open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paul Felix Lazarsfeld

**Paul Felix LAZARSFELD** (13a de Februaro, 1901 – 30a de Aŭgusto, 1976) estis usona sociologo devena el Vieno, Aŭstrio. Fondinto de la instituto de socia esplorado *Bureau of Applied Social Research* de la Universitato Kolumbio, li forte influis super la teknikoj kaj la organizado de socia esplorado. "Ne temas ke li estis usona sociologo," diris kolego pri li post lia morto, "sed ke li determinis kio estos la usona sociologio." Lazarsfeld diris ke sia celo estis “produkti Paul-Lazarsfeld-ojn." La du ĉefaj plenumoj kun kiuj li estas asocia povas esti analizitaj per du analizoj: esploraj institutoj, metodologio, same kiel la propra esplora enhavo.

## Verkoj 
* Lazarsfeld, Paul F., Radio and the Printed Page: An Introduction to the Study of Radio and Its Role in the Communication of Ideas. New York: Duell, Sloan, and Pearce, 1940.
* Lazarsfeld, Paul F., "An Episode in the History of Social Research: A Memoir." In The Intellectual Migration: Europe and America, 1930-1960, eld. Donald Fleming and Bernard Bailyn 270-337. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1969.
* Lazarsfeld, Paul F. kaj Robert K. Merton, ‘Mass Communication, Popular Taste, and Organized Social Action’, in L. Bryson (eld.), The Communication of Ideas. New York: Harper, 95-118. Represita en: John Durham Peters and Peter Simonson (eld), Mass Communication and American Social Thought: Key Texts, 1919-1968. Lanham, MD: Rowman & Littlefield, 2004, pp.&nbsp;230–241.
* Lazarsfeld, Paul F., Qualitative Analysis; Historical and Critical Essays. Boston: Allyn and Bacon, 1972.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Hans Zeisel, "The Vienna Years," in Qualitative and Quantitative Social Research: Papers in honor of Paul F. Lazarsfeld, ed. Robert K. Merton, James S. Coleman, and Peter. H. Rossi (New York: Free Press, 1979)
* Simonson, Peter, and Weimann, Gabriel, ‘Critical Research at Columbia’, in E. Katz, et al. (eds.), Canonic Texts in Media Research. Cambridge: Polity, 2003, pp.&nbsp;12–38.
* Paddy Scannell, ‘The End of the Masses: Merton, Lazarsfeld, Riesman, Katz, USA, 1940s and 1950’, in his Media and Communication. London and Thousand Oaks, CA: Sage, 2006, 62-90.
* Wilbur Schramm, "The Beginnings of Communication Study in America: A Personal Memoir", ed. Steven H. Chaffee and Everett M. Rogers (Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 1997).
* Rogers, Everett M., ‘Paul F. Lazarsfeld and Mass Communication Effects’, in his A History of Communication Study: A Biographical Approach. New York: The Free Press, 1994, pp.&nbsp;244–245.

## Eksteraj ligiloj 
* National Academy of Sciences Biographical Memoir

Kategorio:Judaj sciencistoj
Kategorio:Aŭstraj sociologoj
Kategorio:Usonaj sociologoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Aŭstraj judoj
Kategorio:Vienanoj
Socia esplorado

**Socia esplorado** estas esplorado farita fare de sociaj sciencistoj sekvantaj sisteman planon. Sociaj esplormetodaroj povas esti klasifikitaj laŭ kvanta / kvalita dimensio.

* Kvantaj dezajnoj aliras sociajn fenomenojn tra kvantigebla indico, kaj ofte fidas je statistika analizo de multaj okazoj (aŭ trans intencite dezajnitaj traktadoj en eksperimento) por krei validajn kaj fidindajn ĝeneralajn asertojn. Ligite al kvanto.
* Kvalitaj dezajnoj emfazas komprenon de sociaj fenomenoj tra rekta observado, komunikado kun partoprenantoj, aŭ analizo de tekstoj, kaj povas substreki kuntekstan subjektivan precizecon super ĝeneraleco. Ligite al kvalito.

Kvankam metodoj povas esti klasifikitaj kiel kvantaj aŭ kvalitaj, la plej multaj metodoj enhavas elementojn de ambaŭ. Ekzemple, kvalita datuma analitiko ofte implikas sufiĉe strukturitan aliron al kodigado de la krudaj datenoj en sistemajn informojn, kaj kvantigado de interkodilfidindeco. Tiel, ekzistas ofte pli kompleksa rilato inter "kvalitaj" kaj "kvantaj" aliroj ol estus sugestita desegnante simplan distingon inter ili.

Sociaj sciencistoj utiligas vicon da metodoj por analizi vastan larĝon de sociaj fenomenoj: de censaj enketodatenoj derivitaj de milionoj da individuoj, ĝis la profunda analizo de la sociaj travivaĵoj de ununura agento; de monitorado kio okazas sur nuntempaj stratoj, al la enketo de antikvaj historiaj dokumentoj. Metodoj fiksiĝintaj en klasika sociologio kaj statistiko formis la bazon por esplorado en aliaj disciplinoj, kiel ekzemple politika scienco, amaskomunikilaj studoj, programtaksado kaj merkat-analizo.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Earl Babbie, The Practice of Social Research, 10th edition, Wadsworth, Thomson Learning Inc., ISBN 0-534-62029-9
* Glenn Firebaugh, Seven Rules for Social Research, Princeton University Press, 2008, ISBN 978-0-691-13567-0
* W. Lawrence Neuman, Social Research Methods: Qualitative and Quantitative Approaches, 6th edition, Allyn & Bacon, 2006, ISBN 0-205-45793-2
* Charles C. Ragin, Constructing Social Research: The Unity and Diversity of Method, Pine Forge Press, 1994, ISBN 0-8039-9021-9
Anna Mária Tahy

**Anna Mária TAHY** [tahi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tahy Anna Mária** estis hungara aktoro. Ŝia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Tachler Gizella Anna*.

Anna Mária Tahy http://www.imdb.com/name/nm1111027/ naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Bonaero (Argentino).

## Biografio 
Anna Mária Tahy studis en Max-Reinhardt-seminario, poste ŝi private lernis de Aranka Hettyey. En 1938 Artúr Bárdos taksis ŝin talenta, tial li iĝis primadono en Teatro Belvárosi. En la sekva jaro ŝi estis videbla en Teatro Magyar, en 1940 en Teatro Városi, inter 1941-1942 en Ŝtata Hungara Teatro de Kolozsvár. En 1942 ŝi plulernis en la nazia Germanio helpe de stipendio, poste ŝi revenis al Budapeŝto. En 1944 ŝi edziniĝis, poste ŝi naskis 3 filinojn. Ekde 1948 ŝi vivis en Bonaero, kie ŝi aliĝis al la loka hungara teatreto. Ŝi mortis pro akcidento.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Jenő Heltai: *Ezerkettedik éjszaka* - Leila
* Ferenc Herczeg: *Bizánc* - Herma
* János Vaszary: *A pénz nem boldogít* - Edit

## Elektitaj kinfilmaj roloj 
* *Tilos a szerelem* (1943) – amikino
* *Boldoggá teszlek* (1944) – fianĉino

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Carl Menger

**Carl MENGER** (Germane: [ˈmɛŋɐ]; 23a de Februaro, 1840 – 26a de Februaro, 1921) estis aŭstria ekonomikisto kaj fondinto de la Aŭstria skolo de ekonomiko. Menger kontribuis al disvolvigo de la teorio de *marĝenismo*, (marĝena utileco), kiu malakceptis la teorion de valoro laŭ produktokosto, kiel disvolvigitaj de la klasikaj ekonomikistoj kiaj Adam Smith kaj David Ricardo kaj kolegoj kiel Léon Walras. Menger uzis sian “Subjektivan teorion de valoro” por alveni al tio kion li konsideris unu el la plej povegaj rigardoj en ekonomiko: ambaŭ flankoj gajnas el interŝanĝo.

## Verkoj 
* Carl Menger: *Grundsätze der Volkswirthschaftslehre.* Braumüller, Wien 1871. (Digitalisat und Volltext en Deutschen Textarchiv)
* Carl Menger: *Untersuchungen über die Methode der Socialwissenschaften und der politischen Oekonomie insbesondere.* In: F. A. Hayek (Hrsg.): *Carl Menger. Gesammelte Werke.* Band II, 2. Auflage. J. C. B. Mohr, Tübingen 1969.
* Carl Menger: *Die Irrthümer des Historismus in der deutschen Nationalökonomie.* Hölder, Wien 1884. (Digitalisat und Volltext en Deutschen Textarchiv))
* Carl Menger: *Grundzüge einer Klassifikation der Wirtschaftwissenschaften.* In: F. A. Hayek (Hrsg.): *Carl Menger. Gesammelte Werke.* Band III, 2. Auflage. J. C. B. Mohr, Tübingen 1970.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* The Epistemological Import of Carl Menger's Theory of the Origin of Money Ludwig von Mises in *Human Action* pri la teorio de Menger pri Origino de Mono
* Profile on Carl Menger ĉe retejo History of Economic Thought
* Principles of Economics , reta versio havigita de la Ludwig von Mises Institute.
* *Grundsätze der Volkswirtschaftslehre* (*Principoj de Ekonomiko*) 
* Principoj de Ekonomiko (PDF hispane)
* On the Origin of Money (angla traduko), reta versio havigita de Monadnock Press
* Carl Menger Papers, 1857–1985 , Rubenstein Library, Duke University

Kategorio:Aŭstraj ekonomikistoj
Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Prago
Kategorio:Universitato de Vieno
Kategorio:Aŭstriaj nobeloj
Kategorio:Bohemio
Kategorio:Galicio
Kategorio:Ekonomiko
Kategorio:Vienanoj
Butila acetoacetato

**Butila aceto-acetato** estas organika estero rezultanta el reakcio inter la acetoacetata acido kaj butila alkoholo uzata kiel solvanto kaj peranto en kemiaj sintezoj. Ĝi estas senkolora likvaĵo kun fruktodoro konata sub la formo de kvar izomeroj: n-butila acetoacetato, sek-butila acetoacetato, terc-butila acetoacetato kaj izo-butila acetoacetato.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de acetoacetata acido kaj butila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *acetoacetata anhidrido* kaj butila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de acetoacetata acido kaj *butila klorido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria acetoacetato kaj *butila klorido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de butila acetoacetato kaj butila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter acetoacetata acido kaj butila benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter etila acetoacetato kaj butila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *butila acetoacetato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *butila acetoacetato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun metila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *butila acetoacetato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Organic Syntheses
* Chemical Book
* Encyclopedia of Food and Color Additives, Volume 1, George A. Burdock
* Speciality Chemicals: Innovations in industrial synthesis and applications, B. Pearson
* Science and Technology of Concrete Admixtures, Pierre-Claude Aïtcin, Robert J Flatt
* Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients, Fourth Edition, George A. Burdock

## Vidu ankaŭ 
* Acetoacetatoj
* Metila aceto-acetato
* Etila aceto-acetato
* Benzila aceto-acetato
* Aceto-acetata acido
* Acetata acido
* Natria aceto-acetato

## Referencoj 
Acetoacetatoj
Kategorio:Esteroj
Kategorio:Acetoacetatoj
Czesław Olech

**Czesław Kazimierz OLECH** (naskiĝis la 22-an de majo 1931 en Pińczów, mortis la 1-an de julio 2015) – pola matematikisto, reprezentanto de Krakova skolo matematika, precipe de la skolo de diferencialaj ekvacioj de Tadeusz Ważewski.

## Studoj kaj scienca kariero 
En 1954 Czesław Olech iĝis magistro ĉe Fakultato de Matematiko kaj Informadiko de Jagelona Universitato, en 1958 defendis en Matematika Instituto de Pola Scienca Akademio (PAN) doktoran laboraĵon *O koincydencji asymptotycznej zbiorów usłanych przez całki dwu układów równań różniczkowych zwyczajnych*, verkitan sub gvido de Tadeusz Ważewski, habilitiĝis en 1962, en 1966 akiris titolon de eksterordinara profesoro kaj en 1973 ordinara profesoro.

Czesław Olech estis invitata, ofte kiel vizitanta profesoro, de la mondaj matematikaj centroj en Usono, Sovetunio (kaj poste en Rusio), Kanado kaj en pluraj eŭropaj landoj. Li kunlaboris interalie kun Solomon Lefschetz, Sergiej Nikolskij, Philip Hartman kaj Roberto Contim, la plej eminentaj matematikistoj okupiĝantaj pri teorio de diferencialaj ekvacioj. Profesoro S. Lefschetz alte taksis la skolon de profesoro Tadeusz Ważewski, precipe lian metodon, kiun profesoro Czesław Olech aplikis disvolvante, interalie, regan teorion. Li estis promotoro de 9 doktoraj disertaĵoj kaj recenzisto de pluraj doktoraj kaj habilitaj laboraĵoj.

## Sciencaj atingoj 
Bazaj kampoj de la sciencaj esploroj de profesoro Czesław Olech estas kvalita teorio de diferencialaj ekvacioj kaj la rega teorio, komprenata laŭ klasika koncepto, kaj formulita en terminoj de diferencialaj inkluzivecoj. Liaj esploraj laboraĵoj ankaŭ koncernis: plurlinearan algebron, mezurteorion, teorion de matricoj, ĝeneralan teorion de sistemoj, optimumigon, komutajn ringojn kaj ankaŭ historion de matematiko. Oni ankaŭ valoras substreki akiritajn de li rezultojn pri stabileco de dinamika sistemo, asimptotajn ecojn de la solvoj de ordinaraj diferencialaj ekvacioj, periodajn solvojn kaj singularajn punktojn de kurbo en problemoj de teorio pri diferencialaj ekvacioj. Li akiris gravajn rezultojn en variada kalkulo, analitiko kaj mezurteorio. Rezultoj atingitaj de la profesoro hodiaŭ apartenas al klasiko de la teorioj pri diferencialaj ekvacioj kaj la rega teorio.

Kategorio:Membroj de la Pola Scienca Akademio
Kategorio:Membroj de la Papa Akademio de la Sciencoj
Kategorio:Polaj matematikistoj
Kategorio:Membroj de Rusia Akademio de Sciencoj
Izobutila acetoacetato

**Izobutila acetoacetato** aŭ **C8H14O3** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la acetoacetata acido kaj izobutila alkoholo. Izobutila acetoacetato estas senkolora likvaĵo uzata kiel analiza reakciaĵo en kemiaj sintezoj kaj en la fabrikado de kosmetikaĵoj kaj farmaciaĵoj. Kutime ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo. Izobutila acetoacetato estas malmulte solvebla en akvo, sed tute solvebla en alkoholo, duetila etero, kloroformo kaj plejmulto el la organikaj solvantoj. Izobutila acetoacetato reakcias kun fortaj oksidigagentoj kaj fortaj bazoj kaj posedas antifungajn kaj antibakteriajn proprecojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de acetoacetata acido kaj izobutila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *acetoacetata anhidrido* kaj izobutila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de acetoacetata acido kaj *izobutila klorido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria acetoacetato kaj *izobutila klorido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de butila acetoacetato kaj izobutila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter acetoacetata acido kaj izobutila benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter metila acetoacetato kaj izobutila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *izobutila acetoacetato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *izobutila acetoacetato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun metila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *izobutila acetoacetato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* The Good Scents Company
* Source Book of Flavors
* Chemicals Used in Food Processing
* Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients
* Compendium of Food Additive Specifications
* Strategies and Tactics in Organic Synthesis
* Flavor and Fragrance Materials
* Code of Federal Regulations

## Referencoj 
Kategorio:Acetoacetatoj
28784 Deringer

'*28784 *Deringer'''* estas tre malgranda meze hela
asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Nancy Deringer *, kiu mentoris unu finalist(in)on de la *Broadcom MASTERS* 2013, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo. Ŝi estas instruistino ĉe la *Davidsen Middle School'' en Tampo, (Florido).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
László Szűcs (operkantisto)

**László SZŰCS** [lAslo sUĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Szűcs László Géza** estis hungara aktoro, operkantisto (tenoro), operetkantisto, teatrestro.

László Szűcs https://opac.pim.hu/record/-/record/PIM1904732 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Rio-de-Ĵanejro (Brazilo).
  
## Biografio 
László Szűcs frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste iomete universitaton, kiun li forlasis kaj li aliĝis al migranta trupo. En 1920 li finstudis ankaŭ privatan aktorlernejon de Kálmán Rózsahegyi. En la sekvaj jaroj li apartenis al pluraj migrantaj trupoj, plej ofte li havis kantistajn rolojn. Inter 1922-1927 li aktoradis al la hungara publiko en Transilvanio (jam apartenanta al Rumanio), poste li estis hejmensendita. Liaj pli gravaj teatraj stacioj estis:
* Teatro Városi (1928)
* Teatro Csokonai (Debrecen) (1929)
* Budapeŝta Ŝtata Operejo (1931-1934).
Intertempe en 1933 li lernis kantoteknikon en Italio, poste li havis rolojn foje en pluraj ĉefurbaj, foje en provincaj teatroj, sed li estis aŭdebla en koncertoj kaj Hungara Radio. En 1942 li establis migrantan trupon, la trupo estis videbla en diversaj provincaj urboj. En 1945 li forlasis la landon, ekde 1951 li vivis en Brazilo. Lia edzino same estis aktorino.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Johann Strauß (filo): *Die Fledermaus* - Eisenstein
* Puccini: Tosca - Cavaradossi
* Ferenc Lehár: *A mosoly országa* - Su-Ĉong
* Charles Gounod: Faust - titolrolo

## Lia filma rolo 
* *A csúnya lány* (1935) - kantisto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj operetkantistoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Monda Nifo-Tago

**Monda Nifo-Tago** (angle: World UFO Day) – festo celebrata ĉiujare la 2-an de julio (de 2001), memoriganta katastrofon de Nifo en Roswell en 1947.

Komence oni festis dufoje: la 24-an de junio, kiel Monda Tago de Nifo-Organizaĵo (angle: UFODO), datrevene de la unua raporto (1947) pri **N**e**I**dentigita **F**luganta **O**bjekto (angle UFO) kaj la 2-an de julio en datreveno de la Roswell-incidento de la sama jaro.

Haktan Akdogan, turka esploristo de Nifo, fondinto kaj prezidanto de esplorcentro en Istambulo (angle: Sirius UFO Space Sciences Research Center, 1997), direktoro de estraro de Internacia Kongreso de Nifo (angle: International UFO Congres, IUFOC) en Nevado (Usono), organizanto de internaciaj nifologiaj konferencoj (1999-2001), publikigis deklaron en 2001 por ĉiuj organizaĵoj, esploristoj kaj kredantoj pri Nifo en la mondo, por ke oficiala tago de la komuna celebrado de Monda Nifo-Tago estu la 2-a de julio.

## Vidu ankaŭ 
* Jacques Bergier

## Eksteraj ligiloj 
* World UFO Day  - oficiala retpaĝo
* Haktan Akdogan: Worldwide Declaration www.ecologynews.com (Internet Archive)
* WUFODO, World UFO Day Organization Oficial paĝo de WUFOD
* Haktan Akdogan Exopaedia

Kategorio:Memortagoj
Kategorio:Nifologio
Kategorio:Junio
Kategorio:Julio
Platon Kostecki

**Platon Kostecki**, (ukraine: *Платон Костецький*; naskiĝis la 2-an de julio 1832, mortis la 1-an de majo 1908 en Lvovo) – pola-ukraina ĵurnalisto, verkisto kaj poeto ligita kun Lvovo.

## Vivo 
Laŭ diversaj fontoj naskiĝis en Wańkowice aŭ Więckowice, en Lviva provinco. Filo de Ioan, kleriko de Ukraina Grek-Katolika Eklezio, kaj Teresa el domo Fedorowicz. Li edukiĝis en Gimnazio de Sambor. En la jaroj 1854-1856 estis redaktoro de gazeto „Zoria Hałyćka”. En 1855 ekloĝis en Sanok, kie iĝis kunproprietulo de kompanio, establita de presisto Karol Pollak. En 1862 ligiĝis kun pola gazeto „Gazeta Narodowa” kaj fine de novembro 1907 festis jubileon de 45-jariĝo de ĵurnalisma laboro en tiu ĉi revuo. Konsiderata praulo de pola ĵurnalismo. Li difinis sin mem per la vortoj *gente Ruthenus, natione Polonus* gente ruteno, nacie polo). Adepto de interkompreniĝo de la pola popolo kun la ukraina.

Entombigita en Lvovo sur Liĉakiva tombejo la 3-an de majo 1908.

## Publikaĵoj 
* *Saturninowe Gody* (1863)
* *Poezye Platona Kosteckiego* (1868)
* *Władysław Bełza* (1897)

## Distingoj 
* Kavaliro de la Ordeno de Francisko-Jozefo la 1-a (1898)

## Bibliografio 
* Platon Kostecki – publikacje w bazie WorldCat worldcat.org
* Stanisław Nicieja, *Cmentarz Łyczakowski we Lwowie w latach 1786–1986* (Liĉakiva tombejo en Lvovo en la jaroj 1786-1986), Ossolineum, Vroclavo 1988, p. 342, ISBN 83-04-02817-4

Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Polaj poetoj
Kategorio:Ukrainaj ĵurnalistoj
Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Kategorio:Ukrainaj poetoj
Ödön Bárdi

**Ödön Bárdi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bárdi Ödön** estis hungara aktoro, reĝisoro, altlerneja instruisto. Lia familia nomo estis *Stern* ĝis 1915, lia edzino estis Bella Medveczky.

Ödön Bárdi http://www.imdb.com/name/nm0126587/ naskiĝis la  en Pilisborosjenő, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ödön Bárdi devenis el juda familio. Li frekventis komercan akademion, poste privatan aktorlernejon de Szidi Rákosi. Post siaj studoj en 1897 li aliĝis al trupo de Gaja Teatro. Ekde 1912 li ankaŭ instruis en la Teatra Lernejo. Ekde 1916 li estis ankaŭ reĝisoro, plej ofte li reĝisoradis porinfanajn teatraĵojn. En la 1920-aj jaroj li ofte reĝisoradis ankaŭ en Teatro Városi. Inter 1941-1945 pro la kontraŭjudaj leĝoj li ne estis videbla sur scenejo. En la teatra jaro 1951 kaj inter 1954–1958 li estis membro de  Teatro Thália (Budapeŝto).

Inter 1923-1929 li estis edzo.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Ferenc Herczeg: *Ocskay brigadéros* - ĉambelano (1901)
* Sándor Bródy: *A tanítónő* - pastro (1908)

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Az isten fia és az ördög fia* (1917)
* *Egy dollár* (1923)
* *Hotel Kikelet* (1937) – edzo en la hotelo
* *Beszterce ostroma* (1948)
* *Rokonok* (1954)
* *Hannibál tanár úr* (1957)

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Ferenc Herczeg: *Ocskay brigadéros* (1917)
* Sándor Bródy: *A tanítónő* (1919)
* Ferenc Molnár: *Az ördög* (1921)
* pluraj fabelaj teatraĵoj

## Liaj libroj 
* *Parasztszerelem* (1895)
* *Pique Dame* (scenarlibro, 1921)
* *A maszk* (1923)
* *A színjátszás iskolája* (1928)
* *A régi Vígszínház* (rememoroj, 1957)
* *Thália mosolya* (teatraj anekdotoj, 1957; 1960)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ŝi ŝi ŝi ŝi ŝi

**«Ŝi ŝi ŝi ŝi ŝi»** (, pinjino *Shī Shì shí shī shǐ*) estas ŝerca rakonto en klasika ĉina, kiu enhavis 92 silabojn kaj ĉiuj estis "ŝi" en unu de 4 ĉinaj tonoj. Nomo de la poeziaĵo tradukeblas kiel "Rakonto pri homo, kun familinomo Ŝi, kiu manĝadis leonojn". Teksto en klasika ĉina estas komprenebla de ĉiu klerulo, sed plejeble nur hieroglife. La rakonto montras al ni homofon'em'ec'on de ĉina lingvo.

## Rakonto 
Estas unua linio de la rakonto:

## Vidu ankaŭ 
* James while John had had had had had had had had had had had a better effect on the teacher
* Buffalo buffalo Buffalo buffalo buffalo buffalo Buffalo buffalo
* Strč prst skrz krk
* Казнить нельзя помиловать
* Косил косой косой косой

## Eksteraj ligiloj 
* Traduko de ĉiu hieroglifo от xuezhongwen.net
* Sonregistraĵo
* Legado de rakonto de etno'ĉino
* Kantona varianto

Kategorio:Literaturo de Ĉinio
Kategorio:Poemoj
Alstom Citadis Dualis

**Citadis Dualis** estas veturanta materialo de tipo tramtrajno konstruita de Alstom, evoluita el Citadis kaj mendita de SNCF en la nomo de Regionoj de Francio. Ĝi veturis unuafoje la , sur linio TER Luarlandoj konektante Nanton al Clisson. Ĝi estas numerita fare de SNCF U&nbsp;52500, U&nbsp;52600, U&nbsp;53500, U&nbsp;53600,  U&nbsp;53700 aŭ U&nbsp;53800 laŭ la tipo.

## Bildgalerio 

Tramtrain in l'Arbresle III.JPG|Tramtrajno de Liono
Tramtrain Lyon interior.JPG|Interno (Liono)
Citadis Dualis Nantes.jpg|Citadis Dualis en ''''
Intérieur d'un Citadis Dualis nantais par Cramos.JPG|Interno (Nanto)
2CitadisDualisT11.jpg|Du Citadis Dualis en '**
PierrefitteStainsTram.jpg|Citadis Dualis en **'
T11VilletaneuseUniversité.jpg|Citadis Dualis en ''''
Sièges d'un U 53600 du T11 Express.jpg|Interno (linio T11)
T4CM entre Clichy Mairie et Romain Rolland 4.JPG|U 53700 (linio T4)
Camp des loges Tramway T13 Express 2022 02.jpg|U 53800 en '''' (linio T13)
T13 Express - Intérieur d'une rame Citadis Dualis.jpg|Interno (linio T13)
Essaie Dynamique zone Urbaine du T12.jpg|U 52600 (linio T12)
Citadis Dualis Crecy-la-Chapelle.jpg|Citadis Dualis en '''' (linio T14)

## Vidu ankaŭ 
* Alstom
* Alstom Citadis
* Tramtrajno de Liono
* Tramtrajno Nantes-Clisson
* Tramtrajno Nantes-Châteaubriant
* Tramtransporto en Parizo T4
* Tramtransporto en Parizo T11
* Tramtransporto en Parizo T12
* Tramtransporto en Parizo T13

## Eksteraj ligiloj 
* Alstom: Tramtrajno Citadis-Dualis

Kategorio:Fervojaj veturiloj de Alstom
Kategorio:Fervojaj veturiloj de Société Nationale des Chemins de fer Français (SNCF)
Izopulegono

**Izopulegono**  aŭ **C10H16O** estas nature okazanta kemia kombinaĵo ekstraktita el esencoleoj el pluraj planto-variaĵoj tiaj kiaj Nepeta cataria, Mentha piperita, Mentha pulegium, krom aliaj. Ĝi klasiĝas kiel monoterpeno, estas senkolora oleeca likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en etanolo, kun agrabla odoro simile al katario, pipromento kaj pulegio. Ĝi estas uzata en la fabrikado de parfumoj, tualetsapoj kaj ŝampuoj. Ankaŭ ĝi estas uzata kiel komponaĵo insektoforpuŝanta kaj en la sintezo de la mentolo. Ĝi ankaŭ estas uzatas por la traktado de parazitoj kaj posedas antihelmintajn proprecojn.

Izopulegono estas malutila por la sano. Ĝi iritas la digestan vojon, sed ankaŭ la haŭton kaj mukozojn. Izopulegono povas kaŭzi kramfojn, acidozon kaj kolikojn. Ĝi pruviĝis toksa ĉe ratoj se konsumita en grandaj kvantoj. Per interagado kun acetata acido, izopulegolo donas izopulegilan acetaton, substancon senkoloran dolĉecan kun mentosimila odoro. Izopulegila acetato ankaŭ estas uzata kiel gustigagento kaj posedas antimikrobajn proprecojn. Krom la izopulegila acetato, buterataj, propanoataj, valerataj, kaproataj, kaprilataj, pelargonataj, kaprataj, laŭrataj kaj miristataj esteroj ankaŭ estas disponeblaj.

## Reakcioj
### Reakcio 1
* **Izopulegono** estiĝas per oksidiga cikligo de la citronelalo:

### Reakcio 2
* Preparado de **izopulegolo** per reduktado de **izopulegono**:

### Reakcio 3
* Preparado de **izopulegila acetato** per traktado de la **izopulegolo** kun acetata acido:

### Reakcio 4
* Preparado de **izopulegila izobuterato** per traktado de la **izopulegolo** kun izobuterata acido:

### Reakcio 5
* Preparado de **p-cimeno** per reduktado de **izopulegono**:

## Vidu ankaŭ
* Ketonoj
* Terpenoj
* Pulegono
* Pulegolo

## Referencoj
Marika Gidali

**Marika Gidali** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gidali Marika** estas hungardevena brazila baletisto, baletestro, koreografo.

Marika Gidali https://pt.wikipedia.org/wiki/Marika_Gidali naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
La plena familio Gidali migris al San-Paŭlo (urbo) depost la 2-a mondmilito (ili estis judoj). La juna Marika aĝis 13, kiam ŝi prezentis dancon en la urba hungara klubo. En 1953 ŝi aliĝis al baleta trupo de Aurél Milloss (same hungaro). Post 3 jaroj ŝi estis jam membro de baleta trupo en Rio-de-Ĵanejro. En 1959 ŝi establis memstaran baletan trupon, samtempe ŝi komencis fari koreografiajn laborojn. Ŝi ofte estis videbla en la televizio, foje ŝi baletadis dum kantado de Marlene Dietrich. Ŝi edziniĝis kaj naskis filon en 1964. En la sekva jaro ŝi havis inviton al festivalo en Kolonjo, ŝi baletadis en Operejo de Kolonjo. Reveninta al Brazilo ŝia baleta trupo estis renkontejo de demokratoj dum la diktatora periodo. En 1970 ŝi eksedziniĝis, en la sekva jaro ŝi denove edziniĝis. En la sekva jaro kun sia edzo ŝi fondis novan baletan trupon, kiu baldaŭ iĝis la plej konata en Brazilo. La trupo ĉerpis temojn ĉefe el Brazilo (Pantanalo, Amazonio). Ŝi ricevis plurajn premiojn, en 2000 eĉ premion de UNICEF.

## Fontoj 
* https://jwa.org/encyclopedia/article/gidali-marika
* portugallingva biografio kun fotoj 
* hungarlingva biografio
* http://www.iea.usp.br/pessoas/MarikaGidali.pdf 

Kategorio:Brazilaj baletistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungardevenaj brazilanoj
Preĝejo Vizito de Maria (Vértessomló)

**Preĝejo de Vizito de Maria** estas romkatolika pilgrimloka historia monumento en Hungario, en vilaĝo Vértessomló.

## Historio 
La unua mencio pri katolika konstruaĵo okazis en 1426. Ekde 1543 la regiono apartenis al la Osmana Imperio. Post dominado de turkoj germanaj migrantoj alvenis, kiuj trovis tie nur kadukan kapelon. Grafo zorgis pri la rekonstruo, eĉ ĝi iomete estis pligrandigita inter 1735-1738. En 1736 iu pentris kopion de sankta bildo pri Sankta Maria por la kapelo, la bildo generis pilgrimadojn. Plurfoje okazis renovigaj laboroj (1752, 1770), en la frua 19-a jarcento kaj inter 1851-1852 la kapelo estis pligrandigita pro la granda pilgrimado. En 1875 oni faris unuecan formon inter la diversaj konstruadoj. En 1880 kaj 2001 la konstruaĵo denove renoviĝis. La orgeno estis farita en 1938. En 2011 tertremo okazis, tial post 3 jaroj estis faritaj la necesaj riparoj.

## Konstruaĵo 
La iama kapelo (jam levita al paroĥa preĝejo) situas sola sur monteto ĉe rando de la vilaĝo. La fasado estas simetria, meze, malsupre la enirejo funkcias, al kiu 8 ŝtupoj kuras supren. proksimume meze estas malgranda ovaloforma fenestro, la plej supre timpano. En mezo de timpano malgranda kvadrata fenestro situas. La kirko havas nur malgrandan ornamturon el ligno. Post la navo etendiĝas la kvadrata sanktejo, - ŝajnas - origine ĝi estis la mezepoka kapelo. La sanktejo estas kovrita per kupolo. Finiĝo de la preĝejo estas duonronda absido. Longa teretaĝa alo aliĝas al la sanktejo, ili kune formas L-majusklon. Ankaŭ al la navo aliĝas teretaĝa parto kun aparta enirejo. Interne sur la menciita kupolo freskoj estas videblaj (Sankta Triunuo, anĝelo kun bebo). La sankta bildo estas videbla en la ĉefaltaro. Estas ankaŭ flankoaltaro farita en 1773. ornamaĵoj de la predikejo estas la 4 evangeliistoj.

Kermeso okazas la 2-an de julio, tiam okazas ankaŭ la pilgrimado.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* http://lexikon.katolikus.hu/V/V%C3%A9rtessoml%C3%B3.html

Vertessomlo
Vertessomlo
Vertess
28781 Timothylohr

'*28781 *Timothylohr'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Timothy Lohr*, mentoro por unu finalist(in)o de la *Broadcom MASTERS* 2013, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo. Li estas instruisto ĉe la *North Middle School'' de Colorado Springs (Koloradio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Alila acetoacetato

**Alila aceto-acetato** estas alila estero de la acetoacetata acido, senkolora likvaĵo uzata kiel solvanto aŭ kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **alila acetoacetato** per traktado de **acetoacetata acido** kun **alila alkoholo**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **alila acetoacetato** per traktado de **acetoacetata anhidrido** kun **alila alkoholo**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **alila acetoacetato** per traktado de **acetoacetata acido** kun **alila klorido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **alila acetoacetato** per traktado de **acetoacetata anhidrido** kun **alila klorido**:

## Literaturo 
* Oakwood Chemical
* Strategies and Tactics in Organic Synthesis, Volume 5, Michael Harmata
* Ketone Bodies—Advances in Research and Application: 2012 Edition
* Arrow-Pushing in Organic Chemistry: An Easy Approach to Understanding ..., Daniel E. Levy
* Asymmetric Synthesis of Three-Membered Rings, Hélène Pellissier, Alessandra Lattanzi, Renato Dalpozzo
* Organic Chemistry, William Brown, Christopher Foote, Brent Iverson, Eric Anslyn

## Vidu ankaŭ 
* Acetoacetatoj
* Izopropila acetoacetato
* Metila acetoacetato
* Etila acetoacetato
* Benzila acetoacetato
* Acetoacetata acido
* Natria acetoacetato
* Butila acetoacetato

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
acetoacetato
Kategorio:Acetoacetatoj
Natria aceto-acetato

**Natria aceto-acetato** estas organika salo rezultanta el neŭtraliga reakcio inter la aceto-acetata acido kaj natria hidroksido. Kiel derivaĵo de la aceto-acetata acido, aceto-acetato de natrio biologie kaj facile transformiĝas en beta-hidrokso-butirato de natrio, sed eksperimentoj elmontras ke la malo ne estas tiel facila konvertebla.

En 1895, Felix Hirschfeld faris kelkajn eksperimentojn elmontrante la antiketonan agadon de la karbohidratoj en la homa metabolo. Ekde tiam, la metabolo de ketonaj korpoj plenumis gravan rolon en la disvolvo de teorioj pri la metabolo de grasoj, pro tio injekcioj de natria aceto-acetato estis uzataj en laboratoriaj ratoj por observado rilate al la rapido de la metabolo, estigo de ketonaj acidoj kaj brulo de grasoj.

## Sintezo
* Natria aceto-acetato estas preparata per agado de la aceto-acetata acido sur natria hidroksido:

## Vidu ankaŭ
* Acetoacetatoj
* Etila aceto-acetato
* Metila aceto-acetato
* Benzila aceto-acetato
* Aceto-acetata acido
* Acetata acido
* Benzoata acido

## Referencoj
Kategorio:Acetoacetatoj
Acetoacetatoj
Privata-Bierfarejo Strate Detmold

eta|Detmolda landbiero
La **Privat-Brauerei Strate Detmold GmbH & Co. KG** estas bierfarejo en Detmold en la distrikto Lippe.
Ĉiu bierbotelo el la bierfarejo havas krampfermilon.
En 2006 la bierfarejo produktis 160 000 hektolitrojn da biero.

## Historio 
La bierfarejo fondiĝis en 1853 fare de Adolf Hüppe. Por permeso pliampleksigi la bierfarejon, Hüppe forlasis la urbocentron kaj instalis en 1863 novan fabrikon sur tereno kie tio estas permesata. La entrepreno estas posedata de la kvina generacio de la familio.

La fasado de la bierfarejo estas protektita monumento.

## Bierspecoj 
* Detmolder Pilsener
* Detmolder Landbier
* Detmolder Herb
* Detmolder Weizen
* Detmolder Sun
* Detmolder Moon
* Hövelhofer
* Detmolder Kellerbier
* Detmolder Kirschbier
* Detmolder Glühbier
* Detmolder Bierbrannt
* Detmolder Royal
* Detmolder Weizen alkoholfrei
* Detmolder Pilsener alkoholfrei
* Detmolder Festbier
* Detmolder Thusnelda

Strate Detmold
Kategorio:Monumentoj en Nordrejn-Vestfalio
Kategorio:Detmold
DiEM25

**DiEM25** (, ) estas maldekstra politika movado por demokratiigi Eŭropan Union.

La movadon fondis la iama greka ministro pri financoj, Yanis Varoufakis, en februaro 2016. La manifesto de la movado publikiĝis sub la slogano "Eŭropa Unio demokratiiĝos. Aŭ ĝi disfalos." Pere de pli demokratiaj strukturoj kaj pli travidebla agado de la institucioj de EU, ĝi celas kontraŭbatali tiujn krizojn, kiuj minacas la pluekziston de EU: la daŭran ekonomian krizon kun  senlaboreco kaj povreco, la eŭrokrizon, la krizon de la bankoj (kaj specife vidu ekzemple la greka krizo) kaj la krizon de la rifuĝintoj (vidu Eŭropa migra krizo). Ĝis la jaro 2025 estu elektata Eŭropa Popola Asembleo , kiu debatu kaj decidu pri tio, kiel eblos progresigi en Eŭropa Unio socian justecon, demokration kaj liberecon.

DiEM25 havas pli ol  membrojn, inkluzive de Noam Chomsky, Julian Assange kaj Slavoj Žižek.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de DiEM25 (en Esperanto kaj 14 aliaj lingvoj)

Kategorio:Eŭrozono
Kategorio:Ekonomio de la Eŭropa Unio
Kategorio:Projektoj
Kategorio:Politikaj movadoj en Eŭropo
Amila acetoacetato

**Amila aceto-acetato** estas kemia kombinaĵo, senkolora estero rezultanta el reakcio inter amila alkoholo kaj acetoacetata acido. Ĝi uzatas kiel solvanto en kemiaj industrioj aŭ reakcianto por kemiaj sintezoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **amila acetoacetato** per traktado de **acetoacetata acido** kun **amila alkoholo**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **amila acetoacetato** per traktado de **acetoacetata anhidrido** kun **amila alkoholo**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **amila acetoacetato** per traktado de **acetoacetata acido** kun **amila klorido**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **amila acetoacetato** per traktado de **acetoacetata anhidrido** kun **amila klorido** en akva medio:

## Literaturo 
* Chemical Book
* The Good Scents
* Grainger

## Vidu ankaŭ 
* Acetoacetatoj
* Izopropila acetoacetato
* Metila acetoacetato
* Etila acetoacetato
* Benzila acetoacetato
* Acetoacetata acido
* Natria acetoacetato
* Butila acetoacetato
* Alila acetoacetato

## Referencoj 
Kategorio:Acetoacetatoj
acetoacetato
Turo Cajasol

La **Turo Cajasol** () estas la unua nubskrapulo de la hispana urbo Sevilo. Ĉe ĝia bazo troviĝas komerca centro kun du konstruaĵoj kaj centra vojo. Apud la turo troviĝas la CaixaForum.

La projekto estis disvastigita de la ŝparkasoj El Monte kaj Caja San Fernando, kiuj interkonsentis kunfandiĝi en decembro 2006 por krei la ŝparkason Cajasol, kiu ekfunkcius en 2007. La ŝparkaso integriĝis en la banko Caixabank en marto 2012,al kiu ĝi apartenas.

La nubskrapulo estas la unua konstruita en Sevilo kaj unu el la plej altaj de Andaluzio kaj de Hispanio, nur post la nubskrapuloj de Madrido kaj Benidorm kaj antaŭ la nubskrapuloj de urboj kiaj Barcelono.

Cajasol
Kategorio:Konstruaĵoj en Sevilo
Izoamila acetoacetato

**Izoamila acetoacetato** aŭ **izopentila etanoetanato** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **acetoacetata acido** kun **izoamila alkoholo**. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Izoamila acetoacetato posedas 9 karbonatomojn, 16 hidrogenatomojn kaj 3 oksigenatomojn. Izoamila acetoacetato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj. 
 

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de **izoamila acetoacetato** per traktado de **acetoacetata acido** kun **izoamila alkoholo**:

### Sintezo 2 
* Preparado de **izoamila acetoacetato** per traktado de **acetoacetata anhidrido** kun **izoamila alkoholo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de **izoamila acetoacetato** per traktado de **acetoacetata acido** kun **izoamila klorido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de **izoamila acetoacetato** per oksidado de **acetoacetata acido** kun **izopentano**:

### Sintezo 5 
* Preparado de **izoamila acetoacetato** per traktado de **acetoacetata anhidrido** kun **izoamila klorido** en akva medio:

## Vidu ankaŭ
* Estero

## Referencoj 
Kategorio:Esteroj
Furiero

**Furiero** estas suboficiro (ofte serĝento aŭ pli malalta) kiu respondecas pri la ekipado de sia roto. Laŭ PIV *zorgas pri la loĝigo k provizado de marŝanta trupo.* Krome la vorto *Furiero* utilas ankaŭ kiel esperantigo de diversaj gravuloj nome Fourier.

Kategorio:Soldataj rangoj
28800 Speth

'*28800 *Speth'''* estas tre malgranda treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Dustin Speth*, kiu mentoris unu finalist(in)on de la *Broadcom MASTERS* 2013, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo. Li estas instruisto ĉe la *Honey Creek Middle School'' de Terre Haute (Indianao).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Apfelstrudel

eta|220px|Hejmfarita tradicia Applestrudel kuirita en forno, rulita kaj plenigita el pomaĵo.

**Poma strudelo** (Germane: Apfelstrudel; Ĉeĥe: štrúdl) estas tradicia viena strudelo, nome populara pastaĵo en Aŭstrio kaj en multaj landoj en Eŭropo de la tuta areo de la eksa Aŭstri-Hungara Imperio (1867–1918).

La *Apfelstrudel* estas konsiderata nacia plado de Aŭstrio kun la *Viena Schnitzel* kaj la *Tafelspitz*.

La *Apfelstrudel* konsistas el laŭlonga strudela pastaĵo kun poma interno ene. Tiu plenigado estas farita el rostitaj pomoj (kutime el aroma variaĵo, kia Winesap), sukero, cinamo, vinberoj, kaj paneroj.

## Vidu ankaŭ 
* Pomokuko

## Referencoj 
Kategorio:Aŝkenaza kuirarto
Kategorio:Aŭstra kuirarto
Kategorio:Bakaĵoj
Kategorio:Desertoj
Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Tortoj
Viena eskalopo

eta|*Schnitzel* proponita kun rostitaj terpomoj.
eta|*Wiener Schnitzel* proponita kun frititaj terpomoj.
La ***Wiener Schnitzel*** (en germana viandotranĉaĵo laŭ stilo de Vieno) aŭ viena eskalopo, estas unu el la plej famaj pladoj de la aŭstria kuirarto.

Oni ne konfuzu ĝin kun *Wienerschnitzel*, nome usona ĉeno de rapida manĝo en kiu fakte oni ne proponas tipan aŭstrian pladojn.

## Preparo 
La *schnitzel* estas preparata tradicie el fajna tranĉajo de bovidaĵo, moligita frapante la viandon per maleo. Post tio oni trempas ĝin en tritikfaruno, batita ovo kaj paneroj antaŭ friti ĝin en buteraĵo. La panerojn foje oni spicas per ĵus muelita nigra pipro. Populara versio de la *Wiener Schnitzel* estas preparata simile sed el porkaĵo.

Tiu eskalopo estas tradicie proponata kun terpoma salato kaj tranĉaĵoj el citrono aŭ ankaŭ kun salato el laktuko kaj tomato spicita per vinagro. Foje oni preparas ankaŭ saŭcon el oksikoko. Aktuale, tiu plado estas akompanata ankaŭ de rizo, kaj rostitaj aŭ frititaj terpomoj.

## Bibliografio 
* Haslinger, Ingrid: Entwicklungsstationen einiger typischer Gerichte der Wiener Küche. In: Dannielczyk, Julia; Wasner-Peter, Isabella (ed.): "Heut' muß der Tisch sich völlig bieg'n". Wiener Küche und ihre Kochbücher, Mandelbaum-Verlag, vienna 2007, ISBN 978-3-85476-246-1, pp. 11–48
* Zahnhausen, Richard: Das Wiener Schnitzel. Struktur und Geschichte einer alltäglichen Speise. In: Wiener Geschichtsblätter, issue 2/2001, pp. 132–146. ISSN 0043-5317.

Kategorio:Germana kuirarto
Kategorio:Aŭstra kuirarto
Kategorio:Viando
Kaiserschmarrn

eta|dekstre|Kaiserschmarrn, originale grandaj.

La ***Kaiserschmarrn*** aŭ ***Kaiserschmarren*** estas unu el la desertoj plej konataj el la aŭstria kuirarto, populara ankaŭ en la plej parto de la landoj kiuj nun estas en teritorioj de la iama Aŭstrihungara Imperio, same kiel en Bavario (Germanio). Ĝi konsistas en pecoj da speco de dolĉaj kaj dikaj patkukoj. La maso de la *Kaiserschmarrn* kutime estas karameligita kaj enhavas pli da ovaĵo ol normala *pancake*; foje ĝi havas ankaŭ rosinojn, muelitajn migdalojn kaj konfitaĵon aŭ pompecojn. Antaŭ esti proponita, ĝi ricevas pluvon el glazursukero. Ĝi estas manĝata kutime akompanata de kompoto el fruktoj, por ekzemplo el prunoj, fragoj kaj pomoj. Kvankam temas pri deserto origine, ĉar estas peza manĝo ofte estas proponata ankaŭ kiel matenmanĝo.

Kategorio:Desertoj
Kategorio:Aŭstra kuirarto
Sanktaj Justa kaj Rufina

eta
**Justa kaj Rufina** estis du fratinoj naskiĝintaj en Sevilo en la jaroj 268 kaj 270, kaj ambaŭ forpasis en 287, kultataj kiel sanktulinoj de la Katolika eklezio kaj la Ortodoksa eklezio. Ilia memortago estas celebrata en Sevilo la 17an de julio (laŭ la mezepoka hispana tradicio) kaj en aliaj lokoj de Hispanio la 19an de julio.

Laŭ la legendo Justa kaj Rufina estis fratinoj, naskiĝintaj en Hispalis sub la regado de la Romia imperio; Justa en 268 kaj Rufina en 270, el humila familio de kaŝitaj kristanoj dediĉintaj sin al la ceramikarto. La du fratinoj kontraŭis dni almozpeton por festado de la diino Venuso kaj eĉ rompis la bildon kio ĝenis la venusadorantojn.

La prefekto de Sevilo, Diogeniano, ordonis enkarcerigi ilin, instigante ilin forlasi siajn kristanajn kredojn por ne esti mortigataj. La sanktulinoj neis malgraŭ la minacoj. Ili suferis ĉe torturbenko kaj poste estis torturataj per feraj hokoj. Ili postvivis kaj suferis pliajn punojn por malakcepti kristanismon ĝis ili estis denove enkarcerigitaj ĝis morto. Unue mortis Justa, ŝia korpor estis forĵetita en puton. Rufina ne malakceptis kristanismon post tio kaj estis sendita al amfiteatro kie leono devus ĝin mortigi sed alproksimiĝis kaj reagis kiel dorlotbesto. La prefekto ne plu eltenis kaj ordonis la senkapigon kaj poste forbruligon de ŝia korpo. La episkopo rekuperis ambaŭ korpojn kaj enterigis en 287.

Pro tia ago, ili estis kanonizitaj kaj nomumitaj patroninoj de Sevilo, kaj de la ceramikistoj. Ankaŭ ili estas kultataj en aliaj lokoj kiaj Orihuela, kie la legendo diras ke ili aperis stelformaj sur la monteto de Orihuela post la kristana konkero disde la muzulmanoj. Ankaŭ ili estas patroninoj de Payo de Ojeda en Palencio, de Huete (Kvenko) kaj de Maluenda, en la provinco Zaragozo.

Kategorio:Hispanaj romkatolikaj sanktuloj
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Ortodoksaj sanktuloj
Kategorio:Kristanaj martiroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 268
Kategorio:Naskiĝintoj en 270
Kategorio:Mortintoj en 287
Izopulegolo

**Izopulegolo**  aŭ **C10H18O** estas cikla alkoholo, racema miksaĵo de kelkaj izomeroj prezentantaj la cikloheksanan ringon. Kemie ĝi estas unuterpeno derivita el la izopreno, viskozeca senkolora likvaĵo kun milda karakteriza odoro kaj biologia aktiveco. La pulegolo, iu izomero de la izopulegolo, laŭŝajne posedas kelkajn aktivecojn kontraŭ la gastrointestajn ulcerojn.

Ĝi same posedas kelkajn efikojn kontraŭ konvulsioj kaj bioprotektajn proprecojn. En naturo ĝi trovatas en la esencoleoj de kelkaj plantoj tiaj kiaj Cymbopogon citratus, kelkaj variaĵoj de eŭkaliptoj, citronelo, Aloysia citriodora kaj Mentha asiatica. La izopulegolo estas peranto en la preparado de la mentolo. kaj pluraj eksperimentoj jam estis faritaj rilate al cikligo de la citronelalo al pulegolo.

## Reakcioj 
### Reakcio 1
* Preparado de **izopulegolo** per oksidiva reduktado de la **izopulegono**:

### Reakcio 2
* Preparado de **izopulegila acetato** per traktado de la **izopulegolo** kun acetata acido:

### Reakcio 3
* Preparado de **izopulegila izobuterato** per traktado de la **izopulegolo** kun izobuterata acido:

### Reakcio 4
* Preparado de **mentolo** per reduktado de la **izopulegolo** kun **nikela katalizilo**:

### Reakcio 5
* Preparado de **izopulegolo** per molekula rearanĝo de la **citronelalo**:

## Vidu ankaŭ
* Terpenoj
* Pulegolo

## Referencoj
Emmi Kosáry

**Emmi Kosáry** [koŝAri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kosáry Emmi** estis hungara operkantisto (koloratursoprano), operetkantisto, primadono, aktoro. Ŝia origina nomo (laŭ hungarlingve kutima nomordo) estis *Kosári Emma Kornélia*, ŝia edzo estis Ákos Buttykay, ŝia filino estis Emmi Buttykay.
[eta|Emmi Kosáry kun [Márton Rátkai]]
Emmi Kosáry http://www.imdb.com/name/nm0467599/ naskiĝis la  en Kisszeben (Hungara reĝlando, nuntempa Sabinov en Slovakio), ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Emmi Kosáry debutis en la jam ne ekzistanta teatro *Király* [kirAj] en 1908. En la sekva jaro ŝi edziniĝis, ŝi naskis filinon en 1911. Inter 1912 kaj 1915 ŝi apartenis al Reĝa Operejo (Budapeŝto), poste ŝi revenis al Teatro Király. Baldaŭ ŝi havis rolojn ankaŭ en Gaja Teatro, Teatro Városi (1920), Operetoteatro (Budapeŝto) (1922, 1931), Teatro Magyar (1933), eĉ en Vieno, Dresdeno, Berlino, Usono (1923, 1929).

## Elektitaj teatraj roloj 
* Imre Kálmán: *A csárdáskirálynő* - Sylvia
* Franz Schubert: *Három a kislány* - Médi
* Robert Planquette: *Les cloches de Corneville* - Germaine
* Wolfgang Amadeus Mozart: Die Zauberflöte
* Léo Delibes: Lakmé

## Elektitaj kinfilmaj roloj 
* *Tatárjárás* (1917) - ĉefrolo
* *Az okos mama* (1935)
* *Varjú a toronyórán* (1938)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj operetkantistoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj primadonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Otto Frisch

**Otto Robert FRISCH** (1-a de oktobro 1904 – 22-a de septembro 1979) estis aŭstri-brita fizikisto. Kun la kunlaboro de Rudolf Peierls, desegnis la unuan mekanismon de detonacio de atombombo en 1940 en Usona Nacia Laboratorio Los Alamos.

Li laboris unue en Hamburgo, Germanio, sed poste translokiĝis al Britio, pro la malfacila situacio post la enpovigo de Hitlero en Germanio. Li pasigis kvin jarojn en Danio kaj translokiĝis al Usono en 1943 estante jam Brita civitano.

## Eksteraj ligiloj 
Bibliografía de Otto Frisch  

Kategorio:Vienanoj
Kategorio:Aŭstraj fizikistoj
Kategorio:Aŭstraj judoj
Kategorio:Britaj judoj
Kategorio:Projekto Manhattan