open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Preĝejo Sankta Triunuo (Bicske)

**Preĝejo Sankta Triunuo** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en mezo de urbo Bicske.

## Historio 
Laŭ arkeologoj en tiu ĉi loko estis jam kirko dum la mezepoko. Antaŭ 1701 la loĝantoj iĝis kalvinanoj, ankaŭ la preĝejo estis iliaj. En 1712 la katolikoj reakiris la preĝejon, Márton Bíró refondis la paroĥon en 1723. La konstruaĵo mem estis renovigita en 1727, inter 1768-1774 oni trakonstruis kaj pligrandigis ĝin. La orgeno alvenis en 1883.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en stratangulo, sed apude estas videblaj kruco kaj skulptaĵo pri Johano Nepomuko, eĉ en la korto estas alia skulptaĵo pri Stefano la 1-a (Hungario). En mezo de la fasado la turo altiĝas, malsupre estas la enirejo. La absido estas rektangula kaj iomete estas mallarĝa, ol la navo. Ambaŭflanke sakristioj etendiĝas. Interne la ĉefaltaro estas baroka lignaĵo. Sur la plafono estas videblaj 3 murpentraĵoj.

Kermeso okazas en la triopa tago de Sankta Triunuo

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto 
* hungare kun foto
* http://lexikon.katolikus.hu/B/Bicske.html 
* http://miserend.hu/templom/199
eta|maldekstre|Katolika Preĝejo de Bicske
eta|Skulptaĵo pri Johano Nepomuko apud la preĝejo

Bicske
Bicske
28397 Forrestbetton

'*28397 *Forrestbetton'''* estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Forrest Evan Betton*, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2011 kaj estis rekompensita kiel "Plej bona en sia Kategorio" pro sia projekto en teamo pri elektra kaj mekanika inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la *Merlo Station High School'' de Beaverton (Oregono, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Granda Wintersberg

**Granda Wintersberg** (germane *Großer Wintersberg*, france *Grand Wintersberg*) estas kun la alteco de 581 m super marnivelo la plej alta monto de la biosfera rezervejo Palatinata Arbaro-Nordaj Vogezoj en la historia regiono Alzaco de okcidenta Francio.

La „granda vintra monto“ situas ĉ. kvar kilometrojn nordokcidente de Niederbronn-les-Bains. La monta masivo estas ĉirkaŭata de la valoj de la riveretoj Falkensteinerbach kaj Schwarzbachs. Sur la pinto, kiu estas el bunta sabloŝtono, staras 25 m alta elrigardoturo, de kie oni havas belegan panoraman elrigardon trans la nordaj Vogezoj, Palatinata Arbaro kaj la malaltebenaĵo de Supra Rejno ĝis Nigra Arbaro. Dum klara vetero videblas la svisaj montpintoj Mönch kaj Altels.

En la 514 m alta montselo inter la granda kaj la malgranda Wintersberg (Col de la Liese) troviĝas *Liese*, gaŭlromia, sfinksosimila sabloŝtona reliefo. Ankaŭ keltaj restaĵoj troviĝas sur la südorienta monto *Ziegenberg*.

1000|panoramo|panorama elrigardo de la turo

## Eksteraj ligiloj 
* Großer Wintersberg im Pässelexikon von quaeldich.de ()
* Panorama bildo de la rejna ebenaĵo, vidata de la monto

Kategorio:Belvederoj en Francio
Kategorio:Niederbronn-les-Bains
Kategorio:Montoj kun alteco inter 0 kaj 999 m
Kategorio:Montoj en Grand Est
Kategorio:Vosges
Rehbergturm

eta|elridgardoturo sur Rehberg
La 14 m alta okeĝa **Rehberg-turo** sur la nomdoniga monto Rehberg en la Palatinata Arbaro en la germana federacia lando (Rejnlando-Palatinato) estas konstruita sur sabloŝtono. La turo estas monumentprotektita.

## Geografia situo 
La turo staras en la nordo de la arbara teritorio de la komunumo Waldrohrbach en Vasgovio, kiel la suda parto de la Palatinata Arbaro kaj la norda parto de la Vogezoj nomiĝas.

eta|maldekstre|la krenelkronita parapeto
eta|maldekstre|hochkant|Rehberg-turo, informtabulo

## Referencoj 

Kategorio:Belvederoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturmonumentoj en distrikto Südliche Weinstraße
Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Südliche Weinstraße
Kategorio:Konstruaĵoj en Vasgovio
Kategorio:Konstruaĵoj el sabloŝtono
Kategorio:Waldrohrbach
Kaiserbach (apartigilo)

**Kaiserbach** estas nomo de akvejo:

* Kaiserbach, aŭ *Sparchenbach*, dekstra alfluanto de la Inn en Kufstein, distrikto Kufstein, lando Tirolo, el la valo de la Kaiserbach

* Kaiserbach (Flanitz), maldekstra alfluanto de la Flanitz antaŭ la muelejo, komunumo Frauenau, distrikto Regen, Bavario, en la  Kleiner Regen 
* *Kaiserbach*, maldekstra alfluanto de la Kainach (Mur) proksimume apud Bärnbach, distrikto Voitsberg, Stirio 
* Kaiserbach (Kainach), dekstra supra parto de la  Kainach (Wiesent), ĝis Kainach, urbo Hollfeld, distrikto Bayreuth, Bavario
* Kaiserbach (Klingbach) aŭ *Kappelbach* aŭ ĉe la malsupra parto*Elsenbach*, maldekstra alfluanto de la Klingbach apud Steinweiler, distrikto Germersheim, Rejnlando-Palatinato
* Kaiserbach (Lech), dekstra alfluanto de la Lech apud Steeg, distrikto Reutte,  Tirolo

## Vidu ankaŭ 
* Kaisersbach
Koŭŝeno

eta|Kvinlamena koŭŝeno
**Koŭŝeno** (ĉine: 口弦, pinjine: kǒuxián) estas simpla muzikilo el bambua lameno de sania popolo en Ĉinio.

La anĉon oni vibrigas per blovo kaj produktas diversajn sonojn; tiele oni povas konsideri ĝin kiel instrumento de perkuto.

La instrumento rolas en la sania nacia eposo Aŝma esperantigita de Laŭlum (1964).

Kategorio:Lignaj blovinstrumentoj
Kategorio:Idiofonoj
Kategorio:Ĉinaj muzikinstrumentoj
Franciszek Bieda

**Franciszek BIEDA** (naskiĝis la 17-an de decembro 1896 en Sowliny apud Limanowa, mortis la 20-an de septembro 1982 en Krakovo) – pola paleontologo kaj profesoro, kies esploroj pri foraminiferoj de kenozoiko kontribuas al serĉado de nafto.

## Vivo 
Dum frekvento al liceo kiel volontulo enskribiĝis al Polaj Legioj de Józef Piłsudski kaj batalis suferante seriozan vundon. Post la unua mondmilito studis geologion en Jagelona Universitato, post kiu iĝis asistanto. En 1933 habilitiĝis. Post forkuro de germanoj el Krakovo iĝis gvidanto de Geologia Fako de JU, plenumante la funkcion ĝis fino de 1945, kaj laborante tie ĝis 1951. De septembro 1947 gvidis geologion en la krakova WSP (Supera Pedagogia Lernejo), kie kreis Natur-Geografian Fakultaton, kies dekano elektiĝis en 1948 plenumante la funkcion ĝis februaro 1951. En 1951 iĝis gvidanto de Paleontologia Fako de AGH Universitato de Scienco kaj Teknologio, kio rezultis de transiro de geologio de JU al AGH. En 1967 emeritiĝis. Entombigita en Rakowicki-Tombejo. Ĉefa esplordirekto de Franciszek Bieda estis esplorado de kenozoikaj foraminiferoj. Aŭtoro de vasta universitata lernolibro Paleozoologio, honora membro de Pola Geologia Societo.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Paleozoologia* (Paleozoologio), unua volumo, Senvertebruloj Wydawnictwa Geologiczne (Geologiaj Eldonejoj), 1966, p. 662.
* *Paleozoologia*, dua volumo, Ĥorduloj, Wydawnictwa Geologiczne, 1969 p. 582.
* *Zarys dziejów paleontologii w Krakowie* (Skizo de historio pri paleontologio en Krakovo), Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976

## Bibliografio 
W. Krach, *Franciszek Bieda (1897–1982)*, "Przegląd Geologiczny" (Geologia Revuo) n-ro 4, 1983, p. 269–270

Kategorio:Polaj geologoj
Kategorio:Polaj paleontologoj
Kategorio:Poloj de la unua mondmilito
Cyprien Verseux

**Cyprien VERSEUX** (naskiĝis la  en Vélizy-Villacoublay) estas franca astronomo kaj fakulo en astrobiologio, astronomio kaj astrofiziko. Li estas fakulo pri Marso. Li studentiĝis ĉe Sup'Biotech kaj ĉe *Institute of Systems and Synthetic Biology*. Intertempe li estras la Laboratorion de Aplikata Spaca Mikrobiologio ĉe ZARM (Centro de Aplikata Spaca Teknologio kaj Mikrogravito), germana scienca institucio de la Universitato de Bremeno.

Preter liaj esploroj, li estas konata pro tio, ke li partoprenis en 2015 en la scienca esplorprogramo "HI-SEAS IV" de la NASA. Krome li gvidis en 2018 la  esplorstacion *Concordia* situanta en Antarkto.

## Referencoj 
Kategorio:Francaj astronomoj
Kategorio:Francaj astrofizikistoj
Kategorio:Astrobiologoj
Georg Hartmann

**Georgo Hartmano** (1489-1564) estis germana humanisto, inĝeniero, elpensisto, fabrikanto de instrumentoj kaj astronomo. Li dediĉis siajn esplorojn al la magneta deklinacio kies proponoj atingis bonajn proksimumaĵojn en diversaj lokoj (Nurenbergo kaj Romo). Oni kreditas al li diversajn matematikajn instrumentojn tre bonkvalitajn samkiel pluraj tipoj da sunhorloĝoj, astrolaboj, tergloboj, armilsferoj kaj astronomaj kompendioj, krom ankaŭ militilaro tiel kiel kanonmezuriloj.

## Vivo 
[250ra|eta|maldekstra|Unu el la kvar bronzaj [astrolaboj konstruita de Hartmano kaj siaj metiistoj en 1537.]]
Li studis teologion kaj matematikon tre eble kun Henriko Glareano (1488-1563) kaj Melanktono (1497-1560). Post vojaĝi tra Italio li establiĝis en Nurenbergo kiel mekanikisto en 1518. Tie li konstruis multajn astronomiajn instrumentojn. Pli malfrue li fariĝis vikario en la Preĝejo de Sankta Sebaldo en Nurenbergo. Li publikigis sennombrajn dokumentojn pri astrologiaj temoj.

## Verkaro 
* Perspectiva Commvnis: Ideo sic dicta, quod contineat elementa tēs optikēs ..., 1542, Johannes (Peckham), Georg Hartmann
* De regis Romanorum electione ex cap. II. Aureae Bullae desumta dissertatio, 1653, Anton Gunther Fritz, Georg Hartmann
* Animadversiones ad malleum humidum et Farciminosum, in homines translatum ...

## Literaturo 
* Enciclopedia Treccani
* New Advent
* Brita Muzeo
* Constructing Scientific Understanding Through Contextual Teaching, Peter Heering, Daniel Osewold
* Regiomontanus: His Life and Work, E. Zinner, E. Brown

## Vidu ankaŭ 
* Johannes Peckham (1220-1292)
* Johannes Werner (1468-1522)
* Willibald Pirckheimer (1470-1530)
* Johannes Schönerus (1477-1547)
* Henriko Glareano (1488-1563)
* Alberto de Prusio (1490-1568)
* Petrus Apianus (1495-1552)
* Georgo Joakimo Retiko (1514-1574)

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj fizikistoj
Kategorio:Germanaj mekanikistoj
Kategorio:Germanaj astronomoj
Kategorio:Germanaj geofizikistoj
Rocinha

**Rocinha** (*farmbieneto*) estas la plej granda favelo en Brazilo, kaj situas en en la suda zono de la urbego Rio-de-Ĵanejro - inter la urbodistriktoj *São Conrado* kaj *Gávea*.

maldekstre|eta|desupra vidaĵo de la ĉefvojo ondanta tra Rocinha
maldekstre|eta|elaera vidaĵo de Rocinha
maldekstre|eta|la kruta ĉefvojo en Rocinha
eta|maldekstra|500ra|panoramo en 2010

Rocinha estas konstruita sur kruta monteto super la urbocentro de Rio-de-Ĵanejro, kaj situas proksimume unu kilometron de la proksima paĝo de la atlantika oceano. Plejparto de la kvartalo situas sur tre kruta deklivo kun multaj arboj ĉirkaŭantaj ĝin. Laŭ la censo de la jaro 2010 preskaŭ 70 000 homoj  vivas en Rocinha, kio igas ĝin la plej popolriĉa favelo en Brazilo.

## Referencoj 
Kategorio:Rio-de-Ĵanejro
Kategorio:Faveloj
Jakob Gretser

**Jacob Gretser** (1562-1625) estis renoma fekunda germana jezuito, historiisto, dramverkisto, filologo, latinisto, erudiciulo kaj profesoro pri filozofio kaj teologio en la Universitato de Ingolstadt. Dank'al sia profunda erudicio li defendis, per longa historia dokumentaro, la teologion de Roberto Bellarmino (1542-1621) kaj ankaŭ aliaj verkoj pri la jezuitoj kaj Ignaco Lojola (1491-1556) rilate al la rajto je herezokondamno kaj havaĵoforigo de la viktimoj. Li same verkis pri la grekaj Patroj de la Eklezio samkiel tekstoj pri eklezia kaj civila historioj.

## Vivo 
Li ekpartoprenis en la Societo de Jesuo en 1578 post vizitado de seminario en Innsbruck. Li ĉefe vivis en Ingolstadt, kie li instruis filozofion dum tri jaroj, dogman filozofion dum dekkvar jaroj kaj moral-teologion dum sep jaroj. Dum kelka tempo li profesoris beletron en Friburgo, Svisio.

Kiel arda polemikisto, li forte envolviĝis en la plej gravaj religiaj kaj politikaj demandoj de sia epoko, montrante sin kiel granda admiranto de la papo Klemento la 8-a kaj la imperiestro Ferdinando la 2-a. Multaj el la plej altrangaj kaj povoplenaj de lia epoko konsultis lin antaŭ ol preni decidojn krom teni korespondaĵojn kun li.

## Verkaro 
* Assertiones philosophicae ex physica et metaphysica: in celebri et Catholica ..., 1592
* Analysis Dialectica Colloquii Ratisbonensis Anno 1601. De Norma Et Iudice ..., 1602, Andreo Libavo, Adam Tanner, Jacob Gretser, Aegidius Hunnius
* Disputatio de sacramento poenitentiae, 1606, Jacob Gretser,Jacob Waizenegger
* Apologiae, Pro Societate Jesu Calumniis haereticorum oppositae, 1610, Heinrich (Frankreich, König, IV.), Henri de Condé, Jacob Gretser
* Aliud Similis Argumenti, Ex Libro Georgii Wicelii, Qui Retectio Lutherismi ..., 1611, Desiderius Erasmus, Jacob Gretser
* Athletica spiritualis gemina legitima et illegitima: libri duo, 1612
* Brevis relatio de colloquio, hoc ipso anno MDCXIII inter serenissimum ..., 1613
* Arnaldi Brixiensis, in Melchiore Goldasto Calvinista redivivi, vera descriptio, 1613
* Adamanni Scotohiberni Abbatis celeberrimi, De Sitv Terrae Sanctae, Et ..., 1619, Adamnanus de Iona), Jacob Gretser
* Aurimontus Rauracus.- Rudimenta linguae graecae ex libro primo Institutionum ..., 1691

## Literaturo 
* [Catholic Encyclopedia](https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Jacob_Gretser)
* Witchcraft Persecutions in Bavaria: Popular Magic, Religious Zealotry and ..., Wolfgang Behringer,J. C. Grayson
* Infirmity in Antiquity and the Middle Ages: Social and Cultural Approaches ..., Christian Krötzl, Katariina Mustakallio
* Witchcraft Persecutions in Bavaria: Popular Magic, Religious Zealotry and ..., Wolfgang Behringer, J. C. Grayson
* Tavistock Books 
* Enciclopedia Treccani

## Vidu ankaŭ 
* Klemento la 8-a (1535-1605)
* Gregorio de Valencia (1549-1603)
* Albert Hunger (1545-1604)
* Conrad Vetter (1548-1622)
* Andreo Libavo (1555-1616)
* Tommaso Campanella (1568-1639)
* Maksimiliano la 1-a (1573-1651)
* Ferdinando la 2-a (1578-1637)

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj jezuitoj
Kategorio:Germanaj historiistoj
Kategorio:Germanaj latinistoj
Kategorio:Germanaj filologoj
28407 Meghanarao

**28407 Meghanarao** estas malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Meghana Vijay Rao*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2011 pro sia projekto pri media mastrumado. Ŝi estis lernantino ĉe la *Jesuit High School* de Portlando (Oregono, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Euclides da Cunha

**Euclides** (arkaika ortografio *Euclydes*) **da Cunha** (prononco laŭ sistemo IFA , naskiĝis la 20-an de januaro 1866, mortis la 5-an de aŭgusto 1909) estis brazila ĵurnalisto, verkisto, sociologo kaj inĝeniero. Lia plej grava verko estas *Os Sertões* ne-fikcia rakonto pri la militaj ekspedicioj de la brazila armeo kontraŭ la ribelema vilaĝo Canudos, konata kiel la Milito de Canudos. La libro akiris grandan internacian konatecon, kaj interalie la argentina verkisto Jorge Luis Borges komentis ĝin en sia novelo *Tres versiones de Judas* ("Tri Versioj de Judaso").

Euclides da Cunha estis la bazo por la karaktero de "la ĵurnalisto" en la novelo *La guerra del fin del mundo* ("la milito pri la fino de la mondo") de Mario Vargas Llosa.

Kategorio:Brazilaj ĵurnalistoj
Kategorio:Brazilaj verkistoj
Kategorio:Brazilaj sociologoj
Kategorio:Brazilaj inĝenieroj
Kategorio:Portugaldevenaj brazilanoj
Sanioj

eta|400ra|Saniaj virinoj
La **Sanioj** (ĉine: 撒尼人) estas branĉo de la Jioj en Ĉinio kaj parolas la sanian lingvon, nome dialekto de la Jia lingvo. La Sanioj ĉefe loĝas en la centra parto de Junano, speciale en la distriktoj Ŝílín (antaŭe Lùnán) kaj Jíliáng kaj ankaŭ en Lúŝī.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  "Jiaj virinoj preparas sin por dancado

Kategorio:Etnoj en Ĉinio
Kategorio:Junano
Bombardado de Alĝero (1816)

eta|250px|Pentraĵo de George Chambers.
La **Bombardado de Alĝero** (27a de Aŭgusto 1816) estis klopodo fare de Britio kaj Nederlando por finigi la sklavecajn praktikojn de Omar Agha, nome Dejo de Alĝero. Angla-Nederlanda Militŝiparo sub komando de Admiralo Edward Pellew, bombardis ŝipojn kaj havenajn defendejojn de Alĝero.

Estis estanta kontinua kampanjo fare de variaj eŭropaj kaj de la usona militŝiparoj por nuligi la berberian piratecon kontraŭ eŭropanoj fare de Nordafrikaj Berberiaj ŝtatoj. La specifa celo de tiu ekspedicio, tamen, estis liberigi kristanajn sklavojn kaj haltigi la praktikon sklavigi eŭropanojn. Tiukadre, ĝi estis parte sukcesa, ĉar la Dejo de Alĝero liberigis ĉirkaŭ 3,000 sklavojn post la bombardado kaj subskribis traktaton kontraŭ la sklavecon de eŭropanoj. Tamen, tiu praktiko ne finiĝis komplete ĝis la Franca konkero de Alĝerio.

## Referencoj 
;Fontoj
* Edwin John Brett, ''Brett's Illustrated Naval History of Great Britain, from the Earliest Period to the Present Time: A Reliable Record of the Maritime Rise and Progress of England* (1871), Publishing Office, London.
* C. Northcote Parkinson, *Britannia Rules: The Classic Age of Naval History 1793–1815* (1977), Weidenfeld and Nicolson.
* William Osler, *The Life of Admiral Viscount Exmouth* (1841)
* C. Northcote Parkinson, *Edward Pellew, Viscount Exmouth* (1934)
* *Mariner's Mirror* (1941)
*  (1817), "Dispatches from Admiral Lord Exmouth, G.C.B., addressed to John Wilson Croker, Esq," in:*The Annual Register, Or, A View of the History, Politics, and Literature for the Year 1816*, pp.&nbsp;230–240; and "Dutch official account of the battle", *ibid.*, pp.&nbsp;240–243
* Seymour Drescher, *Abolition: A History of Slavery and Antislavery'' (2009), Cambridge University Press.
* 

;Eksteraj ligiloj

* 1816 Chart of Algiers 
* 

Kategorio:Historio de Alĝerio
Kategorio:Alĝero
Kategorio:Bataloj en Afriko
Kategorio:Bombardadoj/Alĝero
Kategorio:Konfliktoj en 1816
Kategorio:Bombardado
Kaiserbach (Klingbach)

**Kaiserbach**, antaŭe ankaŭ **Kappelbach**, je la malsupra parto ankaŭ **Elsenbach**, estas preskaŭ 20&nbsp;km longa rojo en Südpfalz (Rejnlando-Palatinato) kaj maldekstra flankrivero de la Klingbach.

## Rivervojo 
La Kaiserbach fontas en la sudo de la Palatinata Arbaro, la germana parto de Vasgovio. La fonto situas sur alteco de 280 m super marnivelo en komunumparto Gossersweiler de la komunumo Gossersweiler-Stein. Ĝi fluas tra la teritorio de Völkersweiler, Waldrohrbach kaj Waldhambach.

Ĝi forlasas la mezmontaron en orienta direkto inter la montoj Treutelsberg (dekstre) kaj Madenburg (maldekstre), subfluas inter Klingenmünster kaj Eschbach la germanan vinstraton kaj atingas la malaltebenaĵon de la supra Rejno. Tie la rivereto trafluas la teritorioj de Göcklingen, Heuchelheim-Klingen, Appenhofen kaj Billigheim-Ingenheim.

Okcidente de Rohrbach la Kaiserbach pli kaj pli alproksimiĝas de maldekstre la Klingbach. En tiu ĝi fine enfluas sur alteco de 129 m apud Steinweiler

Kategorio:Akvokolekta areo de Rejno
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Palatinata Arbaro
Kategorio:Vorderpfalz
Jacques Louis Randon

**Jacques Louis César Alexandre RANDON**, **1a Grafo Randon** (25a de marto 1795 – 16a de januaro 1871) estis franca militisto kaj politikistestro, ankaŭ Marŝalo de Francio kaj guberniestro de Alĝerio.

Li estis Ministro de Milito el januaro al oktobro 1851, post kio li estis nomumita Guberniestra Generalo de Alĝerio (11a de decembro 1851 al 31a de aŭgusto 1858). Kvankam dekomence li ne estis favora al la puĉo de Napoleono la 3-a de decembro 1851, li finfine aliĝis al la Dua Franca Imperio.

Kategorio:Grenoblo
Kategorio:Francaj militistoj
Kategorio:Napoleonaj militoj
Kategorio:Francaj militministroj
Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Elstaruloj de la dua Respubliko de Francio
Kategorio:Elstaruloj de la dua imperio de Francio
Kategorio:Romkatolikoj
Kategorio:19-a jarcento
Kategorio:Historio de Alĝerio
Invado de Alĝero en 1830

eta|Luktado ĉe la pordegoj de Alĝero.
La **Invado de Alĝero en 1830** estis grand-skala militoperaco laŭ kiu la Regno de Francio, regata de Karlo la 10-a, invadis kaj konkeris la Otomana Regentaĵo de Alĝero. Alĝero estis estanta provinco de la Otomana Imperio ekde la Kapto de Alĝero (1529) fare de Hajredin Barbarosa.

Diplomatia incidento en 1827, nome la tiel nomita "Afero de la Ventumilo" kiam la Bejo frapis la konsulon Deval per vipa ventumilo, utilis kiel ekskuzo por eki blokadon kontraŭ la haveno de Alĝero. Post tri jaroj de halto kaj pli serioza incidento en kiu franca ŝipo portanta ambasadoron al la dejo kun propono por negocado estis bombardita, la francoj decidis ke necesas pli forta agado. Karlo la 10-a krome bezonis eviti atenton el la tumultemaj francaj internaj aferoj kiuj finis per lia elpostenigo dum la lastaj stadioj de la invado okazinta en la Julia Revolucio.

eta|maldekstra|170px|Abd El-Kader.
La invado de Alĝero ekis la 5an de julio 1830 per ŝipa bombardado fare de ŝiparo estrita de la Admiralo Duperré, kaj surteriĝo de trupoj regata de Louis Auguste Victor de Ghaisne, grafo de Bourmont. La francoj rapide venkis sur la trupoj de Hussein Dejo, la Otomana reganto, sed disvastiĝis indiĝena rezistado. Tio rezultis en longdaŭra militkampanjo, dum pli ol 45 jaroj, por forigi ĉian popolan opozicion al la koloniigado. La tiel nomita "pacigo" estis markita de rezistado de figuroj kiaj Ahmed Bejo, Abd El-Kader kaj Lalla Fatma N'Soumer.

Estas malfacile kalkuli la mortojn okazigitajn de tiu invado, sed oni ĉirkaŭkalkulas iom pli ol 400 inter francoj kaj el 600 al 1500 inter indiĝenoj.

La invado markis la finon de kelkaj jarcentoj de Otomana regado en Alĝerio kaj la komenco de Franca Alĝerio. En 1848, la teritorioj konkeritaj ĉirkaŭ Alĝero estis organizitaj en tri *département*, difinante la teritoriojn de nuntempa Alĝerio.

Kategorio:Franca Alĝerio
Kategorio:Milita historio de Francio
Kategorio:Milita historio de la Otomana Imperio
Kategorio:Konfliktoj en 1830
Trunko (apartigilo)

La termino **trunko** havas la sekvajn plurajn signifojn:
* En botaniko, **trunko** estas  la plej dika, aera, porta parto de arbo, ligna kaj ĝenerale stara, sub kiu kreskas radikoj, kaj el kiu kreskas branĉo.
* En anatomio, **trunko**  estas la parto de homa aŭ besta korpo, rigardata aparte de la kapo kaj de la membroj.
* Pri sangocirkula sistemo, **trunko** estas  la ĉefa parto de arterio, vejno, nervo ks, de kiu disiĝas pluraj branĉoj (laŭ NPIV).
* Pri centra nerva sistemo, **trunko** estas la suba parto de cerbo, sen konsidero de la cerbeto.
* En geometrio, **trunko** estas la malsupra parto de solido, kies supro estas detranĉita laŭ ebeno(j).
* Pri ŝipiloj, **trunko** estas tiu ĉefa centra parto de ankro, kiu finiĝas per la ŝpatkruco kaj portas la ŝtokon (laŭ NPIV).
Abdelkader

eta|dekstre|170px|Abd El-Kader.
**Abdelkader ibn Muhieddine** (6a de septembro 1808 – 26a de majo 1883), ( '**), konata kiel **Emiro Abdelkader** aŭ **Abdelkader al-Ĝezairi'*, estis Alĝeria "Ŝarifo" nome religia kaj milita estro kiu estris lukton kontraŭ la Franca kolonia invado en la mezo de la 19a jarcento. Islama fakulo kaj Sufiisto kiu neatendite troviĝis kondukante militkampanjon, li arigis alĝeriajn tribestrojn kiuj dum multaj jaroj sukcese rezistis kontraŭ unu el la plej modernaj armeoj de Eŭropo. Lia konsistanta rigardo al kio nune estas nomita homaj rajtoj, ĉefe rilate al liaj kristanaj kontraŭuloj, starigis admiradon, kaj grava interveno por savi la kristanan komunumon de Damasko el masakro en 1860 alportis honorojn kaj premiojn el la tuta mondo. En Alĝerio, liaj klopodoj por unuigi la landon kontraŭ eksterlandaj invadantoj faris ke li estis nomita la "moderna Jugurto," kaj lia kapablo kombini religian kaj politikan aŭtoritatecojn kondukis al la fakto ke li estis aklamita kiel "Sanktulo inter Princoj, Princo inter Sanktuloj".

## Referencoj 
## Literaturo
* Ahmed Bouyerdene, *Emir Abd el-Kader: Hero and Saint of Islam*, trans. Gustavo Polit, World Wisdom 2012, ISBN 978-1936597178
* John W. Kiser, *Commander of the Faithful: The Life and Times of Emir Abd El-Kader*, Archetype 2008, ISBN 978-1901383317
* Elsa Marston, *The Compassionate Warrior: Abd El-Kader of Algeria*, Wisdom Tales 2013, ISBN 978-1937786106
* Charles Henry Churchill, *Life of Abd el-Kader: Ex-Sultan of the Arabs of Algeria: written and compiled from his own dictation from other Authentic Sources'', Nabu Press 2014, ISBN 978-1294672289, Reprint from Chapman and Hall 1867
* Danziger, Raphael. Abd al-Qadir and the Algerians: Resistance to the French and Internal Consolidation. New York: Holmes & Meier, 1977.
* Étienne, Bruno. Abdelkader. Paris: Hachette Littérature, 2003.
* Kiser, John W. Commander of the Faithful: The Life and Times of Emir Abd el-Kader (1808–1883). Rhineburg: Monkfish, 2008.
* Jennifer Pitts, trans. and ed. Writings on Empire and Slavery by Alexis de Tocqueville. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2000.
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Abd Al-Kadir's Struggle For Truth
* Science sacrée, Revue d'études traditionnelles
* Famaj citaĵoj de Abd al-Qadir 

Kategorio:Alĝeriaj gerilanoj
Kategorio:Alĝeriaj ribelestroj‎
Kategorio:Alĝeriaj politikistoj
Kategorio:Historio de Alĝerio
Kategorio:Afrikaj ŝtatestroj
Kategorio:Damasko
Kategorio:Haŝemidoj
Kategorio:Araboj
Kategorio:Alĝeriaj sufioj
Kategorio:Grandaj krucoj de la Honora Legio
Kategorio:Emiroj
Orana masakro de 1962

La **Orana masakro de 1962** (5a de julio - 7a de julio 1962) estis reciproka amasbuĉado de minoritato de Alĝeranoj kun
eŭropa (ĉefe franca) deveno. Ĝi okazis en Orano, Alĝerio, je la tago kiam Alĝerio deklaris sian sendependan statuson, kaj finiĝis la 7an de julio 1962. Ĉirkaŭkalkuloj de mortoj varias de 95 al 3,500; kaj 453 malaperintoj.

Ĉio komenciĝis kiam centoj da militantoj eniris en la eŭropaj areoj de la urbo, kaj ekatakis civilulojn, venĝante pro subpremado de indiĝena loĝantaro fare de la reĝimo de franca koloniado.

## Referencoj 
Kategorio:1962 en Afriko
Kategorio:Masakroj de la 20-a jarcento
masakro
Kategorio:Alĝeria Milito de Sendependeco
Kategorio:Militkrimoj
Kategorio:Francofobio
Kategorio:Rasismo en Afriko
Engelmar Hubert Unzeitig

**Engelmar Hubert Unzeitig**, CMM (la 1-an de marto 1911 Hradec nad Svitavou – la 2-an de marto 1945 Koncentrejo Dachau) estis romkatolika sacerdoto kaj ordenulo el la vico de Sudetaj germanoj kaj oponanto de naziismo. Li mortis nelonge antaŭ liberigo en la koncentrejo Dachau, kie kelkaj samprizonuloj konsideris lin sanktulo kaj nomis lin ***Anĝelo el Dachau***.

## Biografio 
Hubert Unzeitig naskiĝis en *Hradec nad Svitavou* (germane *Greifendorf*, en distrikto *Svitavy*, germane *Zwittau*). Li studis en gimnazio de Kongregacio de marianhillaj misiistoj en Reimlingen kaj poste (post noviciĝo en Nederlando) ankaŭ ĉe universitato en Würzburg. Enirinte la ordenon, li akceptis nomon Engelmar. Pastrigan ordinon li ricevis la 6-an de aŭgusto 1939. Aŭtune 1940 la Kongregacio disponigis lin kiel helpanton al ĉefepiskopo de Linz por paroĥa administrado de Sudetoj. La ĉefepiskopo nomumis lin paroĥestro en Zvonková

Unzeitig en siaj predikoj ripete atakadis naziismon kaj persekutadon de judoj kaj de la katolika eklezio. En aprilo 1941 lin arestis Gestapo, kaj post nelonga prizonado en Linz oni sendis lin al la koncentrejo Dachau. Tie li lernis la rusan por povi helpi al rusaj kaptitoj. Per sia ekzempla vivo li plurajn eĉ konvertis al kristanismo. Fine de 1944 en la koncentrejo eksplodis epidemio de ekzantema tifo kaj pastro Unzeitig partoprenis en flegado de la infektitoj, al kiuj li donis viatikon. Li mem infektiĝis kaj mortis.

## Kanonizo 
La 26-an de junio 1991 en Würzburg estis komencita kanoniza procedo pri Unzeitig. Ĝia dua fazo, beatigo, estis oficiale komencita en Vatikano en majo 1999. En decembro 2009 papo Benedikto la 16-a konfirmis heroajn virtojn de Unzeitig, kio estis premiso por lia kanonizo.
La 21-an de januaro 2016 papo Francisko agnoskis lian martirecon, kio malfermis la vojon por lia kononizo.
La 24-an de septembro 2016 li estis beatigita en la bavaria Würzburg.

## Fonto 
* ĉeĥa Vikipedio

## Eksteraj ligiloj 
* Kandidatoj por kanonizo 
* Anĝelo el Dachau

Kategorio:Germanaj pastroj
Kategorio:Germanaj beatuloj
Kategorio:Germanaj kontraŭfaŝistoj
Kategorio:Nazia Germanio kaj katolikismo
Kategorio:Katolikaj martiroj
Kornél Kállay

**Kornél Kállay** [kAlai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kállay Kornél** estis hungara agronomo, instruisto.

Kornél Kállay http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07255.htm naskiĝis la  en Békéscsaba, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Kornél Kállay frekventis mezlernejojn en sia naskiĝurbo, Pécs, Pápa, poste li akiris diplomon en Ekonomia Akademio (Magyaróvár) en 1928. Post siaj studoj li instruis laŭvice en Szombathely, Nagykálló kaj Szarvas. En 1938 li eklaboris en oficejo pri irigacio, kie li okupiĝis pri rizoj. En 1953 li havis postenon en agrikultura esplora instituto, post jaroj en la financa ministerio. En 1970 li pensiuliĝis, sed ankaŭ poste li ricevis taskojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Szőlőmíveléstan és borkezeléstan* (1938)
* *A magyar rizstermesztés* (1940)
* *Mezőgazdasági zsebkönyv* (kun aliaj, 1954, poste plurfoje eldonita)
* *Termelés-szervezés szikeseken* (1965)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 46-a paĝo)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla la plej malsupre)

Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Pavel Ĵukovskij

**Paul von JOUKOWSKY** (ruse: *Павел Васильевич Жуковский/Pavel Vasiljeviĉ Ĵukovskij*; naskiĝis la  en Frankfurt-Sachsenhausen, mortis la  en Vajmaro) estis rusa-germana pentristo, scenejfaristo kaj verkisto.
eta|Paul von Joukowsky (maldekstre) kun la Wagner-oj, 1881

## Vivo 
Paul estis la filo de la rusa verkisto Vasilij Ĵukovskij. En 1863/64 li entreprenis kun la edukisto Hermann Ohl vojaĝegon al Romo, Napolo kaj Bonn. Li prezentitis al Richard Wagner kaj Cosima Wagner en la Vilao d'Angri proksime de Napolo en la 18.1.1880. Poste Paul akompanis ilin ĉe vizitoj en Ravello kaj Sieno kaj dizajnis la kostumojn kaj kvar el sume kvin scenejbildojn por la premieroj de la opero *Parsifalo*. Inspirojn li estis ĉerpintaj vojaĝante kun la geedzeca paro vagnera. Li havis liberan amrilaton kun la verkistino Adelheid von Schorn.

## Fonto 
## Eksteraj ligiloj 
* Prie sur rusa biografia retpaĝaro

Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Richard Wagner
Kategorio:Dezajnistoj
Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Bindersbach

**Bindersbach** estas urboparto de la en la rejnlando-palatinata distrikto Südliche Weinstraße situanta urbo Annweiler am Trifels.

## Situo 
La vilaĝo situas ĉ. du kilometrojn sudoriente de la urbocentro en flanka valo de la rivero Queich en Vasgovio.

## Historio 
La vilaĝo Bindersbach estas menciita la unuan fojon en la jaro 1306. Ĝis la komenco de la nova tempo la vilaĝo apartenis al la senjoroj de burgo Scharfenberg. Ĝi fariĝis en 1521 posedaĵo de la princa Löwenstein-Wertheim senjorejo Scharfeneck.

## Literaturo 
* Bindersbach 1306-2006, das Dorf am Fuße des Trifels; Impressum Stadt Annweiler am Trifels, Gesamtredaktion VG-Archiv Annweiler a. Tr., Lektorat Dr. A. Imhof, Druck Maierdruck Lingenfeld

## Eksteraj ligiloj 
* Infos zu Bindersbach 
* Homepage Bindersbach am Fuße des Trifels

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Südliche Weinstraße
Kategorio:Annweiler am Trifels
Kategorio:Iamaj municipoj de Rejnlando-Palatinato
Pál Koren

**Pál KOREN,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Koren Pál** estis hungara luterana pastro.

Pál Koren http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/k/k12012.htm naskiĝis la  en Aszód, li mortis la  en Békéscsaba. 

## Biografio 
Pál Koren frekventis gimnazion en Szarvas, poste li lernis teologion en Sopron (1863), Pozsony (1864), Bazelo (1865), Berlino (1867). Post siaj studoj li pastriĝis en 1867. Li servis unue en Békéscsaba, poste en Pitvaros. Li havis ankaŭ diversajn ekleziajn taskojn (notario, kasisto). En 1892 li revenis al Békéscsaba kiel vikario. Inter 1896-1900 li estis elektita eklezia dekano, sed poste li abdikis, ĉar lian drakonan rigoron ne akceptis la ceteraj pastroj.
 
## Elektitaj kontribuoj 
**Mózes I. könyvének magyarázata* (1881)
**Pál apostol levele a zsidókhoz* (Gyoma, (1896))
**Jézus szenvedése* (Békéscsaba, (1905))
**Jegyzetek a vasárnapi epistolai szövegek szószéki magyarázatához* (Békéscsaba, (1917))

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 47-a paĝo)
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj luteranaj pastroj
Kategorio:Hungaraj vikarioj
Kastelo de Simaság

La **Kastelo de Simaság** (konata ankaŭ pri la iama posedanto *Kastelo de Festetics* [feŝtetiĉ]) estas historia monumento, nun psikiatriejo en Hungario, en vilaĝo Simaság.
eta|maldekstre|Vido al la kastelo en Simaság
eta|Aerfoto pri la kastelo en Simaság
## Historio 
Familio Festetics konstruis ĉi tie barokan kastelon en la 18-a jarcento. En 1755 en la kastelo naskiĝis György Festetics (agronomo). Baldaŭ estis konstruitaj la aloj, samtempe la konstruaĵo iom klasikismiĝis. Depost la 2-a mondmilito la ŝtato forprenis la kastelon. Ekde 1956 en la kastelo speciala hospitalo funkciis. Nuntempe ĝi estas psikiatriejo.
eta|maldekstre|La parko kaj kastelo en Simaság
## Konstruaĵo 
La unuetaĝa konstruaĵo situas en parko laŭ la ĉefvojo. La kastelo formas U-majusklon, sed la aloj estas teretaĝaj. En mezo de la fasado plej supre timpanoj estas videblaj ambaŭflanke. Interne la ĉefĉambro estas ornamita per kolonoj. 

## Parko 
Granda parko apartenas al la kastelo, sed la fontoj ne priskribas la parkon.
eta|Enirejo de la kastelo en Simaság
## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* http://www.simasag.hu/latnivalok/festetics-kastely.html
* Festetics-kastély hungare kun foto 

Simasag
Simaság
Kategorio:Simaság
Sablomilito

eta|dekstre|Magrebo en la dua duono de la 19a jarcento.
La **Sablomilito** aŭ **milito de sabloj** ( *ḥarb ar-rimāl*) okazis laŭlonge de la landlimo inter Alĝerio kaj Maroko en Oktobro 1963, kaj estis klopodo fare de Maroko postuli la areojn de Tinduf kaj de Beŝar kiujn Francio estis aliginta al Franca Alĝerio kelkajn jardekojn antaŭe. Tiu mallonga konflikto finis per restigado de landlimoj en la sama antaŭa loko kaj malstreĉigado inter Alĝerio kaj Maroko kiu pluas ĝis nuntempe.

## Fono 
Tri faktoroj kontribuis al la eksplodo de tiu konflikto: la malesto de preciza liniigo de landlimo inter Alĝerio kaj Maroko, la malkovro de gravaj mineralaj kuŝejoj en la disputata areo, kaj la maroka iredentismo cele al la konstruo de Granda Maroko nome ideologio de la Partio Istiklal kaj de Allal al-Fassi.

Antaŭ la franca koloniigo de la regiono en la 19a jarcento, parto de suda kaj okcidenta Alĝerio estis sub Maroka influo kaj ne estis difinitaj landlimoj. En la Traktato de Lalla Magnia (18a de Marto, 1845), kiu markis limon inter Franca Alĝerio kaj Maroko (kiu poste iĝos same franca protektorato), oni interkonsentis ke "teritorio senakva estas neloĝebla kaj ties limoj estas superfluaj"  kaj limoj estis markitaj nur laŭlonge de 165&nbsp;km.

## Milito 
eta|dekstre|Novaĵoj el Usono en 1963 pri la konflikto.
Dekomence Maroko komencis invadojn kaj okazis kelkajn bataletojn ĉe landlimejoj kaj ĉe Tinduf kaj Figig. Alĝerio havbis armilojn sed ne taŭgajn, dum Maroko estis pli preparita. La arabaj landoj apogis Alĝerion kaj specife Egiptio; ankaŭ Kubo sendis kaj trupojn kaj armilojn. Krome la alĝeria loĝantaro spite iajn malkonsentojn kontraŭ sia registaro en tiu afero tute apogis la alĝeriajn interesojn. Maroko ricevis nenian agnoskon el aliaj landoj; tiele oni devis retroiri al la komenca situacio.

## Perdoj 
Francaj fontoj informis pri perdoj de Alĝerio nome 60 mortintoj kaj 250 vunditoj, kaj postaj informoj havigis nombrojn de 300 Alĝerianoj mortintaj. Maroko oficiale informis ke ĝi suferis 39 mortintojn.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 
* . Link requires subscription to Jstor.
* . Link requires subscription to Jstor.
* 
* . Link requires subscription to Jstor.
* 
* . Link requires subscription to Jstor.
* Stephen O. Hughes, *Morocco under King Hassan*, Garnet & Ithaca Press, 2001, ISBN 0-8637-2285-7
* 
* 

Kategorio:Konfliktoj en 1963
Kategorio:Historio de Alĝerio
Kategorio:Militoj de Maroko
Kategorio:Militoj de Alĝerio
Kategorio:Militoj de Kubo
Kategorio:1963 en Kubo
28376 Atifjaved

'*28376 *Atifjaved'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Atif Javed*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2011 pro sia projekto en teamo pri elektra kaj mekanika inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la *Fairfax High School'' de Fairfax (Virginio Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Houari Boumediene

**Houari BOUMÉDIÈNE**, literumita ankaŭ kiel *Boumediene*, *Boumedienne* ktp., , (&nbsp;; elaraba latinigo: *Hawārī Bū-Madyan*; 23-a de aŭgusto 1932 – 27-a de decembro 1978) servis kiel Proparolanto de la Revolucia Konsilantaro de Alĝerio ekde la 19-a de junio 1965 ĝis la 12-a de decembro 1976 kaj de tiam kiel dua Prezidanto de Alĝerio ĝis sia morto la 27-an de decembro 1978.

En 1961, post voĉdonado por memregado, Alĝerianoj deklaris sendependecon kaj ankaŭ Francio anoncis tion. Boumédiène estris povegan militistan frakcion ene de la registaro, kaj iĝis militministro fare de la ŝtatestro de Alĝerio nome Ahmed Ben Bella, kies ascendon al povo li helpis kiel stabanestro. Li poste iĝis malkontenta kun la nefiksa regostilo kaj ideologia puritanismo de Ben Bella, kaj en Junio 1965, Boumédiène enpoviĝis per nesanga puĉo.

La landaj konstitucio kaj politikaj institucioj estis nuligitaj, kaj li regis pere de Revolucia Konsilantaro de siaj propraj ĉefe militistaj subtenantoj. Multaj el ili estis liaj kompanoj dum la militaj jaroj. Unu el ĉefaj membroj de tiu cirklo estis la longdaŭra ministro de Eksterlandaj Aferoj de Boumédiène nome Abdelaziz Bouteflika, kiu, ekde 1999, estos prezidento de Alĝerio.

Dekomence, li estis vidata kiel eble malforta estro, sen granda povo escepte ene de la armeo, kaj oni ne konas je kiu etendo li komandis la oficiraron. Li restis sendisputa estro de Alĝerio ĝis sia morto en 1978.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Ania Francos kaj Jean-Pierre Séréni, *Un Algérien nommé Boumédiène*, éd. Stock coll. « Les Grands Leaders », 1976
* Paul Balta kaj Claudine Roulleau, *La Stratégie de Boumédiène*, éd. Simbad, 1978
* Juliette Minces, ''L'Algérie de Boumediène*, éd. Presses de la Cité, 1978

## Vidu ankaŭ 
* Universitato Houari Boumediene de Scienco kaj Teknologio

## Eksteraj ligiloj 
* france Le règne de Houari Boumediène , *El Watan*, 27-a de decembro 2008
* arabe *Video'' de Houari Boumédiène

Kategorio:Historio de Alĝerio
Kategorio:Prezidantoj de Alĝerio
Kategorio:Alĝeriaj militistoj
Kategorio:Alĝeriaj politikistoj
Kategorio:Alĝeriaj ribelestroj
Kategorio:Alĝeriaj islamanoj
Kategorio:Arabaj naciistoj
Kategorio:Alĝeriaj revoluciuloj
Kategorio:Alĝeriaj socialistoj
Kategorio:Homoj de la Alĝeria Milito de Sendependeco
Tibor Jankay

**Tibor Jankay** [jankai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jankay Tibor** estis hungara-usonana pentristo, grafikisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Deutsch*.

Tibor Jankay http://artportal.hu/lexikon/muveszek/jankay-tibor-655  naskiĝis la  en Békéscsaba, li mortis la  en Los-Anĝeleso.

## Biografio 
Tibor Jankay devenis el juda familio. Li studis unue en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto, poste en Arta Altlernejo de Budapeŝto, kie li lernis de Pál Szinyei Merse, Ede Balló kaj János Vaszary. Post la diplomo li studvojaĝis en Eŭropo, eĉ li plulernis en Vieno, Zuriko, Dresdeno, Parizo. Foje-foje li revenis al sia naskiĝurbo, kie li ekspoziciis. Li kontaktiĝis ankaŭ al Artkolonio de Nagybánya. Inter 1934 kaj 1936 li vivis en Usono, poste li denove hejmenvenis. Inter 1939 kaj 1944 li estis trudlaboristo (kun interrompoj), poste li estis liverita al koncentrejo, sed li sukcese rifuĝis. En 1948 li disidis al Usono, kie li instruis en diversaj universitatoj. En 1969 li revizitis Hungarion. En 1977 li pensiuliĝis, li donacis pentraĵojn, grafikaĵojn kaj geografiaĵojn al Békéscsaba.

## Elektitaj individuaj ekspozicioj 
* Békéscsaba: 1922, 1923, 1926, 1933, 1970, 1997
* Orosháza: 1927
* Gyula: 1928
* Kecskemét: 1929

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* Budapeŝto: 1926, 1931, 1982
* Zuriko: 1927
* Novjorko: 1952
* Los-Anĝeleso: 1962
* Békéscsaba: 1970

## Elektitaj pentraĵoj 
* Amerikai városkép (Usona urbopanoramo)
* Önarckép (Memportreto)
* Párizs (Parizo)
* Női fej sassal (Virina kapo kun aglo)

## Memorigiloj 
* lernejo http://www.jankayiskola.hu/

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 44-a paĝo)
* [hungarlingva biografio](http://bekeswiki.bmk.hu/index.php/Jankay_Tibor_(1899-1994))

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Krimea ponto

La **Krimea ponto** () estas ponto konstruita de la Rusa Federacio, por transiri la Kerĉan markolon inter la Kerĉa duoninsulo de Krimeo kaj la Tamana duoninsulo de la Krasnodara regiono. Ĝin inaŭguris Vladimir Putin, la 15an de majo 2018.

## Historio 
Ĝis la malfermo de la ponto, la ligo estis per pramo inter la havenoj Kavkaz kaj Krim.

En januaro 2015 la kompanio de Arkadij Rotenberg SGM Grupo subskribis la kontrakton por la konstruo de la ponto. En majo 2015 la konstruado de la ponto komenciĝis; la malfermo estis planita je la 18-a de decembro 2018. Ĝi estis inaŭgurita de Vladimir Putin la .

La ponto estis malfermita por aŭtoj la . La  la prezidanto de Rusio Vladimir Putin solene malfermis la fervojan parton de la ponto kaj veturis en la unua trajno lau ĝi.

La , je la 6:02 a.m. laŭ loka tempo, granda eksplodo okazis sur la vojo kondukanta de Rusio al Krimeo. Kiel rezulto, pluraj fervojaj cisternaj vagonoj transirantaj la ponton ekbrulis, dum unu spano de la vojponto estis tute distranĉita, kaj la transirejo fermiĝis. Enketado de rusiaj aŭtoritatoj montris ke bombkamiono estis uzita por difekti la ponton. Ili akuzis pri la atako ukrainajn sekurecservojn, kiuj rifuzis doni oficialajn komentojn. Pereis almenaŭ 5 homoj — la ŝoforo de la kamiono kaj 4 homoj en aŭto kiu hazarde veturis apude (geedza paro de ĉiĉeronoj el Sankt-Peterburgo kaj iliaj akompanoj). Trafiko estis restarigita jam vespere, komenciĝis rekonstruado.

## Bildgalerio 

Construction of the Crimean bridge (2016-03-18) 04.jpg|La konstruado de la ponto
Kerch strait bridge map.svg|Mapo de la planita ponto
Kerch Strait, Ukraine, Russia, near natural colors satellite image, LandSat-5, 2011-08-30.jpg|Satelita foto (2011-08-30).
Kerch Strait Bridge, 2018-04-14.jpg|Satelita foto (2018-04-14).
Beginning of the transportation of the railway arch.jpg|Komenco de la transportado de la Fervoja arko
Arches on the background of sunset.jpg|Pontarkoj kun en la fono sunsubiro
Крымский мост 23 августа 2019 (Росавтодор).jpg|La ponto je la 23-a de aprilo 2019
Opening of the Crimean bridge (2018-05-15) 19.jpg|Prezidento de Rusio Vladimir Putin ĉe la malferma ceremonio de la aŭtovojo de la ponto, la 

## Videoj 

Putin opens Crimean Bridge.webm|Putin kondukanta la unuan konvojon trans la ponton
Train Crimean Bridge 2019.webm|La unua trajno sur la ponto

## Referencoj 
Kategorio:Pontoj en Krimeo
Kategorio:Krasnodara regiono
Kategorio:Fervojaj linioj en Rusio
Islama Savofronto

La **Islama Savofronto** (arabe: الجبهة الإسلامية للإنقاذ, *al-Jabhah al-Islāmiyah lil-Inqādh*;  (FIS)) estis Sunaisma islamisma politika partio en Alĝerio. Tiu partio havis du ĉefajn estrojn kiuj reprezentis siajn du bazajn subtenantarojn. Abbassi Madani allogis religiemajn malgrandajn negocistojn, kaj Ali Belhadj allogis koleremajn, ofte nedungitajn junulojn de Alĝerio.

Oificiale ili iĝis laŭleĝa kiel politika partio en Septembro 1989, malpli ol unu jaron poste la FIS ricevis pli ol la duono de la validaj voĉdonoj en la loka balotado de 1990. Kiam ĝi aspektis venkonto en la ĝenerala balotado de Januaro 1992, militista puĉo dismuntis la partion sendante milojn da ties estroj al Saharo. Ĝi estis oficiale malpermesita du monatojn poste.

Post tio multaj FIS-anoj kaj aliaj alĝerianoj foriris al la montetoj kaj aliĝis al geriloj. La lando eniris en enlandan militon kiu okazigos pli ol 250,000 mortoj.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Algerian Islamists' conception of democracy

Kategorio:Politikaj partioj de Alĝerio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1989
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1992
Kategorio:Islamo en Alĝerio
Kategorio:Islamaj organizaĵoj
Kategorio:Ribelgrupoj en Alĝerio
Granda abio

eta|*Abies grandis*
eta|branĉo de la granda abio

La **granda abio**, **giganta abio** (*Abies grandis* (DOUGLAS EX D.DON) LINDL.), sin.: *Abies excelsior* FRANCO), ankaŭ **marborda abio**, estas plantospecio de la genro Abioj (*Abies*) el la familio de la Pinacoj (*Pinaceae*).

## Distribuado 
La marborda abio hejmiĝas en la okcidenta Nordameriko. Ĝia disvastigejo estas laŭlonge de la Pacifika marbordo de Vankuvera Insulo kaj de Brita Kolumbio trans Vaŝingtonio kaj Oregono ĝis nordokcidenta Kalifornio. Ĝi ankaŭ kreskas en la interno de la lando oriente de Idaho kaj okcidenta Montano.

La granda abio kreskas en altoj de 1600 m super marnivelo sur profundaj, nutraĵriĉaj, humidaj kaj bone drenitaj grundoj. Ofte ĝi kreskas laŭlonge de riveroj. Ĝi kreskas kiel nuraj abiaroj aŭ en miksarbaroj kune kun Menzies-pseŭdocugoj, okcidenta lariko, Sitka piceo kaj okcidenta cugo.

En Mezeŭropo la granda abio estas unu el la plej gravaj neeŭropaj forstspecioj precipe en apudmaraj regionoj. Ĝi estas tre rapide kreskanta: ekde la kvina jaro la arbo formas jarajn ŝosojn ĝis unumetraj longaj kaj ĝi dikiĝas je trunka diametro tre rapide. Ĝi povas atingi en 50 jaroj altecon de 40 m kaj diametron de 50 cm. Ĝi estas pli tolerebla rilate la kreskolokon ol la blanka abio. Ĝi estas akceptema por radikpatogenaj fungoj kiel armilarioj.

## Priskribo 
La granda abio estas ĉiamverda arbo, kiu atingas alton de ĝis 85 m kaj trunkan diametron de ĝis 1,5 m. Ĝi povas atingi aĝon ĝis 300 jaroj. La arbokrono restas ĝis la alta aĝo, male al la blanka abio kaj Kolorado abio, pinte konusforma. La ritidomo estas ĉe junaj arboj brunece griza kun rezinvezikoj sed ankoraŭ restas glata ĝis arboalteco de pli ol 30 m. La recidomo de maljunaj arboj estas en la malsupra parto malbrile griza ĝis purpurgriza.

La malhelpurpuraj, recine gluitaj burĝonoj estas kun 2 mm tre malgrandaj kaj kovrataj sub pingloj. La pingloj estas ebenaj kaj duvice aranĝataj. La supra vico estas 1,6 ĝis 3 cm pli mallongaj ol la malsupraj, kiuj havas longecon de 2,5 ĝis 5,5 cm. La pingloj odoras je oranĝoj.

La flortempo de la granda abio estas de aprilo ĝis majo. Ĝi estas monoika. La masklaj strobiloj estas bluece ruĝa, purpuraj, oranĝkoloraj, flavaj aŭ verdaj. La inaj strobiloj estas dum la florado helverdaj, malhelbluaj aŭ purpuraj. La maturaj cilindroformaj strobiloj longas 5 ĝis 12 cm kaj havas diametron de 3 ĝis 3,5 cm; ili unue estas helverdaj aŭ grizaj kaj fine ruĝe brunaj. La 6 ĝis 8 × 3 ĝis 4 mm grandaj semoj maturiĝas en septembro. Ili havas flugilojn kiuj estas unu kaj duone pli longaj ol la semo. La ĝermantoj havas kvin sep ĝermfoliojn (kotiledonojn).

La kromozomnombro estas 2n = 24.

## Eksteraj ligiloj 
* Thomas Meyer: Datenblatt mit Bestimmungsschlüssel und Fotos bei *Flora-de: Flora von Deutschland* (alter Name der Webseite: *Blumen in Schwaben*)

Kategorio:Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj
Kategorio:Abioj
Kategorio:Arboj de Usono
Kategorio:Arboj de Brita Kolumbio
Kategorio:Kaskada Montaro
Kategorio:Roka Montaro
Ebersberg (Vasgovio)

La monto **Ebersberg** estas 462,1 m alta monto en la suda Palatinata Arbaro. Ĝi situas en la rejnlando-palatinata distrikto Südliche Weinstraße en roklando de Dahn, parto de Vasgovio. La monto estas komplete kovrata de arbaro

## Situo 
La monto situas ĉirkaŭ 1,5 km okcidente de la monto Rehberg respektive ĉirkaŭ 3,6 km sude de Annweiler. Okcidente de la monto fluas la rivereto Ebersbach direkte al la rivero Queich. Ĉirkaŭ 0,7 km oriente estas sabloroko Asselstein. Trans la monto iras la limo inter la komunumoj Annweiler, Wernersberg kaj Völkersweiler

eta|maldekstra|rigardo al la monto Trifels

Kategorio:Montoj kun alteco inter 0 kaj 999 m
Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Montoj en Palatinata Arbaro
Kategorio:Distrikto Südliche Weinstraße