open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eŭrovido-Kantokonkurso 2024

La **Eŭrovido-Kantokonkurso 2024** estis la 68-a eldono de la Konkurso Eŭrovido. Ĝi okazis en Malmö, Svedio

## Polemiko
Jam dum la komenco de la jaro okazis polemiko, ĉar Israelo planis kandidatigi kanton enhavantan aludojn al la politika konflikta situacio rilata al la reprezalia atako kontraŭ Palestino. Tiu polemiko miksiĝis kun la fakto, ke Israelo, same kiel aliaj partoprenantaj landoj eĉ ne estas eŭropaj. Oni devigis Israelon ke ĝia kantistino Eden Golan ŝanĝu la kantotekston, dum kreskis opozicioj al partopreno de Israelo en multaj sektoroj de partoprenantoj kaj de sekvantoj. Dum la tagoj de la konkurso en Malmö okazis manifestacioj kontraŭ la partopreno de Israelo, dum pluis la genocida atako de Israelo kontraŭ Gaza-strio kaj ankaŭ proteste kontraŭ la organizantoj de Eŭrovido, kiuj iam malpermesis la partoprenon de Rusio pro ties invadon en Ukrainion, sed nun permesas la israelan partoprenon, spite similajn situaciojn, eĉ rezulte en multe pli granda nombro de senkulpaj mortigitoj.

Okaze tiu polemiko en novembro kaj decembro 2025 pri la partopreno de Israelo en Eŭrovido, dum oni blokis la partoprenon de Rusio pro similaj aferoj kaj ne tiom da procentoj de okupaciitaj teritorioj nek de civilaj mortintoj, Nemo Mettler, venkinto en la Eŭrovido-Kantokonkurso 2024, anoncis pere de sociaj retoj sian intencon redoni al la organizantoj la ricevintan trofeon kiel montro de malakcepto de la maljusta decido de la organizantoj pluteni la partoprenon de genocida ŝtato.

__TOC__

## Unua duon-finalo 
## Dua duon-finalo 
## Finalo 
Klarigo: ‡ = malkvalifikita

## Rezultoj 
Venkis Nemo Mettler, reprezentanto de Aŭstrio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 2024
Kategorio:Muziko en 2024
2024
Kategorio:2024 en Svedio
Bílé Podolí

**Bílé Podolí** () estas kampurbo situanta en Ĉeĥio, Mezbohemia regiono, distrikto Kutná Hora, 8&nbsp;km nordoriente de la urbo Čáslav. Trafluas tra ĉi tie rojo Čertovka, kiu estas dekstraflanka alfluanto de rivero Doubrava. Vivas ĉi tie  (). Konsisto de la kampurbo estas ankaŭ vilaĝoj Lovčice kaj Zaříčany.

## Historio
La unua mencio pri la vilaĝo el la jaro 1307.

Ekde la 23-a de januaro 2007 estis al la municipo redonita statuso de kampurbo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Preĝejo de sankta Venceslao
* Kamparana domo n-ro 123

## Pluaj fotoj

Bílé Podolí obecní úřad.JPG|Municipa ofico en Bílé Podolí
Bílé Podolí čp. 1.JPG|Bílé Podolí
Bílé Podolí čp. 80.JPG|Bílé Podolí
Bílé Podolí čp. 44.JPG|Bílé Podolí


Kategorio:Kampurboj en distrikto Kutná Hora
Kategorio:Kampurboj en Bohemio
Kategorio:Municipoj en distrikto Kutná Hora
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Santa Maria (Di Angelis)

**Santa Maria** estas kanto origine verkita de Guido De Angelis, Maurizio De Angelis kaj Cesare De Natale kaj prenita de la albumo "Santa Maria" de la itala grupo Oliver Onions de novembro 1979. La kanto estis publikigita kiel unuopaĵo en Eŭropo la 4-an de majo 1980. 

Tatjana Šimić ankaŭ kantis Santa Maria kiu eniris la furorliston, sed tio estas malsama kanto. Mireille Mathieu ankaŭ kantis Santa Maria (plena titolo: Santa Maria de la mer), verkita fare de ŝia muzikproduktanto Christian Bruhn.

La sinjoroj origine skribis ĝin por sia muzikgrupo "Oliver Onions". Ili ofte liberigis ĝin tra sia propra produktentrepreno "Kangaroo Team Records". Internacie, KTR estis distribuita fare de Polydor, sed en Nederlando de EMI. Santa Maria gajnis ekskluzive en la germanlingvaj landoj. La rekordo atingis numeron 1 en Germanio kaj Aŭstrio, kaj numeron 2 en Svislando.

Tiu versio ne atingis la furorliston de Nederlando kaj Belgio (Flandrio).

Roland Kaiser kantis la germanlingvan version de la kanto - tiutempe estis kutima praktiko traduki internaciajn furoraĵojn en la germanan - Kaiser origine verkis tekston pri Kristoforo Kolumbo kaj la Malkovro de Ameriko.

Kategorio:Kantoj
Kategorio:Germanlingvaj kantoj
Kategorio:Germana muziko
Friedrich Wilhelm Lomler

**Friedrich Wilhelm LOMLER** (naskiĝinta la  en Schleusegrund-Ernstthal, mortinta la  en Saalfeld) estis germana teologo kaj verkisto.

## Vivo 
Post la frua morto de la patro (ĉefa arbaristo) Lomler translokiĝis al la avino je Eisfeld, kie li devis kun la gefratoj baldaŭ helpi perlabori la vivon. Apogite fare de lernejestro Johann Werner Krauß li rajtis lernanti ĉe Hennebergia Gimnazio en Schleusingen. En 1795 li estis privata instruisto ĉe la familio de Gotthelf Greiner, la sekvantan jaron je Wallendorf (Neuhaus). De 1800 li studis filologion ĉe la universitato de Lepsiko.

De 1802 Lomler paroĥestris en Weitersroda (Hildburghausen) kaj fariĝis predikisto en 1805 en Hildburghausen kaj paroĥestro en Häselrieth (Hildburghausen). Superintendanteco lia komenciĝis en 1819 en Heldburg kaj en 1829 li estis supera pastoro, superintendanto kaj kortega predikisto en Saalfeld.

Fondis li en la jaro 1802-a la kurte ekzistantan periodaĵon "Chronik für Franken". De 1822 li eldonis por la daŭro de dek jaroj la porpredikistan gazeton "Praktische Predigerzeitung als Beiblatt zur Allgemeinen Kirchenzeitung". En 1830 la universitato de Jena aljuĝis al li honoran doktorecon.

