open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Edward Bulwer-Lytton

**Edward George BULWER-LYTTON** (n. la 25-an de majo 1803 en Londono, m. la 18-an de januaro 1873 en Torquay) estis angla verkisto kaj politikisto.

Per siaj dramoj, historiaj romanoj kaj krimromanoj, laŭstile troviĝantaj inter romantismo kaj realismo, li fariĝis unu el la plej popularaj verkistoj siatempaj. Mondfamon li gajnis per sia romano *The Last Days of Pompeii* (= La lastaj tagoj de Pompejo), kiu en la 20-a jarcento plurfoje estis filmigita.

Li estas tiu kiu elpensis la frazojn "la malklera homamaso" kaj "la plumo estas pli potenca ol la glavo". Neforgesebla lia nomo krome restas pro parodia konkurso: Ĉar la komenco de lia romano *Paul Clifford* (*It was a dark and stormy night…*) neglektis ĉiujn regulojn de bona stilo, oni en la jaro 1982 decidis lanĉi konkurson por trovi laŭeble plej teruran komencon de literatura verko. La anglalingva retpaĝo pri tiu ĉi konkurso troviĝas ĉe: http://www.bulwer-lytton.com/

## Listo de verkoj 
* *Pelham* (romano, 1828)
* *Paul Clifford* (romano, 1830)
* *The Last Days of Pompeii* (romano, 1834)
* *Rienzi, the Last of the Roman Tribunes* (romano, 1835)
* *The Lady of Lyons* (dramo, 1838)
* *Money* (dramo, 1840)
* *Zanoni* (romano, 1842)
* *My Novel, or Varieties in English Life* (romano, 1853)
* *A strange story* (romano, 1862)
* *The Coming Race* (1871)

Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Anglaj politikistoj
Loka regado kaj administrado en Britio

Troviĝas diversaj sistemoj de **loka regado kaj administrado** en la 4 landoj de Britio.

* Loka regado kaj administrado en Anglio
* Loka regado kaj administrado en Kimrio
* Loka regado kaj administrado en Nord-Irlando
* Loka regado kaj administrado en Skotlando

Kategorio:Loka regado en Unuiĝinta Reĝlando
Kategorio:Administraj unuoj de Britio
Lankaŝiro

**Lancashire** estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono nordokcidenta Anglio, apud la Irlanda Maro. La nuna administra ĉefurbo estas Preston, kvankam la historia centro estas la urbo Lancaster. Laŭ la stato de la jaro  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Post 1998 2 urboj funkcias kiel unaraj instancoj – t.e. Blackpool kaj Blackburn.

La graflando aŭ kantono cetere inspiris plurajn administrajn unuojn en Kanado, Usono kaj Aŭstralio al similaj titoloj, nomataj kantono Lancaster aŭ plene esperantigite kantono Lankastro.

## Urbegoj, urboj kaj vilaĝoj 
* Accrington, Adlington
* Bacup, Bamber Bridge, Barnoldswick, Bickerstaffe, Blackburn, Blackpool, Burnley, Burscough
* Carnforth, Chipping, Chorley, Cleveleys, Clitheroe, Colne
* Dalton, Darwen
* Fleetwood, Freckleton
* Garstang, Gisburn, Goosnargh, Great Harwood
* Haslingden, Heysham, Hoghton
* Kirkham
* Lancaster, Lathom, Leyland, Longridge, Lytham
* Mawdesley, Morecambe
* Nelson
* Ormskirk, Oswaldtwistle
* Padiham, Parbold, Pendle, Poulton-le-Fylde, Preston
* Rawtenstall, Ribchester, Rufford
* Silverdale, Skelmersdale, St Annes
* Thornton, Trawden, Tyldesley
* Upholland
* Whalley

## Vizitindaĵoj 
* Astley Hall
* East Lancashire Railway, antikva fervojo
* Hoghton Tower
* Samlesbury Hall
* Lancaster Castle
* Forest of Bowland Aonb – arbarego - oficiala Areo de Elstara Natura Beleco
* RSPB Leighton Moss rezervejo de Reĝa Societo por la Protektado de Birdoj - RSPB
* Morecambe Bay
* WWT Marton Mere, rezervejo por marbirdoj

## Lokaj asocioj 
* Sudlankaŝira Esperanto-Grupo
* Morecambe Bay Esperanto-Societo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.odpm.gov.uk/stellent/groups/odpm_about/documents/page/odpm_about_032697.hcsp  
* http://www.forl.co.uk 
* http://www.gutenberg.org/etext/15271 
* Oficiala TTT-ejo
eta|maldekstra|180px|


Kategorio:Graflandoj de Anglio
Loka regado kaj administrado en Kimrio

La **loka regado kaj administrado** en Kimrio estas organizita en 22 unuecaj administraj instancoj (angle: unitary authorities).

Notu ke la nomoj de malnovaj provincoj ankaŭ estas ofte uzataj en diversaj aferoj - ekzemple statistikoj, adresoj ktp. Tiuj historiaj provincoj estis
Brecknockshire, Caernarfonshire, Cardiganshire, Glamorgan, Merionethshire, Montgomeryshire, Radnorshire, Clwyd, Dyfed, Gwent, Mid Glamorgan, South Glamorgan kaj West Glamorgan.

## Nunaj instancoj 
## Vidu ankaŭ 
* ISO 3166-2:GB#Kimrio

Kategorio:Loka regado en Unuiĝinta Reĝlando
Kategorio:Administraj unuoj de Britio
Kategorio:Administraj unuoj de Kimrio
Loka regado kaj administrado en Nord-Irlando

**Loka regado kaj administrado en Nord-Irlando** estas dividita, ekde 2015, en 11 distriktaj konsilantaroj.

## Historiaj Graflandoj 
eta|350px|Nord-Irlando - Historiaj Graflandoj
Historie troviĝas 6 provincoj aŭ graflandoj sed nuntempe ili ne plu havas administrajn rolojn.

Notu ke la nomoj estas ankoraŭ uzataj en diversaj sferoj de la vivo.
Ili estas Antrim, Armagh, Down, Fermanagh, Londonderry (Derry), Tyrone.

## Distriktaj Konsilantaroj 
eta|centre|800px|Nord-Irlando - Distriktaj Konsilantaroj

## Politiskoj 
## Vidu ankaŭ 
* ISO 3166-2:GB
* Skotlando
* Subdivido de Skotlando
* Loka regado kaj administrado en Kimrio
* Loka regado kaj administrado en Britio
* Graflandoj de Anglio
* Metropolaj provincoj de Anglio

## Bibliografio 
Kategorio:Loka regado en Unuiĝinta Reĝlando
Kategorio:Administraj unuoj de Britio
Kategorio:Administraj unuoj de Nord-Irlando
Môn

dekstra|180px
**(Ynys) Môn** [mo:n] (, foje esperantigita kiel *Mono*), estas insulo () apud la norda marbordo de Kimrio. Ĝi estas ligita al la ĉeftereno per du pontoj.

Ĝi estas ofte nomata **Môn, Mam Cymru**, kiu signifas Môn, Patrino de Kimrio.

Môn estas unu el la plej gravaj vojoj inter Britio kaj Irlando pro la pramŝipoj de Holyhead/Caergybi al Dún Laoghaire.

La insulo havas vilaĝon kun la plej longa nomo en Britio, **Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch**, sed la loĝantoj kutime nomas ĝin Llanfair PG. Aliaj setlejoj estas Llangadwaladr, kaj aliaj.

