open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rivero Dra

La **Rivero Dra**, **Draa** (aŭ Daraa) estas rivero de Maroko ĉirkaŭ  longa, kiu naskiĝas en la Alta Atlaso kaj marenfluas en la Atlantiko.

Post la nasko la rivero pasas inter la montoj Saghro kaj Sirua, en la montaro Antaŭ-Atlaso, elfosante la kanjonon Jeneg Taghia. Post la kanjono, ĝi banas la urbon Agdz, kie komenciĝas la valo de la rivero Draa propre. Dum la postaj  ĝi iĝas speco de oazo, plena je palmejoj kaj fruktoĝardenoj, kontraste kun la sekegaj kaj ruĝecaj ĉirkaŭaj montaroj. La valo estas bordita de alkazaboj (*ksur*) konstruitaj el adobo. Elstaras Zagora kaj Mhamid, la *pordo de la dezerto* situanta fine de la valo. Ankaŭ Tamenugalt, antikva ĉefurbo de la amazigh (berberoj), unuaj loĝantoj de Maroko. El 100.000 al 200.000 personoj loĝas en la valo, dediĉitaj ĉefe al la agrikulturo.

La Draa estas singulara fluejo: en la 10-a jarcento ĝi estis la plej longa rivero de Maroko, kaj iris el Alta Atlaso suden laŭ la nuna landlimo kun Alĝerio, kaj poste turniĝis okcidenten, dum centoj da kilometroj, kaj marenfluis en la Atlantiko. Tamen post mil jaroj la klimataj kondiĉoj ege ŝanĝiĝis kaj aktuale ties akvo filtriĝas en la sablo de la dezerto post Mhamid kaj sekvas subtere, dum pli ol  al Atlantiko, kun marenfluo ĉe Tan Tan. Nuntempe nur dum jaroj de grandega pluvo la Draa revenas al antikva fluejo.

De la zono de la malsupra Draa devenis araba tribo konata kiel Beni Saad, kiu akiris grandan ekonomian povon danke al komerco de oro per karavanoj. La Beni Saad fondis dinastion, kiu etendis sian povon al la tuta Maroko (1554), kaj luktis kontraŭ la kolonia klopodo de portugaloj. La luksegaj tomboj de la sultanoj saadioj troviĝas en Marakeŝo. 

La hegemonia kultivo en la valo estas la palmoj, produktantaj de daktiloj. Oni kultivas ankaŭ cerealojn, legomojn, koferon (aŭ henao) kaj diversajn speciojn de fruktarboj: tamarindo, laŭroj kaj akacioj.

## Vidu ankaŭ 
*Uedo

## Eksteraj ligiloj 
* Rivero Dra (*The Encyclopedia of Earth*)

Kategorio:Riveroj en Maroko
Sebu

250ra|eta|Pentraĵo de Delacroix kie videblas la rivero Sebu

**Sebu**, aŭ Esperantigite **Sebuo**, estas rivero de la nordo de Maroko.
Ekde sia nasko en la ŭadi Gigu, fluas norden ĝis Fez kaj poste oriente ĝis la Atlantiko en Mehdija; ĝi estas 450 km longa. Ĝia baseno estas regiono speciala por la kultivo de olivoj, rizo, tritiko, beto kaj vinberoj.

## Vidu ankaŭ 
* Meza Atlaso

Sebu
Kategorio:Riveroj en Maroko
Ekspedicio Filchner

La **ekspedicio Filchner** estis germana ekspedicio al Antarkto komence de la 20-a jarcento. Ĝi estis plenumita inter 1911 kaj 1912 de la esploristo Wilhelm Filchner.

Post trejnvojaĝo al Svalbardo, Filchner ekiris al Antarkto sur la ŝipo *Deutschland* la 4-an de majo 1911. Li atingis la Weddell-maron kaj malkovris la marbordon de Luitpold, ĝis ties plej suda parto, sed ankaŭ la golfon de Vahsel.

Kategorio:Esplorado de Antarkto
Insulo Thule

eta|maldekstra|200px|Situo de Candlemas-insulo
eta|maldekstra||200px|
[maldekstra|eta|200px|La iama argentina stacio [Corbeta Uruguay 1981 antaŭ ĝia detruo]]

La **insulo Thule** aŭ **insulo Morrell** (laŭ la nomo de la usona esploristo Benjamin Morrell) estas malgranda, senhoma insulo en la Sud-Sandviĉinsuloj.

Ĝi estas triangulaspekta kaj etendiĝas sur areo de 5,5 kvadratmejloj.

Kategorio:Sud-Georgio kaj Sud-Sandviĉinsuloj
Kategorio:Insuloj en Britio
Kategorio:Insuloj en la Atlantiko
Kenitro

**Kenitro** aŭ Kenitra (, prononce **Al-Qnītra** laŭ parolmaniero) estas grandurbo kaj universitata urbo de Maroko, inter 1932-1956 konata kiel **Port-Lyautey**. Ĝi estas havenurbo laŭ la rivero Sebu. Ĝi estas ĉefurbo de la regiono de Gharb-Chrarda-Béni Hssen.
eta|dekstre|250px|Mapo pri Maroko, kie  estas trovebla apud Rabato

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 650&nbsp;km²
* Loĝantaro: 418.222 en 2012
* Supermara alteco: 26 m
* Telefonkodo: +212-16
* Poŝtkodo: 14 000
* Horzono: UTC, somere UTC + 1

## Geografio 
 situas sur ebenaĵo en la nordokcidenta sekcio de la lando.
eta|maldekstre|280px|Usona aviadila bazo en

## Historio 
La fenicoj okupis la marbordon, ilia ruino situas 10&nbsp;km de . Laŭ traktato en 1912 la francoj protektis la urbon kontraŭ la berberaj ribelantoj. Poste la francoj konstruis havenon ĉe buŝo de la rivero, kiu iĝis la plej bona enlanda haveno en Maroko. La urbo famis pri subtera akvokonduktilo, kiu estis detruita en 1928. En 1942 la urbo estis grava mararmea bazo de Usono. Baldaŭe la usonanoj fondis ankaŭ aviadilan bazon, kiu estis fermita en 1991.

## Trafiko 
 havas 2 stacidomojn. La ĉefvojoj al la aliaj urboj sekvas ĝenerale la fervojajn liniojn.
eta|dekstre|260px|Mapo pri fervoja reto de Maroko, kie estas signita

## Klimato 
 situas en Mediteranea klimato. La temperaturo somere superas eĉ 40&nbsp; kaj tiam tre malofte pluvas. Jare pluvas po 555&nbsp;mm. En novembro kaj decembro pluvas po 100&nbsp;mm, dume tre malofte la temperaturo falas sub frostopunkto.

## Ĝemelurboj 
*  Hammam Lif, Tunizio 1982
*  Tavira, Portugalio
*  Konya, Turkio

## Fontoj 
* Angla Vikipedio

Kategorio:Urboj de Maroko
Kategorio:Havenurboj
5 Astraea

[maldekstra|eta|Komparo de grandoj inter 5 Astraea kaj [Cereso|1 Cereso]]
**5 Astreo** estas granda kaj hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Karl Ludwig Hencke malkovris ĝin, dum li estis serĉanta 4 *Vesta*. En tiu tempo, oni opiniis ke ekzistas nur kvar asteroidoj. La malkovro de kvina malgranda planedo, 38 jaroj post tiu de 4 *Vesta*, kuntrenis la malkovron de miloj da aliaj.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la diino Astrea, filino de Zeŭso kaj Temiso en la helena mitologio. Ŝi kaj ŝia partino estas personigoj de la justico.

## Simbolo 
Kiel la "grandaj" planedoj, la unue-trovataj asteroidoj havis simbolon. Tiu de Astreo estas 18px|Ankro inversigita.

## Ecoj 
Ĝi estas S-tipa asteroido: ĝia surfaco entenas miksaĵon de fero-nikelo kaj silikatoj de fero kaj magnezio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* Bildoj de 5 Astraea per teleskopo 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1845
Puidoux

**Puidoux**, svisa komunumo en la Kantono Vaŭdo, ĉ. 14&nbsp;km oriente de Laŭzano, kaj 8&nbsp;km nord-okcidente de Vevey,
situas en la Vitejo de Lavaux. Ĝia kulmino estas sur la deklivoj de monto Pélerin je alteco de 990&nbsp;m kaj ĝi etendiĝas ĝis la Lago Lemano.

Sur ĝia teritorio estas la Lago de Bret (je aleco de 674&nbsp;m) kaj fluas rivero "*Le Forestay*", kiu fontas inter la vilaĝoj "*Lôche*" , "*Chez Berthoud*" kaj "*Drugé*"; antaŭ traflui Chebres kaj sin ĵeti en Lemanon apud Rivaz.

La komunumo entenas multajn vilaĝojn kaj vilaĝetojn: *Treytorrens, le Toleveau, Les Condémines, Vuentron, La Croix, Goay, Publoz, Vers la Chapelle, Lôche, Chez Berthoud, Drugé, Cremières Crêt-Bérard, Moreillon* ...

La najbaraj komunumoj estas :
:Okcidente: Epesses kaj Forel (Lavaux);
:Norde: Les Tavernes, Les Thioleyres, kaj, en kantono Friburgo: Granges (Veveyse);
:Oriente, en kantono Vaŭdo: Chardonne;
:Sud oriente: Saint-Saphorin (Lavaux), Chexbres kaj Rivaz.

## Vidu ankaŭ 
* Puidoux (stacidomo)
* Moreillon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Puidoux
Somogycsicsó

**Somogycsicsó** [ŝomodjĉiĉO] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Csurgó.
eta|Preĝejo en Somogycsicsó

## Bazaj informoj 
* Areo: 12&nbsp;km²
* Loĝantaro: 230
* Poŝtkodo: 8726
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Somogycsicsó situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo. Csurgó troviĝas 8, Nagykanizsa kaj Nagyatád po 23 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1329 en mallonga formo *"Chychow"*. En la 18-a jarcento la vilaĝo senhomiĝis. En 1907 Somogy aldoniĝis al la loknomo por fari diferencon de Balatoncsicsó. Vilaĝservoj estas la municipa administrado kaj migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Vendelo de 1869
* 10 fiŝkaptistaj lagoj kun arbaro riĉa je sovaĝbestoj kaj birdoj

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Somogycsics%C3%B3
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Iharos

**Iharos** [iharoŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Csurgó.

## Bazaj informoj 
* Areo: 23&nbsp;km²
* Loĝantaro: 520
* Poŝtkodo: 8726
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Iharos situas sur mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Csurgó troviĝas 12, Nagykanizsa 18, Nagyatád 28, Zalakaros 29, Pécs 121, Budapeŝto 222&nbsp;km-ojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=19619&i2=19415 .

## Historio 
Komence romianoj, poste avaroj vivis tie. La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1238. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en la 16-a jarcento. Dum la socialismo kolĥozo funkciis. Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, kuracejo, infankuracejo, apoteko, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* paroĥa romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al (Beata) Dipatrino de 1827
* luterana preĝejo de 1967
* parko de malkonstruita kastelo

## Famaj nomportantoj 
* Sándor Iharos

## Fontoj 
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
* www.falvak.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Iharosberény

**Iharosberény** [iharoŝberEnj] estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Csurgó.
maldekstre|eta|Luterana preĝejo de Iharosberény
## Bazaj informoj 
* Areo: 
* Loĝantaro: 1274
* Poŝtkodo: 8725
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Iharosberény situas sur mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo Kaposvár-Nagykanizsa. Csurgó troviĝas 15, Nagykanizsa 17, Zalakaros 26, Nagyatád 29 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1264 en formo *"Beryn"*. En 1800 la komunumo ricevis rajton por tutlandaj bazaradoj jare po 4. Inter 1850-1860 Iharosberény iĝis distriktejo, ekde 1921 grandvilaĝo. En 1945 oni disdonis parcelojn al la malriĉaj vilaĝanoj el la bienego. En 1948 ŝtata bieno formiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, infankuracejo, dentokuracejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1893
* klasikisma Luterana kirko (Iharosberény) de 1834
* Kastelo de Iharosberény aŭ kastelo de Inkey [inkei] de 1750
* arbaro de ordinaraj kastaneoj, la plej granda en Hungario

## Famuloj 
En Iharosberény naskiĝis:
* luterana episkopo Zoltán Káldy
* fizikisto Károly Holczer
* inĝeniero József Káldy
* Sándor Szakály (mikrobiologo)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Iharosber%C3%A9ny
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
eta|maldekstre|Malnovaj maronoj en Iharosberény
eta|Kastelo de Iharosberény

Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Inke

**Inke** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Csurgó.
eta|Blazono de Inke

## Bazaj informoj 
* Areo: 52&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1360
* Poŝtkodo: 8724
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Inke situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Kaposvár-Nagykanizsa. La lasta urbo kaj Csurgó troviĝas po 21, Zalakaros 24, Nagyatád 26 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1279. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo de 1922
* kalvinana preĝejo de 1995
* fiŝkaptista lago

## Famuloj 
En Inke naskiĝis filologo filologo István Ferincz.

## Famaj nomportantoj 
* László Inke
* Béla Inkey

## Fontoj 
* oficiala paĝo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Listo de mezamerikaj ĉefurboj

## B 
|}

## C 
|}

## Ĉ 
|}

## G 
|}

## Ĝ 
|}

## F 
|}

## H 
|}

## K 
|}

## M 
|}

## O 
|}

## P 
|}

## R 
|}

## S 
|}

## T 
|}

## V 
|}

## Vidu ankaŭ 
* Listo de nordamerikaj ĉefurboj
Sanktpiero

**Sanktpiero** () estas ĉefurbo kaj la plej granda urbo de Sankta-Piero kaj Mikelono, kiu estas transmara teritorio de Francio.

## Bazaj informoj 
250ra|maldekstra|eta
* Areo: 25 km2
* Supermara alteco: 0-207 m
* Loĝantaro: 5500 (francoj, baskoj, bretonoj)

La unua mencio devenis el 1536. La ĉefurbo troviĝas sur insulo havanta la saman nomon en Atlantika Oceano proksime de Kanado. Ĉe la ĉefurbo situas la unusola flughaveno de la teritorio.

## Vidindaĵoj 
250ra|maldekstra|eta|Sanktpiero vintre
250ra|maldekstra|eta|Futbalistoj sur strato de Sanktpiero
* statuo pri Dipatrino (Virgulino)
* monumento de maristoj
* preĝejo

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Sankta-Piero kaj Mikelono
* Miquelon-Langlade
* Flughaveno Sanktpiero

## Fontoj 
* hungara kaj franca Vikipedioj

Kategorio:Komunumoj de Sankta-Piero kaj Mikelono
Kategorio:Ĉefurboj de Ameriko
Kategorio:Transmara Francio
Kinsey-raporto

La **Kinsey-raportoj** (angle Kinsey Reports) estas du diskutitaj libroj de la usona zoologo kaj seks-esploristo D-ro Alfred Charles Kinsey pri la homa seksa konduto: *Sexual Behavior in the Human Male* (1948) kaj *Sexual Behavior in the Human Female* (1953). La angla originala titolo venas intence, demonstre el la biologia tradicio kaj signifas laŭvorte: *Seksa konduto ĉe homaj maskloj* kaj *Seksa konduto ĉe la homaj femaloj*.

La esploraj rezultoj de Kinsey kaŭzis grandajn rimarkindojn en la publiko. Ties ĉefaj finaj konkludoj estis inter alie:
* Ĉ. 90&nbsp;% kaj 95&nbsp;% de la loĝantaro estas iomgrade ambaŭseksema (vidu Kinsey-skalo)
* Masturbado estas ekstreme disvastiĝanta inter la viroj
* Virinoj, kiuj masturbis antaŭ la geedzeco, statistike pli bone ĝuas la sekson en geedzeco
* Deflankiĝoj kaj parafilio estas pli forte disvastiĝantaj ol oni pli frue pensis.

Kinsey akiris siajn rezultojn el intervjuoj, kies datenoj estis pritaksitaj en anonimigita formo.

Kritikistoj atentigis pri ne-reprezenta kunstarigo de la pridemanditaj personoj, kies 25&nbsp;% estis (iamaj) kondamnitoj, 5&nbsp;% viraj prostituitoj kaj la plimulto sinproponanto. Reago al la kritiko, sekvanto de Kinsey, Paul Gebhard plenumis plurajn jarojn por purigi datenojn de Kinsey kiel gvidanto de Kinsey Institute for Sex Research kaj publikigis en 1979 *The Kinsey Data: Marginal Tabulations of the 1938-1963 Interviews Conducted by the Institute for Sex Research*, kiu konfirmis konkludojn de Kinsey.

## Vidu ankaŭ 
* Kinsey-skalo
* Seksa edukado
* Polemiko de Rind k.a.
* John Tukey

## Referencoj 
Kategorio:Seksologio
Kategorio:Seksa konduto
Kategorio:Libroj
Sapphire Energy

**Sapphire Energy** estas entrepreno en San Diego fondita en 2006, kiu celas enkonduki fuelon, produktitan helpe de algoj. La algoj produktas krudan naftosimilan materialon, kiun oni povas/devas same distili, rafini kiel krudan nafton.

Ĉefa konkuranto de Sapphire Energy estas Solazyme.

## Eksteraj ligiloj 
*http://www.sapphireenergy.com/

Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2006
Kategorio:San-Diego
Vilemstado

eta|250ra|maldekstra|La Komercokajo en Vilemstado
eta|maldekstra|250ra|La Pontonponto en Vilemstado
eta|maldekstra|250ra|Vilemstado, Brionplaco
**Vilemstado** aŭ **Vilemurbo**, origine **Willemstad** estas ĉefurbo kaj havenurbo de Nederlandaj Antiloj.

La ĉefurbo situas sur insulo Curaçao kaj havas proksimume 150 000 loĝantojn.

Je ambaŭ flankoj de golfeto situas ambaŭ urbopartoj de Vilemstado: *Punda* kaj *Otrabanda*, kiujn por piedirantoj ponto "Reĝino Emma" interligas. La malnova urboparto estas Monda Heredaĵo ekde 1997.

## Historio 
La hispanoj trovis Curaçaon en 1499. La iama *Punda* fondiĝis en 1634, kiam la nederlandanoj okupis la insulon de la hispanoj. Post unu jaro fortikaĵo nomata "Fort Amsterdam" konstruiĝis. La grava haveno iĝis centro de sklavoliverado. Otrabanda (=alia flanko) fondiĝis en 1707. En la 20-a jarcento la haveno iĝis centro de naftoliverado. Rafinejoj funkcias apud la maro. En 1969 ribelo de laboristoj okazis. Vilemstado profitas ankaŭ el la turismo, krozadaj ŝipoj ofte haltas ĉi tie.

## Trafiko 
La piediranta ponto forturniĝas, se ŝipo alvenas. Estas alia fiksa ponto por aŭtoj. Vilemstado havas internaciajn flughavenon kaj havenon.

## Vidindaĵoj 
* sinagogo de 1692, renovigita en 1732
* fortikaĵo
* muzeo

## Servoj 
* Universitato de Kuracao

eta|maldekstre|600ra|

Kategorio:Nederlandaj Antiloj
Kategorio:Ĉefurboj de Karibio
Kategorio:Curaçao
Kategorio:Marhavenaj urboj
Rivaz

**Rivaz** estas komunumo en la Distrikto Lavaux-Oron en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 342 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Rivaz situas ĉe la bordo de Lago Lemano, 13 kilometrojn oriente de Laŭzano kaj 3 kilometrojn okcidente de Vevey. La okcidentan limon de la komunumo al la komunumo Puidoux formas la rivereto *Le Forestay* kiu en sudokcidento de la komunumo alfluas al Lago Lemano. La komunumo konsistas el la vilaĝo Rivaz kaj la vilaĝeto Sallaz.

La teritorio de la komunumo, kiu laŭ surfaco estas la plej malgranda komunumo de la kantono, etendiĝas sur areo de 0,31 km², de kiuj 0,0% estas kovritaj de arbaro, 67,7% servas por agrikulturo kaj 22,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Rivaz limas en nordo kaj oriento al Chexbres, en sudo al la Lago Lemano, kaj en okcidento al Puidoux.

## Trafiko 
Tra Rivaz pasas la kantona ĉefvojo n-ro 9 de Vevey al Laŭzano. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas 2 kilometrojn nordokcidente de la komunumo en Chexbres. Pere de la stacidomo ĉe la trajnlinio de Villeneuve al Laŭzano la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
En 563, la Rivaz laŭ la legendo estis detruata de cunamo sekve de la montofalo de Tauredunum, kaj estis rekonstruata pli alte. La unua dokumenta mencio de Rivaz datiĝas el la jaro 1138 kiel *Ripa*. Ek de 1228 Rivaz apartenis unue sub la regado de la episkopoj de Laŭzano kaj ek de 1536 sub la regado de Berno al la Grandparoĥo Saint-Saphorin, de kiu ĝis sendependiĝos en la jaro 1810 kaj konstituiĝis kiel memstara komunumo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Rivaz (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Rivaz
Chexbres

**Chexbres** estas kaj komunumo en la distrikto Lavaux-Oron en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 2106 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La vinprodukta komunumo Chexbres situas en la Vitejoj de Lavaux ĉe la deklivo de la norda bordo de Lago Lemano proksimume 13 kilometrojn oriente de Laŭzano kaj 6 kilometrojn nordokcidente de Vevey. Laŭlonge de la orienta komunumlimo fluas la rivereto *Le forestay*, kiu alfluas al Lago Lemano apud Rivaz. Al la komunumo apartenas krom la vilaĝo Cĥebres la vilaĝeto Le Monteiller.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,14 km², de kiuj 10,6% estas kovritaj de arbaro, 56,5% servas por agrikulturo kaj 32,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Chexbres limas en sudo al Rivaz, en okcidento kaj nordo al Puidoux, kaj
en oriento al Saint-Saphorin (Lavaux).

## Trafiko 
Tra la komunumo Chexbres pasas la kantona ĉefvojo n-ro 140 de Vevey al Moudon kaj ĉe la lagobordo ankaŭ la kantona ĉefvojo n-ro 9 de Valezo al Laŭzano. Sur la komunuma teritorio situas alveturejo al la svisa aŭtovojo A9. Pere de stacidomo ĉe la trajnlinio de Laŭzano al Vevey kaj diversaj bus- kaj poŝtaŭtolinioj la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Chexbres datiĝas el la jaro 1139 jam per la aktuala nomo *Chexbres*. Cĥebres apartenis ĝis 978 al la Abatejo Saint-Maurice, de 978 ĝis 1079 al la Reĝolando Burgonjo kaj de 1080 ĝis 1536 ĝi apartenis al la episkopo de Laŭzano. Sub la berna regado ĝis la Helveta Revolucio de 1798 ĝi estis duonaŭtonoma triono de la grandparoĥo Saint-Saphorin. Surbaze de la Mediacia Akto de 1803 Chexbres fariĝis memstara politika komunumo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Chexbres-Village (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Chexbres 
* La kastelo de Crousaz (france, germane)
Holcus lanatus

***Holcus lanatus***, esperante **lana holko**, estas greso de la subfamilio de Pooideae. Ĝi estas staŭda.

## Priskribo 
eta|maldekstra|Grajnoj de *Holcus lanatus*
Haroj estas mallongaj kaj abundaj. Spiketoj havas du floroj, kaŝataj per la glumoj, kun mallonga krampoforma aristo.
Dum la matureco, la kompleta spiketo falas.

La planto formas grava rozeton kun multaj taloj kaj kun larĝaj folioj.

La plantido estas karakteriza:
eta|maldekstra|Grajnoj de *Holcus lanatus*
Ĝia koloro estas blua. Nervoj de la ingoj estas roz-ruĝaj. Molaj haroj estas ĉie.

## Parazitoj 
[eta|maldekstra|[Sklerotoj de *Claviceps purpurea* kreskante sur *Holcus lanatus*]]
*Claviceps purpurea* estas parazito de *Holcus lanatus*.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Holcus mollis

## Eksteraj ligiloj 
* Tela botanica 

Kategorio:Poeoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Saint-Saphorin (Lavaux)

**Saint-Saphorin (Lavaux)**, svisa komunumo en la Kantono Vaŭdo, ĉirkaŭ 14&nbsp;km oriente de Laŭzano, kaj 4&nbsp;km okcidente de Vevey,
situas en la Vitejo de Lavaux, ĉe la nord-orienta bordo de Lago Lemano.

Rivero "*La Salence*" alfluas en Lagon Lemanon apud Saint-Saphorin (Lavaux).

La urbo, en mezepoko nomiĝis "*Gérolle*". En 563, ĝi estis detruata de cunamo estigita de la disfalo de Monto *Tauretunum*. La urbo estis
rekonstruata pli alte kaj dediĉata al Sankta Symphorien, kies nomo iĝis Saint-Saphorin. De la urbo Gérolle restas nur roko sur kiu, pli malfrue, (je
la 16-a jarcento) estos konstruata la kastelo de Gerolle.

La kantisto kaj komponisto Jean Villard Gilles (1895 - 1982) vivis tie.

La najbaraj komunumoj estas nord-okcidente: Chexbres; norde Puidoux; kaj oriente: Chardonne.

## Vidu ankaŭ 
* St-Saphorin (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Saint-Saphorin (Lavaux)
Megascolia flavifrons

**Megascolia flavifrons** (granda ponarda vespo) vivas ĉefe en la mediteranea regiono ĝis la latitudo de la Karpata baseno. Ĝi estas granda denshara vespo kun longo ĝis 40&nbsp;mm. La torako estas dika, la flugiloj fortaj, la femalo kaj masklo diferencas en koloro. La kapo, anteno kaj torako de la masklo estas nigra, kun flava makulo sur la dua kaj tria torakaj tegumentoj. Sur la dorsa flanko de la antaŭa torako kreskas densa ruĝeta hararo. La femalo havas ruĝan kapon, nigran antenon (kiel ĉe masklo) kaj ruĝetan torakan hararon sur la tuta torako. La femalo same havas flavajn makulojn.

La larvoj de la granda ponarda vespo estas parazitaj insektoj, kiuj evoluas en larvoj de la lamenantenaj skaraboj (rinocera skarabo aŭ cervoskarabo). La vespolarvoj ellarviĝas (!) en komence de junio (en Hungario).

La granda ponarda vespo ŝatas viziti florojn, precipe la kompozitacon kaj la odorajn labiacojn.

La insekto estas protektata en Hungario, kun idea valoro de 10.000 forintoj.

## Eksteraj ligiloj 
* detala foto

Kategorio:Insektoj
Interbatiĝo en galerio

200pxright|eta|*Interbatiĝo en galerio* de Umberto Boccioni, 1910, oleo sur tolo, 76x64
**Interbatiĝo en galerio** estas pentraĵo de Umberto Boccioni en 1910. Ĝi estas konservita en Milano en la Pinakoteko de Brera.

Pentrita kun oleo sur tolo, ĝi apartenas al futurismo ankaŭ se ĝi havas kelkajn partojn rilatajn al naturalismo, ĉefe en la difino de la bildoj, bone rekoneblaj. Tamen, ĝi estas pentritaj tiel, ke ĝi atribuas dinamikeco al la tolo.

La pentraĵo reprezentas kverelon inter artistoj kaj preterpasantoj ĉe la Galerio Viktorio Emanuelo la 2-a, unu el la plej famaj vidindaĵoj de Milano.

Kategorio:Pentraĵoj
Elturniĝo (dancado)

[eta|[Unua pozicio de piedoj kun elturniĝo]]
En klasika danco, **elturniĝo** aŭ **turniĝo eksteren** estas turnado de la gamboj kiu komenciĝas de la koksoj, kaŭzanta ankaŭ la genuojn kaj piedojn al turni eksteren, for de la centra vertikala simetria ebeno de la korpo. Ĉi tiu turnado permesas pli grandan vastigaĵon de la kruro, aparte je altigado de ĝi flanken kaj malantaŭen.

Elturniĝo estas esenca al klasika baleta tekniko kaj estas la bazo sur kiu ĉiuj baletaj movoj estas farataj.

## Limigo kaj naturo de elturniĝo 
[eta|La elasteco de la [iliako-femura ligamento|iliako-femura ligamento (je centro) estas grava por elturniĝo.]]

Elturniĝo estas mezurata en gradoj. La angulo estas mezurata inter la piedoj kiam la kalkanoj estas intertuŝantaj en unua pozicio. La perfekta elturniĝo estas de 180°

La amplekso je kiu iu persono povas turni siajn krurojn estas grande antaŭdifinita. La atingebla angulo de elturniĝo estas difinita per la formo de la femurosta kolo, la angulo je kiu la femurosta kapo estas enigita en la koksan aksingon, la orientiĝo de la koksa aksingo, la elasteco de la iliako-femura ligamento, la fleksebleco de la koksaj kaj femuraj muskoloj. Tamen, la strukturo de la osto povas esti influita per baletaj ekzercoj antaŭ certa periodo de osta evoluo, atingata ĉirkaŭ la aĝo de dek unu jaroj.

La ago de turnado eksteren de la kruro estas pli grava al baleta movado ol la angulo kiu estas atingita. Eĉ starante elturniĝo devas esti farata per aktiva turnado kun la muskoloj ekde la koksoj al la piedoj.

## Ellaboro de elturniĝo 
La perfekta elturniĝo estas malofte atingebla tuj post komenco de okupiĝo pri dancoj, oni devus ne provi movoj kun troa elturniĝo.

Komencaj dancistoj devus ne provi 180° elturniĝon tuj, sed anstataŭe devas konstrui la fortecon kaj flekseblecon postulitajn. Altrudo de elturniĝo en la piedoj malformigas la pozicio de la tuta korpo kaj ofte rezultoj en vundo, aparte je la genuo. Angulo de 100° estas de laboro la muskoloj en la kokso kaj femuro sen kaŭzado de la genuoj al turni enen.

Kategorio:Anatomio
Kategorio:Danco
L'Isle VD

'''L'Isle'*, svisa komunumo en la Kantono Vaŭdo, ĉe la piedo de montoj Ĵuraso, ĉirkaŭ 21 km nord-okcidente
de Laŭzano, kaj ĉ 55 km nord-oriente de Ĝenevo.

Rivero Venoge fontas en tiu komunumo, trafluas la urbon kaj alfluos Lagon Lemanon, apud urbo Saint-Sulpice (Vaŭdo).

La komunumo entenas ankaŭ la vilaĝojn *La Coudre*, kaj *Villars-Bozon*.

La nomo de la urbo devenas de la insuloj, kiujn formas la rivero *Venoge*: en franca; *L'Isle* = *La Insulo*. Ĝi estas fondita je la 11-a jarcento, kiam la senjoroj de Cossonay instalis fortikaĵon sur la fontoj de la *Venoge''.

La najbaraj komunumoj estas norde: Mont-la-Ville; nord-oriente: Cuarnens; sude: Chavannes-le-Veyron, Pampigny kaj Mauraz; sud-okcidente: Montricher, kaj okcidente: L'Abbaye.

Ĉiu unua semajnfino de septembro okazas *Foiro pri brokanto kaj antikvaĵoj* apud la kastelo de L'Isle.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo L'Isle
* L'Isle (stacidomo)
* Villars-Bozon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo L'Isle

* La kastelo de L'Isle
Geranio

**Geranio** estas genro de florplantoj el la familio Geraniacoj. Ĝi entenas pli ol 400 speciojn; temas pri herboj, malofte pri sub-arbedoj, kiuj ĉefe vivas en la mezvarmaj regionoj de la norda hemisfero. Iliaj floroj estas regulaj kaj enhavas 10 kompletajn stamenojn; la fruktoj similas longajn bekojn. Tiu ĉi karaktero donis la nomon de la genro - el la greka γερανος, « gruo ».

## Kelkaj sovaĝaj specioj 
Eŭropa flaŭro :

* *Geranium columbinum* L. Kolomba geranio
* *Geranium dissectum* L. Ĉizfolia geranio
* *Geranium lanuginosum* L. Lanuga geranio
* *Geranium lucidum* L. Brilfolia geranio
* *Geranium macrorrhizum* L. Dikradika geranio
* *Geranium maderense* Yeo Madera geranio
* *Geranium molle* L. Mola geranio
* *Geranium nodosum* L. Nodoza geranio
* *Geranium phaeum* L. Malhela geranio
* *Geranium pratense* L. Herbeja geranio
* *Geranium pusillum* L. Etflora geranio
* *Geranium pyrenaicum* Burm.f. Heĝa geranio
* *Geranium rivulare* Vill. Blanka geranio
* *Geranium robertianum* L. Roberta geranio
* *Geranium rotundifolium* L. Rondfolia geranio
* *Geranium sanguineum* L. Sangkolora geranio
* *Geranium sylvaticum* L. Arbara geranio
* *Geranium tuberosum* L. Tubera geranio
Bergeijk

Dosiero:Loudspeaker.svg**Bergeijk** ()
(ĝis septembro 1998 oficiale **Bergeyk**) estas municipo kaj loĝloko en la provinco Nord-Brabanto en Nederlando. La kampina municipo havis 18 017 loĝantojn (1-a de julio 2006) kaj havas areon de 103,22 km² (de kiu 0,70 km² estas akvo kaj pli ol kvarono estas arbaro kaj naturareo).

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300px|La vilaĝo Bergeijk vidata el la aero

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Norda Brabanto
Kategorio:Municipoj de Nord-Brabanto
Cuarnens

**Cuarnens**, svisa komunumo en la Kantono Vaŭdo, ĉe la piedo de montoj Ĵuraso, ĉirkaŭ 20&nbsp;km nord-okcidente
de Laŭzano, kaj ĉ 58&nbsp;km nord-oriente de Ĝenevo.

Tiu komunumo, trafluita de rivero Venoge, estas ĉefe terkultivanta.

La Kastelo *de la Grange* de la 12-a jarcento estis detruita en 1928. Restas nur la fasado de 1637.

La najbaraj komunumoj estas Moiry, Chavannes-le-Veyron, La Chaux, L'Isle kaj Mont-la-Ville

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Cuarnens 
* La kastelo de Cuarnens
* Pri Cuarnens, en la historia vortaro de Svislando
* Ankoraŭ pri Cuarnens (france)
Moiry VD

**Moiry**, svisa komunumo en la Kantono Vaŭdo, sude de montoj Ĵuraso, ĉirkaŭ 20&nbsp;km nord-okcidente de Laŭzano, kaj ĉ 61&nbsp;km nord-oriente de Ĝenevo.

Rivero Venoge limas komunumon Moiry dis'de Chevilly kaj La Chaux.

La najbaraj komunumoj estas La Praz, Juriens, Romainmôtier-Envy, Croy, Ferreyres, Chevilly, La Chaux (Cossonay), Cuarnens kaj Mont-la-Ville.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Moiry datiĝas el la jaro 1011 kiel *in villa Moriei*.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Moiry
La Chaux (Cossonay)

**La Chaux**, svisa komunumo en la Kantono Vaŭdo, ĉe la piedo de montoj Ĵuraso, ĉirkaŭ 18&nbsp;km nord-okcidente de Laŭzano, kaj ĉ 56&nbsp;km nord-oriente de Ĝenevo,

Rivero Venoge faras ĝian limon kun Moiry. Tra la urbo La Chaux fluas rivero *Veyron*, ĉefa alfluanto de Venoge.

La najbaraj komunumoj estas Chevilly, Dizy, Cossonay, Senarclens, Grancy, Chavannes-le-Veyron, Cuarnens kaj Moiry.

La kastelo de La Chaux estis enloĝata de la Templanoj je la 12-a jarcento.

Ĝi estis tute detruata kaj rekonstruita en 1857. Restas nur kelkaj eroj de la origina konstruaĵo enŝovitaj en la nova konstruaĵo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de La Chaux (Cossonay)
Rugbeo 13

eta|
eta|
eta|
eta|
eta
eta|
eta|Rugbeo 13 estas rimarkinda pro ĝia peza fizika ludo

**Rugbeo 13** (aŭ **dektriopa rugbeo**) estas populara sporto kiu precipe estas ludata en Britio, Aŭstralio, Novzelando kaj Francio.

## Historio de Rugbeo 13 
En 1895 la plej grandaj rugbekluboj renkontis en la George Hotel, Huddersfield, Britio. Ili decidis krei novan rugbeorganizaĵon ĉar ili ne kontentis kun la Rugby Football Union.

## Regularoj 
Po 13 ludantoj en ĉiu teamo.

## Vidu ankaŭ 
* Rugbeo

Kategorio:Rugbeo
Kategorio:Teama sporto
Darány

**Darány** [darAnj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Barcs.

## Bazaj informoj 
* Areo: 28&nbsp;km²
* Loĝantaro: 970
* Poŝtkodo: 7988
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Darány situas sur ebenaĵo, Dravo 3 km-ojn preterfluas, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Pécs-Barcs. La lasta urbo troviĝas 13, Szigetvár 22, Sellye 28 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1229 laŭ tiama hungara ortografio *"Dran"*. Dum la turkoj la vilaĝo ne senhomiĝis. Vilaĝservoj estas aŭtonomioj de kroatoj kaj ciganoj, infanĝardeno, lernejo, kuracejo, apoteko, familihelpa servo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo
* kalvinana klasikisma preĝejo de 1826
* malnova kverko, protektata de 1942

## Ĝemelkomunumo 
*  Székelyderzs, Rumanio

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.daranykozseg.hu
* w.nagyvofely.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Drávagárdony

**Drávagárdony** [drAvagArdonj] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Barcs.
eta|Blazono de Drávagárdony

## Bazaj informoj 
* Areo: 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 160
* Poŝtkodo: 7977
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Drávagárdony situas sur ebenaĵo, laŭ maldekstra bordo de Dravo, fine de mallonga sakovojo. Barcs troviĝas 14, Szigetvár 23, Sellye 25 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1483 laŭ tiama hungara ortografio *"Gardon"*. Pro peto de poŝto "Dráva" aldoniĝis al la loknomo por fari diferencon de Gárdony. Vilaĝservoj estas kulturdomo (iama lernejo), vendejo, kuracejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo
* monumento de falintoj dum la mondomilitoj

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Dr%C3%A1vag%C3%A1rdony
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
* www.dravagardony.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Kastélyosdombó

**Kastélyosdombó** [kaŝtEjoŝdombO] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Barcs. Kastélyos signifas: kastela.

## Bazaj informoj 
* Areo: 13&nbsp;km²
* Loĝantaro: 353
* Poŝtkodo: 7977
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Kastélyosdombó situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ iama fervojo Villány-Barcs. La lasta urbo troviĝas 15, Szigetvár 22, Sellye 24 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1323, tiam la bienoj apartenis al la reĝino. La turkoj okupis la vilaĝon en 1554. Tiutempe en Dombó estis fortikaĵeto, kiun Bálint Török sieĝis en 1541. En 1952 kolĥozo formiĝis. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de kroatoj, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al (Granda) Dipatrino
* kalvinana preĝejo de 1834
* kastelo nomata Dráva

## Famuloj 
En la iama Dombó naskiĝis ĉefkuracisto Gyula Erőss.

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Kast%C3%A9lyosdomb%C3%B3
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
* www.barcskisterseg.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Paraskevi Patoulidou

**Paraskevi PATOULIDOU** (n. 29-an de marto 1965) estas greka atletikludistino, kiu gajnis la oran medalon en la Somera Olimpiko 1992 eĉ kvankam ŝi ne estis la supozata venkonto. Fakte ŝi venkis kiam la supozata venkonto el Usono frapis barilon en la konkurenco de 100 m kun bariloj. Ŝi missupozis, ke ŝi venkis la trian lokon, kaj triumfokriis kaj kiam ŝi vidis, ke temas pri ormedalo, ŝi tute ne povis krei. Estis la unua virino el Grekio kiu atingis ormedalon en Olimpikoj.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1965
Kategorio:Grekoj
Stripiedfingra geko

La **stripiedfingra geko** (*Saurodactylus fasciatus*) estas specio de lacertulo el la familio de la Gekedoj (*Gekkonidae*).
Ĝi estas endemia en  Maroko.

Ĝiaj naturaj vivlokoj estas klimate mezvarmaj arbaroj, mediteranea arbeda vegetaĵaro, rokaj areoj, kampoj kaj herbejoj. Tiu palearktisa specio estas endanĝerigata kaŭze de habitatodetruo.   

## Bibliografio 
* Joger, U., Slimani, T., El Mouden, H. & Geniez, P. 2005.  Saurodactylus fasciatus.   2006 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 28 July 2007.

## Vidu ankaŭ 
*Mediteraneaj nordafrikaj arbaroj kaj duonarbaroj

Kategorio:Lacertuloj
Kategorio:Gekedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Endemiismoj
Kategorio:Endanĝeritaj specioj
Kategorio:Maroko
Lago de Bret

**Lago de Bret** (: [lakdöbrE]) estas svisa lago sur la teritorio de komunumo Puidoux, ĉ 3 km norde de lago Lemano. Vintre, ĝia surfaco povas tute glaciiĝi.

Ĝi provizas Laŭzano kaj la *Lavaux* per trinkebla akvo, po 5 milionoj da m² ĉiuj jaroj. Laŭ la akva depreno, ĝia nivelo povas malaltigi je pluraj metroj.

Antaŭ la fino de la 19-a jarcento, la lago pli similis marĉon ol lagon kun baseno nur 2,5 km²-surfaca provizata nur de pluvo. En 1871 la fervoja kompanio Laŭzano-Ouchy uzis ĝiajn akvojn por movi funikularon en Laŭzano kaj disdonis la troan akvon en la urbo por lavi la stratojn.

En 1875, oni alivojigis la rojon "*Le Grenêt*" kaj konstruis digon ĉe la suda laga bordo.

En 1975, la ekspluato de la lago estis transdonata al la Servo pri Akvo de Urbo Laŭzano.

La laga akvo necesas speciala purigado, ĉar tiu lago estas en terkultiva regiono (do uzanta sterkojn). Ĝi enhavas tro da diversaj organikaj materioj, da nitrito, amonio, fero kaj mangano; kaj maltro da oksigeno: tio kiu kuntrenas plantoziĝon kaj malbonodoron de ĝia akvo.

## Eksteraj ligiloj 
* La akvo de lago de Bret (france)

Kategorio:Lagoj en Svislando
Frithjof Bergmann

**Frithjof BERGMANN** (n. 24-an de decembro 1930 en Germanio - 24-a de majo 2021) estis profesoro emerita pri filozofio ĉe Universitato de Miŝigano.

## Verkoj 
* On Being Free - University of Notre Dame, November 1977; ISBN 0-268-01492-2

## Ligiloj 
* ret pago
* Biografio ĉe Universitato de Michigan 
* Intervjuo kun Bergmann

Kategorio:Germanaj filozofoj
Szulok

**Szulok** [sulok], germane **Sulk** estas malgranda vilaĝo kaj banloko en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Barcs.

## Bazaj informoj 
* Areo: 28&nbsp;km²
* Loĝantaro: 710
* Poŝtkodo: 7539
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Szulok situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Barcs troviĝas 15, Szigetvár 24, Kadarkút 26, Nagyatád 30&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo dum regado de Béla la 3-a. La turkoj faris senhoma la vilaĝon, kiun germanoj refondis en la 18-a jarcento. Ili okupiĝis pri produktado de karbeto, baldaŭ pri tabakoj. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, dentokuracejo, apoteko, 5 vendejoj, poŝto, etbanko.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Simono Zeloto kaj Judaso Tadeo de 1800
* statuo de Sankta Triunuo
* kampadejo
* termala banejo

## Famuloj 
En Szulok naskiĝis psikiatro Mátyás Trixler.

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http://maps.google.com
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.somogy.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Oceana blankmakula ŝarko

[eta|la ŝarko kun [pilotfiŝoj]]
La **oceana blankmakula ŝarko** (*Carcharhinus longimanus*) estas ŝarko el familio de grizŝarkoj. Ĝi vivas en la varmaj oceanoj kaj apartenas al la plej grandaj ŝarkoj de la mondo. Ĝi estas danĝera por la homo, oni dokumentis multajn atakojn. Ĝi havas grandan mortecon pro la oceana fiŝado kaj la iam tre ofta specio nun estas en kelkaj oceanaj regionoj tre malofta.

Ĝi havas korpolongon de ĝis 390&nbsp;cm, sed malofte superas la longon de pli ol 300&nbsp;cm. La averaĝa longo estas 180 ĝis 190&nbsp;cm, dum femaloj estas pli grandaj ol maskloj. La ŝarko havas maksimuman pezon de ĉ. 170 kilogramoj. La specio havas tipan korpokonstruon de la grizŝarkoj kaj ofte formiĝas eta ĝibo. Karakterizaj estas la tre longaj, rundiĝantaj naĝiloj (precipe la unua dorsa naĝilo).

Ĝi naskas 1 ĝis 15 ŝarkidojn post graveda periodo de ĉ. 12 monatoj.

Kategorio:Grizŝarkoj
Kategorio:Ŝarkoj
Istvándi

**Istvándi** [iŝtvAndi] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Barcs. István signifas: Stefano.

## Bazaj informoj
* Areo: 30&nbsp;km²
* Loĝantaro: 640
* Poŝtkodo: 7987
* Telefonprefikso: 82

## Situo
Istvándi situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Pécs-Barcs. La lasta urbo kaj Szigetvár troviĝas po 18, Sellye kaj Kadarkút po 29&nbsp;km-ojn.

## Historio
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1332 laŭ parte latina formo *"Stehpandi"*, tiam la vilaĝo jam havis kirkon. Inter 1726-1945 la kampoj apartenis al familio Esterházy. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, kuracejo, familihelpa servo, vendejo, poŝto.
eta|Grenejo en Istvándi

## Vidindaĵoj
* baroka kalvinana preĝejo (Istvándi) el la 18-a jarcento, sed la turo estas mezepoka
* romkatolika preĝdomo (mesejo) omaĝe al Elizabeto de Hungario
* grenejo
* malnova loĝdomo

## Famuloj 
En Istvándo naskiĝis:
* arkitekto György Szigetvári
* ĵurnalisto Lajos Magyar.

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http://maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.istvandi.hu
Frick AG

## Pri la komunumo 
**Frick** estas komunumo en la distrikto Laufenburg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 4717 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Frick situas norde de la Ĵurasa Montaro en la tiel nomita Frickvalo, tra kiu fluas la rivero Sissle. La teritorio de la komunumo Frick komplete kunkreskis kun la najbara komunumo Gipf-Oberfrick.

## Najbaraj komunumoj 
Frick limas en nordokcidento al Eiken, en nordo al Oeschgen, en nordoriento al Kaisten kaj Ittenthal, en oriento al Hornussen, en sudoriento al Ueken, en sudo al Gipf-Oberfrick, kaj en okcidento al Schupfart.

## Trafiko 
eta|maldekstra|150ra|Fervojsubpasejo en Frick, ĉe la limo al Oberfrick
Frick disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bazelo tra Brugg al Zuriko.

La komunumo estas la elirpunkto de la vojo tra Bözberg-Pasejo, kiu estas parto de la kantona ĉefvojo n-ro 3 de Bazelo al Zuriko. Tra Frick ankaŭ pasas la svisa aŭtovojo A3, al kiu la komunumo havas propran alveturejon, paralele al la Bözberg-Pasejvojo.

## Vidindaĵoj 
En Frick okazis signifaj trovoj de dinosaŭroj, kiuj nuntempe videblas en la loka dinosaŭromuzeo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Frick datiĝas el la jaro 1064 kiel *Fricho*.

Apud la ĉefstrato estis trovitaj restaĵoj de romia bieno, kaj sub la preĝeja monteto la ruinoj de malgranda kastelo el la frua 4-a jarcento, kiu protektis la armestraton de Vindonissa al Augusta Raurica.  Ĉirkaŭ la jaro 370 sur la loko de hodiaŭa preĝejo estis konstruita pli granda kastelo. Diversaj trovoj en la supera vilaĝo indikas, ke iam tie ekzistis granda romia setlejo. Tomboj sur la preĝeja monteto indikas la ekziston de alemana setlejo.

Ĉirkaŭ la jaro 1230 Frick fariĝis posedaĵo de la Habsburgoj kaj formis kune kun Oberfrick kaj parto de Oeschgen la voktejon Frick, kiu ankaŭ estis nomita voktejo de Homburgo. En la jaro 1803 Frick kune kun la tuta hodiaŭa Frickvalo fariĝis parto de la Kantono Argovio kaj en la jaro 1804 estis fonditaj la hodiaŭaj komunumoj Frick kaj Gipf-Oberfrick.

## Vidu ankaŭ 
* Frick (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Frick
* Frick en la Historia Leksikono de Svislando
Siberia federacia regiono

La **siberia federacia regiono** (; *Sibirskij federalnij okrug*) estas administra unuo en la oriento de Rusio (vidu la tekston federacia strukturo de Rusio). Administra centro estas Novosibirsko, kio troviĝas en la sudokcidento.

La federacia regiono enhavas nur parton de la geografia regiono Siberio, al kiu apartenas ĉirkaŭ la duono de la areo de Rusio.

## Federaciaj subjektoj 
## Vidu ankaŭ 
* Duoninsulo Tajmir
Meza kartoĉo

eta|germana kurta kartoĉo 7,92&nbsp;×&nbsp;33&nbsp;mm
La **meza kartoĉo** estas pli forta ol la pistola kartoĉo, sed pli malforta ol tiu de la fusilo.

Oni evoluigis tion pro kolektitaj spertoj de la unua mondmilito, laŭ kiuj la pafistoj plej ofte pafis nur je 200-300 m, tiel la teoria kapablo de pafdistanco je 800 – 1000 m estas superflua. Tiel oni superflue eluzis pulvon. Malpliigante pulvoentenon de la kartoĉo, pafisto povas kunporti pli da municio. Alia avantaĝo estas, ke pro la pli malgranda kvanto de la pulvo, la pafilo pli malforte repuŝas dum pafo. Tiu meza kartoĉo estis larĝe uzita en la dua mondmilito.

## Plej kutimaj tipoj 
eta|dekstra|10.4x38mmR meza kartoĉo
* 10,4 x 38mmR: Produktita en Swiss, ekde 1870, uzata en M1870 Vetterli

* 7,92 × 33&nbsp;mm ("kurz" – kurta): produktita en Germanio, ekde 1941, uzata en MP/StG44, nuntempe Mauser K98.

* .30 Carbine (7,62 × 33&nbsp;mm): produktita en Usono ekde 1942, uzata en M1 Carbine

* 7,62 × 39&nbsp;mm / 43M: produktita en landoj de la Varsovia Kontrakto, uzata en AK–47, RPD, RPK. Ĝi uzeblas ĝis 400 metroj je celita pafo, ĝis 600 metroj larĝa pafado. La kartoĉo kun volfram-karbido povas trabati kirason de 19 mm, en distanco de 75m

* .223 Remington (5,56×45&nbsp;mm NATO): kartoĉo uzata en Usono, Nato-landoj en AR–15/M16/M4, IMI Galil, HK G36, FN Minimi/M249 SAW. Ĝi uzeblas ĝis 300 metroj je celita pafo.

* 5,45 × 39&nbsp;mm / 74M: soveta kartoĉo, responde al usona kartoĉo de 5,56. Ĝi estas uzata en AK–74, AN–94, RPK–74. Nesukcesa evoluigo.

* 4.85 × 49&nbsp;mm: brita eksperimenta kalibro, por SA80, sed neuzata.

* 4,73 × 33&nbsp;mm (DM11): senuja kartoĉo, uzata en G11 (la ujo forbrulas dum elpafo). La projekto fiaskis.

* 4,6 × 30&nbsp;mm: kartoĉo de HK MP7 PDW (Personal Defence Weapon), uzata por trabati la kuglorezistan veŝton. Ĝi estas produktita ekde 2001.

* 5,7 × 28&nbsp;mm (SS190): kartoĉo de FN P90 PDW kaj Five-seveN.

Kategorio:Municioj
Oranjestado

**Oranjestado,** origine **Oranjestad,** laŭ la indiĝena lingvo papiamento, estas ĉefurbo kaj havenurbo de Arubo. La loknomo honoras la dinastion Oranje-Nassau, la reĝan familion de Nederlando. La loĝantoj simple nomigas la urbon "**Playa**" laŭ la hispana vorto por "plaĝo".

La ĉefurbo situas sur insulo Aruba kaj havas proksimume 35 000 loĝantojn.

## Historio 
Fortikaĵo estis konstruita en 1796, baldaŭ post tio oni konstruis domojn. Ekde 1986 Oranjestado estas ĉefurbo de Arubo.

eta|maldekstra|250px|Situo de Oranjestado sur la insulo
## Servoj 
* Universitato de Arubo

Kategorio:Loĝlokoj de Arubo‎
Kategorio:Arubo
Kategorio:Ĉefurboj de Karibio
Kategorio:Marhavenaj urboj
*Oranjestado
Preĝejo de Sankta Jozefo (Moravia Ostrava)

**Preĝejo Sankta Jozefo** situas en ostrava loka parto Moravia Ostrava.

Konstruis ĝin Salesianoj de Don Bosco, kiuj zorgis pri malriĉeco kaj endanĝerigita junularo kaj kiuj ĉi tie ekde la jaro 1934 havis monaĥejon. La konstruado okazis de la 31-a de decembro 1935 ĝis la 24-a de novembro 1937. La trinava preĝejo estas netipa konstruaĵo - ĝiajn murojn subtenas ŝtala skeleto, interne estas instalita centra hejtado kaj sur la turo troviĝas sesmetra kruco, kiu nokte lumis per neona lumo. Al la uzado ĝi estis transdonita la 8-an de decembro 1937. Temas pri la unua ĉeĥoslovaka preĝejo kun ŝtala konstrukcio.

Kategorio:Moravia Ostrava
Jozefo

Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Jozefo
Kategorio:Salesianaj preĝejoj
Chevilly VD

**Chevilly** estas komunumo en la distrikto Morges en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 250 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Chevilly situas ĉe la sudorienta flanko de la Ĵurasa Montaro en la Vaŭda Mezlando sur la okcidenta deklivo de la rivero Veyron, kiu formas la orientan limon de la komunumo, proksimume 20 kilometrojn norde de la distriktĉefurbo Morges kaj 25 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano. La sudan komunumlimon formas la rivero Venoge. Ĉe la sudorienta pinto de la komunumo situas la kunfluejo de la riveroj Venoge kaj Veyron. La komunumo konsistas el la vilaĝo Chevilly kaj la setlejtoj La Condémine kaj Grands Champs, kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,87 km², de kiuj 16,3% estas kovritaj de arbaro, 75,2% servas por agrikulturo kaj 5,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Chevilly limas en nordo al Ferreyres, en nordoriento al La Sarraz, en sudoriento al Dizy, en sudo kaj sudokcidento al La Chaux, kaj en nordokcidento al Moiry.

## Trafiko 
Chevilly situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al Chevilly kondukas flankaj vojoj de La Sarraz, Dizy kaj Moiri.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Chevilly datiĝas el la jaro 1540 kiel *Chivillier*. Dum mezepoko Chevilly apartenis al la Baronlando La Sarraz, kiu en la jaro 1542 fariĝis havaĵo de la familio de Gingins. Okaze de hereda divido en la jaro 1623 Chevilly estis atribuita al juna frato Joseph de Gingins-Chevilly. La senjorujo tiam fariĝis parto de la familia branĉo, kiu posedis la Senjorujon Orny. De 1709 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 ĝi estis denove aparta senjorujo. La senjorujo sub la berna regado ĝis 1798 apartenis al la Voktejo Romainmôtier.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Chevilly

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Chevilly
Csurgónagymarton

**Csurgónagymarton** [ĉurgOnadjmarton] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Csurgó.
eta|Blazono de Csurgónagymarton

## Bazaj informoj 
* Areo: 15&nbsp;km²
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo: 8840
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Csurgónagymarton situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Csurgó troviĝas 6, Nagykanizsa 23, Nagyatád 27 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1367 en mallonga formo *"Nagymarton"*. En 1907 Csurgó aldoniĝis al la loknomo por fari diferencon de Nagymarton. Vilaĝservoj escepte la municipan administradon kaj migran poŝton mankas en Csurgónagymarton.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1841
* arboreto nomata Ágneslak [Agneŝlak]

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Gedit

**gedit** estas tekstredaktilo libera, akordigebla kun la karaktera kodigo UTF-8, por la grafika uzantinterfaco GNOME.

## Vidu ankaŭ 
* Kwrite
* Notepad

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:GNOME
Kategorio:Tekstredaktiloj
Kategorio:Libera_programaro