open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oranĝpieda nestamasulo

La **Oranĝpieda nestamasulo** (*Megapodius reinwardt*) estas malgranda megapodo de la familio de Megapodedoj.

Tiu specio enhavas kvin subspeciojn troviĝantajn en multaj insuloj de Wallacea same kiel ĉe suda Novgvineo kaj norda Aŭstralio. Ĝi estas surtera birdo tiom granda kiom hejma koko kaj malhelkolora (grizecblua ĉe kapo, kolo, brusto kaj ŝultroj dum bruna ĉe dorso kaj flugiloj) kun fortaj oranĝecaj kruroj (kio nomigas la specion laŭ la komuna nomo) kaj pinteca bruneca kresto ĉe malantaŭo de kapo; la bako estas flava kaj la irisoj malhelbrunaj. Ĝi uzas gamon de arbaraj kaj arbustaraj habitatoj kaj koloniigis multajn malgrandajn insulojn tra sia teritorio. Ĝi estas abunda ĉe ĉeurbaj ĝardenoj de Darvino, kie la lokanoj aludas ĝin kiel arbustara meleagro.

Ĝenerale, populacioj ŝajnas stabilaj kaj la konservostatuso de la specio estas konsiderata Malplej Zorgiga.
eta|maldekstra|*M. r. macgillivrayi*
La **Oranĝpieda nestamasulo** manĝas semojn, falintajn fruktojn kaj surterajn senvertebrulojn.

Ĉiuj specioj de la familio de nestamasuloj kovas la ovojn ne per rekta sidado sur ili, sed per enterigo en amasnestoj el sablo, mortintaj folioj kaj alitipa rubo, el kio devenas la komuna nomo de la familio. La latina scienca nomo kaj de la genro kaj de la familio devenas el kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka signife respektive *granda* kaj *piedo*, alude al ties grandaj, fortikaj kruroj kaj piedoj necesaj por rasti enormajn kvantojn de tero kaj vegetala materialo, kies putriĝo poste varmigos la ovojn. La konstruado kaj bontenado de la amasoj, kiuj povas atingi ĝis 4.5 m alte kaj 9 m diametre, okazas la tutan jaron.

Kelkaj el la subspecioj povas esti traktataj kiel veraj specioj, kiaj la Tanimbara nestamasulo (*Megapodius tenimberensis*), dum aliaj subspecioj povas esti konsiderataj subspecioj de aliaj specioj (t.e. ***buruensis*** estas foje konsiderata subspecio de la Malhela nestamasulo).

## Referencoj 
* Jones, Darryl N.; Dekker, Rene W.R.J.; & Roselaar, Cees S. (1995). *The Megapodes*. Oxford University Press: Oxford. ISBN 0-19-854651-3
* Marchant, S.; & Higgins, P.J. (Eds). (1993). *Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic Birds. Volume 2: Raptors to Lapwings*. Oxford University Press: Melbourne. ISBN 0-19-553069-1

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet

Kategorio:Megapodedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Arbara pranestamasulo

La **Arbara pranestamasulo**, **Giganta nestamasulo** **Giganta megapodo** aŭ **Nestamasa megapodo**  (*Megapodius molistructor*) estis formortinta specio de megapodo. La restoj el subfosilioj estis trovitaj de Jean-Christophe Balouet kaj Storrs L. Olson en la kavoj Pindai de Novkaledonio. Ties restoj estis trovitaj ankaŭ en Tongo.

## Aspekto 
Kun pezo de 3.5&nbsp;kg, *Megapodius molistructor* estis pli fortika ol ĉiuj nune ekzistantaj specioj de *Megapodius*. En Tongo, ĝi estis la plej granda grundoloĝanta birdospecio. La fosilia materialo konsistas el maldekstra tarsometatarso, kompleta maldekstra skapulo, duono da dekstra skapulo, maldista pinto de maldekstra ulno, fragmento de la dekstra femuro, kelkaj ungaj falangoj, antaŭa fino de dekstra skapulo, maldista pinto de dekstra ulno, dista duono de maldekstra ulno, dista fino de maldekstra ulno kaj duono de dekstra femuro.

Ĉiuj specioj de la familio de nestamasuloj kovas kaj kovis la ovojn ne per rekta sidado sur ili, sed per enterigo en amasnestoj el sablo, mortintaj folioj kaj alitipa rubo, el kio devenas la komuna nomo de la familio. La latina scienca nomo kaj de la genro kaj de la familio devenas el kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka signife respektive *granda* kaj *piedo*, alude al ties grandaj, fortikaj kruroj kaj piedoj necesaj por rasti enormajn kvantojn de tero kaj vegetala materialo, kies putriĝo poste varmigos la ovojn.

## Formorto 
Kiam la fruaj setlantoj de la Lapita kulturo alvenis en Tongon antaŭ ĉirkaŭ 1500 a.K. Ili trovis nur marajn speciojn kiaj martestudoj kaj gigantaj formoj de surteraj birdoj kiaj megapodoj, kolomboj kaj raloj. La ĉasado de tiuj birdospecioj por manĝo kondukis al ties rapida formorto. En Novkaledonio la giganta megapodo povus esti survivanta ĝis historia epoko. William Anderson, naturalisto kaj kuracisto dum la dua vojaĝo de James Cook al Suda Maro, priskribis birdon el Novkaledonio kun grandaj nudaj kruroj kiun li nomigis *Tetrao australis*. Konsiderinte ke ĉiuj specioj de la genro *Tetrao* havas plumajn krurojn, la birdo de Anderson povus facile esti megapodo.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Steadman, David William: The biogeography and extinction of megapodes in Oceania (PDF, kompleta teksto)
* Association Endemia - Megapodius molistructor 

Kategorio:Megapodedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Formortintaj birdoj
Bourg-de-Sirod

**Bourg-de-Sirod** (prononcu : "Bur-de SiRO'") estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la komunumaro de Champagnole Porte du Haut-Jura, la departemento *Jura*, nomita laŭ la montaro Ĵuraso kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (). Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lons-le-Saunier kaj al la kantono Poligny.  

La teritorio havas komunan limon kun . 
__NOTOC__
## Historio 
### Antikva epoko 
Laŭ arkeologiistoj eblas ke la loko estis jam okupita dum malfrua Bronzepoko.
Ŝajnas ankaŭ ke dum la Romia Imperio estis templo apud la rivero Ain.

### Mezepoko 
Restaĵoj de la kastelo "Château Villain" videblas. Senjoroj de Commercy konstruis la kastelon de 1186. Tiuj senjoroj ankaŭ posedis tiam la senjorejon de Mont-Rivel (apud Champagnole).

La kastelo estis ruinita en 1479 fare de la soldatoj de Ludoviko la 11-a. Familio *Gérard de Watteville* rekonstruis kastelon adaptitan kontraŭ kanonoj (tio oni vidas en restaĵoj).

 
### Moderna epoko 
En 1595 la kastelo estis sieĝita kaj prenita de armeo de Henriko la 4-a.
Kaj denove estis prenita, post longa sieĝo, de svedaj soldatoj en 1639 dum la tiel nomata *Dekjara milito*, france titolata *guerre de Dix Ans*, kiu estis parto de Tridekjara Milito. Armeo de Franĉkonteo, sub la komando de barono ''César de Saix d'Arnans* (senjoro de Virechâtel), reprenis la kastelon rapide poste.

Dum la konkero de  Franĉkonteo tiu fortreso ne estis atakita de Ludoviko la 14-a. Sed la fortreso estis jam ruinita.

### Nuntempa epoko 
La restaĵoj de la kastelo oni uzi kiel ŝton-minejo inter 1808 kaj 1810 por rekonstrui forĝejon de Bourg-de-Sirod, detruita per brulego.

Hodiaŭ videblas duobla ĉirkaŭmuregoj, vastega kaj profunda pluvujo, porteno sud-okcidenta kaj porteno norda, inter aliaj restaĵoj.

De 1927 ĝis 1950 la vilaĝo Bourg-de-Sirod havis fervojan haltejon de la regiona fervoja reto *Chemins de fer vicinaux du Jura'' sur la fervoja subreto de Champagnole (linio inter Champagnole kaj Foncine-le-Bas kaj linio inter Sirod kaj Boujailles).

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Jura

Kategorio:Komunumoj de Jura
10153 Goldman

'*10153 *Goldman'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Dennis di Cicco elde ties privata observatorio de Sudbury (Masaĉuseco, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Stuart J. Goldman*, kiu ekde 1986, gvidis la legantojn de *Sky & Telescope'' tra la ĉiam ŝanĝanta mondo de la astronomiaj libroj, komputilaj programaroj kaj, nun, la vasta sovaĝejo de Interreto. Li estis volontulo dum la semajnfinoj por helpi konstrui la observatorion, elde kiu tiu-ĉi asteroido estis malkovrita.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Dennis di Cicco
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Burgo Schloßböckelheim

eta| akvarelo el la 17a jarcento de burgo Schlossböckelheim
eta| Gravuraĵo el la 17 jarcento

La **burgo Schloßböckelheim**, antaŭe ankaŭ nomata *burgo Böckelheim*, estas la ruino de montburgo sur monta deklivo de Nahegau apud la komunumo Schloßböckelheim en la distrikto Bad Kreuznach, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Historio 
La burgo estis konstruita verŝajne en la 0a jarcento el restaĵoj de romia setlejo. La unua mencio okazis en la jaro 824 kune kun Ludwig der Fromme Becchilenheim. En la 11a jarcento ĝi estis en posedo de la dukoj de Loreno. En la jaroj 1044/1045 ĝi estis detruita de Heinrich la 3-a.

Ekde 1065 la posedaĵo venis al la episkopo de Speyer (Spiro), kiu donis en 1105 la burgon al la grafoj de Sponheim kiel feŭdo. Post divido Heinrich von Sponheim vendis la burgon al la ĉefepiskopo de Majenco. La frato de Heinrich provis nuligi la vendon. Tio kaŭzis kverelon inter Sponheim kaj Majenco. La rezulto de tiu kverelo estis la perdon de la burgo. La burgon ricevis post pluraj ŝanĝoj Kurpfalz en 1471. En 1688 komence de la milito de palatinata sukcedo ĝi estis detruita komplete de francaj trupoj.

En la jaro 1105 imperiestro Heinrich la 4-a estis arestita de sia filo kaj sekvanto Heinrich la 5-a en la burgo.

## Priskribo 
La ruino ankoraŭ montras iaman pordegoturon kun restaĵoj de ŝtupara turo.

## Literaturo 
* Alexander Thon, Stefan Ulrich, Achim Wendt: *„… wo trotzig noch ein mächtiger Thurm herabschaut“ - Burgen im Hunsrück und an der Nahe*. 1. Auflage. Verlag Schnell und Steiner, Regensburg 2013, p. 36–39.
* Gustav Schellack, Willi Wagner: *Burgen und Schlösser im Hunsrück-, Nahe- und Moselland*. Aloys Henn Verlag, Kastellaun 1976

## Eksteraj ligiloj 
* Ruine Schloßböckelheim auf der Seite burgenwelt.de

Schlossboeckelheim
Schlossboeckelheim
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Bad Kreuznach
Leopoldo la 1-a (Belgio)

eta|200px
**Leopoldo la 1-a**, denaske "*Leopold Georg Christian Friedrich von Sachsen-Coburg-Saalfeld, Duko de Saksio, Princo de Saksio-Koburgo-Gotao*" (n. la 16-an de decembro 1790 en Koburgo kaj m. la 10-an de decembro 1865 en Bruselo), estis la unua reĝo de la belgoj.

Li estis elektita de la belga parlamento la 4-an de junio kaj ĵuris kiel reĝo la 21-an de julio 1831.

Lia filo, ankaŭ nomata Leopoldo, sekvis lin sur la belga trono post lia morto en 1865.

Kategorio:Belgaj reĝoj
Kategorio:Saksio-Koburgo kaj Gotao
Kategorio:Belgio
Sirod

**Sirod**( prononcu : "Siro") estas franca komunumo lokita ĉe komunumaro de Champagnole, en departemento Jura kaj en regiono Franĉ-Konteo.
Kategorio:Komunumoj de Jura
Scheulte

**Scheulte** (en la germana lingvo **Scheltenbach**) estas rivero en Kantono Ĵuraso, Kantono Berno kaj Kantono Soloturno. Ĝi estas orienta alfluanto de Birs kaj havas longecon de 18 kilometrojn. Ĝia averaĝa akvofluo estas 40,7 m³/sekundo.

## Fonto 
La fonto de Scheulte situas sur alteco de 1020 m s.m. oriente de la kulmino de Schelten-Pasejo sur la teritorio de la komunumo Beinwil en Kantono Soloturno ĉe la koordinatoj .

## Fluvojo 
La rivero fluas post la fonto okcidenten tra valo nomita *Val Terbi*, laŭ kiu ankaŭ nomiĝas la nova kunigita komunumo Val Terbi. Post la fonto la rivero unue fluas tra Schelten en Kantono Berno, tiam ĝi pasas la limon al Kantono Ĵuraso kaj fluas tra Mervelier, kie al ĝi alfluas de nordo la Rojo de Montsevelier kaj de sudo la rivereto Gabiare. Tiam ĝi fluas tra Corban, Courchapoix, Vicques kaj fine Courroux.

## Alfluejo 
Apud Courroux sur alteco de 410 m s.m. la rivereto alfluas de oriento al Birs.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
## Bildoj 

Dosiero:Montsevelier rivereto 330.JPG|Scheulte en Montsevelier
Dosiero:Mervelier Scheulte 296.JPG|Scheulte en Mervelier

Kategorio:Riveroj en Svislando
Kategorio:Kantono Ĵuraso
Kategorio:Kantono Soloturno
Kategorio:Riveroj de Ĵuraso
Kategorio:Akvokolekta areo de Rejno
Schmidtburg

[eta| la burgo Schmidtburg en la valo de la rivero [Hahnenbach (Nahe)]]
La **Schmidtburg** , aŭ **burgo Schmidt** estas ruino de montburgo apud Schneppenbach, en la distrikto Bad Kreuznach, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Geografia Situo 
La ruino troviĝas en riverkurbo sur alteco de 321 m supre de la valo de la rivero Hahnenbach (Nahe) en la mezmontaro Hunsrück. Sur la alia flanko de la valo troviĝas la Altburg, kelta fortikaĵo kaj la minejo Herrenberg, vizitebla aredeza minejo.

## Priskribo 
La burgo konsistas el supra kaj malsupra burgparto. Ĝi estas unu el la plej grandaj burgoj de la regiono.
Fosaĵo apartigas la supran parton de la resto de la burga instalaĵo. Ĝi konsistis el pluraj loĝdomoj kaj el burgfrido . La supra burgo estis sidejo de la Kurtriera administristo de la samnoma administrejo. La malsupra burgo konsistis el pluraj domoj por la burganoj.

## Historio 
## Bildaro 

Image:Schmidtburg02.jpg|Malsupra burgo
Image:Schmidtburg03.jpg|turo de lahodiaŭa burgadministracio
Image:Schmidtburg05.jpg|Rigardo de la supra burgo al la malsupra burgo
Image:Schmidtburg04.jpg|Schmidtburg kaj la vilaĝo Hahnenbach

## Literaturo 
* Otto Conrad: *Die Geschichte der Schmidtburg*. Rheinberg 1963.
* Achim H. Schmidt: *Grafensitz in römischen Ruinen? - Baugeschichtliche Beobachtungen an der Ruine Schmidtburg im südlichen Hunsrück*. In: Olaf Wagner (Hrsg.): *Burgen im Hunsrück. Eine Burgenlandschaft im Fluss der Zeiten*. Michael Imhof Verlag, Petersberg 2011, p. 62–78.
* Ulrich Wöllner: *Die Schmidtburg*. Spay 1974.

## Eksteraj ligiloj 
* Die Schmidtburg en retejo * EBIDAT*

## Referencoj 
Schmidtburg
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Bad Kreuznach
Ardon (Jura)

**Ardon** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Jura*, nomita laŭ la montaro Ĵuraso, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Lons-le-Saunier* kaj al la kantono ''''. 

La teritorio havas komunan limon kun . 

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Jura

## Eksteraj ligiloj 
* informa paĝeto en la departementa retejo ()
* kaj en retejo de la komunumaro ()

Kategorio:Komunumoj de Jura
Trevor H. Worthy

**Trevor Henry Worthy** (3a Januaro 1957) estas paleozoologo el Novzelando konata ĉefe pro sia studaro pri moaoj.

Fine de la 1980-aj jaroj Worthy malkovris fosiliajn restojn de tri ranospecioj el la familio de Leiopelmatedoj nome Aurora rano (*Leiopelma auroraensis*), Markhama rano (*Leiopelma markhami*), kaj Vaitoma rano (*Leiopelma waitomoensis*). En la 1990-aj jaroj Worthy malkovris kelkajn fosiliajn birdospeciojn novajn por la scienco, kiaj la Longbeka dendroskansoro (*Dendroscansor decurvirostris*) en 1991, la Skarleta pufino (*Puffinus spelaeus*) en 1991, kaj la Niua noktardeo (*Nycticorax kalavikai*) en 1995. Ĉe 1998 li pasis al Fiĝioj, kie li trovis subfosilian materialon de la nefluga Vitilevua giganta kolombo (*Natunaornis gigoura*), la Vitilevua nestamasulo (*Megapodius amissus*), la Vitilevua skolopo (*Coenocorypha miratropica*), la Giganta fiĝia grundorano (*Platymantis megabotoniviti*), kaj la malgranda nesalakva krokodilo *Volia athollandersoni*. La holotipoj de tiuj specio estas ekspoziciataj ĉe la Muzeo de Novzelando Te Papa Tongarewa.

## Eksteraj ligiloj 
* Canterbury University  - mallonga biografio
* Muzeo de Novzelando Te Papa Tongarewa, kolektoj asociaj kun Trevor Worthy 

Kategorio:Novzelandaj zoologoj
Kategorio:Paleozoologoj
Kategorio:Universitato de Adelajdo
Vitilevua nestamasulo

La **Vitilevua nestamasulo** (*Megapodius amissus*), konata ankaŭ kiel **Fiĝia nestamasulo** aŭ **Perdita megapodo**, estas formortinta megapodo kiu estis endemia de Fiĝio.  La epiteto *amissus*, el la latina "perdita", aludas al ties formorto. Restoj el subfosilioj estis kolektitaj el la kavo Udit ĉe Vainibuku en la insulo Viti Levu oktobre de 1998 fare de Trevor Worthy, G. Udy kaj S. Mataraba, kaj priskribita de Worthy en 2000. La holotipo konserviĝas en la Muzeo de Novzelando (reg. no: S.037468).

## Aspekto
Tiu megapodo estis simila laŭ grando al, aŭ iomete pli granda, ol la vivanta Oranĝpieda nestamasulo, kvankam ĝi havis malgrandajn flugilojn kaj pli fortikajn krurojn, sugeste, ke ĝi eble estis nefluga aŭ preskaŭ nefluga. Plej verŝajne ĝi iĝis formortinta pro troa ĉasado sekve de la homa setlado de Fiĝioj.

Ĉiuj specioj de la familio de nestamasuloj kovas kaj kovis la ovojn ne per rekta sidado sur ili, sed per enterigo en amasnestoj el sablo, mortintaj folioj kaj alitipa rubo, el kio devenas la komuna nomo de la familio. La latina scienca nomo kaj de la genro kaj de la familio devenas el kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka signife respektive *granda* kaj *piedo*, alude al ties grandaj, fortikaj kruroj kaj piedoj necesaj por rasti enormajn kvantojn de tero kaj vegetala materialo, kies putriĝo poste varmigos la ovojn.

## Referencoj
Kategorio:Megapodedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Formortintaj birdoj
Burgo Sponheim

eta|bildo de J. C. Scheuren el la jaro 1834
La **burgo Sponheim**, origine nomata *Spanheim* , estas la ruino de Spronburgo sur alteco de 245 m rande de la mezmontaro Hunsrück, komunumo Burgsponheim en la distrikto Bad Kreuznach en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Geografia Situo 
La burgo situas sur 250 m longa montsprono kies la suda kaj orienta flanko la rivero Ellerbach ĉirkaŭflosas. La hodiaŭa burgruino estas portata de ĉ. 130 m longa pinto de la montsprono.

## Historio 
## Priskribo 
eta|Restaĵoj de la detruita burgo Sponheim - turo
eta|Restaĵoj de la detruita burgo Sponheim, rigardo al la valo

La burgo konsistis el palaco, el ortangula impona burgfrido ĉirkaŭita de ringmuro. La burgrido el bosoj estis el la meza 12a jarcento. aliaj turoj kun bosaj ŝtonoj nur troviĝas sude de la rivero Nahe.

## Ceteraĵo 
La sanktulino Jutta von Sponheim († 1136) kaj sia frato, la kolonja ĉefepiskopo Hugo von Sponheim († 1137), estis naskita sur la burgo.

## Literaturo 
* Alexander Thon, Stefan Ulrich, Achim Wendt: *„… wo trotzig noch ein mächtiger Thurm herabschaut“ - Burgen im Hunsrück und an der Nahe*. 1. Auflage. Verlag Schnell und Steiner, Regensburg 2013, p. 138–143.
* Stefan Köhl: *Burg Sponheim*. In: Burgen und Schlösser, 1992/I, p. 6–19.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* *Burgruine Sponheim* auf der Seite burgenwelt.de

Sponheim
Lifuka

**Lifuka** estas insulo en la Reĝlando Tongo. Ĝi situantas ene de la arkipelago Haapai centre de la lando, nordoriente de la ĉefurbo Nukualofo.

Ĝi estas la administra centro de la arkipelago Haapai kaj Pangai estas la administra ĉefurbo.

## Historio 
Lifuka estas la loko kie la kapitano James Cook kromnomigis Tongon "The Friendly Islands" (la amikinsuloj). Tofua estas kie okazis la insurekcio de la ŝipo Bounty en 1789; tiu aktivvulkana insulo kuŝas proksimume je 40 marmejloj okcidente de Lifuka.

## Demografio 
Ĝi havas populacion de 2,968 kaj areon de 11.42&nbsp;km².

## Referencoj 
Kategorio:Tongo
Konsuma nestamasulo

La **Konsuma nestamasulo** (*Megapodius alimentum*) estas formortinta megapodo kiu estis indiĝena de Fiĝioj kaj Tongo en sudokcidenta Pacifika Oceano. Ĝi estis origine priskribita el subfosiliaj restoj kolektitaj de David Steadman el arkeologia loko en la insulo Lifuka en la insularo Haapai de la rexlando Tongo. La specifa epiteto kaj la komuna nomo aludas el evidenta uzado de la specio kiel manĝo.

Poste oni trovis restojn ankaŭ en la insuloj Lakeba kaj Mago de la arkipelago Laŭo de Fiĝioj fare de Trevor Worthy. Ŝajne ĝi iĝis formortinta pro troa ĉasado sekve de homa setliĝo en la insuloj.

Ĉiuj specioj de la familio de nestamasuloj kovas kaj kovis la ovojn ne per rekta sidado sur ili, sed per enterigo en amasnestoj el sablo, mortintaj folioj kaj alitipa rubo, el kio devenas la komuna nomo de la familio. La latina scienca nomo kaj de la genro kaj de la familio devenas el kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka signife respektive *granda* kaj *piedo*, alude al ties grandaj, fortikaj kruroj kaj piedoj necesaj por rasti enormajn kvantojn de tero kaj vegetala materialo, kies putriĝo poste varmigos la ovojn.

## Referencoj 
Kategorio:Megapodedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Birdoj de Fiĝioj
Haapai

**Haapai** estas grupo de insuloj, insuletoj, rifoj kaj sablejoj kun areo de 110 km² en la centra parto de la Reĝlando Tongo, kun la insularoj Tongatapu sude kaj Vavau norde. Dekdep insuloj el Haapai estas loĝataj kun entute 7,500 homoj. Ties plej alta pinto estas Kao en Togo kun preskaŭ 1050 m.

eta|maldekstre|260px|Pangai, Lifuka, Haapai
eta|maldekstre|Lifuka, ĉefinsulo de Haapai
Pangai estas la administra ĉefurbo de Haapai kaj ĝi situantas ĉe Lifuka.

## Geografio 
Haapai konsistas el 51 insuloj rekte okcidente de la Tonga Foso, konstituante ĉenon de vulkanaj insuloj kiaj Kao, la plej alta pinto en la regno stare 1046 m. Pli okcidente estas la neloĝataj koralinsuloj. La arkipelago kuŝas ĉe 204 km norde de Tongatapu kaj ĉe 130 km sude de Vavau. Dekdep insuloj el Haapai estas loĝataj, kiaj la ĉefaj insuloj Lifuka kaj Foa. Du ĉefaj vilaĝoj en la arkipelago estas Pangai en Lifuka (kie estas la flughaveno Salote Pilolevu) kaj Haano.

## Historio 
Lifuka estas la loko kie la kapitano James Cook kromnomigis Tongon "The Friendly Islands" (la amikinsuloj). Tofua estas kie okazis la insurekcio de la ŝipo Bounty en 1789; tiu aktivvulkana insulo kuŝas proksimume je 40 marmejloj okcidente de Lifuka.

Kategorio:Tongo
David Steadman

**David William Steadman** estas kuratoro pri ornitologio ĉe la Florida Muzeo de Natura Historio de la Universitato de Florido.

Lia studaro koncentriĝis ĉe evoluo, biogeografio, konservado, kaj formorto de tropikaj birdoj, partikulare ĉe insuloj de Pacifika Oceano. Li estas ankaŭ aŭtoro de ĉirkaŭ 180 sciencaj publikaĵoj. Li ankaŭ estris nombrajn elfosadojn de prahistoriaj lokoj kaj malkovris ampleksajn formortojn kaŭzitajn de homoj en la fruaj epokoj de la koloniigo. Li priskribis nombrajn formortintajn speciojn de birdoj kaj pli ĵuse malkovris, ke la Salomona podargo estas specio (anstataŭ subspecio de la Ocelpodargo, kiel antaŭe oni supozis). Li laboris etende pri Paskinsulo, estrante la unuajn sistemajn elfosadojn en la insulo por identigi plantojn kaj animalojn kiuj iam vivis tie.

## Edukado 
* Bakalaŭro en Biologio el Edinboro State College en 1973.
* Master en Zoologio el la Universitato de Florido en 1975.
* Doktoreco en Geosciencoj el la Universitato de Arizono en 1982.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ornitologoj
Kategorio:Universitato de Florido
Spicvino

eta|200ra|Spicvino
**Spicvino** estas alkohola trinkaĵo, kiu estas trinkata antaŭ ĉio dum la periodo tuj antaŭ kristnasko. Por fari ĝin, oni varmigas, plejofte ruĝan, vinon kun spicoj kiel cinamo, kariofilo, ilicio kaj citrusoŝeloj, eventuale dolĉigita per sukero aŭ mielo. Post tio oni varmigas la vinon sed ne boligas ĝin ĉar tiam la alkoholo vaporiĝas. Fakte la vino eĉ ne estu varmigita super 70°C ĉar la bolpunkto de etanolo estas 78,37°C.

Spicvino enhavas alkoholelcentaĵon de proksimume 13%, kvankam oni vendas tutpretan spicvinon kun elcentaĵo de 8,5.

Kategorio:Alkoholaĵoj
Károly Széchy (arkitekto)

**Károly Széchy** [kAroj sEĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Széchy Károly** estis hungara inĝeniero, arkitekto, profesoro, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1951).

Károly Széchy http://www.tudosportal.hu/egy.php?id=7293 naskiĝis la  1903 en Budapeŝto. Li mortis la  1972 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Károly Széchy akiris diplomon en la Reĝa Teknikuniversitato József en 1926, poste helpe de stipendio li plulernis en Londono. Hejmenveninta li ofte partoprenis en konstruadoj de pontoj en Budapeŝto. En 1944 li akiris juran diplomon en Scienca Universitato Péter Pámány kaj li doktoriĝis en la teknikuniversitato. Post la 2-a mondmilito li partoprenis en rekonstruoj de pontoj, baldaŭe li aliĝis al metrookonstruado. Ekde 1949 li instruis en la teknikuniversitato, kie li iĝis katedrestro en 1957. Li mortis dum laboro. Li estis ankaŭ konata pri tunelokonstruadoj. Li ricevis premion Kossuth en 1948, poste ĉefurban premion en 1970.

## Verkaro (elekto) 
* *Az iszapelevenítő szennyvíztisztító eljárások* (1933)
* *Közúti vasúti hidak újszerű könnyű pályaszerkezete* (1943)
* *Újszerű hídszerkezetek* (1950)
* *Alapozás. I–II* (1952, 1957–1963) - studenta lernolibro
* *Alagútépítéstan* (1961,  en 1966,  en 1969)

## Memorigiloj 
* memormedalo "Széchy Károly" fondita en 2000

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri pontoj‎
Lakeba

**Lakeba** estas insulo en la suda insularo Lau de la insulara ŝtato Fiĝioj; la provinca ĉefurbo Lau situas tie. La insulo estas la deka plej granda en Fiĝio, kun terareo de preskaŭ 60 km². Ĝi estas fruktodona kaj malseka, kaj ĉirkaŭita de 29-kilometra ŝoseo. Ties plej proksimaj najbaroj estas ĉe Aivo kaj Najaŭo. Separata per profunda maro el tiu lasta sed nur per neprofundaj akvoj el la unua, tiele ke marnivelo estis pli malalta dum glaciaj epizodoj kaj tiele Lakeba kaj Aivo formis unusolan grandan insulon.

Ĝi havas populacion de ĉirkaŭ 2,100 loĝantoj en ok vilaĝoj, el kiuj plej gravas estas la ĉefurbo Tubou kiu kuŝas en la sudo de la insulo. Ĉe Tubou estas la vilaĝo de Levuka; nepre ne konfuzu kun ties samnoma fiĝia malnova ĉefurbo Levuka – Levuka en Lakeba estas hejmo por fiŝkapta tribo kies prauloj devenas el la insulo Bau. Alia grava vilaĝo estas *Nasaqalau*, situanta en la norda parto de Lakeba.

## Notoj 
## Referencoj 
*  (2008): The vegetation and flora of Lakeba, Nayau and Aiwa Islands, Central Lau Group, Fiji. *Micronesica* **40**(1/2): 169–225. PDF fulltext 
*  (2006): *Extinction and Biogeography of Tropical Pacific Birds*. University of Chicago Press. ISBN 0-226-77142-3

Kategorio:Fiĝioj
(10225) 1997 VQ1

**(10225) 1997 VQ1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Mago

eta|NASA Geocover 2000 satelita bildo
eta|Laboristoj por sukerkano en kampoj de Mago en 1884.
La insulo **Mago** estas vulkana insulo kiu kuŝas en nordokcidenta sektoro de la insularo Lau de la Fiĝioj. Ĝi estas unu el la plej grandaj privataj insuloj en sudokcidenta Pacifika Oceano, kaj konsistas el 22&nbsp;km² el tero.

Mago situantas ĉe 166 mejloj OrNOr el la fiĝia ĉefurbo Suva kaj ĉe 14 mejloj SOk el la insuleto Namalata, ĉe Vanua Balavu, kie loĝas ankoraŭ posteuloj de la origina Mago. Mago estas relative nedisvolvigita nune kaj loĝata nur de kelkaj laboristoj de hindaj–fiĝiaj devenoj.

Komence de 2005 Mago estis aĉetita de aktoro de Hollywood nome Mel Gibson kontraŭ 15 milionoj da usonaj dolaroj el japana Korporacio Tokju. Descendantoj de originaj indiĝenaj loĝantoj de Mago, kiuj estis senhejmigitaj en la 1860-aj jaroj, protestis kontraŭ la aĉeto fare de Gibson.

Kategorio:Fiĝioj
Peter Kolény

**Peter KOLÉNY** estas slovaka astronomo.

Laŭ Minor Planet Center li malkovris 35 asteroidojn inter 1996 kaj 2000 elde la Observatorio de Modra, ĉiuj en kunlaboro kun Adrián Galád kaj Leonard Kornoš.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Peter Kolény

Kategorio:Viroj
Kategorio:Slovakaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Ferenc Szegedy

**Ferenc Szegedy** [segedi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szegedy Ferenc** estis hungara politikisto, direktora membro de Hungara Scienca Akademio (1830).

Ferenc Szegedy http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis en 1787 en Ötvöspuszta. Li mortis la  1848 en Vieno.

## Biografio 
Ferenc Szegedy frekventis lernejon en Vieno. En 1809 li batalis kontraŭ Napoleono en Győr. Inter 1815 - 1819 li estis subdepartementestro de Zala (historia departemento). Post jaroj li apartenis al la opoziciuloj. Inter 1825 - 1827 li estis parlamenta deputito. Baldaŭe li estis membro de la supera juĝejo, poste li estis laŭvice ĉefdepartementestro de Szabolcs kaj Verőce. Pro akuta malsano fine li rezignis pri ĉiuj postenoj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Gyula Szegedi

**Gyula Szegedi** [djula segedi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szegedi Gyula**, estis hungara kuracisto, internisto, imunologo, profesoro kaj membro (korespondanta en 1995, ordinara en 2001) de Hungara Scienca Akademio.

Gyula Szegedi http://www.unideb.hu/portal/node/10459  naskiĝis la  1936 en Újszász. Li mortis la  2013 en Újszász.

## Biografio 
Gyula Szegedi frekventis gimnazion en Szolnok, universitaton en Debrecen. Post la diplomo en 1960 li samloke restis kiel vicprofesoro. Li profesoriĝis en 1975, krome li estis vicrektoro. Li doktoriĝis en 1990 antaŭ la akademio. Li okupiĝis precipe pri imunologiaj problemoj. Li ricevis medalojn kaj premiojn inter 1983-2008.

## Verkaro (elekto) 
**Fibrosissal járó kórképek* (1990)
**Polysistemic Autoimmune Diseases* (1996)
**Klinikai kutatások a poliszisztémás autoimmun betegségekben* (2002)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* http://www.haon.hu/elhunyt-szegedi-gyula-debreceni-akademikus-orvosprofesszor/2403002  
* http://www.pharmindex-online.hu/hirek/elhunyt-szegedi-gyula-debreceni-akademikus-orvosprofesszor-4356.html  

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Hungaraj imunologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
MINI

**MINI** estas la nomo de marko de malgrandaj aŭtomobiloj, produktataj ekde la jaro 2001 kiel subfirmao de la germana aŭtomobila konzerno BMW. La aŭtomobila marko daŭrigas la tradicion kaj stilajn karakterizaĵojn de antaŭa brita aŭtomobileta marko, kiu origine inter la jaroj 1959 ĝis 2000 estis konstruita de la kompanioj Austin kaj *Morris Motor Company*, pli poste de la kompanioj *British Motor Corporation (BMC)*, *British Leyland* kaj *Rover*.

Por la Esperanto-movado aparte interesa estas la fakto, ke la konzerno en 2012, okaze de la 125-a jubileo de Esperanto, aranĝis varban kaj gazetaran kampanjon, kiu aparte elstarigis la rekonon pri la interkomprenigaj meritoj de Esperanto lige al la konzerna aserto, ke la marko MINI estus same internacieca kaj sukcesa kiom Esperanto.eta|MINI "Cooper" el 2005

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Mini (aŭtomobilo)
* Mini Moke

## Eksteraj ligiloj 
* Mini internacia retejo de la aŭtomobila marko (elekto de landoj, kaj lige al tio de lingvo)

MINI
Kategorio:Germanaj firmaoj
Kategorio:Aŭtomobilaj firmaoj
Evangelistaro

[eta|La [Pentekosto|pentekosta miraklo, el la *Codex Egberti*.]]
**Evangelistaro** (latinlingve *evangelistarium*) estas ordigita kolektaĵo de evangeliaj perikopoj, nome de eroj eltiritaj el la kanonaj evangelioj legeblaj dum la Eŭkaristiaj celebradoj, laŭ la sinsekvo de la festo de la liturgia jaro. Ili diferenciĝas de la evangeliaroj, kiuj estas kristanaj liturgiaj libroj, en kiuj estis kolektitaj la kvar kanonaj Evangelioj. Oni tuj distingas la diferencon inter la du (Evangeliaro kaj Evangelistaro) per simpla ekzameno de la tekstoj, kiuj ĝenerale en Evangelistaro komenciĝas per la formulo *In illo tempore* ("Tiutempe").

La origina daŭra legado de la bibliaj tekstoj (*lectio continua*) estis anstataŭata per la dispecigitaj elektitaj tekstoj (la tieldirita “Perikopoj”  komencantaj per “In illo tempore”).  Por la retrovo de la perikopoj en la bibliaj kompletaj tekstoj, estis dekomence antaŭpreparitaj indeksoj ordigitaj laŭ la sinsekvo de la festoj, la tieldiritaj "kapitolaroj" (*capitulare lectionum*), kiuj estis aneksitaj al la tuta biblia teksto. Por la evangeliaroj de la komenciĝanta mezepoko, kiuj entenis la tekston de la tuta evangelio, tiuj specialaj indeksoj estis nomataj *capitula evangeliorum*. Dum tiuj indeksoj estis kunmetitaj kiel sendependaj libroj kaj la legeblaj tekstoj estis skribitaj tutkomplete, eknaskiĝis (6-a aŭ 7-a jarcerto la legaĵaro kiuj ekanstataŭis ankaŭ la integrajn evangelian tekstojn.

Ĝenerale en la manuskriptoj entenantaj la evangelistaron, la skribsistemo estis unciala.

En la orientaj eklezioj la saman funkcion de la evangelistaro plenumis, almenaŭ parte, la sinaksaroj.

Famaj ekzemploj de Evangelistaro estas la Evangelistaro de Godeskalko (781–783), la Codex Egberti de la (Abatejo de Reichenau, 980–993) kaj la Libro de la perikopoj de Henriko la 2-a (Reichenau, ĉirkaŭ 1012).

## Bildaro 

Dosiero:Meister der Hofschule Karls des Großen 001.jpg|Evangelistario di Godescalco: * Maiestas Domini * (3r)
Dosiero: Kerald (Meister des Codex Egberti) 001.jpg|*Codex Egberti*: *La masakro de la Senkulpuloj*
Dosiero:Meister der Reichenauer Schule 005.jpg|Libro de la perikopoj de Henriko la 2-a: *La anonco al paŝtistoj*

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Veröffentlichungen zu Evangelistaren im Opac der Regesta Imperii
* Veröffentlichungen zu *Perikopenbuch* im Opac der Regesta Imperii
*Veröffentlichungen über Evangelistare  im Katalog der Deutschen Nationalbibliothek

## Vidu ankaŭ 
*Evangeliaro
*Sinaksaro
*Evangeliaro
*Legaĵaro

Kategorio:Evangelio
Kategorio:Kristana arto
Kategorio:Biblio
Kategorio:Katiolikaj liturgiaj libroj
Mihály Szegedy-Maszák

**Mihály Szegedy-Maszák** [mihAj segedi-masAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szegedy-Maszák Mihály** (naskiĝinta en Budapeŝto la , mortinta la ) estas hungara literaturhistoriisto, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (1998), membro de Academia Europaea (1995).

Mihály Szegedy-Maszák http://klara.web.elte.hu/oh/szegedy.html naskiĝis la  1943 en Budapeŝto.

## Biografio 
Mihály Szegedy-Maszák frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1961-1966, poste tuj li plulernis en Cambridge. En 1967 li doktoriĝis en Scienca Universitato Loránd Eötvös, poste li laboris en literatura instituto ĝis 1981, krome inter 1967-1971 li instruis en Scienca Universitato de Szeged. Li profesoriĝis en 1990, post 2 jaroj li iĝis katedrestro. En 1981 li estis nomumita docento en Universitato Loránd Eötvös. Li estis gastoprofesoro aŭ esploristo en Britio kaj Usono. Li doktoriĝis en 1989 antaŭ la akademio. Li okupiĝis precipe pri teorio de la romano, kompara literaturscienco, teorio de tradukado, hungara literaturo ekde la 19-a jarcento. Li ricevis 4 premiojn inter 1995-2008.

## Verkaro (elekto) 
* *„A regény, amint írja önmagát”* (1980, 1987, 1998)
* *Géza Ottlik* (1994)
* *A megértés módozatai: fordítás és hatástörténet* (2003)
* *A magyar irodalom történetei I–III.* (Historioj de la hungara literaturo 1-3), 2007)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gábor Szegő

**Gábor Szegő** [segO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szegő Gábor** estis hungara matematikisto, profesoro, honora membro de Hungara Scienca Akademio (1965).

Gábor Szegő http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1895 en Kunhegyes. Li mortis la  1985 en Palo Alto.

## Biografio 
Gábor Szegő devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion en Szolnok, universitaton en Budapeŝto, kie li lernis ekzemple de Lipót Fejér, József Kürschák, Manó Beke. Li lernis ankaŭ en universitatoj de Berlino kaj Göttingen. inter 1915-1918 li batalis en la 1-a mondmilito. En 1918 li doktoriĝis en universitato en Vieno. En la sekva jaro li estis vicprofesoro en la teknikuniversitato en Budapeŝto. En 1921 li translokiĝis al Berlino, poste li instruis en Königsberg. Pro la nazioj li rifuĝis al Usono, kie en Stanford li estis katedrestro ĝis 1953.

## Verkaro (elekto) 
* *Beiträge zur Theorie der Toeplitzschen Formen* (1920)
* *Aufgaben und Lehrsätze aus der Analysis* (1925, hungare en (1980)
* *Orthogonal polynomials* (1939)
* *Isoperimetric inequalities in mathematical physics* (1951)
* *Collected Papers (I-II-III.* (1982)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Usonaj matematikistoj
Burioj

La **burioj** estis antikva ĝermana popolo unuafoje menciita en la libro *Germania* de Tacito, en kiu ili aperas kiel popolo etne proksima al la markomanoj kaj la kvadoj de Bohemio kaj Moravio. Ĝi ankaŭ mencias ke ilia lingvo kaj moroj similis al tiuj de la sueboj.

Malgranda aro de burioj akompanis la suebojn en la invado de Iberio, same kiel en la enloĝado en Gallaecia en la 5-a jarcento inter la  riveroj Kavado kaj Homemo. Tiu regiono estas konata kiel *Terras de Bouro* (t.e. *Burilando*).

Kategorio:Iberio
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Ĝermanoj
10159 Tokara

'*10159 *Tokara'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Tokara Insularo, (japane: 吐噶喇列島, *Tokara rettō'') en la sudo de Japanio, kiu entenas sep loĝatajn kaj kvin neloĝatajn insulojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Chapois

**Chapois** (prononco "Ŝapua") estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la komunumaro de Champagnole, la departemento *Jura*, nomita laŭ la montaro Ĵuraso kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Lons-le-Saunier kaj al la kantono Champagnole. 

La teritorio havas komunan limon kun . 

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Jura

## Eksteraj ligiloj 
* informa paĝeto en la departementa retejo ()

Kategorio:Komunumoj de Jura
Flughaveno Broken Hill

La **Flughaveno Broken Hill** (IATA: **BHQ**, ICAO: **YBHI**) estas la flughaveno de la urbo Broken Hill en la aŭstralia ŝtato Novsudkimrio.

## Flugceloj 
* Adelaide, Dubbo, Sydney (per Regional Express Airlines)

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la flughaveno
* WAD, YBHI

Kategorio:Flughavenoj en Aŭstralio
Kategorio:Novsudkimrio
10160 Totoro

**10160 Totoro** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la animacia filmo "Mia najbaro Totoro" de Hayao Miyazaki, montrante la fean estaĵon Totoro. Per tiu filmo, Totoro denove trovis sian lokon en la koro de la japanaj infanoj, en tempo, kiam la arbaroj kaj mallumoj, kie Totoro vivis, rapide malaperas el la Tero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
10166 Takarajima

'*10166 *Takarajima'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

Ĝi ricevis la nomo de Takaraĵima (japane : 宝島), la plej suda loĝata insuloj de la Tokara Insularo, farita de leviĝintaj koralaj rifoj. Tiu insulo iĝis fama kiel modelo de la "Trezorinsulo" de Robert Louis Stevenson. Multenombraj homoj venis vidi la kalkoŝtonajn kavernojn, kie la pirato *Captain Kidd'' estus kaŝinta siajn trezorojn.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
10161 Nakanoshima

'*10161 *Nakanoshima''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

Ĝi ricevis la nomo de Nakanoŝima (japane : 中之島), plej granda insulo de la Tokara Insularo. La pitoreska panoramo de Monto Ontake (979 m), ankaŭ tiel-nomata la "Tokara-a Fuĵi", estas brila kaj neforgesebla, kun sia ĉirkaŭanta maro, mildaj deklivoj kaj trankvila aero.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
10164 Akusekijima

'*10164 *Akusekijima''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

Ĝi ricevis la nomo de Akusekiĵima (japane : 悪石島), unu el la insuloj de la Tokara Insularo, konata pro ĝia termofonto. Estas kredita, ke la densa subtropika arbaro de tiu insulo estas loĝata de dioj, kiuj gardas la montaran insulon, kaj multenombraj sanktejoj estis konstruitaj por adori la diojn.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Gerhard Fritsch

**Gerhard FRITSCH** (naskiĝinta la 28-an de marto 1924 en Vieno, mortinta la 22-an de marto 1969 samloke) estis aŭstra verkisto.

## Vivo 
Dum la Dua mondmilito li trapasis la abiturientan ekzamenon kaj iĝis soldato. Estinte militkaptisto, li studis post la reveno germanistikon kaj historion kaj deĵoris kiel gimnazia instruisto, poste kiel redaktisto, eldoneja lektoro kaj bibliotekisto.

Kiel kunlaboranto de la literatura fakgazeto *Wort in der Zeit* kaj kuneldonanto de la magazino *Literatur und Kritik* kaj de la progresema viena jargazeto *Protokolle* li estis ĝis sia sinmortigo centra personulo de la aŭstra postmilita literatursceno.

Per multaj kritikaj eseoj li parolis pri la samtempa literaturo de sia patrujo, ekzemple en la antologio *Aufforderung zum Mißtrauen*, kiun li eldonis en 1967 kune kun Otto Breicha.

## Karakterizaj trajtoj 
Lia frua liriko ekzistadismoza liriko ŝuldiĝas al la spertoj dummilitaj (*Zwischen Kirkenes und Bari*, 1952; *Lehm und Gestalt*, 1954; *Der Geisterkrug*, 1958). La tempokritika romano *Moos auf den Steinen* (1956) estis samtempe eleganta adiaŭo al la mitoj de Aŭstrio-Hungario. *Fasching* (1967), romano de el milito reveninto estas satiro pri restaŭradaj tendencoj dum la dua postmilita aŭstria respubliko.

Aliaj verkoj estas la kolekto lirika-proza *Geographie der Nacht* (1962) kaj la radiodramo *Der Kastellan* (1963); postmorte aperis *Katzenmusik. Prosa* (1974, nova eldono en 1997), *Mondphasen. Fragment eines Romans* (1977) kaj *Gesammelte Gedichte* (1978, eldonita fare deReinhard Urbach).

## Literaturo 
* Stefan Alker: *Das Andere nicht zu kurz kommen lassen. Werk und Wirken von Gerhard Fritsch*, eldonis Wendelin Schmidt-Dengler. Braumüller, Wien 2007 ISBN 978-3-7003-1622-0
* *Gerhard Fritsch. Schriftsteller in Österreich*, eldonis Stefan Alker. Sonderzahl, Wien 2005 ISBN 3-85449-245-6
* Karl Schimpl: *Weiterführung und Problematisierung. Untersuchungen zur künstlerischen Entwicklung von Gerhard Fritsch.* Heinz, Stuttgart 1982 (= Stuttgarter Arbeiten zur Germanistik; 118) ISBN 3-88099-122-7

## Eksteraj ligiloj 
* Eta biografio. 
* Pri la ekspozicio "Man darf nicht leben, wie man will." Gerhard Fritsch - Schriftsteller in Österreich (1924-1969).

Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Vienanoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 28-an de marto
Kategorio:Mortintoj la 22-an de marto
Ksantino

La **ksantino**  (kemia formulo: **C5H4N4 O2**) estas flava koloraĵo, derivaĵo de purino, bazo de aliaj koloraĵoj, katabolaĵo de guanino trovebla en urino kaj en sango.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
*Ordinara ilekso
*Paragvaja ilekso
*Teobromino 
*Teofilino
10162 Issunboushi

'*10162 *Issunboushi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Tsuneo Niijima kaj Takeŝi Urata elde Oĵima en gubernio Gunma (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Issun-bōshi (japane 一寸法師 : "knabo de 3 cm"), heroo de pluraj malnovaj japanaj fabeloj. Naskiĝinta tiel granda kiel fazeolo, (*issun'' signifas grando de ĉ 3&nbsp;cm en japana), li venkis ogron kaj prenis lian magian maleon, per kiu li aliformiĝis en normala knabo. Fine li edziĝis kun princino.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Tsuneo Niijima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Komsomolskaja placo (Moskvo)

eta|Komsomolskaja placo kaj Kazana stacidomo
eta|Jaroslavla stacidomo
eta|Leningrada stacidomo

**Komsomolskaja placo** (, ankaŭ "placo de tri stacidomoj") estas placo en Moskvo.

Ĉe la placo situas:
* Kazana stacidomo
* Leningrada stacidomo
* Jaroslavla stacidomo

Kategorio:Distrikto Krasnoselskij (Moskvo)
Johano de Aŭstrio

[eta|Arkiduko Johano, [litografio el la jaro 1848 de Jozefo Kriehuber.
]]
Arkiduko** Johano de Aŭstrio** (naskiĝis la 20-an de januaro 1782 en Florenco, mortis la 11-an de majo 1859 en Graz) estis membro de la Habsburgoj. Li estis aŭstra ĉefgeneralo kaj germana reganto.

Johano estis filo de Leopoldo la 2-a kaj frato al Francisko la 1-a, ambaŭ german-romiaj imperiestroj. Johano estis naskita en Florenco, kie la patro estis arkiduko. Kiam Leopoldo fariĝis german-romia imperiestro en 1790, Johano sekvis lin al Vieno. Post sia armea kariero kiu finiĝis kun malvenkoj kontraŭ Napoleono Johano koncentriĝis pri la regado de la duklando Stirio. Tie li prezentiĝis kiel reformema reganto, kaj okupiĝis pri naturo, teknologio kaj agrikulturo.
Interalie li fondis la antaŭulon de la teknika Universitato de Graz.
eta|maldekstra|Fontano de Johano (*Johann Brunnen*) konstruita 1878: bronza skulpturo de Fanz Xaver Pönninger

En 1848 ĉe la germana nacia asembleo de Frankfurt li estis elektita kiel reganto. Post la fiasko de la germana revolucio de 1848 li demisiis de tiu tasko.

Johano mortis en 1859 en Graz. Por memorigi lin estis konstruita fontano en la centra placo de la urbo. En la jaro 1869 la kadavro estis transportita al Schenna proksime Merano, kie ĝi kuŝas en propra maŭzoleo.

Kategorio:Habsburgo-Loreno
Kategorio:Arkidukoj
Kategorio:Historio de Eŭropo
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Historio de Aŭstrio
György Székely (historiisto)

**György Székely** [djordj sEkej], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Székely György** estas hungara historiisto, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (1985).

György Székely http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19506 naskiĝis la  1924 en Budapeŝto.

## Biografio 
György Székely frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1942-1946. Post la diplomo komence li estis oficisto, ekde 1949 li eklaboris en historia instituto, poste li ekinstruis en Universitato de Budapeŝto. En 1953 li estis vicdekano, en 1956 katedrestro, inter 1955-1962 vicrektoro, inter 1969-1975 dekano. En 1973 li doktoriĝis antaŭ la akademio. En 1982 li estis nomita ĉefdirektoro de muzeo. Li pensiuliĝis en 1994. Li okupiĝis ekzemple pri historioj de urboj kaj universitatoj. Li ricevis polan kaj 2 hungarajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* *A középkorvégi parasztháborúk* (1949)
* *A feudalizmus kialakulása és rendszere* (1951)
* *A török hódítók elleni védelem ügye a Dózsa-parasztháborútól Mohácsig* (1952)
* *La Hongrie et la domination ottomane XVe–XVIIe siècles* (1975)
* *Fekete-tengeri utak és kapcsolatkeresések az oszmán hatalom hátában* (1985)
* *Tanulmányok az óbudai egyetem történetéből* (1995)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
10209 Izanako

**10209 Izanako** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde la observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la *kami* Izanaki-no-mikoto, kiu, en la Japana mitologio, malsupreniris en la insulon Onogoro kun la diino Izanami kaj tie kreis la teron, inkluzive la insulon Aŭaĝi.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997