Talosa lingvo

La **talosa lingvo** (  aŭ ''*  aŭ ) estas konstruita lingvo kreita de Robert Ben Madison en 1980 por la mikronacio, kiun li fondis, la Reĝlando Taloso. (Oni skribas ĝin per la latina alfabeto.)

## Superrigardo 
La asocio de organizoj taloslingvaj (talose: *L’Apvieniba dals Ciumisas Glheþeascas*) prizorgas la retejon talossan.com , kiu priskribas la lingvon por novaj lernantoj, provizas lingvajn informojn, esploradon kaj interretan tradukadon al kaj el la angla.

La talosa estas eble unu el la plej konataj ekzemploj de la ĝenro de mikronaciaj lingvoj de konstruitaj lingvoj. La lingvo estas parolata kaj uzata en la Reĝlando Taloso (talose: *El Regipäts Talossán*), kiu estas "konstitucia monarkio" kun propra parlamento kaj duĉambra leĝdona povo, kiu estas fondita de Madison la 26-an de decembro 1979.

La talosa ankaŭ estas unu el la plej konataj artaj lingvoj ĉe la Interreto. Ĝi ricevas ĉiaman intereson kaj respekton de enretaj kreantoj kaj ŝatantoj de konstruitaj lingvoj. Ilin aparte interesas ĝian grandan vortaron — kun pli ol 28 000 vortoj en ĝia oficiala vortaro, ĝi estas unu el la plej detalaj fikcilingvoj iam inventita.

La lingvo estas observita de la *Comità per l'Útzil del Glheþ* (CÚG; la komisiono por la uzo de la talosa lingvo), grupo formita en la Reĝlando Taloso de Madison en la 1980-aj jaroj. Ĉi tiu grupo periode eldonas *Arestadas* (Dekretoj) kiuj priskribas kaj dokumentas ŝanĝojn en la uzo de la lingvo, kaj *Pienamaintschen* (Suplementoj), kiuj listigas ŝanĝojn al la vortaro. La CÚG prizorgas plurlingvan retejon, kiu provizas aliron al la plej lastatempaj rekomendoj de la komisiono.

La lingvo kaj ĝia rilata mikronacio estas menciitaj en la libro *Conquering Consumerspace: Marketing Strategies for a Branded World* de Michael R. Solomon kaj la lingvo estas dokumentita en du memeldonitaj gramatikoj. La ĉi-tieaj tabeloj estas bezitaj sur la priskriboj en tiuj fontoj.

#### Konsonantoj 
#### Vokaloj 
### Skribsistemo 
La talosa lingvo uzas la latinan alfabeton.
Jen la literoj de la moderna talosa alfabeto: **a**, **ä**, **b**, **c**, **ç**, **d**, **ð**, **e**, **f**, **g**, **h**, **i**, **j**, **k**, **l**, **m**, **n**, **o**, **ö**, **p**, **q**, **r**, **s**, **ß**, **t**, **u**, **ü**, **v**, **w**, **x**, **z**, **þ**

### Nekutimaj trajtoj 
Ĝenerale la talosa estas simpla latinida lingvo, fidela je ĝia mita heredaĵo kiel latina derivaĵo. Tamen ĝi ankaŭ havas kelkajn unikajn trajtojn, ne tipe trovita en latinidaj aŭ aliaj lingvoj. Kelkaj ekzemploj:
* Markilo por la genitivo (kiel la apostrofo kaj s en la angla aŭ la markilo en la afrikansa). Ekzemple, *Ian sè casa* (= domo de Johano).
* La (evoluita, ne kreita) kombinado de la verbkonjugacioj de la unua kaj dua plurala persono. Ekzemple, *te burlescarhent* (= iu grupo, eble ankaŭ la parolanto, aŭ eble ne, mokos vin).
* La (evoluita, ne kreita) kombinado de la verboj por "iri" kaj "veni", kreante la talosan nuran "verbon de motion", *irh* (origine nur "iri").

## Komparo per specimenoj en similaj lingvoj 
## Leksiko 
La plena vortaro de la talosa lingvo enhavas pli ol 28 000 vortoj. La talosa bezonas nur unu vorton (**) por diri "amon je la unua vido". Pli frua gramatiko (*La Scúrzniâ Gramáticâ del Glhetg Talossán*), reviziita laste en 1996, estis eksterretigita de ĝia aŭtoro.

Vastaj lernmaterialoj estas ankaŭ disponeblaj enreta.

## Ekzemplo de la lingvo 
La jeno estas la komenco de la odo Ode to the West Wind de Percy Bysshe Shelley tradukita al *el glheþ Talossan*:

Post-Arestada:

:*Oh traversa salvatx, tu and d'Otognheu s'eßençù*,
:*Tu da qissen presençù unvidada els listopätsilor*
:*Sint driveschti com'els spiritzen d'iens encanteir escapind,*

:*Vermel, es negreu, es brançéu, es roxh gripesc,*
:*Pestidonça-cünsütats plenitüds! Oh tu,*
:*Qi apoartás à lor auscür þivereu lict.*

Antaŭ-Arestada:

:*Ô traversâ salvátx, tú ånd d'Otogñheu s'eßençù*,
:*Tú da qissen presençù ûnvidescu els listopätsilor*
:*Sînt driveschti, com'els spiritzen d'iens encantéir escapînd,*

:*Vermél, és negreu, és brançéu, és roxh gripesc,*
:*Pestidonça-cünsütats plenitüds! Ô tú,*
:*Qi apoartás à lor auscür þivereu lict.*

Angla:

:*O WILD West Wind, thou breath of Autumn's being*
:*Thou from whose unseen presence the leaves dead*
:*Are driven like ghosts from an enchanter fleeing,*

:*Yellow, and black, and pale, and hectic red,*
:*Pestilence-stricken multitudes! O thou*
:*Who chariotest to their dark wintry bed''

## Vidu ankaŭ 
* Konstruita lingvo
* Reĝlando Taloso

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Talossan.com (informoj de lingvo, referenco, enreta traduko kaj rimedoj) 
* "It's Good to Be King" de Alex Blumberg. Wired 8.03 (mardo 2000).
* Retejo de la komisiono por la uzo de la talosa lingvo
* Reĝlando Taloso 
* Reĝlando Taloso (nova retejo) 
* L'Översteir (tradukilo por la angla al la talosa kaj la talosa al la angla) 
* La "Arestada" de 2007 
* La "Arestada" de 2010 (talose)  (angle) 
* 

Kategorio:Konstruitaj lingvoj
Kategorio:Taloso