open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sudirmana koturno

La **Sudirmana koturno** aŭ *Montokoturno*, *Anurophasis monorthonyx* estas granda, ĉirkaŭ 28 cm longa, malhelbruna koturno de alpaj herbejoj. Ĝi estas la ununura membro de la genro *Anurophasis*. Ĝi havas brunan plumaron, kornokoloran bekon, flavajn krurojn kaj brunan irison. La subaj partoj de ino estas blankecaj kaj pli nigre striecaj ol ĉe masklo.

Ĝi estas endemia de Indonezio kaj limigita fakte en la plej altaj altitudoj de la insulo de Novgvineo, nome la Sudirmana Montaro de Papuo. Tiu malmulte konata birdo estas protektata nur de la malproksimeco de sia  habitato; neatingebla areo de altitudo de ĉirkaŭ 3,000 metroj.

La ino kutime demetas ĝis 3 palbrunajn, malhelpunktecajn ovojn en neprofunda nesto sub bordo de herbotufo. La dieto konsistas ĉefe de semoj, floroj, folioj kaj alia vegetala materialo.

Pro sia limigita teritorio kaj esti neprotektata de la indonezia registaro, la Neĝokoturno estas taksata kiel Preskaŭ Minacata ĉe la IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.

## Referencoj 
*  Preskaŭ Minacata.

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 
* IUCN Ruĝa Listo
* Red Data Book 

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Sudirmana Montaro

eta|Punkak Jaja centre de Sudirmanoj

La **Sudirmana Montaro**, **Sudirmanoj** aŭ **Dugunduguoo** estas montara teritorio de Papuo, Indonezio.

Ĝi situas je koordinatoj 4.2 S 137 Or kaj enhavas la okcidentan parton de la Montoj Maoke. La plej alta pinto de Oceanio, Punĉak Ĝaja (4,884 m), situas tie.

## Vidu ankaŭ 
* Nacia Parko Lorentz
* Sudirmana koturno

Kategorio:Montaroj en Indonezio
Kategorio:Okcidenta Nov-Gvineo
Perdicula

eta|300px|

***Perdicula*** estas genro de koturnoj, tio estas birdoj el la familio de Fazanedoj, kiuj similas al Perdrikoj, kion sugestas la latina scienca nomo.

## Specilisto 
* Arbustara koturno, (*Perdicula asiatica*)
* Rokarbustara koturno, (*Perdicula argoondah*)
* Ruĝbeka koturno, (*Perdicula erythrorhyncha*)
* Manipura koturno, (*Perdicula manipurensis*)

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Bensi

**Bensi** (本溪市) estas prefektujnivela milionurbo en provinco Ljaŭningo en Ĉina Popola Respubliko.
eta|maldekstre|Strato en Bensi

## Loĝantaro 
En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis .
  
## Geografio 
La prefektujnivela areo situas en vasta valo de rivero en nordorienta parto de Ĉinio konsistanta el 6 dividoj.

## Historio 
Bensi fondiĝis en 1915, kiel metalurgia centro, sed en la apudaĵo oni minadas ankaŭ karbon.

## Ekonomio 
La plej grava ekonomia produkto estas la ŝtalo.

## Klimato 
En Bensi jare pluvas po 775&nbsp;mm, precipe inter julio-aŭgusto pluvas. La temperaturo estas inter majo-septembro pli, ol , inter decembro-februaro tio estas sub frostopunkto.

## Vidindaĵoj 
* en la proksimeco impona kaverno

## Ĝemelurboj 
* 
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de milionurboj
eta|maldekstre|Vido en Bensi
eta|maldekstra|Impona domo en Bensi

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Mohammed Nabbous

**Mohammed NABBOUS** (27-an de februaro 1983 - 19-an de marto en 2011), ankaŭ konata sub pseŭdonomo "Mo", estis blogisto kaj civitana ĵurnalisto en Bengazi, Libio.

Dum la ribelo en Libio en 2011, li fondis la televidon *Libya Al-Hurra TV*, kiu estis la unua privata televida stacio en areo de la Nacia transira registaro. Lin murdis kaŝpafisto en tago, kiam la internacia komunumo ekis aeratakon kontraŭ libiaj armeaj fortoj.

Kategorio:Historio de Libio
Kategorio:Libiaj ĵurnalistoj
Kategorio:Blogistoj
2047 Smetana

'*2047 *Smetana'''* estas tre malgranda, tre hela duopa asteroido de la interna asteroida zono, ano de la Hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Luboš Kohoutek elde la Observatorio de Hamburgo (Germanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la ĉeĥan komponiston Bedřich Smetana.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita fare de Brian D. Warner de la Observatorio de *Palmer Divide'' per observo de ĝia luma kurbo inter la 31-a de oktobro kaj la , kaj anoncita en marto 2013.

Tiu satelito havas orbitan periodon de 22,43 horoj (0,9346 ± 0.0008 tago) sur orbito de granda duonakso de ĉ. 6,3&nbsp;km. Ĝia grando estas 0,63 ± 0,07&nbsp;km, (do ĉirkaŭ unu kvinono de tiu de la ĉefa korpo). La aliaj ecoj de tiu satelito restas ankoraŭ nekonataj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (2047) Smetana; paĝo de Wm Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Luboš Kohoutek
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
Marca (sportĵurnalo)

***Marca*** [mArka], signife marko aŭ rekordo, estas hispana ĵurnalo pri sporta informo, kun mezaveraĝa eldonkvanto de 413.252 ĉiutagaj ekzempleroj kaj averaĝa disvastigo de 287.641 ekzempleroj (OJD).Estas la ĵurnalo kontraŭ pago pli legita en Hispanio kun 2.749.000 ĉiutagaj sekvantoj, laŭ la EGM. Kvankam laŭdire temas pri tutsporta informo, praktike plej granda parto de informo kaj allogo al legantoj temas pri futbalo.

Tiu ĵurnalo donas regule diversajn premiojn al elstaraj sportistoj, teamoj, profesiuloj ktp.

**Marca** elsendas ankaŭ diverse per diversaj kanaloj, kiaj Interreto kaj propraj radio, televidkanalo, sociaj retejoj Twitter kaj Facebook kaj propraj gazetoj pri specifaj sportoj aŭ temoj.

**Marca** suferas kritikon, ke ĝi misinformas por akiri povon en la sporta medio kaj influi sur alies decidojn.

## Notoj 
Kategorio:Hispanlingvaj gazetoj
Kategorio:Hispanaj gazetoj
Kategorio:Sportaj gazetoj
István Knoll

**KNOLL István** (pr. knol iŝtva:n) estis hungara inĝeniero pri mekaniko, laŭreato de Kossuth-premio (1960) naskita en Oravicabánya la 20-an de aprilo 1917 kaj mortinta en Budapeŝto la 12-an de novembro 1970. 
## Biografio
István Knoll diplomitiĝis en la teknikuniversitato de Budapeŝto (1941), poste li iĝis projektinĝeniero de la fabriko de aviadiloj en Budapeŝto, en 1945 uzininĝeniero de la viandprilaborejo, de 1949 inĝeniero de la BARNEVÁL (Baromfiipari Igazgatóság, resp. Országos Vállalat), resp. sekciestro. Li partoprenis en la verkado de la libro *Baromfiipari ismeretek*. Li havis gravan rolon en la evoluigo de la industrio hungara pri kortbirdaro.
## Verkoj
**Gépesített utókopasztás* (Bp., 1956).
## Fontoj
*Magyar Életrajzi Lexikon
*hungare kun foto 

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
2048 Dwornik

'*2048 *Dwornik'''* estas asteroido de la interna asteroida zono, ano de la Hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la planedologojn *Stephen E. Dwornik* kaj *E. J. Dwornik''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Alajos Knorr

**KNORR Alajos** (pr. knoe alajoŝ) estis hungara juĝisto, jurverkisto naskita en Nadjvarado la 17-an de januaro 1828 kaj mortinta en Budapeŝto la 29-an de novembro 1911.

## Biografio 
Alajos Knorr partoprenis en la hungara revolucio de 1848, poste li iĝis juĝisto. Inter 1871–91 li estis reĝtribunala juĝisto en Budapeŝto, poste en Nadjvarado.

## Verkoj 
* *Önügyvéd* (Bp., 1872);
* *A magyar magánjog* (Bp., 1878);
* *A magyar törvénytár betűrendes tárgymutatója* (I–III., Bp., 1882).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Libio, Libio, Libio

**Libio, Libio, Libio** estis la nacia himno de la Reĝlando de Libio ekde 1951 ĝis 1969, kiam Reĝo Idris la 1-a estis elpostenigita de puĉo gvidita de Muamar Kadafi. Kadafi adoptis la marŝkanton *Allahu Akbar* (Dio estas granda) kiel la nacia himno de la ĵus proklamita Libia Araba Respubliko.

En 2011 post kiam la potencon en Libio transprenis Nacia Transira Konsilio la kanto denove iĝis la nacia himno.

## Kantoteksto 
### Arabe 
يا بلادي بجهادي وجلادي
ادفعي كيد الأعادي
واسلمي
اسلمي طول المدي إننا نحن الفدا
ليبيا ليبيا ليبيا

يا بلادي أنت ميراث الجدود
لارعى الله يداً تمتد لك
فاسلمي، إنا -على الدهر- جنود
لا نبالي إن سلمت من هلك
وخذي منا وثيقات العهود
إننا يا ليبيا لن نخذلك
لن نعود للقيود قد تحررنا وحررنا الوطن
ليبيا ليبيا ليبيا

Kategorio:Naciaj simboloj de Libio
Kategorio:Naciaj himnoj
Kategorio:Libia muziko
2049 Grietje

'*2049 *Grietje'''* estas asteroido de la interna asteroida zono, ano de la Hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 29-an de septembro 1973 de la usona astronomo Tom Gehrels elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "*Grietje*", en honoro de *G. A. M Haring-Gerels'', bofratino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Kanaria koturno

La **Kanaria koturno** (*Coturnix gomerae*) estis birdo el la familio de Fazanedoj kaj genro de Koturnoj, iam loĝanta en la insuloj de El Hierro, La Palma, Tenerife kaj Fuerteventura (Kanarioj, Hispanio). Ĝi povus esti loĝinta ankaŭ en Gran Canaria kaj Lanzarote, sed ne estas trovitaj restaĵoj en tiuj kanariaj insuloj.

## Formorto 
Tiu Kanaria koturno plej verŝajne vivis en Kanarioj eĉ post kiam homoj ekloĝis tie. Eble kato povus esti unu el la kaŭzoj de la malapero de kelkaj malmulte flugantaj birdoj kia la Kanaria koturno.

## Referencoj 
* Jaume, D.; McMinn, M. & Alcover, J. A. (1993): Fossil bird from the Bujero del Silo, La Gomera (Canary Islands), with a description of a new species of Quail (Galliformes; Phasianidae). *Boletin do Museu Municipal de Funchal* **2**: 147-165. 

## Vidu ankaŭ 
* Formortintaj birdoj
* Listo de formortintaj animaloj
* Listo de formortintaj animaloj de Eŭropo

## Eksteraj ligiloj 
* The Extinction Website 

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Formortintaj birdoj
Sándor Koch

**KOCH Sándor** (pr. koĥ ŝa:ndor) estis hungara mineralogo, doktoro de sciencoj pri geologio kaj mineralogio (1952), laŭreato de Kossuth-premio (1953) naskita en Koloĵvaro la 16-an de aŭgusto 1896 kaj mortinta en Segedo la 25-an de majo 1983. Li estas la patro de la Antal Koch.

## Biografio 
Sándor Koch doktoriĝis en la Universitato de Budapeŝto 1920, poste li habilitis samtie pri fiziografio de mineralogio. Lia unua laborloko estis la Mineralkolektaĵo de la Hungara Nacia Muzeo, de 1932 gvidanto de la oficejo prezidenta de la muzeo. En 1940 oni nomumis lin katedrestro, tio estas universitata profesoro. Lia esplorkampo estis la priskribo de la mineraloj de la Karpata baseno.

## Verkoj 
* *A magyar ásványtan története* (Bp., 1952);
* *Magyarország ásványai* (Bp., 1966, 1985).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
2051 Chang

'*2051 *Chang'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la astronomoj Richard Eugene McCrosky, Cheng-Yuan Shao, G. Schwartz, J. H. Bulger kaj aliaj teamanoj de la Observatorio Oak Ridge (tiam konata sub la nomo de *George R. Agassiz Station'') de Harvard (Masaĉuseco) en Usono.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉina astronomo Zhang Yuzhe (ĉine 张钰哲, 1902–1986).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de la Universitato Harvard
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
2053 Nuki

'*2053 *Nuki'''* estas asteroido de la asteroida zono, ano de la Gefiona familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la dana astronomo Richard Martin West elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomata "*Nuki*" en omaĝo al *Noradi West'', filo de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Richard Martin West
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
2054 Gawain

'*2054 *Gawain''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la kunlaborado de la usona astronomo Tom Gehrels kaj la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.

Tom Gehrels fotis ĝin per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar kaj sendis la  en Nederlandon, kie la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis ilin.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la kavaliro Gawain, de la Artura legendo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Artura literaturo
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Malkovrita de Palomar–Leiden survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
2055 Dvořák

'*2055 *Dvořák''''' estas marsrenkonta asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Luboš Kohoutek elde la Observatorio de Hamburgo (Germanio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la ĉeĥan komponiston Antonín Dvořák.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Antonín Dvořák
Kategorio:Malkovrita de Luboš Kohoutek
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1974
Vilmos Knöpfler

**KNÖPLER Vilmos** (pr. knoepler vilmoŝ) estis hungara kuracisto naskita en Boica (Aranykisbánya) 1815 kaj mortinta en Marosvásárhely la 28-an de septembro 1882. 

## Biografio
Vilmos Knöpfler komencis siajn medicinajn studojn en Vieno kaj diplomiĝis en Peŝto. Pli poste li faris studvojaĝon eksterlande, reveninte li estis ĉefkuracisto en 1841 de departemento Hunyad, pli poste ŝtata kuracisto pri minado. En 1850 li iĝis ĉefkuracisto de Sikullando kaj loksidiĝis en Marosvásárhely. En 1875  kaj ankoraŭ dufoje oni elektis lin landkunvena deputito. Al lia inicio konstruiĝis en 1882 la malsanulejo de Marosvásárhely. 

## Verkoj
* *Természettudomány és gyakorlati élet* (Pest, 1863);
* *Az élet és az ember* (Marosvásárhely, 1871); 
* *A marosvásárhelyi országos kórház alapításának és fejlődésének rövid vázlata* (Marosvásárhely, 1882).

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon
* Híres polgarok lexikona

Knopler, V.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Sevillanas

eta|Dancante sevilanojn

La **sevillanas ** [sebijAnas] (sevilaninoj, esperante) estas la plej konataj el la tradiciaj danco kaj kanto de Andaluzio (suda Hispanio). Tiaj danco kaj kanto naskiĝis en la urbo de Sevilo sed oni povas danci kaj kanti ilin dum la celebrado de multaj andaluzaj festoj, ĉefe dum la Foiro de Aprilo de Sevilo, la Pilgrimado de El Rocío (en la provinco de Huelva), *Krucoj de Majo* de *Lebrija* (en la provinco de Sevilo), ktp.

Ĝia deveno estas antaŭa al la epoko de la Katolikaj Gereĝoj. Oni diras ke ĝi evoluis de la *seguidillas castellanas* (tradiciaj muziko kaj danco de Kastilio). Tamen ĝiaj literaturaj antaŭaĵoj estas je la malnovaj *jarchas*, *muwasahas* kaj *zéjeles* (popularaj mozarabaj kantoj kaj poemoj).

Poiome, la *seguidillas castellanas* flamenkiĝis ĝis iĝi nunajn sevilanojn. Poste, je la 18a jarcento oni aldonis la dancon.

Nun ĝi estas la plej dancata popoldanco en Hispanio.

## La kanto 
Ĝi estas populara kanto kiu temas pri ofta okazo de la ĉiutaga vivo. Ĝenerale estas facilmemorebla teksto kies strukturo havas kvar partojn kun malsama danco.

La klazika strofo havas du partojn:
Unu grupo de kvar versoj kaj unu refreno de tri versoj.

Senfina vario de temoj ekzistas, la plej gravaj temoj estas religiaj, feriaj, amaj, kampaj, najbaraj, urbaj, ktp.

## La danco 
Eble ĝi estas la plej konata kaj ludata danco en Hispanio. Oni povas trovi malrapidajn kaj rapidajn dancojn. Ofte, ĝi estas dancata pare (viro kaj virino), sed kelkfoje oni povas danci ĝin per personaro.

La danco havas kvar malsamajn partojn (*coplas*) nomataj *la unua*, *la dua*, *la tria* kaj *la kvara parto*. Kelkaj movadoj kiujn oni ripetas dum la dancado estas la *pasada*, la *paseíllo*, la *zapateado* kaj la *careo*.

La fina parto finas per bela kaj romantika fino.

## La muziko 
La muziko de la *sevillanas* estas tre gaja kaj viveca. La kanto estas akompanata per la gitara muziko kaj ofte per aliaj muzikiloj kiel la kastanjeto, la *pito rociero* (andaluza aermuzikilo), kaj la tamburino.

La takto estas 3/4 (la unua pulso estas forta kaj la dua kaj tria pulsoj estas malfortaj).

## Aŭtoroj 
Iuj aŭtoroj de sevillanas estas *Los Marismeños*, *Cantores de Híspalis*, *Ecos del Rocío*, *Los Requiebros*, ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Andaluzaj foiroj
* Foiro de Aprilo

Kategorio:Folkloro de Hispanio
Kategorio:Hispanaj dancoj
Kategorio:Flamenko
Falera

**Falera** estas komunumo de la komunumaro Ilanz kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 577 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Falera situas sur la norda flanko de la valo de Antaŭa Rejno. La terotitorio de la komunumo entendiĝas ĝis Vorab-Glaĉero en la Glarusaj Alpoj. Sur la komunuma tereno troviĝas la monto * Crap Sogn Gion*, kiu atingeblas per aertelfero de Laax. Al la komunumo apartenas la setlejoj Muota, Parmun, Badugns kaj Cavarschons.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Falera limas en nordo kaj oriento al Laax, en sudoriento al Sagogn, en sudo al Schluein, en sudokcidento al Ladir, en okcidento al eksklavo de Schnaus, en nordokcidento al eksklavo de Ladir, kaj en nordnordokcidento al Ruschein.

## Menhira aleo 
Aparta vidindaĵo en la komunumo estas la menhira aleo el la bronzoepoko. La menhiroj estis centro de kultaj agoj, sed ankaŭ havis astronomian signifon. Al la instalaĵo apartenas ŝtonoj por kalkuli la someran kaj vintran solsticon, la nord-sud-direkton, la ekvinoksojn kaj la stelon Kefo de la konstelacio Kasiopeo.

## Lingvoj 
Kvankam ankaŭ en Falera dum la lastaj jaroj la parto de germanlingvanoj kreskis, la ĉefa lingvo de la komunumo daŭre estas la romanĉa. Okaze de la popolnombrado de la jaro 1990 80,94% parolis la romanĉan kaj 17,57% la germanan lingvon. En la jaro 2000 estis ankoraŭ 67,46% da romanĉlingvanoj kaj jam 28,77% da germanlingvanoj. La elcentaĵo de itallingvanoj kreskis de 0,74% en la jaro 1990 al 1,98% en la jaro 2000.

## Trafiko 
La vilaĝo de Falera estas senaŭtomobila zono, kiun oni rajtas alveturi nur kun speciala permeso. La aŭtomobilojn oni devas parki sur parkejo sube de la vilaĝo apud la kantona ĉefvojo 19.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Falera datiĝas el la jaro 765 kiel *Falariae*. La menhira aleo supozeble estas restaĵo de la antaŭhistoria sunokultocentro. En Muota estis trovita 80 cm longa bronzopinkglo kun disko, kiu montras la venusan plandedovojon el la jaro 1600 antaŭ Kristo kaj du bronzaj serpoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Falera
Arbustara koturno

La **Arbustara koturno**, *Perdicula asiatica*, estas birdo de la familio de Fazanedoj kaj genro de *Perdicula*.

Temas pri kazo de seksa duformismo, kie la masklo de Arbustara koturno havas blankan mustaĉon kaj malhelbrunan traokulan strion, blankajn subajn partojn horizontale tre striecajn, kaj tre multkolorajn flugilojn. La ino havas uniforman, tre brunajn bruston kaj ventron. Tamen kaj masklo kaj ino havas ruĝajn kaj blankajn striojn en kapo.
left|alternative=Arbustara koturno|eta|Arbustara koturno

La dieto de la Arbustara koturno konsistas ĉefe el semoj, ĉefe el herboj, kvankam ĝi povas manĝi ankaŭ insektojn. Reproduktado okazas post pluvoj kaj daŭras ĝis komenco de pli malvarma vetero, kaj la preciza periodo varias tra la teritorioj; la ino demetas 5 aŭ 6 ovojn kaj kovado daŭras el 16 al 18 tagoj. Tiu specio ne estas tutmonde minacata ĉar ĝi havas etendan teritorion kaj tendencas eviti agrikulturajn areojn. La populacio de Srilanko malpliiĝis el la 1950-aj jaroj, sed oni supozas, ke ĝi estas disvastigata kaj komuna en aliaj partoj de siaj teritorioj.

La Arbustara koturno estas ege specio de loĝantaj birdoj, kvankam la birdoj de Nepalo ŝajne migras vintre.

## Referencoj 
## Aliaj fontoj 
* Shiv Shankar Singh, Chandana Haldar (2005) Melatonin prevents testosterone-induced suppression of immune parameters and splenocyte proliferation in Indian tropical jungle bush quail, Perdicula asiatica General and Comparative Endocrinology 141:226–232

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Orientazia betulo

La **orientazia betulo** (*Betula platyphylla*), estas arbospecio kiu apartenas al genro betulo. Ĝi troviĝas en mezvarmaj aŭ subarktaj klimataj regionoj de Azio : Japanujo, Ĉinujo, Koreo, kaj Siberio. En Japanujo la arbo atingas altojn de 20 m ĝis 30 m.

Tiu palearktisa specio ankaŭ estas konsiderata kiel varion de penda betulo far iuj botanikistoj kiuj nomas ĝin *Betula pendula* var. *platyphylla* .

Orientazia betulo gastigas la noktopapiliojn *Acleris delicatana*, *Acleris logiana* kaj *Acleris submaccana*.

## Vidu ankaŭ 
* Mongolaj-manĉuraj herbejoj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  *Betula platyphylla* at the NPGS/GRIN database 

Kategorio:Betulacoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Arboj de Japanio
Libia Araba Respubliko

La **Libia Araba Respubliko** (arabe: الجمهورية العربية الليبية *al-Ĝumhūrījah al-ʿArabijjah al-Lībijjah*) estis ŝtato kiu aperis post la Revolucio al-Fateh sub kolonelo Muammar al-Gaddafi en 1969, kontraŭ reĝo Idris la 1-a. Dum ĉi tiu periodo, Gaddafi provis formi la Federacion de Arabaj Respublikoj, sed sen sukceso. En 1977, la Libia Araba Respubliko estis sukcedita de Socialisma Popola Libia Araba Ĵamahirija.

## Referencoj 
Kategorio:Socialismaj ŝtatoj
Kategorio:Historio de Libio
Kategorio:Eksaj respublikoj de Afriko
Kategorio:Unupartiismaj ŝtatoj
2056 Nancy

'*2056 *Nancy'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Joseph Helffrich elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "*Nancy*" en honoro de *Nancy Lou Zissell Marsden'', edzino de la brita astronomo Brian G. Marsden.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Joseph Helffrich
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1909
Rokarbustara koturno

La **Rokarbustara koturno** (*Perdicula argoondah*) estas specio de koturno troviĝanta en partoj de duoninsula Barato. 

Temas pri tre kamufla terkolora bruneca koturno kun markata seksa duformismo. La masklo havas tre brunan kapon kun nigra strieco en nuko, malhelbruna traokula strio inter du blankaj strioj pli longa tiu brova (superokula) kaj pli mallonga tiu mustaĉa, kaj griza beko pli nigreca pinte. La subaj partoj estas blankecaj kun tre markata fajna nigra horizontala strieco. La supraj partoj estas pli brunaj. La ino havas senmarkajn tutbrunajn subajn partojn kaj ne tiom buntan kapobildon.

Ili estas tre similaj kaj koincidas en teritorioj kun la Arbustara koturno. Ili troviĝas en malgrandaj aroj kaj estas ofte detektataj nur subite, kiam ili ekflugas amase el sub kreskaĵaro.

Oni konsideris tri orientalisajn subspeciojn nome:
* *meinertzhageni*, Whistler, 1937 – nordokcidenta Barato suden al Kuĉo kaj orienten al okcidenta Madja Pradeŝo. 
* nomiga *argoondah* (Sykes, 1832) – duoninsula Barato.
* *salimalii*, Whistler, 1943 – suda Barato (orienta centra Karnataka). 

## Vidu ankaŭ 
*Gir-Arbaro

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
Ruĝbeka koturno

La **Ruĝbeka koturno** (*Perdicula erythrorhyncha*) estas specio de koturno (birdoj el la familio de Fazanedoj) troviĝanta en la montetaj arbaroj de Barato. Ili moviĝas en malgrandaj aroj de montetodeklivoj kaj distingiĝas pro siaj ruĝaj bekoj kaj kruroj. Ili havas likvidecan alarmalvokon kaj malgrandaj grupoj kuras laŭ ununura linio laŭlonge de padoj antaŭ ekflugi.

## Aspekto 
eta|maldekstra|Ilustraĵo de la nomiga subspecio, kie la ruĝaj kruroj kaj beko estas diagnozaj nature.
Tiu koturno estas malhele brilkolora kun **tre ruĝaj beko kaj kruroj**, rimarkindaj eĉ dumfluge. La ruĝa beko nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo kie *erythrorhyncha* estas kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka signife respektive “ruĝa” kaj “naso” aŭ “beko”. La ino havas brikruĝajn subajn partojn kaj ne havas la tre blankajn gorĝon kaj superokulan strion de la masklo. Temas pri evidenta kazo de seksa duformismo. La masklo havas nigran vizaĝon kun jam menciitaj blankaj gorĝo kaj superokula strio. En ventroflankoj ili havas nigrajn grandajn makulojn, dum en brustoflankoj estas pli fajna punkteco. La ventro estas pli ruĝeca ol la brusto. La supraj partoj estas pli malhelbrunaj.

Tiuj koturnoj troviĝas tipe en aroj de 6 ĝis 10 birdoj. Ili venas al malfermaj herbejeroj aŭ ĉe ŝoseflankoj por manĝi kaj polvobani matene kaj vespere. La koturnaro rapide reunuiĝas pro la konstanta alvoko de la membroj unu al alia. La alvoko konsistas el serioj de milda fajfado por unuigi la disan koturnaron. La alvoko estas agrabla, ofte ripetata triobla noto *kirikii*-*kirikii*-*kirikii*, fare de la virkoturno dum la reprodukta sezono.

