open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nyos

**Nyos** estas kratera lago en la Nordokcidenta Provinco de Kameruno, situanta je . Nyos estas profunda lago sur alto de neaktiva vulkano proksime de Monto Oku, en la Kameruna linio de vulkana agado.

La lago konatiĝis mondvaste per la tragedio de Nyos, kiam en aŭgusto 1986 subite liberiĝis grandega kvanto da karbondioksido (CO2) el la akvo kaj mortigis pli ol  homojn en la apudaj vilaĝoj.

Poŝo de magmo kuŝas sub la lago kaj likas karbona dioksido (CO2) en la akvon. Nyos estas unu el nur tri lagoj en la mondo saturitaj kun karbondioksido (la du aliaj estas Monoun, je distanco de 100 km sudsudoriente, kaj lago Kivu en Ruando). Je la 21-a de aŭgusto 1986, eble post terglito, la lago ellasis grandegan nubon de CO2, kiu sufokis ĉ.  homojn kaj  brutojn en la apuda tereno. Reage sciencistoj proponis, ke oni instalu kvin tubojn por permesi al la gaso daŭre pasi libere al la surfaco, ĝis hodiaŭ nur unu el ili estis konstruita.

Simila akcidento okazis en najbara lago Monoun aŭguste 1984 (37 mortintoj) kaj - prahistorie en eoceno - ĉe la maaro de Messel, riĉa trovejo de fosilioj apud Frankfurto, Germanio.

eta|maldekstra|150px|Bovo sufokita per gasoj de Nyos

Kategorio:Lagoj en Kameruno
Kategorio:Krateraj lagoj
Kategorio:Naturaj katastrofoj
Kategorio:Katastrofoj en 1986
Kategorio:Katastrofoj en Afriko
Kategorio:1986 en Afriko
Lago Ellesmere

eta|maldekstra|160px|Lago Ellesmere, Suda Insulo, Novzelando

eta|Vojopado ĉe malgranda rivero ĉe la Lago Ellesmere / Te Waihora
**Lago Ellesmere** () estas lago situanta en regiono Canterbury de la Suda Insulo de Nov-Zelando. Ĝi estas larĝa, malprofunda laguno situanta rekte en okcidento de Banka Duoninsulo, apartigita de la Pacifika Oceano per longa mallarĝa strio de tero nomata Kaitorete Spit.

La lago kovras areon de 265&nbsp;km² kaj estas la plej granda lago en la aluvia areo de ebenaĵoj Canterbury. La ekologia sistemo de la lago estas endanĝerita per homa agado sur la ebenaĵoj.

Ĝi kuŝas parte en pleja sudoriento de la Distrikto Selwyn kaj parte en la sudokcidento de la iama Distrikto de la Duoninsulo Banks, kiu nune (ekde 2006) estas ero de la urbo Christchurch. La Lago entenas tre gravan historian kaj kulturan signifon por la indiĝena populacio de Maorioj kaj la tradicia Maoria nomo *Te Waihora* (komparu kun Waihola), signifas *etendiĝantaj akvoj*. Ĝi havas oficiale duobla angla/maorian nomon ekde almenaŭ 1938. La ĉefa rivero, kiu nutras la lagon, estas rivero Selwyn.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Avenues Magazine - *Ellesmere Swansong: the end of a lake?*
* Public Address - *The End of Lake Ellesmere*
* Waihora Ellesmere Trust  - instruado pri Lago Ellesmere
* Mapo de la bordoj de la Duoninsulo Banks, Christchurch
* Mapo de la Distrikto Selwyn

Ellesmere
Orta

**Orta** () estas lago en norda Italio okcidente de lago Maggiore.

Kategorio:Lagoj en Italio
Kategorio:Piemonto
Kivuo

**Kivu** estas unu el la Grandaj Lagoj de Afriko. Ĝi kuŝas sur limo inter la Kongo Kinŝasa kaj Ruando, kaj estas en la Albert-Rifto, okcidenta parto de la Granda Rifto. Kivu elfluas en riveron Ruzizi, kiu fluas suden en lagon Tanganjiko. La lago estas loko kie multaj viktimoj de la ruanda genocido de 1994 estis ŝutitaj.

## Geografio 
maldekstra|eta|250px|Laga bordo en Ruando
La lago kovras tutecan surfacan areon de 2700 km² kaj estas je alto de 1460 metroj pli supre de la marnivelo. La laga lito sidas sur rifta valo kiu estas malrapide tirata aparten, kaŭzante vulkanan agadon en la areo. La lago estas ĉirkaŭbarita per majestaj montoj farantaj ĝin belege aspektanta.

Granda insulo, Idjwi, kuŝas en la lago, kaj inter setlejoj sur ĝia bordo estas Bukavu, Kabare, Kalehe, Saké, Goma en Kongo kaj Gisenyi, Kibuye, Cyangugu en Ruando.

La unua eŭropano vizitinta la lago estas germano grafo Gustav Adolf von Götzen en 1894. Ekde tiam tie estas vidataj fortegaj landlimaj konfliktoj.

## Kemio 
maldekstra|eta|Satelita bildo de Kivu de NASA.
eta|300px|maldekstra|Kivuo
Kivu estas unu de tri sciataj eksplodantaj lagoj, kune kun Nyos (kiu spertis fortegan lagan renversiĝon) kaj Monoun. Analitiko de geologia historio de Kivu indikas ke periodo masiva biologia mortado estas proksimume 1000 jaroj.
Ossiacher See

**Ossiacher See** () estas lago proksime al la Aŭstria urbo Villach. Ĝi estas la tria plej granda lago en Karintio, superigita nur de la Wörthersee kaj Millstätter See.
 
Estas kvin ĉefaj vilaĝoj ĉirkaŭbarantaj la lagon, ĉiuj el ili ĉefe dependaj de somera turismo: Annenheim, Sattendorf, Bodensdorf, Steindorf kaj Ossiach. Ossiach estas distingita pro sia klasika muzika festivalo *Carinthischer Sommer*, kiu okazas ĉirkaŭ julio/aŭgusto en ĉiu jaro.

## Referencoj 

Kategorio:Lagoj en Aŭstrio
Peipsi

**Peipsi** (,  (Ĉudskoje),  kaj same en la ĝermanaj lingvoj de Skandinavio *Peipus*) estas granda purakva lago sur limo inter Estonio kaj Rusio en norda Eŭropo.

Ĝi estas la kvara kaj kvina plej granda lago en Eŭropo, post la Ladoga lago kaj Onega lago en Rusio norde de Sankt-Peterburgo, Vänern en Svedio kaj eble Saimaa en Finnlando. La sekvaj laŭ grandeco estas lagoj Saimaa aŭ Päijänne kaj Inari en Finnlando.

Laŭ la estonlingva nomigo kaj same en la loka voroa, *Peipsi* estas la norda parto, *Pihkva* la suda, kaj la pli mallarĝa meza parto nomiĝas *Lämmijärv*. Tamen el geografia vidpunkto temas pri unusola lago, kaj en la plej multaj aliaj lingvoj la nomo *Peipsi* respektive *Peipus* uzatas por la tuta lago.

Kategorio:Lagoj en Estonio
Kategorio:Lagoj en Pskova provinco
Lago de Plav

:*Estas ankaŭ Plavsko kaj Plav, municipoj en Ĉeĥio.*

La **lago de Plav** aŭ **Plavsko** (serbe/montenegre: *Plavsko jezero*) estas lago en la municipo Plav en nordorienta Montenegro.

Ĝi estas glacia lago, inter la montaraj sistemoj Prokletije kaj Vizitanta Monto *(Visitor)*. Ĝi situas je alto de 906 m kaj etendiĝas en nordo-suda direkto je 2.160 m, kun averaĝa larĝo de 920 m. La lago havas plej grandan profundon de 9 metroj.

Ĝi estas la plej granda lago en la areo Plav, kaj ties plej bone konata turisma loko.

## Referencoj 
Kategorio:Lagoj en Montenegro
Kategorio:Glaĉeraj lagoj en Eŭropo
Onega (lago)

[eta|275px|Ligna preĝejo sur insulo [Kiĵi en Onega.]]
**Onega** (ankaŭ sciata kiel **Onego**, , *Oneĵskoje ozero*, kio estas *Oneĵskoje lago*; ) estas lago en Rusio. Ĝi estas la dua plej granda dolĉakva lago de Eŭropo (post Ladoga lago) Ĝi havas la surfacon de 9720 km2, longon de 250 km, plej grandan larĝon de 80 km, profundon de 115 m.

Petrozavodsk, la ĉefurbo de la Karelio, situas sur la okcidenta bordo de lago Onega. La respubliko ĉirkaŭbaras la lagon de okcidento, nordo kaj oriento. En la suda ĝi limas al Leningrada provinco kaj Vologda provinco.

La lagobasenon elformis terformiĝoj dum la kvaternaro kaj glaĉeroj dum la glaciepoko. La nordaj bordoj konsistas el granitaj tavoloj, arbokovritaj kaj altaj, rokaj. Tie situas en golfetoj la urboj Petrozavodsk, Kondopoga kaj Povenoc. La suda lagobordo estas svelta, sabla kaj ofte marĉa aŭ akvokovrita.

En la Onega-lago estas ĉirkaŭ 1369 insuloj kun tuta surfaco de ĉirkaŭ 250 km2, ĉefe en la norda kaj nordokcidentaj golfoj.

La lagon alfluas la gravaj riveroj Suja, Suna (norde) kaj Vodla, Andoma, Vitegra, Megra (oriente, sudoriente) La lagon elfluas la Svir.

La akvonivelo plej malaltas en marto-aprilo, la jara ŝanĝiĝo estas ĉirkaŭ 60 cm. En akvo de la lago – pro la temperatura diferenco – okazas kribla fluo, dum la aŭtunaj tempestoj, la ondoj altas eĉ 4–5 m.

En la akvo vivas pli ol 40 fiŝospecioj, kiuj donas ekonomian valoron por la loka loĝantaro.

La Onega-lagon interligas kanaloj al la Balta kaj la Blanka maroj, al akvokolekta areo de la Volgo, tiel la lago gravas en la internacia kaj la landinterna transportado. Pro protektado kontraŭ la tempestoj, oni establis apud la sudaj, sudorientaj bordoj – interl alfluejo de Vitegra kaj elfluejo de Svir – ŝipveturan kanalon.

La preĝejo Kiĵi Pogost sur la Kiĵi-insulo estas la plej bela ekzemplo de la rusa lignokonstruado. La preĝejo konsistas el du kirkoj kaj sonorilega turo. La konstruaĵa tuto estas parto de la Monda kulturheredaĵo.

## Vidu ankaŭ 
* Lagoj en Rusio
* Volga–Balta Akvovojo
Pupuke

**Pupuke** estas purakva lago okupanta vulkanan krateron inter antaŭurboj de Takapuna kaj Milford sur la norda bordo de Auckland, Nov-Zelando.

Kategorio:Lagoj en Nov-Zelando
Lago Pojang

**Lago Pojang** (), situanta en provinco Jiangxi, estis la plej granda purakva lago en Ĉinio.

Ĝi havis surfacan areon de 3585 km² kaj volumenon de 25 km³. Ĝia averaĝa profundo estis 8 metroj. La lago provizis loĝlokon por duono de miliono da migradaj birdoj. Ĝi estas nutrata per riveroj Gan kaj Xiu, kiu estas konektita al Jangzio tra kanalo. Dum la vintro, la lago estas hejmo de blankaj gruoj. Tie la fiŝkaptado estas malpermesata ekde 2002.

En 2012, pro la sekeco kaj la practiko de akvorezervado ĉe la Akvobaraĵo Tri Gorĝoj, la lago-aero reduktiĝis al ĉ. 200 km².

Tie okazis en 1363 la mararmea batalo (batalo de lago Pojang).

Kategorio:Lagoj en Ĉinio
Pyhäjärvi (Tampereo)

**Pyhäjärvi** estas lago en suda Finnlando. La nomo de la lago signifas en nuntempa finna "sankta lago", ĝi verŝajne intencis originale "randa lago" aŭ "lima lago". Pyhäjärvi havas formon de litero C kaj ĝi situas sude de urbo Tampere kaj oriente de urbo Nokia kaj okcidente de komunumo Lempäälä.

La lago estas nutrita per la akvo tra la Tammerkoski kaskado en la centro de urbo Tampere. Pro la kaskadoj, la akvo en *Pyhäjärvi* estas pli varma kaj pli riĉa ol tiu en la norda lago Näsijärvi. Tamen la akvo estas ankaŭ pli poluita.

Estas nombro de aliaj *Pyhäjärvi* en Finnlando.

## Referencoj 
Kategorio:Lagoj en Finnlando
Kategorio:Tampereo
Rotoaira

**Rotoaira** (iam skribita kiel *Roto-aira*) estas malgranda lago al sudo de Taupo sur la vulkana altebenaĵo de Norda Insulo en Nov-Zelando. Ĝi kovras areon de 13 km².

Rotoaira estas unu el la kelkaj private posedataj lagoj en Nov-Zelando. Ĝi estas administrata de . Necesas permeso por fiŝkaptado kaj similaj agadoj.

Kategorio:Lagoj en Nov-Zelando
Rotokakahi

maldekstra|eta|200ra|Vido de aero (Tarawera estas supre dekstre)
**Rotokakahi** aŭ **Verda Lago**, estas unu de kvar malgrandaj lagoj kiu situas inter lagoj Rotorua kaj Tarawera en regiono de Golfeto de Abundo (Bay of Plenty) de Nov-Zelanda Norda Insulo.

Kategorio:Lagoj en Nov-Zelando
Ritsa

eta|250ra|Situo de la lago en Abĥazio

**Ritsa** (, ), situanta en norda parto de Abĥazio, Kartvelio, estas la plej profunda lago en Kaŭkazo, ĉirkaŭbarita per miksitaj montaj arbaroj kaj subalpaj herbejoj. Ĝia akvo estas malvarma kaj klara. Montoj kun altecoj de 2200 ĝis 3500 m ĉirkaŭas la lagon. Multaj specimenoj de la Nordmann'a abio, kiuj atingas altecon de pli ol 70 metroj (230 ft), estas ĉirkaŭ la lago.

Ritsa estas nutrita per ses riveroj kaj degutas per unu, la Iupŝara-rivero. La ripozloko Avadhara kuŝas ĉe la nordo de la lago.

En 1930 la Ritsa-Natura Rezervejo (162.89 km²) estis fondita por protekti la naturan staton de la lago kaj la ĉirkaŭbaranta lando. La vojo de la Nigra Mara bordo estis konstruita en 1936. La lago estis grava turista allogaĵo dum la Soveta periodo. Malgraŭ la fakto, ke tie estis hotelo konstruita sur ĝia bordo kaj duopo de aliaj allogaĵoj, ĝi estas jam ne turista allogaĵo pro la konflikto en la areo.

Ritsa estas unu el la plej profundaj lagoj en Kartvelio, kaj estas riĉa je trutoj. La averaĝa ĉiujara temperaturo en la areo estas 7.8 gradoj laŭ Celsio (Januaro -1.1 °C, 17-a de aŭgusto.8 °C). La meznombra ĉiujara precipitaĵo estas proksimume. 2000 - 2200 mm. Vintroj estas iam neĝkovritaj, someroj - varmaj.

La Soveta estro Josif Stalin havis unu de liaj somerdomoj (daĉo) apud la lago. Hodiaŭ ĉi tiu daĉo apartenas al Abĥaza registaro.

Kategorio:Abĥazio
Roś

**Roś** (, ) estas lago en laga tereno Mazurio de la Varmio-Mazurio de Pollando. Ĉi tiu S-forma glacia lago havas areon de  kaj profundecon de .

Kategorio:Lagoj en Pollando
Rubikiai

**Rubikiai** estas lago en la distrikta municipo Anykščiai de Litovio. Ĝi famas pro siaj pli ol 10 insuloj (Pertako, Bučinė, Aukštoji, Česnakinė, Liepinė, Didžioji kaj aliaj), kiuj sume kovras areon de . Inter la setlejoj borde de la lago, la urbo Rubikiai plej grandas. La rivereto *Anykšta*, laŭ kiu nomiĝas la urbo Anykščiai, fluas de la lago kaj poste enfluas la riveron Šventoji. Dum la jaro 1960 Rubikiai estis deklarita naturprotektita pejzaĝo kaj nun estas parto de la Regiona Parko Anykščiai. Ekzistas kelkaj kampadejoj, kie turistoj bonvenas konstrui tendojn aŭ lupreni kajakojn. Ĉiujare ekde 1984 la lago Rubikiai la 24-an de junio (okaze de la festotago *Joninės*) gastigas regatton de velŝipoj.

Kategorio:Lagoj en Litovio
Lago Rotorua

eta|dekstra|160px|Rotorua
**Rotorua** estas laŭ surfaco la dua plej granda lago en la Norda Insulo de Nov-Zelando, kaj kovras areon de 7878 ha.eta|maldekstra|200px|eta|maldekstra|200px|maldekstra|eta|160px|

Rotorua
Kategorio:Krateraj lagoj
Phelps (lago)

Lago **Phelps** estas la dua plej granda natura lago en Norda Karolino. Ĝi situas en Vaŝingtonia Departemento sur vasta duoninsulo inter Albemarle kaj rivero Pamlico. Oni opinias, ke ĝi estas pli ol 38.000 jarojn aĝa.

Ĝia ekesto longe estis enigmo por sciencistoj. Iu diris, ke ĝi ekestis per subteraj fontoj, onda ago, vento, aerŝtono, glacia agado aŭ torfa fajro. Ĝi estas de plimalpli cirkla geometria formo.

## Eksteraj ligiloj 
* Ŝtata Parko Pettigrew

Kategorio:Lagoj en Norda Karolino
Lago Sankta Claire

200px|maldekstra|eta|Publika plaĝo sur bordo de la lago

**Lago de Sankta Claire** (, ) estas lago inter Ontario, Kanado kaj Miĉigano, Usono, situanta je 10 kilometroj (6 mi) nordoriente de Detrojto kaj Windsor (Ontario). Proksimume  km² (430 mi²) en areo, la lago estas parto de la sistemo de la Grandaj Lagoj, sed pro ĝia relative malgranda amplekso, oni ĝin malofte kalkulas inter la Grandaj Lagoj. La lago, kune kun la riveroj Sankta Claire kaj Detrojto, provizas la ligon inter Hurona Lago en la nordo kaj Eria Lago en la sudo.

Sankta Clair
Sankta Clair
Kategorio:Grandaj Lagoj
Omapere

**Omapere** estas malgranda lago en regiono Northland de Nov-Zelando. Ĝi situas apude kaj norde de urbo Kaikohe.

Kategorio:Lagoj en Nov-Zelando
Sfânta Ana

Lago **Sfânta Ana** ( – "Lago Sankta Ana", , , sent ana to) estas kratera lago situanta en la vulkana kratero nomita Ciomatu Maru en la montaro "Puciosul" en la orientaj Karpatoj, proksime de Băile Tuşnad (Tusnád) en la natura rezervejo Mohoş en Distrikto Harghita en Rumanio.

Ĝi havas areon de 220.000 m² kaj maksimuman profundon de 7 metroj.

Ĝia plej granda profundo ekde 1870 konstante plimalgrandiĝas (tiam estis 12 m.). Ĝi ricevas sian akvon nur el pluvakvo. Ĝi estas unu el la plej allogaj naturaj belaĵoj de Rumanio.

La lago estas romkatolika pilgrimloko.

Kategorio:Lagoj en Rumanio
Kategorio:Distrikto Harghita
Kategorio:Krateraj lagoj
Singkarak

**Singkarak** () estas lago en Okcidenta Sumatro en Indonezio. Ĝi situas inter urboj Padang Panjang kaj Solok, je . Ĝi havas areon de 107,8 km², estas proksimume 21 km longa kaj 7 km larĝa. 

Kategorio:Lagoj en Indonezio
Lago Simcoe

**Simcoe** estas lago en suda Ontario (Kanado), la kvara plej granda lago en la provinco. Ĝi estas parto de la kanalsistemo Trent-Severn. Je la tempo de la alveno de la unuaj eŭropanoj en la 17-a jarcento la lago estis nomita *Ouentironk* ("Bela Akvo") de la huronaj loĝantoj. Tre baldaŭ poste ĝi estis nomata *Lago Toronto*, laŭ iroka termino, kiu signifas "pasejo". Francaj komercistoj nomis ĝin *Lac aŭ Claies* (= lago de korboplektaĵoj) pro la plektaĵaj fiŝkaptiloj (nasoj), kiujn huronoj tie starigis.

En 1793 *John Graves Simcoe*, brita vicguberniestro de Supra Kanado, donis al ĝi la nomon de sia patro (hazarde ankaŭ lia propra nomo).

eta|maldekstra|Mapo
La lago estas 30 km longa kaj 25 km larĝa. Ĝia areo estas proksimume 725 km². Ĝi estas formita simile al pugno kun la montrofingro kaj dikfingro etenditaj. La "dikfingro" estas golfo Kempenfelt okcidente, la pojno estas Lago Couchiching norde kaj la etendita fingro estas golfo Cook sude. Iam oni konsideris Couchiching kiel nuran golfon de Lago Simcoe, sed la ligilo estas tiom malvasta, ke eblas konsideri ĝin aparta lago.

## Referencoj 
* statistikaĵoj pri la Lago Simcoe en 2003 

## Eksteraj ligiloj 
* Simcoe Konservada Fundamento 
* Simcoe Regiona Konservada Aŭtoritato
* Mapo de Simcoe
* Satelita vido de Simcoe (interaga)

Simcoe
Estraro de UEA 1911-1913

En la **Komitato de UEA** (tiam la nomo de la Estraro) dum la periodo 1911-1913 oficis jenaj personoj:

## Prezidanto
*Harold Bolingbroke Mudie

## Vicprezidanto
*Théophile Rousseau

## Aliaj komitatanoj
*Jakob Schmid
*Paul Blaise
*Alphonse Carles
*Edmond Privat
*Maximilian Kandt
*Paul Linares
*Fritz Rockmann
*Stanislav Szabuniewicz

## Vickomitatanoj
*W. A. Vogler
*Alfredo Stromboli

## Ŝanĝoj
Maximilian Kandt en 1913 estis eksigita el la Komitato.

## Vidu ankaŭ
Kategorio:Esperanto en 1911
Estraro de UEA 1908-1909

En la **Komitato de UEA** (tiam la nomo de la Estraro) dum la periodo 1908-1909 oficis jenaj personoj:

## Prezidanto
*Harold Bolingbroke Mudie (administrado)

## Aliaj Komitatanoj
*Théophile Rousseau (Esperanto-Konsuloj kaj Oficejoj)
*Jakob Schmid (turismo)

## Helpkomitatanoj
*Alphonse Carles (Esperanto-Konsuloj kaj Oficejoj)
*Hector Hodler (administrado)
*Withaker (turismo)

## Vidu ankaŭ
Kategorio:Esperanto en 1908
Provizora Komitato de UEA 1936-1939

En septembro 1936 la estraranoj de UEA forlasis la Estraron kaj ankaŭ la Asocion. Restis nur vicprezidanto J. R. G. Isbrücker, sed tiu ne transprenis la gvidon.

"Provizora Komitato" en oktobro 1936 prezentis sin kiel nova gvida organo kaj estis tiel agnoskita de la loka tribunalo. Kiel Komitato ĝi estis anstataŭita de novelektita en 1938, sed nova Estraro estis elektita nur en 1939.

## Prezidanto
*Karl Max Liniger

## Vicprezidanto
*Renaud Richez

## Aliaj estraranoj
*Paul Bouvier
*Ernest Hediger (Ernest S. Hediger, n. en 1897, usona diplomato, inter alie en la ambasadejo en Rigo, Latvio)
*Hans Hermann Kürsteiner
*Charles Rosen
*Paul Trempley

Noto: Komitato estis elektita nur en decembro 1938 (oficdaŭro ĝis 1941), kaj nova Estraro - la unua oficiala ekde 1936 - nur en 1939.

Kategorio:Aperis en 1936
Kategorio:Malaperis en 1939
Kategorio:Esperanto en 1936
Seliger

**Seliger** () estas lago en Tverja provinco kaj, en la ege norda parto, en Novgoroda provinco de Rusio, en la nordokcidento de Valdaja Altaĵo, parto de la Volga akvokolekta areo. Absoluta alto estas 205 m, areo , averaĝa profundo .

Seliger estas lokigita en pentrinda pejzaĝo de arbaroj kaj montetoj. La lago estas protektita naturrezervejo kaj estas iam sciata kiel la "Eŭropa Bajkalo" pro la diverseco de ĝiaj unikaj flaŭro kaj faŭno, similaj al tiuj de Bajkal.

Ostaŝkov estas la sola urbo sur bordo de la lago kaj estas unu el ripozlokoj en okcidenta Rusio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Turismo en areo de Seliger 
* Vojaĝo kaj Turismo al lago Seliger 
* Mapo de Seliger 

Kategorio:Lagoj en Novgoroda provinco
Kategorio:Lagoj en Tverja provinco
Estraro de IEL 1936-1938

La 18an de septembro 1936 eksiĝis la UEA-prezidanto Louis Bastien kaj ĉiuj aliaj estraranoj krom Isbrücker. La nova plej granda Esperanto-asocio fariĝis Internacia Esperanto-Ligo. Ĝis la UK 1937 pluoficis la ĝistiamaj UEA-estraranoj (krom Isbrücker) en la IEL-Estraro. En Ĝenevo instaliĝis tiel nomata Ĝeneva UEA.

En la **Estraro de IEL**, komence oficis jenaj personoj:

## Prezidanto 
* Louis Bastien

## Aliaj estraranoj 
* Ernfrid Malmgren
* Stan Kamaryt
* Hugo Steiner

## Ŝanĝoj 
* Stan Kamaryt post cirkulero de 25a de januaro 1937 informis pri sia demisio pro manko de tempo.
* Per voĉdonilo alvenenda la 30an de julio 1937 eniris la Estraron Paul Kempeneers kaj Arthur C. Oliver.
* Hugo Steiner, vivanta en Aŭstrio aneksita de Germanio, eksiĝis en julio 1938.

## Referenco 
Kategorio:Aperis en 1936
Kategorio:Malaperis en 1938
Kategorio:Esperanto en 1936
Estraro de UEA 1939-1947

En julio 1939 *Esperanto* raportis pri la unua oficiala **Estraro de UEA** depost la demisio de Louis Bastien en septembro 1936. Pro la Skismo oni nomas tiun ĉi UEA Ĝeneva UEA. La skismo estis forigita en 1947 per kunfandiĝo kun Internacia Esperanto-Ligo.

## Prezidanto
*Karl Max Liniger

## Vicprezidanto
*Renaud Richez

## Aliaj estraranoj
*Cornelis Jacob Baart de la Faille
*Daniel Chagnoux
*Hans Hermann Kürsteiner
*Charles Rosen

## Ŝanĝoj
Baart de la Faille mortis jam en junio 1939.

Liniger demetis la funkciojn de prezidanto kaj komitatano en 1940. La Estraro elektis Kürsteiner nova prezidanto.

En 1941 H. G. Rotach eniris la Estraron kaj Komitaton.

En aprilo 1942 Hans Jakob eksiĝis kiel oficejestro kaj redaktoro kaj fariĝis estrarano kaj komitatano.

## Estraro laŭ *Esperanto*, majo-junio 1946
* Hans Hermann Kürsteiner, prezidanto
* Charles Rosen, estrarano
* H. G. Rotach, estrarano
* Hans Jakob, honora administranto kaj redaktoro

## Vidu ankaŭ
* Skismo en la esperanto-movado
* Ĝeneva UEA
* Internacia Esperanto-Ligo
* Historio de UEA

Kategorio:Aperis en 1939
Kategorio:Malaperis en 1947
Kategorio:Esperanto en 1939
Estraro de IEL 1938-1947

En la **Estraro de IEL** en 1938 ĝis 1947 oficis jenaj personoj:

## Prezidanto 
* Louis Bastien

## Vicprezidanto 
* Ernfrid Malmgren

## Aliaj estraranoj 
* Paul Kempeneers
* Arthur C. Oliver
* Ivo Lapenna

## Rimarko 
Dum Dua Mondmilito multaj estraranoj ne povis kunlabori. Bastien, Kempeneers kaj Lapenna vivis la plej longan tempon en okupita lando, kaj Malmgren laboris relative memstare. La fakta prezidanto estis la estrarano vivanta en Britio apud la oficejo, Arthur C. Oliver.

## Referenco 
Kategorio:Aperis en 1938
Kategorio:Malaperis en 1947
Kategorio:Esperanto en 1938
Blazono de Estonio

La dekstre bildigita **blazono de Estonio** jam uziĝis dum la jaroj 1918 ĝis 1940, kiam Estonio estis sendependa demokratia ŝtato. Post la konkero de Estonio fare de Sovetunio la komunismaj regantoj por la nova "Estona Soveta Socialisma Respubliko" (ESSR) difinis alian blazonon similan al tiu de aliaj respublikoj de Sovetunio, kaj malpermesis la tradician nacian blazonon. Ekde la jaro 1990 la origina ŝtata blazono denove estas oficiala.

Ĝi konsistas el la bazaj koloroj oro kaj bluo. Sur la orkolora ŝildo bildiĝas tri bluaj leopardoj unu sub la alia. La leopardoj marŝas dekstren (laŭ la heraldika vidpunkto, kiu difinas la dekstran direkton laŭ la vidpunkto de la leopardoj) kaj levas la dekstran antaŭan kruron. La ŝildon enkadrigas orkoloraj kverkobranĉoj.

Origine tiu nacia emblemo estis la blazono de la kavaliroj de Estonio kaj ankaŭ dum la okupo de la lando fare de la Rusia Regno estis la blazono de ĝia gubernio Estonio. Samtempe ĝi estas la blazono de la ŝtata ĉefurbo Talino. La simboloj devenas de la blazono de Danio, ĉar la urbo Talino estis fondita de danoj.

Kategorio:Estonio
Kategorio:Historio de Estonio
Kategorio:Naciaj simboloj de Estonio
Estonio
Klarko

**Klarko** oni nomas en la geokemio la averaĝan entenon da kemia elemento en la kunmetaĵo de la terkrusto ĝis profundo de 15 kilometroj. La indikojn oni donas je gramoj po tuno. Oni nomis tiun unuon laŭ la kemiisto kaj ministo Frank Wigglesworth Clarke (1847-1931).

Laŭ tio la klarko estas la ĉefa studunuo de la Geokemio. Ekzemple laŭ tiu studunuo oni povas diri, ke diversaj elementoj estas pli aŭ malpli ofta en la terkrusto kiel aperas en la jena tabelo konstruita laŭ indikoj de Vinogradov:
* Oksigeno 47'2 %
* Silicio 27'6 %
* Aluminio 8'8 %
* Fero 5'1 %
* Kalcio 3'6 %
* Natrio 2'6 %
* Kalio 2'6 %

## Referencoj 
* Endre Dudich, "Ĉu vi konas la teron? Ĉapitroj el la geologiaj sciencoj", Scienca Eldona Centro de UEA, Budapest, 1983.

Kategorio:Terscienco
Kategorio:Mezurunuoj
Lanao

**Lanao** estas granda lago en la Filipinoj, situanta en provinco Lanao del Sur en la landa suda insulo Mindanao. Kun surfaca areo de 340 km² (131 kvadratmejloj), ĝi estas la plej granda lago en Mindanao kaj la dua plej granda lago en Filipinoj.

Kategorio:Lagoj en la Filipinoj
Frank Wigglesworth Clarke

**Frank Wigglesworth Clarke**, naskiĝinta la 19-an de marto 1847 en Bostono Massachusetts, Usono, kaj mortinta la 23-an de majo 1931, estis usona geologo kaj kemiisto. Li famas kiel patro de la geokemio.

Clarke determinis la kemian konsiston de la terkrusto.

Li en 1873/74 instruis kemion kaj fizikon en la Universitato Howard en Washington, D.C. kaj de 1874 ĝis 1883 en la Universitato de Cincinnati.

Laŭ li oni nomas la averaĝan entenon je kemia elemento en la terkrusto (ĝis profundo de 15 km), aŭ vastasence en kosmaj partoj, klarko (germanlingve: Clarke-Wert).

Kategorio:Usonaj geokemiistoj
Kategorio:Usonaj geologoj
Philippe Ebly

**Philippe EBLY** estas la kaŝnomo de belga verkisto, naskita dum 1920 en Parizo. Li estas franclingva sciencfikcia kaj fantasta aŭtoro. Ĝis nun, lia vera nomo ne ankoraŭ estas publika.

## La komencantaj konkerantoj 
Li komencas sian karieron en 1971 per *Destination Uruapan / Ĝis Uruapano*, kiel unua ero de unu el tri serioj eldonitaj far la Bibliothèque Verte / Verda Biblioteko, eldonfako de la fama eldonejo Hachette (1971 ĝis 1996).

En ĉi tiu romano rolludas kvar herooj. Iĝos eĉ kvin en la du sekvantaj eroj, antaŭ ol la tuta skipo finfine stabilĝos je tri.
La natura skipestro estas Serge / Serĝo, juna parizano, tre blonda (ĉar vikingido).
Jen Xolotl / Ksolotl, aŭtenta indiano el la t.n. Sierra Madre, renkontita dum la unua aventuro, kiu poste revenis Francen kun Serĝo kaj fariĝis iel adopta frato.
Trie, Thibaut / Tibaldo, junulo el la XIIa jarcento kies aventuro detale rakontiĝas en la dua libro el la serio, *Celui qui revenait de loin / Tiu kiu revenis de for*
Post kelkaj libroj engrupiĝas ankaŭ Souhi, junulino el la futuro.

Verkante tiujn romanojn, l'aŭtoro unuigos ambaŭ pasiojn liajn : Historion kaj Sciencfikcion, ofte sendante liaj herooj tra la tempo ĝis la pasinto.
Domus Aurea

dekstra|eta|400px|Fresko en la Domus Aurea
dekstra|eta|400px|Fresko en la Domus Aurea
La **Domus Aurea**, la "ora domo", estis grandega palaco en Romo, kiun romia imperiestro Nero konstruigis post la bruliĝo de la urbo (64 p.k.).

La ora domo ampleksis grandan parton de la monteto Palatino (Romo), la valon en kiu nun staras la Koloseo, kaj plej verŝajne iam ankaŭ la Koloso de Nerono, kaj ĉirkaŭantajn montetojn. La romianoj ne ŝparis pri mokoj pri la megalomanio de Nero.

La imperiestroj Vespasiano kaj Trajano redonis partojn de la domus aurea al la popolo, speciale per la *Amphitheatrum Flavium*, amfiteatro flavia (Koloseo) kaj la banejoj de Trajano.

Nun nur malgranda resto de la antaŭe grandega komplekso restas, kiu tamen havas grandan historian kaj artan valoron pro ĝia arkitekturo kaj muraj pentraĵoj.

Oni dum jardekoj renovigis ĝin kaj malfermis ĝin fine de la 1990aj jaroj, sed en 2005 akvo eniĝis.
Fine de januaro 2007 ĝi estis denove malfermita por la publiko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Antikvaj konstruaĵoj
Kategorio:Palacoj en Romo
Kategorio:Nerono
Kategorio:Romiaj konstruaĵoj en Romo
Ryszard Kapuściński

**Ryszard KAPUŚCIŃSKI** (naskiĝis la  — mortis la ) estis pola ĵurnalisto, verkisto kaj poeto.

Li komencis verki poemojn en la aĝo de 17 jaroj en la periodaĵo *Dziś i Jutro* ("Hodiaŭ kaj Morgaŭ"). En 1950 li sukcesis la maturec-ekzamenon en la varsovia gimnazio *im. Stanisława Staszica* kaj eklaboris en la redakcio de *Sztandar Młodych* ("Standardo de Gejunuloj").

## Verkaro 
Liaj libroj estis tradukitaj en multajn lingvojn, ankaŭ Esperanton.

### En Esperanto aperis 
**Ebono. Raportoj el Afriko* (originale: *Heban*) Tradukis Tomasz Chmielik, Bielsko-Biała: Kleks, 2001. 329 paĝoj. ISBN 837194392X.
**La imperiestro. (Cesarz.)* Fragmentojn tradukis Tomasz Chmielik, En: *Pola Esperantisto* 26 (2/2007), paĝoj 11–15.
**Dratoj.  Kancero.  La dezerto de Tataroj. * Poemoj. Tradukis Danuta Kowalska.
**Mia Aliulo.  Tiu ĉi Aliulo. * Rakontoj. Tradukis Danuta Kowalska.

## Bibliografio 
Tomasz Chmielik: *Reala homo en la homa realo,* Bydgoszcz: Skonpres, 2008. 55 paĝoj. Vivpriskribo.

## Eksteraj ligiloj 
 *(recenzo pri libro «Ebono»)*

## Referencoj 
Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Polaj poetoj
Kategorio:Pollingvaj verkistoj
Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Kategorio:Polaj veturverkistoj
Kategorio:Polaj militkorespondantoj
Lesj Kurbas

**KURBAS Lesj** () (25-a de februaro 1887-3-a de novembro 1937) estis fama ukraina aktoro kaj reĝisoro.

Naskiĝis en Sambir (nun - Lviva provinco) en aktora familio. Finis gimnazion en Ternopilo, studie en Universitato de Vieno kaj Lviva Universitato. 1916 - eklaboris en "*Molodij teatr*" de Kievo.

Fondinto de politika teatro (1922-1926) kaj poste - de filozofa teatro en Ukrainio. Por lia filozofa teatro "*Berezil*" en Kievo-Ĥarkivo (1926-1933) estis trovita dramverkisto - Mikola Kuliŝ.

Tamen, dramoj de M. Kuliŝ "*La popola Malaĥij*" kaj "*Mina Mazajlo*" ne estis subtenataj de recenzistoj. Oni eĉ kritikis reĝisoron pro la "pesomosmigado de l'sovetia realeco". Baldaŭ L. Kurbas estis arestita en Moskvo kaj sendita dekomence konstrui Belomor-Baltan kanalon (norda Rusio) kaj poste - al Solovki-insularo. Tie li estis pafmortigita en 1937.

Kategorio:Ukrainaj aktoroj
Kategorio:Ukrainaj reĝisoroj
Kategorio:Viktimoj de Stalinismo
Fratoj Marx

**Fratoj MARX** [marks] estis teamo de komediistoj partoprenantaj vodevilojn kaj komikajn teatraĵojn, filmojn, radiofoniajn elsendaĵojn kaj televidaĵojn.

Ili naskiĝis en Novjorko kaj estis filoj de judoj enmigrintaj el malsamaj partoj de Germanio (la platgermana estis ilia unua lingvo). Ilia patrino, Minnie Schönberg, estis el Orientfrislando kaj ilia patro, Simon "Frenchie" Marrix (Sam Marx), el Alzaco (franca regiono, nuntempe).

La bildo en la informkesto estas desupre suben: Chico, Harpo, Groucho kaj Zeppo de 1931.

Ĉiuj fratoj kaj veraj nomoj jenas:

## Filmoj 
eta|La tri plej famaj fratoj Marx en azuleĥoj de Cáceres.
* *Love Happy*

## Vidu ankaŭ 
* 100 Jaroj... 100 Steluloj de AFI

## Eksteraj ligiloj 
* 
* www.marx-brothers.org
* Marxology
* The Marx Brothers Museum
* Marx Brothers Night at the Opera Treasury (arkiverad version)
* The Marx Brothers biography 

Marx
Marx
Kanada linko

La **kanada linko** (***Lynx canadensis***) estas linko-specio proksime parenca al la eŭrazia linko.

## Vidu ankaŭ 
* Arbaroj de Frejzer-Altebenaĵo kaj Frejzer-Baseno
* Koloradiaj rokmontaraj arbaroj

## Referencoj 
Kategorio:Felisedoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Arktaj terbestoj
Kategorio:Faŭno de Kanado
Kategorio:Faŭno de Usono
Terkrusto

eta|300ra|transiro de kontinenta al oceana terkrusto je kontinenta rando (prezentado simpligita)
La **terkrusto** estas la ekstera, solida tavolo de la tero. Ĝi kompareblas, koncerne sian dikecon, al pomo kun ties ŝelo. Sub ĝi kuŝas la solida ĝis tenaca termantelo, kaj 2900 km pli profunde la plejparte likva terkerno.

La terkrusto kunmetiĝas el mozaiko de multaj terplatoj, kies moviĝon (po 2-10 centimetroj en jaro) priskribas la teorio de la platotektoniko. Tertremoj ekestas, kiam tensioj je la petrolimoj aŭ terplatoj puŝsubite solviĝas.

## Diko 
[eta|400ra|sekco de la [tero:1 terkrusto (oceana kaj kontinenta krusto, dika 0 ĝis pli ol 80 km), 2 termantelo (supra mantelo inkluzive de la astenosfero (5), kaj suba mantelo), 3 terkerno (3a kaj 6 ekstera, likva kerno, 3b kaj 7 ena, solida kerno - 4 litosfero, do terkrusto kaj supra mantelo]]

La limo inter terkrusto kaj suba termantelo estas la Malkontinuo de Mohorovičić (mallongite **Moho**), kies profundo varias de loko al loko. Ĝi estas kutime ĉirkaŭ 35km sub la surfaco, do kutime la terkrusto estas ĉ. 35km dika; sed la terkrusto povas esti multe pli dika, ĝis 80-90km sub kelkaj montaraj areoj, kaj multe pli maldika, eĉ malpli ol 10km, sub la oceanoj.

## Konsisto 
## Esplorhistorio 
La detala esploro pri la terinterno komenciĝis antaŭ proksimume 200 jaroj. Sed jam la grekaj naturfilozofoj pensadis pri la strukturo de la tero, Newton kalkulis ĝian platiĝon per simpla fizika modelo, kaj ankaŭ vulkanismo kaj tertremo jam frue permesis kelkajn konkludojn. Ĉirkaŭ 1900 fine evoluis la modernaj mezurmetodoj de la gravimetrio, de la sismologio kaj de la geomagnetiko.

En 1909 la kroata sciencisto Andrija Mohorovičić eltrovis ke la konduto de iuj sismaj ondoj postulis la ekziston de subita ŝanĝo en la denso de la profundaj rokoj. Tiu malkontinuo, konfirmita de la postaj esploroj, portas nun lian nomon (Malkontinuo de Mohorovičić).

## Vidu ankaŭ 
* Oceankrusto
* Platformo (geologio)
* geologio, geofiziko, litosfero, sismologio

## Literaturo 
* Ĉu vi konas la teron?, Endre Dudich, publikigita en 1983 ĉe Scienca Eldona Centro de Universala Esperanto-Asocio en Budapeŝto 
* Laszlo Egyed, *Physik der festen Erde* ["fiziko de la firma tero"], 370 p., Akadémiai Kiadó, Budapeŝto 1969.
* Karl Ledersteger, *Astronomische und physikalische Geodäsie* ["astronomia kaj fizika geodezio"], 871 p., J.E.K. volumo 5, eldonejo J. B. Metzler, Stutgarto 1969.
* Walter Kertz, *Einführung in die Geophysik, Teil I* ["enkonduko en la geofizikon, parto 1"], Hochschul-TB, 240 p., akademia eldonejo Spektrum 1970/1992.
* F. Press, R. Siever, *Understanding Earth* ["komprenante la teron", popularscienca], eldonejo W. H. Freeman, Novjorko 2000.

## Eksteraj ligiloj 
* USGS-mapo de la meza krustodikeco (anglalingva) 

Kategorio:Tero
Kategorio:Geologio
Kategorio:Geofiziko
Kategorio:Platotektoniko
Azbukum

**Azbukum** estas centro por la serbaj lingvo kaj kulturo fondita en 1995. Ĝi ofertas variajn kursojn kaj programojn celantajn antaŭenpuŝi la lingvon kaj kulturon de la serboj, kiel kursoj en la serba, etnaj loĝejoj, kaj karavanoj tra Serbio. Ĝi operacias en Belgrado kaj Novi Sad, Serbio.

Ĝi ankaŭ ofertas la Serban Lingvan Surretan Programon, unikan kaj elstaran interretan kurson por tiuj, kiuj deziras studi la serban.

La fondinto kaj direktoro de Azbukum estas Nataša Milićević-Dobromirov.

## Eksteraj ligiloj
* Oficiala Retpaĝo  (en la serba kaj en la angla)

Kategorio:Serbio
A Night at the Opera (Queen)

***A Night at the Opera*** (angle: "Nokto ĉe la Operejo") estas la kvara muzikalbumo de la angla rokmuzika grupo Queen. Ĝi estis lanĉata en 1975. Ĝi estas produktita de Roy Thomas Baker kaj Queen kaj estas ofte menciata kiel unu el la plej bonaj rokmuzikalbumoj lanĉitaj. Estas venditaj pli ol ses milionoj da ekzempleroj de ĝi en la tuta mondo.

Ĝi estas listita en la libro *1001 Albums You Must Hear Before You Die* ("1001 Muzikalbumoj Kiujn Vi Devas Aŭdi Antaŭ Via Morto").

Same kiel la tujposta albumo de la grupo (*A Day at the Races*), la titolo estas prenita el samtitola filmo de la fratoj Marx.

## Notoj
Hejma kapro

La **hejma kapro** (*Capra aegagrus hircus*) estas subspecio de kapro aldomigita de la natura kapro de sudokcidenta Azio kaj orienta Eŭropo. La kapro estas membro de la familio bovedoj kaj apude rilataj al la ŝafo, ambaŭ en la subfamilio kaprenoj. Estas pli ol tri cent distingeblaj rasoj de hejmkaproj. 

Ĝia pezo varias inter 25 kaj 35 kg pri la inseksulo kaj inter 45 kaj 55 kg pri la virseksulo

Hejmaj kaproj estas unu el la plej antikvaj dombestaj specioj. Dum miloj da jaroj, kaproj estis uzitaj por ties lakto, viando, haro, kaj peltoj ĉirkaŭ plimulto de la mondo.

## Malsovaĝigo 
La hejma kapro devenas de la natura kapro. Malsovaĝigo verŝajne okazis antaŭ la 11-a jarmilo a.K. en la Meza Oriento, verŝajne en la suda Levantenio (la areo de nunaj Israelo kaj Jordanio) aŭ en la Zagros-montaro (la areo de nuna Irano). Studoj supozigas ke malsovaĝigo okazis proksimume en la sama tempo sed sendepende unu de la alia en diversaj lokoj en la Meza Oriento. Poste, la loĝantaroj rapide miksiĝis pro homa nomadismo. Oni kutime supozas, ke kun malsovaĝigo okazas rapidaj morfologiaj ŝanĝoj al la skeleto, precipe la formo de la korna konuso, kaj ankaŭ malpliiĝo de grandeco. Sekso- kaj aĝoproporcioj en bestostoj de arkeologiaj lokoj ankaŭ kutimas distingi malsovaĝigitajn kaj ĉasitajn populaciojn: malsovaĝigitaj populacioj kutime havis entute pli da junaj bestoj, kaj krome rimarkeblas ke prefere junaj viraj bestoj estis prefere buĉataj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kapraĵo
* Kaprofromaĝo
* Natura kapro

Kategorio:Aldomigitaj bestoj
Kategorio:Kaproj
Kategorio:Dorlotbestoj
Tolaro

La **tolaro** (slovene *tolar*) – vorto parenca al la germana vorto *Taler* kaj la angla vorto *dollar*, do dolaro – estis la nacia valuto de la ŝtato Slovenio ekde la sendependiĝo de la ŝtato dum la jaro 1991 ĝis la enkonduko de la eŭropa valuto Eŭro kiel nacia valuto de Slovenio la 1-an de januaro 2007. Unu tolaro korespondis al 100 *stotin*-oj. La valuto-kodo laŭ ISO 4217 estas SIT.

Ekzistis monbiletoj en valoro de 10, 20, 50, 100, 200, 500, 1000, 5000 kaj 10.000 tolaroj. Sur ili bildiĝis konataj personoj el la politika, historia kaj socia vivo de Slovenio - ekzemple Primož Trubar, Jurij Vega, Jože Plečnik, Rihard Jakopič, Iacobus Gallus, Ivan Cankar, Johann Weichard Freiherr von Valvasor, France Prešeren kaj Ivana Kobilca. Moneroj ekzistis en valoro de 10, 20, 50 stotinoj kaj de 1, 2, 5, 10, 20 kaj 50 tolaroj. Sur unu el iliaj du flankoj aparte bildiĝis bestoj tipaj en Slovenio.

Dum la 1-a de majo 2004 Slovenio aliĝis al la Eŭropa Unio (EU). Dum la 27-a de junio de la sama jaro la ŝtato kune kun Estonio (estona krono) kaj Litovio (litova lido) aliĝis al la interkonsento pri Eŭropa Valutoŝanĝa Mekanismo II.

La 8-an de marto 2006 Slovenio kiel unua de la dum la 1-a de majo 2004 aliĝintaj ŝtatoj de EU oficiale petis enkonduki la eŭropan valuton Eŭro kiel nacia valuto. La 16-an de majo 2006 la Eŭropa Komisiono rekomendis subteni tiun peton kaj akcepti Slovenion en la "Eŭrozono". Ankaŭ la pintokunveno de politikistoj el la EU-ŝtatoj de la sama tago subtenis la peton. La formale finan decidon pri la akcepto de la peto alprenis la ekonomia konsilio de EU la 11-an de julio 2006. La komuna valuto Eŭro do ekde la 1-a de januaro 2007 estas la oficiala valuto de Slovenio, kun fiksa ŝanĝokurzo de 239,640 tolaroj por unu Eŭro.

## Vidu ankaŭ 
* la paĝon pri la sloveniaj eŭro-moneroj validaj ekde 2007.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de *Banka Slovenije*, la Nacia Banko de Slovenio ( kaj )
* paĝoj de la Eŭropa Centra Banko en Frankfurto-ĉe-Majno (precipe angle, sed parte en ĉiuj lingvoj de EU)
* katalogo kaj bildaro pri monbiletoj de la slovena tolaro ()

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Historiaj monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Slovenio
Kategorio:Historio de Slovenio
Marto de 2005

**Aktualaĵoj en marto de 2005**

## Dimanĉo 6-a de marto 2005 
* Ĉilio: Gladys Marin, fama persono de la komunista partio de Ĉilio kaj simbolo de la lukto kontraŭ la diktatoreco militista de Augusto Pinochet, mortis nokte en Santiago de Chile, 63-jaraĝa, pro cerba kancero.
* Bolivio : la prezidento Carlos Mesa anoncis ke li volas eksiĝi, 17 monatoj post la baloto, pro gravaj manifestacioj kaj provo de bloco de la ĉefaj vojoj en la lando kiun petis Evo Morales, ĉefo de la maldekstra opozicio kaj de la boliviaj kulturistoj de kokao.

03
Distrikto Stará Ľubovňa

**Distrikto Stará Ľubovňa** estas norda distrikto en Regiono Prešov.

Ĉefa urbo de distrikto estas Stará Ľubovňa. Distrikto najbaras kun distrikto Kežmarok okcidente; distrikto Bardejov (oriente)  kaj distrikto Sabinov (sude). La distrikto norde najbaras kun Pollando. En historio ĝi apartenas al regiono Spiŝo.

Stará Ľubovňa
Stará Ľubovňa
Queen (muzikalbumo)

***Queen*** estas la debuta muzikalbumo de la angla rokmuzika grupo Queen. Ĝi estis lanĉata en 1973 kaj produktata de Roy Thomas Baker, Jonh Anthony kaj Queen. Ĝiaj muzikaĵoj enhavas interalie mitajn ("My Fairy King") kaj religiajn ("Jesus") temojn.
Queen II

***Queen II*** estas la dua muzikalbumo de la angla rokmuzika grupo Queen. Ĝi estis lanĉata en 1974. Sur ĉiu flanko de la originala gramofondisko estas skribita *Side White* ("Flanko Blanka") aŭ *Side Black* ("Flanko Nigra") (anstataŭ la tradiciaj flankoj "A" kaj "B"), kun fotoj de la grupanoj kun vestaĵoj el la koncerna koloro.

Ĝi estas listita en la libro *1001 Albums You Must Hear Before You Die* ("1001 Muzikalbumoj Kiujn Vi Devas Aŭdi Antaŭ Via Morto").

## Referencoj
Breathanach

**Breathanach** estas arta lingvo kreita de Geoff Allan Eddy, kiu havas influojn de kelta lingvo kaj latino.

Same al Brithenig, **breathanach** estas arta lingvo kiu celas montri la eblan aspekton de latinida lingvo en la teritorio kelta de Irlando. Malsame al Brithenig, bazita sur la branĉo britona de la kelta, **breathanach** estas bazita en gaela fonologio.

## Specimeno: La Babela Turo 
: Eith ill mund tóth ún liong eith un uaràith gcomúin obhuíth. 
: Eith dumh ill pophal dealla oirinne ibhearann, u bplàn in Sennara inféinearann eith ibh sia steatharann. 
: A saoi-aile dhíscearann, "faichiomh dille laithre eith cucamh-ill plian-mhinn." Eith dille laithre por ill peathra eith dealla airghill por la airéantha ósàrann. 
: Eith dhíscearann, "éificheamh un urbh por nua, cu dtuirr ca ill caol dtaingith, porcha u núimh por nua fhaichirmhe, eith non dispise suibhir fàiche muinde seirmhe." 
: Ma Dia dill caola por fidhéir ill urbh eith eall thuirr ca ill pophal éificheabhann féiníth. 
: Eith díscíth, "eic! ú bpophal sunn, eith ún liong aibheann, eith ceast chuas sól ill inith de cheillean ca fhaichreann eist, eith níl ca fhóileann impoisibh seireann." 
: "Fàidheamh a bhas eith sa liong gconfuindeamh porcha saoi-aile no-gcoimpréindeann." 
: Sich inde ill suibhir ill muinde thóith dispisíth, eith eall thuirr déisearann a éifícheàir. 
: Sich sua nóimh Babel eist, codh ibh Dia eall liong ill poiphle confuindíth, eith inde suibhir .ill munda tóth ille dispisíth. 

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.cix.co.uk/~morven/lang/breath.html 

Kategorio:Fikcilingvoj
Carmeni

**Carmeni** aŭ **Carmenés** estas esperantido kreita de Carmen Cañete en 1997. Ĝi akiras kelkajn vortojn el ne-hindeŭropaj lingvoj, ĉefe el la japana, hebrea kaj finna lingvo, sed plejparto estas el Esperanto kun forta influo de hispanlingva fonologio. La projekto konservas la ĉapelitajn literojn. Diego Grez  planas krei vikipedion meze 2007.

## Specimenoj
* *Iu nacei porei bebdir mne pazce*. (Mi naskiĝis por vivi en paco).
* *De carmeni ies una judga porei a mundi*. (La carmeni estas lingvo por la mondo).

## Eksteraj ligiloj 
*Carmenés 
Kategorio:Esperantidoj
Verduriano

**Verduriano** (aŭ *Verdurian*) estas arta lingvo kreita de Mark Rosenfelder, el Usono. Verduriano estas parto de la fikcia mondo *Almea* kaj estus parolata de la loĝantoj de la lando **Verduria**, la ekonomia kaj kultura centro de Almea.

La gramatiko kaj la vortprovizo de la idiomo estis prenitaj el multaj eŭropaj lingvoj.

## Eksteraj lingvoj 
* Grammar of Verdurian
* Virtual Verduria 

Kategorio:Artaj lingvoj
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Forosa preĝejo

**Forosa preĝejo** () ortodoksa preĝejo, situanta ĉe la loĝloko Foroso sur la Suda Bordo de Krimeo, (Ukrainio). La preĝejo troviĝas sur alte situanta elstara roko survoje inter Foroso kaj la montpasejo "Bajdara pordego". La Forosa preĝejo estas unu el la plej popularaj vidindaĵoj kaj simboloj de la Suda Bordo de Krimeo.

eta|250px|maldekstra|Vidaĵo de Foroso kaj de Forosa preĝejo de sur la montpasejo "Bajdara pordego"
La plena nomo de la preĝejo estas "Preĝejo de la Krista resurekto". Ĝi estis konstruita en la jaro 1892 kontraŭ mono de negocisto A. G. Kuznecov laŭ la projekto de arkitekto N. M. Ĉagin memore pri la "mirakla" saviĝo de imperiestro Aleksando la 3a kaj lia familio dum trajn-averio, kiu okazis la 17an de oktobro 1888.

La preĝejo troviĝas sur abrupta klifo (la tiel nomata Ruĝa Roko) 400 metrojn super la mar-nivelo.

La preĝejo estas konstruita en bizanca stilo. La mozaikaj ornamaĵoj estis faritaj en la metiejo de italo A. Salviati; la interno de la preĝejo estis pripentrita fare de la pentristoj A. K. Korzuĥin, V. Je. Makovskij, N. Je. Sverĉkov.

En la jaro 1924 la preĝejo estis fermita; la krucoj estis forrompitaj kaj la internaj pentraĵoj - farbokovritaj. Ĝis la jaro 1969 en la preĝeja konstruaĵo estis
manĝejo por turistoj; ekde la jaro 1969 ĝi estis tute neprizorgata.

En la jaro 1992 la preĝejo estis redonita al la kristana paroĥo. Post restaŭrado en la preĝejo denove okazas la di-servoj.

Nuntempe la preĝejo estas fama kaj populara vizitindaĵo de la Suda Bordo de Krimeo. Por atingi ĝin, oni veturu aŭ piediru kelkajn kilometrojn supren laŭ la aŭtovojo, kiu kondukas el Foroso al la montpasejo "Bajdara pordego".

Kategorio:Jalto
Kategorio:Vidindaĵoj de Krimeo
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Krimeo
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1892
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1890-1899
Guaramiranga

**Guaramiranga**  estas municipo de Brazilo. Ĝi situas en la nordorienta regiono de Brazilo kaj en la subŝtato Cearao. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj municipoj . 

Kiam ĝi estis apenaŭ vilaĝo, Guaramiranga nomiĝas Conceição ("Konsejsao"). En septembro de 1890, la loko ricevis la nunan nomon. La vorto venas el la tupia lingvo kaj signifas "ruĝa birdo". Kelkaj ne konsentas pri etimologio de Guaramiranga. Pompeu Sobrinho defendas ke ĝi signifas "Ruĝa Birdo", dum Barão de Studart sugestas ke ĝi signifas "Ruĝa Ligno". Batista Aragão asertis ke ĝia toponimio signifas "loko kie la birdoj havas malgrandan vidangulon".

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la municipoj de Cearao

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
 
eta|maldekstra|260ra| 

Kategorio:Municipoj de Cearao
Foroso

**Foroso** (, , ) estas urbotipa loĝloko de la Jalta municipo de Aŭtonoma Respubliko Krimeo. La loĝloko situas sur la Suda Bordo de Krimeo ĉe la Nigra maro proksime al la okcidenta limo de la Jalta municipo; 3 kilometrojn okcidente de la loĝloko troviĝas la kabo Sariĉo, kiu estas la plej suda punkto de Ukrainio. La nomo de la loĝloko venas el la helena lingvo de la vorto *φορος* (*pago, imposto*).

eta|maldekstra|200px|Vidaĵo de la loĝloko

## Historio 
La unuaj loĝlokoj ĉi tie ekzistis jam en la antikva tempo, tamen ili ne estis tre grandaj aŭ signifaj.

Post anekso de Krimeo fare de Rusuja Imperio la tero, ĉirkaŭanta la loĝlokon
apartenis al diversaj altrangaj nobeloj. Fine de la XIXa jarcento
Foroson ekposedis moskva negocisto A. Kuznecov, kiu transformis
ĝin en belan eŭrop-aspektan loĝlokon. Danke al liaj klopodoj ĉi tie
estis kreita la Forosa parko, kiu nun estas "ĝarden-parka monumento
de tutukrainia graveco". Li ankaŭ konstruigis la palacan ensemblon, kiu
konserviĝis ĝis nun. La internon de la ĉefa palaco-domo, konstruita
en la klasikisma stilo, pripentris famaj pentristoj de la XIXa jarcento:
Kleber, Ĉagin, Makovskij.

En la jaro 1892 sur la Ruĝa Roko super Foroso laŭ la projekto de
arkitekto G. Ĉagin kontraŭ mono de A. Kuznecov oni konstruis preĝejon
en bizanca stilo, kiu ĝis nun estas vizitkarto de Foroso.

Komence de la XXa jarcento en la loĝloko floras vinberkultivado
kaj vinfarado.

Ekde la jaro 1922 Foroso evoluas kiel kurac-loko; ĉi tie oni
kuracas ĉefe la malsanojn de kardiovaskula sistemo, malsanojn de la spira kaj
nerva sistemoj.

En la jaro 1962 Foroso ricevis la statuson de urbotipa loĝloko.

## La nuntempo 
[eta|200px|maldekstra|Vidaĵo de Foroso kaj de la [Forosa preĝejo de sur la montpasejo "Bajdara pordego"]]
En la loĝloko estas 1 mezlernejo, infan-ĝardeno, polikliniko, klubo, muzika lernejo.
La ĉefa entrepreno de la loĝloko estas granda sanatorio. La ĉefa
vidindaĵo - la Forosa preĝejo kaj la bele ornamita Bajdara montpasejo.
Somere Foroso estas populara ripoz-loko.

### Transporto 
La loĝloko situas tuj ĉe la aŭtovojo Sebastopolo-Teodozio kaj
estas ligita per busa trafiko al Sebastopolo kaj Jalto.

## Interesaĵoj 
Apud Foroso troviĝas kelkaj somerdomoj de gravaj ukrainiaj (antaŭe - sovetiaj) politikistoj. En unu el tiuj somerdomoj troviĝis prezidento de USSR Miĥail Gorbaĉev dum la puĉo en aŭgusto 1991.

## Vidu ankaŭ 
* Forosa preĝejo

Kategorio:Loĝlokoj de la Jalta municipo
Kategorio:Loĝlokoj de Krimeo
Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Krimeo