Verdavanga konuro

**Verdavanga konuro** (*Pyrrhura molinae*) estas specio de malgrandaj papagoj el genro *Pyrrhura*, en birdobredada kulturo apartenigata al netaksona grupo de konuroj. Ĝia natura arealo estas plejparte arbaraj partoj de Suda Ameriko.

## Priskribo 
200ra|maldekstre|eta|*P. m. australis* en Jujuy, Argentino.
200ra|maldekstre|eta|Plenkreskulo de flav-flanka verdavanga konuro, nome flava morfo *P. m. sordida*. Notu la pli helan koloraron.
Verdavanga konuro estas relative malgranda birdo, averaĝe 26&nbsp;cm longa kaj 60–80&nbsp;g peza. La plumaro estas plejparte verda, krom brunec-nigrec-grizeca kapo, bluecaj plumoj ĉe flugiloj, ruĝeca vosto, ruĝecaj makuloj sur ventro kaj plejparte hele grizaj kolo kaj vizaĝo (krom la nomdonaj verdaj vangoj). La birdoj havas blankajn ringojn de haŭto ĉirkaŭ la okuloj, grizajn bekojn kaj grizajn piedojn. Seksa duformismo ne rimarkeblas, iĉoj kaj inoj aspektas tute same.

## Taksonomio 
La **Verdavanga konuro** havas ses subspeciojn:
* *Pyrrhura molinae*, (Massena & Souance 1854)
** *P. m. australis*, (Todd 1915)
** *P. m. flavoptera*, (Maijer, Herzog, Kessler, Friggens & Fjeldsa 1998)
** *P. m. hypoxantha*,(Salvadori 1899)
** *P. m. molinae*, (Massena & Souance 1854)
** *P. m. phoenicura*, (Schlegel 1864)
** *P. m. restricta*, (Todd 1947)

## Distribuo kaj habitato 
Verdavangaj konuroj renkonteblas en uestaj-centraj kaj sudaj partoj de Mato Grosso, Brazilo, en norda kaj eosta Bolivio, en nord-uesta Argentino kaj en uesta Paragvajo. La prefera habitato de la specio estas arbaroj kaj arbustejoj. La papagoj formas birdarojn po 10–30 individuoj kaj plej ofte vivas en kanopea nivelo de arbaro. La birdaroj povas esti pli grandaj kiam la habitato estas aparte riĉa je nutraĵoj.

Verdavangaj konuroj ankaŭ iĝis popularaj dombirdoj kaj estiel vivas en multaj homaj domoj kaj birdobredejoj tra la tuta mondo.

## Dieto kaj konduto 
dekstra|eta|Ekzemplo de uzo de iloj: verdavanga konuro gratas sian kolon per kerno de maiza spadiko
Verdavangaj konuroj manĝas diversajn semojn, legomojn kaj fruktojn. En naturo ili okupas la plej altan nivelon de kanopeo, kie formas sufiĉe grandajn arojn. El ĉiuj konuroj la verdavangajn oni konsideras la plej mallaŭtaj, ĉar en tiu alta nivelo ili ne bezonas tro laŭtan voĉon por komunikiĝi. Ili estas relative inteligentaj kaj kapablas uzi primitivajn ilojn. En kaptiteco oni povas trejni verdavangulojn performi diversajn trukojn kaj imiti homan parolon, eĉ sence uzante kelkajn homajn vortojn.

Verdavangaj konuroj nestas en arbotruoj. Ilia ovaro plej kutime konsistas je 4–6 ovoj kiuj koviĝas dum 22–25 diurnoj.

## Birdobredada kulturo 
Verdavangaj konuroj estas popularaj dombirdoj kaj loĝas en homaj domoj en multaj lokoj de la mondo. Ili estas inteligentaj, ludemaj kaj amuzaj, pri ili oni ofte diras ke ili havas "grandan personecon en malgranda korpo", kaj ili ofte lernas imiti homan parolon kaj eĉ sence uzi limigitan aron de homaj vortoj, kvankam per iom grateca voĉo. Multaj verdavanguloj ne kontraŭas fizikan kontakton kun homoj kaj ĝuas esti tenataj sur mano. Kun sufiĉa atento ili facile kaj volonte lernas trukojn kiel fali surdorsen, "kisi", danci ktp. Pro sia karisma konduto ili rolas en multaj . Malsimile al plimulto de aliaj konuroj verdavanguloj estas relative silentemaj kaj ne kaŭzas tro grandan bruon, kaj do povas senprobleme loĝi eĉ en urbaj apartamentoj. Junaj verdavangaj konuroj iam estas iom agresemaj kaj mordemaj, sed kun tempo kaj pacienco oni povas mildigi tiun ĉi konduton.

Verdavangaj konuroj prefere manĝas fruktojn, aparte bananojn kaj sekvinberojn, kaj semojn de helianto, safloro kaj kanabo, ĉio simila de ilia natura dieto. En homaj domoj ili ŝatas manĝi kune kun sia homa familio ĉar tio ĉi similas al konduto de naturaj birdoj en birdaro. El homaj manĝaĵoj ili povas sekure manĝi, je limigitaj kvantoj, terpomojn, karotojn, maizon, panon, pastojn kaj krevmaizon sen salo aŭ ĥemiaj gustaj aldonaĵoj. Se la birdo estas plejparton de tempo en kaĝo kaj ne havas sufiĉan flugekzercon, ĝi povas iĝi tre grasa pro tromanĝado de grasenhavaj heliantaj semoj kaj ternuksoj. Por havi sanan birdon oni rekomendas ke 60–70% de ĝia dieto konsistu el speciale preparita birda manĝaĵo kun aldono de kalcio. Ideala dieto por verdavangulo estas 70% da speciala manĝaĵo, 20% da fruktoj kaj legomoj kaj la cetero tiaj regalaĵoj kiujn aparta birdo plej ĝuas. Se la birdo havas nefrajn malsanojn, oni evitu por ĝi dieton kun tro alta proteina enhavo, ĉar tio ĉi kondutas al podagro. Ekzistas specialaj dietoj por birdoj kun tiaj malsanoj. Kun bone elektita manĝo kaj sufiĉa veterinara prizorgo verdavangaj konuroj vivas 30 jarojn aŭ pli en kaptiteco.

## Bildaro 

File:Pyrrhura molinae (cinnamon) -KL Bird Park-6a.jpg|Cinama variaĵo
File:Pyrrhura molinae -pineapple mutation -50 days old-6b.jpg|Anasa variaĵo (junulo)
File:2008-02-10 Uroko-vivi.jpg|Turkiza variaĵo
File:Yellow Sided Conure.jpg|Flav-flanka verdavanga konuro
Pyrrhura molinae -captive-perch-8a-1cp.jpg|Verdavanga konuro en Birdoparko de Kuala-Lumpur, Malajzio

## Referencoj 
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko