open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lorjak

[eta|dekstra|Mahé en [kameo (kino)|kameo (epizoda apero) de sia fama E-parolata filmo *Angoroj* (ĉ. 1963)]]
[eta|dekstra|Tomboŝtono de Lorjak en la apudpariza tombejo de [Vitry-sur-Seine|Vitry-Petit-Vitry]]
eta|200px|Kovrilpaĝo de Lorjak: Mariagnes; Hungara Esperanto-Asocio, 1986
eta|200px|Kovrilpaĝo de Lorjak: Iluzioj; Hungara Esperanto-Asocio, 1982

**Jacques-Louis MAHÉ**, pseŭdonime **Lorjak** (naskiĝis la 12-an de Aprilo 1912, mortis la 4-an de Aŭgusto 1992 en Parizo) estis franca esperantisto, reklamfotisto, filmisto kaj verkisto.

Li esperantistiĝis en 1932. Profesia fotisto, li estis altirita de filmado kaj fariĝis pioniro de la Esperanta filmo. En 1937 li prezentis sian senparolan E-propagandan verkon *Antaŭen* (1936) en la internacia konferenco *Esperanto en moderna vivo*. Antaŭen surekranigas absurdaĵojn okazantajn pro lingva nescio en fremda lando, kaj roligas multajn anojn de la tiama pariza grupo. El ili Mahé aparte bone kunlaboris post la milito kun sia amiko Pierre Petit, prezidanto de la franca asocio.

En 1963 li produktis la unuan kaj ĝis nun unusolan - origine Esperantlingvan longdaŭran fikcian filmon: la unuhoran *Angoroj*. La ĉefrolantoj estis aktoroj de la Internacia Arta Teatro, Jana Ravšelj, Marc Darnault kaj Srdjan Flego; en epizodaj roloj aperis Raymond Schwartz, Roger Bernard, Jean Thierry, Michel Duc Goninaz kaj aliaj. Tiu ĉi prikrima - sed Schwartz-e humura - filmo, kiu okulume aludas al esperantistoj kaj esperantaĵoj, estis aprezata en diversaj kongresoj kaj eldonita sur vidbendo de LF-koop. Lian ŝaton al filmoj atestis liaj regulaj filmrecenzoj en Franca Esperantisto sub la vortluda pseŭdonimo *A. Mickey via*.

La alia duono de Mahé estis la verkista, kiun li kaŝis per la pseŭdonimo Lorjak. Liaj aperintaj romanoj kaj novelaroj montras lin ne nur la plej inda heredanto de la Schwartz-a humuro kaj vortludemo, sed ankaŭ proprastila kreanto de ekscitaj intrigoj kaj amanto de Parizo. Liaj verkistaj kvalitoj kulminas eble en *Regulus*, longa aventur-romano pri la Parizo de la 17-a jarcento.

## Famaj verkoj 
* *Neologisme* (eldonita en 1975)
* *Transe* (1976)
* *Retoj* (1978)
* *Regulus* (1981)
* *Iluzioj* (1982)
* *Eŭlalia (romano)* (1984)
* *Mariagnes* (1986)
* *Kromosomoj* (1989, en la Serio Stafeto de Flandra Esperanto-Ligo)
* partopreno en *Vivo kaj Morto de Wiederboren (Tik-Tak)*, antologio de 12 humuraj noveloj eldonita de Sezonoj en Jekaterinburg

### Recenzoj
Pri *Eŭlalia*

## Filmoj 
* *Angoroj* (1965)
* eltiraĵo de *Angoroj* - la ses unuaj minutoj de la filmo en kiuj Gaston Waringhien komentas viziton al la Pulbazaro de Saint-Ouen (norde de Parizo).

## Eksteraj ligiloj 
* Libroj kaj aliaj dokumentoj de kaj pri Lorjak en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko ()
*Antaŭen. Militrakonto, 05/05/2019

## Referencoj 
eta|200px|maldekstra|Kovrilpaĝo de Lorjak: Eŭlalia; Hungara Esperanto-Asocio, 1982

Kategorio:Pseŭdonimoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Artistnomoj
Lesbo

**Lesbo** (greke Λέσβος ''/'lesvos/*) estas greka insulo en la nordorienta Egea maro. 

La ĉefurbo estas **Mitileno**. Dum kelkaj jarcentoj (ĉefe de la 18-a al la 20-a jarcento) la nomo de la ĉefurbo estis uzata ankaŭ por la tuta insulo - malofte ankoraŭ nuntempe (neoficiale).

## Geografio 
La insulo havas areon de 1630&nbsp;km² kaj ĉirkaŭ 83 000 loĝantojn (en 2021). Estas du grandaj golfoj.

La interno estas riĉa je altaĵoj. Estas du montoj preskaŭ samaltaj kies pintoj alproksimiĝas 1000&nbsp;m: Lepetimno (969&nbsp;m) en la nordo kaj Olimpo (968&nbsp;m) en la sudo.

La ĉefurbo Mitileno (greke Μυτιλήνη */miti'lini/''), kun ĉirkaŭ 33mil loĝantoj (2021), kuŝas apud la sudorienta angulo.

La ceteraj urbetoj estas malgrandaj (ĉiu entenas malpli ol 5mil loĝantoj).

## Lesbo en la antikveco 
La poetoj Terpandro, Ariono, Sapfo kaj Alkeo tie naskiĝis.

Ĝi estas aparte konata kiel la hejmo de la poetino Sapfo, kiu havis reputacion por samseksemo; de tie venas la vortoj "lesbo" aŭ lesbanino por samseksemulino.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Antikva Grekio
* Ĥio
* Egea Maro
* Lesbo (provinco)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.lesvos.gr/nomos/general.htm  
* http://www.holiday.gr/gr/place5.php?place_id=41 
* http://www.culture.gr/maps/aigaio/lesvos/lesvos.html  
* http://www.greeknet.com/history1.htm 

Dosiero:GreeceLesbos.png|
Dosiero:LocationLesbos.PNG|
Dosiero:Molyvos1.jpg|

Kategorio:Provincoj de Grekio
Kategorio:Insuloj en Grekio
Lundo

[eta|Busto de [Selene, lun-diino, en la Termejo de Diokleciano.]]
**Lundo** estas la unua tago de la semajno laŭ internacia normo ISO 8601. Tiu nomo venas el la franca *lundi*, kiu siavice venas de la latina *dies lunae*, tago de la luno. El tiu venas la vortoj *lunes* kaj *lunedì* ankaŭ. La vortoj en la ĝermanidaj lingvoj same signifas, ekzemple *Monday* kaj *Montag*.

En multaj landoj, lundo estas la unua tago de la laborsemajno.

Lundo sekvas dimanĉon kaj antaŭvenas mardon. Vidu: Gregoria kalendaro.

## Vidu ankaŭ
* Senvianda lundo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.indepthinfo.com/weekdays/monday.shtml  
* https://web.archive.org/web/20040814142433/http://mova.by.ru/artykuly/zamknionyja.html

Kategorio:Tagoj de la semajno
Laborsemajno

**Laborsemajno** estas la parto de la semajno en kiu la plejparto de laboristoj deĵoras kaj infanoj iras al lernejo. En Nordameriko kaj partoj de Eŭropo, la laborsemajno konsistas el lundo, mardo, merkredo, ĵaŭdo, kaj vendredo, kaj ekskluzivas la semajnfinon.

Kategorio:Tempo
Kategorio:Kalendaro
Leoš Janáček

**Leoš JANÁČEK** (, Esperantigite **Leoŝ Janaĉek**) (3-a de julio 1854 Hukvaldy - 12-a de aŭgusto 1928 Ostrava) estis ĉeĥa komponisto, vivinta en Brno. Lia muziko estis kuraĝe moderna. Ofte ludataj estas liaj operoj: Šárka (1887-1888), Komenco de romano (1891), Jenufa (Její pastorkyňa) (1894-1903), Sorto (1903-1904), Ekskursoj de sinjoro Brouček (1908-1917), Káťa Kabanová (1919-1921), Aventuroj de vulpino Ruzulino (1921-1923), Afero Makropulos (1923-1925), El la morta domo (1927-1928). Li kolektis folklorajn kantojn en Moravio.

En Brno funkcias Janáček-Operejo kaj Janáček-Akademio de Muzaj Artoj (pri muziko kaj aktorado).

## Vidu ankaŭ 
* Filharmonio de Janáček Ostrava
* Konservatorio de Janáček Ostrava
* Teatro Mahen
* 2073 Janáček

## Eksteraj ligiloj 
* sondosiero - Pianosonato 1.X.1905 fragmento (CZ)
* sondosiero - Suito por arĉorkestro - Andante (CZ)
* http://www.sun.rhbnc.ac.uk/Music/Janacek  
* http://www.janacek-nadace.cz 
* http://www.imdb.com/name/nm0418443
* http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=9595213 
eta|maldekstra|180px|Leoš Janáček kun sia edzino Zdeňka (foto el la jaro 1881)


Kategorio:Ĉeĥaj operkomponistoj
Kategorio:Operkomponistoj
Kategorio:Mortintoj en Ostrava
Kategorio:Homoj el Brno
Litova Esperantista Junulara Ligo

**Litova Esperantista Junulara Ligo** (litove *Lietuvos Esperantininkų Jaunimo Lyga*) ĝis 2022 estis la landa sekcio de Tutmonda Esperantista Junulara Organizo en Litovio. Ĝia sidejo, kune kun tiu de Litova Esperanto-Asocio, troviĝis en la urbo Kaŭno, en la domo *Zamenhofo g. 5* kiu historie apartenis al Aleksandro Silbernik, la bopatro de L. L. Zamenhof. Adreso por leteroj: pd-193, 44287 Kaunas, Litovio. Ĝin anstataŭis Litova Esperanta Junulara Organizo (vidu sube).

eta|maldekstra|110px|emblema flago de la junulara klubo "Ondo" (1985) 
## Historio 
eta|160px|la domo *Zamenhofo g. 5* en Kaŭno, sidejo de LEJL
Ĉiam ekde la publikiĝo de la Unua Libro de Esperanto en 1887 ekzistis engaĝitaj junaj esperantistoj en Litovio kaj aparte en Kaŭno, urbo forte ligita al la familia vivo de L. L. Zamenhof prezentinta la novan lingvon. Apartaj organizitaj junularaj klubaj aktivecoj favore al Esperanto tamen nur formiĝis dum la lasta jardeko de la ekzisto de la komunista ŝtatego Sovetunio, kiu ekde junio 1940 ankaŭ kontrolis Litovion: Inter la pluraj junularaj Esperanto-kluboj ekestintaj dum la 1980-aj jaroj aparte elstarigindas la kluboj *ONDO* de Kaŭno (fondita en 1985) kaj *JUNECO* de Vilno, kiuj rigardeblas la kovejo de la posta landa sekcio de TEJO.

En 2022 nova asocio, Litova Esperanta Junulara Organizo, estis fondita por kunigi junajn esperantistojn en Litovo. LEJO anstataŭis LEJL ĉar la fondintoj de LEJO malkovris ke LEJL komenciĝis procezon de likvidiĝo el la litova registaro pro la malaktiveco de LEJL kaj neplenigo de devigaj burokrataj taskoj.

## Vidu ankaŭ 
* Konsilio de Junulaj Organizaĵoj de Litovio

Kategorio:Litovaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Iamaj Landaj Sekcioj de TEJO
Loreta Strato

**Loreta strato** (*Loretánská ulice*) interligas la Loretan Placon kaj la placon de Hradčany. La sekvantaj konstruaĵoj estas interesaj laŭ arkitektura vidpunkto: la **Hrzán—palaco** (*Hrzánský palác*), origine gotika (apartenis al Petr Parléř), en la dua duono de la 16-a jarcento rekonstruita en renesanca stilo. La malfrubaroka fasado estiĝis je la fino de la 18-a jarcento. La estinta **Dietrichstein—palaco** havas sian hodiaŭan aspekton ekde la re-konstruo en la komenco de la 18-a jarcento. La iama baroka **Martinic-palaco**, ekde la jaro 1837 armea hos-pitalo. La iama **urbodomo** de la kvartalo Hradčany estas renesancstila konstruaĵo el la jaro 1598. Dekstre, malantaŭ la urbodomo, kondukas malsupren **la Urbodoma ŝtuparo** (*Radniční schody*). Sur la fasado de la domo, tra kiu la Ŝtu-paro kondukas, estas interesaj sgrafitoj el la fino de la 16-a jarcento.

Kastelo de Prago - Belvedere - Placo de Hradčany - Preĝejo De Sta Johano De Nepomuk - Kapucena Monaĥejo - Loreta Placo - **Loreta Strato** - Úvoz - Pohořelec - Strahov -

Kategorio:Stratoj en Prago
Kategorio:Hradčany (Prago)
Listo de lingvaj familioj

Diskutata propono en lingvistiko estas la klasifiko de dekoj da mondaj lingvaj familioj inter nur dek du superfamilioj. Laŭ lastaj kongruaj evidentigoj de arkeologio, genetiko kaj lingvistiko, iuj aŭtoroj ordigis tiujn superfamiliojn en ĝeneralan arbon kiu hipotezas ke ĉiuj lingvoj elvenas el unu sola monda pralingvo. Tiu teorio estas diskutata.

## La superfamilioj 
:1 Kojsana
:2 Niĝer-konga
:3 Nil-sahara
:4 Papua
:5 Aŭstrika:
::5.1 Aŭstralazia
::5.2 Mjaŭ-jaŭa
::5.3 Taja
::5.4 Aŭstronezia
:6 Dene-kaŭkaza:
::6.1 Eŭska
::6.2 Norda kaŭkazia:
:::6.2.1 Nordokcidenta kaŭkazia
:::6.2.2 Nordorienta kaŭkazia
::6.3 Buruŝaska
::6.4 Nahala
::6.5 Ĉinotibeta
::6.6 Jeniseja
::6.7 Na-denea (aŭ Atabaska)
:7 Afrik-azia
:8 Kartvela
:9 Dravida
:10 Eŭrop-azia (aŭ Nostrata):
::10.1 Hindeŭropa
::10.2 Urala
::10.3 Altaja
::10.4 Korea/ Japana/ Aina
::10.5 Giljaka
::10.6 Ĉukotko-kamĉatka
::10.7 Eskimo-aleuta
:11 Amerinda

### Disputo 
Rimarkindas, ke la skemo de la superfamilioj (kies fonto ne estas citita) kaj tiu prezentita en la geneologia arbo malakordiĝas pri diversaj punktoj rimarkinde pri ĉinotibeta lingvaro. La genealogia arbo estas bazita sur genetikaj kaj lingvistikaj observoj dum la teorio de la "filonoj" estas bazita sur nur lingvistikaj observoj kaj montras hipotezon kiun genetiko ne konfirmis.

## Vidu ankaŭ 
* Lingvofamilio

## Notoj 
Kategorio:Lingvo
Leĝo de Moore

eta|La leĝo de Moore komparata kun la historiaj datumoj (portugale).
La **Leĝo de Moore** [mor] observas, ke la bitokoj en unu kvadrata centimetro de integra cirkvito kreskas geometrie. Ekde 1962 ĝis la malfruaj 1970-oj, ĝi duobliĝis ĉiun jaron; ekde tiam ĝis almenaŭ 1999, ĝi duobliĝis ĉiun 18 monatojn. Alivorte, la povo de komputila teknologio duobliĝas ĉiun 18 monatojn sen plialtiĝo de kosto.

La leĝo estas la observo de Gordon Moore, inĝeniero kiu poste kunfondis la firmaon Intel.

Laŭ Bill Joy, la malluma signifo de la Leĝo estas la nanoteknologia apokalipso de la 2030-aj jaroj, en kiu niaj robotoj venkos nin.

Kategorio:Integraj cirkvitoj
Kategorio:Reguloj de fingroj
Laŭro

La **laŭro** (*Laurus*) estas palearktisa genro kiu apartenas al la familio de laŭracoj. Ĝi ampleksas tri speciojn.

La plej konata laŭro estas la nobla laŭro (*Laŭrus nobilis*), kies folioj estas uzataj en la kuirarto. En ĝi troveblas la natura alkaloido boldino.

## Aliaj signifoj 
Laŭro estas la nomo de arbo kun belaj malhelaj folioj, kiu kreskas precipe en la Mediteranea regiono. En antikvaj tempoj la grekoj kaj romanoj donis kronon el laŭro-folioj al la venkintoj en ludoj kaj literaturaj konkursoj. Tial ankoraŭ nun la vorto “laŭro” estas ne nur la nomo de arbo, sed ankaŭ esprimas honoron ricevatan pro granda atingo precipe rilata al arto, literaturo aŭ scienco.

## Vidu ankaŭ 
* la paĝojn pri la honoriga signo laŭrokrono kaj
* pri la greka nimfo Dafna (="laŭro")

## Bildogalerio 

| dosiero = 
Dosiero:Illustration Laurus nobilis0.jpg|
Dosiero:20050515-007-laurus-nobilis.jpg|
Dosiero:Laurus_nobilis_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-086.jpg|

Kategorio:Laŭracoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Lingvo Internacia

**Lingvo Internacia** estas origina nomo de la lingvo Esperanto, uzata de L. L. Zamenhof eldonanta sian unuan libron en 1887. Ĝi aŭ **Internacia lingvo** ankaŭ povas esti:

* **Internacia planlingvo** aŭ internacia helplingvo
* *Lingvo Internacia* - Esperanto-gazeto fondita en 1895, ne plu aperanta
* Internacia Lingvo - artikolo el EdE, pri la historio de planlingvaj projektoj antaŭ Volapuko.
* Lingvo Internacia - oficiala organo de Helena EA. Fondita en 1928. Formato 24x17. Aperas ĉefe en greka lingvo. Red. d-ro A. Stamatiadis.

## Proponitaj lingvoj krom Esperanto 
* Lingvo Internacia (planlingvo) - planlingva projekto
* Lingva International - planlingvo proponita de Adam Zakrzewski
* Internacia Lingvo - planlingvo proponita de Johann Michael Schmid
* Internacia komunika lingvo - proponita de Carl Dietrich
* Etimologia internacia lingvo - proponita de F. Reimann
* Internacia klera lingvo - proponita de Kovaljov en 1911

## Libroj 
* Internacia lingvo. Antaŭparolo kaj plena lernolibro por Rusoj
* Bibliografio de Internacia Lingvo
* La Internacia lingvo "ESPERANTO" 1904
* Internacia lingvo Esperanto (lernolibro de Saĥarov)
* Internacia lingvo Esperanto (lernolibro de B.Kolker 1974)
* *Pri Internacia Lingvo dum Jarcentoj*
* *La Idealo kaj la Realo de Internacia Lingvo*
* *Memlernilo de internacia lingvo Esperanto*
Lingvisto

**Lingvisto** aŭ **lingvosciencisto** aŭ **lingvofakulo** estas homo, kies fako estas lingvoscienco.

## Kelkaj famaj lingvistoj 
* Ivar Aasen (1813 - 1896) Norvegio
* Yehoshua Bar-Hillel (1915 - 1975) Israelo
* Leonard Bloomfield (1887 - 1949) Usono
* Franz Boas (1858 - 1942) Usono
* Franz Bopp (1791 - 1867) Germanio
* Jean-François Champollion (1790 - 1832) Francio
* Noam Chomsky (1928 - ) Usono
* Umberto Eco (1932 - ) Italio
* Alexander Gode (1904 - 1970) Germanio, Usono
* Joseph H. Greenberg (1914 - 2001) Usono
* Jakob Grimm (1785 - 1863) Germanio
* Michael Halliday (1925 - ) Aŭstralio
* Venceslaus Ulricus Hammershaimb - Ferooj
* Samuel Ichiye Hayakawa (1906 - 1992) Usono
* Charles F. Hockett (1914 - 2000) Usono
* Bedřich Hrozný (1879 - 1952) Ĉeĥio
* Roman Jakobson (1896 - 1982) Rusia Imperio, Ĉeĥio kaj Usono
* Otto Jespersen (1860 - 1943) Danio
* Sir William Jones (1746 - 1794) Britio
* Sidney M. Lamb (1929 - ) Usono
* Carl Richard Lepsius (1810 - 1884) Germanio
* Clement Martyn Doke (1893 - 1980) Sud-Afriko
* Carl Meinhof (1857 - 1944) Germanio
* Franz Von Miklosich (1813 - 1891) Slovenio
* Max Müller (1823 - 1900) Germanio
* Panini (iam inter la 7-a kaj 4-a jarcentoj a.K.?) Barato
* Holger Pedersen (1867 - 1953) Danio
* Mario Pei (1901 - 1978) Usono
* Kenneth L. Pike (1912 - 2000) Usono
* Stephen Pinker (1954 - ) Kanado
* Edward Sapir (1884 - 1939) Usono
* Ferdinand de Saussure (1857 - 1913) Svislando
* Lucien TESNIÈRE (1893 - 1954) Francio
* Michael Ventris (1922 - 1956) Britio
* Max Weinreich (1893 - 1969), Usono
* Diedrich Westermann (1875 - 1956) Germanio
* Benjamin Whorf (1897- 1941) Usono
* Ghil'ad Zuckermann (1971 - ), Aŭstralio Britio Italio Israelo

## Pli da lingvistoj 
* Detlev Blanke
* Renato Corsetti
* Martin Haase
* Reinhard Haupenthal
* Paul Hopkins
* Robert Phillipson
* Tove Skutnabb-Kangas
* Dietrich Michael Weidmann

## Eksteraj ligiloj 
* http://es.wikibooks.org/wiki/Wikiversidad:Departamento_de_Lingüística  
* http://www.alfal.org 
* http://www.uned.es/sel  
* http://www1.universia.net/catalogaxxi/C10036PPESII1/S10446/P10423NN1/INDEX.HTML
Levistiko

**Levistiko** (*Levisticum*) estas genro en la familio de apiacoj, kaj havas nur unu specion *Levisticum officinale*. Ĝi estas plurjara herbo tre aroma, kun 2-3-foje plume dividaj, senharaj folioj kaj kun malgrandaj flavetaj floroj. Laŭ origino orient-mediteranea, ĝi ennaturiĝis en Eŭropo kaj Nordameriko, kaj estas kultivata por medicinaj kaj kuirartaj uzoj, i.a. por aromigi supojn, saŭcojn kaj porkaĵojn.

En kuirarto oni uzas la foliojn de la planto, ĉefe en supoj, saŭcoj, salatoj kaj sur viandaĵoj. Ĝi estas bona alternativo por salo.

## Bildaro 

Dosiero:Illustration Levisticum officinale0.jpg|Levistiko

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.uni-graz.at/~katzer/engl/Levi_off.html  
* http://www.toildepices.com/fr/plantes/angio_dic/apiacee/levisticum/officinale.html  
* http://www.pflanzenbuch.de/modules.php?name=Pflanzendatenbank&s=Liebstöckel
* http://linnaeus.nrm.se/flora/di/apia/levis/levioff.html 

Kategorio:Apiacoj
Kategorio:Spicoj
Luneburgo

eta|775x775px|Panorama vido je 2005
La urbo **Lüneburg** (en Esperanto **Luneburgo**) situas proksimume 50 kilometrojn sudoriente de Hamburgo, je la rando de la erikejo *Lüneburger Heide*, apud la rivereto *Ilmenau*. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn. Lüneburg apartenas al la metropola regiono Hamburgo.

En la frua mezepoko Lüneburg estis unu el la plej riĉaj germanaj urboj kaj estis grava urbo de la komerca ligo Hanso. La fonto de tiu ĉi riĉeco venis el la salminejo – salo tiutempe estis tre valora krudmaterialo. Supozeble tiu salminejo apartenas al la plej malnovaj de la mondo: En la jaro 956 post Kristo, kiam Lüneburg unuafoje estis dokumente menciita, ĝi jam estis funkcianta, kaj ĝis 1980 ĝi estis seninterrompe uzata.

## Servoj 
* Leufana Universitato Luneburgo
## Elstaruloj
*Kaspar Sagittarius, historiisto

## Esperanto en Lüneburg 
En 1908 oni fondis tie la "Nord-okcidentan ligon de Esperanto".

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (germana)

Dosiero:Rathaus2.jpg|Urbodomo
Dosiero:Lueneburg Markt.jpg|Foira placo kun urbodomo
Dosiero:Lüneburg (um 1895).jpg|Lüneburg fine de la 19-a jarcento
Dosiero:Skillshare, Alter Hafen Lüneburg.jpg|Haveno


Kategorio:Distrikto Lüneburg
Kategorio:Urboj de Malsupra Saksio
Kategorio:Iamaj eksterdistriktaj urboj de Malsupra Saksio
Lázaro Cárdenas del Río

**Lázaro CÁRDENAS del Río** [LAsaro KARdenas del RIo] ( - ) naskiĝis en Jiquilpan, Miĉoakano, kaj tre juna partoprenis la meksikan revolucion. En 1928 estis elektita guberniestro de sia ŝtato.

En 1934 estis kandidato de la Nacia Revolucia Partio al prezidanteco, posteno kiun li tenis ĝis 1940.

En 1938, Cárdenas naciigis la petrol-industrion, kaj tiel kreiĝis la firmao Pemex. Li stimulis la sociajn movadojn, ĉefe sindikatojn, starigis la Meksikan Instituton por la Socia Sekureco kaj malfermis la pordojn al la ekzilitoj de la Hispana Enlanda Milito.

Post lia prezidenta periodo, li daŭre aktivis en la politiko, ĉiam celante la sociajn kaŭzojn. Lia apogo al la kuba prezidanto Fidel Castro altiris al li kritikojn de la dekstrularo, sed li neniam hezitis paroli favore al la kuba revolucio.

Li estis patro de la politikisto Cuauhtémoc Cárdenas.

## Eksteraj ligiloj 
* Ekzile en Meksiko. Militrakonto, 05/01/2020

Kategorio:Prezidantoj de Meksiko
Urbodomo de Kroměříž

La **Urbodomo de Kroměříž**, Ĉeĥio, estis konstruita verŝajne sur la pli frua fundamentaĵo en la jaroj 1550 -1611. Sian aspekton en postbaroka stilo ĝi dankas precipe al Kardinalo Francisko el Dietrichstein, pri kio atestas la memortabulo el la jaro 1611 kun triobla blazono (de la kardinalo, episkopo kaj la urbo origina sen tranĉiloj de Dietrichstein) kaj surskribo:

:FRANCISKO CARDINALI A DITRICH
:STAIN EPO OLOM etc P P PRINCIPI
:MVNIF: FIDELES CREM: GRATITVDINIS
:ERGO IN MEM: POSTERIS LOCARVNT.

La Urbodomo estis origine unuetaĝa kun la turo (riparita en la jaroj 1654 kaj 1668) kaj kun dubraka ŝtuparo. Nur en la jaro 1850 ĝi estis plialtigita je dua etaĝo kaj tutece pseŭdoklasikstile aranĝita. Nove adaptita ĝi estis por bezonoj de Urba Nacia Komitato, kaj samtempe estis rekonstruita origina fasado kaj internaĵoj belguste renovigitaj. En teretaĝo estas en la muron sekundare enmasonita blazona disko de Karolo el Lichtenstein - Castelcorn, kiu origine estis lokigita sur la turo kiel atesto de ĝia renovigo en sesdekaj jaroj de la 17-a jarcento.

Kategorio:Konstruaĵoj en Kroměříž
Kategorio:Urbodomoj en Ĉeĥio
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Regiono Zlín
Liza Minnelli

**Liza MINNELLI** (naskiĝis la ) estas usona aktorino, kantistino kaj dancistino.

Naskiĝinte en Los Angeles, Kalifornio, la filino de la aktorino Judy Garland kaj la reĝisoro Vincente Minnelli jam kiel infaneto ricevis sian unuan filmrolon (*In the Good Old Summertime*). Ankoraŭ ege juna ŝi kune kun sia patrino aperis sur la scenejoj de la *Broadway* kaj la Londona teatro *Palladium*. Mondfama ŝi fariĝis en 1972, kiam la filmo *Cabaret* venis al la kinejoj. Unu jaron poste ŝi gajnis Oskaron.

## Listo de filmoj 
* *In the Good Old Summertime* (1949)
* *Cabaret* (1971)
* *New York, New York* (1977)
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.genealogy.com/famousfolks/liza-minnelli  
* http://www.lizaminnelli.de  
* http://italian.imdb.com/name/nm0591485 

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Akademia Premio por plej bona aktorino
Kategorio:Holivudo
Likvoro

[eta|240px|Likvoro de [kaktoj el Kanarioj, Hispanio]]
**Likvoro** estas dolĉa, aroma alkoholaĵo. En litro minimume po 100 gramoj konsistas el sukero; la alkoholkvanto estas kutime inter 15 kaj 20%.

La unuajn likvorojn produktis mezepokaj monaĥoj, provantaj per herboj kaj alkoholo krei sanigajn substancojn. Intertempe preskaŭ ĉiu manĝebla herbo aŭ frukto estas uzata por fari likvorojn.

Likvoroj povas esti trinkataj sen aldonaĵoj, krome ili uzeblas por kokteloj kaj por fajnigi manĝaĵojn.

## Famaj likvoroj
* Anizo (anizo)
** *Sambuca*
* Kaluo (kafo)
* Kasiso (nigraj riboj)
* Kuracao (bigaradoj)
* *Limoncello* (citrono)
* Maraskino (ĉerizoj)
* *Oranjebitter*
* Alkermeso (ruĝa pro koĉeniloj)
* Likvoroj bazitaj sur genciano

## Vidu ankaŭ 
* Brando
* Campari
* Genepì
* Izarra (likvoro)
* Vermuto

## Proverbo 
Ekzistas proverbo pri likvoro en Esperanto:

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.liqueurweb.com/index.htm  *Liqueurweb - How to make liqueur yourself* (Kiel fari likvoron per si mem) - (angle) 
* http://www.foodsubs.com/Liqueurs.html *Comprehensive coverage of most liqueurs* (Komprenebla superrigardo pri la plimulto da likvoroj) - (angle) 
* http://www.chartreuse.fr  *Chartreuse* (likvoro produktita de monaĥoj de la Granda Kartuzio en Francio) - (france).
	


Kategorio:Alkoholaĵoj
Ludwig Uhland

**Ludwig UHLAND** [LUDvig ULant] (naskiĝis la 26-an de aprilo 1787; mortis la 13-an de novembro 1862) estis germana poeto, filologo, juristo kaj politikisto. Li naskiĝis kaj mortis en Tübingen.

Uhland estis grava reprezentanto de la romantikismo. El siaj verkoj plej famas la poemoj kaj baladoj, kiuj grandparte estis muzikigitaj de famaj komponistoj.

## Listo de verkoj 
### Beletro 
* *Gedichte* (poemoj, 1815)
* *Vaterländische Gedichte* (poemoj, 1817)
* *Ernst, Herzog von Schwaben* (dramo, 1817)
* *Ludwig der Baier* (dramo, 1819)

### Sciencaj verkoj 
* *Über das altfranzösische Epos* (1812)
* *Walter von der Vogelweide, ein altdeutscher Dichter* (1836)
* *Schriften zur Geschichte von Dichtung und Sage* (8 volumoj, 1865-77)

## En Esperanto aperis 
* *La kapelo.  (Die Kapelle.)* Tradukis L. Zamenhof. En: *Fundamenta Krestomatio.
* *Kunuloj tri migris trans Rejnoriver* : laŭ popola melodio el la 18a jarcento (1820) / Ludwig Uhland (1819). Trad. Ferdinand Pfeil. - En: Elekto el "Germana kanttrezoro" de Erk ; Leipzig: Peters, [proks. 1930], p.29
* *Mi havis kamaradon* : laŭ popola melodio (1825) / Ludwig Uhland (1809). Trad. Bernhard Loesche. - En: Elekto el "Germana kanttrezoro" de Erk ; Leipzig: Peters, [proks. 1930], p.36
* *Vigla vojaĝo ; Luna nokto ; Sorĉa vergo ; La soldato'' / trad. de Guido Holz. - En: Übertragungen = Transkondukoj. – Messkirch : Gmeiner, 1988. – p. 43 – 45. ISBN 3-926633-14-X

## Eksteraj ligiloj 
* http://gutenberg.spiegel.de/autoren/uhland.htm 
* http://www.fh-augsburg.de/~harsch/germanica/Chronologie/19Jh/Uhland/uhl_intr.html 

Kategorio:Germanaj poetoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Germanaj filologoj
Kategorio:Germanaj juristoj
Listo de papoj

**Listo de papoj**

Noto: antaŭ Sankta Viktoro la 1-a, datoj povas erari je unu jaro.

Kontraŭpapoj ne estas indikataj. St. = sankta

## 1-a jarcento 
## 2-a jarcento 
## 3-a jarcento 
## 4-a jarcento 
## 5-a jarcento 
## 6-a jarcento 
## 7-a jarcento 
## 8-a jarcento 
## 9-a jarcento 
## 10-a jarcento 
## 11-a jarcento 
## 12-a jarcento 
## 13-a jarcento 
## 14-a jarcento 

## 15-a jarcento 
## 16-a jarcento 
## 17-a jarcento 
## 18-a jarcento 
## 19-a jarcento 
## 20-a jarcento 
## 21-a jarcento 
## Vidu ankaŭ 
* Kontraŭpapoj
* Profetaĵo de Malaĥio
* Vatikano

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.popechart.com/Popelist.htm  
* http://www.newadvent.org/cathen/12272b.htm 
* http://archives.catholic.org.hk/popes/index.htm  
* http://catholic-dlc.org.hk/2000.htm 

!
Papoj
Reĝoj, Vatikano
Granda Placo de Kroměříž

eta|Granda Placo de Kroměříž

**La Granda Placo** estas la plej grava placo de Kroměříž kaj unu el la plej impresaj el urbaj placoj en Moravio. Ĝi havas proksimume formon de oblonga ortogramo; ĝia dispozicio estas tipa por la placoj de nove fonditaj mezepokaj koloniaj urboj. Oni povas supozi, ke la placon fondis episkopo Bruno el Schauenburg ĉirkaŭ la jaro 1260 en spaco inter jam ekzistanta foira vilaĝo, johanita hospitalo kaj episkopa korto. Agordaĵo de rektangula placo kaj de la kastelo de la posedanto en ĝia domangulo estis do tipa por fondiĝantaj entreprenoj de la kortega agadsfero de Přemysl Otakar la 2-a, al kiu episkopo Bruno apartenis. El pli malnova mezepoka konstruaĵaro konserviĝis nur kelkaj restaĵoj (ekz. keloj de la domoj n-roj 23, 45, 49 kc.). Sur pli malnovaj parceloj per rekonstruoj ekestadis sinsekve novaj konstruaĵoj, tial do dispozicio de plimulto el la domoj sur la placo devenas el renesanca tempo. Origine estis la tuta placo ĉirkaŭita per arkado, kiu estis dum daŭro de tria kvarono de la 19-a jarcento ŝanĝita je stokejoj kaj vendistaj butikoj. Sinsekve ĝi estas denove renovigata kaj la placo tiamaniere reakiros sian tipan stilon konatan en pli malnovaj urbaj vidaĵoj. En pasinteco estis **Granda Placo** centro de socia vivo de Kroměříž kaj la urbaj domoj sur ĝi apartenis al la plej gravaj kaj la plej belaspektaj en la urbo. Meze de la placo estas fontano (en la urbo konstruita en la jaro 1655, rekonstruita en la jaro 1811, pli poste kelkfoje riparita). Sub ĝi staras kolono de Maria, konstruita post pesta epidemio el la jaro 1680 kun la statuoj de sanktaj Venceslao, Floriano, Roĥ kaj Maŭricio en realismaj formoj de frua baroko. Surskribo sur la bazamento "*Civitas renovari fecit anno Domini 1716*" atentigas pri renovigo de la kolono. En nordokcidenta angulo de la placo estas eta monumento de Johano Miliĉ el Kroměříž konstruita okaze de 600-a datreveno de la morto (1374) de "fajranta predikanto" el antaŭhusana tempo.

Kategorio:Kroměříž
Kategorio:Placoj en Ĉeĥio
Liv Ullmann

**Liv ULLMANN** [liv *U*Lman] (naskiĝis la 16-an de decembro 1938) estas norvega aktorino, scenaristino kaj reĝisorino.eta|dekstra|180px|Liv Ullmann en Cannes en 2000Liv Ullmann naskiĝis en Tokio kaj pasigis sian junaĝon en Trondheim, Norvegio. En la jaro 1963 ŝi ekkonis la svedan reĝisoron Ingmar Bergman, kun kiu ŝi faris naŭ filmojn kaj havas unu filinon: Linn.

Ekde 1992 Liv Ullmann laboras ankaŭ kiel reĝisorino. Krome ŝi engaĝiĝas por la internacia organizo UNICEF.

## Filmaro 
### Liv Ullmann kiel aktorino 
* *Persona* ("Persono" (latineca titolo), Svedio 1966)
* *Skammen* ("La honto", Svedio 1968)
* *Viskningar och rop* ("Flustroj kaj krioj", Svedio 1972)
* *Scener ur ett aektenskap* ("Scenoj el geedzeco", Svedio 1973)
* *Ansikte mot ansikte* ("Vizaĝ' al vizaĝo", Svedio 1975)
* *Das Schlangenei* ("La serpentovo", Germanio/Usono 1976)
* *A Bridge Too Far* ("Ponton tro for", Usono/Britio 1977)
* *Herbstsonate* ("Aŭtunsonato", Germanio/Svedio 1978)

### Liv Ullmann kiel reĝisorino 
* *Enskilda samtal* ("Unuopaj dialogoj", Svedio 1996)
* *Kristin Lavransdatter* ("Kristin Lavransdatter" (titolo laŭ personnomo), Norvegio 1998)

## Eksteraj ligiloj 
* http://film.guardian.co.uk/interview/interviewpages/0,,427066,00.html 
* http://film.guardian.co.uk/News_Story/Critic_Review/Guardian_review/0,,435340,00.html 
* http://www.imdb.com/name/nm0880521 
* http://french.imdb.com/name/nm0880521 

Kategorio:Norvegaj aktoroj
Kategorio:Norvegaj reĝisoroj
L'Hospitalet de Llobregat

[90ra|eta|[Blazono]]

La urbo '''L'Hospitalet de Llobregat'* (pron.~ *Luspitalet de JubreGAT*, signifo: *Malsanulejeto de la rivero Llobregat''), estas urbo lokita en la mara ebenaĵo kaj apartenas al la kataluna regioneto «Barcelonès» (pron.~ Barsalunes'), inter la komunumoj Barcelono (Barcelona), Esplugues de Llobregat, Cornellà de Llobregat kaj El Prat de Llobregat, kaj je la maldekstra flanko de la Llobregat rivero.

## Ĝenerala informo 
* **Areo:**12,5&nbsp;km²
* **Aŭtonoma regiono:** Katalunio
* **Lando:** Hispanio
* **Kontinento:** Eŭropo
* **Norda latitudo:** 41º 22' 05''
* **Orienta longitudo:** 2º 08' 12''

## Vetero 
* La vetero estas mediteranea.
* **Jara Mezkvanta Temperaturo:** 
* **Jara Pluvemeco:** 506,7&nbsp;mm
* **Jara Mezkvanto de Pluvo-tagoj:** 94 tagoj

## Loĝantaro 
L'Hospitalet de Llobregat havas ĉirkaŭ 260.000 loĝantojn. Ĝi estas la dua plej loĝata urbo de Katalunio, kaj la deksesa de Hispanio; ĝi estas la urbo plej loĝata de Hispanio kiu ne estas ĉefurbo de provinco. Ĝi multe kreskis dum la jardekoj 60 kaj 70 de la pasinta jarcento, pro la enmigrado de eksterkataluniaj laboristoj por la industrio ĉirkaŭ Barcelono. Ĝi fariĝis parto de la aglomeraĵo de Barcelono, de kiu ĝin disigas nur unu strato.

## Metrostacioj 
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*   
*   
*  
*  
*  
*   
*  
*   
*  
*   
*  
*  
*  

## Famuloj 
* Jordi Mollà

## Bildgalerio 

Localització_de_l'Hospitalet_de_Llobregat.png|L'Hospitalet de Llobregat
Aytmdlh.jpg
Latlydlh.jpg
Spain.Catalonia.Hospitalet.Bellvitge.3.JPG|Bellvitge (L'Hospitalet de Llobregat)

## Vidu ankaŭ 
* L'Hospitalet de Llobregat (stacidomo)
* Bellvitge-Gornal (stacidomo)
* Listo de urboj de Katalunio

## Eksteraj ligiloj 
* 
* http://www.l-h.net/ 
* http://www.idescat.es/servlet/BasicTerr?TC=3&V0=1&V1=08101&PDF=FALSE&VOK=Confirmar 
* http://www.municat.net:8000/omunicat/owa/mun_p01.dad_ens?via=1&cod=0810170005 
* http://canal-h.net/ 
* http://www.l-h.es/  
* http://www.lhesport.com/  
* http://www.consorcigvhospitalet.com/ 


Kategorio:Municipoj de la Provinco Barcelono
Liza pentras bildojn

***Liza Pentras Bildojn*** estas kanto de Esperanta rokgrupo Persone. La kanto estas unu el la plej famkonataj kantoj de Persone. Ĝi estis eldonita en la albumo *Sed estas ne...*

## Eksteraj ligiloj 
* La kantoteksto
* la kanto sondosiere en *JuTubo*, bedaŭrinde en modesta akustika kvalito

Kategorio:Esperantlingvaj kantoj
Laurence Olivier

eta|dekstra|Foto de Carl Van Vechten en 1939
[eta|dekstra|Olivier kun [Vivien Leigh en "Fajro super Anglio"]]
**Laurence Olivier** [oliviej'] (**Laurence Kerr Olivier, Baron Olivier**, naskiĝis la  en Dorking, mortis la  en Brighton) estis angla aktoro, scenaristo kaj reĝisoro.

Grandan famon li akiris pro siaj roloj en dramoj de Ŝekspiro, kiujn li prezentis kaj en la teatro kaj en filmoj. Kun sia multjara edzino, la aktorino Vivien Leigh, li ofte aperis sursceneje.

Olivier gajnis interalie akademian premion en 1948 kiel plej bona aktoro kaj honorajn akademiajn premiojn en 1946 kaj 1978. Li estis en 1947 kavalirigita kaj en 1970 baronigita de la brita reĝino. Malgraŭ ĉio ĉi li petis esti nomata simple *Larry* ("Lorenĉjo").

## Listo de filmoj 
* *Wuthering Heights* (Usono, 1940 – aktoro)
* *Rebecca* (Usono, 1940 – aktoro)
* *Pride and Prejudice (Usono, 1940 – aktoro)
* *Henry V* (Britio, 1945 – aktoro kaj reĝisoro)
* *Hamlet* (Britio, 1948 – aktoro kaj reĝisoro)
* *The Beggar’s Opera* (Britio, 1953)
* *Richard III* (Britio, 1956 – aktoro, reĝisoro, scenaristo)
* *The Prince and the Showgirl* (Britio, 1957 – aktoro kaj reĝisoro)
* *Spartacus* (Usono, 1960 – aktoro)
* *Othello* (Britio, 1965 – aktoro)
* *Marathon Man* (Usono, 1976 – aktoro)
* *A Bridge Too Far* (1977 - aktoro)
* *Dracula* (Usono 1978)

## Listo de Premioj 
* Oskaro pro *Hamlet'' (1948)

## Vidu ankaŭ 
* 100 Jaroj... 100 Steluloj de AFI

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.thegoldenyears.org/olivier.html  
* http://www.laurenceolivier.com  

Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:Britaj reĝisoroj
Kategorio:Akademia Premio
L. Frank Baum

eta|L. Frank Baum
**Lyman Frank BAUM** (naskiĝis la 15-an de majo 1856, mortis la 6-an de majo 1919) estis usona verkisto.

Baum naskiĝis en Chittenango, Nov-Jorkio. Sian junaĝon li pasigis en la luksa bieno de siaj gepatroj. En la jaro 1882 li edziĝis al Maud GAGE kaj transloĝiĝis kun ŝi al Suda Dakoto.

Baum elprovis sin en pluraj agadkampoj. Li laboris en teatro, por gazetoj kaj revuoj, estris la grandmagazenon ''Baum's Bazaar* kaj okupiĝis dum ioma tempo eĉ kiel kokofarmisto. La unua libro, kiun li publikigis en 1866, temis pri la kokobredado. Baum krome eldonis propran semajnan revuon, kiu tamen - kiel la plejmulto de liaj entreprenoj - ne gajnis grandan sukceson.

En 1891 la familio transloĝiĝis al Ĉikago kaj Baum serĉis novan eblecon, gajni monon. Ĉiam ŝatante elpensi rakontojn por siaj propraj infanoj, li nun decidis, verki ankaŭ por aliaj. En siaj unuaj du libroj li rerakontis tradiciajn rakontojn. Iam li enkondukis protagonistinon nomatan Dorothy, poste li elpensis la landon de la mirakloj kaj la ĝojoj *Oz* kaj en 1900 li publikigis sian libron *The Wonderful Wizard of Oz* ("La mirinda sorĉisto de Oz"), kiu subite famigis lin. Ene de mallonga tempo fariĝis el ĝi muzikalo, kaj Baum mem verkis la scenaron.

La granda sukceso de la verko igis la aŭtoron daŭrigi la verkadon pri la mirinda lando de Oz. Dume li plurfoje deklaris, ke tiu ĉi estas la lasta libro kaj la serio nun finiĝis, sed finfine li tamen daŭrigis, ĉar li ricevis amason da kortuŝaj leteroj de sia vasta juna legantaro.

L. Frank Baum mortis en 1919 en Los-Anĝeleso. La verkaro pri la sorĉisto de Oz, kiu post la morto de Baum estis daŭrigata fare de aliaj verkistoj, intertempe apartenas al la klasikaĵoj de la fantasto. Ĝi estis plurfoje filmigata, en 1939 ekz. tre sukcese kun Judy Garland en la rolo de Dorothy.

## En Esperanto aperis 
* *La mirinda sorĉisto de Oz. (The Wonderful Wizard of Oz.)''
** Tradukis Donald Broadribb.
*** [1-a eldono.] Beverley: Bookleaf Publishing, 1996. 182. paĝoj. ISBN 1-876042-01-X.
*** [2-a eldono.] Novjorko: Mondial, 2012. 277 paĝoj. ISBN 9781595692450.
** Tradukis Harold R. Dreyer. Berkeley: Eldonejo Bero, 2000. 144 paĝoj. ISBN 1-882251-31-8.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.ozclub.org/ 
* http://www.classicauthors.net/Baum/ 
* http://www.literature.org/authors/baum-l-frank/ 
* http://www.put.com/oz/ 
* http://greatsfandf.com/AUTHORS/LFrankBaum.shtml 
* http://www.snopes.com/movies/films/ozcoat.htm 
* http://onlinebooks.library.upenn.edu/ 
* http://librivox.org/the-road-to-oz-by-l-frank-baum/ 
* http://librivox.org 
* http://www.smaragdenstadt-fanpage.de/ 
* http://lib.ru/BAUM/oz.txt 
* Rete legeblaj verkoj , tradukis Donald Broadribb


Kategorio:Usonaj verkistoj
Lise Meitner

**Lise MEITNER** (naskiĝis je la 7-a de novembro 1878 en Vieno kaj mortis je la 27-a de oktobro 1968 en Cambridge, Anglio) estis fizikisto.

Ŝi studis kaj doktoriĝis en sia hejmurbo kaj transloĝiĝis je 1907 al Berlino, kie ŝi konatiĝis kun la kemiisto Otto Hahn. Ambaŭ sciencistoj dum 30 jaroj kune esploris la fenomenon de la radioaktiveco kaj malkovris en 1918 la elementon 91, protaktinio (Pa).

En 1938 Meitner, kiu, malgraŭ sia protestanta kredo, estis klasigita kiel judino laŭ la naziaj rasaj legoj, fuĝis de la nazioj al Svedio, kie ŝi daŭrigis siajn esplorojn. En februaro 1939 ŝi publikigis la fizikan klarigon por la nuklea fendado, kies principojn ŝi kune kun Hahn estis esplorinta.

En la jaro 1945 Hahn estis honorata per la Nobel-premio pri fiziko sed Meitner ne. Tiu ĉi eraro parte korektiĝis, kiam Hahn kaj Meitner kune gajnis la Premion Fermi en 1966. La elemento 109 honore al la sciencistino estis nomata mejtnerio. Kaj asteroido 6999 honore al la sciencistino estis nomina 6999 Meitner.

## Bildaro 

Dosiero:Otto Hahn und Lise Meitner.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.sdsc.edu/ScienceWomen/meitner.html  
* http://deutsche.nature.com/physics/19.pdf  
* http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/MeitnerLise  
* http://physicsweb.org/articles/review/13/3/1  

Meitner
Limeriko

**Limeriko** estas mallonga ŝercpoemo konsistanta el kvin versoj, kun rimoj laŭ la skemo AABBA. La unuaj limerikoj aperis ĉirkaŭ la jaro 1820 en Anglio; la nomon donis la irlanda urbeto Luimneach (angle Limerick). En klasika limeriko la unua verso priskribas la protagoniston kaj nepre mencias lian loĝlokon, nuntempe tiu postulo ofte estas neglektata. La enhavo kutime estas absurda, ofte maldeca, kaj ĝuste tial ridiga.

La kvin versoj de limeriko kutime havas 3, 3, 2, 2, 3 trisilabajn piedojn. En Esperantaj limerikoj, la piedoj kutime estas amfibrakoj, sed ankaŭ eblas anapestoj.

Aŭtoroj de limerikoj estas inter alie: Edward Lear, Ogden Nash kaj Isaac Asimov.

Limeriko de Raymond Schwartz el *Kun siaspeca spico* kun amfibrakoj:

::Jen estis fraŭlin' en Parizo;
::ŝi dormis sen noktoĉemizo,
::feliĉe ŝi havis
::- Kaj tio min ravis - 
::piĵamon en mia valizo.

Lastatempe (1990-aj jaroj kaj poste) multajn brilajn limerikojn en la rusa lingvo verkis Anatolij Belkin, en Esperanto - Mikaelo Bronŝtejn.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.limerick-queen.de 
* http://en.wiktionary.org/wiki/canonical#Adjective
* http://www.oedilf.com 
* Limerikoj en Esperanto
* LiMERIKo: limerika konkurso

Kategorio:Poezio
Kategorio:Anglalingva literaturo
Leĝo de Moseo

200px|eta|maldekstre|Paĝo el Torao
La **Leĝo de Moseo** aŭ **Torao** estas la unuaj kvin libroj de la Biblio, kies tradicia aŭtoro estas Moseo laŭ juda kredo:
# *Genezo*
# *Eliro*
# *Levidoj*
# *Nombroj*
# *Readmono*

## Priskribo
La greka nomo por la Leĝo estas la *Pentateŭĥos* (la "kvin libringoj"). La moderna juda nomo estas la **Torao** (la "instruo"), kvankam inter la ortodoksaj judoj oni uzas tiun nomon ankaŭ por postbiblia sistemo da leĝoj (*parola Torao*), kiu, laŭ la tradicio, ankaŭ estis rivelitaj al Moseo, sed, laŭ modernaj historiistoj, estis fakte redaktitaj ege pli malfrue.
La tiel nomitaj 613 moralordonoj estas parte deduktitaj de la Torao, sed estas ankaŭ grandparte postbibliaj.

La libroj de la Leĝo ne nur enhavas la moralordonojn de Dio, sed ankaŭ historion de la mondo ĝis la tempo de Moseo: Adamo kaj Eva, la Edena ĝardeno, Noa kaj la Diluvo, Babelo, Abraham, Jakobo, Jozefo, ktp.

La Toraujo aŭ *Toraa-sanktejo* (inter la sefardaj judoj , latinliterigo hēḵāl, *Heĥal*, signifo "palaco, templo"; inter la aŝkenazaj judoj , latinliterigo *Aron ha-Kodeŝ*, signifo "la sankta kesto, la sankta sanktejo'') estas sanktejo en kiu la volvlibroj de la Torao en la sinagogo estu konservita. Jam estis toraa sanktejo en la sinagogoj de la antikva epoko .

## Vidu ankaŭ 
* Torao parola
* Humaŝ
* Tanaĥo
* Sefer Tora
* Septuaginto
* Miŝno
* Talmudo
* Halaĥo
* Ŝulĥan Aruĥ

## Eksteraj ligiloj 
* http://st-takla.org/pub_oldtest/index_.html
* La Leĝo de Moseo
* Juda Enciklopedio: Leĝo de Moseo
* The Judaica Press Complete Tanach kun Rashi


Kategorio:Judismo
Kategorio:Abrahamaj religioj
Loriot

dekstra|180px
eta|250px|Loriot en 2005.
**Loriot** [LorJO] (n. la 12-an de novembro 1923, m. la 22-an de aŭgusto 2011) estis germana verkisto, desegnisto, aktoro, scenaristo kaj reĝisoro. Lia vera nomo estas **Bernhard Victor Christoph Carl VON BÜLOW**; la pseŭdonimon Loriot li devenigis de la oriolo sur la blazono de sia familio (franclingve *oriolo* = *loriot*).

La unuaj verkoj de Loriot estis satiraj bildstrioj publikigitaj en diversaj ĵurnaloj. Ekde 1954 li ankaŭ verkis librojn, kontribuis al televidaj kaj teatraj produktaĵoj kaj furoris kiel aktoro, scenaristo kaj reĝisoro de kinofilmoj.

## Listo de verkoj 
eta|Ŝtonmanĝanta pediko (ina)
* *Auf den Hund gekommen* (1954)
* *Der gute Ton* (1957)
* *Wahre Geschichten : erlogen von Loriot* (1959)
* *Der gute Geschmack* (1964)
* *Neue Lebenskunst in Wort und Bild* (1966)
* *Loriots großer Ratgeber* (1968)
* *Loriots Tagebuch* (1970)
* *Loriots kleine Prosa* (1971)
* *Loriots kleiner Ratgeber* (1974)
* *Loriots Wum und Wendelin* (1977)
* *Loriots Mini-Ratgeber* (1980)
* *Die Ehe für Anfängerinnen* (1981)
* *Möpse und Menschen* (1983)
* *Szenen einer Ehe* (1986)
* *Loriots kleiner Tierleben von B bis Z* (1986)
* *Loriot* (1988)
* *Loriots Ödipussi* (1988)
* *Pappa ante portas* (1991)
* *Herren im Bad* (1997)
* *Enkel für Anfänger* (1998)
* *Große Deutsche* (1998)

## Listo de filmoj 
* *Ödipussi* (1988)
* *Pappa ante portas* (1991)

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de Loriot
* Laŭda parolado por Loriot okaze de lia honora doktoriĝo  en germana

* Danka parolado de Loriot pro la honora doktoriĝo  en germana
* Leksikono de Loriot (FAZ) via archive.org 

Kategorio:Germanaj reĝisoroj
Kategorio:Germanaj desegnistoj
Kategorio:Artistnomoj
Natura satelito

[eta|400px|Kelkaj lunoj kompare al la Tero. 19 lunoj estas sufiĉe grandaj por esti rondaj; du ([Titano (luno)|Titano kaj Tritono) havas rimarkindan atmosferon.]]

**Natura satelito** (kelkfoje nomata **luno**) estas astra objekto, kiu ĉirkaŭiras planedon aŭ alian sub-stelan astron. Ĝi havas pli malgrandan mason ol sia planedo.

En la sunsistemo troviĝas 162 konataj naturaj satelitoj de la ok planedoj, 4 konataj de la nanplanedoj, kaj multaj aliaj de planedetoj. La satelito de nia planedo Tero mem nomiĝas Luno.

Troviĝas satelitojn ĉirkaŭ ĉiuj planedoj en la sunsistemo, krom Merkuro kaj Venuso; lunojn en aliaj sunsistemoj ankoraŭ ne eblis observi.

## Listo de naturaj satelitoj 
La naturaj satelitoj agnoskitaj de la Internacia Astronomia Unio estas jene listigitaj, laŭ ilia oficiala numero. La nomoj skribitaj grase karakterizas satelitojn sufiĉe grandaj por ke ili havu rondan formon pro sia mem-gravito.

### Satelitoj de planedoj 
### Satelitoj de planedoidoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de la objektoj de la sunsistemo
* Kronologio de la malkovroj de la sunsistemaj planedoj kaj de ties naturaj satelitoj
* Artefarita satelito
* Regula satelito
* Neregula satelito
* Satelito
Logos

**Logos** (greke λόγος *logos*; ankaŭ esperantigite **logoso**) estas greka vorto, kiu signifas «vorto» kaj samtempe «racio» kaj estas la radiko de la Esperanta vorto *logiko* kaj de la "sufikso" *-logio*. Laŭ Heraklito kaj aliaj grekaj filozofoj, Logos estas tio, kio regas kaj ordigas la universon.

La juda filozofo Filono instruis, ke Logos estas la Vorto de Dio. Laŭ Sankta Johano Logos estas Jesuo Kristo, Dio mem enkarnigita kiel homo, kiel evidentiĝas en la Evangelio laŭ Sankta Johano:
:*En la komenco estis la Vorto, kaj la Vorto estis kun Dio, kaj la Vorto estis Dio. Tiu estis en la komenco kun Dio. Ĉio estiĝis per li; kaj aparte de li estiĝis nenio, kio estiĝis. […] Kaj la Vorto fariĝis karno kaj loĝis inter ni, kaj ni vidis lian gloron, gloron kvazaŭ de la solenaskita de la Patro, plena de graco kaj vero.* (ĉapitro 1, versikloj 1–3 kaj 14)

## Vidu ankaŭ 
* Antaŭsokrataj filozofoj
* Alogoj
* Kristana logos

Kategorio:Filozofio
Kategorio:Teologio
Kategorio:Kristanismo
Lacerto

**Lacerto** (*Lacerta*) estas reptilio kutime malgranda (10–20&nbsp;cm), sed foje ĝis 3 m longa de familio lacertedoj. Lacertoj havas mallarĝan kolon, kvar krurojn kaj longan voston. **Lacertohaŭto**, karakterizata per korniĝintaj skvamoj kaj ŝildetoj, estas uzata industrie. Ekzemple, barba agamo (vidu la suban, apartan artikolon kaj fotojn).

En Esperantujo, *lacerto* povas ankaŭ signifi "homo, kiu lacertas".

Dosiero:Lacerta agilis female 2013 G1.jpg|eta|maldekstra|180px|*Lacerta agilis*, femalo
Dosiero:Lacerta agilis 1 (Marek Szczepanek).jpg|eta|maldekstra|180px|*Lacerta agilis*, masklo
Dosiero:Lacerta vivipara 2 hen (Marek Szczepanek).jpg|eta|maldekstra|180px|*Lacerta vivipara*

eta|dekstra|*Lacerta graeca*
eta|*Lacerta trilineata*
eta|dekstra|*Lacerta viridis*
eta|*Lacerta schreiberi*

## Specioj 
'*Genro Lacerto *Lacerta'''*
* Sand lizard (*Lacerta agilis*) (vidu la fotojn de masklo kaj femalo)
* *Lacerta anatolica''
* Andreansky's lizard *Lacerta andreanskyi*
* Aran rock lizard (*Lacerta aranica*)
* Aurelio's rock lizard (*Lacerta aurelioi*)
* Bedriaga's rock lizard (*Lacerta bedriagae*)
* Western green lizard (*Lacerta bilineata*)
* Pyrenean rock lizard (*Lacerta bonnali*)
* *Lacerta brandtii*
* Anatolian lizard (*Lacerta cappadocica*)
* Greenbelly lizard (*Lacerta chlorogaster*)
* *Lacerta cyanisparsa*
* Omman's lizard (*Lacerta cyanura*)
* Danford's lizard (*Lacerta danfordi*)
* Elburs lizard (*Lacerta defilippii*)
* *Lacerta dryada*
* Fraas' lizard (*Lacerta fraasii*)
* Greek rock lizard (*Lacerta graeca*) (vidu la supran foton)
* *Lacerta herseyi*
* Horvath's rock lizard (*Lacerta horvathi*)
* Jayakar lizard (*Lacerta jayakari*)
* *Lacerta kulzeri*
* Lebanon lizard (*Lacerta laevis*)
* Eyed lizard (*Lacerta lepida*) or ocellated lizard (vidu la supran foton)
* *Lacerta media*
* Iberian rock lizard (*Lacerta monticola*)
* Mosor rock lizard (*Lacerta mosorensis*)
* *Lacerta oertzeni*
* Sharp-snouted rock lizard (*Lacerta oxycephala*)
* *Lacerta pamphylica*
* Dwarf lizard (*Lacerta parva*)
* Iberian emerald lizard (*Lacerta schreiberi*) (vidu la suban foton)
* *Lacerta steineri*
* Caucusus emerald lizard (*Lacerta strigata*)
* Balkan emerald lizard (*Lacerta trilineata*) (vidu la supran foton)
* European green lizard (*Lacerta viridis*) (vidu la supran foton)
* Viviparous lizard (*Lacerta vivipara*) new/alternative name: (*Zootoca vivipara*) (vidu la foton)
* *Lacerta zagrosica*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/classification/Lacerta.html#Lacerta 

Kategorio:Lacertedoj
Lozère

**Lozère** [] (aŭ okcitanlingve *Losèra* []) estas unu el la departementoj de la franca regiono Okcitanio. Ĝi etendiĝas sur , sed estas tre maldense loĝata: kun nur  loĝantoj, ĝi estas la malplej loĝata departemento. Ĝia nomo venas de la monto *Lozère*.

La departemento havas 176 komunumojn.

## Geografio 
Lozère havas landlimojn kun la departementoj Cantal, Haute-Loire, Ardèche, Gard kaj Aveyron.

Ĝi situas en la suda parto de la Centra Montaro aŭ Centra Masivo, kaj konsistas plejparte el altebenaĵoj kaj profundaj interkrutejoj kaj valoj.

La ĉefurbo de Lozère estas la malgranda urbo Mende (10 000 loĝantoj).

## Ekonomio 
La loka ekonomia vivo estas maldiversa: agrikulturo ludas la ĉefan rolon (bredado sur la dezertaj ebenaĵoj, ekspluatado de la arbarojn), kaj industrio preskaŭ malĉeestas.

## Turismo 
“Verda turismo” disvolviĝas en tiu departemento: skiado en vintro kaj ekskursado meze de la naturo estas la plej gravaj turismaj aktivecoj en Lozère. Ni menciu la grandajn naturajn parkojn de Cevenoj (*Cévennes / Cevenas*, vidu la tekston Nacia Parko Cevenoj) aŭ de la altebenaĵo *Grands Causses*, la pitoreskajn vojojn tra la gorĝoj de Tarn, kaj la grotojn kiuj troviĝas ĉie en la departemento.

## Arondismentoj 
La departemento dividiĝas al du arondismentoj:
* arondismento Florac
* arondismento Mende

## Vidu ankaŭ 
* Francaj departementoj
* Komunumoj de Lozère

## Eksteraj ligiloj 
* Prefektejo
* Departementa Konsilio
* Lozère Online
* Lozère Infos
* Turismo en Lozère


Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1790
Kategorio:Departementoj de Francio