open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blankavizaĝa sturno

La **Blankavizaĝa sturno**, ***Sturnus albofrontatus***, estas paserina birdo de la genro de sturnoj plej tipa en familio de Sturnedoj. Ĝi estas endemia loĝanta reproduktanto en Srilanko. Ĝi estis dum longe erare konata kiel *S. senex*; tiu estis identigita kiel sinonimo de la Ruĝbeka sturno (Mees 1997).

Plenkreskuloj de tiu specio estas 22 cm longaj kaj havas verdecbrilajn malhelgrizajn suprajn partojn kaj blankecajn subajn partojn iom grize striecajn kaj kun violeca nuanco en brusto. La kapo (escepte la kronon kaj nukon, kiuj estas grizaj) estas pli pala ol la subaj partoj kaj tio nomigas la specion kaj same en la latina scienca nomo kie *albofrontatus* signifas “kun blanka frunto”. La beko estas bluecbruna kun blueca bazo en suba makzelo. Ambaŭ seksoj estas similaj, sed junuloj estas pli senkoloraj, kun brunaj supraj partoj kaj pli grizaj subaj partoj.

Temas pri specio ĝenerale silenta, sed kun iom da sturneca ĉirpado.

Ĉar la genro *Sturnus* estas tre parafiletika, ne certas ĉu tiu specio estu retenita ĉi tie. Kvankam ĝi ne estis inkludita en ĵusaj studoj (Jønsson & Fjeldså 2006, Zuccon et al. 2006), ties aspekto sugestas ke ĝi ne estas proksima al la Eŭropa sturno, la tipa specio de *Sturnus*. Ĝi ne estas ĝenerale ankaŭ inkludita inter tiuj specioj kiuj estas ofte (kaj probable ĝuste) lokataj en *Acridotheres*.

Tiu paserino troviĝas kutime en altaj arbaroj, ĉefe alte en kanopeo. La Blankavizaĝa sturno konstruas sian neston en truo. La normala ovodemetado estas de du ovoj. Oni ne scias multe pri ties reproduktado. Ŝajne ne faras sezonajn movojn sed ja longdistancajn flugojn el ripozejoj al manĝejoj.

Kiel plej parto de sturnoj, la Blankavizaĝa sturno estas tre ĉiomanĝanta kaj manĝas frukton, nektaron kaj insektojn.

Tiu specio estas endemia de Sri-Lanko, kie ĝi estas limigita en la humida zono de la sudokcidento de la insulo (ĉirkaŭ 10,000 km²). Ŝajne ĉiam estis malabunda, kvankam eble subkalkulita kaj nun eĉ malpliiĝas kun pli kaj pli fragmentata populacio de kelkaj miloj da individuoj (el 3,000 al 10,000). La habitato estas neĝenataj humidaj arbaroj de malaltal teroj kaj montetoj el 460 al 1,220 m super marnivelo. Estas ankaŭ kelkaj vidaĵoj de arbarbordoj.

## Referencoj 
* Angle 

* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 40345, Sturnus albofrontatus, 20a de julio 2007. Vulndebla.
* Grimmett, Richard; Inskipp, Carol, Inskipp, Tim & Byers, Clive (1999): *Birds of India, Pakistan, Nepal, Bangladesh, Bhutan, Sri Lanka, and the Maldives*. Princeton University Press, Princeton, N.J.. ISBN 0-691-04910-6
* Jønsson, Knud A. & Fjeldså, Jon (2006): A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). *Zoologica Scripta* **35**(2): 149–186.  (HTML resumo)
* Mees, G.F. (1997): On the identity of *Heterornis senex* Bonaparte. ''Bulletin of the British Ornithologists' Club* **117**(1): 67-68.
* Zuccon, Dario; Cibois, Alice; Pasquet, Eric & Ericson, Per G.P. (2006): Nuclear and mitochondrial sequence data reveal the major lineages of starlings, mynas and related taxa. *Molecular Phylogenetics and Evolution'' **41**(2): 333-344.  (HTML resumo)

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Popla parantreneo

alternative=Paranthrene tabaniformis4.jpg|eta|*Paranthrene tabaniformis*
La **popla parantreneo** (*Paranthrene tabaniformis*) estas noktpapilio el la familio de *Sesiidae*. Ĝi havas holarktisan disvastiĝon : ĝi vivas kaj en la palearktisa kaj en la nearktisa ekozonoj.

La flugila larĝeco estas ĉirkaŭ 30&nbsp;mm. La longeco de la antaŭ-flugiloj estas *c.*14&nbsp;mm. La noktpapilio flugadas ekde majo ĝis aŭgusto depende de la ejo.

La larvoj nutriĝas malprofite al poplo, sed kelkafoje ankaŭ malprofite al hipofeo kaj saliko.

## Eksteraj ligiloj
* Popla parantreneo (*Vlindernet*).
* Popla parantreneo en Nederlando.

* Papilioj en Belgujo.
* Popla parantreneo en Britujo.

Kategorio:Papilioj
Kategorio:Holarktisa faŭno
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Arbara mastrumado
Kategorio:Plantaj malsanoj
Christa Koß

eta|240px|
Christa Koß 2010

**Christa Koß**, naskiĝinta la 17-an de aŭgusto 1941, estas germana esperantistino.

## Vivo 
Ŝi naskiĝis kiel Christa Schmidt en la saksa urbo Chemnitz (de 1953 ĝis 1990: Karl-Marx-Stadt). Ĉar ŝia patro estis nek simpla laboristo nek kamparano, sed eĉ konfesanta evangelia kristano, la komunisma "laborista-kamparana ŝtato" ne permesis al ŝi frekventi superan lernejon. Ŝi lernis maŝindesegnadon kaj, kun interrompo de kvar-jara edzineco, laboris en tiu profesio. Poste ŝi trovis laboron en ĝardenejo. Post la falo de la muro ŝi iris al Baden-Virtembergo por denove edziniĝi, kaj vivis, ankaŭ jarojn post la morto de la edzo, en Krautheim. En 2005 ŝi reiris al Chemnitz.

## Esperanto 
Christa Koß eklernis Esperanton en 1980. Tiam en Chemnitz estis funkcianta Esperanto-grupo, kiu eĉ havis malgrandan domon. Intertempe la grupo fakte malaperis. Ŝi unue flegis leterkontaktojn kun geamikoj ekz. en Japanujo kaj Aŭstralio. La unua eksterlanda Esperanto-aranĝo, kiun ŝi ĉeestis, okazis en Žilina, Slovakujo. Ŝi eklernis la esperantajn nomojn de ĉiuj plantoj, kiujn ŝi konis, kaj partoprenis laŭeble ĉiujn de Bernhard Eichkorn organizitajn ekumenajn ADORU-Seminariojn kaj Bibliajn Tagojn, kie ŝi ankaŭ kungvidis botanikajn ekskursojn.

## Preferoj 
Christa Koß ŝatas la naturon: bestojn, plantojn, maljunajn arbojn, florojn, pitoreskajn pejzaĝojn, kaj ŝi kaptas eble plej multon per sia fotilo. Ŝi ŝatas aŭskulti popolan kaj klasikan muzikon, mem kanti kaj kelkfoje ankaŭ traduki kristanajn kantojn en Esperanton. Ĉefe ŝi ŝatas vojaĝi: dum GDR-tempoj al orienteŭropaj landoj, poste al Kanado, Suda Afriko, Aŭstralio, Novzelando kaj Ĉinujo.

## Verkoj 
Jenajn ses kantojn ŝi (kune kun Albrecht Kronenberger) en 2004 tradukis:
En Kantoj post ADORU, speciala kajero de Espero Katolika, 1-3/2009, aperis:
* Vesper' ankoraŭ ruĝas (germane: *Noch hinter Berges Rande*), n. 21
* La krucon mi rigardu (germane: *Lass mich in Lust und Schmerzen*), n. 22
Ankoraŭ ne publikigitaj estas:
* Ho, diru «jes» al mi (germane: *Sag ja zu mir, wenn alles nein sagt*), la 27an de februaro 2004, okaze de la 3a ADORU-Seminario en Strasburgo
* Kie la voj' por mi (germane: *Weiß ich den Weg auch nicht*)
* Venu: Respiru kaj vivu (germane: *Kommt, atmet auf, ihr sollt leben*)
* Vin, Vin, Plejalta, mi prikantos (germane: *Dir, dir, o Höchster, will ich singen*)

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Nigrakola sturno

La **Nigrakola sturno** (***Sturnus nigricollis***)  estas paserina birdo de la genro de sturnoj plej tipa en familio de Sturnedoj. Ĝi estas troviĝanta en Sudorienta Azio nome en Brunejo, Kamboĝo, Ĉinio, Laoso, Birmo, Tajlando kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj.

Tiu specio havas tre rimarkindan aspekton ĝenerale **blankan kun nigraj flugiloj kaj ĉefe tre larĝa nigra kolumo** foje pli larĝa antaŭe kiel supra brusto, kolumo kiu nomigas la specion ankaŭ en la latina scienca nomo kie *nigricollis* signifas en “kun nigra kolo”. Ankaŭ la blankeca kapo estas de rimarkinda bildo kun nigra beko de tre larĝa kaj fortika bazo kaj ĉefe tre flava ĉirkaŭokula nuda areo (senpluma) kie kontrastas la nigra okulo. En la nigraj flugiloj estas du svagaj blankaj strioj. La kruroj estas malhele rozkolorecaj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Sturnus nigricollis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Irfan Horozoviĉ

**Irfan HOROZOVIĈ** (bosne **HOROZOVIĆ;** naskita la  en Banja Luka) estas novelisto, poeto kaj dramverkisto de Bosnio kaj Hercegovino. Li estas unu el la plej eminentaj verkistoj de porinfanaj kaj porjunulaj libroj de sia lando.

Post abiturientiĝo en Banja Luka li studis komparan literatursciencon, jugoslaviajn literaturojn kaj la serbokroatan lingvon en la Universitato de Zagrebo. Li apartenas al la bosna popolo kaj vivas en Sarajevo.

## En Esperanto aperis 
* *Ĝardeno.* Tradukis Josip Velebit. En: *Antologio de la moderna bosnia-hervegovina novelo,* Sarajevo 1989, paĝoj 159–164.
* *Familio Talhe aŭ Ŝedrvanĝardeno. (Talhe; ili, Šedrvanski vrt.)* Tradukis Vesna Skaljer-Race. Sarajevo 1991. 116 paĝoj.

Kategorio:Bosnaj dramistoj
Kategorio:Bosnaj poetoj
Kategorio:Bosnaj verkistoj
Tetradium daniellii

[eta|*Tetradium daniellii* - [Muzeo de Tuluzo]]
***Tetradium daniellii*** estas specio de la familio de rutacoj.

## Priskribo 
Ĝi estas arbo. Ĝi altas ĝis 20 m. Ĝiaj burĝonoj estas nudaj kun dika bruna lanugo. Ili estas vidalvide. La fina burĝono estas protektata per du paroj da folioj. Ĝia arboŝelo estas glata kaj griza. Ĝi estas dioika. Mielabeloj ŝatas ege ĝian nektaron.

## Disvastiĝo 
La specio vivas indiĝene en la Ĉinio aŭ en Koreio. Nun ĝi estas uzata porornome en multaj landoj.

## Fontoj 
* *Gehöltzbestimmung in Winter* 1999 Bernd Schulz

Kategorio:Rutacoj
Kategorio:Abelkulturo
Birdobredado

[eta|dekstra|[Melopsitakoj kaj Kakatuo en kaptiveco]]
**Birdobredado** estas la praktiko reteni kaj bredi birdojn kaj la kulturo ĉirkaŭ tio. Birdobredado enfokusiĝas ĝenerale ne nur sur la zorgado kaj bredado de birdoj, sed ankaŭ sur konservado de birdohabitatoj, kaj publikaj konsciaj kampanjoj.

## Tipoj de Birdobredado 
Estas variaj tialoj kial homoj engaĝiĝas en Birdobredado. Kelkaj homoj bredas birdojn por helpi la konservadon de specio. Kelkaj homoj bredas psitakojn kiel kompanibirdojn, kaj kelkaj homoj bredas birdojn por elfari profiton ĉu per vendo de produktoj (ovoj, idoj, plenkreskuloj) aŭ ĝuo de kapabloj (kanto, imitado ktp).

## Vidu ankaŭ 
* Nutraĵa industrio
* Bestobredado
* Hejma kanario

Kategorio:Birdobredado
Kategorio:Birdokonservado
Kategorio:Dombestoj
József Bajza (literaturhistoriisto)

**BAJZA József** estis hungara literaturhistoriisto, historiisto, ano de MTA naskiĝinta en Fugyivásárhely la 31-an de januaro 1885 kaj mortinta en Budapeŝto la 8-an de januaro 1938. Li estis nevo de la pli juna frato de kritikisto József Bajza.

## Kariero 
Bajza estis ekde 1906 kunlaboranto, poste sekciestro de MNM. Ekde 1923 li estis universitata profesoro pri la kroata lingvo kaj literaturo de Universitato Budapeŝto.

## Verko 
* *A kuruc elbeszélő költészet ismertetése* (Bp., 1906);
* *Bajza József* (sub nomo Szücsi József, Bp., 1914);
* *A Magyar–Horvát Unió felbomlása* (Bp., 1925);
* *Jugoszlávia* (Bp., 1929);
* *Podmaniczky-Magyar Benigna a horvát költészetben* (Bp., 1935);
* *A horvát kérdés* (Válogatott tanulmányok, sajtó alá rendezte Tóth László, Bp., 1941).

## Fonto 
** Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
László Bak

**BAK László** estis hungara pianisto, instruisto naskiĝinta en Marosvásárhely la 12-an de marto 1914 kaj mortinta en Budapeŝto la 26-an de februaro 1978. 

