Adolf von Hildebrand

]]

**Adolf von HILDEBRAND** (naskiĝinta la  en Marburg, mortinta la  en Munkeno) estis germana skulptisto gravega. Liaj plej famaj kreitaĵoj estas Munkene la *Luitpold-monumento*, la *Wittelsbach-fontano* kaj la disde Strasburgo alilokita *Vater-Rhein-Brunnen*; Bremene *Bismarck-monumento*. Edzigis lin Irene Koppen naskonta ses infanojn.

Estante filo de politikekonomikisto li studis ĉe la Nurenberga Artmetilernejo kaj inter 1866-1867 en la munkena ateliero de Caspar von Zumbusch. Sekvis irado Romon kun ekkonado de Hans von Marées kaj Konrad Fiedler. Lia italiemo patruje intertempe kritikiĝis. Longe restis li en Florenco antaŭ translokiĝo je vilaon munkenan en la 1898-a jaro *(Hildebrandhaus)*. Tie en la kvartalo Bogenhausen estiĝis baldaŭ rekontiĝcentro de munkenaj gravuloj.  Disĉiplo lia estis la bofilo Theodor Georgii, kiu refaris la dum la Dua Mondmilito damaĝita *Wittelbach-fontanon*. Alia bofilo estis la arĥitekto Carl Sattler. Tombo lia troviĝas sur la Laŭrenco-tombejo en Oberföhring.  Postlasitaĵojn de li konservas nun la Bavaraj Ŝtataj Bildkolektoj kiuj de tempo al tempo montras aĵojn de Hildebrand en la Nova Pinakoteko. 
]]

Liaj plastikoj kaj skulptaĵoj havas trajtojn klasikismajn-mediteranajn kun trankvila komponado. Objekto de li preferata estis la homo. Fine li koncentriĝis pri la publika spaco. Tamen ne forgesindas ke li estis ankaŭ medalisto. Artteorie verkis li *Das Problem der Form in der bildenden Kunst* (1893) influite de la amiko kaj mecenato Konrad Fiedler. Ĉi verko iĝis decidiga la arthistorio (ekz. ĉerpis el ĝi Heinrich Wölfflin). Skulptaĵoj kaj reliefoj intence perdis detalojn kreajn, kiel ĉe Auguste Rodin. 
## Verkoj (elekto)
### Putoj 
* 1894: Bismarckbrunnen (en Jena)
* 1895: Wittelsbacherbrunnen (en Munkeno)
* 1900: Löwenbrunnen (en Bergisch Gladbach)
* 1903: Vater-Rhein-Brunnen (en Strasburgo; ĝis 1919, de 1932 Munkene) 
* 1907: Hubertusbrunnen (Munkene ĝis 1937; de 1954 je Nymphenburg) 
* 1913: Siegfriedbrunnen (en Worms)
* 1922: Vater-Rhein-Brunnen (en Kolonjo: forigite de la nazioj pro la judeco de Hildebrand) 

### Monumentoj 
* 1899: Brahms-Denkmal (en Meiningen)
* 1909: Schiller-Denkmal (en Nurenbergo, Urba Parko) 
* 1910: Bismarck-Denkmal (en Bremeno)
* 1913: Bergmann-Denkmal (en Tartu) 
* 1913: Prinzregent-Luitpold-Denkmal (Munkene)  

### Tomboj 
* 1896: por Hans von Bülow (en Ohlsdorf, Hamburgo)
* 1900–1901: por Hermann Levi (en Garmisch-Partenkirchen)
* 1901: por Heinrich von Herzogenberg (en Wiesbaden)
* 1913: por duko Carl Theodor in Bayern (je Tegernsee)

## Honoroj 
* 1891: prusia ordeno *Pour le Mérite für Wissenschaft und Künste* 
* 1898: honora membreco je Dresdena Artakademio 
* 1903/1913: nobeliĝo 
* 1987: busto de Ulla Scholl, je Munkena Glora Halo

## Verkoj
* *Das Problem der Form in der Bildenden Kunst,* Strasburgo 1893
* Henning Bock (eld.): *Gesammelte Schriften zur Kunst,* Köln/Opladen 1969

## Eksteraj ligiloj 
* Werner Mittlmeier: ["Hildebrand, Adolf Ritter von"] - ĉe: *Neue Deutsche Biographie,* vol. 9 (1972), p. 119-120 
* Hildebrand-fondaĵo

## Notoj 
Kategorio:Germanaj profesoroj
Kategorio:Germanaj skulptistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1847
Kategorio:Mortintoj en 1921
Kategorio:Germanaj judoj