Ordeno de la Suno de Peruo

[dekstra|eta|Atesto konfirmanta ke la Ordo de la Suno de Peruo estis konsiliĝita sur [Ernesto Burzagli en la nomo de la Prezidanto de la perua Respubliko en 1924.]]
La **Ordeno de la Suno de Peruo** () antaŭe la "Ordeno de la Suno" () estas la plej alta premio donita de la ŝtato de Peruo por civila kaj armea plejboneco. La premio estas la plej malnova civila premio en la amerika kontinento, kaj unue estis establita en 1821.

## Historio 
La ordeno estis origine establita la 8-an de oktobro 1821 fare de generalo José de San Martín alveninte en Limon, por rekoni tiujn kiuj elstaris en la kampanjo kontraŭ la hispana monarkio. La tri klasoj de rangoj por la ordeno estis, en descenda ordeno de prioritato: fondintoj (fundadores), elstarantoj (beneméritos) kaj partneroj (asociados).

La aljuĝado de la ornamado estis nuligita kvar jarojn poste, post kiam multaj ricevantoj de la ornamado komencis utiligi la premion kiel titolon de nobelaro, simila al la antaŭaj titoloj de Kastilio, kiuj estis konceditaj fare de la kolonia registaro. La Kongreso pasigis leĝon abolizantan la Ordenon de la Suno la 9-an de majo 1825.

En 1921 la ordeno estis reestablita por marki la centjaran jubileon de perua sendependeco.

## Rangoj 
* Granda Kolumo (Gran Collar)
* Granda Kruco (Gran Cruz)
* Grandioza Oficiro (Gran Oficial)
* Komandanto (Comendador)
* Oficiro (Oficial)
* Kavaliro (Caballero)

## Notindaj ricevintoj 
### Reĝaj moŝtecoj 
* Reĝo Philip la 6-a de Hispanio, investita kiel Granda Kruco (17 oktobro 1991) kaj poste antaŭenigita al Granda Kolo (7 julio 2015)
* Emir Tamim ujo Hamad Al Thani de Kataro, Granda Kolo (13 februaro 2014)
* Reĝo Abdullah la 2-a de Jordanio, Granda Kruco kun Diamantoj (23 majo 2005)
* Reĝo Mohamed la 6-a de Maroko, Granda Kruco kun Diamantoj (30 novembro 2004)
* Reĝino Letizia de Hispanio (kiel Princino de Asturio), Granda Kruco (5 julio 2004)
* Princo Albert la 2-a de Monako (kiel Hereda Princo), Granda Kruco (25 novembro 2003)
* Reĝo Ja'afar de Negeri Sembilan de Malajzio, Granda Kruco kun Diamantoj (8 novembro 1996)
* Reĝo Rama la 9-a de Tajlando, Granda Kruco kun Diamantoj (8 novembro 1996)
* Princo Michael de Kent, Granda Kruco (2 novembro 1994)
* Reĝo Rama la 10-a el Tajlando, Granda Kruco (10 aprilo 1993)
* Imperiestro Akihito, investita kiel Granda Kruco (11 majo 1967) kaj poste antaŭenigita al Granda Kruco kun Diamantoj (13 marto 1992)
* Empress Michiko, Granda Kruco (13 marto 1992)
* Reĝino Sofía de Hispanio, Granda Kruco (17 oktobro 1991)
* Reĝo Juan Carlos la 1-a de Hispanio, Granda Kruco kun Diamantoj (8 novembro 1978)
* Imperiestro Haile Selassie, Granda Kruco (1966)
* Reĝo Albert la 2-a de Belgio (kiel Princo de Liège), Granda Kruco (23 oktobro 1965)
* Princo Filipo, Duko de Edinburgo, Granda Kruco kun Diamantoj (13 februaro 1962)
* Imperiestrino Nagako, Granda Kruco (24 aprilo 1961)
* Reĝino Elizabeth la 2-a de Britio, Granda Kruco kun Diamantoj (1960)
* Reĝo Gustaf la 6-a Adolf de Svedio
* Reĝo Eduardo la 8-a de Britio (kiel Princo de Kimrio), Granda Kruco (1931)
* Reĝo Alfonso la 13-a de Hispanio, Granda Kruco kun Diamantoj (1923)
* Reĝo Gustaf la 5a el Svedio, Granda Kruco kun Diamantoj (1923)
* Reĝo Christian la 10-a el Danio, Granda Kruco kun Diamantoj (1922)
* Reĝino Wilhelmina de Nederlando, Granda Kruco kun Diamantoj (1922)
* Reĝo Albert la 1-a el Belgio, Granda Kruco kun Diamantoj (1922)
* Reĝo Viktoro Emmanuel la 3-a de Italio, Granda Kruco kun Diamantoj (1922)
* Reĝo Haakon la 7-a de Norvegio, Granda Kruco kun Diamantoj (1922)
* Imperiestro Yoshihito de Japanio, Granda Kruco kun Diamantoj (1922)
* Reĝo Ferdinand la 1-a el Rumanio, Granda Kruco kun Diamantoj (1922)
* Granda Dukino Charlotte de Luksemburgio, Granda Kruco kun Diamantoj (1922)
* Reĝo Leopold la 3-a de Belgio (kiel Princo de Belgio), Granda Kruco kun Diamantoj (1922)

### Aliaj homoj 
[eta|[Unua Damo de Usono|Usono Unua Damo Pat Nixon estas premiita la Grandan Krucon de la Ordeno de la Suno pro ŝiaj penoj liveri humanitarajn provizojn post tertremo en 1970. Ĉe maldekstro estas perua Unua Damo Consuelo Velasco; ĉe rajto estas la perua Ambasadoro al Usono.]]

* Marcelo Rebelo de Sousa
* Ramón Miranda Ampuero
* Henry Harley "Hap" Arnold
* François Mitterrand, Granda Kruco kun Diamantoj (9 oktobro 1987)
* Javier Pérez de Cuéllar, Granda Kruco kun Diamantoj (29 marto 1984)
* Leonid Breĵnev, Granda Kruco kun Diamantoj (9 junio 1978)
* Carlos Andrés Pérez, Granda Kruco kun Diamantoj (11 novembro 1976)
* Nicolae Ceaușescu, Granda Kruco kun Diamantoj (14 septembro 1973)
* Patricia Nixon, Granda Kruco kun Diamantoj (23 junio 1971)
* Charles de Gaulle, Granda Kruco kun Diamantoj (15 decembro 1969)
* G. E. Berrios
* Fernando Belaúnde Terry, Granda Kruco kun Diamantoj (20 julio 1963)
* Ernesto Burzagli
* Rosa Campuzano
* Arturo "Zambo" Cavero
* Eduardo Frei, Granda Kruco kun Diamantoj (13 novembro 1964)
* Pietro Gasparri, Granda Kruco kun Diamantoj (1922)
* Friedrich Ebert, Granda Kruco kun Diamantoj (1922)
* Gerardo Chavez
* Rafael Correa
* Roberto Dañino
* Alfredo Pareja Diezcanseco
* Plácido Domingo
* Juan Diego Flórez
* Francisco Estévanez Rodríguez
* Frank Freyer
* Charles de Gaulle
* Pablo Grimberg Umansky
* Herbert Hervey, 5a Marquess de Bristol
* Thor Heyerdahl
* Guillermo Hillcoat 
* Daisaku Ikeda
* Cristina Fernández de Kirchner
* Aleksej Kosigin
* Sergej Lavrov
* Lee Hsien Loong
* Martín Vizcarra
* Paul McCartney
* George Marshall
* Dmitrij Medvedev
* José Mujica
* Pat Nixon, 1970 
* Valentín Paniagua
* Ĉiang Kai-ŝek
* Georgios Papandreou
* Maria Reiche
* Ford O. Rogers
* Maria Rostworowska
* Manuela Sáenz
* Haile Selassie
* John F. Shafroth Jr.
* Jagatjit Singh de Kapurthala
* Yma Sumac
* Fernando de Szyszlo
* Herman Braun-Vega
* Julio C. Tello
* Valentina Tereŝkova
* Danilo Türk
* Donald Tusk
* Somchai Wongsawat
* Gian Marco Zignago
* Mahathir bin Mohamad
* Yasuhiro Nakasone

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Werlich, Robert. (1965). *Orders and Decorations of All Nations: Ancient and Modern, Civil and Military.* (*Ordenoj kaj Ornamadoj de ĉiuj nacioj: Antikva kaj Moderna, Civila kaj Militistaro*) Washington, D.C.: Quaker Press. OCLC 390804
* myetymology

Kategorio:Premioj
Kategorio:Naciaj simboloj de Peruo