open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Demetrio de Tesaloniko

**Sankta Demetrio de Tesaloniko** (malnovgreke: Άγιος Δημήτριος της Θεσσαλονίκης) estas kristana martiro kies martireco okazis en Sirmium (la nuna Mitroviĉ, en Serbio) komence de la 4-a jarcento, en la jaro 306. Same kiel sankta Artemio de Antiokio, sankta Georgo kaj aliaj sanktuloj de oriento, li ricevas la titolon "granda martiro", pri lia militista alta rango.

Naskiĝinta en Tesaloniko, Grekio ĉirkaŭ 270 p.K.. Ekde tre frua aĝo li atingis altan postenon en la romia armeo. Tamen, malgraŭ lia posteno, li restis fidela al sia kristana kredo, eĉ proklaminte la Evangelion inter liaj armeanoj  kaj provi kelkajn konvertiĝojn. Pro tiu kialo, li estis malliberigita kaj sendita al la imperiestro Maksimiano, antaŭ kiu li proklamis sian kredon, kaj konsekvence de tio li estis mortkondamnita kaj ekzekutita laŭ la tradicio la 26-an de oktobro de la jaro 306.

Oni konstruis du preĝejojn en la 5-a jarcento, laŭ ordono de la prefekto de Ilirio, je honoro de la sanktulo, unu en Sirmium kaj alia en Tesaloniko. Ĉirkaŭ 418, la relikvoj de Demetrio estis metitaj en la preĝejo de Tesaloniko. Lia festotago estas celebrata la 26-an de oktobro (se oni uzas la julianan kalendaron, tio egalas al la 8-a de novembro en la gregoria kalendaro).
 

Kategorio:Ortodoksaj sanktuloj
Kategorio:Katolikaj sanktuloj
Kategorio:Grekaj sanktuloj
Kategorio:Militsanktuloj
Kategorio:Romianoj de la 3-a jarcento
Kategorio:Romianoj de la 4-a jarcento
Kategorio:Romiaj prokonsuloj
Edzperanto

150px|eta|dekstra|Edzperanto (propono de simbolo)

**Edzperanto** estas vortokunfando el la vortoj edzo kaj peranto. Ĝi sonas simile al Esperanto kaj pro tio konatiĝis kiel ŝerca esprimo pri la rolo de Esperanto kiel perilo de geedzecoj.

La vortludon *Esperanto - Edzperanto* inventis Raymond Schwartz. Ĝi aperis en 1923 en lia poemo "La bona peranto" en Literatura Mondo. La poemo temas pri du amikinoj, kiuj interparolas pri trovado de edzoj, kaj finiĝas per la vortoj:

:"Kaj kiam nin la pastro benas,
:Ĝi estas dank' al Esperanto!"...
:... La dua diris: "Mi komprenas,
:Por vi ĝi estas ... *Edzperanto!*"

En la postaj jardekoj, la esprimo eniris la ĝeneralan lingvouzon.

## Kaŝnomo
Edz-Peranto ankaŭ estis kaŝnomo de pola esperantisto, kiu verkis la kartludon *Flirto Esperanto*:

Edz-Peranto. **Flirto Esperanto**. Eld. N. Ŝapiro, Varsovio, 1932(?)

## Vidu ankaŭ 
* Geedziĝoj Esperantistaj

## Referencoj 
Kategorio:Slango
Melchor Cano

eta|*Parecer del M. fr. Melchor Cano dado al Señor Emperador Carlos V* (1555).
**Melchor Cano** (Tarancón, Kvenko 1509 - Madridejos, Toledo, 30-a de septembro de 1560), estis monaĥo dominikano, teologo kaj episkopo hispana.

## Biografio 
Lia patro, Fernando Cano, juristo, sendis lin studi al la Universitato de Salamanko, kie li estis disĉiplo de Francisco de Vitoria kaj monaĥiĝis en la Monaĥejo de Sankta Stefano de la dominikanoj de tiu urbo en 1524. En 1531 li estis sendita al la Teologia Lernejo de Sankta Gregorio en Valadolido kie li studis kun Bartolomé de Carranza kaj kun Luis de Granada. En 1536 li ekprofesoris pri Teologio en Sankta Gregorio kaj post la morto de Francisco de Vitoria, en Salamanko en 1546.

## Piednotoj 
Kategorio:Hispanaj teologoj
Hispana koloniado de Ameriko

[eta|250px|Mapo diakronika kiu montas la areojn de Ameriko kiuj en iu momento apartenis al la [Hispana Imperio.

]]
La **Hispana koloniado de Ameriko** estis la esplorado, konkerado kaj politika regado en la plejparto de la okcidenta hemisfero de la Hispana Imperio. Ĝi estis iniciatita de la hispanaj konkistadoroj kaj evoluigita de la Monarkio de Hispanio pere de ĝiaj administrantoj kaj misiistoj. La instigoj por kolonia vastiĝo estis la komerco kaj la kristanigo de la indiĝenoj de la Romkatolika Eklezio. Ĝi daŭris dum pli ol kvar cent jaroj, de 1492 ĝis 1898.

Komenciĝante kun la alveno en 1492 de Kristoforo Kolumbo, dum preskaŭ kvar jarcentoj la Hispana Imperio disetendiĝis laŭlonge de la plej granda parto de nuntempa Centrameriko, insuloj en Karibio, kaj Meksiko; multe de la resto de Nordameriko inkluzive de la sudokcidento, sudo, kaj la okcidenta marbordo de Usono; kaj postulita teritorio en nuntempa Brita Kolumbio, Kanado; kaj usonaj ŝtatoj Alasko, Vaŝingtonio, kaj Oregono; kaj la duonokcidento de Sudameriko. En la komenco de la 19-a jarcento la ribelaj movadoj gvidis al la sendependeco de la plej multaj hispanaj kolonioj de Ameriko, krom por Kubo kaj Puerto-Riko, prirezignita en 1898 pro la Hispana-usona milito, kune kun Gvamo kaj Filipinoj en Pacifiko. La perdo de Hispanio de tiuj lastaj teritorioj metis finon al la hispana koloniado en Ameriko. Tamen, la kultura influo daŭre restas.

## Vidu ankaŭ 
* Kapitulacoj de Santa Fe
* Konkero de Ameriko
* Hispanameriko
* Hispana Imperio
* Kastiliaj reĝlandoj de Indioj
* Historio de Hispanio
* Nova Granado
Werner Richard Heymann

**Werner Richard Heymann** (naskiĝis 14-an de februaro 1896 en Kenigsbergo; mortis la 30-an de majo 1961 en Munkeno) estis germana komponisto kaj dirigento. Li validas kiel unu el la plej elstaraj muzikkreintoj de la Vajmara Respubliko.

Kategorio:Komponistoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Germanaj komponistoj de filmomuziko
Kategorio:Germanaj elmigrintoj
Latinidlingva Eŭropo

dekstra|280px|eta|
La termino **Latinidlingva Eŭropo** (aŭ **Eŭropo latinida**) estas neekzakta termino uzata por la regionoj de Eŭropo en kiuj regas la latinidaj lingvoj. Ne ekzistas difino komune akceptata kvankam tradicie oni inkluzivas en ĝin ĉiujn ŝtatojn de okcidenta Eŭropo kies oficiala lingvo venas de la latina, kiel Portugalio, Hispanio, Andoro, Francio, Italio, kaj regionoj en aliaj ŝtatoj kiel Valonio en Belgio kaj la franclingva, itallingva kaj romanĉaj areoj de Svislando, samkiel la mikroŝtatoj de Eŭropo asociitaj al la antaŭaj landoj. Al ĉi tiu aro ankaŭ apartenas  Rumanio kaj Moldavio sed situantaj en Orienta Eŭropo.
 
