open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tony Cortés

**Antonio de Jesús Cortés Espina** (n. en Havano, Kubo, la 31-an de aŭgusto 1968) estas kuba aktoro de teatro, kino kaj televido, polemika realiganto kaj gvidanto de televidprogramoj, loĝanta en Miami, Florido, Usono.

Tony Cortés naskiĝis en la kvartalo El Vedado de Havano. Li ekaktoris kun ok jaroj en la kuba filmo "La postvivintoj". Post tio li havis gravajn projektojn en kino kaj televido. Li studis en la prestiĝa Supera Art-Instituto de Havano, fondis sian orkestron *"BM Expresso"* surbendigante plurajn diskojn kaj produktis por la diskeldonejo Fania Records kun Jerry Masucci kaj por EGREM.

Tony Cortés aktoris en telenoveloj, televidserioj kaj televidaventuroj. Jen kelkaj el la plej gravaj projektoj en kiuj li havis gravan rolon.

## Kino 
## Teatro 
## Televido (Aktorado) 
## Televido (Gvidanto) 
Kategorio:Havananoj
Kategorio:Kubaj artistoj
Kategorio:Kubaj muzikistoj
Kategorio:Kubaj ĵurnalistoj
Aldona sesto

**Aldona sesto** (laŭ la franca frz. "sixte ajoutée", tiel nomata de Jean-Philippe Rameau) estas ega sesto, kiun oni aldonas al trisono. Je tio la aldona sesto ne anstataŭas la kvinton, sed aldoniĝas al kompleta trisono kiel karakteriza disonanco. Laŭ Rameau la akordo de la aldona sesto estas (kontrapunkta) subdominanto, je kiu la karakteriza disonanco laŭgrade dissolviĝas je samtempa kvartfalo en la fundamento. En la maldekstra ekzemplo laŭ Rameau la tono *d* estas rigardenda kiel aldona sesto, kiu laŭgrade strebas supren al *e* de la C-maĵora toniko:
eta|maldekstre|Dissolviĝo de akordo kun aldona sesto trans kvinta supriĝo (kvarta desupriĝo). Laŭsence de Rameau en la dua akordo tono d' estas la aldonita ega sesto, bazotono de la akordo estas f.
La kontraŭparton al subdominantoj kaj iliaj specifaj akordaj dissolviĝoj laŭ Rameau estas la dominantoj. Dominanto estas akordo markita per la karakteriza disonanco de la septo, kiu strebas laŭgrade malsupren je samtempa kvinta desupriĝo en la fundamento. Rameau je tio eĉ postulas, ke septoj, kiuj ne reale eksonas, en respektivaj ligoj estas subkomprenendaj. La dekstraflanka notekzemplo montras kadencon interpreteblan laŭ Rameau kiel vico da dominantoj: Fundamento *a* kun alpensita septo *g*, fundamento *d* septo *c*, "tonika dominanto" kun fundamento *g* kaj alpensita septo *f* kaj fina toniko *c*:
eta|dekstre|6-2-5-1-kvintfala sekvenco kun kadenco. Laŭ senco de Rameau en la dua akordo d' estas la fundamento de minorseptakordo kun trito en la baso (d-f-a-c kun bas-tono f). *C* estas septo de la akordo, kiu devas esti preparita (do jam ekzisti en la antaŭa akordo en la sama voĉo) kaj strebas malsupren al b'. La funkciteorio tamen rigardas la tonon d' kiel aldona sesto.
Male al la interpretado de Rameau la funkciteorio nomas la sonon *d-f-a-c* de la kadenco (resp. la septakordon de la 2-a ŝtupo) subdominanto kun aldona sesto (*S56*).

La malkonsento inter la interpretadoj de Rameau unuaflanke kaj de la funkciteorio aliaflanke evidentiĝas, se oni konsideras, ke en la dua ekzemplo la *c* de la dua akordo estas disonanca, preparita kaj kondukata laŭgrade malsupren al la *b*, dum kiam la funkcia nomo aldona sesto sugestas, ke la nek preparita nek dissolviĝa *d* estus la vera disonanco de la akordo, kiu estas aldonita al la F-maĵora akord. En ambaŭ notekzemploj troviĝas la sono *f-d-a-c* (legita de malsupre supren): Ĉu ĉi tiu sono estas subdominanto kun aldona sesto (baza pozicio: *f-a-c-d*) aŭ dominanto kun septo (baza pozicio: *d-f-a-c*) laŭ senco de Rameau, estas destinebla nur per la dissolviĝo respektive per la kunteksto.

## Literaturo 
* Jean-Philippe Rameau: *Nouveau Système de musique théorique*, Parizo 1726
* Jean-Baptiste le Rond d’Alembert: *Systematische Einleitung in die Musicalische Setzkunst nach den Lehrsätzen des Herrn Rameau. Aus dem Französischen übersetzt und mit Anmerkungen vermehret von Friedr. Wilh. Marpurg*, Lepsiko 1757

## Eksteraj ligiloj 
* Interreta kurso pri la aldona sesto (musiktheorie-aktuell.de)

Kategorio:Harmoniscienco
Andy García

eta|Andy García
**Andrés Arturo García Menéndez** pli konata kiel **Andy García** (naskiĝis en Regla, Havano; la 12-an de aprilo 1956) estas kuba-usona aktoro.

Andy komencis aktori en la Florida Internacia Universitato, kaj poste iris al Holivudo. Komenci liaj roloj estis simplaj kaj malgrandaj, kaj kiam li ne havis laboron, li sin dediĉis por verkado en domaĉo.

Li estis muzikbandano en la unua epizodo de la usona serio *Hill Street Blues*. En 1986 li rolis en la filmo *Ok milionoj da manieroj morti* per kiu li kaptis la atenton de la reĝisoro Brian de Palma kiu donis al li la ŝancon partopreni en *La netuŝeblaj de Eliot Ness*, filmo kiu malfermis la vojon por Andy García. En 1989 Francis Ford Coppola ekserĉis aktorojn por la filmo *The Godfather III*. La rolo de Vincent Mancini Corleone, la filo de Sonny Corleone, esti rolo kiun multaj aktoroj volis sed fine estis por García. Per tiu aktorado li estis nomumita por la Oskar-premio kiel plej bona sekundara aktoro, danke al tio li iĝis stelulo tutmonde konata.

Andy García ĉiam fieras pri la kuba heredaĵo kiun li havas. Li montris tion en sia unua filmo kiel direktoro kaj aktoro titolita *La perdita urbo* (2005) kaj kun li ĉefrolis ankaŭ Dustin Hoffman kaj Bill Murray.

## Filmaro 
### Kiel aktoro 
[eta| 2009 [Tribeca Film Festival kun Julianna Margulies (maldekstre) kaj lia filino Dominik García-Lorido.]]

* 1979: *Guaguasi*
* 1983: *A Night in Heaven*
* 1983: *Blue skyes again*
* 1985: *Llamada a un reportero*
* 1986: *Ok milionoj da manieroj morti*
* 1987: *La netuŝeblaj de Elliot Ness*
* 1988: *1969*
* 1988: *Clinton kaj Nadine*
* 1988: *Lecciones inolvidables*
* 1989: *Black Rain*
* 1990: *Malpuraj aferoj*
* 1990: *Sub alia flago*
* 1990: *The Godfather Part III*
* 1991: *Morti ankoraŭ*
* 1992: *Hazarda Heroo*
* 1992: *Jennifer 8*
* 1995: ''Things to Do in Denver When You're Dead*
* 1995: *When a Man Loves a Woman*
* 1995: *Steal Big, Steal Little (Dias de Fortuna)*
* 1996: *La nokto falas sur Manhatano*
* 1996: *Morto en Granado*
* 1997: *Hoodlum*
* 1997: *Desperaj rimedoj*
* 1999: *Stand and deliver*
* 1999: *Decidiga voĉdono*
* 1999: *Kiel falinta el ĉielo*
* 2001: *Ocean's Eleven*
* 2001: *The Man from Elyssian Fields*
* 2001: *The Unsaid*
* 2002: *For Love or Country:*
* 2003: *Confidence*
* 2004: *Twisted*
* 2004: *Ocean's Twelve*
* 2005: *La perdita urbo*
* 2006: *Modigliani*
* 2007: *Kvar vivoj*
* 2007: *Ahora son 13*
* 2007: *Smokin' Aces*
* 2008: *Beverly Hills Chihuahua*
* 2008: *La Linio*
* 2009: *The Last Full Measure*
* 2009: *La rozkolora pantero 2*
* 2009: *Nov-Jorko, mi amas vin*
* 2009: *City Island*
* 2010: *Ĉirkaŭ la linio*
* 2011: *Cristiada*
* 2016: *Pasaĝeroj*

### Televido 
### Kiel direktoro 
* 2005: *La perdita urbo''

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Kubaj artistoj
Kategorio:Usonaj artistoj
Kategorio:Usonaj katolikoj
Kategorio:Kubaj usonanoj
Kategorio:Kubaj kontraŭkomunistoj
Kategorio:Havananoj
Man vs. Wild

***Man vs. Wild*** (*Homo kontraŭ Naturo* aŭ *La lasta postvivinto*) estas televidprogramo kiu montras kiel postvivi je ekstremaj situacioj, prezentita de Bear Grylls kaj elsendita en Usono, pluraj landoj de Latinameriko, Kanado, Barato, Aŭstralio per Discovery Channel, en Britio per Channel 4, en Ekvadoro per Discovery Channel kaj Ecuador TV, en Hispanio per Discovery Channel kaj Cuatro ktp.

En la programo Grylls montras kiel oni povas postvivi. En ĝi li aperis manĝante krudan viandon, vivajn fiŝojn, skorpiojn, vermojn, trinkante akvon el la fekaĵo de elefanto por ne suferi senakvigadon kaj fabrikadon de kompaso. Pro tiuj *surrealismaj* aventuroj, oni plurfoje akuzis ĝin je fraŭdo. Reklamo en la dua sezono montras lin manĝante vermon dum voĉo malantaŭ li diras: "Ĉu vere Bear Grylls bezonas tion fari? Eble ne, sed vi eble jes".

Bear Grylls deklaris en brita ĵurnalo ke la plej malfacila loko estis Argentino. 

La 13-an de marto 2012 Grylls estis maldungita pro neado realigi 2 projektojn por Discovery Channel, ankoraŭ oni ne scias ĉu la programo ne plu aperos aŭ ĉu aperos anstataŭanto.

Kategorio:Usonaj televidaj programoj
Kategorio:Televidaj programoj de Discovery Channel
4672 Takuboku

'*4672 *Takuboku'''* estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la japana poeto Takuboku Ishikawa (japane 石川 啄木, *Ishikawa Takuboku'', 1886–1912).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Bear Grylls

**Edward Michael GRYLLS** (naskiĝis en Domhnach Daoi la 7-an de junio 1974), konata kiel **Bear Grylls**, estas aventuremulo, verkisto kaj televidisto. Nuntempe li estas konata pro la populara televidprogramo *Man vs. Wild*.eta|Bear GryllsLi estis la plej juna brito, kiu surgrimpis Ĉomolungmon. Li estis ankaŭ la plej juna homo, kiu surprenis la oficon de brita skoltĉefo.

## Biografio 
Li naskiĝis en Domhnach Daoi. Kiam li estis 4 jarojn aĝa li lokŝanĝis al Isle of Wight. Li lernis la anglan, francan kaj hispanan.

Li estas katolika, kaj en 2000 li edzinigis Shara Cannings Knight. Li havas tri filojn: Jesse, Marmaduke kaj Huckleberry.

Kategorio:Britaj esploristoj
Kategorio:Verkistoj de Nord-Irlando
Jolanda de Jerusalemo

eta|250px|La morto de la reĝino Izabela Jolanda (el manuskripto de Vilhelmo de Tiro, pentrita en Akko, 13-a jarcento. Bib. Nat. Française)
**Jolanda de Brienne** (n. en Akko, ĉirkaŭ 1212; m. en Andria, la 25-an de aprilo 1228), ankaŭ konata kiel *Izabela la 2-a de Jerusalemo*, estis reĝino de Jerusalemo. Ŝi sukcedis sian patrinon, Maria de Montferrato, kiam ĉi tiu mortis iom post la akuŝo.

Ŝia patro Johano de Brienne regis kiel regento ĝis ŝia geedziĝo kun Frederiko la 2-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio, la 9-an de novembro 1225.

Frederiko postulis la regadon sur la Jerusalema reĝlando post la morto de Jolanda, akuŝinte sian filon Konrado, en 1228. Frederiko regis en Jerusalemo kiel regento, subskribante interkonsenton kun la muzulmanoj en 1229 dum la Sesa krucmilito.

Kategorio:Reĝoj de Jerusalemo
Kategorio:Romgermanaj imperiestrinoj
Ricardo Alarcón

**Ricardo ALARCÓN de Quesada** (n. en Havano, la 21-an de majo 1937 - 29-a de aprilo 2022) estis doktoro en Filozofio kaj Beletro, verkisto kaj politikisto el Kubo. Ekde 1993 li estas la Prezidanto de la Nacia Asembleo de la Popola Potenco de Kubo, kiu estas la ekvivalento al parlamento de aliaj landoj.

De 1966 al 1978 li estis ambasadoro de Kubo ĉe Unuiĝintaj Nacioj, Vicprezidento de la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj, Prezidento de la Konsilio de Administrado de la Programo de la Unuiĝintaj Nacioj pri Disvolvado, vicprezidento de la Komitato de UN por la plenumado de la rajtoj de Palestino.

En 1978 estis promociita vicministro de la Ministerio de Eksteraj Rilatoj kaj en 1992 iĝis ministro. Lia pleja elstaro okazis en la intervenoj antaŭ la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj kie li reprezentis Kubon dum voĉdonado kontraŭ la usona embargo kontraŭ Kubo

En februaro 1993, li estis elektita Prezidento de la Nacia Asembleo de la Popola Potenco, posteno kiun li daŭre havas. Li estis reelektita en 1998, 2003 kaj 2008.

Kategorio:Kubaj komunistoj
Kategorio:Havananoj
Valerij Brjusov

**Valerij Jakovleviĉ BRJUSOV** (; naskita la 1-anjul./13-angreg. de decembro 1873 en Moskvo; mortinta la  en Moskvo) estis rusa verkisto, poeto de simbolismo, kultura historiisto kaj modernisto.

## Vivo 
Valerij Brjusov estis filo de komercisto. De 1892 ĝis 1899 li studis historion en Moskvo. Jam en tiu tempo li publikigis proprajn poemojn influitajn de la franca simbolismo. Tamen ĉefe li verkis sciencajn disertaĵojn pri rusa poezio. En 1903 li eldonis la leterojn de Aleksandr Puŝkin. De 1904 ĝis 1909 li estris la gazeton *Vesij* ("La pesilo") kaj tiel fariĝis unu el la ĉefaj personoj de la rusa simbolismo. Krome li tradukis, verkis prozaĵojn kaj vojaĝis al okcidenta Eŭropo. Dum la unua mondmilito li tradukis el la armena lingvo, kaj lia kreemo malkreskis. En 1920 li fariĝis – male al aliaj simbolistoj – membro de la komunista partio kaj en 1921 fondis altlernejon de literaturo kaj arto.eta|Valerij Brjusov

## Stilo 
Inter la konataj poetoj, kiujn Brjusov tradukis en sia junaĝo, estis la francoj Paul Verlaine kaj Stéphane Mallarmé, la belgoj Maurice Maeterlinck kaj Emile Verhaeren, kaj la usonano Edgar Allan Poe. Liaj fruaj poemoj estis forte influitaj de la tiamaj dekadenca poetoj kaj la simbolistoj. Brjusov poste tradukis en la rusan la eŭropajn prozajn ikonojn, inkluzive de Oscar Wilde, Lord Byron, Victor Hugo kaj Romain Rolland. Li tradukis ankaŭ el la verkoj de la grandaj dramistoj.

En liaj unuaj kantoj sentiĝas la influo de Semjon Nadson, sed poste li kritikas liajn stilon. Brjusov verkis en pluraj plumnomoj. Inter 1900 kaj 1917 li redaktis la revuon de la rusa simbolisma movado.

Sekve de la revolucioj kaj de la akiro de potenco de la Komunistoj, Brjusov rifuzis forlasi Rusion. Li estis subtenanto de la nova komunisma reĝimo kaj fariĝis unu el liaj grandaj subtenantoj inter la poetoj kaj postenis en la sovetia Ministerio pri Kulturo. Kiel danko por lia subteno, altlernejo de poezio en Moskvo estis establita kaj nomita laŭ li post lia morto. La opero *Anĝelo de Fajro* verkita de komponisto Sergej Prokofjev en 1919 baziĝas sur lia samnoma romano.

## En Esperanto aperis 
* ''Fil' de l' ter'.* Tradukis V. Sutkovoj. En: *Literatura Mondo* marto 1931, paĝo 47.
* *Kvar noveloj* (*Nun, kiam mi vekiĝis* [tradukis Aleksander Korĵenkov], *En la spegulo* [tradukis Ilsia Novikova], *Marmora kapo* [tradukis Grigorij Arosev] kaj *Nokta aventuro* [tradukis Aleksander Korĵenkov]). Jekaterinburg: Sezonoj, 1999. 24 paĝoj. (Serio Rusa literaturo, 5)
* *Bemolo.* El la vivo de unu el ĉi tiuj malgranduloj. Novelo. Tradukis Anna Pentus kaj Mati Pentus. En: *La Ondo de Esperanto'' 2009, n-ro 4 (174).

Kategorio:Ruslingvaj verkistoj
Brjusov Valerij
Brjusov Valerij
Brjusov Valerij
Suda Komarko

Laŭ la *Gvidilo de Kampara kaj Aktiva Turismo*, de la Madrida Regiono, la **Suda Komarko** estas unu el la subregionoj de la Madrida Regiono, Hispanio.

## Municipoj de la subregiono 
dekstra|260ra
eta|260ra|Vidaĵo de la urbocentro de Valdemoro
:

Kategorio:Madrida Regiono
Sanĉo la 4-a (Kastilio)

eta|
**Sanĉo la 4-a de Kastilio** (n. en Valadolido, la 12-an de majo 1258 – m. en Toledo, la 25-an de aprilo 1295), surnomata «la Brava», li estis reĝo de Kastilio (1284–1295). Sanĉo estis filo de Alfonso la 10a, kaj ties edzino, la reĝino Jolanda de Aragono, filino de Jakobo la Konkeranto, reĝo de Aragono.

Sanĉo kaj konsiderinda parto de la nobelaro de laregno ribeliĝis kaj senpotencigis la reĝon Alfonso la 10-a, kvankam ne la reĝecon (1282). Nur Sevilo, Murcio kaj Badaĥozo restis fidelaj al la antaŭa reĝo. Alfonso malbenis sian filon, kiun li senheredigis en sia testamento, kaj helpata de siaj antaŭaj malamikoj, la benimerinoj li ekrekuperis sian pozicion. Kiam pli da nobeloj kaj ribelaj urboj forlasis la flankon de Sanĉo, la reĝo forpasis en Sevilo, la 4an de aprilo 1284.

Sanĉo sin proklamis reĝo kontraŭ la volo de sia patro kaj estis kronita en Toledo la 30-an de aprilo 1284. Li estis agnoskata de preskaŭ ĉiuj urboj kaj nobeloj, sed ankaŭ ekzistis granda nombro de sekvantoj de la Infantoj de Cerda kiuj postulis la plenumadon de la testamento.

Sanĉo mortis en 1295, lasante kiel heredanton al sia filo Fernando, 9jara infano.

Kategorio:Reĝoj de Kastilio
Akademio de la Hebrea Lingvo

eta|350px|Akademio de la Hebrea Lingvo
La **Akademio de la Hebrea Lingvo** (), kreita laŭ leĝo de la Kneset de 1953 kiel la supera institucio por la hebrea lingvo, ĝi difinas la normigon de la gramatiko, la ortografio, la reguloj de la transskribado kaj hebreaj interpunkciaj diakritoj, bazitaj sur la historia evoluo de la lingvo.

La Akademio konsistas el 23 membroj, inter ili lingvistoj, profesoroj de judaj studoj kaj bibliaj, kaj ankaŭ fakuloj en aliaj kampoj, poetoj, verkistoj, tradukistoj kaj aliaj.

La decidoj de la Akademio pri lingvistiko, leksiko kaj idiomaĵo estas devigaj por ĉiuj oficialaj instancoj de Israelo.

## Eksteraj ligiloj 
* La Akademio de la Hebrea Lingvo 

Kategorio:Jerusalemo
Nacia Muzeo de Israelo

[eta|250px|maldekstra|[Sanktejo de la Libro]]
[eta|250px|maldekstra|[Holyland Maketo de Jerusalemo]]
Fondita en 1965, la **Muzeo de Israelo, Jerusalemo** situanta proksime de Kneset en Jerusalemo (Israelo), atingis mondan statuson en mallonga vivdaŭro, kun kolektoj ekde prahistoria arkeologio ĝis nuna arto kaj kun dinamika kalendaro pri portempaj ekspozicioj, publikaĵoj kaj edukaj aranĝoj. Ĝi estas ĉefgvida institucio de Israelo en la kultura kampo kaj unu el la plej grandaj enciklopediaj muzeoj en la mondo.

La Domo Tiĥo (en hebrea: בית טיכו‎, Beit Tiĥo) estas historia domo, nun funkcianta kiel muzeo, administrita kiel parto de la Israela Muzeo.

En la konstruaĵo de la Sanktejo de la Libro de ĉi tiu muzeo troviĝas granda parto de la  manuskriptoj de la Morta Maro.

## Eksteraj ligiloj 
* Israelo Muzeo

Kategorio:Muzeoj en Jerusalemo
Kategorio:Naciaj muzeoj
Kategorio:Muzeoj fonditaj en 1960-1969
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1965
Howard Hawks

**Howard HAWKS** (n. la 30-an de majo 1896 en Goshen, Indiano – m. la 26-an de decembro 1977 en Palm Springs, Kalifornio) estis usona reĝisoro de la klasika Holivudo- epoko. Hawks distingis sin trans ĝenroj kiel unu el la plej gravaj usonaj filmreĝisoroj de sia generacio. Li kreis gravajn klasikaĵojn kiel *Scarface* (gangstera filmo), *The Kiss* (komedio), *The Dead Sleep Tight* (film-noir), *Rio Bravo* (vakera filmo), kaj *The Thing* (sciencfikcio). Li ricevis honoran Akademian Premion pro sia vivatingo en 1975 .

En lia ampleksa filmaro, kiu inkluzivas, inter aliaj, *nigran kinon*, vakerajn filmojn kaj komediojn, troviĝas pluraj premiitaj filmoj kun la Oskar-premio, kaj aliaj premioj. Tamen, li nur ricevis nomumon kaj honoran Oskaron en 1975. Entute li okupiĝis pri 47 filmoj kaj produktis 21.

Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Trotuaro de famo en Holivudo
Kategorio:Oskar-premiitoj
Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
4842 Atsushi

'*4842 *Atsushi'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 21-an de novembro 1989 de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la japanan personan nomon "*Atsushi*" en honoro de la astronomo Atsushi Takahashi (japane: 高橋篤史, *Takahashi Atsushi*), loĝanto de Kitami kaj ano de la grupo *Hokkaido Showakusei Suisei Kaigi''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Bonney Lake (Vaŝingtonio)

eta|Situo de Bonney Lake en Kantono Pierce

**Bonney Lake** estas urbo en Kantono Pierce, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi havis  loĝantojn en 2010 laŭ la tiujara usona censo.

## Citaĵoj 
## External links 
* City of Bonney Lake - urba retejo
* Bonney Lake Chamber of Commerce  - komerca ĉambro
* Bonney Lake & Sumner Courier-Herald  - loka ĵurnalo

Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)
Multpartia sistemo

**Multpartia sistemo** aŭ **multpartiismo** estas  sistemo de politikaj partioj kie granda kvanto de politikaj partioj havas ampleksan eblon atingi la leĝdonan povon, samkiel la plenuman povon troviĝas dividita inter pluraj frakcioj, male al la dupartia sistemo (la hegemonio de du partioj), aŭ la unupartia sistemo.
 
Landoj kun multpartiaj sistemoj estas multaj, kiel ekzemple Argentino, Finnlando, Francio, Italio, Portugalio, Grekio, Ĉilio, Gvatemalo, Ekvadoro, Bolivio, Meksiko, Rusio, Barato kaj Japanio.

Kategorio:Politikaj partioj
Preĝejo Marteno de Tours (Kőszegdoroszló)

**Preĝejo de Marteno de Tours** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en vilaĝo Kőszegdoroszló, en la centro.

## Historio 
La romanika kirko estis konstruita en la mezepoko. Post la kontraŭturkaj bataloj ĝi estis kelkfoje trakonstruita. En 1769 la preĝejo prenis barokan aspekton. Baldaŭe turo estis alkonstruita, same la sakristio en la 18-a jarcento. La mebloj devenis el la 19-a jarcento. La orgeno estas aŭdebla ekde 1927. La lasta restaŭro okazis en 1975, tiam oni trovis ornamaĵojn el la 15-a jarcento.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas unusolan turon, kiu estas apogita ekstere. La ĉefaltara bildo estis pentrita en la 19-a jarcento. Apude estas 2 skulptaĵoj pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj pri Ladislao la 1-a (Hungario) el la 18-a jarcento.

Kermeso okazas en la 11-an de novembro. La preĝejo estas memorloko de "Vojo de Sankta Marteno" (latine Via Sancti Martini) kaj ankaŭ memorloko de "*Via Tektonica*".

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare

Koszegdoroszló
Koszegdoroszló
Hilda Gobbi

**Hilda Gobbi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Gobbi Hilda** estis hungara aktorino, voĉoaktoro. Ŝia avo estis Alajos Gobbi. Hilda Gobbi naskiĝis la  1913, Budapeŝto - mortis la  1988, Budapeŝto.

## Biografio 
Hilda Gobbi frekventis lernejojn en Budapeŝto kaj en Putnok, fine inter 1932-1935 ŝi lernis aktoradon en akademio. Poste tuj ŝi komencis sian aktoran karieron en Nacia Teatro (Budapeŝto). Baldaŭe ŝi ofte ludis en teatretoj de laboristoj. Dum la 2-a mondmilito kune kun Tamás Major ŝi estis kontraŭulo de naziismo, fine ŝi vivis kaŝe. Post la mondomilito ŝi tre aktivadis por Nacia Teatro. Inter 1960-1970 ŝi aliĝis al Teatro József Attila. En 1982 ŝi estis unu el la fondintoj de Teatro Katona József. Ŝia voĉo ofte estis aŭdebla en Hungara Radio, precipe en serio *Szabó család* (Familio Szabó). Ŝi iniciatia aktoran muzeon, aktoran kolegion, hejmon por maljunaj geaktoroj kaj hejmon por junaj geaktoroj. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1949, poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Roloj (elekto) 
* 49 filmoj (ankaŭ televiziaj) inter 1937-1987, ekzemple *A kölcsönkért kastély* (La prunteprenita kastelo), 1937; *Rokonok* (Parencoj), 1954; *Az aranyember* (La orohomo), 1962; La kaporalo kaj la aliaj, 1965; *A fekete város* (La nigra urbo), 1971; *A nagymama* (La avino), 1985
* diversaj teatraĵoj, ekzemple William Shakespeare: Hamlet; József Katona: *Bánk bán* (Banuso Bánk); George Bernard Shaw: *Pygmalion*; Henrik Ibsen: *Peer Gynt*

## Memorigiloj 
* skulptaĵo antaŭ la nova Nacia Teatro
* memortabulo en Budapeŝto
* premio "Gobbi Hilda"

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Rózsi Bársony

**Rózsi Bársony** [rOĵi bArŝonj], hungare **Bársony Rózsi,** germane **Rosy Barsony** estis hungara kaj aŭstra aktorino, dancistino, subreto kaj kantistino.
eta|Rózsi Bársony
Rózsi Bársony naskiĝis, kiel **Schustek Rozália** la  1909, Budapeŝto - mortis la  1977, Vieno.

## Biografio 
Rózsi Bársony devenis el juda familio. Ŝi aktoradis jam frue dum la lernojaroj. Baldaŭe ŝi frekventis aktoran lernejon en Budapeŝto, sed ŝi ne forlasis la scenejojn. En 1931 ŝi havis sukcesojn en Berlino. Ŝi edziniĝis al Oszkár Dénes, kun kiu en 1932 partoprenis en operetoj en Eŭropo kaj ankaŭ en Usono, komence ŝi ricevis specialan permeson pri la rolado en nazia Germanio. Poste ili ludis en Budapeŝto. Dum la 2-a mondmilito ŝi ne ricevis rolojn, poste ŝi apenaŭ ricevis eblecojn. En 1948 ŝi migris al Aŭstrio. En la 1960-aj jaroj ŝi ofte aktoradis en Hungario, ofte en Hungara Televizio.

## Roloj (elekto) 
* 9 filmoj inter 1918-1937, ekzemple *Bál a Savoyban* (Balo en Savoy), 1934
* unusola televizia filmo *Nem történt semmi* (Nenio okazis)
* germanaj filmoj: Ein Toller Einfall (1932); Ein Bißchen Liebe für Dich (1932); Walzerkrieg (1933); Liebe muß verstanden sein (1933); Salto in die Seligkeit / Ein sonntag im sommer in Wien (1934); Ende schlecht, alles gut (1934); Dschainah, das Mädchen aus dem Tanzhaus (1935); Die entführte Braut (1938); Scherben bringen Glück (1957); Antónia (1965)
* diversaj teatraĵoj, plej ofte operetoj

## Fontoj 
* Germana kaj hungara Vikipedioj

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Aŭstraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj subretoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Torrelaguna

**Torrelaguna** (*Lagoturo*) estas municipo en la nordorienta parto de la Madrida Regiono, en Hispanio. Ĝi havas 4.928 loĝantojn (NISH 2010) kaj areo de 43,4 km². Ĝi havas loĝdenson de 113,55 loĝ./km².

Torrelaguna situas en la nordoriento de la Madrida Regiono ĉe la limo kun la regiono Kastilio-Manĉo, kun la provinco Gvadalaĥaro, en la komarko Valo de Ĥaramo. La rivero Ĥaramo fluas en la oriento, komence ekstere, ĝin atingante tra la sudoriento kaj la rivero iĝas la natura limo kun Uceda; la rivero Lozoya fluas en la nordo. Torrelaguna situas je 53 kilometroj de la nacia ĉefurbo, Madrido.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Urbodomo de Torrelaguna

Kategorio:Municipoj de Madrida Regiono
Komarkoj de la Madrida Regiono

[eta|260px|Komarkoj de la Madrida Regiono (en kiu la municipoj de la [metropolita areo de Madrido ne estas inkluzivigataj)]]

La **Madrida Regiono** estas unuprovinca aŭtonoma komunumo de Hispanio. En la artikolo 75 la Leĝo 2/2003, de la 11a de marto, de la Loka Administracio de Madrida Regiono , oni antaŭvidas la kreadon de komarkoj:

Tamen, la Asembleo de Madrido ne aprobis ajnan leĝon por la kreado de komarkoj.

Malgraŭ tio, pro diversaj celoj (agrikulturaj, turismaj) pluraj organismoj de la komunuma administracio neformale difinis komarkojn:
* La *Gvidlibro de Kampara kaj Aktiva Turismo*, eldonita de la Turisma Konsilio de Madrida Regiono difinas ok komarkojn en kiu ne estas inkluzivataj la municipoj de la metropolita areo de Madrido aŭ la Koridoro de Henares.
* La *Blanka Libro de la Tervultiva Politiko kaj Kampara Disvolvado*, eldonita de la Konsilio de Ekonomio kaj Teknologia Novigado) difinas ses komarkojn kiuj kovas la tutan teritorion de la Madrida Regiono.

Tiuj difinoj, ne oficialaj, kunekzistas kun tradiciaj komarkoj aŭ kun aliaj grupigoj pli modernaj kiel Koridoro de Henares), ankaŭ sen oficialeco.

## Subregionoj: turisma klasifikado 
Laŭ la unua klasifikado (turisma) ok subregionoj ekzistas (sen la centraj municipoj):
eta|260px|Subregionoj laŭ la Gvidilo de Kampara kaj Aktiva Turismo:
* Norda Montaro (Torrelaguna)
* Gvadarama Baseno (Collado Villalba)
* Alta Baseno de Manzanaro (Colmenar Viejo)
* Baseno de Meza Ĥaramo (Algete)
* Okcidenta Montaro (San Martín de Valdeiglesias)
* Metropola areo kaj Koridoro de Henaro (Madrido)
* Baseno de Henaro (Rivas-Vaciamadrid)
* Suda Komarko (Valdemoro)
* Komarko Las Vegas (Aranjuez)

## Vidu ankaŭ 
* Madrida Regiono
* Municipoj de Madrida Regiono

Kategorio:Madrida Regiono
Dupartia sistemo

[eta|230px|La du gvidantoj de la plej grandaj hispanaj partioj en 2010, [José Luis Rodríguez Zapatero kaj Mariano Rajoy, kiu iĝis prezidento unu jaron poste.]]
**Dupartia sistemo** (aŭ **dupartiismo**) estas sistemo de politikaj partioj kiu favorigas la aperon de du politikaj koalicioj (ĝenerala kontraŭaj laŭ la ideologio) por okazigi diskriminacion aŭ forpelon de politikaj malplimultoj, okazante en ĉiuj elektoj ke unu el ili atingas la regadon de la nacio kaj la alia okupas la duan lokon inter la plej voĉdonitaj, kaj tiu iĝas la oficiala opozicio al la registaro. Ĝiaj defendintoj argumentas ke tio kreas politikan stabilecon forpelante la ekstremismajn sektorojn kiuj povus atingi parlamentan aŭ prezidentan reprezenton. Male, la kontraŭantoj asertas ke la forpelado de malplimultoj estas kontraŭdemokratia.

Tiu situacio igas ke la du partioj ricevas pli da atento ĉe la amaskomunikiloj kaj la publika opinio, dum la ceteraj partioj estas preteratentataj kaj la socio preferas nur voĉdoni al unu el ili timante ke la voĉdonado por malgranda partio neniel utilos. La dupartia sistemo ekzistas laŭ gradoj. Kelkaj politikaj sistemoj estas pli dupartiismaj ol aliaj. Ĝenerale la plejparto de la sistemoj favorigas ĝin certagrade kvankam kelkaj jam estis dizajnitaj radike laŭ la dupartiismo.

La tradicia dupartiismo naskiĝis post la franca revolucio. Kun pli granda aŭ malgranda sukceso enradikiĝis en Eŭropo dupartiaj parlamentoj en kiuj reprezentiĝis kontraŭaj flankoj, konservativuloj kaj liberaluloj. La unuaj ĉiam kun la intenco konservi la privilegiojn de la nobelaro kaj la duaj provante egaligi sin kun la rajtoj de la burĝaro. En ĉiuj ĉi sistemo la ordinaraj loĝantoj, ankoraŭ analfabetaj grandparte, restis nekapablaj influi en la povo. Kun la alveno de la marksismo la dupartiismo rompiĝis en la plejparto de la demokratioj ĉar tria socia forto, la laboristoj, postulis reprezentadon. La ina voĉdono ankaŭ kontribuis disigi la politikan mapon en Eŭropo. La tendenco en preskaŭ ĉiuj landoj estas la modernigado de iliaj sistemoj aŭ adapti ĝin al la nova socia realo kaj ankaŭ por klopodi eviti novajn laboristajn revoluciojn.

Kategorio:Politikaj partioj
Emiliaj lingvoj

La esprimo **emiliaj lingvoj** plusendas al grupo de lokaj lingvoj, populare ankaŭ vokitaj al dialektoj. La dialektoj grupiĝas en la emilia-romanja dialektaro, estas parto de la gaŭlo-itala lingvaro, kaj estas parolataj en la historia regiono de Emilio. Kvankam ofte referita kiel itala dialekto (eĉ fare de ĝiaj parolantoj), ĝi (respektive ili) ne descendas de la itala lingvo.

Gaŭlo-italaj lingvoj estas okcidentlatinidaj lingvoj (ili konservas novigajn fonetikajn kaj sintaksajn ecojn), kiel la franca, la okcitana kaj la kataluna, dum la itala estas parto de orientlatinidaj lingvoj.

Fonetika kaj vortproviza limoj inter emiliaj kaj la aliaj gaŭlo-italaj lingvoj ne estas ekzakte difinitaj.

## Vidu ankaŭ 
* Emilia-romanja dialektaro

Kategorio:Gaŭlo-itala lingvaro
Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Lingvoj de Emilio-Romanjo
Lago Strathbeg

eta|275px|sudoeinte de la lago
eta|275px|Vido de la lago
[eta|275px|La vizitejo de [RSPB]]

La **Lago Strathbeg**, origine *Loch Strathbeg* (historie "Strathbeg Water"; "Water of Strathbeg"; "Rattray Water" aŭ "Water of Rattray", nome Akvejo Strathbeg aŭ Rattray) estas proklamita Protektita birda areo por naturkonservadaj celoj. Ĝi situas ĉe Rattray kaj Crimond en Aberdeenshire, Skotlando.

La *loch* estas administrata de la RSPB kaj ĉe ĝi estas tri kaŝejoj el kiuj vizitantoj povas rigardi birdojn kaj reston de la naturo (birdumado). Alireblo eblas tra la flughaveno Crimond kie estas aŭtohaltigejo ĉe la bordo de la rezervejo. Estas ankaŭ la 'Centro Starnafin' el kiu vizitantoj povas ankaŭ rigardi birdojn kaj trovi informon pri la videblaj birdoj kaj aliaj animaloj.

La RSPB registris ĉirkaŭ 260 speciojn de birdoj, 280 speciojn de insektoj kaj 26 speciojn de mamuloj ĉe la rezervejo.

## Notoj 
Kategorio:Naturaj lokoj en Skotlando
Kategorio:Birdumado
Kategorio:Geografio de Britio
Peter Scott

eta|Peter Scott en 1954 (li iĝis Sir Peter Scott en 1973)
**Sir Peter Markham SCOTT**, ege kondekoraciita ekzemple per CBE, kaj membro de la Reĝa Societo de Londono kaj de la Zoologia Societo de Londono, (14a Septembro 1909 – 29a Aŭgusto 1989) estis brita ornitologo, naturkonservadisto, pentristo, oficiro kaj sportisto.

Scott estis ĉevalirigita en 1973 pro sia kontribuado al la konservado de naturaj animaloj. Li estis estinta fondinto de WWF, de kelkaj birdorezervejoj en humidejoj en Britio, kaj ege influa en internacia konservado. Li ricevis la Oran Medalon WWF kaj la Premion J. Paul Getty pro konservestro kaj pro sia verko.

## Vidu ankaŭ 
* WWT Slimbridge

## Notoj 
Kategorio:Britaj ornitologoj
Kategorio:Naturkonservado
Gajo Lucilio

**Gajo Lucilio**, en latina origine *Gaius Lucilius* (naskiĝinta ĉirkaŭ 180 a.K. en Sessa Aurunca, mortinta en 103/102 a.K. en Napolo) estis romia verkisto.

Li igis la romian satiron esprimilo de senpera prezentado de verkistoj kaj subjektiva vivo-spegulo. Krome li verkis epigramojn. Li estis la unua poeto romia verkanta en heksametroj. El lia 30 libroj *Saturae* en niaj tagoj nur 1300 versoj postrestis. Laŭ Horacio Lucilio konsideriĝu inventinto de la satiro latinlingva.

## Literaturo 
* Johannes Christes: *Lucilius*. In: Die *römische Satire*, hrsg. v. Joachim Adamietz, Darmstadt (WBG) 1986 (Grundriß der Literaturgeschichten nach Gattungen) 57-122.
* Karin Haß: *Lucilius und der Beginn der Persönlichkeitsdichtung in Rom (Hermes. Einzelschriften Band 99)*, Stuttgart, Steiner Verlag 2007, ISBN 978-3-515-09021-6
* C. Cichorius: *Untersuchungen zu Lucilius*, Berlin 1908.
* Dietmar Korzeniewski (eld.): *Die römische Satire.* (=Wege der Forschung 238), Eldonejo Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1970, ISSN 0509-9609
* Ludwig Bieler: *Geschichte der römischen Literatur* (=Sammlung Göschen 2215), 4-a eldono, Eldonejo De Gruyter, Berlino/Nova Jorko 1980, pp.&nbsp;98–103, ISBN 3110082861

## Notoj 
Kategorio:Satiro
Kategorio:Romiaj verkistoj
Kategorio:Romiaj poetoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 2-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en la 2-a jarcento a.K.
Fernando la 1-a (Leono)

eta
**Fernando la 1-a de Leono**, surnomata *la Granda* (n. ĉ. 1016 – m. en Leono, la 27-an de decembro 1065), estis grafo de Kastilio ekde 1029 kaj reĝo de Leono ekde la jaro 1037 ĝis lia morto, estante kronita la 22-an de junio 1038.

Liaj unuaj dek ses jaroj estis dediĉitaj por solvado de konfliktoj internaj kaj reorganizante la reĝlandon. En 1054, la landlimaj disputoj kun lia frato Garcia la 3-a de Pamplono (1012-1054) iĝis malferma milito. La leonaj trupoj mortigis la navaran reĝon en la batalo de Atapuerca.

Fernando entreprenis energian aktivadon en la Reconquista, prenante lokojn de Lamego (1057), Viseu (1058) kaj Koimbro (1064), krom submeti plurajn el la tajfoj al la pagado de impostado al la leona reĝlando.

Tradicie oni konsideras lin la unua reĝo de Kastilio kaj fondinto de la kastilia monarkio. Tamen, parto de la pli moderna historiografio diras ke Fernando neniam estis reĝo de Kastilio kaj ke la origino de tiu regno estiĝas post lia morto, kun la divido de liaj ŝtatoj inter siaj filoj.

## Vidu ankaŭ 
* Sanĉo la 2-a, reĝo de Leono kaj Kastilio (1035-1072)
* Alfonso la 6-a, reĝo de Leono, Galegio kaj Kastilio.
* Uraka la 1-a, reĝino de Leono kaj de Kastilio.
* Alfonso la 7-a.
* Sanĉo la 3-a (1134-1158)
* Alfonso la 8-a (1155-1214)
* Henriko la 1-a (1204-1217)
* Berengarja el Kastilio (1180-1246) edziniĝa reĝino de Leono, regentino de Kastilio (1214-1217), kaj titulara reĝino de Kastilio (1217-1246).
* Ferdinando la 3-a (1199-1252) reĝo de Kastilio kaj Leono.
* Alfonso la 10-a (1221-1284) reĝo de Kastilio kaj Leono.
* Sanĉo la 4-a (1258-1295) reĝo de Kastilio (1284-1295)
* Fernando la 4-a, reĝo de Kastilio (1289-1312) kaj Leono (1295-1321)

Kategorio:Reĝoj de Leono
Kategorio:Reĝoj de Kastilio
Okcidenta Montaro (Madrida regiono)

Laŭ la **Gvidilo de Kampara kaj Aktiva Turismo**, eldonita de la Madrida Regiono, la **Okcidenta Montaro** estas unu el la komarkoj de Madrida Regiono en Hispanio.

## Municipoj de la komarko 
dekstra|260px
[eta|dekstra|260px|Urbodomo de [Cadalso de los Vidrios.]]
:

## Vidu ankaŭ 
* Madrida Regiono
* Komarkoj de Madrida Regiono
* Municipoj de Madrida Regiono

Kategorio:Komarkoj de Madrida Regiono
Lucilio

**Lucilius** aŭ en Esperanto **Lucilio** estas la nomo de:
*Gajo Lucilio, kiu estis la unua romia verkisto skribanta satirojn.
*Lucilio la Juna: amiko de Seneko la pli juna, al kiu la laste menciita adresis la filozofiajn leterojn "Epistulae morales". 
*Marko Lucilio Paeto, milittribuno de la tempo de Aŭgusto Cezaro.

Kategorio:Antikva Romo
4673 Bortle

'*4673 *Bortle'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, 80&nbsp;km norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan astronomon John E. Bortle, fakulon pri la kometoj kaj variantaj steloj, kaj verkinton de rubriko en la usona revuo *Sky & Telescope''. Li estas konata ankaŭ por la Skalo de Bortle, kiu mezuras la luman poluon.

## Ecoj 
Ĝia luma kurbo aspektas nestabila, ĝi hipoteze estus duopa.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
4707 Krizeso

**4707 Krizeso** estas troja asteroido de Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Carolyn S. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, 80&nbsp;km norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la troja sacerdoto Krizeso, kies filino Krizeiso estis forkaptita de Agamemno dum la Troja milito.
Tio kolerigis Apolonon, kiu sendis la peston en la grekan armeon.

## Orbito 
Ĝi estas trojano de Jupitero, kiu orbitas proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, ano de la "Troja Tendaro".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Nisqually (popolo)

[eta|Niskvaliano Billy Frank parolas ĉe la solenaĵo pri la forigo de la [Elwha (rivero)#digoj|digo Elwha]]

**Nisqually** estas lasucide parolinta popolo (t.n. "tribo") en Puĝetio. Ĝi havas rezervejon en Kantonoj Thurston kaj Pierce, Vaŝingtonio, Usono, ambaŭflanke de la delto de la rivero Nisqually.

## Notindaj niskvalianoj 
* Billy Frank, Jr., mediprotektisto kaj aktivulo pri traktataj rajtoj
* Ĉefo Leschi (1808–1858), militestro

## Eksteraj ligiloj 
* Nisqually Indian Tribe, oficiala retejo
* Nisqually Indian Tribe - historiaj informoj
* Red Wind Casino - vetludejo niskvalia

## Citaĵoj 
Kategorio:Vaŝingtonio
Kategorio:Indianaj etnoj en Usono
Lucilio la Juna

**Lucilio la Juna**, en latina origine *Lucilius Iunior* (naskiĝinta en 6 p.K. en Kampanio) estis romia kavaliro ("eques"). Al li adresis la 10 jarojn pli aĝa Seneko siajn 124 filozofiajn leterojn. Krome li aperis en la verkoj *Naturales quaestiones* kaj *De providentia*. eta|Pariza eldono de la Epistulae en 1887.En la jaroj 63/64 li iĝis prokuratoro en Sicilio. Li verkis poemojn, tamen lia aŭtoreco de la poemo "Aetna" (kiu troviĝis en la kolekto *Appendix Vergiliana*) estas tre neverŝajna.

## Literaturo 
* Rudolf Hanslik: "Lucilius", ĉe: *Der Kleine Pauly* vol. 3, Deutscher Taschenbuchverlag, Munkeno 1979, kol. 754–755.

## Eksteraj ligiloj 
*La poemo "Aetna" en la latina originalo.
*La filozofiaj leteroj "Epistulae morales ad Lucilium" en la latina originalo.
*La leteroj en la latina kun angla traduko.

Kategorio:Romia literaturo
Kategorio:Romiaj poetoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en la 1-a jarcento
Kaolack

'*** aŭ **Kawlax*' estas grandurbo kaj diocezo en Senegalio. Ĝi estas ankaŭ ĉefurbo de provinco same nomata.
eta|260px|Mapo pri Senegalo, kie  situas en la okcidenta parto

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 145,14&nbsp;km²
* Loĝantaro: 180 830 en 2010
* Supermara alteco: 22 m
* Horzono: UTC

## Geografio 
eta|260px|Moskeo de
eta|260px|Centra komerca parto de
eta|260px|Bazarejo de
 situas sur ebenaĵo laŭ rivero *Saloum*, en la okcidenta sekcio de la lando apud Gambio. Pro la apuda maro mangrovo etendiĝas je 100 km laŭ la rivero.

## Historio 
 estas posteulo de historia ĉefurbo **Kahone** en la 16-a jarcento. Baldaŭe  estis fondita fare de islamanoj. En la 19-a jarcento francoj faris la koloniadon. Pli frue oni komercadis per sklavoj. La trajno funkcias de 1911. En la 1930-aj jaroj la urbo prenis taskojn en la edukado.

## Ekonomio 
Longe oni okupiĝas pri produktado de arakidoj, kiun la francoj evoluis. Nuntempe el tio oni faras oleon.

## Trafiko 
eta|260px|maldekstra|Vojo en
 havas flughavenon, flankan fervojon kaj diversajn ĉefvojojn.

## Vidindaĵoj 
* centra moskeo

## Ĝemelurboj 
*  Mérignac (Gironde), Francio
*  Aosta, Italio

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* Mapo

Kategorio:Urboj de Senegalo
Appendix Vergiliana

eta|Angla eldono de 1927. La poemoj de la juna Vergilio titoliĝis *Catalepton*, kio signifas "bone ellaboritaj poemaĵoj". Aliaj poemoj, transdonitaj sub lia nomo sed sen lia aŭtoreco kolektiĝis fare de  la granda filologiisto Jozefo Justo Scaliger (1540-1609) kiel *Appendix Vergiliana* (latine = alpendaĵo al la verkoj de Vergilio).  

La verkoj nomiĝas: 
*Aetna: pri vulkanoj - eble skribita de Lucilio la Juna 
*Ciris: eta epopeo 
*Culex: parodio pri paŝtisto 
*Copa: pri gastejestrino 
*Dirae: malbenadoj
*Lydia: lamento elegiforma de viro pri lia amatino, kiu estas malproksime 
*Moretum: poemo pri kamparano 
*Quid hoc novi est: poemo por Priapo
* De institutione viri boni / De est et non / De rosis nascentibus: tri poemoj - eble de Aŭsonio?  

## Literaturo 
* Niklas Holzberg (eld.): *Die Appendix Vergiliana: Pseudepigraphen im literarischen Kontext*, Eldonejo Narr, Tübingen 2005 (=*Classica Monacensia*/30). 

## Eksteraj ligiloj 
* Latina teksto kompleta.

Kategorio:Latinlingvaj libroj
Hurschgasse

**Hurschgasse** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Hurschgasse (Amsoldingen)** estas setlejo de la komunumo Amsoldingen de la administra distrikto Thun en Kantono Berno en Svislando.

* **Hurschgasse (Uetendorf)** estas setlejo de la komunumo Amsoldingen de la administra distrikto Thun en Kantono Berno en Svislando.
Zsolt Sándor

**SÁNDOR Zsolt** (ŝa:ndor ĵolt) estas rumania hungara matematikisto, ekonomikisto, universitata instruisto. Li estas naskita en Odorheiu Secuiesc la 9-an de decembro 1968.
## Kariero
Zsolt Sándor pristudis matematikon inter 1988–1993 en UBB de Kluĵo kaj en Universitato de Bukareŝto. Poste inter 1994–1996 li studis ekonomikon en Prago en Mez-Eŭropa Universitato. Li doktoriĝis en 2001 en la Universitato de Groningen pri ekonomiko. Pli poste li laboris en Rotterdam, Madrid kaj Groningen, de 2011 li estas universitata docento de la  Sapientia Erdélyi Magyar Tudományegyetem en Miercurea Ciuc kaj li instruas ekonometrion kaj statistikon. 
## Fakartikoloj
* Zsolt Sándor, Michel Wedel (2001): Using Managers’ Prior Believes for Constructing Conjoint Choice Designs, *Journal of Marketing Research* 38 (November), pp. 430–444.
* Alexander Konovalov, Zsolt Sándor (2010): On Price Equilibrium with Multi-Product Firms, *Economic Theory*, 44, pp. 271–292. 
* Zsolt Sándor, Philip Hans Franses (2009): Consumer Price Evaluations through Choice Experiments, Journal of Applied Econometrics, 24, pp. 517–535. 
* Zsolt Sándor, Michel Wedel (2005): Heterogeneous Conjoint Choice Designs, *Journal of Marketing Research*, 42, pp. 210–218. 
*Zsolt Sándor, Péter András (2004): Alternative Sampling Methods for Estimating Multivariate Normal Probabilities, *Journal of Econometrics* 120, pp. 207–234.
* Zsolt Sándor, Kenneth Train (2004): Quasi-Random Simulation of Discrete Choice Models, *Transportation Research B* 38, pp. 313–327.
* Zsolt Sándor, Michel Wedel (2002): Profile Construction in Experimental Choice Designs, *Marketing Science* 21 (4), pp. 455-475. 

## Fontoj
* Sapientia datumpaĝo
* Propra datumpaĝo

Sandor, Zs.
Teatro Gárdonyi Géza

*Nomo de la teatro estas legebla laŭ la origina (hungara) nomformo! Nehungaroj komprenu: Teatro Géza Gárdonyi!*

**Teatro Gárdonyi Géza** estas teatro nomata pri Géza Gárdonyi en Eger.
eta|Teatro Gárdonyi Géza en 1970

## Historio 
La unua teatro en Eger estis konstruita en 1904, tamen ekde 1868 jam funkciis provizora teatro de Eger. Dum la inaŭguro (1904) partoprenis mem Géza Gárdonyi, kiu eĉ verkis solenan teatraĵon: *Dobó István szelleme* (Spirito de István Dobó). Post 4 jara funkciado ankaŭ kinejo funkciis en la konstruaĵo. En 1955 memstara teatra trupo formiĝis kaj samtempe la teatro prenis la nomon Gárdonyi Géza. En 1964 restaŭro okazis, tamen post 3 jaroj la trupo estis neniigita, en la teatrejo nur porokazaj aktoroj roladis. En 1985 ĝermo de memstara trupo formiĝis, kiu post 2 jaroj transprenis tute la taskojn en la teatrejo. En 2000 la konstruaĵo estis pligrandigita kaj renovigita.

## Eternaj membroj (elekto) 
* Sándor Beke (reĝisoro)
* János Győrvári
* József M. Horváth
* Magda Olgyai
* Kinga Saárossy
* Árpád Sata
* Menyhért Szegvári (reĝisoro)

## Aliaj aktoroj 
* József Bakody (aktoro)
* Péter Baranyi (aktoro)
* Attila Barát
* Mária Bókai
* Andrea Bozó
* Gyula Csortos
* Afrodité Dinamopulu
* László Görög
* Pál Jávor
* Gergő Kaszás
* Csaba Kelemen
* Emília Márkus
* András Nagy (aktoro)
* Károly Safranek
* Ida Turay
* Milán Vajda

## Aliaj membroj 
* György Aldobolyi Nagy, muzika gvidanto
* Balázs Blaskó, reĝisoro
* Tibor Csizmadia, reĝisoro

## Fontoj 
* http://www.jegy.hu/venues/G%C3%A1rdonyi+G%C3%A9za+Sz%C3%ADnh%C3%A1z
* http://www.gardonyiszinhaz.hu/hu/a_szinhazrol/tortenet.html
* http://eger.varosom.hu/latnivalok/kulturalis-intezmenyek/Gardonyi-Geza-Szinhaz.html 

Gárdonyi Géza
Kategorio:Eger
Courlevon

## Pri la komunumo 
**Courlevon** estas komunumo en la Lagodistrikto en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 309 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Courlevon situas en la Svisa Mezlando proksimume 4 kilometrojn sude de la distriktĉefurbo Morato sur la akvodislimo inter la baseno de la Lago de Morato kaj la rivero Sarino. La komunumo konsistas el la du vilaĝoj Courlevon kaj Coussiberlé kaj diversaj izolitaj bieno.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,26 km², de kiuj 37,6% estas kovritaj de arbaro, 57,2% servas por agrikulturo kaj 5,2% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Courlevon limas en nordo al Courgevaux, en nordoriento al la berna eksklavo Münchenwiler (BE), en oriento al Cressier, en sudo al Wallenried, kaj en okcidento al Villarepos.

## Lingvoj 
La origina franclingva komunumo en la 19-a jarcento pli kaj pli germaniĝis. Aktuale la ĉefa lingvo de la komunumo Courlevon estas la germana, kiun laŭ la popolnombrado de la jaro 2000 parolis 92,7% de la loĝantaro, 4,6% parolis la francan.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 182 de Friburgo al Morato. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 5 kilometrojn sude apud Morato. Courlevon ne disponas pri propra konekto al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Courlevon datiĝas el la jaro 1214 kiel *Curlivin*. En la jaro 1448 la vilaĝo Courlevon estis rabobruligita de friburgaj trupoj. Ĝis la Helveta Revolucio de 1798 Courlevon estis parto de la komuna senjorujo Morato kaj ĝis 1848 de la distrikto Morato. En la jaro 1848 ĝi surbaze de la nova demokrata konstitucio fariĝis komunumo de la Lagodistrikto de Kantono Friburgo. En la jaro 1974 la iama komunumo Coussiberlé, kiu ĝis 1717 jam foje estis parto de Courlevon, estis integrita al la komunumo Courlevon.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Courlevon

## Bildoj 

Dosiero:2012-04-26 Sense-Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 392.JPG|Vilaĝeniro de Coussiberlé
Dosiero:2012-04-26 Sense-Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 398.JPG|Vilaĝa strato de Courlevon
Dosiero:2012-04-26 Sense-Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 400.JPG|Kamparana domo en Courlevon
Eduardo Eurnekián

**Eduardo Eurnekián** estas armen-argentina entreprenisto kaj milionulo naskiĝinta en 1932.

Li estis la posedanto de gravaj amaskomunikiloj argentinaj kiaj Cablevisión kaj América TV. Li ankaŭ regis dum la problemigaj fluglinioj LAPA kaj Southern Winds (kune kun la entreprenisto Juan Maggio).

En 1986 li akiris la ĵurnalon El Cronista Comercial, kiun Eurnekián decidis transformi en amasĵurnalo. En 1989 li ŝanĝis ĝian nomon El Cronista Comercial al la nuna El Cronista. En 1994 ĝi estis la unua argentina ĵurnalo kun reta versio.

Li estas akciisto kune kun Ernesto Gutiérrez (prezidanto de Aeropuertos Argentina 2000) de la entrepreno Inversora Cervecera SA kiu en junio 2007 aĉetis al AmBev la biermarkojn Bieckert, Palermo kaj Imperial kaj ankaŭ bierfabrikejon.

Inter aliaj negocoj de la entreprenisto troviĝas la koncedoj de la aŭtovojoj 4 kaj 8 argentinaj (Corporación América-Helport) kaj la produktado de vivbrulaĵoj (Unitec Bio) kun investado de 300 milionoj da dolaroj en oktobro 2007. Li ankaŭ havas aliajn gravajn entreprenojn en la provincoj Formosa kaj Chaco.

En noviembo 2006, kune kun la entreprenistoj Enrique Eskenazi (Grupo Petersen) kaj Hugo Sigman (Biogénesis Bagó) intencis aĉeti SanCor, unu el la plej grandaj laktaĵfarejoj de Argentino. Fine la negocado ne sukcesis.

Eurnekián estas unu el la armenoj de la armena diasporo kiu plej kontribuas por la evoluo de Armenio kaj Montara Karabaĥo. En la lastaj dek jaroj Eurnekián investis kaj donacis milionojn da eŭroj por la disvolvigo de la agrikulturo kaj la teknologioj. Ekde oktobro ĝis 2011 estis konstruita nova terminalo de la flughaveno Zvarnoc en kiu li investis 160 milionojn da usonaj dolaroj kaj komence de aprilo, li donacis 3 500 komputilojn por infanoj de Respubliko Montara Karabaĥo.

## Eksteraj ligiloj 
* Eduardo Eurnekián
* Corporación América
* Eduardo Eurnekian en Linkedin 
* Jutuba kaalo de Eduardo Eurnekian
* Eduardo Eurnekian CVWeb
* Intervjuo al Eduardo Eurnekian

Kategorio:Argentinaj entreprenistoj
Kategorio:Armenaj argentinoj