open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Újezd (distrikto Zlín)

**Újezd** estas municipo troviĝanta en distrikto Zlín en Ĉeĥio. En  ĉi tie vivis .

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1261.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Nikolao.

Kategorio:Municipoj en distrikto Zlín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Zlín
Kategorio:Setlejoj en Vizovica montetaro
Újezd (distrikto Beroun)

**Újezd** (por diferencigi ĝin de aliaj setlejoj de la sama nomo markata kiel *Újezd u Cerhovic* aŭ *Újezd u Hořovic*) estas vilaĝo troviĝanta en distrikto Beroun en Ĉeĥio. En  ĉi tie vivis .

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1399.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Terkabano, partizana kaŝejo el la jaroj 1943-1944, en arbaro inter Újezd kaj Kařízek.
* Arkeologia trovejo Pustý zámek

## Pluaj fotoj 

Újezd u Cerhovic, pond.jpg|suba fiŝlago sub kapelo
Cerhovice, new railway station 2.jpg|Haltejo Cerhovice sur teritorio de municipo Újezd

Kategorio:Municipoj en distrikto Beroun
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Beroun
Kategorio:Setlejoj en Brda montetaro
Újezd (distrikto Domažlice)

eta|maldekstra|Újezda preĝejo.
eta|maldekstra|El ekspoziciejo de ĥodia muzeo en *Bieno de Kozina*.
eta|maldekstra|La monumento de Kozina el 1895 sur Hrádek super Újezd.
**Újezd** (antaŭe ankaŭ *Kozinův Újezd* aŭ *Újezd u Domažlic*) estas devena privilegiita ĥodia vilaĝo situanta en meza parto de distrikto Domažlice en Ĉeĥio. Ĝi senpere etendiĝas sub ĥodia memoriga monto Hrádek (585 m) kun statuo de ĉi tiea naskiĝinto Jan Sladký Kozina. Vivas ĉi tie  (). Ĝi situas 5&nbsp;km okcidente de Domažlice. Sub administradon de vilaĝa oficejo apartenas ankaŭ proksima vilaĝeto Petrovice, troviĝanta proksimume en duona vojo inter Újezd kaj Domažlice.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1325. En 1652 en Újezd naskiĝis konata gvidanto de ĥodia ribelo kontraŭ trhanova sinjoro Lamminger (*Lomikar*) Jan Sladký Kozina, kiu estis pro sia agado en novembro de 1695 en Plzeň ekzekutita. En la jaro 1873 la vilaĝon grave neniigis granda incendio.

## Loĝantaro 
## Interesaj konstruaĵoj en la vilaĝo 
En la vilaĝo estas pli granda nombro de belaj kaj interesaj konstruaĵoj de popola arkitekturo. La plej konata estas eble ĝuste *Bieno de Kozina*, en kiu hodiaŭ estas lia memorigĉambro kaj muzeo de ĥodiaj tradicioj. Tre bele riparita estas ankaŭ loka preĝejo.

## Hrádek 
Jam la menciita monumento de Kozina sur Hrádek (preskaŭ 1&nbsp;km okcidente de la vilaĝo) estis konstruita en la jaro 1895 laŭ propono de F. Hošek kaj Č. Vosmík. La statuo sur la soklo estas alta 3,2 m.

## Signifaj naskiĝintoj 
* **Jan Sladký Kozina** *(1652-1695)*
* **Adam Podestát** *(1653-1710)* - ĥodia parolinto

## Nuntempo 
Hodiaŭ Újezd estas bele riparita vilaĝo. Danke al sia avantaĝa situo kaj interesaĵoj ĝi estas ofta celo de turistoj ekkonantaj Ĥodion.


Kategorio:Municipoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Domažlice
Kategorio:Setlejoj en Subbohemiaarbara montetaro
Újezd (distrikto Znojmo)

Municipo **Újezd** () troviĝas en distrikto Znojmo, regiono Sudmoravia, Ĉeĥio. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1320.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Historia kerno de la vilaĝo
* Secesia kasteleto (vilao), eksa senjora korto.
* Eksa minista kolonio Františkov.
* Kapeleto sur vilaĝplaco
* Kapeleto de sankta Johano Nepomuka ĉe bieno direkte al Běhařovice.

Kategorio:Municipoj en distrikto Znojmo
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Znojmo
Kategorio:Setlejoj en Jeviŝovica montetaro
Újezd (distrikto Olomouc)

**Újezd** estas vilaĝo situanta en distrikto Olomouc en Ĉeĥio. Ĝi havas  () kaj ties katastra teritorio havas areon 1864 ha.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1290.

Post la jaro 1938 Újezd fariĝis konsisto de Imperia regiono Sudetio, post la milito ties devenaj loĝantoj estis ellandigitaj kaj la vilaĝo estis enloĝiĝita el enland, precipe el meza Moravio kaj Moravia Slovakio, sed ankaŭ de voliniaj ĉeĥoj. En la jaro 1960 ĝi fariĝis parto de distrikto Olomouc kaj estis al ĝi kiel lokaj partoj alligitaj Haukovice kaj Rybníček, ĝis tiu tempo memstaraj municipoj.

## Loĝantaro
## Partoj de municipo 
* **Újezd**
* Haukovice
* Rybníček


Kategorio:Municipoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Újezd (distrikto Žďár nad Sázavou)

**Újezd** estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Žďár nad Sázavou, etendiĝanta sur moravia flanko de historia landa limo inter Bohemio kaj Moravio. En  ĉi tie vivis .

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1447.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Dia torturo ĉe ŝoseo direkte al Nové Veselí.

## Pluaj fotoj

Újezd (ZR), municipal office.jpg|Municipa ofico

Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Sepikoloro

**Atenton!** Ĉi tiu artikolo bezonas terminologian kontrolon
 de Esperantisto-ĥemiisto kaj de Esperantisto-fotografisto.
 Rilate la fotojn, bv. rigardi 'diskuto'n.

[eta|350ra|dekstra|A medium format camera with a [Carl Zeiss lens, shown with sepia toning.]]

**Sepikoloro** (aŭ sepio) estas speco de unukolora fotografia bildo kiu aperas per gradaĵoj de bruno (do brungrada) kontraŭe al grizgrado kiel en nigra-blanka bildo.

## Historio 
Ĝin oni en la komenco faris per la aldono de tinkturo farita de sepioj (speco de cefalopodo (mara molusko)) al la pozitiva bildaĵo (??) de fotografaĵo farita per iu el nombro da negativaj procezoj. La koncerna ĥemia procezo ŝanĝas ajnan restintan metalecan arĝenton en sulfidon kiu multe pli bone rezistas kadukiĝon tra la tempo. Pro tio multaj "malmodernaj" fotografoj estas sepi(kolora)aj; estas tiuj, kiuj ĝisvivis ĝis hodiaŭ.

## Diĝitaj Sepikoloroj 
Sepikolorigo estas unu el la multaj aferoj fareblaj en la "diĝita mallumejo", kaj la procezo surprize similas al kiel oni ĝin faris antaŭ jarcento. Unukoloran bildon oni sepie kolorigas; hodiaŭ, kvankam multaj fotoj neniam eldoniĝas, grizgrada bildo necesas por kia ajn kolorigo, inkluzive sepia.

En la programo *Photoshop*, tion oni faras per uzado de la farilo *duotone*, trovebla sub la menuoj *Image* kaj *Modes*.

La ekzemplaj fotografoj ĉi-subaj montras la konverton de kolora fotografo al grizgrada. La lasta ekzemplo montras la saman koloran fotografon konvertitan en sepian.

La sekvaj estas realaj ekzemploj de la tri tipoj:

## Vidu ankaŭe 
* Sepio (koloro)

## Eksteraj ligiloj 
* (angle) Sepikolorigo en rivelila kesto (??).
* (angle) Sepikolorigo  en la GIMP (kiu ankaŭ havas ligojn rilatajn al Photoshop).

Kategorio:Koloroj
Kategorio:Fotado
Klaipėda (subdistrikto)

La "subdistrikto Klaipėda" (litove *Klaipėdos rajonas*) aŭ tutprecize **subdistrikta komunumo Klaipėda** (litove *Klaipėdos rajono savivaldybė*) situas norde, oriente kaj sude de la urbo Klaipėda en Litovio. En  en la komunumo vivis .

## Loĝlokoj 
Ene de la komunumo ekzistas:
* 2 urboj: *Gargždai* kaj *Priekulė*;
* 7 urbetoj: *Dovilai, Endriejavas, Judrėnai, Kretingalė, Plikiai, Veiviržėnai* kaj *Vėžaičiai*;
* 303 vilaĝoj.

La plej grandaj loĝlokoj laŭ la stato de la jaro 2001 estas:
* *Gargždai* - 15212 loĝantoj
* *Vėžaičiai* - 1749
* *Priekulė* - 1725
* *Dovilai* - 1231
* *Kretingalė* - 977

eta|300px|Subdividoj (litove *seniūnijos*) de la komunumo

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la subdistrikta komunumo (en la litova kaj angla) 

Kategorio:Distrikto Klaipėda
Kategorio:Komunumoj de Litovio
Henig

**Henig** [henig] (hungare: **Henningfalva**, germane: **Henningsdorf**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Alba Iulia. En 1910 ĝi havis 1&nbsp;077 loĝantojn (rumanoj); en 1992 503 (rumanoj). Ĝia unua mencio skriba estas el 1308. Origine ĝi estis saksa vilaĝo. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario (Alsó-Fehér vármegye). Administre ĝi apartenas al la komunumo Berghin.

En la vilaĝa teritorio ekzistas salakvaj fontoj.
 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de la distrikto
* Administracia mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Alba
Straja (Berghin)

**Straja (Berghin)** [straĵa] (hungare: **Őregyház**, germane:**Hohenwarthe**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Alba Iulia. En 1910 ĝi havis 1 164 loĝantojn (rumanoj); en 1992 409 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en 1247. Dum la 15-jara milito ĝi senpopoloĝis. Ĝis 1919 apartenis al Hungario, (Alsó-Fehér vármegye). Administre ĝi apartenas al Berghin.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
*Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)
== Komunumoj pri *őr* (= sentinelo) en Hungara reĝlando ==
Post alveno de hungaroj la sentineloj gardis ankaŭ internajn limojn inter la gentoj. 

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto
* Administracia mapo de distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Hohenwarthe

**Hohenwarthe**  estas eksa komunumo kaj ekde la 1-a de januaro 2010 parto de la ampleksigita komunumo Möser en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Jerichower Land de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de la jaro 2012 la komunumoparto havis 1459 loĝantojn. En la okcidenta parto de la teritorio trafluas la rivero Elbo.

eta|maldekstra|200px|la loka kirko

Kategorio:Distrikto Jerichower Land
Kategorio:Urboj de Saksio-Anhalto
Deleni-Obârșie

**Deleni-Obârșie** [delenj obırŝije] (hungare: **Szénafű**) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Blaj (distrikto Alba).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
Ĝi situas ĉirkaŭ 20&nbsp;km oriente de Alba Iulia kaj 20&nbsp;km okcidente de Copșa Mică. Ĉirkaŭ 2&nbsp;km sude preterpasas la distrikta vojo 107.
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Izvoarele (Blaj)

**Izvoarele (Blaj)** [izvŭarele] (hungare: **Csufud**, germane: **Ziffendorf**) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Aiud. Administre ĝi apartenas al Blaj. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 806 loĝantojn (rumanoj); en 1992 2 078 (rumanoj, 2 % hungaroj).

## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1386. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Alsó-Fehér). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Mănărade

**Mănărade** [mənərade] (hungare: **Monora**, germane: **Donnersmarkt**) estas vilaĝo en Rumanio nordoriente de Alba Iulia. Administre ĝi apartenas al Blaj.
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 070 loĝantojn (germanoj, rumanoj); en 1992 865 (rumanoj). Tie ĉi naskiĝis en 1912 Andreas Schmidt, politikisto nazia.

## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1205. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (Alsó-Fehér). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Donnersmarkt

La germana nomo ''**Donnersmarkt**, "tondra merkato", disputinde "merkato de la nordĝermana dio Donar", la pagana dio de tondro, povas rilati al almenaŭ du loĝlokoj,
kiuj ekde la 1920-aj jaroj oficiale ŝanĝis sian nomon al

* Spišský Štvrtok, slovake, en Ĉeĥoslovakio respektive ekde 1993 en la respubliko 
* Mănărade, rumane, en reĝlando Granda Rumanio, poste Socialisma Respubliko Rumanio kaj ekde 1990 en la respubliko
Petrisat

**Petrisat** (hungare: **Magyarpéterfalva**, germane: **Petersdorf**) estas vilaĝo en Rumanio apud Blaj. Administre ĝi apartenas al Blaj.
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 560 loĝantojn (hungaroj); en 1992 316 (98% hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1318. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (*Kis-Küküllő*).
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Gravaj personoj 
*Gáspár György: pedagogo
*Balázs Kőmíves (*15-a de aŭgusto 1938): aktoro, ĵurnalisto.
*Jenő Szikszay (19-a de oktobro 1921 – Braŝovo, 11-a de junio 1977: mezlerneja instruisto, literaturhistoriisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Petersdorf

**Petersdorf** havas diversajn signifojn:

***Petersdorf (Bavario)** estas komunumo en distrikto Aichach-Friedberg en Bavario en Germanio.
***Petersdorf (Meckl.-Strelitz)** estas komunumo en distrikto Mecklenburg-Strelitz en Meklenburgo-Antaŭpomerio en Germanio.
***Petersdorf (Turingio)** estas komunumo en distrikto Nordhausen en Turingio en Germanio.
***Petrisat**
Spătac

**Spătac** [spətak] (hungare: **Szárazpatak**, germane: **Sachsenbach**) estas vilaĝo en Rumanio administracie apartenanta al Blaj. 

## Loĝantaro
En 1992 ĝi havis 476 kaj en 1910 110 rumanajn loĝantojn. 
## Historio
Ĝi estis unue menciita sckribe 1482. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Hungario, (*Alsó-Fehér*). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Komunumo Kalvarija

**Kalvarija** estas subdistrikta komunumo, kaj ene de ĝi la plej granda urbeto, en la sudokcidento de Litovio - ĝia administra centro estas la samnoma urbo *Kalvarija*. Komunumo kaj urbo ekde 1995 ĝis 2010 apartenis al la tiutempe ekzistanta distrikto Marijampolė. Kalvarija situas proksimume 70 kilometrojn sudokcidente de Kaŭnaso kaj 1409 kilometrojn okcidente de Vilno proksime al la limo al Pollando - en la historia regiono Suvalkio. En  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la komunumo (litovaj) 

Kategorio:Distrikto Marijampolė
Kategorio:Komunumoj de Litovio
Acmariu

**Acmariu** - jen rumane, prononco [akmariu], hungare **Akmár** [AKma:r], germane **Meergrub** [ME:Rgrup] - estas vilaĝo en Rumanio okcidente de Sebeş. En 1910 ĝi havis 1158 loĝantojn (rumanoj, hungaroj, germanoj), en 1992 estis 1009 (rumanoj), kaj laŭ la stato de  en la vilaĝo vivis nur . Ĝia unua mencio skribe estas en 1276. Ĝis 1919 la loĝloko apartenis al la Hungara reĝlando kaj situis en la reĝa departemento *Alsó-Fehér vármegye*. Administre ĝi apartenas al la komunumo Blandiana (hungare *Maroskarna* [MAroŝkarna], germane *Stumpach* [ŜTUMpaĥ]).

## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapeŝto.

## Eksteraj ligiloj 
*  de la komunumo ()
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de la distrikto
* Administra mapo de la distrikto 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Alba
Lužice (distrikto Most)

**Lužice** estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Most. En la municipo kunvenas ŝoseoj de la III-a klaso n-ro 25311 el Chouč kaj Patokryje kaj n-ro 2574 el Korozluky. Ŝoseo ĝis Dobrčice estas pro kulpo de terglitoj netraveturebla. La orienta parto de municipo situas sur teritorio de PPR Bohemia mezmontaro. Vivas ĉi tie  ().

## Partoj de municipo 
* **Lužice**
* Svinčice

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1226.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Aŭgusteno
* Kruco
* Paroĥestrejo

## Pluaj fotoj 

Lužice - kostel 2.JPG | Preĝejo de sankta Aŭgusteno
Kostel sv. Augustina, Lužice.jpg | Preĝejo de sankta Aŭgusteno
Fara, Lužice.jpg | Paroĥestrejo en Lužice
Luzice MO CZ cross 055.jpg | Lužica kruco


Kategorio:Municipoj en distrikto Most
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Most
Kategorio:Setlejoj en Bohemia mezmontaro
Enigma (muzika projekto)

**Enigma** estas germana studia projekto celita al danc-diskotekoj impresantaj kelkajn elementojn de monda muziko (world music). Cerbo de la grupo estas komponisto kaj producento de rumana deveno Michael Cretu, uzanta pseŭdonomon Curly M.C. En muzikaĵoj ofte aperas ankaŭ lia edzino, kantistino Sandra.

Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2010-2019
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1990
Korto

[eta|Korto en [El Cerrito Kolombio.]]
[eta|*Fuente en un patio sevillano* (Fontano en sevila korto) de [Joaquín Sorolla (1915).]]
**Korto** estas parto de domo ne kovrita de tegmento, kutime ĉe malantaŭa parto de la konstruaĵo, kiu povas havi du malsimilajn celojn: distra kaj ripoza -tiukaze ĝi havas konstruan plankon kaj povas havi ĉu puton ĉu fontanon, ktp.- por uzado prefere de homoj, produkta -tiukaze bestaro povas esti ties ĉefa loĝantaro-.

Laŭ Francisko Azorín **korto** estas *Libera spaco ĉe domo, lasita por faciligi naturan lumigadon k. aerumadon de la internaj ĉambroj.* Li indikas etimologion el la latina *cors, cortis* (korto).

## Tiparo
En 2000 a.K en la urboŝtato Ur kiu situas en la suda parto de Mezopotamio, duetaĝaj domoj estis konstruitaj ĉirkaŭ malferma placo. En la teretaĝo estis la kuirejo, laborejo kaj publikaj spacoj kaj sur la supra etaĝo estis la internaj ĉambroj.

La centra malferma areo en la romiaj vilaoj estis nomita la atrio, kaj ĝia funkcio estis lasi lumon en la centron de la konstruaĵo, kaj dreni la pluvakvon en centran akvujego konatan kiel la "Impluvium". Tiuj domoj ofte estis integrigitaj en alia malferma areo, ĝardeno, kiu estis ĉirkaŭita de vicoj de grek-stilaj kolonoj kaj formis padon ĉirkaŭ la perimetro de la korto.

Interna korto en la Proksima Oriento reflektas la influojn de la nomada vivstilo. Anstataŭ ĉambroj destinitaj por kuiri, dormi, ktp oficiale, la diversaj agadoj estis movitaj de unu loko al alia en la konstruaĵo depende de la sezono, temperaturo kaj loko de la suno. La plataj tegmentoj de tiuj konstruaĵoj ofte estis uzitaj por dormi en varma vetero. En kelkaj islamaj kulturoj privataj kortoj disponigis subĉielan spacon por la virinoj, kie ili povis senti sin liberaj kaj resti kaŝitaj de la strato.

En sudeŭropaj hejmoj korto estas elstara ejo por la familia vivo kaj kiel renkontejo -ĉar dormoĉambroj aŭ salonoj estas tro varmaj ene de la konstruaĵo- kaj kiel laborejo kaze de kortobirdaro, brutejo aŭ deponejo de ilaro.

Ne nur normalaj familihejmoj povas havi korton; ankaŭ luksaj konstruaĵoj kiel palacoj aŭ monaĥejoj povas havi tiun konstruparton kompreneble laŭ la konstrustilo ĝenerala de la konstruaĵo. En kastelo, la korto plenumis ĉefe militistajn celojn. En monaĥejoj, religiajn celojn, kaj ili nomiĝas plej ofte klostro. En lernejo, la korto estas ejo por ludi kaj distri dum libera tempo kaj por sporto.

En tradicia ĉina korto, kelkaj domoj estis konstruitaj ĉirkaŭ placo. Ĉiu domo apartenis al aparta familio, kaj kromaj domoj estis metitaj malantaŭ ili por gastigi pliajn familianojn. La ĉina korto estis loko de privateco kaj trankvilo, preskaŭ ĉiam enkorpigante ĝardenon kaj elementon de akvo. En kelkaj kazoj, domoj estis konstruitaj kun multoblaj ĝardenoj kiuj pliigas privatecon. Fremduloj estis akceptitaj en la plej ekstera korto, kaj la pli internaj kortoj estis rezervitaj por proksimaj amikoj kaj familio.

## Vidu ankaŭ
* Kortego
* Kortumo 
*Kortobirdo 

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Loĝado
Jämsä

**Jämsä** estas urbo kaj komunumo en la provinco Meza Finnlando de Finnlando. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝis la jaro 2009 ĝi ankaŭ apartenis al la tiutempa gubernio Okcidenta Finnlando. Ĝi fariĝis urbo en jaro 1977. En 2001 apuda komunumo Kuorevesi estis ligita al Jämsä kaj en 2007 parto el komunumo Längelmäki kaj en 2009 la urbo Jämsänkoski.

Kuorevesi kaj Eväjärvi estas lagoj en urbo Jämsä. La teritorio havas komunan limon kun .   

## Partneraj urboj 
*  Ballerup en Danio
*  Åsnes en Norvegio
*  Fagersta en Svedio
 	

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de urbo Jämsä (en la finna, sveda, angla, germana kaj rusa lingvoj).

Kategorio:Komunumoj de Meza Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Finnlando
Kategorio:Komunumoj de Okcidenta Finnlando
Kategorio:Urboj de Finnlando
Fryštát

:*Eble vi serĉas: Fryšták.*

**Fryštát** (, , ), en traduko urbo de libera komerco, estas parto de distrikta urbo Karviná (respektive Fryštát estas hodiaŭa Karviná) en&nbsp;distrikto Karviná en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie  (). Estas ankaŭ burgo Fryštát.

## Historio 
Fryštát estas gotike-renesanca historia centro de Teŝina Silezio kaj eksa princlando - Teŝina princlando. Ĝi estas urba memoriga kaj banloka zonoj de la nuntempa Karviná. La historia parto de urbo Karviná, dum kio en ties katastran teritorion *(nun Karviná-město)* enfalas ankaŭ modernaj urbaj partoj Nové Město, Hranice kaj Mizerov. Urbo Fryštát, en la jaro 1949 alinomita je Karviná, estas ununura sidejurbo de sileziaj regantaj princoj el familio Piastidoj sur teritorio de Ĉeĥa Silezio. La historia princa urbo estas silezia memoriga loko en bona stato kun miljara historio.

Ĝi duono de la 20-a jarcento Fryštát estis memstara distrikta urbo priloĝata plejparte de germana loĝantaro, en kies du kasteloj dum 700 jaroj loĝis la plej superaj sileziaj nobelaj familioj. Post eventoj en Ĉeĥoslovakio en februaro de 1948 ĝi estis kunigita kun proksima Karvinná. La ĝermana deveno de Fryštát devis esti en socialismaj rilatoj forgesita kaj tial Komunista partio de Ĉeĥoslovakio forviŝis el mapo ties nomon kaj la urbo estis en la jaro 1949 alinomita post jam pereiĝanta laborista urbo Karvinná, kiu estis priloĝata plejparte de pola loĝantaro. La devena Karvinná (hodiaŭ parto Doly) tute pereis pro minado de nigra karbo. El Fryštát tiel fariĝis centro de la nuntempa Karviná, kiu ĉi tie komencis konstrui ĉirkaŭ ĝi en la 1950-aj jaroj. Sed oficiale estis malpermesite uzi la nomon Fryštát en la jaroj 1949–1971. Poste ĝi estis renovigita por urban parton Karviná 1. Oni nun denove klopodas uzi la devenan nomon Fryštát.

## Loĝantaro 
## Vidindaĵoj 
* Fryŝtata Virgulino
* Statuo de sankta Patriko

## Homoj rilataj al la urbo 
* Alfred Biolek, juristo kaj televidprezentisto
* Siegmund Suevus, predikisto

## Rilataj temoj 
* Karwin-Freistadt

## Fotoj 

2013 Karwina, Frysztat, Żeliwna fontanna na rynku 01.jpg|Placo de Masaryk, urbodomo, fontano
Karviná, náměstí, kašna (1).JPG|Fontano en placo de Masaryk
Karviná, Fryštát, radnice (1).JPG|Piasta urbodoma turo
Kostel povýšení svatého Kříže 3.JPG|Preĝejo de urba burgo en Fryštát
Karviná, Fryštát, zámek (3).JPG|La princa kastelo estas parto de la urba burgo
2012 Karwina, Frysztat, Kościół św. Marka 07.jpg|Preĝejo de sankta Marko
Summer cinema - Karviná.JPG|Somera kinejo

## Referencoj 
Kategorio:Karviná
Kategorio:Setlejoj en Teŝinio
Kategorio:Setlejoj en Ostrava baseno
Hodslavice

**Hodslavice** estas vilaĝo en Ĉeĥio etendiĝanta en milda valo laŭlonge laŭ rojo Zrzávka en nordsuda direkto ĉe okcidentaj terlangoj de Moraviasileziaj Beskidoj kaj ĝi kreas la plej sudan parton de distrikto Nový Jičín. Vivas ĉi tie  ().

Nomo de Hodslavice estas derivata de Hodislav, kiu venis sur la teritorion de la vilaĝo proksimume dum koloniigo dum regado de Přemysl Otakar la 2-a en la 13-a jarcento. La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1411. La loĝantoj de la vilaĝo okupiĝis per agrikulturo, iom post iom venis evoluo de metioj kaj ankaŭ kresko de la loĝantaro kun laborista profesio.

Nuntempe la vilaĝo okupiĝas per agrikulturo, nur malgranda parto laboras en servoj kaj la plej granda parto de loĝantoj veturas al laboro en uzinojn en Nový Jičín, en Valašské Meziříčí kaj aliajn urbojn en la ĉirkaŭaĵo.

## Loĝantaro 
## Famaj naskiĝintoj 
* František Palacký

Kategorio:Municipoj en distrikto Nový Jičín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Nový Jičín
Kategorio:Setlejoj en Subbeskida montetaro
Petřvald

**Petřvald** estas nomo de urbo kaj vilaĝo en Ĉeĥio.

*Petřvald (distrikto Nový Jičín) - municipo situanta en distrikto Nový Jičín
*Petřvald (distrikto Karviná) - urbo situanta en distrikto Karviná
Kiko

**Kiko** estas japana virina persona nomo kaj ankaŭ nomo kaj karesnomo de kelkaj personoj.
## Konataj nomportantoj 
* Francisco Miguel Narváez, konata kiel **Kiko**, hispana futbalisto
* Japana Princino Akishino (秋篠宮紀子親王妃), naskiĝis kiel Kawashima Kiko, (川島紀子) 
* Kiko Argüello iniciatinto de pilgrimo
* artista nomo de bildliteraturisto kaj bildliteratura scenaristo Roger Camille

## Aliaj 
* kiko estas sinonimo de ŝoto (piedbato sur pilko, en futbalo).
* Kiko estas urbo en Burkina Faso, departemento Madouba 
* Kapra raso el Nov-Zelando nomiĝas ankaŭ Kiko
* 'kiko' estas la fonetika skribo de Ĉigongo

Kategorio:Familiaj nomoj
Kinkono

**Kinkono** (*Cinchona* el rubiacoj) estas genro de daŭrafoliaj arboj el Peruo, kiuj liveras amaran kaj kontraŭfebran ŝelon.

**Kinkono** estas ankaŭ uzata kiel nomo por la ŝelo mem.

## Ecoj 
La efika biokemia substanco estas kinino, kiun oni uzis kontraŭ malario.

## Etimologio kaj historio 
La kinkono, aŭ *kina-kina* (ŝelo de ŝeloj), estis importita en Eŭropon sub la nomo *perua ŝelo*. Jam la peruanaj indiĝenoj malkovris la kontraŭ-malariajn ecojn de la kinkono. La latina nomo devenas de la edzino de la vicreĝo de Peruo, la grafino de *El Chinchon* kiu laŭdire resaniĝis danke al tiu ŝelo. Dankeme ŝi helpis importon de la drogo en Hispanion kie ĝi nomiĝis *"pulvoro de la grafino"*. Enmarketigita far la jezuitoj ĝi iĝis *"pulvoro de la jezuitoj"*, alinome Kinkona arboŝelo. Por lukti kontraŭ malario, kiu suferigas homojn eĉ en Versajlo, Ludoviko la 14-a venigis kinkonon en Francion.

## Specioj 
eta|maldekstra

## Eksteraj ligiloj 
* Germplasm Resources Information Network (en)

Kategorio:Arboj
Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Rubiacoj
Koresponda servo de edukado.net

**Koresponda servo de edukado.net** estas reta listo de korespondpetoj, al kiu la petantoj mem povas aliĝi. Helpe de rapidaj funkcioj eblas trovi partnerojn laŭ landoj, nomoj, aĝoj, interesoj, lingvoniveloj ktp. La servo aparte traktas grupajn kaj invididuajn petojn. Pri nova korespondpeto avertmesaĝo estas sendata al la interesgrupo. La servo estas parto de edukado.net.

En majo 2007 la paĝo enhavis 28 grupajn kaj 447 individuajn korespondpetojn el 53 landoj.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la servo 

## Aliaj similaj servoj 
* Koresponda Servo Universala
* Esperanto Koresponda Servo

## Vidu ankaŭ 
* Koresponda Servo Mondskala (perpoŝta servo)
* Gvidlibro de Internacia Korespondado por Esperantistoj
* Korespondado

Kategorio:Korespondaj servoj
VHS

eta|256ra|maldekstra|VHS Cassette
**Video Home System** (Vidbenda Hejma Sistemo), pli konata kiel akronimo **VHS**, estas normo por magneta bendo ellaborita de la firmao *JVC* (, Nihon bikutā kabuŝiki kaiŝa; ) en 1976.

VHS proprigis al si sidolokon de normo por hejmaj registrado kaj vidadon 1980-aj kaj 1990-aj, post konkurso kontraŭ Betamax de Sony, kiu estas ellaborita pli frue ol VHS unujaron.

Konkuro inter VHS kaj Betamax estas fama kiel formata milito.

En unua apero, VHS registris pli longan ludan tempon ol Betamax-sistemo, kaj ĝi havis malpli komplikan mekanikon kurigi bendon.

## Teknikaj Detaloj 
eta|300ra|maldekstra|
VHS-kasedo enhavas magnetan bendon de 1/2 colo (12.7 mm), kiu pasas tra diversaj registro- kaj lud-pintoj en vidbendilo. La rapideco de bendo estas 33.35 mm/s por NTSC, 23.39 mm/s por PAL (SP).

Kategorio:Magnetismo
Kategorio:Teknologio
Kategorio:Komunikado
Serge Girard

**Serge GIRARD** (naskiĝis la 25-an de oktobro 1953) estas franca maratonisto, kiu estas konata pro ultradistancaj kuroj.

Profesie financa konsilisto, li akceptis la defion trakuri ĉiun kontinenton sen iu ajn ripoz-tago por ĉiu travojaĝo, po 70 km/tage 10 horojn da kursado ĉiutage. En 1997 li trakuris Nordamerikon, en 1999 Aŭstralion, en 2001 Sudamerikon kaj en 2003 Afrikon. La 5-an de septembro 2006, post 260 tagoj kaj 18 horoj li fintrakuris Eŭropon kaj Azion, de Parizo ĝis Tokio, t.e. 19.097 km, kaj tiel iĝis la unua homo trakurinte ĉiun kontinenton. Dum tiu lasta kurado li trairis jenajn landojn: Francio, Germanio, Aŭstrio, Italio, Kroatio, Bosnio kaj Hercegovino, Albanio, Grekio, Turkio, Irano, Turkmenio, Uzbekio, Kirgizio, Ĉinio kaj Japanio. Legeblas pri la kurado sur lia persona retejo.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo Serge Girard

Girard, Serge
Girard, Serge
Kategorio:Francaj sportistoj
Ármin Vámbéry

**Ármin VÁMBÉRY** (origine **Bamberger**, poste **Wamberger**, per alia skribmaniero **Hermann Vamberger**) (n. 19-an de marto 1832. Szentgyörgy [nun Slovakio] – m. 15-an de septembro 1913. Budapeŝto), hungara orientalisto, Azio-esploristo, fakspertulo pri turka filologio kaj tibeta lingvoscienco. Li apogis la parencecon de la hungara kaj turka lingvo, lia laboro helpis rekonon de la mezaziaj popoloj. dekstre|180raLi devenis el malriĉa juda familio, junaĝe li kolektis kaj vendis hirudojn. Lia patro mortis en 1831 je ĥolero.

Li vizitis mezlernejon en Szentgyörgy kaj Pozono, sed li rompis la studojn en 1850 – post la sesa klaso – kaj instruis hejme en diversaj lokoj. Je lia lingvokapablo atentis barono József Eötvös [otvoŝ] (en aĝo de 25 , li alproprigis ĉ. 25 diversajn ĉefe orientajn lingvojn) kaj per lia apogo plenumis kvar jarojn (1857-61) en Konstantinopolo. Li analizis la hungarajn-turkajn rilatojn, kontaktojn laŭ lokaj fontoj kaj intertempe instruis lingvojn, konatiĝis kun la lokaj kutimoj kaj kompilis turkan-germanan vortaron (*Türkisch-deutsches Wörterbuch*; 1858). Li hejmenvenis por mallonga tempo kaj en 1862 kaj en 1864 beturis por esplori la hungaran Prapatrujon kaj la aziajn popolojn. Lin apogis la Hungara Scienca Akademio kaj li veturis en derviŝ-vesto al Mez-Azio, tra Teherano kaj Buhara al Samarkando.

Hejmenveninte, li estis en 1865 privata instruisto en la budapeŝta scienca universitato pri la orientaj lingvoj. Ekde 1870 ĝis la pensiiĝo (1904) li instruis tie kaj okupiĝis pri kompilado de la travivaĵoj de la orientaziaj vojaĝoj kaj pri orientalistikaj esploroj. Li atente esploranalizis la rolon de islamo en vivo de la mezaziaj popoloj, la koloniigan politikon al tiu teritorio kaj demandojn pri origino de la hungaroj. Lia koncepto pri la turka-hungara lingva parenceco – kion li bazis je historiaj, lingvistikaj kaj ortografiaj pruvoj – kaŭzis grandan disputon en lingvistikaj rondoj.

Oni taksis Vámbéry kiel plej bonan konaton de Oriento en Eŭropo. La angla kaj la turka registaro plurfoje decidis je lia opinio. Li iĝis koresponda (1860), ordinara (1876), poste honora (1893) membro de la Hungara Scienca Akademio.

## Verkoj 
* Vándorlásaim és élményeim Persiában (1864)
* Oroszország hatalmi állása Ázsiában (1871)
* Der Islam in XIX. Jahrhundert (1875)
* A török-tatár nyelvek etymologiai szótára (1877)
* A magyarok eredete (1882)
* A török faj ethnologiai és ethnographiai tekintetben (1885)
* A magyarság bölcsőjénél. A magyar-török rokonság kezdete és fejlődése (1914; la verkon kompilis postmorte lia filo Rusztem Vámbéry)
* Dervisruhában Közép-Ázsián át (1966)

Kategorio:Hungaraj esploristoj
Kategorio:Hungaraj orientalistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Roso

[eta|Roso sur [Aranereto|araneaĵo.]]
**Roso** estas gutoj de kondensiĝinta vaporo, kiuj dum la nokto fluidiĝas sur la vegetaĵoj aŭ sur la tero. Pro malvarmiĝo de la aero sub la rosopunkto la aera akvovaporo kondensiĝas sur grundoproksimaj objektoj. Tio okazas ĉefe frumatene, ĉar tiam la temperaturoj estas plej malaltaj.

Kiam poste la rosogutoj glaciiĝas, oni parolas pri frostiĝinta roso; kontraste prujno estas kristala, neĝa precipitaĵo.

## Eksteraj ligiloj 
* Internacia organizo por uzo de roso
* Internacia konferenco pri nebulo kaj roso

Kategorio:Meteologio
Kategorio:Precipitaĵoj
Kategorio:Akvo
Mikola Ĥvilovij

eta|dekstra|Mikola Ĥvilovij
**Mikola Ĥvilovij** (ukraine: **Микола Хвильовий**) - pseŭdonimo de Mikola Fitilov (1893-1933) - ukraina verkisto, publicisto, polemisto, unu el fondintoj de postrevolucia ukraina prozo, membro de multaj tiutempaj literaturaj organizaĵoj. Verkis romanojn, poezion, publistikon (*Ukrainio aŭ Etrusio?*). Iniciatinto kaj protagonisto de "literatura diskuto" en Ukrainio dum la 1920-aj jaroj. Li propagandis inter kolegoj eŭropecajn tradiciojn de verkado per alvoko *For de Moskvo!*

Persekutkampanjon kontraŭ la verkisto komencis Stalino persone per letero al Lazar Kaganoviĉ, tiama unua sekretario de l'komunista partio en Ukrainio. En 1933 M. Ĥvilovij mortpafis sin. Ekde tiam lia nomo estis forstrekita el ĉiuj enciklopedioj, la verkoj estis bruligitaj. Nur dum la lastaj jaroj de perestrojko ekaperis apartaj verkoj de l'verkisto.

Liajn rakontojn esperantigis Olga Kerzjuk:
* *Flankstrato*, La Kancerkliniko, 50
* *Kolonioj, vilaoj...*, LKK, 53
* *Jurĉjo*, LKK, 55

## Vidu ankaŭ 
* Pafita renesanco

Kategorio:Sinmortigintoj
Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Pinsemo

**Pinsemoj** estas la manĝeblaj semoj de pino, tradicie de la pinspeco pinio, kultivata ĉie en la mediteraneaj landoj. La blankeca, migdalece gusta kerno kreskas en la pinistrobiloj. Oni rikoltas mane la strobilojn inter oktobro kaj aprilo, kio estas sufiĉe longa kaj danĝera laboro pro la arboalto de ĉirkaŭ 30 metroj. Poste, la kernoj estas elstrobiligitaj kaj elŝeligitaj.

Oni uzas pinsemojn en la mediteranea kuirarto - por bakaĵoj, salatoj kaj manĝetado. En la turka kaj araba kuirarto oni uzas ilin ankaŭ ofte kun rizaĵoj. Pinsemoj estas ingredienco de la ŝatata *Pesto alla genovese* el la itala kuirarto, kaj de la *Torta della Nonna* (torto laŭ avino).

Elŝeligitaj pinsemoj ranciĝas rapide, ĉar ili enhavas multe da graso:
* Graso: 50 %
* Proteino: 30 %
* Karbonhidrato: 11 %
Por 100 gramoj ili valoras 2300 kJ (550 kcal).

Pinsemoj estas multekostaj, tial nun alvenas en Eŭropo importaĵoj el Ĉinio kaj Koreio. Tiuj aziaj pinsemoj estas rekoneblaj pro sia triangula formo kaj la malhela pinto. Ili ne venas de pinio, sed de la korea pino. Kompare al la sudeŭropaj semoj ili estas malpli aromriĉaj kaj ankoraŭ pli grasenhavaj.

## Vidu ankaŭ 
* Brazila araŭkario

Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Plantomorfologio
Klondike (rivero)

eta|dekstra|240px|La rivero Klondike
**Klondike** [elp. KLANdajk] kaj en Esperanto **Klondajko** estas alfluanto de Jukono (angle: *Yukon*) en la nordokcidenta parto de Kanado, okcidenta parto de Jukonio. Ĝi originas en la Ogilvie-montaro kaj fluas okcidenten ĉ. 160 km kaj ĉe la urbo Dawson enfluas en Jukonon.

Ĝia ĉirkaŭo iĝis fama en 1896, kiam oni trovis en Bonanza Creek kaj aliaj malgrandaj rojoj oron. Tiutempe alvenis tien miloj da orfosistoj kaj bonŝanc-serĉantoj. La ortrovejoj elĉerpiĝis post kelkaj jaroj kaj la loĝantaro plejparte formigris. Oni daŭrigis orminadon per hidraŭlikaj kaj fluej-ekspluataj metodoj ĝis 1966 ĉe alfluantoj de la Klondike. Bonanza Creek originas proksime de Dawson, longas 32 km, fluas nordokcidenten al la rivero Klondike. George Washington Carmack ektrovis en ties fluejo oron (la 17-an de aŭgusto 1896). Tiu evento ekigis oran febron en la valo de Klondike. La rojo nomiĝis pli frue Rabbit Creek, la nuna nomo venas pri trovitaĵo de Carmack.

## Vidu ankaŭ 
* Alaska orimpetego

Kategorio:Riveroj en Jukonio
Revo

La gloso **Revo** povas signifi la jenajn:

* Revo aŭ revado estas tagsonĝo, produkto de imago.
* Revo esperanto-klubo en Tjumeno (Rusio)
* ReVo estas mallongigo por *Reta Vortaro*.
* Revò estas komunumo de Italio.
* ReVo kaj Esperanto
* Mi havas Revon, historimarka publika diskurso farita de Martin Luther King
Raoul Hausmann

**Raoul HAUSMANN** (naskiĝinta la 12-an de julio 1886 en Vieno – mortinta la 1-an de februaro 1971 en Limoges) estis aŭstra skulptisto kaj verkisto. Li estis unu el la ĉefaj figuroj de Dadaismo. Li naskiĝis en Vieno. Li pentris la artaĵon *Tatlin at Home* en 1920, partoprenante la Berlinan Dadaistan movadon.

Raoul Hausmann estas la kunfondinto de la Berlina Dadaista movado en 1917, kaj la kreinto de muntita foto en la sekvinta jaro. Muntita foto estas la arto de aranĝi kaj glui fotojn aŭ aliajn ilustritajn materialojn sur unu surfaco. Parolante severe, ĝi estas speco de kolaĝo, kaj ĝi inkluziviĝas ĉi tie ĉar ĝi estas procedo de elektado, metado kaj foje plibeligado, kiu metas ĝin aparte de fota rekordo, eĉ se tiu "rekordo" distordiĝas per la fotilo aŭ per sekvantaj riveladaj teknikoj.

Hausmann fakte rezignis pentradon en 1923 kaj pliinteresiĝis pri diversaj fotadaj procedoj. En *The Art Critic* la oranĝa, brika fono verŝajne estas el unu de la fonetikpoemaj afiŝoj de Hausmann, intencita por estis metita sur muroj ĉie tra Berlino. La figuro super grandega kapo kaj plumo estas stampita "Portreto konstruita de George Grosz 1920," kaj verŝajne estas magazinfoto de la kolego de Hausmann, Grosz.

Hausmann estis unu el la plej influintaj artistoj de sia epoko.

## Eksteraj ligiloj 
* Raoul Hausmann - Synthetisches Cino der Malerei, 1918 

Hausmann, Raoul
Esperanto Koresponda Servo

**Esperanto Koresponda Servo** estas reta listo de petoj pri korespondado en Esperanto, kompilita de *Enrique Ellemberg* kiu ĝin ankaŭ ĝisdatigas. La listo paĝo daŭre publikiĝas ekde la 18-a julio 1996 kaj havas sian bazon en la urbo Fremont de Kalifornio (Usono).

En novembro 2012 la paĝo enhavis 36 novajn korespondpetojn.

## Aliaj similaj servoj 
* Koresponda servo de edukado.net
* Koresponda Servo Universala

## Vidu ankaŭ 
* Koresponda Servo Mondskala (perpoŝta servo)
* Gvidlibro de Internacia Korespondado por Esperantistoj
* Korespondado

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la servo 
* la retejo de Koresponda Servo Universala

Kategorio:Korespondaj servoj
Kategorio:Esperanto-movado
Princino Akishino

Princino **Akishino** (japane 秋篠宮紀子親王妃 *Akishino no miya Kiko shinnōhi*), n. Kawashima Kiko (川島紀子) (n. 11-an de septembro 1966), estas edzino de Princo Akishino de Japanio.

Kawashima Kiko naskiĝis en la prefektujo Ŝizuoka. Ŝi estas la sola filino de Kawashima Tatuhiko, profesoro en la universitato Gakuŝuin, kaj Kawashima Kazuko. Ŝi plenkreskis en Usono, kie la patro instruis en Universitato de Pensilvanio. Ŝi vizitadis bazlernejon en Vieno, kiam ŝia patro laboris tie. Tiel ŝi flue parolas angle kaj germane.

Ŝi studis psikologion en universitato Gakuŝuin Universitat kaj diplomiĝis en 1989. Poste ŝi ekstudis por doktoriĝo, dumtempe konatiĝis kun Princo Fumihito, la pli junan fraton de kronprinco Naruhito de Japanio. Ili geedziĝis la 29-an de junio 1990 en imperiestra palasto de Tokio. Antaŭ la edziĝo, la imperiestra kortega ofico donis permeson por la princo, fondi novan familian linion. La Tennō donis al lia dua filo la titolon *Akishino no miya* (秋篠宮), tiel princo Fumihito iĝis princo Akishino. Per la edziniĝo, Kiko oficiale iĝis princino Akishino.

Ŝi estas patrino de tri infanoj:
* princino Mako de Akishino (眞子内親王殿下) (n. 23-an de oktobro 1991)
* princino Kako de Akishino (佳子内親王殿下) (n. 29-an de decembro 1994)
* princo Hisahito de Akishino (悠仁親王殿下) (n. 6-an de septembro 2006)

Kategorio:Japanaj princinoj
Sudpolusa Aitken-baseno

[eta|dekstra|Sudpolusa Aitken-baseno laŭ datenoj de la sondilo [Clementine]]
La **Sudpolusa Aitken-baseno** estas ne nur la plej granda frapkratero de la Luno, sed en nia Sunsistemo (la dua plej granda estas la Hellas Planitia sur Marso).

La kratero de *sudpolusa Aitken-baseno* etendiĝas de la suda poluso de la Luno ĝis kratero Aitken, havas la diametron de  kaj profundon de ĝis  (aŭ laŭ alia dateno  kaj ). Ĝi ne havas karakterizan randon. Ĉar la baseno situas sur la kaŝita flanko de la luno, ĝi dum multaj jarcentoj da historia astronomia esploro en la antikvo kaj la mezepoko ankoraŭ ne estis observebla.

Esploroj de sondilo de la Clementine-misiono kaj Lunar Prospector suspektigas, ke en la polus-proksimaj krateroj eĉ glacio troviĝas, kies materialo verŝajne venis el ekstero.

Kategorio:Lunaj krateroj
Hoboken (Nov-Ĵerzejo)

**Hoboken** estas dense populata usona urbo je la dekstra bordo de la rivero Hudsono en la provinco Hudson, New Jersey. La urbo troviĝas proksime de Manhattan.

Dum la censo de aprilo 2000 la urbo havis 38777 loĝantojn, kaj laŭ la stato de  en la areo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Deveno de la nomo 
Flandraj koloniistoj nomis la urbon Hoboken laŭ la antverpena distrikto Hoboken.

## Situo 
Hoboken troviĝas je 40°44'41" latitudo kaj 74°1'59" longitudo (40.744851, -74.032941).

## Historio
Kvankam estas informoj ke la *New York Knickerbockers* ludis matĉojn en 1845, la konkurenco delonge agnoskita kiel la unua oficiale registrita basbala ludo en la historio de Usono okazis la 19an de Junio 1846 en Hoboken: la "New York Nine" venkis super la Knickerbockers, 23–1.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Sullivan, Dean (eld.) (1997). Early Innings: A Documentary History of Baseball, 1825–1908. University of Nebraska Press. ISBN 0-8032-9244-9. OCLC 36258074.

## Vidu ankaŭ 
* Port Authority Trans-Hudson

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Nov-Ĵerzejo
Ha Long

eta|centre|771x771px|

eta|
**Hạ Long** estas administra urbo (ankaŭ havenurbo), ĉefurbo de provinco Quang Ninh, Vjetnamio. La loknomo Hạ Long (kun la signifo "descenda drako") estis kreita post unuiĝo de la malnova ĉefurbo **Hong Gai** kun turistregiono *Bai Chay* en 1993.
eta|210ra|Mapo pri Vjetnamio, kie ĝi estas videbla kiel Hong Gai
eta|maldekstre|

## Bazaj informoj 
* Areo: 
* Supermara alteco: 0- m
* Loĝantaro:  en 2010
* Horzono: UTC +7
* Telefonkodo:
* 

## Geografio 
Hạ Long situas laŭ la Sudĉina Maro laŭ Golfo Halong en nordorienta parto de la lando. Haiphong troviĝas 40, Hanojo 178 km.

## Historio 
eta|maldekstre|
Laŭ arkeologoj Hạ Long estis loĝata longege, la regiono estas unu el la luliloj da homaro. La marbordo estis fiŝkaptista vilaĝo. En 1883 la francoj okupis la golfregionon, ili aranĝis karbominadon en la minejoj. Post la 2-a mondmilito, tiu urbeto iĝis ĉefurbo de la minareo, en 1954 Hong Gai-urbo estis la ĉefurbo de la Hong Quang speciala distrikto. En 1963 la ŝtato formis grandan novan provincon kun la ĉefurbo Hong Gai. En fino de la Vjetnama milito usonaj flugmaŝinoj bombardis la urbon.

## Ekonomio 
2 ĉefaj branĉoj de estas la karbominado kaj turismo. Menciindas ankaŭ komerco, agrikulturo (ĉefe rizoj), industrio (ŝipkonstruado), arbarkulturo kun lignolaboroj kaj fiŝindustrio. Resume la urbego havas 1470 produktosekciojn. En parto de la insulo estis farita nacia parko, en 1994 la tuta golfo estis nomita Monda Heredaĵo de Unesko.

## Klimato 
Hạ Long havas humidan subtropikan klimaton kun varmaj, humidaj someroj inter aprilo-oktobro kaj varmaj, pli sekaj vintroj. La precipitaĵo en la plena jaro estas pli, ol 2000&nbsp;mm. En la urbego la plej malvarmaj monatoj estas januaro kaj februaro averaĝe kun 14&nbsp;. La plej varmaj monatoj estas junio kaj julio la temperaturoj varias inter 26-33&nbsp;.

## Vidindaĵoj 
* aktiva katolika preĝejo

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.britannica.com/place/Ha-Long 

## Vidu ankaŭ 
* Golfo Halong

Kategorio:Urboj de Vjetnamio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Völuspá

***Völuspá*** aŭ ***La Antaŭdiro de la Aŭguristino*** estas poemo pri la origino, evoluo kaj falo de la mondo laŭ la nordeŭropa aŭ skandinava paganismo. La poemo ĉefe estas konservita en la fama manuskripto Codex Regius (Libro de la reĝo) kaj sendube io mankas en la poemo. Oni opinias ke la poeto estis pagano influita de la kristanismo. La poemo estas prezentita kiel eldiro de iu tre saĝa völva (aŭguristino) kaj de tio devenas la nomo. En la komenco ŝi alparolas dioj kaj homoj kaj poste ŝi rakontas laŭ deziro de Óðinn (Odin), reĝo de la dioj, la tutan historion de la universo, ek de la kreo de la mondo ĝis ĝia pereo kaj plue ĝis kiam nova tero ekstaras el la maro. Fakte la aŭguroj nur estas en la lasta parto kiu temas pri la futuro de dioj kaj homoj. En la unua parto kaj la meza parto la aŭguristino rakontas pri la pasinteco kaj elmontras ke malbonaj agoj de la dioj kaj malbonaj moroj kaŭzas la disvolviĝon de la mondo kaj la pereon de dioj kaj homoj. La morala subtorento, kiu trafluas la poemon, estas tre forta. La vizioj de la poeto estas grandiozaj kaj bildoj el la naturo akre konturitaj.

## En Esperanto aperis 
* *Völuspá* (La Antaŭdiro de la Aŭguristino) aperis en Esperanto en *Islandaj Pravoĉoj*, Malmö 1964 en traduko de Baldur Ragnarsson.

## Vidu ankaŭ 
* Poezia Edda
* Ragnaroko
* Norena lingvo

## Eksteraj ligiloj 
*  *Islandaj Pravoĉoj* en katalogo "Erfgoedbib" de *LibraryThing*

Kategorio:Verkoj el la esperantigita islandlingva literaturo
Kategorio:Mitoj pri kreado
Vjetnama golfo

**
**
**
**
**
**

La **Vjetnama golfo** (pli frue Tonkin-golfo) estas nordokcidenta parto de la Sudĉina maro, kiun limas norde kaj orienta la ĉina kontinto, oriente insulo de Hainan, okcidente norda parto de Vjetnamio. En la golfon fluas la ruĝa rivero. Parto de la golfo estas la Golfo Halong, monda kulturheredaĵo.

Plej gravaj havenoj de la golfo estas en Vjetnamio la urbo Haiphong kaj la haveno *Ben Thuy* proksime de la urbo Vinh, en Ĉinio Beihai. La ĉefa ŝiptrafika vojo iras tra la Hainan-a markolo, inter Ĉinio kaj Hainan.

La graviĝon de la vjetnama milito kaŭzis la t.n. tonkin-golfa incidento (1964). Usono minizis la enirojn de la nord-vjetnamaj havenoj en 1972.

Kategorio:Golfoj en la Pacifiko
Kategorio:Geografio de Vjetnamio
Kategorio:Geografio de Ĉinio
Farinelli

**Farinelli**, originale **Carlo BROSCHI** (n. 24-an de januaro 1705 en Andria, Napola Reĝlando – m. 15-an de julio 1782 Bologna) estis fama itala kastrita kantisto, plej grava kantoartisto de la opera historio. Li alprenis la nomon de la apogantoj, la Farina-fratoj.

Li lernis en Napolo ĉe Nicola Porpora, gvidanta opera komponisto kaj kantoinstruisto de la 18-a jc.. Li debutis en aĝo de 16 en Romo, en verko de Nicola Porpora. Pli poste li kantis en opero de Porpora, en la *Angelico e Medoro* je teksto de la fama libretisto Pietro Metastasio, kun kiu li amikiĝis. La famo de Farinelli atingis Vienon, Londonon. Oni miris lian puran kaj fortan voĉon, teknikan virtuozecon, ornamaron, muzikan esprimkapablon. Li kunlaboris en Venecio kun la fama operakomponisto, Johann Adolf Hasse. Li aliĝis en 1734 en Londono al Porpora. Krom liaj operoj aperis en Artasers de hase, kun la kastrita Senesino.

Farinelli veturis 1737 al Hispanio, kie lia kantado helpis profundan melankolion de Filipo la 5-a. Li kantis dum 10 jaroj la samajn kvar kantojn por la reĝo. Li restis ĝis 1759 en Hispanio kiel publikestimata impresario, kiu partoprenis eĉ en publikaj aferoj. Kvankam oni maldungis lin el kortego de Karlo la 3-a pro politikaj malinterkonsentoj, li kolektis grandan riĉaĵon kaj vivis pace en Italio.

Kategorio:Italaj operkantistoj
Kastrita kantisto

La **kastrita kantisto** (itale *evirato* aŭ *castrato*) estas vira kantisto, kastrita antaŭ la pubereco kaj kiu tiel havas sopranan aŭ altan voĉon.

La uzo de la kastritaj kantistoj disvastiĝis en la 16-a jarcento, kiam oni forpelis la virinojn el la preĝejaj korusoj kaj de sur la scenejo. Ili ludis plej gravan rolon en la opero de la 17-18-a jc.. La kastrado estis kontraŭleĝa kaj malhumana agado. En Italio oni kastris en la 17-18-a jc. ĉ. 4000 knabojn (de malriĉuloj) pro ilia bela voĉo.

Ĉar la pulma volumeno de plenkreska viro estas pli granda ol tiu de virino, kaj la korpokonstruo estas pli forta, la voĉo de la kastritoj havis pli larĝan spektron kaj forton.

Ĉar ili havis specifan voĉon, la kastritaj kantistoj estis adorataj steluloj de la oper-vizitantoj. Ili helpis disvastiĝon, famiĝon de la itala opero. La plej fama kastrita kantisto estis Farinelli (Carlo Broschi) en la 18-a jarcento.

Kastritaj kantistoj kantis ĝis 1903 en la korusoj de Vatikano. La lasta kastrita kantisto estis Alessandro Moreschi; lian voĉon oni registris sur gramofonan diskon.

Kategorio:Kantistoj
Golfo Halong

eta
La Halong-golfo () estas parto de la Tonkin-golfo en Vjetnamio. En la golfo troviĝas 2000 insuletoj, klifoj el kalkŝtono, kiuj facile formiĝis pro fortoj de la naturo. Inter la fluso kaj malfluso estas 3 m. La golfo estas vizitebla nur per boatoj, ekskursaj ŝipoj. Ĝi kaj la samnoma urbo Ha Long estas parto de la Monda Natura Heredaĵo de UNESKO. Halong signifas: *golfo de la alteriĝanta drako*

## Bildogalerio 

File:Vietnam - Baie d'Ha Long - 50 (166).JPG
File:Vietnam - Baie d'Ha Long - 50 (12).JPG
File:Vietnam - Baie d'Ha Long - 50 (167).JPG
File:Vietnam - Baie d'Ha Long - 50 (83).JPG
File:Vietnam - Baie d'Ha Long - 50 (13).JPG
File:Vietnam - Baie d'Ha Long - 50 (16).JPG
File:Vietnam - Baie d'Ha Long - 50 (84).JPG
File:Vietnam - Baie d'Ha Long - 50 (157).JPG
File:Vietnam - Baie d'Ha Long - 50 (160).JPG

## Vidu ankaŭ 
* la paĝon pri la nacia parko Phong Nha-Ke Bang, dua Monda Natura Heredaĵo de UNESKO en Vjetnamio
* Sep naturaj mirindaĵoj de la mondo

Kategorio:Golfoj
Kategorio:Geografio de Vjetnamio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Vjetnamio
Barbalha

**Barbalha** (Barbalja) estas municipo de Brazilo. Ĝi situas en la nordorienta regiono de Brazilo kaj en la subŝtato Cearao. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj municipoj . 

En Barbalja troviĝas kampuso de Universitato Federacia de Cearao kun kurso pri medicino.

## Vidu ankaŭ 
* Federacia Universitato de Cearao, kiu havas kampusojn en la urboj Fortalezo, Sobralo kaj Barbalha
* Listo de la municipoj de Cearao

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

eta|maldekstra|260ra|
eta|maldekstra|260ra|

 

Kategorio:Municipoj de Cearao