Voseo

eta|300ra|Plej malhela: Voseo ĝeneraligita kaj parole kaj skribe (Argentino, Paragvajo kaj plej parto de Urugvajo); malhela: Voseo parole ĝeneraligita (oriento de Bolivio, parto de Kolombio, Nikaragvo); hela: Voseo kunekzista kun la *tuteo* aŭ voseo nur regiona kaj malprestiĝa; griza: Sen voseo
**Vosuzado** en Esperanto aŭ **voseo** en hispana estas lingva fenomeno ene de la hispana laŭ kiu oni uzas la pronomon «vos» de dua persono ĉe kelkaj verbotempoj por alparoli la kunparolanton anstataŭ uzi la pli ĝeneralan pronomon «tú» en situacio de familiareco.

## Tipoj 
Oni distingas du tipojn de voseo:
* La **alsupra voseo**, kiu konsistas en uzado de la pronomo «vos» por alparoli respekte al la dua gramatika persono —kaj singulare kaj plurale—, kun verba tempo de dua persono de pluralo: «lo que vos digáis», «vos me mirasteis».
* La **voseo dialekta amerika**, kiu devenas gramatike el sama punkto, sed kies morfologio verba estis suferinta diferencajn evoluojn tra la tuta kontinento; semantike, ĝi havas valoron de familiara traktado kaj estas uzata por alparoli al la dua persono de singularo.

### Evoluo de la respektaj formoj 
En Ameriko eblas tri manieroj por formuli la respektan traktadon:
# La propra de Ameriko *tuteante* (ci-uzanta), kie troviĝas **tú** (ci) por la dua persono singulara de proksimeco kaj **usted** (vi) por la dua de respekto;
# La propra de Ameriko nur *voseante* (vi-uzanta), kie la proksimeca formo **vos** kunekzistas kun tiu de respekto **usted**, kaj, laste,
# La propra de Ameriko *tuteante-voseante*, kie **vos** limiĝas al etoso ege intima; **tú**, por intermeza proksimeco; kaj **usted**, kiel formo de respekto.

## Vidu ankaŭ 
* Rioplata hispana

## Notoj 
## Bibliografio 
* *Diccionario panhispánico de dudas*, R.A.E y Asociación de Academias de la Lengua Española, Ed. Santillana, 2005.
* *Breve historia del habla cruceña y su mestizaje*, Luis Alberto Roca, Ed. El País, 2007.
* Acevedo-Halvick, Ana. "Cortesía verbal (introducción)" *Voces* 1 (2006): 21-72.
* Almasov, Alexey. "'Vos' and 'Vosotros' as Formal Address in Modern Spanish." *Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese* 57.2 (1974): 304-310.
* Alvar, Manuel. *Manual de Dialectología Hispánica: El Español de América*. Barcelona: Editorial Ariel, 1996.
* Arrizabalaga, Carlos. "Noticias de la desaparición del voseo en la costa norte del Perú." *Lingüística Española Actual* 23.2 (2001): 257-274.
* Baumel-Schreffler, Sandra. "The Voseo: Second Person Singular Pronouns in Guatemalan Speech." *The Language Quarterly* 33.1-2 (1995): 33-44.
* Benavides, Carlos. "La distribución del voseo en Hispanoamérica." *Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese* 86.3 (2003): 612-623.
* Blanco Botta, Ivonne. "El voseo en Cuba: Estudio sociolingüístico de una zona de la isla." *Beitrage zur Romanischen Philologie* 21.2 (1982): 291-304.
* Chart, Ira E. "The voseo and tuteo in America." *Modern Language Forum* 28.(1944): 17-24.
* Fontanella de Weinberg, Maria Beatriz. "La constitución del paradigma pronominal de voseo." *Thesaurus: Boletin del Instituto Caro y Cuervo* 32.(1977): 227-241.
* King, Jeremy. "Societal Change and Language History in Cervantes' Entremeses: The Status of the Golden Age Vos." *Cervantes: Bulletin of the Cervantes Society of America* 29.1 (2009): 167-195.
* Lapesa, Rafael. "Las formas verbales de segunda persona y los orígenes del 'voseo'." A*ctas del Tercer Congreso Internacional de Hispanistas*. 519-531. Mexico: El Colegio de México por la Asociación Internacional de Hispanistas, 1970.
* Lapesa, Rafael. *Historia de la lengua española*. Madrid: Gredos, 1981.
* Leon-Luporsi, Ana Emilia. ''Dinámica sociolingüística e histórica de 'vos' en el español peninsular*. Diss. The University of Texas at Austin, 1994.
* Lipski, John. *Latin American Spanish*. New York: Longman, 1994.
* Lipski, John. *El español de América*. Madrid: Cátedra, 2006. (Edición 3.ª).
* Ortiz, Martha D. *"Voseo" in El Salvador*. Diss. San Jose State University, 2000.
* Pierris, Marta de. "El preludio del voseo en el español medieval." *Romance Philology* 31.(1977): 235-243.
* Pinkerton, Anne. "Observations on the Tú/Vos Option in Guatemalan Ladino Spanish." *Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese* 69.3 (1986): 690-698.
* Primorac, Karen Johnson. "Tú, vos, and vuestra merced: Social and Stylistic Variation in Medieval Spanish." *Dissertation Abstracts International*, Section A: The Humanities and Social Sciences 57.11 (1997): 4720-4721.
* Quilis, Antonio, and Matilde Graell Stanziola. "El voseo en Panamá". *Revista de Filología Española* 69.1-2 (1989): 173-178.
* Rey, Alberto. "Social Correlates of the Voseo of Managua, Nicaragua: Workplace, Street, and Party Domains." *Hispanic Journal* 18.1 (1997): 109-126.
* Rey, Alberto. "Social Correlates of the Voseo of Managua, Nicaragua: Workplace, Street, and Party Domains." *Hispanic Journal* 17.1 (1996): 113-127.
* Rey, Alberto. "Social Correlates of the Voseo of Managua: Family and Neighborhood Domains." *Hispanic Journal* 16.1 (1995): 39-53.
* Stevenson, Jeffrey Lee. "The Sociolinguistic Variables of Chilean Voseo." *Dissertation Abstracts International*, Section A: The Humanities and Social Sciences 68.5 (2007): 1914-1915.
* Toursinov, Antón. "Stylistic variability of pronoun addresses in modern Spanish of Guatemala." *Language and Literature* 17(3). Tyumen State University (2002): 68-78.
* Villegas, Francisco. "The Voseo in Costa Rican Spanish." *Hispania: A Journal Devoted to the Teaching of Spanish and Portuguese* 46.3 (1963): 612-615.
* Weeks, Patricia C.. *El voseo en Chile: Factores histórico-morfológicos que explican su aparición y mantenimiento''. Diss. State University of New York at Albany, 2005.

## Eksteraj ligiloj 
* Voseo en el Diccionario Panhispánico de Dudas, Real Academia Española.
* Sobre el Voseo en Colombia, Instituto Cervantes.
* La Rial Academia de la Lengua Frailescana, Chiapas, México. 

Kategorio:Hispana lingvo
Kategorio:Hispanameriko
Kategorio:Argentino