open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Salamon Székely

'*** [ŝalamon sEkej], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Székely Salamon*' estis hungara kemiisto. Lia origina familia nomo estis *Schönbaum* [ŝonbaŭm].

Salamon Schönbaum naskiĝis la  en Győr, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Li akiris kemian diplomon en Teknika Universitato (Vieno) en 1884. Li eklaboris en 1891 en kemia instituto en Budapeŝto. Li estis altrangigita ĉefkemiisto en 1905, en la sekva jardeko li plenumis gvidan postenon. Li okupiĝis pri produktado de laktoj kaj ĉiuspecaj laktaĵoj. Li ellaboris produktadon de laktoj por suĉinfanoj el bovaj laktoj, krome altnivelajn buterojn kaj ŝafkazeojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Gyermektej új előállítási módja* (1899) 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* dateno

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Bätterkinden (stacidomo)

**Bätterkinden** estas fervoja stacidomo en Bätterkinden, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Bätterkinden
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Emme-Valo (administra distrikto)
Lakhimpur

**Lakhimpur,**  estas urbego en norda Barato, en norda parto de subŝtato Utar-Pradeŝo, kie ĝi estas distrikta sidejo. La loknomo estis nomita pri hindua diino de fortuno Lakŝmio.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2011 Lakhimpur havis  da loĝantoj. La legopovo estis 73% en 2001. Lakhimpur atingis la internacian kvalifikon urbego en la malfruaj 1990-aj jaroj. 

## Geografio 
Lakhimpur situas sur ebenaĵo sur averaĝa alteco de 147 m. super la marnivelo. Sitapur troviĝas 45, Ŝahĝahanpur 86, Hardoj 87, Bahrajĉ 91, Barabanki 120, Pilibhit 121, subŝtata ĉefurbo Laknaŭo 124, Barejli 141, Gonda (urbo) 150, Budaun 162, Kanpur 169, Agra 284, tutlanda ĉefurbo Delhio 357, Kolkata 970, Mumbajo 1286 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
La brita erao finiĝis en 1947. Lakhimpur atingis la municipan statuson en 1968.

## Ekonomio 
Lakhimpur kun la ĉirkaŭaĵo estas plejparte agrikultura kun dominado de sukerkanoj, sed estas kultivitaj ankaŭ teoj, rizoj, juto en la ĉirkaŭaĵo.

## Lingvoj 
En Lakhimpur la oficialaj lingvoj estas la hindia kaj urdua, tamen oni parolas en :en:Awadhi language.

## Religio 
En Lakhimpur la plej ofta religio estas la hinduismo kun preskaŭ 76% kaj islamo (22%), fine sikismo 1%, krome aliaj.

## Eduko 
En Lakhimpur kelkaj altlernejoj funkcias.

## Trafiko 
Lakhimpur havas trairan fervojan linion. 6 ĉefvojoj kaj sola flankovojo kuras al la urbego. La plej proksima internacia flughaveno estas atingebla en Laknaŭo.

## Klimato 
La klimato estas varma tutjare krom la pluvsezonoj. En Lakhimpur la temperaturo varias inter 19-31 °C. En la plena jaro pluvas resume averaĝe 1018 mm, plej ofte pro la musonoj inter junio-septembro. Inter novembr-aprilo apenaŭ pluvas. Vintre (novembro-februaro) la temperaturo varias inter 30-0 °C, somere (marto-junio) estas 46-20 °C, pluvsezone (julio-oktobro 35-20 °C.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj
* nacia parko proksime kun tigroj kaj birdoj

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Utar-Pradeŝo
Sakura Miyawaki

**Sakura Miyawaki** (宮脇 咲良 *Miyawaki Sakura,* Kagoŝima, gubernio Kagoŝima, Japanio, 19-an de marto 1998) estas japana kantisto kaj aktorino. Ŝi estis membro de la japana idolgrupo HKT48 kaj de la sudkorea-japana knabina grupo Iz*One de oktobro 2018 ĝis aprilo 2021. Ŝi estas nuntempe membro de Le Sserafim, sub la firmao Source Music.

Kategorio:Japanlingvaj kantistoj
Irene Caligaris

**Irene CALIGARIS** (naskiĝis la 11-an de aprilo 1983 en Pinerolo, do nun -jaraĝa), doktoro pri Literaturo kaj Lingvaj Sciencoj ĉe la universitato de Torino, okupiĝas pri instruado de la itala al eksterlandanoj kaj muzea edukado. Membro de IEF (Itala Esperanto-Federacio) kaj de UEA (Universala Esperanto-Asocio), ŝi studis Esperanton kiel memlernanto, poste akirinte la oficialajn diplomojn de IEF. Antaŭ kelkaj jaroj, studante la fenomenojn de disfalo de la eksa Jugoslavio, ŝi alproksimiĝis al la studo de la lingva demando kiel ilo por aserti identecojn.

Kun la itallingva verko *Una lingua per tutti, una lingua di nessun paese. Una ricerca sul campo sulle identità esperantiste* ("Lingvo por ĉiuj, lingvo de neniu lando. Kampa esploro pri Esperantistaj identecoj", publikigita de la eldonejo *Aracne* en 2016, ISBN 978-88-548-8864-7) ŝi gajnis la Premion Giorgio Canuto de la universitato de Parma en 2015, por la plej bona disertaĵo pri Interlingvistiko kaj Esperantologio, kaj la Premion Ivo Lapenna de 2016, por la plej bona disertaĵo pri Esperantologio je internacia nivelo. ISBN 978-88-703-6092-9. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* prelega prezento de la libro *Una lingua..* en Torina Esperanto-Centro en junio 2016 () dokumentita en Jutubo
* unua parto de kritika recenzo pri la libro *Una lingua..* de la revuo *Literatura Foiro* en la retejo *esperantio.net* en 2017 ()
* prezento de la itala libro en la eldonejo *Aracne*
* iuj partoj de la libro por foliumi en la retejo *bitoteko.it*

Kategorio:Italaj lingvistoj
Kategorio:Italaj esperantistoj
Lars Svedberg

**Lars Runar SVEDBERG** (naskita la 23-an de januaro 1945 en Helsinko, mortinta la 6-a de decembro 2025 en la sama urbo) estis finna aktoro kaj teatra reĝisoro. Li ankaŭ estas konata kiel rakontanto kaj aŭdlibroleganto. Li estis tute dulingva (sveda kaj finna).

Svedberg komencis agi en teatro en juna aĝo, kaj li helpis en radio kaj televido de 1963 pri direktado kaj aktorado. En la jaroj 1963-1967, li agis kaj direktis kaj en Ylioppilasteatteri kaj Studentteatern, kaj li ankaŭ estis membro de Kammarteatern.

En la filmo Täältä tullaan elämä li aktoras Reino Keskitalon, patron de la ĉefpersono Jussi Keskitalo, kiun aktoris Esa Niemelä.

Svedberg diplomiĝis de la Teatra Akademio en 1966. En la jaroj 1967–1969 li aktoris en la Helsinka Urba Teatro (, ). En la jaroj 1969-1972, Svedberg laboris pri la Sveda Teatro en Turku () kiel direktoro, reĝisoro kaj aktoro. En la jaroj 1974–1996 li laboris en la Finna Nacia Teatro , ) kiel aktoro kaj en la jaroj 1989–1996 kiel la vicdirektoro de la Nacia Teatro. En la jaroj 1980–1982, li estis la artdirektoro de *Svenska Teatern* kaj en la jaroj 1996–2002, la direktoro de la *Svenska Teatern*.

Krom siaj aktoraj roloj, Svedberg laboris kiel rakontanto kaj voĉaktoro, kaj li legis pli ol cent aŭdlibrojn en la finna kaj la sveda. Svedberg reĝisoris la aŭskultan serion *Knalli ja sateenvarjo*. Lia edzino estas Aila Svedberg. Ili posedas entreprenon *Ailars Svedberg*.

Kategorio:Finnaj aktoroj
Fulvio Tomizza

**Fulvio Tomizza** (naskiĝis la 26-an de januaro 1935 en Giurizzani apud Umag/Umago en Istrio, tiam Italio, de 1947 ĝis 1954 parto de la Libera Teritorio Triesto, ekde 1954 *Juricani* en Jugoslavio resp. Kroatio; mortis la 21-an de majo 1999 en Triesto) estis itala verkisto. Li mem kiel multaj italoj el la Libera Teritorio Triesto fuĝis el Istrio en 1954 (li simple translokiĝis al Triesto en nuna Italio), kaj ili estis nur la lasta ondo de italaj fuĝintoj el Istrio kaj Dalmatio. Rezulte tiuj fuĝoj estas grava temo en liaj verkaĵoj.

## Honorigoj 
Tomizza ricevis plurajn premiojn pro sia literatura verko. Li ricevis plurajn italajn literaturajn premiojn, sed ankaŭ internaciajn premiojn. En 1965 li ricevis la *Premio Selezione Campiello* pro la romano *La Quinta Stagione*. En 1969 al li estis premiita la *Premio Viareggio* por ''L'Albero dei Sogni*. La romano *La Città di Miriam* ricevis la *Premio Fiera Letteraria* en 1972. En 1977 al Tomizza estis aljuĝita la *Premio Strega*, la plej grava itala literatura premio, pro *La Miglior Vita*. En 1979 li ricevis la Aŭstran Ŝtatan Premion por Eŭropa Literaturo pro la germana traduko de la romano.

En 1984, Tomizza ricevis titolon de honora doktoro en Literaturaj Studoj de la universitato de Triesto pro "lia alta arta nivelo kaj lia intensa rakontpotenco".

En la urbo Triesto infanĝardeno (d:Q52844784) kaj en San Dorligo della Valle apud Triesto elementa lernejo (d:Q52748385) portas lian nomon.

## En Esperanto aperis 
* "Materada", romano, tradukita al Esperanto per *Pier Giorgio Soranzo*, publikigita per la eldonejo Edistudio la 29-an de novembro 1983

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* prezento de la verkisto kaj la esperanta versio de lia romano "Materada" en noto de januaro 2018 el la retejo *bitoteko.it* ( kaj )
* itala biografio de li en la retejo *zam.it'', kun indiko ke lia verkaĵo ankaŭ tradukiĝis en Esperanton ()

Kategorio:Italaj verkistoj
Ambulakra aparato

alternative=Madrepora plato de marstelo (Asterias)|eta|Madrepora plato de marstelo (*Asterias*)
alternative=Ambulakralaj piedetoj de marstelo|eta|Ambulakralaj piedetoj de marstelo
La **ambulakra aparato** estas specialigita anatomia strukturo unika al ekinodermoj (krinoidoj, marsteloj, eĥinoj, markukumoj) derivitaj de la celomo. Temas pri kompleksa sistemo de duktoj kaj rezervujoj plenigitaj per likvaĵo, kiu partoprenas en interna transporto, kaj kiuj hidraŭlikle aktivigas karnoplenajn elstaraĵojn nomatajn ambulakrajn piedetojn, kies eksteraj partoj povas plenumi diversajn funkciojn, kiel movado, gasinterŝanĝo, nutrado, alligiteco al la substrato kaj sensperceptado. La ambulakra aparato malfermiĝas al la ekstero tra la madrepora plato (krom en krinoidoj kaj holoturioj). La likvaĵo de la ambulakra aparato similas al marakvo, krom la ĉeesto de celomocitoj, proteinoj kaj pli alta koncentriĝo de kaliojonoj. En asteroidoj, la madrepora plato estigas la petran kondukon, kiu ligas al ringoforma kanalo, kiu etendiĝas ĉirkaŭ la tuta buŝo de la besto. Polivezikoj kaj Tiedemann-korpoj povas aperi apud la ringoforma kanalo.

## Referencoj 
Kategorio:Besta anatomio
Kategorio:Ekinodermoj
Trinatria tritiofosfato

**Natria tritiofosfato** aŭ **trinatria S,S,O-tritiofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la tritiofosfata acido kaj natria hidroksido. Ĝi estas blanka aŭ flava solidaĵo, nesolvebla en akvo. Natria S,S,O-tritiofosfato posedas 3 natriatomojn, 1 fosforatomon, 3 sulfuratomojn, kaj 1 oksigenatomon. Natria S,S,O-tritiofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de insekticidoj kaj pesticidoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **S,S,O-trinatria tritiofosfato** per traktado de **monotiofosfata acido**, natria hidroksido kaj sulfuro:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **S,S,O-trinatria tritiofosfato** per traktado de **tritiofosfata acido** kaj **natria hidroksido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **S,S,O-trinatria tritiofosfato** per traktado de **tritiofosfata acido** kaj **natria bisulfido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **S,S,O-trinatria tritiofosfato** per traktado de **natria S,S,O-tritiofosfato** kaj **natria hidroksido**:

## Vidu ankaŭ 
* Tiofosfatoj

Kategorio:Tiofosfatoj
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Daniele Mistretta

**Daniele Mistretta** estas itala esperantisto. Li tradukis plurajn verkaĵojn el la itala al Esperanto, laŭ mendo de la eldonejo Edistudio. Ekzemploj estas

## Tradukoj 
* La dezerto de la tataroj, Dino Buzzati. Tradukis Daniele Mistretta, prozo tradukita / romano, eldonejo Edistudio, Pisa 1994, 172 paĝoj
* La serĉado de la perfekta lingvo en la eŭropa kulturo, Umberto Eco. Tradukis Daniele Mistretta, faklibro pri lingvistiko, eldonejo Edistudio, Pisa 1996, 317 paĝoj

## Eksteraj ligiloj 
* recenzo pri la esperanta traduko de *La Dezerto de la Tataroj* fare de Sten Johansson

Kategorio:Italaj esperantistoj
Kategorio:Italaj tradukistoj
Himno de Westarctica

La **himno de Westarctica** estas nacia himno de Travis McHenry kaj titolas "God Save the Westarctic" (Dio savu Grandduklandon Westarctica-n) metita al la melodio de *God Save the King*:

:Dio savu nian granddukon
:Donu al li forton
:Estu simpla kaj forta
:Dio gardu lian majeston
:Vestu lin per pieco
:Vidu ĉiujn
:La grandduko vivas longe!

:Dio savu la Okcidentan Arkton
:Flaŭron kaj faŭnon
:Dio savu nian landon!
:Ho Sinjoro malsupreniru al ni.
:Benu nin per justeco
:Kuŝu sur nin ĉiujn
:Via glora mano.

>

Kategorio:Himnoj
Lampenberg-Ramlinsburg (stacidomo)

**Lampenberg-Ramlinsburg** estas fervoja stacidomo en Ramlinsburg, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Ramlinsburg
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Liestal (distrikto)
Galindoj

eta|260ra|
La **galindoj** (latine *galindi, galindite,* ankaŭ *galindae*; greke Γαλίνδαι (*galindai*); prapruse *galindis*; litove *galindai*; germane *Galinder*) estis okcidenta balta tribo en la sudokcidento de la antaŭa Orienta Prusio kaj en la nordoriento de la nuntempa Pollando.

Ili parolis sudorientan dialekton de la praprusa lingvo, situis sude de la tradicia teritorio de la praprusoj kaj foje konsideratas kun la orientaj najbaraj jotvingoj loĝantoj de la antikva regiono Sudovio, foje konsideratas pli okcidentaj najbaroj. Sume la galindoj kun la pli orientaj jotvingoj kategoriiĝas baltoj proksimaj al la praprusoj, sed distingaj. Ŝajnas ke signifa parto de la galindoj jam fine de la 2-a jarcento kadre de la Migrado de nacioj aliĝis al la plumigrantaj gotoj kaj kun ili alvenis ĝis la iberia duoninsulo.

La genta nomo unue aperas meze de la dua jarcento en greka formo Γαλίνδαι (*galindai*) de la bizanca antikva akademiulo Ptolemeo - kune kun la jotvingoj aŭ sudovoj, greke nomataj Σουδινοί (*sudinoi*). La germana monaĥa pastro kaj kronikisto Peter von Dusburg uzis la latinan esprimon *Galindite* (kune kun la sudovoj, *Suduwite*) en sia *Chronica Terrae Prussiae* de 1326 kaj kronike mencias ilin ekde la jaro 1231. La Ordeno de germanaj kavaliroj venkis la galindojn nur tute fine de la 13-a jarcento, post la praprusoj, do kiam la kroniko de Peter von Dusburg verkiĝis, ili jam estis venkitaj.

## Referencoj 
Kategorio:Etnoj en Eŭropo
Kategorio:Orienta Prusio
API
Kategorio:Baltio
Kategorio:Baltaj popoloj
Kategorio:Mortintaj baltaj lingvoj
Kategorio:13-a jarcento en Litovio
István Szőcs (inventisto)

**István Szőcs** [iŝtvAn sOĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szőcs István** estas hungara kemiisto, inventisto.

István Szőcs naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Szőcs maturiĝis en kemia mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1961, poste li akiris licencon en altlernejo de Kazincbarcika en 1965, pli poste diplomon en Universitato de Panonio en 1969. Li doktoriĝis en Naciodefenda Universitato Miklós Zrínyi, krome li finis kursojn pri artfajraĵo kaj defendo kontraŭ fajro. Intertempe li laboris en uzino pri medikamentoj inter 1965-1971, poste li fondis proprajn entreprenojn, malofte li prelegis ankaŭ eksterlande. Ekde 1988 li specialiĝis pri estingoj de fajroj. Li kreis 75 patentojn. Li ricevis premiojn inter 1992-2008.

## Elektitaj patentoj 
* estingilo per nebulo konvena ilo, se homo brulas
* teknologio pri estingo de grandaj ujoj

## Elektitaj kontribuoj 
* *Környezetvédő technológiák kutatás-fejlesztése tartálytüzek oltására* (disertaĵo)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* Hungarlingva Vikipedio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Keep Talking and Nobody Explodes

***Keep Talking and Nobody Explodes*** (esperante *“Daŭre parolu, por ke neniu eksplodu” En la ludo, la ludanto devas senarmigi hazardajn bombojn kun la asistado de aliaj ludantoj kiuj legas manlibron kun la instrukciaĵo. Ĝi estis desegnita per la virtuala realeco en menso, kaj ĝi unue estis lanĉita por la *Samsung Gear VR*, la 16-an de julio 2015. Ĝi poste iĝis havebla por Microsoft Windows, MacOS, Sony PlayStation 4, Linux, Nintendo Switch kaj Xbox One.

La ludo estis lokaĵigata en Esperanto.

## La ludo 
*Keep Talking and Nobody Explodes* estas desegnita por esti ludita de almenaŭ du ludantoj, kie unu estas la *malŝaltilo* de la bombo kaj la ceteraj estas la *spertuloj*, kiuj legas la manlibron pri kiel fari ĝin. La *malŝaltilo* ne povas rigardi la instrukciojn kaj devas fidi la *spertulojn* por instrui ilin; tiel ankaŭ la *spertuloj* ne povas vidi la bombon, kaj devas fidi je la *malŝaltilo* por priskribi la bombon. La *spertuloj* kaj la *malŝaltilo* devas komuniki unu kun la alia aŭ rekte fizike aŭ interrete uzante voĉservon.

Ĉiu bombo en la ludo enhavas plurajn modulojn, kiuj estas sendependaj unu de la alia kaj povas esti malaktivigitaj en ajna ordo. La plej multaj moduloj postulas esti malaktivigitaj, la bombo estas sukcese malŝaltita kiam ĉiuj tiaj moduloj estis malaktivigitaj. Malaktivigi ĉi tiujn modulojn postulas, ke la malŝaltilo donu vidajn indikilojn al la spertuloj, kiuj tiam uzas la instrukciojn por determini kiajn agojn ri devas fari. Ekzistas ankaŭ la "daŭraj moduloj", kiuj ne povas esti malaktivigitaj, kaj bezonas periodan atenton antaŭ ol ilia retronombrado finiĝas. Ĉiu bombo ankaŭ havas retronombradon. Se la tempigilo falas al nulo, la bombo eksplodos. Bomboj ankaŭ havas maksimuman nombron da permesitaj eraroj, kiuj faras la retronombradon pli rapida. Se la maksimumaj permesitaj eraroj estas atingitaj, la bombo ankaŭ eksplodos. Aliaj malhelpoj estas la lumoj en la ĉambro, kiuj malŝaltas por mallonga momento ĉiufoje, kaj vekhorloĝo kiu malatentigas la ludanton.

## Recenzoj 
La komputilversio de *Keep Talking and Nobody Explodes* ricevis "miksitajn kaj mezajn" recenzojn dum la versioj por Nintendo Switch kaj PlayStation 4 ricevis "ĝenerale pozitivajn recenzojn", laŭ revizioretejo Metacritic. *Destructoid* donis al ĝi 9 poentojn el 10, dirante «Se vi estas laca ĉiam ludi *Cards Against Humanity* aŭ Monopolon, *Keep Talking and Nobody Explodes* certe donos al vi la perfektan solvon, supozante ke vi havas amikojn pretajn por trakti la taskon.»

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la ludo (*'''')
* Manlibro en Esperanto

Kategorio:Videoludoj aperintaj en 2015
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Linukso
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per macOS
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Nintendo Switch
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per PlayStation 4
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Kanado
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Vindozo
Insulo Manitoulin

[eta|300x300ra|la situo de la insulo Manitoulin en la [Grandaj Lagoj (Nordameriko)|Grandaj Lagoj]]
eta|Detala mapo de Insulo Manitoulin|301x301ra
**Manitoulin** estas insulo en Lago Hurono en Ontario, Kanado. La insulo estas la plej granda laga insulo en la mondo, kun areo de 2 766 kvadrataj kilometroj kaj ĝi estas la 172-a plej granda insulo en la tuta mondo. Sur la surfaco de la insulo ekzistas multaj lagoj, ene de kiuj estas insuletoj, kun kelkaj el ili havantaj lagojn ankaŭ.

La nomo de la insulo en la indiĝena lingvo signifas "insulo de spiritoj", kaj ĝi estis utiligita kiel sankta loko por la lokaj triboj. La unua eŭropa persono kiu ekloĝis sur la insulo estis jezuita pastro, kiu malfermis mision sur la insulo en 1648. La alveno de blankuloj kaŭzis eksplodon de epidemioj inter la indiĝenoj, kies imunsistemo ne estis rezistema al la eŭropaj malsanoj. La insulo restis senhoma dum preskaŭ 150 jaroj. Daŭris ĝis 1812 ke la insulo revenis kaj estis loĝita fare de la lokaj triboj, kaj en 1862 eŭropaj setlantoj ankaŭ estis permesitaj ekloĝi sur la insulo.

La populacio de la insulo (aktuale en 2016) estas 13,255. La plej granda parto de ili (61.1%) estas blankaj kaj la cetero estas indiĝenaj kanadanoj .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Manitoulin Island travel guide from Wikivoyage
* 
* Manitoulin turisma informo
* Manitoulin, eseo pri Ojibway indianoj kaj Lumbermen de Harold Nelson Ŝarĝo (1895)

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Grandaj Lagoj
Kategorio:Lagaj insuloj en Nordameriko
Tibor Tüskés

**Tibor Tüskés** [tuŝkEŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Tüskés Tibor** estis hungara instruisto, redaktoro, bibliotekisto. Lia konata filo estis Gábor Tüskés, lia nepino Anna Tüskés.
eta|

 naskiĝis la  en Szántód, li mortis la  en Pécs.

## Biografio 
 frekventis bazlernejon kaj piaristan gimnazion en Nagykanizsa, poate li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1952. Li instruis jaron en Dombóvár, poste en gimnazio en Pécs inter 1953–1973. Li ĉefredaktoro de literatura revuo inter 1959–1964, baldaŭ li estis bibliotekisto en Pécs. Li edziĝis dufoje, la unua edzino naskis 2 gefilojn. Li ricevis premiojn inter 1948-1998.

## Elektitaj kontribuoj 
A határtalan énekese (2003)
* *Irodalmi nevelés a tanórán kívül* (1969, 1970, 1977)
* *Vallomás a városról. Ill. MARTYN Ferenc.* (1970)
* *Abaliget és Orfű* (1974, 1980, 1986)
* *Versről versre. Az újabb magyar líra megközelítése* (1976, 1978)
* *Triptichon. Irodalom, művészet, hagyomány* (1986)
* *A Jelenkor indulása, 1958–1964* (1995)
* *A határtalan énekese. Írások Weöres Sándorról* 2003
* *A város és írója. További tizenkét íróportré Pécs huszadik századi irodalmi múltjából*, (2009)
* *"A csend burka vastagodik". Napló, vallomások, tárcák* (kompilaĵo, 2014)
* *Takáts Gyula és Tüskés Tibor levelezése, 1959–2008* (elektitaj leteroj, 2021)

## Memorigiloj 
* biblioteko de Szántód prenis la nomon "Tüskés Tibor" (vidu la foton!)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Jotvingoj

eta|260ra|
La **jotvingoj** (jotvinge, prapruse kaj litove *jotvingiai*, germane *Jadwinger, Jadwingen, Jotwinger*, latve *jātvingi*) estis okcidenta balta tribo en la historia teritorio Sudovio (malnovprusa *sudawa, sudowia*). Lige al tiu teritorio ili ankaŭ foje nomatis *sudovoj* (malnovprusa *sudowiai*, litove *sudūviai*, germane *Sudauer*).

La areo ĝis 1945 grandparte situis en la suda parto de Orienta Prusio, parto de la germana Regno, kaj hodiaŭ estas dividita inter Pollando, Litovio kaj Belorusio.

La jotvinga lingvo estis proksime rilata al la malnovprusa, sed ankaŭ al la litova, do la jotvingoj kun la iom pli okcidentaj galindoj konsideratas baltoj proksimaj al la praprusoj, sed distingaj. La lingvisto *Petras Būtėnas* asertas, ke ili estis plej proksimaj al la litovoj. La jotvingoj kontribuis al la formado de la frumezepoka litova ŝtato, el kiu evoluis la grandprinclando Litovio.

## Referencoj 
Kategorio:Etnoj en Eŭropo
Kategorio:Orienta Prusio
API
Kategorio:Baltio
Kategorio:Baltaj popoloj
Kategorio:Mortintaj baltaj lingvoj
Kategorio:13-a jarcento en Litovio
Anton de Kom

**Cornelis Gerhard Anton de Kom** (naskiĝis la 22-an de februaro 1898 en Paramaribo - mortis  la 24-an de aprilo 1945 en Camp Sandbostel ( Neuengamme) estis surinama kontraŭ-kolonia verkisto kaj naciisto. Dum la Dua Mondmilito li estis rezistanto en Nederlando.

## Kanono de Nederlando 
eta|*Murpentraĵo Anton de Kom*|maldekstraLa 22-an de junio 2020, la persono Anton de Kom estis aldonita al la Kanono de Nederlando, superrigardo de temoj kiujn ĉiu nederlandano devus scii pri la nederlanda historio kaj kulturo kaj scienco. En tiu kunteksto Hedy Tjin faris la murpentraĵon Anton de Kom (Anton de Komplein) en Amsterdamo.
## Verkaro 
eta|Statuo de Anton de Kom en Paramaribo|maldekstra

### Ni sklavoj de Surinamo 
Tiu verko de Anton de Kom estas la plej fama kaj havas specialan valoron ĉar ĝi rakontas la historion de Surinamo el la vidpunkto de la subpremitoj, nome la sklavoj.

* *Wij slaven van Suriname (Ni sklavoj de Surinamo),*  Eldonado por edukado estis publikigita en 2022 en la serio *Tekst in context*, fare de Henna Goudzand Nahar kaj Michiel van Kempen.
* *Strijden ga ik (Mi batalos),* 1969. Paramaribo, Fondumo por la konservado kaj stimulado de surinama arto, kulturo kaj scienco.
* *Anangsieh tories. Verhalen van de spin uit Suriname   (Rakontoj de la Surinama Araneo)*. 2022 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Surinamo, la nederlanda kolonio
* Surinamo

## Eksteraj ligiloj 
* Anton de Kom, *Strijden ga ik* (Mi batalos*)*, 1969 cifereca versio (Bibliotheek der Nederlandse Letteren BDNL)

Kategorio:Surinamanoj
Klorala hidrato

**Klorala hidrato** estas sedativo kaj hipnota same kiel kemia reakciilo kaj antaŭulo al organikaj sintezoj . La nomo klorala hidrato indikas ke ĝi estas formita de kloralo (trikloroacetaldehido) per aldono de molekulo de akvo. Ĝia kemia formulo estas C2H3Cl3O2.

maldekstre|eta
Ĝi estis malkovrita per klorumado de etanolo en 1832 fare de Justus von Liebig en Gießen. La sedativaj trajtoj unue estis publikigitaj en 1869 kaj poste pro ĝia facila sintezo ĝi havis larĝan disvastiĝon de sia uzo.

Ĝi estis plejparte trouzita kaj preskribita fine de la 19-a jarcento. Klorala hidrato estas solvebla en akvo kaj etanolo, facile formante koncentritajn solvaĵojn. Solvaĵo de klora hidrato en etanolo populare konata kiel "gota *knockout* " estis uzata por prepari " Mickey Finn ", kiel ĝi estis nomita en la pasinteco, en Usono, aŭ kiel ĝi estas nomata en Brazilo, " bonan nokton Cindrulino ", aŭ dormigilo verŝata en trinkaĵon por krimaj celoj.

Klorala hidrato ankaŭ estas uzata por prepari lumbildojn por mikroskopio en Hoyers-medio. Ĉi tiu medio estas unu el la plej vaste uzataj en la konservado de akaroj en zoologiaj kolektoj. Tamen, pro sia sedativa efiko, klorala hidrato estas strikte kontrolita en Brazilo, kio malfaciligas ĝian uzadon por ĉi tiu celo.

Klorala hidrato, kune kun kloroformo, estas kromprodukto de la klorumado de akvo por publika provizado, se organikaj restaĵoj ĉeestas, kun koncentriĝoj malofte superantaj 5 mikrogramojn je litro (µg/l).

## Referencoj 
## Literaturo 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Ueber die Zersetzung des Alkohols durch Chlor (de)

Kategorio:Organikaj kloridoj
Kategorio:Aldehidoj
Kategorio:Dormigiloj
Kategorio:Sedativoj
Preĝejo Sankta Triunuo (Sellye)

La **preĝejo Sankta Triunuo** estas sakrala historia monumento en urbo Sellye (Hungario).

## Historio 
La unua mencio pri la paroĥa preĝejo okazis en 1333. Ĉirkaŭ 1500 ankaŭ monaĥejo ekzistis. La turkoj okupis la plenan ĉirkaŭaĵon en 1532, dum la sekvaj jardekoj kaj la kirko kaj la monaĥejo malaperis, dum la loĝantoj iĝis protestantoj. La unua katolika pastro revenis nur en 1721. La loka bienulo konstruis kastelon kun kapelo en 1748 kaj franciskanoj alvenis por servi. En 1913 oni trakonstruis grenejon al kirko, sed la turo estis konstruita inter 1946-1980. La kirko ricevis paroĥan rangon en 1976. La orgeno estis kreita en nekonata jaro.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en herbejo laŭ placo. La fasado estas simetria, meze porĉo (arkitekturo) reliefas, la plej supre la malalta kvadrata turo altiĝas kun piramida turpinto. Ankaŭ la malantaŭ parto havas enirejon.

Kermeso okazas en la sekva dimanĉo post Pentekosta dimanĉo.
  
## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* datenoj

Sellyei római katolikus templom hátulról.jpg|Malantaŭa parto
Sellyei katolikus templom főbejárata.jpg|Ĉefenirejo

Sellye
Sellye
Zsuzsa Vathy

'*** [ĵuĵa vati], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Vathy Zsuzsa*' estis hungara kemiisto, verkisto, membro de Hungara Arta Akademio. Ŝia edzo estis Ervin Lázár.
eta|

 naskiĝis la  en Pápa, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1958, poste ŝi akiris kemian diplomon en Kemia Universitato de Veszprém en 1964, pli poste ŝi laboris en olea kombinato en Százhalombatta ĝis 1970. Ŝi iĝis ĵurnalisto kaj redaktoro en porinfana gazeto, samtempe ŝi verkis novelojn. Ekde 1992 ŝi estis liberprofesia verkisto. Ŝi edziniĝis kaj naskis 2 gefilojn, en 2006 ŝi vidviniĝis. Ŝi ricevis premiojn inter 1986-2015.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Erőterek* (1970)
* *Lúdtalpbetét Adonisznak* (noveloj, 1977)
* *Ki látott rétisast?* (roman, 1984)
* *Búrkifli. Novellák* (noveloj, 1997)
* *Angolpark* (noveloj, 2009)
* *Ki nevet a végén? Válogatott novellák és kisregények* (elektitaj noveloj, 2016)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Komandita societo

**Komandita Societo** estas partnereco, en kiu minimume du naturaj aŭ juraj personoj (partneroj) kuniĝas por fondi komunan firmaon por funkciigi tion. Ĝiaj partneroj estas la komanditintoj (partnero kun limigita respondeco, ekstera partnero) kaj ĝeneralaj partneroj aŭ komanditantoj (partnero kun nelimigita respondeco, interna partnero). Ĝenerala partnero povas esti eĉ Kompanio kun limigita respondeco. Komandita Societo oftas en Eŭropo, kie la ekonomiaj leĝoj originas el la germana juro. Simila societo en la anglosaksa juro estas la. t.n. Limigita partnereco, kie la limigita partnero (komanditinto) havas malpli da jura ebleco je kunparolo kaj kontrolo.

Gravas, ke komanditintoj (eksteraj partneroj) ne partoprenanas en la administrado, riskas nur sian investitan monon kaj ne respondecas pri la funkciado de la societo. La ĝeneralaj partneroj (internaj partneroj) riskas sian tutan proprieton.

## Vidu ankaŭ 
* Berenberg Bank

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Tipoj de entreprenoj
Keloido

eta|Keloido estiĝinta post abdomena operacio
**Keloido** estas haŭta, longforma benigna tumoro, rezultanta el tro abunda fibroplazio kaj kiu tre ofte formiĝas sur vunda aŭ operacia cikatro. Homoj kun malhela haŭtkoloro estas pli ofte trafitaj ol helhaŭtuloj.

Kategorio:Haŭtmalsanoj
Tetrafosfata acido

**Tetrafosfata acido** aŭ **tetrafosfato de hidrogeno** estas organika kombinaĵo rezultanta el hidrolizo de **heksanatria tetrafosfato**'. Ĝi estas blanka aŭ flava solidaĵo, solvebla en akvo. Tetrafosfata acido posedas 6 hidrogenatomojn, 4 fosforatomojn, 2 sulfuratomojn, kaj 13 oksigenatomojn. Tetrafosfata acido uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de insekticidoj kaj pesticidoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **tetrafosfata acido** per kvarobleco de la **fosfata acido**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **tetrafosfata acido** per hidrolizo de la **heksanatria tetrafosfato**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **fosfora anhidrido** per senhidratigado de la **fosfata acido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **tetrafosfata acido** per traktado de **heksaetila tetrafosfato** kaj **sulfata acido**:

## Vidu ankaŭ 
* Fosfatoj

## Referencoj 
Kategorio:Acidoj
Kategorio:Fosfatoj
Le Rocheray (stacidomo)

**Le Rocheray** estas fervoja stacidomo en Le Chenit, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Le Chenit
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Vaŭda Nordĵuraso (distrikto)
Robert Donaldson Jr.

**Robert Donaldson Jr.** (15-a de junio, 1800 - 18-a de junio, 1872) estis usona bankisto kaj subtenanto de la artoj.

## Frua vivo 
Robert Donaldson naskiĝis je la 15-a de junio 1800 en Fayetteville, Norda Karolino, la plej aĝa el ses infanoj de Sarah (naskiĝinta Henderson) Donaldson kaj Robert Donaldson Sr., skota naskita komercisto, kiu konsolidigis sian komercon ĉe la komerca centro sur Cape Fear River.

Donaldson estis orfa je la aĝo de ok kaj estis sendita, kune kun siaj pli junaj gefratoj, por vivi kun familianoj loĝantaj apude.

Lia frato James Donaldson geedziĝis kun Alethea Lenox, filino de Robert Lenox,  kaj lia fratino Joanna Donaldson geedziĝis kun Dr. Oliver Bronson, "heredanto de riĉa Konektikuta financisto, bankisto, kaj dom- aŭ ter-spekulisto."   Ĉiuj liaj fratinoj lernis en Mordecai Female Academy en Fayetteville. 

En 1818, li diplomiĝis de la Universitato de Nord-Karolino ĉe Kapela Monteto. Post sia diplomiĝo, li veturis por kvin monatoj tra la Mezatlantikaj ŝtatoj kaj en 1820, veturis al Anglio, Skotlando kaj Francio. Estante en Londono, li heredis 300 000 dolarojn (ekvivalente al nunaj 6 281 429 dolaroj) de la bieno de Samuel Donaldson, fraŭla onklo kiu posedis prosperan komisionan domon.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj negocistoj
Kategorio:Articles with hCards
Owler

**Owler** estas usona interreta kompanio kun sidejo en San Mateo, Usono. Ĝiaj homfontoj provizas novaĵ-atentigojn, kompaniajn profilojn kaj balotenketojn kaj permesas al membroj sekvi, spuri kaj esplori kompaniojn en reala tempo. La firmao estis fondita en 2011 kaj havas pli ol 3.5 milionojn da aktivaj uzantoj.

En junio 2021, Owler jesis esti akirita fare de Meltwater.

## Historio 
InfoArmy estis fondita en 2011 fare de Jim Fowler, Rajan Madhavan, kaj Tim Harsch. Fowler antaŭe fondis Jigsaw (nun nomitan Data.com), alian amaskontraktantan datumojn kiel servoplatformo, kiu estis vendita kontraŭ 175 milionoj da usonaj dolaroj al Salesforce Inc. en 2010.

InfoArmy lanĉiĝis publike en junio 2012, kaj havis 28 dungitojn en la 23-a de oktobro 2012.

InfoArmy komenciĝis laŭ amaskunlabora modelo kie dupersonaj esplorteamoj kompilus unu raporton pri ĉiu firmao. Plej multaj esploristoj estis hejmgepatroj, sendependaj kunlaboristoj, kaj internaciaj BPO-laboristoj. Aliro al la raportoj de InfoArmy kostis $ 99 por tutjara abono kaj tri trimonataj raportoj.

En januaro 2013, InfoArmy sciigis, ke ĝia komercmodelo ne estus daŭrigebla longperspektive.

La 1-an de februaro 2013, InfoArmy relanĉiĝis kiel Owler, Inc., uzante malsaman komercmodelon. Owler ofertas senpagan moveblan kaj interretan platformon por kompaniaj informoj kaj interagaj komercaj novaĵoj. Membroj povas elekti "sekvi" aron da kompanioj, kaj Owler disponigas personigitan novaĵfluon kaj ĉiutagan retpoŝtan resumon de la plej novaj novaĵoj pri tiuj kompanioj. Owler-membroj ankaŭ povas registriĝi por ricevi tujajn sciigojn kiam gravaj komercaj eventoj (kiel ekzemple financado, akiroj aŭ gvidaj ŝanĝoj) okazas. La konkurenciva inteligenteco prezentita ĉe Owler venas de du ĉefaj lokoj: ĝi estas kaj mane prizorgita de Owler-dungitoj de fontoj trans la reto, kaj amasfonta de Owler-uzantoj. Male al aliaj komercaj informoj servoj, Owler sondas siajn membrojn por taksi merkatan senton kaj aktualajn tendencojn.

La 18-an de junio 2021 Owler eniĝis en interkonsento por esti akirita fare de programarserva firmao, Meltwater, por 18.9 milionoj USD en kontantmono kaj 5.6 milionoj USD en Meltwater-akciaro.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Owler Blog
* Owler- Bloomberg
Los libros

***Los libros*** (La libroj) estis televidserio en Hispanio, elsendita per La 1 de TVE inter 1974 kaj 1977. La ideon de la serio havis la verkisto Jesús Fernández Santos,​ kiu siavice inspiriĝis en la programo *Les cent livres des hommes* (La cent libroj de la homaro) de la ORTF, publika televidĉeno de Francio.​ La serio estis sukcese laŭdita de la kritiko.​

Per unuopaj epizodoj, en ĉiu ĉapitro oni rekreis klasikaĵon de la hispana kaj universala literaturoj. Ĉiu el la ĉapitroj disponis de apartaj geaktoraro kaj teknika teamo. Tiukadre, krom la ses epizodoj filmitaj de la inspirinto de la programo,​ partoprenis en la serio kelkaj el la plej prestiĝaj tiamaj reĝisoroj kaj de kino kaj de televido, kiel Pilar Miró, Josefina Molina, Emilio Martínez Lázaro, Miguel Picazo, Antonio Giménez Rico kaj Jaime Chávarri.

## Epizodoj 
### Unua sezono 
* *La fontana de oro*, de Benito Pérez Galdós, 4a de februaro 1974
* *El licenciado Vidriera*, de Miguel de Cervantes, 11a de februaro 1974
* *Poe o la atracción del abismo*, 18a de februaro 1974
* *Cuentos* de Giovanni Boccaccio, 4a de marto 1974
* *Artículos de costumbres*, de Mariano José de Larra, 11a de marto 1974
* *El obispo leproso*, de Gabriel Miró, 18a de marto 1974
* *Cuentos de la Alhambra*, de Washington Irving, 25a de marto 1974
* *La Celestina*, de Fernando de Rojas, 2 de abril de 1974
* *Un hombre contra el sol (Moby-Dick)*, de Herman Melville, 9a de aprilo 1974
* *Martín Fierro*, de José Hernández, 16a de aprilo 1974
* *El libro de buen amor*, de Arcipreste de Hita, 23a de aprilo 1974
* *La montaña mágica*, de Thomas Mann, 7a de majo 1974
* *Fray Gerundio de Campazas*, de Padre Isla, 14a de majo 1974
* *En la vida y en la muerte (Cumbres borrascosas)*, de Emily Bronte, 21a de majo 1974
* *El mundo es como no es*, 4a de junio 1974
* *El poema del Mio Cid*, 11a de junio 1974

### Dua sezono 
* *Niebla*, de Miguel de Unamuno, 21-a de marto 1976
* *Viaje a la Alcarria*, de Camilo José Cela, 5-a de aprilo 1976
* *Milagros de Nuestra Señora*, de Gonzalo de Berceo, 19-a de aprilo 1976
* *La bien plantada*, de Eugenio d'Ors, 3-a de majo 1976
* *Platero y yo*, de Juan Ramón Jiménez, 17-a de majo 1976
* *Doña Luz*, de Juan Valera, 31-a de majo 1976
* *Una crónica de Madrid*, 14-a de junio 1976
* *El Jayón*, de Concha Espina, 28-a de junio 1976

### Tria sezono 
* *Este lado del mar (Los lusiadas)*, de Luís de Camões, 30-a de novembro 1977
* *El club de los suicidas*, de Robert Louis Stevenson, 7-a de decembro 1977
* *Eugenia Grandet*, de Honoré de Balzac, 14-a de decembro 1977
* *Ramón*, 21-a de decembro 1977
* *El retrato de Dorian Gray*, de Oscar Wilde, 28-a de decembro 1977

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* ĉiuj epizodoj en la retejo de TVE

* 

Kategorio:Hispanaj televidaj serioj
Ákos Rédey

'*** [Akoŝ rEdei], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Rédey Ákos*' estis hungara kemiisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la .

## Biografio 
 akiris kemian diplomon en Pezindustria Universitato de Veszprém en 1974. Post la diplomo li samloke ekinstruis. Li esploris en temo :en:Heterogeneous catalysis ankaŭ en Milvokio kaj Pittsburgh. Post jaroj li okupiĝis pri la mediprotekto, eĉ en 1992 li fondis katedron kaj li estis ties katedrestro ĝis 2013. Li estis vicrektoro inter 1998–2007, rektoro inter 2007-2011. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1983, li doktoriĝis (DSc) en 1995 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li akiris plian diplomon en Universitato de Bolonjo en 1996. Li ricevis premiojn inter 1992-2020. 

## El liaj ektitaj libroj 
* *Környezetállapot-értékelés* (kunaŭtoro)
* *Angol szavak és kifejezések a vegyész és környezetmérnöki gyakorlatból* (kunaŭtoro)
* *Vázlatok a "Környezetállapot-értékelés" jegyzethez* (kunaŭtoro)
* *Esettanulmány - Forgalomgyűjtő és települést elkerülő autóút szakasz előzetes- és részletes környezeti hatástanulmánya* (kunaŭtoro)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Thomas Wassberg

**Thomas WASSBERG** (naskita la 27-an de marto 1956 en Lennartsfors) estas sveda skiisto kaj kvarfoja olimpika ĉampiono.

Wassberg gajnis la eŭropan junularan ĉampionecon en 15 km skiado en la aĝo de 17 en 1974, kaj du jarojn poste gajnis arĝenton ĉe la Eŭropa Junulara Ĉampionado en 15 km kaj en la stafetado. Ĉe la Vintraj Olimpikoj de 1976 en Innsbruck, li finis sesa en la stafetado kaj 15-a en la 15 km. Li gajnis la totalan konkurson de la neoficiala Monda Pokalo de Skiado en la sezono 1976-1977, sed estis vundita en la komenco de 1978 en trafikakcidento baldaŭ antaŭ la Mondĉampionecoj en Lahtio, en kiu li estis tiel nekapabla partopreni. Ĉar la nova jardeko tagiĝis, la sukcesaj jaroj de Wassberg komenciĝis. En la Vintraj Olimpikoj de 1980 en Lake Placid, li gajnis oron en 15 kilometroj kun diferenco de centono de sekundo al Juha Mieto.

Kategorio:Skiistoj
Kategorio:Svedaj sportistoj
Kanono de Flandrio

La **Kanono de Flandrio** konsistas el sesdek kulturaj, sciencaj kaj historiaj ankropunktoj (nomataj "*fenestroj*") kiuj formas nuntempan Flandrion, uzeblaj kiel subtenon kaj en edukado kaj en la kunteksto de integriĝo de enmigrantoj kaj ankaŭ "funkcii kiel kontribuo al la kolektiva memoro, kaj al la dialogo inter ĉiuj loĝantoj" kaj fortifiki la flandran identecon. Tiu ĉi kanono estas projekto en kiu la flandra registaro kronologie kompiligis eventojn, datojn, personojn, tradiciojn, librojn, objektojn kaj artaĵojn por pli forte reliefigi la historion de Flandrio. Sendependa komisiono de spertaj fakuloj elektis 60 flandrajn "*fenestrojn*" (akropunktoj) kiuj atentas pri politiko, kulturo, arkeologio, ekonomio, sciencoj, ekologio kaj sporto kiel ekzemple:

* Tongeren, romia urbo
* Brugge (Bruĝo) kaj ĝia malaperinta haveno
* Urboj sur la mapoj de Al-Idrisi, kontaktoj kun la islama mondo
* Beginejoj
* Renardo la vulpo (*Reynaert de vos*)
* La dia ŝafido (Lam Gods) de la gefratoj Van Eyck
* *Ros Beiaard* en Dendermonde, mezepoka folklora procesio listigita de Unesko kiel ne-materia heredaĵo de la homaro
* Erasmo de Roterdamo
* Simon Stevin
* Maria Tereza de Aŭstrio
* Ŝpinilmulo (*Mule Jenny*) kaj la ekesto de maŝinoj kaj fabrikoj
* Franca civila kodo
* Konstitucio de Belgio
* Unua trajnlinio en Belgio kaj Eŭropo (8/5/1835)
* La flandra movado
* Paul Panda Farnana
* La afliktitaj gepatroj de Käthe Kolwitz
* Kristana laborista junularo
* Izerturo
* Kontraŭkoncipa pilolo
* *Le plat pays* (=la plata lando), kanto pri Flandrio de Jacques Brel.
* Eŭro kaj la eŭropa integriĝo
* *Goesting* (elp. gusting) estas tipa flandra vorto uzata por esprimi fortan internan instigon aŭ intensan deziron aŭ apetiton.

* Migrado en Flandrio

## Kritiko 
La flandra asocio de instruistoj pri historio kaj kulturstudoj (VVLG) deklaris ke la kanono "donas malveran bildon de la pasinteco de Flandrio". Post ĝia publikigo en majo 2023, la gazetaro tamen ricevis plejparte pozitivan reagojn kaj diversaj grupoj estis agrable surprizitaj pro la inkludo de elementoj de toleremo kaj diverseco.

Tamen, kritikistoj indikis - laŭ sia opinio - malekvilibrojn en la kanono kiel ekzemple ke mankas konataj historiaj figuroj, inkluzive de Patro Damiano, Paul van Ostaijen kaj la gefratoj Daens, kiuj estis protagonistoj en la romano de la flandra verkisto Louis Paul Boon.

## Literaturo 
*De Canon van Vlaanderen in 60 vensters*, 300 paĝoj, eld. Borgerhoff & Lamberigts. 

## Vidu ankaŭ 
Flandrio

Flandraj Primitivuloj

## Eksteraj ligiloj 
Oficiala retejo

## Referencoj 
Kategorio:Flandrio
Kategorio:Heredaĵo en Belgio
Géza Aczél

'*** [acEl], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Aczél Géza*' estis hungara bibliotekisto, poeto, redaktoro.

 naskiĝis la  en Ajak.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Nyíregyháza en 1965, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1971. Post la diplomo li estis bibliotekisto en la universitato ĝis 1978. Intertempe li doktoriĝis en 1975. Inter 1978–2015 li estis redaktoro, en la fina periodo ĉefredaktoro en revuo. Li ricevis stipendiojn en 1984, 1996 kaj 1998, premiojn inter 1989-2015.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Másnapos freskó* (poemoj, 1975)
* *Tamkó Sirató Károly* (monografio, 1981)
* *Termő avantgarde* (studoj, 1988)
* *A térség kritikája* (poemoj, 1994)
* *Csülökkönyv. 154 recept* (kuirlibro, 2000)
* *(vers)szakadás* (poemoj, 2008)
* *(szino)líra 2. Torzószótár. Aláaknáz–Ám* (2018)
* *(szino)líra 3. Torzószótár. Ama–Asztalterítő* (2021)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Gabriel Miró

**Gabriel MIRÓ Ferrer** (Alakanto, 28a de julio 1879 - Madrido, 27a de majo 1930) estis hispana verkisto, enkadrita plej ofte en la nomita "generacio de 1914" aŭ "novecentismo".

## Biografio 
Li studis juron, malsukcesis iĝi juĝisto kaj iĝis funkciulo en Alakanto. En 1908 li gajnis sian unuan literaturan premion. Inter aliaj omaĝis lin Ramón María del Valle-Inclán, Pío Baroja kaj Felipe Trigo. Li ekkunlaboris kiel ĵurnalisto por gazetoj kiel *Heraldo de Madrid*, *Los Lunes de El Imparcial*, ABC kaj *El Sol* de Madrido, kaj *Caras y Caretas* kaj *La Nación* de Bonaero. Ekde 1914 loĝis kaj laboris en Barcelono, unue por religia enciklopedio, kaj inter 1914 kaj 1920 li kunlaboris en la barcelona gazetaro: *Diario de Barcelona*, *La Vanguardia* kaj *La Publicidad*. Li translokiĝis al Madrido nomumita en 1920 funkciulo de ministerio kaj tie restis la dek lastajn jarojn de sia vivo. En 1927 li estis proponita por la *Real Academia Española*, sed li ne estis elektita, eble pro skandalo starigita pro sia romano *El obispo leproso* (La lepra episkopo), kiu estis konsiderata kontraŭklerika.

## Verkoj 
* La mujer de Ojeda, 1901.
* Hilván de escenas, 1903.
* Del vivir, 1904.
* La novela de mi amigo, Alicante, 1908.
* Nómada, 1908.
* La palma rota, 1909
* El hijo santo, 1909, novelo
* Amores de Antón Hernando, 1909, novelo
* Las cerezas del cementerio, 1910
* La señora, los suyos y los otros, 1912, novelo
* Del huerto provinciano, Barcelona, 1912, rakontoj
* El abuelo del rey, Barcelona, 1915.
* Dentro del cercado, Barcelona, 1916.
* Figuras de la Pasión del Señor, 1916 y 1917.
* Libro de Sigüenza, 1917.13​
* El humo dormido, Madrid, 1919.
* El ángel, el molino y el caracol del faro, Madrid, 1921.
* Nuestro padre San Daniel, Madrid, 1921.
* Niño y grande, Madrid, 1922.
* El obispo leproso, Madrid, 1926.
* Años y leguas, Madrid, 1928.

## Literaturo 
* Guardiola Ortiz, José, Biografía íntima de Gabriel Miró. Alicante: Imprenta Guardiola, 1935.
* Ramos, Vicente, El mundo de Gabriel Miró. Madrid: Gredos, 1964.
* López Landeira, Richard, Gabriel Miró: Trilogía de Sigüenza, Estudios de Hispanófila, Department of Romance Languages. University of North Carolina, 1972.
* Guillermo Laín Corona, Retrato liberal de Gabriel Miró, Sevilla, Renacimiento, 2015.
* Guillermo Laín Corona. Proyecciones de Gabriel Miró en la narrativa española de postguerra, Woodbridge, Tamesis, 2014.
* Francisco Márquez Villanueva, La esfinge mironiana y otros estudios sobre Gabriel Miró, Alicante, Instituto de Cultura "Juan Gil-Albert", 1990.

* 

Kategorio:Hispanaj verkistoj
Yverdon William Barbey (stacidomo)

**Yverdon William Barbey** estas fervoja stacidomo en Yverdon-les-Bains, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Yverdon-les-Bains
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Vaŭda Nordĵuraso (distrikto)
Aarwangen (stacidomo)

**Aarwangen** estas fervoja stacidomo en Aarwangen, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Aarwangen
* Aarwangen Schloss (stacidomo)
* Aarwangen Vorstadt (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Supra Argovio (administra distrikto)
Pál Ács

**Pál Ács** [Aĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ács Pál** estas hungara literaturhistoriisto, redaktoro, altlerneja instruisto.
eta|

 naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1973, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1979, samtempe ankaŭ ĵurnalistan diplomon. Inter 1980 kaj 1984 li estis redaktoro en revuo, poste ĝis la emeritiĝo li laboris en akademia instituto, tamen post la emeritiĝo en 2019 li laboris en alia instituto. Intertempe en 1990 li kandidatiĝis kaj laŭokaze li instruis en pluraj universitatoj. Li habilitiĝis en 2002, li doktoriĝis en 2007, en 2015 li ricevis la titolon titulara universitata instruisto. Li edziĝis en 1978, lia edzino naskis 3 gefilojn inter 1979-1985. Li ricevis stipendiojn aŭ premiojn inter 1985-2022.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Pesti Gábor Ezópusi fabulái* (tekstoprilaboro, notoj, 1980)
* *Rimay János írásai, szöveggondozás, jegyzetek, kísérő tanulmány* (tekstoprilaboro, notoj, 1992)
* *„Az idő ósága” – Történetiség és történetszemlélet a régi magyar irodalomban* (studo, 2002)
* *Átszitált idő: Tinóditól Tandoriig* (studo, 2014)
* *Reformations in Hungary in the Age of the Ottoman Conquest* (2019)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj