open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
158657 Célian

'*158657 *Célian'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Saint-Véran sur la *Pic de Château Renard* en Saint-Véran (Hautes-Alpes, Francio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Célian Hernandez*, dua filo de Anne-Véronique kaj Michel Hernandez, unu el la observantoj de Saint-Véran.

Vidu ankaŭ: *156879 Eloïs''

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Saint-Véran
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Valdealgorfa

eta|Valdealgorfa
eta|Valdealgorfa
**Valdealgorfa** [baldealGORfa] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordoriento de la nordorienta komarko *Bajo Aragón*, kies administracia ĉefurbo estas Alcañiz. La loknomo *Valdealgorfa* estas etimologie komprenebla kiel *Valo de...*, dum la cetero laŭ fama arabisto Miguel Asín Palacios rilatas al Algorfa, devena de la araba al-ġurfa(t) (الغرفة) tradukebla kiel stokejo.

## Geografio
Ĝi estas je 160 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 510 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la nordoriento de la komarko en kiu ĝi limas kun nur du aliaj municipoj inter kiuj Alcañiz norde. Ĝi estas laŭ la nacia ŝoseo N-232 sudoriente de Alcañiz kaj laŭ la nacia ŝoseo N-420 okcidente de Valdeltormo, kaj krome estas Valjunquera sudoriente; ambaŭ el kiuj estas en la strio kie oni parolas la katalunan lingvon. 

## Historio
La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Valdealgorfa kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 589 loĝantoj laŭlonge de la jarcento. 

## Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da fruktarboj, legomoj), brutobredado kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ rura turismo. 

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo, ermitejo, kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Municipoj de Teruelo
(158811) 2003 TZ14

**(158811) 2003 TZ14** estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

Ĝi estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero, ĝi do estas ano de la Hilda grupo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2003
Blazono de Ĉado

La ŝtata **blazono de Ĉado** estis adoptita en 1970, dek jarojn post kiam la ŝtato ekestis post la epoko de franca koloniado kadre de Ekvatora Franca Afriko. La centro havas ŝildon kun dentitaj bluaj kaj flavaj linioj , kun suno leviĝanta super ĝi. La ŝildo estas subtenata de kapro kaj leono. Sub la ŝildo estas medalo kaj rubando kun la nacia moto en la franca, *Unité, Travail, Progrès*, do "Unueco, Laboro, Progreso". La ŝildaj subtenantoj same kiel la rubando prezentas ruĝan sagon indikantan supren.

## Superrigardo 
La ondolinioj sur la ŝildo simbolas la Ĉadan lagon; la kresto, leviĝanta suno, novan komencon por la lando. La subtenanto maldekstre estas kapro, reprezentante la nordan duonon de la ŝtato; la suda duono estas reprezentata per la leono subtenanta la ŝildon dekstre. La insigno de la nacia ordeno de Ĉado pendas de la ŝildo.

## Sigelo 
Aparta ŝtata emblemo de Ĉado estas nigrablanka sigelo konsistanta el la vortoj "Respubliko de Ĉado - Unueco, Laboro, Progreso" ĉirkaŭante bildigon de la kapo kaj supra korpoparto de triba knabino kun ŝia hararo en maizovicoj.

## Vidu ankaŭ 
* Flago de Ĉado

Kategorio:Naciaj simboloj de Ĉado
Cxado
Krivij Rih-Sortuvalnij (stacidomo)

**Krivij Rih-Sortuvalnij** () estas ranĝadstacio en Krivij Rih (Dnipropetrovska provinco), urbo en Ukrainio.

## Vidu ankaŭ 
* Krivij Rih (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Ukrainio
* Transporto en Ukrainio

## Eksteraj ligiloj 
* Krivij Rih-Sortuvalnij en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Fervojaj stacioj en Krivij Rih
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1895
Niurka Alonso Santos

**Niurka ALONSO SANTOS** (naskiĝis  en Havano) estas kuba inĝeniero kaj esperantisto. Ŝi esperantiĝis en 1978, kaj en 1979 partoprenis la fondiĝo de Kuba Esperanto-Asocio, en tiu jaro mem, ekkomencis instrui la lingvon.

Niurka estis prezidantino de la Filio Urbo Havano dum du periodoj (proksimume 20 jaroj), ŝi ankaŭ estis nacia estrarano de KEA pri Informado. Ŝi partoprenis en ĉiuj Naciaj Kongresoj de KEA, kaj ankaŭ en tri Universalaj Kongresoj, el kiuj ŝi apartenis a la LKK de la 75-a kaj la 95-a UK, kiuj okazis en Kubo. Ŝi partoprenis ankaŭ en Simpozioj, Aranĝoj kaj Eventoj, naciaj kaj internaciaj, okazitaj en Kubo. Ŝi estis membro de la LKK dum la 9-a TAKE okazinta en Havano. Dum 2010, kadre de la 95-a UK, ŝi ekzameniĝis kaj sukcesis je B-2 nivelo laŭ la Komuna Eŭropa Referenckadro.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en Kubo
Kategorio:Kubaj esperantistoj‎
Kategorio:Tradukistoj al Esperanto‎
Kategorio:Kubaj tradukistoj‎
Kategorio:Instruistoj de Esperanto
Kategorio:Kubaj instruistoj
La Codoñera

eta|Ermita de Loreto de La Codoñera.
eta|La Codoñera
**La Codoñera** [lakodoNJEra], kaj en kataluna *La Codonyera*, estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la oriento de la nordorienta komarko *Bajo Aragón*, kies administracia ĉefurbo estas Alcañiz. La loknomo *La Codoñera* kaj en kataluna *La Codonyera* estas etimologie devena el la loka kataluna *codonyer* kaj komprenebla kiel cidoniarbo.

## Geografio
Ĝi estas je 145 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 499 msm de altitudo, je​ 800 m dekstre de la rivero Mezquín, sur ebenaĵo  ĉe la monto Santa Bárbara.

La municipa teritorio estas en la oriento de la komarko en kiu ĝi limas kun kvar aliaj municipoj inter kiuj Torrecilla de Alcañiz norde kaj Belmonte de San José sude. Ĝi estas laŭ la regiona ŝoseo A-1409 inter Castelserás norde kaj Torrevelilla sude, kaj krome estas Fórnoles sudoriente kaj Torrecilla de Alcañiz norde; kelkaj el kiuj same kiel La Codoñera estas en la strio kie oni parolas la katalunan lingvon. 

## Historio
La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento kaj en 1280 estis menciata la preĝejo de Sankta Maria.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en La Codoñera kie oni malaltiĝis el 1 300 loĝantoj en 1900 ĝis nunaj 317 loĝantoj laŭlonge de la jarcento, do oni perdis preskaŭ milon da loĝantoj dum la jarcento. 

## Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (ĉefe cerealoj vitejoj kaj ĉefe olivarboj), brutobredado (ŝafoj, porkoj kaj kaproj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ rura turismo. 

Estas altiraĵoj en la urbo, nome la preĝejo kun svelta sonorilturo, kaj piedirado tra proksimaj naturaj lokoj ktp.

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Municipoj de Teruelo
Yordán Fonseca Olivera

**Nicolás Yordán FONSECA OLIVERA** (naskiĝis  en Bayamo, Kubo) estas kuba esploristo pri scienco kaj religio, radioamatoro kaj esperantisto. Membro de KEA ekde 1998 kaj de UEA ekde 2004. Li estis sekretario de Provinca Estraro Filio Havano (2008-2010) kaj estrarano pri instruado (2011-2022). Membro-Fondinto de Ekologia Grupo "Kubaj naturamantoj" (KoNoA) en 2011, Ruĝa Kruco de KEA 2016 kaj Esperanto Radioamatora grupo (KLERA) en 2011 kiun li prezidas, lia radioamatora voksigno estas CM2YGO.

Yordán estas Kunlaboranto de revuoj "Havanano", "Por vi" kaj "Esperanto.cu", dum pluraj jaroj la bibliotekisto de KEA kaj Instruisto de Esperanto en Havano. Li ĉiujare estas eksponanto en la stando de KEA dum la Internacia Havana Librofoiro.

## Esperanto-kongresoj 
* 95-a Universala Kongreso de Esperanto, Havano (UK 2010).
* 66-a Internacia Junulara Kongreso, Santa Cruz (IJK 2010).
* 9-a Tut-Amerika Kongreso de Esperanto (TAKE).
* Kuba Esperanto-Renkontiĝo (KERo)
* Junulara Somera Komuna Aranĝo (JuSKA)
* Pluraj Zamenhofa Metiejo en Guantánamo
* Artaj Esperanto-Festivaloj, provinco Havano

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en Kubo
Kategorio:Kubaj esperantistoj‎
Kategorio:Kubaj instruistoj
Plumba nitrato

**Plumba (II) nitrato** aŭ **nitrato de plumbo (II)** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la saloj, rezultanta el interagado de la nitrata acido kaj **plumba (II) hidroksido**. Plumba (II) nitrato estas blanka solidaĵo, solvebla en akvo, alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Plumba (II) nitrato prezentas plumbatomon ligitan al nitrataj grupoj per jonaj ligiloj. Ĝi konsistas je 1 plumbatomoj, 2 nitrogenatomoj, 6 oksigenatomoj kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Historio
Plumba (II) nitrato unue estis identigita en 1597 fare de la alkemiisto Andreas Libavius, kiu nomis la substancon **plumbum dulce**, kun la signifo "dolĉa plumbo", pro ĝia gusto. Ĝi estas produktata komerce per reago de metala plumbo kun densa nitrata acido en kiu ĝi estas malmulte solvebla. Ĝi estis produktata kiel krudmaterialo por farado de pigmentoj kiel ekzemple kroma-flavaĵo (plumba (II) kromiato, PbCrO4), kromia-oranĝo (baza plumba (II) kromiato, Pb2CrO5) kaj **Napola flavaĵo**. Tiuj pigmentoj estis uzitaj por tinkturado kaj presado de kalikoto kaj aliaj teksaĵoj. Ĝi estis uzata kiel oksidigaĵo en la nigra pulvoro kaj kune kun plumbazido en specialaj eksplodaĵoj.

### Reakcio 1
* Reakcio de **plumba (II) karbonato** kun **nitrata acido** donante **plumban nitraton**:

### Reakcio 2
* Preparado de **plumba nitrato** per traktado de **nitrata acido** kun **plumba hidroksido**:

 
### Reakcio 3
* Preparado de **plumba nitrato** per traktado de **nitrata acido** kun **plumba (II) oksido**:

 
### Reakcio 4
* Preparado de **plumba (II) sulfato** per traktado de **natria sulfato** kun **plumba (II) nitrato**:

### Reakcio 5
* Reakcio de **plumba (II) nitrato** kun **kalia jodido** donante **plumban (II) jodidon**

## Vidu ankaŭ
* Nitratoj
 
## Referencoj 
Kategorio:Nitratoj
José Luis Montes de Oca Cárdenaz

**José Luis MONTES DE OCA CÁRDENAZ** (naskiĝis  en Villa Clara) estas kuba esperantisto ekde 1987, li tuj komencis instrui Esperanton dum multaj jaroj en Santa Clara kaj en aliaj municipoj ankaŭ en aliaj provincoj kiel Cienfuegos, Ciego de Ávila kaj ankaŭ en Santo Domingo kie li instruis al infanoj. Li estis prezidanto de la municipa grupo kaj la provinca filio.

Li partoprenis en la Iberoamerika Konferenco “Esperanto 88”, la 75-a Universala Kongreso 1990, la 78-a UK en Valencio, Hispanio 1993, la 47-a ILEI Konferenco ankaŭ en Hispanio, la 95-a UK 2010 en Kubo, li partoprenis en naciaj renkontiĝoj kiel KERo kaj en diversaj eventoj en Guantánamo, Cienfuegos, Santiago de Cuba, Granma kaj Camagüey. Li estis membro de la komitatano de KEA ĝis 2021.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en Kubo
Kategorio:Kubaj esperantistoj‎
Kategorio:Tradukistoj al Esperanto‎
Kategorio:Kubaj tradukistoj‎
Kategorio:Kubaj instruistoj
Kategorio:Honoraj Membroj de KEA
Kalix

**Kalix** estas setlejo en Norrbottens län, Svedio, en la historia provinco Norrbotten (tiukaze sufiĉe nova 'provinco', tamen), kaj sidejo por samnoma komunumo, Kalix kommun.

La historia provinco antaŭe estis Västerbotten, tamen en 1810 la norda parto de tiama Västerbottens län iĝis Norrbottens län, kaj post la mezo de la 20-a jarcento, la parto en Norrbotten iĝis pli kaj pli percepta kiel 'historia provinco' Norrbotten.

En Kalix troviĝas la plej norda mezepoka preĝejo de Svedio, la ŝtona preĝejo de Kalix.

La nomo Kalix venas de la nomo de la rivero Kalixälven. La rivernomo estas svedigo de la nord-samea nomo *Gáláseatnu,* kies unua parto aŭ enhavas *gállit,* 'vadi' aŭ *gálus,* 'malvarma'. La dua parto *eatnu* signifas '(grandan) riveron'. En malnovaj tekstoj, ekzemple en Carta marina, la setlejo nomiĝas *Chalis.* En la loka sveda dialekto *kalixmål,* ĝi nomiĝas *Kölis* (en kiu la ’ö’ iom similas ’i’ en la angla *bird*).

La setlejo estas tradicie svedlingva, tamen la finna, la tornival-finna, lule-samea kaj nord-samea estas parolata en la areo kiel minoritataj lingvoj. En la finna, Kalix nomiĝas *Kainuu,* en la tornival-finna *Kainus* kaj en la lule-samea *Gájnaj.*

[eta|upright=1.5|maldekstre|*Nederkalix.* [Ksilografio de 1888, laŭ pentraĵo de Didrik von Essen]]

Englundsgården estas konservita malnova bieno.

Centra Kalix pli frue estis distingiĝa per la lignodomoj kaj la urboplano de la arkitekto Per Olof Hallman, sed ŝanĝigis multe ekde la 1960-aj jaroj.

Dosiero:Kalix kyrka.jpg|Oni preterpasas la preĝejon de Kalix kiam oni eniras en la setlejon

Dosiero:Kalix centrum kopmannagatan.jpg|La strato Köpmannagatan, 2019
Dosiero:Kainus4.JPG|Köpmannagatan en 2012, direkto al la preĝejo
Dosiero:Englundsgården Kalix 01.JPG|La bieno Englundsgården

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Urboj de Svedio
Kategorio:Komunumoj de Svedio
Tibor Berczelly

**Tibor Berczelly** [berceli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Berczelly Tibor** estis hungara skermisto, pistolpafisto, trifoja olimpiano, olimpika ĉampiono, kvinfoja mondĉampiono, trejnisto, oficiro. Lia familia nomvarianto estis *Berczeller* [berceler].

Tibor Berczelly naskiĝis la  en Rákospalota (iama urbo), li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Tibor Berczell akiris diplomon en milita akademio en 1932, tiutempe li skermis en sportklubo. Post du jaroj li jam estis membro de la nacia skermista teamo. Li konkursis en ĉiuj skermaj branĉoj (sabristo, spadisto, rapiristo). Inter 1935-1957 li estis hungara ĉampiono 28-foje, kiu estas hungara rekordo. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1936, Somera Olimpiko 1948 kaj Somera Olimpiko 1952 kun 3 oraj medaloj (grupe), krome en mondĉampionumoj inter 1935-1954 li estis la unua kvinfoje. Intertempe en 1940 li akiris trejnistan diplomon; en 1944 li pensiuliĝis en rango majoro, poste li okupiĝis pri sportoj. Li estis ankaŭ pistolpafisto, unufoje hungara ĉampiono grupe. Li longe estis trejnisto pri skermo. Li edziĝis en 1949, lia edzino naskis almenaŭ unufoje. Li ricevis kelkajn premiojn.

## Memorigiloj 
* busto en Budapeŝto (1992) https://www.kozterkep.hu/21519/berczelly-tibor

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* https://archivum.mtva.hu/photobank/item/MTI-FOTO-TExNcmQxMmlIOTM5cnJqWGNDTHc0Zz09

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Hungario en la Somera Olimpiko 1936

Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj pistolpafistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Csaba Fenyvesi (skermisto)

**Csaba Fenyvesi** [ĉaba fenjveŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fenyvesi Csaba** estis hungara skermisto (spadisto, rapiristo), trifojaj olimpiano, olimpika ĉampiono, mondĉampiono, ankaŭ kuracisto.
eta|

Csaba Fenyvesi naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Csaba Fenyvesi maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto, sed dum lernado li ankaŭ skermis en sportklubo. Inter 1967-1979 li estis ano de la nacia hungara skerma teamo. Li estis hungara ĉampiono 15-foje. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1968 kaj Somera Olimpiko 1972 kun 3 oraj medaloj, krome en mondĉampionumoj inter 1970-1978 li estis la unua trifoje. En 1980 li forlasis la skermadon, poste li havis postenojn en la sporta vivo. Intertempe en 1968 li akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Budapeŝto kaj eklaboris en hospitalo pri fervojistoj. En 1974 li estis levita kirurgo kaj esploristo pri kancero. Ekde 1994 li estis institutestro. Lia dua edzino naskis 2 gefilojn. Li ricevis kelkajn premiojn.

## Memorigiloj 
* busto en Budapeŝto (Zugló) (2017) https://www.kozterkep.hu/29524/fenyvesi-csaba

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* https://www.bvsc.hu/hireink/vivas/sajtokozlemeny-szobrot-allitott-dr-fenyvesi-csabanak-a-bvsc-zuglo
* http://zugsport.hu/a-napokban-hunyt-el-fenyvesi-csaba-akire-mi-zugloiak-igazan-buszkek-lehetunk-2015-11-05/

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
(158853) 2004 NJ32

**(158853) 2004 NJ32** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *LINEAR* elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 10:3 kun Jupitero.

Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso, ĝia marsa MOID estas 0,21715 astronomia unuo, tie estas 32,485 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2004
Blazono de la Respubliko Kongo

La ŝtata **blazono de la Respubliko Kongo** estis adoptita en 1960, post kiam la ŝtato Respubliko Kongo ekestis post la epoko de franca koloniado kadre de Ekvatora Franca Afriko. La blazono estis dizajnita fare de la svisa heraldikisto kaj veksilologo Louis Mühlemann, unu el la fondomembroj de la Internacia federacio de flagosciencaj asocioj kaj la dezajnisto iom poste ankaŭ de la blazono de Gabono. Post fazo de komunista regado de la Popola Respubliko Kongo inter 1970 kaj 1991, kiu uzis neheraldikan ŝtatan simbolon anstataŭe, la origina ŝtata blazono re iĝis oficiala en 1991.

## Vidu ankaŭ 
* Flago de la Respubliko Kongo

Kategorio:Naciaj simboloj de la Respubliko Kongo
Árpád Bárány

**Árpád Bárány** [bArAnj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bárány Árpád** estis hungara skermisto (spadisto), dufoje olimpiano, olimpika kaj monda ĉampionoj, trejnisto, arbitraciisto.

Árpád Bárány naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Árpád Bárány skermis en pluraj sportkluboj en Budapeŝto. Li estis hungara ĉampiono unue en vintra pentatlono grupe (jam forgesita sporto) en 1956, poste kiel spadisto inter 1957-1959 kvarfoje (trifoje grupe, unufoje sole). Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1960 kaj Somera Olimpiko 1964 kun ora medalo grupe, krome en mondĉampionumo en 1959 li estis la unua. Li finis la skermon en 1968, intertempe li akiris unue sportpedagogian, poste trejnistan diplomojn kaj li estis trejnisto, ankaŭ en Irano. Li estis ankaŭ arbitraciisto ĝis 1994. Li ricevis 3 premiojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj arbitraciistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Arabia orikso

**Arabia orikso** (*Oryx leucoryx*) estas besto de la genro *Oryx*. Ĝi estas klasifikita en la subfamilio *Hippotraginae* kaj la familio Bovedoj ene de la Parhufuloj.

Tiu bovedo originanta el Arabio havas neniun subspecion.

Temas pri animalo tipe dezerta pro sia blanka koloro, escepte ĉe nigraj kruroj, vostopinto kaj vizaĝa masko tipa de la genro, kiu ekzistas ankaŭ ĉe aliaj dezertospecioj. Ambaŭ seksoj havas nigrajn, ringohavajn, longajn kaj rektajn kornojn, iom klinitajn malantaŭen, kiuj utilas kiel impona defendarmilo.

## Vidu ankaŭ 
* Bovedoj
* Orikso
* Al Reem biosfera rezervejo

[centra|280ra|eta|Arabia orikso sur aviadilo de [Qatar Airways]]

## Eksteraj ligiloj 
* ADW: Oryx leucoryx: Information ()

Kategorio:Mamuloj de Proksima Oriento
Kategorio:Faŭno de Azio
Blazono de la Centr-Afrika Respubliko

La ŝtata **blazono de la Centr-Afrika Respubliko** estas en uzo ekde la 15-a de julio 1963, post kiam la ŝtato Centr-Afrika Respubliko en 1960 ekestis post la epoko de franca koloniado kadre de Ekvatora Franca Afriko.

## Simbologio 
La blazono de la Centafrika Respubliko konsistas el ŝildo en la centro, kun du flagoj ĉe ĝiaj finoj, kaj suno brilanta sur la ŝildo. Sub kaj super la ŝildo estas ornamadoj, kaj sub la ŝildo ankaŭ estas medalo.

La granda blazono centre bildigas centran blazonŝildon, supre la moton "Zo kwe zo" en la sangoa lingvo, kiu signifas "homo estas homo" aŭ "popolo estas popolo", kaj ambaŭflanke flankiĝas per la flago de la Centr-Afrika Respubliko. 

La kapo de elefanto kaj la baobabo simbolas la karakteron kaj la kuraĝon de la lando. En la centro de la blazono, la ora stelo sur la mapo de Afriko simbolas la lokon de la Centafrika Respubliko. La mano (malsupre dekstre) estis la simbolo de la reganta partio MESAN, kiam la simbolo estis adoptita en 1963.

La simboleco pri la koloroj de la ŝtata flago, pri kiu pli detale eblas legi en ties artikolo, kaj ankaŭ la moto "Zo kwe zo" en la sangoa lingvo esprimas deziron pri la unueco de ĉiuj popoloj de la mondo, kaj pli precize de ĉiuj afrikaj popoloj.

## Vidu ankaŭ 
* flago de la Centr-Afrika Respubliko

Kategorio:Naciaj simboloj de la Centr-Afrika Respubliko
Blazono de Senegalo

La ŝtata **blazono de Senegalo** estas en uzo ekde 1965, post kiam la ŝtato Senegalo en 1960 ekestis post la epoko de franca koloniado kadre de Franca Okcidenta Afriko. Ĝi konsistas el blzonŝildo ŝargita per leono sur la maldekstra duono kaj baobabo dekstre, laŭflankita per palmbranĉoj kaj pintita kun kvinpinta verda stelo ĉe la supro. Ambaŭ simboloj sur la blazonŝildo rolis antaŭe sur pli fruaj senegalaj emblemoj. La blazono estis dizajnita fare de la heraldikistino Suzanne Gauthier el Parizo. 

## Vidu ankaŭ 
* flago de Senegalo

Kategorio:Naciaj simboloj de Senegalo
Blazono de Maroko

La ŝtata **blazono de Maroko** estas en uzo ekde la 14-a de aŭgusto 1957, post kiam la ŝtato Maroko ekestis post la epoko de franca kaj hispana koloniadoj. Ekde julio 1999, ĝi ankaŭ estas la persona reĝa blazono de Mohamedo la 6-a, kiu heredis ĝin de sia patro Hasano la 2-a.

## Vidu ankaŭ 
* Flago de Maroko

Kategorio:Naciaj simboloj de Maroko
Blazono de Ebur-Bordo

La ŝtata **blazono de Ebur-Bordo** estas en uzo ekde 1964, post kiam la ŝtato Ebur-Bordo en 1960 ekestis post la epoko de franca koloniado kadre de Franca Okcidenta Afriko. En la fokuso de la blazonŝildo estas kapo de elefanto. La elefanto estas simbole grava al la nacio, ĉar ĝi estas la plej granda besto trovita en la Ebura Bordo same kiel la fonto de eburo por kiu la ŝtato estas nomita. La leviĝanta suno estas tradicia simbolo de nova komenco. Sub la elefanta kapo estas rubando enhavanta la nomon de la ŝtato en la franca lingvo.

## Vidu ankaŭ 
* flago de Ebur-Bordo

Kategorio:Naciaj simboloj de Ebur-Bordo
Ratlam

**Ratlam,** aŭdu, laŭ () estas urbego kaj municipo en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas ties sidejo. La historia loknomo estis *Ratnapuri*.
eta|maldekstre|

## Demografio 
Ratlam havis populacion de  en 2011 kun legopovo de 88%, kiu estas signife pli alta, ol la landa mezumo.
eta|

## Geografio 
Ratlam (tre proksima al la limoj de Raĝastano kaj Guĝarato) situas en pli malalta parto de montaro 480 metrojn super la marnivelo. Nagda troviĝas 41, Bansvara 65, Uĝĝen 78, Mandsaur 82, Indaur 108, Devas 111, Godhra 159, subŝtata ĉefurbo Bopalo 245, Mumbajo 537, tutlanda ĉefurbo Delhio 629, Kolkato 1367 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
En tiu regiono ŝtato kun sidejo Ratlam estis fondita en 1652 fare de raĝo. En 1819 ŝtato Ratlam iĝis brita protektorato. Kapitano Borthwick en 1829 establis komercan urbon el la iama Ratlam kaj ĝi rapide iĝis konata pro komercado de opioj, tabakoj, kaj saloj. Tamen antaŭ malfermo de la fervoja linio en 1872 la komercado ne estis perfekta. La moderna distrikto Ratlam estis kreita en 1947 post la sendependeco de Hindio. 

## Ekonomio 
Ratlam havas plurajn industriojn, kiuj produktas kuprajn dratojn, plastajn ŝnurojn, kemiaĵojn kaj artefaritan oksigenon. Ratlam ankaŭ estas tre konata pro prilaborado de oroj. La urba najbareco estas signifa agrikultura areo. La komercado restis grava.

## Lingvoj 
En Ratlam la oficiala lingvo estas la hindia.

## Religioj 
En Ratlam plejparto de la populacio estas hinduoj (67,6%), krome islamanoj (24%), ĝajnistoj (6,6%), fine iomete kristanoj, sikistoj kaj budhistoj.

## Eduko 
Ratlam havas akademion kaj altlernejojn.
eta|maldekstre|

## Klimato 
Ratlam havas humidan subtropikan klimaton (Cfa). Tri apartaj sezonoj estas observitaj: somero, musono kaj vintro. Someroj komenciĝas meze de marto kaj povas esti ekstreme varmaj de aprilo ĝis junio. La musono komenciĝas en malfrua junio kun temperaturoj 38 °C kaj alta humideco. Vintroj komenciĝas meze de novembro kaj estas sekaj, malvarmetaj kaj sunaj. Temperaturoj averaĝas inter 4-8 °C. Jare pluvas po 954 mm. Inter junio-septembro ofte pluvas, inter novembro-aprilo apenaŭ pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 19-32 °C.
eta|

## Trafiko 
Al Ratlam alvenas 4 fervojaj linioj kaj 3 ĉefvojoj. La mapo indikas loke flughavenon, sed pri tio informoj mankas.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj
* ĝardeno pri kaktoj

## Fontoj 
* WikiTrans

Kedareshwar udit.jpg|
Ratlam Meri Jaan.jpg|
Karamdi Jain Temple, Ratlam, Madhya Pradesh.png|Templo

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Madja-Pradeŝo
Blazono de Burkino

La nuna ŝtata **blazono de Burkino** estas en uzo ekde 1997, post kiam la ŝtato Supra Voltalando en 1960 ekestis post la epoko de franca koloniado kadre de Franca Okcidenta Afriko, kaj la ŝtato en 1984 ŝanĝis sian nomon al Burkino. La flago de Burkino, kiu nun montratas en la centra ŝildo de la blazono, cetere jam adoptiĝis en 1984.  

Super la ŝildo estas montrita la nomo de la lando, dum sub ĝi estas la nacia devizo, *Unité, Progrès, Justice* (france por "Unueco, Progreso, Justeco"). La subtenantoj estas du blankaj virĉevaloj. La du plantoj elirantaj el la malsupra rubando reprezentas perlan milion, gravan cerealgrenon kultivitan en ĉi tiu lando kie agrikulturo reprezentas 32% de la malneta enlanda produkto (perla milio estas videbla ankaŭ sur la najbara blazono de Niĝero).

## Vidu ankaŭ 
* flago de Burkino

Kategorio:Naciaj simboloj de Burkino
Karpatenrundschau

***Karpatenrundschau*** (subtitolo: *Wochenschrift für Gesellschaft, Politik und Kultur*) estas germanlingva semajngazeto de Braŝovo (Rumanujo). Aperas ĝi ekde la 1.3.1968 posteulante la en majo 1957 fonditan gazeton *Volkszeitung* (organo de la regiona partikomitato kaj de la regiona popolkonsilio de Orașul Stalin).

## Historio 
Fondinto estis Eduard Eisenburger. Per la nova nomo oni faris intencan transponton al la inter 1907 kaj 1914 aperinta duonmonata periodaĵo *Die Karpathen* kies eldonisto estis estinta Adolf Meschendörfer.

Ekde la komenco traktitis temoj sociaj, politikaj kaj kulturaj kun fokusego ĉe aĵoj literaturaj kaj regionhistoriaj. Ĉefredaktisto estis eke Eisenburger, kiu jam antaŭe ĉe *Volkszeitung* samfunkcie ecis. Eklaboris tie en 1968 la literaturhistoriisto Horst Schuller Anger. Fine de la 1960-aj jaroj estis ĝia eldonkvanto de 7000 ekzempleroj. En la 1.8.2007 transprenis la redaktan estradon Ralf Sudrigian.

Post la Rumana Revolucio de 1989 draste malkreskis la nombro de la legantoj pro la amasa elmigro de germanlingvanoj disde Rumanujo. Ĉar sekve memstareco ne plu lukris oni decidis pluekzistadon de simpla aneksitaĵo al Allgemeine Deutsche Zeitung für Rumänien (ĵaŭde kun dikeco de kvar paĝoj).

Eldonis ĝin la Fondaĵo por antaŭenigo de germanlingva literaturo en Rumanujo*.

## Literaturo 
* Annett Müller: *Abschied in Raten – Vom Neuen Weg zur Allgemeinen Deutschen Zeitung für Rumänien. Der Wandel der Zeitung nach der massenhaften Auswanderung der Deutschen aus Rumänien.* Hora-Verlag (Sibio) kaj Arbeitskreis für Siebenbürgische Landeskunde (Hajdelbergo), 2001, ISBN 3-929848-23-6.
* Hannes Schuster: "Ein Ort kollektiver Selbstvergewisserung". Ĉe: *Siebenbürgische Zeitung*, 25.5.2007, p. 9

## Eksteraj ligiloj 
* *Karpatenrundschau* sur la paĝaro de ADZ
* paĝoj de la organizo *Forum Kronstadt'' kun eblo de surreta abonado

## Notoj 
Kategorio:Germanlingvaj gazetoj
Kategorio:Rumanaj gazetoj
Kategorio:Aperis en 1968
Kategorio:Braŝovo
Pál Kovács (skermisto)

**Pál Kovács** [kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Kovács Pál Ádám** estis hungara skermisto (sabristo), olimpiano, sesfoja olimpika ĉampiono, naŭfoja mondĉampiono, oficiro.

Pál Ádám Kovács naskiĝis la  en Debrecen, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Pál Kovács konatiĝis kun la skermo en sia naskiĝurbo, sed en 1928 li translokiĝis al Budapeŝto, kie li maturiĝis en gimnazio. Dum la lernejaj jaroj li estis ankaŭ atleto. Li akiris inĝenieran-oficiran diplomon en armea akademio en 1935 kun rango leŭtenanto. Inter 1933-1970 li estis signifa membro de la hungara nacia skermoteamo, en tiu periodo li estis landa ĉampiono 16-foje (sepfoje sole, naŭfoje grupe). En fino de la 2-a mondmilito li estis militkaptito 2 jarojn. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1936, Somera Olimpiko 1948, Somera Olimpiko 1952, Somera Olimpiko 1956 kaj Somera Olimpiko 1960 kun 6 oran medaloj (kvinfoje grupe, unun sole), kaj solan bronzan medalon. En 1960 li forlasis la aktivan skermadon kaj li havis altajn postenojn en la hungara sporta vivo. Li edziĝis en 1960, liaj 2 filoj estis skermistoj. Li ricevis premiojn ekde 1938, la lastan en 1996 jam postmorte.

## Memorigiloj 
* baptista sporta gimnazio en Budapeŝto portas la nomon "Kovács Pál"

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Bordón

**Bordón** [borDON] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la nordoriento de la orienta komarko *Maestrazgo*, kies administracia ĉefurbo estas Cantavieja. 

## Geografio
Ĝi estas je 140 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 828 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la nordoriento de la komarko en kiu ĝi limas nur kun Castellote norde kaj kun Villarluengo iom sudokcidente. La loĝloko mem ne havas rektan konekton kun ajna loko de la provinco Teruelo kaj nur tra Olocau del Rey en la provinco Kasteljono tien kaj de tie al Tronchón, Villarluengo kaj la cetero de la provinco Teruelo. 

La loko estas en la Iberia Sistemo, ĉe la montaro de Malsupra Aragono.

## Historio
La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento kaj la zono estis donita al la Ordeno de Templanoj ĉirkaŭ 1196 en ilia filio de Castellote. La loko ricevis la rajtigilon *Carta de Población* en 1282. Ĉirkaŭ 1306 la templanoj konstruis preĝejon kiu helpis la disvolvigon de la loĝloko.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Bordón kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 116 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

## Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da fruktarboj, legomoj), brutobredado kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ kultura kaj rura turismo. 

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
* Bordón: mitos medievales, templarios y otros enigmas
* bordon-teruel.tk

Kategorio:Municipoj de Teruelo
T-kapa rektilo

eta|Tabulo por desegni kune per T-kapa rektilo kaj ortilo.
**T-kapa rektilo** estas speciala instrumento, kutime uzata kune kun ortiloj, por desegni en teknika desegnado kaj ankaŭ en desegnado de vestoj. La T-kapa parto estas kutime farita el ligna materialo dum la rektila parto estas ofte konstituita el ligno aŭ plasto. La T-kapo estas fiksita al rektil-parto per ŝraŭboj, gluo aŭ ambaŭ.

## Eksteraj ligiloj 
* vortaro.net https://vortaro.net/#rektilo_kd

Kategorio:Matematikaj iloj
Kategorio:Teknika desegno
Jenő Fuchs (skermisto)

**Jenő Fuchs** [jenO fuĥs], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fuchs Jenő** estis hungara skermisto (glavisto), dufoja olimpiano, kvarfoja olimpika ĉampiono, remisto, advokato.

Jenő Fuchs naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Jenő Fuchs devenis el juda familio. Li maturiĝis en loka gimnazio en 1900, poste li studis en Scienca Universitato de Budapeŝto (1900–1903) kaj Universitato Francisko Jozefo de Koloĵvaro (1903–1904), li diplomiĝis en 1905, fine post 2 jaroj lia diplomo estis altigita por advokato. Li ne apartenis al la elita kasto, tial li amatore skermis ekster kluboj. Li estis la unua en konkurso de juristoj en 1908, tial li ricevis membrecon inter la olimpianoj, ĉar tiutempe la profesiaj hungaraj skermistoj ne rajtis esti partoprenantoj. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1908 kaj Somera Olimpiko 1912 resume kun 4 oraj medaloj (po du sole, respektive grupe). Inter la du Olimpikoj li estis tutlanda remista ĉampiono. Inter 1908-1912 li estis sepfoje membro de la nacia hungara skerma teamo sed sen rezultoj. Civile li estis advokato (1907–1913), poste li havis postenon en la hungara borso. Li laboris ankaŭ dum la Hungara Sovetrespubliko, tial post la fiasko li estis forigita. En 1920 li malfermis advokatan kontoron, sed en 1923 li revenis al la borso ĝis 1948. Interrompe dum la nazia erao (1944) li ne rajtis labori, sed nek li estis trudlaboristo pro la olimpikaj medaloj. Dum la frua socialismo lia ĉebalatona vilao estis forprenita. Li mortis jam forgesita, ĉar lia figuro ne estis konvena por la komunistoj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj remistoj
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Benzoila nitrato

**Benzoila nitrato** aŭ **nitrato de benzoilo** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la nitrata acido kaj t-Butila klorido. Benzoila nitrato estas blanka solidaĵo, solvebla en akvo, alkoholoj kaj plej ordinaraj organikaj solvantoj. Benzoila nitrato prezentas benzoilan grupon ligitan al nitrata grupo. Ĝi konsistas je 7 karbonatomoj, 5 hidrogenatomo, 4 oksigenatomoj, 1 nitrogenatomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj. Benzoila nitrato estas malstabila supre de la media temperaturo kaj la uzo de **in loco (freŝaj)** preparaĵoj rekomendiĝas. Ĉi tiu reakciaĵo devas esti manipulata en kemia fumŝranko.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **benzoila nitrato **per traktado de **nitrata acido** kun **benzoata acido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **benzoila nitrato** per traktado de **nitrata acido** kun **benzoila klorido**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **natria nitrato** per traktado de **natria nitrato** kun **benzoila klorido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **benzoila nitrato** per traktado de **dunitrogena tetroksido** kun **benzoata acido**:

### Reakcio 5 
* Reakcio de **benzoila nitrato** kun **etanolo** donante **etilan nitraton**:

## Vidu ankaŭ 
* Nitratoj

## Referencoj 
Kategorio:Nitratoj
Emblemo de Eritreo

La ŝtata **emblemo de Eritreo** estas en uzo ekde la 24-a de majo 1993 okaze de la deklaro de sendependeco de la nova ŝtato Eritreo disde Etiopio. Sub la blazonŝildo en blua rubando per oraj karaktroj videblas la landonomo ሃገረ ኤርትራ en la tigraja, *The State of Eritrea* en la angla kaj **دولة إرتريا،** en la araba.

## Vidu ankaŭ 
* flago de Eritreo

Kategorio:Naciaj simboloj de Eritreo
Villarluengo

**Villarluengo** [biljarLŬENgo] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la centro de la orienta komarko *Maestrazgo*, kies administracia ĉefurbo estas Cantavieja. La loknomo *Villarluengo* estas etimologie komprenebla kiel *Longa Vilaĝo* eble cele al *Alta Vilaĝo*.

## Geografio
Ĝi estas je 97 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 1119 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la centro de la komarko en kiu ĝi limas kun Castellote norde kaj kun Cañada de Benatanduz sude. La loĝloko mem estas inter Tronchón oriente, Pitarque okcidente kaj Cañada de Benatanduz sude. 

La loko estas en la Iberia Sistemo, ĉe la montaro de Malsupra Aragono. La loĝloko estas sur roka monteto borde de torento. Tiu kruta natura medio estas ĉe la kunfluejo de la riveroj Palomita kaj Cañada, inter la montaroj Garrucha, Carrascosa kaj Cañada kaj la montoj Mujer kaj Mochén. En la municipa teritorio estas la loĝlokoj Las Fábricas (nun senhomaj kaj gastejo) kaj Montoro de Mezquita. 

## Historio
La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento kaj la zono estis donita al la Ordeno de Templanoj. Plej frua mencio estas de 1176. La unua grava dokumento de Villarluengo estis la rajtigilo *Carta Puebla* de 1194, havigita de Alfonso la 2-a al Gastón de la Ordeno *del Santo Redentor*, cele al reloĝado de la tero. En 1198, du jarojn post la morto de Alfonso la 2-a, la Ordeno *del Santo Redentor* dissolviĝis kaj ĉio pasis al la Templanoj. En 1197 Poncio Mariscal de la Ordeno de la Templo, havigis duan *carta puebla* al 20 lokanoj. La templanoj plifirmigis definitive tiujn teritoriojn, kaj dominis dum preskaŭ unu jarcento ĝis sia dissolvo en 1312.

Poste Villarluengo pasis al la Ordeno de Sankta Johano de la Hospitalanoj kaj tiu dominado pluis ĝis 1811. La tiama prospero estis tialo de atingo de 1 800 loĝantoj. En 1541 oni fondis la Konventon de la Sankta Monto, kie estis fortikaĵo en la Karlismaj militoj detruita en 1840.

En 1789 la familio Temprados kun franca helpo muntis en Villarluengo la unuan fabrikon de papero kontinua en Hispanio. Poste "Las fábricas" adaptiĝis por la tekstila produktado, ĝi ili fermiĝis en 1958. En tiu epoko funkciis ankaŭ banlokoj de termaj akvoj. Villarluengo estis la unua loĝloko de la provinco kiu havis liveron de elektro, post la provinca ĉefurbo, kaj la unua en la komarko kiu havis akvoliveradon, kaj pavimon surstrate. 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Villarluengo kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 169 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

## Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da fruktarboj, legomoj), brutobredado kaj sekva nutrindustrio (viando). Nune gravas ankaŭ kultura kaj rura turismo. Ĉefaj altiraĵoj estas preĝejo, ermitejoj, urbodomo, rigardejo, ruinoj de konvento, romia ponto, fortikaj kampardomoj, naturaj lokoj kiel la Orgenoj de Montoro ktp.

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
* Bordón: mitos medievales, templarios y otros enigmas
* bordon-teruel.tk

Kategorio:Municipoj de Teruelo
Blazono de Benino

La **Blazono de Benino** estis adoptita en 1964, post kiam la ŝtato Benino inter 1958 kaj 1960 ekestis post la epoko de franca koloniado kadre de Franca Okcidenta Afriko. Tiam la nacia simbolo estis ŝanĝita al socialisma emblemo en 1975 kaj la origina blazono estis readoptita en 1990.

Ĉe la supro de la emblemo estas la nacia spino kiu konsistas el du kornoj de abundeco kun maizo en la spiko kaj plenigita per sablo. Tiuj estas famaj por stari por prospero. Sub la spino estas ŝildo kiu enhavas la faktan blazonon de Benino.

La ŝildo estas rompita en kvar kvadrantojn. La supra maldekstra kvadranto enhavas kastelon en la stilo de la Sombaoj, reprezentanto de la historio de Benino. En la supra dekstra kvadranto, estas la Stelo de Benino, la plej alta premio de la nacio. Sub ĉi tio estas ŝipo, kiu signifas la alvenon de Eŭropanoj en Benino. En la malsupra maldekstra kvadranto estas palmo-arbo.

La ŝildo estas subtenata de paro de leopardoj, la nacia besto de Benino. Sub la ŝildo estas la moto de Benino ("Kuneco, Justeco, Laboro") en la franca.

## Oficiala priskribo 
La konstitucio de Benino metas la oficialan priskribon de la blazono jene:

* Kvadrantoj:
# En la unua kvadranto Sombaa kastelo en heraldike "ora" (fakte flava) koloro;
# En la dua sur heraldike "arĝenta" (fakte blanka) fono la Stelo de Benino, kiu estas kruco arĝenta kun randoj lazuraj de ok pintoj;
# En la tria kvadranto sur arĝenta fono verda palmo ŝarĝita de frukto ruĝa;
# En la kvara kvadranto sur arĝenta fono nigra ŝipo naviganta sur lazura maro.

* Subtenantoj: du leopardoj en heraldike "ora" (fakte flava) koloro, nigre makulitaj;
* Supre de la ŝildo: du kornoj de abundeco nigraj, maizspikoj venantaj el ĝi;
* Moto franclingve: "Frateco - Justeco - Laboro" en literoj nigraj sur rubando.

## Iama blazono 
150ra|eta|
En 1975, la Popola Respubliko de Benino (kiel la lando estis tiam nomata) adoptis novan blazonon kiu reflektis la aliĝon de la lando al marksismo-leninismo. La simboleco de la flago estis jena:

* Verdo simbolis la naturon de la lando
* La ruĝa stelo simbolis socialismon
* La oraj maizspikoj reprezentis agrikulturon kaj farmistojn
* La dentrado reprezentis industrion kaj la laboristan klason

Malpli ideologie, eblas interpreti ke la koloroj estis la tradiciaj tutafrikaj koloroj, en kiuj verda simbolas esperon, flava simbolas riĉaĵon kaj ruĝa simbolas kuraĝon.

La blazono ankaŭ havis la inicialojn de la lando: RPB ("Respubliko Popola de Benino").

## Vidu ankaŭ 
* Flago de Benino

## Referencoj 
Kategorio:Naciaj simboloj de Benino
Benino
158899 Malloryvale

'*158899 *Malloryvale'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo James Whitney Young elde la Observatorio de Table Mountain proksime de Wrightwood (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Mallory Vale*, someran dungitinon trejnitan en la Observatorio de *Table Mountain'' en 2004, kiu faris astrometriajn mezurojn pri ATO-j kaj kometoj. Ŝi estas diplomigita en 2009 de la Universitato de Norda Arizono kun bakalaŭro en astronomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de James Whitney Young
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2004
Tronchón

eta|maldekstre|Iama prizono.
**Tronchón** [tronĈON] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la oriento de la orienta komarko *Maestrazgo*, kies administracia ĉefurbo estas Cantavieja. 

## Geografio
eta|maldekstre|Ludejo.
Ĝi estas je 118 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 1096 msm de altitudo.​ La municipa teritorio estas en la oriento de la komarko en kiu ĝi limas kun Villarluengo okcidente. La loĝloko mem estas inter Olocau del Rey en la provinco Kasteljono (oriente) kaj Villarluengo kaj la cetero de la provinco Teruelo okcidente. La loko estas en la Iberia Sistemo, ĉe la montaro de Malsupra Aragono.

## Historio
eta|maldekstre|Blazono.
La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento kaj la zono estis donita al la Ordeno de Templanoj.

Tronchón estis konkerita de Alfonso la 2-a kaj donita poste al Gastón, superulo de la Ordeno *de San Redentor*, kies sidejo estis en Cantavieja. En 1212 ĝi pasis al la Ordeno de la Templo, kun la ceteraj loĝlokoj de la *Baylía*: Cantavieja, Villarluengo, La Cañada, La Iglesuela del Cid, Mirambel kaj La Cuba. La superulo Arnaldo de Castronovo donis rajtigilon en 1272, kun kondiĉo nek vendi nek cedi terojn aŭ posedojn de la teritorio al eksteruloj. Tronchón ludis gravan rolon ekde sia aligo en 1277 al la Templana filio de Cantavieja, kiel landlima loko kaj en la militoj de Sendependigo kaj Karlismaj.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Tronchón kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 65 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

## Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da fruktarboj, legomoj), brutobredado kaj sekva nutrindustrio (fromaĝo, menciita en Don Kiĥoto). Nune gravas ankaŭ kultura kaj rura turismo. 

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Tronchón
* Retejo de Casa Rural Carmen 
* Retejo de Amikaro Peña El Desfase de Tronchón

Kategorio:Municipoj de Teruelo
Vinila nitrato

**Vinila nitrato** aŭ **vinila nitrato** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de la nitrata acido kaj vinila alkoholo. Vinila nitrato estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Vinila nitrato prezentas vinilan grupon ligitan al nitrata grupo.. Ĝi konsistas je 2 karbonatomoj, 3 hidrogenatomo, 2 oksigenatomoj, 1 nitrogenatomo kaj uzatas en kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **nitrata acido** per traktado de **nitrata acido** kun **benzoila alkoholo**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **vinila nitrato** per traktado de **nitrata anhidrido** kun **vinila alkoholo**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **vinila nitrato** ** per traktado de **natria nitrato** kun **vinila klorido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **vinila nitrato** per traktado de **vinila klorido** kun **nitrata acido''':

## Vidu ankaŭ 
* Nitratoj

## Referencoj 
Kategorio:Nitratoj
Mamady Doumbouya

**Mamadi DOUMBOUYA** (N'Ko: ߡߊ߬ߡߊߘߌ߫ ߘߎ߲ߓߎߦߊ߫, naskita la ) estas militisto kaj politikisto en Gvineo. La 5-an de septembro 2021 okazis puĉo kontraŭ la reĝimo de Alpha Condé. Tiutage Mamadi Doumbouya instaliĝis kiel nova ŝtata prezidanto de Gvineo.
 

Kategorio:Prezidantoj de Gvineo
Kategorio:Nuntempaj ŝtatestroj
Cañada de Benatanduz

**Cañada de Benatanduz** [kaNJAda debenatanDUZ] estas vilaĝo kaj municipo de la provinco Teruelo (nordorienta Hispanio), nome en la centro de la orienta komarko *Maestrazgo*, kies administracia ĉefurbo estas Cantavieja. 

## Geografio
eta|maldekstre|Cañada de Benatanduz subneĝe.
eta|maldekstre|Iama hospitalo kaj urbodomo.
Ĝi estas je 89 km de Teruelo, provinca ĉefurbo, sur 1422 msm de altitudo, kio rezultas en malvarma vetero.​ La municipa teritorio estas en la centro de la komarko en kiu ĝi limas kun kvar aliaj samkomarkaj municipoj. La loĝloko mem estas inter Villarluengo norde, Fortanete sude kaj Cantavieja sudoriente. La loko estas en la Iberia Sistemo, ĉe la montaro de Malsupra Aragono nome ĉe la Sierra de la Cañada, en la centra zono de la Kultura Parko de Maestrazgo, ĉe ravinoj de rivero samnoma, kiel municipo kun plej alta altitudo en la komarko Maestrazgo. La loĝloko estas konstituita per tri kvartaloj konektitaj inter si, nome Monjuí, San Cristóbal kaj La Magdalena. Ĝi estas alirebla laŭ la regiona ŝoseo A-226 el Cantavieja aŭ Fortanete, kaj poste laŭ la regiona ŝoseo A-1702 en direkto al Ejulve.

## Historio
La konkero fare de kristanoj okazis en la 12-a jarcento kaj la zono estis donita al la Ordeno de Templanoj. La loko ricevis la rajtigilon *Carta de Población* en 1198. La loknomo *Cañada de Benatanduz* havigas du informojn pri la pasinteco de la loko. *Cañada* estas etimologie komprenebla kiel "gregovojo" alude al la transmigra brutobredado kaj *Benatanduz* sugestas iaman araban loĝanton. 

Dum la Karlismaj militoj dum la 1870-aj jaroj, kelkaj lokanoj aligis al karlistaj rotoj estritaj de la pastro kaj de la fratoj Puerto). 

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Cañada de Benatanduz kie oni malaltiĝis el 642 en 1900 ĝis nunaj 34 loĝantoj laŭlonge de la jarcento.

## Aktualo
Bazo de ekonomio nun estas agrikulturo (ĉefe cerealoj, sed ankaŭ iom da fruktarboj, legomoj), brutobredado (ŝafoj) kaj sekva nutrindustrio. Nune gravas ankaŭ kultura kaj rura turismo. Inter vidindaĵoj menciindas la preĝejo, la triarka urbodomo, du ermitejoj kaj aliaj antikvaj konstruaĵoj.

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de la provinco Teruelo

## Notoj
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Municipoj de Teruelo