open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ottó Gombosi

**Ottó Gombosi** [gomboŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gombosi Ottó** estis hungara muzikhistoriisto, altlerneja instruisto. Lia frato estis György Gombosi, lia pseŭdonimo estis *Otto Johannes*.

Ottó Gombosi http://lexikon.katolikus.hu/G/Gombosi.html naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Lexington (Masaĉuseco) aŭ en Natick (Masaĉuseco).

## Biografio 
Ottó Gombosi komence ricevis pianolecionojn de sia patrino, baldaŭ li lernis en privata konservatorio (1915-1920), fine li akiris diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1921. Liaj plej gravaj instruistoj estis Leó Weiner kaj Albert Siklós. Li plulernis en Berlino de Curt Sachs, eĉ li doktoriĝis en 1925. En Budapeŝto en 1926 li fondis muzikan revuon "Crescendo" kaj li kontribuis muzikajn kritikojn, ekde 1927 li estis muzika kritikisto en Berlino. Depost kiam Hitlero akiris la potencon li iris al Romo, en 1937 al Bazelo (kie li edziĝis), fine en 1939 al Usono. Li instruis en pluraj usonaj universitatoj. Li edziĝis duan fojon en 1954. Li esploris la mezepokan kaj renesancan muzikojn.

## El liaj kontribuoj 
* *Jacob Obrecht. Mit einem Notenanhang… 31 bischer unveröffentiche Kompositionen aus der Zeit zwischen 1460–1510.* (disertaĵo, 1925)
* *Zenei élet Mátyás király udvarában* (1929; ankaŭ itale *Vita musica alla corte di re Mattia*)
* *Die ältesten Denkmäler der mehrstimmigen Vokalmusik aus Ungarn* (1931)
* *Bakfark Bálint élete és művei. – Der Lautenist Valentin Bakfark. Leben und Werke.* (1935, 1967)
* *Studien zur Tonartlehre des frühen Mittelalters* (1937)
* *Tonarten und Stimmungen der antiken Musik* (1939)
* *Machaut’s Messe Notre-Dame* (1950)
* *A németalföldi zene* (1986)
* *Lajtha László* (1992)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio
* anglalingva biografio 

Kategorio:Hungaraj muzikhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Usonaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ignacio Hidalgo de Cisneros

**Ignacio HIDALGO DE CISNEROS y López de Montenegro** (Vitorio, 11a de julio 1896 – Bukareŝto, 9a de februaro 1966) estis hispana militisto kaj aviadisto. Dum la Hispana Enlanda Milito li estis la estro de la Aerarmeo de la Respubliko.

Ignacio Hidalgo de Cisneros luktis en la Rif-milito kaj en la Enlanda Milito, kie li atingis la gradon de generalo kaj eĉ iĝis la ĉefo de la Aeraj Fortoj de la Respubliko, kaj unu el ties ĉefaj organizantoj. Li estis edzo de la nobelulino Constancia de la Mora, alia elstara respublikema aktivulino, same kiel li, same aristokrato kaj el familio de karlistoj.

La 15a de decembro 1930 li partoprenis, kun aliaj aviadistoj kaj militistoj partianoj de la respubliko, kiel Queipo de Llano, en klopodita puĉo estrita de Ramón Franco, frato de la generalo Francisco Franco, kiu ekhavis kontrolon de la flughaveno de Cuatro Vientos; La puĉo malsukcesis kaj Hidalgo de Cisneros fuĝis al Portugalio kaj de tie al Parizo.

La proklamo de la Respubliko permesis lin reveni en Hispanion kaj okupi diversajn postenojn. Dum la Hispana Enlanda Milito li estis grava figuro de la Aeraj Fortoj de la Respubliko. Jam ekde la momento mem de la Puĉo de la 17-a kaj la 18-a de julio 1936 lu kunlaboris kun la Militministro Julio Casares Quiroga por certigi ke la flughavenoj restu en la obeo al la respublika registaro. Li okupis altajn postenojn kaj kunordigis la helpon fare de Sovetunio, kiu komencis sendi aviadilojn, kiaj la famaj Polikarpov. Li estis estro de ĉirkaŭ 450 aviadilojn, pli ol tiuj disponeblaj de la malamiko. Li estris ekzemple la bombardadon al Sevilo kaj Valadolido, agado kiu ne estis bone akceptita de la respublika registaro, kiu nevolonte akceptis bombardadi urbajn kernojn. Fine de 1938 li negocadis kun Stalino plian vendadon de armiloj kaj je la malvenko dum la puĉo fare de Casado ene de la respublika flanko, li foriris al ekzilo kune kun aliaj komunistaj estroj. 

Li estis kaj estos aktivulo de la Komunista Partio de Hispanio. Li forpasis en la ekzilo en Rumanio.

Li verkis membiografion pri siaj diversaj travivaĵoj, *Cambio de rumbo*.

Kategorio:Hispanaj generaloj
Kategorio:Hispanaj politikistoj
Kategorio:Hispanaj kontraŭfaŝistoj
Kategorio:Hispanaj komunistoj
Kategorio:Aviadistoj
Kategorio:Homoj de la Rif-milito
Kategorio:Homoj de la Hispana Enlanda Milito
Ernst von Bodelschwingh-Velmede

**Ernst von BODELSCHWINGH-VELMEDE** (naskiĝinta la  sur la bieno Velmede apud Unna, mortinta la  en Medebach) estis prusa politikisto. Unu lia filo estis la fama teologo kaj diakonimoderigisto Friedrich von Bodelschwingh.

## Vivo 
Bodelschwingh studis jursciencon kaj partoprenis la kontraŭnapoleonajn liberigmilitojn. Ĉe la Batalo de Leipzig li akiris la Feran krucon. Apud Freyburg (Unstrut) li vunditis en la 21.10.1813. En 1817 li ekdeĵoris por la ŝtato kaj iĝis en 1822 ĉefa deputito de la distrikto de Tecklenburg, en 1831 prezidanto registara en Trier, en novembro 1834 supera prezidanto de Rejnprovinco. En 1842 li transprenis la ministerion pri financoj, en 1845 la ministerion de la internaj aferoj.

En 1847 Bodelschwingh gvidis kiel registara komisaro la Unuiĝintan landan parlamenton; post la eksplodo de la Revolucio de 1848 (19.3.) li demisiis. Poste li elektitis en la prusian duan ĉambron, unue en januaro 1849 kaj denove post la diktita balotadleĝaro de 1849. Poste li iĝis membro de la Erfurta Unuigparlamento, kie li subtenis la Centristan partion. Tiu ĉi partio kritikis la registaron unuflanke, aliflanke la rimedoj necesaj ne bojkotigitis.

En 1852 li nomumitis registara prezidanto de Arnsberg.

## Literaturo 
* Von Diest: *Meine Erlebnisse im Jahre 1848 und die Stellung des Staatsministers von Bodelschwingh vor und an dem 18. März 1848*, Berlin 1898

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 3. Leipzig 1905, p. 116-117, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj juristoj
Kategorio:Homoj de la Napoleonaj militoj
Kategorio:Prusaj ministroj pri financoj
Kategorio:Prusaj ministroj pri internaj aferoj
Kategorio:Prusaj politikistoj
Kategorio:Prusaj militistoj
Julian Grobelny

**Julian Grobelny** (pseŭdonomoj *Trojan*, *Julek*, *Anarchista*, *Wiktor*) (naskiĝis la 16-an de februaro 1893 en Brzeziny, mortis la 5-an de decembro 1944 en Mińsk Mazowiecki) – pola socialista aktivulo, partoprenanto de la dua kaj tria silezia ribelo, membro de la antaŭmilita Pola Partio Socialista, la unua prezidanto de la Konsilantaro por Helpo al Judoj "Żegota", Justulo inter la popoloj.

## Memorigo 
En 1987 (sur la retpaĝo de Jad Vaŝem estas erara dato) Julian Grobelny, kun la edzino Halina, ricevis postmorte la titolon Justulo inter la popoloj.

En 1969 sur la tombo de Grobelny oni starigis platon kun listigo de liaj meritoj. La tombo estas prizorgata ĝis hodiaŭ de laŭvicaj grupoj da lernantoj el unu de la lokaj lernejoj. La 21-an de aŭgusto 2012 oni malkovris post renovigo la tomban monumenton al Julian Grobelny. La renovigon financis: Amik-Societo de Mińsk Mazowiecki, distrikta starostejo (kadre de la konkurso anoncita por neregistaraj organizaĵoj) kaj privataj sponsoroj.

## Bibliografio 
* Zofia Borzymińska, Żebrowski Rafał, *Polski słownik judaistyczny - dzieje, kultura, religia, ludzie* (Pola judista vortaro - historio, kulturo, religio, homoj), 1-a volumo, Varsovio 2003, p. 517, ISBN 83-7255-126-X.
* Krzysztof Dunin-Wąsowicz, *Socjaliści polscy wobec walki i zagłady Żydów* Polaj socialistoj rilate al la batalo kaj holokaŭsto de judoj, "Dzieje Najnowsze" (Plejnova historio), 1993, ISSN 0419-8824.
* Andrzej Kunert, *Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1945* (Biografia vortaro de la varsovia konspiro), 1-a volumo, Instytut Wydawniczy „Pax”, Varsovio 1987, p. 74–75, ISBN 83-211-0758-3.
* Damian Sitkiewicz, *Mechanizmy instalowania władzy i administracji komunistycznej na przykładzie działalności Juliana Grobelnego jako starosty mińskiego (10 października - 5 grudnia 1944 r.)* Instal-mekanismoj de la regopovo kaj komunista administracio ekzemple de la starosto de Mińsk (10-a de oktobro - 5-a de decembro 1944) "Historia i świat" (Historio kaj la mondo), 2013, ISSN 2299-2464.

Kategorio:Polaj socialistoj
Kategorio:Polaj justuloj inter la popoloj
László Hegedűs (pentristo)

**László HEGEDŰS** [lAslO hegedUŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hegedűs László** estis hungara pentristo, altlerneja instruisto.
eta|Memportreto de László Hegedűs
László Hegedűs http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC05727/06144.htm naskiĝis la  en Szentes, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Hegedűs studis pentradon en Munkeno de Simon Hollósy en 1890. Lia pentraĵo en 1893 ricevis premion, la sumon li uzis al studvojaĝo al Vieno kaj Parizo, poste li lernis en majstrolernejo de Gyula Benczúr. En 1899 li vojaĝis al Hispanio, en 1904 al Romo. Inter 1903 kaj 1911 li instruis en Belarta Altlernejo. Li ilustris poemojn de Sándor Petőfi. En la lastaj jaroj en sia naskiĝurbo li okupiĝis ankaŭ pri ceramikoj. Li ricevis premion 1904, oran medalon en Milano en la sekva jaro.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1894, debuta)
* Arthalo Budapeŝto (1912, postmorta)

## Elektitaj disĉiploj 
* Rezső Burghardt
* Álmos Jaschik
* Pál Jávor (pentristo)
* János Kléh
* József Soproni Horváth

## Elektitaj pentraĵoj 
* *Liliomos Magdolna*, *Káin és Ábel* (ambaŭ premiitaj en 1895)
* *Vérszerződés*, *Budavár bevétele* (1895)
* *Vérszerzõdés*, *Árpád pajzsra emelése* (1896)
* hungara bankbileto (1901, premiita)
* *Krisztus siratása* (1904, premiita)
* *Levélírás közben* (1910)
* *Lámpa mellett*
* *Szenvedők* (premiita de reĝo)
* *Krisztus a keresztfán*
* *Pusztaszeri vérszerződés*
* *Enyelgés*
* *Parasztudvar*

## Elektitaj altaraj bildoj 
* *Szent István,* *Patrona Hungariae* (en hungara preĝejo en Novjorko
* *Jézus és a samariai asszony* (en Luterana preĝejo (Szentes))

## Memorigiloj 
* strato en Szentes (1932)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* http://www.mke.hu/lyka/09/062-069-hegedus.htm

Glaspalast München 1901 030.jpg|Káin és Ábel
AHK 100 1902 obverse.jpg|hungara bankbileto

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Iván Pólya

**Iván Pólya** [pOja], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pólya Iván** estis hungara pentristo. Lia frato estis Tibor Pólya.
eta|Memportreto de Iván Pólya en 1933
Iván Pólya http://www.kieselbach.hu/muvesz/polya-ivan_901 naskiĝis la  en Szolnok, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Iván Pólya komence estis faklaboristo, frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis skulptadon en Reĝa Industriarta Lernejo, fine pentradon en Parizo. Hejmenveninta li estis membro de Artistkolonio (Szolnok). Kune kun Eszter Mattioni li kreis teknologion pri ornamriĉa mozaiko (hungare hímeskő), kiu estas mozaiko ĉefe el marmoroj kaj aliaj skulptitaj ŝtonpecetoj. Li ekspoziciis ekde 1907. Depost la 1-a mondmilito li vivis en Budapeŝto. Li ricevis premion en 1935. Li havis edzinon.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1907, debuta)
* Budapeŝto 1924, 1929, 1931, 1938 1929

## Elektitaj pentraĵoj 
* Marokszedő (1933)
* Akt (1933)
* Kaszafenő (1933)
* Önarckép (1933, 1935) (vidu la suprajn bildojn!)
* Női portré (1934)
* Tiszai halászok (1935) (vidu la suban bildon!)
* Beszélgetők (1936)
* Balatoni táj
* Női akt (vidu la suban bildon!)
* Parkban (vidu la suban bildon!)
* Férfi portré (vidu la suban bildon!)
* A szolnoki vártemplom (vidu la plej suban bildon!)
* Sárga virágok (vidu la suban bildon!)
* Életkép
* Asztali csendélet
* Lámpafénynél

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Pólya Female Nude.jpg|Női akt
Pólya In the Park.jpg|Parkban
Pólya Portrait of a Man.jpg|Férfi portré
Pólya Yellow Flowers.jpg|Sárga virágok
Pólya Fishermen of the Tisza 1935.jpg|Tiszai halászok
Pólya The Castle Church at Szolnok.jpg|A szolnoki vártemplom

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Burton upon Trent

**Burton upon Trent** estas urbo en Staffordshire, Anglio. Burton upon Trent situas 11 mejlojn sudokcidente de Derby kaj 30 mejlojn nordoriente de Birmingham.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Ĝi estas iom konata pro la loka futbalklubo Burton Albion FC.

## Naskiĝis en Burton 
* Joe Jackson, Brita popartisto

## Bildaro 

Coors_Brewers_Maltings,_Burton_upon_Trent_-_geograph.org.uk_-_190878.jpg
Tower_Brewery,_Burton-on-Trent_-_geograph.org.uk_-_1487102.jpg
Entrance_to_Coopers_Square_-_geograph.org.uk_-_852869.jpg
Burton_Market_-_geograph.org.uk_-_853525.jpg

The_Market_Square_-_Burton-on-Trent_-_geograph.org.uk_-_1450446.jpg
The_Burton_Cooper,_Coopers_Square_Shopping_Centre_-_geograph.org.uk_-_538303.jpg
Burton_Albion_FC,_Pirelli_Stadium,_Burton_upon_Trent,_Staffordshire_-_geograph.org.uk_-_190956.jpg
High_Street_-_Burton-on-Trent_-_geograph.org.uk_-_1655876.jpg

## Referencoj 
* Mapo

Kategorio:Urboj de Staffordshire
Kategorio:East Midlands
31931 Sipiera

'*31931 *Sipiera'''* estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Paul P. Sipiera'', profesoron pri geologio kaj astronomio ĉe la Kolegio Harper kaj prezidento de Fondaĵo por Planedaj Studoj. Li gvidis tri ekspediciojn al Antarkto por serĉi meteorŝtonojn kaj klasifikis pli ol 200 el tiuj objektoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Witold Zacharewicz

**Witold Zacharewicz** (naskiĝis la 26-an de aŭgusto 1914 en Płock, mortis la 16-an de februaro 1943 en Aŭŝvico) – pola teatra kaj filma aktoro de intermilita periodo, murdita en koncentrejo pro helpo al judoj.

## Vivo 
Naskiĝis kiel dua infano de Kiejstut Zacharewicz kaj Wanda Kraczkiewicz. Ĝis 1919 liaj gepatroj estis bienuloj en Stanowo, apud Płock. Poste ili divorcis kaj vendis la havaĵon.

Witold Zacharewicz finis varsovian gimnazion (1932) kaj daŭrigis edukadon en polista fakultato de Varsovia Universitato. Samtempe li frekventis laborejon en Ŝtata Instituto de Teatraj Artoj.

En la jaroj 1933-1936 li prezentiĝis en varsoviaj urbaj teatroj. Krome en la sezono 1934/35 estis en la ensemblo de varietea teatro Stara Banda, kaj en 1936 ludis en Ĉambra Teatro. Tamen la plej grandan popularecon donis al li filmaj roloj, kelkiam de filmaj amantoj, al kio kontribuis lia korpa staturo. La famon atingis rolante en filmoj de Michał Waszyński kaj Józef Lejtes. La jaro 1938 estis periodo de lia plej granda populareco kiel aktoro. La lasta filmo kun lia partopreno estis *Geheno*.

## Bibliografio 
* Witold Zacharewicz – przedwojenny aktor. Wspomnienia żony Haliny Zacharewicz z d. Schneidr oraz filmografia. Witold Zacharewicz - antaŭmilita aktoro. Rememoroj de lia edzino Halina el domo Schneider kune kun filmografio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Polaj aktoroj
Kategorio:Mortintoj en Aŭŝvico
Kategorio:Holokaŭsto en Pollando
31933 Tanyizhao

'*31933 *Tanyizhao'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Tan Yi Zhao*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2015 pro sia projekto en teamo pri media inĝenierarto. Li estis lernanto ĉe la Institucio *Hwa Chong'' en Singapuro.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Polipodialoj

La **polipodialoj** () estas planta ordo el pteridofitoj. Tiu ordo estas la plej speciriĉa el la filikoj kun 23 familiojn kaj ĉirkaŭ 8000 speciojn, tio estas 75 % el ĉiuj filikospecioj. Ĝia tipa genro estas polipodio.

## Karakteroj 
La sporangioj estas kovrataj de flanke aŭ centre alfiksita induzio. Sed en multaj evolulinioj induzioj sekundare perdiĝis. La gametofitoj estas verdaj kaj ofte korformaj, malofte bendoformaj (ĉe kelkaj epofitoj). Ili vivas en la surfaco de la grundo.

## Taksonomio 
La polipodialoj estas la frata grupo de la arbofiliko. Kune kun la heterosporaj salvinialoj ili formas la kern-leptosporangiajn filikojn. Ili estas monofilia grupo kaj separiĝis verŝajne antaŭ ĉirkaŭ 220 milionoj da jaroj (triaso) de la arbofilikoj.

Jen la listo, laŭ World Flora Online (8 apr. 2020), de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Pteridophyta* - pteridofitoj
***Polypodiales* Link - polipodialoj
*** *Apleniaceae* - apleniacoj
*** *Aspleniaceae* Newman - aspleniacoj
*** *Athyriaceae* Alston - atiriacoj
*** *Blechnaceae* Newman - bleknacoj
*** *Cystopteridaceae* Shmakov - cistopteridacoj
*** *Davalliaceae* M.R.Schomb. ex A.B.Frank - davaliacoj
*** *Dennstaedtiaceae* Lotsy - denstetiacoj
*** *Diplaziopsidaceae* X.C.Zhang & Christenh.- diplaziopsacoj
*** *Dryopteridacae* - driopterisacoj
*** *Dryopteridaceae* Herter - driopteridacoj
*** *Hypodematiaceae* Ching - hipodematiacoj
*** *Lindsaeaceae* C.Presl ex M.R.Schomb. - lindseacoj
*** *Lomariopsidaceae* Alston - lomariopsacoj
*** *Nephrolepidaceae* Pic.Serm. - nefrolepidacoj
*** *Oleandraceae* Ching ex Pic.Serm. - oleandracoj
*** *Onocleaceae* Pic.Serm. - onokleacoj
*** *Polypodiaceae* J.Presl & C.Presl - polipodiacoj
*** *Pteridaceae* E.D.M.Kirchn. - pteridacoj
*** *Rhachidosoraceae* X.C.Zhang - rakidosoracoj
*** *Saccolomataceae* Doweld & Reveal - sakolomacoj
*** *Tectariaceae* Panigrahi - tektariacoj
*** *Thelypteridaceae* Ching ex Pic.Serm. - telipteridacoj
*** *Woodsiaceae* Herter - vudsiacoj

## Referencoj 
## Literaturo 
*Alan R. Smith, Kathleen M. Pryer, Eric Schuettpelz, Petra Korall, Harald Schneider, Paul G. Wolf: „A classification for extant ferns.“ In: „Taxon.“ Band 55, Nr. 3, 2006, , S. 705–731, Abstract,  PDF-Datei .
*Kathleen M. Pryer, Eric Schuettpelz, Paul G. Wolf, Harald Schneider, Alan R. Smith, Raymond Cranfill: „Phylogeny and evolution of ferns (Monilophytes) with a focus on the early leptosporangiate divergences.“ In: “American Journal of Botany.” Band 91, Nr. 10, 2004, S. 1582–1598, DOI: 10.3732/ajb.91.10.1582.

Kategorio:Filikoj
Kategorio:Polipodialoj
Serio Originala Literaturo

**Serio Originala Literaturo** estas libroserio, eldonita de Pro Esperanto kaj Internacia Esperanto-Muzeo en Vieno.

## Eroj de la serio
*6 *Kroata milita noktlibro*, Spomenka Štimec, 1993
*7 *Poemo de Utnoa*, Abel Montagut, 1993
*9 ''Glaŭka lum': geja antologio* red. Benoît Philippe, 1994
*10 *Apenaŭ papilioj en Bergen-Belsen*, Trevor Steele, 1994
*12 *Tiaj ni estas*, Claude Piron, 1995
*14 *Verdaj donkiĥotoj*, Julio Baghy, 1996
*15 *La aĵoj kaj la sezonoj*, Ulrich Becker, 1996
*17 *El miaj sonoraj soloj: poemoj 1992 - 1995*, Miguel Fernández, 1996
*19 *La armeoj de Paluzie*, Manuel de Seabra, 1996
*21 *Falantaj muroj: kaj aliaj rakontoj*, Trevor Steele, 1997
*22 *La lupo sur Kapitolo: kaj aliaj noveloj*, Stellan Engholm, 1997
*23 *La vidvino kaj la profesoro*, Ronald Cecil Gates, 1997
*25 *Karnavale: (maskita rakonto)*, Abel Montagut, 1997
*28 *La paneo*, Serĝo Elgo, 1998
*30 *Surklifa*, Serĝo Elgo, 2000
*32 *Ĉu ŝi mortu tra-fike?*, Johán Balano (Claude Piron), 2000
*33 *La fermita urbo: sciencfikcia romano*, István Nemere, 2000
*34 *La tago kiam Jesuo perfidis Judason* Manuel de Seabra, 2001
*35 *Neniu ajn papilio*, Trevor Steele, 2000
*36 *Malmalice: poemaro*, Johán Valano (Claude Piron), 2001
*39 *La fotoalbumo*, Trevor Steele, 2001
*40 *Ŝia lasta poŝtkarto*, Georges Lagrange, 2002
*41 *La enigmo de l' ar@neo*, Abel Montagut, 2003
*43 *Kaj staros tre alte...*, Trevor Steele, 2006
*45 *Ĉu vi konas Blaise Cendrars?'', Manuel de Seabra, 2007

Kategorio:Esperanto-libroserioj
Saint-Aubin (Essonne)

**Saint-Aubin** estas franca komunumo situanta en la departemento Essonne, en la regiono Francilio de Francio.

Ĝiaj enloĝantoj estas nomitaj *Saint-Aubinois*.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Essonne

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Essonne
Mauregard (Seine-et-Marne)

''''* estas franca komunumo situanta en departemento Seine-et-Marne en regiono Francilio.

Loĝantoj de  estas nomataj *Mauregalois''.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-et-Marne

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Seine-et-Marne
Béla Benczúr

**Béla Benczúr** [bencUr], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Benczúr Béla Tivadar** estis hungara arkitekto, pentristo, altlerneja instruisto. Lia frato estis Gyula Benczúr.
eta|Palaco Wenckheim (nun Ĉefurba Librejo Ervin Szabó) pentrita de Béla Benczúr
Béla Benczúr https://www.arcanum.hu/en/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-eletrajzi-lexikon-7428D/b-74700/benczur-bela-74AC2/ naskiĝis la  en Kassa (Hungara reĝlando, nuntempa Košice en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Benczúr frekventis teknikuniversitatojn en Zuriko kaj Munkeno. Inter 1881 kaj 1885 li estis asistanto en Reĝa Teknikuniversitato József, poste li instruis en Reĝa Industriarta Lernejo. Li ankaŭ pentradis akvarelojn kaj aliajn pentraĵojn. Ekde 1900 li ekspoziciis en Arthalo Budapeŝto. Li planis vilaojn ekzemple por sia frato. Li havis edzinon, kiu naskis filinon.

## Lia libro 
* *A művészi ipar és decoratív művészetek stíltana* (1897)

## Elektitaj pentraĵoj 
* *Erdei út*
* *Benczúr Gyula nyaralója Ambachban*
* *balatonszemesi nyaraló*
* *Ĉefurba Librejo Ervin Szabó* (vidu la bildon!)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

Ambachi__Benczúr_villa088.jpg |Vilao de Gyula Benczúr en Ambach
Benczúr Béla Erdőrészlet.jpg |Erdei táj
Benczúr_Béla_és_Olga080.jpg |Béla Benczúr kun Olga Benczúr
Balatonszemesi ház.jpg |balatonszemesi nyaraló

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Vida poezio

La **vida poezio** estas tipo de poezio kiu diferencas de la grafika poezio aŭ de la tipografio, en la senco ke ĝi uzas la poemon kiel formo rigardebla per okulo eĉ sen legi la vortojn.

Ĝi vere prenis naskiĝon pere de la kaligramoj de Guillaume Apollinaire en 1918 kaj elstariĝis precipe pere de la spacismo de Pierre Garnier.

Sed la vida poemo ankaŭ povas forlasi la poemon kaj fariĝi nur vida faro.

## Poetoj 
* Henri Chopin
* Pierre Garnier
* Ilse Garnier
* Eugen Gomringer
* Giovanni Fontana
* Guy Bleus (1950-)
* Joan Brossa
* Jérôme Peignot
* Eduard Ovčáček
* Paulo Aquarone (1956-)

## Vidu ankaŭ 
* Poezio (tipo)grafia
* Kaligramo
* Ambigramo
* Konkreta poezio
* Spacismo
* Poezio multmedia aŭ kineja
* Videopoezio

## Eksteraj ligiloj 
* Mallonga enkonduko pri la poemoj vida, konkreta, kaj grafika sed super ĉiuj *" Lettrism, sona poezio, poezio grafika "* (kun listo de verkoj) 
* Artikolo *" La Poemo kaj la Paĝo, Eseo pri vida poezio "* de James Bouby  en la revuo *Boutures*, volumo 1, numero 4, Haitio, marto-aŭgusto 2001
* Artikolo *" Vida poezio internacia "* Jacques Donguy
* Teksto de Harry Polkinhorn *" vida poemo "* sur *Silo* de Lucien Suel.
* *Kolekto* de vidaj (kaj sonaj) poemoj de la retejo de poezio tapin²

Kategorio:Avangardismo
Kategorio:Ĝenroj de poezio
Károly Weichinger

**Károly Weichinger** [kAroj vejhinger], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Weichinger Károly** estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto.
eta|Memortabulo pri Károly Weichinger
Károly Weichinger https://budapestaukcio.hu/weichinger-karoly/festo naskiĝis la  en Győr, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Weichinger akiris diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1920. Inter 1921 kaj 1944 li estis katedrestro de la arkitekta katedro en Reĝa Industriarta Lernejo, sed en tiu periodo li instruis 2 jarojn ankaŭ en la Teknikuniversitato. Post la 2-a mondmilito li estis nomumita katedrestro de la Teknikuniversitato ĝis la emeritiĝo en 1969. Li doktoriĝis en 1976. Li ricevis premion Kossuth en 1954, krome kelkajn aliajn premiojn. Granda parto el liaj planitaj konstruaĵoj ankaŭ nun estas videblaj.
eta|Károly Weichinger (sidanta dekstre la 3-a)

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* monaĥejo de paŭlanoj en Budapeŝto (1934)
* trakonstruo de Preĝejo Kandela Festo (Pécs) (1936-1939)
* Preĝejo Emeriko de Hungario (Pécs) (1935)
* monumento pri Ottokár Prohászka en Székesfehérvár (1943)
* monumento pri Lenino en Budapeŝto (1965)

## Elektitaj publikaĵoj 
* 1928. Az ideális családi ház
* 1955. Téglaszerkezetű lakóházak gyorsított eljárású gazdasági vizsgálata
* 1963. Közlekedési építmények építészeti és esztétikai vonatkozásai
* 1978. Egy építész számvetése
* 1987 Szobor keresi a helyét, hely keresi a szobrát

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto (1998)

## Elektitaj lernintoj 
* Dezső Bednay
* Ferenc Erdei (arkitekto)
* József Finta
* Lajos Gádoros
* László Hornicsek
* György Vadász
* Levente Varga
* Lajos Zalaváry

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Hungary pecs palos.jpg|Preĝejo Emeriko de Hungario (Pécs)

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tibor Pólya

**Tibor Pólya** [pOja], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pólya Tibor** estis hungara pentristo, grafikisto, karikaturisto, membro de Societo Szinyei Merse Pál. Lia frato estis Iván Pólya.

Tibor Pólya http://www.kieselbach.hu/muvesz/polya-tibor_902 naskiĝis la  en Szolnok, li mortis la  en Szolnok.
eta|maldekstre|Memportreto de Pólya
eta|Memportreto de Tibor Pólya en la 1910-aj jaroj

## Biografio 
Tibor Pólya frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste Reĝan Industriartan Lernejon en Budapeŝto, kie Sándor Papp aprezis lin maltalenta, tial li estis forigita. Pólya daŭris la lernadon en Reĝa Modela Desegna Lernejo, lia plej grava instruisto estis Tivadar Zemplényi. Somere li lernis en Szolnok de Adolf Fényes, fine li lernis en Munkeno. Liaj karikaturoj aperis en germanaj gazetoj. Hejmenveninta li apartenis al Artistkolonio (Szolnok), poste inter 1912 kaj 1919 al Artistkolonio (Kecskemét). En tiu periodo li pasis tempojn en Parizo, sed pro la 1-a mondmilito li devis hejmenveni. Li ne nur pentradis, sed ankaŭ kreis afiŝojn, akvafortojn, karikaturojn, libroilustraĵojn. Ili aperis ekzemple en Nyugat, Vasárnapi Újság. En 1925 kaj 1928 li estis en Usono. En la 1930-aj jaroj li estis unu el la gvidantoj de Artistkolonio en Szolnok.

Li apartenis al loĝio Galilei en Budapeŝto http://www.galilei.hu/hires/hires.html.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1917-1924, 1929)
* Budapeŝto (1938, postmorta)

## Elektitaj pentraĵoj kaj similaj laboroj 
* Sztrájk (1906)
* Kertrészlet (sen eldonjaro)
* Táncos (sen eldonjaro)
* Kubikusok (1930) (grafika)
* Orfeusz és Euridiké (sen eldonjaro)
* Táncos
* Életkép
* Színházi előadás
* Körmenet

## Memorigiloj 
* strato en Szolnok

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Kelkaj pentraĵoj de Pólya 

Pólya Street of Szolnok.jpg|Strato en Szolnok
Pólya The Main Square in Szolnok.jpg|Ĉefstrato de Szolnok
Pólya Sitting Nude Woman.jpg|Sidanta nuda virino
Polya Tibor (1886-1937) Vidéki kúria napsütésben olaj, vászon 68x57 cm.jpg|Provinca domo en sunlumo
PÓLYA Tibor (1886-1937) painter Detail of a Park.jpg|Parko
Pólya In vino veritas.jpg|In vino veritas

## Kelkaj portretoj de Pólya 

Pólya Self-portrait 1937.jpg|Memportreto 1937
Portrait of Dr. Frederick Grant Banting by Tibor Polya, 1925.jpg|Frederick Banting (1925)
Pólya Tibor karikaturája Ernst Lajosról 1915.jpg|Lajos Ernst
Polya Tibor karikaturája Lázár Béláról.jpg|Béla Lázár
GyulaGombosByTiborPolya.jpg|Gyula Gömbös
Pólya Portrait of Ödön Lechner 1922.jpg|Ödön Lechner

## Kelkaj grafikaĵoj de Pólya 

PÓLYA Tibor (1886-1937) painter Strike.jpg|Striko
1915 circa Tibor Pólya Plakat Tényleg! az Est mozi (Wirklich! Das Abend Kino), Miklós Biró Müintézete, Budapest.jpg|afiŝo
Pólya Áldás ásványvíz 1928.jpg|afiŝo

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj karikaturistoj
Kategorio:Hungaraj ilustristoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Roman Laskowski

**Roman Laskowski** (naskiĝis la 17-an de februaro 1936 en Komarno (Lviva provinco), mortis la 21-an de junio 2014) – pola lingvisto, slavisto, polisto kaj ĉeĥisto, pioniro de genera fonologio en Pollando. Aktivulo de Sendependa Aŭtonomeca Sindikato "Solidareco", en tio de la subreraj strukturoj en la unua duono de la 80-aj jaroj.

## Vivo 
### Juneco 
En 1940, post la soveta invado en Pollandon, estis kun la familio deportita al Kazaĥio. Li revenis al Pollando en 1946, ekloĝis en Kietrz, kie en 1954 finis ĝeneralklerigan liceon.

### Scienca kariero 
En 1959 finis studojn pri la ĉeĥa lingvo en Jagelona Universitato. En la jaroj 1960-1963 estis laboranto de Silezia Scienca Instituto en Katowice, en la jaroj 1963-1969 de Slavistika Fako ĉe Pola Scienca Akademio en Varsovio. En 1967 defendis en Jagelona Universitato doktoran disertaĵon *Derywacje rzeczowników w dialektach leskich* (Derivaĵoj de substantivoj en dialektoj de Lesko-regiono), verkitan sub la gvido de Alfred Zaręba. De 1969 ĝis 1973 estis laboranto de la Laborejo pri Gramatika Konstruo de la Pola Lingvo ĉe la Instituto de Literaturaj Esploroj de Pola Scienca Akademio kaj lekciisto de Supera Pedagogia Lernejo en Rzeszów.

### Distingoj 
En 1995 estis distingita per Kavalira Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta* "pro eminentaj meritoj en popularigado de heredaĵo de la pola kulturo kaj scienco" en Svedio.

## Bibliografio 
* *Polacy w Szwecji. Słownik biograficzny emigracji polskiej w Szwecji* (Poloj en Svedio. Biografia vortaro de la pola elmigrantaro en Svedio), prilaboris Tadeusz Nowakowski, eldono Polonica 1992, p.&nbsp;89-90
* "Roman Laskowski" en: *Encyklopedia języka polskiego* (Enciklopedio de la pola lingvo), tria korektita eldono, Ossolineum, Vroclavo 1999, p.&nbsp;205

Kategorio:Polaj slavistoj
Kategorio:Polaj polonistoj
Kategorio:Aktivuloj de Solidareco (Pollando)
Kategorio:Polaj kontraŭkomunistoj
Géza Bene (pentristo)

**Géza Bene,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bene Géza** estis hungara pentristo, grafikisto, instruisto.
eta|Memortabulo pri Géza Bene
Géza Bene https://artportal.hu/lexikon-muvesz/bene-geza-20/  naskiĝis la  en Csáca (Hungara reĝlando, nuntempa Čadca en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Géza Bene lernis en Ruttka kaj Igló, li aĝis 10, kiam li atingis la unuan lokon en pentrokonkurso en Munkeno. Li batalis dum la 1-a mondmilito, sed li malsanuliĝis. Baldaŭ li akiris pedagogian diplomon en 1918. Inter 1921 kaj 1925 li studis en Belarta Altlernejo de Budapeŝto. Liaj plej gravaj instruistoj estis Viktor Olgyai kaj János Vaszary (pentristo). Por vivteni sin li laboris en bakejo, krome li estis lerneja instruisto. Li debutis en ekspozicio en 1926. Inter 1948-1957 pro la tiutempa politiko (frua socialismo) li evitis la publikecon.

## El solaj ekspozicioj 
* 1947 • Budapeŝto
* 1958 • Arthalo Budapeŝto

## El grupaj ekspozicioj 
* Budapeŝto inter la mondomilitoj
* 1948 • Budapeŝto
* eksterlande en Krakovo, Florenco, Venezio, Zuriko, Stokholmo, Vieno

## El memorekspozicioj 
* Pécs (1960)
* Esztergom (1963)
* Budapeŝto (1980)
* Kecskemét (1995)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Reggel a városban (1930)
* Táj lovakkal (1932)
* Kertem
* Naplemente
* Szentendre (1940)
* Kék kompozíció (1942)
* Piros fák (1946)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun fotoj 
* hungarlingva biografio kun bildoj
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
31937 Kangsunwoo

'*31937 *Kangsunwoo'''* estas tre malgranda meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Kang Sun Woo*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2015 pro sia projekto pri terscienco kaj sciencoj de la medio. Ŝi estis lernanto ĉe la Internacia Akademio *Cheongshim'' de Seulo (Sud-Koreio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Miri

**Miri** ĉine **美里** estas marborda urbego en Orienta Malajzio, en subŝtato Saravako. Ĝi estas ankaŭ centro de distrikto. Moknomoj de Miri estas "Feriurbo" kaj "Naftourbo".
eta|450px|Mapo pri Malajzio, kie Miri estas videbla apud Brunejo

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 358,020 (en 2016)
* Areo: 997 km²
* Supermara alteco: 8 m
* Horzono: UTC + 8 (ankaŭ somere)
* Telefonkodo: +6085
* Poŝtkodo: 98xxx
* Aŭtokodo: QM

## Geografio 
Miri situas en nordorienta Saravako en insulo Borneo proksime de la limo de Brunejo, laŭ la Sudĉina Maro. Tre proksime fluas la samnoma rivero Miri. Kuching troviĝas 798 km.
eta|maldekstre|Vojo en Miri
eta|maldekstre|Preĝejo en Miri
eta|maldekstre|Templo en Miri

## Historio 
Miri estis fondita en 1910, kiam la unua naftoputo ekfunkciis. Tio kaŭzis rapidan evoluon. Miri iĝis administra centro de la norda regiono de Saravako antaŭ 1929. Dum 2-a mondmilito la naftoputoj estis detruitaj antaŭ alveno de la japanoj. Miri estis la unua alteriĝa loko de japanoj en Borneo. Post la japana invado Usono bombardis la rafinajn instalaĵojn. La petrolindustrio daŭre estis grava en ekonomio de la grandurbo post la milito. Miri ricevis municipan statuson en 1981, urbegostatuson en 2005. Granda parto de la loĝantoj estas ĉinoj.

## Ekonomio 
Krom la naftoindustrio gravas la lignaĵoj kaj la turismo en Miri. En la apudaĵo oni kultivas rizojn.

## Trafiko 
Miri havas flughavenon kaj maran havenon. Ĉefvojo kuras laŭ la marbordo al Brunejo. Interne kaj ekster la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

## Klimato 
Miri havas tropikan klimaton, kiun dufoje influas la musono. Jare pluvas po 2714 mm, en ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa temperaturo varias inter 23-31&nbsp;°C.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj
* plaĝo

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.britannica.com/place/Miri-Malaysia

Kategorio:Urboj de Malajzio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Banlokoj
Protalio

**Protalio** (de latina *pro* „por“ kaj greka θαλλός *thallos* „tigo“) estas termino en botaniko por haploidia gametofito de la filikoj. La protalio kreskas el sporo kiun produktas la sporofito de filikoj. Ĝi restas relative mallongtempa kaj iĝas nur unu ĝis du centimetrojn alta. Pro tiu eteco nefakulo apenaŭ rimarkas protalion ĉar ĝia aspekto similas ofte al la simpla talusaj hepatikoj.

Aspekto kaj vivmaniero de protalio varias de specio al specio: kelkaj estas verdaj kaj faras fotosintezon, aliaj vivas subgrunde kaj vivtenas sin saprofite, do de mortita organika materialo.

## De la frondo al la protalio kaj al frondoj 
eta|rechts| protalio de *Dicksonia antarctica*
Filikoj estas ofte faskoformaj kun pli aŭ malpli longaj frondoj („filikofolioj“) el la malsupro de la frondo aperas punktformaj aŭ en striaj sporangioj kun sporoj; sporoj fariĝas el neseksa formo de reproduktado. Pli nevidebla estas la alternado de la generacioj: la konata aperoformo de la filiko estas la sporofito (la sporoplanto). La sporoj ne fariĝas nova sporofito (da ne al la „frondo-planto“), sed al malgrandaj gametofitoj (= protalio)j, ekzemple al gametoj la (seksaj ĉeloj) produktanta planto.

Protalioj ankras en la grundo per rizoidoj. Ĉe la malsupra flanko de la ofte plata aŭ bulformaj protalioj formiĝas gametangioj, en kiuj formiĝas la gametoj: la plej ofte globformaj anteridioj estiĝas masklaj ĝermĉeloj, kaj el preskaŭ botela formo la arĥegonioj estas la inaj ĝermĉeloj.

Ĉe kelkaj filiko-specioj anteridioj kaj arĥegonio ekzistas sur la sama protalio (monoikaj filikoj), ĉe aliaj specioj la du seksoj troviĝas sur malsamaj protalioj (dioikaj filikoj); ĉe kelkaj filikoj la divido de la seksoj jam aperas ĉe la sporangio (isosporaj kontraŭ heterosporaj filikoj).

Se ĝermoĉeloj liberiĝas el la anteridioj, ili naĝas – simile al la spermoj de bestoj – helpe de flageloj ili naĝas al aĥegonio; la moviĝo kaj la fekundiĝo nur povas okazi en ĉeesto de akvo. El la fekundiĝita ovoĉelo kreskas la filiko kun siaj konataj frondoj, la sporofito.

## Avantaĝo de la alternado de la generacio 
La filogeneza avantaĝo de tiu alternado de la generacioj ĉe filikoj estas ke la planto povas uzi la avantaĝojn de ambaŭ la seksaj formoj: helpe de alte kreskantaj sporofitoj povas vivi sur parte tre sekaj kreskejoj kaj tie produkti neseksajn sporofitojn. Se la sporoj falas sur seka grundo ili tie povas kuŝi tie ĝis la fino de la seka tempo.

Kategorio:Filikoj
Marcin Gortat

**Marcin Janusz Gortat** (naskiĝis la 17-an de februaro 1984 en Lodzo) – pola korbopilkisto, edukito de Lodza Sporta Klubo, reprezentanto de Pollando, de la sezono 2013/14 ludisto de Washington Wizards. Kiel unusola polo en la historio de Nacia Korbopilkada Asocio avancis al ĝia finalo.

Filo de Janusz Gortat (boksisto, dufoja bronza olimpika medalisto) kaj Alicja Gortat (plurfoja reprezentantino de Pollando en flugpilkado). Debutis enlande en la aĝo de 20 jaroj en Vroclavo (2004) kaj eksterlande en Usono en la novjorka Madison Square Garden (2005). Organizanto de la Noktoj de Pola Heredaĵo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de Marcin Gortat
* Ĉefaspekto kaj statistikoj en la portalo de nba.com nba.com

Kategorio:Polaj korbopilkistoj
La saline royale d'Arc-et-Senans

maldekstra|200px

'''La saline royale d' Arc-et-Senans''' (esperante : la reĝa salfarejo de Arc-et-Senans) estas registrita en la listo de Monda heredaĵo de Unesko de 1982. La 27-an de junio 2009 kun la saline royale d'Arc-et-Senans estis aldonita.
Tiu salfarejo estis konstruita de 1775 en Arc-et-Senans en Doubs en Bourgogne-Franche-Comté de la arkitekto Claude Nicolas Ledoux sub Ludoviko la 15-a kaj Ludoviko la 16-a por produkti salon el la salakvo, kiun oni venigis de la grande saline de Salins-les-Bains ĝis Arc-et-Senans per duobla tubo (salakvodukto) enterigita 21 kilometrojn longa.

## Salejo kaj utopio 
Sendube, tiu salfarejo estas esprimo de utopiaj vizioj. Ĝia perfekta duon-cirklo, rekteco kaj simetrio, laŭ iu ajn vidpunkto, konsistigas idealisman arkitekturaĵon. Plie, tia civito, kiu loĝigas siajn laboristojn, nutras ilin, ofertas al ili aktivaĵojn, ebligus al si akiri plenecon kaj sendependecon. Jen ekpraktikado de la plej pra-utopioj, tiaj tiu de Thomas More (Utopia, 1516).

## Eksteraj ligiloj en la franca lingvo 
* www.salineroyale.com, oficiala retejo
* www.cheminsdememoire.gouv.fr/fr/saline-royale-darc-et-senans, La saline royale d'Arc et Senans sur Chemins de mémoire
* Filmdokumento "Architectures : la saline d'Arc et Senans " de Stan Neumann et Richard Copans (ĉe la reto)

## Fontoj en la franca 
* Il était une fois... des salines en Franche-Comté, eldonejo :Service éducatif du Muséum Cuvier Montbéliard kaj Action culturel du Rectorat, Yves Clerget
* Entre liberté d’entreprendre et surveillance par l’État, Les salines de Franche-Comté dans la seconde moitié du XIX siècle (1840-1907), eldonejo : sorbonne.fr, aŭtoro : Vincent Boully, 2013
* Alain Chenevez, ''La saline d'Arc-et-Senans : de l'industrie à l'utopie'', Éditions L'Harmattan, 2006 - 231 pages .
* Alain Gagnieux, Chronique des jours immobiles, L'internement des nomades à Arc-et-Senans (1941-1943), eldonejo : Éditions L'Harmattan, 2011, ISBN=9782296139305
* Daniel Rabreau,La saline royale d'Arc-et-Senans,Un monument industriel: allégorie des Lumières, eldonejo : Belin-Herscher, 2002
* Anne Sefrioui, La Saline royale d'Arc-et-Senans, eldonejo : Nouvelles Éditions Scala, 2011

Kategorio:Arc-et-Senans
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Francio
Kategorio:Doubs
Kategorio:Muzeoj en Francio
Kategorio:Ministaj muzeoj
Kategorio:Salminejoj
Kategorio:Utopiaj komunumoj
Kategorio:Klasikismaj konstruaĵoj en Francio
Kategorio:Koncentrejoj en Francio
Kategorio:Industria arkeologio
Trovorto

**Trovorto** aŭ **Trovorteco** estas parolo aŭ skribo uzanta pli multe da vortoj ol bezonata (ekzemple, per “malgraŭ la fakto diranta ke” anstataŭ “malgraŭ ke”).
La malo de trovorto estas simpla lingvo.

Tiel iuj instruistoj, ekzemple la aŭtoro de '''', avertas verkistojn ke, ili ne skribu trovorte, same kiel iuj aŭtoroj, ekzemple Mark Twain kaj Ernest Hemingway, estas konitaj ĉar ili evitis trovorton.

Trovorto estas kutima dum politika agado, akademiaj aferoj, kaj aliaj ĝenroj.

## Vidu ankaŭ 
* Logoreo
* Perifrazo

## Notoj 
Kategorio:Retoriko
Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Semantiko
Kategorio:Lingvaj varioj kaj stiloj
Kategorio:Skribo
Ekologia migrado

[500x500px|eta|Monda mapo montranta areojn, kie [klimata ŝanĝo povas influi homojn movi aliloke. Ruĝa: uraganoj aŭ tropikaj ŝtormoj - Flava: dezertiĝo aŭ senpluvecoj - Blua : altiĝanta maro (insuloj kaj riveraj estuaroj)
]]
**Ekologia migrado** estas formo de migrado kiu okazas pro naturmediaj ŝanĝoj kie homoj vivas. Ĉi tiuj ŝanĝoj povas esti subitaj (kiel inundoj, senpluvecoj, tertremoj aŭ vulkanaj erupcioj) aŭ ili povas okazi super pli longaj periodoj.

## Ekzemploj 
Ekzemplo de ŝanĝoj kiuj okazas nur malrapide estas tiuj de dezertiĝo aŭ la altiĝo de la mara nivelo.

Alia ekzemplo : jarojn de sekeco (2007-2008) en la nord-oriento de Sirio puŝis homojn en 160 vilaĝoj (20% de la farmistoj) al urboj kiuj estis nekapablaj akcepti ilin, tiele kreante unu el la multaj kaŭzoj, kiuj kondukis al la milito en Sirio . Laŭ Christiane Fröhlich, paca esploristo ĉe la Universitato de Hamburgo, ŝiaj konversacioj kun lokaj homoj prefere kontraŭdiris la klimatan tezon. Poste, nur kelkaj el tiuj, kiuj forkuris la sekecon, fariĝis ribeluloj. La civila milito estis prefere provokita de pli riĉaj homoj. Superrigardo de spertuloj de *Ole Magnus Theisen* de la Norvega Universitato de Scienco kaj Teknologio (NTNU) konkludas, ke "ne troveblas evidenteco de ligo inter sekeco kaj la konflikto" kaj ke la ĉefaj kaŭzoj de civila milito estas politikaj.

## Vidu ankaŭ 
* Ekologio
* Klimata ŝanĝo
* Migrado
* Rifuĝinto

## Referencoj 
Kategorio:Deviga migrado
Kategorio:Klimata ŝanĝo
Kategorio:Rifuĝintoj
Lajos Ernst

**Lajos Ernst** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ernst Lajos** estis hungara kolektisto, mecenato, muzeestro, membro de Societo Szinyei Merse Pál. Lia malofta familia nomvarianto estis *Ernszt*.

Lajos Ernst http://www.epa.oszk.hu/00000/00003/00025/roka.html naskiĝis la , li mortis la aprilo de 1937.

## Biografio 
Lajos Ernst devenis el riĉa juda familio. Pri la lernojaroj mankas informoj. Li aĝis 15, kiam li komencis kolekti grafikaĵojn, poste aliajn artaĵojn. En 1894 li jam pruntedonis signifan kvanton de pentraĵoj al ekspozicioj. En la sama jaro li fondis ekspozicion. Li havis bonajn kontaktojn kun la hungaraj pentristoj. Li rekonis, ke ankaŭ la skizoj estas valoraj, tial li ankaŭ ilin kolektis. En la sekvaj jaroj li ofte aranĝis ekspoziciojn. En 1912 li fondis la unuan hungaran privatan muzeon. Ekde 1917 li aranĝis aŭkciojn. En la malfruaj 1920-aj jaroj li bankrotiĝis, fine li mortigis sin en nekonataj cirkonstatoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A magyar történeti festészet* (1910)
* *Petőfi arcképei* (1922)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
* http://old.bparchiv.hu/id-431-roka_eniko_ernst_lajos_gyujtemenye_es.html 

Kategorio:Hungaraj artkolektistoj
Kategorio:Hungaraj mecenatoj
Kategorio:Hungaraj muzeestroj
Kategorio:Hungaraj judoj
György Benedek

**György Benedek** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Benedek György** estis hungara pentristo, skulptisto.
eta|Gábor Klauzál fare de György Benedek

György Benedek https://artportal.hu/lexikon-muvesz/benedek-gyorgy-4002/  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la .

## Biografio 
György Benedek frekventis artan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Belarta Altlernejo en 1960. Liaj plej gravaj instruistoj estis Aurél Bernáth kaj János Kmetty. Inter 1964-1967 li havis stipendion. Li studvojaĝis al Sovetunio, Aŭstrio, Italio, Britio, Ĉeĥoslovakio kaj Bulgario. Ekde la 1980-aj jaroj li okupiĝis precipe pri skulptado. Li ricevis 3 ŝtatajn premiojn inter 1979-2003, krome aliajn artajn premiojn. Li havis edzinon, kiu naskis filinon en 1962.

## El solaj ekspozicioj 
* 1973 • Nyírbátor
* 1976 • Budafok
* 1977 • Arthalo Budapeŝto, Szeged
* 1978 • Kolonjo

## El grupaj ekspozicioj 
* ekde 1960 Budapeŝto
* 1965, 1971, 1975, 1977 Arthalo Budapeŝto
* 1981, 1983 Pécs

## Elektitaj pentraĵoj 
* Csendélet kancsóval
* Halas csendélet
* Önarckép
* Asztali csendélet
* Műterem
* Tengerparti táj
* Cantata Profana (fresko, Füzesabony, 1973)

## Elektitaj skulptaĵoj 
* János Szántó Kovács (Budapeŝto, 1978, bronzo)
* Béla Bartók (Novjorko, 1984, bronzo)
* Franz Liszt Meksikurbo
* ornama puto (Békés (urbo), 1984)
* László Holló (Debrecen, 1987, bronzo)
* István Bezerédj (Szedres, busto 1989)
* Lajos Batthyány (2008), Ferenc Deák, Lajos Kossuth, István Széchenyi, Bertalan Szemere (2009), József Eötvös, Pál Antal Esterházy, Gábor Klauzál, Lázár Mészáros (2010, ĉiuj en Kalocsa)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* skulptaĵoj

Szent Asztrik Kalocsa Benedek.JPG|Szent Asztrik Kalocsa (2000)
Aranybulla emlék Ópusztaszer.jpg|Aranybulla-emlék Ópusztaszer (2001)
Szabadulás kútja Kalocsa Benedek.JPG|Puto en Kalocsa (2006)
Szent Márton püspök szobra (Benedek György 2000), Petőfi tér, Szalkszentmárton 47k.jpg|Marteno de Tours

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Olga Benczúr

**Olga Benczúr** [bencUr], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Benczúr Olga** estis hungara grafikisto, industriartisto. Ŝiaj nomvariantoj estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Vastagh Györgyné* (geedziĝa nomo), *Vastaghné Benczúr Olga* (etendiĝanta geedziĝa nomo), *Vastagh Györgyné Benczúr Olga* (plena geedziĝa nomo). Ŝia patro estis Gyula Benczúr, ŝiaj fratoj estis Ida Benczúr kaj Gyula Benczúr (kuracisto), ŝia edzo estis György Vastagh, ŝia filino estis Éva Vastagh, ŝia filo estis László Vastagh.
eta|Malacos fiú (skulptaĵeto fare de Olga Benczúr)
Olga Benczúr https://hu.wikipedia.org/wiki/Vastagh_Gy%C3%B6rgyn%C3%A9_Bencz%C3%BAr_Olga naskiĝis la  en Munkeno, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Olga Benczúr lernis de sia patro kaj aliaj artistoj en sia naskiĝurbo. Ŝi lernis ankaŭ teknikojn pri gobelino, desegnado, pluraj artaĵoj. La familio Benczúr hejmenvenis al Hungario en 1883. Ŝiaj artaĵoj estis videblaj en ekspozicio en 1930. Depost la 2-a mondmilito ŝi kreis precipe bildkartojn. Ŝi havis edzon ekde 1900 kaj naskis 3 gefilojn.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Herend (1939, porcelanaj skulptaĵetoj)
* 2004 Budapeŝto

## Elektitaj artaĵoj 
* vidu la malsuprajn bildojn!

## Fontoj 
* https://hu.unionpedia.org/Vastagh_Gy%C3%B6rgyn%C3%A9_Bencz%C3%BAr_Olga
* http://www.ma.hu/tart/rcikk/f/0/97991/1

Benczúr Olga Képeslap 534.jpg | *Virágos képeslap*
Benczúr Olga Tátika 514.jpg | *Virágos képeslap (tátika)*
Benczúr Olga Képeslap 531.jpg | *Virágos képeslap (krókusz)*
Benczúr Olga Képeslap.jpg | *Virágos képeslap*
Benczúr Olga Orgona 516.jpg | *Virágos képeslap (orgona)*
Benczúr Olga Képeslap 532.jpg | *Virágos képeslap*
Benczúr Olga Cica.JPG | *Cica*
Benczúr Olga Malacos lány.jpg | *Malacos lány*
Benczúr Olga Libás lány.jpg | *Libás lány*
Benczúr Olga Kakasos lány.jpg | *Kakasos lány*
Benczúr Olga Libák k 456.JPG | *Libák*
Benczúr Olga Ex libris terv 1080770.JPG | *Ex libris terv*
Benczúr Olga Dísztányér terv P1080768.JPG | *Dísztányér terv*
BenczúrOlga Naptár terv Április 1080 749.JPG | *Naptár terv *
Benczúr Olga Naptár terv Május 1080750.JPG | *Naptár terv*
Benczúr Olga Dísztányér terv 1080767.JPG | *Dísztányér terv*
Benczúr Olga Ex libris terv k 1080772.JPG | *Ex libris terv*

Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj gobelinistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
31943 Tahsinelmas

'*31943 *Tahsinelmas''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Tahsin Elmas*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2015 pro sia projekto en teamo pri kemio. Li estis lernanto ĉe la Aerarmea Mezlernejo *Isiklar* en Bursa (Turkio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000