## Verkoj 
* sub la pseŭdonimo F. Laocles: *Erzählungen aus dem Reiche der Wirklichkeit und Phantasie*; 1800
* *Gumal und Lina; nach Lossius*; 1810
* *Predigten*; 1810
* *Dr. Martin Luthers deutsche Schriften, theils vollständig, theils in Auszügen*; 3 Bände, 1816–17
* *Fabeln in vier Büchern*; 1822

## Literaturo 
* Art. „Lomler, Friedrich Wilhelm“ de Franz Brümmer. Ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie*, Band 19 (1884), p. 150–151 (tie ĉi interrete)
* Schriften des Vereins für Sachsen Meiningische Geschichte und Landeskunde, Ausgabe 65 (1912); p. 292
* Manfred Koltes: *Briefe an Goethe: Regesten*; 2004; p. 89

Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Predikistoj
Kategorio:Germanaj luteranaj pastroj
Kategorio:Homoj rilataj al Saalfeld
Bella Center

**Bella Center** (akronime **BC**) estas la plej granda ekspoziciejo kaj kongresejo de Skandinavio situanta en Ørestad sur Amager kun malgrandaj kaj grandaj kongresoj de nacia kaj internacia naturo same kiel regulaj revenantaj foiroj por, interalie, aŭtoj, ferioj, hejmaj kaj oficejaj mebloj, juvelaĵoj same kiel modo, ŝuoj kaj ledvaroj.  Bella Center situas inter Field's, Royal Golf Center, Vejlands Allé kaj Bella Center-stacio ( Kopenhaga metroo ), kiu ankaŭ estas nomita laŭ la centro. De 2011, la ligita Bella Center gastigas la plej grandan hotelon de la nordianoj Bella Sky .

## Referencoj 

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Kongresejoj
Kategorio:Ekspoziciejoj
Kategorio:Konstruaĵoj en Danio
Kategorio:Kopenhago
Ramón y Cajal (stacidomo)

**Ramón y Cajal** () estas fervoja haltejo situanta en la hispana municipo Madrido, situanta en la ĉirkaŭaĵo de la Universitata Hospitalo Ramón y Cajal. Ĝi havas servojn de Mezlonga Distanco kaj de linioj C-7, C-8 kaj C-8a de Cercanías Madrid.

## Bildgalerio 

Madrid - Estación de Ramón y Cajal 3.jpg|Stacio
Madrid - Estación de Ramón y Cajal 2.jpg|Stacio kaj trajno
Central Lechera CLESA Madrid 2 mjsm 18 Hospital Universitario Ramón y Cajal.jpg|Apudaj konstruaĵoj

## Vidu ankaŭ 
* Madrido

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Transporto en Madrido
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Madrido
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Róza Ádány

'*** [AdAnj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Ádány Róza*' estis hungara kuracisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Berettyóújfalu.
 
## Biografio 
 akiris medicinan diplomon. Inter 1977-1982 ŝi estis asistanto en instituto de Medicinscienca Universitato de Debrecen, inter 1982-1988 lektoro, inter 1988-1993 docento, inter 1993-2017 institutestro, ekde 1993 profesoro, inter 2005-2012 dekano (edukado). Ŝi kandidatiĝis (CSc) kun Ph.D. en 1988, ŝi doktoriĝis (DSc) en 1992 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝiaj esploraj interesoj inkludas la ne-infektaj malsanoj kaj indikiloj de la populacia sanstato. Ŝi partoprenis en laboro de Monda Organizaĵo pri Sano. Ŝi ricevis premiojn (ankaŭ eksterlandajn) inter 1998-2020, dum ŝi pensiuliĝis en 2019.

## Elektitaj kontribuoj (ĉiam kun iuj aliaj) 
* *Identification of blood coagulation factor XIII in human peritoneal macrophages* (1985)
* *Identification of cytoplasmic actin as an abundant glutaminyl substrate for tissue transglutaminase in HL-60 and U937 cells undergoing apoptosis* (1997)
* *Factor XIII subunit A as an intracellular transglutaminase* (2003)
* *Genetic background of taste perception, taste preferences, and its nutritional implications: a systematic review* (2019)
* *Characteristics of the third COVID-19 pandemic wave with special focus on socioeconomic inequalities in morbidity, mortality and the uptake of COVID-19 vaccination in Hungary* (2022)

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* video

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* datenoj hungare kun foto
* biografio hungare (legebla en la 1812-a paĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Arsikere

**Arsikere,** laŭ  estas urbo en distrikto de Hassan (Barato), en subŝtato Karnatako, en sudokcidenta Barato. La urbego ricevis sian nomon de reĝino, kiu konstruis lagon, tial la signifo estas "lageto de reĝino". 
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2011 populacio de Arsikere estis , sed laŭ alia fonto pli, ol cent mil.

## Geografio 
Arsikere situas en Dekkana Altebenaĵo en alteco 812 metrojn super la marnivelo. Sidejo Hassan troviĝas 40, Ĉikkamagaluru 52, Tumakuru 92, Mandya 112, Majsuro 120, subŝtata ĉefurbo Bengaluro 148, Mangaloro 161, Mumbajo 728, Kolkato 1642, tutlanda ĉefurbo Delhio 1706 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Historia nomo de la urbo estis "Ballalapura" kaj dum la mezepoko estis grava urbo apartenanta al pluraj imperioj. Fine la britoj regis ĝis la sendependiĝo en 1947.

## Ekonomio 
Ĉirkaŭaĵo de Arsikere estas agrikultura. Oni kultivas precipe tritikon, milion, kokoson, legomon kaj maizon. Ankaŭ la ŝafbredado estas signifa. En la urbo mem laboras metiistoj kaj komercistoj.

## Eduko 
En Arsikere la plej altnivela instruado okazas en altlernejoj.

## Lingvoj 
La oficiala lingvo estas la kanara lingvo.

## Religioj 
Ĉirkaŭ 72% de la populacio estas hinduoj, 24% islamanoj, kristanoj 2%, ĝajnistoj 1 %.
eta|

## Klimato 
Arsikere situas en savanoklimato (Aw) laŭ klimata klasifiko de Köppen. Jare pluvas averaĝe po 765 mm. De junio ĝis oktobro ofte pluvas (musonmonatoj).

## Trafiko 
Al Arsikere kuras 4 fervojaj linioj kaj 7 ĉefvojoj.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj
* festivaloj
* monta arbustarbaro proksime kun ursoj kaj leopardoj
* fortikaĵo dek unu kilometroj norde de Arsikere

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Karnatako
Heksadekila glicidila etero

**Heksadekila glicidila etero** aŭ **glicidila heksadekila etero** estas organika kombinaĵo rezultanta per hidratigado de **glicidila heksadekila sulfido**. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Heksadekila glicidila etero posedas 19 karbonatomojn, 38 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn. Heksadekila glicidila etero uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **glicidila heksadekila etero** per hidratigado de **glicidila heksadekila sulfido**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **glicidila heksadekila etero** per traktado de **glicidila bromido** kaj **heksadekanolo**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **glicidila heksadekila etero** per traktado de **glicidolo** kaj **heksadekanolo**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **glicidila heksadekila etero** per traktado de **glicidila klorido** kaj **heksadekila klorido** en ĉeesto de natria hidroksido:

### Sintezo 5 
* Preparado de la **glicidila heksadekila etero** per traktado de **heksadekanolo** kaj **glicidila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Etero

## Referencoj 
Kategorio:Eteroj
San Yago (stacidomo)

**San Yago** () estas fervoja haltejo situanta en la hispana municipo Galapagar en la kvartalo Colonia España en la Madrida Regiono. Ĝi estas parto de linio C-8a de la reto Cercanías Madrid funkciigata de Renfe. Ĝi ankaŭ havas servojn de Mezlonga Distanco.

## Vidu ankaŭ 
* Galapagar

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Galapagar
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Madrido
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
John Wiley & Sons

**John Wiley & Sons** (), ankaŭ konata kiel **Wiley** (/ˈwaɪli/), estas internacia eldonejo kiu specialiĝas pri publikigado de akademiaj publikaĵoj. John Wiley & Sons publikigas publikaĵojn por studentoj kaj instruistoj de pli altaj instruejoj, esploristoj, sciencistoj kaj kuracistoj . John Wiley & Sons publikigas librojn, revuojn, enciklopediojn en presita kaj elektronika formo, kaj disponigas aliron al produktoj kaj servoj en la Interreto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Sciencaj eldonejoj
Kategorio:Usonaj eldonejoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1807
Pozuelo (stacidomo)

**Pozuelo** () estas hispana fervoja stacio situanta en la municipo Pozuelo de Alarcón en la Madrida Regiono. Ĝi estas parto de linioj C-7 kaj C-10 de Cercanías Madrid. Ekde la malfermo de la norda varianto inter Pinar kaj  mankas al ĝi longdistanca trafiko.

## Bildgalerio 

Estación de Pozuelo - Vista general.jpg|Ekstero
Placard of the Pozuelo railway station - 2019-09-29 - Francisco Osuna Osuna.jpg|Nomo
446 449 - Pozuelo - 2019-09-24 - Francisco Osuna Osuna.jpg|Trajnoj

## Vidu ankaŭ 
* Pozuelo de Alarcón

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Pozuelo de Alarcón
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Madrido
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Alpedrete (stacidomo)

**Alpedrete** () estas fervoja stacio situanta en la samnoma hispana municipo de la Madrida Regiono. Ĝi estas parto de la linio Villalba-Segovia, kiun servas linio C-8 de Cercanías Madrid kaj linio 53 de Mezlonga Distanco Segovia-Madrid.

centra|240ra|eta|Nomŝildo

## Vidu ankaŭ 
* Alpedrete

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Alpedrete
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Madrido
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Dixit

**Dixit** estas tabulludo kaj kartludo kun kartoj specifaj al la ludo de kreinto Jean - Louis Robira, eldonita de la firmao Libellund en 2010. La signifo de la vorto Dixit en la latina estas: "diris" .

## La reguloj: kiel ludi 
[eta|Ludado de Dixit en progreso. Ses kartoj estis aldonitaj al ĉiu partoprenanto. Rakontanto siavice eldiras pri unu el siaj kartoj kaj sekve ĉiu metas unu el iliaj kartoj. Post kiam la kartoj metitaj kaj almontritaj, kaj ĉiu samtempe faras sian propran [Supozado|supozon pri kiu estas la karto de la rakontanto, tiam poentaroj estas aljuĝitaj kaj tiuj estas simbolitaj laŭ kunikleto vojaĝanta sur vojeto alvojante al gajna finvojo.]]Komence de la ludo ĉiu ludanto ricevas ses hazardajn kartojn. Ĉiu karto havas unikan buntan bildon unuflanke kaj estas nediscernebla ĉe la aliaj flanko. Laŭ decidita ordo de turniro, ĉiuraŭnde la ludanto kiu siavica estas la rakontanto elektas unu el siajn kartojn kaj laŭte diras asocion, kiu venas al li en la menso  (sen montri la karton al la aliaj partoprenantoj). Ĉiuj aliaj ludantoj rigardas siajn kartojn kaj elektas po unu, kiu laŭ ĉiu el ili plej bone ilustras la asocion. Post tio, ĉiuj ludantoj donas siajn elektitajn kartojn al la rakontanto, tutcerte sen montrigi ilin, kaj li miksas la kartojn kune kun sia karto. Poste oni metas ĉiujn kartojn vizaĝsupren laŭ hazarda ordo sed numeritaj. Komence de la ludo, ĉiu ludanto ricevas kvadratajn kartojn el malmola kartono kiel la nombro da ludantoj, numeritaj de 1 ĝis la nombro da ludantoj en la ludo. Pere de tio ĉiu ludanto elektas la nombron de la karto kiun ili taksas estas la bildokarto de la rakontanto. Tiam ĉiuj turnas la kartojn samtempe .

## Poentado 
En la du ekstremaj kazoj - en kiuj ĉiuj ludantoj sukcesas diveni, kiu karto apartenas al la rakontanto, aŭ alternative ili ĉiuj ne sukcese divenis - la rakontanto ne gajnas poentojn, dum ĉiuj aliaj ludantoj ricevas du poentojn. Se kelkaj el la ludantoj sukcesis diveni ĝuste, tiam la rakontanto kaj tiuj, kiuj ĝuste divenas, ricevas tri poentojn kaj la ludantoj, kiuj ne ĝuste divenis, ricevas neniujn poentojn. Ĉiu ludanto kiu sukcesis trompi iun alian kaj igis lin elekti sian karton anstataŭe de la karto de la rakontanto, ricevas poenton por ĉiu tiu ludanto kiun li sukcesis trompi .

La ludo finiĝas kiam la tuta ludkartaro malaperis, aŭ la konikleto kies longeco de vojaĝo simbolas la poentaroj kolektitan atingas la finvojon tiel signifante gajnon.eta|Poentado laŭ etendaĵo de la originala ludo Dixit

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Dixit ĉe BoardGameGeek
* Dixit Jinx ĉe BoardGameGeek
* 

Kategorio:Kartludoj
Kategorio:Tabulludoj
József Tímár (patologo)

**József Tímár** [jOĵef], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Tímár József** estas hungara patologo, altlerneja instruisto.

József Tímár naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Tímár maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1970, poste li akiris medicinan diplomon en Universitato Semmelweis en 1976, post 4 jaroj patologian diplomon. Inter 1973 kaj 1999 li laboris en universitata instituto, poste li havis postenon, dum en 1995 li doktoriĝis en la Hungara Scienca Akademio, samtempe li estis levita profesoro. Inter 2008-2017 li estis institutestro. Li ricevis premiojn inter 1993-2017.

## Elektitaj kontribuoj (ĉiam kunaŭtoro) 
* *A kromatin festődése talliummal különböző korú NK Ly ascites tumorban* (1978)
* *A pásztázó elektronmikroszkóp (PEM) szerepe a pathológiában* (1984)
* *Oral administration of trace element prepatration and zinc inhibit liver metastasis of 3LL-HH murine tumor cells* (1998)
* *Angiogenezis gátlás* (2005)
* *Sürgöny a múltból* (escepte poemaro kaj sola aŭtoro, 2015)
* *A bőr melanómájának molekuláris patológiája: diagnosztikus, prognosztikus és prediktív markerek* (2022)

## Fontoj 
* biografio hungare
* datenoj kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj patologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kristalografio de ikso-radioj

La **Kristalografio de ikso-radioj** estas eksperimenta tekniko por la esplorado kaj analizo de materialoj, bazita sur la fenomeno de difrakto de ikso-radioj tra solidoj en kristala stato.

La ikso-radioj estas difraktataj per la elektronoj kiuj ĉirkaŭas la atomojn ĉar ilia ondolongo estas de la sama mezurordo kiel la atomradiuso. La fasko de ikso-radioj aperantaj post tiu interagado enhavas informaron pri la pozicio kaj tipo de atomoj trafitaj survoje. La kristaloj, pro sia perioda strukturo, disigas elaste la faskojn de ikso-radioj en precizaj direktoj kaj amplifikas ilin per konstruinterferenco, okazigante precizan modelon de difrakto. Estas diversaj tipoj de specialaj detektiloj por observi kaj mezuri la intensecon kaj pozicion de la difraktitaj ikso-radioj, kaj ties posta analizo pere de matematikaj rimedoj ebligas akiri reprezentadon je atoma skalo de kaj atomoj kaj molekuloj de la studita materialo.

## Bibliografio
* Brindley, George W. y Brown, George, eld. (1980). *Crystal structures of clay minerals and their X-ray identification* (en angla). Mineralogical Society. ISBN 0903056089.
* Drenth, Jan (1999). *Principles of protein x-ray crystallography* (en angla) (dua eldono). Springer. ISBN 0387985875.
* Helliwell, John R. (1992). *Macromolecular crystallography with synchrotron radiation* (en angla). Cambridge University Press. ISBN 0-521-33467-5.
* Luger, Peter (1980). *Modern x-ray analysis on single crystals* (en angla). Walter de Gruyter. ISBN 3-11-006830-3.
* Stout, George H.; Jensen, Lyle H. (1989). *X-ray structure determination — A practical guide* (en angla) (dua eldono). John Wiley & sons. ISBN 0-471-60711-8.

* 
Kategorio:Kristalografio
Kategorio:Fiziko de firmaj korpoj
Kategorio:Struktura biologio
Kategorio:Sciencaj teknikoj
Kategorio:Kemiaj strukturoj
Kategorio:Radiologio
Amika matĉo

En la mondo de sporto, **trejna matĉo** aŭ **amika matĉo** estas renkontiĝo inter du teamoj aŭ atletoj, ekskludante oficialan konkuradon.

La celo de praktikmatĉoj povas esti prepari la teamojn por *konkurencaj matĉoj* dum la regula sezono, donante al trejnistoj ŝancojn testi novajn ludantojn dum la teamo ne risku gravajn punktoperdojn ĉar la plej bonaj ludantoj ne estas en ĝi. Foje la termino  *amika matĉo* estas uzita por, ekzemple, adiaŭaj matĉoj por grandaj ludanto- kaj trejnisto profiloj kiuj finas siajn karierojn aŭ matĉoj memore al nun forpasinta fama ludanto aŭ trejnisto. La memoro pri aliaj eventoj ankaŭ povas esti rimarkita. Trejnado kaj amikaj matĉoj okazas kaj de nacia teamo kaj klubnivele.

Aliaj celoj povas esti surmerkatigi la teamon aŭ la sporton en novaj merkatoj kaj en pli da landoj, iu kiu ankaŭ nomas **ekspozicio-matĉo**. Ofte celoj koincidas kaj du teamoj povas renkontiĝi en neŭtrala ejo sen konkurantaj elitaj teamoj por varbi subtenantojn kaj ricevi trejnadon samtempe. Ekzemple, multaj ĉefaj eŭropaj futbalteamoj turneas en Azio kaj Nordameriko kaj renkontas unu la alian aŭ lokajn teamojn en trejnaj matĉoj, kiuj parte kunligas kaj preparas la ludantojn, parte disponigas valoran eksponiĝon en merkatoj. Okazas ankaŭ, ke konkurencivaj matĉoj estas luditaj en aliaj merkatoj kiel parto de merkatiko. 

La usonaj profesiaj sportligoj kiel Grandaj Ligoj de Basbalo (MLB), Nacia Hoke-Ligo (NHL) kaj National Basketball Association (NBA), ekzemple, kutime okazigas nekonkurencajn matĉojn ekster Nordameriko.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Futbala terminologio
Kategorio:Sportaj eventoj
Kategorio:Pilkosportoj
Kategorio:Amikeco
El Barrial-Centro Comercial Pozuelo (stacidomo)

**El Barrial-Centro Comercial Pozuelo** () estas hispana fervoja stacidomo situanta en Madrido en la kvartalo El Plantío, tre proksime de la limo kun Pozuelo de Alarcón. Ĝi estas parto de linioj C-7 kaj C-10 de Cercanías Madrid.

## Bildgalerio 

El Barrial CC Pozuelo - Cartel Calle Rafael Botí.jpg|Ekstero
El Barrial CC Pozuelo - Vestíbulo.jpg|Interno
El Barrial CC Pozuelo - Andenes.jpg|Kajoj

## Vidu ankaŭ 
* Madrido
* Pozuelo de Alarcón

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Transporto en Madrido
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Madrido
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Grek-katolika preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Dunakeszi)

**La grek-katolika preĝejo sanktaj Petro kaj Paŭlo** estas eklezia konstruaĵo en urbo Dunakeszi (Hungario).

## Historio 
En Dunakeszi ĝis la 1970-aj jaroj nur sporade vivis gre-katolikoj. Ekde 1972 ili apartenis eklezie al Újpest. Tiutempe la diservoj okazis en la loka katolika kirko. Propra preĝejo estis konstruita ekde 2012, en la sekva jaro Péter Fülöp Kocsis konsekris la subpreĝejon, tial tie poste oni aranĝis diservojn. La preta konstruaĵo estis konsekrita en 2016 fare de Péter Fülöp Kocsis. En 2023 komenciĝis la interna pentrado.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en loko de la iama tombejo. La ekstera parto estas kovrita per ruĝaj ornambrikoj. Sub la preĝejo estas tombejo por urnoj.

Dunakeszi
Dunakeszi
Dunakeszi
Dunakeszi
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Dunakeszi

## Fontoj 
* hungare kun foto
* datenoj
* datenoj
Emirlando de Ĝabal Ŝammar

**Emirlando de Ĝabal Ŝammar** (), ankaŭ konata kiel **Emirlando Hail** (  ) kaj **Emirlando Rashidi** (), estis ŝtato en la norda parto de Arabio, inkluzive de Naĝdo, kiu ekzistis de la mezo de la 19-a jarcento ĝis 1921 . La ĉefurbo de la emirlando estis Hail, kaj estis regita fare de la dinastio Rashidi . Tamen, post la malfortiĝo de la dua saudi-arabia ŝtato, la Raŝiditoj sukcesis venki kaj konkeri la Emirlandon de Naĝdo en la Batalo de Molayda en 1891, kaj integrigis ĝian teritorion en Ĝabal Ŝammar. Post la malvenko de la Domo de Saud, la emirlando establis amikecajn rilatojn kun la Otomana Imperio norde de ĝi. Tiu alianco iĝis malpli kaj malpli enspeziga dum la 19-a jarcento kiam la otomanoj perdis influon kaj legitimecon.

En 1902, Abdulaziz Ibn Saud, la estro de la Domo de Saud, sukcesis rekapti Riadon, kaj komencis kampanjon konkeri la Arabian Duoninsulon. Post pluraj kolizioj, la Rashidites kaj la saudaraboj eniĝis en plenskala milito pri la la Qasim-regiono, kiu en 1907 rezultigis la malvenkon de la Rashidites kaj la morton de la Rashidite-emiro Abdul Aziz bin Mitab al-Rashid.

Post la morto de la emiro, la emirlando iom post iom malkreskis, kio estis plimalbonigita kun la malforto de la otomana patrono dum la Unua Mondmilito. Ibn Saud, aliancita kun la Brita Imperio kiel kontraŭpezilo al la subteno de la otomanoj en Ĝabal Ŝammar, iĝis pli forta sekve la rezultojn de la milito, kaj la emirlando kapitulacis al la saudaraboj la 2-an de novembro 1921, kaj poste estis integrigita en la Sultanlando Naĝdo.

La ĉefurbo de la Emirlandoj, Ha'il, funkciis kiel grava haltejo inter la grandurboj de Mekko kaj Medino . La Emirolando havis miksan ekonomion de pastoreca nomadismo, oaza agrikulturo, urbaj metioj kaj komerco . Historie, la Emirolando produktis luzernon .

## Referencoj 
Kategorio:Eksaj emirlandoj
Kategorio:Arabio
Kategorio:Historio de Sauda Arabio
Peter Dennis Mitchell

**Peter Dennis MITCHELL** (Mitcham, Merton, Granda Londono, 29a de septembro 1920 - Bodmin, Kornvalo, 10a de aprilo 1992) estis angla biokemiisto kiu ricevis la Nobel-premion pri kemio de la jaro 1978. 

Li studis en la Universitato de Kembriĝo, kie li gradiĝis en Naturaj Sciencoj, kaj poste doktoriĝis en biokemio en 1951. En 1943 li akceptis labori en la Departemento de Biokemio de tiu universitato, kaj rezignis en 1955. En 1961 li akceptis peton de Michael Swann kaj iĝis direktoro de la Departemento de Biologio de la Fakultato de Zoologio de la Universitato de Edinburgo. Ekde 1964 li estis direktoro de la Laboratorio de Esploroj de Glynn, Kornvalo. 

Interesita dekomence pri la penicilino, ekde 1961 li laboris en la studo pri la stokado de la energio en la vivularoj por esti poste transportita al uzejoj pere de la molekuloj de adenozina trifosfato (ATP). Pere de tiuj esploroj, li pruvis kiel la rompo de la ligilo en unu de la grupoj de ATP okazigas la aperon de la adenozina pirofosfato (ADP), kiu liveras energion tuje disponeblan. Pere de la energio liverita de la homa spirado, la ADP iĝas denove ATP, procezo nomita "oksidiga fosforilado".

En 1978 li ricevis la Nobel-premion pri kemio "pro siaj laboroj pri la interŝanĝo de biologia energio pere de la teorio de la osmoza kemio". En 1981 li ricevis ankaŭ la Medalon Copley. 

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Instituto Nobel, Nobel-premio pri kemio 1978 (en angla)

* 

Kategorio:Britaj biokemiistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri kemio
Kategorio:Kemiaj strukturoj
Attila Mócsai

**Attila Mócsai** [mOĉai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Mócsai Attila** estas hungara kuracisto, altlerneja instruisto, koresponda membro de Hungara Scienca Akademio.

 naskiĝis .

## Biografio 
 post la medicina diplomo (1994?) li akiris sciencan gradon Ph.D. en 1999 en Universitato Semmelweis, li doktoriĝis (DSc) en 2013 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li estis akceptita membro de Academia Europaea (2017), ankaŭ koresponda membro de la Hungara Scienca Akademio en 2022. Liaj ĉeftemoj estas la molekula imunologio kaj la ĉelfiziologio. Li estis ankaŭ institutestro, kie li instruis en rango docento. Li ricevis premiojn inter 2007-2021.

## Elektitaj kontribuoj (ĉiam kunaŭtoro) 
* *Syk is required for integrin signaling in neutrophils* (2002)
* *Tyrosine kinase signaling pathways in neutrophils* (2016)
* *Neutrophil-specific Syk expression is crucial for skin disease in experimental epidermolysis bullosa acquisita* (2023)

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* video

## Fontoj 
* datenoj kun foto 
* datenoj kun foto
* datenoj kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Sámuel Komoly

**Sámuel Komoly** [ŝAmuel komoj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Komoly Sámuel** estas hungara neŭrologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris medicinan diplomon en Medicina Universitato de Szeged. Inter 1977-1993 li laboris en neŭrologia sekcio de la Universitato Semmelweis, poste en hospitalo de Budapeŝto, ekde 2004 en kliniko de Universitato de Pécs. Intertempe li akiris sciencan gradon Ph.D. en 1992, li doktoriĝis (DSc) en 1999 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Liaj ĉeftemoj estas multobla sklerozo kaj neŭroimunologio. Li ricevis premiojn inter 1988-2021. En 2019 li estis rekomendita koresponda membro de la akademio.

## Elektitaj kontribuoj (ĉiam kunaŭtoro) 
* *Insulin-like growth factor I gene expression is induced in astrocytes during experimental demyelination.* (1992)
* *Axonal changes in chronic demyelinated cervical spinal cord plaques.* (2000)
* *Gyakorlati neurológia és neuroanatómia.* (studenta lernolibro, 2012)
* ''Fast 3 Tesla nigral hyperintensity magnetic resonance imaging in Parkinson's disease.'' (2021)

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* video

## Fontoj 
* membiografio hungare kun foto
* datenoj kun foto
* biografio angle
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj neŭrologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Galapagar-La Navata (stacidomo)

**Galapagar-La Navata** () estas fervoja haltejo situanta en la hispana municipo Galapagar - specife, en la distrikto La Navata -, ene de la Madrida Regiono. La instalaĵoj estas parto de la linioj C-8, C-8a kaj C-10 de Cercanías Madrid, kaj ankaŭ havas trafikon de Mezlonga Distanco.

## Bildgalerio 

Galapagar - Estación de Galapagar-La Navata 4.jpg|Ekstero
Galapagar - Estación de Galapagar-La Navata 5.jpg|Stacidomo
Galapagar - Estación de Galapagar-La Navata 1.jpg|Ŝtuparo kaj ponteto

## Vidu ankaŭ 
* Galapagar

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Galapagar
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Madrido
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Nonadekila glicidila etero

**Nonadekila glicidila etero** aŭ **glicidila nonadekila etero** estas organika kombinaĵo rezultanta per hidratigado de **glicidila nonadekila sulfido**. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo, sed solvebla en nepolaraj organikaj solvantoj. Nonadekila glicidila etero posedas 12 karbonatomojn, 24 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn. Nonadekila glicidila etero uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj. 
 

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **glicidila nonadekila etero** per hidratigado de **glicidila nonadekila sulfido**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **glicidila nonadekila etero** per traktado de **glicidila bromido** kaj **nonadekanolo**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **glicidila nonadekila etero** per traktado de **glicidolo** kaj **nonadekanolo**:

### Sintezo 4
* Preparado de la **glicidila nonadekila etero** per traktado de **glicidila klorido** kaj **nonadekila klorido** en ĉeesto de natria hidroksido:

### Sintezo 5
* Preparado de la **glicidila nonadekila etero** per traktado de **nonadekanolo** kaj **glicidila klorido**:

## Vidu ankaŭ
* Etero

## Referencoj 
Kategorio:Eteroj
Torrelodones (stacidomo)

**Torrelodones** () estas fervoja stacio situanta en la hispana municipo Torrelodones en la Madrida Regiono. Ĝi estas parto de la linioj C-8, C-8a kaj C-10 de Cercanías Madrid. Ĝi ankaŭ havas Mezdistancan trafikon.

## Bildgalerio 

Torrelodones - Estación de Renfe Cercanías 1.jpg|Ekstero
Torrelodones - Estación de Renfe Cercanías 5.jpg|Interno
Torrelodones - Estación de Renfe Cercanías 6.jpg|Interno

## Vidu ankaŭ 
* Torrelodones

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Torrelodones
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Madrido
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Daniel Nathans

**Daniel NATHANS** (Wilmington, Delavaro, 30a de oktobro 1928 - Baltimoro, Marilando, 16a de novembro 1999) estis usona mikrobiologo.

Li doktoriĝis en la Vaŝingtona Universitato ĉe Sankt-Luizo. Laborante ĉefe en la Universitato Johns Hopkins, li uzis izolan restriktan enzimon de bakterio kun helpo de Hamilton O. Smith, por esplori la strukturon de la DNA de simia viruso nomita Papoviruso SV-40, nome la plej simpla konata viruso kiu okazigas kanceron. La konstruado de genetika mapo de la viruso fare de Nathans derivita de tiuj esploroj, estis la unua aplikaĵo de la restriktaj enzimoj en la identigo de la molekulaj bazoj de kancero. Pro tio, li ricevis kun Smith kaj Werner Arber, la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino de 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de Daniel Nathans

* 

Kategorio:Usonaj mikrobiologoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Kategorio:Kemiaj strukturoj
Julija Navalnaja

alternative=see caption|eta|Navalnaja kun Aleksej Navalnij kune en marŝa manifestacio, la 12an de junio 2013 en Moskvo
**Julija Borisovna NAVALNAJA** (; naskiĝis la 24an de julio 1976) estas rusa ekonomikisto, aktivulo pri homaj rajtoj kaj politikisto. Ŝi estis la edzino de rusa opoziciisto Aleksej Navalnij. Kiel la edzino de rusa opoziciestro kaj disidento Aleksej Navalnij, ŝi estis priskribita en la amaskomunikilaro kiel la "Unua Damo" kaj foje eĉ la "Prezidento" de la rusa opozicio dum lia vivo kaj malliberigo .
Tuj post la morto de sia edzo, Navalnaja partoprenis, ĉe la kunveno de la eksteraj ministroj de EU kaj ĉe la Konferenco sekureca de Munkeno, interalie, por respondecigi Putin. Li kaj liaj aliancanoj estu "punitaj pro tio, kion ili faris al nia lando, mia familio kaj mia edzo" kaj "Ni devus batali hodiaŭ kontraŭ ĉi tiu terura reĝimo en Rusio." Putin devas esti "respondeca persone pri ĉiuj abomenaĵoj."  Tri tagojn poste, la 19-an de februaro 2024, ŝi sciigis en videomesaĝo ke ŝi volis daŭrigi la politikan batalon anstataŭe de ŝia edzo. En la sama tago ŝi ĉeestis kiel gasto ĉe la Konsilio de Ministroj pri Eksteraj Aferoj de la EU-ŝtatoj en Bruselo . 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La blogo de Julija Navalnaja sur la retejo de la radia stacio Eĥo de Moskvo (ekde 2018).
*  — parolado ĉe manifestacio sur avenuo Saĥarov la 6an de septembro 2013.
*  — intervjuo ĉe kanalo vDud, la 5an de oktobro 2020.

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1976
Kategorio:Aktivuloj
Kategorio:Rusiaj politikistoj
Kategorio:Disidentoj
Proteina Datenbazo

La **Proteina Datenbazo** aŭ **Proteina Datenbanko** (, akronime **PDB**) estas datenbazo por la tri-dimensiaj strukturaj datenoj de grandaj biologiaj molekuloj, kiel proteinoj kaj nukleataj acidoj . La datenoj  tipe estas akiritaj de ikso-radia kristalografio, NMR spektroskopio aŭ, pli kaj pli, krioelektrona mikroskopo kaj submetita fare de biologoj kaj biokemiistoj de tra la tuta mondo, estas libere alirebla sur la Interreto tra la retejoj de ties membraj organizaĵoj (PDBe , PDBj , RCSB  kaj BMRB ). La PDB estas kontrolita de organizaĵo nomita la Tutmonda Proteina Datenbanko (angle Worldwide Protein Data Bank, wwPDB).

La PDB estas ŝlosilo en areoj de struktura biologio, kiel struktura genomiko. Plej gravaj sciencaj revuoj kaj kelkaj fondumaj agentejoj nun postulas sciencistojn submeti iliajn strukturajn datenojn al la PDB. Multaj alia datenbazoj uzas proteinajn strukturojn  deponitaj en la PDB. Ekzemple, SCOP kaj CATH klasifikas proteinajn strukturojn, dum PDBsum provizas plendetalan superrigardon de PDBaj registraĵoj uzante informon de aliaj fontoj, kiel Gena Ontologio .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La Tutmonda Proteina Datenbazo (wwPDB) —gepatra retejo al regionaj gastigantoj (sube listigitaj)
** RCSBa Proteina Datenbanko (US)
** PDBe (Eŭropo)
** PDBj (Japanio)
** BMRB, Biologia Magneta Resonanca Datenbanko  (US)
* wwPDB Dokumentado —dokumentado de ambaŭ la PDBa kaj PDBMLa dosierformatoj
* Rigardante strukturojn—La enkonduko de la RCSB al crystallography
* PDBsum Hejmpaĝo—eltiras datenoj de aliaj datumbazoj pri PDBaj strukturoj.
* Nukleacida Datumbazo , NDB—PDBa spegula retejo precipe por serĉado de nukleaj acidoj
* Enkonduka PDBa seminario sponsorita de PDB
* PDBe: Rapida Travojaĝo de EBI trejnu enrete

Kategorio:Biokomputiko
Kategorio:Scienco kaj teknologio en Usono
Kategorio:Proteina strukturo
Kategorio:Biologiaj datumbazoj
Kategorio:Kristalografio
Delicias (stacidomo)

**Delicias** () estas stacio sur linioj C-1 kaj C-10 de Cercanías Madrid situanta en la samnoma centra kvartalo de Madrido. Ĝi estas proksime de la malnova stacidomo Delicias, nuntempe la sidejo de la Fervoja Muzeo, kaj la samnoma stacio de Metroo de Madrido, kvankam ne ekzistas rekta subtera konekto.

## Bildgalerio 

Estación de Delicias (Cercanías Madrid), fachada.JPG|Fasado
Finalizan las obras para mejorar la accesibilidad de 90 paradas de autobús (05).jpg|Busa haltejo
Platforms and tracks of Delicias - 2019-07-07 - Francisco Osuna.jpg|Trakoj kaj kajoj

## Vidu ankaŭ 
* Madrido
* La Delicoj (Arganzuelo)
* Delicias (metroo de Madrido)
* Madrida Muzeo de Fervojo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Transporto en Madrido
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Madrido
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Walter Gilbert

**Walter GILBERT** (Bostono, Masaĉuseco, 21a de marto 1932) estas usona fizikisto, biokemiisto kaj universitata profesoro kiu ricevis la Nobel-premion pri kemio de la jaro 1980.

Li studis fizikon, kemion kaj matematikon en la Universitato Harvard. Poste li doktoriĝis en matematiko en la Universitato de Kembriĝo kaj en biokemio en Harvard, kie li estis nomumita profesoro pri molekula biologio.

En 1980, lia kontribuo al la determinado de la bazaj sekvencoj de la nukleaj acidoj havigis al li la Nobel-premion pri kemio de la jaro 1980, kiun li kunhavis kun sia samlandano Paul Berg kaj la brita Frederick Sanger.

Gilbert kaj Sanger estis premiitaj pro sia pionira laboro en la determinado de la sekvencigo de nukleotidoj de la nukleaj acidoj.

Walter Gilbert ankaŭ proponis por la unua fojo la hipotezon de la medio RNA por la origino de la vivo, modelo proponita poste de Carl Woese en 1967.

Li estis kunfondinto de la entrepreno de biotekniko Biogen kaj estis la unua prezidanto de la stabanaro. 

## Eksteraj ligiloj 
* Membiografio en nobelprize.org

* 

Kategorio:Usonaj biokemiistoj
Kategorio:Kemiaj strukturoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri kemio
Craig Venter

**John Craig VENTER** (Sallaga Urbo, Utaho, Usono; 14a de oktobro 1946) estas usona biologo kaj entreprenisto. Li estis la fondoprezidanto de *Celera Genomics*, kaj famiĝis per iniciato de sia propra Homgenoma Projekto en 1999, for de la publika konsorcio, kun komercaj celoj kaj uzante la teknikon "shotgun sequencing". 

Reveninte el la Vjetnama milito, li ekkarieris en medicino, sed ŝanĝis sian fakon kaj diplomiĝis en Biokemio en 1972 kaj doktoriĝis en Farmacio en 1975, ambaŭ ĉe la Universitato de Kalifornio en San-Diego. Laborinte en la Universitato ĉe Buffalo de Novjorkio, li eniris en la Nacia Instituto pri Sano en 1984.

Estante en la NIS, Venter eklernis la teknikon por identigi rapide grandparte la mesaĝajn RNA estantaj en ĉelo, kaj ekuzis ilin por identigi rapide genojn de la homa cerbo. La sekvencoj uzitaj estas tiuj konataj kiel EST. En polemika jura procezo, Venter klopodis patenti ilin, sed li perdis la kazon. 

Unu de siaj sukcesaj atingoj estis deĉifri por la unua fojo la kompletan sekvencon de viva organismo: nome la bakterio *Haemophilus influenzae*. 

En junio de 2005, li kunfondis Synthetic Genomics, firmao dediĉita al la uzado de mikroorganismoj genetike modifitaj por la produktado de etanolo kaj hidrogeno kiel alternativaj brulaĵoj. 

## Eksteraj ligiloj 
* Membiografio en nobelprize.org

* 

Kategorio:Usonaj biologoj
Kategorio:Kemiaj strukturoj
Theodor Scherff

**Karl Eduard Theodor SCHERFF** (naskiĝinta en 1857 je Eisenberg, mortinta samloke la ) estis germana kina pioniro, spektakloprezentisto kaj entreprenisto. 
## Vivo 
Konatiĝis li en Bremeno en 1896 kun la franca migra kinejo de Lumière & Stollwerck kio entuziasmon pri movitaj bildoj ekardigis. Post komencaj nesukcesoj li havis trarompon en 1899 prezentante novaĵojn el la Bura milito. Li mem malfermis kinejon en granda tendo kun 250 sidlokoj, kiu gastis ankaŭ en Erfurto. Kun sume tri migraj filmotreatroj li vojaĝis tra Turingio kaj Saksujo. En 1898 li varbis la unuan fojon ĉe la Aŭtuna lepsika foiro. Scherff tiumaniere aktivis ĝis 1909.

En Vajmaro li fondis en 1905 sian unuan nemigran kinejon *Pariser-Cinema-Theater*. Post brulo oni fondis novan en decembro 1906 je Marktstraße 20, nome *Scherffs Lichtspielhaus*. Spaca malabundo igis lin pligrandigi la sidlokkapaciton per luo de najbara ĉambro. Laŭ planoj de Rudolf Zapfe estiĝis en 1913 nova institucio kun sep centoj da sidlokoj, tiutempe eksternorme granda kinoteatro. La surloka redaktisto Paul Carl Doernfeldt verkis en 1926 okaze de la 20-a datreveno firmafonda laŭdskribaĵon pri Scherff.  

En Lepsiko li fondis en 1910 *Linden-Lichtspiele* (Georg-Schwarz-Straße 11); la nomo estis ĝis 1918 *Scherffs Bioskop*, poste *Lindenauer Lichtspiele*. Ja li havis kinejan ĉenon en Lepsiko.  Fakte li iĝis prapatro de ĉiuj lepsikaj kinejoj. Lepsike li ankaŭ fondis la unuan germanan filmlu-stacion. En Berlino aĉetis li de ĉe *Berliner Filmproduktionsstätten* diversajn filmojn. Lia filo Friedrich Scherff kontinuigis la filmlu-firmaon *Olympia-Filmverleih*.

En 1918 li devis retiriĝi pro sanecaj kialoj kaj ŝanĝis la entreprenon je akcian kompanion. La kompanianoj estis apud Scherff mem la komercisto Edmund Tränkner, la bankdirektoro Albert Volldorn, la fabrikposedanto Otto Rothe kaj la instruisto Emili Polz el Vajmaro. En marto 1945 la vajmara kinejo bombade detruiĝis. En 1949 ĝi estis rekonstruita kaj funkciis ĝis 1964 sub la nomo *Stern-Lichtspiele*.

Pri la elstara kinisto Scherff oni estis memorigata en la Filma kaj kina muzeo de Biberach (Riß).

## Eksteraj ligiloj 
* Markcus Behnsen-Herbach: "Der Welt-Kinematograph aus Eisenberg." - Ĉe: OTZ, 14.3.2017 

## Notoj 
Kategorio:Germanaj entreprenistoj
Kategorio:Germanaj kinistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1857
Kategorio:Mortintoj en 1930
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Celera Genomics

***Celera Genomics*** estas la nomo de usona entrepreno fondita en majo 1998 fare de Applera Corporation kaj J. Craig Venter, kun la ĉefa celo sekvencigi kaj kongruigi la homan genaron en limdato trijara. Por tio ili uzis la metodon Shotgun, bazitan sur la disrompo de la DNA en pluraj pecoj, ĝian klonon, kaj la serĉadon de koincidoj kun biokomputikaj aplikaĵoj.

En 2001 ili prezentis en la revuo *Science* sian unuan skizon, de kvin genaroj de diversaj etnoj, inter kiuj, laŭdire ankaŭ tiu de la direktoro, Craig Venter. 

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la historio de Celera Genomics
* oficiala retejo de Celera

* 

Kategorio:Biokomputiko
Kategorio:DNA
Genentech

**Genentech, Inc.**, estas mallongigo de *Genetic Engineering Tech, Inc.* (Teknologio de Genetika Inĝenierado), estas korporacio de biotekniko, fondita en 1976 de Robert A. Swanson, entreprenisto, kaj la Dro. Herbert W. Boyer, biokemiisto. Historie, oni konsideras ĝin la kompanion kiu malfermis la industrion de la biotekniko.

Herbert W. Boyer estis unu de du pioniraj sciencistoj de la teknologio de Rekombino de DNA.

En la aktualo, Genentech dungis pli ol 8 000 personojn kaj Arthur D. Levinson estas la stabanestro. 

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de Genentech (en angla)

* 

Kategorio:Farmaciaj firmaoj
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Firmaoj de Kalifornio
Jasic-Incidento

La **Jasic-Incidento** estis laborista protesto en la distrikto Pingŝan, Ŝenĵeno de Gŭangdong-provinco de Popola Respubliko Ĉinio inter laboristaj protestantoj kaj ĉinaj aŭtoritatoj, kiu daŭris de julio al aŭgusto 2018.

La protesto komenciĝis en la 27a julio 2018, kiam grupo da laboristoj de Jasic, teknologia kompanio, formis sindikaton pro malkontenteco pri malalta salajro, malbonaj laborkondiĉoj kaj longaj laborhoroj. Jasic respondis al la peto de laboristoj per maldungado. Tio ĉi okazigis semajnojn da protestoj de fabrikaj laboristoj, studentoj kaj aliaj subtenantoj en Ŝenĵeno. La protestoj konsistis el publikaj manifestacioj kaj strikoj. La tuta movado estis priskribita kiel marksisma kaj maoisma.

## Bibliografio
* Au, Loong Yu (2019). "The Jasic Mobilisation". *The Jasic Mobilisation: A High Tide for the Chinese Labour Movement?*. ANU Press. pp. 72–75. ISBN 9781760462925. JSTOR j.ctvfrxqcz.16.

Kategorio:2018 en Ĉinio
Kategorio:Protestoj en Ĉinio
Kategorio:Laboraj disputoj
Kategorio:Socia historio de Ĉinio
DNA ligazo

La **DNA ligazo** estas enzimo de la tipo de ligazo kiu formas kovalentajn ligojn inter la pinto 5’ de plurnukleotida ĉeno kaj la pinto 3’ de alia plurnukleotida ĉeno. Ĝi nomiĝas ankaŭ enzimo de unuigo de plurnukleotidoj. 

La riparado per disigo estas realigita de 3 enzimoj: nome la korendonukleazo U.V., iniciatinto de la procezo, la DNA polimerazo I, kiu nuligas nuligas kaj rekonstruas la fragmenton de DNA, kaj la DNA ligazo, kiu realigas la unuigon de la fragmentojn kaj novajn kaj malnovajn.

Por akiri zorgitan kopiigon de la DNA (deoksiribonuklea acido), ĉiu ĉeno de duobla helico iĝas muldilo por sintezigi la novan ĉenon kiu havos sekvencon komplementan al la muldoĉeno. 
 
Unuflanke, kiel la du ĉenoj de duobla helico havas malajn direktojn (unu estas 5'-3' dum la alia estas 3'-5') tiu procezo, kiu ŝajnas simpla, komplikiĝas ĉar ĝi bezonas specifajn mekanismojn por sintezigi la du komplementajn ĉenojn ankaŭ en malaj direktoj.

Aliflanke, en la duobla helico la ĉenoj estas unuigitaj per siaj nitrogenaj bazoj kaj tial necesas fari ĉenon komplementan al ĉiu jam ekzistanta ĉeno. Unue ili devas apartiĝi, poste oni kreas la komplementan ĉenon kaj finfine ĉiu muldilo kaj ĝia komplementa ĉeno devas reruliĝi inter ili por formi la novan ĉenon de DNA. En tiu momento ekagadas la DNA ligazoj por unuigi la pintojn de tiu nova ĉeno.

* 
Kategorio:Genoj
Ĉinaj studentaj manifestacioj en 1986

**Studentaj manifestacioj** okazis en nombro da ĉinaj urboj ekde decembro 1986 ĝis meza januaro 1987. La manifestacioj komenciĝis en Hefejo antaŭ disvastiĝi al aliaj urboj kiel Ŝanhajo kaj Nankino. La manko de respondo de Hu Yaobang, kiu estis la tiama Ĝenerala Sekretario de la Ĉina Komunista Partio, rezultis en lia elpovigo en la 15a de januaro 1987.

## Fono 
La studentaj manifestacioj en 1986 okazis en la kunteksto de ekonomiaj malfacilaĵoj kaŭzitaj de inflacia indico de 16%, kiu rezultis en pliiĝo de ĉiutagaj elspezoj. Oni ankaŭ pensis, ke la korupto de la registaro malfaciligas la vivon de ordinaraj homoj, kaj multaj el ĉi tiuj akuzoj celis la filojn de Deng Xiaoping. Krome, astrofizika profesoro kaj vicprezidanto de la Universitato de Scienco kaj Teknologio de Ĉinio, Fang Lizhi donis serion da prelegoj ĉe universitatoj en Ŝanhajo kaj Ningbo, en kiuj li instigis "malfermi en ĉiuj direktoj", kiu celis, ke Ĉinio malfermu sin al akademia libereco, libereco de parolado kaj libereco de la gazetaro. Fang ankaŭ deklaris, ke la rajtoj en la ĉina konstitucio devas esti "realaj rajtoj" kaj ne nur surpaperaj rajtoj. La paroladoj instigis multajn studentojn protesti kontraŭ la registaro.

Kategorio:Protestoj en Ĉinio
Kategorio:1987 en Ĉinio
Kategorio:1986 en Ĉinio
Kategorio:Socia historio de Ĉinio
Hamilton O. Smith

**Hamilton O. SMITH** (n. en Novjorko, la 23-an de aŭgusto 1931, m. la 25-an de oktobro 2025) estis usona sciencisto.

Li studis matematikon en la universitatoj de Ilinojso kaj Berkelio, poste studis medicinon en la Universitato Johns Hopkins, de Baltimoro.

Li dediĉis sin fundamente al la esplorado en molekula biologio, en la Departemento de Esplorado de la Universitato de Miĉigano kaj en la Departemento de Mikrobiologio de la Universitato Johns Hopkins, kie li laboris kun Daniel Nathans. En 1975 li translokiĝis por labori en la Laboratorio de Molekula Biologio de la Politeknika Universitato de Zuriko.

Smith konfirmis la teoriojn de Werner Arber malkovrinte restriktan enzimon produktitan de la bakterio *Haemophilus influenzae*.

En 1978 li ricevis la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino kunhavigita kun Werner Arber kaj Daniel Nathans.

Ekde 1998 li estis direktoro de la Departemento de Esplorado pri la DNA de *Celera Genomics*, kaj tial li ludis gravan rolon en la malkovro kaj disvastigo de la mapo de la homa genaro. Li estas membro de la usonaj akademioj de Sciencoj, de Mikrobiologio kaj de Biokemio. 

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio en la retejo de Nobel-premioj (en angla)
* Hamilton Smith, Fundación Príncipe de Asturias

* 

Kategorio:Usonaj mikrobiologoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Kategorio:Kemiaj strukturoj