open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sabina Welser

**Sabina WELSER** (16-a jarcento) estis la aŭtorino de germanlingva kuirlibro.

## Vivo 
Ŝajne nenio konatas pri vivo ŝia krom la jaro 1553 kiun ŝi mem en la antaŭparolo je la receptokolekto mencias. La Welser-oj apartenis al la patriciaj familioj de Aŭgsburgo kaj Nurenbergo estante komercistaj dinastioj. En la iama sendependa regna urbo Aŭgsburgo ilia agado ekde 1246 atestebas. Eble Sabina Welser estis la filino de Ulrich Welser (kun naskiĝdato 1532) kiu edziniĝis en 1550 al la aŭgsburgano Conrad Voehlin. Sekve ŝi mortus en la jaro 1599 en Memmingen.

Alternative Klaus Dürrschmid samloke supozas la en 1515 naskiĝinta filino de Anton Welser kaj Felicitas Baumgärtner, kiu nuptitis en 1535 fare de la nurenbergano Leonhard Hirschvogel ; ŝi mortis en 1576 kaj divorco jam estis estinta en la 1539-a jaro.

## Verkato 
Eldonis la receptaron de Sabina Welser en 1980 Hugo Stopp sub la titolo *Das Kochbuch der Sabina Welserin* originalversie kaj kun nova altgermana lingvo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Hugo Stopp (Hrsg.), Ulrike Giessmann (Übers.): *Das Kochbuch der Sabina Welserin.* Winter, Heidelberg 1980, ISBN 3-533-02905-0.

## Eksteraj ligiloj 
* Hugo Stopp (eld.): *Das Kochbuch der Sabina Welserin.* Ligilo al  la interreta versio de Thomas Gloning
* Peter Peter: *Kulturgeschichte der deutschen Küche.* Beck, München 2008, ISBN 978-3-406-57224-1. (books.google.at)

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Kuirarto
Kategorio:Virinoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 16-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 16-a jarcento
János Teleki (pli juna)

Grafo **János Teleki** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Teleki János** estis hungara parlamenta deputito, oficiro, bienulo. Lia nobela antaŭnomo estis *széki* [sEki], lia avo estis Sándor Teleki.

János Teleki naskiĝis la  en Koltó (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Coltău en Rumanio), li mortis la  en Degersheim (Svislando).

## Biografio 
János Teleki akiris diplomon en milita akademio en Wiener Neustadt. Li batalis dum la 1-a mondmilito, kelkfoje li vundiĝis. Depost la milito li civiliĝis kiel ekskapitano, intertempe liaj bienoj rumaniĝis. Li vivis plu en Budapeŝto kaj li havis postenon en banko. Inter 1935 kaj 1944 li estis parlamentano, poste li rifuĝis al Svislando. Li mortis pro kormalsano. Li edziĝis en 1919, la edzino naskis solan filon.

## Fontoj 
* [hungarlingva biografio kun foto](https://hu.wikipedia.org/wiki/Teleki_J%C3%A1nos_(1893%E2%80%931946))

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj antaŭ la socialismo
Adlai Ewing Stevenson junior

**Adlai Ewing STEVENSON junior** estis usona politikisto. Lia partio estis la Demokrata Partio. En 1952 kaj 1956 li kunkonkuris pri la usona prezidanta elekto, sed ambaŭfoje li malvenkis: la prezidanto de Usono fine iĝis kaj restis Dwight D. Eisenhower. 

Li estis nepo de Adlai Ewing Stevenson senior, iama vicprezidanto de Usono sub Grover Cleveland.

 

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Guberniestroj de Ilinojso
John W. Davis

**John W. DAVIS** (naskiĝis la  en Clarksburg, Kantono Harrison (Okcidenta Virginio); mortis la  en Charleston (Suda Karolino)) estis usona politikisto. Lia partio estis la Demokrata Partio. En 1924 li kunkonkuris pri la usona prezidanta elekto, sed li malvenkis: la prezidanto de Usono fine iĝis Calvin Coolidge. 

 

Kategorio:Usonaj politikistoj
Ferdinande von Schmettau

]]

**Ferdinande von SCHMETTAU** (naskiĝinta la  en Bartenstein (ekde 1945 *Bartoszyce*), mortinta la  en Kösen) estis siatempe simbolfiguro kaj germana popola heroino kontraŭnapoleona. 

## Vivo
La filino de prusa generalo pasigis multajn jarojn en la vilaĝo *Bergel* (ekde 1945 *Stary Górnik*), parto de la komunumo Ohlau (ekde 1945 *Oława*) en Silezio. Princino Maria Anna Amalie de Hesio-Homburg apelaciis al ĉiuj prusaj virinoj donaci orajn juvelaĵojn por financi la militon; rekompence ili ricevu feran buklon kun la enskribaĵo *Oron mi donis por fero*. Ferdinande von Schmettau tiam vivis kun familio sia en modestaj vivkondiĉoj ne disponante pri tioma altvaloraĵaro. Pro tio venis la bona ideo al ŝi fortranĉi parton de sia longa blonda hararo kaj vendi ĝin al frizisto en Vroclavo kontraŭ 2 taleroj. La enspezitan monon ŝi mondonacis. Perkaze la sekretario de la ŝtatkanceliero Hardenberg, Heun, aŭdis pri tiu mira historio kaj havis ideon kiumaniere gajni eĉ pli da mono, nome per kreo de diversaj aĵoj el la haroj (ekz. kolĉenoj, brakbendoj). La plurakonto de Heun (kiu ankaŭ estis verkisto sub la nomo Heinrich Clauren) ege helpis konatigi la agon de la junulino. 

Okaze de la 50-a datreveno, kiam reĝo Frederiko Vilhelmo la 3-a estis vokinta sian popolon al la armoj, von Schmettau estis invitita partopreni ceremoniaĵon en Berlino (en 1863). Ŝi ricevis ankaŭ pension kaj ŝia oferego estis prezentita en multaj eseoj kaj bildoj. La plej konatan portreton sendube faris Gustav Graef kun la titolo *Ferdinande von Schmettau opfert ihr Haar auf dem Altar des Vaterlandes* (1863, Nacia galerio de Berlino). En prusiaj kaj poste regnaj lernejlibroj ŝi estis prezentita al la lernantoj kiel imitenda patrujema virina modelo. Ŝi ankaŭ estis nomumita honora konventanino de Zehdenick. Poste ŝi transloĝiĝis al Kösen kie ŝia tombo spekteblas eĉ hodiaŭ.

Dum la Unua Mondmilito la mito ĉirkaŭ ŝi estis reprenita por gajni multon da militkuponoj aŭ aliajn ofertojn. WHW, la Vintra helposervado de la nazioj denove atentigis, ekz. per bildkartoj, pri tiu nobla germanino harardonema.

## Literaturo 
* A. von Ziehlberg: *Ferdinande von Schmettau: eine Erinnerung aus dem Jahre 1813*. Baumann, Dessau 1886
* Biografio ĉe ADB 
* Felscher: *Gedenktafel für Ferdinande von Schmettau*. In: *Schlesische Chronik.* 6. Jahrgang, Nr. 12 vom 15. März 1913, p. 288.
* Theodor Artopé: *Ferdinande von Schmettau. Ein deutsches Frauenleben [in Bergel]*. In: *Heimatblatt Strehlen/Ohlau.* 11/1958, p. 9-10, 12/1958, p. 5, 1/1959, p. 9, 2/1959, p. 5-6, 3/1959, p. 5-6, 4/1959, p. 5-6
* Rudolf Gleiß: *Eine Busennadel der „Ferdinande von Schmettau“ [aus Bergel]*. In: *Heimatblatt Strehlen/Ohlau.* 12/1960, p. 9.
* Hans-Dieter Speck: *Gedenken an Ferdinande von Schmettau [aus Bergel]*. In: *Heimatblatt Strehlen/Ohlau.* 4/1989, p. 9.

## Vidu ankaŭ
* Eleonore Prochaska

## Eksteraj ligiloj
* Pri la tuta historio 

Kategorio:Naumburg (Saale)
Kategorio:Napoleonaj militoj
Kategorio:Germanoj

Kategorio:Haroj
Papa Universitato Sankta Tomaso de Akvino

La **Papa Universitato Sankta Tomaso de Akvino** (oficiale, ) en Romo, ofte konata kiel "Angelicum", estas la Universitato de la Dominikanoj en Romo, kaj unu el la plej grandaj kaj gravaj papaj universitatoj de la urbo. Ĝi estas dediĉita al la sanktulo Tomaso de Akvino. Direktita kaj administrita de membroj de la Ordeno de Predikistoj, ĝi koncentras la teologian tradicion de dominikanoj de la tuta mondo por la Romkatolika Eklezio.

Ĝi estis diversmomente fondita laŭ diversaj cirkonstancoj kaj kategorioj en 1222, 1577 kaj 1963, kiam la papo Johano la 23-a plialtigis ĝin al rango de Papa Universitato.

Ĝi servas por 1400 studentoj. Ĝiaj koloroj estas nigra kaj blanka, same kiel por la tuta aferaro de dominikanoj. Ĝia latinlingva moto estas *Caritas veritatis* (1908).

## Elektitaj studentoj 
* Ferenc Ibrányi, hungara instruisto
* László Irányi, hungara episkopo
* Leono la 14-a (ĝis 2025 Robert Prevost) 
* Zoltán György Zemplén, hungara helpepiskopo

## Eksteraj ligiloj 
* Papa Universitato Sankta Tomaso de Akvino (*Angelicum*) (en angla/itala)
* Instituto de la Grek-Bizanca Ekumen-Patristika Teologio, *Sankta Nikolao* (en angla/itala)

Kategorio:Pontifikaj Universitatoj
Kategorio:Edukado en Romo
Kategorio:Katolikaj universitatoj kaj altlernejoj en Italio
Kategorio:Tomaso de Akvino
Eleonore Prochaska

**Eleonore PROCHASKA** (naskiĝinta la  en Potsdam, mortinta la  en Dannenberg) estis germana kuiristino kaj heroino kontraŭnopoleona.

## Vivo 
La filino de kaporalo edukitis en orfejo kaj ekdeĵoris kiel kuiristino. Tamen ŝi kaŝe aniĝis en 1813 kiel voluntulo *August Renz* al la libera korpuso de Ludwig Adolf Wilhelm von Lützow. Ŝia sekso restis sekreta ĝis vundiĝo en la 16.9. ĉe la batalo de Göhrde (Distrikto Lüchow-Dannenberg) kiam mitrajlo frakasis ŝian maldekstran femuron.

El ŝia dumarmea tempo du leteroj adresitaj al la frato konserviĝis. En Danneberg oni starigis monumenton por ŝi en 1863, en Potsdam en 1889. Fondaĵo fondita en 1863 zorgis pri veteranoj kaj ties vidvinoj/infanoj. Friedrich Rückert kaj Friedrich Förster glorigis ŝin en poemoj, Friedrich Dunker en opero.

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 16. Leipzig 1908, p. 365 (tie ĉi interrete)

Kategorio:Herooj
Kategorio:Kuiristoj
Kategorio:Germanoj
Victor Fleming

**Victor Lonzo FLEMING** (23a de Februaro, 1889 – 6a de Januaro, 1949) estis usona kin-reĝisoro, direktoro de fotografio kaj produktoro. Liaj plej popularaj filmoj estis La Sorĉisto de Oz kaj Forigita per la vento (ambaŭ de 1939), per kiu li ricevis Oskar-premion al la Plej Bonkvalita Reĝisoro. Fleming havis tiujn du samajn filmojn listigitajn en la listo "100 Jaroj... 100 Filmoj" de 2007 de la Usona Kininstituto.

## Kariero 
Li estis fotisto por la Usona Armeo dum la Unua Mondmilito, kaj por la prezidento Woodrow Wilson en Versailles, Francio. Li laboris por reĝisoroj Allan Dwan kaj D. W. Griffith, kaj reĝisoris sian unuan filmon en 1919.

Multaj el liaj mutaj filmoj montris buntan agadon, ofte kun stelulo Douglas Fairbanks, aŭ estis vakeraj filmoj. Pro tio oni konis lin kiel reĝisoro de viroj, sed fakte li estis ankaŭ bonefika reĝisoro de virinoj kaj tiel, sub lia estreco, Vivien Leigh ricevis Oskar-premion al la Plej Bonkvalita Aktorino, Hattie McDaniel Oskar-premion al la Plej Duaranga Aktorino kaj Olivia de Havilland estis nomumita.

En 1932, Fleming aliĝis al MGM kaj reĝisoris kelkajn el la plej prestiĝaj filmoj de la studio. Ekzemple *Red Dust* (1932), *Bombshell* (1933), kaj *Reckless* (1935) kun Jean Harlow, dum *Treasure Island* (1934) kaj *Captains Courageous* (1937) havigis senton de literatura distingo al la aventuraj historioj por knaboj. Liaj du plej famaj filmoj venis en 1939, kiam *The Wizard of Oz* estis tuj sekvata per *Gone with the Wind*.

La versio de Fleming de *Dr. Jekyll and Mr. Hyde* (1941), kun Spencer Tracy, estis ĝenerale taksita sub tiu fare de Rouben Mamoulian en 1931 kiel versio antaŭ la Hays-kodo. En la versio de Fleming de 1942 pri la verko de John Steinbeck nome *Tortilla Flat* stelulis Tracy, John Garfield, Hedy Lamarr kaj Frank Morgan. Aliaj filmoj kiujn Fleming faris kun Tracy estis *Captains Courageous* (per kiu Tracy ricevis sian unuan Oskar-premion), *A Guy Named Joe*, kaj *Test Pilot*. Li reĝisoris Clark Gable en totalo de kvin filmoj – *Red Dust*, *The White Sister*, *Test Pilot*, *Gone with the Wind*, kaj *Adventure*.

## Notoj 
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Edmund Edward Fournier d'Albe

Prof-o '''Edmund Edward Fournier D'ALBE'* (1868, Irlando – 29 Junio 1933, St. Albans, Anglujo) estis profesoro en la Dublina Universitato kaj irlanda esperantisto.https://esperanto.ie/en/about/story-in-ireland-2/historyeai_2/ . Kun la helpo de Robert Boyd White SCH TCD li tradukis en Esperanton *Eachtra Laoghaire Mhic Criomhtain go Maigh Meall'' (La Vizito de Laoghaire, filo de Criomhtain, al la Kampo de l' Ĝojo), antikvan irlandan rakonton el La Libro de Lismore. M. H. Gill & Son Ltd., Dublino, publikigis ĝin ĉirkaŭ 1907.

Tio estis la unua traduko en Esperanton el la irlanda lingvo. Prof-o Fournier d’Albe prelegis dum la Dua Somera Universitato, kiu okazis en Edinburgo kadre de la 18a Universala Kongreso de Esperanto en 1926. Lia temo estis *Senfadena Telegrafo kaj Televido* – temo tiam ne nur moderna sed antaŭtempa.

## Libroj 
* *An English-Irish Dictionary and Phrase Book*, Dublino: The Celtic Association, 1903.
* *The Electron Theory: A Popular Introduction to the New Theory of Electricity and Magnetism*,Londono, Novjorko, Bombajo, Kolkato: Longmans, Green, and Co., 1906.
* *Two New Worlds*, Londono, Novjorko, Bombajo, Kolkato: Longmans, Green, and Co., 1907.
* ''La Vizito de Laoghaire, filo de Criomhtain, al la Kampo de l' Ĝojo* (*Eachtra Laoghaire Mhic Criomhtain go Maigh Meall*) 1907
* *New Light on Immortality*, Londono, Novjorko: Longmans, Green, and Co., 1908.
* *Wonders of Physical Science*, Londono: Macmillan and Co., 1910.
* *Contemporary Chemistry: A Survey of the Present State, Methods and Tendencies of Chemical Science*, Novjorko, D. Van Nostrand Co., 1911.
* *The Goligher Circle, May to August 1921*, Londono: John M. Watkins, 1922.
* *The Life of Sir William Crookes, O.M., F.R.S.*, Londono: T. F. Unwin, 1923.
* *The Moon-Element; An Introduction to the Wonders of Selenium*, Londono: T. F. Unwin, 1924.
* *Hephæstus; or, The soul of the Machine*, Novjorko, E.P. Dutton & Co, 1925.
* *Quo vadimus? Some Glimpses of the Future'', Novjorko, E.P. Dutton & Company, 1925.

Kategorio:Irlandaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Irlando
Kategorio:Mortintoj la 29-an de junio
Kategorio:Naskiĝintoj en 1910
Kategorio:Mortintoj en 1985
Kategorio:Tradukistoj al Esperanto
117715 Carlkirby

'*117715 *Carlkirby'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la belga amatora astronomo Robert Hutsebaut per la Defora Observatorio de la Astronomia Societo de Nov-Meksiko de Mayhill (Usono).

Ĝi estas iom proksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Carl Kirby'', entuziasma amatora astronomo, kiu, prefere ol forlasi pro malsano sian serĉon pri scienca kono, transdonis la torĉon al la malkovrinto, elektante mecenati ties laboron ĉe la Observatorio de la Astronomia Societo de Nov-Meksiko.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2005
Stephen J. Joyce

**Stephen James JOYCE** (15a de Februaro 1932 – 23a de Januaro 2020) estis nepo de James Joyce kaj la administranto de la literatura havaĵo de Joyce.

Li laboris por la Organizaĵo pri Ekonomiaj Kunlaboro kaj Evoluigo por disvolvigo en Afriko. Li retiriĝis el tio en 1991 por dediĉi sin al la administranto de la literatura havaĵo de sia avo. Li kaj lia edzino, Solange Raythchine Joyce, loĝis en la Insulo Ré en Francio. Ili ne havis filon. Tial je la morto de Stephen, James Joyce ne havas posteulojn.

Kiel administranto de la literatura havaĵo de Joyce, li entreprenis multajn jurajn procesojn kontraŭ la plej minimuma uzado de la verko de la irlanda famulo. En 1988, lu detruis kolekton de leteroj verkitaj de Lucia Joyce, nome lia onklino kaj filino de la verkisto.

## Notoj 
Kategorio:James Joyce
Kategorio:Irlandanoj
Stephen Dedalus

**Stephen Dedalus** estas literatura *alter ego* de James Joyce, aperanta kiel la protagonisto kaj kontraŭheroo de lia unua, duon-membiografia romano pri artaj konsideroj nome *A Portrait of the Artist as a Young Man* (1916) kaj grava rolulo en la romano de Joyce de 1922 nome *Ulysses*.

En *Stephen Hero*, frua versio de tio kio iĝis poste *Portrait*, la familia nomo de Stephen estis literumita "Daedalus" en pli preciza anglalingva aludo al Dedalo, nome arkitekto en la Greka mitologio kiu estis dungita de la reĝo Minos por konstrui la Labirinton en kiu li enprizonigos la filon de sia edzino nome Minotaŭro. Buck Mulligan referencas al mita nomo en *Ulysses*, dirante al Stephen, "Via absurda nomo, antikvgreka!" Reviziante la mamutan *Stephen Hero* en la pli konsiderinda pli kunpremita *Portrait of the Artist as a Young Man*, Joyce mallongigis la nomon al "Dedalus".

## Notoj 
Kategorio:Aperis en 1918
Kategorio:Irlandaj verkistoj
Kategorio:Irlandanoj
Kategorio:Kulturo de Irlando
Kategorio:Literaturaj roluloj
Lešany (distrikto Prostějov)

**Lešany** estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Olomouc, en distrikto Prostějov. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1215.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* objekto de popola sonorilejo en vilaĝplaco
* preĝejo de La plej sankta Triunuo kaj kapelo de sankta Francisco Xavier
* dia torturo

## Pluaj fotoj 

Lešany (Prostějov) - náves.jpg|Lešany, vilaĝplaco
Boží muka u cesty do Bílovic, Lešany, okres Prostějov.jpg|Lešany, dia torturo

Kategorio:Municipoj en distrikto Prostějov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prostějov
Kategorio:Hanakio
Kategorio:Setlejoj en Drahana montetaro
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Hluchov

**Hluchov** estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Prostějov, en Regiono Olomouc. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1131.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapelto de Virgulino Maria el la jaroj 1805–1808
* Baroka ŝtona kruco el la jaro 1761 situas direkte al Kostelec na Hané

## Pluaj fotoj 

Pohled na obec od jihu, Hluchov, okres Prostějov.jpg|Vido al la municipo de sudo
Obecní úřad, Hluchov, okres Prostějov.jpg|Municipa ofico
Sépka, Hluchov, okres Prostějov.jpg|Grenejo
Kříž u silnice poblíž zemědělského družstva, Hluchov, okres Prostějov.jpg|Kruco ĉe ŝoseo proksime de agrikultura kooperativo
Hasičská zbrojnice, Hluchov, okres Prostějov.jpg|Fajroestingista armilejo
Zámeček, Hluchov, okres Prostějov.jpg|Solejo Zámeček

### Panoramo 
Kategorio:Municipoj en distrikto Prostějov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prostějov
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Hluchov (apartigilo)

**Hluchov** povas signifi:

* Hluchov – municipo en distrikto Prostějov
* Hluchov (Stará Boleslav) – loko en Stará Boleslav (distrikto Prago-oriento) apud bordo de Elbo
* Hluchov (Těchonín) - loko en orienta parto de Těchonín en distrikto Ústí nad Orlicí
* Hluchov (naturmemorindaĵo) – naturmemorindaĵo, ĉerivera arbaro en loko Hluchov en Stará Boleslav
Dipolog

**Dipolog,** -  - estas kvinaklasa, komponenta, universitata urbego kaj diocezo en Filipinoj, en insulo Mindanao, en regiono Zamboanga Duoninsulo, kie ĝi estas ĉefurbo de provinco Norda Zamboango. La urbego konsistas el 21 distriktoj, inter ili 14 estas urbaj, 2 antaŭurbaj, 2 naturoparkaj kaj 3 vilaĝaj distriktoj.
eta|maldekstre|Urbodomo de Dipolog
## Bazaj informoj 
* loĝantaro:  (2015) 
* horzono: UTC+8 (PST)
* poŝtkodoj: 7100   
* telefonkodo: +63 (0)65 
* Supermara alteco:  m
* Areo: 241 km²

## Geografio 
Dipolog situas en nordokcidenta parto de la insulo sur la marborda ebenaĵo laŭ Sulua maro https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=8.508429321055%2C123.3577538&z=9. Dumaguete troviĝas 82, Pagadiano 83, Iligan 106, Cagayán de Oro 141, Kotabato (urbo) 180, Zamboanga 231, Bacolod 234, Dabao 300, General Santos 339, Legazpio (Albajo) 512, Puerto Princesa 522, ĉefurbo Manilo 717, Kezonurbo 724, Laoag 1114 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.
eta|Provinca sidejo en Dipolog
## Historio 
Dipolog antaŭe estis konata kiel Tulvanan (Tulwanan) jam en la 14-a jarcento, tamen iomete for de la maro pro la oftaj ĉinaj atakoj. En 1563 proksimume 800 familioj alvenis kaj fondis loĝlokon ĉe la marbordo. Ili jam povis kontraŭstari la atakojn. Post 2 jaroj jam hispana ŝipo vizitis ĝin kaj nomis ĝin Daquepitan. Baldaŭ aŭgustenaj monaĥoj kristanigis la loĝantojn. En 1609 komence en batalo la muslimoj estis venkitaj. La unua vera mencio okazis en 1834. Usono havis la insulon ekde 1897. Tiutempe Dipolog estis flora komerca komunumo kaj amase alvenis migrantoj el aliaj regionoj. La sendependa municipo estis establita en 1912. Mallonga japana okupo okazis inter 1942-1945. En 1951 foraj areoj estis forigitaj al najbara komunumo. Dipolog atingis la filipinan klasifikadon komponenta urbo en 1970, poste la internacian klasifikadon grandurbo (pli granda ol cent mil loĝantoj) en 2000-aj jaroj.

## Ekonomio 
En Dipolog la plej grava branĉo estas la fiŝkapta industrio, krome estas ankaŭ komerco, turismo, servoj, bredado (karabaoj (nacia besto), brutoj, ĉevaloj, kaproj, porkoj), iom da agrikulturo.
eta|maldekstre|Katedralo de Dipolog
## Religio kaj eduko 
En Dipolog katolika diocezo kaj kampusoj funkcias.

## Trafiko 
Dipolog estas atingebla laŭ la marborda ĉefvojo ambaŭdirekte, krome kuras vojo al interno de la insulo. La urbego havas enlandan flughavenon kaj maran havenon. Enurbe motorizitaj tricikloj kaj busetoj trafikas.

## Klimato 
eta|Laŭmara promenejo en Dipolog
Dipolog situas en la ekvatora klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas po 2353 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas  kaj varias inter 22-. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vizitindaĵoj 
* katedralo kaj pluraj preĝejoj
* festivalo
* parko

## Fontoj 
* WikiTrans
* datenoj
* distriktoj kun mapo

Casa Bernedo facing Arellano Street.jpg|Domo
Dipolog Dapitan ferry port.JPG|Haveno
Zamboanga del Norte Medical Center.jpg|Medicina centro
Dapitan Church facade.jpg|Preĝejo
 

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Kategorio:Marhavenaj urboj
Winfield Scott

**Winfield SCOTT** estis usona politikisto. Lia partio estis Partio Whig. En 1852 li kunkonkuris pri la usona prezidanta elekto, sed li malvenkis: la prezidanto de Usono fine iĝis Franklin Pierce.

 

Kategorio:Usonaj politikistoj
Heinrich Clauren

**Heinrich CLAUREN** (vere: *Karl Gottlob Samuel Heun*; naskiĝinta la  en Doberlug, mortinta la  en Berlino) estis germana juristo kaj verkisto. Li ankaŭ militis kontraŭ Napoleono kaj partoprenis la Vienan kongreson.

## Vivo 
Studinte jursciencon en Lepsiko kaj Göttingen li iĝis en 1792 privata sekretario de la ekonomiisto Friedrich Anton von Heynitz en Berlino kaj poste asesoro de minejaro en Vestfalio. En 1801 li transprenis la zorgadon pri la bienoj de von Tresckow en la regiono de Poznano kaj dungitis en 1811 en la ministerio de Hardenberg.

Ekde 1820 li redaktis la gazeton »Preußische Staatszeitung« kaj dungitis en 1824 ĉe la ĉefa poŝtejo. Poste li nomumitis sekreta kortega konsilisto.

Jam en Poznano li furoris per la rakontoj »Die graue Stube« (ene de »Die Freimütigen«) kaj »Mimili« (4-a eldono, Dresdeno 1824). Liaj komence disĵetitiaj laboraĵoj kolektitis sub la titolo »Erzählungen« (Dresdeno 1819–20, 6 volumoj) kiel ankaŭ en la poŝlibro »Vergißmeinnicht« (ekde 1819), kies enhavo transiris poste en la tekstarkunigaĵon »Scherz und Ernst« (Dresdeno 1820–28). Li ja ofertis al la legantaro kreskinta (duonkvalitajn) bongustajn aferojn. Krome li eldonis la tragediaron »Lustspiele« (Dresdeno 1817).

## Graveco 
Rakontoj liaj, aparte »Mimili«, havis malfeliĉan influon sur la estetikon de la averaĝa leganto. Realismo lia, kiu kontraŭstaris la mensogemam romantikon de la periodo de politika restaŭrado, estis la malŝminkita vulgareco de la vivo de ĉiuj tagoj. Tiu ĉi banaleco ankoraŭ iĝis pli legebla pro voluptaj aludoj siaj kaj malaŭtentika sentimentaleco. Kvankam la kritikistoj atentigis pri la malkvalito de multaj liaj aĵoj Clauren ofte legitis kaj de multaj. Post kelkaj jaroj lia famo tamen malkreskis. Clauren ankaŭ estis la tekstofaranto de la kanto »Der König rief, und alle, alle kamen«, el la tempo de la kontraŭnapoleonaj liberiĝmilitoj. Ties unuaj vortoj iĝis devizo komune konata. Li ankaŭ popularigis la kiĉan harar-oferon de Ferdinande von Schmettau.

En 1851 en Lepsiko eldonitis tutaj verkoj sub la titolo »Gesammelte Schriften«.

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, volumo 9. Leipzig 1907, p. 293-294 (tie ĉi interreti)

## Eksteraj aferoj 
* Ligiloj ĉe DDB
* Verkoj interrete

Kategorio:Germanaj juristoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Redaktoroj
Tvorovice

**Tvorovice** estas municipo en Ĉeĥio, en distrikto Prostějov en Regiono Olomouc. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1371.

## Loĝantaro 
## Personecoj 
* Bartoloměj Navrátil (1848–1927), moravia fizikisto, malkovrinto de elektrografio, matematikisto-statikisto kaj pedagogo
* František Olšaník (1862–1943), unu el fondintoj de Sokol-movado en Kojetín, ekde la jaro 1891 li helpis fondi sokolan organizaĵon en Rusio

## Memorindaĵoj 
* Limŝtono de Jozefa mezurigado, la lasta el la devenaj ok, estis en la jaroj 2002 ĝis 2006 ŝtelita.

## Pluaj fotoj 

Tvorovice, OÚ.jpg|Municipa ofico
Tvorovice, pomník.jpg|Monumento al viktimoj de la 1-a mondmilito
Tvorovice, ulice.jpg|Ĉefa strato
Tvorovice, č.p. 24 a 25.jpg|Domoj n-ro 24 kaj 25.

Kategorio:Municipoj en distrikto Prostějov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prostějov
Kategorio:Hanakio
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Seč (Lipová)

**Seč** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Lipová en distrikto Prostějov. Ĝi troviĝas proksimume 1,5&nbsp;km oriente de Lipová. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 61 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Seč situas en katastra teritorio **Seč u Lipové** kun areo 3,22&nbsp;km².

## Historio 
La unua skrinmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1707.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Kaple svatého Martina - boční pohled, Seč, Lipová, okres Prostějov.jpg|Kapelo de sankta Marteno
Kaplička v obci Seč - boční pohled, Lipová, okres Prostějov.jpg|Kapelo de sankta Marteno
Bývalá škola, Seč, Lipová, okres Prostějov.jpg|Eksa lernejo
Památník obětem první světové války, Seč, Lipová, okres Prostějov.jpg|Monumento al viktimoj de la unua mondmilito
Louka v lokalitě "Za Humny", Seč, Lipová, okres Prostějov.jpg|Herbejo en loko nomata "Za Humny"
Kříž u studánky na Sečské kostelní cestě v blízkosti Jednovského mlýna, okres Prostějov.jpg|Kruco ĉe fontejo sur preĝeja vojo en Seč proksime de muelejo al Jednov

### Panoramo 
Kategorio:Lipová (distrikto Prostějov)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prostějov
Kategorio:Setlejoj en Drahana montetaro
Julius Müller (teologo)

**Julius MÜLLER** (naskiĝinta la  en Brieg (nun pole *Brzeg*), mortinta la  en Halle) estis germana teologo protestantisma.

## Vivo 
Studinte jursciencon li ŝanĝis la fakultaton kaj ekinteresiĝis pri teologio. En 1825 li iĝis pastoro en *Schönbrunn* apud Strehlen (nun pole *Strzelin*) kaj en 1831 dua universitata predikisto en Göttingen; tie ĉi li paralele prelegis pri praktika ekzegezo kaj pedagogiko. En 1834 li nomumitis eksterorda profesoro pri teologio. Kiel orda profesoro li iris en 1835 al Marburg kaj en 1839 al Halle.

Fama lia dogmatika baziĝis sur la majstroverko »Die christliche Lehre von der Sünde« (Breslaŭo 1839). En 1846 li ĉeestas landan sinodon en Berlino reprezentante la Evangelian konfesiunion post kiam li publikigis »Die erste Generalsynode der evangelischen Landeskirche Preußens« (Berlino 1847) kaj »Die evangelische Union, ihr Wesen und göttliches Recht« (Berlino 1854); »Dogmatische Abhandlungen« (Bremeno 1870).

Kune kun Karl Immanuel Nitzsch kaj aliaj li eldonis la fakgazeton »Deutsche Zeitschrift für christliche Wissenschaft und christliches Leben« (1850–1861).

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 14. Leipzig 1908, p. 228-229 (tie ĉi interrete)

Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Pastoroj
Kategorio:Akademianoj
Ŝaĥarit

[eta|280ra|maldekstre|Ŝaĥarit sur la marbordo de [Telavivo fronte al Jerusalemo.]]
[eta|alternative=Ŝaĥarit, 1930-aj jaroj|Ŝaĥarit, [1930-aj jaroj]]

**Ŝaĥarit** (en hebrea: שַחֲרִית‎ šaḥăriṯ), estas la matena tefillah (preĝo) de judismo, nome unu el la tri ĉiutagaj preĝoj.

Diversaj tradicioj identigas diversajn unuarangajn komponantoj de Ŝaĥarit. Esence ĉiuj interkonsentas, ke "Pesukei dezimra", "Ŝema Izrael" kaj ties benoj, kaj la "Amidah" estas la ĉefaj fakoj. Kelkaj identigas la dekomencajn benojn kaj legadojn, kiel unua, distingita fako. Aliaj diras, ke "Taĥanun" estas aparta fako, same kiel la finaj benesprimoj. En kelkaj tagoj, okazas aldonaj preĝoj kaj servoj aldonitaj al *Ŝaĥarit*, inklude Musaf kaj legadon de Toraho.

## Notoj 
Kategorio:Judaj preĝoj kaj ritaj tekstoj
Kategorio:Judaj liturgiaj poemoj
Kategorio:Hebreaj vortoj kaj esprimoj
117736 Sherrod

'*117736 *Sherrod'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 8:3 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la svisa amatora astronomo Michel Ory elde la Observatorio de Ĵuraso en Vicques (Svislando).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Clay Sherrod'', fondinto kaj direktoro de la Ĉielaj Observatorioj de Arkansaso, establitaj en 1971 kiel publika instalaĵo de esploro kaj popularigo. Li estas vaste agnoskita pro sia kontribuo al la astronomiaj esploro kaj eduko, arkeologio kaj biomedicina esploro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Michel Ory
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2005
Johann Gottwerth Müller

**Johann Gottwerth ΜÜLLER** (naskiĝinta la  en Hamburgo, mortinta la  en Itzehoe) estis germana verkisto.

## Vivo 
Studinte ekde 1762 medicinon li ekorientiĝis je literaturo kaj vivis ekde 1773 en Itzehoe kiel librovendisto. En 1783 li fermis sian magazenon. En 1796 li ricevis fare de la dana reĝo pensionon.

Liaj iam ofte legitaj romanoj, kiuj parte ĉerpis intrigojn el fremdlingvaj verkoj, ne estas malhumuraj, tamen ili suferetas pro filistra kaj banala malvasthorizonteco. Tamen ili klopodas alerti onin satire kontraŭ fanfaronadoj; la poeta elemento malantaŭas en ili.

Lia plej konata verko estas la romano »Siegfried von Lindenberg«, kiu komence eldoniĝis en ununura volumo (Hamburgo 1779), poste, ne je la avantaĝo de la verkinto, ĝi pligrandiĝis en kvar volumojn (Leipzig 1781–82). Tie Müller kun lerteco kaj feliĉo transferis la en Unuiĝinta Reĝlando modan ĝenron de komikaj romanoj en Germanlingvion. Inter liaj aliaj verkoj menciindas »Komische Romane aus den Papieren des braunen Mannes« (Göttingen 1784–91).

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 14. Leipzig 1908, p. 233-234 (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* Ligiloj ĉe DDB
* Verkoj interrete
* Verkoj ĉe Zeno
* Biografio en forumo pri la tempo goeta

Kategorio:Germanaj verkistoj
Amida

eta|maldekstre|Preĝo el la Juda Enciklopedio Brockhaus kaj Efron (1906—1913).

**Amida**, **Amido**, **Amidah** aŭ **Amidaho** (en hebrea: תפילת העמידה‎, Tefilat HaAmidah, "La starpreĝo"), nomita ankaŭ **Ŝemoneh Esreh** (שמנה עשרה 'dek ok'‎), estas la centra preĝo de la juda preĝado. Tiu preĝo, inter aliaj, troviĝas en la siduro, nome tradicia juda preĝolibro. Pro sia gravo, ĝi estas simple nomita *hatefila* (התפילה‎, "la preĝo") en la rabena literaturo.

Praktikantaj judoj deklamas la Amidahon en ĉiu el la tri preĝaroj de tipa semajntago: matena (Ŝaĥarit), posttagmeza (Minĥa), kaj vespera (Maariv).

Kvara Amidah (nomita Mussaf) estas deklamita en Ŝabato, Roŝ Ĥodeŝ, kaj en Judaj festotagoj, post la matena legado de la Torao. Kvina (nomita Ne'ilah) estas deklamita nur unufoje jare, je la sunsubiro de Jom Kipur.

La tipa semajntaga Amidah fakte konsistas el dek naŭ benoj, kvankam ĝi origine havis dek ok (pro tio la alternativa nomo *Ŝemoneh Esreh*, kun la signifo "dek ok"). Kiam la Amidah estas modifita por specifaj preĝoj aŭ okazoj, la unuaj tri benoj kaj la lastaj tri restas konstantaj, enkadrante la Amidah uzita en ĉiu preĝaro, dum la mezaj dek tri benoj estas anstataŭataj per benoj (plej ofte nur unu) specifaj por tiu okazo.

La preĝo estas deklamita stare tenante piedojn firme kunigitaj, kaj prefinde fronte al Jerusalemo. En ortodoksa publika preĝado, la Amidah estas kutime unuafoje pregata mallaŭte fare de la tuta komunumo kaj estas foje ripetita laŭte fare de la *ĥazan* (legisto); ĝi ne estas ripetita en la Maariv preĝo. La origina celo de la ripeto estis havigi al nelegopovaj membroj de la komunumo eblon partopreni en la kolektiva preĝado respondante "Amen." kaj konservemaj kaj reformemaj komunumoj foje mallongigas la publikan deklamadon de Amidah kongrue kun siaj kutimoj.

## Notoj 
Kategorio:Judaj preĝoj kaj ritaj tekstoj
Kategorio:Judaj liturgiaj poemoj
Kategorio:Hebreaj vortoj kaj esprimoj
Minjan

[eta|260px|maldekstre|La preĝo *[minĥa* dum "minjan" (minimumo de dek aŭ pliaj judoj) en jeŝivo.|alt=Orthodox-dressed men studying]]
En judismo, "minjan" (en hebrea: מניין \ מִנְיָן‎ minyán [minˈjan], laŭvorte kalkulo, nombro; pl. מניינים \ מִנְיָנִים‎ minyaním [minjaˈnim]) estas la minimumo de dek judaj plenkreskuloj postulitaj por kelkaj religiaj servoj. En pli tradiciaj tendencoj de judismo, nur dek tri masklaj plenkreskuloj povas konstitui "minjan"; en pli modernaj (ne-ortodoksaj) tendencoj, ankaŭ virinoj estas enkalkulitaj.

La plej ofta agado postulanta "minjan" estas publika preĝado. Tiukadre, la termino "minjan" en nuntempa judismo estas komprenata laŭ duaranga signifo reference al la preĝoservo.

## Notoj 
Kategorio:Judaj preĝoj kaj ritaj tekstoj
Kategorio:Judaj liturgiaj poemoj
Kategorio:Hebreaj vortoj kaj esprimoj
Minĥa

**Minĥa** (en hebrea: מִנחַה‎; foje literumita Mincha, Minchah aŭ Minha) estas la posttagmeza preĝoservo en Judismo.

La nomo "minĥa", kun la signifo 'donaco', estas derivita el la manĝopropono kiu akompanis ĉiun oferon en la Templo de Jerusalemo (Beit HaMikdaŝ).

[eta|300px|maldekstre|La preĝo *minĥa* [minjan (minimumo de dek aŭ pliaj judoj) en jeŝivo.|alt=Orthodox-dressed men studying]]
Rabenoj pri Talmudo debatas ĉu la ĉiutagaj preĝoj havas sian originon en la kutimo de la Bibliaj Patriarkoj, aŭ en la oferoj de la Templo. Laŭ la unua opinio, la preĝo *minĥa* estis originita de Isaako, kiu "eliris kamparen por paroli", (laŭ tiu konsidero) kun Dio. Laŭ la dua opinio, la preĝo *minĥa* estis bazita sur la posttagmeza "tamid" (ĉiutaga) ofero kiu estis proponita en la Templo ĉiun posttagmezon.

## Notoj 
Kategorio:Judaj preĝoj kaj ritaj tekstoj
Kategorio:Judaj liturgiaj poemoj
Kategorio:Hebreaj vortoj kaj esprimoj
Hubert H. Humphrey

**Hubert H. HUMPHREY** estis usona politikisto. Lia partio estis la Demokrata Partio. Post kiam li jam de la 20-a de januaro 1965 ĝis la 20-a de januaro 1969 funkciis kiel vicprezidanto de Usono flanke de la prezidanto Lyndon B. Johnson, en 1968 li kunkonkuris pri la usona prezidanta elekto, sed li malvenkis: la prezidanto de Usono fine iĝis Richard Nixon. 

 

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Vicprezidantoj de Usono
Charles Evans Hughes

'''''' estis usona politikisto. Lia partio estis la Respublikana Partio. En 1916 li kunkonkuris pri la usona prezidanta elekto, sed li malvenkis: la prezidanto de Usono fine restis Woodrow Wilson. 

 

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Guberniestroj de Nov-Jorkio
Kategorio:Usonaj ministroj pri eksterlandaj aferoj
Walter Mondale

**Walter MONDALE** (5-a de januaro 1928 - 19-a de aprilo 2021) estis usona politikisto. Li estis vicprezidento 1977-1981. Lia partio estis la Demokrata Partio. En 1984 li kunkonkuris pri la usona prezidanta elekto, sed li malvenkis: la prezidanto de Usono fine restis Ronald Reagan.

 

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Vicprezidantoj de Usono
Maariv

[eta|maldekstre|250px|*Maariv* *[minjan* en Jafo Tel Avivo.]]
[eta|maldekstre|250px|*Maariv* ĉe la [Okcidenta Muro.]]
**Maariv** aŭ '''Ma'ariv** (en hebrea: מַעֲרִיב‎, [maʔaˈʁiv]), konata ankaŭ kiel **Arvit''' (en hebrea: עַרְבִית‎, [ʔaʁˈvit]), estas preĝo en judismo kiun oni faras vespere aŭ nokte. Ĝi konsistas ĉefe el la vespera Ŝema kaj Amidah.

Tiu preĝo ofte ekas per du versoj el Psalmaro, sekvitaj de la komunuma deklamado de preĝalvoko nomita "bareĥu" (). La tri alineoj de la Ŝema estas tiam dirataj, ambaŭ antaŭitaj kaj sekvitaj de du preĝobenoj, kvankam foje oni aldonas kvinan benpreĝon fine. La ĥazan (preĝestro) tiam deklamas duon-kadiŝon. La Amidah estas dirata mallaŭte fare de ĉiu, kaj, malkiel ĉe alia preĝoj, ne estas ripetita de la ĥazan. Li/ŝi deklamas la tutan Kadiŝon, "Aleinu" kaj la Kadiŝo de la benantoj finas la servon. Aliaj preĝoj foje aldonitaj estas la "Sefirat HaOmer" (inter Pesaĥo kaj "Ŝavuot") kaj la Psalmo 27a (inter la unua de Elulo kaj la fino de Sukoto).

Maariv estas ĝenerale deklamita post sunsubiro, tamen ĝi povas esti deklamita tiom frue kiam je unu horo kaj kvarono antaŭ sunsubiro. Tio oftas nur en vendredaj noktoj, por komenci ŝabaton pli frue. Fine de ŝabatoj kaj feritgoj, la servo estas kutime prokrastita ĝis noktofalo. Kvankam Maariv estu preĝata antaŭ noktomezo, ĝi povas esti deklamata ĝis taĝiĝo aŭ eĉ sunleviĝo.

## Notoj 
Kategorio:Judaj preĝoj kaj ritaj tekstoj
Kategorio:Judaj liturgiaj poemoj
Kategorio:Hebreaj vortoj kaj esprimoj
Neilah

eta|maldekstre|Blovante la ŝofaron.
[eta|maldekstre|Preĝo de Seliĥot (ĉirkaŭ de la 8a-9a jarcentoj) malkovrita en la famaj [Ŝtonkavernaro de Mogao de Dunhŭango, Gansuo, Ĉinio, en 1908 fare de Paul Pelliot.]]
**Neilah**, **Neilaho**, '''Ne'ilah** aŭ **Ne’ila''' (en hebrea: נעילה‎, laŭvorte. 'fermo'), nome fina servo, estas speciala preĝo de judismo kiu okazas nur en Jom Kipur. Ĝi estas farata kiam la finaj preĝoj de pento estas deklamitaj je la fermo de Jom Kipur. Neilah markas la kvinan Amidah de Jom Kipur, la nura okazo en la Hebrea kalendaro en kiu estas tiom multaj servoj.

Ne'ila konsistas el Aŝrei, Uva L'Tzion (ambaŭ el kiuj estas postdirita el Minĥa kiam ili estas normale deklamitaj en ŝabatoj kaj feritagoj), Amidah kun Seliĥot kaj mallongigita Vidui, kaj Avinu Malkeinu. En la praktiko de Sefardoj, ĝi ekas per la himno "El Nora Alila". La ŝofaro estas blovata kaj la kanto "L'Shana Haba'ah" estas kantata fine de Ne'ila.

## Vidu ankaŭ 
* Juda preĝado

## Notoj 
Kategorio:Judaj preĝoj kaj ritaj tekstoj
Kategorio:Judaj liturgiaj poemoj
Kategorio:Hebreaj vortoj kaj esprimoj
Musaf

***Musaf***, literumita ankaŭ *mussaf* (מוּסָף, "aldona") estas laŭnome aldona preĝo de judismo deklamita kaj de ortodoksaj kaj de konservativaj komunumoj dum la Ŝabato kaj gravaj Judaj festotagoj (kiel Ĥol HaMoed kaj Roŝ Ĥodeŝ.

Tiu servo, kiu estas tradicie kombinata kun Ŝaĥarit en sinagogoj, estas konsiderata aldona al la regulajr services of Ŝaĥarit, Minĥa kaj Maariv. En nuntempa hebrea, la vorto povas signifi ankaŭ gazetan suplementon.

Dum la epoko de la Templo de Jerusalemo, aldona oferado estis proponita en tiuj festotagoj. Musafo estas nune deklamita anstataŭ tiuj oferoj.

La termino "musafo" referencas kaj al la tuta servo (kiu inkludas Amidah kaj ĉiujn judajn preĝojn, kiuj sekvas kiuj estas normale deklamitajn dum Ŝaĥarit) kaj Amidah mem kiu estas deklamita por Mussaf. La ĉefa aldono estas kvara deklamado de Amidah speciale por tiuj tagoj. Oni rajtas deklami la musafan preĝon je ajna momento dumtage en tiuj tagoj. Tamen, la tradicio estas ke oni deklamu tiun tuj post Ŝaĥarit kiel kombinita servo.

## Notoj 
Kategorio:Judaj preĝoj kaj ritaj tekstoj
Kategorio:Judaj liturgiaj poemoj
Kategorio:Hebreaj vortoj kaj esprimoj
George McGovern

**George McGOVERN** estis usona historiisto, verkisto, kaj politikisto kiu funkciis kiel membro de la United States House of Representatives kaj senatano por la subŝtato de Suda Dakoto. Li estis nomumita kiel kandidato al la usona prezidanta elekto fare de la demokrata partio en la balotado de 1972, sed venkita de la enoficieja prezidanto Richard Nixon. 

## Kariero 
McGovern kreskis en Mitchell, Suda Dakoto, kaj elstaris je retoriko. Li volontulis por la usona aerarmeo dum Dua Mondmilito kaj flugis tridek kvin fojojn super okupata Eŭropo. Li gajnis multajn medalojn por sia servo, inkluzive de en la Aviado-Kruco konata por senkontrolita alteriĝo kiu savis lian skipon. Post la milito li studentiĝis ĉe Universitato Northwestern, iĝis akademiano kaj prelegis pri historio. Li estis elektita al la reprezentanta ĉambro en 1956 kaj reelektita en 1958. Post malsukcesa provo en 1960, li sukcesis esti elektita al la Senato en 1962.

Kiel senatano, McGovern estis konsiderita klara liberala kaj ĉe la maldekstrema flanko en sia partio, kaj estis konata kiel unu el la plej elstaraj kontraŭuloj de usona implikiĝo en Vjetnamio. Li provis kandidatiĝi por la prezidanteco en la balotoj de 1968 kiel anstataŭaĵo de la murdita Robert Kennedy. Komitato kiun li prezidis post la elekto fundamente ŝanĝis la procezon de kandidatiĝado por la prezidanteco de Usono, plialtigis la nombron da balotmanieroj kaj preparajn konkursojn; kaj ĉefe reduktis la influon de partiestroj. En 1970 kaj 1971 li provis pasigi leĝon kiu devigus Usonon retiriĝi el Vjetnamio, sen sukceso. En 1972 li estis elektita kiel prezidenta kandidato de lia partio, sed lasis la partion ideologie dividita. Lia elektita deputito estis Thomas Eagleton, sed lia maldungo fare de McGovern vundis la kampanjo. En la nacia baloto li perdis al Richard Nixon, kiu gajnis grandegan venkon. McGovern ankaŭ estis elektita al la Senato en 1968 kaj 1974, kaj en 1980 perdis en provo esti reelektita.

McGovern traktis temojn ligitajn al agrikulturo, manĝaĵo, nutrado kaj malsato dum sia kariero. En 1961, li estis nomumita fare de prezidanto John Fitzgerald Kennedy kiel estro de la programo Food for Peace, en kiu manĝaĵoj estis transdonita de Usono al trimondaj landoj, interalie por malhelpi sovetian influon al ili. Tiu ĉi plano servis kiel bazo por la Monda Nutraĵa Programo de UN. Inter 1968 kaj 1977, li funkciis kiel prezidanto de la Senata Komitato pri Nutrado, kaj publikigis raporton pri dietaj gvidlinioj. Li tiam funkciis kiel Usono Ambasadoro al la Unuiĝintaj Nacioj kaj prezidis ĝia la organizon pri nutrado kaj agrikulturo inter 1998 kaj 2001. En 2001, li estis nomumita bonvola ambasadoro kontraŭ malsato, kunlaborante kun lia eksa kolego de la senato Bob Dole, la agentejo provizadis manĝojn al milionoj da infanoj en dekoj da landoj. Por tiu ĉi agado, la du ekssenatanoj gajnis la "World food prize" en 2008. 

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Senatanoj de Usono
Allan Louis Benson

**Allan Louis BENSON** estis usona laborista kaj politika gvidanto kaj socialisma politikisto. Lia partio estis la Socialista Partio de Ameriko. En 1916 li kunkonkuris pri la usona prezidanta elekto, dum en 1904, 1908, 1912 kaj 1920 kandidatis lia sampartiano Eugene Victor Debs - kvankam ambaŭ neniam venkis, iliaj prezidantaj kampanjoj estis forta varbado por la partio. 

 

Kategorio:Usonaj politikistoj
117781 Jamesfisher

'*117781 *Jamesfisher'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Mount Lemmon Survey* elde la Observatorio de Monto Lemmon norde de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *James Randall Fisher'', verkiston kaj Profesoron pri Angla lingvo, kiu ricevis PhD ĉe la Universitato de Suda Kalifornio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Mount Lemmon Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2005
Kadiŝo

**Kadiŝo** aŭ **Kadiŝ**, kun literumadoj *Kaddish*, *Qaddish* kaj *Qadish*, (en aramea: קדיש‎ "sankta") estas himno de laŭdoj pri Dio trovitaj en preĝoj de judismo. La centra temo de *Kadiŝo* estas la pligrandigo kaj sanktigo de la nomo de Dio. En la liturgio, diversaj versioj de la *Kadiŝo* estas uzitaj funkcie kiel apartigiloj inter fakoj de la servo.

La termino "Kadiŝ" estas ofte uzata por referenci specife al la "Kadiŝo de Bedaŭranto", dirita kiel parto de la bedaŭraj ritaroj de judismo en ĉiu preĝoservoj, same kiel en funebroj kaj memorceremonioj; por 11 hebreaj monatoj post la morto de patro, kaj por 30 tagoj post la morto de edzino, frato aŭ filo. Kiam oni faras mencion de "diri kadiŝon", tio senambigue referencas al la ritaroj de bedaŭro. Bedaŭrantoj diras *Kadiŝo* por montri, ke spite la perdon ili ankoraŭ laŭdas Dion.

Kun la Ŝema Izrael kaj la Amidah, la *Kadiŝo* estas unu el la plej gravaj kaj centraj elementoj en la liturgio de judismo. Kadiŝo ne povas esti deklamita solece. Same kiel ĉe aliaj preĝoj, oni rajtas deklami ĝin nur fare de minjan de dek judoj.

## Notoj 
Kategorio:Judaj preĝoj kaj ritaj tekstoj
Kategorio:Judaj liturgiaj poemoj
Kategorio:Hebreaj vortoj kaj esprimoj
Minhag

**Minhag** (en hebrea: מנהג‎ "kutimo", pl. מנהגים‎, minhagim) estas akceptita tradicio aŭ grupo de tradicioj en judismo. Rilata koncepto, nome Nusaĥo (נוסח‎), referencas al la tradicia ordo kaj formo de la preĝoj.

La hebrelingva radiko N-H-G (נ-ה-ג‎) signifas unuarange "konduki" aŭ, per etendo, "konduti".

La vorto "minhag" aperas dufoje en la Hebrea Biblio, ambaŭfoje en la sama verso, kaj tradukeble kiel "konduko".

La nuntempa uzado de la vorto "minhag" por kutimo eble estis influita de la araba "minhaj", kvankam en la nuntempa islama uzado tiu termino estas uzata por la intelektula metodologio de fakulo aŭ penso-skolo (cf. hebrea "dereĥ") pli ol por la kutimoj de loka aŭ etna komunumo.

## Notoj 
Kategorio:Judaj preĝoj kaj ritaj tekstoj
Kategorio:Judaj liturgiaj poemoj
Kategorio:Hebreaj vortoj kaj esprimoj
Boulazac (stacidomo)

**Boulazac** (), plennome **Boulazac Isle Manoire** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Boulazac Isle Manoire, en departemento , regiono Nova Akvitanio.

Ĝi estis malfermita la .

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Nova Akvitanio.

280px|centra|eta|Dulingva nomplato

## Vidu ankaŭ 
* Boulazac
* Boulazac Isle Manoire

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Dordogne
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 2020
Kategorio:Boulazac Isle Manoire
Kategorio:2020 en Francio
Bergerac (stacidomo)

**Bergerac** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  , en departemento , regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Nova Akvitanio.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Libourne - Le Buisson (629000).

## Vidu ankaŭ 
* Bergerac (Dordogne)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fret SNCF
Kategorio:Fervojaj stacioj en Dordogne
Kategorio:Bergerac
Menton-Garavan (stacidomo)

**Menton-Garavan** estas franca stacidomo sur linio  -  (landlimo), situanta en  Menton, en departemento Alpes-Maritimes, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Marseille-St-Charles - Vintimille (frontière) (930000).

## Vidu ankaŭ 
* Menton
* Menton (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Alpes-Maritimes
Kategorio:Menton
Historio de judoj en mezepoko

[alt=Sinagoga del Tránsito y Museo Sefardita|eta|Iama [Sinagogo Tránsito|Sinagogo en Toledo, nuntempe Sefarda Muzeo.]]
La **Historio de judoj en mezepoko** kovras la historion de judoj en la periodo el la 5-a ĝis la 15-a jarcentoj. Dum la paso de tiu periodo, la populacioj de judoj laŭgrade ŝanĝiĝis el sia devenlando en Levantenio al Eŭropo, ĉefe al Centra Eŭropo dominata de la Sankta Romia Imperio (kio rezultis en la nasko de la etno de judaj Aŝkenazoj) aŭ al Suda Eŭropo dominata de la regnoj de Iberio (kio rezultis en la nasko de la etno de judaj Sefardoj).

Juda tradicio datigas la originojn de judoj al la Dek du Triboj de Israelo, tamen plej judaj tradicioj asertas, ke la modernaj judoj estas posteuloj de Jehuda, Benjamen kaj Levi. Jam pro la Babilona ekzilo judoj, ĉu pro ekzilo ĉu pro milita trudo ĉu pro aliaj tialoj, iris vivi en multaj aliaj landoj de Mezoriento, kaj poste formis komunumojn tra ĉiuj orientmediteraneaj landoj, konstituante kolektive diasporon. Ties ĉeesto estis atestita en Grekio el la 4-a jarcento a.K. antaŭen en lokoj tiom variaj kiel en Ĥio, Egino, Atiko kaj Rodoso kaj en Italio tiom frue kiom en la 2-a jarcento a.K.

[eta|Masakro de la Judoj de [Metz dum la Unua Krucmilito, fare de Auguste Migette.]]
Post la Sieĝo de Jerusalemo (en la jaro 70), centoj da miloj de judoj estis portitaj kiel sklavoj al Romo, el kiu ili poste elmigris al aliaj eŭropaj landoj. La judoj kiuj elmigris al Iberio, kaj ties posteuloj estos la Sefardaj judoj, dum tiuj kiuj elmigris al Germanuja Rejnlando kaj al Francio estos la Aŝkenazoj.  Eŭropaj judoj estis specializitaj en ekonomio kiel metiistoj, komercistoj, kaj mon-pruntistoj. Grava malpliigo en iliaj populacioj okazis en Okcidenta Eŭropo okazis pro la okazigo de la Krucmilitoj kiuj akcelis la religi-kulturan maltoleremon, okazigante multajn pogromojn kaj postajn forpelordonojn, en Anglio (1290), Francio (14a jarcento) kaj Hispanio (1492). Je la fino de la mezepoko, simila fenomeno ripetiĝis en la Itala duoninsulo kaj tra plej el la Germanaj urboj kaj princlandoj en german-parolantaj landoj en la 16-a jarcento. Grandaj jid-parolantaj populacioj foriris en tiuj samaj jarcentoj al Orienta Eŭropo. Je la 17-a jarcento ekis reveniga procezo, pro reena migrado al centra kaj okcidenta Eŭropo, kiam okazis pogromoj en Ukrainio (1648-1649).

## Vidu ankaŭ 
* Juda diasporo
* Masakroj ĉe Rejnlando (1096)
* Pogromo de Lisbono en 1506

## Notoj 
Kategorio:Mezepoka juda historio