Listo de bazaj terminoj de arkeologio

**Listo de terminoj pri arkeologio/paleontologio** 

La subaj listoj donas bluan ligilon (se jam ekzistas paĝo), aŭ difineton kaj → ligilon al alilingva vikipedio (→ de, en, fr).

## Pli sistemaj terminoj bezonataj 
Dum la terminoj de diversaj ŝtonepokaj periodoj en la plimulto de la lingvoj finiĝas per ~een (france) / ~ian (angle) aŭ simile, en Esperanto regas absoluta, neeltenebla ĥaoso:

Aĉeŭleo / Musterio / Ĉatelperonio / Aŭrignacio (vikip: Aŭrinjaka kulturo) / (vikip: Gravetio) / Solutreo / Magdalenio (laŭ PIV)

**Jen propono por pli unueca nomigo**: per kvazaŭ-sufikso „~ejeno“ (fonetike proksima al la franca finaĵo ~éen) sekvanta la transskribitan nomon de la tipa loko, oni povus havi unuecan sistemon:

* **Frua Paleolitiko** (2600–200 mil jaroj) 
** 2.600 - 1.800 mil jaroj: plej fruaj ŝtonaj iloj Olduvejeno (PIV: ./.) (→ :fr:Oldowayen)
** 1.700 -   100 mil jaroj: kontrolo pri fajro, unuaj ĉasadoj de grandaj bestoj Aŝelejeno (PIV: Aĉeŭleo) (→ :fr:Acheuléen)
** 300 - 200 mil jaroj: Klaktonejeno (PIV: ./.) (→ :fr:Clactonien)

* **Meza Paleolitiko** Homo neanderthalensis, Homo sapiens daŭro: 300–30 mil jaroj plej fruaj okazoj de konduta moderneco (arto, intenca enterigo), migrado ekster Afrikon
** 300 - 30 mil jaroj: Musterejeno (PIV: Musterio) (→ :fr:Moustérien)
**  40 - 30 mil jaroj: Aterejeno (PIV: ./.) (→ :fr:Atérien)

* **Supra Paleolitiko** daŭro: 50–10 mil jaroj (konduta moderneco: abunda arta verkado, komplete evoluinta lingvo)
** Baradostejeno (PIV: ./.) (→ :fr: ./., :en:Baradostian) (36 ka)
** Ŝatelperonejeno (PIV: Ĉatelperonio) (→ :fr:Châtelperronien, :en:Châtelperronian) (35–29 ka)
** Aŭrinjakejeno (PIV: Aŭrignacio, Aŭrinjaka kulturo) (→ :fr:Aurignacien, :en:Aurignacian) (32–26 ka)
** Gravetejeno (PIV: ./., Gravetio) (→ :fr:Gravettien, :en:Gravettian) (28–22 ka)
** Solutrejeno (PIV: Solutreo) (→ :fr:Solutréen, :en:Solutrean) (21–17 ka)
** Magdalenejeno (PIV: Magdalenio) (→ :fr:Magdalénien, :en:Magdalenian) (18–10 ka)
** Hamburgejeno (PIV: ./.) (→ :fr:Culture de Hambourg, :en:Hamburgian culture) (14 ka)
** Arensburgejeno (PIV: ./.) (→ :fr:Culture d'Ahrensburg, :en:Ahrensburgian culture) (13 ka)
** Sviderejeno (PIV: ./.) (→ :fr: ./., :en:Swiderian culture) (10 ka)

Mezolitiko ...

## ReVo 
Jenaj terminoj estas difinitaj en PV / Reta vortaro.
:**Reta Vortaro**  
:—— amforo — arkeologio / arkeologiisto / submara arkeologio (Parto de arkeologio, kiu esploras per taŭgaj rimedoj submariĝintajn antikvaĵojn:  submara / subakva arkeologio; → de, en) — bronzepoko — dolmeno (megalitaj kulturoj) — elfosado (→ en, de) — epigrafo / epigrafiko / epigrafikisto (surskribo sur antikvaj objektoj) — ferepoko — hipogeo (Subtera konstruaĵo funkcianta kiel tombejo; → de, en) — ĥalkolitiko — kuprepoko — megalito — menhiro (megalitaj kulturoj) — mumio — paleolitiko — Pompejo — prifosado, urĝa prifosado (Esplorado de grundo por trovi savindaĵojn, antaŭ ol oni detruos pro konstruado; → de) — ruino/ruinaĵo — sarkofago — Solutreo (Prahistoria kulturepoko, malfrua parto de eŭropa paleolitiko (20000 a.K. – 15000 a.K.), → de, en) — steleo — ŝtonepoko — telo (Arkeologia monteto kovranta iaman urbon kaj formita de kolektiĝo kaj posta erozio de materio alportita pro longedaŭra surloka homa loĝado; → de, en) — tombmonteto (→ tumulo) — Trojo — vestiĝo (Stumpa restaĵo de io ruiniĝinta aŭ ne plu funkcia: la antikvaj vestiĝoj de la Romia Teatro; → fr) 

## Arkeologiaj terminoj el Vikipedio laŭ kategorioj 
:**Arkeologia esplormetodo / Arkeologia faktermino** 
:—— biostratigrafio — Relativa kronologio/Absoluta kronologio  — Tomba donaco 

:**Arkeologiaj trovaĵoj**
:—— Viro de Grauballe — Virino de Haraldskær  — Homo de Lindow — Junulino de Yde — Arkeologiaĵo (ŝtonepoko): Venuso de Hohle Fels 

:**Arkeologiaj kulturoj** 
:—— Prapuebla kulturo (ofte "Anasazi") — Aŭrinjaka kulturo/[[]] — Folsom-kulturo — Hallstatt-kulturo — Induso-civilizacio — Kulturo de Erlitou — La-Tène-kulturo — Lapita kulturo — Liangzhu-kulturo — Majkop-kulturo — Kulturo de sonorilformaj pokaloj — Vlardingena kulturo 

::**Or-kulturo en Kolombio** 
::—— Indiĝena Or-kulturo en Kolombio — Kalima kulturo — Kaŭka (or-kulturo) — Kimbaja (or-kulturo) — Malagana (or-kulturo) — Mŭiska (or-kulturo) — Narinja (or-kulturo) — Sankta Aŭgusteno (or-kulturo) — Sinua (or-kulturo) — Tajrona (or-kulturo) — Tjerradentra (or-kulturo) — Tumaka (or-kulturo) — Urabaa (or-kulturo) 

:**Arkeologiaj lokoj laŭ lando** 
:—— **Albanio** : Butrint — Alĝerio : Beni Hammad — Anglio : Stonehenge — **Bocvano** : Tsodilo — Bolivio : Tiahuanaco  — **Ĉilio** : Pukao  — Ĉinio : Banpo — Jangŝao-kulturo — Terakota armeo  — **Egiptio** : Biblioteko de Aleksandrio — Metiista vilaĝo de Amarna — Tebo (Egiptio) — **Francio** : Groto Cosquer — Groto Cussac — Groto Lascaux — Prahomaj pentraĵoj — **Germanio** : Aalen — Eberdingen — Limeso (fortikaĵo) — Mauer (Baden) — Messel (eksminejo) — Mömlingen — Ĉieldisko de Nebra — Saalburg — Schöningen — Talheim (apud Heilbronn) — Uhldingen-Mühlhofen — Venuso de Hohle Fels — Grekio : Dion (Grekio) — Pavlopetri — **Hispanio** : Atapuerca — Honduro : Copán — Irano : Nakŝ-e Rustam — **Irlando** : Brú na Bóinne — Newgrange — Israelo : Marmorta Steleo — Italio : Laurentum — Nurage — Ostia — Nekropolo de Pantaliko — Tusculum — **Kanado** : Bizon-Saltejo Head-Smashed-In — L'Anse aux Meadows — **Malto** : Ħaġar Qim — Meksiko : Palenque — Xochicalco — **Pakistano** : Harapo — Peruo : El Brujo — Jiskairumoko — **Sirio** : Citadelo de Saladino — Krak des Chevaliers — Sudano : Meroe — Napata — Tungul 

:**Arkeologoj** Listo de arkeologoj 
:—— Karel Absolon — Elek Benkő — Howard Carter — Frederick Catherwood — Jacques-Joseph Champollion — Jean-François Champollion — Constantin Daicoviciu — Joseph Déchelette — Géza Ferenczi — István Ferenczi (arkeologo) — Sándor Ferenczi (arkeologo) — Marija Gimbutas — Ian Hodder — Gyula László — James Mellaart — Oleh Olĵiĉ — Pavel Pavel — Béla Pósta — Colin Renfrew — Márton Roska — Heinrich Schliemann — Dennis Stanford — Gábor Téglás — Carsten Peter Thiede — Zsófia Torma — Johann Joachim Winckelmann 

:**Arkeologio** 
:—— **A** —— Absido — Akado — Anomalio de Ararato — Antikva Observatorio de Pekino — Archeon — Argiltabuletaro de Asurbanipal — Arkeologiaj kulturoj — Arkeomagnetismo — Asiriologio  —— **B** —— Biblioteko de Efeso — Biblioteko de Pergamo — Bildŝtono — Brazila arkeologio — Bronzepoko  —— **C** —— Çatal Höyük — Groto Cosquer — Cuello — Groto Cussac — Ĉartoj de Ateno — Ĉarto de Nov-Delhio — Ĉarto de Venecio — Ĉasistoj-kolektistoj — Ĉefkonsilio de Antikvaĵoj  —— **D** —— Dolmeno — Christos Doumas — El Mirador  —— **F** —— Fibolo — Fosilio  —— **H** —— Holocena kalendaro — Ĥalkolitiko — Induso-civilizacio — Kalakmulo — Kantabra steleo  —— **K** —— Katakombo — Kreskosigno — Kurgano  —— **L** —— Lageto Betesda — Groto Lascaux — Litostrato — Luzia  —— **M** —— Magdalenio — Majaoj — Marmoro — Marĉomumio — Materia kulturo — Megalito — Meĥanismo de Antikithera — Mikrolito — Monolito  —— **N** —— Nag-Hamado — Neolitiko — Niya — Numismatiko  —— **O** —— Oksirinĥo — Ollantaytambo — Oraj kornoj — Ötzi  —— **P** —— Paleolitiko — Palinologio — Petroglifo — Prahejmregiono — Prahistoria arkeologio — Prahomaj laboriloj — Prahomaj pentraĵoj  —— **R** —— Roka arto — Runŝtono  —— **S** —— Sambaqui — Sep mirindaĵoj de la antikva mondo — Siliko — Subterejo en Ĉeĥio — Sutton Hoo — Ŝipo de Uluburun  —— **T** —— Walter Taylor — Testaccio — Tikal — Tombokampo — Torko — Trakia tombo en Kazanlako — Trezoro — Trojo — Tunĥo — Ugarito  —— **V** —— Venkantino de Samotrako — Virino de Penjon 

!
Arkeologio