open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Higaŝikurume

**Higaŝikurume,** () estas urbego en Japanio, en ĉefa insulo Honŝu, en regiono Kanto, en gubernio Tokio.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2021 Higaŝikurume havis populacion de . En la 1970-aj jaroj Higaŝikurume atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil), en la sekva jardeko la loĝantaro kulminis, poste ĝi daŭre, sed iomete malpliigis.

## Geografio 
Higaŝikurume situas sur teraso laŭ malgranda rivero. La tero milde deklivas de okcidento al oriento. Tokorozava troviĝas nur 5, Niŝitokio 7, Fuĉu 10, Kavagoe 17, ĉefurbo Tokio 19, Kaŭaguĉi 23, Sajtama 24 kilometrojn aere https://www.thedistancenow.com/higashimurayama-shi_japan/kawagoe_japan.

## Historio 
La vilaĝo *Kurume* oficiale estis establita en 1889. La tuta distrikto, al kiu Kurume apartenis, estis transdonita al Tokio la 1-an de aprilo 1893. Signifa evoluo komenciĝis de 1915 pro fervoja linio, fine Kurume ricevis urban statuson en 1956. Ekde la 1960-aj jaroj grandaj loĝkvartaloj konstruiĝis. La urbo estis fondita la 1-an de oktobro 1970. Dum la fondo la loknomo estis ŝanĝita al Higaŝikurume por eviti la konfuzon kun alia Kurume. Ĉar la nova nomo jam ekzistis ekde 1915 kiel nomo de la loka stacidomo, la loĝantoj tuj adoptis la novan nomon.

## Ekonomio 
Higaŝikurume estas ĉefe regiona komerca centro, krome navadurbo de la proksima  Tokio. 

## Edukado 
En Higaŝikurume troviĝas dormejo de universitato, nature mezlernejoj kaj bazlernejoj.

## Trafiko 
Higaŝikurume estas bone ligita fervoje kaj ĉefvoje por helpi la navedantojn. 

## Klimato 
Higaŝikurume situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen kun varmaj someroj kaj malvarmetaj vintroj, vintre granda neĝado ne okazas. La meza jara temperaturo estas . La jarpluvo averaĝas 1647 milimetrojn, en ĉiuj monatoj pluvas, respektive neĝas. 

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Japanio
Eitelwolf von Stein

]]  

**Eitelwolf von STEIN** (latinigite *Hololycus de Lapide*; naskiĝinta en 1465 aŭ 1466 en Ŝvabio aŭ en al suda departemento Haut-Rhin), mortinta la  en Majenco) estis Germana humanisto kaj princ-elektista konsilito por la margraflando Brandenburgio, la arkiepiskopujo de Magdeburgo kaj la episkopujo Majenco. Li peradis ene kaj inter literaturistaj-sciencistaj retoj kaj gravegis kun Dietrich von Bülow por la fondo de la Frankfurta altlernejo. Stein krome fariĝis mecenato por Ulrich von Hutten kaj diplomatis por la brandenburgiaj hohencolernoj, estonte legato ĉe pluraj dietoj kaj de la Kvina Laterana koncilio. 

## Vivo
Post lernado ĉe Crato Hofmann en Sélestat li vojaĝis laŭ la tiama kutimo al Italujo por pliperfektigi siajn konojn. Sub Filippo Beroaldo li studadis latinaĵojn en Bolonjo. Sed interrompis la studojn de la greka lingvo voko fare de familianoj. Ofte poste li plendis pri la tiama hejmenvena devontigo. Lia verkada stilo latinlingva estis senriproĉe bona. Stein ekdeĵoris por la princ-elektistoj Johano Cicerono kaj ties postanto Joakimo la 1-a (Brandenburgio). Ĉi lastan li helpis fondi altlernejon en Frankfurto ĉe Odro. Por Stein la universitato baldaŭ allogis tro konservativajn docentojn.

Dumvive Stein engaĝiĝis antaŭenigi la modernajn sciencojn en Germanujo. Li ŝatis scienculojn kaj neniam ne serĉis ilian proksimecon: Gregor Schmerlin, profesoro frankfurta, taskiĝis laŭ li la plej granda retorikisto de la germanoj. Kun Mutianus Rufus flegis li leterinterŝanĝon kaj ankaŭ rondojn de Konrad Celtis li kontaktis. Ŝokis lin la forpaso de Bohuslav Hasištejnský, laŭ li *kolumno de la nobelaro*. Inter la poetoj li ŝatis pleje Eobanus Hessus. Okaze de la kverelo de Johannes Reuchlin kun la kolonjanoj li kritikegis la kontraŭreuchlin-ajn dominkanojn. 

La fraton de Joakimo la 1-a, Albrecht von Brandenburg, li akompanis al Majenco kie li planis novordigi la humanistmajn sciencojn. Hutten en letero adresita al la kunstudinto Jakob Fuchs reverence laŭdegis Stein, ties spritecon kaj vortŝercemon.

## Fonto
*Art. "Stein, Eitelwolf (Hololykos) vom" de Karl Hartfelder, je: *Allgemeine Deutsche Biographie,* vol. 35 (1893), p. 606–607 
## Eksteraj ligiloj
*ligiloj ĉe DDB
## Notoj
Joakimo la 1-a (Brandenburgio)

**Joakimo la 1-a** kromnomate *Nestoro* (naskiĝinta la  en Cölln an der Spree, mortinta la  en Stendal) estis margrafo de Brandenburgio inter 1499 kaj 1535.

Postante la patron Johano Cicerono li forigis, post sanga punado de la rabokavaliroj, la individuan revenĝorajton de ĉiuj liberaj viroj. Joakimo ankaŭ poris la floron de urboj, de la artoj kaj de la sciencoj; fondis li en la jaro 1506-a la Frankfurtan universitaton. En 1516 li instituciigis ĉambran tribunalon kaj ekvalidigis en 1527 *Constitutio Ioachimica*, eĉ longe poste ankoraŭ sekvatan, modernan leĝaron pri heredoj kaj familiaĵoj.

En 1519 li vane kandidatis kiel imperiestro. Malŝatante la ideojn de Reformacio li, okaze de la dieto de Worms (1521), volis konvinki Luteron revoki ĉion. Dum la konvenego de Augsburg en 1530 li ege malamikis kontraŭ la jam konvertiĝintaj kolegoj. Lia edzino Elizabeto de Danujo, kiu ekde 1528 estis ano de la nova kredo, devis fuĝi lian koleron irante al Saksujo. 

En 1524, Joakimo unuigis la Grafujon Ruppin - post la forpaso de ties lasta grafo - kun la Meza markio. Post la kontrakto de Grimnitz (1529) oni respektis lian heredrajton pri Pomerio.

## Fonto
*"Joachim 2" - ĉe: *Meyers Großes Konversations-Lexikon,* volumo 10. Leipzig 1907, p. 257 

## Eksteraj ligiloj
*Schultze, Johannes: "Joachim I." - ĉe: * Deutsche Biographie* 10 (1974), p. 434-436
Daniel Chapo

**Daniel CHAPO** (naskiĝinta la 6-an de januaro 1977) estas mozambika politikisto, radio-prezentisto kaj advokato. Li estas la kvina prezidanto de Mozambiko ekde 2025, transprenante la postenon de Filipe Nyusi. Antaŭe li estis guberniestro de la provinco Inhambane. Li estis ankaŭ la ĉefsekretario de la partio FRELIMO (Fronto de Liberigo de Mozambiko).

Kategorio:Prezidantoj de Mozambiko
Reijo

**Reijo** estas finna vira persona nomo, formo de la latina nomo *Gregorius*. Antaŭa finna formo Reko estis malfacila flekcii. Tial oni kreis por Gregorio novan finnan formon Reijo.

## Konataj Reijoj 
* Reijo Frank, kantisto
* Reijo Taipale, kantisto.

Kategorio:Personaj nomoj
Kymijoki

**Kymijoki** estas rivero, kiu fluas el Päijänne, la dua plej vasta lago de Finnlando, al la Finna Golfo. Ĝi estas 204 km longa. Urboj sur strandoj de Kymijoki estas Heinola, Kouvola kaj Kotka. En la rivero estas multaj akvoenergejoj. Laŭ iuj taksoj Kymijoki estas la kvara plej granda rivero en Finnlando. Ĝi apartenas al la povincoj Päijänne-Tavastio kaj Kymenlaakso. Ĝi apartenas tra grandaj lagoj Ruotsalainen, Konnivesi kaj Pyhäjärvi (Kouvola).

Kymijoki iĝis proksimume 4900 jaroj pre la komenco de la kronologio, kiam Grandlago de interna Finnlando rompis la terspinon Heinolanharju. Tio peris, ke multaj eksaj lagoj, kiuj estis ligita al tiu grandlago, iĝis denove apartaj lagoj.

Kategorio:Riveroj en Finnlando
Kinejo Piast

**Kinejo Piast** estis filmteatrejo en Słubice, Polujo. 

La berlina arĥitekto August Rebiger planis ĝin kun elementoj de ekspresionisma arkitekturo kaj artdekora stilo, dume pri la interno respondecis la berlina artisto Max Kujawa kaj la frankfurta skulptisto Georg Fürstenberg. Inaŭguro solena okazis en la 1925-a jaro sub la nomo *Filmpalast Friedrichstraße* kaj la unua filmo spektebla tie en la 17-a de januaro estis la mutaĵo *Carlos und Elisabeth* (laŭ Friedrich Schiller) de Richard Oswald (1924). Malfermo nur kvin jaroj pli malfrue venis kaj la tuton oni ekutiligis kiel dancejo *Elyseum*. Dua malfermiĝo kiel kinejo eblis en 1937 post modernigo kaj disponigo de 350 sidlokoj. Tiam oni projekciis la filmon *Patrioten* de la reĝisoro Karl Ritter (1937). Post ŝtatigo post la Dua Mondmilito kaj polonigo de la frankfurta kvartalo *Dammvorstadt,* estis en la 1-a de oktobro 1947 la tria malfermiĝo filmteatra sub la pola nomo *Kino Piast* kun ne tute triono de la iama kvanto de sidlokoj.

En 1963 estis restaŭrado kaj modernigo kaj en la 2001-a jaro startis lupreno fare de Antoni Mamot antaŭ ol en 2005 necesis ĉeso projekciada pro ekonomiaj kialoj: sekve lasta filmospektado estis en la 25.2.2005. Tri jarojn poste deklariĝis la arkitekturhistorie grava fasado protektotaĵo. Sed la postaj ejaj aroj malkonstruiĝis en decembro 2012.

## Eksteraj ligiloj 
## Notoj 
Kategorio:Słubice
Kategorio:Kinejoj
Finnaj heredaj malsanoj

La termino **Finna hereda malsano** (finne *suomalainen tautiperintö* aŭ *suomalainen tautiperimä*) inkluzivas heredajn malsanojn, kiuj estas multe pli oftaj en Finnlando, iuj ankaŭ en norda Svedio, ol aliloke. Tamen la plej multaj el ili ne estas ordinaraj malsanoj en Finnlando aŭ norda Svedio. La plej multaj finnaj heredaj malsanoj kaŭzas intelektan handikapon, sed kelkaj estas nur eksteraj anomalioj kaj eble sensaj kripliĝoj. Iuj estas tiaj, ke la infano kutime mortas en  utero. Ekzemple, estas komuna finna hereda malsano en Ranua, kaj neniu el la portantoj de ĉi tiu malsano estas konata esti naskita vivanta. Malsanoj, kiuj apartenas al la finnaj heredaj malsanoj, estas ekzemple malsano de Salla, kartilaga-hara hipoplasio, Cohen-sindromo, korioideremio, sindromo de Walker-Warburd kaj aspartilglukozaminurio.

## Origino de la sanheredo 
La heredon kaŭzis escepta loĝhistorio de Finnlando kaj komenco de terkultivado en Finnlando. Samaj kialoj klarigas, ke aliflanke en Finnlando preskaŭ tute mankas iuj malsanoj, kiuj estas pli ordinaraj aliloke. 

Proksimume ekde la jaro 2000 antaŭ la komenco de la kronologio, kiam terkultivado venis en Finnlando, iĝis genetika botelkolo. Tion peris, ke ĉasado-kolektado estis ŝanĝita al kultivado. Sed nur tio ne kapablas klarigi iĝon de la escepta malsaneca heredo. Iuj el tiuj malsanecoj estas escepte ordinaraj ankaŭ en Israelo. Proksimume inter la jaroj 1550 kaj 1600 loĝado vastiĝis al norda kaj suda Finnlando. Gustavo Vasa donis premiojn pri la transloĝiĝo por ke li kaj liaj sekvantoj menciante la finnan loĝantaron povu argumenti al Rusio, ke Svedio havas rajton inkludi tiujn areojn. Iĝis genetika drivo, ĉar al iuj lokoj movis do eta genetika bazo.

## Venonteco de la sanheredo 
En diversaj lokoj en Finnlando aperas plejparte diversaj malsanecoj de la heredo. La nuna enlanda transloĝiĝado vastigas aperon de tiuj malsanecoj, sed aliflanke ĝi multflankigas genetikan bazon, kaj tial la malsaneca heredo malfortiĝas iom post iom. Oni provas apogi malaperon de tiuj  malsanoj konsilante por loĝantoj de etaj finnaj komunumoj, ke la loĝantoj ne geedziĝu kun si alia.

Kategorio:Maloftaj malsanoj
Kategorio:Sanservo en Finnlando
Trbovlje (stacidomo)

**Trbovlje** estas fervoja stacio en Slovenio, priservanta la proksiman setlejon Trbovlje.

Aldone al du pasaĝertrakoj (534&nbsp;m, 705&nbsp;m), ĝi havas kvar frajtotrakojn (&nbsp;m, &nbsp;m, &nbsp;m, &nbsp;m).

## Bildgalerio 

Trbovlje station 2023 1.jpg|Stacio
Trbovlje railway station 2.jpg|Trakoj
Trbovlje station 2023 3.jpg|Trajno

## Vidu ankaŭ 
* Trbovlje

## Eksteraj ligiloj 
*  (Slovenske železnice) (/)

Kategorio:Trbovlje
Kategorio:Fervojaj stacioj en Slovenio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1849
Imre Károlyi

Grafo **Imre Károlyi** [kAroji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun ĉiuj personaj nomoj **Károlyi Imre György Károly Pál Tibor** estis hungara terposedanto, senatano, ĉambelano. Lia nobela antaŭnomo estis *nagykárolyi* [nadjkAroji], lia patro estis Tibor Károlyi, lia konata filo estis Gyula Károlyi (maŝininĝeniero).

 naskiĝis  en Mácsa (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Macea en Rumanio), li mortis  en Nagymágocs (Hungara reĝlando).

