open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Soraja Esfandijari Baĥtijari

**Soraja Esfandijari Baĥtijari** (perse ثریا اسفندیاری بختیاری, [], en angla latinliterigo *Soraya Esfandiary Bakhtiari*; naskiĝis la 22-an de junio 1932 en Isfahano, Irano; mortis la 25-an de oktobro 2001 en Parizo) de 1951 ĝis 1958 estis imperiestrino de Persio. Ŝia nomo aludas, ke ŝi laŭ radikoj apartenis al la etno de baĥtiaroj.

## Vivo 
Soraja estis la filino de princo Ĥalil Esfandiarj Baĥtijari, la irana ambasadoro en Germanio, kaj ties germana edzino Eva Carl.

La 12-an de februaro 1951 ŝi en la "Golestana Palaco" de Teherano edziniĝis kun Ŝaho Mohamed Reza Pahlavi, la lasta imperiestro de Irano. Sed ĉar la imperiestrino dum sep jaroj ne naskis knabon, kiu kiel princo povus heredi la imperiestran postenon, la geedzeco el politikaj kialoj estis nuligita la 6-an de aprilo 1958.

La divorco, kiu estis amase atentata de la monda gazetaro, inspiris la belgan verkistinon *Françoise Mallet-Jorris*, verki kanzonon, (*„Je veux pleurer comme Soraya“* – „Mi volus plori kiel Soraja“), kiun muzike interpretis la kantistino *Marie-Paule Belle*.

Dum la sep jaroj sur la imperiestra trono de Irano, Soraja ofte estis temo por la mondaj senpolitikaj fotoĵurnaloj, kiuj emis raporti pri la "eŭropanino sur fabela orienta imperiestra trono". Ankaŭ la divorcon tiuj fotoĵurnaloj sekvis per granda intereso. Post 1958 Soraja translokiĝis al Francio kaj komencis duan karieron kiel filma aktorino. Unue ŝi kineje dum 1965 aperis en la filmo *I tre volti* aŭ angle *Three Faces of a Woman* ("tri vizaĝoj de virino"). Soraja enamiĝis al la itala reĝisoro *Franco Indovina* (1932–1972), kiun kiu ŝi restis ĝis la fino de ties vivo. Post kiam Franco Indovina dum 1972 mortis dum aviadila akcidento, Soraja pasigis la reston de sia vivo per vojaĝoj tra Eŭropo kaj tenis kontaktojn kun aliaj riĉuloj kaj famuloj. Ŝi suferis je depresio.

[eta|maldekstra|tomboŝtono de Soraja sur la Okcidenta Tombejo de [Munkeno, Germanio]]

## Morto 
Soraja mortis la 25-an de oktobro 2001 je kora misfunkcio en sia pariza loĝejo. Ŝi entombiĝis en la Okcidenta Tombejo de Munkeno, Germanio. Ŝia frato *Biĝan Esfandijari Baĥtijari* laŭ la gazetaro tristegis pri ŝia morto kaj mem mortis nur semajnon poste.

Ŝia tempo kiel imperiestrino de Irano dum la jaro 2004 de la reĝisoro *Lodovico Gasparini* estis filmigita sub la filma titolo *Soraya* kun la aktorino *Anna Valle* en la ĉefa rolo.

## Eksteraj ligiloj 
* foto-galerio pri Soraja

Kategorio:Iranaj aktoroj
Kategorio:Irandevenaj francoj
Kategorio:Germandevenaj francoj
Kategorio:Germandevenaj irananoj
Kategorio:Persaj reĝedzinoj
⚭Soraja
Kategorio:Berlinanoj
Kategorio:Konvertitoj de kristanismo al islamo
Kategorio:Konvertitoj de islamo al kristanismo
Kategorio:Naskiĝintoj la 22-an de junio
Kategorio:Mortintoj la 25-an de oktobro
Višňové (distrikto Revúca)

eta|dekstra|330ra|Višňové situas en la plej griza regiono

**Višňové,** hungare **Kisvisnyó** (kiŝviŝnjO) estas tre malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca.

* Areo: 8 km²
* Supermara alteco: 252 m
* Loĝantaro: 60
* Poŝtkodo: 982 63
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Višňové situas sub monto 384 m-ojn alta, laŭ rojo, fine de longa sakovojo. Revúca troviĝas 15 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1296 en formo *"Wysnow"*. En 1828 oni nombris 31 domojn kaj 254 homojn. En 1910 loĝis en Kisvisnyó 145 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Kisvisnyó apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornalja, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Višňové nur 55 da homoj, (29 hungaroj, 13 slovakoj, 5 ciganoj).

## Vidindaĵo 
* kalvinana klasikisma preĝejo de 1834

## Eksteraj ligiloj 
* Višňové en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Provinco Ĉahar Mahal kaj Baĥtijari

eta|La ponto Zaman Ĥan estas inter la historiaj kulturaj heredaĵoj de la provinco
La **provinco Ĉahar Mahal kaj Baĥtijari ** -  - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la urbo Ŝahr-e Kord. La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havis  loĝantojn.

## Geografio 
La provinco Ĉahar Mahal kaj Baĥtijari situas en la sudokcidenta centra parto de Irano kaj ĉirkaŭiĝas de la provincoj Ĥuzestano, Kohkilujeh kaj Bujer Ahmad kaj Isfahano.

Gravaj urboj estas Ŝahr-e Kord, Ŝahrekian, Hafŝejan, Boruĝen, Lordegan, Farsan, Ardal, Farroĥŝahr, Naafĥ, Saman, Junegan, Ben, Gandoman, Boldaĝi kaj Faradonbeh.

En la provinco krom la persa lingvo paroliĝas la regionaj iranaj lingvoj Baĥtijārī kaj Lorī.

## Administra divido 
La provinco konsistas el 5 distriktoj:

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 

Kategorio:Provincoj de Irano
Hamilton (apartigilo)

**Hamilton** estas la nomo de pluraj personoj kaj lokoj.

* Personoj:
** Alexander Hamilton, usona politikisto
** Chico Hamilton, ĵaza tamburisto
** Hugh Douglas Hamilton, irlanda pentristo
** Lewis Hamilton, angla piloto de Formulo 1
** Russell W. Hamilton, UEA-fakdelegito
** William Rowan Hamilton, irlanda matematikisto kaj fizikisto
** Maksimiliano de Hamiltono, princepiskopo de Olomouc.

* Lokoj:
** Hamilton (Bermudo)
** Hamilton (Novzelando)
** Hamilton (Ontario)

## Vidu ankaŭ 
* Hamiltono (apartigilo)
Hugo de Vries

**Hugo Marie de Vries** (, Haarlem — , Lunteren) estis nederlanda genetikisto kaj biologo kaj unu el la tri remalkovrintoj de Gregor Mendel kaj ties heredoleĝoj (la du aliaj estis Erich Tschermak kaj Carl Correns).

Li verkis teorion de mutacio (1901 kaj 1903), granda instigo por esplorado de evoluo. Lia oficiala botanika aŭtorkodo estas „de Vries“.

De Vries ĉefe eksperimentis pri fiziologio de plantoj kaj evoluscienco. Li esploris pri planta spirado, la estiĝo de gajloj kaj longtempe pri osmozo.

## Biografio 
Hugo de Vries devenis el respektata nederlanda familio. Lia patro Gerrit de Vries estis justicministro de Vilhelmo la 3-a; la patrino Maria Ereardina estis filino de Jacob Christiaan Reuvens, la unua profesoro pri arkeologio de la Universitato Leiden.

Hugo de Vries jam kiel knabo interesegiĝis pri botaniko. En 1866 li ekstudis biologion en la universitato Leiden. Paralele li laboris en hejma laboratorio. En 1870 li finis sian doktoriĝon (*"Pri la efiko de temperaturo sur la fizilogio de la plantoj"*) kaj plustudis en Heidelberg ĉe botanikisto Wilhelm Hofmeister kaj la plantfiziologiisto Julius Sachs.

eta|Hugo de Vries
Li fariĝis juna docento pri naturhistorio en Amsterdamo, post kvar jaroj li mem denove plustudis en Würzburg por esplori la osmozon (publikigita kiel profesoriga laboro *"Pri la mekanikaj kaŭzoj de ĉela ekstenziĝo"*). En 1878 li estas eksterordinara profesoro por plantofiziologio ĉe la Universitato Amsterdamo.

Li priskribis pli ol 20 plantspeciojn, multaj el la genro enotero (Oenothera).

## Distingoj 
* 1902 - *Socio Straniero* de Accademia Nazionale dei Lincei en Romo.
* 1905 - „Foreign Member“ de Royal Society, Londono.
* 1906 - Darwin-medalo de Royal Society
* 1928 - honora membro de Hungara Scienca Akademio

## Literaturo 
* Ilse Jahn, Michael Schmitt (Hrsg): *Darwin & Co. Eine Geschichte der Biologie in Porträts. Band II.* C.H. Beck, München 2001, ISBN 3-406-44639-6

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Botanikistoj
Kategorio:Genetikistoj
Kategorio:Fiziologoj
Kategorio:Accademia dei Lincei
Kategorio:Bayerische Akademie der Wissenschaften
Kategorio:Royal Society
Kategorio:Nederlandanoj
Pier Andrea Saccardo

**Pier Andrea Saccardo** (naskiĝis la 23-an de aprilo 1845 en Volpago del Montello, mortis la 11-an de februaro 1920 en Padova) estis italia mikologo (fungo-sciencisto). Li estis profesoro en Padova. Sacc. estas lia botanikista aŭtor-noma mallongigo.

## Verkoj 
* 1882-1913: *"Sylloge fungorum omnium hucusque cognitorum"* ("Inventaro de ĉiuj fungoj ĝis nun konataj").

## Ligiloj 
* Sylloge (**latine**)

Kategorio:Italaj botanikistoj
Kategorio:Italaj fungosciencistoj
Alexander Macklin

**Alexander HEPBURNE MACKLIN** (n. en 1889 - m. la 21-an de marto 1967) estis brita kuracisto, kiu laboris kiel unu el la du kirurgoj de la Imperia Transantarkta Ekspedicio de Ernest Shackleton inter 1914 kaj 1917. En 1922, li cetere aniĝis al la lasta vojaĝo de Shackleton al Antarkto, la ekspedicio Shackleton-Rowett, sur la ŝipo *Quest*.

Li post la morto de Shackleton daŭre servis en la brita armeo, ĝis la Dua mondmilito, dum kiu li estis leŭtenanto-kolonelo kaj kuracisto en orienta Afriko. Li sekve enloĝiĝis en Aberdeen kun sia edzino Jean, kaj mortis tie en 1967.

Kategorio:Britaj esploristoj
Kategorio:Britaj kuracistoj
Roberto Fitzhamon

**Roberto FITZHAMON** (m. marton 1107) estis Lordo de Gloucester kaj kuzo de Vilhelmo la 1-a (Anglio).

Li naskiĝis verŝajne inter 1045 kaj 1055, kaj estis probable filo de Hamon, Grafo de Corbeil (nepo de Rikardo la 1-a (Duko de Normandio). Lia familio posedis bienojn en Normandio. Li edziĝis al Sybil de Montgomery.

Roberto forte lojalis al Vilhelmo la 2-a (Anglio). En 1088 normandaj baronoj ribelis kontraŭ Vilhelmo, dezirante unuigi Anglion kaj Normandion sub la rego de ties frato Roberto Curthose. Roberto Fitzhamon helpis Vilhelmon subpremi la ribelon, kaj pro tio Vilhelmo donis al li vastajn bienojn en Gloucestershire kaj aliloke en Anglio. El tiuj bienoj pluraj estis poseditaj de Matilda de Flandrio, la edzino de Vilhelmo la 1-a, kaj Henriko, la estonta Henriko la 1-a de Anglio kaj frato de Vilhelmo la 2-a, rajtis heredi ilin: malgraŭ tio, Roberto Fitzhamon kaj Henriko ĝuis amikajn interrilatojn.

Roberto Fitzhamon kaptis Glamorgan de la kimroj, eble post kiam kimra princo petis lian helpon. Li tiel akiris, aŭ poste konstruigis, la kastelon de Cardiff kaj aliajn fortikaĵojn en sud-Kimrio.

Lia filino Mabelo edziĝis al Roberto (1-a Grafo de Gloucester), nelegitima filo de Henriko la 1-a.

En 1092 Roberto Fitzhamon refondis la abatejon de Tewkesbury.

Laŭlegende, nelonge antaŭ la morto dum ĉasado de Vilhelmo la 2-a en 1100, Roberto havis malbonajn sonĝojn, kiuj prokrastis la ĉasadan ekspedicion. Post la morto de Vilhelmo, Roberto kovris ties korpon per sia mantelo dum ĝia veturo al Winchester, kie Vilhelmo entombiĝis.

Roberto egale lojalis al Henriko la 1-a, kaj batalis por li kontraŭ Roberto Curthose en Normandio. Li helpis aranĝi militpaŭzon en 1101. En 1105 li estis kaptata dum batalado proksime al siaj familiaj bienoj apud Bayeux. Parte pro tio, Henriko la 1-a transiris la Manikon kun granda armeo. Roberto liberiĝis kaj partoprenis la kampanjon de Henriko, kiu sieĝis Falaise. Tie Roberto ricevis gravan kapan vundon. Post longa malsano, li mortis kaj entombiĝis en la abatejo de Tewkesbury.

Krom Mabelo, Roberto Fitzhamon kaj Sybil de Montgomery havis tri filinojn, el kiuj unu (Izabela) probable edziĝis al bretona grafo. Pranepino de Roberto edziĝis al Johano (Anglio).

Kategorio:Anglaj nobeloj
Akademie der Künste

eta|maldekstra|260ra|
eta|maldekstra|260ra|

La ***Akademie der Künste*** (akademio de la artoj) Berlino estas ekde 1-a de januaro 2004 rekte federacia, rajtkapabla statuta korporacio, kiu sindediĉas al la prosperigo de la plasitkaj artoj, la arkitekturo, la muziko, la literaturo, la prezentaj artoj kaj la kinarto. La akademio estas internacia societo de personoj, kiuj meritiĝis por la artoj aŭ kiuj kontribuis al la artoj siatempaj. Kiel unuan prezidanton la membrokunveno elektis fine de aprilo 2006 la grafikiston Klaus Staeck el Heidelberg. En 2024 prezidanto elektiĝis *Manos Tsangaris* el Düsseldorf.

## Taskoj 
[eta|[Max Liebermann malfermas en 1922 ekspozicion de la akademio,]]
La Akademie der Künste laŭleĝe havas jenajn taskojn:
* Reprezentado de la federacia ŝtato sur la kampo de la arto kaj kulturo,
* Prosperigo de la arto,
* Defendi la artajn aferojn en la socio,
* Disvolvigo de tutmonda efiko ekde Berlino,
* Kultura nacia evoluo,
* Flegado de la kultura heredaĵo kaj
* Konsilado kaj subteno de la Federacia Respubliko Germanio en la aferoj de arto kaj kulturo.

## Vidu ankaŭ 
* Universitato de Artoj Berlino

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo ()

### Pri la historio 
* historio de la akademio en la oficiala retejo ()
* Geschichte der Berliner Akademie der Künste im 20. Jh. , en retejo de la gazeto *Mitteldeutsche Zeitung*, la 22-an de januaro 2005

### Pri la novkonstruaĵo ĉe Pariser Platz 4 
**Bildoj**
* *Innenansichten und virtuelle Textanzeige LightStick*, fotoj en retejo de la inĝeniera oficejo *Pausch*, la 25-an de marto 2005
* fotaro en retejo de la gazeto *Tagesspiegel*

**Malfermo**
* „Vorne Glas, hinten Adlon“, BauNetz, la 21-an de januaro 2005
* „Die späte Rückkehr an den Pariser Platz“, en retejo de la gazeto *Die Welt*, la 11-an de januaro 2005
* „Dickicht der Ideen“, en retejo de la gazeto *Die Zeit*, la 20-an de januaro 2005, n-ro 4
* „Himmel und Hülle“ , Tagesspiegel, la 19-an de majo 2005
* „Mehr Weg als Ziel“, en retejo de la gazeto *Frankfurter Allgemeine Zeitung* (FAZ), la 21-an de majo 2005
**Debato pri la uzo de la nova konstruaĵo**
* „Adieu Pariser Platz!“ (*Adieu* Pariza placo!) , en retejo de la gazeto *Tagesspiegel*, la 4-an de marto 2006, “Pledo por la reveno al la Hanseatenweg” de Peter Raue
* „Raum als Geschenk. Architekt Günter Behnisch über seinen umstrittenen Neubau am Pariser Platz“ ("Spaco kiel donaco. Arkitekto Günter Behnisch pri sia kontestata nova konstruaĵo ĉe la Pariza placo"), en retejo de la gazeto *Tagesspiegel*, la 11-an de marto 2006

Kategorio:Organizaĵoj
Kategorio:Kulturo de Germanio
Kategorio:Prusio
Pola aŭtovojo A2

La **pola aŭtovojo A2** estas parte senpaga aŭtovojo, kiu trairas latitude tra centro de Pollando. Ĝi estas parto de la eŭropa ŝoseo .

## Trairejo de A2 
La vojo estas kontinuo de la Germana aŭtovojo A12 el Berlino. Ĝi komenciĝas ĉe landlimo kun Germanio en Słubice kaj iras tra Poznano, Konin, Łódź, Varsovio kaj Siedlce ĝis pola landlimo kun Belorusio en Terespol. Apud Stryków ĝi kruciĝos kun la pola aŭtovojo A1.

## Notoj 
Kategorio:Aŭtovojoj en Pollando
Mendelssohn-domo

La **Mendelssohn-domo** en la Goldschmidtstraße en Lepsiko enhavas la lastan (kaj ununure konservitan) privatan loĝejon de la komponisto Felix Mendelssohn Bartholdy. Nuntempe la domo loĝigas muzeon honore al Mendelssohn.

La malnov-klasikisma konstruaĵo el la jaro 1844 konservas originalan substancon samkiel informojn pri sia plej elstara loĝinto, kiu kun sia familio ekde 1845 en la plej luksa etaĝo vivis kaj la 4-an de novembro 1847 tie mortis. La iama loĝejo konservas originalan meblaron, leterajn kaj notajn manskribaĵojn, unuajn presaĵojn samkiel kelkajn akvarelojn de Mendelssohn. La laborĉambro dokumentas  la etoson, en kiu la komponisto verkis i.a. sian oratorion „Elias“. La muziksalonon de la familio Mendelssohn oni uzas ĉiudimanĉe por matenkoncertoj.

En la tria etaĝo de la domo rezidas oficejoj de la Muziscienca Instituto de la Universitato Lepsiko; teretaĝe troviĝas la filio muzika de la universitata biblioteko. Historia ĝardeno ĉirkaŭas la domon. En la ankaŭ konserviĝinta ĝardendomo troviĝas i.a. la prelegejo de la  Muziscienca Instituto de la Universitato Lepsiko. En la 1-a etaĝo oni konstruis la ĉambromuzikan salonon de la Mendelssohn-domo. Imponas ankaŭ la Mendelssohn-monumento en Lepsiko.
## Rigardoj 

Mendelssohnhaus Leipzig.jpg|Mendelssohn-domo
Mendelssohnhaus Arbeitszimmer.jpg|Laborĉambro
Schiertz Arbeitszimmer von Felix Mendelssohn Bartholdy.jpg|Laborĉambro

## Eksteraj ligiloj 
* Mendelssohn-Haus Leipzig
* Felix-Mendelssohn-Bartholdy-Stiftung Leipzig
* Arbeitsgemeinschaft Musikermuseen in Deutschland

Kategorio:Konstruaĵoj en Germanio
Kategorio:Muzeoj en Germanio
Frederiko Vilhelmo la 4-a (Prusio)

eta|Frederiko Vilhelmo la 4-a de Prusio en 1847
**Frederiko Vilhelmo la 4-a de Prusio**, germane *Friedrich Wilhelm IV. von Preußen*, (naskiĝis la 15-an de oktobro 1795 en Berlino; mortis la 2-an de januaro 1861 en Potsdamo) estis la plej aĝa filo de Frederiko Vilhelmo la 3-a de Prusio kaj Luise von Mecklenburg-Strelitz. Post la morto de sia patro li sukcedis lin en la regenteco la 7-an de junio 1840 kaj estis ĝis mallonge antaŭ sia morto reĝo de Prusio. Pro malsano li transdonis la regentecon la 7-an de oktobro 1858 al sia frato Vilhelmo la 1-a.

Frederiko Vilhelmo validis kiel timida junulo, kiu bongardate alkreskis en preskaŭ burĝa etoso de sia gepatra hejmo. Li estis klerulo kaj romantikisto inspirata de la idealoj de la mezepoka Sankta Romia Imperio.

Li estas aŭtoro de la *Gesetz zum Schutze der persönlichen Freiheit* ("Leĝo por la protekto de la persona libereco") de la 24-a de septembro 1848, kiu enkondukis la tiel nomatan "protektan areston“ (proksimume: arbitra malliberigo de iu ajn sen garantio de personaj rajtoj).

Dum la Revolucio de 1848 en Germanio, kiu celis unuigon de la germanaj ŝtatoj al demokratia ŝtato, li devis cedi al postuloj de la revoluciantoj: la 21-an de marto li rajdis kun surmetita nigra-ruĝa-ora skarpo tra la urbo kaj anoncis sian volon por la unueco kaj libereco de Germanio. Kaŝite li tamen skribis al sia frato, princo Vilhelmo: "La regnajn kolorojn hieraŭ mi devis volonte surmeti por savi ĉion. Se la faro sukcesos, ... mi demetos ilin!“ Kaj je la fino de la revolucio li rifuzis la kronon de la germana imperio, "ĉar ĝi estas makulita per sango“. Poste li instalis konstitucion, kiu fortigis la rajtojn de la nobelaro.

## Literaturo 
* Peter Krüger / Julius H. Schoeps (eld.): *Der verkannte Monarch. Friedrich Wilhelm IV. in seiner Zeit.* Verlag für Berlin-Brandenburg 1997 ISBN 3-930850-67-2
* David E. Barclay: *Anarchie und guter Wille. Friedrich Wilhelm IV. und die deutsche Monarchie*. Siedler-Verlag, Berlin 1995, ISBN 3-88680-463-1
* Walter Bußmann: *Zwischen Preußen und Deutschland. Friedrich Wilhelm IV.*Siedler-Verlag, Berlin 1990, ISBN 3-88680-500-X
* Rüdiger Hachtmann: *Berlin 1848. Eine Politik und Gesellschaftsgeschichte der Revolution*. Dietz-Verlag, Bonn 1997, ISBN 3-8012-4083-5.
* Ernst Lewalter: *Friedrich Wilhelm IV. Das Schicksal eines Geistes*. Kiepenheuer Verlag, Berlin 1938
* Frank L. Kroll: *Friedrich Wilhelm IV. und das Staatsdenken der deutschen Romantik*. Colloquium-Verlag, Berlin 1990, ISBN 3-7678-0778-5
* Heinz Ohff: *Preußens Könige*, Piper Verlag München, 1999

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Reĝoj de Prusio
Kategorio:Hohencolernoj
Staats- und Domchor Berlin

eta|La ĥoro dum probo en la katedralo de Berlino estrata de Hugo Rüdel, 1932
La **Staats- und Domchor Berlin** (ŝtata kaj katedrala ĥoro) estas knaboĥoro loĝanta en Berlino.

## Historio 
### Antaŭhistorio 
La Staats- und Domchor Berlin estas la plej antikva muzika institucio de Berlino. Jam ed 1465 Frederiko la 2-a dungis por la muziko en la katedralo kvin kantoknabojn. Ĉ. cent jarojn poste la fondado de kortega kapelo, ankaŭ gvidata de Johannes Eccard, sekvigis florepokon de la ĥoro intertempe pligrandigita je dek du kantistoj.

### Reorganizado 
En 1843 la Domchor estis reorganizata post longa dekadenco kaj ricevis la predikaton „reĝa“. Reĝo Frederiko Vilhelmo la 4-a prenis je tio la Peterburgan kortegan kapelon kiel modelo. La reĝa Domchor estas la unua profesia ĥoro kun fiksa salajro por la unuopaj kantistoj. Tutmonde la ensemblo renomiĝis su la gvidado de Felix Mendelssohn Bartholdy, Otto Nicolai kaj August Neithardt.

Nuntempe la Staats- und Domchor estas parto de la Universität der Künste Berlin. Ekde 1990 ĝi denove kantas en la katedralo de Berlino.

## Direktoroj 
La Direktoroj de la Königlichen Hof- und Domchors (ekde 1843) estis la jenaj:
* 1843–1861: August Neithardt
* 1861–1889: Rudolf von Hertzberg
* 1889–1899: Albert Becker
* 1900–1909: Hermann Prüfer
* 1910–1933: Hugo Rüdel
* 1933–1942: Alfred Sittard
* 1942: Hugo Distler
* 1943–1955: Wolfgang Reimann
* 1955–1969: Gottfried Grote
* 1969–1973: Karl-Heinz Kaiser (provizora)
* 1973–1999: Christian Grube
* seit 2001: Kai-Uwe Jirka

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Oberpfarr- und Domkirche zu Berlin (Berliner Dom)

Kategorio:Ĥoroj
Alt

* Alt estas klavo sur klavaroj de multaj komputiloj, precipe el la familio devenanta de IBM PC
* alt estas kodo de la altaja lingvo laŭ ISO 639-3
Monda ĉampionado pri nordia skiado

La **Monda ĉampionado pri nordia skiado de FIS** estas internacia evento konsistanta el konkuroj pri nordia skiado, organizata ĉiujare ekde 1924 de la Federacio Internacia de Skiado (FIS). En 2009 la Monda ĉampionado pri nordia skiado 2009 okazis en Liberec (Ĉeĥio).

Kategorio:Vintra sporto
Monda ĉampionado pri nordia skiado 2009

eta
La **Monda ĉampionado pri nordia skiado de FIS 2009** estis sporta evento pri nordia skiado, kiu okazis inter la 18-a de februaro kaj la 1-a de marto 2009 en Liberec en Ĉeĥio. Temis pri la kvara fojo kiam la ĉampionado okazis en aŭ Ĉeĥio aŭ Ĉeĥoslovakio. Dum la antaŭaj fojoj ĝin gastigis Janské Lázně (1925) kaj Vysoké Tatry (en 1935 kaj 1970). La urbon oni elektis per la majoritato de 11 kontraŭ 4 en konkurenco de Oslo (Norvegio) dum la kongreso de FIS en Miami (Usono) la 3-an de junio 2004.

La konkursoj okazis en la ĉirkaŭaĵo de Liberec, interalie en skicentro ĉe la monto Ještěd. La vizitantoj kaj la sportistoj loĝis en multaj hoteloj en Liberec kaj ĉirkaŭaĵo, inkluzive de la studenthejmo Harcov kiu sekve en julio de 2009 estis la kongresejo de la 65-a IJK en Liberec'.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro de la Monda ĉampionado pri nordia skiado 2009 en Liberec *(ĉeĥe, angle, germane)*

Kategorio:Vintra sporto
Altotimo

[eta|dekstra|La rigardo tra la vitra planko de la [Turo CN en Toronto povas produkti akrofobion]]
**Altotimo** (ankaŭ **akrofobio**, laŭ iuj *pintotimo*) estas timego (fobio) de altejo aŭ altaĵo, pli precize de la profundaĵo sub ĝi. Ĝi similas al aliaj fobioj aŭ timegoj, kiuj rilatas al fermitaj ejoj (klaŭstrofobio), al tro malfermitaj ejoj, ktp. Ene de ili ĝi similas al vertiĝo, sed diferencas per tio, ke la vertiĝo baziĝas sur fiziologiaj sentoj rilata al interna orelo, dum la altotimo rilatas al mensaj sentoj.

Kategorio:Fobioj
Murg (Turo)

**Murg** estas rivero en Kantono Turgovio en orienta Svislando. Ĝi havas longecon de 34,1&nbsp;km kaj estas alfluanto de la rivero Turo, kiu siavice alfluas al Rejno.

## Priskribo 
La fonto de Murg trovigaxas en alteco de proksimume 900 m s.m. en Mühlrüti sur la teritorio de la komunumo Mosnang (Kantono Sankt-Galo) nordokcidente de la monto Hörnli je . La rivero fluas unue orienten por post unu kilometro turniĝi norden. Post 3&nbsp;km ĝi forlasas la kantonon Sankt-Galo kaj fluas nun ĉiam norden ĝis ĝia alfluo al Turo tra Turgovio. En Fischingen ĝi unuiĝas kun ĝia okcidenta fontrivereto *Fischbach*, kiu fontas iomete pli sude en *Au*. En Matzingen alfluas al ĝi ĝia ĉefa alfluanto, la rivero Lauche. Ĝia alfluo al Turo troviĝas en Frauenfeld vidalvide de la vilaĝeto Warth.

La rivero estas inter fiŝkaptistoj konata pro siaj multnombraj rivertrutoj kaj ezokoj.

## Komunumoj laŭlonge de la rivero Murg 
La komunumoj kaj urboj ĉe la bordo de Murg estas laŭvice: Mosnang, Fischingen TG, Sirnach, Münchwilen, Wängi, Stettfurt, Matzingen kaj Frauenfeld.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kaj geografiaj objektoj kun la nomo Murg

## Ligiloj al aliaj vikimediaj projektoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hidrodatoj de rivero Murg en la retejo de la Svisa federacia oficejo por medio 
* Migradrekomendo laŭlonge de Murg 
* Disertacio de Werner Balderer pri la hidrologio de la Murgvalo

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Kantono Turgovio
Kategorio:Akvokolekta areo de Rejno
Kategorio:Riveroj de la Svisa Mezlando
Industria metalroko

**Industria metalroko** () estas ĝenro de Rok-muziko, kiu aperis en fino de la 1980-aj, plej probable en Britio kaj Usono, pro kuniĝo de Industria muziko kun metalroko. Ĝiaj karakterizaĵoj estas uzo de metalrokaj rifoj, "industriaj" sinteziloj, ege distorditaj gitaroj kaj, plej ofte, kruda vokalo. En la ĝenro senteblas influo de la malvarma ondo, kaj ofte ankaŭ el nu-metalo kaj post-punko.

La performistoj de nigrametalo emas ŝokigi publikon per skandalaj videoj kaj performoj. Ekzemple, Rammstein ofte uzas ekstremaj seksajn aludojn, Marilyn Manson, krom tio, subtenas satanisman imagon, kaj Rob Zombie kreas en temo de hororo.

## Plej konataj ekzemploj de la ĝenro 
* Celldweller 
* Deathstars 
* Die Krupps 
* Eisbrecher 
* Emigrate 
* Fear Factory 
* Gothminister 
* Killing Joke 
* The Kovenant 
* Lard 
* Marilyn Manson 
* Ministry 
* Nine Inch Nails 
* Oomph! 
* Orgy 
* Pain 
* Powerman 5000
* Rammstein 
* Rob Zombie 
* Revolting Cocks 
* Samael Svisio
* Static-X 
* Zeromancer 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de performistoj de industria muziko laŭ subĝenro


Kategorio:Metalrokaj ĝenroj
Ripetfrazo

**Ripetfrazo** () en muzika terminologio signifas melodian teknikon de rok-muziko kaj ĵazo (aparte, svingo), unu el formoj de ostinato. Ĝi estas mallonga melodia frazo, kiun muzikistoj ripete reludas, foje kun malgranda variado. En tre granda grupo aŭ orkestro oni ludas kelkajn diferajn ripetfrazojn samtempe aŭ laŭvice.

Deveno de la termino mem estas malklara. Ekzistas versio, ke la angla vorto "riff" estas mallongigo de "rhythmic figure" (*ritma figuro*). Tamen, plimulto de muzikistoj opinias, ke la vorto devenas de analoga termino el komedio, kie ĝi signifas mallongan kaj precizan rimarkon en malfacila situacio.

Ripetfrazoj estas tre grava elemento de moderna rokmuziko. Ofte, la ripetfrazo iĝas "vizaĝo" de la kanto, laŭ kiuj la admirantoj tuj rememoras ĝin (ekzemple, ripetfrazo de klasika rokkanto Smoke On The Water de Deep Purple). Rok-gitaristoj plej ofte uzas malaltajn fretojn por rifoj, kaj kune kun granda distordo ili donas tre fortan sonon. Ĉiuj rok-ripetfrazoj distingeblas laŭ kelkaj kategorioj: unuvoĉaj, en "malfermitaj" tonaloj surbaze de kvinto, blusaj, plej ofte (kompreneble) en E-maĵoro, ripetfrazoj kun "pedala" (varianta) tono kaj la akordaj. Tiu apartigo, tamen, estas nerigora, ĉar ripetfrazo povas esti kombinaĵo de tiuj tipoj.

## Notoj 
Kategorio:Muzikaj teknikoj
Turčok

eta|dekstra|330ra|Turčok troviĝas en la plej griza parto

**Turčok,** hungare **Turcsok** (turĉok) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca.

* Areo: km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 230
* Poŝtkodo: 049 66
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 58

## Situo 
Turčok situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Revúca troviĝas 9 km-ojn.

## Historio 
En 1910 loĝis en Turcsok 841 da homoj, (709 slovakoj, 110 hungaroj, 15 germanoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Nagyrőce, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Turčok 244 da homoj, (233 slovakoj, po 1 hungaro kaj ĉeĥo).

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Sirk

eta|dekstra|330ra|Sirk troviĝas en la plej griza parto
**Sirk,** hungare **Szirk** (sirk) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca.

* Areo: km²
* Loĝantaro: 1040
* Poŝtkodo: 049 64
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 58

## Situo 
Sirk situas sub monto 813 m-ojn longa, sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Revúca troviĝas 13&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo en 1427 en formo *"Chyrk"*. En 1910 loĝis en Szirk 1366 da homoj, (1070 slovakoj, 260 hungaroj, 16 germanoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Ratkó, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Sirk 1044 da homoj, (987 slovakoj, 38 ciganoj, 8 hungaroj, 5 ĉeĥoj kaj aliaj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Federacio Internacia de Skiado

La **Federacio Internacia de Skiado** (FIS, origine ,  ) estas la ĉefa internacia organizo por la skiaj sportoj. Fondita de 14 membroŝtatoj en 1924 en Chamonix (Francio), ĝi nun havas 101 membrantajn landajn skiasociaciojn kaj sidejon en Oberhofen am Thunersee en Svisio. Oficialaj lingvoj de la Internacia skifederacio estas la angla, la franca kaj la germana.

Ĉiujare sub gvido de FIS okazas la monda ĉampionado pri nordia skiado.

## Vidu ankaŭ 
* Alpa skiado
* Skisaltado
* Transterena Skiado
* Kombinita nordia skiado
* Neĝtabulado
* liberstila skiado
* Telemarko
* rapida skiado
* Herbeja skiado

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝaro de FIS

Kategorio:Vintra sporto
Kategorio:Sportaj organizaĵoj
Listo de performistoj de industria muziko laŭ subĝenro

## Aggrotech 
* Aghast View
* Agonoize
* Alien Vampires
* Amduscia
* Grendel
* Hocico
* Psyclon Nine
* Suicide Commando
* Tactical Sekt
* Tamtrum
* Virtual Embrace
* Wumpscut

## Malluma etosa muziko (Dark Ambient) 
* Bad Sector
* Coph Nia
* Dark Sanctuary
* Dark Screamers
* Endura
* Inade
* Lustmord
* Raison d’Etre
* Burzum
* Stratvm Terror

## Distorted Beat 
* Converter
* Imminent
* Iszoloscope
* S.K.E.T.
* Sonar
* Winterkälte

## Drone Ambient 
* Bass Communion
* Cisfinitum
* Maeror Tri
* Moljebka Pvlse
* Oophoi
* Troum
* Dream of Nothing

## EBM 
* Aghast View
* And One
* Blutengel
* Combichrist
* Decoded Feedback
* Diffuzion
* Dust of Basement
* Eminence of Darkness
* Eiszeit
* Excubitors
* Front 242
* Front Line Assembly
* IC 434
* Icon of Coil
* Infernosounds
* L'ame Immortelle
* Miss Construction
* Negative Format
* Seelenkrank
* Sleepwalk
* Soko Friedhof
* Suicidal romance
* Wumpscut
* Yendri

## Japanoise 
* Aube
* K.K. Null
* K2
* Masonna
* Merzbow
* The Gerogerigegege
* Throughts Future Me
* «Contagious Orgasm»
* «Melt-Banana»
* «Pain Jerk»
* «C.C.C.C.»
* «Boredoms»
* «Killer Bug»
* «Government Alpha»
* «Diesel Guitar»
* «Incapacitants»

## Brumuziko (Noise) 
* Brighter Death Now
* Navicon Torture Technologies
* NBK
* NON
* Шумы России

## Percussion Industrial 
* Einsturzende Neubauten
* Test Dept.
* Evil Mothers
* Z'ev

## Power-Electronics 
* Anenzephalia
* Control
* Ex.Order
* Genocide Organ
* Institut
* Soldnergeist
* STROM.ec
* Atrax Morgue

## Technoid 
* Gridlock

## Aggroindustrial 
* Die Krupps
* KMFDM
* Ministry
* Nine Inch Nails

## Malluma Folklora muziko 
* Current 93
* Death in June
* Fire+Ice
* Forseti
* Sol Invictus

## Malluma Elektro 
* C-Lekktor
* Heimataerde
* Denergized
* Nurzery Rhymes
* Wynardtage

## Industria Tekno 
* Funker Vogt
* Pierrepoint
* Dope Stars Inc.

## Industria metalroko 
* Deathstars
* Dolor
* Pain (parte)
* Powerman 5000
* Rob Zombie
* Static-X
* SOK
* T3CHN0PH0B1A
### NDH (Neue Deutsche Härte)
* Die Allergie
* Eisbrecher
* Megaherz
* Oomph!
* Rammstein
* Stahlhammer
### Folk Industrial/Folk NDH
* Tanzwut
### Industria Nigrametalo
* Dominion III
### Industria MortMetalo
* Fear Factory
* Strapping Young Lad

### Industrial Grindcore
* The Berzerker

## Industria rokmuziko 
* Nine Inch Nails
* Stabbing Westward
* Unheilig
* 7Hz
* Evil Mothers

## Martial Industrial 
* Der Blutharsch
* Derniere Volonte
* Laibach
* Les Joyaŭ de la Princesse
* Von Thronstahl
* Wappenbund
* Arditi
* Arbeit
* Triarii
* Accross The Rubicon
* March of Heroes

## Rituala etosmuziko 
* Endura
* Deutsch Nepal
* Lustmord
* Старуха Мха
* Corvus Corax

## Eksperimenta industria muziko 
* Coil
* Einsturzende Neubauten
* Snog
* Throbbing Gristle

## Noise Ambient 
* Bad Sector
* Carniceria
* I.M.M.U.R.E.

## Harsh-noise 
* Maaa
* Tydish

Kategorio:Muzikaj ĝenroj
Kategorio:Listoj
Kategorio:Industria metalroko
Čížkovice (apartigilo)

**Čížkovice** estas nomo de jenaj vilaĝoj en Ĉeĥio:
* Čížkovice - vilaĝo en distrikto Litoměřice
* Čížkovice (distrikto Jablonec nad Nisou) - vilaĝo en distrikto Jablonec nad Nisou
** Čížkovice 1.díl, parto de vilaĝo Čížkovice, parto de municipo Maršovice en distrikto Jablonec nad Nisou
** Čížkovice 2.díl, parto de vilaĝo Čížkovice, ĝis la 7-a de marto 1991 registra parto de municipo Pěnčín en distrikto Jablonec nad Nisou, poste alligita al parto Jistebsko de municipo Pěnčín

## Vidu ankaŭ 
* Čížkov

## Referencoj
Ploské (distrikto Revúca)

eta|dekstra|330px|Ploské troviĝas en la plej griza parto
**Ploské,** hungare **Poloszkó** (poloskO), germane *Eisenhammer bei Großsteffelsdorf* estas tre malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca. La historia hungara nomo estis *Poloszka*.

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 km²
* Supermara alteco: 313 m
* Loĝantaro: 80
* Poŝtkodo: 982 65 
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Ploské situas sur deklivoj, sub monto 592 m-ojn alta, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Revúca troviĝas 16 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1413 en formo *"Palazka"*. En 1828 oni nombris tie 30 domojn kaj 255 homojn. En 1910 loĝis en Poloszkó 161 da homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Ratkó, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Ploské 79 da homoj, (escepte 9 ciganojn ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵo 
* domo de fandoforno por fero de 1814

## Eksteraj ligiloj 
* Ploské en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Lubeník

eta|dekstra|330px|Lubeník troviĝas en la plej griza parto
**Lubeník,** hungare **Lubény** (lubEnj) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Revúca. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis *Lubenyik*.

* Areo: 6 km²
* Supermara alteco: 274 m
* Loĝantaro: 1260
* Poŝtkodo: 049 18
* Aŭtokodo: RA
* Telefonprefikso: 58

## Situo 
Lubeník situas sur deklivoj, laŭ rojo, laŭ vojo kaj fervojo Muráň-Rožňava. Revúca troviĝas 6 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1427 en formo *"Lwbnyk"*, kiu longe apartenis al fortikaĵo de Murány. Ĉe la vilaĝo dum la historio fandofornoj por fero funkciis. En 1566 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. En 1828 oni nombris tie 40 domojn kaj 351 homojn. Ekde 1897 oni minadis magneziton. En 1910 loĝis en Lubény 885 da homoj, (443 slovakoj, 377 hungaroj, 29 germanoj, 21 kroatoj, 3 rumanoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Nagyrőce, poste al Ĉeĥoslovakio, fine inter 1938-1945 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1942 la judoj deportiĝis. En 2001 loĝis en Lubeník 1289 da homoj, (1123 slovakoj, 99 ciganoj, 55 hungaroj, 6 ĉeĥoj, 2 ukrainoj kaj aliaj).

## Eksteraj ligiloj 
* Lubenik.sk 
* Lubeník en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Revúca
Dlažkovice

**Dlažkovice** estas municipo en Ĉeĥio, en regiono Ústí nad Labem, en distrikto Litoměřice surrande de Malsupraohara tabulo apud sudorienta montarpiedo de Bohemia mezmontaro, proksimume 8 km sudokcidente de Lovosice. En la vilaĝo loĝas  (). Tra la vilaĝo kondukas ankaŭ la tn. "Pruna fervojo" – fervojlinio 113, kuniganta Lovosice tra Třebenice kun Most.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1057.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Sankta Venceslao
* Statuo de Sankta Barbaro apud la preĝejo
* Statuo de Sankta Johano Nepomuka
* Paroĥejo
* Kastelo

## Pluaj fotoj 

Dlažkovice, kostel svatého Václava.jpg|Preĝejo de sankta Venceslao
Dlažkovice, pomník.jpg|Monumento al viktimoj de la mondmilitoj
Dlažkovice, vlaková stanice.jpg|Haltejo sur fervojo el Most ĝis Lovosice
Dlazkovice Podsedice M286.JPG|Trafiko sur la tn. Pruna fervojo ĉe Dlažkovice

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Mineralogiaj lokoj en Regiono Ústí nad Labem
Awdal

eta|Situo de la regiono Awdal en Somalio

**Awdal** estas regiono de nordokcidenta Somalio, fakte la plej nordokcidenta. Ties ĉefurbo estas Borama. Ĝi estas lima kun Etiopio, Ĝibutio, la somalia regiono de Woqooyi Galbeed, kaj la Golfo de Adeno.

Awdal (literumita ankaŭ kiel Adal aŭ Adel) ricevas sian nomon el la antikva imperio de la Adala Sultanlando kies povo stariĝis en la 16a jarcento.

La regiono de Awdal estas relative prospera, kontraste kun Korno de Afriko detruita de la milito kaj de la malsato. La ĥaoso de la Somalia Enlanda Milito kaj de ties sekvoj ne efikis en tiu areo tiom, kiom en la resto de la lando. Ekzemple, la loĝantoj de Awdal ĝuas la plej progresan telekomunikan reton de la mondoregiono, kun poŝtelefona servo kaj aliro al interreto. Krome, agrikulturo, minado kaj industrio en la areo permesas sufiĉe altan vivnivelon por granda parto de la loĝantaro, laŭ sub-saharaj komparoj. Awdal estas ankaŭ sidejo de la Universitato Amoud.

Moderna separatisma movado, konata kiel Respubliko Awdal, luktas pro la sendependo de la regiono ekde 1995 kiam Somalio ekdissiĝis post la falo de Mohamed Siad Barre. Lamovado kie hegemonias klano Dir en la provinco de Awdal minacas batalon por sendependo se la Respubliko de Somalilando estas oficiale agnoskita.

La regiono de Awdal enhavas kvar distriktojn:
* Baki
* Borama
* Lughaya
* Saylac
* Dilla

## Referencoj 
Kategorio:Regionoj de Somalio
Kategorio:Somalilando
Kapoarbo

[dekstra|eta|200 px|[Kverko|Kverka kapoarbo]]
**Kapoarbo** estas artefarita stato de arbo, rezulto de homa agado. La trunko estas tranĉata je alto de homo por produkti vergojn. La celo estas ekhavi nutraĵon por bestoj, lignon por hejtado aŭ vergetojn por korbaĵo. La procedo estas antikva.
[maldekstra|eta|200 px|Kapoarbo (sensuprigita [saliko)]]

Pluraj arboj, ekzemple saliko (*Salix alba*, *Salix fragilis*), ordinara frakseno (*Fraxinus excelsior*), tigfrukta kverko (*Quercus robur*), eŭropa karpeno (*Carpinus betulus*) povas esti kultivataj kiel kapoarboj.

## Eksteraj ligiloj 
*  Le centre européen des trognes 
*  Wat en waar 

Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Arboj
Bôrka

**Bôrka,** hungare **Barka** estas malgranda vilaĝeto en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava.
eta|dekstra|330ra|Bôrka situas en la plej griza regiono

## Bazaj informoj 
* Areo: 24 km²
* Supermara alteco: 564 m
* Loĝantaro: 470
* Poŝtkodo: 049 42
* Aŭtokodo: RV
* Telefonprefikso:

## Situo 
Bôrka situas en strikta valo inter montoj 831 kaj 924 m-ojn altaj, laŭ rojo, fine de longa sakovojo. Rožňava troviĝas 20 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1409 en formo *"Barka"*. En 1828 oni nombris 72 domojn kaj 591 homojn. En 1873 pesto, en 1879 inundo okazis. Tiutempe en la vilaĝo segejo, ferofarejo kaj minejo pri ercoj funkciis. En 1910 loĝis en Barka 464 da homoj, (449 hungaroj, 15 slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon Barka apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Rozsnyó, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Bôrka 418 da homoj, (22 hungaroj, 135 ciganoj, 47 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* (fundamente gotika) pilgrimloka romkatolika preĝejo de 1759, en 1896 renovigita
* kalvinana klasikisma preĝejo de 1794, turo alkonstruiĝis en 1804
* novbaroka kastelo de Zichy (ziĉi) el la 19-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Barka naskiĝis hungara pastro, universitata profesoro Béla Breznay.

## Eksteraj ligiloj 
* Bôrka en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rožňava
Čížkovice

**Čížkovice** estas municipo en Ĉeĥio, en regiono Ústí nad Labem, en distrikto Litoměřice, proksimume 5 km sudokcidente de Lovosice sur la suda rando de Bohemia mezmontaro kaj la norda fino de Polabí. En la vilaĝo loĝas  (). 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1276.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo
* **Čížkovice**
* Želechovice

## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Jakobo
* En najbareco de la preĝejo situas kastelo Čížkovice

## Pluaj fotoj

Cizkovice obecni urad 01.jpg|Municipa ofico en Čížkovice
Kostel sv jakuba cizkovice 01.jpg|Preĝejo de sankta Jakobo
Cizkovice nadrazi 01.jpg|Trajna haltejo en Čížkovice


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Provinco Kohkilujeh kaj Bujer Ahmad

eta|
eta|Panoramo de Jasuĝ
La **provinco Kohkilujeh kaj Bujer Ahmad** -  - estas unu el tridek provincoj en la nuntempa ŝtato Irano. Ĝia administra centro estas la urbo Jasuĝo; alia grava urbo estas Guŝarano. La provinco kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj laŭ la stato de oktobro 2006 havas  loĝantojn. Ĝi troviĝas en la sudokcidento de la ŝtato. La teritorio estas tre montara kaj ampleksas parton de la Zagros-Montaro. La plej alta monto de la provinco havas la nomon *Dena* kaj altas 4 409 metrojn.

## Historio 
Ĝis la 23-a de junio 1963 parto de la provinco apartenis al la regiono Fars kaj la alia al Ĥuzestano.

## Administra divido 
frameless|300x300px

## Vidu ankaŭ 
* Persiaj Pordegoj

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo
Děčany

**Děčany** estas municipo en Ĉeĥio, en regiono Ústí nad Labem, en distrikto Litoměřice, troviĝanta ĉirkaŭ 12&nbsp;km sudokcidente de Lovosice. En la vilaĝo loĝas  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1226.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Děčany**
* Lukohořany
* Semeč
* Solany

## Ĉirkaŭaĵo
Apud la vilaĝo troviĝas naturmemoraĵo *Kamenná slunce* (Ŝtonaj sunoj). Temas pri forlasita ŝtonminejo en kies roka muro troviĝas ŝtonaj figuroj similaj al infanpentraĵo de suno. Ili estiĝis dum vulkana erupcio dum pratempo.

## Pluaj fotoj 

File:Děčany náves.JPG|Vilaĝplaco
File:Děčany křížek.JPG|Baroka kruco


Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Setlejoj en PPR Bohemia mezmontaro
Nigra segilflugilo

La **Nigra segilflugilo** (*Psalidoprocne pristoptera*) estas eta paserina birdo el la familio de hirundedoj (*Hirundinidae*), kiu enhavas kaj la hirundojn kaj la murhirundojn. La popola nomo de la genro *Psalidoprocne* nome *segilfugiloj* devenas el la segilaj formoj de bordoj de ties flugiloj.

## Disvastiĝo 
La **Nigra segilflugilo** reproduktiĝas en malfermaj arbaraj habitatoj, kaj preferas pli humidajn areojn, kvankam kelkaj rasoj ĉeestas en montara herbeja habitato. Ĝi reproduktiĝas tra Afriko el orienta Niĝerio kaj Etiopio sude al Angolo, norda Zimbabvo kaj norda Mozambiko. La subspecio *P. p. holomelaena* reproduktiĝas en sudorienta Afriko el suda Mozambiko al Kabo en Sudafriko. 

Tiu specio estas ĉefe loĝanta nemigranta, krom sezonaj lokaj aŭ altitudaj movoj, sed *P. p. holomelaena* estas migranta, kiu pasas la sudhemisferan vintron norde de la reprodukta teritorio. La nomiga raso *P. p. pristoptera* de la montaroj de norda Etiopio moviĝas sude post reproduktado.

## Aspekto 
La **Nigra segilflugilo** estas malgranda hirundo 13-15 cm longa kun tre forkoforma vosto kun tre **longaj eksteraj vostoplumoj**. Ties plumaro estas **blubrile nigra** kaj pro tio malsimilas tiu specio al granda parto de hirundoj kiuj estas blankecaj aŭ almenaŭ helaj sube. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed la ino havas pli mallongajn eksterajn vostoplumojn, kaj malpli evidentaj flugilsegilaĵoj. Junuloj estas brunaj kun malpli brilo kaj havas pli mallongajn vostojn.

Estas multaj subspecioj de tiu hirundo, kiujn kelkaj fakuloj povas disigi en diferencaj specioj. Ĉefe, kvar nordorientaj rasoj, inklude la nomigan *P. p. pristoptera*, havas rimarkindajn blankajn subflugilajn kovrilojn (ĉiuj aliaj subspecioj estas brilverdaj kaj havas komplete malhelajn subflugilojn), kaj povas disiĝi kiel la *Orienta nigra segilflugilo*, *P.orientalis*. Tio lasus *P. p. holomelaena* kiel la Nigra segilflugilo, *P. holomelaena*. Aliaj subspecioj estas foje ankaŭ levitaj al specia statuso, sed Turner kaj Rose havas opinion, ke ĉiuj rasoj de Nigra segilflugilo estas, se io, ek-specioj.

## Kutimaro 
La nesto estas farita el herbo, musko aŭ similaj materialoj, kaj konstruita kiel 30-60 cm longa tunelo en vertikala sablo aŭ argilobordo. Tiu estas kutime malnova tunelo de alia specio kiel alciono, sed multaj estas elfosataj de la propraj reproduktaj paroj. La ovodemetado estas de du, foje tri, blankaj ovoj. Ununura patro, probable la ino, kovas ilin dum 14-19 tagoj, kun pliaj 24-27 tagoj ĝis kiam la idoj elnestiĝas.

La **Nigra segilflugilo** estas kutime vidata en paroj aŭ etaj grupoj ĉasantaj flugantajn insektojn en arbarklarejoj kaj arbarbordoj, super arbaro, aŭ ĉe akvo. Tiesr flugi estas malforta kaj flugilfrape.

Temas pri silentema specio, sed ĝi faras mildan *ĉrrp* alarmvoĉon. Estas ankaŭ kontakta alvoko priskribita kiel *ĉirr ĉirr ĉjjjju* por la *P. p. holomelaena* kaj *cjju cju cc-ip* por la *orientalis*. 

## Referencoj 
* Sinclair, Hockey kaj Tarboton, *SASOL Birds of Southern Africa*, ISBN 1-86872-721-1
* Turner kaj Rose, *Swallows and Martins* ISBN 0-7470-3205-5

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Hirundedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Bretka

**Bretka,** hungare **Beretke** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Rožňava.
eta|maldekstre|Kalvinana kirko kun ruina kapelo en Bretka

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 km²
* Supermara alteco: 206 m
* Loĝantaro: 360
* Poŝtkodo: 980 46
* Aŭtokodo: RV
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Bretka situas sub monto 322 m-ojn alta, laŭ rojo (Sajó preterfluas), fine de sakovojo, fervojo preteriras. Rožňava troviĝas 25 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1286 en formo *"terra Beretke"*. La vilaĝo senhomiĝis en la 17-a jarcento. En 1828 oni nombris 55 domojn kaj 455 homojn. En 1910 loĝis en Beretke 501 da homoj, (ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Beretke apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornalja, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Bretka 354 da homoj, (290 hungaroj, 41 slovakoj, 21 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* katolika kapelo omaĝe al Sankta Andreo de 1864
* kalvinana preĝejo de 1976
* baroka nobeldomo de Beretkey de 1754

## Famuloj 
* András Hegedűs, hungara pedagogo, literaturisto

## Eksteraj ligiloj 
* Bretka en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rožňava
Johannes Eccard

**Johannes ECCARD** (n. 1553 en Mühlhausen (Turingio); m. aŭtune 1611 en Berlino) estis protestanta komponisto kaj kapelestro.200px|dekstra

## Vivo 
Eccard kantis kiel knabo en la kortega kapelo en Vejmaro. Kiel lerninto de Ludwig Helmbold kaj Joachim a Burck li aktivis mallongan tempon kiel kantisto sub Orlando di Lasso en Munkeno kaj ekde tie entreprenis studovojaĝon al Venecio. Tie li vizitis i.a. Andrea Gabrieli, Claudio Merulo kaj Gioseffo Zarlino.

Post mallonga restado en sia hejmurbo Mühlhausen (1573/74) Jakob Fugger  (1542-1598) vokis lin kiel orgeniston al Augsburg.

En 1579 li translokiĝis al Kenigsbergo kaj tie aktivis por la markgrafo Georg Friedrich von Ansbach  (1539-1603). Tie li fariĝis asistanto de Teodoro Riccio (1540-1603), en 1580 vickapelestro. Ses jarojn poste oni donis al Eccard kiel sukcedanto la postenon Riccio, tamen nur en 1604 oni nomumis lin kapelestro. En 1608 li sekvis vokon al la kortego de Berlino por fariĝi elektoprinca kapelestro kaj katedrala kantoro.

Li verkis ĉ. 250 sakralajn kaj profanajn plurvoĉajn kantojn, je kiuj li ofte enmuzikigis tekstojn de Ludwig Helmbold. Liajn *prusajn festokantojn* publikigis Johann Stobäus inter 1642 kaj 1644 Elbing je du partoj. Pluaj verkoj, inter ili pluraj mesojn, konserviĝis nur manskribe.

En la aĝo de 58 jaroj la elektoprinca kapelestro Johannes Eccard mortis aŭtune 1611 en Berlino.

## Verkoj 
* *Nun schürz dich, Gretlein, schürz dich*
* *Übers Gebirg Maria geht*
* *Christ ist erstanden*
* 1591: *Es rühmt die Heilige Schrift*
* 1597: *Verleih uns Frieden gnädiglich*
* 1600: *Nachdem die Sonn beschlossen*
* Maria wallt zum Heiligtum
En la germana Evangela Kantaro: melodio al la baptokanto *Ach lieber Herre Jesu Christ* (EG 203); teksto de la vesperkanto *Mein schönste Zier und Kleinod* (EG 473).

## Literaturo 
* Christine Böcker: *Johannes Eccard* : Leben und Werk. - München: Katzbichler, 1980. - (Berliner musikwissenschaftliche Arbeiten; 17) - ISBN 3-87397-047-3

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Freie Noten und midi

Kategorio:Renesancaj komponistoj
Kategorio:Germanaj komponistoj