open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dol

**Dol** (**Na Dole**) estas eksa muelejo, hodiaŭ areo de Esplora instituro abelista, sur la dekstra bordo Vultavo kontraŭe al Libčice nad Vltavou, apud enfluejo de rojo Máslovický potok, proksimume 20&nbsp;km norde de Prago. Katastre kaj administre ĝi apartenas al municipo Máslovice en distrikto Prago-oriento, fakte ĝi estas dank al ĉi tiea pramejo mallarĝe kunigita kun Libčice nad Vltavou en distrikto Prago-okcidento.

## Historio 
La unua skribmencio pri la muelejo en Máslovice Na Dole estas el la jaro 1298. 

## Transporto kaj ligiloj al la municipoj 
Kvankam Dol estas de Máslovice malproksima per aerlinio netuta kilometro , ĝi ne havas kun ĝi rektan ŝosean komunikon: vojo sur ŝoseo tra Vodochody estas longa proksimume 4 kilometrojn (ŝoseo de Vodochody estis konstruita ĉirkaŭ la jaro 1915), rekte kunigas ambaŭ setlejojn nur abrupta arbara vojo. Sur la dekstra bordo veturas al Dol nenia publika transporto. La rokoriĉa dekliveto inter Máslovice kaj Dol estas ekde la jaro 1999 protektata kiel naturmemorindaĵo Máslovická stráň. Norde de Dol, ankoraŭ en la katastra teritorio de Máslovice, komenciĝas zono de refreŝigejaj kabanoj, kiuj flue daŭrigas ĝis Dolánky, kiu jam apartenas al municipo Zlončice kaj distrikto Mělník.

## Pluaj fotoj

Včelařský ústav v Dole.jpg|Pramejo sur Vultavo kaj Esplora instituro abelista
Dol, tabule u přívozu.jpg|Horaro de pramejo, vojmontrilo de KĈT, enirtabulo de pado Máslovice kaj refreŝigejo ĉe la varfo de la pramejo

Kategorio:Solejoj en distrikto Prago-oriento
Kategorio:Máslovice
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Kategorio:Setlejoj sur Vultavo
Kategorio:Akvaj muelejoj en distrikto Prago-oriento
Kategorio:Akvaj muelejoj sur Vultavo
Gao

eta|300ra|Konstruaĵo de la regiona parlamento en Gao
[eta|maldekstra|250ra|la historia [tombo de Askia]]
**Gao** () estas urbo de Malio. Ekde la jaro 2012 ĝis la 26-a de januaro 2013 ĝi estis la ĉefurbo de la internacie neagnoskata ŝtato Azavado aŭ Azaŭado. Tiutage malia kaj franca soldataro rekonkeris la ekde junio 2012 de islamistoj konkeritan urbon.

Gao situas en la nordoriento de la lando 226 metrojn super la marnivelo ĉe la maldekstra bordo de la rivero Niĝero. Laŭ la censo de la jaro 2009 la urbo havis 86 633 loĝantojn; ĝi estas la administra centro de la Regiono Gao. Kiel krucpunkto de gravaj komercaj vojoj la loko jam antaŭ jarcentoj iĝis komerca centro, aparte de la Tra-sahara komerco. En la mezepoko la urbo estis centro de du antaŭislamaj regnoj. En la urbo troveblas la historia tombo de Askia, akceptita en la listo de mondaj kulturaj heredaĵoj de UNESKO.

## Partneraj urboj 
*  Thionville en Loreno, Francio
*  Berkelio, , en Kalifornio, Usono

## Notoj 
Kategorio:Urboj de Malio
Gul

**Gul** havas diversajn signifojn:
* ***gul*** estas ISO-639-3-kodo por kreolangla.
* **Gul (Sufers)** estas setlejo de la komunumo Sufers de la komunumaro Rheinwald de la distrikto Malantaŭa Rejno en Kantono Grizono en Svislando.
Hum

**Hum** estas la plej malgranda urbo en la mondo troviĝanta en la centra parto de duoninsulo Istrio, en la nordokcidenta Kroatio. Ĝi situas proksimume 7 kilometroj de urbo Roč kaj 14 km sudoriente de urbo Buzet. La urbo hodiaŭ havas sume 18 loĝantojn kaj ĝi estas enskribita en Guinness-libro de rekordoj. Hum estas ĉirkaŭigita per remparoj longaj 100 metroj kaj larĝaj 35 metroj, kie la domoj situas interne de la remparoj en nur tri vicoj.

## Memorindaĵoj 
* romanika preĝejo de sankta Jeronimo el la 12-a jarcento
* monumento 7 km longa *Aleo de hlaholitoj* kun 11 ŝtonaj obeliskoj

## Fotografioj 

File: Hum2.JPG|Hum
File: Hum8.jpg|Strato
File: 2006_Hum02.jpg| Strato

## Vidu ankaŭ 
* Rabštejn nad Střelou

Kategorio:Urboj de Kroatio
Ito

**Ito** estas la nomo de:

## Lokoj 
* Insulo Ito, insulo en Papuo-Nov-Gvineo
* Flughaveno Ito, flughaveno en Demokratia Respubliko Kongo
* Distrikto Ito, distrikto en Gubernio Vakajamo
* Ito, urbo en Gubernio Ŝizuoka, Japanio

## Homoj 
* Ito Hirobumi (伊藤博文; 1841-1909), ankaŭ nomiĝis **Hirofumi/Hakubun**, japana politikisto, gravulo de Mejĝi-reformo kaj 1-a, 5-a, 7-a kaj 10-a ĉefministro de Japanio
* Ito Kanzi (いとうかんじ [itō kanĵi], 1918-2005), japana esperantisto ankaŭ konata kiel **Ludovikito**
* Ito Kooiti (Kunrei) (m. 1969), japana esperantisto en Jao, delegito kaj fakdelegito dum 15 jaroj.

* Ito Hiroshi (糸 博, n. 1933), japana voĉoaktoro
* Princino Ito (伊都内親王 m. 861), japana princino
* Ito Giani (1941–2018), italia sprintisto
* Ohno Ito (大野 いと, n. 1995), japana modelino kaj aktorino
* Ito Smith (n. 1995), usona piedpilkadisto
* Ito Curata (1959–2020), filipina vestfasonisto
* Ito Morabito (n. 1977), franca entreprenisto
* Ogawa Ito (n. 1973), japana verkisto kaj tradukisto

## Aliaj 
* Ito, dialekto de la Ibuora lingvo

* Ĉelo de Ito, aŭ **hepataj stelĉeloj**, ĉeloj de la hepato
* Ito-toren, konstruaĵo en Amsterdamo
* ITO (apartigilo)
Kaa

**Kaa**, laŭ Manetono **Bienechés** estis lasta egipta faraono de la 1-a dinastio. Li regis proksimume en la jaroj 2878/2828–2853/2803 antaŭ Kristo. Li regis proksimume 26 jarojn. Lia nomo aperas sur turina papiro, tabulo el Abidozo kaj Sakkara tabulo. Pri tio, kiel okazis falo de lia dinastio, ni scias nenion. Sed estas verŝajne, ke post lia morto la lando apartiĝis, nomo de lia sekvanto sur la egipta trono, Hetepsechemuej, nome laŭvorte signifas *Ambaŭ potencoj estis repacigitaj*.

## Kripto de la reĝo 
Simile kiel ĉiuj liaj antaŭuloj, ankaŭ Kaa lasis konstrui du kriptojn, unu simbolan kaj la alian veran. Lia kripto en Abidozo estas simbola. Ties supertera parto havis proksimume dimensiojn 30x30 metroj, hodiaŭ ĝi estas neniigita. Ties kernon kreas subtera sepulta ĉambro, kiu mezuras proksimume 10x5 metroj. Ĉirkaŭas ĝin kelke da ĉambroj por la sepulta servico. Krom tio ĉirkaŭ la ĉambro troviĝas pluaj 26 tomboj, kiuj estis destinitaj por servistaro de la reĝo, kiu estis mortigota post lia morto, por ke ili pvu servi al li eĉ en la alia mondo. Tiu ĉi kripto estas lasta de sia speco en Egiptio, komence de la 2-a dinastio la reganto estis sepultata jam sen sia servistaro. La vera kripto de Kaa ne estis ĝis nun precize identigita. Kun la plej granda verŝajneco ĝi troviĝas en Sakkaro, kutime oni konsideras kiel lian kripton mastabon numero 3505. Ĝi mezuras 65x37 metroj kaj ĝidiferenciĝas de la kriptoj de liaj antaŭuloj per sia interna ekipaĵo. La sepulta ĉambro same kiel ĉe ili troviĝas en la subtera parto de la kripto, sed en la supertera parto aliĝas al ĝi kelke da ĉambroj, en kiuj estis lokigota la sepulta servico.

Kaa
Kategorio:1-a egipta dinastio
Kit (apartigilo)

**Kit** aŭ **KIT** havas plurajn signifojn. Bonvolu elekti:

* Lingvokodo kit laŭ ISO 639-3
* Karlsruhea Instituto de Teknologio

Personoj asociita kun kit :

* Kit Harington
* Pál Kitaibel (lia aŭtora mallongigo estis kit)
Lek

La vorto **Lek** havas plurajn signifojn:

* ISO 639-3 l#lek estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3,
* **Lek** estas angla kodo de la valuto Albana leko de Albanio.
* Masklaro
Lom (distrikto Strakonice)

Municipo **Lom** troviĝas en Ĉeĥio, regiono Sudbohemia, distrikto Strakonice. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1299.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Lom** (k. t. *Lom u Blatné*)
* Míreč (ankaŭ nomo de k. t.)

## Pluaj fotoj 

Lom (1).jpg|Lom
Lom (2).jpg|Municipa ofico


Kategorio:Municipoj en distrikto Strakonice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Strakonice
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
Nod

montranta supozatan geografion de la biblia rakonto pri Adamo, interalie Nodon (sudo-centre, identigata kun Suziano).]]
, ĉ. 1880]]

La **lando Nod** (hebree: אֶרֶץ־נוֹד&nbsp;– *ʾereṣ-Nōḏ*) estas loko menciita en la libro Genezo de la Hebrea Biblio, situanta "oriente de Eden" (*qiḏmaṯ-ʿḖḏen*), kie Kain estis ekzilita de Dio post kiam li murdis sian fraton Habelon. Laŭ Genezo 4:16:

Genezo 4:17 rakontas, ke post la veno de Kain en Nodon, lia edzino naskis al li filon, nome Ĥanoĥon, kiun li honoris konstruante la unuan urbon kaj donante al ĝi lian nomon.

## Etimologio 
"Nod" (נוד) estas la hebrea radiko de la verbo "vagi" (לנדוד). Tial, "loĝi en lando Nod" povas signifi "vagadi". Gesenius difinis (נוּד) jene:

MOVIĜI, SKUIĜI (Arab.  Mezvava same), pri kano ŝancelata de vento, 1Re.14:15; tial *vagi, esti fuĝanta*, Jer. 4:1; Gen. 4:12, 14; Ps.56:9; *fuĝi*, Ps. 11:1; Jer. 49:30. Figure, Jes. 17:11, נֵד קָצִיר "la rikolto fuĝis" [sed vidu נֵד, kiujn kelkaj komprenas ĉi-loke kiel la anst[ataŭaĵon].].

Same kiel la nomo "Kain" estas rilatigita kun verbo signifanta "akiri" en Genezo 4:1, la nomo "Nod" tre similas al la vorto "nad" (נָד) "vaganto" en Genezo 4:12. (En la septuaginta versio de tiu verso la malbeno de Dio al Kain tekstas, anstataŭ "vaganto kaj forkuranto", στένων καὶ τρέμων (*stenōn kai tremōn*) "ĝemanto kaj tremanto".)

Grekigo de *Nod* kiel  (*Nain*) aperas en la *Vatikana Nomaro*, eble derivita de la plurnombro נחים (*naḥim*), kiu sugestas ripozon kaj dormon. En la angla lingvo, hazarde, *Nod* koincidas kun *nod* "klini la kapon, ekdormi", kaj tial oni uzas *Land of Nod* "lando Nod" kiel vortludon por "dormo".

## Interpretoj 
Jozefo Flavio skribis en sia *Antikva Juda Historio* (ĉ. 93 p.K.) ke Kain fiagadis plu en Nod (*Naid-*), kondutante perforte, rabante, establante mezurojn, malhonestigante la homan kulturon, difinante terproprietajn limojn, kaj konstruante fortikigitan urbon.

Oni diris, ke Nod estas for de la ĉeesto aŭ vizaĝo de Dio. Origeno difinis Nodon kiel la landon de tremado, kaj skribis, ke ĝi simbolas la kondiĉon de tiuj, kiuj forlasis Dion. Fruaj komentantoj konsideris ĝin kiel la malon de Eden (eĉ pli malbonan ol la ekzilejo de la cetera homaro). En la angla tradicio oni foje priskribis Nodon kiel dezerton loĝatan nur de ferocaj bestoj aŭ monstroj. Aliaj interpretis ĝin kiel pli laŭvorte foran de la vizaĝo de Dio, t.e. malhelan aŭ eĉ subteran.

Aŭgusteno priskribis nekristaniĝintajn judojn kiel loĝantojn de la lando Nod, kiun li difinis kiel agitiĝon kaj "karna[n] maltrankvilo[n]".

## Referencoj
Kategorio:Kaino kaj Abelo
Kategorio:Lokoj de la Torao
Ono

En matematiko, **ono** estas racionalo, kies numeratoro estas 1 kaj kies denominatoro estas pozitiva entjero.

## Difino 
**Ono** estas inverso de pozitiva entjero en la ringo de racionaloj \mathbb Q. Pli konkrete, ĝi estas racionalo de la formo
:n^{-1} = \frac1n \in \mathbb Q
en kiu n\in\{1,2,3,\dotsc\} estas pozitiva entjero.

En Esperanto, la nomo de ono konsistas el la nombro de la entjero sekvita de la sufikso *-ono*: ekz. duono (½), triono (⅓), milokcentokdeksepono (1⁄1887).

## Teoremoj 
La produto de pluraj onoj estas onoj; tial, la aro de onoj estas multiplikativa duongrupo.

La sumo de aŭ diferenco inter du onoj ne estas ono: la aro de onoj ne estas adicia duongrupo. Tamen, la diferenco inter apudaj onoj estas ono:
:\frac1n-\frac1{n+1} = \frac1{n(n+1)}.

Ĉiu pozitiva racionalo estas prezentebla kiel sumo de onoj, kaj tia prezento neniam estas unika. Ekzemple:
:\frac45=\frac12+\frac14+\frac1{20}=\frac13+\frac15+\frac16+\frac1{10}.
Racionalo tiel prezentita nomiĝas **egipta frakcio**.

La sumo de ĉiuj onoj (la **harmona serio**) diverĝas:
:\sum_{n=1}^\infty\frac 1n \to \infty.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Harmona serio

Kategorio:Nombroteorio
Junularo Border Gezi

La **Junularo Border Gezi**, komune konata kiel la Verdaj Bombistoj aŭ junularaj brigadoj, estas junulara militistaro trejnita per la registaro de Zimbabvo. Ili agas kiel devigistoj de la politiko de la Partio ZANU-PF (mallongigo de "Zimbabva Afrika Nacia Unio - Patriotisma Fronto) kaj estas nomita laŭ Border Gezi, kiu estis partiano de la ZANU-PF kaj la Asembleejo de Zimbabvo por Bindura ĝis sia morto en aprilo, 2001.

Kategorio:Zimbabvo
Rue

**Rue** havas plurajn signifojn:

## En aliaj lingvoj 
* **rue** estas la franclingva vorto por strato

## ISO-639-3-kodo 
* **rue** estas la ISO-639-3-kodo por la rutena lingvo.

## Geografia nomo 
* **Rue FR** estas komunumo de la distrikto Brojo en Kantono Friburgo en Svislando.
* **Rue (Somme)** estas komunumo de la departmento Somme en la regiono Pikardio en Francio.
** **Rue (stacidomo)** estas fervoja stacio en Rue (Somme).

## Familia nomo 
* **Pierre de La Rue** (1460-1518) estis franca-flandra komponisto.
Rau

**Rau**:
## Familinomoj 
* Gustav Rau
* Heinrich Rau
* Johannes Rau
* Karl Heinrich Rau
* Tobias Rau
* Vivi Rau

## Râu 
* Râu Alb
* Râu Bărbat
* Râu Mic
* Râu de Mori
* Râu Sadului
* Ostrov (Râu de Mori)
## See also 
* RAU
* Rauen
Raï

**Rai** () estas formo de popola muziko, kiu originis en Orano kaj Aïn Témouchent, Alĝerio fare de Beduenaj paŝtistoj, mikse kun formoj de muziko el Hispanio, Francio, Afriko kaj de araboj en la 1930-aj jaroj.

Kantistoj de *rai* estas nomata *ĉeb* (*ŝabab*, junulo) male al *ŝeiĥ* (*ŝejĥo*, malnova), nomo donita al kantistoj de *ĉaabi*. Tiu tradicio aperis en urboj kiaj Orano, Relizane, Mostaganem, Chlef, Aïn Témouchent kaj Sidi-Bel-Abbès, ĉefe inter malriĉuloj. Tradicie kantita de viroj, je la fino de la 20a jarcento kantistinoj oftiĝis. La vortumado de *rai* koncernis al sociaj temoj, kiaj malsanoj kaj politiko de eŭropaj kolonioj, kiu tuŝis al la indiĝenaj loĝantaroj.

Ĥaled aŭ **Ĉeb Ĥaled** estas eble la plej populara alĝeria kantisto, majstro de la nacia kantadstilo *rai*.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Al Taee, Nasser. "Running with the Rebels: Politics, Identity & Sexual Narrative in Algerian Raï". Alirita la 22an de Novembro 2006.
* Schade-Poulsen, Marc. "The Social Significance of Raï: Men and Popular Music in Algeria". copyright 1999 University of Texas Press. ISBN 978-0-292-77740-8
* Mazouzi, Bezza. *La musique algérienne et la question raï*, Richard-Masse, Paris, 1990.
* Morgan, Andy. "Music Under Fire". 2000. In Broughton, Simon and Ellingham, Mark with McConnachie, James and Duane, Orla (Ed.), World Music, Vol. 1: Africa, Europe and the Middle East, pp 413–424. Rough Guides Ltd, Penguin Books. ISBN 1-85828-636-0

Kategorio:Kulturo de Alĝerio
Kategorio:Muzikaj ĝenroj
Tan

**Tan** (tradicia ĉina skribo: 譚; simpligita: 谭) estas ĉina familinomo. En 2006 oni eltrovis, ke ĝi estas la 67-a plej ofta familinomo en Ĉinio.

Kategorio:Familiaj nomoj
Tec

**Tec** aŭ **TEC** povas signifi
* **TEC** estas mallongigo por **Terminologia Esperanto-Centro**

* **Tec (Leggia)** estas setlejo de la komunumo Leggia de la komunumaro Roveredo en la distrikto Moësa en Kantono Grizono en Svislando.
Tajfuno

[eta|dekstre|200ra|Tajfuno *Odeso* dum la jaro 1985 proksime de [Japanio. ]]
**Tajfuno** (aŭ **tifono**) estas tropika tromba ciklono en la norda pacifika oceano okcidente de la 180-a longituda grado, precipe en la Ĉina Maro. Ĝi okazas inter majo kaj septembro.

## Etimologio 
La vorto tajfuno (germana lingvo *Taifun*, angla lingvo *typhoon*) venas tra la portugala vorto *tufão* unuflanke el la greka vorto *tυφών (tifón)*, "forta ŝtormo", kiu ankaŭ estis la nomo de giganto el la greka mitologio kaj en la araba lingvo transformiĝis al *ţūfān* (طوفان, "inundo"), kaj aliflanke el la ĉina vorto *tái fung* (颱風, "forta vento").

## Konsekvencoj 
Tajfunoj apartenas al la plej severaj naturkatastrofoj de la regiono. Ĉiujare ili kaŭzas grandajn detruojn kaj mortigas foje centojn da homoj. Detruaj ne nur estas la fortega vento, sed ankaŭ la amasaj pluvoj ene de ekstreme mallonga tempo, kiuj kaŭzas inundojn kaj terglitojn. Ekzemplo estu la tajfuno "Nari", kiu la 17-an kaj 18-an de septembro 2001 en Tajvano alportis ĝis po 800 litrojn da pluvo por kvadrata metro (tio pli-malpli korespondas al la kvanto, kiu en Meza Eŭropo dum unu jaro trafas kvadratan metron).

## Historio 
Kelkaj el la plej detruaj kaj mortigaj tajfunoj laŭ la lastaj registroj estis jenaj:
* Katastrofa Tajfuno de 1874 en Makao, ĉirkaŭ 5 000 homoj perdis siajn vivojn
* 1985 en Bangladeŝo kun 40,000 mortintoj,
* 1991 en Filipinoj la tajfuno "Telma" kaŭzis 6 000 mortintojn,
* 1991 en Bangladeŝo, inter 138,000 ĝis 200 000 mortintoj,
* 1999 en Barato, ŝtato Orissa, kaj Bengala Golfo, 10 000 mortintoj,
* 1999 tajfuno "Olga" en Sudorienta Azio, 1 000 mortintoj,
* 2007 tajfuno "Sidr" en Bangladeŝo, inter 3 000 ĝis 4 400 mortintoj,
* 2008 en Birmo ciklono Nargis, 22 500 mortintoj.

## Vidu ankaŭ 
* Ciklono
* Ŝtormo
* Tornado
* Trombo
* Uragano


Kategorio:Meteologio
Kategorio:Naturaj katastrofoj
Wilhelm Heile

**Wilhelm HEILE** (naskiĝis la 18-an de decembro 1881 en Diepholz, mortis la 17-an de aŭgusto 1969 en Harpstedt) estis germana politikisto. 

## Vivo
Li studis maŝininĝenieradon ekde 1905 en teknika altlernejo de Hanovro, sed oni forigis lin samjare pro partopreno en Asocio de Germanaj Studentoj. Poste li laboris kiel redaktisto ĉe *Danziger Allgemeinen Zeitung*, sed samjare ŝanĝis al *National-Zeitung* en Berlino. Inter 1906 ĝis 1908, li estis eldonisto de la periodaĵo *Deutsche Hochschule*. Dum la unua mondmilito Wilhelm Heile soldatis en la infanterio de la Germana Regno. 

Ekde 1912 ĝis 1919, li verkis por kaj gvidis semajnan ĵurnalon *Die Hilfe*, kie li kunlaboris kun la fondinto Friedrich Naumann kaj periode kun Theodor Heuss. Post la morto de Naumann en 1919, li transprenis la eldonadon de tiu ĵurnalo. Li estis membro de la *Gesellschaft zur Förderung der inneren Kolonisation*. Li apogis la ideon de Mezeŭropaj Unuiĝintaj Ŝtatoj en la ĵurnalo *Die Hilfe* kiel paŝon al Eŭropaj Unuiĝintaj Ŝtatoj.

Post la unua mondmilito, li estis la unua rektoro de ŝatcivitana altlernejo- fondita de Naumann en 1918, Berlino -, el kiu formiĝis en 1920 la Germana Altlernejo pri Politiko, en kiu Heile laboris ĝis 1933 kiel docento pri ŝtataj sciencoj. Li estis maldungita en 1933 el ĉiu pozicio, kaj poste laboris (1933-36) kiel ekonomo en Niederlausitz, tradukisto kaj lekoro (1936-1941). 

Post la dua mondmilito, li estis inter la unuaj reprezentantoj de la novfondita germania branĉo de la Unio de Eŭropaj Federalistoj, kiu ricevis la nomon "Eŭropa Unio". Oni nomis post li la straton *Wilhelm-Heile-Straße* en Syke.

## Politiko
Heile membris en la Pogresema Popolpartio dum la imperiestra epoko. En 1918 partoprenis li la fondon de la Germana Demokrata Partio (DDP). 

En 1946 li kunfondis la FDP-n en la novkreita federacia lando Malsupra Saksio, ekde 1947 membris en la Germana Partio.

## Publikaĵoj
**Student und Politik*, en: Akademische Blätter, jarkolekto 1905/06, paĝoj 185-187.
**Der Deutsche Volksstaat, Schriften zur Inneren Politik* (kun *Walter Schotte*), 1917
**Nationalstaat und Völkerbund. Gedanken über Deutschlands europäische Sendung*, Halberstadt 1926 
**Europäische Cooperation*, Berlino 1929
**Das Problem gerechter Grenzen zwischen den Staaten*, Berlino 1929
**Abschied von der FDP*, Syke 1947

## Literaturo
*Richard Gribow, *Wilhelm Heile 80 Jahre alt*, en: Akademische Blätter, jarkolekto 1961, paĝoj 255-256
*Ludwig Luckemeyer, *Wilhelm Heile. 1881-1981. Föderativer liberaler Rebell in DDP und FDP und erster liberaler Vorkämpfer Europas in Deutschland. Politisch-zeitgeschichtliche Festschrift aus Anlaß des 100. Geburtstags des engsten Mitarbeiters Friedrich Naumanns und Präsidenten der FDP am 18. Dezember 1981*, Wiesbaden 1981

## Eksteraj ligiloj 
* biografio de Wilhelm Heile en la reta enciklopedio *Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon*

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Liberaluloj
Bergerac (Dordogne)

**Bergerac** [bɛʁʒəʁak] (aŭ okcitanlingve *Brageirac*) estas mezgranda franca komunumo lokita en la departemento Dordogne kaj en la regiono Akvitanio. Ĝi estas unu el la subprefektejoj de la departemento kaj havas proksimume 26.000 loĝantojn.

La urbo estas famkonata pro sia vino, kaj malĝuste pro Cyrano de Bergerac, kies nomo devenas de alia Bergerac lokata en la departemento Yvelines.

## Geografio 
Bergerac troviĝas en Purpura Perigordo, ĉe la rivero Dordogne.

## Vino 
''Vidu : **Bergerac (vino)**

## Famuloj 
* Bergeracanoj kaptis por si la famon de Savinien de Cyrano de Bergerac, kiu redaktis fabelan vojaĝon al la Luno je la 17-a jarcento kaj inspiris teatraĵon far Edmond Rostand. Oni eĉ povas trovi statuon de Cyrano en la urbo.
* Armand Prosper Faugère, literaturhistoriisto
* Samuel Pozzi (kuracisto)
* Gaston Ouvrard (komponisto)
* Pascal Obispo (populara kantisto)
* Paul Mounet (aktoro)

## Bildaro 

Dosiero:Bergerac_panneau_jumelages_(3).jpg|Paneloj pri ĝemelaj urboj 
Dosiero:Cyrano de Bergerac (statue).jpg|Statuo de Cyrano de Bergerac

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Dordogne
* Listo de urboj de Francio
* Bergerac (stacidomo)


Kategorio:Komunumoj de Dordogne
Kategorio:Urboj de Francio
Longbeka tringo

La **Longbeka tringo** aŭ **Longbeka galinaga tringo**, *Limnodromus scolopaceus*, estas mezgranda vadbirdo de la familio de Skolopedoj kaj ordo de Ĥaradrioformaj.

## Aspekto 
Plenkreskuloj estas mezgrandaj birdoj -24 ĝis 30 cm longaj, pezo de 90 ĝis 135 gr kaj enverguro de 42 ĝis 51 cm-; ili havas verdflavecajn longajn krurojn kaj longan rektan malhelan bekon. La korpo estas malhelbruna supre kaj ruĝeca sube kun blanka gorĝo, punktohava brusto kaj striecaj flankoj. La vosto havas nigroblankan striecan bildon kaj estas mallonga, tiele la kruroj videblas dumfluge. La vintra plumaro estas ĝenerale griza. La kapo montras malhelan strion traokulan, supre alian helan kaj supre malhelan kronon. Inoj estas pli grandaj.

## Disvastiĝo 
Ties reprodukta medio estas humida tundro en malproksima nordo de Norda Ameriko -Alasko kaj nordokcidenta Kanado- kaj orienta Siberio. Ili preferas herbejojn kaj junkejojn, marĉojn kaj lagobordojn.

Tiuj birdoj migras al suda Usono kaj pli suden ĝis Meksiko kaj  Centra Ameriko. Migras unue inoj, poste maskloj kaj fine junuloj. La birdo estas rara sed regula vizitanto  en Eŭropo, ekzemple en Britio, kie kelkaj ekzempleroj ĉeestas foje longe. Fine de 20a jarcento oni supozas, ke estas ĉirkaŭ duonmiliono da ekzempleroj.

## Kutimoj 
La Longbeka tringo manĝas per tuŝoprobado en neprofunda akvo aŭ malsekega koto. Ili manĝas ĉefe insektojn, moluskojn, krustulojn kaj marajn vermojn, sed ankaŭ manĝas iome da planta materialo.

La voĉo estas ia “kiik”.

La Longbeka tringo estas vidata proksime de fluanta akvo plie ol la Mallongbeka tringo aŭ Mallongbeka galinaga tringo, *Limnodromus griseus*.

## Reproduktado 
Ili estas monogamaj kaj nestumas surgrunde, plej ofte proksime de akvo kie la fundo de la nesto mem restas malseka. La ino demetas 4 brunajn ovojn kiuj estos kovataj dum 3 semajnoj de ambaŭ gepatroj. La idoj elnestiĝas kaj ekmanĝas 1 tagon post eloviĝo. Ambaŭ gepatroj zorgas sed la ino forlasas la neston tuje. La idoj ekflugas antaŭ unu monato.

## Referencoj 
*  
## Eksteraj ligiloj 
* Longbeka tringo aŭ Longbeka galinaga tringo, *Limnodromus scolopaceus* - USGS Patuxent Birdo Identigilejo
* Informo pri Longbeka tringo aŭ Longbeka galinaga tringo, *Limnodromus scolopaceus* - Laboratorio Cornell pri Ornitologio
* Informaro kaj fotoj de Longbeka tringo aŭ Longbeka galinaga tringo, *Limnodromus scolopaceus* - Birdoj kaj Birdumo ĉe Suda Dakoto

Kategorio:Skolopedoj
Emmanuel Malynski

**Emmanuel de MALYNSKI** estis pola grafo, verkante inter la du mondmilitoj kaj antaŭe.

En sia libro de '''Pour Sauver L'Europe''' (Por savi Eŭropon) en 1922, li skizis la tiam nekutiman planon de la Eŭropa Konfederacio. Li volis kunlaboron kontraŭ la fortiĝanta Rusio kaj Germanio, tiel li apogis ideon de la Danuba Konfederacio kaj malfortigon de Prusio, fortigon de sudgermanaj regionoj. Li vidis nur solan elirvojon por la okcidentaj landoj: divido de Rusio je influzonoj, per apogo de Germanio.

* aĉeteblaj libroj

Kategorio:Grafoj
Kategorio:Polaj verkistoj
Cassis

**Cassis** estas komunumo kaj urbo en la sudo de Francio en la departemento Bouches-du-Rhône je la ''Côte d'Azur Varoise'' (lazura marbordo), ĉirkaŭ 20 kilometroj oriente de Marsejlo. La komunumo formas la orientan finaĵon de la naturparko les Calanques, kiu konsistas el nombro da rokecaj golfetoj (fjordoj) ĉe la Mediteraneo. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de 26,87 km².

eta|maldekstra|200px|panoramo
eta|maldekstra|200px|haveno
[eta|maldekstra|200px|[Fjordo de Port-Miou]]

## Demografio 
Disvolviĝo de la nombro da loĝantoj (fonto: INSEE).

ImageSize  = width:250 height:200
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20
TimeAxis   = orientation:horizontal
AlignBars  = justify
Colors = 
  id:gray1 value:gray(0.9)

DateFormat = yyyy
Period     = from:1960 till:2010
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960

PlotData = 
  bar:12000 color:gray1 width:1
  from:start till:end
  bar:8000 color:gray1
  from:start till:end
  bar:4000 color:gray1
  from:start till:end
  bar:0 color:gray1

LineData = 
  layer:front
  points:(48,71)(84,89) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 3611 1968: 4852
  points:(84,89)(100,103)    color:blue    width:2 #1975: 5831
  points:(100,103)(128,109)   color:blue    width:2 #1982: 6304
  points:(128,109)(160,133)   color:blue    width:2 #1990: 7967
  points:(160,133)(196,133)   color:blue    width:2 #1999: 8001
  points:(196,133)(228,130)     color:blue    width:2 #2004/5

## Gefiloj 
* Jean-Jacques Barthélemy, numismatikisto

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Bouches-du-Rhône
* Cassis (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* bazaj turismaj informoj ( kaj )
* Situo de la komunumo (mapo kun skalo 1:100.000) sur Mapquest
* Pli da statistikaj informoj pri la komunumo sur www.insee.fr 


Kategorio:Komunumoj de Bouches-du-Rhône
Kategorio:Provenco
Departementoj de Hungara reĝlando

eta|320px|Departementoj de reĝlando Hungario en 1870
Hungario estis ekde la egaligo kun Aŭstrio en 1867 administre dividita en 71 departementojn ( = kastel-distrikto). 8 el ili apartenis al la Kroatio-Slavonio. Vidu ankaŭ: Reĝa departemento.

Post la unua mondmilito grandaj partoj de Hungario iĝis slovakiaj, rumaniaj, serbiaj-kroatiaj-sloveniaj kaj aŭstriaj. La restanta teritorio estis redividita al 19 departementoj.

## Hungariaj departementoj 
## Kroatiaj departementoj 
eta|center|450px|Reĝlando Kroatio-Slavonio ĉ. 1867/68


Kategorio:Hungario
Kategorio:Transilvanio
Heerfordt-sindromo

La **Heerfordt-sindromo** (*Febris uveoparotidea*) estis nomita post la dana oftalmologo Christian Frederick Heerfordt (1871-1953) kaj estas kronika inflamo de la orelsaliva glando (*Parotis*) kaj la plorglandoj.

Ĝi aperas kun ĉielarka haŭto kaj *Iridozyklitis* kaj aliaj simptomoj, precipe kune kun sarkoidozo. 

Kategorio:Sindromoj en oftalmologio
Terglito

eta|altdekstre=1.2|250ra|Terglito en komputila simulado (1997)
[dekstra|250ra|eta|Terglito ĉe la [Karakoruma Ŝoseo]]
[dekstra|250ra|eta|Terglito ĉe la rivereto *Sanna* en [Tirolo (Aŭstrio)]]

**Terglito** estas la subenglito de signifaj amasoj da tero kaj ŝtonoj, ĝenerale pro fortega pluvo kaj la penetro de pluva akvo inter teraj tavoloj antaŭe konektitaj.

## Kaŭzoj 
Plej ofta kaŭzo estas, ke la tera grundo ĉe deklivo estas atakata pro tro da akvo, okaze de fortega pluvo aŭ degelo de grandaj amasoj da neĝo. Pro tio la konekto inter teraj tavoloj perdiĝas kaj parto de la tera grundo subenglitas.

Aliaj eblaj kaŭzoj estas
* tertremoj,
* erozio pro vento kaj frosto,
* forta forhako de arboj, kio rezultigas morton kaj putriĝon de la arbaj radikoj, kiuj antaŭe stabiligis la grundon,
* degelo de la konstante frostiĝinta grundo pro la tutmonda klimata plivarmiĝo, kaj
* damaĝo de la stabileco inter teraj tavoloj pro ampleksa minado,

La risko de terglito dependas de
* la akvotralasemo kaj akvoalprenemo de la grundo,
* la grado de deklivo de la teritorio,
* la ekzisto aŭ manko de protekta plantaro, kies radikoj stabiligas la grundon,
* la ĉeesto de glitaj teraj tavoloj ekzemple el argilo.

## Terglitoj kun tutmondaj sekvoj 
Principe terglitoj estas oftaj kaj ĝenerale lokaj naturkatastrofoj.

Grandaj terglitoj tamen povas havi tutmonde katastrofajn sekvojn: Ĉie ĉirkaŭ la piedestaloj de la insuloj de Havajo sub la akvosurfaco troviĝas pli ol 20 gigantaj montoj da grundo kaj ŝtonoj, kiuj videble estas rezultoj de terglitoj. Parte tiuj montoj ampleksas plurajn kubikajn kilometrojn da materialo. Ili rezultiĝis parte de klasikaj tertremoj kaj parte per apenaŭ senteblaj "tertremetoj", tiel nomataj "silentaj tertremoj".

Se tia kvanto da grundo kaj ŝtonoj glitas en la maron, ekestas gigantaj Cunamoj. El koralaj restaĵoj imprese alte super la akvonivelo geologoj konjektas, ke tiaj katastrofaj ondegoj povas atingi altecon de signife pli ol 100 metroj. Se tiaspeca terglito nuntempe okazus sur havaja insulo, ĝi kaŭzus ondegon, kiu ene de momento detruus ĉiujn metropolojn kaj industriajn centrojn ĉe la marbordoj de Japanio, Ĉinio, Koreio kaj la aliaj landoj de orienta Azio, samkiel de la okcidentaj marbordoj de Usono kaj Kanado.

Laŭ taksoj de geologoj tiom forta terglito okazas unufoje dum 100.000 jaroj. Spektakla subtera terglito kaŭzis la kolapson de la urba arkivo de Kolonjo la .

## Parencaj temoj 
* Naturkatastrofo
* Lavango
* Kotofluo
* Tertremo
* Cunamo, inundo
* Deklivglitado
* Erozio

Kategorio:Geomorfologio
Kategorio:Geodinamiko
Kategorio:Naturmedia inĝenierado
Kategorio:Naturaj katastrofoj
Somme (rivero)

eta|La rivero Somme
La rivero **Somme** estas rivero de 245 kilometroj da longeco en la nordoriento de Francio. Ĝi fontas apud *Saint-Quentin* kaj en la "golfeto de la Somme" () inter *Crotoy* kaj *Saint-Valery-sur-Somme* enfluas la Manikan Markolon.

La nomo *Somme* havas keltan devenon. La romianoj nomis la riveron *Samara*.

La Somme triste konatiĝis pro la *Batalo de Somme* de la Unua Mondmilito de la jaro 1916, kiu kostis multajn vivojn.

## Eksteraj ligiloj 
* fotoj de la rivero

Kategorio:Riveroj en Francio
Karl Anton Rohan

**Karl Anton Prinz ROHAN** (9-an de januaro 1898- 17-an de marto 1973) estis eŭrop-konscia germana ĵurnalisto, kiu agadis por proksimiĝo de la kristanismo kaj nacisocialismo.

Rohan estis bienposedanto kaj loĝis en kastelo Albrechtsberg ĉe Loosdorf en malsupra Aŭstrio. Li fondis en 1924 la **Internationaler Verband für kulturelle Zusammenarbeit**, kiu agadis por la ligoj, kontaktoj inter la eŭropa intelektularo. Karl Anton Rohan eldonis inter 1925 kaj 1936 la **Europäische Revue**, poste la Eŭropreß. Tiuj popularigis eŭropan politikon kaj germanan kulturon.

Post la dua mondmilito, li kunlaboris en gazetoj *Die Aula* kaj *Neue Ordnung*. Simile al episkopo Alois Hudal, li agadis por proksimiĝo de la kristanismo kaj nacisocialismo.

## Publikaĵoj 
* Karl Anton Prinz Rohan: *Heimat Europa. Erinnerungen und Erfahrungen*, Düsseldorf 1954.
* Karl Anton Prinz Rohan: *Schicksalsstunde Europas*, Graz 1937.

Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Mortintoj en 1973
Doganunio

**Doganunio** estas formo de la ekonomia integriĝo inter landoj, kaj la unua ŝtupo por malprogresi la ŝtatan suverenecon.

Doganunio ĝenerale ebligas pliigitan ekonomian efikecon kaj kreas pli fortajn politikajn, komercajn kaj kulturajn ligojn inter la membroŝtatoj de la interkonsento. La landoj de la doganunio ne ŝarĝas doganon je la importitaj varoj de la landoj de la unio kaj aplikas unuecan dogantarifon je varoj el aliaj landoj.

Komuna dogano ekstera signifas interkonsenton pri la maniero de komerca politiko de la membroŝtatoj de la interkonsento, al la landoj kiuj ne estas membroj de ĝi. Ŝtatoj de la interkonsento difinas sendependan mekanismon, kiu determinos la manieron de ekstera komerca politiko komuna al ili.

La unua historia ekzemplo de doganunio inter sendependaj ŝtatoj estas la dogana unio de la germanaj ŝtatoj, 1834-1919.

Nuntempe, doganunio estas konsiderata pli malofta en internaciaj rilatoj, kompare kun liberaj komercaj zonoj, kiuj estas pli akceptitaj. Membrolandoj de EU havas interkonsentojn pri tarifaj sindikatoj inter si, kaj ankaŭ kun triaj landoj.

## Vidu ankaŭ 
* Eŭropa Doganunio
* Eŭropa Unio
*Eŭropa Ekonomia Komunumo
* Orient-Afrika Komunumo
Eŭropa Ekonomia Komunumo

200px|dekstra|Flago de la Eŭropa Unio
La **Eŭropa Ekonomia Komunumo** (**EEK**, populare foje nomata **Komuna Merkato**) estis la organizaĵo de la ekonomia integriĝo de la okcidentaj landoj, inter 1957 kaj 1993. La nomo de la ekonomia komunumo estas ekde la 1-an de novembro 1993 **Eŭropa Komunumo**.

Ĝin fondis Francio, Belgio, Luksemburgo, Nederlando, Italio kaj la Germana Federacia Respubliko, aliĝis en 1973 Britio, Danio kaj Irlando, en 1981 Grekio, en 1986 Portugalio kaj Hispanio.

Kategorio:Historio de Eŭropa Unio
Kategorio:Internaciaj ekonomiaj organizaĵoj
Öland

**Öland**, en Esperanto **Elando** aŭ **Oelando**, estas insulo en la Balta Maro kaj estas historia provinco () de Svedio. Ĝi troviĝas en la landoparto () aŭ ĉefregiono Götaland. Laŭ moderna administra divido la teritorio ne plu estas memstara, sed parto de la moderna provinco Kalmar län. Tamen laŭ loka kultura identeco la tradicia memstareco ankoraŭ havas gravan signifon. La insulo havas 24 628 loĝantojn kaj areon de 1 342 km².


Kategorio:Historiaj provincoj de Svedio
Kategorio:Geografio de Svedio
Kategorio:Historio de Svedio
Kategorio:Maraj insuloj en Svedio
Kategorio:Insuloj en la Balta maro
Kategorio:Kalmar län
Sintezismo

**Sintezismo** estas termino uzita de post-impresionismaj artistoj kiel Paul Gauguin, Émile Bernard kaj Louis Anquetin por distingi ilian laboron de la Impresionismo. Antaŭe, la Sintezismo estis konektita al la termino Klozoneismo, kaj poste al la Simbolismo. La termino devenas de la franca verbo *synthétiser* (sintezi aŭ kombini por formi novan, kompleksan produkton).

Paul Gauguin, Émile Bernard, Louis Anquetin, kaj aliaj iniciatis la stilon dum la lastaj 1880-aj jaroj kaj la fruaj 1890-aj.

Sintezaj artistoj celas sintezi tri karakterizaĵojn:
* La eksteran aspekton de naturaj formoj.
* La artistajn sentojn pri sia temo.
* La purecon de la estetikaj konsideroj de linio, koloro kaj formo.

En 1890, Maurice Denis resumis la celojn por Sintezismo tiele:
Estas bone memori tion, ke bildo antaŭ ol esti batala ĉevalo, nuda virino, aŭ iu anekdoto, estas esence plata surfaco superŝutita per koloroj kunmetitaj laŭ certa ordo.

La termino estis unue uzita en 1876a por distingi inter scienca kaj naturalisma impresionismo, kaj en 1889a kiam Gauguin kaj Emile Schuffenecker organizis ekspozicion de pentraĵoj de la grupo impresionisma kaj sintezisma en la Kafejo Volpini ĉe la Universala Ekspozicio en Parizo. La konfuza titolo estis erare asociigita kun impresionismo. Sintezismo emfazis du-dimensia platajn figurojn, tiele malsama al impresionisma arto kaj teorio.

## Sintezismaj pentraĵojn 
* Paul Sérusier - *Talismano (Arbaro de amoro)* (1888)
* Paul Gauguin - *Vizio Post La Prediko* (1888), *La Bela Anĝelino* (1889), *La Perdo de la Naiveco* (1890)
* Émile Bernard - *Fagopira Rikolto* (1888)
* Cuno Amiet - *Bretona Ŝpinistino* (1893)

Kategorio:Artaj movadoj
Kategorio:Ismoj
Muzeo Tikotin de Japana Arto

La **Muzeo Tikotin de Japana Arto**, kiu staras sur Monto Karmel en Israelo, estas tute dediĉita al elmontrado kaj konservado de japanaj artaĵoj, kaj estas la sola tia en la Mezoriento. Ĝi estis fondita en 1959, kun la helpo kaj iniciato de Felix Tikotin (n. 1893 - m. 1986) de Nederlando kaj la mortinta Abba Ĥuŝi, la tiama urbestro de Ĥajfo.

La 18-an de majo 1958 la Urba Konsilantaro de Ĥajfo decidis akiri la Domon Kisĉ kaj uzi la teron, kiu formis parton de la posedaĵo, kiel la lokon de la Japana Muzeo. La 25-an de majo 1960 la Muzeo Japana malfermis siajn pordojn al la publiko.

La Domo Kisĉ nun enhavas la oficejojn de la muzeo, kaj ankaŭ artajn atelierojn, ĉambron japanan kaj bibliotekon, la plej grandan tian en Israelo, enhavantan proksimume 3000 librojn kaj akademiajn eldonaĵojn pri la artoj kaj la kulturo de Japanio.

La kolekto de la muzeo enhavas proksimume 7000 aĵojn, inkluzive de pentraĵoj, presaĵoj, desegnaĵoj, bildekranoj, teksaĵoj, ceramikaĵoj, maketaj skulptaĵoj (*netsuke*), metalaj kaj lakaj aĵoj, antikvaj glavoj kaj metiaĵoj, precipe el la 14-19-aj jarcentoj. Ĝi ankaŭ enhavas modernajn japanajn artaĵojn.

En 1995 nova konstruaĵparto, desegnita de la mortinta japana arkitekto Ĝunzo Joŝimura de Tokio kaj la israela arkitekto, Profesoro Al Mansfeld, estis aldonita al la ekzistanta galerio.

## Bildoj 

19-a israela kongreso de esperanto (40272075380).jpg|
19-a israela kongreso de esperanto (40272079130).jpg|
19-a israela kongreso de esperanto (41179699965).jpg|
19-a israela kongreso de esperanto (42034570922).jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Muzea Retpaĝo (en la hebrea)

Kategorio:Japana arto
Kategorio:Muzeoj pri arto
Tikotin
Kategorio:Ĥajfo
Edmundston

**Edmundston** estas urbo en la provinco Nov-Brunsviko de Kanado. Ĝi situas nur for kelkajn kilometrojn de la provinclimo de Kebekio kaj la landlimo de Usono, apud la urbo  Madawaska, Majno en Usono, kaj mem apartenas al samnoma kantono Madawaska de Kanado.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Historie, laŭ la 2001-a popolnombrado, ĝi havas proksime 17.373 loĝantojn.

## Eksteraj ligiloj 
*  

Kategorio:Urboj en Nov-Brunsviko
Christian Frederik Heerfordt

**Christian Frederick Heerfordt** ( – 1953) estis dana okulkuracisto kaj klinikposedanto, kiu priskribis en 1909 febran inflamon de la konektiva histo kun nervo.

Li ankaŭ interesiĝis pri politiko. Lia libro *Et nyt Europa* (La nova Eŭropo) aperis en 1924, en Kopenhago, en kiu li insistis je komuna Eŭropo, kun Britio. Li proponis iniciaton por konvinki la neŭtralajn nordajn landojn pri avantaĝoj de la unuiĝo.

Li iniciatis en 1926 fondon de organizo Unuiĝintaj Ŝtatoj de la Eŭropaj Nacioj (tiel ĝi teorie povontus enteni eĉ landojn el Sudameriko). Li faris propagandoveturojn por popularigi sian programon. Tio iĝis populara en Francio, sed precipe en Nederlando kaj Belgio. En septembro de 1928, li sendis memorandon al Aristide Briand kaj proponis militaran kaj eksterpolitikan unuiĝon, doganunion.

Lin apogis oficiale nur Danio, dum liaj klopodoj finiĝis en 1935, post kiam la nazioj enpotenciĝis, fortiĝis.

Kategorio:Danaj kuracistoj
Amatora radia komuniko

**Amatora radia komuniko** estas ago de komuniko inter 2 amatoraj radiaj stacioj. Dum la ago ĉiu el la stacio kelkfoje ion sendas kaj ricevas laŭvice, simile al tio kiel dum telefona parolo ĉiu el parolantoj kelkfoje diras kaj aŭdas laŭvice.

Longo de la komuniko povas esti diversa. Dum amatora radia konkuro oni strebas komuniki tiom rapide kiom eblas. Tiam la minimuma komuniko konsistas el sendo de la propra voksigno kaj la RST kodo.

En malstreĉaj kondiĉoj oni povas longe babili, plejparte pri teknikaj specialaĵoj de la uzata aparataro, antenoj ktp.

Ankaŭ en akcidentaj okazoj amatora radio povas estis uzata por transdono de diversaj informoj. Dum katastrofoj ofte la oficialaj komunikoj fiaskas, aŭ pro troŝarĝo aŭ pro mankanta elektra povumo. Radioamatoroj kapablas funkciigi siajn staciojn ankaŭ se la ĝenerala elektra energio mankas.

Mallonga nomo de kontakto estas "QSO". Tiu mallongigo estis elpensita unue por pli rapide ĝin sendu dum la komuniko, sed estas ofte uzata ankaŭ en la aliaj situacioj. Vidu la artikolon Q-kodoj

Kategorio:Amatora radio
Johann Schelle

**Johann Schelle** (* 6-a de septembro 1648 en Geising; † 10-a de marto 1701 en Lepsiko) estis Germana komponisto de la baroko.

La filo de kantoro jam en la aĝo de sep jaroj iĝis membro de la reĝa kortegokapelo Saksona, tiam direktata Heinrich Schütz, kiu esence influis la verkado de Schelle. Ekde 1657 ĝis lia mutacio en la jaro 1665 li estis kantisto en la duka ĥoro de Wolfenbüttel. Antaŭ ol li studis ĉe la Lepsika universitato, li lernis ĉe la Thomasschule, muzikgimnazio kun ankoraŭ hodiaŭ knaboĥoro fama. Ekde 1677 ĝis sia morto Schelle estis Thomaskantor [t.e.direktisto de la supre menciita knaboĥoro] en Leipzig, kiel posteulo de Sebastian Knüpfer antaŭulo de Johann Kuhnau. En tiu ĉi pozicio li komponis antaŭ ĉio voĉkantan-instrumentan eklezimuzikon.

Schelle estis instruisto de Johann Theodor Roemhildt, Friedrich Wilhelm Zachow, Reinhard Keiser, Johann Christoph Graupner kaj Johann David Heinichen.

## Verkoj 
Grandparto de lia verkaro estis sakralaj verkoj kun Germanlingvaj tekstoj, el kiuj nur malmultaj estis publikataj dum lia vivotempo. Kelkaj el liaj preĝejaj kantoj estis publikataj ĉ. 1693 en la kantlibro *Der andächtige Student* de Joachim Feller. 25 manuskripte konservitaj kantatoj troviĝas en la Berlina biblioteko.

## Ligiloj 
Schelle, Johann
Kategorio:Thomas-kantoroj
Schelle, Johann
Schelle, Johann
Federacia Komisiono pri Komunikado

**Federacia Komisiono pri Komunikado** de Usono (, mallonge *FCC*) estas organizaĵo kiu zorgas pri radiaj kaj elektronikaj komunikadoj en Usono.

Ĝi ankaŭ testas ĉiujn elektronikajn aparatojn, vendatajn en Usono, ĉu ili konformas al specialaj reguloj. La reguloj estas pri tio ke la aparatoj devas ne malhelpi al la komunikdo. Plejparte temas pri tio ke aparatoj devas ne elsendi radion, se ili ne estas destinitaj pro ĉi tio.

La komisiono devigas ankaŭ ke sur ĉiuj vendataj aparataj estu skribita ke la aparato konformas la regulojn.

## Amatora radio 
Radioamatoroj el Usono devas ricevi licencon de la FCC. Dum la FCC subtenas kontrolon de la skribaj testaj normoj, ĝi jam ne administras la ekzamenojn, deleginte tiun funkcion al privataj volontulaj organizoj (interalie de la ARRL). Neniu amatora licenca klaso postulas ekzamenon en morsa kodo, nek la FCC nek la volontulaj organizoj testas kodajn kapablojn por radioamatoraj licencoj (komercaj licencaj ekzamenantoj faras testajn kodajn kapablojn por la radiotelegrafa operacia permesilo).

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunikado
Kategorio:Organizaĵoj
Kategorio:Usono
Lajo

**Lajo** povas signifi:
* **Lajo** laŭ la helena mitologio estas mita reĝo de la greka urbo Grekio. Li estas edzo de Jokasta kaj patro de Edipo. Pri lia tragika sorto vidu en la artikoloj pri la edzino kaj filo.
***Lajo** (france: ***lai***) estis formo de poezia kanto komponata en norda Eŭropo de la 13-a ĝis la malfrua 14-a jarcento.
***Lajo** estas franca komunumo en Lozère.
*Lajo (poezio)

## Vidu ankaŭ 
* LAI (apartigilo)
* Laio estas helena nomo
Lordo Rothermere

**Harold Sidney Harmsworth, Lordo Rothermere** (26-an de aprilo 1868 – 26-an de novembro 1940) estis la unua vicgrafo de Rothermere, brita gazetmagnato kaj politikisto.

Lordo Rothermere plenkreskiĝis en 14-infana familio. Li fondis kun sia frato Alfred Harmsworth (posta Lordo Northcliffe) la gazetojn Daily Mail (1896) kaj Daily Mirror (1903), per kiuj ili estis pioniroj de la populara ĵurnalismo (bulvaro) en Britio.

Dum la Unua Mondmilito, la *Daily Mirror* iĝis la plej populara gazeto de la okcidenta fronto. Rothermere apogis la politikon de la brita registaro dum la milito, kaj tiel Lloyd George nomumis lin en 1917 aerafera ministro.

En la 1920-aj jaroj, la eldona nombro de la gazetoj daŭre kreskis, la *Daily Mail* atingis en 1926 2 milionojn. Rothermere estis tiutempe unu el la plej riĉaj britoj kun posedaĵo de 25 milionoj da britaj pundoj.

Politike, li pli kaj pli kliniĝis al naciismo kaj en 1929 fondis kun Lordo Beaverbrook la *United Empire Party*. Li apogis en siaj gazetoj la interpaciĝan politikon kun la Tria Regno, poste eĉ la asocion kun ĝi. Li iĝis poste plej influa apoganto de la British Union of Fascists (Brita Faŝista Unio).

Laŭ sekretservaj dokumentoj el 2005, li bonvenigis en letero la okupon de Ĉehoslovakio (fare de Hitler) kaj instigis lin eĉ okupi Rumanion.

## La lordo kaj la hungara reviziismo 
Li unuafoje veturis en 1927 al Hungario, post kiam li iĝis apoganto de la hungara revizio. Li verkis eĉ artikolon — ĝi aperis la 21-an de junio 1927 — *Loko de Hungario sub la Suno* (Hungary's place in the Sun) en la *Daily Mail*. Pro lia agado, je estimo, oni pretigis puton, kiu eĉ hodiaŭ estas videbla en Budapeŝto, sur la placo Ervin Szabó.

Li apogis (per 10.000 dolaroj) la oceanflugon de György Endresz kaj Sándor Magyar, kiuj transflugis la Atlantikon en 1931 dum rekorda tempo.

## Eksteraj ligiloj 
* la puto, estime al li 

Kategorio:Britaj politikistoj
Wil

**Wil** havas jenajn signifojn:

## ISO-Kodo 
* ISO-639-3-Kodo

## Geografia nomo 
En la malnova alemana kaj germana lingvoj **Wil** (en alemana skribmaniero **Wyl**) signifas "setlejo" (en moderna alemana "Wyler" kaj germana "Weiler"), kiu aperas kiel memstara nomo por komunumoj, sed ankaŭ ofte kiel finaĵo.

### Kiel nomo de memstara komunumo 
* **Wil ZH** estas komunumo en la distrikto Bülach, Kantono Zuriko, Svislando.
** **Hüntwangen-Wil (stacidomo)** estas fervoja stacio en Hüntwangen.
* **Wil SG** estas urbo en la elektodistrikto Wil, Kantono Sankt-Galo, Svislando.
** **Wil SG (stacidomo)** estas fervoja stacio en Wil SG.
* **Wil (elektodistrikto)** estas elektodistrikto en Kantono Sankt-Galo, Svislando.
* **Schlosswil**, la ĉefloko de la distrikto Konolfingen ĝis 1902 nomiĝis nur Wil, respektive Wyl.

### Kiel nomo de vilaĝo, kvartalo aŭ setlejo de pli granda komunumo 
* **Wil (Alchenstorf)** estas vilaĝo de la komunumo Alchenstorf de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno en Svislando.
* **Wil AG** estas vilaĝo en la komunumo Mettauertal de la distrikto Laufenburg en Kantono Argovio en Svislando. Wil AG estis ĝis la 31-a de decembro 2009 autonoma komunumo.
* **Wil (Heimiswil)** estas setlejo de la komunumo parto Berg en la komunumo Heimiswil de la administra distrikto Emme-Valo en Kantono Berno en Svislando.
* **Wil (Horriwil)** estas setlejo de la komunumo Horriwil de la distrikto Wasseramt en Kantono Soloturno en Svislando.
* **Wil (Muotathal)** estas vilaĝo de la komunumo Muotathal en la distrikto kaj Kantono Ŝvico en Svislando.
* **Wil (Rohrbachgraben)** estas setlejo de la komunumo Rohrbachgraben de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno en Svislando.
* **Wil (Rütschelen)** estas setlejo de la komunumo Rütschelen de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno en Svislando.
* **Wil (Starrkirch-Wil)** estas setlejo de la komunumo Starrkirch-Wil de la distrikto Olten en Kantono Soloturno en Svislando.
* **Wil (Turgi)** estas vilaĝo en la komunumo Turgi de la distrikto Baden en Kantono Argovio en Svislando.

### Kiel finaĵo en komunumaj nomoj 
Ekzemple: Flawil, Jonschwil, Oberhelfenschwil, Rapperswil, Schlosswil, Uzwil, Walchwil, Zuzwil ktp.

## Esperanto-Movado 
* **Esperanto-Klubo Wil** estas tradicia Esperanto-Klubo en Wil SG, Svislando, fondita de Hans Kästli en 1964.

En 2010 Wil gastigis la Ĝeneralan Kunvenon de Svisa Esperanto-Societo.
Arbus

**Arbus** interalie povas referei al
*  Arbus (Francio) en la franca departemento **Atlantikaj Pireneoj** (france *Pyrénées-Atlantiques*, prononco [], eŭske *Pirinio Atlantikoak*, gaskone *Pirenèus Atlantics*) 
* kaj al Arbus (Italio) en la insulo kaj itala aŭtonoma regiono Sardio.
Departementoj de Hungario

[eta|320px|Mapo de la hungariaj departementoj. La tri blankaj "truoj" estas [Balatono, la lago Velence kaj Budapeŝto]]
Hungario estas administre dividita al departementoj ().

Depost la 2-a mondmilito ekzistas jenaj 19 departementoj:

## Urboj kun departementaj rajtoj 
Pluraj grandaj urboj estas eksterdepartementaj; ili ne dependas de la administraj decidoj de la ĉirkaŭaj aŭ apudaj departementaj. Inter tiuj urboj estas ĉiuj 19 departementaj centroj, krome Dunaújváros, Hódmezővásárhely, Nagykanizsa kaj Sopron.
* Budapeŝto
* Békéscsaba
* Debrecen
* Dunaújváros
* Eger
* Győr
* Hódmezővásárhely
* Kaposvár
* Kecskemét
* Miskolc
* Nagykanizsa
* Nyíregyháza
* Pécs
* Salgótarján
* Sopron
* Szeged
* Székesfehérvár
* Szekszárd
* Szolnok
* Szombathely
* Tatabánya
* Veszprém
* Zalaegerszeg

## Vidu ankaŭ 
* ISO 3166-2:HU
Zeŭso (fiŝo)

**Zeŭso** (*Zeus*) estas genro de grandaj mediteraneaj fiŝoj el la ordo de aktinopterigoj (laŭ nova PIV2; la malnova PIV nomis la genron zeo, nomo kiun PIV2 rezervas por plantogenro). Populare la fiŝo havas la nomon "fiŝo de Sankta Petro".

## Piednotoj 
Kategorio:Zeŭsedoj
Ventocentralo Huxley Hill

**Ventocentralo Huxley Hill** (angle *Huxley Hill Wind Farm* aŭ *King Island Wind Farm*) estas ventoenergia stacio en insulo King Island, Tasmanio, Aŭstralio, posedata de Hydro Tasmania.

La ventocentralo ekfunkciis en 1998 kaj estis grandigita dufoje. Ĝi havis komence tri ventoturbinojn kun povumo de po 250kW kaj oni almuntis en 2003 du turbinojn de 850kW por produkti 2,5 MW da elektro.

## Flubateria deponado 
eta|Diagramo de flubaterio
Dum la plilarĝigo en 2003, oni instalis vanadian redoksan flubaterion, entenanta 55.000 litrojn da vanadio-bazita elektrolito (vanadia sulfato). Tio estis la unua apliko de tiutipa baterio en ventocentralo kaj ebligis deponadon de plusa 200kW je kvar horoj (aŭ 400 kW je 2 horoj).

## vidu ankaŭ 
* flubaterio

## Eksteraj ligiloj 
* Hydro Tasmania's King Island Wind Farm (pdf)

Kategorio:Renoviĝanta energio