open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Platizooj

alternative=Плоский червь Pseudoceros monostichos|eta
alternative=Pseudobiceros bedfordi, um platelminte|eta|*Pseudobiceros bedfordi*
La parafiletikaj **Platizooj** aŭ en la latina scienca nomo "Platyzoa" estas grupo de protostomaj nesegmentitaj animaloj proponita de Thomas Cavalier-Smith en 1998. Cavalier-Smith inkludis en *Platyzoa* the la filumon *Platyhelminthes* (aŭ platvermoj), kaj novan filumon, nome *Acanthognatha*, en tio kie li arigis kelkajn antaŭe priskribitajn filumon de mikroskopaj animaloj. Pli ĵuse ĝi estis priskribita kiel parafiletika, enhavanta la taksonojn *Rouphozoa* kaj *Gnathifera*.

## Filumoj
* *Rouphozoa*
** Platvermoj
** *Gastrotricha*
* *Gnathifera*
** *Syndermata*
*** Rotiferoj
*** *Seisonida*
*** *Acanthocephala*
** *Gnathostomulida*
** *Micrognathozoa*
** *Cycliophora*

## Referencoj
Gastrotricha

275px|dekstre|eta|*Lepidodermella squamata* (*Chaetonotida*).
La **gastrotriĥuloj** (nome filumo *Gastrotricha*) estas grupo de mikroskopaj (0.06-3.0 mm), vermecaj, kun falsa *coelom* animaloj, kaj estas tre amplekse distribuita kaj abunda en nesalakvaj kaj maraj medioj. Ili estas ĉefe bentaj kaj vivas en la *perifito*, nome la tavolo de fajnaj organismoj kaj detrito kiuj troviĝas en la marfundo kaj la fundoj de aliaj akvejoj. La majoritato vivas en kaj inter partikloj de sedimento aŭ en aliaj submerĝitaj surfacoj, sed kelkaj specioj estas surteraj kaj vivas sur tero en la filmo de akvo kiu ĉirkaŭas grunderojn. Gastrotriĥuloj estas dividataj en du ordoj, nome *Macrodasyida* kiuj estas maraj (escepte ĉe du specioj), kaj *Chaetonotida*, kelkaj el kiuj estas maraj kaj kelkaj nesalakvaj. Oni priskribis preskaŭ ok cent specioj de gastrotriĥuloj.
Villeneuve-le-Roi (stacidomo)

**Villeneuve-le-Roi** estas franca stacidomo sur linio C de RER, situanta en komunumo Villeneuve-le-Roi en departemento Val-de-Marne, en regiono Francilio.

## Stacidomo 
Ĝi estis malfermita en 1914 de "Compagnie du chemin de fer de Paris à Orléans" (PO).

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Paris-Austerlitz - Bordeaux-St-Jean (570000).

## Interkonektoj 
*  KSVM Bord de l'Eau Centaure Licorne
*  N133

## Vidu ankaŭ 
* RER de Francilio
* RER de Francilio C
* Stacidomoj de RER de Francilio
* Villeneuve-le-Roi

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:RER de Francilio C
Kategorio:Fervojaj stacioj en Val-de-Marne
Kategorio:Villeneuve-le-Roi
33532 Gabriellacoli

**33532 Gabriellacoli** estas tre malgranda neordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la italaj astronomoj Andrea Boattini kaj Luciano Tesi elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Gabriella Coli*, elementan lernejan instruistinon de la unua malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Andrea Boattini
Kategorio:Malkovrita de Luciano Tesi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
33534 Meiyamamura

'*33534 *Meiyamamura''''' estas tre malgranda sed tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Mei Yamamura*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2016 pro sia projekto en teamo pri energio. Ŝi estis lernantino ĉe la Nacia Kolegio pri Teknologio de Jonago (gubernio Tottori, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Arnold Gara

**Arnold GARA,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gara Arnold** estis hungara pentristo, grafikisto, ceramikisto.

Arnold Gara https://www.biralat.hu/muveszek/gara_arnold.515.html?pageid=56  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
maldekstre|eta|Memportreto de Arnold Gara
eta|Pentraĵo de Arnold Gara: Nude (1910)

## Biografio 
Arnold Gara studis mallongan tempon en Reĝa Industriarta Altlernejo, same en privata pentrolernejo de Ferenc Szablya-Frischauf kaj Artistkolonio (Nagybánya) (1906), fine en Germana Regno. Li debutis en ekspozicio en 1905. Por vivteni sin, li havis ankaŭ fotatelieron. En 1912 li ilustris libron de Zsigmond Móricz, kiu portis tutlandan konatecon. Dum la 1-a mondmilito li apartenis al la informa stabo, dum la Hungara Sovetrespubliko li kreis poŝtmarkojn kaj afiŝojn. Spite la sukcesojn li mortigis sin.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1905)
* Vieno, Dresdeno, Munkeno

## Elektitaj artaĵoj 
* ilustraĵoj en arta revuo „Kéve könyve” (1912-1913)
* akvafortoj en volumo: Aleksandr Puŝkin: Eŭgeno Onegin (1920)
* *Magyar Parnasszus* (1926, kolektita albumo pri akvafortoj)
* porcelanoj (1928)
* vidu la subajn bildojn!

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildoj 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio

Gara Self-portrait 1920.jpg|Memportreto (1920)
Gara Self-portrait 1927.jpg|Memportreto (1927)
Gara Still-life 1914.jpg|Aĵpentraĵo kun blua glaso, tekruĉo kaj flava vazo (1914)
Gara Fishing Boats on the Sió.jpg|Fiŝistaj boatoj sur Sió
Gara Hillside in Sunshine 1908.jpg|Monteto kun sunradiado
Gara Gulácsy in Fancy Dress 1908.jpg|En masko de Gulácsy (1908)
Gara Boy Playing the Lute 1912.jpg|Knabo liutas (1912)
Gara Thirst for Knowledge 1919.jpg|Deziro pri scioj (1919)
Gara The Grave of Endre Ady 1924.jpg|Tombo de Endre Ady (1924)
Gara The Poet's Dream 1926.jpg|Sonĝo de poeto (1926)
Gara Remembrance 1926.jpg|Rememoro (1926)
Gara War 1926.jpg|Milito (1926)

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj ilustristoj
Kategorio:Hungaraj ceramikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ádám Gáll

**Ádám Gáll,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gáll Ádám** estas hungara pentristo.

Ádám Gáll https://galeriasavaria.hu/muveszek/gall-adam-(1953-)/ naskiĝis la  en Debrecen.
 
## Biografio 
Ádám Gáll akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1978. Lia plej grava instruisto estis Simon Sarkantyu. En la 1980-aj jaroj krom la pentrado li okupiĝis ankaŭ pri poemado kaj instruado. Ekde 1992 li daŭre ekspoziciis. Li ricevis premiojn inter 2000-2011.

## El solaj ekspozicioj 
* Rheineck SG (1992, 1993)
* Budapeŝto (2001, 2006, 2010)
* Szentendre (2008)

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Esztergom (1993, 1997, 2000)
* Budapeŝto (1998, 2002)
* Arthalo Budapeŝto (2000)
* Szeged (2001, 2003, 2005)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Kis hungaricum
* Kaleidoszkóp
* Törésvonal
* Tájvakolat

## Lia libro 
* *Terrénum* (2009) http://www.galladam.hu/

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Gnathostomulida

alternative=Gnathostomula paradoxa Sylt.tif|eta|Gnathostomula paradoxa Sylt
***Gnathostomulida***, aŭ *Gnatostomuledoj*, estas malgranda filumo de preskaŭ mikroskopaj maraj animaloj. Ili loĝas en sablo kaj koto ĉe neprofundaj marbordaj tajdaj akvoj kaj povas survivi en medioj kun relative malalta kvanto da oksigeno. Ili estis por la unua fojo rekonataj kaj priskribitaj en 1956.

Plej gnatostomuledoj estas 0.5 al 1 milimetrojn longaj. Ili estas ofte sveltaj al fadenformaj vermoj, kun ĝenerale travidebla korpo. Ĉe multaj *Bursovaginoidea*, unu el la ĉefaj grupo de gnatostomuledoj, la kolregiono estas iomete pli mallarĝa ol la cetero de la korpo, kio havigas al ili distingan kapon.

## Ordoj kaj subordoj 
* *Filospermoidea*
* *Bursovaginoidea*
** *Conophoralia*
** *Scleroperalia*

## Notoj 
Kategorio:Platizooj
Kategorio:Maraj prabuŝuloj
Lobopodia

**Lobopodiuloj** aŭ **lobopodianoj** estis membroj de neformala grupo *Lobopodia*, Snodgrass 1938, (el la greka, signife "senpinta piedo") nome vermeca taksono kun ĝermecaj kruroj.

La konsidero de la *Lobopodia* koncepto varias el aŭtoro al aŭtoro. Ties plej limigita senco referencas al serio de ĉefe kambriaj panartropodaj taksonoj de flekseblaj organismoj kun nesegmentitaj membroj – por ekzemplo *Aysheaia*, *Hallucigenia* kaj *Xenusion*. Pli larĝa difino de *Lobopodia* aligus ankaŭ la nunajn filumojn *Onychophora* kaj *Tardigrada*. La plej larĝa difino proponas ke (monofiletikaj) superfilumo *Lobopodia* enhavi ĉiujn el la tri panartropodaj filumoj.

La plej antikvaj preskaŭ-kompletaj fosiliaj lobopodiuloj datas el Malsupra Kambrio; oni konas kelkajn ankaŭ el Ordovicio, Silurio kaj Karbonifero Lagerstätten. Kelkaj portas malmoligitajn ungojn, platojn aŭ spinojn, kiuj estas ofte konservitaj kiel karbonigitaj aŭ mineraligitaj mikrofosilioj en Kambriaj tavoloj.

## Notoj 

Kategorio:Formortintaj bestoj
Kategorio:Fosilioj
Imre Kocsis

**Imre Kocsis** [koĉiŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kocsis Imre** estis hungara pentristo, altlerneja instruisto.

Imre Kocsis http://www.kieselbach.hu/muvesz/kocsis-imre_10073 naskiĝis la  en Makó, li mortis la  en Szentendre.

## Biografio 
Imre Kocsis akiris diplomon en Hungara Belarta Altlernejo de Budapeŝto en 1966. Liaj plej gravaj instruistoj estis János Kmetty, György Kádár kaj György Z. Gács. Inter 1967 kaj 1970 (poste en 1989 kaj 1997) li havis stipendiojn. Ekde 1969 li vivis en Szentendre, en la sama jaro li estis asistanto, katedrestro en 1991. Inter 1977-1990 li gvidis artistkolonion en sia naskiĝurbo. Li studvojaĝis ekzemple en Moskvo (1961), Parizo, Venecio (1968), Havano (1987), Usono (1997). Li ricevis premiojn inter 1985-2009. Kelkfoje li okupiĝas pri grafikaĵoj, ceramikaĵoj, fotadoj.

## El solaj ekspozicioj 
* Makó (1966, 1977)
* Munkeno (1979)
* Budapeŝto (1985, 1994, 1998)
* Győr (1994, 1998, 2002)
* Graz (2001)
* Szentendre (2006)

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Stokholmo (1971)
* Bonaero (1977)
* Venecia Bienalo (1980)
* Arthalo Budapeŝto (1985)
* Budapeŝto (1991, 1996, 2006)

## Elektitaj pentraĵoj, artaĵoj 
* Előszoba (1972)
* Külváros (1978)
* Szivárványkaszás
* Lakodalom (1991–2000)
* Paris, az én Bakonyom

## Elektitaj disĉiploj 
* József Gaál (pentristo)
* Tibor Gáll
* Gyöngyi Gallusz
* Katalin Kádár
* István Madácsy
* György Verebes
* Gábor Záborszky

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Marcel Schwob

**Mayer André Marcel SCHWOB**, konata kiel Marcel Schwob (23a de Aŭgusto 1867 – 26a de Februaro 1905), estis juda franca verkisto el la movado de simbolismo plej bone konata pro siaj mallongaj historioj kaj sia literatura influo super aŭtoroj kiel Jorge Luis Borges kaj Roberto Bolaño. Li estis nomita "superrealisma pioniro". Aldone al ĉirkaŭ cento da mallongaj rakontoj, li verkis ĵurnalismajn artikolojn, eseojn, biografiojn, literaturajn reviziojn kaj analizojn, tradukojn kaj teatraĵojn. Li estis tre bone konata kaj respektita dum sia vivo kaj amikiĝis kun granda nombro de intelektuloj kaj artistoj de sia epoko.

## Verkoj 
### Rakontaroj 
* *Cœur double* (1891)
* ''Le Roi au masque d'or* (1892)
* *Mimes* (1893)
* *Le Livre de Monelle* (1894)
* *La croisade des enfants* (1896)
* *Vies imaginaires* (1896)
* *La Porte des rêves* (1899)
* *La lampe de Psyché'' (1903)

### Rakontoj nekolektitaj dum lia vivodaŭro 
* "L'épingle d'or" (1889)
* "Articles d'exportation" (1890)
* "Les noces du Tibre" (1890)
* "Blanches-mains", "La Démoniaque", "Barbe-Noire" (1892)
* "Rampsinit", "L'origine", "La maison close", "La main de gloire" (1893)
* "Vie de Morphiel, demiurge" (1895)
* "Dialogues d'Utopie" (1905)
* "Maua" (presita nur en 2009)

### Aliaj rakontoj 
* "Le deuxième Phédon" kaj "L'Île de la liberté" (1892)
* "Les marionettes de l'amour" kaj "La femme comme Parangon d'art" (1896)

### Teatro 
* *Jane Shore* (kun Eugène Morand, 1900)
* *Jane Shore, dramo en kvin aktoj* (kun Eugène Morand, 1901)

### Ne-fikcio 
* ''Étude sur l'argot français* kun Georges Guieyesse (1889)
* *Le jargon des coquillards en 1455* (1890)
* *Spicilège* (1896)
* *La Légende de Serlon de Wilton* (1899)
* *Mœurs des diurnales* (kiel Loyson-Bridet, 1903)
* *Le Parnasse satyrique du XVe siècle* (1905)
* *Il Libro della mia Memoria* (1905)
* *François Villon* (1912)
* *Chroniques* (1981)
* *Will du moulin* (1992)
* *Vers Samoa* (2002)
* *Un Don Quichotte égoïste*
* *Merlin Coccaïe''

## Notoj 
Kategorio:Francaj judoj
Kategorio:Francaj poetoj
Kategorio:Francaj verkistoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Simbolismaj verkistoj
Kategorio:Francaj fantastaj verkistoj
Kategorio:Francaj tradukistoj
Kategorio:Tradukistoj el la angla lingvo
Kategorio:Tradukistoj al la franca lingvo
Kategorio:Homoj kun juda kulturo
Kategorio:Entombigitoj en la tombejo de Montparnasse
Symbion

alternative=Symbion pandora wikipedia.jpg|eta|Symbion pandora wikipedia
***Symbion*** estas la latina scienca nomo de genro de akvaj animaloj, malpligrandaj ol 0.5 mm larĝe, kiu troviĝas vivantaj ligitaj al la korpoj de malvarmakvaj omaroj. Ili havas sakoformajn korpojn, kaj tri distingitaj diferencajn formojn en diversaj partoj de siaj du-stadiaj vivocikloj. Ili aspektas tiom diferencaj el aliaj animaloj ke ili estis atribuitaj al sia propra, nova filumo *Cycliophora* tuj post ili estis malkovritaj en 1995. Tiu estis la unua nova filumo de multĉela organismo malkovrita ekde la *Loricifera* en 1983.

## Notoj 
Kategorio:Platizooj
Foronidoj

eta|dekstra|Anatomio de plenkreska foronido.
**Foronidoj** (scienca nomo *Phoronida*, foje nomataj hufumaj vermoj) estas malgranda filumo de marbestoj kiuj filtromanĝas per *lofoforo* (nome "krono" de tentakloj), kaj konstruas rektajn tubojn de ĥitino por subteni kaj protekti siajn mildajn korpojn. Ili vivas en plej el la oceanoj kaj maroj kiaj la Arkta Oceano sed eksklude ĉe la Antarkta Oceano, kaj inter la intertajda zono kaj ĉirkaŭ 400 metrojn suben. Plej plenkreskaj foronidoj estas 2 cm longaj kaj ĉirkaŭ 1.5 mm larĝaj, kvankam la plej grandaj estas 50 cm longaj.

## Genroj 
* Phoronis Wright, 1856
* Phoronopsis Gilchrist, 1907
* †Diversipora?
* †Hederella?
* †Cytosporella?
* †Hederopsis?
* †Hernodia?

## Notoj
Limnognathia

***Limnognathia maerski*** estas mikroskopa platizoa animalo, malkovrita loĝanta en akvofontoj en la Disko-insulo, Gronlando, en 1994, kiu estis varie atribuita kiel klaso aŭ subfilumo en la filumo *Gnathifera* aŭ kiel filumo en la superfilumo *Gnathifera*, nome *Micrognathozoa*. Ĝi estas rilata al la rotiferoj kaj gnatostomuledoj, grupigitaj kune kiel la *Gnathifera*. Kun averaĝa longo de unu dekono da milimetro, ĝi estas unu el la plej malgrandaj animaloj konataj.

## Notoj 
Kategorio:Mikroorganismoj
Kategorio:Platizooj
Entoprocta

eta|200px|*Barentsa discreta*.
***Entoprocta***, kies nomo signifas "anuso ene", estas filumo de ĉefa senmovaj akvaj animaloj, kiuj gamas el 0.1 al 7 milimetrojn 0.3 longaj. Maturuloj estas kaliko-formaj, sur relative longaj tigoj. Ili havas "kronon" de solidaj tentakloj kies cilioj generas akvofluojn kiuj portas manĝerojn al ilia buŝo, dum kaj la buŝo kaj la anuso kuŝas ene de la "krono". La supraĵe similaj *Bryozoa* (*Ectoprocta*) havas la anuson ekster la "krono" de neprofundaj tentakloj. Plej familioj de entoproktuloj estas koloniaj, kaj ĉiuj escepte ĉe 2 el la 150 specioj estas maraj. Malmultaj solecaj specioj povas moviĝi malrapide.

Kategorio:Lofotrokozouloj
Brakiopodoj

**Brakiopodoj** (science: *Brachiopoda*; el la latina *brachium*, brako + *-poda*, piedo) estas malgranda filumo de bentonaj maraj senvertebruloj, dividita en 9 klasoj (ses el ili formortintaj), kiuj inkluzivas proksimume 392 speciojn.

La filumo apartenantaj al la grupo de la Lofotrokozouloj, kiuj havas fortajn konkojn sur la supraj kaj malsupraj surfacoj, malkiel la maldekstra kaj dekstra aranĝoj en duvalvaj moluskoj. Brakiopodaj valvoj estas ĉarniraj malantaŭe, dum la antaŭa parto povas esti malfermita por manĝado aŭ fermita por protektado. Oni agnoskas du ĉefajn grupojn, nome artiklaj kaj neartiklaj. 

La vorto "artikla" estas uzata por priskribi la dento-fendaj trajtoj de la valvo-ĉarniro kiuj estas en la artikla grupo, kaj forestas en la neartikla grupo. Tiu estas la ĉefa diagnoza trajto (fosiliebla), laŭ kiu la du ĉefaj grupoj povas esti taŭge distingeblaj. Artiklaj brakiopodoj havas dentecajn ĉarnirojn kaj simplajn fermigajn kaj malfermigajn muskolojn, dum neartiklaj brakiopodoj havas nedentecajn ĉarnirojn kaj pli kompleksan sistemon de muskoloj uzataj por teni la du duonoj liniigitajn. En tipa brakiopodo tigoforma pediklo projekcias el aperturo en unu el la valvoj ĉe la ĉarniro, konata kiel pedikla valvo, tenante la beston ankrita al la marfundo sed for el la ŝlimo kiu povus ŝtopi la aperturon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
*
Károly Koffán

**Károly Koffán** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo (kaj kun distinga vorteto (=pli aĝa)) **id. Koffán Károly** estis hungara grafikisto, fotisto, ornitologo, pupteatristo, altlerneja instruisto.

Károly Koffán https://www.biralat.hu/muveszek/koffan_karoly.10083.html?pageid=56 naskiĝis la  en Geresdlak, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Koffán abiturientis en Szarvas, poste li akiris diplomon en Reĝa Belarta Altlernejo en 1933. Lia plej grava instruisto estis Gyula Rudnay. Post siaj studoj li estis pupteatristo en Parizo ĝis 1939, plej ofte li kreis la pupojn, sed li estis ankaŭ meblisto. En 1942 li fondis artistan lernejon, dum la nazia erao li kaŝigis judojn. Inter 1948 kaj 1956 li instruis en la Belarta Altlernejo. Li ricevis 2 premiojn. Li havis edzinon.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1933, 1940, 1947, 1980); (1965, 1966: fotoekspozicioj)

## Elektitaj grafikaĵoj, artaĵoj 
* *De Profundis* (grafikaĵo-serio, libroforme en 1940)
* *Birds in Camera* (fotaro, Londono, 1960; poste en Vieno)
* Memportreto-serio (1945, tuĉo)
* *Híd a folyón* (akvaforto)
* *Károly Zipernowsky* (akvaforto)
* *Halász bástya* (linoleuma ksilografiaĵo)
* *De Profundis* (linoleuma ksilografiaĵo)
* *Szerenád* (tuĉo)
* *Lajos Áprily* (foto)

## Elektitaj disĉiploj 
* Pál Barczi
* András Csanády
* Kálmán Csohány
* Gábor Gacs
* Mihály Gácsi
* Arnold Gross
* István Hegedűs (karikaturisto)
* Tibor Kaján
* Béla Kondor
* János Major
* Róbert Muray
* László Ridovics
* Tibor Rozanits
* Nándor Szilvásy
* Miklós Varga (skulptisto)
* Ádám Würtz

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az erdei pacsirta fészke* (1960, ornitologia artikolo)
* *Kezek* (serio, 1984)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj fotistoj
Kategorio:Hungaraj ornitologoj
Kategorio:Hungaraj pupteatristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Echiura

eta|dekstra|120px
***Echiura***, *ekiuroj* aŭ *kulervermoj*, estas malgranda grupo de marbestoj. Iam traktitaj kiel separata filumo, ili estas nune universale konsiderataj kiel reprezentanto de derivitaj anelidaj vermoj, kiuj perdis sian segmentadon. La majoritato de ekiuroj vivas en neprofunda akvo, sed estas ankaŭ profundakvaj marformoj. Oni priskribis pli ol 230 specioj. La *Echiura* malfacile fosiliiĝis kaj la plej antikva konata specimeno estas el Supra Karbonio (Pensilvania). Tamen, oni trovis U-formajn fosiliajn nestotruojn kiuj povus esti el *Echiura* date el Kambrio.

## Notoj
Briozooj

[alternative=Kolonio de modernaj maraj briozooj Flustra foliacea.|eta|Kolonio de modernaj maraj briozooj *[Flustra foliacea*.]]
**Briozoj** aŭ **muskanimaloj** (science: *Bryozoa* aŭ *Polyzoa*; el la greka *βρύον*, musko —aŭ *πολύς*, multaj— +  *ζῷον*, animalo) estas filumo de akvaj senvertebruloj. Tipe ĉirkaŭ 0.5 milimetrojn longaj, ili estas filtromanĝantoj kiuj kribras partiklojn el akvo uzante retireblan *lofoforon*, neom "krono" de tentakloj kovritaj per cilioj. La filumo estas dividita en 3 klasojn, kiuj inkluzivas proksimume 6.008 speciojn.

Plej maraj specioj vivas en tropikaj akvoj, sed kelkaj loĝas en oceanaj fosejoj, kaj aliaj troviĝas en polusaj akvoj. Unu klaso vivas nur en vario de nesalakvaj medioj, kaj kelkaj membroj de ĉefa mara klaso preferas saletan akvon. Oni konas ĉirkaŭ 4,000 vivantajn speciojn. Unu genro estas solema kaj la cetero estas kolonia.

La filumo estis origine nomita "Polyzoa", sed tiu termino estis superŝutita per "Bryozoa" en 1831. Alia grupo de bestoj malkovritaj poste, kies filtromekanismo aspektis simila, estis inkluditaj ankaŭ en "Bryozoa" ĝis 1869, kiam oni notis ke ambaŭ grupoj estas tre diferencaj interne. La pli ĵusa malkovrita grupo estis nomita *Entoprocta*, dum la originaj "Bryozoa" estis nomitaj "Ectoprocta". Tamen, "Bryozoa" restis la plej disvastigita uzita termino por la lasta grupo.

## Referencoj
Lofotrokozouloj

alternative=African Night Crawler 2.jpg|eta|African Night Crawler 2
eta|Two Caribbean Reef Squid, Bonaire, Dutch Antilles
**Lofotrokozouloj**, aŭ laŭ la latina scienca nomo *Lophotrochozoa*, "krest/radaj animaloj") estas klado de protostomaj bestoj ene de *Spiralia*. La taksono estis establita kiel monofiletika grupo bazita sur molekula pruvaro.

Lofotrokozouloj havas bazajn grupojn *Cycliophora* kaj *Mollusca*, kaj pli derivite *Lophophorate*, *Nemertea* kaj *Annelida*.

## Notoj
Splenda maluro

La **Splenda maluro** (*Malurus splendens*) estas paseroforma birdo de la familio de Maluredoj, nome *Maluridae*. Ĝi estas konata simple en Okcidenta Aŭstralio kiel la **blua maluro.** Tiu splenda maluro troviĝas tra multo de la Aŭstralia kontinento el centr-okcidenta Nov-Sud-Kimrio kaj sudokcidenta Kvinslando laŭlonge de la marborda Okcidenta Aŭstralio. Ĝi vivas ĉefe en aridaj kaj duon-aridaj regionoj.

maldekstra|eta|Splendid fairywren male cunnamulla|alt=Splendid fairywren male cunnamulla.JPG
Ili montras altan gradon de seksa dimorfismo, nome la masklo en reprodukta plumaro estas malgranda, long-vosta birdo de hegemonia brila blu-nigra koloraro. Ne-reproduktaj maskloj, inoj kaj junuloj estas ĉefe griz-brunaj kolore; tio donas la impreson ke maskloj estas poligamaj ĉar ĉi senkoloraj birdoj estas miskomprenataj kiel inoj. La specio enhavas kelkajn similajn tut-bluajn kaj nigrajn subspeciojn kiuj estis origine konsiderataj separataj specioj.

Kategorio:Maluroj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj
Splatoon

estas tripersona pafada videoludo kreita kaj eldonita de Nintendo por la videoludilo Wii U. Ĝi aperis je la 28-a de majo 2015 en Japanio kaj la 29-a de majo de la sama jaro en Nord-Ameriko kaj Eŭropo. En la ludo oni enkorpigas *Inklings*, estuloj kiuj povas aliformiĝi en humanoidajn kaj kalmarajn formojn, kaj kaŝi sin aŭ naĝi en kolora inko aspergata surface uzante pafilojn.

Je la 21-a de julio 2017 aperis sekvaĵo nomata *Splatoon 2* por la videoludilo Nintendo Switch. Je la 9-a de septembro 2022, alia sekvaĵo, *Splatoon 3*, aperis.

## Ludomaniero 
[maldekstre|thumb|Personoj ludanta la ludomanieron *Turf War* ĉe [EB Games Expo 2015]]
*Splatoon* estas tripersona pafludo en kiu oni ludas kiel *Inklings*, specio de homforma kalmaroj. Ludantoj uzas armilojn surbaze de variaj objektoj, kiaj ekzemple akvopistoloj, siteloj, kaj penikoj. Ĉi tiuj armiloj pafas koloran inkon, kiu kovras la surfacon de la nivelo. Ludantoj povas aliformiĝi en du formojn - homa formo, en kiu oni povas kuri kaj pafi sian armilon; kaj kalmara formo, en kiu oni povas kaŝi aŭ naĝi en inko.

Ludantoj enspezas sperton kaj monon per venki batalojn, kaj povas aĉeti novajn armilojn kaj vestojn. Ludantoj povas ricevi variajn bonojn per vestojn; ekzemple kuri pli rapide aŭ pli damaĝo al malamikoj.

### Multludanta reĝimo 
La ĉefa reĝimo de *Splatoon* estas la multludanta reĝimo, en kiu ludantoj konkursi en du teamoj de kvar ludantoj. Estas kvar multludantajn ludomanierojn:

* ***Turf War***: Ludantoj kovri la grundon kun sia inko. La teamo kiu kovri la plej grandan grundon kun sia inko je 3 minutoj estas la venkisto.
* ***Splat Zones***: Ludantoj klopodas kontroli zonon en la centro de la mapo. Ambaŭ teamoj havas nombrilon kiu komencas je 100 - kiam teamo kontrolas la zonon, sia nombrilo dekrementas. La teamo kiu havas la plej malgranda nombro de sia nombrilo estas la venkisto.
* ***Tower Control***: Ludantoj klopodas kontroli turon en la centro de la mapo. Kiam teamo kontrolas la turon, ĝi moviĝas al la bazo de la malamika teamo. La teamo kiu movas la turon je la plej granda distanco estas la venkisto.
* ***Rainmaker***: Ludantoj klopodas kontroli la *Rainmaker*, grandega pafilo, kaj porti ĝin al la bazo de la malamika teamo. La teamo kiu portas ĝin je la plej granda distanco estas la venkisto.

Ĉe ĝia aperiĝo, la sola ludomaniero de *Splatoon* estis *Turf War*. La tri aliaj ludomanieroj estis aldoninta al ludo per senkostaj ĝisdatigoj post kiam aperiĝo.

### Unuludanta reĝimo 
*Splatoon* ankaŭ havas unuludantan reĝimon, en kiu ludantoj ludi kiel la Inkling *Agent 3*. Ludantoj navigas tra la nivelojn kun siaj armoj por ke savi la Zapfish-oj el la malamikoj - la *Octarians*, estuloj surbaze de polpoj.

## Referencoj 
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Japanio
Kategorio:Videoludoj de Nintendo
Kategorio:Videoludoj aperintaj en 2015
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Wii U
Kategorio:Triapersonaj pafaj videoludoj
Nemertea

alternative=Nemertea by Joubin.jpg|eta|Nemertea by Joubin
alternative=Die Nemertinen des Golfes von Neapel (Plate 2) (8539762724).jpg|eta|Die Nemertinen des Golfes von Neapel (Plate 2) (8539762724)
***Nemertea*** estas filumo de senvertebruloj konata ankaŭ kiel "bendovermoj" aŭ "rostrovermoj". Alternativaj nomoj por tiu filumo estis *Nemertini*, *Nemertinea* kaj *Rhynchocoela*. Kvankam plej estas malpli ol 20 centimetrojn longaj, unu specimeno estis ĉirkaŭkalkulitaj je 54 metroj. Plej estas tre sveltaj, kutime nur kelkajn milimetrojn larĝaj, kvankam kelkaj havas relative mallongajn sed larĝajn korpojn. Multaj havas modelojn de flava, oranĝa, ruĝa kaj verda koloraro.*Gorgonorhynchus repens*, specio ene de la klaso *Anopla*, elirigas gluecan branĉoforman rostron.|245px|dekstra|eta

## Notoj
Hidrozoo

dekstre|eta|250px|La hidroida *Tubularia indivisa*, fekunda, en Gulen subnaĝejo, Norvegio.
alternative=Haeckel Siphonophorae 7.jpg|eta|Siphonophorae fare de Haeckel
**Hidrozooj** aŭ en latina scienca nomo *Hydrozoa* (el antikva greka ὕδρα, hydra, "marserpento" kaj ζῷον, zoon, "animalo") estas taksonomia klaso de tre malgrandaj, predantaj bestoj, el kiuj kelkaj solemaj kaj kelkaj koloniaj, plej paro vivantaj en sala akvo. La kolonioj de la kolonia specio povas esti grandaj, kaj foje la specializitaj individuaj animaloj ne povas survivi ekster la kolonio. Kelkaj malmultaj genroj ene de tiu klaso vivas en nesala akvo. Hidrozooj estas rilataj al meduzoj kaj koraluloj kaj apartenas al la filumo *Cnidaria*.

## Subklasoj kaj ordoj 
* *Hydroidolina* (Hidroidolenoj)
** *Anthoathecata*
** *Leptothecata*
** *Siphonophorae*
* *Trachylinae* (Traĥilenoj)
** *Actinulida*
** *Limnomedusae*
** *Narcomedusae*
** *Trachymedusae*

## Bibliografio 
* Zrzavý, Jan & Hypša, Václav (2003): Myxozoa, Polypodium, and the origin of the Bilateria: The phylogenetic position of "Endocnidozoa" in light of the rediscovery of Buddenbrockia. Cladistics 19(2): 164–169. doi:10.1111/j.1096-0031.2003.tb00305.x (HTML resumo)
Cotopaxi

**Cotopaxi** havas diversajn signifojn:

* Cotopaxi, vulkano en Ekvadoro
* Provinco Cotopaxi en Ekvadoro
* Nacia parko Cotopaxi, ekvadora nacia parko

* Cotopaxi (Kolorado), loko en Fremont County, Kolorado, Usono

* Cotopaxi (ŝipo), en 1925 malaperinta vaporŝipo
Argyll kaj Bute

**Argyll kaj Bute** (, ) estas unu el la 32 lokaj administraj regionoj ("konsiliaj areoj") de Skotlando, en la fjorda kaj insula okcidento de la lando, krome ĝi estas historia "leŭtenanta areo". Administra centro estas la urbo Lochgilphead. 

Laŭ la stato de  en la regiono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Historie la teritorio apartenis al la britaj graflandoj (en Skotlando nomata *ŝiro*) *Argyll, Bute* (identa al samnoma insulo) kaj parto de *Dunbartonshire*.

Kategorio:Ŝiroj de Skotlando
Kategorio:Konsiliaj areoj de Skotlando
Lochgilphead

**Lochgilphead**, skotgaele ***Ceann Loch Gilb*** [prononco laŭ sistemo IFA: ''*] estas historia urbo (loke nomata *burgh*) de Skotlando. Ĝi estas la ĉefurbo de la administra regiono *Argyll kaj Bute''. La loĝloko havas proksimume  loĝantojn.

## Iuj impresoj 

KilmoryCastle(PatrickMackie)May2006.jpg|
Moored alongside at Crinan Locks. - panoramio.jpg
The Lighthouse at Crinan, small, but perfectly formed. - panoramio.jpg
Beauty at rest. - panoramio.jpg

Kategorio:Urboj de Skotlando
Klavarseruro

[eta|La klavoj estas la flavaj [lamenoj. En realo la subaj partoj de ili troviĝas dum paŭza pozicio je diversaj altoj, pro tio la fermŝablono de la ŝlosilo ne dedukteblas. Krom tio la subrando de la klavoj devas esti konkava, kun la kaverno de la ŝlosilo kiel centro, tiel ke la klavoj ne plu movas kiam la ŝlosilo glitas laŭ ĝi.]]
eta|Klavarseruro (en la suba parto).
eta|Antikva klavarseruro kun sep klavoj
La **klavarseruro** estis en 1778 inventita de la anglo *Robert Barron*, kvardek jarojn pliposte la seruro estis plibonigita de lia samlandano *Jeremiah Chubb*. Ĝi anstataŭis la ĝis tiam uzatan protektatan seruron.

## Funkciado 
La klavarseruron oni (mal)fermas per ŝlosilo kiu kongruas kun la seruro kaj havas bloketon kun diversaj noĉoj kiuj puŝas la klavojn en la ĝusta pozicio kaj tiel malblokas la riglilon.

La klavoj (plej ofte 3 aŭ 4) estas metalaj lamenoj, plej ofte el latuno, kun H-forma truo en la mezo. La subaj partoj de ili troviĝas dum paŭza pozicio je diversaj altoj. Ili povas movi supren kaj malsupren, plej ofte ĉirkaŭ ĉarnirpunkto. Tra la truo estas kamo kiu estas ligata kun la riglilo. En la paŭza pozicio tiu kamo troviĝas en unu el la supraj anguloj de la H-forma truo.

Kiam oni turnas la ŝlosilon en la seruro, la bloketo puŝas kelkajn klavojn iom pli kaj aliaj iom malpli supren. Se la ĝusta ŝlosilo estas uzata, la klavoj tiam precize havas la ĝustan pozicion, tiel ke la kamo de la riglilo povas movi tra la horizontala trabeto de la H al la alia flanko.

Samtempe kun la levo de la klavoj, parto de la bloketo de la ŝlosilo falas en triangulan noĉon en la riglilo (nevidebla sur la foto ĉar la klavaro kovras tiun parton). Je la plej alta punkto la riglilo estas (mal)fermŝovata per la ŝlosilo, se ĉiuj klavoj estas en la ĝusta pozicio.

Kategorio:Seruroj
Raportoj de Pilecki

**Raportoj de Pilecki** (pole: *Raporty Pileckiego*, konataj ankaŭ kiel *raportoj de Witold*) – nomo de raportoj el la koncentrejo Auschwitz-Birkenau de Witold Pilecki, kiu laŭ instrukcio de Pola Enlanda Armeo kreis en la koncentrejo rezistomovadon sub la nomo Asocio de Militara Organizaĵo. Verkitaj post la fuĝo de Pilecki el la koncentrejo, ili estis samtempe resumo de la agado de la pola rezistomovado en Aŭŝvico. Krom la raportoj de Karski ili estas la unua fonto pri holokaŭsto en la mondo kaj valora dokumenta atesto.

## Trapenetro al Aŭŝvico
Planon de traigo al la koncentrejo KL-Auschwitz Witold Pilecki prezentis al siaj superuloj jam en 1940. Tiutempe oni malmulte sciis pri la cirkonstancoj en la koncentrejo, ekzistis do nepreco kolekti spionajn informojn pri ĝia funkciado kaj laŭpove organizi tie rezistomovadon, kunlaborantan kun la pola subtera movado en ekstero. La plano postulis trapenetron de agento de la Enlanda Armeo en Aŭŝvicon. Estis elektota Witold Pilecki, kiu volontule anoncis sin por plenumo de la tasko. La 19-an de septembro 1940 dum strata homkaptado li permesis al germanoj aresti lin (en la domo ĉe aleo Wojska Polskiego 40) kaj nokte de la 21-a/22-a de septembro 1940 kune kun t.n. "dua varsovia transporto" ektroviĝis en la koncentrejo. Dum la tri jaroj de la restado en Aŭŝvico li sukcesis krei la koncentrejan rezistomovadon nombrantan ĉ. 1000 personoj kaj transdoni al la komandantaro de Pola Enlanda Armeo komunikojn pri la situacio reganta en la koncentrejo. Post la forkuro de Aŭŝvico Pilecki entenis la tuton de sia laboro en tiel nomataj Raportoj de Pilecki. Sume li verkis tri raportojn resumantaj la agadon de la Organizaĵo en Aŭŝvico kaj la kondiĉojn regantaj en la koncentrejo. La fruaj komunikoj el la koncentrejo kaj la tutaj raportoj pere de la Enlanda Armeo estis ankaŭ transdonataj al okcidentaj Aliancanoj.

## Vidu ankaŭ
* Jan Karski
* Rudolf Vrba
* Pola Rezistomovado

## Bibliografio
* Adam Cyra, *Raport Witolda z 1943 r.* (Raporto de Witold el 1943), en: "Biuletyn Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem" (Bulteno de Prizorg-Societo pri Oświęcim), 1991 n-ro 12
* Adam Cyra, *Ochotnik do Auschwitz. Witold Pilecki 1901-1948* (Volontulo al Aŭŝvico. Witold Pilecki 1901-1948), ​ISBN 83-912000-3-5​, Chrześcijańskie Stowarzyszenie Rodzin Oświęcimskich (Kristana Societo de Oświęcim-Familioj), Oświęcim 2000
* Foot, Michael Richard Daniell, *Six Faces of Courage. Secret agents against Nazi tyranny. Witold Pilecki, Leo Cooper*, 2003, ISBN 0-413-39430-1
* *Rotmistrz Pilecki. Raporty z Auschwitz* (Rotestro Pilecki. Raportoj de Aŭŝvio), 2016, ​ISBN 978-83-64037-77-1​

## Eksteraj ligiloj 
* Raporty Witolda Pileckiego online  Raportoj de Witold Pilecki interrete
* Raport Witolda Pileckiego z Auschwitz – pełny tekst po polsku  La raporto de Witold Pilecki el Aŭŝvico -la plena teksto en la pola lingvo

Kategorio:Verkoj pri Holokaŭsto
Kategorio:Pola rezistado
Kategorio:Koncentrejo Aŭŝvico
Kategorio:Verkoj de 1945
33535 Alshaikh

'*33535 *Alshaikh'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Fatimah Abdulmonem Alshaikh*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2016 pro sia projekto pri plantoscienco. Ŝi estis lernantino ĉe la Islamaj Lernejoj *Al Faisaliah'' de Ĥubar (Sauda Arabio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Marfundo

300px|eta|La ĉefaj oceanaj dividoj.|dekstre
**Marfundo** (konata ankaŭ kiel **margrundo**, **oceanfundo** aŭ **oceangrundo**) estas la fundo de maro aŭ oceano.

Plej el la oceanoj havas komunan strukturon, kreitan de komunaj fizikaj fenomenoj, ĉefe el tektona movado, kaj sedimento el variaj fontoj. La strukturo de oceanoj, starte el kontinentoj, komencas kutime per kontinenta breto, pluas al kontinenta deklivo – kiu estas forta deklivo en la oceano, ĝis atingo de profund-mara ebenaĵo – topografia ebenaĵo, nome komenco de la margrundo, kaj ties ĉefa areo.

## Bibliografio 
* Roger Hekinian: Sea Floor Exploration: Scientific Adventures Diving into the Abyss. Springer, 2014. ISBN 978-3-319-03202-3 (print); ISBN 978-3-319-03203-0 (eBook)
* Stéphane Sainson: Electromagnetic Seabed Logging. A new tool for geoscientists. Springer, 2016. ISBN 978-3-319-45353-8 (print); ISBN 978-3-319-45355-2 (eBook)

Kategorio:Oceanografio
Kategorio:Mara biologio
Kategorio:Akvokulturo
Kontraŭpredanta adapto

[eta|Mediteranea [manto, *Iris oratoria*, klopodante timigi predanton per timiga konduto.]]
**Kontraŭpredantaj adaptoj** estas mekanismoj disvolvigitaj tra evolucio kiuj helpas predatajn organismojn en ties konstanta lukto kontraŭ predantoj. En la animala regno, adaptoj evoluis por ĉiu stadio de tiu lukto.

La unua linio de defendo konsistas en eviti detektadon, pere de mekanismoj kiaj kamuflado, kamuflimito, apostata selektado, vivado subtera, aŭ noktemo. Alternative, predata animaloj povas eviti atakojn, ĉu per averto de la esto de fortaj defendoj per aposematismo, imitante animalojn kiuj posedas tiajn defendojn, per timigo al la atakantoj, per signalado al la predanto ke ties persekutado ne meritas la penon, per trompoceremonio, per uzado de defendaj strukturoj kiaj spinoj, kaj per vivado en grupo. Membroj de grupoj estas je limigita risko de predado, spite la pliiĝantan rimarkindeblon de grupo, pere de plibonigita priatentado, predantokonfuzo, kaj verŝajneco ke la predanto atakos alian individuon.

Kelkaj predataj specioj estas kapablaj lukti kontraŭ predantoj, ĉu per kemiaĵoj, per komuna defendo, aŭ per ĵetado de damaĝaj materialoj. Multaj animaloj povas fuĝi per rapidigo, elkurado aŭ elmanovrado kontraŭ ties atakanto. Fine, kelkaj specioj estas kapablaj fuĝi eĉ jam kaptita per ofero de iaj korpopartoj: kraboj povas mudi ungon, kaj lacertoj povas renaski siajn vostojn, ofte trompante predantojn sufiĉe longe por ebligi la fuĝon de la predo.

## Bibliografio 
* Caro, Tim (2005). Antipredator Defenses in Birds and Mammals. University of Chicago Press.
* Cott, Hugh (1940). Adaptive Coloration in Animals. Oxford University Press.
* Edmunds, M. (1974). Defence in Animals. Longman.
* Ruxton, Graeme D.; Sherratt, Thomas N.; Speed, Michael P. (2004). Avoiding Attack: The Evolutionary Ecology of Crypsis, Warning Signals and Mimicry. Oxford.


Kategorio:Evoluo
Kategorio:Etologio
Kategorio:Predado
Stephan Farfler

**Stephan FARFFLER** (1633 – 24a de Oktobro, 1689), foje literumita Stephan Farfler, estis horloĝisto de Nurembergo de la 17-a jarcento kies invento de manmova ĉaro en 1655 estas amplekse konsiderata kiel la unua mem-pelita rulseĝo. La tri-rada aparato estas konsiderata ankaŭ kiel antaŭaĵo de la nuntempaj triciklo kaj biciklo.

Farffler estis ĉu paraplegia aŭ amputita.

## Notoj 
Kategorio:Germanaj inventistoj
Kategorio:Horloĝistoj
Sipuncula

***Sipuncula*** aŭ ***Sipunculida*** (oftaj nomoj estas sipunkuledaj vermoj aŭ arakidaj vermoj) estas grupo kiu enhavas 144–320 specioj (ĉirkaŭkalkuloj varias) de duflanke simetriaj, nesegmentitaj marbestoj. *Sipuncula* signifas "malgranda tubo aŭ sifono". Tradicie konsiderata filumo, ili povus esti subgrupo de la filumo Anelidoj baze sur ĵusa molekula esplorado.

## Notoj 
Kategorio:Lofotrokozouloj
Kategorio:Anelidoj
Hyolitha

[eta|250px|Hiolitoj el la Meza [Ordovicio de norda Estonio; tiuj estas internaj muldiloj.]]
***Hyolitha*** aŭ **Hiolitoj** estis bestoj kun malgrandaj konusformaj konkoj, konataj kiel fosilioj el la Paleozoiko. Ili estis lofoforoj (*Lophophore*), nome grupo kiu inkludas la *Brachiopoda*.

La konko estis tipe unu al kvar centimetrojn longa, triangula aŭ elipsa laŭ kruca sekcio. Kelkaj specioj havas ringojn aŭ striojn. Ĝi enhavas du partojn: la ĉefa konusforma konko kaj kapoforma *operculum*.

Hiolitoj estas dividataj en du ordoj, nome *Hyolithida* kaj *Orthothecida*.

Kategorio:Lofotrokozouloj
Kategorio:Fosilioj
Kategorio:Incertae sedis
Hugó Gellért (karikaturisto)

**Hugó Gellért,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gellért Hugó** estis hungardevena usona karikaturisto, grafikisto, pentristo. Lia origina familia nomo estis *Grünbaum*.

Hugó Gellért https://www.biralat.hu/muveszek/gellert_hugo_.8656.html?pageid=56  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en aglomeraĵo de Novjorko.

## Biografio 
La familio Grünbaum translokiĝis al Usono en 1906. Hugó frekventis artan akademion en Novjorko, poste en la fruaj 1910-aj jaroj li studis en Parizo helpe de stipendio. Post siaj studoj li pentradis grandajn murpentraĵo, poste ekde 1925 li pentradis kubistajn portretojn kaj ilustris anglajn kaj hungarajn gazetojn. Li plurfoje revizitis Hungarion, eĉ li ekspoziciis. Li kreis karikaturojn kontraŭ la kapitalismo kaj faŝismo, ili estis ŝatataj en Hungario dum la socialismo. Li ricevis hungaran premion en 1981.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1955, 1968, 1974)
* Novjorko, San Francisco

## Elektitaj grafikaĵoj kaj similaj artaĵoj 
* murpentraĵo en Central Theater (Novjorko)
* portreto pri Vladimir Majakovskij (1925)
* Karl Marx: *La Kapitalo*: ilustraĵoj (1933)
* portretoj pri John Reed, Franklin Roosevelt, Martin Luther King, Albert Einstein, Ludwig van Beethoven
* serio pri kamarado Gulliver (1935)
* gazetaj ilustraĵoj
* Kompozíció (pentraĵo)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun bildo 
* hungarlingva biografio 

## Gazetaj titolpaĝoj de Hugó Gellért 

The Masses, November 1916, by Hugo Gellert.jpg|
The Masses, June 1917, by Hugo Gellert.jpg|
160206-gellert-elöre.jpg|Post milito
Liberator-cover-1803.jpg|
T070-v09n04-m68-feb-1917-masses-1.jpg|
V3n09-sep-1920-liberator-hrcover.jpg|
V04n05-may-1921-liberator-hrcover.jpg|

## Ilustraĵoj de Hugó Gellért 

Untitled, by Hugo Gellert.jpg|
A Design by Hugo Gellert.jpg|
Fantasie, by Hugo Gellert.jpg|Fantazio
The Angel of the Lords, by Hugo Gellert.jpg|La Anĝelo de la Sinjoroj
Pershing Wants a Big Standing Army, by Hugo Gellert.jpg|Pershing volas grandan konstantan armeon
T079-v10n01-02-m77-78-nov-dec-1917-masses-end-4, Pastoral, by Hugo Gellert.jpg|Pastoral

Kategorio:Hungaraj karikaturistoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Usonaj karikaturistoj
Kategorio:Usonaj grafikistoj
Kategorio:Usonaj pentristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Elektitaj membroj de Rondo Galilei

Jen elektitaj **membroj de Rondo Galilei**:

*
## A 
* Magda Aranyossi, ĵurnalisto
* Pál Aranyossi, ĵurnalisto
* Emil Arató, sportkuracisto

## B 
* Sándor Barta, apotekisto 
* Salamon Beck, advokato 
* Emil Böszörményi, ĵurnalisto

## D 
* László Dienes, sociologo
* Pál Dienes, idisto   
* Valéria Dienes, filozofo 
* Ilona Duczyńska 

## G 
* Tibor Gergely, ilustristo
* Lajos Gró, kritikisto

## H 
* Pál Hajdu, ĵurnalisto

## J 
* Iréneusz Juvancz (1882), statistikisto

## K 
* József Kelen, inĝeniero
* Dezső Király (humuristo)
* Ottó Korvin, politikisto 
* **Miroslav Krleža,** verkisto

## L 
* Vilmos Lázár (agronomo)
* **György Lukács,** filozofo

## M 
* Károly Mannheim
* Jenő Markó

## P 
* Alice Pártos, balneologo
* László Péri, skulptisto
* Géza Petényi, kuracisto
* Gyula Pikler, filozofo 
* Károly Polányi, filozofo

## R 
* Ferenc Rákos, politikisto
* **Mátyás Rákosi,** politikisto 
* József Révai, politikisto
* Mihály Révész (ĵurnalisto)
* István Ries, ministro 
* Zoltán Rónai, politikisto

## S 
* Imre Sallai, oficisto

## T 
* Andor Tiszay, aktoro

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Kateg%C3%B3ria:A_Galilei_K%C3%B6r_tagjai

Rondo Galilei
Tibor Gergely

**Tibor Gergely** [gergej], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gergely Tibor** estis hungara-usonana pentristo, grafikisto, karikaturisto, ilustristo, instruisto, membro de Rondo Galilei. Lia origina familia nomo estis *Grünstein* ĝis 1902, lia edzino estis Anna Lesznai.

Tibor Grünstein http://www.tiborgergely.com/site/About_Tibor_Gergely.html naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Novjorko.

## Biografio 
Tibor Gergely devenis el juda familio. Li frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, dume li vizitis ankaŭ *Rondo Galilei* kaj similan klubon *Dimanĉa Rondo*. Li konatiĝis en la klubo kun la estonta edzino Anna Lesznai. Dum la Hungara Sovetrespubliko li havis funkcion, tial post la falo ili rifuĝis al Vieno. Li studis litografion duonjaron en industriarta altlernejo en Vieno, poste li estis pentristo, karikaturisto kaj ilustristo. En 1931 la geedza paro revenis al Hungarlando, li instruis en privata grafikista lernejo. En  1939 li denove forlasis la landon pro la kontraŭjuda politiko. En Novjorko li estis sukcesa ilustristo de fabellibroj. Li vidviĝis en 1966.

## El solaj ekspozicioj 
* Vieno (1926, 1997)
* Budapeŝto (1936, 1974, 1977)
* Novjorko (1942, 1950, 1989)
* Kalifornio (2010)

## El kolektivaj ekspozicioj 
* Vieno (1927, 1928, 1929, 1930, 1931)
* Prago (1929)
* Budapeŝto (1932)
* Novjorko (1960, 1964, 1966, 1974, 1987
* Tokio (1990)
* Madison (Nov-Ĵerzejo) (2003)

## Elektitaj artaĵoj 
* Táj felülről (karbondesegnaĵo)
* Dalmát kisváros (1928)
* A fiatal Gyula (krajondesegnaĵo)

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio 
* anglalingva biografio kun foto kaj bibliografio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj karikaturistoj
Kategorio:Hungaraj ilustristoj
Kategorio:Usonaj ilustristoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Árpád Gergely

**Árpád Gergely** [gergej], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gergely Árpád** estas hungara pentristo, masonisto.

Árpád Gergely https://budapestaukcio.hu/gergely-arpad/festo  naskiĝis la  en Bábca (nuntempa Babța en Rumanio).

## Biografio 
Árpád Gergely frekventis bazlernejon en Csány, poste metilernejon en Gyöngyös. Post lernado li eklaboris kiel masonisto. En 1968 li edziĝis kaj paŝo post paŝo li komencis okupiĝi ankaŭ pri pentrado. Lia unua ekspozicio sole okazis en 1979. En la sekva jaro li forlasis la industrian profesion kaj li plene estis pentristo.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Siófok (1979, debuta)
* Salgótarján (1981)
* Budapeŝto (1982, 1985, 1989)
* Arnstadt (1993, 1995, 2002)
* Gyöngyös (1994)
* Csány (2002, 2005)

## Elektitaj murpentraĵoj 
* Hotel Anders Arnstadt, Németország
* Hotelo de Hatvan
* Home Center - Budapeŝto
* Hotel Hapimag - Budapeŝto

## Elektitaj pentraĵoj (ili estas videblaj en la Hungara Vikipedio) 
* Keselyű
* Halak
* A szakadék
* Kettős akt
* Tojások
* Piros hegedű

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio kun foto kaj bildoj

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj masonistoj
Jan Pietrzak

**Jan Stefan Pietrzak** (naskiĝis la 26-an de aprilo 1937 en Varsovio) – pola kantisto-kantoverkisto, satiristo, aktoro, monologisto, aŭtoro kaj plenumanto de pluraj kantoj. Aŭtoro de neoficiala himno de "Solidareco". Kreinto de kabaredoj. Felietonisto de "Tygodnik Solidarność" (Semajnrevuo Solidareco) kaj "Gazeta Polska".

## Agado post 1989 
Post 1989 en Pollando ĝuas popularecon organizataj de li Kabaredaj Kursoj de Rido-terapio.

Engaĝiĝas en la socia kaj politika vivo, partoprenante i.a. en diversaj iniciatoj, verkante por gazetoj. Kandidato en prezidenta baloto en 1995, proklamante la postulon de mortpuno. Same sensukcese startis en parlamenta balotado en 1997, apogante lustracion. Februare 2005 apogas Bronisław Wildstein kaj iĝas membro de Honora Apog-Komitato de Lech Kaczyński en la prezidenta baloto, kaj en 2007 oficiale apogis Juron kaj Justecon en parlamenta balotado, membrinte ankaŭ en la honora komitato. En 2010 estis membro de Varsovia Socia Apog-Komitato de Jarosław Kaczyński en prezdenta baloto. En 2015 aliĝis al Tutpollanda Apog-Komitato de Andrzej Duda en la prezidenta baloto.

Gvidanto en la jaroj 2007-2009 por TVP Historia de la programo *Po co nam to było...?* (Por kio estis tio...?), kaj ankaŭ kreanto de la amuza programo *Kabareda alternativo* disaŭdigata de januaro ĝis majo 2010 de Telewizja Polska, unua programo. Ĝi estis kreata kune kun personoj, kiuj akompanis lin dum lia 50-jara sursceneja laboro.

Kunsidas en Konsilio de la Fondaĵo Defendejo de Bona Nomo – Pola Ligo kontraŭ Misfamigo.

En 2015 aperis lia libro sub la titolo *Śmiech i złość* (Rido kaj kolero).

Junie 2017 okazis en TVP1 jubilea koncerto Nomtago de Sinjoro Janek, aranĝita okaze de la 50-jara agado de la Kabaredo sub Egido. Inter pluraj artistoj partoprenis Marcin Wolski kaj Ryszard Makowski.

## Bibliografio 
* Tomasz Strzyżewski, *Wielka księga cenzury PRL w dokumentach* (Granda libro de la cenzuro de Pola Popola Respubliko en dokumentoj), Prohibita, Varsovio 2015, p. 201. ISBN 978-83-61344-70-4

## Eksteraj ligiloj 
* Oficjalna strona Jana Pietrzaka Oficiala paĝo de Jan Pietrzak

Kategorio:Polaj kabaredistoj
Kategorio:Polaj satiristoj
Kategorio:Polaj disidentoj
Kategorio:Polaj kantaŭtoroj‎
Kategorio:Varsovianoj