open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kilto

[eta|Dancisto en kilto dum la [Altlandaj Ludoj ]]
eta|Dancistino en kilto
**Kilto** estas el lano teksita, malantaŭe faldita vind-jupo kiun ĉefe viroj portas en Skotio. La longo estas tia, ke la kilto tuŝas la genuojn, sed la portanto genuiĝanta, la kilto ne devas tuŝi la plankon.
Tradicie la kilto estas por viroj, virinoj portas tiel nomataj *kilted skirts*, kiltecaj jupoj kiuj povas esti pli longaj aŭ pli mallongaj ol veraj kiltoj.

## Historio 
La nuna kiel kilto (*fèileadh beag*, malgranda plejdo) konata vestaĵo estis elpensita en 1725 de la angla fabrikposedanto Thomas Rawlinson. Ĉar en sia ŝtalfabriko li estis dunginta kelkajn skotojn, kaj pensis ilin endanĝeritaj pro la porto de la volumena plejdo, li mallongigis la *great belted plaid* (*fèileadh mor*, granda plejdo) kaj kunkudrigis la faldojn en la vestaĵo.

Pri certeco de la plejdo kiel vestaĵo oni certas nur ekde la 16-a jarcento. Ĝi kreiĝis, kiel indikas la nomo, el kovrilo, kiujn komence de la 17-a jarcento, skotoj portis sur la ŝultro super siaj kiteloj, nomitaj *cotte*. Iom poste oni trovas la vorton por nomi la ŝtofon el kiu estis farita la vestaĵoj de la skota armeo dum la popolmilito de 1693: ŝtrumpoj, pantalonoj kaj kamizoloj. El tekstoj el tiu epoko tamen evidentiĝas ke ili estis unue unukolora kaj ne kvadratitaj.

## Sciindaĵoj 
La porto aŭ neporto de subvestoj sub la kilto estas foje temo de debatoj. Iuj pensas ke necesas porti subvestojn en ĉiuj cirkonstancoj, kaj se oni ne faras tion, temas pri formo de ekshibicio aŭ eĉ pri sibarismo. Aliuloj kontraŭas ke oni neniam portu subvestojn, ĉar tio kontraŭus la tradicion. La plejmultaj kiltoportantoj havas sian propran preferon, kaj ĝenerale ne zorgas pri kio la aliaj povas porti - aŭ ne porti - sub iliaj kiltoj. La uniformoj kiujn portas anoj de kelkaj militistaj regimentoj ne toleras subvestojn; la porto de la kilto sen subvestoj estas tiel ofte nomita "regimenta".

En iuj cirkonstancoj, subvestoj povas esti necesaj. Ekzemple kiam oni dancas aŭ sportas, kiel dum la *"Highland Games"* (Altlandaj Ludoj). Estas ofte malfacile al iu, kiu ne kutimas la porton de kilto, konservi sian dececon, kiam li portas ĝin "regimente", ĉefe dum ventego. Unu el la unuaj kilto-fabrikistoj, kaj ankaŭ la plej malnova perpoŝtvendejo de Skotlando, proponas subvestojn specifajn por kiltoj, sed la plejmultaj kiltoportantoj preferas uzi tradiciajn kalsonojn aŭ subvestojn.

Fine, la decido porti, aŭ ne porti, subvestojn ĉiam revenas al la kiltoportanto. Ĉiel, tio, kion ĝentlemano portas sub sia kilto, rigardas nur lin mem. Ekzistas neskribita regulo, laŭ kiu viro bonedukita estu diskreta pri la afero. Tiel, respondo al la demando pri ĉi tiu temo ebligas konjekton de la respondo, sed malofte respondas rekte.

Eblaj respondoj estas:
* *"nothing is worn"* (*nenio estas portata/difektita* - en la angla *worn* signifas samtempe *vestaĵo portata* kaj *io difektita*).
* *"ĉio perfekte funkcias"*
* *"ŝuoj kaj ŝtrumpoj"*

## Eksteraj ligiloj 
* Historio pri tradiciaj skotaj vestoj  
* The Scottish Tartans Society, la societo de skotaj kiltoj  

Kategorio:Vestoj
Hankasalmi

**Hankasalmi** estas komunumo en la provinco Meza Finnlando de Finnlando. Ĝis la jaro 2009 ĝi ankaŭ apartenis al la tiutempa gubernio Okcidenta Finnlando. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . Hankasalmi estas fondita en 1872.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Meza Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Okcidenta Finnlando
MP4 (sinteza sango)

**MP4** (*Hemospan*) estas sinteza sango. Ĝi enhavas hemoglobinajn molekulojn en politetilena glikolo (PEG). Tie la korpetoj estas pli grandaj ol la hemoglobino kaj pli bone ligas la oksigenon. La fluidaĵo estas pli densa, la viskozeco similas al tiu de la sango.

La MP4 fordonas oksigenon en la kapilaroj, en la bestaj provesploro oni sukcesis ĉe hamstro, porkoj. Oni sukcese provis ĝin je 20 homoj (septembro de 2005).

Oni pli frue elprovis pli maldensajn fluidaĵojn, kiuj fordonis la oksigenon jam en la arterioj, ili ligis la nitrogenan oksidon, kio kaŭzis platiĝon, mallarĝiĝon de la vaskuloj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn4760 

Kategorio: Hematologio
Boaventura de Sousa Santos

**Boaventura de SOUSA SANTOS** estas doktoro pri jursociscienco el Universitato de Yale kaj profesoro de la Fakultato pri Ekonomio de Universitato de Koimbro (Universitato de Koimbro). Li estas nuntempe unu el la ĉefaj intelektuloj pri sociaj sciencoj.

Lia profesia vivo lastatempe estas signata de lia proksimeco al la movadoj partoprenantaj en la Monda Socia Forumo kaj de lia partopreno en kunordigado de pluraŭtora esplor-verko nomata *Reinventi la Socian Liberiĝon: Por Pliaj Manifestoj*.

Kategorio:Doktoroj
Guto

eta|maldekstra|Gutoj

**Guto** - malgranda kvanto de likvo, troviĝas en vakuo, gaso aŭ alia fluido, en kiu tiu likvo nesolvebliĝas. Kaŭze de intermolekulaj fortoj, tiu kvanto de likvo formas globforman objekton, kiu havas eble la plej malgrandan surfacon por tiu maso kaj kondiĉoj. Praktike la plej ordinaraj estas gutoj de akvo aŭ akvasolvoj en aero.

Pluvo estas likva akvo en formo de gutoj kiuj estis kondensitaj el la atmosfera akvovaporo kaj poste precipitiĝas — tio estas, iĝas sufiĉe peza por fali laŭ la forto de gravito.

## Proverbo 
Ekzistas pluraj (17) proverboj pri guto en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Likvaĵoj
Palimpsesto de Arkimedo

La **palimpsesto de Arkimedo** estas kodekso el kapra pergameno, enhavante verkon de Arkimedo pri la naĝantaj korpoj, en la greka lingvo. Ĝi estis kopiita en la 10-a jarcento (en Konstantenopolo) al pergameno verŝajne fare de Leo la Geometro. Post tri jarcentoj, krucmilitistoj forrabis la kodekson kaj kunportis ĝin al Jerusalemo. Tie la monaĥo Johanes Muronas forigis la tekstojn kaj skribis piajn kantojn en ĝin. Li ankaŭ duonklinis la paĝojn kaj uzis ankaŭ pergamenojn de oratoro Huperiedes kaj aliaj antikvaj filozofoj. Li skribis greklingvan, ortodoksan preĝlibron, 174-paĝan. Malgraŭ la originalaj tekstoj de Arkimedo estis forigitaj, ni nun povas denove legi ilin almenaŭ plejparte per modernaj metodoj.

En la 20a jarcento falsigistoj enigis orumitajn pentraĵetojn en la libron por pluvalorigi ĝin.

Kategorio:Arkimedo
Kategorio:Palimpsestoj
Kategorio:Matematikaj verkoj
Palimpsesto

[eta|dekstra|290px|*[Codex Ephraemi Rescriptus*, Nacia Biblioteko de Francio]]
La **palimpsesto** estas tia pergameno, el kio oni forigis skrape tekston por skribi novan anstataŭe. La anstataŭitan tekston oni povas videbligi per rentgenfluoreska analizo.

La naturo de pergameno permesis sian reuzon, male al papiro, kiu estas malforta materialo. Pergamenon oni povas lavi kaj skrapi por reuzado, papiron oni disŝirus se oni provus fari tion. Alie, pergameno estas tre multekosta, ĉar estas farita el haŭto de bestoj. La naturo de inko uzita en antikvo (forviŝebla) ankaŭ helpis la reuzo de pergamenojn, la mezepoka inko estis neforviŝebla kaj havas kemiajn formulojn malsamaj al tiuj de antikva tempo, pro kio la antaŭa teksto povas reaperi per kelkaj teknikoj.

Oni pensas ofte ke farado de pergameno haltis dum Mezepoko, sed tio ne estas vero. La farado de pergameno estas iom simpla, kaj daŭris preter la enkonduko de papero en okcidento, ĉefe de judoj, sed ĝia alta prezo igis homojn reuzi malnovajn pergamenojn.

Ankaŭ multaj homoj pensas (pro antaŭjuĝo aperita en Renesanco kaj Reformacio), ke palimpsestoj celis detrui tekstojn, kiujn la Eklezio kondamnis kiel maldecajn aŭ herezajn, sed plejparto de forigitaj tekstoj rilatis al personaj dokumentoj, leterojn, kontraktoj, ktp., t. e., tekstoj, kiuj estis literature negravaj. Foje, kompreneble, gravaj tekstoj ankaŭ estis forigitaj.

## Vidu ankaŭ 
* Palimpsesto de Arkimedo

Kategorio:Manuskriptoj
Luciano Floridi

**Luciano FLORIDI** estas itala filozofo naskiĝinta en 1964 en Romo. Li laboras por la Universitato de Oksfordo kaj estas plej bone konata pro lia esploro pri skeptikaj tradicioj kaj pro lia fonda laboro pri filozofio pri informo kaj pri informa etiko.

## Verkoj 
* *Augmented Intelligence — A Guide to IT for Philosophers*. Roma: Armando, 1996.
* *Scepticism and the Foundation of Epistemology - A Study in the Metalogical Fallacies*. Leiden: Brill, 1996.
* *Internet - An Epistemological Essay*. Milano: Il Saggiatore, 1997.
* *Philosophy and Computing: An Introduction*. London/New York: Routledge, 1999.
* *Sextus Empiricus, The Recovery and Transmission of Pyrrhonism*. Oxford: Oxford University Press, 2002.
* *The Blackwell Guide to the Philosophy of Computing and Information*. Oxford: Blackwell, 2003.

## Eksteraj ligiloj 
* Home page and articles online
* Interview for the American Philosophical Association — *Philosophy And Computing Newsletter* 
* Biography, in English 
* Biography, in Italian, from *Cervelli in Fuga* (Roma: Accenti, 2001) 
* Where are we in the philosophy of information? The Bergen podcast 
* Floridi's Information Ethics, video of a workshop at NA-CAP

Kategorio:Italaj filozofoj
Louis-Auguste de Bourbon

eta|250px|dekstra|Louis-Auguste de Bourbon**Louis-Auguste de BOURBON**, duko de Maine, duko de Aumale, princo de Dombes kaj grafo de Eu (naskiĝis la 31-an de marto 1670 en Saint-Germain-en-Laye - mortis la 21-an de majo 1736 en Sceaux) estis unu el la eksteredzaj filoj de la franca reĝo Ludoviko la 14-a kaj de lia amantino Françoise Athénaïs de Rochechouart de Mortemart (alinomata *Madame de Montespan*).

Ekde sia naskiĝo, Louis-Auguste estis prizorgita de Françoise d'Aubigné (estonta markizino de Maintenon), kiu jam zorgis pri lia pliaĝa frato. Françoise d'Aubigné tre ŝatis la junan knabon, kaj tio helpis lin multege dum la reĝado de Ludoviko la 14-a. Li estis agnoskita en 1673, kaj transloĝiĝis al la reĝa kortego de Versailles en 1674, kune kun siaj fratoj kaj sia guvernistino.

Je la 19-a de majo 1692, li edziĝis Anne-Louise Bénédicte de Bourbon-Condé. Li havis kun ŝi sep infanojn, sed neniu el tiuj ĉi generis idon.

En 1714, Ludoviko la 14-a subskribis edikton, laŭ kiu Louis-Auguste kaj liaj idoj povis heredi la francan kronon se la legitima princo (la estonta Ludoviko la 15-a) forpasus.

La Regenteco (1715-1723), en la historio de la Reĝlando Francio, antonomazie referencas al la periodo de regenteco instalita post la morto de Ludoviko la 14-a (1a de septembro 1715) pro troa juna aĝo de lia nomumita heredanto: nome Ludoviko la 15-a, kiu tiam havis nur 5 jarojn kaj 9 monatojn. Tiu periodo estas markita per la enpovigo de Filipo, duko de Orleano, princo laŭ sango (el reĝa familio), malprofite por Louis-Auguste, duko de Maine, nur eksterleĝeca filo de la reĝo, kio okazigis ian agitadon de la kortego.

## Vidu ankaŭ 
* Burbono (dinastio)

Kategorio:Naskiĝintoj en Saint-Germain-en-Laye
Kategorio:Francaj nobeloj
Louisauguste
Pustiniș

**Pustiniș** [pustiniŝ] (hungare **Öregfalu**, germane **Pustinisch**) estas vilaĝo en Rumanio sudokcidente de Timișoara. En 1910 ĝi havis 1353 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 695 (rumanoj, 24 % da hungaroj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1828. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Torontál vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Uivar.

En la censo de 2002 la 688 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

Pustiniș situas sur la dekstra bordo de kanalo Bega, proksime al la landlimo al Serbio. Tra la vilaĝo pasas la nacia vojo DN59B. Pustiniș havas fervojan haltejon sur la linio inter Cărpiniș kaj Ionel, sed komence de 2014 tie ne trafikis trajnoj.

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Timiș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Timiș
Loka Spirita Asembleo

**Loka Spirita Asembleo** (**LSA**) estas la plej malgranda instanco de la Bahaa Administra Ordo. "Lokaj Spiritaj Asembleoj" estas establataj en ĉiu urbo aŭ vilaĝo, kie loĝas almenaŭ naŭ bahaanoj, kiuj havas pli ol 21 jarojn, krom en landoj kie ili ne rajtas establi instancojn (ekz. Irano, Ĉinio).

## Historio 
''Bahá'u'lláh*, Fondinto de la Bahaa Kredo ordonis, ke en ĉiu urbo kaj vilaĝo estos establata "Domo de Justeco". Tiuj "Domoj de Justeco" estus la religiaj kaj leĝodonaj instancoj en ĉiu areo en la plene evoluinta Bahaa Monda Komunumo. *Bahá'u'lláh* ankaŭ skribis pri Internacia aŭ "Universala Domo de Justeco", kiu estus la superrega neerarema registaro por la tuta homaro.

*'Abdu'l-Bahá* en sia "Volo kaj Testamento" klarigis, ke ankaŭ ekzistus dua aŭ "Nacia Domo de Justeco" en ĉiu lando. *Shoghi Effendi* en siaj leteroj plie klarigis, ke la Lokaj kaj Naciaj Domoj de Justeco nun estas en sia infaneco. Tial, li nomis ilin "Spiritaj Asembleoj".

## Rolo 
Ĝis la tempo, kiam la Bahaa Kredo estos akceptita kiel ŝtata religio, "Lokaj Spiritaj Asembleoj" nur havas religian rolon ene de ĉiu bahaa komunumo. Ili organizas la Deknaŭtagajn Festojn kaj la sanktajn tagojn. Ili organizas instruajn agadojn kaj ĝenerale traktas ĉiujn lokajn problemojn.

## Voĉdonado 
"Loka Spirita Asembleo" estas voĉdone elektita nur dum la sankta festo de *Rid&#803;ván'' (Rezvano) ĉiujare. Bahaanoj, kiuj havas pli ol 21 jarojn kaj validajn rajtojn administrajn, kolektiĝas kaj voĉdonas por 9 personoj, kiuj al ili ŝajnas taŭgaj. La voĉdona procezo estas sekreta kaj neniu rajtas nomi sin kiel kandidaton aŭ diri al kiu li/ŝi voĉdonis.

En komunumo, kie nur estas naŭ bahaanoj havante 21 jarojn, ili nur devas deklari sin "Loka Spirita Asembleo".

Kategorio:Bahaismo
Kategorio:Administra Ordo
Ulrich Wickert

**Ulrich WICKERT** (Ulriĥ Vikert) naskiĝis la 2-an de decembro 1942 en Tokio kaj estas germana ĵurnalisto kaj verkisto.

## Junaĝo
Ulrich wickert naskiĝis en Tokio ĉar lia patro, Erwin Wickert, laboris en la germana ambasadorejo en Japanio. Li studis en Heidelberg kaj Parizo (li hodiaŭ tre bone parolas la francan lingvon), ĉar lia patro laboris en la germana delegitaro en la NATO.

Dum la 1960-aj jaroj, li studis politiksciencon kaj juron en Bonn, kaj estis stipendiulo en la Wesleyan University (Usono). Li jurdiplomiĝis en la jaro 1968 kaj ekis sian karieron ĉe ARD (germana televido).

## Kariero ĉe ARD
Lia plej granda posteno estis en *Tagesthemen*, de la 1-a de julio 1991 ĝis la 31-a de aŭgusto 2006.

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Viroj
La Pafklik

**La Pafklik** estas esperantparolanta hiphopa duopo, kiu unue koncertis en 2006 (dum Festo en Francio). Ĝi repas nur en Esperanto. Ĝi konsistas el du junaj parizanoj, Platano kaj Katakana. Platano repas kaj skrapumas, dum Katakana komponas muzikon kaj repas.

La Pafklik jam koncertis en Francio, Pollando, Germanio, Slovakio antaŭ esperantistoj kaj ne-esperantistoj. Okazis koncerto en Parizo en ne-esperantista medio.

La  2008 la Pafklik eldonis sian unuan albumon, kiu ankaŭ estis la unua rep-albumo tute en Esperanto, *Fek al Esperanto*. La temoj de la kantoj estas diversaj, de humuraj kaj ironiaj tekstoj, kanabo kaj alkoholo, ĝis soci- kaj politik- kritikoj.

La bando aperigis novajn repstilojn en esperanto: G-funko, hardkora repo kaj rokrepo.

## Anaro 
* Platano
* Katakana

## Diskaro 
* 2009 - *Fek al Esperanto*

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 
* 
* La Pafklik ĉe MySpace
* La Pafklik ĉe Ipernitio
* Reklamfilmeto de la albumo *Fek al Esperanto*


Kategorio:Esperantaj muzikaj grupoj
Hrihir Tjutjunnik

**Hryhir Tjutjunnyk** (1937-1980), ukraine **Григір Тютюнник**, naskiĝis en kamparula familio. Laboris en kolĥozo, tanka uzino, minejo, central-konstruado, servis en armeo. Post diplomiĝo en Ĥarkiva Universitato laboris kiel instruisto, poste en redakcioj de gazetoj, literaturaj revuoj, ĉe Kijiva Dovĵenka kinostudio. Li estas aŭtoro de multaj noveloj kaj rakontoj pri vivo de la ukrainaj kamparanoj en la 20-a jarcento. Pro la cenzuraj limigoj la verkisto ne sukcesis eldiri ĉion, kio dolorigis lian koron. Atentema leganto divenas mem pri kio temas. Kaj temas efektive pri tragediaj 30-40-aj jaroj de XX jc. en ukraina vilaĝo.

Tradukis de la rusa.

Sinmortiginto.

Laŭreato de la Ŝevĉenka ŝtata premio (1989, postmorte). Liaj verkoj tradukitaj aperis en lingvoj estona, angla k.a.

Olga Kerzjuk esperantigis novelojn de H. Tjutjunnyk:
* *Tri kukoloj kun salutkliniĝo* (Laŭte!, 71, 1987)
* *Sovaĝulo* (Fonto, 104)
* *Acera ŝoso* (Fonto, 123)
* *Medalo* (Fonto, 129; Ukraina Stelo, 8, 1991)

Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Kategorio:Sinmortigintoj
La Urbo kaj la Steloj

***La Urbo kaj la Steloj*** () estas sciencfikcia romano de Arthur C. Clarke.  Ĝi estas tuta reverko de lia pli frua romano, *Against the Fall of Night* ("Kontraŭ la Nokto-falo"). Ĝi eldoniĝis en *Startling Stories* en 1948 (post kiam John W. Campbell Jr. ĝin malakceptis, laŭ klarigo de Clarke mem).  Post kelkaj jaroj li vaste reviziis la libron kaj ĝin retitolis.   Celo de la nova versio estis montri kion li lernis pri verkado.  La plej gravaj malsamoj troviĝas en la unuopaj scenoj kaj en la detaloj pri la kontrastaj civilizoj, Diaspar kaj Lys.   Je ĉies surprizo, la unua versio restis sufiĉe populara por resti eldonata post la eldono de la dua versio.  En la enkonduloj li rakontis anekdoton pri psikiatro kaj paciento kiuj konfesis ke ili diskutis ĝin, tamen sen konstati ke unu legis iun libron kaj unu la alian.  Plej laste ĝi aperis kune kun sekvant-rakonto far Gregory Benford nomata *Beyond the Fall of Night* ("Post la Nokto-falo").  Tamen, la sekva premiso validas por ambaŭ libroj de Clarke.  

## Premiso
### Situo
*The City and the Stars* okazas miliardojn da jaroj en la estonteco, en la urbo Diaspar.  La Tero tiom maljunas ke la oceanoj jam forsekiĝis kaj la homaro preskaŭ ne plu ĉe-estas.  Ĝis kiom scias la loĝantoj de Diaspar, ili loĝas en la unusola ankoraŭ ekzistanta urbo. La urbo Diaspar estas tute enŝeligita. Neniu envenis nek eliris tiun kupolizitan urbon tiom longe ĝis kiom ili povas memori, kaj ĉiuj en Diaspar instinkte havas agorafobion. La historio pri tiu fobio rakontas pri raso de senkompataj invadintoj kiuj forpelis la homaron for de la steloj reen al la Tero, kaj tiam interkonsentis ke la homaro permesiĝos vivi kondiĉe ke ili neniam foriros de la planedo.

En Diaspar, la tutan urbon regas centra komputilo. Ne nur riparas la urbon maŝinoj, sed ankaŭ kreas la homajn vivojn maŝinoj. La komputilo faras korpojn en kiuj la homoj vivu, kaj konservas iliajn mensojn en siaj datumstoriloj kiam ili mortas. Je ĉiu opa tempo, nur malgranda kvanto da tiuj homoj aktuale vivas en Diaspar; la aliaj dormas en la komputilaj datumstoriloj. Poste ili ĉiuj memoras la antaŭan vivon kiam ili vekiĝas en nova korpo.

### Roluloj
La ĉefrolulo estas junulo kiu malsamas de la aliaj en tio ke mankas al li memoro de antaŭaj viv-periodoj. Li ne sentas la ĉiesan timon pri la eksterejo, sed anstataŭe deziras forveturi.

## Temoj
*La Urbo kaj la Steloj*, kune kun *La Granda Sekreto* de René Barjavel, estas unu el la sciencfikciaj romanoj kiuj pritraktas senmortecon laŭ plej filozofia perspektivo.

Kategorio:Sciencfikciaj romanoj
Kategorio:Utopioj
Kategorio:Malutopioj
Kategorio:Verkoj el la anglalingva literaturo
Kategorio:Fikciaj urboj
Kategorio:Estonteco en romanoj
Kategorio:Senmorteco en fikcio
Emma Andijevska

eta|Emma Andijevska

**Emma ANDIJEVSKA** (1933), ukraine **Андієвська Емма** estas verkisto kaj pentristo. Elmigris en 1943, loĝis en Francio, Usono, Germanio. Eldonis kelkajn poemarojn, romanojn, novelarojn. Ŝiajn verkojn esperantigis:
* Olga Kerzjuk - *D. kaj morto* (Laŭte!, 78), *Novelaro* (Laŭte!, 79)
* Meva Maron - *Poemaro* (Laŭte!, 78, 79)

Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Eliane Coelho

**Eliane COELHO** (n. Rio de Ĵanejro, Brazilo en 1951) estas fama kantistino lirika brazilana (sopranino "spinto"). Ŝi loĝas jam dum pli ol tridek jaroj en Eŭropo kaj, ekde 1991, en Vieno, Aŭstrio.

Kategorio:Operkantistoj
Kategorio:Brazilaj kantistoj
Ihor Kalinec

**Kalinec (Kalynecj) Ihor**, ukraine **Ігор Калинець** (n. 1939) - poeto, aŭtoro de 17 poemaroj, unu el kapuloj de disidenta movado en Ukrainio. El 9 libroj, skribitaj antaŭ la malliberigo (1972-1981), dum sovetia okupado en Ukrainio oni eldonis nur unun, aliaj aperis eksterlande - en Kanado, Pollando. Aŭtoro de porinfanaj libroj. Loĝas kaj verkas en Lvivo.

Esperantigis lian verkaron:
* Olga Kerzjuk - *Liberversa Verdikto*, Laŭte!, 115
* Kris Long - poemoj en Ukraina Stelo, 1, 1991 kaj en aliaj eldonoj

Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Kategorio:Ukrainaj poetoj
Il Guarany

**Il Guarany** (eo: *La Gvaranio*) estas la plejfama opero de Antônio Carlos Gomes, brazila operkomponisto. Li verkis ĝin kiam li vivis en Italio, laŭ la muzika gusto de la iamaj italanoj. La opero aperis unuafoje je la 19-a de marto de 1870, en Milano.

La granda kaj gloriplena Giuseppe Verdi deklaris pri Carlos Gomes, en la nokto de la 19a de marto de 1870: *Questo giovane comincia dove finisco io!* (aŭ esperantlingve: *Ĉi tiu junulo komenciĝas kie mi finiĝas!*)

Kategorio:Itallingvaj operoj
Meva Maron

**Meva MARON** estas pseŭdonimo de esperantisto. Oni supozis, ke temas pri Kris Long, sed tio ŝajnas ankoraŭ ne konfirmita.

## Verkoj 
* Urno kun runoj (poemoj, 1996) 

Kategorio:Pseŭdonimoj
Klaso (objektema programado)

Klasoj estas elementoj de objektema programado. Klasoj difinas kiujn datumojn kaj kiujn funkciojn la objektoj havos. En objektemaj programlingvoj, oni povas krei hierarĥiojn de klasoj por bone reprezenti en la programo la konceptojn de la reala mondo.

Post la difino de klaso laŭ la bezonoj de la programo, la programisto povas krei plurajn objektojn, kiuj havos malsamajn datumojn.

Supozu ke oni kreas mesaĝprogramon. La programo devos prilabori multajn mesaĝojn, do la programisto povas krei klason nomatan *Mesagxo* (en C++):

  class Mesagxo
  {
  public:
    std::string titolo, sendanto, ricevanto, teksto;
    Mesagxo(const std::string & titol,
      const std::string & sendant,
      const std::string & ricevant,
      const std::string & tekst);
    void sendi();
  };

Tiu klaso havas kelkajn datumojn (*titolo*, *sendanto*, ktp.) kaj du funkciojn: la unua estas la konstruilo, por konstrui novan objekton kaj plenigi ĝiajn datumojn; la dua funkcio nomiĝas *sendi*, kiu, supozeble, sendas la mesaĝon laŭ la datumoj ekzistantaj en la objekto. Kompreneble, en vera programo, la klaso havus pli da funkcioj kaj datumoj, kaj oni devus skribi la kodon por sendi la mesaĝon.

Tiamaniere, la programisto facile kununuigas ĉiujn aferojn, kiuj rilatas al mesaĝoj. La programisto nur bezonas voki la funkciojn (ankaŭ nomatajn "metodoj") por trakti ĉiujn objektojn de la klaso *Mesagxo*.

Kategorio:Komputiko
Insulo Kuper

**Insulo Kuper** estas unu el la sudaj Golf-insuloj inter Vankuvera Insulo kaj la ĉeftera marbordo de Brita Kolumbio (Kanado). La insulo apartenas al la Penelakuta Nacio kaj ĉ. 300 membroj de la Penelakuta Tribo loĝas sur Insulo Kuper.
Mediteranea klimato de mildaj vintroj kaj varmaj, sekvaj someroj subtenas unikan ekosistemon kaj bona vivmedio. Insulo Kuper estas en la pluvombro de Vankuvera Insulo, kun jara pluvkvanto de ĉ. 860&nbsp;mm. Sur la insulo estas katolika preĝejo sed neniu komerca entrepreno. Ĉar la tuta tereno de la insulo estas indiĝena rezervejo, ne eblas ĉi tie aĉeti terenojn.

Britaj maristoj esplorantaj ĉi tiun regionon en 1851 alvenis al grupeto de kvin (de eŭropanoj) ankoraŭ ne nomitaj insuloj en la Georgia Markolo kaj donis al la du plej grandaj la nomojn Kuper kaj Thetis, laŭ ilia estro, Kapitano Augustus Leopold Kuper R.N. (1809-1885), kaj lia fregato, HMS Thetis, 36-kanona fregato de la Reĝa Mararmeo sur la Pacifika Stacio inter 1851 kaj 1853.

La 20-an de aprilo 1863 la brita mararmea kanonboato Forward atakis la indiĝenan vilaĝon sur Insulo Kuper. La oficiroj kredis la vilaĝoj donis rifuĝejon al personoj implikitaj en du lastatempaj atakoj kontraŭ eŭropaj ŝipoj en la Golf-Insularo. La kanonboato pafis al la vilaĝo kaj estis repuŝita kun vunditoj post feroca batalo kun manpleno da indiĝenaj batalantoj. Post ĉi tiu malvenko la kolonia registaro respondis per unu el la plej grandaj militaj operacoj en la historio de Brita Kolumbio, kiu okazis je la orienta marbordo de Vankuvera Insulo kaj etendiĝis ĝis la akvoj kaj insuloj de Pasejo Active, Markolo Trincomali, kaj Markolo Stuart.

Oni povas atingi la insulon per regula pramŝipa servo por aŭtoj kaj piedirantoj kies bazo troviĝas en Chemainus sur Vankuvera Insulo.

K
Babșa

**Babșa**  (hungare: **Babsa** [babŝa]) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Lugoj. En 1910 ĝi havis 1338 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 300. Ĝia unua mencio skribe estas el 1488. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (*Temes vármegye*). Administre ĝi apartenas al la komunumo Belinț.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Timiș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Timiș
Universitato en Bjalistoko

300ra|eta|La jura fakultato
300ra|eta|Katolika religiscienca fakultato
**Universitato en Bjalistoko** (, akronime **UwB**) estas universitato en Pollando. En 1968 en Bjalistoko estis fondita la Filio de Universitato de Varsovio kiu la 19-an de junio 1997 estis transformita en memstaran, laŭvice 13-an polan universitaton.

Nuntempe en la universitato laboras ĉirkaŭ 1300 personoj inkluzive preskaŭ 800 instruistoj, kaj studas ĉirkaŭ 16.000 studentoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Universitato en Bjalistoko

Kategorio:Konstruaĵoj en Bjalistoko
Kategorio:Organizaĵoj en Bjalistoko
Bjalistoko
D (programlingvo)

**D** estas plurparadigma programlingvo kreata de Walter Bright (de Digital Mars) ekde 1999, sub la influo de C++.

La programlingvo D estis projektita kun la scio de la bonaj kaj malbonaj kvalitoj de C++. Ĝi prenas multajn konceptojn de C++, kaj uzas pli facilan sintakson por ili (precipe pri *ŝablonoj*, kaj deklaroj). Ĝi ankaŭ aldonas konceptojn pruntitajn de aliaj lingvoj kiel: (fakultativa) aŭtomata memoradministrado, internaj funkcioj, modulaj testoj, projekto per kontraktoj, sennomaj funkcioj, inter aliaj.

D ebligas programi ĉe malalta nivelo, simile al C kaj C++; kaj malsimile al Java. Esprimiloj kiuj ebligas tion estas, ekzemple, asembla lingvo ene de D programoj kaj la eblo malaktivigi aŭtomatan memoradministradon. Ankaŭ, la lingvo estis projektita por tradukiĝi rekte al maŝinkodo, kompare kun Java kaj C#, kiuj plejofte tradukiĝas al kodo por virtuala maŝino.

Hodiaŭe, ekzistas tri ĉefaj tradukiloj de la programlingvo D. La unua estas DMD, la referenco de la lingvo, verkata de Walter Bright mem kaj ofte ŝanĝata. La aliaj estas GDC, la tradukilo de GNU; kaj LDC, la tradukilo de LLVM. Aliflanke, la programlingvo mem havas du versiojn: D versio 1, kiu nur ricevas la necesajn korektojn; kaj D versio 2, kiu havas multe pliajn kapablojn, sed ŝanĝiĝas pli ofte.

## Ekzemplaj programoj 
Ĉi tiu programo simple montras la operandojn de la komanda linio:

```d
import std.stdio;       // por writefln()
 void main(char[][] args)
 {
     foreach(int i, char[] a; args)
         writefln("args[%d] = '%s'", i, a);
 }
```

## Eksteraj ligiloj 
*  
* DMD
* GDC
* LDC

Kategorio:Programlingvoj
Chizătău

**Chizătău** (kizatou) (hungare:**Kiszető** kiseto, germane:**Kiseten**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Timișoara. En 1910 ĝi havis 1315 loĝantojn (rumanoj); en 1992 941 (rumanoj, 2% hungaroj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1359. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (*Temes (reĝa departemento) vármegye*). Administre ĝi apartenas al Belinţ.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Timiș
Ianova

**Ianova** [janova] (hungare *Temesjenő*, germane *Janowa*) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Timișoara. En 1910 ĝi havis 1805 loĝantojn (rumanoj, hungaroj, germanoj); en 1992 837 (rumanoj, 7% hungaroj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1333. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (*Temes vármegye*). Administre ĝi apartenas al Remetea Mare.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Komunumoj pri *Jenő* en Hungara reĝlando
Jenő estas unu el la 7 hungaraj gentoj.   

Vidu ankaŭ: Tiszajenő

## Gravaj personoj 
*Miţria Haţegan (*6-a de marto 1940): scenejdekoraciistino kaj kostumistino.
*Mihai Şora (*7-a de novembro 1916): filozofo, eseisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Timiș
Bazoșu Nou

**Bazoșu Nou**  (hungare: **Határpuszta**, *Újbázos*) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Remetea Mare.

Inter 1909 kaj 1914 ekestis arbologia parko *(arboretum)*, kiu ankoraŭ ekzistas.

En 1926 tie eksetlis 46 familioj de saksaj germanoj el Klein-Talmesch (distrikto Sibiu).

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Timiș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Timiș
Ĵokero

En komputiko, **ĵokero** estas elemento de ŝablono, identigebla kun ajna datumano de koncerna tipo — ekzemple la steleto kaj la demandosigno en dosiernomaj serĉoŝablonoj de MS-DOS. 

Oftaj simboloj estas `*`, `?` kaj `%`.

Kategorio:Komputiko
Markolo de Reĝino Charlotte

**Markolo de Reĝino Charlotte** troviĝas inter Vankuvera Insulo kaj la ĉeftero de Brita Kolumbio (Kanado). Ĝi ligas la Golfon de Reĝino Charlotte kun la Georgia Markolo kaj Puĝeta Fjordo. Ĝi estas parto de la Interna Pasejo inter Vaŝingtonio kaj Alasko.

## Eksteraj ligiloj 
* Google Map

Kategorio:Geografio de Brita Kolumbio
Kategorio:Markoloj
Bencecu de Sus

**Bencecu de Sus** [benĉeku de sus] (hungare: **Felsőbencsek**, germane: **Deutsch Bentschek**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Timișoara. En 1910 ĝi havis 1 528 loĝantojn (germanoj); en 1992 848 (rumanoj, ĉ. 3% hungaroj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1471. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (*Temes vármegye*). Administre ĝi apartenas al Pişchia.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Gravaj personoj 
*Árpád Jancsó (*14-a de marto 1954): inĝeniero pri konstruado de vojoj, pontoj kaj fervojoj, vortarredatisto.
## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Timiș
Bucovăț (Timiș)

**Bucovăț**  (hungare: **Bükkfalva**) estas vilaĝo kaj komunuma sidejo en Rumanio oriente de Timișoara. En 1910 ĝi havis 1 614 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 1 058 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1440. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Temes vármegye). Administre ĝi ĝis 2007 apartenis al Remetea Mare; tiam ĝi estis fondita kiel nova komunumo per la leĝo  n-ro 374/2007.

Al la komunumo apartenas Bazoșu Nou.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Dosiero: Remetea Mare jud Timis.png|Situo de iama Remeta Mare en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Timiș
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Timiș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Timiș
Duboz

**Duboz** (hungare: **Temesdoboz**) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Timișoara. En 1910 ĝi havis 1 019 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 466 (rumanoj, 41% hungaroj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1442. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Temes vármegye). Administre ĝi apartenas al Niţchidorf.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Timiș
Regno (politiko)

Politiko - Ŝtato - Federacio - Nacio - Lando

**Regno** estas
# ĉiu el la suverenaj politikaj unuoj aŭ regionoj ekzemple "kongreso de reprezentantoj de diversaj regnoj (Zamenhofo)"
# regiono, kie suverenas ia gento, ia principo ekzemple "la regno de la leono (Zamenhofo)" (PIV).

## referencoj 
Kategorio:Politiko
Pluto

**Pluto** aŭ **Plutono** havas diversajn signifojn:

## Mitologio 
* **Pluto** estas nomo de diversaj roluloj de la helena mitologio
* **Plutono** estas dio de la romia mitologio

## Cetere 
* **Plutono** aŭ **Pluto** estas nanplanedo kaj ĉiela korpo rondiranta Sunon
* **Pluto** estas rolulo kaj hundo
* **Pluto TV** estas interreta televido
Brănești

**Brănești** [brəneŝtj] (hungare: **Avasfalva**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Lugoj. En 1910 ĝi havis 685 loĝantojn (rumanoj); en 1992 562 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1514. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al la urbo Făget.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Timiș
Kategorio:Distrikto Timiș
Programado

altdekstre=1.4|eta|Kelkaj libroj pri programado
**Programado** en informadiko estas la procezo, kiu kondukas de la origina formulado de komputikproblemo al funkcianta komputila programo.

Programado implikas diversajn agadojn kiel analizo de la problemo, formulado de taŭgaj algoritmoj kaj kodigo de la algoritmoj en fontkodo, uzante programlingvon.

La celo de programado estas trovi sekvencon de instrukcioj, kiuj aŭtomatigos la plenumon de specifa tasko aŭ la solvon de antaŭfiksita problemo. La proceso de programado ofte postulas kompetentecon en multaj malsamaj fakoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  Malgranda kurso pri programado por tutkomencantoj en Esperanto, kreita de Martin Rue, alŝutita en majo 2020 (serio de ok jutubaj filmetoj)

## Vidu ankaŭ 
* Daŭra eldono

Kategorio:Programado
Kategorio:Programaro
Programisto

[eta|Du programistoj laborantaj ĉe IBM Tipo 704 ĉe la [National Advisory Committee for Aeronautics (NACA), 1954.]]
**Programisto**, *disvolvigisto* aŭ *komputilprogramisto*, aŭ ankaŭ *softvara inĝeniero* estas persono kiu kreas komputilan programaron. La termino *komputilprogramisto* povas referenci al specialisto en unu areo de komputiloj aŭ ĝeneralisto kiu verkas kodojn por multaj tipoj de programaro. La fakulo kiu praktikas aŭ profesias formalan alproksimigon al programado povas esti konata ankaŭ kiel *program-analizisto*.

La ĉefa programlingvo (Assembly, COBOL, C, C++, C#, Java, Lisp, Python, ktp.) estas ofte prefiksita al tiuj titoloj, kaj tiuj kiuj laboras en reteja medio ofte prefiksas siajn titolojn per *web*.

## Vidu ankaŭ 
* Tago de programisto

Kategorio:Informadiko
Kategorio:Komputilo
Kategorio:Programistoj
Nieszawa

eta|Pramo en Nieszawa
eta|

**Nieszawa** (pole, prononco "Nie**ŜA**ŭa"; germana nomo *Nessau*) estas urbo en Kujavio-Pomerio en norda-centra Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Nieszawa en distrikto Aleksandrowski.

Laŭ la stato de la 30-a de junio 2004, la urbo havis ekzakte 2047 loĝantojn.

## Historio
Unua mencio pri Nieszawa devenas de 1230, kiam pola mazovia princo donacis la setlejon al la Ordeno de germanaj kavaliroj.

Dum la jaro 1422 la regioneto mallongtempe havis internacian signifon, kiam post intertraktadoj la Ordeno de germanaj kavaliroj, kiu post 1226 en Orienta Prusio, Livonio (hodiaŭa Latvio), partoj de Estonio kaj norda Pollando estis konkerinta grandan regnon, surbaze de la Paco de Melno devis transdoni interalie tiun komunumon al la reĝlando Pollando.

## Dua mondmilito
Dum la germana invado en Pollando la 2-an de oktobro 1939 germana polico malliberigis 15 pastrojn el la regiono, dum okupado la 27-an de oktobro germanaj regopovoj fermis monaĥejon de franciskanoj.

La urbo estis liberigita de la germana okupado la 21/22 de januaro 1945. Restintaj surloke germandevenaj personoj estis enprizonigitaj en estinta doganejo. Nokte de la 8-a ĝis la 9-a de aprilo 1945 ĉ. 15 arestitoj estis mortigitaj. Kaŭzintoj de la murdo estis lokaj milicanoj kaj funkciuloj de stalinisma Distrikta Sekur-Oficejo de Aleksandrów Kujawski. Inter la vikimoj estis civiluloj: viroj, virinoj kaj infanoj.

## Eksteraj ligiloj 
* la oficialaj paĝoj de la urbo (pole)
* paĝoj de la loka gazeto (polaj) 
* paĝoj de la loka futbala klubo (same polaj) 

Kategorio:Urboj de Kujavio-Pomerio
Kategorio:Urboj en Pollando
Traperko

eta|dekstra|220ra|
**Traperko** estas granda interreta vortaro kiu povas traduki inter 27 lingvoj - la plej multaj kapvortoj estas el Esperanto. La projekto estas gastigata per la akademia komputila klubo en Umeå kaj laŭ la stato fine de 2023 kontinue atingeblas ekde la publikigo en 2005. Kopio estis gastigata de E@I ĉe la retadreso *traperko.lingon.info* kaj tie rete atingeblis almenaŭ ĝis 2016. Traperko estas verkita de *Martin Wiss*, kiu fine de 2005 estis 26-jara (do n. en 1979) kaj tiam ĵus finis studadon en la universitato de Umeå.

## Listo de lingvoj kaj vortnombroj en Traperko 
* laŭ la stato de 2006, daŭre aktuala fine de 2023

## Fontoj
* artikolo de ILEI pri la tiam nova projekto de decembro 2005, arkivigita je la stato de julio 2006

## Eksteraj ligiloj
* retejo de Traperko , gastigata per la akademia komputila klubo en Umeå kaj daŭre atingebla ()
* eksa alia retejo de Traperko ĉe la retadreso *traperko.lingon.info* de E@I, arkivigita laŭ la stato de junio 2016 ()

Kategorio:Esperanto-vortaroj
Kategorio:Retaj vortaroj
Kategorio:Multlingvaj vortaroj
Andre Agassi

**Andre Kirk AGASSI** (naskiĝis la 29-an de aprilo 1970 en Lasvegaso) estas usona tenisisto. Li akiris kelkajn *Grandslam*-venkojn - Wimbledon, US Open, Australian Open kaj French Open. En la teamo de Usono li gajnis dufoje la Davisan Pokalon.

De oktobro 2001 li estas edzo de germana ekstenisistino Steffi Graf; ili havas du gefilojn.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Usonaj investistoj
Olga Kerzjuk

eta|Olga Kerzjuk
**Olga KERZJUK** (naskiĝis la 21-an de decembro 1957 en Ivano-Frankivsko) esperantiĝis en 1973 en urbo Ĥmelnicko kiel disĉiplo de Andreo Rogov. Ŝi estas fakulo pri la ukraina lingvo kaj ukraina literaturo, diplomito de la (Kijiva Universitato) kaj esploris ukrainajn-latvajn kulturajn rilatojn. Nun ŝi estas la kuratoro de la ukraina, belorusa kaj esperantlingva sekcioj en la Brita Biblioteko. 

Olga Kerzjuk esperantigis verkojn de ukrainaj verkistoj Emma Andijevska, Hryhir Tjutjunnyk, Ihor Kalinec kaj Mikola Ĥvilovij, kaj verkojn de rusa verkisto Varlam Ŝalamov.

Dum la 29-aj Internaciaj Floraj Ludoj en 1989 ŝi gajnis premion Amaranto kaj Clelia Conterno por ŝia verko "Plena boato da aromaj pomoj" en kategorio "Recenzo" kaj Premion Honoraj Mencioj je Amaranto kaj Clelia Conterno por ŝia verko "Ĉe la rando de Eŭropo". La premiitaj verkoj aperis en *Literatura Foiro* (1989, 121).

Kategorio:Ukrainaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj
Chet Atkins

**Chet Burton ATKINS** (naskiĝis la 20-an de junio 1924 en Luttrell (Tenesio), mortis la 30-an de junio 2001 en Nashville (Tenesio) estis influa usona gitaristo de kontreo.

Kategorio:Usonaj gitaristoj
Kategorio:Kontreaj muzikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 20-an de junio
Kategorio:Mortintoj la 30-an de junio
Butin

**Butin** havas diversajn signifojn:

***Butin (vilaĝo)** estas vilaĝo en Rumanio.
***Butin** estas familia nomo, i.a. de la germana Esperanto-pioniro Max Butin el Godesberg.
Covaci

**Covaci** - jen rumane, prononco , germane: **Kowatsch** [KOvaĉ], hungare: **Temeskovácsi** [TEmeŝkovaĉi] - estas vilaĝo en Rumanio, kiu ĝis la Dua Mondmilito estis precipe germanlingva. Ĝi situas norde de Timișoara. En 1910 ĝi havis 948 loĝantojn (germanoj); en 1992 596 (rumanoj, 2,9% hungaroj), kaj laŭ la stato de [[]] estis . Ĝia unua mencio skribe estas en 1843. Ĝis 1919 la loĝloko apartenis al la reĝlando Hungario en la habsburga regno Aŭstrio-Hungario kaj estis parto de la departemento  *Temes vármegye*. Administre ĝi apartenas al la komunumo Sânandrei / St.-Andreas / Szentandrás kaj al la distrikto Timiș / Temes.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Timiș
Paco de Melno

**La paco de Melno** estis interkonsento pri paco inter la Reĝlando Pollando kaj la Grandduklando Litovio unuflanke kaj la Ordeno de germanaj kavaliroj aliflanke, kontraktita la 27-an de septembro 1422.

Subskribis ĝin:
* *Paul von Rusdorf*, la *Alta Majstro* de la ordeno
* *Siegfried Lander von Spanheim*, la ordena *Landmeister* en Livonio
* *Eberhard von Seinsheim*, la ordena *Deutschmeister*
kaj
* reĝo Ladislao la 2-a (Jogaila) de Pollando
* grandduko Vytautas de Litovio
* la dukoj Johan und Semovit de Mazovio

La kontrakto finis la militon inter la kavalira ordeno, kiu post 1226 en Orienta Prusio, Livonio (hodiaŭa Pollando), partoj de Estonio kaj norda Pollando estis konkerinta grandan regnon, kaj la alianco inter Litovio kaj Pollando - militon, kiu ne tute finiĝis post la unua pac-kontrakto, antaŭe subskribita dum 1411 en Toruń (germane *Thorn*).

## 1422 
Laŭ la interkonsento de 1422, la ordeno devis cedi la regioneton Nieszawa al Pollando, kaj la regionon Ĵemajtio (Žemaitija) al Litovio. Aliflanke la reĝo de Pollando rezignis pri la oriento de la regiono Pomerio, kiu germane nomiĝas *Pommerellen* kaj pole *Pomorze Gdańskie* kun la regionetoj *Kulmer Land* (pole *Ziemia chełmińska*) kaj *Michelauer Land*.

En tiu kontrakto, kiu havis la celon pli ekzakte difini la limojn inter la ordena ŝtato, Pollando kaj Litovio, ankaŭ dokumentiĝas alternativa nomo por la tiam germana urbo Memel, la nuna Klaipėda: "...et castrum Memel in Samogitico Cleupeda appellaum" (...kaj la kastelo *Memel*, kiu ĵemajtie nomiĝas *Cleupeda*). La limo inter Litovio kaj Orienta Prusio norde de la rivero Nemunas ĝis la urbo Klaipėda restis konstanta ĝis post la unua mondmilito. Post 501 jaroj, dum 1923, Litovio okupis la regionon ĉirkaŭ la urbo Klaipėda, memorigante pri la litovaj loĝantoj de la regiono (litove ĝi ĉiam tenis la nomon "Eta Litovio", *Mažoji Lietuva*).
Kategorio:Historio de Litovio
Kategorio:Litova juro
Kategorio:Historio de Pollando
Kategorio:Prusio
Checheș

**Checheș** [kekeŝ] (hungare: **Lippakékes**]) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Timișoara. En 1910 ĝi havis 753 loĝantojn (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1440. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Temes vármegye). Ĝi senpopoliĝis; en 2002 estis nur 7 loĝantoj. Administre ĝi apartenas al Secaș.

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Timiș
Secaș

**Secaș** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.

*Secaş (Timiş) estas vilaĝo en distrikto Timiș.
*Secaș (Arad) estas vilaĝo en distrikto Arad.
Crivobara

**Crivobara** [krivobara] (hungare: **Krimárvára**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Lugoj. En 1910 ĝi havis 618 loĝantojn (rumanoj); en 1992 67 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1440. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Temes vármegye). Administre ĝi apartenas al Secaş.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Timiș
Dragomirești (Timiș)

**Dragomirești**  (hungare: *Dragomér*) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Lugoj. En 1910 ĝi havis 742 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 383 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1439. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Krassó-Szörény vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Știuca.

Laŭ la censo de 2002, el la 390 loĝantoj 366 estis ukrainoj kaj 361 parolis precipe la ukrainan lingvon.

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Administra mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Timiș
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Timiș
Insulo Pender

200px|eta|Alrigardo al la bordo de Norda Insulo Pender
**Insulo Pender** estas insuleto en la Georgia Markolo, pli-malpli meze inter la urboj Vankuvero kaj Viktorio en Brita Kolumbio. Ĝi ampleksas terenon de ĉ. 30 kvadrat-kilometroj kaj gastigas ĉ. 2200 daŭrajn loĝantojn krom granda nombro de homoj kiuj loĝas sur la insulo nur dum parto de la jaro.

Kiel parto de la suda Golf-Insularo Insulo Pender havas mildan sub-mediteranean klimaton. Ĝia pejzaĝo konsistas el malgrandaj farmobienoj, arbokovritaj montetoj, kelkaj lagoj, kaj multaj golfetoj kaj plaĝoj.

Kvankam oni ofte parolas pri Insulo Pender kvazaŭ ĝi estus unu insulo, efektive ĝi estas du insuloj, Norda Insulo Pender kaj Suda Insulo Pender, kiujn apartigas mallarĝa kanalo unue elfosita en 1903 kaj kiujn nun konektas unuŝpura ponto konstruita en 1955. La plimulto de la loĝantoj kaj servoj troviĝas sur Norda Insulo Pender, dum Suda Insulo Pender estas pli kamparan sed havas la popularan boatejon de Poeta Kreko (angle: Poet's Cove), iam konata kiel Haveno Bedwell (angle: Bedwell Harbour).

La insulo estas populara celloko por fiŝkaptado, kajakado, plonĝado, kaj aliaj subĉielaj aktivecoj. Sur la insulo ankaŭ estas 9-trua golfludejo, provinca kampadejo, multaj hoteletoj, kaj "Poet's Cove hotel and spa", luksa feriejo kiu malfermiĝis en 2005. Depost 2003 multaj provincaj municipaj parkoj de la insulo estas enkorpigitaj en la nova Nacia Park-Rezervejo de la Golf-Insuloj.

Oni povas atingi Insulon Pender per regulajn pramservojn, kiujn provizas Pramoj BK de Swartz Bay (apud Viktorio), Tsawwassen (apud Vankuvero), kaj aliaj sudaj Golf-Insuloj, kiel ankaŭ per regulaj flugoj de maraviadiloj kaj akvotaksioj. Insulo Pender ankaŭ havas unu herbejan surterigejon por aviadiloj kaj surterigejo por helikopteroj apud la ĉefa butikumaro.

## Eksteraj ligiloj 
* Pender Island unofficial website 
* Pender Island Golf Club

P
Insulo Saturna

**Insulo Saturna** estas monteca insulo de ĉ. 31 kvadrat-kilometroj en la suda parto de la Golf-Insularo de Brita Kolumbio. Ĝi troviĝas pli-malpli meze inter la marbordo de la suda ĉeftero de Brita Kolumbio kaj Vankuvera Insulo. Je tri flankoj ĝin ĉirkaŭas la kanada-usona landlimo. Norde estas Terpinto Roberts (Vaŝingtonio), oriente kaj sude estas la Insularo San Juan. Ĉ. 350 personoj loĝas sur Insulo Saturna daŭre, kvankam la nombro de loĝantoj multe kreskas dum la somero. Proksimume duono de la insulo estas en la nova Nacia Park-Rezervejo de la Golf-Insuloj kiun oni faris en 2003 el du provincaj parkoj, ekologia rezervejo, kaj aliaj terenoj posedataj de la registaro.

## Historio 
La insulon unue indiĝenoj, kiuj nomis ĝin Longa Nazo pro la longa, mallarĝiĝanta nord-orienta parto de la insulo kiu finiĝas je Orienta Terpinto (angle: East Point). La nomo Saturna venas de la ŝipo Saturnina, kies kapitano estis la hispana esploristo Jose Narvaez. La unuaj eŭropaj setlantoj venis en la 19-a jarcento, sed la insulo evoluis malpli rapide ol la apudaj Golf-Insuloj pro ĝia izoliteco kaj monteca tereno.

## Eksteraj ligiloj 
* Saturna Island Tourism Association

Sat
Sânmihaiu German

**Sânmihaiu German** [sınmihaju ĝerman] (hungare: **Németszentmihály**, germane: **Rautendorf (Sânmihaiu Român)** estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Timișoara. En 1910 Németszentmihály havis 1 162 loĝantojn (germanoj); en 1992 658 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1333. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, al Temes (reĝa departemento). Administre ĝi apartenas al Sânmihaiu Român.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
== Komunumoj pri *német* (=germano) en Hungara reĝlando ==

## Komunumoj pri Sankta Mikaelo en Transilvanio 
Pro grandeco de la tabulo la ceterajn en Hungara reĝlando vidu: Alsómihályi!

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Timiș
Utvin

**Utvin** (hungare: **Ötvény**, germane: **Utwin**) estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Timișoara. En 1910 ĝi havis 1 440 loĝantojn (rumanoj, germanoj, hungaroj); en 1992 1 672 (rumanoj, 4% hungaroj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1333. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Temes vármegye). Administre ĝi apartenas al Sânmihaiu Român.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
* Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Timiș