open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
(19340) 1997 AV4

**(19340) 1997 AV4** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Hinzerath

**Hinzerath** estas vilaĝo en la mezmontaro Hunsrück, parto de la komunumo Morbach en la distrikto Bernkastel-Wittlich en Rejnlando-Palatinato.

## Geografio 
Hinzerath situas tuj je la norda rando de la Idarwald, 1 km norde de la vilaĝo iras la Hunsrückhöhenstraße. Unu kilometro okcidente de la vilaĝo situas la burgon Baldenau, unu el la malmultaj akvoburgoj de la Hunsrück.
Ĉ. Du kilometroj norde zur la dorso de la Hunsruko ĉe federacia strato B 50 kaj B 327 (Hunsrückhöhenstraße) troviĝas la Arkeologia parko Belginum ĉe la iama Ausoniusstraße kaj vidalvide la historia gardoturo *Stumpfer Turm*, kiu troviĝas ankaŭ en la vilaĝa blazono.

## Najbaraj lokoj 
## Historio 
Ekde la 31-a de decembro 1974 Hinzerath apartenas al la senkomunumara komunumo Morbach.

### Blazono 
blazonpriskribo: „En oro el verda trimonto kreskanta arĝentkadrita nigra ardeza ŝtonbloko.“

La ardeza ŝtonbloko simbolas la tuj apud la Hunsrückhöhenstraße B 327 kaj 100 m nordoriente de la kruciĝo kun la B 50 - L 159 staranta Stumpfer Turm el la 14a jarcento.

## Eksteraj ligiloj 
* Hinzerath auf www.morbach.de

## Referencoj 
Kategorio:Distrikto Bernkastel-Wittlich
(19347) 1997 CH9

**(19347) 1997 CH9** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la projekto *Spacewatch*, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
19349 Denjoy

'*19349 *Denjoy''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Arnaud Denjoy (1884–1974), ano de grupo da francaj matematikistoj (inkludanta Baire, Borel kaj Lebesgue), kiu, en la komenco de la 20-a jarcento, iniciatis novan alproksimiĝon al la teorio pri la funkcioj de reelaj variabloj, teorio de la mezuroj kaj integralo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
(19344) 1997 AD14

**(19344) 1997 AD14** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Schalesbach

La rivereto **Schalesbach** estas 8,72&nbsp;km longa, orografie maldekstra flankrivero de la rivereto Dhron en la mezmontaro Hunsrück en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. En sia supra parto ĝi nomiĝas *Roerbach*. La akvokolekta areo havas grandecon de 38,932&nbsp;km².

La rivero fontas en la komunumo Morbach sur alteo de ĉ. 564 m, nordoriente de la komunumparto Hoxel. Ĝi fluas okcidenten paralele al la federacia strato Hunsrückhöhenstraße (B 327), poste ĝi estas la limo inter la komunumoj Morbach al Rorodt, Immert kaj Etgert kaj enfluas norde de Etgert sur alteco de 259 m en la Dhron.

Maldekstraj alfluantoj estas
Rielsbach (longeco 3,78&nbsp;km),
Simm (longeco 5,91&nbsp;km),
Rorodter Bach (longeco 2,74&nbsp;km) kaj
Bornhellerbach (longeco 2,50&nbsp;km).

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Akvejo en Hunsrück
Columbia Encyclopedia

La ***Columbia Encyclopedia*** (Kolumbia Enciklopedio) estas unuvoluma enciklopedio produktita de *Columbia University Press* kaj en la lasta eldono, vendita de la Grupo Gale. Unufoje publikigita en 1935, kaj kontinuante sian rilaton kun la Universitato Kolumbio, la enciklopedio trapasis ĉefajn reviziojn en 1950 kaj 1963; la nuna eldono estas la sesa, presita en 2000. Ĝi enhavas ĉirkaŭ 51,000 artikolojn totalante ĉirkaŭ 6.5 milionojn da vortoj kaj estis ankaŭ publikigita en du volumoj.

## Notoj 
Kategorio:Verkoj de 1935
Kategorio:Enciklopedioj
Kategorio:Universitato Kolumbio
19353 Pierrethierry

'*19353 *Pierrethierry'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la franca amatora astronomo Christian Buil elde Ramonville-Saint-Agne (Haute-Garonne, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Pierre Thierry*, kiu konstruis instrumentojn por astronomiajn
observojn. Li kreis la *Association des Utilisateurs de Détecteurs Électroniques'' (AUDE) en 1994

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Christian Buil
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Claude Gagnière

**Claude Gagnière** (Alès, 20a de januaro de 1928 - Parizo, 12a de septembro de 2003) estis franca verkisto.

Li ricevis postmorte la premion de la Bouquinistoj pro la aro de lia verko en 2004.
* *Ĉiu ĉefe - Malgranda vortaro de la nekutima kaj de la rideto*, 1986
* *Al la feliĉo de la vortoj*, 1989
* *De vortoj kaj mirindaĵoj*, 1994
* *Inter guillemets*: malgranda vortaro de citaĵoj, 1996
* Versiculets & texticules: epígrames, madrigaloj, kvin jarcentoj da poezioj fugitives, 1999
* *La fable express*: de *Alphonse Iris* al *Boris Vian*, 2002

Kategorio:Francaj verkistoj de la 20-a jarcento
Jean Chardin

**Jean Chardin** (naskiĝis la 16-an de novembro 1643, mortis la 5-an de januaro 1713), denaske **Jean-Baptiste Chardin** kaj konata ankaŭ kiel **Sir John Chardin** estis franca juvelartisto, veturanto, esploristo kaj verkisto, kies dek-voluma libro *La veturoj de Sir John Chardin* estas konsiderata kiel unu el la plej fajnaj verkoj de la okcidenta intelektularo pri Persio kaj pri Mezoriento ĝenerale. Li elveturis en 1664, kaj trapasinte Konstantinopolon kaj la Nigran Maron, li alvenis en Persion en 1666. Tie li laboris por la ŝaho Abbas la 2-a kiel agento por juvelaĉetado. Li veturis al Hindio kaj reveninte en Francion, li publikigis verkojn pri Persio kaj revenis tien, el kie li vizitis aliajn najbarajn regionojn.

## Verkoj 
### Verkoj de la aŭtoro 
* 
* 
* . v.1
* *Voyages de monsieur le chevalier Chardin en Perse et autres lieux de l’Orient*, Amsterdam, Jean-Louis de Lorme, 1711. 10 libroj disponeblaj ĉe googlebooks: 1, 2,3,4,5,6,7,8,9,10.

### Fontoj kaj bibliografio 
* Dirk Van der Cruysse, *Chardin le Persan*, Fayard, Paris, 1998.
* Danielle Digne, ''Le Joaillier d'Ispahan'', Le Passage, Paris, 2011.

Kategorio:Francaj esploristoj
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj juvelistoj
Aleksandro Janeo

**Aleksandro Janeo** estis reĝo de la hasmonea reĝlando de 103 ĝis 76 a.K., kiel la tria filo de Joĥano Hirkano. Estante militema reganto, li ekspansiis sian landon oriente en Transjordanio kaj okcidente en la marbordaj urboj kaj ebenaĵoj. Dum lia regado sendependa Judio atingis sian maksimuman grandecon. Militoj, eksterlandaj kaj enlanda, estis la patrico de lia reĝa regado.

Aleksandro Janeo avide favoris la sadukeojn, malavantaĝe por la fariseoj, kaj li estis la plej helenisma el la Makabeoj.

## Regado 
Kiam li ekregis, Janeo tuj atakis Akkon, tiam konata kiel Ptolemais, kiu estis protektata de ptolemea Egiptio. Li estis venkata de Ptolemeo Latiro, sed kiam Kleopatra la 3-a, kies ido estis Ptolemeo Latiro, konsentis pactraktaton en Skitopolis (Bet Ŝean), Aleksandro Janeo povis militi aliloke.

Aleksandro Janeo sekve konkeris la urbon Gadara la fortreson Amathus oriente. Ankaŭ konkeritaj estis la marbordajn urbojn Anthedon, Rafia kaj Gazaon.

La milito kontraŭ Obedas la 1-a de Nabateo malsukcesis, kiam Aleksandro estis embuskata ĉe Gadara kaj devis fuĝi. Tiam la fariseoj kaj iliaj aliancanoj ribelis.

La reĝo antaŭe konfliktis kun la fariseoj dum sukoto, kiam iuj piaj judoj ĵetis etrogojn al li en Jerusalemo. Laŭ Jozefo, mem fariseo, Janeo mem provokis tiun atakon kaj intencis mortigi ses mil judojn. Sesjara enlanda milito komencis, kies mortnombro estis minimume 50000 judoj laŭ Jozefo, post la malvenko kontraŭ la nabateanoj.

La seleŭka reĝo Demetrio la 3-a Eŭkairo per la subteno de la fariseoj venkis Aleksandron, kiu denove fuĝis. Li tamen reakiris la subtenon de multaj judoj. Tial Janeo povis repreni sian regadon. Li sekve masakris multajn ribelulojn kaj ankaŭ aliajn kontraŭantojn, do multaj el la opozicio forlasis Judion dum ia tempo. Sennoma oponiulo, kies verko estas trovita inter la tekstoj de Qumran, nomis Janeon pro lia teroro la "furiozan junan leonon".

Reĝo Aleksandro denove batalis la nabateanoj, kiuj nun havis novan reĝon, Aretas la 3-an. Malgraŭ komenciaj malsukcesoj, li venkis kelkajn urbojn en Gaulanitis, inkluzive de Seleŭkio, Gamala kaj la vilaĝo Betsaida, kaj en Transjordanio, inkluzive de Pela kaj Gerasa.

Aleksandro Janeo mortis en ĉirkaŭe 76 a.K. dum li sieĝis Ragaba. Salome Aleksandra anstataŭis sian edzon.

## Referencoj 
Kategorio:Makabea dinastio
Bit Ĥilani

eta|La aparta konstruaĵo en la plusupra dekstra parto de la palaco estas *Bit Ĥilani*.
La ***Bit Ĥilani*** (akada lingvo: *Bīt-Ḫilāni*) estis tipo de palaco, kiu unue estis atestita en norda Sirio, aperante poste en Anatolio, Mezopotamio kaj eble en la tuta Levanteno, sed ĉi tio estas disputata. La apero de la *Bit Ĥilani* estis plilongigita ortangula palaco kiu havis pordon meze de unu de la longaj flankoj.

Estis malkonvene pligrandigi *Bit Ĥilani*, do kelkfoje oni konstruis multajn da *Bit Ĥilani* apude.

## Kolonoj
Estas scienca diskuto pri la graveco de kolonoj por la difino de la *Bit Ĥilani*. Gaku Takata argumentas ke la edifico priskribita en la asiriaj tekstoj havis kolonojn. Ĉi tiu difino ekskluzivas sud-levanteniajn palacojn identigitajn kiel *Bīt-Ḫilāni*. Rami Arav en sia priskribo de palaco en Betsaida uzas difinon, kiu rigardis kolonojn kiel fakultativajn.

Ankaŭ laŭ Lehmann kaj Killebrew la konstruaĵoj en Izraelo kaj Judeo ne estas *Bīt-Ḫilāni*, sed adaptaĵoj de la indiĝena plano de la "kvar-parta centra halo", uzata por domoj, turoj, citadeloj kaj ankaŭ palacoj.

## Referencoj
Kategorio:Palacoj
Kategorio:Antikva Oriento
Kategorio:Kanaano
Kategorio:Mezopotamio
Kategorio:Antikvaj Izraelo kaj Judio
Kategorio:Fenicio
19355 Merpalehmann

'*19355 *Merpalehmann'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Meredith Paloma Lehmann*, finalistinon en 2012 de la *Intel Science Talent Search*, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro ŝia projekto pri medicino kaj sano. Ŝi estis lernantino ĉe la *La Jolla High School'' en La Jolla (Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Brieg

**Brieg** estas
* la historia nomo de tradicie germanlingva urbeto en Silezio, nun pole nomata Brzeg,
* kaj la bretona nomo por komunumo en Bretonio, france nomata Briec.
(19356) 1997 GH3

**(19356) 1997 GH3** estas tre malgranda, tre hela amora asteroido, terrenkonta kaj marsrenkonta asteroido. Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakalā, en la havaja insulo Maui (Usono).

Ĝia spektra klaso "S" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

## Orbito 
Ĝia discentra orbito tanĝas tiun de Tero, sed ne krucas ĝin:
* La  ĝi pasis al 0,14568479 AU (21,794135 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,14386235 AU (21,521502 milionoj da km) de nia planedo.

Ĝi passas pli proksima de Marso:
* La  ĝi pasos al 0,093930219 AU (14,051761 milionoj da km) de Marso.
* La  ĝi pasos al 0,089137840 AU (13,334831 milionoj da km) de tiu-ĉi planedo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kategorio:Malkovrita de NEAT
János Katona

**János Katona** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Katona János** estis hungara inĝeniero, profesoro.

János Katona http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07535.htm naskiĝis la  en Győr. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Katona akiris diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1934. Post siaj studoj li laboris komence en signifaj en fabrikoj, ekde 1953 en telekomunikada instituto. Li ankaŭ instruis en la menciita universitato ekde 1959, li atingis la instruan rangon titulara profesoro en 1970. Li doktoriĝis en 1963. Inter 1970-1977 li instruis en Orienta Germanio. Li havis patentojn pri vakutuboj. Li pensiuliĝis en 1974. En 1969 li ricevis premion.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Ellenállások vizsgálata* (1955)
* *Híradástechnikai alapanyagok és alkatrészek* (1966)
* *Szigetelő alapú integrált áramkörök konstrukciója és technológiája* (1972)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
László Kazinczy

**László Kazinczy** [lAslO kazinci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kazinczy László** estis hungara inĝeniero, profesoro.

László Kazinczy http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=kazinczy naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Szakálháza (nuntempa Săcălaz en Rumanio). Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Kazinczy akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József en 1920. Post siaj studoj li laboris en diversaj fabrikoj kiel inĝeniero. Li longe instruis en la universitato, en 1939 li doktoriĝis. En 1963 li atingis la rangon titulara profesoro. En 1942 li estis nomumita teknika direktoro en fabriko. En 1952 li kandidatiĝis, en 1957 li pensiuliĝis, tamen kelkajn jarojn poste li estis konsilisto.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Az acél forgácsolása közben a forgácstőben létesülő alakváltozások vizsgálata* (1939) 
* *Szerszámgépek I-II.* (1955) - studenta lernolibro 
* *Fémforgácsoló szerszámgépek* (1967)  

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Isao Sato

**Isao SATO** (japane *Satō Isao*) estas japana astronomo naskiĝita en 1963.

En 1991 li sukcesis fari la la unuan fotografian observon de stela kaŝado fare de asteroido: tiu de *Gamma Geminorum* fare de 381 Mirho.

Laŭ *Minor Planet Center* li kunmalkovris 5 asteroidojn inter 1994 kaj 1996 kun Hideo Fukushima, Hiroshi Araki, Masanao Abe kaj Naotaka Yamamoto.

La asteroido 6338 Isaosato estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* 6338 Isaosato
* :Kategorio:Malkovrita de Isao Sato

## Eksteraj ligiloj 
*  IAU-slipo de Isao Sato 

Kategorio:Japanaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Károly Keczkés

**Károly Keczkés** [kAroj keckEŝ? keĉkEŝ?], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Keczkés Károly** estis hungara hidrologo-inĝeniero. Lia nobela antaŭnomo estis *gánóci*.

Károly Keczkés http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/07592.htm naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Lőcse (nuntempa Levoča en Slovakio). Li mortis la  en Pécs.

## Biografio 
Károly Keczkés akiris diplomon en Institutum Geometricum en 1823. Post siaj studoj li faris mapistan laboron pri Danubo. En 1829 li iĝis fakinĝeniero pri navigado, poste li faris projektojn pri kanalizado de Rába, ekde 1837 de Danubo. En 1844 li estis nomumita ĉefinĝeniero, poste li okupiĝis pri Tiso. Ekde 1847 li gvidis la plenan projekton pri kanalizado de Tiso. Dum la Hungara revolucio de 1848 li ricevis la taskon denove okupiĝi pri la Danubo. Post falo de la revolucio li ricevis signifan postenon en la ministerio en Vieno. En 1855 li ricevis la taskon okupiĝi pri inundoj de Tiso, krome li inventis maŝinon, kiu helpis la hidrologiajn laborojn.

## Restinta publikaĵo 
* *Ártér kiszámítás, védmunkálati költség és vízszerkezetek iránti munkálat* (1867)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
 
Kategorio:Hungaraj hidrologoj
Sagoĵetado

eta|sago trafita en la centro de celdisko
eta|Elektronika celdisko

**Sagoĵetado** aŭ **darto** estas hazardludo aŭ **precizsporto** ĉe kiu oni ĵetas sagojn en celdiskon. La ludo estas ofte ludata en drinkejoj.

## Ekesto 
eta|sagoludado en Londona trinkejo
La deveno de la ludo ne estas certa, verŝajne ĝi aperis en Anglujo komence de la 19a jarcento.
La nomo *dart* aŭ *darts* venis el la franca. La francoj uzis en bataloj lancosimilajn ĵetsagojn, la *darts*. Tamen la ludo nomiĝas en Francujo *Les fléchettes* .

## Celdisko 
eta|rechts|normigita celdisko

Simile kiel ĉe arkpafado la origino de la celdisko estas radoj, tiuj estis uzataj en Anglujo ekde la 12a jarcento. Pli poste oni alskribas al certaj spokoj certaj valoroj, dum en la nabo (okulo) oni atingas la plej altan valoron. La celdisko dividiĝas en 20 segmentoj kun valoroj 1 ĝis 20 poentoj, la centro egalas al 25 kaj la okulo al 50 poentoj.

La segmentoj disvastiĝas (laŭ la horloĝa montrilo komencante je 12 h) ĉirkaŭ la centro:

20 – 1 – 18 – 4 − 13 – 6 – 10 – 15 – 2 – 17 – 3 – 19 – 7 – 16 – 8 – 11 – 14 – 9 – 12 – 5.

La celdisko konsistas el sisalfibroj. Ekzistas ankaŭ elektronikaj celdiskoj.

## Vidu ankaŭ 
* arkopafado

## Literaturo 
* Keith Turner: *Darts. The complete book of the game.* 1st Perennial Library edition. Harper & Row, New York NY 1985, ISBN 0-06-097006-5.
* Elmar Paulke: *Darts. Die Erde - eine Scheibe.* 1. Auflage. Bombus-Verlag, 2011, ISBN 978-3-936261-69-1.
* Richard W. von Romatowski Sohlbach: *Darts: Technik - Training - Methodik.* 5. Auflage. 2015, Meyer&Meyer-Verlag, ISBN 3-89899-386-8.
* Richard W. von Romatowski Sohlbach: *Electronic Darts.* 1. Auflage. 2002, Meyer&Meyer-Verlag, ISBN 3-89124-906-3.
* Richard W. von Romatowski Sohlbach: *Spielerisch Lernen mit Darts.* 1. Auflage. 2003, Meyer&Meyer-Verlag, ISBN 3-89124-907-1.
* Richard W. von Romatowski Sohlbach: *150 Dartsspiele.* 1. Auflage. 2002, Meyer&Meyer-Verlag, ISBN 3-89124-857-1.
* Marcus Rosenstein: *Darts. Konzentration und Präzision im Spiel.* 11. Auflage. Januar 2011, Verlag Wolfgang Weinmann, ISBN 3-87892-048-2.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Film über die Bulls Dart German Open, das größte Dartturnier Deutschlands
* PDC Internetseite

Kategorio:ludoj
Kategorio:Sporto
(19360) 1997 JS12

**(19360) 1997 JS12** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
(19361) 1997 KH4

**(19361) 1997 KH4** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la projekto *Spacewatch*, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kantono Chevigny-Saint-Sauveur

**Kantono Chevigny-Saint-Sauveur** () estas franca kantono lokita en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Ĝi estas unu el la 16 kantonoj de la arondismento Dijon. Ĝia ĉefurbo estas Chevigny-Saint-Sauveur.

## Geografio 
Kantono Chevigny-Saint-Sauveur etendiĝas sur  kaj havis  laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po .

### Komunumoj 
La kantono enhavas  komunumojn :

.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Côte-d'Or
* Komunumoj de Côte-d'Or

Chevigny-Saint-Sauveur
19364 Semafor

'*19364 *Semafor''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov (distrikto Prago-oriento), nemalproksime de Prago.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la Teatro Semafor, fenomeno de la praga kultura vivo en la 1960-aj jaroj, kun gvidantaj famuloj kiel Jiří Suchý kaj Jiří Šlitr. Multenombraj el liaj kanzonoj fariĝis popularaj kaj estas ankoraŭ aŭdeblaj ĉirkaŭ la tendumfajroj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Lenka Kotková
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
(19365) 1997 VL5

**(19365) 1997 VL5** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Pulko

eta|laboristo kolektante agavan sukon (1964, Hidalgo, Meksikio)
[eta|ujo por pulko en formo de simio, azteka, 1200–1520, Onyx, [Dumbarton Oaks|Dumbarton-Oaks-muzeo, Vaŝingtono, DC]]
**Pulko** estas la meksikia nacia trinkaĵo. Ĝi estas alkohola trinkaĵo el la fermentita suko de diversaj  agavoj, ĉefe de *Agave salmiana*.

## Farado 
La fermentado de pulkovo ne okazas – kiel ĉe la aliaj etanol-havaj fermentitaj trinkaĵoj – pere de gisto, sed per la Bakterio *Zymomonas mobilis*. Pulkvo estas laktece neklara kaj enhavas ĉ.  2 ĝis 6 Vol.-% alkoholo (etanolo).

## Kulturhistorio 
Kaj la  algavo kaj la pulko ludas en la Mitologio kaj religiaj ritoj de la  indiana populacio de Meksikio grandan rolon. La estiĝo de pulko estas nekonata. Sed troviĝis rokdesegnaĵoj ĉirkaŭ la jaro 200, kiuj havas rilaton al pulko. La indiana historio nobelon de la toltekoj kun la nomo Papantzin dum la regado de Tecpancaltzin eltrovis la sekreton, kielmaniere oni ricevas la sukon el la planto kaj faras pulkon. Ankaŭ la  Aztekoj uzis tiun trinkaĵon por religiaj ceremonioj. Ekzistas sennombraj ujoj kaj kalikoj el la antaŭkolumba epoko en formo de simio , kiuj estis uzataj por trinki pulkon. La simio simbolas la ebrian staton post la trinkado de pulko.

La aztekoj nomis la trinkaĵon *ixtac octli* (blanka likvoro). La nomo„pulque“  aŭ pulko venas de *octli poliuhqui* (putra likvoro). Tiu esprimo estis uzata por trofermentita pulko.

## Hodiaŭ 
Pulko estas farita kaj trinkita en partoj de Meksikio, sed ankoraŭ nur en limigitaj kvantoj kaj precipe ekster la urboj. La ĉefa kultivregiono estas la federacia ŝtato Hidalgo.

Pulko putriĝas rapide kaj apenaŭ estas storebla kaj transportebla. Tial la trinkaĵo estas apenaŭ troveblas ekster Meksikio.
 
Tri kvaronoj de la tuta produktado de pulko estas farata el la suko de   *Agave salmiana*, la resto precipe el *Agave americana* en la suda subŝtato Oaxaca. Krome pulko estas gajnata el *Agave mapisaga* kaj *Agave marmorata* antaŭ ĉio en meza Meksikio.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Hans Joachim Rose: *Küchenbibel.* Enzyklopädie der Kulinaristik. Tre Torri, Wiesbaden 2007, ISBN 978-3-937963-41-9. S. 720.
* Tom Standage: *Sechs Getränke, die die Welt bewegten.* Originaltitel: *A history of the world in 6 glasses.* Übersetzt von Rita Seuß. Artemis & Winkler, Düsseldorf 2006, ISBN 978-3-538-07234-3. S. 25.

## Vidu ankaŭ 
*blua agavo
*agavo
*meskalo
*tekilo

Kategorio:Meksika kuirarto
Kategorio:Vinsimila trinkaĵo
Kategorio:Mitologio
Kategorio:Fermentita trinkaĵo
Saint-Servais

***Saint Servais*** estas la franca nomo de kristana sanktulo latine nomata *Servatius*, probable armendevena, kiu funkciis kiel episkopo de de Tungro (Tongeren) en nuna Belgio.

La nomo interalie aludas al la loĝlokoj
* Saint-Servais (Côtes-d'Armor) kaj
* Saint-Servais (Finistère) en Bretonio, kaj al
* urboparto de Namuro en Valonio, la franclingva parto de Belgio.

## Vidu ankaŭ 
Ateentu ke ekzistas franclingva nomo de alia kristana sanktulo nomata Saint-Gervais, kiu ankaŭ servas kiel baptonomo de multaj lokoj. Tiu nomo aludas al sankta Gervasio, unu el la ĝemeloj Gervasio kaj Protasio.
Gestel

**Gestel** estas la nomo de pluraj nederlandlingvaj loĝlokoj. Interalie temas pri
* parto de la municipo Meerhout en Belgio, kaj
* parto de la municipo Berlaar en Belgio.

Krome temas pri komunumo en Bretonio, Francio, nome
* Gestel (Morbihan),
** Gestel (stacidomo), fervoja stacio en Gestel (Morbihan).
Muizen

**Gingelom** estas la nomo de pluraj nederlandlingvaj loĝlokoj. Inter alie temas pri

* parto de la municipo Gingelom en la provinco Limburgo de Belgio, kaj
* parto de la municipo Meĥleno en la provinco Antverpeno, same Belgio.
Naturparko Saar-Hunsrück

eta|300ra|Lage des Naturparks Saar-Hunsrück
[eta|la monto [Idarkopf en la Naturparko Saar-Hunsrück]]
[eta|rigaro de la [Cloef sur la Sara meandro]]
eta|ringrempuro de Otzenhausen
[eta|la monto [Rösterkopf apud Reinsfeld]]
[eta|rigardo de la monto [Erbeskopf]]
[eta|[Primstal-baraĵo]]

La **Naturparko Saar-Hunsrück** (naturparko Saro-Hunsruko)] estas en la jaro 1980 instalita naturparko kiu etendiĝas je areo de  en la germanaj federaciaj landoj Rejnlando-Palatinato kaj Sarlando. El tiu surfaco  apartenas al la nova Nacia parko Hunsrück-Hochwald.

Administranto de la naturparko estas la asocio „Naturpark Saar-Hunsrück“ kun sidejo en n Hermeskeil. En la urbeto Hermeskeil la socio ankaŭ havas „eventmuzeon“ kaj unu el ses informcentrojn.

## Urboj kaj komunumoj 
En la sarlanda parto de la naturparko situas la urbojn kaj komunumoj Perl, Mettlach, Losheim am See, Merzig, Weiskirchen, Wadern, Beckingen, Rehlingen-Siersburg, Wallerfangen, Nonnweiler, Tholey, Nohfelden, Oberthal, Namborn, St. Wendel kaj Freisen. Krome la urbo Lebach kun la urbopartoj Dörsdorf kaj Steinbach, la komunumo Schmelz kun la komunumpartoj Dorf, Limbach kaj Michelbach kaj la komunumo Eppelborn kun la komunumparto Dirmingen.

En Rejnlando-Palatinato komunumaj partoj de la komunumaro Saarburg, Konz, Ruwer, Kell am See, Hermeskeil (distrikto Trier-Saarburg), Thalfang, Bernkastel-Kues (distrikto Bernkastel-Wittlich), Kirchberg/Hunsrück (distrikto Rhein-Hunsrück), Rhaunen, Herrstein, Birkenfeld kaj Baumholder (distrikto Birkenfeld) kaj partoj de la senkomunumara komunumo Morbach (distrikto Bernkastel-Wittlich) kaj Idar-Oberstein (distrikto Birkenfeld).

## Kernzonoj 
En la rejnlando-palatinata parto estas sep kernzonoj, kie validas plivastigitajn protektoregulojn:
* Mannebachtal
* Saar-valo-Leukbach-valo
* Osburger Hochwald
* okcidenta parto de Schwarzwälder Hochwald
* Östlicher Teil Schwarzwälder Hochwald-Idarwald
* Neuhof-Abentheuer
* sudorienta Hochwald Kirschweiler/Buhlenberg

## Akvejoj 
## Montoj 
Al la montoj kaj altaĵoj de la naturparko Saar-Hunsrück apartenas – ordigitaj laŭ alteco en metroj (m) super marnivelo (MN):
* Erbeskopf (816,32m), Schwarzwälder Hochwald
* An den zwei Steinen (766,2), Idarwald
* Kahlheid (766,0), Idarwald
* Sandkopf (756,8), Schwarzwälder Hochwald
* Steingerüttelkopf (756,6), Idarwald
* Ruppelstein (755,2), Schwarzwälder Hochwald
* Idarkopf (745,7), Idarwald
* Usarkopf (725,0), Idarwald
* Rösterkopf (708,1), Osburger Hochwald
* Friedrichskopf (707,4), Schwarzwälder Hochwald

[eta|apud [Irsch (apud Saarburg)|Irsch]]

## Referencoj 
## Literaturo 
* Hans-Martin Braun und Carsten Braun: *Naturpark Saar-Hunsrück - Stille Schönheit*. Tecklenborg Verlag, Steinfurt, 2002, ISBN 3-934427-25-1

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la naturparko en Germanujo

## Eksteraj ligiloj 
* Naturpark Saar-Hunsrück e.V., Hermeskeil
* Literatur über den Naturpark Saar-Hunsrück in der Saarländischen Bibliographie

Saar-Hunsrück
Saar-Hunsrück
Kategorio:Geografio (Hunsrück)
Ruisbroek

**Ruisbroek** estas la nomo de pluraj nederlandlingvaj loĝlokoj. Interalie temas pri

* parto de la municipo Sint-Pieters-Leeuw en la provinco Flandra Brabanto, Belgio, kaj
* parto de la municipo Puurs en la provinco Antverpeno, same Belgio.
Pierre Boulez

**Pierre BOULEZ** (naskiĝinta la  en Montbrison, mortinta la  en Baden-Baden) estis franca komponisto, direktisto kaj pianisto.

## Vivo 
Li finstudis en 1945 ĉe la Pariza Konservatorio. Lia plej grava instruisto estis la franca komponisto Olivier Messiaen. Boulez estis muzikdirektoro de la trupo Renaud-Barrault ĉe la teatrejo Théâtre Marigny en Parizo (1948). Dum la malfruaj 1940-aj kaj la 1950-aj jaroj li verkis serion da tre eksperimentemaj verkoj, kiuj baziĝis sur la dekdutonismo, gajnante grandan laŭdon. Li iĝis unu el la plej influaj komponistoj, kiuj pledis por etendigo de la principoj de seria muziko ĉien ajn en la muzikon (ankaŭ en la domajnoj de dinamiko, ritmo, sonkoloro, sonalteco).

Dum la ĉiujare en Darmstadt faritaj someraj kursoj li - kune kun Karlheinz Stockhausen - ege influis la avangardon postmilitan kaj kontribuis ankaŭ al kreo de nova lingvo koncerne muzikajn teknikon kaj gestadon.

## Verkoj kaj graveco 
Liaj komponaĵoj ampleksas i.a.: *Structures I* por du pianoj (1952), tri pianaj sonatoj, unu kantociklo por kantanto kaj orkestro *Pli selon pli – Portrait de Mallarmé*,(1957-1962) kaj *Domaines* (1968), verko por ununura klarneto kaj 21 instrumentoj.

En la 1960-aj jaroj li estis gastanta direktisto en Cleveland kaj ege famiĝis. Inter 1971-75 li estis ĉefdirektisto de "BBC Symphony Orchestra" kaj samtempe, 1971 ĝis 1977, muzika direktoro de "New York Philharmonic Orchestra". En 1976 li nomumitis direktoro de la renomita franca instrumentogrupo "Ensemble InterContemporain". Kiel direktisto li koncentriĝis ĉiam je samtempaj verkoj respektivaj la propraj siaj; sed li ankaŭ iĝis interpretisto de tradiciaĵoj, antaŭ ĉio de verkoj de Stravinski aŭ de Debussy. En 1976 li direktis en Bayreuth, okaze de la datreveno 100-a de la konstruo de la fama operejo de Bayreuth, la operon *Ring des Nibelungen* de Richard Wagner.

En 1976 li fondis la instituton "Institut de Recherche et de Coordination Acoustique/Musique (IRCAM)", kiun li gvidis ĝis 1991. Ĝi troviĝas ene de la Pompidou-Centro pariza kaj nombriĝas inter la plej gravaj elektronikmuzikaj studioj de la mondo. Tie fakuloj kaj komponistoj el la tuta mondo renkontiĝadas por evoluigi novajn komputilteknikaĵojn konektitajn al muziko. Boulez mem uzis elektronikajn sonojn malofte, unue en la verko *Explosante-Fixe* (1972). La plej juna versio de tiu ĉi verko estas de 1994 - tiel Boulez substrekis aspekton specialan de li: daŭre prilabori la proprajn verkojn. Tiamaniere estiĝis tuta serio da "ankoraŭ ne finfaritaj verkoj", i.a. *Repons* (ekde 1981) aŭ *Eclat/Multiples* (ekde 1965).

En 1978 li komencis la orkestran prilaboron de *Notations* (serion de 12 pianludaĵoj de 1946). Boulez ankaŭ laboris kiel verkisto faka kaj muzikkritikisto.

## Fonto 
"Boulez, Pierre", en: *Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie*, Microsoft Corporation, 2006 (DVD)

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Intervjuo el 2009: "Die Note ist wichtiger als der Ton", ĉe *Focus*  

Kategorio:Wolf-premiitoj pri artoj
Kategorio:Francaj komponistoj
Kategorio:Francaj dirigentoj
19366 Sudingqiang

**19366 Sudingqiang** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉina astronomo kaj optika inĝeniero *Su Ding-qiang* (ĉine 苏定强), kiu faris multenombrajn kreivajn kontribuojn al la ĉinaj astronomiaj instrumentoj, inkludante novan ideon de apliki  por akiri la formon de ŝanĝebla optika sistemo, kiun oni ne povus realigi laŭ la konvencia maniero.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
(19369) 1997 YO

**(19369) 1997 YO** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
19370 Yukyung

'*19370 *Yukyung'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking'' (NEAT), elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakalā (Havajo,
Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Yuk L. Yung (ĉine 翁玉林), de la Kalifornia Instituto de Teknologio, kiu studis la atmosferajn fotokemion kaj evoluon, la  kaj la . Lia modelo de la kemio de planedaj atmosferoj estis larĝe uzita por interpreti la rezultojn de la kosmosondilaj misioj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
19367 Pink Floyd

**19367 Pink Floyd** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la brita muzikgrupo de progresiva roko *Pink Floyd*, kiu verkis plurajn kanzonojn kun astronomiaj temoj, kiel *Interstellar Overdrive* kaj *Astronomy Domine*. La muzikalbumo *The Dark Side of the Moon* (1973) de tiu grupo estas unu el la klasikaj rok-muzikaj registaĵoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (19367) Pink Floyd, el "*Rock & Roll Minor Planets*"

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Ketoprak

***Ketoprak*** estas vegetara manĝaĵo el Ĝakarto, Indonezio. Ĝi konsistas el tofuo, legomoj kaj lontongo (rizokuko), riznudeloj surtabligata en arakidosaŭco.

## Ingrediencoj 
*Ketoprak* konsistas el tranĉaĵoj da fritita tofuo, vaporkuirita rizokuko (*lontong* aŭ *ketupat*), Tranĉaĵoj da brasiko kaj kukumo, *bihun* (maldikaj riznudeloj), mungidoj en arakidosaŭco, surŝutita per *krupuko* (= ne ĉiam vegetara!) aŭ empingo kaj frititaj ŝalotoj. La fritita tofuo povas esti konsiderata kiel la centropeco de la manĝaĵo, ĉar ĝi estas freŝe fritita tuj post la kliento mendis la manĝaĵon, por certigi ĝian freŝecon kaj varmegecon.

La arakidosaŭco estas farita el muelitaj arakidoj kaj palmosukero, miksita kun ajlo, kapsiketoj, salo kaj *kecap manis* (dolĉa sojsaŭco).

## Vidu ankaŭ 
* Gado-gado
* Pecel
* Karedok

Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Indonezia kuirarto
(19371) 1997 YP11

**(19371) 1997 YP11** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Tecuo Kagaŭa kaj Takeŝi Urata elde la Observatorio Gekko apud Kannami (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tecuo Kagaŭa
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
(19374) 1997 YG17

**(19374) 1997 YG17** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la projekto *Spacewatch*, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
(19375) 1998 AB5

**(19375) 1998 AB5** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la aŭstralia amatora astronomo Frank B. Zoltowski elde Woomera (Suda Aŭstralio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Frank B. Zoltowski
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Agave fourcroydes

**Agave fourcroydes**, **heneken-agavo** aŭ **henkeno** estas plantospecio de la genro Agavoj (*Agave*).

## Priskribo 
*Agave fourcroydes* kreskas kundika tigo kaj formas rosetoj kun stolonoj. La rigidaj rektaj folioj estas liniilfomaj kaj havas kanelon. Ili estas je la bazo rondigitaj kaj je la malbazo pinte. La floroj longas 120 ĝis 180 cmka larĝas 8 ĝis 12 cm. Ĉe la foliorabdo estas en egalaj distancoj malhelbrunaj, 3 ĝis 6 mm longa dentoj. La forta konusforma dorno estas mallonga kaj havas apertan kanelon. Ĝi longas 2 ĝis 3 cm.

La 5 ĝis 6 m alta infloresko estas paniklo kaj portas en sia supra duono 10 ĝis 18 inflorskaj partoj krome bulbiloj. La unuopaj floroj estas 6 ĝis 7 cm longaj. Iliaj tepaloj estas verdece flavaj. Ili havas smlongaj pintoj 16 ĝis 18 longaj. La urnoformaj flortuboj estas 12 ĝis 16 cm longaj.

Semoj ne aperas.

## Sistematiko kaj disvastigo 
*Agave fourcroydes* estas nur kultivite konata, precipe en la oriento de Meksiko.

La unua priskribo estis de Charles Lemaire el la jaro 1864. Synonyme sind *Agave ixtlioides* Lemaire ex Jacobi. *Agave sullivanii* Trelease.

## Uzadio 
El la folioj de *Agave fourcroydes* estas gajnataj ŝpineblaj fibroj, kliuj havas la nomon „henekeno“ .

### Literaturo 
* August J. Breitung: In: The *Agaves. The Cactus & Succulent Journal Yearbook.* 1968, S. 54.
* Howard Scott Gentry: *Agaves of Continental North America.* University of Arizona Press, 1982, ISBN 0-8165-0775-9, S. 573–576.
* Mary & Gary Irish: *Agaves, yuccas and related plants of Continental North America.* Timber Press, 2000, ISBN 0-88192-442-3, S. 122–123.
* Urs Eggli:Sukkulenten-Lexikon. Einkeimblättrige Pflanzen (Monocotyledonen),Eugen Ulmer, Stuttgart, 2001, ISBN 3-8001-3662-7, paĝoj 30–31

### Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Asparagacoj
Kantalo

***Kantalo*** aŭ ***Agave cantala*** estas plantspecio el la genro Agavoj (*Agave*). La epiteto de la specio eble venas de azia popola nomo .

## Priskio 
*Agave cantala* kreskas kun 30 ĝis 60 cm alta trunko kaj formas nedensaj altaj kaj sveltaje rosetoj de 2 ĝis 2,5 m en diametro, kiuj formas stolonojn. La maldikaj ofte refleksitaj folioj esta liniformaj. Ili estas je la bazo ronde kun kilo kaj al la folipinto longe pintaj. La hel- aŭ malhelaj verdaj folioj longas 150 ĝis 200 cm kaj larĝas 7 ĝis 9 cm. Ili estas je la malsupra surfaco aspraj kaj sur la subpra surfaco glataj. La foliradndo estas integra. Ĉe la rando troviĝa en distanco de 2 ĝis 3 cm brunaj antaŭen kurbitajn 3 ĝis 4 mm grandajn dentojn, kiuj malmultiĝas aŭ tute mankas direkte al la pinto. La pinta dormo estas nur 0,5 ĝis 1,5 cm longa.

La 6 ĝis 8 m altaj panikla infloresko havas maldikan tigon. Siaj 20 maldensaj infloreskopartoj troviĝas je la supra parto de la infloresko. Ili portas bulbiloj. La sveltaj floroj longas 70 ĝis 85 mm. Iliaj tepaloj estas verdece, purpure aŭ ruĝece farunkovritaj. Ili posedas preskaŭ egalgrandaj pintoj 25 ĝis 28 mm longaj. La flortubo estas 14 ĝis 17mm longaj.

## Sistematiko kaj disvastigo 
*Agave cantala* ne ekzistas en la naturo. Ĝi estas kultivsata tutmonde, precipe en Sudorientazio. La unua priskribo okazis 1814 fare de William Roxburgh.  ONi distingas jenaj variojn:

* *Agave cantala* var. *cantala*
* *Agave cantala* var. *acuispina*

## Literaturo 
* Urs Eggli:Sukkulenten-Lexikon. Einkeimblättrige Pflanzen (Monocotyledonen), Eugen Ulmer, Stuttgart, 2001, ISBN 3-8001-3662-7, paĝoj 19–20.

### Referencoj 
Kategorio:Asparagacoj
Kategorio:Agavo
Duontralasa membrano

[eta|250x250px|Skemo de duontralasa membrano  en [Dializo|hemodializo.  La sango estas ruĝa, la dializa likvo estas blua kaj la membrano flava.]]
La **duontralasa membrano** **duonpenetrebla membrano** estas membrano, kiu permesas, ke iuj molekuloj aŭ jonoj trapasu ĝin per difuzo. La kvanto da trapasantaj partikloj dependas de la osmoza premo, la koncentriteco kaj la temperaturo de la solvaĵoj je la du flankoj kaj de la penetreblo de la membrano por ĉiu solvita substanco.

La tralaseco dependas de la grandeco, de la solvebleco aŭ aliaj fizikaj aŭ kemiaj karakterizaĵoj de la solvita substanco kaj de la karakterizaĵoj de la membrano.

Plejofte la duontralasa membrano permesas trairon nur al la molekuloj de la solvanto kaj ne tralasas la molekulojn de la solvita substanco.

Ekzemplo de duontralasa membrano estas la duobla lipida tavolo, sur kiu baziĝas la ĉelmembrano kiu ĉirkaŭas ĉiujn biologiajn ĉelojn.

Multaj naturaj kaj sintezaj materialoj pli dikaj ol membrano ankaŭ estas duontralasaj. Ekzemplo de ĉi tio estas la maldika haŭteto en la interno de ovo. Alia ekzemplo de duontralasa membrano  estas la peritoneo.

Kategorio:Molekula biologio
Kategorio:Meĥaniko de fluidoj
(19381) 1998 BB15

**(19381) 1998 BB15** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakalā, en la havaja insulo Maui (Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Historioj (Herodoto)

La ***Historioj*** (; [his.to.RI.aj]; konata ankaŭ kiel *La historio* aŭ *historio*) de Herodoto estas nuntempe konsiderata la fonda verko de historio en okcidenta literaturo. Verkita en la 450-aj jaroj a.K. en la Ionia dialekto de klasika greka, *Historioj* utilis kiel registro de antikvaj tradicioj, politiko, geografio kaj konfliktoj de variaj kulturoj kiuj estis konataj en Okcidenta Azio, Norda Afriko kaj Grekio tiamaj. Kvankam ne tute senparta registro, ĝi restas kiel unu el plej gravaj okcidentaj fontoj rilataj al tiuj aferoj. Krome, ĝi establis la ĝenron kaj studon de historio en la okcidenta mondo (spite la ekziston de antaŭaj historiaj registroj kaj kronikoj).

## En Esperanto 
Aperis traduko de la tuta verko fare de Spiros Sarafian: Herodoto - *Historio*, Ateno 2006, 623 paĝ.

## Eksteraj ligiloj 
* La *Historio* estas legebla helene kaj en angla traduko ĉe la *Perseus Digital Library.*
* The Histories nemallongigita reta sonlibro.
* Herodotus' Histories: the 28 logoi 
* 

Kategorio:Historio de Grekio
Kategorio:Greklingvaj verkoj
19379 Labrecque

'*19379 *Labrecque'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT), elde la stacio de Maui de la reto GEODSS sur la monto Haleakalā (Havajo,
Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Steve LaBrecque*, responsulo por la sukcesa instalado kaj funkciado de la fotilo *NEAT / MSSS* en 2000. Ĉe la *Jet Propulsion Laboratory* li ankaŭ laboris por la Marsa Orbita Fotilo. Pli frue, li disvolvis kaj priservis la surŝipa oceanografia ekipaĵo ĉe la *Lamont-Doherty Earth Observatory''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
(19380) 1998 BB11

**(19380) 1998 BB11** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Lewis Paul

**Lewis Paul** (mortiĝis en 1759) estis la origina inventisto de rulŝpinilo, nome bazo de la *water frame* por ŝpini kotonon en kotonfabriko. Li komencis labori por tiu projekto en 1729, sed probable ne povis fari praktikajn progresojn ĝis post 1732 kiam li renkontiĝis kun John Wyatt, nome ĉarpentisto kiu estis laborinta en Birmingham. Ŝajne Paul havis la ideon kaj Wyatt desegnis ĝin. Paul akiris patenton por tiu la 24an de junio 1738.

## Bibliografio 
*A. P. Wadsworth kaj J. de L. Mann, *The Cotton Industry and Industrial Lancashire* (Manchester University Press 1931), 419-448.
*D. L. Bates, 'Cotton-spinning in Northampton: Edward Cave's Mill' *Northamptonshire Past and Present* IX(3) (1996), 237-51.
*W. English, *The Textile Industry* (Longmans, London 1931), 80-2.
*R. B. Prosser, ‘Paul, Lewis (m. 1759)’, rev. Gillian Cookson, *Oxford Dictionary of National Biography*, Oxford University Press, 2004, alirita la 25 Feb 2008

Kategorio:Ŝpinado
Kategorio:Mortintoj en 1759
Kategorio:Anglaj inventistoj
Kategorio:Teksaĵindustrio
Kategorio:Homoj de la Industria revolucio
John Wyatt

**John Wyatt** (Aprilo de 1700 - 29a de Novembro 1766), angla inventisto, naskiĝis ĉe Lichfield kaj estis rilata al Sarah Ford, nome patrino de Doctor Johnson. Li estis profesie ĉarpentisto kiu eklaboris en Birmingham por la disvolvigo de ŝpinilo. En 1733 li estis laborante en la kotonfabriko de New Forge (Powells) Pool, Sutton Coldfield, klopodante ŝpini la unuan kotonan fadenon iam ŝpinita per mekanikaj rimedoj.

Lia ĉefa partnero estis Lewis Paul (kiu estis patronita de la Duko de Shrewsbury) kaj kune ili disvolvigis la koncepton plilongigi la kotonfadenojn ruladante ilin tra ruliloj kaj poste etendante ilin tra pli rapida dua serio de ruliloj. Ili produktis la unuan rulŝpinilon kaj ĝi estis tre sukcesa. Paul produktis fadenon en 1738 kaj en 1758, nome la jaron antaŭ li mortiĝis.

Lia inventaĵo estis unu el ĉefaj por la Industria Revolucio.

## Referencoj
Dyer, John. *The Fleece*. London, 1757. http://books.google.com/books/about/The_fleece.html?id=h9YNAAAAQAAJ

## Bibliografio
* Baker, John Leon, Wyatt, John (1700–1766), Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004 http://www.oxforddnb.com/view/article/30106

Kategorio:Anglaj inventistoj
Kategorio:Homoj de la Industria revolucio
Kategorio:Lichfield
Kategorio:Teksaĵindustrio
Hôtel de Ville - Louis Pradel (stacio en Liono)

**Hôtel de Ville - Louis Pradel** estas stacio de la Metroo de Liono sur Linio A de la metroo de Liono, ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' en Liono. Ĝi estis malfermita la .

**Hôtel de Ville - Louis Pradel** estas fina stacio de la Metroo de Liono sur Linio C de la metroo de Liono, ĝi situas najbare de la stacio '''' en Liono.

## Interkonektoj 
*   ↔  
*        

## Proksimaj objektoj 
* Operejo de Liono
* Urbodomo de Liono
* Placo des Terreaux
* Belarta Muzeo de Liono (Palaco Saint-Pierre)

## Vidu ankaŭ 
* Linio A de la metroo de Liono
* Linio C de la metroo de Liono
* Stacioj de la metroo de Liono

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Linio A de la metroo de Liono
Kategorio:Linio C de la metroo de Liono
Kategorio:Stacioj de la metroo de Liono
Ŝpinilo Jenny

[300ra|eta|Modelo de Ŝpinilo Jenny en la Muzeo de Komenca Industriigo, [Wuppertal, Germanio.]]
La **Ŝpinilo Jenny**, estis mult-spindela ŝpinilaro, kaj estis unu el ŝlosilaj disvolviĝoj en la industriigo de teksado dum la komenceo de la Industria Revolucio. Ĝi estis inventita en 1764 fare de James Hargreaves en Stanhill, Oswaldtwistle, Lancashire en Anglio. Tiu aparato malpliigis la kvanton de laboro necesa por produkti fadenon, ĉar unu laboristo kapablis funkciigi ok aŭ pliajn ŝpinilojn samtempe. Tio pliiĝis ĝis 120 kiam la teknologio progresis.

## Notoj 
## Bibliografio 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Essay  from http://www.cottontown.org on Hargreaves and the spinning jenny.
* Essay from http://www.cottonttimes.co.uk  on Highs and the spinning jenny.
* Source for alternate name of spinning ginny 
* Spinning Jenny Summary
* Video of Spinning Jenny in action

Kategorio:Teksaĵindustrio
Kategorio:Anglaj inventoj
Kategorio:Industria revolucio
Béla Kelen

**Béla Kelen,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kelen Béla** estis hungara kuracisto, profesoro, radiologo.

Béla Kelen http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/tkt/magyar-orvoseletrajzi/ch03s15.html naskiĝis la  en Tamási. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Kelen akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1893. Post siaj studoj li laboris-instruis en la patologia instituto, dume li studvojaĝis 2 jarojn en Berlino kaj Parizo. En 1909 en la universitata kliniko li establis radiologian laboratorion. En 1915 li estis nomumita privata profesoro, en la sekva jaro ankaŭ institutestro, krome li okupiĝis ankaŭ pri la soldatoj dum la 1-a mondmilito. En 1922 li atingis la instruan rangon eksterordinara profesoro, en 1929 publika ordinara profesoro. En 1941 li pensiuliĝis. Li strebis multe pri la memstara hungara radiologio.  

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Gyógyítás Röntgen-, Rádium- és ibolyántúli sugarakkal* (1923)
* *Röntgenológia orvostanhallgatók és gyakorló orvosok számára* (1928)
* *A röntgenológia alapvonalai* (1934)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(19368) 1997 XZ4

**(19368) 1997 XZ4** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey
Kantono Avesnes-sur-Helpe

**Kantono Avesnes-sur-Helpe** () estas kantono de Francio. Ĝi estas lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Hauts-de-France. Kantona ĉefurbo estas Avesnes-sur-Helpe.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Nord

Kategorio:Avesnes-sur-Helpe
Avesnes-sur-Helpe