open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vilmos Schulek

**Vilmos Schulek** [vilmoŝ ŝulek], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schulek Vilmos** estis hungara kuracisto pri okuloj, profesoro, membro (korespondanta en 1889, ordinara en 1902) de Hungara Scienca Akademio. Lia patro estis Ágoston Schulek (ekonomo), lia frato estis arkitekto Frigyes Schulek.

Vilmos Schulek http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC13280/13641.htm naskiĝis la  1843 en Pest (urbo). Li mortis la  1905 en Budapeŝto.

## Biografio 
Vilmos Schulek frekventis universitatojn en Vieno kaj Budapeŝto ricevinta diplomon en 1868. Li plulernis en Berlino, Parizo, Londono, Utrecht. Inter 1870-1872 li kuracadis en Vieno, poste li ekinstruis en Universitato Kolozsvár, poste en Universitato de Budapeŝto jam kiel katedrestro. En la studjaro 1890 li estis rektoro. Tiutempe li estis la plej fama kirurgo pri la okuloj en Hungario. Li estis nomita titulara ministeria konsilanto en 1897.

## Verkaro (elekto) 
* *A nézésről munkálkodás közben* (Pri la rigardo dum laboro), (1881)
* *A szembogár szükítőnek kiszabadítása (Sphincterolisis anterior)* (1892)
* *Ungarische Beiträge zur Augenheilkunde I–III* (1895–1903)
* *A szempár közös működését bizonyító kísérletek* (1904)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj okulkuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj kirurgoj
Aviadila akcidento apud Ŝeremetjevo (1976)

**Aviadila akcidento apud Ŝeremetjevo (1976)** estas kraŝo de pasaĝera aviadilo Tu-104 de flugkompanio "Aeroflot", okazinta la  apud la flughaveno Ŝeremetjevo en Moskva provinco (RSFSR). La katastrofo pereigis 73 homojn (ĉiujn, kiuj estis en la aviadilo).

Laŭ oficiala konkludo, la katastrofo estis kaŭzita de navigiloj, kiuj ne funkciis post ekflugo, pro kio la aviadilo komencis forte kliniĝi kaj post kelkaj minutoj falis en arbaron apud vilaĝo Kluŝino kaj eksplodis.

## Vidu ankaŭ 
* Aviadila akcidento apud Mendelejevo (1982)

## Eksteraj ligiloj 
* Pli detala informo (ruse)

Kategorio:Aviadilaj akcidentoj en 1976
Kategorio:Aviadilaj akcidentoj en Rusio
Kategorio:Distrikto Solneĉnogorsk
9941 Igvanodono

**9941 Igvanodono** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la genro *Iguanodon* (Igvanodonoj) : grandaj herbovoraj dinosaŭroj, kapablaj starigi siajn korpojn longajn de 10 metroj ekvilibratajn per ties pezaj vostoj. Ili vivis en la frua kretaceo. Multenombraj skeletoj de igvanodonoj estis trovitaj en Eŭropo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Kolumno

[eta|Kolumna enpaĝigo de la paĝo 1:191 de la *[Encyclopédie ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers* kun artikolo de Denis Diderot pri genro de malvacoj]]
**Kolumno** laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas 
# la vertikalaj paralelaj dividoj de la aranĝo de teksto en paĝo aŭ en tabelo, respektive
# vico de objektoj aŭ personoj (ekzemple trupoj en armea lingvaĵo) aranĝitaj unu post aŭ sub la alia.
La vorto etimologie fontas de la latina vorto *columna*, kiu origine havas la signifon "kolono".

Kolumnoj helpas je ordigo de teksto kaj plifaciligas ties strukturigon aŭ dispartigon al pli koncizaj subunuoj. Krome la legado de tre larĝaj tekstolinioj pli penas, pli facilas ke la rigardo dum la legado de tre larĝa linio "glitas" al pli supra aŭ pli suba tekstolinio, tiel ke kolumna enpaĝigo aparte en larĝaj presaĵoj kiel gazeto estas signifa helpilo cele al senproblema legado.

Kategorio:Tipografio
Ian P. Griffin

**Ian P. GRIFFIN** estas brita astronomo.

Li komencis sian karieron ĉe la Universitata Kolegio Londono, kombinante ambaŭ astronomian esploron kaj . Li estis direktoro de la Planetario de Armagh de 1990 ĝis 1995. Li poste laboris ĉe la *Astronaut Memorial Planetarium and Observatory* de la *Eastern Florida State College* de Cocoa (Florido, Usono) kaj ĉe la Observatorio de Auckland en Nov-Zelando antaŭ akcepti postenon de publika komunikado ĉe la Scienca Instituto de la Kosmoteleskopo (centro de sciencaj operacioj por la Kosmoteleskopo Hubble) en Baltimore (Usono).

De 2004 al 2007 Griffin estis direktoro de la Muzeo de la Scienco kaj Industrio en Manchester.

## Esploroj kaj malkovroj 
Dum sia tempo ĉe la Instituto de la Kosmoteleskopo, Griffin kontribuis al la observo kaj studo de la duopa transneptuna objekto 1998 WW31, la dua duopa TNO malkovrita post la sistemo Plutono - Karono. Li kolektis valorajn datumojn por helpi la astronomojn en ilia kompreno de la maso kaj de la sinteno de la objektoj de la Kujper-zono.

Li ankaŭ malkovris aŭ kunmalkovris (per programoj uzantaj malgrandajn teleskopojn) 25 asteroidojn, (laŭ Minor Planet Center) inter 1998 kaj 2001.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Ian P. Griffin

## Eksteraj ligiloj 
*  Persona paĝaro de Ian Griffin 
*  Ian P. Griffin : bibliografio 

Kategorio:Britaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
(9942) 1989 TM1

**(9942) 1989 TM1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj japanaj astronomoj Tsutomu Hioki kaj Nobuhiro Kawasato elde Okutama (distrikto de Tokio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Hioki
Kategorio:Malkovrita de Nobuhiro Kawasato
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Antaŭtuko

eta|Virinoj kun antaŭtuko
**Antaŭtuko** estas vestero kiu estas uzata por ŝirmi aliajn vestojn. En la plejmulto de la domoj estas antaŭtukoj kiuj estas uzataj dum kuirado aŭ aliaj laboroj kiuj povus malpurigi la vestojn.

Ankaŭ buĉistoj, ŝuistoj, forĝistoj kaj tiel plu, ofte portas antaŭtukon.

Kategorio:Vestoj
Kategorio:Vesteroj
Bournens

**Bournens** estas komunumo en la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 324 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Bournens situas en la centro de la regiono Centro de Vaŭdo, proksimume 5 kilometrojn okcidente de la distriktĉefurbo Echallens kaj 11 kilometrojn nordnordokcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano. Al la komunumo apartenas la vilaĝo Bournens, la setlejo Raffort, kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,90&nbsp;km², de kiuj 15,6% estas kovritaj de arbaro, 74,6% servas por agrikulturo kaj 7,4% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bournens limas en nordo al Bettens, en oriento al Boussens, en sudo al Sullens, en okcidento al Penthaz, kaj en nordokcidento al Daillens.

## Trafiko 
Bournens situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo kondukas konekta vojo de Boussens al Penthaz. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 1 kilometron sudokcidente de la komunumo apud Cossonay. Pere de la poŝtaŭtolinio de Cossonay al Cheseaux-sur-Lausanne la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bournens datiĝas el la jaro 1184 kiel *Brunens*. En Bournens ekzistas restaĵoj de kampara priorejo, menciita en la jaro 1177, kiu ĝis al la reformacio apartenis al la katedralaj senjoroj de Granda Sankt-Bernardo. Dum mezepoko Bournens apartenis al la Senjoroj de Cossonay. Dum la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Bournens apartenis al la Voktejo Morges. Post la revolucio ĝi apartenis al la Distrikto Cossonay, kaj surbaze de la administra reformo de 2006 ĝi kun efiko de la 1-a de januaro 2008 ĝi estis integrita al la nova Distrikto Centro de Vaŭdo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bournens
9943 Bizan

'*9943 *Bizan''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masayuki Iwamoto kaj Toshimasa Furuta elde Tokuŝima (Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la monto Bizan (japane, 眉山), monto alta je 227 metroj en gubernio Tokuŝima. Tiu nomo venus de la vida aspekto de la monto, kiu similus brovon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Toshimasa Furuta
Kategorio:Malkovrita de Masayuki Iwamoto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Nico Nico Douga

**Nico Nico Douga** (japane: ニコニコ動画 [niko niko doŭga]) estas ttt-ejo, videospektejo fondita la . Sur tiu ttt-ejo la uzantoj povas spekti filmetojn, datumflue transportatajn al la komputilo de la spektanto, kaj alŝuti proprajn filmetojn. Fama eco de la retejo estas tio ke, malsimile al aliaj videoretejoj, anstataŭ aldoni komentojn kiuj videblas en listo sub la video, oni povas aldoni komenton dum oni spektas filmeton, kaj postaj spektantoj vidos ĝin veni trans la video en la sama sekundo en kiu tiu spektanto entajpis ĝin.

## Nomo 
* Famaj nomoj estas NicoNico, NicoDou.
* En 2012, la prezidanto de *Dwango*, Niŝikaŭa Hirojuki konsentas kun la opinio de Kaŭakami Nobuo (fondinto de la kompanio *Dwango*) nomi la retejon "Nico Nico".
* Niconico (prononcu: nikoniko) estas japana vorto, ĝi signifis rideto-n.

## Vidu ankaŭ 
* Kumikyoku Nico Nico Douga
* Bilibili
* Vocaloid
* Leopold Slikk

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Nico Nico Douga

Kategorio:Retejoj aperintaj en 2006
9947 Takaishuji

'*9947 *Takaishuji'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Shuji Takai*, instruiston en elementa lernejo kaj anon de la Asocio *Kuroishi Subaru''. Li estas famkonata lektoro en la astronomia infana klubo fondita en Kuroiŝi.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
9963 Sandage

'*9963 *Sandage''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona astronomo Allan Sandage (1926–2010), internacia aŭtoritatulo en stela astronomio kaj observa kosmologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (9963) Sandage, de la Reĝa Astronomia Societo de Kanado 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Guidó Schenzl

**Guidó Schenzl** [ŝencl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schenzl Guidó** estis aŭstra-hungara pastro, instruisto, meteologo, geofizikisto, membro (korespondanta en 1867, ordinara en 1876) de Hungara Scienca Akademio.
eta|Memortabulo
Guidó Schenzl http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=schenzl naskiĝis la  1823 en Habsburga Imperio, en Supra Aŭstrio en Haus. Li mortis la  1890 en Graz.

## Biografio 
Guidó Schenzl frekventis lernejojn en Judenburg kaj Graz, fine li iĝis benediktana monaĥo en 1845. Li plulernis en universitato de Graz ricevinta diplomojn. En 1851 li ekinstruis en gimnazio en Buda. Li establis meteologian observatorion en la lernejo, kie ekde 1867 oni ĉiutage signis la tagmezan precizan horon per pafo. Li faris geomagnetajn mezuradojn en tuta Hungarlando. En 1870 li fondis la unuan hungaran meteologian instituton. En 1886 li translokiĝis al Admont, kie post 4 jaroj li estis nomita abato. Li ricevis premiojn en 1876 kaj 1886.

## Memorigiloj 
* premio "Schenzl Guidó"

## Verkaro (elekto) 
* *Az akadémiai földdelejességi észlelde leírása* (1865)
* *Magnetikai helymeghatározások Magyarországban* (1872)
* *A magyar korona országainak csapadékviszonyai* (1885)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* biografio 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Aŭstraj pastroj
Kategorio:Aŭstraj abatoj
Kategorio:Hungaraj geofizikistoj
Kategorio:Hungaraj meteologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj benediktanaj monaĥoj
Zsombor Bartos-Elekes

**Zsombor BARTOS-ELEKES** [bartoŝ-elekeŝ] rumania hungara kartografo naskita en Tetuano (Maroko) la 28-an de marto 1976. 

## Kariero
Zsombor Bartos-Elekes finis la mezlernejon en Oradea en 1994, la fakon pri kartografio en ELTE de Budapeŝto en 1999. Li frekventis partinstruadon en angla lingvo pri spacinformatiko en Universitato de Utrecht (Nederlando) en 1998. Li doktoriĝis en 2005 en ELTE. Li estas de 2006  universitata adjunkto en UBB de Kluĵo en la katedro pri Socigeografio..
(Lingvouzo sur la mapoj: Transilvanio, 19-a kaj 20-a jarcentoj)

## Fonto
* Aŭtobiografio

 
Kategorio:Rumanujaj hungaraj geografoj
Kategorio:Kartografoj
9949 Brontosaurus

'*9949 *Brontosaurus'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon *Brontosaurus'' (Brontosaŭro), tiu de granda kvarpieda dinosaŭro (kies vera nomo estas "Apatosaŭro") de 20 metroj kaj 30 tunoj, kiu vivis en la malfrua ĵurasio. Multenombraj skeletoj de apatosaŭroj estis trovitaj en Usono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Parlando

**Parlando** (itale, "parolanta") estas muzika koncertinstrukcio. Estas rapida kantado, simila al parolkantado, kun klare prononcitaj vortoj kaj facila tonformado je strikta atentado de la  ritmo. Aparte komponistoj de italaj komikaj operoj ŝatis uzi ĉi tiun stilrimedon.

En instrumenta muziko la instrukcio "parlando" postulas parolan, esprimoplenan prezentadon.
Kategorio:Koncertinstrukcioj
Károly Schügerl

**Károly Schügerl** [kAroj ŝugel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schügerl Károly** estas hungara-germana kemiisto, profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (1995).

Károly Schügerl http://www.schuegerl-karl.de/Schuegerl-mta.pdf naskiĝis la  1927 en Sopron.
 
## Biografio 
Károly Schügerl frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, teknikan universitaton en Budapeŝto inter 1945-1949, poste 3 jarojn li restis en la universitato. Inter 1952-1956 li laboris en instituto. Post falo de la hungara revolucio de 1956 li forlasis la landon kaj li trovis postenon en Okcidenta Germanio, kie li doktoriĝis en 1964. Li vivis 2 studjarojn en Usono, poste li instruis en universitatoj de Hannover kaj Braunschweig. Liaj esploraj agadoj fokusiĝis pli kaj pli al areo de la biologia procezo, krome li estis la unua kemia inĝeniero en Germanio, kiu komencis labori en bioteknologio. Li ricevis medalon en 1997.

## Verkaro (elekto) 
* *Bioreaktionstechnik* (1985)
* *Bioreaction Engineering Vol. 2* (1991)
* *Solvent Extraction in Biotechnology* (1994)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* https://en.wikipedia.org/wiki/Karl_Sch%C3%BCgerl 
 

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Germanaj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Die ägyptische Helena

**Die ägyptische Helena** [eo: **La egipta Helena**] estas opero en du aktoj de Richard Strauss. La libreton verkis Hugo von Hofmannsthal, baziĝante sur *Helena* de Eŭripido. La unu prezentado de la unua versio okazis en 1928 je Dresdeno, tiu de la novversio dum la festivalo de Salcburgo en 1933.

## Agado 
Sorĉistino Etro atendas sian amanton, mardion Posejdonon. Sed tiu ĉi forlasis ŝin. Interesite ŝi persekutas preterpasan ŝipon, sur kiu viro ĵus volas ponardi virinon. Kiam la ĉioscia konko klarigas, ke temas pri Menelao kaj Helena dum la reveturo de Trojo, Etro malkatenigas ventegon, la ŝipo renversiĝas, Menelao portas Helenan surteren. La elfospiritoj de Etro forlogas Menelaon kaj kredigas al li, ke li murdis, Parison kaj Helenan. Li trinkas la forgesilon de Etro kaj lasas konvinki sin, ke Helena en Trojo nur estis fantomo kaj ke lia amata edzino dum la milito estis en Egiptujo. Per la sorĉomantelo de Etro la du repaciĝintaj geedzoj estas portataj al la Atlaso. Sed ankaŭ tie la beleco de Helena kaŭsas konfuzon. Altairo, princo de la montoj, kaj sia filo ekamas Helenan. Kiam Menelao mortigas la filon dum ĉasado, Altairo kaptas Menelaon. Per helpo de Posejdono Etro liberigas la du. Sed Helena nun insistas en tio, vivi estonte kun sia edzo en veremo. La alveno de la komuna filino Hermiona faciligas la finfinan repaciĝon de la paro.

En ĉi tiu iomete taŭzita, fabeleca agado temas pri la demando, ĉu oni povas vivi feliĉe kun forgeso kaj mensogo.

## Muziko 
Richard Strauss elprovas germanhelenan stilon, parte facilmovan, parte portata de brilaj kulminoj. Tamen mankas la fermiteco, kiuj distingas multajn aliajn operojn de Strauss. Richard Strauss mem diris, ke lia muziko bedaŭrinde ne kaŭzas problemojn.

## Eksteraj ligiloj 
* Libreto 

Kategorio:Germanlingvaj operoj
Kategorio:Operoj de Richard Strauss
Kategorio:Hugo von Hofmannsthal
Kategorio:Operoj el la 20-a jarcento
Sensitivo

alternative=Mimosa pudica Blanco2.253-cropped.jpg|eta|Mimosa pudica Blanco2.253-cropped
La **sensitivo** aŭ **sentema mimozo** () estas specio de planto en la genro Mimozo, en la familio Fabacoj. Alia nomo por ĝi estas **netuŝumino**.

## Priskribo 
Sensitivo estas hejma en tropika Ameriko sed vaste naturigita, subvitre kaj ĉambre kultivata. Se oni tuŝas foliojn de sensitivo, la folieroj kunvolviĝas, dume la petioloj malleviĝas (tigmonascio).

Kategorio:Mimozedoj
Kategorio:Neotropisa flaŭro
Pál Csernátoni

**Pál CSERNÁTONI** [ĉernAtoni], (Tsernátoni Pál) hungara reformita altlerneja profesoro naskita 1633 ? kaj mortis en februaro 1679.

## Kariero
Pál Csernátoni estis sikuldevena, lernanto de János Apáczai Csere, kunulvojaĝisto de Miklós Bethlen en Germanio, Francio, Anglio kaj Belgio. En 1661 li frekventis la universitaton de Heidelberg kaj en 1667 de Leiden. En 1668 oni elektis lin instruisto pri matematiko kaj filozofio en Nagyenyed. En filozofio li estis la unua en Transilvanio, kiu konatigis la sistemon de René Descartes. Li estis la instruisto ankaŭ de Ferenc Pápai Páriz. La sinido de Radnót en 1673 kondamnis li pro liaj konceptoj kokejanaj kaj kartesianaj.

## Fonto
*Hungarlingva vikipedio

 
Kategorio:Hungaraj ekleziaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
9951 Tyrannosaurus

'*9951 *Tyrannosaurus'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la genro *Tyrannosaurus'' (Tiranosaŭroj), de grandaj, dupiedaj dinosaŭroj kun granda kranio, mashavaj makzeloj kaj dentoj kiel ponardoj. Longaj de preskaŭ 14 m kaj altaj de 5 al 8 metroj, ili estis plej teruraj predantoj. Ili vivis en malfrua kretaceo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Izabela de Aragono (Portugalio)

**Sankta Izabela de Aragono** (naskiĝis en 1271 en Zaragozo, mortis la 4-an de julio 1336 en Estremoz), ankaŭ konata kiel *Sankta Izabela de Portugalio*, estis reĝedzino de Portugalio (edzino de Denizo la 1-a) kaj patrino de Alfonso la 4-a, kiu iĝis reĝo de Portugalio post Denizo.

Ŝi post la morto de sia edzo loĝis en franciskana monaĥejo kaj partoprenis la monaĥinan vivon, sen oficiale esti monaĥino (estis tiel nomata "membro de tria ordo").

Ekde la jaro 1526 ŝi konsideriĝas beatulino de la katolika eklezio; la papo Urbano la 8-a proklamis ŝin sanktulino dum la jubilea jaro 1625.

## Referencoj 
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Historio de Portugalio
Kategorio:Portugalaj reĝedzinoj
Kategorio:Kristanaj reĝaj sanktuloj
János Enyedi Fazekas

**János ENYEDI FAZEKAS** [enjedi fazekaŝ] hungara reformita pastro naskita en 1619 kaj mortinta en 1662.

## Kariero 
János Enyedi Fazekas lernis en Gyulafehérvár, poste inter 1645–1651 en Franeker, Deventer kaj Leiden pristudis teologion. Li estis pastro de 1652 en Kézdivásárhely, de 1660 en Nagyenyed. Li estis sekvanto de puritanismo.

## Fonto 
* Hungarlingva vikipedio

Kategorio:Hungaraj ekleziaj verkistoj
Sankta Izabela de Francio

**Izabela de Francio** (naskiĝis en marto 1225, mortis la 23-an de februaro 1270) estis la filino de la franca reĝo Ludoviko la 8-a.
Ŝi estis pli juna fratino de reĝo Ludoviko la 9-a de Francio (Sankta Ludoviko) kaj de Alfonso, grafo de Poitiers, kaj pli maljuna fratino de la reĝo Karolo la 1-a de Sicilio. En 1256 ŝi fondis la monaĥinan ordenon *Ordo Sanctae Clarae regulae Urbani IV* ("ordeno de la sanktulino Klara el Asizo laŭ reguloj de papo Urbano la 4-a"), kategoriigitan kiel parton de la ordeno de franciskaninoj, kun centra monaĥinejo en parto de la Arbaro de *Rouvray* nun nomata la *Bois de Boulogne*, okcidente de Parizo. Pro sia malsano, ŝi ne povis sekvi la tutajn regulojn de la ordeno. Oficiale la Katolika Eklezio konsideras ŝin beatulino, ŝia kanonizo estas ankoraǔ pritraktata. Tamen ŝi estas honorigata kiel sanktulo de la Franciskanoj.

Kategorio:Rektaj kapetidoj
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Francaj beatuloj
Kategorio:Historio de Francio
Sankta Izabela

**Sankta Izabela** estas la nomo de du sanktulinoj de la katolika eklezio:
* Sankta Izabela de Aragono kaj
* Sankta Izabela de Francio.

Aparte populara por geografiaj lokoj la nomo estas en sia formo de la hispana kaj portugala lingvoj, nome *Santa Isabel*.
Averoo

**Averoo** aŭ **karambolarbo** (*Averrhoa carambola*), estas planto el la familio de la Oksalidacoj (*Oxalidaceae*). Ĝi estas parenca al la pli malgranda Blimbingo (*Averrhoa bilimbi*). Ĝi estas ĝis 12 m alta arbo kun mallonga trunko kaj sternitaj branĉoj, kiuj en malsekaj tempoj povas perdi siajn foliojn. La ĝis 20 cm longaj folioj estas alterne lokitaj kaj nepare plumhavaj. La sep ĝis dekunu, ĝis 8 x 3,7 cm grandaj partfolietoj estas glatrandaj, ovalaj, brilaj kaj glataj je la supra flanko kaj malbrilaj malsupre. La ruĝaj ĝis violaj floroj staras en disbranĉiĝintaj grapoloj kun ruĝaj branĉoj en la foliakseloj.

La maturaj karambolfruktoj estas verdecaj ĝis malhelflavaj. La ĝis 9 x 15 cm grandaj, konture ovala frukto havas kvin aŭ ses akraj, angulaj eĝoj; transversa tranĉo de la averoo similas je stelo. La ŝelo estas glata kaj vakseca. La sarkokarpo estas firma kaj suka kaj la koloro estas hel- ĝis malhelflava. La fruktoj estas sengrajnaj aŭ havas 12 mm grandajn semojn. La averoo havas acidan ĝis dolĉacidan guston.

La averoo de nature troviĝas en Sudorienta Azio kaj estas mondvaste kultivata en la (sub)tropikoj.
[eta|maldekstra|[Averoo (frukto)]]
Oni manĝas la frukton kun la maldika ŝelo.
La manĝado de la frukto povus havi fatalan efikon je renpacientoj pro la alta koncentriĝo de okzalata acido kaj kalio.

Dosiero:Sternfrucht.jpeg|Fruktoj en la arbo
Dosiero:Have-23.jpg|Fruktoj
Dosiero:Leaves- both sides I IMG 8443.jpg|Folioj de averoo

Kategorio:Oksalidacoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Orientalisa flaŭro
Boussens

**Boussens** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Boussens (Haute-Garonne)** estas komunumo de la Departemento Haute-Garonne en la regiono Sudo-Pireneoj en Francio.
* **Boussens (stacidomo)** estas fervoja stacio en Boussens (Haute-Garonne), Francio.
* **Boussens VD** estas komunumo de la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo en Svislando.
Melchor Ocampo

**Melchor Ocampo** (naskiĝis en 1814, mortis en 1861) estis meksika advokato, sciencisto kaj liberala politikisto. Li tre konatis en sia lando kaj post la morto pluraj komunumoj kaj urboj de Meksiko ricevis lian nomon. Dum sia vivo, li interalie kvarfoje estis ministro pri eksteraj rilatoj, dufoje ĉefministro, sed ankaŭ funkciis kiel ministro pri aliaj fakoj.

Kategorio:Meksikaj politikistoj
Boussens VD

**Boussens** estas komunumo en la Distrikto Centro de Vaŭdo en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 908 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Boussens situas en sudo de la regiono Centro de Vaŭdo, proksimume 5 kilometrojn nordokcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano kaj 5 kilometrojn sudokcidente de la distriktĉefurbo Echallens. La komunumo konsistas el la vilaĝo Boussens kaj la vilaĝetoj Chevrine (sur alteco de 604 m s.m. norde de Boussens) kaj Grange aux Aguet (sur alteco de 587 m s.m. sur la ebenaĵo en sud de la komunumo).

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,15 km², de kiuj 12,9% estas kovritaj de arbaro, 78,0% servas por agrikulturo kaj 9,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Boussens limas en nordo al Bettens, en nordoriento al Bioley-Orjulaz, en oriento al Etagnières, en sudo al Cheseaux-sur-Lausanne, en sudokcidento al Sullens, kaj en okcidento al Bournens.

## Trafiko 
Tra Boussens pasas la kantona ĉefvojo 124 de Chavornay al Laŭzano. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 kaj la svisa aŭtovojo A9 estas la vojnodo Villars-Sainte-Croix, kiu situas proksimume 4 kilometrojn sudokcidente de la komunumo. Pere de poŝtaŭtolinio de Cheseaŭ-sur-Lausanne al Cossonay la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Boussens datiĝas el la jaro 1177 kiel *Bussens*. Dum mezepoko la feŭdo Boussens estis parto de la Senjorujo Cossonay, dum Grange aux Aguet estis havaĵo de la Abatejo Montheron. De 1581 ĝis 1798 la senjurojo apartenis al la familio de Saussure, kiu konstruigis en la dua duono de la 17-a jarcento la kastelon. Post la revolucio ĝi apartenis ĝis 1803 al la helveta Distrikto Echallens kaj poste al la Distrikto Cossonay, kaj surbaze de la administra reformo de 2006 ĝi kun efiko de la 1-a de januaro 2008 ĝi estis integrita al la nova Distrikto Centro de Vaŭdo.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Boussens

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Boussens
Santa Isabel

**Santa Isabel** en la hispana kaj portugala lingvoj estas la nomo de du sanktulinoj de la katolika eklezio:
* Sankta Izabela de Aragono kaj
* Sankta Izabela de Francio.

En sia formo hispana kaj portugala, la nomo aparte popularas por geografiaj lokoj:

 
* *Santa Isabel*, loĝloko en la departemento *General Alvear Partido* de la Provinco Bonaero
* *Santa Isabel*, kvartalo de la urbo Kordobo
* *Santa Isabel*, urbo en la provinco La Pampa

* Santa Isabel de Quijas (stacidomo), fervoja stacio en Reocín, Kantabrio
 
* Santa Isabel (Espírito Santo), urbo en la subŝtato Espírito Santo
* Santa Isabel (Gojaso), urbo en la subŝtato Gojaso
* Santa Isabel (San-Paŭlio), urbo en la subŝtato San-Paŭlio 
* Santa Isabel do Rio Negro, municipo en la subŝtato Amazonio
* Santa Isabel do Ivaí, municipo en la subŝtato Paranao
 
* *Santa Isabel*, paroĥo (portugale *freguesia*, ĉi-tie speco de administra unuo) en la insulo Boa Vista
 
* Santa Isabel, urbo kaj komunumo en la departemento Tolima 
* Santa Isabel, vulkano
 
* antaŭa nomo de Malabo, la nacia ĉefurbo
* antaŭa nomo de Pico Basilé, la plej alta monto de Ekvatora Gvineo

* Santa Isabel (Baja California), urbo en la subŝtato Baja California
* Santa Isabel (Chihuahua), urbo kaj komunumo en la subŝtato Chihuahua
* Santa Isabel Cholula, urbo kaj komunumo en la subŝtato Chihuahua
* Santa Isabel Xiloxoxtla, urbo kaj komunumo en la subŝtato Tlaxcala

 
* Santa Isabel, insulo
 
* hispana kristanisma misiejo, nomata *Santa Isabel de Utinahica*, en la subŝtato Georgio

* *Santa Isabel*, urbo en la subŝtato Trujillo
Tolimán

**Tolimán** estas la nomo de du komunumoj de :

* Tolimán (Jalisco) estas komunumo de la subŝtato Jalisco, kaj  
* Tolimán (Querétaro) estas komunumo de la subŝtato Querétaro.
9950 ESA

'*9950 *ESA'''* estas tre malgranda, meze hela amora asteroido, malkovrita la  de la franca astronomo Christian Pollas elde la *Observatorio de Calern* en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

Ĝi estas ĉefe marsrenkonta asteroido:
* La  ĝi pasis al 0,09904 AU (14,817 milionoj da km) de Marso.
* La  ĝi pasos al 0,04533 AU (6,781 milionoj da km) de tiu planedo.

Ĝi estas klasifikata ankaŭ kiel terrenkonta asteroido, kvankam ĝia perihelio restas pli granda ol unu astronomia unuo, kaj ĝia orbita klinangulo tenas ĝin sufiĉe malproksima de Tero : la nunepoka minimuma interdistanco inter ĝia orbito kaj tiu de Tero estas 42,926 milionoj da km.

* La  ĝi pasis al 0,3934 AU (58,856 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,2789 AU (41,724 milionoj da km) de nia planedo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita per la akronimo ESA, por *European Space Agency'' (Eŭropa Kosma Agentejo).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Christian Pollas
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
(9952) 1991 AK

**(9952) 1991 AK** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroshi Mori kaj Masaru Arai elde Jorii (gubernio Sajtama, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroshi Mori
Kategorio:Malkovrita de Masaru Arai
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
(9958) 1991 VL1

**(9958) 1991 VL1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Kanterburio

eta|dekstra|220px|Mapo montranta populacidensecon en Kanterburio ĉe la censo de 2006.
La novzelanda regiono Kanterburio, (, ), estas ĉefe komponata de la Kanterburiaj ebenaĵoj kaj la ĉirkaŭaj montoj. Ties ĉefa urbo, Kristkirko, estas hejmo de la ĉefa oficejo kaj de la urba konsilantaro kaj de la regiona konsilantaro, krom de la Universitato de Kanterburio. Ĝi okupas areon de 45,346&nbsp;km² kaj havas populacion de 566,000 loĝantoj en 2013.

## Geografio
En la centro de la marbordo estas la Duoninsulo Banks.

## Vidu ankaŭ
* Universitato de Canterbury

## Eksteraj ligiloj
* Canterbury Regional Council (Ecan)
* Canterbury Biodiversity 
* Historio ĉe Christchurch City Council
* Darfield Weather 

Kategorio:Regionoj de Novzelando
Ŝevlino (aerodromo)

**Ŝevlino** (aŭ **Pjatnica**) estas malgranda aerodromo por privataj aviadiloj en Moskva provinco. Ĝi situas en distrikto Solneĉnogorsk apud Istra baraĵlago kaj vilaĝo Ŝevlino. 

## Aerodromo 
La aerodromo estis solene malfermita la . Nun ĝi estas uzata kiel aerodromo por privataj aviadiloj. Krome, oni proponas al dezirantoj organizi flugojn en lokaj aviadiloj ĉirkaŭ la flugkampo, pro tio ĝin vizitas multaj ŝatantoj (plejparte - somere kaj en semajnofino). Nun tie estas kelkaj dekoj da diverstipaj malgrandaj aviadiloj.

Ĉi tiu aerodromo estas ankaŭ unu el centroj de glisila sporto.

## Eventoj 
* La 14-15-an de marto 2014 en Ŝevlino okazis granda festivalo de helikopteroj kaj aviado.

## Problemoj 
### Reago de vilaĝanoj 
Multaj loĝantoj de proksima vilaĝo Ŝevlino malaprobas tiun aerodromon, asertante, ke ĝia uzado rompas iliajn rajtojn. Laŭ raporto de federacia televidkanalo TVCentr la , jam tiutempe multaj flugoj ĉirkaŭ la flugkampo kaŭzas problemojn:
* aviadiloj elflugadas super la loĝejoj, pro kio ekde mateno ofte estas forta bruo; krome, tio ebligas aviadilan akcidenton, pro kio en vilaĝo eblas incendio;
* dum disvastigo de la aerodromo oni rompis vojojn ĝis kelkaj domoj (oni asertas, ke tio jam kaŭzis morton de malsana vilaĝanino, kiam ambulanco ne ekpovis alveturi al ŝia domo).

### Akcidentoj 
Dum funkciado de aerodromo okazis multaj aviadilaj akcidentoj.
* La unua akcidento okazis jam dum ĝia malfermo la , en kiu pereis du homoj: dum la festado unu malgranda aviadilo kraŝis proksime en distrikto Klin.
* La  proksime al vilaĝo Pjatnica pro forta vento kraŝis malgranda aviadilo. Pereis du homoj, unu el ili estis konata piloto de aviadila grupo "Apusoj" ().
* La  falis memfarita aviadilo, la piloto pereis.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo ĉe Fejsbuk (ruse)
* Paĝo ĉe VKontakte  (ruse)

Kategorio:Aerodromoj de Moskva provinco
Kategorio:Distrikto Solneĉnogorsk
Regionoj de Nov-Zelando

**Regiono** estas la plej alta instanco de loka administracio en Nov-Zelando. Estas 16 regionoj en Nov-Zelando. Ell ili dekunu estas regataj de elektita regiona konsilantaro, dum kvin estas regataj de teritoriaj aŭtoritatoj (dua ŝtupo de loka administracio) kiuj plenumas ankaŭ la funkciojn de regiona konsilantaro kaj tiele estas konataj kiel unitaraj aŭtoritatoj. La Konsilantaro de la Ĉathamoj estas simila al unitara aŭtoritato, sed estas aŭtorigita laŭ sia propra ebliga leĝaro.

## Listo de regionoj 
## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Regional Councils of New Zealand ĉe *Department of Internal Affairs*
Johann Friedrich Herbart

**Johann Friedrich HERBART** (naskiĝinta la 4-an de majo 1776 en Oldenburg, mortinta la 14-an de aŭgusto 1841 en Göttingen) estis germana filozofo de Novkantismo kaj pedagogo.

## Vivo 
De 1797-1800 li estis privata instruisto en Bern, kie li konatiĝis kun Johann Heinrich Pestalozzi. Ekde 1805 li estis profesoro de filozofio en Göttingen, ekde 1809 li transprenis la oficon de Immanuel Kant en Kenigsbergo, antaŭ troviĝi ekde 1833 denove en Göttingen.

## Doktrino 
Herbart difinis la taskojn de filozofio kiel "pritrakto de la nocioj" *(Bearbeitung der Begriffe)* poscience. Ne estu asignita certa objekto al la filozofio, sed ĝi estu baza disciplino por ĉiuj aliaj sciencoj. Estante kontraŭanto de la idealisma frakcio de kantismo, li provis purigi la terminon de la Mio de ĉiuj al ĝi gluantaj kontraŭdiroj. Simile al Gottfried Wilhelm Leibniz li supozis la ĉeeston de multaj simplaj kaj neŝanĝeblaj uloj, kies interrilatoj naskis la ŝajno de la bunto kaj de la varieblo.

Tiu metafiziko, kiun li nomis "reala", sukcesis estinte transferita al psikologio: estus fundamentaj - ĉe la "realo" de la animo - la imagoj inter si dinamike rilatantaj. Per sia volo de memkonservado ili reciproke malhelpus unu la alian. Tiel ĝenite kaj forpelite en la subkonscion, ili aperus kiel impulsoj kaj antaŭenpuŝa forto. Ĉi tiun elirpunkton li fekundigis por pedagogio. Instruado progresu de la klarigo de la ideoj tra iliaj asociadoj kaj sistemigo ĝis la metodiko (= la libera movado). Ĉar ĉiuj tiuj ideoj estas ankaŭ fortoj, estiĝas balancita rilato inter la interesoj. La per la kleriĝeblecoj de la infanoj atingebla morala ebleco estas la virto *(Charakterstärke der Sittlichkeit)*. Al ĝia formado helpu instruado, disciplino kaj regitado. Danke al sia ampleksa edukad- kaj instruteorio Herbart estis unu el la fondinto de scienca pedagogio (t.n. Herbartianismo.)

Alia grava ideo de Herbart estas lia rekonduko de etiko al estetiko. La juĝoj pri gusto tute ne koncernus la ekkonon. Ili formulu senperan kaj senrefleksan ĝuon de formoj (estetiko) aŭ de intencitaj agadoj (etiko). Scienchistorie gravas la influo de Herbert al Bernhard Riemann. Herbart mem iam tre influitis de siaj kunfratianoj ĉe la Societo de liberaj viroj en Jena.

## Verkoj 
* Pestalozzis Idee eines ABC der Anschauung (1802)
* Allgemeine Pädagogik aus dem Zweck der Erziehung abgeleitet (1806)
* Lehrbuch zur Einleitung in die Philosophie (1814
* Psychologie als Wissenschaft, 2 Bände (1824–25

## Literaturo 
* G. Weiss: Herbart u. seine Schule (1928)
* W. Asmus: Johann Friedrich Herbart. Eine pädagogische Biographie, 2 vol. (1968–70)
* R. Lassahn (eld): Tendenzen internationaler Herbart-Rezeption, (1978)
* F. Träger: Herbarts realistisches Denken (1982)
* M. Haesch: Johann Friedrich Herbart zur Einführung (1999)
* G. Müßener (eld.): Johann Friedrich Herbart. 1776–1841, (2002)

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la Internacia Herbart-societo. 
* Prelego pri Herbart de Wolfgang Klafki.  
* Historio de la skolo de Herbart.  
* Herbart kaj Pestalozzi.  

Kategorio:Germanaj filozofoj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
Kategorio:Filozofoj de edukado
Sámuel Enyedi (inventisto)

**Sámuel ENYEDI** [enjedi] (benedeki) hungara mekanikisto, horloĝisto, inventinto vivinto en la 18-a jarcento.

## Kariero
Sámuel Enyedi vivis en Koloĵvaro. Li inventis levilon por levi la minejproduktojn kaj minejakvon (1770), matematikan horloĝon, sunhorloĝon sen magnetnadlon, marhorloĝon.

## Verkoj
*Demonstratio quadratura circuli. Nunc primum cum orbe erudito communicata. Claudiopoli. 1767.

## Fonto
*Hungarlingva vikipedio

Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Horloĝistoj
István Farbaky

**István Farbaky** [iŝtvAn farbaki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Farbaky István** estis hungara/slovako inĝeniero, profesoro, inventisto, politikisto.

István Farbaky http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=farbaky&nev5=Farbaky+Istv%25E1n naskiĝis la  1837 en Nyíregyháza. Li mortis la  1928 en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio).

## Biografio 
István Farbaky frekventis ministan-arbaristan akademion en Selmecbánya, poste en 1858 li eklaboris unu jaron en Pribram. En la sekva jaro li reiris por instruis en la akademio. Inter 1866-1872 li estis katedrestro. En 1867 li profesoriĝis kiel ordinara profesoro. En 1870 li konatiĝis kun István Schenek, kun kiu li inventis pli novan gasan lampon, poste pli perfektan akumulatoron. Ekde 1876 li estis elektita akademia direktoro. En 1892 li estis elektita parlamenta deputito, tial li ne plu instruis en la akademio. Li ricevis unufoje premion.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero F kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero F kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri minejoj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Sámuel Enyedi (kuracisto)

**Sámuel ENYEDI** [enjedi] (benedeki) hungara kuracisto, instruisto, reformita pastro, poeto. Li naskiĝis en ? kaj mortis en Alvinc en 1671.

## Kariero
Enyedi Sámuel (benedeki) studis en Utrecht (1649–1650), en Franeker, kie li fariĝis doktoro pri medicino en 1653. Li estis lernejestro en Nagyvárad, sed post du jaroj li estiĝis kuracisto. En 1664 oni invitis lin instruisto en urbon Nagyenyed. De 1669 li estis predikisto en Alvinc.

## Verkoj
*Dissertatio theologica, praes. Gisb. Voetio. De Visione Dei per Essentiam. Ultrajecti, 1651.
*Dissertatio medica, praes. Henr. Rgio. Medicatio duorum aegrorum aneurismate et gangraena laborantium 1651. jún. 21. U. ott.
*Exercitatio de visione Dei per essentiam. Franequerae. 1651.
*Disputatio theologica, praes. Kloppenburgio. De vera Spiritus Sancti Deitate. U. ott, 1652.
*Disputatio V. De Dei potentia, potestate et adorabilitate. U. ott, 1653.
*Disputatio V-ae reliqua. De divina praedestinatione. U. ott, 1863.
*Dissertatio inaug. medica de Ictero. Traj. ad. Rh., 1653.Praecepta Morum, Institutioni Puerorum accomodata, facilioris memoriae causa, stylo jŭta textum solutum sonante, carminibus comprehensa proponuntur. Ut autem intelligentius disci possint, textus etiam e regione exhibetur, prout a… Joanne Amos Comenio collectus est; in usum Varadien. Scholae, Opera Samuelis Enyedi… Varadini, 1658. (A magyarországi s erdélyi iskolákban általában el volt terjedve; sok kiadást ért, u. m. Lőcse, 1677., 1690., 1696., 1700. Debreccen, 1714., 1735., 1791. Pozsony, 1729. stb.)
*…De Libero Arbitrio; Quam Aŭiliante Deo sub praesidio… S. Enyedi… publice defendet Michael Eperiesi… Cibinii, 1665.

## Fonto
*Hungarlingva vikipedio

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Móric Schirkhuber

**Móric Schirkhuber** [ŝirkhuber], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schirkhuber Móric** estis hungara pastro, piarista monaĥo, instruisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1858).

Móric Schirkhuber http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=schirkhuber naskiĝis la  1807 en Sólyomvár [ŝOjomvAr] (tiu vilaĝo jam forlasiĝis situanta ĉe Doba). Li mortis la  1877 en Budapeŝto.

## Biografio 
Móric Schirkhuber aliĝis al la piaristoj en 1823, post la dujara novicado li instruis en Magyaróvár same du jarojn, poste li studis en Vác, Nitro kaj Szentgyörgy, fine li akiris diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1830. En la sekva jaro li iĝis piarista pastro, poste li instruis en gimnazioj apartenantaj al la ordeno (ekzemple en Pest (urbo), Vác, Veszprém (urbo)). En 1867 li ricevis administran postenon ĉe la piasristoj. Li partoprenis en kompilado de germana-hungara scienca vortaro.
 
## Verkaro (elekto) 
* *Magyarok története* (Historio de hungaroj), (1837 – 1849)
* *Az elméleti s tapasztalati természettan alaprajza* (1844)
* *Természettani Földrajz* (1853)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero S kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Blankanaĝila pingveneto

La **Blankanaĝila pingveneto** (*Eudyptula minor albosignata*) estas malgranda pingveno ĉirkaŭ 30&nbsp;cm alta kaj peza 1.5&nbsp;kg. Ĝi ricevas ties nomojn (kaj komuna nomo kaj latina scienca nomo) pro blankaj markoj en ties naĝiloj, unike ĉe tiu subspecio. Ĝi nestumas nur en Duoninsulo Banks kaj Insulo Motunau, ĉe Kristkirko, Novzelando, kun nur ĉirkaŭ 3,750 reproduktantaj paroj.

## Taksonomio 
La Blankanaĝila pingveneto estas nune konsiderata de plej taksonomiistoj kiel kolora morfo aŭ subspecio de la Blua pingveneto (*E. minor*). Analizo de mitokondria DNA en 2002 montris la ekziston de du kladoj en *Eudyptula*: unu enhavanta la Bluajn pingvenetojn de la Norda Insulo, Kuka Markolo kaj Ĉathamoj de Novzelando, same kiel la Blankanaĝilan pingveneton, kaj duan enhavanta la Bluajn pingvenetojn de Aŭstralio kaj la sudorienta marbordo de la Suda Insulo de Novzelando. Analizoj de blekaj alvokoj kaj grupa analizo de morfometriko parte eltenis tiujn rezultojn. Tamen, ĉe 2012, la IUCN kaj BirdLife International konsideras la Blankanaĝilan pingveneton kiel subspecio aŭ morfo de la Blua pingveneto.

## Habitato 
Blankanaĝilaj pingvenetoj loĝas en terpintoj, kavoj, rokamasoj, kaj en ŝirmaj areoj ĉe bazoj de golfoj. Ili troviĝantas ĉefe en Kanterburio, Novzelando.

## Kutimaro 
Blankanaĝilaj pingvenetoj estas ĉefe noktuloj surtere kaj estas unikaj inter pingvenoj tiurilate. Ili diferencas el aliaj pingvenoj je tio ke ili restas ĉe la kolonio dumtage, kaj poste foriras danke al kovro de malhelo kaj revenas antaŭ mateniĝo. Tamen, ĉe la Duoninsulo Banks, oni povas observi kelkajn birdojn surtere for de ties nestotruoj dum tagolumo. Vespere, tiuj pingvenoj tendencas ariĝi ĉeborde en grupoj ĝis lumoniveloj estas sufiĉe malaltaj por ke ili sentu sin sufiĉe sekuraj por direkti sin internen. Tio rezultas en grandaj pingvenaroj alvenantaj samtempe.

## Reproduktado 
La Blankanaĝila pingveneto demetas siajn ovojn el julio al decembro, kaj plej ovodemetado okazas el aŭgusto al novembro. La ovoj estas ĉiam demetataj en nestotruoj sub arba kreskaĵaro preskaŭ kiel nestoj; ili ovodemetadas ankaŭ sur dunoj, aŭ sur vegetalhavantaj deklivoj, kaj estas kovataj dum 33 al 39 tagoj. La elnestiĝo okazas post 50 al 65 tagoj.

## Manĝo 
La Blankanaĝila pingveneto manĝas malgrandajn fiŝarajn fiŝojn, kiaj sardinoj kaj anĉovoj, aŭ cefalopodoj, kaj malplej ofte krustulojn. Ili kaptas sian manĝon per persekuta plonĝo. Plej manĝoj okazas ĉe ĝis 25&nbsp;km el la marbordo dum tagaj manĝoveturoj. La plej for al maro estis 75&nbsp;km el marbordo.

## Konservado 
Aŭguste de 2010 la Blankanaĝila pingveneto estis listita kiel endanĝerita laŭ la usona Endangered Species Act.

La *Motunau Beach Biodiversity Development Team* laboras por konservada projekto por la Blankanaĝila pingveneto.

## Referencoj 
* 
* Little (Blue) Penguin." penguins Jan.

Kategorio:Sfeniskedoj
Kategorio:Pingvenoj
Kategorio:Sfeniskoformaj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Antarkto
Kategorio:Birdoj de Nov-Zelando
Kategorio:Birdoj de Oceanio
9973 Szpilman

'*9973 *Szpilman'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la pola pianisto Władysław Szpilman (1911 — 2000). Li postvivis al la varsovia geto : en sia memoraĵoj "*Robinson Warszawski''", li rakontis, kiamaniere li ludis la lasta senperan muzikon sur pola libera radio (Nokturno en C dieso minora de Chopin), antaŭ la nazia artilerio detruis la radio-elsendejon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Pablo Piferrer

**Pablo Piferrer i Fàbregas** (Barcelono, 1818 - 1848), ĵurnalisto, poeto kaj prozisto hispana kaj kataluna.

## Biografio 
Vivi malriĉan infanaĝon. Li studis beletrojn kaj juron per ekonomia peno. Kunlaboris ĉe *El Vapor*, *El Guardia Nacional*, *Diario de Barcelona* kaj aliaj gazetoj. Apartenis al grupo de katalunaj verkistoj formita de Manuel Milá y Fontanals, Rubio y Lluch, Joaquín Rubió i Ors kaj aliaj, kiu unuiĝis hispanemon kun katalunismo. Milá publikigis lian poezion post lia morto en *Composiciones poéticas de don Pablo Piferrer, don Juan Bautista Carbó y don José Semís y Mensá* (1851). En prozo li verkis *Clásicos españoles* (1846), nome antologio uzota kiel lernolibro kun "Noticia de todas las épocas de nuestra prosa", kie faras studon pristilan de la hispana prozo ĝis Larra; *Estudios de crítica* (1859) estas kolekto de artikoloj publikitaj en *Diario de Barcelona* pri teatro, libroj, historio, muziko kaj arto. Iniciatis kun Francisco Javier Parcerisa *Recuerdos y bellezas de España* montrante saĝecon arkeologian kaj artan sentemon. Kultivis ankaŭ historian novelon ("El castillo de Monsolíu" kaj "Cap d'estopa") aŭ de tipo sociala kaj imaga ("Cuento fantástico", 1837). Konserviĝas ankaŭ valora *Epistolario* (leteraro).

Oni konsideris lin poeto de ĝermaneca animo pro lia popolismo, amtema melankolio, esprimiva facilo kaj ia malprecizo pri la etoso. Admiris fakte la germanan Romantismon, kaj enkondukis la baladon kie videblas la influo de Schiller en la frazeca seriozeco de liaj poemoj. Menciinidas katalunismo manifestata en gusto al loka temaro kaj al la poezio kataluna kaj popola kaj menestrela. Inter liaj poemoj elstaras "El ermitaño de Montserrat", "Canción de la primavera", "Retorno de la feria", "Alina y el Genio" kaj "La cascada y la campana", simbola poemo kie akvofalo incitas al malespero kaj sonorilo al espero.

## Bibliografio 
* Ricardo Navas Ruiz, *El Romanticismo español*. Madrid, Cátedra, 1982 (3a eld.)
* Javier Huerta, Emilio Peral, Héctor Urzaiz, *Teatro español*. Madrid: Espasa, 2005.
* Germán Bleiberg kaj Julián Marías, *Diccionario de literatura española*. Madrid: Revista de Occidente, 1964 (3a eld.).
* Ramón Carnicer Blanco, *Vida y obra de Pablo Piferrer*. Madrid: CSIC, 1963

## Vidu ankaŭ 
* Hispana literaturo de la Romantismo
* Hispanlingvaj verkistoj
* Romantikismo
* Hispana literaturo

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj de Pablo Piferrer en la Biblioteca Digital Hispánica de la Biblioteca Nacional de España

Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj politikistoj
Kategorio:Hispanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Katalunaj verkistoj
Kategorio:Romantikuloj