonis gimnastikejon kaj novan alon. En la 1980-aj jaroj frekventis ĝin averaĝe inter 650 kaj 700 lernantoj kaj po 36 lernantojn instrui kune ne estis malrare en Zella-Mehlis. Interesa specialaĵo estis la oferto de instruo de la franca lingvo ankoraŭ dum komunisma GDR kie la subuloj devis ĉiuj lerni la apenaŭ praktikotan rusan lingvon.

Post Turniĝo kaj transpreno de la uestgermana lernejsistemo la tuto iĝis gimnazio, ĝis 2001 sub la nomo *Staatliches Gymnasium zu Zella-Mehlis*. Poste oni decidis honori la inventiston kaj lokan aŭtomobilan pioniron Heinrich Ehrhardt per lernejo-bapto laŭ li. En 2014 startis kunlaborado kun la *Ŝparkaso Rhön-Rennsteig*.

Okulfrapas la multo da sportaj pintatingoj de la lernantaro: ekz. je skikurado kaj la tempo inter 1933 kaj 1945. Eĉ stumbliga ŝtoneto povis metiĝi danke al esploroj fare de lernantoj. Ĝis 2019 ekzistis interŝanĝoj kun partnera lernejo je Franclando. Esperanto-instruado ne ofertatas.

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo
* pri historiaj detaloj - fare de *Geschichts- und Museumsverein*
* oficiala prezento - paĝaro de ThILLM

## Notoj 
Kategorio:Zella-Mehlis
Kategorio:Gimnazioj en Turingio
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1968
Hermann Pusch

eta|Hermann Pusch
**Hermann PUSCH** (naskiĝinta la  en Hildburghausen, mortinta la  en Meiningen) estis germana instruisto gimnazia kaj regionhistoriisto por la societo *Hennebergia-frankonia historiklubo*.

Estante filo de justica oficisto (kiu baldaŭ estis enpostenigita je Meiningen), li frekventis la Bernhardinum-gimnazion. Sekvis de 1885 mallonga studo de teologio, poste de filologio en Jena kaj Halle. En Halle ankaŭ sukcese li doktoriĝis. Celo profesia lia estis io kun klasika filologio kaj la imagigo de la Antikveco. En 1891 li fariĝis instruisto pri la latina, historio kaj geografio ĉe la Reala gimnazio de Meiningen. Ĝin li dum la Vajmara Respubliko ankaŭ estris. Publikon eksterlernejan li allogis per multaj esploroj kaj eseoj pri la regiona historio, do aparte rilate al la tradicia teritorio de Hennebergio kaj Frankonio.

## Skribaĵoj (elekto) 
* *Quaestiones Zenodoteae*. Niemeyer, Halle a.S. 1890 (=Dissertationes philologicae halenses, 11,2)
* "Vom Hausstand und Haushalt einer Thüringer Bürgerfamilie im 16. Jahrhundert (Bürgermeister Jacob Keltz in Saalfeld a.d. Saale)". Ĉe: *Bericht des Herzoglichen Realgymnasiums zu Meiningen über das Schuljahr 1900/1901,* p. 3–40.
* kun Georg Lilie: *Führer durch das Museum des Hennebergischen altertumsforschenden Vereins*. Keyßner, Meiningen 1912.
* *Denkschrift zur Erinnerung an die 100jährige Jubelfeier des Inf.-Rgts. Herwarth von Bittenfeld (1. Westf.) Nr 13 am 2.–4. Juli 1913*. Coppenrath, Münster 1913.
* "Zur Baugeschichte der Marienkirche in Meiningen" - ĉe Wilhelm Dersch: *Der Heidelberger Humanist Adam Wernher von Themar und seine Beziehungen zur hennebergischen Heimat*. Brückner & Renner, Meiningen 1916 (=Neue Beiträge zur Geschichte deutschen Altertums, 27) (interreta teksto).
* *Das Meininger Franziskanerkloster: mit einem Urkundenbuch*. Brückner & Renner, Meiningen 1919 (=Neue Beiträge zur Geschichte deutschen Altertums, 29) (interreta teksto).
* *Kloster Rohr: Festschrift zum 100jährigen Jubiläum des Vereins am 14. November 1932*. Keyßner, Meinungen 1932 (=Neue Beiträge zur Geschichte deutschen Altertums, 37) (interrete).
* *Meiningen. Aufsätze zur Stadtgeschichte*. Brückner & Renner, Meiningen 1937 (=Volkstümliche Schriftenreihe des Hennebergisch-fränkischen Geschichtsvereins, 2/3).

## Notoj 
Kategorio:Regionhistoriistoj
Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj
Kategorio:Lernejestroj
Kategorio:Homoj rilataj al Meiningen
Kategorio:Hildburghausen
Kantono Elmore (Idaho)

La **kantono Elmore** - angle *Elmore County* - estas kantono de Usono en la subŝtato Idaho. La administra centro estas la urbo '''' (). La kantono estis fondita je la  per ago de la usona kongreso. Ĝi estas nomita laŭ la minejoj Ida Elmore, la plej granda produktanto de arĝento kaj oro de la regiono en la 1860-aj jaroj.

Laŭ la censo de aprilo [[]], kiu aktualiĝos nur post dek jaroj, en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Kantonoj de Idaho
Potenca vento, malantaŭaj haroj

**Potenca vento, malantaŭaj haroj** () estas kanto de la japana VOCALOID-produktanto, Yukopi. Ĝi uzas la voĉon de Kaai Yuki, kaj la muzika video estis alŝutita al niconico kaj YouTube la 15-an de marto 2023.

## Kanto-klarigo, muzika video 
La kanto priskribas situacion, kie oni eliras eksteren kaj la vento estas forta, farante la hararanĝon olbeka. La ĉarma ilustraĵo, popa sono, kaj la registrilo ludata en la interludo kreas dependigon. La aŭtoro Yukopi kutime afiŝas mallongajn kantojn de ĉirkaŭ 30 sekundoj kaptantajn ĉiutagajn okazaĵojn en Twitter, kaj ĉi tiu kanto sekvas tiun stilon, estante malpeza enhavo facile disvastigebla en SNS. La animacio de la muzika video estas respondeca de Ozu. La knabino aperanta en la MV estas Kaai Yuki, uzata kiel voĉo, kaj multaj instrumentoj familiaraj en elementa lernejo estas desegnitaj.

## Reago, takso 
La 12-an de aprilo 2023, ĝi akiris la unuan lokon en la "Niconico VOCALOID SONGS TOP20" de Billboard JAPAN, kaj la 10-an de majo, ĝi akiris la unuan lokon dum 5 sinsekvaj semajnoj, fariĝante la plej alta rekordo de unuaj lokoj en tiu ĉarto. En decembro, ĝi akiris la unuan lokon de la jaro por la unua fojo en tiu ĉarto.Multaj sekundaraj kreaj videoj kiel "kantita" estas generitaj, kaj la disvastiĝo de UGC kontribuis al la rezultoj en la ĉarto. La 6-an de majo, la reproduktaj nombroj en YouTube superis 10 milionojn, kaj en Niconico Videos ĝi superis 1 milionon. En la sama tago, forta vento blovis ĉefe en la Kanto-regiono, kio ankaŭ altiris atenton al ĉi tiu kanto. La 2-an de novembro 2024, la reproduktaj nombroj en YouTube superis 100 milionojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Potenca Vento, Malantaŭaj haroj (Japana)
* Potenca Vento, Malantaŭaj haroj (Esperanto)

Kategorio:Japanaj kantoj