open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Les Usses

**Les Usses** (prononcu : [Le**züs**]) estas franca rivero, maldekstra alfluanto de Rodano, kiu fluas en departemento Haute-Savoie.

Ĝi fontas apud la vilaĝo *Le Verney* ĉe la monteto *Le crêt de la Gouette* (komunumo de Arbusigny), sur la suda deklivo de monto Salève.

Ĝi poste fluas sud-okcidenten, tra aŭ preter la komunumojn de Le Sappey, Menthonnex-en-Bornes, Vovray-en-Bornes, Villy-le-Bouveret, Groisy, ricevante la akvon de multaj rojoj kaj torentoj.

Inter Cruseilles kaj Villy-le-Pelloux, ĝi turnas nord-okcidenten, preterpasas Allonzier-la-Caille, Copponex kaj, inter Cernex kaj Cercier, direktiĝas sud-okcidenten al Marlioz.

Inter Contamine-Sarzin kaj Sallenôves ĝi ricevas la akvon de rojo *Les Petites Usses*, kaj inter Musièges kaj Chilly alfluas al ĝi rojo *Le Fornant*.

De Frangy, ĝi fluas okcidenten, ĝis Chessenaz; poste ĝi turnas sud-okcidenten inter Vanzy, Usinens kaj Desingy, kaj alfluas Rodanon inter Bassy kaj Seyssel (Haute-Savoie).

**Les Usses** estas torenta rivero, ĝia meza trafluo tre varias. De 5,58 m³/s (en februaro) ĝi povas fali al 0,23 m³/s en aŭgusto, kaj eĉ 0,166 m³/s dum sekeco. Male, en periodo de ŝvela akvo, oni mezuris debiton de 220 m³/s.

## Eksteraj ligiloj 
* pri *Les Usses*, fiŝkapta vidpunkto. (france) 

Kategorio:Riveroj en Francio
Kategorio:Alfluantoj de Rodano
Ali Akbar Nateg-Nuri

**Ali Akbar NATEG-NURI** (naskiĝis la , Nur, provinco Mazandarano, Irano) estas influa irana politikisto.

Antaŭ 1979 li estis partoprenanto de la movado de pastraro kontraŭ ŝaho. Estis deputito de la Meĝliso de la unua kunvoko. De decembro 1981 li estis la ministro pri internaj aferoj, sed estis devigita demisii pro malkonsento kun la ĉefministro Mir Hosejn Musavi. Li estris la frakcion de “dekstruloj” en la parlamento de la tria kunveno, estis elektita la prezidanto de la meĝliso de la kvara kaj la kvina kunvenoj.

En la prezidanta balotado de 1997 li ricevis 7 milionojn da voĉoj (la venkinto, Mohammad Ĥatami, ricevis 20 milionojn da voĉoj.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1944
Kategorio:Iranaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de la Meĝliso (Irano)
Kategorio:Iranaj prezidantaj kandidatoj
Kategorio:Iranaj ministroj
Abdula Nuri

**Abdula NURI** (n. la ) estas influa irana politikisto kaj la ministro pri internaj aferoj de 1989 ĝis 1993 kaj de 1997 ĝis 1998.

## Biografio 
Ekde 1989 ĝis 1993 li estis la ministro pri internaj aferoj. Li iniciatis pri la unuigado de ĝendarmaro, urba polico kaj komitatoj de la islama revolucio en unueca Forto de la ŝirmado de justordo, funkciata sub gvidado de tiu ministerio. En 1994 Abdula Nuri estis elektita en la parlamento de la Partio de servistoj de kreado. En la printempo 1997 li denove estris la ministerion pri internaj aferoj. Interalie li subtenis la eks-urbestron de Tehrano Golamhosejn Karbasĉi, kiu en tiu tempo estis juĝita pri akuzo pri koruptado.

Somere 1998 Nuri estis devigita eksiĝi sub la premado de opozicio. Post tio li daŭrigis la politikan agadon, eldonis la ĵurnalon «Ĥordad» kaj estis elektita la prezidanto de la islama konsilio de Teherano. Konservativuloj kulpigis Abdula Nuri pri la ofendo de la fundamentoj de la islama reĝimo kaj la sapeado de la nacia sekureco kaj finfine li estis kondamnita al malliberigado por 5 jaroj.

## Parencoj 
La maljuna frato de Abdula Nuri pereis rezulte de terora ago. La alia frato, Alireza Nuri, estis elektita la deputito de la parlamento de la sesa kunveno.

Kategorio:Iranaj politikistoj
Kategorio:Iranaj ministroj
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj
Marcello Bacciarelli

[230px|eta|dekstra|Marcello Bacciarelli, [memportreto (1793)]]
**Marcello Bacciarelli** (naskiĝis la  en Romo, mortis la  en Varsovio) estis itala pentristo kaj reprezentanto de baroko kaj klasikismo, de 1756 aktiva en Pollando, de 1766 kortega pentristo de la reĝo Stanislao Aŭgusto Poniatowski, profesoro de la Reĝa Universitato de Varsovio kaj framasono.

Kategorio:Polaj pentristoj
Kategorio:Italaj pentristoj
Kategorio:Framasonoj
Hadi Ĥamenei

**Hadi ĤAMENEI** (naskiĝis en 1947) estas ajatolo, influa irana politikisto kaj kleriko, pli juna frato de Ali Ĥamenei.

Antaŭ 1979 li estis partoprenanto de la movado de pastraro kontraŭ ŝaho, kelkaj fojoj estis malliberigita pro tio. Hadi Ĥamenei estis la subtenanto de la severa kurso, en 1988 akre kritikis la iniciintoj de la skismo en la Societo de la luktanta klerikaro kaj de kreado de pli modera la Societo de la luktantaj klerikoj. Poste ŝanĝis sian pozicion kaj subtenis la iomaj reformoj. En 1998 fondis la Koalicion de la adeptoj de la islama linio. Estis la ĉefredaktoro de la populara ĵurnalo «Ĝahan-e-Eslam» (La islama mondo), kiu estis fermita en 1995 laŭ decido de tribunalo. Aktive subtenis Mohammad Ĥatami dum la prezidanta balotado 1997. Post la venko de tiu estis nomumita la prezidanta konsiliano kaj reeldonadis sian ĵurnalon. Lia parolado en Ĥomo estis rompita de junaj radikaluloj, Ĥamenei mem estis vundita. Havis sukceson dum la parlamenta balotado 2000. Post la fermo de la menciita ĵurnalo li fondis la ĵurnalon «Hejat-e Nou» («La nova vivo»), kiu en 2000-aj jaroj havis plej grandan eldonkvanton inter ĉiutagaj nestataj periodaĵoj.

Kategorio:Iranaj politikistoj
Ataola Mohaĝerani

**Ataola MOHAĜERANI** (; naskiĝis en 1953, Arak, provinco Markazi, Irano) — estas influa irana politikisto.

## Biografio 
Li estis unu el fondintoj de la Partio de servistoj de kreado, la aktiva subtenanto de reformoj. En aŭgusto 1997 Ataola Monaĝerani iĝis la ministro de la islama kulturo kaj islama orientiĝo en la registaro de Mohammad Ĥatami. En 1998 kune kun la ministro pri internaj aferoj Abdula Nuri li estis atakita de islamaj radikaluloj kaj ricevis malgrandajn lezojn. En januaro 2001 sub premado de opozicio li estis devigita demisii kaj iĝis la administranto de la Centro de la dialogo inter civilizacioj.

## Familio kaj parencoj 
Ataola Mohaĝerani havas parencajn ligojn kun multaj iranaj politikistoj. Lia edzino Ĝamile Kadivar estas la fratino de Mohsen Kadivar, la populara politikisto, la deputito de la parlamento de la sesa kunveno, malliberigita pro la kondamno pri kontraŭstata propagando.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1953
Kategorio:Iranaj politikistoj
Kategorio:Iranaj ministroj
Tropika mokbirdo

La **Tropika mokbirdo**, ***Mimus gilvus***, estas loĝanta kaj reproduktanta birdo el suda Meksiko suden al norda Brazilo, kaj en Malgrandaj Antiloj kaj aliaj insuloj de Karibio. La birdoj de Panamo kaj Trinidado povas esti enmetitaj. La Norda mokbirdo (*M. polyglottos*) estas ĝia plej proksima vivanta parenco, sed la ege endanĝerigita Sokora mokbirdo (*M. graysoni*) estas ankaŭ multe pli proksima al tiuj du ol antaŭe oni supozis.

Plenkreskuloj estas 25 cm longaj kaj ĉirkaŭ 54 g pezaj. Ili estas grizaj kape kaj en supraj partoj kun flavoranĝaj okuloj, **blanka superokula strio kaj malhela makulo traokula**. Subaj partoj estas blankecaj kaj la flugiloj estas nigrecaj kun **du blankaj flugilstrioj** kaj blankaj bordoj en flugilplumoj. Ili havas longajn malhelajn vostojn kun blankaj plumopintoj, sveltaj nigraj bekoj iom subenkurbitaj kaj longajn malhelajn gambojn.

Ambaŭ seksoj estas similaj, sed nematuruloj estas pli senkoloraj kaj brunaj. La subspecio *M. g. tobagensis*, troviĝanta nur en Trinidado kaj Tobago, havas malhelajn grizajn suprajn partojn kaj pli etendan blankon en flugilkovriloj kaj vosto ol la kontinentaj formoj.

Tiu birdo havas varian kaj muzikan kanton, pli raŭkan ol tiu de la Norda mokbirdo, kaj povas imiti la kantojn de la najbaraj mokbirdoj, sed rare tiujn de aliaj birdoj. Ili foje kantas ankaŭ nokte.

Tiu mokbirdo estas komuna en plej parto de malfermaj habitatoj inklude homajn setlejojn. Tropikaj mokbirdoj manĝas surgrunde aŭ en vegetaĵaro aŭ flugas suben el ripozejo por kapti senvertebrulojn. Ili manĝas ĉefe insektojn kaj kelkajn berojn. Tiujn sentimaj birdoj prenas ankaŭ manĝaĵojn el neatentitaj teleroj aŭ tabloj. Dum manĝo ili malfermas siajn flugilojn laŭ propra dumova maniero, montrante la blankajn markojn, kaj poste fermas ilin.

Ili konstruas neston el bastonetoj kaj la kutima ovodemetado estas de tri grizecverdaj ovoj. La kovadon faras nur la ino dum 13-15 tagoj, kun iom pli da tempo antaŭ elnestiĝo. Tiu birdo agreseme defendas sian neston kontraŭ aliaj birdoj aŭ bestoj, inklude grandajn igvanojn, hundojn kaj mungotedoj.

## Notoj 
## Referencoj
* Barber, Brian R.; Martínez-Gómez, Juan E. & Peterson, A. Townsend (2004): Systematic position of the Socorro mockingbird *Mimodes graysoni*. *Journal of Avian Biology* **35**: 195-198.  (HTML resumo)
* IUCN2008, BirdLife International (BLI), 2008, 147692, Mimus gilvus, 29a decembro 2008.
* Hunt, Jeffrey S.; Bermingham, Eldredge; & Ricklefs, Robert E. (2001): Molecular systematics and biogeography of Antillean thrashers, tremblers, and mockingbirds (Aves: Mimidae). *Auk* **118**(1): 35–55. DOI:10.1642/0004-8038(2001)118[0035:MSABOA]2.0.CO;2 HTML plena teksto senbilda 

Kategorio:Mimedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Mostafa Taĝzade

**Sejed Mostafa Taĝzade** (; naskiĝis en 1956) estas irana politikisto.

Li estis la vicministro de la islama kulturo kaj islama orientiĝo pri internaciaj demandoj dum la gvidado de la ministro Mohammad Ĥatami. En 1992 Taĝzade estis devigita demisii. Instruis kaj studis en la fakultato de la internacia juro en Teherana universitato. La ano de la gvidanta konsilio de la Organizaĵo de muĝahidoj de la islama revolucio. En 1997 li estis nomumita la vicministro pri internaj aferoj laŭ politikaj demandoj kaj efektivigis la iniciaton de Mohammad Ĥatami pri la anstataŭigo de ĉiuj guberniestroj. Ankaŭ Mostafa Taĝzade okupadis la organizaĵon de tutlandaj balotadoj. Li malkaŝe subtenis la studentan protestadon. Komence de 2001 li estis nomumita la funkciisto pri organizaĵo de la prezidanta balotado, sed konservativuloj akre kritikis tiun decidon kaj, uzante sian influon en juĝa potenco, ekscitis kontraŭ lin la kriminalan kortumon. Rezulte de tiu Mostafa Taĝzade estis kondamnita al malliberigado por unu jaro, senigita de la rajto de balotado dum ses jaroj kaj de la rajto okupi ŝtatajn postenojn dum tri jaroj.

Kategorio:Iranaj politikistoj
Kategorio:Iranaj vic-ministroj
Suhi Vrh (Moravske Toplice)

**Suhi Vrh,** hungare **Szárazhegy** [sArazhedj] estas tre malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en municipo de Moravske Toplice.
eta|dekstra|280ra|Municipo Moravske Toplice en Slovenio, kie Suhi Vrh troviĝas

## Bazaj informoj 
* Areo: 3&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 286 m
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 95
* Poŝtkodo: 9208
* Aŭtokodo: MS

## Situo 
Suhi Vrh situas sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo.

## Historio 
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Muraszombat, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio.

## Fontoj 
* slovena Vikipedio
* w.ms.sik.si
* w.geopedia.si

Kategorio:Vilaĝoj de Slovenio
Eljas

**Eljas** [Elĥas] (*As Ellas* en Fala, loka lingvo) estas municipo de Hispanio, en la provinco Cáceres (Kacereso), regiono Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *lagarteirus*. La censita populacio en 2008 estis 1046 loĝantoj.

## Situo 
eta|maldekstra|250ra|Vidaĵo de Eljas ĉe la Sierra de Gata.
Eljas estas situa en la nordokcidenta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Sierra de Gata(inter Las Hurdes kaj la portugala landlimo), je altitudo de 640 m; je 118&nbsp;km de Cáceres, provinca ĉefurbo kaj je 178&nbsp;km de Mérida, la regiona ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas 33&nbsp;km².

Limas norde kun Navasfrías, oriente kun El Payo, ambaŭ municipoj de la provinco de Salamanca; sude kun San Martín de Trevejo kaj okcidente kun Valverde del Fresno.

Ĝin trapasas la rivero Eljas (Erges en portugala), alfluanto dekstre de la Rivero Taĵo, kiu faras landlimon inter Hispanio kaj Portugalio dum ĉirkaŭ 80&nbsp;km., ĝis sia enfluo en la Taĵo.

La pejzaĝo estas belega kaj la klimato ege favora pro kio estas eĉ plantejoj de bananoj.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado. Lastatempe ankaŭ turismo.

## Toponimio 
La nomo de Eljas ŝajne devenas el romia epoko, pli precize el la vorto "*ergástulum*" aŭ karcero.

## Historia heredaĵo 
### Kastelo 
eta|dekstra|Kastelo de Eljas.
La plej grava vidindaĵo estas la kastelo de Eljas, de la 14a jarcento, kiam la vilaĝo estis sidejo de la Ordeno de Alcántara. Ĝi estas ĉe la *Plaza Mayor* (Granda Placo) kaj estis deklarita *Monumento Histórico Artístico* en 1970.

### Popola arkitekturo 
Temas pri vilaĝo kiu ege suferis elmigradon. Revenintoj invertis en novajn domojn kio ŝanĝis la tipan konstrumanieron. La vidaĵoj estas belegaj ĉar altas pro sia defenda situo.

### Lingvo 
Eljas, aŭ As Ellas, dirata en *lagarteiru* (loka parolmaniero), estas unu de la tri vilaĝoj de la valo de Jálama kiuj havas propran lingvon konatan kiel "Fala", kio signifas "Parolmaniero". Laŭ Ethnologue de SIL International, rilate kun UNESCO, temus pri vera lingvo, kvankam kelkaj parolas pri nur dialekto. La varianto de Eljas, pli muzikeca ol tiu de Valverde del Fresno aŭ San Martín de Trevejo, nomiĝas *lagarteiru* (el *lagarto*, lacerto), pro la tradicia emo de la loĝantaro manĝi tiujn reptiliojn, kio nuntempe estas malpermesata. La lacertoj aperas en la blazono de la vilaĝo.

### Kuriozaĵo 
Same kiel en Valverde del Fresno, en Eljas estis grava "industrio" de kontrabando el la 1940-aj jaroj al la 1970-aj.

## Eksteraj ligiloj 
* Turisma informado pri Eljas, en la Sierra de Gata 

## Bildaro 

Image:Watermark 28.jpg|Rivero.
Image:Watermark 72.jpg|Rivero.
Image:Watermark 38.jpg|Penafrol.

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Cáceres
Mikaelo Korybut Wiśniowiecki

**Mikaelo Korybut WIŚNIOWIECKI**  (naskiĝis la 31-an de julio 1640 en Biały Kamień (Volinio), mortis la 10-an de novembro 1673 en Lvov) - la reĝo de Pollando kaj la granda duko de Litovio en jaroj 1669-1673. Estis poligloto, konis la francan, germanan, italan, turkan, tataran kaj latinon.

## Elekto 
Michał Korybut kiel kandidato por la pola trono estis favorata de nobelaro, por kiu estante nek riĉa nek sperta ne estis danĝera por ties „ora libero”. Elektita la 19-an de junio 1669. Krom li estis kvar alinaciaj kandidatoj. Tamen la nobelaro post malbonaj spertoj kun fremdaj monarkoj voĉdonis por „Piasto”, kontraste al magnatoj, kies porfranca partio kune kun primaso Mikołaj Prażmowski aŭ granda krona hetmano Jan Sobieski tuj poste fariĝis opozicia, planante senvalidigon de la elekto, eĉ detronigon de la reĝo, kiu tamen kroniĝis la 29-an de septembro 1669 en Krakovo.

## Milito kaj maldaŭra paco kun Otomana Imperio 
Junie 1672 100-mila turka armeo komandata de sultano Mehmedo la 4-a sieĝis Kamieniec Podolski, kiu la 26-an de aŭgusto kapitulacis. Lvovo post 10 tagoj de sieĝo pagis tributon. Tataraj taĉmentoj atingis Hrubieszów, Jasło kaj Biecz. Iris al Gołąb apud Vistulo, kie estis la reĝo kaj kolektiĝis la lasta rezervarmeo. Oktobre pro malespera peto de senatanoj Jan Sobieski ekiris kun parto de armeo al tataraj taĉmentoj. Apud Niemirów forpelis armeon de Ĝambet Geraj. Apud Komarno la duan, kaj apud Petranka la trian.
Rezulte de la unua etapo de la milito restis malfacile akceptebla Pactraktato de Buĉaĉ, kiu donis al Otomana Imperio orientajn terenojn kaj devigis la Respublikon de Ambaŭ Nacioj pagi ĉiujaran tributon. Ukrainon ricevis kozakoj, kiel subuloj de la turka ŝtato.

Danke al diplomateco Pollando eliminis tatarojn de Selimo Gerajo la Unua kaj kozakojn de Petro Doroŝenko partopreni la militon flanke de Turkio. Verŝajne rezulte de diplomatio sekvis atako de kalmukoj en Krimeon kaj kontraŭ Doroŝenko. Krimea Ĥanlando estis tiel detruita, ke Selimo Gerajo ne kapablis helpi al turkoj.

Post pluraj intervenoj kaj subvencioj de flankaj ŝtatoj, i.a. la papeca, Michał Korybut komencis militan antaŭpreparon. Oktobre 1673 en tendaro apud Skwarzawa inspektis 40 milojn de la krona armeo kaj 50-on de kanonoj. Tamen pro malsano devis transdoni la komandon al Jan Sobieski.

## Ĥotin 
Apud Ĥotin ektroviĝis 30 mila korpuso de Hussain Paŝao, en Kamieniec Podolski restis 18 mila korpuso de Halil Paŝao. En Iaşi estis 15 mila korpuso de Kaplan Paŝao. Jan Sobieski decidis iri kontraŭ Hussain. Li ĉirkaŭis la ĉefan armeon en la Fortikaĵo de Ĥotin, kiun la 2-an tagon sturme konkeris. La granda venko de poloj ne fariĝis turnopunkta en militado por regajni Kamieniec Podolski, sed firmigis la pozicion de Jan Sobieski en Eŭropo kaj pligrandigis estimon por li inter turkoj, kiuj de nun nomis lin „leono de Pollando”.

Mikaelo Korybut Wisniowiecki
Mikaelo Korybut Wisniowiecki
Kategorio:Historio de Belorusio
Kategorio:Historio de Litovio
Kategorio:Historio de Pollando
Fajeze Haŝemi

**Fajeze HAŜEMI** (; naskiĝis la  1958, Ĥomo, Irano) estas irana politikistino kaj ĵurnalistino. Inter 1996 kaj 2000 ŝi estis membro de la irana parlamento.

Ŝi pledas por la rajtoj de virinoj. Ŝi estas la filino de eks-prezidento de Irano Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani.

## Kariero 
Ŝi havas magistron en internacia homarajta juro de Birmingham City University.

La aktivan politikan agadon Fajeze Haŝemi komencis en 1992. En 1996 ŝi estis elektita deputito de la Meĝliso de la kvina kunvoko laŭ Tehrana elekta distrikto. Fajeze Haŝemi ŝubtenadis la registaron de Mohammad Ĥatami, establita en 1997. Ŝi estas la fondintino kaj ĉefredaktorino de la gazeto «*Zan*» («Virino»). Ŝi ekis la ĵurnalistan enketadon de la atako de anoj de la junulara radikala organizaĵo «Hizbulaho» kontraŭ ministroj Abdula Nuri kaj Ataola Mohaĝerani. Rezulte ŝi publikigis materialojn, el kiuj videblis partopreno de Mohammad Reza Nagdi, vickomandanto de la Fortoj de la protektado de justordo. Kontraŭ ŝi estis farita la kriminala afero pro akuzo pri disvastiĝo de nereviziita informo. Tamen la asizo ne estis finita pro la fermo de la gazeto «Zan» fare de tribunalo post publikigo de la intervjuo kun la edzino de eks-ŝaho de Irano.

Dum la parlamenta balotado en 1996 Fajeze Haŝemi subtenis Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani, kiu penis iĝi la prezidento de Meĝliso. Adeptoj de la akcelado de reformoj ekis la kampanjon pri diskreditago de Rafsanĝani kaj liaj parencoj. Said Haĝarjan publikigis en sia gazeto «*Sobh-e Emruz*» («Hodiaŭ matene») la materialojn de kaŝita kunveno de la estraro de la Partio de la servistoj de kreado, dum kiu Fajeze Haŝemi akre kritikis agojn de la prezidento Mohammad Ĥatami kaj de la ministro pri internaj aferoj Abdula Nuri. Ankaŭ laŭ postulo de Said Haĝarjan ŝi ne estis enlistigita inter la kandidatoj, subtenataj de la reformistoj, do ne ricevis necesan kvanton da voĉoj.

En 2021, ŝi alvokis Ali Ĥamenei akcepti debaton kun ŝi, io nepensebla en la reĝimo, en kiu la supera gvidisto ne partoprenis en la publika politika vivo. Ŝi ankaŭ memorigis, ke dum la tumulto en la lando en 2017, 2018 kaj 2019, la manifestaciantoj ne postulis la "morton de Usono", sed kritikis la administradon de la lando.

## Referencoj 
Kategorio:Iranaj politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1958
Kategorio:Iranaj ĵurnalistoj
Golamhosejn Karbasĉi

**Golamhosejn KARBASĈI** (; naskiĝis la  1954, Teherano, Irano) — irana politikisto, urbestro de Tehrano de 1990 ĝis 1998, guberniestro de la provinco Isfahano de 1984 ĝis 1989, ĉefo de la ĵurnalo «Hamŝahir».

La postenon de la Tehrana urbestro li ricevis danke al subteno de tiama prezidanto Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani. Golamhosejn Karbasĉi multe faris por komfortigo de la urbo, interalie li enkondukis la pliajn impostojn je gravajn konstruajn firmaojn kaj uzis tiujn enspezojn por plantado de floroj kaj arboj en malriĉegaj distriktoj de Tehrano.

En 1994 li estis unu el fondintoj de la Partio de la servistoj de kreado kaj poste — la ĝenerala sekretario de tiu. En 1996 la politikaj oponantoj de Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani iniciitis la enketadon de la agado de Karbasĉi dum lia urbestrado. Post la venko de Mohammad Ĥatami en la prezidanta balotado en 1997 tiu enketado estis reiniciita kaj en 1998 la kriminalo afero pri akuzo pri koruptado estis transdonita al tribunalo. Nur danke al la enmiksiĝo de la ministro pri internaj aferoj Abdula Nuri oni liberigis la juĝaton je kaŭcie po la tempo de juĝado. La asizo estis translaciita je viva televido, elvokinte grandan resonon en Irano kaj ekster la lando. Rezulte Golamhosejn estis kondamnita al malliberigado por du jaroj.

Komence 2000 Ali Akbar Haŝemi Rafsanĝani obtenis la anticipan liberigon de Golamhosejn, kalkulinte al la subteno en lukto kontraŭ politikaj oponentoj en la Partio de la servistoj de kreado. Tamen tiuj esperoj ne efektiviĝis kaj la partio perdis sufiĉan parton de sian influon.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1954
Kategorio:Iranaj politikistoj
Caedwalla

**Caedwalla** (aŭ **Caedwallon**, n. ĉirkaŭ 659, m. la 20-an de aprilo 689) estis reĝo de Wessex, Anglio, de ĉirkaŭ 685 al 688, kiam li abdikis.

## Familio 
Laŭ la anglosaksa kroniko Caedwalla estis filo de Cernberht, kiu devenis de Cerdic, la unua reĝo de Wessex.

## Frua vivo 
Li pasis parton de sia frua vivo en ekzilo.

En 685 li kunigis armeon kaj invadis Sussex, kies reĝon Aethelwealh li mortigis antaŭ ol estis forpelata de Berthun kaj Andhun, du gravaj nobeloj.

## Regado 
Ĉirkaŭ 685 Centwine, reĝo de Wessex, abdikis kaj eniris monaĥejon, kaj Caedwalla gajnis la tronon.

Denove li invadis Sussex, mortigante Berthun, kaj poste dominis tiun regnon. Li dominis ankaŭ Surrey kaj en 686 konkeris Kent, kie li enpostenigis sian fraton Mul kiel reĝo. Kent ribelis kaj Mul estis mortbruligata: Caedwalla kolere reinvadis kaj disrabis Kent.

Kvankam Caedwalla ne baptiĝis antaŭ sia abdiko, li favoris kristanismon kaj faris donacojn al la eklezio. Sankta Wilfrid, ekzilita de Northumbria, ĉeestis la kortegon de Aethelwealh, kaj post la dua invado de Caedwalla ĝuis ties favoron. Verŝajne Caedwalla subtenis la misiadon de Wilfrid en Sussex.

Caedwalla konkeris Isle of Wight, ĵurante ke se li sukcesus li donus kvaronon de la insulo al la eklezio: li konfidis tiun kvaronon al Wilfrid. Li penis mortigi la jutojn kiuj loĝis en la insulo kaj relokigis parton de sia popolo tie. Arwald, reĝo de Isle of Wight, mortis dum batalo: liaj du fratoj fuĝis al Hampshire kie Caedwalla (kiu vundiĝis) kaptis ilin. Pastro persvadis lin permesi ke la fratoj baptiĝus antaŭ ol li ekzekutis ilin.

## Abdiko kaj morto 
En 688 Caedwalla abdikis kaj pilgrimis al Romo: eble li faris tion ĉar li mortvundiĝis dum batalado en Isle of Wight. En Romo la papo baptis lin, kaj li alprenis la baptonomon Petro: post tre nelonge li mortis.

Caedwalla estis sekvata de Ine.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Reĝoj de Wessex
Kategorio:Mortintoj en 689
Melanotis

***Melanotis*** estas genro de birdoj de la familio de Mimedoj kiuj diferenciĝas el la tipaj specioj de la genroj Mimus kaj Nesomimus je tio ke tiuj estas pli grizaj, dum la birdoj de la genro ***Melanotis*** estas ĉu **tute bluaj ĉu blublankaj**.

La genro enhavas la jenajn speciojn:
* Blua mokbirdo (*Melanotis caerulescens*)
* Blublanka mokbirdo (*Melanotis hypoleucus*)

La respektivaj nomoj spegulas la aspekton kaj diferencojn kun la aliaj genroj kaj inter si.

Kategorio:Mimedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Blua mokbirdo

La **Blua mokbirdo** (***Melanotis caerulescens***) estas specio de birdo de la familio de Mimedoj kiu troviĝas kiel endemia en Meksiko, sed ĝi estis iam kiel vaganto en suda Usono. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj, subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de montaro, kaj tre degraditaj eksarbaroj.

La Blua mokbirdo estas **uniforme blua** en dorso, vosto, flugiloj, kapo kaj ventro. Tiu koloro estas rezulto de plumostrukturo pli ol de pigmento, kaj pro tio ili povas aspekti grizaj en ombro. Ĉiukaze la blua koloro estas ĉefa karaktero de la specio, de kie devenas la nomo kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo kie *caerulescens* signifas “blua” aŭ pli precize “ĉielblua”. Ĝi havas **nigran "maskon"** ĉirkaŭ la ruĝecabrunaj okuloj. Ĝi havas tre longan, iom graditan voston kaj malhelbluajn striojn en la brusto. La beko estas longa, maldika kaj iom kurba, kaj la gamboj kaj piedoj estas nigraj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Blua mokbirdo ĉe El Dorado Park en Long Beach, Kalifornio 
* Mexico Bird Conservation- Blua mokbirdo 
* The Nature Writers of Texas- Welcome to the House of the Blue Mockingbird; Wednesday, December 17, 2003; Ron Smith, Valley Morning Star, December 17, 2003, © 2004 http://texasnature.blogspot.com/2003/12/welcome-to-house-of-blue-mockingbird.html 

Kategorio:Mimedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Epalinges

**Epalinges** estas svisa komunumo en Kantono Vaŭdo en la distrikto Laŭzano. Ĝi havis 7952 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 8351 ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La komunumo Epalinges estas preskaŭ enklavo en la komunumo Laŭzano; la sola alia najbara komunumo estas, okcidente, Le Mont-sur-Lausanne. Multaj rojoj trafluas la komunumon, sur kiu estas la fonto de la rivero Vuachère. La kulmino de la teritorio estas sur la altebenaĵo *Jorat*
kun 850 m. La komunumo entenas vilaĝojn *Les Croisettes*, *La Croix-Blanche*, *Ballaigue* kaj *En Marin*.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Epalinges datiĝas el la jaro 1182 kiel *de Spanengis*.

## Personecoj de Epalinges 
Raymond Burki, bildisto, naskiĝis la 2-an de septembro 1949 en Epalinges. Georges Simenon 1903 - 1989 pasis tie siajn lastajn jarojn; kaj la tondisto Jean-Louis David loĝas tie.

## Vidu ankaŭ 
* Croisettes (metrostacio)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Epalinges 
* Epalinges en la Historia Leksikono de Svislando
Metro en sekundo

**Metro en sekundo** aŭ **metro por sekundo** (simbolo : **m/s** aŭ **m·s−1**) estas derivata mezurunuo pri rapideco en la Sistemo Internacia de Unuoj (SI).

Ĝi estas difinata per la distanco, en metroj, trapasata dum unu sekundo.

Marŝanta homo iras je ĉirkaŭ 1 ĝis 2 metrojn sekunde. La lumrapideco (aŭ rapideco de la lumo) estas fiksata laŭ difino al 299 792 458 m/s.

**1 metro en sekundo** = 3,6 kilometroj en horo.

**1 kilometro en sekundo** = 1000 metroj en sekundo = 3 600 kilometroj en horo.

En imperia sistemo (aŭ angla sistemo):
1 metro en sekundo = 3,2808 futoj en sekundo = 2,2369 mejloj en horo.

## Fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Internacia Buroo pri Pezoj kaj Mezuroj - SI

Kategorio:Internaciaj normoj
Kategorio:Mezurunuoj de rapideco
Ĉambra astronomia horloĝo de Jan Mašek

eta|Ĉambra astronomia horloĝo de Jan Mašek
**Ĉambra astronomia horloĝo** estas unika ĉambra astronomia horloĝo el la jaroj 1924-1935. Ĝia aŭtoro estas teknikisto el Ferfabriko Vítkovice Jan Mašek, kiu en la jaro 1967 omaĝe al 700-a datreveno de la unua mencio pri Ostrava donacis ĝin al la urbo. Nuntempe ĝi troviĝas en Ostrava muzeo.

La astronomia horloĝo enhavas klasikan horloĝan ciferplaton, kalendaron, astronomian parton kaj planedan parton. Sume ĝi havas 51 funkciojn. Tranĉita baroka kesto kun ora cizelado estas alta 225&nbsp;cm. La maŝino estas movigata per okkilograma pezilo. Tiu ĉi pezilo memtiriĝas helpe de elektra kurento. Interne de la maŝino troviĝas 2500 konsisteroj. Interne krom aliaj troviĝas svisaj ludmaŝinoj kun ok operaj melodioj. Precizan funkciadon tenas sekunda kompensa pendolo.

## Eksteraj ligiloj 
* La ĉambra astronomia horloĝo de sinjoro Mašek
* Metropolitan Magazine printempo/somero 2008

Kategorio:Historio de Ostrava
Kategorio:Astronomiaj horloĝoj
Blublanka mokbirdo

La **Blublanka mokbirdo** (***Melanotis hypoleucus***) estas specio de birdo de la familio de Mimedoj kiu troviĝas en centro de Centrameriko, nome en norda Salvadoro, centra Gvatemalo, suda Honduro kaj suda Meksiko (Chiapas). Ĝi estas la ununura alia specio en la genro krom la parenca Blua mokbirdo (***Melanotis caerulescens***) kiu laŭ la nomo estas preskaŭ tutblua, dum tiu ĉi estas dukolora. Ili estas tute loĝantaj birdoj.

## Aspekto 
Temas pri mezgranda birdo (25 al 28&nbsp;cm longa) kun **bluaj supraj partoj kaj blankaj subaj partoj**. Pli precize estas malhelbluaj la krono, dorso, ŝultroj, flugilkovriloj kaj pugo. La flugilplumoj estas nigrecaj, kun blua nuanco en la bordoj de la unuarangaj. Samkiel la samgenra specio, ankaŭ tiu ĉi havas **nigran maskon** ĉi-kaze el la beko ĉirkaŭ kaj sub la okulo al la orela zono. Tiu nigra masko ege kontrastas kun la blanka zono de mentono, gorĝo kaj antaŭa kolo, kiuj kun brusto kaj ventro formas belan blankan areon. Flankoj kaj anusa zono estas malhelgrizbluecaj. La iriso estas malhelruĝa, la beko kaj gamboj estas nigraj. La plenkreskan plumaron oni akiras post la unua jaro, kvankam kelkaj ekzempleroj povas pariĝi eĉ se ili havas ankoraŭ la antaŭplenkreskan plumaron. La blanka kaj la blua koloroj estas ĉefa karaktero de la specio, de kie devenas la nomo kaj en Esperanto kaj iamaniere en la latina scienca nomo kie *hypoleucus* signifas “tre blanka”.

La junuloj estas pli grizecaj supre kaj makulitaj sube kaj ekakiras la plenkreskan plumaron ekde la dua monato.

La kanto konsistas en ripetado de diversaj muzikaj frazoj, ne tro stridaj. La specio ne imitas kantojn de aliaj specioj, malkiel ĉe aliaj mimedoj, kaj ŝajne nur maskloj kantas.

## Habitato 
Ties natura habitato estas subtropika aŭ tropika humida montararbaro kaj tre degradita eksarbaro. El 1000 al 3000 m de altitudo. Centre de Gvatemalo la specio loĝas malfermajn arbarojn de kverkoj kaj pinoj. Pli malalte la habitatoj estas pli sekaj.

## Kutimaro 
Temas pri timida specio. Oni aŭskultas plie ol oni vidas ĝin, ĉar maskloj kantas foje el elstara kaj videbla ripozejo. Ili serĉas ĉefe manĝon surgrunde, balaiante la sekan foliejon per flankaj movoj de la beko. Ili estas plej ofte en paroj aŭ en etaj familiaj grupoj, sed foje ariĝas en etaj grupoj kiuj povas esti de ĝis 5 al 6 individuoj.

Ili estas ĉiomanĝantaj. Samtempe ili nutras sin el animala materialo (ĉefe senvertebruloj) kaj el vegetala (ĉefe verdaj beroj de *viburnum*).

## Reproduktado 
La nesto estas simpla taso konstruita el pecoj da bastonetoj kovritaj el fibroj. Oni lokigas ĝin en densaj arbustoj aŭ malgrandaj arboj 1 aŭ 5 m supergrunde. Ŝajne nur la ino konstruas ĝin. Laŭ altitudo, ŝi demetas 2 aŭ 3 ovojn kiuj estas helbluaj kaj senmarkaj. Ankaŭ nur la ino kovas ilin, sed ambaŭ gepatroj manĝigas la idojn, kiuj elnestiĝas post 14 aŭ 15 tagoj.

## Referencoj 
* En la franca pri tiu specio
* BirdLife International 2004. Melanotis hypoleucus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Mimedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Banuta

**Banuta,** hungare **Bánuta** estas tre malgranda vilaĝo en Slovenio en provinco Prekmurje, en statistika regiono Pomurske, en Občina Lendava.
eta|dekstra|280px|Municipo Lendava en Slovenio, kie Banuta troviĝas
## Bazaj informoj 
* Areo: 5&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 162 m
* Koordinatoj: 
* Loĝantaro: 75
* Poŝtkodo: 9220
* Aŭtokodo:

## Situo 
Banuta situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ traira flanka vojo.

## Historio 
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Lendva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo senbatale okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio.

## Fontoj 
* slovena Vikipedio
* w.ms.sik.si
* w.geopedia.si

Kategorio:Vilaĝoj de Slovenio
Filharmonio de Janáček Ostrava

eta|Filharmonio de Janáček Ostrava dum festivalo Hukvaldy de Janáček 2016
**Filharmonio de Janáček Ostrava** estis fondita en la jaro 1954. Nuntempe ĝi havas sidejon en strato *28. října* en Ostrava en Domo de kulturo de urbo Ostrava.

La ostrava simfonia orkestro prezentiĝas kaj en eksterlando, kaj en enlando kaj en la proksima ĉirkaŭaĵo. La orkestro estas ankaŭ regule invitata por partopreni en enlandaj festivaloj (Praga printempo, Internacia muzika festivalo Majo de Janáček, Litomyšl de Smetana kaj pluaj). Direktoro de la orkestro estas Peter Krajniak, ĉefdirigento Theodore Kuchar.

## Vidu ankaŭ 
* Leoš Janáček
* Hukvaldy

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj paĝoj de la orkestro
* Artikolo pri la 55-a sezono
* Ĉambrego kaj orgeno de la filharmonio 

Kategorio:Ĉeĥaj simfoniaj orkestroj
Kategorio:Kulturo en Ostrava
Kategorio:Moravia Ostrava
Kategorio:Leoš Janáček
Ostrava muzeo

**Ostrava muzeo** havas sidejon sur Placo de Masaryk en konstruaĵo de ostrava Malnova urbodomo. Historie la unua ostrava muzeo estiĝis jam en la jaro 1872 en Silezia Ostrava. Ties fondinto estis Karel Jaromír Bukovanský. En 1904 estiĝis ĉifoje en Moravia Ostrava kun subteno de tiama germana gvidantaro "Industrie- und Gewerbe Museum" kaj samtempe ankaŭ ĉeĥa "Industria kaj vivtenistara muzeo". Post estiĝo de Ĉeĥoslovakio okazis unuigo de ĉiuj tri muzeoj en unu organizon. Tiu devene havis sidejon en konstruaĵo de malnova poŝtoficejo, sed tiun ekprenis en la jaro 1924 oficejoj de la urbo. Tial ĝis la jaro 1931 la kolektoj estis dumtempe metitaj en konstruaĵo de la eksa urbodomo de Mariánské Hory. Post finigo de konstruado de Nova urbodomo la muzeo estis la 4-an de oktobro 1931 solene malfermita en Malnova urbodomo. La 2-an de aŭgusto 1993 ĝi fariĝis posedaĵo de la statuta urbo Ostrava. La kolektejaj fondusoj nuntempe faras pli ol milionon da objektoj de granda historia valoro. La muzeo krom aktualaj ekspozicioj proponas ankaŭ daŭrajn ekspoziciojn. Ekde la jaro 2005 okazis ampleksa rekonstruo, kiu finis la 28-an de aprilo 2005.

## Vidu ankaŭ 
* Ostrava astronomia horloĝo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala ttt-paĝaro

Kategorio:Muzeoj en Ostrava
Kategorio:Moravia Ostrava
Kamera scenejo Areno

eta|Fasado de konstruaĵo de teatro (aprilo de 2008)
**Kamera scenejo Areno** estiĝis en la jaro 1994 kiel postsekva organizo de Teatro de muziko, kiu agadis en Ostrava jam ekde la jaro 1951. Krom teatraj prezentoj ĝi dediĉas sin ankaŭ al aliaj ĝenroj, ekz. projekciado de filmoj, recitadoj de poemoj aŭ komponitaj vesperoj.

Ĝis la jaro 2005 la teatro havis sian sidejon en kelke da etaĝoj de domo sur Placo de Masaryk en urbocentro de Ostrava. Nekutima estis dispozicio de la teatro. El vestejo kunigita kun bufedejo oni trairis tra mallarĝa koridoro tra postkulisejo de la teatro trans scenejo ĝis malgranda gradforma spektaklejo kun lignaj benkoj. Ekde la jaro 2005 ĝi havas sidejon en novaj spacoj sur kajo de rivero Ostravice.

La teatro aranĝas tutŝtatan resumon de infana teatra kreado Arénka (Areneto), kiu estas destinita por lernejaj amatoraj ensembloj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj paĝaroj
* Kamera scenejo Areno – artikolo pri arkitektura solvo

Kategorio:Moravia Ostrava
Kategorio:Teatroj en Ostrava
Burga ponteto

**Burga ponteto** aŭ ankaŭ **Ponteto de Unio** estas ponto por piedirantoj en Ostrava.

## Loko 
La ponteto travolbigas riveron Ostravicon ĉe kunfluejo kun rivero Lučina kaj ĝi servas por piedirantoj inter ekspoziciejo Nigra herbejo kaj Sileziaostrava burgo.

## Historio 
Konstruo de la ponteto devene servis kiel industria ponto por kemia tubaro en areo de Minejo Jan Šverma, kie ĝi kunigis bordojn de Odra inter Mariánské Hory kaj Hošťálkovice. La konstruo de ponteto estis el origina loko forportita en la jaro 2003 kaj post riparo lokigita sur la nuna loko. Por publiko la ponteto estis malfermita la 14-an de majo 2004.

## Referencoj 
Kategorio:Pontoj en Ostrava
Kategorio:Moravia Ostrava
Kategorio:Silezia Ostrava
Kategorio:Pontoj trans rivero Ostravice
Mielroso

[eta|dekstra|Mielroso kaŭzita de la [afido *Cinara*]]
[eta|dekstra|Mielroso kaŭzita de *[Claviceps purpurea*]]
**Mielroso** estas sukerega fluaĵo sur kreskaĵo okaze atako de insektoj aŭ fungoj. Oni trovas ĝin, ekzemple, ĉe malgrandazia pino.

Formikoj manĝas mielroson de afido.
Mielabeloj uzas iafoje mielroson por fabriki mielon .

## Referencoj 
Kategorio:Abelkulturo
Kategorio:Botaniko
Preparita piano

[eta|[Christian Wolff (komponisto)|Christian Wolff]]
**Preparita piano** estas piano aparte aranĝita por speciala maniero ĝin ludi.

## Historio 
John Cage deziris verki perkutan verkon, sed en la ludloko ne estis orkestrotruo por perkuta ensemblo kaj li devis verki por piano. Dum verkado de la muzikaĵo Cage eksperimentadis, metante metalan platon sur la kordoj de la instrumento. Li ŝatis la sonon, kiun tio produktis, kaj ĉi tio fine gvidis al lia invento de la preparita piano, en kiu ŝraŭboj, boltoj, bendoj de kaŭĉuko kaj aliaj objektoj estas metataj inter la kordoj de la piano por ŝanĝi la karakteron de la instrumento. Estas verŝajne, ke li estis influata de sia antaŭa instruisto Henry Cowell, kiu ankaŭ traktis la pianon en nenorma maniero, petante ludantojn pinĉi la kordojn per la fingroj, ekzemple. La *Sonatoj kaj Interludoj* de 1946 – 1948 estas large vidata kiel lia plej granda verko por preparita piano.

## Pianistoj 
* Tori Amos
* John Cage
* Aphex Twin

## Literaturo 
* http://dictionary.infoplease.com/prepared-piano
* http://musicmavericks.publicradio.org/features/essay_gann05.html

Kategorio:Klavarinstrumentoj
Hari Poter kaj la Ŝtono de la Saĝuloj (filmo)

***Hari Poter kaj la Ŝtono de la Saĝuloj*** () estas usona filmo de 2001. Farita baze de la brita samnoma verko fare de J. K. Rowling, ĝi estas la unua epizodo de la filmo-serio pri la fikcia universo Hari Poter. Reĝisoro de la filmo estis Chris Columbus.

## Rolantaro 
* Daniel Radcliffe kiel Harry Potter
* Rupert Grint kiel Ron Weasley
* Emma Watson kiel Hermione Granger
* Robbie Coltrane kiel Rubeus Hagrid
* Richard Harris kiel Albus Dumbledore
* Alan Rickman kiel Severus Snape
* Maggie Smith kiel Minerva McGonagall
* Bonnie Wright kiel *Ginnie Weasley*, eta fratino de Ron
* Matthew Lewis kiel *Neville Longbottom*, iom malmemcerta samklasano
* Tom Felton kiel *Draco Malfoy*, iom malica kaj tre konkurenca samklasano
* James kaj Oliver Phelps, kvar jarojn pli aĝaj ĝemelaj fratoj de Ron

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* J. K. Rowling: Hari Potter kaj la Ŝtono de la Saĝuloj, esperanta traduko de la romano

eta|maldekstra|360px|

Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:Harry Potter
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2002
Kategorio:Fantastaj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Filmoj pri edukado
Minejo de sankta Triunuo

**Minejo de sankta Triunuo** (mallongigite **Minejo Triunuo**, germane ) estis minejo fondita de Stanislao grafo Wilczek en la jaro 1844 en Silezia Ostrava.

La minejo funkciis devene kiel malprofunda trafiko. En la jaro 1870 fondis filo de la fondinto Johano Nepomuk grafo Wilczek en la areo de la minejo profundan trafikon. Al la minejo estis iom post iom almembrigataj ĉirkaŭaj minejaj kampoj. La 1-an de julio 1961 la minejo estis aligita kiel helpuzino al Minejo Petr Bezruč.

## Referencoj 
* minadaferoj.info 

Triunuo
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en distrikto Ostrava-urbo
Kategorio:Silezia Ostrava
Michálkovice

**Michálkovice** estas ekde la 24-a de novembro 1990 urboparto de la statuta urbo Ostrava en Ĉeĥio. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skriba mencio estas el la 12-a de septembro 1440. La municipo de komence apartenis al teŝinaj princoj. Ĝis la jaro 1630 ĝi estis parto de Silezia Ostrava, al kiu ĝi denove aliĝis en la jaro 1714. La nomo de la municipo estas evidente derivita de nomo de la unuaj loĝantoj. Ĝis duono de la 19-a jarcento temis pri ekskluzive agrikultura municipo.

Evoluo de industrio en la ĉirkaŭaĵo kaj trovo de karbo de la municipo ŝanĝis la agrikulturan karakteron de la vilaĝo. En la jaro 1843 estis profundigita ŝakto Michal, en la jaro 1858 minejoj Minejo Petro kaj Paŭlo, en la jaro 1868 ŝakto Jan kaj en la jaro 1879 minejo Josefo. En la jaroj 1913-1915 estis tuta minado de karbo koncentrita al la minejo Michal, dum la restintaj minejoj servis kiel aerumigaj. En la jaro 1928 estis en la minejo Michal komencita produktado de brikedoj.

En la jaro 1907 estis fondita knaba kaj en la jaro 1911 ankaŭ knabina ĉeĥa lernejoj. La municipo ĝisatendis propran paroĥon en la jaro 1903. Religia komunumo de la ĉeĥoslovaka eklezio estis difinita en la jaro 1920, dum kio Korpuso de Hus estis konstruita en la jaro 1927.

Ekde la jaro 1849 Michálkovice estis komune kun Kunčičky kaj Zámostí alligitaj al Silezia Ostrava. Ekde la 27-a de januaro 1866 ĝi memstariĝis. La 1-an de aprilo 1907 ĝi estis avancita je kampurbo. Ekde la 1-a de julio 1941 ĝi estis alligita al Moravia Ostrava. Ekde la jaro 1946 ĝis la jaro 1960 temis pri urba parto de urbo Ostrava. En la jaroj 1961-1990 ĝi estis parto de urboparto Silezia Ostrava.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Ĉieliro de Sankta Maria

Kategorio:Urbaj partoj de Ostrava
Kategorio:Michálkovice
Kategorio:Setlejoj en Ostrava baseno
Kategorio:Minado de nigra karbo en Ĉeĥio
Preĝejo de Ĉieliro de Maria (Ostrava-Michálkovice)

**Preĝejo de Ĉieliro de Maria** troviĝas en ostrava loka parto Michálkovice kaj ĝi estas la dua preĝejo en Ostrava dediĉita al Ĉieliro de Maria.

La konstruado de la nova michálkovica preĝejo estis planita ja ekde la jaro 1897, sed ĝi komencis nur en la jaro 1901. Reprezentantoj volis devene por la konstruado uzi profitoj el konsuma imposto el etanolo, sed tio estis malpermesita al ili, tial la bezonata sumo estis kunmetita el kolektoj kaj prunteprenoj. La konstruado en novromantikisma stilo finis en la jaro 1902 kaj solena konsekro okazis la 7-an de januaro 1907.

## Literaturo 
* JUŘICA, Martin. Ostravské svatostánky. Ostrava : Repronis, 2006. ISBN 80-7329-116-9. s. 19–21.

Ĉieliro
Ĉieliro
Ostrava-Michalkovice
Kategorio:Michálkovice
Minejo Michal

eta|maldekstra|250px|Areo de minejo Michal
[eta|maldekstra|250px|[Ŝaktoskafaldo de minejo Michal]]
**Minejo Michal** (legu : *Miĥal*) estas nomo de nefunkcianta nigrakarba minejo, kiu troviĝas en Michálkovice (parto de Ostrava). Ekde la jaro 1946 tiu ĉi minejo portis nomon Petr Cingr kaj post finigo de la minado kaj estiĝo de Industria muzeo en la areo de la minejo oni transiris reen al la devena nomo Michal. La minejo estas nacia kultura memorindaĵo.

## Historio 
En la jaro 1843 estis sur teritorio de Michálkovice profundigitaj unuaj du ŝaktoj por minado de nigra karbo. Unu el tiuj ĉi minejoj, ĝis tiu tempo nomata *Ŝakto de Michálkovice n-ro 3*, estis en la jaro 1850 nomita Michal laŭ mortinta kortega konsilanto Michael Laier. En la jaro 1856 la minejon Michal aĉetis Norda fervojo de imperiestro Ferdinando kaj en la proprumado de tiu ĉi kompanio la minejo restis ĝis naciigo en Ĉeĥoslovakio en la jaro 1945. Tiu ankaŭ konstruis kaj en la jaro 1863 el Přívoz ĝis Michálkovice trafikigis la t.n. Minejan fervojon, kiu ebligis eksporton de la karbo sur la fervojo. Nuntempa askepto de la areo devenas el la jaroj 1912-1915, kiam la minejo estis principe alikonstruita laŭ projekto de arkitekto František Fiala. Samtempe la vapora movumo estis anstataŭigita per elektra movumo.

Post la naciigo en la jaro 1946 la minejo fariĝis parto de Ostrava-karvinaj ŝtonkarbaj minejoj Ostrava (pli poste OKD) kaj la nomo de la minejo ŝanĝiĝis je Minejo Petr Cingr (laŭ socialdemokrata deputito de aŭstria regna asembleo). En la jaro 1966 la minejo estis enmembrigita sub Minejo Rudý Říjen en Heřmanice.

Post finigo de la minado en la jaro 1994 la areo estis donacita al Ministerio de kulturo, kiu ĉi tie establis Industrian muzeon

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj paĝoj de minejo Michal
* informoj pri la minejo 
* informoj pri la minejo kaj minista muzeo 

Michal
Kategorio:Teknikaj memorindaĵoj en Moraviasilezia regiono
Kategorio:Naciaj kulturaj memorindaĵoj en distrikto Ostrava-urbo
Kategorio:Michálkovice
Said Haĝarjan

**Said HAĜARJAN** (; naskiĝis en 1954, Teherano, Irano) estas irana politikisto, ĵurnalisto kaj verkisto.

Said Haĝarjan estas unu el plej proksimaj subtenantoj de Mohammad Ĥatami. Ĝis 1989 li estis la vic-ministro de la informo (sekureco). Poste li transiris al Centro de la strategiaj esploradoj ĉe la ministerio pri eksterlandaj aferoj. Haĝarijan respondis pri la strategio de agitado de Ĥatami dum la prezidanta balotado 1997. En julio 1997 li estis nomumita la prezidanta konsiliano. En 1999 li eniris la islaman konsilion de Tehrano. Li fondis la ĵurnalon «Sobh-e Emruz» («Hodiaŭ matene»), iĝinte la ĉefredaktoro de tiu. Haĝarjan iniciitis la ĵurnalistan enketadon de afero pri la serio de la murdoj de liberuloj. La 12-an de marto 1999 li estis grave vundita rezulte de la atenco. Tiu evento eĥis tutmonde kaj kontribuis kreskon de populareco de la politikisto. Post la resanigado en Germanio li iom post iom revenas al politika agado.

Kategorio:Iranaj politikistoj
Kategorio:Iranaj verkistoj
Kategorio:Iranaj ĵurnalistoj
Kategorio:Armenoj
Arno Peters

**Arno Peters** (n. la 22-an de majo 1916 en Berlino-Charlottenburg; m. la 2-an de decembro 2002 en Bremeno) estis germana historiisto kaj kartografo.
[eta|300px|mondmapo laŭ [Peters-projekcio]]
Li verkis *Peters Synchronoptische Weltgeschichte*, kiu starigas la eŭropan historion samrangan apud la historio de la grandaj aziaj kaj afrikaj kaj antaŭkolumbaj amerikaj kulturoj.

Same Peters celis en siaj geografiaj verkoj la superadon de la mondrigardo laŭ lia opinio eŭropcentrisma. En 1973 li prezentis mapoprojekcion de la mondo (Peters-projekcio), kiu starigis la bazon de la Peters-maparo aperinta en 1989. La mapoj en ĝi prezentas ĉiujn landojn kaj regionojn de la mondo en la sama skalo kaj kun ĝusta areogrando.

Krome Peters okupiĝis kun la koncepto de la ekvivalentekonomio kiel ekonomia sistemo, kiun li rigardis kiel alternativo al la reganta kapitalisma produktadmaniero. La komerco per libera prezoformiĝo pere de la merkatomekanismo en la kapitalismo devas cedi al la ekvivalentprincipo laŭ la interŝanĝo de ekvivalentaj valoroj. Bazo de ĉi tiuj valoroj formas la labortempo materialiĝinta en la produktoj. Por ke ĉi tiu produktadmaniero povu funkcii laŭ la homaj bezonoj, krome necesas tutmonda planado de la ekonomio, kiu intertempe pro la uzado de plej moderna komputado estas realisme realigebla.

En 1994 li ricevis en Bremeno la *Kultur- kaj Pacpremion de Villa Ichon*.

[eta|140px|maldekstra|broŝuro de la [23-a IS de 1979/80, kun Peters-projekcia mondmapo]]

## Selekto de publikaĵoj 
* Arno Peters: Peters-Atlas (Maparo). Akademische Verlagsanstalt 1990. ISBN 3-905019-02-7
* Arno Peters: Peters Synchronoptische Weltgeschichte, Zeitatlas mit Indexband. 1970, 1999 sowie 2000. ISBN 3-86150-370-0.

* Arno Peters, Konrad Zuse: Computer-Sozialismus - Gespräche mit Konrad Zuse. Verlag Neues Leben 2000. ISBN 3-35501-510-5
* Arno Peters: Das Äquivalenz-Prinzip als Grundlage der Global-Ökonomie. Göttingen

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Earth-Literacy und Map-Analphabetism - über Projektionen, Verlässlichkeit, Verzerrungen 
* Time for Renewal: Time to fight Map-Analphabetism 
* http://www.heliheyn.de/Cont.html
* Video: Arno Peters: History of a Remarkable Map 

Kategorio:Germanaj geografoj
Triticum turgidum subsp. dicoccon

***Triticum turgidum subsp. dicoccon*** aŭ **ameltritiko** estas kvarploida subspecio de tritiko, kiu hodiaŭ ne havas komercan signifon, sed gravas pro genetiko. Ĝin uzis la egiptoj ĝis alveno de la greka okupo, post tio ili ŝanĝis al durumo.

La faruno estas riĉa je amelo.

Kategorio:Agrikulturo
Kategorio:Tritikeoj