## Vidu ankaŭ 
* Loka regado kaj administrado en Kimrio

Dosiero:Britannia Bridge Train crossing 3.jpg|alt=|Ponto Britannia
Dosiero:Llanfairpwllgwyngyll station.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.anglesey.gov.uk
* http://www.anglesey-history.co.uk 
* http://www.anglesey.gov.uk/cymraeg/index.asp  
* http://www.albertowen.labour.co.uk
Selby

La urbo **Selby **situas en la samnoma distrikto.
La distrikto Selby estas la plej suda el la ok distriktoj en Nord-Jorkŝiro (angle: North Yorkshire), la plej granda graflando aŭ provinco en Anglio.

La regiono famas pro agrikulturo, kaj kuŝas en la ebena kaj fekunda Valo de Jorko (angle: Vale of York). La urbo Selby estas facile atingebla per trajno, kaj tie troviĝas ampleksa aŭtobus-servo. Ankaŭ trairas Selby-on la *"Trans Pennine Trail"* longdistanca bicikla vojo.

La abateja preĝejo staranta apud la bazarplaco estas la plej elstara konstruaĵo en Selby; ĝi ankoraŭ funkcias kiel paroĥa preĝejo. Tiu preĝejo kaj la ĝet-kajo de la abato (angle: Abbot's Staithe) estas la solaj restaĵoj de granda monaĥejo, fondita en la jaro 1069. Reĝo Vilhelmo la Konkeranto (William the Conqueror), vizitante urbon Jorko (angle: York) tiutempe, permesis al monaĥo Benedikto fondi la abatejon, kaj cedis terenon al tiu abatejo por subteni ĝin. Benedikto, ĵus alveninte el Francio, ne multon konstruigis. Lia sekvanto, abato Hugo, planis plejparton de la nuna konstruaĵo.

La abatejo dominis la urbon ĝis la jaro 1539. Efektive, Selby ekzistas pro tiu establo. En 1539 reĝo Henriko la 8-a malfondis la abatejon. Tiu severe malutilis al la loka ekonomio. Tamen novaj rimedoj aperis. Ŝipoj ne povis navigi pli malproksimen de la maro ol ĝis Selby. Tial oni konstruis ĝetkajojn por enŝipigi varojn el Leeds kaj okcidenta Jorksiro (angle:West Riding of Yorkshire). La Selby-a kanalo inter la rivero Aire kaj la rivero Ouse, kaj pli poste fervojo inter Leeds kaj Selby pligravigis la riverhavenon. Tia komerco finiĝis post kiam la haveno en urbo Goole disvolviĝis.

En la fino de la 19-a jarcento Selby trovis sin en centro de voj- kaj fervoj-reto. Grava pagponto trans la rivero Ouse konstruiĝis en la jaro 1792. Tiu pagponto renovigis en 1969 kaj en 1991 la ponto fariĝis senpaga. Diversaj fabrikoj alvenis pro la bona situo. Industrie baziĝis ĉefe sur agrikulturaĵoj, kemiaĵoj kaj ŝipkonstruado. Ŝipkonstruado okazis en Selby ĝis 1992.

Ĉiulunde okazas fama stratbazaro, kaj pli malgranda bazaro ĉiusabate. La brutofoiro nuntempe lokiĝas en speciala loko ĉe la urbolimo; tiu foiro okazas ĉiuvendrede.

;Signifo de la nomo Selby

La kombino de skandinavia sufikso (-by signifanta bieneto) kun malnovangla elemento tendencas konfirmi, ke homoj unue enloĝiĝism tie sub dana influo. Modernaj kleruloj pri loknomoj opinias, ke Selby signifas "loĝloko en salika arbetaro". Tamen la monaĥoj ĉe Selby konsideris (ne malkredeble), ke la nomo de sia abatejo estiĝis pro la multaj fokoj (angle: sea-calves aŭ seals) ĉe tiu riverkurbo.

## Partneraj urboj 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.selby.gov.uk 
* http://www.dti.gov.uk/energy/coal/selby_mine_review/selbyreview.pdf  
* http://www.selbyabbey.org.uk 

Kategorio:Urboj de North Yorkshire
Staffordshire

**Staffordshire** estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono West Midlands. La ĉefurbo estas Stafford. Laŭ stato de la jaro 2000, en la teritorio vivis  loĝantoj. Ĝi kovras areon de  kvadrataj kilometroj. La ĉefa ekonomiaj branĉoj estas agrikulturo, potfarado, karbminado kaj bierfarado.

;Urboj kaj vilaĝoj
* Abbots Bromley, Admaston, Alrewas, Alton, Amington
* Barlaston, Barton-under-Needwood, Biddulph, Blythe Bridge, Brewood, Burslem, Burston, Burton-upon-Trent
* Cannock, Cauldon, Cheadle, Cheddleton, Chorley, Codsall, Croxden
* Eccleshall, Edingale, Endon, Etruria
* Fazeley, Featherstone
* Gnosall, Great Haywood
* Hanchurch, Hanley, Harriseahead, Hednesford, Huddlesford, Huntington
* Ingestre
* Kettlebrook, Kingstone
* Leek, Lichfield, Longton
* Madeley, Marchington, Marchington Woodlands
* Newcastle-under-Lyme, No Man's Heath
* Oakamoor, Oulton
* Penkridge
* Rudyard, Rugeley, Rushton Spencer
* Sandon, Shallowford, Smallthorne, Stafford, Stoke on Trent, Stone, Stowe-by-Chartley, Stretton, Swinfen
* Tamworth, Tutbury
* Upper Longdon, Uttoxeter
* Wall, Werrington, Weston, Weston-under-Lizard, Whitmore, Whittington, Willoughbridge

;Vizitindaĵoj
* Lichfield Cathedral*
* *Shugborough Hall*
* *Blithfield Hall*
* *Dovecliff Hall*
* *Ford Green Hall, Smallthorne*
* *Madeley Old Hall*
* *Moseley Old Hall, Featherstone*
* *Sandon Hall*
* *Whitmore Hall*
* *Biddulph Grange*
* *Eccleshall Castle*
* *Mow Cop Castle*
* *Stafford Castle*
* *Tamworth Castle*
* *Tutbury Castle*
* *Croxden Abbey*
* *Izaak Walton Cottage Museum*
* *Weston Park*
* *Cannock Chase*
* *National Memorial Arboretum*
* *Trentham Gardens*
* *Rudyard Lake*
* *Tittesworth Reservoir*
* *Heart of England Way,* longdistanca vojeto "koro de Anglio" por piedirantoj
* *Staffordshire Way,'' longdistanca vojeto graflanda por piedirantoj

Staffordshire
Kategorio:West Midlands
Kategorio:Graflandoj de Anglio
Stefan Nicolau Michalski

**Stefan Nicolau MICHALSKI** (prononcu: miĥalski, en Brazilo, miŝalski) (1885-1957) estis poldevena el Krakovo, Pollando brazilano, kiu en 1890 j. akompanis sian familion por elmigrado al Brazilo, al la sudo de la lando – la urbo Porto Alegro. Ĵurnalisto, anarkiisto kaj esperantisto, li fondis la unuan Esperanto-societon en Porto Alegre en 1906 - pionire unu el la tri unuaj en la lando - kune kun aliaj homoj ligitaj al la anarkiisma movado tiuepoka.

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Joseph Rhodes

**Joseph RHODES**, ankaŭ nomata **Jozefo Rhodes**, (naskiĝis la  en Keighley, Britio, mortis la  samloke) estis ĵurnalisto kaj brita esperantisto kaj Esperanto-vortaristo. Fondinto de la unua Esperanta Societo en Anglujo en Keighley in 1902.

Rhodes laboris kiel ĵurnalisto kaj restis fervora kaj agema laboranto por Esperanto ĝis la fino. Interalie li ankaŭ estis inter la fondintoj de la Brita Esperantista Asocio en 1904. Li estis nomumita de Zamenhof membro de la unua (ĝis 1906 ankoraŭ provizora) Lingva Komitato (LK). En 1911, dum la Antverpena UK, li estis raportisto de la kunveno de protestantaj Esperantistoj kiuj decidis la kreon de KELI.

Ambaŭ liaj vortaroj estis gravaj por la frua epoko de la Esperanta leksikografio antaŭ la unua mondmilito. La rim-vortaro de 1905 povas esti rigardata kiel unu el la unuaj inversaj vortaroj de Esperanto entute. Lia angla-Esperanto vortaro de 1908 apartenas al la grandaj tiuepokaj kune kun tiu de Presa Esperantista Societo (franca), Boirac (difinvortaro kaj esperanta-franca 1909), Christaller (germana 1910) kaj Kabe (difinvortaro 1911). Carlo Bourlet ("C.B.") prave recenzis: ".. nuntempe la vortaro naci-esperanta la plej grava, la plej plena, kaj ankaŭ, .., unu el la plej bone kaj zorge verkitaj." (*La Revuo*, 3a jaro 1909, n-ro 6 (30), p. 286-287).

## Verkaro 
* **1903**: Traduko de la ,Ekzercaro‘ - *First Lessons in Esperanto*
* **1905**: *Vortaro de Esperantaj Rimoj*, represo 1984 ĉe eldonejo Artur E. Iltis, Saarbrücken
* **1908**: *English-Esperanto Dictionary*, Londono 1908, 547 p.
### Recenzoj
Pri *Vortaro de Esperantaj Rimoj*

## Bildaro 

Dosiero:1911 OvS 11 Jozefo Rhodes.jpeg|Subskribo, 1911
Dosiero:1925 Joseph Rhodes.jpeg|*Joseph Rhodes kaj la Fruaj Tagoj de Esperanto en Anglujo*, 1925.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Merchant, John. [1925] : *Joseph Rhodes kaj la Fruaj Tagoj de Esperanto en Anglujo*, el la angla trad. Louise Briggs. Yorkshire s.j., 140 p. (trovebla ĉe Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj).

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/R en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Libroj de kaj pri Joseph Rhodes en la Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Artikoloj  de kaj pri Joseph Rhodes en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Rhodes, Joseph
Rhodes, Joseph
Rhodes, Joseph
Nitobe-simpozio

## Nitobe-simpozio 1. 1996, Prago 
La unuan **Nitobe-simpozion** de internaciaj organizaĵoj pri lingvo por internaciaj paco kaj demokratio, organizis UEA paralele kun la 81a UK 1996 dum tri tagoj. En ĝi partoprenis reprezentantoj de UN, UNESKO, Eŭropa parlamento, internaciaj neregistaraj organizaĵoj kaj de UEA.

UEA organizis la unuan Nitobe simpozion omaĝe al la fama japana diplomato Nitobe Inazo, kiu en 1921 ĉeestis la kongreson en Prago kiel ĝenerala sekretario de Ligo de nacioj. Li raportis pri lingvaj problemoj de komunikado kaj pri Esperanto kaj nomis ĝin "la motoro de internacia demokratio".

Dimanĉe la reprezentantoj de internaciaj organizaĵoj ekkonis la funkciadon de Esperanto kiel kongresa lingvo. Lunde la simpozianoj pritraktis la lingvajn politikon kaj praktikon en UNO kaj en Esperanto-komunumo kaj ankaŭ la lingvan diversecon kaj lingvan demokration kaj la rolon de Esperanto en Eŭropo. Marde antaŭtagmeze estis pridiskutitaj lingvaj programoj de UNESKO kaj edukado por la internacia konscio pere de Esperanto. Posttagmeze okazis la ronda tablo pri la lingvoj en internacia kunlaborado, kie reprezentantoj de kelkaj internaciaj organizaĵoj, kiuj uzas ankaŭ Esperanton, priskribis siajn spertojn. Festparoladojn faris Rainer Enrique Hamel (Meksiko), Michele Gazzola (Germanio/Italio) kaj Francesc Xavier Vila i Moreno (Katalunio, Hispanio).

## Nitobe-simpozio 7. 2018, Lisbono 
Ĝi okazis la 4-an kaj la 5-an de aŭgusto 2018. *La temo estis Instruado kaj esplorado de Esperanto kaj interlingvistiko en la universitato*. Ĝin organizis Javier Alcalde.

## Nitobe-simpozio 8. 2019, Lahtio 
Ĝi okazis la 27-an de julio 2019. Ĝin organizis Angela Tellier.

## Vidu ankaŭ 
* MacBride raporto

## Eksteraj ligiloj 
* NITOBE-simpozioj
* Dokumentoj pri la simpozio en 2018

## Notoj 
Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Kategorio:Komunikado
Raymond Queneau

**Raymond Queneau** (naskiĝis la 21-an de februaro 1903 en Havro, mortis la 25-an de oktobro 1976 en Parizo) estis franca verkisto.

Li studis filozofion en La Sorbonne kaj militservis de 1925 ĝis 1927 en Norda Afriko. En la jaro 1924 li simpatiis kun reprezentantoj de la superrealismo, sed ekde 1929, post kverelo kun André Breton li forlasis tiun ĉi movadon.

Lia unua romano *Le chiendent* estiĝis dum vojaĝo tra Grekio. Dum pluraj jaroj li submetis sin al psikoanalizo, kies spertojn li fiksis en sia verko *Chêne et chien*. En la jaro 1938 li en Parizo kunfondis la ĵurnalon *Volontés* kaj ekde 1950 li okupiĝis pri la eldonado de la *Encyclopédie de la Pléiade*. Ekde 1951 li estis membro de la Akademio Goncourt.

Li ankaŭ publikigis poemojn. En tiuj oni trovas multe da priforma serĉo (ekzemple en Stilekzercoj aŭ en "centmil miliardoj da poemoj"), da humuro, sed ankaŭ veran poezion.

## Listo de verkoj 
* *Le chiendent* (romano, 1933)
* *Les derniers jours* (romano, 1936)
* *Chêne et chien* (romano, 1937)
* *Pierrot mon ami* (1942)
* *Les Ziaux* (poemoj, 1943)
* *Loin de Rueil* (1944)
* ''L'Instant fatal* (poemoj 1946)
* *Exercices de style* (1947)
* *Bâtons, chiffres et lettres* (eseoj, 1950)
* *Petite cosmogonie portative* (poemoj1950)
* *Zazie dans le métro* (romano, 1959 – filmigita de Louis Malle en 1960)
* *Cent mille milliards de poèmes* (1961)
* *Le chien à la mandoline* (poemoj 1965)
* *Courir les rues'' "plandumi l'stratojn" (poemoj 1967)
* *Battre la campagne* "travagi kamparon" (poemoj 1967)
* *Fendre les flots* (poemoj 1969)
* *Morale élémentaire* (poemoj 1975)

## En Esperanto aperis 
* *Stilekzercoj* / Trad. István Ertl , 1986.

### Poemo de QUENEAU 
Nokto

:Zorgeme ĝi refaldas la kovrilon,
:Kiun ĝi elsternis al la kvar anguloj horizontaj.
:Ĝi ĝin rulas kun malrapido, kaj kun precizo,
:Ke aperu l’tuko kaj bluecaj
:Eroj malsekigontaj vojojn kaj densejojn.

:Jen tiu maljuna virin’ kun plenpak’ da vestaĉoj,
:Tio estas ŝi ;
:Ŝi atendas pri la buso de l’niktalopuloj.
:Ŝi revenos, ŝi revenos, certas.
:Etendi sur mondon fortikan kovrilon.

::(esperantigis Roland Platteau; n.b. *niktalopulo* estas homo, kiu kapablas vidi nokte)

## Eksteraj ligiloj 
Raymond Queneau : la tempo kaj la lingvo p11, en sennaciulo 2017/03/04, n-ro134

## Vidu ankaŭ 
* Bobigny - Pantin - Raymond Queneau (pariza metrostacio)

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Premiitoj de Premio Deux Magots
George Galloway

**George GALLOWAY** [gáloŭŭej] (naskiĝis la 16-an de aŭgusto, 1954) estas skota politikisto kaj parlamentano. Li estis elektita kiel ano de la Laborista Partio, por reprezenti elektodistrikton en Glasgovo, sed li estis forĵetita el tiu partio la 23-an de oktobro, 2003. Poste li kreis novan politikan partion "Respect" (Respekto)

Galloway naskiĝis en Dundee kaj laboris en fabriko post la lernejaj jaroj. Poste li fariĝis organizanto por la Laborista Partio kaj ĝenerala sekretario de la bonvola organizaĵo *War on Want* ("Milito kontraŭ mizero"). Li fariĝis parlamentano en 1987 kiam li venkis la estron de la Brita Socialdemokratia partio, Roy Jenkins.

Galloway estas fidela maldekstrulo kaj restas kontraŭulo de privatigo kaj nukleaj armiloj kiam multaj en la Laborista Partio komencas akcepti ilin.
Li ankaŭ estas forta subtenanto de la arabaj popoloj kaj kontraŭulo de okcidenta imperialismo. Li subtenas la palestinanojn kaj forte kritikas Israelon.

Li kontraŭstaris la militon en Irako de 1990 ĝis 1991 kaj forte kritikis la efikojn de la ekonomiaj sankcioj kontraŭ tiu lando. Li vizitis Irakon multfoje kaj poste oni moknomis lin la parlamentano por centra Bagdado. Dum la milito en 2003 Galloway priskribis Tony Blair kaj George W. Bush kiel lupoj. Poste aliaj parlamentanoj demandis ke oni forĵetu lin el la parlamenta grupo de laborpartiaj parlamentanoj, kiu eventuale okazis.

En 1988 Galloway kreis fonduson *Mariam* por helpi junan irakinon kiu suferas pro leŭkemio. Poste ĝi fariĝis ĝenerala fonduso por helpi irakanojn kaj samtempe subteni kampanjon kontraŭ ekonomiaj sankcioj.
Pro la politika sinteno de Galloway la fonduso estis la objekto de forta ekzamendo kaj ankaŭ akuzoj pri luksaj elspezoj dum la vojaĝoj de Galloway al Irako. Oni multe kritikas lin en la ĉiutagaj gazetaĉoj pro siaj ŝajnaj ligoj al la reĝimo en Irako.

Post la disfalo de Bagdado, ĵurnalisto de la konservativa brita tagĵurnalo *Daily Telegraph*, ŝajne eltrovis dokumentojn en registaraj oficejoj.
Je la 22-a de aprilo 2003 la ĵurnalo eldonis la dokumentojn kaj pretendas, ke Galloway ricevis £375 000 de la registaro. Galloway refutis tion kaj anoncis ke li intencas procesi kontraŭ la ĵurnalo pro kalumnio. En 2005 li sukcesis kontraŭ la "Daily Telegraph".

Similaj kalumnioj aperis en la grava usona ĵurnalo *Christian Science Monitor*. En julio de 2003 la *Christian Science Monitor* pardonpetis publike al Galloway kaj konfesis ke la eldonitaj dokumentoj estis falsaj.

Galloway opinias ke oni volas ataki lin ĉar li estas forta oponanto de la usona invado de Irako.

Li parlamentaniĝis en 2005, en Orient-Londona balota distrikto por "Respect".

## Eksteraj ligiloj 
* http://en.wikiquote.org/wiki/George_Galloway 
* http://www.timesonline.co.uk/article/0,,3-1616578,00.html  
* http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/11_05_05_psi_report.pdf 
* http://news.scotsman.com/topics.cfm?tid=818&id=476962004
Eva Strittmatter

**Eva STRITTMATTER** [eva ŜTRITmate] (naskiĝis la 8-an de februaro, 1930 en Neuruppin - mortis la 3an de januaro 2011) estis germana verkistino. Ŝi estis la edzino de la verkisto Erwin Strittmatter (mortis 1994). Ŝia verkaro konsistis el poemoj kaj prozaĵoj por infanoj kaj plenkreskuloj.eta|dekstra|Eva Strittmatter

Ŝi mortis la 3an de Januaro 2011 en aĝo de 80 jaroj.

## Listo de verkoj 
* *Brüderchen Vierbein* (porinfana libro, 1959)
* ''Ich mach' ein Lied aus Stille* (poemoj, 1973)
* *Ich schwing' mich auf die Schaukel* (porinfanaj poemoj, 1975)
* *Mondschnee liegt auf den Wiesen* (poemoj, 1975)
* *Die eine Rose überwältigt alles* (poemoj, 1977)
* *Briefe aus Schulzenhof* (prozo, 3 vol., 1977-1995)
* *Zwiegespräch* (poemoj, 1980)
* *Heliotrop* (poemoj, 1983)
* *Atem* (poemoj, 1988)
* *Unterm wechselnden Licht* (poemoj, 1990)
* *Liebe und Hass : die geheimen Gedichte'' (poemoj, 2000)

## Eksteraj ligiloj 
* Nekrologo ĉe MDR 

Kategorio:Germanaj verkistoj
Svatý Jan pod Skalou

**Svatý Jan pod Skalou** (Sankta Johano sub Roko) estas municipo en Ĉeĥio proksime de Prago kaj Beroun, kiu kune kun Karlštejn kaj Tetín kreas triopon de la plej interesaj turismaj lokoj en la regiono. En la preĝejo de Sankta Johano troviĝas groto sub roko, en kiu laŭ legendo ermite vivis Sankta Ivano, filo de princo Gostimislo, en la 9-a jarcento. La sanktulo estas neoficiala, sed tiel ĉiam akceptata kaj respektata de la loka popolo.

Alte sur la roko staras ligna kruco kaj balustrado. Turistoj povas fari agrablan promenon tra arbaro sur kruta deklivo kaj de post la balustrado rigardi la pentrindan pejzaĝon.

Vivas ĉi tie  ().

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
Municipo Svatý Jan pod Skalou konsistas el tri partoj, kiuj situas en la katastra teritorio *Svatý Jan pod Skalou*:
* Sedlec
* **Svatý Jan pod Skalou**
* Záhrabská

## Pluaj fotoj 

Svatý Jan pod Skalou, kostel.JPG|Monaĥejo kaj preĝejo
Svatý Jan pod Skalou, kostel svatého Jana Křtitele.jpg|Preĝejo de sankta Johano Baptisto
Svatý_Jan_pod_Skalou_a_Svatojánská_skála.jpg|Svatý Jan pod Skalou kaj Svatojánská skála
svJan_hrobka_Berger.jpg|Tombejo en Svatý Jan pod Skalou kun kapelo

### 360° panoramo 

Kategorio:Municipoj en distrikto Beroun
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Beroun
Kategorio:Havantoj de retpaĝaro en Esperanto
Kategorio:Setlejoj en Hořovica montetaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Bohemia karsto
Tariq Aziz

**Tariq AZIZ** (kelkfoje Tareq Aziz) (naskiĝis la , mortis ) estis ministro pri eksteraj aferoj (1979 – 1991) kaj vic-ĉefministro (1979- 2003) de Irako. Dum jardekoj li estis intima konsilanto al Saddam Hussein.

Aziz naskiĝis en 1936 en la urbo Mosul en norda Irako. Li studis la anglan lingvon ĉe la Kolegio de Belaj Artoj en Bagdado kaj poste laboris kiel ĵurnalisto antaŭ ol li aliĝis al la politika partio Ba’ath.

Li estis la sola kristano (katolika) en la estraro de Irako. Li antaŭe nomiĝis Michael Yuhanna sed ŝanĝis sian nomon al Tariq Aziz – tio signifas "gloran estontecon".

La  oni raportis ke Aziz estis mortpafita dum vojaĝo al la kurda regiono de Irako.
Aziz pruvis tre rapide ke la novaĵo estis malveraĵo ĉar li mem aperis ĉe konferenco de ĵurnalistoj por montri ke li ankoraŭ vivis.

Post la konkero de Bagdado li estis numero 42 el 55 en la listo de la plej serĉataj irakanoj.
Aziz kapitulacis al la usona armeo la .
Antaŭ la milito Aziz asertis, ke li preferus morti ol esti kaptita.

En marto 2007 li estis intervjuita de Al-Ĝazira
, en kiu li denove kulpigas Iranon pro la Kemia atako kontraŭ Ĥalabĝo, tamen sen doni ne jam refutitajn argumentojn. Laŭ informoj de irakaj instancoj, Tareq Aziz estos akuzita pro sia rolo dum la sanga subpremo de la ŝijaista ribelo en 1991.

En tria juĝproceso kontraŭ li, speciala tribunalo juĝis lin la 26-an de oktobro 2010 je murdo (pendigo).

## Fontoj 
Kategorio:Irakaj politikistoj
Tikrit

**Tikrit** estas urbo en Irako. Ĝi situas je 140 kilometroj nordokcidente de Bagdado apud la rivero Tigriso. Ĝi estas la ĉefurbo de la provinco Salah ad Din.

Loĝantaro 29 000 (2002).

La urbo estas konata pro la fakto ke ĝi estis la naskiĝloko de Saddam Hussein.
Multaj politikaj gravuloj en la registaro de Saddam Hussein devenis el la urbo.

La urbo ankaŭ estas konata kiel la naskiĝloko de Saladin, kiu defendis Egiption kontraŭ la kruckavaliroj kaj rekaptis Jerusalemon en 1187.

En la fruaj tagoj de la invado de Irako en la jaro 2003 per usonaj kaj britaj soldatoj, multaj spertuloj opiniis ke en kriza situacio Saddam Hussein revenus al Tikrit. Sed post intensa bombado per aviadiloj mankis serioza rezistado kiam usonaj soldatoj eniris la urbon je la 13-a de aprilo. Laŭ usona generalo tio indikis la finon de seriozaj militaj agadoj en Irako.

Kategorio:Urboj de Irako
Edinburgo

eta|Scott Monument - Waverley Station - Princes Str
eta|300ra|Edinburgo vidita el la kastelo.
**Edinburgo** ( [Edinb(a)ra],  [tun Eĉan]; ambaŭ signifas "monto de Edin") estas la ĉefurbo de Skotlando. Ĝi situas ĉe la suda flanko de la rivero Forth.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Edinburgo estas la historia, kultura kaj politika centro de Skotlando. Ĝi ankaŭ estas la financocentro, turisma centro kaj hejmo de la skota parlamento.

La nova kaj malnova partoj de la urbo estas loko de Monda kulturheredaĵo.

Kastelo Edinburgo enhavas la Kapelon de Sankta Margareta () el la 12-a jarcento.

La Palaco Holyrood (15-a–16-a jarcento) estas la oficiala skota loĝejo de la monarko.

## Vizitindaĵoj 
* La strato  [rojal majl] ("Reĝa mejlo")
* Reĝa Skota Akademio
* Reĝa Societo de Edinburgo
* Nacia Galerio de Skotlando kaj Skota Nacia Galerio de Moderna Arto
* Skota Nacia Portretgalerio
* Reĝa Skota Muzeo
* Nacia Muzeo de Skotlando (konstruita en 1998)
* ''Writers' Museum*
* Palaco Holyrood
* La Edinburga Internacia Festivalo estas ĉiujara somertempa festivalo pri teatro, danco kaj scenejaj artoj; rande al ĝi okazas la Edinburgh Festival Fringe de alternativa teatro. Tiuj du estas la plej granda art-kultura okazaĵo en la mondo post la Olimpiko kaj la Mondpokalo .
* La Edinburga Internacia Filmofestivalo estas la plej malnova kontinue okazigita filmfestivalo en la mondo .

## Edukado 
Troviĝas tri universitatoj – Universitato de Edinburgo (ekde 1583), Universitato Heriot-Watt kaj la Universitato Napier. La Edinburga Akademio, en angla *Edinburgh Academy'', estas privata lernejo.

## Kvartaloj 
Edinburgo entenas plurajn, malsamajn kvartalojn. Interalie estas Portobello aŭ Granton.

### Urbopartoj 
* Malnovurbo
* Novurbo
* Okcidenta Kvartalo

## Famuloj 
* William Edmondstoune Aytoun, verkisto
* hungardevena matematikisto Artúr Erdélyi (mortis surloke)
* hungardevena fizikisto Péter István Faragó (mortis surloke)

## Esperanto en Edinburgo 
La 11-a Universala Kongreso estis okazonta en Edinburgo sed pro la milito estis movita al San Francisco.

La 18-a Universala Kongreso okazis en Edinburgo inter la 1-a kaj la 7-a de aŭgusto de 1926, kaj tie okazis ankaŭ la 27-a Internacia Junulara Kongreso de TEJO en somero 1971.

### Esperantistoj de Edinburgo 
* Janet Caw
* James Connolly
* Patrick Geddes
* Frank Maitland
* William Morrison
* William Main Page
* Ed Robertson
* David Ritchie Tullo
* John Mabon Warden

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Edinburgh Trams
* Eŭrovido-Kantokonkurso 1972

775ra
775ra
775ra
Nitobe Inazo

**NITOBE Inazo,** japane **新渡戸 稲造** [**Nitobe Inazoo** (aŭ **Nitobe Inazō**)] (naskiĝis la 1-an de septembro 1862 en Morioka (盛岡市) (gubernio Iŭate)(岩手県) - mortis la 15-an de oktobro 1933), estis japana diplomato kaj verkisto. Li studis agronomian politikon kaj ekonomion en Anglio kaj Germanio. Li estis profesoro en Universitatoj de Kioto kaj Tokio, doktoro de agrikulturo, edukisto, politikisto, diplomato, vic-ĝenerala sekretario de Ligo de Nacioj.

En 1883 li vojaĝis al Usono por studi. En 1920 li iĝis la Ĝenerala Vic-Sekretario de la Ligo de Nacioj.

## Esperanto en la Ligo de Nacioj 
Li mem partoprenis la 13-an UK 1921 en Prago kiel oficiala delegito de la Ligo de Nacioj kaj verkis pri siaj spertoj tre favoran raporton, en kiu li nomis la internacian lingvon "motoro de internacia demokratio". Lia raporto al la Ĝenerala Asembleo de la Ligo estis la unua objektiva raporto pri Esperanto de altranga oficiala reprezentanto de interregistara organizo.  Kvankam la propono por la Ligo akcepti Esperanton kiel ĝian laborlingvon estis akceptita de dek delegitoj, la franca delegito uzis sian vetoan rajton por bloki la aferon.  En la postaj diskutoj en la Ligo de Nacioj li ĉiam estis fervora simpatianto de Esperanto.

## Verkaro 
maldekstra|eta|234x234ra|Libro "Bushido: la animo de Japanio'
Nitobe estis fekunda verkisto. Li publikigis multajn fakstudojn kaj ankaŭ librojn por ĝeneralaj legantoj. Li ankaŭ kontribuis centojn da artikoloj al popularaj revuoj kaj ĵurnaloj.

Nitobe tamen estas eble plej fama en la okcidento pro sia verko *Bushido:* *The Soul of Japan* (*Buŝido: La animo de Japanio*) (1900), fama verko pri Buŝido, la esenco de la japana kulturo. En tiu verko li intencis prezenti al Okcidentanoj la japanan kulturon. Tiu estis inter la unuaj ĉefaj verkoj pri samurajaj etiko kaj japana kulturo verkitaj originale en la angla por okcidentaj legantoj (La libro poste estis tradukita al la japana kaj multaj aliaj lingvoj).  Laŭ tiu libro Buŝido estas neskribita fiksita kodekso de virtoj kaj militarto. Eble la plej proksima okcidenta termino estas kavalireco. Tiu termino, en Japanio unuafoje aperis dum la 17-a jarcento, kiu aparte dankas sian popularecon kaj konatecon ekster Japanio al tiu ĉi verko.

eta|800x800px|Portreto de Inazo NITOBE sur 5000-ena bileto (inter 1984-1993).|centra

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Nitobe-simpozio dum la 81-a UK 1996 en Prago.
* Buŝido

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.nitobe.com *(japane, angle)*
* *Esperanto as an International Auxiliary Language*, la fama raporto pri Esperanto *(angle)*

Kategorio:Japanaj esperantistoj
Kategorio:Japanaj diplomatoj
Kategorio:Japanaj leksikografoj
Kategorio:Japanaj instruistoj
Kategorio:Japanaj politikistoj
Kategorio:Japanaj metodistoj
Kategorio:Japanaj kvakeroj
Kategorio:Japanaj verkistoj
Kategorio:Japanaj agronomoj
Kategorio:Japanaj kristanaj pacistoj
Kategorio:Metodistaj pacistoj
Kategorio:Kristanaj verkistoj
Kategorio:Konvertitoj al kvakerismo
Kategorio:Anglalingvaj verkistoj
Dorchester

**Dorchester** (antikve *Durnovaria*) estas la ĉefurbo de la angla provinco Dorset. Ĝi situas 12&nbsp;km norde de Weymouth ĉe la rivero Frome.

Loĝantaro estas  (jaro 2021).

Ĝi estas la modelo por la urbo Casterbridge en la romanoj de Thomas Hardy.

La urbo estas konata pro la “sanga” juĝejo de juĝisto Jeffreys (1648 – 1689) kiu tre severe punis kulpulojn.

La antikva fortikaĵo Kastelo Maiden estas je 3&nbsp;km for de la urbo.

Du muzeoj – unu pri la provinco kaj la alia pri la brita armeo.

Notu: estas ankaŭ urbeto nome Dorchester en la provinco Oxfordshire, kun antikva abatejo.

Kategorio:Urboj de Dorset
Salisbury

**Salisbury** [/ˈsɔːzbəri/ *SAWZ-bər-ee*] estas urbo en la sudangla provinco Wiltshire, situas ĉe la kuniĝo de kvin riveroj Avon, Nadder, Bourne, Ebble kaj Wylye. La urba enhavas katedralo, konstruita en la 13-a jarcento kaj havas la plej altan spajron en Anglio. En la proksimeco de Salisbury (13&nbsp;km for) troviĝas la neolitika monumento Stonehenge. Laŭ la vojo, oni povas vidi la ruinojn de mezepoka urbo *Old Sarum*.

## Historio 
### Old Sarum 
Salisbury situis origine ĉe Old Sarum, norde de kie ĝi estas nun. Old Sarum estis konstruita en la neolitiko. Antaŭ ol la normanoj ekprenis ĝin, kaj la Romianoj kaj la saksoj loĝis en tie. Episkopo Richard Poore helpis movi la urbon al la nova loko, kaj li helpis plani la novan aranĝon de la urbo (ĉar en la malnova urbo ne estis sufiĉa spaco).

## Edukado 
Salisbury enhavas multajn lernejojn, inkluzive la nur du liceoj en la provinco (Bishop Wordsworth's School kaj South Wilts Grammar School for Girls).

## Galerio 

Dosiero:Catedral em Salisbury - panoramio.jpg|La okcidenta katedrala fasado 
Dosiero:1825 Constable Kathedrale von Salisbury anagoria.JPG|*La katedralo,* pentraĵo de *John Constable* (1825)
Dosiero:Salisbury Cathedral.jpg|eta|La katedralo de Salisbury
Dosiero:Louise Rayner Minster Street Salisbury.jpg|eta|*Minster Street c.1870*
Dosiero:New Sarum House - geograph.org.uk - 7251232.jpg|la strato nun
Dosiero:Salisbury, Butchers Row.png|eta|*Butchers Row*

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.britainexpress.com/Where_to_go_in_Britain/Destination_Library/salisbury.htm 
* http://www.history.ac.uk/cmh/gaz/wilts.html  
* http://www.salisburyartscentre.co.uk  

## Vidu ankaŭ 
* Stonehenge
* Old Sarum

Kategorio:Urboj de Wiltshire
1137

En la jaro **1137** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Ludoviko la 7-a (Francio) surtroniĝis.
* Olonec kaj Velsk fonditaj.
* Vieno: unua skriba mencio de la Preĝejo de Sankta Petro

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Chamues-ch kiel *Campolouasto* (hodiaŭ frakcio de la komunumo La Punt Chamues-ch en Kantono Grizono en Svislando).
* Ecuvillens kiel *Escuvilens* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Hauterive en Kantono Friburgo en Svislando).
* Kadarkút (hodiaŭ urbo en Hungario).
* Madulain *Madulene* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
* Pontresina kiel *ad Pontem Sarisinam* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
* Sankt Peter kiel *sancto Petro* (hodiaŭ frakcio de la komunumo Sankt Peter-Pagig en Kantono Grizono en Svislando).
* S-chanf kiel *Scaneves* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Saladino, fondinto de la Ayyubida dinastion (proksima dato) (m. 1193)
* Ferdinando la 2-a, reĝo de Leono (m. 1188)

## Mortoj 
* 1-a de aŭgusto: Ludoviko la 6-a, reĝo de Francio (n. 1081)
* Lotaro la 3-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio
1193

En la jaro **1193** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*

## Naskiĝoj 
*Sankta Alberto la Granda

## Mortoj 
* 4-a de marto: Saladino, fondinto de la Ayyubida-dinastio (n. 1137)
Gunnar Gällmo

**Gunnar Gällmo**  (naskiĝis la 21-an de aprilo 1946, mortis la ) estis Esperanto-beletristo originala kaj literatura tradukisto.

## Tradukinto de 
* *La lifto kiu malsupreniris en inferon* de Pär Lagerkvist,
* *Dhammapada* (*La Darmo-pado*),
* *Nemesis* (*Nemeza*) de Alfred Nobel
* *La gotlanda sagao*
* *Malvarma bufedo* de Jenny Wrangborg

## Kompilinto de 
* *Aniaro* de Harry Martinson, tradukita de William Auld kaj Bertil Nilsson, prezentita de Jerzy Fornal

## Verkinto de 
* *Einstein: konfeso el Ŝeolo*, kaj
* *Wolfgangerl*, du monodramoj prezentitaj de Jerzy Fornal
* *Mokrokalvo la gigantegegego*
* *Kelkaj faktoj pri la budhismo*
* *La regrifuzanto kaj aliaj budhismaj fabeloj*

Li partoprenis en Vikipedio kiel Gunnar Gällmo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Modernantikvaj fabeloj (recenzo pri *La regrifuzanto kaj aliaj budhismaj fabeloj* de Gunnar Gällmo) el *Monato*
* ''Gunnar's Store - Lulu Author Spotlight'' Esperantlingvaj, anglalingvaj kaj svedlingvaj libroj de Gunnar Gällmo en versioj paperaj (pagaj) kaj kiel ciferecaj libroj (senpagaj).

Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Svedlingvaj verkistoj
Heĝiro

**Heĝiro** aŭ **hiĝro** () markas la komencon de la islama erao, la elmigradon de Mahometo el Mekka al Medino en jaro 622 kaj signas la komencon de la islama tempokalkulo.

La jaroj estas kalkulitaj, de kiam Mahometo forlasis la urbon Medino, je la 9-a de septembro de 622 p.K.
La komenco de tiu jaro (16-a de julio estas la komenco de islama kalendaro.
La kalendaro estas ankaŭ nomita Heĝira Kalendaro laŭ la araba vorto por "fuĝo". La unua tago de la unua monato *(1 MuHarram)* de la unua jaro *(1 AH)* estas tiu tago.

Datoj en ĉi kalendaro, en angla lingvo, estas kutime mallongigitaj per *AH* el la latina esprimo *Anno Hegirae*, "en la jaro de la Heĝiro". Jaroj antaŭ la Heĝiro estas skribitaj *BH*. Ne estas jaro 0.

Tiu ĉi centra evento montriĝas ankaŭ en tio, ke la islamaj sanktaj skriboj, la Korano, ĉiu surao skribas pri eventoj "antaŭ" aŭ "post la heĝiro".

**vidu:** Kiblo (preĝa direkto de la islamanoj)

## Vidu ankaŭ 
* Islamaj terminoj
* Migrado al Abisenio

## Eksteraj ligiloj 
* http://islamicity.com/mosque/ihame/Sec2.htm  
* http://student.co.il/meast/1st-year05.htm  
* http://student.co.il/meast/1st-year06.htm 
* http://student.co.il/meast/1st-year07.htm  

Kategorio:Islamo
Kategorio:Arabaj vortoj
Kategorio:Islama terminaro
Islama kalendaro

La **Islama kalendaro** estas pure luna kalendaro kun 12 lunaj monatoj. Sekve la jaroj enhavas malpli ol 365,2425 tagojn kaj ĉiu jaro komenciĝas iom pli frue (proksimume 11 tagoj) konsiderante sunan ciklon. La sama monato okazas en la sama sezono post 33 jaroj.

La komenca punkto de la erao de la islama kalendaro estas la Heĝiro, kiam Mohameto kaj la islamanoj devis forfuĝi de Mekao al Medino en la somero de 622 p.K.

En 638 p.K, Umar ibn al-Ĥattab (592-644) Raa enkondukis la kalendaron kiel rimedon por unuigi la variajn kalendarojn tiam en uzo ĉe la islamaj popoloj. La jaroj estas kalkulitaj de la tago, kiam Mohameto forlasis la urbon Mekao, je la 16-a de julio 622 p.K. La kalendaro estas ankaŭ nomita Heĝira Kalendaro ĉar la formigrado estas nomita Heĝiro. La unua tago de la unua monato *(1 MuHarram)* de la unua jaro *(1 AH)* estas tiu tago.
Datoj en ĉi kalendaro estas kutime mallongigitaj per AH el la latinigita esprimo *Anno Hegirae*, "en la jaro de la Heĝiro". Jaroj antaŭ la Heĝiro estas skribitaj BH. Ne estas jaro Nulo.

Post Heĝira kalendaro havas du tipojn.

1- Luna post-heĝira, kiun uzas plej multaj arabaj kaj islamaj landoj, baziĝas sur la rondiro de la luno ĉirkaŭ la tero. Por ŝanĝi tian jaron en la kristanan uzu jenan formulon: *y* = *x* + 621,54 – 3*x*/100, en kio *y* = kristana jaro kaj *x* = luna post-heĝira jaro.

2- Suna post-heĝira jaro, kiun uzas irananoj kaj kelkaj aliaj landoj, baziĝas sur la cirklo de la tero ĉirkaŭ la suno. Ties formulo estas: *z* = *x* − 3 * *x*/100, en kio *z* = post-heĝira suna jaro kaj *x* = post-heĝira luna jaro, kondiĉe ke oni rezignu la decimalaĵojn post la x/100.

Kiam oni ne substrekas, ke la jaro estas suna aŭ luna, se temas pri malnovaj islamaj tekstoj, oni celas la lunan.

## Nomo de la monatoj 
## Nomoj de la tagoj de la semajno 
La jaroj 1421 kaj 1422 de la Islama Kalendaro korespondas kun la Gregori-kalendara jaro 2001.
La 1-a de Januaro 2001 estas la tago 6-a de Ŝaŭŭal 1421 AH. 1-a de Muḥarram 1422 AH estas la 26-a de Marto 2001.

## Eksteraj ligiloj 
* Kalendara kalkulilo: islama, gregoriana, juliana, hebrea kalendaroj (germanlingve) 

## Vidu ankaŭ 
* Erao
* Hebrea kalendaro
Norfolk (Anglio)

**Norfolk** estas unu el la graflandoj de Anglio. Ĝi situas en la regiono Oriento de Anglio, borde de la Norda Maro. Ĝi estas maldense loĝata kaj ĉefe agrikultura teritorio. Ĉefurbo de la graflando estas Norwich; kiel aliaj gravaj urboj nomeblas ekzemple King's Lynn kaj Great Yarmouth. En la graflanda aero de  kvadrataj kilometroj meze de 2014 vivis proksimume  loĝantoj.

* Industrio – agrikulturo, fiŝkaptado, turismo.
* Nacia parko – Norfolk Broads
* Sheringham – loĝejo de la monarko
* Lernejo Gresham - fama lernejo de la urbo *Holt*

Kun la apudaj provincoj de Suffolk, Cambridgeshire kaj parto de Essex la regiono estas konata kiel East Anglia – tio estas pure geografia kaj historia nomigo kaj ne rilatas al administrado.

## Vidu ankaŭ 
* *The Fens*

&nbsp;

&nbsp;


Kategorio:Graflandoj de Anglio
Shirley Temple

**Shirley TEMPLE** ( (naskiĝis  en Santa Monica, Kalifornio, mortis  en Woodside, kantono San Mateo, Kalifornio), estis usona aktorino kaj diplomatino.

Ŝi estis aktoro dum la 1930-aj jaroj, dum sia infanaĝo. La publiko raviĝis de ŝia ĉarmo, "vigla kaj naiva" laŭ iuj. En la jaro 1935 ŝi eĉ gajnis specialan Oskaron. Ŝia filmkariero tamen stagnis kiam ŝi plenkreskiĝis: post kelkaj ne tre sukcesaj filmroloj ŝi forlasis la kino-laboron.

Ekde la 1950-aj jaroj ŝi dediĉis sin al la politiko. Ŝi subtenis la Respublikanan Partion kaj reprezentis Usonon kiel diplomato en Ganao kaj Ĉeĥoslovakio. En la jaro 1988 ŝi publikigis siajn memorojn: *Child Star*.

## Filmaro 
* *Stand Up And Cheer* (Usono, 1934)
* *Bright Eyes* (Usono, 1934)
* *Baby Take a Bow* (Usono, 1934)
* *Curly Top* (Usono, 1935)
* *The Littlest Rebel* (Usono, 1935)
* *Wee Willie Winkie* (Usono, 1937)
* *Heidi* (Usono, 1937)
* *The Little Princess* (Usono, 1939)
* *The Blue Bird* (Usono, 1940)
* *Since You Went Away* (Usono, 1944)
* *The Bachelor and the Bobby-Soxer* (Usono, 1946)
* *Fort Apache* (Usono, 1948)

## Bildgalerio 

Eleanor Roosevelt and Shirley Temple - NARA - 195615.jpg|Eleanor Roosevelt kaj Shirley Temple, 1938
ShirleyTempleMackenzieKing2.jpg|William Lyon Mackenzie King, tiama unua ministro de Kanado, kaj Shirley Temple, 1944

## Vidu ankaŭ 
* 100 Jaroj... 100 Steluloj de AFI

## Eksteraj ligiloj 
* Shirley Temple (1928–2014) en IMDB
* www.shirleytemple.com Oficiala retejo

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj diplomatoj
Brajtono

**Brajtono** (, pron. [ˈbɹaɪtən]) estas urbo en la angla graflando East Sussex apud la maniko kaj 77 kilometroj sude de Londono.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Ĝi estas la plej larĝa kaj plej populara feriurbo en sudorienta Anglio. Ĝi estas fizike ligita al la urbo Hove kaj oni ofte ligas la du vortojn t.e. Brighton & Hove. Antaŭ 1992 Brajtono estis parto de la administra provinco East Sussex sed en 1992 kun Hove ĝi fariĝis unuara instanco, nomata Brighton and Hove.

La ĉefaj enspezofonto de la urbanoj estas turismo, procesado de manĝaĵo, inĝenierado kaj la okaziko de kongresoj kaj koncertoj en granda konferencejo. Brajtono estas populara loĝloko por artistoj, muzikistoj, ĵurnalistoj kaj aktoroj. Laŭdire la denseco de samseksemuloj pli altas ol averaĝe en Britio.

Pro la rapida fervojo al Londono (unu horo) multaj homoj laboras en Londono kaj vojaĝas ĉiutage.

Krom la fervoja linio al Londono, pluaj linioj ligas la urbon al Portsmouth kaj Eastbourne. Krome estas aŭtoŝoseo (M23) al suda Londono.

En la urbo estas du universitatoj: Universitato de Sussex kaj Universitato de Brajtono.

La urbo krome estas la hejmo de la futbalklubo *Brighton & Hove Albion*, kun renomaj viraj kaj virinaj teamoj, kaj ankaŭ multaj infanaj kaj adoleskulaj.

## Vidindaĵoj 
* Sea Life Brighton
* Reĝa Pavilono

## Servoj 
* Universitato de Brajtono

## Esperanto 
La Universala Kongreso de Esperanto okazis en Brajtono en 1989.

### Esperantistoj 
* Nigel Tart

## Historio 
En la mezepoko la loko estis fiŝista vilaĝo nomita *Brighthelmstone*. En 1782 la Princo de Kimrio, la estonta reĝo Georgo la 4-a ekloĝis ĉi tie. Ankaŭ marbanado fariĝis tre populara kaj la loĝloko kreskis al urbo.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo - elektu *Visitors*. Nur en la angla lingvo.

Dosiero:Grand Hotel - Brighton - 02082004.jpg|
Dosiero:Brighton Royal Pavilion.jpg||alternative=La "reĝa paviliono"
Brighton Pier, Brighton, East Sussex, England-2Oct2011 (1).jpg||alternative=la marponto de Brajtono estas ne nur vojo 500 metrojn en la maron, sed kompleta amuzparko sur la akvo
Dosiero:Brighton, The Palace Pier - geograph.org.uk - 869745.jpg|

## Vidu ankaŭ 
* Eŭrovido-Kantokonkurso 1974

Kategorio:Urboj de East Sussex
Domesday Book

La ***Domesday Book,*** kelkfoje *Doomsday Book* ("Libro de la Lasta juĝo") estis la plej impona administra atingo en mezepoka Anglio.

En 1068, du jarojn post la batalo ĉe Hastings en la jaro 1066, la normana reĝo Vilhelmo la 1-a de Anglio, konata kiel Vilhelmo la Konkerinto, ordonis enketon pri lia nova posedaĵo Anglio. Li sendis reĝajn komisiitojn tra la lando por kompili listojn de urboj, vilaĝoj, muelejoj, kvanto da bestoj ktp. Tio ne estis censo, ĉar ĝi nur enhavis la nomojn de terposedantoj, sed ĝi donis tre detalan bildon de la rimedoj en Anglio. Ŝajne tio fortigis la regadon de la normandoj kaj multe helpis en la kolektado de impostoj.

En 1985 por celebri la 900-jaran datrevenon de la libro, la BBC rekreis novan *Domesday Book* helpe de lernejoj kaj grupoj tra la landoj. Tio estis granda projekto kaj ĝi estis eldonita sur speciala disko. Ŝajne tio estis granda eraro, ĉar nuntempe oni ne povas aĉeti taŭgan aparaton por rigardi la libron.

## Eksteraj ligiloj 
* La Domesday Book rete legebla

Kategorio:Historio de Anglio
Kategorio:Libroj
George Herbert

**George HERBERT** (naskiĝis la 3-an de aprilo 1593, mortis la 1-an de marto 1633) estis angla poeto. Lia frato estis la filozofo Edward Herbert (1583-1648).

Li naskiĝis en Montgomery Castle (Kimrio), kaj estis parenco de nobela familio. Li studis en Kembriĝo (Anglio) kaj restis tie en la universitato por instrui retorikon. En la jaro 1626 li tamen decidis dediĉi sin al ekleziaj celoj, kaj ekde 1630 li laboris kiel pastro en Bemerton apud Salisbury. Li uzis multe da siaj riĉaĵoj por helpi malriĉulojn kaj por restaŭri la preĝejon. En 1633 li mortis tie.

La verkaro de George Herbert konsistas ĉefe el religia liriko, kies plej granda parto aperis en la kolekto *The Temple* (*La Templo*, 1633). En la jaro 1652 eldoniĝis lia traktato *A Priest to the Temple*.

Li estis metafizika poeto (inter aliaj tiaj poetoj estis John Donne, Richard Crashaw, Andrew Marvell kaj Thomas Traherne). La metafizikaj poetoj uzis karambolojn kaj malsimplajn ideokombinojn por esplori filozofajn temojn, kaj aludoj al ĉiutagaj aĵoj ofte enkondukis profundan pensadon.

Pluraj el liaj poemoj estas uzitaj por himnoj.

## En Esperanto aperis 
La poemoj *Disciplino*, *Redempto*, *La kolĉeno*, kaj *Avaro* aperis en Angla Antologio, vol. 1 p. 111 - 114.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.luminarium.org/sevenlit/herbert
* http://www.poetseers.org/the_great_poets/meta/george
* http://www.ccel.org/h/herbert/temple/HQ.html
* http://www.poemhunter.com/george-herbert/
* http://en.wikisource.org/wiki/Author:George_Herbert_%281593%E2%80%931633%29

Kategorio:Anglaj poetoj