open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
József Bokor (inĝeniero)

**József BOKOR** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bokor József** estas hungara inĝeniero, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2001).

József Bokor http://mta.hu/oldmta/?pid=421&TID=83 naskiĝis la  1948 en Tiszadob.

## Biografio 
József Bokor frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1966-1972, poste li eklaboris en Csepel. Li ankaŭ ekinstruis en la universitato en 1982. En 1987 li ekhavis postenon en filio de MTA. Li estis gastesploristo en Usono, Britio kaj Nederlando. Li ricevis premiojn inter 1987-2010.

## Verkaro (elekto) 
**A new identification method with special parametrization for model structure determination* (1979)
**Jelfeldolgozási módszerek és algoritmusok gyorsításának lehetőségei* (1989)
**Computer Controlled Systems* (2002)
**Irányítástechnika járműdinamikai alkalmazásokkal* (2008)

## Fontoj 
*Hungarlingva Vikipedio
*biografio kun foto
*anglalingva biografio 

 
Kategorio:Hungaraj elektroinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
7387 Malbil

'*7387 *Malbil*** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona pianisto **Mal**colm **Bil*'son, profesoro "*Frederick J. Whiton*" pri muziko ĉe la Universitato Cornell. Li donis recitalon dum la kunveno "Asteroidoj, Kometoj, Meteoroj" ĉe la Universitato Cornell en julio 1999.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Géza Bognár

**Géza BOGNÁR,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bognár Géza** estis hungara inĝeniero, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1958), ekstera membro de Pola Scienca Akademio (1980).

Géza Bognár http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00523/01976.htm naskiĝis la  1909 en Budapeŝto. Li mortis la  1987 en Budapeŝto.

## Biografio 
Géza Bognár frekventis universitaton pri Universitaton pri Jozefo Antono Johano de Habsburgo-Loreno en Budapeŝto, poste en 1938 li eklaboris en poŝto, kiu tiutempe respondecis ankaŭ pri radiodissendoj. En 1950 li ekhavis postenon en telekomunikada esplorinstituto, sed li ankaŭ instruis en la Teknikuniversitato. Li emeritiĝis en 1977.

Li partoprenis en evoluo de la unua hungara televizio, poste li okupiĝis pri radiodissendoj laŭ mikroondoj. Li ricevis premiojn Kossuth en 1949 kaj 1956, inter 1948-1979 ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Sokcsatornás irányított sugárzású rádió távközlési rendszerek* (1951)
* *Irányított sugárzású távközlési rendszerek* (1952)

## Fontoj 
* Hungarlingva Vikipedio
* biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj elektroinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Zoltán Pánczél

**PÁNCZÉL Zoltán**, laŭ la hungara skribmaniero **PÁNCZÉL Zoltán**, [pa:nce:l] (naskiĝis la 31-an de majo 1959 en Satmaro, mortis la 28-an de januaro 2013 en Temeŝvaro) estis rumania hungara entreprenisto, manaĝero. Li estis entombigita en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Pánczél akiris diplomon de inĝeniero pri konstruado inter 1979-1985 en Universitato Politeknika de Temeŝvaro, poste inter 1989 kaj 2003 pri manaĝerado en Universitato "Mihai Eminescu" de Timişoara. Li doktoriĝis en 2009 en Budapeŝto. Inter 2001 kaj 2009 kaj de 2012 li estis ĝenerala direktoro de entrepreno Fornetti Romunio. En 2009 oni nomumis lin honora konsulo de Hungario de Temeŝvaro. Li estis fondintano de Rumania Hungara Entreprena Ligo (RMÜE), inter 2008 kaj 2011 ties prezidanto, poste ĝia vicprezidanto.﻿ 

## Fonto 
* Nyugatijelen.com
* Hajdupress.hu
* Gandul. info

Kategorio:Rumanaj entreprenistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj entreprenistoj
7388 Marcomorelli

'*7388 *Marcomorelli'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala planeda geologo *Marco Morelli'', fakulo pri teraj alfrapaj strukturoj kaj meteorŝtonoj. Li estas Direktoro de la Planeda Scienca Muzeo en Prato, la ununura institucio de ĉi-tiu tipo en Italio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Regiono Centre

eta|maldekstre|Situo de regiono Centre en Burkino
**Regiono Centre** estas unu el la 13 Regionoj de Burkino. Ĝi estis kreita la 2-an de Julio 2001. 

La ĉefurbo de la regiono estas Vagaduguo, kiu estas ankaŭ la ĉefurbo de la lando. 

Ĝi enhavas nur unu provincon:
* Kadiogo.

Centre
Árpád Furu

**Árpád FURU**, laŭ la kutima hungara skribmaniero **FURU Árpád**, (naskiĝis la 6-an de aŭgusto 1969 en Kluĵo)estas rumania hungara arkitekto, fakinĝeniero pri artmonumentdefendo.

## Biografio 
Árpád Furu studis inter 1988-1993 en Teknika Universitato de Kluĵo, inter 1994-1996 pri fako de inĝeniero pri artmonumentdefendo en Teknika Universitato de Budapeŝto. Li lekciias de 1999 en UBB de Kluĵo, de 2006 kiel gastlekciisto en Budapeŝto en Teknika kaj Ekonomiscienca Universitato.

## Libroj 
* *Torockói népművészet* kunulaŭtoro, 2010.
* *Udvarhelyszék népi építészete*, 2011.

## Ekspozicioj 
* http://www.sepsiszentgyorgy.info/kepes-kronika-2010/475-furu-arpad-kalotaszeg-nepi-epitmveszete

## Fonto 
*Neprajztanszek.ro

Kategorio:Rumanujaj hungaraj arkitektoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj etnografoj
Drakontio

***Dracontium*** (drakontio) estas genro de 46 florplantoj similaj al *Amorphophallus*. Ĝi povas esti distingita de tiu surbaze de sia infloresko, kiu estas pli malgranda kaj unuseksa. La tubero estas granda, simila al tiu de *Amorphophallus* sed pli ronda, sen centra cirkla cikatromarko. Kiam la planto ekfloras, la tubero ŝvelas kaj glatiĝas.

## Referencoj 
* Bown, Demi (2000). *Arumacoj: Plantoj de la Arumo-familio*. Timber Press. ISBN 0-88192-485-7.

## Fonto 
Kategorio:Araceae genera
7390 Kundera

'*7390 *Kundera''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en tiama Ĉeĥoslovakio (de 1993 en Ĉeĥa Respubliko).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉeĥa verkisto Milan Kundera.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Kleť
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
Kalionimo

**Kalionimoj** ("draketoj") estas malgrandaj, perkoformaj,  de la varia familio *Callionymidae* (Kalionimedoj, de la greka *kallis*, "bela" kaj *onyma*, "nomo"). Troviĝanta plejparte en la tropikaj akvoj de la okcidenta Hindo-Pacifiko, la familio enhavas ĉirkaŭ 186 speciojn en 18 genroj. La Drakonetedoj (draketoj aŭ draketidoj) povas esti konsiderita parenca familio, kies membroj estas sufiĉe samspecaj, kvankam malofte videblaj. Pro similecoj en morfologio kaj konduto, la Kalionimedoj foje estas konfuzataj kun membroj de la familio de gobioj.

## Fizika priskribo 
Tiuj "malgrandaj drakoj " estas ĝenerale tre buntaj kun kriptaj padronoj. Iliaj korpoj estas longformaj kaj senskvamaj. Granda preoperkula spino estas karaktero de tiu grupo, kaj venena en kelkaj specioj. Ĉiuj naĝiloj estas grandaj, okulfrapaj kaj longformaj; la unua alta dorsa naĝilo kutime havas kvar spinojn; ĉe virseksuloj, la unua el tiuj spinoj povas esti krome ornamita per fibrecaj etendaĵoj. La fiŝoj havas platecajn, triangulajn kapojn kun grandaj buŝoj kaj okuloj; iliaj vostonaĝiloj estas ventumilformaj kaj pintigitaj.

La plej granda specio, la Longvosta kalionimo (*Callionymus gardineri*) atingas longon de 30&nbsp;cm. Ĉe la alia fino de la skalo, la Sanktahelena kalionimo (*Callionymus sanctaehelenae*) atingas longon de nur 2&nbsp;cm. Multaj specioj elmontras konsiderindan seksan duformismon: virseksuloj kaj inoj estas kolorigitaj kaj havas modelojn malsame, kaj (aldone al la spinofilamento) virseksuloj havas multe pli altan dorsan naĝilon.

## Konduto 
Kalionimoj estas bentaj bestoj, foruzante la plej grandan parton de sia tempo sur aŭ proksime de la fundo. Ili preferas sablajn aŭ ŝtonajn subtavolojn, foje proksime de rifoj.

* *Anaora* Gray, 1835
* *Bathycallionymus* Nakabo, 1982
* *Callionymnus* 
* *Callionymus* Linné, 1758
* *Calliurichthys* 
* *Callyonimus* 
* *Chalinops* 
* *Collyonimus* 
* *Dactylopus* Gill, 1859
* *Diplogrammus* Gill, 1865
* *Draculo* Snyder, 1911
* *Eleutherochir* 
* *Eocallionymus* 
* *Foetorepus* Whitley, 1931
* *Foeturepus* 
* *Minysynchiropus* 
* *Neosynchiropus* 
* *Paracallionymus* Barnard, 1927
* *Paradiplogrammus* 
* *Protogrammus* Fricke, 1985
* *Pseudocalliurichthys* 
* *Repomucenus* 
* *Spinicapitichthys* 
* *Synchirops* 
* *Synchiropus* 
* *Tonlesapia* 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de fiŝaj komunnomoj
* Listo de fiŝofamilioj

## Fonto 
Kategorio:Kalionimedoj
7396 Brusin

'*7396 *Brusin'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la itala astronomo Walter Ferreri elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala ĵurnalistino *Silvia Rosa-Brusin'', estrino de unu el la ĉefaj sciencaj televidaj programoj en Italio. Ŝi forte aktivas en popularigo de astronomio kaj estas en proksima kontakto kun sciencistoj tra la mondo. Ŝiaj programoj en itala televido konsistas seriozan referencon por la interesitoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Walter Ferreri
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Listo de ekoregionoj en Ebur-Bordo

Jen listo de ekoregionoj en Ebur-Bordo, laŭ la Monda Natur-Fonduso (WWF).

## Tersupraĵaj ekoregionoj
Laŭbioma klasifiko :

### Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
*Orient-gvineaj arbaroj
*Gvineaj montarbaroj
*Okcident-gvineaj malaltaĵaj arbaroj

### Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
*Gvinea arbara-savana mozaiko
*Okcident-sudana savano

### Mangrovo
*Gvineaj mangrovoj

## Dolĉakvaj ekoregionoj
*Aŝanti-Regiono
*Eburneo
*Supra Niĝero
*montoriveroj de Monto Nimbao
*Voltao
*Suda Supra Gvineo

## Maraj ekoregionoj
*Gvinea Golfo

## Eksteraj ligiloj
* Riveroj de Supra Gvineo (WWF) 

Kategorio:Afrotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Geografio de Ebur-Bordo
Soresina

**Soresina** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Soresina (Kremono)** estas komunumo de la Provinco Kremono en la regiono Lombardio en Italio.

* Soresina TI estas vilaĝo de la komunumo Monteceneri de la distrikto Lugano en Kantono Tiĉino en Svislando.
Rivera

**Rivera** povas esti:
* iama komunumo kaj nun ĉefloko de la komunumo Monteceneri de la Distrikto Lugano en Kantono Tiĉino en Svislando, vidu Rivera TI
** Rivera-Bironico (stacidomo), fervoja stacio en Monteceneri.
* ĉefurbo de la samnoma departemento en Urugvajo, vidu Rivera (Urugvajo)
* departemento en Urugvajo, vidu Rivera (departemento)
Apocino

***Apocynum*** (apocino) estas genro el la plantfamilio Apocinacoj kun sep specioj., De la greka: ***apo***, for; ***cino***, hundo, atribuita al ĝia tokseco. La genro troveblas ĉie en la temperita Norda duonglobo, krom okcidenta Eŭropo. Ĝi konfuzeblas kun asklepio pro simila aspekto.

*Apocynum* specioj estas utiligitaj kiel nutraĵo per la larvoj de kelkaj Lepidoptera specioj inkluzive de tragopogino.

;Elektitaj specioj
:
* *Apocynum androsaemifolium* 
* *Kanaba apocino* 
* *Apocynum hendersonii* (Norda Azio)
* *Apocynum komunikilo* 
* *Apocynum pictum* (ĉina apocino; Orienta Azio)
* *Apocynum sibiricum* (siberia apocino; Norda Azio)
* *Apocynum venetum* (eŭropa apocino; Orienta Eŭropo, Azio)
## Uzoj 
*Kanaba apocino* estis utiligita kiel fonto de fibro fare de indianoj. *Apocynum venetum* (ĉine: 羅布麻) estas utiligita kiel tizano en Ĉinio. Apocino enhavas cimarinon, kardiogenan toksinon kiu kaŭzas koraritmion en homoj.

## Referencoj 
* la Jepson Manlibro
* 
* UVSC-Herbario - Apocynum 
* Manĝeblaj kaj kuracherboj de la Okcidento, Gregory L. Tilford, ISBN 0-87842-359-1

## Eksteraj ligiloj 
* Kelkaj apocino-bildoj

## Fonto 
Kategorio:Apocinacoj
Monteceneri

**Monteceneri** estas komunumo de la komunumaro Taverne kaj la distrikto Lugano en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 4318 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Monteceneri situas sur la montopasejo Monte Ceneri meze inter la urboj Belinzono kaj Lugano. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Bironico, Camignolo, Capidogno, Drossa, Medeglia, Sigrino, Soresina, Sorencino kaj Rivera.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 37,04 km², de kiuj 77,1% estas kovritaj de arbaro, 8,5% servas por agrikulturo kaj 9,0% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Monteceneri limas en nordo al Cadenazzo kaj Isone, en nordoriento al Sant'Antonio, en sudoriento al Ponte Capriasca, en sudo al Torricella-Taverne kaj Alto Malcantone, kaj en okcidento al Gambarogno. Krome ĝi praktike ĉirkaŭas la komunumon Mezzovico-Vira.

## Trafiko 
Tra Monteceneri pasas la kantona ĉefvojo n-ro 2 de Belinzono al Lugano kaj la svisa aŭtovojo A2 al kiu en Rivera ekzistas alveturejo sur la komunuma teritorio. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita pere de la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Belinzono al Lugano, kiu estas peco de la Gotardo-Fervojo de Chiasso al Bazelo respektive Zuriko. De la stacidomo de Rivera eliras krome diversaj poŝtaŭtolinioj.

## Historio 
La komunumo estis fondita per kuniĝo de la kvin iama komunumoj Bironico, Camignolo, Medeglia, Sigrino kaj Rivera la 21-an de novembro 2010. Origine al la kuniĝo devintus partopreni ankaŭ la komunumoj Isone kaj Mezzovico-Vira, kiuj tamen dum la baloto de la 25-a de novembro 2007 voĉdonis nee al la aliĝo al la nova komunumo, kial la kantona parlamento decidis la 2-an de decembro 2008, ke la kuniĝo okazu sen la du neintaj komunumoj. Kontraŭ tiu decido okazis portesto kun la argumento, ke tia kuniĝo ne kongruas kun la origina voĉdono kaj la Federacia Tribunalo verdiktis, ke devos okazi nova baloto pri la reduktita projekto. En la 2-a baloto de la 20-a de aprilo 2008 la loĝantaro de la kvin komunumoj akceptis la kuniĝon de la 5 komunumoj. Per la komunuma kuniĝo la iama komunumo Medeglia transiris de la Distrikto Belinzono al la Distrikto Lugano.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Montopasejo Monte Ceneri
* Rivera-Bironico (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Monteceneri
Elek Bolgár

**Elek BOLGÁR**, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bolgár Elek**, (naskiĝis la  1883 en Kassa en Hungara reĝlando (nuntempa Košice en Slovakio), mortis la  1955 en Budapeŝto, Hungario) estis hungara historiisto, profesoro kaj ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (1949).

## Biografio 
Elek Bolgár pristudis juron en Kolozsvár, dume li verkis artikolojn al diversaj periodaĵoj. Li havis socialistajn ideojn, lia amiko estis Ervin Szabó. Inter 1907-1911 li vivis en Usono kaj Svislando. En 1910 en Berno li iĝis filozofia doktoro. En la sekva jaro li hejmenvenis kaj ekinstruis. En 1918 li aliĝis al komunistoj kaj redaktis la partian gazeton. Dum la Hungara Sovetrespubliko li havis diversajn postenojn. Post fiasko de la sovetrespubliko li migris al Vieno kaj Berlino. En 1937 li ekinstruis en universitato en Rostov. En 1944 li hejmenvenis kun la Ruĝa Armeo. Poste li iĝis diplomato, poste universitata profesoro.

## Verkaro (elekto) 
* *Választójog és választórendszerek* (1908)
* *Krieg und Proletariat* (1924)
* *A kapitalizmus fejlődésének alapvető kérdései az Egyesült Államokban a szovjet történeti irodalom fényénél* (1954)
* *Válogatott tanulmányok* (Elektitaj studoj) (1958)

## Fontoj 
* Magyar életrajzi lexikon

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
South Gate

**South Gate** estas urbo en Usono. Ĝi situas en la subŝtato Kalifornio kaj en la kantono Los-Anĝeleso. Laŭ la stato de la censo  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
South Gate situas sur ebenaĵo en la sudokcidenta landparto de Usono, en la sudokcidenta parto de la subŝtato. La loĝloko havas komunan limon kun . Ĝis la urbocentra artista distrikto de Los-Anĝeleso estas 10 kilometroj norden, Downey (Kalifornio) troviĝas en distanco de 6 kilometroj.

## Historio 
En tiu areo la plej frue indianoj vivis ĝis apero de hispanaj terkultivistoj kaj bredistoj en 1769. En la 1850-aj jaroj oni konstruis dometon por bestobredisto. Inter la mondomilitoj la plej granda parto de la agrikulturaj teroj estis anstataŭigitaj per hejmoj kaj fabrikoj. Municipo formiĝis en 1923.

## Klimato 
South Gate havas mediteranean klimaton kun mildaj vintroj kaj varmaj, sekaj someroj. La temperaturo varias inter 4-43 °C (averaĝe inter 12-23 °C). Jare pluvas po 380 mm.

## Preĝejoj 
Ekzistas ĉirkaŭ 40 preĝejoj situantaj en South Gate.

## Fontoj 
* interalie Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Kalifornio
Kategorio:Kantono Los-Anĝeleso (Kalifornio)
7393 Luginbuhl

'*7393 *Luginbuhl''''' estas tre malgranda sed neordinare hela duopa asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 28-an de septembro 1984 de la usona astronomo Brian A. Skiff elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras Christian B. Luginbuhl, de la Stacio de Flatsgaff de la Mararmea Observatorio de Usono. Li estas unu el la ĉefaj responsuloj por la promulgo kaj daŭra plifortigo de la leĝo kontraŭ la luma poluo en nordo de Arizono.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de B. D. Warner kaj B. A. Skiff uzinte observojn de  elde la Centro por Sun-Sistemaj Studoj de Landers (Kalifornio), anoncita la .

Tiu satelito havas diametron de almenaŭ 2,03&nbsp;km, orbitan  taksata je 16&nbsp;km kaj  de 1,6426 ± 0,0001 tago (39,422 horoj), La rotacia periodo de la satelito estas ankoraŭ nekonataj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (7393) Luginbuhl; el la paĝaro de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Brian A. Skiff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Pouteria campechiana

200px|eta|dekstra|Du tranĉaĵigitaj ovofruktoj

La **Ovofruktujo** aŭ **Kanistelo** (*Pouteria campechiana*) estas ĉiamverda arbo indiĝena el suda Meksiko kaj Mezameriko. Ĝi estas kultivita en aliaj landoj, kiel ekzemple Brazilo, Tajvano, kaj Vjetnamio por sia frukto.

La kanistelo kreskas ĝis 10 m alta, kaj produktas oranĝflavan frukton, la ovofrukton, ankaŭ nomitan flava sapoto, ĝis 7&nbsp;cm longa, kiu estas manĝebla kruda. Kanistela karno estas dolĉa, kun teksturo ofte komparita al tiu de kuirita ovoflavo, tial ĝia komuna nomo de "ovofrukto." Ĝi estas proksime rilatita al la Mameja sapoto.

## Etimologio 
Ĝia binoma nomo estas derivita de la meksika urbo de Campeche, kie ĝi estas indiĝena. Ĝi foje estas (erare) referita kiel *Lucuma campechiana*. En Filipinio ĝi estas nomita *chesa*. En Srilanko tiu frukto estas konata kiel *Laulu*, *Lavulu* aŭ *Lawalu*. En Tajlando ĝi estas konata sub malsamaj tradiciaj popularaj nomoj kiel ekzemple *Lamut Khaman* (ละมุดเขมร "ĥmero-Sapoto") aŭ *Tho Khaman* (ท้อเขมร "ĥmero-Persiko"), atribuante hipotezan kamboĝan originon al tiu frukto. Nuntempe tiuj nomoj estas oficiale malinstigitaj kaj la nomo *Mon Khai* (ม่อนไข่), *Khai* kun la signifo "ovo", estas preferitaj.

La nomo de la planto en la vjetnama lingvo estas *cây trứng gà* ("kokida ovo-" planto). Ĝi ankaŭ havas la vjetnaman nomon *lekima*. Tio estas tre nekutima ĉar la malajala estas tona lingvo kies morfemoj ĉiuj konsistas el ununura silabo. Ŝajnas ke tiu nomo venas de la vorto *lucuma*. La nekutima nomo "Lekima" estis inkludita en la listo de tajfuno-nomoj, kaj estis aplikita al ŝtormo kiu detruis nord-centran Vjetnamion kaj mortigis de 42 ĝis 55 homoj en Vjetnamio la 10an de marto 2007.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Pouteria
Kategorio:Arboj de Meksiko
Kategorio:Arboj de Sudameriko
Kategorio:Arboj de Campeche
Kategorio:Arboj de Belizo
Kategorio:Arboj de Kostariko
Kategorio:Arboj de Gvatemalo
Kategorio:Arboj de Nikaragvo
Kategorio:Arboj de Panamo
Kategorio:Arboj de Jukatanio
Kategorio:Arboj de Salvadoro
Kategorio:Arboj de Honduro
Béla Bollobás

eta|Béla Bollobás
**Béla BOLOBÁS** [bolobAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bollobás Béla**, (naskiĝis la  1943 en Budapeŝto) estas hungaradevena brita matematikisto, pedagogo kaj ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (1990). Lia fratino estas Enikő Bollobás.

## Biografio 
Béla Bollobás frekventis universitaton en Budapeŝto, dume li atingis altajn lokojn en matematikaj konkursoj. Li plulernis en Universitato de Oksfordo kaj li doktoriĝis en Kembriĝo, poste li restis en Anglio pro tiutempa politiko de Hungario. Ekde 1970 li estas profesoro de Universitato de Kembriĝo. Li okupiĝas pri grafeteorio kaj kombinatoriko, dume li redaktas revuon *Combinatorics, Probability and Computing*. Li pli frue sportadis en moderna pentatlono kaj skermado, li havas edzinon.

## Verkaro (elekto) 
* *Graph Theory* (1979)
* *Modern Graph Theory* (1998)
* *Extremal graph theory* (2004)

## Referencoj 
## Fontoj 
* http://en.wikipedia.org/wiki/B%C3%A9la_Bollob%C3%A1s
* anglalingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Britaj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
István Bóna

**István BÓNA** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bóna István** estis hungara arkeologo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1998).

István Bóna http://www.matud.iif.hu/01dec/szentpet.html  naskiĝis la  1930 en Heves (urbo). Li mortis la  2001 en Dunaújváros.

## Biografio 
István Bóna frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1948-1952, poste li eklaboris en muzeo. En 1953 li iĝis direktoro de ĵus fondita muzeo en Sztálinváros. Tie li havis urĝajn laborojn, ĉar tie oni konstruis la novan urbon sur neesplorita areo. En 1957 li ekinstruis en universitato kiel vicprofesoro. En 1972 li doktoriĝis antaŭ la akademio. Li profesoriĝis 1975, en 1987 li estis nomita katedrestro. Li dufoje edziĝis. Li ricevis diversajn premiojn inter 1963-2002.

## Verkaro (elekto) 
* *Chronologie der Hortfunde von Koszider-Typus* (1958)
* *Pannonia története* (Historio de Panonio) (1963)
* *Die mittlere Bronzezeit Ungarns und ihre südöstlichen Beziehungen* (1975)
* *A XIX. század nagy avar leletei* (Grandaj trovaĵoj pri avaroj en la 19-a jarcento) (1984)
* *Das Hunnenreich* (Imperio de hunoj) (1991)

## Memorigilo 
* Memortabulo en Kajdacs (2005).

## Fontoj 
* hungare 

Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Eimeria

***Eimeria*** (eimerio) estas genro de apikokompleksaj parazitoj kiu inkludas diversajn speciojn respondecaj por la kokmalsano kokcidiozo. La genro estas nomumita laŭ la germana zoologo Theodor Eimer. La oocistoj de *Eimeria steidai* unue estis trovitaj fare de Antoni van Leeuwenhoek en la galo de kuniklo en 1674.

## Priskribo 
La Kokcidio-genroj povas esti identigitaj laŭ oocistoj:

*Eimeria* - kvar sporocistoj, ĉiuj enhavante du sporozoitojn

*Wenyonella* - kvar sporocistoj, ĉiu enhavante kvar sporozoitojn

*Tyzzeria* - ok sporozoitoj, ne en sporocistoj

*Isospora* - du sporocistoj, ĉiuj enhavante kvar sporozoitojn

## Patologio 
Simptomoj de *Eimeria* infekto inkludas sangan diareon pro intesta epitelio mortanta kiam granda nombro da oocistoj kaj merozoitoj elsvarmas el la ĉeloj. Nekroza histo ŝtopas la cekumon, mortigante la organon.

## Kliniko 
Medikamentoj estas haveblaj kontraŭ la parazito; tamen, drogrezisto estas ofta same kiel eblaj drogrestaĵoj en la viando post kiam la besto estas buĉita. Vakcinoj estis evoluigitaj sed unu vakcino nur kovros unun specion kaj ne aliajn. Ĝis nun la plej bona praktiko estas vakcini la kokidojn post kiam ili elkoviĝas certigante porvivan imunecon.

## Homo 
Kvin genroj povas kaŭzi infektojn en homoj: *Cryptosporidium*, *Cyclospora*, *Isospora*, *Sarcocystis* kaj *Toxoplasma*. De tiuj la unuaj tri normale estas limigitaj al la gastrintesto kaj kaŭzas diareon kaj . La aliaj du invadas la korphistojn, grandskale en multoblaj organoj.

## Mastrospektro 
Ĉiuj mamulaj kokcidioj estas konsideritaj kiel mastro-specifaj, sed limigita nombro da esceptoj al tiu regulo estis identigita.

Tridek-unu specioj povas okazi en vespertoj (*Chiroptera*) kaj du en testudoj.

130 nomitaj specioj infektas fiŝojn.

Du specioj (*E. phocae* kaj *E. weddelli*) infektas fokojn.

Kvin specioj infektas lamojn kaj alpakojn - *E. alpacae*, *E. ivitaensis*, *E. lamae*, *E. macusaniensis* kaj *E. punonensis*.

Kelkaj specioj infektas ronĝulojn, inkluzive de *E. couesii*, *E. kinsellai*, *E. palustris*, *E. ojastii* kaj *E. oryzomysi*.

Aliaj infektas kokojn (*E. necatrix* kaj *E. tenella*), kuniklojn (*E. stiedae*) kaj brutaron (*E. bovis*, *E. ellipsoidalis* kaj *E. zuernii*).

## Genetiko 
Genaro-sekvenca projekto ekzistas. La specio elektita estas *Eimeria tenella*. La genaro ampleksas 60-megabazojn kaj havas GC-enhavon de ~53%. Ekzistas 14 kromosomoj kiuj intervalas en grandeco de 1 megabazo ĝis > 6-megabazoj.

## Vivociklo 
eta|maldekstra|450px|Eimeria vivociklo

## Referencoj 
Kategorio:Apicomplexa
Kategorio:Kokmalsanoj
Kategorio:Veterinara protozoologio
Kategorio:Birdoparazitoj
Raguhn-Jeßnitz

**Raguhn-Jeßnitz** - prononco  - estas urba komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Anhalt-Bitterfeld de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de  la urbo havis  loĝantojn.

La urbo Raguhn-Jeßnitz ekestis la 1-an de januaro 2010 per administra unuigo de la antaŭe sendependaj komunumoj Altjeßnitz, Jeßnitz (Anhalt), Marke, Raguhn, Retzau, Schierau, Thurland kiuj Tornau vor der Heide, kiuj ĉiuj antaŭe apartenis al la komunumaro Raguhn. La administra centro de la urbo estas la urboparto Raguhn, kiu ankaŭ antaŭ la 1-a de januaro 2010 havis urbajn rajtojn.

## Gefiloj
*Philipp von Zesen, poeto kaj filologo (kvartalo Priorau)
## Eksteraj ligiloj 
* raguhn-jessnitz.de, oficiala urba retejo

eta|maldekstra|300ra|la urbodomo
[eta|maldekstra|300ra|kirko de [Sankta Jakobo en la urboparto *Kleckewitz* (prononco )]]

Kategorio:Distrikto Anhalt-Bitterfeld
Kategorio:Urboj de Saksio-Anhalto
Antal Hekler

**Antal Hekler** (naskiĝis je la 1-a de februaro 1882, mortis je la 3-a de marto 1940) estis hungara klasika arkeologo kaj arthistoriisto. Li estis membro de la Hungara Scienca Akademio.

Antal Hekler naskiĝis kaj mortis en Budapeŝto. Li estis en Munkeno disĉiplo de Adolf Furtwängler kaj okupiĝis unuavice pri la klasika arto, sed poste kiel profesoro de arthistorio en la budapeŝta universitato li sin dediĉis ankaŭ al la historio de la pli nova arto. Liaj verkoj aperis en la hungara, kaj germana lingvoj. La ĉefaj estas (kun esperantigita titolo):
* Romiaj virinaj vestostatuoj (Munkeno, 1909)
* Greka kaj romia portretoskulpto (Stuttgart, 1912, Budapeŝto 1918; aperis ankaŭ angle kaj france)
* La problemoj de la skulptista stilo (Budapeŝto,1915)
* La arto de Pheidias (Budapeŝto 1922; Stuttgart, 1924)
* Michelangelo (Budapeŝto, 1926).

Literatura Mondo eldonis en 1934 kaj 1935 lian libron "Arthistorio" tradukitan al Esperanto de Kalman Kalocsay en du volumoj.

Kategorio:Hungaraj arkeologoj
Kategorio:Arthistoriistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Programara inĝenierarto

**Programara inĝenierarto** aŭ **programarinĝenierado** (angle, *software engineering*) aplikas sisteman, disciplinecan, kvantigeblan aliron al la dezajno, disvolvado, efektivado kaj reviziado de la programaro, kaj studas tiujn alirojn; tio estas, ĝi aplikas inĝenierarton al programaro. En laikaj terminoj, ĝi utiligas ekkomprenojn por ke oni konceptu, modelu kaj skaligu solvon al problemo. La termino, vortfarita de Friedrich L. Bauer, unue aperis en la Programara inĝenierarta konferenco de la Nord-Atlantika Traktat-Organizo (1968) kaj intencigis inciti penson pri la tiam perceptita "programara krizo." Programara disvolvado, multe uzita kaj pli genra termino, ne postulas subkuŝigi la inĝenierartan paradigmon.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kaŭĉuka anasa sencimigo
* Komputika inĝenierarto

Kategorio:Programara inĝenierarto
Kategorio:Ĝermoj pri komputiko
Elastino

**Elastino** estas proteino en konektiva histo kiu estas elasta kaj permesas al multaj histoj en la korpo reakiri sian formon post streĉado aŭ kontraktiĝo. Elastino helpas al haŭto reveni al sia origina pozicio kiam ĝi estas enpremita aŭ pinĉita. Elastino ankaŭ estas grava apoga histo en la korpoj de vertebruloj kaj uzita en lokoj kie mekanika energio devas esti stokita. En homoj, elastino estas ĉifrita per la ELN geno.

## Funkcio 
Tiu geno ĉifras proteinon kiu estas unu el la du komponentoj de elastaj fibroj. La ĉifrita proteino estas riĉa je hidrofobaj aminoacidoj kiel ekzemple glicino kaj prolino, kiuj formas moveblajn hidrofobajn regionojn kuntenitaj per krucligoj inter restaĵoj de lizino. Multoblaj transskribaj variaĵoj ĉifrantaj malsamajn izoformojn estis trovitaj por tiu geno. La karakterizado de malordo estas kongrua kun entropi-regita mekanismo de elasta kontraŭmoviĝo. Oni povas konkludi ke konformiga malordo estas konstituiga kvalito de elastin-strukturo kaj -funkcio.

## Klinikaj aspektoj 
Forigoj kaj mutacioj en tiu geno estas rilataj al supravalva aorta stenozo (SVAS) kaj aŭtosoma domina cutis laxa ("loza haŭto"). La totala elastinenhavo intervalas de 58 ĝis 75% de la pezo de seka sengrasigita arterio en normalaj hundoarterioj. Komparo inter freŝaj kaj digestitaj histoj montras ke, ĉe 35% streĉiĝo, minimumo de 48% de la arteria ŝarĝo estas portita per elastino, kaj minimumo de 43% de la ŝanĝo en rigideco de arteria histo ŝuldiĝas al la ŝanĝo en elastinrigideco.
Elastino estas farita per interligado de multaj solveblaj tropoelastinaj proteinmolekuloj, en reakcio katalizita per lisiloksidazo, kreante masivan nesolveblan, daŭreman kruc-ligitan ariĝon. La aminoacido respondeca por tiuj krucligoj estas lizino. Tropoelastino estas speciala proteino kun molekulpezo de 64 ĝis 66 kDa, kaj neregula aŭ hazarda volvaĵoformo konsistigita de 830 aminoacidoj.

Desmozino kaj izodesmozino estas specoj de ligiloj por la tropoelastin-molekuloj.

## Histodistribuo 
Elastino havas gravan funkcion en arterioj kiel rimedo por prema ondodisvastigo por helpi al la sangofluo, kaj estas precipe abunda en grandaj elastaj angioj kiel ekzemple la aorto. Elastino ankaŭ estas gravega en la pulmoj, elastaj ligamentoj, la haŭto, la veziko, kaj en elasta kartilago. Ĝi ĉeestas en ĉiuj vertebruloj escepte la senmakzela fiŝo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Williams-sindromo

## Eksteraj ligiloj 
* GeneReviews/NIH/NCBI/UW-eniro sur Williams aŭ Williams-Beuren Syndrome
* La Elastin-Proteino
* Mikrofibrilo 

## Fontoj 
Kategorio:Elastomeroj
Kategorio:Proteinoj
Kategorio:Strukturaj proteinoj
Kategorio:Eksterĉelmatricaj proteinoj
Kategorio:Maljuniĝ-rilataj proteinoj
Listo de hungaraj loknomoj kun "mihály"

La hungara nomparto **mihály** staras por "Mikaelo", **szentmihály** por Sankta Mikaelo. Multaj loknomoj en la iama Hungara reĝlando enhavas tiun ĉi parton.

Pro la disdivido de Hungario en 1919 parto de la lokoj nun situas en Aŭstrio, Kroatio (iam aŭtonoma reĝlando en la hungara regno), Rumanio, Serbio, Slovakio aŭ Ukrainio.

mihaly
7400 Lenau

'*7400 *Lenau'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la aŭstra poeto Nikolaus Lenau (1802–1850). Multaj el liaj poemoj estis inspiritaj de lia senespera amo por *Sophie von Löwenthal'', edzino de unu el lia amikoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Geely

**Geely Automobile** (Simpligita ĉina: 吉利汽车; ĉina skribo: 吉利汽车; pinjino: Jili Qìchē) () estas ĉina aŭtomobilmarko kaj la unua sendependa fabrikanto de aŭtomobiloj en Ĉina Popola Respubliko. La gepatra kompanio estas Geely Holding Group (吉利控股集团). En decembro 2009 estis anoncite, ke estis konsentita la akiro de Volvo Cars de Ford Motor Company.

Geely estas marko kiu komencis en 1986 kiel fabrikanto de fridujoj kaj klimatiziloj. En 1994, Geely komencis fabriki motorbiciklojn kaj skoterojn. La produktado de aŭtomobiloj komenciĝis en 1999. En 2005 Geely Automobile kaj Daewoo subskribis konsenton por disvolvi vehiklojn en Azio. Fakte, Ĉinio disponas pri 57 markoj de propraj aŭtomobiloj. Geely estas la naŭa ĉina aŭtomobila entrepreno laŭ grando de merkato, tre fora de la tri plej grandaj de Ĉinio: SAIC, BAIC kaj Dongfeng.

Geely havas uzinon de ĉ.  personoj. Ĝi ekspluatas ses fabrikojn de muntado tra tuta Ĉinio kun produkt-kapacito de entute  vehikloj ĉiujare. La grupo ankaŭ posedas ĉ. 500 vendejojn kaj 600 riparejojn en la tuta lando.

Geely oficiale akiris la svedan fabrikanton Volvo de manoj de Ford en 2010.

## Bildgalerio 

Emgrand_EC7_01_China_2012-04-15.jpg|Emgrand EC7
Geely Englon SC5-RV.jpg|Englon SC5-RV
Englon TX4.jpg|Englon TX4
Geely Beauty Leopard at IAA 2005.jpg|Geely CD
Geely CKII.jpg|Geely CK-2
Xinhui 新會城 岡州大道 Gangzhou Dadao Motor car made in china GEELY.JPG|Geely Freedom Cruiser
Gleagle GX7 -- Auto Chongqing -- 2012-06-07.jpg|Geely GX7
Geely HQ white.jpg|Geely HQ
2009-2013 Geely MK GL hatchback (2018-07-19) 01.jpg|Geely MK
Geely Jingang China 2012-04-15.jpg|Geely MK/LG King Kong
Gleagle GC7 -- Auto Chongqing -- 2012-06-07.jpg|Gleagle GC7
A Geely (Gleagle) concept car in Auto Shanghai 2011 (1).jpg|Gleagle GS CC Concept
A Geely concept car in Auto Shanghai 2011 (2).jpg|Gleagle GS Concept
Gleagle Panda China 2012-05-05.JPG|Gleagle Panda
Geely lc 2011.jpg|Geely LC
Geely Panda Electrocar.JPG|Geely Super ElectriCar
Shanghai Maple.jpg|Shanghai Maple Marindo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* TX4

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Geely Holding Group
* Muzikvideo: kompania himno de Geely 

## Fonto 
Kategorio:Ĉinaj aŭtomobilfabrikoj
Kategorio:Transporto en 1986
(7402) 1987 YH

**(7402) 1987 YH** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takuo Kojima elde Ĉijoda (Gubernio Gunma, Japanio).

Ĝi estas de spektra klaso "Ch", subkaso de la klaso "C" : riĉa je karbonaj kaj organikaj komponaĵoj, silikatoj, oksidoj kaj sulfidoj.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takuo Kojima
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Voltao (rivero)

**Voltao**   estas rivero en Okcidentafriko  kiu enfluas Gvinean Golfon. Ĝi havas tri ĉefajn alfluantojn – Nigran Voltaon, Blankan Voltaon kaj Ruĝan Voltaon. La rivero donis sian nomon al Franca Supera Voltalando kaj poste al Supera Voltalando antaŭ ol tiu lando estis renomita al Burkino en 1984.

Voltao-Lago en Ganao estas la plej granda baraĵlago en la mondo, etendiĝante de la Akosombo-baraĵo en sudorienta Ganao ĝis la urbo Yapei, proksimume 400 kilometroj pli norde. La lago generas elektron, disponigas enlandan transporton, kaj estas eble valora resurso por irigacio kaj fiŝbredado. La profundo de la rivero sumiĝas je 14 m en Voltao-Lago. La rivero estas krucita de la Adome-ponto.

La portugaloj aĉetis multon da sia oro de loĝantoj de tiu regiono dum la Renesanco. La rivero estis nomita fare de tiuj portugalaj orokomercistoj; ĝi estis ilia ekstrema amplekso de esplorado antaŭ ol reiri al Portugalujo ("volta" estas portugala por "tordaĵo" aŭ "turno"). La nomo de la rivero signifus "Rivero de Reveno" (portugala: *Rio da volta*) eble ĉar ĝi estis kie la ŝipoj turniĝis kaj direktiĝis hejmen.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Voltao (*IUCN*)
* Voltao (etimologio)
7399 Somme

'*7399 *Somme''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

Ĝi ricevis la nomo de la franca rivero Somme, en la Norda regiono Pikardio. Ĝia kelta nomo signifas "trankvileco". Kun longo de preskaŭ 250&nbsp;km kaj fonto proksime de Saint-Quentin, Somme formas vastan kaj belan golfeton, riĉa je flaŭro kaj faŭno, kie ĝi alfluas la .

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
(7404) 1988 AA5

**(7404) 1988 AA5** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

Ĝi estas asteroido de spektra klaso "Cb", subkaso de la klaso "C" : riĉa je organikaj komponaĵoj, anhidraj silikatoj , hidrataj argiloj, magnetito kaj sulfidoj. Ĝia komponiĝo similas tiun de la , kiu estus tiu de la praa suna nebulozo sed sen hidrogeno nek heliumo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
(7406) 1988 TD

**(7406) 1988 TD** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Ŝoĉuo

eta|Glaso da ŝoĉuo
**Ŝoĉuo** (, *Shōchū*; laŭvorte "bruligita sakeo/alkoholaĵo"), estas trinkaĵo produktata laŭ tradicia metodo en Japanio. Ĝi enhavas inter 25 kaj 43 % da alkoholo. La ĝusta origino de Ŝoĉuo estas neklara. Origine Ŝoĉuo estis nomita *Araki-shu* ("Araki-alkoholaĵo") aŭ *Rambiki*. *Araki* estas konsiderata deveni de arako (*araq* en la araba), kaj *rambiki* de alambiko (*alambiek* en la nederlanda). Ŝoĉuo originis en Persio, diskonigite okcidente al Eŭropo kaj oriente al Hindio, Tajlando kaj Okinavo. Ĉirkaŭ meze de la 16a jarcento, la teĥniko alvenis al Kagoŝimo, kie Ŝoĉuo naskiĝis. La distilita alkoholaĵo en Okinavo estas konata kiel *Awamori*.

Tipe distilata ero por Ŝoĉuo estas hordeo (*mugi*), batato (*imo*), fagopiro (*soba*), aŭ rizo (*kome*),
Ĝi ankaŭ estas uzebla en miksitaj trinkaĵoj.

## Distilitaj alkoholaĵoj en aliaj aziaj landoj 
* *Baijiu* -  白酒 "blanka alkoholaĵo" aŭ *shaojiu* 燒酒, samkiel la japana *shōchū*
* *Soju* -  소주, 燒酒, samkiel *shōchū*
* *Rượu đế* -  "alkoholaĵo kana"

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Sakeo
* Vodko

Kategorio:Alkoholaĵoj
Kategorio:Japana kuirarto
Gliadino

**Gliadino** estas glikoproteino kiu troviĝas en tritiko kaj aliaj grenoj. Gliadino kune kun glutenino formas la proteinon gluteno.

Certaj homoj ne toleras gliadinon pro malsanoj kiel celiakio, herpetoforma dermatito aŭ la Crohn-malsano.

## Vidu ankaŭ 
* Celiakio
* Gluteno
Torricella-Taverne

**Torricella-Taverne** estas komunumo kaj ĉefloko de la Komunumaro Taverne en la Distrikto Lugano en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 3034 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Torricella-Taverne situas sude de la montopasejo Monte Ceneri, proksimume 5 kilometrojn nordokcidente de la urbo Lugano, al kies aglomeraĵo ĝi apartenas. Tra la komunumo fluas la rivereto Vedeggio, kiu alfluas apud Agno al la Lago de Lugano. La komunumo konsistas el la partoj Taverne, Taverne superiore, Taverne inferiore, Il Motto kaj Torricella.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 5,24 km², de kiuj 69,4% estas kovritaj de arbaro, 8,8% servas por agrikulturo kaj 20,0% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Torricella-Taverne limas en nordo al Monteceneri, en oriento al Ponte Capriasca kaj Origlio, en sudo al Lamone kaj Bedano, kaj en okcidento al Alto Malcantone.

## Trafiko 
Tra Torricella-Taverne pasas la kantanona ĉefvojo n-ro 2 kaj la svisa aŭtovojo A2, kies plej proksima alveturejo Lugano-Nordo situas proksimume 3 kilometrojn sude de la komunumo. Pere de stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Belinzono al Lugano la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Torricella datiĝas el la jaro 1254 kiel *Torexella*. En la jaro 1437 aperas la mencio *Tabernas de Torexella*. El dokumentoj de la jaro 1354 eblas konkludi, ke tiam en Torricella-Taverne ekzistas fortikaj instalaĵoj, kiuj verŝajne sekurigis la sudan limon de la reĝolando Agnuzzo. Sur monteto iam staris burgo, ke kiu konserviĝis turo kaj restaĵoj de ringomuro. Dum la militoj de la Helveta Revolucio en Torricella Taverne staciiĝis en la jaro 1799 la trupoj de la rusa Generalo Aleksandr Suvorov kaj la komunumo estis loko de bataleto inter la trupoj de Suvorov kaj Napoleono.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Taverne-Torricella (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Torricella-Taverne
Kazeino

**Kazeino** estas animala proteino kiu aperas en lakto. Temas pri la plej grava laktoproteino. Ĝi gravas por la nutrado de ido, ĉar estas facile digestebla en esencajn aminoacidojn por la sintezo de aliaj proteinoj.

eta|80 % de la proteinoj de bovina lakto konsistas el kazeino.

Kazeinon oni produktas diluante senkremigitan lakton kun akvo, al kiu oni poste aldonas aceton por ke la kazeino precipitiĝu. Kazeino povas esti industriskale produktata varmigante lakton kaj acidigante ĝin per sulfuracido.

## Aplikado 
En pentrado oni aplikas kazeinon. Ĝi estas solvita en kalcia hidroksido aŭ natrio por ligi kolorigaĵon. Tiel ĉi preparitaj koloroj estas veterrezistaj kaj tial escepte bone utiligeblaj por fari murpentraĵojn je seka stuko. Tiu ĉi metodo ekestis en la mezepoko kaj furoris en la murpentrado de la baroko.


Kategorio:Lakto
Torricella

**Torricella** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

## Italio 
* **Torricella (Taranto)** estas komunumo de la Provinco Taranto en la regiono Apulio en Italio.

* **Torricella del Pizzo** estas komunumo de la Provinco Kremono de la regiono Lombardio en Italio.

* **Torricella in Sabina** estas komunumo de la Provinco Rieti de la regiono Latio en Italio.

* **Torricella Peligna** estas komunumo de la Provinco Chieti de la regiono Abruco en Italio.

* **Torricella Sicura** estas komunumo de la Provinco Teramo de la regiono Abruco en Italio.

* **Torricella Verzate** estas komunumo de la Provinco Pavia de la regiono Lombardio en Italio.

## Svislando 
* **Torricella TI** estas vilaĝo de la komunumo Torricella-Taverne de la Komunumaro Taverne de la Distrikto Lugano en Kantono Tiĉino en Tiĉino.
Elatero

**Elatero** estas ĉelo (aŭ strukturo alkroĉita al ĉelo) kiu estas higroskopa, kaj tial ŝanĝos formon reage al ŝanĝoj en humideco en la medio. Elateroj ekzistas en diversaj formoj, sed ĉiam rilatas al planto-sporoj. En plantoj kiuj ne havas semojn, ili helpas en disigado de la sporoj al nova loko.

## Ekvizet-elateroj 
En la ekvizetoj, elateroj estas kvar ruband-similaj alpendaĵoj fiksitaj al la sporoj. Tiuj alpendaĵoj evoluas el ekstera helikforma tavolo de la sporoŝelo. Ĉe matureco, la kvar strioj degluiĝas de la interna sporoŝelo, krom ĉe unun punkto sur la sporo kie ĉiuj kvar strioj estas fiksitaj.

Dum humidaj kondiĉoj, la elateroj volviĝas malloze ĉirkaŭ la sporo. La malsekaj sporoj tendencas algluiĝi unu al la alia kaj al proksimaj surfacoj pro surfaca tensio. Kiam kondiĉoj estas sekaj, la sporoj jam ne algluiĝas unu al la alia kaj estas pli facile disigitaj. Tiam, la elateroj malvolviĝas por etendiĝi eksteren kaj kapti aerfluojn. La fakto ke ili estas etenditaj nur kiam kondiĉoj estas sekaj signifas, ke sukcesa sporodisvastigo estas pli verŝajna.

150px|eta|maldekstra|La maturaj strobiloj de ekvizeto (*Equisetum arvense*)
270px|eta|maldekstra|Sekco tra ekvizeta strobilo, montranta sporojn kun elateroj

## Hepatiko-elateroj 
En la hepatikoj, elateroj estas ĉeloj kiuj formiĝas en la sporofito kune kun la sporoj. Ili estas kompletaj ĉeloj, kutime kun helikformaj ŝvelaĵoj je matureco, kiuj respondas al humidenhavo.

En la plej multaj hepatikoj, la elateroj estas liberaj, sed en kelkaj foliecaj specioj (kiel ekzemple *Frullania*) kelkaj elateroj restos fiksitaj al la interno de la frondo (sporokapsulo).

[200px|eta|maldekstra|Sporoj kaj du elateroj de la hepatiko *[Ptilidium*]]

## Ceratofilaj pseŭdo-elateroj 
En la ceratofiloj, elateroj estas branĉitaj aretoj de ĉeloj kiuj formiĝas en la sporofito kune kun sporoj. Ili estas kompletaj ĉeloj, kutime sen helikformaj ŝvelaĵoj (krom en la Dendrocerotaceae).

## Referencoj 
* Bold, Harold C., Alexopoulos, Constantine J., &amp; Delevoryas, Theodore. (1987). *Morfologio de Plantoj kaj Fungoj*, (5-a red.). New York: Harper &amp; Row. ISBN 0-06-040839-1.
* Campbell, Douglas Houghton. (1918). *The Structure and Development of Mosses and Ferns*, (tria red.). New York: La Macmillan Company.
* Kenrick, Paul &amp; Crane, Peter R. (1997). *The Origin and Early Diversification of Land Plants: A Cladistic Study*. Washington, D. C. : Smithsonian Institution Press. ISBN 1-56098-730-8.
* Smith, Gilbert M. (1938). *Cryptogamic Botany, Volume II: Bryophytes and Pteridophytes*. New York: McGraw-Hill Book Company.

Kategorio:Plantanatomio
Kategorio:Kriptoamoj
Kategorio:Ĉeloj
Glutenaj eksorfinoj

**Glutenaj eksorfinoj** estas grupo de opioidaj peptidoj kiuj estas formitaj dum digestado de glutena proteino. En la korpo ili fiksas sin al la samaj ricevantoj kiel endorfino kaj morfino. Se oni uzas tiajn glutenajn eksorfinojn kaj havas likantan jejunon, oni preskaŭ tuj ricevas bonan senton.

Se oni kutimas ricevi glutenajn eksorfinojn, kaj subite ne plu uzas tiajn nek aliajn eksorfinojn, oni plej ofte havas kapdoloron, ĝis oni denove ekuzas tiajn eksorfinojn. La problemo estas ke se oni tro ŝargas siajn ĉelojn, la ĉeloj plimalaltigas siajn ricevilojn kaj oni bezonas pli kaj pli da endorfinoj/eksorfinoj por ke oni ekhavu same bonan senton.

Kategorio:Psikostimulaj substancoj
Kategorio:Nervotransigiloj
Kategorio:Peptidoj
(7409) 1990 BS

**(7409) 1990 BS** estas asteroido de la asteroida zono. Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masaru Arai kaj Hiroshi Mori elde Jorii (gubernio Sajtama, Japanio). Aliaj nomoj estas 1990 BS; 1974 YN; 1992 SF26 kaj 1994 EY8.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroshi Mori
Kategorio:Malkovrita de Masaru Arai
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
7410 Kawazoe

'*7410 *Kawazoe'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Akira Kawazoe'', ano de la direktoraro de la observatorio de Geisei. Li precipe interesiĝas pri la meteorŝtonoj kaj la geologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Gerra

**Gerra** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Cugnasco-Gerra** estas komunumo de la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino en Svislando.
* **Gerra (Verzasca)** estas vilaĝo de la komunumo Cugnasco-Gerra de la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino en Svislando.
* **Gerra (Gambarogno)** estas vilaĝo de la komunumo Gambarogno de la distrikto Locarno en Kantono Tiĉino en Svislando.
* **Gerra (Bedano)** estas vilaĝo de la komunumo Bedano de la distrikto Lugano en Kantono Tiĉino en Svislando.
(7411) 1990 QQ1

**(7411) 1990 QQ1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry E. Holt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990