open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Luciano Berio

**Luciano BERIO** (naskiĝis la 24-an de oktobro 1925 en Oneglia [nun Imperia], Italio; mortis la 27-an de majo 2003 en Romo, Italio) estis itala komponisto. Li estas rimarkita pro sia eksperimenta verko (precipe sia 1968-9 komponaĵo *Sinfonia* [Esperante *Simfonio*] por voĉoj kaj orkestro) kaj sia vojmontra verko kun elektronika muziko.

## Vivo 
Berio naskiĝis kaj kreskis en kampara Italio, la filo kaj nepo de orgenistoj kaj komponistoj. Pro tio, li ricevis bonan kaj fundan trejnadon hejme. Dum sia junaĝo, li estis lerta pianisto, sed vundo ĉe la dekstra mano, kiun li ricevis dum sia unua tago de milita trejnado, finis lian prezentan karieron. Do, li koncentriĝis sur komponado, kaj li iĝis unu de la plej fekundaj komponistoj de la malfrua 20-a jarcento.

Li unue studis en la Milana Konservatorio kun Giulio Cesare Paribeni kaj Giorgio Federico Ghedini, kaj tie li ricevis sian unuan sperton kun samepoka muziko. Unue, li perceptis, ke ĉi tia muziko estas konfuza (speciale *Pierrot lunaire* [*Lunfrapita Pieroto*] fare de Arnold Schönberg), sed li rapide lernis samepokajn muzikteorion kaj komponteknikojn kun la komponisto Giorgio Ghedini, precipe instrumentadan teorion.

En 1951, Berio iris Usonon por studi kun Luigi Dallapiccola en Tanglewood. Poste li vizitis Somerkursojn en Darmstadt renkontante Pierre Boulez, Karlheinz Stockhausen, György Ligeti kaj Mauricio Kagel. En 1955 li fondis en Milano la Studio di fonologia musicale Rai di Milano, plano por disvastigo de elektronika muziko. Ĉi tie li invitis multajn komponistojn, kiel Henri Pousseur kaj John Cage. Krome li fondis la periodaĵon *Incontri Musicali*.

En 1964 li fondis Julliard ensemble, ensemblon por disvastigo de la nuntempa muziko.

En 1987 li fondis en Florenco Tempo Reale, grupon por antaŭenigi nuntempan kaj eksperimentan muzikon ankoraŭ nun ekzistantan.

En 2001 li mortis en Romo.

## Ĉefaj verkoj 
* *Circles* [*Cirkloj*] por ina voĉo, harpo kaj 2 perkutistoj (1960), kun teksto fare de E.E. Cummings
* *Nones* [*Nonoj*] (1954), lia unua maĵora verko por orkestro
* lia serio de *Sequenze* [*Sekvencoj*], tre malfacilaj kaj virtuozaj solverkoj
** *Sequenza I* por fluto (1958)
** *Sequenza II* por harpo (1963)
** *Sequenza III* por voĉo (1965-6)
** *Sequenza IV* por piano (1965-6)
** *Sequenza V* por trombono (1966)
** *Sequenza VI* por aldo (1967)
** *Sequenza VII* por hobojo (1969)
** *Sequenza VIII* por violono (1976-7)
** *Sequenza IX* por klarneto (1980)
*** *Sequenza IXb* por aldsaksofono (1981)
** *Sequenza X* por trumpeto kaj resonanco de piano (1984)
** *Sequenza XI* por gitaro (1987-8)
** *Sequenza XII* por fagoto (1995)
** *Sequenza XIII* por akordiono (1995-6)
* *Sinfonia* [*Simfonio*] por 8 amplifaj voĉoj kaj orkestro (1968-9), lia plej populara verko

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.centrotemporeale.it
* Luciano Berio 
* Dietro il Labirinto: Luciano Berio (itale)

## Bibliografio 
* OSMOND-SMITH, David. "Berio, Luciano". *Grove Music Online*, redaktita de L. MACY. http://www.grovemusic.com 

Kategorio:Italaj operkomponistoj
Kategorio:Italaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri artoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Oriente

**Oriente** povas esti:

* Adverba formo de Oriento;
* Urbo en Brazilo: Oriente (San-Paŭlio);
* Urbo en la Bonaera Provinco, Argentino: Oriente (Argentino);
* Malnova provinco de Kubo: Oriente (Kubo);
* Metrostacio en Lisbono, verko de Santiago Calatrava: Oriente (Lisbono).
* Stacio en Medeĝino, Kolombio: Oriente (Metroo de Medellín)
Swany

**Swany Korporacio** [sŭaNI], () estas japana korporacio kies Honora Prezidanto estas Etsuo Miyoshi. Ĝia ĉefoficejo situas en Higashikagawa en la prefektujo Kagaŭa.

Ĝi produktas Walkin'Bag kaj gantojn. Iuj el ĝiaj produktoj havas Esperantan nomon, ĉar la Honora Prezidanto estas Esperantisto.

## Datumo 
* Oficejoj:
** Ĉefoficejo: Higashikagawa en Kagaŭa-prefektujo
** Suboficejo: Tokio
* Kapitalo: 90 000 000 enoj
* Enspezoj: JPY 4 500 000 000 (junio 2013), sume de grupoj JPY 5 500 000 000 (junio 2013)
* Komizoj: 107
* Produktaĵoj
** gantoj
** Walkin'Bag

## Subkompanioj 
### Swany America Korporacio 
* Kapitalo: USD 31 000 000
* Komizoj: 25

### Swany Ĉina Korporacio 
* Kapitalo: USD 1 500 000
* Komizoj: 270

### Swany Grandmura Ganta Korporacio 
* Kapitalo: USD 2 500 000
* Komizoj: 320

### Swany Ganta Korporacio 
* Kapitalo: USD 1 350 000
* Komizoj: 220

### Swany Taicang Ganta Korporacio 
* Kapitalo: USD 1 100 000
* Komizoj: 300

### Swany Kamboĝo Korporacio 
* Kapitalo: USD 2 500 000
* Komizoj: 400

## Eksteraj ligiloj 
* Swany　(Japane)
* Swany en Usono 

Kategorio:Japanaj firmaoj
Domajno de plej alta nivelo

__NOTOC__
**Domajno de plej alta nivelo** estas interreta domajno. Disdivido de tuta interreto je domajnoj de la alta nivelo estas la unua en hierarkio de disdividoj de interreto de la tuto ĝis ĉiu aparta komputilo.

Nomo de ĉi tia domajno estas la lasta en nomo de ĉiu domajno, ĝi estas post la lasta punkto.

Domajno de plej alta nivelo estadas de kelkaj diversaj specoj:

## Nacia domajno de plej alta nivelo 
## Ĝenerala domajno de plej alta nivelo 
## Speciala domajno de plej alta nivelo 
Pro tio ke interreto estis inventita en Usono, ekzistas domajnoj de plej alta nivelo ligitaj kun Usono:
* **.gov** — la usona registaro
* **.mil** — la usona armeo
Ankaŭ ekzistas akcesora teknika domajno de plej alta nivelo:
* **.arpa**

## Historia jam ne ekzistanta domajno de plej alta nivelo 
**.nato** estas farita fine de la 1980-aj jaroj por NATO kiel internacia organizaĵo. Sed poste estis kreita domajno **.int** por ĉi tiaj organizaĵoj, kaj estis kreita **.nato.int** anstataŭ **.nato** ; **.nato** estis forigita en julio de 1996.

Antaŭe krom interreto estis aliaj same grandaj retoj - Bitnet, UUCP ktp, kaj por sendado de retpoŝto de interreto en la aliajn retojn estis pseŭdodomajnoj de plej alta nivelo **.bitnet** , **.uucp** ktp, sed ili forestis en DNS. Nun ili plejparte jam ne estas uzataj, nur **.uucp** estas uzata tie kie interreto forestas.

## Rezervita domajno de plej alta nivelo 
Laŭ RFC 2606 la rezervitaj domajnoj estas:
* **.example** — por uzado en ekzemploj
* **.invalid** — por speciale fari nevalidajn adresojn
* **.localhost** — por ne estu kolizioj kun tradicia uzo de nomo localhost
* **.test** — por testoj
* Maps Domain World (4080x2040)

## Vidu ankaŭ 
* Domajna nomsistemo
Ĝenerala domajno de plej alta nivelo

**Ĝenerala domajno de plej alta xxx

nivelo** estas domajno de plej alta nivelo por tutmonda uzado, male al nacia domajno de plej alta nivelo.

Jam ekzistantaj domajnoj estas:
* .aero — por aviado
* .biz — por komercaj organizaĵoj
* .com — por komercaj organizaĵoj (sen limigoj)
* .coop — por kooperativoj
* .edu — por lernaj organizaĵoj, plejparte universitatoj
* .info — por informo (sen limigoj)
* .int — por internaciaj organizaĵoj
* .museum — por muzeojxxx

* .name — por personoj
* .net — por organizaĵoj rilataj al funkciado de interreto
* .org — por nekomercaj organizaĵoj
* .pro — por profesiuloj

Ankoraŭ ne ekzistantaj konstrukciataj domajnoj estas (junio 2005):
* .cat — por kataluna lingvo
* .jobs — por serĉado de laboro
* .mobi — por movataj aparatoj
* .post — por poŝto
* .travel — por turismo
* .xxx — por informo por plenaĝuloj
* .asia
* .mxxxx

ail
* .tel (du diversaj proponoj)
Krizipo

**Krizopo de Soli** (279-206 a.K.) estis studento de Kleanto kiu sukcedis lin kiel la estro de stoika filozofio. Li iniciatis la sukceson de Stoikismo kiel la plej influa filozofia movado dum jarcentoj en la Greka kaj Roma regiono.

Fekunda verkisto kaj debatisto, Krizopo skribis pli multe ol 700 verkoj. Neniu restas, krom kelkaj fragmentoj en la verkoj de postaj verkistoj kiel Cicerono, Seneko, kaj aliaj.

Krom lia filozofia laboro, Krizopo vojaĝis kiel legato de la nacio Rodoso. Oni kredas ke li mortis de ridado post vidi azenon manĝante figojn.

Dosiero:Chrysippus of Soli.jpg|

Kategorio:Helenaj filozofoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 3-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en la 3-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en Ateno
Vostsaltuloj

La **vostsaltuloj** (*Collembola*) estas ordo de la senflugilaj prainsektoj (apterigotoj). Ilia abdomeno estas 6-tegmenta; la 4-a segmento havas apendicon, kiu estas felksebla sub la abdomenon. Tiu apendico estas modifita abdomena fino, kiu helpas la moviĝon de la specioj. Oni ankaŭ povas trovi membrorudimentaĵojn sur la 1-a kaj 3-a abdomenaj segmentoj.

Ili havas 3 ordojn:
# *Poduromorpha*
# *Entomobryomorpha*
# *Symphypleona*

Konataj specioj estas la akvopulo (*Podura aquatica* L.) glaĉerpulo (*Desoria glacialis* Nic.), glacia pulo (*Desoria saltans*, foje ankaŭ *Isotoma saltans*) kaj neĝpulo (*D. nivalis* L.).

## Rolo en la grundoj 
En grundoj ili rolas gravan rolon, ili manĝas la plejn molajn partojn de la mortintaj folioj. Oni kalkulis ke en arbara grundo (la plej riĉaj) povas esti ĝis po 4 miliardoj de vostsaltuloj en unu hektaro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* prelego () pri la formiĝado de humo kaj vivantaĵoj en grundoj : (ĉi tie komenco de adeso reteja) .youtube.com/watch?v=LmF06t-V13U
Samflugilaj

La **samflugilaj** insektoj aŭ homopteroj (*Homoptera*) estas subordo de la hemipteroj. Ilin karakterizas, ke la antaŭa kaj malantaŭa flugiloj estas samformaj aŭ mankas. Al tiuj ĉi apartenas cikadoj, planto-laŭsoj.

eta|maldekstra|180ra|
eta|maldekstra|180ra|

Kategorio:Insektoj
Efemeropteroj

eta
**Efemeropteroj** (*Ephemeroptera*) estas ordo de akvaj insektoj konsiderata parto de antikva senranga grupo de insektoj nomata *Palaeoptera* (kiu ankaŭ inkludas libelojn kaj  zigopterojn). Tiu ĉi ordo enhavas pli ol 3,000 konatajn speciojn en 400 genroj kaj 42 familioj.

Ili havas sveltan korpon, du grandajn antaŭajn kaj du malgrandajn - fajne retizitajn - flugilojn kaj 3-4 longajn, segmentumitajn vostoharo. Ili estas senbuŝaj insektoj, kiuj ne kapablas sin nutri kaj vivas nur kelkajn horojn, maksimume 1 tagon. Ilian mallongan vivon plenigas la kopulacio kaj demeto de ovoj.

La eloviĝantaj larvoj vivas ĝis plena evoluo raban vivmetodon. Ilia evolua stado komenciĝas perla akvo-kutimiĝinta larvo, kiun sekvas iu transira "subimago"-formo kaj per nova elhaŭtiĝo aperas la preta insekto (imagino).

La plej konata specio estas la brunkorpa, brunmakul-flugila **ordinara efemero** (*Ephemera vulgata L.*) kaj la **blanka borda efemero** (*Palingenia horaria B.*), kiu aperas kelkfoje tiom amase, ke oni uzas ilin kiel sterkon.

La plej granda efemero de Hungario estas la **tisa efemero** (ankaŭ tisofloro)(*Palingenia longicauda Oliv*.), kiu aperas amase en junio en certaj lokoj de rivero Tiso. Ilian abruptan kaj amasan aperon nomas la hungaroj *florado de la Tiso* (tisoflorado), el kio la sinonima nomo. La miliono da forĵetitaj haŭtoj kaj la formortintaj kadaroj tiutempe dense kovras (pli precize iam kovris, hodiaŭ la florado jam ne estas tiom amasa) la riveran surfacon. Ili flugas 1-2 km kontraŭ fluo de la rivero kaj tiam demetas ovojn en la akvon. Tiel la ovoj adheriĝas ĉ. ĉe la sama loko, kie ekflugis la efemero. La larva vivo de efemero el ovo daŭras 3 jarojn, estiel imagino ĝi vivas kelkajn horojn.

Kategorio:Insektoj
Kate Winslet

[eta|dekstre|250px|Winslet ĉe la filmon premiero de *Divergent* en Marto 18, [2014]]
**Kate WINSLET**, plennome **Kate Elizabeth Winslet** (naskiĝis la 5-an de oktobro, 1975) estas angla aktorino.

Kate Winslet naskiĝis en Reading, Berkshire. Jam frue ŝi ekinteresiĝis pri la aktorado, ĉefe certe pro la influo de sia familio: Ŝiaj geavoj gvidis la teatron en Reading, la gepatroj iam mem estis geaktoroj kaj ŝia onklo Robert Bridges estis stelulo en Londono. Sian karieron Kate Winslet komencis per varbaĵoj kaj per teatraj prezentoj, ĉefe en la lernejo.

En la jaro 1991 ŝi finis sian studadon en la *Arts High School*. Sekvis malgrandaj gastroloj en televid-serioj, interalie en *Dark Season*, kie ankaŭ la aktoro Stephen Tredre havis malgrandan rolon. La tiutempe 15-jara Kate kaj la 28-jara Stephen rapide enamiĝis unu al la alia kaj ekluis etan loĝejon en Londono.

Sian kinodebuton ŝi havis en 1994. En la filmo *Heavenly Creatures* ŝi prezentis junan murdistinon. Famon ŝi akiris en 1995, per rolo en la filmigo de la verko *Sense and Sensibility* de Jane Austen. Ŝi tiam estis unuafoje nomumita por la Oskar-premio en la kategorio *plej bona ina epizoda rolo*. Post *Jude the Obscure* kaj la rolo de Ofelia en *Hamlet* (1996) ŝi kaptis la atenton de la filmistoj en Hollywood.

En la filmo *Titanic* (1997 ŝi agadis apud Leonardo Di Caprio kaj gajnis sian duan nomumon por la Oskaro.

En la jaro 1998 Kate Winslet edziniĝis al la reĝisoro Jim Threapleton, kaj la 12-an de oktobro 2000 naskiĝis la filino Mia. Tamen la geedzoj du jarojn poste disiĝis.

Post sia granda granda sukceso en *Titanic* ŝi poste ricevis bonajn kaj postulemajn rolojn, ekzemple en *Iris*, filmbiografio pri la verkistino Iris Murdoch. Ankaŭ pro tiu ĉi rolo de la juna Iris ŝi estis nomumita por la Oskaro.

Ekde 2003 Kate Winslet estas edziniĝinta al la brita reĝisoro Sam Mendes. La 22-an de decembro, 2003, en Novjorko naskiĝis la filo Joe.

Du menciindaj filmoj estiĝis en 2004: *Ethernal Sunshine of the Spotless Mind* (pro kiu plian fojon gajnis nomumon por la Oskaro) kaj *Finding Neverland*.

Stéphane Schmutz attribue le rôle de Mélissa dans Volcano II à Kate Winslet.

## Filmaro 
### Televido 
### Aŭdlibroj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 5-an de oktobro
Kategorio:Britaj kantistoj
Kategorio:Britaj voĉaktoroj
Kategorio:Britaj teatruloj‎
New Harmony

**New Harmony** ("Nova Harmonio") estas urbeto en Indianio, Usono. Ĉe la censo de 2000, 916 homoj loĝis en la urbo.

New Harmony estas plej fama pro sia historio. Unue nomita nur "Harmony", la urbon konstruis la "Harmonio Socio", estrita de Georg Rapp. Ĉi tiu estis la dua el tri urboj konstruita de ĉi tiu Germana religia grupo, ankaŭ nomita la "Rappistoj." Kiam la Socio moviĝis al Pensilvanio, ili vendis la teron kaj konstruaĵojn al Robert Owen, Kimra utopia pensisto kaj socia reformisto, kiu renomis ĝin "New Harmony." Owen provis krei utopian komunumon, kaj komencis varbi loĝantojn en 1825. La urbo malpermesis monon kaj aliajn varojn. Sed la komunumo disiĝis kaj la eksperimento finis en 1829 pro daŭraj kvereloj.

New Harmony ankaŭ estas la hejmo de la Paul Tillich Parko, kiu memorigas la faman 20a-jarcentan teologon Paul Tillich. La parko dediĉiĝis je la 2-a de junio 1963, kaj la cindroj de Tillich entombiĝis tie post lia morto en 1965.

[maldekstra|eta|250px|New Harmony en la jaro 1831. Skizo el [Charles Alexandre Lesueur.]]
eta|maldekstra|180px|
eta|maldekstra|180px|
eta|maldekstra|300px|

Kategorio:Indianio
Emso

**Emso** (, ) estas rivero en la okcidenta parto de Germanio.
Ĝi fluas tra la federaciaj landoj Nordrejn-Vestfalio kaj Malsupra Saksio (Emslando).
Ĝi elteriĝas en la pejzaĝo *Senne* ĉe la Teŭtoburga Arbaro en Germanio (apud Bielefeld) kaj enfluas tra la Dolardo kaj la Vadomaro al la Norda Maro.

La longo estas 371&nbsp;km, el kiu 238&nbsp;km estas ŝipveturebla.
La Emso-Jadokanalo formas ligon kun la rivero Jado (Jade).
La Dortmundo-Emsokanalo iras grandparte paralele je la Emso.

Unu el la branĉoriveretoj estas la Haso (Hase). Ĝi fontas en la Teŭtoburga Arbaro kaj disforkiĝas ĉe duforkaĵo en la Elso (Else), kiu iras al la Vezero (Wezer), kaj la vera Haso kiu ĉe Meppen enfluas la Emson.

Urboj laŭlonge la Emso estas: Telgte, Greven, Emsdetten, Rheine, Lingen, Haren, Meppen, Lathen (kun la testotrako de la glistrajno), Papenburg (kun la ŝipkonstruejo de la firmao Meyer), Leer kaj Emden.

La Emso iras tra la Vadomaro kiel *Okcidenta Emso* (Westereems) inter la insuloj Rottumeroog kaj Borkum.

La nederlanda komunumo Eemsmond prenis sian nomon de la situo ĉe la buŝo de la rivero.

## Vidu ankaŭ 
* Emsbaraĵo

Kategorio:Riveroj en Eŭropo
Kategorio:Riveroj en Germanio
Kategorio:Riveroj en Nordrejn-Vestfalio
Kategorio:Riveroj en Malsupra Saksio
Kapreolo

La **kapreolo** (*Capreolus capreolus*) estas svelta bestospecio el la cervedoj. Ĝia kapo estas mallonga, obtuze finiĝanta; la oreloj estas mezgrandaj, la okuloj grandaj, larmosako estas eta, la kolo longa, la korpotrunko forta, kruroj altaj kaj maldikaj. La hufoj estas malgrandaj, pintaj. La kornara bazo estas larĝa; ĉiu kornaro havas nur du branĉojn estantajn fortaj, raspaj. Nur viraj kapreoloj havas kornarojn. En la unua jaro la karpeolo havas nur senbranĉajn ostajn kornojn, en la dua jaro aperas ioma disiĝo en la korno, sed nur en la tria jaro aperas la perfekta, kutima kornaro. La vira kapreolo deĵetas siajn kornarojn en oktobro aŭ novembro, la novaj elkreskas en marto.

Tiu palearktisa specio estas disvastiĝinta en preskaŭ tuta Eŭropo kaj grandparto de Azio. Ĝi vivas ĝis 2400 m en la montaroj.

Ĝi vivas en falfoliaj arbaroj, sed ankaŭ en arbustaro inter agroj, paŝtejoj, herbejoj. Ĉiu kapreola individuo havas sian teritorion. Ili vivas somere ĉefe sola, sed vintre formas grupojn, kiujn gvidas ĉiam la plej maljuna kapreolino.
eta|maldekstra|220px|Kapreolido kun blankaj makuloj.

La pariĝa periodo daŭras de julio ĝis komenco de septembro, sed tion sekvas posta seksarda periodo de fine de septembro ĝis oktobro.

La kapreolino naskas en majo-junio unu aŭ du, malofte eĉ tri, makulitajn idojn. La kapreolidoj restas 10 monatojn en la familio, poste disiĝas, kaj en la 14-a monata iĝas sekse maturaj.

Ili manĝas vegetaĵojn, plantojn, ŝosojn, fruktojn.

## Vidu ankaŭ 
* Kapriolo
* Skandinavaj marbordaj koniferaroj

maldekstra|eta|200px

## Eksteraj ligiloj 
* sur Ipernity fotoj de Kapreoloj en kampoj de Ĉampanjo dum vintro
* kiam ili fuĝas makulo el blankaj haroj elstare videblas, tio estas intenca sigo pri danĝero

Kategorio:Cervedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Mamuloj de Pollando
Muntjako

**Muntjako** aŭ **munĝako** (*Muntiacus*) estas orientalisa genro de la cervedoj. Ili havas sveltan, muskolan korpon, longajn kaj maldikajn krurojn, mezlongan, lanuge hararan voston. La fela hararo estas mallonga, glata kaj kompakta, supre flavbruna, ĉekole helbruna. La mentono, gorĝo, ventroposto estas blanka, la ventroantaŭo estas flava. Sur la kruroj, super la nigraj hufoj troviĝas blanka makulo. La bazo de la kornaroj estas tre longa (8–10&nbsp;cm). Ĝia tuta korpolongo estas 115–126&nbsp;cm, el kio 15–18&nbsp;cm estas la vosto. La ŝultroalto estas 65–70&nbsp;cm.

Estas dek specioj:

* Hinda muntjako aŭ Komuna muntjako, *Muntiacus muntjak*
* Reevesa muntjako aŭ Ĉina muntjako, *Muntiacus reevesi*
* Hairy-fronted muntjac aŭ Nigra muntjako, *Muntiacus crinifrons*
* Feaa muntjako, *Muntiacus feae* 
* Bornean Yellow muntjac, *Muntiacus atherodes* 
* Rusvelta muntjako, *Muntiacus rooseveltorum*
* Gongŝana muntjako, *Muntiacus gongshanensis*
* Giganta muntjako, *Muntiacus vuquangensis*
* Truongsona muntjako *Muntiacus truongsonensis*
* Leaf muntjac *Muntiacus putaoensis*

Ili vivas en Sumatro, Javo, Borneo, Malaja Duoninsulo, kaj Himalajo.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ
*Orient-himalajaj subalpaj koniferaroj

Dosiero:Shammy2.jpg|
Dosiero:Schopfhirsch.jpg|
Dosiero:Muntjaks.jpg|

Kategorio:Cervedoj
Kategorio:Orientalisa faŭno
Utero

**Utero** estas ujeca organo de virina korpo, situanta ene de koksosto. Ene de utero okazas disvolviĝo de embrio al feto. Muskoloj de utero partoprenas en procezo de nasko.

Uteroptozo aŭ uteroprolapso estas konata malsano de la organo.
Grandrapida trajno

[eta|200px|Japanio [Ŝinkanseno E5]]
eta|200px|Germana ICE-trajno
200px|eta|Thalys-trajno

**Grandrapida trajno** aŭ **rapidega trajno** estas trajno, kiu estas adaptita por veturi pli ol 200 km/h. Maksimuma rapideco de alitipaj (inter-urbaj) trajnoj estas inter 160 kaj 200 km/h.

Rapidtrajnoj povas veturi tiom rapide nur laŭ adapitaj trakoj. Plej ofte temas pri tute novaj tipoj de trakoj; foje ankaŭ oni adaptas ekzistantajn liniojn. Grandrapidaj trajnoj povas veturi ankaŭ je ordinaraj reloj, sed tiam je adaptita rapideco.

## Tipoj de grandrapidaj trajnoj 
* la franca TGV, je kiuj baziĝas ankaŭ Thalys, Eurostar kaj la unua generacio de la hispana AVE
* la germana ICE, je kiu baziĝas la dua generacio de AVE
* la itala ETR.500
* la japana Ŝinkanseno
* la usona Acela

## Vidu ankaŭ 
* Altrapida fervojo
* Mezlonga Distanco en Hispanlando
* Maglevo (trajneca veturilo ne plu uzanta relojn)
* Pendolino de Fiat Ferroviaria

Kategorio:Transportaj rimedoj
Kategorio:Fervojo
Mongolaj invadoj al Japanio

[eta|300px|[Samurajo batalanta kontraŭ mongoloj. Pentrita ĉ. 1293]]
**Mongolaj invadoj al Japanio** (japane 元寇 Genkō) estis du provoj (1274 kaj 1281) de mongoloj konkeri Japanion. Ambaŭ provoj estis sensukcesaj.

Dum la invado de 1281 multaj mongolaj ŝipoj pereis pro ŝtormego (tajfuno), kiun tiutempaj japanoj nomis *kamikadze* ("dia vento"). Estas la unua dokumentita fojo, kiam la vorto estis uzita.

## La unua invado 
## La dua invado 
## Referencoj 
Kategorio:Historio de Azio
Kategorio:Historio de Mongolio
Kategorio:Historio de Japanio
Kategorio:Invadoj
Kategorio:13-a jarcento en Azio
Kategorio:Konfliktoj en 1270-1279
Kategorio:Konfliktoj en 1280-1289
Damaĝo

**Damaĝo** estas malprofito okazinta al iu per ekstera kaŭzo. Tiu malprofito povas esti perdo, neniiĝo, valor-malpliiĝo de iu objekto. Damaĝo povas tuŝi eĉ la homon mem kiel morta akcidento, perdo, vundiĝo, malsaniĝo de membroj, korpopartoj.

## Juraj efikoj de damaĝo
Se homo kaŭzas domaĝon al alia persono intence aŭ pro neglekto, li kutime estas devigata je damaĝkompenso.

Se damaĝo trafas objekton (aŭ personon, ekz. dungiton) bezonatan por plenumi kontrakton, povas esti, ke tio liberigas de la devo de kontraktoplenumo. Tio dependas de la situacio (precipe ĉu la objekto estas anstataŭigebla), la nacia juro kaj ĉu io estas difinita en la kontrakto mem.

## Eblaj kaŭzoj de damaĝo
* neintenca ago de alia persono, ekz. ĉe akcidento
* intenca ago de alia persono, ekz. ĉe rompoŝtelo
* natura katastrofo aŭ alia natura influo, ekz. sovaĝa besto

## Vidu ankaŭ
* Difekto

Kategorio:Bazaj terminoj de juro
Naskiĝtago

**Naskiĝtago** (aŭ **naskotago**) estas la dato je kiu oni naskiĝis. En multaj kulturoj ekzistas kutimo festi la datrevenon de ies naskiĝtago per iu maniero, ekzemple okazigante naskiĝotagan feston por amikoj, dum kiu donacoj estas donataj al la persono festanta sian naskiĝtagon. Estas ankaŭ kutime pritrakti la festanton speciale bone kaj ĝenerale sekvi ties dezirojn je la naskiĝotago. La plej konata gratulkanto en la tuta mondo verŝajne estas *Bondezirojn al vi*.

eta|maldekstra|
Naskiĝotagoj de famaj homoj estas ofte festataj en speciala maniero ankaŭ post kiam la koncerna persono jam mortis. Tiel oni ĉiujare rememoras tiun personon kaj eventuale ankaŭ la laboron kiun ŝi aŭ li faris kaj la kontribuon al la socio en kiun tio efektiviĝis. Verŝajne la monde plej konata kaj plej vaste festata naskiĝotago estas Kristnasko - la naskiĝotago de Jesuo Kristo je la 25-a de decembro. La esperantistoj festas ĉiujare la naskiĝotagon de L. L. Zamenhof, la iniciatinto de esperanto - lia naskiĝotago, la 15-a de decembro, estas festata kiel la Zamenhofa tago.

## Vidu ankaŭ 
* *Bondezirojn al vi*
* Naskiĝotaga paradokso
* Naskiĝotaga atako
* Astrologio
* Nomtago - simila kutimo en iuj kulturoj

Kategorio:Festoj
Kategorio:Kalendaro
Kalendaro (presaĵo)

**Kalendaro** estas ankaŭ presaĵo, kiu montras tagojn de difinita periodo da tempo. Gregoria kalendaro estas preskaŭ ĉiam la bazo de presitaj kalendaroj.

Presitaj kalendaroj ofte donas la eblon ion skribi en ili por memori kion necesos fari. Ili ankaŭ nomiĝas taglibro aŭ agendo.

Kalendaron de ĉiu monato oni kutime faras el kvar ĝis ses linioj, ĉiu el kiuj respondas al semajno. Ekzemplo:

## Kalendaroj en diversaj landoj 
En diversaj landoj estas diversaj tradicioj de presado de la kalendaroj.

### Arabaj landoj 
Ĉiuj arabaj landoj krom Sauda Arabio oficiale uzasas gregorian kalendaron. En Sauda Arabio oficiala estas la islama kalendaro. En Irano oficiala estas gregoria kalendaro sed islama kalendaro estas multe neoficiale uzata.

Gregorian kalendaron oni nomas kiel "naska kalendaro" ĉar ĝi kalkuliĝas ne nasko de Kristo.

Semajno komenciĝas sabate. Vendredojn oni presas per ruĝa tiparo.

En ĉiuj landoj krom Sirio nomoj de monatoj estas similaj al kutimaj, en Sirio oni uzas aliajn siajn nomojn de monatoj.

### Barato 
Sur papero de kalendaro semajno kutime komenciĝas dimanĉe, sed ofte estadas ankaŭ kalendaroj kun semajno komenciĝanta lunde.

Dimanĉojn kaj iam ankaŭ sabatojn oni presas per ruĝa, oranĝkolora aŭ simila tiparo, sed ne per verda aŭ blua.

Festaj kaj religie signifaj tagoj povas havi specialan koloron aŭ bildeton.

### Ĉinio 
Sur papero de kalendaro semajno komenciĝas dimanĉe. Kvankam en ĉina lingvo vortoj por tagoj de semajno de lundo ĝis sabato estas "semajno"+"unu", "semajno"+"du" ... "semajno"+"ses"; dimanĉo estas "semajno"+"suno". Ankaŭ en la lingvo januaro estas "unu"+"monato", februaro estas "du"+"monato" ktp.

Sabatojn kaj dimanĉojn oni presas per ruĝa tiparo.

### Israelo 
Semajno komenciĝas dimanĉe. Sabatojn oni presas per alia koloro.

Dimanĉo estas unua labortago de semajno kaj estas presita per normala (nigra) koloro.

### Nepalo 
Dimanĉo estas unua tago de semajno kaj estas presita per la sama koloro.

### Pollando 
Semajno komenciĝas lunde. Dimanĉojn oni presas per ruĝa tiparo.

### Rusio 
Semajno komenciĝas lunde. Dimanĉojn kaj festaj tagoj oni presas per ruĝa tiparo. Ankaŭ sabatoj povas esti ruĝaj.

### Turkio 
Semajno komenciĝas lunde. Dimanĉojn kaj sabatojn oni presas per ruĝa tiparo.

Kategorio:Kalendaro
Kategorio:Eldonaĵoj
A kun nombro

Litero **A kun nombro** havas plurajn signifojn:

(ĉi tie *n* estas entjero)
***A0** ... **A9** estas normaj dimensioj de folioj de papero (vidu pli detale artikolojn A3, A4).
***A0** ... **A9** estas spektraj klasoj de steloj.
***a1** ... **a8** estas ĉeloj de ŝakluda tabulo.
***A0** ... **A***n-1* estas kutimaj nomoj de cirkvitoj de *n* bita adresa  buso.
***A-10** estas nomo de speco de usonaj batalaviadiloj.
***29A** estas grupo de virus-/vermverkistoj.
***A-10 Pole Mokotowskie** estas unu el la varsoviaj metrostacidomoj.
***An** en angla lingvo, estas muzika noto, kaj n estas oktavo.

## Aparte
A0 A1 A2 A3 A4 A5 A6 A7 A8 A9 A10 A11 A12
B kun nombro

Litero **B kun nombro** havas plurajn signifojn:
***B0** ... **B9** estas normaj dimensioj de folioj de papero.
***B0** ... **B9** estas spektraj klasoj de steloj.
***B52** estas nomo de speco de usonaj bombaviadiloj.
***b1** ... **b8** estas ĉeloj de ŝakluda tabulo.
*10B, 11B estas izotopoj de kemia elemento boro.
***Bn** en angla lingvo, estas muzika noto, kaj n estas oktavo.
*B-15, estas glacimonto de Antarkto
C kun nombro

Litero **C kun nombro** havas plurajn signifojn:

(ĉi tie *n* estas entjero)
***C0**... **C9** estas normaj dimensioj de folioj de papero.
***C***n* estas kutimaj nomoj de kondensatoroj en elektra cirkvito.
***C60** kaj kelkaj aliaj **C***n* estas molekuloj de karbono je kemio (molekula stato de karbono estas fulereno).
***c1** ... **c8** estas ĉeloj de ŝakluda tabulo.
***C3-plantoj** kaj **C4-plantoj**.
***C7** estas speco de komputila procesoro.
***C15** ... **C92** estas unu el variantoj de listigo de unuformaj pluredroj.
*12C, 13C, 14C estas izotopoj de kemia elemento karbono.
***Cn** en angla lingvo, estas muzika noto, kaj n estas oktavo.
D kun nombro

Litero **D kun nombro** havas plurajn signifojn:

(ĉi tie *n* estas entjero)
***D2** estas molekulo de deŭterio je kemio.
***d1** ... **d8** estas ĉeloj de ŝakluda tabulo.
***D0** ... **D***n-1* estas kutimaj nomoj de cirkvitoj de *n* bita datuma  buso.
***D66** estas politika partio en Nederlando.
***d4**, **d6**, **d8**, **d10**, **d12**, **d20**, kaj eble la aliaj **d***n* estas priskriboj de rezulto de ĵeto de ĵetkubo aŭ la alia simildistina aĵo kun respektiva kvanto de edroj.
***D***n* estas diodoj produktitaj en Sovetunio. Nomoj kun litero "D" (cirile "Д") estis donitaj al diodoj ĝis 1964, kiam ekiĝis la nova maniero de nomigo. Iuj el la plej konataj diodoj kun ĉi tiaj nomoj estas D2, D7, D9, D226 (Д2, Д7, Д9, Д226) ktp.
***Dn** en angla lingvo, estas muzika noto, kaj n estas oktavo.
F kun nombro

Litero **F kun nombro** havas plurajn signifojn:
Astronomio
**F0** ... **F9** estas spektraj klasoj de steloj.
***F2** estas molekulo de fluoro je kemio.
***F1** ... **F12** estas klavoj de ordinara klavaro.
***f1** ... **f8** estas ĉeloj de ŝakluda tabulo.
***F15**, **F16**, **F22**, **F29** estas nomoj de specoj de usonaj ĉasaviadiloj.
***F22** estas de norma dimensio de baterioj.
***F1** estas Formulo Unu.
*18F, 19F estas izotopoj de kemia elemento fluoro.
***Fn** en angla lingvo, estas muzika noto, kaj n estas oktavo.
G kun nombro

Litero **G kun nombro** havas plurajn signifojn:
***G0** ... **G9** estas spektraj klasoj de steloj.
***g1** ... **g8** estas ĉeloj de ŝakluda tabulo.
***G5** aŭ **G5S** aŭ ankoraŭ G5 Sahelo estas superregiona grupo, celanta ĉefe la sekurecon, kaj nun ĝi konsistas el kvin ŝtatoj de Sahelo.
***G5** aŭ **5G** estas telekomunikada normo.
***G7** (antaŭe nomita kiel **G6** kaj **G8**) estas grupo de la plej gravaj industriaj landoj.
***G20** estas la grupo de 20 gravaj industrilandojindustriaj kaj sojlaj landoj.
***Gn** en angla lingvo, G estas muzika noto, kaj n karakterizigas la nombron de la konsiderata oktavo.
Hallaca

eta|230px|dekstra|*Hallaca* kun ŝinkopano.
**Hallaca** estas tipa kristnaska plado en Venezuelo. Ĝi similas al kvadrata patkuko ĉefe el maizo farĉita per viando (bovaĵo, porkaĵo aŭ kokidaĵo) olivoj, kapsikoj, sekvinberoj, kaj volvita en folio de bananarbo, en kiu ĝi estas bolkuirita.

La preciza recepto varias laŭ la regionoj de la lando.

## Eksteraj ligiloj 
* "Hallaca" en Venezuelo 
* "Bolívar no comió hallacas" 
* Artikolo: La hallaca: una ceremonia afectiva, del Blog *Duelos y Quebrantos*
* Portalo dediĉita al Kristnasko en Venezuelo

Kategorio:Kuirarto
H kun nombro

Litero **H kun nombro** havas plurajn signifojn:
***&lt;h1&gt;** ... **&lt;h6&gt;** estas etikedoj en la markolingvoj HTML kaj XHTML uzataj i.a. en Interreto kaj en ePub-libroj.
***H2** estas molekulo de hidrogeno je kemio.
***h1** ... **h8** estas ĉeloj de ŝakluda tabulo.
*1H (procio), 2H (deŭterio), 3H (tricio) estas izotopoj de kemia elemento hidrogeno.
* La **Hash House Harriers** (mallongigita al HHH aŭ **H3**) estas internacia grupo de nekonkurencivistaj kuristaj kluboj.
N kun nombro

Litero **N kun nombro** havas plurajn signifojn:

(ĉi tie *n* estas entjero)
***N***n* estas priskribo de tio, ke io havas numeron *n* , ankaŭ estas speciala signo № (deksesuma 2116 en Unikodo) por numero.
***N2** estas molekulo de nitrogeno je kemio.
*13N, 14N, 15N estas izotopoj de kemia elemento nitrogeno.
***N1** estis soveta porta raketo
M kun nombro

Litero **M kun nombro** havas plurajn signifojn:

(ĉi tie *n* estas entjero)
***M0** ... **M9** estas spektraj klasoj de steloj.
***M***n* estas britia, rusia, usona aŭ hungaria aŭtomobila vojo.
***M1,6**, **M2**, **M2,5**, **M3**, **M4**, **M5**, **M6**, **M8**, **M10**, ... estas nomoj de metrecaj ŝraŭbecoj.
***M II** estas speco de komputila procesoro.
***M6** estas francia televida kanalo de la firmaa grupo RTL.
***M1** ... **M110** estas astronomiaj objektoj de Messier-katalogo.
***M1 (metroo)** estas la unua tipo de motorvagono de la Metroo de Parizo
O kun nombro

Litero **O kun nombro** havas plurajn signifojn:
***O0** ... **09** estas spektraj klasoj de steloj.
***O5** estis la nomo de rezistadmovado kontraŭnaziisma en Aŭstrio
***O2** estas molekulo de oksigeno je kemio.
***O3** estas molekulo de ozono je kemio.
*16O, 17O, 18O estas izotopoj de kemia elemento oksigeno.
R kun nombro

Litero **R kun nombro** havas plurajn signifojn:

(ĉi tie *n* estas entjero, *x* estas reela nombro)
***R0** ... **R***n-1* estas kutimaj nomoj de registriloj en komputila procesoro.
***R***x* en teknika desegnaĵo signifas ke radiuso de io egalas al *x* .
***R***n* estas kutimaj nomoj de rezistanciloj en elektra cirkvito.
***R03**, **R6**, **R14**, **R20** estas de normaj dimensioj de baterioj.
***R2000** kaj **R4000** estas specoj de komputila procesoro.
***R0**, **R1** estas apartigaj aksiomoj en topologio.
***R5**, **R10**, **R20**, **R40**, **R80** estas serioj de preferaj nombroj nombroj de Renard.
V kun nombro

Litero **V kun nombro** havas plurajn signifojn:

(ĉi tie *n* estas entjeroj)
***V2**, **V4**, **V6**, **V8**, **V10**, **V12**, **V14** (malofte), **V16**, **V18**, **V20** estas specoj de piŝtaj motoroj. En hobiaj motoraj veturiloj, kaj ankaŭ en kamionoj kaj busoj, uzazas V6-, V8- kaj malofte V10-motoroj, en ŝipaj kaj lokomotivaj motoroj specoj de V8 ĝis V20, en iuj tankoj V12-motoroj (ekzemple la germana produktaĵo *Leopard 2* farita ekde 1979), kaj historie la serio de motoroj ankaŭ aplikiĝis en aviadiloj. Rilate al tio, V8 – Du willst der Beste sein estas titolo de germanlingva porinfana kineja filmo el 2013, en kiu centran rolon havas motoraj veturiloj kun V8-motoroj.
***V22**, **V32**, **V34**, **V90**, **V92** estas modemaj protokoloj.
***V.***n1***.***n2* aŭ **V.***n1***.***n2***.***n3* estadas priskribo de versio de komputila programo.
***vortordo V2**.
***V-1** aŭ **V1** estis senhoma eksplodaĵ-plenigita aviadilo (Vidu ankaŭ en ĉi tiu artikolo pri **V2** kaj **V4**).
*47V ... 53V estas izotopoj de kemia elemento vanado.
Saint-Omer

***Saint-Omer (Pas-de-Calais)** estas franca komunumo en la departemento Pas-de-Calais.
****Saint-Omer (stacidomo)** estas fervoja stacio en Saint-Omer (Pas-de-Calais).
***Saint-Omer (Calvados)** estas franca komunumo en la departemento Calvados.
***Saint-Omer (Kebekio)** estas kanada komunumo en Kebekio.

## Vidu ankaŭ 
***Saint-Omer-Capelle** estas franca komunumo en la departemento Pas-de-Calais.
***Saint-Omer-en-Chaussée** estas franca komunumo en la departemento Oise.
****Saint-Omer-en-Chaussée (stacidomo)** estas fervoja stacio en Saint-Omer-en-Chaussée.
Stella Liebeck

**Stella Liebeck** (* 1913) akiris sian mondfamecon per juĝa proceso kontraŭ Mc Donald's, pro akcidento suferita en la gastejo. Ŝi verŝis sin en 1992 per 80-celsiusgrada kafo kaj 6 % de ŝia korpo estis brulvundita.

En la juĝproceso ŝi gajnis kompensan kaj punan monon en sumo de 640.000 da usonaj dolaroj.

## Stella-Award 
Por kolekti similajn aferojn, oni fondis en 2005 la premion *Stella Award* por distingi la specifajn damaĝ-kompensigojn.

## Eksteraj ligiloj 
*http://www.stellaawards.com/
*http://www.gods.at/files/funny/stella%20liebeck.txt

Liebeck, Stella
Liebeck, Stella
Liebeck, Stella
Lathen

**Lathen**  estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Emsland de la federacia lando Malsupra Saksio, kaj kun pluraj najbaraj komunumoj kunlaboras en la komunumaro Lathen. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . Samtempe la komunumo estas la administra sidejo de samnoma komunumaro, germanlingve nomata Samtgemeinde Lathen.

## Geografio 
La komunuma teritorio kaj ankaŭ la resto de la komunumaro konsistas el riverborda pejzaĝo laŭlonge de la Emso, kie troviĝas la plej malnovaj vilaĝoj, kaj torfeja pejzaĝo okcidente de tio kun novaj vilaĝoj. La komunumo atingeblas laŭ la germana aŭtovojo A31. Lathen estas konata pro tiea testotrako de la ŝvebotrajno *Transrapid*.

[eta|maldekstra|300px|la eksperimenta [ŝvebotrajno *Transrapid*]]

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Malsupra Saksio
Kategorio:Distrikto Emsland
X kun nombro

La litero **X kun nombro** havas plurajn signifojn:

(ĉi tie *x* estas reela nombro)
***x***x* aŭ *x***x** estas priskribo de pligrandigo de io je *x* fojoj. Uzate tiel, **x** estas kvazaŭnorma komputika finaĵo. Nombro ĉe la **x** estas koeficiento de multobligo de trafika povo de iu komputila  buso. Cifereca senco da la norma valoro, kiun plimultigas la koeficiento, dependas de pritaksata teknologio:
** AGP - 
** CD-ROM - 150 KB dum sek;
** DVD-ROM - 1,385 MB dum sek;
** PCI-X - 250 MB dum sek;
***X.25** estas unu el protokoloj de elektronika datumtransmeto.
***X-43A** estas usona aviadilo.
*En Kino, **X2** aŭ **X²** estas la dua epizodo de la filmsagao X-Men.
*Ruhrstahl/Kramer X4 estas speco de raket-misilo
*x86 estas serio de komerce sukcesaj komputilaj procesoroj

## Vidu ankaŭ 
* X (apartigilo)
Saint-Omer (Pas-de-Calais)

280ra|dekstra|eta|Saint-Omer
**Saint-Omer** sẽtomeR estas franca komunumo lokita en la departemento Pas-de-Calais kaj en la regiono Hauts-de-France. Tiu mezgranda urbo estas ankaŭ la subprefektejo de unu arondismento kaj la ĉefurbo de tri kantonoj.

## Geografio 
La rivero Aa trafluas la urbon. Ĝenerale havas akvo gravan rolon en Saint-Omer : la urbo estas ĉirkaŭita de marĉoj, kiuj estas nomitaj la *Sanktomeraj marĉoj* (franclingve *le marais audomarois*).

eta|centra|350ra|

## Ekonomio 
Longa malnovtempa manlaboro permesis disvolvigi ekonomie la lokajn marĉojn. Nun estas grandaj legomaj kultivadoj, precipe de florbrasikoj, sed ankaŭ iom bredado de bovinoj. Laste ekzistas loka biero, la *biero de Saint-Omer*.

Krome, la marĉoj fariĝis grava turisma centro.

## Famuloj ligitaj kun la urbo 
* Audomar (n. en 600 - m. en 670) estis episkopo de Thérouanne[??]. Li estis sekve kanonizita kiel Sankta Omer (*Saint Omer*), kaj donis tiun nomon al la urbo.
* Lazare Hippolyte Carnot (6-a de aprilo 1801 en Saint-Omer - 16-a de marto 1888 en Parizo) estis franca politikisto.
* Joseph Bienaimé Caventou (1795-1877) estis kemiisto, apotekisto, toksologo, profesoro pri kemio de la Altranga Lernejo pri Farmacio de Parizo.
* Alexandre Ribot (7-a de februaro 1842 en Saint-Omer - 13-a de januaro 1923 en Parizo) estis franca politikisto. Li estis kvinfoje ĉefministro.
* Jean Titelouze (1553 - 1633) estis muzikisto. Li estas rigardita kiel la kreinto de la franca orgena muziko.

## Monumentoj kaj vidindaĵoj 
* La katedralo Notre-Dame de Saint-Omer, malnovtempe nur senluksa kapelo (7-a jarcento), pligrandiĝis por fariĝi katedralo en 1561, post la detruo de Thérouanne fare de la militistoj de Karlo la 5-a. Ĝi enhavas pentraĵon de Petro Paŭlo Rubens kaj tombomonumenton konsekrita al Audomar, sed sen lia kadavro.
* La preĝejo Saint-Denis estas gotika preĝejo de la 13-a jarcento. Ĝi enhavas plurajn tombojn, inkluzive de tiu de Guillaume Fillastre, episkopo de Thérouanne, mortita en 1473.

eta|350ra|centra|Katedralo Notre-Dame

## Esperanto 
La urba biblioteko de Saint-Omer konservas en sia kolekto 'imprimés rares' (maloftaj presaĵoj) esperantan fonduson el la komenco de la 20a jarcento, kreitan de iama bibliotekisto Ernest Deligny. Laŭ komuniko de estro de la biblioteko (marto 2018) la kolekto daŭre estas nealirebla kaj pro financaj limigoj ne antaŭvideblas ŝanĝo dum la venontaj jaroj. Ĝia ordigo ne estas inter la prioritataj taskoj de la biblioteko por 2011-2012.

## Ĝemelurboj 
* Ipro (nederlandlingve *Ieper*, franclingve *Ypres*) en Belgio
* Deal en Britio *(atentu: loĝloko Deal situas en Rumanio !! )*
* Detmold en Germanio
* Żagań en nuna Pollando ekde 2015

## Referenco 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Pas-de-Calais
* Saint-Omer (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de Saint-Omer
* Bildoj de Saint-Omer 
* Esperanto-kolekto de la Urba biblioteko de Saint-Omer (mencio tute sube de la paĝo), arkivigite je 2015-08-17 per la interreta arkivo


Kategorio:Komunumoj de Pas-de-Calais
E kun nombro

Litero **E kun nombro** havas plurajn signifojn:

(ĉi tie *n* estas entjero)
***E3**, **E6**, **E12**, **E24**, **E48**, **E96**, **E192** estas serioj de normaj valoroj de eroj (plejparte rezistiloj kaj kondensatoroj) en elektraj cirkvitoj.
***E***n* estas numeroj de eŭropaj ŝoseoj.
***E***n* estas kodoj de manĝaj aldonaĵoj, vidu en E-numero, listo de E-numeroj.
***e1** ... **e8** estas ĉeloj de ŝakluda tabulo; **e2 - e4** estas ofta movo en komenco de ŝakludo.
***E96** estas de norma dimensio de baterioj.
*E2, estas esperantido proponita en 2003.
***En** en angla lingvo, estas muzika noto, kaj n estas oktavo.
***E5 hiperpluredro**, **E6 hiperpluredro**
***En** estas ĝeneraligoj de la integrala eksponenta funkcio.
Kradĉarego

eta|Foto de kradĉarego terita de bovoj

**Kradĉarego** estas ĉarego kun flankaj rakoj por porti fojnon, pajlon. Ili konsistas plej ofte el ligno. Pro la malfermita konstruo de la ĉarega flanko, oni povas uzi ĝin nur por transporto de tiuj aĵoj, kiuj estas pli grandaj ol la distanco ĉe la rakoj.

La agrikulturajn kradĉaregojn tiris tirbestoj, kiel ĉevaloj aŭ bovoj.

Kategorio:Ĉaroj
Kategorio:Agrikulturo
.cx

**.cx** estas interreta nacia domajno de plej alta nivelo de Kristnaskinsulo.

## Eksteraj ligiloj 
* CIIA 
* COCCA 
* http://www.iana.org/root-whois/cx.htm  - Informo de servo *whois* de IANA pri la domajno

Kategorio:Kristnaskinsulo
.dd

**.dd** estas nun forigita interreta nacia domajno de la alta nivelo de Germana Demokratia Respubliko.
La domajno plu ne estas uzata. Ekde la kuniĝo de Germanio la ununura germana domajno estas .de.

Kategorio:Germanio
Kategorio:GDR
.nu

**.nu** estas interreta nacia domajno de plej alta nivelo por Niuo.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.iana.org/root-whois/nu.htm  - IANA *whois* de .nu
* Internet Users Society - Niue (IUSN)

Kategorio:Niuo
Masakro

**Masakro** aŭ amasbuĉado estas murdo de homoj en precipe kruelaj cirkonstancoj, okazanta plej ofte pro malamo aŭ venĝo.

En militaj konfliktoj, oni komprenas sub tiu nocio la politike aŭ etne motivitajn ekzekutojn de civiluloj, soldatoj post ties kapitulaco. La masakro tiel estas ligita kun amasmurdo, kiun faras armitaj trupoj sen milita, batala neceso.

Masakro ankaŭ povas ĉe malvenko de manifestacioj kaj ribeloj, tumultoj, sed oni uzas ankaŭ la esprimon por teroraj aŭ krimaj amasmurdoj.

## Vidu ankaŭ 
* Genocido
* Holokaŭsto
* Pogromo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* [De oro(https://eo.wikipedia.org/wiki/oro) per avido ĝis genocido: *Historio de masakroj*]  ()
* Kial tiom da masakroj en Usono? Artikolo de Javier Alcalde en Monato, 2018.
Amália Rodrigues

**Amália da Piedade Rebordão Rodrigues** (23-a de julio 1920 – 6-a de oktobro 1999) estis portugala fado-kantistino.

Amália Rodrigues naskiĝis en Lisbono kaj konatiĝis kiel 'reĝino de la fado'. Ŝi havis grandan influon je la konateco de la fado en la mondo.

Amália Rodrigues estis la unua virino entombigita en la portugala "Nacia Panteono" (en *Igreja de Santa Engrácia* en Lisbono).

## Diskaro 
## Eksteraj ligiloj 
*  http://www.instituto-camoes.pt/bases/amalia.htm  paĝo de Instituto Camões pri Rodrigues

Kategorio:Portugalaj kantistoj
Kategorio:Portugallingvaj kantistoj
Kategorio:Mortintoj en Lisbono
.sa

**.sa** estas interreta nacia domajno de la alta nivelo de Sauda Arabio.

## Subdomajnoj de la dua nivelo 
* **com.sa**: komercaj organizaĵoj kaj registritaj komercaj markoj
* **edu.sa**: lernaj organizaĵoj
* **sch.sa**: komenclernejoj kaj mezlernejoj
* **med.sa**: sanoj servoj - hospitaloj, malsanulejoj ktp
* **gov.sa**: registaro
* **net.sa**: interretaj servdisponigantoj
* **org.sa**: nekomercaj organizaĵoj
* **pub.sa**: ĉiuj aliaj kiuj ne taŭgas por la aliaj subdomajnoj, inkluzive personojn

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.iana.org/root-whois/sa.htm  - Informo de servo *whois* de IANA pri la domajno
* Fako de Interreta Servo de Urbo de Reĝo Abdulaziz - Scienco & Teknologio 

Kategorio:Sauda Arabio
.pk

**.pk** estas interreta nacia domajno de la alta nivelo de Pakistano.

## Subdomajnoj de la dua nivelo 
* **.com.pk** - ĝenerala negoco kaj personoj
* **.net.pk** - negoco rilata al retoj
* **.edu.pk** - lernaj organizaĵoj
* **.org.pk** - nekomercaj organizaĵoj
* **.fam.pk** - familioj kaj personoj
* **.biz.pk** - ĝenerala negoco
* **.web.pk** - retpaĝaroj
* **.gov.pk** - domains - registaro de Pakistano
* **.gob.pk** - registaro de Baluchistan
* **.gok.pk** - registaro de Azad Kashmir
* **.gon.pk** - registaro de Nwfp
* **.gop.pk** - registaro de Panĝabo
* **.gos.pk** - registaro de Sindh

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.iana.org/root-whois/pk.htm  - Informo de servo *whois* de IANA pri la domajno

shanix

Kategorio:Pakistano
.tz

**.tz** estas interreta nacia domajno de la alta nivelo de Tanzanio.

## Subdomajnoj de la dua nivelo 
* **.co.tz**: komercaj organizaĵoj
* **.ac.tz**: lernejoj kiuj donadas bakalaŭrecon
* **.go.tz**: registaraj organizaĵoj
* **.or.tz**: nekomercaj organizaĵoj
* **.ne.tz**: reta strukturo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.iana.org/root-whois/tz.htm  - Informo de servo *whois* de IANA pri la domajno

Kategorio:Tanzanio
.sg

**.sg** estas interreta nacia domajno de la alta nivelo de Singapuro.

## Subdomajnoj de la dua nivelo 
* **.com.sg** - por komercaj organizaĵoj
* **.net.sg** - por retaj servdisponigantoj
* **.org.sg** - por organizaĵoj de Registro de Socioj
* **.gov.sg** - por registaraj organizaĵoj
* **.edu.sg** - por lernaj organizaĵoj
* **.per.sg** - por personoj
* **.idn.sg** - por internaciaj domajnaj nomoj (testo ekde la 4-a de julio 2005 ĝis la 3-a de januaro 2006)

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.iana.org/root-whois/sg.htm  - Informo de servo *whois* de IANA pri la domajno
* Listo de registrantoj

Kategorio:Singapuro
.pt

**.pt** estas interreta nacia domajno de plej alta nivelo por Portugalio.

## Subdomajnoj de la dua nivelo 
* **.com.pt** : sen limigoj, registrado per interreto
* **.edu.pt** : lernaj organizaĵoj
* **.gov.pt** : registaro
* **.int.pt** : internaciaj organizaĵoj kaj ambasadejoj en Portugalio
* **.net.pt** : telekomunikadaj servdisponigantoj
* **.nome.pt** : personoj
* **.org.pt** : nekomercaj organizaĵoj
* **.publ.pt** : publikado kaj gazetoj

Je la 1-a de julio 2005 jam eblas uzi literojn *ç*, *é*, *õ* ... en la nomoj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.iana.org/root-whois/pt.htm  - Informo de servo *whois* de IANA pri la domajno

Kategorio:Komunikado en Portugalio
.uy

**.uy** estas interreta nacia domajno de la alta nivelo de Urugvajo.

## Subdomajnoj de la dua nivelo 
* **.edu.uy** - lokaj lernaj organizaĵoj
* **.gub.uy** - lokaj registaraj organizaĵoj
* **.org.uy** - neprofitaj organizaĵoj
* **.com.uy** - komercaj organizaĵoj
* **.net.uy** - lokaj interretaj servdisponigantoj
* **.mil.uy** - lokaj militaj

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.iana.org/root-whois/uy.htm  - Informo de servo *whois* de IANA pri la domajno

Kategorio:Urugvajo
Global Policy Forum

**Global Policy Forum** (**GPF**) estas sendependa civila organizo, kiu serĉas la eblecon por antaŭenigi prirespondigeblecon de internaciaj organizoj kiel UN kaj plifortigon de la internacia juro. GPF ne trovas sufiĉa la liberan marketon por certigi la globalan prosperon kaj pro tio ĝi kontraŭas la libertarianajn grupojn kiel  Cato Institute kiu kontraŭas la publiko-fonditajn eksterlandajn helpojn. GPF-a retpaĝo havas kolektitajn analizojn pri aferoj kiel reformo de Sekureca Konsilio de UN kaj globalizado. Tiuj artikoloj ofte provizas aliajn vidpunktojn per malantaŭ-scenaj negocoj.

Gravaj atentitaj aferoj de GPF:
*agado de Unuiĝintaj Nacioj,
*fortigo de prorespondigebleco de globalaj decidoj,
*edukado kaj aktivigo de globala civita partopreno, kaj
*proparolo je vivofortaj proklamoj de la internacia paco kaj justeco.

## Referencoj
*Global Policy Forum

Kategorio:Internacia juro
.us

**.us** estas interreta nacia domajno de plej alta nivelo por Usono.

## Ĝeneralaj subdomajnoj de la dua nivelo 
* **.dni.us** - distribuitaj naciaj institutoj
* **.fed.us** - agentejoj de federacia registaro
* **.isa.us** - interŝtataj agentejoj
* **.kids.us** - enhavo por infanoj aĝaj je malpli ol 13 jaroj
* **.nsn.us** - naturaj nacioj

## Regionaj subdomajnoj de la dua nivelo 
* **.ak.us** - Alasko
* **.al.us** - Alabamo
* **.ar.us** - Arkansaso
* **.az.us** - Arizono
* **.ca.us** - Kalifornio
* **.co.us** - Koloradio
* **.ct.us** - Konetikuto
* **.dc.us** - Distrikto Kolumbia
* **.de.us** - Delavaro
* **.fl.us** - Florido
* **.ga.us** - Georgio
* **.hi.us** - Havajo
* **.ia.us** - Iovao
* **.id.us** - Idaho
* **.il.us** - Ilinojo
* **.in.us** - Indianao
* **.ks.us** - Kansaso
* **.ky.us** - Kentukio
* **.la.us** - Luiziano
* **.ma.us** - Masaĉuseco
* **.md.us** - Marilando
* **.me.us** - Majno
* **.mi.us** - Miŝigano
* **.mn.us** - Minesoto
* **.mo.us** - Misurio
* **.ms.us** - Misisipio
* **.mt.us** - Montano
* **.nc.us** - Norda Karolino
* **.nd.us** - Norda Dakoto
* **.ne.us** - Nebrasko
* **.nh.us** - Nov-Hampŝiro
* **.nj.us** - Nov-Ĵerzejo
* **.nm.us** - Nov-Meksiko
* **.nv.us** - Nevado
* **.ny.us** - Nov-Jorkio
* **.oh.us** - Ohio
* **.ok.us** - Oklahomo
* **.or.us** - Oregono
* **.pa.us** - Pensilvanio
* **.ri.us** - Rod-Insulo
* **.sc.us** - Suda Karolino
* **.sd.us** - Suda Dakoto
* **.tn.us** - Tenesio
* **.tx.us** - Teksaso
* **.ut.us** - Utaho
* **.vt.us** - Virginio
* **.va.us** - Vermonto
* **.wa.us** - Vaŝingtonio
* **.wi.us** - Viskonsino
* **.wv.us** - Okcidenta Virginio
* **.wy.us** - Vajomingo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.iana.org/root-whois/us.htm  - Informo de servo *whois* de IANA pri la domajno

Kategorio:Usono