Ĉi tiu termino estas uzata de kelkaj aŭtoroj kiel Rogelio Pérez-Perdomo kaj Lawrence Friedman. Plejparto el ĉi landoj apartenas al la Latinida Unuiĝo.

## Vidu ankaŭ 
* Latinameriko
* Latina Arko
* Latinida Unuiĝo
* Unio por la Mediteraneo
 

Kategorio:Regionoj de Eŭropo
Kategorio:Lingvaj regionoj
4821 Bianucci

'*4821 *Bianucci''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la itala astronomo Giovanni de Sanctis elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala scienca ĵurnalisto Piero Bianucci, rubrikisto en "La Stampa" de Torino, kaj verkinto de pli ol dek libroj pri astronomio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Giovanni de Sanctis
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
4835 Aseo

**4835 Aseo** estas iom malgranda, ne tre hela troja asteroido de Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masayuki Iwamoto kaj Toshimasa Furuta elde Tokuŝima (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la greka batalinto Aseo (greke *Ασαίος*), la unua el la Aĥajoj mortigitaj de Hektoro, kiam li aniĝis al la batalo apud la pordoj de Trojo.

## Orbito 
Ĝi orbitas "antaŭ" Jupitero laŭ ties orbita movo: Kvankam formale apartenata al la "Greka Tendaro" (asteroidoj de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero), ĝi restas malproksima de tiu-ĉi punkto pro sia klinita kaj discentra orbito: ĝia jupitera MOID estas 1,39001 astronomia unuo, tie estas 207,943 milionoj da kilometroj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Toshimasa Furuta
Kategorio:Malkovrita de Masayuki Iwamoto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Cezaro (titolo)

**Cezaro** (en latino singulare *Caesar*, plurale *Caesari/es*) estis honortitolo imperia.
Cezaro venas de la vorto Caesar aŭ Kapo de la Imperio. Ĝi deriviĝas de la cognomen *Gaius Iulius Caesar* ("Gajo Julio Cezaro"), la inteligenta generalo, konsulo kaj diktatoro (nomumita de la romia senato), kiu estis murdita en marto de ja jaro 44 a. K. La transformado de la familinomo Cezaro en imperiestran titolon okazis en la jaro 68 (la tiel nomata jaro de la kvar imperiestroj). Komence de la dua jarcento, la latina aŭtoro Suetonio verkis la *Vivon de la dek du cezaroj* (*De vita XII Caesarum*), en kiu li priskribas la vivon de Gajo Julio Cezaro kaj la unuaj dek unu imperiestroj romiaj (ĝis Domiciano).

## Vidu ankaŭ
* *Augustus*
* Caro
* *Kaiser*
* Romia imperiestro

Kategorio:Romia Imperio
Kategorio:Titoloj
4846 Tutmoso

**4846 Tutmoso** estas asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la Palomar–Leiden survey.

Tom Gehrels fotis ĝin per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego). La platoj eksponitaj dum tiu enketo estis senditaj en Leiden (Nederlando), por estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de kvar faraonoj de la 18-a dinastio:
* Tutmoso la 1-a, reĝ. -1506 – -1493,
* Tutmoso la 2-a, reĝ. -1493 – -1479,
* Tutmoso la 3-a, reĝ. -1497 – -1478 kaj -1458 – -1425,
* Tutmoso la 4-a, reĝ. -1401 – -1390.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Prezidanta baloto de 2012 en Francio

La **Prezidanta baloto de 2012 en Francio** estis la deka prezidanta baloto de la kvina respubliko de Francio. 

Post vigla kampanjo de 10 kandidatoj, kiuj ĉiuj sukcesis arigi 500 subskribojn de urbestroj, la , ĉiu franca civitano ekipita de sia balotrajtiga karto (havebla ekde plenaĝo) estis petita por voĉdoni en sia propra urbo.

Ĉar neniun kandidaton trafis la absoluta majoritato (pli ol 50&nbsp;% de la nesindetenaj voĉdonoj), alia baloto okazis du semajnojn poste, t.e. la . Dum la dua baloto la du plej sukcesaj kandidatoj de la unua baloto kontraŭstaras. Ĉi foje, temis pri la maldekstraflanka François Hollande kaj la dekstraflanka Nicolas Sarkozy.

Oni kalkulis  voĉdonojn por François Hollande, t.e. . Nicolas Sarkozy, siaflanke, trafis . Tial, la , **François Hollande** fariĝis nova prezidanto de la franca respubliko ĝis 2017.

## Unua raŭndo 
 (t.e. ) de francaj civitanoj kun balotrajto (t.e. ) voĉdonis en tiu unua baloto.

Image:Eva Joly - Grenoble 2012 (3).jpg|**Eva Joly**Eŭropo Ekologio La Verduloj (maldekstra) de la nesindetenaj voĉdonoj.
Image:Front National 2010-05-01 n04.jpg|**Marine Le Pen**Front National (ekstremdekstra)
Image:Nicolas Sarkozy in 2010.jpg|**Nicolas Sarkozy**Union pour un mouvement populaire (dekstra)
Image:Jean-Luc Mélenchon (Place au Peuple) 001 (redécoupé).jpg|**Jean-Luc Mélenchon**Fronto de Maldekstro (maldekstre maldekstra)
Image:Meeting NPA - Toulouse - 2012-04-17 - 21h53.jpg|**Philippe Poutou**Nouveau Parti anticapitaliste (ekstremmaldekstra)
Image:Nathalie Arthaud.png|**Nathalie Arthaud**Lutte ouvrière (ekstremmaldekstra)
Image:Jacques cheminade 22102209 (cropped).jpg|**Jacques Cheminade**Solidareco kaj Progreso
Image:Francois bayrou close.jpg|**François Bayrou**Mouvement démocrate (centra)
Image:Portrait 3 - Flickr - dupontaignan (cropped).jpg|**Nicolas Dupont-Aignan**Debout la République (dekstra) 
Image:Francois_Hollande_2015.jpeg|**François Hollande**Parti socialiste (maldekstra)

## Dua raŭndo 
 de partopreno.

Image:Francois_Hollande_2015.jpeg|**François Hollande**Parti socialiste (maldekstra) de la nesindetenaj voĉdonoj.
Image:Nicolas Sarkozy in 2010.jpg|**Nicolas Sarkozy**Union pour un mouvement populaire (dekstra) de la nesindetenaj voĉdonoj.

## Vidu ankaŭ 
* Prezidanta baloto de 2007 en Francio
* Prezidanta baloto de 2017 en Francio

2012
Francio
Streptococcus

**Streptokokoj** - latine singulara genra nomo **streptococcus**, el la du malnovgrekaj vorteroj στρεπτός. *streptós* ‚plektita‘ kaj κόκκος, *kókkos* ‚kerno‘ aŭ ‚grajno‘ - estas globoformaj, gram-pozitivaj bakterioj, kiuj prefere grupiĝas en diverslongaj ĉenoj, malpli ofte en paroj. Streptokokoj estas nemoveblaj kaj ne kreas sporojn. Kutime ili grandas inter 0,5 kaj 2.0 mikrometroj. Ili digestas precipe karbonhidratojn kaj en tiu digesto kreas laktoacidon. Bona medio por kresko kaj plurobligoj estas vasta temperatura gamo inter -10&nbsp;°C kaj +45&nbsp;°C, ideala medio temperaturo ĉirkaŭ 37&nbsp;°C, la kutima senfebra homa korpotemperaturo. 

Steptokokoj oftas en la korpoj de homoj kaj aliaj mamuloj, kaj kutime ne kaŭzas malsaniĝon. Se tamen pro bakterie favoraj kondiĉoj aŭ malforta homa imuna sistemo la bakterioj ricevas la eblecon forte plimultiĝi, povas ekesti severaj infektaj malsanoj. 

## Klasigo kaj medicina signifo 
Kutime oni klasigas la streptokokojn laŭ la klasifika sistemo de *Lancefield* . Iuj streptokokaj specioj ekzistas en multaj subformoj kun diversaj antigenaj tipoj. Ekzemple de la specio *streptococcus pneumoniae* konatas 84 diversaj bakteriaj "triboj", kiuj diferencas en la strukturo de sia polisaĥarida surfaco. 

Beta-hemolizaj streptokokoj de la grupo B estas infekta risko por ĵusnaskatoj: ili per vagina infekto de la patrino dum la nasko povas transiĝi al la novnaskato, kaj aparte en frunaskitoj povas kaŭzi sepson, meningiton kaj pneŭmonion. Tiukaze rekomendatas terapii la patrinon dum la naskoperiodo, ekde la unuaj naskospasmoj, per antibiotikoj.

Streptokokoj de la serologia grupo D oni kutime traktas kiel propran kategorion, nomatan enterokokoj.

## Specioj 
* *Streptococcus agalactiae* Lehmann kaj Neumann 1896
* *Streptococcus anginosus* (Andrewes kaj Horder 1906) Smith kaj Sherman 1938
* *Streptococcus avium*
* *Streptococcus bovis* Orla-Jensen 1919
* *Streptococcus canis* Devriese kaj aliaj 1986
* *Streptococcus difficilis* korektite Eldar kaj aliaj 1995
* *Streptococcus durans* (Sherman kaj Wing 1937) Knight kaj aliaj 1984
* *Streptococcus dysgalactiae* (Diernhofer 1932) Garvie kaj aliaj 1983
* *Streptococcus equi* Sand kaj Jensen 1888
* *Streptococcus gallolyticus* Osawa kaj aliaj 1996
* *Streptococcus iniae* Pier kaj Madin 1976
* *Streptococcus mitis* Andrewes kaj Horder 1906
* *Streptococcus mutans* Clarke 1924
* *Streptococcus pasteurianus* Poyart kaj aliaj 2002
**Streptococcus pneumoniae* (Klein 1884) Chester 1901
* *Streptococcus porcinus* Collins kaj aliaj 1985
* *Streptococcus pyogenes* Rosenbach 1884
* *Streptococcus salivarius* Andrewes kaj Horder 1906

* *Streptococcus sanguinis* korektite White kaj Niven 1946
* *Streptococcus suis* (Elliot 1966) Kilpper-Bälz kaj Schleifer 1987
* *Streptococcus uberis* Diernhofer 1932
* Streptococcus viridans *(kolekta kategorio)*

Kategorio:Bakterioj
Ornithology

**Ornithology** estas angla vorto por ornitologio, alivorte birdoscienco. Krome, ĝi povas referenci:

* Ornithology (ĵazkomponaĵo) — ĵaza komponaĵo far Benny Harris kaj Charlie Parker
* Ornithology (ĵurnalo) — anglalingva scienca ĵurnalo pri ornitologio, antaŭe nomata ***The Auk***
Enterokokoj

**Enterokokoj** - latine singulara genra nomo **enterococcus**, el la du malnovgrekaj vorteroj ἔντερον, *énteron*, ‚intesto‘ kaj κόκκος, *kókkos* ‚kerno‘, ‚grajno‘ - estas gram-pozitivaj bakterioj, kiuj apartenas al la biologia ordo de laktobacilaloj kaj fakte estas streptokokoj de serologia grupo D, kiuj tamen grupiĝas en aparta biologiaj familio (*enterococcaceae*) kaj genro. Ili troveblas en la korpoj de homoj kaj de aliaj mamuloj, de lakto kaj laktoproduktoj, kaj foje en kolbasoj de kruda viando. Ili estas globoformaj kaj prefere grupiĝas en paroj aŭ en mallongaj ĉenoj.

El la proksimume 25 konataj enterokokaj specioj, en homoj kaj aliaj mamuloj aparte la specioj *enterococcus faecium* kaj *enterococcus faecalis* havas digeste helpan signifon.

En nutraĵoj enterokokoj havas gravan orlon en fermentaj kaj maturigaj procesoj. Ili kontribuas al la karakteriza kaj dezirata gusto de aparte fromaĝaj nutraĵoj, ekzemple de bubalolakta mocarelo *(Mozzarella)*, kamemberto *(Camembert)* kaj de kaprolaktaj fromaĝoj.

Kategorio:Bakterioj
Laktobacilaloj

**Laktobacilaloj** (latine *lactobacillales*) estas ordo de Gram-pozitivaj bakterioj, kiuj karakteriziĝas per tio ke ili digestas sukerojn kaj aliajn karbonhidratojn, kaj en tiu digesto kreas laktoacidon.

## Ecoj 
Morfologie la unuopaj genroj kaj specioj de laktobacilaloj apenaŭ similas, sed ili fiziologie unuece priskribeblas, ĉar ĉiuj por atingo de energio bezonas karbonhidratojn. La grupo de *homofermentativaj* bakterioj en tio kreas nur laktoacidon, la grupo de *heterofermentativaj* bakterioj krom tio ankaŭ aliajn finproduktojn, plejparte etanolo kaj karbondioksido. Per sia specialiĝo de kreskado en lakto kaj aliaj simile medioj riĉaj je karbonhidratoj, ekzemple en la korpoj de homoj kaj de aliaj mamuloj, la laktobacilaloj perdis la eblecon de sintezo de multaj vivnecesaj substancoj, ekzemple de aminacidoj aŭ la por la spirado necesaj porfirinoj kaj citokromoj. Interalie ili ne kreas enzimojn nomatajn "katalazoj", tio signifas ke ili ne kapablas disigi la kombinaĵon H2O2 (hidrogenperoksido). Sekve la laktobacilaloj troveblas nur en la intesta sistemo respektive en mukozoj de mamuloj, kaj en lakto kaj ĉiuj lokoj kiuj havis kontakton kun lakto.

## Signifo por homoj 
Laktobacilaloj kutime troveblas en la homa intestaro kaj vagino, kaj helpas tie teni iom acidan medion. Iuj specioj kaŭras malsanojn, ekzemple el la genro de streptokokoj la specio *streptococcus pneumoniae* estas inter tiuj bakterioj kiuj povas kaŭzi pneŭmonion, kaj la specio *streptococcus mutans* kontribuas en la ekesto de kario en la homa dentaro.

Multaj specioj kaj subspecioj de laktobacilaloj uzatas en la konservigo de nutraĵoj, ekzemple de
jogurto, kefiro, acida lakto kaj fromaĝo, sed ankaŭ en acida brasiko, kimĉio kaj en bakaĵoj.

## Klasifikigo 
Al la ordo de laktobacilaloj apartenas la biologiaj familioj
* *Lactobacillaceae*, inter ili la laktobaciloj, ekzemple *lactobacillus bulgaricus*
* *Aerococcaceae*
* *Carnobacteriaceae*
* *Enterococcaceae*
* *Leuconostocaceae*
* *Streptococcaceae*, inter ili la streptokokoj
* kaj pliaj, ne klare kategoriigitaj unuopaj specioj (latine nomataj *incertae sedis*).

Gravaj specioj estas
* *lactobacillus acidophilus*, ero de la normala vagina bakeriaro,
* *lactobacillus bulgaricus*, uzata en farado de jogurto kaj kefiro,
* *lactobacillus casei*, grava en farado de fromaĝo, kazeo kaj aliaj laktaĵoj,
* *lactobacillus helveticus*, same grava en farado de fromaĝoj,

* *lactobacillus crispatus* kaj *lactobacillus iners*, la plej gravaj eroj de la normala vagina bakeriaro,
* *Enterococcus faecalis*, (kutime sendanĝera) ero de la normala hom-intestara bakeriaro,
* *leuconostoc mesenteroides*, uzata en farado de acida brasiko
* kaj *lactobacillus plantarum*

Kategorio:Bakterioj
Partio de Unueco (Liberio)

La **Partio de Unueco** - angle * Unity Party* - estas politika partio en Liberio. Ĝi estis kreita en 1984 de la maljuna d-ro *Edward B. Kesselly*, kiu iĝis ĝia unua gvidanto. La partio partoprenis en la unuaj balotoj post armea putĉo de la jaro 1980, en oktobro 1985 kandidatiĝante kontraŭ la tiutempa ŝtata prezidanto Samuel Doe kaj restis aktiva en la politiko de Liberio de tiam, nun estante la plej grava politika partio de la respubliko.

 en aprilo 2010]]

Kategorio:Politikaj partioj de Liberio
Kategorio:Liberalaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1984
Jaro de la kvar imperiestroj

[eta|350px|La Romia imperio en la jaro [69. Post la morto de Nerono, la plej influaj generaloj de la imperio luktis sinsekve por okupi la tronon]]
La periodo konata kiel **jaro de la kvar imperiestroj** estis konkreta jaro en la historio de la Romia Imperio, 68-69 p.K.) en kiu regis kvar malsamaj imperiestroj en rapida sinsekva sukcedo. La kvar imperiestroj estis Galbo, Oto, Vitelio kaj Vespaziano.

Post la perforta sinmortigo de Nerono en junio 68 p.K. venis mallongdaŭra enlanda milito, la unua en Romo ekde la morto de Marko Antonio en la jaro 31 a.K. La konflikto daŭris pli ol unu jaro, kaj la jaro 69 estis konata kiel la jaro de la kvar imperiestroj ĉar dum tiuj ĥaosaj monatoj Romo vidis kvar malsamajn regantojn. Inter junio de 68 kaj decembro de 69, Romo estis atestanto de la nomumado kaj falo de Galbo, Oto kaj Vitelio, ĝis la definitiva surtroniĝo de Vespaziano kiu sukcesis stabiligi la Imperion kaj fondi novan heredan linion, la flavia dinastio. 

La politika kaj militista ĥaoso pro tiu enlanda milito kaŭzis gravajn problemojn, inter ili la ribelo de batavoj.

## Vidu ankaŭ
* Historio de la Romia Imperio
 
Kategorio:Romia Imperio
Romia senato

eta|300ra
La **Romia senato** estas unu el la permanentaj politikaj institucioj de Romio, probable fondita antaŭ la unua reĝo de Romo en la jaro 753 a.K. Ĝi postvivis la falon de la Romia monarkio en 509 a.K., kaj la Romia Respubliko en 27 a.K., kaj fine la Romia Imperio en 476.

Sub la Romia monarkio, ĝi estis nur asembleo kiu konsilis la reĝon. La lasta reĝo de Romo, la tirano Tarkino la Orgojla, suferis puĉon planitan de la Senato.

Komence de la Respubliko, la Senato estis politike malforta, dum la magistratoj akumulis la tutan povon. La transiro de absoluta monarkio al respubliko kun konstituciaj reguloj estis verŝajne laŭgrade, devis pasi pluraj generacioj por ke la Senato pligirmigu sian povon sur la magistratoj. Meze de la Respubliko, la Senato atingis la pinton de sia respublika povo. La fino de la respubliko ankaŭ vidis la deklivon de la povo de la senato, kiu komenciĝis post la reformoj de la Grakoj, plebaj tribunoj.

Oni sin demandas, ĉu, post kompletiĝo de la transiro de respubliko al imperio, la senato havas la povon kiun antaŭe ĝi ne havis. Tamen, la diferenco disde la senato de la respubliko estas, ke ĝi ne estis politike sendependa. La romia imperiestro regis sur la Senato, kaj la asembleo perdis sian prestiĝon kaj fine grandan parton el ĝiaj povoj.

Tuj post la konstituciaj reformoj de la imperiestro Diokleciano, la Senato de la Imperio perdis sian tutan politikan povon kaj ĝi neniam rekuperis tiun potencon iam poseditan. Kiam la sidejo de la registaro estis translokigita for de Romo, la Senato estis reduktita al municipa organismo. Tiu bildo estas plifortigita kiam la imperiestro Konstanteno kreis similan asembleon (la Bizanca senato) en Konstantinopolo. Post la falo de la Okcident-Romia Imperio en 476, la Senato funkciis ĉefe sub la *barbaraj* reguloj ĝis la tuta forlaso unu jarcenton poste.

## Vidu ankaŭ 
* *Primus inter pares*

Kategorio:Romio
Kategorio:Romia juro
Chico Alencar

**Francisco Rodrigues de Alencar Filho** (naskiĝis en Rio-de-Ĵanejro, la 19-an de oktobro 1949), pli konata kiel **Chico Alencar** estas brazila historiisto kaj politikisto.

Nuntempe li estas federacia deputito de la Partio Socialismo kaj Libereco (PSOL) de Rio-de-Ĵanejro (subŝtato) en sia tria sinsekva mandato (2003–2006, 2007–2010 e 2011–2014). Li estas membro de la komisiono pri homaj rajtoj kaj de la konsilantaro pri etiko de la deputitaro, kaj vic-gvidanto de sia partio en la deputitaro. 

Li diplomiĝis pri historio en la Federacia Universitato Fluminense, kaj estis profesoro pri tiu temo en bazlernejoj kaj mezlernejoj de Rio-de-Ĵanejro, kaj en publikaj kaj en privataj lernejoj. Li magistriĝis pri edukado en la Fondaĵo Getúlio Vargas pri la movado de Asocioj de Loĝantoj de Rio-de-Ĵanejro, kaj li estis unu el la ĉefaj gvidantoj de tiu movado en la komenco de la 1980-a jardeko.

## Politika kariero 
Li estis fondinto kaj prezidanto de *Asocio de Loĝantoj de la Placo Sáenz Peña* (AMOAPRA), kaj ankaŭ direktoro kaj prezidanto de *Federacio de la Asocioj de Loĝantoj de la Subŝtato Rio-de-Ĵanejro* (FAMERJ). Per la Partio de la Laboristoj (PT), li estis urba konsilanto en la urbo Rio-de-Ĵanejro dum du mandatoj: 1989–1992 kaj 1993–1996.

En 1996, li kandidatiĝis je urbestro kaj finiĝis en la 3-a loko, surpriza rezulto en tiu tempo. Malgraŭ la bojkoto de la nacia direktoraro de la partio, li akiris 642 mil voĉdonojn, kaj ne atingis la duan etapon pro nur 1,5%. Poste, li estis elektita kiel subŝtata deputito por la periodo 1999–2002, la tria loko je nombro de voĉdonoj. En 2003, Chico komencis sian unuan mandaton kiel federacia deputito, ankoraŭ en Partio de la Laboristoj (PT), kaj havis la plej grandan nombron da voĉdonoj en tiu partio.

En 2005, Chico eliris el Partio de la Laboristoj (PT). En sia nova partio Partio Socialismo kaj Libereco (PSOL), li estis reelektita je federacia deputito kaj en 2010 li estis elektita por sia tria mandato. En 2012, li partoprenis en la komisiono pri edukado kie oni traktis ĉu oni metu Esperanton kiel nedevigan lingvon en brazilaj mezlernejoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 
* Twitter
* Paĝo en la retejo de deputitaro

Kategorio:Brazilaj historiistoj
Kategorio:Brazilaj politikistoj
Tal (kantistino)

[eta|maldekstra|300ra|Tal, [Lille 2014]]

**Tal** (naskonome: **Tal Benyezri**) (naskiĝis  en Israelo) estas israela kantistino el muzikistaj gepatroj. Ŝi subskribis kontrakton kun Warner Music France.

## Diskaro 
### Albumoj 
* 2012: *Le droit de rêver*
* 2013: ''À l'infini*

### Unuopaĵoj 
* 2010: *La musique est mon ange*
* 2010: *On avance*
* 2011: *Waya Waya* (gastiganta Sean Paul)
* 2011: *Le sens de la vie*
* 2011: *Je prends le large*
* 2012: *Envole-moi* (M. Pokora kaj Tal)
* 2012: *Rien n'est parfait*
* 2012: *Danse* (gastiganta Flo-Rida)
* 2012: *À l'International*
* 2013: *Pas toi*
* 2013: *Le passé*
* 2013: *Maintenant ou jamais'' (kreditita al Dry/Tal)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Facebook
* Twitter
* TalTV en YouTube

Kategorio:Israelaj kantistoj
Kategorio:Franclingvaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Israelo
Preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Sajtoskál)

**Preĝejo de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Sajtoskál.

## Historio 
La unua mencio pri kirko Sankta Petro en "*Kál*" okazis en 1235. En 1716 la katolika grupo refondiĝis, ĉar pli frue la loĝantoj elektis la luteranismon. En 1754 la preĝejo estis trakonstruita, tiam ĝi ricevis barokan aspekton. En 1851 denova trakonstruo okazis, en 1866 nova ĉefaltaro estis farita. En 1929 malnovaj murpentraĵoj estis trovitaj, sed oni denove kovris ilin. En 1937 oni faris vitrobildojn por la fenestroj. En 1965 ekstere la preĝejo estis renovigita. La orgeno estas aŭdebla ekde 1967.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas po unu navon kaj turon. Sakristio aliĝas al la navo. Larĝo de la  sanktejo estas sama, ol la navo. En la korto oni metis krucon en 1912. Interne por la orgeno estas galerio. La ĉefaltaro prezentas Sanktajn Petron kaj Paŭlon.

Kermeso okazas en la 29-an de junio.

## Fontoj 
* hungare
* hungare

Sajtoskal
Sajtoskal
Sajtoskal
Sajtoskal
Romia diktatoro

La **diktaturo** estis en Romio la ekster-ordinara regado kiu koncedis al unu homo, la **diktatoro**, superan aŭtoritaton en la malfacilaj momentoj, speciale dum milito. Verŝajne, la diktatoro estis pro propono de Tito Larcio, kiu krome estis la unua. La diktatoro estis nomumita de unu el la konsuloj laŭ ordono de la Senato kiu havis la rajton determini kiam estis necesa la nomumado kaj kiu devus okupi la postenon. Komence, nur la patricioj rajtis esti nomumitaj diktatoroj, sed en la jaro 356 a.K. tiu rajto etendiĝis al la plebo. 

Inter la diktatoroj de Romio troviĝis Tito Larcio, Cincinato, Kamilo kaj Papirio, ĉiuj ili rezignis la postenon antaŭ ĝia finiĝo laŭ la leĝo. Lucio Kornelio Sulao modifis la maksimuman limdaton kaj sin nomumis diktaturo por nefinita periodo, kvankam post du jaroj volonte forlasis la postenon. Tamen, la posteno kiel diktatoro multe suferis post la misuzoj kiuj Sulao faris kontraŭ siaj politikaj kontraŭantoj. Julio Cezaro, post gajni la civilan militon, igis sin nomumi dumviva diktatoro, kaj la ĝeno okazinta en la respublika socio kondukis al lia murdado.

Ĉar la diktaturo reprezentis la superan aŭtoritatecon de Romio, ĝi estis la natura mekanismo per kiu eblis fondi la monarkiojn. Kun la evidenta celo eviti tion, Marko Antonio promulgis leĝon forigante ĉi tiun regsistemon. Poste, Cezaro Aŭgusto, la heredanto de Cezaro atingis similan povon kvankam sen la oficiala titolo *diktatoro*, kiu neniam plu estis uzita.


Kategorio:Romio
Róbert Rátonyi

**Róbert Rátonyi** [rAtonji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rátonyi Róbert** estis hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro kaj verkisto. Lia filo estis la samnoma Róbert Rátonyi (pianisto), lia filino estis Hajnal Rátonyi.
eta|Memortabulo pri Róbert Rátonyi
Róbert Rátonyi naskiĝis la  1923, Budapeŝto - mortis la  1992, Budapeŝto.

## Biografio 
Róbert Rátonyi frekventis muzikan altlernejon en fako de violono, poste aktoran privatan lernejon de Kálmán Rózsahegyi. Li komencis sian aktoran karieron en 1943 en Budapeŝto, kie ricevis rolojn en diversaj teatroj, ekzemple Operetoteatro (Budapeŝto), Teatro Thália (Budapeŝto) kaj Budapeŝta Ŝtata Operejo. Li rolis plej ofte en operetoj kune kun Hanna Honthy, Katalin Karády, János Sárdy, Tivadar Bilicsi kaj Kamill Feleki. La plej ŝatata opereto estis *Csárdáskirálynő*, kies kanto "Jaj cica, eszem azt a csöpp kis szád…" estis lia plej fama kanto. Li havis sukcesojn ankaŭ en Sovetunio, Italio, Grekio, Svedio, Usono, eĉ en Aŭstralio. Lia voĉo ofte estis aŭdebla ankaŭ en Hungara Radio. En 1953 li edziĝis baldaŭe havantaj filon kaj filinon. Li ricevis 5 premiojn inter 1956-1991.

## Roloj (elekto) 
* diversaj filmoj (ankaŭ televiziaj) inter 1949-1992, ekzemple Surveturo, 1955; La atestanto, 1969; Nuda diplomato, 1963
* diversaj reĝisoradoj
* diversaj teatraĵoj, ekzemple Ferenc Lehár: *Luxemburg grófja* (Grafo de Luksemburgio), Brissard; Imre Kálmán: *A csárdáskirálynő* (Reĝino de ĉardaŝo), Bóni kaj Miska; Pongrác Kacsóh: *János vitéz* (Johano la Brava), franca reĝo
* hungaraj voĉoj de (ekzemple) Fernandel, Vittorio De Sica, Henry Fonda, Fred Astaire, Mickey Rooney

## Verkoj 
* 11 libroj
* dramo: Miss Arizona, 1981

## Fontoj 
* http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz22/100.html

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj operetkantistoj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj humuristoj
Rilatoj inter Romia Imperio kaj Ĉinujo

eta|300ra|La orienta hemisfero en la 2a jc. p.K.
La **rilatoj inter la Romia imperio kaj Ĉinujo** estis nerektaj laŭlonge de la ekzistado de ambaŭ imperioj. La Romia Imperio kaj la Ĉina Imperio de la dinastio Han progresive proksimiĝis dum la romia ekspansio al la Antikva Oriento kaj la samtempaj ĉinaj militistaj rajdoj en Centrazio; tamen, potencaj imperioj en la mezo, kiaj la partoj kaj la kuŝanoj, daŭre disigis la du eŭraziajn potencojn. Tial, la konscio pri la alia estis malmulta kaj la reciproka konatiĝo estis nebula.

Oni nur scias pri kelkaj provoj por rekta kontakto pere de du fontoj: en la jaro 97, la ĉina generalo Ban Ĉao nesukcese provis sendi ambasadon al Romo. Pluraj supozataj ambasadoj de Romio al Ĉinujo estis registritaj de antikvaj ĉinaj historiistoj. La unua el ili, supozeble de la romia imperiestro Antonino Pio aŭ de la posta Marko Aŭrelio, kiu atingis Ĉinujon en 166.

La nerekta interŝanĝo surtera (konata kiel Silka Vojo) kaj la marvojoj, rilatis al la ĉina silko, la romia vitro kaj altkvalitaj vestoj.

En la klasikaj fontoj, la problemo pri la identigado de la referencoj pri Ĉinujo estas pligrandigita pro la interpretado de la termino en latino "Seroj", kies signifo varias kaj povas esti pluraj aziaj popoloj en ampleksa teritorio de Hindujo en Centrazio ĝis Ĉinujo. En la ĉinaj fontoj, la Romia Imperio estis konata kiel "Da Qin", Granda Qin; verŝajne, ili pensis pri ia kontraŭflanka-Ĉinujo en la alia ekstremo de la mondo. Laŭ Pulleybank, "la ĉina vidpunkto pri Da Qin estis konfuzita ekde la komenco kun mitologiaj nocioj pri la Fora Okcidento."

## Referencoj 
Kategorio:Romio
Kategorio:Historio de Ĉinio
Da Qin

[eta|Daqinzhou (大秦国) aperas en la okcidenta bordo de ĉi tiu ĉina mapo, la [Sihai Huayi Zongtu]]

**Daqin** (ĉine 大秦) estas la antikva ĉina nomo por la Romia Imperio. Laŭvorte ĝi signifas "Granda Qin", kie Qin estas la nomo de la unua granda Ĉina imperio de la historio, la Dinastio Qin.

Post la malfermo de la Silka Vojo en la 2a jarcento a.K., ĉinoj ŝatis pensi ke la Romia Imperio estis civilizacio derivita de la Ĉina imperio. La romianoj okupis la ekstremon de la komerca vojo dum la ĉinoj en la alia.

Ĉinujo neniam sukcesis rekte atingi la Romian Imperion en la antikvo, kvankam la generalo Ban Ĉao komandis ekspedicion el 70.000 homoj en la jaro 97 kiu venis ĝis la Kaspia Maro. La ambasadoro de Ban Ĉao, Gan Ying, eĉ pli proksimiĝis, atingante la bordojn de la Nigra Maro. Gan Ying lasis detalan priskribon pri la Romia imperio, sed oni kredas ke ĝi surbaziĝis je duamana informo.

La nomo "Da Qin" por Romio estis uzata en ĉinaj mapoj ĝis la fino de la 16-a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Rilatoj inter Romia Imperio kaj Ĉinujo
Mária Basilides

**Mária Basilides** [bazilides], hungare **Basilides Mária** estis hungara talenta operkantisto (aldo).
eta|dekstre|220px|Mária Basilides
Mária Basilides naskiĝis la  1886 en *Jolsva* tiam apartenanta al Hungario (nuntempa Jelšava en Slovakio) - mortis la  1946, Budapeŝto (aldo).

## Biografio 
Mária Basilides frekventis muzikan akademion en Budapeŝto inter 1905–1911, poste ŝi tuj debutis en la nuntempa Teatro Erkel. Ekde 1915 ŝi kantadis en Budapeŝta Ŝtata Operejo, sed ofte ŝi ricevis taskojn ankaŭ eksterlande: ekzemple en Berlino, Munkeno, Prago, Londono, Vieno kaj Antverpeno. Ŝia edzo estis advokato.

## Ŝia repertuaro (elekto) 
* Georges Bizet: Carmen – *Carmen*
* Richard Strauss: Salome — *Herodias*
* Giuseppe Verdi: *Il Trovatore* (La trubaduro) – *Azucena*

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Basilides
Mitsui Chemicals

eta|en la konstruaĵo *Shiodome City Center* situas la centra oficejo de la kompanio *Mitsui Chemicals*
**Mitsui Chemicals** ( (kodo 4183 en la tokia borso) estas japania kompanio produktanta kemiaĵojn, kiu estas listigita en la borsa indico *Nikkei 225*. La kompanio estas parto de la konzerna konglomeraĵo *Mitsui*. La firmao havas jaran bilancon de pli malpli 15 miliardoj da usonaj dolaroj kaj komerce aktivas en Japanio, Eŭropo, sudorienta Azio kaj en Usono. Ĝi tutmonde dungas proksimume 13 000 laborantojn.
maldekstra|eta|la konstruaĵo *Kasumigaseki*, antaŭa loko de la kompania centra oficejo

## Eksteraj ligiloj 
*  oficiala retejo, precipe japanlingva,  sed parte ankaŭ en la angla 

Kategorio:Japanaj firmaoj
Fernando de Kastilio kaj Plantagenet

**Fernando de Kastilio kaj Plantagenet** (Kvenko, 29-an de novembro 1189 - Madrido, 14-an de oktobro 1211). Li estis Infanto de Kastilio. Filo de Alfonso la 8-a de Kastilio kaj ties edzino, la reĝino Eleonora de Plantagenet.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1189
Kategorio:Mortintoj en 1211
Kategorio:Infantoj de Kastilio
Transmigra brutobredado

[eta|420ra|Ŝafoj en someraj stoplejoj en [Kastilio-Manĉo.]]
La **Transmigra brutobredado** difiniĝas kiel tipo de brutobredado aŭ paŝtigado en konstanta movado, adaptante la spacon al zonoj de ŝanĝanta produktiveco. Diferencas el nomada brutobredado ĉar havas fiksajn sezonajn setlejojn kaj fiksan ĉefan (kernon) el kiu devenas la homoj kiuj praktikas ĝin. Oni ĉirkaŭkalkulas ke tia agado, sumita al tiu de la nomada brutobredado, okupigas ĉirkaŭ 100-200 milionojn da personoj tutmonde; la terenoj espluatataj laŭ tiuj sistemoj reprezentas ĉirkaŭ 30 milionojn de km², aŭ nome duoble de la teroj dediĉataj al agrikulturo.

Plej tipa transmigra brutobredado estas tiu kiu profitas somere la paŝtejojn de pli malvarmaj areoj, kiam ne estas neĝo, dum vintre la gregaroj translokiĝas al pli varmaj areoj, kie profitas la vintrajn paŝtejojn, ĉar tie somere ne estas sufiĉe da humideco aŭ pluvo por ke estu sufiĉa paŝtokvanto.

## Vidu ankaŭ 
* Gregovojo
* Mesto

## Notoj 
Kategorio:Bestobredado
Kategorio:Nomadoj
Kategorio:Vivmanieroj
Vaki

La urbo **Vaki** — japane 和木町  (*Waki-chō* respektive Vaki-ĉo, japane prononcata ) — apartenas al la gubernio Jamaguĉi de Japanio. Ĝi troveblas marborde en la pleja oriento de la gubernio, kaj kiel la tuta gubernio situas en la plej okcidenta areo de la historia regiono Ĉugoku, la okcidenta parto de la insulo Honŝuo. Ŭaki estas la administra sidejo de la distrikto *Kuga*. Laŭ la stato de la jaro 2003, en la urbo vivis 6 637 loĝantoj en areo de 10,56 kvadrataj kilometroj, kio signifas loĝdenson de 628,5 personoj po km². 

## Aktuale 
La 22-an de aprilo 2012 la urbo fokusiĝis en la mondaj amaskomunikiloj, ĉar en la urbo eksplodis instalaĵo en fabriko de la kompanio Mitsui Chemicals. Sekve de la incidento unu laboranto mortis kaj dek unu vundiĝis.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala urba retejo (japane) 

[eta|maldekstra|situo de Vaki (kolorigita intense flave) en la pleja oriento de la [gubernio Jamaguĉi]]

Kategorio:Urboj de Japanio
Kategorio:Gubernio Jamaguĉi
Mária Gyurkovics

**Mária Gyurkovics** [djurkoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyurkovics Mária** estis talenta hungara operkantisto (soprano). Ŝia edzo estis Miklós Forrai.

Mária Gyurkovics naskiĝis la  1913, Budapeŝto - mortis la  1973, Budapeŝto.
eta|Busto pri Mária Gyurkovics

## Biografio 
Mária Gyurkovics frekventis muzikan akademion en Budapeŝto. Ŝi komencis sian karieron en 1937 en Budapeŝta Ŝtata Operejo kaj dum 3 jardekoj ŝi estis la estra kantistino en la operejo. Ŝi kantadis preskaŭ en ĉiuj ĉefurboj de Eŭropo. Ŝi havis taskojn ankaŭ en Hungara Radio kaj en 3 filmoj. Ŝi kantadis ĝis 1968. Ŝi ricevis 4 premiojn inter 1950-1954.

## Memorigiloj 
* busto fare de Jenő Bory
* kantokonkurso por ŝia memoro en 2003

## Ŝia repertuaro (elekto) 
* Ferenc Erkel: Ladislao Hunyadi – *Maria Gara*
* Friedrich von Flotow: Marta — *Marta*
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* (*Johano la Brava*) – *franca reĝidino*
* Wolfgang Amadeus Mozart: Don Giovanni – *Zerlina*
* Mozart: fluto – *Reĝino de nokto*
* Gioacchino Rossini: La barbiro de Sevilo – *Rosina*
* Giuseppe Verdi: Rigoletto – *Gilda*

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
4851 Vodopʹyanova

'*4851 *Vodopʹyanova'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomon honoras la rusan kirurginon *Galina Petrovna Vodopjanova* (cirile: *Галина Петровна Водопьянова'') de la malsanulejo de la Rusia Akademio de Sciencoj en Sankt-Peterburgo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
Ĉugokuo

eta|
**Ĉugokuo** (, proksimuma prononco "ĉugoku-ĉiho", en Esperanto "regiono lando de la mezo") estas regiono de Japanio, kiu kovras la okcidentan parton de la insulo Honŝuo, la plej granda japania insulo.

Ĉar la nomo *Chūgoku* (中国) japane ankaŭ estas la nomo por Ĉinio, al la regiona nomo intertempe ofte estas aldonata la finaĵo^*Chihō* (地方, "regiono"), por eviti konfuziĝojn.

## Gubernioj 
# 20ra Gubernio Hiroŝimo
# 20ra Gubernio Okajamo
# 20ra Gubernio Shimane
# 20ra Gubernio Totoro
# 20ra Gubernio Yamaguchi


Czugoku
Dujara planto

eta|220px|Petroselo estas ekzemplo de dujara planto.
eta|220px|Barba dianto estas dujara planto.
**Dujara planto** estas angiospermo kiu bezonas du jarojn por kompletigi sian biologian vivciklon. Dum la unua jaro la planto kreskigas foliojn, tigojn, kaj radikojn ( vegetalajn strukturojn ), tiam ĝi komencas periodon de dormo tra la pli malvarmaj monatoj. Kutime la tigo restas tre mallonga kaj la folioj estas apud la grundo, formante rozeton. Multaj dujaraj plantoj postulas malvarmo-traktado, aŭ vernalizon, antaŭ ol ili povas flori. Dum la sekvanta printempo aŭ somero, la tigo de la dujara planto forte longiĝas, aŭ "saltas". La planto tiam floras, produktante fruktojn kaj semojn antaŭ ol finfine morti. Estas malpli da dujaraj plantoj ol staŭdoj kaj ol unujaraj plantoj.

Sub ekstrem-severaj klimataj cirkonstancoj , dujara planto povas kompletigi sian vivciklon en tre mallonga periodo ( ekzemple tri aŭ kvar monatoj anstataŭ du jaroj ). Tiu estas sufiĉe komuna ĉe legomo- aŭ floro-plantidoj kiuj estis elmetitaj al malvarmaj cirkonstancoj, aŭ vernalizitaj, antaŭ ol esti plantitaj en la grundon. Tiu agado faras ke multaj normale dujaraj plantoj estas traktitaj kiel unujaraj plantojn en iuj areoj.

El ĝardenista vidpunkto, la statuso de planto kiel unujara planto, dujara planto, aŭ staŭdo ofte dependas de ejo aŭ celo. Dujaraj plantoj kiuj estas kultivitaj por la floroj, fruktoj aŭ semoj kreskigendas dum du jaroj. Dujaraj plantoj kultivitaj por manĝeblaj folioj aŭ radikoj estas traktitaj kiel unujaraj plantoj. Se normale dujara planto estas kultivita sub ekstreme severaj cirkonstancoj, ĝi estu traktita kiel unujara planto ĉar ĝi ne transvivos la vintra malvarmo. Analoge, unujara planto vegetanta sub tre favoraj kondiĉoj povas prezenti sukcesegan semopropagadon, tiel ke ĝi ŝajnas esti dujara aŭ plurjara planto. Veraj dujaraj plantoj nur unufoje floras, dum staŭdoj floras ĉiun jaron ekde matureco.

Ekzemploj de dujaraj plantoj estas petroselo, lunario, folibeto, barba dianto, karoto, kaj iuj alceoj ( *Alcea* aŭ *Althaea* ). Plantobredistoj produktis unujarajn kulturvariojn surbaze de pluraj dujaraj specioj kiuj jam floras la unuan jaron ekde semo, ekzemple digitalo kaj *Matthiola incana* ( brasikacoj ).

## Vidu ankaŭ 
* Efemera planto
* Plantaj vivoformoj laŭ Raunkiær

## Referencoj 
Kategorio:Disvolviĝ-biologio
Kategorio:Ĝardenplantoj
Kategorio:Hortikulturo
Clifford Brown

**Clifford Brown** (naskiĝis la 30-an de oktobro 1930 en Wilmington, Delavaro; mortis la 26-an de junio 1956 en Bedford, Pensilvanio) estis usona trumpetisto de ĵazo.

## Vivo 
Brown ricevis unua instruon pri trumpetludado de sia patro kaj ludis ekde 1945 en la lerneja bando de sia gimnazio. Ekde 1948 li studis ĉe la Ŝtata Kolegio je Delavaro. Samtempe li komencis muziki en la ĵazklubejoj de Filadelfio, kie li konatiĝis kun renomaj muzikistoj de la bibopa mondeto, ekz. kun Kenny Dorham, Max Roach, J. J. Johnson, Benny Golson kaj Fats Navarro. Navarro rimarkis la egan talenton de Clifford Brown kaj kuraĝigis lin fariĝi muzikisto. En 1949 Brown transiris al la Ŝtata Kolegio je Marilando, kiu esis renoma pro sia bona muzikfako, plue ludis tamen foje en ĵazklubejoj. Nur Dizzy Gillespie motivigis lin plene sindediĉi al ĵazo. En 1952 Brown faris kun la ritmenblusa bando de Chris Powell sian unuan diskon. Sekvis dungitecoj ĉe Lou Donaldson kaj Tadd Dameron. En 1953 lin dungis Lionel Hampton, kiun li en la sama jaro akompanis dum lia koncertaro en Eŭropo. Dum ĉi tiu tempo ili verkis kun tre diversaj ensembloj multajn sonregistraĵojn en Stokholmo kaj en Parizo. En 1954 li gajnis la renoman konkurson de la ĵaza fakrevuo Down Beat. Li fondis kune kun Max Roach ensemblon, kiu baldaŭ establiĝis kiel unu el la plej bonaj malmolbopaj bandoj. La 26-an de junio 1956 Clifford Brown perdis sian vivon pro aŭtoakcidento survoje al koncerto. Kun li mortis pianisto Richie Powell kaj ties edzino Nancy, kiu ŝoforis la aŭton.

## Graveco 
Clifford Brown estas ofte rigardata kiel unu el la plej eminentaj ĵaztalentoj de sia epoko. Lia tragika frua morto en la aĝo de 25 Jahren finis lian multpromesan evoluon abrupte. Lia vigla stilo kaj varma sono faris lin neintermiksebla. Li restas en memoro ankaŭ kiel kompreniĝema akompananto de la kantistinoj Helen Merrill kaj Sarah Vaughan. La sonregistraĵoj ekestintaj inter 1952 kaj 1954 dokumentas eksterordinaran maturecon de la juna muzikisto, kiu decide kunstampis la stilon de malmolbopo. Honore al li Benny Golson komponis la ĵaztitolon *I Remember Clifford*.

## Diskaro 
* *Memorial Album* (Blue Note Records, 1953)
* *Clifford Brown Quartet in Paris* (OJC, 1953) kun Henri Renaud, Pierre Michelot
* *Jazz Immortal* (Blue Note, 1954) kun Stu Williamson, Zoot Sims, Russ Freeman, Shelly Manne
* *Alone Together* (Verve, 1954-56) kun Harold Land, Sonny Rollins, Paul Quinichette, Helen Merrill, Sarah Vaughan
* ''Together: Recorded Live at Dolphy's Home* (Rare Live, 1954) kun Eric Dolphy, Richie Powell, George Morrow, Max Roach
* *Clifford Brown with Strings'' (Emarcy, 1955) kun Richie Powell, Barry Galbraith, George Morrow, Max Roach

## Listo de liaj plej famaj komponaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Diskaro
* Vivo, komentoj de aliaj muzikistoj, bildoj ktp.

Kategorio:Ĵaztrumpetistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Tema

'''''' estas grandurbo kaj havenurbo en Ganao.
eta|dekstre|240ra|Mapo pri Ganao, kie  situas lax la marbordo

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 160.932 en 2012
* Supermara alteco: 0-3 m
* Horzono: UTC

## Geografio 
 situas sur ebenaĵo laŭ Atlantiko en la suda sekcio de la lando. Akrao situas 25 km. La Greenwich Meridiano (00 Longitudo) trairas la urbon.

## Historio 
Originale  estis malgranda fiŝkaptista vilaĝo, sed ĝi kreskis post konstruado de la granda haveno en 1961 kaj ĝi estas nun la plej granda havenurbo de la lando.

## Ekonomio 
 estas hejmo de naftorafinado, fabriko pri aluminio. La fiŝkaptado restis grava, tial estas aparta haveno por fiŝkaptistoj. Aliaj ankaŭ nun okupiĝas pri teksaĵoj.

## Trafiko 
 havas la plej grandan havenon de Ganao. Ĉefvojo trairas la urbon, fine estas fervoja kontakto al Akrao.

## Klimato 
eta|dekstre|220ra|Laborado en la haveno de
 situas en zono de tropika savana klimato, kie la averaĝa temperaturo estas preskaŭ 30 °C. Jare pluvas iom malpli, ol 800 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed en majo kaj junio pli.

## Ĝemelurboj 
*  Greenwich, Britio, Anglio
*  San Diego, Usono
*  - Norfolk (Virginio), Usono

## Fontoj 
* Angla kaj hungara Vikipedioj
* mapo

Kategorio:Urboj de Ganao
Kategorio:Marhavenaj urboj
4853 Marielukac

'*4853 *Marielukac '''*estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉilia astronomo Carlos Torres elde la observatorio de Cerro el Roble en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Marie R. Lukac*, anino de la oficejo de la Usona Mararmeo ekde 1971. Ŝi sekurigis la kontinuecon de la datenoj en "*The Astronomical Almanac*" (La Astronomia Almanako), "*The Air Almanac*" (La Aviada Almanako) kaj "*The Nautical Almanac''" (la Mara Almanako).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carlos Torres
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979