open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Korno de Afriko

eta|250px|Biodiverseco-riĉaĵejo Korno de Afriko.
eta|250x250ra|*Hornamer* Kolaĝo de elstaraj kornafrikaj usonanoj.
**Korno de Afriko** estas nomata la kornoforma orienta ekstremaĵo de Afriko, kiu konsistas el la landoj Etiopio (ĉefurbo: Adis-Abebo), Ĝibutio, Eritreo kaj Somalio (ĉefurbo: Mogadiŝo). Ĝi estas la plej orienta pinto de Afriko. Separas ĝin el Arabio la suda parto de la Ruĝa Maro kaj la Golfo de Adeno.

## Ekologio 
Korno de Afriko estas biodiverseco-riĉaĵejo signita de la organizaĵo Naturprotekto Internacie (angle : *Conservation International*) kaj estas unu el la du tute aridaj regionoj. Tamen Korno de Afriko suferas de tropastiĝo kaj nur 5% de siaj originaj biotopoj ankoraŭ restas. Por la ekoregiono sokotraj kserofitaroj, alia gravo minaco estas la urbanizado.

La Monda Natur-Fonduso (WWF) difinis du tutmondaj 200-regionojn en Korno de Afriko : unuflanke la Etiopajn Altaĵojn, aliflanke la akacio-savanojn de Korno de Afriko.

## Vidu ankaŭ 
* Eritrea marborda dezerto
* Etiopaj kserofitaj herbejoj kaj arbustaroj

## Eksteraj ligiloj 
*  Biodiverseco-riĉaĵejo Korno de Afriko (Naturprotekto Internacie)
*  Tutmondaj 200; numero 86 : Akacio-savanoj de Korno de Afriko (WWF) 
*  Tutmondaj 200; numero 102 : Etiopaj Altaĵoj (WWF) 
*  Ekoregiono AT0715 : Somalaj akacio-komiforo-arbedaroj (WWF)
Ester (nomo)

**Ester** estas virina nomo.

## Signifo 
La akada vorto «Iŝtar» kaj la persa vorto «Stare'» signifas «stelo». Laŭ rabena tradicio Ester signifas «la kaŝita».

## Esperantaj nomformoj 
* Estera
* Ester (Biblio)
* Estero

## Alilingvaj nomformoj 
* akade: Iŝtar
* angle: Esther, Hester
* fenicie: Aŝtar
* france: Esther, Estelle
* germane: Esther, Ester
* hebree: אֶסְתֵּר
* helene: Εσθηρ
* hispane: Esther, Estrella
* hungare: Eszter
* itale: Stella
* jide: Esster
* prasemide: Astarto

## Konataj nomportantoj ĝenerale 
* Ester (reĝino), ĉefrolulino de la biblia libro Ester
* Esther Ofarim, israela kantistino
* Esther Schweins, germana aktorino
* Esther Vilard, argentin-germana verkistino
* Estelle de Svedio, princino

## Konataj nomportantoj esperantistaj 
* Esther Grosser, Germanio

## Artaĵoj 
* Georg Friedrich Händel, oratorio «Esther» ĉ. 1718
* Cristiano Lidarti, oratorio «Esther» 1774
* Robert Hanell, opero «Esther» 1966

## Objektoj 
Ester estas ankaŭ la nomo de asteroido.

## Piednotoj 
Kategorio:Virinaj personaj nomoj
Gizmo5

**Gizmo5** (antaŭe **Gizmo Project**) estis senpaga programaro, kiu ebligis senpagan interretan telefonadon inter komputiloj kaj pagan telefonadon al fiksaj telefonoj kaj poŝtelefonoj.

## Vidu ankaŭ 
* Ekiga

Kategorio:Linuksa programaro
Kategorio:Mac OS programaro
Kategorio:Vindoza programaro
Kategorio:Tujmesaĝiloj
Kategorio:Libera programaro
Kategorio:Telefono
Johann Karl Ehrenfried Kegel

eta|dekstra|Johann Karl Ehrenfried Kegel
**Johann Karl Ehrenfried Kegel** (naskiĝis 3-a de oktobro 1784 en Mansfeld, Germanio; mortis 25-a de junio 1863 en Odeso, Rusia Imperio) estis germana agronomo kaj esploristo en rusa servo. Li esploris en la jaroj 1841-1847 la duoninsulon Kamĉatko.

Kegel, Johann Karl Ehrenfried
Kegel, Johann Karl Ehrenfried
Ponizovko (Jalta municipo)

**Ponizovko** (, , ) estas urbotipa loĝloko de la Jalta municipo de Aŭtonoma Respubliko Krimeo. Administre la loĝloko apartenas al la Simeiza komunumo.

La loĝloko situas ĉe la aŭtovojo Sebastopolo-Teodozio kaj estas ligita per busa trafiko al Simeizo, Jalto kaj Sebastopolo. En la loĝloko rezidas ĉirkaŭ 360 homoj (plejparte rusoj).

Sur la teritorio de la loĝloko konserviĝis malnovegaj tomboj de taŭridanoj (praloĝantoj de Krimeo), kiuj atestas, ke la homo vivis ĉi tie jam antaŭ longege. Iam inter la 8-a ĝis la 10-a jarcentoj p.K. ĉi tie ekzistis monaĥejo-fortikaĵo, konata sub la nomo *Kuĉuk-Isar*.

En la jaro 1830 generalo Teodosios Reveliotis (kiu posedis grandajn terenojn okcidente de Simeizo) konstruis ĉi tie la vilaon *"Sankta Triunuo"*. Meze de la 19-a jarcento ĝi mem kaj apuda terpeco estis venditaj; parton de la bieno aĉetis fama rusa pentristo Arĥip Kuinĝi (lia domo situis en la alta kabo Kacivelo proksime al pentrinda roko *Uzun-Taŝ*, kiun la artisto multfoje pentris).

eta|maldekstra|Kuinĝi - Maro.Krimeo
Post la Oktobra Revolucio ĉiuj loĝejoj de nobeloj kaj riĉuloj estis naciigitaj kaj plu uzataj por diversaj sanatorioj kaj ripozejoj. Nun en la loĝloko estas kelkaj grandaj sanatorioj; la kurac- kaj ripoz-industrio estas la ĉefa branĉo de la ekonomio de la loĝloko.

Kategorio:Loĝlokoj de la Jalta municipo
Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Krimeo
Dorothea Tanning

**Dorothea TANNING** (naskiĝinta je la 25-a de aŭgusto, 1910, mortinta ) estis usona pentristo, skulptisto, presisto, kaj verkisto. Ŝi ankaŭ desegnis dekoraciojn kaj kostumojn por baledo kaj teatro. Naskiĝinta en Galesburg, Ilinojo, Tanning vivis en Parizo dum dudek-ok jaroj. Ŝi konatiĝis kun la germana pentristo Max Ernst en 1942, kaj edzigis lin kvar jarojn poste (lia kvara edzino, post Luise Straus-Ernst en 1918, Marie-Berthe Aurenche en 1927, kaj Peggy Guggenheim en 1942). Li prezentis ŝin al la rondo de la superrealistoj. Ŝia plej bone konata artaĵo, *Eine kleine Nachtmusik* (malhela pentraĵo plene je simbolismo; ironie nomita pro la gajkora serenado de Mozart), montras ke ŝi enmembriĝis de tiu grupo dum iom da tempo, sed pli malfrue ŝia pentrostilo ŝanĝiĝis al Impresionismo.

Ŝi poste vivis kaj laboris en Novjorko kaj ĝuis duan karieron kiel poeto.

## Fonto 
Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio je la 29-a de januaro, 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* *Eine Kleine Nachtmusik*  (teksto en la angla) (1943) Galerio Tate, Londono, Britio
* Ekzemploj de pentraĵoj, 1978-1997

Kategorio:Superrealismaj pentristoj
Kategorio:Usonaj pentristoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj poetoj
Kategorio:Usonaj skulptistoj
Barbacena

**Barbacena** (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Campo das Vertentes* kaj estas la administra centro de la samnoma mikroregiono *Barbacena*. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Historio 
La Hospitalo Colônia de Barbacena troviĝis en la urbo. Ĝi estas psikiatria hospitalo fondita je 1903 kaj fermita je 1980. Tiu "hospitalo" estas komparita kun la naziaj koncentrejoj. Oni mortigis pli ol 60 000 homojn tie. Pli ol 70% ne eĉ ricevis diagnozon de psika malsano. 

## Esperanto en Barbacena 
En *Barbacena* okazis renkontiĝo nomita 2-a *Esperanto-Konvencio* - la jaro de tiu evento ĉi-tie ne notiĝis. Tute historie, post la dua mondmilito fraŭlino *Yolanda de Araújo Costa* ekde 1946 aperigis diversajn priesperantajn verkojn per la gazeto “Cidade de Barbacena”. Pri ceteraj informeroj rilate al la historio de la loka movado vidu la eksteran ligilon sube.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Gvidilo  ()
* Neoficiala ()
* pri la historio de Esperanto en la urbo ()

eta|maldekstra|260ra|
eta|maldekstra|260ra|

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Armistico de Padovo

La **armistico de Padovo** aŭ la **armistico de vilao Giusti** estis subskribita la 3-an de novembro 1918 en la vilao de senatoro Giusti ĉe Padua, inter Aŭstrio-Hungario kaj Italio (Entento) kaj finis la unuan mondmiliton en la itala fronto.

Dum la batalo de Vittorio Veneto en oktobro 1918, la taĉmentoj de Aŭstrio-Hungario ne povis defendi la okupitan teritorion, tiel ili strebis pri armistico.

La armistico prenis i.a. Sud-Tirolon de Austrio, kun loĝantaro de 99,6 % da aŭstroj.

## Eksteraj ligiloj 
* la teksto 

Kategorio:Traktatoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Historio de Aŭstrio
Kategorio:Historio de Hungario
Kategorio:Historio de Italio
Kategorio:Politiko en 1918
August von Mackensen

**August von Mackensen** (n. 6-an de decembro 1849, Haus Leipnitz, Saksio, nun Germanio – mortis la 8-an de novembro 1945, Celle), unu el la plej sukcesaj germanaj militestroj (marŝalo) de la unua mondmilito.

Lia militista kariero komenciĝis en 1869.

Li partoprenis en la batalo de Gumbinnen (1914), batalo de Tannenberg (1914). Li transprenis en aprilo de 1915 la komanditecon de la unuigita germana-aŭstra (11-a) armeo, en okcidenta Galicio. Mackensen - per helpo de la generalstaba estro Hans von Seeckt – efektivigis la grandan germanan trarompon (per uzo de kemia armilo) inter Gorlice kaj Tarnów (en la hodiaŭa Pollando), pro tio li rangaltiĝis al marŝalo, la 2-an de junio de 1915. Per tiu trarompo komenciĝis la venka serio de Mackensen: li venkis la rusojn ĉe Brest-Litovsk kaj Pinsk (aŭg-sept. 1915), konkero de Serbio (okt.-nov. 1915), okupo de Rumanio (1916–17), kie li agadis kiel militista guberniestro. Post la armistico de 1918. li estis internita en Hungario kaj Saloniki. Li hejmenvenis en decembro de 1919.

Li tute rifuzis la Vejmaran Respublikon, li ĝojis pri morto de Matthias Erzberger („La damaĝulo estas for“), li admiris Hitleron, simpatiis kun lia politiko, sed rifuzis kelkajn barbarismojn de la nazioj (kontraŭ neniigo de SA).

## Familio 
Li geedziĝis en 1879 kun Dorothea von Horn (1854–1905), naskiĝis kvin infanoj:
* Else Mackensen (1881/2–1888)
* Hans Georg von Mackensen (1883–1947), ŝtata sekretario
* Manfred von Mackensen
* Eberhard von Mackensen (1889–1969), oficiro
* Ruth von Mackensen (1897–1945)

Post morto de lia edzino en 1905, edziĝis li en 1908 denove la ĉ. 30-jaran Leonie von der Osten (1878–1963). Tiu edziĝo restis seninfana kaj daŭris ĝis lia morto en 1945.

## Literaturo 
* Theo Schwarzmüller: *Zwischen Kaiser und „Führer“ Generalfeldmarschall August von Mackensen. Eine politische Biographie*. dtv, München 2001, ISBN 3-423-30823-0

## Eksteraj ligiloj 
* Biografie des Deutschen Historischen Muzeo

Kategorio:Germanaj marŝaloj
Energinivelo

**Energinivelo** estas diskreta energio kiu apartenas al kvantuma stato de sistemo (precipe de atomo) je certa energio (energistato). **Energinivelo**j estas permesitaj memvaloroj de la Hamilton-operatoro, ili do estas temposendependaj.

Energi-preno kaj -dono en la sistemo povas okazi nur per alia energinivelo. Tio ekzemple povas okazi per sorbado aŭ radiado de fotono kun la adekvata energio. Tio rezultigas diskretajn spektrajn liniojn en la radiada spektro.

La energinivelojn de la atomoj oni priskribas per la ĉefa kvantuma nombro *n*. La energio de la stato kun la kvantuma nombro *n* en la atomo kun la atoma nombro *Z* estas alproksimiĝe :E_n = -\mathrm{Ry} \frac{Z^2}{n^2}
kun la Rydberg-energio Ry = 13,6 eV; sed tio nur validas por oksidosimilaj sistemoj.

Aldoniĝas tamen ankoraŭ fajnstruktura kaj hiperfajnstruktura korektoj kaj la Lamb-ŝoviĝo.

## Vidu ankaŭ 
* Atoma horloĝo
* Dustatsistemo
* Rydberg-stato
* Vakunivelo
* Maldika strukturo
* Hiperfajna strukturo

Kategorio:Atoma fiziko
Man (programo)

eta|Paĝo de *man* pri *man* mem

Preskaŭ ĉiuj Unikso-similaj operaciumoj havas ampleksan dokumentaron konata kiel **paĝoj de man**. Kaj **man** estas la komando de Unikso por rigardi la dokumentaron. Ĉiu paĝo estas aparta dokumento.

Por legi paĝon de la manlibro, oni povas uzi la komandon

 *man* 

en ŝelo.
Paĝoj estas tradicie nomataj en skribmaniero "nomo(sekcio)", ekzemple, ftp(1).

La sama paĝa nomo povas aperi en pli ol unu sekcio de la manlibro.
Ĉi tio povas okazi se la nomoj koincidas.

Du ekzemploj: estas man(1) kaj man(7) ; exit(1) kaj exit(3).

La sintakso por atingi la ne-defaŭltan manlibran sekcion
malsamas inter malsamaj realigoj de *man*.
En Linukso kaj *BSD, ekzemple, la sintakso por legi printf(3) estas

 *man* 3 printf

La *Manlibro pri Unikso* estis unue publikigita en la 3-a de novembro 1971. Tamen, surliniaj paĝoj de *man* aperis nur en la Unikso de versio 7 en 1979. En ĉi tio tempo, la havebleco de surlinia dokumentaro kiel la manlibra paĝa sistemo estis estimita kiel granda progreso. Al ĉi tiu tago, preskaŭ ĉiu uniksa komandlinia komando venas kun ĝia manlibra paĝo, kaj multaj uniksuloj pritaksas mankos de manlibraj paĝoj kiel signon de la malalta kvalito.

Kelkaj projektoj, ekzemple Debiano, elektis la alian vojon por skribi manlibrajn paĝojn de programoj. Kelkaj alternativoj al *man* estas ege populaj. Unu el la nepopularaj alternativoj estas sistemo Texinfo de la projekto GNU, frua kaj simpla hiperteksta sistemo.

Tamen, aranĝo de la sola paĝo por ĉiu apliko, manko de klasifiko en la sekcioj kaj relative malmultaj kapabloj de formatigo de la teksto motivigis la evoluon de alternativaj dokumentaraj sistemoj, kiel la antaŭe menciita *Texinfo*.

Plejparto de Uniksaj grafikaj uzantinterfacoj (aparte tiuj konstruitaj kun uzo de GNOME kaj KDE) nun provizas dokumentaro por la uzanto en formo HTML kaj inkluzivas montrilon de HTML.

Kutime la manlibraj paĝoj estas skribita angle. Ankaŭ tradukoj en la aliajn lingvojn povas esti haveblaj en la sistemo.

La defaŭlta datenaranĝo de la manlibraj paĝoj estas troff, kun aŭ la pakaĵo de troff makrooj (pli orientita al aspekto) aŭ mdoc (pli orientita al semantiko). Ĉi tio eblias rekodogi la manlibran paĝo al PostSkripto, PDF kaj diversaj alia datenaranĝoj por rigardi aŭ presi ilin diversmaniere, kvankam plejparto de uzantoj ankoraŭ preferas la defaŭltan terminalan interfacon.

Kelkaj sistemoj havas aldonajn sekciojn de *man*:

La sekcioj povas esti plu subdividita per sufiksaj literoj, ekzemple 3M estas pri la matematika biblioteko.

La paĝoj de *man* estas konservataj en dosieroj kun finaĵoj de dosiernomo .1 ... .9, .n respektive al la sekcio de manlibro, aŭ kun la finaĵo .man.

Kategorio:Programaro de Unikso-similaj sistemoj
Gurzufo

**Gurzufo** (, , ) estas urbotipa loĝloko en la Jalta municipo (Gurzufa komunumo) de Aŭtonoma Respubliko Krimeo sur la Suda Bordo de Krimeo.

## Historio 
La loĝloko estis fondita supozate en la 4-a jarcento p.K. laŭ la ordono de imperiestro Justiniano la 1-a kiel fortikaĵo. Ekde la 6-a jarcento la fortikaĵo estas menciata en diversaj fontoj sub la nomoj *Gorzovium* kaj *Gorzuviti*.

Dum la mezepoko (ĝis la 19-a jarcento) ĉi tie troviĝis negranda vilaĝo, loĝata plejparte de
krime-tataroj. La loĝloko famiĝis pro tio, ke granda rusa poeto Puŝkin
vizitis ĝin dum sia vojaĝo en Krimeo.

En la jaro 1926 la loĝloko ricevis la statuson de urbotipa loĝloko kaj ekevoluis kiel kurac-loko.

## Geografia situo kaj klimato 
Gurzufo situas sur la Suda Bordo de Krimeo en pentrinda amfiteatro de
montoj. Oriente la loĝlokon gardas la monto Ajudago (Urso-monto), norde —
la ĉefa montoĉeno de la Krimea montaro (ĝia Gurzufa altebenaĵo),
okcidente — la flanka montoĉeno *Avinda*. Tra la loĝloko fluas la rivero
*Avunda*. La loĝloko situas 16 kilometrojn for de Jalto (al kiu Gurzufo
estas ligita per busa kaj trolebusa trafikoj).

En la maro ĉe la loĝloko staras du rokoj, nomataj Adalaroj, kiuj
kune kun la monto Ajudago kaj kelkaj surbordaj rokoj formas tre belan
pejzaĝon.

La klimato estas subtropika mediterane-tipa, sufiĉe seka kaj varmega. La
averaĝa aer-temperaturo de januaro: +3°С; de julio: +24,6°С. La averaĝa
jara kvanto de hidrometeoj — 514 mm.; la kvanto de sun-horoj — 2250 jare.

## Ekonomio kaj socia sfero 
Gurzufo estas signifa perklimata kurac-loko kaj populara ripoz-loko. En
la loĝloko estas 3 grandaj sanatorioj, vin-produktejo, kelkaj lernejoj.
En la loĝloko troviĝas ankaŭ la fama internacia porinfana centro
"Arteko", kiu estis la plej populara pionira tendaro de Sovetunio.

## Vidindaĵoj 
* Restaĵoj de la mezepoka ĝenova fortreso sur la roko ''Ĝenevez-Kaja".
* Somerdomo de rusa pentristo K. Korovin (kiu ekde la jaro 1947 funkciis kiel ripoz-domo por pentristoj; nun sanatorio).
* Somerdomo kaj muzeeto de granda rusa verkisto A. P. Ĉeĥov.
* La gurzufa parko — monumento de ĝarden-parka arto.
* Domo de M. Rajevskij, en kiu en la jaro 1820 loĝis granda rusa poeto Puŝkin.
* La natura vidindaĵo — la Gurzufa kreko mem, la enmaraj rokoj Adalaroj kaj la monto Ajudago (plej bele la kreko estas vidata de sur la ŝoseo Aluŝto-Jalto ĉe la okcidenta bordo de la kreko).

## Bildgalerio 

Dosiero:Гурзуф_Зима.jpg|Gurzufo vintre
Dosiero:Gurzuf Fountain.jpg|La fontanto "Diino-nokto" en Gurzufo
Dosiero:Гурзуф_Адалары.jpg|La monto Ajudago kaj la rokoj Adalaroj

Kategorio:Loĝlokoj de la Jalta municipo
Kategorio:Loĝlokoj de Krimeo
Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Krimeo
Triklina kristalsistemo

eta|220ra|Triklino-primitiva krado (P)
En la **triklina kristalsistemo** la anguloj de ĉiuj tri paroj de kongruaj kontraŭaj facetoj malsamas, neniu angulo egalas 90° kaj ĉiu el tri kvaropoj de egalaj lateroj havas maldaman longon, ol la ceteraj du. Tia kristalsistemo montras la plej altan gradon de malsimetrieco - ĝi posedas nenian simetrion krom identa. La elementara ĉelo de la triklina kristalsistemo estas, el geometria vidpunkto, paralelepipedo.

En la triklina kristalsistemo estas du kristalklasoj:
* triklin-pedia, \ 1 aŭ C_1
* triklin-pinakoida, \ \bar{1} aŭ C_i

La plej multaj silikat-mineraloj apartenas al la triklina mineralsistemo.
Ekzemploj estas interalie plagioklazo, kaolinito, kianito (disteno), mikroklino, anortoklazo, turkiso (ne estas silikato).

## Vidu ankaŭ 
* Ĥiraleco
* Centra simetrio

Kategorio:Mineralogio
Kategorio:Kristalografio
!
Maurice Cesar Joseph Pellé

[eta|Pellé en [Prago ĉe la Sokoloj junio 1920]]
**Maurice Cesar Joseph Pelle**, (1863 - 1924) estis franca oficiro, ĉefo de la franca militara misio en Ĉeĥoslovakio, nomumita fare de prezidento Tomáš Garrigue Masaryk la 4-an de julio 1919 al supra militara komandanto de la Ĉeĥoslovakaj Armeaj Fortoj. Tiutempe agadis en Ĉeĥoslovakio 200 nekomisiitaj kaj 100 komisiitaj oficiroj, 19 generaloj.

Maurice Cesar Joseph Pellé oficiris ankaŭ en Turkio, Istanbulo.

## Eksteraj ligiloj 
* fonto

Kategorio:Francaj generaloj de la 20-a jarcento
Kategorio:Francaj militistoj de la Unua Mondmilito
Kategorio:Lernintoj de kolegio Stanislas de Parizo
Kategorio:Titoluloj de la franca Milita Kruco 1914-1918
Kategorio:Grandaj krucoj de la Honora Legio
Kategorio:Oficiroj de la Palmordeno de Francio
Dakota Fanning

**Hannah Dakota FANNING** (naskiĝis la 23-an de februaro 1994) estas usona aktorino. Ŝi estas konata profesie kiel **Dakota Fanning**. Ŝi ankaŭ estas la pliaĝa fratino de alia infana aktorino, Elle Fanning.

[eta|Kiel [infana aktorino.]]

## Filmografio 
* 2019, Once Upon a Time in Hollywood

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj infanaj aktoroj
Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Kategorio:Usonaj televidaktoroj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Richard Neutra

**Richard Joseph Neutra** (naskiĝis la 8-an de aprilo 1892 en Wien, Aŭstrio, kaj mortis la 16-an de aprilo 1970 en Los Angeles, Usono), estis arkitekto de modernista stilo. Influoj: De Stijl (La Stilo), stilo de Japaniaj domoj, Mies van der Rohe, Frank Lloyd Wright.

Plej konataj verkoj:
* Diatom Domifo Serii (1925)
* Van der Leeuw Exploro-domo (1932)
* Miller-domo (1937)

Kategorio:Aŭstraj arkitektoj
Kategorio:Usonaj arkitektoj
Kategorio:Arkitektoj de moderno
Carl Ludwig Engel

**Carl Ludwig ENGEL** aŭ **Johann Karl Ludwig ENGEL** (naskiĝis en 1778 en Berlino, Germanio, kaj mortis en 1840 en Helsinki, Finnlando) estis germana arkitekto, kiu projektis, inter aliaj, malnovan centron de Helsinki (la Senato, la Katedralo, la Universitato, etc.). Li ankaŭ konstruis en Tallinn kaj Rusio.

Kategorio:Germanaj arkitektoj
Kategorio:Arkitektoj de klasikismo
Montoire-sur-le-Loir

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Loir-et-Cher*, en la regiono Centro-Valo de Luaro ( ). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Vendôme* kaj estas la ĉefurbo de la samnoma kantono *Montoire-sur-le-Loir*.

## Geografio 
La urbo situas inter Tours kaj Châteaudun, Le Mans kaj Orléans.

### Kvartaloj 
La kvartalo nomita Fosse, kie troviĝas vinoj de Martellière (*appelation Côteaux du Vendômois''). Tiu ejo enhavas botanikan ĝardenon viziteblan somere.

### Najbaraj komunumoj 
Najbaraj komunumoj de Montoire-sur-le-Loir en du kantonoj estas:
* en la kantono de Montoire-sur-le-Loir :
** Lavardin, Les Roches-l'Évêque, Saint-Jacques-des-Guérets, Saint-Martin-des-Bois, Saint-Rimay, Trôo kaj Villavard ;
* en la kantono de Savigny-sur-Braye :
** Fontaine-les-Coteaux kaj Lunay.

## Historio 
Tie Pétain renkontiĝis kun Hitler la 24-an de oktobro 1940.

## Loĝantaro 
## Lokoj kaj monumentoj 
* Kastelo kun turo konstruita de la unuaj landsinjoroj de Montoire, fine de la 11-a jarcento.
* Kapelo *Saint-Gilles* kun ĝiaj romanikaj freskoj
* Preĝejo *Saint-Laurent* (Sankta Laŭrenco)

150px|eta|La preĝejo

## Aranĝoj 
Dum la unua dekvino de aŭgusto, okazas fama tutmonda folklora festivalo.

### Esperanto-aranĝoj 
Inter la 20-a kaj 27-a de aŭgusto 2007 okazis la Esperanto-aranĝo "FESTO" de Junulara Esperantista Franca Organizo.

## Ĝemelurboj 
*  Łowicz, Pollando, tie aktivas esperantistoj de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto, do eblas kunlaboro pere de Esperanto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Loir-et-Cher
* Montoire-sur-le-Loir (stacidomo)


Kategorio:Komunumoj de Loir-et-Cher
Giuseppe Arcimboldo

**Giuseppe Arcimboldo** (; Esperantigite **Ĝuzeppe Arĉimboldo** 1527 en Milano - 11-a de julio 1593), estis itala manierisma pentristo.

Li estis aŭtoro de multaj portretoj sugestitaj de fruktoj, plantoj aŭ bestoj malice disponitaj aŭ pejzaĝoj evokitaj kun homaj formoj.

## Historio 
En 1562 Arcimboldo estis nomumita ko

## Memoro 
Lia tiutempa stilo estis nekutima, kaj fakte hodiaŭ liaj pentraĵoj povas esti karakterizitaj kiel apartenantaj al la stilo de Superrealismo, kvankam ili antaŭis la naskiĝon de ĉi tiu stilo ĉirkaŭ 350 jarojn. Liaj verkoj ekspoziciiĝas ĉe la Muzeo pri Arthistorio de Vieno, la Luvra Muzeo en Parizo, la Galerio Uffizi en Florenco kaj aliaj muzeoj. Multaj el la verkoj de Arcimboldo estis malkovritaj de la superreala Salvador Dalí.

Dosiero:Giuseppe Arcimboldo.jpg|Memportreto
Dosiero:Arcimboldo Earth.jpg|*Tero*
Dosiero:Arcimboldowater.jpg|*Akvo*
Dosiero:Arcimboldo Air (copy).jpg|*Aero*
Dosiero:Arcimboldo Fuego.jpg|*Fajro*
Dosiero:Bibliotekarien konserverad - Skoklosters slott - 97136.tif|*La Librejisto*
Dosiero:Vertumnus årstidernas gud målad av Giuseppe Arcimboldo 1591 - Skoklosters slott - 91503.tiff|*Vertemnus*
Dosiero:Arcimboldo - Les saisons - L'hiver.jpg|*Vintro* (1573)
Dosiero:Arcimboldo - Les saisons - Le printemps - Sans cadre.jpg|*Printempo* (1573)
Dosiero:Arcimboldo - Les saisons - L'été.jpg|*Somero* (1573)
Dosiero:Arcimboldo - Les saisons - L'automne.jpg|*Aŭtuno* (1573)

## Eksteraj ligiloj 
* Fotogalerio de verkoj en la ĉeĥa arta datumbazo Artchiv

Arcimboldo
Bom Repouso

''''* estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Sul e Sudoeste de Minas* kaj en la mikroregiono *Pouso Alegre''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

La loĝloko estis levita al la rango de municipo en 1953. La subŝtata ĉefurbo Belo Horizonte situas en distanco de 435 km.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Louis Franchet d'Espèrey

'''Louis Félix Marie Franchet d'Espèrey''' (25-an de majo 1856 en Mostaganem, Alĝerio; 3-an de julio 1942 en Albi) estis franca generalo kaj pli poste marŝalo de Francio.

## Biografio 
Franchet d'Esperey naskiĝis kiel filo de franca kolonia oficiro kaj finstudis en la oficira lernejo de Saint-Cyr en 1876. Poste li soldatservis en Hindoĉinio, en Ĉinio dum la boksera ribelo de 1900 kaj en Maroko.

Post la komenciĝo de la unua mondmilito, en 1914 li komandis korpuson de la franca armeo dum la batalo de Charleroi. Inter marto 1916 kaj majo 1918, li komandis du armeajn korpusojn de la franca armeo.

Post la grava malvenko en la batalo de Chemin des Dames, konata ankaŭ kiel tria batalo ĉe Aisne, oni fortiris lin el la fronto de Francio kaj li agadis plu kiel ĉefkomandanto de la aliancaj trupoj sur la Balkano.

Tie komenciĝis la 29-an de septembro 1918 granda ofensivo kontraŭ la aŭstra-hungaraj kaj bulgaraj trupoj, kiuj devigis Bulgarion forlasi la militon. Li eluzis la sukceson de la ofensivo kaj komencis rapidan penetron tra la Balkano, kiu finiĝis antaŭ la hungara limo.

Louis Félix Marie Franchet d'Espèrey estis nomumita la 19-an de februaro 1921 marŝalo de Francio. La 1-an de novembro 1930 li iĝis membro de la Franca Akademio.

## Vidu ankaŭ 
* Franchet d'Esperey (stacidomo) (fervoja stacio en Reims)

Kategorio:Francaj militistoj de la Unua Mondmilito
Kategorio:Francaj marŝaloj
Hieronymus Bosch

**Hieronymus Bosch**, ankaŭ **Jeroen Bosch** (naskiĝis ĉirkaŭ 1450, mortis la ) estis nederlanda renesanca pentristo.

[maldekstre|eta|180px|La krucportado de [Kristo]]
Plejparto de liaj pentraĵoj reprezentas pekojn kaj homajn malbonaĵojn. Bosch uzas imagojn de diabloj, duonbestaj homoj kaj maŝinoj por evoki timegon kaj konfuzon. Oni diras ke li estas inspiro al la superrealismo de 20-a jarcento.

[eta|maldekstra|450ra|la [triptiko "La ĝardeno de la delicoj"]]
## Pentraĵoj 
* La ĝardeno de la delicoj

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de arta centro pri liaj verkaĵoj en 's-Hertogenbosch ( kaj )


Kategorio:Nederlandaj pentristoj
Kategorio:Renesancaj pentristoj
Alan R. Moon

eta|180px|
eta|180px|

**Alan R. Moon** estas ludverkisto (naskiĝis en Southampton, Britio), kiu nune loĝas en usono. Krom sia nacieco, li estas ĝenerale konsiderata kiel majstro-verkisto de germana-stilo de tabulludoj. Multaj estas tabulludaj varioj de la problemo de la vojaĝa komizo.

Moon komence laboris por la ludfirmao Avalon Hill kaj poste Parker Brothers. Li fondis sian propran publikejon, White Wind, en 1990. Li nun publikigas siajn ludojn per aliaj firmaoj, kiel Ravensburger kaj Days of Wonder.

## Notinda verkaro 
* *Capitol* kun Aaron Weissblum (2001, Spiel des Jahres kandidato, Deutscher Spiele Preis 5-a rango)
* *Das Amulett* kun Aaron Weissblum (2001, Spiel des Jahres kandidato, Deutscher Spiele Preis 5-a rango)
* *Down with the King* kun Glenn and Kenneth Rahman (1981)
* *Elfenland* (1998, Spiel des Jahres gajnanto, Deutscher Spiele Preis 3-a)
* *Get the Goods* kun Mick Ado (1990, Spiel des Jahres kandidato, Deutscher Spiele Preis 4-a)
* *San Marco* (2001, Spiel des Jahres kandidato, Deutscher Spiele Preis 7-a)
* *Ticket to Ride* (2004, Spiel des Jahres gajnanto)
* *Union Pacific* (1999, Spiel des Jahres kandidato, Deutscher Spiele Preis 3-a)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.alanrmoon.com/  Persona retejo.

Kategorio:Dezajnistoj de ludoj
Kategorio:Anglaj dezajnistoj
Borda da Mata

**Borda da Mata**, estas municipo de la brazila subŝtato Minas-Ĝerajso, kiu taksis 17.118 loĝantojn en 2010 .

La municipo emancipiĝis en 1938.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Distrikto Cloppenburg

La **distrikto Cloppenburg**  (germane *Landkreis Cloppenburg*, platgermane *Landkreis Cloppenborg*, saterfrise *Loundkring Kloppenbuurich*) situas en la federacia lando Malsupra Saksio, en la nordokcidento de Germanio. Administra centro estas la samnoma urbo Cloppenburg.

La distrikto havas areon de 1 418 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn. La distrikto apartenas al la historia regiono Oldenburgio kaj en 2005 estis fondomembro de la metropola regiono Bremeno-Oldenburgo.

## Administra disdivido 
(Nombroj de loĝantoj fine de )

**Komunumoj** (indiko, se temas pri urbo):

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retaj paĝoj de la distrikto, germanlingvaj 

Dosiero:Cloppenburg castle.jpg|restaĵoj de la urba kastelo de Cloppenburg
Dosiero:Cloppenburg cag oldbuilding.jpg|la malnova gimnazio *Clemens August*
Dosiero:Cloppkappenwind250411087.jpg|Venta muelejo en la vilaĝa muzeo de Cloppenburg
Dosiero:Bahnhofscharrel.jpg|Eksa stacidomo nun estas sidejo de la saterfrisa asocio


Kategorio:Oldenburgio
Kategorio:Distriktoj de Malsupra Saksio
Abatejo Hautecombe

eta|dekstra|250px|Abatejo de *Hautecombe* en 1864
eta|dekstra|250px|Abatejo de *Hautecombe* en 2005
La **reĝa abatejo Hautecombe** situas ĉe la lago Bourget (Burĵe) en Savojo (Francio). Ĝi estis fondita en 1125 de grafo Amadeo la 3-a de Savojo kaj konstruita de cistercianoj dum la 12-a jarcento. Poste uzis ĝin ankaŭ benediktanoj.

De la 12-a jarcento ĝis la 15-a jarcento ĝi estis tombejo de kvardeko da grafoj kaj princoj de Savojo. Ankaŭ poste kelkaj dinastianoj decidis tie havi sian tombon, kiel ekzemple Karlo-Felikso en 1821 aŭ la lasta reĝo de Italio Umberto la 2-a en 1983 kaj lia edzino *Marie-José* en 2001

Ekde la 14-a jarcento la abatejo grade kadukiĝis. Dum la sekvintaj jarcentoj grave malpliiĝis la nombro de la monaĥoj kaj la abatejo fariĝis tia ruino, ke la reĝo de Sardio Viktoro-Amadeo la 2-a de Savojo konfiskis ĝin kaj ordonis ĝian riparadon en 1700.

La franca registaro revolucia forpelis je la 10-a de aprilo 1793 la lastajn monaĥojn kaj konfiskis la bienojn. Ili estis poste venditaj kiel "naciaj bienoj" krom la abatejo, kiun oni taksis nevendebla post ĝia rabado. En 1799 oni konstruis sub la kupolo de la preĝejo fornon por kuiri fajencaĵojn, kiu funkciis ĝis 1804. Poste la preĝejo disfalis en ruinoj.

Kiam Karlo-Felikso de Savojo (1765-1821) heredis la Domestrecon de Savojo en 1824 li vizitis sian landon kaj vidis la ruinojn de la tombejo de siaj prauloj. Per sia propra mono li reaĉetis ĉiujn ĝiajn bienojn je la 28-a de aŭgusto 1824 kaj ordonis al la piemontana arkitekto Ernesto Melano rekonstrui la preĝejon, por ke ĝi fariĝu ia granda maŭzoleo memore al lia prauloj de la savoja dinastio. La abatejo longas ĉ. 70 metrojn kaj larĝas ĉ. 30. Ĝia stilo estas la gotika-romanika tipa por la tempo de ĝia ekesto. Ĉiuj pilieroj fariĝis monumentoj kun statuoj, basaj reliefoj kaj surskriboj je la memoro de iu princo de la savoja dinastio.

Okaze de la dediĉo de la renovigita preĝejo je la 7-a de aŭgusto 1826, la reĝo de Sardio redonis la bienojn de *Hautecombe* al la cistercianoj. En 1922 tie instaliĝis denove benediktanoj, 800 jarojn post la unuaj fondintoj de tiu abatejo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj Retpaĝoj  en la franca lingvo.
* Historio  en la franca lingvo kun fotaĵoj.

Hautecombe
*Abatejo Hautecombe
Haubecombe
Kategorio:Komunumo Chemin-Neuf
Kategorio:Aperis en 1125
Nektarino

eta|Nektarino
La **nektarino** (latine: *Prunus persica var. nucipersica*) estas mutaciinto de la persiko (*Prunus persica*) kun glata kaj brila ŝelo. Krom la ŝelo, ne ekzistas esenca diferenco inter persikoj kaj nektarinoj. Nektarino do ne estas hibrido de persiko kaj pruno, kiel oni kelkfoje supozas.
[eta|La etapoj de maturiĝo de la nektarina frukto, dum ĉirkaŭ 7 monatoj kaj duono. 1. [Burĝono 2. La komenco de la apero de folioj kaj floroj 3. La floroj estas jam plene disvolvitaj, kaj la polenado per la vento aŭ insektoj jam komenciĝis. 4. Post kiam la poleniga procezo estis sukcese finita, la floroj mortis, kaj la folioj kreskas por komenci la procezon de fotosintezo por provizi la planton per manĝaĵo. 5. La frukto komencis flori kaj disvolvi, sed ankoraŭ estas nemanĝebla. 6. La frukto estas matura.]]
Koncerne la maniero de kreskado, kultivado kaj neimuneco kontraŭ malsanoj kaj plagoj la nektarino multe similas al la persiko. Ankaŭ inter la nektarinoj ekzistas specioj kun blanka aŭ flava sarkokarpo. La plimulto de la nektarinspecioj estas iom pli malgranda ol tiu de la persikspecioj.

La glatŝeleco povas ekesti pro mutacio, pro kio kelkfoje okazas ke al persikarbo subite kreskas branĉo kun glatŝelaj fruktoj (kaj inverse).

Kategorio:Fruktoj
Kategorio:Prunusoj
Afiŝo

[eta|*[Moulin Rouge* de Toulouse-Lautrec]]
**Afiŝo** estas plej ofte grandformata, preseje multobligita, surpapera sciigaĵo, kun grafikaj kaj tipografiaj elementoj, gluita sur kolonoj, muro. Ĝi estas klasika formo de la vida komunikado. Plej konataj estas la komercaj, politikaj kaj kulturaj afiŝoj.

Tre malofte oni uzas afiŝhomojn, kiuj iras sur la stratoj, portante afiŝtabulon sur la ŝultroj.

## Gravaj afiŝ-artistoj 
* Jules Cheret (1836-1932)
* Paul Berthon (1872-1909)
* Firmin Bouisset (1859-1925)
* Roger Broders (1883-1957)
* Leonetto Cappiello (1875-1942)
* Jean Carlu (1900-1997)
* Adolphe Mouron Cassandre (1901-1968)
* Jules Chéret (1836-1932)
* Paul Colin (1892-1985)
* Jean Gabriel Domergue (1889-1962)
* Charles Gesmar (1900-1928)
* Eugène Grasset (1845-1917)
* Jules-Alexandre Grun (1868-1934)
* Privat Livemont (1861-1936)
* Alfons Mucha (1860-1939)
* Jean de Paleologue (1860-1942)
* Théophile Steinlen (1859-1923)
* Henri de Toulouse-Lautrec (1864-1901)

## Hungaraj afiŝ-artistoj 
* István Balogh (1924- )
* Róbert Berény (1887-1954)
* Mihály Bíró (1886-1948)
* Sándor Bortnyik (1893-1976)
* Géza Faragó
* György Kemény
* György Konecsni (1908-1970)

## Vidu ankaŭ 
* Afiŝa Muzeo en Wilanów

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.posterpage.ch/

Kategorio:Reklamo
Bagneux

**Bagneux** estas la nomo de diversaj francaj komunumoj:
* Bagneux (Aisne) estas komunumo en la departemento Aisne.
* Bagneux (Allier) estas komunumo en la departemento Allier.
* Bagneux (Indre) estas komunumo en la departemento Indre.
* Bagneux (Maine-et-Loire) estas eksa komunumo en la departemento Maine-et-Loire, nun apartenenta al la urbo Saumur.
* Bagneux (Marne) estas komunumo en la departemento Marne.
* Bagneux (Meurthe-et-Moselle) estas komunumo en la departemento Meurthe-et-Moselle.
* Bagneux (Hauts-de-Seine) estas komunumo en la departemento Hauts-de-Seine.

* Bagneux-la-Fosse estas komunumo en la departemento Aube.

* Bagneux (stacidomo) estas stacidomo en Cachan, Francio.
* Bagneux - Lucie Aubrac (pariza metrostacio) estas estonta stacio de la Metroo de Parizo.
Botelhos

''''* estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Sul e Sudoeste de Minas* kaj en la mikroregiono *Poços de Caldas*. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

La loĝloko estis origine konata kiel *São José dos Botelhos*. Ĝi estis levita al la rango de municipo la 30-an de aŭgusto 1911 kaj renomita *Botelhos'' ekde 1915. Botelhos estas konata pro siaj multaj religiaj konfesioj. La subŝtata ĉefurbo Belo Horizonte situas en distanco de 455 km.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Distrikto Emsland

La **distrikto Emsland**  (germane *Landkreis Emsland*) situas en la federacia lando Malsupra Saksio, en la nordokcidento de Germanio. Sian nomon la regiono havas de la rivero Emso, kiu trafluas ĝin. Administra centro estas la urbo Meppen, aliaj gravaj urboj estas Lingen kaj - tratranĉita per multaj kanaloj - Papenburg.

La distrikto havas areon de 2 881&nbsp;km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn. Sude ĝi limas je la distrikto Steinfurt de la najbara federacia lando Nordrejn-Vestfalio, parto de la Monastera Lando, norde je la distrikto Leer, parto de la historia regiono Orienta Frislando, kaj okcidente interalie al la du nederlandaj provincoj Drenthe kaj Groningen.

## Vidu ankaŭ 
* la artikolon pri la historia regiono Emslando, kies centro estas la distrikto.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retpaĝoj de la distrikto, germanlingvaj

eta|maldekstra|400ra|skema mapo de la distriktaj komunumoj

 
Dosiero:Lingen Schülerflohmarkt someraj ferioj de 2012 c.JPG|la historia urbodomo de Lingen
Dosiero:Historia urbodomo Meppen 2.jpg|kaj la same historia urbodomo de Meppen
Dosiero:Haren (Ems) katedralo Emsland-Dom somere 5.JPG|katedralo Emsland-Dom en Haren
Dosiero:Papenburg Hauptkanal z.JPG|la centra kanalo de Papenburg
Dosiero:Sögel kastelo Clemenswerth 5.JPG|kastelo Clemenswerth en Sögel
Dosiero:Huevener-Muehle.jpg|regiona ventomuelejo
 


Kategorio:Distriktoj de Malsupra Saksio
Bagnolet

**Bagnolet** [banjole] estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Seine-Saint-Denis kaj en la Pariza Regiono. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La loĝantojn de Bagnolet oni kutime nomigas la *Bagnoletais* [banjolte]. La vorto "Bagnolet" verŝajne devenas de la latina vorto "balneolum", pro la ĉeesto de akvo kaj marĉoj.

## Geografio 
La urbo estas unu el la orientaj ĉirkaŭurboj de Parizo, sude de la departemento Seine-Saint-Denis. Ĝi havas landlimon kun Parizo, sed ankaŭ kun Les Lilas, Romainville kaj Montreuil.

## Kvartaloj 
Bagnolet klare dividiĝas en ses kvartalojn :
* La kora centro, kiu devenas de la eksa vilaĝo Bagnolet
* Plateau (nordoriente)
* Dhuys (nordokcidente)
* Malassis (oriente)
* Noue (sude)
* Coutures (sude)

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-Saint-Denis
* Listo de urboj de Francio
* Parizo
* Gallieni (pariza metrostacio)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo


Kategorio:Komunumoj de Seine-Saint-Denis
Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Komunumoj de Francilio priservataj de metroo
Malgranda galinago

eta|Ovo de *Lymnocryptes minimus*

La **Malgranda galinago**, *Lymnocryptes minimus* estas, kiel informas ties nomoj kaj latinscienca kaj esperanta eta fortika vadbirdo de la familio de Skolopedoj, kaj ordo de Ĥaradrioformaj. Temas pri la plej malgranda inter galinagoj kaj de la propra genro *Galinago* kaj de la aliaj similaj kaj la ununura specio en la genro *Lymnocryptes* kiu estas sufiĉe diferenca de la aliaj galinagoj aŭ skolopoj (Thomas *et al.*, 2004).

## Disvastiĝo 
Ties reprodukta medio estas marĉoj, tundro kaj humidaj herbejoj kun malalta plantaro en norda Eŭropo, ĉefe en Skandinavio, kaj norda Rusio.

La Malgranda galinago estas migrantaj birdoj kiuj vintras en Danio, Britio, Francio kaj la Oceano Atlantiko kaj la Maro Mediteraneo, aliaj marbordoj de Eŭropo, Afriko kaj Barato ĝis Kamboĝo.

## Aspekto 
La Malgranda galinago estas pli malgranda -19 cm longa kaj pezo de ĝis 120 g- ol la Komuna galinago kaj havas relative pli helan kaj mallongan bekon. Ili havas mallongajn grizverdajn krurojn kaj dikan kapon. La korpo estas bruna kaj ne punktita supre kaj tre hela sube -pli ol la Komuna galinago-. En tiu malhela dorso videblas tre klare kaj bele du flavhelaj strioj laŭlonge de la dorso. Ili havas malhelan strion tra la okulo inter du helaj kaj supre alia pli malhela kaj larĝa laŭ la krono; inter tiuj el ambaŭ flankoj ne estas hela strio ĉe la mezo de la krono kiel ĉe aliaj galinagoj sed tute nur malhela krono. La flugiloj estas pintakraj, mallarĝaj kaj montras flavecajn makulojn. La vosto estas malhela kaj kojnforma. Junuloj estas iomete malpli koloraj kaj havas flavajn krurojn.

## Kutimoj 
La Malgranda galinago manĝas en milda koto per tuŝoprobado aŭ bekoplukado per rigardo. Ili manĝas ĉefe insektojn kaj tervermojn kaj eventuale plantan materialon. Ili estas malfacile videblaj, pro ties kamuflado en sia medio.

Maskloj ludas flugajn ceremoniojn dum pariĝado kaj faras brukanton kiel ĉevalgalopado. Ili estas silentemaj vintre.

Ili nestumas en bone kaŝita loko surgrunde, kie la ino demetas 3-4 grizflavajn ovojn kaj kovas dum ĉirkaŭ tri semajnoj.

La Malgranda galinago povas esti tre sekretemaj en vintrejoj kaj pro tio malfacile videblaj. Pro tio birdoŝatantoj rekonas ilin pro ties diferenca konduto kiam ili estas ĝenataj de fremduloj. Tiu specio kaŭriĝas kaj ne ekflugas ĝis kiam la invadulo estas je unu metro; tiam ili ekflugas mallongan distancon por kamufli denove inter plantaro.

La **Malgranda galinago**, *Lymnocryptes minimus*, estas unu el la birdaj specioj protektita de internacia traktato favore la afrikeŭraziaj migrantaj birdoj.

## Referencoj 
* **Thomas**, Gavin H.; Wills, Matthew A. & Székely, Tamás (2004): A supertree approach to shorebird phylogeny. *BMC Evol. Biol.* **4**: 28.  PDF plena teksto 
Kroma Materialo

Kategorio:Skolopedoj
Ĝenerala striko

**Ĝenerala striko** estas laborĉesigo en multaj aŭ ĉiaj branĉoj de la industrio, servoj, por akiri ekonomiajn, politikajn celojn. Kutime kunvokas ĝin la sindikatoj aŭ organizoj de laboristoj.

La ĝenerala striko aperis en la 1820-aj kaj 1830-aj jaroj en Anglio, ĝin propagis radikalaj oratoroj kaj sindikataj gvidantoj, celante parlamentan reformon kaj rekonon de rajtoj de la laboristaro. La ĉartistoj volis en 1842 la strikon en Lancashire larĝigi al ĝenerala laborĉesigo. Kvankam ili sukcesis organizi strikon eĉ en la najbaraj graflandoj, sed la striko kolapsis, sen perforto de la registaro.

Ĝenerala striko okazis en 1893 kaj 1902 en Belgio por akiri la balotrajton de ĉiu plenkreska viro. Poste la ĝenerala striko disvastiĝis kaj aperis en Svedio (1902, 1909). La plej granda ĝenerala striko de Britio okazis en 1926, daŭris 9 tagojn, sed la ministoj eltenis dum 6 monatoj kaj la registaro cedis.

Hodiaŭ jam apenaŭ aperas ĝenerala striko pro la malfortaj sindikatoj. Krome la ĉefa celo kiu estus kolapsigi la ekonomian kaj politikan staton por enkonduki al diferenca ŝtatsistemo jam forgesiĝas kaj plej ofte la ĝeneral strikoj reduktiĝas al simpla protestado kontraŭ iu ŝtata aŭ superŝtata decido.

## Ekzemploj 
### Luksemburgo 
Okazis la 31-an de aŭgusto 1942 kontraŭ germana okupado, pro trudrekrutado de junuloj. La germanoj brutale subpremis la strikon, kelkajn el la strikantoj pafmortis.

### Svisio 
Okazis de 11-a ĝis 14-a de novembro 1918, ĝin partoprenis ĉ. 400.000 laboristoj.

### Vajmara Respubliko 
En marto de 1920 kiel reago al la Kapp-puĉo.

### Hispanio, 1933 
Januare de 1933 fare de anarkiista organizo CNT, kontraŭ la registaro de la Dua Hispana Respubliko (vidu artikolon Insurekcio de Januaro de 1933 en Hispanio.

#### Dum la demokratia reĝimo 
* 20a de junio de 1985, kunvokis ĝin CCOO, el komunisma tendenco, unu el la du grandaj sindikatoj en la lando, krom aliaj malgrandaj sindikatoj. Celo estis retiriĝo de la decido de la registaro malpliiĝi la pensiojn.
* 8a de decembro de 1988, la plej granda en la lando. Kunvokis ĝin ne nur CCOO sed ankaŭ UGT, de socialisma tendenco kaj pli proksima al la registaro. Celo estis retiriĝo de la decido de la registaro malplibonigi la situaciojn de la dungado de junuloj. Evidentiĝis la dekstriĝo de la registaro de la socialisma partio PSOE kiu perdis la venontan balotadon.
* 28a de majo de 1992, denove de ambaŭ sindikatoj sed sen ĝenerala intenco; kontraŭ laborreformo.
* 27a de januaro de 1994, same.
* 20a de junio de 2002, same.
* Ĝenerala striko de 2010 en Hispanio
* 14a de novembro de 2012 kaj samtempe en Grekio, Italio, Portugalio kaj aliaj eŭropuniaj landoj.

### Francio, 1968 
Okazis en majo de 1968 en Francio kaj aliaj eŭropaj landoj.

### Francio 2006 
La 28-an de marto 2006 kontraŭ la labormerkata reformo, kiu celis plifaciligon de maldungo.

### Unuiĝinta Reĝlando 
* Ĝenerala striko de 1926 en Unuiĝinta Reĝlando

## Referencoj 
## Fontoj 
* Michael Halfbrodt: *Generalstreik, Achtstundentag und Erster Mai. Ein Kapitel aus der radikalen Arbeiterbewegung.* Bielefeld: Ed. Blackbox, 1997.

## Vidu ankaŭ 
* Strikoj en la Pola Marbordo

Kategorio:Strikoj
Libro de Ĥagaj

**Ĥagaj** estas libro (de la Malnova Testamento) en la Biblio. Ĝi estas parto de la Libro de la 12 Profetoj, la t. n. *Malgrandaj Profetoj*.
## Nomo 
La libro nomiĝas
* en la hebrea: חגי
* en la greka Septuaginto (LXX): ΑΓΓΑΙΟΣ
* en la latina Nova Vulgato: *Profetia Aggæi*

Ĝi nomiĝas tia, ĉar ĝi prezentas vortojn de la profeto Ĥagaj.

## Enhavo kaj strukturo 
Jen ebla dispozicio: 
* Alvoko rekonstrui la templon (Ĥag 1,1-11)
* Nova komenco (Ĥag 1,12-15)
* La nova templo (Ĥag 2,1-9)
* Nova savo (Ĥag 2,20-19)
* Sankta promeso (Ĥag 2,20-23)

## Notoj 
Ĥagaj
Ĥagaj
Hernando Franco

**Hernando Franco** (1532, ĝis 28-a de novembro 1585) estis Hispana komponisto de la renesanca epoko, kiu ĉefe aktivis en Gvatemalo kaj Meksiko.

## Vivo 
Li naskiĝis en 1532 en la vilaĝo Garrovillas, en Espinar, proksime de la landlimo kun Portugalio. Li estis edukata en la katedralo de Segovia, kie li kune kun siaj fratoj Lázaro kaj Hierónimo del Álamo kiel ĥorknabo ekde la deka ĝis la deksepa vivojaro. Amiko de la familio Álamo, Mateo Arévalo Sedeño, vojaĝis al la Nova Mondo por plenumi komision oficialan; Hernando Franco, jam maturiĝinte en la aĝo de 22 jaroj, akompanis lin enradikiĝonte en Santiago de Gvatemalo. Pro sia solidaj scioj kaj sia kvalito kiel eklezimuzikisto li iĝis kapelestro de la katedralo de Santiago de Gvatemalo ekde 1570 ĝis 1573. Pro malaltigo de la salajro li kaj Hierónimo denoncis kaj iris al Meksiko, kie rezidis Dr. Mateo Arévalo.
Oni ne scias kie li estis ordinata kiel pastro, sed kiam li atingis Meksikon, la nuna Frato Franco okupis la vakantan postenon de kapelestro de la Katedralo, kiun antaŭe posedis Juan de Vitoria. Lia nomumando okazis la 20-an de majo 1575.

## Verkaro
Franco estas konsiderata kiel unu el la plej gravaj komponistoj en la Hispanaj kolonioj sur la Sudamerika kontinento, krome oni konsideris lin longtempe kiel unua komponisto de katedrala muziko. Li sciis riĉigi substance la muzikan agadon de la katedraloj de Gvatemalo kaj Meksiko per propraj kontribuoj, kiujn oni konservas ĝis niatempe.

En Gvatemalo oni konservas de lia aŭtoreco la "Antiphona in Die Purificationis" kaj "Benedicamus Dómino" por kvin voĉoj, krome de unu kolekto de "magnificatoj". En Meksiko oni konservas komponaĵojn de kvar ĝis dekunu voĉoj, kiuj montras bonan kvaliton kaj sperton pri la uzo de la komponreguloj de la epoko. Lia verkaro estas skribita kun ĉiuj atributoj de la muzika de Palestrina, de profunda inspirado malgraŭ la simpleco de sia melodia linio. En la katedralo de Guadalajara, Jalisco, ankaŭ oni trovas parton de lia verkaro.

Kategorio:Meksikaj orgenistoj
Kategorio:Meksikaj komponistoj
Kategorio:Gvatemalaj orgenistoj
Kategorio:Gvatemalaj komponistoj
Kategorio:Renesancaj komponistoj
Aligatoredoj

La **aligatoredoj** estas familio al kiu apartenas la aligatoroj kaj kajmanoj.

## Specioj
* '*ORDO Krokodiluloj *Crocodilia***
** **Familio Aligatoredoj *Alligatoridae'''*
*** Genro *Leidyosuchus* (formortinta)
*** Genro *Deinosuchus* (formortinta)
*** **Subfamilio Diplocynodontinae**
**** Genro *Tadzhikosuchus* (formortinta)
**** Genro *Baryphracta* (formortinta)
**** Genro *Albertochampsa* (formortinta)
**** Genro *Chrysochampsa* (formortinta)
**** Genro *Hassiacosuchus* (formortinta)
**** Genro *Navahosuchus* (formortinta)
**** Genro *Ceratosuchus* (formortinta)
**** Genro *Allognathosuchus* (formortinta)
**** Genro *Hispanochampsa* (formortinta)
**** Genro *Arambourgia* (formortinta)
**** Genro *Procaimanoidea* (formortinta)
**** Genro *Wannaganosuchus* (formortinta)
**** Genro Aligatoro *Alligator*
***** *Alligator prenasalis* (formortinta)
***** *Alligator mcgrewi* (formortinta)
***** *Alligator olseni* (formortinta)
***** Ĉina aligatoro, *Alligator sinensis *
***** *Alligator mefferdi* (formortinta)
***** Misisipa aligatoro, *Alligator mississippiensis *
*** **Subfamilio Kaimanenoj**
**** Genro *Necrosuchus* (formortinta)
**** Genro *Eocaiman* (formortinta)
**** Genro *Paleosuchus''
***** Cuvier's Dwarf Caiman, *Paleosuchus palpebrosus*  
***** Smooth-fronted Caiman, *Paleosuchus trigonatus*
**** Genro *Purussaurus* (formortinta)
**** Genro *Mourasuchus* (formortinta)
**** Genro *Orthogenysuchus* (formortinta)
**** Genro Kajmano *Caiman*
***** Jakareo, *Caiman yacare* 
***** Spectacled Caiman, *Caiman crocodilus *
****** Rio Apaporis Caiman, *C. c. apaporiensis *
****** Brown Caiman, *C. c. fuscus*
***** *Caiman lutescans* (formortinta)
***** *Caiman sorontans* (formortinta)
***** Broad-snouted Caiman, *Caiman latirostris *
**** Genro *Melanosuchus*
***** *Melanosuchus fisheri* (formortinta)
***** Nigra kaimano, *Melanosuchus niger* 

## Referencoj
Kategorio:Krokodiluloj
Libro de Cefanja

**Cefanja** estas libro (de la Malnova Testamento) en la Biblio. Ĝi estas parto de la Libro de la 12 Profetoj, la t. n. *Malgrandaj Profetoj*.

## Nomo 
La libro nomiĝas
* en la hebrea: צפניה
* en la greka Septuaginto (LXX): ΣΟΦΟΝΙΑΣ
* en la latina Nova Vulgato: *Prophetia Sophoniæ*

Ĝi nomiĝas tia, ĉar ĝi prezentas parolojn de la profeto Cefanja.

## Enhavo kaj strukturo 
Jen ebla dispozicio: 
* Titolo (Cef 1,1)
* Juĝo kontraŭ Judujo (Cef 1,2 - 2,3)
* Juĝo kontraŭ la najbaroj (Cef 2,4-15)
* Juĝo kontraŭ Jerusalem (Cef 3,1-8)
* Sankta promeso al Jerusalem (Cef 3,9-20)

## Supozita referenco al Esperanto 
Historie, la esperantistaro multe entuziasmiĝis pri la profeto de cefanja kiu temas pri estonta komuna lingvo al ĉiuj popoloj, kiu unuigos la popoloj en komuna adorado al la eternulo.

3-9: "Tiam Mi redonos al la popoloj lingvon puran, por ke ĉiuj vokadu la nomon de la Eternulo kaj servadu al Li unuanime".

## Notoj 
Cefanja
Cefanja