open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fight Club

***Batalklubo*** () estas usone produktita 1999-a drama filmo reĝisorita de David Fincher. La filmo baziĝas sur samnoma romano de Chuck Palahniuk, tiu aperadis en 1996. Sennoma protagonisto en la filmo, konata kiel la rakontanto estas ulo malkontenta pro sia mezklasa profesio. Li kreas "batalklubon" kun la sapisto, Tyler Durden. Aliaj viroj kiuj volas batali ŝatokupe ankaŭ fariĝas klubanoj. La rakontanto ĉirkaŭvolvas sian vivon tre intime kun Tyler Durden kaj diboĉa virino nomata Marla Singer.

La reĝisoro kaj aktoroj komparis la filmon al *Rebel Without a Cause* kaj *The Graduate*. Laŭ ili, la temo estas la konflikto inter la generacio de junuloj kaj la valorsistemo de la reklamado. La reĝisoro kunportis iom da samseksemeco de la novelo por malkomfortigi la spektantaron kaj iom kaŝi la surprizan finon.

La studiuloj ne ŝatos la filmon kaj ŝanĝis la merkatikan strategion de la reĝisoro por malpliigi la antaŭvidatajn perdojn. La studio fariĝis seniluziiga ĉar la filmo ne faris tiom da mono ĉe la kinejo kiel ili volis. Komence la recenzistoj tre malkonsentis inter si pri la filmo. Ĝi fariĝis unu el la plej polemika kaj pridisputata filmo de la jaro. La recenzistoj laŭdis la aktoradon, la reĝisoradon, temojn, kaj mesaĝojn kvankam ili debatis pri la perforto kaj morala ambigueco. Tamen iom post iom la filmo fariĝas estimata de la recenzistoj kaj spektantaroj, fariĝante financan sukceson en la vendado de la DVD-oj. Ĝi fariĝis kulta filmo. Laŭ plural fontoj, ĝi estas unu el la plej bonaj filmoj de la 1990-aj jaroj.

## Roluloj 
## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1999
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Partido Federal (Argentino)

En Argentino la origina **Partido Federal** (Federa Partio) estis grupo kiu luktis por starigi federan sistemon en la Respublikon. La federismo devenas el tempo de la Maja Revolucio, kaj havis sian ĉefan estron en la figuro de José Gervasio Artigas, fondinto de la *Unión de los Pueblos Libres* plej konata kiel *Liga Federal*. Ĝis la dua duono de la 19a jarcento ĝi pluis lukte kontraŭ la *Partido Unitario* por decidi pri la politika organizado de la lando. 

Nepre ne konfuzuĝu inter la Federa Partio de la 19a jarcento (pri kiu temas tiu ĉi artikolo) kaj la politika minoritata organizaĵo de konservativa tendenco fondita en la dua duono de la 20a jarcento laŭ la nomo de "*Partido Federal*".

## Ideologio 
La dupolusa kontraŭstaro *federismo* kontraŭ *unecigismo* estas konfuza kaj falsa pro simplismo. Tia skematismo malaperas se oni studas la devenojn de ambaŭ tendencoj: dekomence la unecigismo (laŭ la modelo de la Unua Franca Respubliko) estis defendita de la intelektuloj kiuj serĉis - kiel indikas la nomo de la partio - la unuigon de la etenda teritorio kiu en la Suda Konuso estis sendependigita disde Hispanio; tia unueco nepris por pluteni sinergie la lukton kontraŭ la reĝista armeo ĝis proksimume 1825; tiu unua *unitarismo* estis inspirita de gravuloj kiaj Mariano Moreno; tamen tiu dekomenca epoko de la unecigismo estis profitita de la elitoj por klopodi trudi centristan registaron kiu pluhavu submetitaj la provincojn (tiu dua unecigismo estas la plej konata: la unecigismo, jam degenerita en centralizismo, de Carlos de Alvear, Bernardino Rivadavia, Obes kaj Bartolomé Mitre).

Kategorio:Politikaj partioj de Argentino
Kategorio:Malaperintaj politikaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1868
Komunumaro de Côte de Penthièvre

La **Communauté de communes de la Côte de Penthièvre** (esperantlingve "Komunumaro de Côte de Penthièvre") estas franca interkomunuma strukturo, situanta en departemento Côtes-d'Armor en regiono Bretonio.

## Konsisto 
Ĝi konsistas el la sekvantaj komunumoj :
* La Bouillie 
* Erquy 
* Planguenoual 
* Pléneuf-Val-André 
* Plurien 
* **Saint-Alban** 

## Kompetentecoj 
Pri medio (rubozorgo, salubra servo kaj akvokolekta areo), ekonomio-turismo, infanaro-junularo kaj socialaj aferoj (Loĝado kaj solidareco-kulturo)

## Vidu ankaŭ 
* Komunumaroj de Côtes-d'Armor

### Eksteraj ligiloj 
*   Geografio de Bretonio : geografia, mapa kaj statistika portalo 
* Datumbazo Aspic : Côtes-d'Armor 

Côte de Penthièvre
F-Droid

**F-Droid** estas deponejo por Android-aplikaĵoj. Ĝi funkcias simile al la Google-Play-vendejo, sed ĝi enhavas nur liberajn kaj malfermfontajn programarojn. Oni povas trovi kaj instali la aplikaĵojn en la retejo de F-Droid aŭ per ĝia propra aplikaĵo (kiu mem ne estas havebla per la Google-Play-vendejo, sed ĝi povas esti instalita el la retejo de F-Droid). La F-Droid-aplikaĵo aŭtomate ĝisdatigas programojn instalitajn per F-Droid. La retejo ankaŭ ofertas ligilon al la fontkodon de ĉiuj aplikaĵoj tie elŝuteblaj.

F-Droid ne devigas uzantojn esti registritaj por uzi ĝiajn servojn. F-Droid markas aplikaĵojn kiuj enhavas "kontraŭ-funkciojn", ekzemple reklamado, uzantospurado aŭ dependeco de nelibera programo. La programoj kiuj rulas la servilon de F-Droid estas liberaj programoj, permesante al iu ajn starigi sian propran Android-programan deponejon.

## Historio 
Ciaran Gultnieks fondis F-Droid en 2010. La klientprogramo estis dissplitita de la fontkodo de Aptoide. La projekto nun estas prizorgata de la brita nekomerca organizo F-Droid Limited.
La projekto Guardian (Gardanto), kiu evoluigas serion de liberaj kaj sekuraj Android-aplikaĵoj, starigis sian propran F-Droid-deponejon en 2012.

## Amplekso de la projekto F-Droid 
La F-Droid-deponejo disponigas ĉirkaŭ mil aplikaĵojn (en 2014). Ĝi asimilis plurajn sub-projektojn:
* Klienta programo por elŝuti, kontroli kaj daŭre ĝisdatigi Android-aplikaĵojn;
* WordPress-bazita retejo de la deponejo;
* fdroidserver - ilo por mastrumi ekzistantajn kaj por krei novajn deponejojn.

## Klientaplikaĵo 
Por instali F-Droid, la uzanto bezonas permesi ĉe sia komputilo/telefono instaladon el "Nekonataj fontoj" en Android-agordoj
kaj elŝuti la APK-dosieron (instaleblan dosieron) el la oficiala retejo. La programo ne estas havebla per Google-Play-butiko pro la kondiĉo kiu malpermesas konkuri kontraŭ Google Play.
Tio estas la sama klaŭzo kiu malpermesas aplikaĵojn de Amazon Apps Store ĉe Google Play.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de liberaj kaj malfermfontaj Android-aplikaĵoj
*  Listo de distribuplatformoj por aplikaĵoj por poŝtelefonoj

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* La vikio de F-Droid 
* Androidmerkatoj sur la Projekto por Malferma Katalogo (DMOZ)

Kategorio:Linukso
Kategorio:Android
Kategorio:Poŝtelefonaj aplikaĵoj
László Buday (biokemiisto)

**László Buday** [lAslO budai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Buday László** estas hungara biokemiisto, kuracisto, profesoro, membro (korespondanta en 2013, ordinara en 2019) de Hungara Scienca Akademio.

László Buday http://mta.hu/mta_hirei/buday-laszlo-80091 naskiĝis la  1963 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
László Buday frekventis medicinan universitaton en Budapeŝto ricevinta kuracistan diplomon en 1988. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1991, li doktoriĝis en 1998 antaŭ la akademio. Li profesoriĝis en 2000. Li parte instruas en medicina universitato en Budapeŝto, parte li esploras en biologia instituto en Szeged. En la studjaro 1998 li esploris eksterlande. Li okupiĝis precipe pri informoŝanĝoj de la ĉeloj. Li ricevis premiojn inter 1987-2009.
 
## Elektitaj publikaĵoj 
* *The assay of the activity of protein kinase C with the synthetic oligopeptide substrate designed for histone kinase II.* (1986)
* *Interactions of Cbl with two adaptor proteins, Grb2 and Crk, upon T cell activation* (1996)
* *Structural disorder throws new light on moonlighting* (2005)
* *EGF regulates tyrosine phosphorylation and membrane-translocation of the scaffold protein Tks5* (2013)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

 

Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Insularo de Bréhat

La **Insularo de Bréhat**, situanta en la Manika Markolo, sur la nordaj bordoj de Bretonio, en departemento Côtes-d'Armor, ne malproksime de Paimpol, konsistigas la komunumon de *Île-de-Bréhat*, kaj konsistas el, krom insulo Bréhat (fakte du insuloj, la norda kaj la suda, apartigitaj per tre mallarĝa ŝanelo kaj ligitaj per pasejo nomita Pont-Vauban), la sekvantajn insulojn :

*Insulo Ar-Morbic
*Insulo Béniguet
*Insulo Grouezen
*Insulo Lavrec 
*Insulo Logodec
*Insulo Maudez
*Insulo Raguenès
*Insulo Raguénès Meur
*Insulo Verte

Plie, ĝi enhavas multajn aliajn insuletojn, kiaj : Quistillic, Séhérès, Chèvre, Bouc, Roc'h Losquet,  Trois Îles, Agneaŭ, Tusques.

Kategorio:Bréhat
*
Kategorio:Insularoj en la Manika Markolo
Kategorio:Insularoj de Côtes-d'Armor
Kategorio:Insuloj en Bretonio
Celestenanoj

[eta|ermitejo de Sankta Spirito je [Majella-montaro]]
La **Celestenanoj** estis ordeno ene de la romkatolika Eklezio; ilia oficiala mallongigo estis *OSBCoel*, la latina nomo *Ordo Sancti Benedicti Coelestinensis* aŭ pli simple *Congregatio Coelestinensis*.

## Historio 
Temis pri flanka sekcio de la benediktanoj; ilia fondinto estis Pietro di Morone, la pli malfrua papo Celesteno la 5-a.

Petro decidis vivi en soleco en la Abruzoj apud Sulmona kaj sukcesis konvinki sampensantojn sekvadi. Ilian komunumon oficiale agnoskis en 1263 papo Urbano la 4-a enkorpigante ĝin al la familio de la benediktanoj. Danke al granda populareco de la fondinto mem la projekto komence floris kaj konventoj pluraj estiĝis, antaŭ ĉio en la Reĝlando Sicilio. Celesteno mem konfirmis la regulojn faritajn de abato Humberto kaj ankaŭ cedis multajn privilegiojn al sia ordeno. Interalie oni okazigu la ĝeneralan kapitulkonvenon ĉiujare kio ne kongruis al la dekretoj de la Kvara Laterana Koncilio. La administrado de la ordo estis iel laŭ la strukturo de la ordeno de Klunizo, t.e. ĉiuj monaĥejoj estis submetitaj al la Abatejo Sankta Spirito je Sulmona kaj inter ili estis dividoj en provincojn.

Ekde 1300 reĝo Filipo la 4-a apogis la ordenon en Francujo kverelante kun papo Bonifaco la 8-a. Disde Franclando oni kreis filiojn en Nederlando kaj Bohemio, ekz. en Oybin en la 1366-a jaro. Dum la 17-a jarcento estiĝis eĉ virina branĉo.

La lastaj monaĥejoj (i.a. Ĉieleniro-kirko en la napola kvartalo Chiaia) neniiĝis inter 1806 kaj 1810 dum sekularigo kiam regis la francoj en la Reĝlando de Napolo kaj sur Sicilio.

Grava inkvizitoro inter la ordenanoj estis Petrus Zwicker († 1403).

## Literaturo 
* Karl Borchardt: *Die Cölestiner. Eine Mönchsgemeinschaft des späteren Mittelalters* (= Historische Studien, 488). Matthiesen, Husum 2006, ISBN 3-7868-1488-0

## Eksteraj ligiloj 
* Brookfield, P. (1914): Celestine Order. Ĉe: *The Catholic Encyclopedia*. New York: The Encyclopedia Press (ĉi-tie interrete)
* Meister Eckhart und seine Zeit: Cölestiner (el fakleksikono pri mezepoko)
* ĉi-prie je OPAC/Regesta Imperii
* 

Kategorio:Benediktanoj
Kategorio:Religiaj ordenoj
Kategorio:Aperis en 1244
Rivero Guadalupe

**Guadalupe** estas rivero en la aŭtonoma komunumo aŭ regiono Ekstremaduro de Hispanio. Ĝi de dekstre enfluas la internacian riveron Gvadiano de Hispanio kaj Portugalio, kiu mem fluas al la Atlantiko. La rivero Guadelupe fontas en la montaro Sierra de Guadalupe, ankaŭ nomata *Sierra de Villuercas*, en alteco de 1157 metroj super la marnivelo. La fontejo proksimas al la loĝloko Guadalupe, donante sian nomon kaj al la urbo kaj al la kulturhistorie grava Monaĥejo de Guadalupe; kaj de tie al la multaj lokoj en la mondo kun tiu nomo Guadalupe ĉefe en Hispanameriko, sed ne nur. Post vojo de nur 40,5 kilometroj la rivero proksime de la loĝloko Valdecaballeros enfluas la riveron Gvadiano, subenirinte ĝis nivelo de 391 metroj super la marnivelo.

## Vidu ankaŭ 
* hispanaj riveroj

Kategorio:Riveroj en Hispanio
Adad-nirari la 2-a

**Adad-nirari la 2-a** estis reganto de Asirio en 911–891 a.K.

Adad-nirari estis filo kaj posteulo de reganto Aŝŝur-dan la 2-a kaj estas konsiderata kiel fondinto de la Novasiria Imperio. Kojnoskriboj sciigas pri liaj venkoj kontraŭ la arameoj same pri disputoj kun Nabu-ŝuma-ukin la 1-a, reganto de Babilono, kun kiu li fine interkonsentis pri pactraktato: Adad-nirari geedziĝis kun ties filino kaj li donis sian filinon al ties edzino.

Li forte subjugis tiujn areojn, kiuj estis pli frue nur nome asiriaj vasaloj. Li konkeris kaj deportis la ĝenajn arameajn, nov-hititajn kaj hurianajn popolojn al malproksima nordo de la imperio. Adad-nirari la 2-a poste dufoje atakis kaj venkis Ŝamaŝ-mudammik de Babilonio, aneksante larĝajn areojn de lando norde de Dijala (rivero) kaj la urbojn Hit kaj Zanku en meza Mezopotamio. Li pli larĝigis sian imperion kontraŭ Babilonio dum regado de Nabu-ŝuma-ukin la 1-a. Li okcidente subjugis la arameajn urbojn de Kadmuh kaj Nisibin. Helpe de la grandaj trezoraĵoj, kiujn li kolektis dum la konkeroj, li certigis la regionon de rivero Ĥabur. Adad-nirari sciigas sur fondoplato de Ninivo pri liaj venkoj kontraŭ Urarto.

Lin sekvis sur la trono lia filo Tukulti-Ninurta la 2-a.

Kategorio:Historio de Asirio
Aŝur-dan la 2-a

**Aŝur-dan la 2-a** (aliaj nomformoj eblas Aŝŝur-dan, Assur-dan, Asur-dan) (Aššur-dān), estis reganto de Asirio (ĉ. 935 a.K. – 912 a.K.).

## Biografio
Aŝur-dan la 2-a sekvis sur la trono sian patron, Tiglath-Pileser la 2-a.  Lin sekvis lia filo Adad-nirari la 2-a.

Li regis de 935 a.K. ĝis lia morto en 912 a.K..

Aŝur-dan la 2-a fokusis sian fortojn je rekonstruo de Asirio ene de ties , de Tur Abdin ĝis la montopiedoj trans Arbel. Li konstruigis registarajn oficojn en ĉiuj provincoj kaj kiel ekonomikan impetigon, distribuis plugilojn tra la lando, kiu certigis rekordan grenan rikolton.

Lin sekvis kvar kapablaj regantoj, kiuj uzis lian bazitan fundamenton por fortigi Asirion al gravega imperio de ties epoko.

Kategorio:Reĝoj de Asirio
Cireșu

**Cireșu** estas la nomo de pluraj lokoj kaj akvofluoj en Rumanio:
* Cireșu (Brăila) estas komunumo en distrikto Brăila.
* Cireșu (Mehedinți) estas komunumo en distrikto Mehedinți.
* Cireșu (Timiș), hungare Cserestemes, estas vilaĝo en distrikto Timiș.

* Cireșu (Bâsca Mare) estas flanka rivero de Bâsca Mare, en distrikto Covasna.
San Miguel de la Frontera

**San Miguel de la Frontera** estas urbego, universitata urbo kaj komunumo en orienta parto de Salvadoro en Departemento San Miguel. Ĝi estas ĉefurbo de la departemento. Loke la loknomo estas **San Miguel**.

## Bazaj informoj 
eta|dekstre|Mapo pri Salvadoro, kie estas trovebla San Miguel
* Koordinatoj: 
* Areo: 594&nbsp;km²
* Loĝantaro: 247 119 en 2013
* Supermara alteco: 129 m
* Horzono: UTC-6h
* Poŝtkodo: 
* Telefonkodo:

## Geografio 
eta|maldekstre|Panoramo al San Miguel
San Miguel situas sur montetaro en orienta parto de la lando. Ĝi situas 138 km oriente de la ĉefurbo San-Salvadoro. 

## Historio 
San Miguel estis fondita en 1530 fare de hispanaj kolonianoj. En 1586 ĝi ricevis la statuson urbo. En 1824 la komunumo jam apartenis al la sendependa ŝtato.   

La grandurbo estas grava centro de la agrikulturo, tekstilaj kaj kemiaj produktaĵoj. Tamen, en la lasta jardeko la servosektoro, speciale la sanservo kaj komerco pliiĝis konsiderinde.

## Trafiko 
San Miguel havas bonan vojan kontakton al la ĉefurbo San-Salvadoro.

## Klimato 
En San Miguel tropika klimato regas. Jare pluvas (neniam neĝas) po 1703 mm. Inter decembro-marto apenaŭ pluvas, inter majo-oktobro daŭras la pluva sezono. La averaĝa temperaturo varias inter 24-28 °C.

## Vidindaĵoj 
* katedralo

## Fontoj 
* angla Vikipedio helpe de WikiTrans
* mapo 
* vetero

Kategorio:Urboj de Salvadoro
Estado Oriental del Uruguay

**Estado Oriental del Uruguay** (Orienta Ŝtato Urugvajo) estis la unua nomo de la aktuala Orienta Respubliko Urugvajo. Tiu nomo estis donita al la lando de la unua konstitucio aprobita la 28an de junio de 1830 kaj ĵurita de la popolo la 18an de julio de la sama jaro. La Asembleo instaliĝis en San José je la 22a de novembro de 1828. La Komisio de Konstitucio kaj Leĝaro estis prezidita de Jaime Zudáñez kaj integrita, krome de José Longinos Ellauri, Luis B. Cavia, Cristóbal Echevarriarza kaj Solano García. Aliaj membroj de la Asembleio kiuj ludis gravan rolon en la prilaborado de la Konstitucio, estis Miguel Barreiro, Juan Benito Blanco, Alejandro Chucarro, Lázaro Gadea, Ramón Massini, Juan María Pérez kaj Lorenzo Justiniano Pérez. La laboro de la Komisio estis prezentita al la Asembleo la 6an de majo de 1829 kaj aprobita de tiu la 3an de septembro de 1829.

La decido pri la nomo de la nova ŝtato estis prenita de la Asembleo en la sesio de 7a de majo de 1829. La Komisio de Konstitucio kaj Leĝaro estis proponinta la nomon de "Estado de Montevideo" (Ŝtato Montevideo). Lázaro Gadea ne ŝatis tiun nomon ĉar ĝi ne enhavas la tuton sed nur parton de la ŝtato kaj tia distingo povus ne plaĉi al la aliaj departementoj. Oni proponis la alternativajn nomojn de "Estado Nord Argentino" (Nordargentina Ŝtato) kaj "Estado Oriental del Uruguay" (Orienta Ŝtato Urugvajo), kaj oni elektis tiun lastan.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Teksto de la Konstitucio de 1830 
* Teksto de la Konstitucio de 1918 
* Biblioteca Digital Mundial: Mapo de 1860 kiu markas la limojn reklamitajn de Urugvajo.

Kategorio:Historio de Urugvajo
Tajfo de Sevilo

La **Tajfo de Sevilo** (arabe, طائفة أشبيليّة, ''Ta'ifa Ishbiliya'') aŭ **abasida Sevila reĝlando** estis sendependa islama reĝlando estiĝinta en Al-Andalus en 1023, post la diseriĝo kiun iom post iom suferis la kaliflando de Kordovo en 1009, kaj kiu malaperis post la konkero de la almoravidoj en 1091, kaj kiu estis inter la unuaj fonditaj tajfoj.eta|Tajfo de Sevilo.Dum la 11-a jarcento la Sevila reĝlando estis unu el la kulturaj centroj plej gravaj de Al-Andalus kun grava literatura skolo.

## Vidu ankaŭ 
* Tajfo de Arundo

Kategorio:Sevilo
Kategorio:Al-Andalus
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1020-1029
Kategorio:Aperis en 1023
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1090-1099
Kategorio:1091
Cireșu Mic

**Cireșu Mic** [ĉireŝu mik] estas vilaĝo en la rumana distrikto Timiș. Ĝi apartenas al la komunumo Criciova. Ĝis 1956 ĝi estis parto de Cireșu, tiam ĝi sendependiĝis.

En 1966 Cireșu Mic havis 83 loĝantojn; la censo de 2002 ne plu registris la vilaĝon. La datenbanko SIRUTA tamen ankoraŭ registras ĝin.

## Fonto 
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Timiș
Kategorio:Distrikto Timiș
Cireșu (Mehedinți)

**Cireșu**  estas vilaĝo kaj komunuma sidejo en distrikto Mehedinți (Rumanio). Al la komunumo krome apartenas  Bunoaica, Jupânești kaj Negrușa.

La proksimaj karstaj kavernoj Topolnița kaj Epuran estas turismaj allogaĵoj.

Dosiero: Ciresu jud Mehedinti.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mehedinți
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mehedinți
Kategorio:Distrikto Mehedinți
10980 Breimer

'*10980 *Breimer''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la nederlandan profesoron pri farmakologio Douwe Breimer, rektoron kaj prezidenton de la Universitato de Leiden, mondfaman sciencan famakologiiston kaj de longe subtenanton de la astronomio en Leiden.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Actopan

La nomo **Actopan** havas diversajn signifojn.

Interalie temas pri
* la komunumo Actopan (Hidalgo) kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Hidalgo de Meksiko, kaj pri
* la komunumo Actopan (Veracruz) kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Veracruz same de Meksiko.
Ézsaiás Budai

**Ézsaiás Budai** [Eĵaáŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Budai Ézsaiás** estis hungara historiisto, teologo, klasika filologo, verkisto, profesoro, kalvinana episkopo, membro (korespondanta en 1831) de Hungara Scienca Akademio. Lia frato estis Ferenc Budai.

Ézsaiás Budai http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/b/b02561.htm naskiĝis la  1766 en Transilvanio en Szilágypér. Li mortis la  1841 en Debrecen.

## Biografio 
Ézsaiás Budai frekventis kalvinanan altlernejon en Debrecen, baldaŭe li samloke ekinstruis. En 1792 li plulernis en Göttingen. Hejmenveninta post 2 jaroj li daŭris la instruadon. En 1813 li estis elektita eklezia ĉefnotario, en 1821 ĉefpastro de Debrecen, en la sekva jaro kalvinana episkopo. En 1817 li akiris teologian diplomon en Göttingen. Li stebis multe pri la hungarlingva filologio.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Commentatio de causis culturae…* (1794)
* *Régi tudós világ históriája* (1802)
* *Régi római vagy deák irók élete* (Historioj de la malnovaj romiaj aŭ latinaj verkistoj), (1814)
* *Historia ecclesiastica* (1819) - manuskripto
* *Az Isten és a király félelme* (1826)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero B kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj teologoj
Kategorio:Hungaraj klasikaj filologoj
Kategorio:Hungaraj kalvinanaj episkopoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Afero Tarija

El 1825 al 1826, la tiama vilaĝo Tarija [taRIĥa], poste urbo, kaj teritorioj apartenantaj al sia partio (tiam *tenencia de gobierno*) kaj aliaj de la najbara departemento Potosí, estis celo de disputo por ties posedo inter la Unuiĝintaj Provincoj de Rivero Plata kaj la tiam ĵus sendependigita Respubliko Bolivio. La konflikto solviĝis definitive en 1889.

Fine de la 18a jarcento la areo apartenis al la zono de Potosí. En 1807 pro ordono de la reĝo de Hispanio ĝi estis trapasata al la areo de Salta. Malferma konsilantaro malakceptis la decidon plenumi la reĝan ordonon de 25a de julio de 1808, kaj sendis peton al la reĝo por ke tiu petu al la papo (ĉar temis ankaŭ pri aparteno al la ekleziaj dividoj) nuligu la dependon de Tarija al Charcas ĉar veturi tien al Salta estis multe pli malfacile ol alveni al Ĉukisako. La koresponda papa buleo por tiu modifo de la limoj de diocezoj, ne povis esti elsendita ĉar la papo Pio la 7-a estis arestita de Napoleono Bonaparte. La 25an de junio de 1810 la konsilantaro de Tarija estis el la unuaj kiuj aliĝis al la Maja Revolucio. Tamen la nova argentina registaro ne ŝanĝis la situacion kaj en 1814 la reĝo Fernando la 7-a nuligis ĉian ŝanĝon. Dum la Argentina Milito por Sendependiĝo Tarija estis okupita de trupoj reĝistaj kaj patriotaj diversajn fojojn el 1812 al 1817. Denove en 1824 kaj 1825. La 6an de aŭgusto de 1825 naskiĝis la Respubliko Bolivio sen inkludi ankoraŭ Tarija, sed foje deputitoj de Tarija petis aligon al Bolivio. Pro ordono de Simón Bolívar de 17a de novembro 1825, Tarija restis de Argentino, sed la toriĥanoj plupetis disigon el Salta. 

Malkontento pluis kaj la 25an de aŭgusto de 1826 la malferma konsilantaro deklaris la aligon al Bolivio. La 3an de oktobro de 1826, Antonio José de Sucre, akceptis la deputitojn el Tarija al la konstitucia kongreso de Bolivio. Pro la Brazil-Argentina Milito la argentina registaro ne povis kontraŭstari kaj la areo restis por Bolivio. Juan Manuel de Rosas deklaris milton la 19an de majo de 1837 kontraŭ la Peru-Bolivia Konfederacio, kiu invadis areojn de norda Argentino kaj postulis denove la departementon de Tarija. En 1838 okazis venkoj de la boliviaj armeoj; en 1839 la fina venko de argentinanoj, sed popola konsulto en Tarija decidis resti en Bolivio.

LA afero restis sub konflikto ĝis interkonsento de 1889, modifita en 1891 kaj validita ekde la 10an de marto de 1893, krom definitivaj interkonsentoj de 1904 kaj 1925.

## Vidu ankaŭ
* Departemento Tariĥio

Kategorio:Historio de Argentino
Kategorio:Historio de Bolivio
Dijala (rivero)

**Dijala** (arabe نهر ديالى) estas alfluanto de Tigriso. Ĝi fontas en Irano kaj fluas tra Irano kaj Irako. Ĝi longas 443 km. En la antikvo la rivero estis nomata *Σίλλα* aŭ *Δέλαζ* (Dialas) . La iraka provinco Dijala estas nomata laŭ tiu rivero.

La fonto situas en proksimo de la urbo Hamadan en Zagros-montaro. Dijala donas dum 32 km la iranan-irakan limon. Sude Bagdado Dijala alfluas la Tigrison. Nur la suba fluo de la rivero estas ŝipebla kaj formas gravan vojon por la komercado inter Irano kaj Irako. Ĉe suba fluo de Dijala ekzistas akvobaraĵo.

Kategorio:Geografio de Irako
Ĥabur

[eta|Supra fluo ĉe [Tell Halaf, proksime al Ras al-Ain, rekte ĉe la turka limo. Dum sekeco, praktike ne venas akvo el Turkio.]]
**Ĥabur** (arabe نهر الخابور) estas la plej longa alfluanto de Eŭfrato en Sirio. Ĝi ricevas la ĉefan akvokvanton el la turka limregiono ĉe Ra's al-'Ayn kaj ebligas jam de jarmiloj la akvumitan agrokulturadon apud ties 320 km longa fluo al sudo tra la orient-siria stepa areo.

En la romia epoko, la rivero havis la nomon *Chaboras*.

## La fluo 
Kelkaj alfluantoj de Ĥabur fontas en la kalkŝtona montaro en proksimo de Tur Abdin, sed grandparte nutra la riveron ĉefe pluraj karstaj fontoj en la turka-siria limregiono ĉe Ra's al-'Ayn. Disde kelkaj proviziraj (nur-vintraj) riveretoj, la sola alfluanto en Sirio estas Ĝagĝag, alfluanta ĝin ĉe Al Hasakah. La urbo situas en centro de la siria parto de la regiono al-Ĝazira inter la Eŭfrato kaj Tigriso, en kies nordo la sufiĉcaj precipitaĵoj kaj la fruktemaj agroj ebligas relative dense loĝantaron. La limo kun 250 mm de jaraj precipitaĵoj – okaze eblas la (neakvumita) agrokultivado – troviĝas ĉe Ĥabur kelkajn kilometrojn sude de al-Hasakah. Pli malmultaj aŭ mankantaj precipitaĵoj povas kaŭzi eĉ pli norde malpliiĝon de la rikolto. Tiel norde de al-Hasakah, ĉiujn triajn jarojn okazas mis-rikolto. Kie la rivero trairas la turkan limon, la precipitaĵo superas la 300 mm, ĉe alfluo en Eufraton, ĉe vilaĝo Busajrah (Bşēra, oriente de Deir ez-Zor), la jara precipitaĵo estas sub 150 mm.

En tiu seka stepa regiono, agrikultivado eblas nur per akvumado.

## Vidu ankaŭ 
* Supra Mezopotamio

Kategorio:Geografio de Sirio
László Buday (statistikisto)

**László Buday** [lAslO budai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Buday László** estis hungara statistikisto, profesoro, ĵurnalisto, membro (korespondanta en 1915) de Hungara Scienca Akademio. Lia frato estis Kálmán Buday.

László Buday http://www.ksh.hu/mult_buday_laszlo naskiĝis la  1873 en Pécs. Li mortis la  1925 en Budapeŝto.

## Biografio 
László Buday faris abiturienton en sia naskiĝurbo en 1891. Tiutempe li interesiĝis pri la literaturo, en 1894 aperis lia poemaro, en la sekva jaro romano. Li frekventis universitaton en Budapeŝto, sed dume li verkis artikolojn en gazetoj. En 1896 li eklaboris en la tutlanda statistika oficejo. En la sekva jaro li doktoriĝis. En 1900 kaj 1910 li multe laboris en censoj de Hungara reĝlando, eĉ li partoprenis en la postmilita censo en 1920 spite la malfacilajn cirkonstancojn. En 1914 li estis elektita direktoro de la oficejo. En 1920 li ekinstruis en teknikuniversitato en Budapeŝto, eĉ li estis katedrestro. En 1922 li fondis societon de hungaraj statistikistoj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Ipartestületi statisztika* (1898)
* *Adatok a munkahiányról* (1903)
* *A statisztika nemzetközi művelése* (1912)
* *Iskoláink statisztikája* (Statistiko de niaj lernejoj), (1913)
* *A megcsonkított Magyarország* (1921) - ĉefverko ankaŭ angle kaj france
* *A magyar városok helyzete* (1921)
* *Agrárstatisztika* (Agrara statistiko), (1922)
* *Szétszórt magyarság* (Disigita hungareco), (1924)
* *Buday László hátramaradt írásai* (Postrestintaj publikaĵoj de László Buday), (1935)

## Memorigiloj 
* strato en Budapeŝto de 2000

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj statistikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tamarindo

**Tamarindo** povas esti:
* **arbo** kun manĝeblaj fruktoj, vidu Tamarindo (arbo)
* **urbeto** en Meksiko, vidu Carrillo Puerto
Louis Agassiz

**Louis AGASSIZ** (naskiĝis en 1807 en Môtier en kantono Friburgo, Svislando, mortis en 1873 en Cambridge, Masaĉuseco, Usono) estis svisa sciencisto.

## Vivo 
Li doktoriĝis pri medicino en Munkeno, Germanio, en 1830. Poste li laboris en Parizo kun Wilhelm von Humboldt kaj Georges Cuvier.
Proksimume en 1846 li ekloĝis en Usono.
En 1854 li eldonis "Types of Mankind", (tipoj de homospecio) kaj en 1857 "Indigenous Races of the Earth" (indiĝenaj rasoj sur la Tero). Kvankam li tre fakule studis kaj esploris pri fiŝoj kaj glaĉeroj en Svislando antaŭe kaj tiam asertis, ke ne estas rasoj ĉe homoj, li ŝanĝis sian opinion post por si ŝoka renkontiĝo de nigruloj en Ameriko. Post tiu emocia ŝoko li famega sciencisto asertis, ke blankuloj estas supera raso. Liaj verkoj estis bazo por multaj rasismaj teorioj, kiel apartismo en Suda Afriko.

## Vidu ankaŭ 
* glaĉera lago Agassiz (malaperinta, prahistoria)

Kategorio:Svisaj sciencistoj
Kategorio:Usonaj sciencistoj
Kategorio:Paleontologoj
Sheryl Sheinafia

**Sheryl Sheinafia**, naskonome **Sheryl Sheinafia Tjokro**, naskiĝis la  en Ĝakarto, Javo, estas kantistino de nacieco de Indonezio. Ŝi estas la plej juna el 5 gefratoj. La unua muzika instrumento en la studo de la aĝo de 5 jaroj al 11 jaroj estis piano. Interesiĝis por lernado de gitaro.

## Diskaro 
* 2010: *Drowning*
* 2012: *Demi Aku*
* 2013: *Rasa Sunyi*

## Eksteraj ligiloj 
* Musica-Studios.co.id
* Sheryl Sheinafia (foto)

Kategorio:Indoneziaj kantistoj
10985 Feast

'*10985 *Feast''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la britan astronomon Michael William Feast, kiu havis dintingindan karieron de studo de la Lakta Vojo kaj de la Magelanaj Nuboj. Kiel direktoro de la Sud-Afrika Astronomia Observatorio, li gardis la esplorojn je alta nivelo dum la malfacilaj jaroj, kiujn Sud-Afriko suferis pro sia politiko de apartismo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Graflando Neuenahr

La **graflando  Neuenahr** estis  graflando ĉirkaŭ la burgo Neuenahr en la valo de la rivero  Ahr.
Al ĝi apartenis en la mezepoko la hodiaŭaj urbopartoj de Bad Neuenahr-Ahrweiler: nome Wadenheim, Hemmessen kaj Beul kaj ankaŭ Ramersbach.

Krome apartenis la plej multaj vilaĝoj de la hodiaŭa komunumo Grafschaft: Ringen, Beller, Bölingen, Bengen, Karweiler, Leimersdorf, Oeverich, Niederich, Birresdorf, Holzweiler, Esch kaj ĝis 1382 ankaŭ Gelsdorf.

## Kverelo pri la sukcedo 1358 ĝis 1382 
## Literaturo 
* 

## Rrtligoj 
* Von der Grafschaft und ihrer Geschichte 

Kategorio:Historio de la Ejfelo
Kategorio:Historio de Germanio
10989 Dolio

**10989 Dolio** estas troja asteroido, kiu orbitas proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, tiel nomata "Greka Tendaro".

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Dolio (greke: *Δολίος*), fidela servisto de Laerto en Itako, laŭ la Odiseado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Ĉevalvosto (anatomio)

eta|Ĉevalvosto
La **ĉevalvosto** (latine: cauda equina ) estas fasko da nervaj ŝnuroj.
Ĝi troviĝas en la suba parto de la vertebraro, kaj markas la "finon" de la nerva tubo je la nivelo de la dua lumba vertebro.
Ĝi konsistas el nervoj de la mjelo.

Kategorio:Anatomio
Kategorio:Neŭrologio
(10987) 1967 US

**(10987) 1967 US** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Luboš Kohoutek elde la Observatorio de Hamburgo-Bergedorf (Germanio),

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luboš Kohoutek
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1967
Kamparanaj ribeloj

De la 14a ĝis la 17a jarcento ofte okazis **kamparanaj ribeloj ** en Eŭropo. Ofte la ribeloj okazis ne nur fare de la klaso de la kamparanoj, ankaŭ la loĝantoj de la liberaj urboj kaj membroj de la nobelaro partoprenis aŭ minimume simpatiis kun la ribelantoj.

## Kamparanaj ribeloj en la malfrua mezepoko kaj la novtempo en Eŭropo 
* Jacquerie (Francio, 1358)
* Angla kamparana ribelo (Anglio, 1381)
* Engelbrekt-ribelo (Svedio, 1434–1436)
* Kamparana ribelo en Transilvanio sub gvido de Antal Budai Nagy (1437–1438)
* „Empörung im Gefolge des Paukers von Niklashausen (Hans Böhm)“, (Tauberfranken, 1476)
* Karintia kamparana ribelo 1478 sub gvido de Peter Wunderlich (Karintio), (1478)
* Ribeloj kadre de la Bundsĉhuha movado (sudokcidenta Germanio, 1493–1517)
* kamparana ribelo de György Dózsa (Hungario) (aprilo - julio 1514)
* Armer Konrad (Virtembergo) (1514)
* Slovena kamparana ribelo (Karintio), (1515)
* Germana kamparana ribelo (suda Germanio, Svislando, Aŭstrio; 1524–1526)
* Palatinata kamparana ribelo (1525)
* Kamparana kaj varleta ribelo de Schladmingen (1525)
* Dacke-ribelo (Svedio, 1542–1543)
* Virtemberga kamparana ribelo (suda Germanio, 1547)
* Kroata-slovena kamparana ribelo sub gvido de Matija Gubec (1572–1573)
* Dua supra aŭstria kamparana ribelo (1595–1597)
* Supra aŭstria kamparana ribelo (1626)
* Malsupra aŭstria kamparana ribelo (1632)
* Svisa kamparana ribelo (1653)
* Kamparana ribelo de Tolmeiner (1713)
* Saksa kamparana ribelo (1790)
* Kamparanaj ribeloj en Luzacio (1790–1794)
* Klöppelkrieg en la Ejfelo (1798)
en la novtempo:
* Knüppelkrieg sur Spiekeroog sur la insulo Spiekeroog en la Lando Wursten (1811)
* Dogana tumulto en supra Heslando (1830)

## Ceteraj kamparanaj ribeloj 
* Ribelo de la ruĝaj brovoj, 28 p. K., Ĉinio
* Ribelo de la flavaj turbanoj, 2a jarcento, Ĉinio
* Ribelo de Wang Xiaobo kaj Li Shun en la jaro 993, Ĉinio
* Pugatschow-ribelo, Rusio 1773–1775
* Horea-ribelo en Transilvanio 1784
* Kamparana ribelo en Rumanio 1907

## Vidu ankaŭ 
* Götz von Berlichingen
* Anton Eisenhut
* Thomas Müntzer
* Wat Tyler
* Kamparana ribelo
* Muzeo pri la Kamparana ribelo (Mühlhausen)
10984 Gispen

'*10984 *Gispen''''' estas marsrenkonta asteroido, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels, de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Tria Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la nederlandan neŭrosciencisto Willem Hendrik Gispen, rektoro de la Universitato de Utrecht de 2001 ĝis 2007. Li kontribuis krei la observatorion kaj muzeon de Sonnenborgh kiel loko de komuniko kaj eduko pri astronomio kaj meteologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Pánuco (Veracruz)

**Pánuco** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Pánuco*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto, estas 30 123.

## Historio 
Pánuco fondiĝis fare de la soldataro de Hernán Cortés la 22-an de decembro 1522, je la nomo *Villa de Santiesteban del Puerto*', kaj estis la dua hispana setlejo sur la amerika kontinento. Ĝi estis la ĉefurbo de la provinco de Pánuco en la frua kolonia periodo de Nova Hispanio. La loĝloko ricevis la rangon de urbo la 30-an de junio 1931.

La ekspedicio de la hispana esploristo Hernando de Soto finiĝis en Pánuco post lia morto.

Kategorio:Komunumoj de Veracruz
10988 Feinstein

'*10988 *Feinstein'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio Félix Aguilar en la provinco de San Juan (Argentino).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la argentinan astronomon *Alejandro Feinstein'' de la Observatorio de La Plata. Li estas unu el la iniciatintoj de la astronomia fotometrio en Argentino. Lia ĉefa kampo de esploroj estas la galaksia strukturo, fako al kiu li kontribuis per ĉirkaŭ 200 referencitaj artikolojn. Feinstein estas kunfondinto de la Argentina Astronomia Societo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Félix Aguilar
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1968
Banataj ŝvaboj

La **banataj ŝvaboj** - germane *Banater Schwaben*, rumane *Șvabi bănățeni* respektive simple *șvabi* - aŭ **banataj germanlingvanoj** estas (ĉefe) historia, etna kaj lingva malplimulto en la sudorienteŭorpa regiono Banato, norde de la riverego Danubo. Ilia organo nomiĝas Banater Post.
## Historio
Kun aliaj germanlingvaj malplimultoj de la eksa orienta parto de la monarkio Aŭstrio-Hungario en partoj de la nunaj ŝtatoj Hungario, Serbio kaj Rumanio, trafluataj de la riverego Danubo, ili ekde la 1920-aj jaroj sumiĝis je la kategoria nomo "Danubaj Ŝvaboj'", germane *Donauschwaben*, kvankam laŭ deveno kaj lingva dialektaro la diversaj grupoj signife malsimilis. 

La prapatroj de la banataj ŝvaboj fare de la habsburga monarkio ekde la dua duono de la 17-a jarcento, la tempo post la 30-jara milito kiu mizerigis multajn regionojn de centra Eŭropo, estis varbitaj el sudokcidenta Germanlingvio, ĉefe Frankonio, Ŝvabio, Virtembergo, Badenio, Alzaco kaj Loreno kaj setligitaj en la karpata baseno parte senhomigata post la milito de la habsburga monarkio kontraŭ la Otomana Imperio. Ĝis la jaro 1918, la regiono Banato, kun la aliaj proksimaj setloregionoj de germanlingvanoj, la regiono Baĉka pli okcidente, parto de suda Hungario (nomata "ŝvaba Turkio", germane *Schwäbische Türkei*), la regiono Slavonio kaj la regiono ĉirkaŭ la urbo Satu Mare (germane *Sathmar*, nuna nordokcidenta Rumanio) apartenis al la monarkio Aŭstrio-Hungario. 

Post la Trianona traktato la pli granda orienta parto de la regiono Banato apartenis al la Reĝlando de Rumanio, iom malpli granda okcidenta parto de la regiono al la Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 *Reĝlando Jugoslavio*, kaj tutmalgranda parto en la nordo de la regiono, sude de la urbo Szeged, al la Hungara reĝlando. La *banataj germanlingvanoj* en ĉiuj tri regnoj devis lukti pri rericevo de minimuma kultura aŭtonomio, kaj post la Dua mondmilito preskaŭ ĉiuj estis fordeportitaj okcidenten, unue al Aŭstrio, de kie multaj pluvojis al Germanio, Usono kaj parte ankaŭ Francio. En Jugoslavio antaŭ la Dua Mondmilito vivis 500 000 germanlingvanoj, grandparte banataj ŝvaboj, nun laŭ taksoj estas malpli ol 10 000; en Rumanio - plejparte en la rumania parto de Banato okcidente kaj la najbara Transilvanio pli oriente, antaŭ la Dua Mondmilito temis pri sume 750 000 germanlingvanoj, grandparte banataj ŝvaboj kaj transilvaniaj saksoj, el kiuj ankaŭ restis nur malgranda procentaĵo.

## Vidu ankaŭ 
* Adam Müller-Guttenbrunn, verkisto
*Instituto pri germanaj kulturo kaj historio de Sudorienta Eŭropo
* Landleroj
* Transilvaniaj saksoj
*Herta Müller

## Eksteraj ligiloj
*Hejmpaĝo de porbanatŝvaba klubo


Kategorio:Banato
Kategorio:Germandevenaj rumanoj
Kategorio:Germana diasporo en Eŭropo
Kategorio:Etnoj en Hungario
Kategorio:Etnoj en Transilvanio
Kategorio:Etnoj en Bulgario
Kategorio:Etnoj en Vojvodino
Kategorio:Etnoj en Serbio
San Rafael

**San Rafael** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *San Rafael*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 211. Laŭ la censo de 2005 la komunumo havis 29 277 loĝantojn. La centra loĝloko fondiĝis en la 19-a jarcento, precipe fare de francaj setlistoj el la historiaj franciaj regionoj Franĉkonteo kaj Savojo. La statuson de komunumo la loko akiris nur en 2004.

Kategorio:Komunumoj de Veracruz
Baĥio

[eta|220ra|[Pejzaĝo de Baĥio, Gvanaĥŭato.]]
**Baĥio** (hispane : **Bajío**, signifante malaltebenaĵo) estas regiono de Nordcentra Meksiko kiu inkludas partojn de la subŝtatojn Gvanaĥŭato, Keretaro, Agvaskaljento kaj Ĥalisko .
Baĥio estas plurfoje agnoskita kiel la regiono kun la plej bona vivokvalito kaj kiel la plej sekura regiono en Meksiko , ankaŭ la plej dinamika en Latin-Ameriko. Nuntempe, estas forta servregiono kiu spertas daŭrantan socian kaj ekonomian revivigon. Ĝi estas forta komerca kaj ekonomia centro . La plej grandaj urbegoj de Baĥio estas León, Santiago de Querétaro kaj Aguascalientes .

## Geografio 
En ĝenerala ĉiutaga parolado, ĝi estas kutime rilatata al la subŝtatoj Gvanaĥŭato kaj Keretaro, kvankam ĝi nur formas parton de ili. Ĝi estas karakterizata per sia tre mekanizata mekanizata agrikulturo, kun averaĝa precipitaĵo de ĉirkaŭ 700 milimetroj jare (unu el la plej altaj en la lando).

Dum la epoko de Nova Hispanujo, la regiono estis konata kiel la pankorbo de la lando. Ĝis hodiaŭ (duan jardekon de la 21-a jarcento), la regiono produktas sorgon, tritikon kaj maizon kiel siaj precipaj kultivaĵoj.

## Demografio 
### Plej grandaj urboj 
[eta|220ra|La [akvedukto de la urbo Querétaro.]]

## Ekonomio 
Nuntempe, la regiono estas unu el la plej rapide kreskantaj en la lando. Tio kaŭzis la altiron de multaj migrantoj el aliaj partoj de Meksiko  al la urbegoj de Baĥio.
La regiono havis elstaran industrian kaj ekonomian evoluon en la lastaj 15 jaroj. La baĥiaj urbegoj havas unu el la plej altaj enspezoj pokape en Meksiko .
centre|1000ra|eta|Panoramo de urbo Querétaro.

## Kulturo 
Baĥio estas konata pro esti la lulilo de la meksika sendependeco de la Hispana Imperio kaj unu el la plej konservativaj bastionoj de la meksika katolikismo. Estis en Baĥio kie en aprilo 1915, dum la meksika revolucio, generalo Álvaro Obregón provokis decidajn batalojn kontraŭ Francisco Villa. La soldatoj de Villa perdis en junio ekster Celaya.

## Prahistoria Baĥio-Kulturo 
Freŝdataj arkeologiaj studoj pri Baĥio malkovrigis ampleksan, prahistorian kulturtradicion unikan en la regiono, precipe en la riverebenaĵoj de la riveroj Lermao kaj Laĥao. La Baĥio-Kulturo prosperis de 300 ĝis 650 , kie kulturaj centroj inter El Cóporo en la fora nordo de Gvanaĥuato ĝis Plazuelas en la fora suda okcidento. Pli ol 1 400 ejoj estis malkovrataj ĉie en la subŝtato de Gvanaĥuato, sed nur la lokoj de Cañada de la Virgen, El Cóporo, Peralta, kaj Plazuelas ricevis ampleksan studon.

## Referencoj 
eta|220ra|Strato en la urbo Aguascalientes

## Bibliografio 
*  Ignacio Ocaranza Sainz 1963 : Estudio geográfico y económico del Bajío, *Universidad Nacional Autónoma de Mexico*
*  Wright Carr, David Charles 1999 : La conquista del Bajío y los orígenes de San Miguel de Allende, *Universidad del Valle de México-Fondo de Cultura Económica*, México.

## Vidu ankaŭ 
* Baĥiaj sekaj arbaroj

## Eksteraj ligiloj 
*  Meksika revolucio 1910-1917. 
*  Meksikaj statistikoj.
*  Pri socia movado en Bahio, 1934-1951. 
*  Bataloj en Baĥio. 

Kategorio:Geografio de Meksiko
Kategorio:Altebenaĵoj
Kategorio:Aguascalientes
Kategorio:Guanajuato
Kategorio:Querétaro
Pánuco

La nomo **Pánuco** havas diversajn signifojn.

Interalie temas pri
* la komunumo Pánuco (Veracruz) kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Veracruz de Meksiko,
* la komunumo Pánuco (Zacatecas) kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Zacatecas de Meksiko,
* la loĝloko *Pánuco* en la komunumo Concordia de la subŝtato Veracruz de Meksiko, kaj
* la rivero *Río Pánuco* en Meksiko.

## Vidu ankaŭ 
* Pánuco de Coronado, komunumo kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Durango de Meksiko
Tukulti-Ninurta la 2-a

eta|Analoj de Tukulti-Ninurta la 2-a
**Tukulti-Ninurta la 2-a** regis kiel asiria reĝo, reginte en 890 ĝis 884 a.K. Lia nomo signifas: "Mia fido baziĝas je Ninurta".

Li estis filo kaj posteulo de reĝo Adad-nirari la 2-a. Li firmigis la de lia patro akiritajn areojn, konkeris kelkajn arameajn malgrandajn ŝtatojn, en proksimo de Harran, la mezan Eŭfratan valon same la areon inter la granda kaj malgranda Zab. Tukulti-Ninurta gvidis ankaŭ militirojn kontraŭ la tendoj de Itu kaj akiris riĉan kaptaĵon, sed ne povis ilin fine subjugi. Lia filo estis Aŝŝur-nasir-apli la 2-a

Li sukcese militiris en la Zagros-montaro de Irano, subjuginte la nov-alvenintajn iranajn popolojn de la areo, la persojn kaj medojn.

En 885. a.K., li eniris Babilonion kaj kolektis varojn, verŝajne kun aőprobo de reganto de Babilionio (ne okazis milito). Dum la enkolekta vojo, oni faris detale ĉiun tranoktejon kaj ĉiun kolektitan varon (imposton).

La kolektitaj varoj grave diferencis de tiuj de la antaŭuloj: li kolektis oron, arĝenton, mirhon, antimonon, hindian palisandron, eburon, stanon, kolorajn teksaĵojn. Tiam aperas en la asiriaj tekstoj la kamelo, tiutempe la duĝiba baktria kamelo (udru). Tio montris gravan ekonomian ŝanĝiĝon, ĉar la pli frua transport-porta besto de la karavanoj, la azeno povis pli malgrandan pezon transporti dum unu tago ol la kamelo. Pro malpliiĝo de la transportaj kostoj, graviĝis la surtera transportado, vojo kaj ekkreskis la kontinenta longdistanca komercado.

Kategorio:Historio de Asirio
Argentina Konfederacio

La **Argentina Konfederacio** aŭ en hispana **Confederación Argentina** estis konfederacio de provincoj kiuj ekzistis inter 1835 kaj 1852, dum la organizado de la aktuala Respubliko Argentino. La provincoj formis konfederacion de suverenaj ŝtatoj kiuj delegis sian aleksteran reprezentadon kaj kelkajn aliajn povojn en la registaro de unu el ili. Estas unu de la oficialaj nomoj de la Respubliko Argentino laŭ la artikolo 35 de la Konstitucio de la Argentina Nacio, kun tiuj de *República Argentina* kaj *Provincias Unidas del Río de la Plata*.

La subskribo de la *Pacto Federal* inter la provincoj Bonaero, Entre Ríos, Santa Fe kaj Corrientes la 4an de januaro de 1831 — al kiu aliĝis dum la du postaj jaroj la aliaj 9 provincoj tiam ekzistantaj — estas konsiderata la eliro de la transira periodo, finita per la reveno de Juan Manuel de Rosas al la registaro de Bonaero en 1835. La elpostenigo de Rosas post la Batalo de Caseros kondukis al la secesio de la ĉefa provinco de la Konfederacio, kio naskis la novan realaĵon nomatan Ŝtato Bonaero en 1852. Tiu lasta eniris militon kontraŭ la resto de la Konfederacio kio kondukis al la Batalo de Pavón en 1861. La triumfo de Bonaero okazigis la finon de la Konfederacio, la nacian reunuigon — malprofite por la aŭtonomecoj federaj provincaj — hegemoniigitan de la liberala elito instalita en la urbo Bonaero kaj la aplikadon de la Argentina Konstitucio de 1853 en la tuta teritorio.

## Vidu ankaŭ 
* Liga Federal
* Partido Federal (Argentino)
* Batalo de Pavón
* Ŝtato Bonaero
* Juan Manuel de Rosas

Kategorio:Historio de Argentino
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1831
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1861
Ŝtato Bonaero

eta|Mapo
La **Ŝtato Bonaero** aŭ en hispana **Estado de Buenos Aires**, antikve literumita kiel **Estado de Buenos Ayres**, organiziĝis kiel pluaĵo de la provinco Bonaero. Estis reago al la kreado de la Argentina Konfederacio kie unuiĝis ĉiuj la aliaj argentinaj provincoj. Ekzistis preskaŭ sendependa inter 1852 kaj 1861 ĉefa por ekonomiaj aferoj, antaŭ la malakcepto fare de la Konfederación kiuj ne agnoskis ĝin.

La situacio trapasis revoluciojn kaj militojn. La 23an de oktobro 1859 okazis la Batalo de Cepeda, kun triumfo de Urquiza, prezidento de la Konfederacio. Post ties venko oni postulis la revenon de Bonaero al tiu. Ses la bonaera ŝtato ne plenumis tiun postulon pro malkonsento kun la dogana situacio. La 17an de septembro 1861 okazis la Batalo de Pavón, kun venko de Bartolomé Mitre, komandanto de la bonaeraj trupoj, apogita de eksterlandaj potencoj. Tiele oni interkonsentis pri la reveno de Bonaero al la Konfederacio, sed laŭ la kondiĉoj metitaj de la provinco. La bonaeranoj akceptis kunhavi procentaĵon de siaj doganaj enspezoj dum kvin jaroj. Tiele, la guberniestro Mitre nuligis la Ŝtaton Bonaero, kaj aligi ĝin kiel provinco al la Respubliko Argentina.

Kategorio:Historio de Argentino
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1852
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1861