open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pedro Casaldáliga

**Pedro CASALDÁLIGA** ([pedro kasaldáliga], CMF; naskiĝis la 16-an de februaro 1928 en Balsareny, mortis la 8-an de aŭgusto 2020 en Batatais; vera nomo Pere Casaldáliga i Plá) estis katalundevena brazila episkopo. Li estas emerita episkopo-prelato de São Félix do Araguaia (Brazilo) ekde la . Li estas klaretiana pastro, poeto kaj li estas grava reprezentanto de la movado *Teologio de la Liberigo* pro kio li devis alfrunti akrajn kontraŭstarojn de la eklezia estraroj kaj de la regantoj kaj potenculoj de la regionoj kie li aktivis naturalizita brazila.

## Biografio 
### Pastro 
Naskiĝinta la  en Balsareny (Katalunio, Hispanio), li estis pastrigita por la Kongregacio de la Filoj de la Senmakula Koro de Maria la .

### Episkopo 
Sendita de papo Paŭlo la 6-a kiel apostola administranto de São Félix do Araguaia en 1970, li estis konsekrita prelato la .

Poeto kaj Teologiisto de la liberigo, li emeritiĝis la .

## Bibliografio 
* CASALDÁLIGA, Pedro. Sonetos neo-bíblicos, precisamente. Musa Editora, 1996.
* CASALDÁLIGA, Pedro. Espiritualidade da libertação. Petrópolis: Vozes.
* CASALDÁLIGA, Pedro; BARREDO, Cerezo. Murais da libertação. São Paulo: Loyola, 2005.
* CASALDÁLIGA, Pedro; TIERRA, Pedro. Ameríndia, morte e vida. Petrópolis: Vozes, 2000.
* CASALDÁLIGA, Pedro; TIERRA, Pedro. Orações da caminhada. Verus Editora, 2005.

## Moto 
*« Nada possuir, nada carregar, nada pedir, nada calar e, sobretudo, nada matar » («&nbsp;Nenion posedi, nenion ŝarĝi, nenion peti, nenion prisilenti kaj ĉefe nenion mortigi&nbsp;»)*

## Internaj ligiloj 
* Episkopo

## Eksteraj ligiloj 
*  Retejo de Prélature de São Felix do Araguaia

Kategorio:Brazilaj episkopoj
Kategorio:Teologio de liberigo
Rilino

[eta|[Reeler - muso, en organismo de kiu rilino ne ellaboras ĝin.]]
**Rilino** () estas proteino, kiu la cerbo kaj aliaj histoj kaj organoj de korpo de homoj kaj animaloj enhavas. Tiu glikoproteino plenumas multon de funkcioj. La grava funkcio de tiu proteino estas regulado de migrado kaj poziciado de nervaj ĉeloj en periodo de feta kaj frua postgenra disvolviĝo; tiu funkcio estas necesa por normala formado de kortekso kaj aliaj strukturoj de cerbo. En la matura cerbo rilino reguladas poziciado de neŭronoj, kiu derivis ĝin en la proceso de matura neŭrogenezo, kaj partoprenas en la laboro de memoro kaj lernado, intensigas kaj subtenas la longan potenciation, stimulas la disvolviĝon de dendritoj kaj dendritaj apendicoj.

La nomo «rilino» originas de la angla verbo *to reel* — giri, turniĝi, ŝanceliĝi. Ĝuste tiu irmaniero estis remarkata ĉe musoj kun manko de *rilino*. Akuta manko de la proteino alkondukas al rompo de migrado de neŭronoj. Se geno, kiu kodas sintozon de rilino, estas plene malŝalta (gomozigota genotipo), inversio de stratumoj de cerbo estas rimarkata. Ĉe geterozigota genotipo, rompo de cerbo de musoj malpli okulfrapa, sed ŝajnas rompojn de homa cerbo ĉe psikaj perturboj.

## Referencoj 
Kategorio:Neŭrologio
Kategorio:Proteinoj
Csilla Sándor

**SÁNDOR Csilla** [ŝa:ndor ĉilla] estas hungara redaktorino. Ŝi estas naskita  la  en Zetea.  

## Premioj kaj distingoj
*2005 - Aranyalma

## Kariero
Sándor Csilla finis en Odorheiu Secuiesc la porinstruistan mezlernejon, kaj en 1990 ŝi translokiĝis Budapeŝton, kie ŝi havigis diplomon de instruisto pri pedagogio en la ELTE. Poste ŝi fariĝis redaktoro de libroeldonejo. En oktobro 2001 ŝi ekredaktis la periodaĵon kun titolo *Csodaceruza* (Mirakla Krajono), kies ĉefredatoro ŝi estas. La revuo popularigas la infanliteraturon unuavice por gepatroj, pedagogoj kaj bibliotekistoj.

## Eksteraj ligiloj
*Retpaĝo 
*Csilla kun sia filino

Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Unufingraj melodioj

***Unufingraj Melodioj***  estas la tria poemaro de la skota poeto William Auld. Ĝi enhavas kelkajn pli longajn poeziaĵojn, i.a. versan komedion. Eldonejo Stafeto el La Laguna aperigis la 126-paĝan verkon en la jaro 1960

## Recenzoj
## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-poeziolibroj
Kategorio:Eldonaĵoj de Juan Régulo Pérez
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Perlito

eta|Ŝveligita perlito
**Perlito** estas relative granda akvoentena, specifa riolita vulkana rokaĵo, trovebla en la naturo. Ĝi apartenas al la magmaj rokaĵoj, al *acida* subgrupo. Ĝia specifaĵo estas, ke ĝi enorme ŝveliĝas je varmegigo.

## Minado, traktado 
Post la surfaca minado, oni muelas la perliton kaj varmegigas je 850–900 C°. La perlita surfaco moliĝas je la varmigo, en la rokaĵo transformiĝas la kemie ligita akvo al vaporo kaj eliĝas tra la kapilaroj. Dum la procezo, ĝi ŝveliĝas je 7-16-obla volumeno. La procezo similas al pretigo de la krevita maizo.

## Proprecoj 
La ŝveligita perlito estas blanka, tre poroza, grajna, medioamika, natura rokaĵo, kies varmoizola kapablo estas granda (λ = 0.045 – 0.070 W/mK)

**Tipa konsisto de perlito**:
* 70-75% silicia oksido: SiO2
* 12-15% aluminia oksido: Al2O3
* 3-4% natria oksido: Na2O
* 3-5% kalia oksido: K2O
* 0.5-2% fera oksido: Fe2O3
* 0.2-0.7% magneza oksido: MgO
* 0.5-1.5% kalcia oksido: CaO
* 3-5% kemie ligita akvo

Komparo de la denseco antaŭ kaj post la varmotraktado:
* Denso de la kruda perlito: ĉ. 1100 kg/m³ (1,1 g/cm³)
* Denso de ŝveligita perlito 30-150 kg/m³

Kategorio:Rokoj
Kategorio:Materialoj
Kategorio:Magmaj rokaĵoj
Akvokulturo

[eta|Akvakulturo en la [golfeto de *Luoyuan*, Fuĝoŭo (Ĉinio).]]
La **akvokulturo** (aŭ *akvikulturo*) estas la kontrolita bredado, kultivado de maraj aŭ dolĉakvaj bestoj kaj plantoj. Okaze de marakva kultivado, oni povas paroli pri marokulturo.

Oni bredas krom fiŝoj (fiŝbredado) ankaŭ moluskojn, krustacojn. Ĝiaj metodoj estas diversaj: fermita kaj malfermita, ekstensa aŭ intensa, sur kontinento, en lagoj, basenoj, apudbordaj akvoj.

La hidroponio aŭ hidrokulturo signifas kultivadon de kontinentaj plantoj sen agro per nutradaj solvaĵoj.

Tiu kiu prizorgas akvokulturon estas nomata akvokulturisto.


Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Bestobredado
Kategorio:Fiŝkaptado
Erdélyi Toll

**Erdélyi Toll** erde'ji (Plumo Transsilvanuja) hungarlingva literatura revuo en Rumanujo aperinta en Odorheiu Secuiesc ekde 2009. La revuo estas eldonita de libroeldonejo Erdélyi Gondolat Könyvkiadó.
## Redaktoraro
*Ĉefredaktoro:Sándor Beke 
*Redaktoroj: Magda Brauch, Gabriella Csire.
## Fontoj
*Retpaĝohttp://www.erdelyigondolat.ro/erdelyitoll/index.php

Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio
2050

**2050** estos normala jaro komenciĝanta sabate (vidu ĉi tie kalendaron).
Pasko okazas la 10-an de aprilo.

Dum la jaro 2050 post Kristo okazos, interalie:

## Eventoj 
* 20-a de majo: hibrida suna eklipso en suda Pacifika Oceano
* 14-a de novembro: parta suna eklipso en Eŭropo, norda Afriko kaj nord-orienta Usono.
* 31-aj Vintraj Olimpikoj.

### En sciencfikcio 
En la serio de Georges-Jean Arnaud "*La Compagnie des glaces*" (La Kompanio de la glacioj), Luno eksplodas en 2050, estigante glaciepokon.

## Naskiĝoj 
Ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...

## Mortoj 
Same ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
Triĥodermo

**Triĥodermoj**, science *Trichoderma*, estas filamentaj fungoj, kiuj sur la tuta mondo disvastiĝis en grundo, plantoj, putriĝantaj plantorestaĵoj kaj ligno. Ili estas tre gravaj en rizosfero kaj interagas inter plantoj, aliaj mikroorganismoj kaj grundo. Pro la konkurado kun aliaj organismoj, ili estas aldonitaj lastatempe al la fitopatogenaj fungoj. *Hypocrea spp.* formas la telomorfon kaj troviĝas grandparte en ligno. Plimulto de la triĥodermoj formas anamorfon.

## Specioj 
Oni konas 33 speciojn, inter ili kelkaj gravaj specioj estas la jenaj:
**Trichoderma gamsii*
**Trichoderma harzianum*
**Trichoderma koningii*
**Trichoderma longibrachiatum*
**Trichoderma pseudokoningii*
**Trichoderma viride*
**Trichoderma velutinum*

Kategorio:Fungoj
Erdélyi Gondolat Könyvkiadó

**Erdélyi Gondolat Könyvkiadó** (Libroeldonejo Transilvania Penso) estas libroeldonejo en Odorheiu Secuiesc fondita en 1991 de Sándor Beke. Ĝi eldonas librojn kaj gazetojn.

## Eksteraj ligiloj 
*Retpaĝohttp://www.erdelyigondolat.ro/#kiado

Kategorio:Libroeldonejoj en Rumanio
Okcidentsunda tarsio

eta
alternative=Horsfield's Tarsier area.png|eta|Arealo de *Horsfield Tarsier*
La **okcidentsunda tarsio** *(Tarsius bancanus)* apartenas al mamula familio de tarsiedoj (*Tarsiidae*). Ĝia korpo longas 12–15&nbsp;cm, la vosto 18–23&nbsp;cm, pezas 120 gr. Ĝi havas relative grandan, rondan kapon, mallongan nazon, grandegajn okulojn. Ĝia posta kruro estas pli longa ol la antaŭa, sed la manparto estas longiĝinta. La maldikaj fingroj finiĝas en ungoj kaj ĝi havas adherajn disketojn sur la fingroj. La okcidentsunda tarsio povas turni la kapon je 180 o.

La okcidentsunda tarsio vivas en arbaroj, manglejoj kaj ĉe kultivejoj de Sudorienta Azio, grandparte en Borneo, parte en Sumatro. Ĝi vivas sola, aktivas nokte, nutras sin ĉefe el insektoj kaŝkaptante la predon (ĝi ne ĉasiras aktive). Se ĝi rimarkas predon, ĝi saltas sur ĝin kaj kaptas per la antaŭa kruro, murdas tion per mordo. Ĝi kapablas salti je distanco ĝis 5 m. Ĝi havas tre bonajn aŭd- kaj flar-kapablojn.

Ĝi dormas sur branĉoj, ne faras neston. Ĝi naskas plej ofte unu idon post 180-taga gravedeco.

## Subspecioj 
* *Tarsius bancanus natunensis* (Chasen, 1940)
* *Tarsius bancanus borneanus* (Elliot, 1910)
* *Tarsius bancanus saltator* (Elliot, 1910)
* *Tarsius bancanus bancanus*

## Vidu ankaŭ 
* Borneaj malaltaĵaj pluvarbaroj
* Kinabalu-montaj alpaj herbejoj
* Sumatraj malaltaĵaj pluvarbaroj

Kategorio:Tarsiedoj
Kategorio:Primatoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Faŭno de Indonezio
Kriolito

eta|dekstra|Kriolito
**Kriolito** (Na3[AlF6]) estas blanka ŝtonaĵo, kiu facile fandiĝas, el kio venas la nomo (glaciŝtono).

Ĝi estis malkovrita en 1799 en Gronlando ĉe Ivittuut. Tie ĝi havis tavolojn dikajn de 1,5-1,9 m, kiuj dumtempe elĉerpiĝis. La minado okazis tie en 1865-1987. Longtempe, la plej grava minada loko estis tiu en Gronlando, poste oni malkovris ankaŭ tiun mineralon en diversaj lando de Kanado ĝis Brazilo kaj de Namibio ĝis Rusio, Uralo. Oni uzas ĝin grandamase dum produktado de aluminio, por malpligrandigi la degelpunkton de la elektrita eŭtektiko.

Sinteza produktado okazas jene:

:\mathrm{H_2SiF_6 + 6 \ NH_3 + 2 \ H_2O \longrightarrow 6 \ NH_4F + SiO_2}

:\mathrm{6 \ NH_4F + 3 \ NaOH + Al(OH)_3 \longrightarrow Na_3[AlF_6] + 6 \ NH_3 + 6 \ H_2O}

Kategorio:Monoklinaj mineraloj
Kategorio:Fluoraluminiatoj
Aktiva galaksio

[eta|[Ŝpruco (astrofiziko)|Ŝpruco longa de 5000 lumjaroj elĵetita de la radiogalaksio M87. (bildo fare de la kosmoteleskopo Hubble)]]
En astronomio **aktiva galaksio** estas galaksio en kiu estas **Aktiva Galaksia Nukleo** (aŭ AGN). Tiu nukleo (aŭ kerno) estas kompakta regiono en la centro de la galaksio, kiu forte radias en la tutaĵo de la elektromagneta spektro (de radioondoj ĝis gama-radiadoj). Oni hipotezas, ke la radiadoj de la AGN estas ŝuldata al akrecio ĉirkaŭ pezega nigra truo.

La nukleoj de aktiva galaksio estas la plej brilaj objektoj en la universo kaj foje utilas kiel rimedo por detekti malproksimajn objektojn.

La aktivaj galaksioj ofte elĵetas ŝprucojn da materio en kontraŭajn direktojn. Tiaj ŝprucoj estas asociataj al la akreciaj diskoj. Ili estas kromaj fontoj da radiadoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Modelo por la aktivaj galaksioj  
* Aktivaj galaksioj kaj kvazaroj 


Kategorio:Specoj de galaksioj
Sándor Beke

**BEKE Sándor** estas rumanuja hungara poeto, redaktoro naskita la 3-an de oktobro 1961 en Braŝovo.

## Kariero
La unua poemo de Sándor Beke aperis en 1977 en la porinfana paĝo de *Brassói Lapok* (Paĝoj de Braŝovo). Ekde 1979 li estis membro de la literatura rondo de Brassói Lapok, kie li prezentis siajn poemojn. Li abiturientiĝis en 1981. Ekde 1982 studas en la Unueca Protestanta Teologia Instituo de Koloĵvar. Ekde tiu jare regule aperas liaj poemoj, raportoj, recenzoj kaj tradukaĵoj en rumanaj gazetoj. Li interrompas la studadon en 1983. Li geedziĝas en 1984 kun Klára Geréb, samjare naskiĝas lia filo. La dua filo naskiĝis en 1991.

Dum tri jaroj, ĝis 1990, li estis redaktisto de la hungaraj paĝoj de la studentgazeto *Horizontoj*. Ekde 1985 ĝis 1991 li estis bibliotekisto, respondeculo pri kulturo. Poste li laboris kiel estro de radiprogramo en la Fabriko de Konfekciaĵoj, en Székelyudvarhely.

Li estas fondinto en 1991 de eldonejo Erdélyi Gondolat Könyvkiadó, la ĉefredaktoro de revuo Erdélyi Toll.

En Esperanto aperis "Protestantaj magnolioj" (Tüntető magnóliák, 1997), en traduko de Tibor Papp.

## Libroj
*Öregapó, őzike és a csillagok, fabelpoemo, 2009
*Havasok királyleánya, porinfanaj poemoj, 2009
*Szépséges kislakók, poemo, 2009
*Góbé Miska, ŝerca poemo, 2009
*Szerelem orgonája, poemoj, 2008
*Álom a Titanicon, rekontpoemo , 2007
*Bodzafa virága, poemo, 2006
*Mosolygó oroszlánok, poemoj, 2004
*Fehér tulipánok, poemoj, 2004
*Elmaradt imák, poemoj, 2003
*Ismét felgyújtom a mécsest, poempreĝoj, 2002
*Bohókás ábécé, porinfanaj poemoj — 2- eldono, 2000
*Erdélyi homály, poemoj, 1999
*Hajóval a Déli-sarkon, porinfanaj poemoj, 1999
*Bohókás ábécé, porinfanaj poemoj, 1999
*Hajnalodik nélküled, ampoemoj, 1997
*Kezemben jégvirág, 1996
*Téged kereslek, 1995
*Védtelen évek, 1995
*Madártemető, 1993
## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Csodaceruza

maldekstra|eta
**Csodaceruza** [ĉodaceruza] (Mirakla Krajono) estas periodaĵo en hungara lingvo pri infanliteraturo por gepatroj kaj pedagogoj redaktita de Csilla Sándor aperinta en Budapeŝto.

## Premioj 
* Premio IBBY 2011 http://www.ibby.hu/dijazott.html 

## Historio 
La revuo estas aperinta ekde oktobro 2001 en Budapeŝto. Ĝia ĉefredaktoro estas Csilla Sándor kaj ĝia artredaktoro, dizajnisto de kovrilpaĝo kaj fotisto István Lantos p.

## Profilo 
La revuo temas pri infanliteraturo, do unuavice ĝi adresas la gepatrojn, pedagogojn kaj bibliotekistojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo

Kategorio:Hungaraj gazetoj
Ladoix-Serrigny

**Ladoix-Serrigny** estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

maldekstra|100px|Blazono

## Geografio 
Ladoix-Serrigny situas proksimume ok kilometrojn norde de la urbo Beaune.

### Najbaraj komunumoj 
## Demografio 
## Vino 
La surfacampleksoj pri produktado estas :
* ruĝaj : 81 ha
* blankaj : 17 ha
Tie oni produktas grand cru Corton kaj grand cru Corton-Charlemagne
* ruĝaj : 22 ha
* blankaj : 6,1 ha

## Kultureco 
Ekde 1989, la trupo *les Comédions* organizas muzikajn spektaklojn.

### Partneraj urboj 
* 

## Plantaro 
Malnova kverko nomata chêne de Buffon aĝas pli ol 200 jaroj ()

## Esperantio 
Tie estis esperanta grupo (1909-1914 ...?).

Okaze de la eŭropaj balotoj 2004, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 2 voĉdonojn (0,48%).
Okaze de la eŭropaj balotoj 2009, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,23%).
Okaze de la eŭropaj balotoj 2014, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,19%).

## Notoj kaj referencoj 
### Vidu ankaŭ 
* Beaune
* Kantono Ladoix-Serrigny
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteren ligilo 
* TTTejo de la Kapelo Notre Dame du Chemin Ladoix-Serrigny

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Vladimir Dal

**Vladimir Ivanoviĉ DAL** (, ankaŭ literumita *Dahl*; naskiĝis la 10-an de novembro jul. respektive 22-an de novembro greg. 1801 en Luhansko, nuna Ukrainio; mortis la 22-an de septembro jul. respektive 4-an de oktobro greg. 1872 en Moskvo) estis inter la plej gravaj rusiaj leksikografoj kaj aŭtoro de la plej ampleksa vortaro de la rusa lingvo.

Lia patro estis la dana lingvisto Johan Christian Dahl, kiu interalie studis medicinon en la universitato de Jena en Germanio. Lia patrino Maria Freitag devenis el familio de rusiaj germanoj kaj estis tre talentita muzikistino kaj kantistino. Inter la jaroj 1814 kaj 1826 Vladimir Dal servis en la mararmeo de la Rusia Imperio. Li sukcese finis studon de medicino en la universitato de Tartu en Estonio, tiutempe parto de la Rusia Imperio.

Ekde la jaro 1832 Vladimir Dal publikigis plurajn novelojn. Li estis amiko de Aleksandr Puŝkin. En la jaro 1838 estis membro de la Rusia Akademio de Sciencoj.

Lia ĉefa verko, leksikono en kvar volumoj kun pli ol 30.000 ĉapitroj, publikiĝis inter la jaroj 1863 kaj 1866.

La monda organizaĵo UNESKO deklaris la jaron 2000 Internacia Jaro de Vladimir Dal.

## Eksteraj ligiloj 
* pliaj informoj pri Vladimir Dal (ruse)
* reta versio de lia vortaro de la rusa lingvo

Kategorio:Rusiaj slavistoj
Kategorio:Rusiaj etnografoj
Kategorio:Rusiaj leksikografoj‎
Kategorio:Rusiaj filologoj
Kategorio:Dialektologoj
Kategorio:Homoj de la Ruso-Polaj militoj
Kategorio:Rusiaj folkloristoj
Kategorio:Rusistoj
Kategorio:Fabelistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Ukrainio
Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Anne Provoost

**Anne Provoost** (° 1964 en Poperinge, Belgio) verkas romanojn, eseojn kaj rakontojn. Ŝi debutis en 1990 kun la junulara romano *Mijn tante is een grindewal*, kiu gajnis la premion *Boekenleeuw* (Libra Leono). Sia romano *Vallen* (la kaptilo) estis premiita plurfoje, inkluzivante la premion *Woutertje Pieterse, Gouden Uil* (Ora Strigo) kaj la *Boekenleeuw* (Libra Leono), kaj estis filmita de Hans Herbots (Falling, 2001). Por sia romano *In de zon kijken* (Rigardi la sunon), Provoost ricevis la trijaran kulturpremion de la Flandra Komunumo de Belgio. En la lastaj jaroj, Provoost koncentriĝis pri verkado de eseoj. En 2008 ŝi publikigis *Beminde ongelovigen. Atheïstisch sermoen*

Ne timante tabuajn temojn, ŝi aliras en sia verkaro la malmulte kutimajn temojn kiel incesto aŭ rasismo. La roluloj en sia verkaro ofte troviĝas inter juneco kaj plenkreskeco kaj pritraktas ekzemple kiujn elektojn tiuj roluloj devas fari, ĝis kie etendiĝas ilia libereco, kiam kaj kial ili malhelpas la aliajn, ktp.

Ŝi profitas de sukcesoj en Flandrio kaj en Nederlando kaj akiris ankaŭ grandan internacian famon, ĉar siaj libroj estas tradukitaj en dudeko da lingvoj.

Anne Provoost estas membro de la Reĝa Akademio de la Nederlanda Lingvo kaj Literaturo (kantl.be).

## Bibliografio 
* 1990 - *Mijn tante is een grindewal* (Mia onklino estas nigra kaĉaloto)
* 1991 - *De wekker en het mes* (la vekhorloĝo kaj la tranĉilo)
* 1991 - *Niet uitlachen*! (Ne prifajfi!)
* 1993 - *Kauwgom voor de held* (Maĉgumo por la heroo)
* 1994 - *Vallen* (france: "*Le Piège *" - la kaptilo)
* 1997 - *De roos en het zwijn* (La rozo kaj la porko)
* 2001 - *De arkvaarders* (La pasaĝeroj de la arko)
* 2007 - *In de zon kijken* (Rigardi (en) la sunon)
* 2008 - *Beminde Ongelovigen*. *Atheïstisch sermoen* (Estimataj nekredantoj. Ateisma prediko)
* 2012 - *Springdag* (Saltotago)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Anne Provoost (franca , nederlanda, angla )
* (en) PBS - Intervjuo
* (en) Pen American Center - Informoj pri Anne Provoost 

## Referencoj 
Kategorio:PEN Club
Kategorio:Belgaj verkistoj
Kategorio:Flandraj verkistoj
Kategorio:Nederlandlingvaj verkistoj
Unuiĝo, Progreso kaj Demokratio

eta|300ra
**Unuiĝo, Progreso kaj Demokratio** (hispane *Unión Progreso y Democracia* *UPyD* ankaŭ konata kiel *UPD*), fondita en 2007, estas politika partio de Hispanio kun parlamenta reprezentado. Ĝi estis oficiale registrita la 26-a de septembro 2007 post fondo fare de politikistoj devenaj el la socialisma partio PSOE kun kies politiko tiuj ne interkonsentis kaj el kiuj la ununure plej konata estis Rosa Díez.

En la ĝenerala balotado en 2008 ĝi nur atingis unu deputiton, Rosa Díez, kiu ricevis entute 306.078 voĉdonojn kaj ĝi fariĝis la sesa politika potenco laŭ voĉdonoj en Hispanio. Inter la kreintoj de la partio troviĝas pluraj elstaruloj de la nuna hispana socio. Nuntempe, laŭ ĝiaj fontoj, la partio havas pli ol 6.000 membrojn en la tuta lando.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retpaĝaro

## Referencoj 
Kategorio:Politikaj partioj de Hispanio
Daganzo de Arriba

dekstra|eta|200ra|Situo de Daganzo de Arriba en mapo de la Madrida Regiono

**Daganzo de Arriba** estas municipo de la provinco kaj Madrida Regiono. Ĝi situas en la oriento de la provinco, en Komarko de Alkalao apud Ajalvir kaj plene en la Corredor del Henares. Ĝi havas ĉ. 9.000 loĝantojn, inkluzive de la plentempaj uzantoj de la kampadejo, kiu ekzistas en la municipo, kiu etendiĝas en 43,8 km².

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retpaĝaro de la Urbodomo de Daganzo
* Daganzo.org
* Daganzo.eu DPZ
* Forumo de Daganzo 
* Tradicioj de Daganzo 
* Fotoj de la naturo

Kategorio:Madrida Regiono
Jonathan

**Jonathan** estas persona nomo. Jonathan signifas 'donaco de dio'.

**Jonathan** povas aludi al famja gravuloj kiaj:

* Jonathan Swift irlanda verkisto;
* Jonathan Edwards, protestanta pastro kaj teologo usona;
* Jonathan Edwards, atleto brita;
* Jonathan Woodgate, futbalisto angla;
* Jonathan MGS4, rolulo de Metal Gear Solid 4
* Jonathan Davis, kantisto de la bando de nua metalo Korn
Miguel Maria Giambelli

Li estis barnabita pastro, kaj emerita episkopo de Bragança do Pará (Brazilo) ekde la .

## Biografio 
Miguel Maria Giambelli estis ordenita pastro en la Ordeno de Barnabitoj la .

La , Johano Paŭlo la 2-a nomis lin unua episkopo de la diocezo de Guamá, starigita en oktobro 1979 el tio kio ĝis tiam konsistigis la teritorian prelaturon de Guamá. Li estis konsekrita episkopo la  de MS-ro Carmine Rocco, tiam apostola nuncio en Brazilo. Kelkajn monatojn poste, en 1981, la diocezo ŝanĝis sian nomon por fariĝi la diocezo de Bragança do Pará.

Li emeritiĝis, atingite aĝ-limon, la . Tiam, fariĝinte emerita episkopo, li servis kiel kapel-pastro de Hospitalo Saint-Antoine-Marie Zaccaria.

Hospitaligita en la saman hospitalon la , li mortis la  post mallonga malsano. Li estis entombigita en la Katedralo de Bragança.

## Internaj ligiloj 
* Episkopo

## Bildoj 

Image:BISHOP-miguel-giambelli-01.jpg|MS-ro Giambelli, en Lodi, 1990

## Eksteraj ligiloj 
*  Biografio de MS-ro Giambelli

Kategorio:Brazilaj episkopoj
Sinéad O'Connor

'''Sinéad O'CONNOR'* (*Ŝinejad O'Kaner*, ; 8-an de decembro 1966 - 26-an de julio 2023 Dublino) estis irlanda kantistino.

Ŝiaj montroj en la publiko estas perceptataj tre polemike, ŝi ekzemple publike defendis teroristan organizaĵon IRA, kaj prezentiĝis kontraŭ katolika eklezio, kio kulminis per publika disŝiro de fotografio de papo Johano Paŭlo la 2-a. Ŝi protestis per tio precipe kontraŭ seksa misuzado kontraŭ infanoj fare de reprezentantoj de la eklezio kaj kamuflado de tiu ĉi fakto fare de ties pli superaj reprezentantoj. En la jaro 2005 en intervjuo por ĵurnalo Interview ŝi priskribis sian mision per vortoj "savi dion kontraŭ religio".

Ŝi estas fame konata pro sia persona aspekto tre rimarkinda de la epoko kiam ŝi tuttondigis sian hararon kaj ŝi ekaperis tute senharulino kaj pro sia melodieca voĉo.

## Diskaro 
* *The Lion and The Cobra*, 1987
* *I Do Not Want What I Haven't Got*, 1990
* **Am I Not Your Girl?*, 1992
* *Universal Mother*, 1994
* *Gospel Oak*, 1997
* ''So Far…The Best Of Sinéad O'Connor*, 1997
* *Faith and Courage*, 2000
* *Sean-Nós Nua*, 2002
* *She Who Dwells in the Secret Place of the Most High Shall Abide Under the Shadow of the Almighty*, 2003
* *Collaborations*, 2005
* *Throw Down Your Arms*, 2005
* *Theology'', 2007

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de Sinéad O'Connor 
* neoficialaj paĝoj de Sinéad O'Connor

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Irlandaj kantistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Rokkantistoj
Kategorio:Homoj ekskomunikitaj de romkatolika eklezio
Kategorio:GLAT-artistoj
Kategorio:Eksaj katolikoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 8-an de decembro
Ilona Sajgó

**SAJGÓ Ilona** [ŝajgo'] (n. je la 7-a de aprilo 1950 en Joseni), estas rumanuja hungara dezajnistino, tekstilistino.

## Kariero
Ŝi studis goblenon en Kluĵo inter 1969–73 kaj instruis en Ceuașu de Câmpie inter 1975–1984. Poste ŝi estis dizajnistino de Universitato pri Medicino kaj Farmacio de Târgu Mureș.

## Individuaj ekspozicioj
*1990 • Joseni
*1995 • Unitárius templom tanácsterem, Târgu Mureș.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj
*1975– Distriktaj ekspozicioj, Târgu Mureș
*1982 • Dek artistoj de Joseni • Minitextil, Bukareŝto
*1990 • 40 évesek találkozója, Joseni
*1996 • Etno-art, Târgu Mureș • Textil '96, Târgu Mureș
*1997 • Broderia, Kluĵo.

## Fonto
*Artportal

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Sándor Portik

**PORTIK Sándor** (n. je la 1-a de novembro 1959 en Gheorgheni), estas rumanuja hungara grafikisto. Li estas memlernanto artisto.

## Premioj 
* 3-a premio en 1991 de Erdély Művészetéért Alapítvány. 

## Individuaj ekspozicioj 
*1978 • Kultúrház, Ditrău
*1985, 1988, 1991, 1994 • Gheorgheni
*1996 • Vármegye Galéria, Budapest
## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
*1990 • Szülőföldem, Erdély (vagantekspozicio)
*1991 • Szülőföld, haza, otthon, Országos Széchenyi Könyvtár, Budapest
*1992 • Gy.-Szabó-Béla-memorekspozicio, Vármegye Galéria, Budapest
*1993 • Södertälje (SVE).

## Fontoj 
*Artportal
*Retpaĝejo: http://www.portiksandor.ro/

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Ellend

**Ellend** estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs.
eta|Blazono de Ellend
eta|Panoramo en Ellend

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 230
* Poŝtkodo: 7744
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°03′26″N 18°22'37″E

## Situo 
Ellend situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Urboj Pécs troviĝas je 14, Pécsvárad 15, Bóly 18, Villány 26, Siklós 28, Mohács 30, Budapeŝto 197 km-oj.

## Historio 
Oni supozas, ke en tiu loko vilaĝo kreiĝis en la 1300-aj jaroj. En la mezepoko kaj iom poste ĝi estis ĉefe eklezia bieno. En 1775 germanoj (pli precize bavaroj) alvenis, kies posteuloj ne estis deportitaj post la 2-a mondmilito. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En 1972 oni trovis termalan akvon kun 92 C° oj.

En Ellend migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sanktaj Gardanĝeloj de 1893
* fiŝlago kaj fiŝkaptista lago

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Antal Vargyas

**VARGYAS Antal** [vardjaŝ] estas rumanuja hungara instruisto pri geografio, gvidlibroverkisto naskita la 11-an de junio 1933 en Joseni. Li estis instruisto en Joseni.

## Gvidlibroj 
* *Hargita megye*, gvidlibro, (kunulaŭtoro), Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 1998, 2005,];
* *Székelyföld*, gvidlibro, Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 2001, 2005.

## Fonto 
* Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj geografoj
József Gyula Tőzsér

**TŐZSÉR József Gyula** [toe:je:r] estis rumanuja hungara libroeldonisto kaj librovendisto. Li naskiĝis la 19-an de januaro 1945 en Joseni kaj mortis la 7-an de oktobro 2013 en Kluĵo. Li estis la edzo de verkistino Mária Kozma.

## Kariero 
József Tőzsér laboris inter 1969 kaj 1976 en Gheorgheni ĉe la kooperativo de konsumado, poste inter 1976 kaj 1993 li estis sekciestro komerca, poste direktoro de Entrepreno pri Librodisvastidago de Distrikto Harghita. Li havis gravajn meritojn pri disvastigado de libroj en tuta Transilvanio en malfacilaj kondiĉoj fare de komunista diktaturo. En 1993 li fondis kune kun la eldonejo *Akadémiai Kiadó* (Akademia Eldonejo) de Budapeŝto la libroeldonejon kaj librovendejon Pallas-Akadémia Könyvkiadó en Miercurea Ciuc.

## Premioj kaj distingoj 
* 1997 - Honora civitano de sia naskiĝvilaĝo Joseni;
* 1998 - Premio Pro Urbe de Miercurea Ciuc;
* 2003 - Meritordeno kavalierkruco de Hungara Respubliko;
* 2005 - Premio Aranyalma de gazeto Erdélyi Riport;
* 2010 - Premio Szolnay Sándor de EMKE.

## Eksteraj ligiloj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 
* Retpaĝo de la eldonejo 
* Nekrologo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj eldonistoj
Kategorio:Librovendistoj
Zaslavo

**Zaslavo** (ukraine ''Заслав/Zaslav, Ізяслав/Iz'aslav'') estas malgranda urbo situanta ĉe rivero Horyn (alfluanto de la rivero Pripjato) en Ĥmelnicka provinco, okcidenta Ukrainio. Ĝi estas administra centro de Zaslavo distrikto. 

En la urbo naskiĝis unu el pioniroj de Esperanta prozo Nikolao Borovko.

La urbo havis ĉirkaŭ 16.000 loĝantojn en 2025.
## Eksteraj ligiloj 
* angle

Kategorio:Urboj en Ĥmelnicka provinco
Antal László (arkitekto)

**LÁSZLÓ Antal** [la:slo:] estis rumanuja hungara arkitekto. Li naskiĝis la 12-an de decembro 1891 en Gyergyószentmiklós kaj mortis la 7-an de oktobro 1971, Gheorgheni. Li estis la patro de inĝeniero pri kemio Antal László.

## Kariero 
Antal László finis siajn studojn en Budapeŝto kaj ekde la 1920-aj jaroj ĝis sia pensiuliĝo li estis la ĉefarkitekto de la urbo. Laŭ la projektoj de lia oficejo la fakministerio en 1928 akceptis la proponon por manifesti la setlegejon Lacul Roşu klimatripozejo.

## Fonto 
* Magyar életrajzi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj arkitektoj
Ferenc László (sportĵurnalisto)

**LÁSZLÓ Ferenc** (la:slo:) estis sportĵurnalisto, redaktoro naskita en Kluĵo la  kaj mortinta en Segedo la .

## Kariero 
Ferenc László finis la fakon pri rumana-hungara lingvoj en 1970 en Târgu Mureş, poste la fakon pri hungara kaj germana lingvoj en Kluĵo. Li estis ekde 1950 la sportredaktoro de ĵurnalo Igazság, rubrikgvidanto, ĉefkunlaboranto ekde 1956, gvidinto de sportelsendoj de Radio de Kluĵo en hungara lingvo (1954-69), ekde decembro 1989 sportredaktoro de Szabadság, kiel same de la radio.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Gyula Kormos

**KORMOS Gyula** [kormoŝ] estis rumanuja hungara verkisto, tradukisto. Li naskiĝis la 8-an de aŭgusto 1917 en Gyergyószentmiklós kaj mortis la 14-an de julio 1981 en Kluĵo.

## Kariero 
Gyula Kormos iĝis unue unitariisma pastro, poste ĵurnalisto, instruisto pri hungaraj lingvo kaj literaturo, kunlaboranto de Utunk. Li tradukis el rumana lingvo.

## Verkoj 
* *A rovátka* (rakontoj., Bukarest, 1950);
* *Akik megelőzik az időt* (kun János Dán, rakontoj, Bukarest, 1952);
* *Nászajándék* (rakontoj, Bukarest, 1954);
* *Hosszú kaszanyél (rakontoj, Bukarest, 1956);
* *Faluról a falunak* (teatraĵoj, Marosvásárhely, 1957);
* *Ketrec* (teatraĵo, Bukarest, 1958);
* *Miske András hegedűje* (rakontoj, Bukarest, 1958);
* *A hattyúk felrepülnek* (porjunulara romano, Bukarest, 1960);
* *Nem lehet akárki* (rakontoj, Bukarest, 1961);
* *Két füst között* (rakontoj, Bukarest, 1964);
* *Iskola a hegyek között* (Bukarest, 1967);
* *Matild néni metamorfózisa* (rakontoj, Bukarest, 1968);
* *Küszöb'' (romano, Bukarest, 1969);
* Liviu Rebreanu (monografieto, Kolozsvár, 1975).

## Fonto 
* Romániai Magyar Irodalmi Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Alteosilvio

**Alteosilvio**, ***Sylvia althaea***, estas specio de birdo de la familio de Silviedoj kaj de ties plej tipa genro nome *Sylvia* aŭ silvioj, kiuj estas grizecaj aŭ grizecbrunaj insektovoruloj.

Ĝi ĝis lastatempe estis konsiderata samspecifa kun la Babilema silvio; kaj nuntempe tiuj estas konsiderataj kiel membroj de superspecio kiu inkludus ankaŭ la Oazosilvion. (Helbig 2001, Jønsson & Fjeldså 2006)

[eta|maldekstra|Ĉe [Hajderabado, Barato. ]]
Tiu specio distingiĝas el la Babilema silvio pro **pli malhela krono kaj pli bruna dorso** (pli malhela ĉe flugilplumoj kaj vosto), kio rezultas en koloro de la tuta areo el la krono al la dorso sen fortaj kontrastoj.

Ankaŭ la iriso estas bruna. La subaj partoj estas helgrizaj ĉefe en la gorĝo kiu estas multe pli hela kaj preskaŭ blankeca.

Ties teritorioj ŝajne ne koincidas; Alteosilvio loĝas altajn regionojn de Irano kaj nordorienten al Centra Azio ĝis la okcidentaj areoj de Himalajo.

Kutime oni ne agnoskas subspeciojn fare de plej parto de fakuloj.

El Balkanio al Kaŭkaza Montaro tamen, loĝas *Sylvia curruca caucasica* kiu estas intermeza inter la Babilema silvio kaj la Alteosilvio (Snow *et al.* 1998).

Ne klaras ankoraŭ ĉu la orienta parto de tiu populacio estas ĝuste atribuita al la eŭropa specio, aŭ konsistas el hibridoj en kontakta zono.

## Referencoj 
* **Helbig**, A. J. (2001): Phylogeny and biogeography of the genus *Sylvia*. *In:* Shirihai, Hadoram: *Sylvia warblers*: 24-29. Princeton University Press, Princeton, N.J. ISBN 0-691-08833-0
* **Jønsson**, Knud A. & **Fjeldså**, Jon (2006): A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). *Zoologica Scripta* **35**(2): 149–186.  (HTML resumo)
* **Snow**, David W.; Perrins, Christopher M.; Doherty, Paul & Cramp, Stanley (1998): *The complete birds of the western Palaearctic on CD-ROM*. Oxford University Press. ISBN 0-19-268579-1

## Bildaro 

File:Hume's Lesser Whitethroat (Sylvia althaea) W IMG 6293.jpg|Ĉe Hodalo, Faridabado, Harjano, Barato.
Image:Hume's Lesser Whitethroat I2m IMG 9735.jpg|Ĉe Hodalo, Faridabado, Harjano, Barato.
File:Hume's Lesser Whitethroat (Sylvia althaea) in Kawal WS, AP W IMG 1596.jpg|Ĉe Natura Rezervejo Kaŭwalo, Barato.
File:Hume's Lesser Whitethroat (Sylvia althaea) in Kawal WS, AP W IMG 1595.jpg|Ĉe Natura Rezervejo Kaŭwalo, Barato.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Terlango

[eta|Satelitbildo de la Vistula hafo (*Wislahaf*) kaj la Vistula terlango (ankaŭ pole: *Mierzeja Wiślana*, ruse: Балтийская коса *Baltiejskaja Kosa*, germane: *Frische Nehrung)* La Vistula hafo formas la limon inter [Pollando (Pomeria Vojevodio) kaj Rusio (Kaliningrada provinco /ru: oblast).]]
En geografio, **terlango** (, , , ) estas mallarĝa kaj longa kurba strio da sablo aŭ tero tra la maro en la marbordo, kaj kiu tiamaniere parte aŭ tute fermas la kurbiĝon de la malfermita maro, ofte paralela al la marbordo. Do temas pri aparte mallarĝa duoninsulo. Ĝi konsistas el materialoj alportitaj de la marfluo, de la fluoj de tajdo aŭ de marondoj.

Depende de la cirkonstancoj, la fermita areo ricevas la sekvan nomon:

* laguno se ĝi havas mallarĝan konekton al la maro kaj
* apudmarborda lago se ĝi estas tute fermita.

maldekstra|eta|230x230ra|Tombolo en Grekio
Terlango povas aŭ formiĝi antaŭ la marbordo, disigante pecon da akvo, tiel nomata laguno, aŭ antaŭeniri en maron kaj formi «sagon», aŭ ligi insulon al tero (aŭ alia insulo), en geografio oni nomas tian terlangon "tombolo".

Se la telango estas seninterrompa, la laguno iĝas lago entenante nesalan akvon. Se la terlango estas distranĉita de pluraj markoloj, ĝi formas sinsekvon da sablejoj nomataj "terlangaj insuloj".

Terlangoj troviĝas tutmonde. Rimarkindaj ekzemploj estas la Kurona terlango/laguno en la Balta Maro, la terlango Lido de Venecio kaj la terlango Farewell (*Farewell Spit*) sur la Suda Insulo de Nov-Zelando. La plej granda terlango en Usono (*Dungeness Spit*) situas en la ŝtato Vaŝingtono. Ĝi estas pli ol naŭ kilometrojn longa, kun mezumo de pliaj kvin metroj aldonitaj ĉiujare.

Dosiero:Curonian Lagoon.jpg|Kurona duoninsulo, limo de Kurona Laguno
Dosiero:Hel peninsula landsat.jpg|Terlango de Hel
Dosiero:Venice Lagoon December 9 2001.jpg|Lido de Venecio

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kurona Duoninsulo
* Komunumo Neringa

Kategorio:Geografiaj objektoj
Kategorio:Maro
Gabriella Szabó

**SZABÓ Gabriella** [sabO] rumania hungardevena kuristino, olimpika ĉampionino de Sidnejo. Ŝi naskiĝis la 14-an de novembro 1975 en Bistriţa.

## Kariero 
Gabriella Szabó en 2000 gajnis ormedalon en la Someraj Olimpikoj de Sidnejo je 5000 m kaj bronzmedalon, respektive silvermedalon je 1500 m en 1996 kaj 2000. Ŝi estas trifoja mondĉampiono. Ŝia ununura trejnisto estis Zsolt Gyöngyössy, ŝia edzo. En 2005 ŝi retiriĝis el konkursoj. Ŝi estas ministro pri junularo kaj sporto en la 3-a registaro Ponta de 4-a de marto 2014.

## Fonto 
* Profilo

## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuohungare

Kategorio:Rumanujaj hungaraj atletoj
Kategorio:Rumanaj kuristoj
Kategorio:Rumanaj olimpikaj atletoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Kategorio:Rumanaj ministroj
Oazosilvio

La **Oazosilvio**, ***Sylvia minula***, estas palearkta specio de birdo de la familio de Silviedoj kaj de ties plej tipa genro nome *Sylvia* aŭ silvioj, kiuj estas grizecaj aŭ grizecbrunaj insektovoruloj.

Ĝi ĝis lastatempe estis konsiderata samspecifa kun la Babilema silvio; kaj nuntempe tiuj estas konsiderataj kiel membroj de superspecio kiu inkludus ankaŭ la Alteosilvion, kun kiu ĝi formus azian stirpon ene de la subspecio. (Helbig 2001, Jønsson & Fjeldså 2006)

Tiu estas reprezentato de tiu superspecio en aridaj teritorioj, kie loĝas el sekaj malaltaj teroj de Ŝinĝango orienten al Turkmenio kaj eble en Irano. Laŭ la Regulo de Gloger, ĝi estas pli pala kaj pli sablokolora kaj ne havas la tre markatan malhelan vizaĝon de la Babilema silvio, kvankam la blanka gorĝo estas ankoraŭ distinga, dum la resto de subaj partoj estas el blankecaj al helgrizaj kaj en suba ventro estas iom da bruneca nuanco. Ĝi estas ankaŭ pli malgranda (vidu artikolon pri Regulo de Bergmann) kaj havas rimarkinde pli malgrandan bekon, adaptatan al diferenca manĝodisponeblo en sia habitato. La iriso estas flaveca.

Oni agnoskas kutime tri subspeciojn de tiu specio:
* *Sylvia minula munila* - inkludas *chuancheica*
* *Sylvia minula margelanica*
* *Sylvia minula jaxartica*
La du lastaj povus konstitui separatan specion, **Margelana silvio**.

Krome la supozataj subspecioj de la Babilema silvio nome *halimodendri* kaj *telengitica* povus fakte aparteni al la Oazosilvio, aŭ alternative povus reprezenti hibridon kiu intermezus inter, respektive, *S. m. jaxartica* kaj *S. m. margelanica* kaj la Babilema silvio (Snow *et al.* 1998).

## Referencoj 
* **Helbig**, A. J. (2001): Phylogeny and biogeography of the genus *Sylvia*. *In:* Shirihai, Hadoram: *Sylvia warblers*: 24-29. Princeton University Press, Princeton, N.J. ISBN 0-691-08833-0
* **Jønsson**, Knud A. & **Fjeldså**, Jon (2006): A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). *Zoologica Scripta* **35**(2): 149–186.  (HTML resumo)
* **Snow**, David W.; Perrins, Christopher M.; Doherty, Paul & Cramp, Stanley (1998): *The complete birds of the western Palaearctic on CD-ROM*. Oxford University Press. ISBN 0-19-268579-1

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Nizosilvio

[eta|ovoj de *Cuculus canorus canorus* en nesto de *Sylvia nisoria* - [Muzeo de Tuluzo]]

La **Nizosilvio** (***Sylvia nisoria***) estas komuna kaj disvastigata specio de birdo de la familio de Silviedoj kaj de ties plej tipa genro nome *Sylvia* aŭ silvioj, kiuj estas grizecaj aŭ grizecbrunaj insektovoruloj.

Ĝi reproduktiĝas tra orienta Eŭropo kaj tra multe de moderklimata Azio. Lastatempe ĝi malpliiĝis en kelkaj areoj (inklude Germanion), pro habitatodetruo pro intensigita agrikulturo. Tiu malgranda paserina birdo estas tre migranta kaj vintrumas en orienta Afriko. Ĝi estas regula ĉe pasado tiom okcidente kiom ĝis Britio kaj Irlando.

Tiu estas granda kaj fortika specio de silvio, 15.5-17 cm longa, ĉefe griza supre kaj blankeca sube. Maskla plenkreskulo estas malhelgriza (al malhelgrizbruna) supre, kaj horizontale tre strieca sube, kio havigas al specio aspekton ege similan al tiu de Akcipitro aŭ Nizo de kio devenas la nomo en Esperanto, aliaj lingvoj kaj en la latina scienca nomo. La ino havas nur helan striadon. Junuloj ne havas striadon nek aliajn rimarkindajn distingilojn krom la grandon. La beko estas granda kaj hela en unua duono de la suba makzelo. La iriso estas tre hela kaj kontrasta kun la tre malhelgriza kapo. Ripoze en la flugiloj videblas du helaj strioj nome unu pli malgranda en ŝultro kaj alia pli longa meze, sub kiu videblas kutime du grandaj malhelaj flugiloj.

La Nizosilvio estas birdo de malferma kamparo kun arbustaro por nestumado. La nesto estas konstruita en malalta arbusto aŭ rubuso; la ino demetas 3-7 ovojn. Kiel plej parto de silvioj, ankaŭ tiu ĉi estas insektovora, sed ĝi manĝas ankaŭ berojn kaj aliajn mildajn fruktojn. La kanto de la Nizosilvio estas agrabla babilado kun multaj pli klaraj notoj kiel tiuj de la Merlo. La kanto povas esti konfuzata kun tiu de la Ĝardensilvio, sed ĝi estas malpli melodieca.

Tiu estas tre distinga palearktisa specio. La strieca subaĵo estas inter tipaj silvioj kunhavata nur de la Cipra silvio kiu havas nigran striadon kaj tute diferencan supran kolorbildon. La Nizosilvio ŝajne reprezentas antikvan stirpon de tipaj silvioj per si mem kaj ŝajne ne havas proprajn proksimajn vivantajn parencojn en la genro (Helbig 2001, Jønsson & Fjeldså 2006).

## Referencoj 
* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 52831, Sylvia nisoria, 12a Majo 2006. Malplej zorgiga.

* **Helbig**, A. J. (2001): Phylogeny and biogeography of the genus *Sylvia*. *In:* Shirihai, Hadoram: *Sylvia warblers*: 24-29. Princeton University Press, Princeton, N.J.. ISBN 0-691-08833-0

* **Jønsson**, Knud A. & **Fjeldså**, Jon (2006): A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). *Zoologica Scripta* **35**(2): 149–186.  (HTML resumo)

## Eksteraj ligiloj 
* Avibase
* Arealo de Nizosilvio ( inkluzive de vintra arealo ) : Tajpu *Sylvia nisoria*.  

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Ilona Silay

**SILAY Ilona** *Ileana Silai* [ŝilai] (n. 14-a de oktobro 1941, Koloĵvaro), rumanuja hungara mezdistanca kuristino, olimpikanino.

## Kariero 
En olimpikoj de 1968 en Meksiko ŝi gajnis arĝentan medalon je 800 m en virina platkurado.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj atletoj
Kategorio:Rumanaj kuristoj
Kategorio:Rumanaj olimpikaj atletoj
Pacifika fajra rondo

[eta|La fajra rondo (ruĝe) kaj la ĉefaj [Profunda submara fosego|submara fosegoj (bluaj strioj)]]
La **fajra rondo** (aŭ **Pacifika fajra rondo**) estas vico da vulkanoj kiu laŭiras la pli grandan parton de la bordoj de Pacifika Oceano sur ĉirkaŭ 40&nbsp;000 kilometroj.

Tiu vico da vulkanoj koincidas kun faŭltoj inter tektonaj platoj kaj plej profundaj submaraj fosegoj.

Estas en la fajra rondo 452 vulkanoj, t.e. 75 % el la elmergitaj vulkanoj el la mondo. Tiun multenombrecon kialigas la subdukcio de la oceanaj platoj, (ĉefe la platoj Nazca, Kokosa, Juan de Fuca kaj Pacifika) sub malpli densajn platojn (Sudamerikan, Karibian, Nordamerikan, Oĥockan, Filipinan kaj Aŭstralian platon).

La movoj de la tektonaj platoj generas ankaŭ multenombrajn tertremojn; 90 % el la tertremoj (kaj 80 % el la plej grandaj tertremoj) okazas en la fajra rondo.

La subdukcia vulkanismo pli ofte generas grizajn vulkanojn, ili estas arigitaj laŭ kontinentaj aŭ insulaj vulkanaj arkoj.

## Landoj koncernataj de la fajra rondo 
* **Ĉilio**
:La lando entenas ĉirkaŭ dumil vulkanojn el kiuj 47 aktivajn. Plej aktiva estas vulkano Llaima.
:Vidu "Vulkanoj de Sud-Ameriko".

* **Meksiko**
:Vulkano Popocatépetl, en la Sierra Nevada estas la dua plej alta monto de Meksikio.
:Vidu "Vulkanoj de Meksikio kaj Mez-Ameriko".

* **Usono kaj Kanado**
:En la vulkana arko de la Akvofaloj, la Monto Saint Helens generis unu el plej forta vulkaneksplodo de la 20-a jarcento, la . Brita Kolumbio kaj Jukonio ankaŭ estas vulkana region, kvankam neniu el ties vulkanoj estas nun aktivaj.
:Vidu "Vulkanoj de Kanado kaj okcidento de Usono" kaj "Vulkanoj de Alasko".

* **Rusio**
:Duoninsulo Kamĉatko entenas arkon da 160 vulkanoj, el kiuj 29 aktivaj. Vulkano Kliuĉevskaia estas ties kulmino.
:Vidu "Vulkanoj de Kamĉatko kaj norda Azio".

* **Japanio**
:Tiu lando entenas 10 % el la aktivaj vulkanoj de la mondo, kaj 1500 tertremoj tie okazas ĉiu jaro. plej alta (kaj plej mond-fama) vulkano estas Fuĵi-Monto.
:Vidu "Vulkanoj de Japanio, Tajvano kaj Marianoj".

* **Filipinoj**
:Vulkano Pinatubo estigis unu el plej forta vulkana erupcio el la 20-a jarcento, la . Monto Majono estas la plej aktiva vulkano el Filipinoj. Menciendaj estas vulkanoj Taal kaj Kanlaon.
:Vidu "Vulkanoj de Filipinoj kaj sudorienta Azio".

* **Indonezio**
: En la Sunda Markolo, la eksplodo de Krakatoa la  estas rigardita kiel plej perforta vulkaneksplodo en la homa historio. Pli aktivaj vulkanoj en Javo estas vulkanoj Kelud kaj Merapio.
:Vidu "Vulkanoj de Indonezio".

* **Nov-Zelando**
:Plej granda nov-zelanda vulkano estas Monto Ruapehu en la vulkana areo de Taŭpo.
:Vidu "Vulkanoj de Havajo kaj Pacifiko".

* **Antarkto**
:Monto Erebus estas la plej suda vulkano el la mondo. Pli norde estas Brown Peak kaj Elreviĝa insulo.
:Vidu: "Vulkanoj de Antarkto".

## Vidu ankaŭ 
* Pacifika Bordo

## Eksteraj ligiloj 
*  La Fajra Rondo de Pacifiko (el "Centro de informaciones pedagógicas")

Kategorio:Vulkanoj de Pacifiko
Kategorio:Pacifiko
Corazón Aquino

**Corazón AQUINO** ([koraDZON aKIno]; naskiĝis la 25-an de januaro 1933 en Paniki (Tarlako), mortis la 1-an de aŭgusto 2009 en Makati; vera nomo Maria Corazon Sumulong Cojuangco)  estis filipina  politikistino. Pli konata sub la kromnomo de **Cory Aquino**, ŝi estis la 11-a prezidentino de Filipinoj de  ĝis .

En 1955, ŝi edziniĝis kun Benigno Aquino Jr post lia elekto kiel urbestro de Concepcion. Gvidanto de la opozicio kontraŭ Ferdinand Marcos, Benigno Aquino estis arestita kaj ekzilita en Usonon. La , reveninte en Filipinojn, li estis murdita tuj kiam li eliris el la aviadilo.

Post tio, dum du jaroj, la filipina opozicio kaj la popola movado instigis Corazón Aquino, por ke ŝi fariĝu, eĉ simbole, gvidantino de la opozicio. Ŝi kandidatiĝis al la prezidenta balotado de .

Kvankam Ferdinand Marcos asertis sin venkinto, la balotado suferis tiom da fraŭdoj, ke la popolo rifuzis la rezulton: senperforta manifestacio arigis pli ol miliono da homoj.

La filipina armeo, estrata de la generalo Fidel Ramos restis neŭtrala, la prezidento Ferdinand Marcos estis trudita ekziliĝi.

Iĝinte prezidentino, Corazón Aquino adoptigis novan konstitucion en 1987. Pluraj provoj de armea puĉo okazis, kiuj malsukcesis danke al la apogo kiun la generalo Fidel Ramos alportis al la nova regado.

La , ŝi ne prezentis sin al la prezidenta balotado. Fidel Ramos iĝis ŝia posteulo.

La  ŝi mortis pro halto de koro, sekve al kancero de la intesto.

## Vidu ankaŭ 
* Registaro de la Filipinoj
* Kongreso de la Filipinoj

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Prezidantoj de la Filipinoj
Kategorio:Ordeno de Merito de la Itala Respubliko
Kategorio:Registarestroj
Kategorio:Homrajtaj aktivuloj
Kategorio:Personoj sur monbiletoj
Kategorio:Personoj de la jaro laŭ magazino Time
Marista Esperantista Ligo

La **Marista Esperantista Ligo** estis grava ista asocio, fondita komence de la 20a jarcento. La prezidento en 1913 estis Rollet de l'Isle. Tiam la adreso estis Avenue Nicolas II, Le Havre, Francio.

## Ligiloj 
* Oficiala jarlibro 1911 - la Marista Esperantista Ligo estis menciita  en paĝo 125 (bitarkivo.org)

Kategorio:Esperanto-asocioj
Dezertsilvio

La **Dezertsilvioj** estas specioj de birdoj de la familio de Silviedoj kaj de ties plej tipa genro nome *Sylvia* aŭ silvioj, kiuj estas grizecaj aŭ grizecbrunaj insektovoruloj. Tiu grupo konsistas el **du distingaj formoj**. Tiu estis iam traktataj kiel subspecio, sed nun ricevas specifan statuson. Ili estas ankoraŭ iliaj plej proksimaj vivantaj parencoj unu de la alia kaj ties rilato al la aliaj tipaj silvioj ne estas klara. Ili povas esti proksimaj al la Blankgorĝa silvio (kiu siavice ne estas proksima al la Babilema silvio). Krome la inoj de Blankgorĝa silvio aspektas kiel trekolora azia dezertsilvio sed sen superokulaĵo. Se ne ŝajnas ke ĉiuj tiuj 3 taksonoj estas bazaj membroj de la genro.(Helbig 2001, Jønsson & Fjeldså 2006)

* **Afrika dezertsilvio**, *Sylvia deserti* estas loĝantaj birdoj en nordokcidenta Afriko je la bordo de la Sahara Dezerto.
:Baze sablokolora
* **Azia dezertsilvio**, *Sylvia nana* reproduktiĝas en sudcentra moderklimata Azio. Tiu formo estas  migranta, kiu vintrumas en plej nordorienta Afriko,  Arabio kaj Barato. Estis iam kiel rara vaganto tiom okcidenten kiom ĝis Britio.
:Baze grizsablokolora

Ambaŭ seksoj estas preskaŭ identaj. Temas pri malgranda silvio kun **sablokoloraj dorso kaj kapo, blankecaj al helsablokoloraj subaj partoj kaj flava okulo** rimarkinda inter la sablokoloraj kapo kaj vizaĝo, grizeca brido kaj pli hela gorĝareo. Kiel ĉe siaj parencoj, ankaŭ tiu ĉi estas insektovora, sed ili manĝas ankaŭ berojn. La kanto estas distinga tintosono ofte dum averta flugo.

Tiu malgranda paserina birdo reproduktiĝas en duondezertoj kaj aliaj aridaj medioj, kie estu kelkaj arbustoj por nestumado. La nesto estas konstruata en malalta arbusto; la ino demetas 4-6 ovojn.

## Vidu ankaŭ 
* Regularo de Gloger

## Referencoj 
* **Helbig**, A. J. (2001): Phylogeny and biogeography of the genus *Sylvia*. *In:* Shirihai, Hadoram: *Sylvia warblers*: 24-29. Princeton University Press, Princeton, N.J. ISBN 0-691-08833-0

* **Jønsson**, Knud A. & **Fjeldså**, Jon (2006): A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). *Zoologica Scripta* **35**(2): 149–186.  (HTML resumo)

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo