open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bennwil

## Pri la komunumo 
**Bennwil** (en la alemana lingvo: *Bämbel*) estas komunumo en la distrikto Waldenburg en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 613 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Bennwil situas en la valkaldrono de la rivereto *Bennwilerbach*, kiu ankaŭ nomiĝas *Wallibach* alteco de 515 m s.m. inter la valoj de Waldenburg kaj de Diegten.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bennwil limas en nordo al Hölstein, en nordoriento al Diegten, en sudoriento al Eptingen, en sudo al Langenbruck, en sudokcidento al Oberdorf, kaj en nordokcidento al Niederdorf.

## Trafiko 
Bennwil situas flanke de la trafikvojoj. Al la reto de la publika trafiko la komunumo estas konektita nur dum la semajntagoj lunde ĝis vendrede per la buslinio 92.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bennwil datiĝas el la jaro 1218 kiel *Bendewilere*. (Dokumento kun dato de la jaro 1189 estas falsigo).

En Bennwil estis trovitaj restaĵoj el la malfrua ferepoko, romia vilao kaj alemana tombejo. En mezepoko la vilaĝo apartenis al la nobela familio *Frohburger*, dum la Monaĥejo Schöntal posedis la interezrajtojn de la preĝejo. En la jaro 1400 la urbo Bazelo akiris la vilaĝon kune kun la Baronejo Waldenburg. Post la reformacio en la jaro 1529 la granda konsilio de Bazelo akiris ankaŭ la ekleziajn rajtojn. En la jaro 1617 inscendio detruis la preĝejon, kies fundamentoj datiĝas el la 8-a jarcento. En la jaro 1649 estis finkonstruita la nuna preĝejo, kiu pro sia predikejo el la renesanco estas protektita memoraĵo. Post la Bazela Kantondisiĝo de 1832, la vilaĝo en la jaro 1833 estis integrita kiel parto de la distrikto Waldenburg al la nova Kantono Bazelo Kampara.

## Vidindaĵoj 
En la vilaĝo vidindas la preĝejo, kiu estas nove konstruita en la jaro 1670, la vilaĝa muzeo kaj la multnombraj malnovaj kamparanaj domoj.

## Personecoj 
La famkonata germanlingva svisa verkisto Carl Spitteler estas civitano de la komunumo Bennwil.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bennwil
* Bennwil en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Bennwil preghejo 082.JPG|Reformita preĝejo
Dosiero:Bennwil vilagha muzeo 066.JPG|Vilaĝa muzeo
Dosiero:Bennwil restoracio Ochsen - faktrabdomo 094.JPG|Restoracio Ochsen
Dosiero:Bennwil lernejo 102.JPG|Lernejo
Dosiero:Bennwil vilagha vendejo 101.JPG|Vilaĝa vendejo
Dosiero:Bennwilerbach en Bennwil 100.JPG|Rojo Bennwilerbach
Dosiero:Bennwil 074.JPG|Vilaĝa strato
Aelflaed (Whitby)

**Aelflaed** (n. 654, m. 713) estis abatino de Whitby, Jorkŝiro, Anglio, kaj anglosaksa sanktulino.

Ŝiaj gepatroj estis Oswiu, reĝo de Northumbria, kaj Eanflaed. Kiam ŝi havis nur unu jaron, ŝia patro, por danki al Dio pro venko kontraŭ Penda de Mercia, transdonis ŝin al ŝia parencino Sankta Hilda, kiu estis abatino de abatejo ĉe Hartlepool. En 657 aŭ 658 Hilda fondis Abatinon Whitby, kien ŝi translokiĝis, kunportante Aelflaed.

Post la morto en 680 de ŝia parenco Hilda de Whitby ŝi iĝis abatino de Whitby kune kun sia patrino Eanflaed.

Kiel sia patrino, Aelflaed subtenis Sanktan Wilfrid. Ekde la morto de sia frato Ecgfrith reĝo de Northumbria, ŝi ludis gravan rolon en la aferoj de tiu regno, kaj en 705 ŝi helpis sian nevon Aldfrith gajni la tronon.

La anglosaksa historiisto Bede kaj Eddius Stephanus (aŭtoro de biografio de Sankta Wilfrid) ambaŭ laŭdis ŝian piecon. Laŭ Eddius Stephanus ŝi estis "la konsolanto de la tuta regno kaj ĝia plej bona konsilisto".

Post sia morto Aelflaed estis venerata kiel sanktulino. Ŝia fest-tago estis la 8-an de februaro.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Abatoj
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Naskiĝintoj en 654
Kategorio:Mortintoj en 713
Osric (Hwicce)

**Osric** (n. antaŭ 650 , m. post 682) estis reĝo de la anglosaksa popolo *Hwicce* en Anglio.

Liaj gepatroj estis verŝajne Eanhere, reĝo de la Hwicce, kaj Osthryth kiu poste iĝis edzino de Aethelred la 1-a (Mercia). Eblas ke li regis la Hwicce kune kun sia frato Oshere, kiu postvivis lin.

Li fondis du gravajn monaĥejojn: abatejo Bath kaj abatejo Gloucester kiu evoluis en katedralon Gloucester. Li entombiĝis en Abatejo Gloucester kaj lia tombo ankoraŭ videblas en la katedralo.

eta|maldekstra|320px|

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Britaj reĝoj
Nova Muziko

La supernocio **Nova Muziko** aŭ **Klasika muziko de la 20-a jarcento** difinas variajn kompontendencojn de la arta aŭ "serioza" muziko de la 20-a kaj 21-a jarcentoj. Muzikĵurnalisto Paul Bekker en sia prelego "Neue Musik" (1919) analizis tendencojn de tiutempe aktuala muzika kreado kaj do en la germanlingva sfero elformiĝis la termino **Nova Muziko**. Poste la terminon plifirmigis ĝia uzado en ĵurnalismo, muziksciencaj diskutoj kaj tio, ke ĝin akceptis komponistoj, interpretistoj kaj, laste, la publiko. Konforme al tio, pligrandiĝis signifo de tiu ĉi nocio.

Elektroakustika muziko estas termino por Nova Muziko, kiu utiligas metodojn de elektronika sonproduktado aŭ estis elektronike transformita. La termino prezentas arnomon de diversaj muzikaj konceptoj, kiu dum la paso de kontinua kompozicia evoluo kaj malsama estetika diferencigo tutmonde disvastiĝis kaj establiĝis. Al la muzikaj konceptoj apartenas inter aliaj la Konkreta Muziko kaj la elektronika muziko de la Kolonja Skolo.

## Komponistoj
* Isaac Albéniz
* Jorge Antunes
* Béla Bartók
* Alban Berg
* Leonard Bernstein
* Aaron Copland
* Henry Cowell
* Duke Ellington
* Manuel de Falla
* Gabriel Fauré
* George Gershwin
* Philip Glass
* Paul Hindemith
* Arthur Honegger
* Charles Ives
* Leoš Janáček
* Ernst Krenek
* Gustav Mahler
* Olivier Messiaen
* Darius Milhaud
* Arvo Pärt
* Krzysztof Penderecki
* Sergej Prokofjev
* Giacomo Puccini
* Sergej Rachmaninoff
* Maurice Ravel
* Arnold Schoenberg
* Jean Sibelius
* Aleksandr Skrjabin
* Karlheinz Stockhausen
* Igor Stravinski
* Karol Szymanowski
* Dmitrij Ŝostakoviĉ
* Art Tatum
* Edgar Varese
* Heitor Villa-Lobos
* Anton Webern
* Kurt Weill

## Literaturo 
* Theodor W. Adorno: *Philosophie der neuen Musik*. Tübingen 1949; Suhrkamp, Frankfurt a.M. 2003, ISBN 3-518-29312-5
* Paul Bekker: Das deutsche Musikleben. 1916
* Christoph von Blumröder: *Der Begriff „neue Musik“ im 20. Jahrhundert.* Freiburger Schriften zur Musikwissenschaft, Bd. 12. Musikverlag Emil Katzbichler, München u. Salzburg 1981, ISBN 3-87397-059-7
* Paul Griffiths: *Modern Music and after*. Oxford University Press, 1995, ISBN 0-19-816511-0
* Ulrich Dibelius: *Moderne Musik nach 1945*. Erweiterte Neuauflage. Piper, München 1998, ISBN 3-492-04037-3
* *Handbuch der Musik im 20. Jahrhundert*. 13 Bände, Laaber 1999–2007, ISBN 3-89007-420-0
* Hans-Werner Heister, Walter-Wolfgang Sparrer (Hrsg.): *Komponisten der Gegenwart (KDG)*. Loseblatt-Lexikon, edition text+kritik, München 1992 ff., ISBN 3-88377-799-4
* Hans Heinz Stuckenschmidt: *Neue Musik zwischen den Weltkriegen*. 2. Auflage. Suhrkamp, Frankfurt am Main 1986, ISBN 3-518-37157-6
* Martin Thrun: *Neue Musik im deutschen Musikleben bis 1933*. Orpheus, Bonn 1995, ISBN 3-922626-75-0

## Vidu ankaŭ 
* Internacia Societo por Nuntempa Muziko

!
Kategorio:Muzikhistorio
Kategorio:Muzikaj ĝenroj
Ellis Waterhouse

**Ellis KIRKHAM WATERHOUSE** (n. en 1905 - m. en 1985) estis brita arthistoriisto, kiu fakuliĝis pri brita pentrado kaj roma baroko. Li estis profesoro en la universitato de Birmingham, kaj fariĝis ĉefmuzeestro de la Nacia Galerio de Skotlando. Li ankaŭ estis la direktoro de la *Barber Institute of Fine Arts* dum preskaŭ dudek jaroj.

Ellis Waterhouse estis la filo de la arkitekto Percy Leslie Waterhouse. Li restis vivlonga amiko de Anthony Blunt.

## Kelkaj verkoj 
* *Baroque Painting in Rome: the Seventeenth Century.* (London: Macmillan) 1937
* *Reynolds.* (London) 1941
* ''Titian's Diana and Actaeon*. (Oxford University Press) 1952
* *Painting in Britain, 1530-1790.* (in series Pelican History of Art) (Baltimore: Penguin, then Yale University Press) 1953, rev. ed 1978
* *Italian Baroque Painting.* (New York: Phaidon/New York Graphic Society) 1963
* *Three Decades of British Art, 1740-1770* (The Jayne Lectures for 1964) (Philadelphia: American Philosophical Society) 1965
* *Roman Baroque Painting: a List of the Principal Painters and their Works In and Around Rome.'' Oxford: Phaidon, 1976

Kategorio:Arthistoriistoj
Cintalapa

**Cintalapa** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Cintalapa respektive iom pli longe Cintalapa de Figueroa. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07017.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 73668 loĝantojn. El tiuj estis 37434 viroj kaj 36234 virinoj. La komunumo havas surfacon de 2405 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 520 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 39408 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 32208 scipovis legi kaj skribi kaj 7168 personoj estis analfabetoj. Do 82% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 18% estis analfabetoj.

64013 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 3351 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 5.23% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Cintalapa  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Chiapas
Osthryth

**Osthryth** (m. 697) estis edzino de Aethelred la 1-a (Mercia).

Ŝiaj gepatroj estis Oswiu, reĝo de Northumbria, kaj (verŝajne) Eanflaed.

Probable ŝi edziĝis du fojojn, ŝia unua edzo estis Eanhere, reĝo de la Hwicce, kaj ili havis tri filojn:
* Osric, kiu iĝis reĝo de la Hwicce
* Oswald
* Oshere, kiu eble regis la Hwicce kune kun sia frato Osric

Poste ŝi edziĝis al Aethelred la 1-a de Mercia. Ili estis patronoj de abatejo ĉe Bardney, Lincolnshire. Tie ŝi entombigis la restaĵojn de sia onklo Oswald (Northumbria), kiu estis venerata kiel sanktulo.

La interrilatoj de Mercia kaj Northumbria malfacilis kaj pro tio Osthryh alfrontis konfliktojn de lojaleco. En 679 ŝia frato Ecgfrith, kiu tiam regis Northumbria, kaj ŝia edzo batalis kaj ŝia frato Aelfwine mortis.

En 697 Osthryth estis murdata de nobeloj de Mercia: oni ne scias la kialon.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj
Kategorio:Mortintoj en 697
Izotropa kvadrata formo

En matematiko, kvadrata formo super kampo *F* estas dirita al esti **izotropa** se estas ne-nula vektoro sur kiu ĝia valoro estas nulo. Alie la kvadrata formo estas **neizotropa**.

Se *q* estas kvadrata formo sur vektora spaco *V* super *F*, tiam ne-nula vektoro *v* en *V* estas dirita al esti **izotropa** se *q(v)=0*. Kvadrata formo estas izotropa se kaj nur en *V* ekzistas ne-nula izotropa vektoro por la kvadrata formo.

Estu *(V, q)* kvadrata spaco kaj *W* estu ĝia subspaco. Tiam *W* estas nomata kiel **izotropa subspaco** de *V* se ĉiuj vektoroj en ĝi estas izotropaj, kaj **neizotropa subspaco** se ĝi enhavas neniun (ne-nulan) izotropaj vektoroj. La **izotropeca indekso** de kvadrata spaco estas la maksimumo de la dimensioj de la izotropaj subspacoj.

## Propraĵoj 
Kvadrata formo *q* sur finidimensia reela vektora spaco *V* estas neizotropa se kaj nur se *q* estas difinita kvadrata formo:
:* aŭ *q* estas *pozitive difinita kvadrata formo*, kio estas *q(v)>0* por ĉiu ne-nula *v* en *V*;
:* aŭ *q* estas *negative difinita kvadrata formo*, kio estas *q(v)0, n+, n-)*, tiam ĝia izotropeca indekso estas *n0* plus la minimumo el *n+* kaj *n-*.

Se la kvadrata formo estas ne-degenera (dimensio de la kerno estas 0) kaj havas la signumon *(n+, n-)*, tiam ĝia izotropeca indekso estas la minimumo el *n+* kaj *n-*.

Se *F* estas algebre fermita kampo, ekzemple, la kampo de kompleksaj nombroj,
kaj *(V, q)* estas kvadrata spaco de dimensio minimume 2, tiam *q* estas izotropa.

Se *F* estas finia kampo kaj *(V, q)* estas kvadrata spaco de dimensio minimume tri, tiam *q* estas izotropa.

Se *F* estas la kampo *Qp* de p-adic nombroj kaj *(V, q)* estas kvadrata spaco de dimensio minimume kvin, tiam *q* estas izotropa.

## Ekzemploj 
Estu du-dimensia reela spaco de vektoroj *v=(x, y)* kaj estu la formo *q(v)=q(x, y)=x2-y2*. Tiam *q* estas izotropa, ĉar por ne-nula vektoro (1, 1) ĝia valoro estas nulo: *q(1, 1)=0*.
La izotropaj subspacoj estas konsistanta unu el la vektoroj de formo *(x, x)* kaj la alia de *(x, -x)*. La neizotropaj subspacoj estas ekzemple el la vektoroj de formo *(x, -2x)* aŭ *(x, 0)* aŭ *(0, x)*.

Estu la sama spaco kaj la formo *r(v)=r(x, y)=xy*. Tiam *r* estas izotropa, ĉar por ne-nula vektoro (0, 1) ĝia valoro estas nulo: *r(0, 1)=0*. La izotropaj subspacoj estas konsistanta unu el la vektoroj de formo *(x, 0)* kaj la alia de *(0, x)*. La neizotropaj subspacoj estas ekzemple el la vektoroj de formo *(3x, -x)* aŭ *(x, x)* aŭ *(x, -x)*.

Estu la sama spaco kaj la formo *s(v)=s(x, y)=x2+y2*. Tiam *s* estas neizotropa, ĉar por ne-nula vektoro ĝia valoro estas pozitiva. Ĉiu subspaco estas neizotropa subspaco.

## Vidu ankaŭ 
* Kvadrata formo
* Dulineara funkcio
* Leĝo de inercio de Sylvester

Kategorio:Lineara algebro
Arĥimeda kampo (algebro)

En matematiko, **arĥimeda kampo** estas ordigita kampo kun la arĥimeda eco. Ĝi estas nomita omaĝe al la antikva greka matematikisto Arĥimedo de Sirakuso.

En ordigita kampo *F* oni povas difini la absolutan valoron de elemento *x* en *F* en la kutima maniero: kiel *|x| = x* por nenegativa *x* kaj *|x| = -x* por negativa *x*. Tiam, **arĥimeda kampo** *F* estas tia kampo, ke por ĉiu nenula elemento *x* en *F* ekzistas natura nombro *n* tia, ke

:  |\underbrace{x+\cdots+x}_{n\text{ fojoj}}| > 1

La reelaj nombroj formas arĥimedan kampon. Ĉiu arĥimeda kampo estas izomorfa (kiel ordigita kampo) al subampo de la reelaj nombroj. Ĉiu plena arĥimeda kampo estas izomorfa (kiel ordigita kampo) al la kampo de reelaj nombroj.

Arĥimedaj kampoj estas gravaj en la aksioma konstruado de la reelaj nombroj.

Ekzistas ankaŭ nearĥimedaj kampoj kun infinitezimaj kaj nefinie grandaj elementoj. Ekzemplo, kiu povas esti konstruita uzante racionalajn funkciojn estas en artikolo *Arĥimeda eco*.

Kategorio:Kampo-teorio (matematiko)
Kategorio:Arkimedo
Arbo (apartigilo)

La vorto **Arbo** havas diversajn signifojn:

* **Arbo** en botaniko estas certa speco de planto.
* **Arbo (grafeoteorio)** estas grafeo en kiu ĉiuj du verticoj estas koneksaj per akurate unu vojo.
* **Arbo (hierarkio)** estas hierarkia strukturo.
* **Arbo (Pontevedro)** estas municipo en Provinco Pontevedro, Galegio, Hispanio.
** **Arbo (stacidomo)** estas fervoja stacio en Arbo (Pontevedro).
* **Genealogia arbo** aŭ **familia arbo** estas ĝenerale la tuto de ies prauloj.
Sciencismo

**Sciencismo** estas tendenco kaj teorio laŭ kiu la scienca metodo estas aplikebla al ĉiuj branĉoj de la homa sciaro kaj spertaro. Ĉar inter tiuj ĉi kuŝas ankaŭ la prihomaj sciencoj kun ties morala imperativo, eĉ rilate tiujn ĉi sciencismo pretendas malkovri kaj taksi iliajn originon cerba rezulto kaj relativigi ilian etikan valoron kvazaŭ devenatan ekskluzive nur el la diversaj stadioj de la evoluo. Kutime sciencistoj adheras, konscie aŭ nekonscie, al materiismo kaj pozitivismo aŭ al aliaj filozofioj neantaj la eblon sin servi je la metafizikaj principoj pro la preteksto ke ili ne estas science trakteblaj; eĉ filozofion ili faras scienca objekto. Modelo de tiu pensado videblas en la jena frazo: "oni povas konsideri la homon kiel beston specisuperan kiu produktas filozofiojn kaj poemojn same kiel *silkraŭpoj faras siajn kokonojn kaj la abeloj siajn abeluojn".* (Hippolyte Taine)

Foje, tamen, la koncepto pri sciencismo montras nur eksceson de fido je la fizikaj kaj metamatikaj sciencoj, kaj do, kvankam riskante fali en dogmismon, ne certas ĉu temas vere pri sciencismo aŭ pri penso ankoraŭ ne klariĝinta. Ĉiukaze, tamen, la termino, forĝita en Francio en 18-a jarcento kaj rapide disvastiĝinta kun diversaj signifoj, hodiaŭ nuanciĝas pli negative ol pozitive, nome pli nescience ol science.

Se kontraŭ tiu tendenco bataladas metafizikistoj kaj sciencistoj spertantaj la limojn de la scienco, precipe ĝin kondamnas kristanismo, kaj ĝenerale ĉiuj religioj, pro ĝia baro al racia demonstro pri la ekzisto de supernaturaĵoj kaj pro la relativismo koncernanta la validecon de la unuaj fundamentaj moralaj principoj. Rilate tion valoras la penon konsulti la kolokvojn kaj asertojn de la Papa Akademio de la sciencoj/sektoro de homaj sciencoj, kies plurcentaj laikaj sciencistoj havas sian sidejon en la teritorio de la vatikana ŝtato.

## Vidu ankaŭ 
* Sciteorio
* Materiismo

## Bibliografio 
* Giacomo Samek Ludovici, *Lo scientismo? Non sta in piedi*, Timone 116, 2012
* Roberto Timossi, ''L'illusione dell'ateismo. Perché la scienza non nega Dio. San Paolo. 2009
* Francesco Agnoli, *Scienziati, dunque credenti,* Cantagalli, Siena (Italio), 2012.
    
## Eksteraj ligiloj
* http://www.treccani.it/Portale/elements/categoriesItems.jsp?pathFile=/sites/default/BancaDati/Vocabolario_online/S/VIT_III_S_112564.xml

## Referencoj
Kategorio:Scienco
Kategorio:Filozofio
Leĝo de inercio de Sylvester

En lineara algebro, **leĝo de inercio de Sylvester** estas teoremo priskribanta invariantojn de simetriaj kvadrataj matricoj kun reelaj elementoj kaj de reelaj kvadrataj formoj.

Ĝi estas nomita post J. J. Sylvester kiu publikigis pruvon de ĝi en 1852.

Estu *A* esti reela simetria kvadrata *n×n* matrico. Ĉiu ne-degenera matrico *S* de la sama amplekso konvertas *A* en alian simetrian matricon *B* kiel

: *B = SAST*

kaj *B* estas dirita al esti ekvivalenta al *A*. Transformoj de ĉi tiu speco priskribas efikon de ŝanĝo de koordinatoj sur la matrico de kvadrata formo en la *n*-dimensia reela vektora spaco.

Simetria matrico *A* povas ĉiam esti konvertita en ekvivalentan diagonalan matricon kun elementoj 0, 1 kaj -1 laŭ la diagonalo. **Leĝo de inercio de Sylvester** statas ke la kvantoj de diagonalaj elementoj de la tri valoroj estas invariantoj de *A*, kio estas ili ne dependas de la matrico *S*. La kvanto da 0, signifata kiel *n0*, egalas al dimensio de la kerno de *A*, kaj ankaŭ al la kunrango de *A*. La kvanto da 1, signifata kiel *n+*, estas nomata kiel la **pozitiva indekso de inercio**. La kvanto da -1, signifata kiel *n-*, estas nomata kiel la **negativa indekso de inercio**. La rezulto de subtraho de la pozitiva kaj negativa indeksoj estas nomata kiel la **signumo** de *A*:

: *sign(A) = n+-n-*

Iam la termino *signumo* temas pri la tuta triopo *(n0, n+, n-)*. Sumo de ĉi tiuj nombroj egalas al la dimensio de la matrico

: *n0+n++n-=n*

Se la matrico *A* havas la propraĵon ke ĉiu ĉefa supra maldekstra *k×k* minoro *Δk* estas nenula, tiam la negativa indekso de inercio egalas al la kvanto de ŝanĝoj de signumoj en la vico

: *Δ0, Δ1, ..., Δn*

kie estas aldone difinite ke *Δ0=1* kaj
: *Δn = det(A)*

La pozitiva kaj negativa indeksoj de inercio de *A* povas ankaŭ esti karakterizitaj kiel la kvantoj de pozitivaj kaj negativaj ajgenoj de *A*.

## Leĝo de inercio por kvadrataj formoj 
Reela kvadrata formo *q* de *n* variabloj (aŭ sur *n*-dimensia reela vektora spaco) povas per taŭga ŝanĝo de bazo esti skribita en diagonala formo

:  q(v) = q(x_1, x_2, \ldots, x_n)=\sum_{i=1}^{n}a_i x_i^2 

kun ĉiu *ai* estas en *{0, 1, -1}*. Leĝo de inercio de Sylvester statas ke la kvanto de koeficientoj de ĉiu el la tri valoroj estas invarianto de *q*, kio estas ke la kvanto ne dependas sur aparta elekto de la diagonaliga bazo. Esprimita geometrie, la leĝo de inercio statas ke ĉiuj maksimumaj subspacoj sur kiuj la kvadrata formo estas pozitive difinita havas la saman dimension. Simile ĉiuj maksimumaj subspacoj sur kiuj la kvadrata formo estas negative difinita havas la saman dimension. Ĉi tiuj dimensioj estas la pozitiva kaj negativa indeksoj de inercio respektive.

Ankaŭ,

* *n+* estas kvanto de vektoroj *ei* de la bazo tiaj ke q(ei)>0*;
* *n-* estas kvanto de vektoroj *ei* de la bazo tiaj ke q(ei)0* estas kvanto de vektoroj *ei* de la bazo tiaj ke q(ei)=0''.

## Vidu ankaŭ 
* Metrika signumo
* Signumo
* Dulineara funkcio
* Kvadrata formo
* Izotropa kvadrata formo
* Ajgeno

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Leĝo de inercio de Sylvester  je PlanetMath.

Kategorio:Lineara algebro
Kategorio:Matrica teorio
Kategorio:Matematikaj teoremoj
Skierbieszów

**Skierbieszów** [] – pola vilaĝo en Lublina provinco, en distrikto Zamość; privata klerika urbo ekde 1510 ĝis 1822. 

Kampara komunumo en Pollando proksimume 70 kilometrojn suroriente de la provinca ĉefurbo Lublino. Ĝi situas borde de la rivereto *Wolica*. La komunumo dum la jaro 2004 havis 5.681 loĝantojn, la samnoma centra loĝloko de la komunumo pli-malpli 1.300 loĝantojn.

## Historio
Unua mencio el kronikoj devenas de ĉ. 1428, kiam pola reĝo donis Skierbieszów al episkopoj de Chełm.

De 1942 ĝis 1944 dum la germana okupado estis alinomita *Heidenstein*. Tiutempe ties loĝantoj spertis plurajn reprezaliojn.

27.11.1942: Nokte de la 27-a/28-a germanoj komencis amasan deportadon de la loĝantaro de Zamość-regiono kadre de Generalplan Ost, komencinte de vilaĝo Skierbieszów je la 3.00 horo nokte oni permesis dum 15 minutoj kunporton de propraĵoj (malsanuloj sur litoj estis pafmortigataj).

## Konindaj loĝantoj
* Ignacy Mościcki
* Horst Köhler

## Vidu ankaŭ
* Ribelo de Zamość

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la komunumo (pole) 

Skierbieszow
Delara Darabi

**Delara DARABI** (naskiĝis en Rasht la , mortis la ) estis irana artpentristino. Ŝi estis akuzita pri la mortigo de patra kuzino de sia fianĉo kaj poste pendigita.

Darabi estis pentristo kaj skribis kelkajn poemojn dum sia vivo. Ŝi uzis ŝiajn pentraĵojn kaj poemojn por esprimi siajn sentojn. En 2008 estis ekspozicio de ŝiaj pentraĵoj en Teherano kaj simila ekspozicio estis organizita en Stokholmo en Aprilo 2007.

Kategorio:Iranaj pentristoj
Kategorio:Ekzekutitaj personoj de Irano
Invarianto (matematiko)

**Invarianto** estas valoro, kiu ne ŝanĝigas dum certaj operacioj aŭ transformo.

Se en la argumentaro de iu funkcio *f* ekzistas ekvivalentrilato kaj tiu funkcio identas sur la eroj de tiu rilato (ne dependas de la elekto inter ekvivalentaj eroj), ĝi estas nomata *invarianto* (sub tiu ekvivalentrilato).

La invarianteco estas ofte uzata por pruvi la ĝustecon de programadaj procezoj: Se valoro estas teorie invarianto, ĝis konstanteco en programa transformo devas esti pruvebla. Simpla ekzemplo estas, ke la diferenco de du nombroj devas resti egala, se oni malgrandigas ambaŭ je 1.

Kategorio:Matematika terminologio
Bretzwil

## Pri la komunumo 
**Bretzwil** estas komunumo en la distrikto Waldenburg en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 786 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Bretzwil situas en kaldrono de la rivereto *Seebach* sur alteco de 628 m s.m. Je tri flankoj la komunumo limas al Kantono Soloturno.

## Najbara komunumo 
La komunumo Bretzwil limas en nordo al Seewen (Kantono Soloturno), en oriento al Reigoldswil, en sudoriento al Lauwil, kaj en okcidento al Nunningen (Kantono Soloturno).

## Trafiko 
La komunumo Bretzwil atingeblas pere de du poŝtaŭtolinioj ek de Laufen kaj Grellingen unuflanke kaj de Reigoldswil aliflanke.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bretzwil datiĝas el la jaro 1194 kiel *Braswilere*.

Bretzwil estis fondita en la 7-a aŭ 8-a jarcento de alemanoj. En mezepoko ĝi apartenis al la Baronejo Ramstein, kiu estis en la jaro 1518 akirita de la urbo Bazelo. En la jaro 1673 la vilaĝo estis atribuita al la bazela kamparvoktejo Waldenburg. Post la Bazela Kantondisiĝo en la jaro 1832 Bretzwil aliĝis en la jaro 1833 al la nove fondita Kantono Bazelo Kampara.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Bretzwil 
* Bretzwil en la Historia Leksikono de Svislando
Chalchihuitán

**Chalchihuitán** estas unu el la 118 komunumoj de la meksika subŝtato Chiapas, kiu estas la subŝtato kiu situas plej sude. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas Chalchihuitán. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 07022.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 13295 loĝantojn. El tiuj estis 6652 viroj kaj 6643 virinoj. La komunumo havas surfacon de 75 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 1460 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 6066 personoj pli aĝaj ol 15 jaroj. El tiuj 2938 scipovis legi kaj skribi kaj 3080 personoj estis analfabetoj. Do 48% de la personoj scipovis legi kaj skribi kaj 51% estis analfabetoj.

12256 personoj en la jaro 2000 aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 9914 personoj estis indiĝenoj. Tio signifas ke 80.89% de la loĝantaro en la koncerna jaro estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Chalchihuitán  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Chiapas
Diegten

**Dietgen** estas komunumo en la distrikto Waldenburg en Kantono Bazelo Kampara, Svislando. Ĝi havis 1569 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo situas en la valo de Dietgen en la nordo de Soloturna Ĵuraso. Ĝin trafluas la *rivereto de Dietgen* (germane *Diegterbach*) kaj paralele al ĝi pasas la svisa aŭtovojo A2 de Bazelo al Tiĉino. La komunumo konsistas el la partoj Ober-Diegten, Mühle-Diegten, Mittel-Diegten, Schloss-Diegten kaj Nieder-Diegten, kiuj viciĝas laŭlonge de la vojo Eptingen al Tenniken.

## Najbaraj komunumoj 
Diegten limas en nordo al Tenniken, en nordoriento al Wittinsburg, en oriento al Känerkinden, en sudoriento al Läufelfingen, en sudo al Eptingen, en sudokcidento al Bennwil, kaj en nordokcidento al Hölstein.

## Trafiko 
Dietgen estas konektita al la publika trafikreto per poŝtaŭtolinio de Eptingen al Sissach.

Tra la komunumo pasas la svisa aŭtovojo A2, al kiu la komunumo en sudo disponas pri propra alveturejo.

## Vidindaĵoj 
En la preĝejo Sankta Petro, kiu estis unuan fojon menciita en la jaro 1275 kaj reforita ekde la jaro 1529, videblas pentritaj fenestroj de la fame konata bazel-kampara artisto Walter Eglin.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Diegten datiĝas el la jaro 1152 kiel *Dietingoven*. Sur la teritorio de la komunumo oni trovis unuopajn obejektojn el la neolitiko kaj restaĵojn de setlejoj el la bronzepoko kaj de la romianoj. Dum mezepoko staris apud la preĝejo burgo kun loĝoturo, kiu estis malkonstruita en la jaro 1703. Ĝi estis siatempe la sidejo de la Senjoroj de Ifenthal kaj Eschenz. Suba Diegten fariĝis en la jaro 1482 havaĵo de la urbo Bazelo. Supra Diegten apartenis al la Senjorujo de Eptingen, kiu en la jaro 1487 ankaŭ transiris al la regado de Bazelo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Dietgen
* Dietgen en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:Diegten 021.JPG|Nieder-Diegsten kun preĝejo
Dosiero:Diegten preghejo 038.JPG|Reformita preĝejo
Dosiero:Diegten preghejo - pentrita fenestro de Walter Eglin 053.JPG|Preĝeja fenestro de Walter Eglin
Dosiero:Diegten preghejo - pentrita fenestro de Walter Eglin 054.JPG|Preĝeja fenestro de Walter Eglin
Dosiero:Diegten 027.JPG|Kolaturejo el la jaro 1704
Tomor

**Tomor** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény.
[eta|300ra|Statuo pri [Paŭlo Tomori en urbo Kalocsa]]

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 142 m
* Loĝantaro: 270
* Poŝtkodo: 3787
* Telefonprefikso: 48

## Situo 
Tomor situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Miskolc troviĝas 16 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio devenis el 1279. La vilaĝo estis nesto de historia familio Tomori. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, migra poŝto, futbalejo, pafejo, gastejo, speciala edukejo por ciganoj.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika kapelo omaĝe al Reĝo Kristo
* mezepoka Kalvinana preĝejo (Tomor), la turo alkonstruiĝis en la 20-a jarcento
* grekokatolika preĝejo
* nobeldomo de Téglássy [tEglAŝi], nun infanĝardeno
* statuo de ĉefepiskopo kaj militestro Pál Tomori

## Famaj nomportantoj 
* Paŭlo Tomori

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Ĵlobina distrikto

**Ĵlobina distrikto** (, ) estas administra subdivido en sudorienta parto de Homela regiono en Belorusio. La distrikto estis fondita en 1924, en 1938 eniris en konsisto Homelan regionon. Ĝia areo estas 2.100 km2. La administrada centro estas urbo Ĵlobin. Estas eldonata la gazeto "Nova tago".

## Loĝlokoj kaj administra subdivido 
En la distrikto nuntempe estas ĉirkaŭ 160 loĝataj lokoj, la plej grandaj el kiuj estas Ĵlobin kaj Streŝin. La distrikto estas subdividita je 16 vilaĝaj sovetoj.

## Agrokulturo 
En la distrikto vaste praktikatas bovbredado, porkbredado, ŝafbredado, cerealplantado, linplantado, terpomplantado, furaĝplantado.

## Industrio 
## Naturo 
La tereno estas ebena, ĉefaj altaĵoj havas inter 125 kaj 135 metrojn. Arbaro okupas ĉirkaŭ 30 % de la areo. Tra la distrikto fluas Dnepro kun flankriveroj: Berezina, Dobasna, Rĵaŭka, Okra; Ala (flankrivero de Berezina).

## Elfosaĵoj 
Torfo, argilo, sablo.

## Komunikado 
Tra la distrikto trairas fervojoj inter Vitebsk kaj Kalinkaviĉi, inter Homel kaj Minsk; aŭtovojoj inter Babrujsk kaj Homel, inter Ĵlobin kaj Reĉica.

Kategorio:Homela regiono
Kategorio:Distriktoj de Belorusio
Paŭlo Tomori

**Paŭlo TOMORI** estis hungara ĉefepiskopo kaj militestro. Lia nomo ligiĝas al malvenko ĉe Mohács.

Lia nobela familio devenis el vilaĝo Tomor. La naskiĝjaro estas nekonata. Tomori akiris diversajn postenojn en Hungara reĝlando, kie li pruvis talenton. En 1506 li partoprenis en disbato de malgranda ribelo en Transilvanio. En 1514 li sukcese venkis flankarmeon de György Dózsa apud Bihar. En 1518 li jam akiris estrecon en fortikaĵo de Buda. Post unu jaro li disbatis nobelan ribelon. Ŝajne li abomenis la tiutempan politikon, abrupte li disdonis siajn havaĵojn kaj iĝis monaĥo.

Post kelkaj jaroj milito komenciĝis inter Hungara reĝlando kaj Osmana Imperio. Mem papo Adriano la 6-a trudis Tomori-n por estri la armeon. En 1523 li sukcese batalis apud Szávaszentdemeter kontraŭ la turkoj. En 1526 li tute ne konsentis pri strategio kaj politiko de altrangaj hungaroj, tiel li rezignis, sed tio ne akceptiĝis. Fine ĉe Mohács la 29-an de aŭgusto 1526 li malvenkis kaj mortis.

Tiu batalo estis la plej tragika okazintaĵo en la hungara historio.

Kategorio:Mortintoj en 1526
Kategorio:Historio de Hungario
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj militestroj
Kategorio:Hungaraj franciskanaj monaĥoj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Kalocsa
Tornabarakony

**Tornabarakony** [tornabarakonj] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény.
## Bazaj informoj 
* Areo: 8 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 190 m
* Loĝantaro: 23 (en 2007)
* Poŝtkodo: 3765
* Telefonprefikso: 48

## Situo 
Tornabarakony situas en valo de rojo, fine de tre longa sakovojo. Miskolc troviĝas 68 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1427 en formo *"Barakon"*. Dum la turka erao la vilaĝo senhomiĝis. En la 18-a jarcento la vilaĝo rehomiĝis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 266 homoj, escepte unun ĉiuj hungaroj. Escepte la municipan administradon kaj migran poŝton ĉiuj vilaĝservoj troviĝas en Tornaszentandrás.

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo de 1870
* en la valo malofta floro (kuba lilio) kreskiĝas

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.freeweb.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Kalinkaviĉia distrikto

**Kalinkaviĉia distrikto** (beloruse – Калінкавіцскі раён,  – Калинковичский район) estas administra subdivido en Homela regiono (situas en centra parto de la regiono) de Belorusio. La distrikto estis fondita en 1924 kaj en 1954 eniĝis en Homelan regionon. La areo de la distrikto estas 2.800 km2. Ĝia administrada centro estas urbo Kalinkaviĉi. En la distrikto estas eldonata la gazeto "Kalinkoviĉiaj novaĵoj"

## Loĝlokoj kaj administra subdivido 
En la distrikto situas ĉirkaŭ 130 loĝataj lokoj, la plej grandaj el kiuj estas Kalinkaviĉi kaj Azariĉi. La distrikto estas subdividita je 22 vilaĝaj sovetoj.

## Agrokulturo 
En la distrikto situas 21 kolĥozoj, 11 sovĥozoj. En la distrikto estas disvastigitaj bovbredado, porkbredado, ŝafbredado, cerealplantado, terpomplantado, furaĝplantado.

## Industrio 
## Naturo 
La tereno estas ebena, sudoriente estas altaĵo. Tra la distrikto fluas rivero Pripjac kaj ĝiaj flankriveroj Tremlja, Ipa, Vic, Zakovanka.

## Elfosaĵoj 
En la distrikto oni minas nafton kaj torfon.

## Komunikado 
Tra la distrikto trairas fervojoj inter Brest kaj Homel, inter Mahiljoŭ kaj Ovruĉ, aŭtovojoj inter Lelĉici kaj Minsk, inter Mazir kaj Brest, inter Petrikaŭ kaj Lojeŭ, inter Babrujsk kaj Mazir.

## Vidindaĵoj 
En vilaĝo Juraviĉi situas templo kaj kolegiejo konstruitaj de jezuitoj (bedaŭrinde nuntempe ambaŭ konstruaĵoj estas duonruinigitaj); bieno kun pejzaĝa parko en vilaĝo Lipava; inter la du vilaĝoj Malgrandaj kaj Grandaj Aŭcjuki ĉiujare efektiviĝas popolhumura festivalo.

Kategorio:Distriktoj de Belorusio
Kategorio:Homela regiono
Tornakápolna

**Tornakápolna** estas la plej malgranda vilaĝo (municipo) en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény.

## Bazaj informoj 
* Areo: 4 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 347 m
* Loĝantaro: 14
* Poŝtkodo: 3761
* Telefonprefikso: 48

## Situo 
Tornakápolna situas sur malebenaĵo, fine de sakovojo. Aggtelek troviĝas 10, Miskolc 59 km-ojn, la plej proksima urbo estas Szendrő. La vilaĝeto apartenas al Nacia parko Aggtelek.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1324 en formo *"Kapulna"*. Vilaĝservoj (escepte la municipan administradon kaj migran poŝton) ne estas en Tornakápolna.

## Vidindaĵo 
* kalvinana preĝejo de 1801

== Komunumoj pri *kápolna* (= kapelo) en Hungara reĝlando ==

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Renée Zellweger

**Renée ZELLWEGER** (* 25-an de aprilo 1969, Katy, Teksaso, Usono) estas sukcesa usona aktorino. Ŝi rolis en vico da filmoj, konata ŝi fariĝis danke al roloj en filmoj ''Bridget Jones's Diary* aŭ en filma prilaborado de muzikalo *Chicago*, pro kiu ŝi akiris Oran globon por la plej bona reprezentantino de ĉefrolo. Por rolo en filmo *Cold Mountain* ŝi estis aprezita per Oskaro por la plej bona reprezentantino en apuda rolo.

[eta|maldekstra|230ra|Renée Zellweger dum [Berlinale 2009]]

## Kelkaj filmoj 
* 2002, *Chicago*
* 2005, *Cinderella Man*
* 2008, *Appaloosa''

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Trotuaro de famo en Holivudo
Kategorio:Oskar-premiitoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Teksaso
Sojle de la klara temp'

**Sojle de la klara temp** estas la unua albumo de Kaj Tiel Plu.

## Trakoj 
# *Cantiga* 
# *Kiam najtingalo kantas*
# *Sojle de la klara temp’*
# *Malfermu belulino*
# *Al fianĉ’*
# *Adiaŭ birdeto mia*
# *La pasero*
# *La brasikoj*
# *En la fronto de Gandesa*

## Eksteraj ligiloj 
* Esperantlingva retejo
Plaĉas al mi

***Plaĉas al mi*** estas la dua albumo de Kaj Tiel Plu.

## Trakoj 
# Ni kunvenas
# Ursa polko
# Plaĉas al mi
# Ĵulieto
# La kato kaj la fripono
# Balhano el Salardú
# Joan del Riu
# La aventuro
# Mi volus esti dianto
# Okcitana skotiŝo
# Kial ploras ci blanka knabino
# Brilas roso en mateno
# Kalkan’ fingro
# La karcer’ de Lleida
# Vane fikajeras
# *Anda ĥaleo*

Kategorio:Esperanto-muziko
Belvís de Monroy

200px|eta|Loko de la provinco de Cáceres en Hispanio 250px|eta|Loko de la municipa teritorio de Belvís de Monroy en sia provinco
**Belvís de Monroy** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *belvisos*. La censita populacio en 2008 estis de 677 loĝantoj.

## Situo 
Belvís de Monroy estas situa en la nordorienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Campo Arañuelo, tre proksima al Navalmoral de la Mata. La surfaco de ties teritorio estas de 44,98&nbsp;km².

## Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Rura turismo pro belaj naturaj pejzaĝoj kaj monumentoj inter kiuj elstaras:
* Mezepoka kastelo, de la 13a jarcento.
* Monaĥejo de Sankta Francisko.
* Ermitejo de *Nuestra Señora del Berrocal*.
* Preĝejo de Santiago Apostolo.

## Demografio 
## Eksteraj ligiloj 
* Informejo de la municipo en la Portalo de la *Municiparo Campo Arañuelo* .

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Benquerencia

**Benquerencia**  (laŭlitere «Bonvolejo») estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

La censita populacio en 2008 estis de 102 loĝantoj.

## Situo 
Benquerencia estas situa en la centrorienta parto de Ekstremaduro inter la komarkoj aŭ distriktoj de Sierra de Montánchez kaj tiu de Llanos de Cáceres. La surfaco de ties teritorio estas de 13,31&nbsp;km².

## Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.

## Demografio 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Bramano

dekstra|400px|eta|Bramano kaj bramanino.
[dekstra|400px|eta|[Guĝarato|Guĝarataj bramano kaj bramanino.]]

**Bramano** () estas membro de tradicia pastra varno (kasto) de malnovhinda socio, kiuj specialiĝas pri la konservado de sanktaj instruoj tra generacioj. La hinda socio dividis sin en varnojn (laŭvorte, kolorojn de la vivo) kaj apud la bramanoj apartenas al tiu dividado de la bazaj manieroj (koloroj) de la vivo *kŝatrijo* - membro de tradicia klaso de militistoj, *vajŝjo* - membro de tradicia klaso de komercistoj kaj metiistoj kaj *ŝudro* - membro de tradicia klaso de laboristoj kaj servistoj. Teorie, bramanoj estis la plej alta rango el la kvar sociaj klasoj.

### DNA 
La plimulto de la Maskloj en bramina kasto apartenas al de Y-DNA R1a1* Haplogrup, interese la sama Haplogrupo troveblas vido en ankaŭ la Ciganoj popolo

## Referencoj 
Kategorio:Barata socio
Kategorio:Hinduismo
Kategorio:Terminaro de Budhismo
Kategorio:Varno
Uppony

**Uppony** [uponj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Ózd.
eta|Uppony kaj Borsodbóta

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 211 m
* Loĝantaro: 390
* Poŝtkodo: 3622
* Telefonprefikso: 48

## Situo 
Uppony situas en valo de rojo en montaro Bükk, laŭ traira flankovojo. Ózd troviĝas 14, Miskolc 45 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1281. Post la mezepoko la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio. En Uppony migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Cecilo de 1807
* ligna kruco nomata Herko Pater de 1802
* ruino de malgranda fortikaĵo
* ruino de sentinela turo
* akvorezervujo nomata Lázbérc de 1975

## Fontoj 
* hungara kaj germana Vikipedioj
* Földrajzi Világatlasz, Budapest, 1992
* w.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Lelĉicia distrikto

**Lelĉicia distrikto** (; ) estas administrada subdivido en Homela regiono (situas en la nordokcidenta parto de la regiono) de Belorusio. La distrikto estis fondita en 1924 jaro, en 1954 jaro eniris en konsisto Homelan regionon (antaŭe eniris en aliaj regionoj). Areo estas 3200 da km2. Administrada ĉefurbo estas urbo Lelĉici. En la distrikto estas eldonata gazeto "La Hela vivo".

## Loĝlokoj kaj administrada subdivido 
En la distrikto estas 74 da loĝlokoj, pli granda el kiaj estas Lelĉici, kaj la distrikto estas subdividita je 14 vilaĝaj sovetoj.

## Naturo 
Altaĵoj estas ĝis 160 da metroj. Arbaroj okupas 68 % de areo. En la distrikto fluas riveroj Uborc kun flankriveroj Bolotnica, Karostinka, Svinavod; Stviga kun flankrivero Plav.

## Agrokulturo 
En la distrikto situas 19 da kolĥozoj, 3 da sovĥozoj, estas disvastigataj bovbredado, porkbredado, cerealplantado, terpomplantado, furaĝplantado.

## Industrio 
## Elfosaĵoj 
En la distrikto elminiĝas torfo, argilo, ŝtonoj (por ĥejmkonstruado).

## Komunikado 
Tra la distrikto trairas aŭtovojo el Mazir tra Lelĉici ĝis Turaŭ.

Kategorio:Distriktoj de Belorusio
Kategorio:Homela regiono
William Hogarth

**William HOGARTH** (n. la 10-an de novembro 1697 - m. la 26-an de oktobro 1764) estis grava angla pentristo, gravuristo, satiristo kaj kritikisto. Li ankaŭ estas rigardita kiel unu el la plej frutempaj bildliteraturisto de la tuta okcidenta Eŭropo. Liaj verkoj estis tre variaj, el sufiĉe realistaj portretoj ĝis serioj da bildliteraturstrioj, kiujn li nomis "*modernaj moralaj temoj*". Hogarth ofte mokis la politikistojn kaj tradiciojn de sia tempo.

## Vidu ankaŭ
* George Cruikshank

Kategorio:Britaj pentristoj
Kategorio:Verkistoj de bildstrioj
Lojeŭa distrikto

**Lojeŭa distrikto** (; ) estas administrada subdivido en Homela regiono (situas en la sudorienta parto de la regiono) en Belorusio. La distrikto estis fondita en 1926 jaro, de 1938 jaro en Homelan regionon. En 1962 jaro estis likvidita, refondita en 1966 jaro. Areo estas 1000 da km2. Administrada ĉefurbo estas Lojeŭ. En la distrikto estas eldonata gazeto "Serpo kaj martelo".

## Loĝlokoj kaj administrada subdivido 
En la distrikto estas ĉirkaŭ 80 da loĝlokoj, pli granda el kiaj estas Lojeŭ, kaj la distrikto estas subdividita je 9 vilaĝaj sovetoj.

## Naturo 
Areo de la distrikto estas ebena. Arbaroj okupas 34 % de areo. Tra la distrikto fluas Dnepro kun flankriveroj Soĵ, Brahinka kaj Peŝĉanka.

## Agrokulturo 
En la distrikto situas 5 da kolĥozoj, 6 da sovĥozoj kaj estas disvastigataj bovbredado, porkbredado, ŝafbredado, cerealplantado, terpomplantado, furaĝplantado.

## Industrio 
## Elfosaĵoj 
En la distrikto elminigas argilo, sablo (por por vitraĵproduktado kaj konstruado).

## Komunikado 
Tra la distrikto trairas aŭtovojo el Reĉica tra Lojeŭ ĝis Brahin, ŝipveturado tra Dnepro kaj Soĵ.

Kategorio:Homela regiono
Kategorio:Distriktoj de Belorusio
La Kvar Etapoj de Krueleco

eta|dekstra|200px|Unua etapo
***La Kvar Etapoj de Krueleco*** (angle *The Four Stages of Cruelty*) estas serio da kvar presitaj gravuraĵoj publikigitaj de la brita artisto William Hogarth en 1751. Ĉiu gravuraĵo bildigas sinsekvan etapon de la vivo de la fikcia heroo Tom Nero.

Komencante per la torturo de hundo kiel infano, Nero sekve frapas sian ĉevalon kiel juna homo. La tria etapo konsistas el ŝtelo kaj murdo. La kvara, laŭ Hogarth neevitebla etapo estas la ekzekucio de Nero kaj stumpigo de ties korpo en anatomia teatrejo.

La gravuraĵoj estis uzitaj kiel instrua moralo por infanoj aŭ laboristoj.

Kategorio:Gravurado
Borghese-gladiatoro

eta|dekstra|200px|La Borghese-gladiatoro.
La tiel nomata **Borghese-gladiatoro** estas greka statuo de la helenistika periodo.

## Priskribo 
La statuo longe estis konsiderita kiel gladiatoro, tiel ke ĝi akiris sian nunan nomon. Malgraŭ la nomo, tamen, la statuo fakte reprezentas militiston.

## Historio 
La Borghese-gladiatoro estis, laŭ la plej akceptita tradicio plenumita de Agasiaso el Efezo. Ĝiaj fragmentoj estis malkovritaj ĉirkaŭ la jaro 1609 en Nettuno, en la ruinoj de la eksa vilao de la imperiestro Nerono.

La statuo nun estas ekspoziciata en la Luvro, en Parizo, sub la numero Ma 527.

Kategorio:Statuoj
Berrocalejo

**Berrocalejo** [berrokaLEĥo] (Rokejo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *berrocalejanos*. La censita populacio en 2008 estis de 98 loĝantoj.

## Situo 
Berrocalejo estas situa en la nordorienta parto de Ekstremaduro inter la komarkoj aŭ distriktoj de Campo Arañuelo kaj Ibores, je altitudo de 368 m; je 142&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj pli proksime de Navalmoral de la Mata, plej proksima urbo. La surfaco de ties teritorio estas de 14,28&nbsp;km². Ĝi troviĝas inter la municipoj de El Gordo kaj Valdeverdeja.

## Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado.

## Monumentoj kaj naturaj vidindaĵoj 
* *Peña Flor* (Florroko), rigardejo situa ĉe la rivero Taĵo.
* Akvorezervejo de Valdecañas
* Sub la akvo de la Rivero Taĵo, altigitaj de akvobaraĵo, troviĝas ponto de romia konstruado, konata laŭ laŭ nomo de **Puente del Conde** (Ponto de la Grafo). Kiam malaltiĝas la nivelo de la rivero Taĵo videblas la supra parto de la ponto.

## Eksteraj ligiloj 
* Informaro de la municipio en la Portalo de la Municiparo Campo Arañuelo .

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Eksperimento kun aerpumpilo

***Eksperimento kun aerpumpilo*** (angle *An Experiment with an Air Pump*) estas teatraĵo verkita de la brita dramisto Shelagh Stephenson. Ĝi estis inspirita de la pentraĵo *Eksperimento pri birdo en aerpumpilo*, fare de Joseph Wright of Derby en 1768. Ĝi kungajnis la premion Margaret Ramsay en 1997 kaj estis ludita por la unua fojo en la teatrejo Royal Exchange de Manchester en 1998.

Ĝi estis publikigita en *Plays One*, kolekto de teatraĵoj fare de Stephenson eldonita en 2002.
Kategorio:Teatraĵoj
The Science of Discworld

***The Science of Discworld*** (esperante "La Scienco de Diskmondo") estas libro verkita en 1999 de la romanisto Terry Pratchett kaj de la popularaj sciencverkistoj Ian Stewart kaj Jack Cohen. Du sekvaĵoj, *The Science of Discworld II: The Globe* kaj ''The Science of Discworld III: Darwin's Watch*, estis plenumitaj de la samaj verkistoj. La libro sinsekve proponas bildigon de absurda mondo nomita *Discworld* kaj pli seriozajn sciencajn klarigojn post ĉiu ĉapitro.

Tiu libro celas samtempe amuzi kaj instrui la leganton. La kovrilpaĝo de la libro, desegnita de Paul Kidby, estas parodio de la fama pentraĵo *Eksperimento pri birdo en aerpumpilo'', plenumita en 1768 de Joseph Wright of Derby kaj videbla en la Nacia Galerio de Londono.

Kategorio:Libroj
Karma distrikto

**Karma distrikto** (; ) estas administra subdivido en Homela regiono (situas en nordorienta parto de la regiono) de Belorusio. La distrikto estis fondita en 1924 jaro, en 1938 jaro eniris en konsisto Homela regiono. En 1962 jaro la distrikto estis likvidita, en 1966 jaro estis refondita. Areo de la distrikto estas 900 da km2. Administra ĉefurbo estas urbo Karma. En la distrikto estas eldonata gazeto "Tagiĝo sur Soĵ".

## Loĝlokoj kaj administra subdivido 
En la distrikto estas 73 da loĝlokoj, pli granda el kiuj estas Karma, la distrikto estas subdividita je 10 da vilaĝaj sovetoj.

## Naturo 
Altaĵoj en la distrikto estas ĝis 170 da metrojn. Arbaro okupas 26 % de areo. Tra la distrikto fluas rivero Soĵ kun flankriveroj Kljapinka, Ĵavunica, Kasaljanka, Karmjanka, Dobriĉ, Horna.

## Agrokulturo 
En la distrikto estas 7 da kolĥozoj, 6 da sovĥozoj, kaj estas disvastigata bovbredado, porkbredado, ŝafbredado, linplantado, furaĝplantado, cerealplantado.

## Industrio 
## Elfosaĵoj 
Kreto, argilo, sablo (por uzo en domkonstruado).

## Komunikado 
Tra la distrikto trairas aŭtovojoj: el Ĉacersk tra Karma ĝis Ĵuraviĉi, el Karma ĝis Doŭsk.

Kategorio:Homela regiono
Kategorio:Distriktoj de Belorusio