Die schöne Müllerin

eta|dekstre|Franz Schubert**Die schöne Müllerin** (op. 25, D. 795) estas lidociklo por kantvoĉo kaj piano, kiun Franz Schubert komponis en 1823.

Teksta bazo de la ciklo estas la poemaro *Die schöne Müllerin* de Wilhelm Müller, kiu enestas en la kolekto *77 nachgelassene Gedichten aus den Papieren eines reisenden Waldhornisten* el 1821. Schubert muzikigis el la 25 poemoj 20  , kio nuligas la romantisman ironion intencitan de la poeto kaj la pesimisman finon.  La enhavo rilatas – laŭ biografiaj fontoj kaj literoj – al la neplenumita amo de Müller al Luise Hensel.  

## Enhavo 
eta|185ra|maldekstre|Wilhelm Müller
La enhavo estas tipe romantisma: juna muelista submajstro migradas. Li sekvas la pason de rivereto, kiu kondukas lin finfine al muelejo. Tie li enamiĝas en la filinon de sia nova majstro. Sed la celata amrilato al la bela kaj por li neatingebla muelista filino fiaskas. Ŝi ja eble je la komenco ne malinklinas al li. Sed tiam ŝi sin turnas al ĉasisto, ĉar ĉi tiu havas la pli renoman profesion kaj korpigas virecon kaj seksforton. Freneziĝinte pri tio la malfeliĉa muelisto sin dronigas en la rivero, kiu en la lidociklo mem enprenas la rangon de „kunaganto“: Ĝi estas ofte alparolata rekte de la muelisto; en la antaŭlasta lido (Der Müller und der Bach – la muelisto kaj la rivereto) la du kantas alterne, en la lasta lido finfine (Des Baches Wiegenlied – lulkanto de la rivereto) la rivereto kantas elegian dorm- kaj mortkanton por la muelisto, kiu kuŝas en ĝi kiel en mortolito. La rivereto estas rigardata amiko de la muelisto, sed estas ankaŭ interpretebla kiel malamiko kiel Mefistofelo, ĉar ĝi kondukas la mueliston morten.

## Interpretado 
La unuaj lidoj de la ciklo estas komponitaj gajaj kaj antaŭenpuŝiĝaj, kio rezultigas ankaŭ la rapidan - ofte tenata en 32-aj notoj - pianakompanadon. La dua parto de la lidociklo ŝanĝiĝas en rezignemon, melankolion kaj senkonsciigan koleron kaj similas pro sia mortsopiro al la dua granda lidociklo de Schubert: Die Winterreise. La duono de la titoloj de la dua parto do staras en minoro. La limoj inter senbrida vivovolo, timo kaj malespero, melankolio ĝis deprimiĝo en ambaŭ verkoj estas profunde elsonditaj. En la komponaĵo respeguliĝas krom la propra malfeliĉa amo de Schubert ankaŭ lia vivohumoro stampita de grava malsano (sifiliso) .

## Unuopaj kantoj 
## Literaturo 
* Arnold Feil: Franz Schubert. *Die schöne Müllerin* · *Winterreise*, Philipp Reclam jun. Stuttgart 1996, ISBN 3-15-010421-1
* Walther Dürr u. Andreas Krause: *Schubert-Handbuch* (Kassel 1997)
* *Schubert-Lexikon* (eldonita de Ernst Hilmar und Margret Jestremski, Akademische Druck- und Verlagsanstalt, Wien 1997, ISBN 978-3-201-01665-0 Krome ekzistas *Schubert-Enzyklopädie* (Tutzing 2004) de la samaj verkistoj.
* Elmar Budde: *Schuberts Liederzyklen*. Ein musikalischer Werkführer, C. H. Beck, Munkeno 2003, ISBN 3-406-44807-0

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Die schöne Müllerin (MIDI)
* La poemo„Ungeduld“ de Wilhelm Müller sur poŝtkartoj
* http://librivox.org/sammlung-deutscher-gedichte-006-by-various/
* AudioVideo: Dietrich Fischer-Dieskau kaj Christoph Eschenbach 1992 en Parizo

## Referencoj 
Kategorio:Lidociklo
Kategorio:Verkoj de Franz Schubert
Kategorio:Verkoj de 1823