Vivero

alternative=Raso Vivero zibeta|eta|330x330ra|Vivero zibeta
**Vivero** (*Viverra*) estas genro de karnomanĝa rabobesta mamulo de la familio *viverridae*, kiu similas al kato kiu produktas cibeton per siaj glandoj por allogi kunulon de pariĝo. Ĝi vivas en Sud-Orienta Azio. Ĝia korpo estas svelta kun malgranda pinta kapo, kruroj mallongaj, felo brunflava, griza ĝis grizflava kun malhelaj makuloj. Carl Linnaeus kreis la sciencan nomon de la genro en 1758.

Ĉar en iuj lokoj homoj ankaŭ manĝas viverojn, la vivero estas ankaŭ ligita al la disvastiĝo / kaŭzo de danĝeraj virusaj infektoj, kiel SARS kaj la kronviruso. 

## Trajtoj 
Kvankam vivero plejparte aspektas kiel kato, ĝia muzelo estas pli longa kaj pli pinta, pli simila al tiu de lutreno aŭ mungotedo. Civeto (mezurita sen vosto) povas fariĝi 40 ĝis 70 centimetroj longa kaj pezi de 1 ĝis 5 kg. 

## Vivmedio 
La preferataj lokoj de vivero estas arbaro, savano, montaj regionoj sed precipe la tropika pluvarbaro.           Iuj specioj de viveroj estas minacataj pro la perdo de sia natura habitato. Aziaj viveraj katoj estas indiĝenaj en Suda kaj Sudorienta Azio, kaj ilia distribua areo iras de Barato tra suda kaj sud-orienta Ĉinio ĝis la sudaj Filipinoj kaj Borneo. Ili ofte troviĝas proksime al urboj kaj vilaĝoj. 

## Manĝaĵo 
Vivero estas ĉiomanĝanta besto, kiu kompletigas sian viandan manĝon kun fruktoj, ovoj, fiŝoj kaj insektoj.  

## Specioj 
† *Viverra leakeyi*

*Viverra tainguensis*

*Luwak aŭ Azia palm-civeto* (*Viverra paradokso*)

La familio konsistas el 4 subspecioj:

* Vivero civetina (*Viverra Civettina*)
* Grandmakula vivero *(Viverra megaspila)*

* Malajzia *vivero* (*Viverra tangalunga*)
* Barata zibeto aŭ *Granda hindia zibeto* (*Viverra zibetha*) 

## SARS kaj la kronviruso COVIM-19 
La vivero estas konsiderata bongustaĵo en Suda Ĉinio kaj estis la fonto de la homa SARS en 2003, laŭ la MOS. En januaro 2004, la ĉina provinco Guangdong tial provizore malpermesis la vendon de viveroj kaj ordonis buĉadon de ĉiuj bestoj en kaptiteco.   

Manĝi kaj komerci (vivajn) viverojn ankaŭ estas asociata al la eksplodo en Ĉinio en 2019/2020 de la kronviruso COVID-19, alia gripo-simila malsano rilata al SARS . En 2019, la ĉina registaro pli rapide respondis, malpermesante la komercon, posedon kaj uzon de viveroj. 

## Fotogalerio 

Dosiero:Viverra megaspila ras.jpg|alt=Vivero grandmakula|Vivero grandmakula (lat. *Viverra megaspila)*
Dosiero:Viverra zibetha Philippines.jpg|alt=Vivero zibeta filipina|Vivero zibeta filipina
Dosiero:Large Indian Civet, Viverra zibetha in Kaeng Krachan national park.jpg|Granda hindia zibeto (lat. *Viverra zibetha*)
Dosiero:Malaiische Zibetkatze.jpg|Malaja vivera kato (lat. *Viverra tangalunga*)
Dosiero:Cevit Cat Kopi Luwak.jpg|*Kopi Luwak* aŭ azia palm-civeto (uzato por la civetkafo) (lat.*Viverra tangalunga*)
Dosiero:Malabar large-spotted civet (Viverra civettina) DSCN2359 (cut).jpg|*Viverra Civettina* aŭ *Vivero Malabar* kun grandaj makuloj
Dosiero:Viverra leakeyi.jpg|Vivero Leakeyi
Dosiero:Paradoxurus Tandurusa North Sulawesi.JPG|Paradoxurus Tandurusa Norda Sulaveso

## Referencoj 
* Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la artikolo *Civetkatten* en la nederlanda vikipedio, listo de aŭtoroj.

## Literaturo 
* (en) Ronald M. Nowak: ''Walker's Mammals of the World''. Johns Hopkins University Press, 1999 ISBN 0-8018-5789-9

## Vidu ankaŭ
* Civetkafo
* Afrika civeto
* Kronvirusa pandemio de 2019
* Kronvirusa malsano de 2019

## Eksteraj ligiloj 
Luzonaj tropikaj pinaroj

Kategorio:Viveredoj
Kategorio:Genroj de mamuloj