open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zedtwitz

**Zedtwitz**  estas la nomo de frankona kaj bohema nobela gento, kiu ekzistas dokumenteble ekde la 13-a jarcento. La gento subdividiĝas en plurajn grafajn kaj baronajn liniojn kaj branĉojn.eta|Blazono de familio Zedtwitzidoj
[eta|Tomboj de Zedtwitzidoj: a)&nbsp;en&nbsp;[Kopaniny (Aš)|Kopaniny, b)&nbsp;en&nbsp;Doubrava.]]

## Literaturo 
### Genealogio 
* *Genealogisches Handbuch des Adels, Gräfliche Häuser*, volumo XVI, eldonejo *C. A. Starke*, Limburg (Lahn) 2000,
* *Genealogisches Handbuch des in Bayern immatrikulierten Adels*
* Petr Mašek: *Modrá krev - Minulost a přítomnost 445 šlechtických rodů v českých zemích* (blua sango - pasinto kaj nun de 445 nobelaj familioj en la ĉeĥaj landoj). Prago 2003.
* *Genealogisches Handbuch des Adels, *Adelslexikon* volumo XVI, volumo 137 de la tuta serio, eldonejo *C. A. Starke*, Limburg (Lahn) 2005
* Heinrich Gradl: *Regesten der von Zedtwitz*, en: Vierteljahrsschrift für Heraldik, Sphragistik und Genealogie 1885 13-a jarkolekto, p. 316-373 kaj 1886 14-a jarkolekto p. 286-348

### Hejmlanda historio 
* K. Alberti: *Beiträge zur Geschichte der Stadt Asch und des Ascher Bezirkes*. En Gerhard Köbler: *Historisches Lexikon der deutschen Länder*. Munkeno 2007.
* August Gebessler: *Stadt und Landkreis Hof*. Munkeno 1960.
* Benno Tins: *Die eigenwillige Historie des Ascher Ländchens*. Munkeno 1977.
* S. Engelbrecht: *Chronik von Zedtwitz*

### Historiaj fontoj 
* Johann Jacob Moser: *Rettung der unfürdenklichen Reichs-Unmittelbarkeit derer von Zedtwitz zu Asch und ihres von der Cron Böhmen zu teutschen Lehen gehenden Gerichts Asch(...)*. Hof 1765.
* Johann Stephan Pütter: *Unparteyisches rechtliches Bedenken über die zwischen der Krone Böhmens kaj den Herren von Zedwitz obwaltenden Streitigkeit*. Göttingen 1772.
* Georg Adam von Zedtwitz: *An ein hochpreissliches Corpus Evangelicorum zu Regenspurg vermüssigte Anzeige en Religions-Sachen(...)''. Regensburg 1747.

## Eksteraj ligiloj 
* historio de la komunumo Zedtwitz (germane) 
* historio de la urbo Asch (germane) 
* historio de la familio von Zedtwitz en la retejo GenWiki
* mencio pri la turnira unuiĝo 1481 
* informoj pri la familio von Zedtwitz en la kastela arkivo Wildenfels 

Kategorio:Nobelaj familioj de Aŭstrio
Kategorio:Nobelaj familioj de Ĉeĥio
Kategorio:Germanaj nobelaj familioj de Bohemio
Kategorio:Germana minoritato en Ĉeĥio
Kategorio:Germanaj grafoj
Kategorio:Germanaj baronoj
István Nagy (aktoro, n. 1914)

**NAGY István** [pr. nadj] estis hungara aktoro naskiĝinta en Kolozsvár la 6-an de oktobro 1914 kaj mortinta ?.
## Lia kariero
István Nagy en 1936 fariĝis migrantaktoro kaj ludis en Arad kaj en aliaj urboj de Transsilvanujo, resp. en Kassa, post la dua mondmilito en Győr. En 1952 li dungiĝis al Vígszínház.
## Premioj
*Jászai Mari-premio (1963).
## El liaj roloj
*Sándorka (Zilahy L.: A szűz és a gödölye);
*Herzog (Földes I.: Hivatalnok urak);
*Balázs (Mesterházi L.: Az ártatlanság kora).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Nagy, I.
Nunc dimittis

[eta|250px|La prezentado en la templo de [Giovanni Bellini]]
**Nunc dimittis** (ankaŭ konata kiel *La Kantiko de Simeono*) estas kantiko de la Evangelio laŭ Sankta Luko, tiel nomata pro ĝiaj unuaj vortoj en la latina. Ĝi estas unu el la tri evangeliaj kantikoj kune kun Magnificat kaj Benedictus. Simeono estis fervora judo al kiu la Sankta Spirito promesis ne forpasi antaŭ vidi la Savinton. Kiam Maria kaj Jozefo portis la infanon al la templo de Jerusalemo por la konsekra ceremonio de la unuanaskito, Simeono estis tie kaj prenis Jesuon en liaj brakoj kaj recitis:

*La originala en la greka*:
:Νυν απολύεις τον δούλον σου, Δέσποτα, κατά το ρήμα σου εν ειρήνη,
:ότι είδον οι οφθαλμοί μου το σωτήριόν σου,
:ο ητοίμασας κατά πρόσωπον πάντων των λαών,
:φως εις αποκάλυψιν εθνών και δόξαν λαού σου Ισραήλ.

Latino:
:Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace:
:Quia viderunt oculi mei salutare tuum
:Quod parasti ante faciem omnium populorum:
:Lumen ad revelationem gentium, et gloriam plebis tuae Israel.

Esperanto
:Nun, ho Eternulo, Vi ellasas Vian servanton,
:Laŭ Via vorto, en paco,
:Ĉar miaj okuloj vidis Vian savon,
:Kiun Vi preparis antaŭ la vizaĝo de ĉiuj popoloj,
:Lumon por malkaŝo al la gentoj,
:Kaj gloron de Via popolo Izrael.

Kategorio:Bibliaj esprimoj
Kategorio:Latinaj esprimoj
Kategorio:Kristanaj himnoj
Kategorio:Latinaj himnoj
Kategorio:Kristanaj preĝoj
Virgulino de la Navigantoj

La **Virgulino de la Navigantoj** estas pentraĵo de la hispana artisto Alejo Fernández, kreita kiel centraĵo de retablo de la kapelo de la Domo de la Kontraktado en Sevilo. Ĝi estas la plej frua pentraĵo kiu estas konata pri la malkovro de Ameriko.

Kategorio:Maria en pentraĵoj
Kategorio:Hispanaj pentraĵoj
Nia Damo de la Nubo

eta|dekstra|200px|Tolo de la Virgulino de la Nubo en Limo, Peruo
**Nia Damo de la Nubo**, estas maria alvoktitolo en Ekvadoro kaj Peruo. La bildo de la Virgulino Maria, estas prezentata kiel reĝino, en ŝia dekstra mano ŝi tenas sceptron, la lilio reprezentas ŝian kirason kaj la olivbranĉo la frukton, simbolo pri ĝia rilato al Israelo; ŝia maldekstra mano tenas la infanon Jesuon kiu portas la mondon en siaj manoj. Kiel piedestalo estas la luno.

Kategorio:Kultado de Maria
Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Kristanismo en Peruo
Kategorio:Kristanismo en Ekvadoro
Virgulino de Moncerato (Hispanio)

200ra|eta|dekstra|La nigra madono, "*La Bruneta*"
La **Virgulino de Moncerato**, (katalune Montserrat) populare konata kiel "*La Bruneta*" estas la patronino de Katalunio kaj estas unu el la sep patroninoj de Katalunio. La bildo troviĝas en la Monaĥejo de Montserrat, kiu estas simbolo por Katalunio kaj ĝi fariĝis pilgrimcelo por kredantoj kaj nepra vizito por turistoj.

Laŭ la legendo ĝi estis trovata de infanoj paŝtistoj en 880. Ili vidis lumon kaj trovis ĝin en la interno de groto. La episkopo volis translokigi la bildon al la urbo Manresa sed tio ne eblis pro la troa pezo de la statuo. La episkopo interpretis tion kiel la deziron de la virgulino resti en tiu loko kaj li konstruigis ermitejon, origino de la nuna monaĥejo.

La bildo kiu nuntempe estas kultata estas romanika skulptaĵo de la 12-a jarcento el ligno ( poplo ), 95 centimetrojn alta. Ĝi reprezentas la Virgulinon kun la infano sidanta en ŝia sino. En ŝia dekstra mano ŝi tenas la terglogon; la infano levas la dekstran manon kiel bensigno kaj en la maldekstra tenas ananason.

Kiel kuriozaĵo oni diru, ke tiu virgulino estas de nigra vizaĝo, kio maloftas en Okcidenta Eŭropo inter tradiciaj katolikaj figuroj kaj tio kialas pro la kromnomo Bruneta.

## Vidu ankaŭ 
* :ca:Mare de Déu de Montserrat
* :ca: ca:Maria, mare de Jesús
* :en:Incorruptibility

Kategorio:Kultado de Maria
Kategorio:Katolikismo
Virgulino de Kovadongo

200ra|eta|dekstra|
La **Virgulino de Kovadongo**, populare konata kiel *la Sankteta*, estas bildo de la Virgulino Maria kiu troviĝas en la groto en Kovadongo, municipo Cangas de Onís, Asturio, Hispanio. Ĝi estas la patronino de Asturio kaj estas unu el la sep patroninoj de la aŭtonomaj regionoj de Hispanio. La primitiva bildo perdiĝis pro incendio. La nuna bildo venas de la 16-a jarcento kaj estis donaco de la Katedralo de Oviedo en 1778.

Ĝi estis konsekrita de la Vatikano en 1918, koincide kun la dujarcenta datreveno de la historia Batalo de Kovadongo.

Kategorio:Kultado de Maria
Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Asturio
Virgulino de la diantoj

200ra|dekstra|eta|Virgulino de la diantoj
La **Virgulino de la diantoj** (itale *La Madonna dei garofani*) estas pentraĵo atribuita al la artisto de la itala renesanco Rafaelo Sanzio, date de 1506-1507. Ĝi estas oleo-pentrado sur ligno el 28,8 centimetroj alte kaj 22,8 cm larĝe. Ĝi konserviĝas en la Nacia Galerio de Londono, Britio, kie montriĝas sub la titolo *Madonna of the Pinks*.

Kategorio:Renesanco
Kategorio:Maria en pentraĵoj
Benedictus

eta|200ra|dekstra|Bildo de Zeĥarja en etiopa biblio
eta|dekstra|250ra|
[eta|250ra|Panelo kun la Benedictus ĉe la preĝejo de Sankta [Johano la Baptisto sur la Monto (Jerusalemo), kie naskiĝis Sankta Johano.]]
eta|dekstra|250ra|
eta|dekstra|250ra|
eta|dekstra|250ra|
eta|dekstra|250ra|
**Benedictus** aŭ *Ĉanto de Zeĥarja* estas la preĝo kiun deklamis Zeĥarja kiam rekuperis la parolkapablon post la nasko de lia filo Johano la Baptisto. Li laŭdas kaj dankas al Dio pro la Mesio, apenaŭ mencias lian filon Johano. Ĝi troviĝas en la unua ĉapitro de la evangelio laŭ Sankta Luko, versoj 68 al 79.

Teksto en la latina:

:Benedictus Dominus Deus Israel;
:quia visitavit et fecit redemptionem plebis suæ:
:Et erexit cornu salutis nobis,
:in domo David pueri sui.
:Sicut locutus est per os sanctorum,
:qui a sæculo sunt, prophetarum eius:
:Salutem ex inimicis nostris,
:et de manu omnium, qui oderunt nos:
:Ad faciendam misericordiam cum patribus nostris,
:et memorari testamenti sui sancti.
:Iusiurandum, quod iuravit ad Abraham patrem nostrum,
:daturum se nobis:
:Ut sine timore, de manu inimicorum nostrorum liberati, serviamus illi.
:In sanctitate et iustitia coram ipso,
:omnibus diebus nostris.
:Et tu, puer, propheta Altissimi vocaberis,
:præibis enim ante faciem Domini parare vias eius:
:Ad dandam scientiam salutis plebi eius:
:in remissionem peccatorum eorum:
:Per viscera misericordiæ Dei nostri:
:in quibus visitavit nos, oriens ex alto:
:Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent:
:ad dirigendos pedes nostros in viam pacis.

En Esperanto:
:Benata estu la Eternulo, la Dio de Izrael,
:Ĉar Li vizitis Sian popolon kaj faris por ili elaĉeton,
:Kaj levis kornon de savo por ni
:En la domo de Sia servanto David,
:Kiel Li parolis per la buŝo de Siaj sanktaj profetoj, de post la komenco de la mondo,
:Savadon el niaj malamikoj kaj el la mano de ĉiuj niaj malamantoj;
:Por montri Sian bonecon ĉe niaj patroj,
:Kaj por memori Sian sanktan interligon;
:La ĵuron, kiun Li ĵuris al nia patro Abraham;
:Ke Li donos al ni, ke, liberigite el la mano de niaj malamikoj,
:Ni servu Lin sentime,
:En sankteco kaj justeco antaŭ Li ĉiujn niajn tagojn.
:Kaj vi, infano, estos nomata profeto de la Plejaltulo,
:Ĉar vi iros antaŭ la vizaĝo de la Sinjoro, por pretigi liajn vojojn,
:Por doni al lia popolo scion de savo
:En la pardonado de iliaj pekoj,
:Pro la kompata koro de nia Dio,
:Per kiu nin vizitis la sunleviĝo de supre,
:Por lumi sur tiujn, kiuj sidas en mallumo kaj en la ombro de morto,
:Por gvidi niajn piedojn en la vojojn de paco.

Kategorio:Bibliaj esprimoj
Kategorio:Kristanaj himnoj
Kategorio:Kristanaj preĝoj
Kategorio:Nova Testamento
Kategorio:Latinaj esprimoj
Finnlandiĝo

**Finnlandiĝo** (de germana *Finnlandisierung*, finne *suomettuminen* aŭ *finlandisaatio*) estas negativa, iomete ofenda termo, kiu priskribas politikon de malpli forta ŝtato kiu sekvas volon de pli potenca ŝtato. Origino de ĝi estas politiko de Finnlando post la Dua mondmilito rilate al Sovetio. En Finnlando oni tiam rimarkinde malpli akre kritikis Sovetion, kaj eĉ eniris diversajn kunlaborkontraktojn kun ĝi. Dum la malvarma milito certaj politikistoj (ekzemple Urho Kekkonen,Ahti Karjalainen, Johannes Virolainen kaj Keijo Korhonen) estis vere afablaj al Sovetunio, por ke ĝi estu amika al Finnlando, kaj sukcesis relative bone en sia trompo, sed akademiaj esploristoj de finna politiko sciis tute bone, ke tiuj politikistoj vere nur malamis Sovetunion.  Oni inventis la vorton origine en Aŭstrio jam dum kvindekaj jaroj, sed ekuzis ĝin pli vaste en Germanio en la fino de 1960-aj jaroj, precipe far oponantoj de la kanceliero Willy Brandt, por kritiki lian novan eksterpolitikan linion nomata Ostpolitik. La oponantoj pensis, ke la politiko estis tro pozitiva al Sovetunio. Brandt ja kondamnis la uzon de termo kiel ofenda al finnoj. Laŭvorte ĝi ja signifis iĝi finnlandeca.

La plej grava periodo de finnlandiĝo estis 1968–1982, do periodo post de okupado de Ĉeĥoslovakio, kiam la politiko de Soveta Unio ŝanĝiĝis laŭ instruoj de Leonid Breĵnev, ĝis kiam Mauno Koivisto iĝis la anstataŭulo de prezidanto Urho Kekkonen en la jaro 1981. Nur en 1991, kiam la Soveta Unio kolapsis, la finnlandiĝo en la originala signifo de la vorto finiĝis. Tamen eĉ nun oni fojfoje uzas la termon en finnaj politikaj diskutoj, precipe kiam temas pri la rilatoj inter Finnlando kaj Rusio, Eŭropa Unio aŭ Usono. Unue, la influo estas en la kampo de eksteraj rilatoj, kiuj estas konsiderataj kiel unu el la ĉefaj simboloj de suvereneco laŭ la principoj de internacia juro, sed plejparte ĝi ankaŭ iris multe preter tio al la influo de enlanda politiko.

La karakterizaj ecoj de la fenomeno estas ke la trafita ŝtato konservas sian suverenecon kaj internacian statuson, kaj eĉ ekspluatas kaŝpasejojn ene de la politikaj sektoraj limoj difinitaj por ĝi fare de la influa ŝtato. Ekzemplo de tio povas esti trovita en la membriĝo de Finnlando kiel permanenta membro de la Nordia Konsilio, al la Organizo de la Eŭropa Liber-Komerca Asocio (EFTA) en 1961, kaj al la Organizaĵo pri Ekonomiaj Kunlaboro kaj Evoluigo (OECD) en 1969, ĉio ĉi konservante sian statuson kiel neŭtrala ŝtato, principo kiu estis grava en la ekstera politiko de Sovetunio.

## Referencoj 
Kategorio:Internaciaj rilatoj
Kategorio:Politiko de Eŭropo
Kategorio:Malvarma milito
Kategorio:Politiko de Finnlando
Kategorio:Historio de Finnlando
Kategorio:Politiko de Sovetunio
Kategorio:20-a jarcento en Finnlando
Virgulino de la Prato (pentraĵo)

200ra|dekstra|eta|Virgulino de la Prato
Ĉi tiu "Virgulino kun la Infano kaj sankta Johano", konata kiel la ***Virgulino de la Prato*** (itale *Madonna del prato*) estas pentraĵo de la renesanca italo Rafaelo Sanzio, kun dato de 1505-1506. Ĝi estis realigita kiel oleo-pentrado sur ligno kun mezuroj de 113 centimetroj longe kaj 88 cm.larĝe. Ĝi konserviĝas en la Muzeo *Kunsthistorisches* de Vieno, Aŭstrio.

Kategorio:Renesancaj pentraĵoj
Kategorio:Verkoj de 1506
Kategorio:Maria en pentraĵoj
Regina Coeli

***Regina Coeli*** estas la nomo de maria kaj kristologa preĝo de la Katolika Eklezio honore al la Virgulino. Ili estas la latinaj vortoj per kiu komenciĝas la paska himno de la Virgulino Maria kiuj en esperanto signifas “Reĝino de la ĉielo”, ĝi estas liturgia komponaĵo de la Mezepoko kiel gratulaĵo al Maria pro la resurektado de ŝia Filo Jesuo Kristo. La Regina Coeli anstataŭas la preĝon Anĝeluso dum la paska sezono. Ĝi devas esti kantata aŭ preĝata koruse kaj stare. Kvankam la aŭtoro ne estas konata, ĝi jam estis uzata en la 12-a jarcento kaj danke al la franciskanoj ĝi etendiĝis tra la tuta kristana mondo. [eta|150ra|Virgulino kun la infano de [Filippo Lippi ]]

## Teksto en Latino 
;V/:Regina caeli, laetare, alleluia.
;R/:**Quia quem meruisti portare, alleluia.**
;V/:Resurrexit, sicut dixit, alleluia.
;R/:**Ora pro nobis Deum, alleluia.**
;V/: Gaude et laetare Virgo María, alleluia.
;R/:**Quia surrexit Dominus vere, alleluia.**
;V/:***Oremus:***
:Deus, qui per resurrectionem Filii tui, Domini nostri Iesu Christi, mundum laetificare dignatus es: praesta, quaesumus; ut, per eius Genetricem Virginem Mariam, perpetuae capiamus gaudia vitae. Per eundem Christum Dominum nostrum. Amen.

## Tradukoj en Esperanto 
### Publikigita de IKUE   
:Ĉiela Reĝino, estu gaja, haleluja, ĉar Tiu, kiun vi meritis porti, haleluja, resurektis kiel Li diris, haleluja. Preĝu por ni Dion, haleluja.
**V/**
:Ĝoju kaj estu gaja, Virgulino Maria, haleluja,
**R/**
:ĉar vere leviĝis la Sinjoro, haleluja.
**V/**
:Ni preĝu : Dio, kiu per la resurekto de Via Filo, nia Sinjoro Jesuo Kristo, bonvolis gajigi la mondon, donacu al ni, ni petas, ke per Lia Patrino, la Virgulino Maria, ni kaptu la ĝojojn de la eterna vivo. Per la sama Kristo, nia Sinjoro.
**R/**
:Amen.

### Adaptita  al gregoria melodio 
Ĉiel-reĝino, ekĝoju, haleluja,

ĉar via filo de vi portita, haleluja,

resurektis laŭ-anonce, haleluja.

Por ni ĉe Dio pledu, haleluja.

**V/**
:Ĝoju kaj jubilu, Virgulino Maria, haleluja,
**R/**
:ĉar vere leviĝis la Sinjoro, haleluja.
**V/**
:Ni preĝu : Dio, Vi ĝojigis la mondon per la releviĝo de Via Filo, nia Sinjoro Jesuo Kristo. Per Lia Patrino, la Virgulino Maria, donacu al ni ke ni kaptu la ĝojojn de la vivo eterna. Pri tio ni petas per Li, Kristo, nia Sinjoro.
**R/**
:Amen.

### Adaptita  al la melodio (de HCK) de kroata traduko kaj kanto 
( *Kraljice neba, raduj se *)

Ĝoju, Reĝino de l' ĉiel'. (*dufoje*)

Haleluja, haleluja.

Li, kiun dignis porti vi, (*dufoje*)

( Haleluja, haleluja.)

kiel Li diris, levis Sin. (*dufoje*)

( Haleluja, haleluja.)

Preĝu por ni, ho Dipatrin'. (*dufoje*)

( Haleluja, haleluja.)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Anĝeluso

Kategorio:Kristanaj preĝoj
Kategorio:Latinaj himnoj
Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Mariologio
Virgulino de la Roso

dekstra|eta|225ra|Virgulino de la Roso
La **Virgulino de la Roso** estas malgranda bildo el kiu nur estas skulptita la vizaĝo, la manoj kaj la infano Jesuo. Tiu bildo estas kultata en la ermitejo La Roso (Almonte, Huelva, Hispanio). Ĝia populareco estas granda en la tuta mondo, ĉar ĝia kultado naskigis la tutlandan socian agadon nome *Pilgrimado de La Roso* la plej grava de Hispanio, kiu ĉiujare allogas al duonmiliono da homoj. Ĝi ankaŭ estas konata kiel "Blanka Kolombo". La bildo estas tre kultata kaj amata ne nur en Sevilo sed ankaŭ en tuta Andaluzio. La loka kulturo kreis multajn rakontojn, legendojn kaj kantikojn, same kiel folkorajn kantojn, muzikon kaj dancon, pri la Blanka Kolombo kaj dum la pilgrimado miloj da homoj intencas tuŝi ĝin.

## Vidu ankaŭ 
* Pilgrimfesto
* Pilgrimado de La Roso

## Eksteraj ligiloj 
* Portalo pri la Virgulino de la Roso 

Kategorio:Kultado de Maria
Kategorio:Kristanismo en Hispanio
Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Andaluzio
Virgulino de Ĉenstoĥovo

eta|Nigra Virgulino de Ĉenstoĥovo, Pollando
La **Nigra Virgulino de Ĉenstoĥovo (Częstochowa)** (, , *Ченстоховская икона Божией Матери* en slavono) estas sankta ikono de la Virgulino Maria, kiu estas la plej kultata relikvo de Pollando kaj unu el ĝiaj naciaj simboloj. Laŭ malnova manuskripto de paŭlana monaĥejo *Jasna Góra*, la pentraĵo alvenis el Jerusalemo tra Konstantinopolo al la monaĥejo, en aŭgusto de 1382.

Kvankam la ikono de Nia Damo de Ĉenstoĥovo estis ligata al la pola kulturo dum la lastaj ses jarcentoj, ĝia antaŭa historio estas ĉirkaŭata de pluraj legendoj kiuj serĉas ĝian originon ĝis la tempo de Sankta Luko kiu *"pentris ĝin sur lignon el cipreso de la domo de la Sankta Familio"*.

La 13-an de aprilo 1904, la papo Pio la 10-a, laŭ peto de la pola episkopo Stanisław Zdzitowiecki aprobis la kultadon de la bildo kiu ekde 1906 estas festata la unuan merkredon post la 24-a de aŭgusto.

## Reĝoj kaj princoj preĝantaj antaŭ la Mirakla Bildo 
* Kazimiro la 4-a (1448 kaj 1472),
* Sankta Kazimiro (1472),
* Sigismondo la 1-a (1510 kaj 1514),
* Stefano Batory (1581),
* Sigismondo la 3-a Vasa (1616, 1620 kaj 1630),
* Ladislao la 4-a (1621, 1633, 1638, 1642, 1644 kaj 1646),
* Johano la 2-a Kazimiro (1649, 1656, 1658 kaj 1661),
* Mikaelo Korybut Wiśniowiecki (1669 kaj 1670),
* Johano la 3-a Sobieski (1676 kaj 1683),
* Aŭgusto la 2-a (1704),
* Aŭgusto la 2-a (1734).

## Vidu ankaŭ 
* Nigra Madono

## Bibliografio 
* Marian Jastrzębiec, *W obronie czci Jasnogóry* (En la defendo de honoro al Jasna Góra), Polsko-Katolicka Księgarnia Nakładowa Z. Rzepeckiego i S-ki, Poznań 1911, OCLC 69356164.
* S. Natalia Paś OSB, *Czytanie Częstochowskiej Ikony* (Legado de Ĉenstoĥova Ikono), TYNIEC Wydawnictwo Benedyktynów, Krakovo 2007, p. 64, ISBN 978-83-7354-206-8
* Wojciech Kurpik, *Częstochowska Hodegetria*, Wydawnictwo Bernardinum, 2008, p. 302, ISBN 83-916539-2-7
* Jarosław Charkiewicz, *Tobą raduje się całe stworzenie. Ikonografia Matki Bożej w prawosławiu* (Per vi ĝojas la la tuta kreitaĵo. Ikonografio de Dipatrino en ortodoksismo), Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2009, ISBN 978-83-60311-30-1

## Eksteraj ligiloj 
* Jasna Góra
* Czestochowa.us

Kategorio:Kultado de Maria
Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Częstochowa
Kategorio:Pollando
Kategorio:Naciaj simboloj de Pollando
Virgulino de Ĉikinkiro

eta|dekstre|250ra|Originala bildo de la Virgulino de Ĉikinkiro, en la samnoma baziliko.
La **Virgulino de Ĉikinkiro** (hispane *Chiquinquirá*) estas unu el la alvoktitoloj per kiu estas kultata la Virgulino Maria en la katolikismo. Ĝi estas la patronino de Kolombio, de la ŝtato Zulia (Venezuelo) kaj de la urbo Caraz, en la departemento Ankaŝo en Peruo.

En Kolombio la bildo troviĝas en la Baziliko Nia Damo de la Rozario de Ĉikinkiro, al kiu pilgrimas miloj da homoj ĉiudimanĉe kaj speciale dum ĝia festotago (9-an de julio) kiam okazas speciala diservo kaj procesioj. La papo Johano Paŭlo la 2-a preĝis antaŭ ĝia bildo pro la paco en la lando. Ĝi estas konata laŭ la nomo de la urbo Ĉikinkiro, kie okazis la unua el la miraklaj manifestacioj kaj kie nuntempe troviĝas la origina tolaĵo.

Bildo de la Virgulino de Ĉikinkiro en Venezuelo troviĝas en la Baziliko de Maracaibo. En tiu urbo, ĉiujare, la 18-an de novembro, estas celebrata la tradicia "Foiro de La Ĉineta" kaj okazas diservo kaj procesioj honore al la Virgulino.

Kategorio:Kultado de Maria
Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Kristanismo en Kolombio
Kategorio:Kristanismo en Venezuelo
Patroj de la dezerto

[eta|150px|[Ikono de la Kopta Eklezio de Aleksandrio kiu reprezentas al Antono Abato]]
Per la nomo **Patroj de la dezerto**, estas konata, ene de la Kristanismo, la monaĥoj, ermitoj kaj anakoretoj kiuj en la 4-a jarcento post la konstantina paco abandonis la urbojn de la Romia Imperio (kaj aliaj najbaraj regionoj) por iri loĝi en la soleco de la dezertoj de Sirio kaj Egiptio (pro tia fenomeno famiĝis Tebaida). La unua, inter la konataj, de tiuj anakoretoj estis la egipto Antono Abato.

En la asketismo tiaj "patroj" (en la aramea sing.: *abba*) kaj *patrinoj* (*amma*) serĉis kio en la greka estis nomata kiel *hesikasmo*, tio estas *interna paco* por ebligi la mistikan union kun Dio.

Ili estis kvazaŭ radikala atesto de la kristana kredo kiu arigis multajn disĉiplojn dum la tuta Mezepoko kaj iliaj diroj aŭ *Apotegmoj* estis kompilitaj kaj tradukitaj al diversaj lingvoj kreante literaturan ĝenron, nomata *Pateriko*.

*
Kategorio:Asketismo
Kategorio:Ordenoj
Kronado de la Virgulino Maria

[eta|200px|eta|dekstra|*Kronado de la Virgulino* (1645), kun krono el rozoj, far [Velázquez.]]
En la katolika kaj ortodoksa kristanismo la **Kronado de la Virgulino** estas okazintaĵo en la vivo de Maria, la patrino de Jesuo. Ĉi tiu kredo apartenas al la tradicio kaj al la referencoj kiuj aperas en la libroj de la Biblio en la ĉapitro 12 de Apokalipso. Ĝia promocio troviĝas en rakontaĵo atribuita al sankta Melitono, episkopo de Sardes (urbo en nuna Turkio) en la 2-a jarcento, kiu estis diskonigita en la kristana okcidento en la 6-a jarcento fare de Gregorio de Tours kaj pli malfrue en la 13-a jarcento de Jacopo della Voragine en lia ora legendo.

Laŭ la tradicio, tuj post la morto de la dipatrino, Maria supreniris en la ĉielon kaj tie estis kronita de Kristo, Javeo aŭ la Triunuo. La *Kronado de la Virgulino* estas la kvina glora mistero de la katolika rozario.

## Vidu ankaŭ 
* Oddi Altaro

Kategorio:Kultado de Maria
Kategorio:Maria en arto
1370-aj jaroj

## Eventoj 
### Afriko 
### Amerikoj 
### Azio 
### Eŭropo 
*1371: La Grandserba Imperio kontraŭstaris la atakon de la Otomana Imperio.
*1372: Finkonstruiĝis post ducentjara konstruperiodo la Turo de Pizo, kiu en la 1370-aj jaroj ekoblikviĝis.
*1378: Komenciĝis la Granda okcidenta skismo de la katolika eklezio, dum kiu ekzistis papoj kaj kontraŭpapoj.

## Gravaj personoj 
### Reĝoj 
#### Ameriko 
#### Azio 
#### Eŭropo 
*Karolo la 4-a estis imperiestro de la Sankta Romia Imperio. Li mortis la 29-a de novembro 1378.

