Ridfalko

**Ridfalko**, Gŭako en hispanlingvaj landoj kaj **Akaŭano** en Brazilo, (*Herpetotheres cachinnans*) estas mezgranda specio de rabobirdo el la familio Falkedoj. Ĝi estas la nura membro de la genro ***Herpetotheres***. Tiu neotropisa specio estas specialista serpentomanĝanto. Ties komuna nomo kaj ties latina scienca nomo aludas al ties distinga voĉo kiu similas al tre laŭta ridego.

## Taksonomio 
La komuna nomo devenas el ties laŭta voĉo, same kiel la scienca nomo *cachinnans*, latina por "rideganta" aŭ "senmodere ridegi". La genra nomo *Herpetotheres* aludas al ties preferata manĝo; ĝi estas latinigita antikva greka, devene el *[h]erpeton* (ἑρπετόν, "reptilio") + *therizein* (θερίζειν, "mortigi").

Ties rilataro kun aliaj membroj de la Falkedoj estas ankoraŭ neklaraj. Tradicie ĝi estis lokigita en la subfamilion de Poliborenoj kun la karakaroj kaj la mikrasturoj, sed la listokomitato de la usona American Ornithologists' Union nune lokigas ĝin en la sama subfamilio kiel la veraj falkoj, dum la sudamerika listokomitato situigas ĝin kun la mikrasturoj sed ne kun la karakaroj, kaj ĝi estis ankaŭ konsiderata kiel propra subfamilio.

## Aspekto 
maldekstra|eta|Pentraĵo de Andrew Jackson Grayson
La Ridfalko estas 46 al 56 cm longa kaj havas enverguron de 79 al 94 cm. Kiel kutime inter rabobirdoj, la inoj estas pli grandaj, kaj pezas 600 al 800 g kompare kun la masklaj 410 al 680 g. Ĝi okupas variajn habitatojn, kutime inklude almenaŭ disajn arbojn; ĝi preferas humidajn regionojn al aridaj kaj tendencas eviti densajn arbarojn. Kiam ĝi surteriĝas, ĝi skuas la voston energie kiel motacilo. La Ridfalko ofte rimarkinde ripozas sur ripozejo dum horoj, stare rekta kaj observe la grundon alerte, foje movante sian voston aŭ kapoklinante, aŭ moviĝante sur ripozejo per lantaj atentaj movetoj. Ĝi estas ĝenerale pacema kaj malkiel aliaj falkoj ne predas pli malgrandajn birdojn. ĉiam nur unu. La ovoj havas tre malhelbrunajn markojn sur bruneca, helsablokolora aŭ blankeca fono. Ŝajne elnestiĝo okazas 8 semajnojn post eloviĝo, post kiu la ino ankoraŭ zorgas la idon deproksime, dum la masklo alportas manĝon. La reprodukta sezono okazas aprile kaj maje, sed ĝi povas multe varii tra la grandaj teritorioj de tiu specio.

Ĉefe mamuloj predas la nestojn.

## Subspecioj 
Oni konas tri subspeciojn de *Herpetotheres cachinnans *:

* *Herpetotheres cachinnans chapmani* – malaltaj teroj el norda Meksiko al Honduro.
* *Herpetotheres cachinnans cachinnans* - de Nikaragvo al Kolombio, Gujano, Peruo kaj centro de Brazilo.
* *Herpetotheres cachinnans queribundus* – de orienta Bolivio kaj Brazilo al Paragvajo kaj norda Argentino.

## Notoj 
## Referencoj 
* 
*  (1996).
*  (2007): Nuevos registros de aves en la parte alta de la Serranía de las Quinchas, Magdalena medio, Colombia [Novaj birdokonstatoj el altaj teroj de la Montaro de Quinchas, meza valo de Magdalena, Kolombio]. *Ornitología Colombiana* **5**: 94-98 [hispana kun angla resumo]. PDF plena teksto
*  (1995): *A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America*. Oxford University Press, Oxford & New York. ISBN 0-19-854012-4
*  (2003): El Zoológico Electrónico – El Halcón Guaicurú *Herpetotheres cachinnans*. Versio de 2003-AUG-01. Konsultita 2007-FEB-22.
*  (1879): *căchinno. en: A Latin Dictionary*. Clarendon Press, Oxford. ISBN 0-19-864201-6 HTML plena teksto
*  (1989): *A guide to the birds of Costa Rica*. Comistock, Ithaca. ISBN 0-8014-9600-4
*  Version (2008-12-22). A classification of the bird species of South America. American Ornithologists' Union. HTML plena teksto 
*  (1910): English-Greek Dictionary – A Vocabulary of the Attic Language. George Routledge & Sons Ltd., Broadway House, Ludgate Hill, E.C. Searchable JPEG plena teksto

## Vidu ankaŭ 
* Humida Ĉako

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0059%3Aentry%3D%235947
* http://www.hawk-conservancy.org/priors/laughingfalcon.shtml 
* http://www.mangoverde.com/birdsound/spec/spec32-11.html  
* http://www.damisela.com/zoo/ave/otros/falcon/falconidae/herpetotheres/cachinnans/index.htm 

* Filmetoj, fotoj kaj sonoj de Ridfalko ĉe Internet Bird Collection
* Informaro kaj bildoj de la *Herpetotheres cachinnans* en ar.geocities.com/pajarosargentinos1
* Informaro kaj bildoj de la *Herpetotheres cachinnans* en www.pajarosargentinos.com.ar 

Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Brazilo