open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pentecost

**Pentecost** (, ) estas insulo de Vanuatuo. Ĝi estas longa insulo ( de nordo al sudo), kiu havas surfacon je  kaj troviĝas inter Maewo kaj Ambrym. En 2009 ĝi havis  loĝantojn.

## Referencoj 
Kategorio:Insuloj en Vanuatuo
Newag

**Newag AK** estas pola produktanto de lokomotivoj, trajnkompletoj kaj pasaĝeraj vagonoj. Sidloko de kompanio estas jam de fondiĝo en jaro 1876 Nowy Sącz. Nomo *Newag* havas la kompanio ja unue de la jaro 2005, ĝis tiu tempo la kompanio havis nomon *Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego Nowy Sącz* (kiu ja ne estas origina nomo, tiu ĉi nomo estis de jaro 1952).

## Galerio 

Dosiero:SKM 14WE jozefow 3.jpg|Trajnkompleto 14WE
Dosiero:19 WE-SKM Warszawa (9).JPG|Trajnkompleto 19WE en Varsovio
Dosiero:SA138-002 na stacji Gdynia Chylonia 03.jpg|Trajnkompleto SA138

## Vidu ankaŭ 
* Pojazdy Szynowe Pesa Bydgoszcz
* Papa trajno

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la kompanio (en la pola, angla kaj rusa lingvoj)

## Referencoj 
Kategorio:Produktantoj de veturanta materialo
Kategorio:Polaj firmaoj
Almuradiel

250px|eta|Loko de la provinco de Ciudad Real en Hispanio
**Almuradiel** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *almuradielenses*. La censita populacio en 2010 estis de 891 loĝantoj kaj la denseco estas de 13,47 loĝ/km².

## Situo 
Almuradiel estas situa en la suda parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Sierra Morena en la suda parto de la provinco de Ciudad Real, je altitudo de 808 m; je 79 km el Ciudad Real, provinca ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 66.16 km². La geografiaj koordinatoj estas 38°30′45″ N 3°29′41″ Ok.

## Geografio 
En la ĉirkaŭo de la kerna domaro komencas la mita kaj mirinda montopasejo de Despeñaperros, ravingorĝo farita de la rivero Magaña. La ĉefa flaŭro estas de sekaj arbaroj hegemonie de pino, anzino, korkokverko kaj cistoj, krom naturaj paŝtejoj propraj de Sierra Morena. Tiu vilaĝo troviĝas ĉe la km 232a de la aŭtoŝoseo A-4, inter Valdepeñas kaj Despeñaperros.

## Ekonomio 
Agrikulturo (cerealoj kaj olivarboj) kaj brutobredado (ŝafoj kaj bovoj). Ĉasado (predrikoj, cervoj, kunikloj, aproj), rura turismo.

## Historio 
En 1780 ĝi estis kreita laŭ la regado de la reĝo Karlo la 3-a. Tio enkadriĝis en la koloniigoj de Sierra Morena en la 18a jarcento, por kontraŭstari la agadon de la ŝtelistoj kaj la senloĝado.

Oni rilatigas la nomon al araba deveno, eble kun la toponimo *El Muradal*, same kiel muro, ĉar ĝi troviĝas ĉe la enirejo norda-nordorienta de tiu fama montopasejo, antaŭpasejo de Despeñaperros, kiu pluestas ununura enirejo el centra Hispanio al Andaluzio, kaj laŭ ŝoseoj kaj laŭ fervojo.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Ciudad Real
* Almuradiel-Viso del Marqués (stacidomo)


Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Municipoj de Ciudad Real
Kategorio:Provinco de Ciudad Real
Maragogi

**Maragogi** estas municipo de la brazila subŝtato Alagoaso, kiu taksis 28.749 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Alagoaso

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  WikiAlagoas 

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Alagoaso
Epi

**Epi** estas insulo de centra Vanuatuo. Ĝi havas surfacon je  kaj en 2009 havis  loĝantojn. Ĝia plej alta loko, la monto Pomare, estas aktiva vulkano kiu lastfoje erupciis en la jaro 2004.

## Referencoj 
Kategorio:Insuloj en Vanuatuo
Esperantista Migrado Aŭtuna

eta|350px|

**Esperantista Migrado Aŭtuna** (**EMA**) estas aranĝo de Germana Esperanto-Asocio por la celgrupo 'junaj maljunuloj'.

La aranĝo okazis la unuan fojon en oktobro 2011.

* 10-a EMA oktobre 2022 en Detmold en la Teŭtoburga Arbaro (informo arkivigita)
* 09-a EMA oktobre 2021 apud Neustadt ĉe la Vinŝoseo en la Palatinata Arbaro (informo arkivigita)
* 08-a EMA oktobre 2020 en la regiono Wendland/(Elbo) (informo arkivigita)
...
* 03-a EMA oktobre 2013 en Zell (Mozelo) ĉe la meza Mozelo inter Cochem kaj Bernkastel-Kues
* 02-a EMA oktobre 2012 en Kaub apud la meza Rejno, proksime de Rüdesheim
* 01-a EMA oktobre 2011 en Kamp-Bornhofen apud la meza Rejno, 22 partoprenantoj el kvar landoj

## Eksteraj ligiloj 
* artikolo pri aktuala, sekva EMA en la retejo *esperanto.de*

Kategorio:Germana Esperanto-Asocio
British Trust for Ornithology

***British Trust for Ornithology*** (Brita Asocio por Ornitologio) (BTO) estas organizo fondita en 1932 por la studado pri birdoj en la Britaj Insuloj.

## Aktivado
La BTO aranĝas esploradon en la vivoj de birdoj, ĉefe per farado de enketoj pri populacioj kaj reproduktado kaj de birdoringado, plejparte farata de granda nombro da volontuloj. Ĝia enketo *Garden Birdwatch*, ekzemple, permesas al nombregoj da ne-fakulaj birdobservantoj partopreni, per farado de semajna kalkulo de la birdoj kiujn ili vidas en iliaj ĝardenoj.

### Ĵurnaloj
La BTO publikigas kelkaj ĵurnalojn:
**Bird Study* http://www.bto.org/membership/birdstudy.htm  - scienca ĵurnalo, publikigita ekde 1953. ISSN 0006-3657
**BTO News* http://www.bto.org/membership/btonews.htm  - la novaĵoj por ĉiuj membroj. ISSN 0005-3392
* *Bird Table* http://www.bto.org/gbw/ - por partoprenantoj en la Projekto *Garden BirdWatch*. ISSN 1460-6755
**Ringing & Migration* http://www.bto.org/ringing/rmj/  - Ĵurnalo de la Ringoteamo de BTO.
**WeBS News* http://www.bto.org/webs/ - novaĵoj por partoprenantoj en la Enketo *Wetland Bird*.

Kategorio:Ornitologio
Kategorio:Birdumado
Kategorio:Naturo de Britio
Sunday Herald

**Sunday Herald** (dimanĉa heroldo) estas skota dimanĉa gazeto lanĉita la 7an de februaro de 1999. La ABC reviziis la cirkuladon en februaro 2009 kaj kalkulis vendojn de 41 419. 

De la komenco ĝi kombinis centro-maldekstran sintenon kun subteno por skota likvido. Ĝi estis tre kritika de kelkaj el la politikistoj ene de la Skota Parlamento, plej precipe de iama Scottish Conservative Party kies gvidanto estis David McLetchie.

Kategorio:Skotlando
Kategorio:Gazetoj
Gloster Sparrowhawk

eta|dekstra|250px|Japana Gloster Sparrowhawk
La **Gloster Sparrowhawk** estas brita ununursidloka ĉasaviadilo de la komenco de 1920-aj jaroj. Evolua produkto de *Gloster Aircraft Company* pri la pli frua Nieuport Nighthawk batalanto, 50 aviadiloj estis konstruitaj fare de Gloster por la Imperia Japana Mararmeo, kun plu 40 muntitaj en Japanio, kaj funkciigitaj de 1921 to 1928.

La Gloster Sparrowhawk plenumis servon kun la japana mararmeo en 1921, kun la 10 Sparrowhawk-III estis uzitaj por flugtrejnadoperacioj de deklivirejoj konstruitaj sur unu el la pafturoj de la Batalŝipo Yamashiro, kiam la aviad-kompanio Hōshō ankoraŭ ne estis preta. Kvankam uzita por trejnado de la Yamashiro, la Sparrowhawk neniam estis funkciigitaj de la Hōshō, kaj ĝi estis anstataŭigita de surbordaj operacioj per la celo dizajnita Mitsubishi 1MF batalanto antaŭ ol Hōshō plenumis servon. La Sparrowhawk daŭris en servo de marbordobazoj ĝis 1928, kiam ĝi estis emeritigita de uzo kiel trejnilo.

Kategorio:Britaj ĉasaviadiloj
3551 Verenia

'*3551 *Verenia'''* estas tre malgranda sed tre hela marsrenkonta kaj terrenkonta amora asteroido, de la subklaso Amora II.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 12-an de septembro 1982 de la usona astronomo R. Scott Dunbar elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de *Verenia'', unua vestalo konsekrita far de la mita romia reĝo Numo Pompilo.

## Orbito 
Ĝia spektra tipo V pensigas, ke ĝi estus fragmento de 4 Vesta kvankam ĝi ne estas ano la Vesta familio.

* La 16-an de septembro 1983 ĝi pasis al 0,08526 AU (12,755 milionoj da km) de Tero.
* La 21-an de septembro 2104 ĝi pasos al 0,06903 AU (10,327 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de R. Scott Dunbar
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Tenebrionedoj

**Tenebrionedoj** (aŭ **Tenebrionidae** laŭ la scienca nomo) estas familio ene de la koleopteroj.

## Priskribo 
[eta|maldekstra|[Anteno de *Tenebrio molitor*]]
[eta|maldekstra|*[Pseudocistela ceramboides*]]

### Larvoj 
Larvoj estas raŭpoformaj. Ili estas relative forte ĥitinaj.

### Adoltoj 
Iliaj antenoj havas 11 eroj kaj estas ĉefe fadenformaj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fauna Europeae 

Kategorio:Tenebrionidae
Jamena

**Jamena,** serbe **Јамена** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojevodio, en distrikto Srem (regiono), en municipo de Ŝid.
eta|250px|Loko de la municipo en Serbio
eta|250px|Preĝejo de Jamena

## Bazaj informoj 
* Areo: 70 &nbsp;km²
* Koordinatoj: 44°53′04″N 19°03'27″E
* Supermara alteco: 75 m
* Loĝantaro: 1130 en 2002
* Poŝtkodo: 22248
* Telefonprefikso: 22
* Aŭtokodo: ŠI

## Geografio 
Jamena situas laŭ la kroata landlimo, laŭ maldekstra bordo de Savo, kie pramo trafikas al Bosnio.

## Historio 
La plej frue romianoj vivis tie. Post la mezepoko la loko longe apartenis al Osmana Imperio. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Szerém, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio. En 1943 pro la militado la vilaĝo bruldetruiĝis kaj ankaŭ hombuĉado okazis. Inter 1991-1995 la vilaĝo izoliĝis pro la bataladoj, fine en 1999 NATO bombatakis la vilaĝon. En 2002 loĝis en Jamena 1055 serboj (93 %), 32 kroatoj (3 %), 5 jugoslavianoj, 3 rutenoj, 2 hungaroj kaj aliaj.

## Vidindaĵoj 
* ortodoksa preĝejo

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

## Fontoj 
* Angla, franca kaj hungara Vikipedioj
* Mapo pri Jamena

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Oxford University Press

**Oxford University Press** (Oksforda Universitata Eldonejo) (OUP) estas la plej granda universitata eldonejo en la mondo. Ĝi estas sekcio de la Universitato de Oksfordo kaj estas regataj per grupo de 15 akademianoj nomumitaj fare de la vickanceliero konataj kiel la delegitoj de la gazetaro. Ili estas gvidataj fare de la sekretario de la delegitoj, kiu funkcias kiel la ĉefa oficulo de OUP kaj kiel ĝia plej grava reprezentanto sur aliaj universitatokorpoj. Oxford University uzis similan sistemon por kontroli la gazetaron ekde la 17-a jarcento.

La universitato iĝis engaĝita en la presaĵokomerco ĉirkaŭ 1480, kaj iĝis grava printilo de Biblioj, preĝolibroj, kaj sciencaj verkoj. Ĝia gazetaro akceptis la projekton el kiu aperis la *Oxford English Dictionary* (Oksforda Angla Vortaro) en la fino de la 19-a jarcento, kaj disetendiĝis renkonti la ĉiam altiĝantajn kostojn de la laboro. Kiel rezulto, la lastaj cent jaroj vidis Oksfordon publikigi infanlibrojn, lernolibrojn, muzikon, ĵurnalojn, la klasikseriojn de la mondo, kaj furorantan vicon da tekstoj pri anglalingva instruado por egali ĝiajn akademiajn kaj religiajn titolojn. Movoj en internaciaj merkatoj kondukis al la eldonejo etendi oficojn ekster Britio, komenciĝante kun Novjorko en 1896.

## Vidu ankaŭ 
* *Oxford Classical Texts*

## Notoj 

Kategorio:Britaj eldonejoj
Kategorio:Oksfordo
Paama

**Paama** estas malgranda insulo de centra Vanuatuo, kiu troviĝas inter Epi kaj Ambrym. Ĝi havas surfacon je  kaj en 2009 havis  loĝantojn.

## Referencoj 
Kategorio:Insuloj en Vanuatuo
Fuŝjin

**Fuŝjin,** ĉine **阜新** estas prefektujnivela milionurbo, ankaŭ universitata urbo en provinco Ljaŭningo, en Ĉinio. La municipo administras ankaŭ la diversajn proksimajn distriktojn. 
   
## Geografio 
La prefektujnivela areo etendiĝas en orienta parto de la lando.

## Historio 
En la ĉirkaŭaĵo longe oni minadas karbon, sed jam nuntempe pro la medioprotektado la minado malpliiĝas.

## Klimato 
Fuŝjin havas kontinentan klimaton kun influo de musono. Jare pluvas po 503 mm. Duono de la precipitaĵo falas dum julio kaj aŭgusto. En la ceteraj monatoj pluvetas aŭ neĝetas. Somere la temperaturo neniam atingas la 30 °C, aliparte inter novembro-marto frostas.
  
## Trafiko 
Fuŝjin havas aŭtovojan kaj fervojan kontaktojn.

## Ĝemelurboj 
*  Gary, Usono

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* Mapo pri Fuŝjin

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Zonvosta buteo

La **Zonvosta buteo** *(Buteo albonotatus)* estas mezgranda amerika rabobirdo de la familio de Akcipitredoj, kiu inkludas ankaŭ aglojn kaj vulturojn. Kiel membro de la genro *Buteo*, ĝi ne estas akcipitro spite komunaj nomoj en kelkaj lingvoj. Ĝi estas specio de varmaj, sekaj partoj de Ameriko. Ili manĝas malgrandajn vertebrulojn ĉiatipajn (sed ne fiŝojn), inklude birdojn ĝis grando de koturno.

Plenkreskuloj estas 47–55&nbsp;cm longaj kun enverguro de ĉirkaŭ 1.2 m; ties averaĝa pezo estas 810 g. La plumaro de plenkreskulo estas ĉefe nigreca escepte ke flugilplumoj estas striecaj helgrize (kio aspektas tutgriza eldistance) kaj la vosto havas 3 aŭ 4 bendojn aŭ "zonojn", blankaj el sube kaj helgrizaj el supre, el kiuj la dua el la pinto estas tre larĝa kaj videbla. Tiu karaktero nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo kie *albonotatus* estas kunmetaĵo de du radikoj kiuj signifas respektive "blanka" kaj "markata". La vaksaĵoj kaj kruroj estas flavaj.

Nematuruloj estas similaj escepte pro la malgrandaj blankaj punktoj en la brusto kaj la vosto kun mallarĝaj grizaj kaj nigraj bendoj kaj larĝa malhela pinto. La plenkreskuloj de Zonvosta buteo similas al tiuj de Nigra buteogalo sed ĝi estas pli malgranda kaj havas pli da blankaj zonoj en vosto.

maldekstra|eta|La Zonvosta buteo montras ŝajnan similon al la Meleagra katarto, fotita dumfluge.
La plumaro de tiu birdo ege multe similas al tiu de la Meleagra katarto, kaj la Zonvosta buteo ŝvebas per siaj flugiloj tenataj horizontale, ekvilibre de flanko al flanko, kiel faras Meleagraj katartoj kaj ofte en ties akompanado. Ĉar Meleagraj katartoj rare predas sanajn animalojn, kelkaj ornitologoj kredas, ke tiu kamuflimito klopodas ke eventuala predanimalo ne estu alarmata kiam Zonvosta buteo superflugas (Clark 2004). Birdogvidistoj avertas kontraŭ konfuzo de tiu specio kun la multe pli komuna Meleagra katarto, sed je netroa distanco oni povas vidi ties malgrandon, la tipan butean formon de flugiloj kaj kapo kaj la palan strion de vosto.

La alvoko estas laŭta krio descenda je la fino. Ĉe almenaŭ kelkaj birdoj, estas kruta ascendo laŭtona (kiel rompo ĉe voĉo falsetto) meze kaj same kruta denove.

La teritorioj de la Zonvosta buteo estas partoj de Arizono, Nov-Meksiko, kaj okcidenta Teksaso al suda Brazilo, Paragvajo, Bolivio, kaj norda Argentino. Vintre ili ĝenerale retiriĝas el la usona parto de siaj teritorioj. Ili foje vagadas for de siaj normalaj teritorioj, kaj tiu birdo estis almenaŭ unufoje vidata en Nov-Skotio. Ties habitato estas kanjonoj kun malfermaj arbaroj en aridaj aŭ duonaridaj regionoj, kvankam tiuj birdoj povas ĉasi for de kanjonoj.

La nesto estas tipa de buteoj: granda amaso de bastoneteroj konstruita en kanopea pinto de arbo (kutime alta) aŭ sur klifo. La ino demetas 2 aŭ 3 blankajn ovojn, ofte markataj je bruna.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Zonvosta buteo el usona centro pri naturo de Nordaj Prerioj USGS Northern Prairie Wildlife Research Center

Kategorio:Buteoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Piaristoj

**Piaristoj** estas anoj de la katolika vira ordeno *Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum* (mallonge: ***SP***). La membraj sacerdotoj precipe laboras en klerigado kaj lernejoj por malriĉuloj.

La ordeno estis fondita de la hispano José de Calasanz (* 1557; † 1648 en Romo). La ordeno aktivas ĉefe en Aŭstrio, Bohemio, Hungario kaj Pollando.

## Eksteraj ligiloj 
* Piaristaj institucioj en Aŭstrio, 2008  (PDF-datumaro; 845 kB)

Kategorio:Ordenoj
Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Ĝermoj pri religio
Katedralo Sankta Georgo (Timișoara)

**Katedralo de Sankta Georgo** estas romkatolika katedralo en Rumanio, en urbo Timișoara, en la urbocentro.

## Historio 
Post unujara konstruado pro la milito kontraŭ la turkoj paŭzo okazis inter 1737–1739. La unua meso okazis en 1754. La turoj en 1761 konstruiĝis. En 1849 dum la sieĝo multaj trovis rifuĝejon en la katedralo. La orgeno funkcias ekde 1906. La horloĝo pretiĝis en 1764.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas 2 turon, ĉefnavon kaj ankaŭ flankonavon. Interne la altaroj estas barokaj. La ĉefaltara bildo prezentas Sanktan Georgon kaj pretiĝis en 1754.

En la katedralo estas entombigitaj episkopo de Csanád Sándor Dessewffy kaj ĉefepiskopo Béla Boros.

La katedralo estas Monumento historia. Kermeso okazas en la 24-an de aprilo.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

timisoara
Kategorio:Katedraloj en Rumanio
Timisoara
Kategorio:Timișoara
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1770-1779
Kategorio:Aperis en 1774
Katedralo de Tri Hierarkoj (Timișoara)

**Katedralo de Tri Hierarkoj** estas ortodoksa katedralo en Rumanio, en urbo Timișoara, en la urbocentro. La Tri Hierarkoj estas Sankta Bazilio, Gregorio la 1-a kaj Johano Krizostomo. La katedralo estas hejmo de valoraj manuskriptoj kaj diversaj religiaj objektoj.

## Historio 
La 2-a mondmilito malhelpis la konstruadon, tial kelkaj negravaj partoj pretiĝis poste.

## Konstruaĵo 
La katedralo trovis malpenan lokon en iama marĉo, tial oni metis 20 metrojn longajn betonajn kolonojn en la teron. La preĝejo havas 11 turojn. La ikonaro havas 135 m2.

## Fontoj 
* angla Vikipedio

Kategorio:Katedraloj en Rumanio
Kategorio:Timișoara
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1940
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1940-1949
Santa Cruz de Mudela

250ra|eta|Loko de la provinco de Ciudad Real en Hispanio
**Santa Cruz de Mudela** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Ciudad Real, regiono de Kastilio-Manĉo.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *santacruceños*. La censita populacio en 2010 estis de 4.614 loĝantoj kaj la denseco estas de 34,28 loĝ/km².

## Situo 
Santa Cruz de Mudela estas situa en la suda parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto Sierra Morena en la suda parto de la provinco de Ciudad Real, je altitudo de 323 m; je 65 km el Ciudad Real, provinca ĉefurbo, je 166 km el Toledo, regiona ĉefurbo, kaj je 215 km el Madrido, ŝtata ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 134.60 km². La geografiaj koordinatoj estas 38°38′43″ N 3°28′02″ Ok.

## Geografio 
La teritorio estas ebena kaj nur sude aperas deklivaroj de Sierra Morena. La rojo Rambla de Santa Cruz, nur sezona akvokolektejo de la rojoj de la teritorio, estas la ĉefa akvokolektejo; ĝi estas alfluanto de la rivero Gvadiano, tra ties alfluante Jabalón.

La klimato estas de tipo mediteranea-kontinenta kaj konsistas el malvarmaj vintroj kaj varmaj someroj, de malmultaj precipitaĵoj.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado.

## Historio 
En la nordo de la teritorio oni trovis restaĵojn de antaŭromiaj setlejoj de iberoj. Plej verŝajne romianoj alkutimigis la kultivon de la vitoj. Kaj eble pro tio la areo ne prosperis en eepoko de araboj, kiuj ne uzis tiom vinon kaj dediĉis sin la kampojn nur al cerealoj por la regno de Toledo. Ĉirkaŭ 1212 kristanoj kaj ĉefe la Ordeno de Kalatravo konkeris la teritorion kaj reloĝigis ĝin. Post la Milito de Granado la teritorio iĝis reĝa.

Ekde 1538 oni kreis la markistitolon de Sankta Kruco sideje en tiu vilaĝo, kies markisoj estis gravaj en la historio de Hispanio, kaj ankoraŭ ties palaco en Madrido estas sidejo de la Ministerio de Eksteraj Aferoj. Dum la Milito de Hispana Sendependiĝo la 5an de junio de 1808 la loĝantoj de Santa Cruz de Mudela atakis la francajn trupojn, el kiuj mortigis pli da cento kaj prizonigis pli da alia cento el 700 soldatoj, kies majoritato fuĝis. Poste (novembre) el la vilaĝo la hispana armeo preparis la batalon de Ocaña.

## Vidindaĵoj 
* Eksterordinara kvadrata taŭrludejo, el 1641 kaj konsiderata la dua plej antikva en Hispanio.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Ciudad Real
* Santa Cruz de Mudela (stacidomo)


Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Municipoj de Ciudad Real
Kategorio:Provinco de Ciudad Real
Patagona buteo

La **Patagona buteo** aŭ **Ruĝecvosta buteo** (***Buteo ventralis***) estas sudamerika rabobirdo de la familio de Akcipitredoj, kiu inkludas ankaŭ aglojn kaj vulturojn. Kiel membro de la genro *Buteo*, ĝi ne estas akcipitro spite komunaj nomoj en kelkaj lingvoj.

## Distribuado 
Tiu neotropisa specio troviĝas en sudaj Argentino kaj Ĉilio, inklude la tutan regionon de Fuegio. Ties natura biotopo estas moderklimataj arbaroj, subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbustaroj, aŭ altaltitudaj arbustaroj kaj moderklimataj herbejoj. Pli precize ĉe la Anda Arbaro Patagonia, centrokcidenta Neuquén kaj okcidente de Río Negro, Chubut kaj nordokcidenta Santa Cruz. En ambaŭ flankoj de Andoj el paralelo 36 suden. El norda Bio-Bio al Fuegio, regiono de Magallanes.

Oni ne konas subspeciojn.

## Aspekto 
Plenkreskulo estas malhelbruna supra. La gorĝo estas blanka kun nigraj mustaĉoj. La brusto estas okra kun fajnaj nigraj vertikalaj bordoj. La ventro estas blankeca kun cinamecaj malhelbrunaj bordoj ĉe flankoj. La femuroj estas cinamecaj kun horizontalaj ruĝecbrunaj strioj. La vosto estas ruĝeca kun naŭ horizontalaj strioj fajnaj kaj nigraj, el kiuj la lasta estas pli dika kaj finas per bordo blanka.

Junulo posedas dum la unua jaro blankajn bruston, ventron kaj femurojn, kun nigraj vertikalaj strioj. La kolflankoj, flankoj, ventro kaj femuroj montras nigrajn striojn rombecajn. La vosto estas griza kun nigraj horizontaj strioj kaj kun sablokolora pinto. Dum la dua jaro ĝi iĝas helbruna kaj je la tria plie malheliĝas, akirante la vosto ruĝecan nuancon, kiu intensiĝas la kvaran vivojaron. Ekzistas melanismaj ekzempleroj, de koloro ĝenerale ruĝecnigra kun subflugiloj kaj vostoplumoj blankaj eluzitaj. La masklo estas 54 al 56 cm longa kaj pezas 950 g; diferenca la ino estas 57 al 60 cm, kaj pezas el 1100 al 1200 g. La enverguro atingas 130 cm.

## Nutrado 
Kelkaj fakuloj klasigas ĝin kiel ĉasisto de arbaro kun varia dieto, kun ioma prefero al birdoj. Oni vidis ĝin tamen predanta predojn multe pli grandajn kiaj la Grizkapa kaŭkeno (*Cloephaga polyocephala*) kaj kokojn kaj plej ofte pli mezgrandajn birdojn kiaj la Magelana kampefilo (*Campephilus magallanicus*) aŭ Hejmkolomboj (*Columba livia*).

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Buteo ventralis. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.

## Vidu ankaŭ 
* Patagona Stepo

## Eksteraj ligiloj 
* Foto; Artikolo dinets.travel.ru

Kategorio:Buteoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Stargate Atlantis

***Stargate Atlantis (Stela Pordego: Atlantido)*** estas uson-kanada scienc-fikcia televidserio kreita de Brad Wright kaj Robert C. Cooper. Ĝi estas derivita de *Stargate SG-1* kaj havas 100 epizodojn, po 20 en 5 sezonoj.

## Scenaro 
eta|Stelpordego de la Pegaza galaksio
*Stargate Atlantis* temas pri internacia teamo de militistoj kaj sciencistoj, kiuj foriris de Tero por esplori la legendan urbon Atlantis, en fora galaksio, Pegazo. De tie ili esploras la galaksion pere de aparato nomata stelpordego, kiu ebligas tujan vojaĝon inter planedoj.

La epizodoj ĉefe temas pri malkovro de novaj mondoj, estigo de amikaj rilatoj, serĉado de teknologio de Antikvuloj (la eksterteranoj, kiuj konstruis Atlantis kaj la stelpordegojn) kaj batalo kontraŭ malamikaj popoloj.

*Stargate Atlantis* okazas en la sama fikcia universo kiel *Stargate SG-1*. La du serioj estas parte samtempaj (la 8-a sezono de *SG-1* okazas samtempe, kiel la 1-a de *Atlantis*) kaj en pluraj epizodoj okazas interkruciĝo inter ili.

## Aktoroj 
[eta|dekstra|[Joe Flanigan]]
[eta|dekstra|[David Hewlett]]

* Joe Flanigan: Subkolonelo John Sheppard (2004-2009)
* Rachel Luttrell: Teyla Emmagan (2004-2009)
* David Hewlett: Doktoro Rodney McKay (2004-2009)
* Jason Momoa: Ronon Dex (2005-2009)
* Jewel Staite: Doktoro Jennifer Keller (2006-2009)
* Robert Picardo: Richard Woolsey (2008-2009)
* Torri Higginson: Doktoro Elizabeth Weir (2004-2007)
* Rainbow Sun Francks: Leŭtenanto Aiden Ford (2004-2005)
* Amanda Tapping: Kolonelo Samantha Carter (2007-2008)
* Paul McGillion: Doktoro Carson Beckett (2004-2007)
* David Nykl: Doktoro Radek Zelenka
* Michael Shanks: Doktoro Daniel Jackson
* Mitch Pileggi: Kolonelo Steven Caldwell (2005-2009)
* Richard Dean Anderson: Generalo Jack O’Neill
* Kavan Smith: Majoro Evan Lorne
* Christopher Heyerdahl: Halling, Todd

## Epizodoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Stargate*
* *Stargate SG-1*
* *Stargate Universe*

Kategorio:Sciencfikciaj televidaj serioj
Kategorio:Stargate
Kategorio:Usonaj sciencfikciaj televidaj serioj
Kategorio:Televidaj programoj de Syfy
Ruĝkapa kaŭkeno

La **Ruĝkapa kaŭkeno** aŭ pli precize laŭ koloro kaj laŭ latina scienca nomo **Rustokapa kaŭkeno** (***Chloephaga rubidiceps***) estas specio de birdo de la ordo de Anseroformaj de la familio de Anasedoj propra de plej suda Sudameriko.

## Aspekto 
eta|maldekstra|Ruĝkapa kaŭkeno
Ĝi estas simila al Grizkapa kaŭkeno, sed tiu havas grizan kapon, dum la Ruĝkapa kaŭkeno, kiel ambaŭ nomoj sugestas, havas ruĝecan kapon. Ĝi estas la plej malgranda membro de la kaŭkenoj. Ĝi estas 45 al 50&nbsp;cm longa kaj pezas proksimume 2&nbsp;kg.

Temas pri birdo kun helgriza dorso, kaj nigrablanka strieco ĉe supra dorso, brusto, flankoj kaj subaj partoj. Estas iom da rusteca aŭ sablokolora nuanco en plej supra dorso kaj brusto. La kapo kaj supra kolo estas ruĝecbrunaj. La beko estas nigra kaj ĉirkaŭokule estas blanka ringo. La interno de la kruroj estas nigra dum la ekstera flanko estas ruĝoranĝa, kio ege maloftas ĉe birdoj, sed okazas ankaŭ ĉe la parenca Grizkapa kaŭkeno. Ambaŭ seksoj estas similaj (malkiel ĉe la aliaj membroj de la genro, escepte ĉe la simila Grizkapa kaŭkeno). Estas pro tio malmulta aŭ apenaŭa seksa duformismo.

Nematuruloj estas pli senkoloraj.

Dumfluge tiu specio montras nigrajn unuarangajn, kun la resto de la flugiloj blanka escepte pro larĝa verda bendo.

La maskla alvoko estas milda fajfo, dum tiu ina estas akra kuklado.

## Kutimaro 
Ili reproduktiĝas en malfermaj herbejaj ebenaĵoj de Fuegio al Santa Cruz en Argentino, suda Ĉilio kaj Falklandoj. La sudamerikaj birdoj estas nune tre raraj. Ili vintras en malaltaj teroj de suda Argentino, je iome da distanco norde de siaj reproduktaj teritorioj. Ĝenerale en Andoj somere kaj ĉe Patagona Stepo vintre. La populacio de la Malvinoj estas de loĝantaj birdoj.

Tiu neotropisa specio restas nombra en la Falklandoj, spite konkurenco pro paŝtado fare de paŝta brutobredado de bovoj kaj ŝafoj, sed la sudamerika populacio en Fuegio malpliiĝis al kelkaj centoj da birdoj ne nur pro brutobredado, sed ĉefe pro predado fare de la Griza lupovulpo, kiu estis enmetita en Fuegion en la 1950-aj jaroj por kontroli la populacion de kunikloj.

Oni ne priskribis subspeciojn.

La remburita nesto estas konstruita inter alta herbotufaro, kaj la ino demetas 4–11 ovojn, kiuj estas kovataj de la ino dum la masklo restas proksime.

Tiu surterema specio preferas marĉajn arbarklarejojn de altaj teroj kaj manĝas per paŝtado; ili rare naĝas. Ili formas arojn for de la reprodukta sezono, ofte mikse kun la parenca Grizkapa kaŭkeno. Sed ĝenerale temas pri agresema specio.

## Referencoj 
## Literaturo 
*  Kriterioj kial tiu specio estas Malplej Zorgiga
* *Wildfowl* de Madge kaj Burn, ISBN 0-7470-2201-1

Kategorio:Tadornenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Montobuteo

La **Montobuteo** (*Buteo oreophilus*) estas afrika rabobirdo de la familio de Akcipitredoj, kiu inkludas ankaŭ aglojn kaj vulturojn. Kiel membro de la genro *Buteo*, ĝi ne estas akcipitro spite komunaj nomoj en kelkaj lingvoj.

Ĝi loĝas en montarbaroj de Orienta Afriko (nome Etiopio, Kenjo, Tanzanio, Ugando, Ruando, Burundio kaj pleja orienta DR Kongo) kaj arbaroj kaj eĉ plantejoj en Suda Afriko. Tiu lasta populacio estas foje konsiderata separata specio, nome la **Arbara buteo** (*B. trizonatus*).

Ĝi estas 45–50&nbsp;cm longa, tio estas pli malgranda ol la Stepbuteo kaj pli malhelbruna, kun malpli da ruĝeca supre.

Estas du agnoskataj subspecioj:
* *Buteo oreophilus oreophilus*
* *Buteo oreophilus trizonatus*

## Referencoj 
Kategorio:Buteoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Havaja buteo

La **Havaja buteo** aŭ en havaja lingvo ***Io***, *Buteo solitarius*, estas mezgranda rabobirdo de la familio de Akcipitredoj, kiu inkludas ankaŭ aglojn kaj vulturojn. Kiel membro de la genro *Buteo*, ĝi ne estas akcipitro spite komunaj nomoj en kelkaj lingvoj. Ĝi estas ununura membro de la genro *Buteo* endemia de Havajo. Buteoj estas facile rekonataj pro siaj fortikaj korpoj relative al siaj ĝeneralaj longo kaj enverguro.

La Havaja buteo estas la ununura buteo indiĝena de Havajo, kaj restoj en fosilioj indikas, ke ĝi loĝis en Havaja insulo, Molokai, Oahu, kaj Kauai iam. Nune ĝi estas konata kiel reproduktanto nur en la Havaja insulo en eroj de indiĝenaj arboj (*Metrosideros polymorpha*). Tiu specio estas protektata kiel Endanĝerita Specio en Usono. Tamen la IUCN klasigas la specion kiel Preskaŭ Minacata.

## Aspekto 
eta|maldekstra|250px|Havaja buteo
La Havaja buteo estas proksimume 40 al 46&nbsp;cm longa. La ino estas pli granda ol la masklo. Estas du kolorfazoj: malhela fazo (malhelbrunaj kapo, brusto kaj subflugiloj) kaj hela kolorfazo (malhela kapo, helaj brusto kaj subflugiloj). Piedoj kaj kruroj estas flavecaj ĉe plenkreskuloj kaj verdecaj ĉe junuloj.

## Minacoj 
Komunaj minacoj de la Havaja buteo estas kontraŭleĝa pafado, degradado de ties indiĝena arbarhabitato, venenado, kolizioj kontraŭ veturiloj, malsatego kaj predado fare de aliaj animaloj.

## Ekologio 
Tiu solema buteo restas en kaj defendas siajn teritoriojn la tutan jaron. Ili havas reproduktan sezonon el marto al septembro, kaj kutime la ino demetas nur unu ovon sed foje ŝi povas demeti ĝis 3 en unu ovodemetado. La ino faras la majoritaton de kovado dum 38 tagoj, dum la masklo faras la majoritaton de ĉasado. Post la ovodemeto, la ino permesas la masklon viziti nur por livero de manĝo al la nesto. La elnestiĝo okazas post 7 aŭ 8 semajnoj. Sukceso de idoproduktado estas 50 al 70 % de nestoklopodoj.

La Havaja buteo kutime ĉasas el senmova sinteno, sed povas ankaŭ plonĝi sur predo el aero. Ili manĝas ratojn, malgrandajn birdojn aŭ aliajn animalojn, grilojn, mantojn, milpiedulojn, centpiedulojn, kaj foje vermojn. Ili manĝis ankaŭ ekzemplerojn de la Havaja korvo, havaja birdo kiu estas formortinta en naturo. Ili estas oportunemaj predantoj kiu estas variaj en siaj manĝokutimoj. Ili havas akran kaj altatonan alvokon multe kiel ties havaja nomo: "ih-oh." Ili estas tre bruemaj dum la reprodukta sezono. La Havaja buteo estas povega fluganto.

La Havaja buteo estis reĝa simbolo en havaja legendo, kaj estis foje nomata “*Iolani*,” aŭ “Ekscita buteo”, kiu estis la nomo de Kamehameha la 4-a kaj de la Palaco Iolani.

## Referencoj 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet. 

Kategorio:Buteoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
3552 Don Kiĥoto

**3552 Don Kiĥoto** estas malgranda malhela marsrenkonta amora asteroido, de la subklaso Amora IV.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la svisa astronomo Paul Wild elde la Observatorio Zimmerwald apud Berno.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la ĉefrolulo de la romano "*La inĝenia kavaliro Don Kiĥoto el Manĉo*" de Miguel de Cervantes. Tio nomo aludas al la fakto, ke ĝia orbito similas al tiu de 944 Hidalgo.

## Orbito 
Ĝia tre discentra kaj klinita orbito sugestas, ke ĝi estas "estingita kometo", tie estas kerno de kometo perdinte siajn vaporiĝemajn materialojn. Kometa aktiveco (hararo) estis malkovrita per la Kosmoteleskopo Spitzer, kiu observis elsendo de infraruĝa radiado je 4.5 um de CO2.

Ĝi estas rigardita kiel potenciale danĝera asteroido kvankam ĝia nuna orbito ne kondukas ĝin tre proksimen de tero.

Ĝia afelio kondukas ĝin pli malproksimen ol la orbito de Jupitero, kiun ĝi sufiĉe alproksimiĝas por esti klasifikata kiel Jupiterrenkonta asteroido. Pro tio ĝi suferas perturbojn de la gravita altiro de Jupitero, kiuj povus, en fora estonto, forpeli ĝin el la Sunsistemo.

* La  ĝi pasis al 0,300 AU (44,882 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,421 AU (62,927 milionoj da km) de nia planedo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  3552 Don Kiĥoto, la kometo kiu ŝajnigis esti asteroido; el *Futura Science* (24-a de septembro 2013)
*  La terrenkonta asteroido estis kometo; el *Ciel & espace*

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Jupiterrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Donkiĥoto
Kategorio:Malkovrita de Paul Wild
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Madagaskara buteo

La **Madagaskara buteo** (***Buteo brachypterus***) estas afrika rabobirdo de la familio de Akcipitredoj, kiu inkludas ankaŭ aglojn kaj vulturojn. Kiel membro de la genro *Buteo*, ĝi ne estas akcipitro spite komunaj nomoj en kelkaj lingvoj.

Laŭ la latina scienca nomo *brachypterus* estas kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka kiuj signifas respektive “larĝa” kaj “flugilo”, el kio taŭgus komuna nomo Mallarĝflugila buteo, sed tio estas ĉiukaze karaktero de ĉiuj buteoj.

Tiu ĉi buteo estas endemia de Madagaskaro.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montarbaroj. Ankaŭ ĉe savanoj.

Oni ne konas subspeciojn.

Temas pri specio kun malhelbrunaj supraj partoj kaj blankaj subaj partoj iom makulecaj ĉe brusto kaj flankoj.

## Referencoj 
Kategorio:Buteoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
3553 Mera

'*3553 *Mera'''* estas tre malgranda marsrenkonta amora asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de "*Maera''", filino de la reĝo Preto en la helena mitologio.

## Orbito 
* La  ĝi pasis al 0,2942 AU (44,020 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,3083 AU (46,128 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Transplantaĵeksperimento

**Transplantaĵeksperimento** ankaŭ konata kiel **komuna ĝardeneksperimento**, ( kvankam tiu ĉi termino estas pli plantospecifa ) estas eksperimento kie unu aŭ pli da organismoj estas movitaj de unu medio en alia(j)n. En kutima ĝardeneksperimento, du specioj de plantoj elkreskantaj en siaj indiĝenaj medioj ambaŭ estas transplantitaj en komunan medion. Reciproka transplantaĵo implikas enkondukadon de organismoj de ĉiu de du aŭ pli da medioj en la alia(j)n. Transplantaĵeksperimentoj ofte estas plenumitaj por testi ĉu ekzistas genetika  komponanto por la  diferencoj en populacioj. En lastatempaj jardekoj la progresoj de molekula biologio provizis al esploristoj la eblecon de studi genetikan variadon pli senpere. Tamen, transplantaĵeksperimentoj daŭre havas la avantaĝojn de esti simplaj kaj postuli nur malmulte da teknologio. Aliflanke, ili povas postuli konsiderindan tempon kaj laboron, kaj la nombro da testorganismoj ofte estas relative limigitaj .

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
*Ekotipo
*Fenotipo

Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Arbara mastrumado
Kategorio:Biogeografio
Kategorio:Sciencaj eksperimentoj
Kategorio:Genetiko
Sahib Shihab

**Sahib Shihab** (* 23-an de junio 1925 en Savannah, Georgio, kiel *Edmund Gregory*; † 24-an de oktobro 1989 en Knoxville, Tenesio, estis usona ĵazmuzikisto (aldo-, bariton- kaj sopransaksofono, fluto).

## Vivo kaj verkado 
Shihab studis post privatlecionoj ĉe Elmer Snowden en 1941/42 je la konservatorio de Bostono. Antaŭe li jam en 1938/39 ludis en la bandoj de Luther Henderson kaj de Larry Noble. Ekde 1944 ĝis 1946 lin dungis Fletcher Henderson kiel unuan aldiston; krome li prezentis ĉe Roy Eldridge kaj Ray Perry. En 1946 li konvertiĝis al islamo kaj alprenis sian novan nomon. Inter 1946 kaj 1948 li muzikis kun Phil Edmund kaj Buddy Johnson.

Post tio Shibab laboris en Novjorko ĉe Thelonious Monk (kun kiu li estis intime amika), Tadd Dameron, Art Blakey kaj Dizzy Gillespie. Inter 1952 kaj 1955 li membris en la bando de Illinois Jacquet, kun kiu li ankaŭ koncertvojaĝis tra Eŭropo. En ĉi tiu tempo li transiris al baritonsaksofono kaj trovis je ĉi tiu instrumento memstaran ludmanieron; li kunlaboris kun Dakota Staton, Oscar Peterson kaj denove kun Gillespie. En 1956/57 li surdiskigis kun propra sesopo, sed ankaŭ kun Phil Woods. En 1959/60 li koncertvojaĝis kiel membro de la bandego de Quincy Jones al Eŭropo, kie li ekloĝis en Svedujo kaj poste en Danujo. Li laboris kiel ĉefa soloisto kun la bandegoj de Kenny Clarke/Francy Boland, de George Gruntz kaj gaste en la orkestroj de la radiostacioj, partoprenis projektojn kiel *Flute Summit* kun Jeremy Steig, James Moody kaj Chris Hinze kaj surdiskigis je propra nomo. En 1973 li reiris al Nordameriko, por denove reveni al Eŭropo, kie li laboris kun Thad Jones kaj la Dana Radio-Bandego. En 1984 li definitive reiris al Usono, kie li instruis ĉe la Universitato Rutgers.

Shihab evoluigis aparte je transversa fluto per preterblovado memstaran stilon kaj kontribuis – simile kiel ankaŭ Frank Wess – decide al la venko de la instrumento en ĵazo.

## Disko 
* *Jazz Sahib* (Savoy, 1957) kun Phil Woods, Benny Golson, Bill Evans, Hank Jones, Paul Chambers, Oscar Pettiford, Art Taylor

## Fonto 
** Martin Kunzler, *Jazzlexikon* vol. 2, Reinbek 2002; ISBN 3-499-16317-9 Bd. 2

Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazflutistoj
Aniwa

**Aniwa** povas signifi:
***Aniwa**, usona urbo en Viskonsino,
***Aniwa**, insulo de Vanuatuo, en la provinco Tafea.
Aniwa (Vanuatuo)

**Aniwa** estas malgranda insulo de suda Vanuatuo. Ĝi havas surfacon de  kaj troviĝas nordoriente de la pli granda insulo Tanna. En 2009 ĝi havis 341 loĝantojn.

La loka lingvo de Aniwa (parolata ankaŭ en Futuna) estas, diference de la aliaj vanuatuaj lingvoj, polinezia lingvo.

## Referencoj 
Kategorio:Insuloj en Vanuatuo
Kategorio:Polinezianoj
Messen

**Messen** estas komunumo en la Distrikto Bucheggberg en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis  loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
La komunumo de Messen situas en la ebenaĵo de la Valo de Limpach sude de la montoĉeno Bucheggberg. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Messen, Balm ĉe Messen, Brunnenthal kaj Oberramsern. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,88 km², de kiuj 29% estas kovritaj de arbaro, 63% servas por agrikulturo kaj 7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Messen limas en nordo al Lüterswil-Gächliwil, en nordnordoriento al Buchegg, en nordoriento al Unterramsern, en oriento al Mülchi (BE), en sudoriento al Etzelkofen (BE), en sudo al Scheunen (BE), en sudokcidento al Rapperswil (BE), en okcidento al Ruppoldsried (BE), en okcidentonordokcidento al Wengi (BE), en nordokcidento al Schnottwil, kaj en nordnordokcidento al Biezwil.

## Trafiko 
Tra Messen pasas la kantona n-ro ĉefvojo 251 de Bätterkinden tra la Valo de Limpach al Rapperswil. Messen estas la elirpunkto de poŝtaŭtolinioj al Jegenstorf, Bätterkinden, Lyss kaj Utzenstorf, kaj ankaŭ per la taksibuso Bucheggberg ĝi estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Messen datiĝas el la jaro 1223 kiel *Messon*.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2010 la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Balm ĉe Messen, Brunnenthal kaj Oberramsern estis integritaj al la komunumo Messen.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Messen

## Bildoj 

Dosiero:Messen.jpg|Preĝejo de Messen
Dosiero:2011-04-17 Balonveturo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 166.JPG|Farmbieno Burg
Dosiero:2011-04-17 Balonveturo (Foto Dietrich Michael Weidmann) 162.JPG|Brunnenthal
Brunnenthal

**Brunnenthal** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Brunnenthal (Supra Aŭstrio)** estas komunumo en Supra Aŭstrio, Aŭstrio.

* **Brunnenthal SO** estas vilaĝo de la komunumo SO de la distrikto Bucheggberg en Kantono Soloturno, Svislando.

* **Brunnenthal (Köditz)** estas vilaĝo de la komunumo Köditz de la distrikto Hof en Bavario, Germanio.
Arkadz Kuljaŝoŭ

**Arkadz Kuljaŝoŭ** (beloruse - Аркадзь Куляшоў, n. 6-an de februaro 1914 - 4-an de februaro 1978)-belorusa verkisto kaj poeto.

## Biografio 
Arkadz Kuljaŝoŭ naskiĝis en familio de geinstruistojn. En la jaro 1928 ekstudis en pedagogia profesia lernejo, en la jaro 1931 transiris el kia je unua studjaro de literatura fakultato de Belorusa supera pedagogia instituto, kie studis ĝis printempo de 1933. Laboris en redakcio de gazeto (1933), je belorusia radio (1934-1936), kiel literatura konsultisto en ĉambro de juna aŭtoro ĉe Verkista unio de Belorusa SSR (1936-1937). Dun 1941-1943 - militservis en armea gazeto, dum 1943-1945 - en Belorusa ŝtabo de partizana movado. Dum 1945-1946 laboris kiel redaktoro de gazeton "Literaturo kaj arto", dum 1958-1967 - ĉefo de scenaristan fakon, ĉefa redaktoro de kinostudio "Belarusfilm". En la jaro 1961 kiel membro de delegacion de Belorusa SSR en laboro de 16-an de Ĝenerala Asembleo de UNO. elektadis kiel deputito de Plejalta Soveto de Belorusa SSR (1947-1978)

## Verkoj 
Unua verso estis eldonita en la jaro 1926 en provincia gazeto, je respublika eldono unua verso estis eldonita en 1927. Estis eldonitaj poeziaj verkaroj:
Disfloro de tero (1930);
Pro kanto, pro suno!.. (1932);
Kupra pluvo (1932);
poemoj
Amanal (1933);
Ĝibulo (1935);
verkaroj
Ni vivas ĉe landlimo (1938);
Al patroklando kaj estro (1938);
En gruna kverkaro (1940);
Bona homo (1941);
poemoj
Baranaŭ Vasil (1941);
Flago de taĉmento (poemo kaj versoj, Moskvo) (1943);
Aventuroj de cimbalon (1945);
versaroj
Je centa kilometro (1945);
Versoj (1946);
Poemoj (1947);
Elektitaj versoj kaj poemoj (1948);
Komunistoj (1949);
poemoj
Simplaj homoj (1949);
Elektitaj verkoj (1947, 1951);
poemo
Nova fluejo (1951, en rusa lingvo estis eldonita en la jaro 1949);
Versoj kaj poemoj (1954, 1966);
Landlimo (1954)
poemo Terura praarbarego (1956, 3-a eldono, prilaborita, en la jaro 1963);
Nova libro (1964);
Pino kaj betulo (1970);
poemo "Malproksime de oceano" (1972);
Mia Besjadz (1973;
Rapideco (1976);
Flugiloj (1985);
Profiloj (1987);
versoj kaj poemoj "Monologo" (1989);
Estis eldonitaj verkaroj en 2 volumoj (1957, 1964), 4 volumoj (1966-1967), 5 volumoj (1974-1977).
Kunaŭtoro de scenarojn al filmojn "Ruĝa foliaro" (estis filmita en la jaro 1958), "Unuaj spertoj" (laŭ trilogio de Jakub Kolas "Sur vojkrucuĝo" kune kun Maksim Luĵanin, estis filmita en la jaroj 1960-1961) kaj "Memirfiksas ĉi tia tago" (kune kun Maksim Luĵanin, filmita en la jaro 1967).
Tradukis verkojn de Aleksandro Puŝkin ("Ciganoj" kaj "Eŭgenio Onegin"), Miĥail Lermontov, Henry Wadsworth Longfellow (Kanto pri Gajavato), Sergej Jesenin, Taras Ŝevĉenko, Aleksandro Tvardovskij kaj aliaj

## Literaturo 
Беларускія пісьменнікі: 1917-1990/ Уклад. . - Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. ISBN 5-340-00709-X

Kategorio:Belorusaj verkistoj
Kategorio:Belorusaj poetoj
Kategorio:Belorusaj scenaristoj
Mongola buteo

La **Mongola buteo** (***Buteo hemilasius***) estas azia rabobirdo de la familio de Akcipitredoj, kiu inkludas ankaŭ aglojn kaj vulturojn. Kiel membro de la genro *Buteo*, ĝi ne estas akcipitro spite komunaj nomoj en kelkaj lingvoj.

## Aspekto 
Tiu estas la plej granda buteo, kvankam samgranda kiel la nordamerika Reĝa buteo. La totala longo estas 57–67&nbsp;cm kaj enverguro estas 143–161&nbsp;cm. Pezo estas ĉirkaŭ 1350 g averaĝe. kun kaj pala kaj malhela morfoj. Simila laŭ plumaro al aliaj buteoj. Pala morfo havas helmarkajn blankecajn kapon, nukon kaj subajn partojn kun grandaj brunaj punktoj neregule distribuataj en supra brusto kaj ventro. Flankoj kaj ventroflankoj estas malhelaj, la vosto estas kun grizeca centro kaj malhelaj flankoj, vostobendoj estas rimarkinde malhelaj, kun tre markata antaŭfina bendo. Tarsoj estas tute (aŭ almenaŭ trikvarone) kun malhelbruna plumaro. Malhela morfo havas suprajn partojn, suban korpon kaj flugilkovrilojn tre malhelajn, kun bildo de flugilplumoj simila al tiu de pala morfo.

## Taksonomio kaj sistematiko 
Tiu specio estis unuafoje priskribata de Temminck kaj Schlegel en 1844 kaj estas monotipa. Nune konsiderata kiel formanta superspecion kun *Buteo rufinus* ĉar ili ne interreproduktiĝas, kvankam ties teritorioj koincidas.

## Distribuado kaj statuso 
Ĝi troviĝas en Butano, Ĉinio, Barato, Pakistano, Irano, Japanio, Kazaĥio, Koreio, Mongolio, Nepalo, Rusio, Taĝikio kaj Uzbekio.

## Kutimaro kaj ekologio 
Kutime troviĝanta en malferma montaro de herbejoj kaj kultivejoj somere, vintras en pli malaltaj altitudoj. Ofte flugohaltas. Ĉasas el aero surgrunde. Reproduktiĝas inter aprilo kaj aŭgusto en rokejoj kaj klifokornicoj. Nestoj estas farataj el bastoneteroj kaj bone kovrata. Manĝas malgrandajn mamulojn, birdojn kaj insektojn.

## Referencoj 
## Ligoj 
* BirdLife International 2004. Buteo hemilasius. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 24an de julio 2007.
* The Internet Bird Collection Mongola buteo

Kategorio:Buteoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Ruĝnuka buteo

La **Ruĝnuka buteo** (***Buteo auguralis***) estas afrika rabobirdo de la familio de Akcipitredoj, kiu inkludas ankaŭ aglojn kaj vulturojn. Kiel membro de la genro *Buteo*, ĝi ne estas akcipitro spite komunaj nomoj en kelkaj lingvoj.

Ĝi formas superspecion kun la *B. augur*, kvankam ambaŭ taksonoj estis iam konsiderataj samspeciaj kune kun *B. archeri*. 

Ĝi troviĝas en centra subsahara Afriko suden ĝis Angolo kaj nome en Benino, Burkino, Kameruno, Centrafrika Respubliko, Ĉado, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Ekvatora Gvineo, Etiopio, Gabono, Gambio, Ganao, Gvineo, Liberio, Malio, Maŭritanio, Niĝero, Niĝerio, Senegalio, Sieraleono, Sudano, Togolando, kaj Ugando.

Bildstein kaj Zalles (2005) karakterigas tiun specion kiel parta migranto, sed ŝajnas ke almenaŭ la nordaj populacioj estas tute migrantaj. En Okcidenta Afriko kaj Etiopio, ĝi estas interafrika migranto, kiu moviĝas el arbara savano norda dum la humida sezono (Majo al Junio) al arbarbordoj suden en la seka sezono (Oktobro al Novembro) por reproduktiĝi (Borrow kaj Demey 2001, Ash kaj Atkins 2009). 

Ĝi manĝas malgrandajn animalojn, inklude insektojn, reptiliojn kaj mamulojn. Gvatas el ripozejo aŭ ŝvebado, plonĝas surgrunden por persekutado de predoj. 

Preferas arbarbordojn kaj arbarklarejojn, inklude kaj unuarangajn kaj duarangajn arbarojn. Ankaŭ ĉe kultivejoj. Forestas el grandaj areoj de pluvarbaroj de malaltaj teroj. Ĝi kutime vivas sola.

Supraj partoj estas malhelbrunaj, sed pli helbruna al ruĝecbruna en krono, subvangoj kaj nuko, kio nomigas la specion. La beko estas griza, dum vaksaĵoj, irisoj kaj kruroj estas flavecaj. La subaj partoj estas blankaj kun malhelbruna makuleteco en ventro kaj flankoj. Dumfluge videblas en subflugiloj super blanka fono malhela bordo kaj interna strio.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Buteo auguralis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj.  Konsultita la 24an de julio 2007.

Kategorio:Buteoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Josh Duhamel

**Joshua David Duhamel**  (Minot (Norda Dakoto), la 14-an de novembro 1972) estas usona aktoro. Li gajnis en 2002 Premion Emmy por lia rolo en la sapserio *All My Children* (Ĉiuj miaj infanoj).

## Biografio 
### Juneco 
Duhamel estas la filo de Larry David Duhamel kaj Linda Duhamel. Liaj gepatroj divorcis dum lia juneco. Li elkreskis kun sia patrino kaj tri fratinoj, Ashley, Cassidy kaj Mckenzie . Li studis je la Minot State-universitato, kie li bakalaŭriĝis en biologio kaj ludis en usona futbaloteamo kiel arierulo .

### Kariero 
Post kiam Duhamel transloĝiĝis al Kalifornio, li eklaboris kiel fotomodelo por modomagazinoj. Per tio li en 1997 fariĝis 'Modelo de la jaro'. En 2004 li ricevis sian unuan filmrolon, nome la ĉefrolon en la libroprifilmado *The Picture of Dorian Gray* (La foto de Dorian Gray). Lia rolo de *Leo du Pres* en la sapserio *All My Children* Tiam ĵus finiĝis (1999-2002). Duhamel kvarfoje kandidatiĝis por la Premio Emmy, de kiu li unu gajnis.

En 2003 li ricevis la rolon de *Danny McCoy* en la televidserio *Las Vegas*. En tiu aspekto li aperis trifoje per gastroloj en la serio *Crossing Jordan* (Transiri Jordanon).

### Privata vivo 
Dum kelkaj jaroj li estis la fianĉo de *Kristy Pierce*, sed ne edziĝis. Pliposte li havis amrilaton kun kantistino Stacy Ferguson de la The Black Eyed Peas, kun kiu li en decembro 2007 fianĉiĝis kaj edziĝis je la 10-a de januaro 2009.

## Listo de filmoj 
### Televido 
### Videoludoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj fotomodeloj