Wijchen

[eta|dekstra|300ra|Satelitfoto de [Nimego kaj Wijchen]]
Dosiero:Loudspeaker.svg**Wijchen** (, esperante **Viĥeno**) estas municipo en la nederlanda provinco Gelderland. La municipo ekestis en 1984 el la antaŭaj municipoj Batenburg, Bergharen kaj Wijchen. Antaŭe en 1818 Niftrik estis aneksita, kaj en 1980 oni aldonis parton de Overasselt. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La teritorio havas komunan limon kun .

## Nukleoj 
Nombro de loĝantoj laŭ nukleo la 31-an de decembro 2009:

Fonto: CBS

La kerno *Woezik* (3.820 loĝantoj la 1-an de januaro 2005) kaj la vilaĝeto *Laak* estas en Wijchen statistike.

### Topografio 
525ra|

*Topografia komunuma karto de Wijchen de decembro 2015*

## Historia-geografia skizo 
En la prahistoria epoka en la regiono de Nimego, en kiu estas Wijchen, loĝis multaj homoj. Apud la centra Wijchen ekestis nova nukleo Alverna ĉirkaŭe la monaĥ(in)ejo konstruitra en 1886 apud la kruciĝo de la vojoj Nimego-Grave kaj Wijchen-Heumen. Tiu ĉi nukleo evoluis, kiel la vilaĝo Wijchen 500 jarojn antaŭe, ĝis prizorganta nukleo por la bienoj en la ĉirkaŭaĵo.

## Vidindaĵoj 
* Statuo de Emilia van Nassau, filino de Vilhelmo de Oranje, ŝi aĉetis la kastelon Wijchen en 1609 kaj konstruis novan sur la fundamentoj de la malnova.
* Katolika preĝejo
* Malnova muelejo
* Muzeo Kastelo Wijchen
* Kastelo Hernen. Ĝi datas origine el la 14-a jarcento kaj neniam suferis sieĝojn, militojn aŭ naturkatastrofojn. Ankaŭ apenaŭ estis loĝantoj. Pri tio ĝi perdis multe de sia mezepoka karaktero. Unika estas la kovritaj koridoroj *(overdekte weergangen)*.
* Batenburg, pitoreska monumenta urbeto kun sia muelejo kaj bela kastelruino. La historio de Batenburg reiras ĝis la mezo de la 12-a jarcento. Preskaŭ ĉiuj domoj estas monumentoj. En la somero estas pramo por transiri la riveron Mozo.
* En Leur oni povas ankoraŭ vidi la restaĵojn de kastelo kun kastelfosaĵo. Apude estas klasika domo el 1788.

## Gravaj eventoj 
Ĉiun jaron la nederlanda organizaĵo *Stichting Rolstoeldansen Nederland* (SRN, fondaĵo radseĝa danco Nederlando) organizas la rulseĝbalon kiu nomiĝas "Wijchen Swingt Internationaal" (Wijchen svingas internacie).

## Esperanto en Wijchen 
En la apuda urbo Nimego estas la Esperantoklubo 'Zamenhof', al kiu aliĝas esperantistoj el Nimego kaj apudaj urboj/urbetoj/vilaĝoj. Ĝi havas 14 membrojn kaj 9 donacantojn. Klubvesperoj estas la 2-an merkredon de la monato escepte en julio kaj aŭgusto.

Informoj: Esperanto Nederland aŭ lokaj informejoj pri Esperanto en la UEA-vikio.

## Ĝemeliĝoj 
Wijchen havas ĝemeliĝon kun Stargard Szczeciński en Pollando, ekde 1992. Laŭ la oficiala retejo de la municipo Wijchen "La celo de tiu ĝemeliĝo estas montri amikecon kaj konatigi la alian kulturon kun interŝanĝoj, kaj per la municipo kaj per la asocioj, ni volas lerni unu de la alia kaj kunhavigi niajn spertojn kun niaj loĝantoj".

## Politiko 
La komunuma konsilantaro de Wijchen konsistas el 27 sidlokoj. Jen la strukturo de la komunuma konsilantaro ekde 1998:

(*) 1 komunuma konsilanto forlasis la partion LDP en 2012 kaj daŭras sub la nomo Sociaal Wijchen
(**) ekde la 1-a de januaro alinomata Wijchen Lokaal

Dum la periodo 2022-2026 la kolegio konsistis el la partioj Kernachtig Wijchen, CDA kaj VVD, kaj konsistis el la homoj:
* Renske Helmer-Englebert (SP), urbestro
* kaj 4 kromaj kolegianoj.

## Ekonomio 
dekstra|150ra
En Viĥeno interalie havas sian sidejon la firmao *Yoast BV*, kiu vivtenas kaj distribuas la serĉiloptimumigan kromprogramon *Yoast* por WordPress, kiu laŭ la stato de 2018, daŭre aktuala en 2023, havas pli ol 5 milionojn da aktivaj instalaĵoj kaj estis elŝutita pli ol 350 milionojn da fojoj kun pli ol 25 000 kvinstelaj recenzoj ĉe Wordpress.org.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo Wijchen ()

## Bilda galerio 

dosiero:39631 R.K. kerk van de H. Antonius Abt 2.jpg|Wijchen, katolika kirko Antonio la Granda
dosiero:Wijchen, kasteel Wijchen RM39629 foto7 2016-04-20 10.08.jpg|Kastelo Wijchen
dosiero:Wijchen Castle (Gld, NL), entrance.JPG|enirejo Kastelo Wijchen
dosiero:Standbeeld Emilia van Nassau, Wijchen (Gld, NL).JPG|Wijchen, skulptaĵo Emilia van Nassau
dosiero:Wijchen, De oude molen.JPG|Wijchen, historia ventmuelejo
dosiero:Wijchen (Gld, NL) Shopping mall Zuiderpoort.JPG|Wijchen, butikuma centro
dosiero:Sculpture Zonneveld (Wijchen, Gld, NL), panorama two photos.jpg|Wijchen, skulptaĵo "La suna kampo"
dosiero:Sculpture De Tafel, Wijchen (Gld, NL).JPG|Wijchen, skulptaĵo "La Tablo"
dosiero:Wijchen, moderne woonpanden op kerkplein foto2 2011-03-08 15.31.jpg|modernaj loĝdomoj ĉe la preĝeja placo
dosiero:Wijchen, rotonde Kamerlingh Onnesstraat-Buys Ballotstraat foto4 2016-04-20 09.48.jpg|Wijchen, trafikocirklo
dosiero:Wijchen, keramiek-Waar het oog al is, wil de voet naar toe foto14 2016-04-20 09.55.jpg|ceramikaĵo "kie jam 'stas okulo, la piedo volas iri"
dosiero:Hernen, kasteel Hernen RM9318 IMG 4410 2020-04-11 10.47.jpg|Hernen, kastelo Hernen
dosiero:Batenburg, restanten van kasteel Batenburg RM8725 foto10 2015-12-09 12.08.jpg|Batenburg, restaĵoj de kastelo Batenburg
dosiero:Batenburg, de Boombeelden van Marc de Roover met de Sint Victorkerk (RM87148) op de achtergrond foto7 2015-12-09 12.50.jpg|Batenburg, "Arbaj bildoj"
dosiero:Bergharen, de Sint Annakerk RM9299 IMG 4008 2018-06-06 10.45.jpg|Bergharen, kirko sankta Ana

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Gelderlando
Kategorio:Municipoj de Gelderlando