open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Liphara aŭketo

La **Liphara aŭketo**, *Aethia pygmaea*, estas eta marbirdo de la familio de aŭkedoj kaj ordo de Karadrioformaj. Ĝi havas pli limigitan teritorion ol aliaj membroj de sia genro, *Aethia*, ĉar ili vivas nur ĉirkaŭ Aleŭtoj kaj en kelkaj insuloj ĉe Siberio en la Oĥotska Maro (kiel Komandorski-insularo), kaj reproduktiĝas nur en tiuj insuloj. Ĝi estas unu el la plej etaj aŭkedoj kaj nur la tre parenca Malgranda aŭketo estas pli eta. La nomo devenas el longaj plumoj ĉe sia vizaĝo kiuj estas parto de la reprodukta plumaro.

La Liphara aŭketo estas specio ne tre bone studita kaj oni bezonas multe da pristudo pri ĝi. Dekomence oni priskribis ĝin kiel du diferencaj specioj, el specimenoj kolektitaj en diferencaj limoj de sia teritorio, sed posta pristudo pruvis, ke temas pri ununura specio kun geografia vario; eĉ eblo de du subspecioj, unu ĉe la Aleŭtoj alia ĉe la Kuriloj, ne sukcesas, ĉar temas nur pri eta vario pri grando kaj de ovoj kaj de korpoj. Oni supozas, ke ĝi ne migras, kaj ke restas ĉe la reprodukta insulo la tutan jaron.

## Aspekto 
eta|maldekstre|170ra|
Ĝi estas nigra birdeto, kun ruĝa, fortika beko tre larĝa ĉebaze kaj pintakra. La nigra okulo havas blankan etan okulringon kaj, kiel oni menciis, du serietoj da etaj blankaj plumoj iras malantaŭen unu ekde supre la beko kaj alia ekde sub la okulo kaj krome estas longaj nigraj krestaj plumoj en la frunto.

## Kutimoj 
La ino demetas ununuran ovon en roka aŭ pli malofte interherba nestotruo (kun unu aŭ pli mallarĝaj tunelelirejoj tra kiuj kutimaj predantoj ne povas eniri aŭ enmeti siajn bekojn) en deklivoj, klifoj aŭ strandoj en izolita kolonio de marbirdoj kun aliaj paroj da Liphara aŭketo kaj ankaŭ aliaj koloniaj marbirdoj. 

Foje ili uzas nestokavon de aliaj marbirdoj kaj foje aliaj marbirdoj uzas nestokavon de la Liphara aŭketo. Ambaŭ gepatroj partoprenas en la kovado kaj idozorgado. Ili estas aktivaj en la kolonio nur dumnokte. La ido elnestiĝas post pli ol unu monato.

La alvoko estas kateca miaŭo.

La Liphara aŭketo manĝas planktonon en maro antaŭ marbordo, kutime ĝis 16&nbsp;km disde tero, kie tajdaj marfluoj koncentrigas predaĵojn en densaj svarmoj. Ili manĝas ĉefe kopepodojn dum someraj monatoj, ĉefe el la specio *Neocalanus plumchrus*; kaj ŝanĝas al eŭfaŭsiida krilo aŭtune kaj vintre.

## Loĝantaro 
Temas pri specio ne minacata, sed povus esti iam endanĝerita pro sia limigita teritorio kaj pro la enmeto de predantoj kiel la Arkta vulpo aŭ la Norvega rato en siaj insuloj. Kiel aliaj aŭkedoj la specio povus esti endanĝerata de oleoverŝado, enretigado en fiŝkaptaj retoj aŭ allogado al ŝipolumoj. Naturaj predantoj estas la Blugriza mevo kiu predas idojn atendantajn kaj alvokantajn gepatron ĉe la nestoenirejo kaj eĉ la samfamilianoj Tufaŭko aŭ Korna fraterkulo.

## Referencoj 
*  Ne minacata
* Byrd, G. V. and J. C. Williams. 1993. Whiskered Auklet (*Aethia pygmaea*). In The Birds of North America, No. **76** (A. Poole kaj F. Gill, Eld.). Philadelphia: The Academy of Natural Sciences; Washington, D.C.: The American Ornithologists’ Union.

## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo pri Liphara aŭketo

Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Aŭkedoj
Ĉelo-transitiva

[eta|La [romba dekduedra kahelaro estas ekzemplo de *ĉelo-transitiva* spaco-enspacanta kahelaro.]]
En geometrio, hiperpluredro aŭ kahelaro estas **ĉelo-transitiva**, se ĉiuj ĝiaj ĉeloj restas la samaj, kaj la tuta hiperpluredro transformiĝas en sin mem per ĉia rigida transformo, per kiu iu ĝia ĉelo estas transformita en iun alian. Do, ĉiuj ĉeloj devas esti ne nur kongruaj sed devas esti *transitivaj*, do ili devas kuŝi en la sama *simetria orbito*.

La ĉelo-transitiveco aplikeblas al hiperpluredroj de dimensio ekde 4 (do ekde plurĉeloj) kaj al kahelaroj de dimensio ekde 3 (do ekde ĉelaroj).

Ĉiuj regulaj plurĉeloj kaj kahelaroj estas ĉelo-transitivaj, kaj ankaŭ la mem-dualaj dutranĉitaj uniformaj plurĉeloj kaj uniformaj kahelaroj estas ĉelo-transitivaj. Aldone, ĉiuj dualaj plurĉeloj al la uniformaj plurĉeloj kaj kahelaroj estas ĉelo-transitivaj.

## Vidu ankaŭ 
*Vertico-transitiva
*Latero-transitiva
*Edro-transitiva
*Plurĉelo
*Ĉelaro

Kategorio:Hiperpluredroj
Ĉeremoŝo

**Ĉeremoŝo** (, ) estas rivero, kiu fluas apud la iama limo de Bukovino kaj Galicio. Ĝi estas alfluanto de la rivero Pruto.

La du supraj branĉoj de la rivero estas la *Blanka Ĉeremoŝo* kaj *Nigra Ĉeremoŝo*.

## Urboj en la rivervalo 
* Kuti
* Viĵnica
* Vaŝkivci

## Referencoj 
## Literaturo 
* 

Kategorio:Riveroj en Ukrainio
Kategorio:Akvokolekta areo de Danubo
Kategorio:Geografio de Ivano-Frankivska provinco
Kategorio:Geografio de Ĉernivca provinco
Schlüttsiel

[eta|informa centro pri la [poldero|poldera naturprotekta areo]]
**Schlüttsiel** (frise: *Slütsil*, dane: *Slutsil*) estas pramŝipa haveno ĉe la maroflanka digo de la poldero Hauke-Haien-Koog en la distrikto Norda Frislando de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio en Germanio. La haveno situas borde de la Norda Maro, proksimume 2,5 kilometrojn oriente de la Haligo *Oland*. De Schlüttsiel regule veturas pramŝipoj al la haligoj Langeneß, Gröde kaj Hooge, kaj al la insulo Amrum.

La loko ne estas kreskiĝinta setlejo, sed sisteme konstruita haveno kun ĉiuj necesaj konstruaĵoj. La poldero okcidente de ĝi estas grandparte naturprotekta areo, kaj ekde la jaro 1980 rekte en Schlüttsiel ekzistas informa centro pri la poldera naturrezervejo, pri la "nacia parko ŝlesvigo-holstinia vadomaro" kaj pri la protekto de marbirdoj.

Per aŭto, biciklo kaj buso eblas atingi la havenon de la sudo el Husum respektive Bredstedt kaj de la nordo el Niebüll.

Kategorio:Distrikto Norda Frislando
Cerbero

**Cerbero** (greke: Κέρβερος, *Kerberos*, latinigite *Cerberus* - "demono en la fosaĵo, tombo") estas monstra trikapa hundo gardanta la regnon de la mortintoj (Hadeso) en la helena mitologio.eta|dekstra|250px|Trikapa Cerbero (eltranĉo el Doré, vd. poste)

Cerbero (laŭ kelkaj rakontoj kun eĉ 50 aŭ 100 kapoj) gardis la pordegon al Infero kaj certigis, ke la spiritoj de la mortitoj povis eniri, sed neniuj povis eliri tie, krome ke neniu ajn vivanto povas eniri Inferon. Inter ĝiaj gefratoj estis Ĥimero kaj Hidro. Ĝi estas la ido de Eĥidna kaj Tifono.

Cerbero estis venkita multajn fojojn:
* La lasta laboro de Heraklo estis kapti Cerberon kaj li luktis ĝin ĝis cedo.
* Orfeo uzis sian muzikan lertecon por luli Cerebon endorme.
* Hermeso dormigis ĝin per akvo el la rivero Leteo.
* En romia mitologio, la sibilo de Cumae dormigis Cerberon per drogitaj mielkukoj por permesi Aeneas eniri Inferon.

## Cerbero ĉe Dante 
[eta|Ilustraĵo de [Gustave Doré por la "Infero" de Dante, sesa kanto]]
En la verko "Infero" de Dante Alighieri, skribita en la 14-a jarcento kaj tradukita de Kálmán Kalocsay (Literatura Mondo 1933), Cerbero estas priskribita jene en la sesa kanto, kie temas pri la "viktimoj de l'karno kaj de l' viando", t.e. tiuj, kiuj devas penti pro troa manĝo kaj drinko:

:Cerbero, monstro stranga kaj kruela,
:trifaŭke bojas, kiel hund', senpaŭze,
:super dronintoj de la koto ŝvela.

:Kun grasa barb', okuloj ruĝaj, naŭze,
:kaj kun ungegaj manoj, vasta ventro,
:ĝi la animojn ŝiras tranĉe, taŭze. [...]

:Kiam Cerber', la granda verm', direkte
:al mi aperis buŝon kun rikano,
:ne havis membron mi por stari rekte. [...]

## Lingva noto 
La tradicia esperantigo trovebla ĉe Kalocsay, en Plena Vortaro de Esperanto (PV 1930/1934) kaj Plena Ilustrita Vortaro (PIV, 1970-2005) baziĝas sur la latinigita formo kaj estas *Cerbero*. La neologisma kromformo "Kerbero", bazita sur la malnovgreka formo, estas evitinda. Analoge oni uzas la vorton "cerbero" (minuskle) ankaŭ por tre severa kaj malafabla pordo-gardisto.

Kategorio:Estaĵoj de la helena mitologio
Kategorio:Mitaj hundoj
Kategorio:Romia mitologio
Hauke-Haien-Koog

La **Hauke-Haien-Koog** estas poldero en la distrikto Norda Frislando de norda Germanio, kiu kovras areon de 1.200 hektaroj kaj ekestis inter la jaroj 1958 kaj 1960 per enkadrigo de vadomara areo per digoj kaj posta sekigo per pumpiloj. La poldero limiĝas per la loĝlokoj Schlüttsiel okcidente, *Fahretoft* norde kaj *Ockholm* sude.

[eta|maldekstra|[Avoceto]]
La areo nomata laŭ la ĉefa personaĵo, *Hauke Haien* el novelo de la germana verkisto Theodor Storm estas naturprotekta areo, kies precipa celo estas esti rezervejo por marbirdoj. Ekde la jaro 1967 la polderon prizorgas ekologiista asocio. Apud la pramŝipa haveno Schlüttsiel ekzistas informa centro pri la poldero.

La enkadrigo de la posta poldero *Hauke-Haien-Koog* markas turnopunkton en la historio de sekigo de mara grundo ĉe la okcidenta marbordo de la germana federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio: Temis pri la unua germana poldero, kies areo ne ekskluzive servis je agrikultura utiligo kaj homa setlado, sed ankaŭ je ekologiaj celoj. De tiu ĉi poldero nur proksimume 500 hektaroj - malpli ol duono - servas je agrikulturaj celoj. La loko estas grava ripozloko por multaj birdoj, sed tie ankaŭ nestas diversaj specioj kiel Ŝterno, Granda pluvio kaj Avoceto.

Kategorio:Polderoj
Kategorio:Distrikto Norda Frislando
René Duguay-Trouin

200ra|dekstra|Portreto de René du Guay-Trouin

**René Trouin du Gué**, dirata **Duguay-Trouin** (10-a de junio 1673 en Saint-Malo - 27-a de septembro 1736 en Parizo) naskiĝis en familio de bretonaj ŝipproprietuloj. En 1689, li komencis karieron de korsaro kaj ekde 1691, li akceptis la regadon de marŝipo. Lia kuraĝo, la respekto, kiun li gajnis de siaj ŝipanoj, same kiel la venkoj kontraŭ la angloj kaj la nederlandanoj okaze de militoj ordonitaj de la reĝo Ludoviko la 14-a rapide progresigis lin en la hierarkio.

## Biografio 
Naskita en familio honore konata en la komerca ŝiparo, li estis destinita al la eklezio, li studis en Rennes kaj en Caen. Sed lia ŝato por la plezuroj kontraŭis la celojn de siaj gepatroj, tial ili permesis al li surŝipiĝi en 1689 sur marŝipo armita por ataki la anglojn kaj la nederlandanojn. En 1691, kvankam nur 18-jara, li ricevis de sia familio, rekompence de siaj heroaĵoj, la estradon de fregato kun 14 kanonoj. Ĵetita pro ŝtormo al la marbordo de Irlando, apud Limerick, li kaptis kastelon apartenantan al la grafo de Clarc, kaj bruligis du marŝipojn kaptitajn de la ŝlimo. Krozante en la Manika maro, li kaptis multajn ŝipojn.

En 1694, li batalis, apud Sorlingues, kontraŭ 6 anglaj veseloj, dum kvar horoj en neekvilibra situacio, kaj kapitulacis nur post ĉiuj klopodoj kaj ricevo de vundo. Kaptite kondukita al Plymouth, li ŝuldis sian liberecon nur al la amo de juna anglino. Liaj novaj heroaĵoj, post lia reveno al Francio, kaptis la atenton de Ludoviko la 14-a de Francio, kiu enigis lin en la reĝan ŝiparon. Jen sub la ordonoj de Nesmond, jen sola, li plu kaptis malamikajn marŝipojn.
Verĥovina

**Verĥovina** (; antaŭ 1962 , ) estas urbeto, situanta en okcidenta ukrainio, en Ivano-Frankivska provinco. La urbo situas en la hucula regiono de la Karpatoj, ĉe la rivero Ĉeremoŝ, alfluanto de Pruto. Verĥovina estas grava turisma centro en Ukrainio.

En 1918-1939, Zabie apartenis al Pollando kaj estis alloga turisma loko.

Vizitindaĵoj de la loko estas la ortodoksa preĝejo, la hucula muzeo en Ilce kaj la pola tombejo ku monumentoj por la polaj soldatoj, mortintaj en 1939. Alia gravĵo de Verĥovina estas la muzeo de Roman Kumluk.

Kategorio:Urboj en Ivano-Frankivska provinco
Malgranda aŭketo

La **Malgranda aŭketo**, *Aethia pusilla*, estas marbirdo kaj la plej eta el la specioj de la familio de aŭkedoj.

## Disvastiĝo 
Ĝi estas la plej abunda marbirdo de Norda Ameriko, kaj unu el la plej abundaj en la mondo kun populacio de ĉirkaŭ naŭ milionoj da birdoj. Ili reproduktiĝas en insuloj de Alasko kaj Siberio, kaj vintras proksime de la bordo de la glacia tavolo. La plej grandaj kolonioj estas ĉe la Aleŭtaj Insuloj, nome Insulo Sankta Laŭrenco kaj Diomedeto.

## Aspekto 
eta|maldekstre|200ra|
Temas pri eta birdeto malhelbruna supre kaj hela malsupre sed markita de horizontalaj brunaj strietoj. Kiam ĉefe la kolo kaj la brusto, sed ankaŭ la ventro, malheliĝas, almenaŭ la gorĝo restas blanka kaj eĉ pli kontrasta kun la cetero malhela. La beko estas fortika, mallarĝa ĉebaze kaj pintakra, nigra kaj kun ruĝa pinto. La okulo havas grandan flavan irison, kiu tre kontrastas kun la nigra vizaĝo. Krome estas etaj serietoj da etaj blankaj plumoj, kiuj iras malantaŭen ekde supre la beko kaj ekde sub la okulo kaj krome ekde la beko supren tra la tuta frunto.

## Kutimoj 
La Malgranda aŭketo manĝas ĉefe kopepodojn, ĉefe tiuj de la genro *Neocalanus*. Ili manĝas ankaŭ eŭfaŭziedojn, pteropodojn kaj aliajn speciojn da zooplanktono. Ili prenas ilin en tavoligitaj akvoj kaŭzite de suprenfluoj kaj termoklinoj kiuj kunigas la predaĵojn. Kiel ĉiuj aŭkoj ili estas plonĝantaj persekutantoj kaj uzas siajn flugilojn kiel propulsado subakve. Ili estas troaj manĝantoj, ĉar ili konsumas 86 % el siaj korpoj ĉiutage.

La Malgranda aŭketo estas tre koloniaj, nestumante en rokaj truoj en kolonioj de ĝis miliono da birdoj. Tiuj kolonioj estas ofte miksitaj kun aliaj specioj de aŭketoj. Per tiu kunvivado kun aliaj specioj la Malgranda aŭketo povas profiti protektadon el eventualaj predantoj, sed ĝi povas esti movita de siaj nestolokoj de la pli granda Tufaŭko.

La ino demetas ununuran ovon en la nestotruo, ĝi estos kovata dum unu monato kaj poste eloviĝos duonfrumatura lanuga ido; ambaŭ gepatroj kovas kaj zorgas la idon. Malkiel aliaj aŭkoj kiuj manĝigas la idojn per fiŝoj, tiuj manĝigas ilin per kopepodoj kaj aliaj zooplanktono el sublanga saketo, kiel faras aliaj etaj aŭketoj. La idoj ne ricevas plu gepatran zorgadon post kiam iil elnestiĝas kaj de tiam ili jam kapablas plonĝi por manĝi.

## Minacoj 
La Malgranda aŭketo povas esti endanĝerita de naftoverŝado kaj enmetitaj specioj. La enmeto de Arkta vulpo en multaj el la Aleŭtoj forigis la specion de multaj insuloj kaj ankaŭ ratoj estas granda problemo en multaj insuloj. Tamen ĝisnune estas ankoraŭ sufiĉe ofta specio.

## Referencoj 
*  Ne minacata
* Jones, I. L. 1993. Least Auklet (*Aethia pusilla*). En *The Birds of North America*, No. **69** (A. Poole kaj F. Gill, Eld.). Philadelphia: The Academy of Natural Sciences; Washington, D.C.: The American Ornithologists’ Union.

Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Arktaj birdoj
Kategorio:Aŭkedoj
Ivan Lins

**Ivan Monteiro de Barros Lins** (16-a de aprilo 1904 en Belo Horizonte - 16-a de junio de 1975 en Rio de Janeiro) estis ĵurnalisto, instruisto, pensisto, esaisto kaj konferencisto brazilano.

## Biografio 
Li estis filo de la eksministro de la Superega Federacia Tribunalo, Edmundo Pereira Lins, kaj de Maria Leonor Monteiro de Barros. Li studis en la lernejo Anglo-Americano kaj en la lernejo Arnaldo, en Belo Horizonte. Li translokiĝis al Rio de Janeiro en 1917 kaj tie, li finigis medicinan kurson en 1930, jam adepto al Pozitivismo.

Li estis unu el la ĉefaj defendanto kaj disvastiganto de la pozitivisma filozofio en Brazilo, celo pro kio li iĝis konferencisto por pluraj ĵurnaloj.

## Brazila Beletristika Akademio 
Li estis elektita en Brazila Beletristika Akademio en sia dua kandidateco (malgajnis la unuan por Menotti del Picchia), li okupigis la seĝon 1, kiu havas kiel patronon Adelino Fontoura, en la 7-a de aŭgusto 1958. Antaŭ li okupigis la seĝon Afonso d'Escragnolle Taunay, kaj li estis sekvita por Bernado Elis. Ivan Lins okupigis ĝin de 1958 ĝis 1975.

Kategorio:Membroj de Brazila Beletristika Akademio
Rostratuledoj

eta|maldekstre|300ra
**Pentritaj galinagoj** estas tri rimarkindaj specioj de vadbirdoj lokitaj kune en siaj propraj genroj *Rostratula* kaj *Nycticryptes* en la familio **Rostratuledoj**. Ili havas mallongajn krurojn kaj longajn bekojn similajn laŭ formo al tiuj de la veraj galinagoj, sed ili estas multe pli brilkoloraj.

La ino estas eĉ pli brila ol la masklo kaj prenas iniciaton por la pariĝado. La masklo kovas la ovojn, kutime kvar, en nesto surgrunda aŭ flosanta dum ĉirkaŭ 20 tagoj.

Ĉiuj tri specioj loĝas en junkaj marĉoj, kaj ties dieto konsistas el vermoj anelidoj kaj aliaj senvertebruloj, kiujn ili trovas per siaj longaj bekoj.

## Specioj 
* Pentrita galinago (*Rostratula benghalensis*) troviĝas en marĉoj de Afriko, Barato kaj sudorienta Azio. La ino estas malhelbruna supre kaj hela sube. Ŝi havas tre rimarkindan helan bildon ĉirkaŭ la okulo kaj malantaŭen. La masklo estas simila sed malpli kontrasta. La beko estas iom subenkurba pinte. Ĉebruste estas aliaj strioj kiu poste bildigas la dorson, kio ĉemaskle estas punktomarkeca.
* Aŭstralia pentrita galinago (*Rostratula australis*) estas rara, nomadeca kaj malpliiĝanta specio troviĝanta nur en Aŭstralio (Lane & Rogers 2000)
* Pentrita galinageto (*Nycticryptes semicollaris*), loĝas en herbaj marĉoj de suda Suda Ameriko.

## Referencoj 
* Lane, B.A.; & Rogers, D.I. (2000). The Australian Painted Snipe, *Rostratula (benghalensis) australis*: an Endangered species?. *Stilt* 36: 26-34

## Eksteraj ligiloj 
* Filmoj pri Pentrita galinago ĉe Interreta Birdo Kolekto
* Pentrita galinago

Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Japanio
Cakóháza

**Cakóháza** [cakOhAza] estas tre malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. La loknomo estas hungare: domo de "Cakó". Pli frue la komunumo nomiĝis **Barbach**, verŝajne poste loĝis tie familio **Cakó**.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9165
* Telefonkodo: 96
* Areo: 3 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 60

## Situo 
Cakóháza situas sur ebenaĵo for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero, laŭ flankovojoj, Csorna kaj marĉa regiono **Hanság** estas proksime. Csorna troviĝas 12, Mosonmagyaróvár 24, Kapuvár 28, Győr 32, Budapeŝto 152 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=27085&i2=9566 .

## Historio 
Pri la tiam nomata *Barbach* estas dokumenta mencio el la mezepoko.

Vilaĝservoj estas kulturdomo, vendejo, drinkejo, migra poŝto.

En la vilaĝo troviĝas nek vidindaĵoj, nek lernejo, nek preĝejo.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Pentrita galinago

La **Pentrita galinago** (*Rostratula benghalensis*) estas mezgranda, longbeka, diferencige bilda vadbirdo. Ĝi estas amplekse distribuita tra Afriko kaj suda Azio kaj troviĝas en vario de malsekaj habitatoj, kiel marĉoj kaj bordoj de grandaj akvejoj kiel lagoj kaj riveroj. Tiu specio estas sekse dimorfa kaj la ino estas pli granda kaj pli brilkolora ol la masklo, kio estas rara inter birdoj. Fakte la ino estas normale poliandria kaj la maskloj respondecas pri la kovado kaj la idozorgado.

## Taksonomio 
La Pentrita galinago estis formale preiskribita en 1758 fare de la sveda natursciencisto Carl Linnaeus en la deka eldono de lia verko *Systema Naturae*. Li metis ĝin kun la raloj en la genron *Rallus* kaj stampis la duvortan nomon *Rallus benghalenis*. Linnaeus bazis sian priskribon sur la "Bengall water rail" kiu estis priskribita kaj bildigita en 1738 fare de la angla natursciencisto Eleazar Albin en sia verko *A Natural History of Birds*. Albin estis ekzameninta desegnon kiu estis sendita al la angla desegnisto Joseph Dandridge el Bengalio. La Pentrita galinago estas nun metita kun la Aŭstralia pentrita galinago en la genron *Rostratula* kiu estis enkondukita en 1816 fare de la franca ornitologo Louis Vieillot. La specio estas traktita kiel monotipa: ne oni agnoskis subspeciojn.

La Aŭstralia pentrita galinago (*Rostratula australis*) estis iam traktita kiel subspecio, sed estis promociita al specistatuso bazite sur la diferencoj en morfologio kaj en la voĉalvokoj.

## Aspekto
thumb|maldekstre|La ino maldekstre estas pli kolora.
La Pentrita galinago estas mezgranda marbordbirdo kun totala longo de 23–28 cm. La specio estas sekse dimorfa: inoj estas pli grandaj, pli pezaj, kaj havas pli brilan plumaron ol maskloj. La ino havas nigran kapon kun sablokolora strio kaj blanka okulmakulo. La kolo estas malhele ruĝeca. La supraj partoj estas plejparte malhele bronzverdaj fajne striecaj per nigra koloro. Blanka strio kurbiĝas ĉirkaŭ la ŝultromantelo. La malsupra korpo estas blanka. La masklo estas multe pli pala kaj malpli uniforma kun strieco sur la skapularoj kaj flugilkovriloj. La junulo similas al la masklo sed al ĝi mankas la pli malhela zono ĉirkaŭ la brusto.

## Bildaro

File:Greater painted snipe Prasanna Mamidala.jpg|Dumfluga ino – Natura Rifuĝejo Manjira, Telangana, Barato
File:Greater Painted-snipe, Rostratula benghalensis - female (12366878013).jpg|Detalo de ino – Nacia Parko Kruger, Sudafriko
File:Greater Painted-Snipe by Tisha Mukherjee 04.jpg|Masklo maldekstre, ino dekstre
File:Greater Painted Snipe female displaying.jpg|Flugilaltiga memmontrado de ino 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
*BirdLife Species Factsheet.

Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Montoj Apuseni

signifante Okcidentaj Montoj, ) estas montregiono en la okcidenta parto de Rumanio inter la valoj de la riveroj Mureş sude kaj Barcău norde. Ĝia centra maso estas Munţii Bihor, el kiu simile al la fingroj de mano disbranĉiĝas pli malaltaj montĉenoj: Vlădeasa, Munţii Gilău, Munţii Trascău, Munţii Metaliferi, Munţii Zărand, Munţii Codru-Moma, Munţii Pădurea Craiului, Munţii Plopiş kaj Munţii Meseş.

La plej alta pinto estas Curcubăta Mare, 1 849 m.

Kategorio:Montaroj en Rumanio
Kategorio:Transilvanio
Kartuŝo

[maldekstra|eta|Kartuŝo de [Tutanĥamono, la 18-a dinastio]]
**Kartuŝo** estas moderna markigo de aparta ovala kadreto - parto de hieroglifa skribo de reĝa titolaro en antikva Egiptio. Unuafoje ĝi estas dokumentita por skribo de nomo de reganto Snofru en periodo de la 4-a dinastio.

## Priskribo 
La evoluo de la titolaro estis fermita komence de Meza imperio, plej malfrue ekde tiu ĉi tempo ĝi konsistis el sume kvin nomoj gviditaj de signoj parolantaj pri la karaktero de la reĝa potenco, dum kio iliaj partoj estis, apud la t.n. sereĥo, du kartuŝoj gviditaj de apartenantaj hieroglifaj signoj: la unua servis por skribo de la t.n. trona nomo (nomo *nisut-bitej*), la alia por skribo de naskonomo (nomo *Filo de Reo*).

La ĉefa reĝa edzino por skribo de sia nomo uzis unu kartuŝon. Sed se la virino fariĝis reganta reganto (ekzemple Hatŝepsut), ŝi uzis memkompreneble la plenan reĝan titolaron.

La specifa maniero de uzo de kartuŝo estas skribado de la nomo de dio Atono en du kartuŝojn en la tempo de la religia reformo de Aĥnatono kaj poste de nomo de dio Amono en unu kartuŝon en la tempo de ekzistado de la t.n. dia reĝlando de Amono en Supra Egiptio post pereo de la 20-a dinastio, kio koneksas kun teologia evoluo de tiuj ĉi kultoj.

La aspekto kaj signifo de la kartuŝoj estas derivataj diverse, dum kio diferencaj teorioj ne bezonas devige elimini sin. Povas devene temi pri ŝnureto, kies du finaĵoj estas firme kunligitaj kaj ankritaj per ligneto. Egiptanoj mem tiel iam desegnis la kartuŝojn kaj ĉar ni scias, ke la nodo havis ŝirman signifon, la kartuŝo estus simbolo de magia ŝirmo de reganto.

Iam estas kun la ligilo al simileco kun la simbolo *ŝen* interpretata kiel simbolo de senfineco kaj senlimigeco de la reĝa potenco, alifoje eĉ por supozata konekso kun hieroglifa signo kun la signifo *"suno"* (dum samtempa ascendo de kulto de la suna dio Reo kaj enkonduko de nomo *filo de Reo* en la reĝan tirolaron) kiel simbolo de la regado de reganto super ĉio, kio estas lumigata fare de la suno.

## Vidu ankaŭ 
* Faraono
* Kartuŝo (arto)
* Sereĥo

Kategorio:Antikva Egiptio
Kategorio:Faraona titolaro
Tárnokréti

**Tárnokréti** (tArnokrEti) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. La loknomo estas hungare: kvestoro-herbeja. La vilaĝo estas ĉirkaŭitaj per herbejoj, ŝajnas, iam reĝa kvestoro loĝis tie.

## Situo 
Tárnokréti situas sur ebenaĵo fine de sakovojo, apud Rábca, marĉa regiono **Hanság** estas proksime. Csorna troviĝas 17, Győr 27&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1212. Inter 1975-1990 la vilaĝo apartenis al Bősárkány, poste sendependiĝis.

En Tárnokréti migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵo estas la malfrubaroka luterana preĝejo de 1785.

## Famuloj 
En la tiama Réti naskiĝis luterana pastro Pál Illés Edvi kaj kuracisto László Edvi Illés.

## Referencoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kobarid

**Kobarido** (, , ) estas urbo de Slovenio.

Kune kun sia ĉirkaŭaĵo estas tre riĉa pri naturaj kaj historiaj kuriozaĵoj. Ĝi situas en nord-okcidenta Slovenio. Belegaj montaraj pintoj, ĝia fiera filino rivero Soĉo kaj akvofaloj en sovaĝaj kanjonoj…
eta|280ra|center|Panoramo ĉirkaŭ Kobarid

## Historio 
Dum la romianoj estis tie grava loko. La regiono longe apartenis al Habsburga Imperio. Ponto gardas trapasadon de armeo de Napoleono. Tie estis grandaj bataloj en alpa regiono dum la unua mondmilito. La germanoj kaj aŭstroj trarompis defendon de la italoj en 1917. Ankoraŭ nun en la ĉirkaŭaĵo estas rimarkeblaj spuroj de milita ŝtormo.

Kategorio:Urboj de Slovenio
Kategorio:Regiono Goriška
Bohinjska Bistrica

eta|dekstra|Bohinjska Bistrica
**Bohinjska Bistrica** estas la plej granda kolonio en areo de la Lago de Bohinj en norda Slovenio. Malpli konata estas fakto ke tie estis unua slovena skicentro. Jam en la jaro 1914 estis tie organizitaj unuaj ski-kursoj. Super kolonio estas nun ordigita skicentro Kobla. Proksime estas ankaŭ Nacia parko Triglav. Loko estas ligita per bona ŝoseo al Bled kaj Selška dolina, 6327 longa fervoja tunelo ebligas ligon kun Posočje. Kuriozaĵo: tunelo de Bled estis finita en la jaro 1906 kaj estis la plej longa fervoja tunelo en Slovenio.

Kategorio:Loĝlokoj de Slovenio
Kategorio:Regiono de Gorenjska
Țara Bârsei

eta|Historia blazono de Baseno Barco
**Țara Bârsei** [cara bırsej] aŭ *Baseno Barco* (hungare: **Barcaság** [barcaŝag],  **Burzenland** [burcenlant]) estas baseno en la centra parto de Rumanio inter la montoj Munții Bârsei kaj Munții Bodoc, Munții Baraolt, Munții Perşani. Ĝia klimato estas kontinenteca. Ĝia alteco super la marnivelo estas de 500–600 metroj. Ĝia loĝantaro estas rumana, hungara kaj saksa. La unua koloniiĝo de la rumanoj estas konata ekde la komenco de la 13-a jarcento. La saksoj ricevis siajn bienojn kiel reĝan donacon kaj ili konstruis 13 vilaĝojn kaj urbon Braŝovo. Inter 1211 kaj 1224 regis la teritorion saksa kavalira ordeno, sed pro ilia volo memstariĝi la hungara reĝo Andreo la 2-a forpelis ilin. La hungaroj loĝas plejparte oriente de Braŝovo en Săcele kaj sur la okcidenta kaj norda randoj de la baseno en la vilaĝoj Satu Nou (Hălchiu), Crizbav, Apața.

## Eksteraj ligiloj 
* pri kamparanoj kaj burgoj tieaj
* [pri la burgo de Prejmer(https://eo.wikipedia.org/wiki/Prejmer), la plej granda en tuta Transilvanio] 
* hejmpaĝo de elmigrintoj

Kategorio:Transilvanio
Kategorio:Basenoj en Rumanio
Dłużec (Malsupra Silezio)

**Dłużec** (germane ***Lang Neundorf***) - estas vilaĝo en Malsupra Silezio. Ĝi situas en Pollando, en komunumo Lwówek Śląski (Löwenberg), en samnoma distrikto, ĉe vojo Sobota – Złotoryja. En la vilaĝo troviĝas preĝejo patronata per “Sankta Hedvigo”. La preĝejo estas antikvaĵo.

File:Dłużec, Dłużec nr... - fotopolska.eu (273029).jpg
File:Dluzec 2.jpg
File:Dluzec 4.jpg
File:Dluzec 5.jpg
File:Dluzec stone cross 2017 P01.jpg|La penta kruco.
File:Dluzec stone cross 2017 P02.jpg|La penta kruco.

## Bibliografio kaj fontaĵo 
* retejo de la komunumo  20px (pole)
* https://pl.wikipedia.org/wiki/Dłużec_(województwo_dolnośląskie) 20px (pole)
----
----
**Vilaĝoj de la komunumo**:
Bielanka (Lauterseiffen) • Brunów (Braunau) • Chmielno (Ludwigsdorf) • Dębowy Gaj** (Siebeneichen) • **Dłużec''' (Lang Neundorf) • Dworek (Höfel) • Gaszów (Gehnsdorf) • Górczyca (Hohndorf) • Gradówek (Hagendorf) • Kotliska (Kesselsdorf) • Mojesz (Nieder Mois) • Nagórze (Neundorf-Liebenthal) • Niwnice (Neuland) • Pieszków (Petersdorf) • Płóczki Dolne (Nieder Görisseiffen) • Płóczki Górne (Ober Görisseiffen) • Radłówka (Hartelangenvorwerk) • Radomiłowice (Radmannsdorf) • Rakowice Małe (Wenig Rackwitz) • Rakowice Wielkie (Groß Rackwitz) • Skała (Hohlstein) • Skorzynice (Hartliebsdorf) • Sobota (Zobten am Bober) • Ustronie (Seitendorf) • Włodzice Małe (Klein Walditz) • Włodzice Wielkie (Groß Walditz) • Zbylutów (Deutmannsdorf) • Żerkowice (Sirgwitz).
----

Kategorio:Vilaĝoj de Pollando
Kategorio:Komunumo Lwówek Śląski
Mar-araneo

eta|
**Mar-araneoj** estas maraj artropodoj, ankaŭ nomataj **Piknogonidoj**. Ili similas al araneoj, sed malgraŭ la nomo ili fakte estas nek araneoj nek araneoidoj. Ili troviĝas ĉefe en la Mediteranea kaj la Kariba maro kaj en la Arkta kaj Antarkta oceanoj. Estas pli aŭ malpli 1000 specoj de ili, kaj ilia grandeco povas varii inter 1-10 milimetroj kaj 90 centimetroj en kelkaj specoj kiuj vivas en tre profundaj akvoj.

Ili kutime havas ok kruroj, sed kelkaj specoj havas pli. Ili ne naĝas, sed promenas sur la fundo de la maro. Ili estas karnmanĝuloj. Ili havas rostrojn, kiujn ili uzas por suĉi nutraĵojn al sia stomako. 

Ili kutime estas konsiderataj parto de la subfilumo chelicerata, al kiu apartenas ankaŭ araneoidoj, sed nuntempe multaj sciencistoj dubas pri tiu klasifigo, pro kelkaj grandaj diferencoj kiel la ekzisto de rostro.

Kategorio:Artropodoj
Maglóca

**Maglóca** [maglOca] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. Magilica slave estas tombo.
eta|Kirko de Maglóca
eta|Vido en Maglóca

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9169
* Telefonkodo:
* Areo: 6 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 100

## Situo 
La komunumo situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj, ĉefvojo Csorna-Jánossomorja kaj urbo Csorna estas ne tro for.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata jam dum la neolitiko. Antaŭ la hungaroj avaroj vivis tie. Post la turka detruo okzis aŭstra detruo. En 1959 kolĥozo pri Rákóczi formiĝis. Nuntempe aŭstroj kaj germanoj aĉetas malplenajn domojn por ripozdomoj.

En Maglóca migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
En 1754 katolika preĝejo konstruiĝis.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Vág (vilaĝo)

**Vág** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. Vág vilaĝo ne estas la sama al iama hungara rivero **Vág** (Vah). La loknomo signifas hungare: tranĉas.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9327
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 14 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 130 m
* Loĝantaro: 560
eta|Ponto ĉe Vág
eta|Vilaĝcentro de Vág

## Situo 
Vág situas laŭ flankovojoj, laŭ maldekstra flanko de Rába, kie estas trapasejo (ponto) al la kontraŭa Kemenesszentpéter. Répcelak troviĝas 19, Csorna 23, Kapuvár 26, Celldömölk 27, Pápa 28&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio okazis en 1263. Vilaĝservoj estas lernejo, kuracejo.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj estas la romkatolika preĝejo omaĝe al Apostolo Sankta Jakobo kaj skulptaĵo pri Ferenc Wathay.

## Famuloj 
En Vág naskiĝis ĵurnalisto Imre Bolgár.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Pohorje

**Pohorje** estas montaro en nord-orienta parto de Slovenio. Ĝi estas vulkandevena.
Pohorje estas lasta montaro inter Panonia ebenaĵo kaj Alpoj, tial oni nomas ĝin ankaŭ "Antaŭalpa regiono". Ĝi estas proksimume 70 km longa kaj 40 km vasta. Sub nordaj inklinoj de Pohorje fluas rivero Dravo. Kelkaj montaj riveretoj fontataj sur la monto enfluas en rivero Dravo kiel dekstraj enfluantoj (ekz. Lobnica).
Sur la montaro kreskas diversspeciaj arbaroj, sed plejparte kaŝtanaj, fagaj kaj pli supre abiaj arbaroj. Pinto de Pohorje estas kovrita per montaj herbejoj. La plej alta pinto estas Črni vrh (1546 m).

Sur Pohorje troviĝas ankaŭ la plej sudaj altaj marĉoj. Lovrenško barje estas nur parto de tiu marĉa komplekso. Ekde Maribor tra Pohorje kaj daŭre tra Slovenj Gradec al Alpoj gvidas slovena montara vojo por montaj piedirantoj. Komenca (aŭ fina) punkto troviĝas en Maribor. Pohorje nun estas turisme konata montaro, kun multaj ski-terenoj (ekz. Kope) sed ankaŭ montkabanoj por migrantoj abundas.

Tra Pohorje gvidas markitaj vojoj por biciklistoj.
Arbaroj de centra parto de montaro estas protektita areo de Natura parko kun praarbaro. Arbaroj de la montaro estas riĉaj per fungoj kaj diversaj beroj. Aparte abundas mirteloj kaj framboj. Pohorje estis grava punkto por ribelantoj kaj partizanoj dum dua mondmilito. Kiel muzeoj oni gardas tiamaj malsanulejoj.blit

Kategorio:Montaroj en Slovenio
Rábcakapi

**Rábcakapi** [rAbcakapi], kroate **Kuopje**, germane **Rabnitzhof** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. Rábca fluas apud la vilaĝo.
eta|Blazono de Rábcakapi

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9165
* Telefonkodo: 96
* Areo: 8 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 180
* Koordinatoj: 47°42′00″N 17°16'60″E

## Situo 
Rábcakapi situas sur ebenaĵo laŭ la flankovojo inter Csorna kaj Jánossomorja, marĉa regiono **Hanság** estas proksime. Csorna troviĝas 13, Mosonmagyaróvár 22, Kapuvár 28, Hegyeshalom 30, Győr 34, Budapeŝto 154&nbsp;km-ojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=3753&i2=9566.

## Historio 
En 1957 komunistaj junuloj faris kanalon inter lago Fertő kaj rojo **Répce**, kiu grandparte nuligis la marĉan regionon.

En Rábcakapi migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Klasika japana lingvo

**Klasika japana** (japane 中古日本語 *chūko nihongo*, laŭvorte *mezmalnova japana lingvo*) estis la japanaj lingvo kaj skribo, kiuj estis parolata kaj skribita dum la Heian-epoko (de 794 ĝis 1185). Ĝi estas la rekta sekvanto de la malnova japana kaj la antaŭanto de la meza japana de la japana mezepoko. La malnova japana uzis la ĉinan skribon por skribi japane, sed dum la tempo de la klasika japana evoluis du novaj skriboj, nome la hiraganao (rondaj kanaoj) kaj katakanao (strekaj kanaoj). Tiel la skribado plisimpliĝis, la literaturo ekkreskis kaj ekfariĝis klasikaĵoj kiaj Genĵi monogatari, Taketori monogatari kaj Ise monogatari.

## Fonemoj
La malnova japana lingvo distingis 88 silabojn, tamen en la klasika japana ja nur restis 66:

La plej grava ŝanĝo estis la perdo de la *Jōdai Tokushu Kanazukai*, kiu distingis inter du specoj de -i, -e kaj -o. La komenco de ĉi tiu perdo jam videbliĝas je la fino de la malnova japana, sed la tutplena perdo okazis komence de la tempo de la klasika japana.
Dum la 10-a jarcento kunfandiĝis /e/ kaj /ye/ al /e/, kaj dum la 11-a jarcento /o/ kaj /wo/ al /wo/.

Kategorio:Japana lingvo
Rábasebes

**Rábasebes** [rAbaŝebeŝ] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. Sebes signifas hungare rapideta.
eta|300ra|Kastelo de Rábasebes

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9327
* Telefonkodo: 96
* Areo: 5 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 100
* Koordinatoj: 47°25′60″N 17°13'60″E

## Situo 
Rábasebes situas sur ebenaĵo for de ĉefvojo, fervojo, laŭ maldekstra bordo de Rába, fine de sakovojo. Csorna troviĝas 24, Győr 51, Budapeŝto 169 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=20136&i2=9566.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1263. La turkoj plene detruis la vilaĝon en 1594, poste dum pluraj jaroj ĝi ne estis loĝata. En 1953 kolĥozo formiĝis. En Rábasebes migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Nepomuka
* Kastelo de Rábasebes aŭ Kastelo de Széchenyi [sEĉEnji]
Rábatamási

**Rábatamási** [rAbatamAŝi] estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. La loknomo signifas hungare: Rába-Tomaso.
eta|Preĝejo de Rábatamási
eta|Panoramo de Rábatamási

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9322
* Telefonkodo: 96
* Areo: 22 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1000
* Koordinatoj: 47°34′60″N 17°08'12″E

## Situo 
Rábatamási situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj, ĉefvojo kaj fervojo inter Győr kaj Sopron preteriras. Csorna troviĝas 8, Kapuvár 13, Fertőd 26, Fertőszentmiklós kaj Répcelak po 27 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1322 en formo *"Thamassy"*. En 1594 la turkoj detruis la vilaĝon.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj estas la romkatolika Preĝejo de Stefano la 1-a (Hungario) (Rábatamási) kaj la tombeja kapelo. En la vilaĝo troviĝas muzeeto (memorĉambro) de hungara aktorino Mari Jászai.

## Famuloj 
* en Rábatamási naskiĝis:
** aktoroj Teri Horváth kaj Jolán Jászai
** ministro, bestkuracisto Elemér Gergátz
** pastro-lingvisto István Fábián

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Barbacs

**Barbacs** (barbaĉ) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Csorna.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9169
* Telefonkodo:
* Areo: 14 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 760

## Situo 
La komunumo situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj, ĉefvojo kaj fervojo inter Győr kaj Sopron preteriras, Csorna kaj marĉa regiono **Hanság** estas proksime. Apud la vilaĝo lago Barbacs troviĝas, kiu donas fiŝojn kaj kanon.

## Historio 
En 1594 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1945 oni disdonis parcelojn por la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno.

## Vidindaĵoj 
En 1753 baroka katolika preĝejo konstruiĝis, kiu nuntempe estas kermesejo.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Bezi

**Bezi** estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Győr. Bezi estas peĉenega nomo, la peĉenegoj en tiu regiono gardis la limon.
eta|Blazono de Bezi

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9162
* Telefonkodo: 96
* Areo: 11 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 410
* Koordinatoj: 47°40′30″N 17°23'35″E

## Situo 
La komunumo situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj, la ĉefvojo kaj la fervojo inter Győr kaj Sopron estas ne tro for. Csorna troviĝas 16, Győr 22, Mosonmagyaróvár 29, Budapeŝto 143 km.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1481. Post la mezepoko turkoj kaj poste aŭstroj detruis la vilaĝon.

En Bezi migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
La vilaĝo havas romkatolikan klasikisman preĝejon omaĝe al Dipatrino (Granda) el la 19-a jarcento kaj luteranan preĝejon.

## Famuloj 
En Bezi naskiĝis:
* luterana episkopo István Nagy
* instruisto János Horváth.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kazo de kuracistoj

**Kazo de kuracistoj** aŭ **Kazo de kuracistoj-venenigantoj** estis jura proceso kontraŭ grupo de altrangaj sovetiaj medicinistoj, kiujn oni akuzis pri komplotado kontraŭ la ŝtatgvidantoj kaj pri mortigo de partiaj altpostenuloj. La kampanjo komenciĝis en 1948, kiam kuracistino Lidija Timaŝuk atentigis pri, laŭ ŝia kompreno, la strangaĵoj en la maniero, laŭ kiu oni kuracis partian gravulon Andrej Ĵdanov. Laŭ Timaŝuk, neĝuste elektita kuracmaniero mortigis Ĵdanov-on. La kampanjo ĉirkaŭ la "kazo de kuracistoj" finiĝis tuj post la morto de Stalin en 1953, kiam ĉiuj suspektitoj estis liberigitaj sen ajnaj postsekvoj.

Ĉar multaj akuzitoj estis etne hebreoj, la kazo ekhavis antisemitan karakteron.

## Komenco 
La informo pri aresto de la kuracistoj kaj kelkaj detaloj de la "komploto" aperis en nesubskribita artikolo "*Malicaj spionoj kaj mortigantoj sub maskoj de profesoroj-kuracistoj*", kiu aperis en "Pravda" la 13-an de januaro 1953. Ekzistas supozo, ke verkadon de la artikolo partoprenis Stalin mem.

## Supozoj pri planita translokigo 
Ekzistas supozoj, ke la "kazo de kuracistoj" estis la unua paŝo en kampanjo por transloĝigo de ĉiuj hebreoj eksteren de la eŭropa parto de Sovetunio (plej verŝajne, al la Hebrea Aŭtonoma Provinco). Similaj transloĝigoj de tutaj etnoj jam okazis pli frue en la historio de Sovetunio (kazakoj, inguŝoj, ĉeĉenoj, balkaroj, ĉevolgaj germanoj kaj aliaj etnaj grupoj estis transloĝigitaj al la nordaj regionoj, Siberio, Kirgizio kaj Kazaĥio).

Tamen la persistaj onidiroj pri tia plano ne estas subtenataj de arkivaj dokumentoj aŭ aliaj firmaj pruvoj. Samtempe, la antaŭaj translokigoj okazadis kiel armeaj kampanjoj, dum nur kelkaj tagoj, sen evidenta prepariĝo, kio supozigas, ke la spuroj pri la ekzistinta plano ne nepre devis resti en dokumentoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Ĵurnalo "Pravda" de la 5-a de marto 1953  (djvu-formato)

## Referencoj 
Kategorio:Konspiraj teorioj pri judoj
Kategorio:Antisemitismo en Sovetunio
Kategorio:Viktimoj de Stalinismo
Kategorio:1953
Bogyoszló

**Bogyoszló** (bodjoslO) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Csorna.
eta|maldekstre|Municipa administrejo de Bogyoszló

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9324
* Telefonkodo: 96
* Areo: 26 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 650
* Koordinatoj: 47°33′42″N 17°11'11″E

## Situo 
Bogyoszló situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj, ĉefvojo kaj fervojo inter Kapuvár kaj Csorna estas ne tro for. Csorna troviĝas 10, Kapuvár 15, Fertőd kaj Fertőszentmiklós po 18 km.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1228. En 1594 la turkoj faris senhoma la vilaĝon dum jardeko. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kuracejo.

## Vidindaĵoj 
Bogyoszló havas romkatolikan klasikisman preĝejon de 1836 kaj golgoton.

## Famuloj 
En Bogyoszló naskiĝis:
* ekonomikisto Kálmán Szabó
* instruisto Iván Király.

eta|maldekstre|

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Dör

**Dör** estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono **Okcidenta** Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Csorna.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9147
* Telefonkodo: 96
* Areo: 11 &nbsp;km²
* Supermara alteco: 114-117 m
* Loĝantaro: 570

## Situo 
Dör situas sur ebenaĵo laŭ traira flankovojo. Ĉorna troviĝas 5, Kapuvár 25 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Antaŭ la hungaroj romianoj, hunoj kaj avaroj vivis tie. La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1220 laŭ tiama hungara ortografio *"Deer"*. En 1959 kolĥozo formiĝis. La komunumo famas pri potfaristoj. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kuracejo, poŝto, 2 vendejoj, drinkejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al (Malgranda) Dipatrino
* kapelo omaĝe al Sankta Antonio de Padovo

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.vendegvaro.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Petrovce

**Petrovce** estas la nomo de pluraj  lokoj aŭ vilaĝoj en Slovakio:

*vilaĝo en distrikto Rimavská Sobota vidu Petrovce (distrikto Rimavská Sobota),
*vilaĝo en distrikto Sobrance vidu Petrovce (distrikto Sobrance),
*vilaĝo en distrikto Vranov nad Topľou vidu Petrovce (distrikto Vranov nad Topľou),
* loka parto de vilaĝo Pakostov en distrikto Humenné,
mallongiga nomo de vilaĝoj:
*en distrikto Michalovce vidu Petrovce nad Laborcom, 
*en distrikto Levoča vidu Granč-Petrovce.

## Vidu ankaŭ
*Petrovice
*Petrov
Kosiv

**Kosiv** (, ) estas urbo situanta en regiono de Ivano-Frankivsk, en okcidenta Ukrainio. Ĝi estas la administra centro de distrikto Kosiv.

Originale ĝi estas malgranda hucula setlejo kun kasteleteo, kiun detruis la turkoj. Ĝi estis fondita ĉe la rivero Ribnica. En la 19-a jarcento, doktoro Tarnawski fondis tie termalbanejojn. Post la unua mondmilito, la areo venis al Pollando, en 1939 al la Ukrainia Socialista Popola Respubliko.

## Proksimaj urboj 
* Starij Kuti
* Kobaki
* Jabluniv
* Kosmach
* Kuti
* Verĥovina
* Kolomyia
* Zabolotiv

## Eksteraj ligiloj 
* http://encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages\K\O\Kosiv.htm 

Kategorio:Urboj en Ivano-Frankivska provinco
Chelicerata

[eta| [Limulo]]
La subfilumo ***Chelicerata*** estas unu el la plej grandaj subfilumoj en kiu dividiĝas la filumo de la artropodoj. Ĝi inkluzivas la klasojn de la Araneoidoj, la Piknogonidoj (aŭ Mar-araneoj) kaj la Merostomatoj (aŭ Limuloj). Siatempe ĝi inkluzivis ankaŭ la klason de la Euripteridoj, aŭ Mar-skorpionoj, kiuj ekstingiĝis antaŭ pli aŭ malpli 250 milionoj da jaroj. Araneoj kaj skorpioj apartenas al la *Chelicerata*.

Iliaj korpoj estas dividitaj en du partoj, antaŭa prosomo dividita en ok segmentoj, kaj malantaŭa opistomo dividita en dek-du segmentoj. Ili havas kelikerojn, kiuj donas al la subfilumo ĝian latinan nomon. Kelikeroj estas akraj apendicoj kiuj estas uzataj por kolekti manĝaĵojn, anstataŭ la mandibloj kiujn havas aliaj artropodoj. La plej multo da *Chelicerata* ne kapablas manĝi solidajn aferojn, do ili trinkas sangon aŭ kraĉas aŭ injektas digestajn enzimojn en siajn predojn.
Priekopa (apartigilo)

**Priekopa** estas pluraj lokoj en Slovakio:

*vilaĝo en distrikto Sobrance vidu Priekopa,
*parto de urbo Martin vidu Priekopa (Martin),
*rojo en la Orava (regiono) vidu Priekopa (rojo).
Aĉea lingvo

La **aĉea lingvo** estas lingvo parolata ĉefe en Aĉeo, teritorio en la nordo de la insulo de Sumatro, en Indonezio. Ĝi apartenas al la grupo de la Aŭstroneziaj lingvoj, kaj ĝi havas ĉirkaŭ tri milionoj da parolantoj.

Kategorio:Ĉama lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Indonezio
Bágyogszovát

**Bágyogszovát** [bAdjogsovAt] estas unuigita vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Csorna. Szovát slave signifas: sankta, bog signifas dio.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9145
* Telefonkodo:
* Areo: 24 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1350

## Situo 
Bágyogszovát situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj, inter Csorna kaj Rába.

## Historio 
Sekve la kontraŭturkajn militojn la vilaĝoj detruiĝis. Memstaraj vilaĝoj **Bágyog** kaj **Rábaszovát** en 1950 kuniĝis.

## Vidindaĵoj 
eta|Preĝejo en Rábaszovát
La vilaĝo havas romkatolikajn preĝejojn, en Bágyog el 1772 omaĝe al Sankta Marteno kaj en Szovát el 1804 omaĝe al Maria Magdalena.

## Famuloj 
En la iama Rábaszovát mortis monaĥo Nándor Lajos Gosztonyi.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Jonas Salk

**Jonas Edward SALK** ( – ) estis usona kuracisto, epidemiologo kaj scienca esploristo de la unua sukcesa vakcino kontraŭ poliomjelito. En sia malfrua kariero, li multe laboris la disvolvadon de vakcino kontraŭ aidoso.
[eta|maldekstre|[Jonas Salk en 1955 montranta du botelegojn de kultivo uzitajn por disvolvigo de la vakcino kontraŭ la poliomjelito.]]
Salk neniam volis riĉeco aŭ fameco de sia eltrovaĵoj, fame dirante, "Kiu proprietas mian polian vakcinon? La popoloj! Ĉu oni povas patenti la sunon?"

Kategorio:Usonaj kuracistoj
Kategorio:Usonaj imunologoj
Kategorio:Usonaj inventistoj
Kategorio:Usonaj humanistoj
Kategorio:Poliomjelito
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Personoj de Nov-Jorkio
Napola lingvo

La **napola lingvo** estas latinida lingvo parolata en la Sudo de Italio, en la regionoj de Kampanio, en Moliso, Basilikato, suda Marko kaj Abruzo, kaj norda Kalabrio kaj Apulio. Temas fakte pri amaso da malsamaj lokaj dialektoj kiuj ĉiuj estas sufiĉe similaj, kaj ne ekzistas norma versio de la lingvo. En Italio, oni praktike neniam parolas pri napola "lingvo", sed nur pri napola "dialekto". Kutime, kiam oni parolas pri napola dialekto oni nur parolas pri la parol-maniero de la urbo de Napolo mem. Tamen, laŭ lingvistoj granda parto de la dialektoj de la sudo de Italio estas sufiĉe similaj unu al la aliaj ke oni povus paroli pri unu lingvo, kaj Napolo estas la plej grava urbo kie oni parolas ĝin.

La napola lingvo estas relative simila al la itala, sed italoj de aliaj regionoj povas kompreni ĝin nur ĝis iu grado, kaj verŝajne ne se ĝi estas parolata rapide.

La napola lingvo tute ne havas oficialan statuson en Italio. Tamen ĝi havas riĉan literaturan, muzikan kaj teatran historion, kaj ĝi verŝajne havas pli da prestiĝo en Italio ol aliaj lokaj "dialektoj", ĉefe pro la famaj napolaj kantoj. Nuntempe la napola ankoraŭ estas parolata sufiĉe vaste, tamen ĝia uzo malpliiĝas konstante, ĉar pli edukitaj aŭ junaj homoj ofte preferas la italan. Estas malfacile kalkuli kiom da homoj "parolas" ĝin, sed verŝajne temas pri kelkaj milionoj.

La kodo de la napola lingvo laŭ la normo ISO 639-3 estas **nap**.

## Literaturo
* Eduardo De Filippo
* Salvatore Di Giacomo


Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Lingvoj de Markio
Lacyr Schettino

**Lacyr SCHETTINO** naskiĝis en Mar de Espanha, Brazilo, 1914 kaj mortis en Belo Horizonte, 2004. poetino, ŝi publikigis unuan libron en 1940. En 1945 ŝi estis unu el la sekretariinoj de la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto. En 1953 ŝi gajnis porvirinan premion de poezio de ĵurnalo "A Gazeta", kaj en 1956 la premion "Olavo Bilac" de tiama Federacia distrikto pro la libro "Terezinha de Jesus". Omaĝe al ŝi estas porvirina premio de poezio nomata "Lacyr Schettino" de Virina Akademio de Poezio de Minas Gerais.

Kategorio:Brazilaj poetoj