open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zorlențu Mare

**Zorlențu Mare** [zorlencu mare] (hungare: **Alsózorlenc**) estas komunumo en Rumanio okcidente de Caransebeș. En 1910 ĝi havis 3 309 loĝantojn [rumanoj); en 1956 2 613. Ĝia unua mencio skriba estas el 1499. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Zorlencior (Felsőzorlenc).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj personoj 
* István Lakatos (26-a de februaro 1895 – 22-a de septembro 1989), hungara muzikhistoriisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Kategorio:Komunumoj de distrikto Caraș-Severin
Kurt Beck

**Kurt BECK**  (naskita la  en Bad Bergzabern) estas germana socialdemokrata politikisto. Ekde 1994 ĝis 2013 li estis ministroprezidento de Rejnlando-Palatinato. Krome la 14-an de majo 2006 li elektiĝis prezidanto de la Socialdemokrata Partio de Germanio (SPD) kaj restis tia ĝis 2008.eta|Kurt Beck (2006)

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Ministroprezidantoj de germana federacia lando
Kategorio:Socialdemokratoj
Aleksejevska distrikto (Tatarstano)

eta|situo de la distrikto ene de Tatarstano
**Aleksejevska distrikto** (aŭ distrikto Aleksejevkij; , ) estas administra unuo en Tatarstano, Rusio. Laŭ la stato de 2010 en ĝi vivas 26 080 loĝantoj.

## Vidu ankaŭ 
* Bolŝije Tigani

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de la distrikto (historio, fotaro, kontaktoj ktp.)*
* plia retejo pri la distrikto (historio, pri prabulgaraj trezoroj ktp.)
* mapo de la distrikto en mapo de Rusio 

Kategorio:Distriktoj de Tatarstano
Bambini di Praga

**Bambini di Praga** estas knabina kantista ensemblo, kies fondinto estis Bohumil Kulínský kaj laŭ li ili ricevis nomon **Kulínĉata**.

Kulínĉata estis en la postmilita Ĉeĥoslovaka radio nocio. Ilia oficiala nomo sonis Infana kantista ensemblo de Ĉeĥoslovaka radio, sed alie ol Kulínĉata neniu nomis ilin. Lulilo de Kulínĉatoj estis en Ostrava-Hrabůvka. En la jaro 1943 tie la juna instruisto Bohumil Kulínský fondis sian unuan ensemblon, kiun lin nomis Kantistetoj el Hrabůvka. Tio estis eminenta ensemblo, ĉar la saman jaron ĝi gajnis en la tutŝtata konkurso de infanaj ensembloj. La konkurson proklamis Lerneja radio en tiama okupata Protektorato Bohemio kaj Moravio.

Poste ili tiel famiĝis kaj eksukcesis, ke ili kantis en multaj landoj de la mondo sub la nomo **Bambini di Praga**. Ili kantis ankaŭ en lingvoj de landoj, kie ili kantis.

## Landoj, kie ili kantis 
* Anglio (1985)
* Ĉinio (2002)
* Finnlando (1986)
* Francio (1983, 1987, 1988)
* Honkongo (1992, 1994, 2002)
* Italio (1977, 1991-94, 1997, 2000)
* Israelo (1993, 1999)
* Japanio (1973, 1975, 1978, 1985, 1988, 1992, 1994, 1996, 1997, 1999, 2000, 2002, 2004)
* Sud-Afriko (1999)
* Sud-Koreio (1992, 1994, 1996, 2004)
* Makao (2002)
* Monako (1984)
* Mongolio (1986)
* Germanio (1976, 1977, 1979-96, 2000, 2001, 2002, 2004)
* Norvegio (1990)
* Pollando (1987, 1989, 2003)
* Aŭstrio (1993)
* Rusio (1975)
* Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj (1994)
* Hispanio (1991)
* Tajvano (2002)
* Usono (1990, 2002)

Kategorio:Ĉeĥaj kantistoj
Kategorio:Ĥoroj
Kategorio:Knabinaj muzikaj grupoj
Kategorio:Nomita laŭ Prago
Băuțar

**Băuțar** [bəucar] (hungare: **Alsóbaucár**) estas komunumo en Rumanio nordoriente de Caransebeș. En 1910 ĝi havis 1 255 loĝantojn (rumanoj); en 1956 1 219 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1750. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Hunyad vármegye). Administre apartenas al ĝi Băuțaru Superior, Bucova, Cornișoru, Prevecidri.

Kvankam Băuțar situas en la distrikto Caraș-Severin (kiel ties plej orienta komunumo), ĝi ne estis parto de la historia Banato.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Bautar jud Caras-Severin.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Juanes

[eta|Juanes. Zelt-Musik-Festival 2015 [Freiburg, Germanio ]]
[eta|Juanes. Zelt-Musik-Festival 2015 [Freiburg, Germanio ]]

**Juanes** [ĥuanes], kies vera nomo estas *Juan Esteban Aristizábal Vázquez*, estas mondfama kolombia kantisto, kantoverkisto kaj gitaristo.

## Biografio 
Li naskiĝis la 9-an de aŭgusto 1972 en urbeto Carolina del príncipe  [pron.: karol**i**na del pr**i**nsipe], kiu situas 104 Km nordoriente de Medellín (1.787 Km surŝosee).

Li ricevis sian unuan gitaron en aĝo de 7 jaroj kaj lernis de la patro kaj pli aĝa frato. Kiam adoleskanto, li ŝatis la metalmuzikon, precipe Metallica. Li fondis la rok-bandon Ekhymosis. Li ludis en la bando 11 jarojn, verkis 7 albumojn. Post tiam Juanes decidis entrepreni solo-karieron, kiu alportis por li internacian trarompon.

Lia plej sukcesa kanto iĝis en 2005 la *La Camisa Negra* (kie hispane signifas *la nigra ĉemizo*).

Juanes estis edzo de la kolombia modelino Karen Martínez kaj ili havas du filinojn nomataj Luna kaj Paloma. La paro malgeedziĝis en majo de 2007.

### Okazaĵoj 
La 12an de oktobro de 2007 Juanes faris koncerton en sia naskurbeto, Carolina del príncipe, okaze de inaŭguro, en la ĉefa urbeta placo, de skulptaĵo en sia honoro. La skulptaĵo, kiu reprezentas la tutan korpon de la kantisto, estis farita de artisto Jorge Vélez Correa, disĉiplo de skulptisto Rodrigo Arenas Betancur, unu el plej gravaj skulptistoj el Kolombio kaj sudameriko. Juanes ne estis realveninta al sia naskurbeto dum 13 jaroj, post la tiea morto de sia patro.

La 22an de oktobro 2007 Juanes prezentis en Novjorko sian tiame lastan verkon: *"La vida es un ratico"* (trad: "la vivo estas momenteto"), kaj li estis premiita ĉar li superis rekordojn: la popolo elŝutis (laŭleĝe) 6 milionoj da kopioj de sia kanzono *"Me enamora"*, parto el *"La vida es un ratico"*, kaj li estas la unua artisto kiu enmerkatigas hispanlingvan kanzonon en 77 landoj samtempe. Li profitis la okazon por rekonfirmi ke li daŭros kantante nur en Hispana lingvo. "Ni estas en plurkultura epoko" li diras, kaj "la lingvaĵo de muziko estas universala".

### Albumoj 
* 2000 - *Fíjate Bien*
* 2002 - *Un Día Normal*
* 2004 - *Mi Sangre*
* 2007 - *La Vida... Es un Ratico* ["La vivo estas momenteto"]
* 2010 - *P.A.R.C.E.*

### Kunlaboradoj 
* 2003 *Fotografía* - kun Nelly Furtado
* 2004 *La paga* - kun Black Eyed Peas
* 2004 *Powerless (Say what you want)* - hispana versio kun Nelly Furtado
* 2006 *Te busqué* - kun Nelly Furtado
* 2006 *The shadow of your smile* - kun Tony Bennett
* 2006 *Il mio canto libero* kaj *Mi libre canción* - kun Laura Pausini
* 2007 *Nada particular* - kun Miguel Bosé
* 2009 *Gioia infinita* - kun Negrita

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo en la germana 
* oficiala paĝo en la hispana

Kategorio:Kolombiaj kantistoj
Amanda Lear

**Amanda LEAR** (naskiĝis la  en Hongkongo de ĉina kaj franca gepatroj) estas kantistino kaj tekstistino naskiĝinta en la jaro 1946 en Honkongo (ruse-angla deveno), posedantino de karisma voĉo. Ŝi foriris Parizon, kie ŝi interkonatiĝis kun vico da rokenrolaj steloj. Ŝi laboris ankaŭ kiel modelo kaj estis muzo de Salvador Dalí.

Plej granda furorkanto: *Follow Me* (1978)

## Filmaro 
### Kino 
* 1968: *Ne jouez pas avec les Martiens* de Henri Lanoë
* 1978: *Follie di notte* de Joe D'Amato (gasto kaj kantistino)
* 1978: *Zio Adolfo, in arte Führer* de Franco Castellano kaj Giuseppe Moccia: Kantistino
* 1996: *L’@mour est à réinventer - Dix histoires d’amour au temps du SIDA* de Merzak Allouache (parto *Dans la décapotable*)
* 1998: *Bimboland* de Ariel Zeitoun: Gina
* 2002: *Le défi* de Blanca Li: Birgit
* 2005: *Gigolo* (kurtfilmo) de Bastian Schweitzer kun Salim Kechiouche: Virino
* 2007: *Oliviero Rising* de Riki Roseo: Antonietta
* 2007: *Starfuckers* de Julien War: Ŝi mem
* 2008: *Bloody Flowers* de Richard J. Thomson: S-ino Charlotte, stilistino
* 2009: *8th Wonderland* de Nicolas Alberny kaj Jean Mach: Itala ĵurnalistino

### Telefimoj kaj televidaj serioj 
* 1969: *Der Kommissar* - epizodo "Keiner hörte den Schuß" (manekeno)
* 1985: *Grottenolm* de Rainer Kirberg (D-ino Ludmilla Nerovna)
* 1988: *Marc et Sophie* - epizodo "Astrochiens"
* 1989: *Maggy* - epizodo "Doriana Wilding" (vortludo pri Oscar Wilde / portreto de Dorian Gray)
* 1993: *Piazza di Spagna* de Florestano Vancini
* 1993: *Une femme pour moi* de Arnaud Sélignac (Françoise)
* 1998: *Les années bleues* de Jean-Luc Azoulay
* 2003: *Gala* de Silvia Munt (ŝi mem)
* 2005: *Sous le soleil* de Olivier Brémond kaj Pascal Breton (Sonia Rio)
* 2007: *Un amour de fantôme* de Arnaud Sélignac (Elizabeth)
* 2007: *Avocats et associés* de Valérie Guignabodet kaj Alain Krief (ŝi mem)

### Dublado 
* 2004: *Les Indestructibles* de Brad Bird (Edna Mode; franca kaj itala versioj)
* 2008: *Chasseurs de dragons* de Guillaume Ivernel kaj Arthur Qwak (Gildas)

## Referencoj 
Kategorio:Francaj kantistoj
Kategorio:Francaj aktoroj
Amr Khaled

**Amr Khaled** (Amr Ĥalid; arabe: عمرو خالد ) estas muslima predikisto en Egiptio. Li estas tre populara en Arabio, oni disvastigas liajn instruojn per interreto kaj sur kasedoj. La 30-an 2006, la **New York Times** nomis lin "la plej fama kaj influa muslima teleevangelisto."

Amr Khaled studis en Universitato de Kairo, kie li diplomiĝis en 1988 pri librotenado.

Li komencis sian predikadon en 1990 en moskeoj, ekde 1998 predikas li per satelita televido. Li proksimiĝas ĉefe al junuloj, uzante kutiman, kompreneblan lingvaĵon kaj amikan proksimiĝon.

Kritikistoj asertas, ke lin helpas britoj kaj li ne havas la scion por prediki.

## Eksteraj ligiloj 
* Amr Khaled oficiala paĝo
* Amr Khaled  angle
* http://www.timesonline.co.uk/newspaper/0,,176-1127740,00.html  (Britain’s secret plans to win Muslim hearts and minds)

Kategorio:Egiptio
Caritas Internationalis

**Caritas Internationalis** (latine, "Karitato Internacia") estas federacio de 162 katolikaj karitataj (t.e. bonfaraj) organizoj, kiuj aktivas en pli ol 200 landoj de la mondo. La organizoj helpas i.a. al malriĉuloj, handikapuloj, subprematoj, rifuĝintoj kaj viktimoj de katastrofoj.

La unua organizo de *Caritas* estis la *Charitasverband für das katholische Deutschland* fondita en 1897 en Kolonjo de pastro Lorenz Werthmann (1858–1921). El tiu ĉi asocio estiĝis la *Deutscher Caritasverband* (Germana Karitata Ligo), kiu nuntempe estas, kun ĉirkaŭ 500.000 dungitoj, la plej granda karitata organizo en Germanio.

## Kampanjo *Kune survoje* 
"Ne timu kune iri survojo. Ne timu la esperon". Kun tiuj vortoj papo Francisko, lanĉis la novan kampanjon de la Caritas-reto. Li alvokis la internacian komunumon "akcepti migrantojn kaj rifuĝintojn kun malfermaj brakoj". Sub la slogano *#ShareJourney* (librere tradukita al Esperanto "Kune survoje") la kampanjo volas akceli kulturon de renkontiĝo por tiele plifortigi la ligojn inter migrantoj, rifuĝintoj kaj gastkomunumoj tra la tuta mondo. *Caritas* invitas je ĉiu dimanĉo de la 14-a de januaro (Monda Tago de Migrantoj kaj Rifuĝintoj) kune festi kun ili.

## Eksteraj ligiloj 
Caritas Internationalis

## Vidu ankaŭ 
* Joseph Wresinski, fondinto de la similcela movado *ATD Kvara Mondo*.

Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Karitataj organizaĵoj
Leopold Trepper

**Leopold TREPPER** (naskiĝis la 23-an de februaro 1904 en Neumarkt (Nowy Targ, Pollando); mortis la 28-an de decembro 1982 en Jerusalemo) estis pola komunisto, partopreninto en kontraŭstaro kaj publikisto, kun juda deveno.

## Vivo 
Leopold Trepper aliĝis en la 1920-aj jaroj al la neleĝa Komunista partio en Palestino, ĉar tiu estis la sola partio, en kiu egalrajtis araboj kaj judoj. Ĉar lin persekutis la britoj, li fuĝis ĉ. 1930 al Moskvo. Tie li studis kaj redaktis gazeton en la jida lingvo. Poste li - en komisio de la sovetunia sekreta servo NKVD – veturis al Bruselo kaj laboris kaŝe kiel kanada komercisto. Li organizis tie la kontraŭstaran spiongrupon Ruĝa Kapelo. Oni nomis lin la »Granda Ĉefo«.

Liaj agentoj atentigis Stalinon en printempo de 1941 pri la atendebla nazigermana armea invado. Lia homo en Tokio, Richard Sorge, sciigis, ke ne atendeblas japana invado al Sovetunio, tiel oni povas aligrupigi taĉmentojn de la Ruĝa Armeo de Sovetunio. En 1942 la Ruĝa Kapelo anoncis pri la nazigermana invado de Kaŭkazio, tiel oni povis organizi la defendon de Stalingrado. Trepper en 1943 estis arestita de la nazioj, sed povis fuĝi.

Inter la jaroj 1945 kaj 1953, li estis enkarcerigita en Moskvo, ĉar Stalin timis pro lia scio pri detaloj de la germana invado. Li estis en 1954 rehabilita kaj revenis al Pollando, kie li estis eldonisto pri juda literaturo kaj gvidanto de judaj kultursocietoj.

Pro la sestaga milito en 1967, Władysław Gomułka prezentis kontraŭjudisman malam-parolon. Sekve de tio, li estis arestita, sed altrudis per malsat-striko permeson pri elveturo al Israelo. Ĉe la enterigo, Ariel Ŝaron donis al li ordenon je la ĉerko.

## Verkoj 
* *Die Wahrheit*, aŭtobiografio de la "Granda Ĉefo" de la Ruĝa Kapelo. ISBN 3-89484-554-6

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.dra.de/online/w04-02.htm 
* http://www.juden-in-europa.de/polen/trepper.htm

Kategorio:Polaj judoj
Kategorio:Judaj rezistantoj
Kategorio:Francaj rezistantoj
Kategorio:Germanaj rezistantoj
Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Kategorio:Ruĝa Kapelo
Hassan al-Turabi

**Hassan al-Turabi** (arabe حسن الترابي *Hasan at-Turabi*, naskiĝis ĉ. 1932 en Kassala, Sudano) estas sudana politikisto kaj religia gvidanto en Sudano. Li apartenas al Islama Frataro.

Turabi studis ekde 1951 jursciencon en Kartumo, Londono kaj la Pariza Sorbonne, kie li promociis en 1964. Post sia reveno al Sudano, li iĝis politika gvidanto de ĝermo de muslima frateco, ĝis lin enprizonigis en 1969 la registaro de Numeri. Li liberiĝis okaze de repaciĝo en 1979 kaj akiris influan pozicion kiel ĝenerala ŝtatadvokato. La muslimaj fratoj enkondukis ŝarion en 1983, kio kaŭzis militon en suda Sudano.

Oni arestas lin en 1984, liberiĝas en 1985 post falo de Nimeri. Turabi estis arestita en marto de 2004 kaj estas ekde tiam en hejmaresto.

En aprilo de 2006, li klarigis la koranon, islamon je ĝenerala surprizo: ekzemple islama virino povus edziniĝi al kristano, judo sen perdi la kredon.

## Eksteraj ligiloj 
*13.04.2006 - Sudan Tribune: "Sudan’s Turabi - Muslim women can marry Christian or Jew"  
*24.04.2006 - Sudan Tribune: "Sudan’s Turabi considered apostate"  
*02.05.2006 - Sudan Tribune: "Sudan’s Turabi accuses Islamic clerics of misunderstanding"  

Kategorio:Sudanaj politikistoj
Kategorio:Sudanaj sunaistoj
Kategorio:Sudanaj islamistoj
Kategorio:Sudanaj malliberuloj
Kategorio:Milito en Darfuro
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Sudano
Kategorio:Naskiĝintoj en Sudano
Placebo

eta|Ujoj kun placeboj
**Placebo** (aŭ **ŝajnkuracilo**) estas en strikta senco tiu pilolo aŭ alia medicina preparaĵo, kiu ne havas iun ajn farmakologian efikaĵon. Ofte uzata formo de placebo estas sukera pilolo. La *placeboefiko* estas tio, kio okazas kiam oni uzas placebon kaj saniĝas. Ĝi baziĝas je kredo, ke oni uzas veran efikaĵon.

## Medicina esplorado 
Placeboj estas tre gravaj dum medicina esplorado. Kiam oni volas ekscii ĉu kuracilo havas sanigantajn ecojn, esploristoj devas kompari la kvanton de sanigo de tiuj personoj kiuj uzis la kuracilon, la placebon aŭ nenion. Ofte homoj saniĝas sole (tial oni devas scii kiel tio okazus) kaj ofte homoj saniĝas kiam ili pensas ke ili uzas bonan kuracilon (tial oni uzas placebojn).

## Vidu ankaŭ 
* Homeopatio
* Laŭindikaĵa medicino

Kategorio:Farmacio
Kategorio:Medikamentoj
Montara kabano

[eta|Montara kabano Libušín, [Pustevny]]
[eta|Montara kabano ([Kameruno)]]
**Montara kabano** (aŭ alpisma kabano, montara rifuĝejo) estas montara domo, farita el arbotrunkoj aŭ tabuloj kun malalta tegmento kovrita per ŝindoj. Ĝi estas hodiaŭ jam konstruita el ŝtono, briko.

La montara kabano estas konstruita por servi por la turistoj, ĝi ofertas manĝaĵojn kaj drinkaĵojn. La montarkabanoj funkciigas plej ofte alpisma klubo aŭ alia societo (kies anoj ricevas rabaton).

En Svislando la Svisa Alpismo-Klubo (SAC) funkciigas tutan reton de Alpismo-Klubo-Kabanoj.

## Rilataj temoj 
* Montara budo

Kategorio:Loĝado
Kategorio:Turismo
Otok

eta|dekstra|300px|Otok troviĝas en la plej malhela departemento
**Otok** estas urbo en orienta Kroatio en la regiono de Slavonio. Ankoraŭ unusola komunumo apartenas al la municipo.

----
Ekzistas ankaŭ vilaĝo Otok proksime al Sinj en interna Dalmatio.

----
Usona aŭtoro *Jeremy C. Schwendiman* verkis novelon kun titolo *The Battle of Otok*

## Bazaj informoj 
* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro en la municipo: 7&nbsp;750, en la urbo: 5&nbsp;850
* Poŝtkodo: 32 252
* Telefonprefikso: 32
* Aŭtokodo:

## Situo 
Otok situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo Osijek-Bosnio kaj Hercegovino, 20 km je Vinkovci.

## Historio 
Fine de la mezepoko la Osmana Imperio havis la komunumon. Ĝis Traktato de Trianon Otok apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Urboj de Kroatio
Kongresejo Esperanto (Fulda)

eta|Kongresa halo "Esperanto"

**Kongresejo Esperanto** *(Hotel Esperanto, Kultur- und Kongresszentrum Fulda)* estas grava ZEO (Zamenhof/Esperanto-Objekto) en la germana urbo Fulda. Ĝi fondiĝis en 2005 kaj konsistas el:

* Hotelo Esperanto (4-stela, kun 330 ĉambroj)
* Kongresa halo "Esperanto" (kun areo de 6.400 m² kaj loko por 5.000 homoj)
* Enira halo "Plaza Esperanto" (liganta la hotelon kun la kongresa halo)

La kongresa halo estas uzata kiel foirejo, kongresejo kaj koncertejo (i.a. jam por unu el la plej popularaj muzikaj elsendoj en la germana televido). Ĉe muro de la halo la vorto "ESPERANTO" estas skribita per verdaj, pli ol 10 m altaj literoj.

La kongresejo troviĝas en la Esperanto-Strato *(Esperantostraße)* de Fulda, nur 300 m for de la stacidomo. La giganta vorto "Esperanto" videblas ankaŭ el ĉiu trajno trairanta la urbon Fulda (ekzemple sur la trajnlinioj de Munkeno al Hamburgo kaj de Frankfurto al Berlino), krom kiam alia trajno baras la vidon.

Tiu ĉi ZEO kaŭzas ekde 2005 ĉirkaŭ 50 % de la mencioj de la vorto "Esperanto" en la germana gazetaro.

Tuj apude situas la subtegmenta urba naĝejo "Esperanto" – ĝiaj uzantoj povas kune kun la hotelaj gastoj uzi komunan luksan saŭnon kaj varmbanejan areon.

## Eksteraj ligiloj 
* Prezento de la kongresejo en pluraj lingvoj
* Aktualaj informoj pri aranĝoj en la kongresejo
* retejo de la urba naĝejo "Esperanto" 

Kategorio:Distrikto Fulda
Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Zamenhof/Esperanto-Objektoj
Gori (apartigilo)

**Gori** poavs referenci al:
* Gori - urbo en Kartvelio
* distrikto Gori - distrikto en Kartvelio
* provinco Gori en la otomana imperio
* Gori (Ĉado)
* rivero Gori (Barato)

*Pietro Gori
*Giuseppe Gori
*Kathy Gori

vidu ankaŭ: Gory Guerrero
Solid Snake

**Solido Serpento** (el la japana ソリッド・スネーク Soriddo Sunêku - Solid Snake) estas fikcia rolulo en la videoludo-serio *Metal Gear*.

Li naskiĝis en 1972. Tre frue, oni lin varbis kaj trejnis en la usona armeo por fariĝi valoran soldaton. Li lernis scipovi ses lingvojn, kaj ricevis trejnadon pri paraŝutado, eskalado, naĝado. Ĉirkaŭ la eknaŭdekoj, li envarbiĝas la roton VulpHundo, tiam regita de la Estrego. Ene de tiu skipo, Serpento, ĝisosta fumisto, maturiĝas kaj disvolviĝas. Li baldaŭ partoprenos sian unuan mision.

En 1987 aperis *Metal Gear*, kies heroo estis Serpento. Ni tiam malkovris tre stereotipa fikciulo: Juna militisto dotita de eksternormaj kapablecoj kaj konscia je siaj rajtoj kaj devoj, Serpento tamen distingiĝas de la trivialaj fortikuloj kiuj kutimas prance kaj fronte spiti malamikojn, ĉar li eme preferas ŝtele movi kaj infiltre ataki kontraŭulojn. Unuafoje, agluda heroo kiu ne buĉaĉas Rambo-maniere antaŭ ol pripensi, sed kiu inde kaj digne elvokas la legendajn ninĵojn. Li lernis neniam ekdormi, petoli aŭ ĝibigi la dorson dum misioj sed ĉiam tonie konscii ĉian movon en la ĉirkaŭaĵo. Streĉa kaj atentpostula ludo, sed flanke tiom ĝuiga ke ĝi rapide ikonigis siajn protagonistojn.

En tiu unue videoludo, Serpento finfine detruis la Metalilon, kaj mortigis sian mentoron, la Granda Estro, kiu perfidis Vulphundo fariĝante la terorista estro en Ekstera Edeno.

[eta|maldekstra|Solid Snake en [Metal Gear Solid 3: Snake Eater|MGS3]]
Se ĉio tiam haltis, se la legendo ne plu antaŭeniris, la ludo memsufiĉus, kaj neniam la heroo fariĝus konsekrita. Sed plu disvolviĝis la afero, kaj ellaboriĝis vera implika mitologio kiu kondukas nian fikciulon ĉe la kvar angulojn de la Tero: Sud-afriko, Rusio, Alasko... La jaroj baldaŭ stakiĝas kaj nia heroo maturiĝas, li estiĝas katalizulon pri svarmo da filozofaj demandoj. Senĉese manipulita, far siaj superuloj same kiel far siaj malamikoj, li eklernos en 2005, okaze de sia misio en Nebula Moseo, ke li devenas de la projekto "La Teruraj Infanoj", klona eksperimento kies biologia ŝablono estas la Granda Estro kaj kies resuma celo konsistas el krei la perfektan soldaton, spuro de eŭgenika ĥimero. Sia misio cetere finiĝos per fratomurdo, ĉar la terorista ĉefo ke li batalos kaj fine venkos en Alasko estas klono sia, nomita Likva Serpento. Li estas do "biologie" frato kun Likva kaj Firma serpento.

Ekde tiam, li ne ĉesos strebi revui sian memon, ekkompreni kiom da liberta amplekso li disponas, por kia metafora senco li plu vivos kaj luktos. Post definitiva demisio de Vulphundo, li fariĝos sola soldato agante kune kun Otakuisto por elradikigi la *Metalilan* minacon, por pluigi la transdonado de homa esenco, sen limo, sen mensogoj.

Malgraŭ ĉia evidenteco, en *Metal Gear Solid 3: Snake Eater*, ni ne enkorpiĝas Solida Serpento, sed la Granda Estro, en rusa ĝangalo dum la Malvarma milito.

Kategorio:Fikciaj militistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1972
Kategorio:Metal Gear
Metal Gear (fikcia universo)

***Metal Gear*** estas videoluda fama serio kreita en 1987 far Kojima Hideo ĉe Konami.

La tuŝpunkto de tiu implika rakonto, kun multaj filioj kaj epizodoj, estas la Metalilo. Tiu armilo de amasa detruo aspektas kiel giganta dupieda tanko, kunportante ĉiajn tipojn de modernaj armoj (misilo, nuklea misilo...). Ĝin oni pilotas ene de stirkajuto en la "kapo" de la tanko. La ĝenerala dezajno iele similas al tiu de skorpio. Tiu fortimiga konstruaĵo estis origine konstruita dum la Malvarma milito de la sovetoj por malpersvadi Usono cedi al la tento ataki.

La *Metal Gear-a* intrigo ŝpinas do sciencfikcieme. Ĝi temas pri la armila konkurso inter nuntempaj nacioj kaj ĝiaj eblaj malfeliĉaj konsekvencoj. Dum ĉiuj opusoj, ni rolas Solid Snake, usona klonita soldato kiu finfine decidas ĉegrunde kaj sole labori por kontraŭi tiun letalan minacon kaj malhelpi ĝian kreistojn noci.

## Videoludaro 
Eblas klasifiki la videoludaron pri Metal Gear en du apartaj serioj. Ekzistas ankaŭ multajn preterprojektojn. La jenaj listoj estas ordigitaj laŭ rakonta tempo (interkrampo, la videoluda apero)

Trilogio "La Estro"
* * Metal Gear Solid 3: Snake Eater* (Solida Metalilo 3: Serpenta manĝanto - 2004)
* *Metal Gear* (Metalilo - 1987)
* *Metal Gear 2: Solid Snake* (Metalilo 2: Solido Serpento - 1990)

Trilogio "Solida Serpento"
* *Metal Gear Solid* (Solida Metalilo - 1998)
* *Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty* (Solida Metalilo 2: Liberteca heredantoj - 2001)
* *Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots* (Solida Metalilo 4: Patriota armiloj - 2008)

## Fikciuloj 
## Organizaĵoj 
### Veraj 
* Defense Advanced Research Projects Agency (DARPA)
* Popola Liberiga Armeo
* CIA
* United States Department of Defense
* GRU
* KGB
* NSA
* SAS
* Specnazo
* United States Army Special Forces
* US Navy

### Fikciaj 
* Dead Cell (Morta ĉelo)
* FOX (VULPO)
* Fox Hound (Hundvulpo)
* The Patriots (La patriotoj)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo
* Konami's Kojima Productions


Kategorio:Fikciaj universoj
Pernenoj

La subfamilio de rabobirdoj **Pernenoj** aŭ **Pernisenoj** (*Perninae*) ene de familio de Akcipitredoj inkludas kelkajn mezgrandajn speciojn kun larĝaj flugiloj. Temas pri birdoj de varmaj klimatoj, kvankam la pernisaj specioj (Eŭropa vespobuteo kaj Orienta vespobuteo) havas pli ampleksan arealon.

Multaj de tiuj specioj manĝas ĉefe insektojn, kaj la vespobuteoj estas specifaj manĝantoj de vespolarvoj. Ankaŭ reptilioj estas predataj de multaj birdoj de tiu grupo.

## Specioj
* '*Subfamilio Pernenoj (*Perninae*)*'
*** Afrika kukolaglo, *Aviceda cuculoides*
*** Madagaskara kukolaglo, *Aviceda madagascariensis*
*** Jerdona kukolaglo, *Aviceda jerdoni*
*** Kresta kukolaglo, *Aviceda subcristata*
*** Nigra kukolaglo, *Aviceda leuphotes*
** '*Genro *Henicopernis'''*
*** Longvosta vespobuteo, *Henicopernis longicauda*
*** Nigra vespobuteo, *Henicopernis infuscatus*
** *'Genro *Pernis*'*
*** Vespobuteo, *Pernis apivorus*
*** Orienta vespobuteo, *Pernis ptilorhynchus*
*** Stria vespobuteo, *Pernis celebensis*
** *'Genro *Leptodon*'*
*** Grizkapa milvo, *Leptodon cayanensis*
*** Blankakola milvo, *Leptodon forbesi*
** *'Genro *Chondrohierax*'*
*** Hokobeka milvo, *Chondrohierax uncinatus*
*** Kuba milvo, *Chondrohierax wilsonii'' (disputata)

Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Pernenoj
Nikso (mitologio)

Laŭ la helena mitologio, **Nikso** aŭ **Nikto** (de la antikva greka Νύξ, *nokto*) estis personigo de la nokto, kies loĝejo estas la ekstrema Oriento aŭ en subtera Tartaro. Romianoj nomis ŝin **Nox**. Ŝi reprezentas la superajn mallumojn, dum Erebo reprezentas la subterajn. Nikso trairas la ĉielon kovrita de ombra mantelo, sur ĉaro tirata de kvar nigraj ĉevaloj, ĉiam akompanata de la Keroj.[eta|*Nokto* de [William Adolphe Bouguereau (1883).]]Kiam Heziodo priskribis Tartaron, li rakontas ke Hemero (ĉi tie fratino, ne filino, de Nikso) eliris el la subtera palaco ĝuste kiam Nikso alvenis en ĝin, kaj male, do ambaŭ diinoj neniam estis kune. Tiu priskribo multe similas al Rig-Vedo, en kiu Ratro (nokto) kunlaboras, sed strese, kun ŝia fratino Uŝo (mateniĝo)

En sia Iliado, Homero konstatis ke eĉ povaj dioj respektis kaj timis Nikson: iam Hero petis Hipnon dormi Zeŭson por tiel malhelpi la hejmenrevenadon de Heraklo. Kiam la reĝa dio tion konstatis, furiozplene volis puni Hipnon, sed la dio de dormemo petis protekton al sia patrino, Nikso. Tiam, Zeŭso retenis sian koleron por ne ĉagreni la noktan diinon.

Por la orfea tradicio, Nikso estis eĉ pli grava: ŝi, kaj ne Ĥaoso, estis la unua estaĵo kiu spruĉis el nenio kaj la origino de la universo. La orfea poemaro mencias ke ŝi havis sian propran orakolon en kaverno, kie alkatenita Ĥrono ebrie per mielo dormas kaj aŭguradas, dum ekstere la dancado de Adrastea kaj la kantado de Nikso turnigas la tutan universon ĉirkaŭ ili.

Laŭ tiu tradicio verkis Aristofano, kiu en la teatraĵo *Birdoj* asertas ke Nikso estis la patrino de Eroso (amo), kiu generis la ceterajn diojn kaj la tutan mondon. Aliaj poetoj kalkulas Karono kaj Ptono inter la filoj de Erebo kaj Nokto.

Nikso ne estis tre kultita de antikvaj grekoj. Tamen, Paŭzanio mencias orakolon de ŝi en la akropolo de Megaro. Ankaŭ troviĝis statuon en la templo de Artemiso en Efezo, kaj oni kultis ŝin en Sparto kiel patrino de Dormo kaj Morto, tre adoritaj tie.

Laŭ Nikso estas nomita la plutona satelito Nikso kaj la asteroido (3908) Nikso.

## Idaro 
Heziodo, en sia Teogonio, asertis ke Nikso spruĉis el Ĥaoso, kaj ŝi havis multenombran kaj klarigan idaron: sole aŭ kun sia frato Erebo (dependas de la verkistoj), ŝi naskis Eteron (brilo), Hemeron (tago), Momon (sarkasmo), Ponon (aflikto), Moron (destino), Tanaton (morto), Hipnon (dormemo), la hesperidojn, la keresojn, la moirojn, la onirojn (sonĝoj), Nemesison (venĝo), Apaton (trompo), Filoton (tenereco), Gerason (maljunuleco), Eriso (diino)n (malkonkordo) kaj Ojzison (angoro).

Kategorio:Bazaj dioj de la helena mitologio
Kategorio:Dioj pri postmorto
Kategorio:Dioj de la helena mitologio
Kategorio:Klasikaj orakoloj
Kategorio:Noktaj dioj
Kategorio:Orakolaj dioj
Kategorio:Personigoj de la helena mitologio
Merapio

dekstra|eta|300px|Merapio
**Merapio** estas konusforma monto en Centra Javo en Indonezio. Ĝi estas la plej aktiva vulkano en Indonezio kaj erupciis 68 fojojn ekde 1548. Ĝia nomo signifas "Monto de Fajro". Ĝi havas altecon de 2914 m s.m.. Ĝi estas tre proksima al la urbo Jogjakarta, kaj miloj da homoj loĝas en vilaĝoj sur la flankoj de la monto.

Multaj el ĝiaj erupcioj estas kaŭzintaj mortojn. Ĝi erupciis de 1992 al 2002, kaj granda eksplodo mortigis 43 homojn en 1994. Ĝi reaktiviĝis en 2006, pli forte en 2010, kaj sciencistoj kredas, ke granda erupcio baldaŭ okazos.

En la jaro 1006 giganta erupcio kovris Borobuduron por jarcentoj sub vulkana cindro. 

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Vulkanoj en Indonezio
Kategorio:Montoj en Indonezio
Kategorio:Montoj kun alteco inter 2000 kaj 2999 m
Enid (Oklahomo)

**Enid** estas urbo situanta en Kantono Garfield, Oklahomo. Je la usona censo de 2000, la urbo havis entute 47,045 loĝantojn. Ĝi estas la ĉefurbo de la kantono.

## Geografio 
Enid situas ĉe 36°24'2" N, 97°52'51" U, 40 kilometrojn norde de Oklahomurbo.

Laŭ la usona censa instanco, la urbo areas je 191,8&nbsp;km², el kio nur 0.2&nbsp;km² (0,12% el la tuto) estas akva surfaco.

## Historio 
Enid fondiĝis dum la malfermiĝo de la Ĉerokia Elirejo en 1893. Muzeo en Enid (la Muzeo de la Ĉerokia Strio) konservas la historion de tiu epoko. Vance Air Force Base estas usona flugarmea bazo fondita en 1941.

La urbonomo verŝajne aludas al rolanto en poemo de Lordo Tennyson, sed la plej populara legendo pri la nomo ĉe la loĝantoj asertas, ke en la epoko de la plej fruaj setlantoj, manĝoĉaro portis afiŝon "DINE" (angle: manĝi), kiu renversiĝis kaj tial legiĝis "ENID".

Politike, Enid estas forta bazo de la oklahoma Respublikana Partio.

Kategorio:Urboj de Oklahomo
Bănia

**Bănia** [bənia] (hungare: **Bánya**) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Oravița. En 1910 ĝi havis 2 403 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1 400. Ĝia unua mencio skriba estas el 1484. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Gârbovăț.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Dosiero:Bania jud Caras-Severin.svg|Situo en la distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Iablanița

**Iablanița** [jablanica] (hungare: **Bélajablánc**) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Reșița. Administre apartenas al ĝi Globu Craiovei kaj Petnic.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1953 loĝantojn [rumanoj); en 1992 1010 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1402. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
* László Dominits (4-a de aprilo 1912 - Talladega (Usono), 1-a de januaro 1995): juristo, lingvisto. redaktoro

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Popolnombrado 2002 

Dosiero:Iablanita_jud_Caras-Severin.png|Situo en la distrikto
Dosiero

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Berliște

**Berliște** [berliŝtje] (hungare: **Berlistye**) estas komunumo en Rumanio okcident-sudokcidente de Oravița. En 1910 ĝi havis 1 150 loĝantojn [rumanoj); en 1992 469. Ĝia unua mencio skriba estas el 1611. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Iam, Milcoveni, Rusova Nouă, Rusova Veche.

Sude kaj okcidente la komunumo limas al Serbio.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Obreja

Obreja estas nomo de multaj lokoj en Rumanio.

*Obreja (Mihalţ) Distrikto Alba
*Obreja (Caraş-Severin) Distrikto Caraş-Severin
Berzasca

**Berzasca** [berzaska] (hungare: **Berszászka**) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Reşiţa. En 1910 ĝi havis 2 394 loĝantojn [rumanoj, ĉeĥoj, germanoj, hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skribe estas en 1692. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Bigăr, Cozla, Liubcova. 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Nimigea de Jos

**Nimigea de Jos** [nimiĝa de ĵos] (hungare: **Magyarnemegye** [madjarnemedje]) estas vilaĝo en Rumanio sude de Năsăud. Ĝi estas la sidejo de komunumo Nimigea. En 1910 ĝi havis 1 362 loĝantojn (hungaroj, rumanoj); en 1992 1 512 (rumanoj, 57 % da hungaroj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1367. En mezepoko ĝi estis loĝata de hungaroj kaj saksoj. En 1900 oni koloniigis tien csángójn el Bukovino. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Beszterce-Naszód vármegye*).

En la censo de 2002 la 1.624 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn:

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Administra mapo de la distrikto 
* Interaga mapo de la distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Bistrița-Năsăud
Bozovici

**Bozovici** [bozoviĉj] rumane, germane Bosowitsch, hungare Bozovics, kroate Božoviče, estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Oraviţa. En 1910 ĝi havis 4 243 loĝantojn [rumanoj, germanoj, hungaroj), en 1992 2 487 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skribe estas en 1484. Administre apartenas al ĝi Pripileţ, Poneasca kaj Valea Minişului.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Monsanto

**Monsanto Company ** estas borsonotita produktanto de plantoprotektaĵoj, modifitaj semgrajnoj, medikamentoj, plastaĵoj kun sidejo en Sankta Luiso, en federacia ŝtato Missouri, Usono. La konzerno havis en komerca jaro de septembro 2002 ĝis aŭgusto 2003 la enspezon de 4,94 miliardoj da usonaj dolaroj.

## Historio 
Monsanto havis la nomojn pli frue kiel *Monsanto Chemical Works* (1901–33) kaj *Monsanto Chemical Company* (1933–64).

La entreprenon fondis en 1901 John F. Queeny (1859–1933) (*sub nomo Monsanto Chemical Works*), materialprizorgisto de medikament-grandvenda entrepreno. Monsanto estis naskiĝa nomo de lia edzino Queeny. La firmao celis komence produkti saĥarinon, kiun ĝis tiam oni importis el Germanio.

La entrepreno grandiĝis kaj en 1933 transformiĝis al Akcia Kompanio kun nomo *Monsanto Chemical Company* (dumtempo la afergvidon transprenis sola filo de Queeny en 1928, Edgar M. Queenynek (1897–1968). La entrepreno iĝis dum lia gvidado industria giganto, en 1964 ŝanĝis la nomon al *Monsanto Company*. Dum la dua mondmilito ĝi produktis stirolon, gravan por la sintezita gumo.

La Monsanto aĉetis en 1985 la medicinan firmaon *G. D. Searle & Company*, kiu produktas *NutraSweet*, nenaturan dolĉigaĵon.

Ekde 1999 aĉetis Monsanto kontraŭ pli ol 13 miliardoj da usonaj dolaroj semgrajnajn firmaojn ĉie en la mondo. La 25-an de januaro 2005 aĉetis ekz. Monsanto la kalifornian firmaon Seminis - produktanton de grejnoj de fruktoj kaj legomoj - per aĉetprezo de 1,4 md. USD. Monsanto nun estas kun sia 4-miliarda enspezo, la dua plej granda semgrajna vendisto - post DuPont - kaj per 90%-a merkatprocento, la plej granda ofertisto de gentek-semgrejnoj. Monsanto produktis ankaŭ *Agent Orange, PCB kaj Dioxin*.

Oni ofte kritikas Monsanto-n pro sia monopolstato en merkato, rilato al la produktistoj, patentoj. Ekz. Monsanto patentigas bestorasojn, plantojn, kiujn oni ne rajtas plu reprodukti, sed ĉiam devas aĉeti la semgrejnojn de Monsanto.

Grava produkto de la firmao estas *RoundUp*, herbicido.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usono
Kategorio:Medikamentoj
Winchester (apartigilo)

**Winchester** aŭ la kutima esperantigo **Vinĉestro** povas referenci al:

## Loko 
*Winchester (Anglio) -- historia urbo
*Usono:
**Winchester (Arkansaso)
**Winchester (Kalifornio)
**Winchester (Konektikuto)
**Winchester (Georgio)
**Winchester (Idaho)
**Winchester (Illinois)
**Winchester (Indiana)
**Winchester (Iowa)
**Winchester (Kansas)
**Winchester (Kentucky)
**Winchester (Maryland)
**Winchester (Massachusetts)
**Winchester (Mississippi)
**Winchester (Missouri)
**Winchester (Nevado)
**Winchester (New Hampshire)
**Winchester (New York)
**Winchester (Ohio)
**Winchester (Oklahoma)
**Winchester (Oregon)
**Winchester (Tennessee)
**Winchester (Texas)
**Winchester (Virginio)
**Winchester (Washington)
**Winchester (Vilas County) 
**Winchester (Winnebago County) 
**Winchester (Wyoming)
*Winchester (Ontario), Kanado

## Persono 
*Caleb T. Winchester (1847-1920), literatura sciencisto ĉer Wesleyan University, Middletown
*Oliver Winchester (1810-1880), ĉefakciulo de "Winchester Repeating Arms Company"
*Sarah Winchester (1837-1922), edzino de William Winchester
*William Wirt Winchester (1838-1881), filo de Oliver Winchester

## Cetere 
*Winchester College -- privata mezlernejo
*Winchester (armilo), *Winchester Repeating Arms Company*
*Durdisko "IBM 3340" de jaro 1973 slange nomata "Winchester", kaŭzante ke tiu vorto dumtempe fariĝis sinonimo de "durdisko"
*'''Winchester '73''', filmo
*747 Winchester, asteroido
Ruĝa Nubo

dekstra|250ra|Ruĝa Nubo
**Ruĝa Nubo** (origine en siua lingvo *Mahpiua Luta*, angle *Red Cloud* (naskiĝis en 1822, apud rivero Platte, en Nebrasko, Usono – mortis la , Pine Ridge, Sud-Dakoto) estis la lasta batalanta ĉefo de la oglala-tetonaj siuoj (lakotoj), kiu sukcese kontraŭstaris la invadon de la blankuloj.

Li ne heredis la ĉefan rangon, sed meritis per sia batala kuraĝo kaj elokvanteco. Kiam la usona registaro volis en 1865 konduki, konstrui vojon tra la plej bonaj ĉasejoj (al la ortrovitejoj), li staris al pinto de la indianoj (ŝajenoj ja siuoj).

La avangardajn konstruistojn kaptis la indianoj kaj ne forlasis dum 2 semajnoj. Ili ne emis al traktadoj kaj per ataketoj ĝenis la laboron.

La milito de Ruĝa Nubo daŭris dum du jaroj kaj finfine la centra registaro abdikis pri la konstruoj kaj eltiris la garnizonojn. En aprilo de 1868 oni subskribis la duan Laramie-fortikaĵan kontrakton, Ruĝa Nubo abdikis pri la perforto kaj emis translokiĝi al nova ejo. Tie li faris multe por la indiana kulturo kaj regule kritikis la federacian registaron. Li plurfoje vojaĝis eĉ al Vaŝingtono kaj tie sciigis siajn opinioj. Iom antaŭ sia morto, li konvertis al kristanismo kun sia edzino kaj surprenis la nomon John.

Kategorio:Indianaj ĉefoj
Buchin

**Buchin** [bukin] (hungare: **Bökény**; germane: **Krumpendorf**) estas komunumo en Rumanio sude de Caransebeş. En 1910 ĝi havis 732 loĝantojn (rumanoj), en 1992 457 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skribe estas en 1411. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Lindenfeld, Prisian, Poiana, Valea Timişului.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Caraș-Severin
Katedralo de Winchester

eta|180px|interno
**Katedralo de Winchester** troveblas en Winchester, Hampshire kaj estas la plej longa katedralo (169 m) en Anglio. Ĝi bazas je la saksa Sankta Svithun-katedralo, kiun oni trakonstruis dum la episkopo Walkelin (1070–98) en normana stilo. La gotikstila ĉefhalo estiĝis en la 14-a jarcento, dum episkopoj de William of Edington kaj William of Wykeham. La katedralo baziĝas sur fostoj je aluvioj de la rivero Itchen kaj oni devis fortigi la bazojn en la 20-a jarcento.

La plej frua parto de la nuna katedralo estas la kripto el la 12-a jarcento. La konstruo de centra turo komenciĝis en 1202 kaj montras normanajn arkitekturajn trajtojn. La katedralo estis konstruita dum la 14-a, 15-a, 16-a jarcentoj, restaŭrado okazis inter 1905–1912.

La katedralo entenas restaĵojn de Sankta Swithun, episkopo el la 9-a jarcento kaj de Alfredo la Granda, Vilhelmo la 2-a (1100).

## Eventoj 
Gravaj eventoj en la katedralo:
* kronado de Eduardo la Konfesanto (1043)
* geedziĝo de Edvardo kun Edith (1045)
* kronado de Matilda de Flandrio (1068)
* kronado de Henriko la Juna Reĝo kaj sia reĝino, Marguerite (1172)
* dua kronado de Rikardo la 1-a (1194)
* Geedziĝo de reĝo Henriko la 4-a kaj Johana de Navaro (1403)
* Geedziĝo de reĝino Maria la 1-a kaj reĝo Filipo la 2-a (1554)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo
* virtuala vizito 

Winchester
Kategorio:Winchester
Ciudanovița

**Ciudanovița** [ĉudanovica] (hungare **Csudafalva**, germane **Tchudanovitz**) estas komunumo en Rumanio sudoriente de Oravița. En 1910 ĝi havis 648 loĝantojn [rumanoj), en 1992 990 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skriba estas el 1535. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Jitin.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Dognecea

**Dognecea** [dogneĉa] (hungare: **Dognácska** (aŭ Dognácskabánya) [dognAĉkabAnja], germane: **Dognatschka**) estas komunumo en Rumanio okcidente de Reşiţa. En 1910 ĝi havis 3222 loĝantojn [rumanoj, germanoj), en 1992 1880 (rumanoj, 1% hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la loĝloko vivis . Ĝia unua mencio skribe estas en 1356. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Krassó-Szörény vármegye). Administre apartenas al ĝi Calina.

## Famuloj 
En Dognácska naskiĝis inĝeniero Emil Herrmann.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Văliug

**Văliug** [vǝljug] (hungare: **Ferencfalva**, germane: *Franzdorf*) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Caransebeș. En 1910 ĝi havis 2197 loĝantojn (rumanoj, germanoj); en 1992 1185 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1808. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Krassó-Szörény vármegye*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
*Iosif Velceanu (13-a de aprilo 1874 - Timișoara, 31-a de aŭgusto 1937): rumana komponisto, orkestrestro.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Unuvilaĝaj komunumoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Caraș-Severin
Ahmad Ŝamlu

**Ahmad ŜAMLU** (perse: احمد شاملو) (naskiĝis la  en Teherano kaj mortiĝis la  en Karaĝo) estas irana poeto, unu el la plej grandaj poetoj de la persa lingvo en la nuna tempo. Lia pseŭdonimo estas **A. Bamdad** (perse: ا. بامداد).

Ŝamlu estas unu el la elstaraj voj-malfermantaj poetoj de nov-stila persa poemo en Irano, kiu post Nima faris grandan impreson al nuntempaj poezio kaj poetoj de Irano.

Li ĉiam estis pioniro, ĉu en prezentado de pensoj kaj novaj sentoj, ĉu en tradici-rompado kaj kreado de novaj framoj por poezio. Lia verso-farado pli multe informas nin pri la situacio kaj eco de la nuna vivado, kompare kun tiu de aliaj poetoj. La malfacila individua aŭ socia vivado, ties dolorantaj kaj daŭremaj suferoj plenigas liajn poemojn.

## Vivo 
Li naskiĝis en 1925 en Teherano, la ĉefurbo, kaj poste loĝis en sudoriento de Irano dum infanaĝo kaj junaĝo. Dum tiuj jaroj malfacilaj kaj ciganecaj, li spertis libron kaj librolegadon kaj anstataŭigis muzik-emocion per legad-emocio, kiun li antaŭe ne havis la eblecon lerni pro malkonvena situacio de sia vivo. Li ne finis sian mezlernejan studadon kaj eniris la lernejon de socio kaj plenforte serĉis laboron. Post la okupado de Irano per la aliancitaj landoj (Granda Britio, Francio kaj Rusio) dum la dua mondmilito li interesiĝis pri naziismo (plej multaj junaj iranaj naciistoj havis tiam tian emon) kaj pasigis unu jaron en malliberejo de la aliancitaj landoj. Ne longe post liberiĝo, li aliĝis al la fronto de avangarda poemo, kaj reeniris malliberejon dum preskaŭ unu jaro. Post 1954 li sekvis poemverkadon serioze, kaj ekemis al ĵurnalismo. Li akceptis redaktadon de kelkaj ĵurnaloj kaj monataj bultenoj. Li kreis kelkajn novelojn, rakontojn por infanoj, poemlibrojn, tradukaĵojn el fremdlingvaj poetoj, ekzemple Federico García Lorca,  Majakovskij  k.a.
Ankaŭ liaj poemoj estas tradukitaj en la hispanan, rusan, armenan, anglan, francan, germanan, nederlandan, rumanan kaj turkan lingvojn. Unu el liaj verkoj estis eldonita en Japanio. Liaj elektitaj poemoj estas eldonitaj en la serba lingvo. Ili estis ankaŭ instruataj je 5 unuoj de studado en Salt-Lake City Universitato.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de la poeto 
* Irana Ĉambro

Kategorio:Iranaj poetoj
Kategorio:Iranaj ĵurnalistoj
Monaĥejo "Nia kara Sinjorino"

La fondo de la **monaĥejo “Nia kara Sinjorino”** (germane *Kloster "Unser lieben Frauen"*) okazis en 1017/18 fare de la magdeburga ĉefepiskopo Gero. De tiu konstruaĵo post brulo bedaŭrinde restis nenio kaj en 1064 okazis novkonstruo laŭ iniciato de ĉefepiskopo Werner. Origine la preĝejo estis trinava kun plata, ebena tegmento.
maldekstre|eta|monaĥeja preĝejo
En 1129 ĉefepiskopo Norberto el Xanten transdonis la monaĥejon al la de li mem fondita ordeno de premonstratoj.

Inter 1135 kaj 1165 okazis la finkonstruado de la refektorio, la ĉirkaŭkortaj arkadoj kun la putodomo ktp. kaj de 1220 ĝis 1240 la preĝejo ricevis volbaĵon kun pinta tegmento anstataŭ la plata.

En 1582 okazis la sanktigo de Norbert von Xanten kaj la novaranĝo de ties tombo en la navokruciĝo de la preĝejo. Jam en 1632 la premonstratuloj forlasis la monaĥejon kaj jam ses jarojn antaŭe ili forportis la Norbert-relikvojn al la monaĥejo Strahov en Prago.
En 1638 la monaĥejo fariĝis protestanta konvento kaj en 1698 okazis la fondo de la t.n. Pedagogiumo, lernejo por scienculoj.

En 1834 okazis la sekularigo de la monaĥejo kaj samtempe la Pedagogiumo fariĝis ŝtata prusa gimnazio. En 1928 oni kunigis tiun gimnazion kun la katedrala gimnazio kaj tiu gimnazio funkciis ĝis 1945.

Post parta detruo en 1945 okazis la rekonstruado en kelkaj etapoj kaj en 1977 la preĝejo estis inaŭgurita kiel koncertejo. Ĝi ricevis la nomon de la komponisto Georg Philipp Telemann, kiu naskiĝis en Magdeburg en 1681.

La nuna artmuzeo troviĝas en du subteraj barelformaj volbaĵoj, en la iama refektorio kaj en ĉambroj super la ĉirkaŭkortaj volbaĵoj. Ĝi entenas parte konstantan ekspozicion de skulptaĵoj, ekz. de mezepokaj madonoj, kaj parte portempajn specialajn ekspoziciojn.

Interesa ankaŭ estas la biblioteko kun ĉ. 22.000 libroj el la fakoj malnova filologio, historio, teologio k.a. La libroj tamen ne estas el la unua tempo de la monaĥejo, ĉar la mezepoka biblioteko de la premonstratuloj bedaŭrinde malaperis kaj neniam estis retrovita.

## Literaturo 
* Hans-Joachim Krenzke: *Kirchen und Klöster zu Magdeburg, Stadtplanungsamt Magdeburg*. 2000
* Sabine Ullrich: *Magdeburg - Architektur und Städtebau*. 2001 ISBN 3-929330-33-4

## Eksteraj ligiloj 
* Bildoj de la Monaĥejo "Nia kara Sinjorino" 

Kategorio:Magdeburgo
Nia Sinjorino