open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mikušovce (distrikto Ilava)

**Mikušovce** (hungare *Mikosfalva* [mikoŝfalva]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Mikušovce situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Ilava troviĝas je 8&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la antaŭhistoriaj tempoj. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1259 en latina formo *"villa Mikus"*. En 1784 loĝis tie 756 vilaĝanoj (156 familioj) en 133 domoj, en 1828 353 vilaĝanoj en 91 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Mikusócz,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Mikosfalva 902 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Púchov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Mikušovce 1026 homoj, (984 slovakoj). La komunumo havas lernejon.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Gorazdo de 1907

Kategorio:Municipoj en distrikto Ilava
Amtorg Trading Corporation

**Amtorg Trading Corporation**, ankaŭ konata kiel **Amtorg**, estis organizaĵo fondita en 1924 fare de Armand Hammer en Usono per konsolidigo de usonaj firmaoj *Products Exchange Corporation* (1919) kaj *Arcos-America Inc (1923)*. La posta estis usona ofico de All-Russian Co-operative Society (ARCOS). Amtorg celis reprezenti tie interesojn de la soveta eksterkomerca monopolo.

Pro la deziro akiri avangardajn teknologiojn de Usono, la Sovetunio klopodis fortigi la komercadon kun Usono, spite al la forta kontraŭkomunisma pozicio de la Usono. Ĝi ankaŭ servis por kaŝejo de sekretservoj GRU kaj OGPU. Tio estis tre grava en la komencaj jaroj, antaŭ kiam Franklin D. Roosevelt agnoskis la Sovetunion, ebligante establon de konstanta ambasadejo en Vaŝingtono.

Amtorg sidis en Novjorko, la plej granda posedanto estis la Moskva *Eksterkomerca Banko*, pluaj posedantoj estis Centrosojuz (centra asocio de la konsumaj kooperativoj) kaj du sovetaj ŝtatanoj, dungitaj tie.

Kategorio:Ekonomio de Usono
Kategorio:Ekonomio de Sovetunio
Kategorio:Ekonomia historio de Rusio
Kategorio:Sovetiaj firmaoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1924
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 1998
Kategorio:Rilatoj de Sovetunio kaj Usono
Kategorio:Sekretaj servoj de Sovetunio
Slavnica

**Slavnica** (hungare *Szalonca* [salonca]) estas unuigita vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Slavnica situas laŭ dekstra bordo de Váh, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Nová Dubnica-Lednické Rovne. Ilava troviĝas je 7&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri Szalonca/Slavnica en 1379 en formo *"Zlaunicha"*, pri la najbara Vászka [vAska] en 1324 en formo *"Wyschen"*. En 1784 loĝis en Szalonca 339 vilaĝanoj (67 familioj) en 63 domoj, en 1828 345 vilaĝanoj en 51 domoj. En 1784 loĝis en Vászka 129 vilaĝanoj (21 familioj) en 20 domoj, en 1828 114 vilaĝanoj en 17 domoj. La 2 vilaĝoj unuiĝis meze de la 19-a jarcento havanta la nomon *Szlavnicz-Vaszka*. Tiu nomo simpliĝis en 1899 al *Szalonca*. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 410 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Púchov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Slavnica 852 homoj, (848 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka tombeja kapelo omaĝe al (Sepdolora) Dipatrino el la 18-a jarcento
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto el la 12-a jarcento, en la 18-a jarcento barokiĝis
* sonorilostablo de 1921

Kategorio:Municipoj en distrikto Ilava
Insulo de la Testudo

[eta|dekstra|250px|Mapo de [Haitio: Norde, la insulo de la Testudo.]]
La **insulo de la Testudo** () estas insulo en la Atlantiko.
Ĝi estas 37&nbsp;km longa kaj 7&nbsp;km larĝa kun areo de 180&nbsp;km².
La insulo situas nordokcidente de Haitio al kiu ĝi apartenas. Dum la 17a jarcento estis rifuĝejo por piratoj kiu agadis sur la maro Karibo. Donis ĝian nomon Kristoforo Kolumbo, kiu observis en sia unua alamerika vojaĝo ke unu el ties montoj similas al la formo de testudo. Formas parton de tektonika ŝildo diferenca de tiu de la insulo Hispaniolo. Ĝi estas montara insulo kun centra montarĉeno, serio de teracoj orientintaj norden, sabla grundo kaj kun ŝlimo en la marborda zono kaj argileca en plej altaj zonoj, kiu atingas 450 m. La suda marbordo havas plaĝojn kaj elstarajn rifojn.

## Vidu ankaŭ
* La Tortuga insulo en Venezuelo

## Referencoj 
Kategorio:Insuloj en Haitio
Trujillo (Kolombio)

**Trujillo** estas municipo situa en la centra zono de la Valo de Kaŭko, departemento de la sudokcidento de Kolombio. Laŭ la oficiala censo de 2005, ĝi enhavas 18.142 loĝantojn. Ĝia etendo estas de 221 km² kaj la ĉefa domaro situas je 1.260 msm. Ĝi karakteriĝis pro la kvalito en ties produktado de kafo, banano, fruktoj kaj legomoj.

Historie ĝi suferis violenton kun gravaj negativaj efikoj en la populacio. Ĉefe dum la 1980-aj jaroj kaj 1990-aj jaroj kiam grupoj de drogokomercistoj aliancanoj de la polico torturis kaj murdis centojn de ĝiaj loĝantoj, provokante translokigon de granda procentaĵo de supervivantoj.

## Submunicipoj kaj ties domaroj 
* Andinápolis. La Sonora kaj Melenas.
* Cerro Azul. EL Chocho, La Bohemia, La Siria, La Soledad.
* Cristales. El Muñeco, Los Chacales, Magungo.
* Dos Quebradas. Cedrales, El Oso, La Floresta, la Luisa, La Marina, Tres Esquinas, Tres Heldas, Villa, Villa Clara.
* El Tabor. Alto Cáceres, Baja Cristalina, Bajo Cáceres, El Tanjer, Juntas, Los Ranchos, Palermo, Puente Blanco.
* Huasanó. Cascajal, Hato Viejo, Tierra Blanca.
* La Marina
* La Sonora. La Betulia, Riochiquito.
* Robledo. El Indio, La Herradura.
* Venecia. La Débora, Maracaibo, La Diamantina, Los Cristales, Alto Cristales.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Registaro de Trujillo

Kategorio:Geografio de Kolombio
Artefarita kokleo

**Artefarita kokleo** estas nova teknika sistemo de kokleo kun kvalitoj kiel la biologia kokleo. 

## Kvalitoj de natura kaj artefarita kokleo
La natura kokleo povas plifortigi kaj malfortigi la akustikajn signalojn, la kokleo estas aktiva kaj aŭdigas. La modernaj normalaj aŭdohelpiloj nur donas bonan signalojn kaj povas aktive filtri ne dezirajn signalojn. La nova artefarita koklea sistemo estas aktiva kiel la natura kokleo.  

Oni sciis priskribi la kvalitojn de biologia kokleo kun specifa Hopf-Bifurkacia-ekvacio; Hopf-Andronov-Bifurkacio.

La nova sistemo ankoraŭ ne estas miniatura, sed oni povos konstrui miniature.    

La nova sistemo povis distingi la trumpeton kaj la violonon. 

## Problemoj de artefarita kokleo
La ĥirurgiisto devos tre - mikrometre - ekzakte lokigi la tre finajn kaj moveblajn elektrodojn.  

## Vidu ankaŭ
*Koklea enplanto (normala, moderna sistemo ekde 30 jaroj)
*Hopf-Andronov-Bifurkacio
*Aleksander Aleksandroviĉ Andronov; soveta fizikisto (1901-1952)
*Eberhard Frederich Ferdinand Hopf; aŭstria matematikisto (1902 - 1983) 

## Eksteraj ligiloj
*normala koklea sistemo 
*Artefarita kokleo, universitato de Zuriko, paĝo 41 

Kategorio:Otorinolaringologio
Sedmerovec

**Sedmerovec** (hungare *Szedmerőc* [sedmerOc]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Sedmerovec situas proksime de la ĉeĥa landlimo, fine de mallonga sakovojo. Ilava troviĝas je 7&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1229 en formo *"Myleuch"*. En 1784 loĝis tie 246 vilaĝanoj (44 familioj) en 37 domoj, en 1828 317 vilaĝanoj en 41 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szedmerőc 359 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Púchov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Sedmerovec 409 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika romanika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto el la 12-a jarcento, en la 18-a jarcento plene barokiĝis
* romkatolika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo de 2002
* romkatolika kapelo omaĝe al Koro de Jesuo de 1927
* Lourdes-tipa kapelo

Kategorio:Municipoj en distrikto Ilava
Thaumatomyia notata

***Thaumatomyia notata*** estas specio de insekto el la familio *Chloropidae*.

## Priskribo 
La adolto estas flava kaj nigra. Iliaj halteroj estas blankaj. Ĝi longas 3&nbsp;mm. Kelkfoje oni vidas amasojn da aldoltoj kiu klopodas travintri ĉe vakuaj loĝejoj. Larvoj manĝas afidojn de radikoj.

## Fontoj 
*Fliegen und Mücken: Beobachtung, Lebenweise* 1998 J. kaj H. Haupt.

## Eksteraj ligiloj 
* Thaumatomyia notata en Fauna Europaea 

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Dipteroj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Ferenc Szakál

**SZAKÁL Ferenc** (saka:l) estis hungara ĉarpentisto, taglibristo naskita en Koloĵvaro ?  kaj mortinta en ? ĉirkaŭ 1720.
## Kariero
Szakál estis ĝis 1700 kapitano de la malnova urbo, poste ekleziulo en la unitariisma kongregacio. Lian taglibron el jaroj 1698 – 1718 eldonis Károly Szabó kaj Sándor Szilágyi (Történeti Emlékek, II., Pest, 1860).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon 

Szakal, F.
Leslie Manigat

**Leslie François Manigat** (naskiĝis , mortis  en Portoprinco) estis haitia politikisto. 

Li estis elektita kiel Laŭkonstitucia Prezidento de Haitio en la kritikitaj balotadoj de junio de 1988, sed li estis eksigita post malmultaj monatoj fare de militista puĉo organizita kaj estrata de Henri Namphy, la diktatoro kaj militista kaj novduvalierista, praulo kaj ekshelpanto de Manigat, kiu ne toleris, ke tiu elpostenigis lin kiel ĉef-komandanto de la Haitia Armeo. Manigat estis devigita ekziliĝi, kaj revenis en Haition post unu jardeko.

Li kandidatiĝis ĉe demokrat-kristana organizo al prezidenta balotado de 2006 kaj estis venkita de René Préval.

Kategorio:Haitiaj politikistoj
János Szakál

**SZAKÁL János, Szakáll** (saka:l) estis hungara juvelisto naskita en 1725 kaj mortinta en 1782.

## Kariero
Szakál agadis en Koloĵvaro inter 1751 – 1792. Inter 1756 – 59 li faris kune kun László Gyulai grandan monstrancon por la preĝejo Sankta Mikaelo de Koloĵvaro. El liaj verkoj postrestis pluraj glasoj, kruĉoj de vino, kandelingoj, porbapteja baseno (ev. preĝejo de Koloĵvaro (1783), fermoplata kruĉo en reformita preĝejo de Marosbogát (1768), skribhava komuniiga glaso en unitariisma preĝejo de Koloĵvaro. Du el liaj glasoj troviĝas en Magyar Nemzeti Múzeum.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon 

Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
CYP3A4

eta|Strukturo de CYP3A4
Citokromo P450 familio 3 subfamilio A polipeptido 4 (mallongiĝita **CYP3A4**) estas ano de la citokromo P450. Ĝi estas unu el la plej gravaj enzimoj implikitaj en la metabolo de ksenobiotiko en la korpo. CYP3A4 estas engaĝita en la oksigenado de la plej granda gamo da substratoj inter tuta la CYPs. CYP3A4 estas en granda kvanto en la hepato. Ĉe homoj, la CYP3A4-proteino estas kodiĝata per la CYP3A4 geno. Tiu geno estas parto de grapolo de citokromo P450 genoj sur la kromosomo 7q21.1.

Hiperiko kaj pampelmuso interagas kun CYP3A4.

Kategorio:Proteinoj
Leopold Patek

**Leopold PATEK** [LEopold PAtek] estas aŭstra emerita fervojisto kaj vivas en Klosterneuburg, Urbo de interpopola kompreniĝo, Malsupra Aŭstrio. Li naskiĝis la 10-an de februaro 1937 en Klosterneuburg, esperantiĝis en 1970 per koresponda kurso de AFEF kaj fariĝis AFEF-membro. En 1992-1995, 1995-1998 kaj 1998-2001 li estis komitatano (A) de UEA. Li agadas kiel ĉefdelegito kaj peranto de UEA por Aŭstrio, estas estrarano de AEF kaj verkis redaktante la AFEF-gazeton *Bulteno - Aŭstria Fervojisto* de la jaro 1982 ĝis la lasta aperinta numero en 2009.

Kategorio:Aŭstraj esperantistoj
Aposiopesis

**Aposiopesis** (greka prisilentado, eksilentado; eo: apoziopezo) estas muzikretorika figuro. Ĝi estas celita paŭzo je certa loko de muzika komponaĵo por signi nociojn kiel morto, perdo, silento kaj eterno.

Joachim Burmeister estas la unua, kiu mencias la apoziopezon kiel muzikretorika figuro. Li priskribas ĝin kiel "absoluta silentado de ĉiuj voĉoj". Ankaŭ je aliaj teoriistoj de la 17-a kaj 18-a jarcentoj ĝia ĉefa trajto estas la silentado. La muzika realigo okazas per uzado de paŭzoj. Povas temi pri ĝeneralpaŭzoj, sed ankaŭ pri ordinaraj paŭzoj en unuopaj voĉoj. Kiel klarigas Johann Gottfried Walther, ekzistas du eblecoj enmeti ĉi tiujn: aŭ post finita kadenco aŭ je alia loko "[...] tamen sen fari je tio formalan finaĵon aŭ kadencon [...]".

*Aposiopesis* estas malgraŭ ĝia simileco al *abruptio* ne intermiksebla kun ĉi tiu. Dum kiam la esprimvaloro de *abruptio* estas la forrompado de melodia linio, *Aposiopesis* signas, laŭ Dietrich Bartels, "la silento sekvanta post tio". Pli malfrue okazis diferencigo de *Aposiopesis* den du subnociojn: homoioptoton kaj homoioteleuton.

La origino de ĉi tiu muzikretorika figuro revenas al la klasika retoriko: jen *apoziopezo* estas difinita kiel ellasado de esenca frazparto resp.  konscia forrompado de la frazo celanta akiri atenton.

## Literaturo 
*Bartel, Dietrich: *Handbuch der musikalischen Figurenlehre*, Laaber 1985.
*Eggebrecht, Hans Heinrich: *Figuren, musikalisch-rhetorische* en: RiemannL, Sachteil (fakta, nebiografia parto), paĝoj 286-288.
*Krones, Hartmut: *Musik und Rhetorik* en: *Musik in Geschichte und Gegenwart*, Sachteil, volumo 6, Kassel 1997, kolumnoj 814-852.

Kategorio:Muzikaj figuroj
Jérémie (Haitio)

**Jérémie** [ĵeremi'] estas urbo de iom pli ol 30.000 loĝantoj en la sudo de Haitio, sur duoninsulo Tiburon. Ĝi estas la ĉefurbo de la samnoma arondismento kaj de departemento Grand'Anse.

La urbo situas ĉe rivero nomiĝanta Grand'Anse, kiel la departemento. En ĝia aglomeraĵo en 2003 vivis 97.503 homoj. En 2009 oni taksis ĝian loĝantaron je 34.788 kaj la aglomeraĵan je 122.149. Pro sia situo preskaŭ pinte de longa duoninsulo Jérémie havas grandajn distancojn al multaj aliaj haitiaj urboj; la distanco al la ĉefurbo Portoprinco estas ĉ. 300 km.

La urbo ekestis sur la loko de iama fiŝkaptista vilaĝo; ĝi estis fondita de Francio en 1756. En 1793 ĝi estis okupita de Britio, kiu tenis ĝin ĝis la haitia revolucio, kiam Toussaint Louverture reaniĝis ĝin al Haitio.

Je la  dek-tri anoj de la grupo *Jeune Haïti* (juna Haitio) albordiĝis ĉe Jérémie kun la celo ribeli kontraŭ François Duvalier. Dek-unu de la ribeluloj estis mortpafitaj en batalo; la ceteraj du estis ekzekutitaj la  en Portoprinco. La ribelon oni nomas *Ĵeremia Vespro*, eble analogie al la Sicilia vespro.

## Famaj denaskuloj 
* Thomas-Alexandre Dumas

Kategorio:Urboj de Haitio
Fermato

eta|Simbolo

**Fermato** (it. *fermare*: *halti*) estas en muziko trankvilosigno laŭ formo de parabolo malsupren malferma sur noto aŭ paŭzo, kiu ankaŭ estas uzata kiel haltosigno aŭ indikas la haltadon en la movado.

## Klarigo 
La origina notvaloro estas plilongigata ĝis la duobla valoro (la interpretisto ne estas ligita al la fakta daŭro). Kelkaj komponistoj precizigas siajn dezirojn, notante *brevis* (= mallonge) aŭ *lunga* (= longe) super la fermatosignon. En modernaj partituroj troveblas ankaŭ la fermatosigno en angula formo (renversita "kesto" kun punkto), longa fermato tiam estas prezentata per pluraj "kestoj" unu super la alia. En la klasika kaj romantisma epokoj oni uzis fermaton por dilatado de la takto, por eviti taktŝanĝon. Ekzemploj por famaj fermatoj estas la komenco de la 5-a simfonio de Beethoven aŭ la uverturo de *Zauberflöte* de Mozart.

Krome fermato en orkestronotoj de konĉerto indikas ankaŭ la komencon de kadenco, dum kiam la restaj voĉoj silentas. Jam en la 15-a jarcento ĝi indikis je la finoj de la voĉoj de kanono, ke tono estas tenenda, ĝis kiam ĉiuj voĉoj atingos sian finon. Fermatoj krome subdividas ĥoralkomponaĵojn, akompanante la finajn sonojn de la unuopaj detranĉoj. Ofte ili troviĝas en pli malnova literaturo super la finostreko de komponaĵo.

Ankaŭ ĝeneralpaŭzo estas indikata per fermato, se ĉi tiu ĝeneralpaŭzo ne estas strikte realigebla en la tempo (malrapidaj movimentoj ĉe Haydn). Ofte tiam staras sur la fermato *G.P.* (multaj ekzemploj ĉe Anton Bruckner).

## Valoroj 
Ekde mallonga ĝis longa:

## Vidu ankaŭ 
* Mezurnotacio

Kategorio:Muzika notacio
804 Hispanio

**804 Hispanio** estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Brazilia familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la kataluna astronomo Josep Comas i Solá elde Barcelono.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Hispanio, lando de la malkovro.

## Ecoj 
Ĝia rotacia periodo estis taksita je 7,405 horoj en 2000,
novaj mezuroj en 2003 donis periodon de 14,845 horoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hispanio
Kategorio:Malkovrita de Josep Comas i Solá
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1915
Citokromo

[eta|Strukturo de la [citokromo c.]]
**Citokromo** estas, laŭ PIV 2005, mitokondria proteino kiu enhavas feron, transportas elektronojn kaj rolas en la ĉela spirado.

Kategorio:Proteinoj
Kategorio:Feraj kombinaĵoj
Miklós Szakáts

**SZAKÁTS Miklós** (saka:ĉ) estis hungara aktoro naskita en Érszakácsi la 30-an de aprilo 1920 kaj mortinta en Bad Reichenhall la 22-an de oktobro en 1984.

## Kariero 
Szakáts finis la aktorakademion en 1941 en Budapeŝto kaj unu jaron li ludis en Koloĵvaro, poste en Budapeŝto en la Gaja Teatro, Teatro Madách, post 1945 en Művész Színház, Ifjúsági Színház, poste denove en Gaja Teatro. Li estis ankaŭ deklamisto kaj filmaktoro. Post 1969 li ludis en Anglio, poste en Usono, kie li direktis teatrotrupon en universitato de Suda Dakoto.

## Roloj 
* Attila (Bánffy Miklós: Nagy úr);
* Cleant (Molière: Tartufo);
* Cyrano (Rostand: Cyrano de Bergerac);
* Agárdi Péter (Heltai Jenő: A néma levente);
* Narrátor (Piscator-Tolstoj: Háború és béke);
* Capulet (Shakespeare: Romeo kaj Julieta);
* Marchand (A. Miller: Közjáték Vichyben).

## Filmroloj 
* *Egy asszony elindul* (1949);
* *Lúdas Matyi* (1949);
* *Különös házasság* (1951); *A harag napja (1953);
* *Az ígéret földje* (1961);
* *Déltől hajnalig* (1964);
* *Aranysárkány* (1966);
* *Egri csillagok* 1-2. (1968);
* *Gyilkosság a műteremben*, 1-2. (tv-film, 1969);
* *Az alvilág professzora'' (1969).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj deklamistoj
Vojtěchov

**Vojtěchov** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en valo de la rivereto Raná, 7&nbsp;km nordoriente de la urbo Hlinsko, proksime de la ŝoseo n-ro 34 inter Havlíčkův Brod kaj Polička, en la vilaĝo estas fervoja haltejo sur linio Žďárec u Skutče - Hlinsko. Vivas ĉi tie  ().

## Partoj de municipo 
* **Vojtěchov**
* Pláňavy

## Historio 
La vilaĝo ekestis en la dua duono de 13-a jarcento, dum regado de Přemysl Otakar la 2-a kaj de ĝia filo Venceslao la 2-a. La unua mencio pri Vojtěchov estas en listo de vilaĝoj de sinjorejo Rychmburk, al kiu ĝi ĉiam ĝis la jaro 1848 apartenis.

### Fervojo 
En la jaro 1870 estis trans vilaĝa katastra distrikto konstruita fervoja linio el Pardubice al Havlíčkův Brod, sed fervoja haltejo estis aranĝita nur en la jaro 1944.

### Belvidejo 
La municipa komunumo Vojtěchov konstruis en la jaro 2009 sur monteto Na hrbovatkách, en altitudo de 590 m s.m. belvidejon. Kreas ĝin metala konstruaĵo ĝis alto de tria etaĝo ĉirkaŭbetonita kaj garnita per ŝtono. Tuta alteco de la belvidejo estas 16,35 m kaj la plej alta belvideja teraso estas en alto de 11,7 m kaj gvidas al ĝi 59 ŝtupoj.

## Loĝantaro 
## Pláňavy 
Al la municipa komunumo Vojtěchov apartenas ankaŭ domaro Pláňavy, pri kiu estas la unua skriba raporto nur el la jaro 1706. En ĉirkaŭaĵo oni trovis novajn trovejojn de fererco kaj estis fonditaj novaj ferfandejoj, en kiuj oni tiam hejtis per ligna karbo. Tiun oni produktis el ligno en karbostakoj, kies postsignoj estas en ĉirkaŭaĵo ankoraŭ nun videblaj.

## Pluaj fotoj 

Vojtěchov - pomník padlých.jpg|Vojtěchov – monumento de falintoj
Vojtěchov - čp. 134.jpg|Vojtěchov – n-ro 134
Vojtěchov - čp. 2.jpg|Vojtěchov – n-ro 2
Vojtěchov - čp. 83.jpg|Vojtěchov – n-ro 83
Vojtěchovská rozhledna (EU-CZ).jpg|Belvedero Vojtěchov

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj paĝoj de la vilaĝo 
* Paĝaro de mikroregiono Hlinsko  
* Mapo


Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
Departemento Sud

**Departemento Sud** (kreole: *Sid*) estas unu el la dek departementoj de Haitio. Ĝia nomo estas la franca vorto por "sudo". Efektive ĝi enhavas la plej sudan punkton de la lando.

Ĝi situas sur la suda flanko de la pinto de duoninsulo Tiburon; al ĝi apartenas la insuloj Île à Vache (bovin-insulo) kaj Grande Caye. Ĉe ĝia norda limo (al departemento Grand'Anse) situas la montaro *Massif de la Hotte* kun monto *Pic Macaya*, 2.347 metrojn alta. Ĉirkaŭ la monto estas nacia parko.

Ĝia areo estas 2.653 km²; en 2009 oni taksis ĝian loĝantaron je 704.760. Ĝia kodo laŭ ISO 3166-2 estas HT-SD. Ĝia ĉefurbo estas Les Cayes.

La departemento estas dividita en kvin arondismentojn, kiuj konsistas el sume 18 komunumoj:

* **Arondismento Aquin** (3 komunumoj) :
*# Aquin
*# Cavaillon
*# Saint-Louis-du-Sud
* **Arondismento Les Cayes** (6 komunumoj) :
*# Les Cayes
*# Camp-Perrin
*# Chantal
*# Maniche
*# Île-à-Vache
*# Torbeck
* **Arondismento Les Chardonnières** (3 komunumoj) :
*# Les Chardonnières
*# Les Anglais
*# Tiburon
* **Arondismento Les Côteaux** (3 komunumoj) :
*# Les Côteaux
*# Port-à-Piment
*# Roche-à-Bateau
* **Port-Salut** (3 komunumoj) :
*# Port-Salut
*# Arniquet
*# Saint-Jean-du-Sud

Kategorio:Departementoj de Haitio
Jan Adriaanszoon Leeghwater

[eta|300px|dekstra|*[Busto de Jan Adriaanszoon Leeghwater antaŭ la "Heerenhuis" (sinjordomo) en Middenbeemster*]]

**Jan Adriaanszoon LEEGHWATER** (De Rijp, 1575 - Amsterdamo, 1650)
estis nederlanda muelejokonstruisto kaj hidraŭlikisto. Li elpensis la supremoveblan oleomuelejon kaj estis engaĝita ĉe diversaj polderoj. Krom tio li faris horloĝojn kaj kariljonojn por la amsterdama Zuiderkerk (Sudakirko) kaj Westerkerk (Okcidentakirko).

Leeghwater naskiĝis kiel filo de la ĉarpentisto Adriaan Symonszoon. Li havis du pliaĝajn fratojn; Symon kaj Adriaan. Li akiris la ĉefkontrolon pri la polderpumpejoj kiuj estis uzataj dum la sekigado de la Beemster en 1612. Kune sub lia gvidado en Noord-Holland inter 1607 kaj 1643 diversaj lagetoj estis sekigitaj: Heerhugowaard (1625), Purmer (1622), Schermer (1635), Starnmeer kaj De Wormer (1626). Dum la Sieĝo de 's-Hertogenbosch en 1629 li estis gvidanto dum la sekigado de la marĉoj ĉirkaŭ la de la hispanaj trupoj sieĝata urbo 's-Hertogenbosch. En la eksterlando li estis konsilanto dum la sekigado de marĉoj apud Bordozo (1628) kaj Metz (1630). En 1633 en Ŝlesvigo-Holstinio li estis engaĝita ĉe la fermdigo en la Bottschlotter Tief en la ĉirkaŭaĵo de Dagebüll. (Loke tiu fermdigo estas nomata *Holländerdeich* (Holandanodigo).)

En 1641 Leeghwater publikigis sian *Haarlemmermeer-libron*. Per tio li estis unu el la unuaj kiuj pledis por sekigo de la danĝere kreskanta Haarlemmermeer, ankaŭ nomata Akvolupo. Nur en 1852 tio estis realigita. Unu el la tri grandaj drenmaŝinoj kiuj estis uzataj portas lian nomon. Tiu drenmaŝino Leeghwater, je la suda flanko de la Haarlemmermeer, ankoraŭ estas uzata.

Kategorio:Nederlandaj inĝenieroj
Kategorio:Hidraŭliko
Arika Okrent

**Arika OKRENT**  estas usona lingvisto, konata precipe pro sia en la jaro 2009 aperinta libro *In the Land of Invented Languages: Esperanto Rock Stars, Klingon Poets, Loglan Lovers, and the Mad Dreamers Who Tried to Build A Perfect Language* ("En la lando de inventitaj lingvoj: esperantaj roksteluloj, klingonaj poetoj, loglanaj geamantoj, kaj la frenezaj revemuloj kiuj klopodis konstrui perfektan lingvon"), rezulto de ŝiaj kvin jaroj de esplorado pri la temo de planlingvoj.

## Junaĝo kaj eduko 
Okrent naskiĝis en Ĉikago al gepatroj de pola kaj transilvania deveno kaj estis fascinata per lingvoj ekde infanaĝo, pro kio ŝi poste komencis studi lingvistikon. Ŝi magistriĝis en lingvistiko de la Universitato Gallaudet, kaj doktoriĝis en psikolingvistiko de la Universitato de Ĉikago en 2004. Ŝi regas flue la anglan lingvon, la hungaran lingvon, la usonan signolingvon kaj la klingonan lingvon,

## Verkoj 
* 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝaro de Arika Okrent
* Pri la libro *In the Land of Invented Languages* de Arika Okrent

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Usonaj lingvistoj
Kategorio:Usonaj esperantistoj
805 Hormuthia

'*805 *Hormuthia'''* estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la .

## Nomo 
Ĝia nomo derivas de la virina antaŭnomo *Hormuth'', tiu de la edzino de Max Wolf.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1915
Sudokcident-ghataj humidaj deciduaj arbaroj

La **sudokcident-ghataj humidaj deciduaj arbaroj** estas tersupraĵa ekoregiono el la hinda ekoprovinco de la orientalisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome ĝi apartenas al tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj de suda Barato. Ĝi kovras la sudan parton de Okcidentaj Ghatoj kaj Nilgiri-Montetoj je altitudoj inter 250 kaj 1 000 metroj en la subŝtatoj de Keralao, Karnatako kaj Tamilnado. La ekoregiono estas parto de la tutmondaj 200-regiono "sudokcident-ghataj humidaj arbaroj" kaj de la biodiverseco-riĉaĵejo "Okcidentaj Ghatoj kaj Sri-Lanko".[eta|220ra|Nacia Parko Mudumalajo je la piedo de [Nilgiriaj Montoj|Nilgiri-Montetoj.]]

## Priskribo 
La ekoregiono kovras areon de 23 800 kvadratajn kilometrojn. Ĝi ampleksas la sudajn montetoĉenojn de Okcidentaj Ghatoj, inkluzive Agastjamalajon kaj Anamalajon, kaj la orientajn partojn de Nilgiri-Montetoj kaj Palani-Montetoj. La arbaroj de Ŭajanado en norda Keralao indikas transiron al Nordokcident-ghataj humidaj deciduaj arbaroj en la nordo. Okcidente la ekoregiono de la malabar-marbordaj humidaj arbaroj troviĝas en la marborda strio inter la perimetro kiu altas 250-metrojn kaj la Malabara Marbordo. Oriente, la ekoregiono transiras al ekoregiono de sud-dekkan-altebenaĵaj sekaj deciduaj arbaroj en la pli seka pluvombro de Okcidentaj Ghatoj. Ĝi ĉirkaŭas la ekoregionon de la sudokcident-ghataj montaraj pluvarbaroj, kiu troviĝas super altitudo de 1000 metroj.

## Vidu ankaŭ 
* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Konservada stato de ekoregiono
* Malabaro
* Nilgiria Biosfera Rezervejo

## Eksteraj ligiloj 
*  Ekoregiono IM0150 : Sudokcident-ghataj humidaj deciduaj arbaroj (WWF)
*  Sudokcident-ghataj humidaj deciduaj arbaroj (*WWF-Wildworld*)
*  Sudokcident-ghataj humidaj deciduaj arbaroj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo
*  Sudokcident-ghataj humidaj deciduaj arbaroj (*The Encyclopedia of Earth*)
*  Sudokcident-ghataj humidaj deciduaj arbaroj (*Globalspecies*) 
*  Situo de la ekoregiono : tajpu *South Western Ghats moist deciduous forests* 

*  Okcidentaj Ghatoj (WWF)
*  Tutmondaj 200; numero 20 : Sudokcident-ghataj humidaj arbaroj (WWF) 
*  Biodiverseco-riĉaĵejo Okcidentaj Ghatoj kaj Sri-Lanko (Naturprotekto Internacie) 

Kategorio:Orientalisaj ekoregionoj
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
Kategorio:Global 200
Kategorio:Biodiverseco-riĉaĵejoj
Kategorio:Geografio de Barato
Kategorio:Karnatako
Passus duriusculus

**Passus duriusculus** (lat. *la dura/malfacila paso*) estas ĉeno de kromate malsupriĝantaj sekundoj. La kromata gamo je tio estas trapaŝata entute aŭ parte. *Passus duriusculus* ofte estis uzata ĉefe en la muziko de renesanco kaj baroko, kiu estis strikte ligita kun la afekciinstruo, por esprimi doloron, suferon kaj funebron.

**Passus duriusculus** ankaŭ povas paŝi supren kaj esprimi male al la malsuprenpaŝanta **passus duriusculus** pozitivaj afekciojn. Vd. ekz. Heinrich Schütz, *Kleine geistliche Concerte, O süßer, o freundlicher, o gütiger Herr Jesu Christe* SWV 285.

Ankaŭ la paso trans grandaj sekundoj (en tritonon) oni nomas *passus duriusculus*.

Kategorio:Muzikaj figuroj
Alle JU

**Alle** (prononcu *al*, malnova germanlingva nomo *Hall*) estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 1702 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Alle situas en la fundo de ĵurasa valo de la rivero Allaine, alfluanto de Doubs, oriente de la distriktĉefurbo Porrentruy. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10,66&nbsp;km², de kiuj 21% estas kovritaj de arbaro, 65% servas por agrikulturo kaj 13% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Alle limas en nordoriento al Vendlincourt, en oriento al La Baroche, en sudoriento al Cornol, en sudo al Courgenay, en okcidento al Porrentruy, kaj en nordokcidento al Coeuve.

## Trafiko 
En la sudo pasas tra la komunuma teritorio la svisa aŭtovojo A16, al kiuj la plej proksimaj alveturejoj de Alle troviĝas en Courgenay en sudo kaj Porrentruy en okcidento. La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la mallarĝspura trajnlinio de la Ĵurasaj Fervojoj de Porrentruy al Bonfol.

## Historio 
La unua skriba mencio de Alle datiĝas de la 15-a de junio 797 kiel *Walo* el dokumento per kiu la episkopo Angelram de Metz konfirmas donacon de Wascom, abato de Saint-Avold al la grafo Wolmerus.

La setlejo apartenis unue al la dukoj de Ferret poste al la Grafejo Montbéliard (germane *Mömpelgard*) kaj tiam denove al la dukoj de Ferret. Ekde la 13-a jarcento ĝi estis posedaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. Post la franca revolucio de 1792 ĝi dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departemento *Mont Terrible* estis integrita al Francio. De 1800 ĝis 1815 Alle apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Alle apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso.

## Vidu ankaŭ 
* Alle (stacidomo)
* Aliaj signifoj de Alle

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Alle
* Alle en la Historia Leksikono de Svislando
808 Merxia

'*808 *Merxia'''* estas malgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ĉefa ano de la Merksia familio al kiu ĝi donas sian nomon.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la itala astronomo Luigi Carnera, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo referas al *Adalbert Merx'', bopatro de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Luigi Carnera
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1901
807 Ceraskia

'*807 *Ceraskia''''' estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Eosa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Max Wolf elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan astronomon Vitold Ceraskij

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1915
Departemento Ouest

**Departemento Ouest** (kreole: *Lwès*) estas unu el la dek departementoj de Haitio. Ĝia nomo estas la franca vorto por "okcidento"; ĝi ne estas vere pravigata de ĝia situo inter la departementoj Centre kaj Sud.

Ouest atingas la limon al Domingo oriente kaj la golfon de Gonavo okcidente kaj ampleksas la insulon Gonavo, la plej grandan de la lando. Ĝia sud-okcidenta parto situas sur duoninsulo Tiburon.

La areo de Ouest estas 4.983 (laŭ aliaj: 4.827) km²; en 2009 oni taksis ĝian loĝantaron je 3.664.620. Ĝia kodo laŭ ISO 3166-2 estas HT-OU. Plej grava urbo estas la haitia kaj departementa ĉefurbo Portoprinco, en kaj ĉirkaŭ kiu loĝas pli ol duono de la departementa loĝantaro.

La departemento estas dividita en kvin arondismentojn, kiuj konsistas el sume 20 komunumoj:

* **Arondismento Arcahaie** (2 komunumoj) :
*# Arcahaie
*# Cabaret
* **Arondismento Croix-des-Bouquets** (5 komunumoj) :
*# Croix-des-Bouquets
*# Ganthier
*# Thomazeau
*# Cornillon
*# Fonds-Verrettes
* **Arondismento La Gonâve** (2 komunumoj) :
*# Anse-à-Galets
*# Pointe-à-Raquette
* **Arondismento Léogâne** (3 komunumoj) :
*# Léogâne
*# Petit-Goâve
*# Grand-Goâve
* **Arondismento Portoprinco** (8 komunumoj) :
*# Portoprinco
*# Carrefour
*# Delmas
*# Pétionville
*# Kenscoff
*# Cité Soleil
*# Gressier
*# Tabarre

Kategorio:Departementoj de Haitio
Ĉefpreĝejo Sankta Mikaelo (Hamburgo)

eta|la kirka turo
La evangelia **preĝejo Sankta Mikaelo** estas unu el la kvin ĉefpreĝejoj de Hamburgo. Ĝi estas la plej konata hamburga kirko kaj rekonilo de la urbo, kiu estas bone videbla el la ŝipoj alvenantaj.

Ĝi estas dediĉita al Sankta Mikaelo la ĉefanĝelo, kies bronza statuo ornamas la ĉefan enirejon.
eta|maldekstra

Hamburg
Mikaelo
Kategorio:Barokaj preĝejoj
Departemento Sud-Est

**Departemento Sud-Est** (kreole: *Sidès*) estas unu el la dek departementoj de Haitio. Ĝia nomo estas la franca vorto por "sud-oriento". Efektive ĝi estas la plej sud-orienta departemento.

Ĝi situas sur la suda flanko de la bazo de duoninsulo Tiburon. Ĉe ĝia norda limo (al departemento Ouest) situas la montaro *Chaîne de la Selle* kun monto Pic la Selle, 2.680 metrojn alta, la plej alta loko de la lando. La monton ĉirkaŭas la nacia parko *La Visite*.

La areo de la departemento estas 2.034 km²; en 2009 oni taksis ĝian loĝantaron je 575.293. Ĝia kodo laŭ ISO 3166-2 estas HT-SE. Ĝia ĉefurbo estas Jacmel.

La departemento estas dividita en tri arondismentojn, kiuj konsistas el sume 10 komunumoj:

* **Arondismento Bainet** (2 komunumoj) :
*# Bainet
*# Côte-de-Fer
* **Arondismento Belle-Anse** (4 komunumoj) :
*# Belle-Anse
*# Anse-à-Pitres
*# Grand-Gosier
*# Thiotte
* **Arondismento Jacmel** (4 komunumoj) :
*# Jacmel
*# Cayes-Jacmel
*# Marigot
*# La Vallée-de-Jacmel

Kategorio:Departementoj de Haitio
Totonakoj

eta|200ra|dekstra|Totonaka ceramikaĵo.
La **totonakoj** estas mezamerikaj indianoj de la regiono Veracruz en Meksiko. Ili formis konfederacion de urboj sed komence de la 16-a jarcento ili troviĝis sub regado de la aztekoj. Ilia ekonomio baziĝis sur agrikulturo kaj komerco kaj ili posedis grandajn urbajn centrojn: El Tajín, Papantla, Cempoala.

La totonaka kulturo elstaras pro la tre varia ceramikaĵo, la skulptado sur ŝtono, la monumenta arkitekturo kaj la avanca urboplana koncepto de la urboj. Pri ilia lingvo esploris Andrés de Olmos verkante gramatikon kaj vortaron.

Kategorio:Historio de Meksiko
Kategorio:Indiana historio
Kategorio:Indianaj etnoj en Meksiko
Tuchyňa

**Tuchyňa** (hungare *Tohány* [tohAnj]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La historiaj loknomoj estis hungare *Nemestohány*, slovake *Zemianska Tuchyňa*.

## Situo 
Tuchyňa situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, fervojo preteriras. Ilava troviĝas je 5&nbsp;km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1243 en formo *"Tuhine"*. Baldaŭe 2 apudaj vilaĝoj formiĝis. En 1784 loĝis tie 38 vilaĝanoj en 11 domoj, en 1828 92 vilaĝanoj en 8 domoj, en la apuda vilaĝeto en 1784 373 vilaĝanoj en 59 domoj, en 1828 438 vilaĝanoj en 59 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en ambaŭ Tohány 567 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Púchov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Tuchyňa 772 homoj, (757 slovakoj).

Kategorio:Municipoj en distrikto Ilava
Granda krucbekulo

eta|Loxia pytyopsittacus, Budby Common 1|alt=Loxia pytyopsittacus, Budby Common 1.jpg
alternative=Granda krucbekulo, masklo|eta|Granda krucbekulo, masklo
La **Granda krucbekulo** aŭ Psitaka krucbekulo (***Loxia pytyopsittacus***) estas mezgranda paserina birdo de la familio de Fringedoj en ties genro *Carduelis* aŭ grupo de krucbekuloj.

Tiu birdo reproduktiĝas en arbaroj de pino de nordokcidenta Eŭropo kaj en okcidenta Rusio. Estas ankaŭ malgranda populacio en Skotio, aldone al malfacilo distingi ĝin el la Komuna krucbekulo kaj el la endemia Skota krucbekulo, ambaŭ el kiuj reproduktiĝas ankaŭ en ties teritorio.

Tiu krucbekulo estas specio ĉefe de loĝantaj birdoj, sed ili migraperas suden kaj okcidenten se manĝodisponeblo malabundas. Tiu specio formas arojn for de la reprodukta sezono, ofte en miksitaj kunmanĝantaroj kun aliaj krucbekuloj.

Krucbekuloj estas karakterizitaj pro makzeloj krucaj pinte, kio estas tialo por la komuna nomo de la grupo. Ili estas specialistaj manĝantoj ĉe strobiloj de koniferoj, kaj la malkutima bekoformo estas adapto por helpi la elprenon de semoj el la strobiloj. La Granda krucbekulo estas specialista manĝanto de la strobiloj de la Arbara pino.

Masklaj plenkreskuloj estas **ruĝecaj** al oranĝecaj, dum inoj estas **verdecaj aŭ flavecaj**, sed estas granda variado. Temas pri klara kazo de seksa duformismo, sed ambaŭkaze la flugiloj estas malhelbrunaj kaj samkoloraj la traokula strio kiu foje pluas en malhela orelareo. Ĉe maskloj for de la reprodukta sezono kaj ĉe inoj ĉiukaze estas respektive ruĝeca aŭ flaveca nuanco en brusto kaj ĉefe en pugo.

Tiu specio estas malfacile separebla el la Komuna kaj Skota krucbekuloj, kaj la diferencoj de plumaro estas neglektendaj. La kapo kaj beko estas pli grandaj ol ĉe iu ajn de la aliaj specioj. La beko estas pli dika ol tiuj de la parencoj, kaj la makzelkruco ofte ne estas videbla; estas dika ne nur la bekobazo, kiel ĉe aliaj krucbekuloj, sed pli ol la du trionoj de la bekolongo. La supra makzelo estas multe pli dika kaj ambaŭ makzeloj estas malhelaj escepte ĉe la bordoj kie heliĝas. La supra makzelo estas ankaŭ pli longa kaj ties fina kurbo super la suba havigas al la specio la similecon kun psitakaj bekoj. Ĉiukaze necesas granda zorgo por identigi tiun specion. Plej fidinda identigilo estas probable pli profunda kaj akra alvoko *ĉuup* aŭ *tjuup*.

Kelkaj pino-manĝantaj populacioj nune atribuitaj al Komuna krucbekulo en suda Eŭropo povus esti ĉu de tiu ĉi specio aŭ alternative de nova propra specio, sed je 2010, tia studo ankoraŭ komencas.

Loxia pytyopsittacus MHNT.ZOO.2010.11.220 Laponie HdeB.jpg|
Loxia pityopsittacus NAUMANN.jpg

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Loxia Fantastica Blogo pri krucbekuloj en Skotio

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Zliechov

**Zliechov** (hungare *Zsolt* [ĵolt], germane *Glashütte*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. Ankaŭ alia vilaĝeto apartenas al la municipo.

## Situo 
Zliechov situas en valo de rojo sub monto 1213 m alta, laŭ traira flankovojo. Ilava troviĝas je 17&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1272 en formo *"Zlieho"*. En 1784 loĝis tie 1135 vilaĝanoj (202 familioj) en 141 domoj, en 1828 1278 vilaĝanoj en 141 domoj. Longe funkciis tie vitrofarejo. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Zljechó,* poste ĝi ricevis belsonan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zsolt 2002 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Púchov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Dum la lasta mondomilito parto de la vilaĝo bruldetruiĝis. En 2001 vivis en Zliechov 632 homoj, (623 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Sankta Laŭrenco el la 15-a jarcento, en 1787 trakonstruiĝis

Kategorio:Municipoj en distrikto Ilava
Zaozhuang-a Universitato

eta|dekstre|340ra|La centra konstruaĵo de la Zaozhuang-a Universitato de Ĉinio
**Zaozhuang-a Universitato** aŭ **Zaozhuanga Universitato** en la sudo de la provinco Ŝandongo de Ĉinio kaj estas unika universitato kun kvarjara studado en urbo Zaozhuang. La universitato fondiĝis en 2004 sub la promeso de Ĉina Registaro surbaze de Zaozhuanga Normala kolegio, kiu fondiĝis en 1984.

La universitato okupas 1083 muojn da tero (72,2 hektaroj) kun konstruaĵoj de 300 000 kvadrataj metroj. 1,08 milionoj da libroj en la biblioteko servas al pli da 988 geoficistoj, geinstruistoj kaj gestudentoj, en la 14 fakultatoj kaj Internacia Instituto.

Nun la universitato funkciigas 34 bakalaŭrajn fakojn kaj 35 kolegiajn fakojn rilate al ĉina lingvo, fremdaj lingvoj, ekonomiko, fiziko, ĥemio, belarto, sportoscienco, turismo, komputiko, historio, muziko, elektronika komunikado, scienco de vivo, matematiko kaj aliaj. La universitato nove fondis Internacian Instituton, kies celo estas akceli internacian kunlaboron kaj interŝanĝon. Ankaŭ Esperanto estas parto de laboro de la instituto.

En Zaozhuanga Universitato estas kelkaj Esploraj Institutoj pri Mozio, Karbo-ĥemio, Lunan-kulturo, Transformiĝo kaj disvolviĝo de Urboj (urboplanado), reformado kaj disvolviĝo de Lunan-kamparo, antikva kulturo de Ĉinio kaj studado.

## Esperanto 
En Zaozhuang-a Universitato funkcias Esperanto-lecionoj kaj Esperanto-Asocio por studentoj.

Ekde 2018 eblas studi Esperanton dum kvarjara studado por atingi la gradon de bakalaŭro.

Internacia Esperanto-Muzeo en Zaozhuang (; filmeto sur Jutubo / YouTube) en la universitato, gvidata de s-ro Sun Ming-xiao, delegito de UEA en Zaozhuang, establita en 2012. Eblas virtuale viziti la muzeon.

Tutmonda Centro pri Informo kaj Kulturo de Esperanto ĉe Zaozhuang-a Universitato inaŭguriĝis en 2024.

## Estraro de la universitato 
* Prof. d-ro habil. Cao Shengqiang
Prezidanto (rektoro) de la Zaozhuanga Universitato ()
* Prof. d-ro habil. Xie Nong
Fak-Estro de la Oficejo por la eksterlandaj kontaktoj pere de Esperanto;
esperantoxie@126.com
* S-ro LinYong
Direktoro de la Oficejo de la Zaozhuanga Universitato
* S-ro Liang Yukun
Fak-Estro de la Internacia Oficejo de la Zaozhuanga Universitato

## Referencoj 
Kategorio:Universitatoj en Ĉinio
Universitato
Ĝabalpur

**Ĝabalpur,** en loka lingvo **जबलपुर** estas urbo kaj distrikta sidejo en subŝtato Madja-Pradeŝo en federacia ŝtato Barato.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
[300ra|eta|Palaco el [1865 en Ĝabalpur]]
300ra|eta|Kolegio en Ĝabalpur

## Bazaj informoj 
* Areo: 374&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 411 m
* Loĝantaro: 1&nbsp;030&nbsp;200 en 2005
* Horzono: UTC + 05:30
* Poŝtkodo: 482 00x
* Telefonkodo: (91)761
* Aŭtokodo: MP-20

## Situo 
Ĝabalpur situas sur malebenaĵo en centro de Barato.

## Historio 
Oni trovis restaĵojn dum regado de Aŝoko. Britoj akiris Ĝabalpur-on en 1818.

## Trafiko 
Ĝabalpur - kiel centro de Barato - havas bonajn kontaktojn voje (3 naciaj aŭtovojoj) kaj fervoje. La urbo havas flughavenon.

## Klimato 
Ĝabalpur havas subtropikan klimaton kun 3 sezonoj: vintro, musono kaj somero. La lasta sezono daŭras inter marto-julio. Majo estas la plej varma monato kun averaĝa temperaturo 42&nbsp;. Poste sekvas la musono ĝis oktobro. Jare pluvas po 1380&nbsp;mm. La vintro daŭras inter novembro-marto, dume neniam frostas.

## Vidindaĵoj 
* palacoj
* temploj
* akvofalo je 25 km-oj
* muzeo
* fortikaĵo de 1116

## Vidu ankaŭ 
* Listo de milionurboj

Kategorio:Urboj de Madja-Pradeŝo
Kategorio:Milionurboj
Katabasis

**Katabasis** (de greka *katabaino*: deiri, desupri. eo: **katabazo**) estas muzika figuro, kiu esprimas per falantaj  tonoj humilecon, doloron kaj respekton.

La muzika simbolo je tio estas ligita kun tekstpasejo, kiu postulas submetiĝon kaj adoron kaj funkcias per la muzika realeco kiel  figuro de la penso esprimita per la teksto.

La figuro klarigas denove la sencenhavon de la teksto kiel iaspeca bildo, aliaflanke tamen, kvazaŭ malligite de la teksto, ĝi plenumas ankaŭ muzike desupradon. *Katabasis* do ne nur priskribas rilaton „tono-teksto“, sed ja ankaŭ travivadon en la muziko mem. (vd. sinestezio)

## Ekzemploj 
La dua parto de la moteto „Singet dem Herrn ein neues Lied“ (BWV 225) de J.S. Bach enhavas en la pasejo „…(Gott) weiss, wir sind nur Staub…“ ("… Dio scias, ke ni estas nur polvo. Takto: 173) tipan katabazon. 

La humilan, ja eĉ "malgrandigan" fakton, ke la homo konsistas nur el polvo, Bach substrekis per katabazo. je tio la soprano plenumas ja malgrandan, sed tamen evidentan „agadon de kliniĝo“, malsuprante ekde C`` al F`. La komponisto tamen igas plenumi ĉi tiun iron malsupren ne nur la sopranon, sed ĉiujn aliajn voĉojn (aldo, tenoro, baso). Bach sentigas per ĉi tiu katabazo al la homoj kaj en la tekstenhavo kaj ankaŭ en la muziko la scion pri la efemereco.

## Literaturo 
* Bartel, Dietrich: Handbuch der musikalischen Figuren, Laaber 1985
* Buelow, Georg J. u.a., Art. ,,Rhetoric and music”, in: NGroveD SE, Bd. 21, S. 268.
* Johann Sebastian Bach: „Singet dem Herr ein neues Lied” (BWV:225)

Kategorio:Muzikaj figuroj
Vortová

Municipo **Vortová** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en protektata pejzaĝa regiono Žďárské vrchy, en fonta regiono de rivero Chrudimka, 7&nbsp;km sude de urbo Hlinsko, ĉe neĉefa ŝoseo inter Hlinsko kaj Herálec. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La vilaĝo situas en pentrinda valo de malgranda rivereto, ĉirkaŭigita de grandaj arbaroj. Legendo pri ekesto de la vilaĝo rakontas, ke el monaĥejo konkerita kaj forbruligata de husanoj fuĝis unu el la monaĥoj en arbarojn rande de la sinjorejo kaj post iu tempo fondis tie domaron nomatan Ortova. Proksime de ĝi situas tri montaraj fiŝlagoj nomataj Zlámanec, Návesník kaj Utopenec. Tiujn, aŭ almenaŭ unu el ili, verŝajne fondis posedanto de sinjorejo de Rychmburk Jiřík, filo de Jakub el Kroměšín inter la jaroj 1426 - 1433. La unua skriba mencio pri la vilaĝo estas en raporto de direktora oficejo en Chrast el la jaro 1543. Tiutempe estis onidire en la domaro nur muelejo n-ro 1 kaj vilaĝestrejo n-ro 2. En la jaro 1656 estis en Vortová sinjora segejo kaj gastejo n-ro 3.
Disvolvo de la vilaĝo ne estis sukcesa pro tio, ke la sinjoroj postulis de subuloj multe da servuta laboro kaj pro tio multaj homoj fuĝadis el la sinjorejo en Moravion, kie la vivkondiĉoj estis pli mildaj.
En la 16-a jarcento laboris en Vortová vitrofarejo, kiun oni povas trovi sur mapo de Johano Amoso Komenio el la jaro 1627. En la jaro 1732 konstruis Josef Sewald, posedanto de bienego en Vejvanovice, en Vortová vitrofarejon, kiu laboris ĝis la jaro 1762, kiam Sewald formigris al Aŭstrio.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Vortová**
* Lhoty

## Memorindaĵoj
### Kapelo 
En la vilaĝo estas kapelo de Sankta Maria, pseŭdoromanika el la jaro 1882. Sur la altaro estas bildo el la jaro 1800.

### Forstejo 
En la jaro 1905 episkopo Doubrava el Hradec Králové konstruigis en arbaro proksime de Vortová historiigan forstejon laŭ planoj de fama arĥitekto Josef Fanta el Prago.

## Lhoty 
Al la municipa komunumo Vortová apartenas ankaŭ vilaĝeto Lhoty, kiu situas sur monteto oriente de Vortová.

## Fotoj 

Vortová kaple.jpg|Vortová - kapelo
Vortová č. 50.jpg|Vortová - n-ro 50
Pohled na Vortovou od Lhoty.jpg|Vido al Vortová de Lhoty
Vortová čp. 60.jpg|Vortová - n-ro 60

## Literaturo 
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Hlinsko  


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Suprasvratka montetaro
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
Vida Szakácsy

**SZAKÁCSY Vida** (saka:ĉi) estis hungara minoritano, predikisto naskita en Tiszaeszlár la 17-an de majo 1829 kaj mortinta en Koloĵvaro la 23-an de decembro 1870.

## Kariero
Szakácsy edukiĝis en la minoritana porpastra edukejo de Segedo. De 1814 li agadis en la ordenejoj de Miskolc, Nagybánya, Szeged, Lugos. De 1818 por pluraj jaroj li estis parokestro de Tordatúr. Li tradukis el germana lingvo *Szózat a katolikus hitszónokokhoz* (Alvoko al katolikaj predikistoj) (Kolozsvár, 1844).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon 

Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj predikistoj
Kategorio:Minoritanoj
Kategorio:Hungaraj minoritataj monaĥoj