open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Monda Ŝaka Ĉampionumo 2007

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 2007** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo turniro organizita de la FIDE en Meksikurbo, de la 12an de septembro 2007 ĝis la 30an de septembro 2007 por trovi la mondĉampionon. En ĝi partoprenis ok ŝakistoj en *round robin* turniro.

Viswanathan Anand el Barato venkis en la turniro kaj akiris la titolon de ŝaka mondĉampiono. Li gajnis per poentaro de 9 poentoj el 14, kun totalo de 4 venkoj kaj 10 egalvenkoj, Anand perdis neniun ludon.

## Rezultoj 
:
Klarigo: H2H = *head-to-head*, poentoj inter la ludistoj; NS = *Neustadtl score*

## Referencoj 
2007
Kategorio:Ŝako en Meksiko
Kategorio:Ŝako en 2007
Monda Ŝaka Ĉampionumo 2006

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 2006** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo turniro organizita de la FIDE inter la PCA mondĉampiono Vladimir Kramnik kaj la FIDE mondĉampiono Veselin Topalov, la titolo estis dividita dum 13 jaroj. La matĉo okazis inter la 23a de septembro kaj la 13a de oktobro 2006, en Elista, Kalmukio, Rusio, ĝi reunuigis la du mondĉampionajn titolojn por havi senkontestan mondĉampionon.

## Rezultoj 
* forfeit

## Referencoj 
2006
Kategorio:Ŝako en Rusio
Kategorio:Ŝako en 2006
FIDE Monda Ŝaka Ĉampionumo 2005

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 2005** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo turniro organizita de la FIDE en Argentino. Ĝi okazis inter la 27an de septembro 2007 ĝis la 16an de oktobro 2005 en provinco San Luis, Argentino. Ĝin gajnis Veselin Topalov per poentaro de 10 poentoj (+6-0=8).

Kramnik rifuzis partopreni, same la ĵus emerita Kasparov. Iliaj lokoj estis prenitaj de la venontaj du ludantoj sur la FIDE ragolisto: Peter Svidler kaj Judit Polgár. La partopreno de Polgar estis la unua mondĉampionumo en kiu partoprenis virina ŝakludanto.

## Rezultoj 
:

2005
Kategorio:Ŝako en Argentino
Kategorio:Ŝako en 2005
FIDE Monda Ŝaka Ĉampionumo 2004

La **FIDE Monda Ŝaka Ĉampionumo 2004** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo de la FIDE; ĝi okazis en Almahary Hotelo en Tripolo, Libio, de la 18a de junio ĝis la 13a de julio 2004.

Ĝi estis gajnita de Rustam Kasimĝanov, kiu batis Michael Adams en la finalo per poentaro de 4½-3½. Li gajnis proksimume $100 000 dolarojn kaj la titolon de FIDE mondĉampiono.

La intenco estis ke la turnirgajninto ludu kontraŭ Garri Kasparov numero 1a el la mondo por reunuigo de monda ŝaka titolo, kiu estis dividita en du apartaj titoloj ekde la Monda Ŝaka Ĉampionumo 1993. Tamen tiu matĉo neniam okazis.

## Listo de partoprenantoj 
## Fina matĉo 
:

2004
Kategorio:Sporto en Libio
Kategorio:Ŝako en 2004
FIDE Monda Ŝaka Ĉampionumo 2002

La **FIDE Monda Ŝaka Ĉampionumo 2002 ** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo de la FIDE, ĝi okazis en Moskvo, Rusio. La unuaj ses rondoj estis luditaj inter la 27a de novembro kaj la 14a de decembro 2001, kaj la fina matĉo komenciĝis la 16a de januaro kaj finiĝis la 23a de januaro 2002. La ukraina 18 jara grandmajstro Ruslan Ponomariov venkis en la ĉampionumo kaj fariĝis la plej juna FIDE mondĉampiono.

## Partoprenantoj 
## Fina matĉo 
:

2002
Kategorio:Ŝako en Rusio
Kategorio:Ŝako en 2002
Kategorio:Ŝako en Moskvo
FIDE Monda Ŝaka Ĉampionumo 2000

La **FIDE Monda Ŝaka Ĉampionumo 2000** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo de la FIDE ludita en Nov-Delhio, Barato kaj Teherano, Irano. La unuaj ses rondoj estis luditaj en Nov-Delhio inter la 27a de novembro kaj la 15a de decembro 2000 kaj la fina matĉo en Teherano komenciĝis la 20a de decembro kaj finiĝis la 24a de decembro 2000. La barata ŝaka grandmajstro Viswanathan Anand venkis en la ĉampionumo.

## Partoprenantoj 
## Fina matĉo 
:

2000
Kategorio:Ŝako en Barato
Kategorio:Sporto en Irano
Kategorio:Ŝako en 2000
FIDE Monda Ŝaka Ĉampionumo 1998

La **FIDE Monda Ŝaka Ĉampionumo 1998** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo de la FIDE, matĉo inter la mondĉampiono Anatolij Karpov kaj la defianto Viswanathan Anand. La matĉo okazis inter la 2a de januaro kaj la 9a de januaro 1998 en Laŭzano, Svislando. La defianto estis elektita en turniro okazigita en Groningo, Nederlando, inter la 9a de decembro kaj la 30a de decembro 1997. Post kiam la matĉo finiĝis en egaleco, Karpov venkis en la rapida finalo, fariĝante la FIDE mondĉampiono 1998.

## Partoprenantoj 
## Fina matĉo 
La matĉo estis ludita al la plej bona el 6 ludoj (2a, 3a, 4a de januaro kaj 6a, 7a kaj 8a de januaro) ĝi finiĝis en 3-3 egaleco. Du rapidaj ludoj tiam estis luditaj la 9an de januaro Karpov gajnis ambaŭ kaj tiel retenis la titolon.
:

1998
Kategorio:Ŝako en Nederlando
Kategorio:Ŝako en Svislando
Kategorio:Ŝako en 1998
Monda Ŝaka Ĉampionumo 1981

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 1981** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo de la FIDE, ĝi estis ludita inter la defendanta mondĉampiono Anatolij Karpov kaj la defianto Viktor Korĉnoj en Merano, Italio, de la 1a de oktobro ĝis la 19a de novembro 1981. Karpov venkis kaj retenis la titolon.

## Interzonaj turniroj 
Du Interzonaj turniroj okazis en 1979, unu en Rigo, Latvio kaj la alia en Rio-de-Ĵanejro, Brazilo.

### Interzona turniro, Rigo 
:

### Interzona turniro, Rio-de-Ĵanejro 
:

## La matĉo 
La matĉo estis ludita al la unua, kiu venku en ses ludoj estos ĉampiono.

Karpov venkis. Tiu 6-2 venko estis pli senduba venko ol tiu de la Monda Ŝaka Ĉampionumo 1978 kaj estis konata kiel "La Masakro en Merano".

## Referencoj 
1981
Kategorio:Ŝako en Italio
Kategorio:Ŝako en Brazilo
Kategorio:Ŝako en Latvio
Kategorio:Ŝako en 1981
FIDE Monda Ŝaka Ĉampionumo 1996

La **FIDE Monda Ŝaka Ĉampionumo 1996** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo de la FIDE. Anatolij Karpov venkis en la finalo kontraŭ Gata Kamskij 10½-7½.

## FIDE Interzona Turniro 1993 
FIDE okazigis Interzonan turniron en Bielo dum julio 1993, partoprenis 73 ludantoj en 13 ronda svisa sistemoturniro.
:

## Fina matĉo 
La finalo estis ludita en Elista, Rusio dum junio-julio 1996 al la plej bona el 20 ludoj.
:
Karpov venkis kaj retenis la titolon.

## Referencoj 
1996
Kategorio:Ŝako en Rusio
Kategorio:Ŝako en Barato
Kategorio:Ŝako en Nederlando
Kategorio:Ŝako en Svislando
Kategorio:Ŝako en 1993
Kategorio:Ŝako en 1994
Kategorio:Ŝako en 1995
Kategorio:Ŝako en 1996
Monda Ŝaka Ĉampionumo 1978

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 1978** estis ludita inter Anatolij Karpov kaj Viktor Korĉnoj en Baguio, Filipinoj, de la 18a de julio ĝis la 18a de oktobro 1978. Karpov venkis.

La matĉo de 1978 meritas sian reputacion ĉar ĝi estis la plej bizara Mondĉampioneco-matĉo iam ludita. La teamo de Karpov inkludis Dr. Zukhar (konata hipnotisto), dum Korĉnoj adoptis du lokulojn akuzitaj pro murdaj atencoj nuntempe liberaj pro kaŭcio. Ekzistis pli da konfliktoj, protestoj pri la flagoj uzitaj sur la tabulo, la neeviteblaj hipnotoplendoj kaj la spegulaj okulvitroj uzitaj de Korĉnoj. Kiam la teamo de Karpov sendis al li mirtelan jogurton dum ludo sen iu peto de Karpov, la Korĉnoj-teamo protestis, asertante ke ĝi povis esti iu speco de kodo. Ili poste diris, ke tio estis celita kiel parodio de pli fruaj protestoj, sed ĝi estis prenita grave tiutempe.

## Interzona Turniro 1976, Manilo 
Du interzonaj turniroj okazis dum 1976 en Manilo kaj Bielo, la 3 unuaj kvalifikis por la Kandidata Turniro.
:
Mecking, Polugaevsky kaj Hort kvalifikis por la Kandidata Turniro.

:

:

## La matĉo 
La unua ludanto, kiu gajnu 6 ludojn fariĝas ĉampiono.

Karpov venkis kaj retenis la titolon.

## Referencoj 
1978
Kategorio:Ŝako en Filipinoj
Kategorio:Ŝako en 1978
Monda Ŝaka Ĉampionumo 1975

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 1975** neniam estis ne ludita pro disputo pri la matĉoformato. La ĉampiono Bobby Fischer (Usono) devis ludi kontraŭ Anatolij Karpov (Sovetunio) en Manilo, komence de junio 1975. Tamen li rifuzis ludi la tiaman norman matĉon "La plej bona el 24 ludoj" kaj post kiam FIDE estis nekapabla alveni al interkonsento, Fischer perdis sian titolon. Karpov estis nomita mondĉampiono la 3an de aprilo 1975. 

## Interzona Turniro 1973, Leningrado 
Du 18 ŝakistaj (*single round robin*) Interzonaj Turniroj estis luditaj el kiuj la supraj tri kvalifikis por la Kandidata Turniro. La sidejoj estis Leningrado, Sovetunio kaj Petropolo, Brazilo.
:
Korĉnoj, Karpov kaj Byrne kvalifikis por la Kandidata Turniro.

## Interzona Turniro 1973, Petropolo 
:
Mecking rekte kvalifikis dum la 3 aliaj devis plu ludi.

:

## Fina matĉo 
## Referencoj 
1975
Kategorio:Ŝako en 1975
William Easterly

**William Russell Easterly** (7a d septembro, 1957) estas usona ekonomikisto, specialisto pri ekonomia disvolvigo. Li estas profesoro pri ekonomiko en la Novjorka Universitato, kune kun la "Africa House", kaj kundirektoro de la Instituto por Disvolvigesplorado de la NYU. Li estas Esplorasociito de la *National Bureau of Economic Research* (NBER, Nacia Servo por Ekonomika Esplorado), membro de la "Bureau for Research and Economic Analysis of Development" (BREAD) de la Universitato Duke, kaj membro de la "Brookings Institution" en Vaŝingtono. Li estas asocia eldonisto de la priekonomika gazeto *Journal of Economic Growth*.

Easterly estas aŭtoro de tri libroj nome: *The Elusive Quest for Growth: Economists’ Adventures and Misadventures in the Tropics* (2001); *The White Man’s Burden: Why the West’s Efforts to Aid the Rest Have Done So Much Ill and So Little Good* (2006), al kiu estis atribuita en 2008 la premio Hayek; kaj *The Tyranny of Experts: Economists, Dictators, and the Forgotten Rights of the Poor* (2014), kiu estis finalisto de la premio Hayek en 2015.

## Notoj 
Kategorio:Usonaj ekonomikistoj
Monda Ŝaka Ĉampionumo 1972

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 1972** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo de la FIDE inter la defianto Bobby Fischer el Usono kaj la defendanta mondĉampiono Boris Spasskij el Sovetunio. La matĉo okazis en la areno Laugardalshöll en Rejkjaviko, Islando kaj estis konata kiel "La matĉo de la jarcento". Fischer fariĝis la unua naskita usonano, kiu gajnis la titolon kaj la dua usonano (Wilhelm Steinitz la unua mondĉampiono, fariĝis usona civitano en 1888). La venko de Fischer ankaŭ finis por mallonga tempo, la 24 jarojn da sovetia regado de la mondĉampionumo.

La unua matĉo estis ludita la 11a de julio 1972. La lasta ludo (la 21-a) komenciĝis la 31a de aŭgusto, estis suspendita post 40 movoj kaj Spasskij rezignis la venontan tagon sen rekomencado de ludo. Fischer venkis en la matĉo 12½-8½, fariĝante la dekunua mondĉampiono.

## Interzona Turniro 1970, Manilo 
La Interzona turniro okazis en Palma de Majorko, Hispanio, dum novembro kaj decembro 1970. La plej supraj ses ludantoj de la interzona Turniro kvalifikiĝis por la Kandidata Turniro. Bobby Fischer ne kvalifikiĝis por ludi en tiu okazaĵo, kiam li ne partoprenis la Usona Ŝaka Ĉampionumo 1969.
:

## La matĉo 
## Referencoj 
1972
Kategorio:Ŝako en Islando
Kategorio:Ŝako en 1972
Monda Ŝaka Ĉampionumo 1969

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 1969** estis ludita inter la defendanta mondĉampiono Tigran Petrosjan kaj la defianto Boris Spasskij, ĝi okazis en Moskvo, Sovetunio de la 14a de aprilo ĝis la 17a de junio 1969. Spasskij venkis 12½-10½ kaj fariĝis la nova ĉampiono.

## Interzona Turniro 1967, Sousse 
La Interzona Turniro 1967 estis ludita en Sousse, Tunizio dum oktobro kaj novembro 1967. Fischer forlasis la turniron antaŭ la fino pro disputo kun la organizintoj.
:

:

## La matĉo 
La matĉo estis ludita al la plej bona el 24 ludoj. Se ĝi finus 12-12, Petrosjan retenus la titolon.

1969
Kategorio:Ŝako en Sovetunio
Kategorio:Ŝako en Tunizio
Kategorio:Ŝako en 1969
Kategorio:Ŝako en Moskvo
Arabo (heroo)

**Arabo** (armene: Արաբօ, 1863–1893), naskiĝis kiel **Arakel Avedisjan**, estis fama armena fidajo de la fino de la 19-a jarcento, unu el la unuaj fidajoj . 

Arabo naskiĝis en la vilaĝo Kurtis (provinco Bitlis). Arabo studis en la monaĥeja lernejo Arakeloc en Muŝ. Komence en la malfruaj 1880-aj jaroj, li gvidis la armenajn fidajajn grupojn de Sasuno kaj Tarono. En 1892, li estis arestita de turkaj aŭtoritatoj kaj kondamnita je 15 jaroj da malliberigo, sed eskapis el malliberejo kaj rekomencis la agadon en la armena milico. De 1889, li revenis al Kaŭkazio plurajn fojojn por daŭrigi siajn milicajn agadojn. Li partoprenis la unuan ARF-konferencon en 1892. Printempe 1893, li revenis al sia regiono Kars por helpi ribelantojn de Sasuno, sed estis mortigita en 1893 dum batalo kun kurdaj bandoj sur la vojo de Ĥnus al Muŝ (Okcidenta Armenio) kun siaj kvar kamaradoj.

## Referencoj 
Kategorio:Armenaj herooj
Genocido de la ingriaj finnoj

**Genocido de la ingriaj finnoj** estis procezo komponita per multaj eventoj kiu okazis post la rusia revolucio en la 20-a jarcento, kiam la rusoj deportis, mortigis kaj enprizonigis ingriajn finnojn. Antaŭ en Rusio estis 140 000 ĝis 160 000 ingriaj finnoj kaj je la disfalo de Sovetunio — ĉirkaŭ 91 mil; post kiam Finnlando akceptis ĉiujn dezirantojn por repatriiĝi, restas ĉ. 19 000 en moderna Rusio.

El ĉiuj registritaj finnoj de Sovetunio (en la diagramo) ĉirkaŭ 95% estis ingriaj finnoj, granda parto el ili uzis ŝancon migri en Finnlandon post 1990 kaj ricevis civitanecon tie. Parto de la repatriiĝintoj jam malbone parolis la finnan, multaj vojaĝis el Siberio, kie ili loĝis ekde la deportado dum regado de Stalin antaŭ jardekoj.

ImageSize = width:450 height:300
PlotArea = left:50 right:40 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:143477
ScaleMajor = unit:year increment:30000 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1897 color:gray1 width:1
   from:0 till:143068 width:15 text:143 068 textcolor:red fontsize:8px
  bar:1926 color:gray1 width:1
   from:0 till:134701 width:15 text:134 701 textcolor:red fontsize:8px
  bar:1939 color:gray1 width:1
   from:0 till:143437 width:15 text:143 437 textcolor:red fontsize:8px
  bar:1959 color:gray1 width:1
   from:0 till:92717 width:15 text:92 717 textcolor:red fontsize:8px
  bar:1970 color:gray1 width:1
   from:0 till:84750 width:15 text:84 750 textcolor:red fontsize:8px
  bar:1979 color:gray1 width:1
   from:0 till:77079 width:15 text:77 079 textcolor:red fontsize:8px
  bar:1989 color:gray1 width:1
   from:0 till:67359 width:15 text:67 359 textcolor:red fontsize:8px
  bar:2002 color:gray1 width:1
   from:0 till:34364 width:15 text:34 364 textcolor:red fontsize:8px
  bar:2010 color:gray1 width:1
   from:0 till:20708 width:15 text:20 708 textcolor:red fontsize:8px

## Notoj 
Kategorio:Historio de Finnlando
Kategorio:Finnoj
Kategorio:Genocidoj
Kategorio:20-a jarcento en Finnlando
Monda Ŝaka Ĉampionumo 1963

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 1963** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo de la FIDE Tigran Petrosjan mallarĝe kvalifikiĝis por defii Miĥail Botvinnik kaj tiam venkis en la matĉo por fariĝi la naŭa mondĉampiono. La ciklo estas precipe memorita por la konflikto ĉirkaŭ la Kandidata Turniro ĉe Kuracao en 1962, kiu rezultis en ŝanĝo de la turnirformato de la Kandidata Turniro al serio de knokaŭtomatĉoj.

## Interzona Turniro 1962, Stokholmo 
La Interzona Turniro estis ludita en Stokholmo sub la rekta sponsorado de FIDE. Ĝi okazis de 26a de januaro ĝis la 8a de marto 1962.

:

:::

## La matĉo 
:

## Referencoj 
1963
Kategorio:Ŝako en Sovetunio
Kategorio:Ŝako en 1963
Monda Ŝaka Ĉampionumo 1961

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 1961** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo de la FIDE ĝi partoprenis la iama mondĉampiono Miĥail Botvinnik kaj defendanta ĉampiono Miĥail Tal en Moskvo de la 15a de marto ĝis la 13a de majo 1961.

Botvinnik venkis konvinke per 13-8 kaj reakiris la titolon. La venko de Botvinnik estis la unua kaj sola ŝakisto, kiu regis la mondĉampionumojn en 3 apartaj periodoj. Je la 49 jariĝo li ankaŭ estis la plej aĝa ŝakisto, kiu gajnis mondĉampionumon ekde 1891.

## La matĉo 
La matĉo estis ludita al la plej bona el 24 ludoj. Se ĝi finus 12-12, Tal la titolhavanto retenus la titolon.

1961
Kategorio:Ŝako en Sovetunio
Kategorio:Ŝako en 1961
Kategorio:Ŝako en Moskvo
Monda Ŝaka Ĉampionumo 1960

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 1960** estis oficiala Monda Ŝaka Ĉampionumo de la FIDE ĝi estis ludita inter la defendanta mondĉampiono Mikhail Botvinnik kaj la defianto Mikhail Tal en Moskvo, Sovetunio de la 15a de marto ĝis la 1a de majo 1960. Tal venkis per 12½-8½.

## Interzona Turniro 1958 
La Interzona Turniro okazis en Portorož, Jugoslavio (nuntempe Slovenio) dum aŭgusto kaj septembro 1958. La plej bonaj ses ŝakistoj kvalifikiĝis por la Kandidata Turniro.
:

## Kandidata Turniro 1959 
La Kandidata Turniro 1959 okazis en Bled, Zagrebo and Beogrado, Jugoslavio. Miĥail Tal venkis kaj fariĝis la defianto de Botvinnik.
:

## La matĉo 
La matĉo estis organizita al la plej bona el 24 ludoj. Kaze ke rezulto estus 12-12 Botvinnik la titolhavanto retenus la titolon. Tal venkis 12½-8½.
:

## Referencoj 
1960
Kategorio:Ŝako en Jugoslavio
Kategorio:Ŝako en 1960
Jai Jagat 2020

eta|Jai Jagat 2020 transiranta la riveron Chambel, Madhya Pradesh, Barato.
**Jai Jagat 2020** estas internacia kampanjo kaj protestmarŝo por batalo kontraŭ la klimata ŝanĝo kaj por socia justeco kaj paco, iniciatita de Rajagopal P. V. kaj Jill Carr-Harris. La ĉefa agado estas marŝo de Raj Gat, Nov-Delhio, al la sidejo de UN en Ĝenevo, Svislando. Inter la 25-a de septembro kaj la 2-a de oktobro 2020 tie okazu "Popola Parlamento" kun 5000 homoj el pli ol 30 nacioj. La marŝo, financita per donacoj, estis iniciatita de la barata socia movado Ekta Parishad, kiu apelacias al Gandhi kaj estis fondita de la barata aktivisto Rajagopal P.V.

## Historio 
Ĝi komencis la 2-an de oktobro, 2019, je la 150-a datreveno de Mahatma Gandhi. Ĉirkaŭ 50 homoj de almenaŭ 10 landoj estas piedirantaj 10 000 kilometrojn dum tuta jaro.

## Celo 
La marŝo transiros 10 landojn: nome Barato, Irano, Armenio, Kartvelio, Bulgario, Serbio, Bosnio kaj Hercegovino, Kroatio, Italio kaj Svislando. Krome, malgranda delegacio estas iranta al Pakistano. La celo estis atingi la sidejon de UN en Ĝenevo la 2-an de oktobro 2020, sed pro la kronvirusa pandemio, respondeculoj de Jai Jagat decidis ne daŭrigi la marŝon. Tial ĝi devis halti en Erevano, Armenio, en marto 2020.

La celoj baziĝas sur la 17 celoj por daŭripova evoluigo de la Unuiĝintaj Nacioj, precipe la celo pri elimino de malriĉeco, redukto de diskriminacio, batalo kontraŭ klimata ŝanĝo kaj neperfota solvado de konfliktoj.

## Galerio 
Kelkaj bildoj de Jai Jagat en Barato
Dosiero:Walking on the road Jai Jagat.jpg|Piediranta sur la vojo
Dosiero:Walking with the flag Jai Jagat 2020.jpg|Piediranta kun la flago
Dosiero:Village meeting Jai Jagat.jpg|Vilaĝa renkontiĝo
Dosiero:Tree Shade Meeting Jai Jagat.jpg|Renkontiĝo sub la ombro de arbo.
Dosiero:School meeting Jai Jagat 2020.jpg|Lerneja renkontiĝo
Dosiero:Last day walking in India Jai Jagat.jpg|Piedirado en Barato

## Vidu ankaŭ 
Ekta Pariŝad

Mahatma Gandhi

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
(angla) Jai Jagat 2020 oficiala retejo

(Esperanto) Gvidilo al la 17 celoj por daŭripova evoluigo de Unuiĝintaj Nacioj  (PDF)

Kategorio:Movadoj en Azio
Kategorio:Daŭripova disvolviĝo
Monda Ŝaka Ĉampionumo 1966

La **Monda Ŝaka Ĉampionumo 1966** estis ludita inter la defendanta mondĉampiono Tigran Petrosjan kaj la defianto Boris Spasskij en Moskvo, Sovetunio de la 9a de aprilo ĝis la 9a de junio 1966. Petrosjan venkis en la matĉo 12½-11½.

## Interzona Turniro 1964 
Interzona turniro okazis en Amsterdamo Nederlando dum majo kaj junio 1964. El kiuj 6 klasifikis por la Kandidata Turniro.
:
La FIDE regularo nur permesis kvalifiki maksime tri ludantoj de la sama lando, Stein kaj Bronŝtejn estis neelekteblaj. Anstataŭe Ivkov kvalifikiĝis. La sesa kaj fina loko en la Kandidata Turniro estis decidita en 3 luda finalo en kiu Portisch venkis Reshevsky 2½-½.

## Fina matĉo 
La matĉo estis ludita al la plej bona el 24 ludoj. Post la ludo 22 Petrosjan retenus la titolon eĉ se li perdus la sekvaj 2 ludoj sed li kaj Spasskij decidis ludi la 24 ludojn. Petrosjan gajnis kaj retenis la titolon.

## Referencoj 
1966
Kategorio:Ŝako en Sovetunio
Kategorio:Ŝako en 1966
Kategorio:Ŝako en Moskvo
Pieter Brueghel la juna

**Pieter BRUEGHEL** (ankaŭ **Bruegel** aŭ **Breughel**) la Juna (en nederlanda: [ˈpitər ˈbrøːɣəl]; inter 23a de majo kaj 10a de oktobro 1564 – inter marto kaj majo 1638) estis flandra pentristo, konata pro nombraj kopioj de verkoj de sia patro Pieter Bruegel la pliaĝa same kiel pro siaj originalaj komponaĵoj. La granda produktaro de lia ateliero, kiu produktis por la loka kaj eksporta merkato, kontribuis al la internacia etendo de la bildaro de lia patro. Temas pri membroj de ampleksa familio de pentristoj.

eta|maldekstre|260px|*La impostokolektista oficejo*, pentraĵo de Pieter Brueghel la juna, 1640.
Tradicie Pieter Brueghel la Juna estis kromnomita "de helse Brueghel" aŭ "infera Brueghel" ĉar oni supozis, ke li estas la aŭtoro de kelkaj pentraĵoj kun fantastaj priskriboj de fajraj kaj groteskaj bildoj. Tiuj pentraĵoj estas tamen nuntempe atribuataj al lia frato Jan Brueghel la pliaĝa.

## Notoj 
Kategorio:Flandraj pentristoj
Publika sektoro

La **publika sektoro** estas la aro de administraciaj organismoj pere de kiuj la ŝtatoj plenumas, kaj plenumigas la politikon aŭ popolan volon esprimita en la landa juro.

Tiu klasigo inkludas ene de la publika sektoro: la entojn de la leĝdona povo, plenuma povo, justica povo kaj aŭtonomajn publikajn organismojn, instituciojn, entreprenojn kaj personojn kiuj realigas ekonomian aktivecon je la nomo de la ŝtato kaj kiuj estas reprezentataj de tiu, tio estas, la tuton de la aktivecoj pri kiuj la ŝtato (lokaj kaj centra administracio) respondecas kaj kontrolas.

Tre rimarkindaj estas la sansistemo, eduksistemo, armitaj fortoj kaj polico, transporto, nome fervojoj kaj ŝoseoj, kiu sekurigu la liveradon de bazaj necesoj ktp. Tamen tre ofte granda parto de tiuj servoj estas plenumataj kaj profitataj de privata sektoro, nome privatposedataj entreprenoj. La dispartigo inter ambaŭ sektoroj dependas de la landa juro. Ju pli la ŝtato kliniĝas al ekonomia liberalismo, des pli malgranda estas la publika sektoro; kaj inverse ju pli la ŝtato kliniĝas al socialismo, des pli granda proporcie estas la publika sektoro.

Kiel ekzemplo, oni povas montri la rezulton de la oficiala Sondenketo de Laboristaro de Hispanio kiu nombris la tuton de publikaj dungistoj en 3 088 400 personoj en la unua trimestro de 2010, kio estis 13,46 % de la laboristaro, nome 23 006 900 personoj en la sama trimestro.

## Vidu ankaŭ 
* Miksa ekonomio
* Privata sektoro
* Privatigo
* Publika ordo
* Sektoro servoj
* Ŝtatigo

Kategorio:Publika trezoro
Kategorio:Ŝtato
Kategorio:Ekonomiaj sektoroj
Publika ordo

La **publika ordo** estas la situacio de normala funkciado de la publikaj kaj privataj institucioj, per kiuj la aŭtoritatoj plenumas siajn proprajn atribuojn kaj la personoj plenumas pace siajn rajtojn kaj liberecojn. Tiu koncepto estas tre forte ligita kun la koncepto de legitimeco en la plenumo de la politika povo kaj de la socia interkonsento. El la vidpunkto de la civila juro, la publika ordo estas la «aro de juraj, politikaj, moralaj kaj ekonomiaj principoj devigaj por konservi la socian ordon de la popolo en determinita epoko».

Kiel tre populara esprimo, tre ofte la koncepto estas uzata en negativa senco: nome la «rompo de la publika ordo», asocie al diversaj formoj de delikto ĉu reala ĉu supozita, ĉu grava ĉumalgrava, marĝeneco, publika protesto, insurekcio kaj, plej grave, revolucio aŭ renverso; speciale el aŭtoritata koncepto de la «ordo», kiu egaligas ĝin al la eltenado de la socia hierarkio, la institucioj kaj la politika sistemo, konsiderante «malordo» ajnan rompon de la «establaĵo».

Oni povas difini la publikan ordon kiel «aro de principoj kaj institucioj kiuj estas konsiderataj fundamentaj en la socia organizado de lando kaj kiuj inspiras ties juran ordigon». Tamen, en tiu ampleksa difino enhaviĝas ĉiu klaso de juraj fenomenoj: la ĝeneralaj principoj de la juro, la politika konstitucio de ĉiu ŝtato, la kutimjuro ktp.

## Notoj 
Kategorio:Juraj terminoj
Kategorio:Administracia juro
Kategorio:Civila juro
Kategorio:Puna juro
Sendunga pago

**Sendunga pago**, **sendunga subvencio** aŭ **pago al sendungitoj**, estas pago farita de registaro al persono kiu estas senlabora, sendunga, kaj en kelkaj landoj kiu kotizis dum tempo en kiu tiu estis dungita kaj salajrata.​ Tiu lasta kondiĉo faras, ke temas pri simpla redono kaj ne pri helpo al la bezonantoj. Tre ofte oni organizas tiun pagon kiel provizora kontentigo por la bazaj necesoj kaj ne plena salajro, ponto ĝis la venonta labortempo kaj ebligo por ke la sendungito povu konsumu kaj kontribuu al la konsumisma socio, kiel necesa levilo de la landa ekonomio.

La instalo de tiu sistemo starigis kritikojn el diversaj sektoroj, nome ke tiu sekureco malhelpu la deziron de senlaboruloj serĉi laborpostenojn kaj akcepti tiun malabundan vivmanieron. La diversaj landoj havas tre diversajn sistemojn por pago al sendungitoj, el la plej riĉaj landoj, kie ĉiu baza neceso estas plenumita, tra la landoj kie ekzistas baza enspezo, ĝis la plej malriĉaj landoj, kie ne estas tiaj pagoj.

## Vidu ankaŭ 
* Baza enspezo
* Senlaboreco
* Subvencio
* Sociala sekureco

## Notoj 
Kategorio:Senlaboreco
Kategorio:Ekonomio
Kategorio:Homa scienco
Kategorio:Sociologio
Kategorio:Ekonomiko
Kategorio:Socio
Kategorio:Sociaj problemoj
Socia bonfarto

**Socia bonfarto** estas kondiĉo indikata observante la faktorojn kiuj partoprenas en la vivkvalito de la personoj en socio kaj kiuj faras, ke ilia ekzistado havu kaj ĝuu ĉiujn elementojn kiuj rezultas en la persona aŭ socia kontentigo. 

La socia bonfarto estas kondiĉo ne rekte observebla, sed el formuloj pri kiel ĝi estu komprenata kaj komparata el iu tempo kaj spaco al alia. Eĉ tiel, la socia bonfarto, kiel abstrakta koncepto, posedas gravan ŝarĝon de subjektiveco propra de la individua persono, sed ĝi aperas ankaŭ rilata kun kelkaj objektivaj ekonomiaj faktoroj. El socia bonfarto ne necese dependas de kolektivismo. La koncepto de socia bonfarto ofte estas konfuzata kun tiu de la vivkvalito kaj, tamen estas diferencaj. Ambaŭ konceptoj estas derivataj de la diversaj teorioj pri la bonfarto, sed laŭ la tempopaso ili diferenciĝis; tiel, dum la vivkvalito orientiĝis al  psikosociaj komponantoj, la socia bonfarto anstataŭe orientiĝis al la materiaj aspektoj. 

Estas tre diversaj indicoj kiuj estis proponitaj kiel mezuriloj por la nivelo de la socia bonfarto, inter kiuj elstaras ekonomiaj pritaksoj kiel la porpersona enspezo, la vivodaŭro, la enspezodistribuado ktp., sed ankaŭ alitipaj, kiel la indico de homa disvolviĝo, la progreso, la feliĉo ktp. 

## Vidu ankaŭ
* Ekonomia geografio
* Sociala sekureco
* Socialema ŝtato
* Socia sekureco

Kategorio:Geografia terminologio
Kategorio:Socialema ŝtato
Kategorio:Politika sociologio
Kategorio:Sociala sekureco
Ferenc Papcsák

**Ferenc Papcsák** [papĉAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Papcsák Ferenc** estas hungara advokato, parlamenta deputito, urbestro.

Ferenc Papcsák naskiĝis la  en Nyíregyháza.
 
## Biografio 
Ferenc Papcsák pasigis sian infanaĝon en Demecser. Li finis industrian faklernejon pri  kemiaĵoj kaj drogproduktado en 1983, poste li laboris en uzino pri medikamentoj en Budapeŝto ĝis 1987. Intertempe li maturiĝis en gimnazio en 1986, poste li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1993. Post la diplomo li estis advokato-kandidato tri jarojn, poste li malfermis propran atelieron. En 1997 li membriĝis en Fidesz. Inter 2002–2006 kaj 2010–2018 li estis parlamentano, inter 2010-2014 li estis ankaŭ urbestro de Zugló. Kelkaj skandaloj akompanis lian politikan karieron. Li ricevis premion en 2012. Lia edzino naskis 2 gefilojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj urbestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Murad de Sebastio

**Murad de Sebastio** (armene: Սեբաստացի Մուրատ, *Sebastatsci Murad*, Murad Hakobjan;  1874 - 4-an de aŭgusto 1918) estis konata armena fidajo dum la armena nacia liberiga movado en la Otomana Imperio. Li naskiĝis en la armena vilaĝo Govdun (Կովտուն), ĉirkaŭ 20 km oriente de la urbo Sivas (de kie li ricevis sian kromnomon, *Sebastaci* ) el malriĉa kampara familio, kiu ĵus translokiĝis al la urbo. Laborinte kiel paŝtisto kaj kamplaboristo dum sia infanaĝo, li translokiĝis kiel adoleskanto al Konstantinopolo, kie li laboris por magraj enspezoj kiel portanto. Li aliĝis al la socialdemokrata hunĉakia partio kaj en la 1890-aj jaroj partoprenis armenajn manifestaciojn protestantajn kontraŭ la duaklasa traktado de la armenaj ene de la Otomana Imperio.

Post murdo de armena informanto li eskapis al Grekio kaj poste al Egiptio. Li tiam fariĝis membro de la Armena Revolucia Federacio, aliĝis al federaciaj grupoj, kaj partoprenis gerilajn agadojn responde al la Hamidaj masakroj. En 1904 li ludis videblan rolon dum la ribelo de Sasuno, kaj poste ekfunkciis en Van. Dum la armena-tataraj masakroj 1905-1907, li estis nomumita estro de defendo de la regiono Zangezuro kaj, kunvenigante grupon de 50 rajdantoj, li defendis la armenan loĝantaron de Kapan kontraŭ masakroj. Amnestio post la revolucio de la Junaj Turkoj de 1908 permesis al Murad reveni al la Otomana Imperio, kie li laboris en Van kaj en Sivas. Aparte, li partoprenis en la organizado de reto de lernejoj kaj bonfaraj kaj inaj societoj, kaj instruis korpan kulturon kaj teatran arton en armenaj lernejoj.

## Referencoj 
Kategorio:Armenaj naciistoj
Modène

''''* (jen france, okcitane *Maudena*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane *Vauclusa*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (, prononcata , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur*). Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo en la retejo *vizaĝlibro'' ()
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Vaucluse

eta|maldekstra|400px|la komunuma administrejo

eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Vaucluse
Jan Massijs

**Jan Massijs**, Massys, Matsys, Metsys, aŭ Matsijs (Antverpeno, 1509 aŭ 1510 - 8a de oktobro 1575), estis flandra pentristo. Li estis filo de Quinten Matsijs "la maljuna", frato de Cornelis Massys kaj patro de Quentin Massys "la juna". Li estas konata pro siaj , ĝenraj scenoj kaj pejzaĝoj. Li akiris reputacion ankaŭ kiel pentristo de nudaj virinoj, kiujn li pentris per sensualeco memoriga pri la Skolo de Fontainebleau.

eta|maldekstre|*La impostokolektisto*, pentraĵo de Jan Massijs.
eta|240px|maldekstre|*Flora*, 1559.
Li eniris en la gildo de pentristoj de Sankta Luko de Antverpeno en 1531, kaj estis ekzilita el la urbo en 1544 pro siaj kredoj protestantaj, same kiel sia frato. Li veturis tra Italio kaj probable tra Francio, post kio li revenis al Antverpeno en 1558.

Dum en liaj unuaj jaroj lia verko estis konfuzata kun tiu de lia patro, en la lasta fazo de sia produktado, jam per stilo tre influita de la itala kaj franca pentrartoj, li specialiĝis en la temo de la "nelicaj amaferoj" (Lot kaj liaj filinoj, Judit kun la kapo de Holofernes, ktp.), kun aŭdacaj kontrastoj de koloraro kaj tre detalema pentromaniero.​

## Notoj 
Kategorio:Flandraj pentristoj
Valentelektrono

[eta|dekstra|Modelo de la molekulo CH4 ([metano). La ruĝaj kaj bluaj punktoj montras valentelektronojn, kiuj formas kemiajn ligojn inter la karbona kaj la hidrogenaj atomoj.]]
En kemio, **valentelektrono** estas elektrono de la ekstera elektronkovraĵo de atomo. Se tiu ekstera elektronkovraĵo ne estas plena, do la valentelektronoj povas partopreni en la kreado de kemia ligo inter atomoj.

## Difino 
### Valentelektrono de ĉefgrupa elemento 
Por ĉefgrupa elemento, **valentelektrono** estas elektrono en la elektronkovraĵo de la plej granda ĉefkvantumnombro n; tial, la nombro de valentelektronoj en ĉefgrupelementa atomo estas inter 1 kaj 8.

Ekzemple, jen la elektronkovraĵoj de fosforo:
:1s2 2s2 2p6 3s2 3p3
Inter tiuj elektronkovraĵoj, la plej alta ĉefkvantumnombro estas n=3, kaj la kvin valentelektronoj estas tiuj en la elektronkovraĵoj 3s2 kaj 3p3. Tial, ekzemple, fosforo povas formi la molekulon PF5 (fosfora pentafluorido).

### Valentelektrono de transirmetalo 
En transirmetalo ekzistas parte plenaj energiniveloj (n-1)\mathrm d, kies elektronoj havas energiojn similajn al tiuj en la elektronkovraĵo de la plej granda ĉefkvantumnombro. Tial, por tiuj elementoj, **valentelektrono** estas ajna elektrono ekster la noblagasa kerno.

Ekzemple, jen la elektronoj de mangano:
:1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d5 = [Ar] 4s2 3d5,
en kiu [Ar] estas mallongigo de la elektronkovraĵoj de argono:
:[Ar] = 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6.
Tial, en mangano, la sep valentelektronoj estas tiuj en 4s2 kaj 3d5.

## Propraĵoj 
La nombro de valentelektronoj determinas la reakciemon de elemento. Elemento, kies valentelektronoj kompletigas elektronkovraĵon (t.e. nobla gaso), estas tute ne reakciema. Male, elemento, kiu havas valentelektronojn po unu por atomo (t.e. alkala metalo), estas tre reakciema.

## Referencoj 
Kategorio:Kemio
Kategorio:Elektrono
József Perbíró

**József Perbíró** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Perbíró József** estis hungara juristo, altlerneja instruisto.

József Perbíró naskiĝis la  en Barcs, li mortis la  en Kecskemét.

## Biografio 
József Perbíró finis bazlernejon en 1922, poste li laboris en komerca firmao. Vespere li plulernis kaj li maturiĝis en gimnazio en 1931, poste li akiris juran diplomon en Universitato Erzsébet en 1937. Li estis soldato kun interrompoj inter 1937-1941, samtempe li instruis en la universitato, eĉ plie ĝis 1946. Inter 1946–1949 li instruis en la Ĉefepiskopa Jura Akademio (Eger), poste li estis katedrestro en Scienca Universitato de Szeged, eĉ en 1956 li vicdekano. Li estis gvidanto de la pacaj revoluciaj okazintaĵoj en Szeged, tial post la fiasko li estis kondamnita je morto, sed li ricevis amnestion en 1962. Li faris simplajn laborojn, en 1970 li pensiuliĝis, sed li faris tradukaĵojn en Kecskemét. 

Li edziĝis en 1937, poste 3 gefiloj naskiĝis, en 1950 li eksedziĝis, en 1963 li denove edziĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Részvény és üzletrész* (habilitiĝo kaj monografio)
* *Uti kalauz a keresztény kereskedők és iparosok üzletébe* (1938)
* *A szovjet kolhozjog* (1951)
* *A mezőgazdasági termelőszövetkezeti tagok munkajogviszonyának néhány elvi kérdése* (1956)
* *Ötvenhat Szegeden – emlékeimben* (memuaro, 2002)

## Memorigiloj 
* memortabulo (Szeged, 1993)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaroj kondamnitaj al mortpuno
Kesang Chuki Dorjee

**Kesang Chuki Dorjee** estas Butana filmreĝisoro kaj politikisto kiu estis elektita membro de la Nacia Konsilio de Butano ekde majo 2018. Antaŭe, ŝi estis elektita membro de la Nacia Konsilio de Butano (senato de la parlamento) de 2015 al 2018. Ŝi ankaŭ estas unu el la malmultaj inaj filmproduktoroj en Butano. Ŝi realigis dek dokumentajn filmojn, dokudramojn kaj mallongajn filmojn, inkluzive de *Nangi Aums to Go-thrips* (De dommastrinoj al gvidantinoj, 2011), pri la problemoj de butanaj virinoj, kiuj havas publikajn rolojn, kaj de *Juna Demokratio* (2008), kie Chuki akompanas du kandidatojn en iliaj kampanjoj por la unua demokrata baloto en Butano.

## Vidu ankaŭ 
Butano de A al Z

## Ekstera ligilo 
*Bhutan Women Forward* (filmeto kun anglalingvaj subtekstoj)

## Referencoj 
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Butanaj politikistoj
Kategorio:Virinoj en Azio
Kategorio:Filmproduktoroj
Masero

eta|dekstra|Charles Townes kun la unua masero en 1958
**Masero** estas aparato, kiu produktas koheran mikroondon amplifitan per stimulita emisio.

## Priskribo 
Masero produktas koheran elektromagnetan ondon, tipe ĉe mikroondaj frekvencoj, sed kelkfoje ankaŭ en radioaparataj kaj infraruĝaj frekvencoj. La lasero havas la saman fizikan principon kiel masero, sed produktas elektromagnetan ondon de videbla frekvenco.

## Historio 
La unuan maseron konstruis la Usonaj fizikistoj Charles H. Townes, James P. Gordon, kaj Herbert J. Zeiger en Universitato Columbia en 1953. Gordon Gould inventis la nomon *masero* () kiel akronimo de *mikroonda amplifiko per stimulita emisio de radioj* en 1957.

En 1960, la lasero, parenco de la masero, inventiĝis; komence, lasero estis nomita *optika masero*. En la 1960-aj jaroj, astronomoj malkovris la ekziston de naturaj maseroj en astroj (molekulaj nuboj, kometoj, planedaj atmosferoj, stelaj atmosferoj ktp.).

Pro la invento de la masero, Townes ricevis la fizikan Nobel-premion en 1964.

## Uzoj 
Maseroj estas uzataj en atomaj horloĝoj por precize mezuri tempon. Maseroj estas ankaŭ komponantoj de radioteleskopoj kaj kosmosondilaj komunikstacioj, por senbrue amplifi la malfortan mikroondan komunikan signalo.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Laseroj
Kategorio:Usonaj inventoj
Kategorio:Radio
Opština Demir Hisar

**Opština Demir Hisar** (makedone: *Oпштина Демир Хисар*) estas unu el 80 komunumoj de norda Makedonio. Laŭ la censo de septembro 2021 en la komunumo loĝis entute 7 260 homoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administra centro de la komunumo estas la urbo Demir Hisar.

## Loko, priskribo 
maldekstra|eta|Opština Demir Hisar - vilaĝoj
Opština Demir Hisar situas en la nordokcidenta parto de la Pelagona regiono. Ĝia suma areo estas 480,13 km².

Proksimume de nordo al sudo kaj poste oriente, la Nigra Rivero fluas tra la teritorio. La alteco estas ĉirkaŭ 620 m en la rivera valo ĝis preskaŭ 2000 m en la montoj.

La komunumo konsistas el la urbo Demir Hisar kaj 40 aliaj vilaĝoj:

Babino, Barakovo, Bazernik, Belce, Boiste, Brezevo, Cerevo, Dolenci, Edinakovci, Golemo Ilino, Graište, Kočište, Kutretino, Malo Ilino, Mrenoga, Murgaševo, Novo Selo, Obednik, Pribilci, Radovo, Rakitnica, Rastojca, Sladuevo, Slepče, Sloeštica, Smilevo, Sopotnica, Strugovo, Suvodol, Suvo Grlo, Sveta, Utovo, Vardino, Virovo, Velmevci, Zagorice, Zašle, Železnec, Zurče kaj Žvan.

Najbaraj municipoj estas:

Opština Kičevo en la nordo, opština Kruševo kaj opština Mogila en la oriento, opština Bitola en la sudo kaj opština Resen, opština Ohrid kaj opština Debarca en la okcidento.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Tradukfonto 
Kategorio:Komunumoj de Nord-Makedonio
(114553) 2003 BH42

**(114553) 2003 BH42** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de la monto Haleakalā de la reto GEODSS (insulo Maui, Havajo, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 2:1 kun Marso.

Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo : ĝia marsa MOID estas 0,36132 AU, tie estas 54,053 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Sorsogon (urbo)

**Sorsogon,** -  - estas kvaraklasa urbego, ankaŭ diocezo kaj komponenta urbo en Filipinoj, en Bikola Regiono, kie ĝi estas ĉefurbo de provinco Sorsogono. La loknomo iam estis *Solsogon*, kiu signifas: spuri riveron kontraŭflue. 
eta|maldekstre|Aerpanoramo en Sorsogon
## Geografio 
Sorsogon situas en suda parto de Luzon (insulo) inter marbordo kaj vulkano https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=12.821089908604332%2C123.8834659&z=10. Regiona ĉefurbo Legazpi (Albajo) troviĝas 33, Calbayog 120, Cebuurbo 297, Kezonurbo 369. ĉefurbo Manilo 373 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.
eta|Marbordo ĉe Sorsogon
## Historio 
Signoj de homloĝado tri mil jaraj estis trovitaj en kaverno kaj praaj tombejoj. Hispanaj misiistoj ekloĝis en la 1600-aj jaroj. Maŭroj-piratoj jam vizitadis la apudmarajn teritoriojn jam antaŭ alveno de la hispanoj. La misiistoj fondis 2 paroĥojn: Bacon kaj Sorsogon. Ambaŭ evoluis aparte kaj ili iĝis apartaj 2 komunumoj (Bacon estis establita en 1754, Sorsogon en 1864). Provinco Sorsogono naskiĝis en 1894. La japanoj regis ankaŭ ĉi tie inter 1942-1944. La urbo atingis la internacian klasifikadon grandurbo en la 1980-aj jaroj. En 2000 Bacon kaj Sorsogon kunfandiĝis kaj samtempe ĝi akiris urban statuson laŭ filipina klasifikado.

## Ekonomio 
Sorsogon estas agrikultura, komerca kaj fiŝkaptista urbo, kie oni kultivas rizojn, kokosojn kaj legomojn.

## Religio 
Sorsogon estas katolika diocezo, plej ofte katolikoj vivas ĉi tie.

## Trafiko 
Sorsogon estas atingebla laŭ la tutlanda aŭtovojo. Alia signifa vojo sekvas la marbordon. Regionaj aŭtobusoj trafikas rekte al Legazpi. 
eta|maldekstre|Strato en Sorsogon
## Klimato 
Sorsogon situas en la ekvatora klimato sen seka sezono. Jare pluvas inter 3206&nbsp;mm. La averaĝa jara temperaturo varias inter 23-. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vidindaĵoj 
* katedralo kaj preĝejoj
* plaĝo
eta|Katedralo de Sorsogon
## Ĝemelurboj 
*  Ceŭto, Hispanio
*  Sterling Heights, Usono, Miĉigano

## Fontoj 
* WikiTrans

Bacon Beach2.JPG|Marbordo 
Bacon church1.jpg|Kirko
SNHS02.jpg|Lernejo

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Kategorio:Marhavenaj urboj
Hayedeh

**Masoumeh Dadebala** (n. la 10-an de aprilo 1942 en Teherano - m. la 20-an de januaro 1990 en San Francisco), konata ĉefe per ŝia plumnomo **Hayedeh** (ankaŭ **Haydeh** kaj **Haideh**, perse سخن از هایده / *Sokhan az Hayedeh)* estis ikona persa kantistino de klasikaj kantoj kaj pop-kantoj.

Ŝi komencis sian profesian karieron en 1968. Ŝiaj plej famaj kantoj estas: *Azadeh* (Senpaga), *Gole Sang* (Ŝtona Floro), *Zendegi* (Vivo), *Shanehayat* (Viaj ŝultroj) kaj *Rouzaye Roshan* (Brilaj tagoj) *(Padeshahe Khooban)* (bonaj reĝoj).

La plej multaj kantoj de Hayedeh estis komponitaj de Ali Tajvidi, Farid Zoland, Anooshirvan Rouhani, Mohammad Heydari kaj Andranik .

## Elmigrado 
Ekde la revolucio de 1979, kiu rezultigis fundamentisman religian reĝimon en Persujo, estas malpermesite al virinoj kanti publike. Ĉiuj persaj kantistoj estis devigitaj rezigni pri siaj kantaj karieroj. Se ili ne konsentis pri tio, ili estis devigitaj fari tion eksterlande. Hayedeh estis unu el la kantistoj, kiuj tiutempe fuĝis de Irano.

Hayedeh donis du koncertojn en la Royal Albert Hall de Londono en 1986 kaj 1987.

## Diskaro 
* Azadeh (1968)
* Raftam (1969)
* Haghnashenasi (1970)
* Dashtestani (1971)
* Vazo Del Bala Shodi (1972)
* Ae Beri Nefrin Mikonam (1973)
* Razi Masho (1974)
* Novruzo (1977)
* Eshareh, kun Sattar kaj Homeyra (1983)
* Shanehayat (1986)
* Sogand (1988)
* Ey Zendegi Salam (1989)
eta|Dokumenta filmo Hayedeh, la ikona irana kantistino.

## Dokumenta filmo 
Dudek jarojn post ŝia morto en ekzilo, la persa muzikisto kaj ĵurnalisto Pejman Akbarzadeh, kiu loĝas en Nederlando, faris kontestitan dokumentan filmon *Hayedeh: Legendary Persian Diva*, memore al ŝi. La dokumenta filmo estis montrita unuafoje en 2009 en Amsterdamo i.a. dum la irana filmfestivalo, en Svedio dum la internacia ekzila festivalo kaj ankaŭ en Germanio kaj Usono dum la filmfestivalo Noor en Los-Anĝeles. *The Holland Times* nomis la filmon "bonega scio pri la muzika konsisto de Persio". La filmo estas en la persa kun subtekstoj en la angla.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Naser Ĉeŝmazar, komponisto
* Irana muziko

## Eksteraj ligiloj 
* (nl) De verboden Perzische stem herdacht in Nederland  (Rememoro en Nederlando de la malpermesita persa voĉo)
* (en) Persian diva immortalised in film (The Holland Times)
* (en, fa) Oficiala retejo de la dokumenta filmo

Kategorio:Pseŭdonimoj
Kategorio:Iranaj kantistoj
Kategorio:Persoj
Rana Mansour

**Rana Mansour** () n. la 16-an de novembro 1981 en Alexandria, Usono) estas irandevena usona muzikistino kaj kantistino. Ŝi kantas plurlingve (angla, araba, armena, franca, hebrea, hispana, itala, persa, turka kaj signolingvo).

## Vivkuro 
Ŝi naskiĝis en artista familio. Ŝia patrino estis produktisto kaj reĝisoro en la irana Nacia Televido kaj la patro estis unu el la ĉefaj filmistoj en la sama televido, antaŭ la revolucio.

Ŝi ĉeestis la muzikan altlernejon Berklee en Boston, Massachusetts kie ŝi ricevis ŝian magistron en muziko kun honoroj. Ŝi eldonis sian debutan albumon titolitan ‘*Suite 16*' en 1997 kaj ŝia unua perslingva albumo en septembro 2015.

## Televida ĉeesto 
Rana ankaŭ videblis en Usono ĉe la programoj *Bravo* kaj *The Real Housewives of Beverly Hills*, en kiu ŝi kantis la originalan kanton, "Neniu loko kiel hejmo", sed ankaŭ ĉe la la perslingvaj kanaloj de BBC, Voĉo de Usono (VOA) kaj Manoto.

## Diskaro 
### Albumoj 
* *Eshghe Naab* 2019
* *Rana Mansour,* 2015 (mem-titolita albumon)
* *La Aventuroj de Indygyrl,* 2008
* *Suito 16,*1997

### Unuopaj kantoj (unuopaĵoj) 
* *Neniu Loko Kiel Hejmo*
* *Mizera Bebo*
* *Mi demandas*
* *Nokta mano*
* *Ĉi tiu amo*
* *Sola*
* *Sub la pluvo*

## Ekstera ligilo 
 - kantolisto 

## Referencoj 
Kategorio:Komponistoj de la 21-a jarcento
Kategorio:Iranaj muzikistoj
Kategorio:Vivantaj homoj
(114575) 2003 BH71

**(114575) 2003 BH71** estas  marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas  en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,24349 astronomia unuo, tie estas 36,426 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Rustrel

''''* (jen france, okcitane *Rustrèu*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane *Vauclusa*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (, prononcata , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur*). Fine de  en la komunumo vivis .

## "La Kolorado de Provenco" 
"La Kolorado de Provenco" (france *Colorado provençal'', do laŭvorte 'Kolorado provenca') estas impona pejzaĝo, fakte artefarita pro plurcentjara ekspluatado de okra argilo el la grundo.

Colorado Rustrel -1- 11.06.2007.JPG|
Rustrel_ocres_02.jpg|
Colorado provençal.jpg
Rustrel Colorado.jpg
Colorado provençal 2.jpg

Ocre de Rustrel 40-41mod.jpg
Colorado Rustrel.jpg
Colorado Provencal.jpg
Colorado Rustrel -3- 11.06.2007.JPG
Rustrel_ocres_03.jpg

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Vaucluse

eta|maldekstra|300ra|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Vaucluse
Pertuis

''''* (jen france, okcitane *Pertús*) estas urba komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane *Vauclusa*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (, prononcata , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur''). Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

## Partneraj urboj 
Pertuis estas ĝemeligita kun:
*  Alton, Hampshire, Anglio 
*  Herborn, Hesio, Germanio
*  Este, Veneto, Italio
*  Utiel, Hispanio

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Vaucluse
* Pertuis (stacidomo)

eta|maldekstra|400px|la komunuma administrejo

eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj


Kategorio:Komunumoj de Vaucluse
Saint-Pierre-de-Vassols

''''* (jen france, okcitane *Sant Pèire de Vassòus*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane *Vauclusa*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (, prononcata , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur''). Fine de  en la komunumo vivis .

La du elementoj de la komunuma blazono, koko kaj ŝlosilo, cetere estas la kutimaj atributoj de la kristana sanktulo Petro, patrono de la komunumo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Vaucluse

eta|maldekstra|400ra|loka fontano
eta|maldekstra|300ra|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Vaucluse
Struga (urbo)

eta|Struga - Drin river|maldekstra
eta|Struga - moderna konstruado|maldekstra
**Struga** estas urbo en la sudokcidenta parto de Norda Makedonio. La urbo situas en la malaltaj teroj ambaŭflanke de la rivero Nigra Drino kaj sur la norda bordo de la lago Ohrid. Laŭ la censo de septembro 2021 loĝis en la urbo entute 15 009 homoj. Struga situas 171 km sudokcidente de la ĉefurbo Skopjo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Tradukfonto 
Kategorio:Komunumo de Nord-Makedonio

Kategorio:Urboj de Nord-Makedonio