Martin Parr

**Martin PARR** (naskita la 23-an de majo 1952 en Epsom, Surrey; mortis la 6-an de decembro 2025 en Bristolo) estis brita dokumenta fotisto, fotoĵurnalisto kaj kolektanto. Lian verkon karakterizas humura kaj antropologia perspektivo pri ĉiutagaj situacioj.

## Vivo kaj laboro 
Lia intereso pri fotografio estis kuraĝigita ekde infanaĝo de lia avo, George Parr, amatora fotisto, sed tamen li montris promesplenan talenton, kun sentemo al komponado kaj lumigado. Parr studis fotografion ĉe la Politeknikejo de Manĉestro inter 1970 kaj 1973.

Aldone al sia laboro kiel sendependa fotisto, Parr ofte akceptis instruistajn postenojn. Post longa debato, li fariĝis membro de la agentejo Magnum Photos en 1994. Kampanjoj estis faritaj ene de la agentejo por malhelpi lian membrecon, sed finfine liaj kontraŭuloj devis akcepti la demokratan decidon. Kritikistoj konsideris lian fotografian stilon tro provokema kaj akuzis lin pri mokado de la homoj, kiujn li fotis. De 2013 ĝis 2017, Parr funkciis kiel prezidanto de la agentejo. La ejoj de la fondaĵo gastigas la propran ampleksan arkivon de Parr, same kiel bibliotekon kaj ekspoziciejojn. La fondaĵo ankaŭ posedas kaj ekspozicias verkojn de aliaj ĉefe britaj kaj irlandaj fotistoj, kiel ekzemple Chris Killip, Gilles Peress kaj Markéta Luskacová.

Liaj plej gravaj projektoj estis kamparaj komunumoj (1975–1982), *The Last Resort* (1983–1985), *The Cost of Living* (1987–1989), *Small World* (1987–1994) and *Common Sense* (1995–1999).

Humursenco estas tre grava en la verko de Martin Parr. Por li, ĝi estas maniero eskapi mokadon kaj la dekadencon de niaj ĉiutagaj vivoj. La banaleco, enuo kaj sensignifeco de la moderna vivo estas kaptitaj en verkoj kiel "Enuigaj Paroj" kaj "Ordinara Racio".

## Signifo 
La verkaro de Parr, kontraste al la kutima fotografia arto, kiu emas plibeligi la realecon, vere prezentas la senkoloran kaj tedan ĉiutagan vivon, la senĝojan maljuniĝon de la maljunuloj, kaj la malbelajn kaj komikajn flankojn de la homa ekzisto. Dokumenta fotisto de la ĉiutaga vivo

Parr provokis per fotado de ĉiutagaj kliŝoj. Li kaptis erarojn en gusto kaj rivelis la malbelan, kiu kutime estas evitata aŭ retuŝita kiel temo por fotografio. Liaj fotoj tiel elstaras de konvencia arto, kiu plibeligas aŭ stile distordas la realecon. Senlakaj bildigoj de amasturismo, la prekariato, famuloj kaj maljuniĝantaj homoj estis inter liaj ĉefaj fokusoj. Li ĉefe dokumentis la britan ĉiutagan kulturon. Parr diris:"Se homoj ridas kaj ploras samtempe rigardante miajn bildojn, tiam ĝuste tio estas la reago, kiun la bildoj elvokas en mi. Aferoj estas nek esence bonaj nek malbonaj. Mi ĉiam interesiĝas pri prezentado de ambaŭ ekstremoj." – Martin ParrEkde 1990, Parr ankaŭ okupiĝis pri filmproduktado, ĉefe kiel kameraisto, dokumentfilmisto kaj produktoro. Li publikigis ĉirkaŭ 60 fotolibrojn, kaj aperis en ĉirkaŭ 90 ekspozicioj tutmonde - inkluzive de la internacia turnea ekspozicio *ParrWorld*, kaj retrospektivo ĉe la Barbican Arts Centre, Londono, en 2002. 

Pli ol dudek fotolibroj estis verkitaj pri li. Parr estis unu el la plej famaj britaj fotistoj lastatempe kaj estis konata internacie, precipe en Francio, sed ankaŭ en Germanio kaj Svislando.

## Parr kiel kolektanto 
Parr kolektis ĉiutagajn fotojn de aliaj, poŝtkartojn, ornamaĵojn, objektojn presitajn kun bildoj, kaj okulfrape dizajnitajn pakaĵojn. Ĉi tiuj kolektoj estas la temo de pluraj libroj kaj ekspozicioj. Liaj kolektoj ankaŭ inkluzivas ĉirkaŭ 13 000 fotlibrojn, memorindaĵojn pri Margaret Thatcher, kolektajn telerojn, kaj memorindaĵojn rilatajn al Saddam Hussein kaj Usama bin Laden. Kolektado kaj fotografio, kiel ĵurnalisto Alex Rühle skribas en la Süddeutsche Zeitung, estis du flankoj de la sama monero por Parr. Parr diris pri tio:“Fotarto, kolektado, kaj kuratorado, kiuj devenas de kolektado, estas ĉiuj formoj de dokumentado. Aŭ, alivorte: kiam mi fotas, mi ankaŭ kolektas. Montrante tion, kio estas tie. Kolektante tion, kio estas tie.” 

## Fotografiaj teknikoj 
Komence, Parr fotis per nigrablanka filmo por krei "ekstra realisman polarigitan reprezentaĵon", poste ŝanĝante al kolora kaj ĉefe cifereca fotarto. Liaj bildoj ofte montras viglajn, tre saturitajn kolorojn. Krom eksperimentado kun mezformataj fotiloj, Parr ĉefe laboris kun 35mm aŭ kompaktaj sistemaj fotiloj. Li ofte uzis ringan fulmon por pleniga lumo en taglumo kaj kombinis tion kun makro-lenso.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Martin Parr Agent: DMB Represents
* 
* Martin Parr at Magnum Photos, inkluzivas multajn el liaj fotoj
* 'The World According To Parr', Serio *Imagine*, kun Alan Yentob, sezono 2, epizodo 4 (video)
* Martin Parr: Mischievous Ironist – interview with Jim Casper (audio)
* Interview with Martin Parr from 'Tous Photographes!'
* 'TateShots: Martin Parr, studio visit – Martin Parr on Photographing Britain' (video)

Kategorio:Meksikaj politikistoj
Kategorio:Guberniestroj de Zacatecas
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Kategorio:Fotokritikistoj
Kategorio:Anglaj fotistoj