open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Privata juro

La **privata juro** estas unu branĉo de juro, kontraste kun la **publika juro**.

La **privata juro** estas la aro de la juraj normoj, kiuj aplikiĝas al la privataj personoj, kaj kiuj regas la rilatojn inter tiuj personoj.

La privata juro ampleksas jenajn kampojn:
* Civila juro
:Persona juro - Familia juro - Objekta juro - Kontrakta juro
* Sociala juro
:Labora juro
* Ekonomia juro
:Banka juro - Juro pri intelekta proprieto - Komerca juro - Konkurenca juro - Societa juro
* Privata procedura juro
* Privata internacia juro

## Vidu ankaŭ 
* Civila Kodo
Fido

**Fido** povas signifi *konfidon* al persono aŭ objekto, *kredon* je Dio aŭ al io ajn, aŭ sistemon de religia kredo. La esenco de **fido** estas ke ĝi estas science nepravigebla. Ĝi estas bazata en personaj travivaĵoj kaj sentoj. Malsama ol *espero*, ke indikas deziron por la estonteco, la koncepto de **fido** entenas atendo kun elemento de certigo.

Sankta Paŭlo, apostolo de Jesuo Kristo, provizis al ni eble la plej koncizan difinon de **fido**: La fido estas realigo de esperataĵoj, provado de aferoj ne vidataj (Hebreoj 11:1).

Kvankam la parolo **fido** havas multajn nuancojn da signifo, ĉe la fino ĝi restas *realigo de esperataĵoj, provado de aferoj ne vidataj*.

El religia vidpunkto, "fido" estas la kredo je speciala dogmoj, kiuj formas la diversaj religiojn.

Pri fidindeco de diraĵo, memoru ke senescepte ĉiuj artikolo de Vikipedio, ekzemple, estas nur tiom fidinda, kiom fidindaj estas la fontoj, kiujn ĝi citas. Pri fontoj oni konsideru referencoj kaj historiaj fontoj

## Proverbo 
Ekzistas pluraj (18) proverboj pri fido en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 
* 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kredo
* Pieco

Kategorio:Religiaj konceptoj
Kategorio:Percepto
Eva Perón

***María Eva DUARTE*** (post edziniĝo ***de PERÓN***) [maria eba dŭarte de peron'] (*Los Toldos*, 7-a de majo 1919 - *Buenos Aires*, 26-a de julio 1952). Argentina politika personego de la 20-a jarcento.

Ŝi estis radioaktoro. En 1945, ŝi iĝis la 2-a edzino de Juan Domingo Perón, prezidento de Argentino. Pro ŝia malaltklasa ekvivo, ŝi zorgis kaj politike celis pri *descamisados* ( [deskamisados], "senĉemizuloj"). Ŝi organizis almozan fondaĵon por helpi malriĉulojn. Por ŝi, ne malkongruis laboradegi por malriĉuloj kaj sin vesti lukse kaj multekoste. ***Evita*** ([ebita], "Evonjo" - kvankam ĝi hazarde ankaŭ signifas *(ŝi) evitas*), kiel ŝi estis konata, estis ruza kaj ambicia, kaj multe influis sian edzon. Malgraŭ sia popularegeco inter popolamasoj, eĉ personkulta, tamen ŝi klopodis ligi ŝian edzon al la sukceso.

En 1947, ŝi sukcesis leĝigi la virinan balotrajton. Ŝi vojaĝis al Eŭropo. Post la Hispana Enlanda Milito, ŝi vizitis Hispanion portante ŝarĝon da nutraĵoj bezonegataj, malgraŭ la internacia bojkoto kontraŭ la rego de Francisco Franco.

En 1951, ŝi intencis formaligi sian potencon, kandidatante por vicprezidenteco, sed armeestroj malpermesis tion. Ŝi kancere mortis en 1952. La argentinanoj funebris ŝin.

Ŝia vivo inspiris la muzikteatraĵon *Evita* de Andrew Lloyd Webber, poste filmitan kun Madonna rolanta Evita-n. Ŝi ankoraŭ estas mito de la peronisma movado *justicialismo*.

## Vidu ankaŭ 
* Isabelita Perón
* Evita (filmo)
* Peronismo
* Ciudad Evita
* María Eva Duarte (stacidomo)
* Plaza de los Virreyes - Eva Perón (metroo de Bonaero)

## Eksteraj ligiloj 
* DMoz
** Kategorio angle
** Kategorio hispane
** Kategorio pri la muzikteatraĵo
** Kategorio pri la filmo
* TTT-ejo de familio de Evita Perón angle.
* Raporto de argentina ĵurnalo "Clarín" pri ŝia morto  hispane.

Kategorio:Argentinaj politikistoj
Kategorio:Historio de Argentino
Kategorio:Naskiĝintoj en 1919
Kategorio:Mortintoj en 1952
Kategorio:Personoj sur monbiletoj
Moraviaj fratoj

La **Unuiĝo de fratoj** aŭ **Frataro-Unuiĝo** (, ankaŭ konata kiel *Moravianoj*) estas kultura kaj socia movado de ĉeĥa popolo, fondita en 1457, kelkajn jardekojn antaŭ la reformacio en Moravio kaj en Bohemio. Ĝi baziĝis sur la instruoj de Jan Hus, partnero de John Wyclif. Ĝi vastiĝis en ĉeĥaj landoj kaj ankaŭ ekster ĝiaj limoj, sed post surtronigo de Habsburgoj en Ĉeĥaj Landoj de post la jaro 1526 plene malpermesita kaj daŭre persekutata. Ĝiaj membroj nomiĝas Bohemaj Fratoj, en okcidentaj landoj ili estas pli bone konataj sub Moraviaj Fratoj.

Dum la tridekjara milito la frataro estis persekutata kaj pro tio, ili fuĝis Bohemujon kaj Moravion por aliaj landoj en Eŭropo, ekzemple grupoj fuĝis al Anglio kaj Pollando. (Komenio, ekzemple, fuĝis al Pollando kaj poste al Anglio). Unu el la grupoj fuĝintaj iris al nuntempa Germanio en la graflando de la grafo Zinzendorf kaj tie konstruis Herrnhut. Tamen, la grafo ne nur donis al la frataro vivspacon, li ankaŭ aniĝis al ĝi. Li iĝis ĝia gvidinto kaj alportis grupon de la frataro el Germanio al Ameriko, en Georgio je 1735. Tamen, la grupo rifuzis batali kontraŭ la Indianoj kaj estis malŝatata en Georgio pro tio, kaj do en 1740 la georgia fratara komunumo translokiĝis denove, ĉi foje al Pensilvanio. En Pensilvanio ili fariĝis parto de la granda enmigrado al Pensilvanio de germanparolantoj kaj la moravianoj estas inter la pensilvanigermanaj grupoj. En Pensilvanio ili estis nomitaj *moravianoj* kaj pensilvanigermandialekte *Herrnhuder*.

La 16-a jarcento signifis pezan subpremon kaj fuĝon en aliajn landojn. En la jaro 1722 ricevis kelkaj germanaj kaj ĉeĥaj familioj frataraj ŝirmejon ĉe grafo Zinzendorf en Saksio kaj fondis tie vaste konatan komunumon sub la nomo Herrnhut (Ŝirmejo de la Sinjoro).

Nur en la jaro 1861 eldonis Habsburgoj edikton, kiu iom liberigis ekziston de nekatolikoj. Nun ekzistas en Ĉeĥa respubliko kelkaj protestantaj eklezioj de ĉi tiu deveno kaj unu el ili nomiĝas daŭre „Jednota bratrská“

## La Moravianoj en Pensilvanio 
En Pensilvanio, la Moravianoj fondis la urbojn Betleĥem, Nazareto, kaj la vilaĝojn Emmaus, kaj Lititz. La pensilvanigermana poetino Louise Adeline Weitzel estis moravia kaj kreskis en Lititz.

## Vidu ankaŭ 
* Erdmuthe Dorothea de Zinzendorf
* Nikolaus Ludwig von Zinzendorf

## Eksteraj ligiloj 
* Bela artikolo prie ĉe *Meyers Großes Konversations-Lexikon*, Band 3. Leipzig 1905, p. 487-488


Kategorio:Husmovado
Kategorio:Religio
Kategorio:Protestantismo
Robert Mugabe

**Robert Gabriel MUGABE** (naskiĝis , mortis  en Singapuro) estis longtempa prezidanto de Zimbabvo. Li apartenas al la popolo Ŝonaoj.

Mugabe estis unu el la fondintoj de ZANU (Zimbabva Afrika Nacia Unuiĝo) en la jaro 1963.

Inter 1964 kaj 1974 li estis malliberigita en Rodezio kaj post liberiĝo fondis la Patriotan Fronton kun Joshua Nkomo de ZAPU (Zimbabva Afrika Popola Unuiĝo).

La gerilanoj de Mugabe estis bazitaj en Mozambiko, de kie ili sukcese batalis kontraŭ la registaroj de Ian Smith kaj poste episkopo Abel Muzorewa.

Dum nacia voĉdonado en 1980 ZANU sukcesis kaj Mugabe estis elektita ĉefministro de sendependa Zimbabvo.

Dum la 1980-aj jaroj Mugabe sukcesis per sia politiko reformi la landon kaj plibonigi la sanon, klerecon kaj ekonomian prosperon de la loĝantoj. Li estis vaste aprezata kiel modela afrika landestro. Tamen en postaj jaroj lia konduto grave ŝanĝiĝis, kaj li regis la landon pli kaj pli diktatorece, kun korupteco, falsaj balotoj kaj rompoj kontraŭ homrajtoj. Finfine li estis devigita abdiki, kion li faris la 21-an de novembro 2017.

[eta|maldekstra|200ra|Manifestacio kontraŭ la reĝimo de Roberto Mugabe antaŭ la ambasado de Zimbabvo en [Londono, 2006]]

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Zambio
* 1990

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.avert.org/subaadults.htm
* http://www.swans.com/library/art9/ankomah5.html
* http://www.landaction.org/display.php?article=61 
* http://www.theindependent.co.zw/news/2004/July/Friday16/1003.html 

Kategorio:Ĉefministroj de Zimbabvo
Kategorio:Prezidantoj de Zimbabvo
Vokalo

dekstre|eta|
**Vokaloj** estas el pure elparola vidpunkto sonoj, kiuj ne metas obstaklon al la trairanta aerblovo (dum konsonantoj ja havas tian obstaklon). El fonologia vidpunkto vokalo estas sono, kiu formas la kernon de silabo (dum konsonantoj aperas antaŭ kaj post tia kerno). Por distingi inter tiuj du sencoj, oni foje uzas la terminon vokoido, kiam temas pri la pure elparola senco de la ideo "vokalo" (dum pure elparolan konsonanton oni tiam nomas kontoido).

## Ĉefaj trajtoj 
Vokalojn oni distingas per du ĉefaj trajtoj: **antaŭeco** kaj **vasteco** kaj akustike laŭ iliaj formantoj.

Ĉe elparolo de antaŭaj vokaloj la lango troviĝas proksime al la antaŭo de la buŝo (proksime al la lipoj). Ĉe elparolo de malantaŭaj vokaloj la lango troviĝas malantaŭe en la buŝo. Ĉe elparolo de vastaj vokaloj estas granda malfermaĵo inter la lango kaj la supro de la buŝo. Ĉe malvastaj vokaloj la lango estas proksima al la supro de la buŝo.

Sed ekzistas ne nur du gradoj de antaŭeco kaj vasteco. En multaj lingvoj estas almenaŭ tri gradoj de vasteco, kaj ofte ankaŭ tri aŭ pli da gradoj de antaŭeco. Tiam oni parolas pri vokaloj mezvastaj, kaj pri vokaloj centraj, k.s.

Plej ofte malantaŭaj vokaloj estas aldone elparolataj kun **rondigitaj lipoj**, dum antaŭaj vokaloj plej ofte estas elparolataj sen tia liprondigo. Sed en lingvoj kun multaj vokalfonemoj ekzistas ofte ankaŭ rondigitaj antaŭaj vokaloj, kaj en iuj lingvoj ankaŭ nerondigitaj malantaŭaj vokaloj.

Esperanto havas kvinvokalan sistemon. Tiu sistemo estas efektive la plej ofta inter la homaj lingvoj. Oni povas ĝin prezenti en jena skemo, t.n. vokaltriangulo:

             antaŭe   centre   malantaŭe
   malvaste      i    u
   mezvaste        e            o
   vaste                 a

## Aldonaj trajtoj 
En pluraj lingvoj (sed ne en ĉiuj) vokaloj varias pri "kvanto" aŭ "longeco". Longaj vokaloj estas elparolataj per pli longa spirado ol la mallongaj. Ofte "e" kaj "o" estas pli malvastaj kiam ili estas pli longaj. En la Internacia Fonetika Alfabeto oni montras longajn vokalojn per [:].

Ekzemploj.
* En la germana gravas longaj kaj mallongaj vokaloj, kaj en multaj okazoj oni montras longajn vokalojn per la litero /h/.
  *Bahn*  (=fervojo) malsama ol *Bann*  (=malpermeso)
  *Miete*  (=luo) malsama ol *Mitte*  (=mezo)
* En la latina ankaŭ gravas la vokala longo, sed ĝi ne estas kutime montrata (eblas montri ĝin per supersignoj, ekzemple /ā/ kaj /ă/)
  *věni*  (=venu) malsama ol *vēni*  (=mi venis)
* En la finna longaj vokaloj estas montrataj skribante dufoje la saman vokalon
  *sata* (=cent) malsama ol *sataa* (=pluvas)

En aliaj lingvoj, ekzemple la latinidaj lingvoj, la longeco de la vokaloj ne gravas. Kvankam ofte kelkaj vokaloj estas elparolataj pli longe ol aliaj, oni povas ŝanĝi la longon sen ŝanĝo de signifo. Ankaŭ Esperanto estas tia lingvo.

## Vidu ankaŭ 
* Tema vokalo

Kategorio:Fonetiko
Duonvokalo

**Duonvokalo** estas vokalo, kiu ne formas silabokernon (en Esperanto **j** kaj **ŭ**), sed kiu kune kun vera vokalo formas diftongojn (aj, ej, oj, uj, aŭ, eŭ, oŭ). Nur escepte **ŭ** povas troviĝi antaŭ vokalo: ŭa (infana ploro), ŭaks (ranbleko), ŭo (nomo de la litero); dum **j** tre ofte troveblas en tia pozicio: ja, je, ju, joviala. Ideale oni prononcu la silabkomencajn duonvokalojn same kiel la silabfinajn, sed pro influo de kelkaj nacilingvoj multaj esperantistoj emas fari distingon, plifermante la buŝon: Ekzemple, kaj en la norvega kaj la angla lingvoj, la vorto por "jes" estas prononcata respektive [ja/ia] (aŭ eĉ [ea]) kaj [jes/ies], dum germanlingvanoj diras [ja] kun eta froto. Simila malsamo troveblas inter franca *oui* [ŭi] kaj angla *we* [ŭi] "ni"
La rezulto estas ne *duonvokalo*, sed (duon)konsonanto.

En analizoj de interalie la hispana oni kutime kalkulas ankaŭ la kombinon *duonvokalo+vokalo* kiel diftongon. Ĉe senfrota prononco, tiu analizo povas esti defendata kiel taŭga ankaŭ por Esperanto. Tiuokaze, la nombro de diftongoj en nia lingvo duobliĝas, kaj eĉ triftongoj atesteblas.

Laŭ akustika vidpunkto, ne estas malsamo inter [i] kaj [j], [u] kaj [ŭ], kaj ne estas diftongoj aŭ silaboj. La frekvenco kaj la nivelo de formantoj estas tute similaj, simple [j] kaj [ŭ] estas mallongaj, kaj [i] kaj [u] estas longaj. 

## Eksteraj ligiloj 
* Sergio Pokrovskij: Duonvokaloj kaj diftongoj.

Kategorio:Fonetiko
Hiato

**Hiato** estas renkontiĝo de du vokaloj kiuj estas aparte elprononcitaj (h**ia**to, m**ia**, bal**au**, l**a a**mo, Kor**ea E**sperant**o-A**soc**io**, **iai**, ĉ**iuo**kaze, ĉ**e iu oa**zo), do ili ne kreas diftongon. 

Se interne de vorto unu el la vokaloj estas i, multaj parolantoj kutime prononcas inter ili malfortan j: nia instruisto (nija instrujisto). Kelkaj lingvoj eĉ aldonas la j inter tiuj vokaloj. Ekzemple, la vorto por Slovenio en la slovena estas *Slovenija*.

Kategorio:Fonetiko
Muzeo Ermitejo

[eta|250px|maldekstra|Vintra Palaco, unu el la konstruaĵoj de Ermitejo, vide de la [Palaca placo. 2006]]
eta|maldekstra|250px|Ermitejo
eta|maldekstra|250px|Etaĝoj en Ermitejo
La muzeo estis fondita en 1764 kiel privata kolekto de la rusia imperiestrino Katerino la Granda. Ekde 1852 ĝi estis malfermita por publiko.**Ŝtata Ermitejo** aŭ simple **Ermitejo** (; la rusa formo de la franca vorto por *ermitejo*) estas mondfama muzeo en Sankt-Peterburgo (Rusio), kiun konsistigas sep konstruaĵoj: Vintra Palaco, Palaco de Menŝikov, Ermitejo, Porcelana muzeo kaj aliaj. Ĝi enhavas la plej grandan rusian kolekton de eksterlanda arto; rusan arton arigas la Rusa Muzeo, ankaŭ en Sankt-Peterburgo.

En 2000-aj jaroj aperis filioj de Ermitejo en kelkaj urboj enlande kaj eksterlande. Inter ili filioj en Amsterdamo, Kazano kaj Londono.

Estras la muzeon Miĥail Piotrovskij (ekde 1992).


Kategorio:Konstruaĵoj en Sankt-Peterburgo
Ermitejo
Literumado

**Literumado** estas elparolado de unuopaj literoj de vorto por pli klare indiki la skribmanieron (ekz. dum interparolo per telefono).

En Esperanto la literoj havas nomojn: a bo co ĉo do e fo go ĝo ho ĥo i jo ĵo ko lo mo no o po ro so ŝo to u ŭo vo zo. En la matematiko estas uzataj ankaŭ la literoj q (kuo), w (duobla vo), x (ikso), y (ipsilono) kaj la grekaj literoj (alfa, beta, gama, delta, epsilon, dzeta, eta, teta, jota, kapa, lambda, mu, nu, ksi, omikron, pi, ro, sigma, taŭ, upsilon, fi, ĥi, psi, omega). Aperis ankaŭ aliaj provoj pri la nomoj de literoj - vidu la artikolon Esperanta alfabeto.

## Vidu ankaŭ 
* Literuma alfabeto
* Konkurso pri literumado

Kategorio:Literuma alfabeto
Konsonanto

En fonetiko **konsonanto** estas sono, kiu estas karakterizita per fermo aŭ baro de la aerfluo. Kontraste al vokaloj, konsonantoj ne formas silabojn.

* Konsonantoj en Esperanto
* Esperanta Fonologio
* Lingvistiko

## Pulmaj konsonantoj 
La **pulmaj konsonantoj** estas konsonantoj kies produktada aero venas el la pulmoj.

### Voĉlokoj 
Por ke konsonanta sono estu produktita, unu el tiuj moveblaj organoj devas esti movita al unu el la malmoveblaj organoj. Kavoj povas ankaŭ produkti sonon.

#### Moveblaj organoj 
* **lipoj**
* lang**pinto**
* lang**lameno**
* lang**dorso**
* lang**radiko**

#### Malmoveblaj 
* supraj **dentoj**
* **alveoloj**
* **palato**
* **uvulo**

#### Kavoj 
* farinkso
* epigloto
* gloto

### Ordigo de la konsonantoj 
Por produkti sonon 2 el supre menciitaj organoj devas kune agi. Ĉiu movebla organo povas agi kun fina nombro da organoj.
Jen ĉiuj eblecoj kiuj jam estis trovitaj en la homaj lingvoj:

# **dulipa konsonanto**: la du lipoj tuŝiĝas.
#* en esperanto: b [b], p [p] (Senvoĉa bilabiala plozivo)
# **lipodenta konsonanto**: supraj dentoj kaj suba lipo tuŝiĝas
#* en esperanto: f [f], v [v]
# **pintodenta konsonanto**: la pinto de la lango tuŝas la suprajn dentojn
# **pintodulipa konsonanto**: la pinto de la lango estas premita inter la du lipoj
# **denta konsonanto**: la pinto de la lango tuŝas la suprajn dentojn
# **dorsodenta konsonanto**: la dorso de la lango tuŝas la suprajn dentojn
# **alveola konsonanto**: la pinto de la lango tuŝas la alveolon
#* en esperanto: t [t] (Senvoĉa alveolara plozivo), d [d], s [s], z [z], c [ʦ], dz [ʣ], r [r], l [l]
# **dorsoalveola konsonanto**: la dorso de la lango tuŝas la alveolon,
# **postalveola konsonanto**: la pinto de la lango tuŝas la postalveolon
#* en esperanto: ŝ [ʃ], ĵ [ʒ], ĉ [ʧ], ĝ [ʤ]
# **dorsopostalveola konsonanto**: la dorso de la lango tuŝas la postalveolon
# **retrofleksa konsonanto**: la pinto de la lango tuŝas la palaton (la lango estas retrofleksita en la buŝo)
# **palata konsonanto**: la dorso de la lango tuŝas la palaton
#* en esperanto: j [j]
# **vela konsonanto**: la radiko de la lango tuŝas la velon
#* en esperanto: k [k], g [g], ĥ [x] (Senvoĉa velara plozivo)
# **uvula konsonanto**: la radiko de la lango kaj la uvulo tuŝiĝas
# **faringa konsonanto**: la faringo obstrukciĝas
# **epiglota konsonanto**: la epigloto obstrukciĝas
# **glota konsonanto**: la gloto obstrukciĝas
#* en esperanto: h [h]

### Voĉmanieroj 
(Eble alvenos la artikolero)

## Nepulmaj sonoj 
(Eble alvenos la artikolero)

### Klakoj 
(Eble alvenos la artikolero)

### Voĉaj injektivoj 
(Eble alvenos la artikolero)

### Glotigitaj plozivoj 
(Eble alvenos la artikolero)

Kategorio:Konsonantoj
Parolalfabeto

**Parolalfabeto** aŭ **literuma alfabeto** estas aro de kodvortoj, kiuj reprezentas literojn. Ili estas uzataj en parolo por literumi, en ĉiuj kazoj en kiuj gravas eviti miskomprenojn, kaj kiam la simplaj nomoj de la literoj ne sufiĉe klaras (komparu do kun Esperanta alfabeto).

## Tabeloj 
### Ĝenerale 
Parola literumado estas komplika, multfaseta afero. Tio same en Esperanto kaj en la diversaj landoj kaj organizaĵoj, vidu sube. Kiel jam dirite en la komenco, klara literumado speciale gravas en kazoj, kie oni devas eviti miskomprenon. Pro tio kodvortoj estas uzata en strikte standardigita formo en aviado kaj en armeoj. Tie ja povas okazi gravaj akcidentoj, se alia vorto estas komprenita ol intencita. Sed ankaŭ je malpli gravaj okazoj bona kompreno utilas, ŝparas tempon.

### Esperanto 
Por Esperanto estis proponitaj pluraj parolalfabetoj. La sekvanta tabelo listigas kvar – la unua de nekonata fonto, la dua plume de Pejno Simono kaj publikigita en la revuo Monato, kaj la tria proponita de G F Makkink. La avantaĝo de tiu lasta estas, ke preskaŭ ĉiuj vortoj estas kvarsilabaj kaj tiel do la literumata litero aperas ĉe akcentata silabo.

El la sperto de radioamatoroj, kiuj devas esti bone komprenita ankaŭ dum malbona kvalito de la uzata kanalo, evoluiĝis parolalfabeto, nome la sistemo de KH6GT, kiu estas miksaĵo de la Krause-sistemo kaj la ICAO-alfabeto uzata en aviado. La numeraloj estas tiuj de Esperanto (*nulo*, *unu*, *du* ktp), krom 7, kiu estas *sepen*.
La Internacia Ligo de Esperantistaj Radio-Amatoroj (ILERA) pli-similigis tiun alfabeton al la internacia normo de ICAO por literoj G I L M O S T, sed ne por C F, kaj kun *radio* por R. Sed la Internacia Amatora Radia Unio (IARU) postulas uzi la internacian (ICAO) parolalfabeton.

## Internaciaj kaj nacilingvaj 
En diversaj lingvoj estas uzataj diversaj kodvortoj. Eĉ por la internacia komunikado en la angla ekzistas diversaj tabeloj; plej ofte estas uzata tabelo origine difinita en NATO, hodiaŭ uzata ekzemple en civila aviado de la ICAO, la Internacia Civila Aviada Organizo, la Internacia Telekomunika Unio kaj pluaj. Pri tiu alfabeto vidu la artikolon literumalfabeto de ICAO).

En la jena tabelo estas listigitaj diversaj naciaj alfabetoj, por montri la ekzistantan diverseco kaj per tio montri la neceson de internacia, ĝenerale komprenebla parolalfabeto.

La ICAO-alfabeto estas preskribita en internacia radiotelefonio laŭ la internacie devigaj ITU Radiaj Regularoj (:en:ITU Radio Regulations).

### Ĉapelitaj literoj 
Ekzistas proponoj pri ĉapelitaj literoj. Sed multaj preferas en tiuj kazoj literumi laŭ la Zamenhofa sistemo por telegrafio, do la kodvortoj por "ĉ" estas *ĉali hotel* ktp.

Specialajn literojn kaj literkombinojn, kiuj okazas nur en kelkaj nacilingvaj alfabetoj, listigas la sekvanta tabelo.

## Japana alfabeto 
## Referencoj 
Kategorio:Literuma alfabeto
Kategorio:Amatora radio
Laborilo

eta|Diversaj hejmaj laboriloj
Oni nomas **laboriloj** (aŭ **instrumento**) aĵojn, kies utileco estas plifaciligi mensan aŭ fizikan taskon. Kiam ne estas dubo, oni uzas pli simple la vorton ilo, tiu lasta vorteto havanta pli larĝan signifon.

## Agrikulturo, ĉarpentado 
Al agrikulturaj iloj apartenas ekzemple:
* Falĉilo,
* Draŝilo,
* Plugilo.

Al ĉarpentadaj iloj apartenas ekzemple:
* Martelo,
* Tenajlo,
* Segilo.

Pri aliaj fakoj, vidu la ŝablonojn suben.

## Bildaro 

Dosiero:Hammer.jpg|Martelo
Dosiero:Gereedschapskist.jpg|Kesteto por laboriloj
Dosiero:Monkey wrench.jpg|Boltilo

## Vidu ankaŭ 
* Prahomaj laboriloj
* Hejma ilaro
Cocteau Twins

**Cocteau Twins** estis influa rokgrupo kiu formiĝis en Skotlando en 1979 respektive 1980. Robin Guthrie, Will Heggie kaj Elizabeth Fraser kontraktumis al 4AD, influa brita muzikeldonejo, kaj ilia unua albumo *Garlands*, aperis en 1982.

En 1983, Heggie forlasis la grupon. *Head Over Heels*, eldonita poste la saman jaron, estis laŭdita de kritikoj kaj difinis la sonon de la grupo, nun duopo de Guthrie kaj Fraser. En 1984 aliĝis basgitaristo Simon Raymonde. *Treasure*, la unua albumo de la nun triopo, aperis en 1984 kaj estas eble ilia plej influa albumo, dononte inspiron al i.a. Jeff Buckley.

Flanka projekto estis *The Moon and the Melodies*, kunlaborado kun la usona minimumisma komponisto Harold Budd. Kvankam ili restis 4AD-muzikgrupo internacie, la Cocteau Twins kontraktumis al muzikeldonejo Capitol Records en 1988 por distribuado en Usono, kiu helpis pri komerca sukceso. En 1990, post la albumo *Heaven Or Las Vegas*, ili forlasis 4AD-n, malkontentaj pro esti kategoriita ĉiam "4ADeca muzikgrupo". Post kontraktumo al Fontana (sed retenante ligon al Capitol Records en Usono), ili eldonis en 1994 la albumon *Four Calendar Cafe* kaj en 1996 albumon kiu poste montriĝis la lasta, *Milk And Kisses*. La membroj de Cocteau Twins kunvenis en 1998 por registri ankoraŭ unu albumon, sed pro personaj konfliktoj decidis disiĝi.

La fantomeca stilo de la Cocteau Twins inspiris la britan "shoegazing"-ĝenron de la malfruaj 1980-aj kaj fruaj 1990-aj jaroj, en kiu umis muzikgrupoj kiel ekz. Lush, Pale Saints kaj My Bloody Valentine. .

La iamaj membroj de Cocteau Twins daŭre restis aktivaj muzike en la jaroj post la malapero de la grupo. Guthrie kaj Raymonde fondis la muzikeldonejon Bella Union, kaj ambaŭ produktas albumojn de novaj muzikgrupoj ĉe la eldonejo. Raymonde registris la soloalbumon *Blame Someone Else*. Elizabeth Fraser kantis por Massive Attack kaj aperis voĉe je la filmmuziko de ''La Mastro de l' ringoj: La Kunularo de l' ringo* (*The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring*), kaj onidire nun prilaboras soloalbumon.

## Albumoj 
* *Garlands* (1982)
* "Lullabies" EP (1982)
* "Peppermint Pig" EP (1983)
* *Head Over Heels* (1983)
* "Sunburst And Snowblind" EP (1983)
* "The Spangle Maker" EP (1984)
* *Treasure* (1984)
* "Aikea-Guinea" EP (1985)
* "Tiny Dynamite" EP (1985)
* "Echoes In A Shallow Bay" EP (1985)
* *Victorialand'' (1986)
* "Love's Easy Tears" EP
* *Blue Bell Knoll* (1988)
* *Heaven Or Las Vegas* (1990)
* *Four Calendar Cafe* (1993)
* "Twinlights" EP (1995)
* "Otherness" EP (1995)
* *Milk And Kisses* (1996)

## Eksteraj ligiloj 
* La oficiala retpaĝaro de Cocteau Twins (*angle*)
* The Cocteau Cafe fanatikula retpaĝaro (*angle*)
* Cocteau Twins ĉe la Eyesore Database

Kategorio:Skotaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj
Kategorio:Etera ondo
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1970-1979
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1980-1989
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1979
KGB

[250px|eta|[Lubjanka placo, ĉefsidejo de KGB]]
[eta|La Monumento de la Viktimoj de [KGB / NKVD en Vilniuso (Vilno), Litovio]]
**KGB** (, signifante Komitato pri Ŝtata Sekureco, akronime konata **КГБ**) estas Mallongigo de sekreta polico de Sovetunio inter 1954 kaj 1991.

Ĝia sidejo lokinta en Lubjanka, Moskvo. Post Dissolvo de Sovetunio, ĝi dividiĝis en la SVRR, inteligenteca servo pri eksterlanda informo, kaj la FSB, servo de kontraŭspionado.

Dum la malvarma milito, Kun CIA, KGB estis ĉefa informa servo de socialismaj ŝtatoj.

## Historio 
La historia fondinto povas esti nomata Feliks Dzerĵinskij - bolŝevika gvidanto, ĉefo de la unua soveta superpolica organizo t. n. "La Tutrusia Eksterordinara Komisiono", ruslingve *Всероссийская Чрезвычайная Комиссия* (Vserosiskaja Ĉrezviĉajnaja Komisija), kiu iĝis pli konata per siglo *ЧК* (prononce "Ĉeka"). Interesa rimarko: anoj de tiu organizo nomiĝis ĉekistoj, kaj tiu ĉi nomo apartenis al membroj de ĉiuj sekvaj rusiaj organizaĵoj pri ŝtata sekureco: GPU, NKVD, KGB kaj nun FSB.

En 1953, Ministro pri enlandaj aferoj de USSR, Lavrentij Berija anekcis Ministerion pri Ŝtata Sekureco (MGB) en MVD, sian ministerion. Post la ekzekuto de Lavrentij Berija, Inteligenteca servo dispartiĝis el MVD. En 1954 establinta kiel Komitato pri Ŝtata Sekureco, sub la Soveto de Ministroj.

Dum la ekzisto, KGB administris inteligentecon (1-a ĉefoficejo), kontraŭspionadon (2-a ĉefoficejo), gvatadon de militfortoj (3-a ĉefoficejo), protekton de altpostenuloj (9-a ĉefoficejo), ktp.

Jevgenij Ĉazov, estro de la 4-a administracio de la Ministerio pri sano de Sovetunio, kuracinta la estraranojn, asertis ke KGB estis la sola organizo kiu plu servis al la ŝtato kaj socialismo dum ĉiuj aliaj zorgis sole pri la potenco kaj sia poŝo.

En 1991, post la Aŭgusta puĉo, KGB fakte haltigis siajn aktivecojn. La 3-an de decembro 1991, KGB oficiale dissolviĝis.

En 1975 Vladimir Putin finis la juran fakultaton de Sankt-Peterburga Ŝtata Universitato (tiam *Leningrada*) kaj ekservis en KGB. En la jaroj 1985—1990 li servis kiel kolonelo kaj estis rezidento de KGB en Dresdeno (Germana Demokratia Respubliko).

## Ĉefoj 
* Ivan Serov (1954-1958)
* Aleksandr Ŝelepin (1958-1961)
* Vladimir Semiŝĉastnij (1961-1967)
* Jurij Andropov (1967-1982)
* Vitalij Fedorĉuk (1982)
* Viktor Ĉebrikov (1982-1988)
* Vladimir Kruĉkov (1988-1991)
* Leonid Ŝebarŝin (1991)
* Vadim Bakatin (1991)

## Vidu ankaŭ 
* CIA
* Sekreta servo
* subfoso
* Bohdan Staŝinski

## Referencoj 

Kategorio:Mallongigoj
Kategorio:Orienta Bloko
Štětí

:*Ne konfuzu ĝin kun pola Szczecin*

eta|maldekstre|250ra|Baroka preĝejo el 18-a jarcento
La ĉeĥa urbo **Štětí** [ŝtjetji] () troviĝas en distrikto Litoměřice, regiono Ústí nad Labem sur la dekstra bordo de la rivero Elbo proksimume 50&nbsp;km norde de la ĉefurbo Prago.
La urbo troviĝas rande de fekunda ĉerivera ebenaĵo, kiu etendiĝas de la urboj Pardubice ĝis Litoměřice.
Al la urbo apartenas jenaj vilaĝoj: Brocno, Čakovice u Radouně (Ĉakovice), Hněvice (Hnjevice), Chcebuz (Ĥcebuz), Počeplice (Poĉeplice), Radouň u Štětí (Radounj), Stračí (Straĉi), Újezd u Chcebuze kaj Veselí.
En  loĝis en la urbo .

## Historio 
La unua skriba mencio pri la urbo devenas el komenco de la 14-a jarcento. Estas skribite, ke setlejo *Sstiet* estiĝis ĉirkaŭ la jaro 1300, kiam tie staris 24 domoj kaj ligna preĝejo. Tiu estis detruita de granda inundo, tial en 1784 oni finkonstruis ŝtonan preĝejon de sankta Simono kaj sankta Judaso, kiu kompreneble konserviĝis ĝis nun.

En 1549 Štětí fariĝis reĝa urbo. Tiam ĝi ricevis urban blazonon kaj sigelon. Tiutempe en la urbo loĝis ĉirkaŭ 500 homoj (ĉeĥoj kaj germanoj). La urbanoj estis liberigitaj de tiutempe deviga servutula laboro, tial en la urbo ekprosperis industrio. Nur milita mizero komence de la 19-a jarcento haltis la kreskon. Tiu renoviĝis nur en la dua duono de la 19-a jarcento dum la regado de Aŭstrio-Hungario. En 1848 oni fondis poŝtoficejon, en 1850 distriktan juĝejon. En 1871 la urbo estis konektita al fervojo.

Post kiam la urbo transiris de Aŭstrio-Hungario al Ĉeĥoslovakio en 1918, grave kreskis la nombro de ĉeĥoj en la urbo. En 1934 oni konstruis ĉeĥan lernejon. La nombro de loĝantoj en la jaro 1938 estis 2585, post la dua mondmilito kaj la perforta elpelo de la germanoj la nombro iom reduktiĝis - dum censo en la jaro 1948 oni kalkulis 2192 loĝantojn.

Grava mejloŝtono en la urba historio estas la jaro 1949, kiam oni ekkonstruis paperfabrikon sur loko de estinta sukerfabriko. La paperfabriko SEPAP poste fariĝis la plej grava ne nur en la urbo, sed en la tuta lando. Nun ĝi apartenas al la eksterlanda firmao MONDI.

La disvolviĝo de la paperfabriko kaŭzis ankaŭ disvolviĝon de la urbo. Estis konstruataj loĝdomoj, infanĝardenoj, lernejoj, sanzorga domo kaj poste eĉ naĝejo, sporta stadiono, urba biblioteko kaj superbazaro.

En la apuda vilaĝo *Račice* troviĝas remboata kanalo pli ol 2&nbsp;km longa. Tie okazis jam kelkaj ĉampionadoj de remado kaj kanuado.

## Loĝantaro 
## Kultura vivo 
Ĉiun duan jaron oni organizas nacian festivalon de blovorkestroj (aŭ nur FEDO Štětí). Ĉiujare oni povas aŭdi rok-an kaj kontrean muzikon. Kvankam al la urbo ofte alvenadas prezenti sin pragaj aktoroj, plimulto da loĝantoj preferas televidon, precipe nun kiam estis instalita kabla televido kun 28 program-kanaloj.

## Rilataj artikoloj 
* Mordloch ĉe Štětí

## Eksteraj ligiloj 
* Fotogalerio de la urbo


Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Urboj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj sur Elbo
Kategorio:Setlejoj en Doksa montetaro
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Vinkultivada subregiono Mělník
Ŝvacedruvera amiŝismo

religio > abrahamismo > kristanismo > anabaptismo > menonitismo > amiŝismo > ŝvacedruvera amiŝismo
----------------
:
la **Ŝvacedruveraj amiŝoj** (*Schwatzedruwwere Amisch*, *Swartzendruber Amish* [< familia nomo *Swartzendruber* /ŜVACEdruver/ + *amiŝo* < Svisgermana (dimunitiva formo) *Ami* < familia nomo *Ammann* + suffikso *-isch*]) rezultas el divido, kiu okazis en la graflando Holmes je la mezo de la dudeka jarcento. La Ŝvacedruveraj amiŝoj estas rimarkeblaj por ilia uzo de reflekta bendo anstataŭ la hela triangulo por malrapidaj veturiloj. Due, la Ŝvacedruveraj amiŝoj sukcesas vivi sen interna tubaro en iliaj domoj kaj lernejoj. La Ŝvacedruveroj parolas la pensilvanigermana lingvo kaj estas konsiderata kiel subgrupo de la malnovaj ordenaj amiŝoj, tamen la Ŝvarcedruveroj ne edz(in)iĝas kun pli malkonservativaj malnovaj ordenaj amiŝoj.

:
## Subgrupoj de ŝvacedruveraj amiŝoj
Andy Weaver grupo
:
## Graflandoj kun ŝvacedruveraj amiŝoj
**Ohio**
* Holmes
* Wayne

**Ontario**
* Grey < *Holmes-Wayne, OH. 1950-9*

**Pensilvanio**
* Cambria * < Wayne, OH. 1997*

**Misurio**
* Webster

Kategorio:Ismoj
Vince Ferragamo

**Vince FERRAGAMO** gvidis la Los Angeles Rams al la Super Bowl kaj la jaro sekvanta li subsignis kontrakton kun la Aluetoj de Montrealo. La Aluetoj faris Vince FERRAGAMO la piedpilkadoludanto la plej bone pagata en la historio de la ludo, en Usono aŭ en Kanado, ĝis tiu punkto en historio.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1954
Kategorio:Usonaj futbalistoj
Filmo Super 8mm

[eta|Super 8 kaj [Filmo 8mm|8 mm]]
**Super 8mm** estas filmformato kreita dum la 1960-oj de Kodak por amatora kinado. Ĝi estas variado de filmo 8mm, pakita en plastika skatolo por facila ŝarĝado al la kamerao. Ŝarĝo de 16 metroj daŭras proksimume 3 minutojn je 18 kps. Kolora filmo havis tungstenan kolortempuraturon (3200K), pro ke ĉiu super-8 kamerao havu oranĝan filtron por filmado sub la peza sunlumo sen ĝeni filmado sub malpli fortaj lumiloj endomaj.

Uzado de Super-8mm de amatoroj estas preskaŭ tute anstataŭigita de video, sed ĝin ankoraŭ uzas kinistoj celante la aspekton de malnovaj "hejmfilmoj", aŭ por doni certan stilon.

SUPER
Filmo 16mm

**Filmo 16mm** estas filmformato por kino, origine kreite dum la 1920-oj kiel malmultekosta alternativa de filmo 35mm por amatoroj. Pro ĝia malĝena malgrandeco kaj malmultekosteco, ĝi ekuziĝis por raportado de novaĵoj, filmoj por instruado en lernejoj kaj firmaoj, ktp; dum amatoroj ĝis forlasis por la eĉ pli malmultekosta formato 8mm.

La filmo larĝas 16 milimetrojn, kun perforaĵoj laŭ unu aŭ ambaŭ flankoj. Unuflanke perforita filmo lasas spacon je la alia flanko aŭ por sonkanalo (analoga, monofona) aŭ por pli larĝa bildo (Super 16mm). Perforaĵoj situas po unu je la linio inter kadroj; estas en piedo po 40 kadroj.

Kategorio:Filmo
Filmo 8mm

[eta|[Filmo Super 8mm|Super 8 kaj 8 mm]]
**Filmo 8mm** estas nun malnova filmformato por amatora kino. Ĝi kreiĝis por malmultekostigi filmadon dum la jaroj 1930-oj per kvarobligi la kvanton de kadroj filmeblaj al iom da filmo 16mm.

La filmstrio estas dividita laŭ la mezo, uzata unu duono post la alia, kaj tondita dum realigado por projekciado kvazaŭ apartaj strioj. Ĉar la perforaĵoj restas ĉe la originaj du flankoj de la strio, la projekciita filmo perforitaj nur laŭ unu flanko.

En la 1960-oj, antaŭenigita versio de filmo 8mm, filmo Super 8mm ekaperis kun pli granda bildo kaj pli facila ŝarĝmetodo.

Kategorio:Filmo
3-trua filmo

En la produktado de televido, oni ofte filmadas per **3-trua filmo**. Ĉi tiu filmformato estas simpla variaĵo de filmo 35mm, en kiu la bildkadro altas je 3 truoj anstataŭ 4.

Tiu metodo konservas kvaranon de la filmaĵo por televidaĵo, kiu neniam estos projekciata en kinejo. La formo de la kadro tiel pli similas tiun de HDTV sen malŝparo de la supraĵo kaj malsupraĵo de la kadro, kiel okazas en projekciebla filmo je aspekto 1.85 aŭ 1.67.

Kategorio:Filmo
Pensilvanigermana literaturo

Literaturo > Pensilvanigermana literaturo

-----------
:
**A - G**

Ernest Waldo Bechtel - John Birmelin - Richard Druckenbrod  - Henry Lee Fisher - Ralph Samuel Funk - Russell Wieder Gilbert  - Ezra Grumbine - Lee Light Grumbine 

**H - L**

Earl C. HAAG - Henry Harbaugh - J. Max HARK - Thomas Hess Harter - Hank Hershberger - Abraham Reeser Horne - Paul Brendle Horning - Isaac R. Horst - Clarence Francis Iobst - Eli Keller - Irwin Ray Klinger - Joseph Horst Light  

**M - Z**

Harvey Monroe Miller - Lloyd A. Moll - Charles Christopher More - Pierce Edward Swope - Edwin Gehman Weber - Louise Adeline Weitzel - Paul Richard Wieand - Astor Clinton Wuchter - Charles Calvin Ziegler
:

## Vidu ankaŭ 
* Pensilvanigermana lingvo
* pensilvanigermanoj

Kategorio:Literaturo laŭ lingvoj
Milton Hershey

**Milton Snavely HERSHEY** [MILten HERŝi] (naskiĝis la 13-an de septembro 1857, mortis la 13-an de oktobro 1945) estis usona komercisto, fondinto de la kompanio *Hershey Chocolate Company*, kaj mencenanto.

Hershey naskiĝis en 1857 en Dauphin, Pensilvanio. Liaj gepatroj estis reform-menonitoj kaj vivis surfarme. Hershey mortis en 1945 en Hershey, Pensilvanio.
Betono

[eta|La Reĝa Nacia Teatro en Londono, strukturo farita tute el senŝirma betono, en la stilo de [brutalismo]]
**Betono** estas konstrumaterialo, kiu estiĝas per firmiĝo de ligento en miksaĵo kun ŝtonaro aŭ alia volumenaĵo kaj kun pluaj komponantoj. Kiel ligento plej ofte aperas cemento. Post unu horo ĝis 10 horoj, la betona miksaĵo koagulas (perdas siajn plastajn trajtojn). Tiam la miksaĵo malmoliĝas kaj plifortiĝas.

Laŭ Francisko Azorín **betono** estas *Fluida miksaĵo el ŝtonetoj kaj mortero.* Kaj li indikas etimologion el latina *bitumen* (bitumo). Same li proponas diversajn rilatajn esprimojn, kiaj betoni, gipsa betono, kalka betono, skoria betono, gruza betono, brikpeca betono, muldita betono, prembetono, akvoza betono, subkvalita betono kaj solidiĝanta betono.

**Betonmiksaĵo** estas meĥanike intermiksitaj komponantoj de betono (cemento, ŝtonaro, akvo, ev. ingredienco aù adjuvanto ) antaŭ enmeto, kompaktigo kaj komenco de firmiĝo, ĉe cementbetonoj antaŭ komenco de hardiĝo de cemento en la miksaĵo. Komponanto de betonmiksaĵo estas ankaŭ betonada akvo, kaze de ligento bazita je morteraĵo, ekzemple cemento. Pigmento ankaŭ foje aldonitas por obteni apartan koloron.

## Specoj de betono 
**Magra betonmiksaĵo** - betonmiksaĵo kun malgranda enhavo de liganta cemento.

**Alilingvaj ekvivalentoj**
:en : *lean concrete mix*
:de: *magere Betonmischung f*
:cs : *hubená (chudá) betonová směs f*
:pt : *concreto magro m*

**Prefabrikita betono** - betona konstruelemento fabrikita ekster ties definitiva loko kaj pozicio,kutime industrimaniere.

**Streĉbetono** - armita betono, en kiu la ŝtalaj stangoj estas streĉataj jam dum la fabrikado.

**Vitrobetono** - betono, tra kiu lumo povas trapasi.

Dosiero:Concrete aggregate grinding.JPG|Betono
Dosiero:Concrete pouring 0020.jpg|Betonigo de planko por komerca konstruaĵo.
Dosiero:Concrete pouring.jpg|Betonigo
Dosiero:Gruszka1 poznan.jpg|Miksilo por betono sur aŭtomobilo

## Vidu ankaŭ 
* Betonmiksilo
* Arma reto
* Armita betono
* Vitrobetono
* Betona strukturo

## Notoj 
## Literaturo 
* Werner, J. Terminaro de betono kaj de betonistaj laboroj, Brno 2002

Kategorio:Struktura inĝenierado
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Substancoj
Paragvajaj ĉakaj menonitoj

**Paragvajaj menoanoj** estas tiuj familioj, kiuj alvenintaj el Rusujo al Manitobo, Kanado, en la 20-aj jaroj de la dudeka jarcento, ekelmigris denove, ĉifoje de Kanado al Paragvajo.
 
La kaŭzo de tiel rapida reelmigrado estis, ke la registaro en Manitobo, celinte anstataŭigi la francan lingvon per la angla, deklaris kontraŭleĝa ĉiun instruadon lernejan per lingvo neangla. Kolerigis tiu nova leĝo ne nur franc-parolantojn, sed ankaŭ la rusajn menoanojn, kiuj instruis siajn infanojn en germanaj lernejoj.

Rezulte de tiu leĝo multaj familioj elmigris al Paragvajo kaj Meksiko.

En Paragvajo, la menonanoj sukcesis gardi sian germanan dialekton, la platdiĉan.

La ĉefvilaĝo menonana en Paragvajo nomiĝas Filadelfio.

## Vidu ankaŭ
*Religio
*Abrahamismo
*Kristanismo
*Anabaptismo
*Menonanismo
*Meksikaj menoanoj

Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Paragvajo
Cemento

[eta|250 px|[Mortero (rezistanta al fajro) preparata por muro de paperfabriko de Vaŝingtonio]]
**Cemento** estas pulvora hidraŭlika ligento (kiu malmoliĝas per aldono de akvo), fabrikita en cementejo per muelado de cementa klinkero kun iom da gipso.

Hidraŭlikan cementon inventis la egiptanoj, kaj poste reinventis la grekoj kaj la babilonanoj. Ili faris sian morteron kun kalko, kaj tiel ĝi estis multe pli dura ol la romaj morteroj. Poste, la romanoj faris bonan cementon kun cindro. La betono farita kun tiu ĉi cemento povis duriĝi eĉ subakve.

Laŭ Francisko Azorín **Cemento** estas *Substanco el pulvorigitaj kalkaj k. argilaj ŝtonoj uzata ĉe masonado. Pulvoro el ligna karbo, kiun oni aldonas al fandanta fero por ĝin ŝtaligi*. Li indikas etimologion el latina *cementum*. Kaj aldonas terminojn respektive cementotipojn, nome romana cemento, portlanda cemento, natura cemento, hidraŭlika cemento, rapida cemento, puzolana cemento, skoria cemento kaj metala cemento.

## Specoj de cemento 
* Portlanda cemento
* Aluminata cemento - cemento fabrikita per fajna muelado de aluminata klinkero; ĝi elstaras per alta komenca meĥanika firmeco
* Mikscemento
* Speciala cemento
* Sakcemento cemento pakita en sako
* Ekspansia cemento speciala cemento kiu pligrandigas sian volumenon kaj konservas ĝin
* Rapidhardacemento
* Blanka cemento
* Loza cemento estas cemento transportata sen pakumo en specialaj transportiloj

## Vidu ankaŭ 
* Betono
* Cementejo
* Cement-klinkero
* Dentocemento
* Fibrocemento
* Germana Cementa Ligo
* *Opus caementicium*, romia cemento

## Notoj 
Kategorio:Substancoj
Kategorio:Struktura inĝenierado
Blanka cemento

**Blanka cemento** estas speciala cemento de la tipa griza cemento.

La blanka cemento estas produktita el feroriĉaj krudmaterialoj  (Fe2O3-enteno < 0,1 %) kaj ĉefe por Terrazzo, nudbetono (surface netraktita) kaj murŝmiraĵo (plastro). La blanka cemento konvenas ne nur por helaj surfacoj, sed ĝi estas pli facile miksebla kun kolorigaĵoj ol la griza portlanda cemento. Tio gravas ĉe produktado de koloraj terrazzo-platoj.

La produktado de la blanka cemento estas pli kosta ol tiu de la griza cemento. Oni devas abrupte malvarmigi la varmegajn klinkerojn. Tio okazas per faligo en akvobasenon. Nuntempe ekzistas eĉ metodoj, dum kiuj oni uzas gason por malvarmigi la klinkerojn. Tiu lasta metodo estas malpli kosta ol la akvobasena proceso.

La blanka cemento estas grava konstrumaterialo en la mediteranea regiono, pro reflektado de la sunradioj kaj pro tio, ke la blanka koloro signifas en tiu regiono la purecon.

Kategorio:Betono
Kategorio:Konstrumaterialoj
1431

En la jaro **1431** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Eŭgeno la 4-a iĝis papo

## Naskiĝoj 
* 26-a de oktobro: Herkulo la 1-a, Duko de Ferrara (1471-1505) (m. 1505)

## Mortoj 
* 19-a de februaro: Henriko de Gorkum, germana nederlanddevena filozofo, doktoro pri teologio, karmelano kaj universitata profesoro. (n. 1378)
* 30-a de marto: Johana de Arko, sanktulino kaj heroino de Francio (n. 1412)
* Papo Marteno la 5-a.
Asfalto

eta|250px|Tavolo de asfalto.

**Asfalto** estas miksaĵo de bitumo kiel ligento kun volumenaĵo (kutime gruzo aŭ sablo). La bitumo, natura aŭ artefarita organika substanco bazita je hidrokarbidoj, estas ĉe certaj temperaturoj glueca, tirmola, tenaca kaj elasta. Ĝi estas kapabla ligi la grajnojn de volumenaĵo kaj tiel konsistigi firman kaj elastan materialon, plejofte uzata por surkovri stratojn.

Laŭ Francisko Azorín **asfalto** estas *Terpeĉo, uzata precipe en miksaĵo kun dika sablo, por surkovri stratojn, vojojn, murojn.* Li mem montras esprimojn asfaltisto, asflatbetono, asfaltmastiko, asfaltmakadamo kaj naturasfalto.

En la ŝosekonstrua profesia slango asfalto estas la koncizigita nomo de **asfaltbetono**.

## Asfaltbetono 
Asfaltbetono estas betono kun asfalto kiel ligento, en la praktiko materialo prezentanta la supran tegaĵon de veturejo kaj de aliaj firmititaj areoj. Ĝi estas sternita, kompaktigita kaj rulpremita tavolo el miksaĵo konsistanta el asfalto, sablo, gruzo kaj eventuale almiksaĵoj.

## Bildaro 

Dosiero:Kabul-Kandahar_Highway_in_2003.jpg|Konstruado de aŭtomobila vojo kun asfalta supraĵo

Dosiero:Asfalteermachine.jpg|Aparato por asfaltigi vojojn
Dosiero:Teermachine.jpg|Aparato por prilabori asfaltajn vojojn
Dosiero:Wegwals.jpg|Aparato por plidensigi asfalton dum asfaltigo de vojoj

## Vidu ankaŭ 
* Asfaltvulkano
* Asfalta Lago
* *Basalt-Actien-Gesellschaft*
* Makadamo
* Mastiko

## Notoj 
Kategorio:Naftoproduktoj
Kategorio:Transporto
Kategorio:Struktura inĝenierado
Kategorio:Substancoj
Kalko

[eta|dekstra|280px|Gutoj de akvo sur kalcioksidon produktas [ekzoterma reakcio|ekzoterman reakcion.]]
**Kalko** aŭ **kalcioksido** (CaO) estas pulvora aŭ pasteca ligento (morteraĵo). Ĝi estas vaste uzata blanka solida kemia kombinaĵo.

**Estingita kalko** estas kalcia hidroksido (Ca(OH)2), en la formo de kalka pasto aŭ pulvoro; ĝi estas komponanto precipe de morteroj. Ties akva solvaĵo estas konata kiel kalkoakvo aŭ kalkolakto.
En la verba formo oni ne insistas pri la senco de kalciooksido, oni (jam eĉ Zamenhof) diras : kalki domon.

Laŭ Francisko Azorín **Kalko** estas *Kalcioksido; blanka substanco uzata en konstruado por fari morteron aŭ kiel ŝmiraĵo.* Li indikas etimologion el la latina *calx* (kalko). Kaj li aldonas terminojn **kalkumi**, por *surkovri muron per kalkoŝmiraĵo por ĝin blankigi*; hidratigita kalko, estingita kalko, viva kalko, grasa kalko, silikoza kalko, metala kalko, kalkoforno, kalkoroko, kalkospato, kalkoŝtono.

## Notoj 
Kategorio:Kalciaj kombinaĵoj
Kategorio:Oksidoj
Sintezita rezino

**Sintezita rezino** estas makromolekula organika substanco, bazita sur hardeblaj polimeroj. Ĝi estas uzata por produkti plastojn, tekstilojn, farbojn kaj vernisojn. Aparte ĝi estas uzata kiel ligento por plastbetonoj.  La unua sintezita rezino estis bakelito (1909).

**Alilingvaj ekvivalentoj**
:en  synthetic(al) resin
:de  Kunstharz n
:cs  plast m, (syntetická pryskyřice f)

Kategorio:Miksaĵoj
Kategorio:Polimeroj
Kategorio:Rezinoj
Saganio - Sankt-Johan-Lagio

**Saganio–Sankt-Johan-Lagio** () estas administra regiono de Kebekio, Kanado. Ĝi inkluzivas la riveron Sagano, ĝian fjordon kaj ĝian enflulagon Lago Sankt-Johano.

Kun tera areo de 98 708.62 km², Saganio–Sankt-Johan-Lagio estas la tria plej granda regiono de Kebekio, post Nord-Kebekio kaj Nord-Bordio.

La subaĵo en la Laŭrenca tabulo elĉizita de la Sagano kaj Lago Sankt-Johano kreas fertilan zonon en la ĉirkaŭa subarktejo. La pejzaĝo kaj kulturo altiras turistojn, kaj la bordoj de la lago Sankt-Johano estas ŝatataj de kebekiaj urb-loĝantoj kiel somera feriejo.

## Loĝantaro 
La loĝantaro de Saganio–Sankt-Johan-Lagio kvantis 272 610 en 2006, do 3.6 % de la kebekia loĝantaro. Estas tri gravaj popolcentroj : Saganurbo (143 692), Alma (29 998), kaj la urbaro Roberval (10 554), Saint-Félicien (10 477) kaj Dolbeau-Mistassini (14 546) nordokcidente de la lago Sankt-Johano.

## Subdivisions 
Post municipaj reorganizoj en 2002, la regiono nun havas 49 municipojn.

**Regionaj municipoj** (*municipalité régionale de comté*, MRC)
* MRC du Fjord-du-Saguenay (loĝ. 20,025)
* MRC Lac-Saint-Jean-Est (loĝ. 51,170)
* MRC Domaine-du-Roy (loĝ. 31,956)
* MRC Maria-Chapdelaine (loĝ. 25,767)

**Sendependa urbo**
* Ville de Saguenay (Saganurbo) (loĝ. 143,692)

**Indiana Rezervejo**
* Mashteuiatsh (loĝ. 1,749 Inuoj)

Sources: Government of Quebec, 2003;
Statistics Canada, 2006 Census

## Major communities 

* Alma
* Desbiens
* Dolbeau-Mistassini
* Hébertville-Station
* Métabetchouan-Lac-à-la-Croix
* Normandin
* Roberval

* Saganurbo
* Saint-Ambroise
* Saint-Bruno
* Saint-Félicien
* Saint-Honoré
* Sainte-Jeanne-d'Arc

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.stat.gouv.qc.ca  
* http://www.saguenaylacsaintjean.gouv.qc.ca  

Kategorio:Regionoj de Kebekio
Petit Saguenay

**Malgranda Saganio, Kebekio** (''Petit Saguenay, Quebec): Vilaĝo trovita en Saganio - Sankt-Johan-Lagio, Kebekio. La vilaĝo ekvivkomencis kiam je 1842 segejo estis batata ĉi tie.

Kategorio:Kebekio
Kategorio:Vilaĝoj
Henry Burris

**Henry BURRIS** ludis dum kvar sezonoj en la Ligo kanada de piedpilko kaj dum lia lasta jaro li estis la komencanta marŝalo de la Roughrideroj de la Saskaĉevano. Dum liaj unuaj tri jaroj li estis kun la Stampederoj de Kalgerio, kie li estis foje la tria foje la dua marŝalo post la komencanto Jeff Garcia.

Burris
Burris
Saint-Fulgence (Kebekio)

**Saint-Fulgence** estas municipo en Kebekio. La vilaĝo en la regiono Saganio - Sankt-Johan-Lagio de Kebekio estis fondita je 1838 per la konstruo de segejo kaj malgranda senarbrigo por la unuaj farmoj.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.ville.st-fulgence.qc.ca 
* http://www.mamr.gouv.qc.ca/repertoire_mun/repertoire/repertoi.htm 
* http://www.toponymie.gouv.qc.ca/carto.asp?Speci=72559&Latitude=48,45&Longitude=-70,9&Zoom=1700 

Kategorio:Urboj en Kebekio
Sagia el Hamra

**Sagia el Hamra** estis hispana protektorato en norda Hispana Saharo (nuntempe, Okcidenta Saharo), nomata laŭ rivero Al-Ŝagija Al-Hamra. La alia pli suda teritorio kiu formis la hispanan kolonion de Okcidenta Saharo estis Orrivero.

Kategorio:Okcidenta Saharo
Neuruppin

**Neuruppin**  estas urbo de Germanio. Ĝi situas en la distrikto Ostprignitz-Ruppin de la federacia lando Brandenburgio kaj estas la administra centro de la distrikto. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn. La moderna urbo "Nova Ruppin" kreskis najbare al historia mezepoka urbo "Ruppin", ankaŭ nomata "Altruppin", "Malnova Ruppin", kiu ekde 1993 estas urboparto de Neuruppin.

Sude la germana aŭtovojo  tuŝas la komunuman areon.

La urbo estas la tradicia ĉefloko de historia pejzaĝo nomata *Ruppiner Land*, historie ankaŭ *Land Ruppin* aŭ *Grafschaft Ruppin*. Memore al la poeto Theodor Fontane, kiu naskiĝis en Neuruppin, ĝi havas la kromnomon "Fontane-urbo", germane *Fontanestadt*. Plurfoje la urbo nomatis "la plej prusia el ĉiuj prusiaj urboj".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Dosiero:Prospectus Ruppinensis ac Wuthenowiensis (1694), Ausschnitt.jpg|ĉirkaŭ la jaro 1694
Dosiero:Rathaus in Neuruppin 3.jpg|la urbodomo
Dosiero:St Marien Neuruppin-2.JPG|kultura kirko Sankta Maria
Dosiero:Neuruppin Blick vom Schiff asv2023-09 img4.jpg|la panorame aparte elstara kirko Sankta Triunuo
Dosiero:Zermuetzel_bridge_Rhin.jpg|ligna ponto super la rivero *Rhin* en la urboparto *Zermützel*
Dosiero:Radensleben Campo Santo 2007.jpg|kirko de la urboparto *Radensleben*

Kategorio:Distrikto Ostprignitz-Ruppin
Kategorio:Urboj de Brandenburgio