### Aliaj eminentuloj 
*Gregorio la 11-a estis papo de 1370 ĝis 1378.

## Mortintoj 
## Malkovroj 
## Bildoj 

Dosiero:Leaning tower of pisa 2.jpg|La oblikva turo de Pizo finkonstruiĝis en 1372

## Notoj kaj referencoj
Pontifika Jarlibro

La **Pontifika Jarlibro** (itale Annuario Pontificio) estas jarlibro de la Katolika Eklezio, publikigita de Vatikano. Ĝi arigas, kune kun la historia kaj oficiala listo de ĉiuj papoj de la katolikismo, registron de la kardinaloj, episkopoj, diocezoj, departementoj de la roma kurio, diplomatiaj misioj de Vatikano en la eksterlando, religiaj ordenoj, katolikaj universitatoj kaj ceteraj katolikaj institucioj de la nuna eklezio. Ĝi estas kompilita de la Oficejo de Centra Statistiko de la Eklezio kaj ĉiujare eldonita en la itala.

Kategorio:Dokumentoj de la Katolika Eklezio
Tepejako

dekstra|eta|250ra|Fonto pri la *Aperoj de la Virgulino*, en la monteto Tepejako (Distrito Federal).
**Tepejako** (hispane Tepeyac) estas monteto kiu troviĝas norde de Meksikurbo, apartenanta al la montarĉeno Gvadalupo.

Dum la antaŭkolumba epoko, en "Tepeyacac", troviĝis malgranda adorejo al Tonantzin, kaj malgranda vilaĝo kiu estis komunikita al la Tenochtitlán, pere de vojo kiu transiris la Lagon Teksokoko (nuna Vojo de la Misteroj).

Tepejako estas fama, laŭ la katolika tradicio, ĉar estis la loko kie aperis la Virgulino de Gvadalupo al la indiĝeno Juan Diego Cuauhtlatoatzin. Nuntempe ĉe la piedoj de la monteto troviĝas la Baziliko Gvadalupo, kaj la monumenta komplekso de la sanktejo kiu ĉiujare ricevas milionojn da vizitantoj, speciale la 12-an de decembro.

## Eksteraj ligiloj 
* Baziliko Sankta Maria de Gvadalupo

Kategorio:Geografio de Meksiko
Kategorio:Kristanismo en Meksiko
Rutshuru

**Rutshuru** (foje nomita Rushuru) aŭ en Esperanto Rutŝuruo estas urbo, teritorio kaj rivero en la provinco Nord-Kivuo de Demokratia Respubliko Kongo.

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 58.686 en 2012 (urbo)
* Loĝantaro: 693.020 (teritorio)
* Horzono: UTC + 2
* 

## Geografio 
 situas en la orienta parto de la lando. Ugando troviĝas nur 15, Ruando 30, Goma 61, Bukavu 161, Kisangani 509, Lubumbashi 1186, Kinŝaso 1609, Boma 1893 km.

## Historio 
Ĝis 1910, dum la kolonia periodo, ĝi apartenis al Ruando. Sekve de la genocido en Ruando la urbo spertis alfluon de rifuĝintoj kaj tial en Rutshuro precipe vivas hutuoj. La urbo iĝis centro por rekrutado por la hutua armeo. Dum la Unua Konga Milito kaj Dua Konga Milito okazis multe da batalado en la distrikto Rutshuro implikanta ugandan, ruandan kaj kongajn fortojn de diversaj frakcioj.

La teritorio ege suferis pro militadoj en la 2000-aj jaroj. En 2008, ĉi tie ekis batalado inter registartrupoj kaj la ribelantoj de la CNDP, politika armita milico establita fare de Laurent Nkunda.

En januaro 2009, la CNDP disiĝis kaj Nkunda estis arestita fare de la ruando registaro.

En novembro 2012, la urbo estis fortikaĵo de ribelaro kiu sin nomis la Movadon de la 23-an de marto aŭ mallonge M23 kiu ankaŭ nomas sin la 'Revolucia Armeo de Kongo', estas iama ribelgrupo de kongolanoj antaŭe subtenata de najbaraj ŝtatoj.

Post la malvenko de la Movado M23 la urbo estis reprenita fare de la konga armeo kaj prezidento Joseph Kabila vizitis la urbon en novembro 2013, sed en januaro 2022 denove okzais atakoj kiuj ĉiujare kaŭza la morton de centoj da kongolanoj kaj delokigas milionojn da ili interne de la lando kaj eksterlanden. Soldatoj de MONUSCO poste venis por stabiligi la situacion. Ĝi estis rajtigita uzi ĉiujn necesajn rimedojn por plenumi sian mandaton rilate, interalie, al la protekto de civiluloj, humanitara dungitaro kaj defendantoj de homaj rajtoj sub tuja minaco de fizika perforto kaj subteni la Registaro de la DRC en ĝia stabiligo kaj paco. Dek ok nacioj kontribuas militistaron kaj policpersonaron por packontrolaj iniciatoj, de kiu Pakistano, Barato, Bangladeŝo, Egipto, Senegalo kaj Jordanio estas inter la plej grandaj kontribuantoj.

## Minejoj 
Ekzistas ĉirkaŭ 15 oro-minejoj en kaj ĉirkaŭ Rutshuru kio povas facile klarigi la ĉeeston de ribelaj grupoj. Norde de Rutshuru ankaŭ troviĝas minejo en kiu troviĝas la tutmonde plej granda kvanto de hidropirokloro, grava mineralo por la aeronaŭtiko kaj kosmonaŭtiko.

## Klimato 
 situas en subtropika klimato. La temperaturo estas ĉ. 20 °C. Jare pluvas pli, ol 1200 mm.

## Vidindaĵoj 
* Akvofaloj
* Vulkano *Maji ja moto* kun termofontoj 32km nordokcidente
* Nacia Parko Virungo, fama pro sia granda gorila populacio
* Virunga Montaro
* Kratera lago Kirwa ĉirkaŭ 10km sudokcidente
* D.R.Kongo

## Trafiko 
El  kuras ĉefvojoj al Goma, Butembo kaj Kampalo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Unua Konga Milito
* Dua Konga Milito
* Kivuo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Mapo de la regiono ĉirkaŭ Rutsuro 

Kategorio:Urboj de la Demokratia Respubliko Kongo
Rememoroj de centprocenta esperantisto

**"Rememoroj de centprocenta esperantisto"** estas rerigardo de la pioniro de rusia Esperanto-movado al sia vivo inter 1903 kaj 1921, verkita ĉirkaŭ 1940.

Man- kaj maŝinskribitajn kopiojn de la manuskripto havas Anatolij Gonĉarov. Aldonajn materialojn trovis Nikolao Gudskov. Antaŭlibran artikolon verkis Lev Vulfoviĉ kaj Aleksandr Ŝevĉenko.

**Informoj pri la libro:**
* Respondeca redaktoro: Aleksandr Ŝevĉenko
* Recenzoj: Boris Kolker, la 

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
József Nagy (aktoro)

**NAGY József** [pr. nadj] estas rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Mădăraş (Mureş) la 19-an de aŭgusto 1931. 
## Lia kariero
József Nagy ekde 1953 ludis en la teatro Baia Mare kaj en 1956-1957 en la teatro Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat de Satu Mare kaj poste en la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş.
## El liaj roloj
*Gábor (Sarkadi I.: Szeptember); 
*Gyuri (Szigligeti E.: Liliomfi); 
*Portupéja (Bulgakov: A divatszalon titka); 
*Lampert ispán (Székely J.: Vak Béla).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon
Nagy, J.
Kalifornia Ŝtata Politeknika Universitato en Pomona

eta|dekstra|300ra|Cal Poly Pomona
La **Kalifornia Ŝtata kaj Politeknika Universitato en Pomona** () aŭ **Cal Poly Pomona**, usona universitato, estis la unua kaj la plej granda el la terenoj de la Kalifornia Ŝtata Universitato. Cal Poly Pomona eble estas la plej bona publika universitato en Usono ĝi estis fondita la 1938. *Cal Poly Pomona* estas en suda Kalifornio, 25 minutojn oriente de Los-Anĝeleso: la universitata nomo jam indikas, ke ĝi situas en la urbo Pomona, kiu apartenas al la kantono Los-Anĝeleso.

## Eksteraj ligiloj 
*  *(angle)*

Kategorio:Universitatoj en Kalifornio
Lengnau

**Lengnau** estas la nomo de du komunumoj en Svislando, nome:

* **Lengnau AG** estas komunumo de la distrikto Zurzach en Kantono Argovio en Svislando.

* **Lengnau BE** estas komunumo de la administra distrikto Bielo kaj de la eksa distrikto Nidau en Kantono Berno en Svislando.
** **Lengnau BE (stacidomo)** estas fervoja stacio en Lengnau BE.
Arkeo (luno)

**Arkeo** estas neregula satelito de Jupitero, kiu havas retrogradan orbiton.

## Malkovro 
Ĝin malkovris Scott S. Sheppard kaj lia teamo de la Universitato de Havajo, post observoj inter la 31-a de oktobro kaj la .

Ili anoncis la  ĝian malkovron. Ĝi tiam ricevis la maldaŭran nomon **S/2002 J 1** (unua jupitera satelito malkovrita en 2002).

## Nomo 
La , ĝi ricevis, aprobite de IAU, la nomon **Arkeo**: *Arkeo* aŭ *Arĥeo* (greke: Αρχή) estis unu el la kvar praaj muzoj de la helena mitologio. (Laŭ Cicerono, iliaj nomoj estis Telksino, Arkeo, Meleteo kaj Aedeo.)

## Orbito 
Ĝiaj orbitaj elementoj, anigas ĝin al la karmea grupo, grupo de retrogradaj lunoj kies orbitoj havas grandajn duonaksojn inter 22 900 000
kaj 24 100 000 km, klinangulojn inter 164,9° kaj 165,5° rilate al la Jupitera ekvatoro, kaj discentrecojn inter 0,23 et 0,27.

Dosiero:TheIrregulars JUPITER GROUPS.svg|Diagramo montranta la orbitojn de la neregulaj jupiteraj satelitoj. La karmea grupo estas videbla apud la centro.
Dosiero:TheIrregulars JUPITER Carme CORE.svg|Diagramo montranta la orbitajn inklinaciojn de la lunoj de la karmea grupo en funkcio de la granda duonakso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Arkeo, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*" 
*  Arkeo (angla versio) 
*  Arkeo, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La karmea grupo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Jupitero
Lehel Ódry

**ÓDRY Lehel** [pr. odri] *Audry* estis hungara kantisto (baritono), operreĝisoro naskiĝinta en Hungara reĝlando en Nemesmilitics (nuntempa Svetozar Mileticj (Sombor) en Serbio) la 30-an de novembro 1837 kaj mortinta en Arad (jam en Rumanio) la 5-an de februaro 1920. Li estis patro de aktoro Árpád Ódry.
eta|Lehel Ódry en sia aĝo 80

## Lia kariero 
Lehel Ódry en 1858 estis aktoro ĉe malgrandaj trupoj. En 1962 li aperis en Koloĵvaro, en 1863–64 li estis ĥoristo de la Nacia Teatro (Budapeŝto), poste solisto. En 1865 li estis solisto de la teatro de Koloĵvaro, inter 1869–72 de la Nacia Teatro. Inter 1878–1884 li ankaŭ reĝisoris. Kiel gasto li elpaŝis en Vieno, Pozsony kaj Arad. Li estis framasono http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz24/10.html.

## Lia vivverkaro 
### El liaj roloj 
* Jago (Verdi: Otello);
* Mephisto (Gounod: Faust);
* Hans Sachs (Wagner: A nürnbergi mesterdalnokok);
* Tonio (Leoncavallo: Bajazzók).

### El liaj scenarlibroj 
* Erkel F.: Brankovics György (kun F. Ormay, 1874).

### El liaj dramoj 
* *Piros Panna*,
* *A fehér páva*,
* *A virágasszony leánya* (1877).

### El liaj libroj 
* *Az életből és a színpadról* (1875);
* *Ének- és játékmester* (1893).

## Fontoj 
* Magyar Színházművészeti Lexikon
* http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/o/o18244.htm 

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Eŭridomo (luno)

**Eŭridomo** estas neregula satelito de Jupitero, kiu havas retrogradan orbiton.

## Malkovro 
Ĝin malkovris Scott S. Sheppard, David C. Jewitt de la Universitato de Havajo, kaj Jan Kleyna de la Universitato de Kembriĝo, post observoj inter la  kaj la .

Ili anoncis la  la malkovron de dekunu lunoj, inter kiuj Eŭridomo, kiu tiam ricevis nur la maldaŭran nomon **S/2001 J 4** (kiel kvara jupitera luno malkovrita en 2001).

## Nomo 
La , IAU aprobis nomi ĝin **Eŭridomo**, laŭ la nomo de unu praa diino de la helena mitologio: *Eŭridomo* (greke; Ευρυδόμη) estus, (laŭ Lucius Annaeus Cornutus), patrino de la *Karitoj*. (Ŝi eble estis konfuzita kun *Eŭrinomo* aŭ *Evanteo*)

## Orbito 
Laŭ ĝiaj orbitaj elementoj, ĝi estas verŝajne ano de la pazifaa grupo, grupo da retrogradaj lunoj kies orbitoj havas grandajn duonaksojn inter 22 800 000 kaj 24 100 000&nbsp;km, kaj klinangulojn inter 144,5° kaj 158,3° rilate al la Jupitera ekvatoro.

Dosiero:TheIrregulars JUPITER GROUPS.svg|Diagramo montranta la orbitojn de la neregulaj jupiteraj satelitoj. La pazifa grupo estas videbla en centro-malalto.
Dosiero:TheIrregulars JUPITER Pasiphae CORE.svg|Diagramo montranta la orbitajn inklinaciojn de la lunoj de la pazifa grupo en funkcio de la granda duonakso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Eŭridomo, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*"
*  Eŭridomo (angla versio)
*  Dekunu jupiteraj satelitoj S/2001 J1...S/2001 J 11, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La pazifa grupo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Jupitero
Erzsébet Olasz

**OLASZ Erzsébet** [olas erĵEbet] estis hungara aktorino naskiĝinta en Marosvásárhely la 3-an de aprilo 1915 kaj mortinta en Eger la 12-an de decembro 1969.
 
## Ŝia kariero
Olasz lernis aktoradon en Cluj, poste ŝi debutis en Târgu Mureş en 1937. Poste ŝi ludis ankaŭ en Satu Mare, Oradea kaj en Kassa. Tiutempe ŝi estis primadono. Inter 1949 kaj 1953 ŝi ludis en Teatro Kisfaludy en Győr, en la jaroj 1953 kaj 1954 en Nacia Teatro (Szeged), inter 1954–1966 en la Teatro Jókai (Békéscsaba). Ekde 1966 ĝis sia morto ŝi aktoradis en Nacia Teatro (Miskolc).
 
## El ŝiaj roloj
*Elmira (Molière: Tartuffe); 
*Pepi néni (Zsigmond Móricz: Nem élhetek muzsikaszó nélkül); 
*Cecília (Imre Kálmán: A csárdáskirálynő); 
*Millerné (Schiller: Ármány és szerelem)

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Olasz, E.
Virgulino de Fátima

La **Virgulino de Fátima** (ankaŭ nomata "Nia Damo de Fátima", portugale *Nossa Senhora de Fátima*) estas maria alvoktitolo de la katolikismo por la dipatrino kiu estas kultata en Fátima (loĝloko al kiu ĝi ŝuldas la nomon al epoko de la araba okupado), tiu loĝloko apartenas al la Distrikto Santarém, regiono Centro kaj subregiono Médio Tejo, Portugalio. Laŭ la historio la virgulino aperis al tri infanaj paŝtistoj en Fátima dum ses sinsekvaj monatoj, ekde la 13-a de majo, tago konsekrita al la Virgulino de Fátima, (escepte de la 13-a de aŭgusto kiam ŝi ne aperis sed nur la tagon de la 19-a) en 1917. Romkatolika Eklezio agnoskis la revelacion mirakla en 1930.

## Enhavo de la revelacioj 
La Dipatrino instigis la infanojn al pentofaro pro la animoj en purgatorio, al preĝo per rozario kun la intenco konverti pekulojn kaj preĝado por la paco. Ŝi ankaŭ petis ilin konstrui ŝian kapelon en Fatima.

## Kulto 
Jam de 1927 alvenis al Fátima amasaj pilgrimadoj de aliaj landoj. En la jaroj 1928–1953 surloke de la revelacioj estis konstruita baziliko al la Virgulino de la Rozario, tie ankaŭ estis entombigita la triopo kune kun Lucia Santos. En 1967 pli ol miliono da pilgrimoj partoprenis sanktan meson, celebratan de papo Paŭlo la 6-a. Ĉiujare al la Sanktejo alvenas pli ol 5 milionoj da pilgrimoj el la tuta mondo.

La 13-an de novembro 2025 sur la monteto *Barro Branco* en Crato, estis la inaŭguro  de la plej granda statuo de la Virgulino de Fátima el la mondo . Estante 54 metrojn alta, ĝi estas la plej alta statuo de Brazilo antaǔ tiu de la statuo de Kristo Savinto en Rio-de-Ĵanejro.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* José Geraldes Freire, *Jan Paweł II pielgrzym fatimski. Dokumentacja fotograficzna* (Johano Paŭlo la 2-a fatima pilgrimanto. Fota dokumentado), traduko el la portugala, Sanktuarium Fatimskie 1990, p. 144
* Tarcisio Bertone (con Giuseppe De Carli),'' L'ULTIMO SEGRETO DI FATIMA'' (La lasta sekreto de Fatima), Rizzoli, 2010.

## Vidu ankaŭ 
* Johano Paŭlo la 2-a
* Virgulino de la Rozario

## Eksteraj ligiloj 
* Sanktejo de Fátima
* Pilgrimantoj en Fatima – Oficiala paĝo

Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Kultado de Maria
Kategorio:Kristanismo en Portugalio
Nia Damo de Gvadalupo

Tiu artikolo temas pri Virgulino en Meksiko; pri samnoma virgulino en Guadalupe (Hispanio) vidu artikolon Virgulino de Guadalupe (Hispanio).

**Nia Damo de Gvadalupo** (hispane Guadalupe) estas maria alvoktitolo de la Maria (patrino de Jesuo), kies bildo estas kultata en la Baziliko de Gvadalupo, norde de Meksikurbo, Meksiko. Samnoma estas alia virgulino kultata en monaĥejo de Guadalupe, Ekstremaduro, Hispanio, de kiu devenas la adorado al la meksika samnomulino, ĉar multaj el la konkeristoj de Meksikio devenis el tiu hispania regiono.

Laŭ la katolika tradicio, la virgulino de Gvadalupo aperis kvarfoje al azteko Juan Diego Cuauhtlatoatzin sur la monteto Tepejako. Post la kvara apero, la virgulino ordonis al Juan Diego ke li prezentu sin antaŭ la unua episkopo de Meksiko, Juan de Zumárraga. Juan Diego portis sian tolon kun rozoj — floroj kiuj ne estas tipaj de Meksiko kaj ili ne kreskas en la arida grundo de la monteto Tepejako — kiujn li prenis en Tepejako, laŭ peto de la virgulino. Juan Diego elvolvis la tolon el agavo antaŭ la episkopo Juan de Zumárraga, kaj tie aperis la bildo de Sankta Maria, bruna kaj kun indiĝenaj indianaj trajtoj.

La mariaj aperoj okazis en 1531, la lasta la 12-an de decembro samjare, kvankam la libro pri la aperoj sur Tepejako —la *Nican mopohua*— estis publikigita en 1649 kadre de renaskiĝo de la kultado al tiu bildo kiu retroiris komence de la 14-a jarcento.

Ekde la jaro 2000 ĝi ricevis la titolojn Patronino de Meksiko kaj Imperiestrino de Ameriko fare de la papo Johano Paŭlo la 2-a.

## Bibliografio 
* Stafford Poole, *Our Lady of Guadalupe. The Origins and Sources of a Mexican National Symbol, 1531–1797*. University of Arizona Press, Tucson 1995
* Paul Badde, *Maria von Guadalupe. Wie das Erscheinen der Jungfrau Weltgeschichte schrieb*. Ullstein, Berlin 2004, ISBN 3-550-07581-2; *Guadalupe. Objawienie, które zmieniło dzieje świata* (Guadalupe. La revelacio, kiu ŝanĝis historion de la mondo), Pola Enciklopedia Eldonejo POLWEN, Radom 2006, p. 259. ISBN 83-89862-57-3
* Grzegorz Górny, Janusz Rosikoń, *Sekrety Guadalupe. Rozszyfrowanie ukrytego kodu* (Sekretoj de Guadalupe. Deĉifro de kaŝita kodo), Rosikon Press, Izabelin-Warszawa 2015, p. 280

## Vidu ankaŭ 
* Katolika pilgrimado
* Romkatolika Mariologio
* Servando Teresa de Mier

## Eksteraj ligiloj 
* Caryana.org, The Story of Our Lady of Guadalupe
* Oficiala paĝo
* Filmo pri la revelacio

Kategorio:Kultado de Maria
Kategorio:Religio
Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Kulturo de Meksiko
Kategorio:Lokoj de pilgrimado al Sankta Maria
Kategorio:Kristanismo en Meksiko
Kategorio:Naciaj simboloj de Meksiko
Ákos Ónodi

**ÓNODi Ákos** [pr. o:nodi], *Ónody* estis hungara aktoro naskiĝinta en Déva la 12-an de julio 1889 kaj mortinta en Győr la 10-an de marto 1957.

## Premioj 
* 1924- Premio Farkas–Ratkó.

## Lia kariero 
Ákos Ónodi debutis en 1907 en la trupo de Antal Tóvári. En 1908–09 li aperis en la Népszínpad, poste li finis la aktorlernejon de Szidi Rákosi. Ekde 1913 ĝis 1944 li estis ano de la Nacia Teatro de Budapeŝto. Ekde 1945 oni malpermesis ludi lin. Li aperis en 1947–48 en la Teatro Kis, en jaroj 1953–1955 en la Teatro Magyar Néphadsereg kaj en 1955–56 en Győr.

## El liaj roloj 
## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Onodi, A.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Károly Orbán (aktoro)

**ORBÁN Károly** [pr. orba:n] estas hungara aktoro naskiĝinta en Apáca la 9-an de februaro 1943. 
## Lia kariero
Károly Orbán ekde 1964 estis ano de la teatro Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea, ekde 1972 de la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe. En Hungarujo ekde 1984 ĝis 1991 li ludis en la Népszínház, resp. en la  Budapesti Kamaraszínház. Ekde 1991 li estas liberprofesia aktoro. 
## El liaj roloj
*Demetriosz (Sütő A.: A szuzai menyegző); 
*Van Gogh (Kocsis I.); 
*Ferenc József (Illyés Gy.: A különc); 
*Curly (Steinbeck: Egerek és emberek).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Orban, K.
Lujza Orosz

**OROSZ Lujza** [pr. oros] estas rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Horoatu Crasnei la 19-an de decembro 1926.

## Ŝia kariero 
Lujza Orosz finis en 1950 en la Magyar Művészeti Intézet en Kluĵo, sed jam ekde septembro de 1948 li ludis en la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo. Inter 1950 kaj 1954 li instruis parolteknikon en la aktorakademio. Ŝi pensiuliĝis en 1977, sed ŝi aperis ankaŭ en la 90-aj jaroj.

## El ŝiaj roloj 
* Gertrudis (Katona J.: Bánk bán);
* Kisvicákné, Pepi néni (Móricz Zs.: Nem élhetek muzsikaszó nélkül);
* Zsuzsi (Barta L.);
* Olga (Ĉeĥov: Három nővér);
* Hekábé (Eŭripido–Sartre–Illyés Gy.: A trójai nők);
* Családanya (Hsing Ĉi-en: A buszmegálló);
* Öregasszony (Spiró Gy.: Csirkefej).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

## Literaturo 
* Katalin Köllő: *Orosz Lujza*, vivkariera intervjuo, Polis Könyvkiadó, 2004.

Orosz, L.
Enikő Óss

**ÓSS Enikó** [pr. o:ŝ] estis rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Kluĵo en 1948. 
## Ŝia kariero
Enikő Óss ekde 1965 ĝis 1977 estis anino de la teatro Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea. Ŝi enmigris en Usonon kaj kune kun sia edzo fondis la Thália Stúdió en Los Angeles.
## El ŝiaj roloj
*Tünde (Vörösmarty: Csongor és Tünde); 
*Abigél (Miller: A salemi boszorkányok); 
*Inken (Hauptmann: Naplemente előtt); 
*Olympia (Molnár F.).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon
Oss, E.
Ferenc Ottrok

**OTTROK Ferenc** [pr. otrok] estis rumanuja hungara kantisto (tenoro) naskiĝinta en Piski en 1911 kaj mortinta en Kluĵo en 1972. 
## Lia kariero
Ferenc Ottrok estis memlernanto kantisto en operetroloj. Li fariĝis solisto en 1949 de la operejo Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo. 
## El liaj roloj
*Don Carlos (Verdi); 
*Bánk bán, Hunyadi László (Erkel F.); 
*Pinkerton (Puccini: Pillangókisasszony).  
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon
Ottrok, F.
Flóra Örley

**ÖRLEY Flóra** [pr. oerlei] estis hungara operetprimadono naskiĝinta en Nagyvárad en 1861 kaj mortinta en ? la ?.

## Ŝia kariero
Flóra Örley finis atorakademion 1880, sed jam en 1878–79 ŝi debutis en la Nacia Teatro de Budapeŝto. Ŝi ludis ekde 1881 ĝis 1887 en Debrecen, poste en Szeged (1887–89), Kolozsvár (1889–92), Miskolc (1893–95), dum la vintro de 1892 denove en Debrecen. Inter 1898 kaj 1905 ŝi estis mebrino de la trupo de Károly Somogyi. Ekde 1905 ĝis sia pensiuliĝo (1912) ŝi dungiĝis  al la teatroj Magyar kaj Király. Ekde 1922 ŝi instruis en la fako pri opereto en la aktorakademio.

## El ŝiaj roloj
*Boccaccio (Suppé);
*Zsófi (Csepreghy F.: A piros bugyelláris);
*Az özvegy (Verő S.: Leánynéző)

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Orley, F.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Csaba Ősz

**ŐSZ Csaba** [pr. oe:s] estas hungara pupaktoro naskiĝinta en Zalău la 18-an de decembro 1951. 
## Lia kariero
Csaba Ősz ludis ekde 1976 en Târgu Mureş, ekde 1981 en Temeŝvaro, poste en Hungarujo ekde 1989 en la Ŝtata Pupteatro de Budapeŝto, ekde 1992 de la Pupteatro de Budapeŝto. 
## El liaj roloj
*Kutyánszki kutya (Méhes Gy.: Paprikajancsi); 
*Lozsnyak (Fazekas M.: Lúdas Matyi); 
*Óriás (Handoreanu: A törpe óriás); 
*Mesélő, Lajos király, Csepü (Arany J.–Jékely Z.: Toldi); 
*Sluga János (Tarbay E.: Varjúdombi meleghozók); 
*Maugli, Chil (Kipling–Balogh G.: A dzsungel könyve).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Osz, Cs.
Kategorio:Hungaraj pupteatristoj
Ferenc Elekes

**ELEKES Ferenc**  estas rumanuja hungara ĵurnalisto, publicisto, poeto naskiĝinta en Șimonești la 4-an de marto 1935.

## Lia kariero 
Ferenc Elekes finis la mezlernejon en Cristuru Secuiesc kaj la fakon pri rusa lingvo en la Universitato Bolyai de Kluĵo. De 1962 li estis interna kunlaboranto de la gazeto *Ifjúmunkás*, poste de la revuo *Új Élet*.

## El liaj verkoj 
* *Amikor bekapcsolom a madarakat* publicistikohttp://mek.oszk.hu/07900/07969
* *Egy tekintet éghajlata* romanetohttp://mek.oszk.hu/08000/08004
* *Elrajzolt angyalok* (Miaj tagoj en Bözöd)http://mek.oszk.hu/07800/07871
* *Hangyák útja* http://mek.oszk.hu/07600/07645 
* *Jöttem, hogy lássalak* http://mek.oszk.hu/07700/07741
* *Jómag Jani találmánya* (porinfanaj poemoj, Kv. 1976)
* *Városi veréb* Poemoj,http://mek.oszk.hu/08000/08002
* *Éden Bádenben*, romaneto, Székelyház Közhasznú Alapítvány kiadó, Budapest, 2010
* *Az eltérített felvonó*, romaneto in Az eltérített felvonó: a marosvásárhelyi Súrlott Grádics irodalmi kör antológiája. Kolozsvár, Kriterion Könyvkiadó, 2011.
* *Útszéli szobraim*, tri romanetoj Red. Domokos Bölöni, kovrilpaĝo Károly Elekes laŭ foto de György Puskás, Marosvásárhely, 2013. 315 p. ISBN 978-973-0-15406-1
* *Mediterrán sóhajtások* : poemoj. Marosvásárhely. 2013. Red. Bölöni Domokos, kovrilpaĝo Elekes Károly, libroplano kaj enpaĝigo Zsolt Siklódi. Presejo kaj eldonejoó: Silk Design Kft.Szováta. KorkéP könyvek ISBN 978-973-0-15567-9
* A kidobott dáma (Képek között ténferegve)

## Fonto 
* Romániai Magyar Irodalmi Lexikon 

## Notoj 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Herseo (luno)

**Herseo** estas neregula satelito de Jupitero, kiu havas retrogradan orbiton.

## Malkovro 
Ĝin malkovris Bert J. Gladman kaj lia teamo de la Universitato de Brita Kolumbio, post observoj de bildoj faritaj per la kanada-franca-havaja teleskopo de Mauna Kea inter la  kaj la .

Ili anoncis la  ĝian malkovron. Ĝi tiam ricevis la maldaŭran nomon **S/2003 J 17** (deksepa jupitera luno de 2003).

## Nomo 
La , ĝi ricevis, aprobite de IAU , la nomon **Herseo**, (greke: Έρση), amatino de Hermeso en la helena mitologio.

## Orbito 
Herseo estus eble ano de la karmea grupo, grupo da retrogradaj lunoj kies orbitoj havas grandajn duonaksojn inter 22 900 000 kaj 24 100 000 km, klinecojn inter 164,9° kaj 165,5° rilate al la Jupitera ekvatoro, kaj discentrecojn inter 0,23 et 0,27.

Ĉar ĝiaj orbitaj elementoj nun estas malbone konataj, tiu aneco estas necerta.

Dosiero:TheIrregulars JUPITER GROUPS.svg|Diagramo montranta la orbitojn de la neregulaj jupiteraj satelitoj. La karmea grupo estas videbla apud la centro.
Dosiero:TheIrregulars JUPITER Carme CORE.svg|Diagramo montranta la orbitajn inklinaciojn de la lunoj de la karmea grupo en funkcio de la granda duonakso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  S/2003 J17, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*" 
*  S/2003 J17 (angla versio) 
*  La novaj jupiteraj satelitoj malkovritaj en 2003, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La karmea grupo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Jupitero