open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nacia Parko Yoho

**Nacia Parko Yoho** lokiĝas en la Kanada Rokmontaro laŭ la okcidenta deklivo de la Kontinenta Akvodislimo en sudorienta Brita Kolumbio. NP Yoho dividas parklimon ĉe sia suda flanko kun Nacia Parko Kootenay kaj ĉe sia orienta flanko kun Nacia Parko Banff. La vorto "yoho" venas de la kria lingvo kaj esprimas miron.

NP Yoho havas areon de 1.313&nbsp;km², kaj ĝi estas la plej malgranda de la kvar sinsekvaj naciaj parkoj. NP Yoho, kune kun la Naciaj Parkoj Jasper, Kootenay kaj Banff, kaj tri provincaj parkoj de Brita Kolumbio — Provinca Parko Hamber, Provinca Parko de Monto Assiniboine, kaj Provinca Parko de Monto Robson — konsistigas la Parkojn de la Kanada Rok-Montaro, kiu estas Monda Naturheredaĵo de Unesko.

La administrejo kaj centro por vizitantoj de NP Yoho troviĝas en la urbeto Field (Brita Kolumbio), apud la Trans-Kanada Ŝoseo.

## Monda Naturheredaĵo
48px|maldekstraUnesko deklaris ĉi tiun parkon esti Monda Naturheredaĵo en 1984, kune kun la aliaj naciaj parkoj kaj provincaj parkoj kiuj konsistigas la Parkojn de la Kanada Rok-Montaro, pro la monto-pejzaĝoj kun montopintoj, glaĉeroj, lagoj, akvofaloj, kanjonoj, kavernoj kaj fosilioj ĉi tie troveblaj.

## Geologio
La Rivero Kicking Horse, kanada naturheredaĵo, havas siajn fontojn en la glacikampoj Wapta kaj Waputik de la parko. Ĉi tiu rivero kreis Naturan Ponton en solida roko, kiun oni povas trovi 3&nbsp;km okcidente de Field laŭ la vojo al Smeralda Lago.

La Kanada Rok-Montaro konsistas el sedimenta roko, kun multaj fosilioj. Aparte la skistejo Burgess, kiu troviĝas en Nacia Parko Yoho, havas unu el la plej riĉaj deponejoj de raraj fosilioj de la mondo; la skistejon Burgess trovis en la jaro 1909 Charles Doolittle Walcott.

Image:TakakkawFalls2.jpg|Ĉielarko super Akvofaloj Takakkaw

## Vidu ankaŭ
*Akvofaloj Takakkaw
*Arbaroj de norda-centra Rokmontaro
*Ĝemelaj Akvofaloj
*Listo de naciaj parkoj de Kanado
*Listo de Naturheredaĵoj de Unesko en la Amerikoj

## Eksteraj ligiloj 
*  Yoho National Park of Canada (Parks Canada) 
*  Yoho National Park on Bivouac.com
*  A Travel Guide for Yoho National Park and Village of Field, BC
*  Parc national du Canada Yoho (Parcs Canada) 

*
Y
Y
Y
Nacia Parko de Monto Revelstoke

**Nacia Parko de Monto Revelstoke** troviĝas apud la urbo Revelstoke en Brita Kolumbio (Kanado). La parko estas inter iom malgranda laŭ la mezuro de nacia parko, kun areo de nur 260km². 

Ĝi situas en la Kolumbia Montaro kaj fondiĝis en la jaro 1914. Proksimume 500.000 vizitantoj venas al la parko ĉiun jaron.

## Klimato
En la parko estas parto de la ununura moderklimata enlanda pluvarbaro. Oni trovas tie krutajn montarojn en varma, humida klimato. Oni kutime trovas grandan diversecon de plantaj kaj bestaj vivoformoj en grupoj de malnovaj tujoj kaj cugoj, arbartipo kiu rapide malaperas ekstere de protektitaj terenoj.

La parko ankaŭ protektas malgrandan aron de la minacata monta karibuo, kaj ĝi provizas vivmedion por grizaj ursoj kaj oreamnoj. La parko prezentas terenon tute alia ol tiuj trovataj oriente en Rok-Montaro aŭ okcidente en la Marborda Montaro.

## Turismo
eta|maldekstra|Herbejo proksima al la montopinto
Nacia Parko de Monto Revelstoke famas pro siaj someraj elmontroj de sovaĝaj floroj. Ĉiun jaron la herbejoj de la supra subalpa zono burĝonas je buntaj koloroj ĝis la mezo de aŭgusto. Ĝuste la beleco de tiuj ĉi herbejoj, tiel proksimaj al la urbo, inspiris grupon de Revelstokanoj eklobii por kreado de nacia parko en la jaro 1914.

Tiutempe ankaŭ skiado burĝonis kiel populara aktiveco. La skisaltejo de Monto Revelstoke estis unu el la unuaj de Kanado, kaj ĝi siatempe estis internacie fama kiel unu el la plej bonaj naturaj skisaltejoj de la mondo. Pluraj mondaj rekordoj en skisaltado fariĝis ĉi tie.

## Vidu ankaŭ
*Naciaj Parkoj de Kanado
*Listo de naciaj parkoj de Kanado

## Eksteraj ligiloj 
*  Mount Revelstoke National Park of Canada (Parks Canada) 
*  Parc national du Canada Mont-Revelstoke (Parcs Canada) 

M
M
Malcolm Muggeridge

**Malcolm Muggeridge** (24-an de marto, 1903 - 14-an de novembro, 1990) estis brita ĵurnalisto, aŭtoro, media personeco, soldato, spiono kaj kristana klerulo.

Lia patro, H.T. Muggeridge estis Laborpartia konsilantarano en Croydon, suda Londono kaj por mallonga tempo membro de la parlamento. Lia patrino estis Annie Booler.

Malcolm vizitis la kolegion *Selwyn College* ĉe Kembriĝa Universitato, diplomiĝis en 1924 kun la triaklasa scienca grado kaj iris instrui al Hindio. Li revenis al Anglio en 1927 kaj edziĝis al Katherine Dobbs (1903- 1994). Li laboris kiel proviza instruisto, poste veturis al Egiptio, kie li renkontiĝis kun Arthur Ransome, ĵurnalisto de *Manchester Guardian*. Ransome sukcese apogis kandidatiĝon de Muggeridge por labori ĉe la gazeto.

Muggeridge kaj lia edzino veturis al Moskvo en 1932, kie Malcolm iĝis korespondanto de *Manchester Guardian*. Tiutempe Manchester Guardian simpatiis kun la Stalina reĝimo.

Malcolm decidis skribi raporton pri la ukrainia malsatego, veturante tie kaj en la Kaŭkazo. La raporto estis sendita en diplomata sako por eviti la cenzuron, sed la raporto ne estis plene aperigita. Poste aperis eĉ kontraŭdiraj artikoloj de Walter Duranty.

Pro la konflikto de la redaktorejo, li revenis al la novelverkado kaj verkis *Winter In Moscow* (1934), en kiu li priskribis verajn kondiĉojn, cirkonstancojn en la socialista utopio kaj satire skizis la senkritikan apogon de okcidentaj ĵurnalistoj al la Stalina reĝimo.

Li ŝanĝis sian politikan konvinkon de maldekstro al dekstro. Dum la Dua mondmilito, li laboris en kadro de MI6 kiel spiono en Bruselo. Post la milito, li laboris ĉe diversaj gazetoj kiel *Calcutta Statesman*, *Evening Standard*, and *Daily Telegraph*. Li estis editoro de *Punch magazine* de 1953 ĝis 1957.

Muggeridge konatiĝis ankaŭ kiel "malkovrinto" de Patrino Teresa, kiun li intervjuis en Londono en 1968. Pro ties efiko, li kun la edzino konvertiĝis al la romkatolika kredo en 1982.

## Libroj de Malcolm Muggeridge 
* *Jesus Rediscovered* (1969)
* *Chronicles of Wasted Time* (1972)
* *Jesus: The Man Who Lives* (1976)
* *Conversion* (1988)

## Referencoj 
* Malcolm Muggeridge's Conversion Story 
* McCrum, Robert. *Wodehouse, A Life*, W.W. Norton, London, New York, 2004.

Kategorio:Britaj ĵurnalistoj
John Reed (apartigilo)

**John Reed** estas nomo de diversaj homoj:
* John Reed (maljuna), (1751–1831), membro de usona domo de reprezentantoj de Massachusetts en 1795–1801
* John Reed (juna), (1781–1860), filo de John Reed la maljuna, membro de usona domo de reprezentantoj de Massachusetts en 1813–1817 kaj 1821–1841
* John Francis "Jack" Reed, (n. 1949), usona politikisto, senatoro de Rhode Island
* John Shedd Reed, gvidanto de Santa Fe Industries
* John Shepard Reed, gvidanto de New York Stock Exchange, Citicorp
* John Silas Reed, (1887–1920), komunisto kaj ĵurnalisto
* John Reed (aktoro), komediisto de D'Oyly Carte Opera Company
* John Reed (kritikisto), aŭstralia kritikisto kaj art-apoganto

aliaj:
* Andrew John Reed (n. 17-an de septembro 1964) brita politikisto

## Nomvariantoj
*John Reid
Walter Duranty

**Walter DURANTY** (1884 Liverpool, Anglio, - 1957) estis ĵurnalisto, plurjara reprezentanto de The New York Times en Moskvo. Li ricevis la Pulitzer-premion en 1932 pro diversaj artikoloj de 1931.

Oni nun rigardas lian agadon kiel propagandon por la soveta reĝimo, kiu subaĉetis lin per certigo de luksa vivo en Moskvo.

La angla ĵurnalisto Malcolm Muggeridge - kiu laboris en Ukrainio por The Manchester Guardian kaj estis atestanto de multaj samepokaj eventoj, nomis Duranty  "La plej granda mensogisto, kiun mi iam ajn renkontis en ĵurnalismo" ("the greatest liar I have met in journalism").

Duranty neis en artikolo en *New York Times* (1933) la ekziston de la Ukrainia malsatego en 1932–33. Pro tio oni volis depreni de li en 2003 la premion, sed nesukcese.

Duranty - kiu perdis kruron pro fervoja akcidento - vivis en Moskvo 12 jarojn.

## vidu ankaŭ
*Gareth Jones
*Lion Feuchtwanger

## Eksteraj ligiloj
### Artikoloj de Walter Duranty, premiitaj per Pulitzer-premio
*"Red Russia of Today Ruled by Stalinism, Not Communism" 
*"Socialism First Aim in Soviet's Program; Trade Gains Second"
*"Stalinism Shelves World Revolt Idea; To Win Russia First"
*"Industrial Success Emboldens Soviet in New World Policy"
*"Trade Equilibrium is New Soviet Goal"
*"Soviet Fixes Opinion by Widest Control"
*"Soviet Censorship Hurts Russia Most"
*"Stalinism Smashes Foes in Marx's Name"
*"Red Army is Held No Menace to Peace"
*"Stalinism Solving Minorities Problem"
*"Stalinism's Mark is Party Discipline"
*"The Russian Looks at the World"
*"Stalin's Russia Is An Echo of Iron Ivan's"

### Diversaĵoj
*The section of articles regarding the campaign to revoke Walter Duranty's 1932 Pulitzer Prize 
*The Association of Ukrainians in Great Britain — Duranty Protest Site 
*Ukrainian Congress Committee of America official site about Walter Duranty and "Holodomor" 
*[Zara Witkin(https://eo.wikipedia.org/wiki/Zara_Witkin)'s memoir of Soviet Russia, see pages 208-210]
*Pulitzer Prize Board Statement on Walter Duranty's 1932 Prize

## Libroj
* Crowl, James W. ''Angels in Stalin's Paradise: Western Reporters in Soviet Russia, 1917-1937; A Case Study of Louis Fischer and Walter Duranty*. Washington, D.C.: The University of America Press (1981), ISBN 0819121851
*Sally J. Taylor: *Stalin's Apologist: Walter Duranty : The New York Times Man in Moscow''. Oxford University Press (1990), ISBN 0195057007

Kategorio:Historio
Kategorio:Rifuzantoj de Holodomoro
Tupelo

La **tupelo** (*Nyssa*) estas nomdona genro de la familio tupelacoj (*Nyssaceae*) en la ordo kornusaloj (*Cornales*); iuj subordigas ĝin al la familio kornusacoj. La genro havas 9 speciojn el kiuj 5 kreskas en marĉa, humida regiono de orienta Usono. La aliaj specioj estas indiĝenaj en Orient-Azio kaj en okcidenta Malajzio. Iliaj branĉoj estas horizontalaj aŭ subenkliniĝantaj, la larĝaj folioj staras dise, la arboj estas unuseksaj. 

La plej disvastiĝanta specio en Nord-Ameriko estas la nigra tupelo (*Nyssa sylvatica*). Ĝi altas 18 m, malofte eĉ 30 m. Oni plantas ĝin kiel ornamplanton pro la skarlatruĝa aŭtuna foliaro. 

La akvo-tupelo (*N. aquatica*) kreskas ĝis 24–30 m, la trunko estas okulfrape dikiĝanta ĉe la bazo. 

La ogiĉia tupelo (*N. ogeche*) estas malofta specio kun manĝebla frukto. 

La floroj de la tupelo-arboj estas etaj, verd-blankaj, la fruktoj estas malgrandaj, blu-nigraj aŭ purpuraj beroj. 

La ligno de la tupelo (plej ofte vendita estas la lignaĵoj el ŝlim-tupelo) estas helflava aŭ helbruna kun fajna strukturo. Oni produktas el ili skatolojn, tavollignon, kestojn, plankokovrajn lamenojn ktp.

Kategorio:Kornusacoj
Kategorio:Tupelacoj
Bukovec

**Bukovec** estas nomo por pluraj vilaĝoj en Ĉeĥio, Rumanio, Ukrainio kaj en Slovakio.

* Bukovec (distrikto Plzeň-sudo) vilaĝo situanta en distrikto Plzeň-sudo
* Bukovec (distrikto Frýdek-Místek) vilaĝo situanta en distrikto Frýdek-Místek
* Bukovec (Igazfalva) vilaĝoj hungarlingve en Rumanio
* Bukovec (distrikto Myjava) vilaĝo en Slovakio en distrikto Myjava
* Bukovec (distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo) - municipo en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo en Slovakio
* Bukovec (Kroatio) vilaĝo en Kroatio
* Bukovec (Miĵgirja) vilaĝo en Transkarpatio
* Bukovec (Volovec) vilaĝo en Transkarpatio

… aŭ partoj de municipoj:
* Bukovec (Kamenný Újezd) – parto de municipo Kamenný Újezd en distrikto České Budějovice
* Bukovec (Plzeň) – parto de la statuta urbo Plzeň en distrikto Plzeň-urbo
** Bukovec (burgejo) – praepoka kaj frue mezepoka burgejo surrande de Plzeň
* Bukovec (Dubá) – parto de urbo Dubá en distrikto Česká Lípa
* Bukovec – pereinta domaro, parto de municipo Mikulovice en distrikto Jeseník
Xara

**Xara** estas arta lingvo kreita de Jim Taylor. Kvankam ĝi estas apriora lingvo, ĝi havas influeton de Esperanto ĉefe en prononco kaj korelativoj. La gramatiko estas simpla, malgraŭ la deklinacio kun multaj kazoj.

Specimeno (Babela Turo Gen. 11: 1-9)

1. tanol aovanme durar puran melomer tan ha xulasme xu termeyer feloman ha umilasme.

2. si ha falerimasme do selugem uneyedir rahuyan do Xinar ha sumasme xu ha rumasme reun.

3. osmeyir ha milonasme 'puturmeyer ja jiyeledisme xu asmeyer ja garevalisme takuan. xu puturme asmeyir ha orjiasme lifome xu dulegom asmeyir ha orjias tujul.

4. ha milonasme 'zimader ja givodilisme xeye zukuler si xulas xeye ro vul si sumavaras goru na orjiasme kemilan xu ri ki na hanulimasme fo dur.'

5. ne Xor zimadir xu zukulir xeyer ha givodilasme ha xumas gevol.

6. xu ha milonas 'zu aovanme tan xeye melomer tan a melevasme xu zu semel parmeyar asmeyan. na xandasme nenusol geyer par xeyer si felimasme.

7. ne ja xumis gevol xu melomer asmeyan ja soleyimis goru melever osmeyan ri ja gelejasme.'

8. xu Xor asmeyer ha legexas no seun ro rahul durar puran xu ha gumasme zimader givodil.

9. seyen seun ki a ilijas Babel rojo seun Xor melomeyer gean durar puran ha soleyimas xu Xor aovanmeyer ha legexas no seun ro rahul durar puran.

## Eksteraj ligiloj 
*http://www.xara.20m.com/

Kategorio:Artaj lingvoj
Erika Steinbach

**Erika Steinbach** (n. 25-an de julio 1943 en Rumia, Pollando) estas germana politikistino (en CDU, ekde 1974). Ŝi estas membro de la germana parlamento ekde 1990 kaj prezidantino de Asocio de la forpelitaj germanoj (*Bund der Vertriebenen*) ekde 1998.eta|Erika SteinbachPro ŝia akra batalo por la forpelitaj germanoj, ŝi estas pli konata en Pollando ol en Germanio. Pola fotomuntaĵo de gazeto "Wprost" prezentis ŝin kiel SS-anon rajdantan sur kanceliero Gerhard Schröder.

## Vidu ankaŭ 
* Forpelo de Germanoj (1944–1950)
* Deportadoj de poloj dum la dua mondmilito faritaj de germanoj
* kontraŭslavismo, kontraŭpolismo

## Bibliografio 
* Anna Kwiatkowska-Drożdż, *Nie chodzi (tylko) o Erikę Steinbach. Trzy mity niemieckiego dyskursu o wysiedleniach* (Ne temas (nur) pri Erika Steinbach. Tri mitoj de la germana disputo pri deportadoj), Eldonejo Ośrodek Studiów Wschodnich, Varsovio 2010, p. 88. Serio: Punkt Widzenia (Vidpunkto), ​ISBN 978-83-930151-8-4​.

## Eksteraj ligiloj 
* propra paĝo 

Steinbach, Erika
Steinbach, Erika
Mondovi

**Mondovi** estas nomo de
*naskiĝloko de Albert Camus en Alĝerio, legu Mondovi (Alĝerio)
*itala komunumo en Piemont, legu ĉe Mondovì
*urbo en la usona federacia ŝtato Wisconsin, legu Mondovi (Wisconsin)
Bernd Schneider

**Bern Schneider** (naskiĝis la 17-an de novembro de 1973 en Jena) estas germana futbalisto. Li partoprenis en la Futbala Mondpokalo 2006 kun la germana nacia teamo.

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Jürgen Klinsmann

150px|dekstra
**Jürgen Klinsmann** estas germana eksfutbalisto kaj trejnisto. Li naskiĝis la 30-an de julio de 1964 en Göppingen), do nun estas -jara. Jürgen Klinsmann trejnis kaj gvidis la germana nacia teamo antaŭ kaj dum la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2006. Asista trejnisto dum tiu turniro jam estis Joachim Löw, kiu post la Futbala Mondpokalo dum julio 2006 transprenis la postenon de Jürgen Klinsmann kaj iĝis la nacia trejnisto.

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Kategorio:Trejnistoj de futbalo
Claude-Adrien Helvétius

**Claude-Adrien HELVÉTIUS** (n. 26-an de januaro 1715, Parizo, Francio - m. 26-an de decembro 1771, Voré, Collines des Perches) estis franca filozofo, mecenato kaj gastiganto de la grupo *Philosophes* (enciklopediistoj) de la franca kleriĝo. Li fervore ellaboris matarialisman kaj sensualisman konideon kaj etikon, atakis la onidiran religian fundamenton de la moralo kaj ellaboris aŭdacan edukteorian sistemon.

Lia patro estis kuracisto de la reĝino, li mem – je peto de la reĝino – iĝis en 1738 *fermier-général* (ĉef-impostluanto). Li edziĝis en 1751, abdikis pri la ofico kaj retiriĝis al bieno apud Parizo, en la kastelon de Voré. Tie li verkis la poemon *Le Bonheur* (Feliĉo), kiu aperis nur postmorte kun la resumo, kiun skribis markizo De Saint-Lambert pri liaj vivo kaj verkoj (1772). Tie estiĝis la fama filozofia verkaĵo, la ''De l'esprit* (Pri la spirito; 1758), kiu ekis tuj akrajn polemikojn.
maldekstre|200px|eta
Ĉar li atakis ĉiun formon de moralo baziĝanta sur religio, li akiris grandpotencajn malamikojn. Kvankam la libro povis aperi per reĝa permeso, ĝin kondamnis filo de Ludoviko la 15-a, la tronheredulo Ludoviko kaj eĉ la Sorbonne, la jezuita ordeno kaj la papo. Finfine oni juĝis la libron je publika bruligo. La enciklopediistojn trafis grava situo, tiel ankaŭ Voltaire devis deklari, ke la libro estas banala, ĝena kaj eĉ falsa. Jean-Jacques Rousseau deklaris, ke bonintenco de la verkinto dementas  la proprajn principojn. Helvétius estis devigata retiri la tezojn kaj li faris tion trifoje. La Enciklopedio ne povis aperi kaj oni bruligis eĉ verkojn de Voltaire.

Helvétius vojaĝis en 1764 en Anglion, en 1765 en Berlinon, je peto de la prusa reĝo Frederiko la 2-a. Li samjare reveturis en Francion, kie oni tiam jam ne persekutis la enciklopediistojn. La lastajn jarojn li pasigis en Voré.

Laŭ Helvétius, ĉiu homo estas samforme edukebla kaj ĉio per la edukado. Laŭ tio kritikis li verkon de Rousseau (Émile) kaj verkis *De l'homme, de ses facultés intellectuelles et de son éducation'' (Pri la homo, ties spiritaj kapabloj kaj edukado, 1772), en kiu li esprimis, ke la edukado solvas ĉiun problemon de la homaro.

## Kelkaj verkoj 
* De l'esprit (1758).
* De l'homme (postmorte, 1773).
* Le Bonheur, poème allégorique (postmorte, 1772, verkita inter 1740 kaj 1750).
* Correspondance.

## Vidu ankaŭ 
* 6972 Helvetius

Kategorio:Francaj filozofoj
Jens Lehmann

250px|dekstra
**Jens Lehmann** estas germana futbalisto. Li naskiĝis  en Essen, do momente estas -jara. La sportisto partoprenis kiel golulo en la Futbala Mondpokalo 2006 kaj ankaŭ en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008 kun la germana nacia teamo.

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Marcell Jansen

**Marcell Jansen** (naskiĝis la 4-an de novembro de 1985 en Mönchengladbach) estas germana futbalisto. Laŭ la stato de 2008 li estas profesia futbalisto de la klubo "FC Bayern München". Li interalie estis membro de la germana nacia teamo de futbalo dum la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2006, la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008 kaj la Futbala Mondpokalo 2010.

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Oliver Kahn

**Oliver Rolf Kahn** (naskiĝis la 15-an de junio de 1969 en Karlsruhe) estas germana futbalisto. Li partoprenis kiel golulo en la Futbala Mondpokalo 2006 kun la germana nacia teamo.

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Michael Ballack

150px|dekstra
**Michael Ballack** estas germana futbalisto. Li naskiĝis  en Görlitz, do momente estas -jara. Ekde 2006 li estas profesia futbalisto ĉe la klubo "FC Chelsea" en Londono", antaŭe li inter 1995 kaj 1997 ludis en la teamo de la klubo "Chemnitzer FC", de 1997 ĝis 1999 en la klubo "1. FC Kaiserslautern", de 1999 ĝis 2002 en la teamo "Bayer 04 Leverkusen" kaj inter 2002 kaj 2006 estis stelulo en la teamo de la klubo "FC Bayern München". La sportisto interalie estis membro kaj teama gvidanto de la germana nacia teamo de futbalo dum la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2006 kaj la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008.

## Eksteraj ligiloj 
* germanlingva biografieto

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Lukas Podolski

eta|Lukas Podolski en 2014
**Lukas Podolski** (naskiĝis la 4-an de junio de 1985 en Gliwice, Pollando) estas germana futbalisto de pola deveno. La sportisto interalie estis membro de la germana nacia teamo de futbalo dum la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2006, la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008 kaj la Futbala Mondpokalo 2010. Matĉe li rekoneblis per la ĉemiza numero "10". Ankaŭ en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012 kaj la Futbala Mondpokalo 2014, en kiu la germana teamo atingis la ĉampionecon, li partoprenis per tiu ĉemiza numero, kaj same en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2016.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Pollando
Bârsău Mare

**Bârsău Mare** [bırsəu mare] (hungare: **Nagyborszó**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Jibou. Administre ĝi apartenas al Gâlgău.
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 505 loĝantojn (rumanoj); en 1992 291 (rumanoj, hungaroj). 
## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1405. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (Szolnok-Doboka). 
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sălaj
Tremao

**Tremao** estas supersigno en la formo de du apudaj punktoj. Ĝi estas uzata precipe por tri celoj:
* por montri dusilaban prononcon de du apudaj vokaloj en lingvoj, kiuj emas al diftonga prononco (tiu fenomeno nomiĝas dierezo);
* por distingi inter normala prononco kaj speciala, silenta funkcio ĝia (ekzemple en la hispana lingvo la litero "u" en "gue" estas silenta, sed en "güe" ĝi estas aŭdebla);
* por ŝanĝi la prononcon de la vokalo, ekzemple en la hungara kaj germana lingvo; tia vokalo nomiĝas umlaŭto. La umlaŭta tremao havas alian devenon ol la diereza tremao (ĝi ekestis el la gotika germana skrib-formo de la litero "e"), sed nun la du estas skribataj egale.

eta|150ra|Klavaro kun umlaŭtoj
La hungara lingvo uzas similan supersignon en la formo de duobla dekstra korno por montri la fermecon de umlaŭto.

Noto: en okazo de neceso anstataŭigi literojn kun tremao per la ĉefa latina alfabeto (el 26 literoj A...Z), oni uzas na *ae*, *oe* ktp por germana lingvo, kaj simple forĵetas tremaon por la aliaj lingvoj.

En Unikodo la tremao havas la numeron 776 (deksesuma 0x308). Tiu signo (&nbsp;̈ ) laŭdifine kombiniĝas kun la antaŭa litero.

Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Tipografio
Kategorio:Diakritaj signoj
Căpâlna (Gâlgău)

**Căpâlna (Gâlgău)** [kəpılna] (hungare: **Csicsókápolna**) estas vilaĝo en Rumanio oriente de Jibou. Administre ĝi apartenas al Gâlgău.
## Loĝantaro
En 1910 Csicsókápolna havis 585 loĝantojn (rumanoj); en 1992 374 (rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1437. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (Szolnok-Doboka). 

== Komunumoj pri *kápolna* (= kapelo) en Hungara reĝlando ==

## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sălaj
Voivodeni (Dragu)

**Voivodeni (Dragu)** [vojvodenj] (hungare: **Vajdaháza**) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Dragu.
## Eksteraj ligiloj 
* Administra mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 
* Mapo de distrikto 
 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Sălaj
Lando (papo)

**Lando** estis elektita papo en julio aŭ aŭgusto de 913 kaj mortis en februaro 914. Pri Lando tre malmulte estas tradiciita. Lia patro nomiĝis Taino, kaj Lando naskiĝis proksime oriente de Romo.

Pri la pontifikeco de Lando ni scias nur, ke li subtenis sian gepatran diocezon Sabina per donacoj kaj privilegioj.

Verŝajne la papo staris sub plena kontrolo de la roma urboreganto Teofilakto la 1-a de Tusculum, kiu kiel vestaristo (*vestararius*, papa kameraisto) kontrolis la administradon de la tuta posedaĵo de la eklezio kaj krome kiel doĝo kaj konsulo estris la senaton kaj la milicon. Li estis la lasta papo, kies nomon neniu posta papo reuzis.

Kategorio:Papoj
Glod

**Glod** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio.

*Glod (Almașu Mare) estas vilaĝo en distrikto Alba.
*Glod (Strâmtura) estas vilaĝo en distrikto Maramureș.
*Glod (Gâlgău) estas vilaĝo en distrikto Sălaj.
Gura Vlădesei

**Gura Vlădesei** [gura vlədesej] (hungare: **Vlegyászatanya**) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Gâlgău.
## Historio
Estas dokumentita en 1913 kiel apartenanta al Csicsókápolna. Ĝis 1974 ĝi estis vilaĝo de Gâlgău.
## Eksteraj ligiloj 
* Popolnombrado 2002 

 Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
 Kategorio:Distrikto Sălaj
Leono la 6-a

**Leono la 6-a** regis nur de majo ĝis decembro 928 kiel papo.

Leono originis el nobela roma familio kaj tuj post la eksoficiĝo kaj murdiĝo de papo Johano la 10-a estis nomumita papo de la senatanino Marozia, kiu regis la roman politikon. Tiu epoko estas konata sub la nomo pornokratio. Antaŭ sia nomumiĝo papo, Leono estis kardinalpresbitero de Sankta Susana en Romo.

Pri lia pontifikeco estas tradiciita nur administraj agoj koncerne la metropolitajn rajtojn de Split en Dalmatio kaj Kroatio.

## Vidu ankaŭ 
* listo de papoj

Kategorio:Papoj
Sergej Vitte

Grafo **Sergej Juljeviĉ Vitte** (, origine *Sergius Witte*) (naskiĝis la  en Tifliso, Kartvelio, tiama Rusa Imperio, mortis la  en Petrogrado) estis influhava rusia politikisto, financa ministro de 1892-1903, poste en 1905–06 unua laŭkonstitucia ĉefministro de Rusio, kiu volis efektivigi okcident-tipan modernigon de Rusio per arbitraj metodoj. eta|portreto de Ilja Repin pri VitteLi naskiĝis en origine nederland-devena familio de baltaj germanoj, lia patro *Julius Witte* direktis la agrikulturan sekcion de la kaŭkaza guberniestra ofico. Vitte studis matematikon en la Universitato de Novorossijsk, poste iĝis oficisto ĉe la fervojo. Li respondecis dum la rusa-turka milito (1877–78) pri trajnoj provizantaj la fronton. Li kiel gvidanto foriĝis de la ĝistiama burokrata pensmaniero: li dungis minoritatojn kaj eĉ judojn, en la laboro uzis statistikajn metodojn por plibonigi financan staton de la fervojo.

Vitte laboris ekde 1889 en la fervoja sekcio de la financa ministerio kaj li estis nomumita en februaro de 1892 al trafika ministro, en aŭgusto jam al financa ministro. En lia unua buĝeto (1893), li celis instigon de la entreprenoj tiel ekonomian evoluon de la Rusa Imperio. Li traorganizis la Ŝtatan Bankon kaj donis kapitalfontojn al la industrio, ŝipteruraj entreprenoj, establigo de ŝipadaj kaj inĝenieradaj altlernejoj; ŝparkasoj. Li reformis la leĝojn pri la firmaoj kaj igis konvertebla la rublon. Li akiris grandsumajn kreditojn por financado de la rusa industrio.

Li instigis komencon de konstruado de la transsiberia fervojo. Tio ekis en 1891 kaj celis ne nur evoluigon de la foraj regionoj sed formi *ponton* inter Okcident-Eŭropo kaj orienta Azio. Tio funkciis ĝis la jarcent-turniĝo, kiam pro la internaciaj malcertaĵoj (bura, hispana-usona milito, boksera ribelo) malpliiĝis la enfluo de kreditoj kaj la kapitalo.

Li estis abdikita en aŭgusto de 1903 pro premo de la grandbienuloj kaj nefido de Nikolao la 2-a. Tiam li ricevis la ceremonian postenon kiel prezidanto de la Ministrara Komisiono.

Li ĉiam protestis kontraŭ la orient-azia koloniigo, sed oni nomumis lin en julio de 1905 plenpova komisiito de Rusio por la pactraktadoj kun Japanio. Li sukcese akiris avantaĝajn kondiĉojn kaj pro tio li ricevis la rangon grafo.

Kvankam li ne ŝatis la konstituciecon, li instigis Nikolaon la 2-an eldoni la tiel nomatan oktobran manifeston (aŭtuno de 1905) kaj en tio mencii enkondukon de la burĝaj liberecaj rajtoj. La caro Nikolao la 1-an de novembro nomumis lin ĉefministro. La registaro cedis en kelkaj temoj (elekta leĝo), sed samtempe perforte finigis la soldatajn ribelojn kaj agadojn de la petrograda laborsoveto. Pro la perdo de la milito kontraŭ japanio, la lando staris antaŭ financa kolapso, sed Vitte en 1906 interkonsentis pri stabiliga kredito.

Spite al ĉio, li perdis fidon de la caro kaj demisiis la 29-an de aprilo 1906. Poste li ne plu efikis je la rusa politiko.

## Literaturo 
* *Sergej Juljeviĉ Vitte*: The Memoirs of Count Witte (angle), eldonita de *Sidney Harcave*, 1990

Kategorio:Rusiaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Rusio
Hugo Schiltz

**Hugo SCHILTZ**  estis belga juristo kaj politikisto. Li apartenis al la belga ĉambro de reprezentantoj de 1965 ĝis  1988 kaj al la belga senato de 1992 ĝis 1995. Li estis dufoje ministro, de 1981 ĝis 1985 en la unua Flandra Registaro kaj inter 1988 kaj 1991 en la Belga Federacia Registaro Martens 8. Li krome estis la prezidanto de la flandra politika partio *Volksunie* inter 1975 kaj 1979.

Li estis unu el la fondintoj de la federaciismo en Belgio. Post la likvido de *Volksunie*, li elektis la novan partion *Spirit*.

Schiltz, Hugo
Schiltz, Hugo
Dubaja Interreturbo

**Dubaja Interreturbo** (, oficiala ) estas libera ekonomia zono, kreita en 2000 de la registaro de Dubajo, en kiu kompanioj povas operacii sen la reguloj je fremda proprieto kiu ekzistas alie en la Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj.

La Interreturbo situas proksime al la Amerika Universitato en Dubajo kaj Dubaja Koneca Vilaĝo.

Kategorio:Dubajo
Ernest Bord

[eta|dekstra|200px|foto de Bord kun siaj lernejanoj, el [Tra La Mondo (1906)]]
**Claude Ernest Bord** [bor] estis franca profesoro en liceo pri historio kaj geografio. Li naskiĝis la  kaj mortis la . Li fondis grupojn, faris multnombrajn paroladojn kaj varbis membrojn centope, de 1904 ĝis sia morto. Verkis prop. monologojn.
eta|dekstra|Subskribo de Bord en letero de 1911

## Aldone al EdE: Raporto de Bord al la gazeto *Tra La Mondo* (1906) 
*Tra La Mondo* zorge enpresas la progresojn de Esperanto ĉe la junularo. Volonte ĝi rediras kune kun Rektoro Boirac: *"Propagandi nur inter la plenaĝuloj estas kvazaŭ
plenigi la barelon de la Danaidinoj".*

Sed nia legantaro rigardu la portretojn de la junaj esperantistoj de Jenisejsk kaj de Beaune kaj ĝi estos rekuraĝigata pri la estonto de la Lingvo Internacia. Kiu estus pensita, antaŭ kelkaj jaroj, ke la junularo de Burgonjo kaj de Siberio amike interŝanĝus poŝtkartojn, leterojn, t.e. ideojn? Mirinde! Nun interkompreniĝas facilege la landanoj de la ora suno, kiu maturigas la vinberojn, kaj de la arĝenta suno, kiu pale lumigas la senfinan kamparon...

La *"Verda Stelo"* (25 lernantoj - 12-17-jaraj) estas filio de la grupo de Beaune. Tiu ĉi agema grupo de 1903 senĉese laboradis por atingi kelkajn precizajn celojn:

1e. Disĵeti la bonan semon en la Burgonjan regionon. Bonega estis la rikolto. Per paroladoj de S-ro Bord naskiĝis la grupoj de Chalon sur Saône, Mâcon, Le Creusot.

2e. Per someraj ekskursoj unuigi la gesamideanojn. Ekzemple: la 10-an de Julio cent geesperantistoj grupiĝis en Nolay (Côte-d'Or), kie, sub la verda flago, antaŭ la bronza statuo
de mirigita eksprezidanto Carnot, ili ĥore kantis:

*en la mondon venis nova sento...*

3e. Enkonduki Esperanton en ĉiujn lernejojn. Tial kursoj estas farataj ĉe Liceo en Mâcon, terkultura lernejo de Fontaines (Saône-et-Loire), unuagrada knabina lernejo de Beaune, kolegio de Beaune.

La *Verda Stelo*, kiu jam per ekzamenoj sukcese akiris 26 atestojn pri lernado kaj *unu* ateston pri kapableco, korespondas kun siaj kamaradoj de la tutmondo en: Anglujo, Germanujo, Bohemujo, Japanujo, Siberujo.

Ĝi atente rigardadis la energiajn simpatizajn vizaĝojn de la junaj siberanoj kaj precipe de ilia profesoro *Romano Frenkel*. Tiu ĉi inspektoro kaj profesoro proponas fondi tutmondan ligon de instruistoj por propagando de Esperanto inter gelernantoj. Li skribas: *"Memoru, ke estas pli facile esperantigi dek infanojn ol unu plenaĝulon"*, kiu ĉiam ekdiras: *"mi ne havas tempon por lerni"*. S-ro Frenkel aldonas: *Inter miaj lernantoj jam troviĝas multaj tre fervoraj esperantistoj, kiuj preskaŭ ne bezonas vortaron por legi aŭ skribi"*.

Do estas la junularo kiu plenigos la *Danaidinan barelon!*

Prezidanto de la *Verda Stelo*

## Estro en Esperantio 
Li estis prezidento de *verda stelo* esperantista grupo de la liceo Monge (knaba lernejo) en Beaune.
Li estis sekretario de la esperantista grupo de Beaune.
Li iĝis prezidento de la esperantistaj grupoj burgonjaj en 1909.
En Beaune, li vivis je la adreso 20 faubourg Bretonnière.

## Referencoj 
Kategorio:Francaj esperantistoj
Sebastian Kehl

150ra|dekstra
**Sebastian Kehl** estas germana futbalisto. Li naskiĝis  en Fulda, do momente estas -jara. La sportisto interalie estis membro de la germana nacia teamo de futbalo dum la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2006.

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1979
Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Dubaja Scio-Vilaĝo

**Dubaja Scio-Vilaĝo** (Arabe: قرية المعرفة, oficiala Angle: Dubai Knowledge Village) estas loko, kiu enhavas edukadajn institutojn. La loko situas proksime al Dubaja Jakthaveno kaj Dubaja Interreturbo.

## Eksteraj Ligiloj
*Dubaja Scio-Vilaĝo - oficiala TTT-ejo

Kategorio:Konstruaĵoj en Dubajo
Kategorio:Edukado en Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj
Oliver Neuville

**Oliver Neuville** estas emerita germana futbalisto. Li naskiĝis  en Locarno (Svislando), do momente estas -jara. Lia patro estas germano kaj la patrino italino (la familia nomo venas de la belga avo). Ekde 2004 li estas profesia futbalisto, sturmisto, en la klubo "Borussia Mönchengladbach". La sportisto interalie estis membro de la germana nacia teamo de futbalo dum la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2006 kaj la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008. Li finis sian karieron post la unuaj du monatoj de la sezono 2010-2011.

## Eksteraj ligiloj 
* germanlingva biografieto

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Miroslav Klose

eta|240px|
**Miroslav Klose** (origine *Mirosław Klose*) estas german-pola futbalisto. Li naskiĝis  en Opole, Pollando), do momente estas -jara. Ekde 2007 li estas profesia futbalisto ĉe la klubo "FC Bayern München", antaŭe li dum tri jaroj ludis en la teamo de la klubo "Werder Bremen". La sportisto interalie estis membro de la germana nacia teamo de futbalo dum la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2006, la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008 kaj la Futbala Mondpokalo 2010. Matĉe li rekoneblis per la ĉemiza numero "11". Ankaŭ en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012 kaj la Futbala Mondpokalo 2014, en kiu la germana teamo atingis la ĉampionecon, li partoprenis per tiu ĉemiza numero.

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Pollando
Thomas Hitzlsperger

dekstra|120ra
**Thomas Hitzlsperger** (naskiĝis la 14-an de majo de 1982) estas germana futbalisto. La sportisto partoprenis en la Futbala Mondpokalo 2006 kaj ankaŭ en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008 kun la germana nacia teamo. Ekster naciaj matŝoj, inter 2005 kaj 2010 li ludis por la futbala klubo *VfB Stutgarto*, kaj ekde 2010 por la klubo *Lazio Romo*.

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Listo de mangaoj

Tiu ĉi estas listo de mangao

***Al vikipediistoj, aldonu titolon kreante paĝon kun minimuma informo***

## 0-9 
* .hack//
* 07-Spirito (*07-GHOST*)

## A 
* Aa! megami-sama
* Adolf
* Ansacu Kjōŝicu (暗殺教室)
* ARIA
* Astro Boy
* Attack No. 1
* Azumanga Daio (Reĝo Azumanga)

## B 
* Belzebubo
* Berusaiju no bara
* Berserk
* Beyblade
* Black Cat
* Black Jack
* Bleach
* Blua ekzorcisto (青の祓魔師)
* Bronze
* Busou Renkin (武装錬金)

## C 
* Captain Tsubasa
* Cardcaptor Sakura (Kartokaptisto Sakura)
* Chobits
* Chrno Crusade
* City Hunter (シティーハンター, Urba Ĉasisto)
* Cowboy Bebop (Kaŭboj Bibap, カウボーイビバップ)
* Crayon Shin-chan (クレヨンしんちゃん)
* Cutey Honey

## D 
* D·N·Angel
* Death Note (Kajero de Morto)
* Demona Detektivo Nogami Neŭro (魔人探偵 脳噛ネウロ [Maĝin Tantei Nōgami Neuro])
* Detektivo Konan (名探偵コナン [Meitantei Konan])
* D.Gray-man
* Digimon
* Doraemon (ドラえもん)
* Dr. Slump (Dr.スランプ)
* Dragon Ball (ドラゴンボール)

## E 
* Ebiĉu
* Elfen Lied (Elfa Kanto)
* Eureka Seven (Eŭreka Sep)

## F 
* Fake
* Fruits Basket
* Furi Kuri
* Fushigi Yuugi

## G 
* Ghost in the Shell
* Ginga Tetsudo 999
* GinTama
* Golden Boy
* Gravitation
* Gundam
* Gunslinger Girl (Pafilanta Knabino)

## H 
* Haikjū!!
* Higurashi no Naku Koro ni
* Hikaru no Go (ヒカルの碁)
* Hokuto no ken (北斗の拳)
* Hollow Fields
* Honey and Clover
* Hunter × Hunter

## I 
* Inujaŝa (犬夜叉)
* I"s

## J 
* Janguru taitei
* Jokohamo kaidaŝi kiko

## K 
* Kaito Kid
* Kamikaze Kaito Jeanne
* Kaze no Tani no Naushika
* Kido Keisatsu Patorabor
* Kido Senkan Nadesico
* Kingdom
* Kokaku Kidotai
* Kozure Ōkami
* Korbopilkado de Kuroko

## L 
* Lupin la 3-a

## M 
* Magister Negi Magi
* Mallumidoj
* Maristo Luno
* Manga Kenkanryu (pri tio legu en la paĝo Yamano Sharin)
* Mermaid Saga

## N 
* Naruto
* Neon Genesis Evangelion
* Nudpieda Gen (はだしのゲン)

## O 
* One Piece

## P 
* Pokémon
* Princo de Mallumo de la lasta skribotablo (いちばんうしろの大魔王 [Iĉiban Uŝiro no Daimaō])
* Princo de Teniso

## Q 
* Queen's Blade (Reĝina Klingo)

## R 
* Ranma 1/2 (らんま1/2)
* Rōdosu-tō senki
* Rozen Maiden
* Rurouni Kenshin (るろうに剣心)

## S 
* Saint Seiya
* Samurai Champloo
* School Rumble
* Shurayuki-hime
* SKET DANCE
* Soul Eater (Soŭl Ita)
* Speed Grapher
* Stranga Aventuro de ĜoĜo (ジョジョの奇妙な冒険 [Ĝoĝo no Kimjō na Bōken])
* Suzumiya Haruhi no Yuutsu

## Ŝ 
* Ŝtala Alkemiisto (鋼の錬金術師, *Fullmetal Alchemist*)
* Ŝingeki no Kjoĵin (進撃の巨人)

## T 
* Tenjo Tenge
* Tenkū no Esukafurōne
* Tokyo Babylon
* Trigun

## U 
* Uchū Kaizoku Kyaputen Hārokku

## V 
* Vizita klubo de gimnazio Oran (桜蘭高校ホスト部 [Ōran kōkō hosuto kurabu], *Ouran High School Host Club*)

## W 
## X 
* X 1999

## Y 
* Yu-Gi-Oh!
* Yu Yu Hakusho

## Z 
* ZETMAN
* ZOMBIEPOWDER. (Zombia Pulvoro)

## Vidu ankaŭ 
* Listo de animeoj

## Eksteraj ligiloj 
* The Incomplete Manga-Guide (angla)

*
mangao
Teresina

**Teresina** estas la ĉefurbo de la subŝtato Piaŭio (*Piauí*) en la nordorienta regiono de Brazilo, 72 ĝis 101 metrojn super la marnivelo. Laŭ la stato de 2020 en la urba municipo vivis  (en 2016 estis 847 430 loĝantoj) sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Esperanto en Teresina 
La pioniro en 1939 estis s-ro *Francisco Cezar de Araújo*, poligloto, instruisto pri la latina, angla kaj franca lingvoj en liceo.

Tiam, *José Ribamar de Freitas*, lernanto de la liceo, iris en la hejmon de tiu instruisto nur por aŭdi diskojn en la Lingvo Internacia; tiujn gramofondiskojn devenintajn el Britio, la instruisto Cezar de Araújo petis de Brazila Spiritisma Federacio.

Aŭdinte la diskojn per gramofono, la junulo José de Ribamar Freitas tuj interesiĝis pri la zamenhofa lingvo kaj ĝin memlernis per la libro “Esperanto sem mestre”, de Francisko Valdomiro Lorenz. Poste, li instruis Esperanton al diversaj gelernantoj.

José Ribamar de Freitas estis instruisto pri portugala kaj franca lingvoj en gimnazio *Leão XIII*, kolegio *Sankta Koro de Jesuo* kaj en aliaj lernejoj de Teresina; profesoro pri puna juro kaj jurmedicino en federacia universitato de Piaŭio; direktoro de la Centro pri Homaj Sciencoj de la Universitato; direktoro de la Sekretariejo pri Federacia Justico. Nuntempe li estas konsilanto de la Supera Lernejo pri Advokateco kaj membro de Piaŭia akademio pri jura beletro.

En la kvardekaj jaroj lernis la Lingvon Internacian: *Raimundo Wall Ferraz*, kiu estis urbestro de Teresina trifoje, *Humberto Machado Coelho* kaj prof-o Vitorino.

Nur en 1958 estis fondita la unua Esperanto-Grupo en Teresina: *“Instituto Piauiense de Esperanto”*. La estraranoj de tiu grupo estis: *Antônio de Pádua Soares, Eugênio Doin Vieira* kaj *Raimundo José do Nascimento*.

Ĉar la grupanoj disiĝis, post 1963, la unua Esperanto-Grupo de Teresina, kvankam oficiale ankoraŭ ekzistas, bedaŭrinde estas neaktiva. Ankoraŭ en 1963, strato en kvartalo “Monte Castelo”, de tiu ĉi ĉefurbo, ricevis la nomon “Rua Esperanto”. La dekreto estis de la urbestro *Hugo Bastos*, kiu akceptis peton de la urba konsilanto *Carlos de Melo Lobo*.

Sed gravan eventon okazigis en la urbo “Instituto Piauiense de Esperanto”: La 7-an Nordorientan Kunvenon de Esperanto” (jaro?). Partoprenis en tiu kunveno delegitaro el Ceará, Paraíba kaj el aliaj subŝtatoj de Nordorienta Regiono.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Teresina
* Listo de la municipoj de Piaŭio

Kategorio:Ĉefurboj de Brazilo
Kategorio:Municipoj de Piaŭio
David Odonkor

**David Odonkor** estas germana futbalisto. Li naskiĝis  en Bünde, do momente estas -jara. La sportisto partoprenis en la Futbala Mondpokalo 2006 kaj ankaŭ en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008 kun la germana nacia teamo.

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Timo Hildebrand

dekstra|140ra
**Timo Hildebrand** (naskiĝis la 5-an de aprilo de 1979) estas germana futbalisto. La sportisto interalie estis membro de la germana nacia teamo de futbalo dum la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2006. Ekster naciaj matĉoj, inter 1999 kaj 2007 li ludis por la futbala klubo *VfB Stutgarto*, en 2007 kaj 2008 por la klubo *Valencio CF*, kaj ekde 2009 en la teamo de *TSG 1899 Hoffenheim* en Sinsheim, Germanio.

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Stefano la 8-a

**Stefano la 8-a** estis papo ekde la 14-a de julio 939 ĝis sia morto finde de oktobro 942.

Li estis romano, Alberiĥ la 2-a nomumis lin papo. Verŝajne antaŭe li estis kardinalpresbitero de Sanktaj Silvestro kaj Marteno. Li estis sub la influo de Alberiĥ kaj regis nur formale super la Eklezia Ŝtato.

Pri la mallonga pontifikeco nur malmultaj okazaĵoj estas konataj: Stefano subtenis kune kun Alberiĥ la monaĥejreformojn de Klunizo kaj akceptis kiel vizitanton la abaton Odo de Klunizo. Krome li apogis la okcidentfrankan reĝon Ludovikon la 4-an.

Pli postaj, malcertaj fontoj diras, ke Stefano la 8-a fine partoprenis en komploto kontraŭ Alberiĥ, ke li, enkarcerigita kaj mutilita, mortis je siaj vundoj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de papoj

Kategorio:Papoj
Kategorio:Naskiĝjaro nekonata
Kategorio:Mortintoj en 942
Campo Grande

**Campo Grande** (Granda Kampo) estas la ĉefurbo de la brazila subŝtato Suda Mato-Groso. Ĝi havis  loĝantojn (en 2005) kaj situas 532 metrojn super marnivelo.

Koordinatoj: .

## Esperanto en Campo Grande 
Eble estis esperantistoj en Campo Grande jam antaŭ 1940, sed nur post tio, oni konas Esperanto-movadon tie. Heitor V. C. Faria, alvenis tie ĉirkaŭ 1940 kaj tuj starigis Esperanto-kurson ĉe la Spiritisma centro “Discípulos de Jesus”. Heitor estis translokita al alia subŝtato kaj la kurso malaperis. Lia frato Onézimo Costa e Faria alvenis urbon poste kaj fondis la lernejon “Fraternidade Espírita Educandária” (Spiritisma Eduka Frateco), en kio oni lernas Esperanto. Por plibone ebligi la elvolviĝon de tiu projekto, estas fondita Zamenhof Lernejo. En 1949, Lernejo Zamenhof iĝis ŝtata, sed Onézimo daŭris ĝia direktoro.

Estis direktoroj de Zamenhof Lernejo: Onézimo Costa e Faria (fondinto), Maria Ribeiro Serra, Maria Heloisa Ferreira Nakazato, Liriacy Matos Sobreira, Norma Aparecida de Oliveira Mota kaj Maria Custódia Oliveira Pinheiro.

En 1950 emerita kolonelo de la Brazila armeo Fernando José Galvão Marinho sukcesis starigi Esperanto-kurson en neŭtrala medio, sendepende de iu ajn religia aŭ filozofia kredo, en Campo Grande.

Dum 1956 Marinho gvidis esperantajn lecionojn ĉe la Klubo de Subleŭtenantoj kaj Serĝentoj de Campo Grande. Grupo da homoj interesataj pri la kurso, ne nur militistoj sed ankaŭ civiluloj, konsistis la unuan grupon, kiu post unu jaro da lernado submetiĝis al la ekzamenoj senditaj de Brazila Esperanto-Ligo. Sub la orientado de Marinho oni fondis “Campo Grande Esperanto-Clube”, kiu disvastigis kaj instruis Esperanton dum kelke da tempo en Campo Grande. Pro la translokiĝo de kelkaj esperantistoj, inkluzive de Marinho, la klubo ĉesis aktivigi.

En 1985 estis fondita en Campo Grande, Esperanto-Societo Mato Grosso do Sul – SOEMS.

En 1999 Campo Grande gastigis la 35-an Brazilan Esperanto-Kongreson kiel parto de la memorigoj de la centjariĝo de la politika kaj administra emancipiĝo kaj estis enmetita en la programon de la kongreso omaĝo al la kvindekjariĝo de Lernejo Zamenhof.

En la jaro 2000 la instruistinoj de Esperanto Izô Caminha kaj Maria Garcia ekgvidis Esperanto-kurson al la lernantoj de la 7-a kaj 8-a unuagradaj klasoj.

Nuntempe kursoj estas gvidataj jare ĉe Lernejo Zamenhof, en la asocioj “Casa da Família Baís”, “Casa Espírita Discípulos de Jesus”, “Capemi”, “Sala Isaura Guerra Borges”, “SEBRAE” kaj Federação Espírita do Mato Grosso do Sul (Spiritisma Federacio de Mato Grosso do Sul).

## Referencoj 
Kategorio:Ĉefurboj de Brazilo
Kategorio:Municipoj de Suda Mato-Groso
Mareno la 2-a

**Mareno la 2-a** (en la malfrua mezepoko ofte ankaŭ erare nomita „Marteno la 2-a“) estis papo de 942 ĝis 946.

Li estis de romana origino kaj antaŭ sia pontifikeco verŝajne kardinalpresbitero de la preĝejo Sankta Ciriako.

Marenon nomumis papo la tiam en Romo ĉiopova princo Alberiĥ la 2-a. De ties decidoj li estis plene dependa.

Nur ok dokumentoj (posedatestoj al italaj episkopaj preĝejoj kaj monaĥejoj) estas tradiciitaj de li. Al la arkiepiskopo Frideriko de Majenco en Germanio li donis la rangon de apostola vikario.

## Vidu ankaŭ 
* listo de papoj

Kategorio:Papoj
Kategorio:Naskiĝjaro nekonata
Kategorio:Mortintoj en 946
Trokeo

**Trokeo** aŭ **troĥeo** estas verspiedo uzata en poezio. Ĝi konsistas el du silaboj, el kiuj la unua estas longa aŭ akcenta, kaj la dua mallonga aŭ senakcenta.

## Vidu ankaