open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Inari

**Inari** havas diversajn signifojn:

* Inari (lago) (finne: *Inarijärvi*, nord-samee: *Anárjávri*, anar-samee: *Aanaarjävri*, svede: *Enare träsk*) estas la tria plej granda lago en Finnlando
* Inari (komunumo), en la nord-samea **Anár**, estas komunumo en Laponia gubernio, en norda Finnlando.
* Inari (japana dio) estas la japana kamio pri grundofekundeco, rizo, teo kaj sakeo.
* Sanktejo Kasama Inari
Mokaseno

eta|375px|Mokasenoj el Norda Ameriko (Brita Muzeo)
**Mokaseno** estas vorto kiu originas de indiana lingvo el Norda Ameriko, kaj havas la signifon: *ŝuo farita el cervofelo* (aŭ alia mola ledo). Ĝia plandumo kaj flankoj estas faritaj el unu peco, kunstebita je la supro, kelkfoje per uzo de aldona peco por la supraĵo. La plandumo estas supla kaj la supraĵo ofte estas ornamita per brodaĵo, aŭ alia dekoracio. Ĝi estas la historia piedvesto de la indianaj triboj de Norda Ameriko kaj ankaŭ portita de ĉasistoj, komercistoj kaj setlantoj. Estas multaj tipoj de mokasenoj de diversaj triboj.

Kategorio:Piedvesto
Kategorio:Indiana kulturo
Pigmea sito

La **Pigmea sito** (***Sitta pygmaea***) estas eta kantbirdo de familio sitedoj kaj vivas en Norda Ameriko. Ĝi estas 10 cm longa kaj 10 gramoj peza.

## Aspekto 
[dekstra|eta|Ĉe [birdomanĝejo]]
Plumaro de inoj kaj virseksuloj estas sama: blu-griza supro kun brunnuancagriza kapo, suba parto estas blankeca. Dum somera tempo estas je la nuko videbla blanketa makulo. Kiel ĉe aliaj sitoj estas videbla traokula nigra strio.

## Vivmanieroj 
Tiu specio estas tre ariĝema. La nestada paro povas havi, por zorgi siajn idojn, aliajn birdojn, kiel helpantoj. For de la nestada tempo la birdoj vagadas en birdaroj. Ili ankaŭ komune noktumas; pli ol 100 birdoj estis viditaj en unu arbokavo.

## Voĉo 
La voĉo de la birdo estas alta fajfado, pepado kaj siblado.

## Disvastiĝo 
Ĝi estas nemigranta birdo, tio estas mebro de la grupo de loĝantaj birdoj. Ĝia troviĝo estas de suda Brita Kolumbio suden tra diversaj separitaj partoj de la okcidenta Usono –(nordokcidento de Usono, Sierra Nevada regiono, sudo de Roka Montaro, ktp), al centra Meksiko. Estas ĝi kutime trovita en pinaj arbaroj (precipe Ponderosa Pinoj (*Pinus ponderosa, Douglas ex C. Lawson*), ankaŭ abiaj aŭ aliaj koniferaj arbaroj. Tiu nearktisa specio estas tre simila kiel alia usona sito – Brunkapa sito, kiu loĝas en orienta usono. La teritorioj de ambaŭ menciitaj specioj ne trakovras reciproke.

## Nutrado 
La birdo grimpas akrobate en la koniferbranĉaro de ĉi tiuj arboj, por nutri sin per insektoj kaj semoj; malpli ofte ili grimpas laŭ branĉoj aŭ sur la trunko kiel pli grandaj sitoj.

## Nestumado 
La birdo faras neston en kavoj de mortintaj trunkoj de koniferaj arboj, sternas la malsupron de la kavo kun pinokonuso skaloj, sekaj partoj de kreskaĵoj malsupren, kaj aliaj molaj plantpartoj kaj bestaj haraĵoj. Ili povus plenigi fendetojn ĉirkaŭ la enirejo per pelteroj; la funkcio de ĉi tiu konduto estas nesciata. La ino demetas 4–9 ovojn, kiuj estas blankigitaj. Post demeto ĝi kovas plejparte ovojn dum 16 tagoj. La idoj lasas neston post 22 tagoj post ilia elkoviĝo.

## Bibliografio 
* *Tits, Nuthatches and Treecreepers*, Harrap and Quinn, (angle) ISBN 0-7136-3964-4
* *The Nuthatches*, Erik Matthysen, Academic Presss 1998, (angle) ISBN 0-85661-101-8

## Eksteraj ligiloj 
* Bildoj, filmoj kaj sonoj

Kategorio:Sitedoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Pimpernel Smith

***Pimpernel Smith*** estas aventura filmo el 1941, enscenigita kaj ĉefrolita de Leslie Howard, kiu transformas, aperigas la historieton de *Ruĝa Anagalo* el la revolucia Francio en Eŭropo antaŭ la Dua Mondmilito.

Albert Meltzer, brita anarkiisto, havis neĉefrolulan ludon en tiu filmo, ĉar Howard volis pli aŭtentajn aktorojn ludante anarkiistojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Pimpernel Smith ĉe imdb.com

Kategorio:Aventuraj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1941
Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj pri la Dua Mondmilito
Boeing B-17 Flying Fortress

eta|dekstra|Boeing B-17F
eta|dekstra|B-17 ĉe atako en Eŭropo

La **Boeing B-17 Flying Fortress** (Fluganta fortreso) estis bombaviadilo de Usono dum la Dua Mondmilito. La B-17 estas la plej konata bombaviadilo de la Usona aerarmeo en la Dua Mondmilito. Ĝi estas konata pro tio, ke ĝi eĉ spite al gravaj damaĝoj povis hejmenflugi.

## Historio 
La prototipo (*modelo 299*) flugis unuafoje la 28-an de julio 1935 kaj kraŝis pro eraro de la piloto. Laŭ modifoj por la armeo, la prototipo *Y1 B-17* flugis en januaro de 1937. La unua serie produktita aviadilo estis liverita por la usona aerarmeo la 20-an de oktobro 1939 (*B-17B*). Ĝi havis la motoron de kvar *Wright R-1820-51* (stelmotoro) kun ĉevalpovo de 1.000. Oni produktis pluajn 38 maŝinojn.

En 1940 ekflugis *B-17C* (1200 ĈP), en 1941 *B-17E* (atingopovo 5300 km sen ŝarĝo), en 1942 *B-17F* (atingopovo de 7.110&nbsp;km sen ŝarĝo, nova naza parto; kapacito de 4,7 tunoj da bomboj), en 1943 *B-17G*. La Boeing produktis entute 12.731 B-17-aviadilojn.

## Gravaj bombardoj per tiu tipo 
* 24-a de julio - 30-a de julio 1943: bombardado de Hamburg, kun 741 aviadiloj
* 17-a de aŭgusto 1943: atako je Messerschmitt-produktejo en Regensburg sowie die globlagroindustrio en Schweinfurt, kun 376 aviadiloj
* 20-a de februaro 1944: Big Week - 1.800 bomb- kaj ĉasaviadiloj startis por detrui la germanajn aviadilajn produktejojn
* 14-a de februaro 1945: Bombardado de Prago

## Specifaĵo 
## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Boeing
* Boeing B-29 Superfortress

B-017
Kategorio:Aviadiloj de Boeing
Bryan Allen

**Bryan L. ALLEN** (naskiĝis la 13-an de oktobro 1952 en Visalia, Kalifornio) estas eksa amatora konkura biciklisto kaj mem-trejnita pendglisila piloto. Li akiris famon per dufoja gajno de Premio Kremer por hom-movita flugado, per *Gossamer Condor* (1977) kaj *Gossamer Albatross* (1979).

En 2007 li laboras ĉe Jet Propulsion Laboratory en Pasadena, Kalifornio, kiel softvara inĝeniero por la esplorado de Marso.

