Ruĝflugila papago

**Ruĝflugila papago** (*Aprosmictus erythropterus*) estas specio de papagoj el familio Psitakuledoj, indiĝena de Aŭstralio kaj Nov-Gvineo. Ĝi troviĝas en herbejoj, savanoj, farmoj kaj arbaroj.

## Taksonomio
La Ruĝflugilan papagon formale priskribis en 1788 la germana natursciencisto Johann Friedrich Gmelin en sia reviziita kaj etendita eldono de la verko de Carl Linnaeus nome *Systema Naturae*. Li metis ĝin kun ĉiuj aliaj papagoj en la genron *Psittacus* kaj stampis la duvortan nomon *Psittacus erythropterus*. Gmelin bazis sian priskribon sur la "crimson-winged parrot" kiun estis priskribinta en 1781 la angla ornitologo John Latham en sia verko *A General Synopsis of Birds*. 

La Ruĝflugila papago estas nun metita kun la Jonkvila papago en la genron *Aprosmictus*, kiun enkondukis en 1842 la angla ornitologo John Gould. La genronomo devenas el la greka απροσμικτος/*aprosmiktos* kun la signifo "nesociema" aŭ "solema". La specia epiteto *erythropterus* kombinas la grekan ερυθρος/*eruthros* kun la signifo "ruĝa" kun -πτερος/*-pteros* kun la signifo "flugilo". Alternativaj ordinaraj nomoj estas karmezinflugila papago kaj sangoflugila papago.

Oni agnoskis du subspeciojn, nome la jenaj:

## Aspekto
La ruĝflugila papago tipe longas ĉirkaŭ 30 ĝis 33 cm. Ambaŭ seksoj havas brilruĝajn flugilojn kaj brilverdan korpon. La masklaj birdoj havas nigran nukon, malsuprajn bluajn dorson kaj pugon kun flava pinto sur la vosto, oranĝan bekon kaj grizajn piedojn. La inaj birdoj havas flavecverdan korpon kaj la flugiloj havas ruĝajn kaj rozkolorajn bordojn. Ankaŭ distingas la inojn malhelaj irisoj kaj la malsupra dorso estas helblua. Junuloj havas oranĝ/flavajn bekojn kaj palbrunajn irisojn, kaj alie similas al inoj laŭ koloro. Maskloj evoluigas plenkreskan plumaron je proksimume du jaroj kaj inoj je proksimume jaro kaj duono.

## Distribuado kaj habitato
Ilia teritorio etendiĝas de Pilbara, Okcidenta Aŭstralio, ĝis la Kabjorka Duoninsulo, Kvinslando (videblas preskaŭ tra la tuta Kvinslando) kaj tiom sude kiom nordorienta Suda Aŭstralio. Ili estas foje vidataj en Suda Nov-Gvineo. Ĉi tiuj birdoj loĝas en riveraj arbaroj, arbaraj randoj, akaciaj veprejoj, savanoj, manglejoj kaj terkulturaj kampoj. Ili ofte videblas en paroj aŭ aroj proksime de akvo.

## Kutimaro
### Reproduktado
La birdoj tipe reproduktiĝas printempe kaj somere, sed la reproduktaj tempoj dependas de ilia loko. Kava spaco en arbo je alto de 11 m de la grundo kutime funkcias kiel nesto por reproduktado. Ĝenerale, tri ĝis ses blankaj ovoj estas demetitaj ĉiusezone, kaj la ovoj estas 31 mm longaj. La ino kovas dum la masklo serĉas manĝaĵon. La papagidoj restas kun siaj gepatroj dum ĉirkaŭ kvin semajnoj. Ĝi foje hibridiĝis kun la aŭstralia reĝpapago. La hibrido estis fekunda kaj reproduktiĝas fidele al sia formo.

### Manĝado
Ilia dieto tipe konsistas el semoj de eŭkalipto, akacio, beroj, floroj kaj insektoj. La krio de la birdoj estas *ĉin-ĉin, ĉin-ĉin* aŭ maldika kriegado.

## Bildaro

Aprosmictus erythropterus -Honolulu Zoo, Hawaii, USA-8a.jpg|Nematura masklo ĉe la Bestoĝardeno de Honolulu, Havajo, Usono.
Female Red-Winged Parrot.jpg|Ino ĉe la Bestoĝardeno de Adelajdo, Aŭstralio
Aprosmictus erythropterus (juvenile) -Brisbane Zoo-6.jpg|Junulo en birdaro
Red-winged Parrot carpet95.ogv|Carpet Springs, SOk Kvinslando, Aŭstralio
Red-winged Parrot feeding on unknown fruit.jpg|Ruĝflugila papago manĝanta

## Referencoj 
* Pizzey kaj Knight, *Field Guide to the Birds of Australia*, Angus & Robertson, 

## Eksteraj ligiloj
*Filmeto en YouTube
*World Parrot Trust  Parrot Encyclopedia - Species Profiles

Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo