Dromornitedoj

La **Dromornitedoj** aŭ laŭ la latina scienca nomo *Dromornithidae* estis klado de grandaj, neflugaj aŭstraliaj birdoj el la Oligoceno tra Pleistoceno. Ĉiuj estas nune formortintaj. Ili estis dumlonge klasitaj en la Strutoformaj, sed estas nune kutime klasitaj kiel Anseroformaj.

La **Dromornitedoj** estis parto de la Aŭstralia megafaŭno. Unu specio, *Dromornis stirtoni*, estis 3 m alta. La kolektiva termino *Aŭstralia megafaŭno* estas uzata por priskribi nombron de kompare grandaj specioj de animaloj kiuj loĝis en Aŭstralio ĝis antaŭ 50,000 al 20,000 jaroj. La tialoj por ties malapero estas ankoraŭ disputita.

Ne klaras ankaŭ ĝis kioma grado la **Dromornitedoj** estis karnovoruloj. La fortika, premega beko de kelkaj specioj sugestas, ke almenaŭ kelkaj membroj de la familio estis kombino de karnovoraj predantoj kaj kadavromanĝantoj (multe kiel nunaj hienoj) aŭ ĉiomanĝantoj. Aliaj karakteroj, kiaj "hufecaj" piedoj, stomaka strukturo, kaj okula strukturo kio rezultis en ampleksa vidkampo sed ankaŭ verŝajne en kreo de nevidebla punkto de ĉirkaŭ 40 gradoj (kiu ege estus malhelpinte ĉasadon) sugestas pli herbovoran, migrantan vivostilon.

La scienca nomo *Dromornithidae* derivas el grekaj *dromaios* ("rapidkura") kaj *ornis* ("birdo"). Aldone, la familio estis nomata *ŝtormobirdoj*, *gigantaj emuoj*, *gigantaj kuruloj*, *diablanasoj* kaj *mihirungoj*.

## Specioj 
Estas 7 specioj en Dromornitedoj, el kiuj la plej malgranda specio estis *Barawertornis tedfordi*, nome birdo ĉirkaŭ samgranda kun moderna kazuaro, pezas 80 al 95 kg. La du specioj de *Ilbandornis* (*Ilbandornis lawsoni* kaj *Ilbandornis woodburnei*) estis pli grandaj birdoj, sed havis pli sveltajn krurojn ol la aliaj Dromornitedoj kaj estis similaj al strutoj laŭ konstruo kaj grando. *Bullockornis planei]* kaj *Genyornis newtoni* (*mihirungo*) estis pli fortikaj, stare ĉirkaŭ 2| al 2.5 m altaj kaj probable atingis pezojn de 220 al 240 kg. La plej grandaj dromornitedoj estis *Dromornis australis* kaj la amasa *Dromornis stirtoni*. *Genyornis* estas la plej bone konata genro.

Image:Genyornis BW.jpg|Artista rekonstruo de *Genyornis newtoni*.
Image:Dromornis BW.jpg|Artista rekonstruo de *Dromornis stirtoni*.

## Notoj 
## Referencoj 
* Field, J. H. & Boles, W. E. (1998) *Genyornis newtoni* and *Dromaius novaehollandiae* at 30,000 b.p. in central northern New South Wales. *Alcheringa* **22**: 177-188.

* Murray, P. F. & Megirian, D. (1998) The skull of dromornithid birds: anatomical evidence for their relationship to Anseriformes (Dromornithidae, Anseriformes). *Records of the South Australian Museum* **31**: 51-97.

* Murray, P. F. & Vickers-Rich, P. (2004) Magnificent Mihirungs: The Colossal Flightless Birds of the Australian Dreamtime. *Indiana University Press*.

* Miller, G. H. Magee, J. W. Johnson, B. J. Fogel, M. L. Spooner, N. A. McCulloch, M. T. & Ayliffe, L. K. (1999) Pleistocene extinction of *Genyornis newtoni*: human impact on Australian megafauna. *Science* **283**: 205-208. 

* Rich, P. (1979) The Dromornithidae, an extinct family of large ground birds endemic to Australia. *Bulletin of the Bureau of Mineral Resources, Geology and Geophysics* **184**: 1-190.

* Rich, P. & Gill, E. (1976) Possible dromornithid footprints from Pleistocene dune sands of southern Victoria, Australia. *Emu* **76**: 221-223.

* Rich, P. & Green, R. H. (1974) Footprints of birds at South Mt Cameron, Tasmania. *Emu* **74**: 245-248.

* Roberts, R. G. Flannery, T. F. Ayliffe, L. A. Yoshida, H. Olley, J. M. Prideaŭ, G. J. Laslett, G. M. Baynes, A. Smith, M. A. Jones, R. & Smith, B. L. (2001) New ages for the last Australian megafauna: continent-wide extinction about 46,000 years ago. *Science* **292**: 1888-1892. 

* Vickers-Rich, P. & Molnar, R. E. (1996) The foot of a bird from the Eocene Redbank Plains Formation of Queensland, Australia. *Alcheringa* **20**: 21-29.

* Williams, D. L. G. (1981) Genyornis eggshell (Dromornithidae; Aves) from the Late Pleistocene of South Australia. *Alcheringa* **5**: 133-140.

* Williams, D. L. G. & Vickers-Rich, P. (1992) Giant fossil egg fragment from the Tertiary of Australia. *Contributions to Science, Natural History Museum of Los Angeles County* **36**: 375-378.

Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Formortintaj birdoj
Kategorio:Neflugaj birdoj