## Kariero
Bak havigis diplomon de instruisto en muzikakademio Ferenc Liszt en 1939 kaj li iĝis direktoro kaj instruisto de la urba muziklernejo ĝis 1941 de Mosonmagyaróvár. En 1942 li instruis en Nadjvarado. Inter 1942 kaj 1946 li estis publikdungita salajrita rifuĝinto. Ekde 1946 li instruis en Budapeŝto ĝis 1975. Lia dekstra mano paraliziĝis, sed li ĉesis plue koncerti per sia maldekstra mano.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Nigraflugila sturno

La **Nigraflugila sturno** aŭ Nigraflugila minao (*Sturnus melanopterus* aŭ ***Acridotheres melanopterus***) estas paserina birdo de la genro de sturnoj plej tipa en familio de Sturnedoj. Ĝi estas konata ankaŭ kiel Blankabrusta sturno.

Ĝi estas endemia de Indonezio. Estas tri agnoskitaj subspecioj, la nomiga raso, kiu loĝas en multe de la insulo de Javo, *tricolor*, kiu estas limigita al sudorienta Javo, kaj *tertius*, kiu troviĝas en Balio kaj eble en Lomboko. Tamen la valido de la vidaĵoj de Lomboko estas pridisputata ĉar estis nur malmultaj vidaĵoj kaj povus reprezenti fuĝintojn el kaĝokomerco aŭ naturaj vagantoj.

La specio estis ofte atribuita al la sturna genro *Sturnus*, sed ĝi estas nuntempe lokata en *Acridotheres* ĉar ĝi estas laŭ kutimaro kaj voĉo pli proksima al la birdoj de tiu genro.

## Aspekto 
La Nigraflugila sturno estas malgranda minao aŭ sturno 23 cm longa. La plumaro de tiu specio estas rimarkinda, kun **kapo, brusto, dorso kaj pugo blankaj kaj la mallonga vosto kaj parto de flugiloj brilnigraj**. Tiuj nigraj flugiloj elstaraj en blanka korpo nomigas la specion ankaŭ en la latina scienca nomo kie *melanopterus* signifas “de nigraj flugiloj”. La vostopinto kaj parto de la flugiloj estas blankaj. La haŭto ĉirkaŭ okulo estas senpluma kaj flava kaj havas plilongigon al la orelareo. Ankaŭ la beko estas flava, kaj iom pli malhela ĉebaze. Ambaŭ seksoj estas similaj, kaj junuloj estas kiel plenkreskuloj escepte pro tio ke krono kaj dorso estas grizaj. La subspecio *tricolor* estas simila al la nomiga sed havas grizan dorson kaj multe pli da nigro en flugiloj. La subspecio *tertius* estas simila al *tricolor* escepte pro tio ke la grizo en dorso descendas al la vosto. La specio tamen malpliiĝis, multe pro la samaj tialoj ke la Balia sturno, ĉefe kolektado por kaĝokomerco. La specio estas unu el la plej popularaj specioj por kolektantoj; ĵuse la nombro de birdoj enkomercigitaj malpliiĝis ĉar ĝi iĝis jam pli kaj pli rara en naturo. La specio estas nuntempe traktata kiel endanĝerita fare de la IUCN. La specio estas eventuale minacata ankaŭ de ŝanĝoj en agrikulturaj teknikoj kaj ankaŭ sciencistoj kulpas pro malpliigo de genetika variado ĉar fuĝintoj miksigis la tri subspeciojn.. Fuĝintoj de tiu specio dummallonge formis reproduktantan populacion en Singapuro, sed tiu populacio estas nuntempe konsiderata formortinta.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Azio
László Bakó

**BAKÓ László** estis hungara aktoro naskiĝinta en Sárközújlak la 21-an de novembro 1872 kaj mortinta en Budapeŝto la 5-an de aŭgusto 1928. Lia filino estis Márta Bakó.

## Kariero 
László Bakó debutis en 1899 en la Nacia Teatro de Budapeŝto kaj ekde 1920 kiel eterna ano tie ludis ĝis sia morto. Li estis instruita kantisto kaj aperis ankaŭ en baritonroloj.

## Roloj 
* Coriolanus, Antonius, Brutus, reĝo Lear, Othello, Shylock (Shakespeare);
* Petur bán (Katona: Bánk bán), ankaŭ en mutfilmo (1914–15);
* Ádám (Madách: Az ember tragédiája).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
József Abonyi

**ABONYI József** [pr. abonji] estis hungara dentisto, fakverkisto naskiĝinta en Sárközújlak la 19-an de marto 1858 kaj mortinta en Budapeŝto la 18-an de septembro 1914.

## Kariero 
Abonyi diplomitiĝis en Budapeŝto en 1883 kaj tie laboris. Li redaktis la gazeton *Odootoskop*.

## Verkoj 
* A fogászat és műtétei­nek rövid kézikönyve (1888)
* Compendium der Zahnheükunde (Wien, 1889)
* Az altatószerekről, különös tekintettel a bromaethylre (1892)
* A fogászat Hippokrates korában (1899)
* A kaucsuk és annak alkalmazása az orvosi gya­korlatban (1899)
* A fogászat haladása 1899-ben (1900)

## Fonto 
* Szinnyei József: Magyar írók élete és munkái

Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj dentkuracistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Submarŝipeto

[dekstra|eta|Iama submarŝipeto *Star III* de [Scripps Institution of Oceanography.]]

Submarŝipeto estas submarŝipo, malgranda je unu/kelkaj homoj, lerte manovrebla, ete povdistanca, kaj ne plene aŭtonoma eĉ umbilikita al tendra ŝipo por elektro kaj aerlivero. Oni povas uzi ilin por esploro, milito aŭ amuzo.
Pereked

**Pereked,** kroate **Prekad** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs.

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 180
* Poŝtkodo: 7664
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°05′39″N 18°22'42″E

## Situo 
Pereked situas sur deklivoj, laŭ traira flankovojo. Pécs kaj Pécsvárad troviĝas 14, Budapeŝto 191 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=12867&i2=9566.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1015 laŭ tiama hungara ortografio *"Perecud"*, tiam apartenanta al abatejo de Pécsvárad. En 1543 la turkoj okupis la komunumon, tamen ĝi ne senhomiĝis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon. En 2001 vivis en Pereked 189 hungaroj, 2 ciganoj, unusola germano.

En Pereked migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Miklós Barabás Büszke Kocsis

**BÜSZKE KOCSIS Miklós Barabás** [pr. byske koĉiŝ] estis hungara fabelrakontanto, kantisto naskiĝinta en 1888 kaj mortinta en Aluniş (Mureş) 1967.
## Kariero
Büszke Kocsis havis bonegan memorkapablon kaj rakontan talenton. Plej volonte li fabelis okazintaĵojn. Oni surbendigis pli ol 700 popolkantojn, popolfabelojn kaj okazintaĵojn de li. Proksimume 200 da ili estis ofte ripetitaj de li.
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon
*Magyar Néprajzi Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kantistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj fabelrakontistoj
Psamato (luno)

**Psamato** estas neregula satelito de Neptuno, kun retrograda orbito.

## Malkovro 
La , Scott S. Sheppard kaj teamo da astronomoj malkovris ĝin per la teleskopo Subaru de la observatorio de Mauna Kea. Ĝi tiam ricevis la maldauran nomon **S/2003 N 1**.

## Nomo 
Ĝi ricevis en 2007 la nomon de **Psamato** (greke: Ψαμάθη, *Psamate*), unu el la kvindek nereidinoj, filinoj de Nereo kaj Doriso en la helena mitologio.

## Orbito 
Psamato estas la dua plej ekstera satelito de Neptuno, post Nezo, kaj eĉ estas la dua plej ekstera natura satelito nun konata en la sunsistemo.

La proksimeco de ĝia orbito kun tiu de Nezo sugestas ke ambaŭ lunoj havus komunan devenon, Psamato kaj Nezo estus partoj de pli granda korpo diserigita.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Psamato, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*"
*  Psamato (angla versio)
*  Nova satelito de Neptuno S/2003 N1
*  Psamato, el "*Solar System Exploration*" 
*  La malgrandaj satelitoj de Neptuno 
*  Psamato, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La eksteraj neptunlunoj (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Neptuno
Mihály Buzinkai

**BUZINKAI Mihály** estis hungara filozofo, verkisto, reformita teologo naskiĝinta en Kölesd ĉirkaŭ 1620 kaj mortinta en Gyulafehérvár la 23-an de novembro 1683.
## Kariero
Buzinkai studis en Sárospatak, poste en Utrecht. Ekde 1655 li estis lernejestro en Nagybánya, ekde 1656 li instruis en Sárospatak filozofion, lingvojn kaj teologion, ekde 1672 en Gyulafehérvár. Li verkis plurajn lernolibrojn en latina lingvo.
## Verkoj
**Institutionum rhetoricarum libri duo* (Patak, 1658);
**Institutiones oratoriae* (Patak, 1659);
**Institutionum dialecticarum libri duo* (Patak, 1659);
**Compendii logici libri duo* (Patak, 1661).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj teologoj
Birma sturno

La **Birma sturno** aŭ Vinobrusta sturno (***Sturnus burmannicus***) estas paserina birdo de la genro de sturnoj plej tipa en familio de Sturnedoj. Ĝi estas
troviĝanta en Sudorienta Azio nome en Kamboĝo, Ĉinio, Laoso, Malajzio, Birmo kie ĝi estis unuafoje priskribita kaj de tie prenis la nomon, Tajlando kaj Vjetnamio.

maldekstra|eta|Subespecies S. b. burmannicus (superior), y S. b. leucocephalus (inferior); ilustración de Joseph Smit, 1890
Ĝi estas 25 cm longa birdo kun plumaro kiu ege varias laŭ sezonoj kun kapo kaj supra brusto el blankecaj al helbrunaj, supraj partoj purpurnigrecaj kaj suba brusto kaj ventro helbrunecaj al vingrizecaj, tio estas de **violeca nuanco** simila al tiu kiu postlasas makuloj el ruĝa vino. La beko estas flavoranĝa kun ruĝeca pinto kaj tre fortika kaj larĝa ĉebaze; el tiu bekobazo estas **nigreca traokula strizono** kiu ĉirkaŭas la okulojn de helaj irisoj. La kruroj estas flavecaj al flavoranĝecaj. La pugo estas blankeca kontraste inter la nigrecaj dorso kaj tre mallonga vosto kiu siavice havas blankajn angulojn. Estas alia blanka flugilmakulo.

Ĝi loĝas en sekaj zonoj kutime ariĝantaj en grandaj kunmanĝantaroj surgrunde en malfermaj herbejoj, ĝardenoj, kultivejoj kaj arbustara ĝangalo. Ĝi havas la familiaran kutimon kolektiĝi en komunaj ripozejoj nokte en kanejoj, sugarkanejoj, bambuarbaroj aŭ simila ŝirmejo. Ili manĝas ĉefe insektojn.

Ili reproduktiĝas el aprilo al junio, kun dua ovodemetado ĝis aŭgusto. Ili konstruas svagan neston subtegmente aŭ en arbotruoj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Sturnus burmannicus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
László Buza (bestokuracisto)

**BUZA László** estis hungara bestokuracisto, fakulo pri fiŝ- kaj abelmalsanoj naskiĝinta en Koloĵvaro 11-an de februaro 1914 kaj mortinta en Budapeŝto la 5-an de majo 1987. Lia patro estis László Buza (juristo).

## Kariero
Buza diplomitiĝis en 1937 en bestokuracista fakultato en Budapeŝto. Li estis samloke asistanto (1937–1940), lektoro (1940–1946) en la katedro pri epidemio kaj bakterologio. Ekde 1946 ĝis 1952 li laboris en Békéscsaba kiel bestokuracisto, poste en Debrecen li estis laboratoriestro-ĉefkuracisto en la Instituto pri Bestosanafero. Ekde 1957 li laboris en la Instituto Tutlanda pri Bestomalsanafero, kie inter 1966 kaj 1980 li estis sekciestro de la Sekcio pri Fiŝ-kaj Abelmalsanoj.

## Premioj, distingoj
*1968 insigno orkrona de Magyar Agrártudományi Egyesület, 
*1975 insigno Kálmán Sőtér.

## Fontoj
*Magyar Életrajzi Lexikon
* Névpont

Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj abelbredistoj
Sándor Bura

**BURA Sándor** estis hungara ciganmuzikestro naskiĝinta en Nagyvárad la 15-an de oktobro 1895 kaj mortinta en Budapeŝto la 1-an de julio 1956. Li estis la pli juna frato de muzikestro Károly Bura.

## Kariero 
Sándor Bura devenis el cigana familio. Li debutis en orkestro de sia frato kaj poste ili alterne estris la orkestron. Li estis apud sia frato favorita muzikestro de publiko en Nagyvárad. En 1928 li iris Budapeŝton kaj li muzikis alterne en restoracio de Royal Szálló de Dunapalota. Ekde 1940 li aperis en Hungária Szálló, post 1945 en restoracio de Gellért Szálló. Kelkfoje li komponadis.

Li edziĝis en 1925.

## Liaj komponaĵoj (elekto) 
* *Illa berek, nádak erek*

## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* http://intezet.nori.gov.hu/nemzeti-sirkert/budapest/fiumei-uti-temeto/bura-sandor/

Kategorio:Rumanujaj hungaraj komponistoj kaj muzikistoj
Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Hungaraj ciganoj
Vince Bunyitai

**BUNYITAI Vince** [pr bunjitai] estis hungara eklezihistoriisto, ano de MTA naskiĝinta en Sátoraljaújhely la  kaj mortinta en Nadjvarado la .

## Kariero 
Bunyitay estis ekde 1879 episkopeja bibliotekisto en Nadjvarado, poste kanoniko, titolita episkopo. Li estis unu el la redaktoroj de la fonteldonaĵo *Egyháztörténeti emlékek a magyarországi hitújítás korából* (I-V., Bp., 1902-1912).

## Verkoj 
* *A váradi püspökség története* (I-III. Nagyvárad, 1883);
* *A mai Nagyvárad megalapítása* (Bp., 1885. Ért. a tört. tud. köréből XII. 6. sz.);
* *A váradi káptalan legrégibb statutumai* (1886);
* *Szilágy megye középkori műemlékei* (Ért. a tört. tud. köréből, 1887).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Ogyū Sorai

**Ogyū Sorai** (japane: 荻生 徂徠; naskiĝis la , en Edo, Japanujo; mortis la  en Edo) estis japana konfuceisma filozofo, kies pseŭdonomo estis **Butsu Sorai**.
Oni priskribis lin kiel la plej infludonan klerulon en la periodo Tokugawa.

## Verko 
* *Regularo por studo* (*Gakusoku*, 1715)
* *Distingi la vojon* (*Bendō*, 1717)
* *Instruoj de Majsto Sorai* (*Sorai sensei tōmonsho*, 1724)

## Bibliografio 
* Najita, Tetsuo. (1998). *Visions of Virtue in Tokugawa Japan.* Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-1991-8
* Shirane, Haruo. (2006). *Early Modern Japanese Literature.* New York: Columbia University Press. ISBN 0-231-10990-3
* Totman, Conrad. (1982). *Japan Before Perry.* Berkeley: University of California Press. ISBN 0-520-04134-8
* Tucker, J., ed. (2006). *Ogyu Sorai’s Philosophical Masterworks: The Bendo And Benmei (Asian Interactions and Comparisons)*. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0-824-82951-4; ISBN 978-0-824-82951-3
* Yamashita, Samuel Hideo. (1994). ''Master Sorai's Responsals: An Annotated Translation of'' Sorai Sensei Tōmonsho. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 9780824815707

## Referencoj 
Kategorio:Japanaj filozofoj
Kategorio:Konfuceismo
La Anatomio de la Melankolio

***La anatomio de melankolio*** (, plentitole , signifante La anatomio de melankolio, kio ĝi estas, kun ĉiaj specoj, kaŭzoj, simptomoj, prognozoj kaj diversaj kuracmetodoj. En tri ĉefaj partoj kun diversaj sekcioj, ĉapitroj kaj subsekcioj. Filozofe, medicine, historie, malfermita kaj distranĉita) estas libro de Robert Burton, unue publikigita en 1621.[200px|eta|Titolpaĝo de la eldono de la jaro [1638]]

## Eksteraj ligiloj 
* *The Anatomy of Melancholy* ĉe Making of America Books
* *The Complete Review* diskuto pri *The Anatomy of Melancholy*
* Anatomio de melankolio ĉe Project Gutenberg
* **The Anatomy of Melancholy '' – rete legebla ĉe PsyPlexus.

Kategorio:Historio de medicino
Kategorio:Libroj aperintaj en 1621
Kategorio:Psikologio
Balázs Bugyi

**BUGYI Balázs** [pr budji] estis hungara kuracisto, radiologia fakulo, medicinhistoriisto naskiĝinta en Koloĵvaro la 21-an de majo 1911 kaj mortinta en Budapeŝto la 18-an de novembro 1982. 
## Kariero
Bugyi ekde 1937 laboris en Scienca Universitato Péter Pázmány en la Instituto Farmacia, dume kiel Humboldt-stipendiulo faris biologiajn esplorojn en Berlino (1938-39). En 1940 li estis asistanto en Koloĵvaro en la Haynal-kliniko. En jaroj 1945-47 li estis radiologiisto en la Stomatologia Kliniko de Budapeŝto, inter 1947-1952 publiksana inspektisto, poste industrisanafera ĉefreferanto kaj paralele radiologiisto. Ekde 1952 li estis radiologia ĉefkuracisto en malsanulejo de Szolnok, poste li laboris en 1957 en Gödöllő kaj denove en Budapeŝto. Ekde 1958 ĝis 1975 li estis radiologia ĉefkuracisto de la uzino Ganz-MÁVAG.

## Verkoj
** A mozgási szerveknek munkával kapcsolatos elváltozásairól és megbetegedéseiről, valamint azok vizsgálatának és értékelésének néhány módszeréről* (Bp., 1961); 
**Occupational mycotic diseases of the Jung* (id. Kováts Ferenccel, Bp., 1968); 
**Hungarian medical radiology: past and present* (Bp., 1968). 

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj radiologoj
Ruĝbeka sturno

La **Ruĝbeka sturno** (***Sturnus sericeus***) estas paserina birdo de la genro de sturnoj plej tipa en familio de Sturnedoj. Ĝi estas troviĝanta en Sudorienta Azio kaj nome en Ĉinio, Japanio, Sudkoreio, Filipinoj, Tajvano kaj Vjetnamio.

maldekstra|eta|Ilustración de 1871
La Ruĝbeka sturno troviĝas ĝenerale en arbustaro kaj kultivata grundo, ĉefe en kamparo. En naturo ili ofte troviĝas manĝante surgrunde ĉe gregaro ĉar la gregoj per sia movo ofte ĝenas multajn insektojn, kiujn tiuj sturnoj kaptas facile. Ties alvoko estis priskribata kiel laŭta kaj raŭka, sed ili ankoraŭ havas agrablan fajfon. En ties indiĝenaj landoj ili estis tradicie enhejmigitaj tre populare kiel kaĝobirdo kaj ili povas lerni paroleti kaj imiti alvokojn de birdoj kaj animaloj.

La masklo havas grizan plumaron kun nigraj flugilplumoj (kun blanka flugilmakulo) kaj vosto; la mentono kaj la kolareo estas tre blankaj, dum la kapo povas esti blanka aŭ grizeca kaj en tiu kazo estas blanka ĉirkaŭokula areo kiu kontrastigas la nigrajn okulojn. Kiel la komuna nomo sugestas, ties beko estas tre ruĝeca kun nigra pinto. La kruroj estas flavecaj. La ino estas simila sed iom pli senkolora. Nematuruloj post elnestiĝo havas senkoloran bekon.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Sturnus sericeus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Sturnedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Miĥail Botvinnik

**Miĥail BOTVINNIK** (naskiĝis 4-an de aŭgusto 1911, mortis la 5-an de majo 1995) estis rusa ŝaka grandmajstro kaj la ŝakmondĉampiono tri fojojn.

Kategorio:Sovetiaj ŝakistoj
Kategorio:Rusiaj ŝakistoj
Kategorio:Grandmajstroj
Kategorio:Rusiaj judoj
Kategorio:Sovetiaj inĝenieroj
Kategorio:Mondĉampionoj pri ŝako
Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Jenő Bugél

**BUGÉL Jenő** [pr buge:l] estis rumanuja hungara verkisto, ĵurnalisto redaktoro naskiĝinta en Pozsony la 22-an de novembro 1882 kaj mortinta en Temeŝvaro la 3-an de junio 1933. 
## Kariero
Bugél finis juron kaj poste li restadis eksterlande. Li trairis Eŭropon, Usonon. Reveninte, li restadis en Bosnujo, kie li estis lernejinspektisto. En 1918 li loksidiĝis en Temeŝvaro kaj li iĝis ĉefredaktoro de *Schwäbische Volkspresse*. En la 20-aj jaroj li redaktis la gazetojn *Bánáti Hírlap*, *Magyar Hírlap*, *Bánáti Közlöny*, arada *Képes Újság* same la mallongvivantajn gazetojn *Szenzáció*, *Gól* kaj *Mozirevü*. 
## Antologioj redaktitaj
**Jahrbuch deutscher Dichter und Schriftsteller* (Temesvár, 1928) 
**Deutsche Eichen* (Temesvár, 1929) 
**A holnap dala* (libro de 105 hungaraj poetoj, Temesvár, 1931). 
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj germanaj ĵurnalistoj
Lewis Hamilton

**Lewis Carl DAVIDSON HAMILTON** (naskiĝis la 7-an de januaro 1985, en Stevenage) estas brita piloto.

Li debutis en Formulo 1 en 2007 kun la teamo McLaren-Mercedes kaj tiam li preskaŭ venkis la ĉampionadon, kiu estis gajnita de Kimi Räikkönen (Ferrari). En 2008 kontraŭe, li venkis la ĉampionadon. En 2009 lia teamo ne estis forta, sed je la fino de la ĉampionado ĝi gajnis la trian pozicion en klasifiko.

Kategorio:Britaj aŭtosportistoj
Kategorio:Pilotoj de F1
Kategorio:Viroj
Oberbözberg

**Oberbözberg** estas iama komunumo en la Distrikto Brugg de Kantono Argovio, Svislando, kiu ekde la 1-a de januaro 2013 estas parto de la nova komunumo Bözberg. Ĝi havis 482 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo Oberbözberg situas proksimume 2,5 kilometroj nordoriente de la kulmino de Bözberg-Pasejo sur altteraso ĉe la suda marĝeno de la Tavola Ĵuraso. Krom la ĉefvilaĝo Oberbözberg al la komunumo apartenas ankaŭ la vilaĝetoj Bächlen kaj Ueberthal.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,45&nbsp;km², de kiuj 2,40 estas kovritaj de arbaro kaj 0,26&nbsp;km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 643 m s.m. sur la kulmino de la monto *Letzi*, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 402 m s.m. en la valo *Ital*.

## Iamaj najbaraj komunumoj 
La iama komunumo Oberbözberg limis en nordo al Mönthal kaj Remigen, en oriento al Riniken, en sudo al Unterbözberg, kaj en okcidento al Effingen.

## Trafiko 
La komunumo estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio de Brugg al Linn.

Oberbözberg situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Ĝi atingeblas per flanka vojo de la Bözberg-Pasejvojo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bözberg datiĝas el la jaro 1189 kiel *Bozeberch*.

Dum mezepoko Bözberg estis la centro de la samnoma habsburga tribunaldistrikto. Post plurfoja posedantoŝanĝo en la jaro 1377 la tribunaldistikto estis integrita al la voktejo Schenkenberg.

En la jaro 1460 la voktejo Schenkenberg estis konkerita de la urbo Berno kaj fariĝis nun parto de Berna Argovio.

En aprilo 1798 eksplodis la Helveta Revolucio kaj kun helpo de francaj trupoj Argovio estis liberigita de la ĵurkomunuma servuteco. Bözberg fariĝis nun komunumo de la nove fondita Kantono Argovio.

Ĉar Bözberg estis teritorie tre granda komunumo sen kohera setlejcentro, ekde la fino de la Helveta Respubliko okazis pluraj provoj disigi la komunumon. En la jaro 1872 finfine la Argovia parlamento decidis la dividon de la komunumo. Post tiu decido la hodiaŭa komunumo Oberbözberg fondiĝis en la jaro 1873 per la divido de la antaŭa komunumo Bözberg al Unterbözberg kaj Oberbözberg. Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 la du komunumoj aldonante aldonante ankaŭ Gallenkirch kaj Linn estis reunuigitaj al la nova komunumo Bözberg.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oberbözberg
Bözberg-Pasejo

**Bözberg** estas montpasejo tra la Tavola Ĵuraso en Kantono Argovio en Svislando. Ĝi konektas la Frick-Valon kun Brugg.

## Vojo 
eta|maldekstra|150px|Profilo de la Bözberg-Pasejvojo
La pasejvojo, kiu estas parto de la kantona ĉefvojo n-ro 3 de Bazelo al Zuriko, komenciĝas norde en la Frick-Valo en Frick sur alteco de 350 m s.m., pasas tra Hornussen, Bözen, Effingen, kaj Gallenkirch por post 9 kilometroj atingi la pasejkulminon en la komunumo Unterbözberg sur alteco de 569 m s.m.. Suden la vojo malsuprenkondukas tra Umikon, kaj finiĝas post pliaj 6 kilometroj en Brugg sur alteco de 352 m s.m. La kompleta vojo de Frick al Brugg mezuras entute 15 kilometrojn.

## Historio 
Ja en romia epoko ekzistis pasejvojo tra Bözberg, kiu konektis la gravan romian urbon Augusta Raurica kun Vindonissa. Ĝi siatempe nomiĝis latine *vocetius mons*. La romia vojo pasis iomete pli norde de la hodiaŭa kantona ĉefvojo tra Oberbözberg. Apud Effingen estas konservita mallonga peco de la iama romia vojo. La unua dokumenta mencio de la germana nomoformo datiĝas el la jaro 1189 kiel *Bozeberch*. Dum mezepoko ekzistis tri diversaj vojoj tra Bözberg. Unu laŭ la malnova romia vojo, unu laŭ la hodiaŭa pasejvojo kaj unu pli sude tra Gallenkirch kaj Linn al la tiama pramo al Schinznach. La meza varianto laŭ la hodiaŭa pasejvojo fine akiris la preferon. En mezepoko la vojo estis maĉa kaj malbone veturebla por la ĉaroj.

## La hodiaŭa pasejvojo 
eta|maldekstra|Mapo de Bözberg-Pasejvojo
Pro premo de Antaŭa Aŭstrio la bernanoj, kiuj kontrolis la pasejon, en la jaro 1773 finfine decidis ekkonstrui novan pasejvojon, kiu estis malfermita en la jaro 1779 post plurjara planado kaj dujara konstruperiodo.

En la jaro 1875 estis malfermita la Bözberg-Fervojtunelo kaj en la jaro 1996 sekvis jarcenton poste la aŭtovojtunelo de la svisa aŭtovojo A3. Post la malfermo de la aŭtovojtunelo la aŭtomobiltrafiko trans la pasejo rapide malkreskis de averaĝe 12500 veturiloj tage la 3500 aŭtomobiloj tage.

## Vidu ankaŭ 
* Bözberg

## Eksteraj ligiloj 
* La Bözberg-Pasejo en la Historia Leksikono de Svislando

Kategorio:Montpasejoj de Svislando
Kategorio:Montpasejoj de Ĵuraso
Kategorio:Kantono Argovio
Nezo (luno)

**Nezo** estas la plej ekstera neregula satelito de Neptuno (laŭ la nunaj konoj). Ĝi havas retrogradan orbiton.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la , de Matthew J. Holman, John J. Kavelaars, Dan Milisavljevic kaj W. Fraser en la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo.
T. Grav revidis ĝin la  per la Norda Optika Teleskopo de La Palma. Ĝi tiam ricevis la maldauran nomon **S/2002 N 4**.

Oni poste perdis ĝin, ĝis kiam Matthew Holman revidis ĝin en la Observatorio de Cerro Tololo la .

## Nomo 
Ĝi ricevis en 2007 la nomon de **Nezo** (greke: Νησώ, *Neso*), unu el la kvindek nereidinoj, filinoj de Nereo kaj Doriso en la helena mitologio.

## Orbito 
Kun granda duonakso de 48&nbsp;387&nbsp;000 km, Nezo estas la plej ekstera satelito de Neptuno, kaj eĉ la plej ekstera natura satelito nun konata en la sunsistemo. Ĝia apoapsido estas 72&nbsp;339&nbsp;000 km (pli granda ol tiu de Merkuro) kaj ĝi laŭiras sian orbiton en 26 jaroj kaj 8 monatoj.

La proksimeco de ĝia orbito kun tiu de Psamato sugestas ke ambaŭ lunoj havus komunan devenon, Nezo kaj Psamato estus partoj de pli granda korpo diserigita.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Nezo, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*"
*  Nezo (angla versio)
*  Nezo, el "*Solar System Exploration*" 
*  La malgrandaj satelitoj de Neptuno 
*  Nezo, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La eksteraj neptunlunoj (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Neptuno
Bözberg

**Bözberg** havas diversajn signifojn:
* **Bözberg AG** estas komunumo de la Distrikto Brugg en Kantono Argovio en Svislando.
* **Bözberg-Pasejo** estas montpasejo tra la Tavola Ĵuraso en Kantono Ĵuraso en Svislando.
* **Bözberg** estis iama komunumo de Kantono Argovio en Svislando, kiu en la jaro 1873 estis disigita al du apartaj politikaj komunumoj, nome Oberbözberg kaj Unterbözberg.
* **Bözberg** estis dum mezepoko tribunala distrikto de la habsburga kaj poste berna voktejo Schenkenberg.
* **Bözberg-Fervojtunelo** estas fervojtunelo sub Bözberg-Pasejo malfermita en la jaro 1875.
* **Bözberg-Aŭtovojtunelo** estas aŭtovojtunelo sub Bözberg-Pasejo malfermita en la jaro 1875.

## Vidu ankaŭ 
* **Bützberg**
Árpád Buday

**BUDAY Árpád** [pr budail] estis hungara arkeologo, universitata profesoro naskiĝinta en Marosgezse la 17-an de januaro 1879 kaj mortinta en Segedo la 7-an de aprilo 1937. Li estis la patro de ksilografo, libroartisto György Buday.

## Kariero 
Árpád Buday studis en la Universitato Koloĵvaro kaj estis ekde 1900 unua oficisto de la Antikvaĵejo de la Erdélyi Múzeum, poste ekde 1919 ĝia gvidanto. En 1914 li eldonis pionirgravan manlibron epigrafian en Hungarujo por esploristoj de la epigrafoj de antikva Romo. Li okupiĝis ĉefe problemoj de *Limes dacicus* je spirito de la germanaj esploroj. Post la unua mondmilito li prilaboris siajn atingaĵojn kiel universitata profesoro de Universitato Szeged (1924). Liaj artikoloj aperis en la arkeologia fakrevuo titolita *Dolgozatok*.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
József Budai

**BUDAI József** [pr budail] estis hungara fruktosciencisto (pomologo) naskiĝinta en Bodos en 1851 kaj mortinta en Miskolc la 20-an de januaro 1939. 
## Kariero
Budai studis en la Universitato Koloĵvaro kaj li estis mallongtempe asistanto en la katedro pri mineralogio, sed li devigis iĝi instruisto en sia naskiĝvilaĝo, kie li pli poste  mastrumadis. Ekde 1890 li instruis en Koloĵvaro, Mezőtúr, poste en Miskolc ĝis sia pensiulliĝo en 1926. Budai estigis entute 138 novajn fruktarbojn. Li esploris la flaŭron de Bükk kaj de la ĉirkaŭaĵa montetregiono. Liajn esploraĵojn li publikis en *Magyar Botanikai Lapok* kaj la *Botanikai Közlemények* (1912-1915).

## Libro
**Az őszibarack tenyésztése* (Miskolc, 1924).
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj botanikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Fruktoscienco
Dénes Székely

**SZÉKELY Dénes** [pr. se:kej] estis rumanuja hungara dancisto, koreografo naskiĝinta en Bodos la  kaj mortinta en Budapeŝto la . Li estis la patro de aktorino, poetino, belartistino Melinda Székely Mendel.

## Kariero 
Székely finis en la Ŝtata Porinstruista Instituto de Cristuru Secuiesc de Cristuru Secuiesc en 1953 kaj poste en la Universitato Bolyai la fakon pri pedagogio-psikologio en 1957. Li estis ano de la danctrupo de la universitato. Poste li iĝis ano de Székely Népi Együttes de Târgu Mureş, pli poste ĝia koreografo, instruisto en la porinstruista lernejo de Târgu Mureș. 

## Libroj 
**Marosmenti táncok. Buk. 1964.
**Bál Ruşii Munţi-n*. Mv. 1968.
**Táncol a székely'' (La sikulo dancas),  2005.

## Fonto 
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

## Eksteraj ligiloj 
*Rememoraĵo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj dancistoj
Kategorio:Koreografoj
Gábor Buday

**BUDAY Gábor** [pr budail] estis hungara jurkonsilanto, policmajoro naskiĝinta en Braŝovo la 2-an de julio 1909 kaj mortinta en Budapeŝto la 1-an de marto 1969. 

## Kariero
Buday finis juron en Peĉo kaj ekde 1934 li partoprenis en laborista movado kiel ano de la Hungara Socialdemokrata Partio. Ĝis 1942 li estis privatoficisto, poste soldato. En 1944 li rifuĝis de la fronto kaj aliĝis al la kontraŭstara movado en Budapeŝto. Kiel unu el la gvidantoj de la partizantaĉmento Gidófalvy li sukcese direktis plurajn akciojn en Angyalföld. Post 1945 li iĝis ano de la Hungara Komunista Partio kaj policoficiro en la ĉefsekcio de trafikaranĝado en Budapeŝto. Ekde 1957 li estis entreprena jurkonsilanto.

## Libro
*A Vilmos-laktanyában. Harcok, emlékek. Magyar partizánok Európa küzdőterein (Bp., 1969).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj soldatoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Emil Buczy

**Buczy Emil** [pr. buci] estis hungara poeto, estetikisto, ano de MTA (1832) naskiĝinta en Koloĵvaro la 16-an de majo 1782 kaj mortinta en Koloĵvaro la 28-an de oktobro 1839.

## Kariero 
Buczy estis instruisto, edukisto, poste astronomo en Gyulafehérvár, pli poste kanoniko samloke. Li interkorespondis kun Ferenc Kazinczy, Gábor Döbrentei. Li estis unu el fondintoj de la revuo Erdélyi Múzeum. Liaj poemoj ne estas kolektitaj kaj eldonitaj.

## Libro 
* *Dugonicshoz, a tudomány és nemzeti nyelv boldogságának talpkövei* (Kolozsvár, 1805).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj astronomoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Csaba Váli

**VÁLI Csaba** [pr. va:li] estas rumanuja hungara poeto naskiĝinta en Cristuru Secuiesc en 1978. 
## Poemvolumo
**Kávé, félkeserű*, Előretolt Helyőrség Szépirodalmi Páholy, 2008. 
## Fonto
*La poemvolumo.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Tamás Kiss

**KISS Tamás** [pr. kiŝ] estas rumanuja hungara sociologo, demografo naskiĝinta en Târgu Mureş la 12-an de septembro 1977. 
## Kariero
Tamás Kiss studis sociologion en Universitato Babeş-Bolyai de Kluĵo, kaj li doktoriĝis en 2012 pri kulturscienco en Peĉo. Li laboras en la Demografia Laborgrupo de la Afergvidanta Prezidantaro de RMDSZ. Nuntempe li estas esploristo de Nemzeti Kisebbségkutató Intézet kaj metodika respondeulo kaj kunulposedanto pri esplorado de merkato kaj publikopinio Kvan-tum Research.

## Libro
*(red.): *Népesedési folyamatok az ezredfordulón Erdélyben* (Demografiaj procezoj en Transilvanujo je la milturno), RMDSZ Ügyvezető Elnökség, Kolozsvár, 2004. 
## Fonto
*Adatbankhttp://kiss.adatbank.transindex.ro/ 
*Biografiaj indikoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj sociologoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Deutscher Schallplattenpreis

La **Deutsche Schallplattenpreis** estis sondiskopremio de la *Deutschen Phono-Akademie* (Germana Sonregistra Akademio), kiu estis disdonata ekde 1963 ĝis 1992. La premio *Echo* sukcedas la *Deutscher Schallplattenpreis*.

## Premiitoj 
* 1977 Egberto Gismonti
* 1988 Hartmut Haenchen
* 1989
* 1990

Kategorio:Muzikaj premioj en Germanio
Berkesd

**Berkesd** [berkeŝd], kroate **Berkuš,** germane **Berkisch** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono *Suda* Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Pécsvárad.

## Bazaj informoj 
* Areo: 19 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 860
* Poŝtkodo: 7664
* Telefonprefikso: 72
* Koordinatoj: 46°04′33″N 18°24'30″E

## Situo 
Berkesd situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1015 laŭ tiama latina dokumento *"Villa Berkus"*. En 1543 la turkoj okupis la komunumon, tamen ĝi ne senhomiĝis. En la 18-a jarcento germanoj alvenis. Inter 1918-1921 armeo de Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj okupis la vilaĝon.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Senmakula Koncipiĝo de 1896
* fiŝkaptista lago

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Johano Mikaelo Brutus

**Johano Mikaelo Brutus** hungare **János Mihály Brutus** estis italdevena hungara humanista historiisto en kortego de Stefano Báthory naskiĝinta en Venecio en 1517 kaj mortinta en Gyulafehérvár la 16-an de majo 1592. 
## Kariero
Brutus studis en Padovo kaj li iĝis june monaĥo de ordeno de Aŭgustenanoj. Li elpaŝis el ordeno kaj pro la inkvizicio forfuĝis. Ekde 1574 li estis la historiisto de Stefano Báthori en Transilvanujo kaj poste en Pollando kaj komisiite de reganto li verkis la daŭrigon de la hungara historio de Antonio Bonfini ekde 1490. 
## Verko
**Rerum Ungaricarum libri* (1490-552); ĝia fino perdiĝis; eldonis ĝin kun biografio Toldy Ferenc, parte Nagy Iván titolite *B. J. M... Magyar históriája*, I-III. Pest, 1863. Bp., 1876. Monum. Hung. Hist. 2. oszt. 12-24. k.).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj aŭgustenanaj monaĥoj
Károly Brózik

**BRÓZIK Károly** [pr. bro:zik] estis hungara instruisto, geografo, verkisto naskiĝinta en Máramarossziget la 9-an de januaro 1849 kaj mortinta en Budapeŝto la 12-an de julio 1911.

## Kariero 
Brózik instruis ekde 1870 en Budapeŝto, poste ekde 1872 en Körmöcbánya, pli poste ekde 1873 denove en Budapeŝto ĝis 1905.

## Kartaroj redaktitaj 
* *Európa iskolai fali térképe* (1893);
* *Középiskolai földrajzi atlasz* (1898);
* *Nagy Magyar Atlasz* (1896-1906);
* *Történelmi iskolai atlasz* (1899);
* *Kis atlasz megyei-térképekkel* (1900-1908);
* *Európa a XVIII. század elején* (1901);
* *Európa a francia forradalom és Napóleon korában* (1901);
* *Az Osztrák-Magyar Monarchia néprajzi térképe* (1902).

## Verko 
* *Mexiko felfedezése* (Bp., 1878);
* *Középkori ázsiai utazók* (I-II. Bp., 1881);
* *A Föld felfedezése* (Bp., 1881-82);
* *Serpa Pinto utazása Afrikán keresztül* (Bp., 1884);
* *Kolumbus Kristóf* (Bp., 1886 – 1889);
* *A Fokvárostól a marukulumbék országába* (1883-1887);
* *A legsötétebb Afrikában* (I-II. Bp., 1891);
* *A brit birodalmon keresztül* (1892);
* *Teleki útja a Rudolf és Stefánia tavakhoz* (1892).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj geografoj
Matthew J. Holman

**Matthew J. Holman** (naskiĝis en 1967 en Usono) estas usona astrofizikisto.

Li laboras en la Smithsonian Astrophysical Observatory kaj estas Magistro pri Prelegoj en Universitato Harvard.

Li lernis en la Masaĉuseca Instituto de Teknologio kaj iĝis bakalaŭro pri matematiko en 1989 kaj doktoro de filozofio pri planedologio en 1994.

Li estas ano de teamo, kiu malkovris multenombrajn neregulajn satelitojn de la gigantaj planedoj.

La asteroido 3666 Holman estis nomita en lia honoro.

## Malkovraĵoj 
Satelito de Saturno:
* Albiorikso

Satelitoj de Urano:
* Ferdinando
* Fransisko
* Margareto
* Prospero
* Setebo
* Stefano
* Trinkulo

Satelitoj de Neptuno:
* Halimedo
* Laomedeo
* Nezo
* Sao

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Matthew J. Holman

## Eksteraj ligiloj 
*  Page de Matthew J. Holman au Smithsonian Astrophysical Observatory

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de lunoj
István Brozer

**BROZER István** estis hungara juvelisto naskiĝinta en Koloĵvaro 17-a jarcento mortinta en 17-a jarcento en Koloĵvaro.

## Kariero 
Brozer studis en Koloĵvaro kaj iĝis en 1630 ano de juvelista gildo, en 1642 li estis jam gildmajstro. La reganto Georgo Rákóczi la 1-a plurfoje pretendis lian artkonojn. Lia ununura konata artaĵo farita je la mendo de reganto estas la tute el oro farita komunia kaliko (propraĵo de Hungara Nacia Galerio. En 1644 la reganto komisiis lin por fari juvelojn donacontajn al turka kortego. En 1660 li ankoraŭ vivis.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj juvelistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Timothy B. Spahr

Li laboras en la Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics en Kembriĝo (Masaĉuseco), kiel direktoro de la Minor Planet Center (Centro pri plej malgrandaj planedoj).

Li malkovris 54 asteroidojn kaj tri kometojn inter kiuj du  : 171P/Spahrkaj P/1998 U4 (Spahr)

Li estas kun-malkovrinto de unu satelito de Jupitero : Kaliro; kaj de unu satelito de Saturno : Albiorikso.

La asteroido 2975 Spahr ricevis lian nomon.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Timothy B. Spahr

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj