open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kabo Katoĉe

**Cabo Catoche** aŭ **Kabo Katoĉe**, en la meksika subŝtato Quintana Roo, estas la plej nordorienta pinto de la Jukatana Duoninsulo. Ĝi kuŝas en la municipo Isla Mujeres, je ĉirkaŭ 53 km norde de la urbo Cancún.

Katoĉe estis la loko de la unua intenca surteriĝo fare de eŭropanoj en la teritorio kiu nun estas de moderna Meksiko, nome de la Kordoba ekspedicio de 1517. Ĝi estis ankaŭ la loko de la unua konata *akcidenta* surteriĝo, nome vrako en 1511 (vidu: Gonzalo Guerrero).

La nomo estas supozeble koruptaĵo de majaa vorto *cotoch*, "niaj hejmoj, nia hejmtero".

Kabo Katoĉe estas ankaŭ hejmo de insulo Holbox kaj tre speciala laguno. Insulo Holbox kaj ties Jalahaua laguno je pli nordorienta angulo de la meksika Jukatana Duoninsulo estas kie kuniĝas Atlantiko, Karibo kaj la Golfo de Meksiko, kreante la plej riĉan dedion pro abundo de mara vivo. Ĝi estas fakte, hejmo al la plej granda ariĝo de Balenŝarkoj en la mondo sum ĉirkaŭ kvin monatoj el la jaro.
Pro mikso de tiuj akvoj kaj la blankaj koralsabloj, troviĝas tie la plej spektaklaj turqkisaj kaj smeraldaj akvoj. Tiu insulo estas protektita areo kaj ties sabloj estas grava reproduktejo por martestudoj kaj hejmo de birdaj specioj. La Jalahaua Laguno estas nesalakva laguno kaj tiel profunda ke ties akvo ŝajnas nigra. En satelitaj fotoj la laguno ŝaajnas nigra truo.

Kategorio:Geografio de Meksiko
Kategorio:Kaboj de Ameriko
12396 Amyphillips

'*12396 *Amyphillips'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Carl W. Hergenrother elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward sur la Montaro Sankta Katalina, ĉirkaŭ 29&nbsp;km nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Amy Phillips'', diplomigitan pri optiko de Universitato de Arizono. Ŝi studis la problemojn pri defora mezuro kaj pri la ecoj de la optikaj materialoj en malmildaj medioj. Ŝi ankaŭ laboris en la fako de la intelekta propraĵo, kaj estas aktiva en la demandoj pri uzo de kamparaj kaj antaŭurbaj terenoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carl W. Hergenrother
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Shkodran Mustafi

**Shkodran Mustafi** estas germana futbalisto de albania familia deveno. Li naskiĝis  en Bad Hersfeld, do nun estas -jara. Ekde junio 2014 li estas membro de la germana nacia teamo de futbalo, lastmomente anstataŭigante la vunditan futbaliston Marco Reus. Kadre de ĝi li kunkonkuris pri la Futbala Mondpokalo 2014, kun la teamo gajnis la pokalon, kaj ankaŭ partoprenis la matĉojn de la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016.
Antaŭ la aktivado en la vira nacia teamo li laŭ sia tiutempa aĝo ekde la jaro 2007 jam membris en la naciaj teamoj de sub-16-, sub-17-, sub-18-, sub-19-, sub-20- kaj sub-21-jaruloj. eta|Shkodran Mustafi en 2011

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Nokta publika transporto en Moskvo

eta|Mapo de nokta transporto en Moskvo ()
**Nokta publika transporto en Moskvo** estas itineroj de surstrata publika transporto funkciantaj en Moskvo dum noktoj. Tiam ne funkcias plejmulto da tagaj itineroj kaj metroo (proksimume ekde 1:00 nokte ĝis 5:45 matene kun intertempo 20-30 minutoj). Parte ili fakte estas plilongigitaj tagaj, parte tute aliaj; ili kostas same kiel dum tago.

250px|eta|centra|Aŭtobuso н5
250px|eta|centra|Aŭtobuso н13

## Itineroj 
Funkcianta nokta transporto (listo de itineroj):

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Moskvo
* Publika transporto de Moskvo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala informo de Mosgortrans kun skemoj ()

Kategorio:Transporto en Moskvo
12397 Peterbrown

'*12397 *Peterbrown'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la kanadan astronomon *Peter Gordon Brown'',
studinton ĉe la Universitatoj de Alberto kaj de Okcidenta Ontario ; li estis dungita en ĉi lasta universitato. Liaj fakoj estas meteorfluoj, analizo de meteoroj kaj rekupero de meteorŝtonoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (12397) Peterbrown, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Johano Despaŭtero

**Johannes Despauterius (1480-1520)** (* Ninove, en la 1480 - Comines-Warneton, en la 1520) estis flandra gramatikisto, latinisto kaj humanisto. Kiam li estis dekokjara li eniris en la Pedagogian Kolegion de Lilio, en Loveno, kie li studis tri jarojn. En Loveno li fariĝis Magistro pri Artoj, kaj tio signifas ke li studis kaj regis la latinan gramatikon, retorikon, dialektikon, muzikon, aritmetikon, geometrion kaj astronomion.

Kiel profesoro li verkis plurajn librojn pri la latina gramatiko kiuj uziĝis por la instruo de tiu idiomo en Eŭropo. En la fino de la 17-a jarcento, oni demandis al la gramatikisto James Kirkwood (1698) kion li pensas pri la gramatiko de Despauterius. Li respondis tion, ke se kelkaj misoj korektiĝus, ĝi fariĝus bonega. Do li estis komisiita revizii la verkon, kiu reeldoniĝis sub la titolo Grammatica Despauteriana, en 1695, kaj el ĝi pluraj reeldonoj sekviĝis. La klasika skota klerulo Thomas Ruddiman (1674-1757) asertis ke tiu verko jam estas superita.

## Verkoj 
* „Grammaticae institutionis rudimenta“ 1514.
* Syntaxis Joannis Despauterii - 1515
* Rudimentorum Joannis Despauterij - 1518
* Rudimenta de octo partibus orationis - 1518
* Ortographia - 1529
* Commentarii grammatici - 1537
* Compendium de Syllabarum quantitatibus - 1557
* De figuris - 1568
* Tomus tertius Despauterii grammatices - 1574
* Joan. Despauterii Niniuitae Grammaticae Institutionis - 1579

## Literaturo 
* CERL Thesaurus
* Deutsche Biographie
* [Allgemeine Deutsche Biographie](http://de.wikisource.org/wiki/ADB:Pauteren,_Johann_von_(1._Artikel))
* Humanistica lovaniensia - Gilbert Tournoy.
* Bulletin Hispanique
* Biography portal of the netherlands
* Biographisch Woordenboek der Nederlanden (Van der Aa)
* Europeana
* DBNL
* Europeana

## Vidu ankaŭ 
* Johannes Bugenhagen (1485-1558)
* Augustin Huens (1521 - 1578)
* Joannes Custos († 1525)
* Albert Fabricius (1668-1736)

## Referencoj 
Kategorio:Flandraj renesancaj humanistoj
Kategorio:Historiaj lingvistoj
Kategorio:Gramatikistoj
Kategorio:Belgaj latinistoj
Kategorio:Verkistoj de la 16-a jarcento
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
12398 Pickhardt

'*12398 *Pickhardt'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germana geologo *Wilhelm Pickhardt*, kiu studis pri geologio en la *Rheinische-Friedrich-Wilhelms-Universität'' de Bonn. Li estris esplorojn ĉe la Instituto de Mina Esploro pri Bituma Karbo kaj tenis postenon de adjunkta instruisto en la Teknologia Universitato Berlino.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Distrikto Vecsés

La **Distrikto Vecsés** [veĉEŝ] (hungare *Vecsési járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest. Ĝi situas en la meza parto de la departemento (en la meza parto de Hungario).
eta|Aerfoto pri Vecsés

La distrikta ĉefurbo estas Vecsés, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ 2 aliaj urboj kaj unusola grandvilaĝo.
 
La areo estas 119,74 km², kie loĝas 47 126 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj, (fruktoj, legomoj, tritikoj, maizoj) kaj bredadoj, krome multaj laboras en Budapeŝto. Brasiko de Vecsés estas tutlande fama.

## Historio 
Tiu distrikto estis fondita en 2013. Vecsés neniam estis distrikta ĉefurbo. Pli frue la komunumoj apartenis al diversaj distriktoj, ekzemple „Distrikto Kispest”.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Vecsés**
* aliaj urboj:
** Maglód
** Üllő
* grandvilaĝo: Ecser

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
12431 Webster

'*12431 *Webster'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch*.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Alan Reginald Webster'', profesoron ĉe la departemento pri elektra kaj komputada inĝenierarto de la Universitato de Okcidenta Ontario. Li havas interesojn en scienca esplorado, kiuj inkludas astronomion pri la meteoroj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (12431) Webster, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
12423 Slotin

'*12423 *Slotin'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch''.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la kanada kemiisto kaj fizikisto Louis Alexander Slotin (1910–1946). Rezulte de akcidento la  en la Nacia Laboratorio Los Álamos, li ricevis  da radiado. Li kuraĝe insistis, ke kuracistoj kontrolu lian malboniĝantan sanon dum liaj finaj naŭ tagojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (12423) Slotin, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Laives (Saône-et-Loire)

**Laives** estas franca komunumo, kiu situas en la departemento Saône-et-Loire kaj en la regiono Burgonjo.

## Historio 
eta|maldekstra|Gravuraĵo ĉirkaŭ 1370
La keltoj starigis en monto *Cuny* opidumon.

Tie oni trovas ege malnovan gravuraĵon por Lignogravurado.

De pesto en 1348 pli ol duono de loĝantoj mortis kaj tiuj, kiuj ne forpasis subeniris valon, proksimiĝantaj de akvofontoj. Nur preĝejo kaj benedikta priorejo (Sankta Petro kiu dependis de la abatejo Sankta Marcel apud Chalon-sur-Saône) daŭre staris pinte de la monteto.

## Arkitekturaj vidindaĵoj 
La preĝejo Sankta Marteno en Monto datiĝas el la 11-a jarcento.

La preĝejo Sankta Marteno en vilaĝo datiĝas el 1832.

La preĝejeto de Lenoux omaĝe al Dipatrino de Comfort datiĝas el 1484

En pordego de bieno oni vidas statuon de sankta Antonino kontraŭ la fajron simbolon de ergotismo.

## Ripozamuzo 
Oni povas sin bani en lago.

## Notoj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Saône-et-Loire
* Preĝejo Sankta Marteno (Laives)

## Eksteraj ligiloj 
* Vidindaĵoj de Laives

Kategorio:Komunumoj de Saône-et-Loire
Unua germania ligo de futbalo (Bundesliga)

La **Unua germania ligo de futbalo** - germane nomata **Fußball-Bundesliga** (prononco laŭ sistemo IFA ), laŭvorte "Futbala Federacia Ligo", ofte mallongigata **Bundesliga** - estas la plej alta ligo de klubaj teamoj el viraj, plenaĝaj, profesiaj futbalistoj en Germanio. Temas pri la nacia futbala ligo kun la sume plej alta nombro de matĉaj spektantoj tutmonde. Ĉe la supro de la liga sistemo de la Germana Futbal-Asocio (germane *Deutscher Fußball-Bund, DFB*), la Bundesliga estas la plej grava futbala konkurado en Germanio. En ĝi 18 teamoj inter aŭgusto kaj junio konkuras unu kontraŭ la alia, kaj ĉiuj teamoj en tiu periodo renkontiĝas po dufoje, unufoje en la stadiono de la unua kaj duafoje en la stadiono de la dua teamo. Kutime la matĉoj okazas sabate, malpli ofte vendrede vespere aŭ dimanĉe posttagmeze, tiel ke plej eble granda nombro da spektantoj havu libertempon kaj povu senprobleme spekti la konkurojn. Post junio, la du teamoj de plej malbona rezulto cedas sian lokon al la du plej bonaj teamoj de la dua germania ligo de futbalo, kaj mem sekvajare konkuras en tiu dua ligo. Krome ekde la jarsezono 2008/2009 la tria malplej bona teamo de la unua ligo kaj la tria plej bona teamo de la dua ligo en po du apartaj matĉoj decidas kiu el ili sekvajare konkuru en la unua kaj kiu en la dua ligo.

Ĉiuj klubaj teamoj el la unua germania ligo de futbalo kvalifikiĝas por la turniro pri la pokalo de la Germana Futbal-Asocio (germane *DFB-Pokal*). La gajninta teamo de la *Bundesliga* kaj la gajninta teamo de la *DFB-Pokal* en plia matĉo decidas pri la titolo de *DFL-Supercup* (superpokalo de la "germania futbala ligo", la aparta asocio de profesiaj futbalklubaj teamoj, dum la Germana Futbal-Asocio principe reprezentas ĉiujn futbalklubojn en Germanio kaj ties membrojn, kiuj kompreneble je plej granda parto ne estas profesiaj futbalistoj).

Atentindas ke principe la vorto "Bundesliga" nur signifas "Federacia Ligo", en senco de "nacia sporta ligo", kaj en germanlingvaj federaciaj ŝtatoj Germanio kaj Aŭstrio signas multajn ligojn de diversaj sportaj disciplinoj, de viraj kaj de virinaj teamoj, de plenkreskuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj. Kvankam kutime en la germana lingvo subkompreniĝas ke la vorto "Bundesliga" sen precizigo aludu al la unua germania ligo de futbalteamoj el viraj, plenaĝaj, profesiaj futbalistoj, fakte ekzistas multaj pliaj tiunomaj sportaj ligoj.

## Germanaj teamoj de unua Bundesliga en la sezono 2023-24 
# Aŭgsburgo: FC Augsburg
# Berlino: Union Berlin
# Bochum: VfL Bochum
# Bremen: Werder Bremen
# Darmstadt: SV Darmstadt 98
# Dortmund: Borussia Dortmund
# Frajburgo: SC Freiburg
# Frankfurto: Eintracht Frankfurt
# Heidenheim: 1. FC Heidenheim
# Hoffenheim: TSG 1899 Hoffenheim
# Kolonjo: 1. FC Köln
# Lepsiko: RB Leipzig
# Leverkusen: Bayer 04 Leverkusen
# Majenco: Mainz 05
# Mönchengladbach: Borussia Mönchengladbach
# Munkeno: FC Bayern München
# VFB Stuttgart
# VFL Wolfsburg

Kategorio:Futbalo en Germanio
B
SC Freiburg

**Sport-Club Freiburg**, mallonge **SC Freiburg**, estas germana sporta kaj aparte futbala klubo en la urbo Freiburg im Breisgau de la federacia lando Baden-Virtembergo. Ĝi fondiĝis en 1904. Klubaj koloroj estas ruĝo kaj blanko. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu konkuras en la unua germania ligo de futbalo (Bundesliga). Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. Maskoto de la klubo estas vulpeto, laŭ loka alemana dialekto nomata *˙s Füchsle*.

Kategorio:Germanaj futbalteamoj
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1904
Kategorio:Freiburg
Ida Bobach

**Ida Bobach** (naskiĝis la 30-an de julio 1991 en Silkeborg) estas dana orientiĝistino. Ŝi venkis tri arĝentmedalojn de mondaj ĉampionadoj pri orientiĝado: unu en Savoie en 2011 pri meza distanco; du en Gallio en 2014 pri meza distanco kaj stafeto (kun sia nacia teamo).

Ida Bobach venkis eĉ 12 medalojn de junaĝaj mondaj ĉampionadoj pri orientiĝado: arĝentmedalon en Göteborg en 2008; ormedalon, arĝentmedalon kaj du bronzmedalojn en Primiero en 2009; tri ormedalojn en Aalborg en 2010; bronzmedalon kaj tri ormedalojn en Pomeria Provinco (Polio) en 2011.

Ŝi estas pli juna fratino de orientiĝisto Søren Bobach.

Kategorio:Danaj georientiĝistoj
Johannes Agricola

**Johannes Agricola** (* Eisleben, en la 20-a de aprilo 1494 - Berlino, en la 22-a de septembro 1566) estis protestanta reformisto kaj germana humanisto. Kelkfoje li nomitas Magister Islebius. Li estis sekvanto kaj amiko de Marteno Lutero, al kiu li fariĝis antagonisto pro la afero de la leĝoaltrudo sur la kristanoj. Li studis en Wittenberg kaj baldaŭ fariĝis amiko de Marteno Lutero.

En 1519, li akompanis Luteron al la granda asembleo de la germanaj teologoj en Lepsiko, kie li estis komisiita pri registrado de la kunveno. Post instrui dum tri jaroj en Wittenberg, li iris al Frankfurt, en 1525, cele al starigo de la protestanta maniero pri adorkliniĝo. Tie li loĝis unu monaton, kiam li estis vokita de Eisleben, kie li restis ĝis 1526 kiel instruisto en la Lernejo de Sankta Andreo kaj predikisto en la Preĝejo de Sankta Nikolaŭ.

En 1536, li estis revokita al Wittenberg, kie li estis bonakceptita de Lutero. Preskaŭ senprokraste, polemiko, kies origino estis dek jaroj malantaŭe, subite revigliĝis pli perforta ol antaŭe. Agrikola estis unu el la unuaj instrui la antinomisman vidpunktojn stigmatizitajn de Lutero, starigante ke la ne-kristanoj ankoraŭ alkroĉiĝis al la Mosea Leĝo, dum la kristanoj estis liberaj el la leĝo, kaj kredis nur en la evangelio.

Pli malfrue, li faris atakon al Lutero, iom post Lutero protektado al li, kiam li estis persekutata. Konsekvence de la amara polemiko kun Lutero, en 1540, Agrikola sekrete lasis Wittenberg-on rekte al Berlino, kie li publikigis leteron adresatan al Frederiko la Saĝa, elektisto de Saksio, kio ĝenerale interpretiĝis kiel konfeso pri kulpo rilate al liaj malagrablaj vidpunktoj. Lutero ŝajne ne akceptis la sinkulpigon kaj Agrikola restis en Berlino.

Joakimo la 2-a, elektisto de Brandenburgo (1505-1571) akceptis la servojn de Agrikola kaj nomumis lin kortega predikisto kaj ĝenerala superintendanto. Li tenis ambaŭ oficojn ĝis sia morto en 1566, kaj lia kariero en Brandenburgo estis tre aktiva kaj influa. Kune kun Julius von Pflug (1499-1564)
* Matthäus Ratzenberger (1501-1559)
* Veit Amerbach (1503-1557)
* Christoph Lasius (1504-1572)
* Michael Helding (1506-1561)
* Johann Agricola (teologo) (1530-1590)
* Johann Georg Agricola (1558-1633) (kuracisto) 
* Johann Agricola, la Juna (1560-1594)
* Johann Agricola (alkemiisto) (1590-1668)
* Johann Agricola (kuracisto) (1596-1570)
* Georgius Agricola (1590-1555)

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj renesancaj humanistoj
Kategorio:Germanaj luteranaj teologoj
Kategorio:Germanaj malfikciaj verkistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj de la 16-a jarcento
Kategorio:Germanaj protestantaj reformistoj
Kategorio:Universitato de Wittenberg
Kategorio:Superintendantoj
Tutmondaj ĉampionadoj pri orientiĝado

[eta|Ĉeestantoj de tutmondaj ĉampionadoj de [2010 en Norvegio]]
**Tutmondaj ĉampionadoj pri orientiĝado** (, ofte mallongigata al siglo **WOC**) estas tuto de konkursoj kiu estas organizata ĉiujare kune. Tie oni aljuĝas medalojn de mondaj ĉampionoj. Nun estas kvin fakoj en tutmondaj ĉampionadoj:
* Longa distanco (*long*), konkurso de 12-18 kilometroj, ĉiam en arbaroj;
* Meza distanco (*middle*), konkurso de 4-6 kilometroj, en arbaroj aŭ en herbejoj;
* Mallonga distanco (*sprint*), konkurso de 2-4 kilometroj, ĉefe en urboj sed malofte ankaŭ aliloke;
* Stafeto (*relay*), konkurso en kiu naciaj tiopaj teamoj kuras mezdistancajn iradojn, ĉefe en arbaroj;
* Mallonga stafeto (*sprint relay*), konkurso en kiu naciaj kvaropaj (du viroj kaj du inoj) teamoj kuras mallongajn iradojn en urboj. Ĉi tiu fako estas organizata ekde tutmonda ĉampionado de 2014 en Trentino kaj Veneto.
Ĉe la tutmondaj ĉampionadoj estas du kategorioj: viroj kaj virinoj.

## Vidu ankaŭ 
* Mondpokalo pri orientiĝado;
* Junaĝaj tutmondaj ĉampionadoj pri orientiĝado;
* Eŭropaj ĉampionadoj pri orientiĝado.

## Eksteraj ligiloj 
* Klasifikoj de tutmondaj ĉampionadoj pri orientiĝado 

Kategorio:Orientiĝado
O
Eintracht Braunschweig

La asocio **Braunschweiger Turn- und Sportverein Eintracht von 1895 e.&nbsp;V.** (BTSV), mallonge **Eintracht Braunschweig**, estas germana sporta kaj aparte futbala klubo en la urbo Brunsvigo (*Braunschweig*) de la federacia lando Malsupra Saksio. Ĝi fondiĝis en 1895. Klubaj koloroj estas bluo kaj flavo. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu ĝis junio 2014 konkuris en la unua germania ligo de futbalo (Bundesliga). Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj. Inter ili aparte sukcese konkuras la unua virina teamo de hokeo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

 

Kategorio:Germanaj futbalteamoj
Kategorio:Hokeo
Kategorio:Brunsvigo
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1895
Hertha BSC

**Hertha BSC** (oficiale: "*Hertha, Berliner Sport-Club e.&nbsp;V.*"; ofte nomata "*Hertha BSC Berlin*", kvankam la urbonomo fakte jam aperas en la unua litero "B"), estas germana sporta kaj aparte futbala klubo en la urbo Berlino. Ĝi fondiĝis en 1892. Klubaj koloroj estas bluo kaj blanko. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu konkuras en la unua germana ligo de futbalo kaj kies hejma stadiono estas tiu de la Somera Olimpiko 1936 en la okcidenta urbodistrikto Charlottenburg-Wilmersdorf, sed havas teamojn ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj, de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj.

## Elektitaj klubanoj 
* Pál Dárdai, futbalisto trejnisto

Kategorio:Germanaj futbalteamoj
Kategorio:Sporto en Berlino
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1892
Zakariás Mossóczy

**Zakariás Mossóczy** [zakariAŝ moŝOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mossóczy Zakariás** estis hungara episkopo, kanoniko, abato. Liaj nomformoj estis Moschoci, Moschocj, Moschoczi, Mossowczi, Mossoczius, Mošóczy kaj Moshoczius.
eta|Blazono de Zakariás Mossóczy
eta|Reliefo pri blazono de Zakariás Mossóczy
Zakariás Mossóczy http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/072/pc007255.html#9 naskiĝis la ? 1542 en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio). Li mortis la  1587 en Habsburga Imperio en Vieno.

## Biografio 
Zakariás Mossóczy frekventis lernejon en Nagyszombat. Li partoprenis en la hungara landkunveno en 1562 jam en rango kanoniko. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
* leganta kanoniko, vicepiskopo, reĝa konsilisto en 1673
* titulara episkopo en 1674
* abato, krome episkopo de Vác en 1678
* episkopo en Nyitra.

## Elektitaj publikaĵoj 
* ’’Decreta Constitutiones et Articvli Regvm Inclyti Regni Vngariae, Ab Anno Domini Millesimo Trigesimo quinto, ad annum post Sesquimillesimum Octogesimum tertium …’’ (1584)
* ’’Originalia documenta et Acta synchrona 1573-1584’’

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero M kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungare
* hungarlingva biografio
 
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
Kategorio:Episkopoj de Nitro
12399 Bartolini

'*12399 *Bartolini'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italaj astronomoj Luciano Tesi kaj Andrea Boattini elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la italan astronomon *Corrado Bartolini*, profesoron en la Universitato de Bolonjo de 1970. Li interesiĝas pri la kontaktaj spektrofotometraj duopaj steloj, *RR Lyrae'',  kaj iks-radiaj duopaj steloj. Kun kolegoj, li sukcesis en 1997 observi la unuan optikan kongruaĵon de gamo-radia ekbrilo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Andrea Boattini
Kategorio:Malkovrita de Luciano Tesi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Elbbach (Lahn)

La rivereto **Elbbach** estas 40,7&nbsp;km longa orografie dekstra alfluanto de la riveror Lahn en la germanaj federaciaj landoj Rejnlando-Palatinato kaj Heslando.

## Riveriro 
La rivereto fontas en la rejnland-palatinata paro de Westerwald malmultaj km nordokcidente de Westerburg el pluraj rojoj norde de Ailertchen. De tie ĝi fluas suden al Kaden, kaj pasas oriente de Guckheim, trafluas Willmenrod kaj fluas al Langendernbach en Heslando. Plue ĝi fluas suden kaj atingas Hadamar. Poste ĝi enfluas sude de Staffel, urboparto de Limburg (Lahn) en la rivero Lahn. Tie la elbbach transportas averaĝe ĉ. 4 m³/s.

## Nomo 
La nomo „Elbe“ aŭ „Elb“ probable venas de *elfr*, la malnovgermana vorto por rivero. La kelta vorto*albis* kaj la ĝermana *albia* estas lingvaj evoluiĝo, kiu fine venas al la nomo Elb(e).
Por aliaj la nomo venas de la hindeŭropa *“albhos“ por „blanka“ aŭ por „rivero“ ab.

La komunumo Elbingen ricevis sian nomon de la preterpasanta Elbbach, same la komunumo Elbtal.

## Ekonomihistorio 
1832 raportis Leopold von Zedlitz-Neukirch en sia *Neuen hydrographischen Lexikon für die deutschen Staaten* („Nova hidrografa leksikono por la germanaj ŝatoj“) pri multaj muelejoj, kiuj utiligis la akvoenergion de la rivereto. Krom multaj grenmuelejoj la akvo funkciigis en Berzhahn feruzinon kaj en Niederhadamar olemuelejon. la rivereto grandparte. Hodiaŭ tamen denove ekzistas kelkaj akvoelektrejoj apud Oberzeuzheim kaj en Hadamar. En Niederzeuzheim la rivereton liveras akvon al granda fiŝcbredejo.

## Naturo 
En la hesa parto la Elbbach trafluas la naturprotektejon "Elbbach-valo".
Poste venas la naturprotekzejo "Kalksteinbruch bei Hadamar" (9,8 ha) kaj la FFH-areo "Apudrivera areo oriente de Elz" (49,1 ha).

## Alfluantoj 
Al la flankriveroj de la Elbbach apartenas ortogradie ordigita (m=maldekstre, d= dekstre) kaj longeco (rivermalsupren):
* Hinterkirchenerbach (d; 1,7&nbsp;km)
* Rothenbach (d; 2,7&nbsp;km)
* Kuhbach (d; 1,3&nbsp;km)
* Dernbach (m; 3,1&nbsp;km)
* Kälberbach (d; 4,9&nbsp;km)
* Otterbach (m; 2,4&nbsp;km)
* Schafbach (m; 13,6&nbsp;km)
* Holzbach (m; 12,9&nbsp;km)
* Langendernbach (*Dembach*) (m; 4,9&nbsp;km)
* Mühlbach (m; 3,7&nbsp;km)
* Lasterbach (*Steinbach*) (m; 19,0&nbsp;km)
* Grundbach (*Frickhofener Bach*) (d; 5,6&nbsp;km)
* Oderbach (*Wertsbach*) (lm; 3,0&nbsp;km)
* Salzbach (d; 9,3&nbsp;km)
* Kumpgraben (m; 0,6&nbsp;km)
* Lohbach (d; 4,4&nbsp;km)
* Holzbach (m; 6,1&nbsp;km)
* Faulbach (m; 3,3&nbsp;km)
* Weiersbach (d; 3,2&nbsp;km)
* Dorfbach (*Tränkbach*) (d; 2,5&nbsp;km)
* Ahlbach (*Bach vom Urselthaler Hof*) (m; 3,8&nbsp;km)
* Offheimer Bach (m; 1,3&nbsp;km)
* Erbach (d; 11,8&nbsp;km)
* Wambach (*Dillbach*) (d; 3,9&nbsp;km)

## Eksteraj ligiloj 
* Retentionskataster Flussgebiet Elbbach Flussgebiets-Kennzahl: 25876 (PDF-Datei; 3,83&nbsp;MB)
* Steckbrief Elbbach 
* Stammdatenblatt Messstelle Fließgewässer Fischgewässerverordnung, Elz 

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Riveroj en Hesio
SC Paderborn 07

La asocio **SC Paderborn 07**, mallonge *SC Paderborn* aŭ *SCP*, estas germana sporta kaj aparte futbala klubo en la urbo Paderborn de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Unua pra-klubo, el kiu fontis la nuna asocio, fondiĝis en 1907, sed en sia nuna formo la organizaĵo ekestis nur en 1985. Klubaj koloroj estas nigro kaj bluo. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu en la sezono 2013-14 sukcese konkuris en la dua nacia ligo de futbalo kaj tial ekde septembro 2014 avancas al la unua ligo. Tamen la klubo havas teamojn ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj, de viroj kaj de virinoj, de plenkreskuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Germanaj futbalteamoj
Kategorio:Paderborn
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1985
VfL Bochum

La asocio **Verein für Leibesübungen Bochum 1848 – Fußballgemeinschaft**, mallonge **VfL Bochum**, estas germana sporta kaj aparte futbala klubo en la industria urbo Bochum de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Ĝi en sia nuna formo fondiĝis en 1938, sed antaŭaj organizaĵoj fontas jam el 1848. Klubaj koloroj estas bluo kaj blanko. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu nun konkuras en la dua nacia ligo de futbalo, sed en parto de sia historio ankaŭ havis signifan rolon en la unua germania ligo de futbalo, nomata *Bundesliga*. Tamen la klubo havas teamojn ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj, de viroj kaj de virinoj, de plenkreskuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj. Temas pri la disciplinoj atletiko, badmintono, basketbalo, dancado, gimnastiko, hokeo, manpilko, naĝado, skermado, tabloteniso, teniso kaj volejbalo. 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Germanaj futbalteamoj
Kategorio:Bochum
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1938
46-a ILEI-Konferenco 2013

dekstra|250px|eta|emblemo de ILEI
La **46-a ILEI-Konferenco 2013** okazis en Herzberg am Harz, la Esperanto-Urbo, Germanio. Pli precize en iom ekstera kvartalo nomita Sieber. La urbestro de Herzberg kaj la urbestro de Sieber partoprenis la malfermon. Estis inaŭgurita Ponto de Espero apud la konferencejo.

Ĝi okazis de la 12-a ĝis la 18-a de Julio 2013.

Partoprenis cent personoj el 20 landoj.

La konferenca temo estis "Instruado de Esperanto al ĉiuj generacioj".

Dum tiu Konferenco konfirmiĝis la demisio de la prezidanto de ILEI Stefan MacGill kaj la elekto de nova prezidanto, prezidantino Mireille Grosjean. Antaŭ la Konferenco kaj post ĝi ILEI havas naŭ-personan estraron.

Paralele okazis renkontiĝo de gejunuloj SALO, kadre de ĝemeliĝo de du urboj: Herzberg en Germanio kaj Gora en Pollando. Diversaj komunaj agadoj inter la SALOanoj kaj la konferencanoj okazis dum la semajno.

Kategorio:ILEI-Konferencoj
ILEI-Konferenco
Kategorio:Herzberg am Harz
Kategorio:2013 en Germanio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Germanio
47-a ILEI-Konferenco 2014

dekstra|250px|emblemo de ILEI
La **47-a ILEI-Konferenco 2014**  okazis en Montevideo, Urugvajo. La loko ne estas hazarde elektita: en la jaro 1954 la Ĝenerala Konferenco de UNESKO aprobis la Rezolucion de Montevideo favoran al Esperanto en tiu urbo. Dum tiu evento la tiama prezidanto de UEA Ivo Lapenna ludis gravan rolon.

La Konferenco okazis de la 19-a ĝis la 25-a de Julio 2014. La ĉeforganizantoj estis Sonia Riso (prezidanto de LKK) kaj Radojica Petrović (ILEI-estrarano pri konferencoj). Prezidis la Konferencon Mireille Grosjean. Aliĝis 79 personoj, aperis 74 el 26 landoj.

La solena malferma ceremonio okazis lunde la 21-an de Julio je la deka horo matene en la Parlamenta Palaco, tie kie okazis la aprobo de la UNESKO-Rezolucio en 1954.

La aliaj laboroj okazis en la domo de Ateneo.

La urugvaja prezidento José Mujica deklaris la Konferencon "de kultura intereso".

Dum la Konferenco laboris en la sama loko parto de la estraro de UEA.
Vojaĝo al Bonaero, Argentino por partopreno en UK eblis per buso kaj ŝipo kun etapo en  Colonia del Sacramento, pitoreska urbeto, mondheredaĵo de Unesko.

**Decidoj de la Komitato dum la 47-a Konferenco**
* Akcepto de 4 novaj sekcioj: Irano, Hispanio, Bulgario, DR Kongo.
* Elekto de du novaj honoraj membroj: Profesoro Helmar Frank kaj Sinjoro Rob Moerbeek.
* Modifo de la aperritmo de "Juna Amiko": ĝi saltos de 3 numeroj jare al 4 numeroj jare ekde 1.1.2015.

Kategorio:ILEI-Konferencoj
ILEI-Konferenco
Kategorio:Montevideo
Kategorio:2014 en Sudameriko
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Sudameriko
Karlsruher SC

La asocio **Karlsruher Sport-Club Mühlburg-Phönix e.&nbsp;V.**, mallonge **Karlsruher SC** aŭ ankoraŭ pli mallonge **KSC**, estas germana sporta kaj aparte futbala klubo en la urbo Karlsruhe de la federacia lando Baden-Virtembergo. Pra-klubo, el kiu radikis la nuna asocio, fondiĝis en 1894, sed en la nuna formo la asocio ekestis en 1952 per fuzio de la sportaj kluboj *Karlsruher FC Phönix* kaj *VfB Mühlburg*. Klubaj koloroj estas bluo kaj blanko. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu nun konkuras en la dua nacia ligo de futbalo, sed en parto de sia historio ankaŭ havis signifan rolon en la unua germania ligo de futbalo, nomata *Bundesliga*. Tamen la klubo havas teamojn ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj, de viroj kaj de virinoj, de plenkreskuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj.

Kategorio:Germanaj futbalteamoj
Kategorio:Karlsruhe
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1894
SV Darmstadt 98

La asocio **Sportverein Darmstadt 1898**, mallonge **SV Darmstadt 98**, estas germana sporta kaj aparte futbala klubo en la urbo Darmstadt de la federacia lando Hesio. Kiel la nomo indikas, ĝi fondiĝis en 1898. Klubaj koloroj estas bluo kaj blanko, kaj la simbolo estas heraldika simbolo de blanka irida floro sur blua fono, germane nomata *Schwertlilie*, tiel ke la klubanoj ofte nomas sin "die Lilien", "la iridoj". La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu dum parto de sia historio havis aktivan rolon en la unua germania ligo de futbalo, sed ekde 1993 estis kompare nesukcesa, kaj nur en junio 2014 de la tria nacia ligo denove avancis al la dua nacia ligo, kaj en junio 2015 plu al la unua ligo. Sed la klubo havas teamojn ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj, de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj.

La kluba stadiono en la sezono 2016-2017 17 adoptis la nomon "Jonathan Heimes", laŭ loka sportisto kaj fervora subtenanto de la klubo, kiu en 2016 mortis 26-jara post longa barakto kontraŭ cerba kancero, kiu atakis lin ekde la 14-a vivjaro ... aparte en 2014 kaj 2015 li kun sportistaj amikoj per vendado de klubokoloraj rubandoj de la slogano "necesas batali" kolektis multajn donacojn por la klubo kaj ligis la propran batalon kontraŭ la malsano, tre videblan por lokaj futbalemuloj pro lia ĉiusemajna ĉeesto ĉe la futbalejo, kun la batalo de la kluba teamo pri strebo de la tria al la unua nacia ligo. Lia fratino, kiu ekde 2004 akompanis lian vojon tra la operacioj kaj ĥemiterapioj, kaj subtenis lian obstinan sportan trejnadon kontraŭ grandparta paralizo, nun pri pluraj junaj pacientoj pedagogie kunlaboras kun la loka kuracisto Thomas Pusch. La novnomigon de la stadiono en la urbo vidigas la refarbigo de multaj tramoj, kiuj transportas la nomon tra la stratoj kaj placoj de la urbocentro.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300ra|la kluba stadiono en 2006
eta|maldekstra|300ra|kaj en 2016: videblas la pliigo de spektantejoj pro la plisukcesiĝo de la unua vira teamo en 2015

Kategorio:Germanaj futbalteamoj
Kategorio:Darmstadt
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1898
1. FC Köln

La asocio **1. FC Köln**, per plena nomo **1. Fußball-Club Köln 01/07 e. V.**, estas germana sporta kaj aparte futbala klubo en la urbo Kolonjo (*Köln*) de la federacia lando Nordrejn-Vestfalio. Ĝi en sia nuna formo fondiĝis en 1948, sed antaŭaj organizaĵoj fontas jam el 1901 (*Kölner BC 01*) kaj 1907 (*SpVgg Sülz 07*). Klubaj koloroj estas ruĝo kaj blanko. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu en la sezono 2013-14 sukcese konkuris en la dua nacia ligo de futbalo kaj tial ekde septembro 2014 reavancas al la unua ligo, kie ĝi jam ekde la fondiĝo de la ligo ĝis la jaro 1998 havis signifan rolon. Maskoto de la klubo estas virkapro nomata *„Geißbock Hennes“*.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300px|la kluba stadiono

Kategorio:Germanaj futbalteamoj
Kategorio:Kolonjo
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1948
12400 Katumaru

'*12400 *Katumaru''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo en gubernio Jamagata (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Katumaru Okuni*, juna frato de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tomimaru Okuni
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Kabo San Antonio (Kubo)

**Kabo San Antonio** estas kabo kiu formas la okcidentan pinton de Kubo. Ĝi etendas al la Jukatana Markolo, kaj estas parto de la municipo Sandino, en la Provinco Pinar del Río. Tie situantas la biosfera rezervejo de la Duoninsulo Guanahacabibes kaj la lumturo Roncali 22,5 metroj alta, konstruita en la dua duono de la 19a jarcento, fare de la samnoma kapitano. Ties koordenatoj estas 21°52′44″ de latitudo norda kaj 84°49′23″ de latitudo okcidenta.

## Referencoj 
* ''Merriam-Webster's Geographical Dictionary, Third Edition''. Springfield, Massachusetts: Merriam-Webster, Incorporated, 1997.

San Antonio
Kategorio:Pinar del Río (provinco)
1. FC Nürnberg

**1. FC Nürnberg Verein für Leibesübungen e.&nbsp;V.,** mallonge **1. FC Nürnberg** respektive **1. FCN**, estas germana sporta kaj aparte futbala klubo en la urbo Nurenbergo de la federacia lando Bavario. Ĝi fondiĝis en 1900. Nunaj klubaj koloroj estas ruĝo kaj blanko, sed la tradiciaj koloroj estas malhelruĝo kaj nigro, kaj ekde septembro 2007 la futbalaj vestaĵoj de la klubo por hejmaj matĉoj denove estas en tiuj tradiciaj koloroj. La klubo aparte konatas pro sia unua vira teamo de futbalo, kiu ĝis junio 2014 konkuris en la unua germania ligo de futbalo (Bundesliga). Tamen ĝi havas teamojn de viroj kaj de virinoj, de plenaĝuloj kaj de junuloj en diversaj aĝgrupoj ankaŭ en pluraj aliaj sportaj disciplinoj.

N
Kategorio:Nurenbergo
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1900
Mona Markolo

eta|350px|Loko de Mona Markolo
La **Mona Markolo** () estas markolo kiu separas la insulojn Hispaniolo kaj Puertoriko. La Mona Markolo konektas la malfermajn akvojn de la Atlantika Oceano kun la Kariba Maro, kaj estas grava ŝipvojo inter la Atlantiko kaj la Panama Kanalo.

La markolo havas 130 km de larĝo inter la du ĉefaj insuloj kaj estas unu el plej malfacilaj markoloj en Karibio. Danĝeroj estas variaj tajdaj marfluoj kreitaj de la grandaj insuloj ambaŭflanke, kaj de la sablejoj kiuj foretendas multajn mejlojn el ambaŭ marbordoj.

La nomo *Mona* rilatas nek al *mono* (ĉu esperante ĉu angle, el *money*) nek al la hispana kun signifo *simio*, sed al indiĝena signifo "en la mezo".

## Insuloj 
Estas tri insuloj ene de la Mona Markolo:

Mona kuŝas ĉe la mezo de la Mona Markolo.

Kvin kilometroj nordokcidente de Mona estas multe pli malgranda Monito.

Kvindek kilometrojn nordoriente de Mona kaj multe pli proksime (21&nbsp;km) al la Puertorika ĉeftero estas Deseĉeo.

Kategorio:Markoloj en Karibio
Kategorio:Geografio de Hispaniolo
Kategorio:Geografio de Dominika Respubliko
Kategorio:Geografio de Porto-Riko
Kabo Engaño (Domingo)

La **Kabo Engaño** (trompo) estas kabo ĉe la plej orienta pinto de la insulo Hispaniolo kaj sekve de ties orienta duono nome ŝtato Domingo. La nomo aludas al la danĝeroj de proksimaj rifoj kaj de la Mona Markolo, kiu separas tiun insulon el la najbara Puerto-Riko. Plej proksima urbo estas Higüey [igŭEi] saŭ Salvaleón de Higüey. Sude estas Insulo Saona.

Kategorio:Geografio de Dominika Respubliko
Kategorio:Karibio
Kategorio:Centramerikaj kaboj
Nacia Parko Morne Trois Pitons

La **Nacia Parko Morne Trois Pitons**  estas Monda heredaĵo de Unesko (ekde 1997) situanta sur la insulo de Karibio nome Dominiko (ne Dominika Respubliko aŭ Domingo). Tiu areo estis establita kiel nacia parko fare de la dominika registaro en Julio de 1975, nome la unua laŭleĝe establita en la lando. Tiu Nacia Parko ricevas sian nomon laŭ sia plej alta monto, Morne Trois Pitons, signife (franckreole) monto de tri pintoj.
La parko estas grava areo de vulkana aktiveco. Ene de la parko estas la Valo de Dezerteco aŭ Senkonsoleco, nome regiono de bolantaj kotejoj kaj malgrandaj gejseroj; la Bolanta Lago, la gorĝo Titou, la Smeralda Lageto ktp.

## Bildaro 

Middleham Falls at Morne Trois Pitons National Park.jpg|Akvofaloj Middleham
File:Morne Trois Pitons National Park, Dominica - jungle.jpg|Dominika Ĝangalo
File:Freshwater lake at Morne Trois Pitons National Park.jpg|Nesalakva lago

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Virtual Dominica.com
* UNEP-WCMC 
* Morne Trois Pitons National Park - UNESCO World Heritage Centre
* Friends of World Heritage Non profit organization that identifies projects that support local tourism enterprises that can help alleviate poverty and conserve World Heritage sites.

Kategorio:Geografio de Dominiko
Kategorio:Naciaj parkoj
Ŝakamo

eta|250ra|Ĉevalo portanta bosalan ŝakamon kun fiadora kaj mekatla bridrimenoj.
[eta|250ra|[Haflinger-ĉevalo kun “meĥanika ŝakamo”, kiu ne estas vera ŝakamo.]]
**Ŝakamo** estas speco de tirbesta kapingo kiu ne havas mordaĵon. Anstataŭe, ĝi havas specialan specon de muzelbendo kiu efikas kontraŭ vizaĝaj, muzelaj kaj mentonaj prempunktoj. Ĝi plej ofte rilatas al certaj stiloj rajdi ĉevalojn.

Ŝakamoj plejofte vidiĝas en hispanamerika rajdado kaj aliaj stiloj de rajdado derivitaj de hispanaj tradicioj, kaj foje vidiĝas en kelkaj anglarajdadaj fakoj, ekzemple ĉevala saltrajdado kaj la stadionfazo de kompleta konkurso. Krome, diversaj dezajnoj de ŝakamoj estas popularaj en eltenebla rajdado. Oni kutime uzas ilin dum la dresiĝo de junaj ĉevaloj, sed maturaj ĉevaloj kun dentaj problemoj, al kiuj mordaĵuzo dolorigas, au ĉevaloj kun buŝaj aŭ langaj vundoj, kiujn mordaĵo plimalbonigas, ankaŭ portas ŝakamojn. Dum la vintro, kelkaj rajdantoj ŝatas ankaŭ uzi ŝakamojn anstataŭ meti frostan metalan mordaĵon en ĉevalbuŝon.

Ekzistas multaj stiloj, sed la klasika ŝakamo havas muzelbendon de t.n. "bosala" speco, kiun oni foje nomas "bosalo” aŭ "bosala ŝakamo." Ĝi havas longan ŝnuran bridrimenon, kiun oni nomas “mekatlo”, kaj kiun oni povas stabili kun speco de gorĝa ŝelko nomita “fiadoro” (fidindaĵo), kiu ligiĝas al la ŝakamo per brovbendo. Aliaj dizajnoj kun pezaj nazbendoj ankaŭ nomiĝas ŝakamoj; kvankam iuj senmordaĵaj dizajnoj kun pli malpezaj muzelbendoj kiuj ekspluatas tension prefere ol pezo ankaŭ nomiĝas kiel senmordaĵaj bridoj. Nazbendo kun fustleviloj kaj mentonĉeno nomiĝas meĥanika ŝakamo, sed ĝi ne estas vera ŝakamo. Simpla leda muzelbendo, la t.n. "kavesa" speco, ne estas ŝakamo; prefere, oni ĝenerale uzas muzelbendon kun mordaĵo kaj brido.

Kiel mordaĵo, ŝakamo povas esti milda aŭ severa, depende de la rajdanto. Estas mito, ke mordaĵo estas necese kruela kaj ŝakamo estas pli milda. La vizaĝo de la ĉevalo estas tre mola kaj sentema, kun multaj nervofinaĵoj. Misuzo de ŝakamo povas ne nur kaŭzi doloron kaj ŝveliĝon sur la nazo kaj makzelo, sed netaŭga sidado, aldone al malmilda uzo povas kaŭzi difekton en la naza kartilago de la ĉevalo aŭ eĉ rompi la maldikajn ostojn kiuj protektas la naztruojn.

## Ekspliko de vortoj 
* La egalvalora angla vorto por **ŝakamo** estas *hackamore*, el la klasika hispana *xaquima* aŭ moderna *jáquima* (ambaŭ prononcitaj kiel "ĤAkima"), origine el la araba verbo *šakama*, kiu signifas "bridi".
* **Bosalo** estas el la hispana *bozal*, kiu signifas "muzelon".
* **Mekatlo** deriviĝis el la naŭatla *mecatl*, kiu signifas simple "ŝnuron".
* **Fiadoro** estas hispana vorto el Argentino, kie *fiador* signifas "fidindaĵon".
* **Kaveso** (esperante "kaprimeno") deriviĝis el la latina *capitium* ("kapkovrilo").

Kategorio:Aparataro
Kategorio:Dombestoj
Kategorio:Rajdado
Puertorika Fosego

La **Puertorika Fosego** () estas oceana fosego situanta ĉe la limo inter la Kariba Maro kaj la Atlantika Oceano. La fosego estas asocia kun kompleksa transiro inter la subdukcia zono de la Malgrandaj Antiloj sude kaj la ĉefa transforma faŭlto aŭ plata limo, kiu etendas okcidenten inter Kubo kaj Hispaniolo tra la Kajmana Fosego al la marbordo de Centrameriko. Sciencaj studoj konkludis, ke tertremo okazanta laŭlonge de tiu faŭlta zono povus generi gravan cunamon.

La insulo Puerto-Riko kiu kuŝas tuj sude de la faŭlta zono kaj de la fosego, suferis cunamon tuj post la tertremo de 1918. La fosego estas  longa kaj havas maksimuman profundon de  aŭ  mejloj ĉe Fosego Milwaukee, kiu estas la plej profunda punkto en la Atlantika Oceano kaj la plej profunda punkto for de la Pacifika Oceano.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
*Sound Waves 03 USGS 
*Sound Waves 04 
*Woods Hole USGS 
*Puerto Rico Seismic Network

Kategorio:Geografio de Porto-Riko
Kategorio:Kariba maro
Kategorio:Platotektoniko
Kategorio:Marfosegoj
Distrikto Ráckeve

La **Distrikto Ráckeve** (hungare *Ráckevei járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest. Ĝi situas laŭ Danubo grandparte sur Insulo Csepel en la Granda Hungara Ebenaĵo en la sudokcidenta parto de la departemento (en la meza parto de Hungario).
eta|Distrikto Ráckeve en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Ráckeve, kiu estas urbo, krome estas 2 grandvilaĝoj, la ceteraj 8 komunumoj estas vilaĝoj.
 
La areo estas 417,05 km², kie loĝas 36 120 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj, (fruktoj, legomoj, tritikoj, maizoj) kaj bredadoj, krome multaj laboras en Budapeŝto.

## Historio 
Tiu distrikto funkciis jam inter 1886-1983, sed ĝia nomo estis ĝis 1898 „Distrikto Malsupra Pest”. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Ráckeve**
* grandvilaĝoj:
** Dömsöd
** Kiskunlacháza
* vilaĝoj:
** Áporka, kiu administras ankaŭ vilaĝon Apaj
** Szigetbecse, kiu administras ankaŭ vilaĝojn Lórév kaj Makád
** Szigetcsép
** Szigetszentmárton
** Szigetújfalu

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Distrikto Szigetszentmiklós

La **Distrikto Szigetszentmiklós** [sigetsentmiklOŝ] (hungare *Szigetszentmiklósi járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest. Ĝi situas laŭ Danubo en la Granda Hungara Ebenaĵo grandparte sur Insulo Csepel en la sudokcidenta parto de la departemento (en la meza parto de Hungario).
eta|Distrikto Szigetszentmiklós en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Szigetszentmiklós, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ 5 aliaj urboj kaj grandvilaĝo, la restintaj 2 komunumoj estas vilaĝoj.
 
La areo estas 211,28 km², kie loĝas 110 033 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturoj, (fruktoj, legomoj) kaj bredadoj, krome muliaj laboras en Budapeŝto.

## Historio 
Tiu distrikto estis kreita en 2013. Pli frue ĝi neniam ekzistois.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Szigetszentmiklós**
* aliaj urboj:
** Dunaharaszti
** Dunavarsány, kiu administras ankaŭ vilaĝon Majosháza
** Halásztelek
** Szigethalom
** Tököl
* grandvilaĝo: Taksony
* vilaĝo:
** Délegyháza

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Gusztáv Cseh (1900-1972)

**Gusztáv CSEH** [ĉeh] (patro) (naskiĝis la 24-an de julio 1900 en Koloĵvaro, mortis la 26-an de januaro 1972 en Kluĵo) estis rumania hungara grafikisto. Li estis la patro de la grafikisto Gusztáv Cseh.

## Biografio
Gusztáv Cseh finis siajn studojn en sia naskiĝurbo kaj estis instruisto en Arta Ĉeflernejo Ion Andreescu de Kluĵo de 1949 ĝis 1965. Li dizajnis afiŝojn, gazetfrontpaĝojn, reklamgrafikaĵojn, ekslibrisojn. 

## Libro
**Az írás* (rumane en traduko de Viorica Cristea: *Scrisul*, Kv. 1973). 

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Montaro Buda

**Montaro Buda** estas mezalta montaro en Hungario en nordorienta Transdanubio, en okcidenta Pest (eĉ okcidenta Budapeŝto).
[maldekstre|eta|Montaro Buda ĉe [Zsámbék]]

## Bazaj informoj 
* Areo: 201 km2
* Plej alta montopinto: Nagy-Kopasz (559 m)
* Geologio: karsto, kalkŝtono, dolomito, marno
* montoj (elekto): Monto János, Monto Sas, Monto Gellért, Monto Vár, Monto Hármashatár

La montaro ne havas riverojn sed multajn kavojn. La tuta montaro estas parte loĝata, tamen tie vivas ekzemple gufoj, tatarfalkoj, sed kelkfoje jam okazis, ke apro naĝis en la Danubo ĉe urbocentro de Budapeŝto. Ĉiuj montoj estas ŝatataj ekskursejoj, diversaj turistaj vojetoj havas reton. Ankaŭ la plej grava turista vojo „tutlanda bluo” trairas la montaron.

La Monto Hármashatár [hArmaŝhatAr] estas dolomita (foje numulita kalkoŝtona monto 495 metrojn alta en Budapeŝto. Ĝi apartenas al Montaro Buda. La origina hungara nomo Hármashatár-hegy signifas hungare: trilanda punkto, ĉar ĝis 1873 limoj de Buda, Óbuda kaj Pesthidegkút tie renkontiĝis.

## Historio 
Jam la prahomoj profitis tiun montaron. Ili postlasis diversajn ilojn. La romianoj havis sur Monto Gellért gravan elvidejon kaj signejon. La hungaroj kultivis ĉefe vitojn, baldaŭe persikojn kaj aliaj fruktojn. Nuntempe krom la loĝdomoj multe da feriejaj domoj estas videblaj, sed restis parto por arbaroj, kiuj estas pulmo de Budapeŝto.

## Fontoj 
(Hu)

* *Budai-hegység*. Turistakalauz. Cartographia, Budapest, 2007. ISBN 978-963-352-573-9
* Bedő István: *Nyugat Pest megye útikönyv (Budai-hegység)*. Nagykovácsi, 1999. ISBN 963-550-956-1
* *Hegytörténet. Hegytörténeti Konferencia Budapest-Hegyvidék 2000*. Szerk.: Noéh Ferenc. XII. kerületi Önkormányzat és Tarsoly Kiadó, Budapest, 2001. ISBN 963-861-625-3
* Dr. Árpád Juhász – dr. Gál Éva: *A budai hegyvidék*. Képzőművészeti Kiadó, 1988. ISBN 963-336-436-1
* *Magyarország kistájainak katasztere*. Redaktis: Zoltán Dövényi. MTA Földrajztudományi Kutatóintézet. Budapest, 2010. ISBN 978-963-9545-29-8
* Dr. Pápa Miklós: Budai hegyek útikalauz, Sport Lap- és Könyvkiadó, Budapest, 1956
* Dr. Pápa Miklós: Budai-hegység útikalauz, Sport, Budapest, 1966

Kategorio:Montaroj en Hungario
Kategorio:Geografio de Budapeŝto
12401 Tucholsky

'*12401 *Tucholsky'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana verkisto Kurt Tucholsky (1890–1935), majstra kritikanto de la filistrismo, naciismo, militarismo kaj korupto. Li verkis poemojn, kanzonojn kaj rakontojn. Liaj plej konataj romanoj estis *Rheinsberg* kaj *Schloá Gripsholm''. En 1933 li estis ekziligita el sia patrio kaj pli malfrue sinmortigis.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995