open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
14P/Wolf

**14P/Wolf** estas perioda kometo en nia Sunsistemo.

Max Wolf (Hejdelbergo, Germanio) malkovris la kometon la 17-an de septembro, 1884. Ĝi ankaŭ estis detektita de Ralph Copeland (Aberdeen, Skotlando) la 23-an de septembro.

Unue, la kometo havis perihelion  de 2,74 AU kaj orbitan periodon de 8,84 a. Post pasi super Jupitero je 0,125 AU la 27-an de septembro, 1922, ĝiaj orbitaj elementoj ŝanĝiĝis al perihelio de 2,43 AU kaj orbita period de 8,28. La nuntempaj elementoj ŝuldiĝas al nova pasado ĉirkaŭ Jupitero la 13-an de aŭgusto, 2005. La 10-an de marto. 2041 okazon novan alproksimiĝon al Jupitero kiu igos la orbitajn elementoj similaj al tiuj dum la periodo 1925-2000.

Astronomoj kalkulis ke la kometa kerno havas grandon de 4,6 kilometroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 14P at Kronk's Cometography
* 14P at Kazuo Kinoshita's Comets
* 14P at Seiichi Yoshida's Comet Catalog
* Orbital simulation from JPL (Java) / Horizons Ephemeris

Kategorio:Periodaj kometoj
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Dilok (Mukaĉeve)

**Dilok** (ukraine, rutene kaj ruse *Ділок* , ) estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en distrikto de Babiĉi.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 0.6&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 393 m
* Loĝantaro: 330
* Poŝtkodo: 89663
* Telefonprefikso: +380&nbsp;3131
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon Beregpapfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Dilok. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Spicherbo

[eta|[Timiano, origano kaj rosmareno]]
eta|Foirstando en suda Francio
Ĉirkaŭ 15.000 manĝeblaj sovaĝplantoj ekzistas en Eŭropo. **Spicherboj**, **kuirejaj herboj** aŭ mallonge **herboj** estas nomataj plantoj, kies folioj, tigoj kaj floroj estas uzataj freŝe aŭ en sekigita formo por spici manĝaĵojn aŭ trinkaĵojn. Ne nepras ke la plantoj botanike estas veraj herboj. Kelkaj plantoj ankaŭ estas staŭdoj aŭ lignoplantoj. Malgraŭ la spicherboj apartenas al la spicoj, oni distingas ilin de la sekaj kaj ofte muelitaj spicoj, el semoj, fruktoj, ŝeloj, radikoj aŭ aliaj plantpartoj.
Kelkaj herboj ankaŭ uzeblas en medicino, plej ofte en tradicia aŭ popola medicino (kuracherbo)

La plej konatoj spicherboj estas:

## Listo de spicherboj 
## Bibliografio 
* anonima: *Heil- und Geüwrzpflanzen aus dem eigenen Garten*. AID-kajero 1192, Bonn/Germanio 1992
* Bültjer, U.: *Lexikon der Kräuter und Gewürze*, Bassermann-Verlag, München, 2006


Kategorio:Manĝaĵoj
269 Justitia

'*269 *Justitia'''* estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita, elde la observatorio de Vieno, de la aŭstria astronomo Johann Palisa, la 21-an de septembro 1887.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de *Justitia'', romia diino de la Justeco (romia ekvivalentino de la helena diino Temiso).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Johann Palisa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1887
270 Anahita

'*270 *Anahita'''* estas granda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la usona astronomo Christian Heinrich Friedrich Peters, elde la observatorio de Clinton, en Nov-Jorkio (Usono), la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la antikva persa diino *Anahita''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Christian Heinrich Friedrich Peters
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1887
Jonas Lenn

**Jonas LENN**, naskiĝinta en Manso la 4-a de aŭgusto 1967, estas franca verkisto de scienca fikcio, fantasto kaj fantazio.

Li verkis en la franca lingvo pli ol sesdek novelojn ĝis nun, kaj kvar romanojn. Lia unua verko eldonita en la internacia lingvo estas *La Karna Maŭzoleo* (La Arĝenta Ŝlosilo, 2010).

## Franclingvaj romanoj 
* *La Spirale de Lug* (romano), La Clef d'Argent, 2005.
* *Manhattan Stories* (romano), Les moutons électriques, 2006; reeld. Lokomodo, 2012.
* *Le Mausolée de chair* (romaneto), La Clef d'Argent, 2007.
* *Le Livre des théophanies* (novelaro), Griffe d’Encre, 2008.
* *Sindbad le voyageur* (romano), Mango, 2009.
* *Kinshasa* (romano), Mango, 2010.
* *Captifs de Terroma ?* (romano), La Clef d'Argent, 2011.

## Eksteraj ligiloj 
*  Lia paĝo ĉe lia esperantlingva eldonejo
*  Lia oficiala franclingva blogo 

Kategorio:Viroj
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Sciencfikciaj verkistoj
271 Pentesileo

**271 Pentesileo** estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita, la , de la rusa-germana astronomo Viktor Knorre, elde la observatorio de Belino.

## Nomo 
En la helena mitologio, Pentesileo (Πενθεσίλεια) estis unu reĝino de la Amazonoj kiu, veninte helpi la trojanojn dum la Troja milito, estis mortigita de Aĥilo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1887
Eduard Felix

**Eduard FELIX** (naskiĝis la 2-an de decembro 1899 - mortis la 19-an de majo 1975) estis ĉeĥa esperantisto, inĝeniero.

Li studis en Teĥnika Altlernejo en Prago, fako Konstrua Inĝeniero. Pensiiĝis kaj esperantistiĝis en 1961.

Dum sia vivo li estis pioniro de aviado, konstruisto, organizanto en la industrio, verkisto, lingvo-instruanto.  

**Familio**: Lia filo Václav Felix estis muzika komponisto, filino Dagmar Felixová kaj nepo Václav Bahník aktoroj.

Esperantisto de ĉ. 15 jaroj, li baldaŭ ekregis la lingvon kaj instruis ĝin en SET. Li kunlaboris en la lingva komisiono de ĈEA kaj en lastaj jaroj gvidis ĝin. Laboris en komisiono por verkistoj kaj tradukistoj de ĈEA, eldonadis Informojn de Ĉeĥoslovaka Esperanto-Komitato. Laboris en redakcioj de ĈSEK, Paco, Starto, Informilo de EK Praha.

Kunaŭtoro de karatea terminologio en Esperanto.

En 1974 la Centra Komitato de ĈEA nomis lin honora membro de ĈEA (Starto 8/1974, p. 4).

## Verkoj
**Beta Slendens* (originala poemo, Esperanto de UEA, februaro 1966)
*Metodiko de asociaj ekzamenoj (kun Mikuláš Nevan)

## Artikoloj
**Ĉu Prago aŭ Praha?* (Starto, 7/1974, p. 10)
*Recenzo: **Islandaj pravoĉoj** de Baldur Ragnarsson  (Esperanto de UEA, 7/1965, p. 133)
**Segregacio de plenaĝuloj* (ZČSEV, 1967, p. 16)
**La 14-a Somera Esperanto-Tendaro 1965 en Lančov* (ZČSEV, 19/1965)
**Pri kelkaj aktualaj problemoj* (Starto 7/1973, p. 3-4)
*Recenzo? Pío Baroja: *La arbo de la sciado.* el la hispana F. de Diego (Starto 2/1974, p. 5)
* Pri ĵudo en IL (Starto 6/1974, p. 4) 
## Tradukoj 
### Poemoj 
*Miroslav Holub: *Inventoj – Izotopoj – Napoleono – Kaporalo, kiu trapikis Arĥimedon* (Paco-cs, februaro-marto 1963)
*Vlastav Kouřil: *Balado pri generalo Laudon* (Paco-cs, marto 1965, p. 23)
*Miroslav Holub: *Soldato – Ambulanco* (Paco-cs, marto 1965, p. 18-19)
*Miroslav Holub: *Testamento de perfekta aveto* (Paco-cs,  oktobro 1965)
*Miroslav Holub: *Knabino en laboratorio - Kapo – Kranverŝejo* (Esperanto de UEA, decembro 1963)
*Miroslav Holub: *Diskobolos* (Esperanto de UEA, januaro 1968)

### Prozo 
*Vlastav Kouřil: *Morto de reĝa astrologo* (Norda prismo, 3-4, 1967)
*Vlastav Kouřil: *… Kaj la paradizo de la koro* (Norda prismo, 3-4, 1969)
*Karlo Mašek: *ĈSSR ĝojatendas la amikojn* (Paco-cs, 3/1964, p. 3)
*Scienco kaj tekniko, (Paco 3/1964, p. 6 – kun Tomáš Pumpr)
*Ludvík Pacovský: *La morto sin nomas Engelchen* (Paco-cs, 7/1964, p. 24)
*Vlasta Smržová: *Jam tiam* (el bonhumora gazeto Dikobraz)
## Fontoj 
*Starto 3/1975, p.8 – nekrologo
*Lia propra letero datita 27.IV.1970

## Eksteraj ligiloj 
*Ĉeĥa Televido faris filmon pri la familio de Eduard Felix laŭ memuaroj de filo kompnisto.
*Pri Václav Felix en muzika vortaro
*Pri filino-aktorino
*Nepo, aktoro Václav Bahník
*Nepo Václav Bahník en Memoro de la Nacio

Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1899
Kategorio:Mortintoj en 1975
268 Adorea

'*268 *Adorea'''* estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita elde la observatorio de Marsejlo, de la franca astronomo Alphonse Louis Nicolas Borrelly la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de unu romia diino "*Adorea''".

## Orbito 
Ĝi estas ano de la Temisa familio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Alphonse Louis Nicolas Borrelly
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1887
272 Antonia

'*272 *Antonia'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la franca astronomo Auguste Charlois, la  elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝi estis nomita *Antonia'' por neprecizita kialo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1888
Ĉikoŝ-Horonda

**Ĉikoŝ-Horonda** estas tre malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Berehove, en municipo de Hatj.

## Situo 
Ĉikoŝ-Horonda situas sur ebenaĵo fine de sakovojo.

## Historio 
La vilaĝo fondiĝis en 1900. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungario, al Bereg, al distrikto de Beregszász, poste al Ĉeĥoslovakio. La vilaĝo rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Ĉikoŝ-Horonda apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
## Fontoj 
* ukraina paĝo
* Wikimapia

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Leendert Deij

**Leendert Cornelis (Leen)** **DEIJ** (naskiĝis la 30-an de oktobro 1919 en Ridderkerk, mortis la 31-an de majo 2011 en Ridderkerk) estis nederlanda esperantisto, kampara, havena kaj fabrika laboristo, maristo kaj havenfaka instruisto. Li esperantiĝis en 1935 kaj poste gvidis kursojn de Esperanto. Leen Deij aktivis en la laborista Esperanto-movado, verkis himnojn por Sennacieca Asocio Tutmonda kaj Esperanta Civito. Publikigis siajn poemojn, artikolojn kaj recenzojn en *Malgranda Revuo*, *Heroldo de Esperanto*, *Literatura Foiro* k.a. Li mortis la 31-an de majo 2011.

## Verkoj 
* *Fragmentoj* (poemoj, 1988)
* *Aminda* (romano, 1997)
* *Infaneske* (infanrimaĵoj, 1997)
* *Du etuloj* (infanrimaĵoj, 2004)
* *Koboldo plumo* (infanrimaĵoj, 2004)

## Refencoj 

Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
275 Sapientia

'*275 *Sapientia'''* estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita, elde la observatorio de Vieno, de la aŭstria astronomo Johann Palisa, la .

## Nomo 
En la latina, la vorto "*Sapientia''" signifas "saĝo".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Johann Palisa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1888
Lev Ivanoviĉ Ĵirkov

dekstra|eta|Kial venkis lingvo Esperanto?

**Lev Ivanoviĉ Ĵirkov** () - prof. de lingvoscienco, specialisto pri persa kaj kaŭkazaj lingvoj (avara k. a.). Nask. 1885. Esperantisto de 1902. Aŭtoro de rimarkinda broŝuro (en la rusa kaj Esperanto): Kial venkis lingvo Esperanto?. En sia alia verko „Al la nova etapo“ li klare elmontras la veran internaciecon de Esperanto rilate al la lingvoj aziaj, afrikaj ktp.

Verkoj:

**Al la nova etapo* 1932(?)

Kategorio:Sovetiaj lingvistoj
Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Sovetiaj iranologoj
Kial venkis lingvo Esperanto?

***Kial Venkis Esperanto?*** estas studo de la lingvisto Lev Ivanoviĉ Ĵirkov, kiu aperis esperantlingve kiel 40-paĝa broŝuro en la jaro  1931  en Lepsiko ĉe la eldonejo Eldon-Kooperativo por Revolucia Esperanto-Literaturo (EKRELO). Unu jaron pli frue estis eldonita en Moskvo 35-paĝa la ruslingva originalo : *Poĉemu Pobedil Jazyk Esperanto?*, eldonita 35-paĝe en  Moskvo de Sovetrespublikara Esperantista Unio (ЦК СЭСР).

*Почему победил язык Эсперанто* (Kial venkis lingvo Esperanto) - estas ruslingva studo pri la kialoj de la relativa sukceso de Esperanto kompare kun aliaj lingvaj projektoj.

La libro estas eldonita en la libroserio *Biblioteko de Sovetia Esperantisto*

## Enhavo 
## Vidu ankaŭ 
* *Kial venkis Esperanto?*, titolo de teksto el *Enciklopedio de Esperanto*
* Privata biblioteko de P. Fiŝo

Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Likasto

**Likasto** (el la greka Λύκαστος, *tiu kiu loĝas kun lupoj*) estas la nomo de diversaj roluloj de la greka mitologio:

## Likasto, reĝo de Kreto 
Li estis filo kaj heredinto de Minoo, fama reĝo de Kreto kaj filo de Zeŭso kaj Eŭropo. Lia patrino estis Itono, filino de Liktio, aŭ Kreto, eponima nimfo de la insulo.

Likasto edziĝis al Ido, filino de Koribaso kaj eponima de la samnoma monto. Per ŝi, Likasto estis la patro de la dua Minoo, kiu sekvis lin en la trono de Kreto. 

## Likasto, amanto de Eŭlimeno 
Li estis kretano kiu enamiĝis de la bela Eŭlimeno, kvankam ŝia patro (Cidono, reĝo kaj fondinto de la urbo Cidonio) promesis edzinigi ŝin al Aptero. Tamen, Cidono konsultis orakolon por scii la plej bonan manieron venki en tiama milito, kaj ĝi konsilis lin oferi virgulinon al la dioj. Tiam, li organizis lotadon inter la fraŭlinoj de Cidonio, kaj la sorto elektis ĝuste lian filinon, Eŭlimeno.

Por salvi ŝin, Likasto konfesis ke li seksumadis kun la princino, sed la loĝantaro kredis ke tio temis nur pri mensoga ekskuzo kaj fine Eŭlimeno estis oferita kun la kunsento de ŝiaj kruelaj patro kaj edzonto, kiuj nur interesiĝis pri la milita sukceso. Posta ekzameno pravigis Likaston, kiu estis mortigita per embusko de Aptero, kiam li eksciis pri la nefideleco de sia estonta (kaj jam mortita) edzino.

## Likasto, filo de Areso 
Likasto kaj sia ĝemelo Parasio estis filoj de la milita dio Areso kaj Filonomo, filino de Niktimo. Ĵusnaskitaj, ilia patrino ĵetis ilin al rivero Erimanto, sed lupino salvis kaj mam-nutris ilin ĝis kiam la ŝafisto Gilifo trovis la fratojn kaj zorgis pri ili kiel patro. La simileco de tiu rakonto kun tiu de Romulo kaj Remo evidentiĝas.

## Likasto, vartistino de Dionizo 
Ŝi estis unu el la vartistinoj de la dio Dionizo, kiu bezonis ĝin ĉar ŝia patrino mortiĝis pro peti ke Zeŭso aperu laŭ lia natura formo, sen scii ke ĝi estis fulmotondre. Likasto akompanis la dion al Barato, dum la fama kampanjo de Dionizo al tiu lando..

## Likasto el Lemnoso 
Ŝi estis virino el Lemnoso kiu partoprenis la amasan mortigadon de ĉiuj viroj el tiu insulo. Ŝi eĉ murdis sian fraton Cidimon.

## Referencoj 
Kategorio:Idaro de Areso
Kategorio:Menadoj
Kategorio:Mitaj reĝoj de Kreto
Kategorio:Murditoj
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Hatóságilag Tilos

**Hatóságilag Tilos** (hatoŜAgilag TIloŝ) estis punka hungara muzika grupo, fondita en septembro de 1996. Ĝia nomo venas el esprimo el dum la stalinisma Hungario (laŭ onidiro, oni povis legi la sekvan atentigon en drinkejo: „Kanti, grajnoludi, brui estas INSTANCE MALPERMESITA!”).

## Anoj 
Kreintoj:
* Balazs Aradvári
* Szabolcs Mode
* McCheap

Aktuale (2007):
* Benji
* László Pastor
* Kálci
* McCheap

## Diskaro 
* *Mi történt az éjjel* (Kio okazis la lastan nokton)
* *A folytatás* (La sekvo)
* *Valahol* (Ie)
* *Filmek* (Filmoj)
* *A híd* (La ponto)

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo

Kategorio:Hungaraj muzikaj grupoj
Kategorio:Punkaj muzikaj grupoj
277 Elvira

'*277 *Elvira'''* estas malgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Koronisa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita, la , de Auguste Charlois, franca astronomo laboranta en la observatorio de Nico.

## Nomo 
"*Elvira*" estas la nomo de rolulino en du verkoj de Alphonse de Lamartine: *Méditations poétiques* (1820) kaj *Harmonies poétiques et religieuses'' (1830).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1888
Poljana (Svaljava)

**Poljana** (, ) estas vilaĝo kaj kuracferiejo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Svaljava.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Svaljava en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 2740
* Poŝtkodo: 89313
* Telefonprefikso: 3133
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Poljana situas en valo de rojo, laŭ vojo kaj fervojo Niĵnij Vorota-Svaljava. La lasta troviĝas 10&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1180. La tataroj bruldetruis la vilaĝon en 1241, la loĝantoj fuĝis en la arbaron. Fine de liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a familio Schönborn ricevis la kampojn. Iom poste oni malkovris fontojn kun kuraca efiko. Baze de tio sanatorio, banejo kaj enboteliga uzino portis famon de la komunumo. Ĝis 1920 Polena apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Szolyva, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon **Karpata Ukrainio**. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Poljana/Polena. Ekde 1945 Poljana apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵo 
* sanatorio kun kuracbanejo

## Referencoj 
1. www.karpataljaturizmus.net
2. http://encarta.msn.com 

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
278 Paulina

'*278 *Paulina'''* estas malgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la aŭstria astronomo Johann Palisa, elde la observatorio de Vieno.

## Nomo 
Ĝi ricevis la virinan antaŭnomon "*Paŭlina''" sen konata kialo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Johann Palisa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1888
Poljana (Ĥust)

**Poljana** estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Ĥust, en municipo de Kopaŝnovo.

## Situo 
Poljana situas laŭ traira flankovojo.

## Historio 
## Vidindaĵoj 
## Fontoj 
* ukraina kaj germana paĝoj
* Wikimapia

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Kreto (mitologio)

[eta|Situo de la [Kreto (insulo)|insulo, de kiu la nimfo **Kreto** estas eponima.]] 
**Kreto** (el la greka Κρήτη, *regantino*) estas la nomo de diversaj rolulinoj de la greka mitologio, ĉiuj ligataj al la greka insulo:

# Nimfo laŭ kiu Kreto ricevis sian nomon. Ŝi estis filino de Asteriono, kaj unua edzino de Minoo, fama reĝo de la insulo. Kun li, ŝi havis nur unu infanon, Likasto, kiu akiris la tronon de la insulo post la morto de sia patro. Kvankam versio de la mita historio de Kreto asertas ke estis Minoo la filo de Asteriono, kaj ke li edziĝis al Pazifao, filino de Helio kaj Perseiso, laŭ tiu rakonto la fama reĝo ligiĝis al la insulo per sia edzino, la eponima nimfo. Kroma rakonto klarigas la aferon: estis du reĝoj de Kreto kun la nomo Minoo. La unua estis la edzo de Kreto kaj la dua, sia nepo (aŭ filo de Zeŭso kaj Eŭropo), la edzo de Pazifao.
# Filino de Deŭkaliono, kreta princo, filo siavice de Minoo.
# Amantino de la suna dio Helio, kaj patrino per li de Pazifao, la edzino de Minoo. Tamen, la plimulto de la versioj asertas ke Pazifao estis filino de la oceanidino Perseiso, sed laŭ tiu de Diodoro Sicilia, tiu reĝino estus pli ligata al la Kreta historio kaj kultado.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Nimfoj
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
53P/Van Biesbroeck

**53P/Van Biesbroeck** estas perioda kometo en nia Sunsistemo.

Ĉi tiu kometo kaj 42P/Neujmin estas fragmentoj de gepatra kometo kiu rompiĝis dum marto, 1845.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
*53P at Kronk's Cometography

Kategorio:Periodaj kometoj
Kategorio:Malkovrita de George Van Biesbroeck
Gobiuso

***Gobiuso*** estas genro en la familio de la Gobiedoj (Gobiidae) kaj apartenas al la ordo de la Perkoformaj (Perciformes).

## Listo de specioj 
* *Gobius ater* Bellotti, 1888
* *Gobius ateriformis* Brito & Miller, 2001
* *Gobius auratus* Risso, 1810
* *Gobius bucchichi* Steindachner, 1870
* *Gobius cobitis* Pallas, 1814
* *Gobius commersonii* Valenciennes, 1837
* *Gobius couchi* Miller & El-Tawil, 1974
* *Gobius cruentatus* Gmelin, 1789
* *Gobius fallax* Sarato, 1889
* *Gobius gasteveni* Miller, 1974
* *Gobius geniporus* Valenciennes en Cuvier & Valenciennes, 1837
* *Gobius hypselosoma* Bleeker, 1867
* *Gobius kolombatovici* Kovacic & Miller, 2000
* *Gobius koseirensis* Klunzinger, 1871
* *Gobius leucomelas* Peters, 1868
* *Nigra gobiuso (Gobius niger)* Linnaeus, 1758
* *Gobius paganellus* Linnaeus, 1758
* *Gobius roulei* de Buen, 1928
* *Gobius rubropunctatus* Delais, 1951
* *Gobius scorteccii* Poll, 1961
* *Gobius senegambiensis* Metzelaar, 1919
* *Gobius strictus* Fage, 1907
* *Gobius tetrophthalmus* Brito en Miller, 2001
* *Gobius tigrellus* Nichols, 1951
* *Gobius vittatus* Vinciguerra, 1883
* *Gobius xanthocephalus* Heymer en Zander, 1992

## Referencoj 
* FishBase : genre Gobius Linnaeus, 1758
* ITIS : Gobius Linnaeus, 1758
* Animal Diversity Web : Gobius
* NCBI Taxonomy : Gobius

Kategorio:Fiŝoj
Kategorio:Perkoformaj
284 Amalia

**284 Amalio** estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la franca astronomo Auguste Charlois la  elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝi ricevis, sen precizita kialo, la inan antaŭnomon de "*Amalia*".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1889
Nigra gobiuso

La **nigra gobiuso** (*Gobius niger*) estas osta fiŝo de la klaso Aktinopterigoj el la familio de la Gobiedoj (Gobiidae) kaj apartenas al la ordo de la Perkoformaj (Perciformes). La fiŝo povas atingi longon de 18 cm. La plej alta registrita aĝo estas 4 jaroj.

## Vivmedio 
La nigra gobiuso vivas en sala kaj duonsala akvo. Ĝi preferas mezvarman klimaton kaj ĉefe vivas en la Atlantiko. Krom tio ĝi vivas en la Mediteraneo. La areo de disvastiĝo estas 1 ĝis 75 m sub la akvosurfaco.

## Rilato al la homo 
La nigra gobiuso sporade estas kaptita por komercaj akvarioj.

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de la nigra gobiuso je FishBase

Kategorio:Fiŝoj
Kategorio:Perkoformaj
Maputalandaj-pondolandaj arbustaroj kaj veprejoj

[eta|220px|Maputalanda-pondolanda-albena [biodiverseco-riĉaĵejo.]]
La **maputalandaj-pondolandaj arbustaroj kaj veprejoj** estas tersupraĵa ekoregiono el la orientafrik-altaĵara ekoprovinco de la afrotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al montaraj herbejoj kaj arbustaroj de Sud-Afriko.

La ekoregiono estas parto de la maputalanda-pondolanda-albena biodiverseco-riĉaĵejo laŭ la organizaĵo Naturprotekto Internacie.

## Priskribo
La ekoregiono okupas la montetojn piede de Drakensbergoj, kovrante areon de 19 500 kvadrataj kilometroj en la sud-afrikaj provincoj Orienta Kablando kaj Kvazulu-Natalo. Oriente ĝi estas limigita de la marbordarbara mozaiko de Kvazulu-Kablando, kiu troviĝas en la humida marborda zono laŭlonge de Hinda Oceano; okcidente ĝi estas limigita de la pli altaĵaj drakensbergaj montaraj herbejoj, duonarbaroj kaj arbaroj. Sude ĝi transiras al pli sekaj veprejoj de Albany, kiuj estas karakterizitaj de pli sukulentaj kaj dornaj plantoj. La ekoregiono havas sekan subtropikan klimaton.  Jara precipitaĵo varias ekde 450&nbsp;mm ĝis 800&nbsp;mm, kun proksimume tri kvaronoj de la pluvo falanta dum la varmaj someraj monatoj inter oktobro kaj marto. Frostoj malofte okazas kaŭze de la moderiganta influo de Hinda Oceano.
 
## Flaŭro
Fitogeografie, la ekoregiono kongruas kun aparta flaŭra provinco el la Usumbaro-Zululanda Regiono de la Paleotropika Regno. La tipa vegetaĵaro estas sklerofilaj ĉiamverdaj arbedoj, kiuj konstituas densajn kanopeojn de veprejoj. Tiuj ĉi altas ĝis ses metroj.

## Biodiverseco
La ekoregiono kiu estas transiro inter humida kaj seka, inter altaĵa kaj malaltaĵa inter mezvarma kaj tropika, havas riĉan biodiversecon, kvankam kun malmulte da endemiaj specioj. La ekoregiono gastigas variecon de bestioj, inkluzive de la endanĝerigataj nigra rinocero (*Diceros bicornis*), blanka rinocero (*Ceratotherium simum*) kaj kaba vulturo (*Gyps coprotheres*).

## Vidu ankaŭ
*Afromontano
*Albeno (Sud-Afriko) 
*Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
*Konservada stato de ekoregiono

## Eksteraj ligiloj
* Ekoregiono AT1012 : Maputalandaj-pondolandaj arbustaroj kaj veprejoj (WWF)
* Maputalandaj-pondolandaj arbustaroj kaj veprejoj (*WWF-Wildworld*)
* Maputalandaj-pondolandaj arbustaroj kaj veprejoj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo 
* Maputalandaj-pondolandaj arbustaroj kaj veprejoj (*The Encyclopedia of Earth*)
* Maputalandaj-pondolandaj arbustaroj kaj veprejoj (*Globalspecies*) 
* Situo de la ekoregiono : tajpu *Maputaland-Pondoland bushland and thickets* 
* Maputalanda-pondolanda-albena biodiverseco-riĉaĵejo (*Conservation International*) 
* Maputalanda-pondolanda-albena biodiverseco-riĉaĵejo (*CEPF*)
* Maputalandaj-pondolandaj arbustaroj kaj veprejoj (*Routes*) 

Kategorio:Afrotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Montaraj herbejoj kaj arbustaroj
Kategorio:Biodiverseco-riĉaĵejoj
Kategorio:Geografio de Sud-Afriko
Itono

**Itono** nomiĝis diversaj roluloj de la greka mitologio:

# Edzino de Minoo la 1-a, reĝo de Kreto, kvankam aliaj verkistoj asertas ke li edziĝis al Kreto, eponima nimfo de la insulo. Laŭ Diodoro, ŝi estis la patrino de Likasto, posteŭlo de Minoo en la kreta trono. Ŝia patro estis Liktio.
# Itono aŭ Itonio estis filo de Amfiktiono (la filo de Deŭkaliono, aŭ aŭtoĥtono laŭ aliaj versioj) kaj patro, kun la nimfo Arno (aŭ Melanipo), de Kromio kaj Beotio, la eponima reĝo de tiu greka regiono. Kiam Eolo, patro de Arno, eksciis pri tiu rilato, edzigis ŝin al Metaponto, kiu obeeme zorgis pri la nimfo kaj la bebo.
# Filo de Beoto kaj patro de Hipalcimo, Alegenoro, Arkiloko kaj Elektriono, patro siavice de la aĥea komandanto Leito.
# Laŭ Eŭripido, patro de la diino Ateno kaj reĝo de Itono, en Ftiotido. Lia filino Jodamo ŝtoniĝis kiam ŝi eniris kaŝe en la palacon kaj rigardis la okulojn de la gorgono Meduzo, kiun Ateno konservis tie.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Kategorio:Mitaj reĝoj de Ftiotido
Wolfhalden

## Pri la komunumo 
** Wolfhalden ** estas komunumo en Kantono Apencelo Ekstera, Svislando. Ĝi havis 1717 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Wolfhalden situas en la regiono kaj iama distrikto de la Apencela Vorderland ĉe la norda deklivo de la Apencelaj Montaroj proksimume 300 metrojn super la Bodenlago. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 921 m s.m. ĉe la limo al Heiden en la sudo de la komunumo, dum la plej malalta punkto troviĝas norde sur alteco de 448 m s.m. apud *Tobelmüli*.

## Trafiko 
Wolfhalden estas konektita al la publika transportreto per la du poŝtaŭtolinioj de Heiden al Rheineck kaj de Heiden al Sankt-Margreto.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo numero 463 de Heiden al Rheineck. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en nordoriente en Thal en distanco de 5 kilometroj.

## Najbaraj komunumoj 
Wolfhalden limas en nordo al Thal (SG), en nordoriento al Lutzenberg, en oriento al Walzenhausen, en sudo al Oberegg (AI), kaj en okcidento al Heiden.

## Historio 
Ĝis la jaro 1652, kiam estis konstruita la preĝejo, Wolfhalden estis parto de la komunumo *Kurzenberg*, kiu estis unuan fojon menciita en la jaro 1163 kiel *Curtimberg* kaj konsistis el la hodiaŭaj komunumoj Heiden, Lutzenberg kaj Wolfhalden.

## Esperanto-Movado 
En Wolfhalden vivis en la domo Morgensonne ĝis sia morto la Esperanto- kaj baha-a pioniro Fritz Semmle, kiu en la 1930-aj jaroj instruis Esperanton en Amriswil kaj korespondadis kun Lidia Zamenhof.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Wolfhalden
287 Neftiso

**287 Neftiso** estas granda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la usona astronomo Christian Heinrich Friedrich Peters, elde la observatorio de Clinton, en Nov-Jorkio (Usono), la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Neftiso, diino de la mortintoj en la Egipta Mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Christian Heinrich Friedrich Peters
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1889
283 Emma

'*283 *Emma*** estas granda malhela duopa asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Eosa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
La deveno de ĝia nomo estas nekonata.

## Satelito 
La  W. J. Merline kaj sia teamo malkovris naturan sateliton de 283 Emma, per la teleskopo Keck II. La satelito provizore nomata **S/2003 (283) 1*' havas inter 4 kaj 14 km de diametro kaj orbitas proksimume je 581&nbsp;± 3.6 km for de la centra korpo kun orbita periodo de 3,353 tagoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  283 Emma kaj S/2003 (283) 1 (kompilata de Wm. Robert Johnston)

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1889
288 Glaŭko

**288 Glaŭko** estas malgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, tre malrapide rotacianta.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la , de la germana astronomo Karl Theodor Robert Luther, elde la observatorio de Duseldorfo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Glaŭko, tiu de pluraj virinoj kaj nimfoj de la helena mitologio, notinde la filino de Kreono.

## Ecoj 
La rotacia periodo de 288 Glaŭko estas escepte longa (ĉirkaŭ 49 tagoj), ĝi estas, kun 846 Lipperta, 912 Maritima kaj 1235 Schorria, unu el plej malrapide rotacianta el la konataj asteroidoj, kaj nur Venuso kaj Merkuro rotacias pli malrapide. Ĝi eble ankaŭ havas oscilian movon, kiel 4179 Tutatiso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Theodor Robert Luther
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1890
286 Iclea

'*286 *Iclea'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la aŭstria astronomo Johann Palisa elde la observatorio de Vieno.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de "*Icléa*", rolulino en la fantasta novelo *Uranie'' de Camille Flammarion.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Johann Palisa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1889
Kanaloj de Amsterdamo

eta|dekstra|250px|Lamonggracht.
Amsterdamo, ĉefurbo de Nederlando, havas pli ol cento da kilometroj de kanaloj, ĉirkaŭ 90 insulojn kaj 1 500 pontojn. La tri ĉefaj kanaloj, Herengracht, Prinsengracht, kaj Keizersgracht, elfositaj en la 17a jarcento dum la Nederlanda Orepoko, formas koncentrajn zonojn ĉirkaŭ la urbo, konatajn kiel *Grachtengordel*. Laŭlonge de la ĉefaj kanaloj estas 1550 monumentaj konstruaĵoj. La 17a-jarcenta kanalringa areo, inklude Prinsengracht, Keizersgracht, Herengracht kaj Jordaan, estis lokigitaj en la listo de Monda heredaĵo de Unesko en 2010, kontribuante al la famo de Amsterdamo kiel la "Norda Venecio".

## Kanaloj 

File:Amsterdam1662.jpg|Mapo montranta Amsterdamon kun ĝiaj kanaloj el 1662.
File:Gerrit Adriaensz. Berckheyde - De bocht van de Herengracht te Amsterdam.jpg|Gouden Bocht.
File:Jan van der Heyden - View of the Westerkerk, Amsterdam - WGA11405.jpg|Vido de Westerkerk, ĉirkaŭ 1660.
File:Jan van der Heyden - Canal in Amsterdam.jpg|Kanalo de Amsterdamo, dua duono de 17a jarcento.
File:Jan van der Heyden, View of Oudezijds Voorburgwal with the Oude Kerk in Amsterdam.jpg|Vido de Oudezijds Voorburgwal, ĉirkaŭ 1670.
File:View of the Herengracht, Amsterdam 1670 Jan van der Heyden.jpg|Vido de Herengracht, ĉirkaŭ 1670.
File:The Martelaarsgracht in Amsterdam 1670 Jan van der Heyden.jpg|Martelaarsgracht, ĉirkaŭ 1670.
File:Amsterdam airphoto.jpg|Aerfoto de la kanaloj de Amsterdamo.

## Notoj 
Kategorio:Transporto en Amsterdamo
Kategorio:Kanaloj
Kategorio:Unesko
282 Clorinde

'*282 *Clorinde'''* estas mezgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la franca astronomo Auguste Charlois, la  elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝia nomo referas al "*Clorinda*" (aŭ "Klorinda"), batalantino en la eposo "Jerusalemo liberigita" (*La Gerusalemme liberata'') de Torquato Tasso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1889
Hroubovice

Municipo **Hroubovice** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en milde ondoforma pejzaĝo 4&nbsp;km okcidente de la urbo Luže. Vivas ĉi tie  (). Norde de la vilaĝo estas belvidejo Jahůdka kaj sude de ĝi estinta malgranda banejo Svatá Anna kun baroka kapelo kaj fonto de fera akvo.

## Historio 
La vilaĝon en popola elparolo oni ankaŭ nomis Roubovice. La unuaj mencioj pri ĝi atingas ĝis la 12-a jarcento, en la jaro 1167 estis Hroubovice havaĵo de monaĥejo en Litomyšl, poste de monaĥejo en Podlažice. En la jaro 1436, post detruo de la monaĥejo la vilaĝo transiris al Jan Padrus el Vratkov. Poste la posedantoj ŝanĝiĝis, ĝis en la jaro la vilaĝon aĉetis episkopo de Hradec Králové Jan Josef Vratislav el Mitrovice.

En la vilaĝo estis relative granda juda komunumo. Sinagogo el la 18-a jarcento bedaŭrinde ne konserviĝis, estis malkonstruita en la jaro 1970. Ĝi estis verŝajne eŭropa raraĵo, ĉar sur ĝia tegmento estis tureto kun horloĝo, kiaj estas konataj el kristanaj sakralaj konstruaĵoj barokaj aŭ gotikaj. Tio estis onidire por esprimo de bonaj interrilatoj inter vilaĝanoj de hebrea kaj kristana konfesoj. En la jaro 1900 estis en la vilaĝo 580 katolikoj, 5 evangelianoj kaj 80 judoj.

## Loĝantaro 
## Vidindaĵoj 
### Tombejo 
Tombejo kun proksimume 250 valoraj barokaj kaj klasikismaj tomboŝtonoj troviĝas sur norda rando de la vilaĝo. La plej malnova konservita tomboŝtono estas el la jaro 1788. Proksime de la tombeja enirejo staras ceremonia salono, sur kontraŭa flanko de la tombejo estas malgranda kadavrejo.

### Juda tombejo 
En la vilaĝo troviĝas estinta hebrea tombejo, bedaŭrinde en la jaro 2007 damaĝita fare de vandaloj.

### Belvidejo Jahůdka 
Por informoj vidu la paĝaron de la urbo Luže.

## Pluaj fotoj 

Hroubovice - P8082907-hřbitov.jpg|Juda tombejo
Synagoga Hroubovice.jpg|Detruado de sinagogo

## Bibliografio 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Kaŭkazaj, anatoliaj kaj hirkaniaj mezvarmaj arbaroj

[eta|220|[Ĝangaloj de Irano]]
[220px|eta| Ĝangaloj de Irano, [Gilano ]]
La **Kaŭkazaj, anatoliaj kaj hirkaniaj mezvarmaj arbaroj** estas tutmondaj 200-regiono de suda  Eŭropo kaj Okcidentazio laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). La "tutmondaj 200" estas listo de ekoregionoj, prioritataj por la naturprotekto.

Tiuj arbaroj ampleksas diversajn biomojn : mezvarmajn koniferarbarojn, mezvarmajn foliajn kaj miksajn arbarojn, kaj montarajn arbarstepojn, kovrante plurajn altajn montarojn de Okcidenta Azio, inkluzive de Kaŭkazo, Malgranda Kaŭkazo, Ponta Montaro, Elborz-Montaro, kaj Kopetdago, kiuj etendiĝas ekde Bulgarujo en la okcidento ĝis Turkmenujo en la oriento, ĉirkauante partojn de Bulgarujo, Turkujo, Kartvelujo, Rusujo, Armenujo, Azerbajĝano, Irano, kaj Turkmenujo.

La tersupraĵaj ekoregionoj kiuj troviĝas en la nomita regiono estas jenaj :
* Hirkaniaj-kaspiaj miksaj arbaroj (Azerbajĝano, Irano)
* Kaŭkazaj miksaj arbaroj   (Armenujo, Azerbajĝano, Kartvelujo, Rusujo, Turkujo)
* Elborz-montara arbarstepo (Irano)
* Foliarbaroj apud Nigra Maro kaj de Kolĉido (Bulgarujo, Kartvelujo, Turkujo)
* Kopetdagaj duonarbaroj kaj arbarstepo (Irano, Turkmenujo)
* Nord-anatoliaj koniferaj kaj foliaj arbaroj (Turkujo)

Tiu tutmondaj 200-regiono situas parte en la kaŭkaza, parte en la irana-anatolia biodiverseco-riĉaĵejoj. 

## Eksteraj ligiloj
* Tutmondaj 200; numero 78: Kaŭkazaj, anatolujaj kaj hirkaniaj mezvarmaj arbaroj (WWF)
* Kaŭkaza biodiverseco-riĉaĵejo (Naturprotekto Internacie) 
* Irana-anatolia biodiverseco-riĉaĵejo (Naturprotekto Internacie) 

Kategorio:Global 200
Kategorio:Palearktisaj ekoregionoj
Kategorio:Biodiverseco-riĉaĵejoj
Kategorio:Mezvarmaj koniferarbaroj
Kategorio:Mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj
Kategorio:Montaraj herbejoj kaj arbustaroj
Kategorio:Kaŭkazio
Kategorio:Geografio de Armenio
Kategorio:Ekoregionoj de Azerbajĝano
Kategorio:Geografio de Bulgario
Kategorio:Geografio de Irano
Kategorio:Geografio de Kartvelio
Kategorio:Ekoregionoj de Rusio
Kategorio:Geografio de Turkio
Kategorio:Geografio de Turkmenio
Saignelégier

**Saignelégier** (malnova germanlingva nomo **Sankt Leodegar**) estas komunumo kaj la ĉefloko de la distrikto Franches-Montagnes en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 2524 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Saignelégier situas 22 kilometrojn nordoriente de La Chaux-de-Fonds sur altebenaĵo de la Ĵurasa Montaro en la centro de la regiono Franches-Montagnes (en Esperanto *Liberaj Montoj*). La nordan limon de la komunumo formas la rivero Doubs, kiu formas profundan valon. En sudo de la komunumo situas la montara lageto Etang de la Gruère, ĉirkaŭ kiu etendiĝas bela marĉopejsaĝo, kiu estas sub nacia protekto.

Al la komunumo apartenas ankaŭ la ĝis fino de 2008 memstaraj komunumoj Goumois kaj Les Pommerats.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Saignelégier limas en nordo al Indevillers (Francio), en nordnordoriento al Soubey, en nordoriento al Les Enfers, en oriento al Le Bémont, en sudoriento al Tramelan (BE), en sudo al La Chaux-des-Breuleux, en sudoriento al Muriaux, en orientosudoriento al Le Noirmont, en okcidento al Charmauvillers (Francio), en okcidentonordokcidento al Goumois (Francio), kaj en nordokcidento al Fessevillers (Francio).

## Trafiko 
Saignelégier situas ĉe la mallarĝŝpura trajnlinio de la Ĵurasaj Fervojoj de La Chaux-de-Fonds al Glovelier.

En Saignelégier kruciĝas la kantonaj ĉefvojoj numero 18 de La Chaux-de-Fonds al Glovelier kaj 248 de Tavannes al Goumois apud la limo kun Francio.

## Vidindaĵoj 
En la sudo de la komunumo situas en naturrezervejo la lageto Etang de la Gruère, kiu ek de 1964 estas submetita al naturprotekto.

En la iama voktejkastelo en la centro de la komunumo hodiaŭ troviĝas la sidejo de la komunuma administrejo.

Vidindas ankaŭ la katolika preĝejo ''Nôtre-Dame de l'Assomption*, kiu disponas pri ĉefaltaro de la unua duono de la 18-a jarcento, kiu origine troviĝis en la Monaĥejo Bellelay.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Saignelégier datiĝas el la jaro 1294 kiel *Saignelegier*.

Saignelégier kun la tuta regiono de la Liberaj Montoj ĝis la 17-a jarcento apartenis al la prinsepiskopejo Bazelo. En 1792 ĝi unue formis parton de la Raŭraka Respubliko kaj poste de 1793 ĝis 1815 de Francio, unue de la departemento Mont Terrible kaj poste de la departemento Haut-Rhin. En la jaro 1815 ĝi estis atribuita de la Viena Kongreso al la svisa Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro ĝi estas la ĉefloko de la distrikto Franches-Montagnes de la nove fondita Kantono Ĵuraso.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2009 la ĝis tiam memstaraj komunumoj Goumois kaj Les Pommerats estis kunigitaj kun Saignelégier.

## Bildaro 

Dosiero:Saignelegier katolika preghejo 043.JPG|Katolika preĝejo *Nôtre-Dame de l'Assomption''
Dosiero:Saignelegier reformita preghejo 046.JPG|Reformita preĝejo
Dosiero:Saignelegier samnivela fervojtransirejo 060.JPG|Samnivela fervojtransirejo en la vilaĝocentro
Dosiero:Lageto Etang de la Gruere 069.JPG|Lageto Etang de la Gruère

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Saignelégier (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Saignelégier
* Saignelégier en la Historia Leksikono de Svislando
Ŝiroke (Vinohradiv)

**Ŝiroke** (,  [felŝOŝArad]) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Vinohradiv.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Vinohradiv en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 5 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 236 m
* Loĝantaro: 2410
* Poŝtkodo: 90314
* Telefonprefikso: +380 03143

## Situo 
Ŝiroke situas sur deklivoj.

## Historio 
En 1910 vivis en Felsősárad 1055 homoj, (934 rutenoj, 112 germanoj, 8 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Felsősárad apartenis al Hungara reĝlando, al Ugocsa, poste al Ĉeĥoslovakio. Dum la 2-a mondmilito Hungario okupis ankaŭ tiun ĉi vilaĝon kaj organizis aŭtonomion de rutenoj. Ekde 1945 Ŝiroke apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Gobio (fiŝo)

La **gobio** (*Gobio gobio*) estas riverfiŝo de la specio el la familio Ciprinedoj, kiu longas maksimume ĝis 20 cm.

Ĝi estas fundoloĝanto kun du palpfadenoj ĉe la buŝo. Ĝi manĝas bestetojn kiel kankretoj.

La gobio vivas en aretoj kaj estas sufiĉe rezista kontraŭ poluo. 

eta|dekstra|*Gobio gobio*

Kategorio:Ciprinedoj
Kriva (Taĉiv)

**Kriva** (,  [nadjkirva]) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Tjaĉiv.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Tjaĉiv en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 281 m
* Loĝantaro: 3020
* Poŝtkodo: 90 563
* Telefonprefikso: 03134

## Situo 
Kriva situas laŭ rojo.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1373. La kampoj apartenis al familio Kirvai. En 1910 vivis en Nagykirva 946 loĝantoj (707 rutenoj, 233 germanoj, 6 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Taracköz, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Kriva. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Jeníkov (distrikto Chrudim)

**Jeníkov** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en protektata pejzaĝa regiono Žďárské vrchy, en fonta teritorio de rivero Chrudimka, 5&nbsp;km oriente de la urbo Hlinsko, ĉe la ŝoseo n-ro 343 de Hlinsko al Kameničky kaj Svratka. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Jeníkov estas unue skribe rememorata kiel "vilaĝo Genykow" en dokumento, per kiu Smil Flaška el Pardubice sinjorejon Rychmburk vendas al Ota el Bergov kaj Boček el Poděbrady. Tiam Rychmburka sinjorejo administris preskaŭ 60 vilaĝojn kaj do apartenis al la plej grandaj en Bohemio.

## Loĝantoj 
La ĉefa okupado de loĝantoj en Jeníkov estis teksado kaj potfarado. Grandaj trovaĵoj de argilo en ĉirkaŭaĵo de Jeníkov, Hlinsko, Kameničky, en Borovina kaj alie, abundo da ligno, trovejoj de siliko kaj kompreneble ankaŭ lerteco de montara popolo estigis la plej malnovan metian fakon en montetara regiono - potfaradon. Ĝiaj komencoj estas en la 2-a duono de 15-a jarcento. Preferataj potistaj produktoj estis diversgrandaj kaj diversformaj potoj, kaseroloj, platoj, rostplatoj, kruĉoj, bakujoj kaj kamentuboj.
Plua tradicia metio en tiu ĉi regiono estis teksado kaj tolteksado. Ĝis la jaro 1867 en tiu ĉi regiono estis produktataj linaj ŝtofoj por armeo. Tute nova fako de teksa produktado en la 18-a jarcento fariĝis kotonindustrio. Ekestis kelkaj kotonfabrikoj, pli poste aparte disvolviĝis produktado de kotonaj tapiŝoj. Multaj hejmaj teksistoj en Jeníkov ankoraŭ antaŭ nelonge produktis tapiŝojn por fabrikoj en Hlinsko

Enspeziga metio en tiu ĉi regiono estis en la 15-a kaj 16-a jarcentoj martelmaŝinado. En Jenikov, sur herbejo apartenanta al la domo n-ro 24 oni nomas "sur karbostako" kaj oni tie trovas en grundo multon da ligna karbo el tempoj, kiam ĝin tie bruligis por fabrikado en martelmaŝinoj.

## Loĝantaro 
## Vidindaĵoj 
* Gisa kruco apud vendejo kaj domo n-ro 2
* Ŝtona kruco apud kampvojo en supra Jeníkov apud domo n-ro 24
* Statuaro de Pieto apud la tombejo
* Estinta forĝejo n-ro 95
* Tipa montetara ĉarpentita domo n-ro 92
* Estinta vilaĝestrejo n-ro 28
* Centjara tilio apud n-ro 27
* Monumento al falintoj en la 1-a mondmilito
* Memoraĵo al nekonata falinta partizano
* Kapelo de Sankta Venceslao

## Naskiĝintoj 
* Josef Vodička, popola muzikestro
* Antonín Kouba, kolektanto de popolartaĵoj en montetara regiono
* Jan Adámek, negocisto, produktadorganizanto, ĉefe en tolteksado

## Bibliografio 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Pluaj fotoj 

Jeníkov - kaple.jpg|Jeníkov – kapelo
Jeníkov roubenka.jpg|plektita domo en Jeníkov
Jeníkov čp. 39.jpg|Jeníkov n-ro 39
Jeníkov od čističky.jpg|vido al Jeníkov de akvopurigejo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj paĝoj de la vilaĝo 
* Paĝaro de mikroregiono Hlinsko  
* Mapo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Suprasvratka montetaro
291 Alice

'*291 *Alice'''* estas malgranda sed hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Flora familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la aŭstria astronomo Johann Palisa elde la observatorio de Vieno.

## Nomo 
Ĝi ricevis, sen precizita kialo, la inan antaŭnnomon de "*Alice''".

## Ecoj 
La analizo de ĝia luma kurbo montris aksan klinitecon de 35°.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* 2037 Tripaxeptalis

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Johann Palisa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1890
290 Bruna

'*290 *Bruna''''' estas malgranda asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la aŭstria astronomo Johann Palisa elde la observatorio de Vieno.

## Nomo 
Ĝia nomo venas de tiu de la ĉeha urbo Brno.

Vidu ankaŭ 2889 Brno.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Brno
Kategorio:Malkovrita de Johann Palisa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1890
293 Brasilia

'*293 *Brasilia'''* estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ĉefa ano de la Brazilia familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝia nomo referas al la lando Brazilo, (latine "*Brasilia''") honore al la Petro la 2-a, (1840–1889) lasta imperiestro de Brazilo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1890
Dubovce

**Dubovce** (hungare *Farkashelyvidovány* [farkaŝhejvidovAnj]) estas unuigita vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Skalica.

## Situo 
Dubovce situas laŭ traira flankovojo, ĉefvojo preteriras. Skalica troviĝas je 12&nbsp;km.

## Historio 
En tiu loko la keltoj jam havis tie fortikaĵon, kiu neniiĝis en la 14-a jarcento. La unua skriba mencio okazis en 1392. Tiam estis tie 2 vilaĝoj: Vidovány kaj Farkashely, kiuj apartenis al proksima fortikaĵo. Vidovány aparte menciiĝis unuafoje en 1553. En la 17-a jarcento kelkfoje diversaj armeoj suferigis la loĝantojn. En 1828 vivis en Farkashely 467 homoj en 67 domoj, en Vidoványnak 178 homoj en 40 domoj. En 1866 pro ĥolero multe da vilaĝanoj mortis, eĉ la tombejo ne sufiĉis. 

En 1910 laŭ la popolnombrado loĝis en Farkashely 502 homoj, en Vidovány 267, (en ambaŭ plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝoj apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Skalica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. La komunumoj unuiĝis en 1954. En 2001 laŭ la popolnombrado vivis en Dubovce 666 homoj, (658 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Sofia de 1868
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Antonio de 1902

Kategorio:Municipoj en distrikto Skalica