Ludwig Roß

eta|lia vilao en Halle (Am Kirchtor 29)
**Ludwig ROSS** (naskiĝinta la  en Bornhöved, mortinta la  en Halle) estis germana klasika arkeologo kaj filologo.

## Vivo 
Ludwig Roß studis ĉe la universitato de Kilo klasikan filologion. Post doktoriĝo pri Aristofano li entreprenis ekde 1832 longajn studvojaĝojn tra Grekujo, okcidenta Malgranda Azio kaj Kipro. Baldaŭ li interesigis pri si lian reĝan moŝton Otto. Roß nomumitis reĝa komisiito pri la antikvaj monumentoj kaj en 1837 la unua profesoro pri arkeologio ĉe la ĵus fondita Universitato de Ateno. Membro koresponda li iĝis en 1836 de la Prusia Akademio de Sciencoj kaj en 1837 de Bavara Akademio de Sciencoj. En 1843 la reĝo devis pro internpolitika premo maldungi multajn eksterlandanojn el la supera ŝtata servo, kio ankaŭ trafis Roß. Li do reiris patrujen kaj fariĝis, danke al la perado de Alexander von Humboldt, en 1845 profesoro pri arkeologio ĉe la Universitato de Halle.

## Graveco 
Roß estis en Halle la unua profesoro kiu povis permesi al si ekskluzive okupiĝi pri arkeologiesplorado. Lia liberalisma sinteno enkodukigis lin en gravajn rondojn de urbanoj (ekz. Robert Franz, Maximilian Duncker, Carl Gustav Schwetschke).

Kiam li publikigis libron pri siaj vojaĝoj tra okcidenta Turkujo li proponis lokigi tie germanajn setlistojn. Li ankaŭ engaĝiĝis pri separiĝo de Holstinio de Danujo.

Liaj meritoj pri arkeologio grandis. Li gvidis la unuajn sistemajn elfosadojn sur Akropolo koncentriĝante post trovoj ĉiam ankaŭ pri ties kunteksto (dume tiam multaj fakkolegoj nur interesiĝis pri la trovitaj objektoj mem). Filologio neniam neglektitis de li. En la verko *Italiker und Gräken. Sprachen die Römer Sanskrit oder Griechisch?* (1858) li eĉ asertis ke la latina lingvo originas el helenaj dialektoj. Ĉi-tiaĵojn primokis fakuloj, ekz. Leo Meyer: *Das Ganze ist nur ein armseliges Pasquill auf die Sprachwissenschaft nicht allein, sondern überhaupt auf alle Wissenschaft, und das Schlimmste dabei ist, daß es ausgeht von einem Professor an einer deutschen Universität.*

Ekde 2008 disponis cent originalaj leteroj de Roß ĉe la Landa biblioteko de Ŝlesvigo-Holstinio danke al malavara apogo de la firmao *Fielmann AG*. En la biblioteko de la Germana Arkeologia Instituto en Ateno senvualigis hermeseska busto de Roß.

## Verkoj 
* mit Eduard Schaubert und Christian Hansen: *Die Akropolis von Athen nach den neuesten Ausgrabungen. Erste Abtheilung: Der Tempel der Nike Apteros*. Berlin, 1839 interrete
* *Reisen auf den griechischen Inseln des ägäischen Meeres* 4 volumoj. Stuttgart, Tübingen 1840; 1843; 1845; 1852. interrete
* *Das Theseion und der Tempel des Ares in Athen*. Halle, 1852 interrete
* *Hellenika. Archiv archäologischer, philologischer, historischer und epigraphischer Abhandlungen und Aufsätze*. Periodaĵo de Halle (aperis nur unu jarkolekto 1846) interrete
* *Archäologische Aufsätze*. 2 Textbände und Tafelband. Leipzig 1855/1861 interrete
* *Italiker und Gräken. Sprachen die Römer Sanskrit oder Griechisch?* Halle 1858 Google Books

## Referencoj 
## Literaturo 
* Hans Rupprecht Goette, Olga Palagia (eld.): *Ludwig Ross und Griechenland. Akten des internationalen Kolloquiums, Athen, 2.–3. Oktober 2002* [=Internationale Archäologie. Studia honoraria, 24]. Marie Leidorf, Rahden/Westf. 2005, ISBN 3-89646-424-8.
* Andreas E. Furtwängler: "Ludwig Ross in Halle. Aspekte eines Leidensweges." Ĉe: *Ludwig Ross und Griechenland. Akten des internationalen Kolloquiums, Athen, 2.–3.Oktober 2002*, Rahden 2005, ISBN 3-89646-424-8, p.&nbsp;275–280.
* Christoph Helm: *Ludwig Ross und seine Bedeutung für die klassischen Altertumswissenschaften*. Winckelmann-Gesellschaft, Stendal 2000 (Akzidenzen; 12).
* Ulf Kruse: "Die Sozialisation des Altertumsforschers Ludwig Ross (1806–1859) in Holstein." Ĉe: *Schleswig-Holstein* 12, 2004, p.&nbsp;11–15.
* Ulf Kruse: *Ludwig Ross (1806–1859). Der Holsteiner und sein Familienkreis. Eine kultur-, wissenschafts- und regionalgeschichtliche Studie.* Wellem, Düsseldorf 2014 (=Reihe Geschichte, 6), ISBN 978-3-941820-13-5.
* Ina E. Minner: *Ewig ein Fremder im fremden Lande – Ludwig Ross (1806–1859) und Griechenland. Biographie*. Bibliopolis, Möhnesee-Wamel 2006, ISBN 3-933925-82-7.
* Art. „Roß, Ludwig“ de August Baumeister ĉe: '*Allgemeine Deutsche Biographie*, volumo 29 (1889), p.&nbsp;246–253 (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* ligiloj ĉe DDB
* Otto Jahn: Ludwig Roß ĉe Internet Archive

Kategorio:Germanaj arkeologoj
Kategorio:Epigrafiistoj
Kategorio:Germanaj profesoroj
Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj
Kategorio:Sinmortigintoj