open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Karaikal

dekstra|eta|Loko de Karaikal sudoriente de Barato super Srilanko

**Karaikal** (*kāraikkāl* ankaŭ **Karikal** aŭ **Karaikkal**) estas grava havenurbo de la orienta marbordo de Barato kaj municipo en la distrikto Karaikal de la Unia Teritorio Pondiĉero, Barato. Oni proponis diversajn klarigojn por la vorto 'Karaikal'. La imperia gazeto *Gazetteer* donis la signifon de 'fiŝa pasejo'. Laŭ Julien Vinson la urbo estis konata kiel Karaigiri en Sanskrito. Tamen, la nomo Karaikal estas sendube kombino de du vortoj nome 'Karai' kaj 'Kal'. Ambaŭ vortoj 'Karai' kaj 'Kal' havas kelkajn signifojn, el kiuj plej akcepteblaj estas 'brikego' kaj 'kanalo' respektive. De tie oni sugestis, ke la nomo povus aludi al kanalo konstruita el brikegoj. Tamen estas neniu rsto de tio nune.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Geografio de Barato
Maheo

dekstra|eta|Loko de Maheo sudokcidente de Barato
**Mahé**, **Maheo** aŭ **Majjazhi** estas malgranda urbo (9&nbsp;km²) ĉirkaŭata ĉiuflanke de Keralo. Ĝi estas oficiale parto de la Unia Teritorio de Pondiĉero. La Kannura Distrikto ĉirkaŭas Maheon triflanke kaj la Kalkata Distrikto unuflanke. La plej proksima flughaveno estas la Kalkata Internacia Flughaveno, Karipur, je distanco de 85&nbsp;km; la Kannura Flughaveno ankoraŭ konstruata estas ĉe Mattannur je distance de 40&nbsp;km. La plej proksimaj fervoja stacio estas Maheo, kie haltas malmultaj lokaj trajnoj. Plej proksimaj trajnstacioj kie haltas longdistancaj trajnoj estas Talasero, Kannuro kaj Vatakara.

Iam franca kolonio, Maheo nune formas municipon en la Mahea distrikto de la Unia Teritorio de Pondiĉero (bazita sur la orienta marbordo).

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Pondiĉero
10679 Chankaochang

'*10679 *Chankaochang'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Chan-Kao "Rex" Chang*, esploristo ĉe la Nacia Centra Universitato (ĉine : 國立中央大學 ; *Kuo Li zhong yang da xue*) en Tajvano, kies laboro inkludas serĉon de rapide rotaciantaj asteroidoj en la enketo pri datumoj de disdono en rotacio de la *Palomar Transient Factory'' (Laborejo pri nedaŭraj fenomenoj de Palomar).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Champenoux

**Champenoux** [elparolu : Ŝompenu] estas franca komunumo en la departemento Meurthe-et-Moselle kiu troviĝas en la regiono Loreno.

## Historio 
* Gaŭla setlejo
* Okazejo de arda batalo dum la unua mondmilito (10-an de septembro 1914)

## Vidindaĵoj 
* Bronza kaj granita monumento honore al Eugène Gatelet
* Milita tombejo de francaj soldatoj de la unua mondmilito (Batalo de Grand Couronné)
* Preĝejo de Sankta Bartolomeo de la 18-a jarcento
* Regiona centrejo de INRA (publika agrikultura esplorejo)
* Superbazaro por ĝardenistoj

## Famuloj 
* Claude Dhotel, nomata C. Jérôme (1946–2000), kantisto – kreskis tie ĉe siaj geavoj

## Esperanto 
En Champenoux vivis Roland Genot (mortis la 16-an de februaro 2014), kiu estis membro de la esperanto-klubo en Nancio kaj loka Esperanto-aktivulo. Laŭ lia iniciato la komunumo oficiale nomis en en la jaro 2001 unu straton "Vojo de D-ro Zamenhof" ().

Dosiero:Champenoux, Chemin du Dr Zamenhof – plaque.JPG|Strattabulo "Vojo de D-ro Zamenhof"
Dosiero:Champenoux, Chemin du Dr Zamenhof - Marek Blahuš.JPG|Gasto Marek Blahuš antaŭ la tabulo

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Meurthe-et-Moselle

Kategorio:Komunumoj de Meurthe-et-Moselle
Vince Weninger

**Vince Weninger** [veninger], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Weninger Vince** estis hungara ekonomikisto, instruisto, membro (korespondanta en 1860) de Hungara Scienca Akademio.
eta|Vince Weninger
Vince Weninger http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/107/pc010783.html#2 naskiĝis la  1834 en Pest (urbo). Li mortis la  1879 en Budapeŝto.

## Biografio 
Vince Weninger frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, universitaton en Buda. Post lernado li ekinstruis en privata lernejo. En 1858 li instruis plu en ĵus fondita komercista akademio. En la sekva jaro li ricevis postenon en asekura firmao. En 1867 li ricevis postenon en la ministerio. Post 2 jaroj li laboris jam en Vieno same en la ministerio. Inter 1871-1874 li havis gravan postenon en MÁV. Li ricevis unuafoje premion.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Minő pénzünk lesz?* (Kian monon ni havos?), (1858)
* *Politikai, azaz felsőbb polgári és kereskedelmi számtan* (1861)
* *Az egyszerű és kettős könyvvitel* (1863)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero W kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero W kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Janamo

eta|dekstra|Maksimuma vido de la etendo de francaj kontrolo kaj influo (1741-1754); Janamo en la supra viola areo

**Janamo** aŭ **Janaono** estas urbo en la hindiaunia teritorio de Pondiĉero; ĝi situantas en la Janama distrikto. Janamo havas ĉirkaŭ 300 jarojn de historio kaj estas bone konata kiel *Franca Janamo* eĉ nune kvankam ĝi estis transpasata al Barato en 1954. Ĝi formas enklavon de 30&nbsp;km² en la distrikto de Orienta Godavari en Andra Pradeŝo. Ĝi havas loĝantaron de 32,000, plej el kiuj parolas Teluguan. Janamo estas unika mikso de franca kaj telugua kulturoj restanta en Andra Pradeŝo. Dum la epoko de franca regado, la marda merkato (*mangalavaram santa*) ĉe Janamo estis populara inter Teluguoj ne nur pro la komercado sed ankaŭ ĉar la francaj aŭtoritatoj ne malakceptis geedzigon de geinfanoj. En 1936, la loĝantaro de Janamo estis 5,220.

## Eksteraj ligiloj 
* **Kuchesar Fort** is one of the best resorts near Delhi
* **Best Places To Visit Near Delhi** 
* **Tourist Places Near Delhi** 
* Oficiala regiona retejo de Janamo 
* [Future of French India, de Russel H. Fifield (Asocia Profesoro de Politika Scienco ĉe la Universitato de Miĉigano](http://www.links.jstor.org/sici?sici=0362-8949(19500322)19%3A6%3C62%3ATFOFI%3E2.0.CO%3B2-%23)
* Pravasandhrulu in France: identity and integration de Jonnalagadda Anuradha, Francio 
* Oficiala retejo de la registaro de Pondiĉero 
* Barata Ministerio por Eksteraj Aferoj – 1956 Traktato de Cesio
* THE FRENCH AND PORTUGUESE SETTLEMENTS IN INDIA
* Turismo en Janamo

Kategorio:Geografio de Barato
Gusztáv Wenzel

**Gusztáv Wenzel** [gustAv vencel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Wenzel Gusztáv** estis hungara juristo, historiisto, profesoro, membro (korespondanta en 1846, ordinara en 1858) de Hungara Scienca Akademio. Lia nobela antaŭnomo (ekde 1879) estis *kövesdi*.
eta|Gusztáv Wenzel
Gusztáv Wenzel http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/107/pc010783.html#5 naskiĝis la  1812 en Lukau (Saksio). Li mortis la  1891 en Budapeŝto.

## Biografio 
Patro de Gusztáv Wenzel estis oficiro servanta en duono de Eŭropo, tial lia filo naskiĝis en Saksio kaj li frekventis lernejojn diversloke. Fine Gusztáv frekventis universitatojn en Vieno kaj Pest (urbo). Li iĝis jura doktoro en 1836, poste li ekinstruis precipe en Pest, iomete en Vieno. En 1866 li estis elektita rektoro, post 2 jaroj li ricevis la titolon reĝa konsilisto. Li pensiuliĝis en 1889, sed en la sama jaro li aliĝis al la supera ĉambro.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Frangepán Kristóf velencei fogsága* (1850)
* *Handbuch des österr, allg. Bergrechtes* (1855)
* *A magyar történet legrégibb idejétől 1561-ig* (1856)
* *Egyetemes európai jogtörténet* (Universala eŭropa jurhistorio), (1869/1870/1873)
* *Magyarország mezőgazdaságának története* (1887)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero W kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero W kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Annamo (Franca protektorato)

**Annamo** aŭ **Anamo** (vjetname An Nam) estis franca protektorato (de 1884 ĝis 1948) enhavanta la centran regionon de Vjetnamio. Vjetnamoj de tiu regiono estis sekve menciitaj kiel "Annamites" (annamanoj). Naciistaj verkistoj adoptis la vorton "Vietnam" fine de la 1920-aj jaroj. La ĝenerala publiko adoptis la vorton "Vietnam" dum la revolucio de aŭgusto 1945. Ekde tiam, la vorto "Annam" estis konsiderata kiel humiliga.

La regiono estis kaptita de la francoj ĉirkaŭ 1884 kaj iĝis parto de Franca Hindoĉinio en 1887. Ankaŭ du aliaj vjetnamaj regionoj, nome Koĉinĉino (*Nam Kỳ*) sude kaj Tonkino (*Bắc Kỳ*) norde, estis partoj de Franca Hindoĉinio. La regiono havis duoblan sistemon de franca kaj vjetnama administradoj. La Dinastio Ngujeno teorie regis Annamon, havante pupecan imperiestron rezideje en Hue. En 1949, la protektorato estis metita en la nove establita Ŝtato de Vjetnamio. La regiono estis dividita inter komunisma Nord-Vjetnamio kaj kontraŭkomunisma Sud-Vjetnamio laŭ terminoj de la Konferenco de Ĝenevo de 1954. Post la Vjetnama Milito la regiono integriĝis en la nova kompleta ŝtato Vjetnamio.

## Referencoj 
* Legrand de la Liraye, *Notes historiques sur la nation annamite* (Paris, 1866?)
* C. Gosselin, ''L'Empire d'Annam* (Paris, 1904)
* E. Sombsthay, *Cours de législation et d' administration annamites'' (Paris, 1898).

Kategorio:Historio de Vjetnamio
Kategorio:Franca Hindoĉinio
Franca Somalilando

**Franca Somalilando** (, laŭlit. "Franca Marbordo de Somaloj", , ) estis franca kolonio ĉe la Korno de Afriko. Ĝi estis proklamita inter 1883 kaj 1887, post la tiam regantaj sultanoj de Somaloj kaj de Afaroj subskribis variajn traktatojn kun la francoj. Tiu aranĝo daŭris ĝis 1946, kiam la areo iĝis transmara teritorio de Francio. En 1967, Franca Somalilando estis renomita Franca Teritorio de Afaroj kaj Isaoj. En 1977, ĝi iĝis la sendependa ŝtato Ĝibutio.

## Vidu ankaŭ 
* Transmaraj teritorioj (Francio)
* Franca kolonia imperio

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Somalio
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Koloniismo
Kategorio:Korno de Afriko
Kategorio:Historio de Ĝibutio
Franca Dahomeo

**Dahomeo** estis franca kolonio kaj parto de Franca Okcidenta Afriko inter 1904 kaj 1958. Post la Dua Mondmilito, pro la starigo de la Kvara Respubliko de Francio en 1947, Dahomeo iĝis parto de la Franca Unio kun pliiĝanta aŭtonomeco. La 11-an de decembro 1958, la Kvina Respubliko de Francio stariĝis kaj la Franca Unio iĝis la Franca Komunumo. La kolonio iĝis la memrega Respubliko Dahomeo ene de la Komunumo, kaj post du jaroj nome la 1-an de aŭgusto 1960 ĝi akiris kompletan sendependecon (kaj en 1975 ĝi ŝanĝis sian nomon al la nuna **Benino**).

**Reĝlando Dahomeo** estis afrika reĝlando lokita en la sud-okcidento de la nuna Benino inter la 17-a jarcento kaj la fino de la 19-a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Franca kolonia imperio
* Franca Okcidenta Afriko

## Referencoj 
## Bibliografio 
Chafer, Tony. ''The End of Empire in French West Africa: France's Successful Decolonization''. Berg (2002). ISBN 1-85973-557-6

Kategorio:Historio de Benino
Kategorio:Franca Okcidenta Afriko
Ede Wertheimer

**Ede Wertheimer** [vertejmer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Wertheimer Ede,** en Germanio konata **Eduard von Wertheimer** estis hungara historiisto, ĵurnalisto, profesoro, membro (korespondanta en 1900, ordinara en 1926) de Hungara Scienca Akademio. Lia nobela antaŭnomo (ekde 1906) estis *monori*.

Ede Wertheimer http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/w/w30524.htm naskiĝis la  1848 en Pest (urbo). Li mortis la  1930 en Berlino.

## Biografio 
Ede Wertheimer frekventis universitatojn en sia naskiĝurbo, Vieno kaj Berlino, poste li plulernis en instituto en Vieno. En 1876 li profesoriĝis en Universitato Kolozsvár, sed li instruis ankaŭ en aliaj juraj akademioj. En 1914 li pensiuliĝis, poste li translokiĝis laŭvice al Vieno kaj Berlino. Li okupiĝis precipe pri la Habsburga Imperio.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A tervezett négyes szövetség Ausztria-, Orosz-, Francia- és Spanyolország közt, 1787–1790* (La planita kvaropa alianco inter Aŭstrio, Rusio, Francio, Hispanio), (1880)
* *Die Revolutionierung Tirols im Jahre 1813 I–II* (1904)
* *Békekongresszusok és békeszerződések a XIX. és XX. században* (1918)
* *Bismarck im politischen Kampf* (1930)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla en la 2-a punkto)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Rolland

**Rolland** estas la familia nomo de jenaj personoj:

* Gabi Rolland (* 1963), germana politikistino (SPD)
* Jean-Christophe Rolland (* 1968), franca remisto 
* Marion Rolland (* 1982), franca skiistino 
* Michel Rolland (* 1947), franca enologo
* Patrick Rolland (* 1969), kanada-franca glacihokeisto
* Paul Rolland (1911–1978), usona braĉisto kaj muzikpedagogo de hungara deveno
* Pierre Rolland (* 1986), franca aŭtopiloto
* Romain Rolland (1866–1944), franca verkisto kaj pacifisto
* Walter Rolland (* 1928), germana juristo

**Rolland** estas la individua nomo de jenaj personoj:

* Rolland McMaster (1914–2007), usona sindikatisto
* Rolland-Georges Gingras (1899–1964), kanada orgenisto

**Rolland** estas la nomo de jenaj lokoj:

* La Bâtie-Rolland, franca komunumo en la sudo de la departemento Drôme
* Romain-Rolland-Gymnasium Dresden, lernejo en Dresdeno/Germanio

** vidu ankaŭ:**

* Roland, apartigilo
San Miguelito (Panamo)

eta|770ra|centre|

**San Miguelito** [sanmigelIto] (sankta Mikeleto) estas grandurbo kaj distrikto en Panamo, en provinco Panamo. La urbo mem estas administra centro de la distrikto, krome ĝi apartenas al urbaro de la proksima Panamurbo.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo:  (distrikto)
* Loĝantaro:  (en 2010, plena)
* Supermara alteco: 
* Horzono: UTC-5h

## Historio 
Origino de Sankta Mikeleto devenis el la sama tempo kiel la naskiĝo de la Respubliko Panamo en 1903. En la ĉefurbo (Panamurbo) estis manko de loĝejoj, se estis, ili havis altajn rentojn. Oni serĉis pli konvenajn loĝlokojn en la provinco. Precipe en 1925 multe da laboristoj migris al la nuntempa Sankta Mikeleto. La urbeto San Mikeleto estis establita en 1960, tiam oni elektis la unuan urbestron. Post 4 jaroj oni fondis hospitalon por plibonigi decajn pretendojn de la loĝantoj. Ekde 1963 ankaŭ la eklezio ekagis.

## Klimato 
Sankta Mikeleto havas humidan tropikan klimaton. La tutjara precipitaĵo estas preskaŭ 2000 mm. Oni mezuras averaĝan temperaturon 27 °C, kiu varias inter 21-35 °C.

## Fontoj 
* Hispana Vikipedio helpe de Guglo
* http://www.citypopulation.de/Panama.html

Kategorio:Urboj de Panamo
Rouvray

**Rouvray** estas franca komunumo en la departemento Côte-d'Or, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
La komunumo enhavas la vilaĝon *Rouvray* kaj la vilaĝeton *Le Foulon*.

## Historio
Tie en 1961 la unua restoracio Courtepaille malfermis.

## Vidindaĵoj
La trinkejo havas fasadon de stilo secesio. Oni vidas ankaŭ sur la vitro la telefonan numeron *15* sed la trinkejo ne plu funkcias.

File:Rouvray_-_Café_du_Soleil.JPG|Trinkejo *du soleil*
File:Rouvray_-_Chateau_d'eau.JPG|Akvoturo
File:Rouvray_-_Eglise_Saint-Didier.JPG|Preĝejo *Saint-Didier*
File:Rouvray_-_Place_de_l'église.JPG|Blazono placo ''de l'église''

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Salomėja Zaksaitė

**Salomėja Zaksaitė** (25-a de julio 1985 en Kaŭno) estis litova majstrino inter junularo de ŝakludo (WIM), juristo.

## Kariero 
En 2003 ŝi iĝis majstrino inter junularo (WIM).

Gintautas Petraitis (* 1944), ICCGM, Vaidas Sakalauskas (* 1971), IM, estis unu el ŝiaj trejnistoj.

Gimnazio Kaŭna Teknologia Universitato (1998-2003). Magister Juris, Universitato Vilno (2008), Doktoro (Ĵuro, 2012).

## Eksteraj ligiloj 
* Salomėja Zaksaitė: Ŝiaj ludoj (chessgames.com)

Kategorio:Litovaj ŝakistoj
Kategorio:Litovaj juristoj
Kategorio:Litovaj sportistoj
Reinhold Messner

eta|Reinhold Messner en 2012

**Reinhold Andreas MESSNER** (naskiĝis la 4-an de januaro 1944 en Brixen-Bressanone, Italio) estas montgrimpisto, esploristo kaj verkisto el Sudtirolo (Italio). Interalie li estas la unua homo, kiu grimpis la 14 montoj pli altaj ol 8000 m, sen enboteligita oksigeno.

En 1970 Messner partoprenis al germana ekspedicio kiu intencis grimpi la 8125 metrojn altan Nanga Parbat (Pakistano). Kune kun lia frato Günther li sukcesis atingi la pinton laŭ la flanko *"Rupal"*, kiu kun 4500 metroj estas la plej granda monda vertikala muro. En malfeliĉa kaj danĝera descendo sur la alia flanko de la monto (*"Diamir"*) lia frato mortis sub glaĉer-lavango. Tiu incidento kiu ŝokis la montgrimpistan mondon.

En 1978, Messner kaj la aŭstra Peter Habeler estis la unuaj, kiuj grimpis Evereston sen enboteligita oksigeno. En 1980 Messner ripetis sole la supreniron, iĝante la unua homo kiu atingis tiun celon.

1989/1990 li transiris piede Antarkton sen ekstera helpo. Elstaras ankaŭ lia rolo kiel verkisto kaj preleganto . Inter 1999 kaj 2004 li estis membro de la Eŭropa Parlamento por la Itala Federacio de la Verduloj. Nuntempe li estas tre okupata en diversaj entreprenoj rilataj al montgrimpado. Interalie li kondukas la kvar muzeojn de *Messner Mountain Museum* (Messner Monta Muzeo).

## Grimpadoj de Messner de la montoj pli altaj ol 8000 m post 1970 
Reinhold Messner estis la unua homo kiu grimpis sur ĉiuj pintoj super 8000 m sen enboteligita oksigeno. Ek de 1970 li faris la sekvajn grimpadojn sur pintoj super 8000 m:
eta|500ra|Pozicio de la pintoj super 8000 m

Messner
Messner
Messner
Kategorio:Naskiĝintoj en 1944
Deutsche Bank

**Deutsche Bank AG** estas laŭ bilancosumo kaj dungitonombro la plej granda banko de Germanujo (Germanio). La entrepreno kun sidejo en Frankfurto ĉe Majno aktivas kiel universala banko kaj tenas gravajn filiojn en Londono, Novjorko, Singapuro kaj Sidnejo. Per merkatokvoto en 2008 de proksimume 21 elcentoj ĝi validas kiel plej granda devizonegocisto de la mondo.
Pezocentro de la banko estas la investobankado per la eldono de akcioj, obligacioj kaj certifikaĵoj. La investosocieto *DWS Investments*, 100-elcenta filio de Deutsche Bank, tenis en 1999 merkatoporcion de pli ol 20 elcentoj en Germanujo.
Je la privatklienta negoco en Germanujo ĝia merkatoporcio troviĝis en la jaro 2010 inkluzive *Deutsche Postbank* je proksimume 15 elcentoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Retpaĝaro de Deutsche Bank
* Historia societo de Deutsche Bank 
* Kritikaj akciuloj 

Kategorio:Bankoj en Germanio
Kategorio:Ekonomio de Frankfurto ĉe Majno
Kategorio:Aperis en 1870
Kategorio:Konstruaĵoj en Frankfurto ĉe Majno
10682 Kutryk

'*10682 *Kutryk''''' estas tre malgranda sed neordinare hela asteroido de la asteroida zono, proksima de la orbita resonanco kaj 3:5 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la kanadan mekanikan inĝenieron Joshua Kutryk, kiu laboris en flugaj testoj kaj pilota instruado. Li estis selektita kiel kosmonaŭto far'de la Kanada Kosma Agentejo en 2017.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Heinrich Arnold Huyssen

**Heinrich Arnold Huyssen** (naskiĝinta la 4-an de julio 1779 en Essen; mortinta la 6-an de oktobro 1870 samurbe) estis germana industriisto, kunfondinto de la ŝtaluzino *Gutehoffnungshütte* en Oberhausen kaj estro de la urbo Essen.

Huyssen devenis de familio indiĝena en Essen. Kune kun  Franz kaj Gerhard Haniel kaj Gottlob Jacobi  li fondis en 1808 la ferfandan firmaon, kiu pli malfrue nomiĝos Gutehoffnungshütte (GHH). Huyssen estis krom tio ankaŭ estrarano de la Karbominejo Unuiĝinta Sälzer kaj Neuack.

Ekde la 13-a de decembro 1813 Huyssen estis ĉefurbestro de Essen kiel postanto de la lasta urbestro el la napoleona, Anton Carl Ludwig von Tabouillot. Post kvereloj inter li kaj la prusa registaro li demetis sian oficon je la 19-a de majo 1818.

Huyssen konstruigis per sia propra kosto orfejon, kiun li daŭre subtenis finance. La 25-an de decembro 1852 li donacis al la protestanta paroĥo terenon kaj monon por la konstruo de la unua protestanta malsanulejo de Essen. En 1853 komenciĝis la konstruado ĉe la nuna Huyssen-Aleo apud la iama pordego al Kettwig, kaj en 1854 malfermiĝis la malsanulejo kun la nomo Krankenhaus mit dem Namen Huyssens-Stift. Kiel fondinto de la malsanulejo Huyssen fariĝis dumvive voĉdonrajta honormembro de la kuratoraro.

Huyssen restis fraŭlo kaj mortis en la aĝo de 91 jaroj en sia vilao en la kvartalo *Altenessen* de Essen. Li estis entombigata sur la protestanta tombejo en Sterkrade ĉe la Steinbrink-Strato. Laŭ li nomiĝas la Heinrich-Strato kaj la Huyssen-Aleo en Essen.

## Literaturo 
* *essener strassen – Stadtgeschichte im Spiegel der Straßennamen*; Verlag Richard Bracht, Essen 1979
* *Essener Persönlichkeiten: biographische Aufsätze zur Essener Verwaltungs- und Kulturgeschichte*; Schmidt-Verlag, Neustadt/Aisch 1986
* Johannes Bähr, Ralf Banken, Thomas Flemming: *Die MAN. Eine deutsche Industriegeschichte*; Munkeno 2008; ISBN 978-3-406-57762-8

Kategorio:Urbestroj de Essen
Kategorio:Germanaj entreprenistoj
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Mecenatoj de Essen
Kategorio:Viroj
10703 Saint-Jacques

'*10703 *Saint-Jacques''''' estas malgranda, hela asteroido de la asteroida zono, en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la belga astronomo Henri Debehogne la  elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la kanadan kosmonaŭton kaj kuraciston David Saint-Jacques, kiu studis ĉe la Politekniko de Montrealo, la Universitato de Kembriĝo kaj la Universitato Laval. Li laboris kiel medicina doktoro en Arkto, helpis disvolvi  kaj interferometriajn sistemojn, kaj estas altnivela piloto kaj subakvisto. Saint-Jacques partoprenis al la Ekspedicioj 58 kaj 59 en la Internacia Kosmostacio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
10704 Sidey

'*10704 *Sidey''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

Ĝi estas en orbita resonanco 12:5 kun Jupitero do proksimume en resonanco 1:5 kun la Tero.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la kanadan kosmonaŭtinon Jennifer (Jenni) Anne MacKinnon Sidey-Gibbons, kiu studis ĉe la Universitato McGill kaj ricevis sian Ph. D. de la Universitato de Kembriĝo, kie ŝi daùris kiel helpanta profesorino kaj lektorino pri inĝenierarto. Ŝia esploro temas pri la brulo kaj la kompleksaj implicitaj procezoj. En 2017, ŝi estis selektita kiel kosmonaŭtino de la Kanada Kosma Agentejo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Folkwang-Muzeo

eta|Fronta vidaĵo de la Folkwang-Muzeo kun la nova domo. Fotita dum la inaŭgura semajnfino januaron de 2010.
**Folkwang-Muzeo** aŭ **Muzeo Folkwang** estas arto-muzeo en Essen. Ĝin malfermis en 1902 artomecenato Karl Ernst Osthaus en Hagen, kaj ĝi tenis longan tempon pioniran rolon sur la kampo de modernisma arto. Post la morto de Osthaus en 1921 lia kolekto estis vendita al Essen, kiel sin fondis la Folkwang-Muzea Asocio kun la celo akiri ĝin. Ekde tiam la muzeo estas tie daŭrigata. La kolekto entenas verkojn de la impresismo, de la esprimismo, de la surrealismo kaj aliaj stiloj de modernisma arto. Krom tio Muzeo Folkwang posedas objektojn de la metiarto, grafikan kaj fotografian kolektojn. Dum la epoko de la naziismo la muzeo perdis je la „*Aktion Entartete Kunst*“ (agado degenerita arto) 1400 verkojn, inter ili gravaj eroj de la kolekto. Post la milito oni povis anstataŭi ĉi tiujn perdojn plejparte per revendo aŭ novakiraĵoj. En 2006 la Alfried Krupp von Bohlen und Halbach-Stiftung - fondaĵo, kiu mastrumas la familian posedaĵon kaj heredaĵon de la iamaj posedantoj de Krupp - sciigis, ke ĝi financos la novkonstruon de Muzeo Folkwang. Post dujaraj konstrulaboroj oni inaŭguris la novkonstruaĵon kadre de la kulturĉefurbeco de la Ruhr-Regiono la 28-an de januaro.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la muzeo

Kategorio:Muzeoj en Essen
Kategorio:Suda Kvartalo de Essen
10731 Dollyparton

'*10731 *Dollyparton'''* estas malgranda, tre hela asteroido de la asteroida zono, en orbita resonanco 7:2 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Dolly Rebecca Parton, usona kantistino, entreprenistino kaj filantropino. Ŝi komponis milojn da kantoj inklude la famegajn *“ Jolene ”, “ I Will Always Love You ”* kaj *“ 9 to 5 ”.'' Ŝi estas konata pro sia donacemaj laboroj, inklude helpojn por viktimoj de , senpagajn librojn por subteni la legoscion de junaj infanoj, kaj kontribuojn al la esplorado pri la KOVIM-19.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Osram-Domo

eta|300px|Osram-Domo en 2011
La **Osram-Domo** estas komercodomo konstruita en 1928/1929 en la Suda Kvartalo de Essen, kiu ekde 1987 substaras monumentprotektadon. Ĝi estis konstruata laŭ planoj de la arĥitekto Ernst Knoblauch el Essen.

## Komenciĝo kiel RoBa-Domo 
De la fino de 1927 ĝis fine de 1928 la das grandkomerca mebloentrepreno *Rosendahl kaj Bachrach* (mallonge: RoBa) kaj ĝia arĥitekto Ernst Knoblauch intertraktis kun la urba admininstrado pri la aĉeto de terpeco 1.100 kvadratajn metrojn granda. Someron de la jaro 1929 la sesetaĝa domo en la stilo de la nova objektivismo ĉe stratangulo Krupp-Strato / Friedrich-Stato fariĝis preta.

En la teretaĝo, kiu de ekstere distingiĝas per sia tegaĵo el permanelaborita ŝtono kaj esprimismaj fenestrokradoj de la supraj etaĝoj, troviĝis akceptohalo kaj oficejoj. En la spaco de la supraj etaĝoj mallarĝaj kornicoj separas la fasadojn en horizontalajn bendojn, la parapeto-bendojn kun hela stukaĵo kaj la fenestrobendojn (inter la fenestraj malfermaĵoj) kun brika masonaĵo. Escepte la sesan etaĝon, en kiu troviĝis remburejo, la supraj etaĝoj servis kiel ekspoziciaj kaj vendaj spacoj. Esenca elemento de la arĥitekturo estas la turo de la ŝtuparejo, kies hele stukitan fasadon grafike akcentas mallarĝaj kornicoj kaj lezenoj.

## Uzohistorio 
Ĝis la Dua Mondmilito la domo plurfoje interŝanĝis siajn posedantojn, kiuj ĝin plurfoje alikonstruis. La ankoraŭ nun kutima nomo Osram-Domo devenas de okulfrapa lumreklamo de la lumilproduktanto sur la ŝtupareja turo de la domo, instalita tie ekde 1931. La konzerno el Berlino luis ekde 1930 plurajn etaĝojn de la domo.

Proksimume 1935 tie ĉi loĝis interalie la ĉefkonstruestraro por la konstruo de la regna aŭtovojo de Kolonjo al Hanovro. Dum la milito la domo estis bombodifektata. Post tio la reŝtupita supra etaĝo ricevis je la rekonstruado komence de la 1950-aj jaroj angulajn fenestrojn anstataŭ la origine rondaj.

Unuaj uzantoj post la militofino estis la sindikatoj en la brita okupozono . Post 1950 la ĵus fondiĝinta sindikato pri komerco, bankoj kaj asekuroj havis ĉi tie sian ĉefan direktejon. Lasta posedanto estis *Deutsche Bahn* ĝis la jaro 2007.

## Aliuzado kiel hotelo 
Fine de 2007 la entrepreno *Westfälische Grundbesitz und Finanzverwaltung* aĉetis la domon, kiu ekde 2005 estis neloĝata. Septembron de 2010 la hotelfiliaro *acom Hotels* el Ludwigsburg subskribis lukontrakton trans 25 jaroj. *Westfälische Grundbesitz und Finanzverwaltung* konstruigas la domon por proksimume 7,5 milionoj da eŭroj al hotelo kun 144 ĉambroj sur areo da proksimume 7.300 kvadrataj metroj.

Aŭguston de 2011 la urbo donis la konstrupermeson. La malfermado de la hotelo estis planita por jarfino de 2012, tamen la konstrulaboroj paŭzas ekde junio de 2012.

## Literaturo 
* Paul Joseph Cremers: *Ernst Knoblauch.* (= *Neue Werkkunst.*) F. E. Hübsch, Berlino / Lepsiko / Vieno 1929.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Osram-Domo en la monumentolisto de la urbo Essen
Kategorio:Konstruaĵoj en Essen
Kategorio:Domoj en Germanio
Kategorio:Suda Kvartalo de Essen
Burgo Lindelbrunn

eta|300px|burgo Lindelbrunn
eta|ekstera muro de la ĉefa konstruaĵo
La **burgo Lindelbrunn** (ankaŭ nomata **Lindelbol**, **Lindelbronn** aŭ **Lindelborn** ) estas ruino de mezepoka rokburgo proksime al Vorderweidenthal en la distrikto Südliche Weinstraße, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Oni supozas, ke la nomo venis de tilio (germane: „Linde“), kiu staris apud la burgputo (puto: germane „brunn“), do „Lindelbrunn“ signifas „tilia puto“.

## Literaturo 
* Magnus Backes, Heinz Straeter: *Staatliche Burgen, Schlösser und Altertümer in Rheinland-Pfalz*. Schnell & Steiner, Regensburg 2003, ISBN 3-7954-1566-7.
* Marco Bollheimer: Felsenburgen im Burgenparadies Wasgau–Nordvogesen. 3. Auflage. Selbstverlag, Karlsruhe 2011, ISBN 978-3-9814506-0-6, S. 78 f.
* Viktor Carl: *Pfälzer Sagen und Legenden*. Ardwig Henning, Edenkoben 2000, ISBN 3-9804668-3-3.
* Arndt Hartung, Walter Hartung: *Pfälzer Burgenbrevier: Aufbaustudien*. 6. Auflage. Pfälzische Verlagsanstalt, Ludwigshafen 1985, ISBN 3-9801043-0-3.
* Walter Herrmann: *Auf rotem Fels. Ein Führer zu den schönsten Burgen der Pfalz und des elsässischen Wasgau*. DRW-Verlag, Leinfelden-Echterdingen 2004, ISBN 3-7650-8286-4, S.&nbsp;120-121.
* Jürgen Keddigkeit (Hrsg.), Ulrich Burkhart, Rolf Übel: *Pfälzisches Burgenlexikon, Band&nbsp;3: I-N*. Institut für pfälzische Geschichte und Volkskunde, Kaiserslautern 2005, S.&nbsp;430-448.
* Elena Rey: *Burgenführer Pfalz*. Superior, Kaiserslautern 2003, ISBN 3-936216-15-0.
* Meinrad Schaab: *Die Ministerialität der Kirchen, des Pfalzgrafen, des Reiches und des Adels am unteren Neckar und im Kraichgau –&nbsp;Hans Jänichen zum 65.&nbsp;Geburtstag*. In: Friedrich Ludwig Wagner (Hrsg.): *Ministerialität im Pfälzer Raum –&nbsp;Referate und Aussprachen der Arbeitstagung vom 12.&nbsp;bis 14.&nbsp;Oktober 1972 in Kaiserslautern*. Speyer 1975, S.&nbsp;13–114. (dort die Vermutung, dass die repräsentativen Bauteile wie der Palas und die freistehende Kapelle in den 1190er Jahren unter Markward von Annweiler als Besitzer entstanden sein könnten, etwa parallel zum Kapellenturm auf dem Trifels).
* Alexander Schöppner: *Sagenbuch der bayerischen Lande*. 1852. In: Henri Frank: *Pfälzische Sagen*. Speyer 1990, ISBN 3-921797-26-8, S.&nbsp;82.
* Günter Stein: *Burgen und Schlösser in der Pfalz*. Weidlich, Frankfurt/Main 1976, ISBN 3-8035-8356-X.
* Alexander Thon (Hrsg.): *… wie eine gebannte, unnahbare Zauberburg –&nbsp;Burgen in der Südpfalz*. 2. Auflage. Schnell + Steiner, Regensburg, 2005, ISBN 3-7954-1570-5, S.&nbsp;90-95.

## Eksteraj ligiloj 
* Panorama von der Burg-Ruine Lindlbrunn, panofotos.de
* Bilder von Burg Lindelbrunn , auf burgenparadies.de

## Referencoj 

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Vic-sous-Thil

**Vic-sous-Thil** estas franca komunumo en la departemento Côte-d'Or, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
La monteto de Thil estas vidinto de la kalka tavolo.

## Historio
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Diane de Poitiers

[eta|Diane de Poitiers, anonimulo, antaŭ 1525, nigra ŝtono kaj sangvino, 258 x , [Parizo, Nacia Biblioteko de Francio]]
**Diane de Poitiers** (naskiĝis , mortis  en Anet, Eure-et-Loir), grafino de Saint-Vallier, Drôme, dukino de Valentinois, baronino de Sérignan kaj damo de Travaillan, estis dum pli ol dudek jaroj la favoritino de Henriko la 2-a, Reĝo de Francio.

Dotita de akuta senso pri povo kaj siaj financaj interesoj, ŝi grande influis la reĝon, kiu sincere amis ŝin, kvankam ŝi estis dudek jarojn pli aĝa ol li. Sub lia regno (1547-1559), ŝi profitis el granda nombro da donacoj kaj honoroj.

## Kulturo 
### Kino 
* Lana Turner, en *Diane de Poitiers* (1956), de David Miller; tipe holivuda filmo kun Roger Moore en la rolo de Henriko la 2-a.
* Annie Ducaux, en *La Princesse de Clèves* (1961) de Jean Delannoy.
* Anna Walton, en Reign (2013), de Laurie McCarthy.
 
### Muziko 
* *Diane de Poitiers* estas la titolo de kanzono de Thomas Fersen. Tute ne parolante pri la dukino, la kanzono humure komparas la aspekton de diboĉanta juna virino kun tiu de Diane de Poitiers.

### Botaniko 
La rozo Diane de Poitiers (obteninto Vibert)

## Bibliografio 
* *Lettres inédites de Diane de Poitiers*, publikigitaj de G. Guiffrey, Parizo, 1866
* Ivan Cloulas, *Diane de Poitiers*, Fayard , Parizo, februaro 1997, 500 p., ISBN 2-213-59813-4
* F. Bardon, *Diane de Poitiers et le mythe de Diane*, Parizo, 1963

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Henriko la 2-a (Francio)

eta|centra|300px|François Clouet: "damo en banado", 1571, supozata portreto de Diane de Poitiers

Kategorio:Francaj nobeloj
Lázár Bálint

**Lázár BÁLINT** [bAlint] hungara/rumania hungara skulptisto. Li naskiĝis en Gyimesbükk la 24-an de januaro 1888 en Bukareŝto en marto 1939.

## Kariero
Lázár Bálint de 1901 estis konstrua lernanto por kvar jaroj en Marosvásárhely ĉe konstruaĵdekoraciisto Gergely Barabás. Poste en Budapeŝto kiel eksterordinara studento li frekventis duonjaran kurson pri industriarto kaj unu jaron en arta altlernejo. Dum la unua mondmilito li servis kiel simpla soldato. Li kreis skulptaĵon pri imperiestro Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio), kiun oni inaŭguris la 6-an de junio 1915. Post la milito li kreis pli malgrandajn skulptaĵojn. Pli poste li loksidiĝis en Bukareŝto, kie li laboris ĉe la konstruadoj. En aŭtuno 1938 okaze de mondekspozicio de Novjorko la ŝtonpuntaro de rumana pavilono estis kreita de Lázár Bálint. Bedaŭrinde nuntempe ne estas konataj liaj skulptaĵoj.

## Fonto
* Gazeto Hargita Népe, 19-a de februaro 2014.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Viena Grupo

La **Viena Grupo** (germane: *Wiener Gruppe*) estis informa cirklo de eksperimentemaj aŭstraj verkistoj en Vieno inter 1954 kaj 1965 ĉirkaŭ Friedrich Achleitner, H. C. Artmann, Konrad Bayer, Gerhard Rühm kaj Oswald Wiener. La amikaro ricevis sian nomon nur en la 1967-a jaro per de Rühm eldonita antologio sub la titolo *Die Wiener Gruppe*.

## Ideoj 
Heredinta la en 1947 fonditan artistan unuiĝon *art club* ĉirkaŭ la poeto kaj pentristo Albert Paris Gütersloh, la Viena Grupo proponis sur la bazo de opozicio kontraŭ konservativismo kaj provinceco en la kultura vivo de Aŭstrio post la fino de la Dua mondmilito novan, provokan literaturkoncepton. Ĝi detruu per avangardisma metodika enmiksado ĉiujn formojn de kulturaj tradicioj. La verkoj parte individue parte ope faritaj montris influon de dadaismo kaj surrealismo. Koncerne artan teorion la Viena Grupo adoptis ideojn de la lingvokritiko de Ludwig Wittgenstein, de kibernetiko kaj de profunda psikologio.

## Formoj de publika sinprezento 
Esprimiloj preferitaj estis konkretaj poeziaĵoj (akustikaj kaj videblaj), tekstmuntadoj, dialektpoemoj kaj kantoj. En la kadro de teatrado inter enkalkulita provoketo kaj ega troigo oni aranĝis furorajn spektaklojn ("macabre feste", "poetische demonstrationen"). Tiaĵoj preparis la postan agadon de *Wiener Aktionismus*.

En junio 1957 la grupo prezentis sin unuafoje per voĉlegado monstra ("monsterlesung"). La du literaturkabaredoj ("literarische cabarets") en 1958 kaj 1959 markis la kulminon de la kuna agado. La memmortigo de Konrad Bayer en 1964 finfine malfondis la grupon.

En malpli familiara rilato kun la grupo estis ankaŭ Ernst Jandl kaj  Friederike Mayröcker.

## Literaturo 
* Gerhard Rühm (Hrsg.): *Die Wiener Gruppe, Achleitner, Artmann, Bayer, Rühm, Wiener.* Rowohlt, Reinbek 1985, ISBN 978-3-498-07300-8.
* Peter Weibel (Hrsg.): *die wiener gruppe. a moment of modernity 1954-1960 / the visual works and actions.* Springer, Wien & New York 1997. In: Ausstellungskatalog Biennale di Venezia, 1997.
* Michael Backes: *Experimentelle Semiotik in Literaturavantgarden. Über die Wiener Gruppe mit Bezug auf die Konkrete Poesie.* Wilhelm Fink Verlag, München 2001, ISBN 3-7705-3450-6.
* Thomas Eder, Juliane Vogel: *„verschiedene sätze treten auf“. Die Wiener Gruppe in Aktion.* Zsolnay, Wien 2008, ISBN 978-3-552-05444-8, Profile. Magazin des Österreichischen Literaturarchivs der Österreichischen Nationalbibliothek, Bd. 15.
* Gerhard Fuchs: *Avantgardismus in den fünfziger Jahren: die Wiener Gruppe*: In: Hubert Lengauer (Hrsg.): *„Abgelegte Zeit“? Österreichische Literatur der fünfziger Jahre.* Wien 1992.
* Klaus Kastberger: Wien 50/60. Eine Art einzige österreichische Avantgarde (2009). Online auf academia.edu

## Eksteraj ligiloj 
Pri la grupo en muzikleksikono.

Kategorio:Literaturo
Kategorio:Aŭstrio
Kategorio:Verkistaj organizaĵoj
Samuel Josef Agnon

eta|Agnon aperis sur monbileto de 50 NIS en la jaroj 1985-2014
**Samuel Josef AGNON**, ankaŭ kiel **Shmuel Yosef Agnon** kies vera nomo estas *Jozef Ŝmuel Czaczkes* (naskiĝis la 17-an de julio 1888 en Buĉaĉ, mortis la 17-an de februaro 1970 en Reĥovot apud Telavivo) estis israela verkisto. En 1966 oni aljuĝis al li kaj ankaŭ al Nelly Sachs la Nobel-premion pri literaturo. Dum la laŭda parolado estis substrekita lia "ege karakteriza rakontadarto kun motivoj el la vivo de la juda popolo".

## Vivo 
Kiel 15-jaraĝulo li publikigis la unuajn poemojn, kiujn li skribis kaj en la hebrea kaj en la jida lingvo.

Alveninte en Palestino en 1907, li instalis sin en 1910 en Jerusalemo. Krom pli longa restado en Germanujo de 1913 ĝis 1924 li ĉiam vivis en Israelo. En 1935 li estis la unua ricevinto de la Bialik-premio, la plej renoma literatura premio de Israelo.

## Temoj 
Liaj en klasika stilo verkitaj rakontoj entenas multe da judaj popolaj legendmotivoj kaj elementoj de juda mistiko. Ili raportas pri la disfalo de la judaj komunumoj en Galicio inter la junaj jaroj de la verkinto kaj la katastrofa eksplodo de la Unua Mondmilito.

Liaj en Israelo ludantaj historioj aliaflanke rakontas pri la konfliktoj inter tradiciaj setlintoj kaj modernaj judoj.

Al la plej konataj verkoj nombriĝas la romanoj *Die Versorgung der Braut* (1931, prilaborita en 1953), *Nur wie ein Gast zur Nacht* (1938/1939) kaj *Ŝira* (postmorte 1971).

## Verkaro 
La kompletaj verkoj de Agnon estis publikigitaj en 1964 en Jerusalemo kaj enhavas ok volumojn:

# *Haknassat Kalla* ( *La Doto de Vidvino* )
# *Elou va-élou* ( *Tiuj kaj tiuj* )
# *Kappot Al-Hamanoul* ( *Super la Sojlo* )
# *Oréah nata laloun* ( *Tranokta gastiganto* )
# *Tmol sishom* ( *hieraŭ antaŭhieraŭ* )
# *Samuk veniré* ( *Proksime kaj videbla* )
# *Ad héna* ( *Ĝis ĉi tie* )
# *Haésh vehaétsim* ( *Fajro kaj ligno* )

Aldone al tiuj volumoj, Agnon komentis tradiciajn tekstojn ligitajn al la grandaj solenaĵoj de la juda jara kalendaro.

## Literaturo 
* Amos Oz: *Das Schweigen des Himmels: über Samuel J. Agnon*. Jüdischer Verlag, Frankfurt am Main 1998, ISBN 3-633-54147-0.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Pri la premiito, fare de la nobelpremia komitato.
* Shiri Lev Ari: http://www.haaretz.co.il/hasite/pages/ShArt.jhtml?itemNo=735251  (Angla traduko: S.Y. Agnon's relatives: The E. Jerusalem Nashashibis; Ha'aretz, 10. Julio 2006)

## Notoj 
Kategorio:Hebrelingvaj verkistoj
Kategorio:Judaj verkistoj
Kategorio:Israelaj judoj
Kategorio:Ukrainaj judoj
Kategorio:Israelaj verkistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri literaturo
Kategorio:Personoj sur israelaj monbiletoj
Villa Ludwigshöhe

eta|vilao Ludwigshöhe
La **vilao Ludwigshöhe** ĉe Edenkoben en la distrikto Südliche Weinstraße, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato, estas malgranda kastelo. Ĝi estis la somera sidejo de la bavara reĝo Ludoviko la 1-a.

## Geografio 
eta|rigardo de la vilao Ludwigshöhe al la vilaĝo Rhodt

## Konstruhistorio 
eta|maldekstre|gravuraĵo de Ludwig Rohbock kaj Johann Poppel

## Konstruaĵo 
eta| maldekstre|enirejo
eta|elaera bildo

## Utiligado 
[eta|la iama manĝosalono, kie hodiaŭ okazas diversaj eventoj, dekstre fone [Steinway & Sons|Steinway-piano]]

## Literaturo 
* S. Paas, R. Krischke: Max Slevogt in der Pfalz. Bestandskatalog der Slevogt-Galerie. Deutscher Kunstverlag, München und Berlin 2005, ISBN 3-422-06587-3.
* Berthold Roland: Villa Ludwigshöhe. Ludwig I. und sein Schloß in der Pfalz. Amorbach 1986.

## Eksteraj ligiloj 
* Schloss Villa Ludwigshöhe bei Edenkoben: *Nach italienischem Vorbild ließ Ludwig I. von Bayern ab 1846 das klassizistische Schloss Villa Ludwigshöhe in der Pfalz bei Edenkoben erbauen*
* Stadt Edenkoben: *Villa Ludwigshöhe*
* Max-Slevogt-Galerie: *Max Slevogt-Galerie auf Schloss „Villa Ludwigshöhe“ in Edenkoben/Pfalz* 
* Verein Museum für moderne Keramik Deidesheim: *Moderne Keramik des 20. Jahrhunderts auf Schloss „Villa Ludwigshöhe“ in Edenkoben*

## Referencoj 
Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
10739 Lowman

'*10739 *Lowman'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usonaj geedzoj kaj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan biologiistinon Margaret D. Lowman, kiu laboris por kompreni la rolon de la tropikaj arbaroj en la interkonektitaj teraj . Fakulino pri la kanopeo, ŝi laboras sur la tereno kaj grimpis al la kulminoj de arboj en Aŭstralio, Belizo, Panamo, Peruo kaj Afriko. Ŝi direktas esploron kaj konservadon ĉe la *Marie Selby Botanical Gardens'' de Florido.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Franca Supra Voltalando

**Franca Supra Voltalando** aŭ pli simple *Supra Voltalando* ( [otvoltA]) estis kolonio de la Franca Okcidenta Afriko establita la 1-an de marto 1919, el teritorioj kiuj estis parto de la kolonioj de Supra Senegalo kaj Niĝero unuflanke kaj de Eburbordo aliflanke. Tiu kolonio estis nuligita la 5-an de septembro 1932, kaj ties partoj estis administrataj de Eburbordo, Franca Sudano kaj Niĝero.

Post la Dua Mondmilito, nome la 4an de septembro, 1947, la kolonio estis restaŭrita kiel parto de la Franca Unio, kun siaj antaŭaj limoj. La 11an de decembro, 1958, ĝi estis rekonstituita kiel memrega Respubliko de Supra Voltalando ene de la Franca Komunumo, kaj post du jaroj nome la 5-an de aŭgusto 1960, ĝi akiris kompletan sendependon. La 4-an de aŭgusto 1984, la nomo estis ŝanĝita al Burkina Faso respektive Burkino.

La nomo Supra Voltalando indikas, ke la lando enhavas la supran parton de la rivero Voltao. Tiu rivero estas dividita en tri partojn, nome Nigra, Blanka kaj Ruĝa Voltaoj.

Kategorio:Historio de Burkino
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:20-a jarcento en Burkino
Franca protektorato de Maroko

eta|dekstre|250px|Franca protektorato de Maroko en 1912 helverde, inter rozkolore Hispana protektorato de Maroko kaj ruĝe Hispanio kaj ties teritorioj

La **Franca protektorato de Maroko** (en araba حماية فرنسا في المغرب *Himaïet Fransa fi El-Maghreb*; en franca *Protectorat français au Maroc*) estis establita de la Traktato de Fez. Ĝi ekzistis de 1912, kiam sistemo de protektorato estis formale establita, ĝis la maroka sendependeco (2a Marto 1956), kaj konsistis el plej granda areo de Maroko inter la Koridoro de Taza kaj la Rivero Dra. Ĝi enhavis la plej loĝatajn urbojn de Maroko kiaj Kasablanko, Marakeŝo, Fez, Meknes kaj Rabat. En la norda hispana protektorato restis nur koridoro el la ankoraŭ hispanaj urboj Sebto kaj Melilo inklude grandan urbon Tetuano. Tanĝero pasis tra diversaj statusoj inter ili de internacia administrado.

Kvankam evidente multaj francoj (militistoj, funkciuloj ktp.) venis al la tiama Maroko kaj metis sian civilizacion (inter ĝi la franca lingvo), neniam estis tiom da francaj koloniantoj kiom ĉe la najbara Alĝerio.

## Referencoj 
* 

## Bibliografio 
* 

Kategorio:Historio de Maroko
Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Koloniismo
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1912
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1956
Timed Text

**Timed Text** (prononco ''*, angle: "tempe agordigita teksto") estas la prezento de teksto en laŭtempa agordigo kun aliaj komunikiloj, ekzemple filmo aŭ sondosiero. Do temas pri speco de subteksto.

Tipaj uzoj de *Timed Text* estas simple redakteblaj subtekstaj tradukoj de alilingvaj paroloj de interrete prezentataj filmoj, subtekstoj por uzantoj de komputiloj sen laŭtparoliloj aŭ por surduloj, karaokeo aŭ tele-suflorado.

*Timed text* por filmoj de kodigo *MPEG 4* estas difinata en la normo *MPEG-4 parto 17*, kaj referencata en la dokumento RFC 3839.

La Konsorcio de la Tut-Tera Teksaĵo (angla mallongigo *W3C*) evoluigis specifikigon de *Timed Text'', kiu ampleksas multajn aspektojn pri uzado de la teknologio en la interreto. Tiu specifikigo ricevis statuson de konsorcia rekomendo.

Kategorio:Interretaj normoj
Kategorio:W3C-normoj
10683 Carter

'*10683 *Carter'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usonaj geastronomoj kaj geedzoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Carter Worth Roberts* (1946–2008) prezidento de la Astronomia Societo de Eastbay, konata pro lia fervoro por la astrofotografio, liaj vortludoj kaj lia kapablo ripari ĉion. Li kunlaboris al libreto pri la sendanĝera observo de suna eklipso kaj helpis ripari "Rachel", la refraktoron de 0,5 m de John Brashear por la *Chabot Space and Science Center''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
10685 Kharkivuniver

'*10685 *Kharkivuniver''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la Ĥarkiva Universitato, fondita en 1804 de Vasilij Nazaroviĉ Karazin (); la plej malnova kaj plej granda universitato en Ukraino, bone konata pro ĝiaj lernejoj pri fiziko, matematiko, astronomio, biologio, historio kaj aliaj sciencoj, kaj pro ĝia aktiva grupo pri asteroidoj, gvidata de Dmitrij Lupiŝko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Muhammad la 3-a as-Sadik

**Muhammad la 3-a as-Sadik** (1813–1882) (en araba محمد الصادق بن حسين, *Muḥammad aṣ-Ṣādiq bin Ḥusajn*) estis *bey* (reganto) de Tunizio de la 23-a de septembro 1859 ĝis la 28-a de oktobro 1881, kiam li abdikis. Li subskribis la Traktaton de Bardo kun Francio la 12-an de majo 1881 kiu konvertis Tunizion en Francan Protektoraton.

Li sukcedis sian fraton kaj, kiel tiu, estis partianoj de reformoj, kieaj starigo de Konsilantaro, separo de povoj, kaj egaleco por eŭropanoj kaj judoj, antaŭe malsuperaj al islamanoj. Tio allogis eŭropan investadon. En 1864 financaj malfacilaĵoj provokis insurekcion. Dum la posta jardeko evidentiĝis la altan koruptadon far la veziro Ĥaznadaro kiu ruinigis la landan ekonomion. En 1877 la otomanoj petis al la bejo la sendon de helpo por sia milito kontraŭ Rusio, sed tiu estis malmulta kaj ĉiukaze denove komplikis la situacion. Francio uzis ekskuzon de konfliktoj ĉe la limo kun sia kolonio de Alĝerio, invadis la landon kaj ekpostulis ĝin, kio okazis finfine post la Kongreso de Berlino de 1878.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* El Mokhtar Bey, Les Beys de Tunis 1705-1957. Tunis, 2002.

Kategorio:Tuniziaj politikistoj
10709 Ottofranz

'*10709 *Ottofranz'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Otto G. Franz'', astronomon de la Observatorio Lowell, kiu studis la duopajn stelojn per fotografio, teknikojn de area skanado, , spektroskopiajn mezurojn de la radiusa rapido kaj uzante la Fajnan Gvidan Sensilon (FGS) de la kosmoteleskopo Hubble.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982