open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Monaĥejo Aleksandro Nevskij

maldekstre|eta|Vido de la monaĥejo komence de la 19a jarcento.
maldekstre|eta|Moderna vido de la *Lavra*.
La **Monaĥejo Aleksandro Nevskij** aŭ **Monaĥejo Sankta Aleksandro Nevskij** estis fondita de Petro la Granda en 1710 ĉe la orienta pinto de la Nevskij prospekt, ĉefa strato en Sankt-Peterburgo, Rusio, supozinte ke tiu estas la loko kie okazis la Neva Batalo en 1240 kiam soldataro gvidita de la princo Aleksandro Nevskij venkis super la svedoj; tamen, tiu batalo fakte okazis ĉirkaŭ 19 kilometrojn for de tiu loko. "La 5-an de aprilo 1713, en Sankt-Peterburgo, en ĉeesto de Petro la 1-a, la ligna preĝejo de la Anonco estis konsekrita. Tiu tago estas konsiderata la oficiala fondodato de la Monaĥejo Aleksandro Nevskij."

La Tiĥvina Tombejo (en rusa: Тихвинское кладбище) estas historia tombejo kaj parto de la Monaĥejo Aleksandro Nevskij, kaj estas unu el la kvar tombejoj de la komplekso. Ekde 1932 ĝi estis parto de la Ŝtata Muzeo de Urba Skulptarto, kiu referencas ĝin kiel Nekropolo de Artomajstroj (en rusa: Некрополь мастеров искусств).

## Notoj 
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj en Sankt-Peterburgo
Aleksandro Nevskij
Kategorio:Monumentoj en Rusio
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Aleksandro Nevskij
21433 Stekramer

'*21433 *Stekramer'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Stephen Curt Kramer*, finalisto de la *Intel Science Talent Search* de 2005, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri konduta kaj socia sciencoj. Li estis lernanto ĉe la *Byram Hills High School'' de Armonk (Nov-Jorkio Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Peder Kristensen Toksvig

**Peder Kristensen TOKSVIG** (naskiĝis la 1-an de majo 1851 en Barslund, malgranda vilaĝo en la okcidenta parto de Jutlando, Danlando, mortis en 1931) estis pionira dana esperantisto. En 1897 li en sia urbo Nykøbing Sjælland, parto de la nuna komunumo Odsherred sur la plej granda dania insulo Selando, fondis la unuan danan Esperanto-asocion.

## Studoj kaj unua laboro kiel instruisto 
Post sukcesaj studoj ĉe la Seminario de Jelling li praktikis dum pluraj jaroj kiel instruisto ĉe diversaj lernejoj. Sed en majo 1881 Peder Christensen ŝanĝis karieron kaj fariĝis redakcia sekretario ĉe la gazeto Sorø Folketidende; kun redaktoro Martin li fondis en januaro 1883 lokan popolan altlernejon: Sorø Højskole. Ĝis decembro 1892 Toksvig deĵoris ĉe diversaj gazetoj en la nordokcidenta parto de Selando. Tiam li fondis Nykjøbing Venstreblad kaj ĝin redaktis dum 8½ jaroj. En julio 1901 anstataŭigis tiun gazeton Holbæk Amts Socialdemokrat, kun Toksvig kiel redaktoro. En decembro 1904 li elmigris al Usono, alvenis tie komence de januaro 1905 kaj postvenigis siajn edzinon kaj kvar infanojn en julio de tiu jaro.

En februaro 1964 Mogens Groth skribis al Signe Toksvig (1891-1983) por peti informojn pri ŝiaj gepatroj, Peder Kristian kaj Marie Toksvig. La leteron la konata verkistino transdonis al sia frato, Frithjof, kiu tiutempe estis ellaboranta biografion pri la interesa vivo de la gepatroj. 

## Eksteraj ligiloj 
* Du fruaj danaj pioniroj de Esperanto, artikolo de de Mogens Groth Jørgensen kaj Mogens Rude Andersen pri Peder Kristensen Toksvig aperinta en la revuo Kosmos 2021-2 de la Kosmologio de Martinus, paĝoj 16-19  (PDF)

Kategorio:Danaj esperantistoj
Kategorio:Danaj verkistoj
Asista Tombejo de Kopenhago

eta|300px|

La **Asista Tombejo** () de Kopenhago estas parkeca tombejo en la urboparto Nørrebro de la dania ĉefurbo Kopenhago. Ĝi en sia ekzisto de pli ol 250 jaroj evoluiĝis al la kulturhistorie plej valora tombejo de la urbo. Multaj personaĵoj de eŭropa rango entombiĝis en ĝi. Ekde la 7-a de majo 2014 ĝi estas monumente protektata. Plej granda parto de ĝi estas luterana, sed ankaŭ ekzistas malgrandaj areoj por kredanoj de katolikismo kaj rusa ortodoksismo.

eta|maldekstra|180px|
Inter multaj aliaj, en la areo troveblas la tomboj de
* Hans Christian Andersen (1805–1875), verkisto,
* Niels Bohr (1885–1962), fizikisto kaj Nobel-premiito,
* Christoffer Wilhelm Eckersberg (1783–1853), pentristo,
* Søren Kierkegaard (1813–1855), filozofo,
* Friedrich Kuhlau (1786–1832), komponisto,
* Martin Andersen Nexø (1869–1954), verkisto,
* Hans Christian Ørsted (1777–1851), fizikisto kaj kemiisto,
* Rasmus Rask (1787–1832), filologo, kaj
* Ben Webster (1909–1973), usona ĵazmuzikisto.

Inter esperantistoj elstarigindas, ke ankaŭ ekzemple Marie Schrøder, karisma kaj energia esperantistino, kiu fondigis la nacian organizaĵon CDEL, el kiu evoluis la nuntempa Dana Esperanto-Asocio, post sia tragika proakcidenta morto en aĝo de nur 27 jaroj survoje al la Universala Kongreso de 1909 en Barcelono ricevis tombon tie .

## Referencoj 
Kategorio:Kopenhago
Kategorio:Tombejoj en Danio
21436 Chaoyichi

'*21436 *Chaoyichi'''* estas tre malgranda, hela duopa asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Chao Yi-Chi*, kiu gajnis la unuan rangon kaj la "Plej bona en sia Kategorio" en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2006 pro sia projekto pri bestoscienco. Ŝi ankaŭ ricevis la Premion *Seaborg* de la *Stockholm International Youth Science Seminar''. Ŝi estis lernantino ĉe la Filiata Mezlernejo de la Nacia Normala Universitato de Tajpeo (Tajvano).

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita en 2014, per observoj de ĝia luma kurbo, de Petr Pravec, Petr Scheirich, Peter Kušnirák, Kamil Hornoch, kaj Adrián Galád; anoncita la .

La satelito havas diametron de 640 ± 90 m, kiam la ĉefa korpo havas diametron de 1,8 ± 0,25&nbsp;km. Ĝia granda duonakso estas taksita je 9,2&nbsp;km kaj ĝia orbita periodo estas 3,382 ± 0,0004 tagoj (81,17 ± 0,01 horoj). Ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (21436) Chaoyichi; paĝo de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Monda Kulturo

**Monda Kulturo** estis kultura periodaĵo eldonata de Universala Esperanto-Asocio en la 1960-aj jaroj. La subtitolo "internacia revuo pri literaturo, filmo, teatro" resumas la temajn fokusojn. Inter aŭtuno 1962 kaj printempo 1966 aperis entute 15 volumoj. En 1962 kaj 1963 la redaktoro estis William Auld, en 1964 ĝis 1966 tiun funkcion havis André Albault, kaj dum ioma tempo la funkcion ankaŭ plenumis Victor Sadler. En la revuo aperis originalaj verkaĵoj, artikoloj, beletraĵoj kaj recenzoj de konataj esperantlingvaj eseistoj, poetoj kaj alispecaj verkistoj de la epoko, interalie de Sándor Szathmári, Fernando de Diego, Josip Velebit, Daphne Lister, Sen Rodin aŭ Christian Declerck, sed ankaŭ tradukitaj beletraĵoj kiel ekzemple de Arthur Conan Doyle.

## Eksteraj ligiloj 
* Titolpaĝo de aŭtuno 1962, ĉe LibraryThing

## Referencoj 
Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Literaturaj gazetoj
Kategorio:Filmaj gazetoj
Kategorio:Teatraj gazetoj
Augustus De Morgan

**Augustus De Morgan** ([d|ɪ|_|ˈ|m|ɔr|g|ən]; 27a de junio 1806 – 18a de marto 1871) estis brita matematikisto kaj logikisto. Li formulis la leĝojn de De Morgan kaj enkondukis la terminon matematika indukto, kiu faris tiun ideon rigora. Li studis en la Trinity College (Kembriĝo). Li interesiĝis ankaŭ pri muziko kaj ludis fluton. Li estis unu el pioniroj de la nova Universitato de Londono pli malferma religie ol la tradiciaj de Oksfordo kaj Kembriĝo.

## Elektitaj verkoj 
* 1836. *An Explanation of the Gnomonic Projection of the Sphere*. London: Baldwin.
* 1837. *Elements of Trigonometry, and Trigonometrical Analysis*. London: Taylor & Walton.
* 1837. *The Elements of Algebra*. London: Taylor & Walton.
* 1838. *An Essay on Probabilities*. London: Longman, Orme, Brown, Green & Longmans.
* 1840. *The Elements of Arithmetic*. London: Taylor & Walton.
* 1840. *First Notions of Logic, Preparatory to the Study of Geometry.* London: Taylor & Walton.
* 1842. *The Differential and Integral Calculus*. London: Baldwin.
* 1845. *The Globes, Celestial and Terrestrial*. London: Malby & Co.
* 1847. *Formal Logic or The Calculus of Inference*. London: Taylor & Walton.
* 1849. *Trigonometry and Double Algebra*. London: Taylor, Walton & Malbery.
* 1860. *Syllabus of a Proposed System of Logic*. London: Walton & Malbery.
* 1872. *A Budget of Paradoxes*. London: Longmans, Green.

## Notoj 
La leĝoj nomitaj laŭ De Morgan estis formulitaj jam de Vilhelmo de Okhamo (1287–1347) en la dua parto de lia verko *summa logicae* ([re]sumo de la logiko).

## Bibliografio 
* De Morgan, A., 1966. *Logic: On the Syllogism and Other Logical Writings*. Heath, P., ed. Routledge. A useful collection of De Morgan's most important writings on logic.
* 
* 
*  
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Papers of Augustus De Morgan held by Senate House Library, University of London
* Library of Augustus De Morgan 

Kategorio:Kembriĝo
Kategorio:Londonanoj
Kategorio:Viktoria epoko
Kategorio:Anglaj verkistoj
Kategorio:Anglaj matematikistoj
Kategorio:Anglaj filozofoj
Akademiano

La titolo **akademiano** indikas la koncepton de *plenrajta membro* de arta, literatura aŭ scienca akademio, similtipa societo aŭ alia similtipa organizaĵo. En multaj landoj, ĝi estas honora titolo. Tamen, en iuj aliaj sistemoj, kiel ĉe la Akademio de Sciencoj de Sovetunio, ĝi donis realajn privilegiojn kaj administrajn respondecajn kampojn por financadasigno kaj esplorprioritatoj. Tio ankoraŭ daŭras en multaj landoj el la orbito de Sovetunio.

La akademianoj de la Hispana Akademio kongruas kun la literoj de la hispana alfabeto (kaj ties koncerna fotelo), nome estas akademiano por la majuskla a, alia por la minuskla a, alia por la majuskla bo ktp.

Membreco en la Akademio de Esperanto ne estas dumviva kaj nur honora: antaŭ ĉiuj elektoj la kandidatoj promesas partopreni en la laboroj de la Akademio, se ili estos elektitaj; ĉiun trian jaron triono de la postenoj de akademianoj aŭtomate malfermiĝas; por konservi akademianecon la koncernaj akademianoj devas rekandidatiĝi kaj gajni en demokratiaj elektoj kun sekreta voĉdonado egalrajte malfermitaj ankaŭ al novaj kandidatoj.

## Vidu ankaŭ 
* Akademio
* Akademio de Esperanto
* Akademio de sciencoj
* Franca Akademio
* Koresponda membro
* Profesoro
* Reĝa Akademio Hispana


Kategorio:Akademioj
Kategorio:Membroj de la Akademio de Esperanto
Kategorio:Membroj de la Franca Akademio
Kategorio:Membroj de la Reĝa Hispana Akademio
Péter Reischl

**Péter Reischl** [rejŝl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Reischl Péter** estis hungara arkitekto, profesoro.

Péter Reischl http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=reischl naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Péter Reischl akiris diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1941. Post siaj studoj li laboris en laborejo de la ĉefurba municipo. Ekde 1948 li havis postenon en la ministerio pri konstruo. Inter 1950 kaj 1978 li faris projektojn en ŝtataj entreprenoj aŭ institutoj, poste li pensiuliĝis. Pli frue li instruis en la menciita universitato pli ol jardekon. En 1960 li ricevis premion. Li projektis pli ol 700 konstruaĵojn, ĉefe lernejojn.

## Elektitaj projektoj 
* Kemiindustria Universitato (Veszprém) (1953)
* Fót - infanurbo 1957-1960

## Elektitaj kontribuoj 
* *Általános iskolák, óvodák, bölcsődék funkcionális vizsgálata* (1962)
* *Iskolaépületek* (1964) - libro
* *Az építés hatékonysága* (1969)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kató Rényi

**Kató Rényi** [rEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rényi Kató** estis hungara matematikisto, profesoro. Ŝia patro estis Ödön Schulhof, ŝia edzo estis Alfréd Rényi.

Kató Rényi http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=renyi naskiĝis la  en Budapeŝto. Ŝi mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Kató Rényi frekventis universitatojn ekde 1942 en sia naskiĝurbo, Szeged, Leningrado, fine ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1949. Post siaj studoj li restis samloke por instrui, ŝi docentiĝis en 1963. pli frue en 1957 ŝi kandidatiĝis. Ŝi multe okupiĝis pri kompleksa analitiko. Ŝi sinmortis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *On a conjecture of G. Pólya* (1956)
* *On multiple zeros of derivatives of periodic entire functions* (1958)
* *Néhány megjegyzés trigonometrikus polinomokról* (1959)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
21445 Pegconnolly

'*21445 *Pegconnolly'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Peggy Connolly*, mentorino de unu finalist(in)o de la
*Intel Science Talent Search* de 2005, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo.
Ŝi instruas ĉe la *Illinois Mathematics and Science Academy'' de Aurora (Ilinojso, Usono)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kalvinana preĝejo (Ács)

La **Kalvinana kirko** estas religia historia monumento en Hungario, en  urbo Ács.

## Historio 
Ács havis jam (katolikan) preĝejon en la 13-a jarcento. Dum dominado de turkoj la komunumo senhomiĝis, ankaŭ la preĝejo ruiniĝis. En 1628 komencis alveni hungaroj, plejparte kalvinanoj. En 1643 la kalvinana lernejo ekfunkciis, agado de la kalvinanoj en Ács estas kontinua. Inter 1742-1744 ili rekonstruis la kirkon, kelkaj partoj restis el la origina konstruaĵo. Ĝi estis pligrandigita en la jaroj 1754 kaj 1785. La turo konstruiĝis en 1802, en 1879 ĝi estis plialtigita. La orgeno alvenis en 1901. Arkeologia esploro okazis en 1961. Renoviĝoj de la konstruaĵo okazis en 1985 kaj 2000.

## Konstruaĵo 
La kalvinana kirko situas sola, origine ĝi estis ĉirkaŭita per defenda muro, hodiaŭ restis malgranda parto el tio. En la ekstera muro estas legebla memortabulo pri predikisto, kiu estis ekzekutita pro disvastiĝo de la kalvinismo. En la korto etendiĝas memorŝtono pri kalvinana martiro dum la Hungara revolucio de 1956. Fasado de la kirko estas simetria, plejparte ĝi estas la kvadrata turo, kiu estas rizalito. La enirejo funkcias ne ĉe la fasado, sed flanke. La navo estas brikoforma, kie estas 2 vestibloj kaj 2 romanikaj fenestroj. Interne 2 galerioj etendiĝas.

## Fontoj 
* hungare kun foto 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj

Acs
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Ács
Olivia Holt

eta|Olivia Holt 2016
**Olivia HOLT** (naskiĝinta la  en Germantown, Tennessee) estas usona aktorino. Antaŭ ĉio ŝi konatiĝis kiel Kim en la Disney Channel-serio ''Kickin' It* (Piedbatante ĝin). En 2012 ŝi ĉefrolis en la nova Disney Channel-filmo "*Girl vs. Monster*" (Knabino kontraŭ monstro), ŝi ludis la rolon de Skylar Lewis. Skylar malkovras ke ŝi devenis el familio de monstroĉasistoj kaj devas akcepti la sekvontan taskon. La filmo debutis en oktobro 2012. Ekde 2014 ŝi ludas la rolon de Lindy en la serio *I Didn't Do It* (Mi ne faris tion).

## Filmaro (elekto) 
* 2009: Black & Blue
* 2011–2014: *Kickin’ It*, televidserio, 66 Epizodoj
* 2012: *Girl vs. Monster*, televidfilmo)
* 2013: *Shake It Up*, televidserio, Epizodo 3x22
* 2014-2015: *I Didn’t Do It*, televidserio
* 2015: *Tinker Bell and the Legend of the NeverBeast*, filmo
* 2015: *Dog With a Blog'', televidserio, numero 3.13)

## Diskaro 
* 2012: Winter Wonderland
* 2012: Fearless
* 2012: Had Me @ Hello
* 2012: Nothing’s Gonna Stop Us Now
* 2012: Finally Feeling like Christmas
* 2013: These Boots Are Made For Walking
* 2014: Do you want to build a Snowman (Disney Circle of Stars)
* 2014: Carry on
* 2014: Snowflakes

## Eksteraj ligiloj 
* Olivia Holt en Interreta filma datenbazo
* 

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Aisey-sur-Seine

**Aisey-sur-Seine** estas franca komunumo lokita en la departemento de Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
Aisey-sur-Seine etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj kilometre alt du.

## Referenco 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
21451 Fisher

'*21451 *Fisher''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la brita biologiisto kaj statistikisto Ronald Aylmer Fisher (1904–1962), diplomigita de la Universitato de Kembriĝo. Komence interesita pri biologiaj eksperimentoj, li faris gravajn kontribuojn pri la statistika signifo, analizo de la varianco, takso de la parametroj kaj planado de eksperimentoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
21454 Chernoby

'*21454 *Chernoby'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Grant Fabian Chernoby*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2006 pro sia projekto en teamo pri konduta kaj socia sciencoj. Li estis lernanto ĉe la *Lake Brantley High School'' de Altamonte Springs (Florido, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Rüdesheimer Aue

La riverinsulo **Rüdesheimer Aue** estas unu el la relative malmultaj insuloj de la federacia lando Hesio de Germanio. Ĝi situas en la rivero Rejno. Administre la teritorio apartenas al la urbo Rüdesheim kaj la distrikto Rheingau-Taunus. La insulo estas parto de insula ĉeno en la rivero inter la urboj Mainz kaj Bingen, aŭ per geografia difino inter la enfluo de la rivero Majno en la Rejnon kaj 28 riverajn kilometrojn poste la enfluo de la rivero Nahe en la Rejnon - tiuj riveroparto germanlingve nomatas *Inselrhein*, do "insula Rejno".

[maldekstre|eta|300ra|La insulo en la [Rejno, malantaŭ la urbo Rüdesheim, vidata de la monumento *Niederwalddenkmal* starigita inter vitejoj]]
La alteco de la insulo varias inter 78 kaj 84 metroj, laŭ la kvanto de rivera akvo - mezume temas pri 81 metroj. La insula areo ne loĝatas, tial aparte multaj specoj de hejmaj kaj migrobirdoj konstante aŭ dumtempe vivas tie kaj multaj el tiuj birdoj uzas la areon por kovado. Sekve la insulo deklariĝis naturprotektejo.

Kategorio:Insuloj en Hesio
Kategorio:Distrikto Rheingau-Taunus
Kastela parko Biebrich

eta|350px|
La **kastela parko Biebrich** estas parko de la samnoma baroka kastelo *Biebrich* en Wiesbaden, la ĉefurbo de la germana federacia lando Hesio. La parka areo situas ĉefe norde de la kastelo sur longo de ĉirkaŭ 1 200 metroj kaj larĝo de 300 metroj, ĝi estas 'trafluata de malgranda rojo nomata *Mosbach*. Pli norde de la norda parkorando situas la urbocentro de Wiesbaden, la ĉefstacidomo en distanco de 3 kilometroj, la urbocentra koncertejo *Kurhaus* en distanco de 5 kilometroj.

La parko estis komence kreita kiel franca ĝardeno. Tiucele la areo norde de la kastela konstruaĵo estis plialtigata per alportata grundo, tiel ke ekestis ebenaĵo de okcidento atingebla per ŝtuparoj - norde kaj oriente la grundo iom post iom malaltiĝas kaj atingas la nivelon de la ĉirkaŭa urba vojaro de la urboparto *Biebrich*. La unua parka plano estis de *Maximilian von Welsch* en 1720 ; ĝi havis regulajn simetriajn vojojn, kaj limiĝis per baroka oranĝejo. Inter la jaroj 1817 kaj 1823, laŭ planoj de *Friedrich Ludwig von Sckell* la areo estis trakonstruita al pejzaĝa parko en angla stilo. Tiucele la areo estis ampleksigita norde, kaj la baroka oranĝejo malkonstruita. Meze de la parko, sur la fundamentoj de mezepoka kastelo konstruiĝis artefarita ruino, nomata *Mosburg*, meze de tiucele fosita lageto.

## Ekzotika Faŭno 
Almenaŭ ekde la 1990-aj jaroj, pluraj specioj de regione nekutimaj birdoj ekvivis en la parko, aparte multaj specoj de kolumpapagoj. Ili atentigas la parkajn vizitantojn per sia brua kriado, kaj bone videblas en flugado pro sia brilflava-verda plumaro. De tie, Ili etendiĝis al aliaj parkoj de la urbo. Laŭ la Societo por Ornitologio kaj Natura Konservado en Rejnlando-Palatinato en la urbo nuntempe nombriĝas ĉirkaŭ 1 300 kolumpapagoj, plej multaj en la kastela parko. Al ili aldoniĝas plurcent da aliaj regione nekutimaj papadoj.

Schloss Biebrich, Wiesbaden, 150726, ako.jpg|
Eichhoernschen fg01.jpg|
Mosburg_biebrich_renovierung.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* ampleksa germanlingva priskribo de la parko ()
* aparta retejo pri la kolumpapagoj de Wiesbaden  ()

Kategorio:Wiesbaden
Kategorio:Parkoj en Hesio
Olimpika Parko de Munkeno

La **Olimpika Parko** en Munkeno estis la ejo por la Somera Olimpiko 1972 lokita en la urbodistrikto *Milbertshofen* en la nordo de la ĉefurbo de la germana federacia lando Bavario. Ĝis nun, ĝi estas la ejo por vasta gamo da sportaj eventoj kaj ejo por kulturaj, sociaj, religiaj kaj filozofiaj okazaĵoj de multaj partoprenantoj. La teritorio estas urba posedaĵo.

eta|300px|maldekstra|
eta|300px|
Ĝis novembro 2015 en la 85-hektara parko okazis pli ol 11 500 okazaĵoj kun pli ol 200 milionoj da vizitantoj. Ekde la Somera Olimpiko 1972 ĝi gastigis 31 turnirojn pri mondpokalajn turnirojn, 12 eŭropaj kaj preskaŭ 100 germaniaj ĉampionadoj de diversaj sportaj disciplinoj, aldone al multaj muzikaj koncertoj, foiroj kaj ekspozicioj. Multaj eventoj okazas en la Olimpika Stadiono de Munkeno, kiel la Finalo de la Futbala Mondpokalo 1974, la Finalo de la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 1988 kaj la Finaloj de la Ligo de Ĉampionoj de UEFA de 1979, 1993 kaj 1997. Sed aliaj eventoj dividiĝas inter granda kaj malgranda sporta halo, subtegmenta glaciejo por glitkurado kaj glacihokeo, hala naĝejo, tenisejo kaj bicikla konkursejo. La la pejzaĝa parko, kiu kadrigas tiujn sportejojn, kun centra "olimpika lago", en la someraj monatoj ripete gastigas subcixelajn festojn.

centra|eta|350px|

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ( kaj )

Kategorio:Somera Olimpiko 1972
Kategorio:Munkeno
Kategorio:Parkoj en Bavario
Kategorio:Sporto en Munkeno
21457 Fevig

'*21457 *Fevig'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Ronald A. Fevig'', de la Universitato de Norda Dakoto, kiu laboras pri la spektroskopio de la malgrandaj planedoj kaj de la kometoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Géza Röhrig

**Géza Röhrig** [rorig], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Röhrig Géza** estas hungara-usona aktoro, poeto.
Géza Röhrig http://hungarian.imdb.com/name/nm2764022/bio?ref_=nm_ov_bio_sm naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Géza Röhrig devenis el juda familio. Li frue orfiĝis, li estis edukita komence en ŝtata edukejo, poste en familio. En la 1980-aj jaroj li estis membro de malpermesita muzika grupo. Li frekventis universitatojn en sia naskiĝurbo kaj Varsovio, sed li ne finis ilin. Li estis rolanto en filmo, poste li akiris reĝisoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo de Budapeŝto en 1993. En 2000 li translokiĝis al Novjorko, kie li akiris diplomon en Juda Teologia Seminario. Li edziĝis dufoje, ambaŭ edzinoj naskis po 2 infanojn. En 2016 li ricevis premion Kossuth.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Hamvasztókönyv* (1995)
* *Titok* (2006)
* *Az ember aki a cipőjében hordta a gyökereit* (2016)

## Liaj filmaj roloj 
* *Eszmélet* (1989) - rolo de Attila József
* *Saul fia* (2015) - ĉefrolanto; la filmo ricevis Oscar-premion

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva teksto kun fotoj 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Angla Ĝardeno de Munkeno

La **Angla Ĝardeno** () estas pejzaĝa parko laŭ angla stilo en Munkeno, la ĉefurbo de la germana federacia lando Bavario. Ĝi ĝis 1789 kreiĝis laŭ planoj de la parka arkitekto *Friedrich Ludwig von Sckell* kaj samjare malfermiĝis por uzo de ĉiuj civitanoj. La areo grandas 375 hektarojn (3,75 km²), do estas inter la plej grandaj parkoj tutmonde, kaj en la momento de inaŭguro estis inter la plej unuaj parkoj tutmonde libere uzeblaj de ĉiuj homoj. Ĝi situas ĉe la okcidenta bordo de la rivero Isar, nordokcidente de la urbocentro, sed en piedira distanco de la plej multaj urbocentraj vidindaĵoj. Rapide ĝi kaj inter la urbanoj kaj inter la vizitantaj turistoj aparte populariĝis.

Apartaj konstruaj elementoj de la parko estas klasikisma ronda templo, tiel poziciigata sur parka monteto ke ĝi videblas el granda parto de la parka teritorio, herbeja amfiteatro, interna japana ĝardeno kun te-trinkejo, kaj ligna ĉin-stila pagoda turo apud pavimita placo, kiu en la ne-vintraj monatoj servas kiel imprese granda subĉiela bavara bierĝardeno. Iom bedaŭrindas ke en la 1940-aj jaroj la tiutempaj naziaj regantoj ordonis konstrui okcident-orientan straton tra la parka areo, kiu de tiam tranĉe dividas ĝin al suda parto de proksimume triono kaj norda parto de du trionoj el la suma teritorio. Ĉar la norda parto estas pli for de la urbocentro, ĝi estas malpli frekventata de piedirantoj, do pli trankvila.

eta|300px|la klasikisma ronda templo de la parko en aŭtuno
eta|300px|la ligna ĉin-stila pagoda turo
La parkon trairas tri riveretoj, kiuj serpentumas tra la pejzaĝo, interligataj per pluraj konektaj rojoj. En la someraj monatoj ekde la jaro 1967 la urba loĝantaro amase pasigas sian libertempon en la apudriveretaj parkopartoj, sunbruniĝas, baniĝas en la riveretoj kaj pilkoludas sur la herbejoj. Kvankam tiu uzo origine ne antaŭvidiĝis kaj principe ne estis permesata, la urbaj instancoj ne forpelis la senrespektajn feriantojn, sed ŝanĝis la parkan regularon, tiel ke nun la banado en la riveretoj kaj la sportado estas permesataj. En la sekvaj jaroj aparte junaj studentoj ankoraŭ iom pli testis la regularon kaj komencis nude bani kaj sunbruniĝi. Meze de urbocentro tia amasa nudismo estas plej nekutima, kaj konsiderante ke Bavario estas sume tre katolika kaj konservativa regiono, despli mirigas ke la publika nudismo fariĝis somera tradicio, ne haltigata per urbaj instancoj. Kvankam iuj maljunuloj, kiuj vestite trairas la parkojn vojojn, foje iom nekrede skuas la kapojn pri tia libereco, la urbanoj interpretas la parte nudisman, parte bankalsonan parkan somerumadon kiel plej trafa signo de la grandurba toleremo de Munkeno, sendepende de ĉia konservativa provinca ĉirkaŭaĵo.

Kategorio:Munkeno
Kategorio:Parkoj en Bavario
Ksenja Malmkvist

**Ksenja MALMKVIST** (naskiĝis je la nomo *Ksenja Senny Jansen* la 11-an de novembro 1906 en *Taali*, vilaĝo de la komunumo *Tori* en la estona distrikto Pärnumaa, mortis probable en 1997 je aĝo de 90 jaroj en Stokholmo) estis estondevena esperantistino. En 1933 ŝi edziniĝis al la sveda esperantisto *Arthur Malmqvist* en granda festo de (nun ne pli precize identigebla) setlejo Ljugara en la historia provinco Uplando. La esperantlingva gazetaro amplekse raportis pri la internacia movada geedziĝo, kaj la Enciklopedio de Esperanto de 1934 menciis ĝin. La paro pasigis sian komunan vivon en Svedio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* genealogiaj informoj ()

Kategorio:Estonaj esperantistoj
Kategorio:Svedaj esperantistoj
Emoĝio

eta|90px|Emoĝio

**Emoĝio** (, de , por ‘bildo’ kaj , por ‘skribosigno, litero') aŭ **bildosigno** estas japandevena vorto, kiu estas vorterosigno aŭ signo uzata en retmesaĝoj kaj retejoj. Emoĝioj estas uzataj kiel la miensimboloj ĉefe en tekstaj babiladoj per saĝtelefonoj. Kelkaj el tiuj signoj apartenas specife al la japana kulturo, kiel bildoj de gejŝoj, temploj Doĵo kaj manĝaĵoj kiel suŝio kaj onigirio. Emoĝioj povas helpi komunikiĝi pli facile trans lingvoj kaj kulturoj.

Depost 2014 ĉiujare oni celebras la mondan emoĝio-tagon je la 17-a de julio dum kiu oni festas la uzon de emoĝioj. La kialo pro la elekto je tiu tago estas ĉar la emoji-kalendaro (📅) en iOS (kaj kelkaj aliaj operaciumoj) indikas ĉi tiun tagon.

## Havebleco 
Kvankam origine emoĝioj estis troveblaj nur en Japanujo, pluraj el ili estas aldonitaj al la Unikoda normo, tiel ke nun ili estas vaste haveblaj. Sekve de tio, la poŝtelefonoj Nexus de Google, iPhone de Apple kaj tiuj kun la operaciumo Windows Phone de Microsoft estas kapablaj surekranigi emoĝiojn is ajn rilato al japanaj poŝtelefonaj kompanioj. Ili ankaŭ estas troveblaj en retpoŝtaj servoj, kiel Gmail, kaj en tujmesaĝiloj, kiel Telegram, Hangouts kaj WhatsApp. Poste, la operaciumo Android, ekde la versio Jelly Bean, aŭ Interretaj servoj kiel Twitter kaj Facebook ankaŭ aldonis subtenon al emoĝi-signoj.

## Firmaoj, kiuj kreas lingvon 
Filmeto: 'Kio okazos kiam grandaj firmaoj kreas nian lingvon?'

## Emoĝio por Esperanto 
En ĉi tiu paĝo (angle), oni priparolis proponon al la Unikoda Konsorcio.

## Eksteraj ligiloj 
* Emoĝio-simboloj - La originalaj proponoj por kodigi emoĝio-signojn kiel Unikodajn signojn. 
* emojipedia.org → Plena listo de emoĝioj kaj ilia kongruo inter malsamaj platformoj

## Referencoj 
Kategorio:Grafemoj
Kategorio:Interreta kulturo
Vladimir Nemiroviĉ-Danĉenko

**Vladimir Ivanoviĉ NEMIROVIĈ-DANĈENKO** (; naskiĝis la , mortis la  en Moskvo) estis rusa teatra reĝisoro, verkisto, pedagogo, dramaturgo, produktoro kaj teatra organizanto, kiu fondis la Moskvan Artan Teatron kun sia kolego, Konstantin Stanislavski, en 1898.

## Biografio 
Vladimir Ivanoviĉ Nemiroviĉ-Danĉenko naskiĝis en miksa ukrain-armena familio en Ozurgeti (Kartvelio) ĉe Poti. Lia patro estis oficiro de la Rusia Armeo, kaj lia patrino, Aleksandra Jagubjan (1829–1914), estis armena. Li estis edukita ĉe la Alta Lernejo de Tbiliso kaj poste ĉe la Moskva Ŝtata Universitato (fizka-matematika kaj jura departementoj 1876–1879). En 1879 li lasis la Universitato por la teatro, starte kiel teatra kritikisto, kaj en 1881 oni publikigis sian unuan teatraĵon "Hundo-rozo", kiu estis surscenejigita post unu jaro fare de la Malij-Teatro.

Li estis instruisto de Moskvin, Olga Knipper kaj Meyerhold. En 1919 li establis la Muzikan Teatron de la Moskva Arta Teatro, kiu estis reformita en la Muzika Teatro Nemiroviĉ-Danĉenko en 1926. En 1943 Nemiroviĉ-Danĉenko establis la Lernejon de la Moskva Arta Teatro, kiu estas ankoraŭ funkcianta.

## Heredo 
Nemiroviĉ-Danĉenko malfermis en teatro veran sencon de la verkoj de Ĉeĥov kaj Gorki, kaj de la prozo de Dostojevski kaj Tolstoi. Oni diris ke "Se Stanislavski estis la animo de la Arta Teatro, tiam Nemiroviĉ estis ties koro".

Nemiroviĉ-Danĉenko kreis stilon por "aktoradi" kaj "reĝisori" en la Moskva Arta Teatro, por "aktorensembloj" kaj "atmosfero". Pro tio la Moskva Arta Teatro estis amplekse konsiderata la plej bonkvalita teatro de la mondo tiame. Sed Nemirovich ne verkis pri sia "sistemo" aktoradi kaj nun oni konas nur la "sistemon de Stanislavski" (aŭ "Stanislavska metodo"). Li estis unu el la unua ricevantoj de la titolo Popola artisto de Sovetunio en 1936. Poste, li ricevis la premion Sovetŝtata Premio (1942, 1943), la Ordenon de Lenin, kaj la Ordenon de la Ruĝa Bendo de Laboro.

## Produktaĵoj 
* *La Fratoj Karamazov* (1910)
* *Resurekto* (1930)
* *Anna Karenina* (1937)
* *Tri fratinoj* (1940)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Vladimir Nemirovich-Danchenko: Biografio elo Answers.com

Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Kategorio:Kartveloj
Kategorio:Armena diasporo
Kategorio:Sovetiaj reĝisoroj
Kategorio:Rusiaj reĝisoroj
Kategorio:Rusiaj verkistoj
Kategorio:Sovetiaj verkistoj
Kategorio:Rusiaj dramistoj
Kategorio:Moskva Arta Teatro
Hildegard Hansen

**Hildegard HANSEN** (naskiĝis kiel *Hildegard Gertrud Gerisch* la 25-an de novembro 1906 en Auerbach (Vogtland), mortis la 25-an de aŭgusto 1998 en Kolding, Suda Danio), estis germandevena esperantisto. 

eta|maldekstra|
En 1928 ŝi edziniĝis al la dana esperantisto Knud Thorbjörn Hansen en la naskiĝurbeto Auerbach (Vogtland). La esperantlingva gazetaro amplekse raportis pri la internacia movada geedziĝo, kaj la Enciklopedio de Esperanto de 1934 menciis ĝin. Hildegard Hansen entombiĝis en *Dalby*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* genealogiaj informoj per ŝia filo *Per Thorbjørn Hansen* ()

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Danaj esperantistoj
La mevo

[eta|dekstre|250px|Produktaĵo de la [Malij-Teatro (Moskvo)|Malgranda Teatro.]]
***La mevo*** (, *Ĉajka*, ankaŭ *La laro*) estas teatraĵo fare de la rusa dramaturgo Anton Ĉeĥov, verkita en 1895 kaj unuafoje prezentita en 1896. '**La mevo**' estas ĝenerale konsiderata la unua el liaj kvar ĉefaj teatraĵoj. Ĝi teatrigas la romantikajn kaj artajn konfliktojn inter kvar roluloj: la fama konservismeca mezklera rakontisto Boris Trigorin, la naiva Nina, la eksmodiĝinta aktorino Irina Arkadina, kaj ŝia filo la simbolisma dramaturgo Konstantin Treplev.

Kvankam la rolulo de Trigorin estas konsiderata kiel la plej granda vira rolulo de Ĉeĥov , kiel ĉe aliaj longaj teatraĵoj de Ĉeĥov, ankaŭ *La mevo* baziĝas sur korusa rolularo de diversaj, tutdisvolvigitaj roluloj. Kontraste al la melodramo de la precipa tendenco de la teatro de la 19a jarcento, oni ne montras sur scenejo stridajn agojn (kiaj tiuj de klopodoj por memmortigo fare de Konstantin. La roluloj tendencas paroli ĉirkaŭire anstataŭ rekte al la feroj; alivorte, ties linioj estas plenaj je kio estas konata en teatra praktiko kiel subteksto, aŭ teksto kiu ne estas parolata laŭte.

La premiera vespero de la unua produktaĵo okazis fama malsukceso. Vera Komisarĵevskaja, ludanta Nina, estis tiom timigita pro la malmikeco de la ĉeestantoj ke ŝi perdis sian voĉon. Ĉeĥov eliris el la seĝaro kaj estis la du lastajn aktojn interkulise. Kiam subtenantoj verkis al li ke la produktaĵo poste iĝis sukceso, li supozis, ke ili klopodis nur esti ĝentilaj.

La agado okazas en kampara bieno, kie multaj roluloj koincidas.

## Aktoj 
En la unua akto oni prezentas tradician strukturon de *teatro ene de teatro*, ĉar oni ludas teatraĵon de juna verkisto Konstantin, kiun ĉefe lia patrino, eksmodiĝinta aktorino Arkadina, mallaŭdas. Do la verko enhavas ankaŭ literaturan kritikaron. Tria ingredienco estas la senfina serio de nekorespondataj amoj de kelkaj roluloj kiuj amas tiun kiu amas alian.

En la akto dua, plue oni parolas pri la vivo de verkado. Konstantin siaflanke estis pafinta mevon, kiun Trigorin proponas kiel temo por verko, kiel metaforo de junulino kiu vivas ĉelage feliĉe ĝis venas pafanto. En la akto tria Konstantin estis klopodante memmortigon. Sekvas diversaj diskutoj. Kvankam Trigorin kaj Arkadina estas geamantoj kaj planas jam foriri, Nina konfesas al li sian amon kaj decidon pluigi ĝin en Moskvo.

La akto kvara okazas vintre post du jaroj. Oni parolas pri la vivo de la diversaj roluloj dum tiuj du jaroj. Dum aliaj ludas bingon Konstantin verkas kaj ricevas viziton de Nina, kiu parolas pri sia vivo, kompare al la mevo pri kiu oni parolis en akto dua. Post reveno de la ludintoj, Konstantin pafas sin.

## Vidu ankaŭ 
* Olga Knipper

## Referencoj 
Kategorio:Verkoj el la ruslingva literaturo
Kategorio:Teatraĵoj de Anton Ĉeĥov
Kategorio:Anton Ĉeĥov
Vera Komisarĵevskaja

eta|dekstre|220 px|alt=Monochrome photograph of a young woman in a high-necked 19th century dress. Subject is shown from the waist up standing at a balcony and facing to the left.|Komisarĵevskaja sur postkarto.
eta|Skulptaĵo de Komisarĵevskaja ĉe sia tombo en la Tombejo Tiĥvin en Sankta Peterburgo.
**Vera Fjodorovna Komisarĵevskaja** (; 8a de novembro 1864 – 23a de februaro 1910) estis unu el plej famaj aktorinoj kaj teatro-entreprenistoj de la fino de la Rusia Imperio. Ŝi faris sian profesian ekon en 1893, post esti ludinta kiel amatoro ĉe la Societo de Arto kaj Literaturo de Konstantin Stanislavski. Ŝi estis probable plej bone konata ĝis nun pro originado de la rolulo de Nina en la malsukcesa premiero de la verko de Anton Ĉeĥov nome *La mevo*, ĉe la Teatro Aleksandrinski en Sankta Peterburgo en 1896. Kvankam la produktaĵo estis ege malsukcesa, la ludado fare de Komisarĵevskaja estis tre alte laŭdita.

Poste en sia kariero, Komisarĵevskaja elstaris pro sia patronado de la prosperiĝanta teatrartisto, Vsevolod Meyerhold. Sekve de la malsukcesaj klopodoj de Meyerhold por surscenejigi simbolismajn teatraĵojn ĉe la Moskva Arta Teatro de Stanislavski, Komisarĵevskaja invitis lin klopodi siajn eksperimentojn ĉe ŝia nova Komisarĵevskaja Teatro. Dum ties mallongdaŭra kunlaborado, ambaŭ povis disvolvigi la simbolisman estetikon de Meyerhold kaj Komisarĵevskaja mem stelulis en du el plej kritike kaj komerce sukcesaj produktaĵoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* ruse Mallonga biografio

Kategorio:Rusiaj aktoroj
Antal Réthly

**Antal Réthly** [rEtli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Réthly Antal** estis hungara meteologiisto, profesoro.

Antal Réthly http://tudosnaptar.kfki.hu/r/e/rethly/rethlypant.html naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Antal Réthly frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis geografion en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Liaj profesoroj estis ekzemple Lajos Lóczy, Loránd Eötvös, Antal Koch, Radó Kövesligethy, Gusztáv Thirring. Ekde 1898 li havis ŝtatan postenon, ekzemple li laboris en la tutlanda meteologia instituto sub gvidado de Miklós Konkoly-Thege. En la jaroj 1903 kaj 1904 li laboris en observatorio de Ógyalla. Tiutempe li finis la lernadon en la universitato. Inter 1903 kaj 1914 li laboris en la universitata sisma instituto. En 1912 li doktoriĝis en Scienca Universitato Ferenc József antaŭ Jenő Cholnoky. En la sekva jaro li partoprenis en ekspedicio en Adriatiko. Ekde 1917 li instruis klimaton, komence en la agrikultura lernejo, poste en la universitato. En 1923 li estis nomumita privata profesoro. Inter 1925 kaj 1927 li estis invitita al Ankaro, kie li establis la turkan meteologian servon kaj observatorion, tial li ricevis premion de Mustafa Kemal Atatürk. En 1933 li estis nomumita vicinstitutestro, post 3 jaroj institutestro. En 1948 li pensiuliĝis, en 1972 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. En 1966 li ricevis memormedalon.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az első magyar Adria-kutató út meteorológiai eredményei* (1914)
* *Időjárás és éghajlat (Vetero kaj klimato), (1921)
* *Magyarország éghajlata* (Klimato de Hungario), (1938)
* *Budapest éghajlata* (1947)
* *A Kárpát-medencék földrengései* (1952)
* *Nordlichtbeobachtungen in Ungarn 1513-1960.* (1963)
* *Időjárási események és elemi csapások Magyarországon 1701-től 1800-ig'' (1970)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj meteologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lago Roosevelt

eta|Baraĵo de Grand Coulee, kun la nova Lago Roosevelt malantaŭe ĝis la fono (1942)
eta|Pramfloso Gifford portas aŭtojn kaj pasaĝerojn trans Lago Roosevelt apud Inchelium
**Lago Roosevelt** (angle **Lake Roosevelt** aŭ, pli formale, **Franklin Delano Roosevelt Lake**) estas baraĵlagego en la usona ŝtato Vaŝingtonio. Ĝi kovras surfacon de 320 km², inkluzive de partoj de kvin kantonoj (Ferry, Stevens, Lincoln, Okanogan, kaj Grant) kaj etendiĝas 270 km de la landlimo inter Usono kaj Kanado ĝis Baraĵo de Grand Coulee. Ĝia bordo longas pli ol 970 km.

Lago Roosevelt kreiĝis en 1941 kiam la nove finkonstruita digego Grand Coulee baris la fluadon de la Kolumbia Rivero. Komence oni nomis ĝin "Columbia Reservoir", sed en 1945, kvin tagojn post la morto de prezidento Franklin D. Roosevelt, la usona ministro pri enlandaj aferoj Harold Ickes renomis ĝin honore al la forpasinta usonestro, kiu prezidentis dum la konstruado de la baraĵo.

## Fonto 
Bazita sur informoj en la angla Vikipedio.

Kategorio:Geografio de Vaŝingtonio
Kategorio:Baraĵlagoj
Endre Reuss

**Endre Reuss** [reuŝ?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Reuss Endre** estis hungara inĝeniero, matematikisto, profesoro, idisto.

Endre Reuss http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=reuss naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Endre Reuss frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József en 1922. Post siaj studoj li instruis 2 jarojn en la menciita universitato kaj en la armea akademio. Inter 1924 kaj 1950 li havis postenon en la ĉefurba provizejo pri gaso, poste 3 jarojn en ŝtata projekta laborejo. En 1952 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. En la sekva jaro li komencis instrui en la menciita universitato, kie li estis dekano inter 1955-1957.

Li estis la sekretario de Uniono di la Linguo Internaciona Ido.  

## Elektitaj kontribuoj 
* *Berechnung der Fliessgrenze von Mischkristallen auf Grund der Plastizitätsbedingung von Einkristallen* (1930) - fundamenta verko pri la plasta aliformiĝo
* *Über Lüders-Hartmannsche Linien* (1938)
* *Die Stoffgleichung hochviskoser Flüssigkeiten und ihre Anwendung auf den Ultraschall* (1953)
* *A képlékenységtan módszerei* (Metodoj pri la plasta aliformiĝo), (1962)

## Memorigiloj 
* "Modelo Reuss-Prandtl"

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj idistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ervin Nagy (arkitekto)

**Ervin Nagy** [nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy Ervin** estas hungara arkitekto.

Ervin Nagy https://hu.wikipedia.org/wiki/Nagy_Ervin_(%C3%A9p%C3%ADt%C3%A9sz) naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Ervin Nagy frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto, sed li finlernis ankaŭ majstran kurson. En 1983 li fondis laborgrupon "Makona" (=ma-ko-na) kune kun Imre Makovecz kaj Zoltán Koppány. Inter 1989-1990 li estis ĉefarkitekto de Balatonakarattya, ekde 2001 de Hegyvidék. Li havas edzinon, kiu naskis 2 gefilojn. Inter 2003-2014 li ricevis 4 premiojn, en 2016 premion Kossuth.

## Elektitaj projektoj 
* *Patikaház* en Sárospatak, (1983-1986)
* *Hattyúház* en Budapeŝto, (1987-1998)
* *Csokonai Közösségi Ház* en Csurgó, (1993-1997)
* *Moser-ház* en Leányfalu, (1997-2000)

## Fontoj 
* projektoj kun fotoj
* [hungarlingva biografio intervjuo(https://eo.wikipedia.org/wiki/intervjuo)]

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Pakdaŝt

**Pakdaŝt** (, ankaŭ konata kiel *Palaŝt, Paleŝt, Paliŝth, Polaŝt* kaj *Pol Daŝt*) estas urbo kaj distrikta ĉefurbo en la provinco Ilamo de Irano. Laŭ la censo de la jaro 2006, ĝi havis 126 281 loĝantojn en 32 625 familioj. La urbo situas 25 kilometrojn sudoriente de Teherano. Ankoraŭ 5 kilometrojn pli sudoriente, do 5 kilometrojn de Pakdŝt, situas la militindustria uzino *Parĉin* en samnoma vilaĝo, en kiu Irano en la 2000-aj jaroj kaŝe riĉigis uranion, kiel sciigis la  Ali Reza Ĝafarzade, unu el la gvidantoj de la Nacia Konsilio de Irano pri Rezistado. En la sekvaj jaroj pluraj okcidentaj ŝtatoj premis la irana registaron fini tiujn preparlaborojn por eblaj atomaj bomboj kaj allasi kontrolojn per fakuloj de la Unuiĝintaj Nacioj al la uzino. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Irano
21461 Alexchernyak

'*21461 *Alexchernyak'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Alexander Chernyak*, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2006 pro sia projekto en teamo pri fiziko. Li estis lernanto ĉe la *International Academy'' de Bloomfield Hills (Miĉigano, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kastelo de Zichy (Ács)

La **kastelo de Zichy** [ziĉi] en Ács estas unu el la kasteloj (ankaŭ historia monumento) en Hungario, en mezo de urbo Ács. Ĝi estas konata ankaŭ pri la aliaj posedantoj: kastelo de *Esterházy-Liechtenstein-Zichy*. Nun ĝi funkcias kiel kulturdomo kaj biblioteko.
eta|maldekstre|Kastelo de Zichy en Ács el la parko

## Historio 
En la malfrua 17-a jarcento grafo Károly Eszterházy akiris grandan bienon en Ács. Oni konkludis, ke la teretaĝa baroka kastelo estis konstruita en la 1780-aj jaroj. Fonto mencias, ke parto de la kastelo devenis eĉ el la 13-a jarcento. En 1809 en la kastelo trovis lokon stabo de la franca armeo. En 1824 nova riĉulo Alajos Liechtenstein aĉetis la kastelon. En la malfrua 19-a jarcento la nova posedanto iĝis familio Zichy. En la malfrua 20-a jarcento la familio trakonstruis la kastelon al novbaroka, en 1920 la etaĝo estis konstruita. En 1948 la ŝtato forprenis la kastelon kaj profitis ĝin kulturdomo, lernejo kaj biblioteko. En 1955 la nova posedanto estis municipo de Ács, la kastelo prenis la nomon de Béla Bartók. En 2002 la kastelo renoviĝis, tiutempe oni kreis interne ankaŭ ekspozicion pri la iama sukeruzino.
eta|Fasado de la kastelo
eta|La kastelo kaj la busto

## Konstruaĵo 
La kastelo situas sola kune kun la parko. En la proksimeco etendiĝas la katolika kirko kaj la urbodomo. Ĉe la enirejo estas videblaj 2 memortabuloj pri la franca armeo kaj Hungara revolucio de 1956, antaŭ la enirejo estas busto pri Stefano la 1-a (Hungario). Interne menciindaj la riĉaj stukoj.

## Parko 
Parto de la parko jam malaperis. La iama ornamputo iĝis strando, nun ĝi jam ne funkcianta. Oni konstruis novan sportejon, apude retis arbo 200-aĝa.

## Fontoj 
* http://www.kastelyok-utazas.hu/Lap.php?cId=29&kId=29  
* hungare kun foto
* http://www.minalunk.hu/mor/index.php?n=5&tartalom_id=17160&area=530 

Acs
Acs
Kategorio:Ács
21462 Karenedbal

'*21462 *Karenedbal'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Karen Nedbal *, kiu mentoris unu finalist(in)on de la *Intel Science Talent Search* de 2005, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝ instruas ĉe la *Brearley School'' de Novjorko (Nov-Jorkio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Olga Kameneva

**Olga Davidovna Kameneva** (, ; 1883 – 11a de Septembro 1941) (denaske **Bronstein** — Бронштейн) estis rusa bolŝevika revoluciulo kaj soveta politikisto. Ŝi estis la fratino de Leon Trocki kaj la unua edzino de Lev Kamenev.

Ŝi estis de juda deveno, sed asimilta, tiele ke hejme oni parolis la rusan kaj la ukrainan, sed ne la jidan. Ŝi sekvis sian edzon el 1908 al 1914, kiam ili revenis al Sankta Peterburgo, kie li redaktoris gazeton *Pravda*

Komence de 1918, post la Oktobra Revolucio de 1917, Kameneva estris en la Teatra Divizio (TEO) de la Popola Komisararo por Edukado. Labore kun Vsevolod Mejerhold, ŝi klopodis radikaligi rusajn teatrojn, fakte ŝtatigante ili sub bolŝevika kontrolo. Tamen, Mejerhold malsaniĝis pro tuberkulozo en Majo 1919 kaj li devis iri suden. Dum lia foresto, la komisarestro Anatolo Lunaĉarskij, akiris permeson de Lenino por ŝanĝi la registaran politikon favore al pli tradiciaj teatroj kaj maldungis Kameneva en Junio.

Dum la 1920-aj jaroj ŝi zorgis pri propagandaj aferoj kaj kulturaj rilatoj kun eksterlando. Pro tio ŝi zorgis pri akceptado de okcidentaj vizitantoj en Sovetunion, ekz. Le Corbusier kaj Theodore Dreiser, kaj reprezentis la Sovetunion ĉe la festoj en Vieno rememorantaj la centjariĝon de la morto de Ludwig van Beethoven en Marto–Aprilo 1927.

Ĉirkaŭ la 1930-aj jaroj ŝi taj sia tuta familio estis arestita kaj ekzekutita fare de la stalinismaj persekutoj.

## Notoj 
Kategorio:Rusiaj revoluciuloj
Kategorio:Viktimoj de politikaj reprezalioj en Sovetunio
Kategorio:Ekzekutitoj en la 20-a jarcento