open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
László Méhes

**László Méhes** [lAslO mEheŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Méhes László** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, reĝisoro, teatrestro.
eta|László Méhes
László Méhes http://www.imdb.com/name/nm0617576/ naskiĝis la  en Enying.

## Biografio 
László Méhes akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1983, sed jam pli frue en 1981 li aliĝis al trupo de Gaja Teatro. Li ricevis aktorajn kaj reĝisorajn taskojn, sed li estis videbla ankaŭ en filmoj. En 2005 li estis nomumita ĉefreĝisoro. En 2010 li estis teatrestro de Teatro József Attila, ekde 2012 ĉefreĝisoro de hungarlingva teatro en Komárno.
Li ricevis premiojn en 1993 kaj 1994.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Reĝo Lear - Osvald
** Rikardo la 2-a - Bushy
** Rikardo la 3-a - 2-a murdisto
** Makbeto - sorĉisto
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Nemes Keszeg András
** Somermeznokta sonĝo - sakflutisto
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - Adolf
* Molière: La malsanulo pro imago - Tomaso
* Ibsen: Peer Gynt - fremdulo; Huhu; patro de Solvejg

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Csontváry* (1980)
* *Hamis a baba* (1991)
* Zimmer Feri (1998)
* *Sorstalanság* (2005)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* Peer Gynt (televizia versio, 1988)
* *Presszó* (1998)
* *Kossuthkifli* (serio, 2013)

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Gorman: *Rémségek kicsiny boltja* (1993, 1994)
* Feydeau: *Bolha a fülbe* (2004, 2014)
* Molière: Tartufo (2012)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Fred Astaire kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=20405

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/mehes-laszlo/person-14765

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Helbe-vejro

eta|La rivero Helbe
La **Helbe-vejro** (germane: *Helbewehr*) estas historia teknika monumento. Ĝi situas je ĉ. 2 km nordokcidente de Westgreußen, Germanio.

## Priskribo 
La rivero Helbe, flanka rivero de Unstrut, fontas proksime de Helbedündorf-Friedrichsrode, trafluas la superan Helbe-valon, dividiĝas ĉe vejro inter Wasserthaleben kaj Westgreußen kaj fluas tiuloke per tri parte paralelaj akvujoj (Schwarzburger Helbe, Steingraben, Sächsische Helbe) ĝis la rivero Unstrut apud Griefstedt. La akvosistemo nombriĝas inter la plej imponaj mezepokaj konstruaĵoj en la regiono de Norda Turingio. Danke al sia idilieca situo ĝi iĝis elirpunkto por multaj turismaj kaj sportaj agadoj. Inter la muelejoj estas eĉ hodiaŭ kelkaj funkciantaj, ekz. Pfaffenhofmühle kaj Neumühle en Clingen aŭ Steinfahrtsmühle-Ziegenhof Peter en Greußen.

## Historio 
La unua vejro apud Westgreußen konstruitis laŭ komisio de la Germana Kavalira Ordeno inter 1268 kaj 1282 fare de monakoj. Tiam kreitis artefarita flanka branĉo (=Schwarzburger Helbe). Estiĝis tiam ne tute 20 grenaj kaj oleaj muelejoj, la vejro divida ĉe Westgreußen, kvin pli malgrandaj vejroj, fluo super Steingraben por uUpferhelbe kaj tri fluoj tra Clingen. La utiligo de akvopovo (i.a. ankaŭ por isato kaj kupro prosperigis la regionon dum jarcentoj.

*Sächsische Helbe* fakte estiĝis pli malfrue inter 1368-1373 laŭ instigo de la turingia landgrafo Balthasar por sekurigi la akvovprovizadon de la urbo Weißensee. Ĉirkaŭ la jaro 1530-a Kupferhelbe ekfluigitis, kiu movis la muelejojn Neumühle kaj Alte Ölmühle en Clingen kiel ankaŭ Stadtmühle en Greußen. Katastrofoj akvegaj damaĝis ofte la tutan sistemon. En 1827 la lignaj superaj konstruaĵoj de la eroj apud Westgreußen tiom detruitaj estis, ke en 1828 faritis nova solida ŝtona aĵo 30 metrojn pli supre. En 1927/28 betonaj muroj estis aldonitaj. Ekde 1982 la tuto estas teknika protektinda monumento. Inter 1998-2001 en ŝtalbetonkonstrumaniero multaj aferoj nove faritis kerne kaj poste ekstere por aspektaj kialoj malnovigitis. En junio 2001 estis solena malfermo de la monumento.

## Eksteraj ligiloj 
* Superakvego ĉe Helbevejro en 2014

* Historio de la vejraro

Kategorio:Distrikto Kyffhäuser
Kategorio:Akvaj konstruaĵoj
Kategorio:Historiaj monumentoj
Kategorio:Teknikaj subĉielaj muzeoj
Burgo Bodenstein

eta|Teraso de Burgo Bodenstein
**Burgo Bodenstein** () troviĝas en Wintzingerode, Germanio. Hodiaŭ enestas evangelia renkontiĝcentro.

## Historio 
Ĉe la okcidenta rando de la montaro Ohmgebirge leviĝas disde dekliva roko la pitoreska burgo Bodenstein. Ĝi nomiĝas inter la plej belaj burgaj kompleksoj de Meza Germanio. En la regiono Eichsfeld ĝi konserviĝis plej bone inter ĉiuj burgoj de la regiono. Ĝia unua mencio estis en la jaro 1098-a; inter la 11-a kaj la 13-a jarcento ĝi estis posedaĵo de la dinastianoj de Bodenstein.

## Famaj Wintzingerode-anoj 
Inter 1448 kaj 1945 posedis la tuton la dinastio von Wintzingerode, kiu plurfoje alikonstruigis la tuton. El tiu ĉi familio devenis multaj elstaruloj, ekz. Barthold von Wintzingerode kiu enkondukis Reformacion en la Distrikto tribunala de Bodenstein. Kvar vilaĝoj plusaj (Kirchohmfeld, Wehnde, Tastungen, Kaltohmfeld) estas ĝis hodiaŭ protestantismaj enklavoj en la katolika Eichsfeld-teritorio. Menciindas krome Georg Ernst Levin von Wintzingerode, ministro ĉirkaŭ la jaro 1800 en Virtembergo. Pro siaj meritoj li nobeliĝis regna grafo fare de la imperiestro en 1794. Ne prisilentatu ankaŭ Ferdinand von Wintzingerode, rusa generalo ĉefadjutanto de la caro Aleksandro la 1-a; li ege meritis pri la forpelo de francaj trupoj el Ruslando kaj pri la venko ĉe la Batalo de Leipzig.

En 1945 oni sukcesi konvinkis la sovetian administracion ne eksplodigi la burgon. En 1947 venis la bieno en la posedon de la Evangelia Eklezio en Germanio. La iama porpatrina hejmo ripozuma estas nuntempe moderna ripozejo kaj renkontiĝcentro eklezia.

## Kapelo 
Inter la plej valoraj aferoj nombriĝas sendube la baroka kapelo burga el la 17-a jarcento. Ĝi enhavas barokan originalan orgenon kiu ĝis hodiaŭ funkcias kaj uzatas dum diservoj respektive koncertoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo

Bodenstein
Sj Miller

**sj Miller** (naskiĝis la ) estas usona universitata profesoro, publika parolanto, socijusteca aktivisto kaj vicdirektoro de eduka egaleco ĉe la Universitato de Novjorko. Miller estas sengenrulo kaj preferas esti nomata sen seksspecifaj pronomoj.

## Frua vivo kaj edukado 
Miller kreskis en Santa Fe, Nov-Meksiko. Miller estis forrifuzita de sia patro post elŝrankiĝi kiel sengenrulo-transgenrulo.

## Referencoj 
## External links 
* 

Kategorio:GLAT-aktivuloj
Kategorio:GLAT-verkistoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj aktivuloj
Róbert Menczel

**Róbert Menczel** [mencel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Menczel Róbert** estas hungara dekoraciisto, universitata instruisto.

Róbert Menczel http://port.hu/adatlap/szemely/menczel-robert/person-20158 naskiĝis la  en Karancsalja.

## Biografio 
Róbert Menczel frekventis mezlernejojn en Salgótarján kaj Budapeŝto, poste universitaton en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto, fine li akiris diplomon en Industriarta Altlernejo en 1982. Li komencis sian dekoraciistan karieron en Nacia Teatro (Szeged) en la jaroj 1981 kaj 1982, poste li partoprenis en fondo de Teatro Hevesi Sándor. Liaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Teatro Petőfi (Veszprém) (1986–1988)
* Teatro Csiky Gergely (Kaposvár) (1988–1991)
* denove Teatro Hevesi Sándor (1991–1997) jam kiel ĉefdekoraciisto
Operetoteatro (Budapeŝto) (1997–2001, ĉefdekoraciisto).
Ekde 2002 li instruas en Universitato de Kaposvár kiel katedrestro kaj docento, sed foje li kreas dekoraciojn en pluraj teatroj. Li ricevis premiojn en 1993 kaj 2016.

## Elektitaj dekoraciaj kreaĵoj 
* William Shakespeare:
** La ventego (2007, Teatro Petőfi (Veszprém))
** Reĝo Lear (2005, Nacia Teatro (Győr); 2010 Teatro de Nyíregyháza) 
** Otelo (2002, Nacia Teatro (Győr))
** Hamleto (2011, Nacia Teatro (Győr); 2012, Nacia Teatro (Budapeŝto) 
* Imre Madách: La tragedio de l' homo (2004, Teatro Hevesi Sándor; 2011, Nacia Teatro (Budapeŝto)
* Molière:
** Tartufo (2006, Nacia Teatro (Budapeŝto))
** La Avarulo (2011, Nacia Teatro (Budapeŝto))
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj (2010, Nacia Teatro (Budapeŝto))
* Giacomo Puccini: La Bohème (2002, Nacia Teatro (Szeged))

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj dekoraciistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Preĝejo Sankta Andreo (Rábaszentandrás)

**Preĝejo Apostolo Sankta Andreo** estas romkatolika preĝejo en vilaĝo Rábaszentandrás (Hungario).

## Historio 
La unua mencio pri kirko okazis en 1438 en la tiama *Szentandráspuszta*, laŭ tio ĝi estis konstruita el ŝtonoj kun turo. En 1733 la konstruaĵo jam estis ruina pro la pli frua turka erao, eĉ la posedantoj estis la Kalvinanoj/luteranoj. En 1746 la katolikoj reakiris la preĝejon. La nun videbla katolika preĝejo estis rekonstruita en 1760. Diversaj trakonstruoj okazis en 1784 kaj 1868.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en korto. Ĉe la enirejo granda ŝtona kruco etendiĝas en la korto. En mezo de la fasado la turo reliefas, en ties mezo funkcias la enirejo. Interne menciindas reliefo pri Sankta Andreo skulptita el ligno.

## Fontoj 
* hungare
* hungare kun foto
* aŭdebla sonorilado
* http://www.kislexikon.hu/rabaszentandras.html

Rabaszentandrás
Rabaszentandrás
Peel-komisiono

eta|Plano de dispartigo fare de la Komisiono Peel, julio de 1937.
La **Peel-komisiono**, formale konata kiel Reĝa Palestina Komisiono, estis Brita Reĝa Komisiono de Esplorado, estrita de Lord Peel, nomumita en 1936 por esploradi la kaŭzojn de la tumultoj okazintaj en la Brita Mandato Palestino post la araba ĝenerala striko ses monatojn daŭra ene de la teritorio de la mandato.

La 7an de julio 1937, la Komisio publikigis reporton en kiu, por la unua fojo, deklaris ke la mandato estis iĝanta nepraktikebla kaj rekomendis la disdividon. La brita registaro aprobis la planon de dispartigon, dekomence, sed ĝi petis pli da informaro. Post la publikigo en 1938, la Komisio Woodhead estis nomumita por ekzameni detale kaj rekomendi planon de reala dispartigo.

La araboj malakceptis la dispartigon «dekomence» kaj kondamnis ĝin unuanime, ĉar ili «tute malakceptis la principon de dono de teritorio al la judoj» kaj postulegis ke la Unuiĝinta Reĝlando plutenu sian malnovan promeson de araba sendependa ŝtato, kaj ke «la propra esto de la rajtoj ĝuataj de la judoj estas perfido al la brita promeso». La juda estrarano akceptis la dispartigon kun dividitaj sentoj kiel oportuno por atingi suverenecon. Tamen, kelkaj historiistoj indikas ke per letero al sia filo en oktobro 1937, David Ben-Gurion skribis ke «juda ŝtato establiĝu tuje, eĉ se nur en parto de la lando. La cetero sekvos laŭ la tempopaso. Venos juda ŝtato». La sama sento estis registrita de Ben-Gurion en aliaj okazoj, kiel ĉe kunsido de la plenumo de la Juda Agentejo en junio 1938, same kiel Jaim Weizmann.

## Vidu ankaŭ 
* Arab-israela konflikto

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Israelo
Kategorio:Historio de Palestino
Kategorio:Araba-israela konflikto
Kategorio:1936
Sev (rivero)

**Sev** ( Сев) estas rivero en la eŭropa parto de Rusio. Ĝi estas la maldekstra branĉo de rivero Nerussa, en kiun ĝi enfluas apud setlejo *Usuĥ*, (Suzemka distrikto, Brjanska provinco). Longeco de la rivero Sev egalas 88 km.

Ĝi originas proksime de la vilaĝo *Gremjaĉij*, Ĥomutovskij distrikto, Kurska provinco kaj portas siajn akvojn en la nord-okcidentan direkton. Ĝi apartenas al la baseno de Dnepro rivero enfluanta la Nigran maron.

Etimologio de la vorto Sev havas kelkajn versiojn. Plej verŝajne ĝi originis el sanskrita vorto "syava" (darka). Ankaŭ meritas diskuton signifo "Semado" el la rusa homonimo Сев.

El la nomo de la rivero venas nomo de la antikva urbo Sevsk fondita en 1146, kiu estas ĉefurbo de Sevskij distrikto de Brjanska provinco. Sev riveron nutras per siaj akvoj pluraj alfluantaj riveretoj: *Vasko*, *Amara Pomujo*, *Lemeŝovko*, *Sosnico*, *Stenega*, *Taro*, *Ulj* k.a.

Dum la Granda Malordo la 21-an de januaro 1605 sur bordoj de Sev rivero okazis Batalo ĉe Dobriniĉi inter armeo de la Rusa Carlando kaj milittrupoj de Falsa Demetrio la 1-a havinta gravan signifon en historio de Rusio.

## Eksteraj ligiloj 
* http://vsereki.ru/atlanticheskij-okean/bassejn-chyornogo-morya/dnepr/desna/nerussa/sev  teksto 

* https://www.youtube.com/watch?v=K-kkB8lFCtA navigado en kajakoj laŭ riveroj Sev kaj Nerussa maje 2014 (video)

* http://pravda-sevsk.ru/publicacii/main/1316-rekasev89kilometrovotistokadoustya.html artikolo en la loka periodaĵo "Sevskaja Pravda" en 2013 

Kategorio:Riveroj en Kurska provinco
Kategorio:Riveroj en Brjanska provinco
Kategorio:Akvokolekta areo de Dnepro
Butanono

**Butanono** aŭ **metil etil ketono** (MEK) estas organika kombinaĵo, senkolora likvaĵo, alte brulema, kun forta kaj agrabla dolĉeca odoro. Industrie ĝi produktatas grandskale kaj ankaŭ okazas nature en spurkvantoj. Ĝi estas solvebla en akvo kaj ordinare uzatas kiel industria solvanto kaj kiel katalizilo en la fotopolimerizado de la metakrilata acido.

Butanono estas bonega ordinara solvanto kaj uzatas en procezoj pri fabrikado de gumoj, rezinoj, celuloza acetato, nitrocelulozaj kovraĵoj kaj vinilaj tavoloj. Pro tio, ĝi trovas uzojn en la fabrikado de plastaĵoj, tekstilaĵoj kaj parafina vakso, kaj en dompurigaj produktoj tiaj kiaj lakoj, vernisoj, farbo-forigiloj kaj purigagentoj.

Ĝi posedas similajn proprecojn al acetono sed bolas sub pli alta temperaturo kaj posedas signifoplenan pli malaltan vaporigo-rapidon. Butanono ankaŭ uzatas kiel solvanto de sekaj feltokrajonoj uzataj kiel markigiloj sur kretotabuloj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **2-butanono** per oksidado de **2-butanolo**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **2-butanono** per hidratigado de la **2-buteno**:

### Sintezo 3 
* Preparado de **2-butanono** per traktado de **acetila klorido** kaj **etano**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **2-butanono** per traktado de **propanoila klorido** kaj **metano**:

### Sintezo 5 
Hidratigo:* Preparado de la **2-butanono** per hidratigado de **1-butino**:

### Sintezo 6 
* Preparado de la **butanona oksimo** per traktado de **butanono** kaj **hidroksilamino** sekvata per **Rearanĝo de Beckmann** en acida medio:

### Sintezo 7 
* Preparado de la **propano** per traktado de **butanono** kaj **hidrazino**:

### Sintezo 8 
* Preparado de la **butanona cianhidrino** per traktado de **butanono** kaj **cianida acido**:

### Sintezo 9 
* Preparado de la **butanono** per traktado de **propanalo** kaj **klorometano**:

## Literaturo 
* NIST Chemistry WebBook
* Groundwater Chemicals Desk Reference, Fourth Edition, John H. Montgomery
* Chemical Book
* Chemicalland21
* Cameo Chemicals
* Industrial Organic Chemistry, Klaus Weissermel, Hans-Jürgen Arpe

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Pinacolone-3D.png|**Pinakolono**
Crotonyl_alcohol.svg|Krotila alkoholo
1-Butanethiol.svg|**Butanotiolo**
Butan-2-ol 200.svg|**2-butanolo**

Butan-1-ol_Skelett.svg|**1-butanolo**
Butyraldehyde_200.svg|**Butiraldehido**
Methacrylic_acid_200.svg|Metakrilata acido

## Vidu ankaŭ 
* Ketonoj
* Butano
* Propanono
* Ciklopropanono
* Hidrokarbonido
* Ciklopropanolo
* Ciklopropeno
* Dumetila karbonato
* Benzofenono
* Metil-etil-ketono

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Alkoholoj
Jerzy Kłoczowski

**Jerzy Kazimierz Kłoczowski** (naskiĝis la 29-an de decembro 1924 en Bogdany Wielkie, apud Chorzele) – pola historiisto, profesoro pri homa scienco, senatano. Kavaliro de la Ordeno de Blanka Aglo.

## Vivo 
Dum la dua mondmilito estis soldato de la Pola Enlanda Armeo kaj partoprenanto de la ribelo de Varsovio, dum kiu perdis la dekstran manon. En la jaroj 1945–1948 studis en Universitato Adam Mickiewicz en Poznań kaj en Universitato Koperniko en Toruń. En 1950 akiris sciencan gradon doktoro kaj iĝis lekciisto de Katolika Universitato en Lublin. En 1967 iĝis eksterordinara profesoro (ricevante sciencan titolon profesoro), kaj en 1974 ordinara profesoro.

En scienca laboro okupiĝis pri historio de antaŭdispartiga Pollando kaj la 19-jarcenta, pri historio de kristanismo en Pollando kaj de ties ordenoj kaj pri historio de Mez-Orienta Eŭropo.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Kościół w Polsce*, (Romkatolika Eklezio en Pollando), 1968 kaj 1970
* *Chrześcijaństwo w Polsce*, (Kristanismo en Pollando), 1981
* *Europa Słowiańska w XIV–XV wieku*, Slava Eŭropo en la 14-a-15-a jarcentoj), 1984
* *Bullarium Poloniae* (franclingva enkonduko pri Vatikanaj arkivoj pri Pollando), 1985
* *Szkice historyczne*, (Historiaj skizoj), 1986
* *Dzieje polskiego chrześcijaństwa*, (Historio de la pola kristanismo), 1987 kaj 1991
* *Od pustelni do wspólnoty* (De ermitejo al komunumo), 1987
* *Chrześcijaństwo i historia* (Kristanismo kaj historio), 1990
* *Europa Środkowowschodnia w historiografii krajów regionu* (Mez-Orienta Eŭropo en historiografio de la region-landoj), 1993
* *Młodsza Europa. Europa Środkowo-Wschodnia w kręgu cywilizacji chrześcijańskiej średniowiecza* (Pli juna Eŭropo. Mez-Orienta Eŭropo ene de kristana civilizo de la mezepoko), 1998
* *Dzieje chrześcijaństwa polskiego* (Historio de la pola kristanismo), 2000
* *Historia Polski od czasów najdawniejszych do końca XV wieku* (Historio de Pollando de la plej malnovaj tempoj ĝis fino de la 5-a jarcento), 2000
* *Aktualność przesłania paryskiej „Kultury” w dzisiejszej Europie* (Aktualeco de la mesaĝo de la pariza "Kultura" en la hodiaŭa Eŭropo) (kunaŭtoro), 2007
* *Nasza tysiącletnia Europa* (Nia miljarcenta Eŭropo), 2010

## Bibliografio 
* Nota biograficzna na stronie IESW  Biografia noto en la paĝoj de la Instituto de Mez-Orienta Eŭropo

Kategorio:Polaj historiistoj
Kategorio:Polaj mezepokistoj
Kategorio:Partoprenantoj de la Varsovia ribelo
Kategorio:Membroj de la Pola Enlanda Armeo
Makemo

**Makemo**, **Rangi-kemo ** aŭ **Te Paritua**, estas unu de la pli grandaj Tuamotuaj atoloj en Franca Polinezio.

Makemo estas 69&nbsp;km longa kaj 16,5&nbsp;km larĝa, kaj havas land-areon de 56&nbsp;km². Ĝi estas la kvara plej granda atolo de la Tuamotuoj koncerne la surfaco de la laguno, kun areo de 603&nbsp;km². Malgraŭ ĝia areo, la laguno nur havas du navigeblajn pasejojn.

Makemo havas 832 loĝantojn; la ĉefa vilaĝo nomiĝas Pouheva kaj havas populacion de 600. La vilaĝo havas varfon kaj internulejon kun 150 infanoj de najbaraj insuloj. Ĝi ankaŭ havas flughavenon kiu situas okcidente de Pouheva.

## Historio 
Makemo estas la hejmo de la legenda polinezia heroo Moeava.

La unua registrita eŭropano kiu alvenis sur Makemo estis la angla perlokomercisto John Buyers sur la brigo *Margaret*. Li alvenis sur Makemo je la 10-a de marto 1803 je la sama tago kiam li malkovris la atolon Taenga li nomis la insulon "Phillips Island", laŭ la eksa ŝerifo de Londono, Sir Richard Phillips. Sur kelkaj mapoj Makemo nomiĝas "Kutusov".

La flughaveno de Makemo malfermiĝis en 1976.

## Administracio 
La komunumo de Makemo konsistas el la atoloj Makemo, Haraiki, Marutea Nord, Katiu, Tuanake, Hiti, Tepoto Sud, Raroia, Takume, Taenga kaj Nihiru.

File:Phare.Makemo.JPG|Makemo lumturo
File:Église.Makemo.JPG|Makemo kirko
File:Mairie.Makemo.JPG|Makemo komunumejo kaj and policejo
File:Port.Makemo.JPG|Makemo haveno
File:Platier récifal.jpg|Plata rifo je la orienta marbordo de Makemo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Listo de atoloj (france) 
* http://www.nzetc.org/tm/scholarly/tei-BucExpl-t1-body-d20-d2.html
* History , http://www.nzetc.org/tm/scholarly/tei-BucExpl-t1-body-d20-d2.html & http://english.islandsadventures.com/iles.php?id=28 

Kategorio:Insuloj en Franca Polinezio
Kategorio:Komunumoj de Franca Polinezio
Ĥionodokso

(*Chionodoxa luciliae*)]]
 (*Chionodoxa luciliae*) en la neĝo]]
**Ĥionodokso ** (*Chionodoxa*) estas plantogenro ene de la subfamilio *Scilloideae*. La genra nomo *Chionodoxa* konsistas el la grekaj vortoj *χιόνι* [ĥioni] por neĝo kaj *δόξα* [doksa] por opinio, aspekto, gloro, honoro, brilo, fiero; la rekta traduko estas „neĝbrilo“ aŭ „neĝfiero“. La hejmregiono de tiuj specioj estas la mediteranea regiono kaj  Malgrandazio.

## Priskribo 
*Chionodoxa*-specioj estas plurjaraj herbaj plantoj. Tiuj geofitoj formas malgrandajn, ov- ĝis globformaj bulboj kun bruna kovraĵo  („tunko“) kiel rezervorgano. Po bulbo ofte la planto nur havas du bazajn foliojn; ili estas simplaj kaj paralelnervuraj.

Sur la foliartigo staras en terminala grapola foliaro kun pluraj folioj havante po nur unu brakteo por floro. La duseksaj floroj estas trinombraj. La ses egalaj involukraj folioj estas nur kunkreskintaj base al tubo. La libera parto de la involukraj folioj staras dice kaj rekurvataj. La floroj estas blankaj aŭ bluaj kun ofte blanka gorĝo. Ekzistas du cirkloj kun po tri stamenoj. La diverse larĝaj kaj grandaj filamentoj formas centran konuson ĉirkaŭ ovario kaj pistilo. La tri karpeloj estas kunkreskintaj al epigeaj ovarioj. Ekzistas nektarioj.

La trilobaj kaj trikameraj kapsulfruktoj enhavas 3 ĝis 18 nigrajn, pli aŭ malpli globformajn, senflugilajn semojn kun elajosomoj.

## Sistematiko 
La genro apartenas al la tribo *Hyacintheae* ene de la subfamilio de la *Scilloideae*.

Ĉe kelkaj aŭtoroj la specioj apartenas al la genro *Scilo* L. sinonimo por *Chionodoxa* BOISS. estas: *Scilla* sekcio *Nigriscilla* serio *Chionodoxa* (BOISS.) SPETA.

Ekzistas ses ĝis ok  *Chionodoxa*-specioj 

## Referencoj 
## Literaturo 
* John McNeill: *Chionodoxa.* In: ISBN 0195152085 paĝo 320 (rete) (angl.).
* Horst Eggert: [Schneeglanz-Arten in Schleswig-Holstein, 2008.](http://www.botanik-steinburg.de/dateien_2008/Chionodoxa%20(2).pdf) (PDF; 18&nbsp;kB)
* Walter Erhardt u.&nbsp;a.: *Der große Zander. Enzyklopädie der Pflanzennamen*. Band 2. Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart 2008. ISBN 978-3-8001-5406-7

Kategorio:Asparagacoj
Vísnabók Guðbrands

**Vísnabók Guðbrands** (Libro de versoj) eldonita de Guðbrandur Þorláksson episkopo en Hólar en Hjaltadalur fakte estas la unua poemkolekto presita en la islanda lingvo. Oni povas diri ke tiu libro estas antologio de kristanecaj poemoj dum du jarcentoj (la 15a kaj la 16a) kvankam la periodo post la reformacio (1550) kompreneble estas la plej ampleksa. Estas nomitaj dek poetoj kiuj verkis poemojn kaj psalmojn kiuj aperis en la libro. Plej multaj estas verkitaj de la pastro, Einar Sigurðsson en Eydalir. En Vísnabók ankaŭ estas kelkaj poemoj el la katolikisma periodo, i.a. la fama sanktpoemo Lilja iom ŝanĝita laŭ la lutera doktrino.

## Referenco 
* Einar Sigurbjörnsson, Jón Torfason og Kristján Eiríksson: „Inngangur.“ *Vísnabók Guðbrands*. Bókmenntafræðistofnun Íslands. Reykjavík 2000. Bls.vii–xxxix.

Kategorio:Verkoj el la islandlingva literaturo
Juda Agentejo por Israelo

La **Juda Agentejo por Israelo** aŭ **Soĥnut** (, "Juda Agentejo por la lando Israelo") estas registara organizaĵo jud-cionista kreita en 1923 cele al plenumo kiel reprezentanto de la juda komunumo dum la Brita Mandato Palestino. Ĝi ricevis oficialan agnoskon en 1929. En la 1930-aj jaroj ĝi iĝis la *de facto* registaro de la juda loĝantaro, kies estroj estis elektitaj de ĉiuj el la judoj de la mandato. Ĝi estis la ĝermo de la estonta israela registaro proklamata en 1948.

Post la proklamo de la Ŝtato Israelo, ĝi eknomiĝis *Juda Agentejo por Israelo* kaj iĝis registara organo kiu zorgis pri la juda enmigrado al Israelo (*alija*). Ties funkcio estas faciligi la ekonomian disvolvigon, la integradon kaj la absorbon de la enmigrantoj. Ĝi ankaŭ havigas ekonomian kaj kulturan helpon al judaj movadoj de la mondo. Aktuale plue ekzistas kaj funkcias.

## Vidu ankaŭ 
* Haavara Interkonsento
* Judismo
* Judoj

## Eksteraj ligiloj 
* Juda Agentejo por Israelo  Oficiala retejo (multlingva)
* Celebrando 60 Juntos  La laboro de la Juda Agentejo por Israelo laŭ jardekoj
* Feliz Cumpleaños a Israel  Naskoreveno Israel@60
Reginald Coupland

Sir **Reginald COUPLAND** (2a de Aŭgusto 1884 – 6a de Novembro 1952) estis elstara historiisto de la Brita Imperio kiu inter 1920 kaj 1948 tenis la *Beit Professorship of Colonial History* pri koloniisma historio ĉe la Universitato de Oksfordo. Li estis konata ĉefe pro sia fakuleco pri Historio de Afriko. Coupland estis elektita Membro de la Brita Akademio en 1948.

Kategorio:Brita imperio
Kategorio:Britaj historiistoj
William Peel, 1-a Grafo Peel

[eta|Lord Peel ĉe enirejo de la [Hotelo Reĝo David, 1936.]]
**William Robert Wellesley Peel**, Unua Grafo Peel, OBI (7a de Januaro 1867 – 28a de Septembro 1937), nomumita Vicgrafo Peel el 1912 al 1929, estis brita politikisto.

En 1918 li ricevis sian unuan registaran postenon kiel *Joint Parliamentary Secretary* ĉe la Departemento de Nacia Servo. En 1919 li iĝis vic-sekretario de ŝtato por militoj kaj membro de la Privata Konsilio. Du jarojn poste li iĝis Kanceliero de la Dukeco de Lankastero kaj Ministro por Transporto.

Li eniris en la kabineto en 1922 kiel Sekretario de Ŝtato por Hindio kiel parto de la koalicia registaro de David Lloyd-George sed pluis en la posteno post la falo de la Koalicio dum la ĉefministreco de Bonar Law kaj Baldwin. La registaro de Baldwin falis en Januaro 1924, sed post mallonga opoziciado li revenis en povon pro la Ĝenerala Balotado de 1924. Peel estis nomumita Unua Komisiano de Laboroj en la konservativa administracio formita de Stanley Baldwin. En 1928 li por mallonge revenis al la Hindia Oficejo antaŭ la konservativuloj perdis povon en la la Ĝenerala Balotado de 1929.

## Vidu ankaŭ 
* Peel-komisiono

## Referencoj 
Kategorio:Britaj politikistoj
Kategorio:Britaj grafoj
Blanka Libro de 1939

La **Blanka Libro de 1939**, nomita ankaŭ *Blanka Libro de MacDonald* reference al la brita ministro pri kolonioj kiu ĝin sponsoris, estas teksto publikigita de la brita registaro de Neville Chamberlain en la 17a de majo 1939 kiu determinis la tujan futuron de la Brita Mandato Palestino ĝis iĝu validata ties sendependo. La teksto malakceptis la plano disdividi la teritorion de la Mandato en du ŝtatoj favore de unusola Palestino sendependa regata komune de araboj kaj judoj, dum la unuaj plutenus sian demografian majoritaton.

La Blanka Libro okupiĝis pri tri fundamentaj aferoj:
# *Pri la politika estonteco de la Mandato*: la brita registaro asocios laŭgrade arabojn kaj judojn al la registaro, proksimume en proporcio al ties respektivaj loĝantaroj, kun la celo ke post dek jaroj oni povu krei sendependan ŝtaton Palestino, en kiu oni garantiu ke la esencaj interesoj de ĉiu el la du komunumoj estos konfirmitaj (sekcio I).
# *Pri la enmigrado*: la juda enmigrado al Palestino estus limigita al totala maksimumo de 75.000 personoj en la venontaj kvin jaroj, tiele ke la juda loĝantaro estu unu triono de la totala loĝantaro. Post la periodo de kvin jaroj, oni ne permesu plian judan enmigradon se la palestinaj araboj ne pretus akcepti tion (sekcio II).
# *Pri la tero*: oni malpermesus aŭ limigus la aĉeton de novaj teroj al la judoj, kiel konsekvenco de la natura kresko de la araba loĝantaro kaj de la pluteno de la vivnivelo de la arabaj kultivistoj, respektive (sekcio III).

## Vidu ankaŭ 
* Arab-israela konflikto

## Referencoj 
Kategorio:Verkoj de 1939
Kategorio:Historio de Palestino
Kategorio:Historio de Israelo
Etila acetato

**Etila acetato** estas organika kombinaĵo klasita kiel etila estero de la acetata acido, senkolora likvaĵo kun karakteriza dolĉeca odoro kaj uzata kie universala solvanto en gluaĵoj, forigilo de ungolakoj, senkafeinigita teo kaj kafo, kaj cigaredoj. Ĝi estas fabrikata larĝaskale kaj en 1985 la jarproduktado estis ĉirkaŭ 400 mil tunoj. En 2004 1.3 milionoj da tunoj estis produktataj en la tuta mondo.

Acetato de etila estis unue sintezita en 1759 de la Grafo Louis de Lauragais (1733-1824), iu nobela spertulo pri kemio, per distilado de alkoholo kun koncentrita acetata acido.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de acetata acido kaj etanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de acetata anhidrido kaj etanolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de kloroetano kaj acetata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria acetato kaj kloroetano:

### Sintezo 5 
* Reakcio de transesterigo inter etila formiato kaj metila acetato:

### Sintezo 6 
* Per transigo de la etila radikalo inter etila benzoato kaj acetata acido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *benzoata acido*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *etila acetato*:

### Reakcio 3 
* Reduktigo de la *etila acetato*:

### Reakcio 4 
* Per transesteriga reakcio inter *etila acetato* kaj anizila cinamato:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun klorida acido:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun amoniako:

## Literaturo 
* University of Bristol
* Toxipedia 
* NIST Chemistry WebBook
* Louisiana State University 
* Encyclopaedia of Occupational Health and Safety: Guides, indexes, directory, Jeanne Mager Stellman
* Industrial Organic Chemistry, Klaus Weissermel,Hans-Jürgen Arpe
* A Dictionary of Chemistry and the Allied Branches of Other Sciences, Volume 1, Henry Watts
* Toxnet

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Methyl-acetate-2D-structure.svg|**Metila acetato**
Vinyl_acetate_200.svg|**Vinila acetato**
Essigs%C3%A4ureanhydrid_-_Acetic_anhydride.svg|**Acetata anhidro**
Propyl_acetate_200.svg|**Propila acetato**
Ethyl_formate_Structural_Formulae.svg|**Etila metanato**
Butyl_acetate_200.svg|**Butila acetato**
Ethyl_propionate_Structural_Formula_V.1.svg|**Etila propionato**
2-ethoxyethyl acetate 200.svg|**Etoksoetila acetato**
Ethyl glycolate 3D.png|**Etila glikolato**

## Vidu ankaŭ 
* Acetata anhidrido
* Duetila etero
* Etanolo
* Acetata acido

## Referencoj 
Kategorio:Gustigaĵoj
Kategorio:Esteraj solviloj
Kategorio:Acetataj esteroj
acetato
Kategorio:Dolĉodoraj kemiaĵoj
Bertranda paradokso (probabloteorio)

La **paradokso de Bertrand,** nomita laŭ Joseph Bertrand (1822-1900), en stokastiko demonstras, ke probabloj ne nepre estas bone difinitaj, se la baza probabla spaco respektive la metodo, kiu produktas la interesan stokastan variablon, ne estas klare difinita.

## Bertranda formuliĝo de la problemo 
Konsideru cirklon kaj enskribitan egallateran triangulon. Unu cirkla ĥordo estas hazarde elektita. Kiom probabla estas, ke la ĥordo estas pli longa ol unu flanko de la triangulo?

Bertrand donis tri vojojn por solvi la problemon, ili ĉiuj ŝajnas validaj, sed donas malsamajn rezultojn.
# eta|Hazardaj ĥordoj, metodo 1; ruĝa = pli longa ol triangula flanko, blua = pli mallonga La metodo de "hazardaj finpunktoj": Du punktoj sur la cirkonferenco estas konektita por krei ĥordon. Por kalkuli la probablon, la triangulo estas rotaciita tiel, ke unu vertico de la triangulo koincidas kun unu el la finpunktoj. Dependas nun, kie la alia finpunkto kuŝas. Se ĝi troviĝas sur sur tiu segmento de la cirkonferenco, kiu estas inter la aliaj du verticoj de la triangulo, tiam la ĥordo estas pli longa ol la triangulo flanko. La longeco de tiu segmento estas unu-triono de la cirkonferenco de la cirklo, do la probablo, ke la ĥordo estas pli longa ol la flanko de la triangulo, egalas al 1/3.
# eta|Hazardaj ĥordoj, metodo 2 La metodo de "hazarda radiuso": iu radiuso kaj hazarda punkto sur la radiuso estas elektitaj kaj la ĥordo estas orta al la radiuso tra la punkto prenita. Por kalkuli la probablon, la triangulo estas rotaciita tiel, ke unu latero estas orta al la elektita radiuso. La ĥordo estas pli longa ol la triangula latero, se la hazarde elektita punkto estas pli proksima al la centro de la cirklo ol la punkto de intersekco de la triangula latero kun la radiuso. La flanko de la triangulo duonigas la radiuson. Do la probablo, ke la ĥordo estas pli longa ol la latero de la triangulo estas egala al 1/2.
# eta|Hazardaj ĥordoj, metodo 3 La metodo de "hazarda mezpunkto": hazarda punkto en la interno de la cirklo estas elektita kaj la ĥordo konstruita kun tiu punkto kiel centro. La ĥordo estas pli longa ol la triangulo latero, se la hazarde elektita punkto kuŝas ene de koncentra cirklo kun la duona radiuso de la ekstera cirklo. La areo de la malgranda cirklo estas unu kvarono de la areo de la granda cirklo, do la probablo, ke la ĥordo estas pli longa ol la latero de la triangulo, egalas al 1/4.
La elektitaj metodoj povas esti rigarditaj tiamaniere: ĉiu ĥordo estas unusence difinita per ĝia centra punkto. Ĉiu el la tri prezentitaj metodoj rezultas en malsama distribuo de centraj punktoj: La metodoj 1 kaj 2 rezultas en du malsamaj, ne-uniformaj distribuoj, metodo 3 produktas uniforman distribuon. Aliflanke la ĥordoj de metodo 2 estas pli regule distribuitaj super la cirklo ol la aliaj du metodoj.

Multaj el la aliaj penseblaj metodoj, elekti ĥordon, gvidas al malsamaj probabloj.

## Individua pruvo 
Kategorio:Paradoksoj
Kategorio:Probablo-teorio
Krotonamido

**Krotonamido** estas amido de la krotonata acido rezultanta el hidratigo de la **butenonitrilo** en ĉeesto de sulfata acido.

[500px|eta|center|Sintezo de Krotonamido ekde [krotononitrilo.]]

## Referencoj 
## Literaturo 
* NIST Chemistry WebBook
* Chemical Book
* ChemNet
* Organophosphates Chemistry, Fate, and Effects: Chemistry, Fate, and Effects, Janice E. Chambers, Patricia E. Levi

## Vidu ankaŭ 
* Akrilata acido
* Krotonaldehido
* Krotonata acido
* Izokrotonata acido
* Akroleino
* Metakrilata acido

Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Amidoj
Dentorela fervojo de Budapeŝto

La **Dentorela fervojo de Budapeŝto** (), oficiale nomita **Tramlinio numero 60**, estas dentorela fervojo iranta tra Budapeŝto, Hungario.

## Historio 
Ekde 1868 ĉevala tramo regule veturis de Lánchíd al Zugliget ekfunkciigita de la Publika Fervoja Societo de Buda (). Niklaus Riggenbach (la dezajnisto de la unua eŭropa dentrada fervoj-linio de Vitznau-Rig malfermita en 1871) kun unu el siaj kolegoj kiel reprezentantoj de la *Internationale Gesellschaft für Bergbahnen* submetis peton por la konstruo de la dentorela fervoj-linio kondukanta al *Svábhegy* (Monto Ŝvabo). La konstru-permeso estis donita la , kaj konstruado de la linio tuj komenciĝis, tiel ebligante la ekenservigon la sekvan jaron. La unua enkonduka veturilo veturis je la 4-a posttagmeze la , kaj regula trafiko komenciĝis la sekvan tagon. La tuta linio estis konstruita laŭ sistemo riggenbach. La norm-ŝpura unu-traka fervojo estis  longa kaj supreniris kun diferenco en alteco de 264 m. La finstacia punkto estis konstruita en la nuna *Városmajor*.

Sukcesa funkciado de la dentorela fervojo starigis la demandon pri plilongigo de la linio. La plano plenumiĝis en 1890, kiam trafiko komencis iri al Monto *Széchenyi* plilongigante la linion ĝis . La urba transport-kompanio BSzKRt transprenis la fervojon en 1926. De la , la novaj veturiloj funkciantaj per elektra kurento veturis ĉiujn 15 minutojn. 1973 vidis kompletan rekonstruon, dum kiu la tuta trako estis renovigita per la sistemo Strub, kaj novaj veturiloj estis enkondukitaj. La pli malnovaj trajnoj laste veturis la  kaj trafiko uzanta la novajn veturilojn komenciĝis la saman jaron, la .

Horoj de malfermo estas 05:00-23:00 ĉiutage. La fervojo formas parton de la sistemo de Publika trafiko de Budapeŝto ebligante la uzon de ordinaraj biletoj kaj kartoj.

## Estontaj plilongigoj 
La Urba kaj Antaŭurba Transport-Asocio () alvokas por ke la linio estu plilongigata en ambaŭ direktoj (*Normafa* kaj *Széll Kálmán tér*).

## Bildgalerio 

Budapest VárosmajorZRB2 1896.jpg|La malnova Dentorela fervojo en 1896
BP-Umgebung-1905x.jpg|La Dentorela fervojo sur mapo de 1905 "Zahnradbahn"
Budapest Cog-wheel.JPG|Dentorelo
Budapesti fogaskerekű vasút, Városmajor.jpg|Dentorela fervojo en 2006

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Budapeŝto
* Publika trafiko de Budapeŝto
* Tramtransporto en Budapeŝto

## Eksteraj ligiloj 
* BKV Our special services ()

## Tradukfonto 
Kategorio:Transporto en Budapeŝto
Budapeŝto
Budapesto
József Mentes

**József Mentes** [jOĵef menteŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mentes József** estis hungara aktoro.

József Mentes http://www.imdb.com/name/nm0579863/ naskiĝis la  en Sopronkövesd, li mortis la  en Szeged.

## Biografio 
József Mentes akiris diplomon en Teatra Altlernejo. Li komencis sian aktoran karieron en 1950 en Nacia Teatro (Miskolc). Post 2 jaroj li apartenis al Teatro de Hungara Armeo. En la jaro de 1955 li estis membro de Teatro Szigligeti (Szolnok), sed ekde la sekva jaro de Nacia Teatro (Szeged). Li ricevis rolojn plej ofte en satiroj kaj komedioj. Li ricevis premiojn en 1965 kaj 1985, krome li havis la titolon "eterna membro de Nacia Teatro de Szeged".

## Elektitaj teatraj roloj 
* Jaroslav Hašek–Burian: La travivaĵoj de la brava soldato Ŝvejk dum la mondmilito - titolrolo
* Gábor Görgey: *Galopp a Vérmezőn* - Nusbaun
* Mihalkov: *A hab* - Mahinyin

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Makra* (1974)
* Ŝekspiro: Henriko la 6-a (televizia transpreno el teatro, 1976)
* *Skatulyácska királykisasszony* (televizia porinfana filmo, 1985)
* *Boldog ünnepeink* (1991)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Nacia Teatro en Szeged (2005); la teksto: Por tiu domo vivis-mortis nia kunludanto aktoro József Mentes 2005 https://www.kozterkep.hu/~/19938/Mentes_Jozsef_emlektabla_Szeged_2005.html

## Fontoj 
* http://port.hu/adatlap/szemely/mentes-jozsef/person-7856
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Propanolo

**Propanolo** aŭ **propanola alkoholo** estas primara alkoholo, senkolora likvaĵo kaj izomero de la **izopropanolo** aŭ **2-propanolo**. Ĝi nature estiĝas en etaj kvantoj, dum fermantadaj procezoj kaj uzatas kiel solvanto en farmacia industrio ĉefe en la produktado de rezinoj, lakoj, kosmetikaĵoj, farmaciaĵoj, kaj celulozaj esteroj.

## Historio 
La normala primar propanolo estis sintezita en 1853 de la franca kemiisto Gustave Chancel (1822-1890) per frakcia distilado de la fuzeloleo. Li ne malkovris sian izomeron, la izopropanolon, kiu estis sintezita en 1855 far Marcelin Berthelot (1827–1907) kaj reproduktita en 1862 far Charles Friedel (1832-1899) dum produktado de la izopropanolo ekde la acetono.
[300ra|eta|centre|Sintezo de [izopropanolo ekde acetono.]]

## Sintezo 
* Procezo de hidroformiliigo de la miksaĵo konsistante je etileno, karbona monooksido kaj hidrogeno.
En tiu reakcio, la propionaldehido unue formiĝas, kiu poste estas reduktia al propila alkoholo:

\rm{CH_2{=}CH_2 + CO + 2 \ H_2 \rightarrow CH_3{-}CH_2{-}CH_2{-}OH}

* Propanolon eblas prepari ekde la propanalo per hidrogenigo:
[500ra|eta|centre|Sintezo de propanolo per hidrogenigo de la [propanalo.]]

* Per kataliza hidrogenigo de la acetono eblas prepari la 1-propanolon:
[300ra|eta|centre|Sintezo de propanolo per hidrogenigo de la

[acetono.]]

* Propanolo povas esti sintezita per miksaĵo de etileno, karbona monooksido en ĉeesto de kataliziloj:
:\rm CH_2=CH_2 \ + \ CO \ + \ 2 \ H_2 \xrightarrow[]{cat.} \ CH_3-CH_2-CH2-OH

## Reackio 
* Per oksidado de la propanolo eblas prepari la propionaldehidon:
 →  + H2 ↑**

## Literaturo 
* NIST Chemistry WebBook
* Inchem
* Chemical Book
* Encyclopedia Britannica
* MSDS Material Safety Data Sheet

## Kunrilataj kemiaĵoj 

2-Amino-2-methyl-1-propanol.svg|**Amino-metil-propanolo**
Propyl_acetate_200.svg|**Propila acetato**
Propylhexedrin.svg|**Propil-heksedrino**
Propyl_gallate.svg|**Propila galato**
Propyl benzoate.svg|**Propila benzoato**
Testosterone propionate.svg|**Testosterona propionato**
Isopropyl-acrylate-2D-structure.svg|**Izopropila akrilato**
Propyl acrylate.svg|**Propila akrilato**
Isopropyl_acetate_200.svg|**Izopropila acetato**
Isopropanethiol 2D.png|**Izopropanotiolo**
1-propanethiol.png|**Propano-tiolo**
1-iodopropane_200.svg|**Jodo-Propano**
N-Propyl chloride.svg|**Kloro-Propano'''

## Vidu ankaŭ 
* Propano
* Propanaldehido
* Izopropanolo
* Propanoata acido
* Propanolamino
* Propanonitrilo
* Akroleino
* Ciklopropanolo
* Ciklopropano
* Ciklopropanono
* Ciklopropeno

## Referencoj 
Kategorio:Alkoholoj
Tibor Mertz

**Tibor Mertz** [merc], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mertz Tibor** estas hungara aktoro, voĉoaktoro.

Tibor Mertz http://www.imdb.com/name/nm0581639/ naskiĝis la  en Kalocsa.

## Biografio 
Tibor Mertz akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1985, kie lia ĉefinstruisto estis András Békés. Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Teatro József Attila, en la sekva jaro al Teatro Szigligeti (Szolnok). Inter 1992 kaj 2003 li apartenis al pluraj malpli gravaj teatroj, poate al Nacia Teatro (Budapeŝto). Liaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár) (2009–2011)
* Teatro Weöres Sándor (2011–).
Li ricevis premiojn en 1991 kaj 1997. Li havas edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Reĝo Lear - Edgar
** Rikardo la 3-a - Sir James Tyrrel
** Somermeznokta sonĝo - Lysander; Oberon
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Malvolio
** Kiel plaĉas al vi - Orlando
** *Cymbeline* - titolrolo
** *Multa bruo pri nenio* - Don Pedro
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Lucifer (unu el la ĉefroloj)
* Molière:
** Kleraj virinoj - Klitander
** Tartufo - Valer
* József Katona: *Bánk bán* Ottó

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Nekem lámpást adott kezembe az Úr Pesten* (1999)
* *Sorstalanság* (2005)
* 1945 (2017)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* La dresado de la megero (televizia versio, 1986)
* *Emlékszem Anna Frankra* (2009)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de John Malkovich, Garry Shandling kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=7016

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/mertz-tibor/person-17679

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Izokrotonata acido

**Izokrotonata acido** estas organika kombinaĵo analogo de la krotonata acido. Ĝi estas likvaĵo kun karakteriza odoro kaj ĝiaj saloj estas malpli solveblaj ol tiuj de la krotonata acido. Krotonata acido komplete izomeriĝas al izokrotonata acido kiam ĝi estas varmigita super 170– en sigelita tubo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Izokrotona acido prepareblas per distilado de la **β-hidrokso-glutarata acido** sub reduktita premo:
500px|eta|center|Sintezo de Izokrotonata acido ekde la **β-hidrokso-glutarata acido**.

### Sintezo 2 
* Kondensiĝo de Knoevenagel: La acetaldehido kaj la malonata acido kondensiĝas en ĉeesto de piridino:
500px|eta|center|Sintezo de Krotonata acido laŭ kondensiĝo de Knoevenagel.

### Sintezo 3 
* Izokrotonatan acidon eblas prepari per varmigo de la **αβ-dukloro-buterata acido**, en alkohola solvaĵo de kalia hidroksido per forigo de la HCl oni estigas la β-kloro-izokrotonatan acidon. Ĉi-lasta komponaĵo reakcias kun amalgamo de metala natrio, sekvata per hidrogenigo kaj la izokrotonata acido formiĝas:
500px|eta|center|Sintezo de Krotonata acido laŭ kondensiĝo de Knoevenagel.

## Reakcio 
* Kaj krotonata acido kaj izokronata acido transformiĝas en buterata acido per hidrogenigo:
500px|eta|center|Sintezo de buterata acido.

## Literaturo 
* Antibiotics: Origin, Nature and Properties, Tadeusz Korzybski, Zuzanna Kowszyk-Gindifer, Wlodzimierz Kurylowicz
* Carbohodrates And Proteins, Amit Arora
* Essential Principles of Organic Chemistry, Charles S. Gibson
* Venomous Animals and Their Toxins, G. Habermehl
* Monocarbonyl Derivatives of Aliphatic Hydrocarbons, Their Analogues and ..., S. Coffey
* Reactions and Reagents

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Crotonamide.png|Krotonamido
Crotononitrile.svg|Krotononitrilo
Crotyl_chloride.svg|**Krotila klorido**
Crotonic_acid_structure.svg|Krotonata acido
Crotonyl_alcohol.svg|Krotila alkoholo
Methacrylaldehyde_200.svg|Metakroleino'''

## Vidu ankaŭ 
* Krotonata acido
* Krotonaldehido
* Buterata acido
* Akrilata acido
* Malikata acido

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Alkoholoj
Avraham Stern

**Avraham Stern** aŭ **Abraham "Yair" Stern** (Suwałki, Pollando, 23-a de decembro de 1907 - Tel Avivo, Israelo, 12-a de februaro de 1942) estis la fondinto kaj estro de la cionisma organizo Leĥi (akronimo en hebrea de "Lohamei Herut Israel", kio signifas "Luktantoj por la Libereco de Israelo").

## Junaĝo 
Li naskiĝis en Pollando, elmigris al Eretz Israel dum la Brita Mandato Palestino en 1925. Li faris studojn en la Hebrea Gimnazio de Jerusalemo kaj poste eniris en la Hebrea Universitato de Jerusalemo sur la Monto Scopus. Li specialiĝis en Klasika Filologio kaj greka kaj latina literaturoj. Ekde fruaĝo li aliĝis al la Irguno.

## Rezistado 
Li fondis la Leĥi en 1940, disigante el Irguno, kiam tiu lasta unuiĝis al la Haganah por apogi la britojn en la lukto kontraŭ la naziismo dum la Dua Mondmilito.

Stern malakceptis kunlabori kun la britoj, postulante ke nur la konstanta lukto kontraŭ la brita imperio kondukus al juda sendependa ŝtato kaj tiele oni solvus la situacion de la judoj en la Diasporo. La brita malakcepto permesi ke la judaj rifuĝintoj de la Nazia Germanio eniru la Mandatan Palestinon, plifirmigis lian kredon ke lia politiko pravas.

Stern estis mortigita en la 12-a de februaro de 1942 fare de la brita polico. Li estis arestita en la apartemento en Tel Avivo kie li kaŝiĝis kaj poste estis ekzekutita pro la fakto ke li estis la estro de la Leĥi.
eta|223x223px|Lehi-Muzeo en Tel Aviv. La ĉambro kie Abraham Stern mortis, la 12-an de februaro 1942.

## Vidu ankaŭ 
* Arab-israela konflikto
* Haganah
* Irguno
* Leĥi

## Referencoj 
Kategorio:Cionistoj
Kategorio:Historio de Israelo
Kategorio:Israelaj verkistoj
Kategorio:Israelaj poetoj
Kategorio:Teroristoj
Kategorio:Polaj judoj
Kategorio:Politikistoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Kunlaborantoj kun nazioj
Walter Guinness

**Walter Edward GUINNESS**, 1a Barono Moyne, **Lord Moyne** (29a de Marto 1880 – 6a de Novembro 1944) estis angl-irlanda politikisto kaj negocisto. Li servis kiel brita ŝtatministro en Mezoriento ĝis Novembro 1944, kiam li estis murdita de la juda terorista grupo Leĥi. La murdo de Lord Moyne sendis priokupantajn tajdojn tra Palestino kaj la cetero de la mondo.

Li estis dekomence militisto, parlamentano kaj finfine alta funkciulo por koloniaj aferoj.

## Vidu ankaŭ 
* Arab-israela konflikto

## Referencoj 
Kategorio:Britaj politikistoj
Kategorio:Britaj nobeloj
Kategorio:Britoj de la Unua Mondmilito
Kategorio:Britoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Historio de Madagaskaro
Kategorio:Politikistoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Atencitoj
Judit Meszléry

**Judit Meszléry** [meslEri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Meszléry Judit** estas hungara aktoro. Ŝia familia nomo malofte estis *Meszléri*, ŝia edzo estis Balázs Horváth.

Judit Meszléry http://www.imdb.com/name/nm0582366/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Judit Meszléry frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1965. Ŝia ĉefinstruisto estis András Békés. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro Csokonai (Debrecen). Ŝiaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Nacia Teatro (Pécs) (1966-1968)
* Teatro Petőfi (Veszprém) (1968–1975, 1980-1984, 2003-)
* Nacia Teatro (Miskolc) (1975–1977)
* Teatro Kisfaludy (1977–1980)
* Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár) (1984–1986)
* Teatro Szigligeti (Szolnok) (1986–1993)
* Nacia Teatro (Szeged) (?–2003).
Ŝi ricevis premiojn en 1988 kaj 2013. Dum la geedziĝo ŝi naskis 2 filinojn, ŝi vidviniĝis en 2006.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto - Ophelia (en teatro Petőfi)
** Rikardo la 3-a - vidvino de Henriko la 6-a (en teatro Szigligeti)
** Romeo kaj Julieta - vartistino Julieta (en Teatro Kisfaludy)
** La Gajaj Edzinoj de Vindsoro - S-ino Sürge (en teatro Petőfi)
* József Katona: *Bánk bán* Gertrudis (en teatro Szigligeti)
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - Maŝa (en teatro de Miskolc)
* Molière: Tartufo - S-ino Pernelle (en teatro Szigligeti)

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Így jöttem* (1964) 
* *Ők ketten* (1977) 
* *Vakvilágban* (1986)
* *A csalás gyönyöre* (1992)
* *Sorstalanság* (2005)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Rab Ráby* (1964)
* *Fazekak* (1982)
* *Állomás* (2008)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/meszlery-judit/person-9953
* hungarlingva membiografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
KIM-11 Ĉapitro 15 : malsanoj de la muskolo-skeleta sistemo (inkluzive de tendenoj kaj kartilagoj)

Ĉi tiu artikolo provizore disvolvas **Ĉapitro 15 : malsanoj de la muskolo-skeleta sistemo (inkluzive de tendenoj kaj kartilagoj)** de prova versio 11 de la klasifiko internacia de malsanoj (KIM-11), publikigita de la Monda Organizaĵo pri Sano (MOS).

*Kategoristrukturo:
15 muskuloskeletaj malsanoj (F..)
*
## Vidu ankaŭ 
* KIM-10 Ĉapitro 13 : malsanoj de la muskolo-skeleta sistemo (inkluzive de tendenoj kaj kartilagoj)
## Eksteraj ligiloj 
*  prova versio 11 de la Klasifiko Internacia pri Malsanoj

 
Kategorio:Klasifiko KIM-11