open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
James P. Eisenstein

''''* estas internacia renoma emerita usona fizikisto. Li naskiĝis la 15-an de majo 1952 en Sankta Luiso, kaj ricevis sian universitatan edukon precipe en la universitato de Kalifornio en Berkelio. En 2025 li estis honorigita per la israela Wolf-premio pri fiziko, kune kun la kolegoj Moti Heiblum  (je plena nomo *Mordehai Heiblum*, hebree *מוטי הייבלום'') kaj Jainendra K. Jain ().

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Paul Corkum

''''* estas emerita internacie renoma kanada fizikisto. Li naskiĝis la 30-an de oktobro 1943 en *Saint John'', Nov-Brunsviko, Kanado, kaj ricevis sian universitatan edukon precipe en la universitato Lehigh en Bethlehem, Pensilvanio, Usono, kaj en la universitato Acadia en Wolfville, Nov-Skotio, Kanado. En 2022 li estis honorigita per la israela Wolf-premio pri fiziko.

## Referencoj 
Kategorio:Kanadaj fizikistoj
Martin Rees

''''* estas emerita internacie renoma brita fizikisto kaj astronomo. Li naskiĝis la 23-an de junio 1942 en Jorko, kaj post mezlernejaj jaroj en la privata internulejo *Shrewsbury School* ricevis sian universitatan edukon precipe en la triunua kolegio, la *Trinity College'' de la universitato de Kembriĝo. En 2024 li estis honorigita per la israela Wolf-premio pri fiziko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Britaj astrofizikistoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Anglaj ateistoj
Kategorio:Membroj de la Reĝa Nederlanda Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Dungosekureco

**Dungosekureco** aŭ **laborstabileco** konsistigas garantion kontraŭ arbitra maldungo de la dungito.

Laborsekureco estas mezurata laŭ du aspektoj:

* Dungosekureco en la laborejo, signifante la gradon de fido, kiun la dungito havas, ke lia nuna laborejo daŭre dungos lin longtempe, sen la minaco de maldungo.
* Profesia laborsekureco, signifante la gradon de sekureco, kiun la profesio de la dungito donas al li, tiel ke se li estos maldungita de unu laborposteno, li facile trovos alian laborpostenon.

Ekzemplo: Profesia dungito ĉe ekfirmao sentas malaltan laborsekurecon ĉe sia laborejo, ĉar la ekfirmao ofte ne atingas siajn celojn kaj fermiĝas, sed dum periodo de ekprospero en altteknologio, li sentas altan profesian laborsekurecon, sciante, ke se li perdos sian nunan laboron, li povos trovi taŭgan laboron ĉe alia altteknologia firmao. ''''''

Laboro, kiu postulas altajn kapablojn kaj longan periodon de alklimatiĝo al la laboro, certigas laborsekurecon, ĉar dunganto ne rapidos anstataŭigi tian dungiton, kaj ĉar ne estas facile trovi anstataŭanton kaj pro la alta kosto de dungado de anstataŭanto. Aliflanke, en laboro kiu ne postulas specialajn kapablojn kaj estas facile alkutimiĝi al, dungosekureco estas malalta (tia laboro estas konata kiel "McJob "). 

Alta dungosekureco estas centra celo de sindikatoj, kiuj klopodas ankri ĝin en laborinterkonsentoj, kiuj garantios al dungitoj protekton kontraŭ maldungo. Tiu ĉi protekto esprimiĝas per la donado de daŭra dungado al dungito, kiu sukcese kompletigis provan periodon, tiel ke la maldungo de permanenta dungito okazos nur en esceptaj kazoj kaj kun la konsento de la laborkonsilio.  En laborejoj kie ne ekzistas formala permanenta dungado, provizi al dungitoj senton de dungosekureco estas grava por la dunganto por reteni siajn dungitojn. 

Tutmondiĝo ankaŭ damaĝas la laborsekurecon de laboristoj, kies okupoj estas eksponitaj al konkurenco de landoj, kie salajroj estas malaltaj. 

Ia sekureca reto, aparte grava por tiuj kun malalta dungosekureco, estas la senlabora asekuro de la Nacia Asekurinstituto, kiu garantias senlaborecajn subvenciojn dum pluraj monatoj al tiuj, kiuj estas maldungitaj, por provizi al ili porvivaĵon ĝis ili trovas alian taŭgan laboron. Ŝanĝoj en la senlaborecoprocento ankaŭ reflektas ŝanĝon en la nivelo de dungosekureco de la ĝenerala publiko - dum la senlaborecoprocento pliiĝas, dungosekureco malpliiĝas. 

## Vidu ankaŭ 
* Maldungigo
* Unua Dungado Kontrakto (franca kontrakto kiu provokis amasajn protestojn antaŭ ol estanta fine nuligita)
* kontingenta laboro
* Plena dungado
* Laborgarantio
* McJob

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Dungiĝado
Kategorio:Laboraj rilatoj
Mayday

***Mayday*** (prononcata *Mejdej*) estas la internacia danĝersignalo por radiotelefonio, (voĉa) komunikado, simila al la SOS-signalo en radiotelegrafio (uzante Morsan kodon). 

Ĝi estas uzata tutmonde en la mara movebla servo (d:Q19977688), la aernaŭtika movebla servo (UHF-aernaŭtika aerbendo, d:Q718066) kaj havas la plej altan prioritaton en radiokomunikado. Ĝi estas uzata en situacioj, kiuj prezentas tujan minacon al homa vivo, kiel ekzemple ŝipoj kaj aviadiloj en danĝero. La signalo estas elsendata tri fojojn sinsekve: *"Mayday, Mayday, Mayday"* por eviti konfuzon kun iu ajn simile sonanta frazo, kaj ankaŭ por faciligi distingi la danĝersignalon mem de mesaĝo pri danĝersignalo.

## Historio 
Oni kredas, ke la termino devenas de la franca frazo: *venez *'m'aider''''' - "Venu helpi min". 

La terminon proponis Frederick Stanley Mockford en 1923. Mockford estis flugtrafika kunordigisto ĉe la Flughaveno Croydon en Londono kaj oni petis lin elpensi danĝervokon, kiun pilotoj uzus kaj ĉiuj komprenus. Plej multaj flugoj pasantaj tra ĉi tiu flughaveno tiutempe venis de la flughaveno Le Bourget en Parizo, do Mockford elektis la francan esprimon. 

La unua uzo de la frazo okazis en 1927 kaj estis oficiale agnoskita en 1948. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* SOS
* CQD
* Pan-pan

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Internacia telekomunikado
Areno Meksikurbo

La **Areno Meksikurbo** (, ofte konata kiel **Arena CDMX** ; ) estas multfunkcia areno en la norda kvartalo Azcapotzalco, en Meksikurbo, Meksiko. Ĝi havas kapaciton de 22 300 spektantoj. La endoma areno estis konstruita en 2012 je kosto de proksimume 300 milionoj da usonaj dolaroj.  

Ekde 2022, la basketbalteamo *Capitanes de Ciudad de México* ludis siajn hejmmatĉojn en Arena CDMX. 

## Galerio 

Dosiero:ACMX18.JPG|Ĉefa enirejo, trinkeja teraso kaj subĉiela LED-ekrano
Dosiero:ACMX19.JPG|Ekstera vido de la Areno
Dosiero:ACMX17.JPG|La Areno de piedira ponto
Dosiero:Interior_Arena_Ciudad_de_Mexico.JPG|Interna vido de la Areno
Dosiero:ACMX14.jpg|Endoma LED-ekrano
Dosiero:ACMX15.jpg|Parkejo
Dosiero:Mexico_City_Arena_at_night-Arena_de_noche.jpg|La subĉiela LED-ekrano de Meksikurba Areno dumnokte

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Meksikurbo
El Eternauta

***El Eternauta*** (esperante **La Eternaŭto** aŭ **La Etern-naŭto**) estas argentina sciencfikcia bildstria rakonto, kreita de la bildstria verkisto Héctor Germán Oesterheld kaj la ilustristo Francisco Solano López. Unue publikigita inter 1957 kaj 1959 kiel serio de bildrakontoj en la revuo *Hora Cero Semanal*, la verko rapide fariĝis simbolo de apokalipsa dramaro, civila rezisto kaj kolektiva memkonstanta batalado kontraŭ aŭtoritataj premoj.

## Historio kaj evoluo
La originala rakonto de *El Eternauta* komenciĝis kiel mallonga skizo 70-kadra, sed evoluis al pli-ol-350-paĝa bildstrio. En la rakonto, la urbanoj de Bonaero alfrontas katastrofan, misteran neĝpluvon — simbolan mortigan "neĝon" kiu fordetruas la civitan vivon. Ĉi tiu nekohera, tamen precize dokumentita, apokalipso liveris fundamentajn kontribuojn al la socia kaj politika interpreto de la tempo, rerakontante la temojn de komunumo, solidareco kaj la bezono por kolektiva ago kontraŭ nevideblaj minacoj. Poste, en 1969, estis produktita nova versio en kiu politika subteksto kaj sociaj kritikoj pli rekte reflektis la realojn de la tiama epoko.

## Temoj kaj mesaĝoj
La rakonto centras ĉirkaŭ la heroo Juan Salvo, ordinara viro kiu subite iĝas simbolo de la popola rezisto. La mortiga neĝo, kiu kaŭzas amasan katastrofon, funkcias kiel alegorio pri la subpremado, la perdo de homaj valoroj kaj la defio kontraŭ aŭtoritataj fortoj. La evento ne nur transformas la pejzaĝon de la ĉefurbo, sed ankaŭ malkovras la internajn kontraŭdirojn, la timojn kaj la sonĝojn de la popolo, montrante ke nur kolektiva agado povas superi tiujn superfortajn krizojn.

## Bibliografio 
* Ávila, Felipe Ricardo (2007). *Oesterheld y nuestras invasiones extraterrestres*. 1 y 2. Buenos Aires: Deux Books. ISBN 978-987-21221-0-2.
* García, Fernando; Ostuni, Hernán; Accorsi, Andrés (1997). «La verdadera historia de El Eternauta». *Comiqueando* 1 (30). 770329 561001.
* Montero, Hugo (2007). «El Eternauta, 50 años después: Náufrago del tiempo». *Sudestada* (57). Konsultita la 30an de aŭgusto 2024.
* Montero, Hugo (2011). *Oesterheld, la biografía: viñetas y revolución*. *Sudestada*. ISBN 978-987-28856-9-4.
* Oesterheld, Héctor Germán (2007). *El Eternauta, 50 años*. Buenos Aires: Doedytores. ISBN 978-987-9085-26-4.
* Von Sprecher, Roberto; Reggiani, Federico (2010). Héctor Germán Oesterheld: de El Eternauta a Montoneros. Escuela de Ciencias de la Información, Universidad Nacional de Córdoba. ISBN 978-950-33-0788-5.

## Eksteraj ligiloj 
* *El Eternauta* en Historieteca
* Slipo de *El Eternauta* en Slumberland 
* Slipo de *El Eternauta*, de Norma Editorial.

Kategorio:Bildliteraturo
Kategorio:Libroj aperintaj en 1957
Kategorio:Sciencfikciaj roluloj
Kategorio:Bonaero
Velký Ježov

**Velký Ježov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Smilovy Hory en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 3&nbsp;km oriente de Smilovy Hory. Estas ĉi tie registritaj 51 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

**Velký Ježov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,67&nbsp;km². Velký Ježov situas ankaŭ en katastra teritorio **Těchobuz II** kun areo 0,56&nbsp;km² (rekte najbaranta kun municipo Těchobuz en Regiono Vysočina).

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1369.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapeleto

## Pluaj fotoj 

Velký Ježov, domy.jpg|Domoj ĉe ŝoseo
Velký Ježov, hlavní silnice II.jpg|Vilaĝplaco
Velký Ježov, ulice v obci (2).jpg|Domo

Kategorio:Smilovy Hory
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Podil-sinagogo

**Podil-sinagogo** aǔ: **Rozenberg-sinagogo** (ukraine: *Синагога на Подолі,* hebree: *בית הכנסת הכוראלי הגדול*) estas judisma liturgiejo en la kieva kvartalo *Podil*, en Ukrainujo. 

En la 1895-a jaro Gabriel Jakob Rozenberg ebligis konstruon de unua sinagogo en Kievo., kies etengigon ebligis en la jaro 1916-a Vladimir Gincburg, filo de la bankisto Horacio Gincburg. En la 8.4.1929 la urba konsilio decidis ties malfermon kaj pluan utiligon kiel stalon rajdadan.

Post la Dua Mondmilito iĝis reuzo sakrala: la unua rabeno fariĝis Jicĥak Ŝleĥtman (1880–1953). Post lia morto gvidanto estis Avrum Paniĉ (1881–1965). Dum la 1950-a jaroj frekventis ĝis 30 miloj da fideluloj ĉi lokon, okaze de gravaj festotagoj. Fankte temis pri la unusola aktiva sinagogo en tuta Kievo.

En 1969 oni aldonis bakejon specialiĝintan pri macaĵoj. En 1990 nomumiĝis Jakov Blajĥ ĉefrabeno tiel kieva kiel ukrainuja. Jeŝivo kaj juda gimnazio ankaŭ malfermiĝis. Kiam en la 4.3.1992 la prezidanto de memstara Ukrainujo sibnis dekreton pri redono de religiaj objektoj al ĉiuj konfesioj kaj religioj, estiĝis kompleta rehavigo de la tuto al la juda komunumo de Kievo. En septembro 2002 okazis profunda restaŭrado. 

## Eksteraj ligiloj 
*"Київська велика хоральна синагога" - ĉe: *wikimapia.org*
## Notoj 
Kategorio:Sinagogoj en Ukrainio
Kategorio:Konstruaĵoj en Kievo
Obrátice

**Obrátice** (antaŭe *Eberhartice*, ) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Smilovy Hory en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 1&nbsp;km sudoriente de Smilovy Hory. Estas ĉi tie registritaj 7 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Obrátice situas en katastra teritorio **Smilovy Hory** kun areo 5,71&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1320.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Obrátice, stavení.jpg|Konstruaĵoj
Obrátice, pozůstatek domu III.jpg|Restaĵo de domo
Obrátice, pole.jpg|Vojo

Kategorio:Smilovy Hory
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Moti Heiblum

**Mordehai HEIBLUM** (, prononco , ofte nomata '''''', estas emerita internacie renoma israela fizikisto. Li naskiĝis la 25-an de majo 1947 en Holon, distrikto Tel-Avivo, Israelo, do nun estas -jaraĝa, kaj ricevis sian universitatan edukon precipe en la universitato de Kalifornio en Berkelio, kie li finstudis pri elektrotekniko en 1978. En 2025 li estis honorigita per la israela Wolf-premio pri fiziko, kune kun la kolegoj James P. Eisenstein kaj Jainendra K. Jain ().

## Referencoj 
Kategorio:Israelaj fizikistoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Israelaj judoj
Kategorio:Elektroinĝenieroj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Israela Akademio de Sciencoj kaj Beletroj
Radostovice (Dolní Hořice)

**Radostovice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Dolní Hořice en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 2,5&nbsp;km sudoriente de Dolní Hořice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Radostovice situas en katastra teritorio **Pořín** kun areo 8,33&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1371.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Center of Radostovice, Dolní Hořice, Tábor District.jpg|Radostovice
House no. 7 in Radostovice, Dolní Hořice, Tábor District.jpg|Domo en Radostovice

Kategorio:Dolní Hořice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Lajos Thury

**Lajos Thury** [lajoŝ turi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Thury Lajos** estis hungara ĵurnalisto, verkisto, redaktoro. Lia familia nomo ĝis 1909 estis *Köpe,* lia familia nomvarianto estis *Thúry* [tUri], lia pseŭdonimo estis *Peregrinus*. Lia patro estis Zoltán Thury, lia frato estis Zsuzsa Thury, lia parenco estis Kálmán Sándor.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Novjorko.

## Biografio 
 maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste 1914 li estis ĵurnalisto ĉe signifaj gazetoj. Dum la 1-a mondmilito li estis soldato, respektive militkaptito, poste denove ĵurnalisto, ankaŭ verkisto kaj redaktoro. Intertempe li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány. Lia debuta novelo aperis en Nyugat en 1925. Pro la komenciĝanta socialismo li forlasis la landon en 1948 kaj li vivis en Salcburgo, Svislando (1949–1951), Munkeno (1951-1953) poste en Novjorko. Li havis postenon en Radio Libera Eŭropo en Munkeno, depost 1953 en Novjorko. Liaj kontribuoj daŭre aperis en la hungarlingvaj gazetoj ekster Hungario. Li edziĝis en 1920 kaj li ricevis premiojn en 1933 kaj 1951.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A halál játékai* (romano, 1929)
* *Holtomiglan-holtodiglan* (premiita romano, 1933) 
* *Új vár* (teatraĵo prezentita en Nacia Teatro (Budapeŝto), 1935)
* *Csillagok* (romano, 1946)
* *Fekete Berthold* (romano, 1977)
* *Mindenki mást szeret* (scenarlibro, 1940)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj antaŭ la socialismo
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Hartvíkov

**Hartvíkov** (, *Hartwigshof*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Dolní Hořice en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 2,5&nbsp;km nordoriente de Dolní Hořice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

**Hartvíkov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,74&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1369.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Paroĥestrejo n-ro 1
* Preĝejo de sanktaj Petro kaj Paŭlo

## Pluaj fotoj 

Hartvíkov, domy.jpg|Hartvíkov
Hartvíkov, pohled na vesnici II.jpg|Vido al Hartvíkov
Hartvíkov, chalupa.jpg|Hartvíkov

Kategorio:Dolní Hořice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Horacio Gincburg

**Naftali Herc GINCBURG** aŭ **Horacio Günzburg** (ruse: *Гинцбург, Гораций Осипович*; naskiĝinta la  en Svenihorodka/ Ĉerkasa provinco, mortinta la  en Sankt-Peterburgo) estis rusa bankisto kaj membro de la juda komercista kaj bankista familio de la Gincburg-oj.

Li direktoris bankon kiun fondis lia patro Jozefo Gincburg - unu el la plej gravaj bankoj de tuta Rusujo. Li ankaŭ manaĝeris la bankajn aferojn de grandduko Ludoviko la 3-a (Hesio-Darmstadt) kiu nomumis Gincburg ĝeneralan konsulon enrusujan de la grandduklando de Hesio-Darmstadt. Tiutempe la unusolan fojon la ruslanda registaro aprobis nomumum de judo. La registaruloj siavice deklaris Horacion Gincburg ŝtata konsilisto. Danke al bonegaj rilatoj kun la nobelaro Gincburg ja sukcesis plibonigi iel la vivkondiĉojn de la judoj de Rusujo. En la 1870-a jaro li nobeliĝis fare de la menciita germana grandduko. En 1892 ĉesis la aktivado de la Gincburga Banko en Rusujo pro krizo de la ruslanda kredita traktado. 

Barono Gincburg, kiu ĝis 1892 ankaŭ estis peterburga urba konsilisto, prezidantis por la peterburga juda komunumo kaj la *Societo por la kultura antaŭenigo de la ruslandaj judoj*. Elmigron de ili li strikte kondamnis kaj en sia rolo de estro de la ruslanda komitato de la *Juda Koloniista Asocio* li klopodis aliuzo de la monrimedoj de la Hirsch-fonduso por helpi agrikulturajn kaj metiistajn iniciativojn inter la ruslanda jurado. Sekve Gincburg ankaŭ kunfondis Tutmondan ORT.

Lia filino Mathilde (1866–1917) edzigis en la 1888-a jaro Ludwig von Gutmann (1860–1900), nevon de Wilhelm von Gutmann.
 
## Eksteraj ligiloj 
* "Horace, Baron Günzburg"  - ĉe: *britannica.com*

Kategorio:Bankistoj
Kategorio:Rusiaj judoj
Kategorio:Entreprenistoj
Kategorio:Mecenatoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1833
Kategorio:Mortintoj en 1909
Mitsumasa Anno

**Anno Mitsumasa** (; naskiĝis la 20-an de marto 1926 en Tsuwano, Gubernio Ŝimane; mortis la 24-an de decembro 2020 en Tokio) estis japana pentristo, verkisto kaj ilustristo, konata pro siaj senvortaj bildlibroj, kiuj prezentas vojaĝojn ĉirkaŭ la mondo. 

Li ricevis la internacian Premion Hans Christian Andersen en 1984 pro sia "signifa kontribuo al porinfana literaturo". En 2012, li estis nomumita Persono de Kultura Merito en sia lando.

## Vivo 
Mitsumasa Anno laboris kiel instruisto pri matematiko dum 10 jaroj. Pluraj el liaj libroj rilatas al matematiko kaj instruas konceptojn en tre amuza simpla maniero. Liaj libroj estis tradukitaj en multaj lingvoj. Li ankaŭ verkis librojn kiuj tute ne havas tekston.

## Arto 
Li estis plej konata pro siaj senvortaj bildlibroj prezentantaj malgrandajn, detalajn figurojn. En la *Vojaĝaj* libroj, malgranda rolulo vojaĝas tra la pejzaĝo de nacio, dense loĝata de bildoj referencantaj la arton, literaturon, kulturon kaj historion de tiu lando. La ilustraĵoj de Anno estas kutime per plumo kaj inko kaj akvarelo, kaj foje inkluzivas kolaĝon kaj ksilografiaĵojn. Ili estas komplekse detalaj, montrante senton de humuro same kiel intereson pri scienco, matematiko kaj fremdaj kulturoj. Ili ofte inkluzivas subtilajn ŝercojn kaj referencojn. Lia stilo estis komparita kun tiu de M. C. Escher.

Li estas konata pro la manko de vortoj akompanantaj liajn verkojn aŭ pro renversitaj ilustraĵoj; ĉi tiuj desegnoj estis kreitaj por instigi interagadon kun ĉiu libro preter simpla turnado de la paĝoj. Mankante tekston, la spektanto estas libera fari siajn proprajn malkovrojn kaj vastigi sian imagon.

Kvankam li estis plej konata pro siaj infanlibroj, liaj pentraĵoj gajnis rekonon en lia denaska Japanio. La Mitsumasa Anno Muzeo gastigas kolekton de liaj verkoj.

## Heredaĵo 
En Londono en 2019 okazis la ekspozicio *La Vojaĝo de Anno: La Mondo de Anno Mitsumasa*, ĉe la Japan House en Kensington (Londono), kiu poste fariĝis virtuala ekspozicio.

En sia naskiĝurbo estas muzeo dediĉita al lia arto kaj verkado, la *Arta Muzeo Anno* () (d:Q132396460)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*Nicole ELSE: Anno Mitsumasa, japana verkisto kaj ilustristo de infanlibroj, la 15-an de junio 2025.

Kategorio:Japanaj ilustristoj
Kategorio:Japanaj verkistoj
Kategorio:Porinfanaj verkistoj
Ágnes Birtalan

'*** [Agneŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Birtalan Ágnes*' estas hungara mongolisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Szekszárd

## Biografio 
### Studoj 
 maturiĝis en gimnazio en 1979, poste ŝi akiris 3 diplomojn (mongologio, rusa lingvo kaj historio) en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1985, dum ŝi studis en la mongola ŝtata universitato (1981) kaj Universitato Ĵdanov (Leningrado) (1984). Pli poste ŝi studis en Bonn (1991) kaj en Universitato Loránd Eötvös ĉe Katalin Uray-Kőhalmi inter 1992-1995, en Universitato Yonsei (1996) kaj Universitato de Kolonjo (2001). Intertempe ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1991 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, ŝia habilitiĝo okazis en 2001. En la studperiodo ŝi ricevis stipendiojn en 1991, 1994, 1996, 1997, 2001-2003, 2005-2007.

### Instruado 
Ekde 1990 ŝi estis asistanto en Universitato Loránd Eötvös, en 1993 ŝi estis levita docento, en 2013 profesoro, krome ekde 1998 ŝi estis ankaŭ katedrestro. Ŝi instruis ankaŭ en Kalvinana Universitato Gáspár Károli (1994-1998), :hu:A Tan Kapuja Buddhista Főiskola (1994-1995) kaj Universitato de Kolonjo en 2001. 

Ŝi ricevis 3 premiojn inter 2000-2010.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Kalmükök – Egy európai mongol nép*. (2002)
* *Keleti kutatások. Tanulmányok az ELTE BTK Távol-keleti Intézet OTDK dolgozataiból, 2013-2015* (ĉefredaktoro, 2016)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* datenoj kun foto
* biografio hungare
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj mongolistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ernst Harder

**Ernst HARDER** (naskiĝinta la  en Kenigsbergo, mortinta la  en Charlottenburg) estis germana arabistika fakulo. Li estis fiera anabaptisto, ĵurnalisto kaj tradukisto. 

## Vivo
Post studo de historio kaj modernaj lingvoj li kelkan tempon estis instruisto privata por la infanoj de la britia ambasadoro je Lisbono. Poste Harder redaktoris ĉe la berlina "Tagesrundschau" kaj instruistis pri la lingvoj hispana kaj portugala. Estinte disĉiplo de sia bofrato Martin Hartmann li finfine tute dediĉis sin al la studo de la araba lingvo. Fondis li kun alia menonitisman komunumon en Berlino por kiu li estris de 1904 ĝismorte. En 1912 li verkis la festtobroŝuron okaze de la 25-a datreveno de la fondiĝo komunua.

Lian lernolibron *Arabische Sprachlehre* prilaboris Rudi Paret, Annemarie Schimmel kaj S. Fritz Forkel (ekde la 20-a eldono). Avantaĝo de ĝi estas paralela enkonduko en la klasika araba kaj la moderna norma araba. Pro memstudo ja ekzistas kontrollibreto, sed daŭre mankas sondiskoj kaj kompletaj vortlistoj.

## Skribaĵoj (elekto) 
* *Arabische Konversations-Grammatik,* volumo 2. 1898].
* *Deutsch-arabisches Handwörterbuch.* Winter, Heidelberg 1903.
* *Arabische Chresthomathie. Ausgewählte Lesestücke arabischer Prosaschriftsteller,* Julius Groos, Heidelberg 1911.
* *Kleine Arabische Sprachlehre,* Groos, Heidelberg 1913
* *Deutsch-arabisches Handwörterbuch* kaj *Arabisch-deutsches Handwörterbuch.* Julius Gross Verlag, Heidelberg 1919.
* .

## Notoj 
Kategorio:Germanaj filologoj
Kategorio:Leksikografoj
Kategorio:Germanaj orientalistoj
Kategorio:Araba lingvo 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1854
Kategorio:Mortintoj en 1927
Pořín

**Pořín** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Dolní Hořice en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 17&nbsp;km oriente de Tábor, sur limo kun distrikto Pelhřimov. Netutaj du kilometroj (sur ŝoseo) de la vilaĝo situas proksime Radostovice haltejo Pořín sur fervojlinio Tábor – Horní Cerekev. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

**Pořín** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 8,33&nbsp;km². En la katastra teritorio Pořín situas ankaŭ Radostovice.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1354.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo de sankta Bartolomeo
* Fervoja ponto

## Pluaj fotoj 

Pořín, kaple svatého Bartoloměje.jpg|Kapelo de sankta Bartolomeo

Kategorio:Dolní Hořice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Malcolm Jones

**Malcolm JONES** (naskiĝis la 15-an de novembro 1949 en la urbeto Skipton, norda Anglio, do nun -jaraĝa) estas brita esperantisto kaj lingvoinstruisto. El unulingva, laborista familio, li entuziasmiĝis pri fremdaj lingvoj en la gimnazio, studis la ĝermanajn kaj slavajn lingvojn, aparte la germanan kaj rusan, en la kolegio Worcester de la universitato de Oksfordo kaj diplomiĝis en 1972. En la sekva jaro li trejniĝis kiel instruisto pri fremdaj lingvoj je mezlerneja nivelo, kaj havis unuajn instruistajn postenojn de 1973 ĝis 1975, instruante la anglan en Hamburgo, norda Germanio, kaj de 1975 kaj 1992 en Chippenham, en la tradicia graflando *Wiltshire* de sudokcidenta Anglio, kaj de 1992 ĝis 2008 pluoficis kiel instruisto precipe de la germana lingvo kaj fakestro en sia malnova gimnazio en Skipton, norda Anglio. Eksciinte pri Esperanto kiel lernejano, li mem supozas ke li estis 11-jara kaj atentigis lin raporto pri la UK 1961 somere en Harrogate, kaj mem eklerninte la lingvon, tamen daŭris ĝis post la Brita Esperanto-Kongreso en 1984, kiam li legis pri lingvokurso en gazeta artikolo, ke li 34-jara rekomencis la lingvolernadon kaj nun ne ĉesis. Jam en 1984 kiel en Chippenham starigis urbetan Esperanto-klubon, kaj faris same post 1992 en Skipton. Kaj baldaŭ li aktivis en la estraroj de pluraj Esperanto-asocioj, inter alie de Esperanto-Asocio de Britio (EAB) kaj de la brita sekcio de ILEI. En 2025 atentiĝis lia traduko de la romano Rebecca de la romanistino Daphne du Maurier.

## Eksteraj ligiloj 
* biografia prezento de li en la "panteono" de *edukado.net*, la retejo de ILEI ()
* specimena teksto kaj kovrilbildo de la romano Rebecca ()
* la libro en la libroserva retejo *Amazon* ( kaj )

Kategorio:Britaj instruistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj
Kategorio:Britaj tradukistoj
Influisto

**Influisto** aŭ **Influanto**. Ekde la fruaj 2000-aj jaroj, influantoj (de la angla vorto "influence" aŭ la verboformo "to influence") estas uzataj por priskribi *multiplikantojn*, kiuj uzas sian fortan ĉeeston kaj reputacion en sociaj retoj por reklami produktojn aŭ vivstilojn, ekzemple. Merkatado kun influantoj estas nomata influantmerkatado.

Temas pri persono, kies opinio gravas por granda nombro da homoj, do "opiniogvidanto" aŭ "opiniestro"; persono, kiu povas influi la opinion de multaj; kutime temas pri famulo, fakulo en sia fako; en sociaj retoj  - uzanto ( bloganto ) kun granda kaj lojala aŭdantaro aŭ amaskomunikila sekvantaro. La procezo de kreado de diskuto, administrado de ĝia strukturo kaj dinamiko fare de influanto estas kelkfoje nomata ***influado*** .

La koncepto de *reta influisto* ligiĝas al la fama diraĵo de Andy Warhol pri Dek kvin minutoj da gloro. Pli ĵusa adaptaĵo (eble okazigita de la pliigo de la sociaj retoj, blogoj, kaj similaj retejaĵoj), estas la aserto ke «en la estonteco, ĉiuj estos famaj almenaŭ por dek kvin homoj» aŭ, laŭ kelkaj versioj, «en la reto, ĉiuj estos famaj por dek kvin homoj». Oni diras, ke tiun citaĵon, kvankam atribuitan al David Weinberger, fakte faris la skota artisto Momus.

## En Esperanto aperis 
* "La novaj vizaĝoj de influo", Unesko-Kuriero, n-ro 2 (Apr-Jun 2025) "Manĝaĵoj: kio kunigas nin", pĝ 52-53, esperantigis Úrsula Grattapaglia (Brazilo).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Interreta famulo
* Famula kulturo
* Enreta elsendisto
* Opinia gvidantaro
* Socia amaskomunikilara merkatumado

Kategorio:Influo (socipolitika)
Kategorio:Famuloj
Kategorio:Sociaj amaskomunikiloj
Mihara

**Mihara,** () estas urbo kaj marhaveno en Japanio, en regiono Ĉugokuo, en gubernio Hiroŝimo.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2023 Mihara havis populacion de . En mezo de la 20-a jarcento la loĝantaro atingis la grandecon cent mil, sekve ĝi iĝis urbego la la internacia kvalifiko. Ekde la 1990-aj jaroj la loĝantaro daŭre malpliiĝas, en 2011 ĝi perdis la titolon urbego.

## Geografio 
Mihara situas laŭ la maro sur varia surfaco laŭ rivero. Onomiĉi troviĝas 11, gubernia sidejo Hiroŝimo 57, Kure 76, ĉefurbo Tokio 608 kilometrojn aere laŭ https://www.thedistancenow.com/mihara_japan/tokyo_japan.
eta|

## Historio 
La nuna Mihara estis loĝata ekde la pratempo kaj restis multe da tumuloj. Dum la Epoko Sengoku fortikaĵo defendis la areon. La urbo estis establita la 1-an de aprilo 1889 kun la kreado de la moderna municipa sistemo kaj la urbo mem estis establita per unuiĝo de proksima urbo kaj vilaĝoj la 15-an de novembro 1936. Pluraj urboj aliĝis en 2005 al Mihara.

## Ekonomio 
Mihara estas transporta punkto en Hiroŝimo kun grava infrastrukturo. La urbo estas centro por peza industrio kun metalurgiaj kaj kemiaj kompanioj. La agrikulturo produktas citrusfruktojn, krudrizojn kaj fruktarbojn.

## Eduko 
La Gubernia Universitato de Hiroŝimo havas kampuson en Mihara.

## Trafiko 
Mihara estas alirebla per Ŝinkanseno, rapidvojo Sanyo, flughaveno de Hiroŝimo, loka haveno.

## Klimato 
Mihara situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen kun varmaj, humidaj someroj kaj malvarmetaj, mildaj  vintroj. La meza jara temperaturo estas  kaj varias inter . La jarpluvo averaĝas 1375 milimetrojn, en ĉiuj monatoj pluvas, inter novembro-marto iomete la pluvo estas malpli.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* festivaloj
* fortikaĵo

## Ĝemelurboj 
*  Palmerston North, Nov-Zelando
*  :en:Yugawara, Japanio

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Japanio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Viva Maria!

***Viva María!*** estas franc-itala filmo, reĝisorita de Louis Malle, kun Brigitte Bardot, Jeanne Moreau kaj George Hamilton en la ĉefaj roloj. La agado okazas ie en Centrameriko komence de la 20-a jarcento. 

## Intrigo
La filmado okazis en Meksiko, pli precize en la Nacia Parko Molino de Flores Nezahualcóyotl kaj Amecameca, Estado de México. La filmo rakontas la historion de María II (Brigitte Bardot), la filino de irlanda teroristo kiu ĵus perdis sian patron, kiu renkontiĝas kun María I (Jeanne Moreau), kantistino en cirko, en la interno de imagita lando de Latinameriko, en 1907. María II iĝas parto de la cirko kun María I kaj kiam ambaŭ plenumas kantospektaklon, hazarde inventas striptizon, kio famigas la cirkon.

Dum siaj aventuroj en la cirko, hazarde ili konas revoluciulon (George Hamilton) socialistan kaj ambaŭ iĝas estroj de loka revolucio kontraŭ diktatoro. La revoluciulo mortas kaj Maria I anstataŭigas lin, kio rezultas en la fakto, ke Maria II savas ŝin kaj ŝiajn luktantojn. La kamparana armeo venkas en revolucio kiu miksas militajn agojn kun komediajn scenojn. En sekva epizodo ekleziuloj kaptas la revoluciulinojn kaj intencas torturi ilin per inkviziciaj rimedoj, kiuj tute malbone funkcias.

## Geaktoraro kaj roluloj
* Jeanne Moreau kiel Maria I
* Brigitte Bardot kiel Marie Fitzgerald O'Malley (Maria II)
* George Hamilton kiel Flores
* Paulette Dubost kiel Mme Diogène
* Claudio Brook kiel The Great Rodolfo
* Carlos López Moctezuma kiel Rodríguez 
* Poldo Bendandi kiel Werther
* Gregor von Rezzori kiel Diogène 
* Francisco Reiguera kiel ekleziestro
* Jonathan Eden kiel Juanito Diogène
* Roberto Pedret kiel Pablo
* José Ángel Espinosa 'Ferrusquilla' kiel la Diktatoro de San Miguel

## Eksteraj ligiloj 
* en imdb

Kategorio:Aventuraj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1965
Kategorio:Francaj komediaj filmoj
Kategorio:Italaj komediaj filmoj
Paŭlistanio

eta|Flago de la San-Paŭlo, la naskiĝloko de kajpiroj kaj kie originis la nomo de la regiono
**Paŭlistanio** (*Paulistânia*) estas la historia kaj kultura regiono de la kajpira popolo. Ĝia teritoria koncepto ampleksas San-Paŭlo kaj partojn de la brazilaj ŝtatoj Paranao, Gojaso, Minas-Ĝerajso, Mato-Groso kaj Suda Mato-Groso. Ĝi estis formita el teritorioj esploritaj de bandeirantoj, tiel iĝante influkampo de San-Paŭlo kaj areo de loĝado de ĝiaj kutimoj, bazitaj sur kajpira kulturo. Aldone al la teritorioj kiuj normale konsistigas Paŭlistanio, la influo de kajpira-kulturo atingis aliajn ŝtatojn, kiel ekzemple Suda Rio-Grando kaj Sankta Katarino, kie la posteuloj de bandeirantoj aŭ tropeiroj kiuj enloĝis la montregionon, konata kiel birivoj, komencis konservi siajn kajpirajn tradiciojn.

La koncepto de la regiono komencis esti prilaborita en la 1930-aj jaroj fare de historiisto Alfredo Ellis Jr., kaj komencis ricevi kontribuojn de aliaj intelektuloj, kiel ekzemple Antonio Candido, kiu difinis la regionon kiel akson de vastiĝo kaj disvastigo de bandeiranta kulturo.

## Etimologio 
La termino "Paŭlistanio" estas toponima neologismo kun la signifo 'lando de la paulistoj;' origine "*Paulistania*" en la portugala, ĝia komponado estas formita per *paulista*, adjektivo rilata al San-Paŭlo kaj per -*ia*, grekolatina sufikso kun la signifo lando, ofte uzata en la formado de la nomo de naciaj teritorioj.

## Referencoj 
Kategorio:Brazilo
Bradford-on-Avon

''''* - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas  en Britio. Ĝi apartenas al la landoparto Anglio, la regiono sudokcidenta Anglio kaj al la historia graflando *Wiltshire''. Laŭ la censo de  en la  vivis .

## Partnera komunumo 
*  Norden (Orientfrislando), Germanio, kiu de 1814 ĝis 1866 estis parto de la reĝlando Hanovro, en persona unio regita de la reĝo de Britio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:j de Wiltshire
Interreta famulo

**Interreta personeco** aŭ **Interreta famulo** rilatas al homoj, kiuj famiĝis per la Interreto kaj kreis intereson kaj sekvantaron, kaj kiuj ofte vivtenas sin per sia interreta ĉeesto, per aplikaĵoj kiel YouTube, Instagram, Tiktok, Twitter, VK aŭ streaming-servoj kiel Twitch.  Interreta personeco ofte estas proksime rilata al influanto, sed dum influantoj ofte uzas sian famulecon por financa profito, Interreta personeco povas, ekzemple, esti iu kun granda publiko, kiu produktas siajn proprajn dokumentariojn, muzikon aŭ esprimas politikajn opiniojn en sociaj retoj, blogoj kaj aliaj interretaj platformoj. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Influisto 

Kategorio:Sociaj amaskomunikiloj
Kategorio:Influo (socipolitika)
Kategorio:Famuloj
Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo
Kategorio:Interreta kulturo
Chisbury

''''* - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas  en Britio. Ĝi apartenas al la landoparto Anglio, la regiono sudokcidenta Anglio kaj al la historia graflando *Wiltshire*. La nombro de loĝantoj en la vilaĝeto eĉ ne estas konata. La vilaĝeto *Chrisbury* apartenas al civila paroĥo *Little Bedwyn'', kiu en 2011 havis sume 250 loĝantojn.

Kategorio:j de Wiltshire
Centro Bell

**Centro Bell** (, , antaŭe konata kiel la **Centre Molson**) estas multfunkcia areno en la kanada urbo Montrealo, provinco Kebekio. Ĝi estis la hejma ejo por la *Montreal Canadiens* de la Nacia Hokeo-Ligo (NHL) ekde 1996, post kiam la antaŭa areno Forum de Montréal fermiĝis la 11-an de marto 1996. 

La areno malfermiĝis en 1996 kiel posteulo de la antaŭa hejma areno de la Montreal Canadiens, la Forumo. Ĝi havas kapaciton de 21 273  por glacihokeaj matĉoj kaj 22 000  por basketbalaj matĉoj . La instalaĵo estas multfunkcia areno, kiu povas esti konvertita en plurajn malsamajn ejojn, inkluzive de koncertejo (ĝis 15 000 sidlokoj), teatro (ĝis 9 000 sidlokoj), operejo (ĝis 3 500 sidlokoj), kaj luktosporta areno (ĝis 19 000 sidlokoj). 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Montrealo
MrBeast

**MrBeast** (naskita la 7-an de majo 1998 en Wichita, Kansaso; vera nomo **James Stephen "Jimmy" DONALDSON**, angla prononco:  [ˈdʒɪmi ˈdɒn.əldsən] ) estas usona jutubisto, entreprenisto kaj filantropo. Li estas konsiderata pioniro de jutubaj filmetoj, kiuj inkluzivas multekostajn riskagaĵojn, kompleksajn konkursojn kaj enspezigajn donacojn.  Kun pli ol 400 milionoj da abonantoj, li administras la plej sukcesan kanalon de la platformo.  Li ankaŭ administras kvar aliajn jutubajn kanalojn, "MrBeast Gaming", "Beast Reacts", "Beast Philanthropy" kaj "MrBeast 2".  Kun pli ol 115 milionoj da sekvantoj, li administras la trian plej grandan TikTok-konton. 

Donaldson estas akuzita pri ekspluataj dungaj praktikoj. Akuzoj estis prezentitaj kontraŭ lia produktadkompanio en 2024 pro akuzoj pri misuzaj laborkondiĉoj. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Usonaj televidprezentistoj
Kategorio:Usonaj investistoj
Kategorio:Usonaj agnostikuloj
Kategorio:Usonaj filantropoj
Kategorio:Usonaj entreprenistoj
Kategorio:Usonaj jutubistoj
Pokimane

**Imane ANYS** ( /ˌiːˈmɑːn ˈæniːs/); naskita la 14-an de majo 1996 en Kazablanko, Maroko), pli bone konata de sia artistnomo **Pokimane** (/ˈpoʊkimɑːn/ or /ˈpoʊkimeɪn/, estas marok-kanada interreta famulo. Anys estas plej konata pro siaj rektaj elsendoj ĉe Twitch, ĉefe elsendante videoludan enhavon, precipe *League of Legends* kaj *Fortnite*.  Ŝi estas nuntempe la plej sekvata ina retsendanto sur tiu platformo. Ŝi estas membro kaj kunfondinto de OfflineTV, reta socia distra grupo de enhavkreintoj.

La reta kromnomo Pokimane estas kombinaĵo de la vorto Pokémon kaj ŝia vera nomo Imane.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Artistnomoj
László L. Lőrincz

**László L. Lőrincz** [lAslO el lOrinc], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Lőrincz L. László** estas hungara verkisto, mongolisto. Liaj pseŭdonimoj estis *Leslie L. Lawrence* kaj *Frank Cockney.*.

 naskiĝis  en Szilvásszentmárton.
eta|

## Biografio 
 maturiĝis en mezlernejo en Kaposvár, poste li akiris mongolistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1962. Li studis ankaŭ en Nacia Universitato de Mongolio kaj Bonna universitato. Kiel mongolisto, li laboris longe en instituto, krome li ofte studvojaĝis al Fora Oriento. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1967 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, krome li instruis en Universitato Loránd Eötvös. Tamen li estis konata kiel tre populara verkisto. Li edziĝis en 1966, lia edzino naskis 2 gefilojn en 1971 kaj 1973. Li ricevis kelkajn premiojn.

## Elektitaj mongolistaj kontribuoj 
* *A mongol népköltészet* (popolpoezio, 1969)
* *Dzsingisz kán* (1972, 1991)
* *Mongólia története* (1977)
* *Geszer kán, a tíz világtáj ura* (traduko, 1982)

## Elektitaj romanoj 
* *Sindzse szeme* (1983, 1989, 2000, 2011)
* *A föld alatti piramis* (1986, 1997, 2001, 2011)
* *A vérfarkas visszatér* (1992, 2003, 2010)
* *A tizenhárom kristálykoponya* (2004, 2008, 2017)
* *Haragos vizeken* (2014)
* *Maszkok háborúja* (2024)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* etnografia leksikono
* kvazaŭoficiala paĝo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj mongolistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kai Cenat

**Kai Carlo CENAT la 3-a** /ˈkaɪ sɪˈnæt/ ⓘ *KY sin-AT*; (naskita la 16-an de decembro 2001 en Broklino, Novjorko) estas usona jutubisto kaj elsendanto. Li estas konata pro sia enhavo kaj rektaj elsendoj en YouTube. Li tenas la rekordon por la plej abonita retsendanto de Twitch de ĉiuj tempoj kaj la kvara plej sekvata retsendanto sur la platformo, kun totalo de pli ol 15 milionoj da sekvantoj. 

Li specialiĝas pri komediaj rektaj elsendoj kaj filmetoj. Li gajnis la premion Retseranto de la Jaro ĉe la Streamer Awards en 2023 kaj 2024 .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj romkatolikoj
Kategorio:Haitidevenaj usonanoj
Malmesbury

''''* - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas  en Britio. Ĝi apartenas al la landoparto Anglio, la regiono sudokcidenta Anglio kaj al la historia graflando *Wiltshire''. Laŭ la censo de  en la  vivis .

Aparte konata la loĝloko estas pro ruina, sed tamen daŭre impresa historia konstruaĵo de gotika abatejo.

## Partneraj komunumoj 
*  Niebüll, Ŝlesvigo-Holstinio, Germanio 
*  Gien, Centro-Valo de Luaro, Francio 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:j de Wiltshire
Logan Paul

**Logan Alexander PAUL** (naskita la 1-an de aprilo 1995 en Westlake, Ohio) estas usona influanto, aktoro kaj profesia luktisto. Li unue akiris atenton per filmetoj, kiujn li dividis en la nun malaperinta interreta videoplatformo Vine.  En siaj 6-sekundaj filmetoj, li ofte amuzis siajn ŝatantojn per slapstiko kaj surprizaj disigoj publike. 

Poste, Logan Paul komencis aktori en televidaj filmoj. Li gastis en serioj kiel *Law & Order: Special Victims Unit* kaj *Weird Loners*. Li ludis ĉefrolojn, ekzemple, en la YouTube Red- serio *Foursome,* la YouTube Red-filmo *The Thinning* el 2016, kaj la filmo *Airplane Mode el 2019,* kiun verkis amiko. 

Ekde 2022, li estas partatempa luktisto ĉe World Wrestling Entertainment kaj en 2023 jam gajnis la WWE-Ĉampionecon de Usono. 

## Vivo 
Paŭlo havas anglan, judan, skotan, germanan kaj kimran devenon.  Li kreskis en Ohio kaj havas pli junan fraton, Jake, kiu ankaŭ estas interreta famulo. 

En 2017, Paŭlo famiĝis pro afiŝado de filmeto de vizito al la japana arbaro Aokigahara, ĉe la piedo de monto Fuĵi, la plej alta monto de la lando. La arbaro estas konata pro la relative alta nombro da sinmortigoj, kiuj okazas tie, kaj la filmeto, kiun Paŭlo afiŝis, supozeble montris personon pendumantan sin de unu el la arboj de la arbaro. La vizaĝo de la pendumito estis kaŝita en la filmeto. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj blogistoj
Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Francaj usonanoj
Kategorio:Usonaj vrestlingistoj
Kategorio:Usonaj jutubistoj
Stangdiagramo

**Stangdiagramo**, **bretdiagramo** aŭ **bastona diagramo** estas diagramo kiu montras kategoriajn variablojn (aŭ nominalaj variabloj) per stangoj (longaj rektanguloj) kies longoj estas proporciaj al la valoroj reprezentitaj. Stangoj povas esti aŭ vertikalaj (tiam ankaŭ nomite **kolumnodiagramo**) aŭ horizontalaj. Iuj stangdiagramoj havas kunigitajn stangojn, kiuj montras valorojn de pluraj variabloj.

| style="padding:1em;" |300x300ra
|- style="text-align:center;"
| style="padding:1em;" |Vertikala stangdiagramo
por unuopaj valoroj
| style="padding:1em;" |Vertikala stangdiagramo
por triopoj da valoroj
|-
| style="padding:1em;" |300x300ra
| style="padding:1em;" |300x300ra
|- style="text-align:center;"
| style="padding:1em;" |Horizontala stangdiagramo
por unuopaj valoroj
| style="padding:1em;" |Horizontala stangdiagramo
por triopoj da valoroj
|}

## Simplaj stangdiagramoj 
Ordigo de la kategorioj:
* Kiam ne estas natura ordo, la kategorioj povas esti en iu ajn ordo, ekzemple laŭ alfabeta ordo de la nomoj. Kiam estas natura ordo (monatoj de la jaro, jaroj post iu evento...) oni uzu tiun ordon.
* “diagramo de Pareto” estas kiam la kategorioj estas ordigitaj de la plej longa stango ĝis la plej mallonga.

## Diagramoj kun kunigitaj stangoj aŭ stakitaj stangoj 
Tiuj kompleksaj stangdiagramoj estas uzeblaj por pli kompleksaj komparoj de datenoj 

En agregita stangdiagramo estas grupoj de stangoj, en kiuj estas pluraj modaloj, ekzemple sekso, aĝo, aŭ alia eco.

En staplita (= stakita) stangdiagramo, la stangoj de pluraj ecoj aŭ grupoj estas surmetitaj unu sur la aliaj. Tiel oni vidas la valoron de ĉiu ero, kaj ankaŭ la valoron de la tuta grupo.

Kategorio:Statistiko
Richard Schoen

**Richard Melvin SCHOEN** (naskiĝis la 23-an de oktobro 1950 en Urbano, Ohio) estas usona matematikisto specialiĝinta pri diferenciala geometrio kaj geometria analizo. Li estas profesoro ĉe la Universitato Stanford kaj ricevis la Premion Wolf pri matematiko en 2017.

## Vivo kaj kariero 
Schoen doktoriĝis en 1977 ĉe Universitato Stanford sub gvido de Shing-Tung Yau. Liaj esploroj fokusiĝas al la interagado inter partaj diferencialaj ekvacioj kaj rimana geometrio.

## Gravaj kontribuoj 
* Solvo de la Yamaba problemo (kun Shing-Tung Yau)
* Teorio pri minimumaj surfacoj en kurboj spacaj
* Pioniraj laboroj pri pozitiva masa teoremo en ĝenerala relativeco

## Premioj kaj honoroj 
En 2017, Schoen ricevis la Premion Wolf "por siaj profundaj kontribuoj al geometria analizo kaj diferenciala geometrio".

Aliaj gravaj premioj:
* Premio Oswald Veblen (1976)
* Nacia Medalo de Scienco (2017)
* Membro de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Conformal deformation of a Riemannian metric to constant scalar curvature* (1984)
* *Lectures on Harmonic Maps* (kun Shing-Tung Yau, 1997)
* *The existence of minimal immersions of 2-spheres* (1980)

## Vidu ankaŭ 
* Yamaba problemo
* Minimumaj surfacoj
* Geometria analizo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Profila paĝo ĉe Stanford

Kategorio:Usonaj matematikistoj
Kategorio:Diferencialaj geometroj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri matematiko
Kategorio:Relativecoteoriistoj
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
All Souls College

***All Souls College*** - prononco laŭ sistemo IFA [] -  aŭ **kolegio Ĉiuj Animoj** estas unu el la kolegioj de la universitato de Oksfordo en Britio, situanta en la urbocentro de Oksfordo. Ĝi fondiĝis en [[]]. Fondinto estis la katolika ĉefepiskopo ''''.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Universitato de Oksfordo
Phillip A. Griffiths

**Phillip Augustus GRIFFITHS** (naskiĝis la 18-an de oktobro 1938) estas elstara usona matematikisto specialiĝinta pri algebra geometrio kaj kompleksaj diversaĵoj. Li estas konata precipe pro siaj fundamentaj kontribuoj al la teorio de Hodĝa strukturoj kaj modulaj spacoj.

## Vivo kaj kariero 
Griffiths doktoriĝis en 1962 ĉe Universitato Princeton sub gvido de Donald C. Spencer. Li instruis ĉe Universitato Harvard kaj Universitato Princeton, kaj servis kiel direktoro de la Institute for Advanced Study (IAS) de 1991 ĝis 2003.

## Gravaj kontribuoj 
* Disvolvo de la teorio de Hodĝa strukturoj
* Pioniraj laboroj pri periodaj mapoj kaj transzendenta geometrio
* Fundamentaj rezultoj pri modulaj spacoj de algebraj diversaĵoj

## Premioj kaj honoroj 
En 2008, Griffiths ricevis la Premion Wolf "por siaj profundaj kontribuoj al geometrio kaj analitiko dum pli ol kvar jardekoj".

Aliaj gravaj premioj:
* Nacia Medalo de Scienco (2008)
* Premio Leroy P. Steele (2014)
* Membro de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj kaj la Amerika Akademio de Artoj kaj Sciencoj

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Principles of Algebraic Geometry* (kun Joseph Harris, 1978)
* *On the Periods of Certain Rational Integrals* (1969)
* *Exterior Differential Systems and the Calculus of Variations* (1983)

## Vidu ankaŭ 
* Hodĝa strukturoj
* Algebra geometrio
* Modulaj spacoj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Profila paĝo ĉe IAS

Kategorio:Usonaj matematikistoj
Kategorio:Diferencialaj geometroj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri matematiko
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Algebraj geometroj
Daltona minimumo

La **Daltona minimumo** (pro la nomo de la angla esploristo John Dalton) estis periodo de reduktita suna agado okazinta proksimume inter 1790 kaj 1830. Ĉi tiu periodo estis akompanita de Tera klimato precipe malvarmeta. Dum la tiel nomata Malgranda Glaciepoko, negativaj devioj en la tutmonda averaĝa temperaturo okazis plurfoje. Tio estis precipe pliseverigita pro la erupcio de la vulkano Tambora (Indonezio) okazinta en aprilo 1815, kaj ankaŭ dum la posta jaro (1816), kiu estis sen-somera sezono. La antaŭaj minimumoj estis la Minimumo Maunder (okazinta de 1645 ĝis 1715) kaj la Minimumo Spörer (de 1420 ĝis 1550); la Daltona minimumo estis sekvita fare de la Moderna maksimumo. Tiu ĉi lasta komenciĝis en 1913 kun la 15-a suna ciklo, kaj pintis kun la 19-a suna ciklo en la malfruaj 1950-aj jaroj kaj eble finiĝis kun la pinto de la 23-a suna ciklo en 2000. Pro tio ke la 24-a suna ciklo registras, en la plej bona kazo, tre malaltan sunan aktivecon.

Tamen estus indico, laŭ kiu la Moderna maksimumo, post trapasado de sia pinto ĉirkaŭ 1960, povus esti transiro en novan minimumon. Dum la 24-a Ĝenerala Asembleo de la Internacia Astronomia Unio okazinta en 2015, reviziita datumserio ekde 1750 estis prezentita, post kiam la observaj kondiĉoj estis reekzamenitaj. Tiu datumserio nun montras pli kaj pli altajn sunmakulojn ĉirkaŭ respektive la jaro 1885 kaj la jaro 1945. Ĉi tio ankaŭ igas la Daltonan minimumon malpli ekstrema en la temposerio.

Kategorio:Suno
Kategorio:19-a jarcento
Kategorio:1790-1799
Hungerford

''''* - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas  en Britio. Ĝi apartenas al la landoparto Anglio, la regiono sudokcidenta Anglio kaj al la historia graflando kaj nuna ceremonia kantono *Berkshire*. Siuanta en la pleja okcidento de la ceremonia kantono, ĝi limas al la najbara areo *Wiltshire''. Laŭ la censo de  en la  vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Berkshire