## Eksteraj ligiloj 
* Bryan Allen's hejma paĝo *(angle)*

Kategorio:Aviadistoj
Premio

**Premio** estas rekompenco, donacata al la plej indaj. Premioj estas disdonitaj pri literaturo, filmoj, ktp. La plej famaj premioj estas la Nobel-premioj.

**Premio** (de la latina *praemium*) estas ĉiu ajn varo aŭ kompenso de alia tipo, kiel donaco aŭ mono, kiun iu ricevas kiel danko aŭ agnosko pri peno, klopodo aŭ barakto realigita, kvankam ĉe kelkaj premioj intervenas hazardo, kaj en aliaj oni postulas (normale) krom la sorto, la aĉeton de produkto, servo, bileto aŭ vidi iun programon aŭ reklamon per televido, aŭ fari telefonan alvokon, por povi havi ŝancon atingi la premion; tiaj estas la premioj kiujn donas lotumadoj, tomboloj aŭ prilotadoj televidaj.

## Celoj 
En multaj lotumadoj kaj tomboloj, la enspezon oni dediĉas al bonfarado ĉu publika ĉu privata. Ekzemploj estas la ŝtataj loterioj, kaj la lotado de la Ruĝa Kruco de multaj landoj. Kelkaj premioj estas organizitaj de lokaj, regionaj aŭ naciaj registaroj, kaj aliaj de privataj institucioj aŭ individuoj, ĉu por bonfara celo ĉu por atingi sciencan aŭ teknologian helpon.

## Klasado 
Laŭ la formo atingi la premion, oni povus klasigi ilin en Premioj de Sciencoj, Artoj, Sportaj, Civilaj Meritoj, Militaj, Lernejaj, Loterioj kaj similaj lotumadoj, kaj komercaj prilotoj. Sed kelkaj institucioj kiuj donas premiojn inkludas diversajn kategoriojn, kaj povas esti pri diferenca merito aŭ peno, tiele tiu ĉi klasado estas valida nur por la jena listo:

## Premioj al meritoj 
eta|Nobel-medalo
* Premio "Latin American Quality Awards” estas latinamerika premio al la plej sukcesaj entreprenoj kaj entreprenistoj
* Premioj Príncipe de Asturias - Hispanio
* Nobel-premio pri paco, pri civila merito
* Nobel-premio pri literaturo estas arta premio.
* Nobel-premio pri sciencaj fakoj
* Medalo Fields, konsiderata simila al neekzistanta Nobel-premio pri matematiko.
* Polar-muzikpremio (, konsiderata kiel premio Nobel pri monda muziko.
* Premio Ernst von Siemens, konsiderata la premio Nobel de klasika muziko
* Pritzker-premio pri arkitekturo.

## Artaj Premioj 
* Akademia Premio - Usono (pri filmoj)
* Premio Grammy - Usono
* Premio Ariel - Meksikio
* Premioj Casandra - Dominga Respubliko
* Premioj El Heraldo de México
* Premioj Estrella del Mar - Argentino
* Premioj Globo de Oro - Usono
* Premioj Lo Nuestro - Usono
* Premioj Martín Fierro - Argentino
* Premio Nacional de Artes Plásticas de España
* Premio Nacional de Fotografía de España
* Premioj Saturn
* Premio Velázquez de Artes Plásticas
* Premio Hugo
* Premio Nebula
* Premio Locus
* Premio Edison Nederlando
* Belartaj Premioj UEA

## Registaraj 
dekstra|200ra|Honora Legio|eta
* Medalo de la Kongreso (Usono)
* Medalo de Caballero Águila (Meksikio)
* Honora Legio (Francio)

## Premioj ĉe Interreto 
* Premioj Arroba de Oro
* Premioj Latin SSP
* Premioj Webby

## Vidu ankaŭ 
* Literaturpremioj
* Kossuth-premio
Sabin

**Sabin** estas familia nomo de la sekvaj personoj:

* Albert Sabin (1906–1993), kuracisto, virusologo, evoluigisto de vakcino kontraŭ poliomjelito
* Chris Sabin (n. 1982), usona luktisto
* Dwight M. Sabin (1843–1902), usona senatoro de Minnesota
* Florence Rena Sabin (1871–1953), usona kuracistino kaj pionira sciencistino

**Aliaj:**
* Sabin (Minnesota), loko en Usono
* Sabin de Bulgario, regis 765-766
Michael Davitt

**Michael Davitt,** (maj-kal dav-it) 1950-2005, estis irlandlingva poeto el Corcaigh, en la suda regiono de Irlando. Kiel studento en la Universitato de Corcaigh, li estis unu el la fondintoj de la literatura revuo **INNTI** (iin-ti, t.e. *en ŝi*). Li longe laboris en la irlanda nacia televido, Radio Telefís Éireann.

Inter liaj verkoj estas:

* Dánta (Poemoj) 1966-1998 (Baile Átha Cliath: Coiscéim, 2004)
* Seimeing Soir (Seimeing orienten)(Baile Átha Cliath: Coiscéim, 2004)
* Fardoras (Lintelo) (Gallimh: Cló Iar-Chonnachta Teo, 1998)
* Freacnairc Mhearcair/The Oomph of Quicksilver (La hidrarga nuno) (Cork University Press, 2000)
* Scuais (skvaŝo)(Gallimh: Cló Iar-Chonnachta Teo, 1998)
* An Tost a Scagadh (La filtrita silento) (Baile Átha Cliath: Coiscéim, 1993)
* Selected Poems/Rogha Dánta (Elektitaj Poemoj) 1968-1984 (Dublin: Raven Arts Press, 1987)
* Bligeard Sráide (Strata Vandalo) (Baile Átha Cliath: Coiscéim, 1983)
* Gleann ar Ghleann (Valo post Valo)(Baile Átha Cliath: Sáirséal · Ó Marcaigh, 1982)
* Sruth na Maoile (irlandaj kaj skotgaelaj poemoj), redaktis Michael Davitt kaj Iain Mac Dhomhnaill. (Canongate / Coiscéim 1993)

Kategorio:Irlandaj poetoj
Kategorio:Irlandlingvaj poetoj
Kaj Pedersen

**Kaj PEDERSEN** estas dana esperantisto. En 1949 li estis ĉefperanto de TJO en Danio; li tiam loĝis en Holbæk. En 1952 li estis ĉeforganizanto de la 8-a Internacia Junulara Kongreso; tiam li loĝis en Kopenhago.

## Fonto 
Pedersen, Kaj
Yamamoto Isoroku

Ĉefadmiralo **YAMAMOTO Isoroku** [jamamoto] (japane 山本五十六; n. 4-an de aprilo 1884 en Nagaoka, Prefekturo Niigata, Japanio; m. 18-an de aprilo 1943 Bougainville, Salomon-insuloj) estis unu el la plej konataj japanaj armeaj gvidantoj en la Pacifika milito, dum la Dua Mondmilito.

## Vivo 
eta|ĉefadmiralo Yamamoto Isoroku, 1943Portreto de Shugaku Homma
Yamamoto estis adoptita junaĝe. Lia vera familia nomo estis Takano (高野).

Li finstudis en la japana Flota akademio en 1904 kaj vundiĝis en la marbatalo ĉe Ĉuŝima dum la rusa-japana milito, en 1905. Li perdis du fingrojn el la maldekstra mano.

Li studis de 1919 ĝis 1921 en la Harvarda Universitato, poste komenciĝis lia rapida kariero. Li estis de 1925 ĝis 1928 marataŝeo en Usono, en 1930 vicadmiralo, en 1936 vicministro pri mararmeo, en 1939 ĉefa komandanto de la 1-a floto kaj en 1940 tiu de la unuigita floto.

Admiralo Yamamoto iĝis komandanto de la tuta japana floto jam antaŭ la komenciĝo de la milito kontraŭ Usono, li komandis la floton dum 16 monatojn en la pacifika milito. Li estis respondeca pri planado de atako kontraŭ Pearl Harbor kaj aliaj postaj operacioj. Li volis elimini unuafoje la usonan transportan floton, sed tio kondukis al batalo de Midway en junio de 1942. Tie perdis la japanoj kvar aviadilportajn ŝipojn kaj ilian superecon pri Pacifiko.

Spite al la malvenko, Yamamoto gvidis la japanan floton ĉe batalo de Guadalcanal en la Salomonoj. Ankaŭ tio estis malvenko por la japanoj.

## Morto 
Kiam admiralo Yamamoto volis viziti la 18-an de aprilo 1943 nordajn Salamonojn, subpafis lian aviadilon usonaj dist-flugaj aviadiloj Lockheed P-38, kvankam lian aviadilon defendis ses Zero-ĉasaviadiloj. Kun li mortis du vicadmiraloj, lia sekretario kaj la piloto.

La usona armeo kaŝaŭskultis la konvenan radioparolon de la japanoj, tiel ili precize konis la alvenan tempon de la admiralo. Li alvenis precize, ne malfruis...

La japanoj cindrigis lian kadavron post du tagoj kaj ne informis pri la vera kaŭzo de la morto. Yamamoto estis nomumita ĉefadmiralo postmorte.

Kategorio:Japanaj admiraloj
Radio-Club Espérantiste de France

La asocio **Radio-Club Espérantiste de France** estis fondita en 1926 por disvastigi Esperanton ĉe radioamantoj kaj la francan industrion alilanden. 

Prezidanto estis René Mesny, sekretario Henri Favrel, aliaj membroj Ernest Archdeacon, Chiron, Pierre Corret, Georges Warnier, Arger, Eŭgeno Aisberg, Théophile Cart, Jean Couteaux, René Dubois, Emile Houbart kaj Selves. Administras Favrel kun gesinjoroj Gaveau. Inaŭguro okazis la  en la Sorbono sub prezido de Lallemand, membro de Franca Instituto. Ĉiuj gravaj radio-gazetoj represis la komunikaĵojn de Radio-Club (ni citu i. a. generalon Cartier). 

En 1930 ĝi fondis la revuon *Radio-Esperanto*. Redaktis Favrel kun Mesny, Archdeacon, Corret kaj Gaveau. Plie Favrel organizis la Francan Centron pri Informado por Radio kaj Esperanto (30 delegitoj en Francio kaj alilande). Dum la unua kaj dua Naciaj Kongresoj de la "Radio-Clubs", RCEF aprobigis enkondukon de Esperanto kiel lingvon por interkomunikiĝo en Radio. En decembro 1932, ĝi kreis la urĝbultenon *SOS,* kies abonantoj promesis agi tuj kaj amase, ĉiufoje kiam necesis influi rapide radiostacion. En 1932 kaj 1933 la asocio okupis standon en la Foiro de Parizo. 

Enspezoj: en 1929, 680 fr. fr. - en 1932, 3032 fr. fr.

Nombro de anoj: 
* 1 jan. 1929: 45 
* 1932: 512 
* sept. 1933: 1095.

Ĝi organizis perkorespondan kurson kiu instruis: ĝis marto 1931 170 lernantojn, sept. 1933 670 lernantojn. Tiujn belajn rezultatojn oni dankis precipe al Favrel: animo de RCEF tuj de ĝia fondo. Tiu Asocio aliĝis al SFPE (1929), eksiĝis (1932), kaj poste ambaŭ asocioj interkonsentis pri akordiĝo (1933).

Kategorio:Francaj radiostacioj
Kategorio:Francaj Esperanto-asocioj
Kategorio:Esperanto-radio
Interretejo

La vorto **interretejo** havas du signifojn:

***Retumejo**, ejo, kie kutime kontraŭ pago oni povas komputile retumi.
***TTT-ejo**, virtuala spaco, kiu enhavas rete atingeblajn hipertekstojn laŭ normoj de TTT; retejo, paĝaro ks.
Juna Espero

***Juna Espero*** estis brita lerneja Esperanto-gazeto. Ĝin redaktis sinjoro Slade. En 1949 post la fondo de ILEI la gazeto kunfandiĝis kun *La Juna Vivo.*

## Fonto 
Kategorio:Britaj gazetoj
Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Junularaj gazetoj
Roger Bizet

**Roger Bizet** estas franca esperantisto. En 1949 li estis ĉefperanto de TJO en Francio. Li loĝis en Wierre-au-Bois, departemento Pas-de-Calais.

## Fonto 
Bizet, Roger
IJK 1949

[eta|220px|la [legomĝardeno de la Reĝo kaj la katedralo Sankta Ludoviko ĉe la kastelo de Versajlo]]
La **5-a Internacia Junulara Kongreso** (IJK), tiam ankoraŭ nomata **Internacia Junular-Kunveno**, de TEJO okazis dum somero 1949 en la urbo Versajlo de Francio. La kongreson partoprenis 200 junaj esperantistoj el Britio, Danio, Francio, Germanio, Svedio kaj Svislando. - grandparte studentoj, lernejanoj kaj junaj laboristoj sub 30 jaroj. Kiel en aliaj junularaj Esperanto-kongresoj, okazis variaj prelegoj kaj diskutrondoj pri la kongresa temo, kulturaj eventoj kaj organizaj kunvenoj de TEJO.

## Fonto 
## Vidu ankaŭ 
* UK 1949

05-a IJK
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Francio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1949
Kategorio:Versailles
Kategorio:1949 en Francio
The Maltese Falcon (filmo)

***The Maltese Falcon*** ("La Malta Falko") estas 1941-a detektiva krimfilmo bazita sur la samnoma romano de Dashiell Hammett. Gesteluloj de la filmo inkluzivas Humphrey Bogart rolante detektivon Sam Spade, Mary Astor rolante la "fatalan virinon", Sydney Greenstreet en sia unua filmo, kaj Peter Lorre.
La filmo estis la unua de reĝisoro John Huston, kaj ĝi kandidatiĝis por tri Akademiaj Premioj.

## Vidu ankaŭ 
* Nigra filmo
* La cent nesupereblaj plej bonkvalitaj krimromanoj

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1941
Kategorio:Detektivaj filmoj
Kategorio:Filmoj nigraj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Charles Taylor

**Charles Taylor** aŭ pli precize **Charles Ghankay TAYLOR** (naskiĝis la 28-an de januaro 1948 en Liberio) estas eksprezidento de Liberio.

Li estis arestita en marto 2006, kiam li provis fuĝi al Kameruno kaj estis ekstradiciita al Sieraleono.

Li estos juĝata de la Speciala Kortumo por Sieraleono, sed pro kaŭzoj de sekureco oni uzas la faciligojn de la Internacia Krima Kortumo en Hago Nederlando. Je la 4-a de junio 2007 la proceso komenciĝis.

En oktobro 2021, Charles Taylor, juĝita al 50 jaroj en malliberejo pro krimoj kontraŭ la homaro en 2012 pro sia rolo dum la civita milito en Sieraleono, prezentis plendon kontraŭ Liberio por "nepago de sia emeritiĝo". Ĉi tiu plendo estis prezentita ĉe la Kortumo de la Ekonomia Komunumo de Okcidentafrikaj Ŝtatoj (ECOWAS).

Kategorio:Liberiaj politikistoj
Unuto

eta|Perfekta unuto
En muziko, **unuto** (aŭ **unisono**, neologisme ankaŭ "primo", laŭ la latina vorto "prima", gramatike ina formo kun signifo "unua", kiu en tre similaj formoj eniris la fakan muzikan lingvaĵon de tre multaj naciaj lingvoj) estas la kunsonado aŭ ripeto de du identaj tonoj.

## Vidu ankaŭ 
* la neoficiala esperanta sufikso -t-
* Akordo
* Kunsonantaĵo
* Intervalo

Kategorio:Agordoj (muziko)
Kategorio:Intervaloj
Kategorio:Muzika terminologio
Metropolitana de Belo Horizonte

La mezoregiono **Metropolitana de Belo Horizonte** (esperante: *Granda Belo-Horizonto*) estas unu de la 12 mezoregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 105 municipojn kuniĝantas en 8 mikroregionoj.

## Mikroregionoj
* Belo Horizonte
* Conceição do Mato Dentro
* Conselheiro Lafaiete
* Itabira
* Itaguara
* Ouro Preto
* Pará de Minas
* Sete Lagoas

## Vidu ankaŭ
* Mezoregionoj de Minas Gerais
* Mikroregionoj de Minas Gerais
* Municipoj de Minas Gerais

Kategorio:Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
Sul e Sudoeste de Minas

La mezoregiono **Sul e Sudoeste de Minas** (esperante: *Sudo kaj Sudokcidento de Minas*) estas unu de la 12 mezoregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 146 municipojn, kiuj kuniĝis en 10 mikroregionoj.

## Mikroregionoj
* Alfenas
* Andrelândia
* Itajubá
* Passos
* Poços de Caldas
* Pouso Alegre
* Santa Rita do Sapucaí
* São Lourenço
* São Seabstião do Paraíso
* Varginha

## Vidu ankaŭ
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
Campo das Vertentes

La mezoregiono de **Campo das Vertentes** (esperante: *Kampo de la Deklivoj*) estas unu de la 12 mezoregionoj de la brazila subŝtato Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 36 municipojn kuniĝantas en 3 mikroregionoj.

## Mikroregionoj
* Barbacena
* Lavras
* São João Del Rei

## Vidu ankaŭ
* Mezoregionoj de Minas Gerais
* Mikroregionoj de Minas Gerais
* Municipoj de Minas Gerais

Kategorio:Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
Vale do Rio Doce

La mezoregiono de **Vale do Rio Doce** (esperante: *Valo de Rivero Dolĉa*) estas unu de la 12 mezoregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 102 municipojn kuniĝantas en 7 mikroregionoj.

## Mikroregionoj
* Aimorés
* Caratinga
* Governador Valadares
* Guanhães
* Ipatinga
* Mantena
* Peçanha

## Vidu ankaŭ
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
Zona da Mata

La mezoregiono **Zono de la Ĝangalo** () estas unu de la 12 mezoregionoj de la brazila subŝtato de Minas-Ĝerajso. Ĝi enhavas 143 municipojn en 7 mikroregionoj.

## Mikroregionoj 
* Cataguases
* Juiz de Fora
* Manhuaçu
* Muriaé
* Ponte Nova
* Ubá
* Viçosa
* Sete Lagoas

## Vidu ankaŭ 
* Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
* Mikroregionoj de Minas-Ĝerajso
* Municipoj de Minas-Ĝerajso

Kategorio:Mezoregionoj de Minas-Ĝerajso
Lébény

**Lébény** [le:be:nj] estas urbo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Mosonmagyaróvár.
eta|maldekstre|Preĝejo en Lébény

## Situo 
Lébény situas sur ebenaĵo preter la aŭtoŝoseo **M1 **inter Győr kaj Mosonmagyaróvár, 20 km-ojn okcidente de Győr. Ĝi havas komunan fervojan haltejon kun Mosonszentmiklós.
eta|Monumento en Lébény

## Historio 
Lébény estis grava kampurbo de departemento Moson. Ĝia unuafoja dokumentita mencio venas el la 11-a jarcento. La katolika preĝejo estas grava historia memoraĵo el la 13-a jarcento. La romanikan preĝejon fondis la **Héderváry**-familio [he:derva:ri] por la abatejo Sankta Jakobo. Ĝin detruis incendio en la 15-a jarcento, sed rekonstruigis ĝin reĝo Matiaso. Ĝin bruligis la turkoj en 1529 kaj 1683. La duturan preĝejon rekonstruis laŭ planoj de la nurenberga konstruisto **Essenwein**. Oni unuigis la du vilaĝojn en 1973 kiel *Lébénymiklós*, sed ili denove sendependiĝis en 1990. Lébény urbiĝis en 2013.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo de Sankta Jakobo (Lébény)
* Luterana preĝejo (Lébény) konstruita en 1795

## Famuloj 
* en Lébény naskiĝis:
** operkantisto György Losonczy
** dirigento Arthur Nikisch
** luterana episkopo Imre Szebik

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Lebeny
Maldikbeka mevo

La **Maldikbeka mevo**, *Chroicocephalus genei*, estas malgranda mevo, tio estas birdo de la familio de Laredoj kaj ordo de Karadrioformaj.

## Disvastiĝo 
Ĝi reproduktiĝas en tre precizaj lokoj ĉirkaŭ la Mediteraneo, nordokcidenta Afriko kaj nordokcidenta Hinda Oceano, tio estas ĉirkaŭ la Nigra Maro, Kaspio kaj Centra Azio, Irako kaj ĝis Pakistano, en insuloj kaj marbordaj lagetoj. Plej granda parto de la loĝantaro estas migranta, kaj vintras en estuaroj kaj marbordoj pli suden ĝis norda Afriko, la Ruĝa Maro kaj ĝis Barato, kaj kelkaj birdoj iam vagis al okcidenta Eŭropo. Ununura vidaĵo estis informita en Antigvo, Aprilo 24a, 1976 (AOU 2000). Monda populacio povus esti ĉirkaŭ 75 000 ĝis 110 000 paroj.

## Aspekto 
eta|250px|maldekstre|Dumfluge.
eta|220px|maldekstre
eta|200px|maldekstre|Junulo.
Tiu specio estas iomete pli granda ol la samgenra Ridmevo (40 ĝis 44&nbsp;cm longa kun enverguro de 100 ĝis 110&nbsp;cm kaj pezo de 220 ĝis 350 g), al kiu ĝi estas tre simila, sed kun blanka kapo kaj pli malgranda. La kapo kaj la malhela -preskaŭ nigra- ruĝa beko havas longecan akrapintan aspekton kaj krome tiu birdo ŝajnas longkola. 

La longaj kruroj estas ruĝegaj kaj la irizoj flavaj kun ruĝa okulringo. Ĝi havas helgrizajn dorson kaj flugilojn kaj blankajn kapon, kolon, bruston kaj ventron. Somere la brusto kaj la ventro havas rozkoloran nuancon. Dumfluge la flugiloj montras rimarkindajn antaŭjan pintobordojn blankajn kaj malantaŭajn nigrajn. 

Tiu birdo atingas plenkreskan plumaron post du jaroj kiel ĉe aliaj mevoj. Unujaruloj havas nigran finan vostostrion kaj malhelajn zonojn en flugiloj.

## Kutimoj 
[eta|maldekstre|200px|Ovo de *Chroicocephalus genei* - [MHNT]]
eta|maldekstre|270px|Aro de *Chroicocephalus genei*.
Tiu rara mevo reproduktiĝas en kolonioj el dekoj ĝis centoj, foje kun ŝternoj, kaj konstruas neston surgrunde en malferma koto, kie la ino demetas ĝis tri helajn brunmakulitajn ovojn. Kovado daŭras pli ol 3 semajnoj.

Kiel ĉe plej granda parto de mevoj, ĝi estas tre sociema vintre kaj dum manĝado kaj dum ripozado. Ĝi ne estas enmara specio kaj estas malofte vidata malproksime de marbordoj.

La Maldikbeka mevo manĝas ĉefe fiŝojn el la akvosurfaco, senvertebrulojn inter la koto aŭ eĉ ĉasas insektojn dumfluge. Ankaŭ en rubejoj, sed tie kaj en urboj aŭ havenoj multe malpli ol aliaj mevoj.

Ili vivas ĝis 23 jarojn.

## Aliaj 
La **Maldikbeka mevo** estas specio protektita de la *Traktato por la Konservado de Afrika-Eŭraziaj Migrantaj Akvobirdoj* (AEWA).

La scienca nomo de tiu birdo rememorigas la italianan naturscienciston Giuseppe Gené.

## Referencoj 
## Fontroj 
* American Ornithologists' Union (AOU) (2000): Forty-second supplement to the American Ornithologists' Union Check-list of North American Birds. *Auk* **117**(3): 847–858. DOI: 10.1642/0004-8038(2000)117[0847:FSSTTA]2.0.CO;2
* 
* Roger Peterson kaj aliaj, *Guia de campo de las aves de España y de Europa*, Omega, Barcelona.

## Eksteraj ligiloj 
* Franclingva ejo pri Maldikbeka mevo
* Anglalingva ejo pri Maldikbeka mevo 

Kategorio:Mevoj
Kategorio:Ĥaradrioformaj
Listo de Zamenhof/Esperanto-objektoj en Azio

Ĉi tiu artikolo listigas Zamenhof/Esperanto-objektojn en la kontinento Azio.

Se vi konas ne registritajn ZEO-ojn, bonvolu kompletigi la artikolon.

## Ĉinio 
## Irano
## Israelo
## Japanio
## Korea Respubliko
## Libano
## Mongolio
## Nepalo
## Rusio
Vidu en Listo de Zamenhof/Esperanto-objektoj en Eŭropo#Rusio.

## Turkio
## Vjetnamio
## Vidu ankaŭ 
Azio
Kategorio:Esperanto-movado en Azio
Polski Fiat

eta
eta|126p, plej grandnombre produktita modelo
**Polski Fiat** estis pola aŭtomobilmarko, kiu estis produktita laŭ licenco de la itala produkta firmao Fiat.

## Historio 
Komencoj de la entrepreno reiras al la periodo inter la du mondmilitoj. La unu kooperado inter Fiat kaj pola entrepreno daŭris de 1932 ĝis 1939. Oni tiam produktis diversajn italajn modelojn en Varsovio kiel ekz. Fiat 508, kaj ties pluevoluigo estis terena aŭtomobilo pro la pola armeo. Post okupo de Pollando en 1939, la fabriko estis fermita.

La marko reaperis denove en la 1960-aj jaroj kaj ekde tiam oni produktis la modelojn *126p* kaj *125p*. Pli poste aperis FSO Polonez.

Post la reĝimŝanĝo, la surskribo *POLSKI FIAT* forfalis. Oni produktis jam ekde 1991 la modelojn Fiat Panda kaj Fiat Cinquecento, pli poste eĉ Fiat Seicento.

!
Kategorio:Aŭtomobiloj
Concord (ŝipo)

**Concord ** estis la nomo de tiu ŝipo, sur kiu en 1683 venis en Usonon la unua grupo de nurgermanaj setlintoj. Surborde veturis inter aliaj 13 familioj el Krefeld. 

La ŝipo estas nomata ankaŭ „germana Mayflower“. La Concord ekveturis al Usono la 6-an de julio 1683 kun 57 pasaĝeroj en Rotterdam. La veturo daŭris 74 tagojn tra Londono (24-a de julio 1683) al Filadelfio (Germantown), kie ili sukcese alvenis la 6-an de oktobro 1683. Dum la veturo naskiĝis Peter Bleickers, filo de Johannes Bleickers.

La germana poŝto eldonis poŝtmarkon en 1983 pri la evento.

## Datenoj 
* Ŝipnomo: **Concord**
* Ŝiptipo: Galiono
* Kapitano: William Jeffries
* Skipo: 40 matrosoj
* Armiloj: 26 kanonoj (aliaj fontoj: 40 kanonoj)
* Longo: 39,6&nbsp;m
* Larĝo: 9,75 m
* Maso: 500&nbsp;tunoj

Kategorio:Ŝipoj
Kategorio:Historio de Usono
Antigvo

**Antigvo** (angle: *Antigua*) estas insulo de la ŝtato Antigvo kaj Barbudo en la Kariba Maro. Ĝi estis kolonio de Britio. Geografie ĝi apartenas al la Deventaj Insuloj. Plej granda loĝloko de la insulo kaj ankaŭ ĉefurbo de la ŝtato estas Sankta Johano.

Kategorio:Karibio
Kategorio:Antigvo kaj Barbudo
Kategorio:Insuloj
Albert Sabin

**Albert Bruce SABIN** (n. 26-an de aŭgusto 1906 en Białystok / Bjalistoko (tiama Rusa Imperio, nuna Pollando), mortis la 3-an de marto 1993 en Vaŝingtono) estis jud-poldevena kuracisto, mikrobiologo kaj virusologo. Li ellaboris vakcinon (Sabin-gutoj, uzeblaj tra buŝo) kontraŭ poliomjelito surbaze de la laboroj de Jonas Salk kaj Hilary Koprowski.

Lia familio elmigris en 1921 al Usono kaj li iĝis usona ŝtatano naŭ jarojn poste. Li ricevis kuracistan diplomon en 1931 en la Novjorka Universitato, kie li komencis esplorojn rilate al la infana paralizo. Li estis dum du jaroj kuracisto de la *Novjorka Hospitalo Bellevue*, poste li iĝis kunlaboranto de la *Londona Lister Institute of Preventive Medicine*. Li laboris ekde 1935 kiel esplora kuracisto ĉe la Novjorka *Rockefeller Institute for Medical Research*. Tie li sukcese kiel unua prezentis la multiĝon de la paraliza viruso, en homa nervohisto. Same kiel alia pola virusologo kaj imunologo Hilary Koprowski loĝanta konstante en Usono de la jaro 1944 (Hilary Koprowski havante la judajn radikojn feliĉe fuĝis de Pollando al Brazilo en la jaro 1939 tuj antaŭ la Dua Mondmilito kiam Nazia Germanio invadis Pollandon).

Sabin en 1939 iĝis docento de la infankuracado en la Cincinnati-a Universitato kaj li gvidis la sekcion pri la infektaj malsanoj de la infankliniko, poste li iĝis profesoro de la infankuracadaj esploroj. Li kontraŭis tiun ĝeneralan ideon, ke viruso de la paralizo disvastiĝas tra aero, laŭ li ĝi estas infektado de la nutrokanalo.

Sabin serĉis kaj trovis malfortajn virusojn, kiuj donas daŭran protekton por la persono. Li sukcese trovis la necesajn virusajn tribojn en 1957 kaj eksperimentis per tiuj, donante ilin tra buŝo. La rezultoj de la esploroj estis similaj al la alia pola imunologo kaj virusologo Hilary Koprowski. Oni permesis uzadon de la Sabin-gutoj en 1960 en Usono, ĝi estis deviga unuafoje en Hungario. Bonvolu kompari, ke jam pli frue, ĉar en la jaro 1959 Hilary Koprowski organizis kampanjon danke al kiu Pollando ricevis 9 milionojn da vakcinoj, sekve de tio dum 4 jaroj la nombro de malsaniĝoj je poliomjelito malkreskis de mil ĝis 30.

Sabin ankaŭ esploris aliajn virusojn. Li pensiiĝis en 1971 el la Universitato de Cincinnati, poste inter 1974 ĝis 1982, li laboris kiel esplora profesoro en la  Medicina Universitato de Sud-Karolino en Charleston.

En 1965 li iĝis honora membro de Hungara Scienca Akademio.

## Eksteraj ligiloj 
* Hilary Koprowski

* Biografio ĉe University of Cincinnati

Kategorio:Bjalistokanoj
Kategorio:Polaj judoj
Kategorio:Poliomjelito
Kategorio:Polaj kuracistoj
Kategorio:Usonaj patologoj
Kategorio:Usonaj imunologoj
Kategorio:Usonaj inventistoj
Kategorio:Usonaj militistoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Judaj sciencistoj
Palto

eta|Palto el 1903
:*Ankaŭ ekzistas 1842 novelo **Palto** de Nikolaj Gogol.*
**Palto** estas varma supervesto aŭ surtuto.
Ĝi estas portata eksterdome en la vintro aŭ ĝenerale dum malvarma vetero.

Mallonga palto nomiĝas **duonpalto**.

## Eksteraj ligiloj 
* Interesa komento pri palto ĉe ReVo

Kategorio:Vestoj
Wikitravel

**Wikitravel** (**VikiVojaĝo**) estas projekto de turisma gvidilo kies enteno estas libera (permesilo *Creative Commons Share-Alike*) kunlabore redaktata per vikio uzanta la sofvaron MediaWiki). La retejo poste estis anstataŭita de Vikivojaĝo, Vikimedia projekto.

Ĝi ekzistas ankaŭ en Esperanto.

## Wikitravel estinte asocio fariĝis firmao 
La firmao Internet Brands annoncis ke ĝi akiris Wikitravel-on, kaj ankaŭ World66 (world66.com ), je la 20-a de aprilo 2006  ; la projekto do fariĝis komerca. Tiun evoluon decidis la fondintoj de Wikitravel kaj ne la kontribuantaro. Rekta sekvo de tiu decido estas foriĝo de la plej multaj administrantoj kaj kelkaj kontribuantoj de la germanlingva versio, kiuj fondis je la 10-a de decembro 2006 germanlingvan sekcion de forkprojekto nomita Wikivoyage. Okaze de tiu forkiĝo la tuto de la germanlingvaj artikoloj de Wikitravel estis importitaj.

## Vidu ankaŭ 
### Wikitravel 
* Wikitravel Shared (anglalingve, ekvivalento de de vikimedia Komunejo )

* Wikitravel germanlingve
* Wikitravel anglalingve
* Wikitravel esperantlingve
* Wikitravel franclingve
* Wikitravel hispanlingve
* Wikitravel hungarlingve
* Wikitravel itallingve
* Wikitravel japanlingve
* Wikitravel nederlandlingve
* Wikitravel pollingve
* Wikitravel portugallingve
* Wikitravel rumanlingve
* Wikitravel serblingve
* Wikitravel svedlingve

### Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Projekto uzanta MediaWiki
Kategorio:Turismo
Wikijunior

eta|dekstra|Logobildo de Wikijunior
***Wikijunior*** estas projekto ene de Vikilibroj. La celo estas arigi "librojn" por infanoj de 8 ĝis 11 jaroj.

Jen estas kelkaj lingvoj, kiuj havas la disvolvitan projekton:
* la angla http://en.wikibooks.org/wiki/Wikijunior
* la araba http://ar.wikibooks.org/wiki/%D9%88%D9%8A%D9%83%D9%8A_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B7%D9%81%D8%A7%D9%84
* la ĉina http://zh.wikibooks.org/wiki/Wikijunior:%E7%BB%B4%E5%9F%BA%E5%84%BF%E7%AB%A5
* la finna http://fi.wikibooks.org/wiki/Wikijunior
* la franca http://fr.wikibooks.org/wiki/Wikijunior
* la germana http://de.wikibooks.org/wiki/Wikijunior
* la itala http://it.wikibooks.org/wiki/Progetto:Wikijunior
* la japana http://ja.wikibooks.org/wiki/Wikijunior:%E3%83%A1%E3%82%A4%E3%83%B3%E3%83%9A%E3%83%BC%E3%82%B8
* la hispana http://es.wikibooks.org/wiki/Wikichicos
* la katalana https://ca.wikibooks.org/wiki/Viquij%C3%BAnior
* la nederlanda https://nl.wikibooks.org/wiki/Wikijunior
* la eŭskahttps://eu.wikipedia.org/wiki/Txikipedia:Azala

## Eksteraj ligiloj 
* Meta Wikipedia: Wikijunior

Junior
Vikinovaĵoj

**Vikinovaĵoj** () estas projekto de la Fondaĵo Vikimedio celante provizi liberan novaĵretejon.dekstra|200ra|eta|Jubilea emblemo de Vikinovaĵoj en Esperanto

Krom retlegeblaj tekstaj artikoloj, diversaj lingvaj sekcioj produktis preseblajn, sonajn, kaj eĉ filmajn versiojn de la novaĵraportoj.

Ekde februaro 2010 ekzistas esperantlingva versio de Vikinovaĵoj (komence en Vikimedia Kovilo). La unua novaĵo en ĝi estis publikigita la  2010. Ĝi akiris propran lokon ĉe www.eo.wikinews.org je la 13-a de novembro 2010. La  estis publikigita la 700-a artikolo. La  2020 la Esperanto-versio festis la 10-an datrevenon, omaĝe al kiu estis kreita emblemo kaj en la rusa versio aperis ruslingva intervjuo kun Stanislav Belov, unu el aktivaj kontribuantoj al la Vikinovaĵoj, pri la historio de la projekto, ĝia signifo kaj nuna stato.

En septembro 2019 la Fondaĵo Vikimedio anoncis intencon fermi la bulgarajn Vikinovaĵojn kaj forigi la tutan enhavon de la projekto, sekvante rekomendon de la Lingva Komitato de la Fondaĵo. Ĉi tiun drastan agon ĝi pravigis citante gravajn, kontraŭĵurnalismajn fuŝaĵojn kaj propagandon, kiujn la komunumo de la projekto permesis tre longtempe restadi. La  2019 ĝi estis fermita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Vikinovaĵoj en Esperanto
** 
** 
** 
** Vikinovaĵoj en Esperanto  en Mastodon
** 

## Referencoj 
Kategorio:Retaj gazetoj
Novaĵoj
Kategorio:Civitana ĵurnalismo
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2004
Kategorio:Plurlingvaj retejoj
Meta-Vikio

**Vikimedia Meta-Vikio**, aŭ **Meta**, estas la Vikio uzata por kunordigi la projektojn de la Fondaĵo Vikimedio.

Starigita en novembro 2001 sub nomo "Meta-Wikipedia", Vikimedia Meta-Vikio fariĝis unu el la rimedoj kiujn uzas kunlaborantoj el diversaj projektoj de vikimedia fondaĵo en plej diversaj lingvoj por interdiskuti. Aliaj rimedoj estas retaj diskutlistoj, diskutpaĝoj ĉe ĉiuj unuopaj artikoloj, diskutpaĝoj de uzantoj kaj ĝeneralaj diskutejoj en ĉiu aparta projekto.

## Multlingveco en Meta-Vikio 
Meta-Vikio iĝis diskutforumo multlingva, kiun uzas diversaj teamoj de Wikimedia dank’ al la sama teknologio MediaWiki, kiu funkciigas ĉiun lingvan Vikipedion. Multlingveco de Meta-Vikio estas tamen foje kritikata pro la troa signifo de la angla lingvo, kio rezultas keuzantoj el anglalingvaj landoj havas pli da influo al la decidoj farataj en Meta-Vikio.

Lingvaj problemoj ĉe Meta-Vikio kaj aliloke tra la projektoj de la Fondaĵo Wikimedia estis la ĉefa motivo dum kandidatiĝo de Arno Lagrange, administranto de Esperanta Vikipedio, al la estraro de la fondaĵo. La voĉdono okazis septembre de la jaro 2006, kaj Lagrange ne estis elektita.

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Esperanta  de Vikimedia Meta-Vikio

Kategorio:Projektoj de la Fondaĵo Vikimedio
Vikicitaro

eta|Logobildo de Vikicitaro
**Vikicitaro** (''''*) estas multlingva kunlabora projekto arigi surrete citaĵojn. Ĝi estas frata projekto de Vikipedio kaj unu el familio de wiki-bazitaj projektoj prizorgita de Fondaĵo Vikimedio, funkciante per MediaWiki softvaro. Ĝi estis fondita laŭ ideo de Daniel Aslton kaj realigita de Brion Vibber. La celo de la projekto, kiu komenciĝis kiel elkreskaĵo *Wikipedia Famous Quotations'', devas produkti kunlabore vastan referencon de citaĵoj de eminentuloj, librojn, filmojn, proverbojn, ktp. kaj esti tiel bonorda kiel eble konsiderante la detalojn de la citaĵoj kaj disponigo de konvenaj homaj referencoj de citaĵoj.

Komence, la projekto estis kreita nur en la angla en julio 2003 sed posta ampleksigo kiu inkludis kromajn lingvojn estis komencita en julio 2004. En februaro 2021 ekzistis aktivaj Vikicitaraj ĉefpaĝoj por 67 lingvoj konsistante el totalo de 248 047 artikoloj kaj 1 755 ĵus aktivaj redaktistoj. 

## Historio 
La retejo startis en 2003. La statistikoj estas prenitaj de WikiStats.

## Funkciado 
Kvankam ekzistas multaj retaj kolektoj de citaĵoj, Vikicitaro distingiĝas inter la malmultaj pro la ebleco ke la vizitantoj kontribuu kaj la tre malmultaj, kiuj klopodas disponigi precizajn fontojn por ĉiu citaĵo same kiel ĝustigoj de misatributitaj citaĵoj. Vikicitaraj paĝoj estas ligitaj al artikoloj pri la rimarkindaj personecoj en Vikipedio.

## Plurlingva kunlaboro 
Je februaro 2021 ekzistas Vikicitaraj paĝoj por 89 lingvoversioj de kiuj 67 estas aktivaj kaj 22 estas fermitaj. La aktivaj ejoj havas 248 047 artikolojn kaj la fermitaj ejoj havas 638 artikolojn. Ekzistas 3 970 193 registritaj uzantoj de kiuj 1 755 estas aktivaj.

La ĉefaj pintaj projektoj estas:

Por kompleta listo vidu Wikimedia Statistics.

## Ricevo 
Vikicitaro estis proponita kiel "granda deirpunkto por citaĵserĉo" kun nur citaĵoj kie fontaj citaĵoj estas haveblaj. Ĝi ankaŭ notiĝas kiel korekto al fonto miscititaj kaj iliaj eblaj originoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* m:Wikiquote#Statistics
* Fondaĵo Vikimedio
* Esperanto kaj Libera Scio
* Vikivortaro
* Vikilibroj

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉefpaĝo de la Esperanta versio
*  (en 67 lingvoj)
* Aktualigitaj statistikoj de ĉiuj lingvoversioj
*  (Esperanta kanalo)
*  ()
*  ()
*  ()

Citaro
Kategorio:Frazoj
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2003
Kategorio:Plurlingvaj retejoj
Vikiversitato

[dekstra|eta|200ra|[Esperanto|Esperanta emblemo de Vikiversitato]]
**Vikiversitato** (angle: **Wikiversity**) estas projekto de la Fondaĵo Vikimedio. Ĝi estas virtuala komunuma kunlabora libera kaj senpaga pedagogia spaco por studado kaj esploroj. Estas ĉefpaĝo en 17 lingvoj kaj 5 plenaj projektoj en la angla, franca, germana, hispana kaj itala.

La Esperantlingva Vikiversitato estis kreita sur beta.wikiversity.org en Novembro 2008. Marcos Cramer kaj José Antonio Vergara komune ekis iniciaton por igi ĝin aktiva projekto kaj interligi ĝin kun la jam ekzistantaj strukturoj de faka Esperanto-agado. Ĉi tiu iniciato estis lanĉita per artikolo en la revuo Esperanto (decembra numero de 2008).

## Eksteraj ligiloj 
* Esperantlingva Vikiversitato
* Plurlingva ĉefpaĝo
* Esperanto Portalo, lingva kurso haveblas en la angla, hispana, franca, greka, araba

Kategorio:Projektoj de la Fondaĵo Vikimedio
Vikifontaro

**Vikifontaro** () estas multlingva projekta surreta kolekto de fonttekstoj, mastrumita de la Fondaĵo Vikimedio. Memstara versio de Vikifontaro en Esperanto aperis en marto 2011, antaŭe esperantlingvaj artikoloj kundividis komunan spacon en la multlingva ĝenerala Vikifontaro, markitaj per kategorio "Esperanto".

Vikifontaro servas por provizi liberajn, aŭtorrajte ne protektatajn tekstojn. Ĝi estis komencita je la 24-a de novembro 2003 kaj en novembro ricevis la nunan nomon; origine ĝi nomiĝis *Project Sourceberg*, alude al la angla vorto *iceberg* (glacimonto) kaj la Projekto Gutenbergo.

La unua propra lingvoversio estis la hebrea, kreita en aŭgusto 2004, necesa pro la malsama skribodirektro de la hebrea (nome de dekstro al maldekstro). Poste kontribuantoj en aliaj lingvoj, ekzemple la germana, deziris havi propran lingvoversion, sed en decembro 2004 voĉdono ankoraŭ ne havis rezulton. Nur dua voĉdono en majo 2005 ebligis proprajn vikifontarojn en ĉiuj lingvoj. Tamen, ekde 2006 la reguloj de la *languages committee* de Vikimedio fariĝis pli severaj por aranĝi novan lingvoversion en iu frata projekto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Multlingva ĉefpaĝo
* Vikifontaro en Esperanto

Fontaro
Kategorio:Ciferecaj bibliotekoj
Vikispecioj

**Vikispecioj** () estas reta enciklopedio celanta listigi ĉiujn vivantajn speciojn. Ĝi estas libera vikio, projekto de la Fondaĵo Vikimedio.

## Eksteraj ligiloj 
* Vikispecioj

Specioj
Ali Mohamed Gedi

**Ali Mohamed GEDI** (naskiĝis en 1952) estas somalia bestkuracisto, nomumita ĉefministro de la prezidento Abdullah Yusuf Ahmed en novembro 2004.

Kiel bestkuracisto li fakiĝis pri brutaro, kio estas la ĉefa rimedo de Somalio.

La 3-an de novembro 2004 li iĝis unua registaresto post la komenco de la interna milito kaj la disdivido de la lando komence de la 1990-aj jaroj. Pro sekureckialoj li kaj la plimulto de somaliaj naciaj institucioj loĝis en Kenjo.

La 29-an de aprilo 2005 li veturis al Mogadiŝon por prepari la revenon de la registaro en la landon. La 3-an de majo li eskapis bombatakon kiu mortigos dek homojn.

La 3-an de junio 2007 okazis grava suicidatako kontraŭ la hejmo de Gedi en Mogadiŝo. Almenaŭ 7 homoj estis mortigitaj kaj multaj aliaj vunditaj. Tio estis la tria atako kontraŭ Gedi.

## Eksteraj ligiloj 
* Somali PM ekapas el suicidatako (angle)

Kategorio:Somaliaj politikistoj
Bayer

eta|774x774px|Fabriko de Bayer AG en Krefeld-Uerdingen - vidita el Uerding, de la Rejno-promenejo
dekstra|110px
**Bayer AG** estas internacie aganta konzerno el la kemia industrio, kies ĉefa sidejo troviĝas en Leverkusen. La firmao estis fondita en 1863 kaj disvolviĝis en 1925 en la I.G. Farben. En 1951 ĝi estis denove fondita, en la jura formo de akcia kompanio.

La Bayer-konzerno havas nun 350 firmaojn kaj 110.200 dungitoj (30-an de junio 2006).

En la jaro 2006 Bayer AG gajnis nete 3,479 miliardojn da eŭroj kun enspezo de 28,956 miliardoj da eŭroj.

## Listo de Bayer-fabrikoj 
*(kronologie laŭ konstruado)*
* Wuppertal-Barmen (1863)
* Krefeld-Uerdingen (1877)
* Wuppertal-Elberfeld (1878)
* Leverkusen (1895-1912)
* Dormagen (1917)
* Antwerpen (1967)
* Brunsbüttel (1973)
* Monheim (1979)
* Bitterfeld (1992)

## Eksteraj ligiloj 
* Ttt-ejo de Bayer AG
* Ttt-ejo de la subkonzerno Bayer CropScience AG
* Ttt-ejo de la subkonzerno Bayer HealthCare AG
* CBG Asocio kontraŭ Bayer-danĝeroj (*Kritische Aktionäre*)
* [Telepolis: Bayer-bildkampanjo pri infanlaboro(https://eo.wikipedia.org/wiki/infanlaboro) en Hindio]

Kategorio:Kemiaj firmaoj
Kategorio:Germanaj firmaoj
Kategorio:Industrio en Germanio
Vikimedia Kovilo

**Vikimedia Kovilo** ( '''''''''') estas vikio de la Fondaĵo Vikimedio, kiu gastigas novajn eblajn projektojn aŭ novajn lingvojn por ekzistantaj projektoj (ekz. Vikipedio, Vikivortaro kaj Vikilibroj), antaŭ ol ili ricevas siajn proprajn vikiojn. Vikiversitato kaj Vikifontaro havas sian propran spacon por testado de novlingvaj versioj.

Esperanta Vikivojaĝo nun estas operaciata de Vikimedia Kovilo.

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉefpaĝo de Inkubatoro

Kovilo
Kosmetiko

eta| Diversaj kosmetikaĵoj
eta|Ŝmiraĵo - kuraca kosmetikaĵo
[eta|Kosmetikaĵujo kun du [ungvento|ungventujoj el Egiptio, ĉirkaŭ -1400]]
**Kosmetiko** (el la greka: de la adjektivo *ko·sme·ti·kós*, la verbo *ko·sméo*, kiu signifas ordigi kaj el la substantivo kó·smos, kiu signifas ordigon aŭ ornamaĵon, kaj metafore mondon, universon) estas la arto higiene flegi kaj beligi la haŭton, la harojn kaj la dentojn.

Kosmetiko povas ankaŭ signifi kosmetikaĵon.

## Vidu ankaŭ 
* Kohlo
* Lipoŝminko
* Okulŝminko

## Eksteraj ligiloj 
* Merkato de kosmetikaĵoj (germane, 2005)
* olionatura : mem krei naturajn kosmetikaĵojn el oleoj kaj plantoj
* kosmetiko komercado, estrado
Ŝampuo

eta|Ŝampuo
**Ŝampuo** estas ŝaŭmiga likvaĵo aŭ pulvoro, uzata por lavi la harojn.

Ŝampuoj ekzistas ankaŭ por hejmbestoj, ofte kun aldonaĵoj kontraŭ iksodoj kaj pedikoj.

La vorto ŝampuo venas tra la angla  el la hindia lingvo *chāmpo* (**चाँपो**) kun la signifo premi, knedi, moligi.

## Eksteraj ligiloj 
* Listo pri ingrediencoj de kosmetikaĵoj 
* Informejo pri diversaj fabrikantoj de ŝampuo 
* olionatura - fari mem naturajn kosmetikaĵojn kaj ŝampuon

Kategorio:Kosmetiko
Kategorio:Purigiloj
Bonapartea mevo

La **Bonapartea mevo** aŭ **Kanada mevo**, *Chroicocephalus philadelphia*, estas malgranda mevo, tio estas birdo de la familio de Laredoj kaj ordo de Karadrioformaj.
## Disvastiĝo 
La reprodukta medio de tiu specio estas ĉe marĉoj aŭ lagoj de pinglarbaro tra okcidenta kaj centra Kanado kaj Alasko. Ili migras suden kaj plej granda parto translokiĝas ĉu al la orienta aŭ suda marbordo de Usono ĉu al la okcidenta, sed ankaŭ al la regiono de la Grandaj Lagoj, norda Karibio (Kubo) aŭ norda Meksiko kaj eĉ Centra Ameriko. Ili estas raraj vaguloj al okcidenta Eŭropo, kie ili kutime kuniĝas kun la iome pli granda Ridmevo. Iam ĝis Japanio, Israelo aŭ Maroko. La entuta populacio estas ĉirkaŭ el 260 000 ĝis 530 000 birdoj.

## Aspekto 
250px|eta|maldekstre|Reprodukta plumaro.
250px|eta|maldekstre|Nereprodukta plumaro.
Plenkreskuloj estas 28–35&nbsp;cm longaj kun enverguro de 80–100&nbsp;cm kaj pezo de 200 ĝis 250 g. Ili estas kiel la Ridmevo aŭ ne tiom kiel la Nigrakapa mevo, tio estas kun nigra aŭ griznigra kapo, kolo, brusto, ventro kaj vosto blankaj kaj helgrizaj supraj partoj, sed tiu ĉi specio havas mallongan maldikan bekon preskaŭ nigran anstataŭ ruĝa kaj oranĝkolorajn aŭ ruĝoranĝajn krurojn anstataŭ ruĝaj. La subflugiloj estas helaj kaj la pintoj estas nigraj post blankaj antaŭpintoj. Vintre la kapo estas blanka kun nigra makulo malantaŭ la okulo. Ambaŭ seksoj estas similaj. Junuloj atingas plenkreskan plumaron post du jaroj.
## Kutimoj 
Ili nestas inter koniferaj, foje surgrunde sed plej ofte en malalta branĉaro. Ili konstruas ĝin el bastonetoj kaj branĉetoj kaj kovras ĝin per seka herbo kaj musko. La ino demetas 2 ĝis 4 brunmakulitajn flavecajn ovojn. Ambaŭ gepatroj kovas kaj zorgas la idojn.

Tiuj birdoj manĝas dumfluge aŭ plukas dum naĝado aŭ piedirado en akvo. Ili manĝas ĉefe insektojn, krustulojn kaj fiŝojn. Malkiel aliaj mevoj, tiu ĉi apenaŭ manĝas rubaĵojn.

La Bonapartea mevo flugas gracie kiel ŝternoj. La voĉo estas laŭta kaj raŭka “ka-ka-ka”, sed plej ofte estas sufiĉe silenta birdo.

Ĝi ricevas la nomon en multaj lingvoj laŭ la Princo Charles Lucien Bonaparte, zoologo kaj fama ornitologo de la 19a jarcento en Ameriko kaj Eŭropo kaj nevo de Napoleono.

## Referencoj 
*  
* *Seabirds (Helm Field Guides)* 2a eldono, de Peter Harrison, 1991, Christopher Helm Publishers, ISBN 0-7136-3510-X
* "National Geographic" *Field Guide to the Birds of North America* ISBN 0-7922-6877-6
* Roger Peterson kaj aliaj, *Guia de campo de las aves de España y de Europa*, Omega, Barcelona.

## Eksteraj ligiloj 
* Informaro pri la Specio Bonapartea mevo - Laboratorio Cornell pri Ornitologio
* Bonapartea mevo - *Larus philadelphia*  - Birdidentigejo USGS Patuxent 
* Informaro kaj fotoj de Bonapartea mevo - Birdoj kaj Birdumo ĉe Suda Dakoto
* Franclingva ejo pri Bonapartea mevo
* Anglalingva ejo pri Bonapartea mevo
* Anglalingva ejo pri Bonapartea mevo 

Kategorio:Mevoj
Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Birdoj de Nordameriko