open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Şalom

**Şalom** (hebrea: **שָׁלוֹם**, esperanto: **Paco**) estas turka-juda semajna gazeto. Ĝin fondis ĵurnalisto turka-juda Avram Leyon la 29-an de oktobro 1947 kaj ĝi estis la unua turka semajna gazeto en Interreto en 1995 turke kaj unua retejo en ladino. Ĝi enhavas informojn internaciajn, naciajn (Turkio), pri negocoj kaj aliaj aktualaĵoj. 

## Redakcio 
*Şalom* estas sendependa Istanbulo-bazita ĵurnalo kun loka redakcio.
Ĝia ĉefredaktoro estas Yakup Barokas.

## Aktuala pozicio kaj juĝoj 
Ĝia eldonkvanto estas 5.000. Kiel sendependa semajna gazeto, *Şalom* estas agnoskita pro sia honesta, objektiva kaj ekvilibra informado pri aktualaĵoj.
 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala turklingva retejo.
** Oficiala judhispan-lingva retejo.

Kategorio:Turkaj gazetoj
Kategorio:Turklingvaj gazetoj
Los Palacios y Villafranca

**Los Palacios y Villafranca** estas urbo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 113&nbsp;km2 kie loĝas 35775 geloĝantoj, do loĝdenso estas 316.6 loĝ./km2.
Los Palacios y Villafranca situas je 28&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Sevilla, ene de la Área Metropolitana de Sevilla kaj la *Mancomunidad de Municipios del Bajo Guadalquivir*.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 35775 geloĝantoj de la municipo **Los Palacios y Villafranca** estas 17696 inoj kaj 18079 viroj. En la 113-kvadratkilometra teritorio estas la ĉefa urbo kaj tri vilaĝoj (*pedanías*) Los Chapatales, Maribañez kaj El Trobal, kie loĝas entute 34482 geloĝantoj, kaj aliaj 1293 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 526, 259 inoj kaj 267 viroj, kaj mortis 174, 77 inoj kaj 97 viroj. Tiel la natura kresko estis 352 (1.0%). La laborkapabla loĝantaro estis 14632 homoj (40.9%).

## Eksteraj ligiloj 
* Los Palacios y Villafranca - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Andaluzio
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Las Cabezas de San Juan

**Las Cabezas de San Juan** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 229 km2 kie loĝas 16239 geloĝantoj, do loĝdenso estas 70.9 loĝ./km2.
Las Cabezas de San Juan situas je 64 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 16239 geloĝantoj de la municipo **Las Cabezas de San Juan** estas 7950 inoj kaj 8289 viroj. En la 229-kvadratkilometra teritorio estas 5 setlejoj, kie loĝas 16159 geloĝantoj, kaj aliaj 80 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 204, 93 inoj kaj 111 viroj, kaj mortis 97, 37 inoj kaj 60 viroj. Tiel la natura kresko estis 107 (0.7%). La laborkapabla loĝantaro estis 6798 homoj (41.9%).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Las Cabezas de San Juan (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Las Cabezas de San Juan - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.


Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
La Roda de Andalucía

**La Roda de Andalucía** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 76&nbsp;km² kie loĝas 4397 geloĝantoj, do loĝdenso estas 57.9 loĝ./km².
La Roda de Andalucía situas je 123&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Sevilla, en la komarko de Estepa.

La origino de la nomo **La Roda** devenas de la rilatoj inter la malnovaj regnoj de kristana Sevilo kaj nasrida Granado en la 13-a jarcento, kiam estis Ar-Roa (*La dogano*). En 1916 oni aldonis "de Andalucía", por distingi ĝin de aliaj hispanaj Roda.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 4397 geloĝantoj de la municipo **La Roda de Andalucía** estas 2199 inoj kaj 2198 viroj. En la 76-kvadratkilometra teritorio estas 3 vilaĝoj, *La Roda*, Los Perenos kaj Los Perez, kie loĝas entute 4358 geloĝantoj, kaj aliaj 39 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 40, 23 inoj kaj 17 viroj, kaj mortis 38, 18 inoj kaj 20 viroj. Tiel la natura kresko estis 2 (0.0%). La laborkapabla loĝantaro estis 1963 homoj (44.6%).

## Vidu ankaŭ 
* La Roda de Andalucía (stacidomo)
 
## Eksteraj ligiloj 
* La Roda de Andalucía - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj 

Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Los Corrales

**Los Corrales** (*La bredejoj*, ) estas nomo de pluraj lokoj:
: En Hispanio:
***Los Corrales**, municipo de provinco Sevilo, Andaluzio.
***Los Corrales**, vilaĝo en la municipo de Aljaraque, Onubo (provinco), Andaluzio.
***Los Corrales de Buelna**, municipo de Kantabrio (Hispanio)
: En Argentino:
***Los Corrales**, komunumo de Departamento El Alto, Provincia de Catamarca.
Las Navas de la Concepción

**Las Navas de la Concepción** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 62&nbsp;km² kie loĝas 1788 geloĝantoj, do loĝdenso estas 28.8 loĝ./km².
Las Navas de la Concepción situas je 99&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 1788 geloĝantoj de la municipo **Las Navas de la Concepción** estas 899 inoj kaj 889 viroj. En la vilaĝo loĝas 1775 geloĝantoj, kaj aliaj 13 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 16, 4 inoj kaj 12 viroj, kaj mortis 18, 9 inoj kaj 9 viroj. Tiel la natura kresko estis -2 (-0.1%). La laborkapabla loĝantaro estis 821 homoj (45.9%).
 
## Eksteraj ligiloj 
* Las Navas de la Concepción - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Grandordo

En mezuro, la **grandordo** permesas simple klasifiki la nombrojn aŭ nombrajn grandojn de iu fenomeno. 
Ĝi permesas pli facile komuniki pri nefinita grando aŭ nefinita malgrando, kaj komprenigi, ĉu du grandoj estas kompareblaj aŭ ne.

En plej komuna uzo, oni diras ke du grandoj estas de « *de sama grandordo* » kiam ilia kvociento havas valoron inter 0,1 kaj 10 (kvankam oni povus
uzi pli streĉan ekarton, ekzemple inter 0,5 kaj 2).

Se oni diras « Jen maso de grandordo de kilogramo », oni komprenigas, ke temas pri maso inter 100 g kaj 10 kg.
Se du nombroj diferencas de unu grandordo, la pli granda estas inter la dek- kaj la cent-oblo de la pli margranda. Se du nombroj diferencas de du grandordoj, la pli granda estas inter la cent- kaj la mil-oblo de la pli margranda, ktp.
Prefere ol diri ke Planedo Jupitero estas tricentoble pli masa ol Tero, oni diros ke maso de Jupitero estas de du grandordoj super tiu de Tero.

Matematike, la grandordo povas esti rigardita kiel la  entjera parto de la logaritmo je bazo 10. 

Kategorio:Mezuro
Kategorio:Aritmetiko
Los Corrales (Sevilla)

**Los Corrales** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 66 km2 kie loĝas 4076 geloĝantoj, do loĝdenso estas 61.8 loĝ./km2.
Los Corrales situas je 107 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 4076 geloĝantoj de la municipo **Los Corrales** estas 1995 inoj kaj 2081 viroj. En la vilaĝo loĝas 4062 geloĝantoj, kaj aliaj 14 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 40, 24 inoj kaj 16 viroj, kaj mortis 41, 18 inoj kaj 23 viroj. Tiel la natura kresko estis -1 (-0.0%). La laborkapabla loĝantaro estis 1961 homoj (48.1%).

## Eksteraj ligiloj 
* Los Corrales  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Branĉtrako

eta|250px|Apudrelvojo de Societo por kemia kaj metalurgia fabrikado ĉe stacidomo Ústí nad Labem-okcidento.
**Branĉtrako** estas fervojo, kiu servas al propra bezono de trafikanto aŭ de alia entreprenisto kaj ĝi estas enkondukita en tutŝtatan aŭ alian regionan fervojon aŭ en alian apudrelvojon. Kutime temas pri relvojo kuniganta fervojstacion kun industria objekto kaj samtempe relejon en areo de donita industria objekto.

La longo de la apudrelvojo povas esti kelke da dekoj de metroj, sed okaze de grandaj industriaj entreprenoj tio povas esti eĉ kelkcentoj da kilometroj.

## Vidu ankaŭ 
* Industria fervojo
* Mineja fervojo
* Báňská dráha

Kategorio:Fervojo
37°2 le matin (filmo)

**37°2 le matin** estas franca filmo de Jean-Jacques Beineix aperinta en 1986.

## Temo 
Zorg, 35-jara viro, estas dungito, kies tasko estas prizorgi kaj ripari aron da lignaj domoj, meze de neniejo. Verkante romanon dum sia libertempo, li ankaŭ estas amanto de Betty, juna virino, bela kaj pasia, kiu fariĝas lia kunulino. Tamen ili rapide tediĝas de tiu ŝrumpa vivo. Post disputo kun la ĉefo de Zorg, ili foriras kaj serĉas lokon por vivi feliĉe.

Temas pri speco de kino-filmo kies ago disvolviĝas sur la strandoj de Gruissan (Aude), en Pariza regiono kaj en Marvejols (Lozère).

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *37°2 le matin*
* Angla titolo: *Betty Blue*
* Reĝisoro: Jean-Jacques Beineix
* Scenaro: Jean-Jacques Beineix, adaptita de samnoma romano de Philippe Djian
* Produktado: Claudie Ossard kaj Jean-Jacques Beineix por Cargo Films
* Komponisto: Gabriel Yared
* Direktoro de foto: Jean-François Robin
* Kostumoj: Élisabeth Tavernier
* Direktoro de rolularo: Dominique Besnehard
* Muntisto: Marie-Aimée Debril kaj Monique Prim
* Ĉef-dekoraciisto: Carlos Conti
* Ĝenro: dramo
* Daŭro: 116 minutoj; longa versio: 185 minutoj
* Aperdato:  en Francio

## Rolularo 
* Jean-Hugues Anglade: Zorg
* Béatrice Dalle: Betty
* Claude Aufaure: Kuracisto
* Gérard Darmon: Eddy
* Consuelo de Haviland: Lisa
* Clémentine Célarié: Annie
* Jacques Mathou: Bob
* Dominique Besnehard: Kliento de picejo
* Vincent Lindon: Richard, juna policano
* Simon de La Brosse
* Jessica Forde
* Raoul Billerey: Maljuna policano
* Claude Confortès: Posedanto de domoj el ligno
* Dominique Pinon: (ne kreditita) Vendanto de narkotiloj
* Jean-Pierre Bisson: Komisaro

## Eksteraj ligiloj 
* 37°2 le matin en IMDb

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1986
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Mongo Beti

**Mongo Beti**, civitana nomo **Alexandre Biyidi** (n. 30-an de junio 1932; m. 8-an de oktobro 2001) estis kameruna verkisto kaj kritikanto de la novkoloniismo.

## Verkaro 
* *Sans haine et sans amour*, 1953.
* *Ville cruelle*, 1954
* *Le Pauvre Christ de Bomba*, 1956.
* *Mission terminée*, 1957.
* *Le Roi miraculé : chronique des Essazam*, 1958.
* *Main basse sur le Cameroun : autopsie d’une décolonisation*, 1972.
* *Les Procès du Cameroun : autopsie d’une décolonisation*, 1972.
* *Perpétue et l’habitude du malheur*, 1974.
* *Remember Ruben*, 1974.
* *Peuples noirs, peuples africains*, 1978.
* *La Ruine presque cocasse d’un polichinelle : Remember Ruben 2*, 1979.
* *Les Langues africaines et le Néo-colonialisme en Afrique francophone*, 1982.
* *Les Deux Mères de Guillaume Ismaël Dzewatama, futur camionneur*, 1983.
* *La Revanche de Guillaume Ismael Dzewatama*, 1984.
* *Lettre ouverte aux Camerounais, ou, La deuxième mort de Ruben Um Nyobé*, 1986.
* *Dictionnaire de la négritude* kun Odile Tobner kaj la kunhelpo de la kunlaborantoj de la revuo *Peuples noirs - Peuples africains*, 1989 
* *La France contre l’Afrique : retour au Cameroun*, 1993 
* ''L'Histoire du fou*, 1994.
* *Trop de soleil tue l'amour*, 1999 
* *Branle-bas en noir et blanc*, 2000.
* *Africains si vous parliez*, 2005 
* *Anne-Cécile Robert*, artikolo aperinta en *Manière de voir*, n°106, aŭgusto-septembro 2009.

## Eksteraj ligiloj 
* *Repentance'' - Ĉi tiu texto, la lasta skribita de Mongo Beti, estis recitata okaze de la kolokvo AIRCRIGE sabaton, la 9-an de junio 2001 : France et Afrique : répression des indépendances et "décolonisations" : dénis, mémoires effacées et violences actuelles. Madagascar 1947 ; Cameroun 1957-1970 ; Algérie.
* Peuples Noirs. Peuples Africains  (Revuo de radikalaj nigruloj francparolantaj publikigita de Mongo Beti kaj lia edzino Odile Tobner de 1978 al 1991)
* Kritika dokumentado pri la verko de Mongo Beti (site Auteurs.contemporain.info) 
* Main basse sur le Cameroun, chronique

Kategorio:Kamerunaj verkistoj
Valdorfa salato

eta|dekstra|Valdorfa salato
**Valdorfa salato** estas salato kiu por la unua fojo estis surtabligita en la Waldorf-Astoria Hotelo en Novjorko en la jaro 1896.

Laŭ originala recepto en la salato troviĝas: celerio, pomoj, rosinoj, juglandoj, majonezo kaj iom da citronsuko. Pri la aŭtentikeco de la juglandoj oni disputas: en kelkaj receptoj kiuj estus bazitaj sur la originala recepto, juglandoj estas fakultativaj. Probable tiel estis jam en la originala recepto.

La modernaj variantoj pli similas al ĉefmanĝosalatoj, pro aldono de ekzemple salmo, kokinfileo aŭ meleagrofileo. Ankaŭ regule troviĝas ĉerizoj kaj vinberoj en novaj versioj de la konata salato.

## Eksteraj ligiloj 
* Recepto el Vikilibro

Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Salatoj
Bremgarten ĉe Berno

**Bremgarten ĉe Berno** (germane **Bremgarten bei Bern**) estas urbo
komunumo en la distrikto Berno en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 3956 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Bremgarten ĉe Berno situas en la Svisa Mezlando norde de la urbo Berno, al kies aglomeraĵo ĝi apartenas, ĉe la bordo de la rivero Aro.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bremgarten ĉe Berno limas en oriento al la federacia urbo Berno, en nordo al Zollikofen, kaj en nordokcidento kaj okcidento al Kirchlindach.

## Trafiko 
Per la loka buslinio 21 Bremgarten estas ligita kun la urbo Berno kaj per la linio 33 la komunumo estas ligita kun Worblaufen.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bremgarten ĉe Berno datiĝas el la jaro 1180 kiel *Bremecart*.

En la jaro 1298 Bremgarten estis konkerita de Berno kaj vendita en la jaro 1306 al la Ordeno de Johanitoj, kiu havis residencon en Münchenbuchsee.

En la jaro 1950 la komunumo Bremgarten volas aliĝi al la urbo Berno, kiu tamen malakceptas la peton.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo **Bremgarten**

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bremgarten ĉe Berno
* Bremgarten en la Historia Leksikono de Svislando
Sony Labou Tansi

**Sony Labou Tansi**, lia vera nomo estas Marcel Ntsoni (* 5-an de julio 1947 en Kimwanza, en la tiama Belga Kongo; † 14-an de junio 1995 en Brazavilo, Respubliko Kongo) estas konsiderata grava afrika verkisto, eseisto, dramaturgo kaj poeto kiu meritas esti legata preter la limoj de Kongo kaj Afriko, kio respondas al lia deziro paroli al la tuta mondo.

Kiam lia unua romano estis publikigita en Francio en 1979 , li elektis Sony Labou Tansi kiel sian pseŭdonimon, omaĝe al Tchicaya U Tam'si. Furioza satiro de politiko bazita sur torturo, murdo kaj la kulto al personeco, denuncante la diktatorecon, *La Vie et demie* [La Vivo kaj Duono] okazas en *Katamalanazio*, imagita lando, Tiu ĉi romano estis laŭdata de internaciaj literaturaj kritikistoj, precipe francaj, ĝis la punkto ke tiu romano estas grava verko por tuta Afriko, laŭ la vortoj de la franc-kongola verkisto Alain Mabanckou: "Se estas tri romanoj, kiuj daŭre revenas kiel gravaj en la literaturo de nigra Afriko, ili estas tiuj de Sony Labou Tansi (*La Vie et demie -* La Vivo kaj Duono), de Yambo Ouologuem (*Le Devoir de Violence* - La Devo de Perforto) kaj de Ahmadou Kourouma (*Les Soleils des indépendances -* La Sunoj de Sendependeco).

## Verkaro 
Lia plej forta verko estas "*L’Etat honteux"* (La honta ŝtato) [1981] poste reeldonita sub la titolo "*Machin la Hernie*" [2005] pri la homa kondiĉo kaj la kondiĉo de la malbono.

### Romanoj 
* *La Vie et demie, Éditions du Seuil, 1979.
* *La Parenthèse de sang*, Hatier, 1981.
* *L'État honteux*, Éditions du Seuil, 1981.
* *L'anté-peuple'', Seuil, 1983. Grand Prix Littéraire de l'Afrique Noire (Granda literaturpremio de Nigra Afriko).
* *Les Sept Solitudes de Lorsa Lopez*, Seuil, 1985. Premio Palme de la Francophonie.
* *Les Yeux du volcan*, Seuil, 1988.
* *Le Coup de vieux*, Présence Africaine, 1988.
* *Le Commencement des douleurs*, Seuil, 1995.
* ''L'Autre Monde', Revue noire, 1997.

### Teatraĵoj 
* ''Moi, veuve de l'empire'', L'Avant-Scène, 1987.
* ''Qui a mangé madame d'Avoine Bergotha*, Lansman, 1989.
* *La Résurrection rouge et blanche de Roméo et Juliette*, revuo Acteurs, 1990.
* *Une chouette petite vie bien osée*, Lansman, 1992.
* *Théâtre complet*, 2 volumoj, Lansman, 1995.
* *Antoine m'a vendu son destin*, Accoria, 1997.

### Poemoj 
* *Poèmes et vents lisses'', Le Bruit des autres, 1995.

## Eksteraj ligiloj 
* Entretien 
* "L'écriture romanesque de Sony Labou Tansi" de Janusz Krzywicki
* Hommage de Bakala Kimani
*  Biografio kaj kritika bibliografio
* Éthiopiques Artikolo de Daouda Mar
* Le prix Sony Labou Tansi des lycéens  : informfontoj koncerne Sony Labou Tansi kaj la teatro franclingva

## Referencoj 
Kategorio:Verkistoj de Demokratia Respubliko Kongo

Kategorio:Afrika literaturo
Leĝo de Wien pri ŝoviĝo

La **leĝo de Wien** aŭ pliekzakte **leĝo de Wien pri ŝoviĝo** estas fizika leĝo, kiu priskribas la spektron de termoradiado
elsendita de nigra korpo. Kontraste al leĝo de Planck (aŭ al simila leĝo de Wien pri radiado), la leĝo nur rilatigas la
ondolongon de maksimuma intenseco kun la korpotemperaturo, sed pri la intenseca kvanto ne temas.
La leĝo nomiĝas laŭ la germana fizikisto Wilhelm Wien, kiu
eltrovis ĝin en la jaroj 1893 ĝis 1894.

Laŭ la leĝo de Wien la ondolongo de maksimuma intenseco de termoradiado de nigra korpo estas:

eta|400px|dekstra|Leĝo de Wien: La ondolongo \lambda de maksimuma intenseco, kion nigra korpo termoradias, dependas de ĝia temperaturo T. Krome vidigas kelkajn (nenigrajn) korpojn kun (ĉirkaua) \lambda.

:\lambda =\frac{b}{T},

:kun
:T: temperaturo, unuo K,
:\lambda : ondolongo de maksimuma intenseco,
:*b* = 2,897756 mm K: konstanto de Wien.

La leĝo matematike dedukteblas de la leĝo de Planck.

## Vidu ankaŭ 
* Nigra korpo
* Termoradiado
* Leĝo de Stefan-Boltzmann
* Leĝo de Planck
* Leĝo de Wien pri radiado

## Referencoj 
Kategorio:Termodinamiko
Kategorio:Elektromagneta radiado
Kategorio:Elektrodinamiko
Filipo Melanktono

**Filipo Melanktono** (germane *Philipp Melanchthon*, laŭnaske *Philipp Schwartzerd*; naskiĝis la 16-an de februaro 1497, mortis la 19-an de aprilo 1560) estis germana profesoro kaj teologo, gravulo en la Protestanta Reformacio, grava estro de la Lutera Reformacio, kaj amiko kaj partnero de Marteno Lutero.

## Junaĝo kaj edukado 
Melanktono naskiĝis la 16an de februaro 1497, en Bretten ĉe Karlsruhe, kie lia patro, Georg Schwarzerd, estis armilisto de la grafo Filipo de Palatinato kaj Rejnlando

En 1507 li estis sendita al la Latina Lernejo de Pforzheim, kies rektoro, Georg Simler de Wimpfen, enkondukis lin al studo de latinaj kaj grekaj poetoj kaj de la filozofio de Aristotelo. Sed influis lin ĉefe lia onklo, Johann Reuchlin, la grava reprezentanto de humanismo, kiu konsilis lin ŝanĝi sian familinomon, *Schwarzerd* (laŭvorte *nigra tero*), al la greka ekvivalento *Melanktono* (Μελάγχθων).

Danke al la influo de la onklo, en 1518 akiris la katedron de greka lingvo en la Universitato de Wittenberg. La prelego akceptanta tiun katedron ege allogis la atenton de Marteno Lutero, katedristo de Biblia Teologio en Wittenberg ekde 1512 kaj kiu ludis gravajn rolon kaj influon sur li. Li studis Teologion kaj finis en 1519.

## Teologo 
En 1521 li verkis *Komunaĵoj pri Teologio*, verko favore al la Reformacio, kaj anstataŭis la figuron de Lutero kiel estro de tiu movado en Wittenberg kiam ties estro estis arestita en la kastelo de Wartburg. En 1526 li iĝis katedristo de Teologio kaj partoprenis, kun aliaj 27 delegitoj, en la unuigo de la fondoj de la reformaciaj eklezioj de Germanio.

## Reformaciisto 
Kiel reprezentanto de la Reformacio antaŭ la Dieto de Aŭgsburgo (libera regna urbo de la Sankta Romia Imperio), en 1530 prezentis la verkon Aŭgsburga konfeso, 28 fidartikoloj redaktataj kunlabore kun Lutero. La sinteno de tiu kredo estas tiom reunuiga, ke surprizis eĉ la katolikojn. Post unu jaro li publikis *Apologio*n, defende de la Aŭgsburga konfeso, profundiĝante en kelkaj el ties specifaj aspektoj per *Variantoj* (1540). Pro ties intenco akiri interkonsenton inter protestantoj kaj katolikoj aŭ, almenaŭ, inter la diversaj frakcioj protestantaj, la plej striktaj sekvantoj de luteranismo konsideris liajn opiniojn herezo. Li estis komprenema kun la evangelia doktrino kaj dum tempo konservis la plej parton de la katolika ceremoniaro, ĉar li konsideris ĝin *adiaphora* (de la greka, "banalaĵoj"), malgrava materialo kion pli bone oni toleru. Ĝis sia morto li defendis la reunuigon de la kristanaj eklezioj.

## Sekvo 
Filipo Melanktono iĝis la ĉefa estro de luteranismo post la morto de Marteno Lutero.

Kelkaj artistoj de la epoko portretigis lin: Durero faris gravuraĵon en 1526 kaj Lucas Cranach la Maljuna faris ksilografion en 1561, baze plej verŝajne sur skizo kiun li faris dum lia funebro.

## Vidu ankaŭ 
* Carolus Figulus
* Melanchthonweg (metroo de Roterdamo)
* 7906 Melanktono 

Kategorio:Reformacio
Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Germanaj filozofoj
Kategorio:Universitato de Wittenberg
Brugg (distrikto)

La **distrikto Brugg** estas administra unuo de la kantono Argovio en Svislando. Ĝi havis 46 078 loĝantojn la 31-an de decembro 2008, kiu nombro kreskis al 46669 ĝis la 31-a de decembro 2009. Ĝia ĉefurbo estas la samnoma urbo Brugg.

## Geografio 
La distrikton trafluas de okcidento al oriento la rivero Aro kaj ĝian orientan limon formas la rivero Reuss. La du riveroj kunfluas okcidente de la urbo Brugg. La norda parto de la distrikto situas en la Argovia Ĵuraso, kiu formas la limon al Kantono Bazelo Kampara. La distrikto etendiĝas sur areo de 149,31&nbsp;km².

## Trafiko 
La trafika nodo de la distrikto estas la distriktĉefurbo Brugg, tra kiu situas en fervoja triangulo inter Zuriko, Baden kaj Frick AG kun rektaj trajnkonektoj al Zuriko, Bazelo kaj Berno.

La nacia aŭtoŝoseo A3 trapasas la distrikton den nordo al sudo.

## Historio 
La hodiaŭa distrikto Brugg fondiĝis post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 kiel distrikto de la nova Kantono Argovio. Ĝi estiĝis per la kunigo de la iamaj distriktoj *Bötzberg*, *Schenkenberg* kaj *Eigenamt*. La regiono estis la pralando de la nobela familio de la Habsburgoj, kiuj estis dum duona jarmilo la regantoj de Aŭstrio.

## Komunumoj de la distrikto Brugg 
eta|maldekstra|Mapo de la distrikto ĝis la 31-a de decembro 2009
La distrikto Brugg konsistas el 26 komunumoj (stato en 2010).

Kadre de la komunukunigo je la 1-a de januaro 2010 de Hottwil kun Etzgen, Mettau, Oberhofen kaj Wil al la nova komunumo Mettauertal, la komunumo Hottwil, kiu ĝis la 31-a de decembro 2009 ankaŭ apartenis al la distrikto Brugg, transiris al la distrikto Laufenburg, samtempe Umiken estis integrita al Brugg. Jam en la jaro 2006 la antaŭ komunumo Stilli estis integrita al la teritorio de Villigen. Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 la iamaj komunumo Oberbözber, Unterbözber, Linn kaj Gallenkrich estis kunigitaj al la nova komunumo Bözberg. Jen la aktuala komunumlisto:

### Iamaj komunumoj 

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la distriktoficejo Brugg
Salanfe

**Salanfe** estas svisa rivereto, en kantono Valezo, dekstra alfluanto de Rodano apud la vilaĝo *Mielville* en komunumo Vernayaz.

Ĝi fontas el la baraĵa lago de Salenfe (1970 m de alteco) sur la komunumo de Evionnaz ĉe la piedo de monto "*Les Dents du Midi*".
Ĝi trafluas komunumon Salvan kaj sin ĵetas de klifo supre de komunumo Vernayaz, farante akvofalon nomata *La Pissevache*, antaŭ alflui Rodanon.

Ĝia ĉefa alfluanto; **Eau Noire**, fontas en Francio sur la komunumo Valorcine al alteco de 2 600 m, ĉe la piedo de monto *Aiguilles Rouges* departemento Haute-Savoie, kaj preterfluas komunumon Chamonix-Mont-Blanc

Ĝi trafluas la franca-svisan landlimon apud *Le Châtelard* kaj eniras komunumon Finhaut, en kantono Valezo. Tie alfluas al ĝi torento *Barberine*; kaj ĝi alfluas la maldekstran bordon de **Trient** en tiu ĉi komunumon.

Kategorio:Alfluantoj de Rodano
Los Molares

**Los Molares** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 42 km2 kie loĝas 2991 geloĝantoj, do loĝdenso estas 71.2 loĝ./km2.
Los Molares situas je 44 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 2991 geloĝantoj de la municipo **Los Molares** estas 1450 inoj kaj 1541 viroj. En la vilaĝo loĝas 2960 geloĝantoj, kaj aliaj 31 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 34, 19 inoj kaj 15 viroj, kaj mortis 23, 11 inoj kaj 12 viroj. Tiel la natura kresko estis 11 (0.4%). La laborkapabla loĝantaro estis 1271 homoj (42.5%).

## Eksteraj ligiloj 
* Los Molares  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Glen Ridge (Florido)

**Glen Ridge** [glen riĝ] estas loko en kantono Palm Beach en Florido (Usono). Ĝi situas proksime, sed ne ĉe la orienta atlantika marbordo de Florido.

Norde de Glen Ridge troviĝas la internacia flughaveno de Palm Beach. Oriente de la loko pasas la aŭtovojo 95 kaj la fervojo *Seaboard Coast Line Railroad*.

Kategorio:Urboj de Florido
Ahmadou Kourouma

**Ahmadou Kourouma** (* 24-an de novembro 1927 en Togobala aŭ Boundiali Eburbordo; † 11-an de decembro 2003 en Lyon) estis afrika verkisto.

## Verkoj 
### Teatraĵoj 
* *Tougnantigui ou le Diseur de vérité*, cenzurita post kelkaj prezentadoj en Abiĝano en 1972, daŭrigita en 1996, poste eldonita en 1998 ĉe Acoria

### Romanoj 
* *Les Soleils des indépendances* (1968, Presses de l'université de Montréal, publicita ĉe Éditions du Seuil en 1970), ricevis surbaze de manuskripto la prezon 1968 de la kebekia revuo *Études françaises*
* *Monnè, outrages et défis* (1990, Seuil)
* *En attendant le vote des bêtes sauvages* (1994, Seuil 1999)
* *Allah n’est pas obligé* (2000, Seuil)
* *Quand on refuse on dit non* (2004, Seuil)

### Infanlibroj 
* *Yacouba, chasseur africain* (1998, Gallimard Jeunesse, kolektaĵo Folio Junior, ilustraĵoj de Claude kaj Denise Millet)
* *Le griot, homme de parole* (2000, Édition Grandir)
* *Le chasseur, héros africain* (2000, Édition Grandir)
* *Le forgeron, homme de savoir* (2000, Édition Grandir)
* *Prince, suzerain actif* (2000, Édition Grandir)

### Publicaĵoj kun Ousmane Sow kaj Mathilde Voinchet 
* *Paroles de Griots* (2003, Albin Michel)

## Eksteraj ligiloj 
* Marabout-paĝo
* Cahier spécial « Ahmadou Kourouma : l'héritage » en *Notre Librairie* n°155-156/julio-decembro 2004 (268 ko, PDF)
::Sommaire complet du numéro ci-dessus 
* Prezentado de *Allah n’est pas obligé*
* Prezentado de *Soleils des indépendances*
* Intervjuo kun 'Ahmadou Kourouma sur Afrology 
* Intervjuo en Africultures

Kategorio:Eburbordaj verkistoj
Kategorio:Premiitoj per premio Renaudot
Lexicon Universale

eta|250px|Frontpaĝo de *Lexicon Universale*
***Lexicon Universale*** ("Universala Enciklopedio") estas enciklopedio verkita en latina lingvo de Johann Jacob Hofmann (1635-1706), loĝinta en Bazelo kaj Lucerno. Ĝi konsistas el kvar libroj po-1000-paĝaj.

## Plena titolo 
La verko havas jenan longan titolon :
:*Lexicon Universale, Historiam Sacram Et Profanam Omnis aevi, omniumque Gentium; Chronologiam Ad Haec Usque Tempora; Geographiam Et Veteris Et Novi Orbis; Principum Per Omnes Terras Familiarum [...] Genealogiam; Tum Mythologiam, Ritus, Caerimonias, Omnemque Veterum Antiquitatem [...]; Virorum [...] Celebrium Enarrationem [...]; Praeterea Animalium, Plantarum, Metallorum, Lapidum, Gemmarum, Nomina, Naturas, Vires Explanans. - Editio Absolutissima [...] Auctior [...]. - Leiden: Jacob. Hackius, Cornel. Boutesteyn, Petr. Vander Aa, & Jord. Luchtmans, 1698.*

Tio ĉi signifas proksimume:
:Universala leksikono, klariganta la historiojn sanktan kaj profanan de ĉiuj eraoj kaj de ĉiuj gentoj; la kronologiaĵon ĝis tiuj ĉi tempoj; la geografion de la malnova kaj nova ter-rondoj; la … genealogion de la familioj de la tuta tero; tiam la mitologion, la riton, la ceremoniojn kaj la tutan malnovaĵon de la tiamuloj …; … raporton pri … famaj homoj; krome la nomojn, naturon, fortojn de la bestoj, plantoj, metaloj, ŝtonoj, gemoj. Ekskluziva eldono.

## Eksteraj ligiloj 
* Lexicon universale  
* Interreta versio 

Kategorio:Latinlingvaj enciklopedioj
Rhythmbox

**Rhythmbox** estas libera ludilo. Origine inspiriĝita el iTunes, ĝi estas senkosta programaro kaj ĝi uzas GStreamer kiel bazo, kreita por funkcii kun GNOME.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Kromprogramaroj pri Rhythmbox

Kategorio:GNOME
Kategorio:Linuksa programaro
Kategorio:Liberaj ludiloj
Sérsekszőlős

**Sérsekszőlős** [ŝErŝeksOloŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Tab. Szőlős signifas: vinbera.
300ra|eta|dekstra|Panoramo de Sérsekszőlős

## Bazaj informoj 
* Areo: 7&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 160
* Poŝtkodo: 8660
* Telefonprefikso: 84

## Situo 
Sérsekszőlős situas en valo de rojo, fine de mallonga sakovojo. Tab troviĝas 5, Balatonföldvár 17, Siófok 20, Tamási 30, Kaposvár 58, Pécs 105, Budapeŝto 135&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la tiama vilaĝo *"Szőllőspuszta"* el 1082. La loĝantoj produktis vinon. En 1583 la kampoj apartenis al familio Zichy [ziĉi]. Ĝis 1921 la komunumo apartenis al Zala (vilaĝo), tiam naskiĝis nova municipo Sérsekszőlős. Vilaĝservoj estas la municipa administracio kaj migra poŝto.

## Vidindaĵo 
* romkatolika kapelo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1974

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http://maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Somogyegres

**Somogyegres** [ŝomodjegreŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Tab. Ĝis 1931 la oficiala loknomo estis **Németegres** (=germana groso).

## Bazaj informoj 
* Areo: 11&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 230
* Poŝtkodo: 8660
* Telefonprefikso: 84

## Situo 
Somogyegres situas en valo de rojo, fine de sakovojo. Tab troviĝas 8, Igal 20, Tamási 24, Balatonföldvár 27&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1332. En 1526 la turkoj okupis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas municipa administrado, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Filipo kaj Sankta Jakobo de 1781

== Komunumoj pri *egres* (= groso) en Hungara reĝlando ==

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http://maps.google.com
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.katolikus.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Nagyszakácsi

**Nagyszakácsi** [nadjsakAĉi] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Marcali. Nagyszakács signifas: granda kuiristo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 21&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 490
* Poŝtkodo: 8739
* Telefonprefikso: 85

## Situo 
Nagyszakácsi situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Marcali troviĝas 16, Zalakaros 21, Balatonszentgyörgy 28 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1272, sed pli frue en 1250 jam abatejo konstruiĝis. Dum la mezepoko la loĝantoj estis kuiristoj de la reĝo. La komunumo iĝis kampurbo en la 15-a jarcento. En 1869 kaj en 1873 incendioj okazis. En 1959 kolĥozo formiĝis. Ekde 1993 oni aranĝas ĉiujare festivalon pri mezepoka kuirado. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, migra poŝto, drinkejo, bakejo, vendejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) de 1808
* muzeo pri kuirado

## Famuloj 
En Nagyszakácsi naskiĝis franciskano Aurél József Ángyán.

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Glen Ridge

**Glen Ridge** [glen riĝ] estas loko en kantono Essex en Nov-Ĵerzejo (Usono).

Glen Ridge situas en dense loĝata regiono, inter Bloomfield (oriente) kaj Montclair (okcidente). Ĝi apartiĝis de Bloomfield la  rezulte de antaŭataga referendumo. Ĝi longas nord-sude ĉirkaŭ 5 km, sed larĝas nur inter 500 kaj 1000 metroj. Laŭ la stato de  en la areo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Glen Ridge konservis 665 gasajn strat-lampojn (stato: 2005), pli ol kvinonon de ĉiuj en tuta Usono.

## Famuloj 
* Jon Brion, muzikisto, naskiĝis en Glen Ridge (1963)
* Horace Ashenfelter, sportisto, vivas en Glen Ridge
* Tom Cruise, aktoro, dum pluraj jaroj vivis en Glen Ridge
* Mario Pei, lingvisto, mortis en Glen Ridge (1978)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Nov-Ĵerzejo
Nemesdéd

**Nemesdéd** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Marcali. Nemes signifas: nobelo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 27&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 750
* Poŝtkodo: 8722
* Telefonprefikso: 85

## Situo 
Nemesdéd situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. Zalakaros troviĝas 20, Nagykanizsa 24, Marcali 26, Csurgó 28, Nagyatád 29 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1332 en formo *"Ded"*. Longe loĝis tie nur nobeloj, tial la loknomo plilongiĝis per "nemes". En 1846 Nemesdéd ricevis la titolon kampurbo. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo
* kalvinana preĝejo de 1826

## Famuloj 
En Nemesdéd naskiĝis lutisto kaj filmaktoro László Nyers.

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
* www.vendegvaro.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Binn

**Binn** estas komunumo de la Distrikto Goms en la germanlingva parto de Kantono Valezo en Svislando.

## Geografio 
Binn situas proksimume 160 km (aerdistance) oriente de Ĝenevo kaj 120 km (aerdistanco) sudokcidente de Zuriko.

Ĝi situas en la valo de rivero Bina, kies fonto troviĝas sur la komunuma teritorio je alteco de 530 m s.m..

La ĉefvilaĝo situas je alteco de 400 m s.m., la komunuma teritorio etendiĝas en sudoriento ĝis la montĉeno markanta la italan landlimon, kies kulmino estas la monto "*Ofenhorn*" aŭ "''Punta d'Arbola''" (kun alteco 3235 m s.m.).

Binn estas konata pro la mineraloj kiujn oni tie trovas, 19 el ili ekzistas nur tie.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Binn limas en okcidento al Grengiols en nordo al Ernen kaj Reckingen, kaj en oriento al Formazza en itala Piemonto kaj en sudoriento al Baceno ankaŭ en itala Piemonto.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de Binn
* Binn en la trilingva Svisa Historia Vortaro
Amoko

**Amoko** (malaje: meng-âmok, *en freneza kolerego ataki kaj mortigi*) estas psika ekstremsituacio, kiu estas karakterizita per nekapablo sin kontroli kaj absoluta perfortpreteco. La agantojn, kiuj en tia esceptsituacio povas fari krimojn, oni nomas *amokkurantoj* aŭ ankaŭ *amokpafantoj*, se ili uzas pafarmilojn, aŭ *amokveturantoj*, se ili uzas veturilojn.

## Literaturo (plejparte germanlingva) 
* Richard Albrecht: Nur ein „Amokläufer“ ? - Sozialpsychologische Zeitdiagnose nach „Erfurt“; en: Recht und Politik, 38 (2002) 3, 143-152 (Eltiraĵo)
* Adler, Lothar; *Amok: Eine Studie*. München: Belleville (2000)
* Frank Robertz, Ruben Wickenhäuser: *Der Riss in der Tafel. Amoklauf und schwere Gewalt in der Schule*. Springer, Heidelberg 2007
* Götz Eisenberg: *Amok − Kinder der Kälte: über die Wurzeln von Wut und Hass *. Rowohlt-Taschenbuch, Reinbek bei Hamburg 2000
* Manfred Wolfersdorf und Hans Wedler (Hrsg.): *Terroristen-Suizide und Amok*. Regensburg 2002
* Adolf Gallwitz: "Amok − Grandios untergehen, ohne selbst Hand anzulegen." En: *Polizei heute*, 6 (2001), 170−175
* Elsa Pollmann: *Tatort Schule. Wenn Jugendliche Amoklaufen*. Tectum Verlag, Marburg 2008
* Freerk Huisken: z.B. Erfurt. Was das bürgerliche Bildungs- und Einbildungswesen so alles anrichtet. VSA-Verlag Hamburg 2002, 128 Seiten, ISBN 3-87975-878-6
* Heiko Christians: *Amok. Geschichte einer Ausbreitung.* Aisthesis Verlag 2008, 301 Seiten, ISBN 978-3-89528-671-1
* Bryan Vossekuil: *Final Report And Findings Of The Safe School Initiative: Implications For The Prevention Of School Attacks In The U.S.*, Eldonejo Diane Pub Co, 2004, ISBN 978-0-7567-3980-5

## Eksteraj ligiloj 
* Amok − Begriff und Geschichte sur la retpaĝo „Psychosoziale Gesundheit Net“
* Amok und Pseudo-Amok  – Th. Knecht, Schweizer Archiv für Neurologie und Psychiatrie 150, 142-148 (PDF-Datei; 122 kB)
* „Amok – ein neuer Blick auf ein altes Phänomen“ – Jens Hoffmann, Eltiraĵo el la libro „Polizei & Psychologie“ (ISBN 3-935979-12-6; PDF-Datei; 203 kB)
* Lothar Adler: *Amok* - Prelego kadre de la ĉenprelegaro de la universitato Erfurt „Gewalt und Terror“, 2002
* *Amoktaten*  – Esplorsuperrigardo je speciala atento pri junaj agantoj en lerneja kunteksto, Kriminalistisch-Kriminologische Forschungsstelle analizoj nr. 3/2007 (PDF-Datei; 225 kB)

Kategorio:Kriminaleco
Kategorio:Psikaj malsanoj
Kelevíz

**Kelevíz** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Marcali. La loknomo signifas arkaike: lanco.

## Bazaj informoj 
* Areo: 5&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 350
* Poŝtkodo: 8714
* Telefonprefikso: 85

## Situo 
Kelevíz situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Balatonszentgyörgy-Barcs, laŭ fervojo Balatonmáriafürdő-Somogyszob. La vilaĝo preskaŭ kontaktiĝas kun Mesztegnyő. Marcali troviĝas 9, Balatonfenyves 27, Zalakaros 28, Lengyeltóti 29&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1273 laŭ tiama hungara ortografio *"Kelevez"*. En la 1330-aj jaroj la vilaĝo havis paroĥon. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. En Kelevíz migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Antonio el Padovo de 1910
* nobeldomo el la 19-a jarcento

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Kelev%C3%ADz
* http://maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
* www.vendegvaro.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Vése

**Vése** [vEŝe] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Marcali.

## Bazaj informoj 
* Areo: 43&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 810
* Poŝtkodo: 8721
* Telefonprefikso: 85

## Situo 
Vése situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Kaposvár-Nagykanizsa. Zalakaros troviĝas 25, Marcali kaj Nagyatád po 26, Nagykanizsa kaj Csurgó po 28&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1284 laŭ tiama ortografio *"Weyteh"*. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon, kiu rehomiĝis en 1732. En 1946 oni disdonis parcelojn el la grandbieno al la malriĉaj vilaĝanoj. Post 9 jaroj kolĥozo formiĝis. Pro militado inter 1991-1998 loĝantaro de Korođ tie vivis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika lerneja kapelo omaĝe al Dipatrino (Reĝino de Rozario de 1940
* luterana preĝejo el la 18-a jarcento
* kastelo de Hencz [henc]

## Famuloj 
En Vése naskiĝis poeto László Bertók.

## Ĝemelkomunumo 
*  Korođ, Kroatio

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http://maps.google.com
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.gyaloglo.hu
* w.nagyvofely.hu
* w.vendegvaro.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Varászló

**Varászló** [varAslO] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Marcali.

## Bazaj informoj 
* Areo: 13&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 180
* Poŝtkodo: 8723
* Telefonprefikso: 85

## Situo 
Varászló situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Zalakaros troviĝas 19, Nagykanizsa 21, Marcali kaj Csurgó po 17 km-ojn. La vilaĝo preskaŭ kontaktiĝas kun Nemesdéd.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1278 laŭ tiama hungara ortografio *"Warazlau"*. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Reĝino de Rozario) de 1929
* nobeldomo de Bronkay [boronkai] de 1844
* tipa kamparana domo de 1874
* fiŝlago

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Graspugeco

[eta|dekstra|Virino de [Kojoj kun graspugeco (desegno el 1900).]]
**Graspugeco** aŭ steatopigio estas nomo de antropologia karakterizaĵo, kiu priskribas ĉeeston de grandegaj pugoj ĉe virinoj. Ĝi estas ligita kun forta ventra lordozo, t.e. forta en voliĝo de la dorsa spino en la ventran kavon. La graspugeco estas verŝajne praa karakterizaĵo, kiu estis larĝe disvastiĝinta en la frua homa historio. Hodiaŭ ĝi ekzistas ankoraŭ ĉe la naturaj indiĝenoj, kiuj ĉasas, kolektas la tagan nutraĵon. Ĝi estas tipa ĉe kojsanoj kaj *kojoj* en sudokcidenta Afriko kaj ĉe la negritoj sur la Andamanoj en la Hinda Oceano, sporade ankaŭ ĉe la mezafrikaj pigmeoj.

## Vidu ankaŭ 
* Sarah Baartman

Kategorio:Antropologio
Miklósi

**Miklósi** [miklOŝi], germane **Niklasing** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Tab. En la loknomo Miklós signifas: Nikolao.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11&nbsp;km²
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 250
* Poŝtkodo: 8669
* Telefonprefikso: 84

## Situo 
Miklósi situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Tab troviĝas 12, Igal 16, Tamási 27, Balatonföldvár 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el la 1330-aj jaroj. Post la mezepoko la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Baldaŭe hungaroj, slavoj kaj germanoj refondis la komunumon. En 1945 la Ruĝa Armeo deportis homojn al la gulago, poste la germandevenaj deportiĝis al Germanio, dume deportitaj hungaroj alvenis el Ĉeĥoslovakio. En 1952 kolĥozo pri Ruĝa Stelo formiĝis. Vilaĝservoj estas migra poŝto, futbalejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto de 1893
* monumento pri falintoj

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
SuperTux

**SuperTux** estas ludo, kie pingveno (Tux), gvidate de la ludanto, devas fini 26 nivelojn.

Ĝi similas al fama Super Mario Bros., sed la ĉefpersono estas maskoto de Linukso.

## La ludo 
Celo de la ludo estas, ke SuperTux liberigu sian umikinon, *Penny* (Penjo), kiun forkaptis malbonulo *Nolok*. Por tio necesas venki plurajn malamikojn en universo kun pluraj "niveloj". Iam estis nur naŭ malamikoj, sed versio 0.3.1 enhavas du universojn kun 27 resp. 25 niveloj kaj 23 malamikoj. Eblas krei proprajn nivelojn per tiucela redaktilo.

## La malamikoj 
Jen kelkaj el la malamikoj de SuperTux; ili ĉiuj havas anglajn nomojn:

* Mr. Bomb: bombo marŝanta sur du ruĝaj piedoj; se SuperTux, laŭ sia kutima metodo, saltas sur ĝin, ĝi eksplodas kaj mortigas lin. Estas preferinde ĵeti fajrobulon.
* Mr. IceBlock: Glacikubo kun okuloj, manoj kaj piedoj. Venkinte ĝin, SuperTux povas uzi ĝin kiel batalilon.
* Mr. Snowball: Neĝbulo kun gamboj, la unua renkontata malamiko.
* Bouncing Snowball: Ankaŭ neĝbulo, sed sen gamboj.
* Flying Snowball: Neĝbulo kun bruna ĉapelo kaj helico, per kiu ĝi kapablas flugi.
* Spiky: kun kornoj aŭ dornoj, kiuj protektas ĝin kontraŭ sursaltado.
* Jumpy Spiky: Simila al Spiky, sed pli granda kaj kun risorto, per kiu ĝi kapablas salti.
* Fish: Fiŝo kun flava buŝo, tre rapida.
* Skelly: Kraniulo kun unu piedo, kapablas salti ĉiudirekte.
* Mr. Ice Guy: Simiego, tre malfacile venkebla.
* Dragon: Drako fluganta, kiu provas faligi sin al SuperTux.
* Plant: Floro, kiu radikas en la grundo, sed kies "kapo" estas movebla kaj danĝera.

## Bildaro 

Image:Bouncing Snowball.png|Bouncing Snowball
Image:Fish.png|Fish
Image:Flying Snowball.png|Flying Snowball
Image:Jumpy.png|Jumpy
Image:MrBomb.png|Mr. Bomb
Image:MrIceBlock.png|Mr. Ice Block
Image:Snowball.png|Snowball
Image:Spiky.png|Spiky

## Vidu ankaŭ 
* Tux

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo

Kategorio:Videoludoj
Abdourahman A. Waberi

eta|Abdourahman A. Waberi

**Abdourahman A. Waberi**, naskiĝinta en 1965 en Ĝibuto, estas ĝibutia verkisto verkanta en la franca lingvo.

## Verkaro 
* *Pays sans ombre*, Serpent à plumes, Paris, 1994, 
* *Cahier nomade*, Serpent à plumes, Paris, 1996 
* ''L'œil nomade : voyage à travers le pays Djibouti'', CCFAR/L'Harmattan, Djibouti/Paris, 1997, 
* *Balbala*, Serpent à plumes, Paris, 1998, 
* * *Moisson de crânes*, Serpent à plumes, Paris, 2000 
* *Les Nomades, mes frères vont boire à la Grande Ourse*, Hachette Education, Paris, 2000, 
* *Rift, routes, rails*, Gallimard, Paris, 2001, 
* *Transit*, Gallimard, Paris, 2003, 
* ''Aŭ États-Unis d'Afrique*, Jean-Claude Lattès, Paris, 2006, 
* *Passage des larmes'*, Jean-Claude Lattès, Paris, 2009, 
* *Dis-moi pour qui j’existe ?* (roman), Paris, Jean-Claude Lattès, 2022.

## Distingoj 
* Grand prix de la Nouvelle francophone de l’Académie Royale de Langue et de Littérature Française de Belgique – Fondation Henri Cornélus, 1994.
* Prix Albert Bernard de l’Académie des Sciences d’Outre-mer de Paris, 1994.
* Grand Prix Littéraire de l’Afrique noire, 1996.
* Finaliste du 1er Prix Unesco-Françoise Gallimard 1998. Literatura stipendio donita de Unesko en 1998.
* Prix collectif du Festival du Premier roman de Chambéry 1998.
* Prix biennal « Mandat pour la liberté » du PEN Club Français 1998.
* Finaliste du prix Caine Prize, Oxford, UK, 2000.
* Prix littéraire de la Ville de Caen, jury lycéen, 2004.
* Gasto de la DAAD Berliner Künstlerprogramm 2006 – Literaturo (Germanio).
* Stefan-George-Preis 2006 — Heinrich-Heine-Universität Düsseldorf (Germanio).
* Best French Writing : 21st Century. French Voices 2006 (Aŭ Etats-Unis d’Afrique).

## Aliaj laŭroj 
* La vortaro *Le Petit Robert' dediĉas al li biografian noton en sia eldono 2007.
* La franca-maŭricia verkisto Jean-Marie Gustave Le Clézio, Nobelpremio pri literaturo en 2008, al li dediĉas tiun premion kune kun aliaj verkistoj en sia prelego dum la ricevo de la Nobelpremio.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo
* Dosiero kun literaturaj analizoj de la verkoj de A. Waberi 

Kategorio:Somaliaj verkistoj
Kategorio:Ĝibutiaj verkistoj
Robert John Burck

eta|*Robert John Burck, 2006*
**Robert John BURCK** (23-an de decembro 1970 en Cincinnati) estas usona strata muzikisto. Burck muzikas ĉefe en Novjorko, gitarludas kaj portas dum tio nur blankan vakeran ĉapelon, blankajn kalsonon kaj vakerajn botojn. Pro sia nekutima vestado, li havas la artistan nomon *The Naked Cowboy* (Nuda Vakero, Kovbojo), Burck estas jam ekde 10 jaroj turisma vidindaĵo ĉe Times Square. Ŝi ofte permesas komunan fotadon kun virinoj, dum li permesas ekkapton de lia pugo - kaj eĉ reciproke prenas pugon de la virino- aŭ kareson de lia korpo.

## Kariero 
Burck unuafoje muzikis en 1998 en Los Angeles sur strando de Venice Beach. Post la sukceso, li decidis - je propono de amiko- prezenti sin nur en kalsono kaj igi sian korpon - fortigitan per korpokonstruado - al marko. Li muzikas ekde 1999 en Novjorko.

Burck en 2000 aperis en la konservativa klaĉspektaklo *Moral Court*; konkurspektakloj American Idol, *Australian Idol* kaj Star Search, en kiuj li adiaŭis jam en la unua raŭndo. Li famigis sian agadon per partoprenoj en diversaj televidaj klaĉaj, amuzigaj spektakloj aŭ muzikado en diversaj usonaj ŝtatoj.

Burck muzikas en la someraj monatoj regule sur Times Square kaj tie perfektigis sian komercan modelon. Li postulas du dolarojn po foto, kiujn kolektas kunlaboranto en nigra vestaĵo. Per tiu metodo, Burck lukras plurajn milojn da usonaj dolaroj en unu tago. Vintre, li muzikas en Venice Beach aŭ Santa Monica.

eta|dekstra|*Robert John Burck, 2006*
Lia artista nomo kaj vestaĵo estas protektita kiel marko.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo
* 

Kategorio:Usonaj gitaristoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Times Square

eta|350ra|Times Square 2022
**Times Square** [tajms skŭer] situas en Novjorko ĉe la vojkruciĝo de Broadway kaj Seventh Avenue kaj estas nomata post *The New York Times*. Ĝi etendiĝas de *West 42nd Street* ĝis *West 47th Street* kaj formas la centron de Broadway-nomata teatra kvartalo de Manhattan.

La originala strato havis la nomon *Longacre Square* ĝis 1904, kiam oni alinomis ĝin al Times Square. En la 1930-aj jaroj, Times Square oficiale estis dividita al du partoj. La suda parto retenis la nomon, dum la norda parto estis alinomata al *Father Duffy Square*. Ĝia allogaĵo estas la multaj teatroj (40 en la ĉirkaŭo), la grandegaj lumreklamoj de la strato. Ĝi estas sidejo de amuzigaj kaj filmaj entreprenoj.

Kategorio:Manhatano
Kategorio:Placoj en Usono