open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Historia akso de Parizo

[eta|dekstra|300px|La historia akso vidita el la [Tuileries|ĝardeno Tuileries.]]
La **historia akso de Parizo** (), aŭ **reĝa vojo**, estas la nomo de granda kaj longa akso, kiu trapasas la okcidentan parton de Parizo. Ĝi konsistas el larĝa, rekta vojo, kies geografia kaj historia eko estis la palaco Tuileries.

## Historio 
Kvankam la akso ne estis klare difinita antaŭ 1640 fare de André Le Nôtre (la pejzaĝisto de la kastelo de Versailles), tiun vojon oni jam delonge uzadis, depost la unuaj kapetidaj reĝoj, kiam ili loĝis en la Luvro kaj iris ĉasadi al la arbaro de Saint-Germain-en-Laye.

## Trapasitaj monumentoj 
Ekde la arko Carrousel, la akso rekte trapasas la placon de la Konkordo kun ĝia obelisko, la avenuon de la Elizeaj Kampoj, la placon Charles de Gaulle, la avenuon Grande Armée kaj la pordon Maillot. En Neuilly-sur-Seine, ĝi plilongiĝas per la avenuo Charles de Gaulle, la ponto de Neuilly kaj trapasas la kvartalon La Défense kun ĝia Granda Arko. La Triumfa Arko de Parizo ankaŭ troviĝas sur la akso, sed ne la piramido de la Luvro.

## Galerio 

Dosiero:Axe-historique_depuis_l'Arc_de_Triomphe,_Paris_2006.jpg
Dosiero:Axe-historique.jpg
Dosiero:Axe-historique-au-dela-vers.jpg
Dosiero:Champs-Élysées.jpg
Dosiero:DefenseDusk.jpg

## Vidu ankaŭ 
* Parizo

Kategorio:Geografio de Parizo
Kategorio:Stratoj aŭ placoj de Parizo
Kategorio:La Défense
Kanalo Saint-Martin

eta|La kanalo Saint-Martin.
La **kanalo Saint-Martin** (franclingve *canal Saint-Martin*) estas 4,55-kilometrojn longa kanalo lokita en la orientaj kvartaloj de Parizo. Ĝi kunigas la basenon de La Villette kaj la kanalon de Ourcq al la Sejno.

Ĝi konsistigas parton de la parizaj kanaloj, kiuj entute longas 130 kilometrojn.

## Historio 
La kanalo estis inaŭgurita en 1825. Ĝi disponas naŭ kluzojn. Ĝi origine celis provizii trinkeblan akvon al la Parizanoj.

Kelkaj scenoj de la filmo Le fabuleux destin d'Amélie Poulain aperinta en 2001, estis filmitaj tie.

La kanalo famiĝis en la vintro 2006-2007, kiam la asocio "Les Enfants de Don Quichotte" instalis tie proksimume 200 tendojn por atentigi la Parizanojn pri la multaj senhejmuloj de la ĉefurbo.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la kanalo 

Saint-Martin
Kategorio:Geografio de Parizo
Bernard Tschumi

**Bernard TSCHUMI** estas svisa arkitekto, kiu naskiĝis en Lausanne en 1944. Lia patro estis la arkitekto Jean Tschumi. Bernard Tschumi kreis sian agentejon, *Bernard Tschumi Architects*, en 1981 en Parizo kaj Novjorko. Inter liaj plej famaj verkoj, oni povas mencii :
* La parko de La Villette (Parizo, 1982-85)
* La ekspoziciejo Bernard Tschumi en Groningen (Nederlando, 1990)
* Nacia Centro pri Nuntempaj Artoj en Tourcoing (Francio, 1997)
* La konstruaĵo *Lerner Student Center* en la Universitato Kolumbio (Novjorko, 1998)

## Vidu ankaŭ 
* Parko de La Villette

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo de la agentejo Bernard Tschumi

Kategorio:Svisaj arkitektoj
Latina Kvartalo (Parizo)

[eta|dekstra|250px|Vendoplaco de [strato Mouffetard, kore de la Latina Kvartalo.]]
[eta|dekstra|250px|La [Sorbonne|universitato Sorbonne.]]
La **Latina Kvartalo** () estas unu el la plej famaj kvartaloj de Parizo, situanta en la 5-a kaj 6-a arondismentoj de la franca ĉefurbo. Ĝia historia centro estas la universitato Sorbonne. La kvartalo etendiĝas de Saint-Germain-des-Prés ĝis la Luksemburga Ĝardeno.

La nomo de la kvartalo devenas de la ekskluziva uzado de la latina lingvo en la kursoj de la mezepokaj lernejoj kaj universitatoj.

## Vidindaĵoj 
* Panteono de Parizo
* Nacia Muzeo pri Mezepoko (palaco Cluny)
* Senato
* Luksemburga Ĝardeno
* Muzeo Luksemburgo
* Areno de Lutetia
* Kolegio de Francio
* Sainte-Geneviève Biblioteko
* Sorbonne
* Gimnazio Louis-le-Grand

## Vidu ankaŭ 
* Kvartaloj de Parizo
* *La Vie de Bohème*

## Eksteraj ligiloj 
* TTT-ejo pri ĉiutaga vivo en la Latina Kvartalo 

Kategorio:Kvartaloj de Parizo
Odéon

[eta|dekstra|200px|Strato Odéon en [Parizo.]]
**Odéon** [ɔdeɔ̃] estas unu el la centraj kvartaloj de Parizo. Ĝi situas meze de la 6-a arondismento, ĉe la maldekstra bordo de la Sejno. La kvartalo nomiĝas tiel pro la teatrejo Odéon.

Odéon estas tre vivema loko inter la kvartaloj Saint-Germain-des-Prés kaj la Bulvardo Saint-Michel: ĝi enhavas multajn lokajn aŭ . Tie troviĝas cetere multaj kafejoj aŭ restoracioj por trinki, manĝi, sed ankaŭ multaj kinejoj (MK2, UGC).

Metro-stacio Odéon (4-a linio) situas sur Placo Danton, proksime al la krucvojo Odéon.

## Vidu ankaŭ 
* 6-a arondismento de Parizo
* Saint-Germain-des-Prés

Kategorio:Kvartaloj de Parizo
Parko Buttes-Chaumont

[eta|250px|dekstra|La parko kaj [Parizo.]]
eta|250px|dekstra|La lago.
250px|dekstra|eta|Promenado en la parko.
La **parko Buttes-Chaumont** () estas publika parko lokita en Parizo, en la 19-a arondismento de la franca ĉefurbo. Ĝi etendiĝas sur 24,73 hektaroj, kaj estas do la tria plej vasta el la 426 parizaj ĝardenoj (la unua estas la parko de La Villette, kaj la dua estas la ĝardeno Tuileries). La parko naskiĝis okaze de la ĝenerala renovigo de Parizo fare de Napoleono la 3-a kaj la barono Haussmann, inter 1852 kaj 1870. Ĝia kreinto estis Jean-Charles Alphand, kiu ankaŭ konceptis interalie la boskon de Boulogne.

## Historio 
En tiu kvartalo antaŭe troviĝis gipsaj minejoj: la parko stariĝas sur la plej vasta eksminejo. La ĉefa enirejo situas sur la placo Armand-Carrel, kie cetere troviĝas la urbdomo de la arondismento, proksime al la metro-stacio Laumière sur la 5-a linio. La parko Buttes-Chaumont entenas tre diversajn plantojn, kaj estas biologie la plej riĉa parko de Parizo.

## Vidindaĵoj 
En tiu parko krome troveblas :
* Lago kun eta insulo (*île du Belvédère*).
* Du pontoj, interalie la "ponto de la suiciduloj"
* Akvofalo
* Groto
* La fervojo Petite Ceinture
* Unu pupteatrejo: la teatrejo Guignol Anatole

## Vidu ankaŭ 
* Listo de parkoj kaj ĝardenoj de Parizo
* Buttes Chaumont (pariza metrostacio)
* Botzaris (pariza metrostacio)

## Eksteraj ligiloj 
* Praktikaj informoj, bildoj

Buttes-Chaumont
Nacia Opero de Parizo

[eta|300px|dekstra|La Opero de Parizo ([operejo Garnier) en 1875, laŭ gravuro de Charles Nuitter.]]
La **Nacia Opero de Parizo** () estas franca institucio administrita de la Ministerio pri Kulturo kaj kreita de Jean-Baptiste Colbert en 1669.

Ĝi celas proponi al ĉiuj publikoj altkvalitajn, klasikajn operojn, sed ankaŭ pli modernajn verkojn. Ĝi konsekvence disponas du operejojn en Parizo : la operejo Garnier kaj la operejo Bastille. La Nacia Opero de Parizo cetere kontribuas al la trejnado de multaj kantistoj aŭ dancistoj danke al sia centro pri lirika arto kaj danke al sia danc-lernejo en Nanterre.

## Vidu ankaŭ 
* Operejo Garnier
* Operejo Bastille

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo

*
Parizo
Parko de Bercy

dekstra|eta|250px|Parko de Bercy, aŭtuno 2007
La **parko de Bercy** [bersi] () estas aro da tri ĝardenoj lokitaj en la 12-a arondismento de Parizo, en la Kvartalo de Bercy, inter Accor Arena kaj la komerca centro Bercy Village. Ĝi etendiĝas sur 14 hektaroj, kaj estas do unu el la plej vastaj parkoj de la franca ĉefurbo.

## La tri ĝardenoj 
La parko konsistas el tri ĝardenoj kreitaj de la arkitektoj Bernard Huet, Madeleine Ferrand, Jean-Pierre Feugas kaj Philippe Raguin inter 1993 kaj 1997.
* La ĝardeno plej proksima al Bercy Village nomiĝas "La romantika ĝardeno" (*le Jardin romantique*), kaj entenas akvukojn kun fiŝoj.
* Du pasejoj direktas al "la Parteroj" (*les Parterres*), ĝardeno dediĉita al plantoj kaj al ilia prizorgado, kun ekzemple hortikulturejoj akceseblaj al knaboj.
* La parto plej proksima al la spektaklejo nomiĝas "la Herbejoj" (*les Prairies*), kaj konsistas el vastaj gazonoj kun kelkaj grandaj arboj. En tiu parto kutimas la junuloj organizi futbalmaĉojn.

800px|eta|center|Parc de Bercy, Paris.
800px|eta|center|Parc de Bercy, Paris.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de parkoj kaj ĝardenoj de Parizo
* 12-a arondismento de Parizo
* Accor Arena

## Eksteraj ligiloj 
* La parko de Bercy ĉe la TTT-ejo de Parizo 

Bercy
Parko de Belleville

eta|dekstra|250px|La parko de Belleville
La **parko de Belleville** [belvil] () estas unu la publikaj parkoj de la 20-a arondismento de Parizo. Ĝi situas en la kvartalo Belleville, inter la parko Buttes-Chaumont kaj la tombejo Père-Lachaise.

La parko etendiĝas sur la monteto de la kvartalo Belleville, kies pinto altas 108 metrojn. Sur teraso supre de la parko, oni ĝuas vastan panoramon de Parizo. La parko de Belleville estis kreita de la arkitekto François Debulois kaj de la pejzaĝisto Michel Viollet: ĝi estis inaŭgurita en 1988.

Ĝi entenas pli ol 1200 arbojn kaj arbetojn, sed ankaŭ konstantajn aŭ volviĝantajn plantojn , rozarbetojn... Troviĝas cetere en la parko 100-metrojn longa, akvofala fontano, kiu malsupreniras la monteton. La vizitantoj disponas 1000 m² da gazono.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de parkoj kaj ĝardenoj de Parizo
* Belleville (pariza metrostacio)

Belleville
Parko Monceau

La **Parko Monceau** () estas publika parko lokita en la 8-a arondismento de Parizo. La tereno antaŭe apartenis al la duko de Chartres, kiu komisiis al Carmontelle fantazian parkon kun svisa dometo, nederlandaj muelejoj, pagodoj, piramido, mezepokaj ruinoj, arboj kaj insuloj. En 1852 la financisto Péreire konstruis privatajn, prestiĝajn domegojn ĉirkaŭ la parko.

La pariza municipo aĉetis la ĝardenon en 1860, kaj ĝi estis renovigita de Jean-Charles Alphand. La kradoj estis faritaj de Gabriel Davioud. En la parko estas dismetitaj statuoj de verkistoj aŭ muzikistoj. Claude Monet pentris la parkon en 1876.

centra|250px

## Publikaj transportoj 
*  metrostacio:  Monceau

## Vidu ankaŭ 
* Listo de parkoj kaj ĝardenoj de Parizo
* Monceau (pariza metrostacio)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Malnovaj kaj pli freŝdataj fotoj

Monceau
Kategorio:8-a arondismento de Parizo
Zoologo

**Zoologo** (aŭ *zoologiisto*, ankaŭ **bestosciencisto**) estas sciencisto kiu studas zoologion, do la sciencon pri animaloj kaj ilia interrilato al ilia medio.

La vorto venas de la greka *ζῴον* [zoon] "animalo" + *λόγος*, *[logos]*, "scio".

## Laborfakoj de zoologo 
La laborfakoj de zoologo estas la fakoj de zoologio:

* kompara anatomio pri la strukturoj de bestoj
* fiziologio pri la procezoj kaj reagoj de animaloj al nutrado, aero, lumo
* embriologio pri la kresko de animalo el la ovo
* genetiko pri la hereda procezo
* etologio pri la rilato kaj agado de bestoj inter si kaj al aliaj specioj
* ekologio pri la rilato al la medio
* sistematiko, taksonomio kaj evolua biologio pri la klasifikado kaj evoluo en la natura sistemo de specioj
* paleontologio pri pereintaj specioj
* Laŭ la specioj de la studataj bestoj estas multaj specifaj fakoj: ekzemple ornitologio pri birdoj, entomologio pri insektoj.

## Edukado 
Kiel pri biologio ĝenerale multaj laboroj en zoologio bezonas akademian diplomon. Doktoreco (aŭ simila) estas ĝenerale bezonata por estri sendependan esploradon. Tamen, 4-jara aŭ 6-jara studado kun diploma ekzameno sufiĉas por plejparto de ne-esploradaj laboroj.

## Vidu ankaŭ 
* Biologio
* Listo de biologoj

Kategorio:Zoologio
Parko de La Villette

La **parko de La Villette** [la vilet] () estas la plej vasta publika parko de Parizo. Ĝi situas en la nordorienta parto de la ĉefurbo, en la 19-a arondismento kaj en la kvartalo La Villette, kaj estas trafluata de la kanalo de Ourcq.

La arkitektan koncepton de la parko oni komisiis en 1982 al Bernard Tschumi. El norde ĝis sude, la parko havas nur unu vastan perspektivon, sed entenas multajn temajn ĝardenetojn, kie oni povas ludi, aŭ spekti teatraĵojn. Tra la tuta parko estas diskonitaj ruĝaj konstruaĵoj, kiuj nomiĝas *Folies*.

La ''Cité des Sciences et de l'Industrie'' situas tute apud la parko. Parko de La Villette estas malfermita ĉiutage de 6:00 a.m. ĝis 1:00 a.m.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de parkoj kaj ĝardenoj de Parizo
* Porte de Pantin (pariza metrostacio)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo 

Villette, La
Kategorio:19-a arondismento de Parizo
Lelystad

Dosiero:Loudspeaker.svg**Lelystad**
la ĉefurbo de la nederlanda provinco Flevolando, fondiĝis en 1967, kaj fariĝis municipo en 1980. La urbo havis, je la 1-a de julio 2006, 71 728 loĝantojn. Lelystad estas nomita laŭ Dr. Ir. C. Lely, eks-ministro de akvoaferoj en Nederlando.
eta|maldekstra|260px|Agorateatro
eta|maldekstra|260px|Bataviahaveno
eta|maldekstra|260px|Bataviaurbo


Kategorio:Urboj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Flevolando
Listo de parkoj kaj ĝardenoj de Parizo

[eta|dekstra|250px|La [ĝardeno de Luksemburgio, 5-a arondismento de Parizo.]]
Jen **listo de kelkaj parkoj kaj ĝardenoj de Parizo** :

## Bosko 
* Bosko de Boulogne
* Bosko de Vincennes

## Parkoj 
* Parko André Citroën
* Parko Bagatelle
* Parko de Belleville
* Parko de Bercy
* Parko Georges Brassens
* Parko Butte-du-Chapeau-Rouge
* Parko Buttes-Chaumont
* Marsa Kampo
* Parko de Choisy
* Parko Kellermann
* Parko Monceau
* Parko Montsouris
* Parko de La Villette
* Flora parko de Parizo

## Ĝardenoj 
* Ĝardeno Albert Kahn
* Ĝardeno de alklimatiĝo
* Ĝardeno Arsenal
* Atlantika Ĝardeno
* Ĝardenoj de la avenuo Foch
* Ĝardenoj de Les Halles
* Ĝardeno de Luksemburgio
* Ĝardeno de la Reĝa Palaco
* Ĝardeno de la Plantoj
* Ĝardeno Ranelagh
* Vintroĝardeno de Auteuil
* Ĝardeno Shakespeare
* Ĝardeno Tino Rossi
* Ĝardenoj de Trocadéro
* Tropika Ĝardeno de Parizo
* Tuileries
* Ĝardeno Villemin

## Aliaj 
* Amomuro
* Verda Promenvojo René-Dumont

## Eksteraj ligiloj 
* Jardins, Listo ĉe la oficiala TTT-ejo de Parizo 

*
Tetiso (nimfo)

[eta|Tetiso kaj [Peleo luktantaj]]
**Tetiso** (hel. Θέτις) estas mara nimfo el la helena mitologio. Ŝi estas unu de la filinoj de la mara dio Nereo, nomataj Nereidoj. La titanino Tetiso estis ŝia avino.

Profetaĵo diris, ke ŝia filo estos pli potenca ol lia patro. Tial neniu dio volis edziĝi kun ŝi, kaj ili lasis ŝin kunedziĝi la mortemulon Peleon.

El tio geedzeco rezultis Aĥilo. Lin trempis Tetiso en la riveron Stikso, pro kio li iĝis nevundebla. Nur la
kalkano restis nearosita.

Je la edziĝfesto de Tetiso kaj Peleo ĉiuj olimpiaj dioj invitiĝis, escepte de Eriso, la diino de diskordo. Pro venĝo ŝi ĵetis pomon inter la gegastoj kun la surskribo "al la plejbelaĵo". Tiu kaŭsis balaton inter la diinoj Hera, Ateno kaj Afrodito, kiun Paris, troja princo repacigu. Afrodito promesis al li la plej belan virinon por voĉdoni ŝin. Li elektis Helenon, kiu estis jam edzigita. Afrodito helpis lin forkapti Helenon, kio okazigis la trojan militon.

## Vidu ankaŭ 
* 17 Tetiso

Kategorio:Nereidoj
Břetislav Hodek

**Břetislav Hodek** (naskiĝis la 24-an de aprilo 1924 - mortis la 18-an de marto 2007) estis ĉeĥa verkisto, tradukisto, leksikografo kaj teatrolgo.

Mezlernejon li studis ĉe Prague English Grammar School kaj ĉe reala gimnazio en Prago. En Universitato de Karolo li studis anglistikon, estetikon, muzikan kaj teatran sciencon, kion li finis en 1950 per disertacia laboro je ŝekspira temo. Kiel redaktoro li laboris en la eldonejoj Vyšehrad kaj Artia (kiel redaktoro pri muziko kaj populoarscienca literaturo). En 1967 li eklaboris ĉe Ĉeĥoslovaka Akademio de Sciencoj, kie li kreis unu el la plej grandaj vortaroj angla-ĉeĥa (kune kun Karel Hais).

Li apartenis al plej grandaj ekspertoj kaj tradukantoj de Ŝekspiro, sed li enĉeĥigis ankaŭ verkojn de Stevenson, Thackeray, Shaw, Greene, Lee, Cooney, Ustinov, Olivier k.a.

Li verkis romanon pri juna Ŝekspiro, detektivajn romanojn, radio-dramojn kaj plurajn fakajn eseojn.

## Verkoj 
* **Na okraj Haqmleta** (Marĝene de Hamleto, 1947)
* **Alžbětinské divadlo** (Elizabet-epoka teatro, 1978-1985)
* **William Shakespeare - Kronika Hereckého života** (Kroniko de la aktora vivo, 1971)
* **Příběh mladého Shakespeara** (Historieto de la juna Ŝekspiro, 1999)
* **Shakespeare a moderní jeviště** (Ŝekspiro kaj la moderna scenejo)
* **Kočka** (Kato, 1982, detektiva rakonto)
* **Případ dávno mrtvých kanonýrů** (Kazo de longe mortintaj kanonistoj, 1987)
* **Vraždy na dobrou noc** (Murdoj por la bona nokto, 1987)
* **Konec milosrdného Samaritána** (Fino de la bona Samariano)
* **Tvůrce hry** (Kreanto de la dramo)
* **Němá smrt** (Muta morto)
* **Anglicko-český slovník** (Angla-ĉeĥa vortaro)

Kategorio:Ĉeĥaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥaj tradukistoj
Kategorio:Ĉeĥaj lingvistoj
Sferoj 4

***Sferoj 4*** estas libro el la serio "Sferoj". Ĝi estas sciencfikcia rakontaro.  Kompilis ĝin Miguel Gutiérrez Adúriz, kaj eldonis ĝin Grupo Nifo en 1986. ISBN 84-398-5753-5.

## Enhavo-listo 
**Antaŭparolo*
**La libro el sablo* de Jorge Luís Borges (tradukis el la hispana Liven Dek)
**Verdikto en 2300* de Vladimír Páral (tradukis el la ĉeĥa Adolf Stanura)
**Centmilaj jaroj* de Pekka Virtanen (tradukis el la finna la aŭtoro)
**Mi ne havas fortunon ĉe virinoj* de Francisco Lezcano (tradukis el la hispana Liven Dek)
**La landoj de la Gvinea Golfo* de Dubravko Hujs (tradukis el la servo-kroata Csaba Finta)
**Por ĉion renverse* de José Martinez Matos (tradukis el la hispana Arnoldo Aguila)
**La fina kanto* de Zbigniew Prostak (tradukis el la pola Zbigniew Sienkiewicz)
**Eksterordinara evento* de fratoj A. Strugackij kaj B. Strugackij (tradukis el la rusa Vladimir Ĉarin)
**La lifto kiu malsupreniris en inferon* de Pär Lagerkvist (tradukis el la sveda Cunnar Gämo)
**Esti Homo* de Richard McKenna (tradukis el la angla Karl Pov)
**Vegetala fortuno* de Manuel Cobo (tradukis el la hispana Liven Dek)

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Verkoj el la esperantlingva tradukliteraturo
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Sferoj 5

***Sferoj 5*** estas "speciala numero [de] virinoj" libro el la serio "Sferoj". Ĝi estas sciencfikcia rakontaro.  Kompilis ĝin Miguel Gutiérrez Adúriz, kaj eldonis ĝin Grupo Nifo en 1987. ISBN 84-398-8777-9.

## Enhavo-listo 
**Antaŭparolo*
**Maria kaj Joĉjo* de Naomi Mitchison (tradukis el la angla William Auld)
**La koncerto* de Hana Pechulová (tradukis el la ĉeĥa Adolf Stanura)
**Bezonata sperta virgino* de Johanna Sinisalo (tradukis el la suoma Pekka Virtanen)
**La operacio* de Ingeborg Sulkowsky (tradukis el la germana Eckhard Bick)
**La Drako-Damo* de Elia Barceló (tradukis el la hispana Liven Dek)
**Miriel* de Zefia Beszczynska (tradukis el la pola Wojciech Usakiewicz)
**La spaco de vivo* de M. Ĉudakova (tradukis el la rusa Vl. V. Ĉarin)
**Kiam ŝanĝiĝis* de Joanna Russ (tradukis el la angla Karl Pov)

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Verkoj el la esperantlingva tradukliteraturo
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Sferoj 6

***Sferoj 6*** libro el la serio "Sferoj". Ĝi estas sciencfikcia rakontaro originale verkita en Esperanto.  Kompilis ĝin Miguel Gutiérrez Adúriz, kaj eldonis ĝin Grupo Nifo en 1988. 

## Enhavo-listo 
**Antaŭparolo*
**La ladbubo* de István Nemere
**La inferulo* de István Nemere
**La neforlaseblaj* de Arnoldo Aguila
**Senfina vojaĝo* de Kovács Béla
**Sub la ruĝa suno* de S. Elgo
**Ŝanĝiĝo* de Miroslav A. Andric
**Laŭra* de Liven Dek
**Or* de Liven Dek
**Tradicio* de Pekka Virtanen
**Kastelo sur glacio* de Georgo Kamaĉo 
*''Insul' en Atlantiko* de Georgo Kamaĉo 
**La globo en la groto* de Bernard Golden 
**Flava rozo por debora'' de Giorgio Silfer 

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Voerendaal

Dosiero:Loudspeaker.svg**Voerendaal** () estas municipo en la suda parto de la nederlanda provinco Limburgo. Voerendaal partoprenas en la administracia kunlaborligo Parkstad Limburg (Parkurbo Limburgo). La municipo havis, je la 1-a de julio 2006, 12 953 loĝantojn sur areo de 31,42 km² (de kiu 0,10&nbsp;km² akvo).

## Esperanto 
En la vilaĝo (Ransdaal) estas Esperantoplaco (vidu: Listo de ZEO-j en Nederlando)

## Vilaĝoj kaj vilaĝetoj 
Nombro da loĝantoj je la 1-a de januaro 2005:

|}

## Loĝgrupoj 
Krom la oficialaj vilaĝ(et)oj estas jenaj loĝgrupoj (ne kvartaloj):
Dolberg, Heek (parte), Hellebeuk, Koulen, Mingersberg, Overheek kaj Termoors

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Limburgo (Nederlando)
Kategorio:Municipoj de Limburgo (Nederlando)
Václav Erben

**Václav Erben** (naskiĝis la 2-an de novembro  1930 en Náchod – mortis la 19-an de aprilo  2003 en Dobříš) estis ĉeĥa verkisto, konata precipe pro siaj detektivaj noveloj kun kapitano Exner, sed li verkis ankaŭ historiajn romanojn.

Li studis en la Komerca lernejo en Náchod  kaj teatran dramaturgion kaj radio-reĝion en la Praga DAMU. Li laboris kiel ĵurnalisto kaj redaktoro, ĝis 1990 li aktivis en Film-studio Barrandov. Li verkis ekde la mezo de la 1960-aj jaroj, debutis per radio-rakontoj. Apud kriminalaj verkoj li aŭtoris ankaŭ historiajn kaj psikologiajn librojn.
Kelkaj liaj rakontoj estis filmitaj .

Ekde 1947 ĝis 1989 membro de komunista partio, post soveta okupacio en 1968 proreĝima publicisto. Novembre 1989 li iĝis prezidanto de la Ĉeĥa Asocio de Aŭtoroj de Detektiva Literaturo, ekde 1993 li estis gazetara reprezentanto de la ĉeĥa socialisma partio, inter 1994-2000 membro de Konsilio de Ĉeĥa Televido.

Patrino de la politikistino Petra Buzková estis lia edzino.

## Verkoj
### Debutaj verkoj
***Bez civilu** (Sen civilo, 1961) rakontoj soldataj
***Adéla** (Adela, 1962)
***Srdce nebylo zasaženo** (La koro ne estis trafita, 1963), romano pri soldatoj
***Orlí dvůr** (Agla korto, la romano restis en manuskripto)

### Detektivaj rakontoj pri kapitano Michal Exner
***Poklad byzantského kupce** (Trezoro de la bizanca komercisto, 1964)
***Znamení lyry** (Signo de liro, 1965)
***Bláznova smrt** (La morto de frenezulo,1967, poste sub titolo Morto de Jan Krempa)
***Vražda pro Zlatého muže** (Murdo pro Ora viro, 1969)
***Efektivně mrtvá žena** (Efektive morta virino, 1970)
***Na dosah ruky** (Manproksime, 1971)
***Pastvina zmizelých** (Paŝtejo de la malaperintoj, 1971)
***Osamělý mrtvý muž** (Soliĝinta morta viro, 1975, origine Hufoj de kiango, 1972)
***Smrt talentovaného ševce** (Morto de talentita ŝuisto, 1978)
***Denár v dívčí dlani** (Denaro sur la knabina polmo, 1980)
***Poslední pád Mistra Materny** (La lasta falo de Magistro Materna, 1987)
***Trable anglického šlechtice v Čechách** (Problemoj de angla nobelo en Bohemio, 1991)
***Dialogy pro klarinet, cimbál a bicí nástroje** (Dialogoj por klarneto, zimbalono kaj perkutiloj, 1975)
***Vražda ve společnosti Consus** (Murdo en la kompanio Consus, 2001)

### Pluaj prozaĵoj
***Týden žurnalisty Korina** (Semajno de ĵurnalisto Korin, 1971)
***Paměti českého krále Jiříka z Poděbrad** (Memorlibro de la ĉeĥa reĝo Georgo de Poděbrady, 3 volumoj 1974,1977,1981) historia
***Trapný konec rytíře Bartoloměje** (Ĝena fino de kavaliro Bartolomeo,1984) historia
***Podivuhodný oddechový čas Richarda Bartoně** (Mirinda ripoztempo de Richard Bartoň, 1988) romano
***Šest pohádek od Václava Erbena** (Ses fabeloj de Václav Erben, 1989)
***O strašidlech** (Pri fantomoj, 2002) fabeloj

### Filmitaj estis en la televido
* *Trezoro de la bizanca komercisto* (1966)
* *La morto de frenezulo* (1973)
* *La tempo favoras murdinton* (1979)
* *La morto de talenta ŝuisto*' (1982)
* *Dialogo por klarneto, zimbalono kaj perkutiloj* (1986)

Kategorio:Ĉeĥaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥaj scenaristoj
Sferoj 3

***Sferoj 3*** estas libro el la serio "Sferoj". Ĝi estas sciencfikcia rakontaro originale verkita en Esperanto. Kompilis ĝin Miguel Gutiérrez Adúriz, kaj eldonis ĝin Grupo Nifo en 1984. ISBN 84-398-1230-2.

## Enhavo-listo 
**Antaŭparolo*
**Mato* de István Nemere
**La psikobirdo* de István Nemere
**Tamen supro restas* de Petro Nuez
**Kien vi iras, maljunulo* de Liven Dek
**Rust* de Liven Dek
**La temŝtelisto* de Csaba Finta
**Planedo de amo* de Kovács Béla
**Vitaliumo* de Poul Thorsen 
**Epidemio* de Miroslav A. Andric
**Senfina Ludo* de Miroslav A. Andric
**Destino de konscio* de Miroslav A. Andric
**La debuta lunvojaĝo de Selena I* de Bernard Golden

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Sferoj 9

***Sferoj 9*** estas libro el la serio "Sferoj". Ĝi estas sciencfikcia rakontaro. Kompilis ĝin Miguel Gutiérrez Adúriz, kaj eldonis ĝin Grupo Nifo en 1994. ISBN 84-604-9831-X.

## Enhavo-listo 
**Antaŭparolo*
**Tranĉita komuniko* de Rubén C. Tomasi (tradukis el la kastilia Liven Dek)
**Neniu rimarkas la kelneron* de Carlos Saiz Cidoncha (tradukis el la kastilia Liven Dek)
**Mistha Wallace, vi estas morta* de Jaime Rosal (tradukis el la kastilia Liven Dek)
**Fuĝo* de Luís Vigil (tradukis el la kastilia Liven Dek)
**La nubo* de Jorge Campos (tradukis el la kastilia Liven Dek)
**La reveno* de Juan José Plans (tradukis el la kastilia Liven Dek)
**La alabastra ĝardeno* de Cordelia (tradukis el la kastilia Georgo Kamaĉo)
**Boate sur lago Qumran* de Maurizio Viano (tradukis el la itala Giulio Cappa)
**Letero* de Chely Lima kaj Alberto Serret (tradukis el la kastilia Liven Dek)
**Gratulon, kara!* de Alfredo Cardona Peña (tradukis el la kastilia Liven Dek)
**Heredejo* de Emma Popik (tradukis el la pola Wojciech Usakiewicz)
**La unua leĝo* de Isaac Asimov (tradukis el la angla William Auld)
**La terura antikvulo* de H. P. Lovecraft (tradukis el la angla Karl Pov)

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Verkoj el la esperantlingva tradukliteraturo
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Sferoj 2

***Sferoj 2*** estas libro el la serio "Sferoj". Ĝi estas sciencfikcia rakontaro. Kompilis ĝin Miguel Gutiérrez Adúriz, kaj eldonis ĝin Grupo Nifo en 1983.

## Enhavo 
* *Antaŭparolo*
* *La biblioteko de Babelo*, el *"La biblioteca de Babel"* de Jorge Luis Borges (tradukis Giulio Cappa)
* *La renkontiĝo* de Jaroslav Veis (tradukis Adolf Staňura)
* *Mova Sun Vukong* (tradukis Gao Wei kaj Li Jing-yi)
* *Signalo por pluvivi*, el *"Signal zum überleben"* de Herbert W. Franke (tradukis Eckhard Bick)
* *La urbo, kies nomo estis Kadavro-pluva* de Enrique Lazaro (tradukis Fernando de Diego)
* *Malkaŝo* de István Nemere (tradukis Csaba Finta)
* *La medikamento*, el *"Lek"* de Milutin Žikić (tradukis Csaba Finta)
* *Kelkaj vortoj de Joĉjo* de Mike Kesterton (tradukis Yves Bellefeuille)
* *Kulero* de Stefan Weinfeld (tradukis Zbigniew Sienkiewicz)
* *Tre soleca loko* de Sören Nylin (tradukis Gunnar Gällmo)
* *Rendevuo* de Arkadij kaj Boris Strugackij (tradukis Andrej Ananjin kaj Ju Reutov)
* *Feliĉan datrevenon*, el *"Feliz Cumpleaños"* de Félix Obes Fleurquin (tradukis Liven Dek)
* *Ĝinjo volvita en suno*, el *"Ginny wrapped in the Sun"* de R.A. Lafferty (tradukis Karl Pov)

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Verkoj el la esperantlingva tradukliteraturo
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Sferoj 8

***Sferoj 8*** estas libro el la serio "Sferoj". Ĝi estas sciencfikcia rakontaro, originala en esperanto. Kompilis ĝin Miguel Gutiérrez Adúriz, kaj eldonis Grupo Nifo en 1993. En *Sferoj 8* denove kunaperis verkoj de la tiel nomata Hispana Opo: i.a. Ksavero Moleono, Georgo Kamaĉo, Alberto Franco kaj Liven Dek (Miguel Gutiérrez Adúriz)

## Enhavo-listo 
**Antaŭparolo*
**Video-homo* de István Nemere
**Eĉ pri tio* de Arnoldo Aguila
**La apogpunkto* de Ksavero Moleono
**Letero el la jaro 2612* de Claus J. Gunkel
**Kredo* de Claus J. Gunkel
**Reklamo* de Apáti Kovács Béla
**Afiŝo* de Apáti Kovács Béla
**Mi estas fatraso* de Liven Dek
**La hiko* de Liven Dek
**Eĉ miaj okuloj jam violas!* de Liven Dek
**Markampo* de Pekka Virtanen
**Linie-antaŭen* de Alberto Franco 
**Sinjorino Taŭ* de Georgo Kamaĉo
**La donanto* de J. Camacho kaj S. Labrador
**Fenomeno* de Georgo Kamaĉo
**Inter fantomoj* de Georgo Kamaĉo
**La fabelo pri la intergalaksia kamparano* de Gunnar Gällmo
**La unua interplaneda konferenco pri esplorado de marso* de Bernard Golden

## Eksteraj ligiloj 
* *Recenzo pri Sferoj 8 fare de Abel Montagut en la katalogo de UEA*
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kumika lingvo

La **Kumika Lingvo** (ankaŭ **Qumuq**, **Kumuk**, **Kumuklar**, kaj **Kumyki**) (Кумык) estas Tjurka lingvo, parolata de ĉirkaŭ 200 mil parolantoj (la Kumikoj) en la respubliko Dagestano de la Rusa Federacio.

La Kumikan oni skribadis per la Araba skribsistemo ĝis 1928, la Latina skribsistemo uziĝis dum 1928-1938, kaj la Cirila ekde tiam.

Ĝin jam forte influis la Azera kaj la Dargva, kaj ankaŭ la Rusa dum la ĵus pasinta jarcento.

## Eldonado kaj literaturo 
*Yırçı Qazaq* (pron. Jirĉi Kazak) (naskiĝinta en 1839) kutime konsideratas fondinto de la Kumika literaturo.

La unuaj regulaj gazetoj kaj revuoj aperis en 1917-18. Aktuale, la gazeto *Ёлдаш* ([joldAŝ], *Kunulo*, rektasence "kuniranto", "iranta la saman vojon"), la posteulo de la Sovet-eraa *Ленин ёлу* ([lenin jolU], *Vojo de Lenin*) presas ĉirkaŭ 5 000 ekzemplerojn 3 foje ĉiusemajne.

## Literaturo 
* Saodat Doniyorova kaj Toshtemirov Qahramonil. *Parlons Koumyk*. Parizo: Harmattan, 2004. ISBN 2-7475-6447-9.

## Vidu ankaŭ 
* Latinliterigo en Sovetunio

Kategorio:Lingvoj de Rusio
Kategorio:Tjurka lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Dagestano
Merido (subŝtato)

**Estado Mérida** (ankaŭ nomita kiel **Estado Bolivariano de Mérida** aŭ nur **Mérida**, **Merido** en Esperanto) estas subŝtato de Venezuelo en la regiono de Andoj, okcidente de la lando. En tiu regiono troviĝas la 10 pli altaj montoj de la lando, inklude de la Monto Bolivaro, atinganta 4.986 metrojn super marnivelo. La ĉefurbo de la subŝtato estas la urbo Merido, grava studenta kaj turisma ejo, situanta en la centro de la ŝtato je alteco de 1.630 metroj.

La ekonomio baziĝas en la agrokulturo, bestbredado, turismo kaj minoj.

## Geografio 
Ĉefaj riveroj:

250px|eta|Laguna La Rosa, Mérida, Venezuela.
* Canaguá.
* Caparo.
* Chama.
* Escalante.
* Mocotíes.
* Motatán.

Lagoj: La Rosa, Lagrima de la India, Los Anteojos, Mucubají, Negra, Pico del Toro, Verde, inter aliaj.

## Municipoj 
En la subŝtato Mérida estas 23 municipoj:

## Turismo 
La subŝtato Mérida estas konsiderata unu el la plej altiraj de la Respubliko, kun tipa monta klimato kaj belaj pejzaĝoj.

Turismaj naturaj lokoj de Mérida estas:
[eta|200px|[Nacia Parko Sierra Nevada (Venezuelo)|Nacia Parko Sierra Nevada, Mérida, Venezuelo.]]

* Varmakvo de Sankta Apolonia
* Varmakvo de Chiguara.
* Varmakvo de Jají.
* Varmakvo de Tabay.
* Varmakvo Valle de la Quebrada de las Tapias.
* Loko La Vualo de la Fianĉino.
* Lako de Mucubají.
* Lako Nigra.
* Natura Monumento Chorrera de las González.
* Natura Monumento Lako de Urao.
* Natura Monumento Meseta la Galera.
* Nacia Parko Juan Pablo Peñaloza .
* Nacia Parko Sierra la Culata.
* Nacia Parko Sierra Nevada.
* Nacia Parko Tapo-Caparo.
* Pico El Águila.
* Pico El Gavilán.
* Pico Espejo (*Monto Spegulo*, apartenanta al la Nacia Parko Sierra Nevada).
* Pico Mucuñuque.
* Pico Humboldt.
* Monto Bonpland
* Monto Piedras Blancas
* Monto El Toro

## Eksteraj ligiloj 
* Gubernio de la subŝtato Mérida
* Mérida - turisma retejo 

Kategorio:Subŝtatoj de Venezuelo
Sferoj 10

***Sferoj 10*** estas libro el la serio "Sferoj". Ĝi estas sciencfikcia rakontaro. Kompilis ĝin Miguel Gutiérrez Adúriz, kaj eldonis ĝin Grupo Nifo en 2000. ISBN 84-607-0788-1.

## Enhavo-listo 
**Antaŭparolo*
**Se barbaroj iam* de Jorge Camacho
**Atesto* de Jorge Camacho
**La mesio* de Jorge Camacho
**Ludwig* de Jorge Camacho
**Morto en la kosmo* de István Nemere
**Lotema* de István Nemere
*''La bleko de l'ŝargú* de Liven Dek
**Liza* de Liven Dek
**La sekreto de Irena* de Giulio Cappa
**Ondoj* de Claus J. Günkel
**Leonardo* de Leo Luna 
**Arĥaja kaj akra* de Leo Luna
**Plagiato* de István Ertl
**Lingva Problemo* de William Auld
**Lingvaj paralelismoj* de Ĝis el Lamark
**Kosma civitaneco* de Abel Montagut
**Jara kongreso de BEAB 2005* de Will Green
**Nenuligebla decido* de Arnoldo Águila
**Genobanko* de Kovács Béla
**Meti limojn* de Sten Johansson
**Tra la somernokto'' de Pekka Virtanen

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Sciencfikcio
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Listo de parizaj palacoj

Jen nekompleta **listo de parizaj palacoj** (t.e. ***palais*** en la franca).

## Oficialaj palacoj 
La jenaj monumentoj nomiĝas "palaco" ĉar ili gastigis aŭ gastigas ĉu la francan reĝon, ĉu gravan institucion rilate al nacia suvereneco.

*Justica Palaco de Parizo 
*Palaco Elizeo
*Palaco Luksemburgio (vidu ankaŭ *Senato (Francio)*)
*Palaco Bourbon (vidu ankaŭ *Nacia Asembleo (Francio)*)
*Reĝa Palaco (Parizo)
*Palaco Iéna
*Palaco Tuileries
*Palaco Luvro
*Palaco Légion d'honneur

## Civilaj palacoj 
La jenaj monumentoj nomiĝas "palaco" pro majesta aspekto.

* Palaco Brongniart
* Palaco Chaillot
* Palaco Garnier
* Palaco Cambon 
* Palaco Trocadéro 
* Palaco Découverte 
* Granda Palaco (Parizo)
* Malgranda Palaco (Parizo)
* Palaco de kongresoj de Parizo
* Palaco de Tokio
* Palaco de Malkovro
* Accor Arena 
* Dôme de Paris - Palais des Sports
* Roza palaco de la avenuo Foch
* Palais des Glaces

*

Kategorio:Listoj de konstruaĵoj en Francio
Vidaĵoj de Parizo

[eta|dekstra|300ra|[Gargojlo sur Dipatrino de Parizo.]]
eta|Alteco komparo de kelkaj parizaj vidaĵoj
eta|Presebla turisma mapo montranta la ĉefajn vidindaĵojn de Parizo
Jen **listo de la ĉefaj kaj plej vizitataj vidindaĵoj de Parizo**, Francio.

## Urbocentro 
* **Eiffel-Turo**
* **Katedralo Dipatrino de Parizo** sur la insulo Cité.
* **Triumfa Arko de Parizo**
* Luvro, Palaco Luvro
* ''Musée d'Orsay*
* Conciergerie
* Hotelo de la Invalidoj
* Preĝejo Madeleine (Parizo)
* Montmartre, kun la **baziliko de la Sankta Koro** kaj la placo Tertre.
* Operejo Garnier
* Granda Palaco
* Sankta Kapelo
* Panteono de Parizo
* Universitato Sorbonne
* Placo de la Vogezoj
* Tombejo Père-Lachaise
* Fontanoj Wallace, diskonitaj tra la tuta urbo.
* Centro Georges Pompidou
* Parko de La Villette, kie situas la *Cité des Sciences et de l'Industrie''.
* Muzeo Jacquemart-André

## Ĉirkaŭurbaro 
* Barbizon, franca vilaĝo kiel naskiĝis la pentrada skolo de Barbizon, avangardo de impresionismo.
* **Kastelo de Versajlo**, fama eksa palaco de la francaj reĝoj.
* Kastelo de Vincennes, mezepokstila, en la bosko de Vincennes.
* Kastelo de Fontainebleau, konstruita de Francisko la 1-a.
* Kastelo de Rambouillet, somera loĝejo de la prezidentoj de la Respubliko.
* Kastelo de Saint-Germain-en-Laye, nun Muzeo de Naciaj Antikvaĵoj.
* Parko de Sceaux, apud samnoma kastelo.
* Baziliko de Saint-Denis, fama tombejo de la francaj reĝoj.
* Disneyland Resort Paris, la plej larĝa ludparko en Eŭropo.

## Vidu ankaŭ 
* **Listo de muzeoj de Parizo**
* **Listo de religiaj konstruaĵoj de Parizo**

*
Ponto Sully

La **ponto Sully** (franclingve *pont Sully* aŭ *pont de Sully*) estas ponto super la Sejno en Parizo. Ĝi kunligas la 4-an kaj la 5-an arondismentojn kaj plilongigas la akson de la bulvardo Henriko la 4-a, por finatingi la bulvardon Saint-Germain ĉe la maldekstra bordo.

Ĝi fakte konsistas el du malsamaj pontoj, apartigitaj de la orienta pinto de la insulo Saint-Louis. La ponto direkte al la dekstra bordo ekas per la kajo Henriko la 4-a, kaj alvenas al la kajo Anjou. Tiu direkte al la maldekstra bordo ekas per la kajo de Béthune por finatingi la kajojn Saint-Bernard kaj La Tournelle.

La nomo de la ponto honorigas Maximilien de Béthune, duko de Sully-sur-Loire kaj fama ministro de la franca reĝo Henriko la 4-a.

## Vidu ankaŭ 
* 4-a arondismento de Parizo
* 5-a arondismento de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Sully
Kategorio:4-a arondismento de Parizo
Kategorio:5-a arondismento de Parizo
Ponto Bir-Hakeim

**Ponto Bir-Hakeim** [birakem] (), antaŭe **ponto de Passy**, estas ponto super la Sejno en Parizo. Ĝi ekas el la kvartalo Passy, en la 16-a arondismento, kaj finatingas la 15-an arondismenton ĉe la maldekstra bordo.

Ĝi estis konstruita en 1905 de Daydé kaj dekoraciita de Formige, arkitekto de la pariza municipo. La ponto akiris sian nunan nomon en 1948, por honorigi la batalon de Bir Hakeim, kie la francoj perdis 140 militistojn sub komando de generalo Marie-Pierre Kœnig en 1942-1943.

La ponto havas du etaĝojn: unu por la piedirantoj aŭ la aŭtomobiloj, viadukto estas supre por la Linio 6 de la metroo de Parizo.

Tiu ponto estis enskribita en la listo de Historiaj Monumentoj de Francio en 1986.
 
## Bildgalerio 

Paris - Métro and Bir-Hakeim Bridge.jpg|Metroo de tipo "Sprague-Thomson" super Ponto Bir-Hakeim (1973)
Metro de Paris ligne 6 traversee de la Seine, 2007.jpg|Metroo de tipo "MP 73" super Ponto Bir-Hakeim (2007)
Paris Metro Line 6 train crossing Pont de Bir-Hakaim, West Part 140203 5.jpg|Metroo super Ponto Bir-Hakeim (2014)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* 15-a arondismento de Parizo
* 16-a arondismento de Parizo
* Linio 6 de la metroo de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Bir-Hakeim
Kategorio:Sejno
Kategorio:15-a arondismento de Parizo
Kategorio:16-a arondismento de Parizo
Vozokany

**Vozokany** povas esti pluraj lokoj en Slovakio:

*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Galanta vidu Vozokany (distrikto Galanta),
*vilaĝo en Slovakio, en distrikto Topoľčany vidu Vozokany (distrikto Topoľčany).
Martine Schneller

**Martine SCHNELLER** estis triontempe dungita de la Biblioteko de la Urbo La Chaux-de-Fonds, Svislando, kaj laboris kiel bibliotekistino de Centro de Dokumentado kaj Esploro pri la Lingvo Internacia. Post sia emeritiĝo, ŝi restis unu el la kunlaborantoj de Claude Gacond, parte salajrita de la Esperanto-Amikaro de CDELI. Ŝi prizorgis la informadikan katalogon de CDELI, kiu troviĝas en la granda katalogo Réseau des bibliothèques de Suisse occidentale, RERO, la romanda reto de bibliotekoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Kolekto de periodaĵoj, ampleksa listo de e-gazetoj
* Esperanto-Amikaro de CDELI 
* La informadika katalogo de CDELI
* RERO, la romanda reto de bibliotekoj

Kategorio:Svisaj esperantistoj
Aveno (gazeto)

***Aveno*** estas gazeto kaj organo de Asocio de Verduloj Esperantistaj, AVE. La nomo de la gazeto estas mallongigo de AVE-Novaĵoj. AVENO estas fondita en 1984 kaj ĝia unua redaktoro estis Christopher Fettes.

## Eksteraj ligiloj
*http://www.verduloj.org (eo)

Kategorio: Esperanto-gazetoj
Palaco Chaillot

La **palaco Chaillot** [ŝajo] (franclingve *palais de Chaillot*) estas palaco lokita en la 16-a arondismento de Parizo, ĉe la placo Trocadéro kaj sur la monteto Chaillot. Ĝi frontas la Eiffel-Turon, lokitan ĉe la alia bordo de la Sejno, laŭ belega perspektivo.

La palaco estis konstruita okaze de la Internacia Ekspozicio de 1937, fare de la arkitektoj *Léon Azéma, Jacques Carlu* kaj *Louis-Hippolyte Boileau*, cele al la anstataŭigo de antaŭa palaco. Ĝi gastigas plurajn muzeojn, inkluzive de la 
* *Muzeo de Homo* aŭ de la 
* *Nacia muzeo de la ŝiparo*. 
Ankaŭ troviĝas tie la *Nacia teatrejo de Chaillot*.

En tiu palaco subskribis la Ĝenerala Asembleo de la Unuiĝintaj Nacioj je la 10-a de decembro 1948 la Universalan Deklaracion de Homaj Rajtoj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de parizaj palacoj

eta|centre|400ra|

Chaillot
Chaillot
Radioterapio

[eta|Radioterapio ([Akrao, Ganao)]]
La **radioterapio** estas proceduro por la kuracado de malsanoj (ĉefe kancero) per la uzo de joniga radiado.

## Bazo de la radioterapio 
Unu el la efikoj de la joniga radiado sur la vivan materion estas la damaĝo de la ĉeloj, kiam la radiado superas difinitan kvanton. La efiko estas des pli akuta kiam la ĉelo dividiĝas ofte, kaj tial la kanceraj ĉeloj suferas pli grandan damaĝon ol la normalaj. Tiun efikon oni malkovris baldaŭ post la ekuzado de la ikso-radioj, tiel ke jam Marie Curie proponis la uzon de tiu radiado por la kuracado de la kancero.

La Radioterapio aŭ Radioterapia Onkologio estas klinika specialaĵo, kombinanta la teĥnikojn de la Medicino kaj la Fiziko. Ĝi bezonas tre kontrolitajn procedurojn, kaj jam delonge pruvis sian efikon por la kuracado de granda varieco da onkologiaj malsanoj.

## Tipoj de radioterapio 
Oni povas klasigi la Radioterapion en diversaj tipoj, laŭ jenaj kriterioj:

### Laŭ la distanco al la radioaktiva fonto 
Kiam la fonto troviĝas en kontakto kun la homa korpo oni parolas pri **Brakiterapio**.

La plej konata formo de Radioterapio estas la **Teleterapio aŭ ekstera radioterapio**. En ĝi la fonto de radiado estas je ioma distanco de la homa korpo. La fonto povas esti:
* Tubo de ikso-radioj, uzata nuntempe malofte, kaj nur por tre surfacaj kanceroj.
* Lineara Akcelilo, en kiu elektronoj estas akcelataj pere de elektra kurento. Oni povas lanĉi la elektronojn mem aŭ oni povas, per koliziigo de la elektronoj sur difinitan celon, krei gama-radiadon.
* Radioaktiva fonto lokita ene de ŝildo, kiu elsendas gama-radiadon en difinitan direkton. La plej kutima izotopo estas la kobalto-60, kaj tial la nomo *kobaltobombo* kiun ĝi foje ricevas.

Novaj proceduroj estas uzataj en la lastaj tempoj, kiel la radiokirurgio, la stereotaktika radioterapio, la Radioterapio kun Modulita Intenseco (IMRT), la Tutkorpa Radioterapio (TBI, *Total Body Irradiation*).

Oni povas konsideri Radioterapio la uzadon de izotopoj kiujn oni enmetas en la internon de la korpo por kuraci la kanceron. Tiu proceduro estas tamen ĝenerale konsiderata kiel parto de la Nuklea Medicino.

### Laŭ la sinsekvo de uzo 
La radioterapio povas esti
* **Ekskluziva Radioterapio**, kiam ĝi estas la nura traktado de la malsano.
* **Komplementa Radioterapio**, kiam ĝi uziĝas kun alia metodo, ĉu antaŭ aŭ pli ofte, post la kirurgio.
* **Samptempa Radioterapio**, kiam ĝi uziĝas samtempe kun la Kemioterapio, por potencigi la efikon de ambaŭ.

## Flankaj efikoj de la Radioterapio 
La radioterapio efikas ankaŭ sur la sanajn histojn, kaj tial ĝi posedas kromefikojn.

## Vidu ankaŭ 
* la artikolon pri la medicina fako radiologio, kiu diagnozoserĉe uzas radiadon, ĉefe rentgenajn radiojn, por bildigo de korpaj strukturoj
* Onkologia kirurgio
Sefardaj gardantoj de la Torao

**Ŝas**, (, signifante "sefardaj gardantoj de la Torao"), estas israela politika partio, fondita en 1984. Ĝi reprezentas ĉefe ultra-ortodoksajn sefardajn judojn. 

En elektoj de 2006, Ŝas havis 12 parlamentanojn en la Kneset, kaj estis la trie plej granda partio en Israelo, kune kun Likud.

La multjara politika gvidanto de la partio estas Aryeh Dery, sed la fondinto kaj spirita gvidanto estas la fama rabeno Ovadia Josef, kiu estis la ĉefrabeno de la sefarditoj de 1973 ĝis 1983. Eĉ post lia morto en 2013 lia figuro estas ankoraŭ uzata politike kiel la spirita gvidanto de la movado.

La partio havas religiajn kaj konservemajn poziciojn pri sociaj demandoj.

Kategorio:Konservativaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1982
Listo de tombejoj de Parizo

[eta|dekstra|300px|La [tombejo de Montparnasse, vidita el la turo Montparnasse.]]
Jen listo de la ĉefaj **tombejoj de Parizo**. La esprimo "pariza tombejo" aludas al ĉiuj tombejoj administritaj de la pariza municipo, tio estas la tombejoj lokitaj ene de Parizo, sed ankaŭ pluraj aliaj tombejoj ekster la franca ĉefurbo, en proksimaj ĉirkaŭurboj.

Ekzistas nuntempe 20 tombejoj de Parizo, inkluzive de 6 lokitaj ekster la urbo.

## Tombejoj ene de Parizo 
## Tombejoj ekster Parizo 
## Aliaj nekropoloj en Parizo 
Ekzistas aliaj tombejoj en Parizo :
* La katakomboj de Parizo, lokitaj en la subteraj galerioj de la ĉefurbo.
* La Panteono, kiu entenas la postrestaĵojn de eminentaj francoj.
* La hotelo de la Invalidoj, kiu gastigas militistan nekropolon.
* La Cimetière des Innocents, ne plu ekzistanta.
* La tombejo de Picpus estas privata tombejo.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de parkoj kaj ĝardenoj de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
* TTT-ejo de Parizo - sekcio pri tombejoj 

*
Aorto

eta|skema bildo de la aorto de homo
eta|250px|maldekstra|
La **aorto** estas la plej larĝa arterio en la korpo de homoj, aliaj vertebruloj kaj pliaj bestoj. Ĝi fontas en la koro kaj proksime de la 4-a lumba vertebro disiĝas en dekstran kaj maldekstran komunajn iliajn arteriojn.

Kategorio:Arterioj
Kategorio:Besta anatomio
Kategorio:Homa anatomio
Monujo

eta|Monujo
eta|Moderna virina monujo
eta|Monujo por moneroj
[eta|Replikaĵo de [romio|romia monujo]]
**Monujo** estas saketo destinita por enteni monerojn, kiun oni portas ordinare en la poŝo.

## Historio 
Dum mezepoko mono estis pli ofte portata en saketo, ĉefe moneroj, sed ankaŭ metalpecoj aŭ valoraj ŝtonoj. Tiuj saketoj estis ĉirkaŭ pojnograndaj, fermitaj per ŝnuro aŭ leda rimeno kaj fiksitaj al zono. Tiu formo ekzistis ankoraŭ komence de la 19-a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Monkarto

Kategorio:Ujoj
Epoko de Edo

[eta|maldekstra|240px|Japana mapo de [1707]]
[eta|240px|Seimon Ishibashi-ponto de la malnova [Edo]]
La **epoko de Edo** (japane: 江戸時代 [edo ĝidai]) estas la epoko de la japana historio inter 1603 kaj 1868. Ĝi estas unu el la 14 tradiciaj epokoj de la japana historio kaj nomita laŭ la tiama efektiva ĉefurbo, Edo (la nuna Tokio).

Ĝi estas la plej longa seninterrompa pacperiodo de iu ajn lando en la moderna mondo.

## Eventoj 
* 1600: Batalo de Sekigahara okazis, kaj venkis Tokugawa Ieyasu
* 1603: Tokugawa Ieyasu iĝis ŝoguno, kreante la ŝogunan registaron de Edo
* 1603: Kabuko (teatro) estis fondita de la ŝintoisma pastrino Okuni
* 1609: Malfermo de la haveno Hirado al nederlandanoj
* 1612: Tokugawa Ieyasu malpermesis la kristanan religion
* 1613: Unua angla komercejo en Hirado
* 1614: Tokugawa Ieyasu persekutegas kristanojn
* 1614: Vintra sieĝo de Osaka
* 1615: Somera sieĝo de Osaka
* 1615: La dinastio Toyotomi estis neniigita de Tokugawa Ieyasu post kapto de la kastelo de Osaka
* 1623: La angloj forlasis la komercejon en Hirado
* 1628: Nur ĉinoj kaj nederlandanoj rajtis komerci en Nagasaki (en insulo Deĵima konstruita tie)
* 1629: Leĝoj pri la militistaj domoj (*Buke ŝohatto*)
* 1635: Enkonduko de la sistemo *sankinkotaj* (regulaj restadoj de la *dajmjo* en Edo)
* 1638: Fermo de la landlimoj
* 1640: Portugalaj senditoj, venintaj por diskuti novajn komercajn aranĝojn estis murditaj
* 1641-1642: Malsatega periodo mizerigis Japanion
* 1657: La granda incendio en Edo mortigis pli ol 30 000 homojn
* 1703: La granda tertremo de Kanto mortigis 30 000 homojn
* 1707: Erupcio de Monto Fuĝi
* 1720: Permeso importi okcidentajn verkojn senrilataj al kristanismo
* 1792: Rusoj malsukcesis starigi komercajn rilatojn kun Japanio
* 1854: Komandanto Matthew Perry devigis la registaron malfermi havenojn al komerco
* 1855: La 11-an de novembro, tertremo mortigis 10 000 homojn en Tokio
* 1867: Restarigado de Mejĝi, t.e. fino de epoko de Edo

Kategorio:Historio de Japanio
Kategorio:17-a jarcento en Japanio
Kategorio:18-a jarcento en Japanio
Kategorio:19-a jarcento en Japanio