Zapata ralo

La **Zapata ralo** (laŭ la latina scienca nomo *Mustelirallus cerverai*, sed ankaŭ *Zapata musteliralo*) estas birdospecio de la familio de Raledoj kaj ordo de Gruoformaj. Ĝi estas mezgranda, malhela ralo. Ĝi havas brunajn suprajn partojn, grizec-bluajn malsuprajn partojn, ruĝbazan flavan bekon, blankan subvostajn kovrilplumojn, kaj ruĝajn okulirisojn kaj krurojn. Iliaj mallongaj flugiloj faras ilin preskaŭ neflugkapablaj. Ĝi estas endemia de malsekejoj de la Zapata Duoninsulo en suda Kubo, kie oni trovis ĝian nuran konatan neston en tufherbaro de *Cladium*. Oni konas malmulte de ties dieto aŭ reprodukta kutimaro, kaj ties priskribitaj alvokoj povus aparteni al differenca specio.

La specion malkovrus la hispana zoologo Fermín Zanón Cervera en Marto 1927 en la Zapata Marĉo apud Santo Tomás, en la suda Provinco Matanzas de Kubo. En la marĉo estas ankaŭ alia birdo trovebla nenie plie, nome Zapata ferminio, kaj la marĉo havigas sian nomon ankaŭ al la Zapata pasero. Pro pliiĝanta habitatoperdo en sia limigita teritorio, sia malgranda populacio, kaj predado fare de enmetitaj mamuloj kaj katfiŝoj, la Zapata ralo estis taksita kiel Draste endanĝerigita en la Internacia Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Turismo kaj klimata ŝanĝo povas iĝi estontaj minacoj.

## Malkovro kaj taksonomio
La Zapata ralo estis formale priskribita de la usona herpetologo Thomas Barbour kaj lia samlandano, ornitologo James Lee Peters, en 1927. Ili konsideris ĝin sufiĉe distinga por meriti sian propran genron, *Cyanolimnas*. La genronomo deriviĝas el Antikva greka *kuanos* kun la signifo "malhelblua" kaj la novlatina  kun la signifo "ralo"; la specia nomo *cerverai* omaĝas la malkovrinton de tiu ralo, nome Fermín Zanón Cervera, hispana militisto kiu restis post la Hispan–usona milito kaj iĝis profesia natursciencisto.

La Zapata ralo estas nun membro de la genro *Mustelirallus*, kaj estas konsiderata rilata kun la genro *Pardirallus*. Ĉiuj ses specioj en ambaŭ genroj estas longbekaj, kvin havas brunecan plumaron, kaj ĉiuj escepte unu havas ruĝan areon en la bekobazo. Oni supozas, ke ili estas descendintoj el *Amaurornis* - kiel praula stirpo.

## Aspekto
Tiu estas mezgranda, malhela ralo, ĉirkaŭ 29 cm longa. La supraj partoj estas olivecbrunaj kaj la frunto, kapflankoj kaj subaj partoj estas ardezgrizaj, kun iom da blanka strieco sur la malsupra ventro. La flankoj estas grizbrunaj kaj la subvosto estas blanka. La irisoj, kruroj kaj piedoj estas ruĝaj, kaj la beko estas flava kun ruĝa bazo. La vostoplumoj estas nur dise markitaj, kaj la flugiloj estas tre mallongaj kaj rondetaj. Ambaŭ seksoj estas similaj laŭ aspekto, sed nematuraj birdoj estas pli senkoloraj kaj havas olivecajn piedojn kaj bekon; la idoj, kiel ĉe ĉiuj raloj, estas kovritaj de nigreca lanugo. La voĉo de la Zapata relo estis priskribita kiel resaltanta kutukutu-kutukutu-kutukutu simila al tiu de la *Margarobyas* strigo, kaj laŭta Aramo-simila kuvkkuk. Tamen, ĉi tiuj vokoj povas fakte esti tiuj de la Makula pardiralo.

## Referencoj 
## Bibliografio
* Bond, James; Eckelberry, Don R; Singer, Arthur B; Poole, Earl L (2001). *A Field Guide to Birds of the West Indies*. Peterson Field Guides. Houghton Mifflin. ISBN 0-618-00210-3.
* Fuller, Errol (2000). *Extinct Birds*. Oxford University Press. ISBN 0-19-850837-9.
* Jobling, James A. (1992). *A Dictionary of Scientific Bird Names*. Oxford University Press. ISBN 0-19-854634-3.
* Raffaele, Herbert A; Wiley, James; Garrido, Orlando H; Keith, Allan R; Raffaele, Janis I (2003). *Field Guide to the Birds of the West Indies*. Christopher Helm. ISBN 0-7136-5419-8.
* Roots, Clive (2006). *Flightless Birds*. Greenwood Press. ISBN 0-313-33545-1.
* Taylor, Barry; van Perlo, Ber (2000). *Rails*. Pica / Christopher Helm. ISBN 1-873403-59-3.

## Eksteraj ligiloj
* Bildo de Cervera kaj liaj Zapataj birdoj ĉe Birding Cuba

Kategorio:Raledoj
Kategorio:Birdoj de Kubo
Kategorio:Faŭno de Kubo
Kategorio:Endemismoj ĉe birdoj