Manuel Gutiérrez Aragón

**Manuel GUTIÉRREZ ARAGÓN** (Torrelavega, Kantabrio, 2a de januaro 1942) estas hispana kin-reĝisoro, scenaristo kaj verkisto, kiu ricevis per sia unua romano, nome *La vida antes de marzo* (La vivo antaŭmarte), la Premion Herralde 2009;​ li estas membro de la *Real Academia de Bellas Artes de San Fernando* (ekde 24a de februaro 2004) kaj de la *Real Academia Española* (ekde 24a de januaro 2016).

Li ricevis la Ormedalon de la Kinakademio de Hispanio en 2012.​

## Biografio 
Li venis al Madrido por studi ĵurnalismon, sed ne estis akceptokvanto, kaj devis studi kinematografion. Li ekkarieris en 1973 per la filmo *Habla, mudita*, protagonistigita de José Luis López Vázquez kaj Kiti Mánver; ĝi ricevis la Premion de la Kritikistaro en la Berlinale, kaj montras la malajn mondojn de intelektulo kaj kamparanino kun tre diferencaj pensaroj. Poste, li kunlaboris en la scenaroj de *Furtivos*, de José Luis Borau kaj Las largas vacaciones del 36, de Jaime Camino.

Lia sekva filmo, *Camada negra*, temis pri la ekzistado de grupoj de perfortaj faŝistoj en la komenco de la Hispana transiro al la demokratio, kaj ĝi estis oficiale malpermesita, eĉ post la morto de la diktatoro Francisco Franco, ĝis 1977. Post ricevi en la Berlinalo la Arĝentan Urson al la plej bona reĝisorado, ĝi premieris en Madrido inter atakoj de ekstremdekstruloj. Tiu markis la komencon de fruktodona kunlaborado inter la reĝisoro kaj la aktorino Ángela Molina, protagonista ankaŭ de *El corazón del bosque* (1979), *Demonios en el jardín* (1982) kaj *La mitad del cielo* (1986), ŝlosilaj verkoj kiel alegorio de la frankisma Hispanio; la produktoro estis Luis Megino, kiu krome kunlaboras en la scenaroj.

En 1991 li filmis por TVE la serion *El Quijote de Miguel de Cervantes* laŭ scenaro de Camilo José Cela, kun Fernando Rey kaj Alfredo Landa en la ĉefroloj. Dek unu jarojn poste li filmis por kino novan version de *El Quijote*, tiam stelulita de Juan Luis Galiardo. Ankaŭ aliaj gravaj aktoroj kiel Ana Belén, Imanol Arias, Carmen Maura, Juan Diego, Emma Suárez kaj Marta Etura laboris por liaj filmoj. Manuel Gutiérrez Aragón ankaŭ aperis kiel aktoro en kelkaj filmoj, kaj reĝisoris teatraĵojn, verkis scenarojn ktp.

## Filmoj 
### Kino 
* (DG) Reĝisoro kaj scenaristo
* (G) Nur scenaristo

### Televido 
* (D) Reĝisoro
* (G) Scenaristo

### Dokumenta filmo 
## Libraj verkoj 
* La vida antes de marzo, Anagrama, 2009
* Gloria mía, Anagrama, 2012
* Cuando el frío llegue al corazón, Anagrama, 2013
* Nocturnario (2016), kolektiva verko kun *collages* de Ángel Olgoso en kiu 101 hispanamerikaj verkistoj kontribuis per po unu teksto
* A los actores, Anagrama, 2017
* El ojo del cielo, Anagrama, 2018
* Rodaje, Anagrama, 2021

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Marion Le Corre-Carrasco, Philippe Merlo-Morat, José Luis Sánchez Noriega (eld.). *Manuel Gutiérrez Aragón. Mitos, Religiones y Héroes*, Lyon, Grimh, 2019
* Vicente Molina Foix. *Manuel Gutiérrez Aragón*, Editorial Cátedra, Madrid, 2003
* Antonio Vallejo Chanal. *Soñar de Cine. El cine de Manuel Gutiérrez Aragón*, Cartagena, Semana Internacional de Cine Naval y del Mar de Cartagena, 2000
* Augusto M. Torres. *Conversaciones con Manuel Gutiérrez Aragón*, Fundamentos, Madrid, 1985
* Carlos F. Heredero. *Historias de vida y de ficción. El cine de M. Gutiérrez Aragón*, Editorial Alta Films, Madrid, 1988
* Miguel Juan Payán kaj José Luis López. *Manuel Gutiérrez Aragón*, Ediciones JC, Madrid, 1985
* Matías Antolín. *Manuel Gutiérrez Aragón*, Editorial Sombras Chinescas, 1983
* *Maravillas*, guion de Gutiérrez Aragón y Luis Megino; edición de Javier Marías, Ediciones JC, Madrid, 1981

## Eksteraj ligiloj 
* Gutiérrez Aragón en *Club Cultura* 
* Gutiérrez Aragón en Facebook
* Entrevista a Gutiérrez Aragón, video 2009; alirita 21.02.2012

* 

Kategorio:Hispanaj reĝisoroj
Kategorio:Hispanaj verkistoj