Botrytis cinerea

eta|cindra botrito ĉe tomatoj

***Botrytis cinerea*** aŭ *** cindra botrito*** estas specio de fungo.
Ĝia teleomorfo estas *Botryotinia fuckeliana*. Estas ankaŭ kriptospecio *Botrytis pseudocinerea*. Ĝi kaŭzas grizan putraĵon nomamatan **griza ŝimo** aŭ Botrito. Ĝi estas nekrotrofa parazito de multaj kreskaĵoj kiel vito, frago, tomato kaj multaj aliaj.
Ĝi estas la unusola nespecialigita parazito de la genro, kiu atakas pli ol 235 plantospeciojn. Speciale signifa ĝi estas en vitkultivado, kie ĝi kaŭzas la noblan putradon kaj la malbonan putradon.

## Priskribo 
La micelio estas griza aŭ bruna. La konidioforoj havas septojn kaj estas pli aŭ malpli disbranĉiĝintaj. La sporoj (konidioj) sidas je la apeksoj de la konidiforaj branĉoj. La multeco de la konidioj formas grizan ĝis nigran, ofte polvan fungan razenon. La konidioj havas longecon de naŭ ĝis dekdu mikrometroj kaj larĝeco de ses ĝis dek mikrometroj.

Tre malofte formiĝis en aŭ ĉe la plantoj nigraj, kaj interne blankaj sklerotoj, el kiu elkreskas tighava, bovloforma aŭ ŝlosilforma apotecio , la fruktkorpo de la fungo. Ĉi tie kreskas la askosporoj .
[eta|maldekstra|[Apotecioj ĝermantaj sur skleroto]]
Ĝi travintras kiel micelio aŭ en skleroto, kiuj povas formi apoteciojn, sed ĝi vivas ĉefe kiel anamorfo produktanta makrokonidiojn sur Konidioforoj.
eta|maldekstra|Konidioj sur konidioforoj

## Ekologio 
Kiel ĉiu *Botrytis*-specio la cindra botrito vivas kiel parazito kaj kaŭzas apoptozon (ĉelmorton) de la infektita ĉelo. Tiu kondukas al progresanta detruado de la histo (putrado). Ĉe junaj vinberoj la atako efikas mortige, kaj en malnovaj beroj pro la parazito aperas truoj en la haŭto de la beroj, tra kiuj akvo povas elvaporiĝi kaj sukero koncentriĝas. La aliaj specioj de botrito estas specialigitaj je nur malmultaj plantoj, nur la cindra botrito atakas pli ol 235 speciojn.

La specio povas multiĝi sekse, sed ĝi faras tion nur malofte. La konidioj estas disvastigataj per la vento. La fungo travintrumas kiel micelio en la grundo ene de la atakitaj plantpartoj aŭ ĉe generativa multigado kiel skleroto.

## *Botrito* kaj la homo 
Lacindra botrito estas grava fitopatogeno, kiu kaŭzas gravajn damaĝojn en hortikulturo kaj agrikulturo. Oni povas kontraŭataki la fungon kemie, ekzemple kun fenbutatin-oksido, pirimetanilo, fludioksonilo, ciprodinilo aŭ fenheksamido.

Por la homa saneco la griza ŝimo estas danĝera pro la alta potencialo de alergenoj.

### *Botrito* en vitikulturo 
eta|griza ŝimo kiel nobla utrado ĉe Riesling-vinberoj.
Pliajn detalojn legu en la ĉefartikolo:* vinkuturo kaj botrito

## Referencoj 
## Literaturo 
* Werner Rothmaler: *Exkursionsflora für Deutschland*. Band 1: Niedere Pflanzen, 3. Auflage. Fischer, Jena 1994. ISBN 3-334-60827-1
* Martijn Staats, Peter van Baarlen, Jan A. L. van Kan: * In:
* Manfred Klimek: *Geliebter Schädling: Der Schimmelpilz Botrytis* - Artikel zu Botrytis im Weinbau. Veröffentlicht auf CaptainCork.com: http://www.captaincork.com/Botrytis-der-gute-boese-Schimmelpilz 
* Paul Neergaard: Atakoj kontraŭ ĝardenplantoj. 1954, The Esperanto publishing company ltd, Rickmansworth (Herts), Anglio. Paĝoj45 ka 104.

## Eksteraj ligiloj 
* Agrarfotodesign - Fotogalerie Botrytis cinerea 
* Eintrag auf schimmel-schimmelpilze.de
* Rebschutzdienst NÖ: Graufäule, Botrytis
* Disertaĵo de Anne Sophie Walker sub la gvidado de Elisabeth Fournier (2013) 
*  
*  

Kategorio:Leotiomycetes
Kategorio:Mikologio
Kategorio:Fungospecioj