Mstislav Rostropoviĉ

**Mstislav Leopoldoviĉ ROSTROPOVIĈ** (; la 27an‏ de marto 1927, en Bakuo, Azerbajĝano (tiam parto de Sovetunio) - la 27-an de aprilo 2007) estis rusa violonĉelisto kaj dirigento kun usona civitaneco, konsiderata inter la plej bonaj violonĉelistoj de ĉiuj tempoj .

Krom liaj interpretoj kaj tekniko, li estis bone sciita por ambaŭ inspiranta kaj komisianta novajn laborojn, kiu vastigis la cello repertuaro pli ol ajna violonĉelisto antaŭ ol aŭ poste. Li inspiris kaj premierita super 100 muzikpecoj, formanta longan-staranta amikecojn kaj artismajn partnerecojn kun komponistoj inkluzive de Dmitrij Ŝostakoviĉ, Sergej Prokofjev, Henri Dutilleux, Witold Lutosławski, Olivier Messiaen, Luciano Berio, Krzysztof Penderecki, Alfred Schnittke, Norbert Moret, Andreas Makris, Leonard Bernstein, Aram Ĥaĉaturjan kaj Benjamin Britten.

Rostropovich estis internacie rekonita kiel lojala rekomendanto de homaj rajtoj kaj estis premiita la 1974 Premio de la Internacia Ligo de Homaj Rajtoj. Li ricevis multenombrajn laŭdojn, inkluzivanta Polusan Muzikan Premion.

## Vivo 
[eta|maldekstre|Rostropovich ludanta la *Duport Stradivarius* ĉe la [Blanka Domo en 1978]]
Kvarjaraĝa, li lernis ludi pianon kun lia patrino, kiu estis talenta pianisto . Dekjaraĝa li komencis ludi violonĉelon kun lia patro, kiu studis kun Pau Casals, kaj li mem estis ankaŭ filo de violonĉelisto .

De 1943 ĝis 1948, li studis ĉe la moskvan konservatorion, kie li studis pianon kaj violonĉelon, kune kun dirigentado kaj kompozicio. Inter liaj instruistoj estis Dmitrij Ŝostakoviĉ kaj Sergej Prokofjev. En la sama konservatorio li estis nomumita profesoro pri violonĉelo en 1956.

Rostropoviĉ unue aperis kiel violonĉelisto en 1942. Li gajnis la unuan premion en konkursoj en Prago kaj Budapeŝto en 1947, 1949 kaj 1950. En 1950, 23-jaraĝa, li gajnis kio tiam estis konsiderita la plej alta honoro en Sovetunio, la premio Stalin . En tiu tempo, Rostropoviĉ jam famiĝis en lia lando kaj samtempe kultivis lian karieron kiel solisto, li ankaŭ instruis en la Leningrada Konservatorio (nun Sankt-Peterburgo) kaj la Moskva Konservatorio. En 1955, li edziĝis al Galina Viŝnevskaja, soprankantistino ĉe la Teatro Bolŝoj .

Lia internacia kariero komenciĝis en 1964 en kio tiam estis Okcidenta Germanio. Ekde tiam li faris plurajn koncertturneojn en Okcidenta Eŭropo kaj renkontis plurajn komponistojn, inter ili Benjamin Britten. En 1967 li dirigentis la operon de Ĉajkovski Eŭgeno Onegin ĉe la Bolŝoj, tiel esprimante lian altiron al kaj dirigentado kaj opero .

## Ekzilo 
[eta|maldekstre|Mstislav Rostropovich kun edzino [Galina Viŝnevskaja en 1965.]]
Rostropoviĉ batalis por arto sen limoj, sinesprimlibereco kaj demokratiaj valoroj, tiel alportante al li riproĉon de la sovetia reĝimo. Lia amikeco kun la verkisto Aleksandr Solĵenicin kaj lia subteno por disidentoj kondukis al oficiala kondamno en la fruaj 1970-aj jaroj . Li estis malpermesita de ludado kun pluraj muzikaj ensembloj kaj lia sovetia civitaneco estis revokita en 1977 pro lia publika opozicio al sovetiaj restriktoj sur kultura libereco . Rostropoviĉ forlasis Sovetunion en 1974 kun lia edzino kaj infanoj kaj translokiĝis en Usono .

## Daŭrigo de la kariero 
Lia talento produktis verkojn de pluraj komponistoj, kiel Ŝostakoviĉ, Prokofjev, Britten, Henri Dutilleux , Leonard Bernstein kaj Krzysztof Penderecki . Kune kun la sovetia komponisto Dmitrij Kamalevskij, li kompletigis la violonĉelkonĉerton de Prokofjev post la morto de la komponisto, kaj Rostropoviĉ ludis la premieron de la du violonĉelkonĉertoj de Ŝostakoviĉ . Li alportis la unuan koncerton de Ŝostakoviĉ al Londono kaj komencis profesian rilaton kun Benjamin Britten, kiu verkis la violonĉelsonaton, 3 sollude violonĉelseriojn kaj violonĉelsimfonion kun li en menso .

De 1977 ĝis 1994 li funkciis kiel muzikdirektoro kaj dirigento de la Nacia Simfonia Orkestro de Usono en Vaŝingtono . Li ankaŭ estas dirigento kaj fondinto de multaj muzikaj festivaloj, ekzemple la Aldeburgh festivalo, fondita de Britten kaj la Rostropovich Festivalo, kaj samtempe li daŭre koncertis kun famaj muzikistoj kiel Sviatoslav Richter kaj Vladimir Horowitz .

Nokte de la 21-a de aŭgusto 1968, Rostropoviĉ ludis la violonĉelkonĉerton de la ĉeĥa komponisto Dvožak ĉe la muzikfestivalo de la Proms en Londono . Tiutage Sovetunio invadis Pragon kaj manifestacioj okazis ekster la muzika salono. En lia ludado kaj en ĝia tono, Rostropoviĉ esprimis solidarecon kun la ĉeĥa popolo por la perforta fino de la Praga Printempo . Kiel biso li ludis Sarabando de Bach, dirante ke li dediĉas ĉi tiun pecon al homoj en tempoj de malĝojo .

Lia neplanita apero dum la falo de la Berlina muro en la mezo de la okazaĵoj estis elsendita vive en televido ĉie tra la mondo kaj tiel gajnis al li internacian famon .

Lia rusa civitaneco estis reestigita al li en 1990, kvankam li kaj lia familio jam estis civitanoj de Usono . Rostropoviĉ kaj lia edzino, Galina Viŝnevskaja, iniciatis fondaĵon, kies celo estas antaŭenigi projektojn kaj agadojn en la socia kampo . La **Domo-Muzeo** de Rostropoviĉ estis malfermita la 4-an de marto. 2002 en Bakuo, Azerbajĝano .

Rostropoviĉ ludis la Stradivarius-an violonĉelon .

En 2006, li estis prezentita la dokumentario de Alexander Sokurov *Elegy of a life*: *Rostropovich, Vishnevskaya *.

## Fontoj 
* Wilson, Elizabeth, Mstislav Rostropovich: *Cellist, Teacher, Legend* (Violonĉelisto, instruisto, legendo). Londono: Faber & Faber, 2007. ISBN 978-0-571-22051-9

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fonduso Rostropovich Vishnevskaya
* Hejme-muzeo de Leopold kaj Mstislav Rostropovich
* Mstislav Rostropovich: violonĉelisto, dirigento, humanitara violonĉelisto. Arash Amini dividas liajn proprajn spertojn kun Slava, ĉefaĵo de la Bloomingdale lernejo de muziko (oktobro 2007)
* "Kial la violonĉelo estas heroo", intervjuo kun *The Daily Telegraph*
* Intervjuo de Tim Janof
* Famaj Homoj: Tiam kaj Nun artikolo kaj intervjuo ĉe *Azerio Internacia* (Vintro 1999)
* Intelekta Respondeco. Kiam Silento Ne Estas Ora: Konversacioj kun Mstislav Rostropovich, Alia *Azerio Internacia* intervjuo (somero 2005)
* Aŭdanta Mstislav Rostropovich  Enarkivigita enketo de Rostropovich diskoj, de Jens F. Laurson (WETA, 4a de majo, 2007)
* 1987 Ricevintoj de la prezidenta medalo de libereco Enarkivigita
* La unua praga printempo internacia violonĉelo konkurso en 1950 en fotoj, dokumentoj kaj rememoradoj. Enarkivigita
* Nacia Simfonia Orkestro Salajra Omaĝo al Rostropovich, WQXR viva elsendo, printempo por muzika festo, Carnegie Halo, Nov-Jorko (la 11an de majo 2013)
* Intervjuo kun Mstislav Rostropovich de Bruce Duffie, la 30an de aprilo 2004
* Ludanta Brahms
* Konferenco en Brescia, la 4an de junio 2003 ed. De Carlo Bianchi

Kategorio:Wolf-premiitoj pri artoj
Kategorio:Sovetiaj muzikpedagogoj
Kategorio:Sovetiaj dirigentoj
Kategorio:Sovetiaj muzikistoj
Kategorio:Aidoso-aktivuloj
Kategorio:Grand-oficiroj de la Honora Legio
Kategorio:Grand-oficiroj de la Ordeno de Merito de la Itala Respubliko
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de Artoj kaj Literaturo
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de Sankta Karlo de Monako
Kategorio:Komandoroj de la Ordeno de Izabela la Katolikino
Kategorio:Ordeno de Artoj kaj Literaturo (Francio)
Kategorio:Federacia Meritkruco (Germanio)
Kategorio:Komandoroj de la Honora Legio
Kategorio:Violonĉelistoj