open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Serotonino

**Serotonino**, aŭ **5-hidrokso-triptamino** (**5-HT**) respektive **enteramino**, estas biogena amino kaj kune kun dopamino, noradrenalino kaj adrenalino apartenas al la grupo de *Monoaminoj*. Ĝi kreiĝas el la aminoacido triptofano. Serotonino en la organismo de homoj kaj bestoj funkcias kiel hista hormono kaj kiel nervotransigilo en la centra nerva sistemo, la intestara nerva sistemo, la kardiovaskula sistemo kaj en la sango. La nomo kaŭziĝas pro la efiko de la substanco al la sangopremo: serotonino estas tiu komponento de la sero, kiu reguligas la premon (latine *tonus*) en la angioj.

En la homo la amino serotonino kreiĝas en la sekvaj organoj el la aminoacido L-triptofano:
* centra nerva sistemo
* hepato
* lieno
* la tiel nomataj "enterokromafinaj" ĉeloj de la intesta mukozo

Serotonino stokiĝas en neŭronoj, sed ankaŭ ekzemple en la trombocitoj kaj la mastocitoj.

Pluraj medikamentoj specife uzas la mekanismon pri inhibicio de nervotransigiloj en bestoj kaj homoj. Ekzemplo estas la *selektivaj serotoninaj reakceptaj inhibiciiloj* (SSRI) en la medicina terapio de deprimo.

## Ricevantoj 
Pluraj ricevantoj pri serotonino estas konataj, kiu estas grupitaj en 7 familioj: 5-HT1 ĝis 5-HT7. Krom 5-HT3 ili estas proteino-G-ligataj.

## Kunrilataj temoj 

Indole-3D-balls-2.png|**Indolo**
L-Tryptophan-3D-balls.png|**Triptofano**
Tryptamine3D.png|**Triptamino**
Serotonin-Spartan-HF-based-on-xtal-3D-balls-web.png|**Serotonino**
Melatonin_molecule_ball.png|**Melatonino**
Indole-3-acetic_acid_3D_ball.png|**Indolo-acetata acido**
Indole-3-butyric acid 3D.png|**Indolo-buterata acido**
Indole-3-propionic acid 3D.png|**Indolo-propionata acido**

## Referencoj 
Kategorio:Nervotransigiloj
Kategorio:Hormonoj
Sajóörös

**Sajóörös** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Tiszaújváros.

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 94 m
* Loĝantaro: 1170
* Poŝtkodo: 3586
* Telefonprefikso: 49

## Situo 
Sajóörös situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Sajó, fine de mallonga sakovojo. Tiszaújváros troviĝas 4, Polgár 15, Nyékládháza 18, Mezőcsát 20&nbsp;km-ojn. Sajóörös preskaŭ kontaktiĝas kun Sajószöged.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1319, sed laŭ la loknomo oni supozas, ke ĝi estis loĝata depost alveno de hungaroj. La loko senhomiĝis ĉirkaŭ 1598 kaj komence de la 18-a jarcento ĝi estis refondita. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1914, samtempe ankaŭ grekokatolika preĝejo
* kastelo

## Famuloj 
En Sajóörös naskiĝis István Géczi (futbalisto).

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Pikta lingvo

La **pikta lingvo** estas nomo por mortinta lingv(ar)o verŝajne iam parolata de la piktoj, gento en norda-centra Skotlando en la komenca mezepoko. Ĝian iaman ekziston asertas la historia teksto *Historia ecclesiastica gentis Anglorum*.

La scio pri ĝi estas malgranda kaj konsistas nur el kelkaj nomoj de lokoj kaj personoj; ĝi ne sufiĉas por fiksi la terenon de la lingvo aŭ ĝian parencecon al aliaj lingvoj. Ekzemple oni supozas, ke loknomoj komenciĝantaj per "Aber-" (riverbuŝo) aŭ "Lhan-" (tombejo) estas piktaj (Aberdeen, Lhanbryde); sed nomoj kun "Aber-" ekzistas ankaŭ en Kimrujo kaj aliloke.

Unuajn esplorojn pri la lingvo faris George Buchanan en la 16-a jarcento. Li supozis, ke la lingvo estis kelta.

Kategorio:Mortintaj lingvoj de Eŭropo
Kategorio:Lingvoj de Skotlando
Carlos Hevia

**Carlos Hevia y Reyes-Gavilan**, n. en Havano, Kubo, 1900 – m. en Florido, Usono, 1964. 
Hevia estis kuba politikisto, provizora prezidanto de la respubliko en 1934.
Filo de Aurelio Hevia kaj Sara de los Reyes-Gavilan, edziniĝis al Elisa Edelmann el kiu naskiĝis tri gefiloj.

La 15an de februaro 1934 Carlos Hevia estis elektita de la armeestro, Fulgencio Batista, kiel provizora prezidanto por la malakcepto de Ramón Grau San Martín, li nur regis tri tagojn ĝis kiam estis anstataŭita de Manuel Márquez Sterling.

Hevia disiĝis de Batista kaj konvertiĝis en grava politikisto en la sino de la Aŭtenta Partio, estis ministro pri eksteraj rilatoj de Kubo inter 1948 kaj 1950 dum la administrado de Carlos Prío Socarrás.

En 1952 Hevia estis elektata de lia partio kiel prezidenta kandidato kontraŭ Roberto Agramonte kaj Fulgencio Batista, tamen, tiuj balotadoj neniam efektiviĝis pro la ŝtatpuĉo de Batista la 10an de marto samjare.

Hevia ekziliĝis al Usono kie ekbatalis kontraŭ la diktatoreco kaj dum la 1960aj jaroj firme opoziciiĝis al la nova (kastrisma) reĝimo.

## Vidu ankaŭ 
* Regantoj de Kubo

Kategorio:Kubaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Kubo
Kategorio:Historio de Kubo
Kategorio:Kubanoj
Kategorio:Floridanoj
Ólafur Jóhannesson

**Ólafur Jóhannesson** (Ólafur Davíðs Jóhannesson) (naskiĝis la , mortis la ) estis islanda profesoro pri juro, politikisto kaj dufoja ĉefministro. Li estis partiestro de la Progrespartio 1968-1979. Li estis parlamentano 1959-1984.
* Oficiala paĝo de la islanda parlamento

Kategorio:Ĉefministroj de Islando
Kategorio:Islandaj ministroj pri justico
Kategorio:Islandaj ministroj pri eksteraj rilatoj
Kategorio:Islandaj ministroj pri komerco
Ángela Becerra

**Ángela BECERRA** (Cali, 1957) estas kolombia verkistino.

Ŝi studis reklamadon kaj komunikadon kaj laboris en agentejoj de Cali kaj Bogoto kiel redaktestro kaj redaktorino.

Ŝi translokiĝis al Barcelono en 1998.eta|Ángela Becerra (2006, Berlin)

## Premioj 
* Premio Casa de América - Ed. Planeta, 2009
* Premio Azorín 2005
* Latin Literary Award, 2004 kaj 2006

## Bibliografio 
* *Memorias de un sinvergüenza de siete suelas*, 2013
* *Ella, que todo lo tuvo*, 2009
* *Lo que le falta al tiempo*, 2007
* *De los amores negados*, 2004
* *El penúltimo sueño*, 2005
* *Alma abierta*, 2001

## Eksteraj ligiloj 
* ADN 

Kategorio:Naskiĝintoj en 1957
Kategorio:Kolombiaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Bože pravde

**Bože pravde** (en la cirila alfabeto: Боже правде, tradukite: Ho Dio de justeco) estas la nacia himno de Serbio. La kantotekston verkis en 1872 *Jovan Đorđević* kaj la muzikon *Davorin Jenko*.

Dum la tempo de la Serba Reĝlando la himnoteksto temis pri serba reĝo. Nun, por substreki ke monarĥo ne plu regas, oni modifis la tekston (*Serba reĝo* al *Serba lando* kaj *Dio, savu serban reĝon* al *Dio, savu, Dio, protektu*).

## Teksto de la himno 
Kategorio:Naciaj himnoj
Kategorio:Naciaj simboloj de Serbio
Kategorio:Serbio
Gazo

**Gazo** laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas delikata travidebla speco de ŝtofo, do teksaĵo por aparta uzo, el silko aŭ lino. Ĝi tradicie uziĝas por fianĉinaj vualoj, sed ankaŭ por medicinaj uzoj, por delikate kovri kaj protekti vundojn kontraŭ malpuriĝo.

## Vidu ankaŭ 
* Muslino
* Nilono
* Tulo (teksaĵo)
* Vato

## Referencoj 
Kategorio:Materialoj
Kategorio:Teksaĵoj
Elvira Lindo

**Elvira LINDO GARRIDO** (Cadiz, 23-a de januaro 1962) estas hispana verkistino.

Ŝi iris al Madrido kiam ŝi havis 12 jarojn kaj studis ĵurnalismon en Universidad Complutense de Madrid. Ŝi laboris por Hispana Nacia Radio kaj poste por kelkaj eldonaĵoj.

Ŝia plej konata verko estas Manolito Gafotas. Ŝi loĝas en Novjorko kun sia filo kaj sia edzo, la verkisto Antonio Muñoz Molina.

## Premioj 
* 1998: Premio Nacional de Literatura Infantil y Juvenil, *Los trapos sucios de Manolito Gafotas*
* 2005 XIX Premio Biblioteca Breve, *Una palabra tuya*.

## Bibliografio 
### Literaturo porinfana 
#### Manolito Gafotas 
* 1994: *Manolito Gafotas*.
* 1995: *¡Cómo molo!*.
* 1996: *Pobre Manolito*.
* 1997: *Los trapos sucios de Manolito Gafotas*.
* 1998: *Manolito on the road*.
* 1999: *Yo y el imbécil*.
* 2002: *Manolito tiene un secreto*.
* 2012: *Mejor Manolo*.

### Romanoj 
* 1998: *El otro barrio.
* 2002: *Algo más inesperado que la muerte.
* 2005: *Una palabra tuya*.

### Rakontoj 
* 1996: *Olivia y la carta a los Reyes Magos*.
* 1997: *La abuela de Olivia se ha perdido*.
* 1997: *Olivia no quiere bañarse*.
* 1997: *Olivia no quiere ir al colegio*.
* 1997: *Olivia no sabe perder*.
* 1997: *Olivia y el fantasma*.
* 1997: *Olivia tiene cosas que hacer*.
* 1999: *Charanga y pandereta*.
* 2000: *Bolinga*.
* 2000: *Amigos del alma*.

### Teatro 
* 1996: *La ley de la selva*.
* 2004: *La sorpresa del roscón*.

### Skriboj 
* 1998: *Manolito Gafotas*.
* 1998: *La primera noche de mi vida*.
* 2000: *Ataque verbal*.
* 2000: *Plenilunio*.
* 2000: *El cielo abierto*.
* 2008: *Una palabra tuya*.
* 2010: *Lo que me queda por vivir*.
* 2014: *La vida inesperada*.

### Eseoj 
* 2000: *Ser compañera*, en: *Ser mujer* de Laura Freixas.
* 2001: *Tinto de verano*.
* 2002: *Tinto de verano 2 : el mundo es un pañuelo; de Madrid a Nueva York*.
* 2003: *Otro verano contigo: Tinto de verano 3*.

## Kiel aktorino 
* 1998: *La primera noche de mi vida*
* 1999: *Manolito Gafotas*
* 1999: *Plenilunio*
* 1999: *Ataque verbal*
* 2000: *El cielo abierto*
* 2001: *Sin vergüenza*
* 2003: *Planta 4ª*
* 2004: *Cachorro*

## Eksteraj ligiloj 
* Elvira Lindo – El esfuerzo cotidiano de las mujeres / La ĉiutaga penado de virinoj – Ana Manero Dekomence en hispana, poste en Esperanto

Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Hispana literaturo de la 20-a jarcento
Kategorio:Andaluzoj
Kategorio:Verkistinoj
Kesznyéten

**Kesznyéten** (kesnjEten) estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Tiszaújváros.

## Bazaj informoj 
* Areo: 36 &nbsp;km²
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.9713/21.0433
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 1890
* Poŝtkodo: 3579
* Telefonprefikso: 49

## Situo 
Kesznyéten situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Sajó, fine de longa sakovojo. Tiszaújváros troviĝas voje 21 (aere nur 6), Miskolc 30&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata jam dum la bronzepoko kaj ferepoko. Oni trovis tie tombojn de skitoj. La unua mencio devenis el 1252, tiam apartenanta al fortikaĵo de Diósgyőr. En 1945 malgranda akvocentralo ekfunkciis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

## Vidindaĵo 
* kalvinana preĝejo, la turo estas 43 m-ojn longa

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Kiscsécs

**Kiscsécs** [kiŝĉEĉ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Tiszaújváros. Kis signifas: malgranda kaj faras diferencon de Nagycsécs.
eta|Blazono de Kiscsécs

## Bazaj informoj 
* Areo: 4 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 98 m
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo: 3578
* Telefonprefikso: 49

## Situo 
Kiscsécs situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Sajó, meze de sakovojo. Aere Tiszaújváros troviĝas 6, Nyékládháza 16, Emőd 18, Miskolc 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1319 en formo *"Chech"*. Post la mezepoko la turkoj senhomigis la vilaĝon. En la 17-a jarcento Kiscsécs refondiĝis. Nuntempe la ciganoj loĝas en majoritato.

En Kiscsécs migra poŝto servas.

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Tú alfagra land mítt

**Tú alfagra land mítt** estas la nacia himno de la Ferooj. La tekston verkis en 1906 *Símun av Skarði* kaj la melodion *Peter Alberg*.

## Himnoteksto 
*Tú alfagra land mítt, mín dýrasta ogn!*
*á vetri so randhvítt, á sumri við logn,*
*tú tekur meg at tær so tætt í tín favn.*
*Tit oyggjar so mætar, Guð signi tað navn,*
*sum menn tykkum góvu, tá teir tykkum sóu.*
*Ja, Guð signi Føroyar, mítt land!*

*Hin roðin, sum skínur á sumri í líð,*
*hin ódnin, sum týnir mangt lív vetrartíð,*
*og myrkrið, sum fjalir mær bjartasta mál,*
*og ljósið, sum spælir mær sigur í sál:*
*alt streingir, ið tóna, sum vága og vóna,*
*at eg verji Føroyar, mítt land.*

*Eg nígi tí niður í bøn til tín, Guð:*
*Hin heilagi friður mær falli í lut!*
*Lat sál mína tváa sær í tíni dýrd!*
*So torir hon vága - av Gudi væl skírd -*
*at bera tað merkið, sum eyðkennir verkið,*
*ið varðveitir Føroyar, mítt land!*

Ferooj
Kategorio:Naciaj simboloj de la Ferooj
Girincs

eta|dekstra|300ra|Kastelo de Girincs

**Girincs** (girinĉ) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Tiszaújváros.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 99 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.969/20.9855
* Loĝantaro: 810
* Poŝtkodo: 3578
* Telefonprefikso: 49

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Sajó, meze de sakovojo. Tiszaújváros troviĝas 8, Emőd 16, Miskolc 29 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis en la 1330-aj jaroj. Post la mezepoko la turkoj senhomigis la vilaĝon. En la 18-a jarcento Girincs refondiĝis. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kuracejo, infankuracejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo
* kastelo de Dőry (dOri) de 1730

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Salvador Cisneros Betancourt

**Salvador Cisneros Betancourt, Markizo de Santa Lucía** (n.  en Puerto Principe [hodiaŭe: Camagüey], Kubo; m.  en Havano, Kubo) estis kuba politikisto, kiu atingis la prezidantecon de la Ĉe-Milita Respubliko de Kubo de 1873 ĝis 1875. Naskiĝis en Puerto Príncipe (Camagüey) en 1824 en la sino de nobela kaj riĉa familio. Estis partiano de la kuba sendependeco, aniĝante al la Liberiga Societo kreata en Camagüey por aranĝi la revolucion. Dum la Dekjara Milito, li liberigis siajn sklavojn kaj metis siajn riĉaĵojn je la servo por la kuba sendependiĝo.eta|dekstra|250ra|Camagüey, naskiĝurbo de Betancourt

## Infanaĝo 
El aristokrata procedenco la Markizoj de Santa Lucía estis unu el la plej riĉaj familioj de la insulo, proprietuloj de granda nombro da sklavoj, terenoj kaj sukerfabrikoj. Salvador Cisneros kiam estis infano studis en Filadelfio, Usono kaj tie ricevis la diplomon de civila inĝeniero, malproksime de lia familio dum kelkaj jaroj ricevis konitaĵojn pri diversaj temoj kiujn interesis al la junuloj de la 19a jarcento en Kubo, nutriĝis per la demokratio kaj rajtoj. Post siaj studoj li revenis al Camagüey.

## La Dekjara Milito 
Kiam Betancourt sciis pri la ribelo en La Demajagua, la 10an de oktobro 1868, vojaĝis ekde Havano al Camagüey kaj kiam alvenis al sia urbo li ordonis sekvi la ekzemplon de la orientanoj. Bouza la 4an de novembro plenumis la ordonojn ribeliĝante, kaj 9a sammonate, forlasis la urbon por iri al Sibanicú, sekvata de multaj homoj. Tie, li estis nomumita Prezidanto de la Centra Komitato kaj pli malfrue Prezidanto de la Ĉambro de Reprezentantoj, kiam estas proklamata en Guáimaro dum la Asembleo la Respublikon.

Kiam la Ĉambro kunsidis, en eksterordinara sesio, la 8an de februaro 1878, por pritrakti la pacon kiun proponis Hispanio, li energie protestis, per vortoj kiujn la historio ĉiam memoros. Sed, malgrau lia protesto alvenis la Pakto de Zanjón kiu metis finon al la Dekjara Milito.

## Vidu ankaŭ 
* Regantoj de Kubo

Kategorio:Prezidantoj de Kubo
Kategorio:Kubaj politikistoj
Juan Bautista Spotorno

**Juan Bautista SPOTORNO** estas italdevena kuba patrioto kiu naskiĝis en Trinidado, Sancti Spíritus, Kubo la 13-an de septembro 1832, kaj atingis la prezidantecon de la Ĉe-Milita Respubliko de Kubo. Kontraŭ sia volo li partoprenis la Pakton de Zanjón. Estis konvinkita ano de la Aŭtonomista Partio. Li estis opozicianto de la Milito de 1895 organizita de José Martí. Forpasis en 1917 je liaj 90 jaroj la 29-an de oktobro.

Kategorio:Kubaj politikistoj
Kategorio:Regantoj de Kubo
Kategorio:Prezidantoj de Kubo
Kategorio:Naskiĝintoj en 1832
Kategorio:Mortintoj en 1917
Nacia himno de Andoro

**El Gran Carlemany** (en esperanto: **La Granda Karlomagno**) estas la nacia himno de Andoro. Ĝi estis verkita de Joan Benlloch i Vivó (1864 - 1926) kaj komponita de Enric Marfany Bons (1871 - 1942). Estis akceptita kiel nacia himno oficiale en 1921.

La himno estis interpretita unuafoje la 8-an de septembro 1921 en la Sanktejo de Meritxell dum celebrado de la Virgulino de Meritxell, nacia patronino de Andoro.

Laŭ la artikolo 2 de la Konstitucio de la Princlando Andoro: "La nacia himno, flago kaj blazono de Andoro estas la tradiciaj".

## Tradicia teksto 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *El Gran Carlemany* (Aŭdaĵo)

Andoro
Kategorio:Kulturo de Andoro
Kategorio:Naciaj simboloj de Andoro
Cristina Rota

**Cristina ROTA** (naskiĝis en La Plata en 1945) estas argentina aktorino, produktorino kaj instruistino de teatro. Multaj famaj hispanaj aktoroj studis interpretadon en ŝia lernejo: Malena kaj Ernesto Alterio, Guillermo Toledo, Alberto San Juan, Nathalie Poza, Andrés Lima, Luis Bermejo, Penélope Cruz, Goya Toledo, Fernando Tejero, Roberto Álamo, …

Ŝi estas la patrino de la aktoroj Juan Diego kaj María Botto, kaj Nur Al Levi.

## Filmoj 
* **Colores**, 2003
* **Party Line**, 1994
* **En penumbra**, 1987
* **Virtudes Bastián**, 1986
* **La reina del mate**, 1985

### Kiel produktistino 
* **Los abajo firmantes**, 2003

## Eksteraj ligiloj 
* Cristina Rota at the IMDB
* Cristina Rota's School website

Kategorio:Argentinaj aktoroj
Himni i Flamurit

**Himni i Flamurit** (Himno al la flago) estas la nacia himno de Albanio. La teksto estis verkita de la albana poeto Aleksander Stavre Drenova (pseŭdonime ASDRENI) en 1912. La himno estis publikigita unuafoje kiel poemo titolita *Liri e Shqipërisë* (Libereco de Albanio), en albana ĵurnalo en Sofio, Bulgario. Poste ĝi publikiĝis en la poemaro *Ëndra e lotë* (Revoj kaj larmoj), kiu aperis en Bukareŝto, Rumanio. La muziko de la himno estis komponita de la rumana komponisto Ciprian Porumbescu.

**Hymni i Flamurit** (en la albana lingvo)

Rreth flamurit të përbashkuar,
Me një dëshirë dhe një qëllim,
Të gjithë Atij duke iu betuar,
Të lidhim besën për shpëtim.

Prej lufte veç ay largohet,
Që është lindur tradhëtor,
Kush është burrë nuk friksohet,
Po vdes, po vdes si një dëshmor.

Në dorë armët do t'i mbajmë,
Të mbrojmë Atdheun në çdo vend,
Të drejtat tona ne s'i ndajmë,
Këtu armiqtë s'kanë vend.

Se Zoti vet e tha me gojë,
Që kombe shuhen përmbi dhé,
Po Shqipëria do të rrojë,
Për te, për te luftojmë ne.

## Traduko en Esperanto 
Himno de la Flago

Ĉirkaŭ la flago ni kunigitaj,

Kun unu deziro kaj unu celo,

Ni ĵuras fidelecon al nia lando

Por batali por ĝi ĝis la morto.

Nur kiu estas heroo ne timiĝas,

Sed falas martiro sur la batalkampo,

Por ĉiam li vivas en la popolo,

Por ĉiam li vivas en la popolo.

Kun armiloj en la manoj ni staros gardantaj,

Por defendi la patrujon ĉie,

Ni ne permesos al iu fremda

Tuŝi niajn limojn eĉ per fingro.

Ĉar Dio mem diris:

La nacioj malaperas de la tero,

Sed Albanio vivu, Albanio vivu,

Albanio vivu, Albanio vivu.

## Muziko 
* Fichero MIDI 
* Fichero MP3

Albanio
Kategorio:Kulturo de Albanio
Kategorio:Naciaj simboloj de Albanio
Land der Berge, Land am Strome

**Land der Berge, Land am Strome** (laŭvorte: *montara lando, tero ĉe rivero*) estas la nacia himno de Aŭstrio. Ĝi estis verkita de Paula von Preradović, kiu adaptis la melodion de  KV 623 *Eine Kleine Freimaurer-Kantate* (mallonga framasona kantato) komponitan de Wolfgang Amadeus Mozart la 17-an de novembro 1791. Sed eble la melodio estas de Johann Holzer. Ĝi estis deklarita kiel oficiala en 1947 kaj emancipitece ŝanĝetos sian tekston la 1-an de januaro 2012. Ekzistas premiita esperanto-versio ''Land' de montoj, katedraloj* de Christine Siedl.

Kelkaj notoj pri la himno:

1. Ĝi priskribas Aŭstrion kiel landon de diversaj pejzaĝoj: montoj, riveroj, kampoj, kaj urboj.

2. La himno emfazas la historian suferadon kaj kuraĝon de la lando.

3. Ĝi esprimas esperon por la estonteco kaj alvokas al unueco kaj laboremo.

4. La teksto honoras la heredaĵon de la lando kaj ĝian grandecon.

Interese, la oficiala versio de la himno nun inkluzivas ankaŭ genro-inkluzivan lingvaĵon, kio ne estas reflektita en la esperantlingva traduko. La nuna oficiala versio mencias kaj filojn kaj filinojn de la lando.

## Teksto validanta ĝis la 31-a de decembro 2011 
:Land der Berge, Land am Strome,
:Land der Äcker, Land der Dome,
:Land der Hämmer zukunftsreich!
:Heimat bist du großer Söhne,
:Volk begnadet für das Schöne,
:Vielgerühmtes Österreich,
:Vielgerühmtes Österreich!

:Heiß umfehdet, wild umstritten,
:Liegst dem Erdteil du inmitten
:Einem starken Herzen gleich.
:Hast seit frühen Ahnentagen
:Hoher Sendung Last getragen,
:Vielgeprüftes Österreich,
:Vielgeprüftes Österreich.

:Mutig in die neuen Zeiten,
:Frei und gläubig sieh uns schreiten,
:Arbeitsfroh und hoffnungsreich.
:Einig lass in Brüderchören,
:Vaterland, dir Treue schwören.
:Vielgeliebtes Österreich,
:Vielgeliebtes Österreich.

## Nova teksto ekde la 1-a de januaro 2012 
:Land der Berge, Land am Strome,
:Land der Äcker, Land der Dome,
:Land der Hämmer zukunftsreich!
:Heimat *großer Töchter und Söhne*,
:Volk begnadet für das Schöne,
:Vielgerühmtes Österreich,
:Vielgerühmtes Österreich!

:Heiß umfehdet, wild umstritten,
:Liegst dem Erdteil du inmitten
:Einem starken Herzen gleich.
:Hast seit frühen Ahnentagen
:Hoher Sendung Last getragen,
:Vielgeprüftes Österreich,
:Vielgeprüftes Österreich.

:Mutig in die neuen Zeiten,
:Frei und gläubig sieh uns schreiten,
:Arbeitsfroh und hoffnungsreich.
:Einig lass in *Jubelchören'',
:Vaterland, dir Treue schwören.
:Vielgeliebtes Österreich,
:Vielgeliebtes Österreich.

Tiu ete korektita teksto igis esperantistojn de Aŭstrio prezenti en julio de 2014 ankaŭ novan Esperanto-version.

## Traduko al Esperanto 
Lando de montoj, lando ĉe la rivero,

Lando de kampoj, lando de turoj,

Lando de laboro, lando de katedraloj,

Lando de granda filo,

Multe provita, multe suferinta Aŭstrio,

Multe provita, heroa Aŭstrio.

Kuraĝe en novan tempon vidu,

Libera kaj fidela, firme ni staras.

Laborema kaj unuanima,

Lasu nin servi al vi, granda patrujo.

Alte de la patro heredita, la gloro vin ĉirkaŭas,

Granda patrujo Aŭstrio, granda patrujo Aŭstrio.

## Notoj 
Aŭstrio
Kategorio:Kulturo de Aŭstrio
Kategorio:Naciaj simboloj de Aŭstrio
Ólafur G. Einarsson

**Ólafur G. Einarsson ** (Ólafur Garðar Einarsson) (naskiĝinta la 7-an de julio 1932) estas islanda politikisto kaj instruadministro. Li estis parlamentano de la Sendependecpartio 1971-1999.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la islanda parlamento

Kategorio:Islandaj ministroj pri edukado
William Buckland

**William BUCKLAND** (n. la 12-an de marto 1784, m. la 14-an de aŭgusto 1856) estis angla geologo.

## Vivo 
Li naskiĝis en Axminster, Devon kaj dum sia infanaĝo komencis kolekti fosiliojn. En 1801 li gajnis stipendion por studi ĉe Corpus Christi College, Universitato de Oksfordo. Li ankaŭ ĉeestis prelegojn de John Kidd pri kemio kaj mineralogio. En 1809 li iĝis fratulo de Corpus Christi Colege, kaj estis ordinata. Li faris multajn geologiajn ekskursojn tra Britio kaj Irlando kaj en aliaj eŭropaj landoj. En 1813 li sekvis John Kidd kiel preleganto en mineralogio de la Universitato de Oksfordo, kaj ofte prelegis en la Muzeo Ashmolean, aparte pri geologio kaj paleontologio. Li korespondis kun Georges Cuvier kaj aliaj eminentuloj.

En 1818 li iĝis fratulo de la Reĝa Societo de Londono, kaj en 1824 prezidanto de la Geologia Societo de Londono. La sekvantan jaron li demisiis de Corpus Christi College. Li planis iĝi pastro en Hampshire sed anstataŭe oni igis lin kanoniko de la katedralo Chirst Church, Oksfordo. Tiun decembron li edziĝis al Mary Morland, lerta pentristino kaj kolektantino de fosilioj. Ili mielmonatis en Eŭrope, renkontante geologojn kaj vizitante geologiajn lokojn. Mary helpis lin pri geologio. Ili havis naŭ idojn. Hejme ili kolektis multajn diversspecajn specimenojn.

William Buckland asertis ke li eksperimente manĝis ĉiuspecajn bestojn. Estas anekdoto ke unu tagon li vidis la koron de franca reĝo en arĝenta kesteto: ekkriante, "Neniam manĝis mi la koron de franca reĝo," li alprenis kaj glutis ĝin. Tiel malaperis la koro de Ludoviko la 14-a.

Kiam Charles Darwin revenis al Anglio post sia vojaĝo en HMS Beagle, William Buckland kuraĝigis lin.

En 1845 li iĝis dekano de Abatejo Westminster sed daŭe prelegis pri geologio en Oksfordo. En 1849 li ekmalsanis pro tuberkulozo de la spino, kiu iom post iom disvastiĝis al la cerbo. Li mortis en 1856.

## Geologio 
William Buckland estis tre eminenta geologo. Li multe kontribuis al la teorio de katastrofismo, tio estas, la kredo ke en la historio de la tero estis grandaj katastrofoj kiuj kaŭzis grandegajn kaj subitajn ŝanĝojn, kaj por la tersurfaco kaj por vivantaĵoj. Li kredis ankaŭ ke la tero ege aĝis, kaj ke inter la "komenco" de la unua verso de Genezo kaj la kreado de la nunaj bestoj estis longega periodo. Lia influo helpis persvadi multajn homojn, aparte en Britio, pri la longega historio de la tero.

Li verkis la unuan sciencan priskribon de dinosaŭro, pri megalosaŭro.

Kategorio:Anglaj geologoj
Kategorio:Anglaj paleontologoj
Kategorio:Anglaj anglikanoj
Kategorio:Klerismaj sciencistoj
Listo de kampadejoj en Hungario

Kompleta listo de kampadejoj en Hungario, parenteze estas nombroj de la kampadejoj.

Kategorio:Turismo
Kategorio:Listoj
Manuel Márquez Sterling

**Manuel MÁRQUEZ STERLING** (naskiĝis en Limo, Peruo en 1872, mortis en Havano, Kubo en 1934) estis ĵurnalisto, verkisto, diplomato kaj politikisto, patro de la ankaŭ kuba elstara intelektula politikisto Carlos Márquez Sterling, estis prezidanto de la Respubliko de Kubo dum ses horoj en 1934.

Manuel Márquez Sterling naskiĝis la 28an de aŭgusto 1872 en Limo, Peruo, en la pavilono de la Ĉe-Milita Respubliko.

Konatiĝis kun José Martí, kaj en 1895 deklaris en Hispanio : "*Mi pledas por la sendependeco de Kubo kaj pro tio ke ne ekzistas aliaj eblaj vojoj por ĝin atingi mi pretas militi*," en Madrido kunlaboris en *La Revista Internacional de Ajedrez*.

Sciante ke li estos arestita en Kubo kiel sendependentisto, kiam revenis al la insulo tuj foriris al Meksiko kaj poste al Usono.

Laboris kiel sekretario de Gonzalo de Quesada y Aróstegui kiam tiu lasta estis komisiita de Kubo en Vaŝingtono, revenis al Kubo kiam la usona interveno kaj kunlaboris en diversaj periodaĵoj kiaj "La Verdad", "El Fígaro". En 1901 fondis la ĵurnalon *El Mundo* kune kun kelkaj kolegoj kaj poste kunlaboris en *La Lucha* (1905) kaj fondis la *El Heraldo de Cuba*. (1913) kaj *La Nación* (1916).

Dum la diktatoreco de Gerardo Machado tre firme opoziciiĝis al ĝi kaj pli malfrue kiam la prezidanto Carlos Hevia devigata de Fulgencio Batista malakcepti, pova malpleno regis la palacon, por tion eviti Marquez Sterling kiu estis Ŝtata Sekretario, akceptis la prezidantecon ekde la sesa matene ĝis la dekdua posttagmeze kiam ekregis Carlos Mendieta.

## Politika agado 
Batalis kontraŭ la Amendo Platt ekde ĝiaj komencoj ĝis la 29-a de majo 1934. Kiel kuba ambasadoro en Vaŝingtono subskribis la traktaton, kiu nuligas la rifuzitan tekston, oni rakontas ke post la subskribo li komentis al lia persona sekretario: "Jam mi povas forpasi trankvile".

Manuel Márquez Sterling forpasis la 9-an de decembro samjare (1934).

En 1943 la Profesia Lernejo pri Ĵurnalismo estis la unua kiu adoptis lian nomon.

## Vidu ankaŭ 
* Regantoj de Kubo

Kategorio:Kubaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Kubo
Kategorio:Kubaj ministroj
Kategorio:Kubaj ambasadoroj en Meksiko
Kategorio:Kubaj ambasadoroj en Usono
Kategorio:Kubaj ŝakistoj
San Bernardino

: San Bernadino, hispane kaj itale por "sankta Bernardeto", povas aludi al pluraj loĝlokoj, kutime nomataj laŭ la kristana sanktulo Bernardino de Siena. Interalie temas pri

* San Bernardino (Kalifornio), Usono, la administra centro de
** samnoma kantono San Bernardino,
* kaj pri parto de la komunumo Mesoko en Svislando, iom sude de la
** montpasejo San Bernardino en la Alpoj.
Mályi

300px|eta|dekstra|Lago de Mályi

**Mályi** (mAji) estas granda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Miskolc.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 &nbsp;km²
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.0167/20.8269
* Alto super marnivelo: 104 m
* Loĝantaro: 4200
* Poŝtkodo: 3434
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo kaj sur tre mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Miskolc, aŭtoŝoseo en la sama direkto preteriras. Nyékládháza troviĝas 2, Miskolc 3, Emőd 11 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1233 en formo *"Mali"*. Post la mezepoko pro la konstantaj militadoj la vilaĝo senhomiĝis. Apud la vilaĝo longe minis rulŝtonetojn. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, biblioteko, poŝto, hoteleto, restoracio.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) de 1845
* lago (iama surfaca minejo por rulŝtonoj), nun feriejo kaj somera banejo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Kategorio:Vinvilaĝoj
Grimselpasejo

**Grimsel** estas montpasejo en la Alpoj en Svislando. Ĝi ligas la Gletsch en Kantono Valezo kaj Innertkirchen en Kantono Berno. La pasejkulmino situas sur alteco de 2165 m s.m. kaj estas akvodislimo inter Norda Maro kaj Mediteraneo.

## Historio 
La Grimselpasejo estis jam uzita en la antikva epoko de keltoj kaj romianoj, kiel multnombraj trovitaj objektoj pruvas. En la 19-a jarcento estis konstruita la moderna altalpa ŝoseo, kiu estas malfermita por la motortrafiko dum somero.

## Priskribo de la vojo 
### Sudflanko 
En sudo la pasejŝoseo komenciĝas en Oberwald (komunumo Obergoms) unue kune kun la aliro al la Furkopasejo. En Gletsch, kiu situas ĉe la arbarolimo sur alteco de 1759 m s.m. sube de la Rodan-Glaĉero la pasejvojoj al Furko kaj al Grimsel disiĝas. La Furkoŝoseo pludaŭras en la direkto de la Rodanvalo orienten, dum la Grimselŝoseo nun turniĝas norden.

### Pasejkulmino 
eta|dekstra|150ra|La pasejkulimno
eta|maldekstra|150ra|Rigardo de la Grimselpasejkulmino norden
Sur la pasejkulmino je 2156 m s.m. troviĝas tri hoteloj kaj malgranda lageto. Je la norda flanko de la pasejkulmino situas kvar baraĵlagoj, kiuj nutras la elektrocentralojn de *Kraftwerke Oberhasli AG*, kies ĉefaj klientoj estas la urboj Bazelo, Berno kaj Zuriko. La lagojn nutras la elfluoj de la Ar-Glaĉeroj.

### Nordflanko 
Irante de sudo norden oni post la pasejkulmino preterpasas la menciitajn lagojn (Grimsel-Lago, Oberaar-Lago (kiu situas iom flanke de la pasejŝoseo), Räterichsboden-Lago kaj Toten-Lago). Post pluraj tuneloj kaj kurbiĝoj oni reatingas la arbarolimon. Sub la arbarlimo en Handegg estas la valhaltejo de la funikularo al Gelmerlago. Temas pri la plej dekliva funikularo de la mondo. Post pliaj 6 km sekvas la vilaĝo Guttanen, de kie estas 9 km ĝis Innertkirchen, kie troviĝas la finhaltejo de la Meiringen-Innertkirchen-Fervojo. En Innertkirchen la Grimselpasejŝoseo kuniĝas kun la Sustenpasejvojo. La kunigita pasejŝoseo preterpasas la Aroravinon kaj finiĝas en Meiringen.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la hotelo kaj restoracio Grimselblick sur la Grimselpasejo

Kategorio:Montpasejoj de Svislando
Kategorio:Montpasejoj de la Alpoj
Kategorio:Berna Oberlando
Kategorio:Kantono Berno
Kategorio:Kantono Valezo
Nacia himno de Luksemburgo

**Ons Heemecht** (*Nia Hejmlando*) estas la nacia himno de la ŝtato Luksemburgo.

Jean-Antoine Zinnen komponis la muzikon kaj *Michel Lentz* estas la aŭtoro de la teksto. Ĝi estis adoptita kiel nacia himno en 1895.

## Teksto en la luksemburga lingvo 
La oficiala himno enhavas nur la unuan kaj la kvaran strofojn.

Luksemburgo
Kategorio:Naciaj simboloj de Luksemburgo
Kategorio:Kulturo de Luksemburgo
Amhrán na bhFiann

**Amhrán na bhFiann** estas la nacia himno de Irlando. Ankaŭ konata pro lia angla traduko kiel ''A Soldier's Song* (la kanto de soldato). Tiamaniere ĝi estas konata en ambaŭ lingvoj kiel **Amhrán Náisiúnta na hÉireann**/**National Anthem of Ireland** (Nacia himno de Irlando). La teksto de la kanto estis verkita de *Peadar Kearney* kaj la muziko de Kearney kaj *Patrick Heeney*. Komponita en 1907 kaj unuafoje publikigita en *Irish Freedom* en 1912.

La kanto estas la oficiala nacia himno ekde 1926 kiam anstataŭis la neoficialan *"God Save Ireland"''. Ĝi estas kantata en la irlanda kaj nur la refreno en la angla.

## Oficiala Versio 
## Traduko al Esperanto 
La Kanto de la Soldatoj

Ni soldatoj, el pasintaj generacioj,

Ĵuris liberigi nian landon de invado.

Al nia standardo, de tiraneco al libereco,

Ni juris niajn vivojn kaj niajn brakojn.

Multaj el niaj plej bravaj falis survoje;

Grandan viktimon ili pagis;

Nun, amikoj, ni devas esti indaj

Je tiu glora heredaĵo.

Refreno:

Soldatoj ni estas,

Kies vivoj estas promesitaj al Irlando;

Dum ankoraŭ restas en niaj brakoj viglo,

La malamiko ne trankvile regos.

Irlando
Kategorio:Naciaj simboloj de Irlando
Kategorio:Kulturo de Irlando
Juan de la Cueva

**Juan de la Cueva de Garoza**, nomo tradukebla kiel *Johano de la Groto*, (Sevilla, 23a de oktobro 1543 - 1612), hispana poeto kaj dramaturgo apartenanta al la Hispana ora epoko.

Li estis frato de la ĉefdiakono de Guadalajara kaj loĝis en Kuenko, en Kanarioj kaj en Meksiko inter 1574 kaj 1577; je sia reveno al Hispanio li startis sian teatran karieron. Li inspiriĝis en la Romancaro kaj en la grekolatina mitologio kaj adoptis legendajn kaj historiajn temojn, por ekspluati la kastilian patriismon; li rompis la supozitajn aristotelajn unuojn pri ago, tempo kaj loko, pri kio li pioniris parte pri la teatra formulo de Lope de Vega, kvankam li ankoraŭ dividis la verkojn en kvar aktoj.

Li verkis krome dudekkvin sonetojn, diversajn eklogojn, unu elegion, unu sestinon, tri madrigalojn kaj du odojn, kiuj aperas en el kanzonaro *Flores de Varia Poesía*. *Ejemplar Poético* verkita ĉirkaŭ 1606 kaj dividita en tri epistoloj, estas poezia manierisma teoriaro en ĉentercetoj. aliaj verkoj estas *Viage de Sannio*, poemo de literatura kritikaro kie mencias multajn siaepokajn verkistojn; *La Muracinda*, kio estas eposa parodia rakonto pri revenĝo inter hundoj kaj katoj en senrimaj dekunu-silabaj versoj, la mitologia poemo en oktavoj *Llanto de Venus en la muerte de Adonis*, la mitologia burleska rakonto en oktavoj *Los amores de Marte y Venus*. Kolekto el liaj poemoj estis publikita kiel *Obras de Juan de la Cueva* (Sevilla, 1582) kaj liaj romancoj aperas en *Coro Febeo de Romances historiales* (1587). Li klopodis ankaŭ la kulturan eposon, per la poemo en dudekkvar kantoj *La conquista de la Bética* (Sevilla, 1603), kiu rakontas la konkeron de Sevilo fare de Ferdinando la 3-a la Saĝulo.

Konserviĝas krome ĉirkaŭ 14 teatraĵoj en kvar partoj, el kiuj la plej gravaj estas *El infamador*, kies ĉefrolulo antaŭbildigas la arketipon de la klasika rolulo de Don Juan kaj kiu enkondukas alegoriajn rolulojn, *El Saco de Roma*, *La muerte del Rey Don Sancho*, *La libertad de España por Bernardo de Carpio* kaj la *Tragedia de los siete Infantes de Lara*. Tiuj kaj aliaj presiĝis en 1583 sub la titolo *Primera parte de las tragedias y comedias de Juan de la Cueva* (dua parto ne aperis, kvankam li petis permeson por tio). En tiuj verkoj ne klariĝas preciza distingo inter la tragikaj kaj komikaj ĝenroj.

## Eksteraj ligiloj 
* Obras de Juan de la Cueva en Biblioteca Virtual Cervantes

Kategorio:Andaluzio
Kategorio:Naskiĝintoj en 1543
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Hispanlingvaj verkistoj
Kategorio:Teatro
Internacia Klasifiko de Prisanaj Intervenoj

La **Internacia Klasifiko de Prisanaj Intervenoj** – angle *International Classification of Health Interventions*, mallongigo *ICHI* – estas sistemo de klasifiko pri proceduraj kodoj por medicinaj terapioj evoluigita de la Monda Organizaĵo pri Sano. La klasifiko ĝis nun nur ekzistas en prova stadio.

Estas antaŭvidate, ke la klasifiko anstataŭu la **Internacian Klasifikon pri Proceduroj en Medicino** – angle *International Classification of Procedures in Medicine*, mallongigo *ICPM*, sistemo evoluigita dum la 1970-aj jaroj, kiu tamen neniam ricevis la saman internacian akcepton kiel la Klasifiko Internacia de Malsanoj (mallongigo esperante KIM, angle *ICD*). Rezulte, la prisanaj servoj en multaj landoj evoluigis siajn proprajn, neinterakordigeblajn, sistemojn por kodigo de medicinaj proceduroj kaj intervenoj.

La nova Internacia Klasifiko de Prisanaj Intervenoj estas grandparte derivita de la "Aŭstralia Klasifiko de Prisanaj Intervenoj" – angle *Australian Classification of Health Interventions* (*ACHI*) – kiu estas parto de la aŭstralia modifiko *ICD-10-AM* de la Klasifiko Internacia de Malsanoj.

## Eksteraj ligiloj 
* la klasifiko en la retejo de la Monda Organizo pri Sano
* aŭstralia retejo pri la klasifiko 

Kategorio:Klasifikaj sistemoj
Francisco Delicado

**Francisco DELICADO**, (ĉ. 1475 - ĉirkaŭ 1535), pastro kaj verkisto hispana de la epoko de la Renesanco.

## Biografio 
[eta|*[La Lozana andaluza*, Venecio, 1528.]]
Oni konas malmultege pri lia deveno, krom tio rakontita en liaj verkoj, publikitaj plejparte el ili en Romo kaj Venecio. Kvankam li diris, ke li naskiĝis en Martos (Ĥaeno), li ne naskiĝis tie, sed en Córdoba aŭ en alia loko de tiu diocezo. Pro liaj konoj pri la kutimaro de la konvertitaj judoj, eble ankaŭ li estis tio. Li estis disĉiplo de Antonio de Nebrija, ricevis pastrecon kaj estis vikario de la valo de Cabezuela en Ekstremaduro (Jerte); li foriris al Italio fine de la 15a jarcento. Eble lia unua verko estis la eseeto *De consolatione infirmorum*. Li estis en Romo inter 1523 kaj 1527, kaj forlasis la urbon post la rabado de Romo farita de la hispanaj kaj aliancaj trupoj de Karlo la 1-a, kiu kompreneble provokis grandan kontraŭhispanan senton. En Romo li publikis en 1525 verketon pri la kuracaj propraĵoj de la *ligno de Indioj* rilate la sifiliso kiun la propran aŭtoron suferis. Fuĝinta el Romo en 1527, li setlis en Venecio, kaj tie publikigis sian plej faman verkon en 1528, nome *La lozana andaluza*. La sukceso enkuraĝigis lin sekvi presnegocojn kaj en 1533 li eldonis ankaŭ en Venecio *Amadís de Gaula* kaj venontjare *Primaleón*. Li krome publikigis elstarajn eldonojn de *La Celestina* kaj de la *Cárcel de amor*. En Venecio li konis la ambasadoron kaj humaniston Andrea Navagero, kiu interesis al li pro la hispanaj antikvaĵoj. En sia venecia retiro li verkis ankaŭ en itala verketon per kiu li inter alia mencias la rabadon de Romo.

## Bibliografio 
* *De consolatione infirmorum*.
* *Retrato de la Lozana andaluza* (Venecio 1528).
* * El modo de adoperare el legno de India occidentale: Salutifero remedio a ogni piaga et mal incurabile*, Romo, 1525.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografía de Francisco Delicado

Kategorio:Kordovo (Hispanio)
Kategorio:Andaluzio
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Hispanlingvaj verkistoj
Kategorio:Pastroj
Listo de la montpasejoj de Svislando

[eta|dekstra|200px|Poŝtkaleŝo trans [Sankt-Gotard-Pasejo]]
En Svislando ekzistas multnombraj **montpasejoj**, kiuj ligas la diversajn regionojn diversflanke de la svisaj montoĉenoj. La plej gravaj montpasejoj estas la gravaj transalpaj pasejoj, do nome la Malojopasejo kaj San-Bernardino-Pasejo en Kantono Grizono, kiu ligas la Kantonon Grizono kun Kantono Tiĉino respektive Italio, la Sankt-Gotard-Pasejo, kies konstruo en mezepoko formis la bazon por la fondo de la Svisa Ĵurkomunumo kaj kiu dum la 2-a mondmilito estis la svisa pando kontraŭ nazia Germanio kaj samtempe la rifuĝa fortikaĵo, kaj en okcidento en Kantono Valezo Sempionpasejo kaj Granda Sankt-Bernard-Pasejo, kiu ligas la Kantonon Valezo kun Italio.

La plej multaj alpaj montpasejoj dum la vintraj monatoj estas fermitaj. Antaŭ la konstruo de la aŭtovojotunelo sub Sankt-Gotard-Pasejo ĉi lasta estis, kiam eblis, senneĝigita dum vintro. Post la malfermo de la Gotardoaŭtovojotunelo oni ne plu malfermas la pasejŝoseon vintre. Oni nun senneĝigas la Gotardpasejŝoseon kutime nur ĝis Andermatt.

## Listo de la pasejoj
## Mapoj de la svisaj montpasejoj
!
Montpasejoj
Internacia Klasifiko pri Proceduroj en Medicino

La **Internacia Klasifiko pri Proceduroj en Medicino** – angle *International Classification of Procedures in Medicine*, mallongigo *ICPM* – estas sistemo sistemo de klasifiko pri proceduraj kodoj por medicinaj terapioj evoluigita de la Monda Organizo pri Sano. La klasifiko ekestis dum la 1970-aj jaroj, kaj publikiĝis dum la jaro 1978. Tamen ĝi neniam ricevis la saman internacian akcepton kiel la Klasifiko Internacia de Malsanoj (mallongigo esperante KIM, angle ICD). Rezulte, la prisanaj servoj en multaj landoj evoluigis siajn proprajn, neinterkongruajn, sistemojn por kodigo de medicinaj proceduroj kaj intervenoj.

Estas antaŭvidate ke la klasifikon anstataŭu nova **Internacia Klasifiko de Prisanaj Intervenoj** – angle *International Classification of Health Interventions*, mallongigo *ICHI* – sistemo same evoluigita de la Monda Organizo pri Sano. La nova klasifiko ĝis nun tamen nur ekzistas en prova stadio.

La diagnozokodoj de la Klasifiko Internacia de Malsanoj kune kun la procedurokodoj de la  Internacia Klasifiko pri Proceduroj en Medicino en multaj landoj uziĝas por kalkuli sumon laŭ la sistemo DRG ("diagnozo-rilataj grupoj"), sekve de kiu hospitaloj ricevas honorariojn por la terapio de pacientoj. Laŭ la stato de 2009 ekzemple la prisanaj servoj de Germanio kaj Nederlando aktive utiligas la Internacian Klasifikon pri Proceduroj en Medicino. Pluraj aliaj landoj tamen uzas procedurajn klasifikojn tute sen rilato al la sistemo "ICPM", ekzemple la aŭstralia modifo "ICD-10-AM" de la Klasifiko Internacia de Malsanoj, la francia klasifiko "CCAM" aŭ la usona klasifiko "PCS".

Kategorio:Klasifikaj sistemoj
Stephen Gilman

**Stephen GILMAN** (Ĉikago, 1917 - Kambriĝo, Masaĉuseco 23a de novembro de 1986), estis usona hispanisto.

En 1940 li ricevis sian titolon de Bakalaŭro en Artoj *summa cum laude* en la Universitato de Princeton, kie li studis kaj estis disĉiplo de Américo Castro, kaj doktoriĝis en 1943 en la sama institucio. Post pasi du jarojn kiel milita servo, li revenis al Princeton kiel helpprofesoro de 1946 al 1948. Li geedziĝis kun Teresa Guillén, filino de la hispana poeto Jorge Guillén kaj filino de la profesoro de komparliteraturo Claudio Guillén, ambaŭ tiam ekzilitaj el Hispanio. En 1948 li pasis al la Ohio State University kiel asocia profesoro kaj en 1950 li iĝis profesoro. Li estis asocia profesoro en Harvard en 1956 kaj profesoro de tiu sama universitato ekde 1957 ĝis sia retiro en 1985. En 1984 li ricevis la premion de Artoj kaj Beletroj pro siaj kontribuoj al Hispanismo.

Kiel hispanisto li dediĉis sian studintereson al analizo de la *Cantar de mio Cid*, la *Lazarillo de Tormes*, la teatro de Lope de Vega kaj ĉefe *La Celestina*, libro pri kiu liaj opinioj estis tre diskutitaj ĉe li sekvis la ideologiaj bazoj de sia instruisto Américo Castro. Li studis ankaŭ la librojn *La kartuzio de Parmo* de Stendhal kaj *Huckleberry Finn* de Mark Twain. Inter liaj verkoj elstaras *The Art of "La Celestina"* (1956) kaj *The Spain of Fernando de Rojas* (1972), *Galdós and the Art of the European Novel* (Princeton, 1981; en hispana *Galdós y el arte de la novela europea 1867-1887* Madrid: Taurus, 1985), *Cervantes and Avellaneda* (México, 1951) kaj la postmorta *The Novel According to Cervantes* (Berkeley, 1989).

Kategorio:Hispanistoj
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Urina kaj reprodukta sistemo

eta|dekstra|228ra|
La **urina kaj reprodukta sistemo** - latine *apparatus urogenitalis* aŭ *systema urogenitalis* - ĉe la vertebruloj kune nomatas la urinon-produktaj organoj (latine *organa urinaria*) kaj la reproduktaj organoj (*organa genitalia*).

Tiu supera kategorio por ambaŭ organaj sistemoj elektiĝis pro ilia komuna embriologia ekesto. La komuna deveno ankaŭ ĉe plejkreskaj vertebruloj ankoraŭ videblas. La organo de la urina kaj reprodukta sistemo proksimas unu al la alia kaj havas komunan vojon el la korpo - ĉe viraj vertebruloj la uretron, ĉe inaj la vaginon kaj vulvon. Ĉefe ĉe la birdoj, sed ankaŭ ĉe la monotremoj, la reproduktaj organoj, la uretro kaj la intestaro havas tute komunan elirejon, la kloakon.
Mila Rodino

'* *Mila Rodino* *'() (*Kara Patrio*) estas la nacia himno de Bulgario. Ĝi estis verkita kaj komponita de Cvetan Cvetkov Radoslavov antaŭ ol li foriris al la Serbo-Bulgara Milito en 1885. Ĝi estis adoptita en 1964.

Bulgario
Kategorio:Naciaj simboloj de Bulgario
Kategorio:Bulgario
Persistaj organaj poluaĵoj

**Persistaj organaj poluaĵoj** estas kombinaĵoj, kiuj estas rezistaj kontraŭ fizika, ĥemia kaj biologia malkomponado en naturo. Ĉar ili estis multege uzataj en industrio post la dua mondmilito, oni trovas ilin ĉie en nia ĉirkaŭaĵo. Krome ili povas estigi nocajn san- kaj ĉirkaŭefikojn, ĉar ili kutime estas toksaj kaj ili riĉiĝas (koncentriĝas) en la nutroĉeno. Eŭropa Unio kaj Unuiĝintaj Nacioj provas restrikti la uzadon de ili.

La originala listo de kombinaĵoj havis nur dek du kombinaĵojn: aldrino, klordano, DDT, dieldrino, endrino, heptakloro, heksaklorobenzeno, mirekso, poliklorizitaj bifeniloj, poliklorizitaj dibenzo-p-dioksinoj, poliklorizitaj dibenzofuranoj, kaj toxapheno. Ili estas ordinare konata kiel la malpura dekduo.

La **Stokholma Konvencio pri Persistaj Organaj Poluaĵoj** (en angla *Stockholm Convention on Persistent Organic Pollutants*) estas internacia primedia traktato, subskribita en 2001 kaj ekvalidigita ekde Majo 2004, kiu celas forigi aŭ malpliigi la produktadon kaj uzadon de Persistaj organaj poluaĵoj (POP-oj).

## Referencoj
Jóhann Hafstein

**Jóhann Hafstein ** (Jóhann Henning Hafstein) (19-a de septembro 1915 - 15-a de majo 1980) estis islanda politikisto kaj multfoja ministro. Li estis vicpartiestro de la Sendependecpartio kiam okazis la akcidenta morto de ĉefministro Bjarni Benediktsson kaj iĝis lia posteulo, kaj kiel partiestro kaj kiel ĉefministro.

Kategorio:Ĉefministroj de Islando
Kategorio:Islandaj ministroj pri justico
Kategorio:Islandaj ministroj pri industrio
Gerardo Vera

**Gerardo VERA** (Miraflores de la Sierra, 10a de marto de 1947 - 20-a de septembro 2020) estis hispana scenaristo, verkisto, aktoro kaj reĝisoro de kino kaj teatro.

Li estas diplomita pri Angla Filologio kaj Literaturo ĉe la Universidad Complutense de Madrid, kaj pri Teatro ĉe la Universitato de Exeter. Li estas Direktoro de la *Centro Dramático Nacional* ekde junio de 2004.

En kino li reĝisoris filmojn kiel la jenaj:

* La otra historia de Rosendo Juárez (1990).
* Una mujer bajo la lluvia (1992)
* La Celestina (1996)
* Segunda piel (2000).
* Deseo (2003).

Per la teatraĵo *Divinas palabras*, de la Centro Dramático Nacional de 2006, partoprenis en 2007 en la Lincoln Center Festival de Novjorko, kiam unuafoje oni ludis tie teatraĵon prilaborita en Hispanio kaj en la hispana.

Inter liaj ricevitaj premioj troviĝas tiuj de Goja-premio pro vestaro en *El amor brujo* en 1986 kaj la Goja-premio pro arta direkto en *La niña de tus ojos*.

## Referencoj 
Kategorio:Hispanaj reĝisoroj
Kategorio:Hispanaj aktoroj
Björgvin G. Sigurðsson

**Björgvin G. Sigurðsson** (Björgvin Guðni Sigurðsson; naskiĝis la ) estas islanda politikisto, eks-komercministro. Post la komenco de financkrizo en Islando komence de oktobro 2008 li longe kontraŭstaris la premon ke li (kaj aliaj) rezignu. Fine li rezignis la 25-an de januaro 2009, kaj unu semajnon poste la registaro estis anstataŭita.

## Familio 
Liaj gepatroj estas inĝeniero Sigurður Björgvinsson (n.&nbsp;1945) kaj instruistino Jenný Jóhannsdóttir (n.&nbsp;1946). Edzino de Björgvin estas komputistino María Ragna Lúðvígsdóttir (n.&nbsp;1970). Iliaj filinoj: Guðrún Ragna (2003), Elísabet (2005). Gefiloj de lia edzino: Stefanía Ýrr (1990), Lúðvíg Árni (1992), Karólína (1994), Þóra Andrea (1995).

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de islanda parlamento

Kategorio:Islandaj ministroj pri komerco
Kjartan Jóhannsson

**Kjartan Jóhannsson ** (naskiĝinta la 19-an de decembro 1939) estas islanda politikisto kaj eks-ministro. Post sia politika kariero li servis kiel ambasadoro. Li estis ĝenerala sekretario de EFTA de 1994 ĝis 2000.
* Oficiala paĝo de la islanda parlamento

Kategorio:Islandaj ministroj pri fiŝkapto
Kategorio:Islandaj ministroj pri komerco
Kenneth R. Bartlett

**Kenneth R. BARTLETT** estas kanada verkisto, profesoro kaj historiisto pri Renesanco de la universitato de Toronto, kie li doktoriĝis en 1978. Li estas la direktoro de la *Office of Teaching Advancement*, kaj longe oficis kiel la prezidanto de la Kanada Societo pri Renesancaj Studoj. Li nuntempe proponas kursojn en la universitato kiel profesoro pri Renesancaj Studoj, inkluzive de kurso pri itala Renesanco kaj pri la senĉesaj interurbaj rivalecoj de tiu periodo. Bartlett ankaŭ estas membro de la Kanado Societo de Mezepokistoj. Krom siaj propraj verkoj, Bartlett verkis artikolojn kaj recenzojn en fakgazetoj, ekzemple en *The American Historical Review* por la libro "Fisher of Men: A Life of John Fisher, 1469-1535" de Maria Dowling.

Kategorio:Kanadaj historiistoj