open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rumana Antologio

***Rumana Antologio*** estas esperantlingva kolekto da rumanaj verkoj, redaktita de Constantin Dominte kaj Jozefo Nagy, kun enkonduko de Laurenţiu Ulici. Tradukistoj estis Constantin Bârjoveanu, Aurel Boia, Tudor Denektin, Constantin Dominte, Eugenia Morariu, Tiberiu Morariu, Jozefo Nagy, Jozefo Petrin, Sigismundo Pragano, Aura Soare kaj Mikaelo Sokolesku.

La 92-paĝa verko estas eldonita de Internacia Kultura Servo (IKS) el Zagrebo en la jaro 1990.

## Enhavo 
Tiu libreto estas fakte nur eta kolekto de tradukaĵoj el la rumana literaturo de la 20-a jarcento.

Ĝi celis esti la unua ero en projekto, bedaŭrinde, neniam realigita: *Balkana Antologio*. La projekton iniciatis, precipe, Bulgara Esperanto-Asocio kaj vartis Internacia Kultura Servo, kiu ankaŭ eldonis la libron *Rumana Antologio* en 1990.

La eldonon prizorgis Spomenka Štimec, helpate de Mirjana Galeković, kiu tajpis la tekstojn, Ivica Špoljarec, kiu grafike kaj teknike aranĝis la libron kaj Josip Pleadin, kiu presis ĝin. La enhavon redaktis Constantin Dominte kaj Jozefo Nagy, kiuj ankaŭ verkis la "Enkondukajn vortojn".

"Anstataŭ antaŭparolon" verkis Laurenţiu Ulici, la tiama redaktoro de la kultura revuo *Luceafărul*.

* Arghezi, Tudor: *La ulo mempensanta*, *Ĉifonulo*, *La ŝtelisto*
* Sadoveanu, Mihail: *Malnova historio*
* Bacovia, George: *Dekoro*
* Goga, Octavian: *Iama okanzintaĵo*
* Minulescu, Ion: *Alvenas, jen, la ŝipoj...*
* Voiculescu, Vasile: *Dornoj*
* Rebreanu, Liviu: ''La nesto de l' revoj*
* Topîrceanu, George: *La balado de l' morto*, *La balado de l' korvoj*, *Printempo*, *La testudo*, *La muŝo*
* Isac, Emil: *Sonorilo kaj kanono*
* Sperantia, Eugeniu: *Krucmilito*, *Sed tamen*
* Eftimiu, Victor: *Ovidio*
* Pillat, Ion: *El 'Unuversaj poemoj' *
* Cotruş, Aron: *Ho, forveturoj, forveturoj*
* Blaga, Lucian: *La revulo*, *La versisto*, *Tri vizaĝoj*, *Atendas mi vesperkrepuskon mian*, *La kroniko kaj la kanto de l' aĝoj*
* Philippide, Alexandru: *Ho, multaj pensoj*
* Beniuc, Mihai: *La ombro en Hiroŝimo*, *Pomuj' vojranda*
* Carianopol, Virgil: *El la vivo*
* Bogza, Geo: *Daŭro*
* Stanca, Radu: *Groteska bankedo*
* Doinaş, Ştefan Augustin: *Abako*, *Esperanto*
* Cassian, Nina: *Homo*
* Maiorescu, Toma George: *Rev' de Ĥorano*
* Stănescu, Nichita: *Kuraĝiga kanto*, *Ausweis*, *Leciono de legado*, *Alia matematiko*
* Labiş, Nicolae: *Letero al mia patrino*
* Blandiana, Ana: *Renkonto*, *Literoj*, *Fabelo*
* Dinescu, Mircea: *Danco*

La libro finiĝas per kurtaj biografiaj notoj pri la aŭtoroj prezentitaj en la libro.

## Eksteraj ligiloj 
* *Rumana Antologio'' ĉe libroservo de UEA
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Verkoj el la esperantigita rumanlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-antologioj
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
BA3

**BA3** estas la tria numero de la literatura libroforma revuo **Beletra Almanako** (**BA**), aperinta en septembro 2008.

## Enhavo 
* *Prezento* (Jorge Camacho)

### Originala prozo 
* Sten Johansson: *Faktoro 15*
* Francisco Javier Moleón: *La tagon de via morto*
* Luiza Carol: *La domo de Brendo*

### Originala poezio 
* Anja Karkiainen: *Al portretisto*; ''Portret' pri vi*; *Sonbukedo*; *Savo*; *Resone*; *Son-ondare*; *Splena finalo*; *Post tradukprovo*; *Diversverse*
* Michael Cayley: *Fiŝistoj*; *Odiseo*; *Senfinaj frazoj*
* Anneke Buys: *koloroj, vortoj, sonoj*; *Perdita*; *kojnoskribo*
* Carmel Mallia: *Post mia forveturo*; *Moderna poeto*
* Gerrit Berveling: *Kelkaj utaoj el Japanujo*

### Tradukita poezio 
* Arĥipoeto: *Tri poemoj* (trad. Gerrit Berveling)
* Markku Toivonen: *Aspektoj pri la tempo*; *Rakonto pri kruĉo*; *Diris iu ĉino...*; Solitude; *Forgesita soldato* (trad. Anja Karkiainen)
* Pietru Caxaro: *Kantileno* (trad. Carmel Mallia)
* Mihály Babits: *Epilogo de l’ lirikisto* (trad. Márton Fejes kaj István Ertl)
* Geo Bogza: *Hipotezo*; *Wagner*; *Signoj*; *Premsonĝo*; *Tiuaŭtune* (trad. Ionel Oneţ)

### Eseoj 
* Trevor Steele: *Aventuroj de naivulo en la oceano de* literatura business
* Baldur Ragnarsson: *Verki poezion en Esperanto*

### Recenzoj 
* *Ordeno ne tute en ordo* (Jorge Camacho pri *Ordeno de Verda Plumo* de Josip Pleadin)
* *Tri ne estas tro* (Jorge Camacho pri la serio *Sed ne el katedro*, resp. n-roj 1, 2 kaj 3 de Aleksander Korĵenkov)
* *Romano granda sur nuraj 86 paĝoj* (István Ertl pri *Ĉu vi konas Blaise Cendrars?* de Manuel de Seabra)
* *Versa donaco* (Christian Declerck pri *Verse reversi* de Benoît Philippe)
* *Trovita per traduko: denove Pío Baroja en Esperanto* (Petro Braŭn pri *Suzana kaj la ĉasistoj de muŝoj* de Pío Baroja)
* *Ali-angula portreto de Zamenhof* (Miroslav Malovec pri *Mi estas homo. Originalaj verkoj de L.-L. Zamenhof*, red. Aleksander Korĵenkov.)
* *Stranga am-aventuro* (Keyhan Sayadpour Zanjani pri *Kun diablo en la korpo* de Raymond Radiguet)
* *Sentimentoj kaj kruelaĵoj* (Anna kaj Mati Pentus pri *Princo Serebrjanij* de A. K. Tolstoj)

### Rezultoj de la Belartaj Konkursoj 
#### Prozo 
* Lena Karpunina: *Ordinara vizaĝo*
* Sten Johansson: *Kemio*
* Lena Karpunina: *Novaj tempoj*

#### Poezio 
* Mikaelo Giŝpling: *Rekviemo*
* Gerrit Berveling: *Mortis la Dioj*
* Jean-Marie Ries: *Tiu vino* kaj *Lastaj pensoj de mortanta poeto*

#### Teatro 
* Geraldo Mattos: *Amo ne murdas*

#### Eseo 
* Luiza Carol: *Esperantismo kaj vegetarismo: similaj trajtoj*
* Pieter Doumen: *Lingvo: trezoro de la popolo*

#### Raporto de la Prezidanto 
* Humphrey Tonkin: *Belartaj Konkursoj 2008: Raporto de la Prezidanto''

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de BA (Beletra Almanako)
* BA n-ro 3, septembro 2008
* Rezultoj de la Belartaj Konkursoj

03
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2008
Blugorĝa tukaneto

La **Blugorĝa tukaneto**, *Aulacorhynchus caeruleogularis*, estas mezgranda kaj kolora birdo el la familio de la Ramfastedoj kaj ordo de Pegoformaj de Sudameriko, kiu enhavas la tukanojn, tukanetojn, arasariojn, ktp. Ĝi loĝas en la montaraj arbaroj de Kostariko kaj okcidenta Panamo. Dum foje ĝi estis konsiderita specio baze ĉefe sur morfologio, plej parto de fakuloj daŭre konsideras ĝin subspecion de la Smeraldotukano, kaj tiam la scienca nomo de la Blugorĝa tukaneto estas *Aulacorhynchus prasinus caeruleogularis*.

## Aspekto 
### Plenkreskulo 
Kiel ĉe ĉiu tukano, la Blugorĝa tukaneto havas grandan longan bekon, kiu estas ĉikaze nigra kun flavo en supra makzelo kaj blanka strio ĉe bazo, sed, unike inter la grupo de la Smeraldotukano, kun **ruĝeca makulo ĉe la bazo de la supra makzelo**. La brusto kaj la resto de la korpo estas ĉefe verda kun helaj kaj malhelaj nuancoj, escepte ĉe **la gorĝo, kiu estas blua**, kaj la vostopinto kaj pugo, kiuj estas ruĝecaj. Ambaŭ seksoj similaspektas, sed inoj ĝenerale havas pli malgrandan bekon kaj similas pli malgrandaj.

### Nematuruloj 
Nematuruloj de Blugorĝa tukaneto naskiĝas blindaj kaj nudaj. Ili ne malfermas siajn okulojn ĝis kiam ili estas ĉirkaŭ 25-tagaĝaj, kaj ili estos komplete kovritaj de plumoj kiam ili estas ĉirkaŭ 35-tagaĝaj. Plej nematuruloj de la specio ne elnestiĝas ĝis kiam ili estas ĉirkaŭ 45-tagaĝaj. Kiam ili lasas sian neston, la bekoj jam similas al tiuj de la gepatroj laŭ koloro kaj formo, sed ili ne estas ankoraŭ jam maturuloj.

## Habitato kaj kutimaro 
La Blugorĝa tukaneto loĝas en humidaj montarbaroj de Kostariko kaj okcidenta Panamo. Ties natura altituda teritorio estas el 762 m al 2316 m super la marnivelo. Ĝi estas ĝenerale komuna en sia teritorio, sed ĝi ne estas kalkulita de la IUCN, kie ĝi estas konsiderata subspecio de la Smeraldotukano.

Tiu tukano nestumas en malnovaj truoj de pegedoj holes. La nestoj povas esti ĝis 21 m supergrunde. Ĉiu nesto enhavas 2-4 blankajn ovojn, kiuj estos kovataj dum ĉirkaŭ 15 tagoj.

Tiu birdo ĉefe konsumas fruktojn kaj insektojn, sed ili povas manĝi ankaŭ ovojn de aliaj birdoj. La voĉo de la Blugorĝa tukaneto estas laŭta kaj altatona (foje bastona) *rrrip, rrrip, rrrip, rrrip,*.

## Vidu ankaŭ 
* Smeraldotukano
* John Gould
* Aulacorhynchus

## Eksteraj ligiloj 
* Ties voĉo ĉe Naturesongs.com 
* Fotoj de la Blugorĝa tukaneto.  Mangoverde

## Referencoj 
Kategorio:Pegoformaj
Kategorio:Tukanoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Listo de naturaj artistoj

Tiu **Listo de naturaj (aŭ prinaturaj) artistoj** estas listo de artistoj pri naturo, pentristoj, fotistoj kaj aliaj artistoj, societoj de prinaturaj artistoj, muzeoj aŭ ekspozicioj de naturarto, tutmonde.

## A 
* Joy Adamson
* Jacques-Laurent Agasse
* Richard Ansdell
* Silvia Armeni
* John James Audubon

## B 
* Don Balke
* Peter Barrett
* Robert Bateman
* William Holbrook Beard
* Frank Benson
* David Bennett
* William D. Berry
* Thierry Bisch
* Karl Blossfeldt
* Diana Brown
* Georges-Louis Leclerc de Buffon
* Rembrandt Bugatti
* John Busby

## C 
* Mark Catesby
* Raymond Ching
* John Clymer
* Guy Coheleach
* John Cox

## D 
* Thomas Aquinas Daly
* John Davis
* Gerald Curtis Delano
* B.L.Driscoll
* Barry Driscoll
* Gerald Durrell

## E 
* Eric Ennion
* John Eveleigh

## F 
* Melanie Fain
* Joe Ferrante
* Louis Agassiz Fuertes

## G 
* Robert Gillmor
* Luther Goldman
* Glenn Gore
* Elizabeth Gould
* John Gould
* Peter Benjamin Graham

## H 
* Ernst Haeckel - Kunstformen der Natur
* Michael Hampton
* Ray Harm
* Charley Harper
* Robert W. Hines

## I 
* Terry Isaac

## J 
* Bradley Jackson
* Charles Jardine

## K 
* John Gerrard Keulemans
* Don Kloetzke

## L 
* Edwin Landseer
* Edward Lear
* Bruno Liljefors
* George Lodge
* Blythe Loutit

## M 
* Kathleen McArthur
* Ustad Mansur
* Bruce Miller
* Lanford Monroe
* John Moore

## N 
* William Neill
* John William Noga

## O 
* Bill Oddie

## P 
* Dino Paravano
* François Pompon

## R 
* Henry Constantine Richter
* Arthur Spencer Roberts
* Chris Rose
* Frédéric Rossif
* Carl Rungius
* John Ruthven

## S 
* J. Michael Scott
* Peter Scott
* Robert Scriver
* Keith Shackleton
* David Shepherd
* Joseph Smit
* Dan Smith
* Leo Stans
* Robert Summers
* George Miksch Sutton
* William Swainson

## T 
* Arthur Fitzwilliam Tait
* Daniel Taylor
* Archibald Thorburn
* Clarence Tillenius
* David Tipling
* Mark Trail
* Peter Trusler
* Charles Tunnicliffe
* Dick Twinney

## U 
* Matthew Underwood

## W 
* D.I.M. Wallace
* Michael Warren
* Donald Watson
* Alexander Wilson
* Art Wolfe

naturaj
Xiutetelco

**Xiutetelco** estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo estas San Juan Xiutetelco.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 34575 enloĝantojn. El tiuj estas 16903 viroj kaj 17672 virinoj. La komunumo havas surfacon de 93.12 kvadratkilometroj.

La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 19° 47′ norda latitudo kaj 97° 19′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 1920

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21199a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Puebla
Xochiapulco

**Xochiapulco** estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo estas *Cinco de Mayo*, kiu estas nomo de meksika festo.

## Geografio 
La komunumo laŭ la censo de 2005 havis 3873 loĝantojn. El tiuj estas 1858 viroj kaj 2015 virinoj. La komunumo havas surfacon de 110.99 kvadratkilometroj.

La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 19° 49′ norda latitudo kaj 97° 40′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 2060.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21200a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Puebla
Xochiltepec

**Xochiltepec** estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo estas Xochiltepec.

## Geografio
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 3041  loĝantojn. El tiuj estas 1386 viroj kaj 1655 virinoj. La komunumo havas surfacon de 75.26 kvadratkilometroj.

La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 18° 39′ norda latitudo kaj  98° 20′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 1340

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21201a.htm 

Kategorio: Komunumoj de Meksiko
Kategorio: Komunumoj de Puebla
Parlamenta baloto en Aŭstrio 2008

eta|350px|oficiala fina rezulto de la baloto por la Nacia Konsilio, helkolore la rezultoj de 2006. (n. k. = ne kandidatiĝis)
La **24-a baloto por la Nacia Konsilio en Aŭstrio**, do por la unua ĉambro de la aŭstria parlamento, okazis la 28-an de septembro 2008. Pro antaŭa ŝanĝo de la balota leĝo la minimuma aĝo por partopreno en la baloto unuafoje estis 16 jaroj, kaj la daŭro de la postbalota oficperiodo de la parlamentanoj plilongiĝis de 4 al 5 jaroj.

eta|150px|maldekstra|Kunvena salono de la Nacia Konsilio
Plej multajn voĉojn ricevis la Socialdemokratia Partio de Aŭstrio (SPÖ) kun sia gvidanto *Werner Faymann*, tamen la partio devis toleri signifajn perdojn de voĉoj kompare al la lasta parlamenta baloto de 2006. Ankoraŭ pli fortajn perdojn havis la laŭ atingitaj voĉoj dua plej sukcesa partio, la Aŭstria Popola Partio (ÖVP) kun sia gvidanto *Wilhelm Molterer*. Ambaŭ gvidaj partioj en tiu baloto atingis sian plej po plej malbonan rezulton en la historio de Aŭstrio post la Dua Mondmilito.

Tre profitis laŭ voĉoj la tria plej sukcesa partio, la liberaluloj ("Libereca Partio de Aŭstrio", FPÖ), kaj la dekstraj konservativuloj, ("Ligo por Estonto de Aŭstrio", BZÖ), kiu pli ol duobligis sian procentaĵon de atingitaj voĉoj kaj preterrapidis la ekologian partion La Verduloj – La Verda Alternativo.

## Fina rezulto 
Finaj statistikaj rezultoj de la baloto laŭ la aŭstria federacia ministerio pri internaj aferoj , (stato 17-a de oktobro 2008).

## Eksteraj ligiloj 
* Aŭstria ministerio pri internaj aferoj: informoj pri la baloto por la Nacia Konsilio 2008
* Aŭstria Radio: informa retejo de la Aŭstra Radio pri la baloto por la Nacia Konsilio 2008 (same germanlingve) 

Aŭstrio
Kategorio:Balotoj en Aŭstrio
Zacatlán

**Zacatlán** estas komunumo en la meksika subŝtato Puebla. La ĉefurbo de la komunumo estas Zacatlán.

## Geografio
La komunumo havis en 2010 (lasta popolnombrado de la INEGI) 76296 enloĝantojn. El tiuj estas 36133 viroj kaj 40163 virinoj. La komunumo havas surfacon de 512.82 kvadratkilometroj.

La geografiaj koordinatoj de la komunumo estas 19° 56′ norda latitudo kaj  97° 57′ okcidenta longitudo. La meza alteco super la marnivelo estas 2040

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/puebla/Mpios/21208a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Puebla
Gyöngyöshalász

**Gyöngyöshalász** (djondjoŝhalAs) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Gyöngyös. Halász signifas: fiŝkaptisto.
eta|maldekstre|Blazono de Gyöngyöshalász

## Bazaj informoj 
* Areo: 28 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.7415/19.927
* Loĝantaro: 2630
* Poŝtkodo: 3212
* Telefonprefikso: 37

## Situo 
Gyöngyöshalász situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Gyöngyös-Vámosgyörk, aŭtoŝoseo M3 Budapeŝto-Miskolc preteriras. Gyöngyös troviĝas 6, Hatvan 26, Parád 27 km-ojn.

## Historio 
eta|Preĝejo en Gyöngyöshalász
Gyöngyöshalász estis loĝata dum la kuprepoko kaj bronzepoko. La unua mencio devenis el 1267 en formo *terra Halaz*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. En 1904 incendio okazis. La vilaĝanoj okupiĝas precipe pri vinkulturo, krome apud la vilaĝo estas fabriko pri fervojaj konsistaĵoj. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kulturdomo, kuracejo, dentokuracejo, infanhelpa servo, poŝto, restoracio.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1770
* kapelo 1794
* klasikisma nobeldomo de Hanisz (hanis) el la 19-a jarcento

## Famuloj 
* naskiĝis en Gyöngyöshalász:
** fizikisto István Lovas
** lingvisto József Béla Nagy

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Gyöngyösoroszi

**Gyöngyösoroszi** (djondjoŝorosi) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Gyöngyös.

## Bazaj informoj 
* Areo: 21 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8291/19.8922
* Loĝantaro: 1540
* Poŝtkodo: 3211
* Telefonprefikso: 37

## Situo 
Gyöngyösoroszi situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ etfervojo el Gyöngyös, kiu troviĝas 4–7&nbsp;km-ojn for. Pásztó troviĝas 22, Hatvan 30&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Gyöngyösoroszi estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio devenis el 1209 en formo *Huruzi*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. En 1799 inundo okazis. Ĝis 1986 oni minis plumbon kaj zinkon. La loĝantaro okupiĝas precipe pri vinkulturo. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de cignoj, lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kulturdomo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* mezepoka katolika preĝejo omaĝe al Sankta Katerino en la 18-a jarcento tute trakonstruiĝis
* statuoj pri Johano Nepomuka kaj Sankta Triunuo
* baroka ŝtona kruco

## Famulo 
* tie vivis poeto Jozefo Bajza

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Gyöngyöstarján

**Gyöngyöstarján** (djondjoŝtarjAn) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Gyöngyös.

## Bazaj informoj 
* Areo: 
* Alto super marnivelo: 146 m
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8121/19.8683
* Loĝantaro:  (2015)
* Poŝtkodo: 3036
* Telefonprefikso: 37

## Situo 
Gyöngyöstarján situas en valo de rojo, fine de mallonga sakovojo. Gyöngyös troviĝas 7, Parád kaj Pásztó po 21, Hatvan 27 km-ojn.

## Historio 
Gyöngyöstarján estis loĝata dum la bronzepoko. Dum la mezepoko la vilaĝo akiris rangon kampurbo. La loĝantaro okupiĝas precipe pri vinkulturo. Konataj vinejoj estas de Szőke (sOke) kaj de Ludányi (ludAnji). Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* kastelo de Borhy (bori) de 1926
* vinkelo de Haller
* fonto nomata Babik

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Vámosgyörk

**Vámosgyörk** (vAmoŝdjork) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Gyöngyös.
eta|maldekstre|Stacidomo de Vámosgyörk

## Bazaj informoj 
* Areo: 22 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.6847/19.9288
* Loĝantaro: 2050
* Poŝtkodo: 3291
* Telefonprefikso: 37

## Situo 
Vámosgyörk situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, fervojaj linioj estas al Budapeŝto, Miskolc, Újszász kaj Gyöngyös. La lasta troviĝas 14, Hatvan 24, Jászberény 25&nbsp;km-ojn.
eta|Preĝejo de Vámosgyörk

## Historio 
Vámosgyörk estis loĝata dum la bronzepoko. La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1273 en formo *"Jurk"*. Dum dominado de turkoj la vilaĝo senhomiĝis. La fervojo atingis la vilaĝon en 1870, post unu jaro Vámosgyörk atingis la rangon grandvilaĝo.

## Vidindaĵo 
* romkatolika novgotika preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj de 1896, la turo estas 48 m-ojn alta.

## Famuloj 
En Vámosgyörk naskiĝis:
* inĝeniero László Kassay
* kuracisto-ministro László Medve.

== Komunumoj pri *vám* (= dogano) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Halmajugra

**Halmajugra** estas unuigita vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Gyöngyös.

## Bazaj informoj 
* Areo: 22 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.7655/20.0492
* Loĝantaro: 1290
* Poŝtkodo: 3273
* Telefonprefikso: 37

## Situo 
Halmajugra situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, aŭtoŝoseo M3 Budapeŝto-Miskolc preteriras. Gyöngyös troviĝas 12 km-ojn for.

## Historio 
Halmajugra naskiĝis en 1950, tiam unuiĝis 2 vilaĝoj **Gyöngyöshalmaj** kaj **Hevesugra**. Ambaŭ senhomiĝis dum la turka erao. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, lernejo, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, poŝto, kuracejo, dentokuracejo.
eta|Preĝejo

## Vidindaĵoj 
* baroka katolika Preĝejo Emeriko de Hungario (Halmajugra) de 1747 kun mezepokaj partoj en vilaĝparto "Ugra"
* alia katolika preĝejo en "Halmaj"

## Famuloj 
En la iama Gyöngyöshalmaj naskiĝis redaktoro Béla Juhász.

## Fontoj 
* Oficiala paĝo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Silvia Armeni

**Silvia Armeni** estas italnaskita kanada naturartisto.

Ŝia verkaro inkludas kolaĝojn de mezepokaj italiaj kvartaloj de veneciaj kanaloj kiuj formiĝas kiel arkitekturaj pentraĵoj. Koloraj pecoj estas kungluitaj je centoj, kreante lumajn kaj viglajn scenojn. Ŝi kreis ankaŭ malnovecajn oleopentraĵojn de kanada kamparvivo.

Kategorio:Naturartistoj
Kategorio:Kanadaj artistoj
Gyöngyöspata

**Gyöngyöspata** [djondjoŝpata] estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Gyöngyös.
eta|dekstra|Preĝejo de Gyöngyöspata

## Situo 
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.8127/19.7969
Gyöngyöspata situas sub piedo de Mátra, en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Gyöngyös troviĝas 12, Pásztó 17, Hatvan 23, Eger 61, Budapeŝto 80 km.

## Historio 
Gyöngyöspata estis loĝata dum la ferepoko. La hungaroj en la 10-a jarcento konstruis fortikaĵon kaj en 1010 preĝejon, kiu religie estis centro de 40 vilaĝoj. La vilaĝo mem menciiĝis unuafoje en 1234. La tataroj en 1241 detruis la preĝejon. Husanoj okupis la fortikaĵon en 1459, poste Matiaso la 1-a sukcese sieĝis ĝin. En 1544 la turkoj akiris la vilaĝon, kiu restis viva dum la turka erao, ĉar ĝi apartenis al la sultano. Vilaĝservoj estas gastejo, kampadejo. Gyöngyöspata urbiĝis en 2013.

## Vidindaĵoj 
* fundamente romanika katolika Preĝejo de Naskiĝo de Maria (Gyöngyöspata), en la 15-a jarcento trakonstruiĝis kaj gotika turo 32 m-ojn alta alkonstruiĝis
* ponto kun statuo de Johano Nepomuka

## Ĝemelkomunumoj 
*  Patapoklosi, Hungario

## Fontoj 
* distancoj

Gyongyospata
Kategorio:Vinvilaĝoj
Depardieu

**DEPARDIEU** estas la nomo de:
* Élisabeth Depardieu (1941- ), franca aktorino, eks-edzino de Gérard.
* Gérard Depardieu (1948- ), franca aktoro, eks-edzo de Élisabeth
* Guillaume Depardieu (1971-2008), franca aktoro, filo de Gérard kaj Élisabeth.
* Julie Depardieu (1973- ), franca aktorino, filino de Gérard kaj Élisabeth.
Einstürzende Neubauten

**Einstürzende Neubauten** (IFA: ˈaɪnˌʃtʏɐʦəndə ˈnɔʏˌbaʊtən) estas germana muzikgrupo, origine de Okcidenta Berlino, formita en 1980 kaj regule aktiva depost tiam.

La grupo simbolas la disvolviĝon de industria muziko en Germanio, kaj estas eĉ rigardita kiel unu el la plej grava grupo de tiu muzikĝenro, kun Throbbing Gristle en Britio. Ĝi poste havos decidiga influo por postaj muzikaj movadoj kiel malluma ondo.

Kiel industria muziko mem, Einstürzende Neubauten unue produktis sonojn malfacile akceseblaj, «bruaj». La kantisto Blixa Bargeld kriĉas, blekas sed neniel kantas. La grupo koncentriĝas pri eksperimentado, digna heredanto de Karlheinz Stockhausen, ili ne hezitas uzi verajn «industriajn» sonefektojn kiel betonmiksilo, drilo, aŭ pneŭmata martelo. Depost la kulta albumo *Halber Mensch* (1985), la pecoj fariĝas pli melodiaj kaj en 1989, *Haus der Lüge* estos internacia sukceso. La tekstolingvo estas plej ofte germana, sed foje angla, precipe dum la lasta jardeko. La grupo daŭre produktas albumojn kiu ankoraŭ montras grandan diversecon de sonojn.

La gruponomo, kiu signifas «disfalantaj novaj konstruaĵoj» estas referenco al la novaj konstruaĵoj de okcidenta Berlino starigitaj post la dua mondmilito, male al la *altbauten*, malpli modernaj konstruaĵoj nuntempe pli facile troveblaj en orienta Berlino. La grupoemblemo (homa desegno kun cirklo kiel kapo) estas malnova kaverna desegno de Toltekoj

## Albumoj 
* *Stahlmusik* (1980)
* *Kollaps* (1981)
* *Zeichnungen des Patienten O. T.* (1983)
* *Halber Mensch* (1985)
* *Fünf auf der nach oben offenen Richterskala* (1987)
* *Haus der Lüge* (1989)
* *Tabula Rasa* (1993)
* *Ende Neu* (1996)
* *Silence Is Sexy* (2000)
* *Perpetuum Mobile* (2004)
* *Alles wieder offen* (2007)
* *Lament* (2014)
* *Alles in Allem* (2020)
* *Rampen: apm (alien pop music)* (2024)

## Albumetoj 
* *Thirsty Animal* (Einstürzende Neubauten & Lydia Lunch), 1982

Image:EN 2000-05-19 Karlsruhe 1.jpg|Alexander Hacke (gitaro) kaj Blixa Bargeld (kanto) (2005)
Image:EN Berns.jpg|Koncerto en Berns, Stockholm, 2008.
Image:EN 2000-05-19 Karlsruhe 2.jpg|Ekzemplo de la grupaj propraj muzikinstrumentoj

Kategorio:Elektronika muziko
Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1980
Richard Ansdell

**Richard ANSDELL** (naskita la  en Liverpool; mortinta la  en Frimley) estis angla pentristo, kiu specialiĝis en oleopentraĵoj de animalaj kaj sportaj temoj.

Li komencis ekspozicii ĉe Liverpool Academy en 1835, atingante ties prezidantecon en 1845, kaj demiziante en 1852 proteste pri premio de 50 pundoj al William Holman Hunt pro la tiama polemika *Valentino Savante na Silvia el Proteo*.

En 1841, li edziĝis al Maria Romer.

Li eksukcesis ĉe Liverpool pro pentraĵoj de la animaloj de terposedantoj, kaj el la 1840aj jaroj li veturis al Norda Anglujo kaj Skotujo pentrante scenojn pri ĉasado kaj agrikulturo.

Li ekekspoziciis ĉe la Reĝa Akademio en 1840, kaj estis elektita ARA en 1861 kaj RA en 1870. Liaj plej kontaja verkoj inkludas *Ĉe Golfeto* (1846), *La Lukto* (1847) kaj *Batalo de Standard* (1848).

Lia ĉefa temo estis komparita al tiu de Edwin Landseer, kvankam kritikistaro, kvankam li estis populara, mankis al lia verkaro emociigo. La famo estis de lerta manfaristo sed tro fiera artisto; ekzemple, li ne ricevis reĝajn mendojn post malakcepto pentri la hundon de la reĝino Viktorino, se tiu ne estis alportita al sia pentrejo.

Dum parto de lia kariero li vivis ĉe Lytham St Annes, en la municipo de Fylde, kie distrikto, Ansdell ricevis sian nomon.

Multaj el la verkoj de Richard Ansdell estis posedataj de La Urba Konsilantaro de Fylde, kaj ekde septembro de 2007 kolekto de tiuj pentraĵoj estis ekspoziciitaj en konstanta artgalerio ĉe ĉiovendejo Booths en Lytham.

## Referencoj 
* Judy Egerton, "Ansdell, Richard (1815–1885)", *Oxford Dictionary of National Biography*, Oxford University Press, 2004 accessed 18 June 2007

## Eksteraj ligiloj 
* Richard Ansdell 
* Richard Ansdell retejo de pranepo , Biografio, ligoj, informaro.

Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Liverpool
Kategorio:Anglaj gravuristoj
Kategorio:Anglaj pentristoj
Gyöngyössolymos

**Gyöngyössolymos** [djondjoŝŝojmoŝ] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Heves, en Distrikto Gyöngyös. Solymos signifas: falka.
eta|Preĝejo de Gyöngyössolymos

## Bazaj informoj 
* Areo: 65 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.816/19.9375
* Loĝantaro: 3210
* Poŝtkodo: 3221
* Telefonprefikso: 37

## Situo 
Gyöngyössolymos situas en valo de rojo, fine de mallonga sakovojo. Gyöngyös troviĝas 5, Parád 17, Pásztó 26 kilometrojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1212. La kampoj longe apartenis al familio Solymosi (ŝojmoŝi) aŭ episkopejo de Eger. Oni minas ŝtonojn apud la vilaĝo. Sur la deklivoj oni kulturas vinberojn.

## Vidindaĵoj 
* paroĥa romkatolika preĝejo Sankta Nikolao (Gyöngyössolymos) el la 14-a jarcento, en 1807 grandparte rekonstruita, la turo estas 35 metrojn alta
* lernejo de 1783
* akvomuelejo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Polaj landvojoj

eta|dekstra|emblemo de landvojo n-ro 49
**Polaj landvojoj** estas sistemo de vojoj kiujn administras pola ŝtato. Ili gvidas laŭlonge gravajn trakojn kaj kunigas pli grandajn urbojn en Pollando. Kelkaj el ili estas vojoj-kunigiloj, kiuj kunigas ceteraj landvojoj por faciligi trafikon.

En Pollando ekzistas sistemo de landvojoj, kiuj aktuale estas 93 kaj havas tutan longecon 18 255 km. Administras ĉi tiun sistemon Ĝenerala Direkcio de Landvojoj kaj Aŭtovojoj. Nuntempa numeraro estas ekde 9-a de majo 2001 j. Emblemo de landvojo en Pollando estas blanka numero sur ruĝa fono. Vojmontrilo por ĝi havas verdan fonon. Plej longa landvojo en Pollando estas landvojo , kiu havas 730 km kaj Plej mallonga estas landvojo , kiu havas 4,774 km.

Polaj landvojoj estas parto de Pola vojaro, de kiu parto estas ankaŭ Polaj aŭtovojoj kaj Polaj rapidvojoj.

## Listo de landvojoj en Polland o 
## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Polaj aŭtovojoj
* Polaj rapidvojoj
* Polaj provincaj vojoj

Kategorio:Landvojo
Élisabeth Depardieu

**Élisabeth DEPARDIEU** (naskiĝinta Guignot) (naskiĝis  en Parizo) estas franca aktorino. Ŝi edziniĝis al Gérard Depardieu la  kaj divorcis en 2006. Ŝi estas patrino de Guillaume Depardieu kaj Julie Depardieu.

## Filmaro 
* 1984: *Le Tartuffe* de Gérard Depardieu kun François Périer
* 1985: *On ne meurt que deux fois* de Jacques Deray kun Michel Serrault, Charlotte Rampling
* 1986: *Manon des sources* (Jean de Florette IIe partie) de Claude Berri kun Yves Montand, Daniel Auteuil
* 1986: *Jean de Florette* de Claude Berri kun Yves Montand, Gérard Depardieu
* 1995: *Le Garçu* de Maurice Pialat kun Gérard Depardieu, Géraldine Pailhas 
* 1996: ''Les Aveux de l'innocent* de Jean-Pierre Améris kun Jean-François Stévenin 
* 1998: *Innocent* de Costa Natsis kun Jean-Pierre Léaud, Jacques Bonnaffé 
* 2001: *Ceci est mon corps'' de Rodolphe Marconi kun Louis Garrel, Jane Birkin

## Eksteraj ligiloj 
* Élisabeth Depardieu en IMDb

Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 5-an de aŭgusto
Steffi Graf

Stefanie Maria Graf, pli bone konata kiel Steffi Graf (naskiĝis la 14-an de junio 1969 en Mannhejmo) estas eksa germana tenisisto. Dum sia profesia sportista kariero ŝi gajnis entute 22 ĉefturnirojn (Granda Ŝlemo) kaj gvidis la liston de plej bonaj tenisistinoj de la Virina Tenisa Asocio dum 377 semajnoj.

En 1988 ŝi venkis en ĉiuj kvar grandŝlemaj turniroj kaj plie gajnis la oran medalon en la Somera Olimpiko en Seulo; ĝis nun ŝi restis la sola, kiu sukcesis tian *"oran ŝlemon"*.

Krome interalie ŝi en 1993 kune kun la samlanda tenisisto Michael Stich gajnis la internacian Hopman-Pokalon en Perto, Aŭstralio - en tiu turniro interkonkurencas la po plej bona vira kaj virina tenisistoj de ok naciaj teamoj.

En 2001 ŝi edziniĝis al Andre Agassi; ili havas du gefilojn.

Kategorio:Germanaj tenisistoj
Ludas

**Ludas** (ludaŝ) estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Gyöngyös. La nomo signifas: ansera.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.428/20.094
* Loĝantaro: 790
* Poŝtkodo: 3274
* Telefonprefikso: 37

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ traira vojo, ĉefvojo, fervojo Budapeŝto-Miskolc kaj aŭtoŝoseo M3 en la sama direkto preteriras. Gyöngyös troviĝas 17, Heves (urbo) 25, Eger 35, Budapeŝto 90 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1464. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en 1549. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, lernejo, infanĝardeno, biblioteko, kulturdomo, poŝto, gastejo.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1794
* statuo de Johano Nepomuka de 1781
* kastelo de Taródy (tarOdi)

## Famuloj 
En Ludas naskiĝis kuracisto István Morócz.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Dorf

**Dorf** signifas en la germana lingvo *vilaĝo* kaj en germanlignvaj regionoj ofte apartenas kiel nomo por komunumoj kaj municipoj, ĉu memstare, ĉu kiel nomoparto.

## Kiel memstara nomo 
### Svislando 
#### Kiel komunumo 
* **Dorf ZH** estas komunumo en Kantono Zuriko.
#### Kiel komunumoparto 
* **Dorf (Amden)** estas municipo de la komunumo Amden en Kantono Sankt-Galo.
* **Dorf (Flüelen)** estas parto de la komunumo Flüelen en Kantono Urio.
* **Dorf (Linthal)** estas parto de la iama komunumo Linthal en Kantono Glaruso en Svislando.
* **Dorf (Pratval)** estas parto de la komunumo Pratval de la komunumaro Domleschg de la distrikto Malantaŭa Rejno en Kantono Grizono en Svislando.

### Germanio 
* **Dorf Mecklenburg** estas komunumo en la distrikto Nordokcidenta Meklenburgo de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. 

## Kiel nomoparto 
### Svislando 
#### Komunumo 
* **Altdorf** estas la ĉefkomunumo de Kantono Urio.
Partio de la Nacia Restariĝo

La **Tautos prisikėlimo partija** (Partio de la Nacia Restariĝo) estas politika partio en Litovio, kiu fondiĝis en aprilo 2008, mallonge antaŭ la parlamenta baloto en Litovio 2008, fare de la televida moderigisto kaj elsendoproduktisto *Arūnas Valinskas*. Membroj de la partio estas precipe aktoroj, muzikistoj kaj kromaj agantoj de la televida kaj kinejfilma industrio, kio alportis al la nova partio la malformalan kromnomon *žvaigždūnų partija* ("partio de steletoj").
. Aliaj kritikantoj kreis la kromnomon "kontraŭpolitika konstruaĵo"..

La partio kaj ĝia antaŭbalota varbokampanjo nekontesteble havis tendencon je satiro. Ekzemple la tuta balota programo plejsimple konsistis el 10 punktoj simile al La Dekalogo de judismo kaj kristanismo.

Malgraŭ tiu tendenco je malseriozeco la partio en la parlamenta baloto en Litovio 2008 la 12-an de oktobro 2008 kun 15,14 procentoj da voĉoj iĝis la dua plej forta politika partio.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  retejo de la partio

Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2008
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 2011
Kápolna

**Kápolna** (kapolna), germane **Kompolt** estas vilaĝo en Hungario, en regiono **Norda Hungario**, en departemento Heves, en subregiono de Füzesabony. Kápolna signifas: kapelo.
eta|maldekstre|Monumento pri batalo en Kápolna
eta|Paroĥo de Kápolna
eta|Kirko de Kápolna

## Bazaj informoj 
* Areo: 22 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.7622/20.2459
* Loĝantaro: 1610
* Poŝtkodo: 3356
* Telefonprefikso: 36

## Situo 
Kápolna situas sur ebenaĵo, laŭ rojo laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Miskolc, aŭtoŝoseo M3 en la sama direkto preteriras. Füzesabony troviĝas 15, Eger 22, Gyöngyös 29, Mezőkövesd 30 km-ojn.
[eta|Pentraĵo de [Mór Than pri la batalo]]

## Historio 
En la mezepoko familio Solymosi (ŝojmoŝi) konstruis tien kapelon, poste ĉirkaŭ la kapelo vilaĝo formiĝis. En 1552 kaj en 1596 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1849 la hungara armeo malvenkis de la aŭstroj. En 1919 ĉefministro Mikaelo Károlyi la unua disdonis parcelojn al la malriĉaj kamparanoj.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Senmakula Koncipiĝo de 1781
* monumento de la batalo
* 3 malnovaj tilioj, ankaŭ nun estas videblaj la pafadoj el 1849

== Komunumoj pri *kápolna* (= kapelo) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Merkata ekonomio

La **merkata ekonomio** estas ekonomia ordo, en kiu la taskoj plenumi la homajn bezonojn estas dividitaj inter specialiĝintaj profesiuloj, kaj en kiu la kunordigo de produktado kaj konsumo estas reguligita per la principo de mendado kaj ofertado. Fundamentaj elementoj de merkata ekonomio estas la rajto je proprieto, la libereco interkonsenti kontraktojn kaj la konkurenco inter ekonomiaj agantoj.

La merkata ekonomio do kontrastas al la *memzorga ekonomio*, laŭ kiu la produktado nur orientiĝas laŭ la propra bezono kaj ne por la celo de interŝanĝo kun aliaj varoj aŭ servoj, kaj ankaŭ kontrastas al la *planekonomio*, en kiu la produktado de varoj kaj servoj estas planataj kaj fiksataj fare de centra ŝtata institucio.

Elemente necesa por merkata ekonomio estas funkcianta interŝanĝilo, do mono, kiu ebligas la nerektan interŝanĝon de varoj kaj servoj laŭ la modelo "varo kontraŭ mono, mono kontraŭ alia varo".

## Sekvoj kaj kritikaro 
Se la ŝtato ne intervenas, kiel okazas ĉe la planita ekonomio, oni lasas kiel ununura kontrolanto la regulo de mendado kaj ofertado, kio finfine signifas, ke kiu havas monon regas la ekonomian vivon, ĉar nur tiu povas kaj eĉ rajtas mendi aŭ produkti varojn aŭ servojn por oferti ilin. Tio estas la bazo de la funkciado de la socio laŭ la povo de la mono aŭ kapitalo, tio estas la kapitalismo; pro tio, laŭ multaj, la terminoj "kapitalismo" kaj "merkata ekonomio" aŭ eĉ "libera ekonomio" estas sinonimoj.

Ĉar gravas nur la deziro de la monposedanto pli kaj pliriĉiĝi, tre ofte super la neceso de la neposedantoj havigi al si la plej bazajn bezonojn, kiel estas manĝo, hejmo, vestaĵo ktp., la funkciado de la merkata maŝino iras kontraŭ la bezonoj de tiuj. Tio estas la bazo de la ekonomia diferencaro inter sociaj tavoloj, landoj, mondoregionoj ktp.

Eĉ kvankam la defendantoj de la Merkata ekonomio apogas, ke nur la merkataj fortoj regu la ekonomian maŝinaron kaj la ŝtato nur rigardu, kiam tiuj bezonas helpon de la ŝtato, ne dubas krii krizon kaj peti financan apogon de la ŝtato, kiel okazis dum la banka krizo de 2008 en Usono kaj Okcidenta Eŭropo. La ekskuzo estas, ke tio iras en ĉiesa profito, sed, kiam la monposedantoj enspezas, ne temas pri ĉiesa profito.

## Vidu ankaŭ 
* Ĉikaga skolo de ekonomiko
* Ekologi-sociala merkata ekonomio
* Libermerkata anarkiismo
* Sociala merkata ekonomio

Kategorio:Ekonomio
Freemind

**Freemind** estas programo por krei mensajn mapojn programita en Java. Ĝi disponeblas laŭ libera permesilo GN GPL.

## Bildaro 

Dosiero:FreeMind Mind-mapping.svg|
Dosiero:ExempleMindmap.png|
Dosiero:Freemind-0.9x Screenshoot.png|

## Vidu ankaŭ 
* Mensa mapo
* Koncepta mapo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Mac OS programaro
Kategorio:Projektoj de SourceForge
Kategorio:Linuksa programaro
Kategorio:Vindoza programaro
Kategorio:Libera programaro
Kategorio:Scienca programaro
Tvarka ir teisingumas

eta|200ra|Rolandas Paksas dum arta aviado
La partio **Tvarka ir teisingumas (liberalai demokratai)** - mallonge ***TT***, en Esperanto: "Ordo kaj justeco (liberaldemokratoj)" - estas politika partio en Litovio. Ĝi fondiĝis dum marto 2002 sub la nomo *Liberalų demokratų partija* (*LDP*, "Liberaldemokrata partio"). Dum majo 2006 kadre de la kvina partia konferenco la nomo ŝanĝiĝis al *Tvarka ir teisingumas*, post kiam jam dum la parlamentaj balotoj en Litovio 2004 sub gvido de la partio LDP kandidatiĝis balota listo sub la nomo *Rolando Pakso koalicija "Už tvarką ir teisingumą"* (koalicio de Rolandas Paksas "Por ordo kaj justeco").

La partio mem difinas sin kiel konservative liberala. En sia partia programo ĝi propagandas principojn de merkata ekonomio, substrekas la respondecon de la individuo kaj malkonsentas pri ŝtataj influoj en la nacian ekonomion. Laŭ politikaj valoro ĝi konsiderendas konservativa. En la realeco ĝi laŭ kritikaj observantoj je granda parto estas ilo por la politikaj ambicioj de la partia prezidanto Rolandas Paksas, kiu post la sendependiĝo de Litovio de 1990 dufoje estis ministroprezidanto kaj por tre mallonga tempo ŝtata prezidento de la lando. La partio estis kreaĵo de li kaj je alta grado dependas de la populareco de la politikisto. Inter siaj subtenantoj inter la balotantoj Rolandas Paksas unuavice nombras la malgajnintojn de la ekonomiaj ŝanĝoj de la lastaj jaroj, tiel ke en la balota programo ankaŭ sociaj postuloj similaj al tiuj de maldekstraj politikistoj ludas rolon. Ĉefe tamen la partio prezentas sin kiel luktanto kontraŭ la establiĝintaj politikaj funkciuloj de la lando kaj kiel luktanto kontraŭ korupto, tial la ŝanĝo de la partia nomo - la memprezenton ne ĝenas, ke la kialo por la tiom mallonga oficperiodo de Rolandas Paksas kiel prezidento de Litovio estis ĝuste implikiĝoj pri korupto.

Dum la balotoj de oktobro 2004 la partio komune kun la partnera partio *Už teisingą Lietuvą* ("Por justa Litovio") en koalicio gajnis 11 procentojn de la voĉoj kaj 11 parlamentajn seĝojn. Post multnombraj aliĝoj de parlamentanoj al la partio kaj malaliĝoj el ĝi, fine de la oficperiodo ankoraŭ la nombro de 11 parlamentanoj apartenis al la politika grupiĝo. Dum la parlamenta baloto en Litovio 2008 la partio iĝis la tria plej forta grupiĝo kaj atingis preskaŭ 13 procentojn de la voĉoj.

En la Eŭropa Parlamento la partio reprezentiĝas per unu parlamentanto en la dekstrema frakcio Alianco por Eŭropo de Nacioj.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la partio (litovlingve) 

Kategorio:Politikaj partioj de Litovio
Kategorio:Liberalaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2002
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 2020
Retiketo

La ŝajnkunmetaĵo **retiketo** estas mallongigo de **reta etiketo**, kaj aludas la aron de reguloj kiuj montras bonajn morojn (*etiketo*) en la komunikado pere de Interreto. La oficiala dokumento difinante la retiketajn regulojn estas la RFC 1855.

Se ni devus reteni unu regulon, ĝi estus : *Tion, kion vi ne farus okaze de reala konversacio, ne uzu Interreton kiel ŝildon por tion fari.* Al tiuj bonedukiteca kaj respekta nocioj sin greftas kromaj reguloj rilate al fakaĵoj de plurmedioj.

Ekzemploj de bonaj moroj kiuj devus esti konsiderataj en la uzo de la retpoŝto estas:

* La temo de la mesaĝo devas respeguli la veran enhavon. Se en postaj interŝanĝoj la temo varias, oni devus ŝanĝi ankaŭ la temlinion, eventuale kun aludo al la antikva.
* Oni devus saluti en la komenco, ĉefe se oni sendas mesaĝon unuafoje al la celato aŭ al forumo; respondoj ne nepre bezonas rean salutadon
* Oni ne sendu provokajn asertojn al forumoj, kaj des malpli al individuaj celatoj. Oni ne respondu al provokaj mesaĝoj. Oni ne plendu se provokajn mesaĝojn oni respondas per neadekvataj respondoj
* Oni evitu ĉenleterojn. Oni kaŝu la adresojn de la celatoj en disvastiga informo, kaj oni forviŝu la adreson de la sendinto en plusenda mesaĝo.
* Oni ne sendu spamon al nepetintaj celatoj. Oni ne sendu komercan informon en ĝeneraltemaj forumoj
* Majuskloj en mesaĝo egalas al kriado

## Vidu ankaŭ 
* Interreta trolo
* Ĝentileco
* Takto (delikateco)

## Eksteraj ligiloj 
* La Dek Ordonoj de retpoŝto, el Monato, 2002

Kategorio:Interreto
Partio de Laboro (Litovio)

La organizaĵo **Darbo partija** (*DP*, en Esperanto "Partio de Laboro") estas politika partio en Litovio.

Ĝi fondiĝis dum la jaro 2003 fare de la en Rusio naskiĝinta milionulo Viktor Uspaskiĥ. Okaze de la balotoj por la Eŭropa Parlamento dum junio 2004, la unua baloto en kiu kandidatiĝis la partio, ĝi tuj ricevis 30,2 procentojn de la voĉoj kaj per 5 parlamentanoj ekreprezidentiĝis en la interŝtata parlamento - estante la plej forta litovia partio tie. En la parlamento, la partio aliĝis al la frakcio Alianco de Liberaluloj kaj Demokratoj por Eŭropo. Krome ĝi iĝis membro de la samjare fondita Eŭropa Demokratia Partio.

Dum la parlamentaj balotoj por la nacia parlamento Seimas la 10-an de oktobro 2004 la partio ricevis 28,4 procentojn de la voĉoj kaj sekve disponis 39 el la 141 parlamentaj seĝoj.

Komence de majo 2006 pro kreskantaj plendoj pri malklaraĵoj en la financa administrado de la partio ekbolis ribelo de multnombraj partianoj kontraŭ la fondinto kaj aŭtoritata prezidanto de la partio. Sub gvido de *Viktoras Muntianas*, unu el la fondomembroj de la partio, sekve 8 parlamentanoj malaliĝis el la frakcio kaj fondis la frakcion *Pilietinės demokratijos partija* ("Civitana Demokratia Partio"). Sume ĝis somer 2007 17 el la komence 41 parlamentanoj forlasis la frakcion (sume 9 al la Civitana Partio, 4 al la Socialdemokratoj, 2 zur Kamparana Popola Unio de Litovio, 1 al la sendependa frakcio kaj 1 al la liberaldemokratoj).

Mallongan tempon poste Viktor Uspaskiĥ rezignis pri la partia prezidanteco favore al la vicprezidantino *Lorėta Graužinienė*, kiu komisie gvidis la partion ĝis novaj prezidantaj elektoj la 26-an de aŭgusto 2006. *Kęstutis Daukšys* elektiĝis nova partia prezidanto.

Laŭ propraj indikoj la partio laŭ la stato de aŭtuno 2008 havas pli ol 13.000 membrojn.

Dum la komunuma baloto la 25-an de februaro 2007 la partio atingis 7,16 procentojn de la voĉoj kaj 111 seĝojn en la komunumaj parlamentoj. Per tiu rezulto ĝi estis la sesa plej potenca partio de la lando. Dum la parlamenta baloto en Litovio la 12-an de oktobro 2008 ĝi - laŭ provizora rezulto - en koalicio kun partio kun nomo "Junularo" atingis 9,03 procentojn de la voĉoj kaj 8 parlamentajn seĝojn.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la partio (litovlingve)

Kategorio:Politikaj partioj de Litovio
Kategorio:Liberalaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2003
Unio de litovaj naciistoj

La **Unio de litovaj naciistoj** (litove *Lietuvių tautininkų sąjunga* (LTS) aŭ pli koncize *tautininkai*) estas naciisma, dekstrisma politika partio en Litovio. Ĝi fondiĝis dum la jaro 1924 kiam la organizaĵoj Partio de Nacia Progreso kaj Asocio de Litovaj Farmistoj unuiĝis. Inter la puĉo de la jaro 1926 en Litovio ĝis la sovetunia konkero de la tri baltiaj ŝtatoj dum junio 1940, la partio estis gvida politika forto en Litovio. La partio refondiĝis kiam deklariĝis la resendependiĝo de Litovio dum 1990.

Post sia fondiĝo, la partio ne ĝuis signifan subtenon de la loĝantaro de Litovio, kaj dum la parlamenta baloto de majo 1926 gajnis nur 3 el la 85 seĝoj en la nacia parlamento Seimas. Tamen la partiaj gvidantoj Antanas Smetona kaj *Augustinas Voldemaras* estis popularaj kaj influaj publikaj personecoj. La partio estis konservativa kaj naciisma, ĝi substrekis la bezonon de forta armeo kaj de forta gvidanto. 

Dum la puĉo de decembro 1926, la armeo de Litovio malnomumis la demokratie elektitan nacian registaron. Sekve ĝi invitis Antanas Smetona iĝi la nova prezidento de Litovio kaj Augustinas Voldemaras la nova ĉefministro. La naciistoj kaj la litovaj kristandemokratoj formis novan registaron. Tamen rapide la rilato inter la du partioj malboniĝis, ĉar la kristandemokratoj rigardis la puĉon dumtempan interŝtupon kaj deziris novan baloton por la nacia parlamento Seimas. Dum aprilo 1927 Smetona malinstalis la landan parlamenton kaj dum majo la kristandemokratoj malaliĝis el la registaro. La naciistoj restis la ununura reganta partio por la sekvaj 13 jaroj. 

Post kiam la partio estis refondita dum la jaro 1990, ĝi ludis nur malgravan rolon en la politiko de Litovio. Dum la parlamenta baloto de 1992 la partio gajnis 4 seĝojn, dum 1996 3 seĝojn kaj ekde la jaro 2000 ne plu reprezentiĝas en la parlamento. La nombro de partiaj reprezentantoj en la komunumaj parlamentoj ankaŭ estas malsignifa: la partio gajnis 49 komunum-parlamentajn seĝojn dum 1995, 23 dum 1997, 13 dum 2000, 14 dum 2002 kaj 3 dum 2007.

## Libraro 
* *Encyclopedia Lituanica*, redaktita de *Simas Sužiedėlis*, publikigita de *Juozas Kapočius* en Bostono, Masaĉuseco, 1970-1978, volumo IV, paĝo 35
## Eksteraj ligiloj 
*  partia historio laŭ memprezento de la partio

Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1989
Rodrigo de Cota

**Rodrigo Cota de Maguaque** [kOta de maguAke] estas hispana verkisto de la 15a jarcento, mortinta ĉirkaŭ 1498. Oni konas malmulte pri lia vivo, escepte, ke li estis toledano kaj de juda deveno, konvertita, kun la tre malagrabla situacio, kiun la plej parto de konvertita kristanoj aŭ novkristanoj suferis en la tiama Hispanio.

## Verko 
Ene de *Cancionero general* (Ĝenerala kanzonaro) publikita en 1511 de Hernando del Castillo, troviĝas la verko *Diálogo entre el Amor y un viejo* (Dialogo inter Amo kaj maljunulo).

Jam nur pro tiu ĉi verko li plenrajte eniris en la historio de la hispana literaturo en periodo tiom fruktodona kia estas tiu de la Hispana ora epoko. La *Diálogo* enhavas sepdek strofojn de naŭ versoj, dividitaj en po du partoj. En la unua parto, maljunulo kiu retiriĝis por vivi solece dialogas kun Amo ĝis esti konvinkita de tiu; dum en la dua parto Amo primokas la maljunulon kaj ties fizikan dekadencon.

Krome li verkis versojn kontraŭ Diego Arias de Ávila, kalkulisto de la Katolikaj Gereĝoj, pro tio ke li ne invitis lin al la nupto de lai filo. Tiuj versoj enhavas grandan historian intereson pro la priskribo de la tiamaj kutimoj de la tiamaj hispanaj judoj. En 1472 aŭ iom poste li verkis primokan epitafion.

Oni atribuis aliajn verkojn al Rodrigo Cota, kiel *Coplas de Mingo Revulgo*, *Coplas del Provincial* kaj, ĉefe la unua ĉapitro de *La Celestina*, laŭ la propra Fernando de Rojas.

Ĉirkaŭ la jaro 1497 li devis forlasi la judismon kaj oni kredas, ke li mortis tuje.

## Gravo kaj influo 
Lia *Diálogo* okupas elstaran lokon ene de la kastillingva poezio, ne nur pro ties lirikismo, sed ankaŭ pro la influo kiun havis sur la literaturo teatra en kastilia spite la fakton, ke oni ne scias ĉu temas pri ludota verko aŭ ne. Moratín en sia libro *Orígenes del teatro español* metas ĝin kiel ekzemplo de verko plenumanta ĉiun postularon, per agado, komplikigo kaj solvo, kio alĝustiĝas ĉefe ĉe la dua parto, kie la teatraj trajtoj plie evidentiĝas, dum la unua estas pli en la medio de la polemikaro kaj debataro tipe mezepokaj.

Ĉu por ludo aŭ ne, evidentiĝas ties influo super Juan del Encina, ĉefe en du de liaj verkoj, nome: *La representación del Amor* (Amludo) kaj la *Égloga de Cristino y Feea*.

## Vidu ankaŭ 
* Kanzonaroj

## Referencoj 
* Bonilla y San Martín, Adolfo: *Anales de la literatura española* (paĝoj 164-167). Madrido, 1904.
* 
* Foulché-Delbosc, Raymond (ed.): «Epithalame burlesque», en la *Revue hispanique* (69-72). Parizo, 1894.

Kategorio:Hispanaj poetoj
Kategorio:Hispanaj verkistoj