open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fluganta subtaso

eta|Foto el 1952, Usono
**Fluganta telero** aŭ **fluganta subtaso** estas tipo de neidentigita fluganta objekto (Nifo) kun korpoformo simila al telero, ĝenerale priskribita kiel arĝent- aŭ metalkolora kaj kun moviĝantaj lumoj aŭ aliaj lumefikoj.

La unua notado de fluganta telero okazis fare de Kenneth Arnold, la 24-an de junio 1947. Kvankam oni vidis similajn nifojn jam ekde Mezepoko, la sciigoj pri flugantaj teleroj disvastiĝis kun la komenciĝo de malvarma milito. Ĝi estis/estas fidela temo en la klaĉgazetoj kaj ofte aperis en sciencfikciaj filmoj en la 1950-60aj jaroj kaj kelkfoje eĉ pli poste (ekz. *Mars Attack* en la 2000-aj jaroj).

Spite al fotilhavaj poŝtelefonoj kaj diĝitaj kameraoj, oni ne povis pruvi ekziston de fluganta telero kiel kosmoŝipo de eksterteruloj. Multaj fotografaĵoj pruviĝis falsaj.

## vidu ankaŭ 
* GFS
* Fermi-paradokso
* Theo Jansen (artisto)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* US2807428A - Aircraft with enclosed rotor
* US2912244A - Amusement device

Kategorio:Folkloro
Kategorio:Nifologio
Pola landvojo n-ro 79

**Pola landvojo nr. 79** (**DK79**) - landvojo, kiu kunigas mezan parton de Pollando (trans sudorienta parto) kun suda parto. Unu el tri vojoj, kiu kunigas Katowice kaj Krakovo.

## Pli gravaj urboj preter landvojo 79 
* Varsovio
* Piaseczno
* Góra Kalwaria
* Kozienice
* Zwoleń
* Lipsko
* Ożarów
* Sandomierz
* Osiek
* Połaniec
* Nowy Korczyn
* Nowe Brzesko
* Krakovo
* Krzeszowice
* Trzebinia
* Chrzanów
* Jaworzno
* Sosnowiec
* Mysłowice
* Katowice
* Chorzów
* Bytom
Ovobrando

300px|eta|Glaseto da ovobrando
**Ovobrando** estas denslikva likvoro kiu estas preparita per ovoj, alkoholo (brando), kondensita lakto kaj sukero. La flava koloro estas kaŭzata de ovoflavaĵo kun aldono de kolorigilo ĉar konsumantoj atendas ke ĉi tiu produkto estas flava. Maldensa, likva ovobrando estas preparita kun tuta (kokina) ovo. Por densa, rigida ovobrando oni uzas nur la ovoflavon.

La alkoholenhavo de ovobrando estas ĉ. 14 %.

La densa ovobrando estas tre populara en Nederlando, ĝi ne povas esti trinkata sed oni devas "manĝi" ĝin per kulereto. Kelkfoje oni surtabligas la ovobrandon kun tufo da batita kremo. Oni "manĝas" la ovobrandon el likvorglaso aŭ portvinglaso.

Ovobrando ankaŭ estas uzata en glaciaĵo aŭ kukoj (tortoj).

Kategorio:Alkoholaĵoj
International Music Score Library Project

eta|250px|Enireja paĝo de IMSLP (majo 2007)
La **International Music Score Library Project** (**IMSLP**) aŭ **Projekto de Internacia Muzika Biblioteka Poentaro** estas kolekto de liberaj (publika havaĵo) partituroj en interreto. Depost julio 2008 ĝi ankaŭ nomiĝas **Petrucci-biblioteko** dediĉe al Ottaviano Petrucci.

## Fondo, statistiko 
IMSLP estis fondita de Edward W. Guo, muzikstudento de New England Conservatory of Music kaj funkcias - same kiel vikipedio - laŭ la viki-principo. Je la  ĝi fariĝis rete alirebla, ĝis marto 2009 pli ol 19.000 verkoj (42.000 partituroj) de pli ol 2.500 komponistoj estis alŝutitaj. La projekto estas la plej granda interreta kolekto de liberaj kaj senkostaj muziknotoj.

## Enhavo 
* Laŭ kopirajto: IMSLP enhavas muziknotajn dokumentojn, kiuj ne plu havas kopirajtan protekton. Tio estas unue dokumentoj el publika havaĵo, sed ankaŭ komponaĵoj de nuntempaj komponistoj kun kre-komuna licenco.
* Laŭ formo: IMSLP enhavas ĉefe skanitajn muziknotajn dokumentojn - tiurilate ĝi kontrastas al alia muzikkolekto "Mutopia-projekto", kiu enhavas ekskluzive nove kompostitajn muzikverkojn. IMSLP estas interesa ankaŭ por muzik-historiistoj, ĉar ofte disponeblas pluraj, parte historiaj eldonoj de iu verko.
* Krom dispono de la muziknotoj IMSLP eksplizite deziras opiniojn kaj fakajn kontribuojn sur artikolspecifaj diskutpaĝoj kaj en interreta forumo.
* La plej granda tasko de IMSLP estas la ordigado kaj alŝuto de la kompleta Bach-verko laŭ *Bach-Gesellschaft Ausgabe* (1851-1899).
* Krom la verkoj de J.S. Bach, nuntempe en la retejo estas ĉiuj verkoj de la grandaj klasikaj komponistoj, aŭ granda procento de iliaj verkoj. Ĉi tiuj komponistoj inkluzivas: Beethoven, Mozart, Liszt, Brahms, Chopin, Berlioz, Wagner, Haydn, Corelli, Debussy, Mahler, Chausson, Dukas, Fauré, Felix Mendelssohn kaj Fanny Mendelssohn, Handel, Vivaldi, Pergolasi, Palestrina, Chaminade, Ravel, Satie, Ĉajkovski, Schubert, Robert Schumann kaj Clara Schumann, Skrjabin, Sibelius, Hindemith kaj multaj aliaj (ĉirkaŭ 9000 komponistoj).
* La imslp-biblioteko ankaŭ estas fonto de scio por muzikologoj, ĉar unu verko estas ligita al la modernaj eldonoj, ankaŭ eldonoj de historia graveco kaj originalaj manuskriptoj.

## Kopirajta disputo 
En oktobro 2007 la fondinto Guo devis provizore fermi la paĝaron, ĉar li ricevis juran ĉespostulon de Universal Edition Vieno, kiu opiniis sian kopirajton malrespektita. Depost  la projekto reaperas kaj estas daŭrigata.

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ĉefpaĝo de IMSLP 
* Forumo des IMSLP (angle)
* Kontribuo pri IMSLP en Radio DRS 2  

Kategorio:Muzika literaturo
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2006
Kategorio:Vikioj
Aribalo

eta|Aribalo el Korinto (6. jc. a.K.)

**Aribalo** estas antikva greka ĉefe argila amforosimila ujo kun malvata koloparto, servante por deponado de oleo kaj ŝmiraĵoj. Ĝi estis populara en la 6-7-aj jarcentoj a.K. en Korinto, kie oni ŝatis la unutenilan tipon kun diskoforma aperturo, globforma korpo, kun pinta fino aŭ platsuba korpo. Oni uzis en Ateno la dutenilan tipon, kun duongloba aperturo, globforma aŭ plata korpo. Oni malofte pretigis ĝin el bronzo, en la Romia imperio kelkfoje eĉ el vitro.

La inkaoj uzis similforman (pli bone al amforo) ujon nomebla same aribalo. Tiu inkaa tipo estis argila, havis bruligitan ruĝan koloron, poluritan brilan surfacon, dikan muron kaj pli grandan internan volumenon, do grandon.

Kategorio:Ceramiko
Kategorio:Antikva Grekio
Verdaj tukanetoj

***Aulacorhynchus*** aŭ **Verdaj tukanetoj** estas genro de birdoj de la familio de Ramfastedoj. Kun totala longo de 30-40 cm, ili estas relative malgrandaj tukanoj, kaj pro tio oni parolas pri tukanetoj, kiel grupo kiu enhavas du rilatajn genrojn; krome ĉiuj al la membroj estas **verdaj** kaj tre similaj. Ĉiuj troviĝas en humidaj arbaroj en montaroj, sed kelkaj ĉeestas ankaŭ en apudaj malaltaj teroj. Ne estas entute finita la decidaro pri taksonomio rilate la speciojn *Aulacorhynchus prasinus* kaj *A. sulcatus*.

Tiu ĉi genro enhavas la jenajn speciojn:
* Bluzona tukaneto (*Aulacorhynchus coeruleicinctis*)
* Derbia tukaneto (*Aulacorhynchus derbianus*)
* Ruĝpuga tukaneto (*Aulacorhynchus haematopygus*)
* Flavbrova tukaneto (*Aulacorhynchus huallagae*)
* Smeraldotukano (*Aulacorhynchus prasinus*)
** Vaglera tukaneto (*Aulacorhynchus (prasinus) wagleri*)
** Blugorĝa tukaneto (*Aulacorhynchus (prasinus) caeruleogularis*)
** Violgorĝa aŭ Nelsona tukaneto (*Aulacorhynchus (prasinus) cognatus*)
** Santamarta tukaneto (*Aulacorhynchus (prasinus) lautus*)
** (Nordanda tukaneto (*Aulacorhynchus (prasinus) albivitta*)
** Nigrogorĝa aŭ Perua tukaneto (*Aulacorhynchus (prasinus) atrogularis*)
* Sulkobeka tukaneto (*Aulacorhynchus sulcatus*)
** Flavbeka tukaneto (*Aulacorhynchus (sulcatus) calorhynchus*)

Kategorio:Pegoformaj
Kategorio:Tukanoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Senkoloraj verdaj ideoj furioze dormas

***Senkoloraj verdaj ideoj furioze dormas*** () estas frazo proponita en la verko „Sintaksaj strukturoj“ de Noam Chomsky en 1957, kiel ekzemplo de frazo, kiu estas gramatike ĝusta, sed sensenca. Tio estas pruvo, ke lingvo — kaj eĉ la komunika homkapablo — estas duobla sistemo: unuflanke sintaksa sistemo, kiu permesas senfinan nombron de frazaj ebloj (se ne paroli pri tekstaj ebloj), dum estas ankaŭ regulara sistemo, kiu permesas nur sencajn frazojn aŭ tekstojn, ankaŭ multnombrega, sed ne tiom senfina.

La komprenon de Chomsky oponis Roman Jakobson, kiu emfazis, ke indas distingi inter la ĉiutaga realeco kaj manko de semantika signifo. Kun ekzemploj el literaturo kaj frazeologio li montris, ke la frazo de Chomsky povas esti legita kiel sencohava.

## Vidu ankaŭ 
* Jabberwocky
* Gloka kuzdrino

## Referencoj 
Kategorio:Lingvoscienco
Flavorela tukaneto

La **Flavorela tukaneto** (***Selenidera spectabilis***) estas mezgranda kaj kolora birdo el la familio de la Ramfastedoj kaj ordo de Pegoformaj de Sudameriko, kiu enhavas la tukanojn, tukanetojn, arasariojn, ktp. La scienca nomo de la specio *S. spectabilis* signifas en la latina “spektakla” au “mirinda”, kio en Esperanto oni povas ŝanĝi al *flavorela*, kio estas unu el la plej rimarkindaj ecoj de la specio pro ties longo, ĉar atingas preskaŭ la flugilojn, sed kiu ne estas entute distinga, ĉar ankaŭ aliaj specioj de la genro havas similan **flavan makulon** malantaŭokule; sed oni uzas tiun nomon, ĉar ankaŭ en nacilingvoj estas uzataj (angle kaj hispane). Krome ofte pli rimarkinda estas la **flava flanka makulo**.

Kiel aliaj membroj de la genro tiu ĉi specio montras ekzemplon de seksa duformismo, kun la masklo havanta blunigrajn kronon kaj kolon, krom subaj partoj (iom blunuancaj), kaj malhelverdajn dorson kaj flugilojn, dum la ino havas brunajn kapojn kaj subajn partojn. Ĝi longas el 38 al 44 cm., el kiuj la beko estas 8 al 10 cm longa. La pezo de la specio estas ĉirkaŭ 220 g. La beko estas pli hela en supra bordo de supra makzelo. La iriso estas ruĝeca kaj la ĉirkaŭokula haŭtaĵo blua. La femuroj estas brunecaj kaj la subpugo ruĝa.

Ĝi troviĝas en la atlantika duono (kariba) de Centrameriko el Honduraso, Kostariko, Nikaragvo kaj Panamo al nordorienta Sudameriko nome en norda Kolombio en ties pacifika marbordo, kaj eble en Ekvadoro. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj aŭ montetaro. Ĝis 1500 m de altitudo. Ĝi estas nekomuna specio. Vivas en paroj aŭ etaj grupoj de ĝis 8 individuoj. Ili manĝas fruktojn, reptiliojn, insektojn kaj eĉ birdidojn de aliaj specioj.
## Fonto
* BirdLife International 2004.  Selenidera spectabilis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 27a Julio 2007.
*En la hispana

Kategorio:Birdoj de Panamo
Kategorio:Birdoj de Kostariko
Tecomatlán

**Tecomatlán** estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Tecomatlán*.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 5068 loĝantojn. El tiuj estas 2383 viroj kaj 2685 virinoj. La komunumo havas surfacon de 181.15 kvadratkilometroj.

La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 18° 6′ norda latitudo kaj 98° 19′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 940

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la komunumo en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Puebla
Baar ZG

## Pri la komunumo 
**Baar** (en esperanto ankaŭ **Baro**) estas urbo kaj komunumo en Kantono Zugo, Svislando. Ĝi havis 21908 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Baar situas oriente de la urbo Zugo kaj estas ĉirkaŭfluata de la rivero Lorze, kiu fontas el la Lago de Ägeri kaj fluas al la Lago de Sihl. La plej norda parto de la urbo estas Sihlbrugg ĉe la bordo de la rivero Sihl. Krom la municipo Baar mem la komunumo konsistas el la municipoj kaj setlejoj Allenwinden, Blickensdorf, Deinikon, Inwil bei Baar, Neuägeri, Sihlbrugg Dorf kaj Walterswil.

## Vidindaĵoj 
eta|150ra|maldekstra|Stalaktitgrotoj *Höllgrotten*
En la Lorze-Ravino troviĝas la stalaktito-grotoj Höllgrotten (en Esperanto: **inferogrotoj**), kiuj estas natura trinkavko-rezervujo de la urbo Zuriko. Vizitindas ankaŭ la Kastelruino Wildenberg sude de la Lorze-Ravino-Ponto. En Baar finiĝas la aŭtoŝoseo de Lucerno al direkto Zuriko kaj transiras al la ĉefa vojo tra la Sihl-Valo. De la trafikcirklo en tiu-ĉi transirejo eliras ankaŭ la pasejvojo tra Hirzelpasejo, kiu konektas ĝin kun la aŭtoŝoseo A2 de Zuriko al Koiro.

## Trafiko 
Baar situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Zugo al Zuriko kaj estas kaj konektita al la loka reto de Zugerland Verkehrsbetriebe kaj al la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
Unuaj setlejspuroj en Baar trovitaj de arkeologoj aĝas preskaŭ 5000 jarojn. La unua dokumenta mencio de Baar datiĝas el la jaro 1045 kiel *Barra*. En mezepoko diversaj monaĥejoj posedis terenojn en Baar. La plej grava bienposedanto en la komunumo tamen estis la Abatejo Kappel. Gravan influon en Baar havis en tiu epoko la Grafoj de Kiburgo kaj poste la Habsburgoj. Kune kun la urbo Zugo Baar aliĝis en la jaro 1352 al la Svisa Ĵurkomunumo.

## Ekonomio 
En la epoko de la industriiĝo en Baar estiĝis multaj fabrikoj, kiuj profitis de la energio produktita el la akvoforto de la rivero Lorze, kiu je la mallonga distanco de 16 km pasas altecdiferencon de 300 m. La rivero liveris la energion por ŝpinfabrikoj kaj elektrocentraloj. Nuntempe antaŭ ĉio la bonaj impostokondiĉoj allogas ĉefe internaciajn kaj tutmondajn entreprenojn al Baar. Tiel ekzemple la konzerno Glencore International AG havas sian sidejon en la urbo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Baar.
* Baar (stacidomo)
* Baar Lindenpark (stacidomo)
* Baar Neufeld (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Baar
* Baar en la Historia Leksiko de Svislando

Kategorio:Urboj de Svislando
Tenampulco

**Tenampulco** estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo estas Tenampulco.

## Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 6721  loĝantojn. El tiuj estas 3316 viroj kaj 3405 virinoj. La komunumo havas surfacon de 108.44 kvadratkilometroj.

La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 20° 10′ norda latitudo kaj  97° 23′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 220

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21158a.htm

Kategorio: Komunumoj de Meksiko
Kategorio: Komunumoj de Puebla
Glojach

**Glojach** estas komunumo en la distrikto de Feldbach en la federacia lando Stirio en Aŭstrio.

La nuna urbestro estas Karl Trummer de la politika partio ÖVP. Glojach havas areon de 3.38 km² kaj situas en meza alteco de 410 m. Ĝi havas 232 loĝantojn (31.12.2005). Tio egalas al 69 loĝantoj je kvadratkilometro.

## Eksteraj ligiloj 
http://www.glojach.steiermark.at 

Kategorio:Komunumoj de Stirio
Sarpang

**Sarbhang** estas urbo en la Sarpang-Distrikto de Butano, kies ĉefurbo ĝi estas. Ĝi situas meze en la sudo de Butano. La urbo havas la koordinatojn:  26° 52′ norda latitudo kaj 90°16′ oriente longitudo.

Sarpang estas unu de la urboj de Butano, kiuj havis plej frue aliron al stratoj kiuj estas uzeblaj por motorveturiloj. Pro sia proksimeco al la hindaj merkatoj ĝi estis kaj estas la komcerca centro ankaŭ por la centraj distriktoj (Dzongkhag) de Butano.

## Eksteraj ligiloj 
*Satellite map at Maplandia.com

Kategorio:Urboj de Butano
Villanueva del Duque

**Villanueva del Duque** estas komunumo en la provinco Kordovo, Andaluzio, Hispanio. Laŭ la popolnombrado de 2006 de la INE aŭ Instituto Nacional de Estadística la urbo havas 1666 loĝantojn. Villanueva del Duque havas surfacon de 137 km², do 12,4 loĝantojn / km². La koordinatoj estas 38º 23' Norda Latitudo kaj 4º 60' Okcidenta Longitudo. La meza alteco estas 585 metroj super la marnivelo. La urbo situas 76 kilometrojn for de la ĉefurbo de la provinco Córdoba.

## Limoj 

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retpaĝo de VILLANUEVA DEL DUQUE
* Novaĵoj pri VILLANUEVA DEL DUQUE

Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Björn Bjelfvenstam

**Björn Bjelfvenstam** (nask. la 19-an de februaro 1929) estas sveda filmverkisto kaj aktoro. Li naskiĝis en Uppsala, Svedio. Kiel aktoro li ludis en la filmoj Smultronstället (dramo), Sommarnattens leende (komedio) kaj Kvinnors väntan (komedio, dramo).

## Verkoj 
* Tre kronor (TV, 1994)
* Den vite riddaren (TV, 1994)
* Ryttare i blått (1959)
* Wild Strawberries, 1957 (en la sveda: Smultronstället)
* Last Pair Out, 1956 (en la sveda: Sista paret ut)
* Smiles of a Summer Night, 1955, (en la sveda: Sommarnattens leende)
* Skuggan (1953)
* Secrets of Women, 1952, (en la sveda: Kvinnors väntan)
* Trots, 1952

Kategorio:Svedaj reĝisoroj
Ricardo Horacio Neumann

**Ricardo Horacio NEUMANN** (* 12-a de julio 1946 en Colonia Barón, La Pampa; † 29-a de majo 2008, estis argentina futbalisto.

Komence li ludis por la la teamo de CA Chacarita Juniors en la tempo inter 1966 ĝis 1972. Li estis unu de la unuaj argentinanoj kiuj poste ludis en la Bundesliga, do en la germana unua futballigo. Inter la jaroj 1972 ĝis 1975 li ludis por la 1. FC Köln. Poste li reiris al CA Chacarita Juniors.

## Teamoj 
*1966 - 1972 CA Chacarita Juniors
*1972 – 1975 1. FC Köln
*CA Chacarita Juniors

## Statistiko 
* unua germania ligo de futbalo *(1. Bundesliga)*
*: 16 ludoj, 2 goloj, 1. FC Köln

* DFB-Pokalo (pokalo de la Germana Futbal-Asocio)
*: 2 Ludoj; 2 goloj, 1. FC Köln

*UEFA-Pokalo
*2 Ludoj, 1. FC Köln

## Sukcesoj 
*1973 Germana Vic-Majstro
*1973 DFB-Pokalo-Finalo

Kategorio:Argentinaj futbalistoj
Bila Cerkva (Transkarpatio)

eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Raĥiv en Transkarpatio
**Bila Cerkva** (, , ) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Raĥiv. La nomo signifas: "blanka preĝejo".

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 11 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 281 m
* Loĝantaro: 3020
* Poŝtkodo: 90614
* Telefonprefikso: 3132
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Bila Cerkva situas en valo de Tiso, apud Solotvino.

## Historio 
Ĝis 1920 Tiszafejéregyháza apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon **Karpata Ukrainio**. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Bila Cerkva/Tiszafejéregyháza. Ekde 1945 Bila Cerkva apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵo 
* ruinoj de monaĥejo
* 2 regnohaloj de la atestantoj de Jehovo
* griza preĝejo de ortodoksuloj

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Koloĉava

eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Miĵgirja en Transkarpatio
eta|dekstra|300px|Preĝejo de Koloĉava
**Koloĉava** (, , ) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Miĵgirja. Ankoraŭ unu vilaĝo apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 631 m
* Loĝantaro: 5020
* Poŝtkodo: 90043
* Telefonprefikso: 3146
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Koloĉava situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Ustj-Ĉorna-Buŝtino. Miĵgirja troviĝas 26 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1365. Longe estis tie nur farmoj. Alsókalocsa ekde 1526 apartenis al fortikaĵo de Ĥust (urbo). Epidemioj okazis en 1600, 1648, 1700, dume en 1657 la poloj detruis la vilaĝon. En 1910 loĝis en Alsókalocsa 2979 da homoj, 2658 rutenoj, 255 germanoj. Ĝis 1920 Alsókalocsa apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon **Karpata Ukrainio**. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Koloĉava/Alsókalocsa. Ekde 1945 Koloĉava apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Sankta Spirito el la 17-a jarcento
* skulptaĵo pri popola bandito

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Walterswil

**Walterswil** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Walterswil BE** de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno en Svislando.

* **Walterswil SO** estas komunumo de la distrikto Olten en Kantono Soloturno en Svislando.
** **Walterswil-Striegel (stacidomo)** estas fervoja stacio en Oftringen.

* **Walterswil ZG** estas vilaĝo de la komunumo Baar en Kantono Zugo en Svislando.
Rusiaj Fervojoj

La **Rusiaj Fervojoj** (; mallongigo: **РЖД** aŭ **RZD**), estas la ŝtataj fervojoj de Rusio. Estas la plej granda entrepreno pri tiu-ĉi fako (pli ol 1.200.000 da laborantoj kaj ĉirkaŭ 85.000 kilometroj da trakoj).

## Historio 
* 1830 - la inventistoj Ĉerepanov (patro kaj filo) konstruis la unuan rusan vaporlokomotivon;
* 1837 La unua fervojlinio interligas la tiaman ĉefurbon Sankt-Peterburgo kaj someran rezidentejon Carskoje Selo;
* 1842 - 1851 oni kunligis Moskvon kaj Sankt-Peterburgon;
* 31an de majo 1891 Nicola la 2-a inaŭguras la konstruiĝon de la transsiberia fervojo. La laboroj finiĝis la 3an de novembro 1901.

## Mapo 
[eta|centra|450ra|La ĉefaj fervojaj linioj de [Rusio]]

## Fotoj 

DieselLoco tep60-1000.jpg|Tipa soveta dizellokomotivo TEP60
DieselLoco tep70-007.jpg‎|dizellokomotivo TEP70
ED4MKM Russian Train.jpg|regiona trajno
Demidovskiy164.jpg|Trajno - Ekaterinburg-Sankt-Peterburgo "Demidovskij ekspress" (*Demidovskij ekspresa trajno*)
Trans_siberian_railroad_large.png|Ruĝa linio – Transsiberia fervojo; Verda linio – Bajkalo-Amura Magistralo
Vladivostok TSR.JPG|Lokomotivo instalita kiel monumento ĉe la fino de Transsiberia fervojo en Vladivostoko

## Vidu ankaŭ 
* Sapsan
* Moskva fervojo
* Oktjabrjskaja fervojo
* Centra ringo de Moskvo
* Lastoĉka
* Moskva-Kazana fervojo
* Lokomotivo de la serio Ѵ

## Eksteraj ligiloj 
*  Retpaĝaro de Rusaj Fervojoj 
*  Retpaĝaro de Rusaj Fervojoj 
*  Historio de Rusaj Fervojoj
*  Bilet.ru
*  Тарифное руководство № 4

Kategorio:Rusiaj firmaoj
Kategorio:Fervojaj kompanioj en Rusio‎
Sinevirska Poljana

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Miĵgirja en Transkarpatio
eta|dekstra|180ra|Sinevirska Poljana

**Sinevirska Poljana,** ukraine **Синевирська Поляна,** ruse **Синевирськая Поляна** (sinjevirskaja poljana), hungare **Felsőszinevér,** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Miĵgirja. La hungaroj uzis ankaŭ la nomon *Szinevérpolyána*.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 818 m
* Loĝantaro: 1350
* Poŝtkodo: 90040
* Telefonprefikso: 3146
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Sinevirska Poljana situas sub monto 1707 m-ojn alta, en valo de rivereto, laŭ traira flankovojo. Miĵgirja troviĝas 18&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el la 17-a jarcento. En 1910 loĝis en Felsőszinevér 1013 da homoj, plejparte rutenoj. Ĝis 1920 Felsőszinevér apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon **Karpata Ukrainio**. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Felsőszinevér/Sinevirska Poljana. Ekde 1945 Sinjevirskaja Poljana apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* greko-katolika ligna preĝejo omaĝe al **Redempto**
* Nacia parko
* lago 22 m-ojn profunda, super marnivelo 989 m-ojn longa, plej granda en Transkarpatio, ŝatata feriejo
* muzeo pri flosistoj

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Tepango de Rodríguez

**Tepango de Rodríguez** estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo estas Tepango de Rodríguez.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 4118 loĝantojn. El tiuj estas 1970 viroj kaj 2148 virinoj. La komunumo havas surfacon de 20.42 kvadratkilometroj.

La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 20° 0′ norda latitudo kaj 97° 48′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 1540

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21162a.htm

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Puebla
Skleroto

[eta|Skleroto de ergoto (*[Claviceps purpurea*) sur sekalo (*Secale cereale*)]]
**Skleroto** estas formo de kelkaj fungoj por travintri. Ĝi estas kompakta maso de micelio.

Ekzemple la sekvantaj fungoj formas sklerotojn.

*Sclerotinia sclerotiorum*, *Botrytis cinerea*, *Claviceps purpurea*, *Polyporus tuberaster*, *Sclerotium rolfsii* aŭ *Ciborinia camelliae*.

Ankaŭ plasmodo de miksomecetoj povas formi kompaktajn sferojn.

Ekzemple *Fuligo septica*.

* Sclerotia and stromata 

Kategorio:Funganatomio
Repinne

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Miĵgirja en Transkarpatio

**Repinne,** ukraine **Репинне,** ruse **Репинное** (repinoje), hungare **Repenye,** slovake **Repiňe** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Miĵgirja. Ankoraŭ 3 vilaĝoj apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 470 m
* Loĝantaro: 1140
* Poŝtkodo: 90032
* Telefonprefikso: 3146
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Repinne situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Volovec-Miĵgirja. La lasta troviĝas 7&nbsp;km-ojn.

## Historio 
En 1910 loĝis en Repenye (repenje) 1626 da homoj, rutenoj en majoritato, germanoj en minoritato. Ĝis 1920 Repenye apartenis al Hungara reĝlando, al provinco Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. La 14-an de marto 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon **Karpata Ukrainio**, kies prezidanto estis Aŭgustin Voloŝin. Sekvantan tagon, la 15-an de marto Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Repinne/Repenye. Ekde 1945 la Transkarpata provinco, do ankaŭ Repinnoje apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵo 
* greko-katolika ligna preĝejo omaĝe al Sankta Demetrios de 1800

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Oberägeri

**Oberägeri** estas komunumo en Kantono Zugo, Svislando. Ĝi havis 5465 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Oberägeri situas ĉe la okcidenta bordo de la Lago de Ägeri ĉe la paseja vojo al la Morgarten-Pasejo.

## Trafiko 
Oberägeri atingeblas ek de la urbo Zugo per aŭtobuslinio 1 de Verkehrsbetriebe Zugerland. Per la aŭtobuslinio 9 oni povas atingi la komunumon Sattel, kie ekzistas konekto al la trajnlinio de Svisaj Orientaj Fervojoj de  al Rapperswil. Inter la jaroj 1912 ĝis 1954 ekzistis tramlinio de Zugo al Oberägeri.

## Historio 
Laŭ ne dokumentita pretendo de la zuga teologo *Kaspar Lang* en sia eklezihistorio aperinta je la fino de la 17-a jarcento la unua preĝejo de Oberägeri estis konstruita en la valo en la jaro 876. Kvankam neniu alia dokumento tion pruvas, la ekzisto de preĝejo en Oberägeri en la 9-a jarcento estas tre verŝajna.

La 15-an de novembro 1315 okazis sur la teritorio de Oberägeri ĉe la Morgarten-Pasejo la Batalo de Morgarten, dum kiuj la trupoj de Leopoldo de Habsburgo spertis detruan malvenkon, evento, kiu certigis la ekziston de la Svisa Ĵurkomunumo kaj kiu estis decida por la sorto de Svislando.

La du politikaj komunumoj Oberägeri kaj Unterägeri estiĝis en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio el la du malfrumezepokaj kamparanaj kooperativoj, kiuj kultivis la komunajn bienojn de la valo de Ägeri, nome la supra kooperativo kaj la suba kooperativo.

## Vidu ankaŭ 
* Batalo de Morgarten

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de komunumo Oberägeri
Montaro Gamburtsev

**Montaro de Gamburtsev** estas montaro troviĝanta en Antarkto. Problemo kun tiu ĉi montaro estas tio, ke ankoraŭ neniu vidis ĝin. Ĝi estas kaŝita sub kelke da kilometroj da glacio. 

La plej alta punkto de la montaro de Gamburtsev havas alton  proksimume 3400 metroj, sed la montopintojn de la montaro ni ne povas admiri. La pintoj estas proksimume 600 metroj sub glacio. Geologoj nun disputas, kion faras tiel masiva montaro meze de Antarkto.

## Malkovro
La montaron de Gamburtsev malkovris en la 50-aj jaroj de la 20-a jarcento soveta teamo, kiu faris surloke seismajn mezuradojn. Nuntempe estis sendita ekspedicio de sciencistoj, inĝenieroj, pilotoj kaj helppersonaron el Anglio, Usono, Germanio, Aŭstralio, Ĉinio kaj Japanio por traesplori la regionon kun la montaro.

Gamburtsev
Nehrovec

**Nehrovec** ( (nehrovec),  (njegrovec), , ) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Miĵgirja. La hungaroj uzis ankaŭ la nomon ''''. Ankoraŭ unu vilaĝo apartenas al la municipo.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Miĵgirja en Transkarpatio
eta|dekstra|300px|Preĝejo de Negrovec

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 1 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 654 m
* Loĝantaro: 2200
* Poŝtkodo: 90042
* Telefonprefikso: 3146
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Nehrovec situas en valo de rojo. Miĵgirja troviĝas 17 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1463. En 1657 la poloj detruis la vilaĝon. En 1910 loĝis en Felsőkalocsa (felŝOkaloĉa) 1456 da homoj, rutenoj en majoritato, germanoj en minoritato. Ĝis 1920 Felsőkalocsa apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Nehrovec/Felsőkalocsa. Ekde 1945 Njegrovec apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵo 
* grekokatolika ligna preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo el la 18-a jarcento

## Referencoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Torunj

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Miĵgirja en Transkarpatio
**Torunj,** ukraine **Торунь,** hungare **Toronya,** slovake **Toroňany** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Miĵgirja. Ankoraŭ unu vilaĝo apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 610-685 m
* Loĝantaro: 1340
* Poŝtkodo: 90015
* Telefonprefikso: 3146
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Torunj situas en montoj, en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Strij-Miĵgirja. La lasta urbo troviĝas 25 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el la 17-a jarcento. En 1910 loĝis en Toronya (toronja) 1212 da homoj, rutenoj en majoritato, germanoj en minoritato. Ĝis 1920 Toronya apartenis al Hungara reĝlando, al Máramaros, al distrikto de Ökörmező, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon **Karpata Ukrainio**. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Toronya/Torunj. Ekde 1945 Torunj apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika ligna preĝejo de 1809
* montpasejo, samtempe akvodislimo 930 m-ojn alta, dum la hungara erao ĝi estis landlimo

== Komunumoj pri *torony* (= turo) (ankaŭ deklinacie) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Palmeros

eta|Ekzempla ritmo
**Palmeros** (el la hispana: *palmas*, polmoj) estas la nomo de la flamenko-muzikistoj, kiuj kreas la ritmon de la muziko frapante la manojn unu polmo kontraŭ la alian. Kiel en instrumenta muziko estas "ritmaj palmeros" kaj "soloista palmero". Oni povas konsideri tiun muzikparton kiel perkut-instrumento, krom ke en tia muziko eblas perkutiloj kiel ligna skatolo aŭ amboso.

Bonaj *Palmeros* estas tre serĉataj, ĉar la tipa ritmo de la flamenko dependas de la kvalito kaj muzikeco de la *Palmeros*.

Kategorio:Hispana muziko
Bluzona tukaneto

La **Bluzona tukaneto** (***Aulacorhynchus coeruleicinctis***)  estas mezgranda kaj kolora birdo el la familio de la Ramfastedoj kaj ordo de Pegoformaj de Sudameriko, kiu enhavas la tukanojn, tukanetojn, arasariojn, ktp. La scienca nomo de la specio *A. coeruleicinctis* signifas en la latina precize “bluzona” aŭ pli ol blua ĉielkolora, do kongruas kun alilingvaj nomoj kaj fakte kun unu el la plej rimarkindaj ecoj. Taksonomie, la Bluzona tukaneto formas superspecion kun la Ruĝpuga tukaneto (*Aulocorhynchus haematopygus*) kaj kun la Flavbrova tukaneto (*A. huallagae*).
## Aspekto
Kiel la aliaj membroj de la genro, tiu ĉi specio estas ĝenerale verda kun longa beko. Krom la **ĝenerala verda koloro**, tiu ĉi specio montras tre klaran distingilon en **helblua horizontala strio** inter verdaj brusto kaj ventro; ne nur tiu ĉi specio en la genro havas tian strizonon, sed ĉe ĝi estas pli klare markita. Krome estas aliaj bluecaj partoj, nome en beko (pli malhela baze kaj hela pinte), brovo, subokule kaj ĉirkaŭ la blankeca gorĝo. La subaj partoj estas pli helverdaj, dum la supraj, dorso kaj flugiloj estas pli malhelverdaj kaj same la vosto, kio finas per bruneca pinto. La pugo estas ruĝa, la femuroj verdecaj kaj la haŭtaĵo ĉirkaŭokula bruneca.

La ino estas simila, sed iom pli mallongbeka. La junuloj ne montras tiom segilecan “dentaron” intermakzelan. Temas pri specio 30&nbsp;cm longa kaj 175-257 g peza ĉe la masklo kaj 173-225 g ĉe la ino.
## Disvastiĝo
Ĝi troviĝas el centra Bolivio al centra Peruo, do oni povas konsideri ĝin endemismo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj andaj montetoj je1600 m de altitudo ĝis 2500, sed pli malofte eĉ el 1465 al 3050 m.
## Kutimoj
Ili manĝas sole, laŭ paroj aŭ en etaj grupoj fruktojn, insektojn aŭ artropodojn. Ili estas tre agemaj. Sed pro malatingebla habitato, ne tre konataj. Reproduktado okazas komence de la jaro en Peruo kaj fine en Bolivio. La nesto estas kutimejam uzita de alia, sed foje ili fosas mem en radiko. Maloftas surgrunde.
## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Aulacorhynchus coeruleicinctis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. 27a Julio 2007.
*En la franca

Kategorio:Pegoformaj
Kategorio:Tukanoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Reliefo (arto)

[eta|dekstra|400ra|Persa reliefo, [Kaĝaroj|Kaĝara epoko, Tangeh Savashi.]]
[eta|dekstra|Romia altreliefo, [Roma Forumo en Romo]]
[eta|Batalo de [centaŭro kontraŭ lapito, friso de Partenono, akropolo en Ateno]]
[eta|200ra|maldekstra|[Devatoj, hinduaj dioj-protektantoj, Angkor Vat]]
**Reliefo** estas skulptita artverko leviĝanta el plata fono, sen esti disigita de ĝi. Reliefoj troviĝas en la tuta mondo, ofte sur monumentaj konstruaĵoj.
La prilaborita materialo povas esti ŝtono, ligno, eburo aŭ metalo.
Depende de kiom alte la figuroj elstaras el la fono, oni parolas pri *malprofunda reliefo* (bareliefo), *duonreliefo* aŭ *altreliefo*.

Laŭ Francisko Azorín **reliefo** estas *Elstaro de io sur ebena surfaco. Elstara skulptaĵo sur ebeno.* Li indikas etimologion el la latina *relevare* (re levi). Kaj li aldonas la terminojn kaj signifojn *alta reliefo*, por reliefo, kies figuroj pli ol duone superstaras la ebenon; *meza reliefo*, por reliefo, kies figuroj elstaras la duonon de ilia proporcia dikeco; *bareliefo*, por reliefo, kies figuroj elstaras malpli ol la duono de ilia dikeco.

## Historio kaj tipoj 
Kulmina epoko de la reliefo estis antikva greka kaj antikva roma arto kun reliefoj kiel ornamaĵoj de temploj kaj tombosteleoj.

Eksterordinara formo de reliefo estas la profunda reliefo, kiu nur troviĝas en la egipta arto kun la figuroj "negative" kavigitaj en la materialon.

**Reliefo** estas duone plastika arta prezentaĵo, kiu elstaras de sur plata fono. Oni distingas diversajn formojn de reliefo laŭ la grado kaj speco de la plastikeco:
* En basa aŭ plata reliefo la figuroj nur iome elstaras el la fono. Bildoj sur moneroj kutime uzas tiun ĉi teknikon. Foje vizaĝoj en basa reliefo elstaras pli forte kaj klare ol la ceteraĵo.
* En duon-reliefo la antaŭa flanko de la figuroj estas plastika, la malantaŭa kvazaŭ estas kaŝita en la fono.
* En alta reliefo la figuroj estas preskaŭ plene plastikaj, sed ilia malantaŭa flanko estas ligita kun la fono.
* En negativa aŭ kava reliefo la figuroj estas kavaĵoj en ebena fono. Ĝi estis populara en la malnovegipta arto.

Reliefo permesas la ellaboradon de detaloj, kiuj ĉe plenfigura skulptaĵo estus tro delikataj por esti stabilaj. Ĝi ofte estas uzata kiel ornamaĵo por glataj surfacoj de konstruaĵoj aŭ ujoj. Materialo por reliefo povas esti ŝtono, argilo, ligno, metalo kaj ankaŭ eburo.

## Famaj reliefoj 
* *Friso de la gigantoj* en Pergamonaltaro
* Friso de Partenono
* Angkor Vat
* La kvar prezidentaj kapoj de Monto Rushmore
* La plej granda bareliefo: Stone Mountain en Georgia, Usono.

## Ekzemploj 

Dosiero:Roman_relief,_Forum_Romanum,_Decennalia_Base,_Rome_(2005).jpg|Duonreliefo sur la Roma Forumo
Dosiero:Votive relief of a reclined Hetaera.jpg|kuŝanta hetajro, senkapa romia reliefo, ĉirkaŭ 2-a jc.
Dosiero:Nativity alabaster MNMA Cl23755.jpg|Reliefo pri la naskiĝo de Kristo, el alabastro, ĉirkaŭ 1400 (Nottingham)
Dosiero:Der Sündenfall über dem Portal des Michel.jpg|Reliefo pri la prapeko, kirko de S-ta Mikaelo (Hamburgo)

## Vidu ankaŭ 
* Kameo
* Skulptisto
* Bareliefo
* *Terra sigillata*

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Skulptado
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Truilo

eta|Norma (du)truilo kun eltirebla distancigilo
**Truilo** estas helpaparato en oficejo, kiun oni uzas por trui paperon por povi enigi ĝin en aktujon. (Alia formo de truilo estis uzata por trui fervojajn biletojn. Truada aparato estas ankaŭ nomata truilo, iam uzata por trui paperstriojn, kiuj regis la signalojn de aŭtomata sendilo. (parte PIV))

La oficeja truilo havas difinitan distancon inter la truilaj partoj. Celo de ĝi estas la ordigo de la paperoj en ringaj aktujoj, rapidteniloj aŭ tempoplaniloj. Se truado koncernas tre dikan paperaron, temas pri paperborado.

## Historio 
La oficeja truilo estis inventita en Bonn fare de Friedrich Soennecken, kiu patentigis la truilon en 1886. La unua aparata mana truilo („Phoenix“) estis vendita en 1901 fare de la Stuttgart-a firmao Leitz, kiu antaŭe malkovris la t.n. Leitz-aktujon.

## Teknikaj informoj 
Oni aranĝas la paperon en la aparato per eltirebla distancigilo, premas la supran parton, kaj la du pinĉaj metalstangetoj de la aparato batas/tranĉas truon en la papero. La eltranĉitaj pecetoj kolektiĝas en suba tenujo. La stangetojn retiras risursoj.

La truoj distancas ĉe papera formato DIN A4 kaj DIN A5 je 8 cm. Ili havas diametron de 5,5 ĝis 6 mm. La distanco al la papera rando estas 10–15 mm.

Por trui la standardan oficejopaperon A4, ekzistas truiloj kun 2 aŭ 4 truilaj stangetoj.

La truilo estas ĉefe el metalo, en diversa formo kaj koloro. La suba paperpeca tenujo kaj la eltirebla distancigilo estas plej ofte el plasto.

## Konfetoj 
Konfetoj estas kromproduktoj de la truado, ofte uzataj en karnavaloj, geedziĝaj aŭ aliaj festoj. Oni produktas ilin ofte industrie, tiam ili povas havi alian geometrian formon ol cirklan.

Kategorio:Oficeja aparataro
Esselte

eta|220ra|Kartotekaj kartoj de Esselte el la 1990-aj jaroj.
**Esselte** estas markonomo kaj nomo de gvidanta produkta firmao en branĉo de la buroartikloj. La entrepreno fondiĝis en 1913 en Stokholmo, Svedio, kaj estis sveda kompanio ĝis 2002, kiam usona konzerno aĉetis ĝin kaj la ĉefsidejo moviĝis al la usona Stamford, Konektikuto - tiam la jara enspezo estis ĉ. 1,2 miliardoj da USD. En 2017 la usona konzerno ACCO transprenis la posedon kaj laŭ stato de 2025 la centra oficejo estas en Lake Zurich, Ilinojso, en nordokcidenta antaŭurbo de Ĉikago. Ĝi havas filialojn en 33 landoj kaj laboras ĉe ĝi ĉ. 5000 dungitoj. Esselte ofertas pli ol 30.000 diversajn buronecesajn artiklojn en pli ol 120 landoj. La ĉefaj markonomoj estas Esselte, Leitz, Oxford, Pendaflex kaj Xyron.

## Historio 
La antaŭulo de la entrepreno fondiĝis en 1913 el 13 memstaraj svedaj entreprenoj el la grafika branĉo kaj formis la firmaon *SLT* (*Sveriges Litografiska Tryckerier*). La posedantoj kaj la strukturo ŝanĝiĝis dum la jardekoj, la entrepreno estis alinomita en 1970 al *Esselte* (eSeLTe) kaj komencas specialiĝi je buroproduktoj. Por tio, Esselte aĉetis ''Benson's International Systems Ltd*, plej grandan ringlibran produktinton de la mondo. Pluaj aĉetoj trafis en 1976 *Oxford Pendaflex Corp.* (produktinto de pend-registra sistemo), en 1978 *DYMO Industries Inc.* (produktinto de presaparatoj kaj prezetiketaj sistemoj) kaj en 1998 *Leitz*, plej grandan germanan entreprenon en tiu branĉo.

Esselte vendis en 2005 la etiketan parton *DYMO'' al Newell Rubbermaid kaj enspezis pro tio ĉ. 730 milionojn da usonaj dolaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala usona paĝo,
* oficiala germana paĝo ktp.

Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Firmaoj de Ilinojso
Tepeaca

**Tepeaca** estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo estas Tepeaca.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 67157 loĝantojn. El tiuj estas 32051 viroj kaj 35106 virinoj. La komunumo havas surfacon de 179.88 kvadratkilometroj.

La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 18° 58′ norda latitudo kaj 97° 54′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 2230

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21164a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Puebla
Ringa aktujo

altdekstre|eta|Ringa aktujo
altdekstre|eta|Ferma mekaniko
**Ringa aktujo** estas aktotenujo, kiu helpas ordigi, kolekti, rezervi buroajn dokumentojn. Ĝi estas ekipita per (plej ofte) du ringoj kaj specifa ferma mekaniko. Oni devas enordigi la paerojn per apartaj, truhavaj plastaj paperujoj aŭ oni devas trui la dokumentojn per truilo.

La fiksigo de la dokumentoj en la aktujo okazas per subpremo de la tenilo en la ferma mekaniko. Per la subpremo, oni disigas meze en la mekanismo du metalstangetojn, per kio ili fiksiĝas al la ringoj, malhelpante la dismoviĝon de la dokumentoj.

La ringa aktujo havas truon (3–5&nbsp;cm) en la flanko (5–8&nbsp;cm) por la rapida elpreno. Sur la flanko ĝi havas ankaŭ lokon por informa slipo aŭ sur tiu troviĝas algluita paperstrio.

Pro merkataj elpensoj, ekzistas 2-3-4 lokaj tipoj kun diversaj ring-distancoj. Tio celas ligon de la aĉetanto al unu tipo.

## Historio 
Ĝin inventis en 1886 Friedrich Soennecken el Bonn, kiu same inventis la truilon. La ringan aktujon pluevoluigis al nuna formo Louis Leitz en Stuttgart-Feuerbach.

Herlitz AG en Berlino produktis en 2007 pli ol 90 milionojn da ringaj aktujoj kaj tiel ĝi estas merkata gvidanto de la produkto.

Kategorio:Oficeja aparataro
Jaime Enrique Hurtado de Mendoza

**Jaime Enrique Hurtado de Mendoza y Bátiz** estas meksika kuracisto kaj advokato. Li estas membro de la meksika partio Partido de la Revolución Democrática Hurtado de Mendoza y Batíz estis kandidato por la posteno de ĉefreganto de la meksika federacia ŝtato Baja California en la balotoj de 2007.

Jaime Enrique Hurtado estis direktoro de la "Fakultato de Medicino" kaj vicrektoro de la universitato Mexicali de la Aŭtonoma Universitato de Baja California. Oni pensis ke li povus esti la kandidato de la PRD, kiel komunuma prezidanto de Mexicali, sed oni petis lin kandidati kiel ĉefreganto de Baja California. Li ne sukcesis en la balotoj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.eluniversal.com.mx/notas/426051.html  (hispane)
* Oficiala paĝo de la kandidato 

Kategorio:Meksikaj politikistoj
Kategorio:Meksikaj kuracistoj
Kategorio:Meksikaj advokatoj
Lago Chico

La **Lago Chico** estas eta ĉilia lago interne de la nacia parko de Huerquehue en la provinco de Cautín. La lago troviĝas sur monteto de parko je alteco de 1320 metroj super la marnivelo. La lago situas ĉe 41° 43' 60 S suda latitudo kaj 73° 7' 60 okcidenta longitudo.

La akvo de la lago estas malvarma, trankvila kaj kristalina. Tre proksime estas la Lago Toro kaj la Lago Verde. Por atingi la lageton oni devas promeni ĉ. 7 kilometrojn sur vojeto, kiu komencas ĉe la enirejo de la parko ĉe la bordo de la lago Tinquilco. 

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.flickr.com/photos/rodchile/207539844/in/pool-10faves (foto de la lago ĉe Flickr)

Chico
Tlacotepec de Benito Juárez

**Tlacotepec de Benito Juárez** estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Tlacotepec de Benito Juárez*.

## Geografio 
La komunumo laŭ la censo de 2010 (INEGI) havis 48 268 loĝantojn. La komunumo havas surfacon de 340,61 kvadratkilometroj.

La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 18° 40′ norda latitudo kaj 97° 39′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 1940

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21177a.htm

Kategorio:Komunumoj de Puebla
Poljana

**Poljana** estas pluraj vilaĝoj en Ukrainio, en Transkarpata provinco.

* Poljana (Svaljava)
* Poljana (Ĥust)

## Vidu ankaŭ 
* Jasnaja Poljana
* Ruskaja Poljana
Soloĉin

eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Svaljava en Transkarpatio

**Soloĉin,** ukraine **Солочин,** hungare **Királyfiszállás** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Svaljava.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 1 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 286 m
* Loĝantaro: 1110
* Poŝtkodo: 89321
* Telefonprefikso: 3133
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Soloĉin situas proksime de Svaljava.

## Historio 
Fine de liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a familio Schönborn ricevis la kampojn. Iom poste oni malkovris sulfurajn fontojn. Ĝis 1920 Királyfiszállás apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Szolyva, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon **Karpata Ukrainio**. Iom poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis Soloĉin/Királyfiszállás. Ekde 1945 Soloĉin apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵo 
* preĝejo de 1868

## Notoj kaj referencoj 
* www.karpataljaturizmus.net

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Aleksandra ĝardeno

eta|Enirejo de Aleksandra ĝardeno
**Aleksandra Ĝardeno** () estas parko en centro de Moskvo. Ĝi situas laŭlonge de la okcidenta muro de la Kremlo.

Post forpelo de la Napoleona armeo el Moskvo en 1812, tiama imperiestro de Rusio Aleksandro la Unua ordonis rekonstrui kaj renovigi la historian ĉefurbon de la lando, grave detruita dum la franca okupado.

La ĉefa urba arkitekto Jozefo Bove desegnis la planon, laŭ kiu en 1820-1823 estis entubigita rivero Neglinka (ruse *Неглинка*) fluanta preter la norda ekstera parto de Kremla muro ĝis sia enfluo en Moskva riveron.

Samtempe super la tubego oni establis la grandan ĝardenon, kiu en 1856 ricevis nomon de Aleksandro la Unua.

Ĝi estas la unua publika parko en Rusio, kies longeco atingas 865 metrojn.
En ĝia komenco troviĝas la memorinda Tombo de la Nekonata Soldato dediĉita al sovetiaj militistoj pereintaj dum la Dua mondmilito, kie brulas Eterna flamo.
eta|Obelisko omaĝe al la 300-a jubileo de Romanov dinastio
Proksime de la Tombo estas la bela groto, kiun oni konstruis el restaĵoj de moskvaj konstruaĵoj detruitaj dum la Patriota milito en 1812. Ĝi memorigas tiun malgajan periodon en vivo de la lando.

eta|maldekstra|Groto
Centre de la ĝardeno la 10-an de julio 1914 oni establis la grizan, granitan obeliskon omaĝe al la 300-a jubileo de Romanov dinastio. En 1918 la nova bolŝevika registaro ŝanĝis la obeliskon mem kaj ĝian signifon. De tiam ĝi prezentas nomojn de eminentaj revoluciistoj kaj teoriistoj de socialismo.

La ĝardenon plenigas multaj malnovaj arboj, arbustoj kaj freŝaj floroj. Tie tre ŝatas promeni kaj ĝenerale ripozi moskvanoj kaj vizitantoj de la ĉefurbo de Rusio.

## Vidu ankaŭ 
* Monumento de Aleksandro la 1-a (Moskvo)

## Eksteraj ligiloj 
* Informo pri Aleksandra ĝardeno  (ruse)

Kategorio:Ĝardenoj kaj parkoj de Moskvo
Kategorio:Distrikto Tverskoj (Moskvo)
Departemento Ĉimaltenango

** Chimaltenango ** estas unu de la 22 departementoj de Gvatemalo. La ĉefurbo estas la samnoma urbo Chimaltenango, kiu situas ĉirkaŭ 54 kilometrojn for de la ĉefurbo de Gvatemalo. 

Laŭ la stato de  en la departemento vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝia ĉefurbo estas samnoma.

Chimaltenango troviĝas en la centra regiono de Gvatemalo kaj ĝi havas norde limon kun la departemento El Quiché kaj Baja Verapaz en la oriento kun Guatemala kaj Sacatepéquez en la sudo kun Escuintla kaj Suchitepéquez kaj en la okcidento kun Sololá.

En Chimaltenango estas entute 16 komunumoj:

## Komunumoj en Chimaltenango 
* Acatenango
* Chimaltenango
* Comalapa
* El Tejar
* Parramos
* Patzicía
* Patzún
* Pochuta
* San Andrés Itzapa
* San José Poaquil
* San Martín Jilotepeque
* Santa Apolonia
* Santa Cruz Balanyá
* Tecpán (Gvatemalo)
* Yepocapa
* Zaragoza (Gvatemalo

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo kun la komunumoj

Kategorio:Departementoj de Gvatemalo