open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nyctiprogne

***Nyctiprogne*** estas genro de kaprimulgoj en la kaprimulga familio Kaprimulgedoj. La specioj troviĝas en Centra kaj Suda Ameriko.

Tiuj estas malgrandaj sekse monomorfaj kaprimulgoj kun mallongaj bekoj, duonkaŝitaj naztruoj, kaj nemarkitaj flugiloj. La plumaro estas malhelbruna aŭ nigreca entute kun malgrandaj blankaj makuloj ambaŭflanke de la gorĝo, La flugiloj estas longaj kaj pintaj.

## Taksonomio
La genron *Nyctiprogne* enkondukis en 1847 la franca natursciencisto Charles Lucien Bonaparte por hejmigi unusolan specion, nome *Caprimulgus leucopygus*, Spix, 1825, nome Strivosta noktofalko, kiu iĝis la tipa specio pro monotipeco. La genronomo estis derivita el la greka νυκτι-/*nukti-* kun la signifo "nokt-" aŭ "nokta" kaj la Latina *progne* aŭ *procne* kun la signifo "hirundo".

La genro enhavas la jenajn du speciojn:
* Strivosta noktofalko (*Nyctiprogne leucopyga*)
* Senstrivosta noktofalko (*Nyctiprogne vielliardi*)

## Referencoj 
Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Radenov

**Radenov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Blatno en distrikto Chomutov. Ĝi troviĝas proksimume 1,6 km norde de Blatno kaj 8 km nordokcidente de Chomutov en supermara alteco ĉirkaŭ 680 metroj. En la jaro  ĉi tie vivis . 

**Radenov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 8,35&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1359.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Du el domoj en Radenov kun trabfaka etaĝo estas protektataj kiel kultura memorindaĵo

## Pluaj fotoj

Blatno, Radenov, old pub.jpg|Eksa gastejo
Blatno, Radenov, house No 9.jpg|Domo en Radenov
Radenov 2011-10-04 Černý rybník.jpg|Fiŝlago
Blatno, Radenov, north.jpg|Ŝose al Mezihoří

Kategorio:Blatno (distrikto Chomutov)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chomutov
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Kategorio:Minado de fererco en Ĉeĥio
Kategorio:Minado en distrikto Chomutov
Zákoutí (Benecko)

**Zákoutí** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Benecko. Ĝi troviĝas proksimume 3&nbsp;km sudokcidente de Benecko. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Zákoutí situas en katastra teritorio **Horní Štěpanice** kun areo 5,52&nbsp;km².

## Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1337.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj

Zakouti 5.jpg|Domo en Zákoutí
Zakouti celkovy pohled.jpg|Suma vido

Kategorio:Benecko
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Semily
Kategorio:Setlejoj en Karkonoŝa cismontaro
Šumburk

**Šumburk** povas marki:

* Šumburk nad Desnou – eksa urbo, ekde la jaro 1942 loka parto kaj katastra teritorio de urbo Tanvald en distrikto Jablonec nad Nisou
* Český Šumburk – parto de Šumburk nad Desnou
* Šumburk (burgo) – burgo ĉe Klášterec nad Ohří en distrikto Chomutov, ankaŭ Šumná
* Šumná (Klášterec nad Ohří) – pereinta domaro kaj parto de urbo Klášterec nad Ohří en distrikto Chomutov
* Šumná (Doupova montaro), 545 m – monto en Doupova montaro, ankaŭ Šumná
* antaŭa nomo de vilaĝo Krásná, parto de municipo Pěnčín en distrikto Jablonec nad Nisou
Zambeza viduo

La **zambeza viduo** () estas afrika birdospecio el la familio de viduedoj.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

## Referencoj
Kategorio:Viduedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Stracin

**Stracin** (makedone: Страцин) - estas vilaĝo en la municipio Kratovo, en la Nordorienta Regiono de Norda Makedonio.

## Loko, priskribo 
La vilaĝo situas en la historia regiono Sredorek, nordokcidente de la urbo Kratovo. Parto de la vilaĝo kuŝas laŭlonge de la ĉefa vojo E871/A2, kiu ligas la nordmakedonan urbon Kumanovo kun la bulgara urbo Kjustendil. La vilaĝo estas monteca kaj monta, disa, kun setlejoj konstruitaj je alteco de 550 ĝis 750 metroj super marnivelo. Ĝi estas ĉirkaŭ 20 km de la urbo Kratovo laŭlonge de la vojo R2105. Ĝi estas ĉirkaŭ 30 kilometrojn de aliaj pli grandaj urboj - Kriva Palanka kaj Kumanovo.

## Loĝantaro 
En 2002, estis 185 loĝantoj (plejparte ortodoksaj makedonoj). Tamen, laŭ la lasta censo en 2021, la vilaĝo havis 130 loĝantojn, el kiuj 125 estis makedonoj, 1 albano, kaj 4 aliaj.

## Interesaj faktoj 
La vilaĝo havas bazlernejon "Hristijan Todorovski - Karposh". 

Poste estas la Preĝejo "Sankta Dimitrij" el 1847,  

kaj poste estas arkeologiaj lokoj:

Vraĵigrad - monteto-fortikaĵo el malfrua antikvo, 

Gradiŝte - monteto-fortikaĵo el la Ferepoko,

Ĉuka - nekropolo kun tumulo el la romia epoko.

## Referencoj 
Ĉi tiu artikolo uzas tradukojn de tekstoj el la artikoloj Страцин en la makedona Vikipedio.

Kategorio:Komunumoj de Nord-Makedonio
SEBIN

La **sekreta servo SEBIN de Venezuelo** (, **SEBIN**) estas la ĉefa spiona aŭ sekreta servo en Venezuelo. Do temas pri registara spionada organizaĵo, registara organizaĵo por kolektado kaj analizado de sekretaj informoj. SEBIN estas interna sekureca taĉmento kreita la 2-a de junio 2010 kaj subigita al la vicprezidanto de Venezuelo ekde 2012. Antaŭaĵo estis la Nacia Estraro de Informkolektaj kaj Preventaj Servoj ). Ĝia nuna gvidanto estas la nacia vicprezidantino Delcy Rodríguez.

La venezuela sekreta servo havas ampleksan historion de malobservoj de homaj rajtoj, inkluzive de lastatempaj akuzoj pri torturo kaj murdo de politikaj kontraŭuloj.

## Referencoj 
Kategorio:Registaro de Venezuelo
Kategorio:Sekretaj servoj
George Tenet

**George Tenet** estas usona politikisto kaj spiona oficiro. Li naskiĝis la 5-an de januaro 1953 en Nov-Jorko, do nun estas -jaraĝa. Inter la 11-a de julio 1997 kaj la 11-a de julio 2004 li oficis kiel direktoro de la usona sekreta servo CIA ,  (proksimume "Centra Informkolekta Agentejo", kies centra oficejo estas en Langley, Virginio. Tiu oficperiodo estis sub la usonaj prezidentoj Bill Clinton kaj George W. Bush. George Tenet estas membro de la Demokrata Partio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de CIA *(angle)*

Kategorio:Usonaj politikistoj
Porter Goss

**Porter J. Goss** estas usona politikisto, negocisto kaj investisto. Li naskiĝis la 26-an de novembro 1938 en Waterbury, en la subŝtato Konektikuto kaj en la kantono New Haven, do nun estas -jaraĝa. Inter la 24-a de septembro 2004 kaj la 21-a de aprilo 2005 li oficis kiel direktoro de la usona sekreta servo CIA ,   (proksimume "Centra Informkolekta Agentejo", kies centra oficejo estas en Langley, Virginio. Tiu oficperiodo estis sub la usona prezidento George W. Bush. Porter Goss estas membro de la Respublikana Partio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de CIA *(angle)*

Kategorio:Usonaj politikistoj
Domašín (Studená)

**Domašín** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Studená en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas sur sudokcidento de Moravio ĉe la historia landa limo de Bohemio kaj Moravio, proksimume 2&nbsp;km nordokcidente de Studená. Estas ĉi tie registritaj 33 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Domašín situas en  katastra teritorio **Domašín u Studené** kun areo 2,63&nbsp;km². Konsisto de la katastra teritorio Domašín estas ankaŭ tri domoj de solejo Nový Svět sur teritorio de Bohemio.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1366.

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

Square pond in Domašín, Studená, Jindřichův Hradec District.jpg|Domašín
House Domašín 22 in Domašín, Studená, Jindřichův Hradec District.jpg|Domašín
Village square in Domašín, Studená, Jindřichův Hradec District.jpg|Domašín

Kategorio:Studená (distrikto Jindřichův Hradec)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Setlejoj en Javořica montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Episkopujo de Würzburg

La **episkopujo de Würzburg**, , , estas episkopujo de la rom-katolika eklezio. Ĝi situas en la regiono Frankonio de la germana federacia lando Bavario. Unua episkopo de Würzburg estis Burkardo, instalita de Bonifaco en 742.

La episkopujo estis grava potencfaktoro en la Sankta Romia Imperio.
Ekde 1168 ĝis la sekularigo en 1802, la episkopo de Würzburg ankaŭ estis sekulara reganto de la princepiskopujo Würzburg (*Hochstift Würzburg*), kaj plue ankaŭ portis la titolon "duko de Frankonio", kvankam iu efektiva "duklando Frankonio" ne vere ekzistis.

Ekde 1822 la episkopujo apartenas al la eklezia provinco Bamberg.

## Episkopoj de Würzburg 
(nekompleta listo)
* 742–754 Burkardo, sanktulo
* 754–769 Megingaŭdo
* ...
* 1642– Johann Philipp von Schönborn, ankaŭ ĉefepiskopo de Majenco
* ...

## Vidu ankaŭ 
* Katedralo de Würzburg
* :Kategorio:Episkopoj de Würzburg

Wurzburg

Kategorio:Würzburg
Kategorio:Bavario
Kategorio:Frankonio
Forstlaborista monumento (Oberhof)

**Forstlaborista monumento** (germane: *Waldarbeiterdenkmal* aŭ *Forstarbeiterdenkmal*) estas memorigilo en Oberhof, Germanujo. La de la komisiintoj elektita loko troviĝas ĉe la Landa ŝoseo 3247, ĉe la parkumejo kaj ripozumejo *Rondell* (kun obelisko starigita por la ŝosekonstruintoj), apud Rennsteig.

## Historio 
Kreis ĝin en 1981 la skuptisto Gerd Ullmann por honori ĉiujn helpantojn en la forigo de damaĝoj ventaj kaj ŝelskarabaj inter 1946 kaj 1949. Tamen la nuna titolo memoranta forstlaboristojn falsas ĉar la plejmulto de la helpantoj estis tiel civiluloj el Oberhof kaj la najbaraj komunumoj (ankaŭ pensiuloj, virinoj kaj infanoj) kiel anoj de la Ruĝa Armeo. Stormo en junio 1946 faligis multon da piceoj je la deklivoj ĉe Rennsteig-pado. Tiam mankis maŝinoj kaj traktoroj. Por preventi plagon de ŝelaj skaraboj, la turingujaj parlamentanoj jesis specialan leĝon en septembro 1947 pri komuna forigado de skaraboj kaj falintaj arboj. Poste necesis replanto de arboj. 

La tuto ĉesis en 1950; la restantajn laborojn faris la forstuloj mem. La plano de starigi monumenton ankoraŭ en 1981 estis nur propaganda. Inaŭguro en junio 1981 estis en la tago de la kooperativaj kamparanoj, agrikulturistoj kaj forstuloj.  En somero 2005 necesis fari restaŭradon. Tiam estis aldonita klariga tabulo.

## Priskribo 
La monumento estis starigita apud ofte uzata stratego je elstara pozicio. La vizitanto vidas tie tribunon antaŭ tiam estiĝinta picean strion. Simbole juna virino kun plantido en etendita mano kaj sovetia soldato kun surŝultra hakilo estas la kompletaj plastikoj starantaj sur soklo. La laboregon kaj danĝerojn tiamajn simboligas stariĝanta relieftabulo en tri sinsekvaj bildstrioj. 

La supra tabulo montras arbohakistojn dum forigo de stormdamaĝojn. La meza tabulo estis dediĉita al transportistoj; la malsupra la plantantajn virinojn. La tribuno permesas al la vizitantoj admiri la sukcesojn, t.e. la novan estiĝintan arbaron kaj montan panoramon. 

## Eksteraj ligiloj 
* gazetara deklaro de la Turinguja ministerio pri agrikulturo, forstoj kaj naturprotekdado: "Forstarbeiterdenkmal am Rondell bei Oberhof saniert" - 16.11.2005  
## Notoj 
Kategorio:Rennsteig
Kategorio:Oberhof
Kategorio:Aperis en 1981
Kategorio:Forstistoj
Oberhof
Eva Lindström

**Eva LINDSTRÖM** (naskita la 15-an de februaro 1952 en Västerås) estas sveda bildstrio-artistino, ilustrisno kaj aŭtorino de infanlibroj. Ŝia verkaro estas konata pro sia humura kaj malhela stilo.  

En 2022, ŝi ricevis la Premion Astrid Lindgren Memorial (ALMA), la plej profita premio por infanlibroj en la mondo. "La enigma vida mondo de Eva Lindström estas en konstanta transformiĝo. Arboj moviĝas, hundoj alprenas grandegajn proporciojn kaj objektoj malaperas nur por subite reaperi. Per rapida peniktiro kaj densigita koloro, Eva Lindström kreas ambiguan dialogon en teksto kaj bildo. La limo estas fluida inter infanoj, plenkreskuloj kaj bestoj. Kun profunda seriozeco kaj sovaĝa humuro, ili luktas kun la eternaj demandoj: Kiuj ni estas? Kien ni iras? Kiu prenis niajn ĉapelojn?" - motivigo de la ĵurio. 

 Boel Westin, Ĵuria Prezidanto ALMA 2022 Ŝi okupiĝis dum pluraj jaroj en la seĝo numero dek kvar en la Sveda Akademio de Infanlibro.

Eva Lindström publikigis multajn bildstriojn kaj infanlibrojn. Kelkaj el ŝiaj infanlibroj estis tradukitaj en lingvojn kiel la angla, la franca, la pola, la dana kaj la japana.

La ilustraĵoj de Lindström ofte estas kreitaj per akvarelo kun guaŝo aŭ krajono. La nomuma teksto por la Premio por Infana kaj Junulara Literaturo de la Nordlanda Konsilio priskribis ŝian verkon kiel "ofte amuza kaj saĝa kaj ankaŭ havanta ekzistecan profundon." 

## Elektitaj verkoj 
* *The Cat Hat* (1989)
* *Olli och Mo* (Olli kaj Mo)
* *Snöret, fågeln och jag* (Malgranda Ŝnuro, la Birdo, kaj Mi) (2013)
* *My Dog Mouse* (2017), Gecko Press 
* *Everyone Walks Away* (2019), Gecko Press 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informa ilustrita biografio de Eva Lindström fare de Ulla Rhedin de la Internacia Estraro pri Libroj por Junuloj (IBBY)

Kategorio:ALMA-premiitoj
Kategorio:Svedaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Siegfried Fröhlich

**Siegfried FRÖHLICH** (naskiĝinta la  en Schmiedefeld, mortinta en 2018) estis germana prahistoriisto.

La abiturientan ekzamenon li trapasis en Suhl, dum paralela trejniĝo pri ilar-farado. En 1962 li magistriĝis ĉe la universitato de Jena ĉe Gotthard Neumann priesplorinte la bronzepokajn menhirojn apud la rivero Saale *(Die bronzezeitliche Hügelgräberkultur im Flußgebiet der Saale)*. Post doktoriĝo en decembro 1965, defendinte en Jena la tezon *Anthropologische Untersuchung an Skeletten der Merowingerzeit aus Thüringen* (pri skeletoj el la tempo de la Merovidoj) li pretis je habilitado. Malpost tio li estis asistanto ĉe la seminario pri Ĝeneralaj lingva kaj kultura sciencoj (estrita de Gertrud Pätsch). Sekvis malliberiĝo pro kontraŭsocialisma agado ĝis liberiĝo danke al elaĉeto fare de la Federacia Respubliko Germanio. 

La habilitiĝo finfine sukcesis en Hamburgo en 1981, ĉe la Instituto pri kulturaj historio kaj scienco: la titolo de la tezo estis *Studien zur mittleren Bronzezeit zwischen Thüringer Wald und Altmark, Leipziger Tieflandsbucht und Oker*. Li fariĝis docento ĉe la universitato de Bochum; poste li laboris por la monumentprotektado en Malsupra Saksio. Hamburge li iĝis privata docento kaj en 2001 eĉ profesoro pri antaŭhistorio. Inter 1992 kaj 2000 Fröhlich estis landa ĉefarĥeologo por Saksio-Anhaltio deĵorante en Halle. En Mansfeld li kreis centron pri eksperimenta arĥeologio kaj muzea pedagogio. Dum la lastaj jaroj li prelegis pri temoj rilate al la koneksoj inter politiko kaj historio.

## Skribaĵoj (elekto) 
* *Studien zur mittleren Bronzezeit zwischen Thüringer Wald und Altmark, Leipziger Tieflandsbucht und Oker* (=Veröffentlichungen des Braunschweigischen Landesmuseums, 34). Braunschweig 1983, ISBN 3-88452-806-8 (=habilitiĝa faklaboraĵo, Hamburg 1981).
* *Das Grabhügelfeld auf dem Spöllberg. Gemeinde Gölenkamp, Landkreis Grafschaft Bentheim. Fundstelle des goldenen Bechers* (=Schriftenreihe Kulturregion Osnabrück des Landschaftsverbandes Osnabrück, 5). Rasch, Bramsche 1992, ISBN 3-922469-72-8.
* eldonistece: *Aus der Vorgeschichte Sachsen-Anhalts*. Landesmuseum für Vorgeschichte, Halle (Saale) 1995, ISBN 3-910010-13-X.

## Literaturo 
* Hans Joachim Behnke, Johanna Brabandt-Behnke: "Zum Gedenken an Prof. Dr. rer. nat. Siegfried Fröhlich (1937–2018)" - ĉe: *Jahresschrift für mitteldeutsche Vorgeschichte,* 97/2019, p. 9–12 (surrete).

## Eksteraj ligiloj 
* listo de hamburgaj profesoroj
**Propylaeum vitae* - hajdelberga sciencista katalogo
*ligiloj ĉe DDB

Kategorio:Prahistoriistoj
KategoriO:Germanaj profesoroj
Kategorio:Germanaj arkeologoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1937
Kategorio:Mortintoj en 2018
Kategorio:Germanaj historiistoj
Tortelinoj

**Tortelinoj** estas la esperantigo de la itala manĝaĵo *tortellini*. Temas pri malgrandaj, ringoformaj, farĉitaj pasto-produktoj, tre similaj al ravioloj. Ofte ili estas plenigitaj per viando, fromaĝo (ankaŭ per miksaĵo de spinaco kun iom da fromaĝo, ekzemple rikoto) aŭ legomoj kaj servitaj en buljono aŭ kun saŭco (ekz. tomato-saŭco). Kutime supre aldoniĝas raspita fromaĝo, kiel parmezano aŭ pekorino. La viando por plenigado povas ekzemple esti ŝafidaĵo, bovaĵo, kokaĵo aŭ porkaĵo. Kiel la referenco al origine itala vorto en la unua frazo jam indikas, tortelinoj ĝenerale konsideriĝas parto de la itala kuirarto.

## Lingva noto 
La esperanta termino estas praktike uzata en ĉiutaga lingvaĵo, sed ne jam troviĝis dokumentita referenco de mencio en renoma vortaro: Ne nur la ampleksaj unulingvaj vortaroj PIV (kaj ties retejo *vortaro.net*) kaj Reta vortaro **ne** mencias ĝin, sed ankaŭ en pli limigite cirkulantaj du- aŭ plur-lingvaj vortaroj ne jam troveblis dokumentigo. Tamen ne nur en parola lingvaĵo, sed ankaŭ en unuopaj retejoj praktika uzado de la vorto troveblas.https://eo.olivendo.com/store/ad39a4dd/https://manuals.plus/eo/ninja/foodi-2-basket-air-fryer-manualhttps://indeksonline.net/eo/hodhi-kanabis-ne-ushqimin-e-dasmes-dhe-drogoi-te-ftuarit-arrestohet-nusja/

## Eta fotogalerio 

dosiero:Tortellini vegetaria.jpg|
dosiero:Flickr - cyclonebill - Laksetortellini med tomat- og hvidvinssauce.jpg|
dosiero:Flickr - cyclonebill - Tortellini med fontina, trøffel og tomatflødesauce.jpg|
dosiero:Flickr - cyclonebill - Tortellini med rucola og citronsaft.jpg|

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ravioloj 
* Pierogi respektive plene esperante pierogoj
* Risolo en PIV
* Ĝozo

Kategorio:Itala kuirarto
Kategorio:Tipoj de pasto
Jean-Claude Mourlevat

**Jean-Claude MOURLEVAT** (naskiĝis la 22-an de marto 1952 en Ambert) estas franca aŭtoro. Li estas konata kiel aŭtoro de libroj por infanoj kaj adoleskantoj. 

## Vivo 
Jean-Claude Mourlevat studis en Strasburgo, Tuluzo, Stutgarto, Bonno kaj Parizo. Post instruado de la germana lingvo dum pluraj jaroj, li dediĉis sin al sia pasio: teatro, unue kiel aktoro, poste kiel instruisto kaj reĝisoro, prezentante siajn soloajn programojn *Anatole* (1987) kaj *Guedoulde* (1990) pli ol 1200 fojojn. Li reĝisoris teatraĵojn de Brecht, Cocteau kaj Shakespeare. Li ankaŭ produktis novan francan tradukon de *Hansel kaj Gretel.*

Lia unua infanlibro estis publikigita en 1998, kaj li de tiam laboris kiel sendependa verkisto de infana kaj junulara literaturo. En 2015, li publikigis romanon por plenkreskaj legantoj kune kun Anne-Laure Bondoux. Mourlevat ricevis plurajn literaturajn premiojn kaj, en 2021, la prestiĝan Astrid Lindgren memora premio (ALMA).Laŭ la ĵurio, "Jean-Claude Mourlewa estas brila noviganto de la fabela tradicio, malferma al kaj la plej kompleksa kaj la plej bela. Tempo kaj spaco ĉesas ekzisti en liaj rakontaj mondoj, kaj lia revema kaj preciza prozo prezentas sentempajn temojn kiel sopiro kaj amo, vundebleco kaj milito. La konstante surpriza verko de Mourlewa ligas la antikvan ŝtofon de epopeo kun nuntempa realeco." Mourlevat verkis ĉirkaŭ 30 librojn. Ili estis tradukitaj en ĉirkaŭ 20 lingvojn. La libroj ofte prezentas literaturon, arton kaj muzikon kiel kontraŭfortojn al detruemo kaj malbono. En pluraj rakontoj, libroj kaj bibliotekoj ludas gravan rolon. La verkoj de Mourlevat havas klarajn ligojn al fabeloj kaj aliaj literaturaj tradicioj, sed li faras ion tute novan kaj ofte surprizan per la materialo. La verkojn karakterizas forta humanismo kaj sopiro al boneco.

## Verkaro 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Instagram de Mourlevat

Kategorio:ALMA-premiitoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Alaŭdo (genro)

***Alauda*** estas genro de birdoj el la ordo de paseroformaj. Ĝi estas la tipa genro de la familio de  alaŭdedoj. Ĝia esperantigita nomo estas **alaŭdo**, sed ĉiuj birdospecioj el alaŭdedoj ankaŭ havas la esperantan genran nomon alaŭdo.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj. Tiu genro nun havas kvar agnoskitajn ekzistantajn speciojn. Sed antaŭe, multaj aliaj specioj apartenis al la genro.

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Alaŭdedoj
Baek Hee-na

**Baek Hee-na** (; naskita la 1-an de decembro 1971; ankaŭ: *Baek Heena*, *Baek Hee Na*) estas sudkorea ilustristino. En 2020, ŝi ricevis la Premion Alma pro sia kapablo ilustri infanajn gestojn kaj mimikojn. 

Ŝi studis en Kalifornia Instituto de la Artoj kaj ĉe la Virina Universitato Ewha kaj havas fonon en animacia filmo. 

Ŝiaj bildlibroj estis tradukitaj kaj publikigitaj en pluraj lingvoj, inkluzive de la angla, la germana, la ĉina, la japana, la sveda kaj la norvega. 

## Verkado 
Ŝi debutis per la bildlibro *Gu-reum-bbang*, kiun ŝi kreis kune kun la fotisto Kim Hyang Soo. Ĝi estis verkita en 2004, post kiam ŝi naskis sian unuan infanon, kaj estis tradukita en plurajn lingvojn, sub la titolo *Nuboj*. Baek Hee-Na ofte kreas tridimensiajn mediojn uzante artmetiajn metodojn, kiuj poste estas fotitaj. 

Ŝi ofte uzas korean paperon nomatan Dakjongi (d:Q1203873) por sia laboro.  

Antaŭe Hee-Na Baek estis nomita "Ilustristo de la Jaro" ĉe la Bolonja Infanlibro-Foiro en 2005 kaj partoprenis multajn festivalojn per animaciaj filmoj. Ŝi debutis kiel libro en 2004 per la bildlibro *Gu-reum-bbang* ("Ĉiela Matenmanĝo"). La ilustraĵoj en la libro konsistas el "malgrandaj paperaj pupoj vestitaj per veraj ŝtofvestaĵoj kaj metitaj en instalaĵojn kune kun zorgemaj detaloj." Ŝia dektria infanlibro estis publikigita en 2019. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Hejmpaĝo
* Persona socireta konto
* La anonco de la gajnintoj de la Premio Astrid Lindgren Memorial (ALMA) de 2020 
* Intervjuo kun gajnintoj de la ALMA de 2020 
* " *Pordo kiu malfermiĝas al Mirlando*," *Knowledge Channel* *ⓔ*, EBS (Korea Eduka Dissenda Sistemo), 2-a de julio 2020
* Intervjuo *“You Quiz on the Block”*, tvN (Sudkorea Televidkanalo de Duonampleksa Programado), 9a de septembro 2020
* " *Bildlibroj en Rulaĵo",* *Docu On,* KBS (Korea Dissenda Sistemo), 30a de oktobro 2020 (3'29 ~ 41'34)

Kategorio:ALMA-premiitoj
Kategorio:Sudkoreaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Barbro Lindgren

**Barbro Lindgren-Enskog** (naskita la 18-an de marto 1937 en Stokholmo) estas sveda aŭtorino de infanlibroj, kiu ankaŭ verkas librojn por plenkreskaj legantoj. Ŝi ne estas parenca al Astrid Lindgren.

Ŝia unua infanlibro estis publikigita en 1965. De tiam, ŝi publikigis pli ol 100 librojn, tradukitajn en 30 lingvojn. Ŝi havas artan edukadon kaj mem ilustras kelkajn el siaj libroj

En 1973, ŝi ricevis la Premion Astrid Lindgren, en 1985 la Premio Burns, en 2004 la Premion Hans Christian Andersen pro sia signifa kontribuo al porinfana literaturo  kaj en 2014 la ALMA-Premion.

## Vivo 
Barbro Lindgren laboris en institucio por infanoj kun handikapoj kaj verkas ekde 1965. Ŝi diplomiĝis en artlernejo (1958) kaj ilustris kelkajn el siaj propraj libroj, sed ankaŭ kunlaboris kun pluraj elstaraj ilustristoj. Ŝia unika stilo profunde influis nuntempan svedan porinfanan kaj junularan literaturon. Situanta inter realismo kaj superrealismo, ĝi estas humura kaj imagiva, kaj ŝiaj libroj traktas gravajn temojn por infanoj, prenante ilin serioze kaj traktante ilin aĝ-taŭgan manieron.
Ekde 1965, ŝi verkis pli ol cent verkojn por diversaj aĝogrupoj, inkluzive de poemaroj, bildlibroj, romanoj, noveloj por junuloj kaj teatraĵoj por junaj publikoj, kiuj estis tradukitaj en ĉirkaŭ 30 lingvojn. Ŝia verko estas kritike laŭdata, precipe pro ŝia noviga aliro. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Svedaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:ALMA-premiitoj
Kategorio:Verkistinoj
Nyctipolus

***Nyctipolus*** estas genro de kaprimulgoj en la kaprimulga familio Kaprimulgedoj. La specioj troviĝas en Suda Ameriko.

## Taksonomio
La genron *Nyctipolus* enkondukis en 1912 la usona ornitologo Robert Ridgway kun *Caprimulgus nigrescens*, Cabanis, 1849, nome Nigreca kaprimulgo, kiel la tipa specio. La genronomo estis derivita el la greka νυκτιπολος/*nuktipolos* kun la signifi "noktovagulo".

La genro enhavas la jenajn du speciojn.

## Referencoj 
Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Senstrivosta noktofalko

**Senstrivosta noktofalko** (*Nyctiprogne vielliardi*) estas specio de kaprimulgoj (probable ties malplej konata specio) en la familio Kaprimulgedoj. Ĝi estas endemio de Brazilo. Ĝia natura vivejo estas seka savano. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. La Senstrivosta noktofalko ricevis tiun nomon pro manko de bendoj en sia vosto. Aliaj ordinaraj nomoj estas "Bahia noktofalko" kaj "Kaatinga noktofalko" kvanakm ili ne estas tute taŭgaj pro la fakto, ke ili ne troviĝas specife en tiuj areoj.

## Aspekto 
Post kiam Senstrivosta noktofalko estas plenkreska, ilia plumaro estas malhela je bruna, la longaj supraj flugiloj estas nigraj, ĝi havas grizan kaj blankan arejn en siaj supraj partoj kaj brusto sed la karakterizaĵo kiu distingas ĝin de la samgenra Strivosta noktofalko estas ke ĝia vosto estas sen nigra bendo.

## Distribuado kaj habitato
La Senstrivosta noktofalko troviĝas nur en Brazilo en nur du nuntempe konataj lokoj. Oni etendiĝas laŭ la Rivero São Francisco kaj tuj apudaj alfluantoj en Bahio kaj en la ŝtato Minas Gerais kiuj estas en centra Brazilo.

La Senstrivosta noktofalko povas esti klasifikita kiel preskaŭ minacata pro perdo de riverarbaroj kaj marĉoj kiuj kuŝas ene de sia malgranda teritorio.

## Kutimaro
Ne estas multe da informoj pri la Senstrivosta noktofalko, ĉar ĝi estas lastatempe identigita specio sed oni scias, ke ili estas krepuskulaj (aktivaj ĉe tagiĝo kaj krepusko) kaj noktulaj (aktivaj nokte) kaj ili dormas surgrunde kie ili povas facile kamufliĝi.

Ili estis observitaj super la rivero en aroj de ĝis 20 individuoj dum krepuskaj horoj.

### Manĝado
Dieto de Senstrivostaj noktofalkoj konsistas ĉefe el insektoj kiujn ĝi trovas en svarmoj. Ĝi ankaŭ povas trinki akvon svingante malrapide sur akvosurfacon.https://www.beautyofbirds.com/nightjarfeedinghabits.html

### Reproduktado
Por altiri inojn, la masklo de Senstrivosta noktofalko kantas. Li kantas ankaŭ post kiam li markis sian teritorion por protekti ĝin kontraŭ entrudiĝintoj.

La Senstrivosta noktofalko ne konstruas nestojn, sed anstataŭe ĝi demetas siajn ovojn en senkovra depresio surgrunde. Ili povas demeti proksimume unu aŭ du ovojn, sed ĉefe du, kiuj estas blankaj/kremkoloraj kun malhelkoloraj makuloj por pli bone kamufliĝi kun la grundo. La ino kovas la ovojn tage kaj ambaŭ gepatroj kovas ĝin nokte dum proksimume 19 ĝis 21 tagoj. La masklo estas ĉefe respondeca por protekti la neston kontraŭ iuj predantoj aŭ aliaj entrudiĝintoj. la gepatroj manĝigas la idojn ĉefe insektojn ĝis ili povas forlasi la neston en ĉirkaŭ 20 ĝis 21 tagoj.

## Referencoj 
Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Nigreca kaprimulgo

**Nigreca kaprimulgo** (*Nyctipolus nigrescens*) estas specio de kaprimulgoj en la kaprimulga familio Kaprimulgedoj. La specioj troviĝas en Suda Ameriko. Ĝi vivas en Brazilo, Bolivio, Kolombio, Ekvadoro, Franca Gujano, Gujano, Peruo, Surinamo, kaj Venezuelo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Nigreca kaprimulgo estis origine metita en genron *Caprimulgus*, sed DNA-analizoj montras ke ĝi kaj ĝia frata specio Hirunda kaprimulgo (*Nyctipolus hirundinaceus*) postulas sian propran genron. La Nigreca kaprimulgo estas monotipa.

## Aspekto
La nigreca kaprimulgo longas 19,5 ĝis 21,5 cm kaj pezas 32 ĝis 39 g. 

Ĝiaj supraj partoj estas nigrecbrunaj kun brunaj, grizecaj blankaj kaj cinamaj makuloj. Ĝia vosto estas malhelbruna kun neklaraj pli helaj strioj kaj makulecoj kaj (ĉe la masklo) blanka pinto. La subaj partoj al la ventro estas malhelbrunaj kun pli pala strieco; la ventro kaj flankoj estas sablokoloraj kun pli malhela strio. La gorĝo havas malgrandan blankan makulon ambaŭflanke. 

Dumfluge la flugilo montras malgrandan blankan bendon. Ĝi estas ofta ĝis abunda en taŭga habitato.

## Referencoj 
Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Hirunda kaprimulgo

**Nana kaprimulgo** aŭ laŭ la scienca nomo **Hirunda kaprimulgo** (*Nyctipolus hirundinaceus*) estas specio de kaprimulgoj en la kaprimulga familio Kaprimulgedoj. La specioj troviĝas en Suda Ameriko, sed ĝi estas endemio de Brazilo.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Hirunda kaprimulgo estis origine metita en genron *Caprimulgus*, sed DNA-analizoj montras ke ĝi kaj ties frata specio la Nigreca kaprimulgo (*Nyctipolus nigrescens*) postulas sian propran genron. Ĝi havas tri subspeciojn, la nomigan *N. n. nigrescens*, *N. n. cearae*, kaj *N. n. veilliardi*.

## Referencoj 
Kategorio:Kaprimulgoformaj
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Tu-tiki

**Tu-tiki** (, ) estas en vestcxambro sur naĝejo kun ok nevideblaj sorikoj loĝanta ina figuro en rakontoj pri Mumintroloj. Ŝia antaŭbildo estas Tuulikki Pietilä, amkunulino de Tove Jansson, kreanto de Muminoj. Unua fojon Tu-tiki aperis en la muminlibro *Trollvinter*. 

Kategorio:Mumin
2026 PDC World Darts Championship

La **2026 PDC World Darts Championship** (konata pro sponsoradaj kialoj kiel la **2025/26 Paddy Power World Darts Championship**) estis profesia ĵetsagetturniro, okazinta de la 11a de decembro 2025 ĝis la 3a de januaro 2026 ĉe Alexandra Palace en Londono, Anglio. Ĝi estis la 33-a World Darts Championship organizita de la Professional Darts Corporation (PDC) kaj la 19-a okazigita en Alexandra Palace. La evento okazis en la Okcidenta Halo de Alexandra Palace por la lasta fojo antaŭ ol translokiĝi al la Granda Halo de la ejo por postaj eldonoj. La gajninto ricevis 1.000.000 £ el totala premia fonduso de 5.000.000 £, kiel parto de la plej granda premia monpliiĝo de la PDC en ĝia historio.

eta|Luke Littler (*bildigita*) gajnis sian duan mondĉampionan titolon, venkante la unuafojan finaliston Gian van Veen 7-1 en la finalo.

La turniro havis 128 ludantojn, pligrandigitajn de 96. La supraj 32 ludantoj en la PDC-Ordo de Merito estis rangigitaj por la unua raŭndo. Entute 28 ludantoj, inkluzive de kvaronfinalisto Justin Hood, debutis en la PDC-World Championship. Venkante Jeffrey de Graaf en la unua raŭndo, la 71-jaraĝa Paul Lim fariĝis la plej maljuna ludanto kiu venkis en matĉo ĉe la evento. Nitin Kumar, Stefan Bellmont kaj David Munyua atingis la unuajn venkojn en la PDC World Championship reprezentante Baraton, Svislandon kaj Kenjon, respektive.

Luke Littler estis la defendanta ĉampiono, venkinte Michael van Gerwen 7-3 en la finalo de 2025. Li atingis sian trian sinsekvan finalon, kie li alfrontis Gian van Veen, kiu ne venkis en matĉo ĉe Alexandra Palace antaŭ la turniro. Littler venkis Van Veen 7-1 por gajni sian duan mondan titolon, iĝante la kvara ludanto kiu retenis la titolon kaj la unua ekde Gary Anderson en 2016.

## Referencoj
Amisa lingvo

La **amisa** (*Pangcah*) estas formoza lingvo de la amisoj, indiĝena popolo vivanta laŭlonge de la orienta marbordo de Tajvano. La plej granda el la formozaj lingvoj, ĝi estas parolata de Hualjan en la nordo ĝis Tajtung en la sudo, kun alia loĝantaro en la Hengchun-duoninsulo proksime de la suda fino de la insulo, kvankam la nordaj specoj estas konsiderataj apartaj lingvoj.

Registaraj servoj en distriktoj kie multaj amisoj loĝas en Tajvano, kiel ekzemple la fervojaj stacioj Hualjan kaj Tajtung, elsendas en la amisa kune kun la mandarena. Tamen, malmultaj amioj sub la aĝo de 20 en 1995 parolis la lingvon. Oni ne scias kiom da el la 200 000 etnaj amioj parolas la lingvon, sed entute triono de la indiĝena tajvana loĝantaro parolas la lingvon.

## Ekzemploj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* https://lpan.eva.mpg.de/austronesian/language.php?id=350 (en la angla)
* https://e-dictionary.ilrdf.org.tw/ami/search.htm (en la ĉina)
* https://alilin.apc.gov.tw/tw/ebooks?tag=608  (en la ĉina)
* https://indigenous-justice.president.gov.tw/doc/apology_text/Amis.pdf (en la angla)
* https://web.archive.org/web/20210806094158/http://lacito.vjf.cnrs.fr/ALC/Languages/Amis_popup.htm (en la franca kaj la angla)


Kategorio:Aŭstronezia lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Tajvano
Ŝjaogan

**Ŝjaogan**, per simpligita ĉina skribo **孝感,** per pinjino *Xiàogǎn* estas prefektujnivela milionurbo en provinco Hubejo en Ĉina Popola Respubliko. La loknomo devenas de rakonto signifante "Fila Pieco Movas Tian". 
eta|maldekstre|

## Loĝantaro 
En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
eta|maldekstre|
La prefektujnivela urbego kuŝas sur areo  km² 887 metrojn super la marnivelo, ĝi konsistas el 7 dividoj. Jiĉang troviĝas 106, provinca sidejo Vuhano 203, Ŝanhajo 873, ĉefurbo Pekino 1044 km laŭ https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
En 454 estis kreita la praa Ŝjaogan. Ĝia nomo kaj administra areo estis ŝanĝitaj multajn fojojn ĝis 1993, kiam ĝi oficiale iĝis prefektujnivela urbego.

## Ekonomio 
En Ŝjaogan funkcias la 4-a Asocio de la Ĉina Aerospaca Scienco, krome oni produktas kamionojn.

## Edukado 
La prefektujnivela urbego estas ankaŭ universitata urbo.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
Ŝjaogan estas alirebla voje kaj trajne, sed la plej proksima flughaveno en Vuhano funkcias. Ĉiuj riveroj ene de la teritorio konektiĝas al la Jangzio, provizante rektan aliron al diversaj lokoj laŭlonge de la rivero Jangzio.

## Klimato 
La klimato estas humida subtropika laŭ klimata klasifiko de Köppen (Cfa). La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 1142 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed la precipitaĵo kulminas julie kaj malkulminas decembre.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* termofonto
* nacia arbara parko

## Ĝemelurboj 
* 

## Fontoj 
* WikiTrans

Xiaogan University 01.jpg|Universitato
20250413-红旗人民公社旧址.jpg|Iama Loko de la Ruĝflaga Popola Komunumo

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Katalin H. Gyürky

'*** [hA djurki], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **H. Gyürky Katalin*' estis hungara arkeologo, muzeologo, bibliotekisto. Ŝia edzo estis Imre Holl, ŝia  origina nomo estis (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Gyürky Katalin*, ŝia geedziĝa nomo *Holl Imréné*, ŝia plej ofte konata nomo *H. Gyürky Katalin*, foje *Hollné Gyürky Katalin* estis.

 naskiĝis  en Balassagyarmat, ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris diplomon pri arthistorio-arkeologio en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1950, sed komence ŝi frekventis ankaŭ desegnan kurson de Álmos Jaschik. Post la diplomo ŝi laboris en historia muzeo en la ĉefurbo, kie inter 1957–1986 ŝi havis muzeologian statuson, dum ŝi estis ankaŭ samloke bibliotekisto, inter 1973-1979 eĉ bibliotekestro. Menciindas, ke ŝi estis deportita inter 1951-1953 al Mezőberény. Ŝia laboro fokusiĝis pri historio de Budapesto, pri monaĥejoj kaj pri la mezepokaj vitroj. Ŝi edziniĝis en 1954 kaj naskis 2 filojn en 1959 kaj 1963.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Középkori útrendszer kutatása a budai várnegyed területén.* (kunaŭtoro, 1964)
* *Buda középkori városfalai.* (1976)
* *Das mittelalterliche Dominikanerkloster in Buda.* (1981)
* *Üvegek a középkori Magyarországon.* (monografio, 1991)
* *Az ablakok üvegezéséről és az ablaküvegfestményekről a középkori Magyarországon.* (1998)
* *Domonkos kolostorok, várostörténet, régészet.* (2001)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto (legebla en la 61-a paĝo)
* biografio hungare kun foto (legebla pli malsupre)
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sonya Hartnett

**Sonya HARTNETT** (naskiĝis la 23-a de februaro 1968 en Box Hill, Melburno) estas aŭstralia verkistino.

La aŭstralia literatura kritikisto Peter Craven nomis ŝin "la plej bona aŭstralia verkistino de sia generacio". Hartnett estas unu el la malmultaj aŭstraliaj verkistoj, kiu gajnas sufiĉe per verkado por subteni sin.

Hartnett estas fraŭla kaj ne havas infanojn. Ŝi ankaŭ bredas dorlotbestojn, renovigas domojn kaj vendas ilin post renovigado.  

## Stilo 
Ŝi debutis en la aĝo de dek kvin jaroj, kaj en 2008 ricevis la Premion Astrid Lindgren Memorial por Literaturo pro sia kontribuo al la antaŭenigo de porinfana literaturo, iĝante la plej juna ricevanto tiutempe. 

Kiel amaskomunikila fakulo ŝi ne hontas verki provoke. Ŝia verkaro karakteriziĝas per sia senbrila portretado de la realeco, kiun ŝi kombinas kun elementoj de la gotika romano kaj magia realismo. Ŝia verkado estas influita de Ivan Southall kaj Robert Cormier kaj estis komparita kun John Steinbeck kaj William Faulkner. 

Hartnett ĉefe verkis junularajn romanojn okazantajn en la aŭstralia kamparo.

Ŝi verkis sian unuan romanon, "Trouble Across the Board" (Problemoj tra la tuto), en la aĝo de 13 jaroj. Ŝi ĉefe verkas librojn por infanoj kaj junuloj, sed ankaŭ por plenkreskuloj, kiel ekzemple "Of a Boy" (Pri Knabo) aŭ, sub la pseŭdonimo Cameron S. Redfern, la tre polemikan romanon "Landscape with Animals" (Pejzaĝo kun Bestoj).

## Verkaro 
### Bildlibroj 
* *The Boy and the Toy* (2010)
* *Come Down, Cat!* (2011)
* *Blue Flower* (2021)
* *Go Home, Cat!* (2022)

### Junula fikcio 
* *The Silver Donkey* (2004)
* *Sadie and Ratz* (2008)
* *The Children of the King* (2012)

### Adoleska kaj junula plenkreskula fikcio 
* *Wilful Blue* (1994)
* *Sleeping Dogs* (1995)
* *The Devil Latch* (1996)
* *Princes* (1997)
* *All My Dangerous Friends* (1998)
* *Stripes of the Sidestep Wolf* (1999)
* ''Thursday's Child* (2000)
* *Forest* (2001)
* *Surrender* (2005)
* *The Ghost's Child* (2007)
* *Butterfly* (2009)
* *The Midnight Zoo* (2010)

### Plenkreska fikcio 
* *Trouble All the Way* (1984)
* *Sparkle and Nightflower* (1986)

* *The Glass House* (1990)
* *Black Foxes* (1996)
* Earls, Nick; Sonya Hartnett; Heide Seaman (1998). There must be lions : stories about mental illness (Devus esti leonoj: rakontoj pri mensmalsano). Charnwood, A.C.T.: Ginninderra Press.

* *Of a Boy* (2002)
* *Landscape with Animals* (2006), as by Cameron S. Redfern
* *Golden Boys* (2014)

### Memuaroj 
* *Life in Ten Houses: A Memoir'' (2013)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Sonya Hartnett ĉe Penguin Books
* Intervjuo de 2002
* Intervjuo de 2007

Kategorio:ALMA-premiitoj
Kategorio:Aŭstraliaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Ödön Gohl

'*** [odon gol], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gohl Ödön*' estis hungara numismatikisto, muzeologo.

 naskiĝis  en Budao (urbo), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en benediktana gimnazio en Esztergom en 1876, poste li studis en Pázmáneum kaj Universitato de Vieno (1876-1880), fine li akiris pedagogian diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1882. Post la diplomo li instruis en Sopron, poste en Szabadka (1883– 1895), pli poste ĝis sia emeritiĝo en 1925 li laboris en la Hungara Nacia Muzeo. Komence li estis asistanto (1895–1900), submuzeologo (1900–1901), muzeologo (1902–1912), poste ĉefmuzeologo, en 1923 estro de numismatika branĉo. Lia laboro fokusiĝis pri moneroj en Hungarlando, ankaŭ dum la barbara periodo. Li edziĝis en 1889.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *A római birodalom pénzeiről.* (1894)
* *Budapest emlékérmei…* (1899)
* *A szalacskai kelta pénzverő és bronzöntő műhely.* (1907)
* *A magyar királyok koronázási érmei.* (1917)
* *A magyar bányapénzek.* (1919–1920)
* *Magyarország barbárpénzeinek áttekintése.* (1925)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla en la 349-a paĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj numismatikistoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Shaun Tan

**Shaun TAN** (naskiĝis la 15-an de januaro 1974) estas aŭstralia artisto kaj aŭtoro, kiu estas konata pro uzado de bildlibro kiel sia ĉefa esprimilo,  inkluzive de *"La Ruĝa Arbo"*, *"La Perdita Aĵo"* kaj la senvorta grafika romano *"La Alveno"*. La ilustraĵoj de Tan karakteriziĝas per detala krajona kaj miksa tekniko en kelkaj koloroj.

Li ilustris preskaŭ 20 librojn, kelkajn el kiuj li mem verkis. Tan kunlaboras kun animaciaj studioj kaj adaptas siajn verkojn por muzikaloj kaj teatraĵoj.

## Vivo 
Shaun komencis desegni kaj pentri bildojn por loke distribuitaj hororaj kaj sciencfikciaj revuoj kiel adoleskanto, kaj estis konata kiel la " *bona artisto* " en sia mezlernejo. De tiam li estas konata pro bildlibroj traktantaj sociajn, politikajn kaj historiajn temojn, esprimitajn laŭ superreala maniero aŭ, kiel li priskribas ĝin, "*el la imago de infano*".

Kelkaj el liaj plej famaj verkoj inkluzivas *La Kuniklojn*, *La Ruĝan Arbon*, *Regulojn de Somero*, kaj la premiitan grafikan romanon *La Alveno*, kiu estas rimarkinda pro tio, ke ĝi ne havas vortojn, inter aliaj, kiuj estis vaste tradukitaj kaj ĝuitaj de legantoj de ĉiuj aĝoj.

Aliaj laborpostenoj, kiujn li plenumis, inkluzivis Teatran Dizajniston, Konceptan Artiston por desegnofilmoj (kiel ekzemple WALL·E), kaj reĝisoron de la filmo *The Lost Thing* (2011), ricevante la Premion Astrid Lindgren pro sia kontribuo al internacia literaturo, fokusiĝante al la infana sektoro.

Samjare li ricevis la Premion de la Akademio por plej bona animacia mallonga filmo, pro la adapto de lia verko The *Lost Thing*.

Li estis parto de la kreiva teamo por la filmoj *The Avengers Infinity War* kaj *The Avengers End Game*.

## Verkaro 
### Kiel ilustristo 
* *The Pipe*, fare de James Moloney (1996)
* *The Stray Cat*, fare de Steven Paulsen (1996)
* *The Doll*, fare de Janine Burke (1997)
* *The Half Dead*, fare de Garry Disher (1997)
* *The Viewer*, written fare de Gary Crew (1997)
* *The Rabbits*, written fare de John Marsden (1998)
* *The Hicksville Horror*, fare de Nette Hilton (1999)
* *The Puppet*, fare de Ian Bone (1999)
* *Memorial*, written fare de Gary Crew (1999)
* *Pretty Monsters* fare de Kelly Link (2008)

### Kiel verkisto 
* *The Playground* (1997)
* *The Lost Thing* (2000)
* *The Red Tree* (2001)
* *The Arrival* (2006)
* *Tales from Outer Suburbia* (2008)
* *The Bird King and other sketches* (2011)
* *The Oopsatoreum: inventions of Henry A. Mintox*, with the Powerhouse Museum (2012)
* *Rules of Summer* (2013)
* *The Singing Bones* (2016)
* *Cicada* (2018)
* *Tales from the Inner City* (2018)
* *Dog* (2020)
* *Eric* (2020)
* *Creature* (2022)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Shaun Tan ĉe AustLit
* 
* Shaun Tan collection ĉe Beinart Gallery
* Intervjuo kun Shaun Tan ĉe Australian Edge, oktobro 2008

Kategorio:ALMA-premiitoj
Kategorio:Aŭstraliaj verkistoj
Kategorio:Ilustristoj
Kategorio:Aŭstraliaj artistoj
Melinda Kaba

**,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kaba Melinda** estis hungara arkeologo, muzeologo. Ŝiaj geedziĝaj nomoj (laŭ la hungarlingve kutima nomordo) *Kováts Lászlóné kaj Papp Gézáné* estis.

 naskiĝis  en Cluj, ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Ŝi maturiĝis jam en Budapeŝto, poste ŝi akiris arthistoriistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1952. Post la diplomo ŝi praktikadis en ĉefurba historia muzeo, post monatoj ŝi estis levita submuzeologo, ekde 1960 ŝi ricevis postenojn ĝis la pensiuliĝo en 1987. En tiu longa periodo ŝi plurfoje studvojaĝis en Aŭstrio, Italio kaj Grekio, krome ŝi esploris en Eisenstadt kaj Novjorko. Ŝia ĉeftemo estis la romia erao. Intertempe ŝi doktoriĝis en la universitato en 1958 kaj kandidatiĝis (CSc) en 1988 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝi edziniĝis dufoje (1944, 1954) kaj divorcis dufoje (1951-1964). En 1945 ŝi ricevis filinon. Ŝi ricevis premion en 1985.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az aquincumi parancsnoksági épület belső dekorációja a Laktanya utcában.* (1955)
* *Aquincumi helytartói palota mozaik padozatai.* (1958)
* *Kelta-eraviszkusz telepek Aquincumban.* (ankaŭ disertaĵo, 1960)
* *Az aquincumi orgona.* Pécsi Sebestyénnel. (kunaŭtoro, 1965; germane: 1966)
* *Die Römische Orgel von Aquincum. 3. Jahrhundert.* (monografio, 1976; 2-a eldono: 1980)
* *Excavation of Roman Baths in Budapest.* (1985)
* *Aquincum a régészeti ásatások tükrében.* (1995 2-a pligrandigita eldono: 2000)
* *Római kori orgona Avenicumból.* (2003)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto (legebla pli malsupre)
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Kategorio:Rumaniaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Adrian Tchaikovsky

**Adrian** **CZAJKOWSKI** (literumita kiel **Adrian** **TCHAIKOVSKY** pro siaj libroj; naskita la 14-an de junio 1972 en Woodhall Spa, Anglio) estas brita aŭtoro de fantasto kaj sciencfikcio. Forte influita de la natura mondo, liaj libroj ofte traktas temojn de artefarita inteligenteco kaj fremdeco, ofte en la kunteksto de nehomaj roluloj. 

Li estas plej konata pro sia serio *Shadows of the Apt (Ombroj de la Apartamento)*, kaj pro sia serio *Swarm Wars* kaj sia serio *Time*. La unua parto de ĉi-lasta serio -  *Children of Time* (*Gefiloj de tempo*) gajnis la premion Arthur C. Clarke en 2016, kaj la Premion Hugo en 2023. Tiu ĉi-lasta romano estis laŭdata pro "brileco trakti gravajn temojn - diecon (d:Q1379405), mesianismon, , eksterterulojn". Tiun sekvis la BSFA-premion de 2019 por la daŭrigo, *Children of Ruin.* 

## Vivo 
Czajkowski studis psikologion kaj zoologion ĉe la Universitato de Reading. Antaŭ ol iĝi plentempa verkisto, li laboris en advokataj firmaoj en Reading kaj Leeds. Li estas edziĝinta kaj havas filon; li loĝas kun sia familio en Leeds. 

En 2019, li ricevis honoran doktorecon de la Universitato de Lincoln.

Post dek kvin jaroj da malsukcesaj provoj, li fine publikigis sian unuan romanon, *Empire in Black and Gold (Imperio en Nigro kaj Oro),* en 2008. Li elektis publikigi ĝin sub la nomo Tchaikovsky (esperantigita Ĉajkovskij), ĉar la pola literumo de lia nomo povus esti kaŭzinta eblajn malfacilaĵojn por anglalingvaj legantoj. Poste, la usona kaj germana eldonoj de la libro, same kiel ĝiaj daŭrigoj, estis publikigitaj sub la sama nomo. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
*  (malnova)
Kategorio:Anglaj sciencfikciaj verkistoj
Jorge Rodríguez

**Jorge Rodríguez**, aŭ je plena nomo **Jorge Jesús Rodríguez Gómez** (n. la 9-an de novembro 1965 en Barquisimeto, Venezuelo) estas venezuela psikiatro kaj politikisto. Jorge Rodríguez estas nuntempe la Ministro pri Komunikado kaj Informo de Venezuelo. Li antaŭe servis kiel Vicprezidanto de Venezuelo dum unu jaro, komencante en 2007, dum la regado de Hugo Chávez.

Li estas la frato de Delcy Rodríguez, la nuna vicprezidanto de Venezuelo, kaj la filo de Jorge Antonio Rodríguez, kunfondinto kaj ĝenerala sekretario de la Socialista Ligo, partio kiu poste kunfandiĝis en la nunan regantan socialistan partion, la Partio Socialista Unuiĝinta de Venezuelo (PSUV). En 1976, kiam Jorge estis dekjara, lia patro estis torturita ĝismorte en venezuela malliberejo. Jorge Rodríguez studis medicinon ĉe la Centra Universitato de Venezuelo en Karakaso kaj specialiĝis pri psikiatrio ĉe la sama universitato. Li poste kompletigis postdiplomajn studojn pri klinika psikologio.

Antaŭ ol iĝi vicprezidanto de Venezuelo en januaro 2007, li estis prezidanto de la Nacia Balota Komisiono (CNE).

La 5-an de januaro 2020, li estis elektita kiel Parolanto de la Nacia Asembleo de Venezuelo fare de la nova Nacia Asembleo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *La retejo de Jorge Rodríguez*  ()
* *Jorge Rodríguez Gómez (Vicepresidencia de la República Bolivariana de Venezuelo)* ()

Kategorio:Venezuelaj politikistoj
Kategorio:Venezuelaj kuracistoj
David Brin

**Glen David BRIN** (naskita la 6-an de oktobro 1950 en Glendale, Kalifornio) estas usona sciencfikcia aŭtoro. 

Li estas gajninto de pluraj premioj, inter ili la plej elstaraj estas la Hugo, Locus, Campbell  kaj Nebulozo. Lia romano *Postman* (*La Leterportisto*) estis adaptita en filmon fare de Kevin Costner en 1997.

## Vivo 
Brin studis astronomion ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio en Pasadena kaj ricevis sian doktorecon pri astrofiziko de la Universitato de Kalifornio en San-Diego. Aldone al sia verkado, li laboris kiel fizik-preleganto. Li servis en konsilaj komitatoj por NASA kaj la Muzeo de Sciencfikcio. En 1983, li proponis plilongigitan Drake-ekvacion. 

En 1980, eĉ antaŭ ol fini sian doktorecon, la unua romano de Brin, *Sundiver*, estis publikigita. La libro metis la fundamenton por lia Uplift Universe, en kiu la plimulto de liaj romanoj kaj rakontoj estas lokita.

Ekde 2010, li estas membro de la Instituto por Etiko kaj Emerĝantaj Teknologioj (Institute for Ethics and Emerging Technologies).

En 1994, la asteroido 5748 Davebrin estis nomita laŭ li.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Lia blogo, *Contrary Brin*
* 

Kategorio:Usonaj transhumanistoj
Kategorio:Usonaj sciencfikciaj verkistoj
Kategorio:Usonaj sciencaj verkistoj
Kategorio:Usonaj futurologoj