open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Keros

**Keros** (greke: Κέρος) estas neloĝata, greka insulo, kiu estas konata pro la arkeologiaj trovitaĵoj. Ĝi grandas 15 km² kun longo de 7 km ĉe la suda bordo kaj kun larĝo de 4 km, tiel ĝi estas la dua plej granda de la Malgrandaj orientkikladoj kaj situas inter Naksos kaj Amorgos. Ĝia plej alta punkto estas 432 m Kéros, kiu estas samtempe la la plej alta monto de la insularo.

La insulo servas nur kiel kapropaŝtejo. Oni faris sur la insulo bronzepokajn elfoŝaĵojn, ĉe kiuj oni trovis la faman flut-ludanton kun grando de 20 cm kaj la samgrandan sidantan harpoludanton. Ili ambaŭ estas ekspoziciitaj en la arkeologia Nacia muzeo en Ateno. La florepoko de la bronzepoka tempo estis inter 2600 ĝis 2200 a.K..

Proksime al la insulo troviĝas Daskalio Kavos, religia centro, kultejo.

Kategorio:Grekio
Albrecht Kronenberger

**Albrecht KRONENBERGER** (naskiĝis la 21-an de januaro 1940 en Würzburg, Germanio) estas unu el la tri redaktoroj de la preĝ- kaj kantlibro ADORU - Ekumena Diserva Libro.

Li kiel junulo loĝis en la Palatinataj urboj Pirmasens kaj Germersheim. Filozofion kaj katolikan teologion li studis en Eichstätt (Bavario), Frankfurt (Hesio) kaj Speyer, kie li en 1966 ordiniĝis katolika sacerdoto. Post deĵorado kiel vikario en Frankenthal kaj Bellheim, li laboris de 1969 ĝis 2002 kiel gimnazia instruisto (lasta titolo: supera studkonsilisto) pri religio en Neustadt an der Weinstraße, kie li ankaŭ post sia pensiiĝo vivas.

Mallonge post sia esperantistiĝo fine de la 80-aj jaroj li komencis aktivi per instruado de Esperanto en sia lernejo kaj per celebrado de esperantlingvaj mesoj kadre de Esperanto-aranĝoj kaj en la katedralo de Speyer (ĉiun duan monaton ekde aŭtuno 1991). En 1991 li ankaŭ kunfondis la Laborunuiĝon de IKUE en la diocezo Speyer, kiu ricevis la oficialan agnoskon kaj aprobon de la episkopo de Speyer. Li estas membro de UEA, GEA, SEL, Esperanto-Ligo Kurpfalz, Freundeskreis Villingen-Schwenningen, AIS, OSIEK, ILEI, IKUE kaj KELI.

Albrecht Kronenberger redaktis la 1 472-paĝan libron ADORU kune kun Adolf Burkhardt kaj Bernhard Eichkorn. Li kompostis ĉiujn ĝiajn tekstojn kaj muziknotojn per sia komputilo kaj mem verkis multajn tekstojn kaj kelkajn melodiojn. La triopo pro ADORU ricevis en 2002 la FAME-premion (kulturpremio de la urbo Aalen kaj de la FAME-fondaĵo).

En la unuaj jaroj de la tria jarmilo li redaktis la novan eldonon de la esperanta Biblio, kiu aperis en 2006. Ekde 2007 li enmetis ĉiujn latinajn brevier-himnojn en Vikifonton; multajn el ili li mem tradukis. "Kantoj post ADORU", speciala kajero de Espero Katolika (numero 1-3/2009), estas de li inicita kaj aranĝita. Komence de 2009 li, kune kun Marius Gibbels, survojigis la gigantan projekton de-eo *(Projekt Deutsch-Esperanto)*, por ke estiĝu en la venontaj 50 aŭ 100 jaroj kompleta germana-esperanta reta vortaro.

La plej disvastiĝinta germanlingva eklezia kantlibro "Gotteslob" mencias Albrecht Kronenberger kiel komponiston de Gloro-Himno (n-ro 455).

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj pastroj
Kategorio:FAME-premiitoj
Bickenbach (Bergstraße)

**Bickenbach** *(prononcu Biknbaĥ)* estas komunumo en centra Germanio. Ĝi situas en la distrikto Darmstadt-Dieburg de la federacia lando Hesio. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn.

eta|maldekstra|Evangelia preĝejo

## Geografio 
La komunuma teritorio estas parto de la feria regiono "Monta Vojo" (germane "Bergstraße", ĉe Bickenbach je kelkaj kilometroj dividita al nova, pli okcidenta, kaj malnova, pli orienta vojoj), kiu de la urbo Darmstadt norde vojas suden, ĉe la okcidenta rando de la mezalta montaro Odenvaldo, ĝis la urbo Wiesloch.

## Historio 
El neolitiko, oni trovis spurojn de rubandaj ceramikaĵoj.

Jaron 874 en la kodekso de Lorsch Bickenbach estis menciita unuafoje sub la nomo Bicchumbach.

## Ekonomio 
Tie la firmao *Alnatura* dumlonge fabrikis ekologie altkvalitajn manĝaĵojn, ĝis komence de la 2020-aj jaroj la firmao translokiĝis iom norden al la okcidenta rando de Darmstadt.

## Fontoj 
Bickenbach uffm Sand, 1973.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Germanio
Kategorio:Distrikto Darmstadt-Dieburg
Bickenbach

**Bickenbach** havas diversajn signifojn:

***Bickenbach (Bergstraße)** estas komunumo en la distrikto Darmstadt-Dieburg en federacia lando Hesio en centra Germanio. 
***Bickenbach (Hunsrück)** estas komunumo en distrikto Rhein-Hunsrück en Rejnlando-Palatinato en Germanio.
Eppertshausen

**Eppertshausen** *(prononcu Epertshaŭzn)* estas komunumo en centra Germanio. Ĝi situas en la distrikto Darmstadt-Dieburg, en federacia lando Hesio. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Darmstadt-Dieburg
Kategorio:Urboj de Hesio
Recikligita papero

eta|250ra|Elruba papero kolektita por reciklado en Italio
**Recikligita papero** konsistas el papero kolektita ĉe hejmoj aŭ entreprenoj kaj denove utiligita.

La kvalito kaj ŝirrezisto povas esti altigita aldonante novajn fibrojn. En Germanio, se papero konsistas almenaŭ el 80% da recikligita papero laŭleĝe ĝi rajtas ricevi la mencion "el 100% malnova papero".

Ofte recikligita papero estas pli griza ol aliaj paperoj, ĉar malgraŭ la malinkigo ne eblas forpreni ĉiujn kolorojn.

## Vidu ankaŭ 
* Paperpecigilo

## Eksteraj ligiloj 
En la germana:
* www.treffpunkt-recyclingpapier.de  - Iniciato 2000 plu
* www.initiative-papier.de - Iniciato por recikligi paperon
* www.sb-unna.de - Greenpeace: Recikligita papero (PDF, 0,8 MB)
* morgenpost.berlin1.de - Recikligita papero en la ciklo (raporto de la ĵurnalo Berliner Morgenpost)

Kategorio:Paperoj
Fițcău

**Fițcău** [fickəŭ] (hungare: **Fickópataka**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Târgu Mureș. Ĝi apartenas administre al Aluniș.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la distrikto Mureș 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Alsbach-Hähnlein

**Alsbach-Hähnlein** *(prononcu Alsbaĥ-Hénlajn)* estas komunumo en centra Germanio. Ĝi konsistas el la laŭ evoluo sendependaj urbetoj Alsbach kaj Hähnlein, kiuj meze de la 20-a jarcento formis komunan administran komunumon en la distrikto Darmstadt-Dieburg de la federacia lando Hesio. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn.

[eta|maldekstra|La [Schloss Alsbach|fortikaĵo Alsbach, la historia urbeto Alsbach kaj iom pli fore la najbara komunumo Bickenbach rigardate de monto Melibokus]]
*Alsbach* situas ĉe la turisma strato Bergstraße, kiu de Darmstadt norde ĝis Wiesloch sude dividas la mezaltan montaron Odenwald (Odenvaldo) oriente kaj la vastan ebenaĵon de la rivero Rejno okcidente; *Hähnlein* troveblas 4 kilometrojn pli okcidente jam en komplete ebena, agrikultura pejzaĝo. La plej alta monto de la okcidenta Odenvaldo, Melibokus, superas la loĝlokon Alsbach kaj sian parte konservitan mezepokan fortikaĵon.

En la komunumo situas historia juda tombejo, kiu inter la jaroj 1615 kaj 1948 estis tre renoma kaj iĝis la ripozoloko de judoj el 32 ĉirkaŭaj komunumoj.

Inter la jaroj 1911 kaj 1919 ĉi tie vivis la juda skulptisto Benno Elkan, kiu poste translokiĝis al la urbocentro de Frankfurto-ĉe-Majno, sed tenis sian domon en Alsbach kaj kun sia familio pasigis la semajnfinojn ĉi tie, ĝis en 1933 li devis elmigri al ekzilo en Londono.
__NOTOC__

## Politiko 
La plej forta frakcio en la komunuma parlamento de 2007 ĝis 2019 estis la loka mediprotekta iniciato *IUHAS*, kiu en la baloto de 2011 ricevis pli ol 33 procentaĵojn de la voĉoj, antaŭ la kristandemokratoj (CDU), socialdemokratoj (SPD) kaj libera frakcio. En la komunumestra baloto de la 24-a de februaro 2013 la kandidato de la mediprotekta iniciato, *Georg Rausch*, ricevis ekzakte 60 procentaĵojn de la voĉoj - jam en 2007 li elektiĝis kun tiam 53 procentaĵoj. Komunumestro de loka mediprotekta iniciato, almenaŭ tiom alternativeca kiom la nacia partio Alianco '90/La Verduloj, en Germanio samkiel aliloke en Eŭropo ne estas memkomprenebla fenomeno. Tamen per la komunumestra baloto de 2019, en kiu *Georg Rausch* ne plu kandidatis, finiĝis tiu 12-jara periodo: tiam elektiĝis la konservativulo *Sebastian Bubenzer*.

## Rilatoj al Esperanto 
Centre de la komunumo loĝas la esperantistoj Thomas Pusch kaj Remi Rudaitytė kun sia familio, kaj en distanco de nur kvin kilometroj norden, en la vilaĝo *Malchen* de la najbara komunumo Seeheim-Jugenheim, vivas la esperantista ekologo *Eki Woite*, kiu nuntempe precipe engaĝiĝas pri porinfanaj ekologiaj grupoj - en la grupoj engaĝiĝas pliaj esperantistoj kaj estas pluraj esperantlingvaj infanoj.

## Partnera komunumo 
* 20px Diósd en Hungario

## Iuj fotaj impresoj 

Dosiero:Alsbach bieno Hechler 1.jpg|
Dosiero:Alsbach bieno Hechler 4.jpg|
Dosiero:Alsbach centra puto.jpg|
Dosiero:Alsbach historia domo.jpg|
Dosiero:Alsbach trabfaka domo Zur Sonne 1.jpg|
Dosiero:Alsbach trabfaka domo ĉefstrate 1.jpg|
Dosiero:Alsbach trabfaka domo ĉefstrate 2.jpg|
Dosiero:Alsbach urbodomo.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
*  
* paĝoj pri fortikaĵo Alsbach 

Kategorio:Distrikto Darmstadt-Dieburg
Kategorio:Urboj de Hesio
Andreneasa

**Andreneasa** (hungare: **Andrenyászatelep** andrenjastelep) estas vilaĝo en Rumanio apartenanta al Răstoliţa.

## Eksteraj ligiloj 
* Enciklopedio de famaj civitanoj de Târgu Mureș 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Grindeni

**Grindeni** [grindenj] (hungare: **Gerendkeresztúr** [gerendkerestur]) estas vilaĝo en Rumanio ĉe Luduș. Administre ĝi apartenas al Chețani.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 341 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 678 (rumanoj, 41&nbsp;% da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1289. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Torda-Aranyos*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Gravaj personoj 
* Eugen Gâscă (n. 27-a de majo 1908 – ?, ? 1989): pentristo.
* László Kovács (25-a de decembro 1892 – 2-a de julio 1963, Budapest): verkisto, redaktoro, kritikisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Avrămești (Mureș)

**Avrămești** [avrəmeŝtj] (hungare: **Andrássytelep** [andraŝitelep] aŭ *Eckentelep *) estas vilaĝo en Rumanio apartanta administre al la urbo Luduș.

En la censo de 2002 la 197 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Ciurgău (Mureș)

**Ciurgău** [ĉurgəŭ] (hungare: **Csorgó** [ĉorgo]) estas komunumo en Rumanio apartenanta administre al la urbo Luduș.

Preter Ciurgău pasas la distrikta vojo DN171, kiu ligas ĝin al Luduş (2 km sude) kaj al Roșiori.
 
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Listo de prezidentoj de Ĉeĥoslovakio

dekstra|150px|border
Jen estas listo de prezidentoj de Ĉeĥoslovakio ekde la jaro 1918, kiam Ĉeĥoslovakio estiĝis pro disfalo de Aŭstrio-Hungario ĝis la jaro 1992, kiam Ĉeĥoslovakio disfalis kaj estiĝis du respublikoj - Ĉeĥio kaj Slovakio.

## Gvidantoj de Komunista Partio de Ĉeĥoslovakio, 1945 – 1989 
## Vidu ankaŭ 
* Historiaj ŝtatestroj de Ĉeĥio
* Listo de prezidentoj de Ĉeĥio

Kategorio:Ĉeĥoslovakio
Ĉeĥoslovakio
Filea

**Filea** [filja] (hungare: **Füleháza**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Târgu Mureș. Ĝi administre apartenas al Deda.

## Historio
En 1910 ĝi havis 1 522 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 840 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1497. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda vármegye*). 

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio) 

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto Mureş

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Baterirecikligo

[eta|Laboristo en [fabriko kie oni reciklas bateriojn]]
**Baterirecikligo** signifas la pluan uzon de la diversaj komponantoj de baterioj (ankaŭ toksaj), kiel plumbo, kupro kaj zinko.

Per aparta elkolekto oni povas obteni bonkvalitajn metalojn, kiuj povas esti reuzataj kaj kiuj ne estos perdataj en la medio. Tial en iuj landoj oni kolektas bateriojn aparte.

## Germanio kaj Svisio 
En Germanio kaj Svisio ekzistas leĝo devigante uzantojn redoni uzitajn bateriojn kaj pilojn kaj devigante komercantojn, konstruantojn kaj importantojn repreni ilin.

En Svisio jam 65,5% de uzitaj baterioj estas redonitaj kaj recikligitaj (junio 2004). En Germanio 82% de ĉiuj kolektitaj baterioj estas recikligitaj (decembro 2005).

Kvankam en Germanio ĉiu vendejo, kiu vendas bateriojn aŭ pilojn, devas repreni ilin, nur ĉirkaŭ 30% estas kolektitaj. Nur en la jaro 2005 la Fondaĵo "Gemeinsames Rücknahmesystem Batterien" (kuna reprensistemo por baterioj) kolektis 12.263 tunojn da uzitaj baterioj kaj akumulatoroj. Tio estas po 149 gramoj da baterioj por ĉiu loĝanto.

La plej granda germana ejo por baterirecikligo troviĝas en Bremerhaven. Tie 80% de ĉiuj uzitaj baterioj de ĉiuj elektronikaj aparatoj estas specigitaj (aŭtuno 2004, sen inkluzivi veturilbateriojn). La specpureco atingas 98 ĝis 99%. Post specigo la elementoj estas venditaj kaj fanditaj.

Por aĉeti veturilbaterion en Germanio oni devas pagi pluajn 7,50 €, se oni ne redonas malnovan baterion. Tial preskaŭ 100% de la plumbobaterioj estas kolektitaj kaj reuzitaj.

Kategorio:Bateria recikligo
Brădețelu

**Brădețelu** [brədecelu] (hungare: **Disznópatak** [disnopatak]) estas vilaĝo en Rumanio apartenanta al la komunumo Ibănești.

Brădețelu estis parto de Ibănești kaj en 1956 iĝis memstara vilaĝo ene de la komunumo. La distrikta vojo DJ153C ligas ĝin al la komunuma centro okcidente kaj al Lăpușna kaj Remetea oriente.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 
* Enciklopedio de famaj civitanoj de Târgu Mureș 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Băla

**Băla** [bǝla] (hungare: **Bala**, germane: **Bolla**) estas komunumo en Rumanio okcident-sudokcidente de Reghin. En 1910 ĝi havis 1 327 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 853 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1327. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda vármegye*). Apartenas al ĝi la vilaĝo Ercea.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapeŝto.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Bala jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: RO_MS_Bala_25.jpg|Preĝejo en Băla

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Bala

**Bala** havas diversajn signifojn:

***Bala (lago)** (*Llyn Tegid* en Kimra) estis la plej granda natura lago en Kimrio antaŭ kiam la nivelo estis altigita por helpi subtenon de fluo de kanalo Llangollen.
***Băla**
Balda

**Balda** (hungare: **Báld** estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Târgu Mureș. En 1910 ĝi havis 717 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 1 171 (rumanoj, 9% hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estis en 1334 kiel ekleziejo kun hungara loĝantaro. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kolozs vármegye*).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Breaza (Mureș)

**Breaza** [brjaza] (hungare: **Beresztelke** [berestelke]) estas komunumo en Rumanio okcidente de Reghin. Administre apartenas al ĝi Filpișu Mare kaj Filpișu Mic.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 178 loĝantojn (hungaroj, rumanoj) kaj en 1992 1 148 (rumanoj, 55 % da hungaroj).
En la censo de 2002 la 1 207 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn:

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1319. Ĝis 1919 kaj inter 140 kaj 1944 Beresztelke apartenis al Hungario (*Maros-Torda*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
* András Ottó Aberle (n. Constanța, 14-a de julio 1940): kuracisto, sanafera sociologo, amatora reĝisoro tie.
* János Bánffy (departementestro) (Fugad, 17-a de septembro 1810 – Beresztelke, 8-a de decembro 1873): politikisto
* Árpád Daróczi-Szabó (n. 15-a de septembro 1943): fizikisto

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Breaza jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: RO MS Breaza 1.jpg|Dulingva ŝildo de Breaza

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Botez

**Botez** (hungare: **Batizháza** estas vilaĝo en Rumanio sude de Luduş kiu administracie apartenas al la komunumo Aţintiş. En 1910 ĝi havis 333 loĝantojn (rumanoj) kaj en 1992 203 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1353. En la mezepoko ĝi estis rumana servutulvilaĝo. Ĝis 1919 apartenis al Hungario (*Alsó-Fehér vármegye*).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Administracia mapo de distrikto 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Batoș

**Batoș** [batoŝ] (hungare: **Bátos** [batoŝ], germane: **Botsch**, *Batesch*) estas komunumo en Rumanio norde de Luduș. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Dedrad, Goreni kaj Uila.

Kultivado de pomoj estas grava. La blazono de Batoș montras supre flavan (= oran) pomon en blua kampo.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 605 loĝantojn (germanoj, rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 1 001 (rumanoj, 28&nbsp;% da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1319. Ĝi estis saksa servutulvilaĝo, kies loĝantaro en 1775 translokiĝis en Satu Nou (Bistrița-Năsăud). Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Bátos apartenis al Hungario (*Kolozs*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Renomaj homoj 
* Csaba Szakács (24-a de januaro 1963), naturscienca fakverkisto

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma paĝaro  ĉe e-primarii.ro
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Batos jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Coa_Romania_Town_B%C3%A1tos.svg|La komunuma blazono

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Leninismo

**Leninismo** () estas revizio de marksismo fondita sur ties fekundigo per ideoj de Louis Auguste Blanqui. Estas do disputeble, ĉu la leninismo estas pro sia principo speco de marksismo aŭ blankvismo.

Fondinto de la leninismo estas Lenin, eĉ kiam li mem ne nomis ĝin tiel.

En la kunteksto de teorio de la leninisma revolucia luktado, Leninisma avangardismo estas strategio pere de kiu la plej klas-konsciaj kaj politike antaŭenigitaj sekcioj de la proletaro aŭ laborista klaso, priskribita kiel revolucia avangardo, formas organizaĵojn por treni pli grandajn sekciojn de la laborista klaso al revolucia politiko kaj servi kiel manifestaĵoj de proletara politika povo kontraŭ la burĝaro.

## Vidu ankaŭ 
* Komunismo
* Vladimir Iljiĉ Lenin
* Marksismo
* Stalinismo
* Marksismo-leninismo


Kategorio:Tipoj de socialismo
Bedeni

**Bedeni** [bedenj] (hungare: **Bede**) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al Găleşti.
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 309 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 204 (hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1567. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Maros-Torda*).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Gravaj personoj 
*Irén Józsa Nemes, *Józsa Gerőné* (11-a de oktobro 1918- Târgu Mureș, 30-a de oktobro 2003): pentristino.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Bede

**Bede** havas almenaŭ du signifojn:
* nomo de la anglosaksa historiisto Bede
* hungara nomo de la rumana vilaĝo Bedeni
Bernadea

**Bernadea** [bernadja] (hungare: **Bernád**) estas violaĝo en Rumanio sud-sudokcidente de Târgu Mureș, apartenanta al la komunumo Bahnea. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 329 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 191 (rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1301. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő*).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Ruboforbruligo

**Ruboforbruligo** estas termika procedo de ruboprilaborado kiu okazas en specialaj rubforbruligejoj. Oni konsideras tiel ankaŭ pirolizo, akvigo kaj sekigo de rubaĵoj. Hodiaŭ oni preferas ruboforbruligon al rubodeponon, ĉar ne prilaboritaj rubaĵoj ne respondas la kondiĉoj de deponebleco, ĉar ili enhavas tro da partoj organikaj kaj estas facile ellaveblaj.

## Metodo 
Ruboforbruligo estas termika traktado de ruboj por malpligrandigi ties volumenon kaj neniigi aŭ senmovigi toksajn enhavojn (ekzemple pri malsanulejrubaĵoj, toksaj ruboj de entreprenoj).

## Procezo 
Dikaj libroj brulas malbone, ĉar la folioj estas kunaj kaj povas bruli nur je la eksteraj bordoj. Fakuloj (germanaj) nomas tiun efekton "telefonlibrefekto".

La forbruligo estas 5-etapa procezo komprenante:
* 1. sekigo (sen oksigeno),
* 2. vaporigo (sen oksigeno),
* 3. malgazigo (sen oksigeno),
* 4. gazigo (kun oksigeno),
* 5. restforbruligo (kun oksigeno).
La etapoj 1 ĝis 3 estas teknike nomitaj pirolizo.

## Utiligo 
La energio kiun produktas forbruligo de rubaĵoj povas esti utiligita termike aŭ elektre. Ne facilas kompari la energian bilancon inter la produktado kaj la forbruligo de iu artiklo.

## Alternativoj 
Dum reuzo de specpuraj plastoj, la kvanto, kiu estas kreita kiel energio dum la bruligo, povas krei novan produkton. Tamen la specpureco kutime ne ekzistas inter kolektitaj hejmrubaĵoj, kaj oni do aŭ recikligas al produkto kun malpli grandaj kvalitoj, aŭ kun aldonaj teknikaj procezoj al samkvalita produkto.

En Germanio oni rajtis deponi neprilaboritajn rubaĵojn nur ĝis la 31-a de majo 2005. Komunumoj devas do konstrui rubaĵprilaborejojn. Ekzistas pluraj aliaj metodoj por prilabori rubojn, ekzemple malvarmaj rubaĵprilaborteknikoj, kiuj estis akceptitaj de la germana registaro kiel samvaloraj anstataŭ ruboforbruligo.

## Eksteraj ligiloj 
En la germana:
* Ruboforbruligejo en Munkeno (Germanio)
* Ruboforbruligejo en Wuppertal (Germanio) 
* ITAD e.V.
* Ruboforbruligejo en Dürnrohr (Aŭstrio) kaj Moskvo (Rusio) 

Kategorio:Ruboj
Cioarga

**Cioarga** [ĉŭarga] (hungare: **Csorga**) estas vilaĝo en Rumanio apartenanta administre al la urbo Luduș.
 
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Daneș

**Daneș** [daneŝ] (hungare: **Dános** [danoŝ], germane: **Dunesdorf**) estas komunumo en Rumanio okcidente de Sighișoara. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Criș, Seleuș kaj Stejărenii.

## Situo 
Daneș situas ĉe la rivero Târnava Mare. Ĝin trapasas la nacia vojo DN14 kaj la fervojo inter Sighișoara kaj Mediaș, ĉe kiu ĝi havas stacion. Okcidente kaj sude Daneș limas al la distrikto Sibiu.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 601 loĝantojn (rumanoj, germanoj, ciganoj, hungaroj); en 1992 2 294 (rumanoj, 3&nbsp;% da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1348. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Nagy-Küküllő*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Gravaj personoj 
* Iosif Constantin (n. 28-a de decembro 1932): skulptisto.
* Cornel Regman (28-a de novembro 1919): literaturkritikisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Danes jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Danes_IMG_5614.jpg|Fortrespreĝejo en Daneș
Dosiero: Ansamblul bisericii evanghelice fortificate vedere aeriana-1.JPG|Same
Dosiero: Danes, Mures County (2).jpg|Domoj en Daneș

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Valea Albeștiului

**Valea Albeștiului** [valja albeŝtjuluj] (hungare: **Fehéregyházivölgy**) estas rumana komunumo apartenanta al Albești, en la distrikto Mureș.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 
* Nuntempa artkolektaĵo en Lăzarea 
* Nomlisto de hungaraj artistoj en Rumanio 
* Vortaro de loknomoj en Transilvanio rumane, hungare kaj germane 
* Enciklopedio de famaj civitanoj de Târgu Mureș 

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Erzhausen

**Erzhausen** *- prononcu  -* estas komunumo en centra Germanio. Ĝi situas en la distrikto Darmstadt-Dieburg, en la federacia lando Hesio. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn.

## Geografio 
Al Erzhausen norde najbaras la urbo Mörfelden-Walldorf (distrikto Groß-Gerau) kaj la komunumo Egelsbach (distrikto Offenbach), sudoriente la sendependa urbo Darmstadt, kaj sudokcidente la urbo Weiterstadt.

## La fervojo kaj Erzhausen 
eta|maldekstra|stacidomo de Erzhausen
Ĉar multaj laboristoj kaj metiistoj ekhejmis en Erzhausen, sed laboris en la grandaj urboj Darmstadt aŭ Frankfurt am Main 10 ĝis 30 kilometrojn for, en la jaro 1888 la komunumo estis ligita al la fervojo, kiu transportu norden al Frankfurt kaj suden al Darmstadt. En 1903 la hodiaŭa stacidomo konstruiĝis. En 1997 la fervoja linio plimoderniĝis, la publik-transporta komunumo 'Rhein-Main-Verkehrsverbund' (RMV) kreiĝis kaj la linio Frankfurt-Erzhausen-Darmstadt iĝis linio de la urba fervojo S-Bahn. Ekde tiam la trajnoj ĉiujn 30 minutojn veturas al Darmstadt suden, Frankfurt kaj plu al Kronberg kaj Bad Soden norden. Tio bonas por la daŭre granda parto de la loĝantoj, kiuj plu laboras en la grandaj urboj.

Post malfermo de la S-Bahn la malnova stacidomo ne plu bezonatis, ĉar necesis krei novajn platformojn kaj novan stacidometon. Ekde 2001 la urbo renovigis la konstruaĵon, kaj intertempe tie ekloĝis la urba biblioteko, kiu nun nomiĝas "libra stacidomo".

## Eksteraj ligiloj 
* paĝo de la urbo, germanlingva

Kategorio:Distrikto Darmstadt-Dieburg
Kategorio:Urboj de Hesio
Rusa skolo

**Rusa skolo** estas esprimo por kelkaj rusaj verkistoj de la sama periodo (ili ne havis saman stilon): Eŭgeno Miĥalski, Nikolao Hohlov, Vasilij Eroŝenko, Vladimir Varankin kaj Ernest Drezen.

Kategorio:Esperanto-movado en Rusio
Kategorio:Esperantlingva literaturo
Intimeco

Laǔ NPIV, **intimeco** estas persona ento ne aperanta ekstere, nepublika kiel intimaj sentoj kaj ankaŭ estas karakterizaĵo de profunde komunaj sentoj kaj plena konfido kaj senĝeneco kun aliaj.
 
La difino de intimeco estas malsimpla, ĉar ĝia signifo varias kaj inter diversaj personoj kaj trans tempo.  En kelkaj rilatadoj, intimeco estas implicita kun koito kaj simpatio eble ligiĝas aŭ konfuziĝas kun amoraj sentoj.  En aliaj rilatadoj, intimeco pli temas pri kunpartigitaj momentoj anstataŭ amoro.  Ĉiukaze, intimeco estas ligita kun simpatio inter la rilatano.

Ĉi tio ne estas klara difino sed eĉ sen specifa difino, ŝajnas ke intimeco kaj sanaj rilatadoj estas interdependantaj. Ja, intimeco estas baza ero de amikeco kaj unu el la fundamentoj de amo.

La ĉefaj formoj de intimeco estas emocia intimeco kaj korpa intimeco.  Intelekta intimeco, familiareco kun la kulturo kaj interesoj de persono, estas komuna inter amikoj.  Membroj de religiaj aŭ filozofiaj grupoj eble ankaŭ sentas "spiritan intimecon" pro ilia komuna kredaro.

Oni ankaŭ povas identigi intimecon kiel pli profunda kono de iu, kono pri multaj diversaj aspektoj de persono aŭ kiel proksima sento kun tiu, kiu  respondus simile en iaj situacioj, pro la multaj spertoj oni havis kun tiu.
  
## Vidu ankaŭ 
* Individuo
* Intima lubrikaĵo
* Privateco
* Pudoro

Kategorio:Interpersona rilatado
Lunca Mureșului

**Lunca Mureșului** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.

*Lunca Mureșului (Alba) estas vilaĝo en distrikto Alba, sidejo de samnoma komunumo.
*Lunca Mureșului (Aluniș) estas vilaĝo en distrikto Mureș.
Melibokus

La monto **Melibokus**, esperante Meliboko, altas 517,40 metrojn kaj situas rande de la montaro Odenwald en suda Hesio, Germanio.

## Geografio 
La monto troviĝas je la okcidenta rando de la montetaro Odenwald en la regiono "Bergstraße", inter Darmstadt norde kaj Heidelberg sude. Longdistance ĝi videblas el la vasta rejna ebenaĵo. Sur siaj nordaj flankaj montetoj staras la kastelo Alsbach, sur la iom pli suda najbara monto "Auerberg" (339,7 m) la kastelo Auerbach. Piede de la montoj situas la komunumoj Alsbach-Hähnlein kaj Zwingenberg.

La vojo la la montopinto estas komplete asfaltita kaj spronas multajn stortemajn biciklistojn "konkeri" ĝin (mezume 8,2 % da ascendo sur vojo de 4,8 km).

## Montopinto 
Pinte de la Melibokus troviĝas radiostacio de la usona armeo momente ne uzata. Apud ĝi troviĝas turisma panorama turo kaj gastejo, sed ambaŭ nur sporade (ofte semajnfine) malfermatas. Eta natura platformo sur la montopinto servas al spertaj kajtoflugistoj, kiuj ekflugas de tie suben en la rejnan ebenaĵon.

De la montopinto bone videblas la kastelo Alsbach, la tuta rejna valo ĝis montaro Hunsrück. Sudokcidente videblas la montaroj Pfälzer Wald kaj dum bona vetero la franca montaro Vogezoj.

## Historiaj mencioj 
Dum la unua postkrista jarcento, la antikva greka sciencisto Ptolemeo en sia verko Geografio (2-a libro, 10-a ĉapitro) kaj la romia klerulo Plinio la pli maljuna en sia verko *Naturalis Historia* ("naturhistorio") menciis monton Μηλίβοκον (Mēlíbokon), kion oni mezepoke identigis kun la - laŭ la silueto de la montaro Odenvaldo aparte alta - monto kaj nomis ĝin Melibokus, kvankam laŭ novaj teorioj Ptolemeo kaj Plinio eble celis la montaron Harco, multe pli norde.

## Eksteraj ligiloj 
* Reta kamerao sur la monto, kiu montras rigardon sudokcidenten al Bensheim kaj Mannheim 
* Informoj por biciklistoj, germanlingvaj

## Panoramo 

750px|Panoramo de la pinto de monto Melibokus, montrante de maldekstro al dekstro la komunumojn Zwingenberg, Alsbach,Bickenbach kaj Seeheim-Jugenheim. Centre videblas kastelo Alsbach.Panoramo de la pinto de monto Melibokus, montrante de maldekstro al dekstro la komunumojn Zwingenberg,Alsbach, Bickenbach kaj Seeheim-Jugenheim. Centre videblas kastelo Alsbach.

Kategorio:Montoj en Germanio
Kategorio:Distrikto Darmstadt-Dieburg
Kategorio:Distrikto Bergstraße
Kategorio:Montoj kun alteco inter 0 kaj 999 m
Urusiu de Sus

**Urusiu de Sus**  [urusju de sus] (hungare: **Felsőoroszi** felŝoorosi) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Târgu Mureș. En 1910 ĝi havis 927 loĝantojn (rumanoj) kaj en 1992 527 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas en 1453. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Maros-Torda vármegye*). Administre ĝi apartenas al Chiheru de Jos.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Stejărenii

**Stejărenii** [steĵərenij] (hungare: **Bese** beŝe, germane: **Beschendorf**) estas vilaĝo en Rumanio sud-sudokcidente de Sighişoara. Administre ĝi apartenas al Daneş.
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 805 loĝantojn (germanoj, rumanoj, hungaroj), en 1992 335 (rumanoj, 14%% hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1305. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (*Nagy-Küküllő*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Aluniș (Mureș)

**Aluniș** [aluniŝ] (hungare: **Magyaró** [madjaro], germane: **Haseldorf**, Monja) estas komunumo en Rumanio ĉe la piedo de la montaro Gurghiu, sur la maldekstra bordo de la rivero Mureș norde de Târgu Mureș. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Fițcău kaj Lunca Mureșului.

Aluniș havas fervojan stacion ĉe la linio inter Bistrița kaj Reghin.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2&nbsp;525 loĝantojn, en 1992 2 635 (70 % da hungaroj, rumanoj).

## Historio
La unua skriba menciaĵo pri ĝi datiĝas el 1228. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda*).
 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
*András Dali (n. 1-a de oktobro 1934): inĝeniero pri mekaniko, docento, fakverkisto.
*Róbert Demeter (31-a de januaro 1876 – Gheorgheni, 1930) pentristo.
*István Ivás (1925 – 2015): memuaristo pri Dua Mondmilito
*Minya Kurcsi (1897 – 1971): fabelrakontanto.
*Attila Palkó (9-a de oktobro 1922 – Kluĵo 8-a de aŭgusto 2012): lokhistoriisto, arkeologo, etnografo.
*József Szilágyi (8-a de marto 1960) fakverkisto pri agrikulturo kaj tekniko
*Ödön Tömösváry (12-a de oktobro 1852 – Déva, 15-a de aŭgusto 1884): zoologo, entomologo.
* Albert Veress d-ro (n. 21-a de julio 1948): psikiatro, publicisto.
*Erzsébet Zsigmond (n. 13-a de aŭgusto 1937): popolartistino, aŭtobiografiistino.
*József Zsigmond (31-a de aŭgusto 1915 – ): etnografo, memuaristo pri la Dua Mondmilito.
*Ferenc Vajda (n. 10-a de februaro 1936): publicisto, poeto.

## Bibliografio 
*Bandi Dezső: *A falu nótája* – Marosmagyarói népdalok (Marosvásárhely 1970)
* Palkó Attila, Zsigmond József: *Magyaró – egy felső-marosmenti falu évszázadai* (hungare), 1995. (La jarcentoj de Aluniș)
*Palkó Attila, Szentimrei Judit: *Marosmagyarói varrottasok és szőttesek*, Kriterion Könyvkiadó, 2009.
* Jagamas János, Zsigmond József: *Magyaró énekes népzenéje* (Teksta popolmuziko de la vilaĝo), 1984.
* Ivás István: *Az utolsó székely határőrök* (hungare) – (La lastaj sikulaj landlimgardistoj). Timp Kiadó, Budapest, 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Gálffy Mózes: *Magyarói nyelvjárási tanulmányok*http://mek.oszk.hu/06100/06111/
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Alunis jud Mures.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Roșiori (Mureș)

**Roșiori** [roŝiorj] ( [njergestanja]) estas komunumo en Distrikto Mureș en Rumanio apartanta administre al la urbo Luduș.

Tra Roșiori pasas la distrikta vojo DN171, kiu ligas ĝin al Luduş (3&nbsp;km sude).

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Jaromír Jermář

**Jaromír JERMÁŘ** naskiĝinta la 10-an de julio 1922 en Frenštát pod Radhoštěm - mortis la 10-an de oktobro 2010) estis ĉeĥa esperantisto, doktoro, eksprezidanto de ĈEA kaj de la Ĉeĥoslovaka Esperanto-Komitato.

Ĝis la jaro 1938 ĝis anekso de la ĉeĥoslovaka limregiono far germanoj li vivis en Opava. Li abiturientiĝis en reala gimnazio en Prago en 1941 kaj en komerca akademio en Zlín en 1944. En la jaro 1953 li akiris doktoriĝon de filozofio en Karola universitato en Prago, kandidato de filozofiaj sciencoj li fariĝis en 1964. Li trairis tra diversaj laboristaj kaj administraj okupoj, en la jaroj 1954 - 1985 ĝis sia emeritiĝo li agadis kiel scienca laborulo. Li koncentriĝis ĉefe je problemaro de etnaj interrilatoj.

## Artikoloj
***Právo na domov a německý revanšismus** (Rajto pri hejmo kaj la germana revenĝismo, 1962)
***Heimat - das "deutsche" Problem** (Hejmo  la germana problemo, 1966) 
***Ĉe la tombo de Petr Bezruč** (Informoj de Ĉeĥoslovaka Esperanto-komitato 26/1967)
***Etnaj problemoj kaj interlingvistiko** (En: Esperanto - Lingvo internacia - sciencaj aspektoj, red. Detlev Blanke, Berlin 1979, p.&nbsp;65-71)
***Na prahu Nového roku 1980** (Sursojle de Nova jaro 1980, Starto 6/1979)
***Na prahu Nového roku 1981** (Sursojle de Nova jaro 1981, Starto 1/1981)
***Tyto a jiné dny** (Tiuj ĉi kaj aliaj tagoj, poemaro, 1994)

Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de Ĉeĥa Esperanto-Asocio
Jacques Tuinder

**Jacques TUINDER** (laŭ plena nomo **Jacobus Antonius TUINDER**) naskiĝis la 10-an de januaro 1933 en Hago, Nederlando kaj estas iama prezidanto de la kristanaj Esperanto-asocioj IKUE kaj KELI. Li mortis la 18-an de junio 2011 en Heemskerk, Nederlando.

Li eklernis Esperanton aŭtodidakte en 1951 kaj redaktis de 1959 ĝis 1960 la gazeton *Birdo* de la junulargrupo de IKUE. De 1966 ĝis 1971 li estis prezidanto de Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista (IKUE). Li ĉiam fervore engaĝiĝis por ekumenismo kaj entuziasme organizis (kune kun Stefan Maul, la tiama redaktoro de Espero Katolika, kaj Adolf Burkhardt, la tiama prezidanto de KELI), la unuan Ekumenan Esperanto-Kongreson en 1968 en Limburg (Germanio). Kiel progresema katoliko, kiu ĉiam sentis sin unuavice kristano kaj ne ano de iu specifa konfesio, li pretis transpreni la prezidantecon de la ĉefe protestanta asocio Kristana Esperantista Ligo Internacia (KELI) de 2000 ĝis 2004.

## Bonfaraj agadoj kaj tutmonda helpo al malriĉaj malbonvidantoj 
Laŭ profesio, li estis sociala helpisto. Li multe okupiĝis pri bonfaraj agadoj kaj klopodis ligi tian agadon kun Esperanto kiel iniciatinto de projekto kontraŭ nenecesa vidhandikapo. Ĉi tiu projekto komenciĝis en 1966 sub la nomo *Agado E3 - Esperantistoj esperigas Esperantojn*, kaj li daŭrigis ĝin sub la nomo *E-vid-ente* ĝis sia morto, post kiam la fondumo '*Stichting Zienderogen*' transprenis la agadon. Ekzistas ankaŭ fratina asocio de Stichting Zienderogen en Ukrajnio kun la nomo *Evidente Ukraina*.

La blindula asocio LIBE elektis lin honora membro,

## Premioj 
Esperanto Nederland aljuĝis al li la premion *Verloren van Themaat* kaj la nederlanda reĝino kavalerigis lin en la Ordeno de Oranje Nassau.

## Eksteraj ligiloj 
(eo) Retpaĝo pri Jacques Tuinder kaj E-vid-ente" 

(nl) *Stichting Zienderogen*

## Referencoj 
Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de IKUE
Kategorio:Premio Deguĉi
Bahnea

**Bahnea** [bahnja] (hungare: **Bonyha** [bonjha], germane: **Bachnen**) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Târgu Mureș, nordokcidente de Târnăveni. Apartenas al ĝi la vilaĝoj Bernadea, Gogan, Cund, Idiciu, Lepindea kaj Daia.

Bahnea situas en la valo de la rivero Târnava Mică.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 318 loĝantojn (rumanoj, rumanoj) kaj en 1992 1 850 (rumanoj, 39&nbsp;% da hungaroj).

En la censo de 2002 la 1 948 loĝantoj de la vilaĝo deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

La etnaj grupoj de romaoj, hungaroj kaj rumanoj do estas proksimume egalnombre reprezentataj. Kvankam neniu deklaris germanan etnecon, kvin vilaĝanoj deklaris la germanan sia precipa lingvo.

## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1291. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő*).

## Renomaj personoj 
* Grafo Ádám Bethlen (ĉefleŭtenanto), terposedanto
* György Bonyhai Simon (? 1673 – 19-a de septembro 1737): reformita eklezia verkisto.
* Kata Bethlen (25-a de novembro 1700 – Fogaras, 29-a de julio 1759): verkistino.
* Károly Osváth: apotekisto
* György Verestói (1698-1765), verkisto, oratoro, de 1760: reformita episkopo de Transilvanio.

## Fonto
## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma paĝaro  ĉe e-primarii.ro
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Bahnea jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Imagine_panoramica_a_satului_Bahnea.jpg|Panorama vido de Bahnea

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Cozma

**Cozma** [kozma] (hungare: **Kozmatelke**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Târgu Mureș. En 1910 ĝi havis 1 119 loĝantojn (rumanoj) kaj en 1992 505 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1315. Ĝia hungara loĝantaro inter 1600 kaj 1603 pereis. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Kolozs vármegye*). Apartenas al ĝi la vilaĝoj Fânațele Socolului, Socolu de Câmpie, Valea Sasului kaj Valea Ungurului.

Laŭ la censo de 2011 Cozma estis la 16-a plej malgranda komunumo de Rumanio (laŭ la loĝantaro).

## Situo 
Cozma okcidente limas al la distrikto Bistrița-Năsăud, kiu de tri flankoj ĉirkaŭas la vilaĝon Valea Sasului.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Gravaj personoj 
* Ákos Barcsai (1610 – komence de julio 1661), reganto de Transilvanio inter 11-a de oktobro 1658 kaj 6-a de januaro 1661

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Cozma jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Comuna_Cozma.jpg

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Cucerdea

**Cucerdea** [kuĉerdja] (hungare: **Oláhkocsárd** [olakoĉard]) estas komunumo en Rumanio norde Târnăveni. En 1910 ĝi havis 1 054 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 1 079 (rumanoj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1278. Antaŭ la 16-a jarcento ĝi estis hungara vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő vármegye*). Apartenas al ĝi la vilaĝoj Bord kaj Șeulia de Mureș.

Preter Cucerdea pasas la nacia vojo DN14A inter Târnăveni kaj Iernut. La plej proksima fervoja stacio estas en Cipău, kvin kilometrojn norde.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo 
* Administracia mapo de la distrikto 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 
* Enciklopedio de famaj civitanoj de Târgu Mureș 

Dosiero: Cucerdea jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: CucerdeaMS_(9).JPG|Cucerdea

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Coroisânmartin

**Coroisânmartin** [korojsınmartin] (hungare: **Kóródszentmárton** [ko:ro:dsentma:rton], germane: **Martinsdorf**) estas komunumo en Rumanio sude de Târgu Mureș. Apartenas al ĝi la vilaĝoj Coroi, Odrihei kaj Șoimuș.

Coroisânmartin kaj ĉiuj partoj de la komunumo situas ĉe la rivero Târnava Mică.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 820 loĝantojn (hungaroj, rumanoj, ciganoj) kaj en 1992 441 (40&nbsp;% da rumanoj, 50&nbsp;% da hungaroj), 10&nbsp;% da ciganoj.

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1324. En 1332 ĝi estis ekleziejo kun hungara loĝantaro. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Renomaj homoj 
* Sándor Kolosváry (23-a de junio 1840 – Bp., 7-a de aŭgusto 1922) juristo, universitata profesoro, ano korespondanta de la MTA (1892).

Dosiero: Coroisanmartin jud Mures.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Bichiș

**Bichiș** [bikiŝ] (hungare: **Magyarbükkös** [madjarbykoeŝ]) estas komunumo en Rumanio sude de Luduș. Apartenas al ĝi la vilaĝoj Gâmbuț, Nandra kaj Ozd.

La komunumo sude kaj okcidente limas al distrikto Alba.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 839 loĝantojn (hungaroj) kaj en 1992 292 (98&nbsp;% da hungaroj). Dum hungaroj estas plimulto de la loĝantoj en Bichiș kaj Ozd, ili preskaŭ tute mankas en Gâmbuț kaj Nandra.

La unua skriba mencio de Bichiș estas el 1296, sub la nomo *Bekes*. En mezepoko ĝi estis hungara servutulvilaĝo. Ĝis 1919 Magyarbükkös apartenis al Hungario (*Alsó-Fehér*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Renomaj personoj
*Johano Kemény (14-a de decembro 1607 – Keménynagyszöllős, 23-a de januaro 1662): landestro de Transilvanio, memuaristo.
*Ferenc Szász (1-a de aŭgusto 1903 – Kranzberg, 3-a de aprilo 1995): agrokultura fakverkisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Bichis jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Biserica de lemn din Nandra01.jpg|Ligna preĝejo en Nandra
Dosiero: Biserica de lemn din Ozd02.jpg|Ligna preĝejo en Ozd

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Tirimioara

**Tirimioara** [tirimjŭara] (hungare: **Kisteremi** kiŝteremi) estas komunumo en Rumanio sude de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al Crăciunești (Mureș).
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 173 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 167 (65% hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua mencio estas en 1264. Ĝi estis servutulvilaĝo, de 1332 ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Kis-Küküllő*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto Mureş

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Fărăgău

**Fărăgău** [fǝrǝgǝŭ] (hungare: **Faragó**) estas komunumo en Rumanio norde de Târgu Mureș. Apartenas al ĝi Fânațe, Hodaia, Onuca, Poarta kaj Tonciu.

Tra Fărăgău pasas la nacia vojo DN16 inter Reghin kaj Kluĵo.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 969 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 674 (rumanoj).

Pli ol duono de la komunumaj loĝantoj vivas en Tonciu. Hodaia je la censo de 2002 estis senhoma kaj en la censo de 2011 ne estis listigita, kiel ankaŭ Onuca, kiu en 2002 havis 71 loĝantojn. Eble ĝi estis kunigita kun la apuda Poarta.

## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas el 1357. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kolozs*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma paĝo ĉe ghidulprimariilor.ro
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Faragau jud Mures.svg|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Crăciunești (Mureș)

**Crăciunești** [krəĉuneŝtj] (hungare: **Nyárádkarácson** [njaradkaraĉon]) estas komunumo en Rumanio sude de Târgu Mureș. Administre apartenas al ĝi Budiu Mic, Ciba, Cinta, Cornești, Foi, Nicolești kaj Tirimioara.

## Loĝantaro 
En 1910 Nyárádkarácson havis 646 loĝantojn (hungaroj, ciganoj), en 1992 2 464 (75&nbsp;% da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua mencio estas el 1444. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda*). En 1964 oni aligis al ĝi Nicolești (Mureș), Ciba kaj Foi.

En 2006 la komunumo denove estis reorganizita; la vilaĝoj Ciba, Foi kaj Nicolești ree memstariĝis, restante en la komunumo. Per tio la loĝantaro de Crăciunești malkreskis de 2 455 (en 2002) al 1 040 (en 2011).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Gravaj personoj 
* Irma Erdős (n. 8-a de septembro 1929): aktorino.
* Zsombor Bálint: skulptisto, ceramikisto.
* Jenő Kiss (n. 18-a de februaro 1963): ref pastro, teologia instruisto
* Teréz Szilágyi (n. 12-a de januaro 1954): pentristino.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma paĝo ĉe e-primarii.ro 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de la distrikto Mureș

Dosiero: Craciunesti jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: Nyárádkarácsoni_református_templom.jpg|Preĝejo en Crăciunești

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Ibănești (Mureș)

**Ibănești** [ibəneŝtj] (hungare: **Libánfalva**) estas komunumo en Rumanio oriente de Reghin. En 1910 ĝi havis 3 533 loĝantojn (rumanoj, hungaroj) kaj en 1992 4 728 (rumanoj, 1,4&nbsp;% da hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estas el 1453. Ĝis la 1919 kaj inter la 1940 kaj la 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Maros-Torda vármegye*). Apartenas al ĝi la vilaĝoj Blidireasa, Brădețelu, Dulcea, Ibănești-Pădure, Lăpușna, Pârâu Mare, Tireu, Tisieu kaj Zimți.

La komunumo limas oriente al distrikto Hunedoara. Ĉiuj vilaĝoj apartenantaj al ĝi situas oriente de la centro, laŭ la distrikta vojo DJ153C, kiu tra montaro iras ĝis Remetea en Harghita. Ĉe tiu vojo situas, 20&nbsp;km oriente, la plej malgranda parto de la komunumo, Lăpușna, kiu je la censo de 2002 ankoraŭ havis unu loĝanton kaj en 2011 estis senhoma.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo  ĉe e-primarii.ro
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 
* Enciklopedio de famaj civitanoj de Târgu Mureș 
* Administracia mapo de la distrikto 

Dosiero: Ibanesti jud Mures.png|Situo en la distrikto
Dosiero: RO_MS_Ibanesti_9.jpg|Preĝejo en Ibănești

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș