Matthäus-Passion (Schütz)

La **Matthäus-Passion (SWV 479)**, eo: Mateo-Pasiono, origina titolo: ) estas religia ĥorverko de Heinrich Schütz. Schütz verkis ĝin en la jaro 1666, kiam li ankaŭ komponis la Johano-Pasionon. La verko staras en doria modalo sur la bazotono g. Kiel pasiono ĝi muzikigas la biblian pasionan tekston kaj prezentas ĉiĝenre fruan supron, laŭ la antaŭparolo de Kurt Gudewill por la kompleta eldono de la verkaro de Schütz: *En la historioj de Heinrich Schütz la evoluo de la pasiono ekskluzive baziĝanta sur la biblia vorto kulminas; ekde tiam ĝi estis finfarita por longa tempo.*

## Muzikistaro 
La ensemblo (Miksita ĥoro / SATB) estas, alie ol je la famaj pasionoj de Johann Sebastian Bach, nure kanta. Jenaj roloj aperas en la verko::

La ĥoro estas plejparte kvarvoĉe okupita per diskanto, alto, tenoro kaj baso. Kiam la altaj sacerdotoj staras en la malfono, Schütz transigas tamen al la pli malhela kantistaro *aldo - tenoro - tenoro - baso*. „Malhelajn“ scenojn li do efektoplene fortigas per pli malalte kaj malhele sona ĥorsono.

## Prezentado kaj liturgia loko 
### Unua prezentado en 1666 
La *Matthäuspassion* havis fiksan lokon en la diservo de la dresdena kastelopreĝejo. Ĝi do estis kreita por liturgia uzo. En Dresdeno oni ne rajtis – kiel ankaŭ en multaj aliaj lokoj – uzi dum la pasiona tempo muzikajn instrumentojn en la preĝejo. Eĉ la ĝeneralbaso estas ekskluzivita je la *Matthäuspassion* de Schütz. La pasiono estis origine destinita por la dimanĉo *Judica*, la 5-a dimanĉo de la pasiona tempo..

### Apartaĵoj 
Kiam Heinrich Schütz skribis la verkon en doria modalo sur g, forlasante per tio la tradician *lidian modalon* kiel pasiona tonalo, li rompas tradicion, kiun li ankoraŭ subtenis en sia Lukas-Passion.

Otto Brodde interpretis tion jene: "La evangeliisto Mateo prezentas Kriston kiel kreanton de la nova komunumo, eldiro fundamenta kaj pro tio por kristano ĝenerale valida. Por simboli tian fundamentan ĝeneralan validon, Schütz prenas la universalan tonalogrupon, kiu laŭ la skolo de Giovanni Gabrieli signece simbolas la mezon de ĉiuj eblaj afekcistatoj".

Schütz aldonis al la pasiono krom la kutima titoldona enkonduko ''"Das Leiden uns'res Herren Jesus Christus, wie es beschreibet der heilige Evangeliste Matthäus"* [la sufero de nia Sinjoro Jesuo Kristo, kia ĝin priskribas la Sankta evangeliisto Mateo] finan ĥoraĵon daŭran proksimume du minutojn *"Ehre sei dir Christe"* [Glorata estu vi, Kristo].

### Remalkovro 
La verko estis ne plu prezentata dum pli ol 200 Jahre jaroj. Nur komence de la 1880-aj jaroj Friedrich Spitta laŭ instigo de Arnold Mendelssohn denove prezentis ĝin en Bonn. En la originala versio, do nur-kanta, oni unuafoje aŭdigis ĉi tiun pasionon en 1929 dum la dua Heinrich-Schütz-Festo je Celle.

## Fonto 
Kiel fonto validas skribad-arte plaĉa manskribaĵo de Johann Zacharias Grundig.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Friedrich Spitta: *Die Passionen nach den vier Evangelisten von Heinrich Schutz'', 1886, Noveldono: Kessinger Publishing (2010), ISBN 978-1-168-86359-1

## Eksteraj ligiloj 
* [Publikhavaĵaj notoj de la Matthäus-Passion](http://www1.cpdl.org/wiki/index.php/Matth%C3%A4uspassion_(Heinrich_Sch%C3%BCtz)) 
* Markus Bautsch: Matthäus-Passion de Heinrich Schütz (1585 - 1672)

Kategorio:Verkoj de Heinrich Schütz
Kategorio:Eklezia muziko