open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Who Mourns for Adonais?

**"Who Mourns for Adonais?"** [Kiu bedaŭras pri Adoniso?] estas la dua epizodo de la dua sezono de Star Trek: The Original Series. Verkita de Gilbert Ralston kaj Gene L. Coon, kaj direktita de Marc Daniels; ĝi estis unuafoje elsendita la 22-an de septembro 1967.

La tilolo estas la verso 415 de poemo *Adonais* de Percy Bysshe Shelley.

En la epizodo, la anaro de la USS Enterprise (NCC-1701) estas kaptita de eksterterulo (Michael Forest) kiu asertas esti la greka dio Apolono. Post kelkaj provoj, ili sukcesas liberiĝi.

Parto de tiu epizodo estas montrata en sceno de *X-Men: Apocalypse*.

## Referencoj 
Kategorio:Epizodoj de Star Trek
Preĝejo de Sankta Mikaelo (Vieno)

**Preĝejo de Sankta Mikaelo (Vieno)** () estas unu el la plej malnovaj preĝejoj en Vieno (Aŭstrio). Ĝi troviĝas sur Mikaelplaco en Interna Urbo. Dato de ĝia konstruado estas nekonata, do kiel fondodaton oni akceptas 1221 kiam aperas ĝia unua mencio en skribaj fontoj.

Unue romanika, poste gotika, ĝi estis plurfoje rekonstruita kaj la nunan aspekton ricevis en 1792.

La preĝejo havas du kapelojn. La suda Kapelo de Sankta Nikolao aperis jam en la 13-a jarcento. En ĝi sub baldakenoj staras gotikaj skulptaĵoj de Sanktaj Katerino kaj Nikolao, kaj surmure pendas granda ligna krucifikso farita de Hans Schlais en 1510–1520.

Tio troviĝas la plej granda orgeno en Vieno farita de Johann David Sieber en 1714. En 1791 tie unuafoje aŭdiĝis Rekviemo de Mozarto, plenumita dum de lia propra funebro. En 1749 ĉe ĝia klavaro sidis la 17-jara Joseph Haydn.

Sub la preĝeja planko troviĝas kripto kun pli ol 4000 korpoj, nature mumiiĝintaj pro konformaj kondiĉoj. 

Haveblas ŝtonumita romanika enirejo, restaŭrita danke al subvencio de Leona klubo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
*  *(la impresoj de esperanto-vojaĝanto, 2016)*

## Referencoj 
Kategorio:Konstruaĵoj en Interna urbo (Vieno)
Sankta Mikaelo
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1790-1799
Kategorio:Aperis en 1792
Kategorio:Romanikaj konstruaĵoj en Aŭstrio
Cinamila propionato

**Cinamila propionato** aŭ **C12H14O2** estas organika aromata nesaturita komponaĵo, apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de propionata acido kaj cinamila alkoholo, senkolora aŭ flaveca likvaĵo kun dolĉeca balzama fruktodoro, uzata kiel gustigagento, odorigagento kaj en kemiaj sintezoj. Laŭŝajne cinamila propionato ne okazas nature sed nur sinteze. Ĝi estas nesolvebla en akvo kaj solvebla en alkoholo, kloroformo kaj duetila etero.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de propionata acido aŭ *propionata anhidrido* kaj cinamila alkoholo en ĉeesto de sulfata acido:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de propionata acido kaj cinamila klorido:

### Sintezo 3 
* Preparado per interagado de *natria propionato* kaj cinamila klorido:

### Sintezo 4 
* Preparado per transcinamiligo aŭ transigo de cinamila radikalo:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de propanamido:

### Reakcio 2 
* Hidrolizo de la *cinamila propionato*:

### Reakcio 3 
* Sapigo de la *cinamila propionato*:

### Reakcio 4 
* Reakcio de transesterigo inter *cinamila propionato* kaj etila formiato:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun klorida acido

### Reakcio 6 
* Reduktigo de la *cinamila propionato*:

## Literaturo 
* Ventós
* The Good Scents Company
* Fisher Scientific 
* Chemicalland21
* Monographs on Fragrance Raw Materials
* Encyclopedia of Food and Color Additives
* Compendium of Food Additive Specifications

## Referencoj 
Kategorio:Organika kemio
Kategorio:Esteroj
53311 Deŭkaliono

**53311 Deŭkaliono** estas granda transneptuna objekto malkovrita la  de teamo de la Deep Ecliptic Survey elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Arizono, Usono).

Ĝia orbita periodo (295,808 jaroj) metas ĝin malproksima de simpla orbita resonanco kun Neptuno, ĝia orbito havas malgrandajn discentrecon kaj klinangulon : estas karakterizo de "klasika" objekto de la Kujper-zono aŭ kubevano : ano de la "malvarma loĝantaro", tie estas korpoj, kies orbitoj ne suferas perturbojn.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Deŭkaliono, rolulo de la helena mitologio. Deŭkaliono kun sia edzino Pirro estis nuraj postvivantoj de inundo, en kiu ĉiuj ceteraj homoj dronis. Orakolo diris al ili, ke ili "ĵetu la ostojn de ilia patrino" malantaŭen de ili. Konfuzitaj, ili decidis, ke ilia patrino estis la Tero, kaj, ke ties ostoj estas ŝtonoj. La ŝtonoj kiujn ili tiam ĵetis super siaj ŝultroj naskis homojn por repopoligi la mondon.

## Noto kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  Orbita Kongruo kaj Astrometria registaĵo por 53311
*  Listo de Konataj Trans-Neptunaj Objektoj ; el ''Johnston's Archive''

Kategorio:Kubevanoj
Kategorio:Malkovrita de Deep Ecliptic Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Islamo en Kubo

eta|250px|Moskeo Abdallah
**Islamo en Kubo** estas minoritata religio de la lando, ĉar ĉefaj komponantoj de la kuba nacio (la hispanoj, afrikanoj kaj ĉinoj) sekvis aliajn religiojn.

La unuaj rimarkindaj islamaj grupoj aperis en la 1970-aj — 1980aj jaroj, kiam venis miloj da studentoj kaj politikaj elmigrintoj el la islamaj landoj kiel Pakistano, Libano, Sirio, Palestino, Egiptio, Okcidenta Saharo, Alĝerio ktp. Laŭ iuj pritaksoj nun en Kubo loĝas ĝis 10 mil islamanoj, ĉefe araboj.

## Moskeo de Abdallah 
En la strato Oficios 18 en Havano troviĝas la moskeo Abdallah — sola en Kubo. La loko estis elektita ne hazarde. Temas pri malnova konstruaĵo kie de 1689 ĝis 1774 troviĝis Colegio de San Ambrosio. En la 1940-aj jaroj la domon posedis riĉa arabo kaj ĝi ricevis la nomon Casa de los Árabes (Araba domo). En 1983 ĝi oficiale malfermiĝis kiel muzeo kaj kulturcentro laŭ adreso Oficios 12 kaj post restaŭrado de la apuda konstruaĵo translokiĝis al Oficios 16.

Kataro donacis 40 mil dolarojn por rekonstrui ĝin, tamen eĉ poste ĝi funkciis nur kiel loko por vendreda preĝado. En 2015 danke al subteno de Saud-Arabio estis establita tiu ĉi moskeo, kie ĉiuvendrede kolektiĝas 150-200 preĝantoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  *(raporto pri vizito en 2017)*

## Referencoj 
Kubo
Kubo
Kategorio:Religio en Kubo
Krimego

**Krimego** aŭ **perfido**, en kelkaj komunjuraj landoj, signifas gravan krimon. La neesperanta similsignifa vorto *felonio* originas de angla komuna juro (de la malnovfranca lingvo vorto *félonie*), kie krimegoj estis origine krimoj kiuj implikis la konfiskon de la tero kaj la meblaron de kondamnito. Aliajn krimojn oni nomis *deliktoj* aŭ *krimetoj*. Multaj komunjuraj landoj, aboliciinte la distingon inter krimegoj kaj deliktoj, nun anstataŭas ĝin per aliaj distingoj, ekzemple inter krimakuzaj deliktoj kaj tujkonviktaj deliktoj. Oni ĝenerale konsideras, ke krimego estas altgrava krimo, kaj ke delikto ne estas tiel grava. Krome, iu kiu konviktiĝas pro krimego estas **krimegulo** aŭ **felono**, kaj post la kortuma konvikto pri krimego, persono estas konata kiel **kondamnita felono** aŭ **kondamnito**.

En Usono, kie oni daŭras distingi inter krimegoj kaj deliktoj, la registaro difinas krimegon kiel krimo puninda per mortpuno aŭ karcerpuno de pli ol unu jaro. Se la maksimuma karcerpuno daŭras dum unu jaro aŭ malpli, oni klasas ĝin kiel delikto. La fakta jura kondamno ne rilatas al tiu klasifiko, kiu estas bazita sur la leĝeble *maksimuma* puno. La termino *delikto* ne havas ĉie la saman signifon. Kiel en Usono, en kelkaj civilkodeksaj landoj (ekzemple Germanio, Francio, Belgio kaj Svislando) krimoj estas pli gravaj, kaj deliktoj (france *délits*, germane *Körperverletzung*) estas malpli gravaj. Tamen alilande (ekzemple, Italio, Hispanio, Brazilo kaj Portugalio), *krimoj* kaj *deliktoj* estas sinonimaj (pli gravaj), kaj la malpli gravajn krimetojn oni nomas *malobservoj* aŭ *kontraŭveniĝoj*.

## Notoj 
Kategorio:Kriminaleco
Kategorio:Puna juro
Kategorio:Juraj terminoj
Foxholsterbosch

**Foxholsterbosch** estas setlejo en la komunumo Midden-Groningen en la provinco Groningen. La setlejo situas okcidente de Foxhol ĉe la Winschoterdiep. Foxholsterbosch havis 150 loĝantojn (2008).

Krom nombro da neligitaj domoj la setlejo estas karakterizata per la ŝipfarejoj laŭlonge la Winschoterdiep. Je la suda flanko ĝi estas limigita per la lago Foxholstermeer.

En Fosholsterbosch situis ĝis 1929 la torfeja burgo Tilburg.

Stratvido

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Groningo
(53319) 1999 JM8

**(53319) 1999 JM8** estas mezgranda, malrapide rotacianta terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido rigardita kiel potence danĝera objekto.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia tre discentra, kvazaŭ kometeca, orbito krucas tiujn la Tero kaj de Marso, kaj etendiĝas preskaŭ ĝis la orbito de Jupitero, sed ĝia granda orbita klinangulo tenas ĝin malproksima de Marso.
* Ĝia tera MOID estas 0,023835 AU (3,56565 milionoj da km).
* Ĝia marsa MOID estas 0,256676 AU (38,39818 milionoj da km).
* Ĝia jupitera MOID estas 0,8431 AU (126,1282 milionoj da km).
* La  ĝi pasis al 0,03348 AU (5,009 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,07641 AU (11,431 milionoj da kilometroj) de nia planedo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
János Gyulai Gaál

**János Gyulai Gaál** [jAnoŝ djulai gAl], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gyulai Gaál János** estis hungara komponisto, violonisto, pianisto, dirigento.

János Gyulai Gaál  naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Gyulai Gaál frekventis muziklernejon en Kaposvár, poste li studis violonadon kaj pianadon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Li atingis la unuan lokon en muzikkonkurso en Debrecen en 1941. Komence li estis violonisto en signifa orkestro, poste li havis muzikan postenon en Operetoteatro (Budapeŝto), kie li violonadis kaj pianadis. En 1956 lia komponaĵo atingis la trian lokon en konkurso de Belga Radio. Inter 1959-1974 li estis membro de la Hungara Radio - kie plej ofte li estis muzika reĝisoro aŭ dirigento, - poste li pensiuliĝis. Inter 1980-1990 li estis ekstera membro de Bavara Radio. Li komponadis diversajn muzikaĵojn ĝis la ŝlagroj. Li ricevis la unuan ŝtatan premion en 1967, la lastan jam postmorte.

## Elektitaj komponaĵoj 
* *Nem leszek a játékszered* (ŝlagro, 1966)
* muzikaloj
* teatraj kaj filmaj akompanaj muzikaĵoj

## Fontoj 
* hungarlingva nekrologo
* https://port.hu/adatlap/szemely/gyulai-gaal-janos/person-131478

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Haringsee

**Haringsee**  estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Malsupra Aŭstrio kaj al la distrikto Gänserndorf  . La komunumo situas oriente de Vieno, inter la aŭstria ĉefurbo kaj la limo al Slovakio, kaj estas parto de la historia regiono *Weinviertel* [VAJNfirtel] (vina regiono). Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Gänserndorf
Propila cinamato

**Propila cinamato** aŭ **‎C12H14O2** estas organika aromata nesaturita komponaĵo, apartenanta al la familio de la esteroj, rezultanta el interagado de cinamata acido kaj propanolo, senkolora likvaĵo kun persiko-gusto kaj odoro je vino, uzata kiel gustigagento, odorigagento kaj en kemiaj sintezoj. Laŭŝajne propila cinamato okazas kaj nature kaj sinteze. Ĝi estas nesolvebla en akvo kaj solvebla en alkoholo, kloroformo kaj duetila etero.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per esterigo de la cinamata acido kaj propanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per esterigo de la cinamata anhidrido kaj propanolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de *kloropropano* kaj cinamata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria cinamato kaj *kloropropano*:

### Sintezo 5 
* Per reakcio inter *cinamoila klorido* kaj *natria propoksido*:

### Sintezo 6 
* Per transesteriga reakcio inter etila cinamato kaj *propila formiato*:

### Sintezo 7 
* Reakcio de transesterigo inter *propila acetato* kaj metila cinamato:

### Sintezo 8 
* Per transpropiliga reakcio inter *propila acetato* kaj cinamata acido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *propila cinamato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *propila cinamato*:

### Reakcio 3 
* Reduktigo de la *propila cinamato*:

### Reakcio 4 
* Preparado de la *cinamilamido*:

### Reakcio 5 
* Reakcio kun klorida acido:

### Reakcio 6 
* Per transesteriga reakcio inter *propila cinamato* kaj anizila acetato:

## Literaturo 
* Patty's Toxicology
* Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients
* Encyclopedia of Food and Color Additives
* Journal of the Chemical Society
* Food, Drug, Cosmetic Law Reporter
* Compendium of Food Additive Specifications
* CRC Handbook of Food Additives

## Referencoj 
Kategorio:Cinamatoj
Kategorio:Esteroj
Okupacio de Francio

[eta|240px|dekstre|Germanaj soldatoj paradas antaŭ la [Triumfa Arko de Parizo|Triumfa Arko sur la Avenuo de la Elizeaj Kampoj de Parizo (Junio 1940).]]
La **Milita Administracio en Francio** (en germana: *Militärverwaltung in Frankreich*; en franca: ''Occupation de la France par l'Allemagne*, nome **Okupacio de Francio fare de Germanio**) estis provizora okupacia aŭtoritato establita de Nazia Germanio dum la Dua Mondmilito por administri la okupaciitan zonon en areoj de norda kaj okcidenta Francio. Tiu tiel nomita *okupita zono* estis renomita *norda zono* en novembro 1942, kiam ankaŭ la ĝistiame neokupita zono en la sudo konata kiel *libera zono* estis same okupita kaj renomita kiel *suda zono*.

Ties rolo en Francio estis parte regata pere de kondiĉoj truditaj pere de la Dua Armistico de Compiègne post la sukcesa Fulmomilito de la *Wehrmacht* kiu kondukis al la Falo de Francio; samtempe kaj francoj kaj germanoj kredis la okupacion provizora kaj daŭronta nur ĝis Britio malmilitos, kion oni supozis tuja. Por ekzemplo, Francio akceptis, ke iliaj soldatoj restu militprizonuloj ĝis la ĉeso de batalado.

Anstataŭ la Tria Respubliko kiu estis dissolvita dum la malvenko de Francio aperis la "Franca Ŝtato" (*État français*), kun suvereneco kaj aŭtoritato limigita al la *libera zono*. Kiel Parizo estis en la okupita zono, ties registaro havis sidejon en la distroturisma urbo Vichy en Aŭvernjo, kaj tiel ĝi estis plej ofte konata kiel Francio de Vichy.

La franciaj regionoj Alzaco kaj Loreno, kies loĝantoj tradicie je granda parto estis germanlingvaj, estis aneksitaj de Nazia Germanio. Tie kaj en la cetero de Francio la persekutado al la judoj estis same mortiga kaj kruela kiel en la aliaj landoj okupitaj de Nazia Germanio, do parto de Holokaŭsto.

Kvankam la registaro de Vichy estis teorie zorge de la tuta Francio, la milita administracio en la okupaciita zono estis *de facto* Nazia diktatoreco. Ties regado estis etendita al la *libera zono'' kiam tiu estis invadita de Germanio kaj Italio dum la Operaco Anton la 11an de novembro 1942 responde al la Operaco Torĉo, nome surterigoj de Aliancanoj en Franca Nordafriko la 8an de novembro 1942. La registaro de Vichy restis ekzistanta, kvankam ĝia aŭtoritato estis tiam tre malpliigita.

La milita administracio en Francio finis pro la Liberigo de Francio post la elŝipiĝoj en Normandio kaj en Provenco. Ĝi formale ekzistis el majo 1940 al decembro 1944, kvankam plej el ĝia teritorio estis liberigita de la Aliancanoj fine de la somero 1944.

Kategorio:Teritorioj okupitaj dum la Dua Mondmilito
Kategorio:Juda historio en Francio
Kategorio:Reĝimo de Vichy
Kategorio:Francio en la Dua Mondmilito
Kategorio:Germanio en la Dua Mondmilito
András Batta

**András Batta** [andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Batta András** estas hungara muzikhistoriisto, altlerneja instruisto, violonĉelisto.

András Batta  naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
András Batta frekventis mezlernejan konservatorion en sia naskiĝurbo, inter 1972–1977 en Muzikartan Altlernejon Ferenc Liszt. Li akiris diplomojn pri violonĉela instruisto en 1977, pri muzikologio en 1979. En la lernojaro de 1978 li estis studento de Universitato de Vieno helpe de stipendio. Ekde la sekva jaro li estis asistanto de la Muzikarta Altlernejo, en 1990 li atingis la instruan rangon docento, en 2002 katedrestro. Inter 2004 kaj 2013 li estis rektoro. Intertempe en 1987 li doktoriĝis, en 1998 li akiris sciencan gradon PhD, en 2001 habilitiĝo okazis. Li estis ankaŭ ĉefredaktoro inter 1996-2002. Li ricevis premiojn inter 1994-2014.

Li edziĝis en 1981, lia edzino naskis filojn en 1986 kaj 1988.

## Elektitaj muzikologiaj verkoj 
* disertaĵo: *Liszt szimfonikus költeményei és a jövő zenéje* (1979)
* *Richard Strauss* (1984)
* *Álom, álom, édes álom... Népszínművek, operettek az Osztrák-Magyar Monarchiában*, ankaŭ germane *Träume sind Schäume... Die Operette in der Donaumonarchie* (1992) 
* *Az improvizációtól a szimfonikus költeményig: A sajátos formavilág a karaktertípusok kialakulásának kevésbé figyelembe vett aspektusa Liszt Ferenc zenéjében* PhD-disertaĵo (1998)
* *Operakalauz* (ankaŭ en pluraj lingvoj, 1999)
* *A Zeneakadémia, Budapest 100 éves épülete. Az intézmény rövid története Liszt Ferenctől Ligeti Györgyig* (2007)
* *Marton Éva. A mennyei hang*. Budapest, 2013. Helikon. 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj muzikhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
53316 Michielford

'*53316 *Michielford'''* estas
tre malgranda treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la usona amatora astronomo Gary Hug elde la Observatorio Farpoint proksime de Eskridge (Kansaso, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Michiel Ford*, ricevinto de premio Milken Edukisto, kiu estis amatora astronomo dum pli ol dudek jaroj. Per liaj entuziasmaj streboj, la mezlernejo de Holton (Kansaso) nun havas la Observatorion *Elk Creek'', moderna mezlerneja observatorio kompleta kun Ritchey-Chrétien-teleskopo de 0,5 m kaj kupolo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Gary Hug
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Preĝejo de Sankta Petro (Vieno)

**Preĝejo de Sankta Petro (Vieno)** () estas unu el la plej malnovaj preĝejoj en Vieno (Aŭstrio). Ĝi troviĝas ĉe la samnoma placo *Petersplatz* en la Interna Urbo.

Ĝi lokiĝas iom funde de la strato Graben, en Petersplatz, do ofte restas nerimarkita de preterpasantoj. Tio estas la unua preĝejo de Vieno, transformita en la 4-a jarcento el kazernoj de la romia tendaro Vindobono. Cetere tiu aserto (ĉefe la dato) estas kontestata de iuj esploristoj, kiuj konsideras la unua en tiu listo Ruprechtskirche. 

La unua mencio sub la nuna nomo troveblas en 1137. Fine de la 12-a jarcento ĝi iĝis parto de la Skota monaĥejo. Post plena pereo pro incendio en 1661, imperiestro Leopoldo la 1-a ordonis konstrui ĝin denove kadre de sia religia elano, kaŭzita de la pestoepidemio, nomita "granda plago", de 1679 dum kiu interalie aperis la fama Pestokolono. La nova konstruaĵo, inspirita de la Baziliko de Sankta Petro en Vatikano, estis inaŭgurita en 1733.

En 1970 la preĝejo estis transdonita al Opus Dei.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 
*  *(la impresoj de esperanto-vojaĝanto, 2016)*

## Referencoj 
Kategorio:Barokaj konstruaĵoj en Vieno
Kategorio:Konstruaĵoj en Interna urbo (Vieno)
Kategorio:Opus Dei
Sankta Petro
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1730-1739
Kategorio:Aperis en 1733
Adolphe Monticelli

**Adolphe Joseph Thomas Monticelli** (naskiĝis la 14-an de oktobro 1824 en Marsejlo, mortis la 29-an de junio 1886 samloke) estis franca pentristo de la generacio antaŭanta la impresionismon.

## Biografio 
Monticelli naskiĝis en Marsejlo en malriĉaj cirkonstancoj. Li studis en la municipa altlernejo de desegnado (*École Municipale de dessin*) en Marsejlo inter la jaroj 1842 kaj 1846, kaj daŭrigis sian artan trejnadon en Parizo, kie li studis sub Paul Delaroche en la Nacia Altlernejo de Belartoj. En Parizo li faris kopiojn laŭ la malnovaj majstroj en la fama artmuzeo Luvro, kaj admiris la oleofarbajn skizojn de Eugène Delacroix. En 1855 li renkontiĝis kun Narcisse Diaz, membro de la skolo de Barbizon, kaj la du ofte pentris kune en la arbaro ĉirkaŭanta la kastelon de Fontainebleau. Monticelli ofte adoptis la praktikon de Díaz enkonduki nudulojn aŭ elegante vestitajn figurojn en siajn pentraĵojn de pejzaĝoj. 

Li evoluigis tre individuan romantikisman stilon de pentrarto, en kiu bele koloraj, makulitaj, teksturaj kaj kvazaŭvitraj surfacoj produktas brilan efikon. Li pentris kortegajn temojn inspiritajn de Antoine Watteau, krome li pentris aranĝitaĵojn, portretojn, kaj orientalismajn temojn kiuj ŝuldiĝas multe al la ekzemplo de Delacroix.

Post 1870, Monticelli revenis al Marsejlo, kie li vivis en malriĉeco kvankam li pentris abunde, vendante siajn pentraĵojn por malgrandaj sumoj. Plenkore li dediĉis sin al sia arto, kaj ne konsideris ekonomiajn aspektojn.

La junulo Paul Cézanne simpatiis kun Monticelli en la 1860-aj jaroj, kaj la influo de la verko de pli malnova pentristo povas esti vidita en la verko de Cézanne de tiu jardeko. Inter 1878 kaj 1884 la du artistoj ofte pentris kune, pasigante unu monaton marŝante la kamparon ĉirkaŭ Aix-en-Provence. Lia laboro atingis sian plej grandan spontanecon en la jardeko antaŭ sia morto en 1886.

## Galerio 

Longchamp183 Monticelli Garlaban.jpg|la monto Garbalan (ĉ. 1871)
Longchamp185 Monticelli parc.jpg|virinoj en parko (ĉ. 1882)
Adolphe Joseph Thomas Monticelli - Kustgebergte - SK-A-2579 - Rijksmuseum.jpg|Marborda montaro (1870-aj jaroj)
Longchamp182 Monticelli flamants.jpg|La flamingoj 

Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Francaj pejzaĝistoj
Kategorio:Homoj de Marseille
Kategorio:Lernintoj de liceo Thiers (Marsejlo)
Kategorio:Naskiĝintoj en Marsejlo
Preĝejo Stefano la 1-a (Nagygeresd)

La **preĝejo Sankta Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nagygeresd.
 
## Historio 
La romanika kirko estis konstruita en la 13-a jarcento, trakonstruita laŭ gotiko en la sekva jarcento, barokigita en 1755. En 1989 helpe de arkeologoj la preĝejo plene renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La turopinto estas okangula piramido. La eniro povas esti tra la turo, sed estas alia enirejo en flanko de la navo. La absido estas duonronda kaj pli malgranda, ol la navo. Sakristio kontaktiĝas kun la absido. Interne la ĉefaltara bildo estis pentrita en 1777 kaj prezentas reĝon Stefanon. Sur la muro ekde la mezepoko estas videblaj freskoj el pluraj eraoj. En la sanktejo gotika niĉo troviĝas.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj

Nagygeresd
Nagygeresd

GERESD P1110986.jpg|Malantaŭa parto
GERESD 2 XY P1110997.jpg|Sanktejo
GERESD xy P1120043.jpg|Niĉo
GERESD P1110982.jpg|Fenestro el ekstero 
GERESD 2 xy P1120038.jpg|Fenestro el interno
GERESD XY P1120003.jpg|Bildo sur muro
Robert Descharnes

**Robert P. DESCHARNES** (Nevers, 1-a de januaro 1926 - Indre et Loire, 15-a de februaro 2014) estis franca fotografiisto kaj eseisto, kaj unu el ĉefaj biografiistoj de Salvador Dalí, pri kiu li publikigis nombrajn librojn reference pri lia vivo kaj verkaro.

## Biografio 
Li konis Dalí kaj lian edzinon Gala en 1950, prezentitaj de la pentristo Georges Mathieu dum veturo ŝipe al Usono. El tiu renkonto startis forta kunlaborado inter ambaŭ, speciale rilata al kinprojekto titolita *La mirinda aventuro de la puntistino kaj la rinocero*, el kio rezultis malneto kvinhora, neniam eldonita. Pensita de ambaŭ kiel unua filmo kreita pere de la paranoik-kritika metodo, rilatis la obsedon de la pentristo kun la pentraĵo *La puntistino*, de Vermeer, kaj la rinoceroj.

Oni konservis ĉirkaŭ 60.000 negativojn kiuj montras la ekstravaganc(em)on kaj la ĉiutagecon de Dalí. Li estis responsa de la protektado de la verkaro de Dalí, kiu suferis sennombrajn falsaĵojn tra la tuta mondo. En 1986, Dalí transdonis la rajtojn de sia verkaro al la socio Demart Pro Arte B.V., estrita de Descharnes, ĝis 2004. Siaflanke, en sia testamento li establis kiel nura heredanto la hispanan ŝtaton. Tio kondukis al proceso inter la socio Deamart, la hispana ŝtato kaj la Fondaĵo Gala-Salvador Dalí. Descharnes plutenis siajn rajtojn en diversaj landoj, kvankam neniam en Hispanio, ĝis 2004.

En la 15a de decembro 2011, la Ministerio de Kulturo kaj Komunikado de Francio nomumis lin kavaliro de la Ordre des Arts et des Lettres.

## Verkaro 
(En hispana)
* Descharnes, R. (1987) *Dalí, la obra y el hombre*. Barcelona: Tusquets.ISBN 978-84-7223-997-5
* Descharnes, R. y Nèret, G. (2007) *Salvador Dalí, la obra pictórica*. Köln: Taschen. ISBN 978-3-8228-3820-4
* Dalí, S. (2004) *Diario de un genio*. Notas de Michel Déon y Robert Descharnes. Barcelona: Tusquets. ISBN 978-84-8310-933-5

## Notoj 
Kategorio:Francaj fotistoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj biografoj
Kategorio:Salvador Dalí
Gilbert Ralston

**Gilbert Alexander Ralston** (1912 — 1999) estis brita scenaristo, ĵurnalisto kaj verkisto. Li estis televida produktoro en la 1950-aj jaroj kaj scenaristo en la 1960-aj jaroj en Usono.

Li kreis televidserion *The Wild Wild West* kaj kreis scenarojn por *Star Trek*, *Gunsmoke*, *Ben Casey*, *I Spy*, *Hawaii Five-O*, kaj *The Naked City*. Li kreis scenarojn ankaŭ por filmo de 1971 *Willard*, kiu estis nomumita por premio Edgar Allan Poe Award en 1972.

Ralston persekutis kompanion Warner Brothers pri la filmo bazita sur la serio *The Wild Wild West* en 1997. Damaĝkompenso estis pagita nur post lia morto al familianoj.

Kategorio:Reĝisoroj kaj scenaristoj de Star Trek
Kategorio:Usonaj produktoroj
Kategorio:Britaj scenaristoj
Kategorio:Usonaj scenaristoj
Kategorio:Usonaj entreprenistoj
Naf Naf

**Naf Naf** estas marko de virina modo fondita en 1973 en Parizo fare de la fratoj Patrick kaj Gérard Pariente.

Komence, simpla butiko en la strato **Rue de Sentier** en la 2-a arondismento de Parizo nomiĝis *Naphtaline1*. Estis en ilia butiko *Influence*, malfermita en 1978, ke ili publikigis la unuan markitan kolekton.

Tamen, *Naf Naf* ne renkontis sukceson ĝis 1983, danke al inventado, kiu konsistas en tranĉi kombinaĵojn de kotono-tolo pretaj por tinkturi en ĉiuj koloroj, stampitan per la fama emblemo de *Naf Naf* - kamiono kaj telefona nombro de la kompanio. Tri milionoj da eroj estis venditaj.

Ekde 1985, Naf Naf plimultigas siajn produktaĵojn per akcesoraĵoj (okulvitroj, mansakoj ...). En 1986, Naf Naf malfermis vendejojn en Japanio kun la kolekto *By Naf Naf*, kaj tiujare ankaŭ *Stefania* de Monako, filino de ties princo Rainier la 3-a, aperis en la gazetaro kun striata ĉemizo de la marko kaj tre konatigis ĝin. En 1988 Naf Naf plu plimultigis siajn produktaĵojn per bankostumoj kaj ekscitvestoj.

En 1989, la kompanio en partnereco kun la magazino *Elle* lanĉis samnoman magazinon *Naf Naf* distribuitan en butikoj. En 1991, Naf Naf lanĉis sian unuan parfumon *Touche de Naf Naf* en kunlaboro kun la kosmetika firmao ''L'Oréal''.

## Eksteraj ligiloj 
*  

Kategorio:Francaj firmaoj
Kategorio:Francaj varomarkoj
Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Kategorio:Vestaj varomarkoj
Nikifor Ĥristoskov

**Nikifor Ĥristoskov** () estis bulgara esperantisto kaj diplomato. Li naskiĝis en 1888. De 1912 ĝis 1913 Nikifor Ĥristoskov aktivis en la Balkana milito, kiun li partoprenis kiel volontulo, kaj ĝis sia morto 27-jara en 1915 oficis en la Bulgara Legacio en Bukareŝto.

## Eksteraj ligiloj 
* mencio de li en listo de iamaj esperantistaj diplomatoj de Henri Masson

Kategorio:Bulgaraj esperantistoj
Théodore Rousseau

**Théodore Rousseau** (naskiĝis la 15-an de aprilo 1812 en Parizo, mortis la 22-an de decembro 1867 55-jara en Barbizon) estis franca pentristo. Li konsideriĝas apartenanta al la skolo de Barbizon.

## Galerio 

Chênes Apremont by Rousseau Louvre RF1447 n1.jpg|kverkareto de *Apremont*
Rousseau 20 sep 2013.jpg|la karbobruligista kabano
A Meadow Bordered by Trees MET ep11.45.5.R.jpg|herbejo kadrita per arboj

Kategorio:Francaj pentristoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Francaj pejzaĝistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Parizo
Propila acetato

**Propila acetato** aŭ **C5H10O2** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la acetata acido kaj propanolo, senkolora, rapidbola likvaĵo kun odoro je persikoj, uzata kiel solvanto kaj kiel gustiga kaj odorigagento. Kutime ĝi aldoniĝas kiel nutrosuplemento en la produktado de konfitaĵoj, trinkaĵoj, frandaĵoj, kosmetikaĵoj, ktp. Ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo.

Propila acetato nature trovatas en multaj nutraĵoj tiaj kiaj figoj, pomoj, papajoj kaj kakaoj. Ĝi estas solvebla en akvo,alkoholo, kloroformo, etero kaj sennombraj organikaj solvantoj kaj posedas mezajn proprecojn inter etila kaj *butila acetatoj*. Ĝi ankaŭ estas solvanto uzata en la fabrikado de multaj tipoj de sintezaj rezinoj tiaj kiaj *celulozo-acetata butirato*, *nitrocelulozo*, *vinilaj kunpolimeroj*, poliesteroj, poliamidoj, akrilatoj kaj alkidaj rezinoj

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per esterigo de la acetata acido kaj propanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per esterigo de la acetata anhidrido kaj propanolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de *kloropropano* kaj acetata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria acetato kaj *kloropropano*:

### Sintezo 5 
* Per reakcio inter acetila klorido kaj *natria propoksido*:

### Sintezo 6 
* Per transesteriga reakcio inter etila acetato kaj *propila formiato*:

### Sintezo 7 
* Reakcio de transesterigo inter *propila propanato* kaj metila acetato:

### Sintezo 8 
* Per transpropiliga reakcio inter *propila propanato* kaj acetata acido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *propila acetato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *propila acetato*:

### Reakcio 3 
* Reduktigo de la *propila acetato*:

### Reakcio 4 
* Preparado de la acetamido::

### Reakcio 5 
* Per transesteriga reakcio inter *propila acetato* kaj anizila formiato:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun klorida acido:

## Literaturo 
* Human Metabolome Database
* FooDB
* Handbook of Environmental Fate and Exposure Data for Organic Chemicals
* Encyclopaedia of Occupational Health and Safety
* Industrial Solvents Handbook, Revised And Expanded
* Olives and Olive Oil in Health and Disease Prevention
* Flavours and Fragrances: Chemistry, Bioprocessing and Sustainability

## Referencoj 
Kategorio:Gustigaĵoj
Kategorio:Esteraj solviloj
Kategorio:Acetataj esteroj
Zaven Sargsjan

**Zaven Sargsyan** () estis armena fotisto kaj historiisto. Naskita la 2-an de junio 1947 kaj mortis la 24-an de novembro 2020, li skribis vaste pri la historio de armenaj monaĥejoj kaj prenis multajn fotojn de diversaj ekspozicioj. Li ankaŭ estas kuracanto de la Muzeo Sergej Paradĵanov en Erevano: Vide al la rivero Hrazdan, la muzeo, kiu estis tute riparita en 2002, prezentas 250 verkaĵojn, kaj dokumentojn kaj fotojn de la armena reĝisoro kaj pentristo Sergej Paradĵanov.

## Referencoj 
Kategorio:Armenaj fotistoj
Kategorio:Armenaj historiistoj
Kategorio:Armenaj armenologoj
Empordà

eta|200px|Ebenaĵo de Empordà.
**Ampurdán** en la hispana, kaj oficiale en kataluna **Empordà**, estas historia komarko (regioneto) de Katalunio, Hispanio, en la provinco Ĝirono. Ĝi koincidas proksimume kun la eno en la limoj de la iama graflando de Empúries. La komarko havas sian nomon el la kolonio de iamaj grekoj Ampurias aŭ Empúries (Emporion).

En la aktualo, la historia komarko estas dividita en kvar administraciajn komarkojn: nome Alt Empordà, Baix Empordà, Pla de l’Estany (parte) kaj Gironès (parte). Ĉefa urbo estas Figueres. Alia grava urbo estas Cadaqués.

Kategorio:Komarkoj de Katalunio
Izopropila acetato

**Izopropila acetato** aŭ **C5H10O2** estas kemia kombinaĵo, apartenanta al la funkcia grupo de la esteroj de la acetata acido kaj izopropanolo, senkolora, brulema likvaĵo kun agrabla odoro, uzata kiel solvanto kaj kiel gustiga kaj odorigagento. Kutime ĝi aldoniĝas kiel nutrosuplemento en la produktado de konfitaĵoj, trinkaĵoj, frandaĵoj, kosmetikaĵoj, ktp. Ĝi estiĝas per kondensiĝa reakcio aŭ per esterigo de Fischer-Speyer kun sulfata acido kiel katalizilo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per esterigo de la acetata acido kaj izopropanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per esterigo de la acetata anhidrido kaj izopropanolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de *kloroizopropano* kaj acetata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de natria acetato kaj *kloroizopropano*:

### Sintezo 5 
* Per reakcio inter acetila klorido kaj *natria izopropoksido*:

### Sintezo 6 
* Per transesteriga reakcio inter anizila acetato kaj izopropila benzoato:

### Sintezo 7 
* Reakcio de transesterigo inter izopropila benzoato kaj metila acetato:

### Sintezo 8 
* Per transigo de la izopropila radikalo inter *izopropila butanato* kaj acetata acido:

## Reakcio 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *izopropila acetato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *izopropila acetato*:

### Reakcio 3 
* Reduktigo de la *izopropila acetato*:

### Reakcio 4 
* Preparado de la acetamido:

### Reakcio 5 
* Per transesteriga reakcio inter *izopropila acetato* kaj metila butirato:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun klorida acido:

## Literaturo 
* Handbook of Environmental Fate and Exposure Data for Organic Chemicals
* Technology and Solvents for Extracting Oilseeds and Nonpetroleum Oils
* A Comprehensive Guide to the Hazardous Properties of Chemical Substances
* Patty's Toxicology
* Separation of a highly nonideal mixture for solvent recovery
* Solvents Handbook
* Chemical Book

## Referencoj 
Kategorio:Gustigaĵoj
Kategorio:Esteraj solviloj
Kategorio:Acetataj esteroj
Kategorio:Izopropilaj esteroj
Freyung (Vieno)

eta|250px|La placo Freyung
eta|250px|La fontano Aŭstrio
**Freyung** estas la placo en Innere Stadt, la 1-a urbodistrikto de Vieno (Aŭstrio).

## Historio 
Ĝi estas triangula kaj nun situas ene de la Interna urbo, kvankam origine troviĝis ekster la romia fortikaĵo *Vindobona*, el kiu poste elkreskis Vieno. En la 12-a jarcento laŭ invito de la aŭstra duko Henriko la 2-a venis irlanda monaĥo, kiu en 1155 establis tie Schottenkloster (Skota monaĥejo, ĉar tiutempe Irlandon oni nomis Nova Skotlando). La benedikta monaĥejo ne subiĝis al la duka aŭtoritato, pro kio apuda placo, origine nomita “Ĉe la Skotoj”, baldaŭ ŝanĝis sian nomon al *Frey* (malnovgermane *libera*), kio transformiĝis al Freyung.

## La fontano *Aŭstrio* 
Sur la placo situas la fontano *Aŭstrio*, konstruita en 1844-1846 de Ludwig Schwanthaler honore al la imperiestro Ferdinando la 1-a. Ino en la centro, kun ŝildo kaj lanco simbolas Aŭstrion. Ĉe ŝiaj piedoj staras kvar alegorioj kiuj simbolas Elbon, Danubon, Vistulon kaj Padon — kvar riverojn, kiuj fluas el la Norda, Nigra, Balta kaj Adriatika maroj. Tio aludas la centran situon de la Aŭstro-Hungara imperio en Eŭropo. Kiel modelo por la fontano servis Alma von Goethe, nepino de la aŭtoro de Faŭsto.

## Apudaj konstruaĵoj 
Proksime troviĝas kolosa konstruaĵo de la Federacia ministerio pri edukado, en kiu interalie gastas la PaN (Partner of all Nations) — Federacio de la Societoj pri amikeco inter Aŭstrio kaj aliaj landoj, establita en 1946.

## Eksteraj ligiloj 
*  *(la impresoj de esperanto-vojaĝanto, 2016)*

## Referencoj 
Kategorio:Placoj en Vieno
Kategorio:Interna urbo (Vieno)
Spellbound

***Spellbound*** estas usona filmo de 1945 bazita sur la romano de 1927 *The House of Dr. Edwardes* (La domo de la doktoro Edwardes, de Hilary St. George Saunders kaj John Palmer (kun pseŭdonimo "Francis Beeding"). La filmo estis reĝisorita de Alfred Hitchcock kaj la ĉefaj geaktoroj estis Ingrid Bergman kaj Gregory Peck.

Estas speciale fame konata la prisonĝa sceno en kiuj la doktoroj klopodas analizi la sonĝojn de la supozita Dro. Edwardes (Gregory Peck). Por tiu sceno, oni mendis bildojn al Salvador Dalí.

## Geaktoroj kaj geroluloj
* Ingrid Bergman kiel Dro. Constance Petersen
* Gregory Peck kiel Dro. Anthony Edwardes / John Ballantyne
* Michael Chekhov kiel Dro. Alexander "Alex" Brulov, instruisto de Dro. Petersen
* Leo G. Carroll kiel Dro. Murchison, estro de Green Manors
* Rhonda Fleming kiel Mary Carmichael, paciento de Green Manors
* John Emery kiel Dro. Fleurot
* Norman Lloyd kiel Mr. Garmes, paciento de Green Manors
* Bill Goodwin kiel detektivo de Empire State Hotel
* Steven Geray kiel Dro. Graff
* Donald Curtis kiel Harry, stabanaro de Green Manors
* Wallace Ford kiel strangulo en Empire State Hotel
* Art Baker kiel policano Cooley
* Regis Toomey kiel policano Gillespie
* Paul Harvey kiel Dro. Hanish

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1945
Kategorio:Filmoj de Alfred Hitchcock
Kategorio:Filmoj nigraj
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj
Kategorio:Filmoj pri psikoanalizo
Kategorio:Filmoj pri amnezio
(53409) 1999 LU7

**(53409) 1999 LU7** estas venusrenkonta, terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey* elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono), kaj elde Observatorio de Monto Lemmon.

## Orbito 
Ĝia discentra orbito tanĝas tiun de Venuso kaj krucas tiujn de Marso kaj la Tero:
* Ĝia venusa MOID estas 0,102155 (15,282 milionoj da km).
* Ĝia tera MOID estas 0,0867868 (12,983 milionoj da km).
* Ĝia marsa MOID estas 0,209407 (31,327 milionoj da km).
* La  ĝi pasis al 0,0873333 AU (13,065 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,0949517 AU (14,205 milionoj da kilometroj) de nia planedo.

Ĝi pasas ankaŭ proksime de Venuso:

* La  ĝi pasis al 0,107462 AU (16,076 milionoj da km) de Venuso.
* La  ĝi pasos al 0,112146 AU (16,777 milionoj da kilometroj) de Venuso.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Nan Matthias-Wang

**Nan MATTHIAS-WANG** (naskiĝis la 30-an de majo 1975 en Ŝjiano) estas ĉina esperantisto. Ŝi studis rusan kaj ĉinan literaturon en Moskvo kaj Ŝjiano. Ŝi aŭdis pri Esperanto en novembro 1999 kaj tuj decidis eklerni ĝin. Kiel redaktoro de ĉinlingva junulara gazeto ŝi trifoje aperigis artikolojn pri Esperanto.

Ŝi konatiĝis kun Ulrich Matthias en la IJK 2000 en Honkongo. Ili loĝas kune ekde la 30-a de majo 2001 kaj geedziĝis la 26-an de julio 2001 en Danio. Ŝi havas kun li du gefilojn: Christina Yali (2002) kaj David (2006). La familio vivas en Wiesbaden.

## Referencoj 
Kategorio:Ĉinaj esperantistoj
Enrique Tábara

eta|maldekstre|*Guisa* (1952)
eta|maldekstre|*Bolivia* (1967)
eta|maldekstre|*Árbol de carretera* (2015)
**Enrique TÁBARA Zerna** ( Guayaquil, Ekvadoro, n. la 21-a de februaro 1930, m. la 25-a de januaro 2021) estis fama pentristo el Ekvadoro.

Tábara interesiĝis en pentrarto jam tri-jaraĝa kaj li jam desegnis regule ses-jaraĝa. En tiuj unuaj jaroj, Tábara estis kuraĝigita de sia fratino kaj sia patrino. En 1946 li aliĝis al la Altlernejo de Belartoj de Guayaquil kie li estis influita de la germana majstro Hans Michelson kiu instigis al li disciplinon kaj laborkapablon. Alia influo lia estis tiu de la artisto Martínez Serrano, kiu sukcesis instigi al Tábara la gravon kaj disciplinon de la formoj.

Enrique Tábara estas kreanto esplorema kiu senmitigas la bildon. La spirito kaj energia kaj plinoviga de Tábara estas konstanto kiu montras la lertan kaj varian karakteron de la majstro. Tábara, influita de la konstruktivisma movado fondita ĉirkaŭ 1913 fare de la rusa artisto Vladimir Tatlin, estis konata en Eŭropo kaj Latinameriko pere de la urugvaja pentristo Joaquín Torres García kaj de la pariz-ekvadora pentristo Manuel Rendón. Li sentis krome enorman altiron por la hispana malformalismo, orientante sin al la geometria konstruktivismo. Sed poste lia verko ankoraŭ ŝanĝis al tipo de pentrarto de kaligrafioj ripetitaj, inspiritaj en antaŭkolumbaj dekoracioj.

Unu el liaj plej rekonataj verkoj estas la serio "Pata patas", kiu enhavas pentraĵojn kun kruroj, kruroj kun ŝuoj kaj pantalonoj kun ŝuoj. En la aktualo lia verko estas centrata en minimalismaj, geometriaj verkoj kun rilato al sia historia stilo. 

## Bibliografio
* Arean, Carlos A., Tábara. Peláez Editores, Centro de Arte Gala Banco de Guayaquil; Quito, Ecuador, 1990.:)
* Sullivan, Edward J., Latin American Art in the Twentieth Century. Phaidon Press Limited; London, 1996.
* Barnitz, Jacqueline, Twentieth-Century Art of Latin America. University of Texas Press; Austin, Texas, 2001.

Kategorio:Ekvadoraj artistoj
Kategorio:Superrealismaj pentristoj
Dániel Hamar

**Dániel Hamar,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hamar Dániel** estis hungara popolmuzikisto, geofizikisto, kontrabasisto.
eta|Dániel Hamar
Dániel Hamar  naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Dániel Hamar komencis pianludi en aĝo 7. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1969, dum lernado li estis kontrabasisto de la gimnazia orkestro. Li akiris geofizikistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1974. Dum la studentaj jaroj li komencis interesiĝi pri la popolmuziko kaj en 1973 li establis orkestron "Muzsikás". Post la diplomo li laboris 2 jarojn en geofizika instituto, poste en la menciita universitato. En 1994 li kandidatiĝis (Ph.D). Li okupiĝas pri kosmoesploro. Li ricevis premion Kossuth en 1999 kiel membro de la orkestro, antaŭe kaj poste ankaŭ aliajn premiojn. Li havas edzinon, kiu naskis 4 filojn inter 1978-1993.

## Lia scienca verko 
* *Whistlerek illesztett szűrése* (disertaĵo, 1994)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj geofizikistoj
Kategorio:Hungaraj kontrabasistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj popolmuzikistoj
(53418) 1999 PY3

**(53418) 1999 PY3** estas malgranda, malhela troja asteroido de Jupitero, malkovrita la  fare de la teamo de la astronomia kampanjo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

Ĝi orbitas, kun ioma klinangulo, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, kaj do estas ano de la tiel nomata « Troja Tendaro ».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Krucumado (Dalí)

[eta|Geometria skemo de la pentraĵ-kruco: [Reto (pluredro)|reto de 4-hiperkubo.]]
**Krucumado**, konata ankaŭ kiel *Corpus hypercubus*, estas pentraĵo farita de la hispana pentristo Salvador Dalí en 1954. Ĝi estis pentrita pere de la tekniko de oleo sur tolo, ĝia grando estas 194,5 x 124 cm kaj ĝi estas konservata en la Metropola Muzeo de Arto de Novjorko. 

En tiu maltipa ekzemplo de krucumado aperas Kristo kun atleta korpo kaj en levitacio super la kruco. Gala, la edzino de Dalí, estas portretita sube kontemplante Kriston kvazaŭ lia patrino; la traktado kaj vestaĵoj memorigas pri Zurbarán kaj Murillo. Fone aperas la kataluna urbeto Cadaqués, kiu estis somerloko de Dalí kaj kie nun estas la Domo-Muzeo Salvador Dalí. Por tiu pentraĵo Dalí uzis la teknikon de baroka klarobskuro.

## Bibliografio
*  Perera Rodríguez, Margarita. «De vuelta a Portlligat». En Díaz, María Jesús. Dalí. Madrid: Tikal. p. 233. 

## Eksteraj ligiloj
* La pentraĵo en la retejo de la Metropola Muzeo de Arto

Kategorio:Pentraĵoj de Salvador Dalí
Kategorio:Superrealismaj pentraĵoj
Kategorio:Nudaĵoj en arto
Dalí
Kategorio:Verkoj de 1954
Domo-Muzeo Salvador Dalí

La **Domo-Muzeo Salvador Dalí** estis malgranda domo de fiŝkaptistoj en Portlligat (Provinco Ĝirono, Katalunio, Hispanio), kie Salvador Dalí vivis kaj laboris ofte el 1930 ĝis la morto de sia edzino en 1982 (kun longaj interrompoj), kiam li decidis instali sin en la kastelo de Púbol. Aktuale ĝi estas habilitita kiel muzeo kaj estas administrita de la Fondaĵo Gala-Salvador Dalí. Ĝi estas Havaĵo de Kultura Intereso el 1997. En 2018 ĝi estis vizitita de  vizitantoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Domo-Muzeo Salvador Dalí
* Turisma Gvidilo de la Costa Brava

Kategorio:Provinco Ĝirono
Dalí, Salvador
Dalí, Salvador
Dalí, Salvador
Dalí, Salvador
Kategorio:Salvador Dalí
Kategorio:Historiaj domo-muzeoj
Portlligat

[eta|230px|La golfeto de Portlligat, nome la pejzaĝo kiu sorĉis la artiston [Salvador Dalí en Cadaqués, kun lia domo, nun Domo-Muzeo. Ĝi estas formata de aro de kabanoj de fiŝkaptistoj kiuj estis akiritaj de la pentristo kaj lia edzino, Gala. Malfermita al publiko en 1997, en sia eno montriĝas memoraĵoj de la pentristo, lia ateliero, la biblioteko, liaj ĉambroj kaj la ĝardeno.]]
[eta|maldekstre|200px|Portlligat el la [Domo-Muzeo Salvador Dalí.]]
**Portlligat** aŭ **Port Lligat** estas malgranda hispana vilaĝo ĉe la marbordo de Mediteraneo en la municipa teritorio de Cadaqués (Provinco Ĝirono), situa sur golfeto de la kabo de Creus, Hispanio.

Tiu loko estas konata internacie, ĉar estis la loko de rezidejo de Salvador Dalí. En tio kio iam estis lia hejmo nuntempe estas vizitebla la Domo-Muzeo Salvador Dalí. Salvador Dalí loĝis en tiu domo kiun li mem desegnis, je malmultaj horoj norde de Barcelono, en la regiono de la Costa Brava. Dalí loĝis tie de 1930 ĝis la morto de sia edzino en 1982 (kun longaj interrompoj), kaj la malkongrua kolekto de tri kabanoj de fiŝkaptistoj estas nun muzeo kiu proponas malgrandan rigardon al lia unika vivo.

## Eksteraj ligiloj 
* Domo-Muzeo Salvador Dalí
* Turisma Gvidilo de la Costa Brava

Kategorio:Provinco Ĝirono
Kategorio:Loĝlokoj de Katalunio
Kategorio:Salvador Dalí
Eugenio Granell

**Eugenio Fernández Granell** (1912-2001) estis hispana pentristo, verkisto kaj poeto de la superrealisma movado.

Kiam li eniris en muzikaj etosoj, li komencis ĉeesti en politikaj kaj literaturaj babilrondoj en la kafejoj de Madrido. Lia amikaro - inter kiuj Benjamin Péret aŭ Wilfredo Lam - alproksimigis lin al etoso de la komunisma partio POUM, en kiu li komencis aktivuli en 1935.

Kiam startis la Hispana Enlanda Milito, li aliĝis al milicoj fidelaj al la registaro de la Dua Hispana Respubliko por defendi Madridon el la avanco de la armeo de Francisco Franco kaj kombinis tiun agadon kun la redakto de *El combatiente rojo*, nome la gazeto de POUM. Finita la milito li estis duoble persekutita; unuflanke fare de la faŝisma armeo, venkinta, kiu klopodis nuligi ĉiajn reziston kontraŭ la nova reĝimo. Aliflanke Granell suferis persekutadon de rivalaj komunistoj, kiuj sub regado de Stalin, atakis jam dum la militon la POUM kaj ties militantaron - de tendenco trockisma opoziciata al la stalinisma linio de Sovetunio.

En 1939 li fuĝis al Francio, kie li devis suferi restadon en koncentrejoj, antaŭ ekziliĝi en diversaj landoj de Latinameriko (ĉefe Domingo, Puertoriko kaj Gvatemalo) antaŭ setliĝi en Novjorko, kie li pluigis sian artan karieron, ligita al la pentrarto superrealisma.

Li revenis al Hispanio definitive nur en 1985. Li ricevis nombrajn premiojn kaj omaĝojn, inter kiuj la Ormedalo de Belartoj.

Kategorio:Hispanaj pentristoj
Kategorio:Modernaj pentristoj
Kategorio:Superrealismaj pentristoj
Kategorio:Hispanaj trockiistoj
Kategorio:Abstraktismaj pentristoj
Balázs Havasi

**Balázs Havasi** [balAĵ havaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Havasi Balázs** estis hungara pianisto, komponisto, instruisto.
eta|Balázs Havasi kun Leslie Mándoki en 2015
Balázs Havasi  naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Balázs Havasi konatiĝis kun piano jam en aĝo 4. Li frekventis muziklernejon en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 2003. Liaj plej gravaj instruistoj estis Sándor Falvai kaj Jenő Jandó. Dum la studentaj jaroj en 1999 li atingis la unuan lokon en pianistokonkurso, eĉ li komencis instrui en konservatorio jam en 1996. Post la diplomo li faris koncertojn sola, krome ekde 2005 li ankaŭ komponadas. En 2007 li establis muzikistan triopon. Li ofte faras muzikajn parafrazojn. En 2009 li estis ĉampiono de Guinness, dum minuto li prenis pianklavojn 498-foje.

## Elektitaj koncertoj 
* Budapeŝto, koncerthalo de Muzikarta Universitato Ferenc Liszt (2009)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj