open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Joseph Kasa-Vubu

**Joseph Kasa-Vubu** (ĉ. 1917 - 24a de marto 1969), estis la unua prezidento de Demokratia Respubliko Kongo de 1960 ĝis 1965.

## Biografio 
Li devenis el la Provinco Bas-Congo. Li studis por iĝi katolika pastro. Antaŭ la fino de tia studado li iĝis instruisto, poste oficulo de entrepreno kaj en 1942 funkciulo de la kolonia belga administracio. Poste en la tiam nomata ĉefurbo Léopoldville, li kontaktis kun etoso de intelektuloj kaj kontraŭkoloniistoj.

### Kontraŭkoloniismo 
En 1947 li jam postulis sendependecon antaŭ la kolonia administracio kaj poste estris la kulturan movadon de Bakongoj, nome ĉefa etno ĉe la konga ĉefurbo (pli ol 60 % de la tiama loĝantaro de Léopoldville ĉe la 1950-aj jaroj). Tiu movado poste iĝis politika partio. En 1958, post balotado li iĝis la unua nigra urbestro de la komunumo Dendale (nuna Kasa-Vubu).

### Sendependeco 
Post kelkaj jaroj de naciista efervesko post la Dua Mondmilito la 4-an de januaro 1959 la belga registaro anoncis agnoskon de la sendependo de Kongo, post sangoverŝa insurekcio sekve de malpermeso de politika renkontiĝo, kaj decidis fiksi la daton de la 30a de junio 1960 por la sendependo post negocado en Bruselo. La partioj pli kontraŭkoloniaj venkis en la parlamentaj kaj prezidentaj balotadoj. Joseph Kasa-Vubu estis elektita prezidento kaj Patrice Lumumba ĉefministro. La 30a de junio 1960, la belga ekskolonio atingis la sendependon post ses monatoj de preparoj.

La nova lando suferis kelkajn internajn malfacilaĵojn, kaj Belgio intervenis por certigi malokazigon de naciigo de la naturaj resursoj, apogante la disigon de la du minejaj provincoj de Katango kaj Suda Kasaio. Joseph-Désiré Mobutu ekhavis la povon en Kongo post militista puĉo, kaj ordonis la enkarcerigon de Lumumba, kiu estis mortigita en karcero danke al la kompliceco de la belga sekreta servo.

Siaflanke Joseph Kasa-Vubu estis apartigita al sia naskareo novembre de 1965 kie li suferis pro abandono kaj mortiĝis post kelkaj jaroj.

Kategorio:Prezidantoj de Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Historio de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Politikistoj de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Politiko de la Demokratia Respubliko Kongo
12812 Cioni

'*12812 *Cioni'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Ulisse Munari elde la stacio Cima Ekar de la observatorio de Asiago, apud Asiago en Italio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Giovanni Cioni'' (1943–2002), amatora astronomo de la Grupo de Montelupo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Maura Tombelli
Kategorio:Malkovrita de Ulisse Munari
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
István Makkai

**István MAKKAI** [makai] rumania hungara skulptisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 17-an de decembro 1983.

## Kariero
István Makkai akiris diplomon pri skulptoarto inter 2002 kaj 2006 en Universitato de Arto kaj Dizajno de Kluĵo.
## Fonto
*Blogo 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Ildikó Keresztes

**Ildikó KERESZTES** [keresteŝ] estas hungara rokkantistino, deklamistino, aktorino. Ŝi naskiĝis en Târgu Mureș la 8-an de aŭgusto 1964.
eta|Ildikó Keresztes
eta|Ildikó Keresztes kantas

## Kariero 
Ildikó Keresztes translokiĝis el Rumanio (kie ŝi apartenis al la hungara minoritato) al Hungario en la fruaj 1980-aj jaroj. En 1985 ŝi akiris permeson por kantisto. Ŝi faris longan turneon kun muzikgrupo en Skandinavio. En 1988 ŝi havis muzikalajn rolojn en Budapeŝto, sed la teatra trupo aliĝis al Teatro Petőfi (Sopron), kie ŝi kantadis ankaŭ operetojn. En 2006 ŝi estis nomumita "eterna membro" de la teatro. Ŝi havis rolojn ankaŭ en Teatro Madách kaj en pluraj teatroj, ofte ŝi kantadis, tamen ŝiaj televiziaj roloj portis la tutlandan konatecon. Ŝi ofte havas diversajn taskojn en pluraj televizioj.

Ildikó Keresztes havas de 1999 plurajn diskojn. Ŝi estas premiitino Artisjus (2001) en kategorio de muzikalo.

## Elektitaj teatraj roloj 
* *Fleur de cactus* (Floro de la kakto) - Antonia
* Sándor Petőfi: *Az apostol* (La apostolo) - almozpetinto
* Zsigmond Móricz: *Légy jó mindhalálig* - fraŭlino Viola
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - fraŭlino Camilla

## Fonto 
* Hungara vikipedio

## Eksteraj ligiloj 
* Persona retejo 
* datenoj
* hungara biografieto kun foto

Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
János Makkai

**János Makkai**
*János Makkai (ĵurnalisto, politikisto)
*János Makkai (ĵurnalisto)
*János Makkai (inĝeniero)
Marcel Aubert

**Marcel Aubert** (naskiĝinta la 9-an de aprilo 1884; mortinta la 28-an de decembro 1962) estis franca historiisto kaj arthistoriisto.

Aubert validas kiel antaŭulo de la arthistoria instruado, ankaŭ por pli vastaj legantaroj en Francujo. En Germanujo oni perceptis lin en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj per tradukaĵoj de enkondukaj verkoj, kiuj aperis pri romanika kaj gotika artoj. Tiuj ĉi libroj ankaŭ estas antaŭulaj verkoj de la iom post iom ekestontaj kaj populariĝantaj artogvidlibroj.

## Literaturo 
* Stefan Heid: *Marcel Aubert.* En: Stefan Heid, Martin Dennert (eldoninto): *Personenlexikon zur Christlichen Archäologie.* Schnell & Steiner, Regensburg 2012, ISBN 978-3-7954-2620-0, vol. 1, p. 96 s.

Kategorio:Arthistoriistoj
Kategorio:Francaj altlernejaj instruistoj
12818 Tomhanks

'*12818 *Tomhanks'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan aktoron Tom Hanks, kiu ludis en filmoj kiel *Splash*, *Sleepless in Seattle*, *Apollo 13* kaj * Saving Private Ryan*. Li gajnis Oskar-premiojn pro siaj roloj en *Philadelphia* kaj *Forrest Gump*. Li estis ekzekutiva produktoro de por la serietoj *From the Earth to the Moon'', kiu dramigis la misiojn Apollo al la Luno.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Luterana malnova preĝejo (Győr)

La **Luterana malnova preĝejo** estas impona religia konstruaĵo en Hungario, en urbo Győr. La preĝejo ankaŭ nun apartenas al la plej bonaj akustikaj ĉambroj de Győr, tial ofte oni aranĝas koncertojn. En la preĝejo estis tie pastroj ekzemple  Sándor Karsay, Béla Kapi, Zoltán Túróczy, János Ittzés.

## Historio 
En 1696 estis konstruita en Győr la unua luterana preĝejo, kiun en 1749 la katolikoj forprenis. La luteranoj rajtis konstrui alian preĝejon sen turo kaj en korto en 1784. Dum la Hungara revolucio de 1848 la konstruaĵo estis hospitalo por soldatoj. N ova sakristio estis konstruita en 1871. La preĝejo en 1935, 1964,  1985 renoviĝis.

La unua orgeno estis aĉetita en Vieno. Plo nova alvenis en 1791, en 1836 ĝi estis trakonstruita, en 1885 pligrandigita, pli nova orgeno alvenis en 1926.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto, sed en la proksimeco diversaj domoj troviĝas. La preĝejo formas brikon, interne 3 navoj situas. En mezo de la fasado funkcias la ĉefenirejo, sed ankaŭ flanke estas ankaŭ alia enirejo. Sur la eksteraj muroj ankaŭ nun estas videblaj kanonokugloj el la kontraŭ-Napoleona militado. Interne galerio etendiĝas ĉirkaŭe. Soma Orlai Petrich pentris la ĉefaltaran bildon en 1871. Super la altaro situas la predikejo. 3 mederlandaj bronzaj lustroj donas lumon ekde 1817 (ankaŭ nun helpe de kandeloj). La benkoj estis faritaj samtempe, kiel la preĝejo mem.

## Apudaj konstruaĵoj 
Domo por la predikisto supozeble konstruiĝis iomete pli frue, ol la preĝejo mem. Oni konstruis etaĝon sur ĝin en 1824. La domo pligrandiĝis por lernejo kaj instruisto en la 1840-aj jaroj.

Proksime situas la domo por luteranaj malriĉuloj jam laŭ Rába. En 1940 oni konstruis domon por patrinoj. Ĉiuj konstruaĵoj harmonias bele.

En la proksimo funkcias ankaŭ 4 aliaj preĝejoj: Preĝejo Metamorfozo de Kristo (Győr), Kalvinana preĝejo (Győr), Sinagogo de Győr kaj Grek-katolika Preĝejo Sankta Nikolao (Győr). Ekde 2006 oni aranĝas komunan festivalon "Kvin Preĝejoj", interne koncertoj okazas.

## Fontoj 
* [hungare kun foto](https://hu.wikipedia.org/wiki/Evang%C3%A9likus_%C3%B6regtemplom_(Gy%C5%91r))
* hungare
* hungare kun aerfoto kaj bildserio 

Gyor
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Győr
12820 Robinwilliams

'*12820 *Robinwilliams'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona aktoro Robin Williams (1951–2014), kies televida serio *Mork and Mindy* lanĉis la sukcesan karieron en improviza komedio kaj filmo. Li ludis en *Good Morning Vietnam* kaj *Mrs. Doubtfire*, tiel kiel en *Good Will Hunting'', pro kiu li gajnis Oskar-premion.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Laurent Nkunda

**Laurent NKUNDA**, naskiĝinta la 2-a de februaro 1967, kies vera nomo estas **Laurent Nkundabatware Mihigo**, estas oficira ribelulo el la etno de tutsioj de la armeo de la Demokratia Respubliko Kongo. En novembro de 2008 la generalo Laurent Nkunda estris novan ribelon en la orientaj regionoj (Kivu) kontraŭ la tiama prezidento Joseph Kabila, filo de la eksa. Ĉirkaŭ la urbo Goma okazis dum tiuj jaroj enormaj translokigoj de loĝantaro (multaj centoj da miloj) ĉiam fuĝintaj el rabado kaj perforto.

## Biografio 
### 1994-2002 
Dum la Ruanda genocido Nkunda estis tie kie formiĝis de la *Front patriotique rwandais* aŭ *Ruanda Patriota Fronto* (FPR), eks-ribela ruanda armeo estrita de la generalo Paul Kagame, posta prezidento de Ruando, kies pogon li poste akirispor ribelado en orienta regiono de Demokratia Respubliko Kongo.

### 2003-2006 : Transira Registaro 
Nkunda estas responsa, kun la kolonelo Mutebesi, de nombraj milit-politikaj agadoj post la starigo en 2003 de la Transira Registaro de la Demokratia Respubliko Kongo. Sekve li estis denoncita pro militkrimoj. En 2006 li estis akuzita pro klopodoj malstabiligi la ŝtaton dum la konga balotado de julio 2006 kaj jarfine.

Decembre de 2006, Burundo akuzis lin ankaŭ pro klopodo de puĉo tie.

### 2007 kaj sekvo 
## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Militkrimoj ĉe Kisangani, aŭgusto de 2002
* Crimes de guerre à Kisangani : La réaction des rebelles soutenus par le Rwanda à la mutinerie de mai 2002, aŭgusto de 2002
* Pression accrue sur les chefs de guerre , 2a novembre 2006
* RD Congo : nouveaux combats à l'Est , 28a decembre 2006
* Conférence sur la paix : que demande Laurent Nkunda ? , 14a januaro 2008
* Scandales à la Monuc - La BBC porte de sérieuses accusations , julio 2008

Kategorio:Historio de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Politiko de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Politikistoj de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Militistoj de la Demokratia Respubliko Kongo
Suda Kasaio

**Suda Kasaio**, **Suda Kasai**, aŭ en la franca **Sud-Kasaï**, estis regiono kiu apartiĝis centre de la Demokratia Respubliko Kongo komence de la 1960-aj jaroj.

La regiono sendependiĝis laŭ kondiĉoj similaj al tiuj de Katanga dum la konfuza periodo kiu sekvis post la senkoloniigo de la Belga Kongo. La etnaj konfliktoj kaj politikaj kontraŭstaroj inter la estroj de la centra registaro kaj la lokaj estroj eksplodis ĉe la diamantoproduktaj regionoj de Kasai (*Société internationale forestière et minière du Congo*). La 14-a de junio 1960, kelkajn tagojn antaŭ la formala proklamo de la sendependenco de la kolonio, estis proklamita ankaŭ la sendependeco de la federala ŝtato suda. Poste estis elektita kiel ĉefurbo Bakwanga (nuna Mbuji-Mayi). Albert Kalonji estis nomumita prezidento kaj Joseph Ngalula estro de la registaro. Oni eĉ proklamiĝis imperio. Post kvarmonata milito la centra registaro ekkontrolis la teritorion kaj arestis Kalonji en la 30-a de decembro 1961, post kio li fuĝis el prizono kaj klopodis restarigi malsukcese sian povon.

Dum la reĝimo de Joseph Mobutu (Mobutu Sese Seko), la iama Suda Kasaio estis dividata por senkuraĝigi ĉian novan separisman klopodon. Bakwanga estis integrita en Orienta Kasai, dum la resto en Okcidenta Kasai.

Kategorio:Historio de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1960
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1961
Robert Suckale

**Robert Suckale** (naskiĝinta la 30-an de oktobro 1943 en Kenigsbergo) estas germana arthistoriisto kaj mezepokisto kaj emerita profesoro de la Teĥnologia Universitato Berlino.

La verkaro de Suckale inkluzivas krom la germanlingvajn landojn kaj la landojn de centra Eŭropo  ankaŭ Francujon kaj Italujon kaj montras, ke arthistorio bezonas tuteŭropan perspektivon kaj transliman esploron. En la fokuso de lia intereso staras la arverkoj mem, kiujn li rigardas alterne de proksime kiel arta teĥnikaĵo kaj de historiisma panorama perspektivo. Je tio li ankaŭ esploras la diversajn genrojn ekde tabulobildo trans kultaĵo ĝis la arĥitekturo. Lia korafero estis la ankrigo de la monumentflegado en la universitata instruo: li decide partoprenis la enkondukon de la studfako monumentflegado ĉe la TU Berlino, kion li antaŭe jam estis farinta en Bamberg. Li malhelpis, ke la TU Berlino malfondus sian sekcion arthistorio, kaj apartenas al la fondintoj ĉe la Centro Schinkel pri Arĥitekturo, Urbesploro kaj Monumentflegado de la TU Berlino.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Biografio de Robert Suckale

Kategorio:Germanaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Germanaj arthistoriistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanlingva literaturo
Kategorio:Literaturo de la 20-a jarcento
12828 Batteas

'*12828 *Batteas'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan testpiloton *Frank Batteas* de la *Dryden Flight Research Center* (nun *Neil A. Armstrong Flight Research Center*) de la NASA en Edwards (Kalifornio). Li estis piloto por la flugoj de esploro de la *F/A-18* kaj de la *C-17''. Li akumulis pli ol 4700 horojn de sperto pri flugo en pli ol 40 malsamaj tipoj de aviadiloj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Vittorio Magnago Lampugnani

**Vittorio Magnago Lampugnani** (naskiĝinta la 5-an de marto 1951 en Romo) estas itala arĥitekto, arĥitekturaj teoriisto kaj historiisto same kiel universitata profesoro pri historio de la urbokonstruo ĉe la Svisa Federacia Instituto pri Teĥnologio Zuriko.

Lampugnani estis unu el la protagonistoj de la *berlina arĥitekturdisputo*, kiu ekflamiĝis je la idealoj de la novkonstruado de la berlina urbocentro post la reunuiĝo de Germanujo. Li propagandas formale disciplinan, lokotipan-kuntekstan kaj estetike daŭreman arĥitekturon sen modernismaj aŭ postmodernismaj petolaĵoj. Kiel verkisto kaj eldoninto de pluraj multatentataj libroj pri la arĥitekturaj historio kaj teorio kaj kiel aŭtoro de multaj traktaĵoj lia pika opinio estas vaste akceptata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Biografio de Lampugnani 
* Eseo de Lampugnani

Kategorio:Italaj arkitektoj
Kategorio:Svisaj arkitektoj
Kategorio:Altlernejaj instruistoj
Kategorio:Italaj redaktoroj
Kategorio:Italaj instruistoj
Kategorio:Italaj verkistoj
Kategorio:Viroj
Okapia Naturrezervejo

La **Okapia Naturrezervejo** estas naturrezervejo inkludita en la listo de monda heredo de Unesko, en la ĝangalo de distrikto Ituri nordoriente de la Demokratia Respubliko Kongo, ĉe landlimoj kun Suda Sudano kaj Ugando. Kun areo de 13 726 km², ĝi enhavas ĉirkaŭ kvinonon de la tuta ĝangalo.

Kiel sugestas ties nomo, la rezervejo estas hejmo de nombraj okapioj. En 1996, ties nomo estis ĉirkaŭkalkulita inter 3,900 kaj 6,350, el populacio totala de ĉirkaŭ 10 000 al 20 000 individuoj. La rezervejo estas hejmo ankaŭ de la Centro de Konservado kaj Studado de Epulu, ĉe la rivero Epulu. Tiu centro datiĝas el 1928, kiam ĝi estis fondita de usona antropologo nome Patrick Putnam, kiel kaptitejo kie la naturaj okapioj estis kaptitaj kaj senditaj al usonaj kaj eŭropaj bestoĝardenoj. Nune oni sendas al bestoĝardenoj nur malgrandan nombron, kiu ne endanĝerigas la genetikan riĉon de la populacioj kaj kaptiva kaj natura.

Krom por okapioj, la rezervejo estas hejmo ankaŭ de nombraj aliaj animalaj specoj indiĝenaj kaj/aŭ endanĝerigitaj, kiaj la elefanto, la konga pavo kaj tridek specioj de primatoj antropodaj dumtagaj.

Ankaŭ nomadaj pigmeoj de la popoloj *mbutioj* kaj *efeoj*, kaj farmistoj de la popolo de bantuoj loĝas en la rezervejo.

La Okapia Naturrezervejo estas ĉe la listo de monda endanĝerigita heredo. La plej granda minaco estas tiu de la senarbarigo, okazigita de agrikulturo per hakado kaj bruligado, kaj la ĉasado por la vendado de viando de ĉasbestoj. Ankaŭ serĉistoj de oro estas problemo. Dum la vivostilo de indiĝenoj Mbutioj kaj Bantuoj respektas la naturajn ĝangalon kaj faŭnon, la enmigrintoj ne havas tiun saman respekton. La manko de financado ligita al la situacio kaj politikaj kaj ekonomia de la Demokratia Respubliko Kongo same problemas. Oni esperas, ke ekoturismo helpu la disvolvigon en la regiono, per produktado de riĉo kaj konsciigo al la loka loĝantaro kaj al la internacia sintenaro.

La 24an de junio 2012 la centro de Epulu estis celo de atako fare de ribeluloj. Oni mortigis ses personojn, oni detruis la konstruaĵojn kaj la ĉeestantaj okapioj estis masakritaj. La 20an de julio 2012, la UNESCO atribuis urĝan helpofonduson de 30 000 dolaroj por helpi al la rekonstruo kaj por la familioj de la viktimoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Susan Lyndaker Lindsey; Mary Neel Green; Cynthia L. Bennett (1999). *The Okapi*. University of Texas Press. 

## Eksteraj ligiloj 
*  oficiala retejo
*  UNESCO

Kategorio:Geografio de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Naturrezervejoj
Regulaj klerikoj

La **regulaj klerikoj** estas membroj de institutoj de konsekrita vivo kiuj akceptas katolikajn pastrojn sekvantajn specifan religian regulon vivante en komunumoj kaj ligiĝante iuj solenvote, aliaj simplvote.

Nek monaĥoj, nek regulaj kanonikoj, nek almozantoj, ili naskiĝis en la 16-a jarcento, en la katolika eklezio novan tipon de engaĝiĝo per la asociigo de la religia vivo al vivo apostolece forta kaj tre aktiva: paŝtista agado, edukado de la junularo, intelektula kaj misiista laboro, faroj diritaj de spirita kaj korpa mizerikordo. Kvankam tiuj institutoj estas vaste formitaj de katolikaj pastroj, la ĉeesto de laikaj membroj ne estas malpermesita.

Tiuj ordenoj montras la historian apartecon de ilia origino okazinta en Italio dum la 16-a jarcento – kaj la plej grandparto en Romo – ankaŭ se iliaj iniciatintoj ne necese estas italaj.

## Listo, ne elĉerpa, de ordenoj de regulaj klerikoj 
La ordenoj de regulaj klerikoj laŭkanone rekonataj:
* la ordo Regulaj klerikoj Teatinoj (oficiala nomo: *Ordo clericorum regularium vulgo Theatinorum*) kies fondinto estis, 1524, sankta Kajetano Thiene.
* la ordo de Barnabasanoj fondita en 530 de Sankta Antonio Maria Zaccaria.
* la Somaskoj fonditaj en 1532 de Girolamo Emiliani.
* la Kompanio de Jesuo fondita en 1540 iniciate Ignaco Lojola.
* la Kamilanoj fonditaj en 1582 de Camillo de Lellis.
* la Karaĉioloj fonditaj en 1588 de Francisko Caracciolo.
* la Leonardoj, fonditaj de Johano Leronardi en 1595.
* la Piaristoj, fonditaj de sankta Jozefo Kalasancio en 1597.

## Vidu ankaŭ 
* Regulaj kanonikoj
* Instituto de konsekrita vivo
* Monaĥismo
* Katolika religia ordeno

Kategorio:Romkatolikaj ordenoj kaj kongregacioj
Kategorio:Katolikismo
Komunumaro Kellinghusen

**Kellinghusen** estas komunumaro en Germanio, do libervola ligo de pluraj administre principe sendependaj komunumoj, kiuj tamen decidis komune plenumi iujn administrajn taskojn kaj servojn. Ĝi troviĝas en la distrikto Steinburg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de  la komunumaro havis  loĝantojn.

## Membraj komunumoj 
## Historio 
La komunumaro Kellinghusen fondiĝis la 1-an de januaro 2008 el la urbo Kellinghusen, el la komunumoj de la antaŭa komunumaro Kellinghusen-Land sen la komunumoj Auufer kaj Wittenbergen, kaj la komunumoj Hohenlockstedt kaj Lockstedt de la antaŭa komunumaro Hohenlockstedt.

Kategorio:Distrikto Steinburg
K
K
Pafnutij de Borovsk

**Pafnutij de Borovsk** (, civitana nomo **Parfenij**; naskiĝis en 1394, mortis en 1477) estas ortodoksisma sanktulo kaj monaĥo el urbo Borovsk, fondinto kaj estro de Borovska monaĥejo.

## Biografio 
Biografio de Pafnutij estas konata el du literaturaj verkoj, faritaj de liaj sekvuloj-monaĥoj: vivpriskribo de la sanktulo () de Vassian Sanin kaj "Rakonto pri forpaso de sankta Pafnutij Borovskij" de monaĥo Innokentij.

Pafnutij naskiĝis en 1394 en vilaĝo Kudinovo apud Borovsk en familio de kristaniĝinta tataro Ivan kaj lia edzino Fotinija.

eta|Sanktulo Pafnutij kaj lia vivpriskribo (el Muzeo de malnovrusa kulturo kaj arto, Moskvo)
En 1414 estinte 20-jaraĝa li monaĥiĝis en Alta Borovska monaĥejo. La monaĥejo estis fondita en 1410 je 1 km de Borovsk sur alta monteto apud rivero Protva; en 1618 ĝi estiĝis sub-monaĥejo de la Borovska Pafnutij-monaĥejo, en 1764 estis malfondita (nuntempe sur ĝia loko estas unu ligna kirko). Li estis religia instruisto de monaĥo Nikita, kiu siavice estis instruisto de Sergio Radoneĵskij.

La 23-an de aprilo (6-an de majo) 1444 Pafnutij forlasis la monaĥejon kaj ekloĝis en nova loko trans rivero Protva, kie fondis novan monaĥejon. Kun li venis kelkaj monaĥoj, kaj ili fondis Pafnutij-monaĥejon (nuna Borovska monaĥejo), kie Pafnutij fariĝis estro.

La nova monaĥejo estis priatentita de tiama estraro de Moskva ŝtato kaj rapide evoluis. En 1448 aperis ligna preĝejo de Naskiĝo de la Dipatrino; en 1467 Pafnutij anstataŭ ĝi ekfunkciigis grandan katedralon el blanka ŝtono.
[eta|[Borovska monaĥejo]]

Laŭ asertoj de la monaĥoj, Pafnutij famiĝis pro multaj mirakloj: klarvideco, revivigo de mortintoj kaj aliaj; li emis malriĉan vivmanieron kun multe da laboro en monaĥejo. La  li mortis.

En 1547 Pafnutij estis agnoskita de Rusa Ortodoksa Eklezio kiel sanktulo.

## Memoro 
Memortago por Pafnutij de Borovsk en ortodoksismo estas la 14-a de majo.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Borovska monaĥejo, paĝo pri Pafnutij  (ruse)

Kategorio:Monaĥoj de la Rusa ortodoksa eklezio
Kategorio:Rusaj ortodoksaj sanktuloj
Kategorio:Kristanaj sanktuloj de la 15-a jarcento‎
Kategorio:Naskiĝintoj en Kaluga provinco
Kategorio:Mortintoj en Kaluga provinco
Kategorio:Personoj de distrikto Borovsk
Zaire

**Zaire**, **Zaïre**, esperantigite kiel **Zairo** aŭ **Zairio** estis la nomo uzita por la aktuala teritorio kaj ŝtato de la Demokratia Respubliko Kongo dum la dua respubliko, inter 1971 kaj 1997. Kvankam tiu nomo datiĝas nur el 1971, la nomo Zaïre estas ĝenerale uzita ankaŭ por la periodo 1965-1971 de la dua respubliko, ĉar la tuta periodo estis markita de la enpovigo diktatora de Joseph-Désiré Mobutu.

Joseph-Désiré Mobutu ekhavis la povon en Kongo en 1965, kaj ordonis la enkarcerigon de Lumumba, kiu estis mortigita en karcero danke al la kompliceco de la belga sekreta servo. De 1965 la ŝtaton regis Mobutu Sese Seko. En 1971-1999 ĝi eknomiĝis *Zaira Respubliko*. Fakte en 1971, la tiama prezidento Mobutu ŝanĝis la nomon de la lando al *Respubliko Zaire*, nomo derivita el malĝusta prononcado en portugala de la vorto en kikongo *nzere* aŭ *nzadi*, kio tradukeblas kiel "la rivero kiu englutas ĉiujn riverojn", alude al la rivero Kongo, kiu same ŝanĝis sian nomon al *Zaire*.

Post 1980 la korupto kaj malbona administrado de la reĝimo de Mobutu lanĉis Kongon en la mizeron kaj la intercivitanan militon. De 1991 Mobutu dividis ŝtatpotencon kun la opoziciulo Etienne Tshisekedi, sed baldaŭ eloficigis lin el la ĉefministra posteno. Politika malharmonio transformiĝis al milita kontraŭstaro. De 1994 en la landon venis rifuĝintoj el la najbara Ruando, kio havis detruan influon al la landa ekonomio.

En 1994 Mobutu ŝajne apogis la amasbuĉadon ĉefe de tutsioj nomita Ruanda genocido. En 1996 oni proklamis la forpelon de tutsioj el la lando kaj eksplodis ribelo en orientaj regionoj; krome aliaj kontraŭantoj de Mobutu insurekciis kaj en majo de 1997 la ribelo eniris en Kinŝaso, Mobutu forfuĝis kaj la landon ekregis Laurent-Désiré Kabila, kiu redonis al la lando kaj al ŝtato la nomon de Demokratia Respubliko Kongo.

La vorto *Zaire* utilis ankaŭ por la tiama valuto.

## Vidu ankaŭ 
* Rivero Kongo
* Libera Ŝtato Kongo
* Belga Kongo
* Demokratia Respubliko Kongo

## Notoj 
### Bibliografio 
* Guy Vanthmesche, ''La Belgique et le Congo. empreintes d'une colonie (1885-1980)*, Complexe, 2007.
* Marie-France Cros kaj François Misser, *Géopolitique du Congo (RDC)*, Complexe, 2006.

## Eksteraj ligiloj 
* *Zaïre'', ĉe Biblioteko de la Usona Kongreso


Kategorio:Historio de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1971
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1997
Radio Occitània

**Radio Occitània** estas loka (asocia) radio, fondita en 1981 en Tuluzo; kies celo estas la disvastigo de la okcitanaj lingvo kaj kulturo. Ekde tiu dato, ĝi elsendas pli ol 16 horojn en la okcitana lingvo ĉiutage.
La radistacio havas programerojn pri ĉiaj temoj: ekonomio, politiko, sporto, literaturo, kino, kulturo, historio, aktualaĵoj, scienco.

En Sudo-Pireneoj, kelkaj asociaj radistacioj elsendas programerojn en la okcitana, en Arieĝo, Tarn, Tarn kaj Garono, Ault kaj Aveyron. Malgraŭ tio, ekzistas nur du lokaj radiostacioj nur okcitane: Ràdio País okcidente, inter Atlantikaj Pireneoj kaj Garonne, kaj Radio Occitània en la regiono kie troviĝas Tuluzo, en Comenge kaj en Lauragués.

## Eksteraj ligiloj 
*     Retejo de Radio Occitània

Kategorio:Okcitanio
Kategorio:Radiostacioj
Nacia Parko Salonga

[eta|200px|La [bonobo, protektita specio en la parko]]
La **Nacia Parko Salonga**  estas nacia parko de la Demokratia Respubliko Kongo. Ĝi situas en la provincoj Bandundu, Ekvatora Kongo kaj Okcidenta Kasai, kaj estas ekde 1984 ene de la listo de monda heredaĵo de Unesko.

Estas la plej granda rezervejo de tropika pluvarbaro. Ĝi estas atingebla nur per akvovojo. Pluraj minacataj endemioj loĝas tie, kiaj la konga pavo, la bonobo, la praarbara afrika elefanto *(Loxodonta cyclotis)* kaj la muzelfajna krokodilo, *Crocodylus cataphractus*, konata ankaŭ kiel «*falsa krokodilo*.»

## Vidu ankaŭ 
### Bibliografio 
* Siradiou Diallo (kaj J. J. Arthur Malu-Malu), «Parc de la Salonga», en ''La République démocratique du Congo aujourd'hui*, Éditions du Jaguar, Paris, 2006, p. 179-180, ISBN 2-86950-389-X

### Eksteraj ligiloj 
*  ĉe UNESCO
*  *Institut congolais pour la conservation de la nature'' 
*  ĉe UNEP-WCMC 

Kategorio:Naciaj parkoj de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Naciaj parkoj en Afriko
Giánnis Markópoulos

**Giánnis MARKÓPOULOS** aŭ **Yannis Markopoulos** (greke: Γιάννης Μαρκόπουλος) (18-an de marto 1939 - 10-an de junio 2023) estis komponisto kiu naskiĝis sur la insulo Kreto.

Markopoulos lernis ludi klarneton kaj violonon kiam li estas okjaraĝa kaj loĝis en Ierapetra sur Kreto ĝis 1956, tiam la ĉefurbo de Kreto kaj iris al Ateno por studi muzikon.

Li vaste famiĝis pro la muziko en la TV-serio Kiu pagas la pramiston?

Lia patro Georg Markopoulos estis prefekto kaj venis el Ierapetra, lia patrino Irene Aeraki el Sfakia.

Kategorio:Grekaj komponistoj
Kategorio:Grekaj muzikistoj
Kategorio:Komponistoj de filmomuziko
Nacia Parko Garamba

[eta|250px|dekstra|Ekzemplero de [larĝbuŝa rinocero.]]
La **Nacia Parko Garamba** () estas nacia parko de la Demokratia Respubliko Kongo, situe en la provinco Orienta, proksime de la landlimo kun Suda Sudano.

La nacia parko estas konata ĉar estas hejmo de populacio de larĝbuŝa rinocero (*Ceratotherium simum cottoni*). Tiu populacion estas limigita kaj havas nur dekon da individuoj en la parko kaj naŭ kaptivece. Tri aliaj specioj de grandaj mamumloj same loĝas en la parko: nome la elefanto, la norda ĝirafo (*Giraffa camelopardalis congoensis*) kaj la hipopotamo. La pejzaĝoj de la parko konsistas el ampleksaj savanoj, kaj herbejaj kaj arbaraj, intermetitaj de ĉriveraj arbaroj kaj marĉoj.

El oktobro de 2005, la *Institut congolais pour la conservation de la nature* transpasis la administradon de la parko al la institucio *African Parks Conservation*.

La loko estas parto de la listo de monda heredaĵo de Unesko el 1980 kaj estis en ties listo de endanĝerigitaj lokoj de 1984 al 1992. Post la Dua Konga Milito, la loko revenis al la oficiala listo en 1996.

## Rimarkinda faŭno 
* norda larĝbuŝa rinocero (*Ceratotherium simum cottoni*)
* elefanto (*Loxodonta africana*)
* norda ĝirafo (*Giraffa camelopardalis congoensis*)
* hipopotamo (*Hippopotamus amphibius*)
* afrika bubalo (*Syncerus caffer*)
* alcelafo (*Alcelaphus sp*)
* kobo (*Kobus kobe*)
* akvantilopo (*Kobus illipsiprymnus*)
* ĉimpanzo ( *Pan troglodytes*)
* anuba paviano (*Papio anubis*)
* kolobo (*Colobus sp*)
* cerkopiteko (*Cercopithecus aethiops*)
* hipotrago (*Hippotragus equinus*)
* tragelafo (*Tragelaphus spekeii*)
* redunko (*Redunca redunca*)
* arbara tragelafo (*Tragelaphus sylvicultor*)
* fakokero (*Phacochoerus porcus*)
* leono (*Panthera leo*)
* leopardo (*Panthera pardus*)
* stritragelafo (*Boocerus enryceros*)
* potamokero (*Potamochoerus porcus*)
* hilokero (*Hylochoerus meinertzhageni*)

## Vidu ankaŭ 
### Bibliografio 
* Siradiou Diallo (kaj J. J. Arthur Malu-Malu), « Parc de la Garamba », en ''La République démocratique du Congo aujourd'hui*, Éditions du Jaguar, Paris, 2006, p. 120-121, ISBN 2-86950-389-X

### Eksteraj ligiloj 
* ĉe UNESCO
* *Institut congolais pour la protection de la nature'' 
*  ĉe UNEP-WCMC 

Kategorio:Naciaj parkoj de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Naciaj parkoj en Afriko
Ĥorĉirkaŭirejo

300ra|eta|Ĥorĉirkaŭirejo (ruĝa)
[eta|maldekstre|St-Nectaire, ĥora [apsido kaj ĉirkaŭirejo]]
**Ĥorĉirkaŭirejo** (aŭ **ambulatorio** laŭ la latina *ambulare* = iri) estas la konstruparto de tradicia preĝejo en okcidenta Eŭropo, kiu kontinue la flanknavojn trans la transversnavaj aloj (se ekzistas) ĉirkaŭas la ĥorejon. La ĉirkaŭirejo aperas kiel galerio ĉirkaŭanta la ĥorejajn apsidon kaj naverojn, el plejparte  maldikkolonaj aŭ -pilastraj arkoj. Ĥorĉirkaŭirejo estis ĉefe popularaj en pilgrimpreĝejoj, ekzemple kiel stacioj ĉe la Jakoba Vojo al *Santiago de Compostela*
[eta|maldekstra|rekta|Ĥorĉirkaŭirejo de la [Baziliko de Saint-Denis|Baziliko Sankta Dionizo ĉe Parizo]]
Ĥorĉirkaŭirejoj havis kutime liturgiajn funkciojn, je kiuj klerikoj kaj messervantoj uzis ĝin kiel procesivojo. En historiaj pilgrimpreĝejoj ili servis krom tio  al la procesioj de la en la mezepoko ofte multaj pilgrimoj, kiuj enpaŝis trans unu el la flankaj navoj, por post ĉirkaŭado de la ĥorejo elpaŝi trans la kontraŭa flanknavo. Dume ilia vojo kondukis ilin ofte preter multaj relikvoj ekspoziciitaj sur multaj altaroj en kapeloj, pro kies adoro ili estis venintaj. Ne laste ĉi tiuj kontribuis al la donacemo de la pilgrimoj.

Ĥorĉirkaŭirejo preskaŭ ĉiam estas troveblaj en konstrua unueco kun radiusa vicigo (laŭlonge de la radiuso) de kapeloj, ankaŭ nomataj apsidokapeloj. La nombro de kapeloj estas diferenca kaj dependas de la grando de la ĥorejo. Ili ofte tenas inter si pli malpli larĝajn distancojn, en kiuj la ekstera ĉirkaŭa muro parte videblas kaj en kiuj plejofte estas rezervitaj unuopaj fenestroj. En aliaj kazoj ili senpere intertuŝas, ekzemple en la katedralo de Kolonjo.

Ĥorĉirkaŭirejoj ricevis je ilia konstruado la tiam kutimajn volbojn. 
eta|Preĝejo Bois-Sainte-Marie, ĥorĉirkaŭirejo
En la romanika epoko estis komence traire ĉirkaŭanta barelvolbo. Al la malfermaĵoj aliĝis laŭ radiusa aranĝo mallongaj transversaj, flankaj barelvolboj. Flankaj volboj kuniĝas kun la ĉefa volbo laŭlonge de parabolformaj linioj (ekzemplo: Notre-Dame de Châtel-Montagne).

Ankaŭ alordigendaj en la romanikon estas ĉirkaŭiraj krucokrestaj volboj. La rektangulaj volbokampoj vidalvide de la ĥorvolberoj estas dividataj per diagonalaj krestoj en egallaterajn triangulojn. La kampoj vidalvide de la rondaĵo de la ĥorapsido havas plurangulajn konturojn. La volbokampojn separas paralelaj krestoj, ankaŭ bendarkoj, sed povas ankaŭ esti neseparitaj, ekzemple je la preĝejo Sankta Stefano de Nevers aŭ je la preĝejo Notre-Dame-du-Port de Clermont-Ferrand.

La ĥorĉirkaŭirejojn treege reprezentajn en la gotika epoko tegmentas  krucripovolboj, ekzemple je la katedralo de Kolonjo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
*ĥorseĝaro
*jubeo

Kategorio:Preĝeja arkitekturo
Kategorio:Procesio
Kategorio:Religia arto
Saksio-Hildburghausen

**Saksio-Hildburghausen ** (germane: *Sachsen-Hildburghausen*, france: *Duché de Saxe-Hildbourghausen*) estis ernesta duklando en la sudo de hodiaŭa Turingio. Ĝi ekzistis inter 1680 kaj 1826; transprenis  poste la regadon anoj de la domo Saksio-Altenburg. 

## Historio 
Kiam en 1680 sep filoj de Ernesto la 1-a (Saksio-Gotao) estu kontentigotaj, estiĝis ankaŭ la citita princujo. Unua suvereno estis la dua plej juna filo Ernesto. Plena memstareco estis cedita fare de Gotao nur en la 1702-a jaro. Post kiam Hildburghausen estiĝis rezideja urbo, startis tie ampleksa urboplanado kaj silueta ŝanĝo. Pro troa diboĉemo de la princoj, imperiestra komisiono finance ekkuratoris. La dukujo aniĝis en 1806 al la Rejna Federacio. Atentigota estis ĝia moderna konstitucio kiu jam de 1818 estis reprezentista. 

La lasta duko estis Frederiko (Saksio-Gotao-Altenburg). Post la linia formorto fariĝis teritoria novordigeto en 1826. La administradujo de Königsberg kaj Sonnefeld venis al la duklando Saksio-Koburgo kaj Gotao, la granda resto al Saksio-Meiningen. Rekompence fariĝis Frederiko (Saksio-Hildburghausen) duko de Saksio-Altenburg.

## Princoj kaj dukoj 
* 1680–1715: Ernesto (1655–1715)
* 1715–1724: Ernesto Frederiko la 1-a 
* 1724–1745: Ernesto Frederiko a la 2-a 
* 1745–1780: Ernesto Frederiko la 3-a 
* 1780–1826: Frederiko  
## Literaturo 
*Oliver Heyn: *Das Militär des Fürstentums Sachsen-Hildburghausen 1680–1806*, (=Veröffentlichungen der Historischen Kommission für Thüringen, Kleine Reihe/47), Köln/Weimar/Wien 2015
*Heinrich Ferdinand Schoeppl: *Die Herzöge von Sachsen-Altenburg*. Bozen 1917; represo je Altenburg 1992

## Notoj 
## Eksteraj 
"Sachsen-Hildburghausen" - ĉe: *Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 17. Leipzig 1909, p. 391 

Kategorio:Hildburghausen
Kategorio:Ernestaj duklandoj 
Kategorio:Aperis en 1680
Kategorio:Malaperis en 1826 
Kategorio:Historiaj germanaj teritorioj
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Teritorioj de la Sankta Romia Imperio
Kategorio:Germanaj duklandoj 
Kategorio:Historio de Turingio
(12830) 1997 BP1

**(12830) 1997 BP1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
12819 Susumutakahasi

'*12819 *Susumutakahasi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught kaj de la japana astronomo Yasukazu Ikari elde la observatorio de Morijama en gubernio Ŝiga.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Susumu Takahasi*, direktoro de la Observatorio Dynic "*Tenkyukan''", fervora pri la astronomia eduko kaj fajna observanto de .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Malkovrita de Yasukazu Ikari
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Muzeo Burgo Wendelstein (Vacha)

eta|La Burgo Wendelstein kun la muzeo
eta|muzea parto
La **Muzeo Burgo Wendelstein** () troviĝas en Vacha, Untertor nr 8a.

## Historio de la domo 
Vacha, situante ĉe la landlimo kun Hesio, estas unu el la plej malnovaj urboj de Okcidenta Turingio. Urbaj rajtoj estis de 1186, la unua mencio datumas jam de 816.

La Burgo Wendelstein, hodiaŭ sidejo muzea, konstruitis verŝajne dum la pligrandigo de la ĉirkaŭfortikaĵo ĉirkaŭ la jaro 1250 sub la abato *Heinrich zu Fulda*. Je la malkomenco de la Mezepoko la burgo perdis sian gravan rolon kiel pontokapo. En la jaro 1836 aĉetis ĝin la entreprenisto Eichler kaj instalis en ĝi lanan ŝpinejon. La juda komercisto Gans uzis la komplekson kiel deponejon por tritiko kaj karbo: en 1936 lia posedo devis esti cedita al la urbo.

Post la Dua mondmilito pluraj kaj diversaj uzantoj povus laŭvice nombriĝi, ĝis la tiama *Laborgrupo Urbohistorio* instalis en ĝi en la jaro 1986-a muzeeton regionhistorian.

## Kolektoj 
Grandan spacon okupas multaj elmontritaĵoj de la tanista metio, kiu praktikatas en Vacha ekde la 14-a jarcento.

En la sekcio pri urba historio krom aliaj aferoj staras ankaŭ la origina skulptaĵo de 1613 de la Vito-fontano antaŭ la urbodomo. Tie ĉi dokumentatas ankaŭ la vivo de la judoj de Vacha (dum ĉ. 800 jaroj).

Aliaj dokumentoj kaj ekspozicieroj informas pri la Reformacio kaj la Kamparana ribelo. Prezentatas Hans Sippel, la gvidanto de la kamparanoj militantaj, la reformisto Georg Witzel kaj la historiisto Cyriakus Spangenberg.

Kamparana ĉambro atestas la ĉefe kamparanan karakteron de la urbo.

En la ekspozicio pri la landlimo-historio de post 1945 spekteblas sur videobendo la solena malfermo de la landlimo interngermana en la 11-a de septembro 1989 (al la najbara komunumo okcidentgermana Philippsthal).

Atrakciego de la muzeo estas la kolekto de ĉ. 2000 pupoj de ĉiuj specoj, materialoj kaj epokoj. Ilin donacis al la muzeo urbanino, kiu ilin estis kolektinta private.

## Literaturo 
* Museumsverband Thüringen (eld.): *Museen in Thüringen*, Edition Leipzig 2001, ISBN 978-3-361-00612-6, p. 163-164
* Waldemar Küther: *Vacha und sein Servitenkloster im Mittelalter* En: Mitteldeutsche Forschungen, Band 64, Marburg 1971
* Thomas Bienert: *Vacha, Burg Wendelstein* En: Mittelalterliche Burgen in Thüringen, Gudensberg-Gleichen 2000, p.337, ISBN 3-86134-631-1

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la muzeo.

Vacha
Vacha
Kategorio:Distrikto Wartburg
Volvo

**Volvo** povas rilati al:

*Volvo - unu ĉirkaŭiro de io volvita.
*Volvo (firmao) - sveda produktanto de veturiloj kaj maŝinoj
Volvaĵo

**Volvaĵo**  nomiĝas la aro de la volvoj de bobeno.

En elektrotekniko la bobeno povas esti parto de transformatoro, de elektra motoro, de generatoro, de relajso aŭ de elektra magneto. Bobenoj povas esti ankaŭ parto de elektronika cirkvito, kie ĝi funkcias kiel induktanco.

Dosiero:Electronic_component_inductors.jpg|Bobenoj por elektronika cirkvito
Dosiero:Anker_Universalmotor_Beschriftet.jpg|Rotoro de elektra motoro
Dosiero:Relais_2_face.jpg|Relajso

## Vidu ankaŭ
* Volvaĵo (ceramiko)

## Referencoj
Kategorio:Inĝenierarto
Kategorio:Elektrotekniko
Kategorio:Elektroniko
Kálmán Hazai

**Kálmán HAZAI** origine *Henszelmann* estis hungara olimpika ĉampiono, akvopilkisto, naĝisto. Li naskiĝis en Marosvásárhely la 17-an de julio 1913 kaj mortis en Kopenhago la 21-an de decembro 1996.

## Kariero
Kálmán Hazai estis junulara ĉampiono pri naĝado en 1930 (100 m rapida), 1931 (300 m miksa), en 1934 (miksa naĝado). En 1935 kaj 1937 li estis ĉampiono de altlerneja mondĉampioneco. En someraj olimpikaj ludoj de 1936 li estis ano de teamo, kiu gajnis la ĉampiontitolon. En 1937 kaj 1939 li gajnis Eŭropo-pokalon. La hungaran ĉampiontitolon li akiris en 1940. Inter 1934 kaj 1942 li estis 40 foje ano de hungara elektita akvopilkoteamo. Li vivis de 1946 en Svedujo, de 1960 en Danujo kaj estis trejnisto ĝis sia pensiuliĝo.

## Fonto
*Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj naĝistoj
Kategorio:Hungaraj akvopilkistoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Levente Ughy

**Levente UGHY** [ugi] rumania hungara skulptisto, industriartisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 20-an de januaro 1974. 

## Kariero
Levente Ughy akiris diplomon en Arta Popollernejo de sia naskiĝurbo. Li komencis skulpti el ligno en 2000.

## Ekspozicioj
* 2010 - Kluĵo, Korunk Galéria.http://multikult.transindex.ro/?hir=3192 
* 2012 - Ecce Homo, Kluĵo, Galerio Korunk.
* 2013 - Târgu Mureș.

## Fontoj
* Biografiaj indikoj kaj skulptaĵoj

## Ekspteraj ligiloj
* skulptaĵoj/ Persona retejo 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj industriartistoj
Elektoprinclando Saksio

La **Elektoprinclando Saksio**, mallonge **Elekto-Saksio** (aŭ **-Saksujo**), germane *Kurfürstentum Sachsen* aŭ *Kursachsen*, estis teritorio de la Sankta Romia Imperio, situanta proksimume en la hodiaŭaj federaciaj landoj Saksio, Saksio-Anhalto kaj Turingio. Ĝi estis grava lando por la protestanta Reformacio kaj dum tempo unu el la plej gravaj protestantaj potencoj en Germanio. Ĝi tamen perdis multe de sia influo, ĉefe pro la malfeliĉa "Lepsika divido" inter la du dinastiaj branĉoj de la reganta dinastio Wettin, la "Ernestidoj" kaj la "Albertidoj", kaj ĝian gvidan rolon multe transprenis la plifortiĝanta najbaro Prusio.

## Eta kronologio 
1356
:Ora buleo: Duko de Saksio-Wittenberg iĝas princo-elektisto
1422
:Askanoj formortas; dinastio Wettin heredas princo-elektisto-rangon kaj landon kaj unuigas ĝin kun margraflando Meißen
1440
:Unuiĝo kun landgraflando Turingio
1485
:La "Lepsika Divido": Ernestidoj ricevas Turingion, Vitenbergon kaj princo-elektistecon; Albertidoj ricevas margraflandon Meißen
1539
:Reformacio: La ernestida princo-elektisto Frederiko la 3-a protektas Luteron. La Wettin-aj landoj iĝas luteranaj. Saksio fariĝas unu el la gvidaj protestantaj potencoj en Germanio
1547
:"Kapitulaco de Wittenberg": post la batalo de Mühlberg (venkiĝis Johano Frederiko la Grandanima) la Ernestidoj perdas Vitenbergon kaj princo-elektistecon al la Albertidoj, pluhavas nur Turingion, kiu ekde 1572 disfalas en multajn ŝtatetojn, la Ernestaj duklandoj - la regno Vitenbergo ekde tiam nomiĝas Saksio-Vitenbergo
1697
:La albertida princo-elektisto Aŭgusto la Forta iĝas katoliko por elektiĝi reĝo de Pollando-Litovio. Elekto-Saksio (kies popolo restas luterana) eniras personan union Saksio-Pollando (ĝis 1763)
1806
:Dissolvo de la Sankta Romia Imperio. La albertida elektoprinclando rangaltiĝas al reĝlando, do ekde nun nomiĝas reĝlando Saksio, sed estas reduktita al la proksimuma teritorio de la iama margraflando Meißen, la Wettin-a kernlando (proksimume la hodiaŭa Saksio). Vitenbergon ĝi perdas al Prusio kiu faras el ĝi la "provincon Saksio".

Kategorio:Elektoprinclandoj

Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Teritorioj de la Sankta Romia Imperio
Kategorio:Historiaj germanaj teritorioj
Kategorio:Historio de Saksio-Anhalto
Kategorio:Historio de Saksio
Kategorio:Historio de Turingio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1350-1359
Kategorio:Aperis en 1356
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1806
Mweka

'''''' estas urbo en Demokratia Respubliko Kongo (eksa Zairio). Ĝi situas en la provinco Kasajo. Oficiala lingvo en la provinco estas la franca, nacia lingvo la luba.

La areo de ĝia teritorio estas 20 155 km².

Kategorio:Provinco Kasajo
Kategorio:Urboj de la Demokratia Respubliko Kongo
Kategorio:Havenurboj
Aŭtobusa akcidento en Egiptio (2014)

eta|Ŝarm El Ŝejĥ en Egiptio
**Aŭtobusa akcidento en Egiptio** okazis la  en suda parto de duoninsulo Sinajo je 50 kilometroj de populara turisma urbo Ŝarm el Ŝeiĥ (Egiptio). Nokte okazis kolizio de du pasaĝeraj aŭtobusoj. Oni informas, ke ĝi okazis pro tio ke la stiristo ekdormis survoje.

Pro la akcidento pereis 38 homoj, aliaj 41 estis vunditaj kaj enhospitaligitaj.

## Suferintoj 
Ŝtataneco de la suferintoj: kadra|20ra Egipto, kadra|20ra Jemeno (1), kadra|20ra Saud-Arabio (2), kadra|20ra Ukrainio (1).

## Referencoj 
Kategorio:Busaj akcidentoj
Kategorio:2014 en Egiptio
Kategorio:Sinajo
Kategorio:22-a de aŭgusto
Endre Deák

**Endre DEÁK** [dejAk] rumania hungara instruisto pri muziko, lutisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 24-an de decembro 1952 kaj mortis Carei la 17-an de junio 2012. Li estis la pliaĝa frato de skulptisto Árpád Deák

## Kariero 
Endre Deák lutisto pristudis muzikon en Altlernejo de sia naskiĝurbo, poste en Kluĵo. De 1975 li laboris kiel instruisto, kulturorganzanto en Carei. Komence li estis rokmuzikisto, poste interpretisto de malnova muziko. Li fondis la muzikensemblojn *Bugócsiga* kaj *Collegium* (1977).

## Premioj kaj distingoj 
* 2007- Premio Tinódi Lantos, Budapeŝto
* 2011 - Pro Urbe, Carei

## Fonto 
* Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

## Studaĵoj en Művelődés 
* *Collegium Caroliensis*. 1982, 35. évfolyam, 9. sz., pp.&nbsp;7–8.http://muvelodes2.adatbank.transindex.ro/index.php?action=szerzom&m=DE%C1K%20Endre 
* *Arany János és a zene*. 1982, 35. évfolyam, 12. sz., pp.&nbsp;38–43. /Enciklopédia./ http://muvelodes2.adatbank.transindex.ro/index.php?action=szerzom&m=DE%C1K%20Endre 

## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuo
* In memoriam
* Muziko

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
(13139) 1994 VD2

**(13139) 1994 VD2** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Prezidanto de la Senato (Francio)

La **prezidanto de la Senato** prezidas la Senaton de Francio, la supra ĉambro de la Parlamento.

## La prezidanto de la Senato 
Li estas elektita, same kiel la estraro de la Senato, de la tuto de la senatanoj post ĉiu parta renovigo, kio okazas ĉiun trian jaron, inter unu el la senatanoj. La seĝo de la prezidanto estas familiare nomita « Plateau » (kio signifas "ebenaĵon").

De la , la prezidanto de la Senato estas Jean-Pierre Bel, de la Socialista Partio, elektita por "-jara mandato.

Ĝia rolo estas reprezenti la Senaton kaj konduki la debatojn de tiu ĉambro.

La prezidanto de la Senato aŭtomate fariĝas provizora prezidanto de la Respubliko kaze de vakiĝo de la prezidanteco sen kun reduktitaj povoj. Tio jam okazis dufoje, okaze de la demisio de generalo de Gaulle (1969) kaj okaze de la morto de Georges Pompidou (1974) ; en ambaŭ kazoj, tiu prezidantanstataŭo estis farita de Alain Poher.

La prezidanto de la Senato nomumas :
* tri el la naŭ membroj de la Konstitucia Konsilio
* du el la ses eminentuloj de la Supera Konsilio de la Juĝistaro
* du el la sep membroj de la Autorité de régulation des communications électroniques et des postes,
* unu el la sep membroj de la Autorité de régulation des activités ferroviaires,
* unu el la tri eminentuloj de l'Autorité des marchés financiers
* tri el la naŭ membroj de la Conseil supérieur de l'audiovisuel
* du el la naŭ membroj de la Haut Conseil de l'éducation

## Antaŭira ordo 
La prezidanto de la Senato estas ofte prezentata kiel la dua hom de la ŝtato post la Prezidanto de la Respubliko. Tiu eraro venas de malbona kompreno de la artikolo 7-a de la Konstitucio de la kvina Franca Respubliko.

Fakte la ĉefministro estas la dua homo de la ŝtato, la prezidanto de la Senato estas nur la tria antaŭ la prezidanto de la Nacia Asembleo.

Laŭ Guy Carcassonne, tiu antaŭira ordo, difinita en 1958, montras la superecon de la plenuma povo super la leĝofara, kiun volis generalo de Gaulle en la 5-a Respubliko. Plie, en 1958, la prezidanto de la Nacia Asembleo estis devinta atribui antaŭiran rangon superan al tiu de la prezidanto de la Senato ĉar ĝi prezidas la ĉambron, kiu fine decidas pri leĝoj. La prezidanto de la senato estus fariĝinta la kvara homo de la ŝtato. Sed la respondeco pri prezidantanstataŭeco kondukis al atribuo de la tria rango al la prezidanto de la Senato kaj ne de la kvara..

## Salajro kaj avantaĝoj 
La prezidanto de la Senato ricevas monate  malnete kiel senatano kaj  kiel prezidanto.

Li disponas je loĝejo en palaco Petit Luxembourg (apud Palais du Luxembourg) kaj veturilo kun ŝoforo.

## Listo de prezidantoj de la Senato 
## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Vidu ankaŭ 
* Franca Parlamento
* Listo de prezidantoj de la Nacia Asembleo kaj similaj ĉambroj de Francio
* Listo de prezidantoj de la Senato kaj similaj ĉambroj de Francio

### Eksteraj ligiloj 
* Paĝo dediĉita al la prezidanto de la Senato sur *senat.fr*

Kategorio:Institucioj de Francio
*
Kategorio:Senato de Francio