open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Preĝejo Sankta Mikaelo (Csót)

La **Preĝejo Sankta Mikaelo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Csót.

## Historio 
La romanika kirko konstruiĝis en la 11-a jarcento. Depost 1543 la vilaĝo senhomiĝis pro la kontraŭturkaj bataladoj. En 1784 el la restantaj ruinoj oni konstruis novan preĝejon, sed la sanktejo grandparte restis origina. La orgeno estis farita en 1817, trakonstruita en 1892. Arkeologoj trovis la mezepokajn murojn kaj fenestrojn en 1971, post 2 jaroj la plena preĝejo renoviĝis, same en 2012. 

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola tie, kie la ĉefvojo konverĝas kun flankovojo. La plena kirko laŭ la trotuaro estas ĉirkaŭirebla. En mezo de la simetria fasado la kvarangula turo reliefas, kies piedo estas la enirejo. La sanktejo estas pli mallarĝa, ol la navo. La konstruaĵo finiĝas en brikoforma sakristio.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* https://veszpremiersekseg.hu/plebania-profil/7627/ 

Kermeso okazas en la 29-an de septembro.

Csót01v.jpg
Csót3.JPG
Csót5.JPG
Csót légi fotó4.jpg

Csót
Csot
Kategorio:Csót
Stefania Wilczyńska

**Stefania Wilczyńska** (naskiĝis la 26-an de majo 1886 en Varsovio, mortis la 6-an de aŭgusto 1942 en Treblinka) – edukistino kaj pedagogo, proksima kunlaborantino de Janusz Korczak.

## Vivo 
Naskita kiel filino de Julian (Izaak) Wilczyński (m. 1911) kaj Salomea el domo Walfisz (m. 1929). Edukita en pola familio juddevena, finis privatan lernejon ĉe Jadwiga Sikorska en Varsovio, poste ekstudis kaj finis studojn pri naturscienco en Universitato de Lieĝo en Belgio. Post reveno al Varsovio eklaboris – komence volontule – en neglektita azilo por judaj orfoj. Kiel bonega organizantino ŝi perfektigis la azilon kaj estis nomumita ĝia gvidantino. Tie ekkonis Korczak kaj ligis kun li kunlaboron, kiu – kun interrompoj – daŭris ĝis tragika murdo de ambaŭ en Treblinka.

Kune kun Korczak fondis kaj gvidis Domon de Orfoj por judaj infanoj en Varsovio (1912-1942) ĉe la str. Krochmalna 92 (translokita al geto ĉe la str. Chłodna 33, kaj poste al str. Sienna 16 – Śliska 9), kie ili aplikis novecajn pedagogiajn metodojn. Ŝi gvidis la domon dum foresto de Korczak dum la unua mondmilito kaj dum lia vojaĝo al Palestino en la jaroj 1934 kaj 1936. Ŝi mem ankaŭ estis en Palestino, vizitis kibucon Ein Harod (Norda distrikto de Israelo), planis forveturi al Proksima Oriento.

Sur tombo de ŝiaj gepatroj en ĉefa aleo de la hebrea tombejo de Varsovio (segmento 64, vico 1) troviĝas ŝia simbola tombo.

Postmorte estis distingita per Arĝenta Merit-Kruco.

En majo 2013 grupo de sociaj aktivuloj apelaciis pri honorigo de Stefania Wilczyńska per aleo apud la Muzeo pri Historio de Polaj Judoj en Varsovio.

## Bibliografio 
* Stefania Wilczyńska, *Słowo do dzieci i wychowawców* (La vorto al infanoj kaj edukistoj), elekto kaj prilaboro Barbara Puszkin, Marta Ciesielska, Ośrodek dokumentacji i Badań Korczakianum, Varsovio 2004, p. 262 + p. XX – Z Kręgu Korczaka. Tematy, Ludzie, Dokumenty (El la Rondo de Korczak. Temoj, Homoj, Dokumentoj)
* Jan Jagielski, *Przewodnik po cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej 49/51* (Gvidlibro tra juda tombejo en Varsovio ĉe la str. Okopowa 49/51), kajero 1, Segmentoj ĉe la Ĉefa Aleo, Towarzystwo Opieki nad Zabytkami (Societo pri Protekto de Antikvaj Monumentoj). Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej w Polsce (Socia Protekto-Komitato pri Tombejoj kaj Antikvaj Monumentoj de Juda Kulturo en Pollando), Varsovio, 1996, p. 72-73, ISBN 83-90-66296-5

## Eksteraj ligiloj 
* Simbola tombo de Stefania Wilczyńska laŭ bazo de donitaĵoj de la juda tombejo ĉe str. Okopowa en Varsovio

Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Polaj pedagogoj
Kategorio:Polaj judoj
Kategorio:Varsovianoj
Kategorio:Polaj aktivuloj
Kategorio:Mortintoj en naziaj koncentrejoj
Kategorio:Treblinka (koncentrejo)
Edmund Jaraczewski

**Edmund Jaraczewski** (naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1900 en Strzemieszyce (nun kvartalo de Dąbrowa Górnicza), mortis en 1991 en Varsovio) - pola esperantisto, socia aktivulo.

Li ekintersiĝis pri esperanto kaj ekkonis ĝin en 1923 helpe de Władysław Pozner, antaŭa lernanto de Ludoviko Zamenhof. Tiutempe li studis en Varsovio, kie engaĝiĝis en kreo de Akademia Societo de Esperantistoj, kiu rapide arigis ĉ. 100 varsoviajn studentojn. Agadon en la Esperanto-movado daŭrigis post studoj: li estis membro de Pola Esperanto-Societo en Varsovio, fondis kvartalan filion de Pola Esperanto-Asocio en Praga kaj rondon ĉe Pola Ŝpar-Kaso, kie laboris. Ankaŭ estis plurjara bibliotekisto de la Ĉefa Estraro de PEA, delegito de Universala Esperanto-Asocio kaj membro de Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista. En 1962 estis kunfondinto de Seniora Rondo de PEA en Varsovio, en 1985 distingita per insigno "Merita Esperantisto". 

## Bibliografio
* Jozefo Golec, *Słownik biograficzny esperantystów polskich* (Biografia vortaro de polaj esperantistoj), Cieszyn 2010, p. 77 (kun foto)

Kategorio:Polaj esperantistoj 
Kategorio:Polaj aktivuloj
Brusela Parko

eta|dekstre|250px|Ŝprucfontano en la parko kaj parlamentejo fone.
La **Brusela Parko**, ''* (france) aŭ *Warandepark'' (flandre), estas la plej granda urba publika parko en la centro de Bruselo, Belgio.

La areo de tiu ortangula parko estas 13.1 ha. Ĝi estas ĉirkaŭita de la placo Place des Palais/Paleizenplein sude, la stratoj Rue Royale/Koningsstraat okcidente, Rue de la Loi/Wetstraat norde kaj Rue Ducale/Hertogstraat oriente.

Famaj konstruaĵoj ĉirkaŭ la parko estas la Reĝa Palaco de Bruselo kaj la konstruaĵoj de la Belga Parlamento kaj de la ambasado de Usono. En la parko estas ankaŭ teatro, koncertejo kaj diversaj distraj kaj ornamaj konstruaĵoj, krom gravaj skulptaĵoj de famaj skulptistoj.

La parko estis kreita inter 1776 kaj 1783 sur la loko kie iam estis la ĝardenoj de iama palaco Coudenberg. La parko estis desegnita laŭ novklasikisma stilo, geometreca fare de Gilles-Barnabé Guimard kaj Joachim Zinner.

## Bildaro 

File:Peter I monument in Brussels Park - IMG 3788.JPG|Monumento al Petro la Granda
File:Statues in Brussels Park - IMG 3736.JPG|Narciso de Albert Desenfans
File:Bandstand in Brussels Park - 2018-03-23 - Andy Mabbett - 01.jpg|Kiosko farita de Jean-Pierre Cluysenaar
File:Parc de Bruxelles-Warandepark lamposts - 2018-03-23 - Andy Mabbett - 03.jpg|Unu el la parkaj lampoj de artdekora stilo, farita en Parizo de A. Durenne

## Notoj 
Kategorio:Parkoj en Bruselo
Kategorio:Novklasikismaj konstruaĵoj en Belgio
Kategorio:Aperis en 1775
Kategorio:Vizitindaĵoj en Bruselo
Sinefrino

**Sinefrino** aŭ **oksedrino** estas blanka solidaĵo, kemia substanco apartenanta al la familio de la fenil-etanol-amino, natura kombinaĵo trovata en la Citrus aurantium, kelkaj plantoj kaj bestoj. Ĝi estas konata pro ĝiaj antivirusaj, antiinflamaj kaj antibakteriaj efikoj.

En Usono, ĝi estas komercita, kombinita kun kafeino, tiel kiel dieta suplemento por stimulado de pezo-malgajno. En farmakologio, sinefrino uzatas kiel **simpato-mimetikaĵo** pro ĝiaj hipertensaj kaj vazokuntirigaj proprecoj, ankaŭ uzata en la traktado de astmuloj.

## Sintezo 
* La biosintezo de la sinefrino en la specio Citrus oni kredas sekvi la jenajn vojojn:

## Literaturo 
* Santa Cruz Biotechnology
* Drugbank
* Parchem
* Chemical Book
* BOC Sciences
* Allb Technology 

## Vidu ankaŭ 

Benzoylcyanide.svg|**Benzoilcianido**
(-)-Ephedrin.svg|**Efedrino**
Phenethylamine2DCSD.svg|**Fenetilamino**
Phenyl_ethanal_Structure_V.1.svg|**Fenil-acetaldehido**
Kwas_fenylooctowy.svg|**Fenil-acetata acido**
L-Phenylalanin_-_L-Phenylalanine.svg|**Fenil-alanino**
Norephedrine.png|**Fenil-propanolamino**
Octopamin.svg|**Oktopamino**
Racemic_amphetamine_2.svg|**Amfetamino**
Oxilofrin.svg|**Metil-sinefrino**

## Referencoj 
Kategorio:Fenetilaminoj
Kategorio:Feniletanolaminoj
Kategorio:Fenoloj
Kategorio:Receptoraj antagonistoj
Kategorio:Homaj metabolitoj
Henrik Ripszám (pentristo)

**Henrik Ripszám** [ripsAm], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ripszám Henrik** estis hungara sportisto (orientiĝadisto, atleto), pentristo. Li estis kreanto de la hungara orientiĝado.

Henrik Ripszám http://www.csgyk.hu/baranyai-neves-szemelyek-bongeszo/?nevesszemely_azonosito=13617 naskiĝis la  en Németbóly (Hungario), li mortis la  en Oakwood (Britio).

## Biografio 
Henrik Ripszám frekventis industriartan mezlernejon en Budapeŝto, en 1910 li iĝis ornampentristo. Li studvojaĝis en Eŭropo, poste li kreis ornamaĵojn en diversaj konstruaĵoj. Li estis ankaŭ atleto, jam en 1911 li estis la unua en hungara ĉampionado pri marŝado pri 30 km. En la sekva jaro li partoprenis en Olimpiaj ludoj en Stokholmo sen rezultoj. Li batalis dum la 1-a mondmilito kaj li estis militkaptito en Siberio. Li hejmenvenis en 1922 kaj li kreis la hungaran orientiĝadon. En 1926 li migris al Anglio, kie li okupiĝis pri libroilustraĵoj, tapiŝoplanoj kaj skulptado.

## Ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (1910)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Lány népviseletben
* Kalotaszegi asszony

## Fontoj 
* [hungarlingva biografio kun foto](https://hu.wikipedia.org/wiki/Ripsz%C3%A1m_Henrik_(1889))

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj atletoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungardevenaj britoj
André Weil

**André WEIL** (naskiĝis la 6-an de majo 1906 en Parizo, mortis la 6-an de aŭgusto 1998 en Princeton) estis franca matematikisto juddevena, fondinto kaj fakta gvidanto de la grupo Bourbaki. Liaj laboraĵoj ĉefe koncernis algebran geometrion kaj nombroteorion.

Li estis frato de Simone Weil, influata de hinda filozofio.

En 1979 li estis premiita per la Wolf-Premio pri Matematiko, en 1994 li estis premiita per la Kioto-Premio.

## Libroj 
* *Arithmétique et géométrie sur les variétés algébriques* (1935)
* *Sur les espaces à structure uniforme et sur la topologie générale* (1937)
* ''L'intégration dans les groupes topologiques et ses applications* (1940)
* *Foundations of Algebraic Geometry* (1946)
* *Sur les courbes algébriques et les variétés qui s’en déduisent* (1948)
* *Variétés abéliennes et courbes algébriques* (1948)
* *Introduction à l'étude des variétés kählériennes* (1958)
* *Discontinuous subgroups of classical groups* (1958) Ĉikago-lekcioj
* *Basic Number Theory* (1967)
* *Dirichlet Series and Automorphic Forms, Lezioni Fermiane* (1971) Lekcioj pri matematiko, volumo 189
* *Essais historiques sur la théorie des nombres* (1975)
* *Elliptic Functions According to Eisenstein and Kronecker* (1976)
* *Œuvres Scientifiques, Collected Works, tri volumoj* (1979)
* *Number Theory for Beginners* (1979) kune kun Maxwell Rosenlicht
* *Adeles and Algebraic Groups* (1982)
* *Number Theory: An Approach Through History From Hammurapi to Legendre* (1984)
* *Souvenirs d’Apprentissage'' (1991) kiel The Apprenticeship of a Mathematician (1992)

## Eksteraj ligiloj 
* John J. O'Connor, Edmund F. Robertson, André Weil en MacTutor History of Mathematics archive

Kategorio:Studentaro de la Universitato de Parizo
Kategorio:Lernintoj de École Normale Supérieure (strato Ulm, Parizo)
Kategorio:Francaj matematikistoj
Kategorio:Algebraj geometroj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Historiistoj de matematiko
Kategorio:Agnostikuloj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri matematiko
Roland Kaiser

**Roland Kaiser** (pseŭdonimo de **Ronald Keiler**, Berlino 10-an de majo 1952) estas germana ŝlagrokantisto kiu jam vendis pli ol 80 milionojn da diskoj.

En 1974 Roland Kaiser eldonis sian unuan unuopaĵon, *Was ist wohl aus ihr geworden*. La sekvajn jarojn li tre populariĝis en Germanio kaj havis multajn furorkantojn. En 1980 ankaŭ en Nederlando kaj Flandrio li havis numero-unu furorkanton per la kanto *Santa Maria*. Tio fariĝis la ununura furorkanto en Nederlando kaj Flandrio, sed en Germanio li daŭre havis furorkantojn.

## Diskaro 
### Unuopaĵoj 
* 1974 Was ist wohl aus ihr geworden?
* 1974 Bevor die nächste Träne fällt
* 1975 Eine Nacht, die man nie mehr vergessen kann
* 1976 Jane oh Jane
* 1976 Verde - Frei - das heißt allein
* 1976 Zieh mit dem Wind
* 1977 Sieben Fässer Wein
* 1978 Amore mio
* 1978 Wer sich selbst nur liebt
* 1979 War das eine Nacht
* 1979 Schachmatt
* 1979 Im Dunkel der Nacht
* 1980 Hier kriegt jeder sein Fett
* 1980 **Santa Maria**
* 1981 Lieb mich ein letztes Mal
* 1981 Dich zu lieben
* 1982 Wohin gehst Du?
* 1982 Manchmal möchte ich schon mit dir
* 1983 Ich will dich
* 1983 Die Gefühle sind frei
* 1984 Es kann der Frömmste nicht in Frieden leben
* 1984 Joana
* 1985 Flieg mit mir zu den Sternen
* 1985 Hier fing alles an
* 1985 Amore Amore
* 1986 Midnight Lady
* 1986 Sie lebt in dir
* 1986 Ich will dich ganz allein für mich
* 1987 Veronica
* 1987 Haut an Haut
* 1987 Unerreichbar nah
* 1988 Ich glaub' es geht schon wieder los
* 1988 Nachgefühl
* 1989 Jede Nacht hat deine Augen
* 1989 Frauen
* 1990 Im 5. Element
* 1990 Dich zu lieben (Remix '90)
* 1990 Un amore grande
* 1990 Viva l'amor
* 1990 Wind auf der Haut und Lisa
* 1991 Sag niemals nie
* 1992 Lebenslänglich du
* 1992 Südlich von mir
* 1993 Was wäre wenn
* 1993 Jane
* 1993 Ganz oder gar nicht
* 1994 Heute und hier
* 1994 Und wer küsst mich?
* 1995 Alles was Du willst
* 1996 Sag ihm, daß ich Dich liebe
* 1996 The sun ain't gonna shine anymore
* 1997 Der Hit-Mix
* 1998 Extreme
* 1998 So bist Du
* 1998 Ausgebrannt und leer
* 1999 Ganz weit vorn
* 1999 Warum denn aus Liebe weinen?
* 2000 Ich hab Dich 1000 mal geliebt
* 2001 Du bist weg
* 2002 Jeder gegen jeden
* 2002 Mädchen aller Träume
* 2003 Allein mit Dir
* 2013 Egoist

### Albumoj 
* 1976 Verde - Frei - das heißt allein
* 1978 Nicht eine Stunde tut mir leid
* 1979 Etwas von mir
* 1980 **Santa Maria**
* 1981 Dich zu lieben
* 1982 In Gedanken bei dir
* 1983 Die Gefühle sind frei
* 1984 Erinnerungen
* 1984 Ich fühl' mich wohl in Deinem Leben
* 1985 Herz über Kopf
* 1985 Die schönsten Liebeslieder der Welt
* 1986 Ich will Dich
* 1987 Auf dem Weg zu Dir
* 1988 Seitenblicke
* 1988 Live - in concert
* 1989 Frauen
* 1990 Herzzeit
* 1992 Südlich von mir
* 1993 Verrückt nach Dir
* 1994 Heute und Hier
* 1995 Alles was du willst
* 1996 Grenzenlos
* 1997 Der Hit-Mix - Das Album
* 1998 Grenzenlos II
* 1998 Höhepunkte
* 1999 Mitten im Leben
* 2001 Alles auf Anfang
* 2003 Pure Lust
* 2004 The Best of
* 2006 Kinderzeit
* 2007 Sexy
* 2009 Wir sind Sehnsucht
* 2009 Besinnliche Weihnacht
* 2011 Alles ist möglich

Kategorio:Germanaj kantistoj
Kategorio:Pseŭdonimoj
(34203) 2000 QO55

**(34203) 2000 QO55** estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

La , ĝi estis nomita '*34203 *Nicwamsley'''* en honoro de *Nicolas A. Wamsley*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2017 pro sia projekto pri mikrobiologio. Li lernis ĉe la *Timber Ridge Scholars Academy'' de Pacific (Misurio, Usono).

Tiu nomo estis nuligita la 25-an de septembro 2018 : Nicolas Wamsley jam estis honorita per la asteroido 33681 Wamsley.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Reĝa Palaco de Bruselo

eta|dekstra|250ra|La Reĝa Palaco el nordorienta angulo.
La **Reĝa Palaco de Bruselo** ( , , ) estas la oficiala palaco de la gereĝoj de Belgoj en la centro de la landa ĉefurbo Bruselo. Tamen ĝi ne estas uzata kiel reĝa rezidejo, ĉar la reĝo kaj lia familio loĝas en la Reĝa Palaco de Laeken ĉe ĉirkaŭaĵoj de Bruselo. Kontraste ĝi estas uzata kaj por oficialaj ceremonioj, kiel akcepto de ambasadoroj, kaj por havigo de oficialaj gastejoj por eksterlandaj invititoj.

## Notoj 
Kategorio:Palacoj en Bruselo
Kategorio:Novklasikismaj konstruaĵoj en Belgio
Kategorio:Vizitindaĵoj en Bruselo
Kategorio:Reĝaj rezidejoj en Belgio
Amino-aceto-nitrilo

**Amino-aceto-nitrilo** estas kemia kombinaĵo, senkolora, oleeca, toksa likvaĵo, konsistanta je grupoj nitrilo kaj amino. Ĝi estas solvebla en akvo kaj tre higroskopa substanco. En alkala medio ĝi estas malstabila eligante cianidan acidon kiu rapide polimerizas.

Ĉi-tio klarigas la surprizaj rezultoj kiuj alkalaj hidrolizoj de aminoacetonitro produktas ne nur glicinon sed ankaŭ aliajn aminoacidojn tiel kiel alaninon, aspartatan acidon, glutamatan acidon, serinon kaj treoninon. Derivaĵoj de aminoacetonitrilo estas uzataj kiel anti-helmintaj.

Ili agas kiel specifaj agonistoj de nematoidoj kaŭzante spasman paralizon kaj rapida elpelo de la gastiganto. En 2008, aminoacetonitrilo estis malkovrita en giganta gasnubo apud galakto-centro de la konstelacio Sagittarius far Instituto Max Planck de Radio-Astronomio. Ĉi-malkovro estas signifoplena por ekscii ĉu la glicino vaste ekzistas en la universo.

## Sintezo 
* Laŭ la sintezo de Strecker, aminoacetonitrilo estas preparata per interagado de formaldehido, cianida acido kaj amoniako:

## Reakcio 
* Per sapigo de la nitrila grupo akompanata per elimino de amoniako, la glicino estas produktebla:

## Literaturo 
* Chemical Book
* AKSci
* Encyclopedia of Astrobiology
* The Cosmic-chemical Bond: Chemistry from the Big Bang to Planet Formation
* Organic Matter in Space
* Llama and Alpaca Care - E-Book: Medicine, Surgery, Reproduction, Nutrition

## Vidu ankaŭ 

Glycin_-_Glycine.svg|**Glicino**
MeCN.png|**Acetonitrilo**
Alanin_-_Alanine.svg|**Alanino**
L-Asparagins%C3%A4ure_-_L-Aspartic_acid.svg|**Aspartata acido**
L-Glutamins%C3%A4ure_-_L-Glutamic_acid.svg|**Glutamata acido**
L-Serin_-_L-Serine.svg|**Serino**
L-Threonin_-_L-Threonine.svg|**Treonino**

## Referencoj 
aceto-nitrilo
Kategorio:Nitriloj
Akademia Palaco

eta|Antaŭa vido de la Palaco.
eta|Ĉefa interna ĉambro en la Palaco, iama tronejo.
La **Akademia Palaco** aŭ **Palaco de la Akademioj** (, ) estas novklasika palaco en Bruselo, situanta ĉe la placo Place des Palais / Paleizenplein apud la Reĝa Palaco de Bruselo kaj la Brusela Parko. Nuntempe ĝi estas hejmo de kvin Belgiaj akademioj kiel la Reĝaj Akademioj por Scienco kaj Artoj de Belgio.

La senornameca novklasika Palaco kaj ties instalaĵoj estis konstruigitaj inter 1823 kaj 1828 por la princo Vilhelmo de Orange kiel rekono de sia brila agado sur la batalkampo de Waterloo, el financo garantiita de la tiama lando. Temis pri kunverko de du arkitektoj, nome Charles Vander Straeten (1771–1834) kaj Tilman-François Suys (1783–1861), je totala kosto de 1,215,000 guldenoj.

La princa familio de Vilhelmo de Orange kaj lia edzino, nome la princino Anna Pavlovna (1795–1865), fratino de la rusaj caroj Aleksandro la 1-a kaj Nikolao la 1-a okupis la palacon apenaŭ du jarojn antaŭ la Belga Revolucio de Septembro 1830 devigis ilin foriri al Nederlando.

El 1830 al 1839 la palaco estis kontrolita de la ĵusnaskita Belgia ŝtato, kaj oni faris detalan inventaron. La publiko rajtis viziti la palacon, kaj ties interno estis tiam konsiderata la plej luksa en Belgio. Interkonsento de la 5a de Novembro 1842 cedis la konstruaĵon al la ŝtato Belgio, dum la enhavo estis atribuitaj kiel persona havaĵo de Vilhelmo kaj sendita al lia Palaco Soestdijk en Nederlando.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Le Palais des Académies/Paleis der Academiën 

Kategorio:Palacoj en Bruselo
Kategorio:Akademioj
Kategorio:Aperis en 1828
Kategorio:Vizitindaĵoj en Bruselo
Loĝlokoj de distrikto Klin (Moskva provinco)

eta|Situo de la distrikto en Moskva provinco
En la distrikto Klin de la Moskva provinco ekzistas iom pli ol 260 loĝlokoj. El ili la sekvaj havas apartan esperantlingvan artikolon:

:**A**
* Afanasovo (distrikto Klin)
* Akatjevo (distrikto Klin)
* Akatovo (distrikto Klin)
* Aksjoniĥa (distrikto Klin)
* Aksjonovo (distrikto Klin)
* Akulovo (distrikto Klin)
* Aleksandrovo (distrikto Klin)
* Aleksejkovo (distrikto Klin)
* Alferjevo (distrikto Klin)
* Ananjino (distrikto Klin)
* Andriankovo (distrikto Klin, municipo Klin)
* Andriankovo (distrikto Klin, municipo Voroninskoje)
* Annenka (distrikto Klin)
* Atejevka (distrikto Klin)

:**B**
* Baklanovo (distrikto Klin)
* Beketovo (distrikto Klin)
* Belavino (distrikto Klin)
* Belozerki (distrikto Klin)
* Berezino (distrikto Klin)
* Birevo (distrikto Klin)
* Boblovo (distrikto Klin)
* Bogaiĥa (distrikto Klin)
* Boldiriĥa (distrikto Klin)
* Bolŝoje Ŝĉapovo (distrikto Klin)
* Boris-Gleb (distrikto Klin)
* Borisovo (distrikto Klin)
* Boriĥino (distrikto Klin)
* Borki (distrikto Klin)
* Borozda (distrikto Klin)
* Bortnici (distrikto Klin)
* Bortnikovo (distrikto Klin)
* Borŝĉevo (distrikto Klin)
* Butirki (distrikto Klin)

:**D**
* Davidkovo (distrikto Klin)
* Demjanovo (distrikto Klin)
* Denisovo (distrikto Klin)
* Djatlovo (distrikto Klin)
* Dmitrijeva (distrikto Klin)
* Dmitrokovo (distrikto Klin)
* Dorŝevo (distrikto Dmitrov)
* Durasovo (distrikto Klin)

:**G**
* Gafidovo (distrikto Klin)
* Gluĥino (distrikto Klin)
* Goleniŝĉevo (distrikto Klin)
* Golikovo (distrikto Klin)
* Goliŝkino (distrikto Klin)
* Gologuzovo (distrikto Klin)
* Golovkovo (distrikto Klin)
* Gorbovo (distrikto Klin)
* Gorici (distrikto Klin)
* Gorki (distrikto Klin, municipo Klin)
* Gorki (distrikto Klin, municipo Visokovsk)
* Gorodiŝĉe (distrikto Klin)
* Greŝnevo (distrikto Klin)
* Grigorjevskoje (distrikto Klin)
* Gubino (distrikto Klin)

:**J**
* Jegorjevskoje (distrikto Klin)
* Jekaterinovka (distrikto Klin)
* Jelcovo (distrikto Klin)
* Jelgozino (distrikto Klin)
* Jelino (distrikto Klin)
* Jerosimovo (distrikto Klin)

:**Ĵ**
* Ĵestoki (distrikto Klin)
* Ĵukovo (distrikto Klin)

:**K**
* Klin (Moskva provinco)

:**V**
* Vasilevo (distrikto Klin)
* Vasiljevskoje-Sojmonovo (distrikto Klin)
* Vasilkovo (distrikto Klin)
* Vatolino (distrikto Klin)
* Velmogovo (distrikto Klin)
* Vertkovo (distrikto Klin)
* Vigol (distrikto Klin)
* Visokovo (distrikto Klin)
* Visokovsk
* Vjuĥovo (distrikto Klin)
* Vladikina Gora (distrikto Klin)
* Vladikino (distrikto Klin)
* Vladimirovka (distrikto Klin)
* Volosovo (distrikto Klin)
* Volovnikovo (distrikto Klin)
* Voronino (distrikto Klin)
* Vozdviĵenskoje (distrikto Klin)
* Vvedenskoje (distrikto Klin)


Klin
Frépillon

**Frépillon** estas franca  situanta en departemento Val-d'Oise, regiono Francilio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Frépillonnais*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Val-d'Oise
* Frépillon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Val-d'Oise
Oktopamino

**Oktopamino** estas organika kemiaĵo, blanka solidaĵo, biologia neŭrotransmisiilo kaj hormono, intime rilatita al norepinefrino. Ĝi estas komercata kiel simpato-mimetika drogo, stimulilo, anti-hipertensiaĵo k diurezigaĵo. En mamuloj, oktopamino povas produkti liberigon de graso el adipocitoj (grasaj ĉeloj) kaj tio instigas ĝian uzon kiel helpilon por maldikigo.

Tamen, la liberigita graso probable estas ricevita de aliaj ĉeloj, kaj do ne ekzistas evidenteco ke la oktopamino havigas la pezo-perdon. Aliflanke, oktopamino povas signife altigi la sangopremon kiam kombinita kun aliaj stimulantoj, tiel kiel en kelkaj suplementoj por pezo-perdo. Oktopamino estis unue malkovrita en 1948 far la itala scienculo Vittorio Erspamer (1909-1999) en la salivaj glandoj de la polpo kaj ĝi agas kiel neŭrotransmisiilo, neŭrohormono k neŭromodulanto en senvertebruloj.

## Literaturo 
* Chemical Book
* Pharmaceutical Manufacturing Encyclopedia
* Science Direct
* Biopesticides Handbook
* Insect Development: Morphogenesis, Molting and Metamorphosis
* Catecholamines

## Vidu ankaŭ 

Phenylessigsäureethylester.svg|**Etil-fenil-acetato**
Benzylisoquinoline_structure.svg|**Benzil-izo-ĥinolino**
Racemic_amphetamine_2.svg|**Amfetamino**
Dopamine.svg|**Duhidrokso-fenetilamino**
Hordenin_-_Hordenine.svg|**Hordenino**
Phenelzine2DACS.svg|**Fenelzino**
L-Phenylalanin_-_L-Phenylalanine.svg|**Fenil-alanino**
Synephrine.svg|**Sinefrino**
Aminoacetonitrile.svg|**Amino-aceto-nitrilo**
Tyramine.svg|**Tiramino**

## Referencoj 
Kategorio:Feniletanolaminoj
Kategorio:Fenoloj
Kategorio:Fenetilaminoj
Kategorio:Nervotransigiloj
Rafał Krajewski

**Rafał Krajewski** blazono Jasieńczyk, pseŭdonomo Wujaszek, kaj aliaj (naskiĝis la 24-an de oktobro 1834 en Łempice Wielkie (distrikto Pułtuski), mortis la 5-an de aŭgusto 1864 en Varsovio) – direktoro de Fakultato pri Internaj Aferoj en Nacia Registaro dum la Januara ribelo kontraŭ Rusia Imperio. 

## Vivo
En 1850 eniris al varsovia Lernejo de Belartoj, kiun li finis perfektaprobe en 1854. En 1857 akiris patenton de arkitekto. Li projektis kaj konstruis multe da ĉefurbaj brikdomoj. Laŭ lia projekto oni rekonstruis interalie bruligitan en la ribelo Varsovian Urbodomon. Li estis unu el aŭtoroj de artikoloj al 28-voluma *Universala Enciklopedio* de Samuel Orgelbrand el la jaroj 1859-1868. Lia nomo estas menciita en la unua volumo el 1859 sur listo de enhavkreintoj de ĉi tiu enciklopedio.

Politike estis ligita kun medio de varsoviaj intelektuloj de Edward Jürgens. Decembre 1862 forveturis eksterlanden en sekreta politika misio. Duone de 1863 revenis al la lando kaj eniris al formita de Stefan Bobrowski Plenuma Komisiono. Romuald Traugutt nomumis lin direktoro de Fakultato pri Internaj Aferoj. La 10-an de marto 1864 estis de rusoj arestita, enprizonigita en la X-a Pavilono de Varsovia Citadelo. Li ne permesis rompi sin dum enketado malgraŭ batoj, malsatigo kaj tenado en forgeskelo. Nur la 22-an de aprilo, pro malfavoraj deklaroj de 16 atestantoj, konfesis gvidadon de la Fakultato pri Internaj Aferoj.

La 19-an de julio milita juĝejo kondamnis lin al mortpuno. Ekzekutita la 5-an de aŭgusto sur deklivoj de Varsovia Citadelo kune kun Romuald Traugutt, Józef Toczyski, Roman Żuliński kaj Jan Jeziorański. 

## Morto
Antaŭ la morto sur pendumilo kisis krucon. La krimon vidis 30 000 liaj samlandanoj plorantaj, preĝantaj kaj kantantaj. Kun la sama krueleco de rusaj okupantoj, malhonoriga vorto bandito, la sama terkavaĵo kontraŭ miloj da ribelantoj de la januara ribelo estis poste traktitaj de sovetaj kaj polaj komunistoj la Anatemitaj Soldatoj.

## Memorigo
La 5-an de aŭgusto 1914, en la 50-an datrevenon de la morto sur citadelo de Romuald Traugutt kaj liaj ministroj, okazis en Krakovo koncentriĝo de la Unua Kadra Kompanio de Józef Piłsudski, kiu la sekvan tagon foriris de aŭstra aneksaĵo al la rusa, por manifesti unuecon de ĉiuj poloj. 

## Bibliografio
* Krzysztof Krajewski Siuda, *Rafał Krajewski 1834-1864. Powstańczy minister, architekt i poeta* (Rafał Krajewski 1834-1864. Ribela ministro, arkitekto kaj poeto), Pułtusk 2006, ​ISBN 83-89709-40-6​.

## Eksteraj ligiloj
* Brama Straceń - Cmentarz Mauzoleum Ekzekut-Pordego - Tombejo Maŭzoleo

Kategorio:Polaj arkitektoj 
Kategorio:Polaj enciklopediistoj 
Kategorio:Partoprenantoj de la Januara Ribelo
Krystyna Wańkowicz

**Krystyna Wańkowicz** pseŭdonomo *Anna*, *Hanna* (naskiĝis la 9-an de oktobro 1919 en Varsovio, mortis la 6-an de aŭgusto 1944 samloke) – pli aĝa filino de pola verkisto Melchior Wańkowicz, partoprenantino de la ribelo de Varsovio, flegistino en bataliono Parasol (Ombrelo) de Pola Enlanda Armeo, kurierino de laŭvice Stanisław Leopold pseŭdonomo *Rafał* – komandanto de kompanio en ĉi tiu bataliono kaj Janusz Brochwicz-Lewiński *Gryf*.

Dum la germana okupado estis studentino de historio ĉe la sekreta Varsovia Universitato. Ŝi pereis la 6-an tagon de la varsovia ribelo, dum la bataloj en regiono de kalvinana tombejo en Wola. Atestanto de ŝia morto estis ŝia tiutempa komandanto Janusz Brochwicz-Lewiński.

Plurfoje menciita en libroj de sia patro, interalie en la romano "Ziele na kraterze". En 1993 leteroj de la patro kaj lia filino estis eldonitaj en publikaĵo sub la titolo "Melchior i Krystyna Wańkowiczowie: Korespondencja". 

## Vidu ankaŭ
* Ewelina Nowak
* Danuta Siedzikówna
* Irena Schirtładze

## Eksteraj ligiloj 
* Krystyna Wańkowicz na Wirtualnym Murze Pamięci Muzeum Powstania Warszawskiego Krystyna Wańkowicz sur Virtuala Memor-Muro de Muzeo de la Varsovia Ribelo

Kategorio:Partoprenantoj de la Varsovia ribelo 
Kategorio:Membroj de la Pola Enlanda Armeo 
Kategorio:Polaj flegistinoj
János Rombauer

**János Rombauer** [jAnoŝ rombaŭer], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rombauer János** estis hungarlandana-germana bidermajra pentristo (portretisto). Li estis sola de sia tempo, kiu ne lernis en Vieno. Li apartenis al la germana minoritato de la lando.
eta|János Rombauer: Junulo en pejzaĝo (1804)
János Rombauer  naskiĝis la  en Leutschau (Hungara reĝlando, nuntempa Levoča en Slovakio), li mortis la  en Eperjes (Hungara reĝlando, nuntempa Prešov en Slovakio).

## Biografio 
János Rombauer lernis pentradon private en sia naskiĝurbo (laŭ alia informo en Pest (urbo)), poste li pentradis pejzaĝojn kaj portretojn. En 1806 rusa grafo invitis lin al Sanktpeterburgo, kie li iĝis kortega pentristo. Li profitis la eblecon kaj li ankaŭ kopiis pentraĵojn en Muzeo Ermitejo. En 1810 kaj 1820 li partoprenis en ekspozicioj en la cara ĉefurbo. Li revenis al Hungarlando en 1824 kaj laboris en Eperjes ĝis sia morto (li pentris pli ol 200 portretojn). Li edziĝis en 1818, filino naskiĝis en 1829.

## Memorekspozicioj 
* Eperjes/Prešov (1904, 1964)

## Elektitaj pentraĵoj 

János Rombauer - English Garden in the Csáky Castle at Hotkóc - WGA20009.jpg|Serio pri parko en Hotkóc (1803)
Ján Rombauer - Madona s dieťaťom - O 4194 - Slovak National Gallery.jpg|Madono kun bebo
Biron by János Rombauer .jpg
Ján Rombauer - Cheers^ - O 75 - Slovak National Gallery.jpg|Je via sano!
Ján Rombauer - Portrét mladej dámy - p. Maléterová - O 6816 - Slovak National Gallery.jpg|Junulino
Ján Rombauer - Portrét mladého muža - p. Maléter - O 6817 - Slovak National Gallery.jpg|Junulo
Ján Rombauer - Saint - O 4196 - Slovak National Gallery.jpg|Sanktulo
Ján Rombauer - Saint John the Baptist - O 4195 - Slovak National Gallery.jpg|Johano Baptisto
Ján Rombauer - Salvator Mundi - O 4193 - Slovak National Gallery.jpg|Jesuo Kristo
Rombauer fessler framed.jpg|Ignác Aurél Fessler (1821)
János Rombauer - Portrait of a Nobleman - WGA20010.jpg|Nobelo
János Rombauer - Portrait of the Wife of a Nobleman - WGA20011.jpg|Nobelino
Rombauer A tavasz.jpg|Printempo (1830)

## Referencoj 
* hungarlingva biografio kun bildoj
* anglalingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio 
* germanlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Germanaj pentristoj
34205 Mizerak

'*34205 *Mizerak'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  dum la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Evan James Mizerak*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2017 pro sia projekto pri bestoscienco. Li estis lernanto ĉe la *Wachusett Regional High School'' de Holden (Masaĉuseco, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Kalia bromido

**Kalia bromido** estas neorganika salo rezultanta el rekta interagado de kalio kaj bromo, blanka, senodora kaj amargusta substanco, uzata kiel anti-konvulsiaĵo kaj sedativaĵo en la 19-a kaj 20-a jarcentoj. Kalia bromido same uzatas kiel veterinara drogo, kiel anti-epilepsia medikamento por hundoj.

Ĝi estas tre solvebla en akvo kaj ne solvebla en acetonitrilo. En diluitaj akvosolvaĵoj, kalia bromido estas dolĉagusta, tamen en pli altaj koncentriĝoj ĝi estas amara. Bromido de kalio estas irita substanco al intesta mukoza membrano, kaŭzante naŭzon kaj kelkfoje vomadon, kiu estas tipa efiko de ĉiuj solveblaj kaliaj saloj.

La anti-konvulsiaj proprecoj de kalia bromido estis unue esplorataj en 1857 de la angla kuracisto Charles Locock (1799-1875). Bromidoj povas esti konsiderataj kiel efikaj kuraciloj kontraŭ epilepsio. Tiutempe, oni ordinare kredis ke la epilepsio estis kaŭzata de masturbado. Locock rimarkis ke la bromido trankviligas la seksan ekscitiĝon kaj konfirmis ke la salo estis respondeca pri la sukceso dum traktado de epilepsiatako.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Tradicia metodo por produktado de kalia bromido estas reakcio de kalia karbonato kun fera III bromido, farita per traktado de etaj ferfragmentoj sub akvo kun eksceso de bromo:

### Sintezo 2 
* En laboratorio, kalia bromido povas estiĝi per interagado de kalia hidroksido, bromo kaj amoniako:

### Sintezo 3 
* Preparado eblas per anstataŭado de bromo kun halogeno malpli aktiva (ekzemple:Jodo):

### Sintezo 4 
* Sintezo de kalia bromido eblas per termika malkomponaĵo de kalia bromato sub :

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Kiel jona salo, kalia bromido komplete dissociiĝas kiam pH 7 en akva solvaĵo. Ĝi taŭgas kiel donanto de bromidaj jonoj. Ĉi-reakcio estas grava por la manufakturo de arĝenta bromido por uzo en fotografiaj filmoj:

### Reakcio 2 
* Kalia bromido reakcias kun kloro por doni bromon kaj kalia klorido:

## Vidu ankaŭ 
* Bromidoj

## Literaturo 
* Chemicalland21
* Chemical Book
* Science Lab 
* Veterinary Pharmacology and Therapeutics
* Canine Internal Medicine Secrets E-Book
* Phantastica: A Classic Survey on the Use and Abuse of Mind-Altering Plants

## Referencoj
Komplementaj anguloj

Du anguloj estas nomataj **komplementaj anguloj** kiam ilia sumo egalas la ortan angulon, t.e. π/2 radianoj (aŭ 90°).

Konsekvence, du komplementaj apudaj anguloj formas ortan angulon.

Du komplementaj anguloj ne necese estas apudaj. Ekzemple en orta triangulo, la du anguloj apudaj al la
hipotenuzo estas komplementaj, ĉar la sumo de ĉiuj anguloj de la triangulo estas π radianoj kaj la tria angulo egalas π/2 radianojn.

Kiam du anguloj estas komplementaj la sinuso de unu angulo egalas la kosinuson de la alia kaj la kosinuso de unu angulo egalas la sinuson de la alia.

## Vidu ankaŭ 
* Angulo
* Angulilo
* Arko
* Cirkla sektoro
* Duedra angulo
* Ebena angulo
* Trigonometrio

Kategorio:Angulo
Ignác Roskovics

**Ignác Roskovics** [roŝkoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Roskovics Ignác** estis hungara pentristo, ilustristo. Liaj alternativaj familiaj nomoj estis *Roskovits, Roškovič*.

Ignác Roskovics  naskiĝis la  en Szalók (Hungara reĝlando, nuntempa Slavkovce en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.
[eta|maldekstre|Portreto pri Ignác Roskovics fare de [Pál Vágó (pentristo) (1895)]]
eta|Memportreto de Ignác Roskovics

## Biografio 
Ignác Roskovics frekventis Reĝan Modelan Desegnan Lernejon (1875-1880), poste en simila instituto en Munkeno, fine li luis atelieron en la sama urbo. Li studvojaĝis al Romo en 1882. Hejmenveninta li instruis en Ungvár, poste li pentradis kaj ofte ilustradis en Budapeŝto. Li pentradis plej ofte ĝenrojn kaj ekleziajn bildojn. Li ricevis oran medalon en 1900.

## Ekspozicioj 
* Budapeŝto (1880, 1882, 1918)

## Elektitaj pentraĵoj 

Roskovics - Andrew III.jpg|Andreo la 3-a (Hungario)
Ignác Roškovič - Dievča s jablkom - O 3106 - Slovak National Gallery.jpg|Knabino kun pomo (1890)

* Johano Nepomuko (1885)
* plafonaj freskoj en Preĝejo Sankta Jozefo (Józsefváros) (1894)
* Hungaraj sanktuloj en Preĝejo Tereza el Avilo (Terézváros)
* altarbildo en Baziliko Stefano la 1-a (Budapeŝto)
* Margareta de Hungario kaj Apoteozo de Ladislao la 1-a (Hungario) en Preĝejo Sankta Ladislao (Kőbánya) (1915)

## Elektitaj ilustraĵoj 

Petőfi Sándor Roskovics.jpg|Sándor Petőfi
Roskovics madách imre.jpg|Imre Madách (1889)
Egressy Gábor Roskovics.jpg|Gábor Egressy
Hollán Ernő Roskovics.jpg|Ernő Hollán
Berzeviczy Albert.jpg|Albert Berzeviczy
Moór Anna Roskovics.jpg|Anna Moór, aktoro

## Memorigiloj 
* skulptaĵo en Budapeŝto (2014) https://www.kozterkep.hu/~/23241/Roskovics_Ignac_Budapest_2014.html

## Referencoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla lasta)

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj ilustristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kalia bromato

**Kalia bromato** estas neorganika salo komponata je kalio, bromo kaj oksigeno, blanka substanco kun forte oksidigaj proprecoj. En Usono, bromato de kalio uzatas kiel pliboniganto de la faruno, agante kiel maso-densiganto kaj permesante pli altan kreskadon.

Ĝi estas oksidigagento kaj sub ĝustaj kondiĉoj ĝi uzatas en fabrikado de panoj. Tamen kiam troe aldonita al la panmaso, la restanta kvanto ne dissolviĝos kaj tio estas malutila kiam konsumita.

Laŭ **Internacia Agentejo por Kanceresplorado**, kalia bromato estas konsiderata karcinomogena substanco. En Japanio, ekde 1980, fabrikantoj de bakitaĵoj ne plu uzas kalian bromaton en iliaj produktoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Kalia bromato estiĝas pere de reakcio inter broma solvaĵo sur varma kaj koncentrita kalia hidroksido:

### Sintezo 2 
* Produktado per reakcio inter broma solvaĵo kaj kalia karbonato:

### Sintezo 3 
* kalia bromato estiĝas pere de elektrolizo de solvaĵo de kalia bromido:

### Sintezo 4 
* Oksidado de bromo kaj kloro en la ĉeesto de kalia hidroksido:

### Sintezo 5 
* Malkomponado per kalia perbromato:

### Sintezo 6 
* Bromoksidigo per kalia klorato en nitrata acido varme diluita:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Malkomponado per hejtado:

### Reakcio 2 
* Kalia bromata estas forta oksidagento:

### Reakcio 3 
* Kalia bromata estas reduktita al kalia bromido pere de amoniako:

## Literaturo 
* Merck Millipore
* Chemicalland21
* Chemical Book
* Pharmaceutical Drug Analysis
* A Manual for the Chemical Analysis of Metals

## Referencoj
Kornél Spányik

**Kornél Spányik** [ŝpAnjik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Spányik Kornél** estis hungara pentristo.

Kornél Spányik  naskiĝis la  en Preßburg (konata ankaŭ Pozsony, Hungara reĝlando, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto (Hungara reĝlando).

## Biografio 
Kornél Spányik estis filo de advokato. Li frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li studis en Akademio de Belartoj de Vieno (1876-1880), similaj akademioj en Stutgarto kaj Munkeno. En la lasta urbo liaj majstroj estis Sándor Liezen-Mayer kaj Gyula Benczúr. Post siaj studoj li pentradis foje en Vieno, foje Pozsony, foje Budapeŝto, sed ekde 1919 nur en Budapeŝto. Li ŝatis pentradi ĝenrojn kaj portretojn. Liaj pentraĵoj ricevis arĝentan medalon en Pécs, en Budapeŝto kaj Parizo po unu bronzajn medalojn, ktp.

## Ekspozicioj 
* Arthalo Budapeŝto (ekde 1880)
* Pozsony (1887)

## Elektitaj pentraĵoj 
* Kuŝanta nudulino (1889)
* Fratoj (1890)
* Szidi Rákosi (1897)
* Bovinoj 1901)
* Mielsemajna ŝipado (1911)
* Ripozanta kavaliro (1919)
* Alegoria sceno (1932)

## Referencoj 
* hungarlingva biografio kun bildoj
* germanlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la meza parto)

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Bessancourt

**Bessancourt** estas franca  situanta en departemento Val-d'Oise, regiono Francilio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Argenteuil kaj al la kantono ''*. 

La teritorio havas komunan limon kun . 

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Bessancourtois''.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Val-d'Oise
* Bessancourt (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Val-d'Oise
Nakhonpathom

**Nakhonpathon,** (ankaŭ *Nakhon Pathon* aŭ nur **Pathon**) taje **นครปฐม** estas universitata urbego, provinca kaj distrikta ĉefurbo en centra-okcidenta Tajlando. La historia nomo estis *Nakhon Ĉajsi*.
eta|maldekstre|Vojo en Nakhonpathon
eta|Palaco en Nakhonpathon
eta|Kampuso en Nakhonpathon

## Bazaj informoj 
* Areo: 20 &nbsp;km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 120,657 (2000); 78 599 (2015)
* Poŝtkodo:
* Telefonprefikso: (+66) 34
* Horzono: UTC+7 (ankaŭ somere)
* 

## Situo 
Nakhonpathon situas en okcidenta-centra landoparto sur ebenaĵo. Antaŭ 2000 jaroj ĉi tie estis marbordo, sed la proksima rivero portis konstante ŝlimojn kaj nun la margolfo estas for. Bankoko troviĝas je 48 km-oj https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
eta|maldekstre|Fakultato en Nakhonpathon
Nakhonpathon estas unu el la plej malnovaj urboj en Tajlando. Laŭ legendo reĝo Aŝoko sendis misiistojn en la urbon. El tiu urbo la budhismo etendiĝis en Siamo. La urbo estas malnova religia centro.

## Ekonomio 
Nakhonpathon estas regiono de sukerkanokulturo ekde 18-a jarcento. Nuntempe oni profitas la sukeron fuelo. La urbo havis muelilojn por pretigi sukerojn, la ĉefoj estis ĉinoj. Nun Nakhonpathon estas ankaŭ prospera komerca centro. Oni okupiĝas ankaŭ pri rizoj, porkoj, kokosoj, ili estas merkataj en la proksima Bankoko.

## Trafiko 
Nakhonpathon kuŝas tie, kie 2 ĉefŝoseoj konverĝas el okcidento kaj sudo al Bankoko. La urbo havas ankaŭ fervojan kontakton al Bankoko kaj Malajzio.

## Klimato 
Nakhonpathon troviĝas en la tropika klimato. Estas varmo dum la tuta jaro, ne estas rimarkindaj sezonaj diferencoj (tamen aprilo-majo estas iomete pli varma ol decembro-januaro). La malseka sezono (majo-oktobro) kaj seka (meze de novembro - la fino de aprilo) estas perceptebla.
eta|Stupao en Nakhonpathon

## Vidindaĵoj 
* la plej granda budhisma stupao de la mondo, 127 metrojn alta
* staranta Budho 8 metrojn alta
* klostro), kiu estas malfermita al virinoj eksterlandaj
* reĝa palaco, nun kolegio

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.britannica.com/place/Nakhon-Pathom

Kategorio:Urboj de Tajlando
Emtricitabino/tenofoviro

**Emtricitabino/tenofoviro**, vendata kun la marko **Truvada** inter aliaj, estas medikamento uzata por kuraci kaj antaŭmalhelpi HIV/aidoson.

Oftaj kromefikoj inkluzivas kapdoloron, lacosenton, dormaj problemoj, abdomena doloro, peza perdo kaj erupcio. Gravaj kromefikoj povas inkludi altajn sangolaktatajn nivelojn kaj vastigon de la hepato. Uzado dum gravedeco ne ŝajnas malutili al la bebo.

Emtricitabino/tenofoviro estis aprobita por kuraca uzo en Usono en 2004. Ĝi estas en la listo de esencaj medikamentoj de MSO, la plej efikaj kaj sekuraj medikamentoj bezonataj en sanosistemo. La pogranda kosto en la evolumondo estas inter 6.06 kaj 7.44 USD por monato. En Usono, en 2016, la pogranda kosto estis ĉirkaŭ $1,415.00 por monato.

## Medicinaj uzoj 
Emtricitabino/tenofoviro estas uzata kaj por kuraci, kaj por antaŭmalhelpi, HIV/aidoson.

### Antaŭmalhelpo
En studoj, tenefoviro reduktis la oftecon de HIV-infekto, precipe en altariskaj individuoj (diference de 42% en viroj, kiuj seksumas kun viroj), sed produktis konfliktajn rezultojn en aliaj studoj (menciindde la FEM-PrEP studo en aliseksemaj afrikaj virinoj). Unu studo taksis per matematika modelado, ke ĉiutaga enpreno de tenofoviro povus eventuale atingi 99% redukton de risko de eksufero de HIV en altariskaj individuoj. Alia studo montris, ke la ĝenerala efikeco de antaŭekspona profilaktiko kreskas de 50% ĝis 100%, kiam partoprenantoj prenas la drogon minimume kvar fojojn ĉiusemajne. Kontrolo de Cochrane trovis, ke eĉ tenefoviro sola reduktas la riskon eksuferi HIV-on per 51%.

## Disponataj formoj 
Emtricitabino/tenofoviro estas tablojdo, prenata buŝe.

## Kromefikoj
Emtricitabino/tenofoviro estas pli-malpli bone tolerata. Iuj el ĝiaj kromefikoj inkludas:

* Malofte: laktata acidozo, hepata misfunkcio, pliseveriĝo de hepatito B
* Ofte: kapdoloro, abdomena doloro, malplipeziĝo, naŭzo, diareo, kaj osta malplidensiĝo
Redistribuo kaj akumulo de graso estas observataj en homoj, kiuj faras kontraŭretrovirusan terapion, inkludante reduktojn de graso en la vizaĝo, membroj, kaj pugo, pliiĝojn de abdomena graso, kaj akumulojn en la supra dorso.

## Referencoj 
## Notoj 
Kategorio:Aidoso
Kategorio:Esencaj medikamentoj
Blua bero

La **blua bero** (*Vaccinium corymbosum*), foje ankaŭ nomata **grapolmirtelo**, estas planto el la familio de la Erikacoj (*Ericaceae*). Ĝi estas fruktoporta arbusto kun alto de  1,5-2,5 m. Malĝuste la blua bero ofte estas indikata kiel mirtelo. La mirtelo  (*Vaccinium myrtillus*) tamen estas alia specio. La folioj en la aŭtuno alikoloras al fajre ruĝa.

Oni povas manĝi la berojn krudajn, kuiri ilin en tortoj aŭ fari konfitaĵon, sukon, vinon ktp.

La beroj enhavas tre multe da antioksidantoj, vitaminon C kaj iom da fero kaj magnezio.
Estas diversaj teorioj ke la beroj helpas la vidkapablon aŭ kuracas vidproblemojn. Ĉu tio science validas, restas neklare.

## Nutra valoro 
La nutra valoro de 100&nbsp;gramoj da freŝaj bluaj beroj:

Unu litro da berosuko enhavas 8-11 g (meze 9,5 g) acidon, el kiu citrata acido estas la plej grava.

## Vidu ankaŭ 
* Supernutraĵo
* Mirtelo

Kategorio:Erikacoj
Kategorio:Holarktisa flaŭro
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Fruktoj
Kategorio:Beroj
34218 Padiyath

'*34218 *Padiyath''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Manashree Seth Padiyath*, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2017 pro sia projekto pri media inĝenierarto. Ŝi estis lernantino ĉe la *Woodbury High School* de Woodbury (Minesoto Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Edward Simoni

**Edward Simoni**, ĝuste **Edward Krok** (naskiĝis la 7-an de aŭgusto 1959 en Bytom) – pola-germana muzikisto ludanta pajnofluton, ankaŭ komponisto de kantoj kreataj al ludo sur tiu ĉi instrumento.

## Vivo
Aĝe de 7 jaroj komencis lerni ludon de violono kaj fortepiano en Ŝtata Muzika Lernejo en Bytom. En la jaroj 1973-1976 ludis fluton, violonon kaj fortepianon en ĵaz-roka muzikgrupo *Rak* (Kankro), kiun en 1975 kunkreis kun li: Jan Skrzek (kanto, buŝharmoniko, orgeno - ekskluzive dum koncertoj), Jerzy Klimas (gitaro), Bogdan Kisiel (basgitaro) kaj Janusz Ziomber (drumo). La ensemblo agis ĉe studenta klubo *Pyrlik* en Bytom. Li surbendigis por Pola Radio verkojn: *Step szaleńca* (Frapa dancado de frenezulo), *Koniokrad* (Ĉevalŝtelisto) kaj *Prolog* (Prologo). La muzikisto de pluraj jaroj loĝas en Germanio kaj ludas pajnofluton – krom Gheorghe Zamfir estas rekonata plej eminenta pajnoflutisto de la mondo. Li kunlaboris i.a. kun Tatjana Seyffert, Francisco Araiza, Christian Franke, Michael Shepherd, plurfoje prezentiĝis en televido. Liaj muzikalbumoj atingis statuson de ora disko kaj platena disko.

## Eksteraj ligiloj
* Oficjalna strona internetowa  Oficiala retpaĝo

Kategorio:Polaj komponistoj 
Kategorio:Germanaj komponistoj 
Kategorio:Polaj violonĉelistoj‎
Kategorio:Germanaj violonĉelistoj‎
Kategorio:Polaj gitaristoj
Kategorio:Germanaj gitaristoj
Kategorio:Polaj flutistoj‎
Kategorio:Germanaj flutistoj‎
Kategorio:Polaj klavarinstrumentistoj‎
Kategorio:Germanaj klavarinstrumentistoj‎
Kategorio:Pseŭdonimoj
Kapitano Ahab

**Kapitano Ahab** estas fikcia ŝipestro, ĉefrolulo de la romano *Moby-Dick*. Li havas lignan kruron, perdinte unu kruron en batalo kontraŭ la baleno nomata Moby Dick, kaj li persekutas tiun balenon en mania venĝemo, kiu finfine neniigas lin mem kun la ŝipanaro.

Lia nomo venas de la biblia reĝo Aĥabo.

Kategorio:Literaturaj roluloj
Kategorio:Fikciaj kapitanoj
Kategorio:Fikciaj usonanoj
Kategorio:Fikciaj maristoj
Kategorio:Fikciaj handikapuloj
Kategorio:Fikciaj ĉasistoj
Kategorio:Fikciuloj de la 19-a jarcento
Viandopano

eta|Ekzemplo de viandopano
**Viandopano** aŭ **viandokuko** estas manĝaĵo kiu konsistas el viandhaketaĵo kaj estas bakita en forno. Ĝi povas esti manĝata varma (kiel ĉefplado) aŭ malvarma (kiel pansurmetaĵo). Ĝi ankaŭ estas konata sub la nomo **(viand)haketaĵpano**.

La bazo de viandopano konsistas el viandhaketaĵo bakita en la formo de longforma pano. Laŭ propra gusto oni povas tramiksi legomojn, spicojn kaj aliajn aĵojn, kiel:

* spicherboj (ekzemple petroselo)
* fajne tranĉitaj legomoj kiel papriko, karotoj
* lardokubetoj
* kuirita ovo (entute aŭ en pecetoj)
* ovo kaj/aŭ faruno aŭ pano kiel aglutinilo kaj farĉo

Kategorio:Kuirarto
Kategorio:Viandaĵoj