Universala Esperanto-Metodo

***Bensona Universala Esperanto-Metodo*** estas instruverko por memlernantoj de Esperanto kun ampleksa legolibro, verkita de William Sol Benson kaj eldonita en 1932 de Benson School of Esperanto en Newark, New Jersey, Usono.

Tiu libro estis rigardita kiel tro multkosta en Eŭropo dum la Granda Depresio.

## Priskribo 
La 559-paĝa libro enhavas
* Kompletan rektan lernolibron
* Ampleksan ilustritan legolibron
* Universalan multlingvan bildvortaron

Ĉio kompletigita per 11.000 bildoj,  100 listoj de samspecaj vortoj, 2 plenpaĝaj tabeloj de la prononcado de la Esperanto-alfabeto en 36 lingvoj kaj 5 plenpaĝaj tabeloj de korelativoj en 36 lingvoj. 

## Enhavo 
### Unua parto 
(p. 6-90) Ĝi prezentas per rekta bildmetodo la gramatikon, vortojn kaj frazkonstruon.

Ĉiuj vortoj estas esprimitaj per bildoj (la aŭtoro de la desegnoj ne estas menciita) kaj sammaniere ankaŭ la gramatikaj reguloj. En la deka leciono jam aperas rakontoj sub bildoj (Cindrulino), en la lasta leciono eĉ tekstoj sen bildoj. Fine oni trovas anekdotojn kaj tabelon de korelativoj en 36 lingvoj.  

### Krestomatio 
(p. 93-228) Ĝi enhavas interesajn legaĵojn de 135 mallongaj rakontoj transprenitaj el diversaj gazetoj (*Lingvo Internacia*, *Heroldo de Esperanto*, *Esperanto-Junularo*, *Literatura Mondo* k.a.). Kelkaj estas originale verkitaj, aliaj tradukitaj el aŭtoroj gloraj (Tolstoj, Turgenev, Lessing, Maupassant, Prus, Jókai, France, Grimm, London, Ibanez, Karinthy) kaj malpli konataj aŭtoroj de diversaj nacioj. Ĉiuj kun ilustraĵoj.

### Universala Vortaro 
La tria parto enhavas alfabete ordigitajn vortojn kompletigitajn per desegnoj, kiuj kutime sufiĉas por klarigi la sencon. Nur ĉe vortoj abstraktaj, kiujn desegni ne estas facile, aperas traduko en 40 lingvoj. Ekzemple ĉe la vortoj *abomena, aborti, acida, aĉeti, admiri, admoni, adreso, adulti, aero, afabla, afero, agi* ktp.

### Listo de samspecaj vortoj 
La kvara parto (p. 539-554) estas vortaro laŭ jenaj temoj: Adverboj, Agrikulturo, Alkoholo, Amfibioj, Amuzoj, Anatomio, Aparatoj, Arboj, Arĥitekturo, Armiloj, Arto, Astronomio, Atmosfero, Bakaĵoj, Bestoj, Birdoj, Dancoj, Ejoj, Elektro, Familio, Fervojo, Fiŝoj, Fiziko, Fiziologio, Floroj, Fluidoj, Formo, Fotografio, Fruktoj, Gasoj, Grenoj, Grupo, Herbo, Homo, Homaj Ecoj, Ĥemio, Insektoj, Interjekcioj, Juveloj, Kapvestoj, Koloroj, Komerco, Konjunkcioj, Kuiri, Kvalitoj, Laboroj, Lingvo, Lumo, Malsanoj, Manĝoj, Matematiko, Mebloj, Medicino, Metaloj, Mezuroj, Mikroboj, Milito, Mitologio, Moluskoj, Monatoj, Mono, Morto, Muziko, Navigado, Nuksoj, Numeraloj, Okultismo, Okupoj, Optiko, Piedvestoj, Poezio, Regado, Religio, Reptilioj, Ripozo, Sciencoj, Sezonoj, Sonoj, Vestoj, Veturi.

### Indekso 
Fine de la libro troviĝas (p. 555-559) ĉiuj temoj kaj artikoloj en la libro. Bedaŭrinde ĉe la tradukoj estas menciitaj tradukistoj, sed ne originalaj aŭtoroj, kio estis tiutempa kutimo ankaŭ en gazetoj. (Ĉe la tradukoj mem jam la aŭtoroj troveblas.)
## Recenzoj
{{citaĵo|Tiu monumenta kartonita libro enhavas kvar partojn. La unua donas la gramatikon laŭ bilda metodo kun klarigoj sisteme orditaj, la dua parto estas la krestomatio prezentanta grandan kvanton de elektita materialo ĉerpita el ĉiuj fotitoj. La tria parto estas vortaro de la Esp. radikoj klarigataj le per bildoj. 2e per teksto esperanta, 3e se necese, per traduko en 40 lingvojn. La kvara parto estas kompilado de samspecaj vortoj en 100 listoj.
La tuta verko prezentas grandegan sumon de laboro kaj estas neelĉerpebla lingvo-trezoro prezentita al la Espetantisto, kiu, eĉ se progresinta, certe ankoraŭ trovos en ĝi ion lerneblan. La bilda metodo havas tiun avantaĝon, ke ĝi estas grandega helpo por la memorigado de ne oftaj vortoj. Ekestas «asocio de ideoj» inter la vidita bildo kaj la legita teksto kaj la rememoro eslas des pli faciligata.
Pri la korelativoj, D-ro Benson eltrovis la historion pri S-ro IKTI I kaj S ino
ĈINENI kaj rakontas ke «pro AMO /AL/ ES-A-U/OM-EL-E mortis». En alia historio pri la lando de la naŭ dioj kaj kvin gereĝidoj, la signifo de ĉiuj kunmetaj elementoj estas interese klarigata tiel, ke la lernanto facile memoras. tiu mnemoteknika metodo uzata en kursoj agrabligos ia lecionon kaj interesas la lernantojn pri tiu iom seka parto de la gramatiko.
Estus mirige se en tia kolosa laboro ne troviĝus kelkaj eraretoj: ni citu p. 238 «aktuale » ne signifas o efektive » sed « nune  » . P. 242 « profesionala »
(sub « amatoro  » ) por « profesia ». 326 « geniulo » por  « ĝenulo »  (sub ĝenimalhelpi) « geniajn » por « ĝenaĵo ». P. 278 « denuncinto » por «denunculo».
La traduko en 40 lingvoj estas grandega entrepreno kaj ni nur bedaŭras, ke por la Nederlanda lingvo ĝi ne estas ĉie egale prizorgita. La distingo inter holanda n-ro 10 kaj flandra n-ro 30, — du nomoj por fakte unu lingvo — kondukas al arbitra erariga diferencigo de multaj tradukoj, kaj en aliaj la vortoj proponitaj estas simple ripetadoj de sinonimoj. Kelkaj ekzemploj: 
Festeno: Ho smullen, Fl. bankelteeren, libera: Hol. vrij, Fl. vrank, konsili: Hol. raadgeven, Fl. raden, fidi: Hol. vertrouwen, Fl. zich vertrouwen ;fidela: Hol. oertrouiuen, Fl. trouw; treni: Hol. slepen, Fl. treken - precipe: Hol. vooral, Fl. voornamelijk; tritiko: Hol. weit, Fl. weit; montri: Hol. vertoonen, Fl. toonen
Resume D-ro Benson plenumis {"fiŝtanta” klopodon por provizi la Esperantistaron per nova instruilo, kiu eninteligentaj manoj kondukos al mirigaj rezultatoj. Ni gratulas lin pro lia entreprenemo kaj deziras al la verkego la sukceson, kiun gi plenrajte meritas.|Belga esperantisto n199 (jan-feb 1933)}}

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*Universala Esperanto-Metodo (skanaĵo)
*Universala Esperanto-Metodo (malpli bonaj skanaĵoj)
*Universala Esperanto-Metodo (TTT versio)
*Aĉetebla libro (unua parto)
Kategorio:Edukado de Esperanto