open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lasu min paroli plu!

***Lasu Min Paroli Plu*** estas originale esperantlingva kolekto de tekstoj verkita de Claude Piron el Svisio. Ĝi estas aldona lernilo al la fama instruromano *Gerda malaperis!* de la sama aŭtoro. Aktualas la 4-a eldono de 2005.

## Eksteraj ligiloj 
* koncizaj informoj pri la romano en la libroservo de UEA 
* La pironejo
* Relative kritika recenzo de Sten Johansson
* Teksto kadre de kurso por franclingvanoj ĉe Esperanto-Jeunes
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Libroj de Claude Piron
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Dumas

La vorto **Dumas** povas interalie rilati al:

## Homoj 
* Alexandre Dumas (patro) (1802-1870), franca verkisto
* Alexandre Dumas (filo) (1824-1895), franca verkisto
* Roland Dumas (1922-2024), franca politikisto

## Lokoj 
* Dumas (Teksaso)
* Alexandre Dumas (pariza metrostacio)
Paul Ehrlich

**Paul EHRLICH** [paŭl eliĥ] (naskiĝis la 14-an de marto 1854 en Strehlen; mortis la 20-an de aŭgusto 1915 en Bad Homburg) estis germana kemiisto, medicinisto kaj serumologo.

Paul Ehrlich studis medicinon en Breslau, Strasburgo, Freiburg kaj Lepsiko, kie li en la jaro 1878 doktoriĝis. En 1887 li habilitiĝis en Berlino. Ekde 1891 li kune kun Robert Koch laboris en nov-fondita instituto pri infektaj malsanoj kaj en 1896 li fariĝis direktoro de instituto pri seruma esplorado en Steglitz apud Berlino. Tri jarojn poste la instituto translokiĝis al Frankfurto ĉe Majno. Paul Ehrlich tie koncentriĝis al la esploroj pri kancero kaj kemioterapio. En 1904 li fariĝis profesoro en Göttingen.

En la jaro 1908 li kune kun la rusa bakterilogo Ilja Meĉnikov gajnis la Premion Nobel de Fiziologio aŭ Medicino. Kune kun sia asistanto HATA Sahachiro li en 1909 evoluigis la Salvarsanon: t.e. kemioterapiaĵo, kiu efikis kontraŭ sifiliso kaj aliaj danĝeraj malsanoj. Ekde 1914 li okupis profesoran postenon en Frankfurto.

En la jaro 1940 la vivo de Paul Ehrlich fariĝis temo de la usona filmo ''Dr. Ehrlich's Magic Bullet'' (reĝisoro: William Dieterle, titolrolo: Edward G. Robinson).

[250px|eta|maldekstre|Gimnazio Sankta Maria Magdalena en [Vroclavo, kie li studis.]]

## Notoj 
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziologio aŭ medicino
Kategorio:Germanaj kemiistoj
Kategorio:Germanaj inventistoj
Kategorio:Imunologoj
Kategorio:Germanaj judoj
Universitato de Malavio

**Universitato de Malavio** () en la malavia urbo Zombo estas la plej granda universitato en Malavio. Ĝi estis fondita en 1964 kaj konsistas el kvin kolegioj, inter ili la plej granda kolegio en Malavio, (Kanceliera Kolegio, Chancellor's College), kaj la nur medicina lernejo en Malavio (Medicina Kolegio de Universitato de Malavio).

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Malavio
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1964
Mociu

**Mociu** [moĉu] (hungare: **Mocs** [moĉ]) estas komunumo en Rumanio oriente de Cluj-Napoca. Administre apartenas al ĝi Boteni, Chesău, Crișeni, Falca, Ghirișu Român, Roșieni, Turmași, Zorenii de Vale.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 2 981 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 2 247 (rumanoj, 11 % da hungaroj).

En la censo de 2002 la 1 618 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Historio 
Ĝia unua mencio skribe estas el 1219. De 1332 ĝi estis ekleziejo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Kolozs*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj personoj 
* Lajos Gárday (Mócs, 3-a de julio 1884 – Budapest, 26-a de aŭgusto 1962): aktoro.
* Gyula Görgényi (Mócs, 1-a de januaro 1901 – Szeged, 18-a de aŭgusto 1959): otorinofaringologo.
* Jenő Kiss (13-a de septembro 1912 – Cluj-Napoca, 1995): hungara poeto, verkisto, tradukisto, memuaristo.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo
* Interaga mapo de distrikto Cluj

Dosiero: Mociu jud Cluj.png|Situo en la distrikto
Dosiero: RO_CJ_Mociu_people_on_horseback.jpg|Vilaĝo Mociu
Dosiero: MociuCJ.JPG|Vilaĝo Mociu, panoramo

Kategorio:Komunumoj de distrikto Cluj
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Cluj
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Inspektoro

**Inspektoro** aŭ **inspektisto** estas oficisto de polico aŭ armeo komisiita por inspekti. Pli ĝenerale, inspektoro estas laboristo, kiu inspektas iun.

Inspektisto de lernejoj estas pedagogia laboristo komisiita de ministerio pri instruado, ke li aŭ ŝi kontrolu lernejojn, monitoru la instruadon dum lecionoj kaj konsilu, kiel solvi mankojn kaj problemojn.

Vizito de lerneja inspektoro estas kutime multe pli granda teruraĵo por la instruistoj ol por la infanoj, kiuj plezure amuziĝas pri la timo de sia instruisto. La instruisto sentas sin ekzamenato, nervoziĝas, gvidas la lecionon laŭ tute aliaj principoj ol normale, fakte ne instruas, sed ludas spektaklon por la inspektoro. Tiajn scenojn ŝatas priskribi bonhumoraj verkistoj kaj filmistoj.

Kategorio:Profesioj
Micula

**Micula**  () estas komunumo en Rumanio nord-nordoriente de Satu Mare. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Bercu Nou kaj Micula Nouă.

La komunumo limas nord-okcidente al Ukrainio. Ĝi havas fervojan stacion ĉe la linio inter Satu Mare kaj Halmeu.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1896 loĝantojn (hungaroj), en 1992 2883 (49,5&nbsp;% da hungaroj).

En la censo de 2002 la 3.783 loĝantoj de la komunumo deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas en 1339. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Szatmár*).

## Famuloj 
* Aurel Codrea (n. 15-a de julio 1937): grafikisto.
* László Császy: pedagogo, ĵurnalisto.
* István Csüry (2-a de julio 1921 – Debrecen, 3-a de decembro 1980): bibliotekisto
* Sándor Dénes (5-a de septembro 1880 – 1944 deportita): ĵurnalisto, redaktoro.
* Sándor Gellért (Debrecen, 11-a de decembro 1916 – Satu Mare, 4-a de novembro 1987): poeto, tradukisto, instruisto en tiu vilaĝo pri la hungara lingvo kaj literaturo.
* Magda Olajos Váczy (Mikola, 1909 – Miercurea Ciuc, 1999) ĵurnalisto, verkisto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Dosiero: Micula jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
Hiperkapnio

**Hiperkapnio** (greke *hyper* = "troa" kaj *kapnos* = "fumo") estas stato kie estas tro da karbona dioksido (CO2) en la sango. Karbona dioksido estas gasa produkto de la korpa metabolismo kaj normale estas forpelita tra la pulmoj. 

La kaŭzo de hiperkapnio ĝenerale estas hipoventolado, pulma malsano, aŭ malpliiĝita  konscio. Ĝi ankaŭ povas esti kaŭzata pro elmeto al medioj kiuj enhavas nenormalan altan koncentriĝon da  CO2 (kutime pro vulkana aŭ geoterma kaŭzo), aŭ pro enspirado de elspirita karbona dioksido. 

Simptomoj de frua hiperkapnio (ekz. kiam la arteria CO2 premo, PaCO2, estas plialtiĝinta sed ne ekstreme) inkluzive ruĝiĝinta haŭto, bone sentebla pulsbato, ekstrasistoloj, muskolaj ekspasmoj kaj eble plialtiĝinta sangopremo. Dum severa hiperkapnio (ĝenerale PaCO2 pli granda ol 10 kPa aŭ 75 mmHg), simptomatologiaj progresoj al misorientiĝo, paniko, hiperventolado, konvulsioj, senkonscio, kaj eventuale morto. Ĉe enspirada plonĝado, ĉi tiu efiko kelkfoje nomiĝas senkonsciiĝo pro malprofunda akvo.

Ĉe fermite sistema (oksigenuja) subakvado, elspirita karbona dioksido devas esti forigita el la spirada sistemo, kutime per t.n. frotbroso (angle:scrubber) kiu enhavas solidan ĥemian kunmetaĵon kun alta afineco por CO2. Se ĝi ne estas forigita el la sistemo, oni povas denove enspiri ĝin, kio kaŭzas altiĝon de la enspirita koncentriĝo.

## Veneniĝo pro karbona dioksido dum subakvado
Estas diversaj kialoj por CO2 reteno kiam karbona dioksido ne estas komplete elpelita kiam la subakvisto elspiras:
* La subakvisto elspiras en ujo sen adekvata ventolado, kiel longa spirtubo, plenvizaĝa plonĝmasko, aŭ skafandra kapujo, kaj tiel denove enspiras el tiu ujo.
* La **frotbroso** en la respirilo de la subakvisto malsukcesas forigi sufiĉe da karbona diksido el la sistemo.
* La subakvisto estas trostreĉita, kaj produktas tro da CO2 pro altiĝinta metabola aktiveco.
* La denseco de la spirgaso estas pli alta en la profundeco, tial necesas pli da peno por plene enspiri, kaŭzante pli malfacilan kaj malpli efikan spiradon.
* La subakvisto intence hipoventoladas, aŭ  "transsaltas spiradon," tekniko kiu ŝparas spirgason en malfermita subakva sistemo sed ne estu uzata kun respirilo. (La plej granda risko estas krevita pulmo pro reteno de la sprirado dum  suprenirado.)

## Vidu ankaŭ
*hipokapnio, malaltiĝinta nivelo da karbona dioksido

Kategorio:Spirado
Baciu (Săcele)

**Baciu** [baĉu] (hungare **Bácsfalu** , germane **Batschendorf**) estas eksa vilaĝo en Rumanio sudoriente de Braŝovo. 

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2 017 (hungaroj, rumanoj). 

## Historio
Ĝia unua mencio skribe estis en 1336. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Brassó*). Ĝi estis aligita al Săcele (Hétfalu, Siebendörfer) en 1956. 

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
*András Bálint: lokhistoriisto.
* János Istók (15-a de junio 1873 - Budapeŝto, 22-a de februaro 1972): skulptisto (Arto en Hungario).
*Béla Kiss (29-a de septembro 1908 – 13-a de aŭgusto 1951, Cluj): lokhistoriisto, etnografo,  muzikverkisto, luterana eklezia verkisto.
*Károly Máté: (n. 4-a de novembro 1943): entreprenisto, fotoartisto.
*Béla Papp: kuracisto, publicisto

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Zizin

**Zizin** (hungare: **Zajzon**, germane: *Zaisendorf*, *Zeizendorf*) estis vilaĝo en Rumanio oriente de Braŝovo. Ĝi apartenas administre al Tărlungeni.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 226 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 1 950 (rumanoj, 39 % da hungaroj}.

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estis en 1367. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (*Brassó*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon

## Renomaj personoj 
* Károly Rozsondai (Zajzon, 10-a de februaro 1901 – Sopron, 20-a de decembro 1967): pedagogo, lokhistoriisto, folkloristo.
* István Zajzoni Rab (1832–1862) poeto.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Purcăreni

**Purcăreni** [purkərenj] (hungare: **Pürkerec** pyrkerec, germane: **Pürkeressen**) estis vilaĝo en Rumanio oriente de Braŝovo. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2 097 (hungaroj, rumanoj), en 1992 1 484 (rumanoj, 42% hungaroj).
## Historio
Ĝia unua mencio skribe estis en 1500. Ĝi estis aligita al Săcele en 1956. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario, (*Brassó vármegye*).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Gravaj personoj 
*Anna Buna (16-a de aŭgusto 1882 – 18-a de februaro 1958, Odorheiu Secuiesc): lernolibroverkistino.
*György Barkó (*18-a de julio 1931): aktoro.
*Géza Szaday (*1936): operkantisto (tenoro).

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Tărlungeni

**Tărlungeni** [tərlunĝenj] (hungare: **Tatrang**) estis vilaĝo kaj komunuma sidejo en Rumanio oriente de Braŝovo. Al ĝi administre apartenas Purcăreni, Cărpiniș kaj Zizin. Purcăreni, Tărlungeni kaj Zizin kune formas Treisate.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 3556 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 3479 (rumanoj, 41 % da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estis en 1484. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (*Brassó*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
* István Fóris (Tatrang, 15-a de majo 1892 – Bukareŝto, ? 1946): redaktoro.
* László Kelemen (1913 - Budapeŝto, 1981) instruisto pri violono
* Sándor Mezei: agronomo
* András Pál (25-a de septembro 1886 – 21-a de decembro 1971, Brassó): poeto, novelisto.
* András Sípos (23-a de julio 1890 – Hosszúfalu, 25-a de septembro 1955): popolkutivanto.
* Líviusz Solti (1-a de aprilo 1927 - Bukareŝto, 1-a de februaro 1996) primilitteknika fakverkisto
* István Tompa (9-a de februaro 1924 – Kluĵo, 29-a de oktobro 1996): verkisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto
* Retpaĝo

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Săcueni

**Săcueni** - jen rumane, prononco [səkujenj], hungare **Székelyhíd** [SE:kejhi:d], germane **Zickelhaid** aŭ **Zeckelheid**) estas urbo en Rumanio norde de Oradea. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Ciocaia, Cubulcut, Olosig, Sânnicolau de Munte kaj Cadea.

## Historio 
Ĝi estis unue menciita skribe en 1278. En la 12-a jarcento ĝia loĝantaro konsistis el sikulaj landlimgardistoj. Ĝis la Traktato de Trianon de 1919 ĝi apartenis al la Hungara reĝlando ene de la habsburga imperio Aŭstrio-Hungario kaj inter 1919 kaj 1944 denove apartenis al Hungario kaj estis parto de la historia departemento Bihar.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi nombris 5 279 loĝantojn (hungaroj), en 1992 7 261 (rumanoj, 84% hungaroj), kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Renomaj personoj 
* Miklós Bakk (*14-a de julio 1952): inĝeniero, scienca publicisto.
* István Balla (*27-a de novembro 1953): entreprenisto, ĵurnalisto, eldonisto.
* László Bélteky (2-a de aprilo 1909 - ?): poeto, redaktoro.
* Attila Fekete (*10-a de januaro 1931): ĵurnalisto.
* Lucia Maria Victoria Frenţiu (*31-a de majo 1933): pentristino.
* Sever Frenţiu (*15-a de septembro 1931): pentristo.
* Andrea Lovász (1969) kritikistino, fabelesploristino.
* József Mészáros (1-a de aŭgusto 1928 - Târgu Mureş, 26-a de julio 2004): bibliografo, literaturhistoriisto.
* Gábor Mihály (1942) skulptisto.
* Ákos Molnár (1868-1922): advokato
* Jolán Molnár (n. 1-a de aprilo 1948): instruistino, etnografistino
* Kristóf Paskó (1634 – Sárospatak, 1678): bienulo en departemento Bihar, diplomato, historiisto.
* Erzsi Péchy (1890 – Budapest, 20-a de julio 1933): aktorino, operetprimadono.
* József Szabó (*5-a de oktobro 1928): reĝisoro.
* Noémi Szűcs (*1986) aktorino.
* Mihály Tofeus, *Dobos* (29-a de septembro 1624 – Gyulafehérvár, 23-a de oktobro 1684): eklezia verkisto, reformita episkopo.
* Mihály Tompa Z. (15-a de septembro 1949) rakontisto, ĵurnalisto
* Lajos Tóth (6-a de decembro 1878 - Bp., 20-a de aprilo 1962): publicisto, tradukisto
* Oszkár Tuduka (n. 9-a de marto 1928): muzikkritikisto, publicisto.
* Ferenc Váradi (Nyírbogdány, 13-a de februaro 1820–Székelyhíd, 1892) aktoro, direktoro.
* Ferenc Várady (Nyírbátor, 1820 – Székelyhíd, 1892): aktoro, direktoro.

== Komunumoj pri *híd* (=ponto) en Hungara reĝlando ==

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Bihor
Turcheș

**Turcheș** [turkeŝ] (hungare: **Türkös**, germane: *Türkeschdorf*) estis komunumo, nun vilaĝo aŭ kvartalo en Rumanio, 4 km sudoriente de Braŝovo. Ĝi apartenas administre al Săcele.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 3235 loĝantojn (hungaroj, rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estis en 1366. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (Brassó).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Renomaj personoj 
* Géza Bakó (25-a de septembro 1924): ĵurnalisto, fakverkisto.
* Árpád Páll: ekonomikisto
* Dániel Tóthpál (Türkös, 11-a de decembro 1907 – Budapest, 10-a de junio 1936) poeto.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Glodeni

**Glodeni** [glodenj] ( [maroŝŝarpatak]) estas komunumo en Rumanio norde de Târgu Mureș. Administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Moișa, Păingeni kaj Merișor.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1 527 loĝantojn (hungaroj, rumanoj) kaj en 1992 2 261 (rumanoj, 80&nbsp;% da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua skriba mencio estas el 1268. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 Marossárpatak apartenis al Hungario (*Maros-Torda *).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Renomaj personoj 
* Ferenc Kovács (2-a de januaro 1927 – ): dramaturgo, reĝisoro, tradukisto
* Árpád Szöllősi (18-a de decembro 1924): kuracisto, fakverkisto

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma retejo
* Interaga mapo de la distrikto Mureș
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Glodeni jud Mures.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Cernatu

**Cernatu** [ĉernatu] (hungare: **Csernátfalu** ĉerna:tfalu), germane: **Zernendorf**) estas vilaĝo en Rumanio orient-sudoriente de Braŝovo. 

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 2 521 (hungaroj, rumanoj). 

## Historio
Ĝia unua mencio skribe estis en 1366. Ĝi estis aligita al Săcele en 1956. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario, (*Brassó*).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Gravaj personoj 
*Mihály Bencze (*20-a de novembro 1954): mezlerneja instruisto, matematikisto, poeto.
*Ferenc Haár (Csernátfalu, 1908. – Honolulu, decembro 1997): fotisto.
*Albert Irk (18-a de aŭgusto 1884 – Pécs, 21-a de oktobro 1952): juristo, univ. prof., ano korespondanta de akademio.
*Károly Irk (27-a de aŭgusto 1882 – Budapest, 1-a de julio 1924): kemiisto, kuracplantesploristo.
*Árpád Kiss (21-a de aprilo 1907 – Budapest, 29-a de septembro 1979): eduksciencisto, publikinstrua politikisto.
*Alexandru I. Lapedatu (14-a de septembro 1876 - 30-a de aŭgusto 1950, Sighetu Marmaţiei): historiisto, univ. prof., ministro, prezidento de senato, prezidento de akademio.
*Ion I. Lapedatu (14-a de septembro 1876 -  24-a de marto 1951, Bukareŝto): ekonomikisto, univ. prof., senatano, ministro, ano korespondanta de akademio
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Satu Lung (Săcele)

**Satu Lung** aŭ **Satulung** (hungare: **Hosszúfalu** [hosu:falu], germane: **Langendorf**) estis komunumo en Rumanio oriente de Braŝovo.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 6 021 loĝantojn (rumanoj, hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estis en 1366. Ĝi estis aligita al Săcele en 1956. Ĝi apartenis ĝis 1919 al Hungario (*Brassó vármegye*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Gravaj personoj 
* Hajnal B. Tomos (n. je la 2-a de decembro 1957): ĵurnalistino, poetino.
* Gyula Feyér (16-a de januaro 1874 – Budapest, 9-a de marto 1959): inĝeniero pri mekaniko, inventisto.
* Endre Göntz (n. je la 27-a de aŭgusto 1924): geologo, esploristo.
* Kálmán Henter kuracisto.
* Jenő Hobán (1912 - Koloĵvaro, 1965) poeto, ĵurnalisto, dramaturgiisto.
* Felicián Kupcsay (8-a de junio 1876 – Budapest, 5-a de februaro 1964): verkisto, ministerikonsilanto.
* Gizella Major (n. je la 9-a de aŭgusto 1940): grafikistino.
* Károly Molnár (19-a de januaro 1901 – 18-a de marto 1985, Sfântu Gheorghe): komponisto, orkestrestro
* János Nagy (n. 9-a de decembro 1942): instruisto, lokhistoriisto

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Interaga mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Brașov
Păingeni

**Păingeni** [pəinĝenj] (hungarlingve: **Póka**) estas komunumo en Rumanio norde de Târgu Mureș. Administre ĝi apartenas al Glodeni.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 702 loĝantojn (hungaroj, rumanoj) kaj en 1992 507 (rumanoj, 88% hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua skriba mencio estas en 1323. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Maros-Torda*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Renomaj personoj 
*Júlia Jolán Csegedi (*15-a de novembro 1927): farmacistino, altlerneja adjunktino.
*Endre Dózsa (13-a de januaro 1857 – Kolozsvár, 3-a de marto 1944): publicisto, romanverkisto.
*Albert Gellért (Póka, 5-a de februaro 1894 – Szeged, 6-a de oktobro 1967): anatomo, universitata profesoro, kaandidato de medicinaj sciencoj (1952).
*József Ötvös (*27-a de aŭgusto 1952): reformita pastro, altlerneja instruisto.
*Sándor Tavaszy (25-a de februaro 1888 - Cluj-Napoca, 8-a de decembro 1951): verkisto, teologia profesoro.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Georges Ramboux

**Georges RAMBOUX** (ranbu), (ps. Max Roub), franco, pastro kaj ĵurnalisto. Naskiĝis en la 28-a de julio 1887 en Reims kaj mortis en 1964. Direktas aŭ redaktas multajn katolikajn revuojn en Francujo, kunlaboranto de la Papa Katolika Jarlibro, ktp. De 1910 kunlaboris en la katolika Esperantista movado. En 1924 direktoro de „Espero Katolika“. Fondis dusemajnan gazeton „Katolika Vivo“ (1931). Restarigis la francan katolikistan Ligon Esperantistan (1924), kies sekretario li estis, poste prezidanto ĝis 1932. Organizis Katolikan Esperanto-Kongreson en Paris, 1925. Fondis „Skolta Heroldo,“ 1926.

Kategorio:Francaj esperantistoj
Figuriga nombro

**Figuriga nombro** estas nombro kiu povas esti prezentita kiel regula kaj diskreta geometria ŝablono (de ekzemple punktoj). Se la ŝablono estas hiperpluredro, la figuriga nombro estas **hiperpluredra nombro**, kaj povas esti **plurlatera nombro** aŭ **pluredra nombro**.

La unuaj kelkaj triangulaj nombroj povas esti konstruita el linioj el 1, 2, 3, 4, 5, kaj 6 aĵoj:

La *n*-a regula *r*-aktualaĵa nombro estas donita per la formulo:

P_r(n) = {{n + r - 1} \choose r} = {n^{(r)} \over {r!}} \quad \mbox{for} \ n \ge 1

r! estas la faktorialo de r, n \choose r estas duterma koeficiento, kaj n^{(r)} estas la faktorialo.

Hipermultedraj nombroj por r = 2, 3, kaj 4 estas:
* P2(n) = 1/2 n(n + 1) (triangulaj nombroj)
* P3(n) = 1/6 n(n + 1)(n + 2) (kvaredraj nombroj)
* P4(n) = 1/24 n(n + 1)(n + 2)(n + 3) (kvinĉelaj nombroj)

Terminoj *kvadrata nombro* kaj *kuba nombro* derivas de ilia geometria prezento kiel kvadrato aŭ kubo.

## Gnomono 
Figurigaj nombroj estis studataj de *pitagora geometrio* ĉar Pitagoro unue inventis ilin, kaj la nocion ke ĉi tiuj nombroj estas generita de gnomono aŭ baza unuo. La gnomono estas la peco kiu devas esti adiciita al figuriga nombro por konverti ĝin en la sekvan pli granda nombron.

Ekzemple, la gnomono de la kvadrata nombro estas la nepara nombro, de la ĝenerala formo 2*n* + 1, *n* = 1, 2, 3, ... . La kvadrato de amplekso 8 estas komponata de gnomonoj tiamaniere:

8 &nbsp; 8 &nbsp; 8 &nbsp; 8 &nbsp; 8 &nbsp; 8 &nbsp; 8 &nbsp; 8
8 &nbsp; 7 &nbsp; 7 &nbsp; 7 &nbsp; 7 &nbsp; 7 &nbsp; 7 &nbsp; 7
8 &nbsp; 7 &nbsp; 6 &nbsp; 6 &nbsp; 6 &nbsp; 6 &nbsp; 6 &nbsp; 6
8 &nbsp; 7 &nbsp; 6 &nbsp; 5 &nbsp; 5 &nbsp; 5 &nbsp; 5 &nbsp; 5
8 &nbsp; 7 &nbsp; 6 &nbsp; 5 &nbsp; 4 &nbsp; 4 &nbsp; 4 &nbsp; 4
8 &nbsp; 7 &nbsp; 6 &nbsp; 5 &nbsp; 4 &nbsp; 3 &nbsp; 3 &nbsp; 3
8 &nbsp; 7 &nbsp; 6 &nbsp; 5 &nbsp; 4 &nbsp; 3 &nbsp; 2 &nbsp; 2
8 &nbsp; 7 &nbsp; 6 &nbsp; 5 &nbsp; 4 &nbsp; 3 &nbsp; 2 &nbsp; 1

Por konverti de la *n-kvadrato* (la kvadrato de amplekso *n*) al la (*n* + 1)-kvadrato, oni aligas 2*n* + 1 erojn: po unu al la fino de ĉiu linio (*n* eroj), po unu al la fino de ĉiu kolumno (*n* eroj), kaj unu al la angulo. Ekzemple, dum konvertado la 7-kvadrato al la 8-kvadrato, oni aldonas 15 erojn; ĉi tiuj estas markitaj kiel ciferoj "8" en la pli supra figuro.

Notu, ke ĉi tiu gnomona tekniko ankaŭ provizas pruvon ke la sumo de la unuaj *n* neparaj nombroj estas *n*2; la figuro ilustras ke 1 + 3 + 5 + 7 + 9 + 11 + 13 + 15 = 64 = 82.

## Kvadrataj radikoj 
Male, unu povas kalkuli la kvadratan radikon de ĉiu nombro per subtrahado de neparaj nombroj. Tial, 64 - 1 = 63; 63 - 3 = 60; 60 - 5 = 55; 55 - 7 = 48; 48 - 9 = 39; 39 - 11 = 28; 28 - 13 = 15; 15 - 15 = 0. La subtraho de la unuaj 8 neparaj nombroj de 64 donas 0; de ĉi tie, la kvadrata radiko de 64 estas 8.

----
La konceptoj de figurigaj nombroj kaj gnomono donas la modernan koncepton de rekursio.

## Vidu ankaŭ 
* Teoremo de Piki
Germaine Lemonnier

**Germaine LEMONNIER** (naskiĝis en 1905; mortis en 1994 en Vanves) estis franca esperantistino, multjara prezidantino kaj kunrefondinto de Franca Fervojista Esperanto-Asocio, honora membro de Internacia Fervojista Esperanto-Federacio.

Ŝi ludis gravan rolon ĉe la fondo de FISAIC, internacia kultura organizo de fervojistoj.

Kategorio:Francaj esperantistoj
La Olivarbo

La **Olivarbo** (itale '''L'Ulivo'*), estas la nomo de koalicio inter la modere progresivaj partioj en Italio, fondita en 1996. Ekde 2005 la koalicio nomiĝas La Unio (*L'Unione'').

La olivarba koalicio gajnis, en kunlaboro de la Komunista partio, en 1996 la parlamentelektadojn , post kio Romano Prodi fariĝis ĉefministro (ĝis 1998). En 1998 la antaŭa komunista gvidanto Massimo D'Alema gajnis la parlamentelektadojn kaj post tio fariĝis premiero. La Olivarba koalicio en 2001 estis venkita de la centra-dekstra kunlabora ligo Domo de la Libereco de Silvio Berlusconi. En 2006 la Olivarba koalicio denove venkis kaj plej verŝajne Romano Prodi denove fariĝos ĉefministro.
Martin Lavallée

**Martin Lavallee** estas kanada esperantisto kaj interlingvaisto.

Li iĝis Idisto en 1997, forlasis kelkajn jarojn la internacilingvan movadon kaj nun estas interlingvaisto depost 2010. Li scipovas relative bone Esperanton kaj Interlingvaon. Li estas membro de la ortodoksa Bahaa Kredo.

Lavallee studis literaturon kaj administradon en kolegio André-Laurendeau, en urbo LaSalle en provinco Kebekio (Kanado). Depost esperantiĝo en 1987 ĝis idistiĝo en 1997, li publikigis plurajn artikolojn favorajn al Esperanto kaj partoprenis Esperantajn aranĝojn lok-, provinc-, naci- kaj internaci- nivele.

Li kreis ampleksajn retajn Idajn vortarojn kaj kursojn, kaj nacilingvajn paĝojn, kio konkukis al lia forpelo el la Esperanto-Societo Kebekia. En 2014, li kaj Pierre Morin tradukis enkondukan kurson de interlingvao en la francan lingvon ĉe http://www.interlingua.com/fr/curso .

## Eksteraj ligiloj 
*Persona retpaĝo (en Ido)
*Prezento de Ido (en la franca)

Kategorio:Kanadaj esperantistoj
Kategorio:Idistoj
Corușu

**Corușu** [koruŝu] (hungare: **Nádaskóród**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Kluĵo. Administre ĝi apartenas al Baciu.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 686 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 839 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua dokumentita mencio estas en 1332. Ĝia rumana loĝantaro loksidiĝis tie post 1660. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 Nádaskóród apartenis al Hungario (Kolozs).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
Sur la teritorio de la vilaĝo troviĝas fosilia trovejo de ĉ. 2 ha, natura monumento.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
SUP

**Sup** aŭ **SUP** havas plurajn signifojn:
***sup** estas simbolo de preciza supra rando en matematiko.
***&lt;sup&gt;** kaj **&lt;/sup&gt;** estas etikedoj en la markolingvoj HTML kaj XHTML por la supra indekso, ekzemple "ABC&lt;sup&gt;DEF&lt;/sup&gt;" videblas kiel "ABCDEF", ĉi tie "ABC" estas la normala teksto kaj "DEF" estas la supra indekso.
* SUP (kompanio), la moskva kompanio, kiu aĉetis de Six Apart blog-servon LiveJournal.
***Supo**
*La esperantigita mallongigo por la komunisma partio de GDR, la **Sozialistische Einheitspartei Deutschlands**
Reghin-Sat

**Reghin-Sat** [regin sat] (hungare: **Magyarrégen** madjarregin, germane: *Ungarisch Reen*) estas komunumo en Rumanio norde de Târgu Mureș. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 610 loĝantojn (hungaroj, rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1358. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (*Maros-Torda*). Oni aligis ĝin en 1926 al Reghin. 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Gravaj personoj 
*Ferenc Koós (Magyarrégen, 19-a de oktobro 1828 - Braŝovo, 27-a de novembro 1905): reformita pastro, instruisto, verkisto.
* Gergely Márk (27-a de oktobro 1923 - Budapeŝto, 2012): rozselektigisto
*Gyula Szakáll (Bana, 8-a de majo 1872 – Magyarrégen, 3-a de aŭgusto 1903): bestkuracisto, la aŭtoro de la unua hungara birdanatomio.

## Bibliografio 
* Bíró Dónát: *A régeni magyarság művelődéstörténete* (La kulturhistorio de hungaroj en Régen). 1996. (hungare)

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Suceagu

**Suceagu** [suĉagu] (hungare: **Szucság** [suĉAg] estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Cluj-Napoca. Administre ĝi apartenas al Baciu (Cluj).
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 990 loĝantojn (hungaroj, rumanoj), en 1992 1 170 (44% rumanoj, 45% hungaroj, 11% ciganoj). 
## Historio
Ĝia unua mencio estas en 1297. Ĝia rumana loĝantaro loksidiĝis tie post 1297. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Kolozs*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Gravaj personoj 
*Anna F. Györffy grafikistino.
*György Györffy (26-a de aŭgusto 1917 - Budapest, 19-a de decembro 2000): eble la plej grava hungara  historiisto de la 20-a jarcento, esploristo de patrujokupo de hungaroj kaj Árpád-epoko.
*'Neti' Sándor Fodor popolmuzikestro
*Gyula Szép (*2-a de februaro 1952): muzikinstruisto, kulturorganizanto.
*Ferenc Újvári (24-a de marto 1922) verkisto pri nacimalplimulto politiko
*Alexandru Vlad (*31-a de julio 1950: prozaisto, eseisto, poeto, tradukisto, publicisto.
*György Versényi (Szucság, 2-a de februaro 1852 – Kolozsvár, 20-a de junio 1918): hungara verkisto, poeto.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Iernuțeni

**Iernuțeni** [jernucenj] (hungare: **Radnótfája** [radno:fa:ja], germane: **Etschdorf**) estas komunumo en Rumanio en sudorienta najbareco de Reghin. Administre ĝi apartenas al Reghin. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1627 loĝantojn (hungaroj, rumanoj, germanoj), en 1992 1373 (rumanoj, 41 % da  hungaroj). En la censo de 2002 estis 25,9 % da hungaroj.

## Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1332. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Radnótfája apartenis al Hungario (''Maros-Torda). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Gravaj personoj 
*Zoltán Hajdu 16-a de decembro 1924 – 12-a de februaro 1982, Bukareŝto: poeto.
*Zoltán Kis (5-a de septembro 1929 – 9-a de novembro 1992): anatomia fakverkisto, publicisto.
*Sándor Lázár (n. 27-a de marto 1933): psikologo, docento.

## Bibliografio 
## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Mureș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
Universitato de Kansajo

eta|250ra|kampuso *Senrijama*
**Universitato de Kansajo** (japane: 関西大学 [kansai daigaku], mallongige *Kandaj* (関大 [kandai]) estas privata universitato. Ĝia ĉefa parto situas en urbo Sujta, Gubernio Osaka, Japanio, aliaj partoj situas en la urbo Takacuki kaj en kvartalo Kita-ku de la urbo Osako. Ĝi estis fondita en 1922.　Universitato de Kansajo estas unu el la pintaj universitatoj de Japanio, kaj ankaŭ konsideriĝas unu el kvar gvidaj privataj universitatoj de la lando - kiu kvaropo indikigas per la mallongigo KKDR respektive la akronimo 関関同立 (Kan-Kan-Do-Ritsu), kaj krom la Universitato de Kansajo ampleksas la Universitaton de *Kwansei Gakuin*, Universitaton de *Doshisha* kaj Universitaton de *Ritsumeikan*.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kansajo
Kategorio:Kansajo
Kategorio:Gubernio Osaka
Valea Viilor

**Valea Viilor** [valja viilor], **Vorumloc** [vorumlok], (hungare: **Nagybaromlak**, germane: **Wurmloch**) estas komunumo en Rumanio sudokcidente de Mediaș. En 1910 ĝi havis 1 119 loĝantojn [germanoj, rumanoj), en 1992 1 445 (rumanoj, ciganoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1305. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Szeben vármegye). Administre apartenas al ĝi la vilaĝo Moțiș.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio).

## Vidindaĵo
* La saksa fortresopreĝejo apartenanta al Monda Heredaĵo

## Renomaj personoj 
* Marțian Negrea  (1898–1973), rumana komponisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de la distrikto Sibiu
* Popolnombrado 2002 

Dosiero: Valea Viilor jud Sibiu.svg|Situo en la distrikto
Dosiero:Wurmloch_vilea_viilor2.jpg|La fortrespreĝejo de Valea Viilor
Dosiero:Valea_Viilor_Centru.jpg|La vilaĝa centro

Kategorio:Komunumoj de distrikto Sibiu
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Sibiu
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sibiu
Respubliko de Nova Granado

**Respubliko de Nova Granado** (), post **Granada Konfederacio** ('**) kaj post **Unuiĝintaj Ŝtatoj de Kolombio** (**') kaj **Republika de Kolombio** () estis ŝtato (1831-1903) kiu inkluzivis la nunajn Kolombion kaj Panamon.

En 1826 okazis interna milito en tiama Granda Kolombio, pro konkuroj por la civitaj kaj militaraj oficoj kaj Venezuelo kaj Ekvadoro sendependiĝis. Simón Bolívar regis Grandan Kolombion ekde 1828 ĝis 1830 kiel diktatoro poste kunvokis la Nacian Konvencion por redifini la novan konstitucion. Tiun novan konstitucion rekonis nur la "Departamento de Cundinamarca" (Kolombio kaj Panamo), pro tio Bolívar abdikis kaj translokiĝis al la norda parto de Kolombio, kie li mortis la 17-an de marto 1830, proksime al Santa Marta. Tiam Granda Kolombio jam tute ne ekzistis.

En 1831 oni jure rekonis la disigon de Granda Kolombio kaj elstarigon de novaj ŝtatoj **Nova Granado** (antaŭa Cundinamarca), Ekvadoro, kaj Venezuelo.

La nomo Nova Granado restis ĝis 1856 kiam oni ŝanĝi ĝin al **Granada Konfederacio**. La centrigo de burokatio en Bogoto igis onin ŝanĝi denove la nomon al **Unuiĝintaj Ŝtatoj de Kolombio** kaj, fine, en 1886 al **Respubliko de Kolombio**, sed la internaj konfliktoj pligrandiĝis, kaj provokis internajn militojn inter la regionoj de la lando, ĉefe en Panamo. En 1903, sub la premo de Usono, kiu planis konstrui la Panaman Kanalon, la kaŭdiloj de Panamo decidis sendependigi ĝin de Kolombio kaj ekestis unuopa lando.

## Vidu ankaŭ 
* Ĥorografia Komisiono

Kategorio:Eksaj landoj de Sudameriko
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1831
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1858
Ekslibriso

eta|Ekslibriso de belga esperantisto
**Ekslibriso** (aŭ **libromarko**) estas libro-etikedo, kiu surhavas la nomon de la posedanto de la libro kaj la tekston *ekslibriso*, aŭ latine *ex libris* tio estas *el la libroj de...*. oni gluas ĝin plejofte malantaŭ la unuan kovrilon de la libro, aŭ eventuale sur iun el la komencaj paĝoj.

Laŭ Francisko Azorín **Ekslibriso** estas *Vinjeto aŭ simple surskribo, kiun iuj metas sur la libroj de sia biblioteko por montri, ke ili estas ilia propraĵo.* Kaj li indikas etimologion el la latina *ex libris* (ekster la libro).

## Historio 
La plej fruaj ekslibrisoj estas el la 15-a jarcento el Aŭstrio kaj Germanio. En la 19-a jarcento ili populariĝis en Eŭropo, oni kolektis ilin, studis ilin kaj publikigis traktaĵojn pri la temo.

## Farado kaj aspekto 
[eta|269x269px|Ekslibriso de la [Universitato Vilno|universitata biblioteko Vilno|maldekstra]]
Originalan ekslibrison faras artisto, plejofte gravuristo, kaj la etikedojn oni produktas per diversaj presprocedoj. Ĝenerale artisto faras ekslibrison laŭ mendo. Kelkfoje artisto proponas ekslibrison spontane al iu famulo.

Ekslibrisoj ofte surhavas portreton, insignon aŭ iun simbolon de la posedanto, de ŝia aŭ lia profesio aŭ ŝatokupo.

Ekslibriso estas presita, skribita, kaligrafiita aŭ desegnita sur papero aŭ aliaj materialoj. Ofte ekslibriso estas vera artaĵo, multkolora kaj lerte farita. Kelkaj homoj volas havi plurajn ekslibrisojn, kiujn ili gluas en libroj laŭ ties temoj, ekzemple unu por beletraĵoj, unu por sciencaj libroj ktp.

## Kolektado 
Ekslibriskolektantoj havas naciajn kaj internacian asociojn. Al la kongresoj venas ankaŭ kelkaj artistoj, kiuj reklamas kaj vendas siajn artaĵojn.

La valoro de ekslibriso dependas de diversaj faktoroj, ofte de personaj opinioj kaj ŝatoj. Markoj malnovaj kaj de famuloj estas pli valoraj. Ligno- kaj ŝtalgravuraĵo estas pli valoraj ol serigrafio kaj ofseto, tio signifas, ke se iu volas akiri iun lignogravuraĵmarkon li aŭ ŝi devas doni eble multajn serigrafmarkojn interŝanĝe.

## Esperantaj ekslibrisoj 
La du mondmilitoj perdigis multon da esperantaj materialoj enhavantaj ekslibrisojn de fruaj esperantistoj. Konataj estas ekslibrisoj i.a. de:

* Kálmán Kalocsay kaj Ada Csiszár
* Katrin Demény
* Olavi Kantele
* Edward Symoens

## Vidu ankaŭ 
* Privata biblioteko

## Notoj 
## Literaturo 
* Henryk Kosicki, Esperantaj ekslibrisoj kaj puntoj, eldonita okaze de la 94a UK kaj akompananta la samtitolan ekspozicion, eld: Sopot : Józef Golec, 2009, 100 p. - for: 24 cm| for: bind., dulingva eldono (eo, pl).
* Iuliu Stier, «Pledo por Esperantista Societo de Ekslibris-kolektantoj», *Bazaro* 2/2000.
*  Gabriella Stier, «Ekslibriso» (prelego por Esperantista Klubo Brno, filia societo de Ĉeĥa Esperanto-Asocio, la ), legu rete.
* Gabriella Stier, «Ekslibrisoj. Prelego dum la kongreso en Zöblitz», *Dia Regno* 5/2017, p. 105-108.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de FISAE, Federaĵo Internacia de Societoj de Ekslibris-ŝatantoj   
* Retpaĝo de Veli Hämäläinen pri Esperantaj ekslibrisoj  

Kategorio:Skribo
Kategorio:Bibliotekoj
Kategorio:Artaĵoj
Amindumo

[eta|330x330ra|[Komplimento|Komplimentoj kaj flatado estas oftaj dum flirtado. Bildo: pentraĵo de Jazinto Olabe.]]
**Amindumo**, '*ĉirkaŭflirtade*,* ĉirkaŭflatado** aŭ **koketado*', temas pri homaj interagoj kiuj kutime signifas romantikan aŭ seksan intereson por la vidalvidulo. Ĝi precipe konsistas el interparolado en kiu unu aŭ ambaŭ personoj strebas proksimiĝi emocie aŭ/kaj fizike al la partnero, sed dum kiu ankaŭ la korpa lingvaĵo kaj la mallongaj fizikaj tuŝoj ludas rolon.

La celo de tia kontakto estas aŭ plua proksimiĝo por povi decidi pri ebla rilato aŭ jam la volo de unu aŭ ambaŭ koramikiĝi kun la alia, aŭ nur seksumi. Tiukaze, amindumado rapide fariĝas antaŭludo.

Amindumo povas konsisti el:
* interrigardo kaj ekrigardoj, okulumi;
* senafekta tuŝo;
* perpiedumi: perpiede atentigi iun (sub tabloj, ktp…);
* diversaj signoj kiel tuŝi siajn kapharojn;
* ŝerce taŭzi iun;
* provokema pozo.

## Kultura esploro 
El antropologia studo montriĝis ke en ĉiuj kulturoj virinoj, kontraste al viroj, ne malfermite amindumas, sed laŭ specifaj malrektaj trajtoj kiel ekzemple forlasi grupeton por iri saluti specifan personon pli ol multe interesiĝas pri vi kaj demandas kiel vi fartas, kiel vi sentas vin, kiel vi pasis la tagon, kiel estis hodiaŭ, ŝi multe ridetas specife al vi, krome ludante kun sia hararo por kvazaŭ montri sian kolon kaj laste sed ne balaste kiu deturnas siajn okulojn for de vi ĉiufoje ke vi rigardas al ŝi, certe interesiĝas pri vi. Por virinoj ankaŭ plej gravas la sento de emocia sekureco antaŭ ol ĉio ajn.

## Vidu ankaŭ 
* Enamiĝinteco
* Rendevui

## Proverbo 
Ekzistas proverbo pri flirto en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

## Referencoj 
Kategorio:Sociologio
Kategorio:Interpersona rilatado
Ghimbav

**Ghimbav** [gimbav] (, ) estas urbo en Rumanio okcidente de Braŝovo.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 1639 loĝantojn (germanoj, rumanoj, hungaroj); en 1992 ĝi havis 5380 (rumanoj, 5,3 % da hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1342. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Brassó*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Brașov
Apalina

**Apalina** (hungare: **Abafája** abafa:ja, germane: **Bendorf**) estas vilaĝo en Rumanio sude de Reghin. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1225 loĝantojn (hungaroj, rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1332. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Abafája apartenis al Hungario, (*Maros-Torda*). Oni aligis ĝin en 1956 al Reghin.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Gravaj personoj 
*Károly Bornemissza barono (26-a de novembro 1840 - Koloĵvaro, 16-a de februaro 1911) prefekto de departemento Szolnok-Doboka.
*Jenő Dsida (1907-1938): poeto estis ĉedoma instruisto tie en jaroj 1928-1929 en la familio de barono Huszár .
*Pál Abafáji Gyulay (?, ĉ. 1550 – Abafája, aŭtune de la jaro 1592): subkanceliero de Transilvanio, humanisto.
*Előd Kocsis skulptisto
*Aranka Nagy (bibliotekisto) (*21-a de decembro 1935): ĉefbibliotekistino.
*Győző Román (*10-a de septembro 1943): ĵurnalisto, redaktoro.

## Bibliografio 
* Bíró Dónát: *A régeni magyarság művelődéstörténete* (La kulturhistorio de hungaroj en Régen). 1996. (hungare)
* Inczefi Géza: Abafája és vidékének nyelvjárása, (1938).

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Mureş
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Mureș
P. L. Travers

**P. L. TRAVERS** (**Pamela Lyndon Travers**, plumnomo de Helen Lyndon Goff; naskiĝis la 9-an de aŭgusto 1899 en Mayborough, Kvinslando, Aŭstralio; mortis la 23-an de aprilo 1996 en Londono) estis aŭstralia verkistino.

P. L. Travers naskiĝis kiel Helen Lyndon Goff en Aŭstralio kaj elmigris en 1923 al Britio. Iom poste ŝi publikigis siajn unuajn verkojn. Ŝi ekuzis inicialojn por la plumnomo por kaŝi, ke ŝi estis virino.

Ŝia plej fama verko estas la rakontoj pri la magia infanvartistino Mary Poppins. Ŝi ne kontentis pri la samnomita Disney-filmo de 1964.

En 1977 P. L. Travers pro sia literatura verkado estis nomumita "OBE" (*Officer of the Order of the British Empire*, t.e. oficiro de la Ordeno de Brita imperio).

## Verkoj 
* *Mary Poppins in the Kitchen*, 1975
* *Mary Poppins in Cherry Tree Lane*, 1982
* *Mary Poppins and the House Next Door*, 1988

Kategorio:Aŭstraliaj verkistoj
Kategorio:Porinfanaj verkistoj
Kategorio:Pseŭdonimoj
Popești (Cluj)

**Popești** [popeŝtj] (hungare: **Nádaspapfalva**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Cluj-Napoca. Administre ĝi apartenas al Baciu.

## Loĝantaro 
En 1910 Nádaspapfalva havis 661 loĝantojn (rumanoj), en 1992 591 (rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua dokumentita mencio estas en 1284. Ĝia rumana loĝantaro loksidiĝis tie post 1660. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 Nádaspapfalva apartenis al Hungario (Kolozs).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Komunumoj pri *Nádasd* en Hungara Reĝlando 
En la nomo oni rekonas la vorto nád (= kano), pri kio oni nomumis komunumojn. Pro la tutlanda poŝta servo oni distingis ilin: Abaújnádasd, Árvanádasd, Csallóköznádasd, Egyházasnádas, Szepesnádasd, nun en Slovakio, Fraknónádasd nun en Aŭstrio, Borsodnádasd kaj Tornanádaska en Borsod-Abaúj-Zemplén, Mecseknádasd en Baranya, Nádasdladány en Fejér, Nádasd en Vas (Hungario), Alsónádasd, Felsőnádasd, Görgénynádas, Hadadnádasd, Nádasdia, Nádaspapfalva, Szilágynádasd nun en Rumanio.

## Eksteraj ligiloj 
* Interaga mapo de distrikto Cluj
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Luiz Teixeira Silva

**Luiz TEIXEIRA SILVA**, http://www.freire.med.br/tute/, estas brazila esperantisto kiu naskiĝis la 1-an de marto 1922 en la urbo Lavras, subŝtato Minas Gerais. Tre fervora esperantisto, li kontaktiĝis kun esperanto pere de spiritisma revuo en jaro 1939 kiam li esperantistiĝis kaj ekde tiam gvidis kursojn diskonigante esperanton al sennombraj samurbanoj ĝis la hodiaŭaj tagoj. Ankaŭ li verkis en la internacia lingvo kaj skribas nuntempe en la revuo *Brazila Esperantisto* de Brazila Esperanto-Ligo.

Artisto, li pentras senlace la karakterizajn bildojn de sia urbo (pejzaĝojn, personojn, domojn, k.a) kaj faras perkrajonajn desegnaĵojn. Ne malmultfoje li ekspozicias siajn artaĵojn en urba spaco.

Silva, Luiz Teixeira
PS2

**PS2** havas plurajn signifojn:
***PlayStation 2** estas ludkonzolo
***PS2** estas speco de aro de elektraj konektiloj por konekti al komputilo klavaron kaj muson
Mary Poppins

**Mary Poppins**  estas la ĉefa rolulino en romanoj de la aŭstralia verkistino P. L. Travers (1899-1996). La angla eldono aperis unuafoje en 1934 ĉe la eldonejo *G. Howe* en Londono.

eta|maldekstre|270ra|
## La romano 
«*Mary Poppins*», infanvartistino kun magiaj povoj, zorgas pri novaj interrilatoj en la angla familio Banks en Londono, komence de la 20a jarcento. Kun Mary Poppins, la gefiloj Johana, Miĥaelo kaj la ĝemeloj Johano kaj Barbara (kiuj mankas en la Disney-filmo) vivas nekredeblajn aventurojn.

## Referencoj 
En la romano Mary Poppins estas persono iom vanta, kiu ne akceptas aliajn opiniojn ol la sia. La libro ne enhavas sinsekvan agadon, sed estas kolekto de rakontetoj, el kiuj nur malmulte troviĝas en la Disney-filmo (alveno, ekskurso de Mary kaj Bert en la stratbildon - en la libro sen la infanoj, la rakonto pri ridanta onklo Alberto, la scenoj de la birdovirino kaj la foriro).

## Filmoj 
La unua Mary Poppins-romano estis filmigita en 1964 fare de la filmfaradentrepreno Disney. Kontraŭe al la romano, la familiestro, Mr. Banks, vivas nur por sia kariero, lia edzino ĉiam forestas kiel virinrajtdefendantino kaj tial la edukado de la infanoj estis, kiel ofte tiutempe ĉe riĉaj familioj, afero de la infanvartistino. P.L. Travers ne tre kontentis pri tiu filmo. La muzikfilmo ne ŝin plaĉis, kaj la prezento de la agado. Tamen la filmo multe plaĉis ne nur al infanoj kaj iĝis unu el la plej grandaj sukcesoj de la filmfaradentrepreno Disney. En tiu filmo, Mary Poppins uzas egale vorton tre malfacile prononceblan « Superkalifraĝilistikekspialidocius ».

En 1983 la unua libro estis filmigita por la rusa televido sub la titolo "Meri Poppins, do svidanija", kun *Natalja Andrejĉenko* (Наталья Андрейченко, n. en 1956) en la rolo de Mary Poppins.

Kategorio:Anglalingva literaturo por infanoj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1934
Poppins, Mary
Poppins, Mary
Kategorio:Londono en fikcio
Kategorio:Romanoj pri infanoj
Laosa rokrato

La **laosa rokrato** (*Laonastes aenigmamus*) estas ronĝulo, kiun scienculoj malkovris kaj priskribis nur en 2005. Ĝi vivas en Laoso kaj ne parencas al aliaj ronĝuloj. Ĝi estas la sola reprezentanto de la familio de *Diatomyidae*, kies pluaj specioj formortis jam antaŭ 11 milionoj da jaroj.

## Priskribo 
La laosa rokrato similas al sciuro. La kruroj estas mallongaj, la vosto estas dike harkovrita. Okulfrapa estas la granda, longa, rundigita kranio. La felo estas malhelgriza aŭ nigra. Ĝi havas la korpolongon de 26 cm plus la vosto longas 14 cm. Ĝi pezas ĉ. 400 gramojn.

## Disvastiĝo kaj vivmetodo 
La laosa rokrato estas konata ĝis nun nur el la provinco Khammouan en suda Laoso, kie troviĝas klakŝtonoj. Ili estas verŝajne nokte aktivaj bestoj kaj manĝas foliojn, grajnojn kaj herbojn.

Oni malkovris ĝin en loka foiro.

## Eksteraj ligiloj 
* germane
* angle 

Kategorio:Ronĝuloj