open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Emmanuel Le Ray

**Emmanuel René Le Ray** (naskiĝinta la  en Rennes, kajo de Nemours, kaj mortinta en 1936) estis franca arkitekto.

Li estis la filo de Louis Auguste Leray kaj de Céline Alexandrine Le Harivel.

Arkitekto de la urbo Rennes de 1895 ĝis 1932, precipe sub la urbestrado de Jean Janvier (1908-1923), li estis la antaŭuzanto de la ferbetona slabo en Bretonio kaj la desegnisto de multaj publikaj kaj privataj konstruaĵoj, kiaj : la lernejo pri medicino kaj farmacio, la finkonstruo de la komerca palaco en Rennes (nun centra poŝtoficejo de la urbo), la spektaklejo de la Cité, la naĝejo Saint-Georges, la panteono de Rennes, la monumento al la mortintoj, kiu situis ĉe la bulvardo de 'la Liberté', la nuna liceo Robidou, la preĝejo Saint-Aubin, la lernejgrupo Liberté, la enira krado de la parko Thabor (strato de Parizo), la centraj haloj ĉe la bulvardo de 'la Liberté', la konstruaĵo de Galeries Lafayette…

Li estis unu el la unuaj instruistoj de la nacia supera lernejo pri arkitekturo de Bretonio. Inter liaj lernantoj estis la arkitekto Alexandre Miniac.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Francaj arkitektoj
Kategorio:Rennes
Carl Bauer

**Carl BAUER** [karl baŭer] (naskita en 1993) estas germana esperantisto. 

Carl venas de Malchin kaj nun estas lernanto en Rostock. Li eklernis Esperanton en januaro 2010 kaj estis elektita prezidanto de Germana Esperanto-Junularo en decembro 2011. En decembro 2013 lin sekvis Annika Förster.

## Notoj 
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de GEJ
Naĝejo Saint-Georges

La **naĝejo Saint-Georges** estas urba naĝejo de Rennes konstruita inter 1923 kaj 1926 elpensita de Jean Janvier, kaj poste de Alfred Daniel sed realigita de la urbestro Bahon, tiam Emmanuel Le Ray estis la arkitekto de la urbo.

La ornamo de la naĝejaj basenoj kaj de la publikaj banejoj estis faritaj dum la konstruado de la naĝejo de Isidore Odorico (filo) per emajloj de la entrepreno Émaux de Briare .

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Piscine et bains publics Saint-Georges 

Kategorio:Rennes
Saint-Georges
Scrooge McDuck

**Scrooge McDuck**  - esperantigebla *Skruĝo MekAnaso* aŭ *MakAnaso* - estas bildstria figuro, kreita en 1947 fare de Carl Barks kaj licencata fare de The Walt Disney Company. 

eta | maldekstra
Li estas homforma anaso, kiel plejparto de la kreaĵoj de Barks. Lia plumaro estas blanka, sed lia beko, liaj gamboj kaj liaj piedoj estas flavaj. Li ofte surkaphavas nigran cilindran ĉapelon, kaj ĉiam surnazhavas naz-binoklon, surpiedhavas gamaŝojn.

Li estas konata, ĉar li estas en la rakontoj pri homformaj anasoj "la homo/anaso la plej riĉa en la mondo". Plie li estis avara, maldonema. Lia nacieco estas skota, sed li vivas en Usono (pro sia praulo Sinjoro Duncan *McDuck*) ekde - oficiale - la jaro 1902. Antaŭe, li trairis tra la mondo, ĉefe en Klondike, dum la Alaska orimpetego de 1896-1899. Solaj rektaj parencoj laŭ la verkaro de Walt Disney kaj Carl Barks estas la nevo Donald Duck, la pranevoj Hui, Dui kaj Lui, kaj la bofrato *Ludwig Von Drake*.

## Scrooge tra la mondo 

* Germanio : Dagobert Duck/Onkel Dagobert
* Latina Ameriko : Rico McPato
* Saudarabio : عم دهب (ʿamm Dahab : « Oncle Or »)
* Belgio : Oncle Jérémie McDuck / Oncle Picsou
* Brazilo : Tio Patinhas
* Ĉinio : 史高治·麦克老鸭 (Shǐgāozhì MàikèLǎoyā : 史高治·麥克老鴨)
* Esperanto : 
* Koreio : 스크루지 맥덕 (Seukeuruji MaekDeok)
* Danio : Joakim von And
* Hispanio : Tío Gilito
* Usono / Britio : Scrooge McDuck / Uncle Scrooge
* Finnlando : Roope Ankka
* Francio : Oncle Harpagon (1949) / Oncle Edgar (1950-aj jaroj) / Balthazar Picsou (ekde la 21-a de decembro 1952)
* Grekio : Σκρουτζ Μακ Ντακ (Skroutz Mak Dak)
* Hungario : Dagobert McCsip
* Islando : Jóakim Aðalönd
* Italio : Paperon de' Paperoni
* Japanio : スクルージ・マクダック (Sukurūji・MakuDakku)
* Norvegio : Skrue McDuck / Onkel Skrue
* Nederlando : Dagobert Duck / Oom Dagobert
* Polio : Sknerus McKwacz
* Portugalio : Tio Patinhas / Patinhas Mc Pato
* Rusio : Скрудж МакДак (Skruĝ MakDak)
* Svedio : Joakim von Anka
* Turkio : Varyemez Amca

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Vivo kaj Datoj de Scrooge McDuck

Kategorio:Disney-figuroj
Kategorio:Fikciaj anasoj
Mcduck, Scrooge
Mcduck, Scrooge
Mcduck, Scrooge
Mcduck, Scrooge
Kategorio:Glasgovo
Kategorio:Humuraj bildstrioj
Groen

**Verde** (nederlande **Groen**) estas belga kaj flandra verda politika partio. La partio fondiĝis kiel **Agalev** (la akronimo de la nederlanda ***A**nders **Ga**an **Lev**en*, laŭvorte *por komenci vivi alie*). Nomiĝis tiel ĝis la 15-a de novembro 2003.

La plej grandan subtenon ĝi ricevis dum balotado en 1999 kaj de tiam ĝis la balotado en 2004 Agalev/Groen! estis parto de la flandra registaro. Tiel Magda Aelvoet, unu el lideroj de partio ekestis vicĉefministro. Ministroj de tiu registaro estis ankaŭ Mieke Vogels (bonfarto kaj evoluhelpo) kaj Vera Dua (medio kaj agrikulturo). Dum la balotado de la 18-a de majo 2003 la partio perdis tiom da subteno, ke decidiĝis provizore retiriĝi de aktivaj postenoj. En 2007 enirigis sian nemultnombran reprezentaron al la federacia parlamento, restante kiel opozicio. En 2009 kun Groen! kunligis Social-Liberala Partio. En 2012 la partia estraro decidis forigi la voksignon el la nomo Groen! kaj simpligi la nomon al "Groen".

La paralela partio en Valonio, la franclingva parto de Belgio, cetere nomiĝas *Ecolo*.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Groen
* Oficiala retpaĝo de Jong Groen

Kategorio:Ekologiaj partioj
Yoshikane Mizuno

**Yoshikane MIZUNO** (japane : 水野義兼, *Mizuno Yoshikane*) estas japana astronomo.

Li kunmalkovris 52 asteroidojn kun Toshimasa Furuta.

La asteroido 4541 Mizuno estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Yoshikane Mizuno

Kategorio:Japanaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
4181 Kivi

'*4181 *Kivi''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la finna verkisto Aleksis Kivi (1834–1872), unua dramisto kaj novelisto en finna lingvo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1938
Gábor Garai

**Gábor GARAI,** hungare **Garai Gábor,** Esperante **Gabrielo Garai** estis hungara poeto kaj tradukisto.

Gábor Garai naskiĝis la 27-an de januaro 1929 en Budapeŝto. Li mortis la 9-an de septembro 1987 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li abiturientis en 1948 kaj tiam li komencis sian karieron: en revuo aperis lia unua poemo. Ekde 1958 li havis postenojn en redaktejoj, sed inter 1966-1980 li havis postenon ankaŭ en la unusola partio. Li neniam havis politikajn malavantaĝojn. En 1965 li ricevis premion Kossuth kaj ankaŭ aliajn premiojn poste aŭ antaŭe.

## Verkoj (elekto) 
* 2 teatraĵoj prezentitaj en 1961 kaj 1965
* *Ének a gyógyulásért* (Kanto por la resaniĝo), poemoj, 1958
* *Nyárvég* (Fino de somero), eklektitaj poemoj, 1965
* *Szabad-kikötő* (Libero-haveno), elektitaj tradukaĵoj, 1966
* *Ablakban a nap* (En fenestro estas la suno), poemoj, 1972
* *Bizalom* (Fido), elektitaj poemoj, 1977
* *Meghitt beszélgetések* (Intimaj babiladoj), eseoj, kritikoj, 1980
* *A reformátor* (La reformisto), dramo, 1985
* diversaj tradukaĵoj

## En Esperanto aperis 
* en Hungara Antologio, 1983 2 poemoj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Fanipal

**Fanipal** (, ) estas urbo en Belorusio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Geografio 
Fanipal estas situanta en la distrikto Dzjarĵinski, 24 km sudokcidente de Minsko kaj 13 km sudokcidente de la Minska aŭtomobila ringŝoseo.

## Vidu ankaŭ 
* Fanipal (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* globustut.by/fanipol *(ruse)*


Kategorio:Urboj de Belorusio
Jimmy Cobb

**Wilbur James „Jimmy“ Cobb** (naskiĝis la 20-an de januaro 1929 en Vaŝingtono, mortis la 24-an de majo 2020 en Manhatano) estis usona frapinstrumentisto de moderna ĵazo, kiu estas fama pro sia „rektlinia senornama malmolbopo-stilo“. 

## Vivo kaj verkado 
Kiel ĉefe sininstruinto Jimmy Cobb atingis fariĝi la plej longtempe kunmuzikisto en la plej multaj el la ensembloj de Miles Davis. Ekde 1946 li lernis frapinstrumentan ludon ĉe Altlernejo Armstrong en Bostono. Li akompanis komence en Vaŝingtono Ĉarlion Rouse kaj Bilian Holiday, antaŭ ol li en 1951 koncertvojaĝis kun Earl Bostic tra Usono. Dum la sekvaj jaroj li laboris kiel akompanisto de Dinah Washington kaj muzikis ankaŭ kun Frank Wess, Leo Parker aŭ Pearl Bailey. En 1957 li laboris ĉe Cannonball Adderley, tiam mallonge ĉe Stan Getz kaj Dizzy Gillespie. Ekde 1958 ĝis 1963 li muzikis en la bando de Miles Davis, lia frapinstrumentara ludo troviĝas i.&nbsp;a. sur historiaj registraĵoj kiel „Kind of Blue“, „Sketches of Spain“, „Someday My Prince Will Come“, „Live at Carnegie Hall“, „Porgy and Bess“ kaj multaj aliaj sonregistraĵo de Miles Davis; krom tio Cobb ankaŭ surdiskigis kun John Coltrane („Giant Steps“). Dum la 1960-aj jaroj li muzikis en klubejoj triope kun Wynton Kelly kaj Paul Chambers, parte ankaŭ kune kun Wes Montgomery. En la 1970-aj jaroj li akompanis Saran Vaughan. Poste li estis aŭdebla kun Kenny Drew la pli maljuna, Art Farmer, Nat Adderley, Jesse Davis aŭ Roman Schwaller. Malmultajn tagojn post sia 75-a datreveno ekestis kun Ellis Marsalis la albumo *Marsalis Music Honors Jimmy Cobb* kun kvar komponaĵoj de la frapinstrumentisto.

Jimmy Cobb estas la lasta restanta vivanta muzikisto, kiu kunverkis la sonregistraĵojn por la mita ĵazalbumo „Kind of Blue“.

Por 2009 li ricevis stipendion de NEA.

## Diskoj 
* *Only for the Pure of Heart* (Lightyear, 1998) kun Richard Wyands
* *Yesterdays* (2001)
* ''Cobb's Groove* (Milestone, 2003) kun Eric Alexander
* *Marsalis Music Honors Jimmy Cobb* (Marsalis, 2006)
* *Cobb's Corner* (2007)
* *Jazz in the Key of Blue* (2009)

## Literaturo 
* Carlo Bohländer k.a.: *Reclams Jazzführer* Stutgarto 1989
* Ian Carr: *Jazz Rough Guide* Stutgarto 1999
* Wolf Kampmann (eld.): *Reclams Jazzlexikon'' Stutt Stutgarto gart 2003

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo
* Biografio ĉe arts.endow.gov

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ĵazaj frapinstrumentistoj
Lindsay Ashford

**Lindsay ASHFORD** (naskiĝis en 1966) estas usondevena pedofilia aktivulo loĝanta en Nederlando. Li estas konata pro esti publike atestinta pri sia pedofilio, unue en raportaĵo aperinta en la ĵurnalo de Nov-Ĵerzejo *The Express-Time* en 2004, kun la titolo "I'm tired of being forced into the shadows by society", kaj poste en intervjuo por la televidprogramo de BBC *Am I Normal?*, kie li defendis ke amaj kaj seksaj rilatoj inter plenkreskuloj kaj infanoj estas eblaj sen kaŭzi malutilon al ĉi tiuj kaj denuncis, ke la vorto "pedofilio" estas misformita de la amaskomunikiloj ĝis perdi ĝian originan signifon de "amo al infanoj".

Dum kelkaj jaroj li mastrumis la retejon 'Puellula', precipe dediĉita al denuncado de aferoj pri malaperintaj neplenaĝuloj. En 2005 kelkaj amaskomunikiloj elĉenigis polemikon pri la retejo, fokusita sur la fakto, ke ĝi montris fotografiojn de la neplenaĝuloj. En 2006 Ashford kreis personan blogon en kiu li sin montris favora al Barack Obama por la usona balotado de 2007 kaj li estis objekto de nova polemiko pro la fakto publikigi fotografiojn de la filinoj de la kandidato. La advokatoj de Obama kontaktis kun li kaj prezentis al li leĝan minacon por ke li retiru la bildojn. Antaŭ tio, Ashford decidis forigi ilin, sed li rifuzis retiri nek referencojn al Obama nek ligilon al la oficiala retejo de lia pribalota kampanjo. Finfine li fermis sian blogon la 17-an de aŭgusto 2007 pro personaj kialoj: laŭ li deklaris, estis al li neeble konservi laborpostenon pro la retejo, kiu kostis al li maldungon post kiam lia estro malkovris ĝin.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
*  Intervjuo kun Lindsay Ashford en BBC (parto 1 el 5). YouTube.

Kategorio:Pedofilia movado
Imre Sarkadi

**Imre SARKADI** [ŝarkadi], hungare **Sarkadi Imre,** Esperante **Emeriko Sarkadi** estis hungara verkisto kaj ĵurnalisto.

Imre Sarkadi naskiĝis la 13-an de aŭgusto 1921 en Debrecen. Li mortis la 12-an de aprilo 1961 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li komencis labori en farmaciejo en 1941, poste li laboris, kiel presisto. En 1946 li venis al Budapeŝto por ĵurnaladi, kie li faris karieron. Ekde 1955 li havis postenon en teatro. Lia nelonga vivo baris etendiĝon de ceteraj verkoj.

## Verkoj (elekto) 
* 1943 *A próféta* (La profeto)
* 1948 *A szökevény* (La rifuĝinto)
* 1955 *Kútban* (En puto)
* 1955 *Szeptember* (Septembro)
* 1961 *A gyáva* (La malbravulo)
* 1961 *Elveszett paradicsom* (La perdita paradizo)

## En Esperanto aperis 
* en Hungara Antologio, 1983 lia novelo

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Sarkadi
Sarkadi
Preĝejo Tereza el Avilo (Terézváros)

**Preĝejo de Tereza el Avilo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Budapeŝto, en distrikto Terézváros.

## Historio 
En 1777 la katolikoj ekhavis lignan domon por kapelo, kie mesoj okazis. Tiu kapelo estis sola ekster la urbomuroj de Pest (urbo). Oni konstruis imponan kirkon en la 1800-aj jaroj. La ekstera skulptaĵo pri Tereza el Avila estas videbla ekde 1811. Oni formis la internan parton inter 1824-1831. Dum la socialismo la preĝejo kaj ekstere, kaj interne renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola. La turo situas super la ĉefenirejo. Ankaŭ la interna parto gardis barokan stilon. Bildo de la ĉefaltaro estis pentrita en 1828. En la kelo nuntempe tombejo por urnoj funkcias. Estas tie entombigita Fidél Kasselik, kiu prejektis la kirkon.

Kermeso okazas en la 15-an de oktobro.

Inter 1942-1956 la orgenisto estis Gábor Lisznyay Szabó.

## Fontoj 
* hungare
* Hungara Vikipedio

Tereza el Avila (Terézváros)
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Tereza el Avilo
Blue in Green

**Blue in Green** estas ĵazkomponaĵo de Miles Davis el la jaro 1959. Ĝi aperis komence sur la albumo Kind of Blue kaj evoluis al ĵaza normkanto.

## La komponaĵo 
*Blue in Green* estas balado. La melodio de *Blue in Green* estas tre modala, enigante doran, miksolidan kaj lidan modalojn. La dek-takta balado kun kvar-takta enkonduko „havas cikle revenantan formon kaj estas ludata de la soloistoj per ekscite malferma tempa akcentado.“ Per tio aŭskultanto havas la „impreson de daŭra ŝanĝiĝo de la temo je neŝanĝiĝanta fluo de la ritma pulso, kvankam fakte nur ene de la metrikaj kondiĉoj estis variata.“

Oni konjektis, ke pianisto Bill Evans verkis la pecon *Blue in Green*, kvankam sur la albumo *Kind of Blue*, je la publikiginta eldonejo *Musical Frontiers* kaj en la plej multaj ĵazaj normkantaroj nur Davis estas nomata kiel komponisto. En sia membiografio Davis asertas, ke li sole komponis la pecojn de Kind of Blue. La akompanteksto de la albumo *Portrait in Jazz*, kiun Bill Evans faris en 1959, atribuas la melodion al Davis kaj Evans. Earl Zindars asertas en intervjuo kun Win Hinkle, ke nure Bill Evans verkis la kanton *Blue in Green*. En radio-intervjuo en la jaro 1978 kun Marian Mc Partland Evans asertis, ke li verkis la kanton.

Jam antaŭ la sonregistradoj por *Kind of Blue* Evans surbendigis decembron de 1958 aŭ januaron de 1959 por la albumo *Chet* de Chet Baker enkondukon al la ĵaza normkanto *Alone Together*, kiu estas komparebla kun lia ludo de *Blue in Green* je *Kind of Blue*.

## Akcepto 
Thomas Ward tekstis ĉe allmusic: *"Blue in Green" estas verŝajne la plej bela peco de Kind of Blue. La ludo de la ensemblo atingas novan dimension de subtileco kaj transeco, kaj la peco profittas de la enkonduko de pianisto Bill Evans, unu el la plej grandaj kunmuzikantoj de Miles Davis. 

## Postaj registraĵoj 
*Blue in Green* rapide fariĝis „kaŝa objekto de enpensiĝemaj romantikuloj, al kiuj la formo sen rekantaĵo ebligis vastajn improvizajn ekskursojn“.

## Literaturo 
* Hans-Jürgen Schaal (eld.): *Jazz-Standards. Das Lexikon.'' 3-a reviziita eldono. Bärenreiter, Kassel k. a. 2004, ISBN 3-7618-1414-3.

## Eksteraj ligiloj 
* Recenzo de Blue in Green ĉe allmusic.com

## Referencoj 
Kategorio:Ĵazaj normkantoj
Kategorio:Miles Davis
Kategorio:Bill Evans (pianisto)
Kategorio:Verkoj de 1959
Freddie Freeloader

**Freddie Freeloader** (**eo**: *Freddie, la parazitulo*) estas ĵazkomponaĵo de Miles Davis, kiu unuafoje publikiĝis per ties albumo *Kind of Blue* en la jaro 1959.

## La komponaĵo 
La peco havas la formon de dekdu-takta bluso en B♭-maĵoro. Davis preferis kiel pianiston Wynton Kelly anstataŭ Bill Evans, ĉar Kelly, kiu jam estis muzikinta kun Hank Mobley kaj Billie Holiday, validis kiel blusfakulo. La soloojn ludis Miles Davis, John Coltrane, Cannonball Adderley kaj Wynton Kelly.

La deveno de la nomo ne estas certa. Laŭ dokumenta filmo *Kind of Blue: Made in Heaven* la komponaĵo nomiĝas laŭ viro nome Freddie, kiu ofte provis aŭskulti la sonregistradojn de la Dejvisa ensemblo sen pagi. La nomo ankaŭ povus esti inspiro fare de la rolo de Red Skelton kiel *Freddie, the Freeloader*, la vartrajno-vojaĝanto. Laŭ aliaj fontoj *Freddie, the Freeloader* estis kelnero en trinkejo je Filadelfio.

## Akcepto 
Thomas Ward skribis: *Freddie Freeloader* estas, kiel multa de Kind of Blue, studo pri ritma kaj melodia simpleco … Estas vera ĝojo, aŭdi pianiston Wynton Kelly ludi per ĉi tiu ŝparemo, kaj certe la coltrejna saksofonsoloo en la mezo estas revelacio. 

## Kromaj registraĵoj 
Stanley Jordan enprenis la pecon *Freddie Freeloader* en sian unuan albumon *Magic Touch*. Jon Hendricks enprenis version kantitan de Bobby McFerrin en sian albumon nome *Freddie Freeloader*. Kromaj versioj devenas de Mark Whitfield kaj de Wes Montgomery. Donald Harrison surbendigis krom *Freddie Freeloader* ankaŭ aliajn komponaĵojn de *Kind of Blue* kiel *Flamenco Sketches* por sia albumo *Kind of New*.

Bill Evans enprenis la pecon en sian albumon *You Must Believe in Spring* el la jaro 1977, ĝi publikiĝis kadre de la noveldono el la jaro 2003.

## Eksteraj ligiloj 
* Recenzo de Freddie Freeloader ĉe allmusic
* Recenzo de Freddie Freelaoder ĉe jazz.com 
* Fifty Years Ago Today: *Freddie Freeloader* and the Start of *Kind of Blue*, Recenzo ĉe allaboutjazz okaze de la kvindekaj jubileo de *Kind of Blue*
* Recenzo de Freddie Freeloader ĉe learnjazzstandards.com

## Referencoj 
Kategorio:Ĵazaj normkantoj
Kategorio:Miles Davis
Kategorio:Verkoj de 1959
Mozaikisto

eta|Mozaikisto preparante sian verkon.
La **mozaikisto** estas artmetiisto, kies arto konsistas en la realigo de mozaiko, nome verko konsistanta el kunmetitaj diverskoloraj pecetoj el ŝtono, vitro, emajlo aŭ terakoto, kiujn ĝi elektas, preparas, tajlas, harmoniigas, arigas, kunmetas sur materialo kaj kunigas ilin plenigante la interspacetojn per cemento el kalko aŭ olea mastiko por krei specon de pentraĵo ĉu realisma aŭ ne, kie ofte prezentiĝas homoj, bestoj, plantoj sed ankaŭ geometriaj formoj.

Kategorio:Mozaikistoj
4182 Mount Locke

'*4182 *Mount Locke'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la observatorio McDonald de Fort Davis (Teksaso, Usono).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Monto *Locke'' (), kie situiĝas la unua konstruaĵo de la observatorio McDonald.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1951
Progresio (muziko)

**Progresio** estas en muziko ajna sinsekvo de akordoj. Dum kiam kadenco per formula moviĝo kondukas al certa celo, por progresioj ne estas apartaj reguloj aŭ stilaj antaŭkondiĉoj. Progresioj ne estas ligitaj je certa formo. La terminon "progresio" ofte uzas ĵazmuzikistoj, sed pli kaj pli ankaŭ popmuzikistoj, ĉefe tiam, kiam kantverkistoj, komponistoj kaj muzikistoj interkompreniĝas pri sia laboro.

## Akompano de melodioj 
Komponaĵoj en ĵazo kaj popmuziko ofte baziĝas sur progresioj, kiuj akompanas melodion harmonie. En popmuziko ofte unue ekestas la melodio, kaj oni aldonas la akompanajn akordojn nur poste. En ĵazo ofte estas male: la akordoj staras sur-papere, kaj la muzikistoj poste improvizas pri ili.

Oni povas akompani unusaman melodion per malsamaj progresioj, kiuj elvokas ĉiukaze tute alian senton. Kantverkistoj kaj komponistoj ofte utiligas tion, por formi siajn verkojn varioplenaj kaj interesaj.

Se relative mallonga progresio de muzikaĵo daŭre ripetiĝas, temas pri harmonia ostinato.

## Vidu ankaŭ 
* Kadenco (muziko)
* Progresio 2-5-1

Kategorio:Harmoniscienco
Vacoas-Phoenix

**Vacoas-Phoenix** estas unuigita grandurbo (el Vacoas kaj Phoenix) en Maŭricio.

## Bazaj informoj 
* Areo: 54&nbsp;km²
* Supermara alteco:  m
* Loĝantaro: 106.800 en 2007
* Horzono: UTC +4
* Telefonkodo:

## Geografio 
Vacoas-Phoenix situas sur altebenaĵo laŭ rivereto en centra kaj okcidenta partoj de la lando. Port-Luiso troviĝas 16 km. Laŭ areo la urbo estas la plej granda en Maŭricio.

## Historio 
En 1846 sukerobiendomo estis starigita pro 2 riveretoj, kie muelejo funkciis. En 1892 granda ŝtormo detruis la muelejon. Vacoas-Phoenix estis proklamita urbo en 1963. En 1968 ĝi ricevis la statuson de municipo. Kaj Vacoas kaj Phoenix konsistas el loĝdomoj kaj komercaj areoj, sed en Phoenix estas ankaŭ industriaj areoj.

## Klimato 
En Vacoas-Phoenix la temperaturo varias inter 15-28&nbsp;°C. En la tuta jaro pluvas iom pli, ol 1000&nbsp;mm. Inter junio-novembro la pluvo estas malpli, ol en la ceteraj monatoj.

## Vidindaĵoj 
* malnova ponto
* adventista preĝejo
* kultura centro pri Indira Gandhi

## Ĝemelurboj 
*  Puneo, Barato, 2011
*  Maharaŝtro, Barato
*  Antsirabe, Madagaskaro, 2011
* Communes de Ste. Suzanne, Reunio (Francio), 2011

## Fontoj 
* angla Vikipedio

Kategorio:Urboj de Maŭricio
Love for Sale

**Love for Sale** estas ĵaza normkanto de Cole Porter el la jaro 1930 el la muzikalo *The New Yorkers*.

## Fono 
La kantoteksto prilumas la perspektivon de amvendistino, kiu proponas diversajn specojn  de aĉetebla amo *(“old love, new love, every love but true love”)*. La kanto estis en 1930 furoraĵo, kiun oni pli malfrue sentis tro malpruda, kaj la radiostacio evitis dum jardekoj ĝian dissendadon.

Multaj ĵazmuzikistoj surdiskigis la kanton, interalie Billie Holiday (1945), Oscar Peterson (1953), Ella Fitzgerald (1956), Tony Bennett (1957), Miles Davis, Bill Evans kaj Cannonball Adderley (1958), Chet Baker, *The Manhattan Transfer* (1976), Elvis Costello, Harry Connick la pli juna, Dave Brubeck kaj multaj aliaj. Sur la omaĝo-albumo por Cole Porter, *Red Hot + Blue* (1990), ĝin interpretis *Fine Young Cannibals*.

Irwin Winkler uzis la kanton en la filmo *De-Lovely – The Cole Porter Story* (Usono, 2004) dum sceno en samseksemula noktoklubejo. Brian De Palma uzis la kanton en simila sceno de sia filmo *The Black Dahlia* (2006).

## Eksteraj ligiloj 
* Kantoteksto de *Love for Sale*
* Recenzo ĉe songfacts.com
* Recenzo kaj kromaj informoj ĉe www.jazzstandards.com

Kategorio:Ĵazaj normkantoj
Kategorio:Verkoj de 1930
4183 Cuno

'*4183 *Cuno'''* estas apolona asteroido, marsrenkonta, terrenkonta kaj venusrenkonta asteroido, malkovrita la  de la germana astronomo Cuno Hoffmeister elde la observatorio Boyden de Bloemfontein (Sud-Afriko).

## Nomo 
Ĝi estis nomita per la antaŭnomo de ĝia malkovrinto.

En decembro 2000, 4183 *Cuno* estis observita per radaro. La bildoj montris korpon krude sfera de diametro inter 4 kaj 9&nbsp;km, kun kavaĵo de ĉirkaŭ 1 al 2&nbsp;km de diametro.

4183 *Cuno'' proksimiĝos ses foje al malpli de 40 milionoj da km de Tero dum la 21-a jarcento.

* La  ĝi pasis al 0,1218 AU (18,225 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,0611 AU (9,141 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Cuno Hoffmeister
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1959
4179 Tutatiso

**4179 Tutatiso** estas tre malgranda apolona kaj terrenkonta asteroido, de la alinda familio.

Ĝi estis unue vidita la  sub la provizora nomo 1934 CT kaj perdita. Ĝi estis remalkovrita la  de la franca astronomo Christian Pollas elde la *Observatorio de Calern* en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio) kaj ĝi ricevis la nomon de la gaŭla dio Tutatis (aŭ Teŭtates) famigita de la franca bildstrio Asteriks.

La 29-an de septembro 2004 ĝi pasis al 0,01036 AU (1,549 milionoj da km) de la Tero kaj la  ĝi pasos al 0,01985 AU (2,9693 milionoj da km) de nia planedo.Teorie, ĝi povus alproksimiĝi al 982 000&nbsp;km (0,0065665 astronomia unuo) de la Tero. (MOID ĝisdatita por 2022).

Tutatiso estas en orbita resonanco 3:1 kun Jupitero kaj proksima de la resonanco 1:4 kun
Tero. Ĝia orbito estas tre discentra sed malmulte kinita: ĝi estas, el la apolonaj asteroidoj, tiu kies la orbita ebeno
estas la malplej klinita, rilate al la tera orbito. Pro tio Tutatiso faras oftajn alproksimojn de la planedoj de la intera
sunsistemo, kaj ĝia orbito suferas gravitajn perturbojn; oni ne povas antaŭkalkuli ĝin por la
venontaj jarcentoj.

## Rotacio 
La rotacio de Tutatiso rezultas de du tipoj da movoj ĉirkaŭ du malsamaj aksoj, kun periodo de 5,4 kaj 7,3 tagoj. Sur tiu asteroido, oni vidus, ke suno leviĝas en hazarda punkto kaj horo,
kaj neniam sekvas dufoje la saman ŝajnan vojon.

## Formo 
La , ĝi estis observita per radaro elde la observatorio de Goldstone. Ĝi aperas formita de du kuntuŝantaj rokaj masoj de 4,6 kaj 2,4&nbsp;km de diametro. Ĝia formo kaj rotacio povas rezulti de la "kungluado" de du korpoj.

Dosiero:Toutatis.jpg|Radara bildo de Tutatiso observita elde la observatorio de Goldstone
Dosiero:Asteroid 4179 Toutatis.faces model.jpg|Komputila bildo de diversaj lateroj de Tutatiso

## Esploro 
La , la ĉina kosmosondilo Chang'e 2 preterpasis je kelkaj kilometroj de Tutatiso. Tiu sondilo, post kartografio de Luno, estis atendanta en la punkto de Lagrange L2 de la sistemo Tero-Suno; ĝi poste modifiis sian orbiton por superflugi la asteroidon je rapideco de 10,73&nbsp;km/s kaj distanco de 3,2&nbsp;km. La fotoj senditaj de tiu sondilo konfirmas, ke Tutatiso estas konsistata de du kuntuŝantaj ŝtonblokoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  ''Chang'E 2 has departed Earth's neighborhood for.....asteroid Toutatis!?'' (Chang'E 2 deiris el tera najbaraĵo por... Tutatison), el "*The planetary Society*"
*  La geometria albedo de 4179 Tutatiso, de Yoonsoo P Bach kaj aliaj, el la Bulteno de la Korea Societo de Astronomio

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Christian Pollas
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
TjumenNIIgiprogazo

**TjumenNIIgiprogazo** () estas filia firmao de la rusia konzerno Gazpromo. Ĝi baziĝas en Tjumeno kaj plenumas scienc-esplorajn, projektajn kaj industriajn laborojn, precipe por gasfirmaoj. Ĝi estis fondita en 1966 kaj en 2002 oficiale estis proklamita ĉefa sciencesplora firmao de Gazpromo en Okcidenta Siberio. La ĝenerala direktoro estas Vladimir Vagarin.

## Strukturo kaj agado 
Tio estas sola gasfirmao en Rusio, kiu kunigas ĉiujn sciencajn, projektajn kaj industriajn branĉojn por fari ĉiujn laborojn dum serĉado, esplorado, projektado, konstruado kaj ekspluatado de gasaj, gaskondensataj kaj naftogaskondensataj minejoj. En la kvartalo Antipino urborande troviĝas la Eksperimenta Uzino, kiu estas parto de la firmao kaj produktas instalaĵojn kaj aparatojn, projektitajn de ĝiaj inĝenieroj. Entute en la firmao laboras ĉirkaŭ 1700 kunlaborantoj. Ĉiuj laboroj estas atestitaj je la internacia standarto ISO 9001:2008 kaj la korporacia standarto STO Gazprom 9001-2006.

Laŭ la projektoj de TjumenNIIgiprogazo estis konstruitaj kaj ekspluatataj plej grandaj gasminejoj de Okcidenta Siberio.

## La akvopurigaj stacioj «Akvofalo» 
En la Eksperimenta Uzino estas produktataj la akvopurigaj stacioj «Vodopad» ( *Водопад*,  *Akvofalo*), kiuj tre efike purigas plej grave poluigitajn akvojn, uzante elektrokoagulacian teknologion. Pli ol 100 tiaj stacioj jam funkcias tra la tuta Rusio, plejparte en Siberio. Plej ofte mendas ilin firmaoj de la konzerno Gazpromo.

## Rilatoj al Esperanto 
PR-sekcion de la firmao estras esperantisto Stanislavo Belov, kiu klopodas uzi Esperanton por internacia komerco.

## Vidu ankaŭ 
* Gazpromo
* Okcidentsiberia naftogasa komplekso

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo  , 

Kategorio:Rusiaj firmaoj
Kategorio:Gazpromo
Kategorio:Ekonomio de Tjumeno
4185 Phystech

'*4185 *Phystech''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la Moskva Instituto de Fiziko kaj Tekniko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
4186 Tamashima

'*4186 *Tamashima''''' estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroki Kosaj kaj Kiiĉiro Furukaŭa (aŭ Kiichiro Hurukawa) elde la Stacio Kiso de la observatorio de Tokio sur la Monto Ontake (Gubernio Nagano, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la urbo Tamaŝima (japane: 玉島) nun kunfandita en la urbo Kuraŝiki en Gubernio Okajama, kie naskiĝis kaj kreskis la astronomo Hiroki Kosaj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroki Kosaj
Kategorio:Malkovrita de Kiiĉiro Furukaŭa
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Ursenbach

**Ursenbach** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Aarwangen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 930 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Ursenbach situas en la Svisa Mezlando proksimume 12 kilometrojn sudsudokcidente de la urbo Langenthal en la okcidenta flanko de la akvokolekta baseno de la rivero Langete, al kiu la nomdona rivereto Ursenbach senakvigas la komunuman teritorion. En nordoriento la komunumo etendiĝas ĝis al la bordo de la rivero Langete. La komunumo Ursenbach konsistas el la vilaĝo Ursenbach kaj la vilaĝetoj Oberdorf, Unterdorf, Hirseren, Richisberg, Lünisberg, kaj Hofen, kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 9,14 km², de kiuj 31,1% estas kovritaj de arbaro, 62,8% servas por agrikulturo kaj 5,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Ursenbach limas en nordo al Madiswil, en oriento al Rohrbachgraben, en sudoriento al Walterswil, en sudokcidento al Oeschenbach, kaj en nordokcidento al Ochlenberg.

## Trafiko 
Tra la komunumo Ursenbach kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 239 de Kleindietwil al Affoltern en Emme-Valo.
Flanke vojo kondukas de Ursenbach al Walterswil.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ursenbach datiĝas el la jaro 1201 kiel *Ursibach*. Dum mezepoko la mastroj de Ursenbach estis la Senjoroj de Aarwangen kaj la Monaĥejo Rüegsau. La malalta jurisdikcio estis al la Voktejo Ursenbach, kiu troviĝis sub la regado de la Grafoj de Kiburgo, kies havaĵon en la jaro 1406 heredis la urbo Berno. La Voktejo Ursenbach estis pandigita al la Senjoroj de Grünenberg kaj fariĝis en la jaro 1407 respektive 1414 berna havaĵo kaj estis atribuita al la Voktejo Wangen. Dum la tempo de la Helveta Respubliko de 1798 ĝis 1803 la komunumo apartenis al la distrikto Langenthal, poste ĝi estis atribuita al la distrikto Aarwangen, kiu per ĝis dissolviĝo la 1-an de januaro 2010 estis integrita al la administra distrikto Supra Argovio. En la jaro 1888 kaj 1889 la komunumo Ursenbach konsedis la vilaĝeton Hubberg al Dürrenroth kaj Walterswil kaj siaflanke ricevis la vilaĝetojn Richisberg de Oeschenbach kaj Lünisberg de Wynigen.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Ursenbach

## Bildoj 

Dosiero:Ursenbach Reformierte Kirche 03.jpg|Reformita preĝejo de Ursenbach
Dosiero:Ursenbach Reformierte Kirche 09.jpg|Interno de la preĝejo, orgeno
Dosiero:2012-03-01-Supra Argovio (Foto Dietrich Michael Weidmann) 343.JPG|Gastejo Löwen Ursenbach
Dosiero:2012-03-01-Supra Argovio (Foto Dietrich Michael Weidmann) 351.JPG|Vilaĝa strato
Jenő Kiss

**Jenő Kiss**

* Jenő Kiss (aktoro)
* Jenő Kiss (lingvisto)
* Jenő Kiss (remisto)
* Jenő Kiss (poeto)
* Jenő Kiss (pastro)
Stella by Starlight

**Stella by Starlight** estas komponaĵo de Victor Young, kiu pli malfrue fariĝis ĵaza normkanto. La kanto publikiĝis en la jaro 1944. Ĝi estis verkita por la filmo *The Uninvited*, kies titolmelodio ĝi estis.

## Strukturo 
La kanto estas „harmonie abunda, preskaŭ impresionisma peco“ kaj memoras pro sia rapsodia karaktero al Sergej Rachmaninoff. La komponaĵo, kiu staras en G-maĵoro, havas klare maĵoran karakteron. La strukturo estas pro ĝia 32-takta A1-B-C-A2-formo nekutima, je kio la parto A2 havas tre memstarajn trajtojn.

Komence la kanto estis nura instrumentmuzikaĵo. Ned Washington verkis en 1946 la kantotekston. Je tio li transprenis la originalan titolon en la tekston, kio klarigas ĝian nekutiman pozicion: la titolo aperas nur post tri kvaronoj de la kanto.

## Akcepto 
La sonregistraĵo el 1947 fare de trumpetisto Harry James kaj lia orkestro atingis rangon 21 de la tiamaj popularmuzikaj ranglistoj. Du monatojn poste Frank Sinatra surdiskigis la kanton „Stella By Starlight“; lia versio ankaŭ atingis la rangon 21.

*Stella by Starlight* fariĝis unu el la plej sukcesaj normkantoj same de populara kiel de ĵazmuziko. Laŭ *jazzstandards.com* ĝi validas kiel la deka plej ofte surdiskiĝinta normkanto. En ĵazo Charlie Parker kiel unua surbendigis ĝin dum siaj sonregistradoj januaron de 1952 ĉe Verve, mallonge poste sekvis Stan Getz (decembron de 1952), poste ekestis pianoversio de Bud Powell kaj bandega surdiskigo de la orkestro de Stan Kenton. Pli malfrue Miles Davis plurfoje surbendigis la pecon, je siaj sonregistradoj por la albumo *The Complete Live at the Plugged Nickel * en 1965 je Ĉikago li ludis ĝin abstraktmaniere. Ankaŭ John Abercrombie, Dexter Gordon, Bill Evans, Jim Hall, Keith Jarrett, Joe Pass, Art Pepper, Joe Lovano kaj multaj aliaj surdiskigis instrumentajn versiojn de *Stella by Starlight*; kantversioj devenas i.a. de Chet Baker, Ella Fitzgerald, Dick Haymes, Ray Charles kaj Tony Bennett.

## Literaturo 
* Ken Bloom: *The American Songbook - The Singers, the Songwriters, and the Songs - *. New York City, Black Dog & Leventhal, 2005 ISBN 1-57912-448-8)
* Bielefelder Katalog Jazz, 1988 kaj 2002
* Hans-Jürgen Schaal (Hrsg.) *Jazz-Standards. Das Lexikon*; Bärenreiter, Kassel, 2004 (3-a eldono); ISBN 9783761814147

## Eksteraj ligiloj 
* jazzstandards.com
* Informoj, harmonioj kaj kantoteksto
* Harmonia analizo de la kanto

## Referencoj 
Kategorio:Ĵazaj normkantoj
Kategorio:Verkoj de 1944
Banurbo

[eta|Kuracdomo en [Scheveningen, Nederlando]]
**Banurbo**  (de *bani* kaj urbo) estas restadloko situanta marborde kaj aranĝita por gastigi feriantojn, kaj pli ĝenerale banloko, organizita por la kuracado de diversaj malsanoj per mineralaj akvoj aŭ ŝlimoj, ne nur marborde.

## Prezentado 
La ĉefa aktivaĵo de banurbo estas fontbana turismo aŭ marbanoj.

## Vidu ankaŭ 
* Mineralaj akvejoj de Kaŭkazo (Rusio)

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kuracloko
* Marbanejo
* Marbordo
* Plaĝoj 
* Kuracbanloko


Kategorio:Urbo
József Darvas

**József DARVAS** [jOĵef darvaŝ], hungare **Darvas József,** Esperante **Jozefo Darvas** estis hungara verkisto kaj politikisto.

József Darvas naskiĝis, kiel **Dumitrás József** la 10-an de februaro 1912 en Orosháza. Li mortis la 3-an de decembro 1973 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li naskiĝis en malriĉa familio. Li frekventis lernejon en Kiskunfélegyháza, poste li estis senpostena instruisto. Li aliĝis al junularaj komunistoj, tial li estis kondamnita. Li debutis, kiel poeto en 1932, kiel romanisto post 2 jaroj. En 1934 li komencis verkadi-redakti, kiel ĵurnalisto. Post la 2-a mondmilito li aktivadis ankaŭ en la politiko kaj ĝis la morto li estis parlamentano, kelkfoje li estis ankaŭ ministro. Dum la revolucio en 1956 li estis preskaŭ mortbatita sur la strato. En 1956 kaj 1960 li ricevis premiojn Kossuth kaj ankaŭ aliajn premiojn poste aŭ antaŭe. Lia kariero impetis precipe post la revolucio, ĉar la aliaj verkistoj silentis, sed li produktis verkojn laŭ gusto de la partio.

## Verkoj (elekto) 
* *Fekete kenyér* (Nigra pano), romano pri la kamparana malriĉeco, 1934
* *Elindult szeptemberben* (Oni startis septembre), membiografia romano, 1940
* *Új népért, új kultúráért* (Por nova popolo, por nova kulturo), 1956
* *Kormos ég* (Fulga ĉielo), dramo pri la okazintaĵoj en 1956, 1959
* *A harminckilences dandár* (La 39-a soldat-brigado), filma scenario, 1960
* *Hajnali tűz* (Aŭrora flamo), dramo pri la kolĥozoj, 1961
* *Részeg eső* (Ebria pluvo), 1963, en la sekva jaro ankaŭ teatraĵo pri la okazintaĵoj en 1944 kaj 1956
* *Októberi köd* (Oktobra nebulo), romano, 1970

## En Esperanto aperis 
* en Hungara Antologio, 1983 fragmento el *Részeg eső* (Ebria pluvo)
* *Amara Pano*, tradukita de László Somlai

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Darvas
Darvas
Marbano

[eta|180px|Maraj [bankostumoj en 1898.]]

**Marbano** konsistas en sinbanado, parte aŭ tute, en maro aŭ oceano, por profiti de la marondoj kaj de la proprecoj de mara akvo. Marbano povas esti luda, sed ankaŭ kuraca.

## Prezentado 
La modo de la marbanoj naskiĝis en Anglio en la 18-a jc : en 1753, la kuracisto Russel publikigis  *Les effets des bains de mer sur les glandes* (La efiko de la marbanoj al la glandoj). Konvinkita per tiu teorio, la princo de Kimrujo iris al Brighton en 1783 por apogi la malfermon de la unua banentrepreno en la historio. La furoro de la marbanoj kun kuraca celo atingis Francion en la 1820-aj jaroj, kie la urboj Dieppe kaj Boulogne-sur-Mer estis la unuaj, kiuj inaŭguris marbanajn instalaĵojn. La virinoj, en sespeca bankostumo, ŝanĝis siajn vestojn en banbudoj starigitaj sur ĉaroj tirataj de ĉevaloj. Tiuj ĉaroj kondukis ilin rekte en la maron, de kiu ili malsupreniris per ŝtuparoj, helpataj de naĝgardantoj en unupeca bankostumo kaj gardataj de cenzuristoj.

Kun la disvolviĝo de la fervojaj kaj poste aŭtomobilaj transportoj, la modo de la marbanoj disvolviĝis poste fine de la 19-a jc. Tiu tendenco, plifortigata laŭlonge de la 20-a jc, aparte dank'al la kreado de la kunpagaj ferioj, instigis al la kreado de banurboj laŭ la bordo de atlantika oceano (Biarritz) kaj laŭ la Manika markolo (Le Touquet), kelkfoje je la loko de malnovaj fiŝkaptistaj vilaĝoj (Audresselles, Wissant).

Nun la marbanoj estas tre popularaj, kaj la kutimoj komence parizaj estas nun tiuj de multaj belgoj, britoj kaj germanoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Aneksaĵoj 
### Bibliografio 
*  http://carole.lavoie.free.fr/chateaŭ.htm *Les châteaux des dunes*, sagao en 3 romanoj verkitaj de Carole Lavoie, kiu priskribas la aventuron de la marbanoj de la 19-a jc ĝis nun :

Kategorio:Turismo
Kategorio:Maro
4189 Sajano

**4189 Sajano** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 22-an de septembro 1979 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la montoj Sajano (cirile: *Саяны*), montaro en la suda Siberio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Sándor Rákos

**Sándor RÁKOS,** [ŝAndor rAkoŝ], hungare **Rákos Sándor,** Esperante **Aleksandro Rákos** estis hungara poeto kaj tradukisto.

Sándor Rákos naskiĝis la 25-an de novembro 1921 en Kálmánháza. Li mortis la 25-an de decembro 1999 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li frekventis gimnaziojn en Hajdúnánás kaj Nyíregyháza. La unuaj poemoj aperis en 1940. Inter 1942-1944 li frekventis universitaton, poste li ĵurnaladis 2 jarojn. En 1946 li venis al Budapeŝto, kie vi havis diversajn postenojn. Elde 1951 li estis profesie verkisto. En 1998 li ricevis premion Kossuth kaj pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkoj (elekto) 
### Poemlibroj 
* *Bujdosók fejedelme* (Princo de kaŝvagadantoj), 1943
* *Az eb válaszol* (La hundo respondas), 1949
* *Szegények vonulása* (Marŝo de malriĉuloj*, 1959
* *Hét zöld csillag* (Sep verdaj steloj), 1969
* *Harc a madárral* (Batalo kontraŭ la birdo), 1980
* *Két vers között* (Inter 2 poemoj), 1990
* *Zsuzsanna és a vének* (Suzana kaj la maljunuloj), 1997

### Tradukaĵoj 
* Eposo pri Gilgameŝ, 1960
* *Agyagtáblák üzenete'' (Mesaĝo de argilotabuloj), 1963

## En Esperanto aperis 
* en Hungara Antologio, 1983 poemo

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Iván Mándy

**Iván MÁNDY** [mAndi], hungare **Mándy Iván** estis hungara verkisto kaj scenaristo.

Iván Mándy naskiĝis la 23-an de decembro 1918 en Budapeŝto. Li mortis la 6-an de oktobro 1995 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li ne finlernis la gimnazion. Li komencis sian karieron en 1937, tiam aperis novelo en revuo. Post la dua mondmilito li laboris kiel sportraportisto, kaj li publikigis siajn literaturajn verkojn en la revuo *Újhold* (Novluno). Inter 1949-1955 li devis silenti pro la tiama politiko, tiam li laboris en Hungara Radio kiel dramaturgo, kaj li plibonigis radiospektaklojn surbaze de verkoj de aliaj verkistoj. En tiuj jaroj li skribis siajn famajn fabelromanojn por infanoj kaj junuloj. Ekde 1954 li estis profesia verkisto. En 1971 li edziĝis. (Lia edzino estas Judit Simon, kuracistino.) En 1988 li ricevis premion Kossuth kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkoj (elekto) 
* 1943 *A csőszház* (La kampogardista dometo), etromano
* 1948 *A huszonegyedik utca* (La 21-a strato), membiografia romano
* 1949 *Vendégek a palackban* (Gastoj en la botelo), noveloj
* 1955 *Egy festő ifjúsága. Barabás Miklós diákévei* (Juneco de pentristo. Junaj jaroj de Miklós Barabás), biografia romano por junuloj
* 1957 *Idegen szobák* (Fremdaj ĉambroj), noveloj
* 1967 *Régi idők mozija* (kinejo de malnovaj tempoj), novelo-serio
* 1977 *Álom a színházról* (Sonĝo pri la teatro), romano
* 1980 *A bútorok* (La mebloj), etromano
* 1989 *Önéletrajz* (Membiografio), noveloj kaj radioludoj
* 9 scenarioj por filmoj

## En Esperanto aperis 
* en Hungara Antologio, 1983 lia novelo

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1921
Mandy
Kategorio:Hungaraj novelistoj
Veenoord

**Veenoord** estas vilaĝo en Nederlando kaj estas parto de la komunumo Emmen en la provinco Drenthe.
Veenoord havas alton de 13 metroj (45&nbsp;feet). En 2004 ĝi havis populacion de ĉ. 2 200 homoj.

La plej grava vidindaĵo en Veenoord estas la Van Gogh-domo, kiu situas tuj apud la limo kun Nieuw-Amsterdam. En la tempo kiam la pentristo Vincent van Gogh vizitis la provincon, tie estis la gastejo de Hendrik Scholten. Van Gogh venis tien je la 3-a de oktobro 1883 kaj restadis dum du monatoj. Li faris tie multajn skizojn kaj pentraĵojn, kies subjekto estis "la vivo de la laboristoj en la torfejo".

La vilaĝo estas tutlande konata pro la sketado; laŭtradicie oni klopodas ke sur la sketejo de Veenoord ĉiujare okazas la unua maratono sur naturglacio. Kelkfoje la loka sket-asocio de Noordlaren aŭ Haaksbergen estas plifrua.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la areo de Veenoord

Koordinatoj

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Drento
László Benjámin

**László BENJÁMIN,** [lAslO benjAmin], hungare **Benjámin László,** Esperante **Ladislao Benjamin** estis hungara poeto kaj politikisto.

László Benjámin naskiĝis la 5-an de decembro 1915 en Budapeŝto. Li mortis la 18-an de aŭgusto 1986 en Budapeŝto.

## Biografio 
Pro malriĉeco li ne finlernis la gimnazion kaj li komencis labori en 1931 ĉe socialdemokratoj kaj en diversaj laborlokoj, kiel laboristo. Li komencis sian karieron en 1938, tiam aperis poemoj en diversaj revuoj. Dum la 2-a mondmilito li estis soldato, poste li ĵurnaladis 2 jarojn. Baldaŭe li havis postenojn en redaktejoj. Inter 1975-1980 li estis parlamentano. En 1950 kaj 1952 li ricevis premiojn Kossuth kaj pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkoj (elekto) 
* *Tollal és szerszámmal* (Per plumo kaj ilo), 1941
* *Örökké élni* (Vivi eterne), 1954
* *Egyetlen élet* (Unusola vivo), 1956
* *Ötödik évszak* (Kvina sezono), 1962
* *Kis magyar antológia* (Malgranda hungara antologio), 1966
* *Tüzet akartam* (Fajron mi volis), 1978

## En Esperanto aperis 
* en Hungara Antologio, 1983: 3 poemoj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Come Rain or Come Shine

**Come Rain or Come Shine** estas komponaĵo de Harold Arlen kun la teksto de Johnny Mercer. La kanto estis verkita por la muzikalo "St. Louis Woman" kaj publikigita en la jaro 1946.

Jam en la sama jaro surdiskiĝis diversaj versiojn de la kanto, ekzemple de Sy Oliver kun la orkestro de Tommy Dorsey, de Dinah Shore, de Frank Sinatra samkiel de Helen Forrest kun Dick Haymes. Ĝi ja ne eniris la furorkantajn ranglistojn, fariĝis tamen en la 1950-aj jaroj ĵaza normkanto.

La triopo de Bill Evans surbendigis en 1959 instrumentan version de la kanto por la muzikalbumo *Portrait in Jazz*. Samjare ankaŭ *Art Blakey kaj la Jazz Messengers* surbendigis ĝin por sia albumo *Moanin*'.

Krome ĝi surdiskigis denove Frank Sinatra (1961) samkiel Diane Schuur (1986), kiu ricevis por sia *Standards*-albumo Gremion por la plej bona virina ĵazkanta registraĵo. Keith Jarrett interpretis ĝin per sia *Standards-Trio*.

Kategorio:Ĵazaj normkantoj
Kategorio:Kantoj de 1946
Kalvinana preĝejo (Szeged)

La **Kalvinana preĝejo,** aŭ **Preĝejo de Nova Hungara Aŭroro** estas religia konstruaĵo en Hungario, en urbo Szeged.

## Historio 
Pli nova preĝejo konstruiĝis dum la 2-a mondmilito, ĉar la malnova preĝejo jam ne sufiĉis por la kalvinanoj. La unua meso okazis en 1947. La benkoj estis faritaj en 1958.
 
## Konstruaĵo 
La preĝejo havas iomete similecon al Vota Katedralo de Szeged. Fundamento de la interna parto formas kvinangulon, kies supro estas kupolo. Super la enirejo estas videbla ŝafido de Dio. La turo estas kvadratforma, sed la pinto estas piramido. Interne laŭ la kutimoj oni konstruis galerion. József Palka kreis la vitralojn.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Szeged
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Szeged‎
Csaba Lendvay

**Csaba LENDVAY** aŭ laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lendvay Csaba** - prononco de la persona nomo laŭ IPA [] - estas komputilisto kaj esperantisto de hungara deveno. Li naskiĝis  en Zalaegerszeg, Hungario, do nun estas -jara. Post esperantiĝo en lerneja aĝo, li ekagis en la loka Esperanto-asocio Juna Koro. En TEJO li aktivis precipe kiam li estis universitata studento pri analiza kemio de la Eötvös-Loránd-Universitato (ELTE) en Budapeŝto inter la jaroj 1974 kaj 1979. Tiutempe li estis la ĝenerala sekretario de Hungara Esperanto-Junularo kaj reprezentis la organizaĵon en internaciaj eventoj. Interalie li partoprenis en la komitato de TEJO, estis elektita membro de la estraro kaj funkciis kiel ĝenerala sekretario de TEJO.

En 1979 li komencis la profesian vivon kaj malpliigis la movadan engaĝigon. Sekvis edziĝo kaj nasko de filo. Post divorco li re-edziĝis kaj en 1989 translokiĝis al Kanado. En la dua edzeco li havas 2 filinojn. Nun li loĝas en Oakville en sud-centra Ontario (Kanado), urbo borde de la Ontaria Lago, sudokcidente de Misisogo kaj Toronto. Li profesie laboras kiel komputoscienca konsultanto.

[320px|eta|maldekstra|Dum la dua [IJF en Lido di Jesolo proksime de Venecio, printempe de 1978: Michela Lipari laŭdas Bruĉjon Casini. Aŭskultas la aliaj tiamaj TEJO-komitatanoj: Csaba Lendvay, Floreal Gabalda, Gert van Tongerloo kaj Thomas Bormann]]

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Kanadaj esperantistoj
Kategorio:Estraranoj de TEJO
Dinastio Pahlavi

eta|Kronado de Mohammad Reza Pahlavi en 1967
La **Dinastio de la Pahlavi** ( *Davlat-e Ŝahanŝahi-je Iran*, aŭ  *Dudmān-e Pahlavī*) estis la lasta dinastio de la ŝahoj de Irano.

La dinastio Pahlavi atingis povumon en 1925 kiel posteuloj de la Kaĝaroj. Tiuj estis detronigitaj post decido de la parlamento la . La  la parlamento nomigis Reza Ĥan ŝaho, do imperiestro persa. Post tio li estis nomita Reza Ŝah Pahlavi.

La regantoj de la dinastio estis:
* 1925–1941 Reza Ŝaho Pahlavi (1878–1944)
* 1941–1979 Mohammad Reza Shah Pahlavi (1919–1980)

Lasta tronheredonto estas Cirus Reza Pahlavi (* 1960).

Alia membro de la dinastio estas princino Aŝraf Pahlavi.

## Vidu ankaŭ
* Faravahar


*Pahlavi
Kategorio:Historio de Irano
Kategorio:Dinastioj de Irano
Kategorio:Islamaj dinastioj