## Distribuado kaj habitato 
Tiu specio troviĝas ĉefe en montetaj arbaroj. Ŝajne estas du disaj populacioj. La subspecio *blewitti* troviĝas en Satpuroj kaj etendas al nordaj Orientaj Ghatoj. Tiu estas pli malgranda kaj pli pala ol la nomiga subspecio de Okcidentaj Ghatoj (sude de Pune), Nilgirio kaj montetoj de suda Barato inklude la Biligiriranganoj kaj Ŝevarojoj. La alvoko de reproduktanta masklo estas *kirikii..kirikii* kaj aliaj alvokoj inkludas mildajn fajfojn kiuj ascendas kaj descendas laŭtone. Ŝajnas ke la idoj tre frue, tre june, ekflugetas.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj kaj filmetoj

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Helmi Veldhuyzen

**Helmi Aron VELDHUYZEN** estas nederlanda instruisto kaj esperantistino. Dum la IJK 1950 ŝi estis elektita sekretariino de Tutmonda Junular-Organizo (TJO). Ŝi tiam loĝis en Delft kaj estis gimnazia lernantino. En la 1950-aj jaroj ŝi ankaŭ aktivis en la Esperanta kabaredo *Tri koboldoj.*

En la 1970-aj jaroj ŝi estis licea instruisto pri la franca lingvo kaj delegito de UEA en Goudriaan.

En la 2000-aj jaroj ŝi funkciigis privatan muzeon pri la artisto Idel Ianchelevici en Goudriaan.

## Fontoj 
* *T.J.O.-rubriko,* en: *La juna vivo* 153 (septembro 1950) , paĝo 523.
* Dosiero de Binnenlandse Veiligheidsdienst pri Tutmonda Junular-Organizo

## Referencoj 
Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
As (ĵurnalo)

La ĵurnalo **As** (aso aŭ ĉampiono) estas sporta publikaĵo hispana de ĉiutaga eldonado, kontraŭ pago kaj kun matena dissendo eldonita de la Grupo PRISA.

Estis fondita en 1967 fare de Luis Montiel Balanzat, estante aktuale la sporta ĵurnalo plej legata en la Regiono de Madrido kaj la dua sporta ĵurnalo de Hispanio tiel en eldonkvanto kiel en vendoj kaj dissendo. Same, ĝia retejo *as.com* okupas la trian lokon laŭ nombro de vizitoj en la listo de naciaj ĵurnaloj.

La ĵurnalo kreiĝis en 1967 prenante la nomon de antaŭa publikaĵo, la *Semanario Gráfico As* kiu eldoniĝis de 1932 ĝis 1936. La familio de eldonistoj Montiel, estrita tiam de Luis Montiel Balanzat, decidis utiligi la novan hispanan leĝon pri gazetaro de 1966 por ĵeti al la merkato ĵurnalon de ĉiutaga karaktero, nomitan *Diario As*, kiu konkurencis rekte kun Diario Marca je nacia nivelo.

## Notoj 
Kategorio:Hispanlingvaj gazetoj
Kategorio:Hispanaj gazetoj
Kategorio:Sportaj gazetoj
20 minutos

***20 minutos*** estas ĵurnalo de ĝenerala informo kaj senpaga kun lokaj eldonoj en 15 hispanaj urboj, kiu eldoniĝas de lundo al vendredo. Ĝi estas la plej legata ĵurnalo en Hispanio, kun 2.889.000 da ĉiutagaj legantoj laŭ la informoj de decembro de 2008 de la *Estudio General de Medios*. Ties eldono en Interreto, 20minutos.es, registris 6.396.941 uzantojn novembre de tiu jaro.

Ĝi publikiĝas laŭ permesilo (CC-BY-SA) 2.1 kiu permesas kopii, distribui, montri, derivi kaj komercan uzon de ties enhavoj, kun kondiĉoj.

## Notoj 
Kategorio:Hispanlingvaj gazetoj
Kategorio:Hispanaj gazetoj
Kategorio:Senpagaj gazetoj
Qué!

**Qué!** estas ĵurnalo hispana senpaga, apartenanta al Vocento, eldonita de *Factoría de Información*. Ĝi kreiĝis en 2005 kaj en nur du jaroj sukcesis iĝi la dua senpaga ĵurnalo plej legita (antaŭ la ĵurnalo ADN kaj de la malaperinta ĵurnalo Metro) kaj alveni al la 26 % de la kotizo de la reklama merkato. Ĝi havas 120 personojn dungitajn kaj, krome, estas la plej taksita laŭ informo eldonita de Ipsos Media, *Exprimiendo la prensa gratuita* (“Elpremante la senpagan gazetaron”). La 1-an de aŭgusto 2007 ekformis parton de Vocento, kiu plifortigis ties pozicion en skribita gazetaro en Hispanio.

Havas lokajn eldonojn en Aragono (iam eldono de Zaragozo), Asturio, Barcelono, Bilbao, Castellón (kie ricevas la nomon de 'Què! Castellón'), Rioĥo, Madrido, Malago, Sevilo kaj Valencio.

Kategorio:Hispanlingvaj gazetoj
Kategorio:Hispanaj gazetoj
Kategorio:Senpagaj gazetoj
Horní Třešňovec

Municipo **Horní Třešňovec** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Ústí nad Orlicí, senpere ligas al Dolní Třešňovec, kiu estas la norda municipa parto de urbo Lanškroun. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Koloniigo de la regiono Lanškroun okazis ĉefe en la tria kvarono de 13-a jarcento surbaze de komisioj de reĝo Přemysl Otakar la 2-a. Nomo de la vilaĝo Třešňovec, tiam nomata Jansdorf, rememoras koloniigiston, komisiitan de la reĝo per koloniigo de ĝi. La unua historia mencio pri Třešňovec estas el la jaro 1304, kiam reĝo Venceslao la 2-a donacis ĝin al nova monaĥejo en Zbraslav. Kiam estis fondita episkopejo en Litomyšl, ŝanĝis kun ĝi, en la jaro 1358, la monaĥejo Zbraslav vilaĝojn en regionoj Lanškroun kaj Lanšperk, inkluzive de Třešňovec, kontraŭ bienegoj pli proksimaj al Prago kaj Třešňovec poste estis administrata de aŭgustenana monaĥejo en Lanškroun. Dum husanaj militoj episkopejo Litomyšl estis neniigita kaj ĝia havaĵo transiĝis al laika nobelaro. De la dua duono de 15-a jarcento ĝis fino de patrimonia reĝimo Třešňovec estis parto de la sinjorejo Lanškroun. Nur komence de la 16-a jarcento oni komencis en Třešňovec distingi supran kaj malsupran partojn - Horní kaj Dolní Třešňovec. Post batalo sur Blanka monto la sinjorejon akiris familiaro Lichtenštejn.
En pasinteco estis Horní Třešňovec, *(germane Ober Johnsdorf)* lingve miksita. En tridekaj jaroj de 20-a jarcento estis kvociento de ĉeĥoj pli ol triono. Horní Třešňovec situis sur lingva dislimo, supra parto de ĝi kaj domaroj Sebranice kaj Matějkov estis pli ĉeĥa, la malsupra parto pli germana. Tamen en la jaro 1938 tuta vilaĝo falis en germanan sudetan ĵupon. Post la dua mondmilito la germana loĝantaro estis ellandigita kaj en la vilaĝon venis ĉeĥaj koloniistoj.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Kirko 
Malgranda novrenesanca preĝejo de Ĉieleniro de Sankta Maria devenas el la jaroj 1869-1870.

### Evangeliana preĝejo 
Evangeliana preĝejo estas el la jaroj 1953-1954.

### Statuaro 
Sabloŝtona statuaro Kalvario troviĝas antaŭ la n-ro 213 en malsupra parto de la vilaĝo. Ĝi estas datita 1812.

### Gastejo 
Ĉe la ŝoseo al Lanškroun troviĝas gastejo n-ro 60 el la fino de 18-a jarcento, Ĝi estas teretaĝa kun fronto membrigita per lizenoj kaj kun duoncirkla portaleto en la akso.

### Fajrobrigada domo 
### Popola arĥitekturo 
Elstaraj objektoj de vilaĝa popola arĥitekturo estas bienoj n-ro 105 kaj 102 kun konservitaj grenejoj.

## Turismo 
Trans Horní Třešňovec gvidas blua turisma pado kaj bicikla vojo n-ro 4223 al Mariánská Hora super Horní Čermná. Tie estas grava disvojo: la ruĝa pado gvidas al Jablonné nad Orlicí aŭ al Česká Třebová kaj la flava al burgo Lanšperk aŭ al Zábřeh.

## Literaturo 
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Municipoj en distrikto Ústí nad Orlicí
Kategorio:Setlejoj en Suborlica montetaro
Breznička (distrikto Stropkov)

250px|maldekstra|eta|Preĝejo en Breznička
**Breznička** (hungare *Kisberezsnye* [kiŝbereĵnje], rutene *Бережничка* [bereĵniĉka]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Breznička situas en valo de rojo. Stropkov troviĝas je 6&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1408. En la 16-a jarcento rutenoj alvenis. En 1715 oni komputis tie 10, post 5 jaroj 7 familiojn. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kisberezsnye 149 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Stropkov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1926 inundo okazis. En 2001 vivis en Breznička 134 homoj, (129 slovakoj, 5 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo el la 19-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Stropkov
2057 Rosemary

'*2057 *Rosemary'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "*Rosemary*", omaĝe al *Rosemary Birky Hoffmann Scholl'', unua edzino de la germana astronomo Hans Scholl.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1934
2058 Róka

'*2058 *Róka''''' estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono, ano de la Temisa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la hungara astronomo György Kulin elde la Konkoly Observatorio, en Budapeŝto.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la hungaran astronomon Gedeon Róka.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de György Kulin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1938
Centralo (Honkongo)

**Centralo (Honkongo)**, ĉine **中環,** dum la brita dominado **Viktoriaurbo** estas milionurbo, financa centro de Honkongo kaj marhaveno en Ĉinio, en Honkongo.

## Geografio 
Centralo situas en sudorienta parto de Ĉinio laŭ la marbordo. Ĝi estas centra parto de Honkongo.

## Historio 
En 1842 kun la apudaĵoj la britoj akiris ĉi tiun teritorion. Tio estis kronkolonio Honkongo. En 1898 la britoj luis la teritorion po 99 jaroj. Tiam vigla komercado komenciĝis. En 1941 la japanoj okupis la urbon. En 1997 la britoj redonis la tutan Honkongon. La loĝantaro ricevis politikajn kaj ekonomiajn privilegiojn, tamen kelkaj migris al Aŭstralio kaj al similaj landoj. Ankaŭ nun sendependa borso funkcias.

## Klimato 
Centralo havas malsekan tropikan klimaton. Jare pluvas po 2400 mm. La temperaturo estas inter junio-septembro preskaŭ 30 °C, inter decembro-februaro iom malpli, ol 20 °C.

## Trafiko 
Ekde 1979 metroo trafikas. La pasaĝeroj uzas ankaŭ aŭtobusojn, fervojojn, pramojn kaj tramojn.

## Vidindaĵoj 
* urbodomo
* romkatolika katedralo omaĝe al Senmakula Koncipiĝo
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Jozefo
eta|290ra|Vido en Centralo
eta|290ra|Strato en Centralo
eta|290ra|Nubskrapuloj en Centralo

## Vidu ankaŭ 
* Listo de milionurboj

Kategorio:Urboj de Ĉinio
Kategorio:Honkongo
Kategorio:Marhavenaj urboj
La Vanguardia

eta|Aktuala sidejo de *La Vanguardia*.

***La Vanguardia*** estas ĵurnalo matena de ĝenerala informo eldonita en Barcelono por la tuta Hispanio redaktata ĉefe en kastilia lingvo, sed ĉe kelkaj partoj ĝi uzas la katalunan. Publikiĝis unuafoje la 1-a de februaro de 1881, kaj pro tio ĝi estas unu el la plej malnovaj ĵurnaloj de Hispanio.

Laŭ informo de la *Oficina de Justificación de la Difusión*, mallongige (OJD), el januaro de 2009 al decembro de 2009 ĝi havis averaĝan eldonkvanton de 234.788 ekzempleroj ĉiutage, kaj averaĝa disvastigo de 200.291 ekzempleroj ĉiutage.

Ĝi apartenas al Grupo Godó kaj ideologie estas konsiderata ĵurnalo de politika centro, katalunisma kaj monarkiema.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de *La Vanguardia*
* Hemeroteko de *La Vanguardia*

Kategorio:Hispanaj gazetoj
Kategorio:Katalunaj gazetoj
Kategorio:Hispanlingvaj gazetoj
Kategorio:Aperis en 1881
Árpád Kocsis

**KOCSIS Árpád** (pr. koĉiŝ a:rpa:d) estis hungara grafikisto naskita en Temeŝvaro la 17-an de januaro 1914 kaj mortinta en Siófok la 7-an de decembro 1985. 

## Biografio
Árpád Kocsis finis la artan altlernejon de 1940 ĝis 1948 de Budapeŝto, dume li kreadis ankaŭ en la Artistkolonio de Nagybánya kaj Tápiószele. En 1948 li loksidiĝis en Eger. De 1958 ĝis 1974 li estis gvidanto de la scenejdekoraciejo de la teatro *Miskolci Nemzeti Színház*.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kocsis, A.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Antal Kóczé

**KÓCZÉ Antal** (pr. ko:ce: antal) estis hungara ciganmuzikestro naskita en Tasnád la 9-an de decembro 1872 kaj mortinta en Budapeŝto la 8-an de oktobro 1926. Li estis la filo de muzikestro Lajos Kóczé.

## Biografio 
Antal Kóczé muzikis jam 9 jaraĝe en bando de Vince Bunkó. En 1890 li fondis memstaran bandonen Deĵo, kun kiu li longtempe muzikis en Koloĵvaro. Je la fino de la jarcento li trairis Eŭropon kun sia bando. Li muzikis al imperiestro Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio), al la angla reĝo, al la cara familio en Sankta Peterburgo. En 1903 li gajnis la konkurson de ciganbandoj. En 1924 li faris kun sia orkestro novan turneon en Eŭropo. Ankaŭ Pau Casals rimarkis lian virtuozan ludon.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj popolmuzikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj ciganoj
Ferenc Szilágyi (operkantisto)

**SZILÁGYI Ferenc** (pr. sila:dji ferenc) estis rumania hungara operkantisto (tenorulo) naskita en Căpuşu Mare la 31-an de oktobro 1925 kaj mortinta en Kluĵo la 18-an de junio 2010.

## Biografio 
Ferenc Szilágyi estis akceptita al Ŝtata Hungara Operejo de Kluĵo kiel senkvalifikita laboristo en 1953 kaj dum 25 jaroj li estis gvidtenorulo de la operejo. De 1992 li estis eterna ano de la instituto. Krome de rumanaj operejoj li kantis kiel gasto en Budapest, Odeso, Skopje, Taŝkento, en urboj de Germanio.

## Roloj 
* Bánk, Cavaradossi, Don José, Otello, Radames, Turiddu.

## Fonto 
## Literaturo 
* György Róbert: *Szilágyi Ferenc operaénekes*, intervjuvolumo, 2010.
* Krónika 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj operkantistoj
János Szilágyi

**SZILÁGYI János** (pr. sila:dji janoŝ) estas rumania hungara operkantisto (basulo) naskita en Tășnad la 25-an de oktobro 1925. 
## Biografio
János Szilágyi finis en 2000 en muzikakademio Gheorghe Dima de Kluĵo (profesoroj: Angela Nemeş kaj Dan Serbac).
## Roloj
*Hungaria opera
## Fonto
*Hungaria opera
Szilagyi, J.
Bžany (distrikto Stropkov)

**Bžany** (hungare *Bodzás* [bodzAŝ]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Bžany situas laŭ dekstra bordo de akvorezervujo de Ondava, laŭ traira flankovojo. Stropkov troviĝas je 14&nbsp;km.

## Historio 
La vilaĝon fondis ŝoltiso kun ekloĝintoj kaj la unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1372 laŭ tiama hungara nomo kaj ortografio *"Bospataka"*. La pli nova hungara nomo *"Bozyas"* aperis en la 15-a jarcento. En 1493 oni komputis tie 5 familiojn. Baldaŭe rutenoj alvenis. En 1715 oni komputis tie jam 9, post 5 jaroj 10 familiojn. En 1869 239 vilaĝanoj en 32 domoj vivis. En 1796 laŭ la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1828 loĝis tie 246 vilaĝanoj en 37 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bodzás 195 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Stropkov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Bžany 175 homoj, (163 slovakoj, 11 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Nikolao de 1825

Kategorio:Municipoj en distrikto Stropkov
Tisinec

**Tisinec** (hungare *Tizsény* [tiĵEnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Tisinec situas laŭ maldekstra bordo de Ondava, laŭ ĉefvojo Svidník-Stropkov. La lastra urbo troviĝas je 2&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1379. En 1600 10, en 1715 12 familioj pagis impostojn. En 1787 146 vilaĝanoj en 23 domoj, en 1828 279 vilaĝanoj en 35 domoj vivis.  En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tizsény 138 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Svidník, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Tisinec 375 homoj, (370 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1874

Kategorio:Municipoj en distrikto Stropkov
Duplín

**Duplín,** hungare **Bányavölgy** [bAnjavoldj], germane **Dublen** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Duplín situas laŭ maldekstra bordo de Ondava, laŭ ĉefvojo Svidník-Stropkov. La lastra urbo troviĝas je 5&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1379. Ĝis 1890 la oficiala hungara loknomo estis *"Duplin"*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bányavölgy 337 homoj, (rutenoj, slovakoj kaj poloj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Felsővízköz, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Duplín 480 homoj, (468 slovakoj, 8 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1861

## Famuloj 
En la vilaĝo naskiĝis hungara ministro Gyula Tost.

Kategorio:Municipoj en distrikto Stropkov
Norman G. Thomas

**Norman G. THOMAS** estas usona astronomo.

Li laboris en la Observatorio Lowell per la lumpulsa komparilo kun Robert Burnham Jr., verkinto de la fama 3-voluma *Celestial Handbook*.

Ili ambaŭ, kun Henry Lee Giclas verkis la Giclas Katalogon inter 1971 kaj 1978.

Li malkovris aŭ kunmalkovris 55 asteroidojn. La asteroido 2555 Thomas ricevis lian nomon en lia honoro.

## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Norman G. Thomas

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Daraa

**Daraa** (arabe درعا) ankaŭ ''Dera, Dera'a;'' estas administra centro de la samnoma gubernio Daraa en sudokcidento de Sirio.

Daraa situas en alto de 530 metroj en regiono Hauran, ĉirkaŭ pli ol 100 km sude de Damasko ĉe la rapidvojo al Amano, 5 m norde al la jordania-siria limo.

La urbo havas 77.230 loĝantojn laŭ kalkulo el 2010, plimulto estas sunaitoj. Tie loĝis en 1942 ĉirkaŭ 10.000 homoj.

Ĉe Daraa troviĝas la palestina rifuĝejo kun ĉirkaŭ 6000 rifuĝintoj.

En la biblia epoko (Malnova Testamento) ĝi situis en regiono ĉirkaŭ la urbo Edreï (pli posta Adraa). Tie perdis en batalo Reĝo Og – gvidanto de la amoridoj – favore al la israelanoj sian landon, kiu apartenis al altebenaĵo de Baŝan.

Proksime al la urbo ekzistas grekaj kaj romiaj antikvaĵoj, inter ili ankaŭ detruita teatro. En proksimo de la urbo okazis decida batalo inter la Orientromia imperio kaj la islamanoj. Tio okazis ĉe Yarmuk en 636 kaj finiĝis kun venko de la islamanoj. La moskeo de la urbo estis konstruita en 1253, dum regado de la ajubidoj per uzo de antikvaj materialoj.

Ekde 1908, la urbo estis grava fervoja stacio de la Hiĝaz-fervojo. Tie disbranĉiĝis la ĉeflinio Damasko - Medino al mediteranea Hajfo (ekde 1946 ne plu funkcias) kaj al Bostra, 40 km oriente. La ekonomia bazo de la urbo estas la agrikulturo. La urbo estas foirurbo por la ĉirkaŭa regiono, en kiu oni kultivas ĉefe tritikon kaj hordeon. Daraa lastatempe suferis pro la reduktita akvolivero en la regiono.

En la urbo protestis en marto de 2011 multaj loĝantoj pro aresto de junuloj kaj murdo de protestantoj.

Kategorio:Urboj de Sirio
Bulawayo

**Bulawayo** [bulavajo] estas metropolo, la dua plej granda urbo, komerca ĉefurbo kaj universitata urbo en Zimbabvo. Laŭ stato de la jaro  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
Bulawayo situas sur altebenaĵo sur mildaj deklivoj en sudokcidenta parto de la lando. Proksime estas akvodislimo de Zambezi kaj Limpopo. La ĉefurbo Harareo troviĝas je 439 km-oj.

## Historio 
eta|210ra|Loko de Bulawayo en Zimbabvo
Loka reĝo fondis Bulawayo-n ĉirkaŭ en 1840. En 1893 la britoj okupis la setlejon, kiu ricevis la rangon urbeto post 4 jaroj. En 1896 lokaj triboj vane sieĝis Bulawayo-n. Ĝi ricevis statuson urbo en 1943. En 1992 pro la malbona kaj malmulta akvo ĥolero okazis.

## Klimato 
Bulawayo havas subtropikan klimaton. Ĝenerale estas sudorienta vento. Jare pluvas po 590&nbsp;mm. Precipe inter decembro-februaro pluvas. La temperaturo averaĝe estas .

## Trafiko 
Bulawayo havas fervojajn liniojn al Bocvano, Zambio kaj Sud-Afriko. Estas ankaŭ flughaveno.

## Vidindaĵoj 
eta|300ra|Urbodomo de Bulawayo
eta|300ra|Kastelo Nesbitt en Bulawayo
* muzeo naturhistoria
* Nacia Galerio
* muzeo pri fervojoj
* urba parko

## Ĝemelurboj 
*  Aberdeen, Britio
*  Durban, Sud-Afriko

Kategorio:Urboj de Zimbabvo
Kategorio:Metropoloj
Minamisōma

**Minamisoma** (japane 南相馬市) estas urbo en gubernio Fukuŝima en Japanio. Ĝi situas norde de Iŭaki kaj sude de Sendajo ĉe la Pacifiko.

## Historio 
La urbo Minamisōma estis fondita la 1-an de januaro en 2006 per unuigo de urbo Haramaĉi (japane 原町市), komunumoj Kaŝima (japane 鹿島町) kaj Odaka (小高町) de distrikto Sōma.
 
La urbon grandparte neniige detruis la tertremo kaj posta cunamo la 11-an de marto de 2011. La loko iĝis ankaŭ parto de la evakua zono ĉirkaŭ la nuklea centralo Fukuŝimo I.

## Vidu ankaŭ
* Tertremo de Sendajo en 2011

Kategorio:Urboj de Gubernio Fukuŝima
Warren Christopher

** Warren CHRISTOPHER**, naskiĝis la 27-an de oktobro 1925, mortis 85-jara la 18-an de majo 2011, estis usona juristo, diplomato kaj politikisto. Dum la unua oficperiodo de Bill Clinton kiel prezidento de Usono, li servis kiel Usona ministro pri eksterlandaj aferoj.

Antaŭe li interalie estis vica ĝenerala akuzisto de Usono, do vicgvidanto de la Usona ministerio pri justico, en la prezidanta oficperiodo de Lyndon Johnson, kaj vica usona ministro pri eksteraj rilatoj en la prezidenta oficperiodo de Jimmy Carter. Ĝis sia morto, li laboris kiel advokato en Kalifornio. Krome li estis profesoro en la Universitato de Kalifornio ĉe Los-Anĝeleso (UCLA).

Jam en 1981, li honoriĝis per la prezidenta medalo de libereco.

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Usonaj diplomatoj
Kategorio:Usonaj ministroj pri eksterlandaj aferoj
Kategorio:Usonaj advokatoj
Kategorio:Usonanoj de la Dua Mondmilito
Sabha

eta|dekstra|200ra|Situo enkadre de Libio
**Sabha** (arabe سبها) estas urbo en Libio kun ĉirkaŭ 130.000 loĝantoj kaj la nova politika kaj ekonomia centro de regiono Fezano. Sabha situas en samnoma distrikto, kies ĉefsidejo ĝi estas.

## Historio 
La urbo evoluis el tri komunumoj nomataj *al-Ĝedid, al-Gorda* kaj *al-Haĝara*. Dum la itala kolonia epoko, la centro de Fezano translokiĝis de Murzuk al Sabha.

## Trafiko 
La flughaveno Sabha situas ĉe la sudoriento de la urborando.

Kategorio:Urboj de Libio
Badugns

**Badugns** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Badugns (Falera)** estas setlejo de la komunumo Falera de la komunumaro Ilanz de la distrikto Surselva en Kantono Grizono en Svislando.

* **Badugns (Flerden)** estas setlejo de la komunumo Flerden de la komunumaro Thusis de la distrikto Malantaŭa Rejno en Kantono Grizono en Svislando.
Ladir

**Ladir** estas komunumo de la komunumaro Ilanz kaj la distrikto Surselva en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 109 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Ladir situas alte super la valo de la Antaŭa Rejno. Al ĝi apartenas ankaŭ la eksklavo Alp Dadens da Ladir, kiu etendiĝas en nordo ĝis al la Vorab-Glaĉero.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Ladir limas en nordoriento al Falera, en sudoriento al Schluein, kaj en sudo kaj okcidento kaj nordokcidento al Ruschein. Inter la vilaĝo Ladir kaj la eksklavo Alp Dadens da Ladir, situas la eksklavo Alp da Schnaus de la komunumo Schnaus.

## Lingvoj 
La oficiala lingvo de la komunumo estas la romanĉa.

## Trafiko 
Ladir situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika transportreto Ladir estas konektita per poŝtaŭtolinio tra Ruschein al Ilanz.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ladir datiĝas el la jaro 831 kiel *Litura* en la imperia urbaro.
Alia mencio datiĝas el la jaro 850 kiel *Leitura*. Dum mezepoko parto de la kamparanoj apartenis al la Eksteraj Liberuloj de Laax, kaj pluraj de ties ĉefoj devenis el Ladir. Ladir formis kun Schnaus kaj Ruschein najbararon. En la jaro 1502 la alpopaŝtejoj estis dividitaj. En la jaro 1851 estis fonditaj la komunumoj Ladir, Ruschein kaj Schnaus. La preĝejo Sankta Zeno estis menciita la unuan fojon en la jaro 840 kiel havaĵo de Monaĥejo Pfäfers kaj estis ĝis 1684 filio de la paroĥo Ruschein. Kelkaj familioj, kiuj en la jaro 1556 aliĝis al la reformacio devis forlasi la vilaĝon. La 14-an de oktobro 1891 inscendio detruis la tutan vilaĝon.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Ladir