open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Husejn Al-Amily

**Husejn Mohammed AL-AMILY** (naskiĝis en 1927 en Naĝaf, Irako, mortis la 28-an de decembro 2014 en la urbodistrikto Ealing de Londono, Britio) estis iraka verkisto kaj esperantisto. Li naskiĝis de libana patro kaj iraka patrino. Post fino de siaj islam-sciencaj studoj en la tradicia universitato de Naĝaf, la patro kune kun la familio revenis al la sudo de Libano por ekpreni sian oficon kiel mulao de la regiono. Husejn pasigis tie feliĉan knabecon ĉirkaŭata de bela naturo kaj inter amema komunumo. Tamen ĉar tie tiam ne estis lernejo, la familio devis reveni al Irako, kie la infanoj ricevis normalan instruadon. Post la liceo Husejn aliĝis al tiea universitato dum kvin jaroj por islamaj kaj arabaj studoj. En Naĝaf li redaktis literaturan gazeton. Poste li migris al la ĉefurbo Bagdado, kie li komercis dum tridek jaroj.

Li lernis esperanton memstare en 1966 kaj ekde tiam senĉese li aktivis diversmaniere per kaj pri la lingvo. Li verkis kelkajn librojn kaj multajn artikolojn en Esperanto, pleje pri araba kulturo.

Pro malemo aliĝi al la reganta Partio kaj pro registara malamo de esperanto, oni malliberigis lin kelkajn monatojn. Pri tiu mallibereja sperto li verkis libreton *En la mallumo mi vidis lumon*. Poste, pro pluaj minacoj li devis forlasi la landon, kaj dum kelkaj jaroj li vagadis en diversajn landojn ĝis li alvenis en Brition, kiun li prenis kiel duan hejmlandon. Kvin jarojn li estis sekretario de la Londona Esperanto-Klubo.

Li ege interesiĝas pri arabaj proverboj kaj tradiciaj arabaj anekdotoj, de kiuj li kompilis antologion eldonitan en pluraj versioj kaj lingvoj. La esperantan version - *La Trezoro* - eldonis la Araba Komisiono de la Universala Esperanto-Asocio en 2008. Inter aliaj verkoj li tradukis esperanten la Kodekso de Hamurabi kaj en la araban ''The Intelligent Woman's Guide to Socialism* (*La gvidilo de la inteligentulino pri la socialismo*) de George Bernard Shaw.

## Ĉefaj verkoj
* *Arabaj Maksimoj de la Sepa Jarcento* (1967)
* *The Arabian Treasure* - angla versio de QAMOOS
* *The Book of Arabic Wisdom* (2003) - antologio de arabaj proverboj kaj saĝaj anekdotoj, anglalingva
* *Daleel al-Mara'a Ath-thakaya lil-Ishtirakia* - araba traduko de *The Intelligent Woman's Guide to Socialism* de George Bernard Shaw
* *The Features of the Hussaini Encyclopedia* (2001)
* *Hikamun Lilthawarawyiyeen* (1969) - arablingva traduko de maksimoj de George Bernard Shaw
* *Leĝaro de Hammurabi* - esperanta traduko de la Kodekso de Hamurabi
* *The Man of Two Ages* - membiografio (versioj en pluraj lingvoj - la araba aperis en Londonaj gazetoj)
* *QAMOOS Al-Amthaal Alarabiyah wel Islamiyah* (2007) - arablingva antologio da arabaj proverboj kaj anekdotoj
* *La trezoro de arabaj proverboj kaj anekdotoj*. Eld. UEA, 2008. 137 p. — ISBN 978-92-9017-101-0
* *Taglibro de Malliberulo* (2012) - rememoroj el iraka malliberejo

## Recenzoj
* Broadribb, Donald. *Salutinda trezoreto* //Monato. 2009. № 01. P. 23. — ISSN 0772-456 X * (pri «La trezoro de arabaj proverboj kaj anekdotoj»)*
*  *(blogaĵo pri ferivojaĝo al la urbo)''

## Referencoj 
Kategorio:Irakaj verkistoj
Kategorio:Irakaj esperantistoj
Distrikto Greiz

La **distrikto Greiz** situas en la germana federacia lando Turingio. Ĝia administra sidejo estas la samnoma urbo Greiz. La distrikto kovras areon de 834 km², kaj fine de la jaro  ĝi havis  loĝantojn.

Najbaras la distrikto Burgenland kaj la eksterdistrikta urbo Gera norde, la distriktoj Zwickauer Land (Saksio) oriente, Vogtland (same Saksio) sude kaj Saale-Holzland okcidente.

Historie la distrikto estas parto de la regiono Vogtland, kies nomon ankoraŭ hodiaŭ portas la alia parto de la regiono, la najbara distrikto Vogtland en Saksio. 213 km² de la distrikto estas kovrataj per arbaroj, 13,3 km² estas akvaĵoj (riveroj, lagoj kaj akvobaraĵoj).

La distrikto en siaj hodiaŭaj limoj ekestis dum la jaroj 1994 per fuzio de la antaŭaj distriktoj *Grea, Zeulenroda* kaj *Greiz*.

## Administra divido 
En la sekva listo inter krampoj aldoniĝas la respektiva nombro de loĝantoj laŭ la stato fine de .

**Urbaj kaj neurbaj komunumoj sen aparteno al komunumaro**:

**Komunumaroj**
administra centro de la komunumaro

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Distriktoj de Turingio
Roland Schnell

eta|300ra|en 2006 dekstre, meze Gabriela Schnell (edzino), maldekstre Jan Wagner (amiko)

eta|300ra|Membroj de la Esperanto-Ligo Berlin prezentas tekstojn el la libro Metropoliteno. De maldekstre Fritz Wollenberg, Henryk Wenzel, Roland Schnell (reĝisoro de la prezento), Peter Kühnel en "Café Mittendrin" 2002

**Roland SCHNELL** (naskiĝis la 3-an de decembro 1953) estas germana esperantisto.

Li vivas de la 1980-aj jaroj en Berlino, kie li estis foje en la estraro de la Esperanto-Ligo Berlin.

Schnell estas aktivulo en diversaj kampoj: Motorboato Esperanto, blogisto , tradukanto de la libro Metropoliteno.

## Literatura verko 
Lia literatura produktado estas ampleksa kaj varia. Temoj estis medioprotektado, paco, maldekstra politiko kaj strategio de la Esperanto-movado. Ekzistas multaj leteroj de leganto, kiel reago al aliaj aŭtoroj, nome en la revuo Monato. Menciindas sciencnivelaj prelegoj pri fakaj temoj, nome pri biogaso kaj alternativaj energifontoj.

## Tekstoj en la reto 
La tektstoj troveblaj en la reto estas nur modesta elekto el la tuta verko. Nome la regulaj kontribuoj pri porpacaj kaj kontraŭmilitaj aferoj en la revuo PACO de [MEM] (Mondpaca Esperantista Movado) inter 1970 kaj 1990 ankoraŭ mankas. Ĉi tiu kunlaboro kaŭzis akrajn atakojn de certaj Esperantistoj, kiuj supozis konspiron kun la komunistoj. Tamen la propagando de certaj ideoj en la socialisma mondo estis la realigo de la promeso, kiun ĉiu membro de la germana porpaca organizo DFG/VK (Deutsche Friedensgesellschaft) subskribas: Ĉie batali kontraŭ milito. Ĉi tiu organizo estis forte ligita kun la pratempo de Esperanto.

* Prelego AEST 1984 Biomaso: Kaj nutraĵo kaj brulaĵo. Ĉu Biogaso estas la solvo?
* Obskuraj Radikoj de la “Nova Epoko” pri la proksimeco de esoteraj kaj maldekstraj ideoj], kiu aperis sub la titolo *brunaj makuloj sur brila fasado* en Monato 9/1994, p.&nbsp;10.
* Savu la kapon de Karl Marx  en LEA/G-MAGAZINO n-ro 24 (4/1998)

## En la revuo MONATO 
* Poŝtmarka memorscio. En Monato 10/1994, p.&nbsp;12

## En La Gazeto 
* A.I.S. - Ĉu pli ol lavilo por titoloj el LG-10 p.&nbsp;20, 1987

## Intervjuoj 
* Pola Radio 16-an de aprilo 2004 - vendrede ni interparolas kun Roland Schnell el Germanio. Ankaŭ ĉi-foje la temo de nia rubriko "Homoj kaj problemoj" estas la profesia aktivado de esperantistoj.
* pri agrikultura gaso 16.04.2004 kadre de *Homoj kaj problemoj*

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Roland Schnell en Ipernity (kun fotoj)
* En la Berlin-Wiki
* Libroj de kaj pri Roland Schnell en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
* Artikoloj  de kaj pri Roland Schnell en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Schnell, Roland
Schnell, Roland
Schnell, Roland
Memoraĵo

**Memoraĵo** (aŭ **suveniro**) estas objekto, kiun oni kunportas de ie kaj poste gardas ĝin por memori certan okazaĵon, lokon aŭ personon. Ŝatataj memoraĵoj estas ekzemple tasoj, T-ĉemizoj, cindrujoj ktp kun nomo aŭ bildo de la vizitata loko, aŭ malgrandaj kopioj de famaj konstruaĵoj kiel la Eifela turo de Parizo, la Piza turo de Pisa, la Piramidoj de Egipto, ktp. En multaj turismaj lokoj vendado de memoraĵoj iĝis grava monfonto por la lokaj loĝantoj.

Oni enkalkulas inter la plej malnovaj turismaj suveniroj la tiel nomata Jakoba pekteno el la Jakoba Vojo.

Kategorio:Turismo
Pakaĵo

eta|Diversaj pakaĵoj
**Pakaĵo** estas io kion oni portas kun si ĉe vojaĝo, kutime en kofro, valizo, pako aŭ sako. Modernaj vojaĝantoj plej ofte kunportas vestaĵojn, higienaĵojn, malgrandajn posedaĵojn, bezonaĵojn por la vojaĝo kaj ĉe la revojaĝo memoraĵojn.

La Esperanta vorto "pakaĵo" plej ofte estas uzata kiel nombrebla vorto por nomi unuopan objekton (ekz-e unu valizon aŭ dorsosakon kun sia enhavo), sed foje estas uzata kiel nenombrebla vorto (do kun la senco "pakaĵaro"). Aldone la vorto "pakaĵo" foje ankaŭ povas signifi simple "pako", do ĉiun ajn aron da objektoj kunligitaj aŭ kunaranĝitaj por esti protektataj aŭ pli facile transporteblaj.

Malofte oni uzas la novradikan vorton "bagaĝo" por pakaĵ(ar)o, sed kelkaj esperantistoj konsideras tiun novradikon evitinda, ĉar ne-necesa.

## Vidu ankaŭ 
* Diplomata pakaĵo
* Manpakaĵo (aertrafiko)

## Proverbo 
Ekzistas proverbo pri pakaĵo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:
* 

## Referencoj 
Kategorio:Turismo
Voĉdono

**Voĉdono** (foje nomata **baloto**) estas maniero kolektive decidi pri io. En demokratio, voĉdonoj uziĝas por elekti la parlamenton, ŝtatestron aŭ alian povohavan institucion aŭ oficon laŭ la volo de la popolo.

Laŭ sia deveno la vorto "baloto" signifas voĉdonon per voĉdonilo ("balotilo"); tamen laŭ kelkaj la signifo plilarĝiĝis al ajna voĉdono. Tiuokaze "baloti" kaj "voĉdoni" estus samsignifaj, do "balot/" estus nenecesa radiko. Ĉiuokaze en la plej multaj lingvoj ne ekzistas apartaj vortoj por "baloti" kaj "voĉdoni".

En demokratio, oni kutime postulas ke voĉdonoj estu ĝeneralaj, liberaj, egalaj kaj sekretaj.

Dum en tiel nomita reprezenta demokratio la voĉdonrajto estas limigita al elekto de parlamentanoj, registaranoj kaj eventuale juĝistoj, en rekta demokratio popolo ne nur rajtas elekti, sed ankaŭ voĉdoni pri konstituciaj paragrafoj, leĝoj kaj eĉ konkretaj materiaj demandoj kiel ŝtatkontraktoj, grandaj ŝtataj investoj ktp.

## Voĉdonsistemoj 
Ekzistas pluraj voĉdonsistemoj. Ĉe elektoj povas dividi ilin en du ĝeneralajn grupojn: proporcia voĉdono kaj plejmulta aŭ majoritata voĉdonsistemo.

Krom la voĉdonrajto mem ankaŭ estas grandaj diferencoj en diversaj politikaj sistemoj, kiu rajtas postuli voĉdonon kaj kiel. Ekzistas sistemoj, kiuj tute ne antaŭvidas voĉdonon pri materiaj demandoj, estas sistemoj, kie certa nombro da civitanoj povas postuli voĉdonon. Estas sistemoj, kie tiaj voĉdonrezultoj havas nur konsultan signifon, dum en aliaj landoj tiaj rezultoj estas leĝe validaj. La plej ampleksa sistemo de rekta demokratio certe estas tiu de certaj svisaj kantonoj, kie unuopa civitano per simpla letero al la parlamento povas postuli voĉdonon pri iu ajn temo!

## Vidu ankaŭ 
* Politika scienco
* Balotsistemo
* Ĝenerala balotado
* Sindeteno
* Unuanimeco
* Voĉdonado
* Universala voĉdonrajto

## Eksteraj ligiloj 
### En Esperanto 
* Politikaj elektoj – terminareto en ses lingvoj: hu, uk, fr, de, es, eo -- [en STEB]

### Alilingve 
* 
* CNN.com Monda Aktualaĵo: Elekta kalendaro 
* Mondo de Elektoj.
* IDEA, Tabelo de Elekto-Sistemoj Tutmonda
Tiramisuo

eta|dekstra|300ra|Tiramisuo
**Tiramisuo** (itale: **tiramisù**) estas itala deserto, kiu ne nur en Italio estas tre aprezata. La nomo laŭvorte signifas: *Tiru min supren.*, kio proksimume volas diri *Kuraĝigu min.*, *Gajigu min.*. Tial oni ofte donas tiramisuon al resaniĝantoj, por refortiĝi kaj resaniĝi.

## Gusto kaj strukturo 
La plej karakterizaj elementoj de la tiramisugusto estas en la kombinaĵo de maskarpono, kafo kaj alkoholaĵo.

Tiramisuo konsistas el diversaj tavoloj. Malsupre estas savojaj biskvitoj. Ĉi tiuj biskvitoj estas saturitaj per tre malvarmiĝinta kafo kaj aspergitaj per alkoholaĵo.

Kiel alkoholaĵo oni uzas Marsalan vinon.

La tavolo sur la biskvitoj konsistas el miksaĵo de maskarpono kaj zabajono. Zabajono estas kustardo el ovoflavaĵo, sukero kaj alkoholaĵo kaj estas uzata en diversaj aliaj italaj desertoj.
La tavoloj povas esti alternataj, tiel ke la pudingo fariĝas pli alta.

La tuto estas kovrita per kribrita kaj disŝutita kakaopulvoro.

Same kiel bavaraĵo tiramisu enhavas krudajn ovojn, kiuj en kelkaj landoj povas esti infektitaj per la salmonelobakterio.

## Vidu ankaŭ 
Sukeraĵejo

Kategorio:Itala kuirarto
Kategorio:Desertoj
Kategorio:Dolĉaĵoj
Reklambendo

[eta|468ra|Tipa [banderolo de 468×60 rastrumeroj (estonlingva reklamo por Vikipedio)]]
**Reklambendo** estas speco de reklamilo en la Tut-Tera Teksaĵo. La reklamo estas integrita en iun retpaĝon kiel bild-dosiero aŭ kiel plurperila objekto per uzo de JavaScript-programo, Flash aŭ Java. Kutime reklambendoj estas larĝaj kaj malaltaj, sed ili ankaŭ povas esti mallarĝaj kaj altaj ("starantaj reklambendoj"). Tre kutima grandeco de reklambendoj estas 468×60 rastrumeroj.

Kategorio:Interreto
Kategorio:Reklamo
William Barnes

**William BARNES** (naskiĝinta la  en Dorset; mortinta la  en Dorset) estis angla poeto, verkisto kaj filologo.

## En Esperanto aperis 
* *La Edzino Perdita. (The Wife A-lost.)* Tradukis Marjorie Boulton. En: *Esperanto,* februaro 1963.

Kategorio:Anglaj verkistoj
Kukoloj

**Kukoloj** aŭ ***Cuculus*** estas genro de birdoj de la familio de Kukoledoj kiu havas reprezentantojn en plej parto de la Malnova Mondo, kvankam la plej granda diverseco estas en tropikaj suda kaj sudorienta Azio. 

## Taksonomio
La genron *Cuculus* enkondukis en 1758 la sveda natursciencisto Carl Linnaeus en la 10a eldono de sia verko *Systema Naturae*. La genronomo estas la Latina vorto por "kukolo". La tipa specio estas la Ordinara kukolo (*Cuculus canorus*).

### Specioj
La genro enhavas jenajn 11 speciojn:

Kelkaj fontoj inkludas ankaŭ la palan kukolon en tiun genron, kvankam estas manko de interkonsento pri ĝia ĝusta klasigo. La akcipitrokukoloj iam en tiu genro estas nun en aparta genro, *Hierococcyx*, dum la pala kukolo apartenas al *Cacomantis*.

## Aspekto
Tiuj birdoj estas de varia grando kun sveltaj korpoj, ĝenerale grizaj surpe kaj blankecstriecaj malsupre, longaj vostoj kaj fortaj kruroj. 

## Kutimaro
Plej parto ĉeestas malfermajn arbarojn, sed kelkaj preferas pli malfermajn kampojn. Kelkaj specioj estas migrantaj.

Tiuj estas voĉemaj specioj, kun konstantaj kaj laŭtaj alvokoj, kio nomigas la genron kaj la familion en multaj lingvoj. Ili manĝas grandajn insektojn, inkludante harecajn raŭpojn, kiuj estas malbongustegaj por multaj birdoj, sed por tiuj estas specialaĵo. Unu aŭ du specioj manĝas ankaŭ iom da frukto.

La kukoloj de la genro *Cuculus* estas nestoparazitoj, kio signifas, ke ili demetas po ununuran ovon en nestoj de variaj paserinaj gastigontoj. La plej konata ekzemplo estas la eŭropa ordinara kukolo. La kukolino ĉiuokaze anstataŭas ovon de la gastigonto per unu el siaj ovoj. La kukolido eloviĝas antaŭ la eloviĝo de la idoj de la gastigonto kaj kreskiĝas pli forte, kio permesas ĝin forpeli ĉu la ovojn ĉu la idojn de la adoptaj gepatroj.

La specioj de la genro *Cuculus* demetas kolorajn ovojn kongruajn kun tiuj de siaj gastigontoj. La kukolino specialiĝas en preciza gastiganta specio (ĝenerale la specio kiu zorgis ŝin) kaj demetas ovojn kiuj ege similaspektas al tiuj de la gastiganto.

Ĉiu specio povas konsistiĝi el kelkaj *gentes*, kun ĉiu *gens* specialiĝinta en preciza gastiganta specio. Estas pruvoj, ke la *gentes* estas genetike diversaj unu disde la alia, kvankam aliaj fakuloj asertas, ke la kukolinoj pariĝas kun maskloj de ĉiu ajn *gens*, kaj tiele la genoj fluas inter *gentes*.

## Referencoj 
* Barlow, Wacher kaj Disley, *Birds of The Gambia* ISBN 1-873403-32-1
* 
* Grimmett, Inskipp kaj Inskipp, *Birds of India* ISBN 0-691-04910-6

Kategorio:Nestoparazitoj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Azio
Marek Pietrzak

**Marek Włodzimierz PIETRZAK** (naskiĝis la 5-an de junio 1937, mortis la 29-an de majo 1968) estis pola esperantisto ekde aŭtuno 1955; membriĝis en Pola Esperanto-Asocio la . Fondinto kaj la unua prezidanto ( – ) de Pola Esperanto-Junularo; poste – estrarano de PEJ por kunlaboro kun junularaj organizaĵoj. En 1959 Marek Pietrzak estis prezidanto de LKK de IJK 1959 en Gdansko. En la 1960-aj jaroj li estis ĝenerala sekretario de TEJO. Li estis edzo de Barbara Pietrzak.

Marek Pietrzak estis studento ĉe la Historia Fakultato de Varsovia Universitato, kie antaŭ la morto li prilaboris disertacion pri la historio de TEJO.

## Fontoj 
Kategorio:Polaj esperantistoj
Kategorio:Estraranoj de PEJ
Kategorio:Estraranoj de TEJO
Simeon Simeonov

**Simeon SIMEONOV** estas bulgara esperantisto. En la 1960aj jaroj li estis estrarano de TEJO pri informado. Tiam li loĝis en Sofio. Li estis prezidanto de la Kongresa Komitato por la Internacia Junulara Kongreso en 1963 en la bulgara urbo Vraca.

## Fontoj 
Kategorio:Bulgaraj esperantistoj
Kategorio:Estraranoj de TEJO
Svobodan Zlatnar

**Svobodan ZLATNAR** estas slovena esperantisto, de urbo Ljubljana. En la 1960-aj jaroj li estis estrarano de TEJO. En la 1990-aj jaroj li estis advokato kaj registara konsilisto; li tiam klopodis pri verkado de ampleksa slovena-Esperanta vortaro.

## Verkoj 
* **1963**: Rolo de la Tutmonda Esperantista Junulara Organizo en la Lerneja Kampanjo. En:  Internacia konferenco de la lernejoj en kiuj Esperanto estas instruata. Beograd 1963, p&nbsp;111-114

## Fontoj 
Kategorio:Slovenaj esperantistoj
Distrikto Gotha

La **distrikto Gotha** situas en la centro de la germana federacia lando Turingio. Ĝia administra sidejo estas la samnoma urbo Gotha. La distrikto kovras areon de 935 km², kaj fine de la jaro  ĝi havis  loĝantojn.

Najbaras la distriktoj Unstrut-Hainich norde, Sömmerda nordoriente, la eksterdistrikta urbo Erfurt oriente, la distriktoj Ilm sudoriente, Schmalkalden-Meiningen sudokcidente kaj Wartburg okcidente.

## Administra divido 
En la sekva listo inter krampoj aldoniĝas la respektiva nombro de loĝantoj laŭ la stato fine de .

**Urbaj kaj neurbaj komunumoj sen aparteno al komunumaro**:

**Komunumaroj**
 *administra centro*

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la distrikto (germanlingvaj)


Kategorio:Distriktoj de Turingio
Norma devio

En la statistiko, la **norma diferenco** aŭ **norma devio** estas mezuro por la aranĝo de hazardaj variabloj ĉirkaŭ averaĝo. Por hazarda variablo X ĝi definiĝas kiel la pozitiva kvadrata radiko el ties varianco kaj skribiĝas \sigma_x = \sqrt{\operatorname{Var}(X)}.
La varianco de hazarda variablo estas la centrigita momanto de dua ordo el la respektiva probabla distribuo, la atendata valoro la unua momanto.

Se ekzistas eksperimenta serio (x_1, x_2, \dots, x_N) de la longeco N , la empiria averaĝo kaj la empiria norma diferenco estas la plej gravaj mezuroj por priskribo de la ecoj de la eksperimenta serio.

Kiel mallongigo krom la antaŭvidita signo \sigma (sigma) ofte uziĝas la litero **s** aŭ la kombino **SD**. En la aplikata statistiko ofte uziĝas mallonga formulo laŭ la ekzemplo „Ø 21 ± 4“, kio signifas "averaĝo 21 kaj norma diferenco 4".

## Matematika difino de la norma diferenco 
La norma diferenco de hazarda variablo X matematike definiĝas kiel kvadrata radiko de alia distribuo-mezurilo, la varianco:

:
\sigma_X := \sqrt{E\left((X-E\left(X\right))^2\right)}

## Vidu ankaŭ 
* Kvadrata averaĝo
* Intelekta kvociento

Kategorio:Statistiko
Haŭtveziko

[eta|200px|Haŭtveziko inter piedfingroj kaŭzita de portado de [zorio|flipflopoj]]
**Haŭtveziko** aŭ **blazo** estas defenda meĥanismo de la korpo. Ĝi povas esti kaŭzataj de frotado, brulo, frostiĝo aŭ alergio. Ĉe ĝia kreiĝo la epidermo (ekstera haŭttavolo) disiĝas de la dermo (meza, fibra haŭttavolo) kaj kolektiĝas korpaj likvaĵoj inter tiuj du tavoloj. La haŭto rekreskas desube.

Kategorio:Dermatologio
Dermatologio

**Dermatologio** (aŭ **haŭtmedicino**) estas parto de la medicino, kiu pritraktas infektajn kaj ne-infektajn haŭtajn malsanojn kaj haŭttumorojn. Ĝi ankaŭ respondecas pri seksume transdoneblaj malsanoj, kiuj ofte manifestiĝas sur la haŭto.

Kuracisto de ĉi tiu fako nomiĝas **dermatologo**, **dermatologiisto** aŭ **haŭtkuracisto**.

## Vidu 
* Naskomarko
* Psoriazo
* Mikozo
Magneta celfuzio

La **magneta celfuzio** (angle *Magnetized Target Fusion*; MTF) estas nuklea fuzio, kiu kombinas la trajtojn la magnetkapta kaj la inercia (lasera) fuzioj. Kiel ĉe la magnetkapta fuzio, la fuelo estas limigita per magneta kampo ĉe malgranda denso kaj tiel ĝi estas varmegigita al plasmo. Inercia trajto estas la rapidega kunpremo de la celo, atingenda la konvenan temperaturon. La kombinita malgranda denso, pli mallonga limigita tempo, pli bona varmorezervado rezultigas, ke oni povas pli facile konstrui fuziajn reaktorojn por tiu metodo, sed ĝi havas la samajn rezultojn ol la magnetkapta fuzio.

La avantaĝo de la MTF al la aliaj fuziaj teknologioj, ke la plasmo devas havi la termonuklean temperaturon (150 milionoj Co) nur dum unu mikrosekundo. La reagantaj fueloj estas deŭterio kaj tricio.

La esplorojn finance apogas la *Chrysalix Energy Venture Capitalist* en la kanada entrepreno *General Fusion*. 

Laŭ gazetaj sciigoj en februaro de 2008, la *General Fusion* esperas konstrui en kelkaj jaroj fuziajn reaktorojn je prezo de 50 milionoj da dolaroj. Oni planas la povumon de 100 megavattoj kaj kurentan prezon de 4 cendoj/kwh.

*registara eksperimento 

Kategorio:Nuklea fuzio
Italo Chiussi

**Italo CHIUSSI** (naskiĝinta la  en Trieste, Italio; mortinta la  en Frankfurto ĉe Majno, Germanio) estis itala esperantisto kaj membro de la Akademio de Esperanto. Li tradukis en Esperanton *La Noblan Koranon*. Alia grava verko: *Je la flanko de la profeto.*

Esperantisto de 1947, li estis inter la postmilitaj rekonstruintoj de la Itala Esperantista Junularo (poste ĝia prezidanto).

Doktoro pri matematiko, studinto ĉe la plej renoma universitata kolegio (*Scuola Normale Superiore* en Pizo), iĝis poste aplikata matematikisto
kaj estro de germana filio de fama itala asekurkompanio. Li vivis dum siaj lastaj jaroj en Germanio.

Meze de sia vivo Chiussi konvertiĝis al islamo kaj tradukis la Koranon kaj aliajn verkojn. Li konis la francan, anglan, germanan kaj klasikan araban, kolektis diraĵojn el la
islama religio.

Lia libro "Je la flanko de la Profeto", aperinta post lia morto, gajnis mencion de "Fazle Omar Foundation" kiel elstara islama verko. Tre diskreta persono, li tre malofte ĉeestis kongresojn.

Li prelegis en la Internacia Somera Universitato, dum la 54-a Universala Kongreso en Helsinko, 1969, pri "Esperanto kaj islamo". Unupaĝa artikolo lia pri "La araba kaj islama literaturo en Esperanto" aperis en "Esperanto", julio-aŭgusto 1973, p. 129.

Lia tombo troviĝas sur la suda tombejo (germane *Südfriedhof*) de Frankfurto.

## Fontoj 
* *Aktoj de la Akademio II 1968–1974.* Administraciaj informoj.
* http://www.esperanto-es.net/archivo/aneksoj/nomindekso.html 
* "Cento anni di Esperanto a Trieste" (Cent jaroj da Esperanto en Triesto)
* Recenzo pri "Je la flanko de la profeto"

## Bibliografio 
* Chiussi, Italo 1973 : La araba kaj islama literaturo en Esperanto, *Esperanto*, 811-12 (7-8), p. 129

## Notoj 
Kategorio:Italaj esperantistoj
Kategorio:Akademio de Esperanto
Hindio

**Hindio** aŭ **Hindujo** estas vorto kun neklara signifaro:

* Historie ĝi povas signifi Brita Hindio, kolonio de la Brita imperio de 1858 ĝis 1947, sur la areo de la nunaj Barato, Pakistano kaj Bangladeŝo kaj ĝis 1937 ankaŭ Birmo.
* En la nuna uzo ĝi foje estas uzata sinonime al Barato (Hinda Unio), sed barataj esperantistoj ĝenerale kontraŭas tiun uzon.
* Ĝi nun ankaŭ povas esti uzata por la hinda subkontinento, kies limoj similas al tiu de la iama Brita Hindujo. Tamen por eviti miskomprenon estas pli bone diri "hinda subkontinento".
* Biogeografie Hindujo kongruas kun la **hinda ekoprovinco**, aŭ unu el la tri ekoprovincoj (aŭ biolandoj) de la orientalisa ekozono. Fitogeografie, Hindujo nomiĝas **Hinda Regiono**, Flaŭra regiono, kiu situas en la Paleotropisa Regno.

Simile ankaŭ la vorto **hindo** havas neklaran signifon:

* Historie ĝi povas esti uzata por ajna loĝanto de Brita Hindujo, aŭ — parolante pri la tempo antaŭ la estiĝo de Brita Hindujo — por loĝanto de la areo, kiu poste apartenis al Brita Hindujo.
* Nuntempe ĝi foje estas uzata anstataŭ "baratano", sed barataj esperantistoj ĝenerale kontraŭas tiun uzon.
* Kelkaj eĉ uzis "hindo" en la senco de "denaska parolanto de la hindia lingvo" aŭ "ano de la hindua religio", sed tiuj uzoj certe estas evitindaj: En Barato (kaj eĉ pli en la iama Brita Hindujo) ekzistas multaj religioj kaj multegaj lingvoj, kaj hinduoj loĝas ankaŭ ekster tiu regiono (ekz-e en Vjetnamujo aŭ orienta Afriko). Tiu evitinda uzo ofte devenas de nesufiĉa kompreno pri la lingva kaj religia diverseco en la hinda subkontinento, kiu rezultigas kunfandon de la tute apartaj konceptoj "baratano", "hinduo" kaj "hindilingvano" en unu koncepton "hindo".

## Vidu ankaŭ 
* Kulturo de Hindio
Veziko

**Veziko** havas plurajn signifojn:

*Organika membrana sako (ekz-e la urina veziko)
*Haŭtveziko
*Sapveziko
*Naĝveziko ĉe fiŝoj

En bildliteraturo:
*Parola veziko: laŭtparola veziko (LV) kaj mens-parola veziko (MV)
Anikó Salamon

**SALAMON Anikó** (ŝalamon) estis rumanuja hungara folkloristino naskita en Reci la 2-an de julio 1945 kaj mortinta en Kluĵo la 1-an de julio 1981. Ŝi estas filino de Sándor Sombori kaj fratino de András Salamon.

## Biografio 
Anikó Salamon akiris diplomon de hungara lingvo-etnografio en ELTE en 1972. En Kluĵo ŝi estis kunlaboranto de libroeldonejo de la Kriterion Könyvkiadó. Ŝian vastan manuskriptan folklormaterialon faritan inter la ĉangoj konservas la *Etnologia Dataro de Etnografia Muzeo* de Budapeŝto. Ŝi sinmortigis.

## Verkoj 
* *Így teltek hónapok, évek…* (Kolozsvár, 1979);
* *Kalotaszegi ünnepek*, Szokás, ünnep, rítus, (kutimo, festo, ceremoniaro) (kun Samu Vasas, Bp., 1986);
* *Gyimesi csángó mondák, ráolvasások, imák* (Bp., 1987).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj etnografoj
Kategorio:Sinmortigintoj
László Salamon

**SALAMON László** (ŝalamon) *Salló Tamás* estis rumanuja hungara poeto, kritikisto, ĵurnalisto naskita en Nadjvarado la 10-an de julio 1891 kaj mortinta en Kluĵo la 16-an de oktobro 1983. Li estis la edzo de redaktorino, instruistino Ella Salamon.

## Biografio 
László Salamon finis la kolegio de Nagyenyed kaj li studis latinan-hungaran lingvojn en Budapeŝto. En 1910 li aniĝis de socialdemokratia partio. En 1913 iĝis ĵurnalisto ĉe Nagyváradi Napló. Li estis iom da tempo sekretario de Mihály Károlyi. Post la konsilatara republiko li estis kondamnita por 4 jaraj malliberejo. En 1924 li translokiĝis al Kluĵo kaj laboris al ĵurnaloj. Inter 1940-1944 li estis ekstera kunlaboranto de *Népszava* *Híd* kaj *Újság* de Budapeŝto. En 1944 oni deportis lin al Dachau. Post 1945 li estis redaktoro de *Erdély* kaj Igazság. Ekde 1951 li estis gvidanto de *Scienca Eldonejo*. Dum sia kariero li estis kunlaboranto de 61 gazetoj.

## Verkoj 
* *Első áldozás*, v., Nagyvárad, 1914;
* *Eros oltárára*, v., Nagyvárad, 1916;
* *Végtelen élet*, v., Nagyvárad, 1926;
* *Nincs megállás*, szociológiai és politikai tan., Kvár, 1931;
* *Rettenetes Adolf*, szatirikus eposz, Kvár, 1933;
* *A barlanglakó üzenete*, Kvár, 1934 ;
* *Három géniusz*, tan.-ok, Kvár, 1942;
* *Ember, hol vagy?*, v., 1943;
* *A könnyek ellen*, vál. v., Kvár, 1947;
* *Emelt fejjel*, v., Bk., 1955;
* *A jóság balladája*, v., Bk., 1959;
* *Töretlen hittel*, v., Bk., 1961;
* *Kolozsvári ősz*, v., Bk., 1964;
* *Versek*, Bk., 1966;
* *Salamon László legszebb versei*, Bk., 1968;
* *Nyitott könyv*, v., Kvár, 1971;
* *Május kék madara*, esszék, publ. írások 1923-1943, Bk., 1971;
* *Az emberség pártján*, esszék, kritikák, Bk., 1980.

## Tradukvolumoj 
* A. Sz. Puskin: Mesék [kun Rózsa Aliz, Vajda Béla], Bk., 1949.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Salamon L
Salamon L
Sagao de Njal

eta|dekstra|200ra|Fragmento de la sagao
**Sagao de Njal** (islandlingve *Njáls saga*) estas la plej granda kaj eble la plej artisma el la sagaoj de islandanoj. Ĝi estas verkita de nekonata aŭtoro ĉirkaŭ 1280. Malgraŭ vasta personaro kaj kompleksa eventaro ĝi formas arte kunplektitan tutaĵon kaj oni havas la impreson ke ĝia aŭtoro havis enmense ĝian lastan frazon kiam li skribis la unuan. Konfliktoj, venĝoj, repaciĝoj viciĝas en drameca sinsekvo ĝis la definitiva solviĝo en la fino. Personoj atestas pri si mem per vortoj kaj faroj, neniam estas dirita tio, kion ili pensas.

## Esperanta traduko 
* *Njáls saga* (Sagao de Njal) aperis en Esperanta traduko de Baldur Ragnarsson ĉe Flandra Esperanto-Ligo en Antverpeno 2003 ISBN 90-77066-07-1. Pro tiu ĉi traduko la tradukisto ricevis la OSIEK-premion de la Organiza Societo de Internaciaj Esperanto-Konferencoj en 2010.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Njall
Kategorio:Verkoj el la esperantigita islandlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Libroserio Stafeto de FEL
Oszkár Bárd

**BÁRD Oszkár** familionomo *Wettenstein* estis rumanuja hungara kuracisto, verkisto naskita en Nasodo la 6-an de majo 1893 kaj mortinta la 19-an de decembro 1942 en Deĵo.
## Biografio
La mezlernejon Oszkár Bárd finis en Deĵo, la medicinon en 1917 en Koloĵvaro; paralele li vizitis la fakon de violino en muzikakademio. Li poste studis ankaŭ arthistorion kaj arkeologion. Ekde 1911 li estis redaktoro de revuo Haladás kaj en 1914 de Erdélyi Figyelő. Ekde 1922 li estis ĉefkunlaboranto de Napkelet de Kluĵo. Iomtempe li estis kuracisto en Retteg, poste por jardekoj en Galgó. Li estis kunlaboranto de Zord Idő, Pásztortűz, Erdélyi Helikon, Független Újság. Li estis ano de Erdélyi Irodalmi Társaság kaj Kemény Zsigmond Társaság, unu el fondantoj de Erdélyi Helikon. Poste li aliĝis al EMÍR. Li estis kunlaboranto ankaŭ de Korunk. Li estis kuracisto mallongtempe en Reteag, poste por jardekoj en Gâlgău.

## Verkoj
**Bálványok, bilincsek* (Békéscsaba 1912);
**Mi lesz velünk?*(Kv. 1924);
**Halál és még több* (1920);
**Csoda*, 1920;
**Sylvio lovag* (Kv. 1921);
**Professzor úr*;
**Citera*;
**Liszt első szerelme*;
**A taposómalom* (Berlin-Kv.) 1925;.
**Liszt*  (Kv. 1932)
**Teleki László* (Kv. 1936);
## Tradukaĵoj
*Lucian Blaga: *Zamolxe*.
## Bibliografio
*Murvai László: *Bárd Oszkár* (monografio), 1984.

## Fontoj
* Romániai magyar irodalmi lexikon
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Broshararo

[eta|200px|[Dolph Lundgren kun broshararo]]
**Broshararo** aŭ **erinachararo** estas hararanĝo ĉe kiu la hararo estas suprenlevita kaj mallonga. Ĝi estas tenata en tiu pozicio per ĝelo aŭ harlako, pro kio ekestas brosa aŭ erinaca efekto.

La hararanĝo ĝenerale disfamiĝis dum la periodo post la dua mondmilito ĉar la plejmulto de la usonaj soldatoj portis ĝin.

Broshararo denove fariĝis populara ĉe viroj kaj knaboj meze de la 1980-aj jaroj.

Kategorio:Hararanĝoj
Tibor Oláh (literaturhistoriisto)

**OLÁH Tibor** (ola:) estis rumanuja hungara kritikisto, literaturhistoriisto, tradukisto naskiĝinta en Năsăud la 26-an de marto 1921 kaj mortinta en Târgu Mureş la 30-an de aprilo 1996.

## Biografio 
La mezlernejon Tibor Oláh finis en sia naskiĝurbo, en *Liceo George Coşbuc* (1939), en Ferenc József Tudományegyetem li akiris diplomon pri italiana-franca lingvoj (1944). Li vizitis ankaŭ la Universitaton de Bologna; li tie doktoriĝis. Li instruis en Zilah (1944-45), poste en Kolozsvár (1945-55). Li laboris ankaŭ en redakcio de Utunk. En 1956 li translokiĝis al Marosvásárhely, kie li estis interna kunlaboranto de Igaz Szó (1956-60), poste ĝis sia pensiiĝo li estis profesoro de Szentgyörgyi István Színművészeti Főiskola (1960-91), samtempe li prelegis ankaŭ en altlernejo de Târgu Mureş.

## Verkoj 
* *A reneszánsz tájain* (tanulmányok, 1989);
* *Thália vonzásában* (Nagy Miklós Kund előszavával, Marosvásárhely 1996).

## Tradukaĵoj 
* Liviu Rebreanu: *Ion*.
* Goldoni: Különös történet;
* Scarpetta: Nyomor és nemesség;
* Ionesco: Az új lakó; Rebreanu: Szerelmi négyszög;
* Mazilu: Balgák holdfényben.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Olah T
Olah T
Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse

**Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse** (prononco []) estas franca komunumo situanta en la departemento Aude, en la regiono Langvedoko-Rusiljono. Ĝi havas proksimume 750 loĝantojn.

## Geografio 
Komunumo situanta en Corbières sur la rivereto Nielle je 28 km de Narbonne.

## Heraldiko 
100 px

''D'or au pal fuselé de gueules et d'argent.''

## Loĝantaro 
[eta|maldekstra|300ra|Evoluo de la enloĝantaro  (fonto [INSEE, grafiko kreita de Vikipedio)]]

Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse
Amikeca libro

eta|notoj en aŭgusto de 1553, el amiekca libro de Johann Valentin Deyger
La **studenta amikeca libro** (germane *Stammbuch*, latine *Album Amicorum*) estis frua formo de poezia albumo, mezepoka memorlibro, kaj kiu estiĝis dum la reformacio, kiel modo por kolekti aŭtografojn de famaj reformatoroj. Tiuj aŭtografoj pruvis seriozecon de la kandidato kaj havis prestiĝon.

Ĝi estiĝis-disvastiĝis ekde mezo de la 16-a jarcento el Wittenberg kaj estis en kutimo ĝis unuaj jardekoj de la 19a jarcento.

Tiuj libroj gravas ankaŭ kiel historiaj fontoj pri la epoko, persono.

Kategorio:Libroj
Flughaveno Brno

La **Flughaveno Brno-Tuřany** () estas internacia civila flughaveno situanta sud-oriente de la centro de Brno. En 2006 ĝi havis 20.105 flugojn kaj 749.153 pasaĝerojn (2024).

Gravas flugoj al Londono per kompanio Ryanair. De novembro 2015 estas ankaŭ flugoj al Munkeno.

## Eksteraj ligiloj 
*  (cs, en)

Brno
Kategorio:Transporto en Brno
Kategorio:Konstruaĵoj en Brno
Richard E. Wood

**Richard E. WOOD** (n. en 1940 - m. la 25-an de septembro 2007, Keaau (Havajo, Usono)) estis membro de UEA, lingvistikisto.

Laŭnaske brito, li estis ano de Kembriĝa Esperanto-Klubo en la fruaj 1960-aj jaroj. Li poste doktoriĝis en Usono kaj fariĝis profesoro pri lingvistiko, ĝis en la 1980-aj jaroj, kiam li retiriĝis al Havajo, kie li fondis vendejon de fruktoj kaj kafo. La kontribuo de Wood al la starigo de interlingvistiko kaj esperantologio kiel akceptataj studoterenoj en universitataj medioj estis tre signifa, i.a. pro lia alta reputacio en la lingvistika mondo. Li estis redaktoro de *La Monda Lingvo-Problemo* 1973-1976 kaj de ĝia daŭriganto *Language Problems and Language Planning* 1977-1984.

Wood aŭtoris la Esperanto-dokumenton *Current work in the linguistics of Esperanto* (1982) kaj multe artikolis en fakaj revuoj pri Esperanto kaj rilataj temoj. Li havis eksterordinaran kapablon kvazaŭ ensorbi lingvojn, ĉefe per DX-aŭskultado, lia granda ŝatokupo. Li komprenis centon da lingvoj kaj flue parolis ĉ. 12. Lia gvidlibro pri DX-aŭskultado, *Shortwave voices of the world* (1969), estas vaste konata.

Kategorio:Usonaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1940
Kategorio:Mortintoj en 2007
Kategorio:Akademianoj
Maskarpono

eta|dekstra|250px|Maskarpona kremo
**Maskarpono** (itale: *Mascarpone*) estas speco de fromaĝo, kiu por la unua fojo aperis ĉirkaŭ 1600 en Lombardio Nord-Italio (sudokcidente de Milano). Kelkiuj diras ke la nomo venis de "mas que bueno" (pli ol bona) el la hispana lingvo dum la epoko kiam Hispanio superregis Italion. Maskarpono estas farata el leĝera kremo (25% da butergraso) kiu pro la aldono de tartrata acido fariĝas krema kaj ŝmirebla produkto.

Oni povas ĝin uzi sola aŭ kun aldonita sukero. Probable ĝi estas plej konata kiel ingredienco por tiramisuo, la fama itala deserto. Ĝi ofte estas uzata anstataŭ butero por densigi kaj pliriĉigi rizoton.

Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Fromaĝoj
Kategorio:Kuirarto
Oetwil ĉe la lago

**Oetwil ĉe la lago** (germane: *Oetwil am See*) estas komunumo en la distrikto Meilen, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 8618 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Kvankam la nomo de Oetwil ĉe la lago donas la impreson, ke ĝi situus ĉe la bordo de la Lago de Zuriko, tio fakte ne estas vera. Oetwil estas krom Zumikon la sola komunumo de la distrikto Meilen, kiu ne rekte situas ĉe la lago, sed sur la dorso de la montoĉeno de Pfannenstiel. La noma aldonaĵo *ĉe la lago* fakte estas por distingi la komunumon de Oetwil ĉe Limato.

## Trafiko 
Oetwil post la anstataŭo de la fervoja linio Wetzikon-Meilen per aŭtobuslinio ne plu disponas pri propra fervoja stacidomo. Tamen la finhaltejo de la Forch-Fervojo en Esslingen ZH troviĝas tre proksime de Oetwil kaj en malmultaj minutoj atingeblas piede aŭ buse. Tiel ankaŭ Oetwil ĉe la lago estas bone konektita kun la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
Unua dokumenta mencio de Oetwil ĉe la lago datiĝas el la jaro 860.

## Konataj lokuloj 
* Werner Kaegi (n. en 1901, m. en 1979 en Oetwil), historiisto, en 1977 honorigita per la Erasma premio

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Oetwil
* Tramvojo Uster-Oetwil

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oetwil ĉe la lago
Peter Bäß

[eta|250px|Peter Bäß (meze) kun rusa gasto kaj lia amiko [Wilhelm Luttermann ĉe Villa Kreuzberg]]
**Peter Bäß**  (naskiĝis la 9-an de novembro 1939, mortis la 25-an de majo 2025) estis germana esperantisto, protestanta pastro kaj muzikisto

## Vivo 
Peter Bäß estis pastoro en preĝejo Nikodemus (esperante Nikodemo) en Berlin-Neukölln de 1976 ĝis 2000. Dum tiu tempo la preĝejo de 1986 ĝis 1988 estis grave alikonstruita.

Pastoro Bäß jam delonge sin engaĝis en la pacmovado.

Li ankaŭ agadis kiel muzikisto..Peter Bäß ludis gitaron, ukulelon kaj banĝon kaj membriĝis en la bando *Querbeet - Klecmer und mehr*.

## Esperanto-agado 
Peter Bäß komencis lerni Esperanton en semajnfina kurso de Hermann Tautorat en 1988 en Villa Kreuzberg. Kiel pastoro li subtenis diversmaniere la Esperantan vivon. Li ebligis prezenton de teatraĵoj en la Nikodema preĝejo. Tie estis surscenigita en 1990 la teatraĵo *La arkitekto kaj la imperiestro* *de Asirio* de Fernando Arabal fare de la Krizalido-Kalima-grupo el Parizo. En 1994 Jerzy Fornal el Varsovio prezentis la svedan epopeon Aniaro de Harry Martinson en traduko de William Auld. Bäß gastigis membrokunvenojn, organizis kursojn por komencantoj kaj gastigis eksterlandajn gastojn. Ekzemple en 1999 dum la 84-a UK en Berlino loĝis gastoj el Francio, Finnlando kaj Belorusio ĉe la pastoro de la Nikodema preĝejo.

Peter Bäß prilaboris liturgiojn por esperantlingvaj diservoj ĉe kelkaj germanaj Esperanto-kongresoj.kaj predikis en Esperanto. Dum la 82-a Germana Esperanto-Kongreso en Neubrandenburg li kune kun la katolika pastro Albrecht Kronenberger celebris ekumenan diservon en la preĝejo Sankta Johano.

De 2002 ĝis 2005 pastoro Bäß estis prezidanto de Esperanto-Ligo Berlin.

Li tenis kontakton kun Wanda Fethke-Großmann (1924–208), la vidvino de Jan Fethke, kies tombo estas en Neukölln.

## Skribaĵoj 
*Ĉiu alie aliras al Esperanto – mia aliro estis jena.* En: Fritz Wollenberg (Red.): Esperanto. Lingvo kaj Kulturo en Berlino. Jubilea LIbro 1903-2003, Mondial, N.ovjorko – Berlino 2006, p. 249–251.ISBN 1-59569-043-3.

Esperanto – bona ideo. Antaŭparolo. En: Fritz Wollenberg (Red.): Esperanto. Lingvo kaj Kulturo en Berlino. Jubilea LIbro 1903-2003, Mondial, Novjorko – Berlino 2006, p. 15–16.ISBN 1-59569-043-3.

Nikodemus preĝejo – mia uzado de Esperanto. En: Fritz Wollenberg (Red.): Esperanto. Lingvo kaj Kulturo en Berlino. Jubilea LIbro 1903-2003, Mondial, Novjorko – Berlino 2006, p. 15–16.ISBN 1-59569-043-3.

## Literaturo 
* Fritz Wollenberg: *Kulturpreĝejo, Reuterplaco kaj fondo de ELB*. En: De Esperantoplaco al Hasenheide. Vojaĝo tra Berlino kaj ĝia Esperanto-kulturo 2, eldonejo Fritz Wollenberg, 2022. Dulingva, kolorilustrita urbogvidilo. Dua volumo. ISBN 9783982396521
* Fritz Wollenberg:  *100 DEUTSCHE ESPERANTO-KONGRESSE 1906–2023. Ereignisse – Personen – Diskussionen – Entscheidungen.* Esperanto-Dokumente 9*,* *eld. Germana Esperanto-Instituto, Berlin 2025.* 

## Referencoj 
## Personaj rememoroj 
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Bass, Peter
Down

**Down** [] [daŭn] aperas en la sekvaj nomoj, titoloj: 

* graflando en Norda Irlando, vidu Graflando Down
* nomo de kvarko, vidu down-kvarko
* nomo de hevi-metal-bando, legu Down (bando) 
* titolo de filmo de Dick Maas el 2001, *Down*
* nomo de kromosoma malsano ĉe homoj, Down-sindromo
* Elissa Down (* 1975), aŭstrala filma reĝisotino
* John Langdon Haydon Langdon-Down (1828−1896), brita apotekisto kaj kuracisto en faktereno de neŭrologio
Bolido

eta|Fragmentiĝanta bolido
**Bolido** estas ĉiela korpo (meteoroido), kiu, trairante la atmosferon, postlasas ege luman trenaĵon, kaj kelkfoje falas sur la teron (tiukaze ĝia postrestaĵo ricevas la nomon meteorŝtono).

## Famaj bolidoj 
* Meteoro de Ĉeljabinsk

## Vidu ankaŭ 
* Meteoro
* Meteo

Kategorio:Meteoroidoj
Gyermely

**Gyermely** [djermej] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Tatabánya, apud Bajna kaj Szomor.
eta|dekstra|Kastelo de Gyermely
## Bazaj informoj 
* Areo: 46 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1250
* Poŝtkodo: 2821
* Telefonprefikso: 34

## Geografio 
Gyermely situas en valo de montaro Gerecse, laŭ flankovojoj, for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero. Troviĝas Tatabánya 22, Esztergom 28&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la bronzepoko, poste alvenis romianoj. Pri la vilaĝo la unua skribita postsigno troviĝas el 1184 en formo *Germin*. Ĝi longe apartenis al diversaj ekleziaj bienoj. La turkoj okupis la vilaĝon en 1529, kiu poste senhomiĝis. En la 19-a jarcento oni malkovris karbonon, sed la minado prokrastiĝis. La loĝantaro okupiĝas pri agrikulturo, sed tie funkcias la plej granda hungara fabriko pri pastaĵoj.

Apartenas al la vilaĝo iama komunumo Gyarmatpuszta, jam viva en 1247 en formo *Gormoth*. Tie estas entombigita grafo Sándor, kiu meritis la epiteton diablorajdista. Apude fiŝkaptista lago troviĝas.

## Vidindaĵoj
* gotika katolika Preĝejo Stefano la 1-a (Gyermely) el la 15-a jarcento, rekonstruita en 1749
* kalvinana preĝejo
* kalvinana paroĥo el la 19-a jarcento 
* nobeldomo de Metternich, nun artista centro
* ĉaskastelo de Metternich kun parko kaj kun novgotika kapelo de 1789
Alejandro Cao de Benós

**Alejandro Cao de Benós (de Les y Pérez)** (Hispanio, 1974) estas la prezidanto de KFA, siglo de la anglalingva nomo **Korean Friendship Association**, t.e. **Asocio por Amikeco kun Nord-Koreio**.

Apoginte la linion de la Korea Demokratia Popola Respubliko jam de 1990, li nun estas Speciala Delegito de la Nord-Koreuja Komitato por Kulturaj Rilatoj kun Eksterlando, kaj bultenoj de la Korea Centra Novaĵ-Agentejo foje mencias liajn aktivaĵojn.

## Vidu ankaŭ 
* Ĉuĉeo
* Propagando

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.alejandrocaodebenos.com/blog  Oficiala blogo
* http://www.korea-dpr.com/kfaorg/alejandro_cao_de_benos.htm  Vivoprotokolo de Alejandro Cao de Benós
* Asocio por Amikeco kun Nord-Koreio (en esperanto) 

Kategorio:Nord-Koreio
Elnestiĝo

[eta|250ra|Elnestiĝinta [Komuna minao ripozas sur herbo apud sia nesto.]]

**Elnestiĝo** estas la momento en la vivo de juna birdo kiam la plumoj kaj la flugilmuskoloj estas jam sufiĉe disvolvigitaj por flugi. Ĝi priskribas ankaŭ la fakton kreski idojn ĝis la plena stato fare de la gepatroj.

En ornitologio, la signifo de elnestiĝo estas varia, depende de la specioj. Birdoj estas konsiderataj elnestiĝantaj kiam fakte abandonas la neston, eĉ se ili ne povas ankoraŭ flugi; pro tio alia koncepto estas ekflugo. Kelkaj difinoj de elnestiĝo rilatas la sendependecon de la ido disde la plenkreskuloj, kvankam plenkreskuloj plue manĝigas la idon eĉ post la elnestiĝo kaj povas ekflugi.

Rimarkinda specio, la Malnova urieto, elnestiĝas nur du tagojn post eloviĝo, kaj kuras el la nestotruo al oceano kaj al siaj alvokintaj gepatroj. Kiam ĝi atingas la oceanon, ĝi estas zorgota dum kelkaj semajnoj de siaj gepatroj. Aliaj specioj, kiel la urioj kaj kelkaj kormoranoj, forlasas la nestolokon antaŭ ili kapablas flugi. La elnestiĝa kutimaro de la urioj estas spektakla; la plenkreskulo alportas la idon tra la tuta kolonio al grandaj deklivoj kiel klifoj, ĝi flugos malsupren kaj alvokos la idon. La ido elsaltos el la klifo, klopodonta flugi tiom malproksimen eble, frape surterigas surgrunde antaŭ plusekvi la kuron al oceano.

Kategorio:Ornitologio
Placo Kim Il-sung

eta|350px|dekstra|Placo Kim Il-sung
**Placo Kim Il-sung** estas placo en Pjongjango, Nord-Koreio, nomiĝinta de Kim Il-sung, eks-prezidento de Nord-Koreio. Ĝi situas sur okcidenta bordo de Taedong Rivero. Kontraŭe estas Ĉuĉe-turo. Malantaŭe estas La palaco de studado. Ĉi tie ofte okazas grandaj mitingoj kaj militaj paradoj. Ĝia areo estas 75,000 km².

## Vidu ankaŭ 
* Ministerio de Ekstera Komerco de Nord-Koreio

Kategorio:Geografio de Pjongjango
Kategorio:Placoj en Azio
Oetwil ĉe Limato

**Oetwil ĉe Limato** estas komunumo en la distrikto Dietikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 2222 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Oetwil situas en la Limatvalo je la nordorienta flanko de la rivero Limato norde de la urbo Dietikon. La komunumo konsistas el la du vilaĝoj Oberoetwil kaj Unteroetwil.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Oetwil ĉe Limato limas en nordo al Dänikon, en nordoriento al Dällikon, en oriento de Weiningen, en sudoriento al Geroldswil, en sudokcidento al Dietikon, en okcidento al Spreitenbach (AG), en nordokcidento al Würenlos (AG), kaj en nordnordokcidento al Hüttikon.

## Trafiko 
Oetwil per aŭtobusoj de la Zurika Trafik-Unio estas ligita kun Dietikon, Geroldswil kaj Zuriko kaj havas ankaŭ aliron al la aŭtoŝoseo A1 de Zuriko al Berno.

## Historio 
Oetwil estis fondita de alemanoj ĉirkaŭ en la jaro 700 post Kristo sub la nomo *Otenvilare*. Unua dokumenta mencio okazis en la listo de la interezŝuldantoj de la Monaĥejo Sankt-Galo en la jaro 850. Oetwil ĉe Limato dum mezepoko apartenis al la sangotribunalejo de la Grafejo Baden, dum la malalta jurisdikcio apartenis al la habsburga distrikto Siggenthal. En la jaro 1432 la voktorajtoj pri Oetwil estis venditaj al la zurika civitano Peter Schön. Schön pluvendis la voktadon al la familio Meyer de Knonau, kiu ĝin integris al la voktejo Weiningen. Okaze de la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Oetwil ĉe Limato estis atribuita al la tiama Kantono Baden. En la jaro 1803 Oetwil estis atribuita al Kantono Zuriko kaj apartenis ĝis 1988 al la distrikto Zuriko. Ek de 1989 Oetwil ĉe Limato apartenas al la tiam fondita distrikto Dietikon.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Oetwil

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oetwil ĉe Limato
Karakorumo (Mongolio)

eta|350px|
**Karakorumo** (en la mongola lingvo Хархорин) estas urbo de Mongolio. La urbo situas 400 km okcidente de Ulan-Batoro.

Ĝi estis la ĉefurbo de la Mongola Imperio. En tiu epoko la mongoloj montriĝis tute toleremaj al aliaj kulturoj kaj religioj. En Karakorumo estis 12 temploj, du moskeoj kaj preĝejo por diversaj grupoj de loĝantoj.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Mongolio
Aesch ZH

**Aesch ZH** estas la plej malgranda komunumo de la distrikto Dietikon, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 994 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Aesch situas iomete altigita en terentrogo sude de Birmensdorf ĉe la monto Islisberg. Najbaraj vilaĝoj estas en la Kantono Argovio Arni, Islisberg, Oberwil-Lieli kaj en Kantono Zuriko Birmensdorf, kaj en unu punkto Wettswil ĉe Albis kaj Bonstetten. Triono de la komunuma tereno estas arbara kaj pli ol la duono servas al agrikulturo.

## Trafiko 
eta|maldekstra|250ra|Komunuma domo kaj poŝtoficejo de Aesch
Tra la vilaĝo pasas ĉefvojo, tra kiu ĝis somero 2009 pasis multe da multe da transirtrafiko al la aŭtovojoj A3 kaj A4. La nuntempe konstruata okcidenta ĉirkaŭigo de Zuriko pasos per tunelo sub Aesch kaj estonte liberigos la komunumon de la plej terura trafiko, kaj peras al ĝi en proksimeco alveturejon al la nacia aŭtovojo A4.

Per poŝtaŭtobuslinioj al Zuriko-Wiedikon kaj al Birmensdorf Aesch estas bone konektita kun la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
Oni trovis en la vilaĝo spurojn de romiaj setlejoj oriente de la hodiaŭa vilaĝo. Unua dokumenta mencio de la komunumo datiĝas de la jaro 1124, kiam la Monaĥejo Engelberg estis bienposedanto en Aesch. Per la konkero de Argovio Aesch fariĝis parto de la zurika regejo, kion ĝi restis ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798. Inter 1798 kaj 1803 ĝi estis parto de la distrikto Mettmenstetten kaj poste estis integrita al la distrikto Zuriko. Per la novstrukturigo de la zurikaj distriktoj ĝi fariĝis la 1-an de julio 1989 parto de la nova distrikto Dietikon.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Aesch

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Aesch ZH