open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kolora aberacio

eta|Aberacio ĉe konverĝiga lenso
**Kolora aberacio**, ankaŭ **kromata aberacio**, estas optika fenomeno (optika aberacio), kiu produktas eraran bildigon de diverskolora lumo. Ĝi okazas en lensa bildigo (ekzemple en fotado aŭ astronomio), sed ankaŭ en atmosfera refraktado.

Rezulte de kolora aberacio konturoj en bildoj estas malakraj kaj havas kolorajn „franĝojn“. La kialo de la aberacio estas ke lumo de diversaj koloroj (aŭ ondolongoj) estas malsame refraktata; ĝenerale mallongaj ondoj (blua lumo) estas pli forte refraktataj ol longaj (ruĝa lumo).

## Kaŭzoj 
Kolora aberacio resumas du subfenomenojn, kiuj havas iom malsamajn kaŭzojn kaj efikojn:
* Kolordependa fokusdistanco: Kiel montras la bildo de konverĝiga lenso, la pli forta refraktado de blua lumo kaŭzas, ke la fokusdistanco de blua lumo estas malpli longa ol tiu de ruĝa lumo. Do eblas precize enfokusigi nur unu koloron, ekzemple la (laŭ ondolongo) mezan verdan, kaj la bildoj de aliaj koloroj estas necese malakraj. Ĉi tiu fenomeno koncernas la tutan bildon; ĝi nomiĝas *aksa ŝovo*, ĉar la fokusoj de diversaj koloroj estas disŝovitaj laŭ la optika akso.
eta|Skizo pri transversa ŝovo
* Kolordependa grandecfaktoro: Fotila objektivo povas havi malsamajn grandecfaktorojn por diversaj koloroj. Rezulte la ruĝa aŭ purpura parto de la bildo povus esti tro malgranda kaj la verda tro granda; tio rezultigas ke eĝoj havas unuflanke ruĝan, aliflanke verdan randeton. Ĉi tiu fenomeno ne koncernas la centron de la bildo kaj pligraviĝas en la eksteraj partoj; ĝi koncernas precipe konturojn, kiu estas transversaj al radioj de la bildo, kaj nomiĝas *transversa ŝovo*, ĉar la disŝovo inter la koloroj okazas ene de la bild-ebenaĵo, do transverse al la bilda akso.
: La skizo montras ke en la centro de la bildo kaj laŭlonge de tracentraj rektoj ne videblas ŝovo, kaj ke la ŝovo estas des pli forta, ju pli grandas la distanco al la centro.

## Korekto 
Koloran aberacion eblas korekti per altkvalitaj objektivoj, kiuj konsistas el pluraj specoj de vitro (ekz. kraŭna kaj flinta), kun malsamaj refraktaj ecoj. Aksan ŝovon eblas mildigi per uzo de malgranda aperturo, kiu grandigas la profundon (amplekson) de akreco, sendepende de la koloro.

En cifereca fotado eblas korekti la transversan ŝovon per komputila prilaborado de bildo:
* Disigo de la bildo en tri bildojn, kiuj konsistigas la ruĝan, verdan kaj bluan partojn de la respektivaj bilderoj.
* Diversskala ŝanĝado de la grandecoj de la tri partoj por kompensi la malsamajn grandecfaktorojn de la fotila objektivo.
* Rekunmeto de la tri partoj.
Tia korekto ne estas perfekta, ĉar fotilo distingas nur tri kolorojn, sed la natura spektro estas kontinua kaj havas senfine da koloroj.

Dosiero:Achromat doublet en.svg|Plibonigo de la aksa ŝovo per akromata lenso kun du lensoj
Dosiero:Chris-chromatic-aberration.png|Fortega transversa ŝovo
Dosiero:Réduction_logicielle_aberration_chromatique.png|Cifereca korektado de transversa ŝovo

Kategorio:Fotado
Kategorio:Optiko
25406 Debwysocki

'*25406 *Debwysocki'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Deborah Wysocki*, mentorinon de unu finalist(in)o de la mezlerneja scienca konkurso de la Societo por la Scienco kaj la Publiko de 2008. Ŝi estas instruistino ĉe la *Lenape Middle School'' de Doylestown (Pensilvanio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
25412 Arbesfeld

'*25412 *Arbesfeld'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Noah Maxwell Arbesfeld*, finalisto de la *Intel Science Talent Search* de 2009, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la * Lexington High School'' de Lexington (Masaĉuseco).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Roxhill (Seatla kvartalo)

eta|maldekstra|Roxhill fotita en 1969 el aviadilo
**Roxhill** estas plejparte loĝa kvartalo en Okcidenta Seatlo. Laŭ la neoficiala difino uzata de la urbaj instancoj, ĝia norda limo estas SW Othello Street kaj la suda limo estas SW Roxbury Street, dum la okcidenta limo estas 35th Avenue SW kaj la orienta limo varias laŭ latitudo inter 25th Avenue SW kaj 28th Avenue SW. Kune kun la ceteraj partoj de Okcidenta Seatlo, Roxhill aneksiĝis en Seatlon en 1907.
eta|maldekstra|Kenyon Hall, muzika prezentejo en Roxhill

## Fontoj
Bazita sur informoj en la anglalingva Vikipedio ĉe Delridge, kaj en la Vikimedia Komunejo sub serĉvorto "Roxhill".

Kategorio:Kvartaloj en Seatlo
Kategorio:Okcidenta Seatlo
Usona ministerio pri laboro

eta|Flago de la la ministerio
eta|*Frances Perkins Building*, ĉefsidejo de la ministerio
La **usona ministerio pri laboro** (, **DOL**) estas departmento de la Usona registaro tenanta respondecon pri sekureco en la laborejo, normoj de salajroj kaj laborhoroj, sendungeca asekuro, redungigaj servoj, kaj iuj ekonomiaj statistikaĵoj; multaj usonaj subŝtatoj havas samcelajn instancojn. La estro de la departmento estas la usona ministro pri laboro. La departmento fondiĝis en 1913. Ĝi celas varti, antaŭenigi kaj evoluigi la bonfarton de la rekompencatoj, posten-serĉantoj, kaj emeritoj de Usono; plibonigi laborkondiĉojn; pliigi eblecojn de profitodona dungateco; kaj garantii la pagojn kaj rajtojn labor-rilatajn.

La ĉefsidejo de la ministerio estas la konstruaĵo Frances Perkins. Frances Perkins estis la ministrino pri laboro de 1933 ĝis 1945, la unua virina ministro en la historio de la usona registaro.

## Fontoj 
* bazita sur informoj en la anglalingva Vikipedio.

Laboro
Kategorio:Aperis en 1913
Neah Bay (Vaŝingtonio)

**Neah Bay** estas censa loko ĉe la nordokcidenta ekstremaĵo de la Olimpia Duoninsulo en Vaŝingtonio, proksimume 260 kilometrojn nordokcidente de Seatlo. Ĝi estas la ĉefurbo de la Makaa Rezervejo, kaj situas en Kantono Clallam.

## Fontoj
Bazita sur informoj en la anglalingva Vikipedio.

Kategorio:Geografio de Vaŝingtonio
Rockwell Kent

eta|dekstre|250ra|Rockwell Kent.
**Rockwell KENT** (21a de junio 1882 – 13a de marto 1971) estis usona pentristo, gravuristo, ilustraciisto, kaj verkisto. Kent loĝis multon de sia komenca vivo en kaj ĉe Novjorko kie li studis ĉe la *Horace Mann School*. Meze de la 1940-aj jaroj li translokiĝis en bienon de Adirondack kiun li nomigis *Asgaard* kie li loĝis kaj pentris ĝis sia morto.

## Bibliografio 
* Rightmire, Robert, "Valentines From Rockwell Kent", Valentine Writer, Vol. 40, No. 2, Summer 2016, pp. 2-5.
* Wien, Jake Milgram, "Rockwell Kent and Edward Hopper: Looking Out, Looking Within," *The Magazine Antiques*, January/February 2016.
* Rightmire, Robert, *Postmarked Art, The Postcards of Rockwell Kent, 1920s-1960s*, Blurb.com, 2015
* Ferris, Scott R., In Review: Rockwell Kent in Newfoundland. www.scottrferris.com. December, 2014.
* Wien, Jake Milgram, *Vital Passage: The Newfoundland Epic of Rockwell Kent*, including a Catalogue Raisonne of Kent's Newfoundland Works. The Rooms, St. John's, Newfoundland, 2014.
* Rightmire, Robert, "The Greeting Cards of Rockwell Kent." Picturia Press, Portland, ME, 2013.
* Ferris, Scott R., "Rockwell Kent: The Once Most Popular American Artist." St. Lawrence University, Canton, NY. Autumn 2012.
* Franklin, Jamie, "Rockwell Kent's 'Egypt': Shadow and Light in Vermont." *Antiques & Fine Art* (cover story), Summer 2012.
* Franklin, Jamie and Jake Milgram Wien, ''Rockwell Kent's 'Egypt': Shadow and Light in Vermont.'' Bennington Museum, Vermont, 2012.
* Komanecky, Michael, "Jamie Wyeth, Rockwell Kent and Monhegan." Farnsworth Art Museum, Rockland, ME, 2012.
* O'Hara, Virginia, "Intrepid and Inventive: Illustrations by Rockwell Kent," Brandywine River Museum, DE, 2009.

Kategorio:Usonaj pentristoj
Coventry (Rod-Insulo)

eta|Situo de Coventry (ruĝa) enkadre de Kantono Kent, kaj de Kantono Kent en Rod-Insulo
**Coventry**  estas urbeto en Kantono Kent en la subŝtato Rod-Insulo de Usono. Laŭ la stato de  en la urbeto vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Laŭ la amplekso de la tera areo, Coventry estas la plej granda urbeto en la subŝtato, kvankam ĝin enloĝas nur iomete pli ol 35 mil loĝantoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Rod-Insulo
Akvokastelo Großliebringen

[eta|akvokastelo Großliebringen (komunumo [Ilmtal)]]
La nuna hotelo **Burg Edelhof** en Ilmtal-Großliebringen, Germanio, originas en malnova akvokastelo.

## Historio 
Fidindaj fontoj pri ties konstruo mankas sed oni povas konjekti ke jam en la 10-a jarcento troviĝis remparita areo tie. La unua mencio de Großliebringen tamen estas nur en 1106. Laŭdire damaĝitis burgo konstruita en la stilo de la floranta Mezepoko dum la t.n. Saksio frata milito (1446-51) ĉ. en la jaro 1450. Ĝis 1757 posedis la tuton la nobeloj de Witzleben.

## Alikonstruoj 
En la 17-a jarcento oni faris el partoj de la burgo trabfakaĵon frankonian kun etaĝoj superaj. Dum la milito kontraŭ Napoleono Bonaparte la bieno servis kiel lazareto soldata; postea troviĝis surloke simpla vilaĝa trinkejo kaj poste gastejo. Post kiam plurfoje posedantoj alternis, la bieno iĝis privata en 1990. En 1993 faritis ŝanĝo en hotelon kun tradicia kavalira salonego. Videblas ankoraŭ akvofoso, originalaj volbaĵoj kaj embrazuroj.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo hotela

Grossliebringen
Grossliebringen
Carl-Eduard-turo (Elgersburg)

La **Carl-Eduard-turo** () troviĝas sur la monto Hohe Warte super Elgersburg, Germanio. Ĝi estas tre ŝatata ekskursocelo ĉiujn sezonojn de la jaro. Trakondukas tie ĉi la Salzmann-strato.

## Historio 
Konstruigis la turon la loka balneologo Hermann Piutti en 1885. Tiam ĝi estis 27 metrojn alta kaj el ligno. Tiu ĉi turo kiel ankaŭ dua de 1860 malkonstruitis ventege.

La Kavaliraro de Elgersburg fondite en 1899 decidis tuj starigi belvederon lindan kaj fortan. Planoj estis de la berlina konstruadkonsilisto Alfred Büscher, kiujn realigis la ĉefarkitekto Berthold Kögler el Ilmenau. Aldonitis gastejo kaj ekonomiaj ejoj diversaj. Meto de la fundamenta ŝtono estis en 1910, inaŭguro solena fariĝis en la jaro 1911-a.

## Priskribo 
Nuntempe la turo estas 32 metrojn alta kaj portas la nomon de la duka moŝto Karlo Eduardo kiu regis. Konstrumateriale uzitis el proksima ŝtonrompejo originanta kaj veteraĉrezistanta porfiro. Longan tempon la tenado de la gastejo ja malfacilis: nur en 1967 instalitis tie elektrika kurento kaj eĉ ne antaŭ 1978 akvokranoj!

## Eksteraj ligiloj 
Gasteja hejmpaĝo 

Kategorio:Turoj en Turingio
Elgersburg
Kategorio:Distrikto Ilm
Elgersburg
Kategorio:Belvederoj en Germanio
Veggie Pride

eta|Veggie Pride de 2008 en Parizo.
La **Veggie Pride** estas internacia okazaĵo celebrata por diskonigi kaj vegetaranismon kaj veganismon.

Ĝi okazas ĉiujare en Parizo ekde 2001, kvankam ĝi ankaŭ estis imitata en aliaj urboj de la mondo. Tiu ĉi parado arigas veganojn kaj vegetaranojn montri sian fieron pri la rifuzo de manĝaĵoj kaj ĉio bestodevena kaj denunci la diskriminacion kiun la bestoj suferas. La Veggie Pride celas kuraĝigi la vegetaranojn kaj veganojn plfirmigi siajn konvinkojn kaj enkonduki la temon al debato en la socio.

La unua Veggie Pride Italia okazis en Romo la 17-an de majo 2008 kaj ĝin ĉeestis ĉirkaŭ 700 personoj. En 2009, la Veggie Pride samtempe okazis en Birmingham, Liono, Milano kaj Prago.

## Paradoj Veggie Pride 
eta|Parado Pride 2009 en Novjorko.
La unua parado Veggie Pride en Usono celebriĝis en la jaro 2008 en Manhatano, Novjorko kaj ĝin ĉeestis pluraj centoj da veganoj kaj vegetaranoj.

La 26-an de aprilo 2009 ĝi celebrĝis en Losanĝeleso la *Los Angeles Veggie Pride Parade*, en kiu estis Rory Freedman, aŭtorino de *Skinny Bitch*, kaj Karen Dawn, aŭtora de *Thanking the Monkey: Rethinking the Way We Treat Animals* kiel oratoraj gastoj. La 17-an de majo samjare celebriĝis en Novjorko la Veggie Pride Parade, al kiu ĉeestis John Phillips, Ĉefa afergvida oficisto de la New York League of Humane Voters, Freya Dinshah, direktoro de la American Vegan Society, ano el la konsilio de Queens Tony Avella kaj kandidato de la urbo Novjorko, Paul Shapiro, direktoro de la kampanjoj kontraŭ la bestofarmoj de la Humane Society of the United States (HSUS) kaj Christine Vardaros, vegana atleto, inter aliaj.

eta|dekstra|Veggie Pride de 2011 en Parizo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Veggie Pride internacia retpaĝaro 
* Veggie Pride UK retpaĝaro  

Kategorio:Paradoj
Kategorio:Vegetarismo
Kategorio:Veganismo
Klaskonscio

**Klaskonscio** estas esprimo uzita en politika teorio, precipe en marksismo, por rilati al la kredoj, aŭ manko de ili, kiujn persono tenas koncerne al sia socia klaso aŭ ekonomia rango en socio, la strukturo de sia klaso, siaj klasinteresoj, kaj de sia klashistorio. Laŭ Karl Marx, tiu konscio estas ŝlosila al ekfunkciigado de revolucio kiu "kreus diktatorecon de la proletaro, transformante ĝin de salajro-gajna, senposedaĵa amaso en la regantan klason".

Marx klarigas la akcepton de klaskonscio kiel transiro de klaso seninteresa en si mem, al klaso kiu funkcias por si mem laŭ siaj klasinteresoj. La signifo de la diferenco estas jena: grupo de homoj, kiuj havas komunan vidpunkton, produktas kaj konsumas produktojn kiel unuopuloj - sen agadi komune pri tiu aktiveco, kontraste al kreado de socia tavolo, kiu zorgadas kaj pri produktado kaj pri la konsumo de la produktoj bezonataj al ili, kaj al siaj interesoj kiel komunumo.

Plejparte, oni povas observi ke kvankam la malsuperaj klasoj ĝenerale havas, almenaŭ teorie, pli grandan socian konscion por komune luktadi siajn vivojn (ekzemple, karitato, interhelpo, kaj amasaj manifestacioj), tamen la superaj klasoj en la efektivo havas pli grandan socian konscion por komune lukti por reteni sian statuson kaj privilegiojn, pliigi sian riĉecon, kaj mastrumadi la organizado de socia tiel kiel ĝi estus favora al ili and iliaj interesoj. Tamen pri la malsuperaj klasoj eĉ tio ne estas deviga en sociojn en kiuj la socia hierarkio estas rigida kaj tradicia. Foje, en multrasaj socioj aŭ landoj kiel Usono, la afero de klasoj kaj konscio estas miksitaj kune kun la afero de raso, ĉar homoj de neblanka haŭtkoloro ofte apartenos al la pli malriĉaj klasoj.

Kvankam germana teoriulo Karl Marx malofte uzis la esprimon "klaskonscio", li faris klaran distingon inter "klaso en si mem", kiu estas difinita kiel kategorio da homoj havantaj oftan rilaton al la produktadrimedoj, kaj "klason por si mem", kiu estas difinita kiel tavolo organizita en aktiva postkuro de siaj propraj interesoj.

## Evoluo 
En la frua 19-a jarcento, la sociaj etikedoj burĝaj, etburĝaj kaj laboristoj estis sufiĉe oftaj en komuna lingvaĵo.

La aristokratio, kune kun la membroj de la superaj klasoj, estis integritaj kune ene de la kadro de la supera klaso. Ilia klaskonscio ofte estis formita en siaj propraj edukaj sistemoj same kiel en siaj propraj universitatoj (ankoraŭ ekzistantaj ekzemple en Britio kaj Usono). Sekve, la plifortiĝo kaj kristaliĝo de la konscio igis samklasanojn povi transpreni la politikajn sistemojn kaj per tio senigi la aliajn klasojn - la mezan kaj la malsuperajn klasojn.

## Marksisma difino kontraŭ baza sociologia difino 
La difino de la socia statuso de homo povas esti farita laŭ lia mem konscio pri ĝi, sed ankaŭ laŭ diversaj sociaj aŭ historiaj aliroj. Nemarksismaj sociologoj difinos la klason laŭ enspezo, profesio, geografia situo ktp., sed marksismaj sociologoj difinos la klason de homo rilate al ilia al la produktadrimedoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Historio kaj klaskonscio*
* Falsa konscio

Kategorio:Marksismo
Kategorio:Sociaj klasoj
Kategorio:Filozofiaj konceptoj
László Rybach

**László Rybach** [lAslO ribaĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rybach László,** en Svislando konata kiel *Ladislaus Rybach* (naskiĝis la  en Sopron) estas hungara-svislandana geofizikisto, dirigento, profesoro, membro (ekstera (1990)) de Hungara Scienca Akademio.http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19430

## Biografio 
László Rybach frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo (sed li lernis ankaŭ muzikon), poste li studis en la loka kampuso de Teknikuniversitato. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li migris al Zuriko, kie fine li akiris geologian diplomon en 1959, eĉ li doktoriĝis en Svisa Federacia Instituto pri Teknologio Zuriko en 1962. Tiutempe li akiris ankaŭ muzikan diplomon en la muzika akademio de Zuriko, en 1964 li atingis la unuan lokon en dirigenta konkurso en Besançon. Post la inĝeniera diplomo li restis en la teknologia universitato por instrui. En 1962 li edziĝis, baldaŭ li havis filon. En la studjaro de 1965 li esploris en Universitato Rice. Reveninta al Svislando li partoprenis en esplorado de uranio en Alpoj. En 1973 li komencis okupiĝi pri la geoterma energio. En la sama jaro li estis nomumita privata profesoro, en 1980 profesoro, en 2000 emerita profesoro. En 1979 li esploris en Kalifornio, tiutempe li jam estis mondkonata ekspertulo pri la geoterma energio. Li ricevis premiojn en 1995, 1996, 2008. Li estas ankaŭ dirigento de orkestro de Zuriko.

## Elektitaj kontribuoj https://www.researchgate.net/profile/Ladislaus_Rybach/publications/10 
* *On the thermal conductivity of low-porosity crystalline rocks*1* (1984) - kun aliaj
* *Geothermal Sustainability* (2007)
* *Extracting past atmospheric warming and urban heating effects from borehole temperature profiles* (2016)

## Fontoj 
* hungarlingva intervjuo kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto 
* http://prabook.com/web/person-view.html?profileId=488728 

Kategorio:Hungaraj geofizikistoj
Kategorio:Svisaj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Minkavo

**Minkavo** estas terminego por ĉiuj kavaĵoj kreitaj per ministaj laboroj. Minkavoj, kiuj lokas sur proksimume horizonta ebeno, nomiĝas *minetaĝo*.

Kategorio:Minkonstruaĵoj
Minetaĝo

**Minetaĝo** signifas en la minado altonivelo (plejparte horizonta ebenaĵo) de minejo, sur kiu estas konstruitaj minkavoj.
## Minetaĝo kiel konstruaĵo 
Minetaĝoj estas konstruataj je la alirebligo de geologia kuŝejo per ŝaktoj en la profunda minado. La minetaĝoj subpartigas la subteran monton. La avantaĝo de la minelkonstruo per etaĝoj kompare kun la konstruo per galerioj estas, ke oni povas destini la vertikalajn distancojn de la etaĝoj laŭ teĥnika prijuĝo.

Kategorio:Minkonstruaĵoj
25417 Coquillette

'*25417 *Coquillette'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Elizabeth Charlotte Coquillette*, finalistinon de la *Intel Science Talent Search* de 2009, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri inĝenierarto. Ŝi estis lernantino ĉe la *Hathaway Brown School'' de Shaker Heights (Ohio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Flóra Sass

**Flóra SASS** [ŝaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sass Flóra,** konata post la edziniĝo **Florence Baker** (naskiĝis la  en Transilvanio en Nagyenyed (nuntempa Aiud en Rumanio), mortis la  en Britio en Newton Abbot) estis hungara-brita esploristo.http://lazarus.elte.hu/~zoltorok/Discovery/sass_flora/honlap/elet.htm
eta|Flóra Sass
eta|Geedza paro Baker

## Biografio 
Flóra Sass aĝis 7, kiam dum la Hungara revolucio de 1848 la rumanoj murdis plenan loĝantaron de Nagyenyed, tamen ŝi hazarde restis viva. La orfino estis edukita en armena familio. Post falo de la revolucio kaj liberecbatalo la familio rifuĝis al la Turka Imperio. En nekonataj cirkonstancoj Flóra iĝis sklavo, sed en Vidin la baldaŭa edzo ekvidis ĝin en 1859. Li subaĉetis la gardistojn kaj ili tuj forlasis la imperion. Samuel Baker prenis ŝin al Afriko, kie li gvidis ekspedicion por trovi fonton de Nilo. En 1864 ili malkovris Albertlagon. En la sekva jaro ili vojaĝis al Britio, kie okazis oficiale la geedziĝa ceremonio kaj Sro Baker lordiĝis pro la ekspedicio en Afriko. En 1869 ili denove vojaĝis al Afriko interalie por provi ĉesigi la sklavkomercon. En 1893 ŝi vidviniĝis.
[eta|500px|center|Geedza paro Baker sur [kameloj]]

## Elektitaj kontribuoj 
* taglibro de Flóra Sass, partoj aperis angle (1972), hungare (1987)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj esploristoj
Kategorio:Hungaraj vojaĝistoj
Kategorio:Britaj esploristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
25414 Cherkassky

'*25414 *Cherkassky'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Michael Sheng Cherkassky*, finalisto de la *Intel Science Talent Search* de 2009, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri komputado. Li estis lernanto ĉe la *Edina High School'' de Edina (Minesoto).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Profunda minado

eta|Kohtla mino (1994)
La **profunda minado** estas en la subtera minado la ekspluato de krudmaterialoj en pli granda profundo, je kio la minkonstruaĵoj lokas tute aŭ parte malsupre de la mingaleria planko plejeble profunda sur la loko. Akvo alfluanta do ne plu estas nature forkondukebla kiel je la galeria minado, sed devas esti levata per maŝina subteno al la tersurfaco.

## Referencoj 
Kategorio:Minada teĥniko
Parnaíba (urbego)

**Parnaíba** estas municipo kaj grandurbo de Brazilo. Ĝi situas en la nordorienta regiono de Brazilo kaj en la subŝtato Piaŭio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj municipoj . 

## Geografio 
Municipo Parnaíba situas laŭ la Rivero Parnaíba kaj laŭ la Atlantiko en nordorienta parto de la lando. Distancoj de urbego Parnaíba al la malferma Atlantiko estas 14, Teresina 268, São Luís 280, Belém 763, Natalo (Brazilo) 794, Recife 952, Maceió 1006, Salvador de Bahio 1176, **Braziljo** 1582, Goiânia 1736, Belo Horizonte 1906, Manaus 2027, Nova Iguaçu 2215, **Rio-de-Ĵanejro** 2229, Campinas 2296, Guarulhos 2343, San-Paŭlo (urbo) 2352, Campo Grande 2397, Curitiba 2628, Porto Alegre 3176 km.

eta|maldekstre|260ra|
eta|maldekstre|260ra|
eta|maldekstre|260ra|
## Historio 
Parnaíba estis fondita en 1761 kaj ĝi urbiĝis en 1884.

## Ekonomio 
Ekonomio de Parnaíba konsistas el komerco, turismo, industrio (produktado de manĝaĵoj, parfumoj), agrikulturo (vaksoj, kokosoj, kotonoj, ledoj). En 2009 Parnaíba estis konsiderita la plej dinamika grandurbo en la subŝtato.

## Klimato 
Parnaíba situas en tropika klimato. Jare pluvas po 1596 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed pli ofte inter januaro-majo, inter aŭgusto-oktobro apenaŭ pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas 23&nbsp;°C.

## Trafiko 
Parnaíba havas internacian flughavenon. La grandurbo estas atingebla ankaŭ akve kaj voje.

## Vidindaĵoj 
* teatro
* historiaj konstruaĵoj
* plaĝo Pedra do-Salo

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la municipoj de Piaŭio

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
*  mapo, distancoj ()

Kategorio:Municipoj de Piaŭio
Kategorio:Urboj de Brazilo
Pordo de Jerez

[eta|Pordo de Jerez kaj ponto sur la rivero [Tagarete, fotitaj de Joseph de Vigier]]
La **Pordo de Jerez** (konata de la muzulmanoj kiel *Bab-al-Faray*) estis unu el la alirpordoj de la muregoj de la urbo de Sevilo (Andaluzio). Ĝi ricevas sian nomon ĉar de ĝi ekiĝis la vojo al la urbo Jerez de la Frontera (Kadizo) kaj situis en la nuna Placo Pordo de Jerez, en la centra kvartalo Sankta Kruco.

Malkonstruita en 1846, konserviĝis kelkaj desegnoj kaj gravuraĵoj de la 18a kaj 19a jarcentoj kiuj bildigas ĝin. Ĝi konsistis el arko kun du fortaj turoj, kun barokrado, sed en 1836 kaj la turoj kaj la barokrado estis forigitaj kaj dek jarojn poste ĝi suferis plenan remodeladon, starigante pordon kun ornama celo el novklasika stilo. Tuj ĉe la pordo ekzistis ponto kiu transiris la rojon Tagarete, kiu fluis paralele al la murego ĝis la enfluo proksime al la Torre del Oro, kiu estis tute kovrita en 1858.

Fine, la monumenta pordo estis malkonstruita kune kun parto de la murego al kiu ĝi ligiĝis en 1864, pro la nova urboplanado kaj plilarĝiĝo de Sevilo en la dua duono de la 19a jarcento.

Kategorio:Konstruaĵoj en Sevilo
25434 Westonia

'*25434 *Westonia'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice en Ĉeĥa Respubliko.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la angla-ĉeĥa poetino Elizabeth Jane Weston (1581–1612), konata kiel *Westonia*, ĉefe fama pro ŝia humanista latina poezio. Ŝia *Parthenicon'' estis publikigita en 1606; ŝi estas rigardita kiel la unuan virinan ĉeĥan poetinon.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Akvomimozo

**Agvomimozo** (**Neptunia oleracea**) estas neotropisaj kaj afrotrotrisaj akvoplantoj.

## Priskribo 
eta|habito de la planto
eta|ilustraĵoj de la floroj
Agvomimozo estas multjara herba planto. Ili kreskas ĉe la lagobordo aŭ kuŝas sur la lagobordo (hidrofito). Ili faras ofte radikojn ĉe la nodoj. La folioj estas alternaj. La folioj estas plurfoje penataj kaj la sensibleco kiel ĉe mimozoj. La Rakio (la meza ĉefa akso de la penataj folioj) longas de 1,1 ĝis 4,2 cm. Estas du ĝis kvar folietoj de la unua vicordo kaj sep ĝis 22 paroj da folietoj de la dua vicordo. La penataj folioj longas ĉ. de 5 ĝis 20 mm kaj larĝas de 1,5 ĝis 4 mm. La folitigo longas de 2,5 ĝis 9&nbsp;cm. La plejparto de la ovoformaj folietoj longas de 5 ĝis 9&nbsp;mm kaj larĝas de 3 ĝis 5&nbsp;mm.

La floraro kun ĝis 50 floroj kreskas de 6,5 ĝis 23 cm longa tigo. Al kaliko longas de 1 ĝis 3 mm. La petaloj estas verdaj ĝis flavaj. Ĉeestas dek fekundaj stamenoj. La dek petalsimilaj, flavaj stamenoj longas de 17 ĝis 21 mm.

## Sinonimoj 
La specio estis unue priskribita en 1790 fare de João de Loureiro . Ekzistas multajn sinonimoj: *Neptunia natans* (L. F.), *Neptunia stolonifera* (DC.) GUILL. & PERR., *Desmanthus stolonifer* DC., *Neptunia prostrata* (LAM.) BAILL., *Mimosa prostrata* LAM..

## Uzado 
La akvomimozoj estas kultivataj en sudorienta Azio, precipe Tajujo kiel legomo.

## Vidu ankaŭ 
* listo de legomoj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Zur Verwendung als Gemüse 

Kategorio:Mimozacoj
Reĝlando Sevilo

La **Reĝlando Sevilo** estis teritoria jurisdikcio aŭ provinco de la Kastilia reĝlando ekde ĝia rekonkero ĝis la teritoria disdivido de Hispanio en 1833. Ĝi estis unu el la kvar andaluziaj reĝlandoj. Ĝi etendiĝis tra la teritorio de la nunaj provincoj Onubo, Sevilo kaj Kadizo kaj la depresio de Antekero, enhavante ankaŭ kelkajn municipojn de la nuna ekstremadura provinco Badaĥozo. La Sevila reĝlando dividiĝis en dek trezorejojn kiuj havis siajn respektivajn sidejojn en Sevilo, Kadizo, Jerez de la Frontera, Sanlúcar de Barrameda, Écija, Carmona, Osuna, Estepa, Marchena, kaj Antequera.

El jurisdikcia vidpunkto, la Sevila reĝlando estis kaj reĝapartenaĵo kaj senjorio, en kiu ekzistis senjorioj kaj laikaj kaj ekleziaj. Inter la unuaj sin trovis la teritorioj de la Domo de Medina Sidonia, la Domo de Arcos, la Domo de Alcalá, la Domo de Osuna, la Domo de Olivares, la Domo de Sanlúcar la Mayor, la Markizlando Estepa, la Markizlando Gibraleón kaj la Markizlando Ayamonte, kom multaj aliaj malpli gravaj. Inter la duaj troviĝis propraĵoj de la Ĉefepiskoplando de Sevilo, la Ordeno de Sankta Johano kaj la Monaĥejo de Sankta Isidoro de la Kamparo.

Ĝibraltaro ĉesis aparteni al la Sevila reĝlando post la subskribo de la traktato de Utreĥto (inter 1712 kaj 1714).

En 1833, post 585 jaroj, la Reĝa Dekreto de la 30a de novembro nuligis la reĝlandon kaj kreis la nunan enton de la Provinco Sevilo, kiu formiĝis per la kuniĝo de la loĝlokoj de la samnoma reĝlando, krom tiuj kiuj iĝis parto de la provincoj Kadizo kaj Onubo. Ankaŭ en Sevilo eniris Gvadalkanalon, kiu ĝis tiu momento apartenis al Ekstremaduro, kaj perdis la loĝlokojn El Bodonal, Fregenal de la Sierra kaj Higuera la Real, kiuj iĝis parto de la provinco Badaĥozo, en Ekstremaduro.

Kategorio:Reĝlandoj de Hispanio
Kategorio:Sevilo
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1240-1249
Kategorio:Aperis en 1248
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1833
Stuart Christie

**Stuart CHRISTIE** (nask. la  en Glasgovo, mortinta ) estis skota anarkiisto, verkisto kaj publikigisto. Kiam li estis ankoraŭ nur 18-jaraĝa Christie estis arestita kiam li portis eksplodaĵojn por murdi la hispanan diktatoron Generalo Franco. Li estis poste akuzita kiel membro de la grupo *Angry Brigade*, sed li estis senkulpigita. Li estis fondinto de eldonejo Cienfuegos Press kaj en 2008 de la interreta *Anarchist Film Channel* kiu gastigas filmojn kaj dokumentalojn kun anarkiismaj kaj liberecanaj temoj.

## Referencoj 
* 1964: Stuart Christie's account of his actions in a Franco assassination attempt 

## Eksteraj ligiloj 
* ChristieBooks and Anarchist Film Channel, Radio etc. 
* "'My stomach churned. Something had gone badly wrong … '", elprenaĵo el *Granny Made Me an Anarchist*, de Stuart Christie. *Guardian.co.uk* Guardian News and Media Limited. 23a de Aŭgusto, 2004. 
;Intervjuoj
* "Looking Back at Anger", Stuart Christie interview with Andrew Stevens. *3:AM Magazine*. 2004. 
* Den skotske bombmannen Stuart Christie interview with Jonas Stål in the Swedish magazine *Kolet*, 2011. 
* BBC Witness History: *The Plot to Kill Franco* 

Kategorio:Skotaj anarkiistoj
Kategorio:Skotaj verkistoj
Kategorio:Skotaj tradukistoj
Kategorio:Glasgovanoj
Kategorio:Historiistoj de anarkiismo
Kategorio:Anarkiistaj verkistoj
Kategorio:Skotaj aŭtobiografoj
Kategorio:Skotaj eldonistoj
Vilma Széky

**Vilma Széky** [sEki], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj laŭ geedza nomformo **Székyné Fux Vilma** [fuks] estis hungara geologo, petrologo, profesoro. Ŝia origina naskiĝa nomo estis *Fux Vilma*.

Vilma Széky https://hu.wikipedia.org/wiki/Sz%C3%A9kyn%C3%A9_Fux_Vilma naskiĝis la  en Debrecen, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Vilma Széky frekventis kalvinanan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris pedagogian diplomon en Universitato István Tisza en 1939, en la sekva jaro ŝi doktoriĝis el mineralogio. Jam ekde 1938 ŝi praktikadis en la geologia instituto, post la diplomo ŝi estis asistanto en la universitato. En 1943 ŝi edziniĝis (baldaŭ ŝi naskis 2 gefilojn), en la sama jaro ŝi estis asistanto en Scienca Universitato Péter Pázmány apud Béla Mauritz. Ŝi estis nomumita docento en 1951 apud Elemér Szádeczky-Kardoss, en 1971 profesoro. Inter 1974 kaj 1981 ŝi estis katedrestro en Scienca Universitato Lajos Kossuth. En 1952 ŝi kandidatiĝis, en 1970 ŝi doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. En 1986 ŝi pensiuliĝis. Ŝi ricevis premiojn en 1975 kaj 1993. Ŝi okupiĝis plej ofte pri vulkanoj en la plena Karpata baseno.

== Elektitaj kontribuoj http://www.odrportal.hu/kereso/index.php?stype=author&q=%22Sz%C3%A9kyn%C3%A9+Fux+Vilma%22&pageNo=1&lastStart=0&rpp=25  ==
* *Az "alföldi" lösz szerepe a szikes talajképződésben* (1959)
* *Szinesfémek geokémiája* (1963)
* *Kristálytan* (1984)
* *A Kálimetaszomatózis, a vulkanizmus és az ércesedés kapcsolata a Kárpát-medencében* (2000)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* http://www.geo.science.unideb.hu/acta/geolgeom/dokument/volumes/vol22007/003memoires.pdf  

Kategorio:Hungaraj geologoj
Kategorio:Hungaraj petrologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Popi kaj Huhuu

***Popi kaj Huhuu***  estas rakonto de Friedebert Tuglas, el la estona tradukita de Henrik Seppik. Eldonejo Tamverk el Haapsalu eldonis la 32-paĝan novelon en la jaro 1924. 

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Kvin Noveloj*

## Eksteraj Ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Verkoj el la esperantigita estonlingva literaturo
Kategorio:Libroj de Henrik Seppik
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Mingalerio

jn]]
**Mingalerio** estas minkavo, kiu estas horizontale aŭ iomete suprendeklive fosata en monton. Mingalerioj estas en la minado aliroj al la subtero kaj al la serĉo, trovo kaj ekspluato de geologiaj kuŝejoj. Se minejo transiras al profunda minado, la mingalerioj perdas iom post iom sian gravecon.

Mingalerioj estas konstruataj por plenumi diversajn taskojn. Alie ol tuneloj mingalerioj havas nur unu aliron. Mingaleriojn oni instalas kutime en monta tereno je kiel eble plej malalta loko den valo. Je la esplorado de geologiaj kuŝejoj mingalerioj estas komence la ununuraj minkavoj de minejo. Minejo konsistanta el mingalerio nomiĝas galeriminejo. Galeriminejo povas konsisti el unu aŭ pluraj galerioj. Pli grandaj minejoj kutime havas plurajn galeriojn. La plej grava galerio estas la ĉefgalerio, la aliaj galerioj nomiĝas flankgalerioj. Antaŭ la galeria enirejo troviĝis kabano konstruita el tabuloj. Ĝi estis tiel lokita, ke ĝi kongruis en laŭlonga direkto kun la horizonta pozicio de la galerio kaj kaŝis la galerian enirejon. Proksime de la galerio amasiĝis la senvalora ŝtonaĵo.
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.ruhrkohlenrevier.de/erbstollen.html
Kategorio:Minkonstruaĵo
Ramakrishna

***Ramakrishna*** povas esti :
## Homoj 
* **Ramakriŝna** : bengala mistikulo ;
* **Avasarala Ramakrishna Rao** : barata verkisto.
## Aliaj 
* **25468 Ramakrishna** : asteroido.
Pálné Veres

**Pálné Veres** [vereŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo (tio estas ŝia geedza nomo) **Veres Pálné,** laŭ ŝia origina nomo (hungarsinsekve) **Beniczky Hermin** estis hungara feministo. Ŝiaj nobelaj antaŭnomoj estis *benicei kaj micsinyei* [miĉinjei].
eta|Pálné Veres
eta|Memortabulo pri Pálné Veres
Beniczky Hermin http://www.kislexikon.hu/veres_palne.html naskiĝis la  en Lázi, ŝi mortis la  en Váchartyán.

## Biografio 
Beniczky Hermin post orfiĝo estis edukita en pluraj familioj. En 1939 ŝi edziniĝis, post 2 jaroj ŝi naskis en Vanyarc. La geedza nobela paro havis viglajn kontaktojn kun figuroj (ekzemple Imre Madách, Pál Szontágh). En 1855 Pálné Veres iris al Pest (urbo) por akiri elstaran edukadon al sia filino, ŝi spertis, ke la fraŭlinoj ne havas lerni tiel, kiel la viroj. Ekde 1865 ŝi iniciatis movadon por la ina edukado. Post 4 jaroj ŝi instalis lernejon por fraŭlinoj. En 1880 mortis ŝia sola nepo, post 2 jaroj memore al la nepo ŝi instalis propran lernejon. En 1893 ŝi ricevis premion. Ŝi ĝismorte strebis por la virina edukado.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Felhívás a nőkhöz* (Manifesto al la virinoj), (1865)
* *Buzdító szózat*

## Memorigiloj 
* strato, gimnazio kaj memortabulo en Budapeŝto
* strato en Balassagyarmat
* lernejo en Vanyarc

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto 
* http://madach.hu/old/eletrajzok/Andor%20Cs.%20MI%20%C3%A9s%20%20Veres%20P.-ne.pdf

Kategorio:Hungaraj feministoj
25469 Ransohoff

'*25469 *Ransohoff'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Julia Dory Ransohoff*, finalistino de la *Intel Science Talent Search* de 2009, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri medicino kaj sano. Ŝi estis lernantino ĉe la *Menlo-Atherton High School'' en Atherton (Kalifornio).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kalvinana preĝejo (Beregdaróc)

La **Kalvinana kirko** estas religia signifa historia monumento en Hungario, en vilaĝo Beregdaróc.

## Historio 
La unua pera mencio pri la preĝejo okazis en la 14-a jarcento, la senpera mencio en 1423. Dokumento menciis en 1465 nomon (dediĉon) de la kirko (Marteno de Tours). En 1595 la kirko estis jam posedaĵo de la kalvinanoj. La kvadrata turo estis konstruita nur en 1838. Pro incendio la kirko difektiĝis en 1862, post la baldaŭa renovigo la originaj freskoj jam malaperis. Inter 1991-1994 arkeologoj esploris la konstruaĵon.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto en la mezo de la vilaĝo. Ĝi havas 3 partojn: la turon, la navon kaj la absidon, kiu origine estis duonronda, nun oklatera. Ekstere pilieroj apogis la duonrondan absidon.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun desegnaĵoj
* hungare kun fotoj
* http://beregihirek.hu/beregdaroc-reformatus-templom/Kiss.Barnabas.html 

Beregdaróc
25472 Joanoro

'*25472 *Joanoro''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la kataluna astronomo Jaume Nomen elde la Observatorio de La Ametlla de Mar (Katalunio, Hispanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la kataluna biokemiisto Joan Oró i Florensa, (1923–2004), naskiĝinta en Lleida, kiu dediĉis sian tutan profesian vivon por pristudi la originon de la vivo. Li disvastigis sciencojn ĝenerale, kaj precipe astronomion inter Katalunio kaj sia hejmo en Houston (Teksaso).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Jaume Nomen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Gabriella Schubert

**Gabriella SCHUBERT** [ŝubert], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schubert Gabriella** estis hungara-germana lingvisto, etimologo, etnografo, profesoro, membro (ekstera (2004)) de Hungara Scienca Akademio, membro de Serba Scienca kaj Arta Akademio.

Gabriella Schubert http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19446 naskiĝis la  (?) en Budapeŝto.

## Biografio 
Gabriella Schubert studis slavistikon kaj balkanologion en Libera Universitato Berlino inter 1971-1977. Tiutempe ŝi jam havis ankaŭ germanan ŝtatanecon. Ŝi akiris M.A. en 1977, poste ŝi estis asistanto en la universitata instituto. Ŝi doktoriĝis samloke en 1981. Ŝi longe redaktis revuon *Zeitschrift für Balkanologie*, en 1990 ŝi iĝis ties ĉefredaktoro. La habilitiĝo okazis en 1991. En la studjaro 1992 ŝi estis gastoprofesoro en Scienca Universitato Loránd Eötvös. En 1995 ŝi estis nomumita profesoro en Friedrich-Schiller-Universitato Jena. En 2008 ŝi emeritiĝis. Ŝi ricevis 4 nehungarajn premiojn inter 1982-2001.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Ungarische Einflüsse in der Terminologie des öffentlichen Lebens der Nachbarsprachen* (1982)
* *Kleidung als Zeichen Kopfbedeckungen im Donau-Balkan Raum* (1993)
* *Magyar elemek a szerb közmondásokban*

## Fontoj 
* germanlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Germanaj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj etnografoj
Kategorio:Hungaraj etimologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Albert Meltzer

**Albert MELTZER** (7a de januaro 1920 – 7a de majo 1996) estis angla anarkiisto, fama kaj kiel aktivulo kaj kiel verkisto.

Meltzer naskiĝis en Londono, kaj aliĝis al anarkiismo je aĝo de dekkvin kiel rekta rezulto de praktiko de boksado ĉe Billy Campbell, maristo, boksisto kaj anarkiisto. Ĉe sia unua anarkiisto kunveno en 1935, li kontraŭdris la komentojn de Emma Goldman pri boksado. Ĉe la Hispana Revolucio li aktivulis pri la Hispana Enlanda Milito organizante solidarecajn alvokojn. Li engaĝiĝis en la kontrabando de armoj el Hamburgo al la CNT en Hispanio kaj agadis kiel kontakto por la spionado de la hispanaj anarkiistoj en Britio.

Iom poste li havis neĉefrolulan ludon en filmo de Leslie Howard nome *Pimpernel Smith*, ĉar Howard volis pli aŭtentajn aktorojn ludante anarkiistojn.

Meltzer estis kunfondinto de la anarkiista gazeto *Black Flag* (NIgra Flago) kaj estis fekunda verkisto pri anarkiismaj temoj. Inter liaj libroj estas *Anarchism, Arguments For and Against* (origine publikigita de Cienfuegos Press), *The Floodgates of Anarchy* (kunverkita kun Stuart Christie) kaj lia membiografio, ''I Couldn't Paint Golden Angels'', publikigita de AK Press tuj antaŭ lia morto.

Meltzer engaĝiĝis ankaŭ en la fondo de de la organizo proprizonuloj Anarkiisma NIgra Kruco. Li ankaŭ helpis fondi la tiel nomita Biblioteko Kate Sharpley. Li engaĝiĝis en la produktado de la publikaĵoj de la biblioteko, kaj helpis formi ties filozofion.

Li aliĝis al la anarkisindikatisma Direct Action Movement komence de la 1980-aj jaroj kaj estis ties membro, kaj de ties sukceda organizo nome Solidarity Federation ĝis sia morto.

## Referencoj 
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Londonanoj
Kategorio:Britaj anarkiistoj
Kategorio:Proleta literaturo
Ekspluato (minado)

La termino **ekspluato** signifas en minado la ekspluaton de minoj, t.e. la kompleta elsolvado de la uzebla enhavo de geologia kuŝejo el la kromrokaĵo. La **minekspluato** estas la esenco de ĉia minista agado. Ankaŭ la ekstraktado de naturmaterialoj kiel ekzemple rompŝtonoj, gruzo, sablo, kaolino, lomo oder argilo el ŝtonrompejoj aŭ subĉielaj minejoj nomiĝas ekspluato.
Kategorio:Minado
Stefánia Mándy

**Stefánia MÁNDY** [ŝtefAnia mAndi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mándy Stefánia** (naskiĝis la  en Budapeŝto, mortis la  samurbe) estis hungara poeto, tradukisto, arthistoriisto, membro de Hungara Scienca Akademio.http://szepiroktarsasaga.hu/tagok/mandy_stefania.428.html?pageid=962

## Biografio 
Stefánia Mándy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1941. Ŝi gvidis arthistoriajn kursojn ĝis 1944. Dum la nazia erao ŝi estis deportita al Aŭŝvico. Hejmenveninta ŝi instruis en la universitato ĝis 1949, poste ŝi vivtenis sin el verkado kaj tradukado spite tion, ke dum la socialismo ŝiaj poemoj ne aperis en Hungario. Tamen ekde 1963 ŝiaj porinfanaj poemoj jam aperis enlande, krome ŝi aranĝis ekspoziciojn. En 1989 ŝi estis rehabilitita. Ŝi ricevis 5 premiojn inter 1965-2001. Ŝi havis edzon, kaj naskis 2 gefilojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* 1941 *A lélek lép, lebben sután* - debuta poemaro
* 1946 *Széljegyzet Picassóhoz* - studo
* 1953 V. M. Zimenko: „A szovjet arcképfestészet” - tradukaĵo
* 1963 M. V. Alpatov: „A művészet története”, 1–2. (Historio de la arto) - tradukaĵo
* 1970 *A kés, a kéz, a hal* - poemaro aperinta en Parizo
* 1979 *Eszterlánci tánc* - porinfanaj poemoj
* 1987 *Ország Lili és a nyugati fal* - studo
* 1992 *Az ellopott történelem. Versek 1944–1992* - poemaro
* 2000 *Paul Klee álomképvilága* - studo

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj arthistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tramtransporto en Nanto

**Tramtransporto en Nanto** () estas ekspluatata en Nanto de SEMITAN nome de "Communauté urbaine Nantes Métropole", kiu ankaŭ ekspluatas la tuton de la publikaj transportoj de la Nanta aglomeraĵo. La reto konsistas el tri linioj de tramo plus unu linio de rapida aŭtobusa transporto nomita **Busway**.

## Mapo 
maldekstra|420ra

## Linio 1 
140ra|eta|Tramo antaŭ haltejo *Beaujoire*

## Linio 2 
140ra|eta|Tramo antaŭ haltejo *École Centrale Audencia*

## Linio 3 
140ra|eta|Tramo antaŭ haltejo *Bretagne*

## Linio 4 
140ra|eta|Busway

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto
* Listo de urboj kun tramtransporto
* Tramtrajno Nantes-Châteaubriant
* Tramtrajno Nantes-Clisson

## Eksteraj ligiloj 
* 
* UrbanRail.Net


Nanto
Nanto
Kategorio:Transporto en Nanto
Nanto
Flava nufaro

**Flava nufaro** (*Nuphar lutea*, sin.: *Nuphar luteum*), ankaŭ nomata stavorozo, estas plantspecio el la familio Nimfeacoj (*Nymphaeaceae*). Kiel ĉiuj nimfeacoj, ĝi estas ekzemple en Germanujo sub protekto. La scienca nomo *Nuphar* estis uzata de Dioskorido kaj venas verŝajne de la egipta „nu-far“.

## Disvastiĝo 
Flava nufaro hejmiĝas de la oriento de Usono tra Karibio, en grandaj partoj de Eŭrazio ĝis Nordafriko. La plantoj bone kreskas en starantaj ĝis malrapide fluantaj akvoj.

Kiel ĝardenplanto flava nufaro havas similajn postulojn kiel blanka nimfeo. Ĝi povas male al ĝi kreski ankaŭ en ombro.

## Priskribo 
*Nuphar lutea* estas multjara herba planto. Tiu akvoplanto formas rizomojn kiel rezervorganojn, kiuj dikas 3–8&nbsp;cm.
En neprofunda akvo la folioj staras super la akvonivelo, en profundaj akvejoj la folioj naĝas sur la akvosurfaco. La folioj havas longan pedunklon  ĉ. 50&nbsp;cm. Vastaj aerkanaloj kondukas aeron al la rizomoj. La folioplato ne estas ronda, sed ren-forma ĝis kor-forma; ĉ. 15–30&nbsp;cm longa kaj 10–22&nbsp;cm larĝa. Se la planto ne havas sufiĉe da spaco, ĝi kreskigas grandajn ondajn foliojn, kiuj similas al la folioj de ordinara rabarbo sub la akvonivelo. Post la trodenseco la planto ricevas denove normalajn foliojn.

La floroj superas ĉe fortaj 50&nbsp;cm longaj pedunkloj la akvonivelon. La forte flavaj duseksaj, radiosimetriaj floroj havas diametron de 4–12&nbsp;cm kaj similas laŭ formo kaj koloro al supergrandaj marĉaj kaltoj. Floro havas 5 flavajn sepalojn, ĝis  25 petalojn, 11–22 flavajn stigmajn radion kaj multajn flavajn stamenojn. Matene la floro malfermiĝas kaj fermiĝas ree fruposttagmeze. La planto floras inter julio kaj septembro.

La frukto havas diametron de ĉ. 2,5&nbsp;cm. La olivverdaj, ovoformaj kaj glataj semoj grandas ĉ. 5&nbsp;mm.

La kromosomnombro estas 2n = 34.
## Fotoj 

Dosiero:Nuphar lutea 1 ms.jpg|floroj kaj folioj
Dosiero:Nuphar_lutea_(flower).jpg|folioj kaj floro
Dosiero:Nuphar lutea (Detail) 24072005-1.jpg|detala bildo de la floro
Dosiero:Nuphar lutea 24072005.jpg|habitato
Dosiero:Clusius.png|ilustraĵo el Clusius, Rariorum plantarum (1601)
Dosiero:Illustration Nuphar lutea0.jpg|ilustraĵo

## Referencoj 
## Literaturo 
* Fritz Lense: *Geschützte Pflanzen und Tiere*. Prisma-Verlag Gütersloh 1987, ISBN 3-570-09916-4.
* *Wegweiser durch die Natur, Wildpflanzen Mitteleuropas*. ADAC München 1989, ISBN 3-87003-352-5.
* R. Düll/ H. Kutzelnigg: Taschenlexikon der Pflanzen Deutschlands und angrenzender Länder, 7. Auflage, Quelle & Meyer-Verlag, 2011, ISBN 978-3-494-01424-1.
* Roth/Daunderer/Kormann: Giftpflanzen Pflanzengifte. 6. Auflage (2012),  ISBN 978-3-86820-009-6.

## Eksteraj ligiloj 
* Beschreibung in der Flora of China. (engl.)
* 
* 
* Steckbrief beim „Naturhistorischen Museum Wien“
* Beitrag bei Psychoaktive Pflanzen unserer Heimat 
* Zur Giftigkeit der Gelben Teichrose
* Arealkarte bei "Den virtuella floran" (schwedisch)

Kategorio:Nimfeacoj
25511 Annlipinsky

'*25511 *Annlipinsky'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Ann Lipinsky*, kiu mentoris unu finalist(in)on de la *Intel Science Talent Search* de 2009, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la *John Jay High School'' en Lewisboro (Nov-Jorko, Nov-Jorkio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999