open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Siberia lariko

La **siberia lariko**  (*Larix sibirica*) estas frostorezista arbo indiĝena en okcidenta Rusujo, ekde proksime de la suoma limo  ĝis la jeniseja valo en centra Siberio, kie ĝi hibridigas kun la daura lariko (*L. gmelinii*) de orienta Siberio; la hibrido estas konata kiel *Larix × czekanowskii* .

## Priskribo 
Ĝi estas mezgranda ĝis granda decidua konifero atingante altecon de 20–50 m, kun trunko ĝis 1 m de diametro. La arbokrono estas konusforma kiam juna, iĝante larĝa kun aĝo; la ĉefbranĉoj estas ebenaj ĝis leviĝantaj, kun la flankobranĉoj ofte pendantaj. La ŝosoj estas dimorfaj, kun kresko dividita en longajn ŝosojn (tipe 10–50&nbsp;cm longaj) kaj portante plurajn burĝonojn, kaj mallongajn ŝosojn nur 1–2&nbsp;mm longaj kun nur ununura burĝono. Tiu palearktisa specio estas plej facile diferencigata de la parenca eŭropa lariko per la ŝosoj estantaj lanugaj (senharaj ĉe eŭropa lariko). La folioj estas pinglo-similaj, hele verdaj, 2–5&nbsp;cm longaj, kaj estiĝante klare flavaj antaŭ ol ili falas en la aŭtuno, postlasante la palajn flav-ledkolorajn ŝosojn nudaj ĝis la venonta printempo.

La masklaj kaj femalaj strobiloj aparte estiĝas sur la sama arbo; polenado okazas dum la  frua printempo. La masklaj strobiloj estas solecaj, flavaj, globformaj ĝis oblongaj, kun diametro de 4–8&nbsp;mm, kaj produktas senflugilan polenon. La maturaj inaj strobiloj rekte staras, estas ovoformaj-konusoformaj, longas 2–5&nbsp;cm, kun 30-70 vertikalaj aŭ iomete kurbigitaj (ne refleksitaj) kaj lanugaj semoskvavoj; ili estas verdaj, varie ardante  ruĝaj kiam nematura, estiĝante brunaj kaj malfermiĝante por liberigi la flugilhavantajn semojn kiam maturaj, 4-6 monatojn post polenado. La malnovaj strobiloj ofte restas sur la arbo dum multaj jaroj, estiĝante nebrile griznigraj. La minimuma sem-naskanta aĝo estas 10-15 jarojn.

## Uzado 
Pro ĝia putradorezisto, larikoligno estas speciale valora por palisoj, fostoj, ŝpaloj, kaj minligno. Ĝi ankaŭ estas uzata tra la mondo en multaj ciklodromoj kiel bicikla konkursejo, ekzemple por la manĉestra ciklodromo kaj por la  *Krylatskoye*-ciklodromo en Moskvo.

Ĝi estas kultivata en Kanado kaj en pli norda Usono en limigita mezuro, la unua fojo en 1806. 
Ĝi kreskas pli rapide ol multaj aliaj pingloarboj en malvarmaj regionoj, sed postulas plenan sunlumon. Se kreskigite en plantejoj ĝi devus esti konservita vaste spacigita, kaj intensa trafaligado estas postulata. 
La skvamoj de la strobiloj estas uzataj kiel manĝaĵo de la raŭpoj de *Cydia illutana*.

## Vidu ankaŭ 
* Rubanda krucbekulo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

* Bildoj pri strobiloj de siberia lariko

Kategorio:Pinacoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Tony Halik

**Tony Halik**, ĝuste Mieczysław Sędzimir Antoni Halik, (naskiĝis la 24-an de januaro 1921 en Toruń, mortis la 23-an de majo 1998 en Varsovio) – pola vojaĝisto, ĵurnalisto, verkisto, filmisto, fotisto, aŭtoro de televidaj elsendoj pri vojaĝado (kune kun edzino Elżbieta Dzikowska).200ra|eta|Tombo de Tony HalikDum la dua mondmilito flugis dum batalo de Anglio en Skadro 201 de Royal Air Force, sed pro ricevita paftrafo ektroviĝis en Francio, kie aliĝis al tiea rezisto-movado. Pro sia aktiveco estis distingita de la franca Milit-Kruco. Post la milito pli ol 30 jarojn laboris kiel korespondanto de NBC.

En 1976 kune kun Elżbieta Dzikowska kaj peruano Edmundo Guillen atingis legendan ĉefurbon de inkaoj – Vilkabamba.

Dum pli ol 20 jaroj gvidis kun la edzino programojn (pli ol 300) por TVP: *Tie, kie pipro kreskas*, *Tie, kie vanilo kreskas*, *Tie, kie migdaloj floras*, *Tie, kie eŭkalipto flaras* kaj *Pipro kaj vanilio*. Reĝisoris pli ol 400 dokumentajn filmojn.

Li verkis 13 librojn, multe da artikoloj por gazetaro kaj kunkreis komputilan Enciklopedion de la Mondo.

## Ĵurnalista kariero 
Halik scipovis paroli en multaj fremdaj lingvoj: hispana, angla, franca, portugala, itala, rusa, germana, ĉeĥa kaj en indianaj - hinana, xavante kaj de gvaranioj (popolo). Li distanciĝis de politiko, sed pro lia ciklo de politikaj programoj pri Kubo NBC akiris premion Pulitzer.

Li legis librojn de Erich von Däniken kaj interesiĝis pri NOL-oj. Revis por esti la unua ĵurnalisto en la kosmo. Li flugis en balono kune kun Bertie Forbes, volonte renkontiĝis kun sorĉistoj, malsankonantoj kaj ŝamanoj. Parolis kun Henry Kissinger, Fidel Castro kaj Lech Wałęsa, kaj en 1972 akompanis al prezidento Richard Nixon dum lia vojaĝo en Pollando.

## Verkoj en la pola 
* *180 000 km przygody* (180 000 km de aventuro) (elekto de: *Con cámara y rifle a través del Mato Grosso*, *180 000 kilometros de aventuras*; elhispanigis Zofia Wasitowa; Iskry 1975, serio: „Ĉirkaŭ la mondo”; Bernardinum 2006, ISBN 83-7380-371-8
* *Z kamerą i strzelbą przez Mato Grosso* (Kun kamerao kaj pafilo tra Mato Grosso) (elhispanigis Teresa Marzyńska; Glob 1986, ISBN 83-7007-025-6; 1987, ISBN 83-7007-120-1
* *Moja wielka przygoda* (Mia granda aventuro) (elhispanigis Teresa Marzyńska); Glob 1988, ISBN 83-7007-153-8; reeldono titolita *Jeep. Moja wielka przygoda* (Jeep. Mia granda aventuro): Pelplin 2006, poste Eldonejo Bernardinum 2008, ISBN 978-83-7380-463-0
* *Urodzony dla przygody* (Naskita por aventuro) elhispanigis Teresa Marzyńska kaj Marzena Mentrak; Glob 1990, ISBN 83-7007-234-8; Eldonejo DSP 1991, ISBN 83-7007-234-8
* *Wielkie przygody małej Patrycji* (Grandaj aventuroj de malgranda Patricio) (Eldonejo Polus 1991, ISBN 83-900071-2-6

## Organizaĵoj 
* Pola Filio de *The Explorers Club* (kiel vicprezidanto)
* Toruna Filio de Societo Pollando – Latina Ameriko (kiel honora membro)
* Gdanska Klubo de Plonĝistoj *Ŝarko*
* Vaelada Yacht Klub Polski

## Eksteraj ligiloj 
* Muzeo de Vojaĝistoj je la nomo de Tony Halik
* Tony Halik en National Geographic

Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Kategorio:Polaj fotistoj
Kategorio:Polaj esploristoj
Dum Diversas

** Dum Diversas ** estas buleo de papo Nikolao la 5-a de 16-a de junio de 1452. Ĝi estis adresita, akompanate de la apostola brevo *Divino amore communiti* (Kunigitaj en la dia amo), al la portugala reĝo Alfonso la 5-a.

La papo agnoskas al la portugala reĝo la ĵusajn konkeritajn teritoriojn; lin rajtigas ataki, venki kaj submeti Saracenojn, paganojn kaj malamikojn de la kristana kredo; forrabi iliajn bonaĵojn kaj iliajn terojn; kaj ilin servutigi por ĉiam.
 
“Ni, fortigite de la dia amo, puŝite de la kristana karitato, kaj altrudite de la devoj de nia pastorala ofico, deziras, kiel diktas la devo, kuraĝigi tion kio apartenas al la integreco kaj kresko de la Kredo, por kiu Kristo, nia Dio, elversis sian sangon, kaj subteni en tiu sanktega entrepreno la elanon de la animoj fidelaj al ni kaj al via reĝa majesteco. Tial, ennome de la apostola aŭtoritato, ni koncedas la plenan rajton kapti kaj submeti Saracenojn kaj paganojn, kaj sammaniere aliajn nekredantojn malamikojn de Kristo, kiuj ajn ili estas kaj ĉie ajn ili loĝas: preni ĉiuspecajn ilian bonaĵojn, moveblajn kaj nemoveblajn de ili poseditajn; invadi kaj konkeri ilian regnojn, graflandojn, princlandojn; kaj ankaŭ aliajn iliajn posedaĵojn, terojn, lokojn, vilaĝojn, agrojn, posedaĵojn kaj bonaĵon de ĉiu ajn speco apartenantaj al kiu ajn reĝo aŭ princo kaj sklavigi iliaj loĝantojn; kaj alproprigi al vi por ĉiam, por vi kaj viaj posteuloj, reĝoj de Portugalio, regnojn, duklandojn, graflandojn, princlandojn; kaj aliajn similaĵojn, terojn, agrojn, posedaĵojn kaj bonaĵojn de tiu speco, ilin destinante al via profito kaj avantaĝo, al viaj posteuloj…”. Papo Nikolao la 5-a.

Foje tiu encikliko estis juĝata kvazaŭ eklegitimado de sklavigo. Vere en ĝi ne sufiĉe oni distingas la malsamajn statojn de la venkitoj aŭ konkeritoj. Tamen, sendepende de manko de klareco de lingvaĵo kie la krueleco de la sklaveco ligiĝas al la malsamaj signifoj de la vorto “sklavo”, ankaŭ tiu buleo devas esti legita je la lumo de la aliaj postaj samtemaj papaj dokumentoj. Fakte, baldaŭ posteuloj de tiu papo, devos interveni por bremsi sklavigon de kristianigitoj en Kanarioj kaj de indiĝenoj en la Amerikoj. Vidu en Traatlantika sklavkomerco.

Lingvistoj debatas pri la senco de iuj vortoj, kiel “por ĉiam” (ĉu la buleo aludas al terservutuleco?) kaj “sklavoj” (ĉu servutularo?).

Historiistoj provas esplori al kiu problemo la papo estas respondanta: ĉu duboj pri la liceco de la operacoj, kaj iliaj implikaĵoj? Ĉu nur volo disvastigi kristanismon aŭ ĉu ankaŭ neceso plidefendi la kristanajn popolojn el la minaco de turka ekspansio kaj absorbo de landoj kaj popoloj kristanaj? Konstantinopolo estos tuj post tiam (1453) definitive konkerita de turkoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
http://www.ipsia.pn.it/progetto_schiavi/filepdf/pagina22_23.pdf 

## Vidu ankaŭ 
Romanus Pontifex (alia samenhava buleo de la sama papo)

Traatlantika sklavkomerco

Sklaveco

## Bibliografio 
Hart, Jonathan Locke. 2003. Comparing Empires: European colonialism from Portuguese expansion to the Spanish-American War. Palgrave Macmillan. ISBN 1403961883. p.&nbsp;18.

Kategorio:1452
Kategorio:Papaj buleoj
Kategorio:Sklaveco
Stüsslingen

**Stüsslingen** estas komunumo en la distrikto Gösgen en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Stüsslingen situas ĉe la suda deklivo de la Soloturna Ĵuraso. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo mem la setlejoj Heidental, Gugenfeld, Ängi, Schleipfi, Gugenhof kaj diversaj izolitaj bienoj. Tra la komunumo fluas la rivereto Stüsslingerbach, kiu pasas sub la turo de la katolika preĝejo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Stüsslingen limas en nordo al Rohr, en oriento al Erlinsbach, en sudo al Niedergösgen, kaj en okcidento al Lohnstorf.

## Trafiko 
Stüsslingen situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas konekta vojo de Erlinsbach al Lohnstorf kaj komenciĝas en Stüsslingen mallarĝa pasejvojo tra Rohr al Oltingen en Kantono Bazelo Kampara. Flanka vojo ankaŭ konektas la komunumon kun Niedergösgen. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per buslinio de Olten tra Erlinsbach al Niedergösgen kaj per alia linio de Rohr al Dulliken.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Stüsslingen datiĝas el la jaro 1226 kiel *Stuzelingen*. La altan jurisdikcion pri Stüsslingen posedis en mezepoko la Habsburgoj, respektive por ili la Grafoj de Nidau kaj la Senjoroj de Gösgen. En la jaro 1458 Stüsslingen estis aĉetita de Soloturno.
La preĝejo Sankta Petro kaj Paŭlo, kiu estis menciita en la jaro 1323 estis nove konstruita en la jaro 1631-1635. En la jaro 1949 ĝi tamen estis kiel preĝejo forlasita kaj anstataŭigita per la nova preĝejo konstruita en la jaro 1948. La malnova preĝejo, kiu staras apud la preĝejo ekster la vilaĝo, estas uzata nuntempe kiel funebra kapelo.

## Bildaro 

Dosiero:Stuesslingen preghejo 145.JPG|Turo de la katolika preĝejo sub kiu trafluas la vilaĝa rojo Stüsslingerbach
Dosiero:Stuesslingen preghejo 137.JPG|Katolika preĝejo
Dosiero:Stuesslingen preghejo 138.JPG|Preĝejo interne
Dosiero:Stuesslingen malnova preghejo 178.JPG|Malnova preĝejo, kiu servas hodiaŭ kiel funebra kapelo
Dosiero:Stuesslingen restoracio kruco 129.JPG|Restoracio Kreuz

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Stüsslingen
Emil Nadányi

**NADÁNYI Emil** (pro. nada:nji) estis hungara ĵurnalisto naskiĝinta en Nadjvarado la 28-an de februaro 1881 kaj mortinta en Budapeŝto la 28-an de majo 1933.

## Biografio
Emil Nadányi finis juron en la Universitato de Koloĵvaro. Kiel studento li estis kunlaboranto de la gazeto Ellenzék. En 1903 li translokiĝis en Budapeŝton kaj li iĝis kunlaboranto de *Budapesti Napló*, *Pesti Hírlap*, *Magyar Szó*, *Országos Hírlap*. De 1908 li redaktis en Koloĵvaro la gazeton subtenantan la politikon de István Tisza titolitan *Kolozsvári Hírlap*. En 1915 li denove reiris en Budapeŝton kaj li fondis la duonoficialan registargazeton *8 Órai Újság*, kiun li ĉefredaktis ĝis sia morto. De 1927 li estis ĝeneraldirektoro de la akcisocieto *Budapesti Hírlap*.

## Verko
**Parlamenti küzdelmeink* 1904 – 1913 (Bp., 1914).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Top of the Pops

***Top of the Pops*** estas fama muzika televidprogramo origina el Britio kaj elsendata de BBC ekde 1964. De la fino de la 1990-aj jaroj ĝi estas sendata ankaŭ en aliaj eŭropaj landoj.

## Strukturo 
La strukturo de *Top of the Pops* konsistas el prezentado de la klasifiko pri la plej venditaj diskoj de la semajno, aŭskultigante la kanzonojn kantitajn rekte de la artistoj en la studio de la programo.

La programo en Anglio transpasis la sojlon de 2200 partoj, kaj pasinte sian plej bonan periodon en la 1990-aj jaroj, la 30-an de julio 2006 ĉesigis la elsendojn en patrujo; ĝi transvivas ankoraŭ en BBC en kristnaska speciala prezento nomata *TOTP2* (*Top of the Pops 2*). Tamen la programo estas ankoraŭ elsendata en aliaj landoj en Eŭropo.

La historia muzika marko de la programo estas instrumenta remuldo de *Whole Lotta Love* de Led Zeppelin.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo

Kategorio:Televidaj programoj
Kategorio:Brita muziko
Kategorio:Britaj televidaj serioj
Kategorio:Televidaj programoj de BBC
Péter Nádudvari

**NÁDUDVARI Péter** (pro. na:dudvari) estis hungara reformita pastro, predikisto, eklezia verkisto naskita en ? ĉirkaŭ  1670 kaj mortinta en ? antaŭ 1741.

## Biografio
Péter Nádudvari finis teologion en Debreceno kaj en 1696 li iris Belgion. Reveninte, kemce li estis kortega pastro de  Sámuel Bethlen, poste predikisto en Marosvásárhely kaj Szászváros. Li estis fama eklezia oratoro.

## Verko
* *Botránkozás nélkül való Lelki-Ismeretű Keresztyén* (Szeben, 1708);
* *Hermon kis hegye* (Kolozsvár, 1717);
* *Magyar Nathanael* (Kolozsvár, 1721);
* *Idvesség uttya…* (Kolozsvár, 1741).

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

Nadudvari, P.
Nadudvari, P.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj predikistoj
Litmanová

eta|maldekstra|250px|Ortodoksa templo en Litmanová
**Litmanová** (hungare *Hársád* [hArŝAd], germane *Littmannsau* rutene *Літманова* [litmanova]) estas  vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Litmanová situas en valo, laŭ la pola landlimo, fine de sakovojo el Jarabina (Stará Ľubovňa) (tamen estas ankaŭ vojeto al Pollando). Stará Ľubovňa troviĝas je 9 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1412 en formo *"Litmanova"*. En la sama jaro Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) hipotekis 16 urbojn kun la proksimaj vilaĝoj (ankaŭ tiu ĉi vilaĝon) al Pollando ĝis 1772. En 1570 rutenoj alvenis. En 1822 ribeleto okazis. En 1828 1185 vilaĝanoj loĝis en 162 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Litmanova*, poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Hársád 869 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Stará Ľubovňa, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio.

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1778
* subĉiela altaro estas pilgrimloko
* pitoreskaj rokoj en la montoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Stará Ľubovňa
Zsuzsa N. Gáspár

**N. GÁSPÁR Zsuzsa** (pro. ga:ŝpa:r), edzino de Gáspár Németh estis hungara kemiistino naskita en Dicsőszentmárton la 12-an de marto 1912 kaj mortinta en Budapeŝto la 29-an de aprilo 1965.

## Biografio
Zsuzsa N. Gáspár studis en Segedo, Debreceno kaj Budapeŝto kaj de 1933 ĝis 1945 ŝi laboris en la Universitato Pázmány Péter de Budapeŝto. De 1945 ŝi estis adjunktino de la Esplorinsituto Biologia de Tihany. En 1947 ŝi akiris la doktortitolon pri agrikulturo. De 1949 ŝi profesoris en Segedo. Ŝia ĉefa esplorkampo estis la bestkuracista biokemio, precipe la metabolo, cirkulado de sango, la biokemiaj problemoj de senfekundeco de dombestoj.

## Verko
**Biokémia* (Bp., 1965) 

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Andor Nádrai

**NÁDRAI Andor** (pro. na:drai) estis hungara pediatro naskita en Arado la 15-an de novembro 1904 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de majo 1965.

## Biografio 
Andor Nádrai diplomitiĝis en la Universitato de Budapeŝto en 1928 kaj li estis pediatro de infanmalsanulejo *Fehérkereszt*, de 1934 li alvenis la infanklinikon de la universitato de Peĉo. En 1936 li studvojaĝis Germanio. En 1940 li iĝis privatprofesoro. Je la komenco de jaroj 40-aj li estis ĉefkuracisto en Satmaro, poste sekciestro en malsanulejo de bulvardo Róbert Károly. De 1945 li denove laboris en la malsanulejo *Fehérkereszt*, poste en Ŝtata Malsanulejo de Magdolnaváros, de 1949 en Ŝtata Malsanulejo de vojo Kútvölgyi. De julio 1949 li estis ĉefkuracisto de 2-a Infankliniko de Budapeŝto, de 1954 li estis universitata docento de la 2-a Infankliniko. Lia esplorkampo estis la kormalsanoj de beboj kaj infanoj.

## Verkoj 
* *Die Elektrokardiographie im Kindesalter* (Ergebnisse der inn. Med. u. Kinderheilkunde, 1941);
* *Csecsemőgondozónők és gyermekápolónők tankönyve* (kun József Lukács Bp., 1955).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Monumento al la Viktimoj de Komunismo en Prago

eta|eta|Foto de monumento**Monumento al la Viktimoj de Komunismo en Prago** () estas serio de skulptaĵoj en Prago por memorigi viktimojn de komunismo inter 1948-89. Ĝi troviĝas apud la monto Petřín, ĉe la strato Újezd en la kvartalo Malá Strana.

Oni inaŭguris ĝin la 22-an de majo 2002, dekdu jarojn post falo de komunismo kaj estas verko de la ĉeha skulptisto Olbram Zoubek kaj arkitekturistoj Jan Kerel kaj Zdeněk Hölzl. La projekton apogis urba registaro kaj konfederacio de politikaj malliberuloj.

La monumento montras sep figurojn el bronzo malkreskantajn laŭlonge de ŝtuparo. La figuroj ŝajnas esti pli "difektitaj" ju pli distancas de si - ili perdas membrojn kaj iliaj korpoj malfermiĝas. Tio simbolas traktadon de politikaj malliberuloj en la tempo de komunismo.

Ekzistas ankaŭ bronza rubando, kiu iras laŭ memora centro, montrante taksatan nombron de personoj tuŝitaj de komunismo:
* 205 486 arestitajn
* 170 938 devigitajn elmigri
* 4500 mortintajn en prizonoj
* 327 mortpafitajn dum provoj de fuĝo
* 249 mortpafitajn

Sur la bronza tabulo estas ĉizita surskribo:

*Monumento al la viktimoj de komunismo estas destinita por ĉiuj viktimoj, ne nur tiujn, kiuj estis malliberigitaj aŭ murditaj, sed ankaŭ por tiuj, kies vivo estis detruita de totalisma despotismo.*

Kategorio:Monumentoj en Ĉeĥio
Kategorio:Verkoj pri komunismo
Kategorio:Konstruaĵoj en Malgranda Kvartalo (Prago)
Kategorio:Subĉielaj skulptaĵoj
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 2002
Kategorio:2002 en Ĉeĥio
Dantonio

La **dantonio** (*Danthonia*) estas holarktisa genro el la poacoj. La genro estas nomita laŭ la franca botanikisto Etienne Danthoine, kiu esploris la poacojn en Provenco dum la 19-a jarcento.

La specioj inkludas :

* *Danthonia alpina* Vest
* *Danthonia cachemyriana* Jaub. & Spach
* *Danthonia californica* Bol.
* *Danthonia cirrata* Hack. & Arechav.
* *Danthonia compressa* Austin
* *Danthonia cunninghamii* Hook. f.
* *Danthonia decumbens* (L.) DC.
* *Danthonia dimidiata* Vickery
* *Danthonia dregeana* (Nees) Steud.
* *Danthonia fortunae-hibernae* Renvoize
* *Danthonia geniculata * J.M.Black
* *Danthonia gracilis* Hook.f.
* *Danthonia intermedia* Vasey
* *Danthonia linkii*
* *Danthonia longifolia* R.Br.
* *Danthonia montevidensis* Hack. & Arechav.
* *Danthonia nivicola* Vickery
* *Danthonia nudiflora* P.Morris
* *Danthonia parryi* Scribn.
* *Danthonia pauciflora* R.Br.
* *Danthonia procera* Vickery
* *Danthonia sericea* Nutt.
* *Danthonia raoulii* Steud.
* *Danthonia rhizomata* Swallen
* *Danthonia unarede* Raoul
* *Danthonia unispicata* (Thurb.) Munro ex Macoun

Iom da specioj kiuj antaŭe estis klasifikitaj sub *Danthonia* nuntempe estas inkluditaj en *Amphibromus*, *Astrebla*, *Austrodanthonia*, *Chionochloa*, *Joycea*, *Karroochloa*, *Monachather*, *Merxmuellera*, *Notodanthonia*, *Pentaschistis*, *Plinthanthesis*, *Rytidosperma* aŭ *Schismus*.

## Eksteraj ligiloj 
*  Germplasm Resources Information Network (GRIN): *Danthonia*
*  Australian Plant Name Index (APNI): *Danthonia* 
*  *Danthonia*
*  Dantonio en Guglo

Kategorio:Poacoj
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Giovanni de Sanctis

**Giovani DE SANCTIS** estas itala astronomo; li laboras en la Observatorio de Torino. Lia nomo estas foje skribita *DeSanctis* en la leteroj de la Minor Planet Center.

Li malkovris 43 asteroidojn, la asteroido 3268 De Sanctis estis tiel nomita en lia honoro.

## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Giovanni de Sanctis

Kategorio:Italaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
2533 Fechtig

'*2533 *Fechtig'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan astrofizikiston *Hugo Fechtig''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1905
Grumblego (muziko)

**Grumblego** en muziko signifas ĝenerale la ŝanĝon de muzika sono en la agresemon per aldono de kantado al kantfremda agado. Oni distingas je tio du specojn:

## Grumblego je blovinstrumentoj 
**Growling** estas ludotekniko je blovinstrumentoj, je kio la ludata tono estas rompata per samtempa kantado de alia aŭ de la sama tono, kio tiamaniere fremdigas la sonon. Ekestas pli raŭka, pli agresema sono, kiu estas aparte karakteriza por la kunfandmuzika saksofonsono.

Kiam oni kantas tonon, kiun oni ankaŭ samtempe ludas, per intonaciaj aberacioj ekestas aŭdeblaj interferoj kun relative malgranda frekvenco. Oni perceptas ilin kiel spacaj efektoj resp. kiel ĥorecaj sonoj. Komparebla estas la sono de duobloĥora instrumento.

Sur saksofono ĝi ekestas, se oni aldone al la ludata tono kantas tonon nedifineblan laŭ tonalto, sed pli malaltan ol la ludata tono. Je trumpeto aŭ trombono oni generas la *grumblego*-efekton per certa langotekniko kombine kun ne plene premitaj valvoj kaj per sonorildampiloj, kiun oni movas antaŭ la sonfunelo de la instrumento. Ekestas gargara, raŭka sono, kiu en ĵazo, rokmuziko, bluso kaj rokenrolo estas utiligata kiel efekto.

Famaj pro sia grumblega ludado estas interalie saksofonisto Clarence Clemons la trumpetistoj Bubber Miley, Hot Lips Page kaj Cootie Williams.

## Grumblego je kantado 
Grumblego je kantado signifas malaltajn same kiel agreseme helaj, plejofte kriataj *vokoj* en kelkaj ĝenroj de metalroko. Krome ekzistas la „gruntoj“, tre malaltaj grumblegoj, kiuj povas transiri en "porkokvikojn".

Bibliotekoj
Kategorio:Kantado
Kategorio:Muzikaj teknikoj
2536 Kozyrev

'*2536 *Kozyrev'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Grigorij Nikolajeviĉ Neujmin elde la Simeiza observatorio en Krimeo (tiam en Sovetunio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan astronomon kaj astrofizikiston Nikolaj Aleksandroviĉ Kozirev (cirile *Николай Александрович Козырев'', 1908—1983).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Grigorij Neujmin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1939
Jenő Nádor

**NÁDOR Jenő** (pro. na:dor) estis hungara ĵurnalisto naskiĝinta en Temeŝvaro la 13-an de decembro 1892 kaj mortinta en Budapeŝto la 23-an de februaro 1970. Li estis edzo de dancistino Anna Pallay. 

## Biografio
Jenő Nádor iĝis post maturecekzameno kunlaboranto de *Neue Temesvarer Zeitung*. Oni invitis lin en Budapeŝton al gazeto *Nap*. Dum la unua mondmilito li estis militraportisto de gazetoj *Nap* kaj *Berliner Tageblatt*. Dum la erao Horthy komence li estis kunlaboranto de *Nap* kaj enlandpolitika rubrikestro de *Világ*, pli poste li laboris ĉe *Magyar Hírlap*, *Az Újság* kaj *Újság*. Iom da tempo li redaktis la gazetojn *Egyenlőség* kaj *Országos Egyetértés*. Dum la dua mondmilito li priokupiĝis pri la kulturaj aferoj de Zsidó Hitközség. Post 1945 li estis ĉefredaktoro de la gazeto *Fővárosi Napló* kaj kunlaboranto de *Népszava*. Dum la lastaj jaroj de sia vivo li laboris ĉe *Új Élet*. Li faris multe por la socia helpo de pensiigitaj ĵurnalistoj kaj vidvinoj de ĵurnalistoj.
## Fontoj
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
2534 Houzeau

'*2534 *Houzeau''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle (Belgio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la belgan astronomon kaj ĵurnaliston Jean-Charles Houzeau de Lehaie (1820—1888).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1931
Rumpel

**Rumpel** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Rumpel (Brienzwiler)** estas montara eksklavo de la komunumo Brienzwiler de la administra distrikto Interlaken-Oberhasli en Kantono Berno en Svislando.

* **Rumpel (Rohr)** estas setlejo de la komunumo Rohr de la distrikto Gösgen en Kantono Soloturno en Svislando.

* **Rumpel (Trimbach)** estas setlejo de la komunumo Rohr de la distrikto Gösgen en Kantono Soloturno en Svislando.
Rohr SO

**Rohr** estas komunumo en la distrikto Gösgen en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 91 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
La plej malgranda komunumo de la distrikto Gösgen situas ĉe la suda deklivo de la Soloturna Ĵuraso en valkaldrono, kiu estas la fontregiono de la rivereto Stüsslingerbach. La plej alta punkto de la komunumo situas sude de la kulmino de la monto Geissflue sur alteco de 945 m s.m. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝeto mem la setlejoj Rumpel en nordokcidento de la komunumo supre de la fonto de Stüsslingerbach, Stellirain en sudoriento kaj Balmis en nordo rekte sub la kulmino de Schafmatt-Pasejo. La valkaldrono en kiu situas la komunumo de tri flankoj estas ĉirkaŭita de montoj. Nur en sud tra la valo de Stüsslingerbach estas konekto al la Svisa Mezlando.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Rohr limas en nordo al Oltingen (BL), en oriento al Erlinsbach, en sudoriento al Stüsslingen, en sudokcidento al Lostorf, kaj en okcidento al Zeglingen (BL).

## Trafiko 
Rohr situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo pasas la pasejvojeto de Stüsslingen trans la Schafmatt-Pasejo al Oltingen. Al la publika transportreto Rohr estas konektita per buslinio al Dulliken.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Rohr datiĝas el la jaro 1217 kiel *Rôre*. Ĝis en la 17-a jarcento la Schafmattpasejo havis signifon por la regiona komerco inter Soloturno kaj Bazelo. La vilaĝo dum mezepoko apartenis al la Senjorujo de Gösgen, kiu en la jaro 1458 estis aĉetia al la urbo Soloturno. En la jaro 1100 la Monaĥejo Einsiedeln konstruis en Rohr la kapelon konsekrita Sankta Ulriko, kiel pilgrima stacio apud la pilgrimejo de Alzaco trans Schafmatt-Pasejo al Einsiedeln. 

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj kaj lokoj kun la nomo Rohr

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Rohr 

## Bildoj 

Dosiero:Rohr SO 165.JPG|Pilgrima kapelo Sankta Ulriko
Dosiero:Rohr SO 169.JPG|Kamparana domo kun pentraĵo de la kapelo en la centro de Rohr
Dosiero:Rohr SO 174.JPG|Bushaltejo kaj vojindikilo en la vilaĝocentro
Dosiero:Rohr SO 166.JPG|Loĝdomo en la vilaĝocentro
Dosiero:Rohr SO 161.JPG|Rohr, rigardo al la monto Walmattberg
2539 Ningŝjao

**2539 Ningŝjao** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la aŭtonoma regiono Ningŝjao.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Ningŝjao
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Purpura Monto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1964
Federação Portuguesa de Futebol

La **Federacio Portugala de Futbalo**, portugale *Federação Portuguesa de Futebol*, estas la portugala tegmenta asocio pri futbalo. Ĝi membriĝis en la internacia federacio FIFA en 1923 kaj en la eŭropa federacio UEFA en 1954. Laŭ la stato de majo 2011 la federacio reprezentas 2 226 lokajn klubojn. Konataj teamoj de la federacio estas la naciaj teamoj de futbalo vira kaj virina, naciaj teamoj de sub-21-jaruloj vira kaj virina, kaj pliaj naciaj viraj/knabaj teamoj de sub-20-jaruloj, sub-19-jaruloj, sub-18-jaruloj, sub-17-jaruloj kaj sub-15-jaruloj.

En 2004 la federacio organizis la Eŭropan Futbal-Ĉampionadon.

## Konkursoj 
Nome de la federacio organiziĝas vira konkurso pri nacia pokalo de futbalo, kaj vira ĉampionado de neprofesiulaj ligoj. La vira ĉampionado de profesiulaj ligoj organiziĝas kune kun la "Ligo Porgulala de Futbalo Profesia", portugale *Liga Portuguesa de Futebol Profissional*. Krome la federacio estas la oficiala organizanto de nacia konkurso pri futsalo (subtegmenta futbalo), de virina kaj junulaj futbalaj konkursoj.

## Membroj 
### Regionaj asocioj 
La sekvaj regionaj asocioj, kies disdivido esence sekvas la administran dividon de Portugalio en distriktoj, estas membroj de la federacio:

* Associação Futebol Algarve
* Associação Futebol Angra do Heroísmo
* Associação Futebol Aveiro
* Associação Futebol Beja
* Associação Futebol Braga
* Associação Futebol Bragança
* Associação Futebol Castelo Branco
* Associação Futebol Coimbra
* Associação Futebol Évora
* Associação Futebol da Guarda
* Associação Futebol Horta
* Associação Futebol Leiria
* Associação Futebol Lisboa
* Associação Futebol Madeira
* Associação Futebol Ponta Delgada
* Associação Futebol Portalegre
* Associação Futebol Porto
* Associação Futebol Santarém
* Associação Futebol Viana do Castelo
* Associação Futebol Vila Real
* Associação Futebol Viseu

### Pliaj membroj 
* Liga Portuguesa de Futebol Profissional - ligo portugala de futbalo profesia
* Sindicato dos Jogadores Profissionais de Futebol - sindikato de profesiaj futbalistoj
* Associação Nacional de Treinadores de Futebol - asocio nacia de futbaltrejnistoj
* Associação Portuguesa de Árbitros de Futebol - asocio portugala de futbalarbitraciuloj
* Associação Nacional de Dirigentes de Futebol - asocio nacia de futbalmanaĝeroj
* AMEF – Associação Nacional dos Médicos de Futebol - asocio nacia de futbalmedicinistoj
* Associação Nacional de Enfermeiros Desportivos e Massagistas de Futebol - asocio nacia de futbalaj flegistoj kaj masaĝistoj

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (portugale)

Portugalio
Kategorio:Futbalo en Portugalio
Kategorio:Organizaĵoj en Portugalio
Kategorio:Lisbono
Kategorio:Futbalo en 1914
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1914
SL Benfica

**Sport Lisboa e Benfica** - mallonge **SL Benfica** aŭ **SLB** - estas sporta klubo el la portugalia ĉefurbo Lisbono, konata precipe pro sia profesia vira teamo de futbalo, kiu komence de la 1960-aj jaroj kun la fama futbalisto *Eusébio da Silva Ferreira* dufoje gajnis al eŭropan pokalon de landaj ĉampionoj de futbalo - la Ligo de Ĉampionoj de UEFA. Ankoraŭ nun la teamo krom tiuj de la kluboj FC Porto kaj Sporting Clube de Portugal, la lasta same el Lisbono, estas inter la elitaj futbalaj teamoj de la lando.

Ĝis la 1980-aj jaroj la teamo kvin pliajn fojojn atingis la finalojn de la eŭropa pokalo de landaj ĉampionoj de futbalo kaj unufoje la finalon de la UEFA-pokalo - sed en tiuj ses fojoj rezultiĝis nur la dua pozicio.

La en 1904 fondita klubo interalie ankaŭ havas branĉojn pri korbpilko, rulsketa hokeo, biciklado, flugpilko kaj manpilko; iuj el tiuj teamoj same estas inter la elito de Portugalio en sia sporta branĉo. La klubaj koloroj estas ruĝo kaj blanko. Laŭ la stato de 2009 la klubo havis proksimume 20 000 membrojn - laŭ la membronombro la klubo tial estas la tutmonde plej granda sporta klubo.

## Sukcesoj 
La vira profesia teamo de la klubo en 1961 kaj 1962 gajnis la konkurson Ligo de Ĉampionoj de UEFA, kaj kvin pliajn fojojn, en 1963, 1965, 1968 kaj 1990, atingis la duan pozicion. 32 fojojn la teamo venkis la nacian ĉampionadon, 27 fojojn la nacian pokalon kaj 4 fojojn la portugalan super-pokalon.

Kategorio:Portugalaj futbalteamoj
Kategorio:Lisbono
Kategorio:Futbalteamoj fonditaj en 1904
Samuel Rayner

**Samuel RAYNER** (naskiĝis la  en Colnbrook, mortis en 1879 en Windsor) estis angla pentristo de pejzaĝoj, konata pro siaj pentraĵoj de konstruaĵoj kaj ties internoj, inkludantaj abatejojn, preĝejojn kaj malnovajn domegojn. Li atingis la honoron havi verkon akceptita por ekspozicio de la Reĝa Akademio kiam li estis apenaŭ 15-jaraĝa. Lia edzino, **Ann Rayner** estis gravuristino sur nigra marmoro de Ashford kaj ses el iliaj infanoj fariĝis profesiaj artistoj.

## Biografio 
Samuel Rayner naskiĝis en 1806 en Colnbrook, Buckinghamshire (nun: Berkshire); poste la familio transloĝiĝis al Marylebone en Londono kie li eble estis trejnita de sia avo. 15-jaraĝa, Rayner studis kiel desegnisto kun antikvaĵisto John Britton kiam Rayner havis bildon de Malmesbury Abbey akceptita de la Reĝa Akademio.
maldekstra|Matlock Bath en 1832|eta

Rayner estis la fondinto de pentrista familio. En 1823 li forkuris kun Anne Manser, kiu estis kvar jarojn pli aĝa ol li kaj jam konata kiel artistino. Ili geedziĝis en 1824 kaj ilia unua infano naskiĝis en Londono sed baldaŭ mortis. Ses el iliaj infanoj fariĝis pentristoj siavice. La domo de Rayner estis muzeo en Matlock Bath en la 1830-aj jaroj kie Louise, William Henry kaj Rhoda (Rose) naskiĝis. La gravuraĵo de Arthur Jewitt ilustrite montris la domon de Rayner en Matlock Bath en 1832. Estas du grandaj enirvojoj al muzeoj en la bildo. La muzeo dekstre estis la muzeo de John Mawe dum maldekstre estis la ''Vallance's Royal Centre Museum*. Vallance kaj Rayner estis en partnereco. Estas vidaĵo de Matlock Bath gravurita de Ann Rayner kiu ankaŭ montras ilian domon kaj estas nun en Muzeo de Buxton. Tiu gravuraĵo estis farita de la edzino de Samuel per diamanto sur nigra marmoro de Ashford kiu estis surloke elkavita.
[eta|*[Ekspozicio de Derby (1839)* de Samuel Rayner (Muzeo kaj artgalerio de Derby)]]
Pentraĵo de Rayner de la *Ekspozicio de Derby (1839)'' kiu ilustras la fruajn jarojn de kio estis fariĝonta la kolektoj de Muzeo kaj artgalerio de Derby. Tiu pentraĵo inkludas pentraĵon de Joseph Wright of Derby, Romeo kaj Julieta: la sceno de la tombo kiu estis maldekstre sur la malantaŭa muro.

Louise Rayner estas la plej bone konata el la infanoj de Samuel kaj Ann: ŝiaj gefratoj estis Ann ("Nancy"), Margaret, Rose, Frances kaj Richard. Nancy Rayner estis influita de Octavius Oakley kaj ŝi estis la unua, kiu estis rekonata kiel eminenta artistino sed ŝi mortis pro ftizo kiam ŝi estis 28-jaraĝa. Samuel estis elektita asociito de la "Society of Painters in Water Colours" (Societo de Akvarelistoj) en 1845 sed li estis forpelita de la Societo en 1851 post financa skandalo. Kelkaj el liaj verkoj estas videblaj en Muzeo kaj artgalerio de Derby.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Familia historio  ĉe "Louise Rayner Artist" retejo
* Oficiala retejo de Muzeo kaj artgalerio de Derby 

Kategorio:Anglaj pentristoj
Kategorio:Pejzaĝistoj
Kategorio:Muzeo kaj artgalerio de Derby
Lukov

**Lukov** estas nomo por pluraj lokoj en Ĉeĥio:

* Lukov (distrikto Teplice) – municipo en distrikto Teplice
* Lukov (distrikto Třebíč) – municipo en distrikto Třebíč
* Lukov (distrikto Zlín) – municipo en distrikto Zlín
* Lukov (distrikto Znojmo) – municipo en distrikto Znojmo

aŭ por partoj de municipoj:

* Lukov (Vraný) – parto de municipo Vraný en distrikto Kladno 
* Lukov (Úštěk) – parto de urbo Úštěk en distrikto Litoměřice

aŭ por burgo:
* Lukov (burgo) en municipo Lukov (distrikto Zlín)

aŭ por municipo en Slovakio:

* Lukov (distrikto Bardejov) – municipo en distrikto Bardejov
Malý Lipník

**Malý Lipník** (hungare *Kishárs* [kiŝhArŝ], germane *Kleinlaupnik* rutene *Малый Липник* [malij lipnik]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. 

## Situo 
Malý Lipník situas laŭ Poprad (rivero), kiu estas ankaŭ la pola landlimo, laŭ flankovojoj. Stará Ľubovňa troviĝas je 16 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1600, poste en 1715 en hungara formo *"Kis-Lipnik"*. La unuaj loĝantoj estis rutenoj. En 1787 564 vilaĝanoj loĝis en 85 domoj, en 1828 727 vilaĝanoj en 96 domoj. En 1848 la vilaĝanoj partoprenis en la slovaka nacia ribelo. En 1887 malgranda ribelo okazis. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Kis-Lipnik*, poste ĝi ricevis plenan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kishárs 687 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Lipany, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Malý Lipník 477 homoj, (460 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Sanktaj Kosmo kaj Damiano de 1820, en 1889 kaj en 1937 renovigita

Kategorio:Municipoj en distrikto Stará Ľubovňa
Kategorio:Rutenaj municipoj de distrikto Stará Ľubovňa
Lomnička (distrikto Stará Ľubovňa)

**Lomnička** (hungare *Kislomnic* [kiŝlomnic], germane *Kleinlomnitz*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La historia slovaka loknomo estis *Malá Lomnica*.

## Situo 
Lomnička situas en valo, fine de sakovojo el Podolínec. Tiu urbo troviĝas je 3, Stará Ľubovňa je 15 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1294 en formo *"Lompnicha"*. En 1787 492 vilaĝanoj loĝis en 114 domoj, en 1828 1160 vilaĝanoj en 161 domoj. En 1813 kaj en 1887 incendioj okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kislomnic 701 homoj, (plejparte germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Stará Ľubovňa, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 la germanoj deportiĝis, samtempe ciganoj alvenis.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Katerino supozeble de 1300, en la 19-a jarcento ĝi klasikismiĝis

Kategorio:Municipoj en distrikto Stará Ľubovňa
2535 Hämeenlinna

'*2535 *Hämeenlinna''''' estas malgranda, tre hela duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la finna urbo Hämeenlinna, ĉefurbo de Suda Finnlando.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de V. Benishek, D. Pray, P. Pravec, P. Kušnirák, K. Hornoch, H. Kucakova, J. Vrastil, J. Pollock, R. Groom, K. Stranger, A. Carbognani, R. Montaigut, A. Leroy, D. Reichart kaj J. Haislip per observoj de  elde diversaj observatorioj, anoncita la 

Tiu satelito havas diametron de almenaŭ 2&nbsp;km, orbitan  de proksimume 19&nbsp;km kaj  de 0,8846 ± 0,0004 tago (21,23 ± 0,0096 horoj). Ankaŭ ĝia rotacia periodo estas 21,23 horoj: ĝi estas en ligita rotacio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (2535) Hämeenlinna; el la paĝaro de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1939
András Nagy (soldato)

**NAGY András** (pro. nadj) estis hungara hajdukgeneralo, kapitano de hadukoj koloniigitaj fare de Stefano Bocskai naskita en ? kaj mortinta en Gyulafehérvár la 13-an de aŭgusto 1612.

## Biografio 
András Nagy en 1607 faris kontrakton kun pli posta reganto Gabrielo Báthori por igi lin reganto helpe de hajdukoj. Poste en 1608 li iĝis konsilanto de la reganto, ĉefkapitano de infanteriarmeo. La hajdukoj en 1611 iĝis adeptoj de la imperiestro kaj ili arestis lin kaj transdonis lin al Zsigmond Forgách. Li ĵuris fidelecon al imperiestro kaj li partoprenis en militmarŝo kontraŭ Báthori. Dume de militmarŝo li denove trairis al flanko de Báthori kune kun hajdukoj kaj la 15-an de aŭgusto ĉe Diószeg li malvenkis parton de la armeo de imperiestro, li okupis Koloĵvaron. En 1612 li oponis ankaŭ Báthori kaj sekrete li apogis la tronpretendanton András Géczy. Kiam Báthori eksciis tion, arestigis lin kaj ekzekutigis lin.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj soldatoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Béla Nagy (apotekisto)

**NAGY Béla** (pro. nadj) estis hungara apotekisto, ĵurnalredaktoro, instruisto naskita en Krasznabéltek la 5-an de aŭgusto 1886 kaj mortinta en Budapeŝto la 17-an de julio 1940.

## Biografio 
Béla Nagy diplomiĝis en 1908 pri farmacio kaj medicino, li doktoriĝis pri farmacio en 1913 en la Universitato de Budapeŝto. De 1910 li iĝis posedanto de apoteko „Remény” en Hajdúszoboszló. De 1915 li posedis la apotekon „Magyar Korona”, en 1922 li iĝis unue kunulposedanto poste posedanto de apoteko „Belvárosi” (1923). Li redaktis la gazeton *Gyógyszerészi Értesítő*. S

## Verkoj 
* *Gyógyszerészet. Gyakorlati gyógyszerészet tankönyve* (I–III., Bp., 1935);
* *Sterilezés kézikönyve* (Bp., 1935);
* *Bismuthgallát új előállítási módjai* (Bp., 1936).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj apotekistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Endre Nagy (filozofo)

**NAGY Endre** (pro. nadj) estis hungara instruisto, filozofo naskita en Marosvásárhely la 10-an de majo 1879 kaj mortinta en Târgu Mureș la 2-an de marto 1961.
## Biografio
Endre Nagy de 1900 li estis instruisto de la kolegio de Marosvásárhely, de 1919 ĝis 1939 direktoro. Li priokupiĝis la filozofihistorion.
## Verkoj
**Mentovich Ferenc élete és működése* (Marosvásárhely, 1905);
**A marosvásárhelyi Református Kollégium története az 1848 – 1849-es szabadságharc alatt* (Marosvásárhely, 1907).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Nagy, E.
Nagy, E.
Nagy, E.
Vulpofalko

La **Vulpofalko** (*Falco alopex*) estas malgranda rabobirdo apartenanta al la genro *Falco* de la falka familio de Falkedoj. Ĝi troviĝas en arida, malferma kamparo en Afriko.

## Aspekto 
Ĝi estas granda, svelta turfalko kun longaj kaj mallarĝaj flugiloj kaj vosto. Ĝi estas 32–38&nbsp;cm longa kun enverguro de 76–88&nbsp;cm kaj pezo de 250-300 g. La ino estas 3 % pligranda ol la masklo. La plumaro estas malhelruĝeca kaj supre kaj sube kun nigraj strioj. La vosto estas mallarĝe strieca je nigro dum flugilplumoj estas malhelaj kaj nestriecaj. La subflugiloj estas palaj, kontraste kun la pli malhela korpo. La okulo estas flavecbruna malkiel la simila Blankokula turfalko kiu havas blankecajn irisojn, kiel ties nomo sugestas, same kiel pli palan plumaron, striecajn flugilplumojn kaj grizon en vosto.

Junuloj de Vulpofalko havas pli da strieco ol plenkreskuloj kaj pli helajn striojn en vosto.

Tiu specio havas laŭtan krian alvokon, sed ĝi estas kutime silentema for de la reprodukta sezono.

## Habitato kaj teritorioj 
Ili reproduktiĝas en regionoj de savano suden de Saharo el Malio orienten ĝis Etiopio kaj nordokcidenta Kenjo. Ĝi eventuale vagadas okcidenten al Senegalio, Gambio kaj Gvineo kaj suden al Demokratia Respubliko Kongo. Plej parto de birdoj estas nenomadaj sed estas iome da movoj norden dum la humida sezono kaj suden en la seka sezono. Ĝi troviĝas ofte ĉe klifoj kaj rokaj montetoj. Ili loĝas el ĉe marnivelo al 2200 metroj, ĉefe sub 1000 m. Ĝi havas grandajn teritoriojn de ĉirkaŭ 4 milionoj de km² sed ĝi estas kutime nekomuna. Ties totala populacio estas probable malpli da 100,000 paroj.

## Kutimo 
Ili rare ŝvebas, kaj prefere ĉasas el ripozejoj en arbo aŭ roko. Ili manĝas insektojn, lacertojn kaj malgrandajn mamulojn. Ili ĝenerale kaŝas manĝon engrunde kaj ankaŭ ĉasas flugantajn insektojn fuĝintajn el herbincendioj.

Oni konas malmulte pri ties reprodukta kutimaro. La nestoloko estas truo aŭ fendo en klifo aŭ kornico. Ne uzas tiu specio nestomaterialon. Oni supozas, ke la ino demetas 2 al 3 ovojn. Tiu birdo foje reproduktiĝas en izolaj kolonioj de ĝis 20 paroj.

## Literaturo 
* (2001) *Raptors of the World*, Christopher Helm, London.
* (2007) *Species account: Fox Kestrel  Falco alopex. * Downloaded from http://www.globalraptors.org on 2 Aug. 2007.
* (2003) *Birds of Africa south of the Sahara*, Struik, Cape Town.
* (1999) *Birds of Kenya & Northern Tanzania*, Christopher Helm, London.

## Eksteraj ligiloj 
*Vulpofalko (*Falco alopex*), bildoj 

Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Falkedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Lomnička

Nocio **Lomnička** estas neunusignifa kaj ĝi povas havi la jenajn signifojn:

Nomo de municipo en Ĉeĥio:
* **Lomnička (distrikto Brno-provinco)** - municipo en distrikto Brno-provinco

Nomo de partoj de municipo:
* **Lomnička (Plesná)** - parto de municipo Plesná en distrikto Cheb
* **Lomnička (Plasy)** - parto de municipo Plasy en distrikto Plzeň-nordo
* **Lomnička (Kšice)** - parto de municipo Kšice en distrikto Tachov

Nomo de municipo en Slovakio:
* **Lomnička (distrikto Stará Ľubovňa)** - municipo en distrikto Stará Ľubovňa

Kategorio:Apartigiloj
Ferenc Nagy (ĵurnalisto)

**NAGY Ferenc** (pro. nadj), Ürögdi Nagy estis hungara instruisto, ĝardenkultivisto, ĵurnalisto, reformista pastro naskiĝinta en Sajószentandrás la 8-an de marto 1804 kaj mortinta en Koloĵvaro la 22-an de februaro 1876.

## Biografio 
Ferenc Nagy estis de 1830 ĝis 1834 reformita pastro de Ótorda, de 1834 instruisto en la kolegio de Zilah, de 1835 ĝis 1872 en la reformita kolegio de Koloĵvaro. De 1844 li estis ano de la Erdélyi Magyar Gazdasági Egyesület, inter 1854 kaj 1860 ĝia sekretario. Li fondis frukt- kaj vinberlernejojn en Kolozsmonostor. Li estis kunlaboranto de gazetoj *Erdélyi Híradó* kaj *Nemzeti Társalkodó*. Li publikigis en gazetoj *Gazdasági Lapok*, *Falusi Gazda*, *Kertész Gazda*, *Borászati Füzetek*, *Erdélyi Gazdasági Egyesület Évlapjai*.

## Verkoj 
* *Mentor* (I – II., Kolozsvár, 1842 – 43);
* *Pálinkaveszély* (Kolozsvár, 1843)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj ĝardenistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ferenc Nagy (pastro)

**NAGY Ferenc** (pro. nadj) estis hungara  reformista pastro naskita en Sepsiszentgyörgy en 1787 kaj mortinta en Gidófalva la 13-an de septembro 1865.

## Biografio
Ferenc Nagy estis post studoj en la reformita kolegio de Székelyudvarhely pastro en Székelyudvarhely, Hídvég, poste en Gidófalva. Post la hungara revolucio de 1848 oni kondamnis lin al morto, sed oni ŝanĝis la juĝon al 4 jara fortikaĵkaptiteco. 

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Nagy, F.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Veľký Lipník

**Veľký Lipník** (hungare *Nagyhársas* [nadjhArŝaŝ], rutene *Великый Липник* [velikij lipnik]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. 

## Situo 
Veľký Lipník situas en pitoreska valo, laŭ la pola landlimo, laŭ traira flankovojo. Stará Ľubovňa troviĝas je 16 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1314 en formo *"Lypnice"*. En 1567 rutenoj alvenis. En 1598 oni komputis 17 domojn, en 1787 142 domojn, en 1822 199 domojn. En 1831 epidemio pri ĥolero okazis. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Nagy-Lipnik*, poste ĝi ricevis plenan hungaran nomon pro la hungariga politiko. Tiutempe multaj migris al Usono. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Nagyhársas 845 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Szepes (reĝa departemento), al distrikto de Spišská Stará Ves, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1945 rutenoj migris al Sovetunio (al Ukrainio). En 2001 vivis en Veľký Lipník 1010 homoj, (913 slovakoj, 73 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* origine ortodoksa, nun romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1794, en 1930 trakonstruita

Kategorio:Municipoj en distrikto Stará Ľubovňa
Ernő Nagy

**Ernő Nagy** [nadj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Nagy Ernő** estis hungara spadskermisto, instruisto pri skermo, olimpika ĉampiono (1932) naskita en Facsád la 2-an de aŭgusto 1898 kaj mortinta en Budapeŝto la 8-an de decembro 1977.

## Biografio
Ernő Nagy finis militmarakademion en Fiume. Li gajnis landan ĉampionecon kiel konkuranto de spadskerma teamano de *Magyar Atlétikai Club* (MAC) (1932, 1933, 1934, 1936) kaj li estis ano de rapirteamo (1934). Li gajnis ĉampionecon en la Somera Olimpiko 1932 de Los Anĝeleso (1932). En la ĉampioneco de Eŭropo (1933) en Budapeŝto li okupis la 6-a lokon. Li gajnis 5-foje en la selektita teamo (1931–33). Li estis kapitano de faksekcio.

## Fonto
* Magyar Életrajzi Lexikon

## Vidu ankaŭ 
* Hungario en la Somera Olimpiko 1932

 
Kategorio:Hungaraj skermistoj

Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj