Genrostudoj

[eta|Epizodo de [podkasto Kern.punkto pri genro kaj egaleco, podia diskuto dum IJK 2018 pri la kongresa temo.]]
**Genraj** **Studoj** (el la angla *gender,* socia genro), **Genrologio** aŭ **genra esplorado** (esploro pri genro), rilatas al interfaka kampo, kiu ekzamenas genrajn rilatojn kaj celas krei diferencigitan genran scion kaj genran kompetentecon. Ĉi tiu esplorperspektivo disvolviĝis en la kulturaj, sociaj kaj homsciencaj sciencoj kaj de tiam estas aplikata en pli kaj pli da sciencaj disciplinoj - ekzemple en medicino, juro, biologio aŭ teologio. La konstruo de la termino "genro" en malsamaj kuntekstoj, ĝia signifo kaj ĝiaj efikoj sur la distribuado de politika potenco, sur sociaj strukturoj kaj sur la produktado de scio, kulturo kaj arto estas ekzamenataj. 

En iuj nacilingvoj, ne ekzistas ekvivalento por genro en ĝia socikultura signifo - kontraste al biologia sekso. *La difinoj kaj implicaj kodigoj* de *"* vireco " kaj " virineco " en la ĉiutaga vivo same kiel en la sciencoj estas mem la temo de interfakaj kaj transfakaj genraj studoj. La fokuso estas sur demandoj pri hierarkio, diferenco, roloj kaj stereotipoj de, inter kaj pri genroj.

La diversaj esplordisciplinoj ene de Genraj Studoj povas esti spuritaj reen al feminismaj aliroj de la tria ondo de la virina movado ; multaj havas socipolitikajn originojn. Tamen, diferencoj ekzistas koncerne la antaŭkondiĉojn, esplorfokusojn kaj esplorcelojn. Virinaj Studoj kaj Genraj Studoj ne estas klare distingeblaj unu de la alia. La unuaj ĉefe traktas esplorkuntekstojn, dum la lastaj traktas edukajn kuntekstojn. Kion ĉi tiuj diversaj aliroj havas komune estas, ke ili rigardas genron ne ekskluzive kiel biologian fenomenon science klarigontan, sed ankaŭ kiel socikulture formitan fenomenon.

Genraj studoj aperis dum la 1970-aj jaroj, kun la disvolviĝo de pliaj sciokampoj preter virinstudoj, kiuj fariĝis aparta akademia kampo antaŭ la fino de la 1960-aj jaroj. Aktuale, genraj studoj estas tegmenta kampo sub kiu ekzistas diversaj sciokampoj - virinstudoj, virecstudoj, feminismaj teorioj, teorioj pri sekseco, GLAT-studoj, kaj pli.

Ia leviĝo al eminenteco de genrostudoj, precipe en okcidentaj universitatoj post la 1990-aj jaroj, koincidis kun la kresko de malkonstruado. 

## Priskribo 
**Genraj studoj**  estas interfaka esplorpraktiko, kiu uzas la kognajn kapablojn de socia genra teorio por analizi sociajn fenomenojn kaj iliajn ŝanĝojn. Ĉi tiu kampo inkluzivas virinstudojn (koncerne virinojn, feminismon, genron kaj politikon), virstudojn kaj gejstudojn. La impeto por la formado de ĉi tiu direkto en moderna humanitara scio estis la propono apartigi la biologiajn kaj kulturajn komponantojn en la studo de temoj rilataj al genro.

La studo de sekso estas fako de biologio kaj fiziologio, kaj genra analizo  povas esti konsiderata kiel fako de esplorado fare de psikologoj kaj sociologoj, analizante kulturajn kaj historiajn fenomenojn. Ofte, genraj studoj estas studataj kune kun sekseco.

Ĉi tiuj disciplinoj studas sekson kaj seksecon en multaj kampoj, kiel ekzemple: literaturo, lingvo, geografio, historio, politika scienco, sociologio, antropologio, filmo, mezepokaj studoj, homa disvolviĝo, juro, sano kaj medicino. Tamen, ĉi tiuj disciplinoj foje malsamas en siaj aliroj al kiel kaj kial sekso estas studata. Ekzemple, antropologio, sociologio kaj psikologio ofte studas sekson kiel praktikon, dum kulturstudoj ĉefe ekzamenas ideojn pri sekso. Seksstudoj ankaŭ estas disciplino en si mem, enkorpigante metodojn kaj alirojn el vasta gamo da disciplinoj. Ĉiu kampo ekrigardis "sekson" kiel praktikon, foje priskribitan kiel ion performativan.

Laŭ Sam Killermann, sekso ankaŭ povas esti dividita en 3 kategoriojn: seksidenteco, seksesprimo kaj biologia sekso. Ĉi tiuj kategorioj estas alia maniero dividi sekson en diversajn sociajn, biologiajn kaj kulturajn konstrukciojn. Ĉi tiuj konstrukcioj fokusiĝas al kiel virineco kaj vireco estas fluidaj unuoj kaj kiel ilia signifo povas fluktui depende de la diversaj limigoj ĉirkaŭ ili.

Danke al genraj studoj, genro en socia teorio estas konsiderata kiel instrumento de socia determinado kaj tavoliĝo (kune kun klaso, etneco, religio, kulturo), kaj aktualaj sociaj problemoj - potenco, perforto, memkonscio, libereco - estas prezentitaj kiel problemoj asociitaj kun aparteno al certa genro. Problemoj pri la esenco de homo, signifo kaj celo ricevis genran dimension danke al genraj studoj, estante prezentitaj kiel rilataj al la soci-seksaj (genraj) roloj de ĉiu individuo kaj la hierarkio kaj diskriminacio surbaze de genro, kiu ekzistas en iu ajn socio.

Genraj studoj estas dividitaj en la jenajn subsekciojn :

# Seksa sociologio
# Seksa psikologio
# Seksa Geografio
# Seksa aliro en filozofio
# Seksa ekonomiko
# Seksa Politika Scienco
# Politiko pri seksa egaleco
# Seksa kompetenteco
# Seksa edukado
# Genra lingvistiko
# Seksa antropologio

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Virinaj studoj


Kategorio:Socia sekso
Kategorio:GLAT
Kategorio:Kritika teorio
Kategorio:Virinoj kaj edukado
Kategorio:Feminisma filozofio