open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alter ego

eta|294x294px|La fotografisto Ashley Campbell kiu faris ĉi foton por projekto en sia lernejo, diris: "La temo estis la akvo, ĝi celis reprezenti du malsamajn aspektojn de ĝi, kiu povas esti trankvila kaj milda, sed ankaŭ povas esti detruiga" Ŝia foto ankaŭ uzeblas kiel vid-elemento por kompreni la koncepton pri *Alter Ego*.

**Alter ego** (el la latina lingvo *alter ego*, "la alia mio") estas dua mio, kiu sin kredas malsama de la alia normala aŭ originala personeco. La termino estis inventita en la deknaŭa jarcento kiam la malsano pri disiga identeco estis priskribata unuafoje de la psikologoj. Persono kiu havas ĝin onidire havas duoblan vivon.

Malsama signifo de *alter ego* troveblas en la literatura kritiko, en kiu estas priskribitaj la roluloj en malsamaj verkoj kiuj estas psikologie similaj, aŭ fikcia rolulo kies konduto, parolmaniero aŭ pensmaniero intence reprezentas tiujn de la aŭtoro. Ankaŭ estas uzita por la plej bona amiko de alia rolulo en rakonto.

La ekzisto de *alia mio* estis agnoskata unuafoje en la 1730-aj jaroj. Anton Mesmer uzis la hipnoton por disigi la Alter ego-n. Tiuj ĉi eksperimentoj demonstris kondut-modelon kiu malsamis de la personeco de la unuopulo dependi ĉu tiu ĉi sin trovis malveka aŭ sub hipnoto. La alia personeco disvolviĝis en perturbita stato de la konscienco, sed en la sama korpo.

La alter ego ankaŭ inkluzivas la malsamajn kondutojn de unu persono kiuj povas aperi en certaj situacioj. Kelkaj rilataj terminoj estas la avataro, la doppelgänger, la imitanto la malvera Mio kaj la imitanto kaj la duobla personeco.

## Vidu ankaŭ 
* Pseŭdonimo
* Kromnomo
* Kodnomo
* Artistnomo
* Heteronimo

Kategorio:Literatura tekniko
Kategorio:Latinaj esprimoj
Kategorio:Literaturaj konceptoj
Ranavalona la 3-a

**Ranavalona la 3-a** (naskiĝis la 22-an de novembro 1861, mortis la 23-an de majo 1917) estis la lasta reĝino de Madagaskara reĝlando, kiu regis en la jaroj 1883–1897. Devigita de francaj koloniistoj al ekziligo, eltroniĝo kaj elmigrado.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de monarĥinoj

## Literaturo 
* Oliver Roland, John Fage, G.N. Sanderson, *The Cambridge history of Africa*, 6-a volumo, Cambridge University Press, Cambridge, Britio 1985, ISBN 978-0-521-22803-9, p. 525

## Eksteraj ligiloj 
* Smithsonian exhibit of Ranavalona gifts

Kategorio:Madagaskaraj monarkoj
Kategorio:Grandaj krucoj de la Honora Legio
Bernát József Benyák

**Bernát József Benyák** [jOĵef benjAk], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Benyák Bernát József** estis hungara pastro, monaĥo, instruisto, lernejestro.

Bernát József Benyák http://lexikon.katolikus.hu/B/Beny%C3%A1k.html naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Komárom (nuntempa Komárno en Slovakio), li mortis la  en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio).

## Biografio 
Bernát József Benyák komence lernis en sia naskiĝurbo, poste li aliĝis al la piaristoj, fine li studis teologion. Post siaj studoj li instruis hungare en diversaj piaristaj lernejoj. En 1777 estis li, kiu la unua instruis hungare filozofion. En 1792 li kreis planon pri la moderna hungarlingva edukado. Ekde 1816 li estis lernekestro en piarista gimnazio de Selmecbánya. Li verkis poemojn, lernejajn dramojn, filozofiajn studojn, li kreis novajn hungarajn vortojn kaj li ankaŭ tradukadis. Li postlasis plurajn manuskriptojn, ĉar li ne povis financi la eldonojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Egész logikából és oktató fisikából válogatott czikkelyek* (1777)
* *Ratiocinium philosophicum super libertate ingenii humani in philosophando* (1784)
* *Grammatica hungarica* (1816, 1824)
* *A magyar nyelvnek egyenes folyását ismertető versek* (1826)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun bildo (la koncerna teksto estas legebla en la 19-a paĝo)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo B, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Plurlingvula kunveno

**Plurlingvula kunveno** aŭ **Poliglota renkontiĝo** (angle *Polyglot Gathering*) estas ĉiujara renkontiĝo organizata por plurlingvuloj kaj lingvoŝatantoj.

## Principo 
Ĉi tiu evento daŭras kvar tagojn kaj kutime venigas pli ol 300 partoprenantojn. Dum la tago okazas prelegoj pri diversaj temoj (metodoj de lingvolernado, prezentoj de unuopaj lingvoj, ktp.), vespere okazas lingvorilata distra programo, kiel ludoj, lingvaj kvizoj aŭ multlingvaj koncertoj (ekzemple de JoMo). La ĉefa komuniklingvo estas la angla, sed ĝi ne estas deviga kaj prelegoj okazas ankaŭ en aliaj lingvoj (ekzemple la germana, franca, hispana, itala, rusa aŭ en Esperanto).

## Historio 
La unua plurlingvula kunveno okazis en 2014 en Berlino. Pluraj el ĝiaj ĉefaj organizantoj (interalie Chuck Smith kaj Judith Meyer) volis krei kunvenon por lingvoŝatantoj kaj transdoni la etoson de Esperanto-renkontiĝoj al neesperantista publiko. Pro tio la funkciado de la kunveno estas tre inspirita de Esperantujo kaj enhavas ekzemple gufujon kaj aligatorejon (kaj tiuj du Esperantaj vortoj estas uzataj angle).

## Celgrupo 
La *Polyglot Gathering* ne aparte celas Esperanto-parolantojn, nek estas celo iel tro puŝi en ĝi Esperanton. Ĝi estas por ĉiu plurlingvemulo, sendepende de tio, kiajn/kiujn lingvojn tiu aŭ alia parolas kaj kiomgrade. Tamen estas ege interesa rilato de Esperanto en la tuto: unue, ĝin elpensis kaj la tri unuajn fojojn organizis tri esperantistoj. En 2017 transprenis la organizadon E@I kune kun la slovaka poliglotino Lýdia Machová. Rezulte: ĉirkaŭ kvarono de la partoprenantoj nun scipovas Esperanton. Ne hazarde pluraj programeroj devenas rekte el la Esperanto-kulturo. Eble ankaŭ pro tio eĉ neesperantistoj bone sentas sin dum la evento – la Esperanta etoso penetras en ilin, eĉ se ili mem la lingvon (ankoraŭ) ne parolas. Multaj venintoj ekhavas ĉi tie la unuan eblon praktiki Esperanton, aŭ eĉ entute ekscias pri la lingvo kaj tuj vidas, kiom ĝi praktike uzeblas – ja preskaŭ la tuta organiza teamo uzas ĝin kiel laborlingvon. Eĉ se la angla estas la ĉefa lingvo de la evento, Esperanton eblus titoli kiel la dua lingvo kaj ĉefe “la unua organiza lingvo”

## Okazintaj kaj okazontaj kunvenoj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Poligloto
* Poliglota vortaro
*Festivalo kun transkulturaj interŝanĝoj

## Eksteraj ligiloj 
* (multlingva) 
* (plurlingve) Jutuba kanalo de Polyglot Gathering (Plurlingva kunveno)
*Prezentado en 11 lingvoj de la Kongreso de Poliglotoj
*(angla) Prelego de Rakoen Maertens dum plurlingvula kunveno en 2021 pri Esperanto kaj UN (*Esperanto and the United Nations: Challenges on Language and Cultures of the World)*
*(angla) Prelego de Benny Lewis dum plurlingvula kunveno pri vertikalaj, mallongaj videaĵoj (TikTok), *Reels* (Instagram) aŭ *Shorts* (YouTube) por lingvolernantoj kaj poliglotaj videokreantoj.
*(angla) Trapped in the Anglosphere: compassion for native-English speakers - Laura-Jane Baxter | PGO 2022

Kategorio:Renkontiĝoj
Kategorio:Poliglotoj
28004 Terakawa

'*28004 *Terakawa'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomoj Makio Akiyama elde la observatorio de Susono (apud Miŝima en gubernio Ŝizuoka, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Syoji Terakawa'', sperta poluranto de speguloj. Li interesiĝas pri la konstruo de teleskopoj kaj la astronomio de kiam li estis 14-jaraĝa.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Makio Akiyama
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Intermonta fleksejo

**Intermonta fleksejo** estas la tektona depresio inter orogenezaj montaraĵoj, kiu formiĝas sekve de enpremiĝo de la terkrusto okazinta samtempe kun leviĝo de la ĉirkaŭaj montokrestoj. Kutime ĝi plenas je dikaj tavolaroj de molasoj. 

Ĝi aperas en la stadio de la transformiĝo de geosinklinala areo al orogeneza areo aŭ dum formiĝo de geosinklinalaj areoj sur lokoj de la kontinentaj platformoj. Sedimentaj rokaĵoj, kiuj formas la intermontan fleksejon, kutime estas pli intense deformitaj laŭ ĝia periferio kaj pli trankvile kuŝas en la aksa parto. Tamen foje troveblas ankaŭ simetriaj intermontaj fleksejoj. 

Al intermontaj fleksejoj estas ligitaj naftominejoj, gasminejoj, salminejoj kaj karbominejoj.

## Literaturo 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Randa fleksejo
* Perikratona fleksejo

Kategorio:Geomorfologio
Kategorio:Tektoniko
A.J.E.F.

**A.J.E.F.** estas nomo kiu signifas **Asocio de Junaj Espero de la Frateco**. Ĝi estas framasona auksiliara asocio de junuloj kiuj loĝas en Meksiko, Usono kaj Latin-Ameriko, kaj havas aĝojn inter la 14a kaj 21a jaroj. 

La lokaj organizoj estis konataj komence kiel gastigantoj A.J.E.F., sed ĝia nomo estis ŝanĝita por ĉapitroj A.J.E.F.

La organizo ne estas parto de la framasonismo, ĝi estas nur auksiliara junulara asocio. Ĉiu ĉapitro estas sponsorita de framasona loĝio, ambaŭ en la ekonomia nivelo kiel la nivelo de morala subteno. La organizo havas ekvivalentan funkcion kaj la samajn celojn kiu la Internacia Ordo DeMolay. En la organizo A.J.E.F., la membreco estas malferma al ambaŭ seksoj.

A.J.E.F., estis fondita en Havano, Kubo, la 9an de februaro de la jaro 1936 de Fernando Suárez Nuñez (7a de majo 1882- 24a de januaro 1946). La unua ĉapitro estas nomita "Espero". Ĝi havis ĝis 5,000 membrojn en la jaro 1938. Kun rapida kresko la organizo komencis novajn ĉapitrojn en aliaj landoj. En 1939, la unua meksika loĝio de A.J.E.F., estis nomita: "Benito Juárez", kaj ĝi estis establita en Veracruz. La dua loĝio estis establita en Meksikurbo kaj ĝi estis nomita: "Fernando Suárez Núñez".

Kategorio:Framasonaj organizaĵoj
Kategorio:Junularaj organizaĵoj
Handrij Zejler

**Handrij Zejler** (; naskiĝis la  en *Salzenforst* apud Budyšin / Bautzen; mortis la  en Lohsa) konsideratas la fondinto de la moderna poezio en la suprasoraba lingvo, kaj kreinto de la fundamentoj de la nacia kulturo en tiu lingvo.

eta|maldekstra|280px|memorejo pri li en Salzenforst
Li naskiĝis en la vilaĝo *Salzenforst* (intertempe parto de la urbo Budyšin / Bautzen), kiel filo de malriĉa kamparano, kiu posedis dometon sed tre malmultan grundon por agrikulturado, tiel ke malfacilis nutri la familianojn. Inteligenta knabo, li akceptiĝis kiel lernanto en la urba gimnazio kaj tie edukiĝis laŭ humanismaj konceptoj. Frue li entuziasmiĝis pri la slava literaturo de la romantikisma epoko. Li studis teologion en Lepsiko kaj en 1725 iĝis membro en asocio nomata *Lausitzer Predigergesellschaft* ("luzacia societo de predikantoj"), kiu ekde la jaro 1716 en kristanaj diservoj luktis por predikoj en la sorabaj lingvoj. Dum la studaj jaroj li verkis multajn poemojn en la suprasoraba lingvo, kiuj pli poste ricevis melodiojn kaj inter la soraboj iĝis eksterordinare popularaj kantoj. Aparte konata iĝis la kanto *„Lubka lilija“* ("plej kara lilio"). Foje li ankaŭ verkis poemojn en la germana lingvo, sed pli multaj el liaj poemoj poste tradukiĝis al la germana per kolegaj poetoj, ekzemple fare de *Jurij Brězan*.

Kategorio:Germanaj poetoj
Kategorio:Soraboj
Kategorio:Soraba lingvaro
Turka Stelo

***Turka Stelo*** naskiĝis kiel la revueto por la turka esperantistaro en januaro 2016. Nuntempe la plejparto de tiu gazeto taŭgas al ĉiuj esperantistoj tra la tuta mondo. La revueto estas eldonita en elektronika formo (pdf) ekde la komenco de 2016. Ĝi estas monata kaj senpaga revueto kiu estas disdonata pere de mesaĝ-grupo de Google. La decembra 2016 numero estos la 12-a kaj jubilea numero.

La celo de la revueto estas provizi legaĵojn de ĉiuj niveloj al la lernantoj de Esperanto. Lernantoj ne kapablas legi longajn librojn, kaj nuntempe homoj legas librojn malmulte, do legaĵoj de unu aŭ du paĝoj taŭgas pli bone al ili.

En la revueto estas:
kadro|dekstra|Turka Stelo, titolaro.

* mallongaj novaĵoj pri UEA, TEJO kaj la Esperanto-Sumoo.
* kruĉvortenigmo kun eksplikoj el vortaro PIV
* ŝercoj
* receptoj pri kuirarto
* seriaj legaĵoj kaj tradukaĵoj
* konigoj kaj recenzoj de libroj
* konigoj de esperantaj organizoj
* simpla Esperanto kurso por novuloj kun gramatikaj eksplikoj en turka lingvo
* seriaj tradukaĵoj aŭ originalaj verkoj kiel "Mallonga Historio de Filozofio", "La junaj detektivoj" ktp
* tekstoj verkitaj aŭ tradukitaj de spertaj esperantistoj
* tekstoj el aliaj revuoj, ĵurnaloj, blogoj ktp kun permeso publikigi iliajn tekstojn
Kaj multaj aliaj legaĵoj.
450ra|kadro|dekstra|Turka Stelo, #12 decembro 2016.
En la fino de kelkaj legaĵoj troviĝas vortaretoj (Esperanto-turka) por helpi la turkajn lernantojn kompreni la tekston.

En la revueto ne troviĝas politikaj novaĵoj sed nur novaĵoj el Esperantujo, kaj novaĵoj pri kulturo kaj arto. Kelkaj fremdaj esperantistoj kontribuas al la revueto pere de iliaj verkaĵoj. En la fino la jaro 2016 la nombro de registritaj abonantoj estis pli ol 165; en majo 2018 iĝis 306. La revueto estas senpaga kaj la malnovajn numerojn oni povas libere elŝuti el la jena ret-paĝo:
* https://esperantoturkiye.wordpress.com/category/dergi-revueto/

Ĉiuj estas bonvenaj kontribui pere de iliaj tradukitaj aŭ originale verkitaj tekstoj, sendi kritikojn kaj leterojn al la revueto ktp. Por senpage aboni al la revueto aŭ sendi kontribuaĵojn vi povas uzi la retpoŝtadreson "**vasilkadifeli (ĉe) gmail (punkto) com**"

La revueto estas registrita en **CDELI** (Centro de Dokumentado kaj Esploro pri la Lingvo Internacia - Biblioteko de la Urbo La Chaux-de-Fonds) per la kodo "Li-TUR-06". Tamen ankoraŭ neniu ekzemplero estas liverita al la arĥivo de CDELI.Kun

Ekde la 29-a numero la revuo estis disdonata kune kun ĝia **ePub** versio.

Kaj ekde la 347-a numero aldonigis ankaŭ la **.mobi** versio.**Post la 84-a numero ĉesis la publikigo de Turka Stelo.**

**Tamen ĉiuj publikigitaj numeroj troviĝas rete ĉe: https://turkastelo.wordpress.com/** 
Kategorio:Esperanto-gazetoj pri landa movado
Kategorio:Turkaj gazetoj
Kategorio:Esperanto-movado en Turkio
Kategorio:Aperis en 2016
Kategorio:Esperanto en 2016
Bobelo

eta|Aerbobeloj en naĝejo.
dekstra|eta|Gasbobeloj en refreŝigaĵo

**Bobelo** estas globulo el substanco en la interno de alia, ĝenerale gaso en likvaĵo.
Pro la Marangoni-efekto, la bobeloj restas sendamaĝaj atinginte la surfacon de la substanco.

## Plej oftaj ekzemploj 
La bobeloj troviĝas en pluraj lokoj kaj situacioj laŭlonge de la tago, ekzemple:
* Kiel spontana nukleado el karbona duoksido supersaturita en refreŝigaĵo
* Kiel akvovaporo en bolanta akvo
* Kiel aero en agititaj akvoj, kiaj la marondoj kaj akvofaloj
* Kiel mara ŝaŭmo
* Kiel sapveziko
* Kiel rezulto de kelkaj kemiaj reakcioj kiaj natria bikarbonato plus vinagro.
* Kiel gaso enfermita en vitro dum ĝia kreado
* Kiel aerbobelo en la miksaĵo inter fluoreskeino kaj akvo (aŭ alkoholo).
* Kiel bobelo en bobelfolio

## Vidu ankaŭ 
* sovaĝa akvo


Kategorio:Meĥaniko de fluidoj
Olimpia

**Olimpia** (, [olympiAs], ĉ. 375–316 a.K.) estis filino de la reĝo Neoptolemo la 1-a (Epiro), nome la kvara edzino de la reĝo de Macedonio, Filipo la 2-a, kaj patrino de Aleksandro la Granda. Ŝi estis entuziasma membro de la orgiema serpent-adora kulto de Dionizo, kaj estis sugestita de la biografo de la 1a jarcento nome Plutarĥo, ke eble ŝi dormis kun serpentoj.[eta|Imperiromia [medaliono kun Olimpia: parto de la serio de la 3a jarcento, kiu reprezentas la imperiestron Karakalo kiel descendinto de Aleksandro la Granda.]]

Ties geedzeco estis tre malserena; la malstabileco de Filipo kaj la ĵaluzo de Olimpia kondukis al kreska malkonsento, kio malboniĝis kiam en 337 a.K. Filipo edziĝis al nobela macedonino, Kleopatra, kiu ricevis la nomon Eŭridice el Filipo kaj kiu estis nevino de Attalo. Tiu geedziĝo okazigis problemojn inter Filipo, Olimpia kaj Aleksandro. Olimpia iris en volonta ekzilo en Epiron kun sia filo Aleksandro, kiu restis kun ŝi, ĉe la Molosia kortego de ŝia frato Aleksandro la 1-a de Epiro.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento a.K.
Kategorio:Mortintoj en -316
Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Antikvaj reĝoj
Kategorio:Aleksandro la Granda
Gräfenbach

La rojo **Gräfenbach** estas rojo, kiu fontas en Soonwald. Ĝi longas 26,1&nbsp;km kaj fluas malrekte orientsudorienten tra la rejnlando-palatinata distrikto Bad Kreuznach je la okcidenta rando de Bad Kreuznach al la komunumo Rüdesheim. Ĝi enfluas apud Rüdesheim de maldekstre en la rojon Ellerbach.

## Geografio 
### Rivervojo 
La Gräfenbach fontas en Soonwald sur alteco de 573 m, ĉ. 1,3&nbsp;km nordokcidente de la pinto de la monto Ellerspring (alteco 656,8 m). De ĉi tie la rojo unue fluas en larĝa arbara valo inter du montaj dorsoj de la Soonwald nordorienten. Post 3,5&nbsp;km la rojo ŝanĝas sian direkton en la naturprotektejon *Glashütter Wiesen* al sudoriento. Ĉi tie enfluas pluraj mallongaj flankriveroj de maldekstre, kiuj fontas en la regiono de la suda Schanzerkopf (alteco 643,4 m). Poste ĝi fluas inter la montoj Opel (alteco 649,3 m) kaj *Hölzerkopf* (alteco 603 m). Poste la rojo trafluas la vilaĝon Münchwald, kiu apartenas al la komunumo Spabrücken.

En malvasta valo la rivero turniĝas apud Argenschwang al orientnordoriento kaj atingas Dalberg. Ekde ĉi tie la rojo fluas konmence en orientsudorienta direkto al Wallhausen. Tie ĝi trafluas montetan vinkulturan pejzaĝon kaj trafluas Gutenberg kaj Hargesheim. Post du kilometroj la rojo enfluas apud la komunumo Rüdesheim, jam sur la teritorio de Bad Kreuznach, sur alteco de 119 m de maldekstre la rojon Ellerbach, kiu baldaŭ poste enfluas la riveron Nahe.

### Akvokolekta baseno 
Sur siaj 26,1&nbsp;km longa, entute orientsudorienta vojo la rojo trafluas altecodiferencon de 454 m, kiu egalas al riverfundan deklivon de 17,4 ‰. Ĝi deakvigas areon de 76,730&nbsp;km² trans Ellerbach kaj Nahe al Rejno kaj Norda Maro.

### Flankriveroj 
Al la Gräfenbach fluas nur malgrandaj rojoj kunlongeco de nur kelkaj kilometroj. Pli grandaj rojoj estas la rojo de Eichhof, Dalbach kaj Mehlbach.

## Eksteraj ligiloj 
* Der Ostsüdostlauf des Gräfenbachs auf: DE-RP|LANDIS-Karte

Kategorio:Akvokolekta areo de Nahe
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Riveroj de Hunsrück
Kategorio:Distrikto Bad Kreuznach
Kategorio:Vorderpfalz
(28017) 1997 YV13

**(28017) 1997 YV13** estas malgranda, hela kaj malrapide rotacianta marsrenkonta asteroido (ekstera tanĝanto) malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Eselsberg

**Eselsberg** estas nomo de montoj kaj altaĵoj  en Germanujo:

* *Eselsberg (Bedburg-Hau)* (alteco 43,2 m), apud Bedburg-Hau, distrikto Kleve, Nordrejn-Vestfalio
* Eselsberg (Bodenrod) (alteco 439,2 m), en la mezmontaro Taunus, apud Bodenrod, distrikto Wetterau, Heslando
* Eselsberg (Castrop-Rauxel), en Castrop-Rauxel, urboparto Obercastrop, distrikto Recklinghausen, Nordrejn-Vestfalio
* Eselsberg (Eifel) (alteco 637 m), en Hohe Eifel apud Dockweiler, distrikto Vulkaneifel, Rejnlando-Paslatinato
* *Eselsberg (Rodert)* (alteco 440 m), apud Bad Münstereifel-Rodert en Eifel, distrikto Euskirchen, Nordrejn-Vestfalio; vidu rokvando
* Eselsberg (Stromberg) (alteco 392,4 m), apud Vaihingen-Ensingen, distrikto Ludwigsburg, Baden-Virtembero; kun Eselsburgturm
* Eselsberg (Thierhaupten) (alteco 483,7 m), apud Thierhaupten, distrikto Augsburg, Bavario
* Eselsberg (Thüringer Schiefergebirge) (alteco 841,5 m), en la“Thüringer Schiefergebirge“  apud Masserberg, distrikto Hildburghausen, Turingio
* Eselsberg (Ulm) (alteco 617,4 m), sur Ŝvaba juraso en Ulm-Eselsberg,  Baden-Virtembergo

**Eselsberg** estas la nomo de jenaj lokoj en Germanujo kaj Aŭstrio:
* Eselsberg (Kitzingen), urboparto de Kitzingen, distrikto Kitzingen, Bavario
* Eselsberg (Kringelsdorf), komunumparto de la komunumo Kringelsdorf, distrikto Görlitz, Saksio
* Eselsberg (Winklern), vilaĝo de la komunumo Winklern apud Oberwölz, distrikto  Murau, Stirio, Aŭstrio
“”Eselsberg” estas la nomo de jenaj fortikaĵoj:
* Burgi Eselsberg, forlasita burgo super Ensingen, urboparto de la urbo Vaihingen an der Enz, distrikto Ludwigsburg, Baden-Virtembergo
* la fortikaĵo *Unterer Eselsberg*, ĉefa kaj flankaĵo *Oberer Eselsberg* de la fortikaĵo Ulm 

**Eselsberg** estas la nomo de jenaj personoj:
* Belrein von Eselsberg (12a jarcento - ĉ. 1253), donacinto de la monaĥejo Rechentshofen
* senjoroj de Eselsberg, ŝvaba gento
* Philipp von Eselsberg (1507–1531), abato en la monaejo Gengenbach

## Vidu ankaŭ
* Eselberg
* Eselsburg
Naturparko Soonwald-Nahe

[eta|impresoj el Soonwald, forstdomo Wildenburg apud [Mengerschied]]
[eta|impresoj ĉe la rivero Nahe, preĝejo [Waldböckelheim]]
[eta|[Burgo Rheingrafenstein|Rheingrafenstein kun burgruino proksime al la riverbordo de la Nahe en Bad Münster]]
La **Naturparko Soonwald-Nahe** estas naturparko en la suda parto de la mezmontaro Hunsruko kaj la meza Naheland. Ĝi konsistas el granda arbaroj de la Soonwald kaj Lützelsoon kaj el la riverbordo de la rivero Nahe inter Kirn kaj Bad Kreuznach. La plej granda monto tie estas Ellerspring (alteco 657 m).
La parko fondiĝis 2005 kaj havas grandecon de 736&nbsp;km².

## Vidu ankaŭ 
* Listo de naturparkoj en Germanujo

## Eksteraj ligiloj 
* Naturpark Soonwald-Nahe

Soonwald-Nahe
Kategorio:Distrikto Rhein-Hunsrück
Kategorio:Distrikto Bad Kreuznach
Kategorio:Geografio de Hunsrück
Hieronymus Commelinus

**Hieronymus Commelinus** (naskiĝinta en 1560 en Douai, mortinta en 1597) estis germana-franca eldonisto kaj presisto.

## Vivo 
Estante protestanto Commelinus devis forlasi sian hejmlandon Francio kaj iris, post intertempa restado en Liono, al Ĝenevo. De tie li venis al Hejdelbergo. Tie li posedis presejon kies nomo estis *Officina St. Andreana*, kiun li tenadis kune kun la bofrato Bonitius. Post la morto de Commelinus la bofrato daŭrigis la mastrumadon. Ĉefa korektanto estis la filologo Friedrich Sylburg. La emblemo firmaa estis la Vereco sidanta respektive la Eterneco kies kapo estas vualata; dekstramane videblas la suno, maldekstramane palmero kaj libro, ĉepiede la terglobo.

Commelinus presis multajn klasikulojn - ofte li mem estis la eldonisto (ekz. de Apolodoro) - kiel: Seneko, Lukiano, Virgilio, Sofoklo, Pindaro, Eŭnapio, la patrojn de la Eklezio Atanazio kaj Johano Krizostomo. Ĉio estas altkvalita kaj egalas la bonan laboron de la eldonejo Etiennes.

## Fonto 
Rudolf Schmidt: Deutsche Buchhändler. Deutsche Buchdrucker. Band 1. Berlin/Eberswalde 1902, p. 144, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Germanaj eldonistoj
Kategorio:Francaj eldonistoj
Kategorio:Hugenotoj
28019 Warchal

'*28019 *Warchal''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov (Prago-oriento, Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝi estis nomata en memoro de la elstara slovaka violonisto Bohdan Warchal (1930 – 2000), dirigento kaj instruisto. Ano de la slovaka filharmonio, li estis en 1960 ĉefa dirigento kaj soloa violonisto de la Slovaka Ĉambra Orkestro, kiu fariĝis vaste famkonata tra Eŭropo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Lenka Kotková
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
István Boleman (instruisto)

**István Boleman** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boleman István** estis hungara instruisto. Lia nobela antaŭnomo estis *dezséri* [deĵEri].

István Boleman http://digit.drk.hu/?m=lib&book=3&p=368  naskiĝis la  en Ĉeĥio en Žichlice?, li mortis la  en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio).

## Biografio 
István Boleman frekventis gimnazion en Selmecbánya, poste li studis teologion en Pozsony kaj Tübingen. Post siaj studoj li estis familia edukisto, ekde 1815 li instruis en kalvinana liceo de Losonc, post 5 jaroj en luterana liceo de Selmecbánya. Inter 1827 kaj 1839 li estis lernejestro. Pri pedagogia agado de Boleman restis mencio de Sándor Petőfi mem, kiu alte taksis lin, ja Boleman instruis lin. Ekde 1840 li instruis en luterana liceo de Pozsony. Li ricevis reĝan premion en  1869. Li pensiuliĝis en 1873.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Carmen Danieli Kanka rectori et professori primario* (1814)
* *Rhetorica ex indole sermonis explicita* (1836, 1853)
* *A dicső szabadságra emelkedő oskola* (1848)
* *Pál apostolnak a korinthusiakhoz irott első és második levele* (1860)
* *A reform törvénye és alkalmazása a prot. egyházban* (1871)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 22-a paĝo)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo B, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)

Kategorio:Hungaraj instruistoj
István Boleman (kuracisto)

**István Boleman** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Boleman István** estis hungara kuracisto, balneologo. Lia nobela antaŭnomo estis *dezséri* [deĵEri], lia filo estis Géza Boleman.

István Boleman http://web.sahy.sk/sk/hl/2005/hu1/ma-05jan-11.pdf naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Selmecbánya (nuntempa Banská Štiavnica en Slovakio) (alia fonto mencias aliajn datenojn), li mortis la  en Selmecbánya.

## Biografio 
István Boleman akiris medicinan diplomon en Universitato de Vieno en 1865. Post siaj studoj li estis kuracisto en sia naskiĝurbo aŭ en ties ĉirkaŭaĵo. Post 4 jaroj li kuracadis la ministojn en Vihnye, poste li okupiĝis pri la loka banejo. Li iĝis titulara ĉefkuracisto de Bars kaj reĝa konsilisto. Li levis al alta nivelo la bankulturon en Vihnye, li kreis tie banterapion laŭ scienca nivelo. En 1890 li estis ĉefa fondinto de hungara balneologia societo. Post la emeritiĝo li vivis plu en sia naskiĝurbo.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Vihnye vastartalmú hévviz Barsmegyében* (1878)
* *A fürdőtan kézikönyve* (Manlibro de la balneologio) (1884)
* *Fürdőtan, különös tekintettel a magyarhoni gyógyhelyekre* (1887, 1888) 

## Memorigiloj 
* busto en Vyhne

## Fontoj 
* slovaklingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj balneologoj
Jenő Kalmár

**Jenő Kalmár** [Jenoe Kalma:r] (laŭ hungarlingve kutima nomordo: **Kalmár Jenő**, naskiĝis la 28-an de decembro 1878 en Csernely, Hungario, mortis la 21-an de oktobro 1937 en Bratislavo) hungara esploristo de afrikaj landoj, etnografia kolektisto.

## Kariero 
Kalmár diplomiĝis en milita akademio, iĝis inĝeniero. Li laboris en Berlino kaj estis parenteze la prezidento de la Berlina Hungara Kompanio. Da 1899 li aliĝis al la Gesellschaft für Südkamerun (Sudkameruna Socio) kaj kiel laborprenanto de ĉi tiu socio li veturis en Kamerunon. Li havis la taskon esplori kaj termezuri geografie la teritorion de Malantaŭa-Kameruno, taksi la eblecojn de instalo de faktorioj. La ĉefa produktaĵo de Kameruno estis tiatempe la eburo kaj la kaŭĉuko, la Socio volis aranĝi la eksporton de ĉi tiuj varoj. La leteroj kiujn Kalmár skribis al sia familio raportas pri la vivo en Afriko, la kutimoj de la aborigenoj kaj la bataloj de la fimuloj skermitaj unu kontraŭ la aliaj aŭ kontraŭ la eŭropanoj. Poste Kalmár estis nomumita ĉefdirektoro de la Sudkameruna Socio.

Revenite en 1912, Kalmár prezentis multajn prelegojn de siaj spertoj kaj travivaĵoj, interalie en la Hungara Geografia Socio, la Etnografia Socio kaj en la Komerca Asociiĝo de Szabadka. Kelkaj de ĉi tiuj estis publikitaj en la revuo de la Hungara Etnografia Muzeo (1913) kaj en informiloj de la Elizabeta Popolakademio (1911, 1913).

Li riĉigis la Etnografian Muzeon kun valora kolekto de objektoj el Kameruno. Kelkaj de liaj vojaĝpriskriboj kaj propramane pretigitaj maposkizoj troviĝas en la Hungara Geografia Muzeo.

Kalmár batalis en la unua mondmilito, grave vundiĝis kaj dekoraciiĝis kun alta ordeno. Kelkajn batalajn "aventurojn" li publikigis en popularaj revuoj. Post la milito li loksidiĝis en Bratislavo, tie fondis familion kaj mortis en 1937.

## Fontoj 
Kategorio:Hungaraj afrikistoj
Kategorio:Hungaraj etnografoj
Kategorio:Hungaraj esploristoj
Kategorio:Centra Afriko
Jacques Bergier

**Jacques Bergier** france: ʒak bɛʀʒie - ruse: Яков Михайлович Бергер, (naskiĝis la 8-an de aŭgusto 1912 en Odesa, mortis la 23-an de novembro 1978 en Parizo) – pola-franca verkisto juddevena, alkemiisto, spiono, ĵurnalisto.

## Vivo 
Laŭ edukiteco estis kemiisto kaj dediĉis sin al scienco, precipe al nuklea kemio. En 1936 malkovris kunlabore kun nuklea fizikisto André Helbronner manieron uzi pezan akvon por malrapidigi elektronojn kaj unuafoje sintezas kemian elementon polonio.

Dum la dua mondmilito en Liono aniĝis al la franca rezistado, membro de "trio de inĝenieroj", poste de sekreta reto Marco-Polo. Danke al liveritaj de li informoj, transdonitaj al Londono lia agentejo kontribuis al bombado de Peenemünde, germana eksperimenta bazo de raketoj V-2. Jacques Bergier interesiĝis pri alkemio en Francio, kion esprimis en la libro verkita kune kun Louis Pauwels - *Le Matin des Magiciens* (Mateno de Magoj), eldonejo Gallimard, 1960. Li asertis, ke renkontis alkemiiston Fulcanelli kaj publikigis intervjuon, en kiu Fulcanelli antaŭvidas agadon de atombombo (la intervjuo estis farita ok jarojn antaŭ detruo de Hiroŝimo). Bergier estas konata de siaj ekstersciencaj interesiĝoj. Kelke da liaj libroj apartenas al esoterismo kaj al sciencfikcio, aliaj al spiona literaturo.

Jacques Bergier kredis pri ekzisto de eksterteruloj, kaj ilian influon al la vivo de homoj jam de la plej malnovaj tempoj. Kune kun Louis Pauwels kreis literaturon nomatan "fantazia realismo". Li tamen opiniis, ke esplorkampo forĵetata de oficiala scienco postulas precizan sciencan rigoron kaj pri tio okupiĝis. Ekzemple: ne kredis fabelojn pri nifoj laŭ ĝenerala kompreno de la termino, sed okupiĝis pri esplorado de la fenomeno laŭ noviga maniero.

## Libro de damnitaĵoj 
En 1955 tradukis en la francan lingvon "Libron de damnitaĵoj", la ĉefverkon de usona verkisto pri paranormaleco Charles Fort.

## Vidu ankaŭ 
* Sekreta societo
* Okultismo
* Parapsikologio
* Konspira teorio

Kategorio:Mortintoj en Parizo
Kategorio:Francaj inĝenieroj
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj literaturkritikistoj
Kategorio:Francaj ĵurnalistoj
Kategorio:Francaj kemiistoj
Kategorio:Francaj judoj
Kategorio:Polaj judoj
Kategorio:Alkemiistoj
Kategorio:Nuklea historio de Francio
Kategorio:Kavaliroj de la Honora Legio
Kategorio:Okultistoj
Kategorio:Francaj spionoj
Kategorio:Francaj rezistantoj
Kategorio:Postvivintoj en naziaj koncentrejoj
Bucefalo

eta|dekstra|250px|Detalo de Aleksandro la Granda kaj Bucefalo en la mozaiko kiu reprezentas ilin en la Batalo de Iso.

**Bucefalo** (en greka, Βουκέφαλος aŭ Βουκεφάλας, de βούς (bous), "okso, bovo, taŭro" kaj κεφαλή (kephalē), "kapo", pro kio ties signifo estus "bovokapo" aŭ "oksokapo") estas la nomo de la ĉevalo de Aleksandro la Granda kaj eble la plej fama ĉevalo en la Antikveco.

Lia nomo do signifas en la greka *bovokapo*n, nomo ŝajne ricevita de la animalo pro la rondoforma aspekto de ĝia vizaĝo kaj pro la konsiderinda larĝo de ĝia frunto, kie krome brilis blanka makulo kun formo de stelo.

Plutarĥo rakontas ke Bucefalo estis aĉetita kontraŭ dektri talantoj fare de la reĝo Filipo la 2-a al tesaliano nomata Filoniko. Tiam laŭ la legendo, la ĉevalo ekmontriĝis akra kaj sovaĝa, hene kaj kalcitre, dum neniu sukcesis trankviligi ĝin. Nur la juna Aleksandro sukcesis rajdi ĝin, konstatinte ke la ĉevalo timis sian propran ombron. Aleksandro turnis la kapon de la ĉevalo al la suno, blindigante ĝin kaj supreniris per unusola salto sur la ĉevalo. Ĉiam laŭ la legendo, tiam lia patro diris faman frazon: "Filo, serĉu regnon kiu egalu al via grando, ĉar Macedonio estas malgranda por vi." Oni diras, ke ekde tiam Bucefalo permesis esti rajdita nur de Aleksandro.

Kontraŭ tiu tradicia kaj racia priskribo de la dresado de Bucefalo fare de Plutarĥo, la teksto de Pseŭda Kalisteno pri la vivo de la greka konkeristo havigas version multe pli fabelan kaj nerealan. Tie oni diras, ke Bucefalo estis ĉevalo de bela figuro, sed regata de sovaĝa furio, kiu kondukis ĝin al ekstremo de kanibalismo motivite eble pro la kredo ke ĝi estas descendinto el unu el la Ĉevalinoj de Diomedo, pro kio Filipo decidis konstrui al ĝi feran kaĝon kien li metos ĉiujn, kiuj malobeos liajn leĝojn. La Orakolo de Delfo diris al Filipo, ke estos reĝo de la tuta loĝata mondo tiu, kiu kapablus rajdi Bucefalon kaj trapasi la urbon Pela. Kiam la 15-jaraĝa Aleksandro malkovris la ĉevalejon de la besto kaj alproksimiĝis al ĝi, tiu etendis siajn antaŭajn krurojn kaj milde henetis, kvazaŭ rekonante sian mastron, kaj la juna princo povis elirigi ĝin senhelpe de servistoj kaj rajdi ĝin tra la urbo, dum la ĉevalo estis regata de kompleta obeemo.

Bucefalo estis mortinta post la Batalo de Hidaspo en 326 a.K. Bucefala Aleksandrio aŭ *Aleksandrio Bucefala* aŭ *Bucefala* aŭ *Bucefalo*, estis urbo fondita de Aleksandro la Granda memore al lia amita ĉevalo Bucefalo. Fondita en Majo 326 a.K., la urbo estis ĉe la rivero Hidaspo (Ĝelum (rivero)), oriente de la rivero Induso.

## Referencoj 
## Bibliografio 
Plinio Segundo, Cayo (1624). Historia natural de Cayo Plinio Segundo. Tomo I. Traduko de Geronimo de la Huerta. Madrid: de Juan González.

Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Famaj ĉevaloj
Kategorio:Legendaj animaloj
Kategorio:Antikva Grekio
Kategorio:Makedonio
Espasolo

La **espasolo**, aŭ *espasol* per la tagaloga, estas ofte cilindra dolĉaĵo en Filipinoj. Ĝi estas rizkuko kuirita en kokoslakto kaj kovrita de rostita rizfaruno. Ĝi originale devenas de la provinco Laguno en Filipinoj.

## Bildaro 

Dosiero:Espasol rolls in banana leaves.JPG|Espasoloj en bananaj folioj
Dosiero:Espasol001.jpg|Cilindraj espasoloj
Dosiero:Espasoljf.JPG|Blokoj da espasoloj
Dosiero:07768jfFilipino foods fruits landmarksfvf 07.jpg|Pecoj da espasoloj

## Vidu ankaŭ 
* Filipina kuirarto

Dolĉaĵoj
Konsilio pri Homaj Rajtoj ĉe Unuiĝintaj Nacioj

[eta|La ĉambro de homaj rajtoj kaj alianco de civilizacioj estas la kunvenejo de la konsilio pri homaj rajtoj de Unuiĝintaj Nacioj, en la [Palaco de Nacioj en Ĝenevo.]]
La **Konsilio pri Homaj Rajtoj ĉe Unuiĝintaj Nacioj** (, UNHRC) estas ekde 2006 la ĉefa interregistara korpo de la Unuiĝintaj Nacioj, pri ĉiuj aferoj rilataj al homaj rajtoj.

La ĉefsidejo de la Konsilio estas en Ĝenevo, Svislando. Ĝia sekretariejo estas provizita per la Alta Komisaro de la Unuiĝintaj Nacioj pri Homaj Rajtoj.

La Ĝenerala asembleo povas suspendi la rajtojn kaj privilegiojn de ajna konsilio- membro, kiu persiste faris krudajn kaj sistemajn malobservojn de homaj rajtoj dum la daŭro de sia membreco. La proceso por tia suspendo postulas la plimulton de la du-trionoj el la tut-voĉdonoj de la Ĝenerala asembleo. Fakte la rezolucio stariganta la membrecon asertas ke: "kiam elektante membrojn de la Konsilio, membroŝtatoj konsideras la kontribuon de kandidatoj por la promocio kaj protekto de homaj rajtoj kaj ilian memvolajn promesojn kaj devontigojn streĉi al ĉi tiujn", kaj ke: "membroj elektitaj al la Konsilio konfirmos la plej altajn normojn en la promocio kaj protekto de homaj rajtoj".

## Membroj 
La membroj de la Konsilioj estas 47 ŝtatoj elektitaj de la Ĝenerala asembleo per la absoluta plimulto por 3-jara daŭro, kaj ne tuj reelektiteblaj post du sinsekvaj mandatoj, ĉikaze ili devas atendi minimume ses jarojn antaŭ prezenti novan membrecon.

## Prezidantoj 
## Membroj elektitaj aŭ re-elektitaj por la periodo 2017-2019 
La memboj elektitaj por la periodo 2017-2019 estas la jenaj ŝtatoj :
* Afriko
** Egiptio
** Ruando
** Sud-Afriko
** Tunizio
* Azio
** Ĉinio
** Irako
** Japanio
** Sauda Arabio
* Latin-Ameriko
** Brazilo
** Kubo
* Orienta Eŭropo
** Hungario
** Kroatio
* Okcidenta Eŭropo kaj aliaj ŝtatoj
** Unuiĝinta Reĝlando
** Usono

## Pridiskutado 
En 2015, Sauda Arabio kampanjis ĉe la Konsilio de la azia grupo de homrajtoj por iĝi ĝia reprezentanto kaj sukcesis pri tio. Sekve, en septembro 2015, Sauda Arabio aliris la estron de la diplomataro dediĉita al la UN-homrajtoj, pro la regulo de turniĝanta estro inter ĝiaj kvin membroj; tiu estraro devas elekti la ekspertojn por observi kaj raporti pri la malrespektado de homrajtoj. Tiun estrecon forte kritikis diversaj asocioj batalantaj por homrajtoj; ili denuncis la traktadon, per kiu Sauda Arabio suferigas virinojn, malplimultojn kaj disidentojn.

## Referencoj 
Kategorio:Homaj rajtoj
Kategorio:Homrajtprotektaj organizaĵoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2006
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Organizaĵoj de Unuiĝintaj Nacioj
ESSEC Business School

**ESSEC Business School** estas eŭropa komerca universitato kun terenoj en Cergy, La Défense, Rabato, Singapuro kaj Maŭricio. Ĝi estis fondita en la jaro 1907.

ESSEC okupis la 16-an rangon en listo pri Eŭropaj Komercaj Lernejoj publikigita en 2015 fare de la ĵurnalo Financial Times. La Direktora Magistra Diplomo pri Komerca Administrado (Executive MBA) akiris la 45-an randon tutmonde.

La studprogramojn de ESSEC akreditas la internaciaj organizaĵoj AMBA, EQUIS kaj AACSB. Inter la diplomitoj de la universitato en la komerca kaj politika sferoj estas Fleur Pellerin (franca supra ŝtatoficisto kaj politikistino).

## Citaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Retejo

Kategorio:Organizaĵoj por supera instruado en Francio
Kategorio:Supera instruado en Parizo
Kategorio:Lernejoj pri ekonomio kaj regado en Francio
Kategorio:Komerca studado
William Lawrence Sebok

**William Lawrence SEBOK** estas usona astronomo kaj komputisto.

Li estis diplomigita pri fiziko en 1973 ĉe la Universitato de Akron kaj ricevis sian Ph. D. pri astronomio en 1982 ĉe la Kalifornia Instituto de Teknologio. Li estis esploristo ĉe la Universitato Princeton ĝis 1986 kaj ĉe la Universitato de Maryland en College Park ĝis 1988. Li poste laboris dum du jaroj ĉe la *Space Telescope Science Institute* de Baltimore kiel komputisto. En 1990 li reiris en la Universitaton de Maryland, kie li fariĝis direktoro pri programado de la Departemento pri Astronomio.

Lia ŝatata dombesto estas la furo.

*Minor Planet Center* kreditas lin de la malkovro 2 asteroidoj en 1977.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Persona paĝo de William Sebok, el la TTT-ejo de la Universitato de Maryland 

Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Usonaj komputikistoj
János Breznyik

**János Breznyik** [jAnoŝ breznjik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Breznyik János** estis hungara licea instruisto.
eta|János Breznyik
János Breznyik http://www.kislexikon.hu/breznyik.html naskiĝis la  en Iklad, li mortis la  en Békéscsaba.

## Biografio 
János Breznyik frekventis mezlernejojn laŭvice en Aszód, Selmec, Pozsony, poste li estis ĉefamilia instruisto en Göd. En la jaroj 1839 kaj 1840 li studis en universitatoj de Jena kaj Halle an der Saale. Ekde 1842 li instruis nur hungare en liceo de Selmec, ĝis la Hungara revolucio de 1848 li estis ankaŭ liceestro, sed post falo de la liberecbatalo li estis forigita, li povis esti nur ĉefamilia instruisto. Inter 1858-1889 li denove instruis en la liceo, eĉ li estis liceestro. Li instruis ekzemple Kálmán Mikszáth-on.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Tervezet a magyarhoni ág. h. evang. tanodák czélszerű elrendezésére* (1852)
* *A czigány nyelv elemei* (1853) sub pseŭdonomo *Bornemisza János*
* *A selmeczi bányakerületi evang. lyceum tanári karának véleményadása a m. kir. kormánynak a gymnasiumokat és lyceumokat szervező tanterve ügyében* (1869)
* *A selmeczbányai ev. egyház és lyceum története* (1883-1889) 2 volumoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 29-a paĝo)
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 36-a paĝo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj instruistoj
28039 Mauraoei

'*28039 *Mauraoei'''* estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Maura Clare Oei*, finalistino de la *Broadcom MASTERS* de 2012, matematika kaj scienca konkurso por gelernantoj de mezlernejo, pro ŝia projekto pri inĝenierarto. Ŝi estis lernantino ĉe la *Oei Home School'' de Hebron (Konektikuto).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Orenburga naftogasa distrikto

La **Orenburga naftogasa distrikto** estas naftogasa distrikto, parto de Volga-Urala naftogasa provinco. Ĝi estas ligita al Oriento-Orenburga levaĵo kaj al Sol-Ilecka volbo, kiu situas ĉe la junto de Ĉekaspia sineklizo (Orienteŭropa kratono) kaj Antaŭurala randofleksejo. La areo estas 30 mil km².

## Nafto kaj gaso 
La industrie gravaj naftogasaj tavoloj estas ligitaj al la sedimentaĵoj de devonio, karbonio kaj permio. Tergaso troviĝas ĉefe en la sedimentaĵoj de meza karbonio kaj malsupra permio. 

Estas malkovritaj proksimume 50 minejoj, el kiuj 14 havas gaskuŝejojn. Gasminejoj estas plejparte ligitaj al Sol-Ilecka volbo. Pli ol 98% da gasa kapacito troviĝas en la unika Orenburga minejo, kie gastavoloj estas ligitaj al la sedimentaĵoj de malsupra permio — karbonio (la kaŝiro-kungura naftogasa komplekso). 

Poreco varias de 8 ĝis 18%. Penetrebleco estas 0,0001 ĝis 0,034 mkm². Elminigado de gaso atingas 800 mil m³/tage.

## Literaturo 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Orenburga minejo

Kategorio:Naftogasaj distriktoj
Kategorio:Geologio de Rusio
Kategorio:Geografio de Orenburga provinco
Surprovejo

eta|Ses surprovejoj en vestbutiko
**Surprovejo** estas eta budo aŭ alia ejo por surprovi vestojn ĉefe en butiko, nome vestovendejo, sed ankaŭ en vestokonfekciejo. Kelkfoje, oni povas trovi surprovejon en brokantejo. Ĝi enhavas kelkajn vesthokojn sur la muro, spegulo kaj ofte ankaŭ seĝon. 

La enirejo estas fermebla per pordo aŭ kurteno por protekti intimecan etoson.

## Vidu ankaŭ
* Vestejo

Kategorio:Modo
Kategorio:Vestoj
Kategorio:Ĉambroj
Anna Jogajlido

**Anna Jogajlido** (naskiĝis  en Krakovo; mortis  en Varsovio) estis pola-litova princino de la nobela familio de la Jogajlidoj.

Ŝi estis formale ekde 1575 ĝis sia morto "reĝo" de Pollando kaj "grandduko" de Litovio kiel elektita ŝtatestro de Pollando-Litovio pro propra rajto, ne pro geedzeco, tamen ekde 1576 kune kun sia edzo. La faktan potencon tamen havis 1576-1586 ŝia edzo Stefano Báthory.

Anna estis jam pli ol 50 jarojn aĝa kiam ili geedziĝis, kaj ili ne havis infanojn. Post la morto de sia edzo ŝi klopodis surtronigi sian nevon, Sigismondo Vasa, filo de ŝia fratino Katarina Jogajlido.

Anna estis filino de Sigismondo la 1-a de Pollando kaj Bona Sforza, kaj fratino de Katarina Jogajlido, progeedza reĝino de Svedio.

Kategorio:Jogajlidoj
⚭
Kategorio:Polaj romkatolikoj
Kategorio:Polaj reĝoj
Kategorio:Polaj princinoj
Bastarda filo

[eta|200px|Portreto de [Johano de Aŭstrio (Hispanio)|Johano de Aŭstrio, bastarda filo de Karlo la 1-a.]]
**Bastarda filo** aŭ **eksterleĝa filo** estas la filo naskita ekstergeedzece aŭ de nekonata patro.

## Historio 
Laŭlonge de la historio ekzistis multnombraj registroj kiuj montras ke bastardaj estis konsiderataj malsupraj al la laŭleĝaj aŭ engeedzaj gefiloj kaj ofte ili estis traktataj per granda rigoro.

Jam en la Biblio oni aludas al tiaj okazoj. En Genezo oni vidas ke Sara diris al Abrahamo, parolante pri Ismael: "ne estu la bastardo aŭ sklavidino heredanto kun mia filo Isaak." En Readmono oni legas: "ankaŭ la bastardo ne povos eniri en la asembleon de la Senjoro ĝis la deka generacio."

En la Antikva Grekio, Periklo, disĉiplo de Anaksagoro kaj fama kapitano kaj filozofo kiu enkondukis al la florado plej granda de la lando, havigis al la atenanoj dekreton ege kruela kontraŭ bastardoj. Ĉirkaŭ kvin mil estis kondamnitaj kaj venditaj kiel sklavoj en publika ceremonio. Pro la leĝoj de Solono la gepatroj malhavis patran aŭtoritaton pri bastardoj. La momenta plezuro, laŭ tiu antikva leĝofaranto, estu la nura premio.

Inter romianoj la situacio de bastardoj estis pli malfavora. Meze de enorma popolo ili troviĝis en absoluta soleco, sen parencoj, sen rilatoj, sen socio kaj sen familio. La dekdu-tabulaj leĝoj ne akceptis por bastardoj la rajton de sukcedo. Tiuj de Justiniano malhavigis al ili eĉ manĝaĵoj kaj iel nur alveno de kristanismo etkvante moderis tiun rigoron. La imperiestro Anastazio permesis al laŭleĝaj gepatroj legitimi bastardojn per simpla adopto. Justino kaj Justiniano abolis tiun legitimeblon, por ne rajtigi tiel la la eksterleĝan kunulecon.

## Referencoj 
* *Diccionario histórico enciclopédico*, Vicenç Joaquín Bastús i Carrera, 1828

Kategorio:Familioj
Kategorio:Juraj terminoj
Roksano (Makedonio)

[eta|[Aleksandro la Granda kaj Roksano, en pentraĵo de 1756 fare de la italbaroka artisto Pietro Rotari.]]
**Roksano**, **Roksana** aŭ **Roxana** (; malnovirana *Raoxshna*; foje **Roxanne**, **Roxanna**, **Roxandra** kaj **Roxane**) estis sogdia persia princino de Baktrio kaj edzino de la greka makedonia reĝo, Aleksandro la Granda. Ŝi naskiĝis ĉ. 340 a.K. kvankam la preciza dato restas necerta kaj mortis ĉ. 310 a.K. en 327 a.K., Aleksandro edziĝis al Roksano spite la fortan kontraŭstaron de ĉiuj siaj kompanoj kaj generaloj. Aleksandro tiele faris ekspedicion en Hindion. Dum tiu periodo, Roksano restis sekura en Suzo. Kiam Aleksandro revenis en Suzon, li promociis fraton de Roksano al la elita kavalerio.

Post la subita morto de Aleksandro ĉe Babilono en 323 a.K., Roksano ŝajne murdis la alian vidvinon de Aleksandro nome Stateiran la 2-a, kaj eble ankaŭ la fratinon de Stateira nome, Dripteis, kaj ŝian kuzinon, Parisatis la 2-a (nome la tria edzino de Aleksandro). Roksano estis naskinta filon al Aleksandro post lia morto kaj ne deziris konkurencon.

Roksano kaj ŝia grek-persa filo, nome Aleksandro la 4-a, post la morto de Aleksandro la Granda, estis protektita de la patrino de Aleksandro nome Olimpia, en Makedonio. La murdo de Olimpia en 316 a.K. permesis al Kasandro, kiu enprizonigis Roksanon kaj ŝian filon Aleksandro, reĝiĝi. Por tio ĉar Aleksandro la 4-a estis la legitima heredanto de la Aleksandria Imperio, Kasandro ordonis la venenadon de Aleksandro kaj de Roksano ĉ. 310 a.K.

## Referencoj 
## Fontoj 
* 
* 
* 
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* 317 Roksano

## Eksteraj ligiloj 
* Roxane  de Jona Lendering
* Wiki Classical Dictionary: Roxane, daughter of Oxyartes 
* Roxana  from Charles Smith's *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology* (1867)

Kategorio:Helenismo
Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Historio de Irano
Kategorio:Makedonio
Kategorio:Persaj reĝedzinoj
Kategorio:Baktrio
Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Mortintoj en la 4-a jarcento a.K.
Kategorio:Naskiĝintoj en la 4-a jarcento a.K.
János Fábry (botanikisto)

**János Fábry** [jAnoŝ fAbri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Fábry János** estis hungara botanikisto, muzeologo, instruisto, lernejestro, muzeestro.

János Fábry https://hu.wikipedia.org/wiki/F%C3%A1bry_J%C3%A1nos naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Losonc (nuntempa Lučenec en Slovakio), li mortis la  en Rimaszombat (nuntempa Rimavská Sobota en Slovakio) (la fontoj iomete malsamas pri la datenoj!).

## Biografio 
János Fábry lernis laŭvice en gimnazio en sia naskiĝurbo, luterana liceo de Selmec, kolegio de Eperjes. Li estis artileriano dum la Hungara revolucio de 1848. Post falo de la liberecbatalo li estis familia edukisto, poste li instruis en gimnazio. En 1854 li studis fizikon, kemion kaj geologion en Universitato de Vieno. Hejmenveninta li instruis en gimnazio de Rimaszombat, li instruis Kálmán Mikszáth-on inter 1857-1863. Kelkfoje li estis gimnaziestro. En 1882 li fondis lokan muzeon, kiun li gvidis. En 1897 li pensiuliĝis, poste li okupiĝis pri botaniko. Li havis edzinon, kiu naskis filon kaj 4 filinojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Igénytelen szó a hazai füvészet érdekében* (1857)
* *A növénytan elemei* (1865) - lernolibro
* *A Gömörmegyei Múzeum múltja és jelene* (1905)

## Memorigiloj 
* strato en Rimavská Sobota
* muzea premio fondita en 1990
* specio pri Rubuso (genro): Rubus Fabryi Richt. Al.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 40-a paĝo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj botanikistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Ŝtata forsto

[eta|hochkant|Historia limoŝtono de iame [Saksio|saksa ŝtata arbaro.]]
**Ŝtata forsto** aŭ **ŝtata arbaro** estas la esprimo por arbaroj en ŝtata proprieto. En Germanio la termino *ŝtata forsto* estas ĉefe sinonimo de arbaro kiu estas proprietaĵo de la ŝtato, sed ankaŭ uzeblas por la arbaro proprietaĵo de la provinco aŭ regiono. Krome tiaj arbaroj estas proprietaĵo de la Federacia Respubliko Germanio (servo Federacia Forsta nome *Bundesforstverwaltung*). La komunuma forstado ne estas ŝtata forsto, sed ebla formo de korporacia forstado.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bundesforstverwaltung

Kategorio:Forstado
Kategorio:Arbaroj