Pterokloformaj birdoj

**Pterokledoj** (*Pteroclididae*) aŭ Pterokloj estas grundobirdoj, kies 16 specioj loĝas en senarbaj dezertaj stepoj kaj duon-dezertoj de Eŭrazio kaj Afriko. La membroj de tiu familio entute estas tre similaj laŭ aspekto, konduto kaj generbiologio. La familio enhavas tri genrojn, kiuj foje ne tiom facile estas akceptataj:
** genro: *Syrrhaptes*
** genro: *Pterocles*
** genro: *Nyctiperdix*

## Taksonomio 
Pri la sistematiko de la Pterokledoj oni longan tempon disputis. Iuj zoologoj ekzemple aljuĝis ilin al la ordo de la Karadrioformaj, aliaj al la Kokoformaj aŭ al la Kolomboformaj birdoj, ĉar ilia aspekto kaj kelkaj kondutoj (grundokovantoj, nestofuĝantoj, bekformo) memorigas pri Kokoformaj birdoj (*Galliformes*) kiel ekzemple Perdrikoj. Aliflanke la flugmaniero kaj iuj anatomiaj detaloj pli verŝajnas ligi la Pterokledojn kun la Kolomboformaj birdoj (*Colombiformes*), dum pliaj apartaĵoj, kiel la manko de la vaksaĵo, la kranikonstruo aŭ la anatomio de la digestejo pli proksimigas la Pterokledojn al la Karadrioformaj birdoj. Hodiaŭ do la Pterokledoj formas propran ordon. Sola familio de tiu ordo estas la **Pterokledoj** (*Pteroclididae*). Jenaj genroj kaj specioj apartenas al tiu familio:

* familio: Pterokledoj, *Pteroclididae*
** genro: *Syrrhaptes*
**** Stepkoko, *Syrrhaptes paradoxus*
**** Tibeta stepkoko, *Syrrhaptes tibetanus*
** genro: *Pterocles*
**** Blankventra stepkoko, *Pterocles alchata*
**** Burĉela stepkoko, *P. burchelli *
**** Krona stepkoko, *P. coronatus *
**** Nigravizaĝa stepkoko, *P. decoratus *
**** Brunventra stepkoko, *P. exustus*
**** Flavgorĝa stepkoko, *P. gutturalis *
**** Namakva stepkoko, *P. namaqua*
**** Nigraventra stepkoko, *Pterocles orientalis*
**** Maskita stepkoko, *P. personatus *
**** Kvarstria stepkoko, *P. quadricinctus *
**** Senegala stepkoko, *Pterocles senegallus*
*** genro aŭ subgenro: *Nyctiperdix*
**** Liĥtenstajna stepkoko, *P. lichtensteinii* aŭ *N. lichtensteinii*
**** Dustria stepkoko, *P. bicinctus* aŭ *N. bicinctus*
**** Hindia stepkoko, *P. indicus* aŭ *N. indicus*

## Distingiloj 
Pterokloformaj birdoj estas perdriko- ĝis kolombo-granda, kun pezo de 150 ĝis 400 gramoj, havas mallongajn bekojn kaj mallongajn plumokovritajn krurojn, fortikajn korpojn, longajn pintajn flugilojn kaj foje vostojn per kiuj ili flugas rekte. Adaptiĝinte al sia ĉirkaŭejo, ilia plumaro estas en brunaj kaj grizaj kolornuancoj, precipe sablo- kaj okrec-koloraj kun nigraj bendoj kaj markoj. La kruroj havas plumojn, ĉe la Stepkokoj, *Syrrhaptes daradoxus*, eĉ la piedfingroj.

## Vivejo 
Pterokloformaj birdoj preferas vivi en dezertecaj regionoj, sed ne senescepte bezonas dezertan vivejon. Unu specio de la Pterokloj, nome *Pterocles personatus*, ekzemple loĝas en la verdaj montetaj pejzaĝoj de Madagaskaro, dum alia specio, *Pterocles exustus*, vivas eĉ precipe proksime de akvo.

## Konduto kaj generado 
Ĉar Pterokloformaj birdoj prefere loĝas en regionoj kun altaj temperaturoj kaj kun malmultaj aŭ sen ombro kaj, ĉar ili nutras sin ĉefe per semoj (legumenacoj), ili devas trinki regule. Ili vivas nomade, kelkaj translokiĝas laŭsezone inter kov- kaj vintro-regionoj, ekzemple *Pterocles gutturalis* kaj *Pterocles senegallus*. Dum la krepusko ili je grandaj svarmoj vizitas akvejojn, kiuj povas malproksimi distance de 50 kilometroj. La maskloj de kovparoj tie kaŭras ĝis la ventro en la akvo kaj skuas sian korpon. Per tio ilia ventra plumaro plensuĉas sin je akvo. Kun tio ili reflugas al la nesto, kaj lasas la idojn suĉi la akvon el la plumaro; eble pro tio ĉe multaj specioj la masklo havas brustajn striojn ĉu blankajn ĉu nigrajn ĉu brunajn foje eĉ du aŭ pliajn aŭ almenaŭ ian separigon inter brusto kaj ventro, kio indikus la idaron kie estas la ventro kaj la bezonata akvo. La nestoj de la Pterokloformaj birdoj estas malgrandaj trogumoj, kiuj preskaŭ ne estas pufitaj. La ino du- ĝis tri-foje en la jaro metas pli malpli tri ovojn, kiujn ambaŭ gepatroj kovas. La kovotempo daŭras 21 ĝis 23 tagojn.

## Referencoj 
* G. L. Maclean kaj G. H. Fry (1986). "Pteroclidae, sandgrouse", pp. 422-441 en: Emil K. Urban, C. Hilary Fry kaj Stuart Keith (eld.), *The Birds of Africa II*. Academic Press, Harcourt Brace Jovanovich : London u.a. (ISBN 0-12-137302-9)
* E. de Juana (1997). "Family Pteroclidae (Sandgrouse)", pp. 30-59 en: Josep del Hoyo, Andrew Elliott kaj Jordi Sargatal (eld.), *Handbook of the birds of the world* 4. Lynx Edicions : Barcelona (ISBN 84-87334-22-9)

## Eksteraj ligiloj