open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Adiaŭ al Armiloj (filmo, 1932)

***Adiaŭ al Armiloj*** () estas usona filmo el 1932, reĝisorita de Frank Borzage kaj produktita de Paramount Pictures  La scenaro baziĝas sur la samnoma romano de Ernest Hemingway.

La filmo estis nomumita por kvar Akademiaj Premioj, gajnante du - por Plej Bona Kinoarto kaj Plej Bona Sono.

La intrigo okazas en Italio dum la Unua Mondmilito, kaj rondiras ĉirkaŭ la rilato inter Frederic Henry (Gary Cooper), usona soldato, kaj Catherine Barkley (Helen Hayes), angla flegistino.

## Intrigo 
maldekstra|thumbtime=20|eta|*A Farewell to Arms*
Leŭtenanto Fred Henry servas kiel ambulancŝoforo en la itala armeo dum la Unua Mondmilito. En sia libera tempo, li eliras trinki kaj flirti kun sia amiko Kapitano Rinaldi. Dum unu el ĉi tiuj vojaĝoj, Fred renkontas la anglan flegistinon Catherine Barkley. La fianĉo de Catherine mortis en la milito. Rinaldi fakte planis prezenti Fred al la kolegino de Catherine, Helen Ferguson. Rinaldi mem estas enamiĝinta al Catherine, sed kiam li rimarkas, ke Fred kaj Catherine enamiĝis, li retiriĝas.

Kelkajn tagojn poste, Fred estas ordonita reiri al la fronto. Li promesas al Catherine, ke li revenos al ŝi. Rinaldi, timante, ke Fred povus freneziĝi pro virino, prenas Catherine al Milano. Fred estas vundita, post kio Rinaldi rapidas al la fronto por zorgi pri sia amiko. Li poste sendas lin al Milano por resaniĝi. Fred kaj Catherine pasigas feliĉajn tagojn en Milano, kie ili estas neoficiale geedziĝintaj de pastro Ferguson. Sed kiam flegistino trovas botelojn da alkoholaĵo sub lia matraco, la resaniĝo de Fred finiĝas. Li estas sendita reen al la fronto.

Catherine diras al sia amikino Helen, ke ŝi estas graveda. Ŝi vojaĝas al Brissago en Svislando por atendi Fred. Pro la troa fervoro de Rinaldi, la leteroj, kiujn Catherine kaj Fred skribas unu al la alia, estas konstante resenditaj. Fred maltrankviliĝas, ĉar li ne aŭdis de Catherine de tiel longe, do li dizertas kaj iras al Svislando. Ferguson informas lin pri la gravedeco, sed rifuzas malkaŝi la restadejon de Catherine. Do Fred metas anoncon, kiu ofertas al Catherine renkontiĝon en hotelo. Rinaldi legas la anoncon kaj renkontiĝas kun Fred. Li diras al li, ke Ferguson menciis la morton de Fred. Rinaldi proponas skribi en sia raporto, ke Fred suferas pro traŭmato, sed Fred rifuzas. Rinaldi nun komprenas kiom Fred amas Catherine kaj informas lin, kie Catherine estas.

Kun la helpo de la hotelposedanto Henriko, kiu pruntedonas al li boaton, Fred eskapas al Svislando. En Brissago, Catherine suferas pro korrompo. Fred alvenas en Brissago ĝuste kiam Catherine estas naskonta per cezara sekco. Tamen, la infano estas mortnaskita. Catherine mortas en la brakoj de Fred dum la lokuloj festas la finon de la milito.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Filmoj de Paramount Pictures
Kategorio:Italio en filmoj
Kategorio:Usonaj nigrablankaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1932
Charles MacArthur

**Charles Gordon MacArthur** (naskiĝis la 5-an de novembro 1895 en Quincy, Miĉigano ; mortis la 21-an de aprilo 1956 en Novjorko) estis usona dramisto kaj unu el la plej altpagitaj scenaristoj en Holivudo en la 1930-aj jaroj. Gajninto de la Akademia Premio en 1936.

MacArthur estas plej konata pro siaj teatraĵoj, kiujn li kunaŭtoris kun la scenaristo Ben Hecht, *Ladies and Gentlemen* (kiu estis adaptita por la filmo *Perfect Strangers*, ĉefrolante Ginger Rogers kaj Dennis Morgan), *Twentieth Century*, kaj *The Front Page,* kiu estis adaptita en kvar filmojn, inkluzive de *The Girl of Six* (1940) de Howard Hawks, parte bazita sur la propraj spertoj de MacArthur en la redakcio de Ĉikago. MacArthur ankaŭ kunaŭtoris, kun Edward Sheldon, la teatraĵon *Lulu Belle*, kiu estis surscenigita de reĝisoro David Belasco en 1926 kaj estis sukceso.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Wuthering Heights (filmo de 1939)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Usonaj scenaristoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Dennis Morgan

**Dennis MORGAN** (fakte *Earl Stanley Morner*, naskiĝis 20-a de decembro 1908 en Prentice, Viskonsino ; mortis la 7-a de septembro 1994 en Fresno, Kalifornio) estis usona kantisto kaj filmaktoro.

Morgan estis unu el la ĉefaj aktoroj de Warner Bros. en la 1940-aj jaroj, laborante kune kun sia bona amiko Jack Carson en multaj filmoj, el kiuj pluraj estis kamaradaj filmoj. Liaj pintaj jaroj estis inter 1943 kaj 1949. Li ankaŭ faris sporadajn televidajn gastaperojn en la 1950-aj jaroj, aperante en programoj kiel *Alfred Hitchcock Presents*. Lia lasta apero estis foja televida reklamo post 1955.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Jack Carson Tributo
* Stanley Morner '30, Carroll Universitato

Kategorio:Svedaj usonanoj
Kategorio:Usonaj presbiterianoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Erzsébet Baranyai

**Erzsébet Baranyai** [erĵÉbet baranjai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Baranyai Erzsébet** estis hungara psikologo, lerneja kaj universitata instruisto. Ŝia frato estis Zoltán Baranyai.

 naskiĝis  en Nagyszőlős (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Vinohradiv en Ukrainio), ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis kaj akiris pedagogian licencon en 1912 en instituto en Szeged, poste pedagogian diplomon en virina edukejo en Budapeŝto en 1916. Post la diplomo ŝi instruis en lernejo en Szeged, ĝis 1927, sed en la jaroj 1923 kaj 1924 li studvojaĝis en Britio por studi psikologiajn kaj pedagogiajn sistemojn. En 1925 ŝi estis ceramikisto en fabrikejo de Londono (laŭ alia fonto en 1916 ŝi akiris ankaŭ pentristan-ceramikistan diplomon en Budapeŝto). Per ŝtata stipendio ŝi studis en pedagogia instituto de Pittsburgh (1927-1928). Hejmenveninta ŝi instruis en lernejo en Szeged ĝis 1942, dum en 1932 ŝi doktoriĝis el filozofio en Scienca Universitato Ferenc József, eĉ inter 1939–1943 ŝi estis privata instruisto en la universitato. En 1942 ŝi eklaboris en ĵus fondita reforma lernejo en Budapeŝto, kie ŝi establis esploran stacion, kiun ŝi gvidis ĝis 1949, poste ŝi laboris en akademia psikologia instituto ĝis sia emeritiĝo en 1963. Intertempe ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1956 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Ŝia ĉeftemo estis la psikologio de la pensado.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A neveléslélektani kutatás magyar feladatai a tanítás lélektana körében.* (1931)
* *Nagy László munkásságának neveléstudományi eredményei.* Egy. doktori értek. (disertaĵo, 1932)
* *A nyelvtan tanulásának lélektani feltételei.* (1945)
* *A logikai gondolkodás fejlesztése a számtan és nyelvtan tanításának keretében.* (1951)
* *Jelentések logikai relációja a kifejezésben: kötőszavak a fogalmazásban.* (parte disertaĵo, 1958)
* *Gondolkodás a tagolásban és összefogásban.* (1963)

## Elektitaj pentraĵoj 
* *Diót roppantó*

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Jack Carson

**Jack CARSON** (naskita kiel John *Elmer Carson* la 27-an de oktobro 1910 en Carman, Manitobo ; mortis la 2-an de januaro 1963 en Encino, Kalifornio) estis kanad-usona aktoro.

Jack Carson estis unu el la plej popularaj ĝenraj aktoroj de la Ora Epoko de Holivud,  kun filmkariero ampleksanta la 1930-ajn, 1940-ajn kaj 1950-ajn jarojn. Origine uzita en komikaj roloj, lia laboro en *Kato sur varmega ladotegmento* montris lian talenton por dramaj roloj. Dum sia kariero, li laboris por RKO Pictures kaj Metro-Goldwyn-Mayer (kie li faris *Love Crazy*, kune kun Myrna Loy kaj William Powell), sed plejparto de lia rimarkinda laboro estis kun Warner Bros. La roluloj de Carson tendencis esti spritaj, memcertaj tipoj, kiuj finfine lasis aferojn nefinitaj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Jack Carson Tributa Retejo

Kategorio:Kanadaj aktoroj
Kategorio:Usonaj aktoroj
James MacArthur

**James Gordon MacArthur** (naskiĝis la 8-a de decembro 1937 en Los-Anĝeleso, Kalifornio ; mortis la 28-a de oktobro 2010 en Jacksonville, Florido) estis usona aktoro, plej konata pro sia rolo kiel Danny "Danno" Williams en la televida serio *Hawaii Five-O*.

## Vivo 
James MacArthur estis la adoptita filo de aktorino Helen Hayes kaj scenaristo kaj dramisto Charles MacArthur. Li kreskis en Novjorko.

En 1949, li komencis sian aktoran karieron en la teatro. En 1955, en la aĝo de 18 jaroj, li aperis en epizodo de la serio "Climax" de John Frankenheimer. Li poste subskribis kontrakton kun *Walt Disney Pictures* kaj akiris la ĉefrolon en "Kidnapped". Lia plej signifa sukceso ĉe *Disney* estis "Swiss Family Robinson" de Ken Annakin.

Ekde la fino de la 1950-aj jaroj, MacArthur aperis grandskale en televidserioj, inkluzive de *Bonanza*, *Gunsmoke*, *Death Valley Days*, *Murder, She Wrote*, kaj aliaj. Lia plej rekonebla televida rolo estis Danny Williams en Hawaii Five-O, rolo kiun li ludis dum 12 jaroj.

La frazo "Book 'em, Danno" fariĝis unu el la plej memorindaj frazoj en televidhistorio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Studentoj de universitato Harvard
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Homoj de Disney
Ilona Barkóczi

**Ilona Barkóczi** [barkOci], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Barkóczi Ilona** estis hungara psikologo, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto, ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris psikologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1950. Post la diplomo ŝi praktikadis 2 jarojn, poste ŝi estis asistanto (1952–1964), lektoro (1964–1972), docento kaj katedrestro (1972–1991), fine profesoro duonjaron en 1991 en la universitato. Intertempe ŝi kandidatiĝis (CSc) en 1965, ŝi doktoriĝis en 1990 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. En 1992 ŝi teorie pensiuliĝis, sed praktike ŝi estis konsilisto inter 1992–1997, poste ŝi instruis en la universitato ĝis sia aĝo 90. Ŝiaj esplorkampoj estis kreemo, intuicio kaj problemsolvado. Ŝi edziniĝis, poste naskis du filojn (1953, 1954), iam ŝi divorcis. Ŝi ricevis premiojn en la 2000-aj jaroj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *„Aequiterminális” viselkedésrészletek jelentősége az állati tanulásban.* (kunaŭtoro, 1953)
* *Kis lélektan.* (kunaŭtoro, 1961)
* *A kutató manipuláció összehasonlító pszichológiai vizsgálata.* (disertaĵo, 1965)
* *Tanulás és motiváció.* (kunaŭtoro, 1967; 3-a eldono: 1984; slovake: 1972)
* *Kísérlet a pszichoszomatikus betegségek két csoportjának többszempontú megközelítésére.* (kunaŭtoro, 1985)
* *Kísérlet a kreativitás, az intuíció és a nagyagyfélteke-funkciók összefüggéseinek feltárására analógiás gondolkodási helyzetekben.* (disertaĵo, 1987)
* *Kell egy csapat? A problémamegoldás egyéni és társas tényezői.* (1997)
* *A problémamegoldó gondolkodás.* (2000; 2-a eldono: 2001)
* *A nem-logikus gondolkodást igénylő különböző problémák megoldásainak összefüggései.* (kunaŭtoro, 2008)
* *A pozitív pszichológia és a kreativitás kapcsolata.* (2012)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* aprezo hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Amos Elon

**Amos ELON** (; naskiĝis la 4-a de julio 1926 en Vieno ; mortis la 25-a de majo 2009 en Buggiano, Toskanio, Italio; naskita kiel *Amos Sternbach*) estis israela ĵurnalisto kaj verkisto.

## Kariero 
Li komencis sian karieron kiel ĵurnalisto en la 1950-aj jaroj. Elon estis korespondanto en Eŭropo kaj Usono por la gazeto *Haaretz*. Li finis sian karieron en 1971 sed revenis al ĝi en 1978 kaj emeritiĝis definitive en 2001.

En 1975 li verkis admiran kaj kritikan biografion pri Theodor Herzl, la fondinto de Cionismo, sed poste seniluziiĝis.

Elon estis la aŭtoro de naŭ libroj.  Li famiĝis komence de la 1970-aj jaroj post la publikigo de *The Israelis: Founders and Sons*, priskribita kiel "ama sed senkompata portreto de la fruaj cionistoj". Li ankaŭ estis regula kontribuanto al *la New York Review of Books* kaj *The New York Times Magazine*.

Elon estis unu el la fruaj defendantoj de palestina ŝtato kaj israela retiriĝo el la okupitaj teritorioj ekde 1967. Seniluziigita pri la politikaj evoluoj en Israelo, Elon translokiĝis al Toskanio en 2004. Elon verkis plurajn librojn: pri la situacio en Israelo, ĝia popolo, la apero de Cionismo, kaj german-judaj rilatoj. Li ricevis plurajn literaturajn premiojn, inkluzive de la Literatura Premio Wingate de 2004.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Sub la Toskana suno Intervjuo kun *Haaretz*, 2004

* 
* .

Kategorio:Hebrelingvaj verkistoj
Kategorio:Israelaj verkistoj
Kategorio:Israelaj ĵurnalistoj
Dudley Nichols

**Dudley NICHOLS** (naskiĝis la 6-an de aprilo 1895 en Wapakoneta, Ohio ; mortis la 4-an de januaro 1960 en Holivudo, Kalifornio) estis usona scenaristo kaj foja filmreĝisoro kaj produktoro.

En 1936, li estis la unua persono kiu rifuzis Akademian Premion pro la filmo *The Informer* (1935). Li faris tion kiel deklaron de solidareco kun *la Screen* Writers Guild. Li tamen ricevis sian Akademian Premion por Plej Bona Origina Scenaro en 1938.

Li kunlaboris dum multaj jaroj ĉefe kun reĝisoro John Ford, kvankam li ankaŭ laboris kun George Cukor, Howard Hawks, Fritz Lang kaj Jean Renoir.  El lia plumo venis tiaj scenaroj kiel *Bringing Up Baby (1938*), *Stagecoach* (1939), *For Whom the Bell Tolls (*1943), *Scarlet Street* (1945), *And Then There Were None (*1945), ''The Bells of St. Mary 's* (1945), *Pinky* (1949) kaj *The Tin Star (*1957). 

Nichols reĝisoris, verkis kaj produktis tri plenlongajn filmojn: *Government Girl*  (1943), *Sister Kenny* (1946) kaj *Mourning Becomes Electra'' (1947).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
**

**Kategorio:Usonaj scenaristoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Andrew Motion

Siro **Andrew MOTION** (naskita la 26-an de oktobro 1952 en Londono) estas angla poeto, romanisto kaj biografiisto. Li estis kortega poeto (angle *Poet Laureate*, poetlaŭreato, vidu poetokronado) de Britio de 1999 ĝis 2009. Li estas membro de la Reĝa Societo de Literaturo kaj Profesoro pri kreiva verkado ĉe Royal Holloway, Universitato de Londono.

*The Independent* priskribas la poeton kiel la "ĉarman kaj senlacan ĉampionon de la arta ĝenro". Motion gajnis la Premion Arvon, la Premion John Llewellyn, la Premion Eric Gregory, la Premion Whitbread por Plej Bona Biografio en 1994, kaj la Premion Dylan Thomas.

## Verkado 
Motion diris pri si mem: "Mia deziro verki poemon estas neapartigebla de mia deziro klarigi ion al mi mem." Liaj verkoj kombinas lirikajn kaj rakontajn aspektojn en "postmoderna, romantika sentemo."

La 1-an de majo 1999, Andrew Motion sukcedis Ted Hughes kiel kortega poeto. La decido estis polemika; Seamus Heaney, Derek Walcott, kaj Carol Ann Duffy estis konsiderataj favoratoj post la morto de Hughes. La oficperiodo de Motion estis limigita al dek jaroj - ĝis tiam, la kortega poeto ĉiam estis nomumita porvive. Li poste diris, ke li ne sciis, kion atendi de la ofico kaj ke li ofte trovis ĝin peza ŝarĝo. Carol Ann Duffy sukcedis lin.  En 2009, li estis farita Kavaliro-Bakalaŭro pro servoj al literaturo. 

Kiel laŭreato, li ankaŭ fondis la Poezian Arkivon, enreta biblioteko de historiaj kaj nuntempaj diskoj de poetoj deklamintaj ilian propran laboron.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Profilo kaj poemoj skribita kaj aŭdio ĉe la Poezia Arkivo
* Profilo ĉe Poetoj.org
* Nacia Portreta Galerio portretoj
* Paperoj de Andrew Motion ĉe la Brita Biblioteko

Kategorio:Britaj poetoj
Kategorio:Biografoj
Viola centropo

La **Viola centropo** (*Centropus violaceus*, laŭ kio ankaŭ *Violeca centropo*) estas specio de centropo de la familio Kukoledoj. Ĝi estas endemia de Bismarkoj (Papuo-Nov-Gvineo). Ĝia natura vivejo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltebenaĵaj arbaroj.

Pro granda teritorio kaj populacio kiu ne malpliiĝas je sufiĉa rapideco por tuja zorgo, ĝi estas klasifikita kiel Malplej Zorgiga.

Temas pri mezgranda nigreca (kun violecaj briloj) birdo longvosta.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Metropola Universitato de Manĉestro

La **Manĉestra Metropola Universitato** (, akronime **MMU**) estas universitato en Manĉestro, Anglio. Laŭ studenta nombro, ĝi estis la naŭa plej granda universitato en Britio en 2019/2020, kaj la dua plej granda universitato en la urbo Manĉestro, post la Universitato de Manĉestro. 

La lernejo fondiĝis en 1970 kiel *Manchester Polytechnic*, per la kunfandiĝo de la *Manchester Mechanics Institute* kaj la *Manchester School of Design*,  kaj ricevis universitatan statuson en 1992. '''''' Ĝiaj kampusoj estas disvastigitaj tra kvar lokoj en Manĉestro kaj unu en Cheshire.

## Organizo 
En 2021, la MMU havas kvin fakultatojn: 

* Artoj kaj Homstudoj,
* Ekonomiko kaj Juro (Komerco kaj Juro),
* Edukaj Sciencoj (Edukado),
* Medicino, Psikologio kaj Socia Laboro (Sano, Psikologio kaj Socia Zorgo),
* Scienco kaj Inĝenierarto.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Universitatoj en Britio
Kategorio:Manĉestro
Tombejo Trumpeldor

La **Tombejo Trumpeldor** (, ankaŭ konata kiel la "Malnova Tombejo") estas juda tombejo en Tel-Avivo, Israelo. La tombejo enhavas la tombojn de la fondintoj kaj unuaj loĝantoj de la urbo, same kiel kulturajn kaj politikajn figurojn, inkluzive de Moŝe Ŝaret, la dua ĉefministro de Israelo.

La tombejo kovras 10.6 hektarojn (25 akreojn) kaj enhavas ĉirkaŭ 5000 tombojn. Ĝi situas sur la strato *Reĥov Trumpeldor* (), kiu estas nomita laŭ Joseph Trumpeldor.

## Historio 
Komence, ĝi nomiĝis la "Ĥolera Tombejo", ĉar ĉi tiu tomboloko por judaj viktimoj de la ĥolera epidemio en Jafo estis malfermita en 1902. Post 1909, kiam Tel-Avivo estis fondita, ĝi fariĝis la ĉefa tombejo de la nova urbo.

La tombejo estis establita en 1902 aŭ 1903 sur neloĝata tereno norde de Jafo , ses jarojn antaŭ la fondo de Aĥuzat Bajit, la unua kvartalo de Tel-Avivo. 

Nuntempe, la tombejo fariĝis panteono; nur tiuj, kiuj posedis terenojn aĉetitajn antaŭ longe kaj malgranda nombro preta pagi plurajn milojn da dolaroj, estas entombigitaj tie. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Trumpeldor Tombejo en la Bezalel Narkiss Indekso de Juda Arto, la Centro por Juda Arto en la Hebrea Universitato de Jerusalem

Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Tombejoj
Kategorio:Tel-Avivo
Nigrabeka centropo

La **Nigrabeka centropo** (*Centropus bernsteini*, laŭ kio ankaŭ *Bernstejna centropo*) estas specio de centropo de la familio Kukoledoj. Ĝi estas endemia de Nov-Gvineo, kie ĝi loĝas ĉefe en Okcidenta Papuo (Indonezio) kaj en okcidenta Papuo-Nov-Gvineo, sed nek en la centra montaro nek en la plej orienta Nov-Gvineo. Ĝia natura vivejo estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltebenaĵaj arbaroj.

Temas pri mezgranda nigreca (kun violecaj aŭ malhelbluecaj briloj) birdo longvosta. Ĝi estas tute nigra kun malhelaj okuloj. Troveblas en arbara rando, veprejo kaj herbejo. Kaŝema, sed ne tiel malfacile videbla kiel iuj aliaj centropoj kaj foje sidas sur nuda branĉo por krii aŭ sekiĝi post pluvo. Simila al Fazancentropo, sed la Nigrabeka centropo havas simplajn nigrajn flugilojn sen strioj kaj malhelajn okulojn. Krias per serio de descendaj "ringaj" notoj. Paroj ofte duetas.

La specia epiteto aludas al Heinrich Agathon Bernstein (1828–1865) germana naturscencisto, zoologo kaj esploristo en Indonezio, kiu mortis ĝuste unu jaron antaŭ la priskribon de tiu ĉi specio. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Simon Armitage

**Simon** **Robert Armitage** (naskita la 26-an de majo 1963, Marsden, Okcidenta Jorkŝiro) estas angla poeto kaj romanverkisto.

Li estis nomumita Poeto Laureato de Britio en 2019.

## Verkado 
Studis ĉe la universitatoj de Portsmouth, Leeds, kaj Iovao. Li prelegas ĉe la Metropola Universitato de Manĉestro. 

Post jaroj da laborado por filmo, televido kaj radio, kaj publikigado de ĉirkaŭ 10 poemaroj, li verkis serion da eseoj, *All Points North* (1999), pri norda Anglio. En 2001, li publikigis la romanon *Little Green Man*, kaj en 2004, *White Stuff*.

Armitage ankaŭ verkas por radio, filmo kaj televido. Li verkis la libreton por la opero *The Deadly Tree* (2006) de Stuart MacRae. Li gajnis plurajn premiojn, inkluzive de la Premio Ivor Novello (2003) pro sia prezentado de siaj propraj kantoj. En 2006, li estis juĝisto por la Griffin Poetry Prize kaj la Booker Prize. Li ricevis la Reĝan Oran Medalon pro siaj atingoj en poezio (2018).

Multo de la poezio de Armitage aperas en GCSE- ekzamenoj pri angla literaturo en Britio. Inter la plej ofte elektitaj estas (depende de la ekzamena versio - ĉu baza aŭ progresinta): *Homecoming*, *November*, *Kid*, *Hitcher*, kaj elektitaj poemoj el *Book of Matches*, precipe *"Mother Any Distance..."*

## Verkaro 
; Poezio

* Zoom! (1989, en la fina listo de la Whitbread-premio)
* Xanadu (1992)
* Kid (1992)
* Book Of Matches (1993)
* The Dead Sea Poems (1995)
* CloudCuckooLand (1997)
* Killing Time (1999)
* Mister Heracles (2000)
* Universal Home Doctor (2002)
* Travelling Songs (2002)
* Homer’s Odyssey (2006, versdramo)
* Tyrannosaurus Rex Versus The Corduroy Kid (2006, listigita por la T.S. Eliot Premio)
* The Not Dead (2008)
* Out of the Blue (2008)
* Seeing Stars (2010)

; Tradukoj

* Homer's Odyssey (2006)
* Sir Gawain and The Green Knight (2007)
* The Death of King Arthur (2011, en la fina listo por la T.S. Eliot Premio)

; Romanoj

* Little Green Man (2001)
* The White Stuff (2004)

; Eseo

* All Points North (1999)

;; Kunigitaj eldonoj
;

* The shout: selected poems (2005)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Simon Armitage ĉe la brita Filma Instituto
* *Poezia Arkivo* Biografio, intervjuoj, poemoj kaj aŭdiaj dosieroj.
* *Guardian* intervjuo (07/2001)
* Intervjuo ĉe la *Independent*, la 21-an de septembro 1997
* BBC Intervjuo  (03/2004)
* Griffin Poezia Premio 2006 ŝlosila parolado, inkluzivanta aŭdian elĉerpaĵon
* Sonnets.org intervjuo (01/2002)

Kategorio:Anglaj dramistoj
Kategorio:Britaj poetoj
Kategorio:Britaj romanistoj
Katalin Balogh (aktoro)

**Katalin Balogh** [balog], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Balogh Katalin** estis hungara aktoro.

Katalin Balogh naskiĝis  en Bicske, ŝi mortis julio de 2005 en Budapeŝto.

## Biografio 
Katalin Balogh akiris diplomon en Reĝa Hungara Teatra Akademio en 1943, poste ŝi havis rolojn en milita teatro en Sopron. Ŝiaj sekvaj teatraj stacioj estis Teatro Buda (jam ne ekzistanta; 1945-1948), Operetoteatro (Budapeŝto) (1948–1949), Teatro Belvárosi (1950), Teatro de Popolarmeo (1951–1957). Ŝi havis rolojn en akva revuo eksterlande. Hejmenveninta ŝi apartenis al pluraj ĉefurbaj aŭ provincaj teatroj ĝis la pensiuliĝo en 1984. Ŝi ricevis premion en 1974.
 
## Elektitaj roloj 
* Molière: A fösvény... Fruzsina
* Georges Feydeau: Zsákbamacska... Manci
* Lope de Vega: A kertész kutyája... Marcela
* Jaroslav Hašek: Svejk... Raportistino
* Ottó Indig: A torockói menyasszony... Patkós Nagy Rózsi
* Jacques Offenbach: Szép Heléna... Klotho
* Mihály Eisemann: Én és a kisöcsém... Vadász Frici
* Gergely Csiky: A kaviár... Bábi

## Ŝiaj filmaj roloj 
* Advent öröme (1975)
* Hótreál (1988)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografieto hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
James Fenton

**James FENTON** (naskita la 25-an de aprilo 1949 en Lincoln) estas angla poeto, literaturkritikisto kaj ĵurnalisto. Li estas membro de la Reĝa Societo de Literaturo kaj ricevis la Oran Medalon de la Reĝino por Poezio en 2007.

## Vivo 
La filo de la eminenta anglikana kanoniko, pastro kaj teologo John Fenton, li kreskis en Lincolnshire kaj Staffordshire.  Li studis en Oksfordo, kie li renkontis kaj amikiĝis kun la dokumentfilmisto Christopher Hitchens. Kiel ĵurnalisto, li laboris kiel korespondanto en Vjetnamio dum la falo de Saigono kaj en Filipinoj dum la falo de Ferdinand Marcos. 

En 1972 li ricevis la Premion Eric Gregory pro sia unua poemaro kaj uzis la premimonon por vojaĝi al Sudorienta Azio, kio havos daŭran influon sur lian verkon. Post reveno al Londono en 1976, li fariĝis korespondanto por la *New Statesman* kaj laboris dum multaj jaroj kiel kritikisto por diversaj gazetoj, inkluzive de *The Sunday Times*, *The Times* kaj *The Independent*. En la 1980-aj jaroj li ankaŭ tradukis la libretojn de *Rigoletto* kaj *Simon Boccanegra* en la anglan por produktadoj ĉe la Angla Nacia Opero. Komence de la 21-a jarcento li dediĉis sin pli al laboro en teatro kaj opero. De 1994 ĝis 1999 li estis Oksforda Profesoro pri Poezio.

Fenton ofte estis komparata kun W.H. Auden en siaj pli junaj jaroj kaj rapide akiris reputacion kiel influa poeto. Li estas konsiderata ekstreme lerta stile kaj teknike, kovrante vastan gamon da temoj, sed montrante apartan intereson pri perfortaj konfliktoj kaj fremdaj kulturoj. Li ofte uzas tradiciajn formojn por prezenti aktualajn eventojn - precipe militojn - en severa, malĝoja aŭ satira maniero. Unu el liaj plej gravaj poemoj, "*Germana Rekviemo*", ekzamenas la spurojn de la nazia epoko en la kolektiva memoro de Germanio. Tamen, liaj verkoj ankaŭ inkluzivas pli personajn poemojn kaj ampoemojn. 

Lia poezia verkado estis oficiale agnoskita en 2007 kiam li ricevis la Oran Medalon de la Reĝino por Poezio . 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Poezia fondaĵo: profilo kaj poemoj
* La Poezia Arkivo: Profilo kaj poemoj skribita kaj aŭdio

Kategorio:Britaj poetoj
Kategorio:Britaj ĵurnalistoj
Ivankiv

**Ivankiv ** () estas urbotipa loĝloko en Ukrainio. Ĝi situas en la Kieva provinco kaj ekde 2020 en la Viŝhoroda distrikto. Komence de 2019 en la loĝloko vibis 10 439 loĝantoj, komence de 2022 estis 9 993. La loĝantoj etendiĝas sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La mezuma supermara alteco de la urba areo estas  metroj. La loĝloko situas ĉe la maldekstra bordo de la rivero Teteriv (*Тетерiв*), rivero de 365 kilometroj kiu fine enfluas la Dnepron aŭ Dnipron. 

Situanta meze de la Viŝhoroda distrikto, Ivankiv kuŝas inter Kievo kaj Pripjat. Ĝi situas 68 km sude de la elektrocentralo de Ĉernobilo aŭ Ĉornobilo, kaj la enirejo al la ekskludzono situas 32 km norde, ĉe la vilaĝeto Ditjatki (Дитятки) de Ivankiv. Ivankiv ne estis tiom trafita de la katastrofo de Ĉernobilo kompare kun aliaj loĝataj lokoj.

La Ivankiva historia muzeo estis detruita dum la rusia invado de Ukrainio en 2022, kio kaŭzis la perdon de pli ol dudek verkoj de la artistino Marija Primaĉenko. La setlejo estis uzata de la rusia militistaro kiel grunda bazo por plifortigo en ilia puŝo al Kievo. La brita televida kanalo BBC citis lokajn loĝantojn dirante, ke la okupantaj rusiaj fortoj ne permesis evakuadon kaj pafus iu ajn, kiu provis forlasi la setlejon. La 1-an de aprilo 2022, ukrainiaj fortoj de la 109-a bataliono de la 10-a montara atakbrigado reakiris kontrolon de Ivankiv.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Buĉa
* Irpin

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj en Kieva provinco
Ĉifen

**Ĉifen,** per simpligita ĉina skribo **赤峰,** per pinjino *Chìfēng,* per mongola cirilo **Чифэн**, mongole *Ulan-Had* (Улаанхад) estas prefektujnivela milionurbo en provinco Interna Mongolio en Ĉina Popola Respubliko. Ĝi estas ankaŭ romkatolika diocezo. La loknomo signifas: "Ruĝa Monto", kiu rilatas al la ruĝkolora pinto preteratentanta la urbon de la nordoriento.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
La kuntirita urbego kuŝas sur altebenaĵo kaj montetaro laŭlonge de la supraj partoj de rivero sur areo  km² averaĝe 586 m super la marnivelo kaj administras 12 dividojn. La plej malalta punkto estas 300 m, la plej alta 2 067 m. 

## Historio 
De la fruaj tempoj tiu areo estis komunikada punkto inter la ĉinoj kaj iliaj nordaj najbaroj. Inter la 3-a kaj 6-a jarcentoj fortikaĵo defendis la areon. En 1729, kiam multe da ĉinoj ekloĝis en la areo, subprefektujo Ulan-Had estis establita, ĝi fariĝis distrikta urbo Ĉifen en 1778 kaj estis levita al prefektujo en 1907, poste distrikta sidejo en 1913. La loknomo estis Ulan-Had ekde 1983.

## Ekonomio 
Ĉifen servas kiel kolekta kaj ekspeda punkto por la bredaj produktoj de la mongoloj, kiuj inkluzivas viandojn, felojn. Lokaj karbodeponaĵoj stimulis la kreskon de karbominado kaj kun ĝi elektroproduktadon. Krome estas tekstila fabrikado kaj nutraĵprilaborado. Granda parto de la ĉirkaŭa tero estas kultivata. La areo havas grandajn mineralajn rezervojn (molibdeno, arĝento, oro, zinko, plumbo, stano kaj kupro).

## Eduko 
La plej altnivela eduko okazas en la loka universitato.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
Ĉifen estas bone alirebla trajne kaj ĉefvoje. Ene 38 buslinioj liveras la pasaĝerojn. Ekzistas ankaŭ enlanda flughaveno.

## Klimato 
La klimato estas kontinenta duonarida klimato laŭ la klimata klasifiko de Köppen: BSk kun longaj, malvarmaj, ventaj, sed sekaj vintroj kaj varmaj, humidaj someroj. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas aŭ neĝas nur 384 mm, en ĉiuj monatoj pluvetas, sed la precipitaĵo koncentriĝas en junio, inter decembro-februaro praktike precipitaĵo malestas.

## Vidindaĵoj 
* diversaj preĝejoj
* muzeoj

## Ĝemelurboj 
* 
* 

## Fontoj 
* WikiTrans
* brita leksikono

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Monumento al Vjetnamaj Veteranoj

La **Monumento al Veteranoj de Vjetnamio** estas nacia monumento de Usono en Vaŝingtono, honorante membrojn de la usonaj armetrupoj, kiuj mortis en la Vjetnama milito aŭ estas malaperintaj en batalo pro la milito. La monumento konsistas el tri partoj: la *Memormuro*, la *Tri Soldatoj*, kaj la *Virina Monumento*. Ĝi estis iniciatita de veteranoj de la Vjetnama milito kaj financita tute per donacoj de la *Memorfonduso por Veteranoj de Vjetnamio,* establita laŭ sugesto de John P. Wheeler, kaj celis kontribui al la repaciĝo de la dividita usona loĝantaro.

## Konsisto 
La ĉefa parto de la monumento estis kompletigita en 1982 kaj situas en la Ĝardenoj de la Konstitucio, proksime al la Monumento al Abraham Lincoln.

### La Memormuro 
La muroj estas enprofundigitaj en la teron en kontraŭmonumentisma stilo kaj ilia alteco varias - de 20 centimetroj ĉe la rando, ĝis tri metroj kie la muroj kuniĝas. Estas pasejo laŭlonge de la muroj, kiu permesas al vizitantoj legi la nomojn. Sur la muro, antaŭ la nomoj estas skribita:Memore al la viroj kaj virinoj de la Usonaj Armitaj Fortoj, kiuj servis en la Vjetnama Milito. La nomoj de tiuj, kiuj donis siajn vivojn, kaj tiuj, kiuj mankas, estas listigitaj laŭ la ordo, en kiu ili estis prenitaj de ni. 

### Statuo de la Tri Soldatoj 
La statuo de la Tri Soldatoj, kiu estas parto de la monumento, prezentas tri soldatojn vestitajn en uniformoj el la epoko de la Vjetnama milito. La statuon desegnis Frederick Hart en 1984. Hart partoprenis en la originala konkurso por desegni la monumenton kaj gajnis la trian lokon.

### Monumento al Virinaj Militistoj 
La Monumento al la Virinoj en Vjetnamio estas dediĉita al la virinoj, kiuj batalis en la Vjetnama milito, el kiuj la plej multaj servis kiel flegistinoj kaj medicina personaro. La monumento staras ĉirkaŭ 100 metrojn for de la Monumento al la Vjetnamio. Ĝin desegnis Glenna Goodacre.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la Nacia Parka Servo
* 
* 

Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1982
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Vjetnama milito
Kategorio:Monumentoj en Usono
Kategorio:Vaŝingtono
Lalia

***Lalia*** estas apokalipsa romaneto de la kostarika verkisto Anacristina Rossi eldonita en 2024. Ĝi temas pri postvivantoj de klimata katastrofo, kiu mortigas preskaŭ ĉiun vivantan organismon de la Tero. La formorto estas prezentata kiel sekvo de elĉerpiĝo de la atmosfera oksigeno pro reago kun metano, kaj la postvivo de la roluloj okazas pro "epigenetikaj mutacioj". (La prezento de tiuj fenomenoj en la romano fakte kontraŭdiras efektivan sciencon). 

Laŭ recenzo de Arnoldo Mora, *Lalia* prezentas krion de senespereco, laŭ kiu la murdo de la naturo kaj la formorto de la homo jam estas nehaltigeblaj realoj, sed laŭ alia recenzo de Carmen Geiler-Rodríguez, la ĉefrolulo ne kapitulacas kaj simbolas esperon. La tri partoj de la libro estis antaŭe publikigitaj kiel noveloj, kaj estas interpretitaj kiel ekofeminismaj.

## Referencoj
Kategorio:Verkoj pri virinoj
Kategorio:Verkoj de 2024
Kategorio:Nordameriko en fikcio
Kategorio:Sudameriko en fikcio
Kategorio:Postapokalipsa literaturo
Fazancentropo

La **Fazancentropo** (*Centropus phasianinus*, laŭ kio ankaŭ *Fazaneca centropo*) estas specio de centropo de la familio Kukoledoj. Ĝi troviĝas en Aŭstralio, Timoro kaj Nov-Gvineo. Ĝiaj naturaj vivejoj estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj malaltebenaĵaj arbaroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj manglejoj.

Ĝi bone adaptiĝis al kanejoj en norda Aŭstralio. La fazankukolo estas nekutima inter aŭstraliaj kukoloj, ĉar ĝi kovas kaj zorgas siajn proprajn idojn anstataŭ demeti siajn ovojn en la nesto de alia specio.

## Taksonomio
La ornitologo John Latham priskribis la fazankukalon kiel *Cuculus phasianinus* en 1801, bazite sur desegnaĵo de Thomas Watling. Ses subspecioj estas agnoskitaj, du el kiuj troviĝas en Aŭstralio kun abrupta limo inter ili ĉirkaŭ la rivero Burdekin en Centra Kvinslando. Sude estas la nomiga subspecio *phasianinus*, dum norde estas la subspecio *melanurus* (nigravosta), kiu estas pli granda kaj havas pli malhelajn kaj pli elstarajn nigrajn bendojn sur siaj vostoplumoj. La malmulte konata subspecio *mui* troviĝas en Orienta Timoro, kaj havas distingan blankan plumaron de siaj supraj partoj, kapo kaj brusto. La ceteraj tri subspecioj troviĝas en Nov-Gvineo, kaj ĉiuj havas pli malhelan plumaron ol aliaj formoj. Subspecio *thierfelderi* troviĝas en la Trans-fly regiono en la sudo de la insulo kaj estas meza inter *melanurus* kaj *nigricans*. Subspecio *nigricans* troviĝas en la orientaj marbordaj regionoj de Nov-Gvineo kaj la insuloj D'Entrecasteaux. *Propinquus* estas pli malgranda subspecio el norda Nov-Gvineo.

## Aspekto
Estante 50 ĝis 70 cm longa, la fazancentropo estas granda fortika birdo adaptita al vivo surterema, rememoriga pri fazano laŭ formo. Birdoj en reprodukta plumaro havas nigrajn kapojn, kolojn, brustojn kaj ventrojn, striecajn kaŝtankolorajn flugilojn kaj longajn nigrajn, brunajn kaj kremkolorajn striecajn vostojn. Ekster la reprodukta sezono, iliaj nigraj kapo kaj malsupraj partoj ŝanĝiĝas (mudas) al blankostria kaŝtana koloro.

La somera voĉo de la fazancentropo estas malalta descenda 'bup bup bup'. Ĝia vintra voĉo estas akra siblado.

## Distribuado kaj habitato
Ĝi troviĝas en orienta kaj norda Aŭstralio, de la suda marbordo de Novsudkimrio norde ĝis Kabo Jorko, kaj trans la supro de Aŭstralio ĝis Pilbara, same kiel en Orienta Timoro kaj malaltebenaĵoj de Nov-Gvineo. La preferata vivejo havas densan subvegetaĵon kiel komponanton, tipe arbustan subvegetaĵon en arbaro, aŭ altajn herbojn en prerio aŭ marĉaj areoj, same kiel sukerkanon en kanplantejoj kaj pecetojn de fiherba vegetaĵaro kiel rubuso aŭ lantanao.

## Reproduktado
La nesto estas malorda bovloforma strukturo farita el herboj kaj folioj. Ĝi situas en alta herbo aŭ arbustoj, kaj la tigoj supre ofte estas ligitaj kune por fari kanopeon. Du ĝis ses blankaj ovalaj ovoj mezurantaj 38 je 29 mm estas demetitaj. La kovada periodo estas de 15 tagoj, kun idoj restantaj en la nesto dum pliaj 13 tagoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Claire Trevor

**Claire TREVOR** (naskita kiel Claire *Wemlinger*; la 8-an de marto 1910 en Bensonhurst, Broklino, Novjorko; mortis la 8-an de aprilo 2000 en Newport Beach, Kalifornio) estis usona aktorino, konata en sia patrujo kiel la "Reĝino de Film Noir " pro siaj multaj roloj kiel "malbonaj knabinoj" en nigrablankaj suspensfilmoj.
[dekstra|eta|Trevor en *[:en:The_High_and_the_Mighty_(film)|The High and the Mighty* (1954), kiu gajnis ŝin Akademia Premia kandidatigo por Plej Bona Subtenanta Aktorino]]
Ŝi estis nomumita tri fojojn por Akademia Premio, gajnante ĝin en 1949 por Plej Bona Flankaktorino pro *Gangster in Key Largo*.
Ekde la fino de la 1930-aj jaroj, la aktorino ofte ĉefrolis apud John Wayne en vakeraj filmoj, inkluzive de *Stagecoach* (1939), kiu fariĝis klasikaĵo de la ĝenro, *Allegheny Rising* (1939), kaj *The Black Command* (1940). Ŝiaj aliaj famaj roloj el tiu epoko inkluzivas Mrs. Grayle en ''It's Murder, My Lovely* (1944), kun Dick Powell, kaj Helen en *Born to Kill'' (1947).

Ŝi havas stelon sur la Trotuaro de famo en Holivudo .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Claire Trevor: La Vivo kaj Filmoj de la Reĝino de Noir
* Claire Trevor Lernejo de la Artoj
* Fotoj de Claire Trevor en 'Stagecoach' 16a de majo 2020, ĉe la  de Ned Scott
* Fotoj de Claire Trevor
* Gvidilo al Memoraĵoj de Claire Trevor  Specialaj Kolektoj kaj Arkivoj, La UC Irvine Bibliotekoj, Irvine, Kalifornio

Kategorio:Akademia Premio por plej bona subtena aktorino
Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Francaj usonanoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Mez-Tenesia Ŝtata Universitato

**Mez-Tenesia Ŝtata Universitato** (, ankaŭ konata kiel **MTSU**) estas publika universitato situanta en Murfreesboro, Tenesio. La universitato estis fondita en 1911 kaj nuntempe havas proksimume 23 500 studentojn.

La studoj estas ofertitaj ĝis la doktora nivelo. La studoj estas la klasikaj kombinaĵoj *de liberalartoj* : instruista edukado, homsciencoj, sociaj sciencoj, muziko, komercadministrado, teknologio, flegado, psikologio kaj komunikado.

## Organizo 
La universitato havas la jenajn fakultatojn:

* Homecstudoj
* Bazaj kaj Aplikataj Sciencoj
* Amaskomunikado
* Pedagogio kaj kondutaj sciencoj
* Ekonomiko (Jennings A. Jones Kolegio de Komerco)
* Postbakalaŭraj Studoj
* Universitata Honora Kolegio

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Mez-Tenesia Atletika retejo 

Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Universitatoj en Tenesio
Samantha Eggar

**Samantha EGGAR** (naskita kiel *Victoria Louise Samantha Marie Elizabeth Therese Eggar* la 5-an de marto 1939 en Hampstead, Londono, Anglio; mortis la 15-an de oktobro 2025 en Sherman Oaks, Kalifornio) estis brita aktorino.

Ŝi gajnis premion ĉe la Festivalo de Cannes kaj Premion Oran Globon. Ŝi estis nomumita por Oskaro pro sia ĉefrolo en *The Collector*, bazita sur la romano de John Fowles.

Eggar ankaŭ laboris kiel voĉaktorino, provizante la voĉon de Hera en la filmo *Hercules* (1997) de Walt Disney Pictures. Ŝi ankaŭ provizis voĉojn por pluraj videoludoj, inkluzive de *Gabriel Knight 3: Blood of the Sacred, Blood of the Damned*, kaj *James Bond 007: Nightfire.* Ŝia televida laboro inkluzivas rolojn en *Fantasy Island* kaj revenantan rolon kiel *Charlotte Devane* en la sapopero *All My Children* en 2000. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Anglaj romkatolikoj
Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:Britaj voĉaktoroj
Rechavam Ze'evi

**Reĥavʿam Zeʾevi** (, naskiĝis la 20-an de junio 1926 en Jerusalemo; mortis la 17-an de oktobro 2001 samloke) estis israela militisto kaj politikisto, kiu fondis la dekstrulan naciisman partion *Moledet*.

Subtenanto de la transloĝigo de la tuta araba loĝantaro de Eretz Israel (inkluzive de Cisjordanio kaj la Gazaa Sektoro) al aliaj landoj surbaze de "internaciaj interkonsentoj kun arabaj landoj pri la principo de loĝantarinterŝanĝo" (rilate al la judoj kiuj estis elpelitaj el liaj hejmoj en la plejmulto de la arabaj landoj kiam Israelo ekestabliĝis).

## Kariero 
Li aliĝis al Palmach en 1942 kaj servis en la Israela Defendtrupoj post la establado de la Ŝtato Israelo. La vaste konata kromnomo de Ze'evi "Gandhi" originis de lia militservo - kiel tre svelta, okulvitra kaj razkapa viro, lia aspekto memorigis liajn kamaradojn pri Mahatma Gandhi. Estis pli ironia, ĉar lia sinteno rilate al araboj tute ne similis al la paca sinteno de la barata gvidanto. Lia plej alta rango en la IDF estis tiu de generalmajoro (*aluf*).

En 1974, li fariĝis kontraŭterorisma konsilisto de la israela ĉefministro Jicĥak Rabin kaj, en 1975, spionkonsilisto. Ze'evi demisiis de ĉi tiu posteno en 1977 kiam Menaĥem Begin fariĝis ĉefministro. En 1981, Ze'evi estis nomumita direktoro de la Eretz Israela Muzeo en Tel-Avivo.

En 1988, Ze'evi fondis la partion Moledet ("Patrujo"). Ĉi tiu movado havis kiel sian ĉefan celon la *transloĝigon* de palestinanoj el Israelo, Gazao, Cisjordanio kaj Orienta Jerusalemo.  En ĉi tiu senco, Ze'evi subtenis la postulitan "translokigon",  terminon vaste uzatan en israela politika diskurso por elpelo. Li volis atingi tion, interalie, igante la vivon tiel neeltenebla por la palestinanoj, ke ili forirus propravole. Seniluziigita pri la Konferenco pri Mezoriento en Madrido en 1991, lia partio forlasis la Likud-registaron de Jicĥak Ŝamir.

Dum la sekvaj dek jaroj, lia partio restis en la opozicio. Li malakceptis la registarojn de Jicĥak Rabin kaj Ŝimon Peres, same kiel tiun de Ehud Barak. Post la elekto de Ariel Ŝaron kiel ĉefministro en 2001, li fariĝis Ministro pri Turismo kiel membro de la partio Nacia Unio. Kiel tia, li volis pli kaj pli celi evangelianojn en Usono. En intervjuoj, li subtenis la malnovan postulon de reviziisma cionismo, ke Jordanio apartenu al Israelo, ĉar tio estis ratifita en la Mandato de la Ligo de Nacioj por Palestino. 

Li estis murdita la 18-an de oktobro 2001, en la koridoro de la hotelo Hyatt en Jerusalemo dum la Al-Aksa Intifado, per du pafoj en la kapo kaj alia en la kolo. Malpli ol horon poste, la Popola Fronto por la Liberigo de Palestino deklaris sin respondeca pri la atako, priskribante ĝin kiel reprezalion pro la antaŭa atenco kontraŭ politikisto Abu Ali Mustafa.  Ze'ewi estis la unua servanta israela ministro murdita en la israel-palestina konflikto. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kneset memorfestas Ze'evi La Jerusalema Poŝto, la 2-an de novembro 2005
* Gastlibro en Memoro de Rehavam Ze'evi Kneset retejo

Kategorio:Israelaj generaloj
Kategorio:Israelaj politikistoj
Betar

**Betar** aŭ **Beitar** (, mallongigo de ) estas cionisma junulara organizaĵo fondita en 1923 en Rigo de la reviziisma cionisto Ze'ev Jabotinskij kaj konsiderata antaŭulo de la israelaj partioj Herut kaj Likud.  **Betar** ankaŭ estis la nomo de la lasta fortikaĵo tenata de ribelantoj dum la Ribelo de Bar Kochba. 

## Historio 
Dum la Dua Mondmilito, ĝi estis fonto de rekrutado por kaj judaj regimentoj batalantaj kune kun la britoj kaj judaj grupoj batalantaj kontraŭ ili en Mandato de Palestino. Betar estis tradicie ligita al la pioniraj judaj politikaj partioj, la originala Herut kaj pli posta Likud, kaj konservis proksiman alligitecon kun la batalema reviziisma cionisma grupo Irgun. Kelkaj el la plej eminentaj politikistoj de Israelo estis membroj de Betar (Betarim  en sia junaĝo, precipe ĉefministroj Ŝamir kaj Begin.

La grupo alfrontis polemikon pro sia subteno de cionisma terorismo kaj Kahanismo, movado kiu postulas la apartigon de nejudoj. La organizo, kiun la israela gazeto *Haaretz* diras esti ligita al la partio Likud de Benjamin Netanjahu, estis nigralistigita de la Kontraŭ-Kalumnia Ligo pro sia amplekso de " islamofobio kaj ĉikanado de Islamanoj".

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Beitar Jerusalemo F.K. (Q223727)

## Eksteraj ligiloj 
* Betar Usono
* Ze'ev Jabotinskij Oficiala retejo
* Betar Britio (retejo ne estas ĝisdatigita)

Kategorio:Kvazaŭarmeaj organizaĵoj
Kategorio:Kontraŭkomunismaj organizaĵoj
Bornea grundokukolo

La **Bornea grundokukolo**, *Carpococcyx radiceus* estas surgrundema specio de la kukoledoj, familio de la ordo de birdoj, nome *Cuculiformes*, kiuj inkludas ankaŭ la vojkurulojn, la aniojn, la centropojn kaj la hoacinon. Ĝi estas, kiel sugestas ĝia ordinara nomo, endemia de la insulo Borneo, trovebla en areoj apartenantaj al Brunejo, Malajzio kaj Indonezio. Ĝi estas limigita al malseka arbaro. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo. Ĝi antaŭe estis konsiderata samspecia kun la Sumatra grundokukolo.

## Taksonomio kaj sistematiko 
La Bornean grundokukolon priskribis kiel *Calobates radiceus* la nederlanda zoologo Coenraad Jacob Temminck en 1832 baze sur ina specimeo el distrikto Pontianak en okcidenta Borneo. 

En 1840, George Robert Gray establis ĝin kiel la tipa specio de nova genro, *Carpococcyx*, ĉar *Calobates* estis simila al la muŝgenro *Calobata*. Krome, ĝi estas ankaŭ juna homonimo  de la genro *Calobates*, establita de la germana natursciencisto Johann Jacob Kaup en 1829. 

La specia epiteto, *radiceus*, devenas el Latino *radius* (rado) aŭ *radicis* (fundamento). Oni supozas, ke temas pri eraro por *radiatus* aŭ *radiosus*, ĉar Temminck mem aludas al la specio per tiuj nomoj en aliaj skribaĵoj, sed la originala priskribo ne provizas sufiĉajn pruvojn por korekti la nomon. Tamen, kelkaj aŭtoritatoj uzas *radiatus* kiel la specian epiteton.

## Aspekto
Temas pri mezgranda birdo longvosta kun nigraj gorĝo kaj krono kun tre kontrasta blankeca nuda ĉirkaŭokula haŭtaĵo, fortikega beko kaj helbrunaj malsupraj partoj kun tre fajna nigreca strieco.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj
* en *Birds of the world*

Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Naomi Shemer

**Naomi** **ŜEMER**, naskita Sapir (, naskiĝis la 13-a de julio 1930 en Kvutzat Kinneret, nun Israelo – mortis la 26-a de junio 2004 en Tel-Avivo) estis ĉefa israela kantistino kaj kantverkistino, konata kiel la unua damo de israela kanto kaj poezio. Ŝia kanto *Yerushalaim shel zahav* (*Jerusalemo de Oro*) fariĝis la neoficiala nacia himno de Israelo post la Sestaga Milito en 1967 kaj la reunuigo de Jerusalemo.

Krom *Jerusalem of Gold* , ŝiaj aliaj konataj kantoj estas **Lu Yehi** (*לו יהי*), kiun ŝi faris en 1973, inspirita de *Let It Be*, de The Beatles, kaj **Hurshat ha Eucalyptus** (*חורשת האקליפטוס *), el multaj klasikaj el la repertuaro de Israelo. 

## En Esperanto aperis 
El la Antologio de la hebrea poezio :

* Jerusalem' de l'or (muziknotoj) (ירושלים של זהב, *Jeruŝalaim ŝel zahav*)
* Promenas la nokt' en bulvard' (muziknotoj) (הלילה הולך בשדרות, *Halajla holeĥ basderot*)
* Super Cio (muziknotoj) (על כל אלה, *Al kol ele*)
* Ne amis mi ĝi sat'! (muziknotoj) (עוד לא אהבתי די, *Od lo ahavti daj*)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Nekrologo pri Naomi Shemer, Judaj Federacioj
* *Tikkun Toronto*

Kategorio:Israelaj kantistoj
Kategorio:Israelaj kantverkistoj
Kategorio:Israelaj komponistoj
Kaia centropo

La **Kaia centropo** (*Centropus spilopterus*, laŭ kio ankaŭ *Punktoflugila centropo*) estas specio de centropo de la familio Kukoledoj. Ĝi estas endemia de Kai-insuloj (Indonezio). 

Ĝi estis iam konsiderata subspecio de la Fazancentropo (*C. phasianus*).

Temas pri tutnigra mezgranda birdo kun ruĝaj irisoj, fortika nigra beko kaj hela punktostrieco en brusto kaj flugilkovriloj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Robert Cecil Beavan

Kapitano **Robert Cecil BEAVAN** (14a de Aŭgusto 1841 – 3a de Februaro 1870), membro de la Zoological Society of London, militservis en Barato dum 10 jaroj. Dum sia mallonga vivo li kolektis specimenojn de birdoj kaj ovoj ĉe diversaj lokoj. Li kontribuis notojn al la revuo *Ibis* kaj ankaŭ al *Proceedings of the Zoological Society of London*. Li ankaŭ kunlaboris kun Allan Octavian Hume. Lia kolekto de ovoj kaj birdoj iris al la Muzeo pri Natura Historio tra la kolektoj Tweeddale kaj Godman-Salvin.

En 1864 Beavan laboris ĉe Barakpur kaj la vintron de tiu jaro li pasigis en la distrikto Maunbhoom, areo studita antaŭe de Samuel Tickell kaj Edward Blyth. Liaj notoj pri ĉi tiu periodo estis publikigitaj en *The Ibis* (1865) titolite "Notoj pri diversaj hindaj birdoj". Dum ankoraŭ en servo, li kolektis en la Andamanoj kaj kun pliaj informoj de kolonelo Robert Christopher Tytler, verkis "The Avifauna of the Andaman Islands" ("La birdfaŭnon de la Andamanoj"] en *Ibis* en 1867.

## Referencoj
## Bibliografio
* Obituary. *Ibis* 1870:301–302
* Warr, F. E. 1996. *Manuscripts and Drawings in the ornithology and Rothschild libraries of The Natural History Museum at Tring*. BOC.
* Mearns, B,& R. Mearns. 2002. *The Bird Collectors*. A & C Black. pp.&nbsp;196–7

## Eksteraj ligiloj
* Handbook of The Freshwater Fishes of India (skanita) de Capt. R. Beavan (Bengal Staff Corps)

Kategorio:Britaj militistoj
Kategorio:Britaj natursciencistoj
Kategorio:Britaj ornitologoj