Ideala urbo

[eta|La Urbo de Paco - [Rondurbo Bagdado|Ronda urbo de Kalifo Al-Mansur de Bagdado, ĉ. la 8-a jarcento]]
[eta|setleja desegnaĵo de [New Harmony, Indianio]]
[eta|Situo kaj komenca projecio de [Braziljo.]]
**Ideala urbo** estas koncepto de plano por urbo kiu estis konceptita en konsento kun aparta racia aŭ morala objektivo. La ideo estas kreita jam en la antikveco kun la celo precizigi la trajtojn, kiujn la urbo devus renkonti por la evoluo de la homo, konsiderante lian fizikan bonfarton kaj sociajn bezonojn.

## Historio disvolvo 
La ideala urbo estis ripetiĝanta temo dum la historio de arkitekturo : la ideoj de Platono kaj Aristotelo (ne nur iliaj politikaj konceptoj, sed ankaŭ la fizika priskribo de la mita *Atlantido* kaj la referencoj al Hipodamo de Mileto, kiu estas kreditita kun la ortogonala planado kiu estis fakte aranĝita en Pireo); en romiaj tempoj, la teknika koncepto de la arkitekto Vitruvio de kiel la grandurbo devus esti, kaj la fakta esprimo de spacoj por publika kaj politika uzo en Romo mem kaj en Konstantinopolo ("Nova Romo"), kaj en la romiaj grandurboj disigitaj tra la provincoj; la mezepokaj politik-teologiaj konceptoj de ĉiela urbo aŭ nova Jerusalemo kiel ideala modelo bazita sur bibliaj priskriboj (kaj de la tera Jerusalemo kaj de la ĉiela Jerusalemo - aŭgustena teorio de la du urboj - kaj de la urbo kiel kosmopolita spaco de miksaĵo, malĉasteco kaj korupto - turo de Babelo. Babilono- ekvivalento de la virto propra al la nomada vivmaniero de la patriarkoj); la utopioj ( *Utopia* de Thomas More, *La Urbo de la Suno* de Tommaso Campanella, La *Nova Atlantido* de Francis Bacon) kaj renesanca kaj baroka urboplanado projektoj en la moderna epoko; novklasika urboplanismo kaj viziaj arkitekturaj revadoj ekde la fino de la 18-a jarcento; la revoluciaj projektoj de utopia socialismo kaj higienismaj reformojekspansio de urboj kaj integriĝo en la kamparan medion dum la Industria Revolucio (kies efektivigo en la tiel nomata "ekspansio" kaj en la tiel nomataj "ĝardenurboj" estis malproksimaj de esti fidela al la teoriaj modeloj de Ildefonso Cerdá aŭ Arturo Soria); la proponoj de la Moderna Movado ( la utopia *Usonia* de Wright, *Ville Radieuse* de Le Corbusier, la planoj de Lúcio Costa por Braziljo), ktp.

Kritikoj de la koncepto de la ideala urbo estas nuntempaj kun siaj propraj formuliĝoj, kaj aperas tra la historio de literaturo: en klasika Grekio, Aristofano (*La Birdoj*, kie li proponas la utopian grandurbon de Néphéloccocygia, dezajnita fare de freneza geometro); en la 18-a jarcento, Jonathan Swift (*La Vojaĝoj de Gulivero*); en la  19-a jarcento, Charles Dickens (*Martin Chuzzlewit*) kaj Jules Verne (*Les Cinq cents millions de la Bégum*); Distopioj estas tre multaj en la 20-a jarcento.

## Bildaro 
### Modeloj 

File:Main Square of Palace at Chan Chan.JPG|"Placa" de Chan Chan.
File:Chichen Itza Plan EN.png|Chichen Itzá
File:Angkor_Wat_M1.png|Angkor Tom kaj Angkor Wat.
File:Forbidden city map bg.jpg|Malpermesita Urbo de Pekino.
File:Codex Mendoza folio 2r.jpg|Tenochtitlán reprezentita en la *Codex Mendoza*.

### En arto 

dosiero:Città ideale di berlino 2.jpg|
dosiero:Fra Carnevale - The Ideal City - Walters 37677.jpg|
dosiero:Formerly_Piero_della_Francesca_-_Ideal_City_-_Galleria_Nazionale_delle_Marche_Urbino_2.jpg|

dosiero:Codex Sangallensis 1092 recto.jpg|
Dosiero:Giotto, Lower Church Assisi, Return of Christ to Jerusalem 01.jpg|
Dosiero:Nuremberg chronicles - f 15r.png|
Dosiero:El Greco - View and Plan of Toledo - Google Art Project.jpg|

Dosiero:Piazza san giovanni da via cerretani, firenze.JPG|Santa María del Fiore *Piazza de San Giovanni*, baptisterio y catedral de Florencia
Dosiero:Grondplan piazza pioII.jpg|
Dosiero:Piero della Francesca 042.jpg|
Dosiero:Idealstadt.jpg|
Dosiero:Pietro Perugino - Entrega de las llaves a San Pedro (Capilla Sixtina, Roma, 1481-82).jpg|
Dosiero:Cappella tornabuoni, 07, strage degli innocenti.jpg|
Dosiero:G Bugiardini Historia de Tobias 2 Staatliche Museen Berlin 1500.jpg|
Dosiero:Casamento - perugino1.jpg|
Dosiero:Raffaello - Spozalizio - Web Gallery of Art.jpg||
Dosiero:Leonardo chiesa gemmata.jpg|
Dosiero:Tempietto di San Pietro in Montorio.jpg|
Dosiero:Escola de Atenas.jpg|
Dosiero:Michelangelo Buonarroti - Project for St Peter's in Rome - WGA15565.jpg|
Dosiero:CampidoglioEng.jpg|

Dosiero:El Lavatorio (Tintoretto).jpg|
Accademia - St Mark's Body Brought to Venice by Jacopo Tintoretto.jpg|
Dosiero:Les massacres du Triumvirat - Antoine Caron - Musée du Louvre Peintures RF 1939 28 - photo 2.jpg|
Dosiero:The Feast in the House of Levi (edited).jpg|
Dosiero:Hans Vredeman de Vries- Ninive nach der Prophezeiung Jonas.jpg|

### Modernaj 

File:Lisboa - Terreiro do Paço.jpg|Vista aérea de esa zona de Lisboa.
File:Claude-Nicolas Ledoux Die Salinenstadt Chaux.jpg|Proyecto para las Salinas Reales de Arc-et-Senans, Claude-Nicolas Ledoux, 1775–1779.
File:Moll Plan d une ville de cent mille ames 1801.jpg|''Plan d'une ville de cent mille ames* ("plano de una ciudad de cien mil almas"), de Jean-Jacques Moll, 1801.
Image:New Harmony, Indiana, por F. Bates.jpg|*New Harmony*, proyecto de Robert Owen.
File:Ikarien.jpg|Proyecto de *Icarie*, de Étienne Cabet.
Image:Familistère innen2.jpg|Vista interior del *Familistère'' de Guise (1859-1880), de Charles Fourier. Véase también falansterio.
File:Adolphe Yvon - Haussmann présente à l'Empereur le plan d'annexion des Communes.jpg|El barón Haussmann presenta a Napoleón III su plan para París.
File:PlaCerda1859b.jpg|Plan Cerdá para Barcelona.
File:Ciudad lineal de Arturo Soria.jpg|Proyecto de ciudad lineal de Arturo Soria.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Utopio

Kategorio:Urbo
Kategorio:Urbaj studoj kaj planado