open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blood, Sweat & Tears

eta
***Blood, Sweat & Tears*** (Sango, ŝvito kaj larmoj, laŭ eldiraĵo inter aliaj de Winston Churchill) estas ĵazroka kanad-usona muzikgrupo. Ili estas konataj pro kombinaĵo de instrumentoj el latuno kaj rokmuziko. La grupo registris kantojn de rok-folkloraj verkistoj kiel Laura Nyro, James Taylor, la grupo kaj Rolling Stones same kiel Billie Holiday kaj Erik Satie. Ili ankaŭ enkorpigis muzikon de Thelonious Monk kaj Sergej Prokofjev en la aranĝoj.

Ili estis origine formitaj en 1967 en Novjorko. Ekde iliaj komencoj, la bando trairis multajn ripetojn kun diversaj personoj kaj ampleksis multajn muzikajn stilojn. La grupo estas plej rimarkinda pro fuzio de roko, bluso, popmuziko, kornaranĝoj kaj ĵaza improvizado.

## Albumoj 
* Child Is Father to the Man (1968)
* Blood, Sweat & Tears (1968)
* Blood, Sweat & Tears 3 (1970)
* B, S & T 4 (1971)
* New Blood (1972)
* No Sweat (1973)
* Mirror Image (1974)
* New City (1975)
* More Than Ever (1976)
* Brand New Day (1977)
* Nuclear Blues (1980)

Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1967
Kategorio:Usonaj rokmuzikaj grupoj
Kategorio:Kanadaj rokmuzikaj grupoj
Eŭgenila sorbato

**Eŭgenila sorbato** aŭ **C16H18O3** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la sorbata acido kaj eŭgenolo. Eŭgenila sorbato estas kemia reakciaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Eŭgenila sorbato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Eŭgenila sorbato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn. Krom tio ĝi uzatas kiel konservaĵo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de sorbata acido kaj eŭgenila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *sorbata anhidrido* kaj eŭgenila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de *sorbata acido* kaj *eŭgenila klorido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria sorbato kaj *eŭgenila klorido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de benzila sorbato kaj eŭgenila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter sorbata acido kaj eŭgenila benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter alila sorbato kaj eŭgenila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *eŭgenila sorbato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *eŭgenila sorbato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun metanolo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *eŭgenila sorbato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Advances in Food Mycology
* Chemicals Used in Food Processing
* Food Safety in China: Science, Technology, Management and Regulation
* Nutritional Self-Defense
* Microbiological Research and Development for the Food Industry
* Interagency Coordination in Environmental Hazards
* Entomology
* Role of Materials Science in Food Bioengineering

Kategorio:Sorbatoj
sorbato
Soft Machine

***Soft Machine*** estas angla roka kaj ĵaza muzikbando de Canterbury formita meze de 1966, nomita laŭ la romano *The Soft Machine* de William S. Burroughs. Ĝi estis unu el la centraj bandoj en la scenejo Canterbury. Kvankam ĝi atingis malmultan komercan sukceson, kritikistoj konsideras ĝin influa en rokmuziko. Dave Lynch ĉe AllMusic nomis ĝin "unu el la plej influaj bandoj de sia epoko, kaj certe unu el la plej influaj subgrundaj."

Kategorio:Britaj progresivrokaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1966
Kategorio:Muzikaj grupoj malfonditaj en 1984
Colosseum

'''*Colosseum* '''estas progresema brita rok-ĵaza grupo formita en 1968 de perkutisto Jon Hiseman, tenora saksofonisto Dick Heckstall-Smith kaj kontrabasisto Tony Reeves, kiuj antaŭe ludis kune kun John Mayall & the Bluesbreakers. Dave Greenslade sur la klavaro tuj estis forpelita, kaj la teamo estis kompletigita de Jim Roche ĉe la gitaro. Roche registris nur unu kanton antaŭ esti anstataŭita de James Litherland (gitaro kaj voĉo).

Kategorio:Britaj progresivrokaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1968
Gboard

**Gboard** estas virtuala klavaro evoluigita de Google por Android kaj iOS-aparatoj. Ĝia unua eldono por iOS estiĝis en majo 2016, sekvata de la eldono por Android en decembro 2016, debutante kiel grava ĝisdatigo al la jam ekzistanta Google Keyboard-aplikaĵo.

Gboard prezentas Google-Serĉon, inkluzive antaŭdirajn respondojn, facilan serĉadon kaj kundivido de GIF kaj vizaĝet-enhavoj, antaŭdira tajpada motoro, kiu sugestas la sekvan vorton laŭ la kunteksto kaj multlingva subteno. Ĝisdatigoj ebligis aldonajn funkciojn, inkluzive GIF-sugestojn, opcioj de malhelaj koloraj temoj aŭ aldonado de persona bildo kiel klavara fono, subteno por voĉo-diktado, prognozo de la sekva frazo kaj rekono de mane desegnita vizaĝetoj . Dum ĝia lanĉo en iOS, la klavaro nur subtenis la anglan lingvon, kun aldono de aliaj lingvoj iom post iom en la sekvaj monatoj, dum en Android, la klavaro subtenis pli ol 100 lingvojn dum la publikado.

En aŭgusto de 2018, Gboard superis miliardojn da instalaĵoj de la Google Play Store, iĝante unu el la plej popularaj Android-aplikaĵoj.
Ĝi kompreneble funkcias bonege ankaŭ por tajpi esperantan tekston en porteblaj aparatoj – en iOS Gboard ne subtenas la ĉapelliterojn de Esperanto malgraŭ la fakto ke Google Translator havas Esperanton kaj Gboard havas Google Translator.

## Eksteraj ligiloj 
* Gboard sur Google Play
* Gboard en la App Store

Kategorio:Google-programaro
Kategorio:Androida programaro
Kategorio:Apple programaro
Kategorio:Komputilaj klavaroj
Nucleus

**Nucleus** estis pionira ĵaza-roka grupo el Britio, kiu daŭris en malsamaj formoj de 1969 ĝis 1989 kaj estas konsiderata kiel eble la plej bona ĵazfuzia bando aperanta el Britio. En 1970 ili gajnis la unuan premion ĉe la Ĵazo-festivalo de Montreux, eldonis la albumon Elastic Rock, kaj prezentis ambaŭ ĉe la Newport Jazz Festival  kaj  The Village Gate.
Caravan (bando)

***Caravan*** (karavano) estas angla grupo el la regiono de Canterbury, fondita de iamaj membroj de Wilde Flowers, David Sinclair, Richard Sinclair, Pye Hastings kaj Richard Coughlan en 1968. La bando neniam atingis la grandan komercan sukceson, kiu estis vaste antaŭdirita por ili ĉe la komenco de la kariero, sed tamen estas konsiderata ŝlosila parto de la Canterbury-sceno, miksante psikedelan rokon, ĵazon kaj klasikajn influojn por krei distingan progresivan sonon.

La grupo origine restis en Whitstable, Kent, proksime al Canterbury, sed moviĝis al Londono kiam nelonge subskribis kun Verve Records. Post falado de Verve, la grupo subskribis kun Decca Records, kie ili publikigis sian plej kritike aklamitan albumon, *In the Land of Grey and Pink* en 1971. Dave Sinclair postlasis la eldonon de la albumo kaj la grupo disiĝis la sekvan jaron. Hastings kaj Coughlan aldonis novajn membrojn, precipe seksperfortulon Geoffrey Richardson, daŭrante antaŭ fendetiĝi en 1978.

La grupo reformiĝis pluraj fojoj en la sekvaj jardekoj, kaj Caravan daŭre restas aktiva kiel viva grupo en la 21-a jarcento, malgraŭ la morto de Coughlan en decembro 2013.

## Studialbumoj 
* Caravan (1968)
* If I Could Do It All Over Again, I'd Do It All Over You (1970)
* In the Land of Grey and Pink (1971)
* Waterloo Lily (1972)
* For Girls Who Grow Plump in the Night (1973)
* Cunning Stunts (1975)
* Blind Dog at St. Dunstans (1976)
* Better by Far (1977)
* The Album (1980)
* Back to Front (1982)
* Cool Water (1994)
* The Battle of Hastings (1995)
* The Unauthorized Breakfast Item (2003)
* Paradise Filter (2013)
* It’s None of Your Business (2021)

Kategorio:Britaj progresivrokaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1968
Psikogeografio

**Psikogeografio** estas fako de geografio kaj iel de psikologio, kiu konsistas en esplorado de urbaj medioj, kiuj emfazas ludemecon kaj drivado. Ĝi havas ligojn kun la Situaciista Internacio. Psikogeografio estis difinita en 1955 de Guy Debord kiel "la studo de la precizaj leĝoj kaj specifaj efikoj de la geografia medio, konscie organizitaj aŭ ne, pri la emocioj kaj konduto de individuoj." Ĝi ankaŭ estis difinita kiel "totala dissolvo de limoj inter arto kaj vivo ". Alia difino estas "tuta ludila skatolo plena de ludemaj, inventemaj strategioj por esplori urbojn ... preskaŭ ĉion, kio forpelas siajn antaŭvideblajn vojojn kaj skuas ilin en novan konscion pri la urba pejzaĝo." 

Psikogeografio estis origine evoluigita de la avangarda movado Literista Internacio en la ĵurnalo Potlatch. La kreinto de tio, kio nomiĝis unueca urboplanismo, psikogeografio kaj la derivo estis Ivan Ĉtĉeglov, en sia tre influa eseo de 1953 "Formulaire pour un urbanisme nouveau". La reenkonduko de la literistoj de la urbo havas siajn antaŭojn en aspektoj de Dadaismo kaj Superrealismo. La ideo de urba vagado rilatas al la pli malnova koncepto de Charles Baudelaire.


Kategorio:Homa geografio
Kategorio:Kultura geografio
Kategorio:Situaciismo
Kategorio:Socia filozofio
Kategorio:Irado
Safrana Revolucio

La **Safrana Revolucio** estis sinsekvo de ekonomiaj kaj politikaj protestadoj kaj surstratiĝoj kiuj okazis dum aŭgusto, septembro kaj oktobro 2007 en Birmo. La protestadoj estis kaŭzitaj de la decido de la nacia militista registaro forigi la subvenciojn de la vendoprezoj de benzino. La nacia registaro estas la nura provizanto de karburaĵoj, kaj la forigo de la preza subvencio tuje kaŭzis la pliigon de la prezo de dizelo kaj benzino je proksimume 66–100% kaj la pliigon de la prezo de la kunpremita natura gaso por aŭtobusoj je 500% dum malpli ol semajno.

La pluraj protestoj estis gviditaj de studentoj, politikaj aktivuloj, inkluzivante virinojn kaj budhismajn monaĥojn kaj prenis la formon de kampanjo de paca rezistado, foje ankaŭ nomita civitana rezistado.

Responde al la protestoj, dekoj da protestantoj estis arestitaj aŭ enprizonigitaj. Komencantaj en septembro 2007 la protestoj estis gviditaj de miloj da budhismaj monaĥoj kaj oni permesis la protestojn ĝis denova registara subpremo dum la fino de septembro 2007. Kelkaj novaĵaj raportaĵoj aludis la protestojn kiel la **Safranan Revolucion** aŭ ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေး ([sw̥èi wà jàʊɴ tɔ̀ l̥àɴ jéi]).

## Referencoj 
Kategorio:Koloraj revolucioj
Kategorio:Masakroj en Birmo
Kategorio:Protestoj en Birmo
Kategorio:Politiko de Birmo
Kategorio:Konfliktoj en 2007
Razia Sultana

**Sultana Razija** (en persa: سُلْطَنَاه رَضِيَه), konata kiel **Razija Sultana**, aŭ pli populare konata kiel **Razia Sultana** (en persa: رَضِيَه سُلْطَان) (ĉirkaŭ 1205 – 14-a de oktobro 1240), (konata en araba kiel: رَضِيَة بِنْت إِلْتُتْمِش, literumita kiel *Radhijah bint Iltutmiŝo*) estis la sultanino de Delhio de la 10-a de oktobro 1236 ĝis la 14-a de oktobro 1240. Ŝi estis membro de la Mamluka dinastio. Ŝi estas fama ĉar estis la nura virino kiu iam regis en la Delhia Sultanlando kaj la nura ino reganto de Delhio.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Asif, Salman, kaj Kate Montgomery. Razia: Warrior Queen of India. London: Hood Hood Books, 1998. http://www.worldcat.org/oclc/43208215
* Goel, Devendra, Chandrakant Chadda, Nirupa Roy, Jairaj, Kamran, M. Kumar, N.A. Ansari, kaj Lachhiram. Razia sultan Raziyā Sultāna. Mumbai: Shemaroo Entertainemtn, 2012. http://www.worldcat.org/oclc/905056178
* Dasgupta, Shahana. Razia: The People's Queen. New Delhi: Rupa & Co, 2001. http://www.worldcat.org/oclc/422540172
* Maqbul Arshad. Razia Sultana. Lahore: Maqbul Academy, 1900. Fiction: Juvenile audience: Urdu. http://www.worldcat.org/oclc/651942430
* Waeerkar, Ram, kaj Anant Pai. Sultana Razia: Empress of India. Mumbai: Amar Chitra Katha, ACK Media, 2009. http://www.worldcat.org/oclc/609715545
* Zakaria, Rafiq. Razia, Queen of India. [Bombay]: Popular Prakashan, 1966. http://www.worldcat.org/oclc/1210383
* Blanchard, Ian (2005), Mining, Metallurgy and Minting in the Middle Ages, 3, Franz Steiner Verlag, ISBN 9783515087049
* Chandra, Satish (2004), Medieval India: From Sultanat to the Mughals-Delhi Sultanat (1206-1526) - Part One, Har-Anand Publications, ISBN 9788124110645.
* Ikram, Sheikh Mohamad (1966), Muslim Rule in India & Pakistan, 711-1858 A.C., Star Book Depot.
* Jackson, Peter (2003), The Delhi Sultanate: A Political and Military History, Cambridge University Press, ISBN 0-521-54329-0.
* Wink, Andre (1997), Al-Hind: The Making of the Indo-Islamic World, Vol. II - The Slave Kings and the Islamic Conquest 11th-13th centuries, Brill, ISBN 90-04-10236-1.

Kategorio:Mamlukoj
Kategorio:Sultanoj de Delhio
58214 Amorim

'*58214 *Amorim'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de la brazila neŭro-pediatrino *Helena Caldas de Amorim*, de Bel-Horizonto (Minas-Ĝerajso), kiu instruas ĉe la medicina departemento de la *Universidade Federal de Minas Gerais''. Ŝi fakiĝis ĉe la Universitato René Descartes en Parizo dum 1974-1979.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Izoamila sorbato

**Izoamila sorbato** aŭ **C11H18O2** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la sorbata acido kaj izoamila alkoholo. Izoamila sorbato estas , uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Izoamila sorbato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Izoamila sorbato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn. Krom tio ĝi uzatas kiel konservaĵo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de sorbata acido kaj izoamila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *sorbata anhidrido* kaj izoamila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de *sorbata acido* kaj *izoamila klorido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria sorbato kaj *izoamila klorido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de benzila sorbato kaj izoamila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter sorbata acido kaj izoamila cinamato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter alila sorbato kaj izoamila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *izoamila sorbato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *izoamila sorbato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun metanolo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *izoamila sorbato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Report on Flavouring Agents
* Code of Federal Regulations
* Directory of Chemical Producers
* Topical Antiinfectives—Advances in Research and Application
* Technical Report Series
* Environment Abstracts
* Polymers for Packaging and Containers in Food Industry
* Beverages: technology, chemistry and microbiology

Kategorio:Sorbatoj
sorbato
Péter Andorka

**Péter Andorka,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Andorka Péter** estas hungara komponisto, grafikisto pri muzika notacio, muziklerneja kaj altlerneja instruisto.

Péter Andorka  naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Péter Andorka aĝis 5, kiam li komencis lerni muzikon. Li frekventis muziklernejon en Szentendre, kie li jam komponis en 1999. En 2005 li maturiĝis en franciskana gimnazio en la sama urbo, poste li plulernis en muziklernejo en Budapeŝto. Liaj pli gravaj instruistoj estis Miklós Csemiczky kaj Miklós Kocsár. Li akiris 3 diplomojn pri komponado, muziko kaj pedagogio en la Muzikarta Universitato Ferenc Liszt en 2013. Lia ĉefinstruisto estis János Vajda (komponisto). Ekde 2009 li estas konata ankaŭ kiel grafikisto pri muzikaj notacioj. Jam dum la lasta studjaro li estis ankaŭ asistanto en la Universitato, post la diplomo li instruas ankaŭ en muziklernejo.

Li edziĝis en 2008, poste 3 filoj naskiĝis.

## Elektitaj prezentaĵoj 
* *A bolond Ásvayné* (akompana muziko, Nova Teatro (Budapeŝto), 2013)
* La eta princo (infanopero, Teatro Gárdonyi Géza, 2016)

## Elektitaj komponaĵoj 
* *Üzen Március* (kantato, 2005, tralaborita 2014-2015)
* *A Rózsalány* (muzikalo, 2007-2009)
* *Sonata per violino solo* (2010-2012)
* *Boszorkányvér* (opero, 2017)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* membiografio
* [video(https://eo.wikipedia.org/wiki/video)j]

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj klasikaj komponistoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj pri muzika notacio
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(58188) 1991 TA9

**(58188) 1991 TA9** estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Women Strike for Peace

***Women Strike for Peace***  (WSP, ankaŭ konata kiel Virinoj por Paco) estis virina pacaktiva grupo en Usono. En 1961, proksime al la pinto de la Malvarma Milito, ĉirkaŭ 50.000 virinoj marŝis en 60 urboj ĉirkaŭ Usono por protesti kontraŭ la testado de nukleaj armiloj. Ĝi estis la plej granda protesto de pacaj naciaj virinoj dum la 20-a jarcento. Alia grupa aranĝo estis gvidita de Dagmar Wilson, kiam ĉirkaŭ 1.500 virinoj kolektiĝis ĉe la piedo de la Vaŝingtona Monumento dum prezidento John F. Kennedy rigardis el la Blanka Domo. La protesto helpis "puŝi Usonon kaj Sovetion subskribi traktaton-malpermeson de nukleaj testadoj du jarojn poste". Pro la tempoperiodo en kiu la grupestroj estis edukitaj, inter la unua ondo de feminismo kaj la dua ondo de feminismo iliaj agoj kaj atendoj kliniĝis al ina sinofero anstataŭ al siaj mem-interesoj. Tamen, ili puŝis la potencon de maltrankviligita patrino al la avangardo de usona politiko, transformante la patrinon el "pasiva viktimo de milito al aktiva batalanto por paco".

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1961
Dick Higgins

**Dick HIGGINS**, plena nomo ***Richard Carter Higgins*** (Kembriĝo, la 15-an de marto 1938 - Kebekio, la 25-an de oktobro 1998), estis angla poeto kaj komponisto. Li pritraktis la fenomenojn pri interrilato inter la artoj ekde 1957.

Li studis kun la komponisto John Cage kaj en 1961 fariĝis parto de la grupo Fluxus, avangarda movado por kiu la arto estas tuta evento kiu ampleksas ĉiujn eblajn disciplinojn, nuligante la diferencojn inter poezio, muziko, pentrarto, skulptaĵo kaj teatro.

En 1963 li fondis Something Else Press, kiu distingis sin pro la antaŭenigo de eksperimentaj verkoj. En la sama periodo li ellaboris la koncepton de "intermedium", kiun li aludis al tiuj esprimaj formoj en kiuj la diversaj artaj disciplinoj estas interplektitaj en unika kaj nedisigebla strukturo. Ĉi tiu koncepto estis disvolvita en 1965 en fama eseo titolita *Intermedia*, publikigita en "Something Else Newsletter".

Higgins, senlaca artisto, uzis la plej diversajn esprimajn rimedojn. Li realigis aranĝojn, koncertojn, ekspoziciojn; kunlaboris en multaj revuoj pri arto kaj literaturo; okazigis konferencojn kaj studajn seminariojn; li publikigis ĉirkaŭ kvindek librojn. Liaj verkoj, tre eksperimentaj, ankaŭ inkludas verkojn de sona kaj vida poezioj. Al la historio de ĉi-lasta li dediĉis iujn gravajn studojn, inter kiuj la Ŝablona Poezia Volumo elstaras.

Kategorio:Britaj poetoj
Kategorio:Amaskomunikilaj teoriistoj
Kategorio:Fluxus
Kategorio:Lingvaj poetoj
Kategorio:Signalismo
Novdadaismo

[eta|dekstra|upright=1.4|Fontano de [Jean Tinguely|Jean Tingueley en Bazelo]]
***Novdadaismo*** estis movado kun aŭdaj, vidaj kaj literaturaj manifestadoj, kiuj havis similecojn metode aŭ intence kun pli fruaj Dada-artaĵoj. Ĝi celis fermi la mankon inter arto kaj ĉiutaga vivo, kaj estis kombinaĵo de ludemo, ikonoklasmo kaj alpropriĝo. En Usono la termino estis popularigita de Barbara Rose en la 1960-aj jaroj kaj ĉefe rilatas, kvankam ne ekskluzive, al laboro kreita en tiu kaj la antaŭa jardeko. Ekzistis ankaŭ internacia dimensio de la movado, precipe en Japanio kaj en Eŭropo, funkciante kiel la fundamento de Fluxus, Pop-Arto kaj novrealismo.

Novdadaismo estis ekzempligita per la uzo de modernaj materialoj, popularaj figuraĵoj kaj absurdisma kontrasto. Ĝi estis reago al la persona emociismo de Abstrakta Ekspresionismo kaj, ekde la praktiko de Marcel Duchamp kaj Kurt Schwitters, neis tradiciajn konceptojn pri estetiko.

## Vidu ankaŭ 
* Fontano (Duchamp)
La socio de la spektaklo

La ***Socio de la spektaklo*** (france: ***La société du spectacle***) estas verko de 1967 kaj  marksisma kritika teorio de Guy Debord, en kiu la aŭtoro disvolvas kaj prezentas la koncepton de la Spektaklo. La libro estas konsiderata kerna teksto por la Situaciista Internacio. Debord publikigis sekvan libron *Komentoj pri la Societo de la Spektaklo* en 1988. eta

Kategorio:Filozofiaj verkoj
Kategorio:Filozofio de la 20-a jarcento
Kategorio:Homamasa psikologio
Kategorio:Psikologiaj libroj
Kategorio:Libroj pri marksismo
Kategorio:Libroj pri amaskomunikiloj
Kategorio:Libroj pri revolucioj
Kategorio:Kritika teorio
Kategorio:Marksismaj libroj
Kategorio:Libroj pri konsumismo
Kategorio:Sociologiaj libroj
Kategorio:Situaciismaj verkoj
Kategorio:Spektaklo
Kategorio:Libroj aperintaj en 1967
Robert Filliou

**Robert FILLIOU** estis franca poeto kaj artisto, implikita en la grupo Fluxus. Naskita en 1926 en la franca urbo Sauve kaj mortis en 1987 en sangao de Les Eyzies en Dordogne.

En 1947 li ekloĝis en Usono. Tie li diplomiĝis pri Ekonomiko ĉe la Universitato de Kalifornio en Los-Anĝeleso. Dum la sekvaj jaroj li laboris por UN en la disvolviĝo de ekonomia reakira programo en Koreio. Komence de la 1960-aj jaroj li kontaktis serion de poetoj kaj artistoj, kiuj decidis la komencon de lia kariero kiel "konstanta kreinto".

Kategorio:Francaj poetoj
Kategorio:Francaj verkistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Francaj budhanoj
Kategorio:Fluxus
István Anhalt

**István Anhalt** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Anhalt István** estis hungardevena kanadana komponisto, altlerneja instruisto.

István Anhalt  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Kingston (Ontario).
 
## Biografio 
István Anhalt devenis el juda familio. Li komencis ricevi pianlecionojn en la aĝo de ses jaroj. Li maturiĝis en sia naskiĝurbo en 1937. Li studis en la Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt (lia instruisto estis Zoltán Kodály), li akiris diplomon en 1941. En la venonta jaro li studis en Scienca Universitato Péter Pázmány. Tiutempe li estis trudlaboristo pro la kontraŭjudaj leĝoj, sed li eskapis kaj kaŝiĝis. Inter 1946 - 1949 li plulernis en konservatorio de Parizo. Liaj majstroj estis Nadia Boulanger, :en:Louis Fourestier kaj :en:Soulima Stravinsky. Post lernado li migris al Montrealo en 1949, kie li edziĝis post 3 jaroj. Baldaŭ 2 filinoj naskiĝis. Anhalt instruis en Universitato McGill 2 jardekojn, poste en Kingston inter 1971 kaj 1984. Li ankaŭ komponadis konstante en la instrua periodo kaj poste dum la emeritaj vivoj.

## Elektitaj fakliteraturaj verkoj 
* "The making of Cento" (1970)
* "La musique électronique," "L'histoire de Cento," (1971)
* "Alternative Voices: Eseoj pri Contemporary Vocal kaj Choral Composition" (1984)

## Elektitaj komponaĵoj 
### Operoj 
* *La Tourangelle* 1975
* *Winthrop* 1986
* *Traces (Tikkun)* 1996
* *Millennial Mall* 1999

### Ĉambromuzikoj 
* *Trio* 1953
* *Sonata, violin and piano* 1954
* *Doors ... Shadows (Glenn Gould In Memory)* 1992

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto 

## Referencoj 
Kategorio:Kanadaj komponistoj
Kategorio:Hungardevenaj kanadanoj
Kategorio:Hungardevenaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Robert Rauschenberg

**Milton Ernest "Robert" RAUSCHENBERG** (n. la 22-an de oktobro 1925 - m. la 12-an de majo 2008) estis usona pentristo kaj grafika artisto, kies fruaj verkoj anticipis la pop-artan movadon.

Rauschenberg estas konata pro sia kombina pentrarto de la 1950-aj jaroj, en kiuj ne-tradiciaj materialoj kaj objektoj estis uzataj en novigaj kombinaĵoj. Rauschenberg estis kaj pentristo kaj skulptisto kaj la Kombinoj estas kombinaĵo de ambaŭ, sed li ankaŭ okupiĝis pri fotografio, gravurado kaj spektakloj.

Robert Rauschenberg ricevis la Nacian Medalon de Arto en 1993. Li iĝis la ricevanto de la Tutmonda Art-Premio Leonardo da Vinci en 1995 kiel rekono al siaj pli ol 40 jaroj da fruktodona artfarado.

Rauschenberg vivis kaj laboris en Novjorko same kiel en Insulo Captiva, Florido, ĝis la morto pro kormalsano la 12-an de majo, 2008.

Kategorio:Usonaj pentristoj
Kategorio:Usonaj skulptistoj
Kategorio:Usonaj desegnistoj
Kategorio:Ambaŭseksemaj artistoj
Kategorio:Usonaj popartistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Biaso de konfirmo

La **biaso de konfirmo** estas kogna biaso. Ĝi okazas kiam oni pli atentas kaj favoras informojn, kiuj konfirmas niajn ĝisnunajn kredojn aŭ antaŭjuĝojn, sen konsideri la veron de tiuj informoj. Ĝi same okazas kiam oni malpli atentas informojn, kiuj kontraŭas niajn antaŭajn kredojn. Temas pri selektado el inter diversaj informoj, preferante tiujn, kiuj plikonfirmas la antaŭajn opinion, veron, kredojn kaj forigante tion, kio malkonfirmus ilin. Ĉi ties simpla celo estas eviti la malagrablan konflikton kun si mem..

## Historio 
Antaŭ la unuaj psikologiaj esploroj pri la biaso de konfirmo, verkistoj kaj filozofoj jam priskribis la fenomenon. Ekzemple la greka historiisto Tucidido, kiu naskiĝis ĉirkaŭ 464 a.K skribis en ĝia libro Historio de la peloponesa milito:  "Kutimo de la homaro estas [...] uzi la suverenecan racion por forigi tion, kion ili ne povas imagi."

## Ekzemploj 
### Pri la mortpuno 
Esploristoj el la universitato de Stanford elektis homojn por aŭ kontraŭ la mortpuno. Ili legis du falsajn esplorojn kaj ties rezultojn pri la efikeco aŭ malefikeco de la mortpuno por timigi eblajn estontajn krimulojn. La homoj por la mortpuno diris, ke la esploro, kiu elmontris efikecon de la mortpuno estis pli konvinkebla kaj tiu, kiu elmontris malefikecon, malkonvinkebla. Kaj inverse por la kontraŭuloj. Kiam oni demandis al ili ĉu ili iome ŝanĝis siajn antaŭajn kredojn pro la rezultoj de la esploroj, ili jesis, sed fakte tio ne okazis.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kogna biaso

## Eksteraj ligiloj 
* Retradia elsendo pri la biaso de konfirmo

konfirmo
Kategorio:Paralogismoj
Kategorio:Eksperimenta dizajno
Kategorio:Misuzo de statistiko
Kategorio:Eraro
Kategorio:Psikologiaj konceptoj
Kategorio:Psikologio
Radical Faeries

eta|Paradante en la Fireca parado
La ***Radical Faeries*** (esperante **Radikalaj Feinoj**) estas loze socia tutmonda reto kaj kontraŭkultura movado serĉanta redifini kviran konscion tra laika spiritualeco. Iam konsiderata kiel formo de moderna paganismo, la movado ankaŭ adoptas elementojn de anarkiismo kaj ekologiismo.

La kromnomo "feinoj" estas malestima kromnomo por gejoj en la angla; Por distingi ilin de la mitaj estaĵoj, la vorto estas skribita "Faerie" en antikva angla literumo.

Malakceptante alisekseman identigon, la movado Radical Faeries komenciĝis dum seksa revolucio de la 1970-aj jaroj inter gejaj viroj en Usono. La movado disetendiĝis kun la pli granda movado de gejaj rajtoj, defiante konsumismajn kaj patriarkecajn aspektojn de la vivo de GLAT-anoj dum festante eklektikajn konstruojn kaj ritojn. Kritikoj emas esti furioze sendependaj, kontraŭsistemaj kaj komunumaj. Kiel unu feino siatempe rimarkis, laŭ lia opinio, samseksema kulturo estas ĉefe  "subprema parodio de aliseksema kulturo", okazanta ĉefe en gejaj trinkejoj kaj ne instigante homojn "formi ligojn aŭ prizorgi unu la alian". Kontraste, la Feinoj "instigadas formi profundan kaj zorgeman kontakton unu kun la alia kaj vivas sian vivon kaj seksecon en maniero kiu estas tre ligita al la naturo." 

Ĝi estis fondita en Kalifornio en 1979 de gejaj aktivuloj Harry Hay, Mitch Walker, John Burnside, kaj Don Kilhefner, kiuj volis krei alternativon al tio, kion ili konsideris kiel la asimilado de la ĉefaj usonaj gejaj komunumoj. Influite de la heredaĵo de la kontraŭkulturo de la 1960-aj jaroj, ili okazigis la unuan Spiritualan Konferencon por Radikalaj Feinoj en Arizono en septembro de 1979. De tie diversaj regionaj rondoj formiĝis, kaj aliaj grandaj kamparaj kunsidoj organiziĝis. Kvankam Walker kaj Kilhefner rompis la rilatojn en 1980, la movado daŭre kreskis, ekspansiiĝis al internacia reto baldaŭ post la dua kunveno en 1980.

Kvankam je ĝia komenco de radikalaj feinoj estis fondita ekskluzive de viroj por viroj, tamen la grupo estas dividita pri la ebleco kunigi lesbaninajn kaj transgenrulojn, pro timo, ke komunaj renkontoj damaĝos la specialan kaj intiman naturon de la viraj renkontoj, kio damaĝos la sekuran spacon de partoprenantoj.

Hodiaŭ, radikalaj feinoj inkluzivas diversajn seksojn, seksajn orientiĝojn kaj identecojn. Multaj konferencoj kaj renkontiĝoj estas malfermitaj al ĉiuj, dum kelkaj estas nur por viroj. Multaj renkontoj okazas en la naturo, kiel parto de memesprimo, aspiro al spiriteco kaj proksimeco al naturo kaj daŭripovo. Foje okazas renkontiĝoj, kiuj ankaŭ estas malfermitaj al scivolema kaj interesita publiko. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Samseksema liberiga movado

Kategorio:Hipio
Kategorio:Socia sekso

Kategorio:Kontraŭkulturo
Kategorio:GLAT-organizoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1979
58215 von Klitzing

'*58215 *von Klitzing''''' estas tre malgranda, malhela
asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germanaj fizikisto Klaus Von Klitzing, gajninto de la Nobel-premio pri fiziko 1985. Li demonstris, ke, sub taŭgaj kondiĉoj, la elektra rezistanco de konduktilo varias nur laŭ diskretaj valoroj (kvantuma efiko de Hall), kiuj estas senpere ligitaj al la konstanto de maldika strukturo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Malkovrita de Lutz D. Schmadel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Liberstila flugdisko

dekstra|eta|profesia flugdiskludanto liberstila spektaklas per akrobataj manovroj
**Liberstila flugdisko** estas kaj sporto kaj spektaklo karakterizita per kreivaj, akrobataj kaj atletaj manovroj per fluganta disko. Ĝi estas farita individue aŭ pli ofte en grupoj, kaj konkurence kaj distreme.

La Unuiĝo de Liberstilaj Flugdisk-Ludantoj estas la estraro de liberstila flugdiskludo, "dediĉita al la kreskado de liberstila teatraĵo kiel dumviva distro kaj konkurenca sporto". La organizo estas implikita en internaciaj turniroj kaj rangotabeloj same kiel edukadaj stipendioj kaj varbaj agadoj: ĉiujare la unuiĝo okazigas mondĉampionecon kun sekcioj laŭ malfermaj paroj, miksitaj paroj, malfermaj kooperativoj kaj virinaj paroj. Konkura liberstilo kutime juĝas laŭ plenumo, malfacilaĵo kaj arta impreso de ludantoj.

