Kioto

**Kioto** (  ) estas urbo en Japanio, ĉefurbo de la gubernio Kioto, Urbo aldifinita de registara dekreto. Ĝi estas la historie kaj kulture plej grava urbo de Japanio. Kioto situas en la regiono Kansajo (ankaŭ nomata *Kinki*), kaj geografie troveblas en la centro de la insulo Honŝuo, la plej granda el la insuloj de Japanio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La teritorio havas komunan limon kun . 

Dum la epoko de Heian (794 — 1192) kaj epoko de Muromaĉi (1338 — 1573) Kioto estis ĉefurbo. Ekde 794 ĝis 1868, Imperiestroj de Japanio loĝis en la urbo.

Kioto estas ankaŭ industria urbo. Grandaj entreprenoj (*Kyocera, Shimadzu, Nintendo*, ktp.) situas tie.

## Geografio 
La plej granda parto de la urba areo de Kioto situas en la Kiota Baseno, kiu ankaŭ kreas medion en kiu la urbo Kioto estas ĉirkaŭita de montoj sur tri flankoj krom la sudo. Ĝi situas en la suda parto de la gubernio Kioto. Tra la urbo fluas la riveroj *Kamo* (en vikidatumoj, pli eta) kaj *Uji* [Uĝi] (en vikidatumoj, pli larĝa), ankaŭ nomata *Yodo* [Jodo] kaj *Seta*. Nord-oriente de la urbo troviĝas monto Hiej, nord-okcidente monto Atago.

## Vidindaĵoj 
* Kiota Urba Arta Muzeo
* Nacia Muzeo de Moderna Arto

## Industrio 
;Tradiciaj industrioj:
* Teksaĵo de Niŝiĝin
* Sakeo

;Entreprenoj:
* *Horiba*
* *Kyocera*
* *Murata*
* *Nintendo*
* *Omron*
* *Shimadzu*
* *Wacoal*

## Ĝemelaj urboj 
* 20px Bostono (Usono)
* 20px Florenco (Italio)
* 20px Guadalajara (Meksiko)
* 20px Kolonjo (Germanio)
* 20px Kievo (Ukrainio)
* 20px Parizo (Francio)
* 20px Prago (Ĉeĥio)
* 20px Ŝjiano (Ĉinio)
* 20px Zagrebo (Kroatio)

## Kvartaloj 
eta|maldekstra|360ra|

eta|Kioto, 1891
[eta|[Pagodo de la budisma templo en Kioto]]
[eta|[Kinkaku-ji|Kinkaku-ĵi, la ora pavilono]]
[eta|[Kinkaku-ji|Kinkaku-ĵi, la ora pavilono]]
[eta|[Kinkaku-ji|Kinkaku-ĵi, la ora pavilono]]

La urbo Kioto havas 11 kvartalojn.
* Kvartalo Fuŝimi
* Kvartalo Higaŝijama
* Kvartalo Jamaŝina
* Kvartalo Kamigjo
* Kita-ku
* Minami-ku
* Kvartalo Nakagjo
* Kvartalo Niŝikjo
* Kvartalo Sakjo
* Kvartalo Ŝimogjo
* Kvartalo Ukjo

## Turismo 
### Mondaj Kulturheredaĵoj 
* Ora templo (Kinkaku-ĵi)
* Kastelo de Niĵo (Niĵoŭ-ĵo)

* Templo Ĵiŝo (Ginkaku-ĵi)
* Templo Kiyomizu (Kijomizu-dera)
* Templo Rokuon (Rokuon-ĵi)
* Templo Rjoan (Rjoan-ĵi)

* Sanktejo Kamigamo
* Sanktejo Ŝimogamo

### Famaj ejoj 
* Kiota Palaco

* Sanktejo Heian
* Sanktejo Jasaka

* Templo Dajgo
* Templo Higahi-hongan
* Templo Kurama
* Templo Ninna
* Templo Niŝi-hongan
* Templo Tou

* Kiota Turo

### Festoj 
* Ĝidaj-Festo
* Gion-Festo
* Dajmonĝi-fajrofesto

## Servoj 
* Gubernia universitato de Kioto
* Universitato de Kioto

## Esperanto en Kioto 
En Kioto vivis kaj aktivis la kompilinto de la Plena Verkaro Zamenhofa (PVZ), ludovikito.

Kioto-Esperanto-Societo  aktivas; ĝi havas kunsidojn ĉiumerkrede en la domo "Esperanto-Kaikan", ĝi ankaŭ okazigas elementan kurson, ekspozicion kaj Zamenhofan feston ĉiujare.

## Kioto kaj Esperanto 
En la kvina kanto de la verko de Abel Montagut nome *Poemo de Utnoa* okazas asembleo de la Gobanoj (eksterteranoj). Tie oni akceptas, ke oni plikuraĝigu la malfortigitan Utnoan (nome la ĉefrolulo Noa) pere de la drogo *anoŭdo*. Inna malsupreniras kaj liveras ĝin al Noa. Je ties efiko aperas antaŭ li la poeto Valmikio kiu montras al li la enormajn atingojn de la estonta homaro, se li sukcesas savi ĝin, nome, en Azio, el Ĉina Murego al insulo Srilanko. Poste aperas la japana pentristo Hokusajo kiu siavice montras aliajn mirindaĵon el Azio. Jen kiel oni prezentas Kioton:

:En lia akompano Utnoa superlibelas
:la landon de Honŝuo, meze de maro safira.
:Ili alflugas Kjoton, kaj poste Sanhusagendon,
:la lignan konstruaĵon sur tuta mondo plej vastan,
:sanktejojn ĝardenitajn kun harmonia primeto.
:Kaj la pentristo fama al Uttu diras indike:
:-Leviĝas jen Rjoanji kaj la palaco Kacura,
:la Ora Pavilono kaj la Reĝhalo Feniksa.
:Vidu sur stratoj longaj la girlanditan amason
:dum la Printempaj festoj de la Floranta Ĉerizo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kioto-Premio
* Listo de urboj de Japanio
* Listo de milionurboj
* Protokolo de Kioto

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj de Gubernio Kioto
Kategorio:Gubernio Kioto
Kategorio:Milionurboj
Kategorio:Planitaj urboj