open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Centro Federacia de Teknologia Edukado

[eta|250px|Ĉefa enirejo de CEFET en [Fortaleza]]
**Centroj Federaciaj de Teknologia Edukado** (, mallonge ***CEFET**s*) estas brazilaj ŝtataj lernejoj sub la rego de la federacia estraro kaj havantaj rektajn ligojn kun la Ministrejo pri Edukado. En ili funkcias diversnivelaj kursoj, inter ili mezgradaj, supergradaj, teknikaj kaj lingvaj. Nuntempe ekzistas 34 CEFEToj en 19 subŝtatoj de Brazilo.

Kategorio:Brazilo
Kategorio:Edukado
Tono

**Tono** laŭ PIV estas 
# muzika sono kun difinita alto:
# diferenco de tonalto, egala al sesono de unuoktava gamo = plenduto;
# tiu grado de la skalo, sur kiu estas bazita komponaĵo = toniko;
# nuanco de la voĉo, maniero paroli, per kiu oni esprimas siajn sentojn;
# en arto, la nuanco kaj brileco de koloro;
# en fonologio, la relativa tonalto de silaba vokalo (vidu pri tio la paĝon tonlingvo).

Klarige pri la unua signifo:
* en klasika muziko, tono  karakteriziĝas per tondaŭro, tonalto, amplitudo (laŭteco) kaj sonkoloro;
* pura muzika sono kun difinita tonalto (sinusa sonondo);

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Duto
* Intervalo (muziko)
* Noto
* Sono
* Laŭteco
* Tonalo
* Tonaleco
* Tondaŭro
* Tononomo
* Tono (muziko)
* Tembro
* Tonsilabo
* Tono (urbo)
Kvinto

**Kvinto** (de la latina vorto *quintum* = la kvina) estas intervalo de iu noto al la kvina supera ŝtupo de diatona gamo.

## Variaĵoj 

400px*Ekzemploj de kvintaj intervaloj*

La kvinto ekzistas en tri variaĵoj:
* la **perfekta kvinto** (a), kies intervalo konsistas el tri plentonoj kaj unu duontono, plej oftas. Ĝi estas la intervalo de toniko al dominanto - kaj en melodioj maĵoraj kaj en minoraj ĝi estas domina intervalo.  Ĝi rilatas al la proporcio de la du tonaltoj je 3/2, t.e. ĉirkaŭ 702 cendoj.
* la ** diminuita kvinto** (b), kies intervalo konsistas el tri plentonoj, kiel izolita intervalo por multaj aŭskultantoj sonas "malharmonie".
* la **aŭgmentita kvinto** (c) konsistas el kvar plentonoj kaj note skribeblas nur helpe de la antaŭsigno dieso. Ĝia sono samas al tiu de eta seksto.

## Kunteksto 
La grandeco de la muzikaj intervaloj estas la kvanto da notoj kiu estas inter ambaŭ ekstremoj, kalkulante ankaŭ la ekstremojn. Do, se oni havas:

C-D-E-F-G, estas kvin notoj inter C kaj G, do oni povas diri ke la intervalo inter C kaj G estas kvinto.

## Matematike 
Matematike la rilato inter la frekvenco de du notoj de pura kvinto estas 3/2, kaj en la temperita skalo proksimume tiom (\sqrt[12]{2^7} = \sqrt[12]{128} \approx 1{,}498307).

Ekzemple, se la noto *C* estas 523 Hz, *G* de la temperita skalo estas 784 Hz, kio estas proksimume egala al 523*3/2 = 784,5.

## Aŭdaj ekzemploj 
* supren 
* suben 

## Vidu ankaŭ 
* la ĝeneralan artikolon pri intervalo (muziko).
* Disonanco

Kategorio:Intervaloj
Andradas

''''* estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Sul e Sudoeste de Minas* kaj en la mikroregiono *Poços de Caldas''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Werner Heisenberg

**Werner Karl HEISENBERG**  (naskiĝis la  en Würzburg, Germanio; mortis la  en München) estis germana fizikisto, kiu ricevis la Nobel-premion en fiziko en 1932. Li studis kun Niels Bohr, verkis kun Wolfgang Pauli kaj estis unu el la kreantoj de la kvantuma mekaniko.189ra|dekstra|eta|Werner Heisenberg en 1927Li estis la malkovrinto de la konata ***necerteca principo de Heisenberg***, laŭ kiu ne eblas mezuri lokon kaj movokvanton de partiklo samtempe kun arbitra precizeco.
Krome, li faris gravajn kontribuaĵojn al nuklea fiziko, kvantuma kampa teorio kaj partikla fiziko. Krom tio li grave kontribuis al laboroj sur la kampo de hidrodinamiko de turbulado, la atomnukleo, feromagnetismo, kosma radiado kaj elementaj partikloj kaj li estis projektinto de la unua postmilita nuklea reaktoro en Karlsruhe, Germanio.

Heisenberg, kune kun Max Born kaj Pascual Jordan, disvolvis la matrican formuladon de kvantuma mekaniko en 1925. Li ricevis la Nobel-Premion en Fiziko pro la kreo de kvantuma mekaniko kaj ĝia apliko precipe al la eltrovo de la alotropaj formoj de hidrogeno.
[eta|maldekstra|400ra|Kvina scienca Kongreso Solvay de [1927. Ni povas vidi *Werner Heisenberg*-n, la trian ĉe la dekstro de la supra vico. Inter la partoprenantoj, staras Auguste Piccard, Albert Einstein, Marie Curie, Erwin Schrödinger, Wolfgang Pauli, Niels Bohr, Paul Dirac, Louis de Broglie kaj Max Planck.]]
maldekstra|230ra|eta|Poŝtmarko honore al Werner Heisenberg.
Post la Dua Mondmilito, li estis nomumita direktoro de la Instituto Kaiser Vilhelmo por Fiziko, kiu estis baldaŭ poste renomita la Instituto Max Planck por Fiziko. Li estis direktoro de la instituto ĝis ĝi estis movita al Munkeno en 1958, kiam ĝi estis vastigita kaj renomita la Instituto Max Planck por Fiziko kaj Astrofiziko.
Heisenberg estis ankaŭ prezidanto de la Deutsche Forschungsgemeinschaft (Germana Esplor-Konsilio), prezidanto de la Komisiono por Atoma Fiziko, prezidanto de la Atomfizika Laborgrupo kaj prezidanto de la Fondumo Alexander von Humboldt.

Lia persono estis dum longa tempo kontestata pro sia polemika rolo en la disvolvo de atomaj armiloj dum la tempo de la Tria Regno.

## Notoj 
Kategorio:Germanaj fizikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Antônio Prado de Minas

**Antônio Prado de Minas** estas municipo de la brazila subŝtato Minas-Ĝerajso, kiu taksis 1.671 enloĝantojn en 2010 .

La municipo emancipiĝis en 1962.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Azia tringo

La **Azia tringo**, *Limnodromus semipalmatus*, estas granda vadbirdo de la familio de Skolopedoj kaj ordo de Ĥaradrioformaj.

Ili estas grandaj birdoj -25 ĝis 35 cm longaj kaj pezo de ĉirkaŭ 180 gm-. Plenkreskuloj havas malhelajn krurojn kaj longan rektan bekon, iom pli mallonga ol tiu de la Longbeka tringo aŭ Longbeka galinaga tringo. La korpo estas bruna supre kaj ruĝeca sube dum reprodukta plumaro. La kapo montras malhelan strion traokulan, supre alian helan kaj supre malhelan kronon. La vosto havas blankonigran striecan bildon. La vintra plumaro estas griza.

Ties reprodukta medio estas herbejaj humidejoj en interna norda Azio ĉe Mongolio aŭ suda Siberio. Tiuj birdoj migras al sudorienta Azio ĉe Indonezio kaj plej malproksime ĝis norda Aŭstralio, kaj tre eventuale ĉe Novzelando, kvankam ambaŭ zonoj kaj la reprodukta kaj la vintra estas preskaŭ nekonataj. Tiu birdo estas trovata ĉe marbordo dum migrado kaj vintrado.

Tiuj birdoj manĝas per tuŝoprobado en malprofundaj akvoj ĉe mar- aŭ ia ajn akvo-bordo aŭ en malsekaj sablejoj kaj kotejoj. Ili manĝas ĉefe insektojn, moluskojn, krustulojn kaj marajn vermojn, sed ankaŭ iom da planta materialo.

Eventuala konfuziga specio por tiu birdo ne estas, kiel oni eblus supozi, unu el la amerikaj specioj de Galinaga tringo, kiuj ĉiukaze ne koincidas laŭ teritorioj, ĉar la azia specio estas sufiĉe pli granda. Ĝi pli proksime ŝajnas iu eta Lapona limozo, *Limosa lapponica*, kvankam la manĝado kvazaŭ de “kudromaŝino” propra de ĉiu Galinaga tringo kaj la voĉalvoko estas diferencigiloj el la alia pli disvastigata birdospecio.

## Referencoj 
**Shorebirds* de Hayman, Marchant and Prater, ISBN 0-7099-2034-2

Kategorio:Skolopedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Ormes

***Ormes (Aube)** estas franca komunumo en Aube.
***Ormes (Eure)** estas franca komunumo en Eure.
***Ormes (Loiret)** estas franca komunumo en Loiret.
***Ormes (Marne)** estas franca komunumo en Marne.
***Ormes (Saône-et-Loire)** estas franca komunumo en Saône-et-Loire.

## Vidu ankaŭ 
* Les Ormes
Lampertheim (apartigilo)

Ekzistas du loĝlokoj **Lampertheim:**

* Lampertheim, urbo de proksimume 32 000 loĝantoj en Hesio, Germanio.
* Lampertheim (Francio), neurba komunumo de iom malpli ol 3000 loĝantoj en Alzaco, Francio.
Tembro

La **tembro** (ankaŭ **sonkoloro**) estas en la muziko unu el la parametroj de la unuopa sono kaj estas difinata per sia sonspektro, do la specifa miksaĵo el baza tono, supraj tonoj, susurporcioj ktp., samkiel la tempa paso de la spektro kaj de la sonforteco.

## Spektro 
Baza tono aŭ supraj tonoj difinas ĉe multaj muzikaj instrumentoj la sonkoloron. La supraj tonoj estas entjeraj oblaj de la baztona frekvenco, oni nomas ilin ankaŭ harmoniaj oder supratonoj. Baza kaj supraj sonoj oscilas je tio sinusforme.

La muzikaj tonoj estas periodaj procesoj kaj ilin bone priskribas matematike la Vico de Fourier (vidu tie la paragrafon "akustiko kaj muziko"). Difinitivaj por sonkoloro estas rilatoj de amplitudoj de supratonoj kun frekvencoj **2f**, **3f**, **4f**,... al amplitudo de la baza tono kun frekvenco **f**. Rimarku, ke tiu matematika aparato ĝuste priskribas nur dumtempe sufiĉe stabilajn periodajn procesojn, malpli ĝuste ekzemple, sonojn de frapmuzikiloj aŭ sonorojn (vidu suben).

Ĉe mekanikaj muzikiloj oscilas apud la baza tono ankaŭ la supraj tonoj. Elektronikaj instrumentoj povas ankaŭ produkti sonkorojn sen supraj sonoj.

Ekzistas ankaŭ muzike uzataj sonoroj, kiuj ne aŭ ne nur estas kunmetataj el baza kaj supraj sonoj.:
* sonorojn de sonoriloj oni pli bone priskribas per baza kaj malsupraj sonoj (entjeraj dividantoj de la bazosona frekvenco) kaj tute ĝenerale neharmonia interfero de multaj sinusaj signaloj efikas pliofte al metaleca sonoro;
* tambursonoj estas miksaĵo el sonoj kaj susursignaloj;
* Eĉ malvastbenda susuro uzeblas kiel muzika sonkoloro (ventmuĝo);
* Ĉe multaj muzikaj sonoj susurporcioj stampas la sonkoloron (ekz. la ekblovsonoroj ĉe blovinstrumentoj kaj orgentuboj).

## Ekoscilado 
Decida por la sonkoloro estas precipe la ekoscilado, t.e. la tempa paso de la Spektro kaj de la sonforteco de la unuaj sekunderoj de tono. Se oni forigas tiujn unuajn dekonsekundojn, kelkaj instrumentoj nur malfacile estas identigeblaj.

## Formantoj 
Esenca por la sonkaraktero de muzikilo estas ankaŭ formantoj, kiuj estas sendependa de la ludata sonalteco kaj plejparte dependas de la konstruformo de la instrumento. Kiel formantoj oni nomas karakterizaj maksimumojn kaj minimumoj en la supratona spektro de akustika oscilado.

La perceptata kaj mezurebla sonbildo de parolsonoj estas origine determinata de formantoj: La pospecifa situo de tiuj ebligas la diferencigon de la vokaloj *a, e, i, o, u* (vd. ankaŭ:vokala triangulo).

## Fonologio 
En fonologio, **tembro** estas la distingiga eco de voĉa parolsono, kaŭzata de kombinoj de ĝiaj formantoj.

## Ludotekniko 
Krom la eco de la songeneratoro (ekz. muzikilo, kantvoĉo) ankaŭ la maniero de la stimulo kaj ludotekniko determinas la sonkoloron de muzikilo.

## Aŭdado 
La tembro, t.e. la ekzistaj frekvencporcioj kaj ilia dumtempa konduto, ebligas ke ni povas aŭde diferenci inter sonoj faritaj sur malsamaj instrumentoj, sed ankaŭ inter tiuj produktitaj sur la samtipa instrumento.

## Vidu ankaŭ 
* Akustiko
* Formanto
* Sono
* Sonoreco

Kategorio:Akustiko
Kategorio:Fonologio
Kategorio:Muzika teorio
Kategorio:Muzika terminologio
Kategorio:Muziko
Instrumento

**Instrumento** laŭ PIV estas:

# **fabrikita objekto**, speciale destinita por arta, scienca, metia uzo:
#* muzika instrumento
#* Instrumenta muziko
#* Instrumento-familio
#* Frapinstrumento
#* Kordinstrumento
#* Ligna blovinstrumento
#* Diskanto (instrumento)
#* Transpona muzikinstrumento
#* 6-plus-6-instrumentoj
#* ...
# **Rimedo** por atingi iun celon:
#* Instrumentotekniko
#* Astronomiaj instrumentoj
#* Instrumenta panelo
# **jura akto**, per kiu oni plenumas proceduron

## Vidu ankaŭ 
* laborilo
* ilo
* la esperantlingvan postafikson -il-
Ŝlosado de dosiero

**Ŝlosado de dosiero** estas ebleco de programo diru al operaciumo, ke al iu malfermita de la programo dosiero bezonatas ne doni aliron por la aliaj programoj. 

**Ŝlosa dosiero** estas dosiero kiu estadas por malebligi samtempan faradon de iuj agoj.

Ekzemple bezonatas ke ne pli ol unu ekzemplero de iu programo povu ruligi. Tiam la programo dum sia starto kreas la ŝlosan dosieron, kaj kiam la programo finas sian ruliĝon ĝi forigas la dosieron.

Sed dum starto, antaŭ ol krei la ŝlosan dosieron, la programo kontrolas ĉu ĝi jam ekzistas. Se jes do la alia ekzemplero de la programo jam ruliĝas, kaj ĉi tiu ekzemplero do rifuzas starti.

Dum uzado de ĉi tiu simpla skemo povas esti malagrablaĵoj:
*Se la programo finiĝos nenormale ĝi ne forigas la ŝlosan dosieron, kaj tiam la programo plu ne povas starti.
*Inter kiam la programo kontrolas ĉu ŝlosa dosiero jam ekzistas kaj kiam ĝi kreas la ŝlosan dosieron la alia ekzemplero de la programo povas starti, kaj tiam la du ekzempleroj ruliĝos.

Por solvi la problemojn estas speciala rimedo de operaciumo - ebleco ŝlosi diseron, do malfermi ĝin por uzo de nur unu ekzemplero de programo. Operaciumo memoras, kiu ekzemplero de programo malfermis la dosieron, kaj ne permesas al la aliaj falfermi ĝin.

Tiam:
*Se la ŝlosa dosiero jam ekzistas sed ne estas malfermita kaj ŝlosita do ĉi tio nenion signifas, eblas ĝin rekrei kaj daŭrigi siajn aferojn.
*Se iInter kiam la programo kontrolas ĉu ŝlosa dosiero jam ekzistas kaj kiam ĝi kreas la ŝlosan dosieron la alia ekzemplero de la programo startos, unu el la ekzempleroj nepre malsukcesos ŝlosi ŝlosan dosieron kaj komprenos ke jam estas ankoraŭ unu ekzemplero.

En Unikso-similaj sistemoj ŝlosaj dosieroj kutime estas en dosierujo /var/lock/ .

Kategorio:Dosieroj
Kategorio:Dosieraj sistemoj
Plenumebla dosiero

**Plenumebla dosiero** (rulebla dosiero) estas dosiero, kiu povas esti rulata (en certa komputilo). Fakte ĉi tia dosiero estas programo.

Plenumeblaj dosieroj povas esti duumaj aŭ interpretataj.

La unuaj estas pli-malpli senpere rulataj per procesoro de la komputilo. Tamen antaŭ rulado en modernaj operaciumoj kutime necesas agordi adresojn en la programo por interligi ĝin kun dinamikaj bibliotekoj aŭ por ebligi ruladon post meto de la programo ekde certa starta adreso.

En operaciumoj MS-DOS kaj Vindozo duuma ruligebla dosiero devas havi finaĵon de dosiernomo ".exe" aŭ ".com" . 

Interpretata rulebla dosiero estas tiu kiu estas interpretata per speciala interpretilo. Preskaŭ ĉiam ĝi estas teksta dosiero.
En operaciumoj MS-DOS kaj Vindozo interpretata ruligebla dosiero devas havi finaĵon de dosiernomo ".bat" aŭ, ekde Vindozo NT, ankaŭ ".cmd" . 

En Unikso-similaj sistemoj interpretata rulebla dosiero devas komenciĝi per speciala linio, kiu specifas la interpretilon:
 #!/*xxx*
kie *xxx* estas la interpretilo.

Por norma ŝelo sh la linio devas esti
 #!/bin/sh

En Unikso-similaj sistemoj ĉiu rulebla dosiero devas havi specialan atributon, kiu montras la permeson ruli ĝin.

Kategorio:Dosieroj
Kategorio:Programaro
Antônio Dias

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Vale do Rio Doce* (do "Valo de Rivero Dolĉa") kaj en la mikroregiono *Ipatinga''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun Ferros, Santa Maria de Itabira, Nova Era, São Domingos do Prata, Jaguaraçu, Timóteo, Coronel Fabriciano (de nordo en horloĝa direkto).

La subŝtata ĉefurbo Belo Horizonte situas en distanco de 172 kilometroj. 

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

eta|maldekstra|260ra|

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Listo de montoj sur la Marso

Tiu ĉi estas listo de montoj sur la planedo Marso. *Mons* aŭ *Montes* estas grandaj montoj, dum *Tholus* aŭ *Tholi* estas malgrandaj montoj aŭ montetoj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de krateroj sur Marso
Henri Mathias Berthelot

**Henri Mathias BERTHELOT** (naskiĝinta la 7-an de decembro 1861 en Feurs, mortinta la 28-an de januaro 1931 en Parizo) estis franca generalo, armea komandanto (brigada generalo) je la komenco de la unua mondmilito. Li komandis la taĉmentojn de Soissons, poste tiujn de Verdun. Oni komisiis al li la reorganizon de la rumana armeo en 1916, la defendon de Reims en 1918. Post la unua mondmilito li estis la ĉefkomandanto de la danuba armeo de la entento kaj tiel li agadis eĉ en Hungario. Li iĝis fine de 1919 armea guberniestro de Metz.

Laŭ Berthelot estis nomita la rumana vilaĝo General Berthelot.

## Eksteraj ligiloj 
* Who's Who: Henri Berthelot
* Foto de Berthelot

Kategorio:Francaj oficiroj
Kategorio:Unua mondmilito
Luz Casal

**Luz CASAL** (Boimorto, Galegio 11-a de novembro 1958) estas hispana kantistino. Ŝi kreskis en Asturio kaj poste ŝi iris al Madrido.

En la 1980-aj jaroj ŝia akiris grandan sukceson en la hispana muzika panoramo, kun konataj kantoj kiel *Rufino*, verkita de Elena Santonja aŭ *Un nuevo día brillará* (*Nova tago brilos*), versio de *Duel au Soleil* de Étienne Daho. Ŝi fariĝis konata ankaŭ eksterlande per la kinmuziko de la filmo *Tacones Lejanos*, de Pedro Almodóvar. Ŝi kantis en la 1990-aj jaroj kantoj kiel *Besaré el suelo* (*Mi kisos la plankon*) de Carlos Goñi aŭ *Negra sombra* (*Nigra ombro*) de la galega poetino Rosalía de Castro.

Fine de 2006 ŝi estis operaciita pro mamkancero en madrida kliniko. En junio de 2007 ŝia anoncas ke ŝi finis la kuracadon, kvankam ŝi ankoraŭ ne revenis al la muzika aktivado.

## Diskoj 
* El ascensor (1980)
* Luz (1982)
* Los ojos del gato (1984)
* Luz III (1985)
* Quiéreme aunque te duela (1987)
* Luz V (1989)
* A contraluz (1991)
* Como la flor prometida (1995)
* Pequeños y grandes éxitos (1996)
* Un mar de confianza (2000)
* Con otra mirada (2002)
* Sencilla alegría (2005)
* Vida tóxica (2007)
* La pasión (2009)
* Almas gemelas (2013)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Luz Casal en la internacia filma datumbazo

Kategorio:Hispanaj kantistoj
Paul Samuelson

**Paul SAMUELSON** (naskiĝis la  en Gary, Indianao, Usono, mortis la 13-an de decembro 2009) estis usona ekonomikisto kaj la unua usonano kiu ricevis la Nobel-premion en Ekonomio en 1970.

Samuelson konsideros matematikon la "natura lingvaĵo" por ekonomikistoj kaj ege kontribuis al la matematika fundamento de ekonomiko per sia libro *Foundations of Economic Analysis*. Li estis aŭtoro ankaŭ de la plej multe vendita lernolibro pri ekonomiko el ĉiuj tempoj: nome *Economics: An Introductory Analysis*, por la unua fojo publikigita en 1948.

## Notoj 
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Usonaj ekonomikistoj
Kategorio:Usonaj malfikciaj verkistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri ekonomiko
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Svisa Radio Internacia

**Svisa Radio Internacia (SRI)** estis la eksterlanda servo de la (ŝtata) Svisa Radia kaj Televida Kompanio (SRG SSR idée suisse). La stacio havis la taskon peri kompletan bildon pri Svisio en eksterlando, elsendante plurlingvajn radioprogramojn je mallongaj ondoj ekde la sendilo en Schwarzenburg.

Unu el la grandaj meritoj de Edmond Privat estis, ke en 1946 ĉe Svisa Kurtonda Radio (poste nomata Svisa Radio Internacia) komenciĝis disaŭdigi elsendojn en Esperanto. Tiujn elsendojn realigis - ĝis sia morto en 1962 - Edmond Privat.

Kiel posteulo de Edmond Privat, Claude Gacond plenumis la funkcion de esperanto-prelegisto ĉe Svisa Radio Internacia, dialogante kun sia edzino, Andrée Gacond, ĉiusemajne dum tridek jaroj (1962-1992). Inter la parolistoj de SRI menciindas: Arthur Baur kiu prelegis dum pluraj jaroj kun sia edzino, Heidi Baur, kaj Andreas Künzli (1986-92).

La esperantlingva programo de SRI ne plu estis elsendata jam ekde 1992, spite al la fakto, ke la aŭskultantaro estis relative granda laŭ la kvanto de la leteroj ricevitaj de la esperanto-redakcio de la radiostacio. Je la 30-a de oktobro 2004 ĉesis la elsendoj en Esperanto. Svisa Radio Internacia fariĝis retejo swissinfo.ch en 10 lingvoj, sed ne en Esperanto. La estro de la PR-fako de SRI emfazis, ke ĉesigi la esperantajn kurtondajn elsendojn "ne estis selektiva mezuro kontraŭ Esperanto-parolantoj" sed parto de nova orientiĝo por SRI kaj la amaskomunikiloj ĝenerale.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Radioprelegoj de Andrée kaj Claude Gacond legeblaj kaj/aŭ aŭskulteblaj
* Radioprelegoj de Heidi kaj Arthur Baur en la arkivejo CDELI

Kategorio:Radiostacioj
Kategorio:Komunikado en Svislando
Araguari

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Triângulo Mineiro e Alto Paranaíba* (do "Triangulo Minas-Ĝerajsa kaj Alta Paranaibo") kaj en la mikroregiono *Uberlândia''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Esperanto en Araguari 
En la fino de 1938, Otílio Neves fariĝis delegito de Internacia Esperanto-Ligo, kaj en 1939 fondiĝis Esperantista Grupo de Araguari, kies unua estraro estis: prezidanto Álvaro Teixeira; vicprezidanto Patrocínio Valverde de Moraes; 1-a sekretario Antônio Severino Coelho; 2-a sekretario Alfeu de Medeiros kaj kasisto Otacílio Novaes. 

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
James Meade

**James Edward MEADE** naskiĝis en Swanage, Dorset, Anglio 1907 kaj mortis en Cambridge, Anglio, 1995. Li estis brita ekonomikisto kiu ricevis la Nobel-premion en ekonomiko en 1977.

## Referencoj 
Kategorio:Britaj ekonomikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri ekonomiko
John Richard Hicks

**John Richard HICKS** naskiĝis en Warwick, Warwickshire, Anglio, 8-a de aprilo 1904 kaj mortis en Novjorko 20-a de majo 1989. Li estis brita ekonomikisto kiu dividis Nobel-premion pri ekonomiko en 1972 kun Kenneth Joseph Arrow.

Situa en la spektro de la Novklasika ekonomika skolo, li relaboris pri la ekspono de la ĝeneral ekvilibro de Léon Walras kaj esprimis la teoriajn kondiĉojn necesajn por elteni ĝin stabila. En sia verko "Value and Capital" (1939), oni kolektas siajn ĉefajn teoriojn, baze sur tiuj de John Maynard Keynes.

La aŭstriskola interpretado de la kapitalo finfine estis, tra la verkoj de John Hicks pri la afero, la plej adoptita fare de la cetero de la akademio de novklasika orientado, kvankam en formo simpligita kaj kun gravaj diferencoj rilate al la deveno de la interezo (Hicks, 1973); kaj inverse, la aŭstriskola rigardo al la kapitalo iĝis pli prilaborita fare de la kritiko de Knut Wicksell (Rallo, 2014).

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Hicks, John (1973): Capital y tiempo, Fondo de Cultura Económica, D.F; vidu: http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/0198772866.001.0001/acprof-9780198772866  kaj http://oll.libertyfund.org/?option=com_staticxt&staticfile=show.php%3Ftitle=97&chapter=3303&layout=html
* Rallo, Juan Ramón (2014): “Una visión marginalista y subjetivista de las paradojas del capital”, Juan Ramón Rallo, 24-02-2014; vidu: https://web.archive.org/web/20140429075742/http://juanramonrallo.com/2014/02/una-vision-marginalista-y-subjetivista-de-las-paradojas-del-capital/

Kategorio:Anglaj ekonomikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri ekonomiko
Theodore Schultz

**Theodore William SCHULTZ** (Arlington (Suda Dakoto), Usono, 30-a de aprilo 1902 — Evanston, Illinois, 26-a de februaro 1998) estis usona ekonomikisto kiu ricevis la Nobel-premion pri ekonomiko en 1979, kun William Arthur Lewis.

Li estis unu el la popularigistoj de la koncepto de Homa kapitalo.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ekonomikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri ekonomiko
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Simon Kuznets

**Simon Smith KUZNETS** naskiĝis kiel *Семён Абрамович Кузнец* en Pinsk, tiam en Rusio, en 1901 kaj mortis en Cambridge (Massachusetts) en 1985. Li estis rusa ekonomikisto, kiu ricevis la Nobel-premion en ekonomiko en 1971.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ekonomikistoj
Kategorio:Rusiaj ekonomikistoj
Kategorio:Usonaj statistikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri ekonomiko
Kategorio:Sovetiaj judoj
Kategorio:Ukrainaj judoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Trygve Haavelmo

**Trygve Magnus HAAVELMO** naskiĝis en Skedsmo, Norvegio, 1911 kaj mortis en Oslo 1999. Li estis noverga ekonomikisto kiu ricevis la Nobel-premion en ekonomiko en 1989.

## Referencoj 
Kategorio:Norvegaj ekonomikistoj
Kategorio:Norvegaj matematikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri ekonomiko
Kategorio:Ekonometriistoj
José Echegaray

**José ECHEGARAY y Eizaguirre** (naskiĝis en Madrido en 1832, mortis samloke en 1916) estis verkisto, civila inĝeniero, matematekisto, sciencisto kaj politikisto tre grava en Hispanio. Li dividis la Nobel-premion en literaturo kun Frederic Mistral en 1904 rekone "al la multaj kaj brilaj komponaĵoj, kiuj, individue kaj originale, revivigis la grandajn tradiciojn de la hispana dramo".

## Stilo 
La unua drama teatraĵo estis prezentita en 1874, jaron post lia elmigro al Parizo, kaj poste estas tradukita al multaj lingvoj. Li komponis pli ol sesdek teatraĵojn prezentitajn sur scenejoj en Hispanio. La dua dramo, montrita unu jaron poste, ankaŭ havis grandan sukceson. La kulmino estis en la tria dramo, verkita per rimoj kaj donita al li famon en Hispanio kaj ĉirkaŭ la mondo. Liaj teatraĵoj estas influitaj de Alexander Dumas kaj Ibsen. Liaj verkoj elstaris je ekspozicio kaj allogis la spektantaron per sia originaleco kaj sprito.

## Ĉefaj literaturaj verkoj 
* *La esposa del vengador* (1874)
* *En el puño de la espada* (1875)
* *Locura o santidad* (1876)
* *El gran galeoto* (1881)
* *Mariana* (1892)
* *El hijo de Don Juan* (1892)
* *Mancha que limpia* (1895)
* *El loco de Dios* (1900)
* *Locura o Santidad* (1876).

Kategorio:Hispanlingvaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri literaturo
Kategorio:Hispana literaturo de la 20-a jarcento
Kategorio:Komplutensa Universitato de Madrido
Berthelot

**Berthelot** estas familia nomo de 

*Marcellin Berthelot, (1827-1907), franca kemiisto kaj politikisto
*Paul Berthelot, (1882-1910), anarĥiisto kaj esperantisto, fondinto de la revuo Esperanto kaj pioniro de la kataluna Esperanto-movado
*Sabin Berthelot, (1794-1880), franca botanikisto
*Henry Mathias Berthelot (1861-1931) franca generalo
*Philippe Berthelot (8-an de oktobro 1866, Sévres- ?) franca diplomato, filo de Marcellin Berthelot. Li laboris kiel diplomato ekde 1889. 

Kategorio:Familiaj nomoj
Kunuloj de Emaus

**"Kunuloj de Emaus"** (, havas tiun nomon reference al Emaus, vilaĝo de Palestino, pri kiu legeblas en la Evangelio laŭ Luko 24-13. Ĝi estas laika karitata organizaĵo kiu celas helpi malriĉulojn, rifuĝintojn kaj senhejmulojn, france nomatajn "SDF" (''* = sen fiksa loĝejo).

## Historio 
eta|Abbé Pierre, fondinto de la movado de Emmaus.
La unua kunulo de Emaus nomiĝis George. Li estis najbaro de Abbé Pierre, ekspunlaboristo, kiu provis sinmortigi, kiam la abato proponis al li: *"venu helpi al mi, helpi aliulojn"*. Post li venos multaj aliaj homoj, eksmalliberuloj, alkoholdependintoj, ekssoldatoj. Tiel Abbé Pierre fundis la unuan Emaus-komunumon.

Ekde la morto de Abbé Pierre , Emmaüs International estis ĝia sola legatinto. Tiel, la asocio Emmaus International laŭleĝe vivtenas la memoron pri Abbé Pierre kaj ricevis la aŭtorrajtojn de la verkoj de Abbé Pierre kaj povas ricevi testamontojn kaj legaciojn.

## Emmaüs International 
Emmaüs Internacia () kreita en la jaro 1963 federas siajn membrojn ĉirkaŭ konkretaj atingoj kaj politikaj agoj. Hodiaŭ, la Emmaus-Movado laboras kolektive sur ses prioritataj programoj: Rajto je akvo, sano, etika financado, edukado kaj rajtoj de migrantoj.

## Rajtoj de migrantoj 
Pluraj agadoj estis efektivigitaj de Emmaus International por la rajtoj de migrantoj:

* 2005 - 2007 : kampanjo "*Migranto, ne sklavo!*" por la subskribo de la UN-Konvencio pri Rajtoj de Migrantaj Laboristoj kaj iliaj familianoj.
* 2008 : partopreno en la Eŭro-Afrika kampanjo "*Pontoj, ne muroj*" por la libera moviĝorajto de migrantoj kaj kontraŭ la Direktivo pri la deviga reveno de kontraŭleĝaj migrantoj kiun la Eŭropa Parlamento adoptis je la 18an de junio 2008.
* 2009 : publikigo de la libro "*Visa pour le monde*" (vizoj por la mondo) : kolekto de atestoj de migrantoj kaj respondeculoj de la movado Emmaüs pri ĉi tiu temo.
* 2013 : kreo de la Organizaĵo por Universala Civitaneco (OCU) kune kun la Movado Utopia kaj Francio Liberecoj - Fondaĵo de Danielle Mitterrand

### Movado Utopia 
La nomo de ĉi tiu movado referencas al la libro de Thomas More, Utopia, sed ĝiaj ĉefaj inspiroj venas de la pensoj de sociologo Dominique Méda kaj filozofo André Gorz.

*"Utopio ne signifas la ne-realigeblan, sed la ne-realigitan. La hieraŭa utopio povas fariĝi realaĵo" -'' Théodore Monod

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Emmabuntüs
* Abbé Pierre
* Terre des Hommes
* Joseph Wresinski

## Eksteraj ligiloj 
* (en, es, fr) Oficiala retejo de Emmaüs International
* (franclingva vikipedio) Emmaüs International
* (franca) Oficiala retejo de la Movado Utopia : www.mouvementutopia.org

Kategorio:Karitataj organizaĵoj
Kategorio:Humaneca helpo
Kategorio:Migrado
Arcos

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Oeste de Minas* (do "Okcidento de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono *Formiga''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Laives

La gloso **Laives** povas signifi la jenajn:

* **Leifers** (historie germane) aŭ **Laives** (aldona itala nomo ekde 1918), komunumo en Sud-Tirolo, Italio
* **Laives**, franca komunumo en Saône-et-Loire, Francio
Los Lobos

[eta|300px|Los lobos en 2009 ĉe la [Blanka Domo (Vaŝingtono)|Blanka Domo]]
La muzikbando **Los Lobos** (esperante: *La Lupoj*) estis fondita en 1973 en Los Angeles de David Hidalgo, Louie Pérez, Conrad Lozano kaj Cesar Rosas kiel *"Los Lobos Del Este De Los Angeles"*. Ili debutalbumo aperis en 1974 (*Si Se Puede*), en 1978 la albumo *Just Another Band From East L.A.* sub nomo Los Lobos.

li unua sukceso okazis per la albumo *How Will the Wolf Survive?* (1985), la veran trarompon alportis la soloalbumo *La Bamba* en 1987. La kanto estis filmkanto de la fimo *La Bamba*, kiu surscenigis vivon de Ritchie Valens.

La kanto La Bamba iĝis tre populara kaj jam tradicia en Esperantaj renkontiĝoj.

## Diskografio 
* *...And a Time to Dance*, 1983
* *How Will the Wolf Survive?*, 1984
* *La Bamba*, 1987
* *By the Light of the Moon*, 1987
* *La Pistola y El Corazon*, 1988
* *The Neighborhood*, 1990
* *Kiko*, 1992
* ''Music For Papa's Dream*, 1995
* *Colossal Head*, 1996
* *This Time*, 1999
* *Del Este de Los Angeles (Just Another Band From East L.A.)*, 2000
* *Good Morning Aztlán*, 2002
* *The Ride*, 2004
* *Ride This*, 2004
* *Live At The Fillmore*, 2005
* *Acoustic en Vivo*, 2005
* *The Town And The City*, 2006
* *Los Lobos Goes Disney*, 2009
* *Tin Can Trust*, 2010
* *Gates of Gold*, 2015
* *Llego Navidad'', 2019

Kategorio:Rokmuzikaj grupoj
Kategorio:Usonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1973
Aiton

**Aiton** estas la nomo de du komunumoj:
* Aiton (Savoie) en Francio kaj
* Aiton (Rumanio).

Cetere **Aiton** estas la familia nomo de
* William Aiton (1731–1793), skota botanikisto.
Howard Hunt

**Everett Howard Hunt** (, Hambrug, Novjorkio ) estis CIA-agento, kulpulo en la Watergate-skandalo.

Hunt deĵoris ĉe la CIA de 1949 ĝis 1970. Li partoprenis en 1954 en renverso kontraŭ gvatemala prezidento Jacobo Arbenz, en 1961 estis kunorganizanto de la fiaskinta surbordiĝo en Golfo de porkoj de Kubo. 

En 1971 - kiel dungito de la Blanka Domo - kaŝpenetris kun Gordon Liddy en domon de Beverly Hills-a psiĥiatro por ŝteli traktad-paĝojn pri Daniel Ellsberg, kiu kaŝe filtrigis sekretajn dokumentojn de la Pentagono. Oni ekis en 1973 juĝproceson kontraŭ Ellsberg, sed pro i.a. la neleĝa kaŝpenetro, la juĝistaro liberparolis la akuziton. 

Sama okazis ĉe la Watergate-skandalo. Oni peti je Hunt por organizado de la enrompo, por ke oni trovu pruvojn pri ligoj inter demokrata prezidenta kandidato George McGovern kaj Fidel Castro. La Nixon-stabo timis, ke Castro apogas per mono kampanjon de McGovern. Oni pruvaĵojn ne trovis, sed ili senvualiĝis kaj tio kondukis al abdiko de Nixon en du jaroj.

Hunt estis en prizono 33 monatojn kaj koleris je Nixon, kiu neniun respondecon surprenis. 

HUNT, Everett Howard
HUNT, Everett Howard
Rumilly

La gloso **Rumilly** povas signifi la jenajn:

* **Rumilly (Pas-de-Calais)**, franca komunumo en Pas-de-Calais.
* **Rumilly (Haute-Savoie)**, franca komunumo en Haute-Savoie.
** **Rumilly (stacidomo)**, estas fervoja stacio en Rumilly (Haute-Savoie).
Stimulo

En fiziologio **stimulo** estas perceptebla ŝanĝo en la interna aŭ ekstera medio de organismo.

Kiam oni aplikas stimulon al iu senso, tiu efikas iun "*stimul-respondon*", do reagon kiel ekzemple reflekson.

Stimulo ofte estas la unua komponaĵo de memreguliga sistemo.

En neŭrologio oni parolas pri **nerva stimulo** , kiam sensa nervo kaj moviga nervo komunikas.

En psikologio oni parolas pri **stimulo** kiel eniga parto de stimulo-respondo-interrilato en la teorio de kondut-lernado.

## Vidu ankaŭ
* Kondutismo
* Percepto
* Stimulado

Kategorio:Neŭrofiziologio
Kategorio:Fiziologio
Reflekso

[eta|[Kapt-reflekso]]
eta|250ra|dekstra|Unu el hundoj de Pavlov, Muzeo de Pavlov, 2005
En fiziologio **reflekso** estas neŭrone plukondukata, rapida kaj ĉiam samtipa reago de organismo al iu certa stimulo. Plej konataj estas la patela reflekso kaj la palpebra reflekso.

Ekzistas diversgrade komplikaj refleksoj: la plej simpla estas unusinapsa refleks-cirklo. Plie oni distingas "denaskajn" senkondiĉajn refleksojn de "lernitaj" kondiĉaj refleksoj.

La plej konata ekzemplo estas la "*hundoj de Ivan Pavlov*": 
Pavlov konstatis, ke la sekrecio de salivo jam komencas, kiam la hundoj nur ekvidas manĝaĵon (senkondiĉa reflekso).
Pavlov dresis la hundojn tiel, ke ĉiam antaŭ manĝigo li sonigis sonorilon. Post iom da tempo la hundoj jam sekreciis salivon, kiam ili nur aŭdis la sonorilon (kondiĉa reflekso).

Refleksoj ludas rolon ĉe jenaj reagoj:  ansera haŭto | Babinski-reflekso | glutado | kroĉ-reflekso | laktiga reflekso | Moro-reflekso | patela reflekso | pugo-reflekso | spirado | spirprotekta reflekso | suĉado | ternado | tiklado | tremado | tusado
Samael Aun Weor

**Samael Aun WEOR** (vera nomo: Victor Manuel Gomez) gnostikulo, naskiĝis la 6-an de marto 1917 en Bogoto, Kolombio kaj mortis la 24-an de decembro 1977 en Guadalajara.
Li fondis la Kristanan Gnostikan Universalan Movadon, filozofian fondaĵon pri esoterismo, kaj ankaŭ Gnostikan Instituton pri Antropologio.

Samael Aun Weor verkis siajn librojn je meditema stato.

## Eksteraj ligiloj 
* Gnostika Instituto pri Antropologio (angle)
* Gnostika Centro (hispane)
* Gnostiko (portugale)
* La libroj de Samael Aun Weor (hispane)

Kategorio:Mistikuloj
Kategorio:Kolombianoj
Bandeira

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Vale do Jequitinhonha* (foje esperantigita: *Valo de Ĵekitinjonja*) kaj en la mikroregiono *Almenara* (esperante: *Aŭmenara''). Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun . La distanco al la subŝtata ĉefurbo Belo Horizonte estas 856 km.

Ĝi akiris la statuson de municipo en 1962.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Groso

La **groso** (*Ribes uva-crispa*) apartenas, same kiel la blanka, ruĝa kaj nigra ribo, al la genro *Ribo*. La groso formas pikan arbuston.

Krom kultivado la groso ankaŭ kreskas en la naturo.

La groso estas sinpolenanto, sed insektoj donas pli bonan polenadon. La rikolto en Eŭropo estas de la komenco de julio ĝis la komenco de aŭgusto.

Grosoj estas vegetative plimultigataj per stikado.

Estas tri tipoj da grosoj:
* kun verdaj beroj
* kun flavaj beroj
* kun ruĝaj beroj

En Nord-Ameriko tre simila specio, la helruĝa groso *Ribes hirtellum* estas indiĝena.

## Nutra valoro 
Po 100 g da freŝa produkto:

## Ilustraĵoj kaj fotoj 

Dosiero:Ribes grossularia L..jpg|
Dosiero:Gooseberry.jpg|
Dosiero:Wilde kruisbes bessen (Ribes uva-crispa wild plant).jpg|Sovaĝa planto

## Eksteraj ligiloj 
* SoortenBank.nl  priskribo kun bildoj (nederlande)

Kategorio:Fruktoj
Kategorio:Botaniko
Kategorio:Beroj
Alkorkono

**Alcorcón** (***Alkorkono***) estas urbo de la Madrida Regiono en Hispanio, tre proksima al la ĉefurbo Madrido, 13 kilometrojn sudokcidente.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Ĝi estis tre malgranda vilaĝo ĝis proksimume la jaro 1960, kiam ĝi rapide kreskis, pro la enmigrado de multaj homoj el diversaj lokoj de Hispanio, kiuj serĉis laboron en la ĉefurbo kaj trovis pli malmultekostan loĝadon en la apudaj urbetoj. En la lastaj jaroj, la enmigrado venas ĉefe el aliaj landoj (Latinameriko, Afriko kaj Orienta Eŭropo).

La vivo de la urbo estis tradicie orientita al Madrido, kie laboris granda parto de la loĝantaro. En la lastaj jaroj, tamen, kreiĝis eblecoj de laboro, kulturo kaj distrado en la urbo mem.

La nuraj interesaj monumentoj estas la kirko de *Santa María la Blanca* (ĉ. 16-a jarcento) kaj du malgrandaj kasteloj konstruitaj en la komenco de la 20-a jarcento en historieca stilo, fare de la Markizo de Valderas. Tiuj ĉi nun taŭgas kiel sidejo de kulturaj aranĝoj, kaj en unu havas sian sidejon la Muzeo de Vitra Skulpturo.

La urbo estas bone konektita al Madrido per metropoliteno, trajno kaj aŭtobusoj.

## Ĝemelaj urboj 
* **Mayarí**, Kubo
* **Nejapa**, Salvadoro
* **Ancón**, Peruo

## Vidu ankaŭ 
* Alcorcón (stacidomo)
* Las Retamas (stacidomo)
* San José de Valderas (stacidomo)

* Alcorcón Central (metroo de Madrido)
* Joaquín Vilumbrales (metroo de Madrido)
* Montepríncipe (metroo de Madrido)
* Parque Lisboa (metroo de Madrido)
* Parque Oeste (metroo de Madrido)
* Puerta del Sur (metroo de Madrido)
* Ventorro del Cano (metroo de Madrido)

## Eksteraj ligiloj 
* Urbestraro de Alcorcón
* Alcorcón en Google Maps
* Paĝaro pri Alcorcón
* Muzeo de Vitra Arto de Alcorcón 


Kategorio:Urboj de Hispanio
Kategorio:Municipoj de Madrida Regiono
Sesto

*Ĉi tiu artikolo temas pri muzika intervalo. Ankaŭ ekzistas komunumo en Italio kun la nomo Sesto.*

**Sesto** (aŭ **seksto** el la latina vorto *sextus* = la sesa) estas intervalo inter iu noto kaj la sesa de ĝi en diatona gamo.

## Variaĵoj 

400ra*Ekzemploj de sestaj intervaloj*

Sestoj ekzistas en kvar variaĵoj. Tre oftaj, ĉar karakterizaj por la muzikaj modaloj maĵora kaj minora, estas
* la **granda sesto** (a), kiu konsistas el la intervalo kvar plentonoj plus duontono (ĝi rilatas al la proporcio de la du tonaltoj je 5/3, t.e. ĉirkaŭ 884 cendoj), kaj
* la **eta sesto** (b), kiu konsistas el la intervalo de tri plentonoj plus du duontonoj.
La granda sesto en gamo estas karakteriza por la modalo maĵora, tial ĝi ankaŭ nomatas **maĵora sesto**, kaj la eta skesto karakteriza por la modalo minora, sekve la alternativa nomo **minora sesto**.

Multe pli maloftaj estas
* la **aŭgmentita sesto** (c), kiu ampleksas kvin plentonojn", kaj
* la **diminuita sesto** (d), ankoraŭ duontonon pli malgrandas ol la "eta sesto".

La lastaj du variaĵoj note skribeblas nur helpe de la antaŭsignoj bemolo (b) kaj dieso (#), kaj laŭ sono "aŭgmentita sesto" samas al eta septimo respektive "diminuita sesto" al granda kvinto.

## Aŭdaj ekzemploj 
* Eta sesto:
** supren 
** suben 
* Granda sesto:
** supren 
** suben 

## Vidu ankaŭ 
* Intervalo.

Kategorio:Intervaloj
Poneo

eta|Poneo
**Poneo** estas ĉevalo, kies alto inter la grundo kaj la postkolo estas malpli granda ol 148 centimetroj.

## Rasoj 
Al la multaj rasoj de poneoj interalie apartenas:
* Haflinger-ĉevaloj
* Islandaj ĉevaloj
* Norvegaj fjordĉevaloj

## Diversaĵoj 
Atentu, ke **ponevosto** povas esti ne nur *vosto de poneo*, sed ankaŭ hararanĝo ĉe homoj, en kiu la harfasko libere pendas de kuntenanta banto.

Kategorio:Ĉevaloj
Richard Martin

Kolonelo **Richard Martin** (15-an de januaro 1754 – 6-an de januaro 1834), estis irlanda politikisto, aktivisto kaj pioniro pri la bestaj rajtoj. En 1822, li sukcesis pasigi en la brita parlamento la unuan leĝon en la mondo pri protekto de bestoj, leĝo por malhelpi kruelecon kontraŭ bestoj, konata kiel la "Martin-Leĝo". En 1824, li estis unu el la fondintoj de la monda unua organizo pri protektado de bestoj, la reĝa societo por malhelpo de Krueleco kontraŭ Bestoj.

Martin naskiĝis en Ballynahinch, konteo Galway, kiel sola filo de **Bridget Barnwall**, filino de Baron Trimlestown, kaj **Robert Martin Fitz Anthony** de Birchall, konteo Galway.

maldekstre|eta|251x251ra|Pentraĵo de la Juĝo de Bill Burns, montranta Richard Martin kun la azeno en mirigita tribunalejo, kondukanta al la unua konata monda konvinko pro bestkruelaĵo,o, kiu ĝojigis la gazetojn kaj muzikajn salonojn de Londono.
Li sidis en la irlanda parlamento kiel reprezentanto de Jamestown (1776-1783) kaj de Lanesborough (1798-1800). Li estis elektita por konteo Galway en 1800-1812 kaj ekde 1818 al Westminster, Londono. Li agadis por la irlanda katolika emancipiĝo, kio okazis en 1829.

Kiam Martin estis demandita, kial li penas tiel protekti la bestojn, li respondis: "Sinjoro, besto ne povas porti pafilon!"

Li fuĝis en 1826 al Francio, kie li mortis en 1834.

## Bestaj rajtoj 
Martin estas plej konata pro lia agado por la bestoj, specife kontraŭ urso-turmentado kaj hundobataloj (1822-24).

En 2010, la Socio por la Preventado de Krueleco al Bestoj "Society for the Prevention of Cruelty to Animals" komencis aljuĝi la *Richard Martin Premio* kiel la plej prestiĝa de sia speco.

## Vidu ankaŭ 
* Animalaj Rajtoj
* Henry Stephens Salt
* Lewis Gompertz
* Reĝa Societo por malhelpo de Krueleco kontraŭ Bestoj

## Referencoj, angle 
* "Humanity Dick Martin: 'King of Connemara', 1754-1834", Shevawn Lynam, ISBN 0-946640-36-X; Lilliput Press, May 1989.
* "The Eccentric Member for Galway: The Story of Richard Martin, Animal Rights Pioneer", Peter Phillips, ISBN 1-898594-76-7; Parapress, 2003.
* "Richard Martin 'Humanity Dick' (1754-1834)", Stephen Farrell, *History Today* June 2004

Martin
Martin
Martin
Vojevodio Chełm

**Vojevodio Chełm** estis pola distrikto, regiono en orienta Pollando inter 1975-1998. Ĝi estis fondita en 1975 kun areo de 3866 km² kaj ĉirkaŭ 250.000 loĝantoj. Ĝin limis oriente Belorusio, Ukrainio, sude vojevodio Zamorci, okcidente vojevodio Lublin, norde vojevodio de Biaja-Podlaskai. Oriente fluas la limrivero Bug, pliaj riveroj estas Wieprz, Udal kaj Siennica. 

Ĝi estis la plej maldense loĝata vojevodio de Pollando. Oni kultivas tie sekalon, terpomon, sukerbeton. 

Dum la dua mondmilito, la nazioj establis neniigejon en vilaĝo Sobibór, kie ili murdis ĉirkaŭ 250.000 judojn kaj aliajn malamikojn de la nazioj.

La vojevodio estis administre fandita al vojevodio Lublin en 1998.

Kategorio:Pollando
Moodle

**Moodle** (Esperante "Mudlo") estas retlerneja programaro (ankaŭ konata kiel Sistemo por Administrado de Kursoj - angle "CMS" - aŭ kiel Virtuala Lerno-Medio - angle "VLE") bazita sur liberprogramara/malfermitkoda permesilo. Ĝi havas konsiderindan amplekson, kun pli ol 20 mil registritaj retejoj, 8 milionoj da uzantoj en pli ol 800 mil kursoj (ciferoj de la 24a/januaro/2007).

Mudlon oni konceptis por helpi edukistojn en la kreado kaj administrado de retkursoj kun eblecoj de favora interagado. Ĝia publik-koda uzpermeso kaj laŭmodula dezajno signifas, ke diversaj personoj povas disvolvi aldonajn funkciojn, tasko-modelojn, ekzercojn, ktp. Ĝia disvolvado estas subtenata de mondvasta reto de komercaj kaj ne-komercaj uzantoj, sub la kunordigado de la Moodle-kompanio bazita en Perth, Okcidenta Aŭstralio.

La enkonduko de Mudlo en Esperantion estas iniciatita de Carlos Pereira, aŭtoro de la perkomputila lernilo "Kurso de Esperanto". Lernejo ege Mudlo-ema estas ekz. Lindenberg-gimnazio (Ilmenau).
## Eksteraj ligiloj 
*  

Kategorio:Sistemoj por administrado de enhavo
Diskordianismo

[eta|"La Sankta Kaoso", simbolo de la Discordianismo aperanta en la kunteksto de ordo kaj malordo, kaj rememoriga pri la [jino kaj jango simbolo]]
La **Diskordianismo** estas nova ĥaos-bazita religio fondita en la 1960aj jaroj en Usono de Greg Hill [greg hil] kaj Kerry Thornley [keri tornli].
Dum tiu tempo floris la kontraŭkultura movado, kaj la kreado de la religio estis influata de siaj ideoj. La religiaj ideoj de Hill kaj Thornley estis reago al viditaj sociaj problemoj, inkluzive de problemoj viditaj kun organizata religio.

La religio estis priskribita kiel "iu speco de memsubfosanta Dadaismo-Zeno por okcidentuloj", kaj ĝi konverĝas kun kelkaj el la plej absurdaj interpretoj el la Rinzai skolo.

## Disvastigo 
La Diskordianismo estis disvastigita unue per zinoj kaj poste kaj pli grandskale per la eldonado de la libreto La
*Principia Discordia* (Principoj de Malordo) en 1965. La *Principia Discordia* estis eldonita sub senkopirajta permesilo kiu ebligis vastan disvastigon de ĝi pere de diversaj eldonejoj. Tiu permesilo ankaŭ igis ĝin frue disponebla interrete, ekde almenaŭ 1992.

La trilogio *Illuminatus!*, skribita de Robert Shea kaj Robert Anton Wilson kaj eldonita unue en 1975, grandparte pritemas Diskordianismon kaj helpis disvastigi la religion. Kvankam ĝi estas fikcia libro, ĝi iĝis grava parto de la Diskordianisma kanono.

## La Principia Discordia 
La *Principia Discordia* estas la centra teksto de Diskordianismo. Ĝi traktas la religian filozofion kaj metafizikon kun netujvidebla profundeco, sed tamen estas humura, eĉ satira kaj absurda. Krom teksto mem, la libro enhavas multajn artaĵojn, plej ofte algluaĵojn.

## Kredoj 
eta|Eriso, la greka diino, simbolo de diskordianismo

### Eris 
Diskordianoj agnoskas kiel dion Erison, la greka-roma dio de malordo kaj ĥaoso. Eriso estas vidata de certaj diskordianoj kiel ekzistanta personaĵo, kaj de aliaj kiel personigo de certaj konceptoj aŭ kvalitoj, aŭ kiel metaforo.

### Ordo kaj Malordo 
Diskordianoj agnoskas ke ambaŭ ordo kaj malordo estas validaj kaj neniu estas esence bona aŭ malbona. (*Malordo* en Diskordianismo ne signifas malbonon aŭ malsanon, kaj estas simple la malo de ordo). Kaj ordo kaj malordo trakteblas kiel nur ŝajnaj, tio estas, nur manieroj rigardi la mondon, kaj do la (mal)ordeco de io dependas de la vidpunkto de la rigardanto.

Diskordianoj kredas ke la nuna socio havas superfluon de ordo, kaj ke tiu estas malhelpema al bonkvalita vivo aŭ al la socio ĝenerale. Tiun troordemecon oni nomas la Malbeno de la Grizvizaĝulo. Do, laŭ tiu ĉi kredo, Diskordianoj kredas ke estus profite reekvilibrigi ordon kaj malordon en la socio. Unu ago por tion fari estas Operaco Mensofiko (vidu sube).

## Operaco Mensofiko 
Operaco Mensofiko (angle Operation Mindfuck) estas grava diskordiana praktiko. La koncepto estis disvolvigita de Kerry Thornley kaj Robert Anton Wilson en 1968.

## Vidu ankaŭ 
* Robert Anton Wilson

## Referencoj 
Kategorio:Religio
Kategorio:Humuro en Usono
Longharoj

**Longharoj** estas speciala formo de haroj, kiuj ekzistas ĉe iuj bestospecoj. Kiel indikas la nomo, ili estas aparte longaj kaj dum longa tempo kreskas. Krome ili relative dikas kaj tial pli malmulte flekseblas ol la ceteraj haroj de la bestoj.

La longharoj unuavice servas je protekto de la besto kontraŭ insektoj. Ankaŭ la kapaj haroj de la homo apartenas al tiu formo de haroj.

## Ĉevaloj 
Ĉevaloj krom la mallongaj haroj, kiuj konsistigas la felon, disponas pri longharoj aparte en kvar regionoj de la korpo:

Ekzistas **kapharoj** (), **kolharoj** (, ), **vosto** () kaj **maleolaj haroj** ( respektive *metatarseus*).

Ĉi-lastaj protektas la maleolojn de la kvar ĉevalaj kruroj kontraŭ malsekeco.

Iuj nordaj rasoj de poneoj ankaŭ ĉe la mandiblo, la oreloj kaj laŭlonge de la kruroj havas longharojn, kiuj same protektas kontraŭ akvo.

Kelkaj ĉevalaj rasoj estas aparte bredataj kun la celo havi laŭeble longajn longharojn, ĉar tio rigardiĝas aparte bela.

Dosiero:Pernod_Al_Ariba_0009.jpg|Ĉevalaj longharoj...
Dosiero:Maehne.JPG|... ĉe kapo, kolo ...
Dosiero:Koeten.JPG|.. kaj maleoloj

## Aliaj mamuloj 
[eta|[Leono|Leonaj kolharoj]]
Ĉe la vostopinto de diversaj mamuloj, ekzemple de bovoj, azenoj, zebroj kaj porkoj same ekzistas fasko da longharoj. La kaproj havas karakterizan barbon el longharoj.

Kategorio:Zoologio