open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nigra cirkuo

La **nigra cirkuo** aŭ Maŭra cirkuo () estas sudafrika mezgranda (ĝis 53 cm longa) rabobirdo el la subfamilio cirkuenoj kaj la familio akcipitredoj. Ĝi troviĝas en Sudafriko, Namibio, Lesoto, Bocvano kaj Svazilando. 

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Accipitriformes - akcipitroformaj
**Accipitridae - akcipitredoj
****Circus* de Lacépède, BGE, 1799 - cirkuo
*****Circus maurus* (Temminck, CJ, 1828) - nigra cirkuo

## Aspekto 
Ripoze tiu birdo aspektas tutnigra de kio devenas la komuna nomo. Tamen dumfluge videblas blankaj pugo kaj flugilplumoj (senstriecaj male al similaj Bufona cirkuo kaj Punktocirkuo) bordataj de nigrecaj al malhelbrunaj flugilpintoj kaj malantaŭa bordo. Ties morfologio estas komparebla al tiu de aliaj cirkuoj, kun svelta korpo, mallarĝaj flugiloj kaj longa vosto. Plumaroj de maskloj kaj inoj estas similaj. Nematuruloj havas sablokolorajn subajn partojn kaj tre punktecajn brustojn. 

## Kutimaro 
Kiel ĉe aliaj cirkuoj ili nestumas surgrunde inter alta vegetaĵaro. La ino demetas 3 al 5 ovojn kaj la kovada periodo daŭras 35 tagojn.

Ili manĝas ĉefe malgrandajn rodulojn kaj birdojn kaj ili foje kaptas reptiliojn, kiujn ili predas dumfluge malalte super siaj ĉasejoj.

## Populacioj 
La plej granda nombro de reproduktantaj paroj povas troviĝi en la provinco de Okcidenta Kablando, en Sudafriko. En tiu areo ariĝas izolitaj kolonioj ĉirkaŭ la marbordaj humidejoj. Oni supozas reproduktadon en Namibio, sed ne estis konfirmata ankoraŭ. 

La populacio de Nigra cirkuo malpliiĝis lastajn jarojn al malpli da 1000 birdoj kaj estas nune klasita kiel vundebla, spite havi ankoraŭ ampleksan reproduktan teritorion. Tion okazis la detruo de ties origina reprodukta habitato, nome la sudafrika natura arbustaro, nome finboso, kiu ege malpliiĝis pro etendo de la agrikulturo de cerealoj kaj pro la urba etendo.

## Referencoj 
*  Kriterioj pro kio tiu specio estas vundebla

## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet 
* IUCN Ruĝa Listo
* Filmetoj de Nigra cirkuo ĉe Internet Bird Collection
* Nigra cirkuo  ĉe Raptors Namibia
* Fotoj de Nigra cirkuo   ĉe Naturrezervejo Fernkloof 

Kategorio:Cirkuoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Bziny

**Bziny** (hungare *Bezine*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Geografio 
Bziny situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Vrútky-Trstená. Dolný Kubín troviĝas je 2 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1343. Tiam ĝi apartenis al Oravia burgo. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Bezine 311 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Dolný Kubín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Longe Bziny apartenis al Dolný Kubín, kiel ekstera kvartalo, sed ekde 1993 denove municipo funkcias loke. En 2001 vivis en Bziny 518 homoj, (513 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1811
* romkatolika kapelo

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
Táchira

**Táchira** (tAĉira), estas sudokcidenta ŝtato de Venezuelo, en la regiono de Andoj. Ĝia metropolo estas la urbo de San Cristóbal. Ĝi limigas ĉe la nordo kun la Zulia ŝtato, ĉe la oriento kun la ŝtato Mérida kaj Barinas, ĉe la sudo kun Apure, kaj ĉe la okcidento kun la Kolombia respubliko. Ĝia loĝantaro estas  homoj kaj ĝia surfaco .

En Táchira oni malkovris petrolon la unuan fojon en Venezuelo en la jaro 1878, tamen ĝi finiĝis rapide. Nun ĝia ekonomio baziĝas sur agrokulturo, industrio kaj minado. Táchira ne posedas marajn havenojn, tamen tra la limurbo San Antonio havas multe komercan interŝanĝon kun Kolombio.

Táchira estas speciale montara, tamen ankaŭ ekzistas ebenaĵon en la nordan kaj sudan regionojn. La ĉefaj montoj estas "El Púlpito", "Páramo del Batallón", "El Tamá", "Páramo de La Negra" kaj "Páramo del Zumbador; ĉiuj inter  ĝis . Grava rivero estas Apure, kiu ekfluas pro la kunfluejo de la rivero Torbes kaj de la rivero Uribante kaj fluas en direkto al Orinoko.

La plej ĉefaj urboj estas San Cristóbal (la metropolo), Táriba, Rubio, Colón, San Antonio, La Grita kaj Palmira.

## Eksteraj ligiloj 
* Táchira, turisma retejo
Punktocirkuo

La **Punktocirkuo** aŭ **makula cirkuo** () estas granda rabobirdo el la subfamilio cirkuenoj kaj la familio akcipitredoj de Aŭstralazio.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Accipitriformes - akcipitroformaj
**Accipitridae - akcipitredoj
****Circus* de Lacépède, BGE, 1799 - cirkuo
*****Circus assimilis* Jardine, W; Selby, PJ, 1828 - makula cirkuo

## Aspekto 
Ĝi estas granda, longkrura cirkuo kun makulitaj kaj striitaj ardezgrizaj supraj partoj, kaŝtankolora vizaĝdisko, tre striita vosto, kaj blankmakulaj kaŝtankoloraj subaj partoj. La kruroj estas flavaj kaj pendas dumfluge. Ties enverguro gamas el 375 al 470 mm, kaj la inoj estas pli grandaj. Ĝi iom similas al la aŭstralazia cirkuo, el kiu ĝi distingiĝas per la ĉeesto de multaj blankaj makuloj ĉe la brusto, la ventro kaj la flugiloj.

[eta|maldekstra|Dumfluge ĉe Samsonvale, sudorienta [Kvinslando, Aŭstralio aprile de 2008]]
## Distribuado kaj habitato 
La Punktocirkuo troviĝas en Sulaveso kaj la Malgrandaj Sundoj kaj estas dise distribuata tra kontinenta Aŭstralio. Ĝi loĝas en malferma kamparo, ĉefe en aridaj kaj duonaridaj regionoj.

## Kutimaro 
### Reproduktado 
Tiu specio kutime nestumas en arboj, kie ĝi konstruas platformon el bastonetoj kovritaj per verdaj folioj; la ino demetas 2–4 ovojn. La kovada periodo daŭras ĉirkaŭ 33 tagojn, kaj la idoj elnestiĝas ĉirkaŭ 37 tagojn post eloviĝo.

### Manĝo 
Ili manĝas surgrundajn birdojn, kuniklojn, rodulojn kaj lacertojn.

## Referencoj 
* BirdLife International. (2006). Species factsheet: *Circus assimilis*. Downloaded from http://www.birdlife.org on 4/12/2006
* Marchant, S.; & Higgins, P.J. (Eds). *Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic Birds. Vol,2: Raptors to Lapwings*. Oxford University Press: Melbourne. ISBN 0-19-553069-1

Kategorio:Cirkuoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
András Kovács

**András Kovács**

* András Kovács (filmreĝisoro)
* András Kovács (skulptisto)
* András Kovács (muzikisto)
* András Kovács (arthistoriisto)
* András Kovács (ĵurnalisto)
* András B. Kovács
* András B. Kovács (bestokuracisto)
Dlhá nad Oravou

eta|250px|maldekstra|Lignaj domoj en Dlhá nad Oravou
**Dlhá nad Oravou,** hungare **Dluha** estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Dlhá nad Oravou situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Vrútky-Trstená. Dolný Kubín troviĝas je 15 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1420, kiam ĝi estis servutula municipo de Oravia burgo. En 1683 armeo de poloj kaj litovoj detruis la vilaĝon. Komence de la 20-a jarcento la oficiala hungara loknomo iĝis *Bánhegy* pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 867 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Alsókubin, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1930 kaj en 1962 incendioj okazis. En 2001 vivis en Dlhá nad Oravou 1364 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario) de 1811, en 1914 pligrandigita
* romkatolika kapelo omaĝe al Dipatrino el Fatima de 1946

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
Krivá

eta|250px|maldekstra|Nokta vido al la preĝejo
**Krivá** (hungare *Kriva*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Krivá situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Vrútky-Trstená. Tvrdošín troviĝas je 11, Dolný Kubín je 20, Žilina je 86 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1575 en formo *"Krywa"*. En 1899 la oficiala hungara loknomo iĝis *Somliget* pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kriva 622 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Tvrdošín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Krivá 775 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Jozefo de 1926
* romkatolika kapelo omaĝe al Dipatrino Sepdolora de 1945
* romkatolika kapelo omaĝe al Dipatrino el Fatima de 1945
* romkatolika laŭvoja baroka kapeleto el la 19-a jarcento
* ligna muelejo de 1898

eta|550px|center|Larĝa panoramo de Krivá

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
3281 Maupertuis

'*3281 *Maupertuis''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la francan matematikiston, fizikiston, astronomon kaj naturscienciston Pierre Louis Moreau de Maupertuis (1698–1759).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1938
3282 Spencer Jones

'*3282 *Spencer Jones''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la Indianaa Programo pri la Asteroidoj elde la Observatorio Goethe Link, apud Broklino en Indianao (Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la brita astronomo Harold Spencer Jones (1890–1960).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Indiana Asteroid Program
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1949
Horná Lehota (distrikto Dolný Kubín)

**Horná Lehota,** hungare **Felsőlehota** [felŝOlehota]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Horná Lehota situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Vrútky-Trstená. Dolný Kubín troviĝas je 11 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1420 en formo *"Lehota"*. En 1906 la oficiala hungara loknomo iĝis *Felsővágás* pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 484 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Turdossin, poste (jam kiel Horná Lehota) al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Horná Lehota 538 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo el la 17-a jarcento
* renesanca kastelo de familio Abaffy [abafi] el la 16-a jarcento, post 2 jarcentoj ĝi klasikismiĝis 
* ruino de alia kastelo el la 18-a jarcento
* kapelo de 1691

## Famuloj 
* En la iama Felsőlehota naskiĝis kaj mortis hungaria jakobeno Ferenc Abaffy.
* En la iama Felsőlehota naskiĝis hungaria politikisto Ödön Abaffy.
eta|maldekstre|Familia kastelo de Abaffy

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
Ligaturo (muziko)

[eta|Komparo inter [punkto (muziko)|punktaj notoj kaj ligaturaj notoj]]
** Ligaturo ** estas en muziko la grafika ligo de du noto simbolita per   aŭ .

Ligaturo ligas du sinsekvajn notojn de sama tonalto, tiel ke tiuj ĉi sonas kiel ununura tono. Tio signifas, ke la dua tono ligita per ligaturo al la unua noto ne eksonas, sed plilongigas la daŭron de la unua tono. Tiamaniere oni povas generi per ligaturoj laŭplaĉajn notolongecojn aŭ plilongigi notojn trans taktostreko– ĉi-kaze oni diras „transligo“. Tiel oni povas noti pedaltonon, kiu daŭras trans pluraj taktoj. Oni povas meti ligaturon ankaŭ ene de de takto, por altigi la klarecon ekz. je sinkopo.

Kiel alternativa, mallongiga skribmaniero por alkroĉitaj notoj ofte sufiĉas punktado.

Distingenda disde ligaturo estas la laŭvide egala ligarko, uzata je legato kaj portato, kaj disde la frazarko, kiu klarigu frazojn.

Kategorio:Artikulacio (muziko)
Kategorio:Muzika notacio
3283 Skorina

'*3283 *Skorina'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (nun *de fakto'' en Rusio).

## Nomo 
Ĝia nomo estas omaĝo al la belorusa presisto Francysk Skaryna (ĉ. 1490 – ĉ. 1551).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Amazonio (Venezuelo)

**Amazonio** (hispanlingve amasOnas), estas suda subŝtato de Venezuelo, en la regiono de Gujano. Ĝia metropolo estas la urbo Puerto Ayacucho. Ĝiaj limoj estas: nordo la ŝtato Bolivaro, oriento kaj sudo Brazilo, kaj ĉe la okcidento kun la Kolombia respubliko. 

* **Areo:** 
* **Loĝantaro:** 

## Vidu ankaŭ
* Amazonio
* Amazona pluvarbaro
* Rivero Amazono
* Perua Amazonio

Kategorio:Subŝtatoj de Venezuelo
Károly Kudelász

**KUDELÁSZ Károly** (pro. kudela:s) estis rumania hungara scenejdekoraciisto, pentristo, skulptisto naskita en Sátoraljaújhely la 19-an de septembro 1896 kaj mortinta en Oradea la 4-an de septembro 1973. Li estis la patro de aktorino Ildikó Kudelász.

## Biografio 
Károly Kudelász studis inter 1925-28 en Belarta Altlernejo de Kluĵo kaj Temeŝvaro. Li laboris kiel scenejpentristo inter 1922-59 en Satmaro, Kluĵo kaj Oradea. Li estis ano kaj ekspoziciulo de Barabás Miklós Céh. Liaj skulptaj kreaĵoj estas portretoj (Bourdelle, ĉ. 1933 ; Szent-Györgyi István, 1940) kaj etplastikaj mezuraj kreaĵoj (Balerina, Eszter, Ágnes asszony). Li faris ankaŭ oleopentraĵojn kaj akvarelojn.

## Elektitaj disĉiploj 
* Ida Hort

## Fonto
*Artportalo.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj scenejdekoraciistoj
3284 Niebuhr

'*3284 *Niebuhr''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la astronomo Jacobus Albertus Bruwer elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la danan geografon kaj esplor-vojaĝisto Carsten Niebuhr (1733–1815).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1953
Muzeo de Partia Fondiĝo

250px|eta|dekstra|Muzeo de Partia Fondiĝo

La **Muzeo de Partia Fondiĝo** () estas muzeo kiu troviĝas en Pjongjango, Nord-Koreio. La konstruaĵo estis konstruita de la Japana okupa registaro en 1923 kiel Sud-Pjongan Provinca Produktaĵa Ekspoziciejo. Post finiĝo de la Dua mondmilito, Kim Il-sung fondiĝis Korean Laboristan Partion en tiu ĉi domo en 10-an de Oktobro 1945. kaj malfermis muzeon en 1970.

Kategorio:Konstruaĵoj en Pjongjango
Partia Fondiĝo
3285 Ruth Wolfe

'*3285 *Ruth Wolfe''''' estas malgranda sed tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj geedzaj astronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Ruth F. Wolfe, usona matematikistino kaj kolegino de la geedzoj Shoemaker.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Cindrocirkuo

La **Cindrocirkuo** aŭ **cindra cirkuo** () estas taga rabobirdo el la familio de akcipitredoj.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj

Oni ne konas subspeciojn.

## Referencoj
*  Kriterioj pro kiuj tiu specio estas Malplej Zorgiga.
* Infomaro kaj bildoj de de Circus cinereus 

Kategorio:Cirkuoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
3286 Anatoliya

'*3286 *Anatoliya'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Georgijevna Karaĉkina elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo derivas de la vira antaŭnomo *"Anatolij"*, en honoro de *Anatolij V. Karaĉkin'', bofrato de la malkovrintino.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Georgijevna Karaĉkina
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
3287 Olmstead

'*3287 *Olmstead''''' estas marsrenkonta asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomino C. Michelle Olmstead.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Union de Transports Aériens

La **Union de Transports Aériens** (UTA) estis francia flugkompanio.

## Historio 
La flugkompanio *Transport Aeriens Intercontinentaŭ* (TAI) post la fino de la Dua Mondmilito fondiĝis helpe de ŝiptransporta kompanio. En oktobro 1963 la firmao TAI fuziis kun la kompanio *Union Aeromaritime de Transport* (UAT) al nova entrepreno *Union de Transports Aeriens* (UTA). En 1966 la kompanio fondis la filian entreprenon *Aéromaritime*. La kompanio en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj havis la plej densan fluglinian reton inter Eŭropo kaj Afriko el iu ajn eŭropa flugkompanio, regule fluganta al 25 afrikaj urboj - la plej frekventata konekto estis tiu inter Parizo kaj Abiĝano.

En 1990 la plej granda franca flugkompanio Air France transprenis la kompanion kaj plene integrigis ĝin.

Kategorio:Francaj flugkompanioj
Anzoátegui

eta|center|750px|

**Anzoátegui** (hispanlingve ansoAtegi), estas venezuela subŝtato en la oriento de la lando. Ĝiaj limigoj estas norde la Kariba Maro kaj Miranda, oriente la ŝtatoj Monagas kaj Sucre, sude la ŝtato Bolivaro, kaj okcidente la ŝtato Guárico.

Ŝtata metropolo kaj administra centro estas la urbo de Barcelono *(Barcelona)*. Aliaj gravaj urboj estas Puerto la Cruz, Lechería, Guanta, El Tigre kaj Anaco.

Sume la ŝtato kovras areon de  kvadrataj kilometroj kaj en 2007 havis  loĝantojn.

## Vidu ankaŭ
* Aragua de Barcelona

Kategorio:Subŝtatoj de Venezuelo
Nigrablanka cirkuo

alternative=Circus melanoleucos Keulemans.jpg|eta|*Circus melanoleucos Keulemans*
La **nigrablanka cirkuo** () estas azia specio de rabobirdo de la familio de akcipitredoj.

## Taksonomio 
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj

Tiu mezgranda cirkuo (longo de 45 cm kaj enverguro de 115 cm)  nestumas en stepoj kaj asociaj humidejoj. Vintrantaj individuoj estas ofte vidataj ĉasantaj super rizkampoj kaj marĉoj.

## Aspekto 
La masklo havas nigran kapon kaj kolon, nigrajn kaj blankajn flugilojn kaj blankan korpon, kio klarigas la latinan sciencan nomon kaj la komunan nomon ; la ino havas brunan supron de la kapo, flugilpintojn, voston kaj dorson kaj blankecajn vangojn. Ĉe ambaŭ seksoj, la kruroj kaj la irisoj estas flavaj, la beko grizas.

## Referencoj 
*  Kriterioj kial tiu specio estas Malplej Zorgiga.

## Bildaro 

Image:Pied Harrier I2 IMG 9660.jpg|ĉe Hodal en Faridabado, Harjano, Barato.
Image:Pied Harrier I IMG 9661.jpg|ĉe Hodal en Faridabado, Harjano, Barato.

Kategorio:Cirkuoj
Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Akcipitroformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kantono Badonviller

**Badonviller** ĝis la fino de marto 2015 estis kantono en la departemento Meurthe-et-Moselle en Francio. Ĝi apartenis al la Arondismento Lunéville kaj al la kultura regiono Loreno, kiu ekde la jaro 2016 apartenas al nova administra regiono *Grand Est*. 
  
La kantono de Badonviller konsistis el la sekvaj komunumoj :

Badonviller
3288 Seleŭko

**3288 Seleŭko** estas tre malgranda hela kaj malrapide rotacianta amora asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Hans-Emil Schuster elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Seleŭko la 1-a, (ĉ. -358 – ĉ. -280) generalo de Aleksandro la Granda, satrapo de Babilonio kaj reĝo de Sirio, fondinto de la regno de Seleŭkio.

## Orbito 
Ĝia orbito trairas tiun de Marso kaj tanĝas, sed ne trairas, tiun de la Tero: ĝi estas marsrenkonta kaj terrenkonta asteroido kiu povas teorie proksimiĝi al 0,102102 au AU de la Tero.

* La  ĝi pasis al 0,1397 AU (20,895 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,1218 AU (18,219 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Hans-Emil Schuster
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Torba (Vanuatuo)

**Torba** estas la plej norda el la provincoj de Vanuatuo. Ĝia nomo estas kunmetaĵo de la nomo de la du insularoj, kiuj ĝin konsistigas: **Tor**res kaj **Ba**nks. Ĝi havis en 2009  loĝantojn. Ĝia ĉefurbo estas Sola, kiu troviĝas sur la insulo Vanua Lava, en la Banks-insularo.

La loĝantoj de Torba parolas entute 17 indiĝenajn lingvojn.

eta|maldekstra|Mapo de la provinco Torba

## Referencoj 
Kategorio:Provincoj de Vanuatuo
Sanma

**Sanma** estas provinco de Vanuatuo. Ĝia nomo estas kunmetaĵo de la nomo de la ĉefaj insuloj, kiuj ĝin konsistigas: Espiritu **San**to kaj **Ma**lo. En 2009, ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefurbo estas Luganville, kiu troviĝas en la sudorienta parto de la insulo Espiritu Santo.

## Referencoj 
Kategorio:Provincoj de Vanuatuo
Ĝamŝedpur

'*** (hindie: **जमशेदपुर**, bengale: **জামশেদপুর*') estas metropolo, grava industria urbo en Barato, en subŝtato Ĝarkando. La estis urbo estis deklarita riĉa urbo en 2007 kaj pura grandurbo de Hindio en 2010.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
 etendiĝas sur monteta regiono en orienta parto de la lando.

## Historio 
 estas planita urbo. En 1908 *Jamshedji Nusserwanji Tata*fondis modernan ŝtalofabrikon (nun jam vaste konatan **Tata**), sed tiam ankaŭ loĝdomoj por laboristoj konstruiĝis. La fabriko trovis krudmaterialojn en la proksimeco (fero, karbo, mangano, baŭksito kaj kalko). La urbo ekde 1919 uzas nomon de la fondinto. Ankaŭ nun la fabriko determinas la urbon.

## Trafiko 
 havas flughavenon kaj bonajn kontaktojn al la regiono fervoje kaj aŭtovoje. En la urbo aŭtobusoj kaj rikiŝoj liveras la pasaĝerojn.

## Klimato 
 havas tropikan klimaton kun influo de musono. La someroj daŭras inter marto-junio. Tiam la temperaturo foje superas eĉ -ojn. Dum vintro neniam frostas. Jare pluvas po 1200&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe inter junio-septembro.

## Vidindaĵoj 
* jubilea parko
* bestoĝardeno

eta|250ra|maldekstra|Stacidomo de Ĝamŝedpur
[eta|250ra|maldekstra|[Grandvendejo en Ĝamŝedpur]]

Kategorio:Urboj de Ĝarkando
Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Metropoloj
Miranda (subŝtato)

**Miranda** estas subŝtato de Venezuelo. Ĝi situas en la centro de la lando. Ĝin limigas norde la Ĉefurba Distrikto kaj la subŝtato Vargas, oriente la Kariba Maro, sude la subŝtatoj Guárico kaj Aragua, kaj okcidente la subŝtato Aragua. 

Ĝia ĉefurbo estas Los Teques. Petare, Baruta kaj Chacao apartenas al Karakaso, la ĉefurbo de la lando. Aliaj gravaj urboj estas Charallave, Cúa, Higuerote, Río Chico, Ocumare del Tuy, Guatire kaj Guarenas.

* **Areo:** 
* **Loĝantaro:** 

Kategorio:Subŝtatoj de Venezuelo
Sunbirdo

La **Sunbirdo**, laŭ scienca nomo *Eurypyga helias* kaj laŭ tio ankaŭ *sun-eŭripigo*, estas botaŭreca birdo de tropikaj regionoj de Ameriko, kaj la ununura membro de la familio Euripigedoj kaj de la genro *Eurypyga*. Ĝi havas tri subspeciojn kaj montras kaj morfologiajn kaj molekulajn similecojn kun la kaguo (*Rhynochetos jubatus*) de Nov-Kaledonio, kio indikas devenon el Gondvano, estante tial ambaŭ specioj metitaj en la klado *Eurypygiformes*.

Ĝi estas klara ekzemplo de kamuflimito. La ceremonia memmontrado de la Sunbirdo imitas grandan predanton.

## Taksonomio
La sunbirdo estis tradicie metita en la ordo *Gruiformes*, sed tio estis ĉiam konsiderata provizora. Ĝi estas simila ĉefe al alia birdo kiu estis ankaŭ provizore metita en *Gruiformes*, nome la kaguo (*Rhynochetos jubatus*). Molekulaj studoj ŝajne konfirmas, ke la kaguo kaj la sunbirdo estas unu rilate al la alia la plej proksima parenco kaj havas similajn fugilmontradon. Ili plej probable ne estas *Gruiformes* (kvankam la proponita grupo *Metaves* estas same malforte subtenita). Kune, ambaŭ specioj ŝajne formas minoran stirpon el Gondvano kiu povus inkludi ankaŭ la formortintajn adzobekulojn kaj/aŭ la mesitornitedojn, kaj restas neklara ties rilato al *Gruiformes* mem. Notinde, kaj la kaguo kaj la mesitoj havas lanugan pulvoron.

Nedeterminita fosilia eŭripigido estis dokumentita de la Formacio de Green River (alfluanto de rivero Kolorado) de Vajomingo, Usono. Tiu specimeno, konata de plena skeleto, estas la plej malnova kaj nur konata fosilio de la grupo, kaj sugestas ke eŭripigidoj havis multe pli nordan teritorion en la pasinteco. Tiu specimeno aperis en pluraj studoj, kaj ricevis la neoficialan nomon "Eoeurypyga olsoni" en disertacio de 2003, sed ĝis nun restas nenomita.

### Subspecioj
La sunbirdo estis iam traktita kiel du specioj (*E. helias* kaj *E. major*), sed nun ili estas traktita kiel unusola specio kun konsiderinda variado inter la subspecioj. La tri subspecioj estas agnoskitaj surbaze de plumartrajtoj kaj grando. La tri subspecioj estas alopatriaj.

La specio troviĝas en la humidaj Neotropikaj arbaroj, ĝenerale kun malferma subetaĝo kaj proksime de riveroj, rojoj, lagetoj aŭ lagunoj.

### Reproduktado
Sunbirdoj eknestumas en la komenco de la pluvsezono kaj antaŭ ol ĝi komenciĝas ili faras flugmontradojn 10–15 m alte en la arbara kanopeo. Ili konstruas malfermajn nestojn en arboj, kaj demetas du ovojn kun makulitaj markoj. La idoj estas frumaturaj, sed restas en la nesto kelkajn semajnojn post eloviĝo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet
* Sunbittern videos, photos & sounds on the Internet Bird Collection

Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Panamo
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Kostariko
Kategorio:Birdoj de Ekvadoro
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Futuna

**Futuna** estas la nomo de du insuloj en la Pacifika Oceano:
* **Futuna** aŭ esperante **Futuno**, en la franca transmara teritorio Valiso kaj Futuno,
* **Futuna**, en la vanuatua provinco Tafea.
Kamenná Poruba

**Kamenná Poruba** povas esti:
* municipo en distrikto Vranov nad Topľou, vidu Kamenná Poruba (distrikto Vranov nad Topľou)
* municipo en distrikto Žilina, vidu Kamenná Poruba (distrikto Žilina)
Konská

**Konská** povas esti pluraj vilaĝoj en  Slovakio:

*Konská (distrikto Liptovský Mikuláš) (vilaĝo situanta en distrikto Liptovský Mikuláš),
*Konská (distrikto Žilina) (vilaĝo situanta en distrikto Žilina).

;en Ĉeĥio:
*Konská (Třinec) - urba parto de urbo Třinec
Amartya Sen

**Amartya SEN** (अमर्त्‍य कुमार सेन) estas barata ekonomikisto kiu famiĝis pro siaj laboroj pri malsatego, la mekanismoj malantaŭ malriĉeco kaj la teorio pri homa disvolviĝo. En 1998 li gajnis la Nobel-premion pri ekonomiko pro sia teoria laboro pri la etikaj aspektoj de la ekonomio kaj lia batalo kontraŭ la monda malriĉeco.

## Vivkuro 
Amartya Sen studis en la *Trinity College de Cambridge*, kie li licenciiĝis en 1956 kaj doktoriĝis en 1959. Li estis profesoro pri ekonomiko en la universitatoj de Kalkato, Delhi, Oksfordo, Londono kaj Harvard. De 1997 al 2004 li estis estro de la *Trinity College de Cambridge*. En 2020 li gajnis la Pacpremion de la germana librokomerco.

## Pri malriĉeco 
En sia libro *Freedom is progress* (*Libereco estas progreso), 1999* ), li argumentas, ke progreso, disvolviĝo konsistas el la forigo de malliberecoj. Vastigi la liberecon de homoj estas celo kaj rimedo por disvolviĝo. Ĉi tiu libereco povas esti ekonomia libereco, sed ankaŭ politika libereco, sociaj provizoj (edukado, sanservo), garantio de malfermiteco kaj socia sekureco. Disvolviĝo do estas pli ol nur kresko de nacia enspezo. La pliiĝo de libereco estas por ĉiuj landoj kaj ne estas sole rezervita al riĉaj landoj. Laŭ la kompreno de Sen, malriĉeco ne signifas sole malaltaj monenspezoj, sed ĝenerala manko de ŝancoj por homoj vivi tiel kiel ili volas. Li disvolvis ĉi tiun 'capabilities approach' (*kapablan aliron)* kune kun la usona filozofo Martha Nussbaum. Ĉi tiu vidpunkto kondukis al la kreo de la jarraporto pri la homa disvolviĝo de la PNUD .
eta

## Referencoj 
Kategorio:Barataj ekonomikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri ekonomiko
András Kovács (filmreĝisoro)

**KOVÁCS András** (pro. kova:ĉ) estis hungara filmreĝisoro kaj scenaristo naskiĝinta la 20-an de junio 1925 en Chidea (Rumanio, mortinta la 11-an de marto 2017 en Budapeŝto).

## Premioj, distingoj 
* 1970 - Kossuth-premio.

## Kariero 
András Kovács studis inter 1944 kaj 1946 en la Universitato de Koloĵvaro, poste li akiris diplomon en 1950 la Altlernejon pri Teatro kaj Filmo en Budapeŝto. Post la diplomo li eklaboris en produktejo de filmoj. Li reĝisoris de 1960.

## El liaj kinaj filmoj 
* *Nehéz emberek*, dokumentfilmo (1964)
* *Hideg napok* (*Malvarmaj tagoj*) (1966)
* *Falak* (: *The Lost Generation*/*Walls*; : *Les Murs*; : *I muri*; : *Sciany*) (1968)

## El liaj televidfilmoj 
* *Találkozás Lukács Györggyel* (1972)
* *Együtt Károlyi Mihállyal* (1973)
* *Menekülés Magyarországra* (1981)
* *Weingut Őry TV* (1993)
* *Benkő Samu* (1994)
* *Szülőföldem* (1994)
* *Üzenet egykori iskolámba* (1996)
* *Két szólamban* (2000)
* *A Kallós-gyűjtemény* (2001)
* *Film egy regényről* (2002)
* *Polixéna és John* (2007)

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-19., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Filmoj

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Háj

**Háj** povas esti:
* Háj ve Slezsku – municipo en distrikto Opava
* Háj u Duchcova – municipo en distrikto Teplice
* Háj (Radonice) – parto de municipo Radonice en distrikto Chomutov
* Háj (Jindřichovice) – parto de municipo Jindřichovice en distrikto Sokolov
* Háj (Loučná pod Klínovcem) – parto de urbo Loučná pod Klínovcem en distrikto Chomutov
* Háj (Habartice) – parto de municipo Habartice en distrikto Liberec
* Háj (Kaliště) – parto de municipo Kaliště en distrikto Pelhřimov
* Háj (distrikto Turčianske Teplice) – slovaka municipo en distrikto Turčianske Teplice
* Háj (distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo) – slovaka municipo en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo
* Malý Háj – parto de municipo Hora Svaté Kateřiny en distrikto Most
* Mokrý Háj – slovaka municipo en distrikto Skalica
* Starý háj – loka parto de slovaka ĉefurbo Bratislava en kvartalo Petržalka, parto Háje
* Zelený Háj – parto de municipo Vojtanov en distrikto Cheb
* Zrkadlový háj – loka parto de slovaka ĉefurbo Bratislavo en kvartalo Petržalka, parto Háje
Chlebnice

**Chlebnice** (ankaŭ hungare) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Chlebnice situas en valo fine de sakovojo el Dlhá nad Oravou. Dolný Kubín troviĝas je 15 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1564 en formo *"Chlewnica"*. En 1598 oni komputis tie 18 domojn. En 1604 kaj en 1605 hajdukoj de Stefano Bocskay, en 1683 armeo de Habsburgoj bruldetruis la vilaĝon. En 1754 pro incendio la domoj cindriĝis. En 1778 526 vilaĝanoj loĝis tie, en 1828 1035 vilaĝanoj loĝis en 153 domoj. Post 3 jaroj 108 da vilaĝanoj mortis pro ĥolero. Ankaŭ en 1873 epidemio okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Chlebnice 1071 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Tvrdošín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1929 kaj en 1932 incendioj okazis. En 2001 vivis en Chlebnice 1573 homoj, (1569 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo Ĉieliro de Maria de 1763
* romkatolika kapelo el la 19-a jarcento

## Ĝemelkomunumoj 
*  Balkány, Hungario
*  Słopnice, Pollando
*  Lázári, Rumanio

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
Gyula Balassa

**BALASSA Gyula** (pro. balaŝa) estis hungara juristo, tutlanta policĉefkapitano naskita en Bánffyhunyad la 3-an de aŭgusto 1903 kaj mortinta en Bp. la 6-an de aprilo 1974. 
## Biografio
Gyula Balassa doktoriĝis pri ŝtatscienco en 1937 en Universitato Erzsébet. En 1945–46 li estis ano de la Socialdemokrata Partio kaj departementestro de la departementoj *Nógrád – Hont*, inter 1946–50 en rango de vicgeneralo li fariĝis tutlanda ĉefpopolkapitano. En 1950 oni arestis kaj malliberigis lin (ĝis 1955); post sia rehonorigo (1956) de 1957 ĝis 1966 li estis ministerloktenanto kiel gvidinto de la Országos Erdészeti Főigazgatóság. Li estis prezidanto de la Dunakanyar Intéző Bizottsága. Li direktis la evoluigon de la parkarbaroj de Pilis kaj de Danubo-kurbo. Al lia nomo ligiĝas la fondado de la Edukhejmo Arbarista. Lia agado orientiĝis al arbarkulturado kaj sovaĝbestmastrumado.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon
Balassa, Gy.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Sedliacka Dubová

250ra|eta|maldekstra|Ruino de la iama preĝejo
**Sedliacka Dubová** (hungare *Parasztdubova* [parastdubova]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Sedliacka Dubová situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Vrútky-Trstená. Dolný Kubín troviĝas je 15 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam antaŭ Kristo. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1397 en formo *"Dubowa"*. La latina loknomo *"Dwbowa Colonorum"* aperis en 1593. En 1683 pro militadoj la vilaĝo detruiĝis, poste en 1808 inundo faris la samon. En 1772 332 vilaĝanoj loĝis en 62 domoj, en 1828 472 vilaĝanoj loĝis en 69 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. En 1813 denove inundo, en 1831 epidemio pri ĥolero okazis. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. Komence de la 20-a jarcento la oficiala hungara loknomo ŝanĝiĝis al *Pórcseres* [pOrĉereŝ] pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 408 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Tvrdošín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 28 vilaĝanoj iĝis partizanoj. En 2001 vivis en Sedliacka Dubová 504 homoj, (500 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika novgotika preĝejo omaĝe al Arkianĝelo Sankta Mikaelo de 1886
* ruino de preĝejo konstruita en 1736
* romkatolika kapelo omaĝe al Sankta Huberto kaj Sankta Floriano de 2000
* romkatolika kapelo omaĝe al Sankta Antonio el Padovo de 2002
* romkatolika kapelo omaĝe al Dipatrino de Fatima de 1940
* romkatolika kapelo omaĝe al Johano Nepomuko de 1950

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
Miroslav Irĉan

**Miroslav Irĉan** (), pseŭdonomo de *Andreo Babjuk* (14an de julio 1896, vilaĝo Pjadyky, apud Kolomeo - 1937 pafmortigita en Sovetunio). Fama ukraina esperantisto kaj (dram)verkisto en Ukrainio kaj Kanado, naskiĝis en vilaĝo Pjadyky en familio de vilaĝano apud Kolomeo (nun - provinco de Ivano-Frankivsko). Soldato de Ukraina Galicia Armeo, poste - de la Ruĝa armeo. Li trapasis studojn de la vilaĝa lernejo, de kolomea gimnazio, instruista seminario en Lvivo. En 1921-22 li estis lektoro en militista lernejo kaj kunlaboranto de la revuo "Galicia komunisto". En 1922-23 li loĝis k lernis en Prago, poste migris al Kanado laŭ invito de iu laborista organizaĵo, loĝis en Vinipego ĝis 1929. Remigris al Sovetia Ukrainio, Ĥarkivo, kie ĉirkaŭ li amasiĝis verkistoj de la okcidenta Ukrainio. En Kanado li estis formita kiel konscienca komunisto, preta konstrui la sistemon en Ukrainio kaj por ukraina literaturo. Lia la plej unua rakonto "Renkonto" aperis en gazeto "Svoboda" (ukr. - Libero) en 1914. Poste aperis novelaro "Rido de Nirvano" en Lvivo (1918). Li verkis 5 dramojn kaj multnombrajn rakontojn. Liaj verkoj aperis en multaj periodaĵoj, inkluzive Vsesvit.

En 1937 li estis arestita en Ĥarkivo pro spionado je interesoj de la Usono kaj mortpafigita en la sama jaro. Rehabiligita post multaj jaroj pro "iu malinterkonsento". Monumento estis starigita en Kolomeo.

Esperante lia novelego "La morto de Asuar" (tradukis I. Kolĉinskij) aperis en 1930 en eldonejo Plugilano, (Ĥarkivo).

Kategorio:Ukrainaj dramistoj
Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Kategorio:Ukrainaj esperantistoj
Kategorio:Viktimoj de Stalinismo
Kategorio:Sovetiaj esperantistoj
Kategorio:Murditaj esperantistoj
Istebné

**Istebné** (hungare *Isztebne* [istebne]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Istebné situas laŭ traira flankovojo. Dolný Kubín troviĝas je 6 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1316 en formo *"Iztebna"*. En 1828 695 vilaĝanoj loĝis en 87 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Isztebne 411 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Dolný Kubín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1952 metalurgia fabriko ekproduktis. En 2001 vivis en Istebné 1454 homoj, (1435 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana ligna artikoleja preĝejo de 1681, en 1730 pligrandigita
* sonorilostablo el la 19-a jarcento
* baroka kastelo el la 18-a jarcento, nun ĝi estas domo de infanoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
Medzibrodie nad Oravou

**Medzibrodie nad Oravou** (hungare *Medzibrogy* [medzibrodj], germane *Bachbrunn*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Medzibrodie nad Oravou situas laŭ rivero, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Vrútky-Trstená. Dolný Kubín troviĝas je 4 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1408, poste en 1420 en slava formo *"Medzbrode"*. En 1624 oni komputis tie 110 vilaĝanojn, sed post jardekoj la vilaĝo senhomiĝis pro la militadoj. En la 18-a jarcento ĝi rehomiĝis. En 1785 454 vilaĝanoj loĝis,  en 1828 720 vilaĝanoj loĝis en 87 domoj. En 1813 pro inundo la tuta vilaĝo detruiĝis, en 1827 incendio okazis. Komence de la 20-a jarcento la oficiala hungara loknomo iĝis *Árvarév* pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 342 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Árva (reĝa departemento), al distrikto de Dolný Kubín, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En la 1960-aj jaroj metalurgia fabriko ekfunkciis apud la vilaĝo. En 2001 vivis en Medzibrodie nad Oravou 429 homoj, (425 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1993
* romkatolika kapelo omaĝe al Apostoloj Sankta Filipo kaj Sankta Jakobo
* romkatolika kapelo omaĝe al Sepdolora Dipatrino

Kategorio:Municipoj en distrikto Dolný Kubín
Provincoj de Vanuatuo

eta|altdekstre|Mapo de la provincoj
Ekde la jaro 2004, **Vanuatuo** estas dividita en ses **provincojn**. Iliaj nomoj estas kunmeto de la unuaj literoj de ĝiaj ĉefaj insuloj.

## Eksteraj ligiloj 
*  Provinces of Vanuatu

## Referencoj 
*
Penama

**Penama** estas provinco de Vanuatuo. Ĝia nomo estas kunmetaĵo de la nomo de la ĉefaj insuloj, kiuj ĝin konsistigas: Pentecost, Ambae kaj Maewo. En 2009, ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefurbo estas Longana, kiu troviĝas en la orienta parto de la insulo Ambae.

## Referencoj 
Kategorio:Provincoj de Vanuatuo
Reĝa Kordilero (Bolivio)

La **Reĝa Kordilero** ( hispane : **Cordillera Real** ) estas montaro en la sudamerika Altiplano ( la Altebenaĵo de Andoj ) de Bolivio. Tiu masivo de faldmontaroj, plejparte konsistanta el granito, estas situanta sudoriente de Lago Titikako, kaj oriente de la bolivia ĉefurbo La-Pazo, mezurante 125&nbsp;km laŭ longo kaj 20&nbsp;km laŭ larĝo . Malgraŭ la fakto ke ĝi troviĝas nur 17° al sudo de la ekvatoro, Reĝa Kordilero estas relative dense glaĉere okupata. Tiu estas kaŭzita de ĝia proksimeco al la amazoniaj malaltaĵoj kun la asociitaj humidaj aeramasoj.

## Pintoj plej altaj ol 6 000 m 
Estas ses pintoj pli altaj ol 6 000 m en la montaro kiuj estas, ekde nordo al sudo :
* Pico del Norte ( 6 070 m )
* Illampú ( 6 368 m )
* Ancohuma ( 6 427 m )
* Chachacomani ( 6 074 m )
* Huayna Potosi ( 6 088 m )
* Illimani ( 6 438 m )

## Pintoj plej altaj ol 5 000 m 
Aliaj rimarkindaj pintoj inkludas Mururaton ( 5 871 m ), Ĉakaltajon ( 5 421 m ), kaj Kondoriri-Masivon. Tiu ĉi estas montarmasivo de 13 pintoj, kiuj ĉiuj superas la 5 000 metrojn, inkluzive de Kapo de Kondoro ( 5 540 m ) kaj Malgranda Alpamajo ( 5 370 m )  . Aliaj pintoj de la Kondoriri-Masivo inkludas Blankan Piramidon ( 5 250 m ) kaj Tariĥo ( 5 320 m ).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Reĝa Kordilero (Ekvadoro)

Kategorio:Montaroj en Sudameriko
Kategorio:Geografio de Bolivio
Lutzelbourg

**Lutzelbourg** estas komunumo en nordorienta Francio en regiono Loreno kaj en departemento Moselle.

## Geografio 
En la komunumo trafluas la rivero Zorn kaj la kanalo de la Marno ĝis Rejno.

Lutzelbourg havas stacidomon por la fervoja linio inter Parizo kaj Strasburgo kaj por la linio inter Calais kaj Bazelo.

### Demografio 
## Historio 
eta|maldekstra|Kastelo
La kastelo datiĝas de 11-a jarcento.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj 2009, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,65%).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Moselle
* Lutzelbourg (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Moselle
3289 Mitani

'*3289 *Mitani'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de japana astronomo Tetsuyasu Mitani (japane: 三谷 哲康, *Mitani Tetsuyasu'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1934
Paideia

**Paideia** estas greka vorto (παιδεία), kiu en sia litera kaj origina signifo valoras “edukadon”, kiel tekniko per kiu oni pretigas infanojn al la vivo. Sed la termino, dum la helenisma epoko, kaj la koncepto *paideia* pliriĉiĝis per novaj signifoj ĝis ĝi esprimis la idealon de la homa perfekteco, akirita pere de praktiko de la artoj, de la literaturo kaj sciencoj.

En la klasika Ateno oni praktikadis la instruadon de junuloj per du paralelaj branĉoj: la *paideia* fizika, destinita al la prizorgo de la korpo kaj ties plifortigo, kaj la *paideia* psika (spirita, mensa), celanta garantii la harmonian socialigon de la unuopulo en la Polis, aŭ provizi la eninternigon de tiuj universalaj valoroj kiuj konstituis la “etoson” de la popolo.

En la eduka procezo de la fizika *paideia* eniris ankaŭ la uzo de armiloj por ke la milito estu konstanta perspektivo eĉ nobliganta la junularon.

Tiu psika (spirita, intelekta) *paideia* multe interesis Platonon, kaj sur ĝi li fundos la bazajn projektojn de renovigo en la konservado de la greka homo.

La latinoj Cicerono kaj Varono tradukis παιδεία per “humanitas” (el kiu “humanismo”) enprenante en tiu termino la valorojn kiuj nobligas la homan naturon kaj ĝin forprenas el la besteco. En la helenisma epoko παιδεία signifas civilizon kaj kulturon, sed kulturo kiel idealo de homa formiĝo kaj ne kiel kvanto de scioj. La ekvivalento aperas el la germana distingo inter *Bildung* kaj *Kultur*, idealo kiu ricevis ofte pli religian karakteron: la helenisma civilizo, poste, antaŭvidis en ĝi anticipon de la beata vivo, la vojoj por akiri senmortecon.

La modelo de la klasika Grekio estis imitita de la antikva Romo kaj de la Romia Imperio kaj plurfoje renaskiĝis laŭ novaj transformoj kun la naskiĝo de novaj kulturoj, dekomence kun la alestiĝo de kristanismo, poste kun la Humanismo kaj Renesanco.

Kun kristanismo perdis ion da altiro la korpa prizorgo kaj ankaŭ la spiritaj enhavoj evoluiĝis al la kristanaj valoroj.

## Bibliografio 
* Quacquarelli A., Le fonti della paideia antinicena, Brescia, 1967.
* Werner Jaeger, *Paideia: The Ideals of Greek Culture*, vols. I-III, trans. Gilbert Highet, Oxford University Press, 1944, ISBN 8807103524

## Vidu ankaŭ 
* Edukado
* Polis
* Gymnasion

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.lideale.info/ReadArticolo.aspx?id=833&par=c
* http://www.riflessioni.it/dizionario_filosofico/paideia.htm

Kategorio:Helenismo
Kategorio:Pedagogio
Kategorio:Grekaj vortoj kaj esprimoj
Władysław Raginis

**Władysław Raginis** (naskiĝis la 27-an de junio 1908 en Daugavpils, Latvio, mortis la 10-an de septembro 1939) – pola militisto, kapitano de la Korpuso de Limregiona Protekto, heroa komandanto de la defendo de Wizna.

Post la dua mondmilito en Wizna (proksime al Łomża) oni lokigis tabulon kun la surskribo: *Przechodniu, powiedz Ojczyźnie, żeśmy walczyli do końca, spełniając swój obowiązek* (Pasanto, diru al la Patrujo, ke ni batalis ĝis la fino, plenumante sian devon).

La familio de kapitano Raginis estis oficiale sciigita pri lia morto apud Wizna nur post 3 jaroj – en 1943 Maria Morawska, fratino de la kapitano, ricevis komunikon pere de Pola Ruĝa Kruco kun la informo, ke Władysław Raginis servis en la Korpuso de Limregiona Protekto.

La 13-an de majo 1970 la kapitano estis de Ŝtata Konsilio postmorte distingita per Ora Kruco de la Milita Ordeno Virtuti Militari, kaj la 28-an de aŭgusto 2009 - per la Granda Kruco de la Ordeno Polonia Restituta.

## Władysław Raginis en la kulturo 
Heroa batalo kaj la morto de kapitano Raginis estis inspiro por kreintoj de la kulturo kaj klerigo:
* dokumenta filmo "Wierność" (Fideleco; 1969) laŭ scenaro kaj reĝisorado de Grzegorz Królikiewicz;
* dokumenta filmo "Dzwony znad Wizny" (Sonoriloj de Wizna; 1969) realigita de Franciszek Burdzy;
* skoltoj de la 31-a teamo en Bjalistoko, kiuj elektis en 1969 kapitanon Raginis sia patrono;
* aŭtoroj de la verko "40:1" (Kvardek je unu) - sveda metalbando Sabaton; antaŭ sia koncerto en Pollando la 23-an de oktobro 2008 membroj de Sabaton vizitis Wizna por omaĝi al la soldatoj de kapitano Raginis.
* dokumenta filmo el la serio "Było... nie minęło" (Estis ... ne trapasis), la 25-an de septembro 2010
* la portreto de kapitano Władysław Raginis aperis en poŝtmarko el la serio *Wojna Obronna Polski 1939* (Defenda Milito de Pollando 1939) eldonita de Pola Poŝto por memorigi la 50-an datrevenon de la agreso al Pollando kaj eksplodo de la dua mondmilito (1989).

Kategorio:Poloj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Polaj oficiroj
Arch Linukso

**Arch Linukso** () (kutime nomata nur **Arch**) estas Linuks-bazita operaciumo por 64-bitaj komputiloj. Ĝi plejparte havas liberan programaron inkluzivitan en ĝi, kaj subtenas komunuman implikiĝon.

Arch Linux fokusiĝas al eleganteco, kodĝusteco, minimumismo kaj simpleco, kaj por uzi ĝin, la uzanto bezonas havi motivon por lerni pri ĝi. Pakaĵa administrilo farita nur por Arch Linux nomita "pacman" povas esti uzata por instali, forigi kaj ĝisdatigi pakaĵojn de programaro en la komputilo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Parabolo GNU/Linukso-libera


Kategorio:Linuksaj distribuaĵoj
Gyula Görgényi

**GÖRGÉNYI Gyula** (pro. goerge:nji) estis hungara kuracisto pri otorinolaringologio naskita en Mocs la 1-an de januaro 1901 kaj mortinta en Segedo la 18-an de aŭgusto 1959. 
## Biografio
Gyula Görgényi komencis siajn studojn en la Universitato de Koloĵvaro (1920-21) kaj li finis en Segedo (1922-29). Li specialiĝis pri otorinolaringologio (1931). Inter 1929–1959 li laboris en kabinetinstituto de Segedo, en 1945 li fariĝis privatprofesoro, de 1946 klinika ĉefkuracisto, gvidinto de kabinetinstituto, de 1952 docento institutestro.
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Gorgenyi, Gy.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Shefa

**Shefa** estas la provinco de Vanuatuo, kiu havas plej multe da loĝantoj ( en 2009). Ĝia nomo estas kunmetaĵo de la nomoj de la ĉefaj insuloj, kiuj ĝin konsistigas: Shepherd-insularo kaj Efate. Ĝia ĉefurbo estas Portvilao, en la sudokcidenta parto de la insulo Efate, kaj ĝi estas ankaŭ la ĉefurbo de la lando.

## Referencoj 
Kategorio:Provincoj de Vanuatuo
Tafea

**Tafea** estas la plej suda provinco de Vanuatuo. Ĝia nomo estas akronimo de la nomoj de la ĉefaj insuloj, kiuj ĝin konsistigas: Tanna, Aniwa, Futuna, Erromango kaj Aneityum. En 2009, ĝi havis  loĝantojn. Ĝia ĉefurbo estas Isangel, kiu troviĝas ĉe la sudokcidenta bordo de la insulo Tanna.

## Referencoj 
Kategorio:Provincoj de Vanuatuo