Punktobeka anaso

La **Punktobeka anaso** (***Anas poecilorhyncha***) konata ankaŭ kiel **Punktobekulo**, estas birdospecio de la grupo de plaŭdanasoj kiu reproduktiĝas en tropika kaj orienta Azio. Tiu specio ege rimarkindas kaj diferenciĝas pro sia bunta bekobildo, kiu nomigas la specion.

## Distribuado 
Ĝi havas tri subspeciojn: nome la Hindia punktobeka anaso (*A. poecilorhyncha poecilorhyncha*), la Orienta punktobeka anaso (*A. poecilorhyncha zonorhyncha*), kaj la Birma Punktobeka anaso (*A. poecilorhyncha haringtoni*).

Tiu anaso havas populacion de loĝantaj birdoj en la suda parto de sia teritorio el Pakistano kaj Barato al suda Japanio, sed la norda subspecio, nome la **Orienta punktobeka anaso** (*A. p. zonorhyncha*), estas migranta, kaj vintras en Sudorienta Azio. Ĝi estas tre gregema for de la reprodukta sezono kaj formas malgrandajn arojn. La plej nordaj populacioj etendis siajn teritoriojn norden pli da 500&nbsp;km ekde la komenca 20a jarcento, eble kiel reago al la tutmonda varmiĝo.

Resume ĝi povas troviĝi en Bangladeŝo, Kamboĝo, Ĉinio, Barato, Laoso, Birmo, Nepalo, Pakistano, Srilanko, Tajlando kaj Vjetnamio, sen konsideri la orientan subspecion kiu estas aparta por kelkaj fakuloj.

## Priskribo 
eta|maldekstra|250ra|Masklo (antaŭe) kaj ino de Orienta punktobeka anaso (*A. (p.) zonorhyncha*)
Tiu anaso estas ĉirkaŭ samgranda kun la Platbeka anaso. Ĝi estas 55 – 63&nbsp;cm longa kaj 83 – 95&nbsp;cm interflugile, kun korpomaso de 790 – 1500 g. Tiuj estas ĉefe grizaj anasoj kun pli palaj kapo kaj kolo (en kapo estas pli malhelaj krono kaj ĉefa traokula strio, ĉe orienta eĉ mustaĉa) kaj bunta nigra beko kun la pinto (al lasta triono) brilflava kaj ege kontrasta. La suba brusto kaj ĉefa dorso estas de malhelbrunaj plumoj kun sablokoloraj bordoj, pli malgrandaj ĉe la pli malhelbrunaj dorso kaj flankoj). La flugiloj estas blankecaj kun nigraj flugilplumoj sube, kaj el supre montras blankabordan verdan speguleton kaj blankajn triarangajn. La kruroj estas ruĝecoranĝaj. La irisoj estas malhelbrunaj.

Krome la masklo havas rimarkindan ruĝan punkton en la bazo de la beko, kiu forestas aŭ estas malfacile videbla ĉe la pli malgranda, sed aliflanke tre simila ino. Temas do pri specio kun malgranda seksa duformismo. Junuloj estas pli brunaj kaj senkoloraj ol plenkreskuloj. La bunta beko de la masklo nomigas la specion laŭ la latina scienca nomo (kie kunmetaĵo estas de du radikoj el la antikva greka signife respektive “bunta” kaj “beko”) kaj laŭ la komuna nomo.

La Orienta punktobeka anaso estas pli malhela kaj pli malhelbruna; ties plumaro estas pli simila al la Pacifika brovanaso. Ĝi ne havas la ruĝan bekopunkton, kaj havas bluan speguleton. Pro tio oni studas ĉu vere temas pri aparta specio.

Ĝi estas birdo de fluantakvaj lagoj kaj marĉoj en malferma kamparo kaj manĝas per plaŭdado plantomaterialon ĉefe vespere aŭ nokte. Ili nestumas surgrunde inter vegetaĵaro ĉe akvo, kaj la ino demetas 8-14 ovojn.

Kaj la masklo kaj la ino havas birdalvokojn similajn al tiuj de la Platbeka anaso.

## Sistematiko 
[eta|dekstra|250ra|Hindia punktobeka anaso en Baratpuro, [Barato]]
La lokigo per filogenetiko de tiu specio estas enigma. La Orienta punktobeka anaso estas ofte konsiderata distinga specio fare de multaj taksonomiistoj (ekz. Johnson & Sorenson 1999). Kaj kvankam molekulaj analizoj kaj biogeografio indikas, ke plej specioj de la grupo de la Platbeka anaso en la genro *Anas* formas du distingajn kladojn, hibridiĝo inter ĉiuj el tiuj specioj estas regule okazanta fenomeno kaj la hibridoj estas kutime tute fekundaj. Oni scias, ke tiu ĉi specio produktas fekundajn hibridojn kun la Pacifika brovanaso kaj la Filipina anaso en kaptiveco, kaj nature hibridiĝas kun la Platbeka anaso kie ties teritorioj koincidas en la Ĉemara Regiono pro la nordena etendo de la Punktobekulo.

eta|maldekstra|250ra|Anasidoj
Sed alia studo, oni konkludis, ke la similecoj inter la Punktobeka anaso kaj la amerikaj "mallardines" ŝuldas al konverĝa evoluo je molekula nivelo. Pli ol esti devenaj el la nordamerika klado, tiu Punktobekulo ŝajnas havi filogenetikan situon proksiman al la punkto kie la pacifikaj kaj la amerikaj stirpoj separiĝis, evoluante sendepende el tie escepte pro eventuala hibridiĝaj okazaĵoj kun la Platbeka anaso, kvankam la rilatoj de *zonorhyncha* al la Pacifika brovanaso meritas pluan studon.

## Referencoj 
Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Azio