Numerikaj kapabloj en Down-sindromo

**Uloj kun Down-sindromo** havas malbonajn **numerikajn kapablojn**. Laŭ modelo de Dehaene estas tri partoj, el kiuj parola sistemo kaj sistemo de arabaj ciferoj estas malpli efektivaj, sed analoga sistemo estas normala.

## Numerikaj kapabloj en kognitiva profilo 
Uloj kun Down-sindromo pleje havas intelektan malkapablon (IQ 20-80), kaj iliaj lingvaj kapabloj estas pli malbonaj ankaŭ kompare al ilia inteligento. Speciale, lingva mallongtempa memoro estas tre malbona ankaŭ kompare al iliaj lingvaj kapabloj. Pli malsimpla la tasko, des pli granda iĝas tiu diferenco. Spac-vida memoro estas pli bona ol normale.

Kalkulaj kapabloj de uloj ligas kun sia inteligento. Lau Caycho kaj liaj kunuloj, la infanoj kalkulis kaj donis *x* objektojn en numera spaco ĝis 18, kiel infanoj kun sama aĝo de inteligento. Aliaj montris, ke tiu ne ĉiam estas rekonebla, ĉar oni havas uzi bonajn metodojn, konvenajn mezurilojn, kaj planka efiko en normigaj testoj de inteligento. Mezuro de inteligenteco en Down-sindromo estas tre malsolida, oni povas mezuri tre malsaman inteligenton ankaŭ en du semajnoj. Rilato kun mensa aĝo estas pli probabla, ĉar laŭ testoj pasiva vortprovizaro, kiu rilatas kun mensa aĝo forte kunmovas al numerika povumo, speciale en kalkulado, kiu bazas sur parola sistemo.

### Analoga kvantitativa sistemo 
Analoga kvantitativa sistemo estas sendependa de la lingva sistemo, do se la uloj havas problemojn kun matematiko nur pro la lingvo sistemo, la analoga sistemo devas prilabori bone. Komparaj spektaj eksperimentoj kun 2-3 jaraj infanoj kun Down-sindromo kaj Williams-sindromo kun sama mentala aĝo ne povis montri, ke infanoj kun Down-sindromo povas vidi diferencon inter malgrandaj kvantoj. Sed tiu ekzamenoj ne estas konfideblaj, ĉar ili necesas pli tempon por prilabori informon.

Ekzameninte ulojn inter 11 kaj 35 jaroj, oni povis demonstri analogan kvantitativan sistemon: en taksaj taskoj estis efiko de distanco rekonebla, malsame kun uloj kun Williams-sindromo, kiuj ne havis tian efikon inter diferencoj inter 1 kaj 7. Uloj kun Down-sindromo diferencis je aliaj grupoj (kun tipika evoluo kaj Williams-sindromo) kun sama mentala aĝo, ke taksa kapablo korelis kun matematika kapablo, sed nur dum parigo de arabaj nombroj kaj kvantoj.

## Ebloj por korekto 
Kapabloj de infanoj kun Down-sindromo estas pli bonaj, se ili lernas kun tipike evolvantaj infanoj. Pli junaj infanoj montras pli bonajn kapablojn; la kialo estas, ke ili lernas laŭ pli modernaj metodoj.

Numicon estas ankaŭ uzebla vizuala-taktila matematika ilo, sed oni ne povis trovi signifikan diferencon inter ĝi kaj aliaj iloj. Ĝi estis uzebla pleje por tiuj, kiuj lernis adicion kaj subtrahon, uzis la ilon personale adaptite al ili, kaj uzis ĝin regulare. Laŭ esploristoj kaj instruistoj ĝi estis uzebla ĉe 37% de lernantoj, kaj la testoj estis denove maloportunaj por mezuri evoluon de infanoj.

En Down-sindromo oftas ankaŭ sensoorganaj disturboj, ekzemple aŭdaj, vidaj kaj ekvilibraj problemoj, kiuj efikas ankaŭ matematikan kapablon. Ankaŭ mana lerteco devas esti evolvita. Por helpi pli bone evolvi oni necesas helpi spikajn problemojn kaj konstrui memfidon.

## Traduko 
## Notoj 

Kategorio:Matematiko