open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Surfaca heleco

**Surfaca heleco** estas koncepto uzata en astronomio kiam oni priskribas etenditajn astrajn objektojn, kiel ekzemple galaksioj kaj nebulozoj.

## Ĝenerala priskribo
La ŝajna grandeco de astra objekto estas kutime prezentata kiel integrita valoro, ekzemple, se oni diras ke galaksio havas grandecon de 12,5, tio signifas, ke ni ricevas la saman suman kvanton da lumo el tiu galaksio, kiel ni ricevus el stelo kun grandeco 12,5. Tamen, ĉar la stelo estas tiel malgranda, ke ĝi praktike estas punkta fonto, por plej multaj observantoj, la galaksio eble etendiĝas trans pluraj arksekundoj aŭ eĉ arkminutoj. Tial ĉi, la galaksio estos multe malpli facile videbla ol la stelo kontraŭ la ardeco de la ĉirkaŭa aero. Citi la surfacan helecon de objekto donas do ian indikon pri tio, kiom facile observebla ĝi estas.

## Kalkuli la surfacan helecon
Surfacajn helecojn oni kutime citas kiel grandecojn je kvadrata arksekundo. Ĉar la grandeco estas logaritma, oni ne povas kalkuli surfacan helecon per simpla dividado de grandeco per areo. Anstataŭ tio, por fonto kun grandeco *m* etendiĝanta trans areon de *A* kvadrataj arksekundoj, la surfacan helecon *S* donas:

S = m + 2.5 \cdot \log_{10} A

Surfaca heleco estas konstata malgraŭ kreskanta lumdistanco de objekto. Por proksimaj objektoj, la lumdistanco egalas al la fizika distanco de la objekto. Por proksima objekto dissendanta specifitan kvanton da lumo, se ĝia distanco duobliĝus, nur kvaronon de la lumintenseco atingus nin, sed samtempe ĝi havus nur kvaronon de la komenca angula areo, kaj sekve rezultus la sama surfaca heleco.

## Vidu ankaŭ 
* Absoluta magnitudo
* Ŝajna magnitudo

Kategorio:Astronomio
Kategorio:Kosmoobservado
Athos

La **sankta monto Athos** aŭ **Atos** (, la Sankta Monto) estas ortodoksa monaĥa respubliko kun aŭtonoma statuso sub greka suvereno. Ĝi troviĝas sur la orienta parto de la duoninsulo Ĥalkidiko en la administra regiono Centra Makedonio. La teritorio estas 336&nbsp;km² granda kaj havas ĉirkaŭ  (monaĥajn) loĝantojn; aldone estas laŭsezone ŝanĝiĝanta nombro de civilaj laborantoj.

La monto,  metrojn alta, estas la plej alta pinto de la Egea Maro.

## Historio 
maldekstre|eta|300ra|
Kserkso la 1-a fosigis kanalon (longan ) en la norda parto de la duoninsulo por tratranĉi ĝin (5-a jarcento a.K.). Oni povas ties restaĵojn ankoraŭ nuntempe vidi.

La monaĥoj vivis jam en la 9-a jarcento sur la monto, la organizita monaĥa vivo komenciĝis en 963, kiam fondiĝis la unua monaĥejo la Granda Lavra. Oni malpermesis al virinoj la eniron en la teritorion en 1045.

La konstruadon de novaj monaĥejoj apogis Rusio kaj aliaj slavaj landoj, kaj tiel estiĝis preskaŭ panortodoksa duoninsulo.

Je ĉ. 1400 la monaĥejoj nombris 40, restas nuntempe nur 20 el ili. La lasta monaĥejo estis konstruita en 1542 (Stavronikita-monaĥejo).

Dum la 15-a jarcento, kelkaj monaĥejoj ŝanĝis la rigorajn priskribojn al aliaj kun privata posedaĵoj kaj memelektitaj gvidantoj.

Kiam la turkoj okupis en 1430 Tesalonikon, la monaĥoj cedis al la turkoj, kio kaŭzis malgraviĝon, malriĉiĝon de la monaĥejoj, sed ebligis samtempe pli memstaran regadon.

Spite al la eventoj, fondiĝis en la 16-a jarcento la unuaj skiteoj (asketaj komunumoj), kiuj grupiĝis ĉirkaŭ komuna preĝejo, kun la monaĥejoj.

La patriarko Gabrielo la 4-a enkondukis en 1783 sukcesajn reformojn, per nova buleo.

La komunumo de Athos suferis multe dum la greka sendependeca milito (1821–1829), kiam forbrulis tutaj libraroj. La rusa imperio helpis la kreskon de la rusaj monaĥejoj kaj ties posedaĵoj.

La nuna konstitucio de la komunumo venas el 1924 kaj ĝin garantias la greka konstitucio de 1975.

La grekan registaron reprezentas t.n. *dioikitis*, la veran administradon organizas la Sankta Konsilio, kiu konsistas el po unu reprezentanto de la 20 monaĥejoj. La afergvidanto estas la Epistasia, kiu konsistas el 4 reprezentantoj, ŝanĝiĝantaj ĉiujare.

El la 20 monaĥejoj, 11 estas konservativaj (strikta fasto, disciplino), 9 pli liberaj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la monaĥa respubliko
* – bildoj de la monto Athos (angle) 
* la monaĥa respubliko Athos – televida elsendaĵo „Kaffee oder Tee“ (swr) de majo 2001 (germane) 
* Athos – la sankta monto (angle)
* la sankta monto Athos (germane) 
* la monto Athos – historio kaj mitologio (germane)
* Athos – la sankta monto (angle) 
* monaĥeja vivo kaj pentraj lernejoj en Athos (germane) 
* fajro dum marto 2004 (germane) 
* DMOZ:monaĥa respubliko (germane) 
* vojaĝoraportoj kaj bildoj de la monto Athos (germane) 
* bildoj, informoj, vojaĝoraportoj (germane)


Kategorio:Montoj en Grekio
Kategorio:Ortodoksismo
Kategorio:Montoj kun alteco inter 2000 kaj 2999 m
Kategorio:Duoninsuloj en Eŭropo
Provinco Katanga

**Katango** () estis unu el dek provincoj de Demokratia Respubliko Kongo, kovranta la sudorientan parton de la lando. Laŭ oficiala takso el la jaro 2010 ĝi havis  loĝantojn. Konsiderante ke la provinca areo estis  kvadrataj kilometroj, el tio rezultis loĝdenso de 35 homoj po kvadrata kilometro. Administra centro estis la urbo Lubumbashi. Aliaj urboj estis Kolwezi, Likasi, Kalemie, Kamina, Kipushi ktp. La provinco en 2015 dispartiĝis al kvar novaj provincoj: Tanganjiko, Supra Lomamo, Lualabo kaj Supra Katango.

Oficiala lingvo en la provinco estis la franca, nacia lingvo la svahila.

Kategorio:Eksaj administraj unuoj de la Demokratia Respubliko Kongo
Graflando Flandrio

La iama **graflando Flandrio** (, , origine , "govio Flandrio") ekestis komence de la 7-a jarcento ĉirkaŭ la urbo Bruĝo, kaj post laŭgrada ampleksiĝo konsistis el la du nunaj belgaj provincoj Orienta Flandrio kaj Okcidenta Flandrio, sed ankaŭ el la franca departemento Nord kaj el la suda parto de nederlanda Zelando.

La graflando estis unu el la ses originalaj lordlandoj de la franca tereno. La regiono de Artezo estis ankaŭ parto de Flandrio antaŭ fariĝi aparta graflando en 1237.

Dum malfrua Mezepoko, la komercaj urboj de Flandrio (precipe Gento, Bruĝo kaj Ipro) viciĝis inter la plej urbanigitaj regionoj de Eŭropo, kaj teksis la lanon de ĉirkaŭaj kamparoj por eksporti altkvalitajn vestojn.

La flandraj urboj, kies potenco senĉese kreskis dum la 12-a jarcento, sukcese kontraŭis la invadojn de Francio (ekzemple ekde 1300 ĝis 1302). La prospero de Flandrio tamen malfortiĝis dum la sekvinta jarcento, pro la granda pesto de 1348 aŭ pro la disrupto de komerco dum la Centjara milito (1338-1453).

Pro variaj edziĝoj, la regiono de Flandrio estis cedita al la dukoj de Burgonjo en 1384. Apostolo de Flandrujo estas sankta Livino el Gento.

## Grafoj 
* Baldueno la 1-a (Konstantinopolo)

Kategorio:Flandrio
Kategorio:Historio de Belgio
Kategorio:Historio de Francio
Flandrio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en la 9-a jarcento
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1795
Fântânele (Târgu Lăpuș)

**Fântânele** [fıntınele] (hungare: **Lápospataka**, germane: **Schweinbach**) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Baia Mare. Administre ĝi apartenas al la urbo Târgu Lăpuș.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 676 loĝantojn (rumanoj); en 1992 381 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1553.

## Historio 
Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szolnok-Doboka).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Maramureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Maramureș
Boves (Francio)

**Boves** estas malgranda franca komunumo lokita en la departemento Somme kaj en la regiono Hauts-de-France.

En Boves troviĝas la ruinoj de malnova kastelo, kiun la verkisto Victor Hugo vizitis je aŭgusto 1835.

La traktato de Boves, subskribita en 1185 inter Filipo la 2-a de Francio kaj lia kontraŭulo Filipo de Alzaco (la grafo de Flandrio) konfirmis la regon de Francio sur Artezo kaj sur la regionoj ĉirkaŭ Vermand kaj Amiens.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Somme
* Boves (stacidomo)
* Longueau (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Somme
Lubumbashi

**Lubumbaŝo** aŭ **Lubumbashi** estas milionurbo, provinca ĉefurbo kaj universitata urbo en la mineralriĉa plej suda provinco Supra Katango de la Demokratia Respubliko Kongo (eksa Zairio), en la tiel nomata kupro-zono, kun kupraj kaj uraniaj ercoj. Dum dominado de belgoj la oficialaj loknomoj estis **Élisabethville** kaj **Elisabethstad**.

## Bazaj informoj 
eta|300px|Preĝejo en Lubumbashi
eta|300px|Banko en Lubumbashi
* Areo: 747 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 1208 m
* Loĝantaro: 1.630.186 (en 2010)
* Poŝtkodo:
* Aŭtokodo:
* Telefonprefikso:
* Horzono: UTC+2

## Geografio 
Lubumbashi troviĝas en suda parto de la lando proksime de Zambio.

## Historio 
Belgoj fondis Élisabethville-on en 1910. La urbo prosperis pro la riĉa kuprominado. En 1941 strikookazis. En 1955 universitato fondiĝis. Élisabethville funkciis, kiel ĉefurbo de la tiam memproklamita sendependa ŝtato Katango dum la sanga interna milito inter 1960-1963. En 1997 la urbo denova travivis pli novan internan militon.

## Ekonomio 
Lubumbashi estas grava komerca kaj industria centro. Oni okupiĝas pri teksaĵoj, nutraĵoj, sed la plej grava estas la peza industrio (minado kaj fandado).

## Servoj 
* Universitato de Lubumbashi

## Trafiko 
Lubumbashi situas ĉe kruciĝo de trajnoj. La urbo havas ankaŭ internacian flughavenon.

## Klimato 
En  la averaĝa temperaturo varias inter 18 kaj . La varmo kulminas en septembro, malkulminas en junio. Jare pluvas po 1240&nbsp;mm. Inter majo-septembro neniam aŭ apenaŭ pluvas. La pluvo kulminas inter decembro-februaro.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo
* botanika ĝardeno
* bestoĝardeno
* muzeo
* universitata biblioteko

## Ĝemelurboj 
*  Lieĝo (urbo), Belgio

## Esperantistoj 
* Espoir Kasati
* Matthieu Kasongo Diemo

## Vidu ankaŭ 
* Centra-zambezaj mjombaroj

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* vetero
* mapo

2
Kategorio:Urboj de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Milionurboj
Katedralo de Milano

[eta|290px|La katedralo en historia foto de [Giacomo Brogi]]
La **Katedralo de Milano** (itale: ***Duomo di Milano***), simbolo de Milano, estas la ĉefa monumento de la urbo, situanta en la centro de la urbo en la samnoma placo. Ĝi estas la kvara preĝejo en Eŭropo laŭ areo. Ĝi estas la plej grava preĝejo de la arkidiocezo de Milano.

Danke al 11.700 m2 de areo kaj 440.000 m3 de volumeno, ĝi estas la plej granda preĝejo en Italio.

## Bibliografio 
* Fiorio, Maria Teresa (kure de), *Le Chiese di Milano*, 2006, Milano, Electa, 1985. ISBN 88-370-3763-5
* Brivio, Ernesto (kure de), *Guida del duomo di Milano*, Veneranda Fabbrica del Duomo di Milano, 1997
* AA.VV., *Milano*, Touring Club Italiano Editore, Milano 1998 (disponebla en interreto en Google Books) ISBN 88-365-1249-6

## Vidu ankaŭ 
* Pordo Castiglioni
* Duomo
* Katedralo
* Naskiĝo de Maria
* Reĝa Palaco de Milano
* Gotika arkitekturo
* Pellegrino Tibaldi
* Placo de la katedralo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Priskribo de la katedralo  el retejo de CNR

Kategorio:Konstruaĵoj en Milano
Kategorio:Romkatolikaj katedraloj en Italio
Kategorio:Gotikaj konstruaĵoj en Italio
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1960-1969
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1965
Ministry

**Ministry** estas usona muzikgrupo de industria muziko (pli precize industria metalo kiun fondis Al Jourgensen en 1981 en Ĉikago. Jaro post jaro, la rokbando fariĝis unu el la plej fama en sia muzika fako, kaj influis pli junajn bandojn kiel Nine Inch Nails (NIN), White Zombie, Marilyn Manson aŭ Rammstein. Kelkaj gazetoj eĉ taksis Al Jourgensen kiel *avo de la industria metalroko*.

## Membroj 
* Al Jourgensen Gvidanto
* Tommy Victor
* Mike Scaccia
* Paul Raven
* Joey Jordison
* John Bechdel

## Diskografio 
[eta|dekstra|250px|Kovrilo de la lasta albumo de Ministry - *Rio Grande Blood*. En tiu albumo la rokbando deziras klare emfazi ilian malŝatecon pri la [politiko de George W. Bush. La usona prezidento tiel staras en petrolbarelo krucigita kiel la Kristo pro aludi sian "militon kontraŭ diabloj".]]

* With Sympathy (1983) (Work for Love)
* Twelve Inch Singles (1985)
* Twitch (1986)
* The Land of Rape and Honey (1988)
* The Mind is a Terrible Thing to Taste (1989)
* In Case You Didn't Feel Like Showing Up (live) (1991)
* Psalm 69: The Way to Succeed and the Way to Suck Eggs (1992)
* Filth Pig (1996)
* Dark Side of the Spoon (1999)
* Greatest Fits (2001)
* Sphinctour (2002)
* Animositisomina (2003)
* Houses of the Molé (2004)
* Early Trax (2004)
* Side Trax (2004)
* Rantology (2005)
* Rio Grande Blood (2006)
* The Last Sucker (2007)
* Relapse (2012)
* From Beer to Eternity (2013)
* AmeriKKKant (2018)
* Moral Hygiene (2021)
* Hopiumforthemasses (2024)

Kategorio:Usonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Rok-muziko
Kategorio:Industria muziko
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1981
Dukla

**Dukla** estas urbo en sudorienta Pollando en Antaŭkarpatio. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en distrikto Krosno. La urbo en 2004 havis 2091 loĝantojn.

Kelke da kilometroj sude de Dukla sur limoj kun Slovakio estas Dukla montpasejo, kie dum la Dua Mondmilito okazis Karpata-dukla operaco.

Norde de Dukla estas urbo Krosno.

## Notindaj personoj 
* Andrzej Stasiuk

## Dua Mondmilito 
* 9.09.1939: En Jasionka dum batalo kontraŭ la germana armeo pereis 17 polaj soldatoj de retiriĝanta bataliono
* 12.02.1942: Operaco Reinhardt: Gestapo pafmortigis 11 judojn

## Bildaro 

Dosiero:Dukla-cmentarz wojskowy zima.jpg|
Dosiero:Dukla church.jpg|Preĝejo Ojców Bernardynów
Dosiero:Dukla palace.jpg|Palaco
Dosiero:Tomb_effigy_of_Amalia_Mniszech_in_Saint_Mary_Magdalene_Church_in_Dukla.JPG|
Dosiero:Dukla.jpg|Urbodomo
Dosiero:Dukla-gora Cergowa 2.jpg|Montaro Cergowa
Dosiero:Dukla-gora Cergowa.jpg|Montaro Cergowa

## Literaturo 
* Andrusikiewicz J., *Boje o Przełęcz Dukielską* (Bataloj pri montpasejo de Dukla), [en:] „Wierchy” volumo 37, Kraków 1968
* Luboński P., *Operacja dukielsko-preszowska* (Operaco de Dukla-Prešov), [en:] Magury’ 83, Warszawa 1983
* Michalak J., *Dukla i okolice* (Dukla kaj ĉirkaŭaĵoj), Krosno 1996

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.muzeumdukla.pl - Oficiala paĝo de Historia Muzeo

Kategorio:Urboj en Ĉekarpata provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Premioj de la Guberniestro ĝenerala

Kreite en 1937, la Literaturaj **Premioj de la Guberniestro Ĝenerala** fariĝis inter la plej prestiĝaj kulturaj premiaroj de Kanado. Oni aljuĝas ilin kaj anglalingve kaj franclingve en sep kategorioj: Fikcio, Nefikcio, Poezio, Dramo, Porinfana literaturo-Teksto, Porinfana literaturo-Ilustraĵoj, and Traduko.

La premiojn kreis (komence nur anglalingve, kaj nur en du kategorioj) la Guberniestro ĝenerala Lordo Tweedsmuir (John Buchan), mem renoma verkinto de *The Thirty-Nine Steps.* En 1957 la premioj metiĝis sub la administrado de la Kanada Konsilio por la Artoj, kaj oni komencis doni kontantan monsumon al la gajnintoj.

En 1980 la Konsilio komencis anonci la finajn kandidatojn por la premio unu monaton antaŭ la aljuĝo, por altiri pli da gazetara atento.

Dum la oficepoko de G. ĝ. Adrienne Clarkson, ŝi klopodis akiri ekzemplerojn de ĉiuj premiitaj libroj per librofoiroj kaj brokantejoj por la privata oficejo de la Guberniestro ĝenerala. Ĝis 2004 restis nur du mankantaj titoloj.

## Premioj 
* Premio de la Guberniestro ĝenerala por anglalingva fikcio
* Premio de la Guberniestro ĝenerala por anglalingva nefikcio
* Premio de la Guberniestro ĝenerala por anglalingva dramo
* Premio de la Guberniestro ĝenerala por anglalingva poezio
* Premio de la Guberniestro ĝenerala por anglalingva poezio aŭ dramo
* Premio de la Guberniestro ĝenerala por anglalingva porinfana literaturo
* Premio de la Guberniestro ĝenerala por anglalingvaj porinfanaj ilustraĵoj
* Premio de la Guberniestro ĝenerala traduko el la franca en la anglan
* Premio de la Guberniestro ĝenerala por franclingva fikcio
* Premio de la Guberniestro ĝenerala por franclingva nefikcio
* Premio de la Guberniestro ĝenerala por franclingva dramo
* Premio de la Guberniestro ĝenerala por franclingva poezio
* Premio de la Guberniestro ĝenerala por franclingva poezio aŭ dramo
* Premio de la Guberniestro ĝenerala por franclingva porinfana literaturo
* Premio de la Guberniestro ĝenerala por franclingvaj porinfanaj ilustraĵoj
* Premio de la Guberniestro ĝenerala por traduko el la angla en la francan

## Premiitoj 
2005 - 2004 - 2003 - 2002 - 2001 - 2000 - 1999 - 1998 - 1997 - 1996 - 1995 - 1994 - 1993 - 1992 - 1991 - 1990 - 1989 - 1988 - 1987 - 1986 - 1985 - 1984 - 1983 - 1982 - 1981 - 1980 - 1979 - 1978 - 1977 - 1976 - 1975 - 1974 - 1973 - 1972 - 1971 - 1970 - 1969 - 1968 - 1967 - 1966 - 1965 - 1964 - 1963 - 1962 - 1961 - 1960 - 1959 - 1958 - 1957 - 1956 - 1955 - 1954 - 1953 - 1952 - 1951 - 1950 - 1949 - 1948 - 1947 - 1946 - 1945 - 1944 - 1943 - 1942 - 1941 - 1940 - 1939 - 1938 - 1937

## Eksteraj ligiloj 
* La Kanada Konsilio por la Artoj havas paĝon franclingvan pri la premioj .

Guberniestro ĝenerala
Kisújszállás

Kisújszállás [kiŝu:jsa:lla:ŝ] estas urbo en Hungario, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en regiono Norda Ebenaĵo, en Distrikto Karcag.
eta|maldekstre|220px|Urbodomo de Kisújszállás

## Geografio 
Kisújszállás situas sur ebenaĵo inter la riveroj Tiso kaj Körös, inter urboj Karcag kaj Túrkeve, 50 km oriente de Szolnok.

## Historio 
Kisújszállás estas loĝata ekde la 13-a jarcento fare de kumanoj. Ĝia nomo estis ĝis la 15-a jarcento *Péterszállás*, poste Kisújszállás. Ĝi senhomiĝis dum la turka okupado, rehomiĝis ekde 1717.

La vilaĝo iniciatis en 1754 unuan reguligon de la Tiso, la akvodigo pretiĝis je 1786, kiu ebligis disvastiĝon de la agrikulturo. Kisújszállás akiris ekde 1807 rangon de kampurbo kaj foirurbo.

## Famuloj 
En la gimnazio instruis János Arany kaj lernis Zsigmond Móricz.
En Kisújszállás naskiĝis:
* agronomo Márton Herczegh
* János Balázs (aktoro)
* biologo Lajos Ferenczy
* geografo Sándor Somogyi
* kalvinana pastro Sándor Ladányi
* kemiistoj Olivér Kaposi kaj István Soós
* ministro Gergely Szabó
* pastro Emil Kállay
* pentristo Móric Gábor
* László Nagy (psikologo)
* skulptisto Lajos Papi
* ŝakisto Gedeon Barcza
* Lajos Hegedűs (teatrestro)
* verkisto István Csukás.
En Kisújszállás mortis advokato Béla Herczegh.

## Vidindaĵoj 
* impona Urbodomo de Kisújszállás
* Kalvinana preĝejo (Kisújszállás)
* romkatolika preĝejo Nomo de Sankta Maria (Kisújszállás)
* kuracbanejo

## Esperanto 
Estas delegito de UEA tie.

## Ĝemelkomunumoj 
*  Paĉir, Serbio
*  Eberschwang, Aŭstrio
*  Spišská Nová Ves, Slovakio
*  Săcele, Rumanio
*  Serne, Ukrainio

## Referencoj 
eta|maldekstre|Kalvinana kirko en Kisújszállás

Kisujszallas
Antero de Quental

**Antero de QUENTAL** (1842-1891) (Ponta Delgada, Acoroj, en la 18-a de aprilo 1842 - Ponta Delgada, Acoroj, en la 11-a de septembro 1891) li estis verkisto, politikisko kaj poeto de Portugalio.

Antero de Quental heredis en 1873 grandan sumon, kio permesis al li vivi senlabore dum granda parto de sia vivo ĝis sia morto.

En julio 1855 li komencis studi en Koimbro, en 1864 diplomitiĝis pri juro.

En 1865 li partoprenis en literatura kverelo nomata Questão Coimbrã, en kiu li humiligis sian eks-profesoron António Feliciano de Castilho, tiam rigardata kiel la plej grava portugala verkisto viva de Portugalio. Castilho kritikis la verkon Odes Modernas de Quental, kritiko kiun li respondis per libreto *Bom senso e bom gosto*, per kiu li kontraŭbatalis Romantismon kaj defendis Realismon en literaturo.

Quental ankaŭ estis kunfondinto de iama *Partido Socialista Português* (Portugala Socialisma Partio), kaj defendis poezion kiel "voĉon de revolucio". En 1866 ĝi translokiĝis al Lisbono, kie li laboris kiel tipografo, profesio kiun li ankaŭ praktikis en Parizo dum januaro kaj februaro 1867, ne por monbezono, sed por ideologio. En 1868 li revenis al Lisbono, kie li kreis la literaturan asocion Cenáculo kune kun Eça de Queirós kaj Ramalho Ortigão. En 1874 li malsaniĝis pro deprimiĝo kaj sinmortigis.

## Verkoj 
* *Sonetos de Antero*, 1861,
* *Raios de extinta luz*
* *Primaveras românticas*, 1872
* *Odes modernas*, 1865
* *Sonetos*, 1886.
* *Prosas*

## En Esperanto aperis 
* *En Dia Mano. Vaganta kavaliro. * Tradukis Sylla Chaves. En: *La Nica literatura revuo* 1/5, paĝo 188.

Kategorio:Portugalaj verkistoj
Kategorio:Portugalaj politikistoj
Kategorio:Universitato de Koimbro
Varangal

**Varangal** (varangal; ) estas metropolo, la ĉefurbo de la samnoma distrikto Warangal, en la subŝtato Telangano en Barato. Ĝi troviĝas en la dekkana ebenaĵo. Warangal situas ĉ. 145 km-ojn nordoriente de la urbego Hajderabado. Warangal estas hodiaŭ komerca kaj industria centro kun universitatoj. Antaŭ junio 2014 ĝi situis en la subŝtato Andra-Pradeŝo.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

eta|300ra|Ruino en Warangal
La distrikto Varangal havas areon de 2 095 km², kaj en 2011 havis iom pli ol 3 200 000 loĝantojn, el kiuj pli ol 800 000 loĝas en la urbo Varangal. Ĉirkaŭ la distrikto Warangal estas la distriktoj Karimnagar (norde); Khammam (oriente kaj sudoriente); Nalgonda (sudokcidente), kaj Medak (okcidente). Varangal estas fama loko por mini la graniton, kaj aĉeti kaj vendi la rizon, kotonon kaj tabakon.

**Vizitindaj lokoj de urbo Warangal**

**La Mil-kolona Templo**: Ĝi estas bona ekzemplo de la arkitekturo kaj skulptarto de la dinastio Kakatiya [kakatija]. Stelforma kaj trisankteja en la stilo de temploj de la dinastio Ĉalukja, la reĝo Rudra Deva konstruis la templon en 1163.

**La fortikaĵo Warangal**: Konstruita en 13a jarcento KE, la fortikaĵo Warangal estas 2 km de la stacidomo. Ĝi estis detruita de invadintoj, kaj nun videblas nur ruinoj. La fortikaĵo havis plurajn tavolojn da protektado: unu estis kota muro, 6 metrojn alta; alia granita muro. La fortikaĵo ankaŭ famas pro siaj ŝtonpordegoj, 10 metrojn altaj, ĉizitaj de unuopaj ŝtonoj. Ili nomiĝas la Pordegoj al la Gloro.

**La templo Ramappa** (aŭ la templo Ramalingeŝvara): Ĝi estas en vilaĝo Palampet, 70 km de Warangal. Ĝi konstruiĝis en 1213. Ĝi estis unu el la plej bonaj ekzemploj de templa arkitekturo de la dinastio Kakatiya.

**La templo Bhadra Kali**: Ĝi estas supre de monteto inter la monteto Hanmakonda kaj la urbo Warangal. En tiu templo troviĝas statuo de la diino Kali. La templo estas apud la bordo de la rivero "Bhadrakali".

La distrikto Warangal havas multe da aliaj vizitindaĵoj:
* La templo Siddeŝvara (3-a jarcento de nia erao)
* Ĝajna templo (2-mil jara)
* La vilaĝo Pembarti (fama pro siaj latunaĵoj)
* La templo Sri Viranarajana: Ĉalukja-stila templo (ĉ. 1104 de nia erao)
* La lago Pakhal: artefarita en 1213 de nia erao; 30 km² granda

Kategorio:Urboj de Telangano
Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Metropoloj
Hajdúszoboszló

**Hajdúszoboszló** [hajdUsoboslO] estas urbo kaj tre signifa kuracbanloko en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar, en Distrikto Hajdúszoboszló, kies centro estas.eta|maldekstre|Hajdúszoboszló - hoteloj kaj banejoj

## Situo 
Hajdúszoboszló situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Debrecen. Tiu lasta urbo troviĝas 21, Hajdúböszörmény 29, Budapeŝto 207 km.

## Historio 
La komunumon mencias unuafoje skriba dokumento el 1075. Hajdúszoboszló estis komence vilaĝo, poste foirloko apud la sallivera vojo de Transilvanio al Szolnok. Pli poste ĝi iĝis kampurbo. La mezepokan urbeton detruis la tataroj (en turka soldo). Stefano Bocskay setligis tie en 1606 ĉevalistajn hajdukojn, sed la turkoj denove detruis la lokon en 1660.

Ĝi estis tipe agrikultura urbo ĝis la mezo de la 20-a jarcento, kiam oni trovis en la urborando riĉan tergaskampon kaj tiel la urbo iĝis unu centro de la tergasekspluato kaj servado en la Granda Hungara Ebenaĵo.

La urbo iĝis fama en Hungario pro la kuracakvo kaj banejoj. Oni trovis la unuan kuracakvon () en 1925 (26-an de oktobro) dum tergasesploro. La kuracakvo entenas kuirsalon, jodon, bromon kaj radonon. La banejo daŭre pligrandiĝis ekde 1927 kaj oni deklaris ĝin en 1946 al kuracbanejo. Jare vizitas la lokon pli ol unu miliono da turistoj.

## Vidindaĵoj 
* Muzeo Stefano Bocskai
* Internacia Moderna Muzeo
* Potista muzeo
* Kalvinana preĝejo (Hajdúszoboszló)
* Preĝejo Sankta Ladislao (Hajdúszoboszló)
* Preĝejo Egido de Dionaskanto (Hajdúszoboszló)
* Urbodomo de Hajdúszoboszló

## Famuloj 
* en Hajdúszoboszló naskiĝis:
** arkitekto Károly Kaszás
** ekonomikisto Éva Kocsis
** pedagogoj Lajos Agárdi, Pál Gönczy kaj András Galánfi
** kuracistoj Endre Hőgyes kaj Gyula Kenézy
** László Miskolczi (pentristo)
* en Hajdúszoboszló mortis:
** filozofo József Halasy-Nagy
** dancisto Erzsi Rév

## Ĝemelurboj 
* Bad Dürrheim, Germanio
* Târnăveni, Rumanio
* Kežmarok, Slovakio
* Luhacovice, Ĉeĥio
* Palanga, Litovio
* Valkeakoski, Finnlando
* Zyrardow, Pollando

## Referencoj 
## Fontoj 
* distancoj 

Kategorio:Hajdúszoboszló
Kategorio:Kuracbanlokoj de Hungario
Szank

**Szank** [sank] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en Distrikto Kiskunmajsa.
eta|Blazono de Szank

## Bazaj informoj 
* Areo: 75&nbsp;km²
* Loĝantaro: 2550
* Poŝtkodo: 6131
* Telefonprefikso: 77

## Situo 
Szank situas fine de sakovojo, laŭ etŝpura fervojo Kiskunmajsa-Kecskemét. Troviĝas Kiskunmajsa 8&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La komunumo estis unuafoje menciita en la jaro 1451 en formo "Zank szállása", tiam ĝi havis jam kirkon. Post dominado de turkoj Kunszentmiklós luis kaj profitis la bienojn. En la 1800-aj jaroj rehomiĝo okazis. Ĝi iĝis sendependa municipo ekde 1874. La etŝpura fervojo konstruiĝis en 1928. En 1964 oni malkovris nafton.

Vilaĝservoj estas lernejo, biblioteko, sportejo.

## VIdindaĵoj 
* katolika kirko omaĝe al Dipatrino de Hungaroj de 1898
* kalvinana preĝejo el 1907
* kolektaĵo Szabó Béla

## Famuloj 
En Szank naskiĝis Ferenc Fülöp (kemiisto).

## Testvértelepülések 
*  Porumbenii Mari Rumanio
*  Mauru Suomio
*  Baĉka Topola Serbio
*  Quindici Italio
*  Hiiumaa Estonio

## Fontoj 
situo en Hungario

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Pusztaföldvár

**Pusztaföldvár** [pustafoldva:r] estas vilaĝo en Hungario, departemento Békés, en subregiono Orosháza. La loknomo signifas pusto-terofortikaĵo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 57&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1920
* Poŝtkodo: 5918
* Telefonprefikso: 68

## Situo 
Pusztaföldvár situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Orosháza estas proksime.

## Historio 
Pusztaföldvár estis unuafoje menciita en 1463, kiam la komunumo estis posedaĵo de familio *Hunyadi*. La vilaĝo detruiĝis en 1596, renaskiĝis en 1841.

Vidindaĵoj estas preĝejoj katolika kaj luterana el 1913. Sudoriente de la vilaĝo troviĝas la restaĵoj de antikva grunda fortikaĵo de la keltoj, krome la prarazeno de *Tatársánc*.

Vilaĝservoj estas lernejo ekde 1985, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, interreta domo.

## Famuloj 
En Pusztaföldvár naskiĝis:
* agronomo Sándor Rajki
* István Kiss (algologo)
* skulptisto András Kiss Nagy, Kossuth-premiita
* luterana episkopo Lajos Szimonidesz.

## Komunumoj pri *földvár* en Hungara reĝlando 
Estas rilatoj inter komunumoj havanta la nomon *földvár*.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Karpata-dukla operaco

La **Karpata-dukla operaco** estis sturma operaco de sovetaj kaj ĉeĥoslovakaj soldataroj en nordorienta Slovakio aŭtune de la jaro 1944, kiu estis kunigonta ribelulajn fortojn de SNR kun sovetiaj armeoj. Post forŝovo de la ribelo en montaro ĝi perdis sian principon kaj ĝi estis finita.

## La suma situacio en regiono aŭtune de 1944 
Ĉefa armea plano, kun kiu kalkulis armea centrejo kaj organizantoj de Slovaka nacia ribelo supozis, ke du nordslovakaj divizioj, tenantaj proksimume 100 km da batalfronto inter germanaj taĉmentoj en regionoj de la nordorienta Slovakio, malfermos Karpatajn trapasejojn kaj la ribelula armeo koncentriĝinta en meza Slovakio defendos tiun ĉi teritorion kunlaborante kun partizanaj taĉmentoj ĝis alveno de Ruĝa Armeo. Tiun ĉi planon aprobis komunistoj kaj ankaŭ la Ĉeĥoslovaka ekzila registaro en Londono; ili samtempe tradiskutis ĝin kun gvidantaro de la sovetaj soldataroj. Sed la ribelo eksplodis antaŭtempe, kiam eĉ ne unu flanko estis por armita batalo preparita. Eniro de la germanaj soldataroj en Slovakion la 29-an de aŭgusto 1944 estis katalizatoro de nerenverseblaj eventoj, kiuj rapide devolviĝis de ĝi. Sed por Karpata-dukla operaco estis decida tio, ke la 31-an de aŭgusto la germanaj soldataroj komencis malarmigi la taĉmentojn de la orientslovaka armeo kaj tiel ili rompis la bazajn supozojn de sukceso de la tuta ribelo.

Komence de septembro de 1944 la maldekstra alo de soldataroj de la 1-a ukrainia batalfronto, kiun kreis la 38-a armeo de generalkolonelo Kiril Moskalenko kaj la dekstra alo de la 4-a ukrainia batalfronto, kiun kreis la 1-a gvardia armeo de generalkolonelo Andrej Greĉko, troviĝis en cismontaro de Karpatoj, proksimume nordoriente de linio Krosno - Sanok. Tiuj ĉi soldataroj nur mallongtempe antaŭ tio finis la ofensivon Lvov-Sandomierz. Post eksplodo de bataloj en Slovakio en enlando de la germanaj armeoj, la gvidantaro de Soveta armeo ordonis al la 1-a kaj la 4-a ukrainiaj batalfrontoj efektivigi armean operacon por helpi Slovakan nacian ribelon, transpaŝi Karpatojn, enpaŝi sur teritorion de Ĉeĥoslovakio kaj kuniĝi kun la ribeluloj. Por prepariĝo al tiu ĉi eniro la soldataroj ricevis nur 4 tagojn.

### La germana defendo 
Karpatoj enkojniĝis en la teritorion liberigitan de la sovetaj armeoj kiel la plej firma parto de la germana defendo. La soveta gvidantaro mem unue eĉ ne planis laboreme konkeri tiujn ĉi montarajn regionojn, sed ĝi konfidis pri tio, ke la faŝistoj mem forlasos ilin, tuj kiam la sovetaj taĉmentoj enpenetros tra ebenaĵoj de Pollando kaj Hungario pli okcidenten.

Nordorienton de Slovakio defendis germana operaca grupo *Heinrici*, kiun kreis la 1-a tanka armeo kaj 1-a reĝa hungara armeo. Ambaŭ troviĝis en bone konstruita kaj profunda defendo tuŝanta ĝis profundeco 50 km. La defendo koncentriĝis ĉefe sur traireblaj valoj de rojoj, riveretoj kaj sur montaraj trapasejoj, kiuj estis la unusolaj ireblaj lokoj por la soveta peza tekniko.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Slovaka nacia ribelo
* Richard Tesařík
* Antonín Sochor
* Josef Buršík

Kategorio:Historio de Slovakio
Kategorio:Bataloj kaj operacoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Liberigo de Ĉeĥoslovakio
Üllés

**Üllés** [ulEŝ] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono **Suda Ebenaĵo**, en departemento Csongrád, en subregiono de Mórahalom.

## Bazaj informoj 
* Areo: 50 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 3200
* Poŝtkodo: 6794
* Telefonprefikso: 62

## Situ o 
La vilaĝo situas laŭ flankovojoj. Szeged troviĝas 30 km-ojn for.

## Historio 
La loko estis paŝtejo de la hungaroj, baldaŭe kumanoj ricevis la regionon, laŭ la dokumentoj estis tie figuro *Ellés*. Dum la turkoj la regiono senhomiĝis, la loĝantoj rifuĝis precipe al urboj Kecskemét, Szeged kaj Szabadka. Post la turka erao la kamparanoj konstruis farmojn en siajn parcelojn, ĉar el la urbo ne povis kulturi teron kaj bredadi bestojn. Naskiĝis senfinaj vicoj de farmoj, kiu hungare enradikiĝis "farmomondo" pro la grandeco. En 1736 fondiĝis vilaĝeto el la farmoj apartenanta al Kiskundorozsma. Üllés memstariĝis en 1949. Apud la vilaĝo oni minadas nafton kaj tergason.

Vilaĝservoj estas 2 lernejoj, infanĝardeno.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Antonio de Padovo de 1900
* nova katolika preĝejo de 2001
* muzeeto
* fiŝkaptista lago

## Ĝemelkomunumoj 
*  Torockó, Rumanio
*  Torockószentgyörgy, Rumanio

## Eksteraj ligiloj 
* oficiale
* situo 
* eMagyarország

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Gyomaendrőd

**Gyomaendrőd** [djomaendrOd] estas unuigita urbo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Békés, iam en subregiono de Békés (urbo), nun en Distrikto Gyomaendrőd, kies centro ĝi estas.
eta|maldekstra|Gyomaendrőd kaj rivero Körös
eta|dekstra|Katolika preĝejo en Gyomaendrőd

## Geografio 
Gyomaendrőd situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Körös, laŭ ĉefvojo Törökszentmiklós-Békéscsaba, laŭ fervojo Budapeŝto-Arad. Szarvas troviĝas 24, Békés 32, Békéscsaba 41, Törökszentmiklós 45, Budapeŝto 164 km.

## Historio 
Gyomaendrőd estiĝis per kunfandiĝo de *Endrőd* (unua mencio en 1332) kaj *Gyoma* (unua mencio en 1417) en 1982. Ĝi estas urbo ekde 1989, kie nun funkcias cigana kaj germana aŭtonomioj. Ambaŭ iamaj vilaĝoj senhomiĝis dum la turka erao. Gyoma iĝis kampurbo en 1830. En 1858 la fervojo ektrafikis.

## Vidindaĵoj, vizitindaĵoj 
* Romakatolika Preĝejo de Emeriko de Hungario (Gyomaendrőd)
* Romakatolika Preĝejo de Koro de Jesuo (Gyomaendrőd)
* Kalvinana preĝejo (Gyomaendrőd)
* Luterana preĝejo (Gyomaendrőd)
* naturprotektaj areoj: Torzsás-zug, Népliget
* Preseja Muzeo Kner
* Urba Muzeo
* Urba pentraĵa galerio
* Motorcikla muzeo (ĉ. 180)
* loka tipdomo
* Termala banejo

## Famuloj 
* en Gyoma naskiĝis kaj mortis presisto Izidor Kner
* en Gyoma naskiĝis:
** advokato Zsigmond Gyomai
** aktoroj Ferenc Kállai kaj István Szilágyi
** fizikistoj Lénárd Pál kaj Ferenc Szabó
** grafikisto Albert Kner
** instruistoj Zsigmond Bánfi kaj Kálmán Vidovszky
** ministro Jánosné Keserű
** pentristo Béla Vidovszky
** politikisto Nándor Gellért Gorzó
** presisto Imre Kner
** poeto Győző Határ
** János Pásztor (skulptisto) (1881-1945)
* en Endrőd naskiĝis:
** aktoroj Andrea Balázs kaj Kálmán Rózsahegyi
** fotisto László Kunkovács
** jezuito Dániel Hunya
** ministro Béla Turi-Kovács
** poeto Ágnes Gergely
** reĝisoro Mátyás Giricz
** skulptisto Zoltán Bohus
* plie naskiĝis tie ĉi:
* Máté Tímár (1922-1999) poeto kaj verkisto
* vivis en la iama vilaĝo Margit Corini (1897-1982)

## Testvérvárosai 
*  Aiud, Rumanio (1993)
*  Schöneck, Germanio (2003)
*  Pilzno, Pollando (2004)
*  Vrútky, Slovakio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiale
* mapo 
* distancoj
Nagykörű

**Nagykörű** [nadjkorU] estas vilaĝo en meza Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Jász-Nagykun-Szolnok, en Distrikto Szolnok. La loknomo signifas hungare: granda cirklo (=Tiso-ĉirkaŭbrako).
eta|Blazono de Nagykörű

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Poŝtkodo: 5065
* Telefonkodo: 56
* Areo: 43&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1725

## Situo 
Nagykörű situas ĉe la dekstra bordo de Tiso, kie pramo funkcias al Fegyvernek.

## Historio 
En 1212 abatejo fondiĝis, baldaŭe ankaŭ komunumo fondiĝis. La Tiso ĉirkaŭbrakis la vilaĝon, tial la turkoj ne tuŝis la komunumon. Reguligo de la Tiso ŝanĝis geografian situon de la vilaĝo.

La komunumo famiĝis pro la ĉerizo: tie troveblas la plej granda ĉerizarbaro kaj la sola subspecio-kolektaĵo (ĉ. 100). Fine de la 19-a jarcento bienulo *György Petrovay* alportis la ĉeriztipon de Germersdorf, pri kiu iĝis fama la vilaĝo.

## Vidindaĵoj 
* Romkatolika mezepoka Preĝejo Mario Magdaleno (Nagykörű), la turo estas 30 m-ojn alta
* La proksimeco de Tiso, naturprotektaj areoj allogas ankaŭ la turismon

## Famuloj 
En Nagykörű naskiĝis:
* aktoro Ferenc Pethes
* ministro Endre Juhász.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
John Harvey-Jones

**John HARVEY-JONES**, MBE (naskita je la 16-a de aprilo, 1924, en Londono; mortinta la 9-an de januaro 2008), estis la estro de kemia firmao ICI de 1982 ĝis 1987. Li konatiĝis ĉe la ĝenerala publiko per sia televida programo *Troubleshooter* (en BBC), en kiu li konsilis al baraktantaj komercaj entreprenoj. Li estas forta apoganto de la novdekstrismaj kulturaj principoj de Martin Wiener.

Inter 1986 kaj 1991, Harvey-Jones servis kiel la tria kanceliero de la Universitato de Bradford.

## Eksteraj ligiloj 
* IMDb-paĝo (anglalingva)

Kategorio:Britaj militistoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:BAFTA-premiitoj
Kategorio:Anglaj entreprenistoj
Kategorio:Britaj televidprezentistoj
Miodrag Petrović

eta|200px|maldekstra|Miodrag Petrović

**Miodrag Petrović** estis maŝina inĝeniero kaj serba esperantisto (Darosava, Aranđelovac, 1. I 1940 - mortis la 15-an de aprilo 2008. en Kragujevac, entombigita en Darosava), kies gepatroj estis Živorad kaj Kosana, finstudis Tehnikan mezlernejon en Kragujevac, 1959 kaj Maŝinan fakultaton en Beograd 1964. Li laboris kiel konstruisto de iloj en “Zastava”, Kragujevac1959-1960; konstruisto de iloj kaj ilaro 1964-68 en Fabriko “Slavko Rodić”, Bugojno; en Industrio de elektroporcelanaĵo, Aranđelovac, laboris kiel konstruisto de iloj kaj ilaro, ĉefo de apartaĵo por progresigo de produktado, ĉefo de investiga sekcio, ĉefo de investiga serviso, direktoro de fabriko en konstruado, direktoro de OOUR, 1969-1997.

Serbo, denaska lingvo la serba, ortodoksa, familifesto la Sinodo de la Sankta Gabrielo. Lia ŝatokupoj estis: Esperanto, fotografio, hortilegomkulturado, naturo.

Miodrag parolis la germanan, rusan kaj Esperanton kaj havas pasivan scion pri la pola kaj itala lingvoj. Li eklernis Esperanton en Internejo de lernantoj de la armea industrio en Kragujevac, la unua preleganto de Esperanto estis Dragan Ilić. La E-ekzamenojn: »A« en Kragujevac, 1957; »B« kaj »C« en Beograd (komisiono: M. Šaponjić, N. Subotić kaj M. Marković). Membro de ES en Kragujevac kaj pli poste prezidanto de tiu ĉi ES, gvidis kvar E-kursojn en la Internejo de lernantoj de la armea industrio en Kragujevac, dum 1959-1960.
eta|300px|maldekstra|Unua esperanta laborbrigado en Cerknice apud Grahovo,en Slovenujo, 1958.Li partoprenis Kongreson de Jugoslaviaj esperantistoj en Novi Sad 1958, Unuan Esperantan laborbrigadon Cerknice apud Grahovo,en Slovenujo, 1958.

eta|300px|maldekstra|Miodrag Petrović kun esperantistoj Elisa Weide el Hamburgo, Germanujo kaj Joŝimi Umeda el Japanujo, 1963.Dum sia laboro en Hamburgo li havis kontakton kun tieaj gesamideanoj.

Li tradukis E-libron serben »Receptaro de kuracaj plantoj« de Nikola Donev. La libro aperis en la jaro 2009, ISBN 978-86-87777-00-2.

Ricevis rekonojn sur kampo de Esperanto en Domo de lernantoj de armea industrio en Kragujevac.

Lia filo Renato Petrović ankaŭ estas esperantisto.

Petrović
Jurij Votincev

**Jurij VOTINCEV** (; naskiĝis la  en Taŝkento) estas elstara soveta militisto, partopreninto de la Dua mondmilito, ekde majo de la jaro 1967 ĝis 1986 estris la trupojn de kontraŭraketa kaj kontraŭkosma defendo de Sovetunio.

Post sia emeritiĝo li verkis libron "Nekonataj trupoj de la malaperinta regno" («*Неизвестные войска исчезнувшей державы*»), en kiu li rakontas multajn antaŭe kaŝitajn faktojn el historio de Malvarma milito, i. a. la kazon de Stanislav Petrov.

Kategorio:Sovetiaj militistoj
Rohatin

**Rohatin** ( en cirila alfabeto) estas urbeto de Ukrainio. Ĝi apartenas al la Ivano-Frankivska provinco, en la okcidenta parto de la lando. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La loĝloko estas konata ekde la 12-a jarcento. Rohatino estas la naskiĝloko de Roksolana (1510–1558) - edzino de turka sultano Sulejmano la 1-a. En la urbo troviĝas monumento al Roksolana.

## Partneraj urboj 
* 20px Krapkowice, Opolio, Pollando

## Vidu ankaŭ 
* Rohatin (stacidomo)
* Listo de urboj en Ukrainio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj en Ivano-Frankivska provinco
Mátra

eta|dekstra|250px|Situo de Mátra en Hungario
eta|250px|Monto *Kékes* (1015 m) en montaro Mátra
**Mátra** [ma:tra] estas montaro, membro de la hungara Norda mezmontaro (*Északi-középhegység*), kun la plej alta monto de Hungario, kiu nomiĝas *Kékes* (1015 m). La montaro kovras areon de proksimume 40 x 14 kilometroj, kaj situas inter la montaroj Cserhát kaj Bükk.

Ĝiaj partoj estas la okcidenta, centra kaj la orienta Mátra estas el miocenepokaj vulkanaj ŝtonaroj, plej ofte andezitoj.

La plantaro de Mátra estas riĉa kaj diversa. Regantaj plantospecioj estas la karpeno kaj la kverko (sube) kaj fago (pli supre).

Sur la monto estis elkonstruitaj turismaj centroj (skiado, kurac- kaj ripozlokoj), elvidejoj, naturprotekta areo.

Oni minis en la montaro ligniton, karbon, kuproercojn (Recsk); oni hodiaŭ ekspluatas pli kaj pli la naturajn mineralakvojn. La erc-minado ĉesis dum 1986, tie estis la plej profunda ŝakto de Hungario, atingante 1100 m.

En la Mátra troviĝas la plej alte situantaj vilaĝoj de Hungario (Mátraszentistván, Mátraszentimre, Mátraszentlászló), pluraj fortikaĵaj ruinoj (Hasznos, Markaz, Kisnána), observatorio, kasteloj, vitrofabriko ktp.

En Mátra funkcias Observatorio de Piszkéstető, la plej granda hungara observatorio.

## Komunumoj 
La ĉirkaŭaĵo (konata pri vinkulturo) havas la nomon "vinregiono Mátra".
* Abasár
* Kisnána
* Gyöngyös
** Mátrafüred
** Mátraháza
* Gyöngyösoroszi
* Gyöngyöspata
* Gyöngyössolymos
* Gyöngyöstarján
* Mátraszentimre (plej alte situanta komunumo de Hungario)
** Mátraszentistván
** Mátraszentlászló
* Parád
** Parádfürdő
** Parádhuta
* Parádsasvár
* Pásztó
** Hasznos
** Mátrakeresztes
* Recsk

## Vidu ankaŭ 
*1513 Mátra

Kategorio:Montaroj en Hungario
Finteușu Mic

**Finteușu Mic** [finteuŝu mik] (hungare: **Kisfentős**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Baia Mare. En 1910 ĝi havis 641 loĝantojn (rumanoj); en 1992 776 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1405. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi  apartenis al Hungario (Szatmár). Administre ĝi apartenas al la komunumo Satulung.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Maramureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Maramureș
Fersig

**Fersig** (hungare: **Fehérszék**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Baia Mare.

En 1910 ĝi havis 550 loĝantojn (rumanoj); en 1992 778 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1405. Ĝis Traktato de Trianon kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (Szatmár). Administre ĝi apartenas al Satulung.

## Famuloj 
En la iama Fehérszék mortis hungara oficiro-inĝeniero Mihály Péchy.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Maramureș
Debiano

**Debian** estas komunumo de disvolvistoj kaj uzantoj kies celo estas krei kaj manteni operaciumon de GNU bazita sur libera programaro antaŭkompilita en simpla formato por multaj maŝinoj kaj por multaj kernoj. Debiano estas la bazo por multaj aliaj distribuaĵoj, inkluzive de Knoppix, Linspire kaj Ubuntu.

Ĝi estas disvolvata sendepende de la entreprenoj, kreata de la uzantoj mem, do ĝi estas sendependa de komercaj bezonoj. Debiano ne vendas sian programaron, sed permesas ke ĉiu senpage elŝutu ĝin de interreto, tamen permesante pluvendi ĝin.

## Historio 
Debiano estis unue anoncita je 16a de Aŭgusto de 1993 de Ian Murdok, tiam studento de Purdue University, Murdok unue nomigis sian sistemon kiel la "Debian Linuksa Eldono". Antaŭe, Softlanding Linuksa Sistemo estis la unua konata provo por krei linuksan eldonon el pluraj softvaraj pakaĵoj, kaj estis populara elekto inter linuksaj uzantoj je 1994. Estis la videbla malbona zorgado kaj ne solvado de bugs kiu farigis Murdok krei novan linuksan eldonon.

En la Debiana Manifesto, Murdok vokis por kreado de eldono por esti zorgata per malferma maniero, kiel Linukso kaj GNU. Li kreis la nomon "Debian" per kunigado de unua nomo de lia amatino (nun edzino) Debra kun lia unua nomo.

Komence, Debiano pligrandiĝis malrapide, kaj eldonis unuan 0.9x version je 1994 kaj 1995. La unuaj ne-PK versioj komencis je 1995, kaj la unua 1.x versio de Debiano estis eldonita je 1996. Je 1996 Bruce Perens anstataŭis Ian Murdok kiel projektestro. Samjare kunlaboranto Ean Schuessler sugestis kreadon de sociala kontrakto inter la projekto kaj ĝiaj uzantoj. Perens filtris rezultantan diskuton en Debiana retlisto al la Debiana sociala kontrakto kaj la Debiana liberprograma gvidilo, kaj difinis la fundamentajn sindevigojn por la evoluado de la distribuo.

## Eldonoj 
eta|Kelkaj lingvoj elekteblaj por instali la sistemon. Esperanto aperas tuj post la Angla
Eldonoj de Debiano dividas en kvin branĉoj:
* maljunstabila (*oldstable*), enhavante pakaĵojn de la antaŭa stabila distribuaĵo;
* stabila (*stable*), enhavante pakaĵojn, kiuj envenis en antaŭan oficialan distribuaĵon (en kiu renovigo de pakaĵoj okazas nur por elimino de vundeblecoj);
* testata (*testing*), pro kiu formiĝos la sekva stabila distribuaĵo;
* malstabila (*unstable*), en kiu oni pretas pakaĵojn por movi en stabilan branĉon;
* eksperimenta (*experimental*); Ne estas plenvalora branĉo. En ĝi troviĝas pakaĵoj, kiuj estas postulanta testadon aŭ seriozajn ŝanĝojn de la distribuaĵo.

Historio de eldonoj:

* 9 arkitekturoj bazantaj sur kerno de Linukso + 2 arkitekturoj bazantaj sur FreeBSD.

## Aliaj kernoj 
La plej fama kerno de Debiano estas Linukso, sed la kompleta listo montras:
* Debian GNU/Linukso
* Debian GNU/Hurd
* Debian GNU/kNetBSD
* Debian GNU/kFreeBSD

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  

Kategorio:Debiano
Kieva Universitato

eta|dekstra|200px|Kijiva universitato
La **Kijiva Nacia Universitato «Taras Ŝevĉenko»**, same konata kiel **KNU**, en Esperanto ankaŭ en la tiulingve pli kutima vortordo *Nacia Universitato «Taras Ŝevĉenko» de Kijivo*,  estas universale rekonita kiel la plej prestiĝa universitato de Ukrainio, estante la plej granda nacia altlernejo. KNU estas vicigita ene de la plej bonaj 650 universitatoj en la mondo. Ĝi estis fondita en 1834 kiel la Kijiva Imperia Universitato de Sankta Volodimiro. Ekde 1939 la universitato estas nomata omaĝe al granda ukraina poeto Taras Ŝevĉenko.

Nun en 15 fakultatoj kaj 5 institutoj de la universitato lernas pli ol 20 000 studentoj. La universitato havas pli ol 400 partnerajn universitatojn, nuntempe konservas rilatojn kaj, en iuj kazoj, studentajn interŝanĝoprogramojn kun universitatoj de kvardek landoj.

La ĉefa (ruĝa) konstruaĵo estis konstruita en 1837-1842 en klasicisma stilo fare de arkitekto V. I. Beretti. Ĝi estas grandega enfermita konstruaĵo kun korto, la longo de la fasado atingas 145,68 m. La muroj de la konstruaĵo estas ruĝe pentritaj.

La universitato enhavas:
* bibliotekon kun librokolekto de 3,5 milionojn da ekzempleroj, ekipita per scienca, eduka, referenca, metoda, perioda kaj alia literaturo en pli ol 30 lingvoj.
* zoologian muzeon kun du grandaj ekspoziciejoj kaj granda akciokolekto, kiu enhavas malsamajn grupojn de senvertebruloj kaj vertebruloj. La muzeo estis fondita en la malfrua deknaŭa jarcento. kiel oficejo de zoologio, kiu poste kreskis en grandan zoologian kolekton, unu el la plej grandaj en Ukrainio.
* botanikan ĝardenon, kun totala areo de 22,5 hektaroj, havas pli ol 10,000 speciojn, formojn kaj variojn de plantoj.
* astronomian observatorion.

## Vidu ankaŭ 
* 4868 Knushevia
* Ruĝa Konstruaĵo de la Kieva Universitato

## Referencoj 
Kategorio:Universitatoj en Ukrainio
Universitato
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1830-1839
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1834
Frâncenii Boiului

**Frâncenii Boiului** (frinceni bojuluj) (hungare: **Frinkfalva**) estas vilaĝo en Rumanio sude de Baia Mare. En 1910 ĝi havis 203 loĝantojn (rumanoj); en 1992 96 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1603. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (Szolnok-Doboka) . Administre ĝi apartenas al Boiu Mare.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Maramureș
Vasil Stefanik

255ra|dekstra
**Vasil Stefanik** ukraine **Стефаник Василь** (1871-1936) - brila majstro de mallongaj noveloj kaj rakontoj. Lernis en gimnazioj de Kolomeo kaj Drohobiĉo, poste studis medicinon en Krakova Jagelona Universitato, proksimiĝis tie kun polaj impresistoj. Plej multe verkis pri vivo kaj moroj de galiciaj kamparanoj. Liaj novel-kolektoj aperis en Ĉernivco kaj Lvivo en 1899-1905. Estinte en Ukrainio li konatiĝis kun Lesja Ukrajinka k.a. ukrainaj verkistoj.

Poste li okupiĝis pri politiko, estis ambasadoro de Aŭstra parlamento (1908-18). En 1916 revenis al literatura agado.

Liaj verkoj estis tradukitaj en la lingvojn angla, germana, pola, rusa. Lian novelon "Katrinjo" esperantigis Miĥajlo Jurkiv (Ukraina Stelo, 1913), "Malutilo" kaj "Blua libreto" - Orest Kuzjma (Literatura mondo, 1925, 3), tri aliajn - Volodimir Pacjurko (Ukraina Stelo, 1991, 6).

## Bibliografio 
Kolektoj de rakontoj:
* Синя книжечка. Образки, Чернівці, 1899 (reeldonita en 1914);
* Камінний хрест, Львiв, 1900;
* Дорога, Львiв, 1901;
* Моє слово, Львiв, 1905;
* Оповідання, СПБ, 1905; Київ, 1919;
* Вибрані твори, ДВУ, 1927;
* Твори, ДВУ, 1929, 3-є вид.
Krom tio estis kelkaj malgrandaj volumoj de la eldonejoj «Книгоспілка», ДВУ, «Рад. літ.».

Stefanik, Vasil