Principo de duvalento

En logiko, la semantika **principo de duvalento**, aŭ **leĝo de duvalento**, deklaras ke ĉiu deklara frazo esprimanta propozicio (de teorio sub inspekto) havas ĝuste unu vero-valoron, ajna vera aŭ falsa. Logiko kontentiganta ĉi tiun principon nomiĝas  **duvaloritan logikon**

En formala logiko, la principo de duvalento fariĝas iĝas econ ke semantikoj eble povas havi aŭ ne. Tamen ĝi malsamas la leĝon de neekzisto de tria eblo. Kaj semantikoj povas konformiĝi tiun leĝon sen kongrui duvalentan.

## Interrilato kun la leĝo de neekzisto de tria eblo 
La principo de duvalento estas rilatita al  la leĝo de neekzisto de tria eblo kvankam la lasta estas sintaksa esprimo de la lingvo de logiko de la formo *io aŭ neio*, formale *P ∨ ¬P*. La diferenco inter la principo kaj la leĝo estas grava ĉar ekzistas logikojn kiu konfirmas la leĝon sed kiu ne konfirmas la principon. En klasika du-valorita logikon ambaŭ la leĝo deneekzisto de tria eblo kaj la leĝo de ne-kontraŭdira tenas. Ĉiuj limigitaj du-valoritaj algebroj estas kompletaj.

## la tezo de Suszko 
Por pravigi lian aserton ke vera kaj falsa estas la nuraj logikaj valoroj, Suszko (1977) observas ke ĉiu struktura Tarskia multaj-valorita propozicia logiko povas esti provizita kun duvalenta semantikoj.

## Kritikoj 
### Estontaj kontingentoj 
Fama ekzemplo estas la *dependa mara batala* kazo trovita en la laboro de Aristotelo, *De Interpretatione*, ĉapitro 9:
Ĝis observado, la pomo koloras nedeterminitan inter flava kaj ruĝa aŭ ĝi kolormakuliĝas ambaŭ. Kaj tiel la koloro estas nek  kategoria "ruĝeco" nek "flaveco", sed ĉi tiuj estas la solaj disponeblaj kategorioj al ni kiam ni ordigas la pomojn. Ni povus diri ĝin estas "50% ruĝeca". Tio ĉi povus esti refrazigita: ĝi estas 50% vera ke la pomo estas ruĝa. Sekve, P estas 50% vera kaj 50% falsa. Nun konsideri:
: Ĉi tiu pomo estas ruĝa kaj ĝi estas neruĝeca.
Aliavorte, P kaj ne-P. Tio ĉi malobservas la principo de nekontraŭdiro kaj, per eksterpolaĵo, principo de duvalento. Tamen, tio ĉi estas nur parta malakcepto de ĉi tiuj principoj ĉar P estas nur parte vera. Se P estis 100% vera, ne-P estus 100% falsa kaj estas neniu kontraŭdiro ĉar P kaj ne-P ne pli longaj tenadoj.

Tamen, la principo de nurdubleco estas retenita, ĉar P kaj ne-P implicas P aŭ ne-P, pro tio ke "aŭ" estas inkluziva. La nura du kazoj kie P kaj ne-P estas falsa (kiam P estas 100% vera aŭ falsa) estas la samaj kazoj konsiderita de du-valorita logikon kaj la samaj reguloj aplikas.

**Ekzemplo de  3-valorita logikon aplikita al neklaraj (nedeterminitaj) kazoj**: Kleene 1952 (§64, pp.&nbsp;332–340) proponas tri-valoritan logikon por la kazoj kie algoritmoj engaĝantaj kun parta memvoka funkcio ne povas returni valorojn, sed anstataŭ termini kun kazoj "n" = nedecidita. Li difinas "v" = "vera", "f" = "falsa", kaj "n" = "nedecidita" kaj restrukturas ĉiuj la propoziciaj konektiloj. Li observas tion:
: "Ni estis pravigita intuiciiste kun uzanta la klasikan du-valoritan logikon, kiam ni estis uzantaj la konektioj por konstrui primitivojn kaj ĝeneralajn memvokajn predikatojn, pro tio ke ekzistas decidan procedon por ĉiu ĝenerala rikura predikato; t.e. la principo de la nurdubleco estas pruvita intuiciiste kiel apliki al ĝeneralaj memvokaj predikatoj."

: "Nun se Ĉu(ero) estas  parta memvoka predikato, ekzistas decidan procedon por Ĉu(ero) sur ĝia difinintervalo, do la principo de nurdubleco aŭ alianome principon de ekskludita triaĵo/krompropozicio (deklaro ke, Ĉu(ero) estas aŭ v aŭ f) aplikas intuiciiste sur la difinintervalo. Sed eble okazas ke neniu algoritmo por decidi, donita *ero*, ĉu Ĉu(ero) estas difinita aŭ ne. Tial ĝi estas nura klasike kaj ne intuiciiste ke ni havas principon de ekskludita kvaraĵo (deklaro ke, ke por ĉiu ero, Ĉu(ero) estas aŭ v, f aŭ n).

: "La tria "vera valoro" n estas tiel ne para kun la du aliaj v kaj f en nia teorio. Konsidero de ĝia statuso montros ke ni estas limigita al speciala speco de vera tablo".
La sekvantaro estas liaj "fortaj tabloj":

Ekzemple, se determinado ne povas esti farita pri ĉu pomo estas ruĝa aŭ ne-ruĝeca, tiam la vera valoro de la aserto Q: "Ĉi tiu pomo estas ruĝa " estas "n". Same, la vera valoro de la aserto R  "Ĉi tiu pomo ne estas-ruĝeco" estas "n". Kaj tiel la kajigaĵo de ĉi tiuj en la aserto Q AND R, t.e. " Ĉi tiu pomo estas ruĝa kaj ĉi tiu pomo estas neruĝa", per la tabloj, produktokvantigos "n". Kaj, la aserto Q aŭ R, t.e. " Ĉi tiu pomo estas ruĝa aŭ ĉi tiu pomo ne estas-ruĝeco " same produktos "n".

## Referencoj 
## Literaturo 
* Devidi, D.; Solomon, G. (1999).  (francalingve)  (4): 785–799. Doi:10.1017/S0012217300006715. .
* Betti Arianna (2002) La Nekompleta Rakonto de Łukasiewicz kaj duvalento  en T. Childers (ed.) *La Logica 2002 Jarlibro*, Prago: La ĉeĥa Akademio de Sciencoj—Filosofia, pp.&nbsp;21–26
* Jean-Yves Béziau (2003) "Duvalento, ekskludinta krompropozicio kaj ne kontraŭdiro", en *La Logika Jarlibro 2003*, L.Behounek (ed), Akademio de Sciencoj, Prago, pp.&nbsp;73–84.
* Font, J. M. (2009).   (3): 383–406. Doi:10.1007/s11225-009-9180-7.

## Eksteraj ligiloj 
* Veraj Valoroj eniro  de Yaroslav Shramko, Heinrich Wansing en la *Stanford Encyclopedia de Filozofio*

Kategorio:Logiko
Kategorio:Principoj
Kategorio:Semantiko