open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fergriza saksikolo

La **Fergriza saksikolo** aŭ pli simple nur Griza saksikolo (***Saxicola ferreus***) estas birdo el la Muŝkaptuledoj, iam konsiderata de la Turdedoj en la genro *Saxicola*. *Saxicola* devenas el la latina *saxum*, roko + *incola*, loĝanto, dum *ferreus* estas latina por “elfera” aŭ “griza kiel fero”.

## Aspekto 
La masklo de tiu specio havas nigran kapon kun tre markata blanka superokula strio. La supraj partoj estas malhelgrizaj kaj la subaj partoj estas blankecaj, fakte kiel ĉe la Jerdona saksikolo, sed kun griza nuanco ĉefe en ventro, krom la superokula strio, kiun tiu simila specio ne havas.

## Distribuado kaj habitato 
Ĝi troviĝas en Bangladeŝo, Bhutano, Kamboĝo, Ĉinio, Barato, Japanio, Laoso, Birmo, Nepalo, Pakistano, Tajvano, Tajlando kaj Vjetnamio.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj.

Image:Grey Bushchat (Male) I IMG 6746.jpg‎|Masklo kun manĝo por junuloj en Kullu – Manali, Distrikto de Himaĉal Pradeŝ, Barato
Image:Grey Bushchat (Male)- Himachal- I IMG 3193.jpg|Masklo kun manĝo por junuloj en Kullu – Manali, Distrikto de Himaĉal Pradeŝ, Barato

## Referencoj
Kategorio:Muŝkaptuledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Schongau

**Schongau** havas plurajn signifojn:

* **Schongau (Supra Bavario)** estas urbo de la distrikto Weilheim-Schongau en la federacia lando Bavario en Germanio.
* **Schongau LU** estas komunumo de la distrikto Hochdorf en Kantono Lucerno en Svislando.
Albanchez de Mágina

eta|maldekstra|250px|La dekkvar municipoj de la komarko *Sierra Mágina* de Ĥaeno. Albanchez en la centro malhelverde.

**Albanchez de Mágina** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Ĥaeno, sude de Hispanio.

## Geografio
Vido al la kastelo de Albanchez de Mágina el la vilaĝo.|eta|maldekstre|250px
Torre del alcazarejo.|eta|maldekstre|250px
La areo de la municipo estas 38&nbsp;km2 kie loĝas 1272 geloĝantoj, do loĝdenso estas 33.5 loĝ./km2.
Albanchez de Mágina situas je 40&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Ĥaeno, disde Úbeda kaj Baeza je 35 km, kaj de Cazorla je 55 km, en la montaro Sierra Mágina. La montopinto Mágina situas en ĝia teritorio (alteco de 2.167 metroj). La plej parto de la municipa teritorio, same kiel la urba kerno, estas ene de la Natura Parko de Sierra Mágina.

La aliro al la loko fareblas per la ŝoseo A-320 je Jimena, aŭ el Torres tra la Montopasejo de Aznaitín. La ekonomio de Albanchez de Mágina estas bazata, fundamente sur la kultivo de olivarboj, sed gravas iome ankaŭ la brutobredado de ŝafoj.

## Historio
En 1231 la trupoj de Fernando la 3-a de Kastilio konkeri tiun lokon, kiu apartenis al la Senjorlando de Jódar ĝis 1238, kiam ĝi estis vendita al Úbeda. En 1309, Fernando la 4-a de Kastilio donis Albanchez al la Ordeno de Santiago, kaj restis kiel domaro de Bedmar, kaj formis poste kun Bedmar la "Encomienda de Bedmar y Albanchez".

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 1272 geloĝantoj de la municipo **Albanchez de Mágina** estas 614 inoj kaj 658 viroj. En la 38-kvadratkilometra teritorio estas la vilaĝo, kie loĝas 1240 geloĝantoj, kaj aliaj 32 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 3, 1 inoj kaj 2 viroj, kaj mortis 16, 12 inoj kaj 4 viroj. Tiel la natura kresko estis -13 (-1.0%). La laborkapabla loĝantaro estis 717 homoj (56.4%).

## Vidu ankaŭ 
* Kastelo
* Preĝejo
* Turo de la Horloĝo
* Placo de la Konstitucio

* Listo de municipoj de provinco Ĥaeno

## Eksteraj ligiloj 
* Albanchez de Mágina - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Schongau LU

**Schongau** (prononcu: *ŝongaŭ*; en la loka alemana dialekto *Schoonge*) estas komunumo en la distrikto Hochdorf en Kantono Lucerno, Svislando. Ĝi havis 866 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
La komunumo Schongau situas sur alteco de 639 m s.m. ĉe la norda flanko de la monto *Lindenberg* super la Lago de Hallwil.

Al Schongau apartenas la norda komunumoparto *Niederschongau*, kiu konsistas el Hinterdorf kaj Vorderdorf, la centra parto *Mettmenschongau* kaj *Oberschongau* en la oriento. Krome al la komunumo apartenas la setlejoj *Chalchtaren*, *Rüdikon*, *Kretzhof*, *Peyerhof* kaj *Luckel*.

La komunumo etendiĝas sur areo de 12,43 km², kiu servas je 70,4% por agrikulturo, 3,5% estas setlejoj, dum la ceteraj 26,1% de la komunuma teritorio estas kovritaj de arbaro.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Schongau situas norde de Fahrwangen kaj Bettwil (ambaŭ en Kantono Argovio), en oriento al Buttwil (Kantono Argovio), en sudo al Hitzkirch, kaj en okcidento al Aesch.

## Trafiko 
La komunumo Schongau situas flanke de la ĉefaj trafikvojoj. La komunumo estas konektita al la publika trafikreto per buslinio al Hitzkirch.

La plej proksima aŭtovojalveturejo situas en Lencburgo al la nacia svisa aŭtovojo A1 en distanco de 19 km.

## Historio 
La unua skriba mencio de Schongau datiĝas el la jaro 831 el dokumento per kiu iu Adalberto heredigis al la Monaĥejo Sankt-Galo sian havaĵon en *Scongaua*.

En mezepoko Schongau estis posedaĵo de la Grafoj de Lencburgo kaj poste fariĝis servuto de la Habsburgoj. La malalta jurisdikcio apartenis al la Abatejo de Beromünster. Komence de la 15-a jarcento la Habsburgoj pandigis la komunumon al *Wilhelm von Grünenberg*, kiu ĝin vendis en la jaro 1415 al la urbo Sursee. La vilaĝo tiam ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 apartenis al la *Mikaela distrikto*. Dum la 5 jaroj de la Helveta Respubliko Schongau apartenis al la tiama helveta distrikto Beromünster, kaj ek de 1803 ĝi estas parto de la lucerna distrikto Hochdorf.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Schongau

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Schongau
* Profilo de la komunumo en la retejo de la kantono
Aldeaquemada

**Aldeaquemada** (Bruligita Vilaĝeto) estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Ĥaeno, sude de Hispanio en la nordo de la provinco kaj la centro de la komarko Sierra Morena Orienta en la Natura Parko Despeñaperros, lime norde kun la provinco Ciudad Real.

La areo de la municipo estas 121&nbsp;km2 kie loĝas 571 geloĝantoj, do loĝdenso estas 4.7 loĝ./km2.
Aldeaquemada situas je 107&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Ĥaeno. Je 2 km estas fama akvofalo Cimbarra.

## Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 571 geloĝantoj de la municipo **Aldeaquemada** estas 275 inoj kaj 296 viroj. En la 121-kvadratkilometra teritorio estas la vilaĝo, kie loĝas 555 geloĝantoj, kaj aliaj 16 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 6, 3 inoj kaj 3 viroj, kaj mortis 5, 2 inoj kaj 3 viroj. Tiel la natura kresko estis 1 (0.2%). La laborkapabla loĝantaro estis 195 homoj (34.2%).

## Historio
En la areo estas gravaj prahistoriaj rokpentraĵoj kaj oni trovis ankaŭ restaĵojn de la epoko de la Romia Imperio. Sed kiel setlejo, ĝi ekzistis nur ekde la epoko de la klerisma politiko por loĝigo fare de Karlo la 3-a realigita inter 1768 kaj 1793. Venis kolonoj el Centreŭropo por loĝigi la senhoman zonon de Sierra Morena kaj sekurigi la trapasejojn de Despeñaperros el Kastilio al Andaluzio. La nova municipo enhavis domarojn Buenos Aires, Santa Cruz kaj Tamujosa.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Ĥaeno

## Eksteraj ligiloj
*Aldeaquemada - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Arjonilla

**Arjonilla** [arĥoNIja] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Ĥaeno, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 42&nbsp;km2 kie loĝas 3886 geloĝantoj, do loĝdenso estas 92.5 loĝ./km2.
Arjonilla situas je 53&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Ĥaeno en la komarko Kamparo de Ĥaeno en la nordokcidento de la provinco, lime kun la municipaj teritorioj de Arjona, Andújar kaj Marmolejo. 

La ĉefa enspezofonto estas la kultivado de olivarboj kaj fabrikado de olivoleo, kaj iom da ceramiko.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 3886 geloĝantoj de la municipo **Arjonilla** estas 1954 inoj kaj 1932 viroj. En la 42-kvadratkilometra teritorio estas la vilaĝo, kie loĝas 3879 geloĝantoj, kaj aliaj 7 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 29, 17 inoj kaj 12 viroj, kaj mortis 47, 20 inoj kaj 27 viroj. Tiel la natura kresko estis -18 (-0.5%). La laborkapabla loĝantaro estis 1575 homoj (40.5%).

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Ĥaeno

## Eksteraj ligiloj 
* Arjonilla - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Bailén

**Bailén** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Jaén, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 117 km2 kie loĝas 18583 geloĝantoj, do loĝdenso estas 158.8 loĝ./km2.
Bailén situas je 39 km de la provinca ĉefurbo Jaén.

Tiu urbo famas en Hispanio ĉefe pro tio ke dum la Sendependiga Milito komence de la 19a jarcento okazis grava kaj decida batalo ĉe tiu urbo.

Bailén estas en la komarko Sierra Morena, natura trapasejo inter la centro kaj nordo de Hispanio kun la sudo. La municipa teritorio de Bailén limas kun la municipoj Baños de la Encina kaj Guarromán norde, Linares oriente, sude kun Jabalquinto kaj Espeluy, kaj kun Villanueva de la Reina kaj Zocueca okcidente.

Bailén disponas de granda industria agado de ceramiko, vino kaj gastigado, kun kultivo de cerealoj kaj produktado de olivoleo.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 18583 geloĝantoj de la municipo **Bailén** estas 9071 inoj kaj 9512 viroj. En la 117-kvadratkilometra teritorio estas la urbeto, kie loĝas 18450 geloĝantoj, kaj aliaj 133 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 230, 113 inoj kaj 117 viroj, kaj mortis 120, 57 inoj kaj 63 viroj. Tiel la natura kresko estis 110 (0.6%). La laborkapabla loĝantaro estis 6646 homoj (35.8%).

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Ĥaeno

## Eksteraj ligiloj 
* Bailén - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Arjona

**Arjona** [arĤOna] aŭ **Arĥono** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la nordokcidento de la provinco Ĥaeno, sude de Hispanio.

La areo de la municipo estas 158 km2 kie loĝas 5826 geloĝantoj, do loĝdenso estas 36.9 loĝ./km2.
Arjona situas je 45 km de la provinca ĉefurbo Ĥaeno en la komarko Kamparo de Ĥaeno.

Ĝia teritorio estas majoritate agrikultura, kun granda hegemonio de olivarboj. Ĝia ekonomio estas bazata sur la agrikultura agado kaj la industrio de olivoleo, kvankam ankaŭ la industrio de mebloj kaj kukoproduktado havas prestiĝon kaj tradicion.

## Geografio 

## Historio 
En la epoko de la Romia Imperio estis grava urbo kun temploj. Post la Islama invado de Iberio la romia Urgavo iĝis nomita kiel Kal'at Arĝuna en araba, kontrolita de la familio Banu Baĝila. Post la falo de la Kaliflando de Kordovo, la urbo partoprenis en la internaj luktoj de la periodo de tajfoj, kaj plifortigis siajn muregojn.

### Famuloj 
eta|maldekstra|Busto de Muhammad ibn Nasr.
* En la municipo naskiĝis en 1194 Mohamed ibn Ĝusuf Ibn Nasar, konata kiel Alhamar, kiu estos la estonta unua reĝo nazaria de Granado.
* Verkisto Juan Eslava Galán

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 5826 geloĝantoj de la municipo Arĥono estas 2906 inoj kaj 2920 viroj. En la 158-kvadratkilometra teritorio estas la vilaĝo, kie loĝas 5809 geloĝantoj, kaj aliaj 17 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 56, 23 inoj kaj 33 viroj, kaj mortis 56, 25 inoj kaj 31 viroj. Tiel la natura kresko estis 0 (0.0%). La laborkapabla loĝantaro estis 2459 homoj (42.2%).

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Ĥaeno

## Eksteraj ligiloj 
* Arjona - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Baños de la Encina

eta|maldekstre|250ra|Baños de la Encina.
**Baños de la Encina** (Banloko de la Kverko) estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Ĥaeno, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 392&nbsp;km2 kie loĝas 2743 geloĝantoj, do loĝdenso estas 7.0 loĝ./km2.
Baños de la Encina situas je 52&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Ĥaeno.

## Vidindaĵoj 
eta|maldekstre|250ra|Ekstero de la Kastelo de Burgalimar.
eta|maldekstre|250ra|Interno de la Kastelo de Burgalimar.
eta|maldekstre|150ra|Preĝejo de San Mateo kaj Placo de la Konstitucio.
* Kastelo de Burgalimar.
* Preĝejo de San Mateo, kun pentraĵo atribuita al Murillo.
* Ermitejo de la Kristo de Llano (Ebenaĵo), kun baroka ĉambreto.
* Ermitejo de la Virgulino de la Kverko.
* Ermitejo de Jesuo de la Vojo,je 1 km proksimume de la antaŭa.
* Ventomulejo de la 18a jarcento, nune kun malgranda muzeeto.
* Ermitejo de Santa María del Cueto, el kio konserviĝas aktuale nur parto de malgranda akvorezervujo.
* Setlejo de Peñalosa, de la Bronzepoko, el kiu estas ampleksa studo fare de esploristoj de la Universitato de Granado kaj financita de la Junta de Andalucía.
* Akvorezervejo de Rumblar, nutrita de la rivero Rumblar.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 2743 geloĝantoj de la municipo **Baños de la Encina** estas 1312 inoj kaj 1431 viroj. En la 392-kvadratkilometra teritorio estas 2 setlejoj, kie loĝas 2667 geloĝantoj, kaj aliaj 76 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 39, 19 inoj kaj 20 viroj, kaj mortis 24, 12 inoj kaj 12 viroj. Tiel la natura kresko estis 15 (0.5%). La laborkapabla loĝantaro estis 1139 homoj (41.5%).

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Ĥaeno

## Eksteraj ligiloj 
* Baños de la Encina - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Bélmez de la Moraleda

eta|maldekstra|250px|La dekkvar municipoj de la komarko *Sierra Mágina* de Ĥaeno. Bélmez de la Moraleda en la centro grize.
eta|maldekstra|220px|Vizaĝo de Bélmez.
**Bélmez de la Moraleda** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Jaén, sude de Hispanio.

La areo de la municipo estas 49 km2 kie loĝas 1894 geloĝantoj, do loĝdenso estas 38.7 loĝ./km2.
Bélmez de la Moraleda situas je 69 km de la provinca ĉefurbo Jaén je altitudo de 825 metroj en la komarko Sierra Mágina.

Historie la ekonomio dependis el la tekstila industrio kaj la olivarboj, sed aktuale estas eka turismo pro riĉaj historio, kuirarto, flaŭro kaj faŭno. La municipo estas konata pro la fama fenomeno de la vizaĝoj de Bélmez, nome makuloj kun figuroj de vizaĝoj kiuj aperis en unu domo kaj populariĝis en la 1970-aj jaroj inter amikoj de paranormaleco.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 1894 geloĝantoj de la municipo **Bélmez de la Moraleda** estas 912 inoj kaj 982 viroj. En la 49-kvadratkilometra teritorio estas 3 setlejoj, kie loĝas 1872 geloĝantoj, kaj aliaj 22 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 15, 10 inoj kaj 5 viroj, kaj mortis 23, 8 inoj kaj 15 viroj. Tiel la natura kresko estis -8 (-0.4%). La laborkapabla loĝantaro estis 875 homoj (46.2%).

## Vidindaĵoj 
* Kastelo de Bélmez de la Moraleda
* Turo de la Vesperstelo kaj Turo de la Suno
* Kastelo de Chincoya [ĉinKOĝa]

## Eksteraj ligiloj 
* Bélmez de la Moraleda - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Benatae

**Benatae** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Jaén, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 45 km2 kie loĝas 582 geloĝantoj, do loĝdenso estas 12.9 loĝ./km2.
Benatae situas je 165 km de la provinca ĉefurbo Jaén en la komarko Sierra de Segura.

Krom la ĉefa kerno, estas domaroj Las Fuentes, Puente Honda kaj La Sierra.

## Geografio 
## Historio
En 1243, la emiro de la tajfo de Murcio (Ibn Hud al-Daŭla) subskribis la kapitulacon de Alcaraz, kun Fernando la 3-a. La teritorio de Benatae estis integrata en la Reĝlando Kastilio ene de la Regno de Murcio ĝis 1833, kiam oni kreis la aktualan enton Provinco Ĥaeno.

En la 1950-aj jaroj oni atingis pinton de 1500 loĝantoj, poste okazis elmigrado ĝis sub 500. Tio estas, oni perdis du trionojn.

El la Hispana Transiro al la Demokratio la urbestro estis plej ofte socialisto.

## Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 582 geloĝantoj de la municipo **Benatae** estas 250 inoj kaj 332 viroj. En la 45-kvadratkilometra teritorio estas 3 setlejoj, kie loĝas 568 geloĝantoj, kaj aliaj 14 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 4, 2 inoj kaj 2 viroj, kaj mortis 6, 6 inoj kaj 0 viroj. Tiel la natura kresko estis -2 (-0.3%). La laborkapabla loĝantaro estis 217 homoj (37.3%).
 
## Eksteraj ligiloj
*Benatae - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Cabra del Santo Cristo

**Cabra del Santo Cristo** (Kapro de la Sankta Kristo, kapro videblas en la blazono) estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Ĥaeno, sude de Hispanio en la komarko Sierra Mágina.

La areo de la municipo estas 186 km2 kie loĝas 2157 geloĝantoj, do loĝdenso estas 11.6 loĝ./km2.
Cabra del Santo Cristo situas je 77 km de la provinca ĉefurbo Ĥaeno. La municipo enhavas tri domarojn: nome Cabra del Santo Cristo, sur la deklivaro de montaro Sierra Cruzada, Stacio de Cabra kaj Stacio de Huesa.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 2157 geloĝantoj de la municipo **Cabra del Santo Cristo** estas 1028 inoj kaj 1129 viroj. En la 186-kvadratkilometra teritorio estas 3 setlejoj, kie loĝas 2143 geloĝantoj, kaj aliaj 14 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 13, 7 inoj kaj 6 viroj, kaj mortis 19, 12 inoj kaj 7 viroj. Tiel la natura kresko estis -6 (-0.3%). La laborkapabla loĝantaro estis 928 homoj (43.0%).

## Ekonomio 
Kiel en la majoritato de komarkoj de la provinco Ĥaeno, la ekonomio de Cabra del Santo Cristo estas bazata sur la produktado de olivoleo. Aktuale estas tri olivmuelejoj funkciantaj. En la municipo oni kultivas ankaŭ la migdalarbojn.

## Vidindaĵoj 
* Kastelo de Cabra del Santo Cristo
* Preĝejo de Nuestra Señora de la Expectación
* Granda Domo, konstruaĵo de la 18a jarcento
* Palaceto de Olmedo (1926-1929)
* Domo de Arturo Cerdá y Rico.

## Vidu ankaŭ 
* Cabra del Santo Cristo y Alicún (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Cabra del Santo Cristo - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 

Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Cambil

eta|maldekstra|250ra|La dekkvar municipoj de la komarko *Sierra Mágina* de Ĥaeno. Cambil en la centro helblue.

**Cambil** [kamBIL] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Ĥaeno, sude de Hispanio.

La areo de la municipo estas 140 km2 kie loĝas 2943 geloĝantoj, do loĝdenso estas 21.0 loĝ./km2.
Cambil situas je 32 km de la provinca ĉefurbo Ĥaeno en la komarko Sierra Mágina.

## Historio 
eta|maldekstre|250ra|Kastelo de Mata Bejid.
La kastelo de Cambil, kun la kastelo de Alhabar, estis konkerita al la islamanoj granadaj fare de la infanto Pedro de Castilla, filo de Sanĉo la 4-a kaj frato de Fernando la 4-a, en 1315.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 2943 geloĝantoj de la municipo **Cambil** estas 1397 inoj kaj 1546 viroj. En la 140-kvadratkilometra teritorio estas 2 setlejoj, kie loĝas 2782 geloĝantoj, kaj aliaj 161 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 24, 12 inoj kaj 12 viroj, kaj mortis 39, 21 inoj kaj 18 viroj. Tiel la natura kresko estis -15 (-0.5%). La laborkapabla loĝantaro estis 1186 homoj (40.3%).

En 1950-aj jaroj oni atingis pinton de super 7600 loĝantoj; poste oni malpliiĝis ĝis la nunaj sub 3000. Oni perdis multe pli ol duono.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo kaj ermitejo.
* Kasteloj de Kambil, de Alhabar kaj de Mata Bejid

## Eksteraj ligiloj 
* Cambil - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Campillo de Arenas

eta|maldekstra|250px|La dekkvar municipoj de la komarko *Sierra Mágina* de Ĥaeno. Campillo de Arenas en la sudokcidento flave.

**Campillo de Arenas** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Ĥaeno, sude de Hispanio.

La areo de la municipo estas 113 km2 kie loĝas 1985 geloĝantoj, do loĝdenso estas 17.6 loĝ./km2.

## Geografio
[eta|maldekstra|250px|Ruinoj el la epoko de [almohadoj de la Kastelo de Arenas.]]
[eta|maldekstra|250px|Akvorezervujo kaj turo de epoko de [Nazaria dinastio|nazarioj de la Kastelo de Arenas.]]
eta|maldekstra|250px|Detalo de unu de la plurlateraj turoj de la ekstera murego, de la epoko de kristanoj, de la Kastelo de Arenas.
Campillo de Arenas situas je 38 km de la provinca ĉefurbo Ĥaeno en la komarko Sierra Mágina je 58 km de Granado, laŭ la aŭtovojo Bailén-Motril (A-44). Ĝi estas je 865 msm. En la valo de la rivero Campillo kiu poste estos Guadalbullón antaŭ elflui en la Gvadalkiviron.

La municipa teritorio limas kun tiuj de Noalejo, Cambil, Carchelejo (Cárcheles), Pegalajar, Jaén kaj Valdepeñas de Jaén. Temas pri montara areo plena de olivarboj nome taŭga loko por promeno kaj sporto subĉiela. Sur montaro, kunhavita kun Noalejo kaj Valdepeñas de Jaén oni instalis en 2001 ventogeneratoran parkon de la Sierra del Trigo.

## Historio
La vilaĝo estis fondita per "Real Cédula" de la reĝino doña Juana en 1508, sed estis Filipo la 2-a kiu havigis la urban titolon de "villa" en 1539. 

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 1985 geloĝantoj de la municipo **Campillo de Arenas** estas 968 inoj kaj 1017 viroj. En la 113-kvadratkilometra teritorio estas la vilaĝo, kie loĝas 1978 geloĝantoj, kaj aliaj 7 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 25, 10 inoj kaj 15 viroj, kaj mortis 23, 9 inoj kaj 14 viroj. Tiel la natura kresko estis 2 (0.1%). La laborkapabla loĝantaro estis 780 homoj (39.3%).
 
## Eksteraj ligiloj 
* Campillo de Arenas - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Carboneros

**Carboneros** (Karbistoj) estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Jaén, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 58 km2 kie loĝas 674 geloĝantoj, do loĝdenso estas 11.6 loĝ./km2.
Carboneros situas je 60 km de la provinca ĉefurbo Jaén.

Kiel setlejo, ĝi ekzistis nur ekde la epoko de la klerisma politiko por loĝigo fare de Karlo la 3-a realigita inter 1768 kaj 1793. Venis kolonoj el Centreŭropo por loĝigi la senhoman zonon de Sierra Morena kaj sekurigi la trapasejojn de Despeñaperros el Kastilio al Andaluzio.

## Demografio 
eta|250px|maldekstre|Preĝejo Inmaculada Concepción.
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 674 geloĝantoj de la municipo **Carboneros** estas 321 inoj kaj 353 viroj. En la 58-kvadratkilometra teritorio estas 3 setlejoj, kie loĝas 667 geloĝantoj, kaj aliaj 7 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 11, 5 inoj kaj 6 viroj, kaj mortis 3, 1 inoj kaj 2 viroj. Tiel la natura kresko estis 8 (1.2%). La laborkapabla loĝantaro estis 266 homoj (39.5%).

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Ĥaeno

## Eksteraj ligiloj 
* Carboneros - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Canena

**Canena** [kaNEna] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Ĥaeno, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 14 km2 kie loĝas 2089 geloĝantoj, do loĝdenso estas 149.2 loĝ./km2.
Canena situas je 47 km de la provinca ĉefurbo Ĥaeno.

## Historio 
eta|250px|maldekstre|Kastelo de Canena.
eta|maldekstre|250px|Blazono sur la pordego de la Kastelo de Canena.
Kvankam estis multe pli fruaj homaj setlejoj, la nuna loko estas de araba deveno. En la 1220-aj jaroj estis konkerita de Fernando la 3-a. En la 16-a jarcento la nobelo Francisco de los Cobos, senjoro de la loko, konvertis la kastelon en palaco.

En la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj estis forta laborista movado de organizoj UGT, PSOE kaj CNT.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 2089 geloĝantoj de la municipo **Canena** estas 1067 inoj kaj 1022 viroj. En la 14-kvadratkilometra teritorio estas la vilaĝo, kie loĝas 2084 geloĝantoj, kaj aliaj 5 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 12, 6 inoj kaj 6 viroj, kaj mortis 15, 8 inoj kaj 7 viroj. Tiel la natura kresko estis -3 (-0.1%). La laborkapabla loĝantaro estis 701 homoj (33.6%).

## Vidindaĵoj 
* Kastelo de Canena
* Preĝejo
* Muelejo
* Fontanoj
* Ermitejo
* Banloko

## Eksteraj ligiloj 
* Canena - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Castillo de Locubín

eta|maldekstra|250px|La kvin municipoj de la komarko *Sierra Sur* de Ĥaeno. Castillo de Locubín estas en verda koloro.

**Castillo de Locubín** [kastiĝo delokuBIN] (Kastelo de Locubín) estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Ĥaeno, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 103 km2 kie loĝas 4887 geloĝantoj, do loĝdenso estas 47.4 loĝ./km2.
Castillo de Locubín situas je 68 km de la provinca ĉefurbo Ĥaeno en la komarko Suda Montaro.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 4887 geloĝantoj de la municipo **Castillo de Locubín** estas 2451 inoj kaj 2436 viroj. En la 103-kvadratkilometra teritorio estas 2 setlejoj, kie loĝas 4539 geloĝantoj, kaj aliaj 348 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 29, 16 inoj kaj 13 viroj, kaj mortis 62, 33 inoj kaj 29 viroj. Tiel la natura kresko estis -33 (-0.7%). La laborkapabla loĝantaro estis 1873 homoj (38.3%).

## Historio
Estis trovitaj diversaj restaĵoj de la Bronzepoko, de iberoj kaj de romianoj. 

Dum la etapo islama de Al Andalus la setlejo estis konata kiel Hisn al-Uqbin, tradukitaj kiel Kastelo de la Agloj kaj kiel Kastelo de la Kavoj. Fine de la 9a jarcento okazis la ribelo de muladioj ĝis en 918 la kalifo Abd ar-Rahman la 3-a subpremis la ribelon. Poste Castillo de Locubin restis en manoj de la ziridoj de Granado. Pro sia lima loko ĝi pasis ofte de islamanoj al kristanoj kaj inverse.

En tempo de Fernando la 3-a, la urbo formis parton de la teritorioj de la Ordeno de Kalatravo. En 1341 la urbo estis definitive konkerita por Alfonso la 11-a, kiu donis la vilaĝon kaj kastelon al Alcalá la Real. Tiu dependeco kaj civila kaj religia de Castillo respecto el Alcalá la Real daŭris ĝis la unuaj jardekoj de la 19a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Ĥaeno

## Eksteraj ligiloj 
*Castillo de Locubín - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Bocfölde

**Bocfölde** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Zala, en subregiono de Zalaegerszeg.
eta|300px|Panoramo de Bocfölde
eta|300px|Preĝejo de Bocfölde
eta|300px|Kruco en Bocfölde

## Bazaj informoj 
* Areo: 9 km²
* Loĝantaro: 1110
* Poŝtkodo: 8943
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°46′53″N 16°50'33″E

## Situo 
Bocfölde situas sur mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj (ĉefvojo Nagykanizsa-Zalaegerszeg preteriras), laŭ fervojo Rédics-Zalaegerszeg. La lasta urbo troviĝas 8, Pacsa 18 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1247. En la 16-a jarcento la turkoj faris senhoma la vilaĝon. En la 18-a jarcento ĝi rehomiĝis.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Jozefo de 1943
* ŝtonkruco de 1847
* monumento pri falintoj

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Csatár

**Csatár** [ĉatAr] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg.
eta|300ra|Preĝejo de Csatár
eta|300ra|Fiŝkaptista lago de Csatár

## Bazaj informoj 
* Areo: 8 km²
* Loĝantaro: 560
* Poŝtkodo: 8942
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°46′40″N 16°51'51″E

## Situo 
Csatár situas sur mildaj deklivoj en Montetaro Zala laŭ rojo, fine de tre mallonga sakovojo el ĉefvojo Nagykanizsa-Zalaegerszeg, fervojo Rédics-Zalaegerszeg preteriras. La lasta urbo troviĝas 8, Pacsa 16, Hévíz 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1141 laŭ tiama hungara ortografio *"Chitary"*. Tiutempe ankaŭ abatejo fondiĝis, kiu havis ornaman Biblion. Tiu Biblio nun troviĝas en Vieno.

En Csatár migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika romanika Preĝejo Senmakula Koncipiĝo (Csatár) de 1137, en 1775 barokiĝis
* ŝtonkruco de 1817
* fiŝkaptista lago
Egervár

**Egervár** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg. En la loknomo vár signifas: fortikaĵo.
eta|maldekstre|Burgo de Egervár

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 km²
* Loĝantaro: 1050
* Poŝtkodo: 8913
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°56′08″N 16°51'13″E

## Situo 
Egervár situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo Nagykanizsa-Zalaegerszeg, laŭ fervojo Rédics-Zalaegerszeg. Iamaj vilaĝoj Déneslak [dEneŝlak] kaj Lakhegy" [lakhedj] apartenas al Egervár. Zalaegerszeg troviĝas 14, Vasvár 16 km-ojn. Trans la fervoja linio Vasboldogasszony situas.
eta|Katolika preĝejo de Egervár

## Historio 
En 1280 ligna gotika burgo konstruiĝis, kiu renesanciĝis el ŝtono en 1712. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* Fortikaĵo de Egervár
* romkatolika gotika Preĝejo Katarina de Aleksandrio (Egervár) de 1511, baldaŭe barokiĝis
* kapelo omaĝe al Ĉieliro de Dipatrino

## Famuloj 
* En Déneslak naskiĝis kemiisto Ferdinánd Buday.
* En Egervár mortis palatino Tamás Nádasdy.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Vasboldogasszony

**Vasboldogasszony** [vaŝboldogasonj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg. La loknomo signifas: fero-Ĉieliro de Maria.
## Bazaj informoj
* Areo: 12 km² 
* Loĝantaro: 610
* Poŝtkodo: 8914
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°56′43″N 16°52'07″E

## Situo
Vasboldogasszony situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ flankovojo, laŭ fervojo Szombathely-Zalaegerszeg. La lasta urbo troviĝas 15, Zalaszentgrót 20, Körmend 27 km-ojn. Trans la fervoja linio Egervár situas.

## Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1354 laŭ tiama hungara ortografio *"Bodugazonfalua"*. Vilaĝservo estas migra poŝto.

## Vidindaĵoj
* romkatolika Preĝejo Ĉieliro de Maria (Vasboldogasszony) menciiĝis jam en 1409, baldaŭe kelkfoje renoviĝis
* muzeeto
Belvedere

**Belvedere** ("bela vidaĵo") povas rilati al
* la franca komunumo Belvédère.
* Galerio Belvedere

Krome temas pri la nomo de pluraj kasteloj kaj palacoj, ekzemple de
* la somera palaco de reĝino Anna, parto de la Praga burgo.
Arquillos

eta|maldekstra|250px|La sep municipoj de la komarko *El Condado* de Ĥaeno. Arquillos helverde la dua el maldekstro.
eta|maldekstra|250px|Komarko *El Condado* de Ĥaeno en Andaluzio.

**Arquillos** [arKIljos] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Jaén, sude de Hispanio.

La areo de la municipo estas 65&nbsp;km2 kie loĝas 1966 geloĝantoj, do loĝdenso estas 30.2 loĝ./km2.
Arquillos situas je 83&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Jaén. Estas submunicipo Porrosillo, je 6 km diste kun 260 loĝantoj proksimume. 

La ekonomio dependas el la agrikulturo kaj partikulare el la kultivo de olivarboj. En la komarko El Condado estas ankaŭ paŝtejoj kaj malfermaj kverkarbaroj dediĉitaj al brutobredado kaj al malgranda ĉasado (perdrikoj, kunikloj, leporoj ktp.). 

## Historio
La plej antikvaj dokumentaj mencioj de Arquillos datas de 1254, kiam Alfonso la 10-a donis la domaron al Baeza por ties protekto kaj defendo. Laŭ aliaj tiamaj dokumentoj, ŝajne estis setlejo de islama deveno.

Ŝajne kaj Kristoforo Kolumbo kaj poste Teresa de Ávila trapasis la gastejon de Arquillos.

En la 18a jarcento dum regado de Karolo la 3-a, la Intendento de Sevilo, Don Pablo de Olavide, iniciatis la koloniigon de Sierra Morena, laŭ plano de 1767. Tiu koloniigo planis la kreadon de 44 setlejoj kaj dekunu urboj, kaj Arquillos estis elektita por unu el tiuj setlejoj, kun la nomo Campomania (laŭ la ministro Campomanes), sed finfine tio ne estis plenumita. La teritorio estis ordigita kaj la setlejoj estis konstruitaj laŭ desegnita plano kun regulaj rektaj stratoj, urbanizado kiu konserviĝis en Arquillos: simetrio, unuformeco kaj ordo, kun kelkaj placoj kaj civila kaj religia centro en la okcidenta bordo, apud la vojkruco.

Tiu kolonoj estis regataj per speciala sistemo ĝis la kreo de la provinca dividado en 1833 ekde kiam Arquillos ekdependiĝis de Santisteban del Puerto ĝis ankaŭ en 1833, la reĝino Isabel la 2-a sendependigis ĝin pro la kapto tie, dek jarojn antaŭe, de la generalo Riego, simbolo de la revolucia liberalismo, post perfido kiam li luktis kontraŭ la francaj trupoj de la Cent Mil Filoj de Sankta Ludoviko.

En januaro 1810 dum la Milito de Hispana Sendependiĝo la napoleona armeo venkis trapasante Sierra Morena kaj hispanaj venkitoj rifuĝiĝis en Arquillos.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 1966 geloĝantoj de la municipo **Arquillos** estas 986 inoj kaj 980 viroj. En la 65-kvadratkilometra teritorio estas 2 setlejoj, kie loĝas 1960 geloĝantoj, kaj aliaj 6 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 21, 12 inoj kaj 9 viroj, kaj mortis 16, 7 inoj kaj 9 viroj. Tiel la natura kresko estis 5 (0.3%). La laborkapabla loĝantaro estis 704 homoj (35.8%).

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Ĥaeno

## Eksteraj ligiloj 
* Arquillos - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Gősfa

**Gősfa** [gOŝfa] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaegerszeg.
eta|Blazono de Gősfa

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 km²
* Loĝantaro: 330
* Poŝtkodo: 8913
* Telefonprefikso: 92
* Koordinatoj: 46°57′37″N 16°51'36″E

## Situo 
Gősfa situas sur tre mildaj deklivoj sub monteto 253 m-ojn alta, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Szombathely-Zalaegerszeg. Vasvár troviĝas 13, Zalaegerszeg 17, Zalaszentgrót 21, Körmend 25 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri Gősfa okazis en 1389. Vilaĝservoj estas biblioteko, kuracejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno de 1902
* ligna skulptaĵo pri Sankta Marteno de 2001
* skulptaĵo pri Virga Maria de 1916
* nobeldomo de Batthyány [batjAnji]
* muzeeto

## Fontoj 
* oficiala paĝo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Cazalilla

**Cazalilla** [kazaLIja] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Ĥaeno, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 46 km2 kie loĝas 840 geloĝantoj, do loĝdenso estas 18.3 loĝ./km2.
Cazalilla situas je 31 km de la provinca ĉefurbo Ĥaeno en la komarko Kamparo de Ĥaeno en la nordokcidento de la provinco.

## Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 840 geloĝantoj de la municipo **Cazalilla** estas 402 inoj kaj 438 viroj. En la 46-kvadratkilometra teritorio estas nur la vilaĝo, kie loĝas ĉiuj 840 geloĝantoj de la municipo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 2, 0 inoj kaj 2 viroj, kaj mortis 8, 3 inoj kaj 5 viroj. Tiel la natura kresko estis -6 (-0.7%). La laborkapabla loĝantaro estis 313 homoj (37.3%).

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Ĥaeno

## Eksteraj ligiloj
*Cazalilla - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Silenta litero

**Silenta litero** aŭ **muta litero** estas litero, kiu - en aparta vorto en alfabeta skribo - ne respondas al ajna sono en la prononco de la vorto. 

Silentaj literoj kreas problemojn por kaj denaskaj kaj ne-denaskaj parolantoj de lingvo, kiel ili plimalfaciligas konjekti la literumon de parolita vorto aŭ la prononcon de skriba vorto. 

Lastatempe evoluigitaj alfabetoj por antaŭe neskribitaj lingvoj estas tial tipe desegnitaj por ne havi silentajn literojn. Planlingvoj kiel Interlingvao kaj Esperanto celas komplete fonologian skribon kaj evitas silentajn literojn, dum aparte en la angla kaj la franca ili abundas, kio estas el la bonkonataj malfacilaĵoj de literumado en tiuj lingvoj. 

Speciala kazo de silentaj literoj estas la duobligitaj literoj. Ili oftas en multaj lingvoj (ekzemple la germana, la angla). 

## Esperanto 
En Esperanto preskaŭ silentaj literoj aperas sole en formo de duoblaj literoj, ekzemple:
* fino / finno (= suoma)
* bruto / brutto (= malneto)

## En aliaj lingvoj
### En la hispana
* La litero *h* estas tute muta kaj restas en la literumado pro etimiologiaj kialoj, ekzemple ĉe "hola" [Ola] tute same kiel "ola" [Ola].
* La litero *u* inter la literoj *g* kaj *e* aŭ *i*, ekzemple ĉe "gueto" [gEto] aŭ "guisante" [gisAnte].

Kategorio:Ortografio
Kategorio:Grafemoj
Malfermejo (geologio)

[eta|Malfermejo de la [Ĵurasio|supera ĵurasio ĉe la Dreifaltigkeitsberg sur la Ŝvaba Ĵuraso]]
[eta|Malfermejo *Payson* je la okcidenta rando de la kratero Erebus sur [Marso (planedo)|Marso (Foto far la Opportunity-Rover)]]

**Malfermejo** en la geologio estas loko je la tersurfaco, en kiu la subkuŝanta rokaĵo malkovrite videblas. Ankaŭ, se sub humidaj (malsekaj) kondiĉoj tia loko estas plejparte kaŝita per grundo aŭ plantoj, oni tamen parolas pri geologia malfermejo. Idealkondiĉe en malfermejo krom la rokaĵospeco ankaŭ montriĝas la fendaro kaj tavolaro.

Oni distingas naturajn malfermejojn disde la homfaritaj.

Se rokaĵo esence ankoraŭ estas ligita kun sia subgrundo, oni parolas pri originloka rokaĵo. Ĝi montras la situacion ekzakte en tiu loko troviĝantan. Kontraŭe ŝtonoj estas rokaĵeroj sen ligo kun la subgrundo, sur kiu ili estas trovataj, ili povas per diversaj formoj de abrazio esti transkuŝigitaj kaj altransportitaj.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Geologio
Gvatoturo

[eta|300ra|Gvatoturo en [Lorch]]
**Gvatoturo** estas tiu turo, kiun la soldatoj uzas por gvati, kontroladi la ĉirkaŭaĵon. Ankaŭ en malliberejoj troviĝas gvatoturoj, el kie oni observas la kaptitojn.

La gvatoturo konstruiĝis plej ofte el ligno, sekve apenaŭ ĝi defendas la gvatanton kontraŭ atakoj. Dum la militadoj oni ofte uzis porokazajn civilajn konstruaĵojn por gvatoturo, ekzemple preĝejoturojn.

Ofte oni konstruis longan vicon de gvatoturoj. Jam dum la pratempoj oni konstruis turojn laŭ la karavana vojo por kontroli la ĉirkaŭaĵon. Se alvenis malamiko aŭ rabisto, la gvatanto donis signojn per lumo, aŭ fumo. Ankaŭ la telegrafado komenciĝis tiel. Precipe dum la 1-a mondmilito oni konstruis gvatoturojn laŭ la fronto. Fifamaj gvatoturoj konstruiĝis laŭ la Fera kurteno.

[260ra|eta|maldekstra|Gvatoturo en [Buchenwald]]

## Ekzemploj 
* Gvatturo de Wehnde
* Turo Cabrera (Marina di Ragusa)
* Turo Cabrera (Pozzallo)
* Turo Ligny
* Turo Vignazza

Kategorio:Turoj
Prunus speciosa

***Prunus speciosa***, **Oŝima Ĉerizo**, japane **オオシマザクラ** (*Oshimazakura*), estas specio de ĉerizarbo, devenanta de insulo Izu Ōshima kaj apuda parto de Honshū, proksime al Tokio, Japanio.

Ĝi estas falfolia arbo, kutime inter 4 kaj 12 metrojn alta. La folioj estas 5–10&nbsp;cm longaj kaj 3–6&nbsp;cm vastaj, kun duoble-dentitaj ekstremoj kaj akuta pinto. La floroj estas 2.5–4&nbsp;cm en diametro, kun kvin blankaj petaloj, oraj stamenoj kaj brunaj kalikoj. Ili estas hermafroditaj kaj aperas en malgrandaj infloreskoj printempe. La frukto estas malgranda nigra ĉerizo ĉ. 1&nbsp;cm en diametro.

Estas konata arbo en Oŝima kun trunko de ĉ. 8 m en cirkonferenco. Ĝi supozeble aĝas pli ol 800 jaroj, kaj Japanio agnoskas ĝin kiel nacian trezoron.

## Uzoj 
Oŝima ĉerizo estas kutime kultivata en ĝardenoj kaj en Japanio, kaj en aliaj landoj. Ĝi preferas humidan grundon kaj grandan sunbrilon. Pro ĝiaj grandaj, neĝe-blankaj floroj, kiuj kutime aperas printempe antaŭ la folioj, ĝi estas vaste populara dekorativa planto kaj havas multajn kulturvariojn. Ĝi ankaŭ estas praulo aŭ hibrida praulo de multaj kulturvarioj de sakuro

## Klasado 
La planto estas unue priskribita far Gen'ichi Koidzumi kun la nomo *Prunus jamasakura* var. *speciosa*, kaj poste agnoskita kiel aparta specio far Collingwood Ingram (1880-1981). aŭ (aparte en Japanio) *Prunus lannesiana* var. *speciosa* (Koidz.) Makino. Termino *speciosa* en la latina signifas "bela", verŝajne por bela florado.

## Referencoj 
Kategorio:Prunusoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Plantoj de Japanio
Elektromagneto

eta|180px|Elektromagneto
eta|180px|Industria elektromagneto levas feraĵojn
**Elektromagneto** estas elektoteknika aparato, kiu produktas magnetan kampon kiam oni nutras ĝin per elektro.

eta|180px|maldekstra|Elektromagneto de Sturgeon, 1823

## Historio 
Elektromagneton eltrovis la brita sciencisto William Sturgeon en 1823, laŭ la laboroj de François Arago. Ĝia bobeno estis el neizolata drato volvita ĉirkaŭ lakita fera
stango en formo de hufumo. En 1827 la usona sciencisto Joseph Henry uzis izolitan draton, kio permesis volvi pli dense la bobenon.

## Konsisto 
Elektromagneto konsistas el elektra bobeno plejofte volvita ĉirkaŭ peco el feromagneta substanco de malgranda histerezo nomata **magneta cirkvito**. Kiam la bobeno estas trairata de elektra kurento, ĝi estigas magnetan kampon. Se la bobeno ĉirkaŭvolvas materion, kies magneta permeableco estas granda, la magneta kampo estos des pli granda.

La formo de la **magneta cirkvito** estas kalkulita por gvidi kaj koncentri la magnetan kampon.

La elektromagneto utilas ĉu por generi magnetan forton (kiel magneto) ĉu por produkti deziratan magnetan kampon en difina loko.

Elektromagneto povas esti nutrata per alterna kurento, kaj do generi alternan magnetan kampon. Tiam ĝia magneta cirkvito estu farita el maldikaj ladoj por malhelpi la kirlokurentojn. Tiel estas la magnetaj cirkvitoj de la elektraj maŝinoj aŭ de transformatoroj.

## Uzoj 
Elektromagneto estas komandita magneto, kiu utiligas por levi feraĵojn, teni pordon fermita, funkciigi relajson, movigi (aŭ senmovigi) iajn ajn pecojn en elektromekanikaj aparatoj, kiel la elektra sonorileto.

Statoro kaj/aŭ rotoro de elektromotoro povas esti rigarditaj kiel elektromagnetoj, kies altiro kaj repuŝo estigas la movon.

La membrano de laŭtparolilo estas ligata al elektra bobeno metita en la kampo de elektromagneto. La bobeno, do la membrano, vibras laŭ la elektra signalo, kiu trairas ĝin.

En la magnetaj registriloj (magnetofono, magnetoskopo) la magneta bendo pasas ĉe elektromagneto, kiu magnetigas ĝin laŭ la registrota elektra signalo.

Elektromagnetoj levas kaj impulsas la ŝvebantan veturilon "maglevon".

En la partiklaj akceliloj kampoj de elektromagnetoj gvidas la ŝargitajn partiklojn kaj kurbigas iliajn trajektoriojn.

Kategorio: Elektraj komponantoj
Kategorio: Elektrotekniko
Tavoleco (geologio)

[eta|300ra|Tavoloj en la [muŝelkalko de Partnachklamm ]]
La **tavoleco** en la geologio estas la sinsekvo de tavoloj el diversaj materialoj en sedimentaj rokaĵoj, vulkanitoj kaj plutonitoj. Por sedimentaj petraĵoj la tavoleco estas tipa, sed ankaŭ vulkanitoj kaj plutonitoj povas esti tavolecaj, kaj ankaŭ dum la metamorfozo de sedimentaj rokaĵoj la tavoleco povas esti konservita.

La tavoloj povas esti diversaj je mineralogia konsisto, la grajngrandeco, la koloro kaj ankaŭ la teksturo.

La esploro de tavolecoj kaj ties tempa rilatigo oni nomas stratigrafio (scienco pri tavolecoj).

Kategorio:Geologio
Frankonia Ĵuraso

[eta|[Leinleiter]]

La **Frankonia Ĵuraso** (germane: Fränkische Alb aŭ Frankenalb) estas germana mezalta montaro, kiu apartenas al la tavolŝtupara pejzaĝo de norda Bavario. Ĝi etendiĝas ekde la Majno al la Danubo. La Frankonia Ĵuraso dislimiĝas per la meteoritkratero de la Nördlinger Ries disde la Ŝvabia Ĵuraso.

## Vidu ankaŭ 
* Ŝvabia Ĵuraso (germane *Schwäbische Alb*)
* Ĵuraso (montaro)

## Literaturo 
* Hans Sperber: *Geologisch-botanische Streifzüge durch Nordostbayern*, Oberfränkische Verlagsanstalt und Druckerei GmbH, Hof 1979 ISBN 3-921615-27-5
* Bundesamt für Naturschutz (eldoninto): *Zukunft der Mittelgebirgslandschaften: Szenarien zur Entwicklung des ländlichen Raums am Beispiel der Fränkischen Alb.* Landwirtschaftsverlag, Münster 2002, ISBN 3-7843-3820-8
* Max Schäfer: *Wandern mit Kindern im Frankenjura.* Tümmels, Nürnberg 2002, 160 S., 150 Abb., ISBN 3-921590-71-X
* Hanns Zischler: Die schönste Mondlandschaft, die man sich denken kann: die Fränkische Alb, en: *Deutsche Landschaften* (2003), 293 - 303., S. Fischer Verlag 2003, ISBN 3-10-070404-5

## Mapoj 
* Fritsch Karten: Nr.65 *Naturpark Fränkische Schweiz,* ISBN 3-86116-065-X,  Nr.53 Blatt Süd. *Veldensteiner Forst, Hersbrucker Alb.* ISBN 3-86116-053-6; Nr.72 *Hersbrucker Alb in der Frankenalb, Pegnitz- und Hirschbachtal. *ISBN 3-86116-072-2

## Eksteraj ligiloj 
* Kavernoj de la Frankonia Ĵuraso
* Ĵuraso aktive - ĝui la valojn Laber kaj Naab 
* Geologia historio de la Frankonia Ĵuraso 
* Suda Frankonia Ĵuraso / Naturparko Altmühltal (valo de Altmühl) 
* Mapo de la suda Frankonia Ĵuraso 

Fränkische Alb
Fränkische Alb
Kategorio:Bavario
Heřmanice (Ostrava)

maldekstra|eta|200px|Sigelilo de municipo Heřmanice (la 18-a jarcento)

**Heřmanice** estas historia municipo situanta sur teritorio de Ostrava en Ĉeĥio. Nuntempe ĝi estas loka parto de urboparto Silezia Ostrava. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skriba mencio devenas el la jaro 1305 - en listo de dekonaĵoj de vroclava episkopujo aperas municipo . Verŝajna fondinto, laŭ kiu la vilaĝo estis nomita, estas Heřman, la burggrafo de Sileziaostrava burgo. En la jaro 1447 heredis Heřmanice-on teŝina princo Boleslav. En la jaro 1491 teŝina princo Kazimír vendis ĝin al Petr Osinský z Žitné. En la jaro 1520 la municipo transiris en posedaĵon de Pola Ostrava. Grandan parton de Heřmanice aĉetis en la jaro 1630 Mikuláš pli aĝa Wilczek kontraŭ 23 mil florenoj. Jindřich Vilém Vilczek poste aĉetis la restantan parton kaj unuigis Heřmanice-on - en la jaro 1683 de Jan Jiří Kochtický z Kochtic kaj en la jaro 1686 de Anna Kechendorfová. Wilczkidoj poste tenis Heřmanicon ĝis la jaro 1848.

Ĝis duono de la 19-a jarcento loĝantaro vivtenis sin plejparte per agrikultura produktado. Poste plimulto de la loĝantoj trovis laboron en industria ĉirkaŭaĵo de la municipo. Sed rekte sur teritorio de la municipo estiĝis neniu industria entrepreno. Kvankam la posedantoj klopodis mini karbon, pro la naturaj kaj financaj problemoj ili devis haltigi la minadon. Interesaĵo estas ekzistado de deponejo de eksplodaĵoj de firmao Dynamit-Nobel ekde la jaro 1884. Tiu estis la 19-an de marto 1924 tute neniigita pro eksplodo. Tiu ĉi deponejo krom alia provizis per eksplodaĵoj ĉiujn minejojn de ostrava-karvina regiono. Ekde la jaro 1959 ĉi tie situas devene labortendaro, nun estas ĉi tie malliberejo.

En la jaro 1849 Heřmanice kuniĝis kun Hrušov kaj Muglinov kaj prezentiĝis sub unueca nomo Heřmanice. Sed jam en la jaro 1866 Hrušov memstariĝis kaj en 1890 sekvis ĝin Muglinov. Al Moravia Ostrava la municipo estis aligita la 1-an de julio 1941. La municipo estis dum la dua mondmilito liberigita fare de Ruĝa Armeo la 1-an de majo 1945 je la 9-a horo.

## Signifaj naskiĝintoj 
* Slávka Budínová

## Vidu ankaŭ 
* Antošovice
* Hrušov
* Koblov
* Kunčice
* Kunčičky
* Muglinov
* Silezia Ostrava

*
Kategorio:Partoj de Ostrava
Kategorio:Silezia Ostrava
Kategorio:Setlejoj en Ostrava baseno