open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Helmut Heißenbüttel

**Helmut HEIßENBÜTTEL** (n. la 21-an de junio 1921 en Rüstringen - m. la 19-an de septembro 1996 en Glückstadt) estis germana verkisto, kritikisto kaj eseisto.

## Vivo 
Heißenbüttel partoprenis en la Dua Mondmilito kaj perdis brakon en la kampanjo kontraŭ Sovetunio en 1941. Li studis germanistikon kaj arthistorion en Dresdeno kaj Lepsiko de 1942 ĝis 1945. Ĝis 1959 li laboris kiel eldonkonsilanto kaj poste estis dungita de la radio en Stutgarto. Li estis unu el la membroj de Gruppe 47.

Post siaj studoj li estis dungita de la hamburga eldonejo Claassen kaj en 1957 li komencis labori por la *Süddeutscher Rundfunk*, fariĝante direktoro de la sekcio Radio-Eseoj en 1959. 

Li elstaris kiel unu el la ĉefaj eksponentoj de germana konkreta poezio, dum en la kampo de prozo li sekvis la ekzemplon de la Viena Grupo en Aŭstrio, tio estas, reakirante la eksperimentismon de literaturaj formoj kaj strukturoj kiel superrealismo, Dadaismo, aŭ ekspresionismo, kiujn Naziismo akuzis pri "degenero".  Li ankaŭ estis grava literatura kritikisto kaj historiisto, produktiva aŭtoro de radiodramoj kaj kunlaboris pri pluraj verkoj de Karlheinz Stockhausen. 

Li ricevis multajn premiojn, inkluzive de la Büchner-premio en 1969 kaj la Aŭstra Ŝtata Premio por Eŭropa Literaturo en 1990. 

## Verkado 
Helmut Heißenbüttel distingas inter inventita kaj trovita materialo. Li rekomendas literaturon de citaĵoj. Por li, jam ne plu fantazio aŭ la kreado de fikciaj referencniveloj estas en la malfono. Laŭ Heißenbüttel, la historiaj evoluoj de la 20-a jarcento principe ŝanĝis la komprenon pri la homa subjekto. La individuo estas senigita je sia sendependeco; Jam ne ekzistas persona kerno en homoj, kiu ankoraŭ povus hierarkie strukturi la kompleksan mondon de sperto. La subjekto tial disfalas en amason da individuaj nukleoj, kiuj, por Heißenbüttel, estas ĉefe de lingva naturo. En la koro de la literaturo de Heißenbüttel (sed ankaŭ lia ampleksa kritika kaj eseistika verko) estas la naturo de lingvo. La aŭtoro ekzamenas vastan gamon da lingvaj materialoj citante ilin.

## Verkaro (elekto) 
* *Kombinationen* 1954
* *Topographien* 1956
* *Über literatur* 1966
* *Textbuch* 1960-1967
* *Das Textbuch* 1970
* ''D'Alemberts Ende* 1970
* *Eichendorffs Untergang und andere Märchen* (1978) (Projektoj 3, parto 1)
* *Wenn Adolf Hitler den krieg nicht gewonnen hätte* )1979) (Projektoj 3, parto 2)
* *Das Ende der Alternative* (1980) (Projektoj 3, parto 3)
* *Von der Lehrbarkeit des Poetischen oder jeder kann Gedichte schreiben* 1981
* *3 x 13 x 13 Sätze* 1986
* *In gereinigter Sprache* 1987

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Nekrologo en *La Sendependa''
* http://d-nb.info/95494304x(http://d-nb.info/95494304X)

Kategorio:Germanlingvaj poetoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Dorotheenthal

**Dorotheenthal** estas subkvartalo en Arnstadt, Germanujo. De ĉ. tri jarcentoj ekzistas tie seninterrompita setliado ene de la kvartalo Angelhausen-Oberndorf. Situas ĝi sude de la urbokerno apud la landa ŝoseo L 1047 (en la direkto de Dannheim). Eoste estas la arbareto *Hain*, reto de iama pejzaĝa parko kun la kverkego *Preißeiche* je la suda pinto. Okcidente de la menciita landa ŝoseo la valeto *Fürstengrund* sinkas inter la montoj *Finkenberg* kaj *Roter Berg*. Norde ĉi arbareto etendiĝas ĝis la ruinoj de Käfernburg. 
## Historio
Kiam en la malfrua mezepoko ĉirkaŭ Arnstadt iĝis modernigoj, troviĝis sude de la arbareto du domaroj, Siechersdorf kaj Braunsroda - kiuj iĝis forlasitaj lokoj. En 1715 tenadis Auguste Dorothea von Braunschweig-Wolfenbüttel en domo apud la Nikolao-kirko provizoran atelieron por fajencaĵoj. La laboristoj trejniĝis en Braunschweig kie estis fondinta similan fabrikon la patro de Dorothea. Ankoraŭ samjare estiĝis moderna fabriko en la proksimeco. Rande de la arbareto *Hain* troviĝis la argilaj fosoj, tuj apud la manufakturo. Pro mallukro ŝi ludonis la entreprenon en 1724 kaj poste la tuto vendiĝis. Oftis posedantaj ŝanĝiĝoj. Ĉesis fajencfarado en la 1804-a jaro.

La unua mencio de setlejo je Dorotheenthal estis en la 18-a de oktobro 1717. Hodiaŭ anstataŭas la fabrikon la oldulejo *Seniorenwohnpark Dorotheenthal AG*. Grunde ankaŭ kapelo estis konstruita frekventata ĉefe de maljunuloj. Ankaŭ ĉeestas partigita etĝardenaro kun kelke da privataj domoj. Alifunkciigo de diversaj ejoj ankaŭ konstateblis, ekz. iam ŝatita knajpo *Rößchen* kaj kolĥozaj domaro iĝis loĝejoj. Ne klaras, kiam ekzakte la ĉearbara valo eknomiĝis *Dorotheenthal*. Kelkaj aloj de la iama fabriko ankorau konserviĝas en la nuna oldulejo. Almenau ĝis la komenco de la 20-a jarcento ekzistis al origina uzina aspekto de *Augustenburger Porcellain-Fabrique*. Apudis krome bierfarejo kaj gastejo *Zum weißen Roß*.

## Setla strukturo kaj trafiko
Sed jam antaŭe la neceso de starigo de loĝejoj (ekz. por forpelitoj post la mondmilitoj kaj laboristoj) plie malgrandigis la liberajn grundojn inter Angelhausen/Oberndorf kaj Dorotheenthal ene de 100 jaroj, je linia distanco de ĉ. 550 ĝis 250 metroj. Diversaj protektaj zonoj (ekz. por akvo) malhelpis kompletan surkonstruadon. Planoj ŝanĝi tion faritaj ankoraŭ dum GDR-tempoj eĉ post la Turniĝo ne ŝanĝiĝis. Escepto estas kelkaj novaj domoj ĝis la strato *Schloßbergweg* kies realigo ŝuldiĝas al interesoj de komercistoj per nemoveblaĵoj.

Rekta busa servado ĉiuhora disde Dorotheenthal ĝis la landa ĉefurbo Erfurto ekzistas, danke al la buslinio 2/350.

## Eksteraj ligiloj 
* artikolo je p. 1 de: *Amtsblatt des Ilmkreises Nr. 9, 2010* (PDF)
## Notoj
Róbert Simon

'*** [ŝimon], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Simon Róbert*' estas hungara arabisto, tradukisto, altlerneja instruisto. Lia edzino estis Csilla Prileszky.

 naskiĝis  en Parizo.

## Biografio 
 studis orientaĵojn kaj klasikan filologion en Scienca Universitato Loránd Eötvös, kie liaj signifaj instruistoj estis Károly Czeglédy, Lajos Fekete (historiisto), István Hahn, János Harmatta, Gyula Moravcsik kaj Zsigmond Telegdi. Li pasigis pli longan tempon kiel stipendiulo en Egiptio kaj Tunizio.
Inter 1962-1972 li redaktis koncernajn librojn pri la orientalio, inter 1972-2008 li laboris en alkademia esplorgrupo. En la lernojaro 1989 li prelegis en Ameriko, krome resume 4 jarojn li studvojaĝis en Azio. Intertempe li kandidatiĝis en 1976, li doktoriĝis en 1991 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, li profesoriĝis en 1997. Lia edzino naskis filon en 1971.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az iszlám keletkezése* (1967)
* Korano (traduko, 1987, poste 4-foje eldonita)
* Ibn Ĥaldun: *Bevezetés a történelembe.* (1995)
* *Klasszikus perzsa költők.* (poemaro, traduko, 2002)
* *Iszlám kulturális lexikon* (2009)
* *Történetírás az iszlámban* (2019)

## Fontoj 
* membiografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arabistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Bluvosta imperikolombo

La **Bluvosta imperikolombo** (*Ducula concinna*), konata ankaŭ kiel *Eleganta imperikolombo*, estas specio de birdoj de la kolomba familio *Columbidae*, kaj unu el la kvardeko da specioj de la genro *Ducula*, kiu vivas en Sudorienta Azio kaj Oceanio. Ĝi estas specio de specikomplekso *Aenea*, kiu enhavas pli ol 20 samgenrajn speciojn. 

Ĝi estas granda kolombo, kun supraj partoj ĉefe malhelblu-verdaj kun irizeca nuanco. Kapo, kolo kaj malsupraj partoj estas ĉefe palgrizaj, kun ruĝecbrunaj subvostaj kovriloj.

## Taksonomio kaj sistematiko 
La Bluvosta imperikolombo estis dekomence priskribita kiel *Carpophaga concinna* fare de Alfred Russel Wallace en 1865 baze sur specimenoj el la insuloj Watubela en Molukoj.

## Aspekto 
La Bluvosta imperikolombo estas granda kolombo, 43 cm longa. La kapo, kolo, kaj supra dorso estas palgrizaj, kun rozkolora nuanco sur la nuko kaj dorso de la krono. La cetero de supraj partoj brilas malhelverdaj, dum la pinto de la vosto estas purpurblua, foje prezentiĝante nigra. La subaj partoj estas palgrizaj kun rozkolora nuanco, dum la subvostaj kovriloj estas ruĝecbrunaj. La malsupraj flankoj de la vosto kaj flugilo estas nigraj. La beko estas nigra aŭ bluecgriza, kun ringo de blankaj plumoj ĉe ĝia bazo, la irisoj estas orkoloraj, kaj la piedoj estas rozruĝaj ĝis purpuraj. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed inoj havas pli malhelgrizajn kaj rozecajn kolorojn. Junuloj estas pli senkoloraj ol plenkreskuloj.

## Distribuado kaj habitato
La Bluvosta imperikolombo vivas en malgrandaj insuloj en Wallacea kaj ĉe Nov-Gvineo. Ĝi estis registrita el la insuloj Talaud, Sangihe, insuloj ĉe suda Sulaveso, sudaj Molukoj, kaj oriento de Malgrandaj Sundaj Insuloj el Romang ĝis Tanimbaroj, orienten ĝis la insuloj Aru. Vagantoj estis registritaj ankaŭ el Buruo (Molukoj) kaj Darvino (Aŭstralio).

La Bluvosta imperikolombo vivas en praarbaroj, duarangaj arbaroj, arbarbordoj, kaj eĉ arboj en kultivitaj areoj. Ili vivas ĉefe en malaltaj teroj, sed foje ili troviĝas ankaŭ en altejoj de ĝis 850 m.

## Kutimaro kaj ekologio 
Oni supozas, ke la Bluvosta imperikolombo migras inter malgrandaj insuloj serĉante manĝaĵojn. Vaganto observita en Aŭstralio eble atingis la lokon kun migrantaj Toresaj imperikolomboj.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj
*
* BirdLife Species Factsheet

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Christoph Hein

**Christoph HEIN** (naskita la 8-an de aprilo 1944 en Heinzendorf, Supra Silezio) estas germana verkisto, tradukisto kaj eseisto. 

Hein studis filozofion kaj poste laboris kiel vicreĝisoro kaj dramaturgo. Ekde 1979 li estas plentempa verkisto.

Christoph Hein estas konata pro sia sukcesa novelo *Der fremde Freund*, kiu estis publikigita en 1982 en GDR kaj en Okcidenta Germanio sub la nomo *Drachenblut* en 1983. 

La filo de Christoph Hein estas la aŭtoro kaj psikiatro Jakob Hein (naskita en 1971).

## Verkaro 
### Teatraĵoj 
* 1974 *Schlötel oder Was solls*
* 1976 *Vom hungrigen Hennecke*
* 1979 *Die Geschäfte des Herrn John D*
* 1980 *Cromwell*
* 1980 *Lassalle fragt Herrn Herbert nach Sonja. Die Szene ein Salon*
* 1982 *Der neue Menoza oder Geschichte des kumbanischen Prinzen Tandi*
* 1983 *Die wahre Geschichte des Ah Q* 
* 1987 *Passage*
* 1989 *Die Ritter der Tafelrunde*
* 1994 *Randow*
* 1999 *Bruch*
* 1999 *In Acht und Bann*
* 1999 *Zaungäste*
* 1999 *Himmel auf Erden*
* 2000 *Mutters Tag*
* 2002 *Zur Geschichte des menschlichen Herzens oder Herr Schubart erzählt Herrn Lenz einen Roman, der sich mitten unter uns zugetragen hat*

### Prozo 
* 1980 *Die Witwe eines Maurers*
* 1980 *Frank, eine Kindheit mit Vätern*
* 1980 *Einladung zum Lever Bourgeois*
* 1982 *Der fremde Freund* 
* 1984 *Das Wildpferd unterm Kachelofen* 
* 1985 *Horns Ende* (*El final de Horn*)
* 1987 *Öffentlich arbeiten*
* 1989 *Der Tangospieler* 
* 1990 *Als Kind habe ich Stalin gesehen*
* 1993 *Das Napoleon-Spiel*
* 1994 *Exekution eines Kalbes und andere Erzählungen*
* 1997 *Von allem Anfang an*
* 2000 *Willenbrock*
* 2003 *Mama ist gegangen*
* 2004 *Landnahme*
* 2005 *In seiner frühen Kindheit ein Garten*
* 2005 *Das goldene Vlies*
* 2007 *Frau Paula Trousseau*
* 2009 *Über die Schädlichkeit des Tabaks. Rede an die Abiturienten des Jahrgangs 2009*
* 2011 *Weiskerns Nachlass*
* 2013 *Vor der Zeit: Korrekturen*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj tradukistoj
Giulia Niccolai

**Giulia NICCOLAI** (n. la 21-an de decembro 1934 en Milano - m. la 22-an de junio 2021 Alassio) estis itala poeto, verkisto, tradukisto kaj fotisto. 

## Biografio 
De usona patrino kaj itala patro, ŝi vizitadis la intelektulojn de la Bar Jamaica en tre juna aĝo kaj aliĝis al Grupo 63. 

Longe romantike ligita al Adriano Spatola, en 1972 ŝi fondis kun li, en Mulino di Bazzano, en la Parmaj Apeninoj, la poezian revuon Tam Tam kaj la samnoman eksperimentan poezian serion. Ŝi traktas konkretan poezion, vidan poezion, sonpoezion. Praktiku sensencaĵon en la kolekto *Greenwich*. Ŝi poste dediĉis sin al linia poezio. Ŝi partoprenis en multaj ekspozicioj de vida poezio kaj en 1979 li kuris kun Adriano Spatola la ekspozicion *Concreto & Visuale* ĉe la Universitato de Sidnejo kaj ĉe la Nacia Galerio de Melburno. En la sama jaro li aliĝis al la sonpoeziogrupo Dolce Stil Suono, kun Adriano kaj Tiziano Spatola, Sergio Cena, Agostino Contò, Arrigo Lora Totino, Giovanni Fontana, Milli Graffi. 

La volumo ''Harry's Bar and other poems* (1969-1980), eldonita de Feltrinelli en 1981, kolektas la eksperimentajn tekstojn jam publikigitajn de Geiger-eldonoj kaj la kolekton *Before and after Stein*.

Post disiĝo de Adriano Spatola, ŝi loĝis longe en Barato, kie ŝi meditis kaj ampleksis budhismon, fariĝante budhana monaĥino en 1990.

Ŝi tradukis anglalingvajn aŭtorojn, inkluzive de Gertrude Stein, Virginia Woolf, Patricia Highsmith, Dylan Thomas.

La fino de la rilato inter Spatola kaj Niccolai estas rakontita en la kanto *Scirocco* de Francesco Guccini.

## Verkaro (elekto) 
* *Greenwich* (1971)
* *Poema & Oggetto* (1974, 2nd edition 2014)
* *Substitution* (1975) kun Paul Vangelisti
* *Facsimile* (1976)
* *Russky salad ballads & webster poems* (1977)
* *Harry's bar e altre poesie, 1969-1980* (1981) enkonduko de Giorgio Manganelli
* *Frisbees. Poesie da Lanciare* (1981)
* *Orienti/Orients* (2004)
* *Le due sponde* (2006) Archinto Publisher. 
* *Poemi & Oggetti* (2012) ed. by Milli Graffi, enkonduko de Stefano Bartezzaghi
* *Frisbees della vecchiaia* (2012) Campanotto Publisher 
* *Cos'è poesia* (2015) Edizioni del Verri. ISBN&nbsp;978-8890746567
* *Pubblico & Privato* (2016) dulingva enkonduko de Alessandro Giammei
* *Foto & Frisbee'' (2016) Oedipus Publisher 

## Referencoj 
Kategorio:Personoj de Milano
Kategorio:Italaj verkistoj
Kategorio:Italaj poetoj
Kategorio:Italaj tradukistoj
Kategorio:Italaj fotistoj
Bernardine Evaristo

**Bernardine** **Anne Mobolaji EVARISTO** (naskita la 28-an de majo 1959) estas angla verkistino de angl-niĝeria deveno kaj profesoro pri kreiva verkado en la Universitato Brunel en Londono. 

En 2019, ŝi ricevis la Booker-premion pro sia oka romano *Girl, Woman, Other* (*Knabino, Virino, Alia*), faranta ŝin la unua nigrula virino gajni tiun premion. 

En 2004 ŝi estis akceptita kiel membro de la Reĝa Societo de Literaturo . Gajninto de la Booker-premio de 2019 . Oficiro de la Ordeno de la Brita Imperio (OBE), Ulo de la Reĝa Societo de Artoj .

## Verkaro 
* 1994 *Island of Abraham*
* 1997 *Lara*
* 2001 ''The Emperor's Babe*
* 2005 *Soul Tourists*
* 2008 *Blonde Roots*
* 2010 *Hello, Mum* (kortroman)
* 2013 *Mr Loverman*
* 2019 *Girl, Woman, Other''

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* "Bernardine Evaristo", Nuntempaj Verkistoj, brita Konsilio.
* Bernardine Evaristo ĉe Diasporaj Verkistoj Britio.

Kategorio:Germandevenaj britoj
Kategorio:Anglaj dramistoj
Kategorio:Britaj verkistoj
Joanna Bator

**Joanna BATOR** ankaŭ konata kiel **Joanna Bator-Łukasiewicz** (naskita la 2-an  de februaro 1968 en Wałbrzych, Pollando) estas pola verkisto, ĵurnalisto kaj publicisto. Ŝi estas konata pro siaj eseoj, kolumnoj kaj romanoj, kiuj ofte estas inspiritaj de la japana kulturo. 

Ŝi specialiĝas pri kultura antropologio kaj genraj studoj. Membro de la ĵurio de la Internacia Premio nomita laŭ Ryszard Kapuscinski. Ŝi ricevis plurajn premiojn pro siaj literaturaj kontribuoj, inkluzive de la Literaturpremio Nike (*Nagroda literacka Nike*) pro sia romano *Ciemno, prawie noc* (*Mallume, preskaŭ nokte*).

Fajngustulo kaj admiranto de la japana kulturo. La rezulto de lia unua dujara restado en Japanio estis la libro *La Japana Ventolilo* (2004, 2011). En 2013, lia eseolibro *La Ŝarko de Parko Yoyogi* estis publikigita. Ŝi pasigis entute kvar jarojn de sia vivo en Japanio, do lia verko enhavas plurajn referencojn al la japana kulturo.

Ekde 2011, Joanna Bator dediĉis sin ekskluzive al verkado.

## Verkaro 
* *Feminizm, postmodernizm, psychoanaliza* (Feminismo, Postmodernismo, Psikoanalizo), Gdańsk, 2001
* *Kobieta* (Virino), Twój Styl, Warsaw, 2002
* *Japoński wachlarz* (La japan adoranto), Twój Styl, Warsaw, 2004
* *Piaskowa Góra* (Sabla monto), Wydawnictwo W.A.B., Warsaw, 2009
* *Chmurdalia* (Cloudalia), Wydawnictwo W.A.B., Warsaw, 2010
* *Japoński wachlarz. Powroty* (La japana fano revenas), Wydawnictwo W.A.B., Warsaw, 2011
* *Ciemno, prawie noc* (*Mallume, preskaŭ nokte*), Wydawnictwo W.A.B., Warsaw, 2013
* *Rekin z parku Yoyogi* (Ŝarko de la parko Yoyogi), Wydawnictwo W.A.B., Warsaw, 2014
* *Wyspa Łza* (Larma Insulo), Wydawnictwo Znak, Kraków, 2015
* *Rok królika* (Jaro de la Kuniklo), Wydawnictwo Znak, Kraków, 2016
* *Purezento*, Wydawnictwo Znak, Kraków, 2017
* *Gorzko, gorzko*, Wydawnictwo Znak, Kraków, 2020
* *Ucieczka niedźwiedzicy*, Wydawnictwo Znak, Kraków, 2022

## Referencoj 
Kategorio:Polaj feministoj
Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Mikronezia imperikolombo

La **Mikronezia imperikolombo** (*Ducula oceanica*), konata ankaŭ kiel *Pacifika kolombo* kaj *Pacifika fruktokolombo*, estas specio de birdoj de la kolomba familio *Columbidae*, kaj unu el la kvardeko da specioj de la genro *Ducula*, kiu vivas en Sudorienta Azio kaj Oceanio. Ĝi estas specio de specikomplekso *Aenea*, kiu enhavas pli ol 20 samgenrajn speciojn. Ĝi troviĝas en Palau, Karolinoj, Marŝaloj kaj Nauru. Iliaj vivmedioj estas montararbaroj, duarangaj arbaroj, arbadoj sur strandoj kaj manglejoj. Ĝi estas minacata pro ĉasado kaj senarbarigo, kaj la IUCN taksis ĝin kiel Preskaŭ Minacata specio.

## Taksonomio
maldekstre|thumb|Ilustraĵo.
La specio estis por la unua fojo priskribita kiel *Columba oceanica* en 1826. La aŭtoreco estis iam atribuita al Lesson kaj Garnot, sed ĝi estas nun atribuita al Desmarest. Oni agnoskis kvin subspeciojn: *D. o. monacha* en Palau kaj Yap, *D. o. teraokai* en Ĉuuk, *D. o. townsendi* en Ponape, *D. o. oceanica* en Kosrae, kaj *D. o. ratakensis* en Marŝaloj.

## Aspekto
La Mikronezia imperikolombo estas proksimume 36 cm longa kaj pezas 340-406 g. La kapo kaj kolo estas cindrogrizaj. La dorso kaj flugilkovriloj estas malhelverdaj, reflektante malhelbluajn. La flugilplumoj estas nigrecaj, kun verda brilo. La brusto estas helgriza, kaj la ellastruo estas malhelruĝeca. La vosto estas nigreca supre kaj malhelbruna malsupre. La beko estas ardeznigra, kaj la vaksaĵo estas nigra. La okuloj estas ruĝecbrunaj, kaj la piedoj estas purpurruĝaj. La ino kaj la junaj birdoj estas pli malhelaj. La subspecioj distingiĝas pro sia grandeco kaj la koloro de siaj kapoj. Tiu birdospecio faras multajn malsamajn specojn de vokoj, kiuj povas soni kiel bojado, kverado aŭ ĝemado. Ĝi verŝajne povas flugi sufiĉe bone.

## Distribuado kaj habitato
La Mikronezia imperikolombo troviĝas en la Marŝala Insularo, Yap, Ĉuuk, Ponape kaj Kosrae de Mikronezio, Nauro, Kiribato kaj Palaŭo. La populacioj sur multaj insuloj el la Marŝala Insularo estas verŝajne formortintaj. Sur Ponape kaj Kosrae, ĝi plejparte vivas en la montoj. En lokoj kie ĝi ne estas ĉasata, ĝi estas trovita en sekundara arbaro, arbaro sur strandoj, kaj manglejoj.

## Kutimaro
Tiu kolombo estas plejparte soleca, kutime observita en la kanopeo. Ĝi manĝas fruktojn kaj karnoplenajn semojn. Ĝiaj vokoj inkluzivas profundgorĝan bojaĵon *groŭ-roŭ-roŭ-oŭ*, ĝemon kaj mildajn kukojn.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj
*

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Pacifika imperikolombo

La **Pacifika imperikolombo** (*Ducula pacifica*), konata ankaŭ kiel *Pacifika kolombo* kaj *Pacifika fruktokolombo*, estas specio de birdoj de la kolomba familio *Columbidae*, kaj unu el la kvardeko da specioj de la genro *Ducula*, kiu vivas en Sudorienta Azio kaj Oceanio. Ĝi estas specio de specikomplekso *Aenea*, kiu enhavas pli ol 20 samgenrajn speciojn. 

Ĝi troviĝas en Usona Samoo, la Kukinsuloj, la pli malgrandaj insuloj de orientaj Fiĝioj, Kiribati, Niue, la pli malgrandaj insuloj satelitaj de Papuo-Nov-Gvineo, Samoo, Salomonoj, Tokelau, Tongo, Tuvalu, Vanuatu, kaj Valiso kaj Futuno.

## Taksonomio
La Pacifika imperikolombo estis formale priskribita en 1789 fare de la germana naturssciencisto Johann Friedrich Gmelin en sia reviziita kaj etendigita eldono de la verko de Carl Linnaeus nome *Systema Naturae*. Li metis ĝin kun ĉiuj aliaj kolomboj en la genron *Columba* kaj stampis la duvortan nomon *Columba pacifica*. Gmelin bazis sian priskribon sur la "Ferruginous-vented pigeon" el la "Friendly Isles in the South Seas" (nune Tongo en Suda Pacifiko) kiu estis priskribita en 1783 fare de la angla ornitologo John Latham. La Pacifika imperikolombo estas nun metita kun 40 aliaj imperikolomboj en la genron *Ducula* kiu estis enkondukita en 1836 fare de la angla natursciencisto Brian Houghton Hodgson. La genronomo *Ducula* devenas el la Latina *dux* genitivo *ducis* kun la signifo "estro".

Oni agnoskis du subspeciojn: En studo farita en Tongo, Pacifikaj imperikolomboj konsumis la frukton de 38 specioj de plantoj el 24 familioj. Ili manĝas en unuopaj arboj dum inter 1-50 minutoj, kaj ĝenerale vojaĝas mallongajn distancojn inter arboj, sed foje povas vojaĝi pli longajn distancojn kaj eĉ vojaĝi plurajn km super akvo al aliaj insuloj. La semoj de tiuj plantmanĝaĵoj ne estas digestitaj aŭ difektitaj, igante la specion grava semdisvastigilo por la arbaroj en kiuj ili loĝas.

### Reproduktado
Paroj nestumas en altaj arboj, konstruante kaŝitan, nekovritan malpuran neston el bastonetoj. La ino kutime demetas unusolan ovon, kaj la kovado estas plenumita de ambaŭ seksoj.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj
*

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
György Vajda (arabisto)

**György Vajda** [djordj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Vajda György,** laŭ prenita nomo **Georges Arié Yehouda Vajda** estis hungardevena franca arabisto, hebraisto, altlerneja instruisto.

György Vajda naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Parizo.

## Biografio 
György Vajda devenis el juda familio. Li studis en Scienca Universitato Péter Pázmány kaj Tutlanda Rabena Instituto de Budapeŝto, poste en :fr:Séminaire israélite de France en Parizo, kiun li finis en 1928. Li ekinstruis en 1931, ekde 1937 en École pratique des hautes études, ekde 1940 en :fr:Institut de recherche et d'histoire des textes, ekde 1970 en :fr:Université Sorbonne-Nouvelle. Li iĝis elstara sciencisto pri kontaktoj inter judoj kaj araboj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *La théologie ascétique de Bahya ibn Paqüda* (1947)
* ''L'amour de Dieu dans la théologie juive du Moyen Age* (1957)
* *Recherches sur al philosophie et le kabbale dans la pensée ju ive du Moyen Âge* (1962)
* *Le Commentaire ďEzra de Gerone sur le Cantique. des Cantiques'' (1970)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio angle
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arabistoj
Kategorio:Hungaraj hebreistoj
Kategorio:Francaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Preĝejo Naskiĝo de Maria (Sóskút)

La **paroĥa preĝejo Naskiĝo de Maria** estas sakrala konstruaĵo en vilaĝo Sóskút (Hungario).

## Historio 
Eklezia fonto menciis ĝin, ke tiu vilaĝo havis mezepokan kirkon, el kio restis nur kelkaj ŝtonoj en 1817. Ĉirkaŭ 1722 la tiamaj sudslavaj loĝantoj konstruis ortodoksan didomon sur la loko de la nuna preĝejo. Ili posedis ĝin ĝis 1748, poste ilia pastro estis akuzita pro rabado, poste la ortodoksuloj forlasis la vilaĝon. Novaj katolikaj loĝantoj alvenis, ili eklezie apartenis al Tárnok, krome loke trakonstruis la preĝejon en 1752. En la antaŭlasta jaro Sóskút ricevis paroĥon. Nova kirko konstruiĝis inter 1772-1779, la konsekro okazis en 1780. La 3 sonoriloj estis faritaj en 1824, 1922 kaj 1935. La orgeno estis kreita en 1911. La didomo estis restaŭrita en 1926, 1939, 1958 kaj inter 1971-1980.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto, apude maldekstre krucifikso videblas. La fasado estas simetria, meze la turo plene reliefas, la enirejo funkcias tra la turo. La turpinto estas bulboforma. Tamen estas alia enirejo en maldekstra flanko flanko de la navo, iom poste la sakristio etendiĝas. La absido estas plurlatera. Interne la ĉefaltaran kaj flankaltaran bildojn Károly Jakobey pentris.

Kermeso okazas en la 8-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* https://lexikon.katolikus.hu/S/S%C3%B3sk%C3%BAt.html

Soskut
Soskut
Douglas Stuart (verkisto)

**Douglas STUART** (naskiĝis la 31-an de majo 1976 en Glasgovo) estas skot - usona verkisto kaj mododesegnisto. Li ricevis la britan Booker-premion en 2020 pro sia debuta romano *Shuggie Bain*. 

## Vivo 
Stewart naskiĝis en Sighthill, loĝeja kvartalo en Glasgovo, Skotlando. Stuart kreskis en hejmo sen libroj kaj ĉirkaŭita de malriĉeco. Tio estis la tempo kiam la ekonomiaj politikoj de Margaret Thatcher movis industrion for de la okcidenta marbordo de Skotlando, lasante malantaŭ si amasan senlaborecon kaj misuzon. 

 Li ricevis sian bakalaŭron de la Skota Tekstila Kolegio kaj sian magistron de la Reĝa Kolegio de Arto, Londono . Stewart translokiĝis al Novjorko en la aĝo de 24 por okupiĝi pri kariero en mododezajno. Li laboris kun multaj markoj inkluzive de Calvin Klein, Ralph Lauren, Banana Republic kaj Jack Spade. Stewart havas duoblan britan kaj usonan civitanecon.

Lia unua romano, *Shuggie Bain,* estis publikigita en 2020 kaj okazas en la hejmurbo de la aŭtoro. La duon-aŭtobiografia verko centriĝas ĉirkaŭ la juna, sentema titolfiguro, kiu kreskas kun sia malriĉa kaj alkoholula patrino en la 1980-aj jaroj dum la Thatcher- epoko. Stuart dediĉis la libron al sia patrino, kiu mortis pro alkoholismo kiam li estis 16-jaraĝa. Serĉante sian identecon, la knabo ankaŭ konsciiĝas pri sia samseksemo.   

En novembro 2020, Stewart rivelis, ke li finis sian duan romanon, *Loch Awe*, ankaŭ lokita en Glasgovo. 

Lia literatura verko aperis en *The New Yorker* kaj ĉe LitHub.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Skotaj verkistoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Polinezia imperikolombo

La **Polinezia imperikolombo** (*Ducula aurorae*), konata ankaŭ kiel *kolombo de la Societaj insuloj*, estas specio de birdoj de la kolomba familio *Columbidae*, kaj unu el la kvardeko da specioj de la genro *Ducula*, kiu vivas en Sudorienta Azio kaj Oceanio. Ĝi estas specio de specikomplekso *Aenea*, kiu enhavas pli ol 20 samgenrajn speciojn. Ĝi troviĝas kiel endemio en Franca Polinezio. Ilia natura vivmedio estas tropikaj kaj subtropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tropikaj kaj subtropikaj malsekaj montarbaroj. Ili estas minacataj pro habitatoperdo.

## Aspekto 
Ĉi tiu kolombo estas proksimume 51 cm alta. Ĝi estas granda, bosbeka kolombo kun larĝaj rondetaj flugiloj. Ĝia plumaro estas arĝentgriza en sia kapo kaj plejparto de malsupraj partoj kun malhele bronzverdaj supraj partoj kaj nigraj subvostaj kovriloj.

## Ekologio kaj konservado
Tiu specio antaŭe troviĝis en densaj arbaroj, sed poste estis trovita en sekundara vivejo kiel ekzemple ĝardenoj. Ĝi manĝas fruktojn de granda vario de indiĝenaj kaj enkondukitaj arboj. Ĝi nun estas grava semdisvastigilo sur Makatea, akcelante la disvastiĝon de indiĝena arbaro en areojn kiuj estis minigitaj kaj senarbarigitaj. Takso de 2009 sugestis nunan populacion de nur 1000-1600 individuoj.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj
*

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Anna Burns

**Anna BURNS** FRSL (naskita la 7-an de marto 1962 en Belfasto) estas nordirlanda verkistino. Gajninto de la Booker-premio en 2018 kaj la Dublina Literatura Premio en 2020. 

## Vivo 
Anna Burns naskiĝis en Belfasto kaj kreskis en laborista familio en la katolika areo Ardoyne. Translokiĝis al Londono en 1987 por studi en universitato. Nuntempe loĝas en East Sussex. 

Ŝi komencis verki sufiĉe malfrue, post 30 jaroj, kaj publikigis sian unuan romanon, *No Bones (Neniuj Ostoj),* en 2001, en la aĝo de 39 jaroj. La verko estis bone akceptita kaj estis nomumita por la Virina Premio por Fikcio en 2002. 

## Verkaro 
* *No Bones* (2001)
* *Little Constructions* (2007)
* *Milkman* (2018)
* *Mostly Hero* (2014)

## Referencoj 
Kategorio:Irlandaj verkistoj
Ruĝbosa imperikolombo

La **Ruĝbosa imperikolombo** (*Ducula rubricera*) estas specio de birdoj de la kolomba familio *Columbidae*, kaj unu el la kvardeko da specioj de la genro *Ducula*, kiu vivas en Sudorienta Azio kaj Oceanio. Ĝi estas specio de specikomplekso *Aenea*, kiu enhavas pli ol 20 samgenrajn speciojn. Ĝi troviĝas en Bismarkoj kaj en Salomonoj. Ilia natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj. 

La Ruĝbosaj imperikolomboj ofte manĝas en grupoj de kvin ĝis dek individuoj. 

Ĝi estas klasita kiel specio Malplej Zorgiga fare de la IUCN.

Temas pri fortika kolombo kun tre malhelverdaj flugiloj, helgrizaj kapo, kolo kaj brusto, helroza gorĝo, kaj brunrozeca ventro. Tre rimarkinda trajto estas tre ruĝa boso sur la supra bekokazo.

## Referencoj 
* 
* BirdLife International (BLI) (2008): [2008 IUCN Redlist status changes&#93;. Alirira la 23an de majo 2008.

## Eksteraj ligiloj
*

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Nukuhiva imperikolombo

La **Nukuhiva imperikolombo** (*Ducula galeata*), konata ankaŭ kiel *Markizinsula imperikolombo* kaj *Upe*, estas specio de birdoj de la kolomba familio *Columbidae*, kaj unu el la kvardeko da specioj de la genro *Ducula*, kiu vivas en Sudorienta Azio kaj Oceanio. Ĝi estas specio de specikomplekso *Aenea*, kiu enhavas pli ol 20 samgenrajn speciojn. Ĝi troviĝas kiel endemio en la insulo Nuku Hiva en la Markizinsuloj de Franca Polinezio. Tiu kolombo troviĝas nur en kelkaj valoj en la okcidenta parto de tiu insulo. Pro ĝia malgranda distribuado, sciencistoj kredas, ke ĝi probable neniam estis ofta, sed ĝia tre malgranda populacio (ĉirkaŭkalkulita je 300 en 2023) markis ĝin kiel endanĝerita specio ekde 2008.

## Aspekto
Tiu estas la plej granda kolombo ekstere de la kronkolomboj (individuoj en la kvar specioj de kronkolomboj atingis same ekstremojn kiel 80 cm kaj 3.5 kg), ĉar ĝi pezas ĉirkaŭ 900 g. Inoj, je 50 ĝis 53,5 cm longaj, estas iomete pli malgrandaj ol maskloj, je 55 cm en longo. Inter normaj mezuradoj, la flugillongo estas 27,8–32,1 cm, la vosto estas 18,1–23,1 cm, la beko estas 1,9–2,7 cm kaj la tarso estas 3,9–4 in. Tiu specio estas tre fortika kun granda beko kaj longa, larĝa vosto. La flugiloj estas larĝaj kaj rondformaj.

La Nukuhiva imperikolombo estas fulgogriza en la kapo, gorĝo kaj brusto, kun blanka zono tuj malantaŭ la beko kiu videblas de iom da distanco. La ventro estas iomete pli bruna ol la cetero de la malsupra flanko. La supraj partoj, flugiloj kaj vosto estas brilverdaj kun blueta nuanco. La malsupra flanko kaj de la vosto kaj de la flugiloj estas nigraj. La beko estas nigra, kun ŝvelinta vaksaĵo kiu donas al la vizaĝo unikan deklivan aspekton tuj super la beko.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj
*
* BirdLife Species Factsheet

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kastelo de Hermann

**Kastelo de Hermann** (, , , *Zamok German*) estas mezepoka ordena burgo en la urbo Narva, en nuna Estonio. La kastelo estis establita ĉirkaŭ 1256, kiam la areo estis kune regata kaj armee kontrolata de la Livonia Ordeno kaj la Reĝlando Danio. La unuaj tute ŝtonaj fortikaĵoj estis konstruitaj komence de la 14-a jarcento. La Livonia Ordeno sole ekposedis la kastelon en aŭgusto 1346 kaj uzis ĝin dum granda parto de ĝia pli posta historio.

|eta|300ra|

La Reĝlando Danio, post kiam ĝi konkeris la plej nordan Livlandon, nordan Estonion en la 13-a jarcento, establis limfortikaĵon, komence konstruitan el ligno, ĉe la rivero Narva meze de la 13-a jarcento. Sub la protekto de la palisada fortikaĵo, kiu unue estas menciita skribe en 1256, la pli frua setlejo evoluis al la urbo Narva, kiu akiris la urbajn rajtojn laŭ juro de Lubeko en la unua duono de la 14-a jarcento.

Post pluraj konfliktoj kun la najbaraj orientslavaj ŝtatoj de Velikij Novgorod kaj Pskova Respubliko, la danaj regantoj komencis konstrui ŝtonan fortikaĵon komence de la 14-a jarcento kiel limdefendon. Ĝi estis komence malgranda konstruaĵo simila al romia castellum kun flankoj 40 metrojn alta kaj turo, la antaŭulo de la hodiaŭa **turo de Hermann**, ĉe ĝia nordokcidenta angulo.

Komence de la 14-a jarcento, malgranda antaŭkorto estis establita ĉe la norda flanko de la fortikaĵo kaj, meze de la jarcento, granda antaŭkorto estis aldonita al la okcidenta flanko, kie civitanoj rajtis kaŝi sin en kazo de milito, ĉar la urbo Narva ne estis ĉirkaŭita de muro dum la dana regado.

En 1346 la Livona Ordeno rekonstruis la konstruaĵon en monaĥejan konstruaĵon laŭ siaj bezonoj. La fortikaĵo plejparte konservis la originalan planon, kun siaj masivaj aloj kaj korto en la mezo.

La **Hermann-Turo** ankaŭ estis kompletigita de la Livonia Ordeno, necesigita de la establado de la Ivangorod-fortikaĵo fare de Grandprinclando Moskvo sur la kontraŭa flanko de la rivero Narva en 1492. La Ordeno ĉirkaŭis la urbon per fortikigita muro, kiu ne estas konservita (ĝia malkonstruo estis ordonita en 1777).

La muro estas priskribita kiel havanta kvar pordegojn. La pordegoj estis kovritaj per feraj platoj kaj antaŭitaj de levpontoj. La urbomuro, kun longo de proksimume kilometro, estis fortikigita per almenaŭ sep turoj, kaj estis ĉirkaŭita de ĉirkaŭfosaĵo.

Direkte al la fino de la regado de la Livonia Ordeno en la 16-a jarcento, la urbomuro estis kompletigita, la pordegoj estis plifortigitaj per aldono de antaŭpordegoj, kaj pluraj murturoj estis adaptitaj por uzo kiel specialaj kanonturoj, du el kiuj videblas hodiaŭ en sia rekonstruita formo en la anguloj de la okcidenta korto de la kastelo.

Kategorio:Livonia Ordeno
Geelvinka imperikolombo

La **Geelvinka imperikolombo** (*Ducula geelvinkiana*) estas specio de birdoj de la kolomba familio *Columbidae*, kaj unu el la kvardeko da specioj de la genro *Ducula*, kiu vivas en Sudorienta Azio kaj Oceanio. Ĝi estas specio de specikomplekso *Aenea*, kiu enhavas pli ol 20 samgenrajn speciojn. Ĝi troviĝas kiel endemio en Indonezio, kie ĝi vivas en la insulo Schouten (Geelvink) kaj en Mios Num, kiu kuŝas norde de Nov-Gvineo. Iliaj naturaj vivmedioj estas tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj manglejoj.

La Geelvinka imperikolombo estis iam konsiderata samspecia kun la Miristikovora imperikolombo (*Ducula myristicivora*), sed estis poste agnoskita kiel aparta specio fare de la IOK en 2021.

Ĝi estas minacata pro ĉasado kaj habitatoperdo.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj
*

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Purpurvosta imperikolombo

La **Purpurvosta imperikolombo** (*Ducula rufigaster*, laŭ kio ankaŭ *Ruĝecventra imperikolombo*) estas specio de birdoj de la kolomba familio *Columbidae*, kaj unu el la kvardeko da specioj de la genro *Ducula*, kiu vivas en Sudorienta Azio kaj Oceanio. Ĝi estas specio de specikomplekso *Aenea*, kiu enhavas pli ol 20 samgenrajn speciojn. Ĝi troviĝas kiel endemio en Nov-Gvineo. Iliaj naturaj vivmedioj estas tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj.

Ĝi estas fortika kolombo de malhelverdaj flugiloj, blankeca kolo, kiu nuanciĝas en la kolo al rozkoloro kaj pli malsupre al oranĝecaj brusto kaj ventro (kio nomigas la specion laŭ la scienca nomo). La piedoj, la irisoj kaj la okulringoj estas ruĝaj.

Ĝi estas foje tuŝita de parazitoj *Gunabopicobia*.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj
*

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Artur Weigandt

**Artur WEIGANDT** (naskiĝinta en 1994 en Uspenka en la provinco Pavlodaro en Kazaĥio) estas germana ĵurnalisto kaj verkisto. 
## Vivo
Estante filo de rusia germano kaj de ukrainino kun blankrusaj radikoj li venis en 1995 kun la familio al Freren. La abiturientan ekzamenon li trapasis ĉe Georgianum-gimnazio je Lingen. Poste studis li je Frankfurto ĉe Majno germanistikon, filozofion kaj esttetikon. Longan tempon li restadis en Prago, Kievo kaj Tifliso. Weigandt ankaŭ trejniĝis ĉe la porĵurnalista seminario DJS en Munkeno. En junio 2021 la magazino "Medium Magazin" rangigis lin inter la 30 plej kapablaj ĵurnalistoj aĝaj de ĝis  30 jaroj.

Weigandt ade publikigas artikolojn en la renomitaj gazetoj Die Zeit, Frankfurter Allgemeine Zeitung kaj Die Welt.

Liaj tekstoj temigas kontraŭslavismon, rasismon, sovetian kaj postsovetian historiojn kaj la konfliktojn en Blankruslando, Rusio kaj Ukrainio. Weigandt ankaŭ kritikis la naivecon de anoj de la paca movado en Germanujo kaj de verkintoj de pacpostulantaj leteroj post la invado de Rusio en Ukrainion (2022). 

En marto 2023 aperis lia (parte satira) unua romano *Die Verräter* ĉe la berlina Hanser-eldonejo. En somero 2023 li pretis interpretadi por ukrainiaj soldatoj trejnotaj en Germanujo. De tiam li organizas monkolektojn por la armeo de Ukrainio. 

En 2025 li ege kritikis la usonan historiiston Timothy Snyder pro malkonsekvenco de ties argumentoj se kompari kun tezoj faritaj en 2017 en la verko *On Tyranny: Twenty Lessons from the Twentieth Century*.

Weigandt vivas nun en Prago pro kreskinta sento de fremdeco en Germanujo.

## Verkoj (elekto) 
* *Die Verräter,* Hanser Berlin, München 2023, ISBN 978-3-446-27590-4

## Eksteraj ligiloj 
* 
* informoj literatursciencaj pri Weigandt - ĉe *Perlentaucher*

## Notoj 
Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1994
Sebastiano Vassalli

**Sebastiano VASSALLI** (n. la 24-an de oktobro 1941 en Ĝenovo - m. la 26-an de julio 2015 en Casale Monferrato) estis itala verkisto kiu apartenis al la Neoavanguardia kaj Gruppo 63. Li estis verkinto de historiaj romanoj kaj sciencfikcio.

## Vivo 
La gepatroj de Vassalli devenis el Toskanio flanke de lia patrino kaj el Lombardio flanke de lia patro, kie li poste kreskis en Novara. Li studis literaturon ĉe la Universitato de Milano kaj diplomiĝis kun bakalaŭro pri filozofio sub Cesare Musatti kun la disertaĵo ''La psicanalisi e l'arte contemporanea* (“Psikanalizo kaj Nuntempa Arto”).  Lia kreivo komence esprimiĝis en Poparta pentrado, ĝis li partoprenis en kunveno de Gruppo 63 en majo 1967. De tiam li publikigis serion de eksperimenta prozo kaj poemoj, kiuj estas atribuitaj al la itala literatura movado Neoavanguardia. Li ankaŭ skribis artikolojn por *La Repubblica*, *La Stampa* kaj *Corriere della Sera*.

Lia romano *La chimera*, fariĝis furorlibro en Italio kaj ricevis la Premio Strega kaj Premio Campiello en 1990. Ĝi priskribas sorĉistinĉasadon en mezepoka Piemonto. Lia verkaro inkluzivas pli ol 20 romanojn. Ili ofte okazas en Italio en la 1960-aj jaroj, la Mezepoko aŭ la kontraŭfaŝisma epoko. Por kapti la historian kuntekston kaj atingi realisman portretadon de sociaj komponaĵoj kiel religio, politiko aŭ seksaj temoj, li faris historian esploradon. Li ankaŭ verkis kelkajn verkojn de fantazio kaj sciencfikcio. En principe kritikaj diskutoj pri la itala socio, li ankaŭ kreis satirajn kaj parodiajn verkojn. Lia 2010 verko *Un nulla pieno di storie* ("Nenio Plena de Rakontoj") estas aŭtobiografia.

En 2015 li estis unu el la proponitaj kandidatoj por la Nobel-premio pri literaturo kaj denove estis honorita per la Premio Campiello pro sia vivoverkado. Li mortis en la sama jaro en la aĝo de 74 jaroj pro tumoro.

## Verkado 
La verkoj de Vassalli estas rimarkindaj pro lia kapablo portreti la ekstreme simplan sed efikan naturon de siaj romanaj roluloj en fikcia formo. Tiu aspekto, kune kun lia adhero al ekstrema historia precizeco, donas al la verkoj de Vassalli valorajn kvalitojn por uzo kiel instruiloj.

## Verkaro  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* *Cuore di pietra.* 1996.
* *Un infinito numero*. *1998.*
* 
* *Dux. Casanova in Boemia'' 2003
* 

## Referencoj 
Kategorio:Italaj verkistoj
Cinamoventra imperikolombo

La **Cinamoventra imperikolombo** (*Ducula basilica*) estas specio de birdoj de la kolomba familio *Columbidae*, kaj unu el la kvardeko da specioj de la genro *Ducula*, kiu vivas en Sudorienta Azio kaj Oceanio. Ĝi estas specio de specikomplekso *Aenea*, kiu enhavas pli ol 20 samgenrajn speciojn. Ĝi troviĝas kiel endemio en nordaj Molukoj. Iliaj naturaj vivmedioj estas tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj.

La Cinamoventra imperikolombo estis formale priskribita en 1854 fare de la franca natursciencisto Charles Lucien Bonaparte el specimeno kolektita en Gilolo nune Halmahera, la plej granda insulo en la Molukoj. Li stampis la nunan duvortan nomon *Ducula basilica*. La specia epiteto *basilica* estas Latina por "elstarega" aŭ "mirinda". La Cinamoventra imperikolombo estis iam konsiderata subspecio de la Purpurvosta imperikolombo (*Ducula rufigaster*).

Oni agnoskas du subspeciojn:
* *D. b. basilica* Bonaparte, 1854 – nordaj Molukoj
* *D. b. obiensis* (Hartert, 1898) – Obi-insuloj (centraj Molukoj)
Kelkaj ornitologoj traktas *D. b. obiensis* kiel aparta specio, nome **ruĝeca imperikolombo** (*Ducula obiensis*).

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj
*

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Brungorĝa imperikolombo

La **Brungorĝa imperikolombo** (*Ducula chalconota*), konata ankaŭ kiel *Brila imperikolombo*, La trajto de stabileco estas esenca por diferencigo de la Brungorĝa imperikolombo disde la aliaj specioj alfrontantaj minacojn. Tiu ĉi birdo specife ne ofte frontas minacojn ĉar ili estas pli rezervitaj, silentemaj birdoj kiuj tendencas resti solaj en sia vivejo. La vivejo de ĉi tiuj birdoj permesas al ili havi la oftecon esti sendependaj sed ankaŭ donas al ili la ŝancon esti kun aliaj birdoj. Ĉi tiu familio estas konata kiel frugivora, kio signifas ke ĝi ĉefe manĝas fruktojn, figojn kaj semojn.  

## Taksonomio
Tiun specion priskribis Tommaso Salvadori kiel *Carpophaga chalconota* en 1874. Oni agnoskis du subspeciojn: *Ducula chalconota chalconota* en Birdokapa Duoninsulo kaj *D. c. smaragdina* en okcidenta, centra kaj orienta Nov-Gvineo. Oni registris apartan populacion en la Foja Montoj. Kontraste, inoj estas pli malgrandaj, proksimume 37 ĝis 39 centimetrojn longaj, kaj povas esti distingitaj per etaj kolordiferencoj. Ambaŭ pezas ĉirkaŭ 21-22 uncojn. Brungorĝaj imperiaj kolomboj, kaj maskloj kaj inoj, estas pli grandaj ol la plej multaj el la aliaj kolombspecioj. En la subspecio *smaragdina*, la kapo estas ardezgriza. La dorso kaj flugilkovriloj estas metalecverdaj, kun bronzecaj kaj bluecaj reflektoj, kaj la flugilplumoj estas pli malhelaj kaj pli bluecaj. La vosto estas nigreca kaj havas bluan brilon. La gorĝo estas cinamokolora, kaj la brusto estas vineca. La ventro kaj flankoj estas kaŝtankoloraj. La piedoj estas ruĝaj, la okuloj estas ruĝetaj, kaj la beko estas malhelardeza. La ino estas tre simila al la masklo. La juna birdo havas pli palajn kapon kaj kolon, kaj ĝia brusto estas vage grizeca. La subspecio *chalconota* havas ruĝec-purpuran irizecon sur siaj mantelo kaj dorso.

## Referencoj 
* 
* BirdLife International (BLI) (2008): [2008 IUCN Redlist status changes&#93;. Alirita la 23an de majo 2008.

## Eksteraj ligiloj
*

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Insula imperikolombo

La **Insula imperikolombo** (*Ducula pistrinaria*), konata ankaŭ kiel *Brila imperikolombo*, Oni agnoskis la jenajn subspeciojn: *Ducula pistrinaria rhodinolaema*, *D. p. vanwyckii*, *D. p. postrema* kaj *D. p. pistrinaria*.

## Aspekto
.]]
La insula imperikolombo estas proksimume 39–45 cm longa kaj pezas 470–500 g. La supraj partoj estas brilaj. La flugilkovriloj kaj triarangaj estas grizverdaj, kaj la primaraj kaj sekundaraj estas nigrecaj. La dorso estas grizverda. La supra vosto estas malhele bluverda, kaj la subvosto estas kaŝtankolora. La gorĝo estas vineca, la brusto estas grizec-vineca, kaj la ventro estas grizeca. La beko estas ardezblua, kun nigra pinto. La okuloj estas malhelruĝaj aŭ brunetaj, kaj la piedoj estas ruĝaj. La junuloj estas pli senkoloraj kaj pli sablokoraj. La subspecioj havas malsamajn grandecojn kaj brilojn.

## Distribuado kaj habitato
Tiu kolombo troviĝas en Bismarkoj, Salomonoj kaj malgrandaj insuloj norde kaj oriente de Nov-Gvineo. Iliaj vivmedioj estas marbordaj praarbaroj, malnovaj duarangaj arbaroj, manglejoj kaj kelkaj tuŝitaj medioj.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj
*

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Rozkapa imperikolombo

La **Rozkapa imperikolombo** (*Ducula rosacea*), konata ankaŭ kiel *Rozeca imperikolombo*, estas specio de birdoj de la kolomba familio *Columbidae*, kaj unu el la kvardeko da specioj de la genro *Ducula*, kiu vivas en Sudorienta Azio kaj Oceanio. Ĝi estas specio de specikomplekso *Aenea*, kiu enhavas pli ol 20 samgenrajn speciojn. 

Ĝi troviĝas en la Malgrandaj Sundaj Insuloj de Indonezio. Iliaj naturaj vivmedioj estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj, subtropikaj aŭ tropikaj manglejoj, kaj subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj arbustaroj. La specio estas minacata pro habitatoperdo.

Temas pri grizeca kolombo kun malhelverdaj flugiloj kaj flavecaj okulringoj.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj
*

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Finŝa imperikolombo

La **Finŝa imperikolombo** (*Ducula finschii*) estas specio de birdoj de la kolomba familio *Columbidae*, kaj unu el la kvardeko da specioj de la genro *Ducula*, kiu vivas en Sudorienta Azio kaj Oceanio. Ĝi estas specio de specikomplekso *Aenea*, kiu enhavas pli ol 20 samgenrajn speciojn. Ĝi troviĝas kiel endemio en Papuo-Nov-Gvineo. Iliaj naturaj vivmedioj estas tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj de montaroj.

Iam klasita kiel specio Malplej Zorgiga fare de IUCN, oni supozas, ke ĝi estas pli rara ol ĝenerale oni kredis. Post taksado de la grando de ĝia populacio, oni trvis, ke tio pravas, kaj sekve oni altigis ĝin al la kategorio de specio Preskaŭ Minacata en 2008.

Kaj la ordinara kaj la scienca nomoj de la specio estas omaĝo al esploristo kaj ornitologo Otto Finsch.

## Referencoj 
* 
* BirdLife International (BLI) (2008): [2008 IUCN Redlist status changes&#93;. Alirita la 23an de majo 2008.

## Eksteraj ligiloj
*

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Norda Kanalo (Britio kaj Irlando)

La **Norda Kanalo** ( irlande kaj skotgaele *Sruth na Maoile*, skote *the Sheuch* ''*, angle *Straits of Moyle*, *Sea of ​​Moyle* aŭ *North Channel*) estas plilongigo de la Irlanda Maro kaj apartigas Skotlandon de Nord-Irlando. Tamen, la Norda Kanalo estas parto de la Skota Maro.  

Ĉe sia norda elirejo, inter *Mull of Kintyre* kaj *Fair Head* proksime de Ballycastle, la Norda Kanalo estas ĉirkaŭ 24 km larĝa, sed ĉe sia plej mallarĝa punkto, inter *Mull of Kintyre* kaj *Torr Head,* ĝi estas nur 21 km larĝa.  Inter la nordirlanda marbordo oriente de Bangor kaj Stranraer, la Norda Kanalo estas ĉirkaŭ 40 km larĝa. La plej profunda punkto, je ĉirkaŭ 300 metroj, nomiĝas *la Digo de Beaufort''. 

La malgranda nordirlanda insulo Rathlin kuŝas en la Norda Kanalo.

La Norda Kanalo estas itinero de la Ocean's Seven.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* BBC – Norda Irlando – Mallonga Historio (alirita la 4-an de marto 2007)

Kategorio:Markoloj
Kategorio:Maroj de la Atlantiko
Kategorio:Geografio de Irlando