open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
William Kingdon Clifford

**William Kingdon CLIFFORD** MRS (4a de majo 1845 – 3a de marto 1879) estis angla matematikisto kaj filozofo. Prilaborante la verkaron de Hermann Grassmann, li enkondukis tion kio estas nuntempe nomata geometria algebro, speciala kazo de la alĝebro de Clifford nomita tiel liahonore. La operacioj de geometria algebro havas la efikojn reflekti, rotacii, transigi kaj mapigi la geometriajn objektojn kiuj estas modelataj al novaj lokoj. La alĝebro de Clifford ĝenerale kaj la geometria algebro partikulare estis de pliiĝanta gravo por la matematika fiziko, geometrio, kaj komputiko. Clifford estis la unua kiu sugestis, ke gravito povis esti manifestaĵo de subkuŝa geometrio. En siaj filozofiaj verkoj li stampis la esprimon *mind-stuff*.

## Verkoj 
* Chisholm, M. (1997). "William Kingdon Clifford (1845-1879) and his wife Lucy (1846-1929)".  Advances in Applied Clifford Algebras. 7S: 27–41.
* Chisholm, M. (2002). Such Silver Currents - The Story of William and Lucy Clifford, 1845-1929. Cambridge, UK: The Lutterworth Press. ISBN 978-0-7188-3017-5.
* Farwell, Ruth; Knee, Christopher (1990). "The End of the Absolute: a nineteenth century contribution to General Relativity". Studies in History and Philosophy of Science. 21: 91–121. doi:10.1016/0039-3681(90)90016-2.
* Macfarlane, Alexander (1916). Lectures on Ten British Mathematicians of the Nineteenth Century. New York: John Wiley and Sons. "Lectures on Ten British Mathematicians of the Nineteenth Century." (pp. 78 – 91)
* Madigan, Timothy J. (2010). W.K. Clifford and "The Ethics of Belief Cambridge Scholars Press, Cambridge, UK 978-1847-18503-7.
* Penrose, Roger (2004). The Road to Reality: A Complete Guide to the Laws of the Universe. Alfred A. Knopf. (Chapter 11)
* Stephen, Leslie; Pollock, Frederick (1879). Lectures and Essays by the Late William Kingdon Clifford, F.R.S. 1. New York: Macmillan and Company.
* Stephen, Leslie; Pollock, Frederick (1879). Lectures and Essays by the Late William Kingdon Clifford, F.R.S. 2. New York: Macmillan and Company.

## Notoj 
Kategorio:Anglaj matematikistoj
Kategorio:Anglaj filozofoj
Kategorio:Algebristoj
Kategorio:Relativecoteoriistoj
Chicago Bears

La **Ĉikago-Ursoj** - angle *Chicago Bears* - estas profesia klubo de usona piedpilkado bazita en Ĉikago. La unua vira teamo de la Ursoj konkuras en la Nacia Futbala Ligo (NFL) kiel membroklubo de la Norda Divido de Futbala Konferenco (NFC) de la ligo. La Ursoj gajnis naŭ NFL-Ĉampionecojn, inkluzive de unu "superpokalon" *Super Bowl*, kaj tenas la NFL-rekordon por la plej multaj montraĵoj en la Pro Futbala Halo de Famo. La Ursoj ankaŭ registris pli da venkoj ol iu ajn alia NFL-klubo.

La klubo estis fondita en Dekaturo (Ilinojo) la 17-an de septembro 1920 kaj translokiĝis al Ĉikago en 1921. Ĝi estas unu el nur du ceteraj kondaj membroj de la NFL en 1920, kune kun la Arizonaj Kardinaloj, kiu estis origine ankaŭ en Ĉikago. La teamo ludis hejmmatĉojn en *Wrigley Field* sur la Norda Flanko de Ĉikago ĝis la 1970 sezono; ili nun ludas ĉe Soldata Kampo sur la Proksima Suda Flanko, najbara al Lago Miĉigano. La Ursoj havas longan rivalecon kun la "Pakistoj de Verda Golfeto" el Green Bay (Viskonsino).

La ĉefsidejo de la teamo, *Halas Hall*, estas en la Ĉikaga antaŭurbo de Lake Forest (Lago-Arbaro), Ilinojso. La Ursoj ekzercas ĉe apudaj instalaĵoj tie dum la sezono, kaj komencis gastigi Trejnadon ĉe Halas Hall en 2020 post gravaj renovigoj.

## Konataj sportistoj 
* Brian Piccolo

Kategorio:Teamoj de la NFL
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1920
Bitoteko

**Bitoteko** estas la nomo de la cifereca biblioteko de Hispana Esperanto-Federacio, kies celoj estas kunigi, organizi, konservi kaj diskonigi ĉiaspecajn dokumentojn en Esperanto aŭ pri Esperanto.

Ĝi enhavas bitigitajn dokumentojn el Biblioteko Juan Régulo Pérez kaj aliajn bitnaskitajn, kiel rezulto de la agado de la Federacio. Ĝi konservas ankaŭ dokumentojn el eksteraj fontoj naciaj kaj internaciaj.

La projekto komenciĝis en septembro de 2009  per la iniciato de Ana Manero, kaj Miguel Ángel Sancho. Ili daŭre kunordigas respektive la bibliotekistan kaj la  informadikistan laborojn.

Bitoteko havas du sekciojn: Biblioteko, kiu konsistas el pluraj kolektoj (libroj, sonregistraĵoj, videoj, fotografaĵoj, partituroj, arĥiv-dokumentoj, ktp.) kaj Gazetoteko.

La interfaco estas alirebla en tri lingvoj: Esperanto, hispana kaj angla. Disponeblas helpo por serĉado en Esperanto.

Bitoteko ricevas institucian apogon de la Ministerio pri Kulturo de Hispanio, danke al kiu, ĝi aliĝis al Hispana (projekto de la ministerio, kies celo estas kunigi la bitkolektojn de hispanaj arkivoj, bibliotekoj kaj museoj) en 2012 kaj al Europeana (la publika bita biblioteko de la Eŭropa Unio) en 2013.

Ĝia graveco estas ankaŭ agnoskita en Esperantujo. En 2015 ĝiaj prizorgantoj ricevis de Universala Esperanto-Asocio la Diplomon pri Elstara Agado, kaj en 2016 ĝi ricevis la duan Premion Grabowski.

## Eksteraj ligiloj
* https://bitoteko.esperanto.es/ - retejo de la bitoteko
* Hispana Esperanto-Federacio
* Hispana
* Europeana

Kategorio:Esperanto-projektoj
Kategorio:Esperantlingvaj retejoj‎
Kategorio:Bibliotekoj
Kategorio:Arkivoj
Kategorio:Esperanto-movado en Hispanio

## Vidu ankaŭ
* Bitoteko.it
* Bitarkivo
* Hispana (bita kolekto)
Capas

**Capas** -  - estas kvinaklasa urbego en Filipinoj, en regiono Centra Luzono, en provinco Tarlako.    
## Bazaj informoj 
* loĝantaro:  (2015) 
* horzono: UTC+8 (PST)
* poŝtkodoj: 2315   
* telefonkodo: +63 (0)45 
* Supermara alteco: 52 m
* Areo: 376,39 km²

## Geografio 
Capas kuŝas sur ebenaĵo (oriente) kaj montetoj (okcidente), rivero preterfluas (sude) https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=15.325412900912344%2C120.58284759375002&z=11. Concepcion (Tarlako) troviĝas nur 7, Mabalacat 13, la provinca ĉefurbo Tarlakurbo 17, Angeles 20, Kezonurbo 89, Manilo 94 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Capas estis fondita en 1710 fare de aŭgustenanoj. Dum la usona kolonia periodo la usonanoj konstruis militan bazon, kiun la japanoj uzis ĝin, kiel fifaman koncentrejon (1942-1945). Capas atingis la internacian klasifikon grandurbo laŭ nombro de loĝantaro en la 2000-aj jaroj.

## Ekonomio 
Capas estas nomata kiel turisma ĉefurbo de Tarlako, ankaŭ la enirejo de vulkano Pinatubo. La urbego havas kelkajn industriajn fabrikojn.

## Religioj 
En Capas la kristanismo dominas, sed estas kelkaj sektoj (Atestantoj de Jehovo, Baptistoj, ktp).

## Trafiko 
Ĉe Capas ĉefvojo kuras el nordo al Manilo kaj estas ankaŭ traira vojo el oriento al okcidento.
eta|
## Klimato 
La klimato de Capas estas klasifikita kiel tropika musona klimato. Jare pluvas 1212 mmm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo-oktobro estas la pluva sezono. La temperaturo varias inter 22-, ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* obelisko
* varmaj fontoj kaj montoj en la proksimeco

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.philatlas.com/luzon/r03/tarlac/tarlac-city.html

CapasChurchjf4050 10.JPG|Preĝejo
0142jfDolores Church Parish Roads Welcome Capas Tarlacfvf 08.JPG|Preĝejo
Capas,Tarlacjf3989 03.JPG|Ĉefvojo

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Wolfgang Sartorius von Waltershausen

**Wolfgang Sartorius Freiherr von Waltershausen** (17a de decembro, 1809 – 16a de marto, 1876) estis germana geologo.

Waltershausen naskiĝis en Gotingeno kaj edukiĝis en la Universitato de Gotingeno. Tie li dediĉis atenton al fizikaj kaj naturaj sciencoj, kaj partikulare al mineralogio. Waltershausen estis nomita Wolfgang laŭ Johann Wolfgang von Goethe, kiu estis amiko de liaj gepatroj.

Dum veturo en 1834-1835 Waltershausen faris serion de magnetismaj observoj en variaj partoj de Eŭropo. Li poste dediĉis atenton al detala esplorado de la vulkano de la Monto Etna, en Sicilio, kaj faris tiun laboron kun kelkaj interrompoj ĝis 1843 inklude kun Christian Heinrich Friedrich Peters. La ĉefa rezulto de tiu iniciato estis lia granda *Atlas des Ätna* (1858–1861), en kiu li distingis la lafo-fluejojn formitajn dum la postaj jarcentoj.

Post sia reveno el la Monto Etna, Waltershausen vizitis Islandon, kaj poste publikigis *Physisch-geographische Skizze von Island* (1847), *Über die vulkanischen Gesteine in Sizilien und Island* (1853), kaj *Geologischer Atlas von Island* (1853). Dume, li estis nomumita profesoro de mineralogio kaj geologio en Gotingeno, kaj tenis tiun postenon dum preskaŭ tri dek jaroj, ĝis sia morto.

En 1866 Waltershausen publikigis gravan eseon titolitan ''Recherches sur les climats de l'époque actuelle et des époques anciennes*; en tiu li esprimis sian kredon ke la Glaciepoko rilatas al formado de la Tersurfaco.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Anglalingva traduko el la libro de Waltershausen pri Gauss, *Gauss zum Gedächtnis*, 1856.
* http://webmineral.com/data/Sartorite.shtml - Retejo de la mineralo satorito
* http://www.galleries.com/minerals/sulfides/sartorit/sartorit.htm - 2a Retejo de la mineralo satorito
* http://www.americanscientist.org/template/AssetDetail/assetid/50686?&print=yes - *Gauss's Day of Reckoning: A famous story about the boy wonder of mathematics has taken on a life of its own'', Brian Hayes]

Kategorio:Germanaj baronoj
Kategorio:Germanaj mineralogoj
Hiperboloido

La **hiperboloido** estas la surfaco de rivoluo generita per la rotacio de hiperbolo ĉirkaŭ unu de ties du aksoj de simetrio. Depende de la elektita akso, la hiperboloido povas esti de unu aŭ de du surfacoj.

Por pli bona kompreno, oni konsideru la okazigon de la hiperbolo de referenco, kies ekvacio estas la jena:

:y = \frac 1 x ,

en la sistemo de koordenatoj (O, \vec i, \vec j).

La rivoluo ĉirkaŭ la akso de simetrio *ruĝa* generas hiperboloidon koneksan, dum la rotacio ĉirkaŭ la simetria akso *blua*, kiu trapasas dufoje la hiperbolon, generas dusurfacan hiperboloidon.

Dosiero:Hyperb1N.png|Hiperboloido unusurfaca.
Dosiero:HyperboloidOfTwoSheets.svg|Hiperboloido dusurfaca.

Kategorio:Kurboj
Kategorio:Surfacoj
Teorio de Galois

En matematiko, la **teorio de Galois**, aŭ **galoja teorio**, estas kolekto de rezultoj, kiuj konektas la teorion de kampoj kun la teorio de grupoj. La teorio de Galois havas aplikojn al diversaj problemoj de la teorio de kampoj, kiuj, pere de tiu disvolvo, povas esti transformitaj en principe pli facilajn problemojn de la teorio de grupoj. La teorio de Galois ricevis sian nomon omaĝe al la franca matematikisto Évariste Galois.

## Bibliografio 
* Baker, A. (2004): An Introduction to Galois Theory, University of Glasgow.
* Dummit, David S.; Foote, Richard M. (2004). *Abstract Algebra* (3a eldono). Hoboken: Wiley. pp. 627-29. ISBN 978-0-471-43334-7.
* Völklein, Helmut (1996). Cambridge Studies in Advanced Mathematics, eld. Groups as Galois Groups: an introduction (1a eldono). Cambridge: Cambridge University Press. pp. 276. ISBN 0-521-56280-5.
* Bewersdorff, Jörg (2006). Galois Theory for Beginners: A Historical Perspective (1a eldono). Providence: American Mathematical Society. p. 180. ISBN 0-8218-3817-2.

## Referencoj 
Kategorio:Ekvacioj
Kategorio:Kampo-teorio (matematiko)
Kategorio:Grupo-teorio
Michael E. Krauss

**Mikaelo E. KRAUSS** (naskita la 15-an de aŭgusto 1934 &#x2013; mortis la 11-an de aŭgusto 2019) estis usona lingvisto kaj edukisto. Li estis la fondinto kaj longa-tempa direktoro de la Alaska Indiĝena Lingvoarkivo. La Alaska Indiĝena Lingvorkivo portas lian nomon. Li naskiĝis en Cleveland, Ohio. Li estis konata kiel fakulo pri la ejaka lingvo kiu ricevis la statuson de malaperinta lingvo en 2008. Krauss agadis por kreskigi la konscion pri la tutmonda problemo de endanĝeraj lingvoj.

Krauss mortis en la hejmo de sia filo en Needham, Masaĉuseco, la 11-an de aŭgusto 2019, nur kvar tagojn antaŭ sia 85-a naskiĝtago.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj instruistoj
Kategorio:Endanĝerigataj lingvoj
(99761) 2002 JK101

**(99761) 2002 JK101** estas tre malgranda sed tre hela marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas nemalproksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.

Ĝia discentra klinita orbito ekstere tanĝas tiun de Marso kaj proksimiĝas ĝin ĉe sia suprenira nodo. Ĝia marsa MOID estas 0,0195247 astronomia unuo, tie estas 2,921 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Listo de Grandmajstroj

Tiu ĉi estas **listo de titolitaj Grandmajstroj (GM)**. Ĝi estas dumviva plej alta titolo transdonitaj de la FIDE.

## Eksteraj ligiloj 
* FIDE Title Applications

Kategorio:Ŝako

Kategorio:Listoj de sportistoj
Kategorio:Listoj pri ŝako
(99795) 2002 KM6

**(99795) 2002 KM6** estas tre malgranda sed neordinare hela marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, en Flagstaff (Arizono, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de Marso kaj proksimiĝas ĝin ĉe sia suprenira nodo. Ĝia marsa MOID estas 0,118267 astronomia unuo, tie estas 17,692 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Penaacoj

La **penaacoj** () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo mirtaloj (*Myrtales*). Ĝi enhavas 13 genrojn kaj 44 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Myrtales* Juss. ex Bercht. & J.Presl - mirtaloj
****Penaeaceae* Sweet ex Guill. - penaacoj
*****Alzatea* - alzateo
*****Axinandra* - aksinandro
*****Brachysiphon* A. Juss. - brakisifono
*****Crypteronia* - kripteronio
*****Dactylocladus* - daktiloklado
*****Endonema* A. Juss. - endonemo
*****Glischrocolla* A. DC. - gliskrokolo
*****Olinia* Thunb. - olinio
*****Penaea* L. - penao
*****Rhynchocalyx* Oliv. - rinkokaliko
*****Saltera* Bullock - saltero
*****Sonderothamnus* R. Dahlgren - sonderotamno
*****Stylapterus* A. Juss. - stilaptero

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Voĉiziacoj

La **voĉiziacoj** () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo mirtaloj (*Myrtales*). Ĝi enhavas 8 genrojn kaj 215 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Myrtales* Juss. ex Bercht. & J.Presl - mirtaloj
****Vochysiaceae* A.St.-Hil. - voĉiziacoj
*****Callisthene* Mart. - kalisteno
*****Erisma* Rudge - erismo
*****Erismadelphus* Mildbr. - erismadelfo
*****Korupodendron* Litt & Cheek - korupodendro
*****Qualea* Aubl. - kvaleo
*****Ruizterania* (Stafleu) Marc.-Berti - ruizteranio
*****Salvertia* A. St.-Hil. - salvertio
*****Vochysia* Aubl. - voĉizio

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Pikramnialoj

La **pikramnialoj** () estas planta ordo el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu ordo enhavas ununuran familion (pikramniacoj), 3 genrojn kaj ĉirkaŭ 50 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Picramniales* Doweld - pikramnialoj
****Picramniaceae* Fernando & Quinn - pikramniacoj
*****Alvaradoa* Liebm. - alvaradoo
*****Nothotalisia* W.W. Thomas - nototalizio
*****Picramnia* Sw. - pikramnio

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
(99799) 2002 LJ3

**(99799) 2002 LJ3** estas terrenkonta kaj marsrenkonta amora asteroido malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto *GEODSS* sur la monto Haleakalā (Havajo, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 4:7 kun la Tero.

Ĝia discentra orbito ekstere tanĝas tiun de la Tero kaj krucas tiun de Marso sub febla orbita klineco.

* Ĝia tera MOID estas 0,1212 astronomia unuo (18,136 milionoj da km).
* Ĝia marsa MOID estas 0,02742 astronomia unuo (4,102 milionoj da km).
* La , ĝi pasis al 0,124287 astronomia unuo (18,593 milionoj da km) de la Tero.
* La , ĝi pasos al 0,122972 astronomia unuo (18,396 milionoj da km) de nia planedo.
* La , ĝi pasis al 0,0584121 astronomia unuo (8,738 milionoj da km) de Marso.
* La , ĝi pasos al 0,0404812 astronomia unuo (6,056 miliono da km) de tiu ĉi planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
István Pálffy (prezentisto)

**István Pálffy** [iŝtvAn pAlfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pálffy István** estas hungara prezentisto, ĵurnalisto, redaktoro, arkitekto, parlamenta deputito, diplomato. Lia onklo estis József Pálfy (prezentisto).

István Pálffy naskiĝis la  en Debrecen.

## Biografio 
István Pálffy akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1986. Li estis arkitekto en ŝtata entrepreno de Hajdú-Bihar inter 1985-1988, poste li estis ĵurnalisto de Hungara Radio (1988-1997), pli poste en Hungara Televizio (1992-1997), kie li akiris tutlandan konatecon. Lia sekva stacio estis jam privata populara televizio inter 1997 kaj 2002, sed poste li revenis al la Hungara Televizio ĝis 2010. Tiam li estis parlamentano 4 jarojn. En 2013 li kaŭzis skandalon, ĉar li estis ebrieta en la parlamento. Inter 2015 kaj 2019 li estis ĉefdiplomato en Dublino. Li ricevis ĵurnalistajn premiojn en 1998 kaj 2001. Libertempe li multe okupiĝas pri gastronomio kaj vinoj.

## Elektitaj libroj 
* *222 szó az illemről* (2003)
* *Szlovákia Konyha-Kultúra-Kalauz* (2008)
* *70 éves a Kereszténydemokrata Néppárt* (2014)

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* https://mozgokonyvek.hu/konyv/erdely-5/

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj televidprezentistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj diplomatoj
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
99503 Leewonchul

'*99503 *Leewonchul'''* estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la sud-korea astronomo Young-Beom Jeon elde la Observatorio de Bohyunsan proksime de Jeongĉeon (Sud-Koreio).

Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Lee, Won Chul* (*David W. Lee*, 1896–1963) kiu studis *eta Aquilae'' (la " Stelo de Won Chul ") ĉe la Universitato de Miĉigano kaj fariĝis en 1926 la unua koreo, kiu ricevis gradon de Ph.D. Reveninte en Koreion, li fariĝis profesoro ĉe la Kolegio Yonsei kaj en 1945 iĝis la unua direktoro de la Nacia Observatorio en Seulo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Young-Beom Jeon
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
József Pelikán

**József Pelikán** [jOĵef], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pelikán József** estis hungara arkitekto, altlerneja instruisto.

József Pelikán naskiĝis la  (laŭ hungara Vikipedio la naskiĝmonato estas septembro) en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Pelikán akiris arkitekturan diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1940, sed li jam instruis samloke ekde 1938. Dum la 2-a mondmilito li partoprenis en projekto de bunkro por Miklós Horthy, tial dum la socialismo li neniam ricevis premion. Li doktoriĝis en la universitato en 1949 kaj li estis katedrestro ekde 1957 ĝis sia morto. 3 jarojn li estis ankaŭ vicrektoro. Li specialiĝis pri subtenaj strukturoj, li ellaboris sistemon de membrana ŝelo. Li doktoriĝis supozeble ĉe la Hungara Scienca Akademio en 1958. Li ricevis 3 premiojn inter 1934-1940.

## Projektoj 
eta|Subirejo por Astoria (metrostacio)
* subirejo por Astoria (metrostacio) (kunarkitekto)

## Elektitaj kontribuoj 
* *Hajlított körhengerhéj teljes megoldása* (disertaĵo, 1948)
* *Ábrázoló mértan építészmérnök-hallgatók számára* (1950)
* *Fokozatosan közelítő számítási módszerek néhány alkalmazása tartószerkezetek tervezésénél* (1953)
* *Hártyaszerkezetek és szabadszélű hártyaszerkezetek* (disertaĵo, 1958)
* *Hártyaszerkezetek* (1959)
* *Szerkezettervezés* (1968)
* *Statika* (1971)

## Elektitaj disĉiploj 
* Ferenc Erdei (arkitekto)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Antifono el Ateno

**Antifonto** aŭ **Antifono** (Ateno aŭ Ramnunte, ĉirkaŭ 480 a.n.e. - 411 a.n.e.) estis greka oratoro, filozofo kaj matematikisto. Estas ia polemiko ĉu tiu Antifono (Ἀντιφῶν) de la atena Ramnunte (Atiko) estas aŭ ne estas la sama kiel "Antifono la sofisto", kiu vivis en Ateno probable en la du lastaj jardekoj de la 5-a jarcento a.K.

Inter la Atikaj oratoroj li estis tiu kies diskursoj estas la plej antikvaj konservataj en ties ĝenro. Li atingis grandan profesian reputacion verkante diskursojn pro mendo por estis fakte legitaj aŭ oratoritaj de aliuloj (en Ateno oni devigis, ke la plendantoj defendu sin mem persone), kaj tiu profesio ricevis la nomon de logografo (termino kiu signifas "prozkomponisto" kiu referencis ankaŭ la historiistojn). Oni konservis liajn diskursojn *Kontraŭ la duonpatrino, pro venenigo*, *Pri la murdo de Herodo* kaj *Pri la koreŭto*, krom kelkajn retorikajn modelojn, nome la tri *Tetralogioj*.

Li apartenis al la skolo de sofistoj. La mondon de la vero (realo) li identigis kun la naturo kaj la mondo de la ŝajno aŭ aspekto (la homa) kun la falseco. Li estis granda retorikisto kaj verkisto de politikaj diskursoj. Antifono estis samtempulo de Sokrato, kun kiu li devis certe diskuti.

## Bibliografio
* Armstrong, A.H. (1966). Introducción a la filosofía antigua. Eudeba. Buenos Aires.
* Caiado Ribeiro Graça, José Aiugusto (2004). Justiça e Concórdia em Protágoras e Antifonte. Lisboa. ISBN 972034072X.
* Gagarin, M. (2002). Antiphon the Athenian. Oratory, Law, and Justice in the Age of the Sophists. University of Texas Press, Austin. ISBN 0-292-72841-7.
* Kerferd. G. B. (1989). The sophistic Movement. Cambridge University Press.
* Ramírez Vidal, Gerardo (2000). La retórica de Antifonte. México. ISBN 9683688128.

Kategorio:Atikaj oratoroj
Kategorio:Helenaj matematikistoj
Kategorio:Helenaj verkistoj
Kategorio:Helenaj filozofoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Ateno
Zpupná Lhota

**Zpupná Lhota** (germane *Allodial Ellgoth*, pole *Ligota Alodialna*) estas domaro en Ĉeĥio, parto de municipo Chotěbuz situanta en distrikto Karviná. Ĝi troviĝas sur maldekstra bordo de rivero Olše.

## Historio
En mezepoko ĝi estis konata kiel *Burgersdorf* (ankaŭ *Bürgerdorf*). En la jaro 1416 ĝi apartenis al Teŝino, poste en la jaro 1490 al Koňákov. En la jaro 1619 tenis ĝin en posedaĵo Kašpar Rudzký el Rudz.

En la jaro 1914 ĉi tie estis vapora brikfarejo de J. Schwarz. Laŭ popolnombrado el la jaro 1910 Zpupná Lhota havis 409 loĝantojn en 48 domoj, el kiuj 371 (94,2%) estis pole, 13 (3,3%) ĉeĥe kaj 10 (2,5%) germane parolantaj loĝantoj, 225 (55%) estis katolikoj, 179 (43,8%) estis protestantoj kaj 5 (1,2%) estis judoj. https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/edition/11734?id=11734 En la jaro 1930 ĝi havis 96 domojn kaj 7775 loĝantojn, duono el ili estis de luterana konfesio.

La municipa ofico de municipo Chotěbuz situas en la katastro de Zpupné Lhota.

En la domaro troviĝas kapelo de Virgulino Maria Helpantino de kristanoj kaj evangelia kapelo kun ligantaj tombejoj.

Kategorio:Chotěbuz
Kategorio:Domaroj en distrikto Karviná
Kategorio:Setlejoj en Subbeskida montetaro
Kategorio:Setlejoj en Teŝinio
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
Kategorio:Setlejoj en Ĉeĥio kun nomo Lhota
Kirkiacoj

La **kirkiacoj** () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo sapindaloj (*Sapindales*). Ĝi enhavas ununuran genron (kirkio) kaj 5 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Sapindales* Juss. ex Bercht. & J.Presl- sapindaloj
****Kirkiaceae* Takht. - kirkiacoj
*****Kirkia* Oliv. - kirkio

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Songo Mnara

**Songo Mnara** estas arĥeologia loko en la norda parto de la insulo Songo, en Tanzanio. Ĝi enhavas multnombrajn ruinojn, kiuj kune kun tiuj de Kilwa Kisiwani estis enskribitaj en la Monda Heredaĵo de Unesko en 1981.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kilwa Kisiwani
* Listo de mondaj heredaĵoj en Tanzanio

## Eksteraj ligiloj 
* Stone Towns of the Swahili Coast - Archaeology Magazine ()

## Tradukfonto 
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Tanzanio
Arnaldo Fusinato

**Arnaldo FUSINATO** (naskiĝis la  en Schio; mortis la  en Romo) estis itala poeto kaj patrioto.

## En Esperanto aperis 
* *Betnjo en la urbo. (Bettina in città.)* Tradukis Alessandro Mazzolini. En: *Literatura Mondo* 7 (1937), n-ro 6, paĝo 163.

Kategorio:Italaj poetoj
Hungara defendo

La **Hungara defendo** (ECO C50) estas ŝaka malfermo kaj efektiva maniero eviti komplikaĵojn en la Itala malfermo kaj la atako Fegatello ĉe la defendo de la du ĉevaloj. La nigra ludanto ludas en restrikta spaco sed apenaŭ kun malfortoj. Por la nigraj gravas plu havi la peonon en e5, per bona ludo la nigraj aspiras al egalvenkon.

## Ĉeflinio 
**1.e4 e5** 
**2.Ĉf3 Ĉc6** 
**3.Kc4 Ke7** 

**Kutima daŭrigo estas:**
: 1.e4 e5 2.Ĉf3 Ĉc6 3.Kc4 Ke7 4.d4 d6 5.Ĉc3
: 1.e4 e5 2.Ĉf3 Ĉc6 3.Kc4 Ke7 4.d4 d6 5.d5 Ĉb8 6.Kd3 Ĉf6 7.c4 O-O 8.h3 Ĉbd7 9.Ĉc3 Ĉc5 10.Kc2 a5 11.O-O Kd7 Fermita variaĵo.
: 1.e4 e5 2.Ĉf3 Ĉc6 3.Kc4 Ke7 4.d4 d6 5.d5 Ĉb8 6.Ke3 Kg4 7.h3 Kxf3 8.Dxf3 Kg5 kaj la nigra ludanto ŝanĝas la kurieron kiu estas en la peonaj ĉeloj.
: 1.e4 e5 2.Ĉf3 Ĉc6 3.Kc4 Ke7 4.d4 d6 5.dxe5 dxe5 6.Dxd8+ Kxd8 7.Ĉc3 f6 Malfermita variaĵo, la blankaj klopodos havi la du turojn en la kolono d.

**Knkaŭ eblas:**
: 1.e4 e5 2.Ĉf3 Ĉc6 3.Kc4 Ke7 4.d4 exd4 5.Ĉxd4 d6 6.O-O Ĉf6 7.Ĉc3 O-O kaj la blankaj havas pli bonan centron.
: 1.e4 e5 2.Ĉf3 Ĉc6 3.Kc4 Ke7 4.d4 exd4 5.c3 Ĉf6 6.e5 Ĉe4 Variaĵo Tartakower

Kategorio:Ŝakaj malfermoj‎
Promazino

La **promazino** estas molekulo, kiu estas uzata en la kontraŭpsikaj kuraciloj. Ĝi estas subfamilio de neŭrolepto.

Kategorio:Esencaj medikamentoj
András Román

**András Román** [andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Román András** estis hungara arkitekto, arkitekturhistoriisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Rechnitz* [reĥnic] ĝis 1951.
eta|Memortabulo pri András Román
András Román naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
András Román devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1947, poste li akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1951. Post la diplomo li laboris en ŝtata ateliero en Sztálinváros, ekde 1953 en pluraj ŝtataj firmaoj en Budapeŝto, post jardeko li ofte okupiĝis pri historiaj monumentoj. Li kandidatiĝis en 1969 ĉe la Hungara Scienca Akademio. Ekde 1976 li ankaŭ instruis en la teknikuniversitato, ekde 1995 en la Universitatea Babeș-Bolyai. Li ricevis premiojn aŭ memormedalojn inter 1972-2004. Li edziĝis dufoje, lia unua edzino naskis filinon.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Budapest műemlékeiért* (kun Dezső Dercsényi, 1963)
* *Elavult lakóépületek korszerűsítése* (disertaĵo, 1968)
* *Faluszerkezet, falukép – 1973* (1973)
* *A műemlékvédelem elmélete és gyakorlata. Műemlékvédelmi alapfogalmak* (studenta lernolibro, 1980)
* *Műemlékvédelem és városépítés* (1985)
* *Kastélysors. 1945–1987* (1987)
* *Műemlék, építészeti örökség, város* (elektitaj artikoloj, 1996)
* *A legrégibb zsidó templom* (2006)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto (2010)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* https://www.ramnye.hu/roman-andras/ 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj arkitekturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gábor Mezei

**Gábor Mezei,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mezei Gábor** estas hungara arkitekto pri internaj spacoj, industriartisto, ordinara membro de Hungara Arta Akademio (2011). Liaj gepatroj estis Imre Pán kaj Magda Hauswirth.

Gábor Mezei naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gábor Mezei akiris diplomon en Industriarta Altlernejo de Budapeŝto en 1960. Post la diplomo li kreis ĉefe lignajn ornamobjektojn. Intertempe li konatiĝis kun Imre Makovecz, poste li estis lia ĉefa arkitekto en la internaj spacoj. En 1968 li estis elektita estro de junaj avangardaj artistoj. Kiel pensiulo, li ofte pentradas, eĉ ekspozicias, ankaŭ kontribuas kritikojn. Li ricevis 3 premiojn inter 1991-2015, en 2023 premion Kossuth.

## Elektitaj verkoj en internaj spacoj 
* feriejo en Balatonszepezd (1966)
* kulturdomo en Jászkisér (1982)
* luterana preĝejo en Siófok (1986)
* katolika preĝejo en Százhalombatta (1995)

## Solaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1985, kun Makovecz)
* Szentendre (2011, pentraĵoj)  

## Grupaj ekspozicioj (elekto) 
* Nagykanizsa (1968)
* Budapeŝto (1970, 1974, 1981, 2009)
* Arthalo Budapeŝto (1971, 1975, 1980, 1983, 1988)
* Kolonjo (1979)
* Munkeno (1984)
* Venecia Bienalo (1991)

## Elektitaj pentraĵoj 
* *Karosszék tájban*

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* https://www.youtube.com/watch?v=ccTq0tulhzM

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio kun foto
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj pri internaj spacoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kalvinana preĝejo (Nagykereki)

La **Kalvinana preĝejo** estas monumento historia en vilaĝo Nagykereki (Hungario).

## Historio 
Origine katolika kirko estis konstruita en la 15-a jarcento, tial oni supozas, ke ĝi estas origine gotika. En la 16-a jarcento la loĝantaro ŝanĝis religion al kalvinismo. En 1790 plena trakonstruo okazis, sed la turo konstruiĝis nur en 1837. Dum la sentura periodo aparta sonorilostablo funkciis. La orgeno estis farita en 1903, renovigita en 1999.  

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en mezo de la vilaĝo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. La enirado estas tra la turo. La areo antaŭ la turo estas malgranda korto.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun foto 
* hungare kun fotoj

Nagykereki
Trapezoido

eta|200ra|**Trapezoido**.
eta|200ra|Elementoj (mezuroj) de trapezoido.
**Trapezoido** en eŭklida geometrio de ebenoj estas konveksa kvarlatero sen paralelaj lateroj. Tamen, krom tiu senco en geometrio, PIV agnoskas nur la sencon pri osto.

## Difino 
Eŭklido nomas simple «trapezo» la kvarlaterojn *neregulajn*, dum Proklo kaj Arkimedo distingas inter trapezoido kaj trapezo (kun paro de paralelaj lateroj).

## Tipoj de trapezoido 

Dosiero:Cross-quadrilateral.png|Krucigita trapezoido.
Dosiero:Kite definition.svg|Deltoido.

## Areo 
* La areo de trapezoido aŭ de ajna kvarlatero estas egala al la duonproduto de ties diagonaloj por la sinuso de la angulo kiun ili formas.

A= \frac {\overline{AC} \cdot \overline{BD} \cdot \sin \theta}{2} 

:La areo estas atingebla ankaŭ pere de triangulado:

A= \frac {a \cdot d \cdot \sin \alpha + b \cdot c \cdot \sin \gamma}{2}

:Estante:
::\alpha\, la angulo inter la lateroj a\, kaj d\,.
::\gamma\, la angulo inter la lateroj b\, kaj c\,.

## Notoj 
Kategorio:Kvarlateroj
Romboido

**Romboido** estas la kvarlatero kies apudaj lateroj estas malegalaj kaj du el ties anguloj estas pli grandaj ol la aliaj du.

## Etimologio 
La vorto "romboido" derivas el malfrua latino rhomboīdes, kaj tiu de la greka ῥομβοειδής romboeidḗs, de ῥόμβος rómbos 'rombo' kaj -ειδής -eidḗs 'simila al'.
* Kiel en ĉiu kvarlatero, la sumo de ĉiuj ties anguloj internaj estas same kiel 360°.
* La diagonaloj bisekcias reciproke en punkto nomita baricentro.
* La plej granda diagonalo determinas super la romboido di triangulojn kaj obtuzangulajn kaj kongruajn.

## Notoj 
Kategorio:Kvarlateroj
Raoul Salan

**Raoul SALAN** (Roquecourbe, la  - Parizo, la ) estis franca militisto.

Raoul estis la pli aĝa frato de franca esperantisto Georges Salan, membro de la Franca Rezistado.

Li partoprenis en puĉo organizita de generaloj en 1961. Li kunordigis paralelan militorganizaĵon (OAS), kiu kontraŭstaris la sendependiĝon de Alĝerio. Li estis kondamnita al dumviva malliberejo kaj ricevis amnestion kaj reeniris la militoficistaron.

Raoul Salan aktivis en la armeo inter 1917 kaj 1960, kiam li emeritiĝis kiel generalo kaj la plej dekorita franca militisto.

Kategorio:Francaj militistoj
Nitrariacoj

La **nitrariacoj** () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo sapindaloj (*Sapindales*). Ĝi enhavas 3 genrojn kaj 12 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Sapindales* Juss. ex Bercht. & J.Presl- sapindaloj
****Nitrariaceae* Lindl. - nitrariacoj
*****Nitraria* L. - nitrario
*****Peganum* L. - pegano
*****Tetradiclis* Steven ex M. Bieb. - tetradiklido

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Podobora

**Podobora** estas katastra teritorio kaj baza setlejunuo en Ĉeĥio, ĉe municipo Chotěbuz situanta en distrikto Karviná. Ĝi troviĝas en mezproksima supermara alteco 250 metroj en strato Karvinská unu kilometro norde de la municipo. 

**Podobora** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,392904&nbsp;km2.

## Nomo 
Antaŭe oni uzis nomon Podoborce, germane *Thiergarten* kaj pole *Zwierzyniec*.

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1768.

## Naturaj rilatoj
Okcidente de Podobora, oriente malantaŭ fervojlinio Bohumín – Čadca fluas rivero Olše. Proksime de la arkeoparko situas en arbara kreskaĵaro en deklivo kvin memorindaj arboj - eŭropaj fagoj, ili nomiĝas Buky u Hradiska (*Fagoj ĉe Burgejo*), devene kreskis da ili sep.

## Memorindaĵoj 
* Remparburgo Malnova Teŝino troviĝas norde de Podobora. La burgejo troviĝas en promontoro, ĉirkaŭ kiu devene trafluis rivero Olše. Konstruis ĝin homoj de luzaciaj urnaj kampoj en halŝtata periodo 800–750 jaroj a.K. ĝis 500 jaroj a.K. Slavoj pruveble ĉi tie restadis ekde la duono de la 8-a jarcento ĝis la triono de la 11-a jarcento. La buurgejo havas tri partojn.

Kategorio:Chotěbuz
Kategorio:Bazaj setlejunuoj en distrikto Karviná
Kategorio:Setlejoj en Subbeskida montetaro
Kategorio:Setlejoj en Teŝinio
Kategorio:Setlejoj sur landlimo de Ĉeĥio kaj Pollando
Klorpromazino

La **klorpromazino** estas molekulo, kiu estas la kombinaĵo de kloro kun promazino. Historie, estas la unua neŭrolepta kuracilo. La kuracisto Henri Laborit rimarkis, ke la malsanuloj iĝis trankvilaj antaŭ la kirurgia operacio. Plie li konstatis, ke la malsanuloj reboniĝis post la kirurgia operacio, sen ke li uzis anestezon.

## Referencoj 
Kategorio:Esencaj medikamentoj
Kategorio:Hepatotoksinoj
99824 Polnareff

'*99824 *Polnareff'''* estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la svisa amatora astronomo Michel Ory elde la Observatorio de Ĵuraso en Vicques (Svislando).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la franca kantisto kaj kantaŭtoro Michel Polnareff, fama pro lia registrado en 1966 de *"La poupée qui fait non"''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Michel Ory
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
(99850) 2002 NS52

**(99850) 2002 NS52** estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la Observatorio de la Monto Palomar (norde de San-Diego, Kalifornio, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Granda sablodezerto de Bilma

eta|Du ajngrundaj Agadem kaj Bilma en orienta Niĝero
eta|Ajngrundaj aŭtomobiloj transveturante dunon en senfina sablomaro
eta|Maposkizo de la regiono
La **granda sablodezerto de Bilma** () etendiĝas de nordo al sudo trans preskaŭ 150 km de Bilma ĝis Agadem (Niĝero).

Oriente ĝi atingas la landlimon al Ĉado, okcidente direkte al Fachi la regiono ŝanĝas sian nomon al la Ténéré-sablodezerto je la duondistanco kaj  al ĝi transiras direkte al Fachi. De Bilma ĝis Agadem oni devas superi ĉ. 80  parte tre altajn ĉefajn dunĉenojn kaj pli ol 300 pli malaltajn dunĉenojn. La veturo direkte al N’Guigmi ĉe la ĉada lago  trans la senvojaj sablodunoj estas unu el la plej malfacilaj itineroj de la Saharo. Ĉirkaŭ 50&nbsp;km sude de Bilma oni atingas la malgrandan oazon Zoo Baba. Tie loĝas kelkaj tubuoj.

## Eksteraj ligiloj 
* *Afrikanisches Bilderbuch* von Holger Reineccius – Kapitel: Ténéré-2: Zinder – Tschadsee – Djado ...

Kategorio:Saharo
Kategorio:Dezertoj de Afriko
Kultiva vicio

***Kultiva vicio*** (*Vicia sativa* aŭ *Vicia angustifolia*) estas planto el la genro vicio (*vicia*) el la legumenacoj (*Leguminosae*). Tiu specio troviĝas sur agroj, flanke de vojoj kaj sur digoj. La planto grimpas per ĉiroj laŭ aliaj plantoj supren. Tiumaniero ĝi povas atingi altecon de pli ol unu metro.

Oni distingas la sekvajn subspeciojn:
* *Vicia sativa* subsp. *nigra*, sinonimo: *Vicia sativa* subsp. *angustifolia*)
* *Vicia sativa* subsp. *segetalis*,
* *Vicia sativa* subsp. *sativa*.

## Eksteraj ligiloj 
* Vicia sativa

Kategorio:Plantoj
Kategorio:Faboideoj
Castillon

## Urboj 
* **Castillon (Alpes-Maritimes)**, franca komunumo situanta en departemento Alpes-Maritimes
* **Castillon (Calvados)**, franca komunumo situanta en departemento Calvados

## Aliaj 
* **Castillon (stacidomo)**, fervoja stacio situanta en Castillon-la-Bataille, Francio
Ringo (geometrio)

En geometrio, **ringo** estas cirkloforma geometria figuro limigita de du samcentraj cirkloj, kiel ekzemple tiu de ringa suna eklipso aŭ ankoraŭ maŝinelementa ringeto.

Notindas ke la sekco de rekta cilindra ŝelo per ebeno orta al la cilindrakso estas ringo.

## Areo 
dekstra|eta|220ra|Ringo
La areo *A* de ringo estas la diferenco inter la areo de la pli granda cirklo kun radiuso *R* kaj la areo de la pli malgranda kun radiuso *r*:
:A = \pi R^2 - \pi r^2 = \pi\left(R^2 - r^2\right).

La areo de ringo estas ankoraŭ determinata per la longo de la plej longa rektosegmento ene de la ringo, kiu estas la kordo tanĝanta al la interna radiuso, *2d* sur la apuda diagramo. Tio povas esti montrita per la pitagora teoremo, ĉar konsiderante ĉi tiun linion tanĝentan al la pli malgranda radiuso kaj la orto al ĝia radiuso ĉe tiu punkto, do *d* kaj *r* estas lateroj de orta triangulo kun hipotenuzo *R*, sekvas ke la areo de la ringo estas donata per:
:A = \pi\left(R^2 - r^2\right) = \pi d^2 .

## Perimetro 
Por determini la perimetron *P* de ringo, sufiĉas adicii la longojn de la cirkonferencoj de la du samcentraj cirkloj, ĉar oni jam scias, ke la plej granda havas la radion R kaj la plej malgranda havas la radio r, tio estas:
:P = 2\pi R + 2 \pi  r aŭ alimaniere P = 2\pi \left(R + r\right) .

## Konsidero de kompleksaj nombroj 
Uzante la notaciojn en kompleksa ebeno, ringo centrita en punkto z_0 povas esti identigita kiel la lokaro de ĉiuj punktoj z tiaj ke:
:r 

En kompleksa analitiko, ringoj estas la tipaj aroj, sur kiuj estas nature studata la serio de Laurent.

## Vidu ankaŭ 
* Cirklo
* Cilindro
* Disko
* Sfero
* Sfera ŝelo
* Solida toro
* Toro

Kategorio:Geometriaj formoj
Kategorio:Elementa geometrio
Châteauneuf

*Châteauneuf* (jen france, okcitane *Castèunòu*, en Esperanto "kastelo nova") povas rilati interalie al la franciaj komunumoj
* Châteauneuf (Savoie),
* Châteauneuf-d'Entraunes,
* Châteauneuf-du-Faou,
* Châteauneuf-du-Pape,
* Châteauneuf-en-Thymerais,
* Châteauneuf-Grasse,
* Châteauneuf-la-Forêt,
** Châteauneuf - Bujaleuf (stacidomo), fervoja stacio en Châteauneuf-la-Forêt,
* Châteauneuf-le-Rouge,
* Châteauneuf-les-Martigues,
* Châteauneuf-Miravail,
* Châteauneuf-sur-Charente,
** Châteauneuf-sur-Charente (stacidomo), fervoja stacio en Châteauneuf-sur-Charente,
* Châteauneuf-sur-Cher,
** Châteauneuf-sur-Cher (stacidomo), fervoja stacio en Châteauneuf-sur-Cher,
* Châteauneuf-sur-Isère,
* Châteauneuf-sur-Loire,
** Châteauneuf-sur-Loire (stacidomo), fervoja stacio en Châteauneuf-sur-Loire,
* Châteauneuf-Val-Saint-Donat,
* Châteauneuf-Villevieille.

* Atentu ankaŭ pri la loĝloko Châteauneuf, parto de la komunumo Conthey en Kantono Valezo de Svislando.
** Châteauneuf-Conthey (stacidomo), fervoja stacio en Conthey.

## Vidu ankaŭ
* Châtelneuf
99861 Tscharnuter

'*99861 *Tscharnuter'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la germana astronomo Sebastian F. Hönig sur fotografioj faritaj en la kadro de la kampanjo NEAT elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Werner M. Tscharnuter'', kiu faris gravajn kontribuojn en la kampoj de la stela formiĝo, de la , de la stela dinamiko kaj de la ringoj de Saturno, Li ankaŭ interesiĝas pri ĉiela mekaniko, precipe koncern'al la evoluo de la Koronisa familio, kies tiu ĉi asteroido estas verŝajne ano.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Sebastian F. Hönig
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
John Tukey

**John Wilder TUKEY** (/ˈtuːki/; 16a de junio, 1915 – 26a de julio, 2000) estis usona matematikisto plej bone konata pro la disvolvigo de la algoritmo de *Fast Fourier Transform* (FFT) kaj pro la diagramo de skatoloj. Oni atribuas al li la stampadon de la termino 'bit'.

Oni supozas, ke li helpis desegni la U-2 spionaviadilo dum la Dua Mondmilito. Post la milito, li revenis al Princeton, kaj dividis sian tempon inter la universitato kaj la Laboratorioj Bell de AT&T.

Inter multaj kontribuoj al la civila socio, Tukey servis por komitato de la Usona Statistika Asocio kiu produktis informon defiantan la konkludojn de la Kinsey-raporto, nome *Statistical Problems of the Kinsey Report on Sexual Behavior in the Human Male*.

## Verkoj 
* James W. Cooley & John W. Tukey (1965): "An algorithm for the machine calculation of complex Fourier series", Math. Comput. 19, 297–301.
* Tukey, John Wilder (1940). Convergence and Uniformity in Topology. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-09568-4. OCLC 227948615.
* Tukey, John Wilder (1977). Exploratory Data Analysis. Addison-Wesley. ISBN 978-0-201-07616-5. OCLC 3058187.
* Tukey, John Wilder; Ross, Ian C.; Bertrand, Verna (1973). Index to statistics and probability. R & D Press. ISBN 978-0-88274-001-0. OCLC 745715.

## Notoj 
Kategorio:Usonaj matematikistoj
Caille

''''* (jen france, okcitane *Calha*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Marbordaj Alpoj (france *Alpes-Maritimes*, okcitane *Aups Maritims*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura ( ). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Grasse* kaj al la kantono *''.  

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Alpes-Maritimes

eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Alpes-Maritimes
99862 Kenlevin

'*99862 *Kenlevin'''* estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 2:3 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Sebastian F. Hönig sur fotografioj faritaj elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

Ĝia discentra orbito iom interne proksimiĝas tiun de Jupitero, ĝia jupitera MOID estas 0,896579 astronomia unuo, tie estas 134,126 milionoj da km; pro tio ĝi estas rigardita kiel jupiterrenkonta asteroido. Tamen, ĝia orbita resonanco 3:2 kun Jupitero tenas ĝin malproksima de tiu planedo : plej malgranda distanco kun Jupitero estos 1,978586 AU, tie estas 295,992 milionoj da km

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Ken Levin'', fizikisto, kiu laboras en la kampo de la infraruĝaj optikiloj kaj sensiloj por aplikoj en medicino, aerospaco kaj astronomio. Levin estas fervora amatora astronomo kaj funkciigas du privatajn observatoriojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Jupiterrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Sebastian F. Hönig
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
La Bazoque (Kalvadoso)

**La Bazoque**  estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Kalvadoso, france *Calvados*) kaj en la regiono Normandio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Bayeux kaj al la kantono ''*. 

La teritorio havas komunan limon kun . 

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *bazocains''.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
* La Bazoque ĉe CdC Isigny-Omaha Intercom

Kategorio:Komunumoj de Calvados
Seulline

**Seulline** estas nova franca  situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Konsisto 
* Saint-Georges-d'Aunay (sidejo)
* La Bigne
* Coulvain

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
* Seulline ĉe CdC Pré-Bocage Intercom

Kategorio:Novaj komunumoj de Calvados
József Pálfy (prezentisto)

**József Pálfy** [jOĵef pAlfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pálfy József** estis hungara prezentisto, ĵurnalisto. Lia parenco estis István Pálffy (prezentisto).
eta|József Pálfy (meze)
József Pálfy naskiĝis la  en Debrecen, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Pálfy akiris diplomon en Scienca Universitato de Debrecen en 1946. Dum la studentaj jaroj ekde 1940 li estis ankaŭ ĵurnalisto en la loka gazeto. Li estis fondinta membro de loka humurista grupo. Li edziĝis en 1954, lia edzino naskis filojn en 1955 kaj 1962. Inter 1956–1961 li estis korespondanto de la hungara novaĵagentejo en Parizo, poste li estis redaktoro en pluraj gazetoj en Budapeŝto. Inter 1969 kaj 1988 li estis prezentisto de la Hungara Televizio. Li ricevis premiojn en 1964 kaj 1999.

## Liaj elektitaj libroj 
* *Algéria* (1962)
* *A Magyar Népköztársaság külpolitikájáról* (1967)
* *A mai Magyarország* (1974)
* *Füle a falnak* (1986)
* *A "keményfejű" bajor, Franz Josef Strauss* (1990)

## Lia scenarlibro 
* *A három Pestőr* (1984)

## Fontoj 
* [hungarlingva biografio](https://newikis.com/hu/P%C3%A1lfy_J%C3%B3zsef_(%C3%BAjs%C3%A1g%C3%ADr%C3%B3)) 
* hungarlingva biografio
* https://www.imdb.com/name/nm8376462/
* https://indafoto.hu/faterphoto/image/13906605-064f8a18 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj televidprezentistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Géza Tompai

**Géza Tompai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tompai Géza** estas hungara urbanizisto.

Géza Tompai naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Géza Tompai maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1966, poste li akiris arkitekturan diplomon en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1971. Post siaj studoj li laboris en ŝtata arkitektura entrepreno, poste inter 1973-1978 en la konstrua ministerio, poste en instituto. Intertempe en 1976 li akiris ankaŭ urbanizan diplomon en la teknikuniversitato, en 1981 li doktoriĝis. De 1984 ĝis la emeritiĝo li denove estis en la ministerio havanta mezaltajn postenojn. Li ricevis premiojn en 2003 kaj 2004.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Néhány szó Eger és Pécs pincéiről* (1975) 
* *Hozzászólás az MTA Településtudományi Bizottság Településfejlesztés-műszaki haladás* (1987) 
* *A területrendezési tervezés hatékonyságának növelése* (1989) 
* *Regionalentwicklung und -ordnung unter veränderten gesellschaftspolitischen Bedingungen in Ungarn* (1993)
* *Issues of land use and development in the metropolitan region of Budapest* (2002) 
* *A településszerkezeti és természetföldrajzi szempontok meghatározó szerepe a településfejlesztésben és –rendezésben* (2005) 
* *Területrendezés* (2011)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj urbanizistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Wienerschnitzel

[eta|Wienerschnitzel en Whittier, [Kalifornio.]]
**Wienerschnitzel** estas usona rapidmanĝa restoracia ĉeno. Ĝi estis fondita en 1961 de John Galardi. Historie ĝia specialaĵo estis kolbasobulko.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Wienerschnitzel

Kategorio:Rapidmanĝaj restoraciaj ĉenoj en Usono
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1961