Charleroi

**Charleroi** (france [ŝARl'rŭa] aŭ valone [tchålerwè], en Esperanto Karloreĝo) estas municipo kaj samtempe urbo en Belgio kiu iam estis grava industria centro (karbominejoj kaj ŝtalindustrio). La metropolitena areo, inkluzive de la ĉirkaŭa regiono, kovras areon de 1,462 kvadrataj kilometroj kun 522,522 loĝantoj (2008), vicigante ĝin kiel la 5-a plej granda en Belgio post Bruselo, Antverpeno, Lieĝo kaj Gento kaj la plej granda en la regiono Valonio. La loĝantoj estas nomataj *Carolorégiens* aŭ simple *Carolos* en la franca lingvo.

La municipo estas precipe industria areo: feraj kaj ŝtalaj, vitraj, kaj kemiaj fabrikejoj kaj elektro-inĝenieraj firmaoj. Charleroi estis en la centro de vasta karba baseno kun la nomo *Pays noir* (Nigra lando). La karbominejoj estas fermitaj, sed estas ankoraŭ multaj skoriamasoj ĉirkaŭ la urbo.

Meze de trafikocirklo norde de la urbocentro troviĝas statuo de la bildstria heroo Marsupilami, rolulo en la bildliteraturo de la fama belga bildstria verkisto André Franquin.

## Trafiko 
 per individua motora trafiko konektigas al pluraj aŭtovojoj, kaj kompreneble ankaŭ havas viglan fervojan stacidomon kun multaj naciaj kaj internaciaj trajnkonektoj. Krome la urbo estas parto interalie de la longdistanca biciklada vojo ***EuroVelo 3***, nomata *Pilgrima vojo*, internacia eŭropa vojo nur por bicikloj kaj aliaj senmotoraj veturiloj (precipe vicradaj glitiloj), kiu longas entute 5 122 kilometrojn kaj vojas en la eŭropaj ŝtatoj Norvegio, Svedio, Danio, Germanio, Belgio, Francio kaj Hispanio.

Eblas lupreni (elektran) biciklon apud la centra stacidomo (Point Vélo, telefona antaŭmendo). Ekde 2022 oni antaŭvidas la kreadon de buklovojo de 23 km por biciklantoj, komparebla laŭ longeco kun tiu de la *Boucle Noire* (nigra buklo). Ĉi tiu bicikla buklovojo ligos diversajn interesajn kaj strategiajn lokojn: muzeojn, urbodomon, publikajn lokojn, ktp.

Je 7 km (4.3 mejloj) norde de la centro, en la municipio Gosselies, troviĝas la dua plej grava flughaveno de Belgio, oficiale "*Brussels South Charleroi Airport*". Bruselo situas je 47 km (29 mejloj) norde de Charleroi-Flughaveno.

Ĉirkaŭ la flughaveno, kiu malfermis novan grandan terminalon en 2008, nun estas fondita la komerca kaj scienca parko Aéropole, kiu fokusiĝas pri altteknologiaj kompanioj.

En la urbo ekzistas malpeza metroo kun kvar linioj.

## Historio 
eta|maldekstra|La urbodomo de Karloreĝo

Origine la urbo estis malgranda urbeto, kiu nomiĝis *Charnoy*. En 1666 Hispanoj konstruis fortreson tie. La fortreso estis nomata *Charleroy* honore al la infanreĝo Karlo la 2-a. Inter 1898 kaj la komenciĝo de la Unua Mondmilito en 1914 en la urbo produktiĝis aŭtomobiloj de la firmao Ateliers Germain.

Memore al la judoj de Charleroi murditaj de la nazia reĝimo, la germana artisto Gunter Demnig kunigis naŭ *Stolpersteine* ​​en Charleroi.

## Vidindaĵoj 
La urbo gastigas plurajn muzeojn: pri belartoj, vitro kaj aliaj fakoj, sed ankaŭ la plej grandan muzeon pri fotografio en Eŭropo en la municipo Mont-sur-Marchienne kiu administre apartenas al Charleroi.

### Bois de Casier 
Nemankebla kultura loko kun parko de 25 hektaroj en kiu situas muzeo pri vitrofarado kaj industria muzeo kiu atestas pri la iamaj laborkondiĉoj en la karbonminejoj.

### Muzeo pri fotografio 
Ĝi estis inaŭgurita en 1987 en la iama kaj renovigita karmelana monaĥejo en Mont-sur-Marchienne, ĉirkaŭa municipo de Charleroi. Hodiaŭ ĝi estas la plej granda kaj unu el la plej gravaj muzeoj pri fotografio en Eŭropo (6000 m²), kun kolekto de 80.000 fotoj inkluzive de pli ol 800 en konstanta ekspozicio.alternative=Muzeo pri fotado en Charlerio|800x800px|Muzeo de la fotografio en Charleroi

### La belfrido 
La belfrido estas parto de la Urbodomo kaj estas inkluzivita en la listo de Mondaj Heredaĵoj de Unesko.

### La Maison Dorée 
Konstruita en 1899 fare de Secesia arkitekto Alfred Frère. 

## Sporto 
En 2006 la Federacia Pokalo (nova nomo ekde septembro 2020 *Pokalo Billie Jean King*), la plej grava konkurso pri naciaj virinaj naciaj teamoj de teniso, okazis en Charleroi.

## Esperanto 
En la urbo aktivas loka esperanto-grupo De la 30-a de aŭgusto 2021 ĝis la 3-a de oktobro 2021 okazis la Beneluksa kongreso de Esperanto. Ĝi okazis en Charleroi ankaŭ en la jaro 2019.

## Eksteraj ligiloj 
* (franca) Oficiala retejo de la municipo.
* (franca) Le bois du Casier

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Henegovio
Kategorio:Urboj de Belgio