## Biografio 
 studis en akademio en Germana regno, hejmenveninta li okupiĝis pri sia bieno. Li establis laktoproduktejon kaj modelan bienon, baldaŭ li produktis ankaŭ vinagrojn, alkoholojn, amelojn. En 1897 li membriĝis en la senato, ekde 1900 li havis signifan postenon en banko, en 1916 li ricevis la dignon ĉambelano. Politike li estis apoganto de István Tisza. Li edziĝis en 1896, lia edzino naskis 6 gefilojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A kapitalista világrend válsága.* (1931)
* *Az örvény szélén.* (respondo al la atakantoj, 1932)
* *A liberális magángazd. szabadság bukásáról és a bolsevizmus elleni védekezésről.* (1937)
* *A zsidókérdés Mo-on. Válasz Stern Samu hasoncímű röpiratára.* (1938)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla pli malsupre)
* biografio hungare (legebla en la 214-a paĝo)
* parlamenta paĝo (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj terposedantoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ĉambelanoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Škofja Loka (stacidomo)

**Škofja Loka** estas fervoja stacio en Slovenio, priservanta la setlejon Škofja Loka.

La stacio situas en la Lošinj-antaŭurbo de Trata, kie troviĝas la industria zono de la urbo. Ĝi estas sufiĉe for de la centro de Škofja Loka, do dum labortagoj kaj sabatoj ili estas kunligitaj per regula urba buslinio Alpetour.

## Bildgalerio 

Skofja Loka-train station.jpg|Stacio
Slovenija Škofja Loka Železniška postaja Ura.jpg|Nomŝildo
Skofja Loka Slovenia - bunker 2.jpg|Bunkro

## Vidu ankaŭ 
* Škofja Loka

## Eksteraj ligiloj 
*  (Slovenske železnice) (/)

Kategorio:Škofja Loka
Kategorio:Fervojaj stacioj en Slovenio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1870
Kampania insularo

La **Kampania insularo** (itale *Arcipelago Campano*, ankaŭ *Arcipelago Napoletano*, do *Napola insularo*, aŭ *Isole Partenopee*, do *Partenopeaj insuloj*)) estas insularo en la itala regiono Kampanio, situanta okcidente de la Itala duoninsulo, kiu konsistas el la insuloj ĉe la rando de la Golfo de Napolo, golfeto de la Tirena Maro.

Ĝi konsistas el la jenaj insuloj:
:**Capri** (en Esperanto Kapreo)
* kun ĉirkaŭaj maraj rokoj (la *faraljonoj*, )
:kaj la **Flegreaj insuloj** ()
* Ischia
* Procida
kun la insuletoj 
* Vivara
* Nisida kaj
* Castello Aragonese

## Referencoj 
## Retaj ligiloj 
* retejo de la turisma asocio *Arcipelago Campano* (itale)

Kategorio:Insularoj en Italio
Jesenice (stacidomo)

**Jesenice** estas fervoja stacio en Slovenio, priservanta la proksiman setlejon Jesenice kaj posedata fare de Slovenske železnice.

## Bildgalerio 

Departing Jesenice (53273979828).jpg|Trakoj kaj trajnoj
Jesenice train station 2.jpg|Neĝa vetero
Razglednica Jesenic (3).jpg|Komence de 20-a jarcento 

## Vidu ankaŭ 
* Jesenice

## Eksteraj ligiloj 
*  (Slovenske železnice) (/)

Kategorio:Jesenice
Kategorio:Fervojaj stacioj en Slovenio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1870
Telfero de Faito

La **Telfero de Faito** () estas aertelfero, kiu ligas la urbon Castellammare di Stabia kun la monto Faito, de kiu la telfero prenas sian nomon: la funkciado estas administrata de Ente Autonomo Volturno, firmao de la Regiono Kampanio.

Antaŭ la katastrofo de la , la telfero estis kutime aktiva en la printempaj kaj someraj monatoj.

## Akcidento de la 17-a de aprilo 2025 
La aertelfero, remalfermita la  post ordinaraj kaj eksterordinaraj prizorgaj laboroj, estis tamen trafita de akcidento ekzakte unu semajnon poste, la 17-an de aprilo. Posttagmeze, la rompo de la tir-kablo kun posta malsukceso de la sekurecaj sistemoj, kaŭzis, ke la supreniranta veturilo, nur kelkajn metrojn de la alveno al la supra stacio, glitis malantaŭen akcelante akre, nur por poste frakasiĝi en la unuan subtenpilonon kaj fali en la malplenon, fine haltante post kelkcent metroj ruliĝinte al la valo. La veturilo portis 4 pasaĝerojn, el kiuj nur unu pluvivis en seriozaj kondiĉoj, kaj la inĝenieron, oficiston de EAV, kiu ankaŭ mortis en la kraŝo. Feliĉe, la veturilo, kiu malsupreniris al la valo, ne suferis la saman tragikan sorton: post kiam la kriz-sistemoj estis sukcese aktivigitaj, ĝi restis suspendita en la aero dum kelkaj horoj, sed ĉiuj pasaĝeroj estis savitaj post horoj da kompleksaj savoperacioj. Post la akcidento, pro la falo de la tir-kablo sur la subajn trakojn de Circumvesuviana, la fervoja linio estis interrompita kaj, por faciligi savoperaciojn, la proksima aŭtovojelirejo ankaŭ estis fermita.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Telfero
* Aertelfero
* Castellammare di Stabia
* Listo de telferoj

## Eksteraj ligiloj 
*  (EAV) (/)

Kategorio:Castellammare di Stabia
Faito
Butono (GUI)

eta|Dialogujo kun la kutima paro da butonoj  kaj  (angle  kaj ).
En grafika uzantinterfaco, **butono** estas fenestraĵo, areo de la ekrano entenanta tekston kaj, kutime, desegnaĵon de la butono — ortogramon aŭ rondeton, en dokumentaro ofte bildigatan per la Askiaj rektaj aŭ rondaj krampoj: [ ] ( ). La uzulo povas ŝanĝi la staton de la butono (kaj de la responda variablo — reĝimo, opcio) per komputila muso aŭ per la klavaro — aŭ lanĉi agon (aplikaĵon, subprogramon). Oni distingas tri butonspecojn: prembutono, markobutono kaj radiobutono.
[eta|Diversaj butonoj en la aplikaĵo [Gimp kadre de GTK+.]]
En dialogujoj ofte estas butonoj , , aŭ  kaj . 

Kategorio:Uzant-interfaco
Kategorio:Grafikaj uzulinterfacoj
28 Weeks Later

***28 Weeks Later*** (esperante *28 semajnoj poste*) estas post-apokalipsa horora filmo direktita de Juan Carlos Fresnadillo, kiu skribis la scenaron kun Rowan Joffé, Enrique López Lavigne kaj Jesuo Olmo. Produktita en 2007 ĝi servas kiel memstara daŭrigo al *28 Days Later* (2002) kaj estas la dua parto de filma serio. La filmo ĉefrolas Robert Carlyle, Rose Byrne, Jeremy Renner, Harold Perrineau, Catherine McCormack, Mackintosh Muggleton, Imogen Poots kaj Idris Elba. La rakonto okazas post la eventoj de la unua filmo, prezentanta la penojn de NATOajn fortojn establi sekuran zonon en Londono, la sekvo de du junaj gefratoj rompanta protokolon trovi foton de ilia patrino kaj la rezultinta reapero de la viruso en la sekura zono.

*28 Weeks Later* aperis en la kinejoj je la 11-a de majo 2007 en Britio kaj Usono fare de *20th Century Fox*. La filmo ricevis pozitivajn reakgojn de kritikistoj kaj gajnis super 65 milionojn dolarojn tutmonde. Sekanta filmo estas *28 Years Later (28 jaroj poste)*, el la jaro 2025.

## Rolantaro 
* **Robert Carlyle** kiel **Don**: la patro de Tammy kaj Andy
* **Rose Byrne** kiel **Scarlet**: usona kuracistoficisto
* **Jeremy Renner** kiel **Doyle**: Delta Force-ŝarĝisto
* **Harold Perrineau** kiel **Flynn**: helikopterpiloto
* **Imogen Poots** kiel **Tammy**: la filino de Don kaj Alice
* **Mackintosh Muggleton** kiel **Andy**: la filo de Don kaj Alice
* **Catherine McCormack** kiel **Alice**: la patrino de Tammy kaj Andy
* **Idris Elba** kiel **Stone**: usona ĝeneralo superrigardanta Distrikton Unu

## Referencoj 
Kategorio:Filmoj de 20th Century Fox
Kategorio:Parizo en filmoj
Kategorio:Londono en filmoj
Kategorio:Filmoj pri epidemioj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2007
Biosubskribo

**Biosignaturo** (foje nomita **kemia fosilio** aŭ **molekula fosilio** ) estas ajna substanco - kiel elemento, izotopo, molekulo aŭ fenomeno - kiu disponigas sciencan indicon por pasinta aŭ nuna vivo sur planedo.   Mezureblaj trajtoj de vivo inkludas iliajn kompleksajn fizikajn aŭ kemiajn strukturojn, ilian uzon de libera energio, kaj la produktadon de biomaso kaj biorubo (fekaĵo).

La studkampo de astrobiologio utiligas biologiajn signaturojn kiel indicon en la serĉo de pasinta aŭ nuna ekstertera vivo.

## Tipoj 
Ĝenerale, biosignaturoj povas esti grupigitaj en dek larĝajn kategoriojn: 

# Izotopaj padronoj: Izotopa indico aŭ izotopaj padronoj kiuj postulas biologiajn procezojn por sia formado.
# kemio : Kemiaj propraĵoj kiuj postulas biologian aktivecon.
# Organika materio: Organikaj substancoj kreitaj de biologiaj procezoj.
# Mineraloj : Mineraloj aŭ biomineralaj fazoj, kies konsisto kaj/aŭ morfologio indikas biologian agadon (ekz., biomagnetito).
# Mikroskopaj strukturoj kaj teksturoj: biologia cemento, mikroteksturoj, mikrofosilioj kaj biologie formitaj biofilmoj.
# Makroskopaj fizikaj strukturoj kaj teksturoj: strukturoj kiuj indikas mikrobajn ekosistemojn, biofilmojn (ekz., stromatolitoj ), aŭ fosiliojn de pli grandaj organismoj.
# Tempa (sezona) ŝanĝebleco: tempaj ŝanĝoj de atmosferaj gasoj, reflektado aŭ makroskopa aspekto, kiu indikas la ĉeeston de vivo.
# Surfacaj reflektadtrajtoj: telesensa kapablo de grandskalaj reflektadtrajtoj pro biologiaj pigmentoj.
# Atmosferaj gasoj: Gasoj produktitaj per metabolaj kaj/aŭ akvaj procezoj, kiuj povas ĉeesti sur planeda skalo.
# Teknologia subskribo : Subskriboj indikante teknologie progresintan civilizacion. 

## Aplikebleco 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Bioindikilo
Kategorio:Naftogasa geologio
Kategorio:SETI
Kategorio:Biologia terminologio
Kategorio:Bioindikiloj
Kategorio:Astrokemio
Kategorio:Astrobiologio
Historia lingvo

**Historia lingvo** estas lingvo kiu estis parolata en historia periodo, sed kiu estas aparta de sia moderna formo; tio estas, ĝi estas formo de lingvo historie atestita el la pasinteco, kiu evoluis al pli moderna(j) formo(j). Tiel, historiaj lingvoj kontrastas kun mortaj lingvoj (lingvoj kiuj komplete malaperis el uzo aŭ spertis lingvomorton). Ankaŭ historiaj lingvoj kontrastas kun rekonstruitaj lingvoj (tio estas, la "pralingvoj") de ĝenerala aŭ teoria lingvoscienco (d:Q351625). Unu el la aliroj al difino kaj uzado de la koncepto de historiaj lingvoj estas efektivigita en la normoj ISO 639.

## ISO 639
La Internacia Organizo por Normigado konservas kaj publikigas normojn por lingvoj, inter aliaj aferoj: la normoj ISO 639-3 por lingvoj inkluzivas tipon **H**, por historiaj lingvoj, parto de kvindirekta klasifika lingvaĵo. Krom la historiaj lingvoj, ekzistas ankaŭ klasifikoj en ISO 639-3 por vivantaj lingvoj (lingvoj kun nuntempe vivantaj denaskaj parolantoj), formortintaj lingvoj (por lingvoj kies lasta denaska parolanto mortis ene de la lastaj kelkaj jarcentoj), antikvaj lingvoj (kies lasta atestita denaska parolanto mortis antaŭ pli ol jarmilo), kaj konstruitaj lingvoj (kiuj povas havi aŭ ne havi denaskajn lingvojn). La malnovangla estas ekzemplo de historia lingvo. La lingva kodo ISO 639 por la malnova angla estas `ang`. Plia kriterio ISO 639-3 por historiaj lingvoj estas, ke ili havas apartan literaturon de siaj devenaj lingvoj: en la ekzemplo de la malnova angla, Beowulf kaj aliaj verkoj de la malnovangla literaturo formas klaran materialon.

## Vidu ankaŭ
* Antikva lingvo, lingvo, kiu komplete malaperis el uzo aŭ spertis lingvomorton, kaj kies lasta atestita denaska parolanto mortis antaŭ pli ol jarmilo
* Klasika lingvo, antikvaj aŭ pli malnovaj lingvoj, kun riĉa literaturo, en tiu lingvo.
* Historia lingvistiko, ankaŭ nomata diakrona lingvistiko, la studo de lingvoŝanĝo.
* Lingvokodo, por ĝenerala diskuto pri lingvokodoj, kune kun informoj pri specifaj efektivigoj.
* Pralingvoj, hipotezaj aŭ rekonstruitaj lingvoj el kiuj kelkaj historie atestitaj, aŭ dokumentitaj, konataj lingvoj hipoteze devenas.

## Fonto 
La unua versio de tiu teksto ekestis la 19-an de aprilo 2025 baze per traduko kaj adapto de la koncerna anglalingva vikipedia teksto de la sama dato.

## Eksteraj ligiloj
*Historiaj lingvoj en la retejo *iso639-3.sil.org* de la Internacia Organizo por Normigado ()
*SIL-speco priskribo de unuopaj lingvoj en la sama retejo ()

Kategorio:Lingvoj
Kategorio:Mortintaj_lingvoj
Albert Zay

Grafo **Albert Zay** [zai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Zay Albert Károly** estis hungara aristokrato, terposedanto, oficiro, fabrikisto, politikisto. Lia nobela antaŭnomo estis *csömöri* [ĉomori], lia patro estis Károly Zay.
eta|

 naskiĝis  en Pest (urbo), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 diplomiĝis en militakademio de Wiener Neustadt en 1842, poste li servis ĝuste jardekon en la aŭstra armeo. En rango kapitano li adiaŭis de la armeo kaj hejme li transprenis la bienon kaj ŝtolfabrikon de sia patro. Li plantis 40 mil da pomujoj kaj establis 5 fabrikojn. Inter ili la plej grava estis la bastonproduktado. Inter 1885-1894 li estis senatano, inter 1887-1996 ankaŭ parlamenta deputito. Pro vidviĝo li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis 9 gefilojn inter 1857-1879.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Főispán vagy megyei főnök? Adalék a közigazgatási reformhoz.* (1890)
* *Kit válaszszunk püspöknek? Néhány szó a dunáninneni ág. ev. egyházkerületben megejtendő püspökválasztáshoz.* (1890)
* *Adalékok a mai politikai helyzethez.* (1894)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* parlamenta paĝo (legebla pli malsupre)
* biografio germane

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aristokratoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj fabrikistoj
Kategorio:Hungaraj terposedantoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Preĝejo Sankta Triunuo (Jászalsószentgyörgy)

La **paroĥa preĝejo Sankta Triunuo** estas sakrala historia monumento en vilaĝo Jászalsószentgyörgy (Hungario).

## Historio 
La unua kirko dediĉita al Sankta Georgo konstruiĝis en 1389 (laŭ alia informo en 1420). Iam ĝi estis detruita, tial pli nova didomo estis konstruita inter 1790-1793 fare de Karl Joseph Rabl. La predikejo kaj la altaroj estis pretaj ĉirkaŭ 1800. La orgeno estis kreita en 1909. En 1993 la preĝejo renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto, sed en la korto troviĝas ankaŭ kalvario (1765), 2 kolonoj pri Sankta Triunuo (1827, 1903) kaj statuo pri "Immaculata" (1885). La fasado estas simetria, meze estas la enireja pordo, pli supre granda fenestro videblas. La plej supre la kvadrata turo altiĝas. La turpinto estas bulboforma, en la turo 4 sonoriloj loĝas. Sakristio aliĝas al la navo ĉe la dekstra flanko. Miksa Róth faris 9 vitralojn, Alajos Sajósy pentris la ĉefaltaran bidon. Apude estas 2 marmoraj statuoj pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Ladislao la 1-a (Hungario). La freskoj estis pentritaj en 1893, restaŭritaj en 1960. 

Kermeso okazas en la dimanĉo de Sankta Triunuo.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare
* katolika leksikono

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* sonorado

Jaszalsószentgyörgy
Jaszalsószentgyörgy
Metropola Fervoja Servo de Torino

La **Metropola Fervoja Servo de Torino** () (SFM) estas ĉeurba fervoja servo de la metropola areo de Torino, kunordigita fare de "Agenzia della mobilità piemontese" (AMP) kaj financita fare de la Regiono Piemonto.

La servo konsistas el 7 linioj administrataj de Trenitalia, por longeco de proksimume 500&nbsp;km, 365 ĉiutagaj ligoj kaj 93 ligitaj stacioj. SFM ofertas ligon inter la malsamaj areoj de Torino kaj la najbaraj provincoj de Cuneo kaj Asti, ebligante regulajn ligojn inter trajnoj de la regiona fervoja servo de Piemonto, longdistancaj kaj altrapidaj trajnoj, la tramreto de Torino kaj urbaj busoj, kun eksterurbaj busoj kaj la Metroo de Torino.

La fervoja trapasejo de Torino estas 8&nbsp;km longa tunelo, kiu kuras je maksimuma profundo de 18&nbsp;metroj, ligante la stacion  al la stacio  de nordo al sudo en 15&nbsp;minutoj. La horaroj estas ĉiuj simetriaj kaj regulaj.

centra|440ra|eta|Mapo SFM

## Linioj 
En 2024, SFM inkludas 7 liniojn, ĉiuj administrataj fare de Trenitalia.

## Ne plu aktivaj linioj 
## Vidu ankaŭ 
* Ĉeurba fervojo
* Torino
* Metroo de Torino
* Tramtransporto en Torino

## Eksteraj ligiloj 
*  (SFM)
*  (AMP)

Torino
Kategorio:Transporto en Torino
Torino
Gregor Günther

**Gregor GÜNTHER** (naskiĝinta antaŭ 1480 en Frankfurto ĉe Odro, mortinta en 1519 samloke) estis germana kanona juristo. 

Post studoj ĉe la universitato de Lepsiko li bakalaŭriĝis en la 1480-aj jaroj pri jursciencoj. En 1498 li fariĝis Frankfurte princelektista brandenburgia supera juĝisto.

Post fondo de la Frankfurta universitato en 1506 fare de Joakimo la 1-a, Günther troviĝis inter la docentaro. En 1509 kaj 1515 li eĉ rektoris. Krom prelegofaro li kontinuigis siajn tribunalajn taskojn. En 1511 li menciiĝis ankaŭ kiel ĝenerala vikario de la diocezo Brandenburg. 

Günther estis aŭ verkisto aŭ instiginto de la kontraŭjudisma pamfleto *Warhafftig Sumarius der gerichts hendel*, en kiu legablas pri indulgencoj, pri la historio kaj la konsekvencoj de la Berlina hostia sakrilegio de 1510. Eblis ke Günther implikiĝis oficiale en la proceso pri tio. 

## Literaturo 
* *Warhafftig Sumarius der gerichts hendel und proceß …* (PDF; 4,4&nbsp;MB) Johann Hanau, Frankfurto 1511
* Michael Höhle: *Universität und Reformation: Die Universität Frankfurt (Oder) von 1506 bis 1550,* Böhlau, Kolonjo 2002, p. 173, ISBN 978-3-412-15101-0
* Andrea Theissen (eld.): *Das Verhängnis der Mark Brandenburg. Der Hostienschändungsprozess von 1510. Dokumentation der Ausstellung des Stadtgeschichtlichen Museums im Zeughaus der Zitadelle Spandau,* Stadtgeschichtliches Museum, Berlino 2010 (kun bildoj)

Kategorio:Germanaj juristoj
Kategorio:Germanaj juĝistoj
Kategorio:Personoj rilataj al Frankfurto ĉe Odro
Kategorio:Kanona juro
Kategorio:Germanaj profesoroj
Kategorio:Germanaj rektoroj 
Kategorio:Naskiĝintoj en la 15-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en 1519
Intrigotordo

Intrigtordaĵo estas ŝanĝo en la atendata direkto en kiu la rakonta intrigo de fikcia verkaĵo progresas. La uzo de ĉi tiu literatura tekniko estas ofta por konservi intereson de ĝia legantoj, aŭskultantoj aŭ spektantoj, kiuj laŭsupoze estas surprizitaj per la turno en la intrigo .

Unu tekniko por subfosi la atendojn de la spektantaro estas "malvera heroo", karaktero prezentita komence de la rakonto kvazaŭ ili estus la ĉeffiguro, tiam forigitaj, kutime senvivigante ilin. La filmo de Alfred Hitchcock " Psycho " uzas ĉi tiun teknikon.

Frua ekzemplo de la romanca ĝerno  kun multoblaj tordaĵoj  estas la rakonto *La Tri Pomoj* (d:Q7768944) en la Mil kaj unu noktoj. 

## Tipoj 
Intrigtordaĵo kiu okazas direkte al la fino de la rakonto kaj retrospektive ŝanĝas la percepton de la spektantaro de la intrigo, aŭ de la rolulo en ĝi, estas nomita "fina tordaĵo", kaj klasika ekzemplo tia estas en *La Murdo de Roger Ackroyd* .

Kelkfoje estas antaŭsentoj (ia kiel rakonta aŭgurado), per kiuj parto de la spektantaro antaŭdiras la venontan turnon, dum la ceteraj estas surprizitaj de ĝi kaj povas kompreni la sugestojn retrospektive aŭ rimarki ilin nur dum legado, aŭskultado aŭ respektado. Kelkfoje ne estas avertaj signoj, kaj foje la turno ne estas antaŭvidita.

## Listo 
Jen kelkaj famaj verkoj de literaturo, filmo kaj teatro konataj pro siaj memorindaj intrigtordaĵoj:

### Literaturo 
* "And Then There Were None" fare de Agatha Christie
* *Bataloklubo* (kaj la samnoma filmo "Fight Club") fare de Chuck Palahniuk
* "Gone Girl" fare de Gillian Flynn
* "Shutter Island" fare de Dennis Lehane
* *Rebecca* fare de Daphne du Maurier
* "Atonement" fare de Ian McEwan
* *La Murdo de Roger Ackroyd* fare de Agatha Christie
* *1984* fare de George Orwell
* "American Psycho" (samnoma filmo) fare de Bret Easton Ellis
* "The Wasp Factory" fare de Iain Banks

### Filmo 
* "The Sixth Sense" (1999)
* "The Usual Suspects" (1995)
* "Psycho" (1960)
* "Memento" (2000)
* "The Prestige" (2006)
* "Oldboy" (2003)
* "Planet of the Apes" (1968)
* "The Empire Strikes Back" (1980)
* "Se7en" (1995)
* "Arrival" (2016)

### Teatro 
* *Reĝo Edipo* fare de Sofoklo
* "The Mousetrap" fare de Agatha Christie
* "Death and the Maiden" fare de Ariel Dorfman
* "Sleuth" fare de Anthony Shaffer
* "Deathtrap" fare de Ira Levin
* "The Pillowman" (La kusenulo) fare de Martin McDonagh
* "Angels in America" fare de Tony Kushner
* "Six Degrees of Separation" fare de John Guare
* "An Inspector Calls" fare de J.B. Priestley
* "Betrayal" fare de Harold Pinter

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Makgufino
* peripeteia

Kategorio:Intrigo
Kategorio:Literatura tekniko
Kategorio:Literatura teorio
Kategorio:Televida terminologio
Parthenope

***Parthenope*** estas pri plenkreskeco drama filmo de 2024 verkita, produktorita kaj reĝisorita de Paolo Sorrentino. Temas pri internacia kunproduktoraĵo inter Italio kaj Francio, kaj en la filmo ĉefstelulas Celeste Dalla Porta, kun Stefania Sandrelli, Gary Oldman, Silvio Orlando, Luisa Ranieri, Peppe Lanzetta kaj Isabella Ferrari. Ĝi estis elektita por konkurenco al la Ora Palmo en la 77a Kinfestivalo de Cannes, kie ĝi prezentiĝis la 21an de majo 2024. Ĝi premieriĝis en kinejoj en Italio fare de PiperFilm la 24an de oktobro 2024. Partenope estas en mitologio la nomo de la sireno kiu supozeble fondis la urbon Napolo. 

## Intrigo
La fimo temas pri la urbo Napolo, naskoloko de Paolo Sorrentino, fermante trilogion, en kiu la reĝisoro omaĝis Romon kaj la verkiston Gambardella en *La grande bellezza* kaj Napolon kaj futbalon en *È stata la mano di Dio*. Laŭ Sorrentino, la filmo temas pri virino kiu havas la nomon Partenope "sed estas nek sireno nek mito". Fakte iel la juna, belega virino iĝas simbolo de la urba beleco. La arta fotografio kontribuas tiusencen. 

Fakte, la belega Partenope (Celeste Dalla Porta) rememoras sian misteran adoleskecon, kiam lia frato estis obseda pro ŝiaj enigmaj beleco kaj seksallogo. Li tial maltrankvila kaj eĉ ĵaluza pro reciproka rilato kun amiko, memmortigas sin, kio markos ŝian junaĝon kaj eĉ la tutan vivon de la familio, enkadrita en luksega palaco. Ŝi estas brila studento pri antropologio kaj ŝia profesoro malfermas al ŝi prestiĝan karieron. Tamen dum ŝi studas, ŝi dubas ĉu iĝi ankaŭ aktorino, sed la ekstercentra etoso kiu ĉirkaŭas la profesion ne plaĉas al ŝi. Krome ŝi estas allogata ankaŭ el estetiko kaj tial ŝi amikiĝas kun la verkisto John Cheever, kies librojn ŝi konas; aliflanke ŝi spertis strangan amaferon kun enigma episkopo kiu kontrolas la miraklon de la likviĝo de la seka sango de Sankta Gennaro, fakte ŝi studas la antropologion de miraklaj fenomenoj. Post la emeritiĝo de sia profesoro, ŝi iĝas profesorino kaj (post salto en la filmo de jardekoj) ankaŭ ŝi (Stefania Sandrelli) emeritiĝas, ricevas omaĝon kaj rememoras sian pasintecon. 

## Geaktoraro kaj roluloj
* Celeste Dalla Porta kiel Parthenope Di Sangro
** Stefania Sandrelli kiel aĝa Parthenope 
* Silvio Orlando kiel Devoto Marotta
* Gary Oldman kiel John Cheever
* Dario Aita kiel Sandrino
* Marlon Joubert kiel Roberto Criscuolo
* Peppe Lanzetta kiel la kardinalo Tesorone
* Silvia Degrandi kiel Maggie Di Sangro
* Lorenzo Gleijeses kiel Sasa Di Sangro
* Daniele Rienzo kiel Raimondo Di Sangro
* Luisa Ranieri kiel Greta Cool
* Isabella Ferrari kiel Flora Malva
* Alfonso Santagata kiel Achille Lauro
* Paolo Mazzarelli kiel entreprenisto canoso
* Nello Mascia kiel Riccardo Macchia

## Eksteraj ligiloj
* en imdb

Kategorio:Francaj dramaj filmoj
Kategorio:Italaj dramaj filmoj
Kategorio:Italalingvaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2024
Kategorio:Kulturo de Napolo
Škofja Loka

**Škofja Loka** [ˈʃkoːfja ˈloːka] (historie ) estas mezepoka urbo en nordokcidenta Slovenio kun ĉirkaŭ  loĝantoj. Ĝi situas sudokcidente de Kranjo kaj nordokcidente de Ljubljano kaj kategoriiĝas sub la statistika regiono Gorenjska. La urba areo, kune kun la ligitaj ĉirkaŭaj setlejoj, havas populacion de proksimume  loĝantoj. La urbo estas la sidejo de la samnoma municipo.

## Historio
La unua dokumentita mencio de la urbo datas de la jaro 973, kiam Oto la 2-a donis la lokon al la episkopo Abraham von Freising. *Loka* signifas deklivon aŭ valo en slovena, kaj tial la proksimuma traduko estus  "episkopa valo". Situanta strategie sur la kunfluejo de la riveroj Selska kaj Poljanska Sora, ĝi ricevis la statuson de urbo estinte altigita al administracia centro fare de la episkopeco de Freising. La murego, havanta kvin turegojn, datas de la 14-a jarcento. Krom nombraj incendioj, epidemioj de pesto, militoj kaj aliaj katastrofoj, la tertremo de 1511 estis aparte detrua, ĉar ĝi detruis preskaŭ la tutan urbon. Episkopo nomita Filipo rekonstruis ĝin rapide kun la formo kiun ĝi ankoraŭ havas. La episkopoj plue estis posedantoj de Škofja Loka ĝis 1803, kiam ĝin ekposedis la aŭstra monarkio. 

Poste la urbo specialiĝis en fabrikado de litkovriloj kaj de lignaj plankoj.

## Blazono 
En la urba blazono videblas kronita nigrulo, rilate al legendo, ke la episkopo Abraham estis savita de nigraj akompanantoj de la atako de unu de la multaj ursoj kiuj ankoraŭ restas en la arbaroj de Slovenio.

## Vidu ankaŭ 
* Občina Škofja Loka
* Regiono Gorenjska
* Škofja Loka (stacidomo)


Kategorio:Urboj de Slovenio
Antal Sigray

Grafo **Antal Sigray** [ŝigrai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Sigray Antal Mária Fülöp Alajos** estis hungara parlamentano, senatano, ĉevalbredisto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *alsó- kaj felsősurányi* [alŝO felŝOŝurAnji], lia patro estis Fülöp Sigray.

 naskiĝis  en Ivánc, li mortis  en Novjorko.

## Biografio 
 studis en Scienca Universitato de Budapeŝto kaj en altlernejo en Britio, poste li longe studvojaĝis. Inter 1904-1920 li estis senatano, sed dum la 1-a mondmilito li batalis en rango kapitano. Dum la Hungara Sovetrespubliko li vivis en Vieno, poste li hejmenvenis kaj estis komisaro en Transdanubio. Inter 1920–1939 li estis parlamenta deputito, sed li partoprenis en reĝa puĉo (1921), poste li estis arestita. Inter 1939-1944 li estis senatano, kie li havis kontraŭmilitan politikon. Komence de la nazia erao (1944) li tuj estis deportita al Koncentrejo Mauthausen-Gusen. Li liberiĝis jam malsana kaj poste mortis en Novjorko. Li edziĝis en 1910, en la sama jaro filino naskiĝis.

Krom la politiko li estis fama ĉevalbredisto, liaj ĉevaloj venkis eĉ eksterlande, krome li hejme rajdadis.

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* parlamenta paĝo kun foto (legebla en la 274-a paĝo)
* biografio hungare
* politika leksikono (legebla en la 382-a paĝo)
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
George Minne

]]
]]
**George MINNE** (naskiĝinta la  en Gento, mortinta la  en Sint-Martens-Latem) estis belga pentristo kaj skulptisto. 

## Vivo 
Studis Minne de 1880 arkitekturon ĉe Jean Delvin en Gento; samurbe li trejniĝis inter 1883 kaj 1886 pentrade fare de Théodore Channeel kaj skulptade de Louis Van Biesbroek. Amiko lia estis la verkisto Maurice Maeterlinck, kies verkojn li ilustris (*Serres*, 1886 kaj *Soeur Béatrice*, 1900).

Minne ofte gastis ĉe Henry Van de Velde. Ĉi lasta ĉeestis kiam Minne mem detruis sian skulptaĵon *Broederschap*, monumenton por la socialisto Jean Volders. En 1890 li eksponigis kelkajn siajn verkojn en la kadro de la belga artista rondo *Les XX*, kiun membris i.a. la pentristo James Ensor kaj Fernand Khnopff kaj de 1891 ankaŭ Minne. Samjare li iris Parizon por vane klopodi iĝi disĉiplo de Auguste Rodin.

Inter 1895/96 Minne sekvis kurson de Charles van der Stappen; poste li transloĝiĝis al Sint-Martens-Latem, por fondi kun la kolegoj Albinus Van den Abeele, Valerius De Saedeleer, Albert Servaes kaj Gustaaf Van de Woestijne propran kolonian artistan *Latemse Scholen* laŭ la germanuja modelo de Worpswede. Ilia pentra stilo orientiĝis tree laŭ simbolismo. En 1912 Minne mallonge docentis ĉe la Genta akademio. Post la eksplodo de la Unua Mondmilito li fuĝis kun al edzino al Kimrujo. Postmilite li redocentis kaj en la 1931-a jaro oni distingis lin per barona titolo. En 1923 li iĝis koresponda, en 1932 orda membro de la *Reĝa akademio de sciencoj, literaturo kaj artoj*.

## Graveco 
La ĉefan verkaron de Minne konsistigas skulptaĵoj influitaj de mistika simbolismo kaj la Antaŭ-rafaelida frataro. Temas ofte pri genufleksantaj bronzfiguroj mornaj-delikataj, ekz. *De Smart* pri trista patrino. Folkwang-Muzeo en Asindo ofertas daŭran ekspozicion de aĵoj de Minne, kie spekteblas la originalo de la knaba fontano *De Fontein der geknielden* (1905/06). 

## Literaturo 
* Robert Hoozee: *George Minne en de kunst rond 1900. Museum voor Schone Kunsten, Gent, 18. September bis 5. Dezember 1982*, Gento 1982
* Inga Rossi-Schrimpf: *George Minne. Das Frühwerk und seine Rezeption in Deutschland und Österreich bis zum Ersten Weltkrieg,* VDG, Vajmaro 2012, ISBN 978-3-89739-735-4
* Bettina Berg (eld.): *George Minne – Ein Anfang der Moderne.* Ausst. Kat. Gerhard-Marcks-Stiftung, Wienand, Köln 2013, ISBN 978-3-86832-190-6
* Bettina Zeman: *Gewagte Visionen. George Minne und Leon Spilliaert. Vom Symbolismus zum Expressionismus,* katalogo ekspozicia, Wienand, Kolonjo 2023, ISBN 978-3-86832-727-4

## Eksteraj ligiloj 
* George Minne - ĉe: *Artcyclopedia*

## Notoj 
Kategorio:Simbolismo
Kategorio:Belgaj pentristoj
Kategorio:Belgaj skulptistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1866
Kategorio:Mortintoj en 1941
Martinus Beijerinck

**Martinus Willem BEIJERINCK** (Amsterdamo, 16a de marto 1851 - Lochem, 1a de januaro 1931) estis nederlanda natursciencisto, botanikisto kaj mikrobologo. Li estis unu de la fondintoj de la virusologio, kaj estas memorita pro la malkovro de la tabakmozaikviruso.

En 1899, Martinus Beijerinck ripetis la eksperimentojn de Dmitrij Ivanovskij, kaj estis konvinkita, ke ili indikis la ekziston de infekta agento de tipo ankoraŭ ne konata al la scienco. Beijerinck komprenis, ke la menciita infekta agento multiĝas nur en ĉeloj, kaj hipotezis ke ĝi estas likva substanco nomita *contagium vivum fluidum* ("likva vivanta poluaĵo"). Poste, la hipotezo de Beijerinck pri la flueco de virusoj estis refutita fare de Wendell Meredith Stanley.

Kategorio:Nederlandaj natursciencistoj
Meza Ŝtonepoko

[eta| 300px|[Bifaco|Bifaca Pinto el silkreto de Blombos, Sud-Afriko ; skalo = 5 cm.]]
La esprimo **Meza Ŝtonepoko** (angle: ''''), indikas aron da antaŭhistoriaj ŝtonaj industrioj trovitaj en la suda kaj orienta Afriko, pli malpli samtempaj de la industrioj de la Meza Paleolitiko identigitaj en Nord-Afriko, en Eŭropo, kaj en Azio.

Necesas precizigi, ke Paleolitiko entenas tri periodojn aŭ aĝojn: nome Frua Paleolitiko, Meza Paleolitiko kaj Malfrua Paleolitiko. Alidire Paleolitiko kaj Ŝtonepoko estas sinonimoj. Dum Meza Ŝtonepoko respondas al Meza Paleolitiko, sed nur pri Afriko.

La esprimo «Paleolitiko» venas de la greka παλαιός / palaiós, «malnova», kaj λίθος / líthos, «ŝtono». Ĝi do povas esti laŭvorte tradukita kiel «malnova ŝtono". La esprimo estis elpensita en 1865 fare de la prahistoriisto John Lubbock, por indiki la Ŝtonepokon, kontraste al la Polurita Ŝtonepoko aŭ Neolitiko, «nova ŝtono». 

## Historio
La esprimo «Meza Ŝtonepoko» estis lanĉita en 1929 fare de sudafrikaj prahistoriistoj Astley John Hilary Goodwin kaj Clarence van Riet Lowe en sia unua laboro priskribanta ĉiujn ŝton-industriojn de suda Afriko konataj en tiu tempo.

## Kronologio
La Mezaj ŝtonepokaj industrioj sukcedis la Aĉeŭlean industrion en Afriko de proksimume 400 000 jaroj antaŭ nia erao, kaj kolapsis al afrikaj Supraj Paleolitikaj industrioj de proksimume 50 000 jarojn antaŭ nia erao = jaroj nombritaj malantaŭen de la jaro 1950).

La ŝanĝo ne estas sinkrona en ĉiuj regionoj de la afrika kontinento, kaj signifaj lokoj de la antaŭaj industrioj ankoraŭ povas esti trovitaj ja post la apero de postaj industrioj.

## Ligiloj
* [(prelegas Jean-Jacques Hublin(https://eo.wikipedia.org/wiki/Jean-Jacques_Hublin))]
* (prelegas David Pleurdeau)

Kategorio:Paleolitiko
Antal Augusz

Barono **Antal Augusz** [aŭgus], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plia persona nomo **Augusz Antal Imre** estis hungara oficisto, komisaro, departementestro, teatrestro. Lia nobela antaŭnomo estis *magurai*.

 naskiĝis  en Szekszárd, li mortis  en Szekszárd.
eta|
eta|

## Biografio 
 akiris juran diplomon, poste li eklaboris en administracio de Tolna (reĝa departemento). En 1836 li studvojaĝis en Eŭropo kun László Bezerédj por havi pliajn konojn pri artoj, industrioj kaj agrikulturoj. Hejmenveninta li estis altigita subnotario, inter 1843–1848 vicdepartementestro. Dum la hungara revolucio de 1848 li plene retiriĝis, tial li estis nomumita malpatrioto. Post la revolucio kaj liberecbatalo li estis registara komisaro de Tolna, inter 1852-1859 li havis altan postenon en la ŝtata administracio en Budao (urbo), samtempe li estris la Nacian Teatron. En 1853 li baroniĝis kaj li9 ricevis reĝan premion. profesoro. Li edziĝis en 1846, poste 5 gefiloj naskiĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Iratok a Nemzeti Színház történetéhez* (kompilaĵo, 1938)
* *Iratok a Nemzeti Színház történetéhez* (alia kompilaĵo, 1988)

## Fontoj 
* biografio hungare kun bildo
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla pli malsupre)
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Patricio Guzmán

**Patricio GUZMÁN Lozanes** (naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1941 en Santiago de Ĉilio) estas ĉilia reĝisoro kaj produktoro de dokumentaj filmoj .

Li estas plej konata por sia filma trilogio *La Batalo de Ĉilio* (1975–1979) kaj pli ĵus por alia trilogio; *Nostalgio por la Lumo* (2010), *La Perla Butono* (2015) kaj *La Cordillera de Revoj* (2019).

## Filmaro 
* *La Tortura y otras formas de diálogo* — 1968
* *El Paraíso ortopédico* — 1969
* *Primer año* — 1971
* *La Respuesta de octubre* — 1972
* *La Batalla de Chile: La insurrección de la burguesía* — 1975
* *La Batalla de Chile: El golpe de estado* — 1977
* *La Batalla de Chile: El poder popular* — 1979
* *The Compass Rose (Rosa de los vientos)* — 1983
* *En nombre de Dios* — 1987
* *La Cruz del Sur* — 1992
* *Pueblo en vilo* — 1995
* *Chile, Obstinate Memory (Chile, la memoria obstinada)* — 1997
* *La Isla de Robinson Crusoe* — 1999
* *Invocación* — 2000
* *Le Cas Pinochet* — 2001
* *Madrid* — 2002
* *Salvador Allende* — 2004
* *Mon Jules Verne* — 2005 (TV)
* *Nostalgia for the Light (Nostalgia de la luz)* — 2010
* *The Pearl Button (El botón de nácar)* — 2015
* *The Cordillera of Dreams (La Cordillera de los sueños)* — 2019
* *My Imaginary Country (Mi país imaginario)* — 2022

## Literaturo 
* Guion y metodo de trabajo de / La batalla de Chile, Colección Hiperión, Editorial Ayuso, Madrido, 1977
* *El cine contra el fascismo* , libro entrevista de Pedro Sempere, Editorial Fernando Torres, Valencio, 1977

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Guzmán
* 

Kategorio:Ĉiliaj reĝisoroj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1941
Děbolín

**Děbolín** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Jindřichův Hradec en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas proksimume 4&nbsp;km okcidente de Jindřichův Hradec. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Děbolín** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 8,4&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1255. En la jaroj 1938 ĝis 1945 la vilaĝo estis sekve de fermo de Munkena interkonsento almembrigita al Nazia Germanio.

## Loĝantaro 
## Transporto 
Tra la vilaĝo kondukas ŝoseo I/23 kaj laŭlonge laŭ la rando ankaŭ fervojlinio Havlíčkův Brod – Veselí nad Lužnicí, sur kiu troviĝas fervoja haltejo Děbolín.

## Pluaj fotografioj 

Děbolín 03 10 2015 (8).jpg|Děbolín
Děbolín 03 10 2015 (9).jpg|Děbolín
Děbolín, železniční zastávka (02).JPG|Fervoja haltejo

Kategorio:Jindřichův Hradec
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Torino Grosseto (stacidomo)

**Torino Grosseto** estas subtera fervoja stacio sur la fervojo Torino-Ceres situanta en Corso Grosseto, en Torino. Ĝi estas administrata fare de Rete Ferroviaria Italiana (RFI).

Ĝi situas en la subtera fervoja sekcio kiu ligas la historian linion Torino-Ceres kun la fervoja trapasejo de Torino, aktivigita fine de 2023.

centra|440ra|eta|Fervojo Torino-Ceres

## Vidu ankaŭ 
* Torino
* Tramtransporto en Torino
* Madonna di Campagna (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Grosseto
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 2024
Rivarolo Canavese (stacidomo)

**Rivarolo Canavese** estas fervoja stacio sur la fervojo Canavesana priservanta la municipon Rivarolo Canavese, en la Metropola urbo Torino.

Antaŭe administrita fare de Gruppo Torinese Trasporti (GTT), ekde la  ĝi estas administrata fare de Rete Ferroviaria Italiana (RFI).

## Bildgalerio 

Locomotiva SATTI DI 200 a Rivarolo.jpg|Lokomotivo
Rivarolo station 2016 1.jpg|Trajnoj

## Vidu ankaŭ 
* Rivarolo Canavese

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Rivarolo Canavese
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1882
Torino Aeroporto (stacidomo)

**Torino Aeroporto**, antaŭe konata kiel *Caselle Aeroporto*, estas fervoja stacio sur la fervojo Torino-Ceres, priservanta la urbon San Maurizio Canavese kaj la flughavenon Torino-Caselle.

centra|440ra|eta|Fervojo Torino-Ceres

## Vidu ankaŭ 
* Caselle Torinese
* San Maurizio Canavese

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Caselle Torinese
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 2001