open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amchitka

eta|dekstra|250px|Mapo
**Amĉitka** aŭ **Amchitka** estas vulkana, tektonike nestabila insulo en la sudokcidento de Alasko. Ĝi estas parto de la Aleutaj insuloj. Amichitka estas ĉirkaŭ 68 km longa kaj inter 3 ĝis 6 km larĝa. La insulo havas maritiman klimaton kun multaj ŝtormoj. Ofte la insulo troviĝas sub nuboj.

Sur la insulo jam antaŭ pli ol 2500 jaroj loĝis la Unanganoj. Ekde 1832 ne plu estas daŭraj loĝantoj sur la insulo. Rusio vendis la insulon kune kun Alasko en la jaro 1867 al Usono.

Sur la insulo okazis tri subteraj testoj de nukleaj bomboj:
* 1965: *Long Shot*, 80 kilotunoj
* 1969: *Milrow*, bombo de 1 megatuno
* 6a/7a de novembro 1971: *Cannikin*, 5 megatuna hidrogena bombo.

## Geografiaj Koordinatoj 
51,28 N / 179,05 Or.

## Eksteraj ligiloj 
* *Energy Dept. Planning to Re-Check Alaskan Nuke Site for Potential Leaking*, ThePeacockReport.com, 10. März 2006

Kategorio:Insuloj en Usono
Kategorio:Alasko
Altin Lala

**Altin Lala** (naskiĝis la 18-an de novembro 1975 en Kavajë, Albanio) estas albana futbalisto. Inter la jaroj 1998–2012 lia klubo estis Hannover 96 en la supera nacia ligo *Bundesliga*, ekde tiam li apartenas al la 2-a vira teamo de la klubo Bayern München. Ekde 1994 kaj 2012 li membris en la albana nacia teamo de futbalo.

## Kluboj 
Kategorio:Futbalistoj
L'Anse aux Meadows

dekstra|350px|eta|Mapo de vikinga plivastigo
'''L'Anse aux Meadows'* (sen esti certa, de la franca nomo *L'Anse-aux-Méduses* aŭ "Golfeto de meduzoj") estas arkeologia loko ĉe la plej norda punkto de la insulo Novlando, lokigita en la provinco de Novlando kaj Labradoro de Kanado.

En 1960, la restaĵoj de vikinga vilaĝoj estis trovitaj ĉi tie fare de la norvegia arkeologia esploristo *Helge Ingstad* kaj lia edzino *Anne Stine Ingstad*. La loko estis identigita vikinga pro klaraj similaĵo inter la karakterizaĵoj de tiu-ĉi vilaĝo kaj aliaj de Gronlando kaj Islando el la jaroj ĉirkaŭ 1000. Laŭ la stato de 2008, la loko estas la sola larĝe akceptita arkeologia pruvilo de kulturaj kontaktoj inter Eŭropo kaj Ameriko, do kontaktoj trans la Atlantika Oceano, antaŭ la vojaĝoj de Kristoforo Kolumbo.

## Etimologio de la nuna nomo 
La nomon *"L'Anse aux Meduses"* probable dum la 19-a jarcento kreis franclingvaj fiŝkaptistoj de la regiono, dum la moderna nomo *L'Anse aux Meadows* estas anglalingva misformigo de la franca nomo, kaj iom aludas al la fakto ke la regiona pejzaĝo estas milde monteta, kun vastaj herbejoj (angle *"meadows"*).

## Signifo 
*L'Anse aux Meadows* estas la nura loĝloko de la Vikingoj aŭ la kulturo de la Norena lingvo en Norda Ameriko ekster Gronlando. Ĝi reprezentas la laŭ la nuna scio pli vastan amplekson de eŭropa malkovro kaj setlado de la "Nova Mondo" antaŭ la vojaĝoj de Kristoforo Kolumbo preskaŭ 500 jarojn pli poste, kaj estas la sola vaste akceptata pruvilo pri pra-kolumbaj kulturaj kontaktoj inter la "Malnova Mondo" (Eŭropo, Norda Afriko kaj Azio) kaj la "Nova Mondo" (Ameriko, poste ankaŭ Aŭstralio). La vikingoj nomis tiun parton de Ameriko, kiun ili trovis, "Vinlando".

En la jaro 1978, *L'Anse aux Meadows'' estis nomumita Monda kultura heredaĵo de Unesko.

## Vidu ankaŭ 
* Transiroj de Atlantika Oceano

## Bildoj 

Image:Carlb-ansemeadows-vinland-03.jpg|
Image:VikingBarracklookingoutside.JPG|
Image:Viking landing.jpg|

Kategorio:Naciaj Historiejoj de Kanado
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Kanado
Kategorio:Malaperintaj urboj
Kategorio:Historio de Kanado
Kategorio:Vikingoj
Maldungo de Walter Monegan

La **maldungo de Walter Monegan**, sciata kiel "The Alaska Public Safety Commissioner dismissal" kaj "Troopergate" en la angla, engaĝas tion, kiel la gubernestrino Sarah Palin maldungis la policanon Walter Monegan.

Palin, kiu en aŭgusto iĝis la vicprezidanta nomumulo en la prezidanta elekto de 2008, diris, ke ŝi maldungis Monegan ĉar de "laboraferoj".  Monegan diris, ke lia maldungo povus esti ligita al tio, ke li ne maldungis Mike Wooten, kiu estas Alaska policano kaj la eks-bofrato de Palin. Monegan diris, ke la gubernestrino mem, ŝia edzo, kaj membroj de ŝia helpantaro kaj ankaŭ la Ŝtata Advokato, multfoje parolis al li pri Wooten.  Kiam Palin maldungis Monegan, Wooten estis en la mezo de kustodia batalo kun sia eksa edzino, Molly McCann, la fratino de Palin.

La 10-an de oktobro 2008, la registaro de Alasko konkludis, ke ŝi misuzis sian regopovon, kiam ŝi maldungis Walter Monegan en julio 2008.

Kategorio:Skandaloj
Kategorio:Alasko
Partido Verde Ecologista de México

La **Partido Verde Ecologista de México** (Verda Ekologia Partio de Meksiko - **PVEM**) estas meksika partio. Ĉefa celo estas la mediprotektado. 

## Balotoj 
La PVEM estis en la prezidentaj balotoj de la jaro 2006 kune kun la PRI kiel Alianco por Meksiko Ambau partioj kune atingis 22,26%. En la balotoj de la jaro 2009 (balotoj por federaciaj parlamentanoj) la PVEM gajnis entute 2.291.298 voĉojn, kiu egalas al 6,71 %.

## Kritiko 
En la lasta tempo oni forte kritikis la partion pro la strategia alianco kun la PRI kaj ĉar ĝi pledas por la reenkonduko de la mortpuno. Tio laŭ multaj meksikanoj estas tute oportunista kaj populista. La partio en tiu punkto ne atentas pri la Global Green Charter. Pro tio la Eŭropa Verda Partio ekde la 10a de februaro 2009 ne plu rekonas la PVEM, kiel parto de sia familio. Samtempe oni petis al la Mondaj Verduloj (Global Green) eksigon de la partio.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la partio
* Rezultoj de la balotoj 2009 (federacia parlamento)

Kategorio:Ekologiaj partioj
Acajete (Puebla)

**Acajete** estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Acajete*.

## Geografio 
Laŭ la censo de 2005 la komunumo havis 53 115 loĝantojn. El tiuj estas 25539 viroj kaj 27576 virinoj. La komunumo havas surfacon de 173,49 kvadratkilometroj.

La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 19° 6′ norda latitudo kaj 97° 56′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 2460 metroj.

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21001a.htm

Kategorio:Komunumoj de Puebla
Acteopan

**Acteopan** estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Acteopan*.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 2914 loĝantojn. El tiuj estas 1335 viroj kaj 1579 virinoj. La komunumo havas surfacon de 39,55 kvadratkilometroj.

La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 18° 46′ norda latitudo kaj 98° 43′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 1640

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21005a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Puebla
Fritz Retter

**Fritz RETTER** (naskiĝis la 2-an de julio 1896, mortis la 1-an de januaro 1965) estis germana futbalisto.

Li ludis por la vira futbalista teamo *Sportfreunde Stuttgart*, la teamo *Dresdner SC* kaj poste por la teamo *VfB Stuttgart*. Nur unufoje li ludis internacie en 1922 kontraŭ Svislando. 

## Ligiloj
* Fritz Retter ĉe fussballdaten.de

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Tijglaŝ

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio

**Tijglaŝ,** ukraine **Тийглаш,** hungare **Kistéglás** estas malgranda vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo, en municipo de Sjurte.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 2 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 102-107 m
* Loĝantaro: 550
* Poŝtkodo: 89432
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Tijglaŝ situas sur ebenaĵo, Latorica preterfluas, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Uĵhorodo-Ĉop. La lasta troviĝas 7, Uĵhorodo 16 km-ojn.

## Historio 
Kistéglás naskiĝis en la 19-a jarcento el ĝermoj de pramo kaj gastejo. En 1890 loĝis tie 471 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Kistéglás apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Nagykapos, poste al Ĉeĥoslovakio. Kistéglás rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La alveninta Ruĝa Armeo fine de 1944 deportis 50 da hungaroj al la gulago. En 1945 Tijglaŝ apartenas al 30 vilaĝoj, kiuj aldoniĝis al Karpata Ukrainio. Ekde 1945 Tijglaŝ apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Dum la socialismo kolĥozo nomata "Amikeco de Popoloj" funkciis, kies kampoj estis disdonitaj inter la vilaĝanoj en 2000. En 2001 loĝis en Tijglaŝ 551 da homoj, (457 hungaroj). Tijglaŝ ricevis memstarecon en 2003. Vilaĝservoj estas bazlernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, 4 vendejoj, liverada entrepreno.

## Vidindaĵoj 
* greko-katolika kaj samtempe katolika preĝejo
* lago

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Kapuĉa montotukano

La **Kapuĉa montotukano** (***Andigena cucullata***) estas mezgranda kaj kolora birdo el la familio de la Ramfastedoj kaj ordo de Pegoformaj de Sudameriko, kiu enhavas la tukanojn, tukanetojn, arasariojn, ktp. La scienca nomo ***Andigena cucullata*** signifas “devena de Andoj” pro la genro Andigena, tio estas montotukanoj, kaj “kunkapuĉa”, kio kongruas kun la specifa nomigo kiu vere markas unu el la plej karaktera eco, sed ne unika en la genro, ĉar ankaŭ la aliaj membroj de la montotukanoj montras similajn kolorojn en la kapo aŭ almenaŭ en la krono.
## Aspekto 
Temas pri specio 40 al 45&nbsp;cm longa kaj 285 al 370 g peza (la masklo) kaj el 222 al 380 g (la ino). Kiel dirite, tiu ĉi specio montras **nigran kapon** kie apenaŭ videblas malhelblua ĉirkaŭokula nuda haŭtaĵo kaj kiu havas iom da malhelblua nuanco kiu gradiĝas en gorĝo, brusto kaj ventro al pli kaj pli hela blugrizo. Tamen en malantaŭa kolo (nuko) estas **helblua larĝa strio aŭ kolumo**. La dorso estas bruneca kaj la flugiloj malhelverdecaj, dum la pugo flaveca (sube ruĝa). Ankaŭ la vosto estas el nigra al malhelblua.

La beko estas ĝenerale flava sed kun **nigraj pintoj en ambaŭ makzeloj** kaj makuleto ĉe bazo de suba makzelo. La femuroj estas brunaj kaj la kruroj verdecaj.

La ino estas iomete pli malgranda kaj mallongbeka. La junuloj ne havas la helbluan malantaŭkolumon kaj ĝenerale estas iomete malpli bluecaj kaj pli senkoloraj.
## Disvastiĝo 
Ili troviĝas en norda Bolivio kaj nordorienta Peruo, tio estas pli suda teritorio ol tiu de la Blubrusta tukano. Ties teritorio ne koincidas kun tiuj de la aliaj membroj de la genroj kaj nur kun la verdaj tukanetoj de la genro Aulacorhynchus aŭ malofte kun la Blubrusta montotukano, el kiu tiu ĉi diferenciĝas pro la tute nigra kapo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj andaj arbarmontetoj el 2400 m de altitudo ĝis la limo de arboj je 3300 m, krom malregula vagado tra altitudoj malpli altaj de 2000 m.
## Kutimoj 
La Kapuĉa montotukano moviĝas sole, laŭparoj aŭ laŭ etaj familiaj grupoj de ĝis 4 individuoj. Ili estas ne tre komunaj, sed estas facile aŭdeblaj en ties teritorio, ĉar temas pri bruema specio en la pintaro de arboj matene aŭ vespere. Apenaŭ koincidas kun aliaj tukanoj, ĉar tiuj ĉi estas pli altoloĝantoj. Nur kiam ili vagas pli malalte, ili povas koincidi kun la Bluzona tukaneto (*Aulacorhynchus coeruleicinctus*). Ĉar ili loĝas tiom malproksime, oni ne scias multe pri nutrado, reproduktado aŭ ĝenerala kutimaro de la Kapuĉa montotukano.

## Fontoj 
* BirdLife International 2004. Andigena cucullata. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 27a Julio 2007.
* En la franca pri tiu ĉi specio

Kategorio:Pegoformaj
Kategorio:Tukanoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Duonregula k 21 hiperpluredro

En geometrio, **duonregula k21 hiperpluredro** estas hiperpluredro en *k+4* dimensioj konstruita de la grupo de Coxeter *En* kaj havanta nur regulajn hiperpluredrajn facetojn. La familio estis nomita de Coxeter kiel **k21** pro ĝia forkiĝanta figuro de Coxeter-Dynkin, kun sola ringo sur la fino de la *k*-vertica vico.

Thorold Gosset esploris ĉi tiun familion kiel parto de lia numerado de la regulaj kaj duonregulaj hiperpluredroj de 1900, kaj tiel ili estas iam nomataj kiel **duonregulaj figuroj de Gosset**. Gosset nomis ilin laŭ iliaj dimensioj ekde 5 ĝis 9, ekzemple la *5-ic duonregula figuro*.

La figuroj estas ankaŭ iam nomataj per ilia geometria simetria grupo, simile al **E6 hiperpluredro**, kvankam estas multaj uniformaj hiperpluredroj en la E6 simetrio.

La familio startas unike kiel 6-hiperpluredroj. La *triangula prismo* kaj *rektigita 5-ĉelo* estas inkluzivataj je la komenco por pleneco. La 5-dimensia *E5 hiperpluredro* ankaŭ estas la 5-duonvertica hiperkubo de la duonvertica hiperkuba familio.

La vico kiel ĝi estas identigita de Gosset finiĝas per la E8 krado - malfinia kahelaro de eŭklida 8-spaco.

La fina formo kiu ne estis esplorita de Gosset estas la E9 krado: 621. Ĝi estas kahelaro de hiperbola 9-spaco konstruita de 9-simplaĵaj kaj 9-kruco-hiperpluredraj facetoj kun ĉiuj verticoj je malfinio.

La plena familio de duonregulaj figuroj de Gosset estas:

Ĉiu hiperpluredro estas konstruita de *(n-1)*-simplaĵaj kaj *(n-1)*-kruco-hiperpluredraj facetoj.

Vertica figuro de ĉiu figuro estas la antaŭa figuro de la vico. Ekzemple, vertica figuro de rektigita 5-ĉelo estas triangula prismo.

## Eroj 
## Vidu ankaŭ 
* Uniforma 2k1 hiperpluredro
* Uniforma 1k2 hiperpluredro
* Simplaĵo (geometrio)
* Kruco-hiperpluredro
* Hiperkubo
* Duonvertica hiperkubo

## Eksteraj ligiloj 
* PolyGloss v0.05: Figuroj de Gosset
* Regulaj, duonregulaj, regule facetitaj kaj arĥimedaj hiperpluredroj 

Kategorio:Hiperpluredroj
Rakedoj (sporto)

[eta|dekstra|200ra|*R. P. Keigwin* (dekstre) kaj *AEJ Collins*, la Rakedoj-teamo de la kolegio Clifton en [Bristol (Britio), ĉirkaŭ la jaro 1902]]
**Rakedoj** (angle *Rackets*, laŭ la usona angla *Racquets*, france *Raquettes*) estas historia endoma sporto ludata per rakedoj, kiu aparte konatis en Britio, Usono kaj Kanado komence de la 20-a jarcento kaj kadre de iusenca sporta nostalgiemo ankoraŭ praktikiĝas tie nuntempe de iuj, malmultaj, sportantoj. La sporto konsidereblas antaŭŝtupo de la nuna skvaŝo. Dum la Somera Olimpiko 1908 Rakedoj estis oficiala konkursa kategorio.

## Monda ĉampionumo 
La unua monda ĉampiono pri Rakedoj dum la jaro 1820 estis Robert Mackay el Britio. Daŭre okazas mondaj ĉampionumoj. La mondajn ĉampionoj ekde 1887 unuope vidu en la sekva listo.

### Mondaj ĉampionoj ekde 1887 unuope 
* 2005– Harry Foster (Britio)
* 2001–5 James Male (Britio)
* 1999–2001 Neil Smith (Usono)
* 1988–99 James Male (Britio)
* 1986–8 John Prenn (Britio)
* 1984–6 William Boone (Britio)
* 1981–4 John Prenn (Britio)
* 1975–81 William Surtees (Usono)
* 1973–4 Howard Angus (Britio)
* 1972–3 William Surtees (Usono)
* 1954–72 Geoffrey Atkins (Britio)
* 1947–54 James Dear (Britio)
* 1937–47 Donald Milford (Britio)
* 1929–35 Charles Williams (Britio)
* 1913–29 Jock Soutar (Usono)
* 1911–13 Charles Williams (Britio)
* 1903–11 J. Jamsetji (Barato)
* 1887–1902 Peter Latham (Britio)

## Referencoj 
* Squires, Dick. *The Other Racket Sports* Nov-Jorko: eldonejo McGraw-Hill, 1978. ISBN 0-07-060532-7
* Morys George Lyndhurst Bruce, Lord Aberdare. *The JT Faber Book of Tennis and Rackets*, Londono: eldonejo Quiller Press, 2001. ISBN 1-899163-62-X

## Retaj ligiloj (ĉiuj anglalingvaj) 
* Tennis and Rackets Association 
* The Home of Rackets on the Web 
* North American Racquets Association 
* Detroit Racquet Club
* Tennis and Racquet Club, Boston
* Racquet Club of Philadelphia
* The Tuxxedo Club
* Montreal Racket Club

## Filmeto 
* filmeto pri Rakedoj en la retejo YouTube

## Vidu ankaŭ 
* la artikolojn pri la same historiaj rakedaj sportoj Jeu de Paume kaj peloto, kaj pri la moderna sporto rakedopilkado.

Kategorio:Sporto
Kategorio:Somera Olimpiko 1908
Nevicke

eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio
eta|dekstra|300px|Fortikaĵo Nevicke
eta|dekstra|300px|Panoramo de fortikaĵo Nevicke

**Nevicke** (ankaŭ hungare), ukraine **Невицьке** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 1030
* Poŝtkodo: 89410
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Nevicke situas en valo de Uĵ, laŭ ĉefvojo kaj fervojo el Uĵhorodo, kiu troviĝas 12 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata ekde la ferepoko. La unua mencio devenis pri la fortikaĵo el 1274, pri la vilaĝo el 1285. La fortikaĵo defendis la komercan vojon inter Hungario kaj Pollando. En 1317 familio Drugeth akiris la fortikaĵon de familio Aba. En 1644 princo de Transilvanio Georgo Rákóczi la 2-a okupis kaj poste tuj detruis ĝin. En 1879 oni iome rekonstruis partojn de la fortikaĵo. Ĝis Traktato de Trianon Nevicke apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Ungvár, poste al Ĉeĥoslovakio. Ekde 1945 Nevicke apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵo 
* ruinoj de la fortikaĵo
eta|maldekstra|260px|Ronda bastiono de fortikaĵo Nevicke

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Ĥolmok

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio

**Holmok,** ukraine **Холмок** (ĥolmok), hungare **Kincseshomok** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo. Ankoraŭ 3 vilaĝoj apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 5 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 1170
* Poŝtkodo: 89422
* Telefonprefikso: +380 312
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Holmok situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Ĉop-Uĵhorodo. La lasta troviĝas 7 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1288. Post la mezepoko la regiono foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1552 la vilaĝo bruldetruiĝis. En 1910 loĝis en Kincseshomok 541 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Kincseshomok apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Ungvár, poste al Ĉeĥoslovakio. Kincseshomok rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1944 la judoj estis deportitaj. La alveninta Ruĝa Armeo fine de 1944 deportis hungarojn al la gulago. Ekde 1945 Holmok apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 2001 loĝis en Holmok 1179 da homoj, (53 % ukrainoj, 37 % hungaroj, 8 % ciganoj). Vilaĝservo estas hotelo.

## Vidindaĵo 
* katolika gotika preĝejo omaĝe al Johano la Baptisto el la 15-a jarcento, rekonstruita en la 18-a jarcento, nova turo konstruiĝis en 1841

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Minaj

eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Uĵhorodo en Transkarpatio
**Minaj** (ankaŭ hungare, ) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Uĵhorodo, en municipo de Holmok.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 4 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 3080
* Poŝtkodo: 89424
* Telefonprefikso:
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Minaj situas sur ebenaĵo, kontaktiĝanta kun Uĵhorodo, kies centro troviĝas 4 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1273 en formo *Ninay*. Post la mezepoko foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1567 la Habsburgoj bruldetruis la vilaĝon. En la 18-a jarcento rutenoj alvenis. En 1910 loĝis en Minaj 350 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Minaj apartenis al Hungara reĝlando, al Ung, al distrikto de Ungvár, poste al Ĉeĥoslovakio. Minaj rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. La alveninta Ruĝa Armeo fine de 1944 deportis hungarojn al la gulago. Ekde 1945 Minaj apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Dum la socialismo kolĥozo nomata pri Maksim Gorkij funkciis. En 2001 loĝis en Minaj 3088 da homoj, (plejparte ukrainoj). Vilaĝservoj estas bazlernejo, poŝto, kuracejo.

## Vidindaĵo 
* kalvinana preĝejo

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Einsiedel

**Einsiedel** estas la nomo de pluraj vilaĝoj kaj urbopartoj (iamaj memstaraj vilaĝoj aŭ setlejoj). La germana vorto signifas "izolita setlejo":

* urboparto de la komunumo Masserberg, Turingio
* urboparto de Chemnitz, Saksio
* urboparto de Marienberg, Saksio
* urboparto de Seiffen (Ercmontaro), Saksio
* germana nomo de komunumo en la Izer-montaro, Bohemio; vd. Mníšek u Liberce
* germana nomo de vilaĝo en la moravia-silezia montaro Hrubý Jeseník (germane Altvatergebirge) (Bohemio); vd. Vrbno pod Pradědem
* kastelo en Schönbuch (parto de la komunumo Kirchentellinsfurt)

**Einsiedel** ankaŭ estas nomo de germana nobela familio

Vd. ankaŭ: Einsiedl, Kulturinsel Einsiedel

Vd. ankaŭ: komunumo Einsiedeln kaj Monaĥejo Einsiedeln (ambaŭ Kantono Ŝvico, Svislando)
Artefarita vagino

[eta|Artefarita vagino uzata por forpreno de spermo al ĉevaloj por [ensemigado]]
**Artefarita vagino** estas aparato, kiu devas simuli inan seksorganon (vaginon). Por atingi tiun ĉi efekton, estas por ties fabrikado uzataj molaj, lubrikitaj kaj iam varmigataj materialoj. Ĝi povas esti kreita por medicinaj esplorceloj, bredado de bestoj aŭ kiel erotika helpilo.

## Uzo por bestkuracistoj 
La artefaritaj vaginoj estas abunde uzataj fare de farmistoj dum artefarita ensemigado de la bredataj bestoj. La artefaritaj vaginoj proponitaj por forpreno de spermo similigas kelkajn aŭ ĉiujn anatomiajn elementojn kaj la konduton de la besta vagino. Ekzistas kelke da tipoj de tiuj ĉi aparatoj, sed ĝenerale estas uzataj tuboj kun la interna mola sterila enmetaĵo kaj la ekstera malmola pakumo. Por pli bonaj rezultoj la internaj surfacoj de la tubo povas esti malplenaj kaj plenigitaj per varma akvo, por ke ili similigu la naturan korpan temperaturon kaj ili povas enhavi filtrilon por la forpreno de spermo.

## Erotika helpilo 
eta|La artefarita vagino kun vibriga oveto
La artefarita vagino, kiu estas destinita por seksumada stimulo, estas principe erotika helpilo por masturbado. Ĝi estas proponita tiel, por ke ĝi stimulu perceptadon de koito. Ekzistas multe da tipoj. Kutime ili enhavas vibrigan parton, kiu plialtigas realecon. Laŭ la prezo de la produkto poste devolviĝas pluaj karakterizaj elementoj, kiel ekzemple virgulineco, puba vilaro, vulvaj lipoj, materialo, el kiu la helpilo estas fabrikita, formo (ekzistas artefaritaj vaginoj, kiuj estas kopiaĵoj de konataj pornoaktorinoj) ktp. Kelkaj artefaritaj vaginoj estas plurfunkciaj kaj enhavas ankaŭ anusan aperturon por anusa seksumado.

## Rilataj temoj 
* Vagino

Kategorio:Erotikaj helpiloj
Kategorio:Homa seksumado
Kolĉino

**Kolĉino** (ukraine kaj ruse '''',  (foje ankaŭ Szelestó), , ) estas urbotipa loĝloko en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve. Ankoraŭ 3 vilaĝoj apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 135 m
* Loĝantaro: 4400
* Poŝtkodo: 89636
* Telefonprefikso: 3131
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Kolĉino situas sur deklivoj, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Svaljava-Mukaĉeve. La lasta troviĝas 6 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1430. Post la mezepoko la regiono foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. La kampoj longe apartenis al familio Schönborn. Ĝis Traktato de Trianon Kölcsény apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Ilosva, poste al Ĉeĥoslovakio. Ekde 1945 Kolĉino apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En 1971 la vilaĝo ricevis la rangon urbotipa loĝloko.

## Famuloj 
En la iama Szelestó naskiĝis hungaria rutena muzeologo Hiador Sztripszky.

Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Transkarpatio
Hirudoj

eta|Hirudo en akvo
**Hirudoj** estas unu el la du ordoj de la Clitellata, kiuj apartenas al la anelidoj. Hirudoj ampleksas proksimume 300 specioj, kiuj apartenas al tri subordoj.
Fornoŝ

**Fornoŝ** (,  (leskovoje), ) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en municipo de Dercen. La historia ukraina nomo estis **Ліскове** (liskove).

* 
* Areo: 2 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 127 m
* Loĝantaro: 2000
* Poŝtkodo: 89672
* Telefonprefikso: 3131
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
eta|150px|Kalvinana templo
Fornoŝ situas sur ebenaĵo, Mukaĉeve troviĝas 12, Dercen 5 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1335 en formo *Fornos*. Post la mezepoko la regiono foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1910 loĝis en Fornos 738 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1920 Fornos apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. Fornos rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 Leskovoje apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1895, en 1903 renovigita

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Barmen (apartigilo)

**Barmen** estas la nomo de pluraj (iamaj) urboj kaj hodiaŭaj urbopartoj:

* la iama grandurbo Barmen (ĝis 1929) kaj la nuna urboparto Barmen de Wuppertal 
* la samnoma urba distrikto Barmen de Wuppertal
* la urboparto Barmen de Jülich 

**Barmen** ankaŭ estas nomo de germana nobela familio
Pussycat Dolls

***Pussycat Dolls*** (esperantigite **Kanjaj Pupoj**) estas usona popmuzika knabina muzikgrupo. La ensemblo estis fondita en la jaro 1995 de la koreografo Robin Antin kiel pure danca grupo, sed de la jaro 2003 ĝi agadas ankaŭ kiel muzika grupo. La kapelon kreas Nicole Scherzinger, Ashley Roberts, Carmit Bachar, Jessica Sutta, Melody Thornton kaj Kimberly Wyatt.

## Porokazaj aninoj 
* Carmen Electra

Kategorio:Usonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2010-2019
Kategorio:Knabinaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1995
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2003
Lalovo

eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio**Lalovo,** ukraine kaj ruse **Лаловo,** hungare **Beregleányfalva,** slovake **Lalová** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve. Ankoraŭ unu vilaĝo apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 2 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 129 m
* Loĝantaro: 960
* Poŝtkodo: 89664
* Telefonprefikso: 3131
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Lalovo situas sur rande de ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Ĥust-Mukaĉeve. La lasta troviĝas 8 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1465. Longe estis 2 apudaj vilaĝoj Németleányfalva kaj Oroszleányfalva, kiuj fine unuiĝis. Post la mezepoko la regiono foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1566 la tataroj detruis la vilaĝon. En la 17-a jarcento germanoj alvenis. En 1910 loĝis en Beregleányfalva 776 da homoj, rutenoj en majoritato, germanoj en minoritato. Ĝis 1920 Beregleányfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris sendependan respublikon. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Lalovo. Ekde 1945 Lalovo apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. Dum la socialismo la katolika preĝejo estis malkonstruita. Nuntempe loĝas en Lalovo ukrainoj, rutenoj kaj germanoj.

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Poloo

eta|poloo
eta|Polo-ĉampionado en Argentino
**Poloo** laŭ PIV estas "speco de pilkludo, en kiu la ludantoj, rajdante, frapas la pilkon per longtenilaj maleoj." La sporto alternative nomeblas ankaŭ "maleopilko", kaj laŭ la priskribo evidente estas teama sporto: en ĉiu teamo ludas po kvar rajdantoj sur kvar ĉevaloj, kaj la celo estas bati la sep ĝis ok centimetrojn grandan kaj 130 gramojn pezan pilkon en la golejon de la alia teamo. Ĉiu sportanto dum matĉo bezonas specifan kaskon, laŭdezire kun aldone vizaĝa protektilo, kaj plurajn ĉevalojn, por povi ŝanĝi ilin de tempo al tempo kaj ne tro stresi unuopan beston.

## Historio 
La sporto unuafoje populariĝis dum la Persa Imperio ĉirkaŭ la jaro 600 antaŭ Kristo – dum la regado de la Aĥemenida dinastio. En Afganio ekzistis malproksime parenca sporto kun la nomo *Buzkaŝi* (perse بزکشی). La ludo poloo en Persio iĝis pli kaj pli populara, kaj kadre de la Islama ekspansiemo atingis ankaŭ la Araban duoninsulon kaj Baraton.

Pro britaj rajdistaj oficiroj de la rango *Lancers* ("lancistoj"), kiuj armeservis en Barato, la sporto dum la 19-a jarcento atingis Brition kaj Irlandon. Dum la jaro 1859 fondiĝis la unua brita poloo-klubo. Poloo dum la jaroj 1900, 1908, 1920, 1924 kaj 1936 estis disciplino de la Someraj Olimpikoj. La unuajn tri olimpiajn turnirojn gajnis brita, la lastajn du argentina teamo.

## Reguloj 
La subĉiela, herbeja, ebena ludejo longas 300&nbsp;jardojn (ĉ. 270&nbsp;metrojn) kaj larĝas 200&nbsp;jardojn (ĉ. 180&nbsp;metrojn); la golejo havas larĝon de 8&nbsp;jardoj (ĉ. 7,20&nbsp;metroj). Oni ludas, kiel jam menciite, en du teamoj de po kvar rajdantoj kaj kvar ĉevaloj (en neĝa kaj arena poloo po tri), krom tio ekzistas du rajdantaj arbitraciuloj sur la ludejo kaj ĉefarbitraciuloj ĉe la ludeja rando. La ludo dividatas en tempointervalojn (nomataj *Chucka*, "Chukker" aŭ "Chukka" – prononco pli-malpli "**Ĉa**ka"), kiuj daŭras po 7,5 minutojn. Tuta ludo povas daŭri inter kvar kaj ok *Chucka*-intervalojn. La aparteno de la golejoj ŝanĝiĝas post ĉiu fojo, kiam ludanto batas la pilketon tra la aliteama golejo; tio celas minimumigi unuflankajn avantaĝojn ekzemple pro malfavora sunbrilo aŭ tamen ne tute ebena teritorio.

Ekzistas naciaj asocioj por poloo en multaj landoj. La brita nacia poloa asocio "Hurlingham Polo Association" (HPA) samtempe funkcias kiel internacia tegmenta asocio por la sporto.

## Parencaj sportaj kategorioj 
Iusence parencaj sportaj kategorioj estas elefanta poloo, bicikla poloo, kanua poloo kun flosanta, pli granda pilko kaj starveturila poloo. Por poloo en akvo, vidu la artikolon pri akvopoloo.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la brita kaj samtempe internacia tegmenta asocio "Hurlingham Polo Association" (HPA)

Kategorio:Sporto
Kategorio:Rajdado
Zaluĵĵja

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio**Zaluĵĵja,** ukraine **Залужжя,** ruse **Залуже** (zaluĵje), hungare **Beregkisalmás,** slovake **Zalužá** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve. Ankoraŭ unu vilaĝo apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 164 m
* Loĝantaro: 1260
* Poŝtkodo: 89675
* Telefonprefikso: 3131
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Zaluĵĵja situas sur rande de ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Ĥust (Ukrainio)-Mukaĉeve. La lasta troviĝas 20 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la bronzepoko kaj ferepoko. La unua mencio devenis el la 15-a jarcento. Post la mezepoko la regiono foje apartenis al Habsburga Imperio, foje al Transilvanio. En 1910 loĝis en Beregkisalmás 727 da homoj, rutenoj en majoritato, hungaroj kaj germanoj en minoritato. Ĝis 1920 Beregkisalmás apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris sendependan respublikon **Karpata Ukrainio**. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ tiu vilaĝo. Ekde 1945 Zaluĵje apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Nigrabeka montotukano

La **Nigrabeka montotukano** (***Andigena nigrirostris***) estas mezgranda kaj kolora birdo el la familio de la Ramfastedoj kaj ordo de Pegoformaj de Sudameriko, kiu enhavas la tukanojn, tukanetojn, arasariojn, ktp. La scienca nomo ***Andigena nigrirostris*** signifas “devena de Andoj” pro la genro Andigena, tio estas montotukanoj, kaj “nigrobeka”, kio kongruas kun la specifa nomigo kiu vere markas unu el la plej karaktera eco, ĉar la ebko ne montras iun ajn alikoloran markon.

## Aspekto 
Krom la jam dirita **nigrega beko**, tiu koloro sekvas en **nigraj krono, nuko kaj ekdorso** tre kontrastaj kun la tre **blankaj vizaĝo kaj subaj partoj**, nekutimaj kaj en montotukanoj kaj en aliaj tukanoj. En ventro estas iom da helblueca nuanco. La dorso estas malhelbrunaj kaj la flugiloj iom pli malhelverdecaj, la pugo flava kaj ankaŭ la vosto malhelverdeca kun burna pinto. La subflugiloj estas blankecaj. Sub la pugo estas ruĝo. La ĉirkaŭokula nuda haŭtaĵo estas blueca (aŭ flaveca aŭ verdeca) kaj la kruroj grizecaj, dum la femuroj brunaj.

Temas pri specio 51&nbsp;cm longa kaj ĉirkaŭ 365 g peza la masklo kaj 335 g la ino. La junuloj estas iom pli senkoloraj kaj la ino simila al masklo sed nur iom pli mallongbeka.

La beko estas tre nigra nur en la nomiga subspecio. La subspecio *spilorhynchus* distingiĝas pro ruĝa makulo en la bazo de la supra makzelo. La subspecio *occidentalis* diferenciĝas pro tio, ke la makulo estas pli granda kaj atingas la mezon de la beko.

## Subspecioj 
* *Andigena nigrirostris nigrirostris* (Waterhouse 1839)
* *Andigena nigrirostris occidentalis* Chapman, 1915
* *Andigena nigrirostris spilorhynchus* Gould, 1858

## Disvastiĝo 
Tiu ĉi specio troviĝas nur en nordokcidenta Sudameriko, tio estas Kolombio, norda Ekvadoro kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj el 1600 ĝis 3000 m de altitudo.

## Kutimoj 
Tiu Nigrabeka tukano moviĝas solece, laŭ paroj aŭ laŭ etaj grupoj. Ili flugas en la alta arbarfoliaro, sed videble kiam ili ne estas tiom altaj serĉante manĝon. Ne estas tro timidaj, eĉ preskaŭ komunaj laŭŝajne. Ili interkomunikiĝas per kanto sed ankaŭ per bekofrapado.

Ĉar estas malfacile atingeblaj tukanoj kaj tute ne kaptiveblaj, oni ne scias multe pri la reprodukta kutimaro, nur ke ili faras neston en arbotruoj, kiel aliaj tukanoj. Kaj oni scias ankaŭ malmulte pri la nutrado, sed oni scias, ke ili manĝas ĉefe fruktojn, aliajn vegetalojn kaj grenojn, krom foje grandajn insektojn, kiel skarabojn.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Andigena nigrirostris . 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 27 Julio 2007.
* En la franca pri tiu ĉi specio

Kategorio:Pegoformaj
Kategorio:Tukanoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Unia teamo

eta|250ra|dekstra|Flago de la *Unia teamo* en 1992
**Unia teamo** dum la jaro 1992 estis la nomo de la komuna olimpia teamo de la ŝtatoj de la Komunumo de sendependaj ŝtatoj kaj de Kartvelio en la Vintra Olimpiko en Albertville kaj la Somera Olimpiko en Barcelono. La oficiala franca nomo de la teamo estis *Equipe Unifiée*. En la rezultolistoj aperas la mallongigo **EUN**.

Ofte la teamo estis nomita "teamo de KSŜ", kio tamen malĝustas, ĉar Kartvelio nur dum 1993 membriĝis en la de Rusio dominita Komunumo de sendependaj ŝtatoj.

La teamo konsistis el ĉiuj posteulaj ŝtatoj de Sovetunio escepte de la ŝtatoj de Baltio – Estonio, Latvio kaj Litovio – kiuj en la Kantanta Revolucio tiom batalis pri distanciĝo de Sovetunio, ke ili memkompreneble unuafoje post la Dua Mondmilito ĝuis pri reprezentiĝo kiel suverenaj ŝtatoj. La sportistoj de la unia teamo do venis el:

*  (ne en la Vintra Olimpiko)
*  (ne en la Vintra Olimpiko)
*  Belorusio
*  Kartvelio (ne en la Vintra Olimpiko)
* 
*  (ne en la Vintra Olimpiko)
*  Moldavio (ne en la Vintra Olimpiko)
* 
*  (ne en la Vintra Olimpiko)
*  (ne en la Vintra Olimpiko)
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Tutgermania olimpia teamo
* Sendependaj olimpiaj partoprenantoj (IOP, 1992, 2000)

Kategorio:Olimpikoj
Kategorio:Sporto en 1992
Sendependaj olimpiaj partoprenantoj

[eta|250ra|dekstra|Plej ofte por sendependaj olimpiaj partoprenantoj simbole uziĝas la [olimpia flago]]
La termino **sendependaj olimpiaj partoprenantoj** (angle *Independent Olympic Participants* aŭ mallonge IOP) dum la olimpiaj ludoj uziĝas por priskribi teamon aŭ unuopajn sportistojn, kiuj volas kaj rajtas kiel individuoj partopreni la ludojn, sen reprezenti nacion. Io tia povas okazi, se la devenlando estas nekonata, aŭ se la hejma lando estas forbarita de la olimpiaj ludoj pro politikaj kialoj, sed tamen unuopaj sportistoj el tiu lando estas permesataj.

En kazo de venko de sendependa(j) olimpia(j) partoprenanto(j), la olimpia flago estas pendita kaj olimpia himno estas ludata anstataŭ la landaj flago kaj himno.

## Somera Olimpiko 1992 
Dum la Somera Olimpiko 1992 en Barcelono, Jugoslavio, kiu post malaliĝo de Slovenio, Kroatio, Bosnio-Hercegovino kaj Makedonio nur konsistis el la restaj respublikoj Serbio kaj Montenegro, estis punita per sankcioj fare de la Unuiĝintaj Nacioj. Tiuj sankcioj malpermesis la partoprenon de "personoj … kiuj … reprezentas Jugoslavion" en sportaj konkursoj. Tamen la Internacia Olimpika Komitato kaj la Jugoslavia Nacia Olimpika Komitato interkonsentis, ke unuopaj juguslavaj sportistoj kiel "sendependaj partoprenantoj" rajtu alvojaĝi kaj partopreni. Tion la Unuiĝintaj Nacioj akceptis.

Du sendependaj inaj atletoj, *Jasna Šekarić* kaj *Aranka Binder*, kaj unu vira sportisto, *Stevan Pletikosić*, gajnis olimpiajn medalojn (unu arĝentan kaj du bronzajn) dum konkursoj de sporta pafado.

## Somera Olimpiko 2000 
Dum la Somera Olimpiko 2000 en Sidnejo partoprenis sportistoj el Orienta Timoro. Ĉar la teritorio tiutempe ankoraŭ estis sub administrado de la Unuiĝintaj Nacioj, kaj la ŝtato nur dum 2002 oficiale internacie agnoskiĝis, la orient-timora sportista teamo enmarŝis kiel teamo sub la olimpia flago.

## Somera Olimpiko 2016 
*Fehaid Al-Deehani* gajnis oran medalon en sporta pafado (*double trap*) kiel sendependa partoprenanto, ĉar lia Kuvajta Nacia Olimpika Komitato estis malpermesita partopreni Olimpikon.

## Vidu ankaŭ 
* Tutgermania olimpia teamo (en 1956 ĝis 1964)
* Unia teamo en 1992 de iuj naciaj komitatoj de eksa Sovetunio
* Olimpika teamo de rifuĝintoj (ekde 2016)

Kategorio:Olimpikoj
Paspiedo

**Paspiedo** estas franca cirklodanco el la 16-a kaj 17-a jarcentoj. *Passe pied* signifas: meti la piedojn unu trans la alian.

La paspiedo ofte estis ero de la baroka dancosuito. Laŭ la praformo dancate en modere rapida para takto, dum la paso de la tempo ĝi evoluis al pli kaj pli rapida danco en tritakto (3/8, 3/4 aŭ 6/8, plejparte antaŭtakta). Foje en paspiedoj okazas ankaŭ taktoŝanĝoj.

Johann Mattheson skribis pri la paspiedo: *... ne troviĝas pro la eksciteco kaj ŝanceliĝemo de tia paspiedo dumlonge ne tiu pasio, la kolero aŭ la ardo, sur kiu oni trafas je efemera ĝigo. Intertempe ĝi ja ankaŭ estas tia speco de facilanimeco, kiu havas al si nenion malamatan aŭ malplaĉan, sed male ion agrablan.*

eta|center|500px|Paspiedo (fragmento)

Kategorio:Muzikaj formoj
Kategorio:Danco
Konektilo

**Konektilo** estas aparato, per kiu estas realigata konekto inter du konduktiloj. Plej konata konektilo rilatas al konektingo, per kiu estas konektita porhejma elektronika aparato al nutra reto. Distingeblas inaj konektiloj (ŝtopilingo) kaj viraj konektiloj (ŝtopilo). Ekzemploj de konektiloj estas procesoringoj (seria interfaco RS-232 aŭ paralela interfaco IEEE 1284).

## Vidu ankaŭ 
* Klemo
* Konektilo (orgeno)
* *Schuko*
* Ŝtopilo

## Bildaro 

Dosiero:Bajoneto.jpg|BNC-bajoneto
Dosiero:USB Male Plug Type A.jpg|Vira USB tipo A
Dosiero:RS-232.jpeg|Ina DB-9 (RS-232C)
Dosiero:N-Connector.png|N-konektilo
Dosiero:Amphenol 16pin male front.jpg|Vira konektilo (kun 16 stiftoj)
Dosiero:Centronics.jpg|IEEE 1284 tipo B
Dosiero:BNC Tee connector for 10BASE2-92164.jpg|BNC-T
Dosiero:Connecteur-ide.png|IDE
Dosiero:Geraetestecker.jpg|alt=Connectique alimentation secteur|Retaj konektiloj: ina kaj vira, tipo CEE22
Dosiero:IEC-C5.jpg|alt=Connecteur type C5|Ina konektilo IEC C5
Dosiero:IEC-C7.jpg|alt=Connecteur type C7|Ina konektilo IEC C7

Kategorio:Elektra inĝenierarto
Lützelsee

**Lützelsee** estas pitoreska lageto en la komunumo Hombrechtikon en Kantono Zuriko en Svislando.

## Geografio 
La lageto situas en malleviĝo en marĉa altebenaĵo je la suda fino de la montoĉeno Pfannenstiel. Ĝi havas longecon de 1,4&nbsp;km kaj larĝecon de 0,4&nbsp;km. Ĝia surfaco estas 0,5709&nbsp;km².

## Municipoj ĉirkaŭ la lago 
Ĉirkaŭ la lago situas la municipoj respektive setlejoj *Lutikon* en okcidento, *Hasel* en nordo kaj *Lützelsee* en sudoriento.

## Alfluantoj kaj elfluanto 
eta|maldekstra|100px|Marĉo de Ützikon
eta|maldekstra|100px|Elfluo de Feldbach
eta|maldekstra|100px|Publika banejo
Alfluas al Lützelsee diversaj malgrandaj plejparte sennomaj riveretoj, kiuj senakvigas la marĉon sur la altebenaĵo. La plej granda kun longeco de proksimume 5&nbsp;km estas la Ützikerbach, kiu elfluas el lageto en la Marĉo de Üztikon. La elfluanto de la lago estas la rivereto *Feldbach*, kiu alfluas en la samnoma municipo post 6&nbsp;km la Lagon de Zuriko.

## Naturprotekta regiono 
La tuta altebenaĵo ĉirkaŭ Lützelsee kun la *Marĉo de Lutikon* (Lutiker Ried) kaj la *Marĉo de Ützikon* (germane *Ütziker Ried*) troviĝas en la inventaro de marĉkamparoj kun nacia signifo de la Svisa Konfederacio. Ĉirkaŭ la lago vivas minacataj birdospecioj kiel ekzemple la blanka cikonio, kastoroj, serpentoj kaj aliaj amfiboj kaj bestoj.

## Naĝantaj insuloj 
La lago estas fame konata pro siaj naĝantaj insuloj, kiuj estiĝas pro marĉpartoj, kiuj forrompiĝas de la lagobordo kaj pro sia malgranda pezo flosas sur la lago. Tiuj insuloj ofertas perfektajn nestlokojn por minacataj birdoj.

## Turismo ĉirkaŭ la lago 
La lago allogas ĉefe lokajn turistojn el la regiono de Zuriko kaj Zurika Oberlando. Ĉe la sudokcidenta flanko troviĝas publika banejo kaj ĉe la orienta flanko en Haslen, kamparano funkciigas ĉe bela vetero liberĉielan trinkejon kaj kolbasobudon.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de lagoj en Svislando

Kategorio:Lagoj en Svislando
Kategorio:Kantono Zuriko
Kategorio:Akvokolekta areo de Aro
Kategorio:Zurika Oberlando
Ahuazotepec

**Ahuazotepec** estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo estas Ahuazotepec.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 9573 loĝantojn. El tiuj estas 4647 viroj kaj 4926 virinoj. La komunumo havas surfacon de 110,99 kvadratkilometroj.

La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 20° 3′ norda latitudo kaj 98° 10′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 2280

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21008a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Puebla
Ŝtopilo

Laŭ kutima lingvo, **ŝtopilo** estas peco (el korko, kaŭĉuko, metalo, vitro, plasto k.a.), per kiu oni ŝtopas (fermas) ujon aŭ elfluilan truon. Kun tia difino oni povas listigi la jenajn terminojn.
* *Banujŝtopilo* estas ciklaĵo, kiu fermas la elfluilon de banujo, kutime ligita al la banujo per la metala ĉeno.
* *Buŝoŝtopilo* estas io, kion oni perforte enmetas en ies buŝon kaj fiksas per ŝtofbendo, por malhelpi kriojn, alvokojn ks.
* *Korka ŝtopilo* estas ŝtopilo farita el korko, uzata kiel *botelŝtopilo*, *bokalŝtopilo*, *provtuboŝtopilo* k.a.
* *Lavujŝtopilo* estas ciklaĵo, kiu fermas la elfluilon de lavujo, kutime ligita al la lavujo per la metala ĉeno.
* Muzelŝtopilo aù kaĝŝtopilo estas ŝtalaj fadenoj kaj kapsulo ĉirkaù korka ŝtopilo por fermi ŝaumvinajn kaj  ĉampanajn botelojn
* Kronŝtopilo aù Kronfermilo fermas botelojn da biero, kaj simila tipo.
La korko estas ligita al la botelo en progresinta stadio de la produktada procezo, post plenigado de la botelo. Tipe, la ĉapo estas ligita al la botelo tiel, ke ĝi permesas al la botelo ankoraŭ ne malfermiĝi. Plasta ŝtopilo, ekzemple, estas ligita al la botelo per ringo, kaj ĉi tiu ligo estas ŝirita kiam la botelo unue malfermiĝas.

La korko ankaŭ funkcias kiel grava sekureca rimedo, kaj servas kiel protekto por beboj kaj junaj infanoj kontraŭ aliro al toksaj kaj danĝeraj substancoj. Por plifortigi la rimedojn de protekto, medikamentaj boteloj estas faritaj per speciala ŝtopilo, kiu ne estas malfermita per normala rotacio de la ŝtopilo, kaj necesas firme premi la ŝtopilon dum turnado de la ŝtopilo, por malfermi ĝin.

## En elektroteĥniko 
En elektroteĥniko, ŝtopilo estas peco kun unu aŭ pluraj elstarantaj metalaj stiftoj, fiksita al la fino de elektra kablo kaj enmetebla en alian pecon kun truoj por la stiftoj, por fari konekton kun fonto de kurento aŭ alie fermi la cirkviton. Kun tia dua esperanta difino, oni povas listigi la jenajn terminojn.
* *Vira ŝtopilo*, aŭ respektive *ina ŝtopilo*, estas la ekstremaĵo de kablo kun stiftoj, aŭ respektive stifto-ingoj (Vd en konektilo).
* *Ŝtopilingo* aŭ *ina ŝtopilingo* (ingo de *inaj ŝtopiloj*) estas kontakta organo (fiksita en muro aŭ elektra aparato) kun truoj, en kiuj ŝovas stiftoj de vira ŝtopilo por permesi la fluon de elektra kurento kreita de tiu organo (Vd en konektingo); pro sekureca kialo pri tiu kazo *vira ŝtopilingo* estas malpermesata. Inverse *Ŝtopilingo* aŭ *vira ŝtopilingo* (ingo de *viraj ŝtopiloj*) estas kontakta organo de elektra aparato por permesi la fluon de elektra kurento el ekstera fonto.
* *Ĵakŝtopilo* estas unustifta ŝtopilo, kiun oni ŝovas en *ĵakingon* , por fari simplan, duopan aŭ pluropan kontakton.

## Referencoj
Atzitzintla

**Atzitzintla** estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Atzitzintla*.

## Geografio 
La komunumo laŭ la popolnombrado de la instituto INEGI en 2005 havis 8040 loĝantojn. El tiuj estas 3872 viroj kaj 4168 virinoj. La komunumo havas surfacon de 94.40 kvadratkilometroj.

La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 18° 54′ norda latitudo kaj 97° 19′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 2680

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21023a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Puebla
Olimpia flago

eta|220px|olimpiaj ringoj

La simbolo de la **olimpiaj ringoj**, kiuj sur blanka fono konsistigas la **olimpian flagon**, estis dezajnita fare de Pierre de Coubertin dum la jaro 1913. La simbolo konsistas el kvin interkroĉitaj ringoj en la koloroj blua, flava, nigra, verda kaj ruĝa. La sesa uzita koloro estas la blanka por la fono.

Ĉar la olimpiaj ludoj de Berlino 1916 ne povis okazi pro la Unua Mondmilito, la olimpia flago unuafoje uziĝis dum la Somera Olimpiko 1920 en Antverpeno. verwendet.

Pierre de Coubertin dum la jaro 1931 diris pri la flago:

[eta|220px|Skulptaĵo antaŭ la centra oficejo de la [IOK.]]

La koloroj de la ringoj do ne unuope reprezentas difinitan kontinenton, sed tamen la interplektiĝon de ĉiuj kontinentoj, pro tio ke almenaŭ unu koloro de ĉiu nacia flago de la partoprenantaj teamoj ekzistas en la olimpia flago.

Kvankam ekde la dezajno de la olimpia flago fondiĝis pluraj novaj ŝtatoj kaj ŝanĝiĝis naciaj flagoj, la regulo ĝis hodiaŭ validas por ĉiuj naciaj ŝtatoj de la mondo.

La kutima opinio, ke la ringaj koloroj reprezentus difinitajn kontinentojn - blue plej ofte por Eŭropo, alternative foje por Aŭstralio, ruĝe por Ameriko, flave por Azio, nigre por Afriko, verde plej ofte por Aŭstralio, alternative foje por Eŭropo - tamen tiom enradikiĝis, ke fojfoje eĉ la lernantoj en lernejaj lecionoj devas enparkerigi la kombinon inter la ringokoloroj kaj la kontinentoj, malgraŭ ke la rilatigo estas pura mito.

Kategorio:Flagoj
Kategorio:Olimpikoj
Tukaneto

**Tukaneto** estas la birdoj de la familio de Tukanoj aŭ Ramfastedoj de la genroj *Selenidera* aŭ Dukoloraj tukanetoj kaj *Aulacorhynchus* aŭ Verdaj tukanetoj. Tiuj lastaj estas, kiel sugestite de la nomo, pli verdaj ol aliaj tukanoj kaj la unua grupo estas raraj en la familio, ĉar prezentas kazojn de seksa dimorfismo, malkutima inter tukanoj.

## Specioj
*Genro *Selenidera* aŭ Dukoloraj tukanetoj
*Gujana tukaneto, *Selenidera culik*
*Ruĝbeka tukaneto, *Selenidera nattereri*
*Orkoluma tukaneto, *Selenidera reinwardtii*
**Langsdorfa tukaneto aŭ Verdbeka tukaneto, *Selenidera (reinwardtii) langsdorffii*
*Gulda tukaneto, *Selenidera gouldii* - foje inkludita en *S. maculirostris* 
*Makulbeka tukaneto, *Selenidera maculirostris*
*Flavorela tukaneto, *Selenidera spectabilis*  

*Genro *Aulacorhynchus* aŭ Verdaj tukanetoj
* Bluzona tukaneto (*Aulacorhynchus coeruleicinctis*)
* Derbia tukaneto (*Aulacorhynchus derbianus*)
* Ruĝpuga tukaneto (*Aulacorhynchus haematopygus*)
* Flavbrova tukaneto (*Aulacorhynchus huallagae*)
* Smeraldotukano (*Aulacorhynchus prasinus*)
** Vaglera tukaneto (*Aulacorhynchus (prasinus) wagleri*)
** Blugorĝa tukaneto (*Aulacorhynchus (prasinus) caeruleogularis*)
** Violgorĝa aŭ Nelsona tukaneto (*Aulacorhynchus (prasinus) cognatus*)
** Santamarta tukaneto (*Aulacorhynchus (prasinus) lautus*)
** (Nordanda tukaneto (*Aulacorhynchus (prasinus) albivitta*)
** Nigrogorĝa aŭ Perua tukaneto (*Aulacorhynchus (prasinus) atrogularis*)
* Sulkobeka tukaneto (*Aulacorhynchus sulcatus*)
** Flavbeka tukaneto (*Aulacorhynchus (sulcatus) calorhynchus*)