Kategorio:Flugdisko
Kategorio:Flugdiskaj ludoj
Kategorio:Sporto en Kanado
Publika nudeco

[eta|250ra|Publika nudeco estas tolerata en kelkaj lokoj: nudaj viroj ĉe la [Woodstock-festivalo, Pollando]]
[eta|250ra|[Tereza Naha promenas nuda en Prago]]
**Publika nudeco** rilatas al nudeco en ne tute privata kunteksto, tio estas, persono kiu aperas nuda en publika loko aŭ povas esti vidita nuda el publika loko. Nudeco ĉe privata loko sed kie la ĝenerala publiko estas libera eniri, kiel butikumado, publika transporto aŭ naĝejo, ankaŭ estas konsiderata publika nudeco. Nudeco en la privateco de la hejmo aŭ tereno de persono ne estas konsiderata publika nudeco, nek nudeco ĉe privataj instalaĵoj kie ofte nudeco okazas, kiel gimnastikejoj, vestejoj, saŭnoj aŭ specifaj nudismaj kluboj aŭ feriejoj. Naturismo estas movado kiu antaŭenigas socian nudecon en la naturo, plej multaj sed ne ĉiuj okazas en privata proprieto.

Ne ĉiuj homoj, kiuj ĉeestas publikajn nudajn eventojn, vidas sin naturismaj aŭ apartenas al tradiciaj naturismaj aŭ nudismaj organizoj. Iuj aktivuloj, kiel Vincent Bethell, asertas, ke ligo kun naturismo aŭ nudismo estas nenecesa. Aliaj montras, ke multaj homoj, kiuj partoprenas eventojn kiel nud-laŭvolaj bicikladoj aŭ vizitas nud-laŭvolajn plaĝojn, faras tiel hazarde kaj sen asocio aŭ formala alligiteco al grupoj aŭ movadoj. Aktivulo Daniel Johnson opinias, ke etikedoj kaj alligoj tro komplikas relative simplan fenomenon, fremdigas aliajn pro timo al nedezirindaj stereotipoj, kaj tiel eniras la manieron integri nudecon en ĉiutaga vivo.

La sociaj normoj aŭ leĝoj de ĉiu kulturo postulas la vestadon en plej multaj situacioj, sed ĉi tiu atendo povas esti nuligita en limigitaj cirkonstancoj. Ekzemple, estas multaj landoj, kiuj nomumis publikajn areojn kiel nudaj strandoj, aŭ kie nuda banado estas neoficiale tolerata. En tiuj lokoj, persono ne alfrontus juran prokuroron aŭ oficialan ĉikanadon nur pro nudiĝo.


Kategorio:Civila malobeo
Kategorio:Nudismo
Citronelila sorbato

**Citronelila sorbato** aŭ **C16H26O2** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la sorbata acido kaj citronelolo. Citronelila sorbato estas kemia reakciaĵo, uzata kiel gustigagento kaj odorigagento en la nutrondustrio kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Citronelila sorbato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Citronelila sorbato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn. Krom tio ĝi uzatas kiel konservaĵo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de sorbata acido kaj citronelolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *sorbata anhidrido* kaj citronelolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de *sorbata acido* kaj *citronelila klorido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria sorbato kaj *citronelila klorido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de benzila sorbato kaj citronelila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter sorbata acido kaj citronelila benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter alila sorbato kaj citronelolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *citronelila sorbato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *citronelila sorbato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun metanolo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *citronelila sorbato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients
* Essential Oil Safety
* The Essential Oils
* Food Engineering
* Procedures in Cosmetic Dermatology Series
* Nonionic Surfactants: Organic Chemistry
* Handbook of Cosmetic Science and Technology
* Analysis of triglycerides

Kategorio:Sorbatoj
sorbato
Diskgolfo

eta
**Diskgolfo** estas flugdiska sporto en kiu ludantoj ĵetas diskon je celo. Ĝi estas ludata uzante regulojn similajn al golfo. Ĝi ofte ludas sur kurso de 9 aŭ 18 truoj. Ludantoj kompletigas truon ĵetante diskon al celo, ĵetante denove el la alteriĝa pozicio de la disko ĝis la celo estas atingita. Kutime, la nombro de ĵetoj uzataj de ludanto por atingi ĉiun celon estas kalkulita (ofte rilate al paro), kaj ludantoj celas kompletigi ĉiun truon, kaj la kurson en la plej malalta nombro de totalaj ĵetoj. 

La ludo estas ludata en ĉirkaŭ 40 landoj kaj nuntempe ekzistas pli ol 103 000 aktivaj membroj tutmonde.
The Population Bomb

***The Population Bomb*** estas furora libro verkita de la profesoro Paul R. Ehrlich de la Universitato Stanford kaj lia edzino, Anne Ehrlich, en 1968. Ĝi antaŭdiris tutmondan malsaton en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj pro troloĝiĝo, same kiel aliaj gravaj sociaj malordoj, kaj rekomendis tujan agadon por limigi loĝantaran kreskon. Timoj pri "loĝantara eksplodo" disvastiĝis en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj, sed la libro kaj ĝia aŭtoro alportis la ideon al eĉ pli vasta publiko.

La libro estis kritikita ekde sia eldono pro sia alarmisma tono, kaj en la lastaj jardekoj pro siaj malprecizaj antaŭdiroj. La ge-Ehrlich-oj subtenas la bazajn ideojn en la libro, deklarante en 2009, ke "eble la plej grava misfunkcio en La Bombo estis, ke ĝi estis tro optimisma pri la estonteco" kaj kredas, ke ĝi atingis iliajn celojn, ĉar "ĝi alarmis homojn pri la graveco pri mediaj problemoj kaj alportis homajn amasojn al la debato pri la homa estonteco."

## Referencoj
Kategorio:Demografio
Kategorio:Anglalingvaj libroj
Kategorio:Mediprotektaj libroj
Kategorio:Futurologio
Kategorio:Troloĝiĝo
Kategorio:Steriligo
Kategorio:Libroj aperintaj en 1968
Projekto Psilocibino de Harvardo

La **Projekto Psilocibino de Harvardo** estis serio de eksperimentoj en psikologio kondukitaj de D-ro. Timothy Leary kaj D-ro. Richard Alpert. La fonda estraro de la projekto konsistis el Timothy Leary, Aldous Huxley, David McClelland (la superulo de Leary kaj Alpert ĉe Harvard University), Frank Barron, Ralph Metzner, kaj du gradstudantoj, kiuj laboris pri projekto per meskalino.

La eksperimentoj io antaŭe komenciĝis en 1960 kaj daŭris ĝis marto 1962, kiam aliaj profesoroj en la Harvard-Centro por Esplorado pri Personeco zorgis pri la legitimeco kaj sekureco de la eksperimentoj en interna kunsido. La eksperimentoj de Leary kaj Alpert estis parto de ilia persona malkovro kaj defendo de psikedeloj. Tial, ilia uzo de psilocibino kaj aliaj psikedeloj variis el la akademie sana kaj malferma Eksperimenta Prizona Konkordo, en kiu la enloĝantoj ricevis psilocibinon penante redukti recidivon.

Kategorio:Universitato Harvard
Kategorio:1961
Sajida dinastio

[eta|*Tanka* de Ĥizr Ĥan [Firoz Ŝah Tughlak.]]
eta|Monero de Mubarak Ŝah.
La **Sajida dinastio** estis la kvara dinastio de la Delhia Sultanlando, kun kvar regantoj kiuj regis de 1414 ĝis 1451. Fondita de Ĥizr Ĥan, nome iama guberniestro de Multano, ili sukcedis post la Tughlaka dinastio kaj regis en la Sultanlando ĝis ili estis anstataŭitaj de la Lodi-dinastio. Membroj de la dinastio derivis sian titolon el Sajido, nome posteuloj de la profeto de Islamo, nome Muhamad, baze sur la postulo ke ili apartenas al lia familio tra lia filino Fatima bint Muhamad kaj lia kuzo kaj bofilo Ali ibn Abi Talib (Alijo).

## Bibliografio 
* Mahajan, V.D. (1991, represo 2007). History of Medieval India, Part I, New Delhi: S. Chand, ISBN 81-219-0364-5, pp. 237 kaj 244
* Nizami, K.A. (1970, represo 2006) A Comprehensive History of India, Vol-V, Part-1, People Publishing House, ISBN 81-7007-158-5, p. 631

Kategorio:Aperis en 1414
Kategorio:Malaperis en 1451
Kategorio:Historio de Hindio
Kategorio:Dinastioj
*
Eksperimento Malliberejo Konkordo

eta|Konkorda malliberejo
La **Eksperimento ĉe la Malliberejo Konkordo** estis skizita kaj plenumita por taksi ĉu la spertoj produktitaj de la psikoaktiva drogo psilocibino, derivita de psilocibina fungo, kombinitaj kun psikoterapio, povus inspiri malliberulojn lasi siajn kontraŭsociajn vivmanierojn post kiam ili estis liberigitaj. Kiom bone ĝi funkciis estis juĝata per komparado de la ofteca kvoto de subjektoj kiuj ricevis psilocibinon kun la mezumo por aliaj Konkord-malliberuloj.

La eksperimento estis farita inter 1961-1963 en Concord State Prison, maksimum-sekureca malliberejo por junaj deliktuloj, en Konkordo, Masaĉuseco fare de esploristoj de la Universitato Harvard sub la direkto de D-ro. Timothy Leary, kiu inkludis Michael Hollingshead kaj D-rojn. Allan Cohen, Alfred Alschuder, George Litwin, Ralph Metzner, Gunther Weil, kaj Ralph Schwitzgebel, kun doktoro Madison Presnell kiel medicina kaj psikiatria konsilisto. La origina studo implikis la administradon de psilocibino por helpi grupan psikoterapion por 32 kaptitoj klopodante redukti recidivon.

Kategorio:Psikologiaj eksperimentoj
Kategorio:Universitato Harvard
Kategorio:1961
Ultimate

thumb |250px
**Ultimate**, originale konata kiel ***Ultimate frisbee***, estas senkontakta teamo-sporto ludata per flugdisko. Ultimate estis disvolvita en 1968 fare de studentoj en Columbia High School en Maplewood, Nov-Ĵerzejo, antaŭurbo de Novjorko. Kvankam Ultimate similas multajn tradiciajn sportojn laŭ la atletaj postuloj, ĝi diferencas de la plej multaj sportoj pro ĝia fokuso pri memfarado, eĉ ĉe la plej altaj niveloj de konkurenco. La esprimo *frisbee*, ofte uzata por ĝenerale priskribi ĉiujn flugantajn diskojn, estas registrita varmarko de la ludilo Wham-O, kaj tiel la sporto ne estas formale nomata "Ultimate frisbee", kvankam ĉi tiu nomo ankoraŭ estas komune hazarda uzo. Poentoj estas poentitaj per pasado de la disko al samteamano en la kontraŭa fina zono. Aliaj bazaj reguloj estas, ke ludantoj ne devas fari paŝojn tenante la diskon. Pluvo, vento, aŭ foje aliaj malfacilaĵoj povas estigi kverelojn kun rapidaj efikoj, pliigante la premon de la ludo.

Ekde ĝiaj komencoj en la usona kontraŭkulturo de la malfruaj 1960-aj jaroj, Ultimate rezistis ajnan arbitraciadon per reguligo. Anstataŭe ĝi dependas de la sportemo de ludantoj kaj alvokas "Spiriton de la Ludo" por konservi justan ludon. Ludantoj eldiras siajn proprajn mankojn. Ludado sen arbitraciistoj estas la normo por ĝi, sed estis anstataŭita de klubkonkurado per la uzo de "observantoj" aŭ "ludkonsilistoj" por helpi disputojn, kaj la profesia ligo uzas potencajn arbitraciistojn.

En 2012, ekzistis 5.1 milionoj da Ultimate-ludantoj en Usono. Ĝi estas ludataj tra la mondo per distraj, lernejaj, klubaj, profesiaj kaj naciaj teamoj je diversaj aĝaj niveloj kaj kun malfermaj, virinoj kaj miksitaj dividoj.

Kategorio:Flugdisko
Kategorio:Teama sporto
Kategorio:Sporto en Usono
Kategorio:Aperis en 1969
Kategorio:Sporto en 1969
Meskalino

eta |Meskalino pulvorigita
**Meskalino** (3,4,5-trimetoksifenetilamino) estas nature psikedela alkaloido, speco de fenetilamino, konata pro siaj halucinaj efikoj kompareblaj al tiuj de LSD kaj psilocibino.

Ĝi nature kreskas en la pejotlaj kaktoj. Ĝi troviĝas ankaŭ en malgrandaj kvantoj en iuj membroj de la familio de fabacoj, inkluzive *Acacia berlandieri*.  

Kategorio:Kaktoj
Kategorio:Drogoj
Kategorio:Fenolaj eteroj
AllMusic

'''*AllMusic* '*(antaŭe konata kiel *All Music Guide'' kaj AMG) estas interreta muzika datumbazo. Ĝi katalogas pli ol 3 milionojn da albumaj enigoj kaj 30 milionojn da trakoj, kaj ankaŭ informojn pri muzikaj artistoj kaj grupoj. Ĝi lanĉiĝis en 1991, antaŭante la mondan retejon. 

AllMusic estis lanĉita kiel All Music Guide de Michael Erlewine, "deviga arkivisto, konata astrologo, budhana fakulo kaj muzikisto." Li interesiĝis pri uzado de komputiloj por sia astrologia laboro meze de la 1970-aj jaroj kaj fondis kompanion, Matrix, en 1977. Komence de la 1990aj jaroj, kiam KD-oj anstataŭigis vinilon kiel la ĝenerala formato por registrita muziko, Erlewine aĉetis tion, kion li pensis, estis KD de fruaj registradoj de Little Richard. Frustrita de la etikedado, li esploris uzante datumojn por krei muzikan gvidilon. En 1990, en Big Rapids, Miĉigano, li fondis All Music Guide kun celo celi krei malkaŝan aliran datumbazon kun ĉiu registrado.

Kategorio:Muzikaj retejoj
Kategorio:Retejoj en Usono
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1991
Kategorio:Muziko en 1991
Kategorio:Retejoj aperintaj en 1991
Firuz Ŝah Tughlak

[eta|*Tanka* de Ĥizr Ĥan [Firoz Ŝah Tughlak.]]
Sultano **Firoz Ŝah Tughlak** aŭ **Firuz Shah Tughlaq** (1309 – 20a de septembro 1388) estis tjurka islama reganto de la Tughlaka Dinastio, kiu regis super la Delhia Sultanlando el 1351 ĝis 1388. Lia patro estis Rajab (juna frato de Ghazi Malik) kiu havis la titolon Sipahsalar. Li sukcedis sian kuzon Muhammad bin Tughlak post lia morto en Thatta en Sindo, kien Muhammad bin Tughlak estis irinta persekute de Taghi, nome la reganto de Guĝarato. Por la unua fojo en la historio de la Delhia Sultanlando, okazis situacio en kiu neniu estis preta ricevi la povon. Ege malfacile, la militsekvantoj konvinkis Firuz akcepti tiun respondecon. Fakte, Ĥŭaja Jahan, nome *ŭazir* de Muhammad bin Tughlak metis knabon surtrone postulante, ke li estas la filo de Muhammad bin Tughlak, kiu rezigne kapitulacis tuj poste. Pro tiu etenda maltrankvilo, lia regado estis multe pli malgranda ol tiu de Muhammad. Tughlak estis premita de ribeloj por agnoski praktikan sendependecon al Bengalio kaj al aliaj provincoj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Mahajan, V.D. (1991, represo 2007). History of Medieval India, Part I, New Delhi: S. Chand, ISBN 81-219-0364-5, pp. 237 kaj 244
* Nizami, K.A. (1970, represo 2006) A Comprehensive History of India, Vol-V, Part-1, People Publishing House, ISBN 81-7007-158-5, p. 631

Kategorio:Sultanoj de Delhio
Neal Cassady

**Neal Leon CASSADY** (naskiĝis en Sallaga Urbo, la 8-an de februaro 1926 - m. en San Miguel de Allende, februaro 1968) aŭtoro kaj poeto, li estis grava reprezentanto de la Beat-generacio de la 1950-aj jaroj kaj la psikedelaj kaj kontraŭkulturaj movadoj de la 1960-aj jaroj. Li estas fame konata pro sia apero en la romano *On the Road* de Jack Kerouac, kiel Dean Moriarty.

Kategorio:Usonaj poetoj
Kategorio:Postmodernaj verkistoj
Kategorio:Ambaŭseksemaj verkistoj
Ĝalal-ud-din Ĥalĝi

**Ĝalal-ud-din Ĥalĝi** (r. 1290-1296; m. 19-a de julio 1296) estis la fondinto kaj unua Sultano de la Ĥalĝia dinastio kiu regis en la Delhia Sultanlando de 1290 ĝis 1320.

Origine nomita Firuz, Ĝalal-ud-din startigis sian karieron kiel oficiro de la Mamluka dinastio, kaj elstariĝis al grava posteno dum la regado de la sultano Muizzuddin Kaikabad. Post Kaikabad paraliziĝis, grupo de nobeloj nomumis lian infanan filon Ŝamsuddin Kaĝumars kiel la nova sultano, kaj klopodis mortigi Ĝalal-ud-din. Anstataŭe, Ĝalal-ud-din mortigis ilin, kaj iĝis la regento. Kelkajn monatojn poste, li elpostenigis Kaĝumars, kaj iĝis la nova sultano.

Kiel sultano, li forpelis mongolan invadon, kaj permesis al multaj Mongoloj setliĝi en Hindio post konvertiĝo al Islamo. Li konkeris Mandaŭaron kaj Ĉain el la Ĉahamana reĝo Hammira, kvankam li ne kapablis konkeri la Ĉahamanan ĉefurbon Ranthambore. Dum sia regado, lia nevo Ali Gurŝasp rabadis Bilsa en 1293 kaj Devagiri en 1296.

Ĝalal-ud-din, kiu estis ĉirkaŭ 70-jaraĝa okaze de sia surtroniĝo, estis fama kiel mild-maniera, humila kaj afabla monarko kun la ĝenerala publiko. Dum la unua jaro de sia reĝado, li regis el Kiloĥri por eviti kverelojn kun la malnovaj Tjurkaj nobeloj de la imperia ĉefurbo Delhio. Kelkaj nobeloj konsideris lin malforta reganto, kaj malsukcese klopodis eltronigi lin kelkajn fojojn. Li ordonis nefortajn punojn al la ribeluloj, escepte al la derviŝo Sidi Maula, kiu estis ekzekutita pro akuzo konspiri por eltronigi lin. Ĝalal-ud-din estis finfine murdita de sia nevo Ali Gurŝasp, kiu poste altroniĝis kiel Alauddin Ĥalĝi.

## Bibliografio
*  Mahajan, V.D. (1991, represo 2007). History of Medieval India, Part I, New Delhi: S. Chand, ISBN 81-219-0364-5, pp. 237 kaj 244
* Nizami, K.A. (1970, represo 2006) A Comprehensive History of India, Vol-V, Part-1, People Publishing House, ISBN 81-7007-158-5, p. 631

Kategorio:Sultanoj de Delhio
Pejotlo

eta
***Lophophora williamsii*** aŭ **pejotlo**, estas malgranda, senbrida kakto kun psikoaktivaj alkaloidoj, precipe meskalino. Konata en aliaj lingvoj kiel *Peyote*, kio estas hispanlingva vorto derivita de la naŭatla, aŭ azteka, peyōtl, kio estas  "brilanta". Aliaj fontoj tradukas la naŭatlan vorton kiel "Dia Anoncisto". Pejotlo estas indiĝena de Meksiko kaj sudokcidenta Teksaso. Ĝi troviĝas ĉefe en la dezerto Ĉiuaŭa kaj en la subŝtatoj Coahuila, Nuevo León, Tamaulipas kaj San Luis Potosí inter arbustoj. Ĝi floras de marto ĝis majo, kaj foje malfrue ĝis septembro. La floroj estas rozkoloraj.

Konata pro siaj psikoaktivaj proprecoj kiam konsumite, pejotlo estas uzata tutmonde, havante longan historion de rita kaj kuraca uzo de indiĝenaj nordamerikanoj. La meskalino venas de la pejotlo.

Kategorio:Kaktoj
Kategorio:Vundeblaj specioj
Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Huiĉoloj
Kategorio:Religio kaj politiko
Kategorio:Plantoj de Meksiko
Kategorio:Plantoj de Usono