open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Otomana dinastio

[eta|Otomana Ceremonia Barbirmantelo (detalo), komenco de la 18a jarcento, Turkio. Ĉiutage la [Listo de osmanidaj imperiestroj|Sultano vestis diferencan prilaboritan broditan ruĝan mantelon por sia ĉiutaga barbirado. Publikaj montroj de eksterordinara luksego estis konsideritaj esencaj por la elteno de la Otomana imperia aŭtoritato. Tekstila kolekto de LACMA.]]
La **Otomana dinastio** estis formata de la membroj de la imperio **Domo de Osmano** (osmanide |خاندان آل عثمان, *Ḫānedān-ı Āl-ı ʿOsmān*; ). Laŭ la Otomana tradicio, la familio originiĝis el la tribo Kayı, nome branĉo de Oguzaj Turkoj, sub Osman la 1-a en nordokcidenta Anatolio kaj regis en la Otomana Imperio el 1299 al 1922 komence per patriarko kaj nomiginto Osman la 1-a (nekalkulinte lian patron Ertuğrul), kvankam la dinastio ne estis proklamita ĝis la filo de Osman Orhan deklaris sin mem sultano kaj, kiel oftis kaj en Eŭropo kaj en Mezoriento tiame, nomigis la dinastion kaj regnon laŭ sia patro.

Dum multo de la historio de le Imperio, la sultano estis la absoluta reganto, ŝtatestro, kaj ĉefministro, kvankam multo de la povo ofte iris al aliaj funkciuloj kiaj la Granda Veziro. Dum la Unua (1876–78) kaj Dua Konstituciaj Epokoj (1908–20) de la fino de la Imperio, oni faris ŝanĝon al konstitucia monarkio, kaj la Granda Veziro ekhavis rolon de ĉefministro, registarestro kaj kondukanto de Ĝenerala Asembleo.

La imperia familio estis elpostenigita kaj elpovigita kaj la sultanlando estis abolita la 1an de novembro 1922 post la Milito por Turka Sendependiĝo. La Respubliko Turkio estis deklarita la venontan jaron. La vivantaj membroj de la dinastio estis dekomence senditaj en ekzilon laŭ la figuro de *persona non grata*, kvankam kelkaj poste estis rajtigitaj reveni kaj vivi kiel privatuloj en Turkio. En sia nuna formo, la familio estas konata kiel familio Osmanoğlu.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de osmanidaj imperiestroj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
;En angla
* Website of the 700th Anniversary of the Ottoman Empire
* Official website of the immediate living descendants of the Ottoman dynasty
* Turkey, includes all the full ruler styles with various biographical data in the Royal Ark
* Sultans, Contemporary Paintings  de Ismail Acar
* Everything about Ottoman Empire 
* MSN encarta - the Ottoman Empire(  2009-11-01) (vidu *Sultanate*)
* WorldStatesmen- Turkey
* Ottoman dynasty meet at Dolmabahçe Palace
* Ottoman Empire - The Family

;En turka
* Osmanlı Hanedanlığı, Otomana dinastio
* Osmanlı Sultanları
* Tarihvemedeniyet.org

;En franca
* 


Kategorio:Otomana Imperio
Kategorio:Historio de Turkio
Kategorio:Dinastioj
Ĝenerala Asembleo

300ra|eta|La Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj.
**Ĝenerala Asembleo** estas kunsido de ĉiuj membroj de organizaĵo aŭ aro de akciposedantoj de entrepreno. Laŭ tio ĝi povas esti sinonimo de kongreso aŭ ĝenerala kunsido de organizaĵo. Laŭ PIV *asembleo* estas *[ĉ]efa interkonsiliĝa aŭ decida organo, precipe sur nivelo ŝtata aŭ interŝtata* kaj tie estas citataj kiel ekzemplo la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj kaj la Parlamenta Asembleo de Konsilio de Eŭropo.

Aliaj specifaj ekzemploj de ĝenerala asembleo povas esti la jenaj:
* Ĝenerala Asembleo de Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj
* Sinodo de la Episkopoj de episkopoj de la Katolika Eklezio
* Landkomunumo en politiko de Svislando
* Ĝeneralaj Asembleoj de Usonaj ŝtatoj

## Eksteraj ligiloj 
* Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj (UN-lingvoj)

Kategorio:Politiko
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Salvo en Salgótarján

La **salvo en Salgótarján** okazis en 1956 en la hungara minista urbo. Ankaŭ pri tio mankas veraj datenoj, estas nur pluraj rememoroj.

## Historio 
En mezo de novembro de 1956 la komunistoj jam firmis la potencon, la revoluciuloj jam vivis kaŝe, plej ofte nur la laboristoj aranĝis strikojn. Tiutempe okazis fifama diro de György Marosán: **De hodiaŭ ni pafos!** Ankaŭ la soldatoj ricevis novan ordonon, laŭ tio kontraŭ homamaso jam ne devas pafi al la aero, poste al la tero, fine al la piedoj, sed tuj al la homaj korpoj mem.

En 8-an de decembro 2 laboristoj estis arestitaj, pro tio homoj komencis ariĝi en la ĉefplaco de Salgótarján antaŭ la policejo. Post horoj ili jam estis kvarmilope. Laŭ kelkaj rememoroj estas suspekto, ke sekretaj policanoj varbis homojn al la policejo en uzinoj kaj najbaraj vilaĝoj. La homoj laŭte postulis liberiĝon de ambaŭ laboristoj, poste eĉ hejmenvenon de Ruĝa Armeo (tiam absolute neleĝaj en Hungario).

Ŝajnas, iu eksplodis sonogranedon (kaŭzas nur sonon), poste tuj komenciĝis la salvo. Laŭ policanoj iu pafis el la amaso, kiu fizike malfacile estas farebla, ĉar la pafanto povas nur tiel pafi, ke la pafilo estas super la kapoj. Alvenis pafoj el la proksima tanko. La cirkonstancoj restis nebula. La placo estas malebenaĵa, tial ricevis kuglon kaj tuj mortis homo, kiu en sia kelo prenis brulbriketon, sed restis kuglon ankaŭ simpla piediranto. Estis multe da mortintoj kaj vunditoj, preciza dateno mankas. Laŭ taksoj la mortintoj estis malpli ol cent, la vunditoj estis pli ol cent. La komenca hospitalo ekaŭdis la pafadon, poste la kuracistoj tuj komencis prepariĝi. La komunistoj raportis parton da mortintoj en la proksimajn komunumojn, por ne esti okulfrapa multe da mortintoj en Salgótarján.

Post la salvo la loka sovetia armeestro deklaris malpermeson de ĉiuj trafikoj en la urbo. La menciitaj 2 laboristoj estis murditaj. Okazis akuzoj kontraŭ 21 laboristoj, sed plejparte ili jam disidis. Depost fino de la socialismo oni kondamnis 3 iamajn policanojn.

## Memorigiloj 
* depost la socialismo la menciita placo prenis la nomon 8-a de decembro
* memortabuloj pri la okazintaĵo
* dokumenta filmo farita en 2006

## Fontoj 
* http://tortenelem.mandiner.hu/cikk/20151208_1956_december_8_59_eve_volt_a_salgotarjani_sortuz
* http://mult-kor.hu/ma-sem-tudjuk-a-salgotarjani-sortuz-aldozatainak-pontos-szamat-20141208
* http://www.ng.hu/Civilizacio/2003/12/A_salgotarjani_sortuz

Kategorio:Hungara revolucio de 1956
Kategorio:Salgótarján
Marvano la 2-a

[eta|320px|dekstra|La [Kaliflando en 750 El The Historical Atlas de William R. Shepherd, 1923  Danke al The General Libraries, The University of Texas at Austin.]]
**Marŭan ibn Muhammad ibn Marŭan** aŭ **Marvano la 2-a** (691 – 6a de aŭgusto 750) (arabe: مروان بن محمد بن مروان بن الحكم / latinigite: *Marŭān bin Muḥammad bin Marŭān bin al-Ḥakam*) estis Omajada kalifo kiu regis de 744 ĝis 750 kiam li estis mortigita. Multo de lia regado estis dominata de la milita Tria Fitna, kaj li estis la lasta reganto de Omajadoj kiu regis la unuigitan kaliflandon antaŭ la Abasida Revolucio superis la Omajadan dinastion.

Marŭan ibn Muhammad estis membro de la dinastia branĉo de Marvanidoj de la Omajada Kaliflando.

## Bibliografio 
* 
* Muhammad ibn Jarir al-Tabari, History v. 25 "The End of Expansion," trad. Khalid Yahya Blankinship, SUNY, Albany, 1989; v. 26 "The Waning of the Umayyad Caliphate," trad. Carole Hillenbrand, SUNY, Albany, 1989; v. 27 "The Abbasid Revolution," trad. John Alden Williams, SUNY, Albany, 1985
* Sir John Glubb, The Empire of the Arabs, Hodder and Stoughton, London, 1963
* Syed Ameer Ali, " A Short History of the Saracens " Macmillan and co., London, 1912

Kategorio:Omajadaj kalifoj
Kategorio:Kalifoj de la 8-a jarcento
Kategorio:Arabaj militistoj
Kategorio:Historio de Islamo
Molí Nou - Ciutat Cooperativa (Metroo de Barcelono)

**Molí Nou  Ciutat Cooperativa** estas stacio sur linio 8 de la Metroo de Barcelono, situanta en Sant Boi de Llobregat.

## Interkonektoj 
* Linio Llobregat-Anoia      

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 8 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2000
Kategorio:2000 en Hispanio
27938 Guislain

'*27938 *Guislain''''' estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la belga kuracisto Joseph Guislain (1797–1860), unu el la unua studentoj ĉe la Universitato de Gento, nomumita estro de la psikiatria hospitalo de Gento en 1820. Oni memoras lin pro esti proponita leĝon, kiu formis la bazon de psikiatria traktado en Belgio dum pli ol unu jarcento.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Abasida Revolucio

[eta|320ra|dekstra|La [Kaliflando en 750 El The Historical Atlas de William R. Shepherd, 1923  Danke al The General Libraries, The University of Texas at Austin.]]
La **Abasida Revolucio** referencas al la nuligo de la Omajada kaliflando (661–750), nome la dua el la kvar ĉefaj kaliflandoj en la komenco de la historio de Islamo, fare de la tria, nome Abasida Kaliflando (750–1258). Veninte al povo tri jardekojn post la morto de la islama profeto Muhammad kaj tuj post la Raŝiduna Kaliflando, la Omajadoj estis feŭda Araba Imperio reganta super loĝantaro kiu iĝis pli kaj pli ne-araba same kiel dekomence ĉefe ne-islamana. Ne-araboj estis traktataj kiel duaklasaj civitanoj senkonsidere ĉu ili estis aŭ ne estis konvertitaj al Islamo, kaj tiu malkontento kiu estis super religioj kaj etnoj finifine kondukis al la forigo de Omajadoj. La Abasida familio postulis devenon el al-Abbas, nome onklo de la Profeto.

La revolucio esence markis la finon de la Araba Imperio kaj la komencon de pli inkludema, multetna ŝtato en Mezoriento. Rememorita kiel unu el la plej bone organizitaj revolucioj dum sia periodo en historio, ĝi reorientigis la fokuson de la Islama mondo orienten.

## Historio 
La abasidaj kalifoj atingis la povon per movado direktita kontraŭ la Omajadoj, konsiderataj tro mondaj de multaj islamanoj. Tiuj reprezentis la malnovan aristokration el Mekko. Tial la transiro de la Omajadoj al la Abasidoj estas konsiderata de multaj sciencistoj *konservativa revolucio* aŭ *Abasida revolucio*. Oni konsentas, ke la komenco de la Abasida regno reprezentis ne nur dinastiŝanĝon, sed ankaŭ serion de aliaj ŝanĝoj.

[eta|Maŭzoleo de la Sultano Sanjaro en [Merv, de la epoko de la Abasida ribelo.]]
Abu Muslim, Kufaano de necerta etneco (eble Persa aŭ Araba), malfermis la ribelon en Merv/Ĥorasano en la jaro 747 kaj partoprenis al la kalifigo de Abu 'l-Abbās (as-Saffah), posteulo de Abbas, la onklo de la profeto Mohamedo.

Alvenis al la ribeluloj anoj el la persa/irana loĝantaro, kiu adoptis islamon kaj malkontentis pri la regado de la araba nobelaro. Kompare al la araboj, persaj islamanoj estis traktitaj kiel duarangaj civitanoj, sed havis grandan influon en ekonomio kaj administracio kaj havis krome kontaktojn kun la ŝijaanoj de la partio de Ali ibn Abi Talib. En 750 la Abasidoj rompis en la batalo de la granda rivero Zab en Nordirako la lastan reziston de la Omajadoj sub la kalifo Marvano la 2-a.

La sekvan masakron de la Omajadoj postvivis nur unu Omajada princo, kiu fuĝis al Hispanio/Andaluzio, kie li fondis en 756 kiel Abd ar-Rahman la 1-a la unuan emirlandon de Kordovo. Kvankam Andaluzio estis denove perdita, la Abasidoj sukcesis defendi en la jaro 751 en la batalo ĉe Talas la ĵus akiritan Transoksianion kontraŭ la ĉinoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 
* Hourani, Albert, History of the Arab Peoples.
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Abbasid Calipahte Bibliography at Oxford Bibliographies
* The Rise and Spread of Islam 

Kategorio:Konfliktoj en la 8-a jarcento
Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Historio de Irako
Kategorio:Abasidoj
Kategorio:Revolucioj
Kategorio:Abasida Kaliflando
Gorg (Metroo de Barcelono)

**Gorg** estas stacio sur linio 2 kaj linio 10 de la Metroo de Barcelono, situanta en Badalona.

## Interkonektoj 
* Trambesòs 

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 2 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 10 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Badalona
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1985
Kategorio:1985 en Hispanio
Aeroport T1 (Metroo de Barcelono)

**Aeroport T1** estas stacio sur linio 9 de la Metroo de Barcelono, situanta en El Prat de Llobregat.

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono
* Flughaveno de Barcelono

Kategorio:El Prat de Llobregat
Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 9 de la metroo de Barcelono
Can Zam (Metroo de Barcelono)

**Can Zam** estas stacio sur linio 9 de la Metroo de Barcelono, situanta en Santa Coloma de Gramenet.

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 9 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Santa Coloma de Gramenet
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2009
Kategorio:2009 en Hispanio
Clot (Metroo de Barcelono)

**Clot** aŭ **El Clot - Aragó** estas stacio sur linio 1 kaj linio 2 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.

## Interkonektoj 
* Rodalia de Barcelona    ('''')
* Rodalia de Girona 
* Rodalies de Catalunya 

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono
* El Clot (stacidomo)

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 1 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 2 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Stacioj de Rodalies de Catalunya
Sagrada Família (Metroo de Barcelono)

**Sagrada Família** estas stacio sur linio 2 kaj linio 5 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono
* Templo Sankta Familio

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 2 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 5 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1970
Kategorio:1970 en Hispanio
Edwin Encarnación

**Edwin Elpidio ENCARNACIÓN** (n. 7-an de januaro 1983) estas dominga basbalisto. Li ludas en la teamo de Toronto Blue Jays, el Toronto, Ontario, Kanado. Ili ludas momente en la Orienta Dividaĵo de la Amerika Ligo.

Kategorio:Domingaj basbalistoj
27949 Jonasz

'*27949 *Jonasz'''* estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey'' (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomata en honoro de la franca poeto kaj kantaŭtoro Michel Jonasz, kies arto inspiris kaj plialtigis multenombrajn observantojn. Liaj kontemplaj kantoj ofte priskribas la pacon de la stelplena ĉielo, prilumante la altiron de ĉielaj korpoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Europa - Fira (Metroo de Barcelono)

**Europa  Fira** estas stacio sur linio 8 kaj linio 9 de la Metroo de Barcelono, situanta en L'Hospitalet de Llobregat.

## Interkonektoj 
* Linio Llobregat-Anoia        

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 8 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 9 de la metroo de Barcelono
Kategorio:L'Hospitalet de Llobregat
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2007
Kategorio:2007 en Hispanio
Jufto

**Jufto** () estas ledo farita de junaj bestoj. Ĝi estas fortika, akvorezista, sed malbonodora. Ĝi estas tanita kaj grasumita per betula gudro sur la interna flanko kaj pro tio ĝi havas specialan odoron. Temas pri specialaĵo el Rusio.

Kategorio:Kulturo de Rusio
Kategorio:Ledo
27947 Emilemathieu

'*27947 *Emilemathieu''''' estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la franca aplika matematikisto Emile Léonard Mathieu (1835–1880), kiu laboris pri teorio de la potencialo, elasteco, kapilareco kaj ĉiela mekaniko. Li enkondukis la funkciojn de Mathieu, kiuj estas solvoj de la du-dimensia onda ekvacio por la movo de elipsa membrano.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
27952 Atapuerca

'*27952 *Atapuerca''''' estas tre malgranda sed eksterordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la hispanaj astronomoj Ángel López Jiménez
kaj Rafael Pacheco elde la Observatorio de Majorko en Costitx  (Majorko, Hispanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la malgranda montoĉeno Atapuerca en provinco Burgoso. Gravaj deponaĵoj da homaj fosilioj estis tie malkovritaj, inter la plej malnovaj trovitaj en Eŭropo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ángel López Jiménez
Kategorio:Malkovrita de Rafael Pacheco
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Onze de Setembre (Metroo de Barcelono)

**Onze de Setembre** estas stacio sur linio 9 kaj linio 10 de la Metroo de Barcelono, situanta en Barcelono.

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 9 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 10 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2010
Kategorio:2010 en Hispanio
László Márkus (reĝisoro)

**László Márkus** [lAslO mArkuŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Márkus László** estis hungara reĝisoro, dramisto, ĵurnalisto, kritikisto, kostumisto, dekoraciisto, teatrestro, altlerneja instruisto, membro de Societo Petőfi (1937).
eta|Memortabulo pri László Márkus
László Márkus http://www.magyarszemle.hu/cikk/20120228_emlekezes_egy_reneszansz_muveszre  naskiĝis la  en Szentes, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Márkus frekventis liceon en Máramarossziget, kie li partoprenis ankaŭ en la urba kultura vivo. Li studis kelkajn jarojn en Reĝa Universitato de Budapeŝton, poste li iĝis ĵurnalisto, ekde 1907 reĝisoro de Teatro Magyar. Inter 1923 kaj 1935 li estis ĉefreĝisoro de Budapeŝta Ŝtata Operejo, en la jaroj 1932-1933 li estis teatrestro de Nacia Teatro (Budapeŝto). En 1934 li estis nomumita eterna membro de la Operejo. Dum la nazia erao li helpis al la judoj kaŝiĝi, krome li ne instruis en la Muzikakademio. Ekde 1945 ĝismorte li instruis en Aktora Akademio.

## Liaj dramoj 
* *Attila, hun legenda* (1911) - Nacia Teatro (Budapeŝto)
* *Varsótól az Adriáig* (1914)
* *Ágis tragédiája* (1936) - Nacia Teatro (Budapeŝto)

## Liaj elektitaj mutaj filmoj 
(En ĉiuj kiel reĝisoro, scenaristo, dekoraciisto)
* *Az aranyszemű hölgy* (1920)
* *Az óhaza* (1920)

## Liaj libroj 
* *Magyar gondok* (Hungaraj zorgoj), (1916) - eseoj
* *A színház etikája* (Etiko de la teatro), (1934)

## Liaj tradukaĵoj 
* D’Annunzio: A Holt város (1905)
* Friedrich Hebbel: Mária Magdolna
* Ibsen: A vadkacsa
* Ibsen: Hedda Gabler

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Goethe: Faust (ankaŭ dekoraciisto)
* Ibsen: Peer Gynt (ankaŭ dekoraciisto kaj kostumisto)
* Ŝekspiro: Hamleto, dana reĝido (ankaŭ dekoraciisto)
* Richard Wagner: Parsifal

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj dramistoj
Kategorio:Hungaraj kritikistoj
Kategorio:Hungaraj kostumistoj
Kategorio:Hungaraj dekoraciistoj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Aeroport T2 (Metroo de Barcelono)

**Aeroport T2** aŭ **Aeroport** estas stacio sur linio 9 de la Metroo de Barcelono, situanta en El Prat de Llobregat.

## Interkonektoj 
* Rodalia de Barcelona 

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono
* Aeroport (stacidomo)
* Flughaveno de Barcelono

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:El Prat de Llobregat
Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 9 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Stacioj de Rodalies de Catalunya
Ildefons Cerdà - Ciutat de la Justícia (Metroo de Barcelono)

**Ildefons Cerdà** estas stacio sur linio 8 de la Metroo de Barcelono, situanta en L'Hospitalet de Llobregat.

**Ciutat de la Justícia** estas stacio sur linio 10 de la Metroo de Barcelono, situanta en L'Hospitalet de Llobregat. Ĝi estis malfermita la .

## Interkonektoj 
* Linio Llobregat-Anoia        
*  ''

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono
* Ildefons Cerdà
* Ciutat de la Justícia (Metroo de Barcelono)

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 8 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 10 de la metroo de Barcelono
Kategorio:L'Hospitalet de Llobregat
Can Cuiàs (Metroo de Barcelono)

**Can Cuiàs** estas stacio sur linio 11 de la Metroo de Barcelono, situanta en Montcada i Reixac.

## Vidu ankaŭ 
* Stacioj de la metroo de Barcelono

Kategorio:Stacioj de la metroo de Barcelono
Kategorio:Linio 11 de la metroo de Barcelono
Kategorio:Montcada i Reixac
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2003
Kategorio:2003 en Hispanio
27955 Yasumasa

'*27955 *Yasumasa''''' estas tre malgranda ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Yasumasa Watanabe*, kiu fariĝis ano de la Astronomia Societo de Jamagata en 1986 kaj aktive popularigas astronomion.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tomimaru Okuni
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Al-Mutavakil

**Ĝaʿfar ibn Muhammad al-Muʿtasim bi-llah** (; marto 822 – 11-a de decembro 861), pli bone konata laŭ sia *lakab*-nomo **Al-Mutavakil** (, "kiu fidas en Dio") estis abasida kalifo kiu regis en Samaro de 847 ĝis 861. Li sukcedis sian fraton al-Ŭatik, kiu estis konata ĉar finigis la *mihna* "pruvaĵon", simila al Inkvizicio, establita de la prauloj por trudi unusolan *mutazili* version de Islamo.

La regado de Al-Mutavakkil estas rememorita pro siaj multaj reformoj kaj vidita kiel ora epoko de Abasidoj. Li estis la lasta granda Abasida kalifo; post lia morto la dinastio falis en malaltiĝo.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Imam Haadi and Al-Mutawakkil 
* The great mosque at Samarra 
* al-Mutawakkil's decree of 850  
* al-Farghani and the canal 

Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Abasidaj kalifoj
Steven Universe

***Steven Universe*** estas usona animacia serio, kreita de Rebecca Sugar por Cartoon Network. Ĝi estas plenkreskiĝa rakonto pri juna knabo nome Steven Universe, kiu loĝas en la fikcia urbo *Beach City* ("Plaĝurbo") kun la *Crystal Gems* ("Kristalaj Gemoj") – Perlo, Grenato, kaj Ametisto, tri magiaj homformaj eksterterulinoj. Steven, kiu estas duon-Gema, duon-homa, aventuras kun siaj amikinoj kaj helpas la Gemojn kun ilia sindevigo protekti la teron kontraŭ sia propra specio. Sugar evoluigis la serion dum ŝi laboris kiel verkisto kaj artisto por *Adventure Time*, kaj ĝi debutis la 4-an de novembro 2014 kiel la unua animacia serio en Cartoon Network, kiun sole kreis virino.

La serio elstarigas diversajn GLAT-ajn rolulojn; ekzemple, la Gemoj estas lesbaninoj kaj ambaŭseksemulinoj, dum la ĉefrolulo Steven povas kunfandiĝi kun sia homa koramikino Connie en unu grandan ulon, Stevonnie. Aliaj temoj esploritaj en la serio inkludas diskriminacion, intiman partner-misuzadon, seksismon, kaj psikajn malsanojn, ekzemple psikan traŭmaton. *The Guardian* nomis la serion "unu el la plej senhonte kviraj serioj en televido"; en nemalmultaj landoj (inklude la Unuiĝinta Reĝlando), partoj de la serio cenzuriĝis, kio kaŭzis polemikon. Sugar diris, ke ŝia inkludado de GLAT-aj roluloj en la serio ne havis politikan celon, sed nur celis doni bezonitajn rol-modelojn al GLAT-aj infanoj kaj diri al ili, ke feliĉa vivo eblas ankaŭ por ili. Ŝi diris ankaŭ, ke partoj de la serio baziĝis sur ŝiaj propraj spertoj kiel ambaŭseksema virino.

*Steven Universe* ricevis kritikan aklamadon pro siaj arta dizajno, muziko, voĉaktorado, karakterizado kaj ĝia scienc-fantazia mondkonstruado, kaj havas vastan kaj aktivan ŝatantaron. Ĝi nomumiĝis por du premioj Emmy kaj kvin premiojn Annie. Eldoniĝis libroj, komiksoj, kaj vide-ludo bazitaj sur la serio.

*Steven Universe* estis renovigita por siaj kvara kaj kvina subserioj dum marto 2016, kaj la nuna, kvara subserio debutis la 11-an de aŭgusto 2016.

Kategorio:GLAT-animacio
Kategorio:Infana televido
Kategorio:Usona animacio
Kategorio:Usonaj televidaj serioj
Kategorio:Fikciaj infanoj
Kategorio:Fikciaj GLAT-personoj
Kategorio:Eksterteranoj en fikcio
Kategorio:Televidaj programoj de Cartoon Network
27958 Giussano

'*27958 *Giussano'''* estas malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la itala amatora astronomo Valter Giuliani elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Giussano, fama pro ties firmaoj de fasonado de mebloj. Inter la historiaj monumentoj de la urbo estas la *Villa Sartirana'', freŝe renovigita. Hejmo de la lokala biblioteko, tiu vilao gastigas en sia ornamita halo kulturajn eventojn, inklude kelkajn de astronomia popularigo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Valter Giuliani
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Abd ar-Rahman la 1-a

'''Abd ar-Rahman ibn Mu'avija ibn Hiŝam ibn Abd al-Malik** (en araba, عبدالرحمن بن معاوية بن هشام بن عبد الملك), konata ankaŭ kiel **Abderramano** aŭ **Abd al-Rahmano la 1-a** ***ad-Dāĥil*''' (الداخل, ‘tiu kiu eniras’ aŭ ‘la enmigrinto’) (naskiĝis en marto 731 en Damasko, mortis 788 en Kordovo) estis princo de la umaja dinastio kiu, en 756, post diversaj okazaĵoj, iĝis la unua sendependa emiro de Kordovo, kie li fondis la dinastion de Umavioj post emirproklamo okazinta en Arĉidono.

Lia patrino estis berbera de la tribo Nafza, kio utilis por fuĝi al Kabilio, en Nordafriko, kiam venkis la Abasida revolucio.

La interna situacio de la emirlando ne permesis Abderramanon konduki la oftajn raziojn kontraŭ la teritorioj de la kristanaj regnoj de la nordo de Iberio. Lia regado de tridekdu jaroj okazis inter internaj luktoj por finigi la reziston de la antaŭa emiro, Jusuf al-Fihri, kaj de ties filoj, nome la sirianoj partianoj de la abasidoj kaj de la berberoj kiuj estis setlintaj en la Iberia Duoninsulo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Encyclopedia of World Biography on Abd al-Rahman, I 

Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Emiroj de Kordovo
Kategorio:Damasko
Kategorio:Homoj de la 8-a jarcento
Kategorio:Hispanaj nobeloj
Kategorio:Hispanaj reĝoj
Kategorio:Mortintoj en Damasko
Al-Muqanna

**Haŝim** (en araba kaj persa: هاشم), pli bone konata kiel **al-Muqanna‘** ( "la vualito", mortiĝis ĉ. 783.) estis inter la unuaj malmultaj kiuj rezistis kontraŭ la arab-trudita religio Islamo, kaj li organizis multajn atakojn kontraŭ arabaj armeoj kaj li ekhavis ĉiam milit-akirojn. Li estis kemiisto, kaj unu el liaj eksperimentoj okazigis eksplodon en kiu parto de lia vizaĝo estis bruligita. Dum la resto de sia vivo li uzis vualon kaj tiele li estis konata kiel "Almughanna" ("la vualito"). Li postulis esti profeto, kaj li fondis religion kiu estis mikso de Zoroastrismo kaj Islamo. Li estis vidata kiel hereza fare de ĉefaj branĉoj de Islamo.

## Referencoj 
## Fontoj 
* M. S. Asimov, C. E. Bosworth u.a.: *History of Civilizations of Central Asia.* Band IV: *The Age of Achievement. AD 750 to the End of the Fifteenth Century.* Part One: *The Historical, Social and Economic Setting.* Paris 1998.
* Patricia Crone: *The Nativist Prophets of Early Islamic Iran. Rural Revolt and Local Zoroastrianism.* Cambridge: Cambridge University Press 2012. S. 106-143.
* Frantz Grenet: "Contribution à l'étude de la révolte de Muqanna' (c. 775-780): traces matérielles, traces hérésiographiques" in Mohammad Ali Amir-Moezzi (eld.): *Islam: identité et altérité ; hommage à Guy Monnot*. Turnhout: Brepols 2013. S. 247-261.
* Boris Kochnev: "Les monnaies de Muqanna" in *Studia Iranica* 30 (2001) 143-50.
* Wilferd Madelung, Paul Ernest Walker: *An Ismaili heresiography. The "Bāb al-shayṭān" from Abū Tammām’s Kitāb al-shajara.* Brill, 1998.
* Svatopluk Soucek: *A history of inner Asia.* Cambridge University Press, 2000.

## Eksteraj ligiloj 
* Encyclopaedia Iranica, MOQANNAʿ, (lit. “the veiled one,” d. 163/780 or later), leader of a rebellious movement in Sogdiana.
* Veiled Prophet of Khorasan - a historical study from many sources, includes original texts

Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Iranaj religiuloj
Kategorio:Iranaj profetoj
Kategorio:Zaratuŝtrismo
Kategorio:Homoj de la 8-a jarcento
Al-Hadi

**Abu Muhammad Musa ibn Mahdi al-Hadi** () (147 Heĝiro [764]; 170 H [786]) estis la kvara abasida kalifo. Li sukcedis sian patron Al-Mahdi kaj regis de 169 H (785) ĝis sia morto en 170 H (786).

Al-Hadi estis la plej aĝa filo de Al-Mahdi kaj Al-Ĥajzuran kaj kiel sia patro li estis tre malferma al la popolo de sia imperio kaj permesis al civitanoj viziti lin ĉe la palaco en Bagdado kaj aliri lin. Tiele li estis konsiderata "klerisma reganto", kaj daŭrigis la progresemajn movojn de siaj abasidaj prauloj.

Lia mallonga regado suferis nombrajn militajn konfliktojn. La ribelo de Husajn ibn Ali ibn Hasan eksplodis kiam Husajn deklaris sin kalifo en Medino. Al-Hadi subpremis la ribelon kaj mortigis Husajn kaj multajn el liaj sekvantoj, escepte Idris bin Abdallah, kuzo de Husajn, fuĝis kaj helpata de Vadih, nome egipta poŝtadministranto, alvenis al Maroko kie li fondis la Idrisidan ŝtaton. Al-Hadi ankaŭ subpremis ribelon de Ĥariĝistoj kaj kontraŭis invadon de la Bizancanoj kiuj devis retiriĝi dum la Abasidaj armeoj fakte kaptis iom da teritorioj el ili.

Al-Hadi estis sukcedita de sia pli juna frato, Harun ar-Raŝid.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Al-Tabari, volume XXX "The Abbasid Caliphate in Equilibrium," trad. C.E. Bosworth, SUNY, Albany, 1989
* Al-Masudi, The Meadows of Gold, The Abbasids, trad. Paul Lunde kaj Caroline Stone, Kegan Paul, Londono kaj Novjorko, 1989

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Homoj de la 8-a jarcento
27959 Fagioli

'*27959 *Fagioli''''' estas tre malgranda sed eksterordinare hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la itala astronomo Luciano Tesi elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Giancarlo Fagioli, kartografo kaj amatora astronomo interesita pri malgrandaj planedoj. Li estas tre aktiva ĉe la Observatorio de la Montoj Pistoiese

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luciano Tesi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Al-Mu'tasim

**Abū Isḥāq Muḥammad ibn Hārūn ar-Raŝīd** (; Oktobro 796 – 5a de Januaro 842), pli bone konata laŭ sia *lakab* nomo **al-Muʿtaṣim bi-llāh** (, "kiu serĉas rifuĝon en Dio"), estis la oka abasida kalifo, kiu regis de 833 ĝis sia morto en 842. Filo de Harun ar-Raŝid, li sukcedis sian duon-fraton al-Ma'mun, ĉe kiu li estis servinta kiel militista komandanto kaj guberniestro. Lia regado estis markita per la enkonduko de turkaj sklav-soldatoj (*ghilmān* aŭ *mamālīk*) kaj la establadon fare de ili de nova ĉefurbo ĉe Samaro. Tio estis mejloŝtono en la historio de la Kaliflando, ĉar la Turkoj estos tuj hegemoniaj por kontroli la regadon de Abasidoj, eklipsante arabajn kaj iranajn elitojn kiuj estis ludintaj ĉefajn rolojn en la komenca periodo de la Abasida ŝtato. Interne, al-Mu'tasim daŭrigis la subtenon de al-Ma'mun de Mutazilismo kaj ties inkvizicio (*miḥna*), kaj la centralizitan administracion, malpliigante la povon de provincaj guberniestroj favore al malgranda grupo de malnovaj civilaj kaj militistaj funkciuloj en Samaro. La regado de Al-Mu'tasim estis markita ankaŭ de kontinua militado, kaj kontraŭ internaj ribeloj kiaj la ribelo de Ĥuramita Babak Ĥorramdin aŭ la insurekcio de Mazjar de Tabaristano, sed ankaŭ kontraŭ la Bizanca Imperio, kie la kalifo persone estris la faman rabadon de Amorium, kio certigis lian reputacion kiel milit-kalifo.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Homoj de la 9-a jarcento
Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:Harun al-Raŝid
Kategorio:Bagdado
Al-Muntasir

'''Abu Ĝa'far Muhammad'* (; 837 –  junio 862), plej bone konata laŭ sia *lakab* regotitolo **al-Muntasir bi-llah** (, "kiu venkas en Dio") estis la abasida kalifo de Bagdado de 861 ĝis 862, dum la epoko de la "Malordo en Samaro", precize dum malpli ol jarduono.

Al-Mutavakil, lia patro, estis nomuminta siajn tri filojn kiel heredantoj ŝajne favore al al-Muntasir. Tamen, poste tiu ŝajne ŝanĝis kaj al-Muntasir timis ke lia patro povis kontraŭi lin. Tiele li decidis frapi la unua. Al-Mutavakil estis mortigita de turka soldato la 11-an de decembro 861. Samtage Al-Muntasir sukcedis milde al la trono de la kaliflando kun la subteno de la turka partio.

## Bibliografio 
* 
* 
* William Muir, The Caliphate: Its Rise, Decline, and Fall.*

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Homoj de la 9-a jarcento
Al-Ŭatik

'''Abu Ĝa'far Harun ibn Muhammad al-Mu'tasim'* (; naskiĝis en 816; mortis la ) pli bone konata laŭ sia *lakab''-nomo **al-Ŭatik** (, "kiu fidas en Dio"), estis abasida kalifo kiu regis de 842 ĝis 847 (227–232 en la Islama kalendaro).

Li sukcedis sian patron, al-Mu'tasim, estante nomumita kalifo la tagon kiam lia patro mortis, nome la 26-an de decembro 841. Al-Ŭatik estis la filo de la Bizanc-greka konkubino Karatis.

Al-Ŭatik montris intereson al lernado simila al tiu de sia patro; tiele li estis granda patrono de saĝuloj, same kiel de artistoj. Li estis fama ankaŭ pro siaj propraj muzikaj talentoj, kaj oni kredis ke li komponis ĉirkaŭ unu centon da kantoj.

Dum lia regado, aperis nombraj ribeloj, el kiuj la plej grandaj en Sirio kaj Palestino. Tiuj ribeloj estis la rezulto de pliiĝanta granda fendon inter araboj kaj turkaj armeoj kiuj estis formitaj de la patro de al-Ŭatik, nome al-Mu'tasim. La ribeloj estis subpremataj, sed la kontraŭoj inter ambaŭ grupoj plue pligrandiĝis, dum la turkaj fortoj akiris povon.

## Vathek 
En 1786 aperis romano *Vathek* de la angla verkisto William Beckford, frua ekzemplo de la gotika literaturo, kies ĉefrolulo estas inspirita de kalifo al-Ŭatik.

Kategorio:Abasidaj kalifoj
Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Homoj de la 9-a jarcento
Gábor Tánczos (oficiro)

**Gábor Tánczos** [tAncoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tánczos Gábor** estis hungara oficiro (generalo).
eta|Gábor Tánczos en 1900
eta|Gábor Tánczos
Gábor Tánczos http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC15363/15454.htm naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Hajdúnánás.

## Biografio 
Gábor Tánczos frekventis militan mezlernejon, ekde 1888 militan Akademion en Wiener Neustadt. En 1891 li atingis la rangon leŭtenanto. Post armeaj taskoj li denove lernis en militan altlernejon en Vieno inter 1894-1896. Li lernis ankaŭ lingvojn. En 1900 li iĝis kapitano. Ekde 1907 li ricevis diplomatiajn taskojn, li estis ataŝeo en pluraj balkanaj landoj. Dum la Hungara sovetrespubliko li emeritiĝis, poste en Kabineto Friedrich li estis provizora ministro pri eksteraj aferoj unu semajnon. En la 1920-aj jaroj li havis diversajn diplomatiajn taskojn, sed li denove estis aktiva soldato en altaj rangoj. Escepte en 1923 li estis subministro pri defendo. Ekde la malfruaj 1930-aj jaroj li vivis en plena retiriĝo. En la frua socialismo la ŝtato aprezis lin "malamiko de la popolo", tial li devis vivi plu en fora provinca urbo Hajdúdorog.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 561-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj ataŝeoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Jan van der Heyden

eta|La pentristo Jan van der Heyden
**Jan van der Heyden** (naskiĝinta la  en Gorinchem, mortinta la  en Amsterdamo) estis nederlanda pentristo.

## Vivo 
Estante disĉiplo de vitropentristo li orientiĝis fine je arkitektura pentrado kaj iris Amsterdamon por pentri vidojn de kirkoj, kasteloj, palacoj, placoj publikaj, stratoj, kanaloj ktp. Ĉie abundas la detaloj. Johann Lingelbach, Adriaen van de Velde kaj Eglon van der Neer ofte pentris la figurojn sur liajn bildojn. Ili troviĝas en multaj galerioj publikaj. Ĉefverko, la urbodomo de Amsterdamo sur la Placo de Dam (1668), posedatas de Luvro, aliajn gravajn verkojn havas la Regna muzeo amsterdamo.

Van der Heyden pentris ankaŭ kelkajn aĵpentraĵojn. Li faris vojaĝojn al Germanujo, Belgujo kaj Anglujo. Li okupiĝis krome pri mekaniko, ĉefe pri fajroestingiloj kaj ties plibonigo. Pri tio li publikigis en 1690 verkon ilustritan. Pro tio li nomumitis estro de la fajrobrigadistoj de Amsterdamo.

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 9. Leipzig 1907, p. 304, kio legeblas tie ĉi.

Kategorio:Nederlandaj pentristoj
Kategorio:Mortintoj en Amsterdamo
Friedrich von Heyden

**Friedrich August von Heyden** (naskiĝinta la  sur patra bieno en Nerwiki apud Lidzbark Warmiński, mortinta la  en Vroclavo) estis germana verkisto kaj juristo.

## Vivo kaj verkista agado 
Heyden studis jursciencojn en Kenigsbergo, Berlino kaj Göttingen kaj ligis sin en 1813 al la ĉasisttaĉmento. En 1826 li iĝis konsilianto registara kaj poste supera konsilianto registara. Sed baldaŭ aperis malkonsentoj inter li kaj la ministerio kiam li rifuzis iĝi cenzuristo en 1843. En la Revolucio de 1848 li tamen ne partoprenis.

Li provis verki diversĝenre per poemoj. Ĉie tiuĝenre li brilis. Tamen li ne sukcesis fascinigi la teatrospektantojn per siaj dramoj (»Theater«, Leipzig 1842, 3 vol.). Pli bonis la romano »Die Intriguanten« (Leipzig 1840, 2 vol.) kaj »Randzeiĉnungen« (1841, 2 vol.). Sed kiel plej bonaj verkoj taksatas liaj etaj poeziaĵoj plenaj de vidpunktoj de ĝentila animo, kiel: »Reginald« (Berlin 1831), »Der Schuster zu Ispahan« (Leipzig 1850), »Die Königsbraut« (1851) kaj aparte »Das Wort der Frau« (1843, 24-a eldono en 1900). La laste menciita verko famigis lin ankaŭ inter nespertuloj. Postmorte aperis »Gediĉte« (eldonite kun biografio fare de Th. Mundt, Leipzig 1852).

Lia filo estis la pentristo August von Heyden.

## Literaturo 
Gabriel, ''Friedrich von Heyden, mit besonderer Berücksichtigung der Hohenstaufendichtungen (Vroclavo 1900)

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 9. Leipzig 1907, p. 304, kio legeblas tie ĉi.

Kategorio:Germanaj juristoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
27928 Nithintumma

'*27928 *Nithintumma'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Nithin Reddy Tumma*, finalisto en 2012 de la *Intel Science Talent Search*, kaj kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2011 pro sia projekto pri biokemio. Li estis lernantino ĉe la *Port Huron Northern High School'' de Port Huron (Miĉigano).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Gábor Tánczos (instruisto)

**Gábor Tánczos** [tAncoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tánczos Gábor** estis hungara politikisto, instruisto.
eta|Reliefa memortabulo pri Gábor Tánczos
Gábor Tánczos http://beszelo.c3.hu/keretes/tanczos-gabor naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gábor Tánczos devenis el juda familio. Li frekventis cistercianan gimnazion en Baja. En 1944 li estis deportita, post la 2-a mondmilito li aliĝis al la komunistoj, eĉ li iĝis junulara aktivisto, gvidanto. Li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1953, sed dum la studentaj jaroj li perdis la junularan funkcion pro la stalinisma purigado. Post la diplomo li estis samloke asistanto, poste li lernis en la komunista junulara altlernejo. Li iĝis fidelulo de Imre Nagy, krome sekretario de Rondo Petőfi. Tiu rondo estis la plej grava loko por politikadi, kie estis opinioj pri reformoj de la socialismo. Dum la Hungara revolucio de 1956 li helpis al Imre Nagy, li sekvis lin ankaŭ post falo de la revolucio, sed li ne ricevis mortpunon, nur prizonon 15 jarojn. Li ricevis amnestion en 1962, poste li instruis en vespera gimnazio. En 1970 li akiris postenon en pedagogia instituto. Li iomete aliĝis al la komenciĝanta opozicia movado, sed pro depresio li sinmortis.

Li havis edzinon, kiu naskis filon.

## Liaj kontribuoj 
* *Esszéíró Ikarosz* (1977)

## Memorigiloj 
* reliefa memortabulo en Budapeŝto (2006) https://www.kozterkep.hu/~/3817/

## Fontoj 
* http://beszelo.c3.hu/98/11/13szabo.htm
* http://www.rev.hu/history_of_56/szerviz/kislex/biograf/tanczos.htm 

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungara revolucio de 1956
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ildikó Laczó

**Ildikó Laczó** [lacO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Laczó Ildikó** estas hungara operkantisto (soprano). Ŝia patrino estis Lenke Zsögön, ŝia patro estis István Laczó (ambaŭ operkantistoj).

Ildikó Laczó http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz14/21.html naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Ildikó Laczó akiris diplomon en la Muzikakademio en 1968. Post la diplomo ŝi apartenis al la Budapeŝta Ŝtata Operejo ĝis 1972. Ŝi estis gastokantisto en Aŭstrio, Svislando kaj Germanio inter 1972-1985, poste ŝi retiriĝis. Ŝi vivas en Munkeno ekde 1985 kun sia familio.
 
## Elektitaj roloj 
* Eugen d’Albert: *Tiefland* - Marta
* Umberto Giordano: *Andrea Chénier* - Maddalena di Coigny 
* Giuseppe Verdi: *Il Trovatore* - Leonora
* Richard Wagner: *Tannhäuser* - Elizabeta

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografieto 

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Miozo

La vorto **miozo** venas el la helena, kaj signifikas *fermi okulon*. Laŭ kuracscienco ĝi estas patologa aŭ fiziologa malgrandigado de pupilo, kies diametro iĝas 2 milimetrojn granda aŭ malpli. La fiziologaj kialoj povas esti ŝanĝado de lumo, aŭ maljuniĝado, sed ankaŭ malsanoj aŭ drogoj povas ekigi ĝin.

Ĝia malo estas midriazo, kiu signifas la plivastigadon de pupilo. La stato kun nesamgrandaj pupiloj estas anizokorio.

## Difinoj 
La difinoj de miozo inkludas:
* Relative granda malgrandiĝo de pupilo kompare kun la lumokvanto kiun ĝi ricevas.
* Malpliigo de pupilo al diametro de malpli ol du milimetroj
* Malgrandiĝo de pupilo, kies diametro iĝas 2 milimetrojn granda aŭ malpli
* Fiziologa aŭ patologa malgrandiĝo de pupilo
* Patologa malgrandiĝo de pupilo

## Kialoj 
### Fiziologaj 
* Maljuneco
* En luma ĉirkaŭaĵo la puplio malgrandiĝas por defendi la okulon kontraŭ la tre multa lumo.

### Malsanoj 
* Sindromo de Horner
* Hemoragio en ponto de plilongigita cerbo
* Inflamo de irido
* Klastera kapdoloro
* Fatala familia insomnio
* Hereditaj malsanoj

### Drogoj 
* Opioidoj, kiel fentanilo, morfino, heroino, metadono, sed ne petidino)
* Antipsiĥotikoj, kiel haloperidolo, klorpromazino, olanzapino, ketiapino
* Kolinergaj iloj, ekzemple acetilkolino
* Iuj kemioterapiaj iloj kaj iliaj derivatoj
* Mirtazapino
* Trazodono
* Iuj MAO-malhelpiloj
* Rare mustarda gaso
* Organofosfatoj

## Fotomotora reflekso 
Lumo irante en okulo trovas tri specojn de lumsentaj ĉelotipoj: konusetoj, bastonetoj, kaj lumsentaj ganglioj. Tiuj lastaj ne bildas, ili sentas informon pri kvanto de lumo, kaj reagas malrapide al aliaj tipoj. Ili havas rolon en regulado de vivritmo, produktado de melatonino kaj regulado de grando de pupilo.

La retinaj receptoroj transformas la informon en elektronaj impulsoj. La nervoj regulantaj grandon de pupilo ligas al kerno pretektala de supera mezcerbo, preterpasante la lateran genitikulatan kernon, kaj primaran vidkruston. El la pretektala kerno la nervoj ligas per aksonoj al Edinger-Westphal-kerno, kiun motoraj aksonoj ligas al okulmovantaj nervoj ambaŭflanke. Tiu ligas al ciliaraj ganglionoj, kiuj parasimpatikaj aksonoj regulas la grandecon de pupilo.

## Referencoj 
Kategorio:Sindromoj en oftalmologio
27960 Dobiáš

'*27960 *Dobiáš'''* estas tre malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov (Prago-oriento, Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝi estis nomata en memoro de la ĉeĥa komponisto Václav Dobiáš (1909–1978), organizinto de la muzika vivo kaj pedagogo ; li edukis multenombrajn komponistojn, inklude la patron de la malkovrinto. Lia ciklo da kantoj *Praho jediná'' ("Prago, la Unika"), estas bela apoteozo de la ĉeĥa grandurbo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Lenka Kotková
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
All Gone Latics

**All Gone Latics** estas fanzino pri la futbala klubo Wigan Athletic. Ĝi unue aperis sur la stratoj de Wigan en la aŭtuno de 2014.

La fanzino kostas £2 kaj enhavas proksimume 36-40 paĝojn.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 

Kategorio:Britaj gazetoj
Kategorio:Anglalingvaj gazetoj
Kategorio:Sportaj gazetoj
Kategorio:Aperis en 2014
Punika lingvo

La **punika lingvo**, aŭ **kartaga lingvo**, estis variaĵo de la fenica lingvo, kanaana lingvo en la ŝemida familio. Ĝi estis parolata de la punika popolo en la kartaga imperio en Nord-Afriko kaj en pluraj mediteraneaj insuloj dum la grek-romia antikvo, de la 8-a jarcento a.k.e. ĝis la 5-a jarcento k.e..

La punikoj restis en daŭra kontakto kun la kanaana Fenicio ĝis la detruo de Kartago fare de la Romia Respubliko en 146 a.k.e.. Dum la punika estis parolata, ĝi multe ŝanĝiĝis sub la influo de la berberaj lingvoj. Unue ne estis multaj malsamaĵoj inter la fenica kaj punika, sed post kiam Kartago kaj Fenicio perdis kontakton, la punika iom post iom influiĝis malpli per Fenicio kaj pli per la berberaj lingvoj, parolataj ĉirkaŭ Kartago de la antikvaj Libianoj. La influo tamen estis ambaŭdirekta; hodiaŭ restas diversaj vortoj punikaj en la berberaj lingvoj, kiel la komuna berbera **almid*, **yulmad*, kiu signifas "lerni" kaj estas kognato de la hebrea vorto *Talmud*.

La termino **novpunika** estas uzata dusence: unue kiam temas pri la fenica alfabeto, alie kiam temas pri la lingvo mem. Ĉi tie, "la novpunika" temas pri la dialekto de la punika, parolata post la falo de Kartago kaj post la romia konkero de la antaŭaj punikaj teritorioj en 146 a.k.e.. La dialekto malsamis de la pli frua punika lingvo, kiel evidentas pro malsamaj literumoj kompare kun la pli frua punika, kaj pro la uzado de neŝemidaj nomoj, ĉefe el Libi-berbera origino. La diferenco okazis pro dialektaj ŝanĝiĝoj, kiuj okazis dum la punika disvastiĝis inter la nord-afrikaj popoloj. Verkoj en la novpunika inkludas *Lepcis Magna N 19* (92 k.e.).

Ĉirkaŭ la kvara jarcento k.e., la punika ankoraŭ estis parolata en Tunizio, partoj de Nord-Afriko, kaj la Mediteraneo. Ankaŭ la novpunika alfabeto evoluiĝis el la punika lingvo. Ĉirkaŭ 400, la punika alfabeto estis uzata ĉefe por monumentaj surskriboj, anstataŭitaj de la kursiva novpunika alfabeto aliloke. Ekzemplo de punikaj literaturaj verkoj inkludas tiujn de Magono, kiu disvastigis la influon de Kartago tiom per verkado kiom per batalado. Mago verkis 28 volumojn pri bredado.

La Romia Senato tiom ŝatis la verkojn, ke post sia konkero de Kartago, ili prezentis ilin al berberaj princoj, kiuj posedis bibliotekojn tie. La verko de Magono estis tradukita al la greka per Kasio Dionizio de Utiko. La latina versio verŝajne estis tradukita el la greka. Pluaj ekzemploj pri punikaj literaturaj verkoj inkludas la verkojn de Hanno la Navigisto, kiu skribis pri siaj renkontoj dum siaj marvojaĝoj ĉirkaŭ Afriko kaj la setlado de novaj kolonioj.

## Referencoj
## Tradukfonto 
Kategorio:Historio de Tunizio
Kategorio:Kanaanaj lingvoj
Kategorio:Fenica lingvo
Kategorio:Romia Imperio
Kategorio:Lingvoj de Afriko
Kategorio:Mortintaj lingvoj de Eŭropo
Kategorio:Kartago
27966 Changguang

'*27966 *Changguang'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝia nomo "*Changguang''" aludas al la Instituto de Ĉangĉuno pri Optiko, fajna Maŝino kaj Fiziko de la Ĉina Akademio de Sciencoj , fondita en 1952, kie multenombraj sciencesploristoj en optoelektroniko estis edukitaj. Ĝi estis salutita kiel "la Lulilo de la Optiko en Ĉinio".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997