Nervus oculomotorius

La **okulmova nervo** estas la tria el 12 parigitaj kraniaj nervoj. Ĝi eniras la okulkavon per la supera orbitala fisuro kaj kontrolas la plej multajn el la movoj de la okulo, inkluzive de pupilkonstrikto kaj konservado de malferma palpebro nervizante la levator palpebrae superioris-muskolon. La okulmova nervo estas derivita de la baza plato de la embria mezcerbo. Kraniaj nervoj Iv kaj Vi ankaŭ partoprenas kontrolon de okulmovoj.

## Pado 
### Nukleoj 
La okulmova nervo (KN III) ekestiĝas de la antaŭa parto de la mezencefalo (mezcerbo). Ekzistas du nukleoj por la okulmova nervo:

* La okulmova nukleo originas sur la nivelo de la supra koliklo. La muskoloj kiujn ĝi kontrolas estas la striita muskolo en levator palpebrae superioris kaj ĉiuj eksterokulaj muskoloj krom la supera oblikva muskolo kaj la laterala rectus-muskolo. 
* La Edinger-Westphal nukleo liveras parasimpatajn fibrojn al la okulo per la cilia ganglio, kaj tiel kontrolas la sphincter pupillae muskolon (realigante pupilkonstrikton) kaj la  (reguligante akomodon).
Simpataj postgangliaj fibroj ankaŭ eniras la nervon de la plekso sur la interna karotida arterio en la muro de la kaverneca sinuso kaj estas distribuitaj tra la nervo, ekz., al la glata muskolo de la supra tarsa muskolo (la muskolo de Mueller).

### Eliro el la cerbo 
Elirante el la cerbo, la nervo estas provizita kun ingo de pia mater, kaj enfermita en plilongigo de la araknoido. 

Ĝi pasas inter la supraj cerebelaj (malsupre) kaj malantaŭaj cerbaj arterioj (supre), kaj tiam alvenas la duramatron antaŭe kaj laterale de la malantaŭa klinoida proceso, pasante inter la liberaj kaj fiksitaj limoj de la tentorium cerebelli. 

Ĝi etendiĝas laŭ la laterala muro de la kaverneca sinuso, super la aliaj orbitalaj nervoj, ricevante en sia pado unu aŭ du filamentojn de la kaverneca plekso de la simpata, kaj komunikantan branĉon de la oftalma sekcio de la triĝemela nervo.

### supra kaj malsupra branĉoj 
Ĝi tiam disiĝas en du branĉojn, kiuj eniras la okulkavon tra la supra orbitala fisuro, inter la du kapoj de la laterala rectus-muskolo. 

Ĉi tie la nervo estas lokita sub la troklearnervo kaj la fruntaj kaj larmglandaj branĉoj de la okulonervo, dum la nazociliara nervo estas lokita inter ĝiaj du branĉoj:

* supra branĉo de la okulmova nervo
* malsupra branĉo de okulmova nervo
## Testado 
### okulmuskoloj 
Kraniaj nervoj III, IV, kaj VI estas kutime testitaj kune. La ekzamenanto tipe instrukcias la pacienton teni sian kapon senmova kaj sekvi nur per la okuloj fingron aŭ plumlumon kiu ĉirkaŭlimigas grandan "H" antaŭ la paciento. Observante la okulmovon kaj palpebrojn, la ekzamenanto povas akiri multe da informoj pri la ekstraokulaj muskoloj, la levator palpebrae superioris-muskolo, kaj la kraniaj nervoj III, IV, kaj VI.

Ĉar la okulmova nervo kontrolas la plej multajn el la okulomuskoloj, povas esti pli facile detekti difekton en ĝi. Difekto en tiu nervo, nomita okulmova nervoparalizo estas ankaŭ konata laŭ la *malsupren-kaj-eksteren* simptomoj, pro la pozicio de la trafita okulo.

### Pupilreflekso 
La okulmova nervo ankaŭ kontrolas la konstrikton de la pupiloj kaj dikigon de la lenso de la okulo. Tio povas esti testita laŭ du ĉefaj manieroj. Movante fingron direkte al la vizaĝo de persono por provoki akomodon, samtempe kun strabiĝo, la pupiloj devus kuntiriĝi.

Direkti lumon en unun okulon devus gvidi al egala kuntiriĝo en la alia okulo. La neŭronoj en la vidnervo kruciĝas en la optika kiasmo kie kelkaj transiras al la kontraŭlaterala vidnervopado. Tio estas la bazo de la " svingiĝanta torĉlampo-testo".

## Patologio 
Paralizo da la okulomotor-nervo, t.e., okulomotor-nervoparalizo, estas malofta kondiĉo. Ĝi povas ekesti pro:

* rekta traŭmato,
* senmjelinigaj malsanoj (ekz., multloka sklerozo),
* pliigita intrakrania premo (kondukanta al unkala herniiĝo)
** pro spacprena lezo (ekz., cerbokancero) aŭ
** spontanea subaraknoida sangado (ekz., beraneŭrismo), kaj
* mikroangia malsano, ekz., diabeto.
En homoj kun diabeto kaj pli aĝaj ol 50 jaroj, okulmova nervoparalizo, en la klasika signifo, okazas kun konservado de la pupilreflekso. Tio supozeble okazas pro la anatomia aranĝo de la nervofibroj en la okulmova nervo; fibroj kontrolantaj la pupilfunkcion estas supraĵaj kaj ŝparitaj de iskemiaj vundoj tipaj por diabeto. Inverse, subaraknoida sangado, kiu kaŭzas kunpremadon de la okulmova nervo, kutime influas la supraĵajn fibrojn kaj manifestiĝas kiel paralizo kun perdo de la pupilreflekso.

## Kromaj bildoj 

 File:Cranial endobasis of a 19-20 weeks foetus.JPG|Okulmova nervo
 Image:Gray567.png|Duramatro kaj ĝiaj procesoj eksponitaj forigante parton de la dekstra duono de la kranio, kaj la cerbo.
 Image:Gray569.png|Tentorium cerebelli de supre.
 Image:Gray710.png|Korona sekco tra la mezcerbo.
 Image:Gray715.png|Mezala aspekto de cerbo sekcita en la mediana sagitalebeno.
 Image:Gray719.png|Malantaŭa kaj mez-cerboj; posterolaterala projekcio.
 Image:Gray720.png|Mediana sagitala sekco de cerbo.
 File:Oculomotor nerve.jpg|Okulmova nervo
 Image:Gray745.png|Dissekcio montrante la padon de la cerebrospinalaj fibroj.
 Image:Gray775.png|Skemo de okulmova nervo.
 Image:Gray777.png|Nervoj de la okulkavo, kaj la ciliarganglio. Flankprojekcio.
 Image:Gray779.png|Alveolaraj branĉoj de supra makzelnervo kaj sfenopalatina ganglio.
 Image:Gray785.png|Figuro montranta la manieron de nervizado de la mediala kaj laterala rektmuskoloj de la okulo.
 Image:Gray786.png|Oblikva sekco tra dekstra kavernoza sinuso.
 Image:Gray787.png|Dissekcio montranta originojn de dekstraj okulmuskoloj, kaj nervojn enirantajn proksime de la supra orbitala fisuro.
File:Slide3nnn.JPG|Okulmova nervo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Anizokorio
* Okulmova nukleo

## Eksteraj ligiloj 
* Notaĵoj pri Okulmova nervo

## Fonto 
Kategorio:Kraniaj nervoj