open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tezeo

**Tezeo** (Θησεύς) estas la greka heroo, filo de Egeo kiu mortigis la Minotaŭron. Li estis ankaŭ mita reĝo de Ateno.[eta|dekstre|250ra|Tezeo kaj la Minotaŭro, detalo de [atiko|atika vazo de la pentristo de Castellani, ĉ.&nbsp; 575–550 a.K., Luvro, Parizo]]Post la venko de la atenanoj far kretanoj, Minoo, reĝo de Kreto, ordonis ke la atenanoj sendu viktimojn (nome ĉiun naŭan jaron sep junulojn kaj sep virgulinojn) por esti buĉoferataj al Minotaŭro. Tezeo venkis Minotaŭron kun helpo de Ariadno filino de Minoo per la fama «fadeno de Ariadno» kaj savis Atenon el tia premo. Post la mortigo de la monstro li fuĝas kune kun Ariadna sed ŝin forlasas malfidele sur la insulo Naksos pro la nimfo Egla.

Krom tio, li faris aliajn famajn mitajn batalojn kontraŭ monstroj kaj homoj. Antaŭ la Minotaŭro, li ankaŭ mortigis la Virbovon de Maratono. Kun Heraklo li militis kontraŭ amazonoj norde de la Nigra Maro, kaj post ties kapto, li edziĝis al la reĝino de la amazonoj, nome Hipolito. Laŭ alia versio li kaptis ne Hipoliton, sed ties fratinon Antiopon.

El tiu mitologia estaĵo, Ŝekspiro kreis sian rolulon Tezeo por la *Somermeznokta sonĝo*. Lia filo laŭ la mitologio estis Akamaso el Ateno.

## Fontoj 
* Palaifato, *Pri nekredeblaĵoj*, 2, france

## Notoj 
Kategorio:Argonaŭtoj
Kategorio:Duondioj en la helena mitologio
Kategorio:Herooj de la helena mitologio
Kategorio:Idaro de Posejdono
Kategorio:Mitaj reĝoj de Ateno
Kategorio:Roluloj de la Eneado

Kategorio:Roluloj de Shakespeare
Miguel Kast

**Miguel KAST** (naskiĝis 1949 — mortis la 18-an de septembro 1983, pro kancero) estis ĉilia ekonomikisto, el la grupo de Ĉikagaj Junuloj (Chicago Boys). Li agadis kontraŭ la malriĉeco, kiun li pensis venki per libera merkato.

Li finstudis ekonomikon en Universitato de Ĉikago, en 1973. Li forte apogis, helpis elvolviĝon de la libera merkato en Ĉilio, dum la diktaturo de Pinoĉet.

Oni nomumis lin en 1980 al Ministro pri laboraferoj, en 1982 al Prezidanto de la Centra Banko de Ĉilio, pri kiu posteno ŝi rezignis samjare.

Lian memoron zorgas la *Fundación Miguel Kast* (Fondaĵo Miguel Kast).

Lia frato José Antonio Kast estas la nuna prezidanto de Ĉilio ekde 2026.

## Fontoj 
(http://www.fmkast.org ).

Kategorio:Ĉiliaj ekonomikistoj
Kategorio:Ĉiliaj politikistoj
Kategorio:Ĉiliaj ministroj pri laboro
Kategorio:Ĉiliaj ministroj pri planado kaj kooperado
Kategorio:Ĉiliaj romkatolikoj
Kategorio:Germandevenaj ĉilianoj
Létající Čestmír

***Létající Čestmír*** (jen ĉeĥe, tradukite "la fluganta Ĉestmiro", germane originale ***Der fliegende Ferdinand***, tradukite "la fluganta Ferdinando") estas ĉeĥoslovaka-okcidentgermana kunproduktaĵo de porinfana televida serio. Ĝi konsistas el 11 epizodoj kaj produktiĝis dum la jaroj 1982 – 1984. En Germanio oni ĝin spektigis kaj en okcidentgermana kaj en orientgermana televidoj, per la produkta germanlingva titolo en okcidenta Germanio kaj la titolo  *»Der Zauberstein«* (tradukite "la mirakla ŝtono") en orienta Germanio.

## Enhavo 
La 12-jara knabo Ferdinand Trenkel estas suĉata en bluan ŝtonon al la planedo de la floroj. Tie li ricevas florojn kiuj specialan fenomenon kaŭzas: Se oni flaras la aromon oni atingas magian kapablon, po floro alian. Oni povas ekzemple flugi, aŭ per alia floro resaniĝi, aŭ per denove alia floro tuj esti plenkreskulo.

La infanoj volonte uzas tiujn eblecojn, kaj tio kaŭzas multajn malfacilaĵojn en la matura, serioza mondo. Eĉ frenezulejo havas sian certan rolon.

Kaj eĉ fiulo provas konkeri la florojn por misuzi ties kapablojn.

## Teamo 
Aktoroj
Lukáš Bech (rolo: Ferdinand Trenkel)
Žaneta Fuchsová (rolo: Barbara Bartels)
Jan Kreindl (rolo: infana David Pelz)
Jiří Lábus (rolo: plenkreskula David Pelz)
Ivan Vyskočil (rolo: instruisto Janda)
Jiřina Bohdalová (rolo: instruistino Knobloch)
Jiří Sovák (rolo: profesoro Langmeier)
Luděk Kopřiva (rolo: docento Thiele)
Petr Nározný (rolo: frizisto Blecha)
Iva Janžurová (rolo: s-ino Blechová)
Antonín Kala (rolo: Oskar Blecha)
kaj multaj aliaj

Scenaro: Miloš Macourek kaj Václav Vorlíček
Reĝisoro: Václav Vorlíček
Kamerao: Emil Sirotek
Muziko: Karel Svoboda

## Laserdiskoj 
Ĉe la ĉeĥa parto de la entrepreno »Universal« 2004 aperis aŭd-laserdisko kun la muzikoj pri kaj »Ferdinando la fluganta« kaj »La vizitantoj«.

Simila jam en formo de sondisko haveblis, 1984 la germana entrepreno »Supraphon« eldonis, n-ro 1113 3473H.

## Eksteraj ligiloj 
* pri »Ferdinando la fluganta« en la Interreta filma datumbazo (Internet Movie Database)
* pri »Ferdinando la fluganta« ĉe TSFSI (germanlingve)

Kategorio:Ĉeĥaj televidaj serioj
Kategorio:Germanaj televidaj serioj
Kategorio:Fantastaj televidaj serioj
Kategorio:Ĉeĥaj infanaj filmoj
Kategorio:Germanaj infanaj filmoj
Conolly

**Connolly** povas esti nomo de 

#personoj:
*Bernard Connolly, financa analizisto, iama EU-burokrato 
*Billy Connolly (* 1942), skota komikisto
*Brian Connolly (1945-1997), skota muzikisto
*Cyril Connolly (1903-1974), angla verkisto
*David Connolly (* 1977), ira futbalisto
*Harold Joseph Connolly (1901-1980), kanada ĵurnalisto kaj ĉefministro de Nova Skotlando
*Harold Vincent Connolly (* 1931), usona malpeza atleto
*James Connolly
*James Brendan Connolly (1865-1957), usona malpeza atleto
*James Connolly (sindikatano) (1868-1916), sindikatano, republikisto kaj socialisto
*John Connolly (* 1968), ira verkisto
*Kevin Connolly (* 1974), usona aktoro kaj reĝisoro
*Matthew Connolly (* 1987), angla futbalisto
*Maureen Connolly (1934-1969), usona tenisistino
*Olga Connolly (* 1932), usona malpeza atletino
*William E. Connolly,usona politika teoriisto
Libuše Šafránková

**Libuše ŠAFRÁNKOVÁ** (n. 7-an de junio 1953 en Brno - m. 9-an de junio 2021 en Prago, Ĉeĥio) estis ĉeĥa aktorino.

En 1971 ŝi ekzameniĝis en la pridramaturgia fako de la konservatorio Brno. Sian unuan rolon Libuše ŠAFRÁNKOVÁ korpigis en la filmigo de »La avino« (»Babička«, 1971; laŭ Božena NĚMCOVÁ). Internacie ŝi famiĝis per »Tri aveloj por cindrulino« (»Tři oříšky pro Popelku«, »Drei Haselnüsse für Aschenbrödel«), 1973.

Ankaŭ ŝia fratino Miroslava ŠAFRÁNKOVÁ estas aktorino. Libuše ŠAFRÁNKOVÁ estis edzino de la aktoro Josef ABRHÁM.

## Filmografio 
* »La avino« (»Babička«, televidfilmo), 1971 (rolo: Barunka)
* »Rodeo« (»Rodeo«), 1972
* »Bakaláři – První pohled« (televidfilmo), 1973
* »Přijela k nám pouť«, 1973
* »Tri aveloj por cindrulino« (»Tři oříšky pro Popelku«, »Drei Haselnüsse für Aschenbrödel«), 1973
* »Kiel dronigi d-ron Mráček aŭ La fino de la niksoj en Bohemio« (»Jak utopit doktora Mráčka aneb Konec vodníků v Čechách«), 1974 (rolo: Jana)
* »Sarajevský atentát«, 1975 (rolo: Jelena)
* »Mia frato bonegan fraton havas« (»Můj brácha má prima bráchu«), 1975 (rolo: Zuzana)
* »Vivu Benovsky« (»Vivat Benovsky«), 1975 (rolo: Anna Lentulay)
* »La marvirineto« (»Malá mořská víla«), 1976 (rolo: reĝidino)
* »Paletro de amo« (»Paleta lásky«), 1976
* »O Terezce a paní Madam« (televidfilmo), 1976
* »Brácha za všechny peníze«), 1978
* »Reĝido kaj vesperstelo« (»Princ a Večernice«), 1978 (rolo: vesperstelo)
* »Ek, kelnero!« (»Vrchní, prchni!«), 1980 (rolo: Vránová)
* »Triptych o láske« (televidfilmo), 1980
* »Křtiny«, 1981
* »La sal-reĝido« (»Sůl nad zlato«), 1982
* »La tria reĝido« (»Třetí princ«), 1982 (rolo: regidino Milena)
* »Svatební cesta do Jiljí«, 1982
* »Jára Cimrman, ležící, spící«, 1983
* »Apro sovaĝas« (»Slavnosti sněženek«), 1983 (rolo: instruistino)
* »Hejmlando, kara hejmlando« (»Vesničko má, středisková«), 1985 (rolo: Jana TURKOVÁ)
* »Zlá krev«, 1986
* »Zuřivý reportér«, 1987 (rolo: Kateřina)
* »Cirko Humberto« (»Cirkus Humberto«), 1988
* »Člověk proti zkáze« (televidfilmo), 1989 (rolo: Věra HRŮZOVÁ)
* »El mar es azul (Moře je modré)«, 1989
* »Žebrácká opera«, 1991 (rolo: Jenny)
* »Bazlernejo« (»Obecná škola«), 1991 (rolo: s-ino SOUČKOVÁ)
* »Kolĉeno« (»Náhrdelník«, televidfilmo), 1992
* »Kastela konkurso« (»Nesmrtelná teta«), 1993 (rolo: felixo)
* »Kolja« (»Kolja«), 1996 (rolo: Klára)
* »Báječná léta pod psa«, 1997 (rolo: patrino de Kvido)
* »Dr. Munory a jiní lidé«, televidfilmo), 1997
* »Ĉiuj karaj miaj« (»Všichni moji blízcí«), 1999 (rolo: Irma)
* »Návrat ztraceného ráje«, 1999
* »Elixír a Halíbela« (televidfilmo), 2001
* »Četnické humoresky«, 2001
* »Stará láska nerezaví« (televidfilmo), 2003
* *»Psí kus« (televidfilmo) (ankoraŭ filmiĝas, 2006)*
* *»Angla rapsodio« (»Anglická rapsodie«) (plano, 2007)*
* ''»Micimutr«, 2011

## Eksteraj ligiloj 
* 
* pri Libuše Šafránková ĉe TSFSI 
* Ŝatantoj-paĝo  

Kategorio:Ĉeĥaj aktoroj
Vladimír Menšík

**Vladimír MENŠÍK** (9-a de oktobro 1929 en Ivančice, Ĉeĥoslovakio – 29-a de majo 1988 en Brno) estis ĉeĥa aktoro de filmoj, teatro kaj televido.

## Biografio 
Pri naskiĝ- kaj mortodatoj estas malkongruaj indikoj en la diversaj publikigaĵoj. La naskiĝjaron verŝajne MENŠÍK mem iomete variigis. Per lernejaj samklasanoj oni scias ke li ne en 1924 sed en 1929 naskiĝis. Pri la mortojaro 1988 plej verŝajnas, ĉar ankoraŭ la 27-an de majo 1988 li aktoris en teatro.

Vladimír MENŠÍK aktoris en seriosbranĉaj filmroloj, ekz. en »La amo de flavharulino« (»Lásky jedné plavovlásky«, 1965) de Miloš Forman. Sed pli kaj plej li famiĝis per bonhumuraj karakteroj kaj per aktorado en televidserioj. La unua filmo en kiu li aktoris estis »Zářijové noci«, 1957.

La internacie plej konataj kinejaj filmoj liaj estas interalie »Sur la kometo« (»Na kometě«, 1970) de Karel Zeman, »Knabino sur balailo« (»Dívka na koštěti«, 1972), »Kiel dronigi d-ron Mráček aŭ La fino de la niksoj en Bohemio« (»Jak utopit doktora Mráčka aneb Konec vodníků v Čechách«, 1974), »Tri aveloj por cindrulino« (»Tři oříšky pro Popelku«, »Drei Haselnüsse für Aschenbrödel«, 1973) kaj »Kiel kisveki Dormantan Belulinon« (»Jak se budí princezny«, 1977).

Krome li kunaktoris en multaj televidserioj; ĉu oriento, ĉu okcidento, oni lin ŝatas. Kelkaj ekzemploj: »Pan Taŭ« (1974, rolo: Josef URBAN), »Malsanulejo ĉe urborando« (»Nemocnice na kraji města«, 1978 – 1981), kaj speciale »La vizitantoj« (»Návštěvníci«, 1981 – 1983), »Ferdinando la fluganta« (»Létající Čestmír«, 1983) kaj la s-ro MAJER en »Arabela« (»Arabela«, 1979 – 1981).

En lia naskiĝurbo Ivančice (apud Brno) ekzistas muzeo pri Vladimír MENŠÍK, ĝi ekspoziciigas vestaĵojn, skribaĵojn kaj fotojn de li. Krome estas skulptaĵo de la ŝatata aktoro. La muzeo ĉiutage viziteblas.

## Retpaĝoj 
* 
* pri Vladimír MENŠÍK ĉe TSFSI 
* Ĉeĥa filmografio  
* bildo el la muzeo 

Kategorio:Ĉeĥaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 9-an de oktobro
Kategorio:Naskiĝintoj en 1929
Kategorio:Mortintoj la 29-an de majo
Kategorio:Mortintoj en 1988
Kategorio:Naskiĝintoj en Ivančice
Kategorio:Mortintoj en Brno
Kategorio:Ĉeĥaj komikistoj
Kategorio:Ĉeĥaj humuristoj
Kategorio:Ĉeĥaj televidprezentistoj
Tubbergen

**Tubbergen** () estas municipo en la nordo de la regiono Twente, en la nederlanda provinco Overijssel. Fine de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La municipo situas rekte ĉe la limo al Germanio. Aliflanke de la limo najbaras la komunumoj Itterbeck, Getelo kaj Halle de la distrikto Grafschaft Bentheim.

La municipo Tubbergen povas esti karakterizata kiel la plej romkatolika municipo en Nederlando. Tio i.a. rimarkeblas pro la sufiĉe amasa kirkovizitado. Speciale la vilaĝoj ĉirkaŭ la ĉefloko Tubbergen estas tre solidaj socioj.

## Vilaĝoj
La municipo Tubbergen konsistas el dektri vilaĝoj. La municipejo situas en la ĉefloko Tubbergen.

Nombro da loĝantoj je la 1-a de januaro 2006: 

|}
Fonto: CBS / retejo municipo Tubbergen

Noto: Mariaparochie dividiĝas inter Tubbergen kaj Almelo.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Overiselo
Kategorio:Municipoj de Overiselo
Kategorio:Twente
Dívka na koštěti

***Knabino sur balailo*** (origina titolo: »Dívka na koštěti«) estas ĉeĥa fabelfilmo de la reĝisoro Václav Vorlíček, el la jaro 1972.

## Enhavo
La junula sorĉistino Saksana vizitas sorĉistinan lernejon. Tre ŝi ne diligentas, nu, iel ŝi devas trovi aliajn vojojn al sukceso. Ekzemple dum klasa testo ŝi plilongigas la brakon por kaŝe atingi informslipeton. En klaso konsistanta nur el sorĉkapabluloj tio kompreneble ne estas eksterordinara. Same maleksterordinaras ke instruistoj tie jam konas ĉiujn tiajn trukojn. Kompreneble la instruistino kaptas Saksanan kaj ŝin kondamnas reciti sorĉformulojn al la tuta klaso. Ŝi fiaskas, la transformoj kiujn ŝi montru komplete misas.

Ek al la direktoro kun ŝi! Li diktas 300 jarojn da postlernhora enlernej-restado al ŝi. Ŝi komprenu ke kaj ŝi tro maldiligente lernis kaj oni ne trompu en klastestoj.

Saksana ne plaĉas tiu puno, kompreneble. La dommastrumanto ŝin konsolas: 300 jaroj, nemenciinda bagatelo. Ĉe la homoj nur naŭ generacioj.

Saksana ekinteresiĝas pri la homoj. Tre flanke ŝi la dommastrumanton demandas pri vojoj al la homoj. Facilanime li montras al ŝi la sorĉleksikonon kun la necesa formulo; ĝin uzante oni por 44 horoj iĝas al la homoj-mondo. Li ne tiom rapide povas spekti kiom Saksana uzas tiun eblecon kaj forestas. La dommastrumanto devas informi la direktoron, kaj tiu punas lin per forsendo – ankaŭ al homoj-mondo, ankaŭ por 44 horoj, li gardu Saksanan.

En formo de strigulo Saksana en la homoj-mondo alvenas. Direktoro de zoo ŝin kunportas al sia loĝejo. Tie Saksana estas sola kun la filo de la direktoro, do ŝi sin retransformas al knabino. Miro de la filo ke subite estas bela knabino en la loĝejo.

La dommastrumanto trovas Saksanan kaj ŝin avertas: Ŝi tute ne trinku infuzaĵon el ulinaj oreloj – kiu tian trinkas devas por ĉiam resti en la homoj-mondo kaj perdas sian sorĉkapablon. Kaŝe li esperas ke malgraŭ ĉio ŝi trinkos. Ĉar li ŝatus resti ĉe la homoj; li ekamiĝis al sia »kolegino«, purigistino en la lernejo kie lernas la filo de la zoo-direktoro.

Sed de kie preni orelon de virino? Tri knaboj ofertas al Saksana provizi tion, se reciproke ŝi helpos pri iliaj problemoj. Ankaŭ al ili oni diktos punon pro maldecaj agoj. La sorĉistino transformas ĉiujn instruistojn al kunikloj. Sed sen siaj zorgoj la knaboj tute ne plu helpemas al ŝi, eĉ speciale priminacegas ŝin.

Nu, la filo de la zoo-direktoro brave fidelas al ŝi. La fiuloj ricevas siajn justajn punojn, retransformiĝas ĉiuj kiujn Saksana prisorĉis. Por Saksana restas nur malmulte da tempo en la homoj-mondo.

Sed instruisto scias helpon: »ulina orelo« estas alinomo por kirlil-salvio, pasintepoke la popolo tiun planton nomis tiel. En lasta momento la infuzaĵo prepariĝas; Saksana iĝas homo kaj ankaŭ la dommastrumanto restas en la mondo de la homoj.

## Retpaĝoj
* pri »Knabino sur balailo« en la interreta filmoj-kartaro (Internet Movie Database)

Kategorio:Ĉeĥaj filmaj komedioj
Kategorio:Fantastaj filmoj
Kategorio:Ĉeĥlingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1972
Knud Enemark Jensen

**Knud Enemark JENSEN** (mortis la 26-an de aŭgusto 1960) estis dana biciklisto, kiu partoprenis la Somerajn Olimpikojn de 1960 en Romo, Italio. Pro efiko de amfetaminoj, li kolapsis dum la konkurso, rompante la kranion kaj baldaŭ mortante en malproksima hospitalo.

Lia morto kondukis la Internacian Olimpikan Komitaton por formi medicinan komision en 1967 kaj instituon por testado de drogoj dum la Vintra Olimpiko de 1968 en Grenoble, Francio kaj Somera Olimpiko de 1968 en Meksikurbo, Meksiko.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.infoplease.com/spot/olympicstimeline2.html

Kategorio:Danaj biciklistoj
Kategorio:Olimpikaj atletoj
Stanozololo

**Stanozolol** (komerca nomo *Winstrol*) estas sintezita anabola steroido, kiu devenas el la testosterono.

Ĝi estas uzata ĉefe kiel besta medicinaĵo, ĉefe ĉe domhundoj, domkatoj kaj ĉevaloj por stimuli la apetiton, pezkreskon, moskolan konstruon. Pro tiu lasta propreco, oni uzas ĝin kiel dopaĵon.

Ĝi estis konata ĉefe dum la Someraj Olimpikoj de 1988, kiam la malpeza atleto Ben Johnson senvulaiĝis kiel uzanto de stanozololo.

Kategorio:Steroidoj
Jiří Lábus

**Jiří LÁBUS** (* 26-an de januaro 1950 en Prago) estas ĉeĥa aktoro.

Lia patro estis arkitekto, la patrino flegistino en teatro. Tiel li ofte estis en teatro kaj jam infanaĝe fasciniĝis pri ĝi, do li iĝis aktoro.

Krom per la teatra laboro Jiří LÁBUS famiĝis al vasta publiko per kunaktorado en fabelaj ĉeĥa televidserio por infanoj. Speciale lin famigis la rolo de la minaca magiisto Rumburak en la televidserioj »Arabela« (»Arabela«, 1979 – 1981), »Arabela revenas« (»Arabela se vrací«, 1994) kaj la filmo »Magia korvo Rumburak« (»Rumburak«, 1984).

Aldone Jiří LÁBUS estas lingvoadaptiga parolisto, interalie por la ĉeĥlingvaj versioj de usonaj filmaĵoj »M*A*S*H« kaj »Ice Age«. Kaj li estas la ĉeĥa voĉo de Marge SIMPSON el la desegnofilm-televidserio »La SIMPSONoj«.

Jiří LÁBUS havas fraton (Ladislav Lábus, * 1951), kiu havas saman profesion kiel la patro: arkitekto.

## Filmografio 
* »Pan Taux – Alarmo en la nuboj« (»Poplach v oblacích«), 1978
* »Arabela« (»Arabela«), 1979 – 1981
* »Luci, hororo de la strato« (»Lucie, postrach ulice«), 1980
* »La vizitantoj« (»Návštěvníci«), 1981 – 1983
* »Ferdinando la fluganta« (»Létající Čestmír«), 1984
* »Magia korvo Rumburak« (»Rumburak«), 1984
* »Arabela revenas« (»Arabela se vrací«), 1994
* »Kdyz deda miloval Ritu Hayworthovou«, 2001

## Retpaĝoj 
* pri Jiří LÁBUS en la interreta filmoj-kartaro (Internet Movie Database)
* pri Jiří LÁBUS ĉe TSFSI (germanlingve)

Kategorio:Ĉeĥaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 26-an de januaro
Kategorio:Naskiĝintoj en 1950
Duonregula pluredro

En geometrio **duonregula pluredro** estas alte simetria vertico-transitiva konveksa pluredro komponita el du aŭ pli multaj specoj de regulaj plurlateroj. Duonregula pluredro diferenciĝas de la platonaj solidoj kiuj estas komponita el nur unu speco de plurlatero, kaj de la solidoj de Johnson kiuj estas ne vertico-transitivaj.

Laŭ sia difino ĉiuj duonregulaj pluredroj estas unuformaj pluredroj.

La tuta aro de duonregulaj pluredroj konsistas el tri partoj: 
*Unuformaj konveksaj prismoj kun bazoj havantaj 3, 5, 6, 7, 8, 9 ktp laterojn (malfinia aro)
*Unuformaj konveksaj kontraŭprismoj kun bazoj havantaj 4, 5, 6, 7, 8, 9 ktp laterojn (malfinia aro)
*Arĥimedaj solidoj (13 eroj)
Uniforma prismo kun 4-lateraj bazoj (kubo) kaj uniforma kontraŭprismo kun 3-lateraj bazoj (okedro) havas edrojn de nur unu speco kaj pro tio ili ne estas duonregulaj pluredroj.

Ĉiuj arĥimedaj solidoj povas esti faritaj per konstruo de Wythoff.

## Vidu ankaŭ 
* Uniforma prisma pluredro
* Unuforma pluredro
* Listo de unuformaj pluredroj

Kategorio:Unuformaj pluredroj
Kategorio:Pluredroj
Stella Zázvorková

**Stella ZÁZVORKOVÁ** (14-an de aprilo 1922 en Prago – 18-a de majo 2005 en Prago) estis ĉeĥa aktorino.

## Biografio 
Stella Zázvorková profesilernis en la teatra lernejo E. F. Burian kaj post 1945 aktoris en kelkcent da ĉeĥaj filmoj kaj en televidserioj. La plej famaj inter ili estas »Arabela« (»Arabela«, persono: patrino MAIER), »Kolja« (»Kolya«) kaj »Printempo en aŭtuno« (»Babí léto«), 2001.

En la 1950-aj jaroj ŝi estis la edzino de la aktoro Miloš KOPECKÝ.

## Retpaĝoj 
* 
* pri Stella ZÁZVORKOVÁ ĉe TSFSI 

Kategorio:Ĉeĥaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 14-an de aprilo
Kategorio:Mortintoj la 18-an de majo
Orlando Letelier

eta|dekstra|Orlando Letelier
**Orlando Letelier del Solar** (13-an de aprilo 1932 – 21-an de septembro 1976 en Vaŝingtono, Usono) estis ĉilia diplomato. Li estis murdita en Vaŝingtono fare de agentoj de la ĉilia sekretservo DINA, kiuj laboris por la ĉilia diktatoro Augusto Pinochet. La murdo kaŭzis fortan malpliiĝon de la usona apogo al Operaco Kondoro.

Orlando Letelier estas patro de ĉilia senatoro Juan Pablo Letelier.

La socialista ĉilia prezidento Salvador Allende nomumis en 1971 Orlando Letelier al ambasadoro de Ĉilio en Usono. Letelier en 1973 iĝis ministro pri eksteraj rilatoj kaj pli poste ministro pri defendo de Ĉilio.

Post la puĉo de Pinoĉet, Letelier estis arestita kaj turmentita. Oni transportis lin al insulo Dawson, kie oni kolektis la politikajn arestitojn. Post sia liberiĝis en 1974, li veturis al Vaŝingtono, kie li laboris en Institute for Policy Studies.

La ĉilia sekretpolico murdis la iaman internaferan ministron, generalon Carlos Prats en 1974, en argentina ekzilo per aŭtobombo. Ili mortpafis en 1975 en Romo la ĉilian kristdemokratan Bernardo Leighton kaj lian virinon. (Michael Townley)

Letelier estis murdita per aŭtobombo en 1976, kun asistentino.

Kategorio:Ĉiliaj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri defendo
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Ĉilio
Kategorio:Diplomatoj
Kategorio:CIA
Kategorio:Ĉiliaj socialistoj
Kategorio:Murditoj
Historio de Turkio

La **historio de Turkio** kiel lando kun ĉi tiu nomo komenciĝis kun disfalo de Otomana imperio en 1918 ... 1920. Tamen la unuaj setlejoj de homoj aperis sur ĉi tiu tereno ne pli malfrue ol en la 11-a jarmilo a.K..

Komence de la 20-a jarcento ĝi estis tute en manoj de eksterlanda kapitalo kaj en internacia kampo ĝi prezentiĝis kiel duonkolonio. La Otomana Imperio partoprenis en la Unua Mondmilito flanke de la Centraj potencoj. La milita malvenko kaj armistico de Mudros ne tuj kaŭzis la falon de la Otomana Imperio, kies sultano Mehemet la 5-a dum pluaj kvar jaroj restis entroniĝinta dum la imperio estis okupita de aliancanoj kaj la neturkaj popoloj premis por sendependiĝo. Kiam la aliancanoj prezentis al la turka delegitaro la kondiĉojn de la Traktato de Sèvres (aŭgusto de 1920), tiuj jam estis plenumitaj fakte: maje de 1919 grekoj okupis Smirnon kaj grandan parton de la egea marbordo de Turkio, kie loĝis nombraj grekoj; armenoj fidis promeson de Wilson havi propran teritorion por propra respubliko; kaj sude britoj kaj francoj distribuis al si la teritoriojn de la arabaj landoj (traktato de Sykes-Picot 1916): la otomana delegitaro subskribis la traktaton, sed en Turkio eksplodis naci-liberiga movado ĉefe ĉirkaŭ Ataturk, kiu jam en 1919 faris alvokon al rezistado. Kiam februare de 1920 la aliancanoj nuligis la parlamenton de Istanbulo, Kemal Ataturk alvokis en Ankaro nacain asembleon, kiu malakceptis la Traktaton de Sèvres kaj dum du jaroj deklaris militon en diversaj frontoj. Kontraŭ Francio en Kilikio ĝis la traktato de Ankaro de oktobro de 1921, per kiu turkoj reprenis la regiono kaj agnoskis la francan regadon de Sirio kaj Libano. Kontraŭ armenoj, kie rekuperis eĉ la teritoriojn perditajn en 1878 (traktato de Kars, oktobro de 1921) kaj dispartigis kun Sovetunio la areon. Kontraŭ grekoj, el kiuj rekuperis la areon de Smirno (el kiu la grekoj estis forpelitaj) post terura milito finita en septembro de 1922. La konferenco de Lausanne (novembro de 1922) nuligis la decidojn de la Traktato de Sèvres kaj per nova traktato (julio de 1923) oni agnoskis la teritoriojn rekuperitajn de Turkio, kiu agnoskis la novajn reĝimojn de Sirio kaj Irako kaj akceptis senmilitistigon de la markoloj.

En la jaro 1923 ĝi estis proklamita Turka respubliko. La falo de la imperio vekis la nacian turkan senton. Eksaj militistoj kuniĝis ĉirkaŭ la marŝalo Mustafa Kemal Atatürk, kiu forpelis eŭropanojn el Anatolujo kaj fariĝis la estro de la registaro, igante la sultanecon simplan honoran rolon. En 1922, li aboliciis la otomanan imperion kaj fondis en 1923 sur la restanta teritorio Anatolujo kaj orienta Trakujo) la modernan Turkujon aŭ respublikon de Turkujo, sukcesinto de la otomana imperio. En 1924 li neniigis la kalifecon, lastan restaĵon de imperiaj institucioj.

La Dua Konferenco de Kairo de 4a al 6a de decembro 1943 okazis en Kairo, Egiptio, kaj celis la eblan kontribuon de Turkio al la flanko de la Aliancanoj en la Dua Mondmilito. Partoprenis la Usona Prezidento Franklin D. Roosevelt, Winston Churchill, Ĉefministro de Unuiĝinta Reĝlando, kaj la Prezidento İsmet İnönü de la Respubliko Turkio.

## Vidu ankaŭ 
* Armena genocido

## Notoj
Vlastimil Brodský

eta|dekstra

**Vlastimil BRODSKÝ** (* 15-an de decembro 1920 en Hrušov, hodiaŭa Ostrava-Hrušov, Ĉeĥa Silezio; † 20-an de aprilo 2002 en Slunečná pro memmortigo) estis unu el la plej famaj ĉeĥaj film- kaj televidaktoroj.

## Biografio 
Vlastimil Brodský naskiĝis en 1920 en Hrušov kiel filo de teatra aktorino. Jam infanaĝe li entuziasmiĝis pri aktorado; ankoraŭ dum sia lerneja epoko li ricevis unuaj instruojn pri aktorado, de Emil František Burian. En la teatro de BURIAN poste ricevis, en aĝo de 19 jaroj, Vlastimil Brodský la unuan rolon. Brodský tie laboris ĝis eble 1940; tiam la komunisto Burian arestiĝis.

Brodský ŝanĝis al la Vétrinik-teatro, aktoris en la urba teatro de Prago kaj en la armea teatro; en 1945 li revenis al la ensemblo de Burian. De 1948 ĝis 1990, dum tiom multe da jaroj, li havis engaĝon ĉe la Praga teatro apud la vitejoj.

Ekde 1946 li filmaktoris, ekde mezo de la 1950-aj jaroj kun pli grandaj roloj. Ofte li aktoris en porinfanaj kaj fabelfilmoj, ekzemple la ĉeĥaj televidserioj »Pan Taŭ« kaj »La vizitantoj« (»Návštěvníci«). Plej li famiĝis – ankaŭ internacie – per la korpigo de la juda flanbakisto en la filmo »Jakobo la mensoganto« (»Jakob der Lügner«, de la orientgermana reĝisoro Frank Beyer – la unua orientgermana filmo kiu proponiĝis pro la »Oskar«-filmpremio). Por tiu ĉi rolo Brodský ricevis premion »Arĝenta Urso« de la okcidentgermana filmfestivalo »Berlinale« 1975 kaj orientgermanan »Nacian Premion de GDR«.

En GDR li kunaktoris en filmkomedio »Ho, doktoro!« kune kun la ege ŝatata kaj kapabla aktorino Agnes Kraus.

Eĉ tre maljune li aktoris en multaj filmoj kaj televidaĵoj.

Brodský dufoje edziĝis; la dua edzino estis la granda ĉeĥa filma stelulino Jana Brejchová. Lia filo el la unua geedziĝo Marek Brodský estas aktoro kaj verkisto. Ankaŭ lia filino Tereza Brodská estas fama aktorino.

## Filmografio (ekzemploj) 
* »Jakobo la mensoganto« (»Jakob der Lügner«), 1974
* »Pan Taŭ«, 1978
* »La aĵo/afero en la kastelo« (germane: »Das Ding im Schloß«), 1979
* »Arabela« (»Arabela«), 1979 – 1981
* »Ho, doktoro!« (»Aber Doktor!«), 1980
* »La vizitantoj« (»Návštěvníci«), 1981 – 1983
* »Serĝentoj en problemoj« (germane: »Wachtmeister in Nöten«), 1986
* »Arabela revenas« (»Arabela se vrací«), 1994
* »Printempo en aŭtuno« (»Babí léto«), 2001

## Eksteraj ligiloj 
* 
* pri Vlastimil BRODSKÝ ĉe TSFSI 
* Biografio en kinarta retejo  
* Biografio en retejo pri orientgermana filmentrepreno DEFA  

Kategorio:Ĉeĥaj aktoroj
Kategorio:Ĉeĥaj voĉoaktoroj
Kategorio:Sinmortigintoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Ostrava
Luděk Kopřiva

**Luděk KOPŘIVA** (19-an de junio 1924 – 2-an de oktobro 2004 en Prago) estis ĉeĥa aktoro.

Speciale li famiĝis per siaj roloj en multaj porinfanaj televidserioj el Ĉeĥio kiuj spektiĝis internacie, kun bona sukceso ĉe la publiko.

Krome li karakteroj-role aktoris en multaj komedioj. Lia lasta filmo estis komuna produktaĵo, 1994.

Dum siaj lastaj vivojaroj li suferis per la Parkinsona malsano.

## Filmografio (televidserioj) 
* »Malkutimaj rakontoj«, 1970
* »Pan Tau«, 1970
* »30 případů majora Zemana«, 1974 – 1979
* »Arabela« (»Arabela«), 1979/80
* »Luci, hororo de la strato« (»Lucie, postrach ulice«), 1980
* »Ferdinando la fluganta« (»Létající Čestmír«),1982/84
* »Infanoj laŭ mendo« (»Bambinot«), 1984
* »Magia korvo Rumburak« (»Rumburak«)
* »Merkato de la sensacioj«, 1985
* »Hamstro en litĉemizo« (»Křeček v noční košili«), 1988
* »Panoptiko de la urbo Prago«, 1988
* »La kolringo« (germana dumkrea titolo: »Das Halsband«), 1992
* »Katja kaj la fantomoj«, 1992/93

## Retpaĝoj 
* pri Luděk KOPŘIVA en la interreta filmoj-kartaro (Internet Movie Database)
* pri Luděk KOPŘIVA ĉe TSFSI (germanlingve)

Kategorio:Ĉeĥaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 19-an de junio
Kategorio:Mortintoj la 2-an de oktobro
Dunblane

**Dunblane** estas urbeto en Perthshire, Skotlando, proksime al Stirling. Ĝi havas ĉirkaŭ 10.000 loĝantojn kaj eĉ katedralon, la *Dunblane Cathedral*.

Dunblane donas lokon por Leighton Library, la plej malnova privata biblioteko de Skotlando.

La loko konatiĝis pro masakro la 13-an de marto 1996, kiam Thomas Hamilton murdis en la *Dunblane Primary School* 16 lernejanojn kaj ilian instruiston.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝo de Dunblane

Kategorio:Vilaĝoj de Skotlando
Bruno Graf

[dekstra|eta|250px|Bruno Graf, prezidanto de [Svisa Esperanto-Societo, SES (1960-1963 kaj 1997-2006). Fotis Stefano Keller dum festo pri la 100-jariĝo de SES, en Laŭzano-Ouchy, Svislando, la 27-an de septembro 2003. Svisaj esperantistoj ]]
**Bruno GRAF** estas sviso, naskiĝis en 1928, loĝas proksime de Berno, Svislando. Li estis oficisto de la svisa poŝtentrepreno PTT en Bielo, kaj iĝis supera oficisto kaj sekciestro en la kleriga  sekcio de la ĝenerala direkcio de PTT en Berno. Li ankaŭ estis oficiro de la armea poŝto.

Li lernis Esperanton aŭtodidakte kaj per la koresponda kurso de Svisa Esperanto-Societo (SES) en 1948 kaj akiris ties superan diplomon. Ekde 1950, Bruno Graf estas en la esperanta movado kie li estis tre aktiva dum la 1950-aj jaroj: en 1951 li estis kunfondinto kaj prezidanto de la junulara sekcio de SES (kio iĝis EJS), en 1958 li estis inter la fondaj membroj de Esperanto-Edukistaro de Svislando (EES) kaj li prezidis la Svisan Esperanto-Societon de 1960 ĝis 1963.

Post tiu periodo, pensiiĝinte, Bruno Graf denove aktivis en la svisa esperanto-movado kaj estis refoje elektita prezidanto de SES kaj okupis tiun postenon de 1997 ĝis 2006.

Bruno Graf gvidis aron da kursoj, vizitis plurajn Universalajn Kongresojn kaj estas dumviva membro de UEA.

Kiel prezidanto de SES li ĉiam racie kaj kun kompetento gvidis la asocion kaj klopodis trovi ekvilibron inter la diversaj fortoj kaj influoj.

Post sia demisio, li restis membro de la estraro ĝis la ĝenerala kunveno de SES en 2007. Eksiĝinte, li tamen plue helpas kaj subtenas, konsilas la aktivulojn pri la poresperantaj agadoj en Svislando.

## Eksteraj ligiloj 
*Intervjuo kun Bruno Graf en Svisa Radio DRS1 pri Esperanto kaj la centjariĝo de UEA

Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de Svisa Esperanto-Societo
Miloš Macourek

**Miloš MACOUREK** (n. 2-an de decembro 1926 en Kroměříž; m. 30-an de septembro 2002 en Prago) estis ĉeĥa verkisto kaj filmisto.

Unue li laboris kiel preseja laboristo, kulisojmetiisto, provizeja laboristo kaj eldoneja redaktisto, ĝis kiam 1958 li unuan fojon publikigis verkon, libron kun versaĵoj.

Dum la postaj jaroj li sukcesis kiel scenaristo, interalie por diversaj art- kaj desegnitaj filmoj. Specialan amikecon kaj fruktodonan kunlaboron li havis kun la reĝisoro Václav Vorlíček.

Li verkis multajn porinfanajn librojn, kiuj tradukiĝis al diversaj lingvoj kaj filmiĝis por televido. Interalie klasikaĵoj kiel ekzemple:

* »Ferdinando la fluganta« (»Létající Čestmír«), 1983
* »Arabela« (»Arabela«), 1979/80
* »Magia korvo Rumburak« (»Rumburak«), 1984
* »Arabela revenas« (»Arabela se vrací«), 1994
* »Knabino sur balailo« (»»Dívka na koštěti«), 1972
* »Hamstro en litĉemizo« (»Křeček v noční košili«), 1988

## Retpaĝoj 
* Miloš MACOUREK en la interreta filmoj-kartaro (Internet Movie Database)
* pri Miloš MACOUREK ĉe TSFSI 

Kategorio:Ĉeĥaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥaj dramistoj
Kategorio:Ĉeĥaj poetoj
Kategorio:Ĉeĥaj scenaristoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 2-an de decembro
Kategorio:Mortintoj la 30-an de septembro
Jiří Sovák

**Jiří SOVÁK** (n. 27an de decembro 1920 en Praga, naskiĝnomo **Jiří SCHMITZER**; m. 6an de septembro 2000 en Praga) estis ĉeĥa aktoro.

## Biografio 
Jiří Sovák unue finlernis la profesion de elektrikisto; dume li hobie aktoris. Fine li ŝanĝis al aktorado kaj lernis en la Pragan konservatorion pri aktorado. 1942 li havis sian unuan teatran rolon, en Prago. Post fino de la dua mondmilito li ankaŭ en filmoj aktoris.

Jiří Sovák dum jardekoj apartenis al la ensemblo de Praga Nacia Teatro.

Li famiĝis per la komikaj karakteroj. Ilin li korpigis en filmoj de diversaj specoj, ĉu fantasto (»Mi mortigis EINSTEINon« [»Zabil jsem EINSTEINa, pánové«]), ĉu krimserio (Krimkazoj malnovaj« [»Hříšní lidé města pražského«]), ĉu porinfanaj/porjunulaj ĉeĥa televidserio (»Ferdinando la fluganta« [»Létající Čestmír«]), »Pan Taŭ«. Speciale oni ŝatas lian korpigon de la reĝkortega magiisto VIGO el la ĉeĥaj televidserioj »Arabela« [»Arabela«]) kaj »Arabela revenas« [»Arabela se vrací«]).

En sia hejmurbo Prago la 6an de septembro 2000 Jiří SOVÁK mortis en aĝo de 79 jaroj.

Ankaŭ lia filo Jiří Schmitzer (jun.) estas aktoro.

## Filmografio (elekto) 
* »Nikdo nic neví«, 1947
* »Naskiĝjaro 21« (»Jahrgang 21«, komuna produktaĵo kun GDR), 1957
* »Krimkazoj malnovaj« (»Hříšní lidé města pražského«), 1969
* »Mi mortigis EINSTEINon« (»Zabil jsem EINSTEINa, pánové«), 1970
* »La juna s-ro VEK« (»F. L. Věk«), 1971
* »Estis domo iam« (»Byl jednou jeden dům«), 1975
* »Pan Taŭ«, 1975
* »Ĉu spinacon?« (»Což takhle dát si špenát?«), 1977
* »Arabela« (»Arabela«), 1979 – 1981
* »Ferdinando la fluganta« (»Létající Čestmír«), 1983
* »Hamstro en litĉemizo« (»Křeček v noční košili«), 1988
* »Arabela revenas« (»Arabela se vrací«), 1994
* »La sekreto de la blankaj cervoj« (»Území bílých králů«), 1991

## Retpaĝoj 
* pri Jiří SOVÁK en la interreta filmoj-kartaro (Internet Movie Database)
* pri Jiří SOVÁK ĉe TSFSI (germanlingve)

Kategorio:Ĉeĥaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 27-an de decembro
Kategorio:Naskiĝintoj en 1920
Kategorio:Mortintoj la 6-an de septembro
Kategorio:Mortintoj en 2000
Kategorio:Ĉeĥaj komikistoj
Frederick Lorz

**Frederick "Fred" Lorz** (1880, mortojaro estas nekonata) estis usona longdista kuristo, kiu fifamiĝis pro bizara afero en St. Louis, dum la someraj olimpikoj de 1904.

Li gajnis la maratonkuron kaj lasis sin festadi, ĝis unu rigardanto akuzis lin pri trompo. Post tio, Lorz komplezeme rekonis, ke duonon de la disto, li veturis pere aŭtomobilo. Li penis tion ŝerco. Pro lia trompo, oni diskvalifikis por ĉiu onta olimpiko kaj oni nomumis Thomas Hicks gajninto.

La usona asocio estis pli pardomema kaj Lorz tiel jam en 1905 gajnis la Bostonan maratonon.

Kategorio:Olimpiaj atletoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1880
Jana Brejchová

**Jana BREJCHOVÁ** (20-a de januaro 1940 en Praga) estas ĉeĥa aktorino.

Jam en aĝo de iomete pli ol 10 ŝi ekaktoris en ĉeĥaj filmoj; dum la dua duono de la 1950aj jaroj ŝi iĝis kinostelulino de Ĉeĥio. Plej ŝi efikis per sia natura impresdono. 1958 ŝi geedziĝis kun la renoma reĝisoro Miloš FORMAN. Dum la 1960aj jaro ŝi ofte aktoris en internaciaj filmoj, ekzemple en kinejaj filmoj de siatempe du partoj de germanio.

La unuan fojon ĉe la orientgermana filmentrepreno »DEFA« ŝi aktoras en la filmo »La revo de kapitano LOY« (»Der Traum des Hauptmann Loy« de reĝisoro Kurt MAETZIG).

En okcidenta germanio ŝi du jarojn poste aktoras ĉefrolon en la komedio »Kastelo Gripsholm« (»Schloß Gripsholm« de reĝisoro Kurt HOFFMANN), kune kun la aktoro Walter GILLER.

Samjare ŝi aktoras denove en orienta germanio, televidfilmo »La alia apud vi« (»Der andere neben dir«); reĝisoro estis Ulrich THEIN kun kiu ŝi poste kunvivis.

Per la filmo »La domo en karpostrateto« (»Das Haus in der Karpfengasse«), du jaroj poste, ŝi plej sukcesis en germana filmado. Pri tiu filmo ŝi ricevis multajn premiojn. Kunaktoroj estis inter aliaj Edith SCHULTZE-WESTRUM kaj Wolfgang KIELING.

1964 ŝi denove edziniĝis, nun la faman aktoron Vlastimil BRODSKÝ. Ambaŭ komune aktoras, ankaŭ en germanaj filmoj. Ili havas filinon, Tereza BRODSKÁ, kiu iĝas aktorino. 1980 okazas eksgeedziĝo.

Jana BREJCHOVÁ trian fojon geedziĝas, kun la aktoro Jirí ZAHAJSKÝ.

Jana BREJCHOVÁ havas fratinon, Hana BREJCHOVÁ, ankaŭ ŝi estas fama aktorino.

## Premioj 
* Germana Filmpremio 1965 kiel plej bona aktorino, »La domo en karpostrateto« (»Das Haus in der Karpfengasse«)
* Du »Arĝentaj Veloj« de la Lokarna Filmfestivalo 1960 kiel plej bona aktorino kaj plej bona nova aktorino, »La pli alta principo« (»Vyssí princip«)
* Premioj de la spektantoj kiel plej ŝatata aktorino, Filmfestivalo de Plzeň 1968 kaj 1969
* »Actor’s Mission Award« de »Art Film Festival«, 2000

## Retpaĝoj 
* pri Jana BREJCHOVÁ en la interreta filmoj-kartaro (Internet Movie Database)
* pri Jana BREJCHOVÁ ĉe TSFSI (germanlingve)

Kategorio:Ĉeĥaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1940
Kategorio:Naskiĝintoj la 20-an de januaro
Daily Courant

La ***Daily Courant*** estis la unua regula taga novaĵ-gazeto, publikita en Britio.

Ĝi aperis unuafoje la 11-an de marto 1702 fare de *Edward Mallet* kaj lastfoje en 1735. La gazeto konsistis el unuopa paĝo kun du kolumnoj. Mallet komence intencis publikigi nur eksterpolitikajn novaĵojn, sed baldaŭ vendis la gazeton al *Samuel Buckley*.

La *Daily Courant* kunfandiĝis kun *Daily Gazetteer* en 1735.

## Eksteraj ligiloj 
* The Daily Courant - Everything2.com

Kategorio:Gazetoj
Václav Vorlíček

**Václav VORLÍČEK** (naskiĝis la 3-an de junio 1930 en Prago, mortis la 5-an de februaro 2019 en Prago) estis ĉeĥa filmreĝisoro.

Li grave kontribuis al la granda sukceso de la ĉeĥa filmbranĉo pri fabeloj kaj komedioj.

Sian profesion li lernis de 1951 ĝis 1956 en la filmakademio FAMU. Poste li laboris en la filmentrepreno Barrandov kiel reĝisoro kaj scenaristo. Dum multaj jaroj li kunlaboris kun la verkisto kaj scenaristo Miloš Macourek.

La filmtrukoj en liaj filmoj superas la internacian nivelon kaj havas gravan diferencon al kutimaj filmtrukoj: li uzas la trukojn konscie, por subteni la rakonton, ne por nur frapi la spektanton. Liaj filmoj havas rakonton: spritan, fantaziplenan – vere magian.

## Filmaro 
* »Sinjoro, vi estas vidvino!« (»Pane, vy jste vdova!«); 1970
* »Knabino sur balailo« (»Dívka na koštěti«); 1972
* »Tri aveloj por cindrulino« (»Tři oříšky pro Popelku«, »Drei Haselnüsse für Aschenbrödel«); 1973
* »Kiel kisveki Dormantan Belulinon« (»Jak se budí princezny«); 1977
* »Arabela« (»Arabela«, televidserio); 1980
* »Ferdinando la fluganta« (»Létající Čestmír«, televidserio); 1982 – 1984
* »Arabela revenas« (»Arabela se vrací«, televidserio); 1994
* »La magia libro« (»Kouzelný měšec«); 1995
* »La fajrobirdo« (»Pták Ohnivák«); 1996
* »La laga reĝino« (»Jezerní královna«); 1997
* »Falkdresisto Tomas« (»Král sokolů«); 2000
* »Maks, Susi kaj la magia telefono« (»Mach, Šebestová a kouzelné sluchátko«); 2001

## Eksteraj ligiloj 
* Václav Vorlíček en la Interreta filma datenbazo (Internet Movie Database)

Kategorio:Ĉeĥaj reĝisoroj
Kategorio:Filmoreĝisoroj
Orbis Pictus

***Orbis Pictus*** aŭ ***Orbis Sensualium Pictus*** estas tekst-libro por infanoj, verkita fare de la ĉeĥa edukisto Komenio kaj publikigita en 1658. Ĝi estas konsiderata al la unua bilda libro, intencita por infanoj.eta|dekstra|*Orbis Pictus*

## Enhavo 
La libro estas dividita al ĉapitroj, ilustritaj per kupropresaĵoj, kiuj estas priskribitaj en la akompana teksto. La libro havas 150 ĉapitrojn kaj entenas multajn temojn:

* senviva naturo
* botaniko
* zoologio
* religio
* homo kaj ties agadoj

## Historio 
Ĝi estis originale publikigita en la latina kaj germana lingvoj, en 1658 en Nürnberg. La libro baldaŭ disvastiĝis al lernejoj en Germanio kaj aliaj landoj. La unua angla eldono aperis en 1659. La unua kvarlingva eldono n (en la latina, germana, itala kaj franca) aperis en 1666, poste ankaŭ en aliaj lingvoj.

*Orbis Pictus* havis long-tempan influon je la infana edukado kaj estis antaŭulo de la aŭd-vidaj teknikoj en la lernejaj ĉambroj.

## Eksteraj ligiloj 
* Eltiraĵoj el la latilingva versio
* Orbis sensualium pictus trilinguis. Versioj en la latina, germana kaj hungara (1708)
* *Orbis sensualium pictus* (1777), reta versio ĉe Google Book Search tradukita de Charles Hoole

Kategorio:Historio de bildliteraturo
Kategorio:Germanlingva literaturo por infanoj
Kategorio:Latinlingva literaturo por infanoj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1658
Krtek

La ** Talpo**, nomata ** Krtek ** aŭ ** Krteček ** (Talpĉjo, eta talpo), estas animaciita persono en serio de kartunoj, kreita de la ĉeĥa animaciisto Zdeněk Miler.dekstra|eta|KrtekEstis unua spektita en 1956 en Prago, kiam Miler volis krei porinfana kartuno pri kiel la linaĵo estas ellaborita. Li volis forta Disney-influo en la kartuno per elekto de besto por la ĉefrolo, kaj decidis elekti talpon post stumbli pro talpa monteto dum piedirado. La unua filmo nomita *"Jak krtek ke kalhotkám přišel"* (*"Kiel la talpo akiris sian pantalonon"*) debutis en 1956, kaj la ĉarma ĉefpersono gajnis grandegan popularecon en multaj Orient-Eŭropaj landoj, Germanio, Aŭstrio, Barato kaj Ĉinio. Produktado por pliaj epizodoj komencis en 1963 kaj de tiam, ĉirkaŭ 50 epizodoj estas kreitaj.

La unua epizodo de la kartuno estis rakontita, sed Miler volis ke la kartuno estu komprenita en ĉiuj landoj de la mondo, tiel li decidis uzi siajn filinojn kiel voĉaj aktoroj, reduktante la paroladon al mallongaj ne-vortaj ekkrioj por esprimi la talpaj sentoj kaj mondo percepto. Ili ankaŭ iĝis la testantoj de la procezo de kreado ĉar estis ili kiuj spektis la tutan filmon unue, tiel Miler povis decidi ĉu la mesaĝo de la filmo povus atingi la infanojn, aŭ ne.

Dum Majo 2011 la usona astronaŭto kaj geofizikisto Andrew FEUSTEL kunprenis pluŝan figuron de Krtek en kosmon, kadre de lasta uzo de kosmoŝipo »Endeavour« kun restado en la internacia spacejo »ISS«.

La kreinto de »Krtek« ege ĝojis pri tio kaj interŝanĝis donacojn kun la astronaŭto (la astronaŭto ricevis originan desegnaĵon, kaj MILER la pluŝfiguron). En la artikoloj ne estis menciita, sed laŭ foto supozeblas ke ambaŭ renkontiĝis.

FEUSTEL raportas ke la pluŝfiguro dum la restado kutime ŝvebis tra la »ISS«, sed eblis fiksi je la interna muro per dorsa t. n. lapbendeto.

## Muziko 
La muziko ludas gravan rolon en la kartuno, ĉar la animaciuloj preskaŭ neniam parolas (ili uzas nekompreneblaj emociaj sonoj kelkfoje). La originala muziko de la serio uzas tradiciajn muzikajn instrumentojn (anstataŭ sintezilojn).

Komponistoj:
* Miloš Vacek
* Vadim Petrov (1974-1987, la plimulto da epizodoj)

## Mallongaj filmoj 
## Filmoj 
## Filmetoj 
## Piednotoj/Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* pri Krtek ĉe TSFSI ()
* Ŝatantoj-paĝo ()
*  *(inkluzivas priskribon de loka restoracio kun pluraj bildoj de Krtek)*

Kategorio:Animaciaj serioj
Kategorio:Ĉeĥa animacio
Kategorio:Fikciaj talpoj
Kategorio:Večerníček
Allon-plano

eta|La Allon-plano
La **Allon-plano** estis proponita kaj de la israela parlamento decidita plano por solvi la konflikton inter Israelo kaj la palestinanoj.

En novembro 1967 la vica ĉefministro kaj gvidanto de la partio AH, Yigal Allon, prezentis planon de priloĝado, kiu estis en 1968 akceptita de la parlamento kiel koncepto de priloĝado, sed ne ricevis la statuson de definitiva teritoria plano, ĉar la religia koalicipartnero NRP rifuzis la konsenton. Poste okazis ankoraŭ ampleksigoj de la plano, ĝis kiam en 1970 prezentiĝis la definitiva versio.

Allon estis konsiderata granda kontraŭulo de s-ro Dayan ene de ties partio. Li konceptis per la Allon-plano ja la supraĵan planadon por la okupataj regionoj, sed ĉe la realigo Dayan povis grandparte trudi siajn proprajn ideojn kaj ŝanĝojn laŭ siaj ideoj.

Ĉe la planadoj en Cisjordanio konsiderendis la apartaj geografiaj kondiĉoj de tiu regiono. En la norda parto de Cisjordanio (en la israela lingvouzo "Samario") gravas montaro 130 km longa kaj averaĝe 40 km larĝa, de kie supervideblas la mediteranea marbordo kiel ankaŭ la Jordano-valo. En tiu regiono loĝas la plej granda parto de la palestinanoj. Primaraj kriterioj estas unuflanke la tiea akvo...

Kategorio:Historio de Israelo
Arieș (rivero)

**Arieș** [arieŝ] (, , ) estas dekstra flankrivero de Mureș en Transilvanio ().

Longo: 164&nbsp;km. Ĝi fontas en la montaro Bihor, fluante el la lago Mihoești, kiun nutras Arieșul Mare kaj Arieșul Mic. Ĉe Gura Arieșului ĝi fluas en la riveron Mureș.

Grava urbo ĉe la rivero: Turda.

La rivernomo en la diversaj lingvoj supozigas, ke tie okazis orlavado.

## Referenco 
Kategorio:Riveroj en Rumanio
Kategorio:Distrikto Cluj
Kategorio:Karpat-basenaj riveroj
Kategorio:Akvokolekta areo de Mureș
MRAP

eta|300px|Dum testado
**MRAP** (el la angla **Mine Resistant Ambush Protect** ~ Mino-Rezista Embuska Protekto) estas veturilo, planita por travivi ĉevojajn mineksplodojn en Irako kaj aliajn atakojn.

Ĝi estas tiel dizajnita, ke ĝi forkondukas la aerpremon de la ĉevojaj eksplodoj kaj havas pli fortan kirasadon (kaj tiel pezon) ol la antaŭe uzataj Humwee-kirasaŭtoj. Manpleno de firmaoj konstruas el ĝi tipojn. La forta konstruado de la MRAP-oj komenciĝis en 2007.

Kategorio:Militveturiloj
Galerio Poŝtokorno

**Poŝtokorno Muzeo** estas fakmuzeo pri poŝtaj servoj en centra poŝta domo de Miskolc, Hungario strato Kazinczy 16.

Poŝtokorno estas instrumento, pere de tio la poŝtistoj signis alvenon de diliĝenco. La korno, kiel simbolo postvivis kaj longe estis videbla en la blazono de Hungara Poŝto. Pri la simbolo ricevis la Galerio nomon, do ne estas nuraj kornoj, sed diversaj poŝtaj memoraĵoj.

La unua serioza poŝta servo funkciis dum regado de Francisko Rákóczi la 2-a precipe en Transilvanio kaj Supra Hungario. Poste sekvis la aŭstra poŝtoservo. La sendependa hungara poŝto naskiĝis en 1867. La vizitanto renkontas kun memoraĵoj de 200 jaroj.

Poŝtokorno
Kategorio:Miskolc
Muzeo Diliĝenco

**Diliĝenco Muzeo** estas fakmuzeo en Debrecen, Hungario en la centra poŝta domo.

La pli interna ĉambro dediĉas sin al poŝtmarkoj. En ĉiu jaro nova kolekto estas videbla el heredaĵo de Rezső Soó.

La alia ĉambro komenciĝas per la bovista poŝto. Antaŭ la serioza poŝto la bovistoj liveris la poŝtaĵojn. Ili ricevis grandan ledan aktujon kaj defendis sin per pistolo. Tiutempe en la hungaraj paŝtejoj brediĝis multe da bovoj. Iom el ili estis pelitaj ĝis Germanio por vendado.

Sekvis la diliĝanca epoko. La nomo fontas el la franca, sed estas rekonebla Esperante. Tio estis ĉevaltira kvarrada kovrita veturilo, en kiu en fera kesto la poŝtistoj gardis la poŝtaĵon, krome ankaŭ pasaĝeroj vojaĝis en ĝi.

En centro de la ĉambro estas originala poŝto el la 1960-aj jaroj.
Apud la muroj de la poŝtaj uniformoj ĝis la telefono estas aro de memoraĵoj.

Diliĝenco
Kategorio:Debrecen
Germana Nacia Biblioteko

La **Germana Nacia Biblioteko** (, akronime **DNB**) estis fondita en 1990 kadre de la germania reunuiĝo per kunigo de Deutsche Bücherei Leipzig (fondita en 1912, poste nacia biblioteko de Orienta Germanio) kaj Deutsche Bibliothek Frankfurt (fondita en 1947, poste nacia biblioteko de Okcidenta Germanio). Komence funkcianta sub la nomo "Die Deutsche Bibliothek", ĝi ricevis sian aktualan nomon en 2006.

La Germana Nacia Biblioteko respondecas pri kolektado kaj katalogigo de ĉiuj germanaj kaj germanlingvaj publikaĵoj eldonitaj depost 1913. La kunlaboro kun eldonejoj estas regulita per leĝo de 1935 por Deutsche Bücherei Leipzig, de 1969 por Deutsche Bibliothek Frankfurt kaj de 1990 por la sekva institucio, la Germana Nacia Biblioteko.

Taskoj estas dividitaj inter la bibliotekoj en Lepsiko kaj Frankfurto ĉe Majno, ĉiu fokusiĝanta al apartaj specialaĵoj. Tria institucio kunlaboranta, la Deutsches Musikarchiv Berlin (fondita en 1970), okupiĝas pri ĉiuj muzik-rilataj arkivaĵoj (kaj presitaj kaj sonregistritaj).

## Inventaro 
22,2 milionoj da registraĵoj

* Leipzig: 13,2 milionoj da registraĵoj
* Frankfurt am Main: 7,8 milionoj da registraĵoj
* Berlin: 1,2 milionoj da registraĵoj

## Vidu ankaŭ 
* Komuna Norma Datumaro - germane nomata *Gemeinsame Normdatei* (GND)
* Ŝtata Biblioteko en Berlino
* Bavara Ŝtata Biblioteko

## Eksteraj ligiloj 
* dnb.de - Germana Nacia Biblioteko, interreta katalogo germanlingva  (kaj anglalingva)
* theeuropeanlibrary.org - kombinita aliro al 43 naciaj bibliotekoj en Eŭropo

*Plie germanlingve:*
* Deutsche Nationalbibliografie online (kataloga datumaro ILTIS).
* arkiva servilo de la Germana Nacia Biblioteko 
* teksto de la "lego pri la Germana Nacia Biblioteko ("Gesetz über die Deutsche Nationalbibliothek", DNBG)
* Die Deutsche Nationalbibliothek: Leipzig – Frankfurt am Main – Berlin (artikolo en la retejo *goethe.de*)

Kategorio:Bibliotekoj en Germanio
Kategorio:Konstruaĵoj en Germanio
Kategorio:Konstruaĵoj en Lepsiko
Kategorio:Frankfurto ĉe Majno
Kategorio:Konstruaĵoj en Berlino
Kategorio:Naciaj bibliotekoj
Embusko

**Embusko** estas militistara taktiko, ĉe kiu la propraj trupoj kaŝas sin por surprize ataki malamikon. Oni elektas la lokon pro la sinkaŝado (same nomata embusko), ke oni povu facie rigardi la terenon, ataki la malamikon kaj - se necese- rapide retiriĝi sen minimumam perdoj. 

Tiu taktiko helpas la pli malfortajn fortojn ekvilibrigi la troforton de la malamiko. La uzantojn de tiu taktiko oni nomis dum la Dua Mondmilito partizanoj aŭ poste en internaj militoj kiel geriloj.

Estas konata el la historio, ke la inkaoj ne konis la taktikon de la embusko, kio signifis por ili pluan malavantaĝon rilate al la konkistadoroj (legu *„batalo de Cajamarca“*.

## Vidu ankaŭ
* Embuska predanto

Kategorio:Milito