Koluma vinio

**Koluma vinio** (*Vini solitaria*, laŭ kio ankaŭ *Solema vinio*, kaj ankaŭ *Fiĝia vinio* aŭ *Fiĝia lorio*) estas specio de papagaj birdoj, en la familio *Psittaculidae*. Ĝi estas unu el kelkaj specioj de lorioj de la genro *Vini* troveblaj kiel endemio en insuloj de Fiĝioj. Ĝi estas la nura birdo de Fiĝiaj pluvarbaroj kiu adaptiĝis al urbaj pejzaĝoj kaj povas troviĝi en la ĉefurbo Suvo. 

Estante 20 cm longa, ĝi havas brile ruĝajn malsuprajn partojn kaj vizaĝon kun purpura krono kaj verdetaj supraj partoj. Maskloj kaj inoj estas similaj laŭ plumaro, kvankam ĉi-lastaj havas pli palan kronon.

## Taksonomio
La Koluma vinio estis unuafoje priskribita de la germana natursciencisto Georg Adolf Suckow en 1800, kaj metis ĝin en la genron *Phigys* la angla natursciencisto George Robert Gray en 1870. Oni translokigis ĝin al la genron *Vini* bas sur studo pri molekula filogenetiko de lorienoj publikigita en 2020.

La Fiĝia nomo estas *kula*. Tiu birdo estis ege aprezata tra okcidenta Polinezio pro sia brilega plumaro kaj ekzistis markomercaj retoj bazitaj sur la plumoj de "kula" inter Fiĝioj, Samoo, kaj Tongo ĝis kolonia epoko. Kaj la birdo kaj ĝia plumaro estas nomta "ula" en Samoa kaj "kula" en Tonga. Aliaj ordinaraj nomoj estas Fiĝia lorio, rufad lorio, kaj solema lorio. Tiu lasta, bazita en la latina scienca nomo, estas misnoma; la specio tute ne estas solema.

## Aspekto
Plenkreskaj birdoj estas ĉirkaŭ 20 cm longaj kaj montras iometan seksan dimorfismon. La masklo havas brile skarlatajn vangojn, gorĝon, bruston kaj supran abdomenon. La krono estas malhelviola. La nuko estas limeverda kaj ruĝa, kaj kelkaj plumoj sur la nuko estas plilongigitaj. La flugiloj, dorso kaj vosto estas verdetaj. La malsupra abdomeno estas viola. La beko estas flav-oranĝa, la piedoj roz-oranĝaj, kaj la irisoj estas oranĝruĝaj. 

La ino estas simila sed kun pli pala krono, kiu havas verdetan nuancon malantaŭe. Junuloj estas pli senbrilaj kun malprecizaj violaj transversaj strioj sur la supra abdomeno kaj brusto, kaj ili havas brunan bekon kaj palbrunajn irisojn.

## Distribuado kaj habitato
Ĝia natura vivejo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltebenaĵaj arbaroj. Ĝi adaptiĝis al homa loĝado kaj troveblas en Suvo. Ĝi troviĝas sur la pli grandaj insuloj de Fiĝioj, kaj sur la Lau-insuloj ĝis Lakeba kaj Oneata.

## Kutimaro
La koluma lorio estas rapida kaj rekta fluganto kun rapidaj kaj malprofundaj flugilbatoj, kaj troveblas en paroj aŭ malgrandaj grupoj.

### Manĝado
La dieto de la koluma lorio konsistas el fruktoj, semoj, nektaro kaj floroj. Inter la plej ŝatataj arboj estas la dralo (*Erythrina variegata*), la kokospalmo (*Cocos nucifera*) kaj la enkondukita kaj enpenetra afrika tuliparbo (*Spathodea campanulata*).

### Reproduktado
La nesto estas kavaĵo en arbo, aŭ kelkfoje en truo en putranta kokoso ankoraŭ ligita al la arbo. La ovodemetado estas de du ovoj en kaptiteco, la grandeco en naturo estas nekonata sed supozeble la sama. La kovado daŭras ĉirkaŭ 30 tagojn, kaj la nestiostadio daŭras ĉirkaŭ 9 semajnojn.

## Referencoj
* Juniper & Parr (1998) *Parrots: A Guide to Parrots of the World*; .
* Forshaw (2006) *Parrots of the World: An Identification Guide*; .
* Arndt, Thomas (2001): *Lexicon of Parrots*. Arndt Verlag
* 
* Forshaw, Joseph M. & Cooper, William T. (1978). *Parrots of the World* (2a eld.). Melbourne: Landsdowne Editions. ISBN 0-7018-0690-7.
* Low, Rosemary (1978). *Lories and Lorikeets*. Melbourne: Inkata Press. ISBN 0-909605-08-4.

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Papagoformaj
Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Fiĝioj