Pleja krestoŝterno

La **Pleja krestoŝterno** kiel *Plejgranda krestoŝterno* (laŭ la latinlingva scienca nomo *Thalasseus maximus*) estas ŝterno, tio estas birdo de la subfamilio de Ŝternenoj kaj genro de *Thalasseus* aŭ krestoŝternoj. Tiuj specioj havas “malkombitajn” krestojn inter krono kaj nuko malantaŭen direktitajn.

## Subspecioj kaj disvastiĝo 
Tiu birdo havas du diferencajn subspeciojn.

*T. m. maximus* reproduktiĝas en la marbordoj de la Atlantiko kaj de Pacifiko de suda Usono kaj Meksiko kaj Karibio. La iomete pli malgranda *T. m. albididorsalis* reproduktiĝas en marbordoj de nordokcidenta Afriko.

Amerikaj birdoj migras vintre suden al Peruo kaj Argentino kaj Afrikaj reproduktuloj translokiĝas kaj norden kaj suden el siaj reproduktejoj. Afrikaj birdoj povas atingi tiom nordajn teritoriojn kiom ĝis Hispanio. Tiu specio iam vagantis al okcidenta Eŭropo kiel rara vagulo, eble el Amerikaj kolonioj.

## Kutimaro 
La Pleja krestoŝterno estas socirma birdo kiu reproduktiĝas en tre densaj kolonioj (ĝis miloj da birdoj) en marbordoj kaj insuloj (sablejoj aŭ rokejoj) tre foje kun Kaspia ŝterno aŭ Sandviĉa ŝterno, kaj post reproduktado, kiel escepto, povas supreniri riverojn.

[eta|maldekstre|170ra|Ovo de *Thalasseus maximus albididorsalis* - [MHNT]]
Por pariĝado okazas ceremoniaj kaj lantaj flugoj. La nesto estas engrunda nuda truo (foje kovrita nur de ŝtonetoj aŭ konkeroj) kie la ino demetas plej ofte nur unu aŭ du blankajn, brunajn aŭ rozecajn ovojn. Kiel kelkaj el la plej etaj blankaj ŝternoj, ĝi estas tre agresema kontraŭ eventualaj predantoj. Ambaŭ gepatroj kovas kaj zorgas la idojn, kiuj post eloviĝo kuniĝas en *idovartejoj* ĝis kiam la gepatroj denove zorgas ilin por kelkaj monatoj. La specio atingas la seksan maturecon la duan jaron.

La Pleja krestoŝterno manĝas per plonĝado fiŝojn, preskaŭ ĉiam el maro, kiel plej granda parto de la ŝternoj de la genro *Thalasseus*, kaj ĉefe anĉovoj kaj pilĉardojn, foje etajn krustulojn, krabojn, kalmarojn, ktp. Ĝi kutime plonĝas rekte kaj ne laŭŝtupe kiel la Arkta ŝterno; foje eĉ dumnokte. Propono de fiŝo de la masklo al la ino estas parto de la ceremonia pariĝado.

## Aspekto 
Pleja krestoŝterno estas granda ŝterno, 45 ĝis 50&nbsp;cm longa, kun enverguro de 125–135&nbsp;cm kaj pezo de 350-450 gr, dua plej granda nur post la Kaspia ŝterno sed malfacile konfuzebla kun tiu karotbeka gigantulo, kiu havas ampleksajn malhelajn partojn en subflugiloj. Pleja krestoŝterno havas longan ruĝan bekon, helgrizajn suprajn partojn kun malhelaj flugilpintoj kaj blankajn subajn partojn. La kruroj estas nigraj, la kolo granda kaj fortija kaj la vosto ne tre forkoforma. Vintre, la nigra krono iĝas makula kun pli blanka frunta parto, sed la kresto restas. Junuloj de Pleja krestoŝterno havas skvamecan aspekton ĉedorse. Ambaŭ seksoj estas identaj. La voĉo estas karaktera laŭta iritiga bruo kiel tiu de Sandviĉa ŝterno.

En kelkaj partoj de sia teritorio, Pleja krestoŝterno povas esti konfuzita kun la Eleganta ŝterno, la Granda krestoŝterno aŭ kun la Bengala krestoŝterno. Ĝi estas pli pala supre ol la Bengala krestoŝterno kaj la flavbeka Granda krestoŝterno. Eleganta ŝterno havas pli longan kaj kurban bekon kaj montras pli da blanko en la frunto vintre.

Apero de Eleganta ŝterno en Eŭropaj akvoj signifas, ke la vidaĵoj de Pleja krestoŝterno kaj de Eleganta ŝterno bezonas revizion, ĉar tiu lasta specio estas konsiderata malprobabla migranto en tiu areo.

## Aliaj 
Pleja krestoŝterno estas specio protektita de la *Traktato por la konservado de Afrikeŭraziaj Migrantaj Akvobirdoj* (AEWA en la angla).

## Referencoj 
## Fontoj 
*  Ne minacata
* Bridge, E. S.; Jones, A. W. & Baker, A. J. (2005): A phylogenetic framework for the terns (Sternini) inferred from mtDNA sequences: implications for taxonomy and plumage evolution. *Molecular Phylogenetics and Evolution* **35**: 459–469. PDF plena teksto 
* Harrison, Peter (1988): *Seabirds (2a eldono)*. Christopher Helm, London ISBN 0-7470-1410-8
* National Geographic Society (2002): *Field Guide to the Birds of North America*. National Geographic, Washington DC. ISBN 0-7922-6877-6

## Eksteraj ligiloj 
* ĉe Flickr
* http://www.oiseaux.net/oiseaux/charadriiformes/sterne.royale.html

Kategorio:Thalasseus
Kategorio:Neotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Ameriko