open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mindora imperikolombo

La **Mindora imperikolombo** (*Ducula mindorensis*) estas specio de birdoj de la kolomba familio *Columbidae*, kaj unu el la kvardeko da specioj de la genro *Ducula*, kiu vivas en Sudorienta Azio kaj Oceanio. Ĝi estas konata ankaŭ kiel Mindora zonvosta kolombo (*Zonophaps mindorensis*), Granda Mindora kolombo aŭ rozgorĝa imperikolombo, kaj estas endemia de la montoj de Mindoro en centro de Filipinoj kaj estas la plej granda kolombo en la lando atingante 50cm de longo.

Ĝi estas klasita kiel Preskaŭ Minacata laŭ la IUKN Ruĝa Listo. Iliaj ĉefaj minacoj estas habitatoperdo kaj ĉasado. La IUKN Ruĝa Listo ĉirkaŭkalkulis la populacion je 800 ĝis 3 000 restantaj maturuloj.

## Aspekto 
[thumb|maldekstre|[Filipinoj|Filipina poŝtmarko el 1979 kiu montras la Mindoran imperikolombon.]]
La Mindoro imperia kolombo estas la plej granda filipina kolombo. La plumoj sub la vosto estas grizaj kun cinamokolora nuanco. Ili havas nigran bekon kaj iliaj kruroj estas rozruĝaj. La specio *Ducula mindorensis*, iam konata kiel *Carpophaga mindorensis* kaj kiel *Zonophaps mindorensis*, estis por la unua fojo priskribita de John Whitehead en 1896. Kun *Ducula radiata*, ĝi formas superspecion. Oni konas ankaŭ ke ĝi estas tre rilata al  *Ducula poliocephala* kaj al *Ducula forsteni*, kaj tiuj tri specioj kune eble estas pli rilataj al la fruktokolomboj de la genro *Ptilinopus* ol al aliaj imperiaj kolomboj.

## Kutimaro 
La Mindora imperikolombo povas esti vidataj sole, en paroj aŭ en grupoj de ĝis kvar individuoj. Tiu specio kutimas ripozi kun *Ducula poliocephala* kaj *Columba vitiensis* en la kanopeo. Ili kutime estas nerimarkindaj, kio faras ilin malfacile observeblaj dum ripozo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
*BirdLife Species Factsheet.

Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Isle of Beauty, Isle of Splendour

**""** (angle, tradukita titolo "Insulo de beleco, insulo de grandiozeco") estas la nacia himno de Dominiko. Oni oficiale deklaris ĝin nacia himno de  en 1978. 

La teksto estas verkita de '**. La muzikon komponis **'. La himno kutime ludiĝas orkestre en la tonalo .

[[Kategorio:Naciaj himnoj|]]
Kategorio:Naciaj simboloj de
Kategorio:
Hail Grenada

**""** (angle, tradukita titolo "Bonfarton al Grenado") estas la nacia himno de Grenado. Oni oficiale deklaris ĝin nacia himno de  en 1974. 

La teksto estas verkita de *Irva Merle Baptiste-Blackett*. La muzikon komponis *Louis Arnold Masanto*. La himno kutime ludiĝas orkestre en la tonalo .

[[Kategorio:Naciaj himnoj|]]
Kategorio:Naciaj simboloj de
Kategorio:
Eltio Alegondas Forsten

**Eltio Alegondas FORSTEN** (12a de Julio 1811, Middelburg – 1843, Ambon) estis nederlanda natursciencisto.

Li studis medicinon en Leiden, kaj gradiĝis en 1836 per disertacio pri meliaco *Cedrela febrifuga*, titolita "*Dissertatio botanico-pharmaceutico-medica inauguralis de cedrela febrifuga*". En 1838 li iĝis membro de la *Natuurkundige Commissie* por la Nederlanda Hindio, kie li pasigis kelkajn jarojn kolektante zoologiajn kaj botanikajn specimenojn (Javo, Sulaveso, Ternato, Ambon).

## Eponimio (birdoj kaj reptilioj) 
* Forstena kolubro, *Boiga forsteni* 
* Purpurbarba abelmanĝulo, *Meropogon forsteni* 
* Blankventra imperikolombo, *Ducula forsteni*

## Referencoj 
Kategorio:Nederlandaj natursciencistoj
Chocov

**Chocov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Mladá Vožice en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 3&nbsp;km norde de Mladá Vožice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Chocov situas en katastra teritorio **Noskov** kun areo 4,71&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1402.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Niĉa kapeleto

## Pluaj fotoj 

Mladá Vožice, Chocov, house No 13.jpg|Chocov
Mladá Vožice, Chocov, house No 4.jpg|Chocov
Mladá Vožice, road to Chocov.jpg|Chocov

Kategorio:Mladá Vožice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Vlaŝima montetaro
Hail to Bermuda

**""** (angle, tradukita titolo "Bonfarton al Bermudo") estas la neoficiala nacia himno de Bermudo. Oni deklaris ĝin teritoria himno de  en 1984. La teksto estas verkita de la muzikistino kaj komponistino Bette Johns en 1984, kiu ankaŭ komponis la muzikon. 

[[Kategorio:Naciaj himnoj|]]
Kategorio:Naciaj simboloj de
Kategorio:
Forged from the Love of Liberty

**""** (angle, tradukita titolo "Forĝite el la amo de libero") estas la nacia himno de Trinidado kaj Tobago. Oni oficiale deklaris ĝin nacia himno de  la 31-an de aŭgusto 1962, post kiam la ŝtato ekestis post la epoko de koloniado. 

La teksto estas verkita de '''', kiu ankau komponis la muzikon. La himno kutime ludiĝas orkestre en la tonalo .

[[Kategorio:Naciaj himnoj|]]
Kategorio:Naciaj simboloj de
Kategorio:
Sons and Daughters of Saint Lucia

**""** (angle, tradukita titolo "Filoj kaj filinoj de Sankta Lucio") estas la nacia himno de Sankta Lucio. Ĝi estis adoptita en 1967 kiam la lando atingis memregadon de Britio kaj estis konfirmita kiel la oficiala nacia himno post la sendependeco de Sankta Lucio en 1979. 

La teksto estas verkita de *Father Charles Jesse*. La muzikon komponis *Leton Felix Thomas*. La himno kutime ludiĝas orkestre en la tonalo .

[[Kategorio:Naciaj himnoj|]]
Kategorio:Naciaj simboloj de
Kategorio:
Dubina (Mladá Vožice)

**Dubina** estas domaro en Ĉeĥio, parto de urbo Mladá Vožice en distrikto Tábor. Kiel parto de municipo ĝi estiĝis al la 16-a de majo 2005. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Dubina situas en katastra teritorio **Blanice u Mladé Vožice **kaj** Mladá Vožice**.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Dubina, pohled na silnici do Mladé Vožice.jpg|Ĉirkaŭa pejzaĝo
Dubina, pohled na zemědělský objekt.jpg|Vido al la agrikutura objekto en Dubina
Dubina, autobus.jpg|Aŭtobuso
Dubina, pohled na Mladou Vožici II.jpg|Vido al Mladá Vožice el Dubina

Kategorio:Mladá Vožice
Kategorio:Domaroj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Vlaŝima montetaro
Curmont

eta|maldekstra|300ra|
**Curmont** - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Haute-Marne*, en la regiono Grand Est (france, *Granda Oriento*), kaj en la historia regiono Ĉampanjo-Ardenoj. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Chaumontr*, la centra parto de la departemento, kaj al la kantono ''''. 

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haute-Marne

eta|centra|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Haute-Marne
Ústějov

**Ústějov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Mladá Vožice en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 2&nbsp;km sudoriente de Mladá Vožice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Ústějov situas en katastra teritorio **Krchova Lomná** kun areo 2,2&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1318.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Kaple Panny Marie z roku 1812 u Ústějovské lípy.jpg|Kapelo de Vurgulino Maria el la jaro 1812
Ústějov, domy (2019) (2).jpg|Domoj (2019)
Ústějov, domy (2019) (1).jpg|Domoj (2019)

Kategorio:Mladá Vožice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Vlaŝima montetaro
Vera Kósáné Ormai

'*** [kOŝAnE], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kósáné Ormai Vera*' estis hungara psikologo, altlerneja instruisto. Ŝia origina nomo estis *Ormay Veronika* [ormai], ŝia konata filo estis Gábor Kósa.

 naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris psikologian-pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1962. Inter 1963-2015 ŝi instruis en la universitato, sed inter 1992-2005 ŝi estis spertulo en budapeŝta distrikto. Intertempe ŝi koresponde akiris diplomon pri speciala edukado en altlernejo en 1968, post 2 jaroj ŝi doktoriĝis en la universitato, ŝi akiris plian psikologian diplomon en 1983. Ŝi edziniĝis kaj naskis 2 filojn. En 1996 ŝi ricevis 2 premiojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Különböző nevelői magatartásformák hatása egy osztály tanulóinak tantárgy iránti érdeklődésére és munkafegyelmére.* (1962)
* *A cselekvés szerepe a gondolkodás fejlődésében és fejlesztésében,* (kunaŭtoro, 1975)
* *Neveléslélektani vizsgálatok.* (kunaŭtoro, studenta lernolibro, 1984, 1987)
* *Pszichológus az iskolában.* (1999)
* *Mi pedagógusok.* (kunaŭtoro, 2006) 
* *Múlt és jelen az óvodai nevelésben (1963‒1977).* (2017)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Radvanov (Mladá Vožice)

**Radvanov** (en la jaroj 1939–1945 , *Radwanau*) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Mladá Vožice en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 3 km sudoriente de Mladá Vožice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Radvanov situas en katastra teritorio **Radvanov u Mladé Vožice** kun areo 2,23&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1430.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kastelo
* Norde de la vilaĝo situas ruino de ventomuelejo

## Pluaj fotoj 

Radvanov (Mladá Vožice), domy II.jpg|Radvanov
Radvanov (Mladá Vožice), ulice III.jpg|Radvanov
Radvanov (Mladá Vožice), ulice V.jpg|Radvanov
Radvanov, mlýn (2019) (2).jpg|Ventomuelejo

Kategorio:Mladá Vožice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Kategorio:Setlejoj en Vlaŝima montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Radvanov

Nomon **Radvanov** havas pluraj setlejoj:

* Radvanov (Josefov), parto de municipo Josefov en distrikto Sokolov
* Radvanov (Mladá Vožice), parto de municipo Mladá Vožice en distrikto Tábor

similan nomon havas:

** Radvanov (kastelo)

* Radvanov (Vyšší Brod) – pereinta municipo en&nbsp;distrikto Český Krumlov
* Radvánov, parto de municipo Kovářov en distrikto Písek
Buková (Řemíčov)

**Buková** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Řemíčov en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 1 km norde de Řemíčov. Estas ĉi tie registritaj 12 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Buková situas en katastra teritorio **Řemíčov** kun areo 4,33&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1394.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Niĉa kapeleto

## Pluaj fotoj 

Buková, dřevěná socha (2019).jpg|Ligna statuo de Virgulino Maria ĉe la preĝejo
Buková, kaplička IX.jpg|Niĉa kapeleto antaŭ la municipo
Buková, domy (2019).jpg|Vido al domoj
Buková, hlavní silnice.jpg|Ĉefa ŝoseo

Kategorio:Řemíčov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Vlaŝima montetaro
Kášovice

**Kášovice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Řepeč en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 2 km nordoriente de Řepeč. Estas ĉi tie registritaj 18 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Kášovice situas en katastra teritorio **Řepeč** kun areo 12,79&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Kášovice, tábor Technometra.jpg|Tendaro
Kášovice, U Rybáka.jpg|U Rybáka
Lužnice mezi Příběnicemi a Bejšovcovým mlýnem.jpg|Rivero Lužnice

Kategorio:Řepeč
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Stará Vožice

**Stará Vožice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Mladá Vožice en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 4,5&nbsp;km sudokcidente de Mladá Vožice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

**Stará Vožice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,94&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1399.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Bieneto n-ro 21

## Ĉirkaŭaĵo
* Hlasivo

## Pluaj fotoj 

Stará Vožice, cesta mezi domy.jpg|Stará Vožice
Stará Vožice, domy III.jpg|Stará Vožice
Stará Vožice, domy.jpg|Stará Vožice
Stará Vožice, náves IX.jpg|Vilaĝplaco

Kategorio:Mladá Vožice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Vlaŝima montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Lago Matka

La **lago Matka** () estas artefarita lago en la norda parto de Nord-Makedonio. Ĝi kuŝas apud la vilaĝo Matka, en la municipo Opština Saraj, kiu estas unu el la komunumoj, kiuj konsistigas la komunumaron Granda Skopjo ĉirkaŭ la ĉefurbo Skopjo. La lago Matka estas nur 15 kilometrojn for de la urbocentro. Ĝi estas fama turista loko pro siaj pitoreskaj pejzaĝoj kaj historiaj konstruaĵoj. Ĝi estas ankaŭ populara loko, kie oni fiŝkaptas, naĝas, kanuas kaj kajakas.

## Geografio 
La lago Matka vastas je proksimume 50 kvadratkilometroj. Ĝi situas funde de la samnoma kanjono. Ĝia akvo devenas de la rivero Treska, kiu poste enfluas en la riveregon Vardar en Skopje.

La lago Matka estis kreata en 1937, kiam oni konstruis baraĵon sur la rivero Treska. La retenata akvo parte pleniĝis la kanjonon Matka.

La longa kanjono Matka enhavas 10 grotojn; la plej malgranda longas 20 metrojn, la plej vasta 176 metrojn. La kanjono Matka enhavas 2 kavojn, ambaŭ estas proksime 35 metrojn profundaj.. En la grotoj vivas granda kvanto da vespertoj.

## Monaĥejoj 
La ĉirkaŭaĵo de lago Matka enhavas plurajn malnovajn religiajn konstruaĵojn, interalie :

La Monaĥejo Sankta Andreo estis kreita en 1389 de Andrijaš, unu de la du filoj de la reĝo Vukašin Mrnjavčević.

La Monaĥejo de Matka, alinome Monaĥejo de la ĉieliro de la Sankta Virgulino Maria, probable estis kreita ĉirkaŭ 1337 de Bojko, filo de Danica, sinjoro de Matka.

La Monaĥejo Sankta Nikolao, alinome Monaĥejo de Ŝiŝevo, staras sur klifo kaj superas la monaĥejon Sankta Andrejo. La dato de ĝia konstruo estas nekonata, sed ĝi estis unuafoje menciita dum la 17a jarcento. De tiam datumas la ikonostazo kaj la freskoj en la okcidenta flanko.

## Bildaro 

   Dosiero:Matka 1919.png|La kanjono en 1919, antaŭ la konstruo de la baraĵo.

   Dosiero:Sv.Andreja-Matka-od-Markovi-Porti.jpg|La lago vidata de alta rando de la kanjono.

  Dosiero:Matka Canyon 01.jpg|La lago.

  Dosiero:Treska river.jpg|Kajakado.

  Dosiero:76 2 монастрь Успения.jpg|La monaĥejo Matka.

  Dosiero:Lake Matka St Andrew Church.jpg|La monaĥejo Sankta Andreo.

  Dosiero:St.andrea crop.jpg|La monaĥejo Sankta Andreo.

## Referencoj 
Kategorio:Lagoj en Nord-Makedonio
Kategorio:Baraĵlagoj
Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Ráckeresztúr)

La **paroĥa preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco** (hungare *Szent Kereszt felmagasztalása*) estas sakrala monumento historia en vilaĝo Ráckeresztúr (Hungario).

## Historio 
La unua kirko dediĉita al sanktaj Petro kaj Paŭlo konstruiĝis en 1656, la nun videbla en 1725 estis konstruita en la 13-a jarcento. Tiam ĝi estis filio de Tárnok. La paroĥa statuso estiĝis en 1749, sed la matrikulo jam ekfunkciis en 1734. En la sekvaj jarcentoj la didomo plurfoje damaĝis, precipe la turo pro ŝtormo aŭ fajro. La lasta preĝeja rekonstruo okazis en 1952. La orgeno estis kreita en 1820, trakonstruita en 1890 kaj 1910.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola inter arboj, antaŭ la didomo ligna krucifikso videblas. La fasado estas malsimetria, meze la kvarlatera turo grandparte reliefas. La turpinto estas bulboforma. Ĉe dekstra flanko de la turo malgranda konstruaĵo aliĝis, kiu rompas la simetrion. La enierejo funkcias tra la turo, krome la menciita konstruaĵeto havas apartan enirejon. La navo finiĝas en kvarlatera absido. Interne la instalaĵoj estis faritaj en la 18-a jarcento.

Kermeso okazas en la 14-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto 
* katolika leksikono

Rackeresztúr
Rackeresztúr
eta|maldekstre|Aerfoto pri preĝejo en Ráckeresztúr
eta|maldekstre|
eta|
Eoin Colfer

**Eoin COLFER** ([ ˈoʊ.ən ], "Owen") (naskita la 14-an de majo 1965 en Wexford) estas irlanda instruisto, verkisto kaj aŭtoro por infanoj kaj junuloj. El sia verkaro elstaras la libroserio *Artemis Fowl*. 

La debuta romano de Colfer, *Benny kaj Omar* (1998), estis sukceso kaj estis rapide sekvata de daŭrigo. Li famiĝis per *Artemis Fowl* (2001) kaj transiris al plentempa verkado. La serio vendis pli ol 20 milionojn da ekzempleroj tutmonde ĝis nun.  Liaj antaŭaj libroj atingis la pinton de la furorlistoj en Irlando, Britio kaj Usono.  Li estas unu el la plej sukcesaj nuntempaj aŭtoroj de infanaj kaj junaj libroj en Eŭropo. 

La moto de Colfer estas: "Mi daŭre skribos ĝis homoj ĉesos legi aŭ mi elĉerpos ideojn. Espereble nek el ĉi tiuj okazos baldaŭ." 

## Stilo 
La stilo de Colfer baziĝas sur la voĉo de rakontanto, kiu konstante uzas ironion kaj bonan humorsenson. Li igas siajn rakontojn pli proksimaj al la realeco per uzado de realaj lokoj kaj menciado de veraj okazaĵoj kaj eĉ realaj varmarkoj.

Li ĉefe kultivas junularan aventurliteraturon. Ene de la ĝenro, li verkis kaj mirindajn ("Artemis Fowl") kaj realismajn ("Case Zero") verkaĵojn. Ili kutime okazas en la nuntempo, sed ekzistas esceptoj (kiel ekzemple "Airman", kiu okazas plurajn jarcentojn en la pasinteco, aŭ "Blue Future", futureca rakonto). En ĉi tiuj romanoj, apenaŭ estas romantikaj aŭ tragediaj elementoj, ĉar la fokuso estas sur aventuro kaj humuro.

liaj ĉefroluloj ofte havas nuancon de kontraŭheroeco, ĉar ili ne estas respektataj de la socio. La plej ekstrema kazo estas lia plej fama rolulo, Artemis Fowl.

Liaj verkoj, kiuj kutime longas de 200 ĝis 400 paĝoj, emas esti dividitaj en almenaŭ 10 aŭ 12 longajn ĉapitrojn, kaj malofte superas 20. Li kutime ne faras pli da dividoj ol tio, kvankam kelkaj el liaj verkoj ("Artemis Fowl III" kaj "Airman", ekzemple) grupigas la ĉapitrojn en plurajn grupojn.

## Verkaro 
* Benny & Omar (1998)
* Benny & Babe (1999)
* Going Potty (1999)
* Ed's Funny Feet (2000)
* La lito de Ed (2001)

* *Artemis Fowl* (2001)
* *Artemis Fowl - Operacio Arkto* (2002)
* *Artemis Fowl - La Eterneco-Kodo* (2003)
* *Artemis Fowl - La Arkivo* (2004)
* *Artemis Fowl - La Opala Trompo* (2005)
* *Artemis Fowl - La Perdita Kolonio* (2005)
* *Artemis Fowl - La Tempo-Paradokso* (2008)
* *Artemis Fowl - La Atlantida Komplekso* (2010)
* *Artemis Fowl - La Lasta Gardanto* (2012)
* *La Dezirlisto* (2000)
* *La Rakonto de Terpomo-Isaksen* (2004)
* *La Venĝo de Kapitano Korvo* (2006)
* *La Parazitĉasisto* (2004)
* *Duonluna Detektiveja Agentejo* (2008)
* *La Piloto* (2008)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Irlandaj porinfanaj verkistoj
Imre Karácson

**Imre Karácson** [karAĉon], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Karácson Imre** estis hungara pastro, instruisto, tradukisto, turkologo.

 naskiĝis  en Torna, li mortis  en Konstantinopolo.

## Biografio 
 frekventis gimnaziojn en Veszprém (urbo) (1874–1876), Sopron (1876–1878) kaj Győr, kie li maturiĝis en 1881. Li akiris teologian diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto, li pastriĝis en 1885 kaj doktoriĝis post 3 jaroj. Inter 1885–1887 li estis pastro en pluraj vilaĝoj de diocezo en Győr, poste li havis postenon en la diocezo. Ekde 1889 li instruis en katolika instituto de Győr, poste li estis institutestro. En 1900 li rezignis pri la instruado kaj li estis dekana pastro en Pér.

Li plurfoje vojaĝis al Turkio por studi la turkan lingvon kaj literaturon. De 1907 ĝis sia morto la hungara ŝtato donis al li taskon por esplori la turkajn arkivojn. Li estis unu el la unuaj eŭropaj scienculoj, kiuj povis esplori la malnovajn turkajn arkivojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az összehasonlító vallástudomány jelen állása és eddig elért eredményei.* (1887)
* *A XI. és XII. századbeli zsinatok és azoknak a külföldi zsinatokhoz való viszonya* (disertaĵo, 1888)
* *Szent Imre herczeg. Élet- és jellemrajz.* (monografio, 1894; 2-a eldono: 1911)
* *Rákóczi a török történetírásban.* (1903)
* *Török leírás Magyarországról, 1688-ban.* (1911)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* vojaĝpriskribo de Evliya Çelebi pri la tiama Hungarlando el la jaroj 1660–1666 (1904–1908) 

## Memorigiloj 
* bronza reliefo en Győr (1915)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografia leksikono
* biografio hungare
* biografio hungare
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj turkologoj
Agrippa d'Aubigné

'''Théodore Agrippa, kavaliro d'Aubigné'* (n. la 8-an de februaro 1552 en la kastelo de Saint-Maury apud Pons, Saintonge, hodiaŭ en la departemento Charente-Maritime - m. la 9-an de majo 1630 en Jussy apud Ĝenevo), estis franca nobelo kaj protestanta militisto. Kun sia epopeo *Les Tragiques* ("La Tragedioj"), kiu rakontas pri la persekutado de la hugenotoj en Francio, li certe estis la plej elokventa franca aŭtoro de sia epoko, la frua Baroko.

Li estis fervora adepto de Kalvinismo kaj proksima kolego de Henriko de Bourbon, tamen, post kiam ĉi-lasta konvertiĝis al katolikismo, li akuzis lin pri ŝtatperfido kontraŭ la Protestanta Eklezio. 

La angla poeto Keith Bosley nomis lin "la epopeisto de la protestanta afero" dum la Francaj Religiaj Militoj . Kvankam, kiel Bozley rimarkigis, li estis forgesita post sia morto, ĝis li estis retrovita de reprezentantoj de la Romantikismo.

Liaj ĉefaj verkoj estas la poemaro *Printempo* (eldonita postmorte), *Tragikaj Poemoj*, la romano *La Aventuroj de Barono de Fenest* (1617-1630), la historia traktaĵo *Ĝenerala Historio* (1616 aŭ 1618-1630), kaj la memuaroj *Vivo Rakontita al* *siaj Infanoj'' (1629). Kelkaj akademiuloj komparas la grandecon de la poeto Agrippa d'Aubigné kun la kontribuo al poezio de Shakespeare kaj Milton. 

d'Aubigné estis tiu, kiu kreis la koncepton de Ŝtato ene de la Ŝtato (france: ''L'État dans l'État'' ). Li uzis la terminon en kritika ŝanĝo direkte al la Romkatolika Eklezio, kie li asertis, ke ĝi kreis ŝtaton ene de la ŝtato. 

Interalie, la amata sinjorino de Maintenon de Ludoviko la 14-a estis la nepino de d'Aubigné.

## Verkaro 
* *Histoire universelle* (1616–1618)
* *Les Tragiques* (1616)
* *Les Aventures du Baron de Faeneste*
* *Confession catholique du sieur de Sancy*
* *Sa Vie à Ses Enfants*

[dekstra|eta|240x240ra|Busto de Théodore Agrippa d'Aubigné en [Pons]]

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio (en la franca)
*  (en la franca)
* Les Tragiques. (franca Ebook PDFa formato, plano kaj fontoj inspiritaj de 17a jarcentaj eldonoj)

Kategorio:Barokaj verkistoj
Kategorio:Hugenotoj
Kategorio:Francaj protestantoj
Kategorio:Kristanaj poetoj
Kategorio:Homoj de Charente-Maritime
Kategorio:Francaj militistoj
Kategorio:Francaj poetoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Kronikistoj
Grizkapa imperikolombo

La **Grizkapa imperikolombo** (*Ducula radiata*) estas specio de birdoj de la kolomba familio *Columbidae*, kaj unu el la kvardeko da specioj de la genro *Ducula*, kiu vivas en Sudorienta Azio kaj Oceanio. Ĝi estas endemia de Sulaveso en Indonezio. Iliaj naturaj habitatoj estas tropikaj kaj subtropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj kaj tropikaj kaj subtropikaj montararbaroj.

## Aspekto
La grizkapa imperikolombo estas modergranda imperia kolombo kun longa vosto kaj totala longo de proksimume 38 cm. La kapo kaj malsupraj partoj estas grizaj kaj la malantaŭa kolo estas nigra, dum la supraj partoj estas metalverdaj, brile sur la mantelo kaj skapularoj kun brunecpurpura nuanco. La vosto estas malhela kun mallarĝa kaj nerimarkebla bendo palgriza proksime de la bazo. La irisoj estas oranĝaj, la beko estas olivverda kun nigra pinto aŭ eĉ ttue nigra, kaj la kruroj estas purpurruĝaj. La sufiĉe simila blankventra imperikolombo (*Ducula forsteni*) estas pli granda kaj pli peze konstruita, kaj havas pli larĝan grizan strion sur la vosto; tio estas pli centre situanta kaj okulfrapa.

## Distribuado
La grizkapa imperikolombo estas endemia de la insulo Sulaveso en Indonezio. Ĝi estas plejparte birdo de montarbaroj, ĝenerale trovita en altecoj de inter 1 100 kaj 2 400 m, sed foje vizitas la promontorojn ĉe pli malaltaj altitudoj. Ĝia tipa vivejo estas praarbaroj sed ĝi ankaŭ troviĝas en sekundaraj kreskarbaroj kaj maldensaj arbaroj. Nestoj estis trovitaj en decembro kaj marto, do la reprodukta sezono povas esti longa. Ununura ovo estas demetata en klif-randa nesto, en truo de arbo aŭ en ŝirmita niĉo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kolombedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Jean-Pierre de Bougainville

**Jean-Pierre de Bougainville** (la 1-an de decembro 1722 en Parizo - m. la 22-an de junio 1763 en Loches) estis franca historiisto kaj literaturisto, pli aĝa frato de la esploristo Louis-Antoine de Bougainville.

## Vivo 
La gepatroj de Bougainville estis Yves Pierre de Bougainville (1686–1754), notario, kaj Marie Françoise Darboulin (m. 1734). Louis Antoine de Bougainville kaj Marie Françoise Charlotte de Bougainville (1724–1813) estis liaj gefratoj. Lia patro estis formale nobeligita en 1741 kiam li estis nomumita vicurbestro de Parizo. Bougainville studis ĉe la Kolegio de Beauvais kaj diplomiĝis en 1739.

Bougainville estis studento de Nicolas Fréret kaj Abbé Charles d'Orléans de Rothelin. Lia esplorado pri la historio de antikva Grekio gajnis al li lokon en la Akademio de Surskriboj kaj Beletro de Francio en 1745. En 1749, post la morto de Fréret, li fariĝis lia posteulo kiel Akademia Sekretario (Secrétaire perpétuel). Rothelin publikigis postmorte en 1747 la "Anti-Lucretius" ( *Anti-Lucretius sive de Deo et Natura Libri novem* ) de Kardinalo Melchior de Polignac. Laŭ la sugesto de Rothelin, Bougainville tradukis la verkon en la francan, kiu estis publikigita du jarojn poste.  En 1758 li publikigis manuskripton de Fréret pri la kronologio de mondhistorio titolitan *Défense de la chronologie (Defendo de la kronologio)*, por kiu li ankaŭ verkis antaŭparolon.

Li estis reĝa cenzuristo, respondeca pri antikvaĵoj ĉe la Luvro kaj poste fariĝis sekretario de la Duko de Orléans.

Bougainville suferis de astmo dum sia tuta vivo. Li translokiĝis de Parizo al Loches, kie lia fratino loĝis kun ŝia edzo Louis Honorat de Baraudin (1710–1768). Li mortis tie en la aĝo de 40 jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* Académie française

Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Surskriboj kaj Beletro
Kategorio:Membroj de la Franca Akademio
Kategorio:Francaj verkistoj de la 18-a jarcento
Ferenc Zajti

**Ferenc Zajti,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Zajti Ferenc** estis hungara pentristo, oficisto, bibliotekisto, hindologo. Lia familia nomvarianto estis *Zajthy* [zajti].

 naskiĝis  en Újfehértó, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en kalvinana kolegio de Debrecen en 1905, poste li studis lernojaron en belarta akademio en Munkeno, samtempe li studis private de Simon Hollósy, poste liaj majstroj estis Sándor Kubinyi kaj István Bosznay, ekde la 1910-aj jaroj Tivadar Csontváry Kosztka. Plej ofte li pentris pejzaĝojn. Inter 1907–1926 li estis oficisto en la ĉefurba municipo, poste bibliotekisto en la ĉefurba biblioteko ĝis sia emeritiĝo en 1946, dum li akiris diplomon en Kalvinana Teologia Akademio (Budapeŝto) en 1918. Li multe okupiĝis ekde 1905 ankaŭ pri prahistorio de la hungaroj. Inter 1928–1929 li vojaĝis en Hindio (precipe Raĝastano kaj Guĝarato), kie li studis etnojn por trovi similecon al hungaroj aŭ almenaŭ al hunoj. Inter 1930-1932 li esploris en Ankaro kaj Istanbulo.

Li edziĝis en 1922, poste idoj naskiĝis. Lia loĝejo estis prirabita en tago de lia morto, tial signifaj kolektitaj materialoj perdiĝis.
eta|

## Elektitaj ekspozicioj 
* Budapeŝto: 1916, 1924, 1926, 1947
* Ankaro kaj Istanbulo kun Gyula Rudnay

## Elektitaj pentraĵoj 
* A kárhozat hídja
* A nílus partján 
* Arab muzsikusok
* Dombos táj
* Falurészlet
* Pirkadat 
* Tájkép
* Tóparton
* Virágcsendélet

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az ősmagyarok hitvilága.* (1918, 2006)
* Zaratuŝtro: *Zend-Avesztája* (traduko, 1919, 2008)
* :hu:Jivanji Jamshedji Modi: *A hunokról, akik meghódították Indiát.* (traduko, 1926, 1991, 2003) 
* *A hun–magyar őstörténelem. Új szempontok a magyar őstörténet feltárásához.* (1928, 2002)
* *Zsidó volt-e Krisztus? A semitizmus és a skythizmus nagy harca.* (1936, 1999, 2009)
* *Magyar évezredek. Skytha–hun–magyar faji azonosság.* (1939, 1943, 1999, 2004)
* *Árpád fejedelem honfoglalása. Feszty Árpád történelmi körképe.* (1944)
* *Magyar évezredek.* (kompilaĵo, 1999)
* *Árpád fejedelem honfoglalása. Hogyan jött létre a Feszty-körkép? A magyarok bejövetele.* (2001)

## Memorigiloj 
* busto en Újfehértó (2001)
* memortabulo en Budapeŝto (vidu la foton!)

## Fontoj 
* biografia leksikono kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Hungaraj hindologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Hakainde Hichilema

**Hakainde HICHILEMA** (naskiĝis la 4-an de junio 1962 en Hachipona apud Monze, Federacio de Rodezio kaj Njasalando, nun Zambio) estas zambia politikisto (Unuiĝinta Partio por Nacia Disvolviĝo , UPND), entreprenisto kaj ekde la 24-a de aŭgusto 2021 la 7-a Prezidanto de Zambio (la kvina elektita). 

Post kvinfoja kandidatiĝo en 2006, 2008, 2011, 2015 kaj 2016, li venkis en la baloto la 12-an de aŭgusto 2021 kaj estis elektita Prezidanto de Zambio kun 59% de la donitaj voĉoj. 

Hichilema estis unu el la kontraŭuloj de Edgar Lungu, prezidanto de Zambio de 2015 ĝis 2021. En 2017, Hichilema estis arestita kaj akuzita pri ŝtatperfido, movo kiu estis vidita kiel provo de Lungu silentigi lin.  Post kelkaj monatoj li estis liberigita kaj la akuzo pri ŝtatperfido estis faligita. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hakainde Hichilema ĉe Facebook
* Hakainde Hichilema ĉe Twitter
* 

Kategorio:Zambiaj ekonomikistoj
Kategorio:Zambiaj politikistoj
Joseph Heller

**Joseph HELLER** (n. la 1-an de majo 1923 en Novjorko - m. la 12-an de decembro 1999 en East Hampton) estis usona verkisto, kiu verkis romanojn, novelojn, teatraĵojn kaj scenarojn. 

Lia plej konata verko estis lia debuta romano *Catch-22*, pri usonaj pilotoj dum la Dua Mondmilito, publikigita en 1961. La romano estis filmita en 1970, reĝisorita de Mike Nichols. 

## Verkado 
Heller verkis kvar gravajn romanojn kaj publikigis kelkajn aliajn tekstojn, inkluzive de pluraj malpli signifaj romanoj, kolekto de noveloj, kaj paro da teatraĵoj. En lia verkista kariero, lia unua romano, **Kaptaĵo-22**, staras kiel kolono tiom, ke ĝi ombris la reston de lia verkado. Liaj tri aliaj centraj romanoj estas **Io Okazis** (1974); *Tiel bona kiel oro* (1979) kaj *Dio scias* (1984). Liaj tri teatraĵoj estas *We Bombed in New Haven* (1968), kiu teme ripetas lian debutan romanon, *Adaptations of Catch-22* (1971), adaptado de la romano por la scenejo, kaj ''Clevinger's Trial* (1974). Daŭris longe, ke Heller verkis siajn unuajn kvar romanojn, ĉirkaŭ dudek jarojn. 

*Dio scias,* la publikaĵoj venis pli rapide, sed ankaŭ rimarkeblas falo en la literatura kvalito. *See it* (1988) estis eklektika vojaĝo en arthistorion. *Final Strike* (1994) estis verkita kiel daŭrigo de *Catch-22*, sed havas neniun el la temo, tono aŭ humuro de la unua romano, nur la ĉefrolulo Yossarian estas komuna; Li estas 68-jaraĝa kaj estas en la finaj stadioj de sia vivo. *Portreto de artisto, kiel maljunulo* (2000) estis la lasta romano de Heller. Ĝi estas gaja rakonto kun fono el la propra vivo, sukceso kaj maljuneco de la aŭtoro. Lia aŭtobiografio, *Now and Then: From Coney Island to Here (Nun kaj Tiam: De* *Insulo Coney ĝis Ĉi tie),* estis publikigita en 1998. Heller estas konsiderata unu el la plej elstaraj usonaj literaturaj satiristoj de la postmilita periodo, sed liaj verkoj ankaŭ provizas pli profundan komprenon pri la usona meza klaso, ofte bazita sur liberalaj judaj rondoj.  

## Verkaro 
### Romanoj 
* *Catch-22* (1961)
* *Something Happened* (1974)
* *Good as Gold* (1979)
* *God Knows* (1984)
* *Picture This* (1988)
* *Closing Time* (1994)
* *Portrait of an Artist, as an Old Man* (2000, posthumous)

### Mallongaj rakontoj 
* “Love, Dad” (1969)
* “Yossarian Survives” (1987)
* "The Day Bush Left" (1990)
* *Catch as Catch Can: The Collected Stories and Other Writings* (2003, postmorte)
* "Almost Like Christmas" (2013, postmorte)

### Teatraĵoj 
* *We Bombed in New Haven* (1967)
* *Catch-22* (1973)
* *Clevinger’s Trial* (1973)

### Scenaroj 
* *Sex and the Single Girl* (1964)
* *Casino Royale* (1967) (nekreditita)
* *Dirty Dingus Magee* (1970)

* *McHale's Navy*, episode four, "PT 73, Where Are You?" (1962)

### Aŭtobiografio 
* *No Laughing Matter* (1986)
* *Now and Then''  (1998)

## Referencoj 
## Bibliografio
*  

## Vidu ankaŭ 
* 9922 Catcheller

## Eksteraj ligiloj 
* Joseph Heller paperoj ĉe la Universitato de Sud-Karolina Departemento de raraj libroj kaj specialaj kolektoj
* 

Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj satiristoj
Kategorio:Usonaj agnostikuloj
Nassim Nicholas Taleb

**Nassim Nicholas TALEB** ([ˈʈɑːləb ]; araba نسيم نيقولا نجيب طالب; n. la 1-an de januaro 1960 en Amioun, Libano) estas eseisto kaj esploristo en la kampoj de statistiko, hazardo kaj epistemologio kaj iama financa matematikisto. 

Li laboris kiel specialisto pri kompleksaj financaj derivaĵoj  en pluraj Wall Street- firmaoj. Li tiam komencis duan karieron kiel sciencisto, laborante pri metodoj por kalkuli kaj interpreti hazardajn okazaĵojn kaj traktante neantaŭviditajn maloftajn sed potencajn okazaĵojn (kiujn li nomis " nigraj cignoj "). 

Li estas aŭtoro de la ekonomiaj furorlibroj *The Black Swan* (La Nigra Cigno, 2007) kaj *Skin in the Game* (Haŭto en la Ludo, la Kaŝita Malsimetrio de Ĉiutaga Vivo, 2018).

Rekomendas tion, kion li nomas "Nigracigna-rezista socio", signifante tian, kiu povas elteni malfacile antaŭvideblajn eventojn. Taleb faris ĝin sia stilo plibeligi siajn sciencajn tekstojn per aŭtobiografiaj anekdotoj.

## Lia pensado 
Taleb konsideras sin empiria - skeptika epistemologo ; Tamen, lia skeptiko celas nur tiujn areojn, kie povas okazi ekstremaj eventoj, nigraj cignoj. Laŭ li, tiuj areoj, kiel ekzemple riĉeco aŭ ekonomia sukceso, estas en sfero, kiun li nomas "ekstremlando". Kontraste, la regiono "averaĝlando" inkluzivas areojn, kiel ekzemple korpopezo aŭ longo, en kiuj la graveco de individuaj eventoj estas marĝena. Tial, li argumentas, ke je ĉi tiu nivelo, kritika skeptiko estas nenecesa.

La empirio de Taleb specife celas la neefikecon de antaŭdiro bazita sur pasintaj scenaroj. Laŭ Taleb, oni devus esti kritika pri tiuj induktoj, kiuj baziĝas sur historiaj datumoj, ĉar tiuj datumoj povas esti specifaj aŭ simple hazardaj. Ekzemple, se la ĉefa indico de usonaj akcioj, la Dow Jones, donis pezitan rendimenton de ses procentoj dum la pasintaj tri jardekoj, tio ne signifas, ke ĝi ne perdos sian tutan valoron venontjare. Pro la sama kialo, Taleb forte kontraŭas antaŭdirojn en la kampo de socioscienco, kiel ekzemple certajn politikajn scenarojn.

Notindas ke Taleb malŝatas historiismon, kaj en ĉi tiu rilato li similas al longa listo de filozofoj, kiel ekzemple Sokrato, Michel de Montaigne, kaj Karl Popper, kiuj kredis, ke la homo scias multe malpli ol li pensas ke li scias.

La pensadon de Taleb estas influita de evoluoj en konduta ekonomiko kaj ludoteorio, kaj li ofte korespondos kun la verkaro de Nobel-premiito pri ekonomiko, Daniel Kahneman.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo
* 

Kategorio:Studentoj de universitato Paris-Dauphine
Kategorio:Epistemologoj
Kategorio:Aforismistoj
Kategorio:Filozofoj de scienco
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Libanaj filozofoj
Kategorio:Usonaj filozofoj
Rasul Gamzatov

eta|Gamzatov sur poŝtmarko de Rusio (2023)
[eta|Monumento al Gamzatov en [Maĥaĉkalao]]
**Rasul Gamsatoviĉ GAMZATOV** (, , ​​naskiĝis la 1-an de septembro 1923 en Tsada, Dagestano, ASSR - mortis la 3-an de novembro 2003 en Moskvo) estis soveta avarlingva poeto, verkisto kaj politikisto. 

## Verkado 
Gamzatov origine estas el Dagestano. Pli precize, li naskiĝis en la vilaĝo Tsada la 8-an de septembro 1923. Li estas reprezentanto de la Avaroj (unu el la indiĝenaj popoloj de Kaŭkazo). Rasul estas la tria infano en la familio. Li havis tri fratojn, du pli aĝajn kaj unu pli junan. Lia patro estis fama dagestana poeto (Gamzat Tsadasá).  Estis li, kiu enstampis en la infanon la senton de beleco. Estis lia patro, kiu instruis lin rimarki la belecon en ĉio ĉirkaŭ li. Tre baldaŭ li verkis sian unuan poemon kaj en la sekvaj jaroj li verkis por pluraj publikaĵoj. Post studado por fariĝi instruisto, li revenis al sia vilaĝo en 1940 por instrui kaj laboris aliloke, kiel ekzemple help-teatra reĝisoro kaj ĵurnalisto por gazetoj kaj radio.

En 1943, li publikigis sian debutan poemon. Inter 1945 kaj 1950, li studis ĉe la Literatura instituto Maksim Gorkij en Moskvo. En 1947, li publikigis sian unuan poemaron en la rusa, sekvita de 25 pliaj libroj en la rusa kaj avara lingvoj. Lia poezio estis verkita en la avara lingvo kaj majstre tradukita en la rusan ĉefe de la poetoj kaj tradukistoj Naum Grebnev kaj Jakov Kozlovskij. Li ankaŭ laboris kiel tradukisto, kaj kiel politikisto li estis deputito de la Supera Soveto de la Dagestana Aŭtonoma Soveta Socialista Respubliko, membro de la Prezidio de la Supera Soveto de Sovetunio (1962–1966 kaj 1971), kaj reprezentanto de Dagestano en la Verkista Unio de Sovetunio kaj la Rusia SFSR.

Liaj verkoj inkluzivas la poemaron *Kaŭkaza Rapsodio*, la romanon *Mia Dagestano* ( Dir Dagistan, Mia Dagestano ), *aforismojn kaj rostpanojn*, kaj la poemon *Gorjanka* ( Magarulay, Goryanka ).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* 7509 Gamzatov

## Eksteraj ligiloj 
*  – Oficiala ejo, kunordigita de Ministerio de nacia politiko, informo kaj fremdaj aferoj de Dagestano (ruse kaj angle).
* Gamzatov poezio

Kategorio:Herooj de Socialisma Laboro
Kategorio:Sovetiaj poetoj
Kategorio:Sovetiaj verkistoj
Kategorio:Sovetiaj komunistoj
Lilo & Stitch

**Lilo & Stitch** estas usona animacia filmo el 2002, reĝisorita de Dean DeBlois kaj Chris Sanders, kaj la 42-a plenlonga filmo produktita de Walt Disney Company. La filmo temas pri malgranda eksterterano, kiu eskapas de sia hejmplanedo kaj fine havas orfan fratinparon en Havajo.

La filmo estis nomumita por Oskaro en la kategorio *Plej Bona Animacia Filmo en 2003.*

## Intriga resumo 
Sur verda tropika insulo en la havaja insularo, soleca knabineto nomata Lilo adoptas ŝajne senkulpan hundeton, kiu falis de alia planedo. Lilo nomas sian "hundon" Stitch, kvankam ŝi ne scias, ke li estis genetike eksperimentita kaj translokigita al la Tero. Stitch restas kun Lilo ĉar ŝi servas kiel homa ŝildo por li (senkonscie por Lilo) por eskapi la persekutantojn el la kosmo, Jumba kaj Flickly, kiuj venis por kapti lin kaj resendi lin al la loko, de kie li eskapis. Fine, nur la neŝancelebla kredo de Lilo je la vorto "ohana", kiu signifas "amanta familio", donas al Stitch ion, kion li neniam spertis en sia vivo - amon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj dramkomediaj filmoj
Kategorio:Infanaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2002
Kategorio:Fikciaj orfoj
Kategorio:Eksterteranoj en fikcio
Amy Tan

**Amy TAN** (; naskiĝis la 19-an de februaro 1952 en Oakland, Kalifornio) estas ĉin-usona verkisto kaj unu el la ĉefaj reprezentantoj de nuntempa ĉin-usona literaturo. En siaj verkoj, Tan skribas pri la renkonto inter tradiciaj ĉinaj kaj usonaj kutimoj. 

Ŝiaj romanoj estas dediĉitaj al la rilato inter filino kaj patrino, baziĝas sur sia sperto kiel infano de du ĉinaj enmigrintoj, kaj pri la problemo de identeco de ĉinoj en Usono. 

## Verkaro 
### Romanoj 
* *The Joy Luck Club* (La Klubo de Ĝojo kaj Bonŝanco, 1989, adaptado de Wayne Wang bazita sur la scenaro de la aŭtoro el 1993)
* ''The Kitchen God's Wife* (La Edzino de la Kuireja Dio, 1991)
* *The Hundred Secret Senses* (La Cent Sekretaj Sencoj, 1995)
* *The Bonesetter's Daughter* (La filino de la ostoforigilo, 2001)
* *Saving Fish from Drowning* (Savante Fiŝojn de Dronado, 2005)
* *Rules for Virgins* (Reguloj por Virgulinoj, 2011)
* *The Valley of Amazement* (La Valo de Miro, 2013)

### Aŭtobiografio 
* *The opposite of fate: a book of musings'' (La malo de sorto: libro de pripensadoj, 2003, represo 2004)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Logopedoj
Kategorio:Ĉinaj usonanoj
Kategorio:Usonaj kristanaj verkistoj
Kategorio:Usonaj porinfanaj verkistoj
László Ladányi (poeto)

**László Ladányi** [lAslO ladAnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ladányi László** estis hungara poeto.

László Ladányi naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Tel-Avivo.

## Biografio 
László Ladányi devenis el juda familio. Li maturiĝis en mezlernejo en sia naskiĝurbo en 1925, dum ekde 1923 liaj poemoj aperis en gazetoj. Post tio, liaj poemoj aperis regule en revuoj. De 1936 ĝis 1949 li estis korespondanto de literatura revuo, kiu publikigis siajn poemojn regule. En 1940 lia debuta poemlibro aperis, inter 1940-1944 li estis trudlaboristo, poste li sukcesis eskapi kaj kaŝiĝi. Dum la frua socialismo liaj kontribuoj daŭre aperis. En 1957 li kun sia edzino kaj filino translokiĝis al Israelo, kie li kontribuis en hungarlingvaj gazetoj. Kremo de tiuj kontribuoj aperis ankaŭ hebree en tradukaĵoj. Li edziĝis en 1943 kaj li ricevis 2 israelajn premiojn en 1971 kaj 1975.

## Elektitaj kontribuoj 
*

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto (legebla pli malsupre)
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ernő Kenéz (bibliotekisto)

**Ernő Kenéz,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kenéz Ernő** estis hungara bibliotekisto, altlerneja instruisto.

Ernő Kenéz naskiĝis  en Győr, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ernő Kenéz doktoriĝis el la franca literaturo en 1939 en Scienca Universitato Péter Pázmány, poste li instruis la francan lingvon en la universitato. Iom poste li laboris en instituta biblioteko, tamen li tradukis en la franca rilato. En 1957 li estis invitita esti respondeculo pligrandigi la akademian bibliotekon. En 1965 li studvojaĝis al Sovetunio por studi la bibliotekojn. Li pensiuliĝis en 1972 kaj li ricevis premion en 1963.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Le problème du style dans la critique romantique* (disertaĵo, 1939)

## Fontoj 
* biografio kaj aprezo hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Cassandra Clare

**Judith LEWIS**, naskita kiel **Judith RUMELT** (n. la 27-an de julio 1973 en Teherano, Irano), pli konata de la pseŭdonimo **Cassandra CLARE**, sub kiu la junulara libroserio *Mortal Instruments* (Mortigaj Instrumentoj) kaj ĝia antaŭhistorio, *The Infernal Devices,* estis publikigita, estas verkisto ĉefe de junularaj kaj fantaziaj romanoj. La unua volumo, "Urbo de Ostoj", publikigita en 2007, estas la debuta romano de la aŭtoro.''*

## Verkaro 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la aŭtoro
* *livejournal'' de la aŭtoro

Kategorio:Usonaj verkistoj
Preĝejo Sankta Antonio (Röszke)

La **paroĥa preĝejo Sankta Antonio de Padovo** estas religia historia monumento (deklarita en 2008) en vilaĝo Röszke (Hungario).

## Historio 
Laŭ eklezia listo en 1332 en tiu loko jam ekzistis paroĥo. Post dominado de turkoj la areo apartenis al Szeged. Inter 1912-1913 kirko videbla ankaŭ nun konstruiĝis. En 1913 en Szeged didomo malkonstruiĝis, el tio kelkaj statuoj, benkoj kaj duono de la orgeno estis donacita al didomo de Röszke. Inter 1918-1921 serboj okupis la vilaĝon, tiam nur serbaj pastroj rajtis fari diservojn. La paroĥo estis refondita en 1923. 3 sonoriloj estis faritaj en 1929. 2 vitraloj estis faritaj en 1943 al la sanktejo, Attila Mohay en 1970 faris la vitralojn al la navo. En 1977 interne renoviĝis la preĝejo.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto inter arboj. La fasado estas simetria, meze la turo iomete reliefas. La enirejo videblas tra la turo. Super la enirejo estas ronda fenestro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* katolika leksikono

Roszke
Roszke
Giorgio Agamben

**Giorgio AGAMBEN** /əˈɡæmbən/ *ə-GAM-bən*; [ˈdʒordʒo aˈɡamben] (naskita la 22-an de aprilo 1942 en Romo) estas itala filozofo, eseisto kaj aŭtoro. Li instruis ĉe la Universitata Instituto de Arkitekturo (IUAV) en Venecio  kaj ĉe la Collège international de philosophie en Parizo. Li estas unu el la plej famaj filozofoj de nia tempo.

Lia verkado traktas religion, politikon, estetikon kaj politikan filozofion kaj kombinas elementoj de tiuj studoj, sub la filozofia determino esplori la nunan metafizikan situacion en Okcidento kaj ĝian eblan solvon, en la nunaj cirkonstancoj de monda historio kaj kulturo.

## Stilo 
Agamben uzas la ideojn de Heidegger, Walter Benjamin, Jacques Derrida, Michel Foucault, Hannah Arendt, Carl Schmitt. La filozofio de Agamben konvenas al la nuntempa tendenco de turniĝo al la "politika". Lia frua verkado fokusiĝis al esplorado pri lingvo, estetiko kaj metafiziko, uzante la ideojn de Heidegger kaj Georges Bataille. La plej famaj estas la etikaj kaj politikaj verkoj de la 1990-aj kaj 2000-aj jaroj, en kiuj Agamben priskribas la politikan spacon de moderneco per malhelaj kaj eĉ apokalipsaj tonoj. La radikala kritiko de Agamben pri okcidenta memkontenteco fariĝis aktuala post la ŝanĝoj en usona kaj eŭropa politiko en la 21-a jarcento kiel respondo al la teroristaj atakoj de la 11-a de septembro 2001.

## Verkaro 
### libroserio *Homo Sacer* (Sankta homo)  
* *Homo Sacer: Sovereign Power and Bare Life* (1995)
* *State of Exception*. Homo Sacer II, 1 (2003)
* *Stasis: Civil War as a Political Paradigm*. Homo Sacer II, 2 (2015)
* *The Sacrament of Language: An Archaeology of the Oath*. Homo Sacer II, 3 (2008)
* *The Kingdom and the Glory: For a Theological Genealogy of Economy and Government*. Homo Sacer II, 4 (2007)
* *Remnants of Auschwitz: The Witness and the Archive*. Homo Sacer III (1998).
* *The Highest Poverty: Monastic Rules and Forms-of-Life*. Homo Sacer IV, 1 (2013)
* *The Use of Bodies*. Homo Sacer IV, 2 (2016)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Italaj politikaj filozofoj
Kategorio:Kritikaj teoriistoj
Ĝamuo kaj Kaŝmiro

**Ĝamuo kaj Kaŝmiro** ekde oktobro 2019 estas nova unia teritorio de Barato. Antaŭe proksimume duoble granda areo de sama nomo Ĝamuo kaj Kaŝmiro estis la plej norda ŝtato respektive subŝtato de Barato. Plejparte lokita en la montaro Himalajo, Ĝamuo kaj Kashmiro dividis limojn kun la gubernioj Himaĉal-Pradeŝo kaj Panĝabo (sude), aŭtonoma teritorio en Pakistano polemike nomata Libera Kaŝmiro de Pakistano (okcidente), Gilgit-Baltilando de Pakistano (norde), kaj Popola Respubliko de Ĉinio (norde kaj oriente). La teritorio de Ĝamuo kaj Kaŝmiro estas disputata inter Barato, Ĉinio kaj Pakistano, kaj estas nomata de Pakistano "Barate okupita Kaŝmiro". Siaflanke Barato priskribas la regionon administratan de Pakistano "Pakistane okupita Kaŝmiro". Ĝamuo kaj Kaŝmiro laŭ la konsisto de antaŭ 2019 konsistais el tri regionoj: Ĝamuo, la valo Kaŝmiro, kaj Ladako. En oktobro 2019 la teritorio dividiĝis al du novaj uniaj teritorioj de Barato: Ĝamuo kaj Kaŝmiro pli okcidente kaj la ekstreme maldense loĝata Ladako pli oriente.

Laŭ la stato de  en la subŝtato vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Srinagaro estas la somera ĉefurbo, kaj Ĝamuo ĝia vintra ĉefurbo. 

La kaŝmira valo, ofte nomata "Surtera paradizo", famiĝas pro la bela montara pejzaĝo, kaj la multegaj sanktejoj de Ĝamuo allogas ĉiujare dekmilojn da hinduaj kaj islamanaj pilgrimoj. Ladako, kiu ankaŭ nomiĝas "Malgranda Tibeto", estas renoma pro sia montara beleco, kaj la budhisma kulturo.

lang=eo|eta|330ra|maldekstra|

Kategorio:Uniaj teritorioj de Barato
Jeff Kinney

**Jeffrey Patrick "Jeff" KINNEY** (naskita la 19-an de februaro 1971 en Fort Washington, Marilando, Usono) estas usona aŭtoro de infanlibroj, karikaturisto kaj luddizajnisto. Li verkis la libroserion *Taglibro de Timemulo*, kiuj konsistas el tekstoj kaj komikaj desegnaĵoj en la ekstera formo de infana taglibro. 

En 1998, tri jarojn post translokiĝo al Nov-Anglio, li decidis verki la libron *Diary of a Wimpy Kid*. Komence, lia libro estis cifereca bildstrio, pri kiu li laboris dum ĉirkaŭ ok jaroj por elpensi la ideon. Kinney diras, ke li bazigis Greg sur sia infanaĝo, kun iometa troigo por igi ĝin pli komika kaj esprimplena.  Tiel, en 2007, la unuaj rakontoj de Greg estis publikigitaj en fizika formato.

En 2009, kun la publikigo de sia tria libro, Jeffrey estis nomita unu el la 100 plej influaj homoj en la mondo laŭ la revuo *Time*. Antaŭ 2020, Kinney jam verkis dek kvin volumojn de ''Diary of a Wimpy Kid kaj gajnis la Nickelodeon Kid's Choice Awards* por Plej Ŝatata Libro ses fojojn. Kinney estas ankaŭ la kreinto de *Poptropica*, unu el la 50 plej bonaj retejoj laŭ *Time''.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Usonaj katolikoj
Kategorio:Usonaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Usonaj ilustristoj