open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Angara

La **Angara** () estas dekstra alfluanto de okcidentsiberia Jenisejo (Rusio). Ĝi estas 1.779 km-longa rivero.

## Riverfluo 
eta
La rivero fontas kiel **Supra Angara** ĉirkaŭ 300 km nordoriente de Bajkal-lago, en Stanovoj-altebenaĵo. De tie ĉi fluas ĝi en okcidenta direkto tra norda parto de Burjata Respubliko kaj post 320 km alfluas la Bajkal-lagon tra forte marĉa delto en la nordorienta fino. La subenfluo de Supra Angara estas parte ŝipebla. Ĝi liveras al la lago akvon de 263 m³/s (8,3 km³/jaro), trafluas ĝin tra longo de 600 km kaj forlasas ĝin kiel defluanto ĉe la sudokcidenta fino kiel *Angara* ĉe la malgranda loko *Bajkal*; tie fluas 2.071 m³/s (65,3 km³/jaro) da akvo.

La Supra Angara estas nur unu el la 336 alfluantoj de la Bajkal-lago; interne de la lago, Angara prenas ankaŭ la akvon de la - desude alfluanta - Selenga, kiu estas la plej granda kaj longa alfluanto de la lago. Iam la lago havis 3 defluantojn: unu en nordo tra riverejo de Lena; tiu fermiĝis pro estiĝo de la bajkala montaro. La dua defluanto estiĝis sude, sed ankaŭ ĝi fermiĝis pro tertremo antaŭ ĉirkaŭ 16.000 jaroj.

Post kiam Angara forlasas la komunumon Bajkal kaj oriente de la Sajan-montaro la Bajkal-lagon ĉe la suda fino. Poste ĝi fluas en nordoriente kaj trafas la rusajn urbojn Irkutsk kaj Angarsk. Nur poste trafluas ĝi la grandan Bratskan ŝvellagon. Tie alfluas ĝin la rivero Oka ĉe urbo Bratsk. Inter tiu urbo kaj Irkutsk ĝi estas ŝipebla. Ĉe la Ust-Ilimska ŝvellago pasas ĝi la urbon Ustj-Ilimsk.

Poste trapasas ĝi la Jenisej-monton kaj alvenas en ŝveliga lago, poste al la nordpolusa maro.

La rivero havas akvocentralojn je la rivero, el kiuj la plej granda funkcias ĉe Irkutsk (660 MW), ĉirkaŭ je 80 km de Bajkal-lago. Pluaj grandaj akvocentraloj troviĝas ĉe Angarsk kaj Bratsk (4.500 MW). La akvabaraĵo de akvocentraloj ĉe Bratsk apartenas al la plej grandaj de la mondo. La centralo produktas averaĝe 7,1 miliardojn KW/h jare.

La akvokolekta areo de la rivero estas 1.039.000 km².

## Alfluantoj 
* Selenga alfluas Bajkalon, kiun Angara trafluas
* Oka
* Ĉuna
* Irkut

## Lagoj 
* Bajkal-lago (plej profunda lago de la Tero)
* Bratska akvobaraĵo (5.470 km²; 169,27 km³)
* Ust-Ilimska ŝvellago (1.873 km²; 59,30 km³)
* Boguĉanj-ŝvellago

## Lokoj 
* Irkutsk
* Angarsk
* Bratsk
* Ustj-Ilimsk
* Strelka

## Vidu ankaŭ 
* Jenisejo
* Supra Angara

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la rivero (ruse)



Kategorio:Riveroj en Irkutska provinco
Kategorio:Alfluantoj de Jenisejo
Fibula praenestina

***Fibula Praenestina*** (Broĉo de Praeneste) estas ora broĉo sur kiu estas gravurita skribaĵo *Manios med fhefhaked Numasioi* (Manio min faris por Numerio). La skribaĵo aperas dekstre-maldekstre. Dum multaj jaroj, oni kredas ke ĝi estas la plej malnova teksto konservita de latina lingvo, datita de ĉirkaŭ -600. La *fibula* estis trovita apud Palestrina (tiame Praenestre) kaj estas en la Museo Preistorico Etnografico Luigi Pigorini en Romo.
eta|upright=1.5|La fibula Praenestina.

Oni notu ke pri la aŭtenteco de la surskribaĵo de la *fibula* ĉiam estis suspektoj, kaŭzataj ĉefe pri la cirkonstancoj de ĝia trovo. Margherita Guarducci, diras ke la fibula estas falsa, produkto de la kunlaboro de klerulo Wolfgang Helbig kaj la antikvaĵisto Francesco Martinetti en la 19-a jarcento.

Nun (2011) fakula teamo kreita ĉe la Universitato de Romo "La Sapienza", ene de Instituto por nanostrukturoj de la Nacia Koncilio por Esploro, unuanime konfirmas la historian aŭtentikecon kaj, do, la kulturan valoron de la Fibula Praenestina.

## Analizo pri la teksto kaj argumentoj poraj al la aŭtentikeco 
eta|400px|La surskribo de la Fibula praenestina, legenda de dekstro al maldekstro
La fibula longas 10,7&nbsp;cm, sin prezentas profile kiel ronda bosnajlo. Ĝia arkaika latino estas kuranta de dekstra flanko al la maldekstra, jen la teksto:

kies transskribo estas: MANIOS MED FHE FHAKED NUMASIOI. En klasika latino estus: MANIUS ME FECIT NUMERIO, aŭ « Manio min faris por Numerio».

La lingvaj argumentoj favoraj al la antikveco de la enskribo jenas:

• Redakto de la dekstro al la maldekstro

• arkaika skribo de la latina f per fh

• arkaika morfologio, kun la nominativo en –os, dativo en oi, la persona unuapersona pronomo akuzativigita per med, la perfekto de la verbo facere liverita duoblita.
• La arkaika formo de la literoj, similaj al tiuj de la grekaj skribaĵo de Kuma

• la teksto estas certe antaŭa al la "rotacismo", tio estas la transformiĝo al –R de la –S kiel en (numaSioi).

La teksto antaŭas ankaŭ la “febliĝojn” kiuj trafos la vokalojn de la silaboj sinsekvaj al la unua (per kiu A fariĝos E en silabo fermita

Kategorio:Latina lingvo
Kategorio:Juveloj
Nacia parko Malaltaj Tatroj

eta|maldekstra|250px|Dereše
**Nacia parko Malaltaj Tatroj** situas en la mezo de Slovakio. Ĝi estas 80 km longa de la okcidenta ĝis la orienta rando inter la valoj de la riveroj Váh kaj Hron. Ĝi estas la tria plej granda nacia parko en Slovakio. La plej alta pinto estas Ďumbier ("Zingibro") (2043 m). Tre famaj estas ankaŭ Dereše ("Punbenkoj") kaj Kráľova hoľa ("Nudmonto de reĝo"), de kie estas bela elrigardo al montoj kaj valoj de Slovakio. Pitoreskaj dolomitaj kaj kalkŝtonaj rokegoj kaj krutaj arbaraj deklivoj bordas la naturrezervejon Demänovská dolina (valo), al kiu apartenas ankaŭ la meza parto de la valo kaj ambaŭflanke la deklivoj inter Kráľova hoľa kaj Siná kun grupo de karstaj sistemoj. Ĉi tie troviĝas ankaŭ la plej famaj grotoj Demänovská ľadová jaskyňa (glacia groto) kaj Demänovská jaskyňa slobody (groto de libereco). Ili havas la plej belaj subteraj belaĵoj.

Malaltaj Tatroj
Kategorio:Malaltaj Tatroj
Kategorio:Geografio de Regiono Žilina
Kategorio:Geografio de Regiono Banská Bystrica
Kategorio:Geografio de Regiono Prešov
Telugua lingvo

La **telugua lingvo** (originala nomo : ''''*) estas lingvo el Barato. Ĝi estas parolata en la ŝtato Andra-Pradeŝo kie ĝi estas oficiala lingvo. Oni ankaŭ parolas ĝin en *Yanaon* (Pondiĉero), en tamula lando[??], en Karnataka, en Maharaŝtro, kaj en Orissa. Oni trovas parolantojn en Birmo, en Malajzio, en Maŭricio, en Sauda Arabio, en Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, en Sudafriko, en Fiĝioj, en Nordameriko, kaj en Britio kaj en Francio. Ĝi estas la unua lingvo de 69 000 000 parolantoj.

Ĝi estis nomita la Itala el oriento (Niccolo da Conti, 15-a jarcento) (eble ĉar ĝi sone dolĉas, kaj (preskaŭ) ĉiu silabo finiĝas per vokalo.)

## Sono 
అ a

ఆ aa

ఇ i

ఈ ii

ఉ u

ఊ uu

ఋ aru

ౠ aruu

ఎ e

ఏ ee

ఐ ai

ఒ o

ఓ oo

ఔ au

అం am

అః aha

(Ĉi tie la vokaloj skribitaj dufoje indikas longan vokalon. Tio estas: aa = longa a; ii = longa i; ktp.)

## La telugua lingvo per Unikodo 
La kodoj Unikodaj por la telugua estas U+0C00 ... U+0C7F.

&nbsp;

### Gramatiko 
La vortoj estas formataj ĉefe per aldono de sufiksoj. Ekzemple:

## Nombroj per la telugua skribo 
## Vidu ankaŭ
* Nacia Filmpremio por la plej bona longa filmo en la telugua
* Potti Sreeramulu

## Eksteraj ligiloj 
* *le semi-syllabaire télougou avec Unicode* (france; "la telugua kvazaŭsilabaro per Unikodo")

* *Telugu...a language sweeter than honey'' (angle; "La telugua - lingvo pli dolĉa ol mielo")


Kategorio:Dravida lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Barato
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Ju

La literkombino **JU** havas plurajn signifojn:

* **Ju** estas partikulo en Esperanto, kutime uzata pare kun vorteto *des*.
* **Ju (cirila alfabeto)** estas nomo de rusa litero " Ю ".
* **JU** estas la oficiala mallongigo por Kantono Ĵuraso en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Yu
Listo de surlunaj piedirintoj

Listo de ĉiuj homoj (**kosmonaŭtoj**) kiuj piediris sur la luno.
__TOC__
## Listo 
## Bildogalerio 

Dosiero:Neil Armstrong.jpg|Niel Armstrong (1)
Dosiero:Buzz Aldrin (S69-31743).jpg|Buzz Aldrin (2)
Dosiero:Conrad-c.jpg|Pete Conrad (3)
Dosiero:Alan bean.jpg|Alan Bean (4)
Dosiero:Alan shepard.jpg|Alan Shepard (5)
Dosiero:Edgar Mitchell cropped.jpg|Edgar Mitchell (6)
Dosiero:Dave Scott Apollo 15 CDR.jpg|David Scott (7)
Dosiero:Jim Irwin Apollo 15 LMP.jpg|James Irwin (8)
Dosiero:Astronaut John Young official portrait.jpg|John Young (9)
Dosiero:Official NASA portrait Charles Moss Duke Jr.jpg|Charles Duke (10)
Dosiero:Cernan s71-51308.jpg|Eugene Cernan (11)
Dosiero:Harrison Schmitt.jpg|Harrison Schmitt (12)

## Vidu ankaŭ 
* Projekto Apollo
* Apollo (kosmoŝipo)

Kategorio:Esplorado de Luno
Listo de urboj de Honduro

**Urboj de Honduro**
* Tegucigalpo (ĉefurbo)
* Chamelecón
* Choluteca
* Comayagua
* Danlí
* El Progreso
* Gracias
* Guanaja
* Juticalpa
* La Ceiba
* La Esperanza
* La Mosquitia
* Nueva Ocotepeque
* Omoa
* Puerto Castilla
* Puerto Cortés
* Puerto Lempira
* Roatán
* Sambo Creek
* San Pedro Sula
* Santa Rosa de Copán
* Siguatepeque
* Tela
* Tocoa
* Trujillo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.ine-hn.org  
* http://gazetteer.de 
* http://www.citypopulation.de/Honduras_d.html 
* https://web.archive.org/web/20071001090609/http://www.world-gazetteer.com/s/p_hn.htm 


HONDURO
San Pedro Sula

eta|maldekstre|
eta|maldekstre|
**San Pedro Sula** estas urbo en la respubliko Honduro, administra ĉefurbo de la departemento Cortés kaj unu el la plej grandaj urboj en Centra Ameriko kaj la dua urbo en loĝantaro malantaŭ la ĝemelaj urboj Tegucigalpo kaj Comayagüela. Inter aliaj signoj de ĝia graveco, la urbo estas hejmo de la plej gravaj industriaj kompanioj en la lando, tial ĝi estas konata ankaŭ kiel la industria ĉefurbo de la lando. Ĉi tiu urbo estas flanke de la Sierra del Omoa kaj situas en la ekstrema sudokcidento de la vasta kaj fekunda Sula Valo , regiono kiu generas ĉirkaŭ 62 procentojn de la Malneta enlanda produkto (MEP) kaj 68% de la eksportaĵoj de la nacio estas ankaŭ la sola neĉefurbo en tuta Centr-Ameriko kun strategia kaj industria graveco.

San Pedro Sula estis fondita la 27-a de junio de 1536 , sub la nomo de **Sankta Petro de Porto Ĉevaloj** de la hispana konkeranto Petro de Alvarado. Komence, la urbeto estis establita en la indiĝena urbo **Choloma** , norde de la nuna urbo kaj tre proksima al Puerto Cortés. Pro ĉi tiu proksimeco al ĉi tiu haveno, la urbo San Pedro estis viktimo de atakoj kaj raboj de eŭropaj piratoj, kiuj surteriĝis en tiu haveno.  Por tio, la hispanaj aŭtoritatoj estis devigitaj translokiĝi la vilaĝon en pli ol unu okazo.

Dum pli ol du jarcentoj ekde sia fondo, la loĝantara kresko de San Pedro Sula estis sufiĉe malrapida. Nuntempe, San Pedro Sula estas la urbo kun la plej alta loĝantara kresko en Honduro,  La ekonomia disvolviĝo rezulte de la alveno de la bananaj transnaciaj kompanioj en la frua 20-a jarcento kaj la posta starigo de parkoj. Industriistoj (ZIP) en Sula Valo ege nutris la loĝantara kreskon en San Pedro Sula.

Metita en la malaltebenaĵoj, San Pedro Sula ofte havas subpreman klimaton.  Ĉi tio povas fariĝi ekstreme varma kaj humida.  La seka sezono, aŭ somero, en San Pedro Sula daŭras de decembro ĝis aprilo. Marto kaj aprilo estas la plej varmaj kaj plej sekaj monatoj en la urbo. La pluvaj aŭ vintraj sezonoj de San Pedro Sula daŭras de majo ĝis novembro, kio helpas iom malvarmigi la temperaturon. La monatoj de aŭgusto estas ĝenerale la plej malsekaj monato.
----
----
----

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* http://www.infohn.com  
* http://www.usps.edu  

Kategorio:Urboj de Honduro
Vimplo

eta|300ra|Dana vimplo por privata uzo
eta|300ra|Nederlanda flago kun oranĝa vimplo
**Vimplo** estas mallarĝa rubando, kiun oni fiksas al flagmasto kaj flirtas tute memstare je la supro, aŭ tuj super flago. La longo de vimplo plejofte estas iom pli ol la diagonalo de la flago kiu ordinare flirtas sur la masto. Ĝenerale oni fiksas la vimplon al la flagmasto per ŝnureto kiu estas ligita al mallonga bastoneto, ĉirkaŭ kiu la finaĵo de la vimplo estas volvita. La alia finaĵo de la vimplo povas finiĝi en unu aŭ du pintoj, kiu(j) kelkfoje havas kvasto(j)n.

Por vimploj ne validas la flagoprotokolo kaj pro tio ili povas flirti tage kaj nokte (sen flago).

Surmare, krom vimploj kiuj estas uzataj kiel signalflagoj, speciale la militovimplo, la preĝejovimplo kaj la blua vimplo estas konataj.

Ankoraŭ ne estas normo por Esperanto-vimplo.

eta|maldekstra|300ra|Nederlanda vimplo por mueleja malferma tago

Kategorio:Flagoj
Tago de infana malarmado

Oni festas en Brazilo la 18-an de oktobro la **Tago de Infana Malarmado**. La celo estas stimuli kampanjojn por eviti, ke oni proponu al infanoj ludilojn, kiuj estas miniaturo de armiloj. La ideo aperis en la urbo San-Paŭlo en 1955 kaj estis akceptita en multaj aliaj sudamerikaj landoj.

Kategorio:Brazilo
Kategorio:Infanoj
Kategorio:Tagoj
Roberto das Neves

**Roberto Barreto Pedroso das NEVES**, ĵurnalisto, verkisto, naskiĝis en 1907 en Portugalio, sed loĝis en Brazilo dum multaj jaroj post atenco kontraŭ li pro politikaj kialoj de Salazara polico en 1942. Anarkiisto li estis arestita 13 fojojn en Portugalio. Tie li kunlaboris al anarkiismaj ĵurnaloj *A Batalha* e *O Libertário*.

En Brazilo li fondis kaj gvidis la Eldonejon Germinal, kiu eldonis anarkiismajn librojn. Li kunlaboris kun la anarkiismaj publikaĵoj *Relações Anarquistas*, *Acção Directa*, la anarkiisma ĵurnalo *A Plebe* kaj komerca ĵurnalo *O Século*. Li estis unu el la pioniroj por la disvastigado kaj studado de Esperanto en  Brazilo. Li ankaŭ estis framasonisto kaj vegetarano. Li postlasis kelkajn verketojn, kelkajn seriozajn, kelkajn pornografiajn, sed oni akuzas lin de plagiato. 

Li mortis en 1981 en Rio-de-Ĵanejro.

## Verkaro
### Poemoj
*NEVES, Roberto das. *Assim Cantava um Cidadão do Mundo — poemas que levaram o autor treze vezes aos cárceres do Santo Oficio de Salazar*. Rio de Janeiro: Germinal, 1952.

### Politiko
*NEVES, Roberto das. *A Revolução Desconhecida*.

### Prologoj
*Arantes do Nascimento, Edson: *Mi estas Pelé* (Esperantigis Francisko Almada. Prologo de Roberto das NEVES. - Rio de Janeiro: Kultura Kooperativo de Esperantistoj, 1971. - 164 p. : ilustr.) 
*ARMAND, E. *Nova Ética Sexual*. Pref. e trad. Roberto das NEVES. Rio de Janeiro: Germinal, 1960.

Kategorio:Portugalaj esperantistoj
Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Kategorio:Brazilaj anarkiistoj
Kategorio:Portugalaj anarkiistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Esperantlingvaj poetoj‎
Volo

**Volo** estas kapablo rilate al deziro, intenco, decido aŭ bezono pri io aŭ iu. Voli ofte implicas intencon fari ion por realigi la deziratan. Al kelkaj skoloj, volo estas la ĉeffaktoro de la mensa vivo.

Volo devenas de pensado kaj tradukiĝas per agoj. Volo sen eblo de agado estas simpla deziro kaj agado per instinkto ne estas vola.

## Rousseau
Jean-Jacques Rousseau aldonis novan specon de volo al la konceptaro de politika filozofio, kiun li nomis la ĝenerala volo (*volonté générale*). Li formulis ĝin en *Emile, aŭ Pri la Eduko*, sed precipe en *Pri la socia kontrakto*, surbaze de la teorio de Hobbes pri socia kontrakto. Rousseau difinis la ĝeneralan volon kiel la komunan volon de tuta civitanaro, de tiel nomata "suverena popolo", kaj li konsideris ĝin la fundamenta legitimo de la ŝtato aŭ de ia ajn politika povo.

La ĝenerala volo signifas tion, kion ĉiu civitano devus voli por la bono de ĉiuj, ne por sia propra aŭ partikulara intereso. En la civito de Rousseu, la civitanoj konservas aŭtonomon pensi kaj agi por si mem, sed samtempe pensas por la bono de la tuta komunumo.

Liberismaj pensantoj malkonsentis kun la ideoj de Rousseau, asertante ke individua volo devas superi la kolektivan. G.W.F Hegel kritikis la kontrauecon inter la ĝenerala volo kaj la subjektiva partikulareco de individuo. Se oni konsentas al la ĝenerala volo, oni perdas la individuecon, devante konsenti al aferoj por la bono de la tuta popolo, sed paradokse, kiam la ĝenerala volo efikas, ĝi perdas senpartiecon, ĉar ĝi konformas nur al unu agmaniero, nome tiu al kiu la popolo konsentas.

## Proverbo 
Ekzistas pluraj proverboj pri volo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
*  
*  
* 

## En Esperanto aperis 
* *De abrakadabra al zigurato 28 babiladoj pri vortoj* de Sten Johansson (Graŭ) - elŝutebla

## Referencoj 
Kategorio:Filozofio
Eŭrovido-Kantokonkurso 1963

La 8-a Eŭrovido-Kantokonkurso okazis la 23-an de marto 1963 en Londono (Britio). Denove antaŭe venkinta lando (ĉi tian fojon Francio) ne volis aranĝi la konkurson, denove la BBC sin deklaris preta pri la aranĝo en Britio.

La konkurso, prezentita de Stuart Hood kaj Katie Boyle, estis eble la plej kritikita en la historio de Eŭrovido. Por ke la spektantoj ne rimarku, ke la artistoj ne kantis direkte, artistoj kaj spektantoj troviĝis en malsamaj studioj de la BBC. Laŭ la germana televido NDR, la BBC deziris al la spektantoj "aplaŭdi tiel malmole ke ĝi sonas preskaŭ histerie."

Denove la sistemo de juĝADO estis ŝanĝata: Ĉiu lando devis atribui 5, 4, 3, 2 kaj 1 poentojn. La atribuaĵo de poentoj de la norvegia juĝistaro kaŭzis skandalon: Norvegio prezentis la rezultojn en la falsa serio. Tiam informita, ĝi prezentis (post kelkaj minutoj) la atribuaĵon en la bona serio – sed kun diferencaj rezultoj.

Venkis la dana paro Grethe & Jørgen Ingmann kun *Dansevise* – unua venko por Danio.

## Finalo 
## Faktoj 
* Kiel en la antaŭa jaro, kvar landoj dividis la lastan lokon kun nul poentoj.
* Malnova vizaĝo : Ronnie Carroll (1962, Britio).
* Multaj landoj uzis eksterlandajn artistojn : La greka Nana Mouskouri kantis por Luksemburgo, la israelaj Esther Ofarim kaj Carmela Corren kantis por Svislando kaj Aŭstrio, Françoise Hardy el Francio partoprenis por Monako.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la Eŭrovido-Kantokonkurso  


1963
Kategorio:Muziko en 1963
Kategorio:Kulturo en Londono
Kategorio:1963 en Britio
Tf

La literkombino **TF** havas plurajn signifojn:
* **TF** estas laŭ normo ISO 3166 landokodo de Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj.
* **.tf** estas nacia domajno de la alta nivelo de Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj.

Kategorio:Francaj Sudaj kaj Antarktaj Teritorioj
Eŭrovido-Kantokonkurso 1958

La 3-a Eŭrovido-Kantokonkurso okazis la 12-an de marto 1958 en Hilversum (Nederlando). Ĝi estis prezentata en la AVRO-studioj de Hannie Lips. La venkanto estis André Claveau (Francio) kun la kanto *Dors mon amour*.

Domenico Modugno, la kantisto de Italio, estis la unua artisto sur la scenejo sed kaŭze de teknikaj problemoj oni ne povis vidi lin bone en multaj landoj kaj Modugno ricevis la permeson kanti denove *Nel blu dipinto di blu*, kanton kiu iĝis poste famkonata en la tuta mondo sub la nomo de *Volare*. En la konkurso, la kanto atingis nur la 3-an lokon.

## Finalo 
## Faktoj 
* 1-a partopreno: Svedio
* Multaj artistoj jam partoprenis antaŭe: Corry Brokken (Nederlando, 1956 kaj 1957), Lys Assia (Svislando, 1956 kaj 1957), Margot Hielscher (Germanio, 1956) kaj Fud Leclerc (Belgio, 1956).

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la Eŭrovido-Kantokonkurso 


1958
Kategorio:Muziko en 1958
Kategorio:Kulturo de Nederlando
Kategorio:1958 en Nederlando
Eŭrovido-Kantokonkurso 1964

La 9-a Eŭrovido-Kantokonkurso okazis la 21-an de marto 1964 en Kopenhago (Danujo). La konkurso, prezentita per Lotte Wæver, estis gajnita de Gigliola Cinquetti, kiu portis la unuan venkon al Italio kun ''Non ho l'età''.

Denove la sistemo de juĝo estis ŝanĝata: Ekde nun, ĉiu lando atribuis 5, 3 kaj 1 punkton.

## Finalo 
## Faktoj 
* 1-a partopreno: Portugalio (lasta placo)
* Kaŭze de striko de artistoj, Svedio ne partoprenis.
* Denove kvar landoj revenis al domo kun nul poentoj.
* Viro perturbis la konkurson inter la svisa kaj la belga elfaraĵo, blekante vortojn kontraŭ la hispania diktatoro Franco.
* Malnova vizaĝo: Anita Traversi (1960, Svislando)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la Eŭrovido-Kantokonkurso  


1964
Kategorio:Muziko en 1964
Kategorio:Kulturo de Danio
Kategorio:Eventoj en Kopenhago
Kategorio:1964 en Danio
Telefona landonumero

La **internacia telefonnumero** (ankaŭ **landonumero**) estas telefonnumero, kiun oni elektas por atingi la internacian telefonsistemon.
La internaciaj telefonvokoj konsistas el du partoj:
# Postsekvo de ciferoj, por atingi la internacian telefonreton. Ĝi estas simboligita internacie per *unu* „`+`“.
# Postsekvo de ciferoj, por atingi la nacian telefonreton. Tiun donas unuece la Internacia Telekomunika Unio (ITU).

Ekzemplo por landkodo (Germanio): „`+``49`“
# La ciferĉeno servas la aliron de la loka al la internacia telefonreto, ĝin simboligas „`+`“, ekz.
## „`00`“ uzatas en preskaŭ ĉiu eŭropa lando.
## „`011`“ uzatas por vokoj el Usono al Kanado
## „`119`“ el Kubo
## en ĉiu GSM-sistemoj, oni uzas anstataŭ la ciferĉeno ankaŭ la formon „`+`“ direkte.
# La vera landonumero estas sendependa de la vokejo, tio estas por germanio oni devas uzi ĉiam la formon „`49`“. Por la supre menciita tri ekzemploj:
## „`00 49`“ (plimulto de landoj)
## „`011 49`“ (Usono, Kanado)
## „`119 49`“ (Kubo)
# La ofte antaŭstaranta 0 de la loka telefonnumero devas estis malatentata ĉe vokoj en multaj landoj (escepto estas ekz. Italio).

Aliaj ekzemploj por Landkodoj:

Kategorio:Listoj
Kategorio:Telekomunikado
Laktopulvoro

eta|180px|Laktopulvoro
eta|180px|Laktopulvoro

**Laktopulvoro** nomiĝas tiu seklakta maso, kiu estiĝas per deakvigo de la lakto (normale lakto entenas ĉirkaŭ 87.5% da akvo); la restanta akvoenhavo iĝas 3%. Per tio la lakto estas pakigebla kaj longtempe konservebla, sed ĝi perdas je vitaminoj.

Uzado de la laktopulvoro okazas ĉefe en la nutraĵindustrio, sed ankaŭ kiel masreduktita nutraĵo por migrantoj kaj ekskursantoj.

Oni pli frue amase liveris la laktopulvoron al la malsatantaj popoloj en Afriko.

## Vidu ankaŭ 
* Nestlé Bear Brand

Kategorio:Laktaĵoj
Kategorio:Nutrado
Akreo (mezurunuo)

**Akreo** estas angla mezurunuo por areo, egala al ĉirkaŭ 0,4047 hektaroj. Estas 640 akreoj en unu kvadrata mejlo.

Unu akreo estas 66 futoj × 660 futoj (43 560 kvadrataj futoj)

## Vidu ankaŭ 
* klafto,
* arpento

arpento estas iom pli granda ol akreo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.opsi.gov.uk/si/si1995/Uksi_19951804_en_2.htm 
* http://ts.nist.gov/ts/htdocs/230/235/appxc/appxc.htm  
* http://conversion.konverter-jedinica.com  
* http://www.hmso.gov.uk/si/si1995/Uksi_19951804_en_2.htm 

Kategorio:Mezurunuoj de areo
Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso

La Junulara Eŭrovido-Kantokonkurso (JEKK), oficiale angle *Junior Eurovision Song Contest* estas jara kantokonkurso por infanoj kaj junuloj (8-15 jaroj), laŭ la ekzemplo de la Eŭrovido-Kantokonkurso.
eta|260ra|
eta|260ra|

Inter 2000 kaj 2003 Danio okazagis plurajn kantokonkursojn por infanoj kun aliaj nordaj landoj. La Eŭropa Radio kaj Televido Unio poste decidis enporti oficialan eŭropa konkurson. La internacia finalo okazas en novembro.

Kontraŭe al la Eŭrovido-Kantokonkurso la JEKK ne okazis ĉiam en la landoj kiu gajnis antaŭe. Por ke neniu revenas hejmen kun nul poentoj, ekde 2005 ĉiu lando ricevas 12 poentojn jam antaŭ la atribuaĵo de poentoj.

## Venkintoj 
## Vidu ankaŭ 
* Eŭrovido-Kantokonkurso

## Eksteraj ligiloj 
* Oficia paĝo de la JEKK
* Aktualaĵoj pri la Eŭrovido-konkursoj


Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso
Flagoprotokolo

## Flagoprotokolo
* Flago estas respekt-atesto al iu nacio kaj tial ĝi ne flirtu dumnokte. La hisado de la flago tial okazu dum sunleviĝo (aŭ pliposte), la malhisado ekzakte dum sunsubiro. Nur kiam landoflago estas lumigata je ambaŭ flankoj, ĝi rajtas flirti ankaŭ post sunsubiro.
* Flago neniam tuŝu la teron.
* Oni ne rajtas uzi nacian flagon por komercaj celoj.
* Por la dimensioj de flago ne estas reguloj. Ĝenerale la proporcioj longo:larĝo estas 3:2.
* Se oni uzas vimplon la longo de la vimplo devas esti iom pli longa ol la diagonalo de la flago.

Kategorio:Flagoj
Homestar Runner

**Homestar Runner** estas usona animacia serio kreita per Adobe Flash kaj disdonita interrete, fare de Mike Chapman kaj Matt Chapman. Ĝi miksas superrealisman humuron kun referencoj al la popola kulturo de la 70-aj, 80-aj kaj 90-aj jaroj, precipe al tiamaj videoludoj, televidaĵoj kaj muziko.

Ĝi komenciĝis kiel por-infana libro nomita *The Homestar Runner Enters the Strongest Man in the World Contest* (Homestar Runner eniras en la konkurson pri la plej forta viro el la mondo), sed nun sia cel-publiko estas junuloj kaj plenkreskuloj. La unuaj videoj aperis en la retejo, sed post la apero kaj populariĝo de Jutubo, ili ankaŭ estis alŝutitaj al tie.

La 31-an de Decembro de 2020, la retejo komencis uzi la imitilon Ruffle, sekurigante la disponeblon de la enhavo post la ĉeso de Flash Player je tiu sama tago.

## Eksteraj ligiloj 
* Homestar Runner 
* Vikipedia paĝo pri Homestar Runner 
* Esperanta fandublado de la unua video de Strong Bad Email

Kategorio:Animaciaj filmoj
Militovimplo

eta|center|700px|La brita militovimplo
frame|center|La nederlanda militovimplo
La **militovimplo** estas vimplo kiu nur estas portata de mararmeaj ŝipoj kaj per kiu ili distingiĝas de aliaj (komercaj) ŝipoj.

La militovimplo povas esti anstataŭigita per komandoflago (aŭ standardo).

## Vidu ankaŭ 
* Alfabetaj flagoj
* Komandoflago
* Distingoflago
* Geŭzo (flago)
* Preĝejovimplo
* Signalflago

Kategorio:Mararmeo
Kategorio:Flagoj
František Palacký

**František PALACKÝ** (naskiĝis la 14-an de junio 1798 en Hodslavice - mortis la 26-an de majo 1876 en Prago) estis la plej granda ĉeĥa historiisto nomata **patro de la nacio**.

Le devenis el evangelia familio, studis en Bratislava kaj Vieno kaj aktivis kiel edukisto en etnobelaj familioj. En 1823 li foriris al Prago kaj fariĝis disĉiplo de Josef Dobrovský, kiu instruis al li teknikon de historiista laboro. Li partoprenis la socian vivon de la renaskiĝanta ĉeĥa nacio, kiu revivigis sian lingvon, historion kaj literaturon. Lia ĉefverko estas la kvinvoluma historio de la ĉeĥa nacio, kiu redonis al la nacio la memoron.

Li iĝis honora membro de Hungara Scienca Akademio en 1834.

En la jaro 1918 estis nove estiĝinta la 11-a infanteria pafista regimento de nove kreanta la 3-a divizio de Ĉeĥoslovakaj legioj en Rusio nomita "Regimento de František Palacký"

## Verkoj 
* **Počátkové českého básnictví, obzvláště prozodie** (*Komencoj de la ĉeĥa poetiko, precipe la proza*, 1818)
* **Staří letopisové čeští od r. 1378 do r. 1527** (*Malnovaj kronikoj ĉeĥaj ekde 1378 ĝis 1527*, 1829)
* '''J. Dobrovský's Leben und gelehrtes Wirken'* (*La vivo kaj scienca laboro de J. Dobrovský*, 1833)
* **Literarische Reise nach Italien** (*Literatura vojaĝo al Italio*, 1838)
* **Dějiny národu českého v Čechách i v Moravě** (*Historio de la nacio ĉeĥa en Bohemio kaj en Moravio'', 1850-1865)

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* http://dejiny.nln.cz/Bibl/Palacky.html  

eta|maldekstra|180px|
eta|maldekstra|180px|


Kategorio:Ĉeĥaj historiistoj
Kategorio:Ĉeĥaj politikistoj
Kategorio:Ĉeĥaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥaj politikaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥaj arkivistoj
Kategorio:Ĉeĥaj filozofoj
Kategorio:Ĉeĥaj ĵurnalistoj
Kategorio:Ĉeĥaj publicistoj
Kategorio:Ĉeĥaj genealogoj
Kategorio:Heraldikistoj
Kategorio:Muzeologoj
Kategorio:Ĉeĥaj slavistoj
Kategorio:Protestantoj
Kategorio:Historio de Ĉeĥio
Preĝejovimplo

eta|300 px|Preĝejovimplo
La **preĝejovimplo** estas flago ĉe la brita kaj nederlanda mararmeoj, kiu indikas, ke okazas diservo sur la ŝipo. Okulfrape estas, ke la flago ŝajnas esti kombinaĵo de la angla kaj la nederlanda flagoj. La flago originas de la deksepa aŭ dekoka jarcento. La uzado de la flago estas menciita en dokumentoj el la jaro 1778, kaj estas indikoj, ke ekde 1661 ĉe la brita kaj nederlanda mararmeoj oni hisis preĝejovimplon. La aspekto de tiu flago tamen estas necerta.

## Vidu ankaŭ 
* Komandoflago
* Distingoflago
* Geŭzo (flago)
* Militovimplo
* Signalflago

Kategorio:Flagoj
Kategorio:Mararmeo
Josef Dobrovský

dekstra|eta|230px|Josef Dobrovský
**Josef DOBROVSKÝ** (naskiĝis la 17-an de aŭgusto 1753 - mortis la 6-an de januaro 1829 en Brno) estis ĉeĥa filologo kaj historiisto, unu el la ĉefaj personuloj de la ĉeĥa nacia renaskiĝo komence de la 19-a jarcento.

Li naskiĝis al dragono en Hungario, studis en la Praga universitato filozofion kaj teologion, antaŭ la finstudo li iĝis jezuito en Brno, post nuligo de la ordeno li revenis Pragon kaj finis studadon de teologio. Li fariĝis edukisto en la familio de grafo Nostic kaj laboris tie ankaŭ pri siaj sciencaj verkoj.

Li komencis sian sciencan karieron per kritiko de malnovaj tekstoj, per historio de la ĉeĥa lingvo kaj literaturo kaj prilaboris ĉeĥan gramatikon, kies principoj validas ĝis nun. Multajn siajn verkojn li verkis germane kaj latine, ĉar li ne kredis, ke la ĉeĥa lingvo reviviĝos.

## Verkoj 
* *Dějiny české řeči a literatury* (Historio de la ĉeĥa lingvo kaj literaturo, 1792)
* *Německo-český slovník* (Germana-ĉeĥa vortaro, 1802)
* *Podrobná mluvnice české řeči* (Detala gramatiko de la ĉeĥa lingvo, 1809)
* *Základy staroslověnského jazyka* (Fundamentoj de la praslava lingvo, 1822)

## Literaturo 
* Josef Krumpholc: *Al 150. festo de naskiĝo de Josef Dobrovský.* Tradukis Jan Holub. En: *Český esperantista* 1903, n-ro 9 (septembro), paĝoj 91–94.

Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥaj historiistoj
Kategorio:Ĉeĥaj filologoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 17-an de aŭgusto
Kategorio:Mortintoj la 6-an de januaro
Geŭzo (flago)

eta|La "Duobla Geŭzo" de la nederlanda mararmeo
eta|La "Geŭzeto"
La **geŭzo** estas flago kiu de la nederlanda mararmeo estas hisita je la plej antaŭa flagmasto.

Geŭzo estas eta ortangula flago. Plezurŝipoj portas simplan, tielnomatan "unuoblan geŭzon" aŭ "geŭzeton" en la koloroj ruĝa, blanka kaj blua, kiuj estas dividitaj en ok segmentoj. La geŭzo estas portata sur pruo, busprito aŭ martingalo. Ĉe tradiciaj asocioj pri remado estas kutimo ke la plej malnova remboato de la "floto" portas geŭzon en la koloroj de la asocio. Kvankam principe ĉiuj ŝipoj rajtas porti geŭzon ĝi antaŭ ĉio estas uzata de rond- kaj platfundaj jaktoj, motorjaktoj kaj ĉe la mararmeo.
Kontraŭe al jaktoj la nederlanda mararmeo uzas laŭ reĝa decido ekde la 20-a de aprilo 1931 duoblan aŭ princan geŭzon kiu havas 12 segmentojn.

## Vidu ankaŭ 
* Preĝejovimplo
* Militovimplo
* Signalflago
* Geŭzo (persono)

## Galerio de Geŭzoj 

dosiero:Naval Jack of Saudi Arabia.svg|
dosiero:Naval Jack of Argentina.svg|
dosiero:Bandeira do Cruzeiro.svg|
dosiero:Naval Jack of Bulgaria.svg|
dosiero:Naval jack of Chile.svg|
dosiero:Naval Jack of Colombia.svg|
dosiero:Flag of the Republic of Korea Navy.svg|
dosiero:Naval Jack of Croatia.svg|
dosiero:Naval Jack of Cuba.svg|
dosiero:Naval Jack of Spain.svg|
dosiero:Naval Jack of the United States.svg|
dosiero:Naval Jack of Estonia.svg|
dosiero:Flag of the Philippines.svg|
dosiero:Naval Jack of Finland.svg|
dosiero:Naval Jack of Greece.svg|
dosiero:Naval Jack of Indonesia.svg|
dosiero:Naval Jack of Italy.svg|
dosiero:Naval Jack of Latvia.svg|
dosiero:Naval Jack of Lithuania (1992–2004).svg|
dosiero:Naval jack of Mexico.svg|
dosiero:Naval Jack of the Netherlands.svg|
dosiero:Naval Jack of Pakistan.svg|
dosiero:Naval Jack of Paraguay.svg|
dosiero:Naval Jack of Peru.svg|
dosiero:Naval Jack of Portugal.svg|
dosiero:Flag of the United Kingdom.svg|
dosiero:Naval Jack of the Dominican Republic.svg|
dosiero:Naval Jack of Russia.svg|
dosiero:Thailand Naval Jack (Thong Chan).svg|
dosiero:Naval Jack of the Republic of China.svg|
dosiero:Naval Ensign of Ukraine.svg|
dosiero:Naval Jack of Uruguay.svg|
dosiero:Naval Jack of Venezuela.svg|

Kategorio:Navigacio
Kategorio:Flagoj
Eŭrovido-Kantokonkurso 1966

La 11-a Eŭrovido-Kantokonkurso okazis la 5-an de marto 1966 en Luksemburgo. En la konkurso, prezentita de Josiane Shen, Udo Jürgens gajnis kun *Merci chérie* kaj tiel portis al Aŭstrio la unuan venkon en la historio.

Post skandaleto en 1965 (Svedio ne kantis en sveda lingvo sed en la angla), oni decidis novan regulon: Ekde nun, ĉiu lando devis kanti en sia lingvo.

## Finalo 
## Faktoj 
* Malnovaj vizaĝoj: Udo Jürgens (1964 kaj 1965, Aŭstrio), Domenico Modugno (1958 kaj 1959, Italio)
* Åse Kleveland (Norvegio) kantis en piĵamo. Li ne estis tamen diskvalifigata.
* Milly Scott estis la unua artistino nigra en la konkurso.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la Eŭrovido-Kantokonkurso 


1966
Kategorio:Muziko en 1966
Kategorio:Kulturo de Luksemburgo
Kategorio:1966 en Eŭropo
Kategorio:1966 en Luksemburgo
Eŭrovido-Kantokonkurso 1956

La 1-a Eŭrovido-Kantokonkurso okazis la 24-an de majo 1956 en Lugano (Svislando). Ĝi estis prezentata en la Teatro Kursaal de Lohengrin Filipello. La venkantino estis Lys Assia (Svislando) kun kanto *Refrain*.

Sep landoj (Belgio, Francio, Italio, Germanio, Svislando, Luksemburgo kaj Nederlando) partoprenis. Ĉiu lando prezentis du kantojn. Svislando sendis unu kantiston kiu prezentis du kantojn (Lys Assia), kiel Luksemburgo (Michèle Arnaud).

Daŭrintaj maksimume 3 minutojn kaj 30 sekundojn, la kantoj devis esti prezentataj sen danci kaj per unu artisto. Grupoj aŭ paroj ne estis permesataj. Orkestro de 24 personoj ludis muzikon, la artistoj kantis direkte.

## Finalo 
## Juĝistaro 
Juĝistaro de 14 personoj (du el ĉiu lando) elektis sekrete la venkintinon. Ĉiu juĝisto povis ankaŭ elekti artiston de sia lando – regulo ne mem pensebla hodiaŭ.
Oni diras ke Luksemburgo ne volis sendi juĝistojn en Svislandon kaj ke ĝi petis Svislandon helpi kun du svisaj juĝistoj kiuj anstataŭis Luksemburgon en la juĝistaro. Ĉi-tio povus esti la kaŭzo de la venko de Lys Assia.
Oni scias nek la kvanton de poentoj de Lys Assia nek la vicojn de la aliaj partoprenantoj ĉar la rezultoj de la juĝistara balotado estis detruitaj tuj poste.

## Faktoj 
* Danio, Britio kaj Aŭstrio ne povis partopreni ĉar ili preterpasis la daton pri la aliĝo.
* La duono de la kantoj (sep) estis en franca lingvo.
* La nederlanda kantisto Corry Brokken gajnis la sekvontan konkurson en 1957.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la Eŭrovido-kantokonkurso 


1956
Kategorio:Muziko en 1956
Kategorio:Kulturo de Svislando
Kategorio:1956 en Svislando
Eŭrovido-Kantokonkurso 1965

La 10-a Eŭrovido-Kantokonkurso okazis la 20-an de marto 1965 en Napolo (Italio). Ĝi estis prezentata de Renata Mura.

La venkantino France Gall (el Francio, kantis por Luksemburgo) fariĝis poste fama en la tuta Eŭropo.

## Finalo 
## Faktoj 
* 1-a partopreno: Irlando
* Por la 4-an fojon serie kvar landoj dividis la lastan placon, ricevinte 0 poentojn.
* Malnovaj vizaĝoj: Udo Jürgens (1964, Aŭstrio), Vice Vukov (1963, Jugoslavio) kaj Conchita Bautista (1961, Hispanio).
* Svedio prezentis sian svedan kanton en angla. Ĉi-tio kreskigis la anglajn kantojn en la konkurso al tri.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la Eŭrovido-Kantokonkurso  


1965
Kategorio:Muziko en 1965
Kategorio:Kulturo de Napolo
Kategorio:1965 en Italio
La Libro de la Mediumoj

**La Libro de Mediumoj** estas unu el la 5 bazaj libroj de Kardecisma Spiritismo, kunordigita de Allan Kardec en 1861, tradukita al Esperanto en 1964 de la akademiano Luiz da Costa Porto Carreiro Neto kaj Ismael Gomes Braga. *La Libro de Mediumoj* enhavis la specialan instruadon de la Spiritoj pri la teorio de ĉiaspecaj manifestiĝoj, la rimedojn de komunikado kun la nevidebla mondo, la disvolviĝon de la mediumeco, la malfacilaĵojn kaj rifojn, kiujn oni povas renkonti en la praktikado de Spiritismo. [200px|eta|dekstra|Kovrilo de la plej freŝdata esperanta eldono de "La Libro de la Mediumoj", ilustrita de [Cecconi.]]

## Vidu ankaŭ 
* Fantomloĝita domo
* Telekinezo
* Perispirito

## Eksteraj ligiloj 
*  *La Libro de la Mediumoj* , ĉe paĝaro de Brazila Spiritisma Federacio
*  Aliaj bazaj spiritismaj verkoj , ĉe paĝaro de Brazila Spiritisma Federacio
*  Brazila Spiritisma Federacio, oficiala paĝaro
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience

Kategorio:Spiritismaj libroj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1964
Kategorio:Libroj de Allan Kardec
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Okultaj libroj
Kategorio:Libroj pri spiriteco
Bobrovec

**Bobrovec** (hungare *Nagybobróc* germane *Bobrowetz*) estas vilaĝo en Slovakio, en distrikto Liptovský Mikuláš.

## Situo 
Ĝi situas ĉe piedo de Okcidentaj Tatroj, apud la rivereto de Jalovský potok en la Liptó-baseno.

## Historio 
Bobrovec estis unuafoje en 1231 menciita kiel *Bobrouch*. En la 13-a jarcento apartensi al ĝi la komunumoj Kisbobróc, Behárfalu kaj Jalóc. En  1482 ĝi ricevis urbajn rajtojn de Matiaso la 2-a, la rajtoj plivastiĝis en la 16-a jarcento. En la 18-a jarcento oni organizis tie semajnajn foirojn. En 1910 ĝi havis loĝantaron de 1478, ĉefe slovakan. Dum la 2-a mondmilito polaj rifuĝantoj alvenis. En 2001 Bobrovec havis 1805 loĝantojn el kiuj 1788 estis slovaka.

## Vidindaĵoj 
*katolika kirko destinita al Sankta Georgo el la 14-a, trakonstuita en renesanca stilo en la 16-a jc. kaj pligrandiĝis en baroka stilo en 1723.
*Meze de la vilaĝo staras baroka kapelo el la 18-a jarcento.

Kategorio:Municipoj en distrikto Liptovský Mikuláš
Kategorio:Liptov
Eŭrovido-Kantokonkurso 1967

La 12-a Eŭrovido-Kantokonkurso okazis la 8-an de aprilo 1967 en Vieno (Aŭstrio). Ĝi estas prezentata en la Hofburg de Erika Vaal.

Post la multaj fojoj kie landoj ricevis 0 poentojn en la konkurso, oni decidis rekonduki la juĝistajn regulojn kiuj jam validis de 1957 al 1961. Dum la atribuaĵo de la poentoj la tabulo kiu montris ĉi tion ne funkciis bone kaj Erika Vaal perdis preskaŭ la esperon vidante la malordon. La embarasa rezulto: Erare ŝi deklaris la venkon jam antaŭ la lasta atribuaĵo de poentoj el Irlando.

Britio povis festi sian unuan venkon, kun *Puppet on a string* de Sandie Shaw kiu kantis nudpiede. Estis la dua fojo ke juna virino gajnis kun kanto pri pupo (En 1965, France Gall jam gajnis kun *Poupée de cire, poupée de son*)…

## Finalo 
## Faktoj 
* La nova sistemo de juĝado ne povis eviti punktan egalecon: tri 8-aj vicoj, du 12-aj vicoj kaj tri 14-aj vicoj.
* Malnovaj vizaĝoj: Raphael (1966, Hispanio), Kirsti Sparboe (1965, Norvegio) kaj Claudio Villa (1962, Italio)
* Pli malfrue Peter Horten ŝanĝis sian nomon al Peter Horton.
* Diversaj fontoj donas malsamajn nomojn al la kanto de Thérèse Steinmetz : "Ringe Dinge", "Ring-dinge" aŭ ankoraŭ "Ring-dinge-ding"…

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la Eŭrovido-Kantokonkurso 


1967
Kategorio:Muziko en 1967
Kategorio:Kulturo en Vieno
Kategorio:1967 en Aŭstrio
Kabo

**Kabo** povas signifi
* **Kabo** estas pli-malpli altnivela pinto (terkapo) de terlango, kiu elstaras en lago aŭ maro (terkapo).
* Kabo uzatas ankaŭ en senco de fiakro.
* kab'o estas (biblia) mezurunuo de kapacito, ĉirkaŭ 2,5 l [Kiu referenco estas? Sufiĉas iuj konkretaj citaĵoj el la Malnova Testamento en traduko de LLZ]
* ne konfuzu kun Kaabo, kubforma konstruaĵo meze de la granda moskeo de Mekko, entenanta la Nigran Ŝtonon.

## Vidu ankaŭ
*Kabo-urbo, ĉefurbo de Sud-Afriko
*Kabo Jubi
*Kabolando, suda provinco de Sud-Afriko
Judith Miller

**Judith (Judy) MILLER** (n. 2-an de januaro 1948 en Novjorko) estas ĵurnalisto de New York Times kiu specialiĝis pri sekurecaj problemoj. Ŝi ricevis la prestiĝan Pulitzer-premion.

## Vivo 
### Biografio 
Judy Miller naskiĝis en New York kaj plenkreskis en Miami kaj Los Angeles. Ŝi studis en Princeton kaj ricevis la magistran gradon de Woodrow Wilson School of Public and International Affairs. Ekde la fruaj 70-aj jaroj laboris ŝi kiel ĵurnalistino en Orient-Azio.

Ekde 1977, ŝi estas raportistino por New York Times en Washington (D.C.), ekde 1983 en Kairo. Ŝi estis tie la unu virino en la burogvida posteno.

En 1993 edzinigis ŝin Jason Epstein (*1930), publicisto kaj eldonisto (Random House, Anchor Books de Bertelsmann).

Ŝi estis enprizonigita en 2005, ĉar ŝi ne malkovris sian informfonton por artikolo rilate al la iraka milito.

Judith Miller kaj Matthew Cooper interparolis en julio de 2003 kun registaranoj, kiuj sciigis ke Valerie Plame (edzino de Joseph Wilson, kiu estis ambasadoro en Nigero) estas CIA-agento. Tio estis venĝo, ĉar la edzo publikigis malatestan leteron en la The New York Times, en kio li refutis, ke Sadam Husejn volis aĉeti uranercon en la afrika Nigero. La aĉeto de uranerco estis unu el la ĉefa akuzoj de Usono por atako de Irako.

Judith Miller ĉesis sian laborkontrakton kun New York Times la 10-an de novembro 2005.

## Verkoj 
* *One, by One, by One: Facing the Holocaust*, Simon & Schuster New York, 1990 ISBN 0-671-64472-6
* *Saddam Hussein & the Crisis in the Gulf* (kun Laurie Mylroie) Random House USA Inc, New York 1990, ISBN 0-09-989860-8
* ''Germs: Biological Weapons and America's Secret War'' (kun William Broad und Stephen Engelberg) Simon & Schuster, New York, 2001 ISBN 0-684-87158-0

Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Kategorio:Usonaj redaktoroj
Kategorio:Usonaj politikaj verkistoj
Kategorio:Usonaj esploraj ĵurnalistoj
Kategorio:Kritikistoj de ĵurnalismo
Kategorio:Usonaj militkorespondantoj‎
Kategorio:Usonaj judoj
Ettore Bugatti

eta|dekstra|Ettore Bugatti
**Ettore Arco Isidoro BUGATTI** [ettore arko izidoro bugatti] (naskiĝinta en Milano la 15-an de septembro 1881 – mortinta en Parizo la 21-an de aŭgusto 1947) estis itala inventisto kaj aŭtomobila produktisto.

Li naskiĝis en artista familio tiel li devis laŭ volo de sia patro Carlo Bugatti iĝi artisto, dezajnisto kaj meblisto. Spite al la patra volo, li elektis la inĝenieran direkton. Li konstruis jam en la aĝo de 17 sian unuan motorizitan triciklon.

Post kelkaj sukcesaj jaroj kiel dungito ĉe entrepreno Deutz en Kolonjo, fondis li en 1908 en Molsheim en Alzaco - kun tiama partnero Ernest Friederich - sian propran aŭtomobilan fabrikon "Bugatti". La 11-an de aŭgusto 1939 mortis en aŭtomobila akcidento lia filo kaj espera posteulo Jean Bugatti (naskiĝinta en 1909).

En 1987 akiras la entreprenisto Romano Artioli la legendan nomon Bugatti kaj fondas modernan fabrikon. En 1993 Bugatti estis kune kun firmao Lotus de General Motors. Ekde 1998, la rajtojn akiris Volkswagen AG.

## Vidu ankaŭ 
* Rembrandt Bugatti
* Bugatti Veyron

## Literaturo 
* F. W. Bradley: * Ettore Bugatti - Portrait of a man of Genius* 1948
* David Venables: *Bugatti. A Racing History* 2002

Kategorio:Italaj inventistoj
Kategorio:Pioniroj de la aŭtomobilindustrio
Angara (raketo)

**Angara** estas rusa portraketo dum evoluigo. Ĝi havas kvin variantojn: *Angara 1.1, Angara 1.2, Angara 3, Angara 5* kaj *Angara 5-UOHB*. La plej forta estas la *Angara 5-UOHB*, kiu povas kunporti ŝarĝon de 11 tunoj en la geostacionaran orbiton. Tiuj tipoj ŝanĝas la nunajn, malnoviĝintajn rusajn raketojn. Oni antaŭvidas la unuan lanĉon je 2010.

Kategorio:Raketoj
Eŭrovido-Kantokonkurso 1968

La 13-a Eŭrovido-Kantokonkurso okazis la 6-an de aprilo 1968 en Londono. Estis jam la tria konkurso kiu estis aranĝata en la brita ĉefurbo. Prezentis ĝin denove Katie Boyle.

La konkurso de 1968 estis la unua elsendita en koloro. Post tre ekscita atribuado de poentoj la monda sukceso *Congratulations* de Cliff Richard atingis nur la 2-an rangon. Venkis kanto preskaŭ malkonata hodiaŭ: *La, la, la* de Massiel – unua venko por Hispanio. Origine Joan Manuel Serrat volis kanti por Hispanio, sed la hispania diktatoro Franco malpermesis kanton en kataluna lingvo.

## Finalo 
## Faktoj 
* La punktaj egalecoj ne pliboniĝis: tri 7-aj vicoj, du 11-aj vicoj, tri 13-aj vicoj kaj du 16-aj vicoj.
* Malnova vizaĝo: Isabelle Aubret (venko en 1962 por Francio)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la Eŭrovido-Kantokonkurso 


1968
Kategorio:Muziko en 1968
Kategorio:Kulturo en Londono
Kategorio:1968 en Britio
Miĥail Ĥodorkovskij

**Miĥail ĤODORKOVSKIJ** (; 26-a de junio 1963 en Moskvo) estas la iama gvidanto de la rusia naftokonzerno Jukos.

Li iĝis miliardulo per politikaj kontaktoj kaj financo de propre fondita banko. Ĝis 2003, Ĥodorkovskij estis la plej riĉa viro en Rusio, kaj eble survoje iĝi la plej riĉa viro en la mondo. En 2004, Forbes listigis lin je la 16-a loko de la plej riĉaj homoj de la mondo, kun riĉaĵo taksita je 16 miliardoj da usonaj dolaroj.

Ĥodorkovskij estis arestita la 25-an de oktobro de 2003 kaj en majo de 2005 estis kondamnita je 8-jara malliberigo en Krasnokamensk (Transbajkalio).

La  li ricevis amnestion de prezidento Vladimir Putin kaj estis samtage liberigita.

Ĥodorkovskij estis implikita en diversaj homamaj klopodoj ekde la komenco de la 21-a jarcento:

* Fondaĵo Malfermita Ruslando (ruse: *Открытая Россия*)
* Fondaĵo Ĥodorkovskij

En 2024 jaro, Miĥail Ĥodorkovskij estis akuzita pri financado de la militaj krimoj kaj krimoj kontraŭ homaro dum la dua ĉeĉena milito.

## Politiko 
Ĥodorkovskij estas malkaŝe kritika pri tio, kion li nomas "imitita demokratio" (pseŭdodemokratio) ene de Rusio kaj en kiu televido ludis la ĉefan rolon. Imita demokratio estas formale demokrata registaro kiu funkcias kiel *de fakta* aŭtoritatema registaro aŭ en kelkaj kazoj, kiel aŭtokrata registaro . Laŭ D. Furman, la sistemo de imita demokratio ne nur ekestis en Rusio, sed ekestis ankaŭ en Belorusio, Azerbajĝano, Kazaĥio, Uzbekio, Kirgizio kaj Taĝikio

La 20-an de majo 2022, Ĥodorkovskij estis nomumita kiel "eksterlanda agento" fare de la Justicministerio de la Rusia Federacio.

La 30-an de aprilo 2023 Ĥodorkovskij kaj granda grupo de ekzilitoj renkontis en Berlino kaj subskribis komunan deklaracion (Deklaracio de la Demokratiaj Fortoj de Rusio) publikigita en la formo de peticio en Change.org

## Vidu ankaŭ 
* Listo de miliarduloj
* Politika malliberulo

## Referencoj 
Kategorio:Rusiaj entreprenistoj
Kategorio:Rusiaj miliarduloj
Kategorio:Rusiaj krimuloj
Kategorio:Naskiĝintoj en Moskvo
Fiakro

eta|280ra|

Fiakro estas luebla kaleŝo je dispono de publiko. Fiakro havas kvar radojn kaj estas tirata per du ĉevaloj. Ĝi povas transporti maksimume du personojn en fermita aŭ malfermita kaleŝo.

La tiaj lukaleŝoj stacionis en la 17-a jarcento (1662) antaŭ la hotelo « à Saint-Fiacre » en Parizo, en la strato *Saint Fiacre*. De tie venas ties nomoj. En 1693 ili aperis ankaŭ en Vieno. La numerigita kaleŝo anstataŭis la pli fruajn *Janŝki-kaleŝojn*. Ĉ. 1700 ekzistis en Vieno ĉirkaŭ 700, ĉirkaŭ 1860 - 1900 jam pli ol 1000 fiakroj. Hodiaŭ oni uzas ilin (agadas 54) en Vieno por livero de turistoj.

Ekde 1998 oni devas havi specialan ekzamenon por stiri fiakron en Vieno. Por la kondukisto de tia ĉevalveturilo ekzistas aparta nomo - koĉero. En Vieno oni ordonis en 2004 (la 1-an de julio) uzi saketon (vindotukon) por kolekti la ĉevalan sterkon.

Fiakroj ekzistas ne nur en Vieno, sed ankaŭ en aliaj urboj de la iama aŭstra monarĥio (de Prago tra Budapeŝto ĝis Lemberg) kaj eĉ en Salzburg.

## Vidu ankaŭ 
* Droŝko
* Fiakro (sanktulo)
* Kaleŝo
* Veturilo

## Literaturo 
* B. F. Sinhuber: *Die Fiaker von Wien*, Pichler 1992 ISBN 3850580644

## Eksteraj ligiloj 
* Fiakro kiel viena turisma vidindaĵo 
* http://www.fiaker.net kaj http://www.fiaker.at privataj vienaj retpaĝoj

Kategorio:Transportaj rimedoj
Nia Hejmo

***Nia Hejmo*** estas spiritisma libro verkita de la spirito Andreo Ludoviko kaj psikografiita de Chico Xavier. Eldonita unuafoje en 1944 fare de Brazila Spiritisma Federacio, la libro vekas intereson ĉe la popolo de Brazilo, kie ĝi estas unu el plej legataj libroj kaj kie ĝiaj eldonoj atingis jam pli ol milionon da ekzempleroj. Ĝi estas tradukita en plurajn lingvojn, inkluzive de Esperanto, fare de Porto Carreiro Neto.

## Enhavo 
Ĝi rakontas la postvivon de la kuracisto Andreo Ludoviko, kiu trovis en la transtombo, post la morto de sia korpo, la spiritan urbon *Nia Hejmo*. Laŭ la libro, en tiu urbondo estas belaj pejzaĝoj, florĝardenoj, lagoj, rivero, domoj kaj konstruaĵoj, hospitalo, publikaj servoj por komunikado, transportado k. a. La verko priskribas, kiel Andreo venis al Nia Hejmo, lian surprizon pro la vivstilo de la tiea komunumo, kaj tion, kiel la urbo estas administrata.
Pro la verko oni konstatas, kiel laŭ spiritismo statas la vivo de homo post la morto de la korpo.

## Vidu ankaŭ 
*Andreo Ludoviko
*Monda Spiritisma Asocio

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Spiritismaj libroj senpage elŝuteblaj el la retejo de  Brazila Spiritisma Federacio, inkluzive de *Nia Hejmo* en Esperanto
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Spiritismaj libroj
Kategorio:Postmorto
Kategorio:Verkoj el la esperantigita portugallingva literaturo
Kategorio:Spiritismo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto