Aktinopterigoj

[eta| Atlantika [haringo (*Clupea harengus*)]]
**Aktinopterigoj** (*Actinopterygii*) estas grandega grupo de ostaj fiŝoj kaj unu el la plej grandaj grupoj el la vertebruloj kun pli ol 27 mil specioj. La plejmulto de la fiŝoj estas aktinopteriga, dum la dua klaso de ostaj fiŝoj estas sarkopterigoj. La superklaso fiŝoj inkluzivas krom la ostaj fiŝoj la kartilagajn fiŝojn.

eta|maldekstra|180px|En tiu fiŝo estas bone videblaj la malmolaj radioj subtenantaj la flankajn kaj dorsan naĝilojn

La nomo de la grupo devenas de la grekaj vortoj *aktis* (radio) kaj *pterygion* (flugileto), kio signifas ke tiuj fiŝoj havas naĝilojn similajn al etaj flugiloj kaj subtenatajn per ostecaj, malmolaj kaj radiaj strioj.

Aliaj trajtoj de tiuj fiŝoj estas komunaj kun sarkopterigoj (ekzemple: brankoj kun operkuloj, skeleto ne nur kartilaga ktp).

## Subklasoj 
La Aktinopterigoj enhavas tri subklasojn, la Ĥondrosteojn, la Holosteojn kaj la Teleosteojn. (Foje, la sciencistoj mencias nur du subklasojn, unuigante Holosteojn kaj Teleosteojn en Neopterigiojn.) Pli ol 90% el la konataj specoj de nuntempaj fiŝoj apartenas al Teleosteoj.

## Ordoj, familioj kaj genroj 
### Ĥondrosteoj 
Tiu grupo estis la ĉefa grupo de fiŝoj de la Karbonio ĝis la Triaso, sed hodiaŭ enhavas nur malpli ol 10 genroj kaj ĉirkaŭ 50 specojn, vivantajn en riveroj kaj lagoj, ne en la maro.

* Acipenseroformaj (*Acipenseroformes*)
** Acipenseredoj (*Acipenseridae*)
*** Acipensero aŭ sturgo (*Acipenser*) kaj aliaj genroj
** Poliodontedoj (*Polyodontidae*)
*** Poliodono aŭ padelfiŝo (*Polyodon*)
*** Elefanta fiŝo (*Psephurus*)
* Polipteroformaj (*Polypteroformes*)
** Polipteredoj (*Polypteridae*)
*** Erpetoiĥto (*Erpetoichtys*)
*** Poliptero (*Polypterus*)

### Holosteoj 
(sub Neopterigioj por multaj sciencistoj)

Tiu grupo enhavas sume nur 3 genrojn.

* Amiiformaj (*Amiiformes*)
** Amiedoj (*Amiidae*)
*** Amia, la ununura speco de tiu ordo ankoraŭ vivanta
* Semionotiformaj (*Semionotiformes*)
** Lepisosteedoj (*Lepisosteidae*)
*** Atraktosteo (*Atractosteus*)
*** Lepisosteo (*Lepisosteus*)

### Teleosteoj 
(sub Neopterigioj por multaj sciencistoj)

AVERTO. Nur malmultaj familioj estas menciataj sube; kaj nur kelke da ĝenroj kiel ekzemploj de la anoj de ĉiu familio.

* *Elopocephalai*
** Elopoformaj
** Albuloformaj
** Notakantoformaj
** Angiloformaj

* *Osteoglossocephala*
** Hiodontoformaj
** Osteoglosoformaj
*** Mormiredoj aŭ elefantfiŝoj

* *Clupei*
** Klupeoformaj
*** Klupeedoj
**** Klupeoj
***** Pacifika haringo
***** Atlantika haringo
*** Engraŭledoj
**** Argentina anĉovo
**** Perua anĉoveto
**** Perua peĥerejo

* *Alepocephali*
** Alepocefaloformaj

* *Anotophysa*
** Gonorinĥoformaj

* *Otophysa*
** Ciprinoformaj
*** *Alburnus*
** Gimnotoformaj
*** Gimnotoj
** Citarinoformaj
** Ĥaracoformaj
*** Piranjoj
** Katfiŝoj aŭ Siluroformaj

* *Lepidogalaxii*
** Lepidogalaksioformaj

* Protacanthopterygii
** Argentinoformaj
*** *Opisthoproctus soleatus*
** ordo Salmoformaj
*** Salmonedoj
**** Salmo
** ordo Ezokoformaj *Esociformes*
*** Ezokedoj *Esocidae*
**** Ezoko *Esox*

* *Stomiati*
** Osmeroformaj
*** Osmeredoj
*** Plekoglosedoj
**** Plekogloso
**** Flugofiŝoj
**** *Barbus*
** Stomioformaj
*** Stomiedoj

* *Galaxii*
** Galaksioformaj

* *Ateleopodia*
** Ateleopodoformaj

* *Aulopa*
** Aŭlopoformaj

* *Myctophata*
** Miktofoformaj - *Myctophiformes*
*** Miktofedoj
*** Sternoptiĥedoj
*** Triĥiuredoj (*Trichiuridae*)
**** Nigra sabrofiŝo (*Aphanopus carbo*)

* *Lampridacea*
** Lamproformaj
*** Rubandofiŝoj

* *Paracanthomorphacea*
** Polimiksioformaj
** Perkopsoformaj
** Zeŭsoformaj
** Stileforoformaj
** Gadoformaj

* *Trachichthyimorphaceae*
** Traĥiĥtioformaj

* *Berycimorphaceae*
** Bericoformaj

* *Percomorphaceae*
** Ofidioformaj
** Batraĥoidoformaj
** Gobioformaj
*** Gobiedoj
** Singnatoformaj
*** Hipokampoj
*** Mulledoj
** Skombroformaj
*** Skombredoj
*** Trikiuredoj (*Trichiuridae*)
**** Trikiuro
**** Nigra sabrofiŝo (*Aphanopus carbo*)
** Blenioformaj
*** Klaŭnfiŝo
*** Ciĥledoj
**** Tilapioj
**** *Haplochromis*
*** Arĝentoflankuloj
*** Peciliedoj
**** *Gambusia*
*** Belono
*** Mugiledoj
** Sinbrankoformaj
*** Ĥanedoj
** Karanĝoformaj
*** Spadfiŝo
*** Soleo
*** Nila perko
** Perkoformaj
*** Batalemuloj
*** Kongiopodedoj
*** Skorpenedoj
*** *Psychrolutidae*
**** *Psychrolutes phrictus*
*** Triglo
*** Sebastedoj
**** *Sebastes*
*** Kotedoj
*** Perkoj
*** Sandro
*** *Notothenioidei*
*** Trakino
** Centrarkoformaj
*** Centrarkedoj
** Labroformaj
*** Labredoj
*** Lorikariedoj
*** Sablofiŝo
** Akropomatoformaj
** Akanturoformaj
*** Balonfiŝoj
*** Scienedoj

## Vidu ankaŭ 
* Akantopterigoj