open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Azia Komisiono pri Homaj Rajtoj

La organizaĵo **Azia Komisiono pri Homaj Rajtoj** - angle *Asian Human Rights Commission* - estas homrajta, senprofitcela ne-registara organizaĵo en Honkongo. En 2014 al la organizaĵo kaj al la aktivulo Basil Fernando estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* prezento per la premia komisiono ()

Kategorio:Organizaĵoj en Honkongo
Burdur

**Burdur** estas urbo en sudokcidenta Turkio. La urbo situas en  la mediteranea regiono je la marbordo de Lago Burdur. En 2020 ĝi kalkulis ĉ. 267 000 loĝantojn. Ĝi estas ĉefurbo de la Provinco Burdur.

Estis loĝado jam en Bronzepoko. La historio de la urba disvolvigo de Burdur estas ĝenerale rilatita al la turka setlado post la venko fare de Selĝukoj en la Batalo de Manzikerto en 1071. Estis malgranda greka loĝantaro en la urbo ĝis la interŝanĝo de loĝantaro inter Grekio kaj Turkio. Forlasita greka preĝejo en la urbo estis konvertita en muzeo kie estas fosilio de giganta dinosaŭro. 
centra|eta|300px|Muzeo Burdur.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Turkio
William Coblentz

**William Weber COBLENTZ** (20a de Novembro, 1873 – 15a de Septembro, 1962) estis usona fizikisto elstara pro siaj kontribuoj al la infraruĝa radiometrio kaj spektroskopio.

Dum longa kaj fruktodona kariero, Coblentz faris multajn sciencajn kontribuojn kaj de pura kaj de aplika naturo. Bibliografioj pri lia laboro montras, ke li faris centojn da sciencaj publikaĵoj, prelegoj, kaj resumoj al li listigitaj. Li ricevis totalon de dek patentoj dum sia vivodaŭro, el kiuj la unuaj estis *US Patent 1,077,219* por sunĉela invento por konverti sunlumon en elektron.

Inter 1905 kaj 1908 William Coblentz publikigis la infraruĝajn spektrojn en mezurunuoj de ondolongo (mikrometroj) por kelkaj kemiaj komponaĵoj en *Investigations of Infra-Red Spectra*.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kalvinana preĝejo (Nagymaros)

La **Kalvinana preĝejo** estas sakrala konstruaĵo en urbo Nagymaros (Hungario).

## Historio 
La katolika kirko estis menciita unue en 1324. En la 17-a jarcento plejparto de la loĝantoj estis kalvinanoj, tial ili uzis la katolikan kirkon, kiu nun estas Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Nagymaros). En la sekva jarcento la katolikoj pliiĝis precipe pro germanaj enmigrantoj dum la kalvinanoj malpliiĝis pro epidemioj. Tial la katolikoj reprenis la preĝejon. La kalvinanoj konstruis kirkon en 1798, sed la tiamaj leĝoj ne permesis la turon. La turo mem estis konstruita en 1934 fare de Károly Kós (arkitekto, verkisto).

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas en korto proksime al la Danubo. La konstruaĵo dekstre kontaktiĝas kun loĝdomo. La fasado estas simetria, meze la turo reliefas. Ĉe la piedo de la turo estas la enirejo. La fasado havas ankoraŭ du fenestrojn, kiuj estas mallarĝaj kaj altaj.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* https://honlap.parokia.hu/lap/eszakpest/cikk/mutat/nagymaros/ 
* https://www.ittjartam.hu/nagymaros/templomok/nagymarosi-reformatus-templom/12728-torony-es-fenyofa/

Nagymaros
Nagymaros
Theodore Case

**Theodore Willard CASE** (12a de Decembro, 1888 – 13 de Majo, 1944) estis usona kemiisto, fizikisto, kaj inventisto konata pro la invento de la sistemo Movietone de sono-en-filmo.

En 1917 Theodore Case disvolvigis la detektilon de sulfido de taliumo.

Li eklaboris pri sonkino en 1921. La inventoj de lia laboratorio *Case Research Lab* el 1916 ĝis 1926 rezultis en la kreado de la entrepreno *Case and Earl I. Sponable*, kiu laboris kun Case en la laboratorio ĝis li iris kun Case al Fox Film Corporation en 1926. La ŝipalŝipa signalsistemo estis por la unua fojo testita en 1917 ĉe la marbordoj de Nov-Ĵerzejo. Atentis tion Thomas Edison, dungita de la Ŝiparmeo por taksi novajn teknologiojn. Estante kompleta sukceso, la signalsistemo estis uzita de la Ŝiparmeo dum nombraj jaroj. Li laboris ankaŭ kun aliaj fakuloj, kiel Lee De Forest, por krei sonkinan procezon similan al la sonfilmaj sistemoj uzitaj nuntempe.

Titoloj filmitaj de Case en sia procezo, ĉiuj faritaj en la Case Studioj in Auburn, Novjorkio, estis *Miss Manila Martin and Her Pet Squirrel* (1921), *Gus Visser and His Singing Duck* (1925), *Bird in a Cage* (1923), *Gallagher and Shean* (1925), *Madame Fifi* (1925), kaj *Chinese Variety Performer with a Ukulele* (1925). *Gus Visser and His Singing Duck* estis nomumita por la National Film Registry en 2002.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Theodore Case
* 
* Listo de fruaj sonfilmoj kiel tiuj de Case-Sponable
* Theodore Case Labs Historic Site en Auburn, New York

Kategorio:Usonaj kemiistoj
Kategorio:Usonaj inventistoj
Kategorio:Kinopioniroj
Heinrich Welker

**Heinrich Johann WELKER** (9a de Septembro 1912 en Ingolstadt – 25a de Decembro 1981 en Erlangen) estis germana fizikisto por teoria kaj aplika fiziko kiu inventis la "transistronon", nome transistoro farita ĉe Westinghouse sendepende de la unua sukcesa transistoro farita en la Laboratorioj Bell. Li faris fundamentan laboron en 3aj-5aj komponitaj duonkonduktiloj, kaj malfermis vojon al la mikroondaj duonkonduktantaj elementoj kaj al laseraj diodoj. 

Dum la miltaj jaroj, 1940 ĝis 1945, Welker laboris por la Luftfunkforschungs Instituto en Oberpfaffenhofen, Weßling, kontakte (1942 ĝis 1944) kun la fizikkemia instituto de Klaus Clusius en la Universitato de Munkeno. Postmilite, 1947 – 1951, li laboris por la filio de Westinghouse en Parizo, nome *Compagnie des Freins et Signaux Westinghouse*. El 1951 ĝis 1961, Welker estris la departementon pri solid-stata fiziko de Siemens-Schuckertwerke, en Erlangen, kie li disvolvis laboron pri duonkonduktiloj. 

En 1952 Heinrich Welker kultivis sintezajn kristalojn de india antimonido (InSb).

Kategorio:Germanaj fizikistoj
Robert Clark Jones

**R. Clark Jones** (30a de Junio, 1916 – 26a de Aprilo, 2004) estis usona fizikisto kiu laboris en la fako de optiko. Li studis en la Harvard Universitato kaj tie doktoriĝis en 1941. Ĝis 1944 li laboris en la Laboratorioj Bell, poste ĝis 1982 por Polaroid Corporation. En serio de publikaĵoj inter 1941 kaj 1956 li pruvis matematikan modelon por priskribi la polusigon de kohera lumo, kio estis nomita *kalkulo de Jones*. 

## Bibliografio
* Shaw, Rodney (Septembro 2004). "In Memoriam—Robert Clark Jones". Journal of Imaging Science and Technology. Society for Imaging Science and Technology. 48 (5): v-v(1).

Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Optikistoj
Lycée Saint-Louis-de-Gonzague

La **gimnazio** aŭ **lycée Saint-Louis-de-Gonzague** estas privata katolika instruejo sub kontrakto de asocio kun la Ŝtato, kutime nomita "Franklin" en referenco al la strato sur kiu ĝi situas, en la 16-a arondismento de Parizo. Fondita en 1894, ĝi estas sub la inspektado de la jezuitoj kaj disponigas edukon de infanĝardeno ĝis preparklasoj. Ĝi estas konata pro sia akademia plejboneco.

La plej multaj studentoj elektas daŭrigi siajn studojn en preparklasoj kiel ekzemple Lycée privé Sainte-Geneviève, Collège Stanislas aŭ Lycée Janson-de-Sailly. Ili tiam kutime iras al la pinta franca *Grande École* kiel ekzemple HEC Paris, ESSEC, ESCP (por komercaj kaj administradstudoj) aŭ École Polytechnique, CentraleSupélec (por inĝenieristiko kaj sciencstudoj). Franklin ankaŭ havas altan akcepton ĉe Sciences Po Paris, kie studentoj studas en publika politiko kaj sociaj sciencoj. Studentoj kiuj volas studi juron estas kutime akceptitaj en la *Université de Pantheon-Assas* aŭ, por medicina diplomo, ili estas akceptitaj en la *Université Paris Cité*, kiuj ambaŭ estas konsiderataj la plej bonaj en Francio en sia fako.

## Kelkaj lernintoj 
* Michel Galabru
* Seán MacBride

## Eksteraj ligiloj 
*  

Kategorio:Historio de Francio
Kategorio:Liceoj de Parizo
Kategorio:Konstruaĵoj en la 16-a arondismento de Parizo
Royal Radar Establishment

La ***Royal Radar Establishment*** estis esplorcentro en Malvern, Worcestershire, Unuiĝinta Reĝlando. Ĝi estis formita en 1953 kiel *Radar Research Establishment* per kunigo de la institucio de la Aerministerio nome *Telecommunications Research Establishment* (TRE) kaj tiu de la Brita Armeo nome *Radar Research and Development Establishment* (RRDE). Ĝi ricevis sian novan nomon post vizito de la reĝino Elizabeto la 2-a en 1957. Ambaŭ nomoj estis mallongigitaj al RRE. En 1976 la *Signals Research and Development Establishment* (SRDE), eniris en esplorado pri komunikado, kaj aliĝis al la RRE por formi la *Royal Signals and Radar Establishment* (RSRE). 

Kategorio:Aperis en 1953
Kategorio:Elektronika inĝenierarto
Kategorio:Komunikado en Britio
Kategorio:Scienco kaj teknologio en Britio
Willard Boyle

**Willard Sterling BOYLE**, (19a de Aŭgusto, 1924 - 7a de Majo, 2011) estis kanada fizikisto. Li estis pioniro en la fako de la teknologio de lasero kaj kuninventisto de la ŝargkuplita aparato. Kiel direktoro de *Space Science and Exploratory Studies* en Bellcomm li helpis elekti surlunigejojn kaj havigis subtenon por la Projekto Apollo.

Li estis nomumita *Companion* de la Ordeno de Kanado - nome la plej altnivela honoro - la 30an de Junio, 2010.

## Kariero 
En 1953 Boyle aliĝis al la Laboratorioj Bell kie li inventis la unuan kontinue funkciantan rubenan laseron kun Don Nelson en 1962,
kaj ricevis la unuan patenton pri duonkonduktanta injektolasero. La CCD ebligis al NASA sendi klarajn bildojn al la Tero el la kosmo. Ĝi estas ankaŭ la teknologio kiu funkciigas multajn nuntempajn ciferecajn kameraojn. Smith diris pri ilia invento: "Farinte la unuan paron de bildaparatoj, ni sciis certe ke la kemia fotografio estis mortinta." Eugene Gordon kaj Mike Tompsett, du jam retiriĝintaj kolegoj el la laboratorioj Bell, postulis, ke ties aplikado al la fotografio ne estis inventita de Boyle. Boyle estis Esplora Plenumdirektoro por Bell Laboratorio el 1975 ĝis lia retiriĝo en 1979.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Willard Boyle en Nobelprize.org inklude Nobel Prelego la 8an de Decembro, 2009 CCD – ''Extension of Man's Vision''

Kategorio:Kanadaj fizikistoj
Kategorio:Kanadaj inventistoj
Kategorio:Kanadaj Nobel-premiitoj
COAMA

La organizaĵo **COAMA** - hispane ***Co**nsolidación de la Región **Ama**zónica*, en Esperanto *Plifirmiĝo de la Amazona Regiono* aŭ *Solidiĝo de la Amazona Regiono* - estas homrajta grupo de pluraj  senprofitcelaj ne-registaraj organizaĵoj en Kolombio. En 1999 al la organizaĵo estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“. Pri tiu ĉi organizaĵo  la premia komisiono aparte laŭdis la penojn "montri kiel indiĝenaj homoj povas plibonigi sian porvivaĵon, daŭrigi sian kulturon kaj konservi siajn pluvarbarojn".

La "Solidiĝo de la Amazona Regiono" estas grupo de kolombiaj ne-registaraj organizaĵoj strebantaj por la rekono de indiĝenaj rajtoj kaj ilia decida rolo en la konservado de la tropikaj pluvarbaroj de la mondo. Sekurigante la pluvarbaron, tiu laboro ankaŭ kaŭzis la kreadon de mikroprojektoj en sano, edukado, kultura kaj ekologia reakiro, kaj de merkataj produktoj.

## Fono 
Inter la jaroj 1986 kaj 1990, la kolombia registaro leĝe agnoskis 20 milionojn da hektaroj da pluvarbaro en la kolombia Amazona regiono (precipe en la departemento Amazonio (Kolombio)|kolombia departemento Amazonio) kiel "kolektiva indiĝena teritorio". Tiu ago estis senprecedenca movo direkte al la rekono de indiĝenaj rajtoj kaj la grava rolo de arbaraj homoj en la konservado de la tropikaj pluvarbaroj de la mondo. Ĝi estis atingita tra la premo de indiĝenaj komunumoj kaj la celkonscia subteno de multaj kolumbianoj, inkluzive de la germandevena etnologo Martin von Hildebrand, kiel kapo de indiĝenaj aferoj tiutempe en Kolombio.

En 1990, financado estis certigita de la Eŭropa Komunumo (nun la Eŭropa Unio) por starigi reton de fakuloj por konsili kaj akompani la komunumojn: celo estis, ke ili evoluigu kaj efektivigu siajn agnoskitajn rajtojn por daŭre administri sian pluvarbaran ekosistemon laŭ siaj propraj kulturaj valoroj kaj prioritatoj.

El tio kreskis la programo "Solidiĝo de la Amazona Regiono", kiun Martin von Hildebrand helpis starigi kaj poste kunordigi, kaj kiu konsistas el kelkaj kolumbiaj ne-registaraj organizaĵoj - *Gaia Amazonas, Fundación Etnollano, Fundación Erigaie, Hylea, Fundación Ecologia-Social, FundaMinga, CECOIN* kaj la fondaĵo *Gaia* en Londono.

## Eksteraj ligiloj 
*  de la fondaĵo *Gaia Amazonas* ( kaj )
* prezento per la premia komisiono ()

Kategorio:Organizaĵoj en Kolombio
Jason Robards senior

**Jason Robards senior** (naskiĝis la 31-an de decembro 1892 en *Hillsdale*, Miĉigano; mortis la 4-an de aprilo 1963] en *Sherman Oaks*, Kalifornio) estis usona aktoro kaj patro de aktoro Jason Robards. Inter 1921 kaj 1963 li agis en pli ol 200 filmoj kaj pli ol dekduo da televidaj serialoj.

Robards estis eminenta teatra aktoto en Usono de la 1910-aj jaroj. En la teatrokvartalo Broadway de Novjorko li havis grandan sukceson en la rolo de *John Marvin* en la teatraĵo *Lightnin*' kiu prezentiĝis de 1918 ĝis 1921. Kiel teatra aktoro, li multe vojaĝis kaj havis fervoran inan sekvantaron, sed ankaŭ havis alkoholajn problemojn. Post lia filmdebuto en 1921, Robards estis ofte utiligita kiel ĉefa aktoro dum la epoko de muta filmo, ekzemple kune kun *Alice Brady* en *The Land of Hope* (La Lando de Espero, 1921) aŭ *Gertrude Short* en la Komedio *Polly of the Movies* (1929).

Baldaŭ post la komenco de la epoko de sonfilmo, lia sukceso malkreskis kaj Robards nun devis kontentiĝi kun akompanaj roloj, el kiuj kelkaj estis pli grandaj, sed en multaj kazoj pli malgrandaj. Li ofte estis uzata kiel fiulo en Vakeraj filmoj aŭ B-filmoj, do filmoj kun minimuma buĝeto, kies ambicio estas trafi moderan sukceson. Laŭ lia filo, la dufoja Oscar-gajninto Jason Robards Junior, la patro malgraŭ esti "bonega" aktoro estis ofte senlabora kaj atendis ĉe la telefono ke iu ofertus al li rolojn. El tiuj spertoj Robards junior evoluis profundan skeptikon al la filmkomerco kaj tial dum longa tempo laboris ekskluzive kiel teatra aktoro. En la 1940-aj jaroj, la patro, kiu nun jam havis grizajn harojn, pli ofte komencis ludi aŭtoritatulojn en filmoj, kaj aperis en iuj nigraj filmoj. En la filma komedio *Mr. Blandings Builds His Dream House* de 1948 li aktoris apud Cary Grant.

En 1950 li blindiĝis kaj devis retiriĝi el la aktora komerco, sed ok jaroj pli poste li post sukcesa oftalmologia operacio povis reveni, kaj en 1958 sukcese prezentiĝis en teatraĵo *The Disenchanted* en la teatrokvartalo Broadway de Novjorko kune kun sia filo, kiu por sia rolo en tiu teatraĵo honoriĝis per la premio Tony. Dum la lastaj kvin raroj de sia vivo sekvis pluraj televidaj serialoj kaj ankoraŭ du kinejaj filmoj.

Obards estis la patro de tri infanoj kaj edziĝis dufoje, laste kun Agnes Lynch de 1929 ĝis sia morto. Post la eksedziĝo de sia unua edzino, li prenis la gepatrorajton de la infanoj, kio estis nekutima por la tempo. Lia filo Jason Robards Junior priskribis sian rilaton kun sia patro kiel proksiman, sed la patro forte malkonsilis al li iĝi aktoro ĉar tiu profesio laŭ li signifus emociajn dolorojn. Dum la plej granda parto de lia kariero, Jason Robards Senior estis kreditita nur kiel Jason Robards en filmaj listoj kaj afiŝoj, nur fine de sia kariero en la 1950-aj jaroj, kiam lia filo jam havis renomon kiel aktoro kaj poste superis la famon de sia patro aldoniĝis la sufikso "senior". Lia nepo Sam Robards ankaŭ estas aktoro.

Kategorio:Usonaj aktoroj
Junulara Centro Kamenge

La organizaĵo **Junulara Centro "Kamenge"** - france *Centre Jeunes Kamenge* - estas socia, neprofitcela ne-registara organizaĵo en Burundo, subtenata fare de la katolika eklezio en Burundo, per la ksaveriaj misianoj kaj per donacoj de privatuloj precipe el Italio. En 2002 al la organizaĵo estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“. La projekta komisiono aparte elstarigis, ke la centro modele socie pacigas en lando. kiu en la tuta dua duono de la 20-a jarcento estis skuita per sanga enlanda milito inter la ĉefaj etnoj la tutsioj kaj hutuoj.

## Eksteraj ligiloj 
* prezento per la premia komisiono ()
* la oficiala retejo *cejeka.org* ne plu funkcias, kaj kompleta paĝo ne arkiviĝis de pli malfrue ol 2014. Sed impreson ankoraŭ donas:
** 3-minuta filma memprezento en la franca, subtitolita angle en la retejo Jutubo
** kaj jen ankoraŭ pli ol 14-minuta filma prezento en la itala, same en Jutubo: la centrestro Claudio Marano origine italas, kaj en Italio ne nur la komunumo de Rovereto per donacoj kunfinancas la projekton

## Referencoj 
Kategorio:Organizaĵoj en Burundo
Neofila jodido

**Neofila jodido** aŭ **(1-jodo-2-metilpropil-benzeno** estas organika kombinaĵo apartenanta al la familio de la jodidoj, rezultanta el interagado de la jodida acido kaj **neofila alkoholo**. Neofila jodido estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en alkoholoj kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. Neofila jodido prezentas jodatomon ligitan al neofila grupo. Ĝi konsistas je 10 karbonatomoj, 13 hidrogenatomoj, 1 jodatomo kaj posedas antifungajn kaj antimikrobajn proprecojn.

## Reakcioj
### Reakcio 1
* Preparado de **neofila jodido** per traktado de **neofila alkoholo** kun **jodida acido**:

 
### Reakcio 2
* Preparado de **neofila jodido** per traktado de **metila jodido** kun **neofila alkoholo**:

 
### Reakcio 3
* Preparado de **neofila jodido** per traktado de **jodida acido** kun **neofila klorido**:

 
### Reakcio 4
* Preparado de **neofila jodido** per traktado de **natria jodido** kun **neofila klorido**:

 
## Vidu ankaŭ
* Jodidoj
 
## Referencoj 
Kategorio:Jodidoj
Grupo de ekologia agrikulturo

La organizaĵo **grupo de ekologia agrikulturo** - hispane *Grupo de Agricultura Orgánica* (GAO) - estas mediprotekta, senprofitcela ne-registara organizaĵo en Kubo, fondita en 1993. En 1999 al la organizaĵo estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

La organizaĵo laboris por evoluigi solvon por la nutra krizo de Kubo de la 1990-aj jaroj uzante ekologiajn agrikultursistemojn, kaŭzante permanentan transformon de la kuba agrikulturo. La projekto estis fondita en 1993, en tempo kiam la lando alfrontis sian plej gravan manĝokrizon ekde la revolucio pro disfalo de Sovetunio, fortranĉante helpon.

La ĉefa celo de la organizaĵo estis pruvi ke organikaj agrikulturaj produktaj metodoj povas esti superaj al la "normala", kapitalintensa agrikultura en ĉiuj gravaj rilatoj, kaj persvadi politikistojn, farmistojn kaj ankaŭ sciencistojn kaj la ĝeneralan publikon ke ne sencas reveno al la malnovaj metodoj. Tiucele organiziĝis prelegoj tra la lando kaj presiĝis revuoj kaj informiloj, kaj stariĝis kurso pri ekologia agrikulturo en la Agrikultura Universitato de Havano, por pruvi al studentoj kaj aliaj docentoj, ke agroekologia produktado povas esti same efika kiel konvenciaj metodoj, kun kromefiko ke la grundo iĝas pli fekunda.

## Eksteraj ligiloj 
* prezento per la premia komisiono ()

Kategorio:Organizaĵoj en Kubo
George E. Smith

**George Elwood SMITH** (10-an de majo 1930 - 28-an de majo 2025) estis usona sciencisto, fizikisto pri aplika fiziko, kaj kuninventisto de la ŝargkuplita aparato (*charge-coupled device*, CCD).

La 6-an de oktobro 2009 oni anoncis, ke li kunhavos la honoron de la Nobel-premio pri fiziko de 2009 pro "la invento de bildoduonkonduktaĵa cirkvito - nome CCD sensilo, kiu iĝis elektrona okulo en preskaŭ ĉiuj areoj de fotografio".

Li laboris en la Laboratorioj Bell en Murray Hill, Nov-Ĵerzejo, el 1959 ĝis sia retiriĝo en 1986, kie li estris esploradon pri novaj laseroj kaj duonkonduktaj aparatoj. Dum sia postentempo, Smith ricevis dekojn da patentoj kaj finfine estris la departmenton por grandskala integrado.

## Notoj 
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Stacio Showa (Antarkto)

**Stacio Showa** ( ; esperantigite: **Stacio Ŝoŭa**), ankaŭ literumita kiel **Stacio Syowa**, estas japana konstanta stacio por scienca esplorado ĉe Insulo Orienta Ongul en Lando de Maud, Antarkto. Konstruita je 1957, Stacio Showa estas nomita laŭ la nomo de la erao de la japana kalendaro en kiu ĝi estiĝis, la Ŝova-epoko.

## Superrigardo 
ligilo=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/SYOWA_STATION_signboard.jpg/220px-SYOWA_STATION_signboard.jpg|maldekstra|eta|Signo antaŭ la ĉefa administra konstruaĵo, decembro 2018.
Stacio Showa servas kiel esplora posteno por astronomio, meteologio, biologio kaj teraj sciencoj.  Ĝi konsistas de plu ol 60 apartaj konstruaĵoj, grandaj kaj malgrandaj, inkluzive de 3-etaĝa administra konstruaĵo, vivejo, generatoro, kloakaĵa traktejo, ekologia-scienca konstruaĵo, observatorio, datum-servilo, satelita konstruaĵo, jonosfera stacio, forbruligilo, ter-scienca konstruaĵo kaj radiosonde stacio.  Estas ankaŭ karburaĵaj tankoj, akva tenado, sunpaneloj,  helikoptera flughaveno kaj radia dissendilo.

## Heredaĵo 
### 1957 Ekspedicio 
La stacio estis fondita de la inaŭgura japana Antarkta Esplora Ekspedicio en 1957. Ĉi tiu ekspedicio estis elaertransportita post ŝtormo en februaro 1958. En januaro 1959, la tria teamo reveninte al la stacio trovis ke, de la 15 sledhundoj kiu estis lasitaj de la antaŭa teamo, du, Taro kaj Ĝiro, postvivis.

## En populara kulturo 
* Stacio Showa estas la celloko de la protagonistoj de Loko pli for ol la Kosmo, japana animea serio
* La monstro Reĝo Gidora troviĝas ĉe la stacio - nomita "Posteno 32" - en la 2019 filmo Godzilla: Reĝo de la Monstroj
* Stacio Showa aperas en la 1983 filmo *Antarctica*

## Vidu ankaŭ 
* Esploraj stacioj en Antarkto
* Stacio Asuka
* Stacio Mizuho
* *Antarctica (filmo de 1983)*
* Loko pli for ol la Kosmo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Nacia instituto pri polusa esplorado (japane)
* Ŝoŭa Kiĉi NOW (japane)
* OpenStreetMap
* Informoj pri la amatora radio de Stacio Showa

Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1957
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Lando de Maud
Kategorio:Aperis en 1957
Showa
Kategorio:Japanio kaj Antarkto
Kategorio:Historiaj lokoj kaj monumentoj en Antarkto
Alejandra Guzmán

**Alejandra GUZMÁN** (Meksikurbo, 9-an de februaro 1968), naskita kiel **Gabriela Alejandra Guzmán Pinal**, estas meksika kantistino kiu ankaŭ partoprenis en dramserioj kaj aliaj televidprogramoj. Ŝi estas filino de la meksika fama kantisto Enrique Guzmán kaj de la ankaŭ meksika aktorino Silvia Pinal, kaj ŝi estas tre konata en Hispanameriko kaj en Usono.

## Diskaro 
Ŝia oficiala diskaro konsistas el pli ol dek studiaj muzikalbumoj kaj pluraj koncertalbumoj. Eksteroficiale, ekzistas ankaŭ antologiaj kaj koncertaj muzikalbumoj.

### Studiaj muzikalbumoj 
* 1988: *Bye Mama*
* 1989: *Dame tu Amor*
* 1990: *Eternamente Bella*
* 1991: *Flor de Papel*
* 1993: *Libre*
* 1994: *Enorme*
* 1996: *Cambio de piel*
* 1999: *Algo natural*
* 2001: *Soy*
* 2004: *Lipstick*
* 2006: *Indeleble*
* 2007: *Fuerza*
* 2009: *Único*
* 2015: *A + no poder*
* 2017: *Versus* (kun Gloria Trevi)

### Koncertaj muzikalbumoj 
* 1997: *La Guzmán*
* 2003: *Alejandra Guzmán En Vivo*
* 2011: *20 Años de Éxitos en Vivo con Moderatto*
* 2013: *La Guzmán en Primera Fila*
* 2017: *Versus World Tour* (kun Gloria Trevi)
* 2019: *Live at the Roxy*

Kategorio:Meksikaj kantistoj
Kategorio:Hispanlingvaj kantistoj
Afrika Instituto por Energio-Regado

La **Afrika Instituto por Energio-Regado** (AFIERO; angle *Africa Institute for Energy Governance*, AFIEGO) estas neregistara organizaĵo el Ugando, kiu traktas aferojn de energiopolitiko kaj mediopolitiko. Ĝi honoriĝis per la la premio de ĝusta vivmaniero (neformale nomata la "alternativa Nobel-premio") en 2022.

La instituto estis fondita en 2005 en Kampala. Ĝia celo estas helpi komunumojn preni pozicion kontraŭ ekologie damaĝaj projektoj ligitaj al nafto kaj gaso-esplorado. Aparte, la organizaĵo kampanjas por ĉesigi la konstruadon de la Orientafrika Naftodukto (angle *East African Crude Oil Pipeline*, EACOP) kiu estas dizajnita por transporti nafton de Ugando al haveno en norda Tanzanio. Publikaĵoj de AFIERO pri la riskoj kaj efikoj de la planita dukto helpis pliigi internacian premon kontraŭ la projekto. AFIERO montras al la signifaj intervenoj en la naturo kaŭzitaj de la evoluo de la naftokampoj kaj la rilata vojkonstruado inkluzive en la nacia parko *Murchison Falls* en la nordokcidento de Ugando.

La laboro de AFIERO plurfoje kaŭzis konfliktojn kun la uganda registaro. En oktobro 2021, la ĉefa afergvida oficisto (CEO) *Dickens Kamugisha* kaj ses kunlaborantoj estis provizore arestitaj.

## Premioj 
* septembro  2022: premio de ĝusta vivmaniero ("alternativa Nobel-premio")

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Afrika Instituto pri Energio-Regado (, per iom stumbla traduko ankaŭ , , , ,  kaj )

## Referencoj 
Kategorio:Organizaĵoj en Ugando
Universidad Autónoma Metropolitana (Meksiko)

La ***Universidad Autónoma Metropolitana*** () estas meksika universitato kies lokiĝo estas ĉefe en Meksikurbo kaj en la Ŝtato de Meksiko. Ĝi estas unu el la plej gravaj institucioj de la regiono kune kun aliaj kiel la Meksika Aŭtonoma Nacia Universitato (*Universidad Nacional Autónoma de México, UNAM*) kaj la Politeknika Nacia Instituto (*Instituto Politécnico Nacional, IPN*).

Ĝi dividiĝas en ses sidejoj: kvin el ili estas lernejsidejoj plus la ĉefsidejo, kie rektoro kaj ĉefadministracio sidas.

## Historio 
Ĉi tiu altlernejo naskiĝis dum la 70a jardeko de la pasinta jarcento, dum la registaro de la tiam meksika prezidanto Luis Echeverría Alvarez. Ĝia fondado helpadis al la novaj altlernejaj aspirantoj havi novan altkvalitan alternativon por daŭrigi siajn studadojn.

## Lernejaj sidejoj 
Kvar el la kvin lernejsidejoj plus la ĉefsidejo lokiĝas ĉe Meksikurbo kaj la restanta en Meksikŝtato. La Meksikurbaj estas la sidejoj Azcapotzalco, Iztapalapa, Xochimilco [SoĉiMILko] kaj Cuajimalpa [KŭaĥiMALpa], kontraste kun la sidejo Lerma kiu lokiĝas en la samnoma municipo en Meksikŝtato, okcidente de la ĉefurbo.

## Esperanto 
Nuntempe, esperanto ne estas oficiale instruata en la sidejoj de la universitato. Tamen, iuj el ili havas malfermatajn agadprogramojn, en kiuj ajna membro de la universitata komunumo povas partopreni por kunhavigi al la aliaj siajn proprajn talentojn.

Kategorio:Universitatoj en Meksiko
Videotelefonio

eta|Teleĉeesta sistemo en 2007.|500x500ra
**Videotelefonio** en formo de **vida telefonalvoko (videoalvoko?),** ankaŭ **videokonferenco** kaj **video telekonferenco**, temas pri dudirekta aŭ plurpunkta ricevado kaj elsendado de sono- kaj video-signaloj fare de personoj en malsimilaj lokoj por samtempa komunikado. 

Videofono estas telefono kun video-kamerao kaj ekrano, kapabla de samtempa video kaj aŭdio komunikado. 

Videotelefonio postulas tiun teknologion por grupo de organiza kunsido pli ol por individuoj, en videokonferenco. 

Teleĉeesto povas referenci ĉu al altkvalita videotelefonia sistemo (en kiu la celo estas krei la iluzion ke malproksimaj partoprenantoj estas en la sama ĉambro) aŭ kunsida teknologio, kiu povas iri trans video en robotikon (kiel movado tra la ĉambro aŭ fizika manipulado de objektoj). 

Videokonferenco estis nomita ankaŭ "vida kunlaborado" kaj estas tipo de kunlabora aparataro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Debut of the First Picturephone, 1970 video de AT&T Archives and History Center, Warren, N.J.
* British Pathé news clip: Videophone 1970, ekzemplo de British General Post Office 'Viewphone' ĉe Taplow, Buckinghamshire; (1a de Februaro, 1970; video, 1:16 sekundoj)
* Wirlpool Forums: Filmoj en kiuj aperas videofonoj


Kategorio:Rehabilitaj rimedoj
Kategorio:Videa kaj kina teknologioj
Kategorio:Telekomunikado
Kategorio:Telekonferenco
Kategorio:Video
Partoprena Instituto por Evoluaj Alternativoj

La organizaĵo **Partoprena Instituto por Evoluaj Alternativoj** - angle *Participatory Institute for Development Alternatives* - estis evolua, senprofitcela ne-registara organizaĵo en Srilanko. En 1982 al la organizaĵo estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

La aliro de la organizaĵo al evoluo kreskis el pionira laboro meze de  la 1970-aj jaroj de sud-aziaj universitatanoj kiuj priesploris azian malriĉecon kaj la fiaskon de pasintaj evoluaj klopodoj. Ili provis difini konceptan kadron por alternativa modelo por evoluo en Azio.

La vizio de la organizaĵo por evoluo estis procezo de tutisma homa plibonigo administrita fare de la homoj koncernitaj en siaj propraj komunumoj. Tiel, la projekto montris, ke la socia kaj materia pozicio de kaj la kamparaj kaj urbaj malriĉuloj, kiuj preskaŭ ĉiam estas marĝenigitaj de konvenciaj evoluaj klopodoj, povas esti konsiderinde plibonigita plejparte per siaj propraj klopodoj se ili ricevas la necesan helpon kaj instigon. Tiu scio teorie klaras al ĉiu evoluhelpanto - sed la projekto intense engaĝiĝis pri praktika vivigo de la teorio, dum pli ol jardeko.

## Eksteraj ligiloj 
* prezento per la premia komisiono ()

Kategorio:Organizaĵoj en Srilanko
34784 Lukelong

'*34784 *Lukelong'''* estas malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, proksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 10-an de septembro 2001 en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Luke M. Long*, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2018 pro sia projekto en pri mikrobiologio. Li estis lernanto ĉe la *Canterbury School'' de Fort Myers (Florido, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Kampara Antaŭeniga Fonduso Internacia

La organizaĵo **Kampara Antaŭeniga Fonduso Internacia** - angle *Rural Advancement Fund International* (RAFI) - estas respektive daŭre estas evolua, senprofitcela ne-registara organizaĵo origine en Usono kaj Kanado, nun nur en Kanado, starigita precipe per Cary Fowler en Usono kaj Pat Mooney en Kanado. En 1985 al la du fondintoj de la organizaĵo estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

Ekde la 1-a de septembro 2001 ĝi havas novan nomon *Action Group on Erosion, Technology, and Concentration (ETC)* ("Agadgrupo pri Erozio, Teknologio kaj Koncentriĝo").

Nova, organizaĵo fondita en 1990 en Pittsboro, Norda Karolino, Usono, nomata Rural Advancement Fund International USA (RAFI USA), ne rekte rilatas, kvankam ankaŭ ĝi havas similajn celojn.

## Eksteraj ligiloj 
*  de la nova nomo *Action Group on Erosion, Technology, and Concentration (ETC)* ("Agadgrupo pri Erozio, Teknologio kaj Koncentriĝo", ,  kaj )
* prezento de Pat Mooney per la premia komisiono ()
* prezento de Cary Fowler per la premia komisiono ()

Kategorio:Organizaĵoj en Kanado
Asocio por Volontuloj pri Senpaga Jura Asistado

La organizaĵo **Asocio por Volontuloj pri Senpaga Jura Asistado** - angle ''Free Legal Assistance Volunteers' Association* ("Free LAVA") - estas homrajta, senprofitcela ne-registara organizaĵo en Cebuurbo, ĉefurbo de la filipina provinco Cebuo, kiun pli-malpli en 1987 starigis kaj movigis la juristino *Winefreda Geonzon* (1941-1990). En 1984 al la organizaĵo estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

La gvidantino kaj siaj helpantoj alfrontis la multajn maljustojn kaj fitraktadojn de la jura sistemo dum la militregado de la reĝimo de Ferdinand Marcos (1965 - 1986). Homoj, inkluzive de junaj infanoj, estis malliberigitaj sen akuzoj aŭ proceso; ofte ili estis malliberigitaj eksterproporcie longe, torturitaj kaj brutaligitaj, aŭ simple forgesitaj. En respondo, la juristino starigis la organizaĵon, jurhelpan oficejon por viktimoj de homrajtaj malobservoj, kaptitoj kiuj ne povis pagi advokatojn kaj homojn kies kazoj havis implicojn por socia justeco.

La projekto serĉis servi kaptitojn, unue elserĉante ilin kaj poste vizitante ilin en malliberejo. La volontuloj vidis propraokule la terurajn kondiĉojn al kiuj estis submetitaj malliberuloj: malbonajn aŭ neekzistantajn sanitarajn instalaĵojn, kronikan troloĝatecon, betonajn plankojn kun neniuj matoj por dormado kaj nur malmulte da protekto kontraŭ atakoj de kunkaptitoj.

Antaŭ la fino de la 1980-aj jaroj, preskaŭ 30 grupoj estis implikitaj en la laboro de la projekto, aranĝante triangulan programon de krimpreventado, senpagan juran asistadon kaj rehabilitadon. La organizaĵo povis negoci kelkajn reformojn post kiam milita juro finis en la lando, interalie permesante al kaptitoj en la urba malliberejo de Cebuurbo organizi sian propran konsilion por paroli kun la aŭtoritatoj.

En 1995, aldone la projekto *Children in Conflict with the Law* ("infanoj en konflikto kun la leĝaro") estis fondita. Ekde tiam, laborado kun infanoj kaj junuloj en risko estis ĉefa fokuso de la agado.

La organizaĵo daŭre ekzistas, ekde la komenco de la 2000-aj jaroj sub nova nomo *Free Rehabilitation, Economic, Education and Legal Assistance Volunteers Association'' (mallongigo daŭre "Free LAVA"), kaj en 2012 estis denove premiita, ĉi-foje per la trijara premio de la fondaĵo RAFI en la provinco Cebuo.

## Eksteraj ligiloj 
* prezento per la premia komisiono ()
* parolado de Winefreda Geonzon de 1984, akceptanta la premion ()

## Referencoj 
Kategorio:Organizaĵoj en la Filipinoj
Institute for Food and Development Policy

La organizaĵo **Instituto por nutra kaj evolua politiko ("Nutro unue")** - angle *Institute for Food and Development Policy*, nun kutime titolata *Food First* - estas evolua, senprofitcela ne-registara organizaĵo en Usono. En 1987 al la organizaĵo kaj al sia kunfondintino Frances Moore Lappé estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* prezento de Frances Moore Lappé kaj la organizaĵo per la premia komisiono ()

Kategorio:Organizaĵoj en Usono
Hazel de Souza Francisco

**Hazel de SOUZA FRANCISCO** [fran'sisko] aŭ **Hazel de SÃO FRANCISCO**, laŭ ŝia artistnomo, naskiĝis en Bauru la 15-an de majo 1939. Ŝi estas brazila instruistino, orgenistino, plastika artistino, poetino kaj hajkistino. Nuntempe ŝi loĝas en la ĉefurbo San-Paŭlo.

Ŝi partoprenis en diversaj beletraj antologioj, vidartaj konkursoj kaj ekspozicioj same kiel en pluraj antologioj de hajkoj. Du el ŝiaj verkoj pri hajkoj estis tradukitaj al Esperanto: Flugoj al Vento (*Voos ao Vento*) kaj Sezonvojoj (*Caminhos das Estações*) - ĉi lasta kun la partopreno de pliaj tri hajkistoj. 

Ŝi estas ano de Esperanto-Asocio de San-Paŭlo (EASP) ekde 1986 kaj ofte ĉeestas ties kulturajn aranĝojn kaj kunvenojn. 

## Libroj eldonitaj
* Palavra de Mulher (*Parolo de Virino*) - memeldono, 2000;

* Haicai-retratos (*Hajkoj-portretoj*) - eld. Litteris, 2001;

* Montanha Sagrada (*Sankta Monto*) - eld. Oportuno, 2001;

* Voos ao Vento (*Flugoj al Vento*) - eld. Oportuno, 2003;
* Profetas do Adro (*Profetoj de la preĝeja korto*) - eld. Oportuno, 2004;
* Sol Poente (*Sunsubiro*) - eld. Oportuno, 2005;

* Noel, um conto de Natal (*Noel, ia kristnaska rakonto*) - memeldono, 2005;
* Sezonvojoj (*Caminhos das Estações*) - eld. Oportuno, 2005;
* Na trilha do Haicai (*Laŭ la hajko-pado*) - eld. Lume, 2008;
* Haicais Maturidade (*Hajkoj Matureco*) - eld. Oportuno, 2008;
* O Caminheiro (*La Piediranto*) - memeldono, 2009.

## Aliaj publikaĵoj
* Colcha de retalhos (*Peckudrita peplomo*) - eld. Quártica, 2009;
* Janela de Sempre (*Ĉiama fenestro*) - Real Academia de Letras, 2010;
* Aurora (*Aŭroro*) - ABEPL: Academia Luso-Brasileira de Letras (RS), 2010;
* TAO poemas (*TAO poemoj*) - ABEPL: Academia Luso-Brasileira de Letras (RS), 2011;
* Folhas caídas (*Falintaj folioj*) - Real Academia de Letras, 2016;
* Retratos da Vida (*Vivo-portreto*) - Real Academia de Letras, 2017;
* Século XXI (*Dudekunua jarcento*) - Real Academia de Letras, 2018;
* Lyra de Bronze (*Liro el Bronzo*) - Real Academia de Letras, 2020.

Kategorio:Brazilaj verkistoj
Kategorio:Brazilaj esperantistoj
El libro de piedra (filmo de 1969)

**El Libro de piedra** () estas meksika supensa kaj drama filmo de 1969 reĝisorita de Carlos Enrique Taboada, kreinto de filmoj de sama ĝenro.

## Rakonto 
Julia Septién (Marga López), bona kaj kompetenta instruistino, estas dungita de sinjoro Eugenio Ruvalcaba (Joaquín Cordero), reedziĝita negocisto, kiu konfidas al ŝi la edukadon kaj zorgon de lia eta filino Silvia (Lucy Buj). Silvia, kiu estas eta infanino ŝajne normala kaj sana, havas amikon nomitan Hugo. Julia rimarkigas al sinjoro Ruvalcaba, ke la kompanio de Hugo bonfaras al lia filino. Tamen, li klarigas al ŝi, ke Hugo reale ne ekzistas.

Silvia reale ĝuas tiel la klasojn disdonatajn de sia instruistino, kiel ludi ĉe lageto apud ŝia domego, kie troviĝas statuo de infano tenanta libron siamane, el kiu rezultas Hugo. Post iuj tagoj, la obsedo de Silvia pro Hugo ŝanĝas ŝian konduton kaj ŝian rilatmanieron kun siaj familianoj, speciale kun ŝia duonpatrino Mariana (Norma Lazareno) al kiu ŝi farigas sorĉon. La instruistino eksciis pri ĉio kio okazas ĉirkaŭ Silvia kaj intencas komuniki ĝin al ŝia baptopatro Carlos (Aldo Monti), kiu ekkredas ĝin, kaj poste al la patro vane.

Tra la paso de l' tempo, okazas serio da misfortunoj kiuj afektas ĉiujn en la familio eĉ al Silvia; situacio kiu malboniĝas kiam la patro, sinjoro Ruvalcaba, decidas liberigi lian familion de la statuo. Ekde ĉi-momento, la realeco kaj la sorto de Silvia turniĝas tragedie kaj neinversigeble, aferoj kiujn ŝia patro lamentas profunde kaj elkore.

## Rolantaro 
* Marga López - Julia Septién.
* Joaquín Cordero - Eugenio Ruvalcaba.
* Norma Lazareno - Mariana Ruvalcaba.
* Aldo Monti - Carlos.
* Lucy Buj - Silvia Ruvalcaba.
* Jorge Pablo Carrillo - Hugo.

## Filmejo 
La lokaro de filmado troviĝas en Meksikurbo kaj en Ŝtato de Meksiko.

Kategorio:Meksikaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1969
The Incredibles

***The Incredibles*** (prononco laŭ sistemo IFA [], anglalingve por *La Nekredeblaj*) estas usona komputile animaciita komedia filmo el 2004 produktita de Pixar Animation Studios kaj publikigita de Walt Disney Pictures. Ĝi estis reĝisorita de Brad Bird kaj produktita de John Walker. La ĉefaj voĉoj estas de .

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Oskar-premiitoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2004
Kategorio:Filmoj de Disney
Kategorio:Filmoj de Pixar
Kategorio:Usonaj animaciaj filmoj
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Kategorio:Superheroaj filmoj
Kategorio:Superherooj
Kategorio:Fikciaj familioj
József Kiprich

**József Kiprich** [jOĵef kipriĥ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kiprich József** estis hungara futbalisto (avanulo), trejnisto.

József Kiprich naskiĝis la  en Tatabánya.

## Biografio 
József Kiprich komence futbalis en la loka, sed presitiĝa klubo inter 1976-1980, poste en la plenkreska teamo, kie li ludis 180-foje kun 75 goloj. Pro la sukcesoj li membriĝis en Feyenoord inter 1989-1995 en 128 matĉoj kun 28 goloj. Li daŭris en Kipro, fine li finis la futbalon en la komenca klubo hejme inter 1998-2001. Li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1984-1995, kie li ludis 70-foje kaj trafis 28 golojn. Intertempe li estis hungara golreĝo en 1985, nederlanda ĉampiono en 1993, kipra ĉampiono kaj golreĝo en 1996. Li estis trejnisto ekde 1999 en pluraj teamoj enlande tamen kun sola escepto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Vilmos Vanczák

**Vilmos Vanczák** [vilmoŝ vancAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vanczák Vilmos** estas hungara futbalisto (defendisto).

Vilmos Vanczák naskiĝis la  en Miskolc.

## Biografio 
Vilmos Vanczák debutis en 1999 en la loka junulara futbalklubo, poste li ludis en ĉefurbaj junularaj kluboj. Inter la plenkreskuloj li ludis ankaŭ eksterlande inter 2002-2018. En tiu periodo plej longe li estis en :de:FC Sion), kie li ludis 258-foje kun 31 goloj. Intertempe li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1947–1962 resume 79-foje kun 4 goloj. Li estis trejnisto ekde 2018.

## Fontoj 
* datenoj kun foto

## Referencoj 
eta|maldekstre|

Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
László Cseh (futbalisto)

**László Cseh** [lAslO ĉe], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Cseh László** estis hungara futbalisto (avanulo), trejnisto. Lia nomo estis en la tiutempaj gazetoj Cseh II (Cseh la dua) pro nomidenteco.

László Cseh naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Cseh ludis en pluraj elstaraj ĉefurbaj teamoj inter 1926 kaj 1941, escepte la jaron 1940, tiam en Szeged. Resume li ludis en 205 matĉoj kun 201 goloj. Intertempe li estis ankaŭ membro de la nacia hungara teamo inter 1932–1939 34-foje kun 15 goloj. Pro malsano li forlasis la futbalan ludon en 1941, sed li estis trejnisto enlande inter 1946-1949.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj futbalistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Klubo Seikatsu

La organizaĵo **Klubo Seikatsu**, je plena nomo origine *Klubo-Kooperativo "Seikatsu" de Konsumantoj* kaj intertempe eĉ pli longe *Klubo-Kooperativa Unuiĝo "Seikatsu" de Konsumantoj* - japane *生活クラブ事業連合生活協同組合連合会* - estas ne-registara organizaĵo kaj senprofitcela kooperativo en Japanio. Fondita en 1965, ĝi daŭre havas sian sidejon en la kvartalo Ŝinĝuku en Tokio. En 1989 al la organizaĵo estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

Laŭ la stato fine de 2022 la kooperativoj daŭre ekzistas. En 2025 ĝi festos sian 60-jaran jubileon.

## Eksteraj ligiloj 
*  (,  kaj )
* prezento per la premia komisiono ()

Kategorio:Organizaĵoj en Japanio
Gabriella Bánki

**Gabriella Bánki,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bánki Gabriella** estis hungara moderna dancisto, lumigisto.

Gabriella Bánki naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.
  
## Biografio 
Gabriella Bánki gimnastikis 8 jarojn, poste ŝi lernis baleton de Mária Mirkovszky, Endre Jeszenszky, kaj :en:Steve Paxton. Intertempe ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Ekde la 1980-aj jaroj ŝi dancis en la neŝtata teatretoj, en la sekva jardeko ŝi lernis lumteknikon en Britio kaj Nederlando. En 1997 ŝi hejmenvenis kaj faris kursojn pri la lumtekniko, nature ŝi estis ankaŭ lumigisto.

## Ŝiaj dancaĵoj (elekto) 
* *Synchro System* (1986)
* *Antik Ünnep* (1997)

## Ŝiaj lumigistaj laboroj (elekto) 
* *Hidak* (1997)
* *Aki nevetve született* (2005) 
* *Boldog Óra* (2014)

## Fontoj 
* https://port.hu/adatlap/szemely/banki-gabriella/person-187505
* https://www.theater.hu/hu/portre/banki-gabriella--2644.html

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj dancistoj
Kategorio:Hungaraj lumigistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Die Harzreise

eta|bele ilustrita eldono de 1921
***Die Harzreise*** (laŭvorte *Harcvojaĝo*) estas vojaĝrakonto en germana lingvo de la studento Heinrich Heine skribite post pieda marŝo en aŭtuno 1824. Ĝin publikigis en 1826 la eldonejo Hoffmann & Campe en Hamburgo ĉe la unua de kvar volumoj de *Reisebilder* sen iaj cenzuraj intervenoj. Ĝi ekfamigis Heine estante ĝis hodiaŭ unu lia plej ŝatataj verkoj.

## Antaŭoj 
La unua cenzure mallongigita versio estis raporto en januaro/februaro 1826 kiun Heine faris por la de Friedrich Wilhelm Gubitz eldonita gazeto "Der Gesellschafter". Por la libra versio Heine ja faris prilaborojn kaj ŝanĝojn kaj novajn komencan kaj finan partojn. Oficiale Heine ĉiam parolis pri "fragmento".

## Enhavo 
Heinrich Heine rakontas studentan vojaĝon disde Göttingen tra Harco kaj Brocken ĝis Ilsenburg. Survoje li renkontas konatulojn kaj nekonatulojn kiujn li priskribis pli malpli longe kaj komparis kun iam vivintaj elstaraj personoj. Ekzemplo estu renkontiĝo en Göttingen kun la kuracisto kaj korporacistudento (kiel Heine mem) Karl Friedrich Heinrich Marx: oni interŝanĝas medicinajn temojn kaj prezentas la marx-a eseo *Göttingen in medizinischer, physischer und historischer Hinsicht*.

Nekutime en komparo kun aliaj heine-aĵoj estas la granda kvanto da naturaj kaj pejzaĝaj prezentadoj. Tiel la teksto iĝis tre romantikisma se konsideri ke enmiksigatis eroj el fabeloj kaj legendoj kaj kliŝe parolatas pri la simpla kaj feliĉa vivo de averaĝaj personoj.

Enverke ĉiuj tranoktaj kaj ripozumaj punktoj listigatas, nome:
* Göttingen,
* Weende (Göttingen),
* Nörten,
* Osterode am Harz,
* Lerbach (Osterode)
* Clausthal,
* Zellerfeld,
* Goslar,
* Rammelsberg-monto apud Goslar,
* la riveroj Leine, Ilse (Oker), Bode, Selke k.a.

Tiu ĉi migradopado sur kiu Heine marŝis dum ĉ. kvar semajnoj, nun ankaŭ por turistoj facile reireblas prezentate en multaj gvidlibroj. Duelo inter studentoj kiu tiutempe estis jam malpermesita afero.

## Tradukoj en fremdajn lingvojn (elekto) 
* rusen: Wilhelm Sorgenfrei
* anglen: Charles Godfrey Leland
* ĉinen: Feng Zhi
* nederlanden: Wilfred Oranje

## Eksteraj ligiloj 
* ĉe Zeno.org
* *Harzreise*, ilustris Albert Várady kaj Hugo Wilkens
* faksimiloj de tiutempaj presitaĵoj
* teksto ĉe Deutsches-Textarchiv

## Notoj 
Kategorio:Germanaj verkoj
Kategorio:Heinrich Heine
Kategorio:Harco
Kategorio:Vojaĝliteraturo
Internacia rehabilita centro por torturo-viktimoj

La **internacia rehabilita centro por torturo-viktimoj**, dane *Internationale Rehabiliterings-Center for Torturofre* kaj angle *International Rehabilitation Centre for Torture Victims* (IRCT) estas homrajta, senprofitcela ne-registara organizaĵo en Kopenhago, Danio, fondita en 1981. Ĝia baza branĉo aktiva en Danio, fondita en 1981, el kiu elkreskis la internacia centro en 1985, estas asocio origine nomita "rehabilita kaj esplora centro por torturo-viktimoj", intertempe **"Digno" - Dana instituto kontraŭ torturo** (*Dignity – Dansk Institut Mod Tortur* respektive *Dignity - Danish Institut Against Torture*). En 1988 al la nacia organizaĵo kaj al ĝia gvidantino, la kuracistino Inge Kemp Genefke, estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“. Aldona internacia oficejo nun troveblas en Bruselo.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la asocio *"Digno" - Dana instituto kontraŭ torturo* ( kaj )
* retejo de la internacia ombrela organizaĵo IRCT, en kiu ankaŭ membras la dana instituto "digno" ( kaj )
* prezento per la premia komisiono ()

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
*Internacia Helpo-Tago al Viktimoj de Torturoj

Kategorio:Organizaĵoj en Danio
Asocio de Memdungitaj Virinoj

La **Asocio de Memdungitaj Virinoj** - angle ''Self-Employed Women's Association'' - estas socia kaj homrajta, senprofitcela ne-registara organizaĵo en Barato. Fondita en 1972, ĝi havas sian sidejon en Ahmedabado, Guĝarato.

eta|maldekstra|
En 1984 al la organizaĵo kaj al sia gvidantino Ela Bhatt estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* prezento per la premia komisiono ()

Kategorio:Organizaĵoj en Barato