Ali Ĥamenei

**Sejed Ali Hosejni Ĥamenei**  (naskiĝis la , mortis la 28-a de februaro 2026  ) estis irana kleriko kaj politikisto, la prezidanto de Irano de 1981 ĝis 1989 kaj la dua plej Supera Gvidanto de Irano de 1989 ĝis sia morto.

## Biografio 
Malsimile al aliaj anoj de la irana politika-religia elito, kiuj naskiĝis en kamparo, Ĥamenei devenas el urba familio, loĝinta en la urbo Ĥoj (Okcidenta Azerbajĝano). Lia patro, la ajatolo *Sajed Ĝavad Hosejni Ĥamenei*, instruis en la islama seminario, poste estis la ano de la urba ulemo de Maŝhado Lia patrino *Haĝi Mirdamari* devenis el pia familio el la urbo Jazdo. En 1977 Ĥamenei fondis la «Societon de la luktanta klerikaro», kiu en 1979 iĝos la bazo por kreado de la Islama respublika partio. Samjare, post la murdo de la prezidanto Mohamed Ali Raĝai, li estis elektita al tiu posteno kaj iĝis la unua prezidanto-kleriko. Li estris la landon dum Iraka-irana milito kaj estis reelektita en 1985. Lian elektadon helpis la subtenado de la gvidantoj de la «Societo de la luktanta klerikaro» – Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani kaj Ahmad Ĥamenei.

Sed plimulto de la superestroj estis la adeptoj de ajatoloj el la urbo Kum, do ne plene agnoskas la sciencan aŭtoritaton de Ali Ĥamenei. Li estas konsiderata unu el la plej bonaj adeptoj de Ruhola Ĥamenei, tamen neniam havis la saman aŭtoritaton, kiel aliaj ajatoloj. Tamen la lernantoj de la Maŝhada kaj Kuŝa seminarioj subtenas lin.

Ali Ĥamenei regas la araban lingvon, ŝatas la iranan literaturon kaj la tradician iranan muzikon. Kiel elokventulo, li povas fari longajn paroladojn sen anticipa preparado.

## Politiko 
### La interna politiko 
Post la elektado en la posteno de la plej Supera Gvidanto de Irano, Ali Ĥamenei dum longa tempo distanciigis sin de la Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani kaj subtenadis la konservativulojn. Li luktis kontraŭ Mohammad Ĥatami dum la prezidanta balotado en 1997. Sed post la venko de tiu kaj precipe post la protestado en 1999, dum kiu Ĥatami sin tenis modere, Ĥamenei ŝanĝis sian opinion kaj kontribuis al la atingo de politika kompromiso. Dum la prezidanta balotado 2005 li subtenis Mahmud Ahmadineĵad.

Post la prezidanta balotado en 2009, kiam unu el malgajnintaj kandidatoj, Mir Hosejn Musavi, kies avino estis la fratino de la patro de Hamenei, deklaris ke la rezulto estis falsita, ajatolo unue ordonis al la Konsilio de la Gardantoj fari la respektivan enketadon, sed poste plene subtenis la oficiale reelektitan prezidanton Mahmud Ahmadineĵad.

### La ekstera politiko 
Kiel la plej Supera Gvidanto de Irano, Ali Ĥamenei plurfoje akre kritikis Usonon kaj Israelon, rifuzis renkontiĝon kun usonaj politikistoj.  Samtempe li kondamnis terorajn agojn de la 11-a de septembro 2001, deklarinte, ke amasmortigo estas neakceptebla, kiuj ajn estis mortigintoj kaj viktimoj. Tamen li elpaŝis kontraŭ la operacio de NATO en Afganujo, malgraŭ malbonaj rilatoj inter Irano kaj Talibano. Tamen Ali Ĥamenei subtenis Hizbulahon kaj Hamason, kiuj ankaŭ uzas terorajn metodojn.

## La familio kaj parencoj 
Ali Ĥamenei havas kvar filojn (Moĝtaba, Mustafa, Masud, Masjam) kaj tri filinojn (Boŝra, Ĥoda, Alla). Moĝtaba edziĝis al filino de Golam-Ali Hadad-Adel, influa irana politikisto. Edzino de Ali Ĥamenei estas Mansure. La pli juna frato de la ajatolo – Hadi Ĥamenei – estis la deputito de la irana parlamento, la aŭtoritata aganto de la reformisma movado. La kuzo *Ali Tehrani* en 1981 fuĝis al Irako kaj aktive agitadis kontraŭ la irana reĝimo. Poste al li fuĝis ankaŭ la fratino de Ĥamenei. Neniu el parencoj de Ali Ĥamenei havas gravan negocon.

## Eksteraj ligiloj 
* La oficiala retpaĝo

## Referencoj 
Kategorio:Prezidantoj de Irano
Kategorio:Ministroj pri defendo
Kategorio:Iranaj politikistoj
Kategorio:Azerbajĝananoj
Kategorio:Iranaj religiuloj
Kategorio:Rifuzantoj de Holokaŭsto