open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Robert Edwards

Siro **Robert Geoffrey EDWARDS**, CBE, FRS (naskita la 27-an de septembro 1925 en Batley, Anglio; mortis la 10-an de aprilo 2013 proksime de Kembriĝo) estis brita biologo, genetikisto kaj pioniro en la kampo de reprodukta medicino. Kune kun brita ginekologo Patrick Steptoe kaj embriologo kaj flegistino Jean Purdy, Edwards evoluigis en-vitran fekundigon (IVF), kiu kaŭzis la naskiĝon de la unua provtuba bebo, Louise Joy Brown, la 25an de julio 1978 . Pro tiu klopodo li ricevis la Nobel-premion pri Fiziologio aŭ Medicino en 2010 kun la vortigo "por la evoluo de la teknologio de artefarita fekundigo” .

Li estas ano de la Reĝa Societo de Londono (1984).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Robert G. Edwards ĉe Nobelprize.org 
* Paperoj de Sir Robert Edwards kaj rilataj paperoj  tenita ĉe Churchill Arkiva Centro

Kategorio:Britaj eŭgenikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de la Brita imperio
Kategorio:Mortintoj en 2013
Kategorio:Naskiĝintoj en 1925
Kategorio:Reproduktada medicino
Martin Lewis Perl

**Martin Lewis PERL** (naskiĝis la 24-an de junio 1927 en Novjorko mortis la 30-an de septembro 2014 en Palo Alto, Kalifornio ) estis usona fizikisto, profesoro, publika figuro, gajninto de la Wolf Prize (1982) por la eltrovo de kelkaj elementaj partikloj, inkluzive de kvarkoj, Nobel-premio pri fiziko (duono de la premio por 1995 "por la malkovro de la taulepton" la dua duono de la premio estis ricevita de samlandano Frederick Reines "por la eksperimenta detekto de neŭtrinoj";

Membro de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj (1981).

Perl diplomiĝis kiel kemia inĝeniero ĉe la Politeknika Instituto en Broklino en 1948. Li tiam ŝanĝis al fiziko kaj doktoriĝis pri filozofio de Universitato Kolumbio en 1955 .

Perl malkovris la taŭon kiu estas pli peza parenco de la elektrono. La malkovro estis la unua signo ke tria "familio" de fundamentaj partikloj ekzistis. La ekzisto de la tria familio estas de granda graveco por la fido de fizikistoj al la hodiaŭa teoria modelo, la tielnomita norma modelo. Sen la tria familio, la modelo estintus nekompleta  .

En 2009, Perl ricevis honordoktorecon de la Universitato de Beogrado. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Martin L. Perl ĉe Nobelprize.org  including the Nobel Lecture, December 8, 1995 *Reflections on the Discovery of the Tau Lepton*
* Nobel-premia gazetaro elĉerpaĵo, klariganta la signifon de la laboro de Perl
* Propra blogo: Konsideroj pri Fiziko
* Usona Patento 5943075 Universala fluida guteto ellasilo (Martin Lewis Perl)

Kategorio:Wolf-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Mortintoj en 2014
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Naskiĝintoj en 1927
Kategorio:Ĝermoj pri fizikistoj
Brdo (Manětín)

**Brdo** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Manětín, troviĝanta en distrikto Plzeň-nordo. Estas ĉi tie registritaj 28 adresoj. En la jaro  daŭre vivas ĉi tie .

Brdo situas en katastra teritorio **Brdo u Manětína** kun areo 3,88&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1321.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Domo n-ro 11
* Frantův Mlýn

## Pluaj fotoj 

Brdo - náves východ.jpg|Domoj en la vilaĝplaco
Brdo - kaple.jpg|Kapelo
Brdo - roubenka.jpg|Plektita bieneto
Brdo (Manětín), dětské hřiště.jpg|Infana ludejo

Kategorio:Manětín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Plzeň-nordo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Kategorio:Setlejoj en Rakovnika montetaro
José María Jáuregui

**José María Jáuregui** estas urbo situanta en la distrikto Luján, provinco Bonaero, Argentino. Ĝi havas fervojan stacidomon sur Fervojo Sarmiento, nomitan laŭ hispana komercisto kiu donacis ĝin komence de la 20-a jarcento, por faciligi komunikadon de la produktado de sia farunmuelilo, instalita en la vilaĝeto. Tial la urbo prenis la nomon de la posedanto de tiu unua produkta entrepreno.

Ĝi estas kutime nomita **Villa Flandria**, ĉar dum la glora tempo de "Algodonera Flandria", granda fonto de laboro por la distrikto Luján kaj ĉirkaŭaj regionoj, ĝi estis oficiale nomita tiel. Kiam la kotonfabriko fermiĝis, la nomo estis reestigita (Provinca Leĝo 11965) al José María Jáuregui, sed estis neeviteble ke ambaŭ nomoj daŭre estu uzataj. Ĝi estas dividita de la rivero Luján en sudan kaj nordan partojn. La suda parto estas kutime nomita Jáuregui, kaj la norda parto estas nomita Pueblo Nuevo.

La urbo estas la sidejo de "Club Social y Deportivo Flandria" (Socia kaj Sporta Klubo Flandria).

## Vidu ankaŭ 
* Jáuregui (stacidomo)


Kategorio:Urboj de Provinco Bonaero
Sanktahelena zapornio

La **Sanktahelena zapornio** (laŭ la latinlingva scienca nomo *Zapornia astrictocarpus*) estis malgranda akvobirdo de la familio de Raledoj kaj ordo de Gruoformaj. Ĝi estis endemio de la insulo Sankta Heleno en Suda Atlantika Oceano, unu el du neflugaj birdoj de *Rallidae*, kiuj survivis tie ĝis komenco de la 16-a jarcento.

Post la usona ornitologo Alexander Wetmore priskribis ostojn de la granda Sanktahelena ralo (*Aphanocrex podarces*) el la Golfeto Prosperous, Sankta Heleno, en 1963, la usona paleontologo Storrs Olson trovis preskaŭ kompletajn skeletojn de la Sanktahelena zapornio en la sama regiono en 1973. Tiuj skeletoj konsistas el ostoj kiuj estis pli malgrandaj ol tiuj de la *Aphanocrex  podarces*. Pro la aparta formo de la karpometakarpo Olson nomis tiun specion *Porzana astrictocarpus*.

Olson supozis, ke la Sanktahelena zapornio estis posteulo de la Pigmea zapornio (*Zapornia pusilla*), kiu estas disvastigita en Eŭropo kaj Afriko. Ĉar ne estis predantoj en Sankta Heleno, ĝi perdis sian flugkapablon. Kiam Sankta Heleno estis koloniigita ĉirkaŭ 1502, la setlantoj alportis plurajn mamulojn al la insulo, kio rezultis en konkurenco kaj finfine formorto de la Sanktahelena zapornio.

## Referencoj 
## Bibliografio
* Fuller, Errol (2000): *Extinct Birds* (2a eld.). Oxford University Press, Oxford, New York. 
* Greenway, James (1967): *Extinct and Vanishing Birds of the World*, Dover Publications Inc. New York, 
* Flannery, Tim & Schouten, Peter (2001). ''A Gap in Nature: Discovering the World's Extinct Animals*, Atlantic Monthly Press, New York. .
* David Day (1981). *The Doomsday Book of Animals'', Ebury Press, London, 

Kategorio:Raledoj
Kategorio:Birdoj de Atlantiko
Kategorio:Formortintaj neflugaj birdoj
Brdo (Luže)

**Brdo** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Luže, troviĝanta en distrikto Chrudim. Ĝi troviĝas proksimume 4&nbsp;km sudoriente de Luže. Estas ĉi tie registritaj 28 adresoj. En la jaro  daŭre vivas ĉi tie .

Brdo situas en katastra teritorio **Doly** kun areo 5,99&nbsp;km².

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Brdo (Luže), střed.jpg|Vilaĝo Brdo
Brdo (Luže), č. p. 14.jpg|Vilaĝo Brdo
Brdo (Luže), č. p. 10-8.jpg|Vilaĝo Brdo

Kategorio:Luže
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Tyra Banks

**Tyra Lynne BANKS**, ankaŭ konata laŭ artistonomo **BanX** (naskita la 4-an de decembro 1973 en Inglewood, Kalifornio) estas usona intervjuspektaklestro (televidgastiganto), kantistino, aktorino kaj iama (super)modelo .

En 1997 ŝi gajnis la *Michael Award* for Best Supermodel of the Year (*Supermodelo de la Jaro*). Tyra Banks estas unu el la plej elstaraj modeloj en Usono. People Magazine nomis ŝin unu el la "50 Plej Belaj Homoj en la Mondo" en 1994 kaj 1996 .

Tyra akiris famon laborante kiel modelo. Ŝi estis la unua afro-usonana modelo prezentita sur la kovro de ''Gentlemen's Quarterly*, la naĝkostumo *de Sports Illustrated'', kaj la subvestkatalogo de Victoria's Secret  .

Tamen ŝia komerca sukceso estis ŝia apero en televido. Tyra kreis la realectelevida prezento ''America's Next Top Model*, kungastigis *True Beauty* kun Ashton Kutcher, kaj havis sian propran intervjuspektaklon, *The Tyra Banks Show *.

En 2009, al ŝi estis premiita speciala premio de GLAAD por plurfoje engaĝigita pri temoj de la GLAT-komunumo en ŝiaj programoj kaj spektakloj.

Ŝi ankaŭ aktoris, inkluzive en la televida filmo *Life-Size* kaj en la kina filmo *Coyote Ugly*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Tyra Banks ĉe People.com
* Retejo de la *Tyra Banks Show*
* *The New York Times'' Profila Intervjuo

Kategorio:Britdevenaj usonanoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1973
Kategorio:Usonaj GLAT-aktivuloj
Kategorio:Usonaj entreprenistoj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Elliot Page

**Elliot PAGE** (naskita **Ellen Grace PHILIPOTTS-PAGE** la 21-an de februaro 1987 en Halifakso, Nov-Skotio) estas kanada aktoro kaj produktoro. Ri iĝis konata en 2006 kun *X-Men: La Lasta Stando*; En 2007, Page ricevis multajn premiojn por la rolo de 16-jaraĝa studento *Juno* en la filmo de la sama nomo. 

Page aperis publike kiel lesbanino en februaro 2014, sed malfrue en 2020, Page deklaris ke ri estas transgenra kaj ŝanĝis sian antaŭnomon al Elliot. En marto 2021, ri iĝis la unua transulo aperanta sur la frontpaĝo de revuo Time .

Ri ricevis nomumojn por la premioj Oskaro, BAFTA, Ora Globo kaj Screen Actors Guild  . Ri ankaŭ partoprenis en la kreado de la videoludo *Beyond: Two Souls*, kiu ankaŭ alportis la ri famon inter ludantoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Feministaj artistoj
Kategorio:Anglaj kanadanoj
Kategorio:Kanadaj feministoj
Kategorio:Kanadaj ateistoj
Kategorio:Transgenruloj
Kategorio:Kanadaj veganoj
Kategorio:Kanadaj kinproduktoroj
Kategorio:Kanadaj voĉaktoroj
Kategorio:Kanadaj infanaj aktoroj
Fergie

**Fergie DUHAMEL** (naskita **Stacy Ann Ferguson** la 27-an de marto 1975 en Whittier, Kalifornio), konata artistnomo kiel **Fergie** - prononco laŭ sistemo IFA [) *FUR-ghee*, estas usona kantisto, kantverkisto, repisto kaj aktorino.  

De 2003 ĝis 2017 ŝi estis membro de la grupo *The Black Eyed Peas.* La muzikgrupo akiris enorman tutmondan sukceson post kiam ili vendis 63.5 milionojn da albumoj kaj unuopaĵoj, kaj sukcesis meti tri kantojn en unuan lokon sur la amerika Billboard-furorlisto kaj pli de dek kantoj al la supera dekopo. Ili gajnis plurajn premiojn Grammy . 

En 2006, Fergie komencis sian solokarieron, post publikigado de sia debutalbumo, *The Dutchess*. La albumo estis internacia sukceso kaj vendis pli ol ok milionojn da kopioj en la mondo (de kiuj kvar milionoj da kopioj en Usono), la unuopaĵoj de la albumo ankaŭ estis sukcesaj kiam kvin el ili eniris la komencan dek en la usona furorlisto kaj tri el ili atingis la unuan lokon, ion kion tre malmultaj artistoj povus fari. 

En 2008, ŝi ĉefrolis en la muzikalo *Nine* kune kun Oskar- gajnintoj Daniel Day-Lewis, Marion Cotillard, Penélope Cruz, Nicole Kidman, Judi Dench kaj Sophia Loren kun Oscar-kandidato Kate Hudson en apoga rolo. La filmo estas planita por premieri en novembro 2009 . 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* Projekto Infanoj de la Mondo

Kategorio:Anglodevenaj usonanoj
Kategorio:Skotaj usonanoj
Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1975
Kategorio:Artikoloj kun hCards
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj popkantistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Enzo Ferrari

**Enzo Anselmo Giuseppe Maria FERRARI**, IPA : [ˈɛntso anˈsɛlmo ferˈraːri] (n. la 18-an de februaro 1898 en Modeno, Emilio-Romanjo - m. la 14-an de aŭgusto 1988, samloke) estis itala dezajnisto, entreprenisto kaj aŭtosportisto. Fondinto de la aŭtofabriko Ferrari kaj de la samnoma vetkura aŭtosporta teamo . Unue li fondis la vetkurteamon *Scuderia Ferrari*, kaj poste de la aŭtofabriko Ferrari.

Li estis ĝenerale konata kiel **il Commendatore** aŭ **il Drake**, kromnomo donita de britaj oponantoj en referenco al la angla korsaro Francis Drake, pro la Ferrari-a montrita kapablecon kaj persistemon en atinganta gravajn sportajn rezultojn kun lia malgranda firmao.

En lia malfruaj jaroj, li estis ofte referita al kiel l'Ingegnere ("la Inĝeniero"), il Grande Vecchio ("la Granda Maljunulo"), il Cavaliere ("la Kavaliro"), il Mago ("la Sorĉisto") kaj il Patriarca ("la Patriarko") .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Granda Prix Historia  — Halo de Famo, Enzo Ferrari
* GrandPrix.com biografio
* Entreprenisto Enzo Ferrari

Kategorio:Mortintoj en 1988
Kategorio:Naskiĝintoj en 1898
Kategorio:Italaj entreprenistoj
Kategorio:Pioniroj de la aŭtomobilindustrio
Kategorio:Kavaliroj grandaj krucoj de la Ordeno de Merito de la Itala Respubliko
Kategorio:Italaj militistoj de la Unua Mondmilito
Kategorio:Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj
Frank Gehry

**Frank GEHRY**, CC - prononco laŭ sistemo IFA [) *GAIR-ee* (vera nomo **Frank Owen Goldberg**, naskiĝis la 28-an de februaro 1929 en Toronto, mortis la 5-an de decembro 2025 en Santa Monica) estis kanad-usona arkitekto kaj dezajnisto, kiu estis unu el la plej grandaj arkitektoj de la moderna epoko (certe de la 20-a jarcento), kaj kiu staris ĉe la originoj de arkitektura dekonstruismo . 

Li estas konata pro sia skulpta aliro al konstruado de dezajno. Li estas plej konata pro konstruado de kurbaj strukturoj, ofte kovritaj per reflekta metalo. Karakterizaĵo de Gehry estas ke kaj materialoj kaj formo estas egalaj elementoj en lia arkitektura esprimo. Lia stilo estas konsiderita postestrukturalismo . 

Li ricevis la Premion Pritzker en 1989 por sia dekonstruista arkitekturo. The *New York Times* nomis lin la "plej laŭdita usona arkitekto ekde Frank Lloyd Wright." Lia eksterordinare esprimplena Muzeo Guggenheim Bilbao en Bilbao, Hispanio, kompletigita en 1997, havis kaj daŭre havas tian grandan efikon al la durbo kaj preter tio Bilbao povis evolui de malnova industria urbo en modernan "kulturan grandurbon". Ĉi tiu transformo estis tiel ekzempla, ke ĝi nun havas sian propran teknikan terminon: la *Bilbao-efiko*.

Kelkaj el liaj konstruaĵoj estas konsiderataj altiraĵoj sur monda nivelo.

Li loĝis en Kalifornio ekde 1947. 

## Elektitaj verkaĵoj 
* Muzeo Guggenheim Bilbao, Hispanio
* La Dancanta domo - Prago, Ĉeĥio
* Weisman Muzeo de Arto - Minesoto
* La Artgalerio de Ontario - Toronto
* "Taga Konstruaĵo" - Venecio, Kalifornio
* "Gerry Tower" - Hanovro, Germanio
* Walt Disney Concert Hall, Los-Anĝeleso, Usono
* Muzeo de Toleremo, Jerusalemo
* 8 Spurs Street, Novjorko
* La orfiŝa-statuo proksime de la Arta Hotelo (Hotel Arts), Barcelono
* Luma Arles, Arles, Francio

## Galerio 

dosiero:Prague_-_Dancing_House.jpg|La *Dancanta domo* (aŭ la konstruaĵo "Ginger kaj Fred") en Prago
dosiero:Wfm_stata_center.jpg|Ŝtata Centro ĉe MIT en Bostono, Masaĉuseco
dosiero:AGO_Toronto_King_Tut1.JPG|La Artgalerio de Ontario en Toronto, Kanado
dosiero:Guggenheim-bilbao-jan05.jpg|La Guggenheim Muzeo en Bilbao, laŭ la Nervión Rivero en la centra Bilbao
dosiero:Image-Disney_Concert_Hall_by_Carol_Highsmith_edit.jpg|La Walt Disney Koncertejo en Los-Anĝeleso
dosiero:Aerial_view_of_EMPSFM.jpg|Muzeo EMP/SFM en Seatlo
dosiero:Hannover_Gehry-Tower.jpg|Gerry Tower en Hanovro
dosiero:8_Spruce_Street_facade_001.jpg|"8 Spurs Street" en Novjorko

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 
* 
* 
* Rattenbury, Kester (2006). *Architects Today* Laurence King Publishers. ISBN&nbsp;978-1-85669-492-6.
* Staff (1995). "Frank Gehry 1991-1995". *El Croquis*.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Gehry Ekspozicio (2010) ĉe La Juda Muzeo en Novjorko 
* RAKONTOJ DE DOMOJ: Domo de Frank Gehry en Kalifornio

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1929
Kategorio:Kanadaj judoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri artoj
Kategorio:Gajnintoj de la Pritzker-premio
Kategorio:Kamaradoj de la Ordeno Kanada
Mezí

**Mezí** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Manětín, troviĝanta en distrikto Plzeň-nordo. Estas ĉi tie registritaj 28 adresoj. En la jaro  daŭre vivas ĉi tie . La vilaĝo situas 5,5&nbsp;kilometrojn nordnordokcidente de Manětín. Norde ĝi najbaras kun Luková, sudoriente kun Újezd kaj okcidente kun Zhořec. Sude de la vilaĝo elstaras soliĝinta tablomonto Kozelka kun samnomata naturrezervejo.

**Mezí** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,37&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1361.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Mezí, místní komunikace u mostu.jpg|Mezí
Mezí a Luková, z Kozelky (02).jpg|Mezí kaj Luková el Kozelka
Mezí čp. 7 a 33.jpg|Domoj en Mezí

Kategorio:Manětín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Plzeň-nordo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Kategorio:Setlejoj en Rakovnika montetaro
Joan Rivers

**Joan RIVERS** (naskita **Joan Alexandra MOLINSKY**, la 8an de junio 1933, Broklino, Novjorko - mortis la 4-an de septembro 2014 en Manhatano, Novjorko) estis usona distristo-komikulo, tujkomediisto, televidgastiganto, scenaristo kaj produktoro, gajninto de la premioj Emmy kaj Grammy. Ŝi estas konata pro siaj multaj aperoj en diversaj televidspektakloj ŝia forta kaj severa voĉo, ŝia peza Novjorka akĉento kaj la multaj plastikaj kirurgioj kiujn ŝi faris.

Ŝi estis konata pro ŝia impertinenta stilo de parolado, ŝia forta kaj severa voĉo, ŝia peza Novjorka akĉento kaj la multaj plastikaj kirurgioj kiujn ŝi faris. Ŝia komedia stilo estas karakterizita per la fakto ke ŝi kutimis moki sin kaj aliajn Holivudajn famulojn per ŝiaj mordaj komentoj .

Ŝi ankaŭ estis konata pro aranĝado de la famula modspektaklo de E! *Fashion Police* kaj ĉefrolado en la realecserio *Joan & Melissa: Joan Knows Best?*, kune kun ŝia filino Melissa Rivers (naskita 1968) .

Rivers unue iĝis fama en 1965 kiel gasto en *The Tonight Show Starring Johnny Carson*.

Riveroj estis kontestata sceneja personeco kiu, dum sia kariero, faris serion de malestimaj kaj ofte kalumniaj karakterizadoj de pluraj nomitaj famuloj en Usono . 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Rakontantoj de sonlibroj
Kategorio:Usonaj cionistoj
Kategorio:Usonaj televidaj verkistoj
Kategorio:Usonaj satiristoj
Kategorio:Usonaj filantropoj
Kategorio:Usonaj memoraĵistoj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Kategorio:Mortintoj en 2014
Kategorio:Naskiĝintoj en 1933
Zoltán Meszlényi (maŝininĝeniero)

**Zoltán Meszlényi** [meslEnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Meszlényi Zoltán Andrej Jozef,** estis hungara maŝininĝeniero, altlerneja instruisto.

Zoltán Meszlényi naskiĝis  en Rimaszombat (laŭ alia informo en Debrecen), li mortis  en Balatonföldvár.

## Biografio 
Zoltán Meszlényi maturiĝis en mezlernejo en 1958 en Budapeŝto, poste ĝis 1967 li laboris en ŝtataj entreprenoj, dum li akiris maŝininĝenieran diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1966. Post la diplomo li laboris tre varie, parte fizike, parte planade en pluraj laborejoj, eĉ li estis privata majstro pri hejtiloj (1984-1988). Li estis estis ankaŭ katedrestro en altlernejo en Pécs (1971–1978), poste institutestro (1978–1983). Li ricevis premiojn inter 1967-2005.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Szellőztető berendezések* (studenta lernolibro eldonita inter 1967-1997 18-foje)
* *Légtechnikai berendezések zajvédelmi méretezése (Tervezési segédlet)* (1979)
* *Központi fűtőberendezések üzembe helyezése – gyakorlati ismeretek* (2006, 2007)
* *Energia-tanácsadás* (2010)
eta|Premio Meszlényi

## Memorigiloj 
* premio "Meszlényi Zoltán" estis fondita en 2008

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Árpád Kiss (plibonigisto)

**Árpád Kiss** [kiŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kiss Árpád,** estis hungara plibonigisto, agronomo.

Árpád Kiss naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Kecskemét.

## Biografio 
Árpád Kiss maturiĝis en ĝardenista mezlernejo en sia naskiĝurbo. Inter 1936-1939 li laboris en privataj ĝardenoj, poste inter 1941–1949 en agronomia instituto en Mosonmagyaróvár, dum li estis soldato kaj militkaptito, krome en 1949 li akiris plibonigistan licencon. Inter 1950-1957 li esploris en instituto de Martonvásár, poste ĝis la pensiuliĝo en simila instituto de Kecskemét, dum en 1961 li akiris agronomian diplomon en Agrikultura Akademio de Mosonmagyaróvár. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 1964, li doktoriĝis en 1973 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Liaj plej gravaj kreaĵoj estis pluraj tritikalo-specoj, krome li plibonigis pizojn kaj akvomelonojn. Lia edzino naskis du filojn en 1944 kaj 1947. Li ricevis premiojn inter 1953-2000.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Borsófajták fejlődési szakaszainak elemzése.* (1950)
* *Mikroevolúciós vizsgálatok búza–rozs hibrideken.* (disertaĵo, 1958)
* *Observations Concerning the Correlation of Disease Resistance and Polyploidy.* (1958)
* *Görögdinnyefajták vizsgálata.* (1965)
* *Triticale, a homok új gabonája.* (monografio, 1968)
* *A triticale genetikája és nemesítése.* (2 volumoj, monografio kaj disertaĵo, 1972)
* *A triticale triptofán tartalmának meghatározása.* (kunaŭtoro, 1972).

## Fontoj 
* biografio hungare kun fotoj
* biografio hungare
* biografio hungare
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Carlo Ancelotti

**Carlo ANCELOTTI** (naskita la 10-an de junio 1959 en Reggiolo, Emilio-Romanjo) estas iama itala futbalisto kiu antaŭe ludis kiel centra mezulo, kaj nuna trejnisto. Li estas konsiderata kiel unu el la grandaj futbalaj manaĝeroj de ĉiuj tempo . Dum lia kariero li estis kromnomita **"Carletto"** en Italio kaj **"Don Carlo"** en Hispanio 

Ancelotti estas unu el la plej sukcesaj trejnistoj en la eŭropa klubhistorio. Li estas la nura trejnisto ĝis nun kiu venkis en la ĉampioneco en ĉiuj kvin eŭropaj ĉefaj ligoj (Italio, Anglio, Francio, Germanio kaj Hispanio) . Kun kvin titoloj kiel trejnisto, li estas rekorda gajninto de la Ĉampionligo li gajnis du fojojn kun A.C. Milan kaj tri fojojn kun Real Madrid. Ekde 2021 li estas trejnisto de Real Madrid en sia dua oficperiodo  .

Kiel ludanto, Ancelotti gajnis la Eŭropan Pokalon dufoje kaj la italan ĉampionecon tri fojojn kun A.C. Milan. Kiel mezulo finis trionon kun la itala nacia teamo de futbalo ĉe la Monda Pokalo 1990.

Li komencis sian karieron kun itala klubo Parmo, helpante al la klubo atingi promocion al Serie B en 1979. La sekvan sezonon li translokiĝis al Roma, kie li gajnis la italan titolon kaj kvar Coppa Italia titolojn, kaj ankaŭ ludis por la Milana teamo de la malfruaj 1980-aj jaroj, kun kiu li gajnis du italajn titolojn kaj du eŭropajn pokalojn, inter aliaj titoloj.

Internacie, li estis ĉapizita 26 fojojn por Italio (trafante unu golon), kaj konkuris en du Mondpokaloj (finante trionon en la turniro (1990)) same kiel Eŭro 1988, kie li helpis sian teamon atingi la duonfinalon.

Kiel ĉeftrejnisto li laboris por Reggiana, Parmo, Juventus, Milano, Chelsea, Paris Saint-Germain, Real Madrid, Bayern Munchen, Napoli kaj Everton.

Post la venko de la Ĉampionligo de 2007, la kontrakto de Ancelotti kun Milano estis plilongigita al 2010. Li estis ebla kandidato por transpreni la nacian teamon post la finaloj de la Monda Pokalo la saman jaron.

La 1an de junio 2009, iĝis klare ke li transprenus la Premier League-klubon Chelsea. Dum lia tempo ĉe Chelsea FC, li helpis ilin al la pinto de la Supra Ligo 2009/10, la Komunuma Ŝildo en 2009 kaj la FA-Pokalo en 2010. Li estis maldungita post 0-1 remizo kontraŭ Everton FC la 22an de majo 2011. La 25an de majo, estis klare ke Ancelotti estis finita kiel trejnisto ĉe Reala Madrido.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Alessandro Alciato, Carlo Ancelotti, *Preferisco la coppa. Vita, partite e miracoli di un normale fuoriclasse*, Milan, Rizzoli, 2009, 

## Eksteraj ligiloj 
* Profilo ĉe la Itala Futbala Federacio 
* Profilo ĉe magliarossonera.it 

Kategorio:Italaj romkatolikoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1959
Kategorio:Italaj futbalistoj
Kategorio:Trejnistoj de futbalo
Ivanka Trump

**Ivana Marie "Ivanka" TRUMP**, ekde 2009 **Yael KUSHNER** (/ɪˈvɑːŋkə/, naskiĝis la 30-an de oktobro 1981 en Novjorko) estas usona politika figuro. Ŝi estis iama entreprenisto, iama unua vicprezidanto de la Trump Organization, iama modomodelo kaj verkisto .

Filino de la 45-a kaj 47-a elektita Prezidanto de Usono, Donald Trump. De marto 2017 ĝis januaro 2021, ŝi estis konsilisto (oficiale Altranga Konsilisto de la Prezidanto de Usono) al sia patro  .

Ivanka Trump naskiĝis en Novjorko, kiel la dua plej aĝa infano de ĉeĥ-usona modelo Ivana Trump kaj negocisto Donald Trump. Ŝiaj gepatroj divorcis en 1992, kiam ŝi estis 10-jaraĝa. Ŝi havas du fratojn, Donald Trump Jr. kaj Eric Trump, duonfratinon Tiffany Trump, kaj duonfraton Barron Trump.

Ivanka Trump konvertiĝis al judismo por geedziĝi kun sia edzo, Jared Kushner. En 2019, Ivanka kaj ŝia edzo havis laŭtaksan netvaloron de 300 milionoj USD . 

Trump estis implikita en ĉiuj nemoveblaĵoj kaj hotelaj komercaj disvolvaj agadoj de la negoca grupo Trump, kaj samtempe ŝi ankaŭ evoluigis "personan markon" nomitan "Ivanka Trump Jewelry", kiu surmerkatigas parfumojn, piedvestojn, mansakojn, vestaĵojn kaj okulvitrojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Familio de Donald Trump
Kategorio:Usonaj cionistoj
Kategorio:Usonaj memhelpaj verkistoj
Kategorio:Skotaj usonanoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Usonaj motivaj verkistoj
Kategorio:Usonaj vestodezajnistoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1981
Kategorio:Personoj de Novjorko
Kategorio:Personoj de Vaŝingtono
Samuel Eto'o

'''Samuel ETO'O Fils''' (naskita la 10-an de marto 1981 en Dualao) estas iama kameruna futbalisto kaj nuna oficialulo. Li estas futbalestro, trejnisto kaj iama futbalisto kiu estas nomumita la "futbala prezidanto de Kamerunio".

Eto'o, kiu estis plejparte uzita kiel avanulo, estis plej lastatempe sub kontrakto kun Qatar SC. Li estis voĉdonita Afrika Futbalisto de la Jaro kvar fojojn kaj estis unu el la plej bonaj avanulo en Eŭropo dum sia tempo ĉe FC Barcelona kaj Inter Milano, kun kiu li gajnis la Ĉampionligo kaj la trioblon dufoje sinsekve. Li ludis pli ol 700 konkurencivajn ludojn dum sia kariero kaj trafis 359 golojn  .

Ĉe lia pinto li estis konsiderita unu el la plej bonaj avanuloj en la mondo. Kaj krome li estas unu el la plej bonaj afrikaj futbalistoj en la historio. Eto'o gajnis la Afrika Futbalisto de la Jara titolo kvar fojojn en 2003, 2004, 2005 kaj 2010 .

Eto'o estas la ĉiama plejgolinto de Kamerunio kun 56 goloj, kiujn li gajnis dum 118 prezentoj. Li estas vicigita tria en la spektaklodiagramo de sia teamo. Eto'o sciigis sian emeritiĝon de la Kamerunia nacia teamo en 2014.

Eto'o estas la unua ludanto en la historio de la ludo se temas pri gajni la " Treble " dum du sinsekvaj sezonoj kun du malsamaj teamoj. Li venkis kun Barcelono en 2009 kaj kun Inter Milano en 2010.

Ekde 2021 li estas Prezidanto de la Fédération Camerounaise de Football.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Privata Fondaĵo Samuel Eto'o

Kategorio:Kamerunaj futbalistoj
Kategorio:Futbalistoj de la klubo Real Madrid
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1981
Layal Abboud

**Layāl Mounir ABBOUD** () (naskita la 15-an de majo 1982 en Kanisah, Libano) estas libana popkantisto, aktorino, dancisto kaj filantropo .

Ŝi ricevis la 2017-datita Kulturan Premion por Arta Kreivo de la Libana Ministerio de Kulturo. Kantante en diversaj arabaj dialektoj, Abboud estas membro de la Sindikato de Profesiaj Artistoj en Libano.

Ŝi naskiĝis la 15-an de majo 1982 en la vilaĝo Kanish, distrikto Tiro de la provinco Suda Libano en ŝijaisma islama familio, la nomo de ŝia patro estas Munir kaj la nomo de ŝia patrino estas Maryam. Ŝi havas tri fratojn kaj ses fratinojn. Post magistro pri angla literaturo kaj tradukado, ŝi komencis sian muzikkarieron. Ŝi unue aperis en la televidserio El Ventilator Studio en 2001   .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Arabaj kantistoj
Kategorio:Libanaj muzikistoj
Kategorio:Libanaj aktoroj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1982
Kategorio:Artikoloj kun hCards
Geena Davis

**Virginia "Geena" Elizabeth DAVIS** (naskita la 21-an de januaro 1956 en Wareham, Masaĉuseco) estas usona aktorino, modomodelo kaj produktoro. La gajninto de la Oskaro kaj Ora Globo estas la fondinto de la Geena Davis Institute.

Ŝi estas konata pro siaj roloj en La Muŝo, *Beetlejuice*, *Thelma & Louise* kaj *The Accidental Tourist*, por kiuj ŝi gajnis la Akademian Premion por Plej bona Flankaktorino en 1989. Davis ankaŭ ludis la rolon de usona prezidentino Mackenzie Allen en la televida serio *Commander in Chief* (2005–2006), kiu alportis al ŝi Oran Globon en 2006. En 2019, en rekono de ŝia laboro por seksegaleco, Davis ricevis la Humanitara Premio Jean Hersholt de la Akademio de Filmaj Artoj kaj Sciencoj .

Davis estis edziĝinta al la finn-usona direktoro kaj produktoro Renny Harlin en la jaroj 1993-1998 .

## Filmaro 
### Kino 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Geena Davis 1988 intervjuo pri *The Accidental Tourist* de Texas Archive of the Moving Image
* Geena Davis Instituto pri Sekso en Amaskomunikilaro
* Geena Davis la 1an de decembro 2017, ĉe la  Video produktita de *Makers: Women Who Make America*

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Kategorio:Usonaj fondintoj
Kategorio:Akademia Premio por plej bona subtena aktorino
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1956
Kategorio:Usonaj feministoj
Raj Kapoor

**Raj Kapoor** (prononcita Raĵ Kapur, ; naskiĝis la 14-an de decembro 1924 en Peŝavaro, Brita Hindio; mortis la 2-an de junio 1988 en Nov-Delhio, Barato; reala nomo: *Ranbirraj Kapoor *) estis barata kinoaktoro, kinoreĝisoro kaj produktoro .

Li akiris famon danke al romantikaj filmoj kun socia engaĝiĝo. Hejme, Raĵ Kapur kolektis ĉiujn ekzistantajn premiojn kaj regosimbolojn kaj daŭre ricevas ilin postmorte al tiu tago. Konata kiel "Charlie Chaplin de Barato", "patro de barata kino" kaj "legenda spektaklisto" . La plej eminenta membro de la Kapur dinastio, aktiva en barata-kino ekde la malfruaj 1920-aj jaroj.

Du el la fratoj de Kapur iĝis bonkonataj aktoroj en sia propra rajto, Shami Kapur kaj Shashi Kapoor. Liaj infanoj, Randhir, Rishi kaj Rajiv kaj eĉ liaj nepoj (Karisma Kapoor, Kareena Kapoor, Ranbir Kapur) fariĝis konataj kaj sukcesaj aktoroj en Bolivudo.

Kapur komencis agi en filmoj en juna aĝo kaj ankaŭ reĝistris. Li verkis multe el la scenarojn por la filmoj kiujn li reĝisoris. Li estis unu el la ĉefaj fondintoj de la Bolivudo .

La karaktero kiun li admiris en la kino estis la karaktero de Charlie Chaplin kaj la manieron kiel li kondutis kaj marŝis li kutimis imiti en kelkaj el siaj filmoj. Inter liaj pli sukcesaj filmoj estas *Banwra* (1950), *Awaara* (1951, kun Nargis), *Shree 420* (1955, ankoraŭfoje kun Nargis), *Sangam* (1964) kaj *Mera Naam Joker* (1970).

En Sovetunio li estis konata kiel "Kamarado Vagabondo" .

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 
* 
* Rajadhyaksha, Ashish; Willemen, Paul (1994). *Encyclopedia of Indian Cinema*. London: British Film Institute; New Delhi: Oxford University Press. ISBN&nbsp;978-1-579-58146-6.
* 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Mortintoj en 1988
Kategorio:Naskiĝintoj en 1924
Kategorio:Barataj hinduistoj
Kategorio:Barataj aktoroj
Kategorio:Barataj reĝisoroj
Stephen Curry

**Wardell Stephen "Steph" CURRY** la 2-a (naskita la 14-an de marto 1988 en Akron, Ohio) estas usona korbopilkisto kiu ludas ekde 2009 por la NBA- teamo  Golden State Warriors. Li ludas kiel poentgardanto . 

4-foja NBA-ĉampiono (2015, 2017, 2018, 2022), dufoja NBA MVP (2015, 2016). Gvidanto en NBA-historio en tri-punktaj sukcesoj kaj en la regula sezono kaj en la finaloj. Kiel membro de la usona nacia teamo, li iĝis la mondĉampiono en 2010 kaj 2014. Li estas rekonita fare de spertuloj kiel unu el la plej bonaj korbopilkistoj kaj estas la plej bona tripunkta kaŝpafisto en historio.

Filo de iama NBA-ludanto Dell Curry kaj pli maljuna frato de korbopilkisto Seth Curry, kiu ankaŭ estas sub kontrakto en la nordusona profesia ligo.

Curry estas konsiderita unu el la plej bonaj ludantoj en la mondo kaj la plej bona distancĵetisto en basketbala historio. Multaj ekspertoj kaj iamaj NBA-ludantoj hodiaŭ eĉ konsideras lin la plej bona ĵetanto de ĉiuj tempoj. En la 2012/13 sezono, Curry metis la NBA -rekordon por trimontriloj faritaj en sezono kun 272. Li superis ĉi tiun rekordon denove en 2014/15 kun 286 kaj en 2015/16 kun 402 sukcesoj. La 14-an de decembro 2021, Curry rompis la NBA-regulan sezonan tripunktan pafrekordon kaj plibonigis ĝin al 2,977 pafoj transformitaj. Li venkis antaŭan rekordulon Ray Allen en la 105:96 venko de la Golden State Warriors kontraŭ la New York Knicks. 

En lia kariero kun la Warriors, li estis NBA-ĉampiono kvar fojojn, All-Star ok fojojn, Plej valora ludanto (MVP) en la ligo dufoje kaj MVP de la Finalo unufoje. En la 2015/16 (30.1 poentoj) kaj 2020/21 (32.0 poentoj) sezonoj, li ankaŭ gvidis la ligon en punktoj gajnitaj per ludo .

Li reprezentis Usonon ĉe la Somera Olimpiko 2024 en Parizo, kie li prenis oron. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Davidson Wildcats bio

Kategorio:Usonaj korbopilkistoj
Kategorio:Usonaj filantropoj
Kategorio:Usonaj pentekostanoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1988
Kategorio:Paĝoj kun nereviziitaj tradukoj
John Terry

**John George TERRY** (naskita la 7-an de decembro 1980 en Barking, Londono) estas iama angla futbalisto kaj nuna trejnisto, kiu estas la juniora manaĝero de Chelsea F.C. 

Li estas konsiderata kiel unu el la plej grandaj defendantoj de sia generacio , tiel kiel unu el la plej bonaj angloj kaj Superegaj Ligaj defendantoj iam ajn 

Li estis aktiva kiel teamestro (kapitano) kaj centra defendanto por Chelsea F.C. de 1998 ĝis 2017. Li ankaŭ estis Anglia internacio de 2003 ĝis 2012 kaj kapitano de la "Three Lions" de aŭgusto 2006 ĝis februaro 2010 kaj de marto 2011 ĝis februaro 2012.

## Kariero 
Terry subskribis sian unuan profesian kontrakton kun Chelsea la 1an de aŭgusto 1997, kaj estas unu el la malmultaj de la Chelsea-akademio por esti progresinta al kapitaneco ĉe kaj klubo kaj nacia teamo. En 2000, li pasigis kelkajn monatojn sur prunto al Nottingham Forest FC.

Terry estis suspendita en la Ĉampionligo-finalo (2012) kontraŭ Bayern Munchen ĉe la Alianz Areno, kie Chelsea venkis en ilia unua Ĉampionligo-finalo. Chelsea venkis en la Ĉampionligo kaj la FA-Pokalo tiun sezonon kun Terry kiel kapitano. John Terry gajnis la premion PFA-Ludanto de la Jaro en 2005 kaj li ankaŭ gajnis la premion UEFA Club-defendanto de la Jaro en 2005, 2008 kaj 2009.

## La nacia teamo 
John Terry faris sian debuton por la angla nacia teamo kontraŭ Serbio la 3an de junio 2003, kaj en 1 novembro 2009 li ludis 58 internaciajn matĉojn por Anglio, trafante 6 golojn. En 2006, li ankaŭ iĝis kapitano de la angla nacia teamo.
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1980
Kategorio:Anglaj futbalistoj
Kategorio:Trejnistoj de futbalo
Křečov

**Křečov** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Štichovice, troviĝanta en distrikto Plzeň-nordo. La vilaĝo situas sep kilometrojn sudoriente de Manětín. En la jaro  daŭre vivas ĉi tie .

**Křečov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,62&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas en la 14-a jarcento.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sanktaj Petro kaj Paŭlo

Kategorio:Štichovice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Plzeň-nordo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Kategorio:Setlejoj en Rakovnika montetaro
Peter Drucker

**Peter Ferdinand DRUCKER** - prononco laŭ sistemo IFA [); germana prononco [ˈdʀʊkɐ] (n. la 19-an de novembro 1909 en Vieno, Aŭstrio-Hungario - m. la 11-an de novembro 2005 en Claremont, Kalifornio) estis usona ekonomikisto de aŭstra origino, publicisto, instruisto, unu el la plej influaj administradteoriuloj de la 20-a jarcento kaj unu el la klasikistoj en merkatado kaj komerca administrado .

. Ekde la 1940-aj jaroj li publikigis multajn influajn verkojn pri administrada teorio kaj praktiko. Li estas konsiderita pioniro de moderna administrada teorio kaj originala kaj sendependa pensulo. Drucker strebis al klareco kaj superrigardo en siaj verkoj. Li plejparte malhavis sciencan aparaton kaj kunlaborantaron. Liaj 35 verkaĵoj vendis pli ol 5 milionojn da libroj .

En 2005, li estis vicigita fare de la *Financial Times* kiel "la perfekta guruo numero 1" (Bill Gates estis vicigita dua kaj Jack Walsh estis tria).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Drucker Arkivoj en la cifereca biblioteko de kolegioj Claremont 
* , Drucker Institute
* La Fenestro  la dumonata informilo de la Drucker Instituto de 2008 ĝis 2012, havebla en la cifereca biblioteko de kolegioj Claremont
* Vendu la Poŝtĉambro  artikolo de Drucker kiu aperis ĉe la The Wall Street Journal la 25an de julio 1989
* Peter Drucker (en la germana) de la arkivo de la Österreichische Mediathek
* *Kion Negoc-Oficiro devus memori*, Harvard Komerca Revizio, februaro 2006

Kategorio:Aŭstraj judoj
Kategorio:Mortintoj en 2005
Kategorio:Naskiĝintoj en 1909
Kategorio:Usonaj poliglotoj
Kategorio:Politikaj filozofoj
Pajkulla zapornio

La **Pajkulla zapornio** (laŭ la latinlingva scienca nomo *Zapornia paykullii*, kaj ankaŭ *Striventra zapornio*) estas malgranda akvobirdo de la familio de Raledoj kaj ordo de Gruoformaj. Ĝi havas malhelbrunajn suprajn partojn kaj tre ruĝecbrunajn kapon kaj ampleksan brustareon, dum en malsupra ventro estas blanknigra strieco. La beko estas nigreca kaj la kruroj kaj okulirisoj estas ruĝaj.

Ili reproduktiĝas en Manĉurio, orienta Ĉinio kaj norda Koreio; ĝi vintrumas tra Sudorienta Azio.

Ĝi iĝis rara pro habitatoperdo.

En 1813 la sveda taksonisto Sven Ingemar Ljungh nomis tiun birdospecion laŭ la ornitologo kaj natursciencisto Gustaf von Paykull.

## Referencoj 
Kategorio:Raledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Rivera porzano

La **Rivera porzano** (laŭ la latina scienca nomo *Porzana fluminea*, sed ankaŭ *Aŭstralia porzano*) estas birdospecio de la familio de Raledoj kaj ordo de Gruoformaj. Ĝi estas la nura specio de aŭstraliaj raloj en la genron *Porzana*.

## Taksonomio
La Aŭstralia ralo estis formale priskribita en 1843 fare de la angla ornitologo John Gould kaj de li ricevis sian dunoman nomon *Porzana fluminea*. Li specifis la tipan lokon en Novsudkimrio. La specifa epiteto deriviĝis el la Latina *flumineus* kun la signifo "rivera" (el *flumen* kun la signifo "rivero"). La specio estas monotipa: oni ne agnoskis subspeciojn.

## Aspekto
La Aŭstralia porzano estas 19 ĝis 23 cm longa, pezas 55 ĝis 70 g kaj havas enverguron de 27 ĝis 33 cm. La Aŭstralia porzano havas nigrecan vizaĝon kun ŝtal-bluecaj ĝis malhelgrizaj brusto, ventro kaj gorĝo. Brunaj supraj partoj, kiel krono, estas strieca blankanigre, kun striecaj blankanigraj flankoj. La plej eskteraj unuarangaj flugilplumoj havas distingan blankan koloron en la rando kiu estas videbla dumfluge. Ankaŭ kruroj kaj piedoj estas flav-verdeca kaj la irisoj estas ruĝaj. oni povas noti, ke la ino estas iom pli malgranda kaj pli palaj ol la masklo kun bruna strio tra supra antaŭokulo (brido) kaj pli markitaj blankaj punktoj en brusto kaj kolo. Nematuruloj estas pli palaj kun blankranda plumaro en ventro kaj brusto kun aspekto de muda strieco. Junuloj estas similaj al plenkreskuloj sed al ili mankas la ŝtal-blueca ĝis malhelgriza plumaro kaj ansetaŭe havas brunan kun blanka makuleco malsupraj partoj, same kiel brunajn irisojn kaj nenio da ruĝa en la beko. La idoj havas tre nigrecajn plumojn kun malhelverda nuanco kaj distinga, ruĝa bazo en la supra maksilo.

## Referencoj 
Kategorio:Raledoj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Oswald Putzer

**Oswald PUTZER** (naskiĝinta la  en Mittersill, mortinta la  en Zell am See) estis aŭstra pedagogo, pentristo, lernejestro en Saalfelden kaj distrikta lernejinspektisto por Pinzgau. Patro lia Vinzenz Putzer estis estinta samofica inspektisto.
## Vivo 
Post frekvento de lernejoj en Saalfelden, Feldkirch kaj Salcburgo li trapasis la abiturientan ekzamenon en 1931 ĉe la Porinstruista seminario de Salcburgo. Poste instruadis li en diversaj bazlernejoj en Pongau kaj en la salcburga kvartalo Gnigl. En 1935 li interrompis sian deĵoron por studi arton dum kelkaj semestroj ĉe Akademio de Belartoj de Vieno kaj ĉe privataj atelieroj vienaj; poste li ekzameniĝis kiel edukisto por artoj (desegnado, geometrio, arta manlaboro, kaligrafio) kaj reiris Salcburgion. Ekde 1937 li ree instruistis interrompite de soldatado dum la Dua mondmilito en negimnaziaj mezlernejoj de Radstadt kaj Zell am See. Inter 1950 kaj 1968 li estis en Saalfelden estro de la mezlernejo negimnazia *Hauptschule Saalfelden-Markt*. De la 1.1.1969 ĝis pensiiĝio en 1977, Putzer estis distrikta ĉefinspektoro pri publika edukado.

En Saalfelden li estis dum multaj jaroj gvidanto de la frakcio de Aŭstra Popola Partio en la urba konsilio de Saalfelden: tie li ege engaĝiĝis pri la malfermo de la artefarita marĉa naĝlago *Ritzensee* kiel ripozumejo kaj la societo muzea *Museumsverein*. Dum multaj jaroj estis li ĉefkuratoro de Kastelo Ritzen.

## Honoroj 
Oswald Putzer estis honora membro ĉe multaj societoj, i.a. de la kultura *Museumsverein*, de la vira koruso *Männerchor* kaj de la porfremdultrafika *Verschönerungsverein*). Li ricevis plurajn medalojn, i.a. fare de Salcburgio *Silbernes Verdienstzeichen des Landes Salzburg* aŭ fare de la magistrato de Saalfelden *Ehrenring der Stadt Saalfelden*. Li rajtis nomumiĝi *Regierungsrat* kaj *Oberschulrat*.

## Skribaĵoj 
* *Schulen im Pinzgau: Eine Dokumentation über Bildungseinrichtungen mit Schwerpunkt der Entwicklung des Pflichtschulwesens im Zeitraŭm von 1945–1975*. Zell am See (Bezirksschulrat Zell am See) 1977.
* *Kirche und Pfarre Saalfelden,* eldonis dekanuja buroo de Saalfelden, 1981 

## Fontoj 
*pri Putzer ĉe SalzburgWiki
* [lerneja kroniko de la elementa lernejo de Uttendorf(https://eo.wikipedia.org/wiki/Uttendorf)]
* nekrologo sur kronika paĝaro de Leogang
## Notoj 
Kategorio:Pedagogoj
Kategorio:Lernejestroj
Kategorio:Kuratoroj 
Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Konservativistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Saalfelden 
Kategorio:Aŭstraj pentristoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1912
Borda enigmatolimno

La **Borda enigmatolimno** (laŭ la latina scienca nomo *Aenigmatolimnas marginalis*, sed ankaŭ *Stria enigmatolimno*) estas birdospecio de la familio de Raledoj kaj ordo de Gruoformaj. Ĝi estas la nura specio en la genro ***Aenigmatolimnas***, estinte iam inkludita en *Porzana* aŭ en la nuligitan genron *Poliolimnas*. Ĝia preciza rilataro, tamen, estas ankoraŭ enigma, kio rezultis en la genronomo.

## Teritorio
Ĝi troviĝas en Okcidenta Afriko, Centra Afriko kaj eĉ ĝis Suda Afriko, nome en Kameruno, Komoroj, Respubliko Kongo, DRK, Eburbordo, Gabono, Ganao, Kenjo, Malavio, Namibio, Niĝerio, Ruando, Sejŝeloj, Sudafriko, Tanzanio, Ugando, Zambio, kaj Zimbabvo.

Oni registris vagantojn en Kuvajto, Italio, Alĝerio, Maroko kaj Libio.

## Aspekto
Ĝi estas mezgranda akvobirdo malhelbruna kun blankaj strietoj dorse, ruĝecbruna okulareo kaj blankaj gorĝo kaj ventro.

## Bildaro

File:Aenigmatolimnas marginalis, haan en kuikens, Kgomo-kgomo-vleiland, Birding Weto, b.jpg|masklo kaj idoj
File:Aenigmatolimnas marginalis, kuiken, Kgomo-kgomo-vleiland, Birding Weto, a.jpg|ido

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* Bildo ĉe ADW
* Striped crake - Speciteksto en The Atlas of Southern African Birds.

Kategorio:Raledoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Musteliralo

La **Musteliralo** (laŭ la latina scienca nomo *Mustelirallus*) estas birdogenrio de la familio de Raledoj kaj ordo de Gruoformaj. Tiuj birdoj estas indiĝenaj de Neotropiso, kaj unu specio estas endemio de Kubo. La tipa specio estas la Helkola musteliralo.

## Specioj
La genro enhavas la jenajn speciojn:

## Referencoj 
Kategorio:Raledoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kolegia preĝejo (Salcburgo)

**Preĝejo Senmakula koncipiĝo de Mario** (germane: *Kollegienkirche*) servas ĉefe al la Salcburga universitato kaj estas baroka juvelaĵo, situante sur la placo *Universitätsplatz*. Ĝi estas ero de la UNESKO-mondheredaĵo urbocentra de Salcburgo (Aŭstrujo). 

Ĉi kirko (populara nomo de ĝi estas *Kolegia preĝejo*) estas unu el la plej gravaj barokaj preĝejoj en Aŭstrujo. Konstruite de Johann Bernhard Fischer von Erlach, ĝi havas interesan historion kaj akiris reputacion en la urbo de Wolfgang Amadeus Mozart kiel scenejo por arto kaj muziko. La eksterordinare krutaj proporcioj de la interno estas tre impresaj. Pro la foresto de pentrado kaj la tre ŝparema uzo de stuko aŭ skulptaĵoj, la spaco ricevas tute unikan efekton. Pro plifortigi tion, oni malpost jardekoj forigis la benkaron. Ĉi tiu simpleco estas la ideala fono por artekspozicioj kaj koncertoj. Se oni rigardas atente, oni malkovros brulspurojn sur la marmora planko devenante de la okupada tempo de Napoleono Bonaparte, kiam la preĝejo estis uzata kiel fojnejo.

La Kolegia Preĝejo estis konstruita sub princ-ĉefepiskopo Johann Ernst von Thun und Hohenstein kiel nova preĝejo por la Benediktana alernejo, fondita jam en 1620. Kiel arkitekton la ĉefepiskopo elektis la verŝajne plej gravan arĥitekton siatempe, Johann Bernhard Fischer von Erlach. Per la konstruado de la universitata preĝejo: la salcburga universitata preĝejo fakte fariĝis ties ĉefverko. En 1696 metis la fundamentan ŝtonon la abato de la Arkiabatejo Sankta Petro, Edmund Sinnhuber. La ok tagojn daŭrantaj inaŭguraj festoj komenciĝis en novembro 1707: pro intertempa blindiĝo, Erlach ne plu povis vidi la finitan konstruaĵon. La kapeloj en la preĝeja interno estas dediĉitaj al la patronoj de la kvar fakultatoj: Tomaso de Akvino por teologio, Ivo Hélory de Kermartin por jursciencoj, Luko kaj Katerino por filozofio.

En la kuro de la tempo, la Kolegia preĝejo spertis diversajn sortojn. Kiam la trupoj de Napoleono okupis la urbon en 1800, ĝi estis uzata kiel fojnejo. En 1810 - kiam en Salcburgo ekregis la bavaroj - la universitato estis fermita kaj la preĝejo perdis sian originalan destinon. Poste ĝi estis ankaŭ garnizona kirko. Surloke en 1922 spekteblas la premiero de la Hofmannsthal-a verko *Das große Welttheater*. Post la altlerneja refondiĝo en 1964, ĉi kirko re-gajnis sian akademian statuton. Hodiaŭ ĝi servas ankaŭ kiel scenejo por artinstalaĵoj kaj koncertoj.

## Eksteraj ligiloj
*informoj ĉe SalzburgWiki
*hejmpaĝo
Kalvinana preĝejo (Taksony)

La **kalvinana preĝejo** aŭ konata kiel **Domo de Paco** (hungare: Békesség Háza) estas religia konstruaĵo en grandvilaĝo Taksony (Hungario).

## Historio 
Dum dominado de turkoj la loĝantoj preferis la kalvinismon, ja ĝuste tiam estis la reformacio. Dum la baldaŭa kontraŭreformacio la kalvinistoj vivis en mizera minoritata stato. Eklezie ili apartenis al Dunaharaszti. Konstanta kalvinisma vivo komenciĝis ekde la 1950-aj jaroj, la ekleziaj servoj okazis en la lernejo aŭ privata domo. La kalvinistoj akiris malplenan areon en 1987 kaj komenciĝis la konstruado. En 1990 oni aĉetis malnovan sonorilon (faritan en 1912), post 2 jaroj jam ankaŭ sonorado estis aŭdebla. En 2010 ankaŭ loĝdomo estis aĉetita, kie la pastro loĝas. En 2019 finiĝis konstruado de Domo de Paco.

## Konstruaĵo 
La kirko kun komunaj ĉambroj situas sola laŭ lagbordo en kvarangula areo kaj formas U-majusklon. La mankanta flanko estas enmurita, do la konstruaĵpartoj fermas internan korton. La turo havanta solan sonorilon imitas preĝejturojn en Transilvanio. Interne la sidlokoj estas seĝoj. Krom la didomo pluraj ĉambroj helpas komunan kulturadon.

## Fontoj 
* historio kun foto
* historio hungare
* sonorilo (aŭdebla)

Taksony
Bruno Monden

**Bruno Monden** - prononco tutsimple  - estis germana filmdekoracifaristo. Li naskiĝis la 6-an de aprilo 1900 en Berlino kaj mortis 80-jaraĝa la 5-an de julio 1980 en Munkeno. Interalie li ofte kunlaboris kun la norvega kolego Arne Flekstad.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj artistoj 
Kategorio:Scenejdekoraciistoj
Christian Stocker

**Christian STOCKER** (naskiĝinta la  en Wiener Neustadt) estas aŭstra advokato kaj politikisto. 
Post trapaso de la abiturienta ekzameno ĉe la nehumanisma gimnazio en sia naskiĝurbo, li studis inter 1979 kaj 1986 jursciencojn ĉe la universitato de Vieno. Tio finiĝis per doktoriĝo en 1988. Ekde 1994 li deĵoras kiel memstara advokato.

De 2000 li estas vicurbestro je Wiener Neustadt; samjare li fariĝis tie loka frakciestro de Aŭstria Popola Partio (ÖVP). De la 12.6.2019 li estas ano de la Nacia Konsilio; por la partio ÖVP li estis ekde septembro 2022 ĝenerala sekretario. En la 5.1.2025 li nomumiĝis provizora partiestro de ÖVP , post la abdiko de Karl Nehammer. Post interkonsento kun la socialdemokratoj kaj la liberaluloj fine de februaro, li fariĝis kandidato por la kanceliereco.

## Notoj
## Eksteraj ligiloj
*etbiografio - ĉe la parlamenta paĝaro
Max Mellin

**Max Mellin** - prononco  - estis germana filmdekoracifaristo. Li naskiĝis la 30-an de januaro 1904
en Berlino kaj mortis 73-jaraĝa la 17-an de marto 1977 en Mühldorf am Inn. Interalie li ofte kunlaboris kun la norvega kolego Arne Flekstad.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj artistoj 
Kategorio:Scenejdekoraciistoj