open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
James Keir

**James KEIR** (n. la 20-an de septembro 1735 - m. la 11-an de oktobro 1820) estis skotlanda kemiisto, geologo, industriisto kaj inventisto. Li naskiĝis en Stirlingshire en Skotlando.

Keir estis eminenta membro de la sciencista Luna Societo.

## Bibliografio 
* Archibald Clow, *The chemical revolution; a contribution to social technology,* London : Batchworth Press, 1952. 
* Jennifer Uglow, *The lunar men : the friends who made the future, 1730-1810*, London : Faber, 2002. 

Kategorio:Skotaj kemiistoj
Kategorio:Skotaj geologoj
Kategorio:Skotaj entreprenistoj
Kategorio:Skotaj inventistoj
Kategorio:Skotaj soldatoj
Kategorio:Homoj de la Industria revolucio
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Guildford (Surrey)

eta|dekstra|Kastelo Guildford
**Guildford** estas la ĉefurbo de Surrey, Anglio. Ĝi situas ambaŭflanke de Rivero Wey.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis . En 2001, laŭ la tiujara censo, ĝi enhavis ĉirkaŭ  loĝantojn.

## Historio 
Guildford verŝajne fondiĝis frue de la anglosaksa epoko. Ekde 978 situis reĝa monfarejo tie.

Kastelo Guildford konstruiĝis aŭ plifortiĝis dum la regado de Vilhelmo la 1-a (Anglio). Parto de la kastelo ruine videblas.

En 1995 eltroviĝis 12-jarcenta ĉambro kiu verŝajne estis la plej antikva restaĵo de eŭropa sinagogo.

En 1619 la ĉefepiskopo de Canterbury fondis almozdomojn kie ankoraŭ loĝas malriĉuloj.

En 1653 oni plinavigebligis Riveron Wey, kaj poste kanalo estis ligata al tiu rivero. Tio pliprosperigis la urbon.

De 1820 al 1868 okazis tumultoj la 5-an de novembro, kiam oni celebris la malsukceson de la pulva konspiro. Armitaj viroj kuniĝis tuj ekster la urbo, portante maskvestaĵojn; ili eniris la urbon kie ili venĝis sin kontraŭ tiuj kiuj malkontentigis ilin dum la antaŭa jaro per atakoj kontraŭ ili, difektigo de domoj kaj forpreno de posedaĵoj, kiujn ofte ili feste forbrulis.

eta|dekstra|Katedralo Guildford
En 1927 estiĝis la anglikana diocezo Guildford. La konstruadon de katedralo interrompis la dua mondmilito: ĝi fine konsekriĝis en 1961.

En 1974 anoj de la provizora irlanda respublika armeo bombe mortigis en Guildford kvar britajn soldatojn kaj unu civilulon. Kvar suspektitoj enkarceriĝis kaj estis fame konataj kiel la Kvaropo de Guildford ĉar ili protestis ke ili torturiĝis de policistoj kaj ke ili ne respondecis la atakon. Fine en 1989 tribunalo renversis ilian kulpigon kaj ili liberiĝis.

## Artoj 
En Guildford situas:
* artgalerio, *Guildford House Gallery*
* Teatro Yvonne Arnaud, kiu nomiĝas laŭ franca aktorino kiu longe loĝis en la urbo

## Ekonomio 
Multaj grandaj kompanioj havas oficejojn en Guildford, kaj estas ankaŭ pluraj fabrikoj.

Kategorio:Urboj de Anglio
Kategorio:Urboj de Britio
Svojšice (distrikto Pardubice)

**Svojšice** troviĝas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, proksime de la ŝoseo n-ro 17 el Čáslav al Heřmanův Městec, Chrudim, proksimume 5&nbsp;km okcidente de Heřmanův Městec. Vivas ĉi tie  ().

## Historio
En la jaro 1365, kiam ĝi estis unue skribe menciita, ĝi apartenis al senjoro Mikeš el Svojšice.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Burgeto Svojšice 
Sur montelstaraĵo en suda parto de la vilaĝo, sur maldekstra bordo de rivereto ĉe ŝoseo al Choltice estas ruinoj de relative granda burgeto konstruita en la 14-a jarcento. Detruita kaj bruligita ĝi estis dum la tridekjara milito. La restaĵoj atestas, ke temis pri oblonga duetaĝa palaco kun kvarlatera turo. Konserviĝis ankaŭ partoj de volboj kaj pintarkaj fenestroj.

## Famaj naskiĝintoj 
El Svojšice devenis **Julieta Havlíčková**, fraŭlinnome Sýkorová, edzino de la fama patriota ĵurnalisto Karel Havlíček Borovský. Antaŭ la fortikaĵeto staras busto por ŝia honorigo.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.
* František Mandys: "Českomoravská vrchovina". Eldonis Olympia, Praha en j. 1986
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

270ra|eta|maldekstra|Gotika burgeto en Svojšice

## Eksteraj ligiloj 
Busto de Julieto Havlíčková

Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
Messelirrisor

La formortintaj **Messelirrisoridae** estas familio el la Koracioformaj. Ili estas malgrandaj birdoj similaj al upupo. En centra Eŭropo ili estis la ĉefaj arbarbirdetoj dum eoceno (49-37 mja).

Nur unu genro estas konata, ***Messelirrisor*** kun la specioj *Messelirrisor grandis*, *M. halcyrostris*, *M. parvus*, ĉiuj trovitaj en eksminejo Messel, Germanio. Ili estas la plej fruaj reprezentantoj de la Upupedoj.

## Fontoj 
*Mayr, G. 2000. Tiny hoopoe-like birds from the Middle Eocene of Messel (Germany). *The Auk* 117(4):964-970 — mendu kopion

## Exteraj ligiloj 
* Foto ĉe fosil.cl (stato: 2010-JAN-06)

Kategorio:Koracioformaj
Kategorio:Formortintaj bestoj
Anna Bán

**BÁN Anna** ba'n estis rumanuja hungara aktorino naskita en Miercurea Nirajului la 14-an de aŭgusto 1932 kaj mortinta en Satu Mare la 1-an de decembro 1973.

## Teatroj
*1953- Baia Mare
*1956- Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat

## Roloj pli gravaj
*Roberta Alden (Dreiser: Amerikai tragédia); 
*Kurtizán (Shakespeare: Tévedések vígjátéka); 
*Mip (Goodrich–Hackett: Anna Frank naplója); 
*Klára (Sarkadi I.: Elveszett paradicsom); 
*Rhédey Eszter (Móricz Zs.: Úri muri); 
*Nóra (Ibsen).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Gemalto

**Gemalto** estas nederlanda akcia societo, kiu okupiĝas pri komputila kaj informadika sekureco. Ĝi produktas ico-kartojn, ekzemple por poŝtelefonoj, kreditkartoj kaj elektronike legeblaj pasportoj.

La societo ekestis en junio 2006 per kuniĝo de la luksemburga entrepreno *Gemplus* kaj la nederlanda *Axalto*. Ĝi aktivas en pli ol 100 landoj kaj havas mondan merkatparton pri ico-kartoj de ĉ. 50 %. En Eŭropo, pro forta konkurenco, tiu parto estas nur 30&nbsp;%.

## Slogano 
La entrepreno ne havas nederlandan sloganon. En la angla ĝi reklamas per la slogano "*security to be free*" (= "sekureco por esti libera", aŭ "sekureco esti libera").
## Korupto en Afriko 
En februaro 2023, Gemalto estis la temo de jura enketo por "korupto" kaj "krima asocio" koncerne dekduon registarkontraktoj en ses landoj sur la afrika kontinento.https://www.mediapart.fr/journal/international/070223/gemalto-est-vise-par-une-vaste-enquete-pour-corruption-en-afrique.

## Eksteraj ligiloj 
* Entreprena retejo

Kategorio:Nederlandaj firmaoj
Pirarukuo

alternative=Du pirarukuoj naĝas dekstre. Ili estas longaj fiŝoj.|eta|Pirarukuoj
**Pirarukuo** (*Arapaima gigas*) estas la sola specio de genro arapajmo, ĝi estas granda rivera fiŝo en Amazonio, unu el la plej grandaj . Ĝi longas ĝis 2,6 m kaj pezas ĝis 150–200&nbsp;kg, tiel ĝi estas la plej granda skvamfiŝo en Brazilo. Pro sia tre ŝatata, gadosimila viando, ĝi estas alnomata “la gado el Amazonio”.

Ĉar ĝi estas troe fiŝkaptata, la kaptitaj ekzempleroj malofte atingas la grandon de 2 m. Fontoj el 1820 parolas eĉ pri longo de 4 m.

eta|desegno de William Henry Flower (1831–1899)

Ĝi vivas en nordaj partoj de Suda Ameriko, kie la akvoj havas la temperaturon de 24 ĝis 29&nbsp;°C. Oni transportis ĝin eĉ en Tajlandon por hobia fiŝkaptado. Ĝi nutras sin per fiŝetoj, amfibioj, birdetoj kaj eĉ etaj naĝantaj mamuloj.

La pirarukuo atingas la seksan maturecon en aĝo de 4-5 jaroj. Ĝia reprodukta periodo okazas verŝajne ĉiun duan jaron, inter aprilo kaj majo. La ina fiŝo demetas ĉ. 100.000 frajojn en ĉ. 15&nbsp;cm profundan kavon, kun diametro de 50&nbsp;cm kaj kiu situas 1,5&nbsp;m sub la akvosurfaco. La frajojn gardas ambaŭ gepatroj.

La lango estas forta, osta, ĝia osto estas prilaborata al ungoraspilo. Ĝia supra skvamoparto estas tiel dura, ke eĉ piranjoj ne povas sukcese ataki ĝin.

Kategorio:Aktinopterigoj
Kategorio:Fiŝoj en Brazilo
Batimetrio

[eta|300px|Batimetria mapo de la [Arkta oceano]]
**Batimetrio** (greke: βαθύς [batis] "profunda" kaj μέτρον [metron] "mezuro") nomiĝas la mezurado de la topografia formo de la oceanfundoj. Kiel parto de la hidrografio kaj la geodezio, la batimetrio servas al la farado de mapoj, el kiuj videblas la profundprofilo de la oceanoj. Vidu pri tio ankaŭ Gebco.

La plej grava ilo de la batimetrio estas la eĥosondilo, precipe la radifaska eĥosondilo, kiun oni uzas speciale por la kartografio de la marfundo. Hodiaŭ oni elprovas teknikojn, ankaŭ uzi radarajn satelitojn por tiu celo.

*Batimetria mapo* estas mapo de la marfundo kun profundeconombroj, profundeclinioj kaj eventuale koloraj profundectavoloj. Ĉiuj profundecindikoj rilatas al la marmaponulo.

## Eksteraj ligiloj 
* Superrigardo pri fontoj de subakvoterenoj, datenaranĝoj ktp. (vterrain.org, anglalingva)

Kategorio:Topografio
Kategorio:Hidrografio
Kategorio:Geomorfologio
Kategorio:Navigacio (ŝipveturado)
Ungofajlilo

150ra|eta|Du ungofajliloj

**Ungofajlilo** estas laborilo por rondigo kaj mallongigo de la ungoj. Male al fajliloj, ĝi estas pli fajna ol tiu kaj plej ofte pli malgranda ol 10&nbsp;cm. Krom la tradiciaj modeloj kun plasta tenilo kaj metala raspa parto, ekzistas modelo kun ligna plata tenilo kaj surgluita raspa papero.

Plej modernaj modeloj estas produktitaj el vitro.

## vidu ankaŭ 
* ungostucilo
* ungotranĉilo

Kategorio:Hejmaj iloj
Kategorio:Higieno
Staffelbach

**Staffelbach** estas komunumo en la distrikto Zofingo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1039 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Staffelbach situas ĉe la bordo de la rivero Suro. La komunuma areo etendiĝas sur la tuta larĝeco de la valo, sed la efektiva vilaĝokerno troviĝas sur la okcidenta valflanko sur proksimume 30 metrojn alta finmoreno de la iama glaciepoka Reuss-Glaĉero.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,94&nbsp;km², de kiuj 3,50&nbsp;km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,63&nbsp;km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 680 m s.m. sur la monteto *Altrüti*, kaj la plej malalta punkto sur alteco de 462 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Suro.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Staffelbach limas en nordo al Schöftland, en nordoriento al Schlossrued, en oriento al Kirchleerau, en sudoriento al Moosleerau, en sudo al Attelwil, en sudokcidento al Wiliberg, en okcidento al Bottenwil, kaj en nordokcidento al Uerkheim.

## Trafiko 
Staffelbach situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La kantona ĉefvojo 24 de Araŭo al Sursee pasas proksimume 1 kilometron oriente de la vilaĝo. La komunumo estas konektita al la publika trafikreto per la poŝtaŭtolinio de Schöftland al Sursee.

La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 7 kilometrojn norde ĉe Kölliken.

## Historio 
La unua skriba mencio de Staffelbach datiĝas de la 15-a de julio 1220 kiel *Staphelbach* el donacdokumento al la Monaĥejo Sankt-Urban.

En mezepoko Staffelbach ĝis la jaro 1173 troviĝis sub la regado de la Grafoj de Lencburgo, poste ĝi apartenis al la Grafoj de Kiburgo kaj post ties formorto al la Habsburgoj. Kiam en la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, Staffelbach venis sub berna regado. Ĝis 1496 la malalta jurisdikcio pri Staffelbach apartenis al Zofingo, poste Bottenwil estis atribuita al la tribunala distrikto de Kölliken de la voktejo Lencburgo. Kiam okaze de la Helveta Revolucio Argovio estis kun helpo de francaj trupoj liberigita de la ĵurkomunumo servuteco, Staffelbach estis atribuita al la distrikto Zofingo de la nove fondita Kantono Argovio.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Staffelbach
Ward Moore

**Josef Ward MOORE** (naskiĝis la 10-an de aŭgusto 1903 en Madison, mortis la 28-an de januaro 1978 en Pacific Grove) estis usona verkisto Li subskribis **Ward Moore** siajn verkaĵojn de sciencfikcio.

## Vivo 
Kvin monatojn post lia naskiĝo en Nov-Ĵerzejo, li kun liaj gepatroj iris vivi en Montrealo, kaj en 1913 iris al Novjorko. Aĝa de 11 jaroj, li komencis verki rakontojn kaj poemojn.

Li lernis en la DeWitt Clinton Alta Lernejo el kiu li estis eksigita (laŭ onidiroj, pro sia kontraŭmilitara sinteno).
En la 20-aj jaroj li vagis tra Usono kaj dungiĝis en pluraj laboroj, inter kiuj komizo en librovendejo de Ĉikago, kie li amikiĝis kun la poeto Kenneth Rexroth.

Li instaliĝis en Kalifornio en 1929, kaj aperigis sian unuan romanon (kiu ne estis sciencfikcia) *Breathe the Air Again* en 1942.

En la 40-aj jaroj li skribis en diversajn gazetojn :''Harper's Bazaar*, la *San Francisco Chronicle*, *Jewish Horizons*, *The Nation* kaj *Frontier*.

En la 50-aj jaroj li regule verkis por The Magazine of Fantasy & Science Fiction. Kvankam ne abundaj, liaj noveloj ironaj kan bonstilaj estis ŝatitaj de la legantoj.

Lia dua edzino (1965) estis la sciencfikcia verkistino Raylyn Moore (naskiĝinte: Crabbe).

Liaj du noveloj *Lot* kaj *Lot's Daughter* inspiris la filmon Panic in Year Zero (*Paniko en Jaro Nula'', 1962) de kaj kun Ray Milland.

## Verkoj 
### Romanoj 
* Breathe the Air Again (1942)
* Greener Than You Think (1947)
* Bring the Jubilee (1953)
* Joyleg (kun Avram Davidson, 1962)
* Caduceus Wild (kun Robert Bradford, 1978)

### Noveloj 
* Peacebringer (1950)
* Flying Dutchman (1951)
* We, The People (1952)
* Bring the Jubilee (1952)
* Measure of a Man (1953)
* Lot (1953)
* Lot's Daughter, (1954)
* Rx Jupiter Save Us (1954)
* Dominions Beyond (1954)
* The Mysterious Milkman of Bishop Street (1955)
* Caution Advisable (1955)
* In Working Order (1955)
* Old Story (1955)
* No Man Pursueth (1956)
* The Rewrite Man (1956)
* Adjustment (1957)
* The Fellow Who Married the Maxill Girl (1960)
* Transient (1960)
* Rebel (1962)
* Frank Merriwell in the White House (1973)
* The Boy Who Spoke Cat (1973)
* Durance (1975)
* Wish Fiddle (1975)
* A Class with Dr. Chang (1976)
* Conversation Piece (1978)
* With Mingled Feelings of Anticipation and Apprehension the Emigrants Leave Their Native Earth for a Far-Off Destination (1980)
* It Becomes Necessary (1996)
* Falling From Grace (ne publikigita)

## Eksteraj ligiloj 
*  Biografio de Ward Moore

Kategorio:Sciencfikciaj verkistoj
Teologio morala

**Teologio morala** estas branĉo de teologio kiu pritraktas kaj progresigas la multajn temojn moralajn sub la lumo de la metafizika homa strukturo kaj eventuale de la dia revelacio. Se la atento limiĝas al la natura morala leĝo aŭ aliaj homaj fontoj pli kongruas limiĝi simple al la ĝenerala nocio “Moralo”. Se, male, la atento englobas ankaŭ la revelaciitan moralon aŭ spekulativaĵojn pri la metafizika strukturo de la homo, konvenas Teologia Moralo, al kiu fakuloj foje aldonas “fundamenta”.

Do, fonto de la teologio “morala”, se temas ekzemple pri kristana moralo, estas la Biblio kaj etikaj ordonoj en ĝi entenataj kun la bibliaj konceptoj de interligo, regno, kaj aliaj nocioj kiel la dek ordonoj kiuj fakte konfirmas kaj apogas normojn jam dedukteblajn el la natura morala leĝo. Kaj tiel rilate aliajn religiojn. 

Foje tiu scienco etendiĝas pritrakti la sekvojn de la fakto ke la homa konscienco, antaŭ la natura morala leĝo, sin sentas devigata kaj ne leĝfaranta, do dependanta. Dependanta de kiu?  Kutime, ĉi-kaze, la teologio morala elstarigas naturan moralan leĝon al argumento por pruvi la ekziston de Dio. 

Teologio morala distingiĝas ankaŭ el moraleco kiu koncernas la sintenon de la homo al la morala leĝo, nome lia libera decido ĝin akcepti aŭ malakcepti.

Kutime oni distingas la teologion moralon el la sistemoj moralaj: en la amplekso de la teologio morala, por morala sistemo oni intencas tiu doktrino kiu kaze de duba liceco de morala ago, konsentas ke la aganto estu morale aprobita (precipe de sia konscienco) pri la elekto farita. Ili estas, se mencii kelkajn, probablismo (licas sekvi la interpreton probablan), pliprobablismo (oni devas sekvi la interpreton pli probablan), plicertismo (oni devas sekvi la interpreton pli certa), lasismo (oni rajtas sekvi eĉ la malpli certan interpreton), ktp.

Ĉar moralo estas ligita al la filozofia sistema subkuŝanta, ĝi varias laŭ la fundamento kaj justiĝo de la filozofia sistemo.

## Voĉoj kunligitaj
Etiko

Moralo

Moralismo

Moraleco

Bernard Häring

## Eksteraj ligiloj
* http://it.wikipedia.org/wiki/Sistema_morale_(teologia)
* http://www.ibs.it/code/9788840120041/composta-dario/trattato-filosofia-morale.html
* http://www.musica-sacra.it/Libro/19083/ESD-Edizioni-Studio-Domenicano-Trattato--teologia-morale-fondamentale.-(Il)-.html
* http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=12416959

Kategorio:Teologio
Kategorio:Filozofio
Kategorio:Religio
Kategorio:Etiko
Valdastillas

300ra|eta|Panoramo
**Valdastillas** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *cuqueños* [kukenjos]. La censita populacio en 2009 estis de 380 loĝantoj.

## Situo 
Valdastillas situas en la norda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Valo de Jerte, je la deklivoj de la Sierra de Tormantos, je altitudo de 638 m; je 109&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 169&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ĝia teritorio estas de 8,1&nbsp;km².

## Historio 
Ĝi iam sendependiĝis de la najbara vilaĝo Rebollar.

## Ekonomio 
Agrikulturo (ĉerizoj, kaŝtanoj) kaj brutobredado (bovoj, kaproj). Banloko.

## Demografio 
## Vidindaĵoj 
* Katolika preĝejo de *Santa María de Gracia*.
* Naturaj vidindaĵoj, montaraj, kultivado de la ĉerizoj.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Valdecañas de Tajo

**Valdecañas de Tajo** [baldeKAnjas de TAĥo] (Valo de kanejoj de Taĵo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

## Loĝantoj 
La loĝantoj nomiĝas *valdecañenses*. La censita populacio en 2009 estis de 119 loĝantoj.

## Situo 
Valdecañas de Tajo estas situa en la nordorienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Campo Arañuelo. La areo de ties teritorio estas de 18,81&nbsp;km².

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado.

## Demografio 
## Vidindaĵoj 
Katolika preĝejo de Sankta Blaso.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Salamanko (Madrido)

[eta|150ra|dekstra|[Strato Alkalao en Salamanko]]
La **distrikto Salamanko** estas unu el la 21 distriktoj kiuj konsistigas la municipon Madrido, ĉefurbo de la Madrida Regiono kaj Hispanio. Ĝi ŝuldas sian nomon al la konstruktinto el Malago D-ro. José de Salamanca y Mayol, Markizo de Salamanko, kiu konstruis ĝin en la 19-a jarcento. Ĝi konvertiĝis en unu el la plej gravaj komercaj centroj de la urbo kaj unu el la kvartaloj kun pli alta vivnivelo de Eŭropo kun la plej granda zono de luksaj vendejoj de Madrido en la stratoj kaj ĉirkaŭaĵoj de Serrano, Claudio Coello kaj Ortega y Gasset. Ĉi tie loĝas 147.707 personojn laŭ la censo de la Nacia Instituto de Statistiko de 2008.

Ĝi enhavas kvartalojn Rekoleto, Goya, Fontano de la Akvokreso, Gindalero, Lista, Kastilia.

Kategorio:Distriktoj de Madrido
Strengelbach

**Strengelbach** estas komunumo en la distrikto Zofingo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 4497 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Strengelbach situas okcidente de la rivero Wigger, kiu formas la limon inter la komunumo kaj la distriktĉefurbo Zofingo, al kies aglomeraĵo ĝi apartenas kaj kun kiu ĝi praktike komplete kunkreskis.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,03&nbsp;km², de kiuj 2,58&nbsp;km² estas kovritaj de arbaro kaj 1,38&nbsp;km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas en la arbaro *Dörfliwald* sur alteco de 530 m s.m., dum la plej malalta punkto troviĝas sur alteco de 419 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Wigger.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Strengelbach limas en nordokcidento al Rothrist, en nordoriento al Oftringen, en oriento al Zofingo, en sudo al Brittnau, kaj en okcidento al Vordemwald.

## Trafiko 
Strengelbach estas konektita per lokaj buslinioj, kiujn funkciigas la Svisaj Federaciaj Fervojoj kun Zofingo kaj tiel bone konektita al la publika trafikreto.

La komunumo situas ĉe la kantona ĉefvojo de Zofingo al Langenthal. Tra la komunumo pasas de nordo al sudo la svisa aŭtovojo A2 paralele al la rivero Wigger. La plej proksimaj alveturejoj al la aŭtovojo troviĝas norde en Oftringen kaj sude en Reiden en distanco de malmultaj kilometroj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Strengelbach datiĝas el la jaro 1263 kiel *Strangilbah*.

En mezepoko Strengelbach estis posedaĵo de Grafoj de Frohburg kaj apartenis al la voktejo Arburgo, kiun la Froburgoj en la jaro 1299 vendis al la Habsburgoj. Per la konkero de Argovio fare de la Svisa Ĵurkomunumo, Strengelbach falis sub berna servuteco. Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, Strengelbach apartenis unue ĝis la fino de la Helveta Respubliko al la distrikto Langenthal en la Kantono Berno. Per la restaŭracio la komunumo estis atribuita al la distrikto Zofingo de la nove fondita Kantono Argovio.

## Bildaro 

Dosiero:Wigger1.jpg| Rivero Wigger inter Strengelbach kaj Zofingo
Dosiero:Strengelbach 028.jpg|Loĝodomo ĉe la arbarbordo
Dosiero:Strengelbach 036.jpg|Lernejo
Dosiero:Strengelbach 029.jpg|Supermerkato de Coop

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Strengelbach
Sgrafiarto

[eta|dekstra|300ra|Sgrafiarto en [Prádena de la Sierra (provinco Segovio), Hispanio]]

**Sgrafiarto** estas tekniko de ornamado de muroj (ĉefe fasadoj) kiu aperas en kelkaj domoj de tradicia popola arkitekturo en multaj diversaj urboj kaj vilaĝoj de Eŭropo; tio estas tekniko de ornamado de fasadoj de mudeĥara influo en Hispanio, konsista je etendo sur fasado de du aŭ tri surmetitaj tavoloj de stukado de diferenca koloro, komponita de diversaj miksaĵoj de kalko kaj sablo; en la ekstera tavolo oni desegnas la artan ornamaĵon kaj oni malaperigas parton de tiu ekstera tavolo kie nepras por ke aperu la dezirata stuka koloro kiu estas sube. Per tiu procezo oni atingas dukoloran ornamadon per temoj pli malpli geometriaj (plej ofte, sed ankaŭ vegetalaj) ripetitaj regule sur la tuta surfaco de la fasado.

La termino devenas de la itala vorto *sgraffiare*, tio estas, entranĉi aŭ raski per speciala ilo nomata *grafio*.

Tiu tekniko estis konata jam antaŭ la romia epoko, estis disvastigata dum la epoko de la Romia Imperio kaj dum la hegemonio de Islamo en la Mediteraneo kaj poste de la italaj urboj en la Renesanco.

Laŭ Francisko Azorín **sgrafito** estas *Gravurita ebena ornamo, kun ebena fono ofte kolorigita.* Li indikas etimologion el la greka *grafeion* (grifelo) kaj de tie la latina *graphium*. Kaj li aldonas la terminojn *sgrafi*, por fari ebenan reliefon; sgrafilo, sgrafisto, sgrafaĵo, sgrafado.

## Vidu ankaŭ 
* Grafitio

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Desegno
Kategorio:Dekoracio
Tomás Balduino

.
Li estas dominikana pastro, grava reprezentanto de la movado *Teologio de la Liberigo* kaj emerita episkopo de Goiás ekde la .

## Biografio 
Naskiĝinta en Posse, en la ŝtato de Goiás, centre de Brazilo li eniris en la "Ordenon de Predikantoj" kaj estis ordinaciita pastro la .

### Episkopo 
Nomumita Prelato-asistanto de Santissima Conceição do Araguaia la , li estis konsekrita episkopo de Goiás la .

Li eniris en la Teologion de la Liberigo kaj estis la unua prezidanto de la *Pastra komisio de la tero*.

Li emeritiĝis de sia episkopa ofico la .

[dekstra|eta|270ra|Dom Balduino, en [Romo, kun la afiŝo de la konferenco pri MS-ro Oscar Romero, marto 2009.]]

De la 22-a ĝis la  li partoprenis en Romo la celebradojn honore al MS-ro Oscar Romero: *«&nbsp;Mons. Romero, il coraggio della parola&nbsp;» («&nbsp;MS-ro Romero, la kuraĝo de la parolo&nbsp;»)*. (Vidu foton dekstre)

En aprilo 2014 li estis enhospitaligita dum dek tagoj kaj mortis la  pro pulma tromboz-embolio .

## Vidu ankaŭ 
* Episkopo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Biografio de MS-ro Balduino

Kategorio:Brazilaj episkopoj
Kategorio:Dominikanoj
Csilla Albert

**ALBERT Csilla** estas rumanuja hungara aktorino naskita en Miercurea Ciuc la 19-an de aŭgusto 1980.

## Teatroj 
Csilla Albert estas ekde 2003 anino de la Kolozsvári Állami Magyar Színház.

## El ŝiaj roloj 
* 2007/2008-a sezono: SOLVEJG ANYJA, MANÓ, ŐRÜLT, TOLVAJ, IDŐS SOLVEJG - Henrik Ibsen: *Peer Gynt*, reĝisoro: David Zinder, II CIESCA, MARCO FELESÉGE - Giacomo Puccini: *Gianni Schicchi*, reĝisoro: Silviu Purcărete, MARINA, A CSALÁD DAJKÁJA - A .P. Ĉeĥov: Ványa bácsi, reĝisoro: Andrei Şerban
* 2006/2007-a sezozo: JERUZSÁLEMI NŐ, MIRHÁVAL MEGKENT - Énekek éneke, reĝisoro: Mihai Măniuţiu, MALACFEJŰ BALERINA – Varró Dániel - Presser Gábor: *Túl a Maszat-hegyen*, reĝisoro: Attila Keresztes
* 2005/2006-a sezozo: INA, A MENYASSZONY HÚGA - Bertolt Brecht: *Kispolgári nász*, reĝisoro: Anca Bradu, BRÎNZOVENESCU – Ion Luca Caragiale: *Az elveszett levél*, reĝisoro: Gábor Tompa
* 2004/2005-a sezozo: MARY SMITH – Ray Conney: *Egyszer kettő néha sok*, reĝisoro: Attila Keresztes , AGAUÉ 2 – Eŭripido: *Bakkhánsnők*, reĝisoro: David Zinder, SZUPERTÓNIA –Muszty Bea – Dobay András: *A kék csodatorta*, reĝisoro: Attila Keresztes
* 2003/2004-a sezozo: ROBERTE I/II – Eugene Ionesco: *Jacques vagy a behódolás*, reĝisoro: Gábor Tompa
* 2002/2003-a sezozo: GITTEL – Laŭ S. Anski: *Fehér tűz, fekete tűz* (Dybbuk) , reĝisoro: David Zinder (Izraelo) GERLE – Britten-Selmeczi-Visky: *A vasárnapi iskola avagy Noé bárkája*, reĝisoro: György Selmeczi
* 2001/2002-a sezozo: CECLIA – Andor Bajor : *Egy bátor egér viszontagságai*, reĝisoro: András Hatházi

## Fonto 
* Retpaĝohttp://www.huntheater.ro/cv.php?soid=3

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
PT Sans

**PT Sans** estas libere distributa senserifa tiparo fare de rusia firmao „ParaType“. La tiparo aperis en decembro 2009 kaj ĝia oficiala prezento okazos en januaro 2010.

La tiparo PT Sans estas mendita de la rusia Federacia agentejo pri presado kaj amaskomunikiloj por havi tiparon kun bona subteno de ĉiuj cirilskribaj lingvoj de Rusio. La tiparo ankaŭ enhavas larĝigitan latinan alfabeton (simbolojn de orient-eŭropaj lingvoj), tamen en la jam prezentita versio mankas literoj de Esperanto. Subteno de Esperanto estas planata nur en la komerca versio de la tiparo. Okazas traktado pri eventuala inkludo de la Esperantaj literoj en la senpagan version, kio gravas, ĉar tiu versio estos amase promociata.

Laŭ la plej freŝaj novaĵoj el ParaType, la Esperantaj simboloj estas aldonitaj en la lastan version de la tiparo (datita je la 31-a de marto 2010). Laŭ asertoj de la aspektigisto, la decido senpage kaj senprokraste aldoni subtenon de Esperanto estis influita de la aktivado de esperantistoj en disvastigo de la tiparo kaj klarigado de ĝiaj avantaĝoj por la malpli disvastiĝintaj lingvoj de Rusio.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Tiparoj
Moratalazo

eta|Vidaĵo de Moratalazo ekde la distrikto Retiro
eta|Situo en Madrido
**Moratalazo** aŭ Moratalaz estas la nomo de unu el la 21 distriktoj kiuj konsistigas la municipon Madrido, Hispanio. Ĝi troviĝas en la sudoriento de la urbo. Ĝi havas 104.923 loĝantojn en areo de 6,34 km², kies loĝdenso estas 16.549 loĝ./km².  

Moratalazo naskiĝis kiel dorm-kvartalo de Madrido dum la 1960-aj jaroj. Famaj loĝantoj de tiu ĉi distrikto estis Elvira Lindo, Melendi, El Dioni, Alejandro Sanz, la drumisto de la muzikgrupo Dover kaj Fernando Alonso. Dum jarcentoj, kaj ĝis 1959, ĝi estis zono kun etaj kampardomoj kaj ŝafejoj. 

**Moratalazo** havas la jenajn kvartalojn: Pavono, Horcajo, Maroĥino, Media Legua, Fontarrón, Vinateros.

Kategorio:Distriktoj de Madrido
Baraĥo

eta|250px|Konsilio de la distrikto Baraĥo

**Baraĥo** hispane Barajas estas unu el la 21 distriktoj de la municipo Madrido, Hispanio. Ĝi estas administre organizata en la kvartaloj Alameda de Osuna, Flughaveno, Historia Urboparto de Baraĥo, Timono kaj Koraleĥo.

Ĉi tiu distrikto naskiĝis el la vilaĝeto Baraĥo kiu aneksiĝis al la municipo Madrido samtempe kun Hortalezo, Kaniljo, Kaniljeĥo, Valjeko, Vikalvaro, Supra Karabanĉelo, Malsupra Karabanĉelo, Aravako, Pardo kaj Fuenkaralo. La tiama vilaĝo Baraĥo etendiĝis en la kvartalo hodiaŭ konata kiel *Historia Urboparto de Baraĥo*.

## Vidu ankaŭ 
* Kaprica Parko

Kategorio:Distriktoj de Madrido
Vikalvaro

**Vikalvaro** () estas unu el la 21 distriktoj de la municipo Madrido, Hispanio. Ĝi troviĝas en la sudoriento de la urbo. Vikalvaro administre dividiĝas en du kvartaloj Historia Urboparto de Vikalvaro kaj Ambrozo. Ĝi havas 66.439 loĝantojn  en areo de 3.271,50 hektaroj. Antaŭe ĝi estis sendependa municipo sed en la jaro 1949 estis aneksita al Madrido kun pluraj aliaj municipoj.

## Vidu ankaŭ 
* Vicálvaro (metroo de Madrido)
* Vicálvaro (stacidomo)
 
Kategorio:Distriktoj de Madrido
Hortalezo

**Hortalezo** aŭ Hortaleza estas unu el la 21 distriktoj (en la nordoriento) de la municipo Madrido, Hispanio. Ĝi konsistas el la la teritorio de Hortalezo kaj parto de Kaniljo (Canillas), aneksitaj al la ĉefurbo per dekreto en la jaro 1949. Ĝi havas 153.848 loĝantojn en areo de 2.801 hektaroj.

La distrikto **Hortalezo** en havas la jenajn kvartalojn: Kolomboj, Valdefonto, Kaniljo, Pinaro de la Reĝo, Apostolo Santiago, Piovero.

## Vidu ankaŭ 
* Hortaleza (metroo de Madrido)

Kategorio:Distriktoj de Madrido
Kantu Esperante!

* eldonejo: Samizdato (eldonita en Litovio Soveta Unio)
* jaro de kompono kaj unua eldono: 1970
* formato: 16 paĝoj
* situo: privata biblioteko de P.Fiŝo

**Kantu Esperante!** - estas kantaro eldonita okaze de la 12-a Baltiaj Esperanto-Tagoj (BET) trapasinta en la jaro 1970 en Kretinga (Litovio). Ĝi estas grandparte bazita sur la kantlibro ''Vivu la stel''' eldonita en 1956. La teksto de la kantaro estis permane skribita kaj poste multobligita.

## Enhavo de la kantaro
* La Espero
* Vivu la stel'
* Oĥ rajdis, rajdis - litova popolkanto
* Ĉe Baltmaro
* Endormis tero
* Mi plugis sur kampar' - litova popolkanto
* Gaja turisto
* Ravegas tagoj ĉi
* Tendaraj fajroj
* Grizaj vojetoj
* Estu ĉiama suno
* Ĉasista kanto - estona popolkanto
* Ŝancelis vimenoj - litova popolkanto
* Tirola kanto
* Ne, ne, ne!
* Iris knabineto

Kategorio:Esperanto-kantaroj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita litovlingva literaturo
Kategorio:Verkoj el la esperantigita estonlingva literaturo
Mariska Balla

**BALLA Mariska** estis hungara aktorino. Ŝi naskiĝis en Nagyvárad la 6-an de oktobro 1881 kaj mortis en Budapeŝto la 25-an de februaro 1932. Ŝia edzo estis Béla Heves.

## Teatroj 
* 1903–05 en trupo de Dezső Szilágyi;
* 1906-1914 en trupo de ŝia edzo Béla Heves en Marosvásárhely;
* 1905–06 Győr;
* 1916 Érdekes Kabaré (Budapeŝto);
* 1919-1925 Gaja Teatro;
* 1929 Fővárosi Művész Színház (Budapeŝto);
* 1929–1931 Nova Teatro (Budapeŝto).

## Roloj pli gravaj 
* Gyurkovicsné (Farkas I.:
* A Gyurkovics-fiúk); Lady Constance (Jones: Gésák);
* Trenkné (Mihály I.: Béla, aki 28 éves).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ĉamberio (Madrido)

eta|dekstra|200ra|Palaco de la markizoj de Bermejilla del Rey, en la avenuo Eduardo Dato.
**Ĉamberio** () estas unu el la 21 distriktoj de la municipo Madrido (Hispanio) kaj administre organizata en ses kvartaloj (Gaztambido, Arapilo, Trafalgaro, Almagro, Riveroj Rozoj kaj Valehermoso). Ĝi havas ĉirkaŭ 150.000 loĝantojn. Tiu distrikto estas unu el tiuj kiuj havas pli tipajn historion kaj tradicion.

## Vidu ankaŭ 
* Chamberí (metroo de Madrido)

Kategorio:Distriktoj de Madrido
Karabanĉelo

**Karabanĉelo**, hispane *Carabanchel* [karabanĉEl], estas la nomo de unu el la 21 distriktoj kiuj konsistigas la municipon Madrido, ĉefurbo de la Provinco Madrido kaj la Madrida Regiono,  (Hispanio). Ĝi troviĝas inter la Aŭtoŝoseo M-30 kaj la Aŭtoŝoseo M-40, tre proksime de la urbocentro, per publika transporto inter 15 kaj 20 minutoj. 

Karabanĉelo havas 250.000 loĝantojn, kaj estas unu el la plej loĝataj distriktoj (nune la dua nur superigita de Latino kaj kun pleja loĝdenso de Madrido. Ĉi tie ekzistas granda kultura diverseco, en Karabanĉelo eblas renkontiĝi kun ĉiuj naciecoj, en la distriktoj estas 23,1 % de eksterlandanoj, la dua laŭ procento kaj la unua laŭ kvanto (58.818 personoj) en Madrido.

Ĝis 1948, ekzistis Malsupra Karabanĉelo kaj Supra Karabanĉelo kiel du sendependaj municipoj. En tiu jaro ili estis aneksitaj kontraŭvole al la municipo Madrido sub la nomo Karabanchelo, perdante sian aŭtonomecon. Malgraŭ tio la loĝantoj konsideras sin *karabanĉelanoj* kiel antaŭe.

En 1971 la distrikto Karabanĉelo pro la restrukturado de la distriktoj de Madrido dividiĝis en tri: Usero, Karabanĉelo kaj Latino.

Karabanĉelo perdis teritoriojn kiel parto de Usero kaj Aluĉo.

**Karabanĉelo** havas la jenajn kvartalojn: Komiljo, Opanjelo, Sankta Isidro, Gaja Vido, Bela Pordo, Bonavido, Abrantes.

## Vidu ankaŭ 
* Carabanchel (metroo de Madrido)

Kategorio:Distriktoj de Madrido
Centro (Madrido)

[eta|180px|dekstra|Vido de la distrikto ekde [Beletrejo.]]
**Centro** estas la nomo de unu el la 21 distriktoj de la municipo kaj urbo Madrido (Hispanio). Ĝi havas areon de 5,23 km² kie loĝas 149.718 personojn. La distrikto Centro de Madrido estas la plej antikva zono de la urbo. La unua atesto de la ekzistado de stabile loĝata setlejo venas de la muzulmana epoko.

Nuntempe en la distrikto troviĝas la konstruaĵo de la Madrida Urbodomo en la placo de la Vilaĝo, kvankam baldaŭ ĝi estos translokata al la Palaco de Komunikaĵoj, kiu apartenas al la distrikto Retiro. Ankaŭ ĝi gastigas la sidejon de la registaro de la Madrida Regiono, en la Pordo de la Suno.

## Vizitindaj lokoj 
[eta|180px|La [Placo Hispanio (Madrido)|Placo Hispanio kaj fone la Turo Madrido kaj la Konstruaĵo Hispanio.]]
* La Pordo de la Suno
* La Placo de Oriento
* La Plejgranda Placo
* La Granda Vojo
* La Placo Hispanio
* La Placo Kolumbo
* La Avenuo Prado
* La Placo de la Lojaleco
* La Fontano Cibelo
* La Placo Sankta Ana
* La Kvartalo La Latina
* Madrido de la Habsburgoj
* La Placo de la Vilaĝo Parizo

## Vidu ankaŭ 
* Sol (metroo de Madrido)
* Sol (stacidomo)

Kategorio:Distriktoj de Madrido
Retiro (Madrido)

eta|250ra|dekstra|Distrikto Retiro
**Retiro** estas unu el la 21 distriktoj de la municipo Madrido, Hispanio kaj administre organizata en ses kvartaloj. Ĉi tiu distrikto ĉe la bordo de la urbocentro estas nacie konata pro ĝia publika parko, la Parko Retiro.

Ĝi enhavas la kvartalojn Pacifiko, Adelfo, Stelo, Ibizo, Ĥeronimoj, Infano Jesuo.

Kategorio:Distriktoj de Madrido
Uerkheim

** Uerkheim** estas komunumo en la distrikto Zofingo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1285 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo Uerkheim situas en la mezo de la valo de la rivero Uerke, alfluanto de la rivero Suro. En la vilaĝa centro disbranĉiĝas pliaj flankvaloj. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Uerkheim mem la kvar vilaĝoj Hinterwiltal, Linden, Neudorf kaj Waldgraben.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,09&nbsp;km², de kiuj 2,86&nbsp;km² estas kovritaj de arbaro, kaj 0,79&nbsp;km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 663 m s.m. kaj la plej malalta punkto je 448 m s.m. ĉe la bordo de la rivero Uerke.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Uerkheim limas en nordokcidento al Safenwil, en nordo al Kölliken, en nordoriento al Holziken, en oriento al Schöftland, en sudoriento al Staffelbach, en sudo al Bottenwil, kaj en okcidento al Zofingo.

## Trafiko 
Uerkheim situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la publika trafikreto la komunumo estas ligita per loka buslinio de Zofingo, kiun funkciigas la Svisaj Federaciaj Fervojoj.

La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A1 troviĝas proksimume 4 kilometrojn nordoriente en Kölliken.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Uerkheim datiĝas el la jaro 893 kiel *Urtihun*.

En mezepoko la jurisdikcio pri Uerkheim apartenis al la Grafoj de Lencburgo kaj ek de 1173 al la Grafoj de Kiburgo kaj post ties formorto al la Habsburgoj. En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion kaj Uerkheim falis sub berna servuteco. En la jaro 1458 la urbo Soloturno akiris la malaltan jurisdikcion pri Uerkheim. Berno nun decidis unuigi la tutan povon pri la regiono en unu mano kaj akiris ĉiujn rajtojn en la jaro 1460. Uerkheim nun estis atribuita al la subvoktejo Safenwil de la berna voktejo Lencburgo. Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, Safenwil fariĝis parto de la distrikto Zofingo en la nove kreita Kantono Argovio.

La registaroj de Uerkheim kaj Zofingo planis kunigon de la du komunumoj kun efiko je la 1-a de januaro 2011. Ĉar la popolo de la Kantono Argovio malakceptis la argovian komunumreformon, la du komunumoj nun devas restudi financajn sekvojn de la kuniĝo. La kuniĝo tial eblas nun plej frue je la 1-a de januaro 2014.

## Fontindikoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Uerkheim
Arganzuelo

200px|eta|La distrikto Arganzuelo en la municipo Madrido.
**Arganzuelo**, aŭ hispane Arganzuela, estas la nomo de unu el la 21 distriktoj de la municipo Madrido, Hispanio. Ĝia teritorio troviĝas oriente de la rivero Manzanaro kaj ene de la perimetro de la Aŭtoŝoseo M-30. Ĝi havas limojn, norde kaj nordoriente kun Centro kaj Retiro; oriente kaj sudoriente kun Ponto de Valjeko; sude kun Usero kaj okcidente kun Latina kaj Karabanĉelo.

## Vidu ankaŭ 
* Palos de Moguer (Arganzuelo)

Kategorio:Distriktoj de Madrido
Turkovice

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en distrikto Pardubice. Pri parto de municipo Ondřejov temas artikolo Turkovice (Ondřejov).*

Municipo **Turkovice** troviĝas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, proksime de la ŝoseo n-ro 17 el Čáslav al Heřmanův Městec, Chrudim, proksimume 10&nbsp;km okcidente de Heřmanův Městec kaj proksimume 10&nbsp;km sude de la urbo Přelouč. La komunumo konsistas el tri lokpartoj - Turkovice, Bumbalka kaj Rašovy. Vivas ĉi tie  (). En tuta komunumo estas registritaj 236 domoj, el tio en parto Turkovice 74. Nomo de la komunumo devenas de la vorto "taŭro", ĉeĥe "tur", ne de "turko, turka".

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* Turkovice
* Bumbalka
* Rašovy

## Memorindaĵoj 
### Preĝejo de Sankta Marteno 
Origine frugotika preĝejo de Sankta Marteno el la jaro 1348, estis en la jaro 1729 aranĝita baroke kaj empire. En la jaroj 1816-17 estis alkonstruita turo, sakristio kaj oratorioj. Ĝi estas negranda ununava preĝejo kun ortangula pastrejo. La eksteraĵo estas dividata per lizenoj.
La altaro estas pseŭdobaroka, bildo de Sankta Bartolomeo de J. Brandejs, predikejo kun figuraj reliefoj kaj statuoj el la dua duono de 18-a jarcento, frubaroka ŝtona baptujo.
Ĝi servis kiel paroĥa preĝejo kaj familia tombo de posedantoj de sinjorejo Podhořany. Ĉe la preĝejo estas tombejo.

### Enteriga kapelo 
Enteriga kapelo de Pachtoj el Rájov estas empira el la jaro 1839. De la kapelo gvidas alta apogmuro de la deklivo kun ŝtuparo al paroĥejo. En tiu ĉi tombeja muro troviĝas naŭ **renesancaj tomboŝtonoj**.

### Paroĥejo 
Paroĥejo estas baroka el la jaro 1731, komence de la 19-a jarcento rearanĝita.

290ra|eta|maldekstra|Renesancaj tomboŝtonoj en tombeja muro en Turkovice

### Lernejo 
Lernejo sur vilaĝplaco antaŭ la preĝejo havas relative longan tradicion. Lerni en la komunumo oni komencis jam en la jaro 1720. Oni lernis trivion - legadon, skribadon kaj kalkuladon kaj ankaŭ religion.

### Statuo de Sankta Johano Nepomuka 
Statuo de Sankta Johano Nepomuka estas sur vilaĝplaco antaŭ la lernejo. Ĝi devenas el 18-a jarcento.

## Bibliografio 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Eksteraj ligiloj 
Oficialaj paĝoj de la komunumo 


Kategorio:Municipoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Pardubice
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
Bermuda pantaloneto

[eta|dekstre|Du [Aŭstralio|aŭstraliaj armeanoj en Bermudaj pantalonetoj]]
**Bermuda pantaloneto** estas ŝorto kies krurumoj atingas ĝis iom super la genuoj kaj ofte estas ornamita per helkoloraj desegnaĵoj. Tiuj desegnaĵoj plejofte estas bildoj de floroj aŭ aliaj someraj scenoj.

La Bermuda pantaloneto estis dum la lasta duono de la 1980-aj jaroj tre populara. Viroj portis ĝin kiel normala vestero, sed ofte ankaŭ kiel bankalsono. La usona metalbando Anthrax kreis imagon per la ŝanĝo de la tipaj metalvestoj (nigraj ledaj pantalonoj) al Bermudaj pantalonetoj.
[eta|maldekstre|[Policano en Bermudo vestita en Bermuda pantaloneto]]

Kategorio:Vestoj
Kategorio:Vesteroj
Manĉura kanbirdo

La **Manĉura kanbirdo** (***Acrocephalus tangorum***) estas birdo de la genro *Acrocephalus* aŭ kanbirdoj kiuj estas brunecaj birdoj kiuj loĝas en kareksejoj kaj apartenas al la familio de Akrocefaledoj, sed iam estis inkludataj en la grupo de Silviedoj. Ĝi estis kutime (kaj foje ankoraŭ estas) traktata kiel subspecio de la Kampokanbirdo (*A. agricola*).

Ĝi reproduktiĝas en  nordorienta Ĉinio, Koreio, sudorienta Rusio, kaj vintrumas en Kamboĝo, Tajlando kaj suda Laoso, kaj eble Birmo kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas marĉoj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

Tiu specio havas karakteran aspekton kun tre markata kaj sufiĉe **larĝa blanka superokula strio malhelbrune bordata ambaŭflanke**; la krono estas bruneca senstria kio pluas laŭ la nuko al la dorso; nur la flugiloj kaj vosto estas pli malhelbrunaj. El la okulo al la orelareo estas **vizaĝa  helgrizbruneca areo** sufiĉe kontrasta inter la blankecaj superokula strio kaj gorĝo, sed ne tiom etendaj kiom ĉe la Nigrabrova kanbirdo; la helaj subaj partoj estas kun helbruneca nuanco en brusto inter la blankecaj gorĝo kaj ventro kaj kun pli ruĝecbrunaj nuancoj en flankoj. La subpuga areo estas blankeca. La iriso estas malhelbruna, la okulo montras blankan suban duonringon kaj en la beko la supra makzelo estas pli malhela.

## Fontoj
* Priskribo kaj minacoj, en la angla 
* BirdLife International 2007.  Acrocephalus tangorum.   2007 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 2an de julio 2008.

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Termofosforesko

eta|300ra|Termofosforesko de la fluorino
**Termofosforesko** (aŭ **termoluminesko**) estas fizika fenomeno per kiu iaj kristaloj kumulas la energion de la jonigaj radiadoj kaŭzataj de radiaktiveco, kaj ellasas tiun energion sub formo de lumo kiam oni varmigas ilin.

En la 1630-aj jaroj Vincenzo Cascariolo observis la lumon de varmigitaj eroj da barito (BaSO4). Tiuj ŝtonojn (troveblaj apud Bolonjo) oni tiam nomis *bolonjaj ŝtonoj* aŭ *magiaj ŝtonoj*. La fenomeno estis en la 17-a jarcento ankaŭ priskribita koncerne al la fluorino.

## Principo 
En iuj kristaloj, la jonigado radiado de radioaktivaj izotopoj liberigas elektronojn en la kristala reto. Tiuj elektronoj estas kaptitaj en difektoj (manko de atomo, atomo malsimila al tiuj de la cetera kristalo, dislokigo...) de la reto, el kiuj ili ne povas elfuĝi, pro nesufiĉo da energio. Varmigo, je temperaturo de 250 al , de la kristalo donas al la elektrono la eblecon reveni al sia antaŭa loko, elsendante energion sub formo de fotonoj.

Tiel, la kristalo "redonas" la energion de la natura radiaktiveco kiun ĝi kumulis de miljaroj.

## Uzo de tiu fenomeno por datado 
Oni konjektas, ke la kristaloj, en objekto kiun oni volas dati, iam suferis sufiĉan varmigon por liberi ĉiujn elektronojn el la kristalaj difektoj. De tiam, la kristalo kumulis energion, kiun oni povos mezuri, per mezuro de la luma elsendo rezultanta de revarmigo.

Ekzemploj:
* **Terakoto, ceramiko** : oni povas dati la bakadon de la argilaĵo, aŭ ĝian lastan uzon se ĝi estis suferinta varmon,
* **Restaĵoj de incendio** : oni povas dati la incendion,
* **Fajrejoj** (forno, forĝejo, altforno...) : oni datas iliajn lastajn uzojn,
* **Elfluo de lafo**,
* **Alfrapa kratero**.

### Perturboj 
Tiu mezuro supozas la bonan konon de la natura radiaktiveco kiun la objekto suferis. Ĝi povas estas perturbata de kroma varmigo (incendio), aŭ ekspono al artefarita fonto de radiado.

La limo de la metodo estas inter 100 kaj ĉirkaŭ 800&nbsp;000 jaroj. En pli longa periodo, la kristalo ne plu kumuliĝas kroman energion (tiu limo estas pli malalta en loko, kie
la natura radiaktiveco estas pli intensa). Ĝia malprecizo estas de 5% al 15%, kaj ĝis 20% se la loko, kie kuŝis la objekto, estas nekonata.

## Materialoj povante esti termofosforeskaj 
* barito
* celestino
* danburito
* feldspato
* fluorino
* kvarco
* kalcito
* sfalenito
* zirkono

## Eksteraj ligiloj 
*  Termofosforesko kaj datado, (far de Guirec Querré kaj Elisa Porto)
*  datado per termofosforesko (el "l'Arbre Celtique")
*  Termofosforesko (far de Pierre Dupuy)
*  Gvido pri termofosforesko

Kategorio:Materiala scienco
Kategorio:Optiko
Kategorio:Kristalografio
Kategorio:Datigo (arkeologio)
Ĉamartino

eta|140ra|dekstra|Situo de Ĉamartino.

**Ĉamartino** (, verŝajne de iama trinkomanĝejo nome "Chez Martin" de iu franco) estas unu el la 21 distriktoj de la municipo Madrido, Hispanio. Ĝi havas limojn norde kun Fuenkaralo-Pardo, oriente kun Linia Urbo, sude kun Salamanko, sudokcidente kun Ĉamberio kaj okcidente kun Tetuano.

La distrikto havas la jenajn kvartalojn: : Viso, Prospereco, Urbo Ĝardeno, Hispanameriko, Nova Hispanio, Kastilio.

## Vidu ankaŭ 
* Madrid-Chamartín (stacidomo)
* Chamartín (metroo de Madrido)
* Chamartín (Ávila)
* Chamartín (apartigilo)

Kategorio:Distriktoj de Madrido
Neudorf

**Neudorf** signifas en la germana lingvo *nova vilaĝo*. Neudorf estas ofta nomo por vilaĝoj en germanlingvaj regionoj.

Inter multaj aliaj ekzemploj mencieblas:

## Germanio 
* Neudorf (Harco), ĝis septembro 2010 memstara komunumo, ekde tiam estas parto de la urbo Harzgerode en la distrikto Harco de la federacia lando Saksio-Anhalto.
* Kreba-Neudorf (jen germane, suprasorabe *Chrjebja-Nowa Wjes*) estas komunumo en la distrikto Görlitz de la federacia lando Saksio.

## Rumanio 
* Neudorf (Rumanio) estas vilaĝo sudokcidente de Lipova administracie apartenanta al komunumo Zăbrani en Rumanio.

## Svislando 
* Neudorf LU estas komunumo de la distrikto Sursee en Kantono Lucerno en Svislando.
* Neudorf (Uerkheim) estas vilaĝo de la komunumo Uerkheim en la distrikto Zofingo en Kantono Argovio en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* **Neuendorf**
Valdehúncar

**Valdehúncar** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.

## Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas *Valdehuncaros*. La censita populacio en 2009 estis de 212 loĝantoj.

## Situo 
Valdehúncar estas situa en la nordorienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Campo Arañuelo, je altitudo de 368 m; je 127&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 177&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 26&nbsp;km².

Ĝi situas ĉe la Akvorezervujo de Valdecañas, ĉe la rivero Taĵo. Temas pri antikva krucoĝo de romiaj ŝtonŝoseoj. Je malpli da 2 km troviĝas la antikva vilaĝo de Talaverilla, kiu aktuale estas submerĝita sub la akvoj de la rezervujo.

## Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado. Ĝi havas grandan riĉon je paŝtejoj por la gregoj, grandajn valojn por orogacio kaj grandan paŝtarbaron.

## Demografio 
La jena tabelo montras la demografian evoluon de Valdehúncar inter 1996 kaj 2006 laŭ informo de la hispana Nacia Instituto pri Statistiko.

## Vidindaĵoj
*Preĝejo de *Santa María Magdalena*.
* Rezervujo de Valdecañas.
* Romiaj restaĵoj proksime.

## Eksteraj ligiloj 
* Informo de la *Junta* (regiona registaro) 
* Informo pri la municipo en la Portalo de la Municiparo *Mancomunidad Campo Arañuelo* .

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres