open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Diageo

**Diageo** (pronunco: , aliaj elparoloj: , aŭ: ) estas brita firmao por la produktado kaj merkatigo de alkoholaĵoj bazitaj en Londono. Diageo estas la plej granda alkoholproduktanto en la mondo, kaj la plej granda produktanto de biero kaj spritaĵoj .

## Historio 
Diageo estis establita en 1997 de la fuzio de la bierejo Guinness kaj la "Grand Metropolitan" firmao. Ĝia establado estis iniciatita fare de Guinness-direktoroj Anthony Greener kaj Philip Yea kune kun George Ball kaj John McGrath de Grand Metropolitan. Anthony Greener estis la unua administra prezidanto. Diageo-akcioj komencis komerci ĉe la Londona Borso la 17an de decembro 1997 je merkatkapitaligo de 24 miliardoj £. .

En la jaroj sekvantaj la fuzion, la firmao temigis agadojn en la trinkaĵsektoro, ĝuante pli altajn kreskorapidecojn, kaj vendis ĝiajn manĝaĵojn kaj restoraciokomercojn. En julio 2000, ĝi vendis la manĝentreprenon Pillsbury al General Mills por 10,5 miliardoj da dolaroj . Diageo posedis la rapidmanĝejon Burger King ĝis 2002 kiam ĝi estis vendita al konsorcio gvidita fare de American Texas Pacific por 1.5 miliardoj USD .

En 2000, ĝi aĉetis parton de la trinkmarkoj de Seagram de la Bronfman-familio .

En junio 2017, kontraŭ 700 milionoj da dolaroj, ĝi aĉetis la tekilan markon Casamigos de la kinoaktoro George Clooney .

Diageo surmerkatigas siajn produktojn en pli ol 181 landoj tra la mondo kaj funkciigas oficejojn en ĉirkaŭ 80 landoj. Ĝi estas listigita ĉe la Londono-Borso kaj estas unu el la firmaoj kiuj konsistigas la FTSE 100 indekson.

## Varmarkoj 
La markoj posedataj fare de Diageo estas inter la plej venditaj de sia speco en la mondo , inkluzive de:

* Smirnoff - la plej vendita vodko en la mondo
* Johnnie Walker - la plej vendita miksita skota viskio en la mondo
* Baileys Irlanda Kremo (Baileys Irish Cream) - la plej vendata likvoro en la mondo
* Guinness-biero - la plej vendita fortika biero en la mondo
* Gordon's - la plej vendata ĝino en la mondo
* Don Julio - konata tekila marko
* Captain Morgan - konata rummarko
* Tankari - ginmarko

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Britaj firmaoj
Kategorio:Alkoholaĵoj
Pál Andai

**Pál Andai,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Andai Pál** estis hungara arkitekto, sciencohistoriisto, fervojisto. Lia origina familia nomo estis *Abelsberg* ĝis 1932.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis en 2004 en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1920, en la sekva jaro akiris seruristan licencon, fine arkitekturan diplomon en Reĝa Universitato palatino József en 1928. Post la diplomo li estis arkitekto de Hungaraj Ŝtatfervojoj province, ekde 1937 en Budapeŝto. Dum la nazia erao (1944) li estis trudlaboristo, tamen li faris arkitektajn laborojn. Post la paco li partoprenis en rekonstruo de fervojaj linioj. Inter 1949-1968 li laboris en ŝtata arkitekta oficejo, kie li okupiĝis pri digoj, tuneloj, poste li pensiuliĝis. Nepre menciindas lia scienchistoria verkaro.

Lia edzino naskis 3 gefilojn en 1930, 1932 kaj 1946. Andai vidviĝis en 1980. Li ricevis premiojn inter 1953-2002.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Völgyzárógátak. – Tornyok és gyárkémények. – Egyéb feszített szerkezetek.* (libro, 1952)
* *A mérnöki alkotás története* (monografio, 1959, 2013)
* *A technika fejlődése az őskortól az atomkor küszöbéig* (monografio kaj disertaĵo, 1965)
* *A dunaújvárosi löszpart rendezése* (1970)

## Fontoj 
* biografio hungare
* mencio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj sciencohistoriistoj
Kategorio:Hungaraj fervojistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Habari Leo

***Habari Leo*** estas ĉiutaga gazeto publikigita en la svahila lingvo en Tanzanio. Ĝi estas unu el la gazetoj verkitaj en la svahila kun la plej multaj legantoj en la lando.

La gazeto estas posedata de la tanzania registara kompanio "Tanzania Standard (Newspapers) Limited". Laŭ la registara retejo, Habari Leo estas unu el la kvar registaraj gazetoj kiuj estis oficiale establitaj la  por helpi la anglalingvan gazeton *Daily News* en disponigado de edukado, informoj kaj esti grava parto de la komunikado de la registaro al civitanoj kaj ankaŭ de civitanoj al la registaro.

En 2016, *Habari Leo* festis sian 10-an datrevenon.

## Vidu ankaŭ 
* Daily News (Tanzanio)
* Listo de gazetoj

## Eksteraj ligiloj 
*  (*Habari Leo*)
*  (*Daily News*)

Kategorio:Gazetoj
Kategorio:Kulturo de Tanzanio
BT Group

La **British Telecom Group** (**BT Group plc**, komerca nomo: **BT**) estas la holdingo kiu posedas **British Telecommunications** **,** britan multnacian entreprenon kiu disponigas telekomunikajn servojn (interalie fiksan telefonion kaj larĝbendon) kaj kies ĉefaj oficejoj estas en Londono. La kompanio funkcias en ĉirkaŭ 170 landoj , sed 2/3 de spezo okazas en la brita merkato .

La antaŭa poŝtelefona servo (BT Cellnet) estis turnita en la firmao O2 plc en 2001, kaj ĝi nuntempe estas parto de Hispana Telefona.

## Historio 
[maldekstre|eta|La turo [Brita Telecom Tower, origine la Postal Authority Tower, estis konstruita de 1961 ĝis 1964]]
En 1846, la **Elektra Telegrafkompanio** estis establita, kiu komencis aranĝi komunikadinfrastrukturon ĉie en Britio, kaj estas fakte la origino de British Telecom. La historio etendiĝas reen al manpleno da lokaj telegraffirmaoj kiuj en 1868 estis kunfanditaj sub la poŝta servo, kaj kiuj komenciĝis per telefonio en 1882. En 1912 la Ĝenerala Poŝto iĝis monopolo en la kampo de telekomunikado en Britio .

La Poŝta Aŭtoritato-Leĝo de 1969 transformis la Ĝeneralan Poŝton de ministerio en publikan korporacion . En 1980, British Telecommunications estis fondita, kaj komercis sub la nomo British Telecom. En 1981 ĝi estis apartigita de la poŝta aŭtoritato kaj iĝis sendependa unuo. En 1984 British Telecommunications estis privatigita kaj 50% de ĝiaj akcioj estis venditaj al investantoj. La ŝtato vendis la ceteron de siaj posedaĵoj en 1991 kaj 1993. British Telecom estas listigita por komercado ĉe la Londona Borso kaj la Novjorka Borso .

British Telecom Group kontrolas grupon de filioj. La BT Global Services-dividado disponigas komunikadoservojn al entreprenoj kaj registaroj ĉie en la mondo, kaj la BT Consumer-dividado disponigas telefonion, retaliron kaj pagtelevidajn servojn al 18 milionoj da klientoj en la UK. En februaro 2015, British Telecom anoncis la aĉeton de la ĉela kompanio EE por 12,5 miliardoj da pundoj, kaj la fina aprobo por la transakcio de la ŝtataj aŭtoritatoj estis ricevita la 15-an de januaro 2016, la 29-an de januaro de la sama jaro la transakcio estis kompletigita.

La plej multaj el la profitoj de la British Telecom-grupo venas de la operacioj de la Openreach-filio kiu respondecas en Britio pri la fizika kupra infrastrukturo ekster la hejmo de la kliento. Ekde 2005, la British Telecom Group estas akuzita je misuzo de sia kontrolo de Openreach, plejparte pro manko de investo en larĝbenda infrastrukturo en Britio, ŝargado de altaj prezoj kaj malbona klientservo. En januaro 2016, raporto estis publikigita deklarante ke la Brita Komunikado-Administracio devus devigi la British Telecom-grupon vendi Openreach por pliigi konkuradon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* BT Arkivoj 
* BT arkivoj, enreta katalogo 
* BT ensalutaj ligiloj

Kategorio:Britaj firmaoj
Kategorio:Telefona servo
Mihály Korom (historiisto)

**Mihály Korom** [mihAj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Korom Mihály** estis hungara historiisto, arkivisto, altlerneja instruisto.

Mihály Korom naskiĝis  en Magyarcsanád, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
Mihály Korom maturiĝis en gimnazio en Makó, poste li akiris historiistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös, sed en la lernojaro 1949 li studis ankaŭ en Bukareŝta universitato. Post la diplomo li eklaboris en instituto, sed inter 1953-1957 li estis aspiranto de Moskva Ŝtata Universitato, kie li kandidatiĝis (CSc) en 1957. Hejmenveninta li havis postenon en la instituto. Inter 1960–1967 li estis katedrestro kaj docento en Scienca Universitato Attila József, inter 1968-1975 en Universitato Loránd Eötvös. Li doktoriĝis (DSc) en 1976 antaŭ la Hungara Scienca Akademio, poste li estis jam profesoro ĝis 1990. Inter 1975-1978 li estis ankaŭ arkivestro. 

Li edziĝis en 1955, lia adzino naskis dufoje. Li ricevis premiojn en 1963 kaj 1965.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A magyar munkásmozgalom 1939-1945* (1959)
* *A kommunista párt harca a munkásosztály vezette parasztegység megteremtéséért a második világháború időszakában* (1964)
* *A magyar népi demokrácia története 1944-1962* (1978)
* *A népi demokratikus forradalmak elméleti és történeti kérdései* (1986)
* *A magyarországi németek elhurcolása és elüldözése* (1996)
* *Finnország önvédelmi háborúja* (2000)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj arkivistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj marksistoj
Siegfried Kötscher

'*Siegfried *Frieder* Karl Hermann KÖTSCHER*' (naskiĝinta la  en Vajmaro, mortinta samloke la  estis germana pentristo kaj grafikisto kaj laste ne balaste urba originalulo en sia naskiĝurbo.

## Vivo 
Estante disĉiplo de la Grandduka saksia artlernejo kaj loĝante en la aleo *Belvederer Allee* (nr. 60) li ege kontribuis al populara bildo pri Vajmaro. Tio ŝuldiĝas al multo da fasada kaj vanda pentradoj kiuj plejparte ne plu videblas nun (ĉefe pro surŝmiro). Ekzemple citindas arbaraj kaj ĉasaj sciencoj sur la domo je Geleitstraße 9, kiun posedis la pafilfaristoj Georg kaj Alfred Seelig.

KÖtscher laboris en diversaj tabernoj kaj gastejoj, ekz. ĉe "Scharfe Ecke" (Geleitstraße), ĉe hotelo "Chemnitius" (motivoj de noktogardistoj), ĉe *Brauhof*, ĉe la eksa restoracio *Bergschlößchen* je la monto Ziegelberg, ĉe la gastejo Hainfels (bildoj de kasteloj) kaj en la atendejo de la ĉefstacidomo. Ja konserviĝis vandbildoj ena la porsocieta domo *Zur Linde* en Ehringsdorf. Tie ĉefetemis, memkompreneble, la t.n. pleistocena ulo de Ehringsdorf. La verkon tiean restaŭris Norbert Gladis en la 2013-a jaro. Liaj agadoj en tabernoj havigis al li la kromonon *Kneipen-Raffael* (knajpa Rafaelo).

## Literaturo 
* Art. *Kötscher, Siegried Karl Hermann*, ĉe: Gitta Günther, Wolfram Huschke, Walter Steiner (eld.): *Weimar. Lexikon zur Stadtgeschichte*. Hermann Böhlaus Nachfolger, Weimar 1998, p. 260.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝaro de regionhistoria societo je Ehringsdorf

## Notoj 
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1886
Kategorio:Mortintoj en 1954
Kategorio:Originaluloj
Friedrich Gedike

**Friedrich GEDIKE** (naskiĝinta la  en Karstädt-Boberow, mortinta la  en Berlino) estis germana pedagogo estante en favoro de novhumanismo.

## Vivo 
Edukita en la orfejo de Züllichau li studis en Frankfurto ĉe Odro teologion kaj klasikan filologion kaj iĝis en 1776 vicrektoro, en 1779 rektoro de la Gimnazio de Friedrichwerder je Berlino. Danke al li tiu ĉi gimnazio ekfloris.

De 1784 li anis ĉe la konsistorio kaj de 1797 kiel konsilisto ĉe la Supera lerneja kolegiaro. En 1791 li paralele transprenis la estradon de *Köllnisches Gymnasium* (de 1791 helpante, de 1793 sole). En 1790 li fariĝis membro de la Prusa Akademio de Sciencoj. La fondo de moderna porinstruista instituto (*Seminar für gelehrte Schulen* en 1787; ĝin li poste sukcese gvidis) kaj la enkonduko de maturiĝekzameno ĉe gimnazioj (1788) eblis ĉefe danke al li. Krom klasikaj fakoj instruotaj estis, laŭ koncepto lia, ankaŭ realismaj (natursciencoj, geografio ktp.).

Krom pluraj lernejaj libroj li publikigis la jenon: »Aristoteles und Basedow« (Berlino 1779); »Schulschriften« (Berlino 1789 kaj 1795, en du volumoj); »Vermischte Schriften« (Berlino 1801); eldonojn kaj tradukojn de diversaj klasikuloj.

## Literaturo 
* *Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volump 7. Leipzig 1907, S. 428 (ĉi tie interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* biografio ĉe *Prignitz-Lexikon*

Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Lernejestroj
Kategorio:Germanaj framasonoj
Kategorio:Iluminatoj
Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj
Kategorio:Akademianoj
63498 Whitehead

'*63498 *Whitehead''''' estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 1:3 kun Marso.

Ĝi estis malkovrita la  de la aŭstralia astronomo John Broughton elde la Observatorio de Reedy Creek en Ora Marbordo (Kvinslando, Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona, germane naskiĝinta aeronaŭtika inĝeniero Gustave Whitehead (1874–1927), aviada pioniro kaj inventisto. En 1901 li raportis estis farinta permotoran regatan flugon tra signifa distanco per sia vespert-simila flugaparato, pli ol du jaroj antaŭ la unua flugo de la fratoj Wright. Aviadaj fervoruloj sukcesis flugi en moderna kopio de lia aparato.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Kategorio:Malkovrita de John Broughton
Metroo de Marakaibo

La **metroo de Marakaibo** () estas konstruata metroo servanta la urbon Marakaibo en Venezuelo. Ĝi konsistas el nefinita  longa linio iranta nord-orienten/sud-okcidenten kun ses stacioj, malfermita inter 2006 kaj 2009. Pligrandigo de la unua linio kaj la konstruado de dua estas planataj.

## Vidu ankaŭ 
* Marakaibo
* Listo de metrooj en la mondo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* UrbanRail.Net

Kategorio:Metrooj en Venezuelo
Kategorio:Metrooj laŭ urboj
Kategorio:Ŝpuro 1435 mm
Miguel y William

***Miguel y William*** (Mikaelo kaj Vilhelmo) estas brit-hispana drama filmo de 2007 reĝisorita de Inés París kun scenaro de ŝi mem kaj protagonistigita de Elena Anaya, Juan Luis Galiardo, Will Kemp, Malena Alterio kaj Josep Maria Pou, inter aliaj. La filmo ricevis kelkajn nomumojn kaj laŭdojn.

## Intrigo
Miguel de Cervantes (Juan Luis Galiardo) kaj William Shakespeare (Will Kemp), konsideritaj plej bonaj verkistoj de la 17-a jarcento koincidis je morto samtage, sed ili koincidis ankaŭ je enamiĝo al la sama virino, Leonor de Vibero (Elena Anaya), filino de hispana komercisto loĝanta en Londono, estas junulino scivolema kaj pasia por teatro kiu devas reveni al Hispanio por edzinigi al riĉa vidva duko. Malantaŭe restas trista amanto, William Shakespeare. Tuj ŝi konas en sia nova loko eks-soldaton, Miguel de Cervantes, seniluzia verkisto. Alloga, ŝi konvinkas lin verki komedion pri sia geedziĝo kun la duko. Sed kiam ŝi ekkonvinkas lin aperas William Shakespeare, cele al malhelpo de la geedziĝo. Leonor, ŝajnigas Shakespeare servisto, kaj klopodas por kunigis la talentojn de ambaŭ verkistoj por krei unikan verkon. 

## Geaktoraro kaj roluloj
## Referencoj
* 

Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Hispanaj filmoj
Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2007
Kategorio:Hispanaj komediaj filmoj
Kategorio:William Shakespeare
Kategorio:Romantikaj komediaj filmoj
Kategorio:Miguel de Cervantes
Kategorio:17-a jarcento en fikcio
Metroo de Los Teques

La **Metroo de Los Teques** () estas metroo, kies unua linio estas antaŭurba, kunliganta la urbon Karakaso al Los Teques, ĉefurbo de la subŝtato Miranda, Venezuelo. La linio estis malfermita en parta servo la . La linio havas kvin staciojn sur  longa sekcio kun konekto al la Metroo de Karakaso.

## Vidu ankaŭ 
* Los Teques
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Metrooj en Venezuelo
Kategorio:Metrooj laŭ urboj
Kategorio:Ŝpuro 1435 mm
Metroo de Karakaso

La **Metroo de Karakaso** () estas unu el la publikaj transportsistemoj de la urbo Karakaso, ĉefurbo de Venezuelo. La konstruado kaj funkciado de la metroo estas sub la respondeco de la kompanio "C.A. Metro de Caracas".

## Vidu ankaŭ 
* Karakaso
* Metroo de Los Teques
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* UrbanRail.Net

Kategorio:Karakaso
Karakaso
Karakaso
Karakaso
Péter Balázs (arkivisto)

**Péter Balázs** [balAĵ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Balázs Péter** estis hungara historiisto, arkivisto.

Péter Balázs naskiĝis  en Kiskunhalas, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
Péter Balázs maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1942, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1948, post 2 jaroj arkivistan diplomon. En la lernojaro 1948 li instruis en gimnazio, poste li praktikadis jaron en la centra arkivo. En la sekvaj jaroj li laboris en pluraj arkivoj, fine inter 1979–1984 li estis vicarkivestro. Intertempe li kolektis kolektis hungarajn materialojn en eksterlandaj arkivoj, krome li multe okupiĝis pri Győr. Li kandidatiĝis (CSc) en 1979 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li edziĝis en 1954, 2 filoj naskiĝis en 1958 kaj 1963. Li ricevis ŝtatajn premiojn en 1971 kaj 1976.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A területi levéltárakban található feudáliskori összeírások katalógusának elkészítése.* (1957)
* *Les archives d’état de Hongrie en 1962.* (1963)
* *Győr város történetének kérdései. Győr a feudalizmus végén.* (1964)
* *Viale Prelà bécsi pápai nuncius jelentései az 1848-as magyar forradalomról.* (1974)
* *A megyei városok iratanyaga a Horthy-korszak utolsó éveiben és a frontvonal áthaladása idején. 1–2.* (1988)
* *A levéltárügy rendezéséről szóló 1947. évi XXI. tc. útja Sopron vármegye kezdeményezésétől az 1947. évi kihirdetésig.* (1993)

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkivistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kamil Aggházy

'*** [aghAzi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Aggházy Kamil*' estis hungara oficiro (laste kolonelo), milita historiisto. Lia persona nomvarianto estis *Kamill*, liaj pseŭdonimoj estis *Akárki* aŭ *Spectator*. Lia patro estis Károly Aggházy, lia parenco estis Gyula Aggházy.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.
eta|maldekstre|
eta|

## Biografio 
 finis armean akademion en sia naskiĝurbo en 1901, sed libertempe li estis amatora arkeologo pri batalejoj. Post siaj studoj li estis oficiro de la hungara armeo en pluraj urboj. Li batalis dum la 1-a mondmilito, sed li frue estis militkaptito. En 1916 li liberiĝis, poste li estis arkivisto en la ministerio. Li estis fondinto de armea muzeo en 1918, krome muzeestro ekde 1937, dum li kontribuis multe. Li edziĝis en 1910, sed post 4 jaroj li vidviĝis, poste li denove edziĝis en 1919. Lia dua edzino naskis 2 gefilojn en 1922 kaj 1930. Li ricevis hungarajn, bulgaran kaj finnan premiojn inter 1926-1937.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Török hadak magyar földön. Az 1532. évi török–magyar–osztrák háború, különös tekintettel Kőszeg ostromára* (1911)
* *Kovionai csata szerb hivatalos leírása* (1914)
* *A világháború 1914–1918* (kunaŭtoro, 1934)
* *Budavár bevétele 1849-ben.* (kunredaktoro, dufoje eldonita)
* *Vitézek albuma.* (1939)

## Memorigiloj 
* 2 memortabuloj

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj militaj historiistoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Metroo de Valencio (Venezuelo)

La **Metroo de Valencio** () estas metroo kiu servas la urbon Valencio, ĉefurbo de la subŝtato Karabobo, Venezuelo. Parte inaŭgurita la , ĝi estas en komerca servo ekde la , sur  longa linio kun 7 stacioj.

## Vidu ankaŭ 
* Valencio (Venezuelo)
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* UrbanRail.Net

Kategorio:Metrooj en Venezuelo
Kategorio:Metrooj laŭ urboj
Kategorio:Ŝpuro 1435 mm
Meziměstí

**Meziměstí** () estas urbo en Ĉeĥio, en distrikto Náchod. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri municipo, tiam nomata Dolní Vižňov, estas el la jaro 1408. 

En marto de 1992 estis al la municipo redonita statuso de urbo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kastelo en Meziměstí
* Fervoja stacio Meziměstí

## Partoj de urbo 
Al Meziměstí mem estas hodiaŭ alligitaj kelke da antaŭe memstaraj vilaĝoj:
* Březová
* Pomeznice
* Ruprechtice
* Starostín
* Vižňov

## Pluaj fotoj 

Meziměstí - zámek, obr02.jpg|Kastelo
Meziměstí - základní škola obr01.jpg|Baza lernejo
Centrum Walzel 01.jpg|Centro Walzel
Meziměstí - hasičská zbrojnice obr02.jpg|Fajroestingista armilejo
Meziměstí - nádraží, hlavní hala obr03.jpg|Stacidoma ĉambrego
Meziměstí - ZUŠ a knihovna, obr02.jpg|Baza lernejo kaj biblioteko
Meziměstí - rybník u zámku obr06.jpg|Fiŝlago ĉe la kastelo
Meziměstí - sportovní areál obr01.jpg|Sporta areo


Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Urboj en distrikto Náchod
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Broumova montetaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Broumovio
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
Habanos S.A.

**Habanos SA** estas la registrita marko de la la kuba ŝtata monopolo de tabako, la kompanio Cubatabaco. La kompanio funkciigas la merkatigon, distribuon kaj eksportadon de kubaj cigaroj kaj aliaj tabakvaroj internacie .

La kompanio komercigis la markojn Cohiba, Montecristo, Bolívar, kaj Romeo y Julieta, inter aliaj.

## Varmarkoj 
* Belinda
* Bolívar
* Cabañas
* Cohiba
* Cuaba
* Diplomáticos
* Fonseca
* Gispert
* H.Upmann
* Hoyo de Monterrey
* José L. Piedra
* Juan López
* La Flor de Cano
* La Gloria Cubana
* Los Statos de Luxe
* Montecristo
* Partagás
* Por Larrañaga
* Punch
* Quai d'Orsay
* Quintero_y_Hno
* Rafael Gonzalez
* Ramón Allones
* El Rey del Mundo
* Romeo y Julieta
* Saint Luis Rey
* San Cristóbal de la Habana
* Sancho Panza
* Trinidad
* Troya
* Vegas Robaina
* Vegueros

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ekonomio de Kubo
Kategorio:Varmarkoj
Kategorio:Fumado
Kastelo de Tompa

La **kastelo de Tompa** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **Kastelo de Redl** estas romantikisma kastelo, nun psikiatriejo en urbo Tompa (Hungario).

## Historio 
La barona familio Redl aĉetis tie bienon ekde 1780. La kastelo estis konstruita supozeble post la aĉeto. La unua mencio okazis en 1831. Inter 1861-1863 2 aloj estis alkonstruitaj laŭ planoj de Károly Gerster kaj Lipót Kauser (arkitekto). Inter 1893-1905 la kastelo denove estis pligrandigita, fine inter 1984-1986 renovigita. En la 20-a jarcento la posedantaj familioj estis *Nyéky* [njEki] kaj *Podmaniczky*, fine la hungara ŝtato mem pro la ŝtatiĝo. Ekde 1945 la kastelo estis hospitalo por vunditaj soldatoj, poste kazerno, oficejo, ekde 1957 psikiatriejo.

## Konstruaĵo 
La kastelo situas sola apud Preĝejo Sankta Anna (Tompa) ĉe granda parko. Ĝi formas U-majusklon. La origina meza parto havas etaĝon, la aloj estas teretaĝaj. Inter la aloj kaj la origina parto po unu etaĝaj bastionoj altiĝas. Antaŭ la meza parto granda teraso situas.

## Parko 
Apartenaĵo de la kastelo estis granda parko, kvazaŭ arboreto kreita en la 1860-aj jaroj. Ene pavoj vivas, krome kelkaj servaj domoj kaj elvidejo estas videblaj. La arboj estas kutimaj: kverkoj, fraksenoj, aceroj, Styphnolobium japonicum-oj, tilioj, :en:Celtis occidentalis-oj, platanoj, taksusoj, arbaraj pinoj, :en:Blue spruce-oj, abioj.

## Referencoj 
## Fontoj 
* hungare kun fotoj 
* hungare kun foto
* hungare kun foto 
* datenoj kun foto

Tompa
Kategorio:Tompa (urbo)
Yahya Sinwar

**Yahya Sinwar** () (naskiĝis  en Ĥan Junis, mortis ) estis la palestina organizĉefo de la organizo Hamas en la Gazaa Sektoro ekde Februaro 2017. Li estis unu el la kunfondintoj de la sekureca aparato de Hamas. Li estis la dua plej potenca figuro ene de Hamas.

 
Kategorio:Hamas
Kategorio:Palestinaj politikistoj
Johann Joachim Spalding

**Johann Joachim, SPALDING** naskiĝinta la  en Tribsees, mortinta la  en Berlino) estis germana teologo protestantisma kiu favoris la klerismon.

 
Spalding fariĝis en 1749 predikisto en Lassan kaj en 1757 ĉefpredikisto en Barth. En 1764 li estis nomumita preposto ĉe la Nikolaa Preĝejo de Berlino antau iĝis supera konsistoria konsilisto. Ĉi-funkcie li engaĝiĝis pri religia modernigo ĝis kiam en 1788 la ordonaro nomita *Wöllnersches Religionsedikt* demisiigis lin.

Inter liaj skribaĵoj tipas por tiu tempo kaj aparte menciindas la jenoj: »Gedanken über den Wert der Gefühle in dem Christentum« (Leipzig 1761); »Über die Nutzbarkeit des Predigtamts« (1772). Lia membiografio eldoniĝis en Halle (Saale) en la 1804-a jaro.

Lia filo Georg Ludwig (1762-1811) estis instruisto pri klasikaj lingvoj ĉe la gimnazio je Griza klostro (Berlino).
## Fonto
*Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 18. Leipzig 1909, p. 646 (tie ĉi interrete)
## Eksteraj ligiloj
*ligiloj ĉe DDB

Kategorio:Germanaj predikistoj
Purulia

**Purulia,** oficiale Purulia Sadar, bengale: **পুরুলিয়া** estas urbego kaj municipo en orienta Barato, en okcidenta parto de subŝtato Okcidenta Bengalio, en la samnoma distrikto, kies sidejo ĝi estas. 
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2011 Purulia havis  loĝantojn kun legopovo 82%, pli alta, ol la tutlanda mezumo.

## Geografio 
Purulia situas norde de rivero ĉe piedoj de altebenaĵo en averaĝa alteco de 228 m super la marnivelo. Bokaro troviĝas 44, Dhanbad 52, Ĝamŝedpur 65, Bankura 71, Durgapur 95, Ranĉi 108, Kardopur 147, subŝtata ĉefurbo Kolkato 221, tutlanda ĉefurbo Delhio 1089, Mumbajo 1486 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Dum la mezepoko tiu teritorio estis parto de Ĝarkando-regiono. Malmulto estas pri Purulia antaŭ ol la Brita Orienthinda Kompanio akiris tiun teritorion en 1765. La nuna distrikto estis formita en 1956.

## Religio 
En Purulia preskaŭ 83% de la populacio estas hinduoj, proksimume 14% estas islamanoj, proksimume 2% estas kristanoj, iomete aliaj religioj.

## Eduko 
En Purulia loka universitato funkcias, krome ekzistas pluraj altlernejoj.

## Lingvoj 
La oficiala kaj ĉefa lingvoj en Purulia estas la bengala lingvo, al kiu aldoniĝas la angla.

## Klimato 
La averaĝa temperaturo en Purulia varias averaĝe inter 20-31 °C. La meza jarpluvo estas 1466 mm. La pluvsezono kutime daŭras de junio ĝis septembro pro la musono, sed pluvas iomete ankaŭ en la ceteraj monatoj.

## Trafiko 
Al stacidomo de Purulia kuras 3 fervojaj linioj. 5 ĉefvojoj kuras al la urbego. La plej proksima flughaveno estas en Dhanbad laŭ la mapo.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj, proksime hinduaj malnovaj temploj, kelkaj el la 11-a jarcento 
* telegrafa turo

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Okcidenta Bengalio
100084 Gußmann

'*100084 *Gußmann'''* estas malgranda, ŝajne malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  26-an de septembro 1992 de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

Ĝia nomo honoras la germanan teorian astrofizikiston *Ernst-August Gußmann* de  Potsdam. Lia speciala kampo estis la stelaj atmosferoj; Kiel kun-fondinto kaj unua prezidento de la *Förderverein Großer Refraktor Potsdam'' (Subtena Asocio por la Grand Refraktoro de Potsdam), li estis kerna por sekurigi, ke la kvara plej granda refraktoro en la mondo kaj ties kupolo, estu plene restaŭrita.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Malkovrita de Lutz D. Schmadel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Van Helsing

***Van Helsing*** estas usona agadfilmo de malhela fantazio de 2004 reĝisorita de Stephen Sommers kun scenaro bazita sur la rolulo de la romano Drakulo de Bram Stoker, nome doktoro Abraham van Helsing. La filmo estis protagonistigita de Hugh Jackman, Kate Beckinsale, David Wenham kaj Richard Roxburgh. En la intrigo Van Helsing, ĉasisto de monstroj devas helpi ciganan princinon fronti kaj elimini la grafon Valerius Drakulo. 

Kvankam la filmon ricevis negative la kinkritikistoj, ĝi iĝis biletvenda sukceso pro ĉirkaŭkalkulita enspezo de 300 milionoj da usonaj dolaroj. 

## Intrigo
En 1887, en Transilvanio, Frankenstein, helpita de Igor kaj Drakula, kreas monstron, kiu fuĝas el la kolera homamaso. Unu jaron poste, en Parizo, la monstroĉasisto Gabriel Van Helsing en la katedralo Notre-Dame de Paris mortiĝas M. Hyde, krimkulpulo. Poste li venas al Romo (Vatikano) por esti ordenigita. Tie li ricevis komision detrui en Transilvanion Drakulon kaj protekti anoj de rumana familio nome Valerius, nome Anna kaj Velkan. Ili devas mortigi la vampiro; male la tuta familio restos eterne en la purgatorio. Van Helsing, akompanata de monaĥo, nome Carl, ekkonas Anna kaj Velkan, kiuj klopodas por mortigi homlupon kontrolitan de Drakulo, sed Helsing kaj Velkan falas al rivera gorĝo. 

Helsing kaj Carl poste venas al vilaĝo kie ili aliĝas al batalo de Anna kontraŭ la edzinoj de Drakulo, nome Verona, Mariŝka kaj Aleera. Helsing mortigas Mariŝka. Velkan vizitas Anna por averti ŝin pri planoj de Drakulo, sed li transformiĝas en homlupo kaj fuĝas. Helsing kaj Anna sekvas lin ĝis la kastelo de Frankenstein. Ili malkovras la planon de la grafo, nome vivigi milojn da siaj mort-vivantaj filoj, uzante Velkan kiel peranto por la procezo.

## Geaktoraro kaj roluloj
* Hugh Jackman: Gabriel Van Helsing
* Kate Beckinsale: Anna Valerius
* Richard Roxburgh: grafo Vladislao Dragulia, Drakulo
* David Wenham: Carl
* Shuler Hensley: la kritaĵo de Frankenstein
* Elena Anaya: Aleera
* Will Kemp: Velkan Valerius
* Kevin J. O'Connor: Igor
* Alun Armstrong: kardinalo Jinette
* Silvia Colloca: Verona
* Josie Maran: Mariŝka
* Tom Fisher: M. Crow
* Samuel West: Dro. Victor Frankenstein
* Robbie Coltrane: voĉo de Mr. Hyde
* Stephen Fisher: Dro. Jekyll

## Referencoj
* 

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2004
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Hororaj filmoj
Kategorio:Agfilmoj
Kategorio:Trileraj filmoj
Kategorio:Aventuraj filmoj
Kategorio:Vampiraj filmoj
Kategorio:Drakulo
Ŝtata monopolo

En ekonomiko, **ŝtata** (ankaŭ foje nomata **registara** aŭ **publika**) **monopolo** estas formo de truda monopolo en kiu registara agentejo aŭ publika kompanio estas la ununura provizanto de aparta produkto aŭ servo. Ĝi estas monopolo kreita, administrita kaj foje ankaŭ funkciigita de la registaro kaj ebligita de speciala leĝo malpermesanta konkurencon .

Registara monopolo povas funkcii de ajna nivelo de registaro— supernacia (kiel en doganunio ) ŝtata, regiona, loka; la termino stata monopolo kutime signifas registaran monopolon administrita fare de la nacia registaro .

## Teorio 
Estas tri ĉefaj kialoj kial la ŝtato efektivigas ĉi tiun tipon de merkato:

* la ŝtato respondecas pri provizado de specifa bono aŭ specifa servo en sektoro esenca por la civitano en kiu privataj kompanioj ne havas eblon enspezi;
* la ŝtato respondecas pri disponigado de specifa bono aŭ specifa servo en sektoro esenca por la civitano en kiu firmaoj povus krei fortan spekuladon;
* la ŝtato trudas monopolon sur konsumaĵo malfacile anstataŭebla aŭ havas malmultajn alternativojn por pliigi sian impostan enspezon, ekzemple, dum tra la historio en multaj regnoj, salo kaj ankoraŭ en multaj landoj tabako.

La prezo de bono aŭ servo povas ŝanĝiĝi, de civitano al civitano, surbaze de subsidiarecaj kriterioj por malpli bonhavaj homoj; tial, kun malsamaj prezoj bazitaj sur enspezo, t.e. ĝi povas konsistigi reguligita prezo kiu estas la sama por ĉiuj.

## Ekzemploj 
En multaj landoj, la poŝtosistemo estas administrata de la ŝtato kaj konkurenco estas malpermesita per leĝo en kelkaj aŭ ĉiuj servoj. En skandinavaj landoj, iuj varoj konsiderataj malutilaj al la socia bonfarto estas distribuitaj (kaj tiel kontrolitaj) per ŝtata monopolo. Aparte, en Finnlando, Islando, Norvegio kaj Svedio, publikaj kompanioj havas monopolojn por la vendo de alkoholaĵoj, kazinoj kaj aliaj hazardlud- institucioj, kiel la loterio, ankaŭ kutime estas monopoligitaj.

Same, socialasekuraj sistemoj, kie la registaro kontrolas la industrion kaj specife malpermesas konkurecon, kiel en Kanado, estas ŝtataj monopoloj.

## Vidu ankaŭ 
* Ŝtatigo

## Referencoj 
Kategorio:Fiska politiko
Kategorio:Monopolo
Metroo de Glasgovo

La **Metroo de Glasgovo** () estas metroa fervoja sistemo en la urbo Glasgovo, Skotlando, Unuiĝinta Reĝlando. Ĝi estis malfermita la , estante la kvara plej malnova metroa fervojo en la mondo post Londono, Ĉikago kaj Budapeŝto. Komence ĝi funkciis per kabla cirkvito kaj poste elektra sistemo estis uzata.

Ĝi havas ununuran cirklan linion kiu neniam estis plilongigita. La metroo antaŭe estis oficiale nomita *Glasgow District Railway*, kvankam ĝi poste ŝanĝis sian nomon al *Glasgow Underground* en 1936. Ĉar multaj uzantoj neformale nomis ĝin "the Subway", ĝia funkciigisto Strathclyde Partnership for Transport (SPT), decidis alinomi ĝin "Glasgow Subway" en 2003. Ĝi estas unu el la kvar funkciantaj subteraj fervojaj retoj en Britio (la aliaj estante Londono, Docklands kaj Tyne and Wear).

Nuntempe oni faras studon por konsideri eblan plilongigon de la linio sude de la urbo.

centra|400px|eta|Mapo inter 1964 kaj 1966

## Vidu ankaŭ 
* Glasgovo
* Tramtransporto en Glasgovo
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* UrbanRail.Net

Kategorio:Glasgovo
Glasgovo
Glasgovo
Okulŝirmilo

[dekstra|eta|280x280ra|[Moŝe Dajan - portas okulŝirmilon super sia maldekstra okulo, rezulte de vundo ricevita en la Dua Mondmilito. Ĉar li ĉiam portis nigran okulŝirmilon ekde tiam, tiu iĝis vida varmarko.]]
eta|264x264ra|Infano portanta okulŝirmilon por kuraci ambliopion
[eta|228x228ra|En [popola kulturo nigraj okulŝirmiloj ofte estas asociataj kun piratoj, kaj povas esti uzataj kiel neformala simbolo por ĉiuj specoj de piratado.]]
**Okulŝirmilo** estas malgranda peceto el ŝtofo, ledo aŭ alia materialo, kiu estas portata super okulo, tiel ke ĝi kovras kaj la okulon, kaj la tutan okulkavon. La kovraĵo estas tenata en sia loko pere de fadeno, rubando, bandaĝo aŭ gluo (simila al plastro). La okulŝirmilo estas uzata por kaŝi aŭ protekti vunditan aŭ mankantan okulon, sed ĝi havas ankaŭ medicinan uzon en kuracado de t.n. "maldiligenta okulo" (ambliopio) ĉe infanoj.

En popola kulturo, nigraj okulŝirmiloj estas precipe portataj de piratoj kaj figuroj, kiuj estas intencitaj aspekti timigaj, ekscitaj aŭ specialaj. Estis sugestite ke piratoj eble uzis okulŝirmilojn ne nur por kovri vunditajn okulojn, sed por plibonigi noktan vidkapablon dum moviĝado rapide de la taglumo sur la supra ferdeko al la malhelaj spacoj  interne de la ŝipo malsupre. Okuloj bezonas ĝis 25 minutojn por adaptiĝi al la lumkondiĉoj, kiam ili transiras de forta lumo al mallumo, kaj montriĝis, ke oni povas tuj vidi pli bone formetante la okulŝirmilon de antaŭe ŝirmita okulo. Tamen, ekzistas neniu historia indiko pri tia uzo.

Por celumi kaj precize uzi pafilon, pafisto uzas celigilon. Ĉe pafejo pafistoj trejnpafas kaj celigas sian pafilon (kaj specife kiam oni uzas fusilon) pere de ilia domina okulo. Pafistoj kiuj ne kapablas fermi sian malfortan okulon foje uzas okulŝirmilon.

Kiam fotas uzante fotilon tiam la fotisto uzas okularion, kaj oni devas uzi nur unu okulon kaj do fermi la alian por fokusigi la vidkapablon al la funkcio de nur unu okulo.

## Vidu ankaŭ 
* Okulkovraĵo

## Eksteraj ligiloj 
* Internacia Ortoptika Asocio
Kategorio:Mara kulturo
Kategorio:Oftalmologio
Kategorio:Kapvestoj
Askorbatoj

**Askorbatoj** estas saloj kaj esteroj de la askorbata acido, malkovrita en 1870 fare de Heinrich Hlasiwetz (1825-1875) kaj Josef Habermann (1841–1914), kiam glukozo estis oksigenita kun kloro. Gluokonata acido estas nekoroda, netoksa, milda organika acido kun blanka aspekto. Ĝi estas tre solvebla en akvo kaj havas mildan kaj refreŝigan guston. Ĝi donas refreŝigan acidan guston en multaj manĝaĵoj kiel vino, fruktosukoj, ktp. Natria askorbato havas altan reduktigan potencon.

Kategorio:Askorbatoj
Teplice nad Metují

**Teplice nad Metují** ( aŭ *Wekelsdorf*) estas urbo en Ĉeĥio, en distrikto Náchod. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri municipo estas el la jaro 1362. 

## Situo
La urbo troviĝas en geomorfologia tutaĵo Broumova montetaro. Grandan parton de la katastro de urbo kovras NNR Rokoj Adršpach-Teplice.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Laŭrenco
* Preĝejo de Virgulino Maria Helpantino
* Preĝejo de Virgulino Maria
* Supra kastelo (1599) 
* Suba kastelo (1664)

## Partoj de urbo 
* **Teplice nad Metují**
* Bohdašín
* Dědov
* Dolní Teplice
* Horní Teplice
* Javor
* Lachov
* Libná
* Skály
* Zdoňov

## Pluaj fotoj 

Kostel sv. Vavřince v Teplicích nad Metují 2010.JPG|Preĝejo de sankta Laŭrenco
TeplicenM skola.JPG|Baza lernejo
Teplice nad Metují - skály.jpg|Fervoja haltejo Teplice nad Metují skály


Kategorio:Municipoj en distrikto Náchod
Kategorio:Urboj en distrikto Náchod
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Broumova montetaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Broumovio
Kategorio:Setlejoj sur Metuje
Péter Bán (arkivisto)

**Péter Bán,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bán Péter** estis hungara arkivisto, altlerneja instruisto.

Péter Bán naskiĝis  en Pécs, li mortis  en Eger (laŭ alia informo en Budapeŝto).

## Biografio 
Péter Bán maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Lajos Kossuth en 1971. Post la diplomo li instruis en mezlernejoj en Eger, poste 1977–1986 li laboris en arkivoj de la sama urbo, dum li doktoriĝis en 1977. Li estis lektoro en Scienca Universitato Janus Pannonius inter 1986–1993, poste li estis arkivestro en Eger ĝis la emeritiĝo en 2007, sed li estis ankaŭ docento de Universitato de Miskolc, eĉ ekde 1997 li instruis ankaŭ en Altlernejo Károly Eszterházy. Same en 1997 li kandidatiĝis (CSc) antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li estis inspektoro de arkivoj inter 1998-2004. Lia edzino naskis 2 gefilojn. Li ricevis premiojn inter 2002-2008.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A Batthyány-uradalmak gazdatiszti szervezete* (ankaŭ disertaĵo, 1971)
* *Kamarai dézsmajegyzékek forrásértéke a 16. század közepén (Heves vármegye példáján)* (disertaĵo, 1977)
* *Magyar történelmi fogalomgyűjtemény* (2 volumoj, kunaŭtoro, 1980, 2-a eldono: 1989)
* *Les registres de dîmes comme sources de l’historie de la production agricole en Hongrie dans la pèriode du féodalisme* (kunaŭtoro, 1982)
* *Heves vármegye XVI. század közepi tizedjegyzékei. Forrásközlés, értékelés.* (disertaĵo, 1994)
* *Pécs és Baranya megye forradalmi testületei* (2008)

## Fontoj 
* biografio hungare
* nekrologo hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkivistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Metroo de Tyne and Wear

La **Metroo de Tyne and Wear** () konata loke kiel "Metro", estas metroo kaj malpeza fervoja sistemo en la Nord-oriento de Anglio, servante la urbojn de Newcastle-upon-Tyne, Gateshead, South Tyneside, North Tyneside kaj Sunderland en Tyne and Wear. Ĝi estas konsiderata la unua moderna malpeza fervojo en Britio.
centra|450px|eta|Diagramo

## Vidu ankaŭ 
* Tyne and Wear
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* UrbanRail.Net

Kategorio:Tyne and Wear
Tyne and Wear
Tyne and Wear
Tyne and Wear
Glukonata acido

**Glukonata acido** aŭ **glukonata acido** aŭ (2,3,4,5,6-pentahidrokso-kaproata acido, C6H12O7) estas nekoroda, netoksa, milda organika acido kun klarbruna aspekto. Ĝi estas tre solvebla en akvo kaj havas mildan kaj refreŝigan guston. Ĝi estas bona kelatigagento ĉe alkala medio, ​​kun pli bona agado ol kutime uzataj kelatoj.

Glukonata acido estas milda organika acido derivita el glukozo per simpla oksigeniga reakcio. La reakcio faciligas la enzimoj glukozooksidazo (fungoj) kaj glukozo malhidrogenazo (bakterioj kiel Glukonobakterio). Mikroba produktado de glukonata acido estas la
preferata metodo kaj ĝi devenas el pluraj jardekoj. La plej studata kaj vaste uzata fermentadprocezo implicas la fungon Aspergillus niger.Glukonata acido kaj ĝiaj derivaĵoj, tiaj kiaj natria glukonato, kalia glukonato, amonia glukonato, kalcia glukonato, magnezia glukonato, ktp., havas larĝajn aplikojn en nutraĵa kaj farmacia industrio. Ĉi tiu artikolo donas recenzon de mikroba glukonatacida produktado, ĝiaj trajtoj kaj aplikoj.

La kemia strukturo de glukonata acido konsistas el ses-karbona ĉeno, kun kvin hidroksilaj grupoj poziciigitaj en la sama maniero kiel en la malferma-ĉena formo de glukozo, finiĝanta en karboksilatacida grupo. Ĝi estas unu el la 16 stereoizomeroj de 2,3,4,5,6-pentahidrokso-heksanata acido.

## Historio 
Glukonata acido estis malkovrita en 1870 fare de Heinrich Hlasiwetz (1825-1875) kaj Josef Habermann (1841–1914), kiam glukozo estis oksigenita kun kloro. En 1922 ĝi estis izolita el grupo da Aspergilus niger. Poste, aliaj filamentozaj fungoj, tiel kiel Penicillium, Scopulariopsis, Gonatobotrys kaj Gliocladium, kaj ankaŭ oksidativaj bakterioj, tiel kiel grupo da Pseŭdomonoj, Glukonobakterioj (Acetobakterioj), Moraxella, Microkokoj, Enterobakterioj, kaj Zymomonoj estis trovitaj produkti glukonatan acidon. Jam en la 1940-aj jaroj eblis akiri bonajn rendimentojn de glukona acido uzante Aspergillus niger per fermentado, neŭtraligante la akumulantan acidon per kalcia karbonato.

La fiziologiaj funkcioj de glukonatacida amasiĝo por ĉi tiuj organismoj ne estas klaraj; unu ebleco estas ĝia kontribuo al la konkurencivo de la organismo, forigante glukozon el la proksima medio. En la kazo de Penicillium expansum (fitopatogena fungo), estis pruvite ke sekreciata glukonata acido kontribuis por la koloniigo kaj malsanevoluo de pomaj histoj per tiu fungo.

Glukonata acido estas uzata en la fabrikado de metaloj, ledoj kaj manĝaĵoj. Ĝi konsideriĝas kun la kapablo malhelpi amarecon en manĝaĵoj. Natria glukonato estas permesita en manĝaĵo kaj ĝi havas statuson GRAS (ĝenerale agnoskita kiel sekura). Ĉi tiuj saloj ankaŭ estas uzata kiel sekvestrantagento en multaj detergantoj, kaj aldonita al cemento por plibonigi la malmoliĝoprocezon.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **glukonata acido** per traktado de **glukozo** kaj **oksigeno** sekvata per hidratigo de la glukuronata acido:

### Sintezo 2 
* Preparado de la glukonata acido per traktado de la *glutarata acido* kun formiata acido en akva medio:

## Vidu ankaŭ 
* Glukonatoj

## Referencoj 
G
László Bártfai Szabó

**László Bártfai Szabó** [lAslO sabO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bártfai Szabó László** estis hungara bibliotekisto. Liaj familiaj nomvariantoj estis *Bártfai-Szabó* kaj simple *Szabó*.

 naskiĝis  en Gyöngyös, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris filozofian diplomon en Scienca Universitato de Budapeŝto en 1904, post 2 jaroj pedagogian diplomon. Jam ekde la unua diplomo li estis bibliotekisto en la Tutlanda Biblioteko Széchényi ĝis 1914, inter 1924-1935 en biblioteko de la Hungara Scienca Akademio. Intertempe li estis soldato dum la 1-a mondmilito, sed li ne estis batalanto, poste li havis postenon en la ministerio ĝis 1924.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Ghymesi Forgách Ferenc. 1535–1577.* (ankaŭ disertaĵo, 1904)
* *A sárvár-felsővidéki gróf Széchényi-család története* (3 volumoj, 1911–1926)
* *Gróf Széchenyi István és kortársai* (1926)
* *Széchenyi gazdaságpolitikai tételei* (1930)
* *Pest megye történetének okleveles emlékei. 1002–1599-ig.* (1938)
* *Adatok gróf Széchenyi István és kora történetéhez. 1808– 1860.* (2 volumoj, 1943)
* *Quality characteristics of water resources* (kunaŭtoro, 1968, denove 1970)
 
## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Granda Skopjo

La administra unuo **Granda Skopjo** estas speciala areo de dek komunumoj, kiuj kune konsistigas la urbon Skopjo. Grupe la administra unuo estas membro de la regiono Skopjo, en kiuj ankoraŭ membras sep pliaj komunumoj, unu el ok statistikaj regionoj en Norda Makedonio. La administra centro nomatas ekzakte tiel, opština Centar aŭ "la centra komunumo" - en ĝi estas la gvidaj ŝtataj institucioj. Tamen, la historia urbocentro de Skopjo troveblas en la komunumo Čair iom pli nordoriente. Laŭ la censo de septembro 2021 en la areo Granda Skopjo loĝis entute 526 502 homoj.

## Loko, priskribo 
La administra unuo *Granda Skopjo* situas en la norda parto de la lando kaj kovras areon de 1 818 km².

La regiono konsistas el la jenaj 10 komunumoj, kun la respektivaj areoj. Pri la koncernaj nombroj de loĝantoj de ĉiu komunumo bonvolu rigardi en la koncerna teksto.

Statistikoj

eta|maldekstra|320ra|

## Referencoj 
Kategorio:Administraj unuoj de Nord-Makedonio
Docklands Light Railway

**Docklands Light Railway** (**DLR**) estas aŭtomatigita malpeza metroo ĉefe servanta la renovigitan areon Docklands de Londono kaj disponiganta rektan ligon inter la du gravaj financaj distriktoj de Londono, Canary Wharf kaj la City de Londono. Unue malfermita la , la DLR estis plilongigita plurajn fojojn, donante totalan itineron de . Linioj nun atingas norde al Stratford, sude al Lewisham, okcidente al Tower Gateway kaj Bank en la financa distrikto City de Londono, kaj oriente al Beckton, Flughaveno London City kaj Woolwich Arsenal. Pliaj plilongigoj estas pripensitaj.

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Granda Londono
* Metroo de Londono
* London Trams
* Listo de metrooj en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* UrbanRail.Net (Londono)

Kategorio:Granda Londono
Kategorio:Transporto en Londono

Kategorio:Metrooj en Britio
Kategorio:Ŝpuro 1435 mm
Bankura

**Bankura,** bengale: **বাঁকুড়া** estas urbego kaj municipo en orienta Barato, en subŝtato Okcidenta Bengalio, en la samnoma distrikto, kies sidejo ĝi estas. La loknomo onidire signifis: "lando de ruĝa grundo", sed estas konataj ankaŭ aliaj signifoj (ekzemple nomo de urbofindinto).
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2011 Bankura havis  da loĝantoj kun legopovo 86%, pli alta, ol la tutlanda mezumo.

## Geografio 
Bankura situas laŭ rivero sur ebenaĵo en averaĝa alteco de 78 m super la marnivelo. La grundo estas ruĝa. Durgapur troviĝas 42, Purulia 71, Bordoman 82, Dhanbad 90, Ĝamŝedpur kaj Kardopur po 103, Maheŝtala 143, subŝtata ĉefurbo Kolkato 153, tutlanda ĉefurbo Delhio 1152, Mumbajo 1551 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Depost pluraj dinastioj en la 18-a jarcento la Maratha Imperio konkeris la areon, sed en 1760 la Brita Orienthinda Kompanio akiris tiun teritorion. Ĝuste post jardeko malsatkatastrofo okazis. La nuna distrikto estis formita en 1879.

## Religio 
En Bankura pli, ol 90% de la populacio estas hinduoj, proksimume 8% estas islamanoj, proksimume 2% apartenas al aliaj religioj.

## Eduko 
En Bankura loka universitato funkcias, krome ekzistas pluraj altlernejoj.

## Lingvoj 
La oficiala kaj ĉefa lingvoj en Bankura estas la bengala lingvo, al kiu aldoniĝas la angla.
eta|maldekstre|

## Trafiko 
Al stacidomo de Bankura kuras 3 fervojaj linioj. 5 ĉefvojoj kuras al la urbego. La stacidomo kaj ponto estis konstruitaj en 1900, nun ekzistas 2 vojaj kaj unu fervoja pontoj. La plej proksima flughaveno estas en Durgapur.

## Klimato 
Laŭ la klimata klasifiko de Köppen Bankura apartenas al zono de la tropika musona klimato (Am). La averaĝa temperaturo varias averaĝe inter 21-32 °C. La meza jarpluvo estas 1508 mm. La pluvsezono kutime daŭras de junio ĝis septembro pro la musono, sed pluvas iomete ankaŭ en la ceteraj monatoj.
eta|

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj 

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Okcidenta Bengalio
Kalcia glukonato

**Kalcia glukonato** aŭ **glukonato de kalcio** estas kalcia salo de glukonata acido kaj estas uzata kiel minerala suplemento kaj medikamento. Kiel medikamento ĝi estas uzata per injekto en vejnon por trakti hipokalemion aŭ malaltan sangan kalcion, hiperkalemion aŭ altan sangan kalion kaj magnezian toksecon. Suplemento estas ĝenerale necesa nur kiam ne estas sufiĉe da kalcio en la dieto. Suplemento povas esti farita por trakti aŭ malhelpi osteoporozon aŭ rakiton. Ĝi ankaŭ povas esti prenita per buŝo, sed ne estas rekomendata per injekto en muskolon.

Kromaj efikoj kiam injektitaj inkluzivas malrapidan korfrekvencon, doloron ĉe la loko de injekto kaj malaltan sangopremon. Se prenitaj per buŝo kromefikoj povas inkluzivi konstipo kaj naŭzo. Sangaj kalcioniveloj devas esti mezuritaj dum traktado kaj ekstra zorgo devas esti prenita ĉe tiuj kun antaŭhistorio de renaj ŝtonoj. Ĉe normalaj dozoj, uzo estas konsiderata sekura dum gravedeco kaj mamnutrado. Kalcia glukonato estas farita per miksado de glukonata acido kun kalcia karbonato aŭ kalcia hidroksido.

Kalcia glukonato estis unue medicine uzita en la 1920-aj jaroj. Ĝi estas en la Listo de Esencaj Medikamentoj de la Monda Organizaĵo pri Sano. Kalcia glukonato estas havebla kiel ĝeneraluza medikamento.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **kalcia glukonato** per traktado de **kalcia hidroksido** kaj **glukonata acido**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **glukonata acido** per traktado de **kalcia karbonato** kaj **glukonata acido**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **kalcia glukonato** per traktado de **metila glukonato** kaj **kalcia hidroksido**:

## Vidu ankaŭ
* Glukonatoj

## Referencoj 
K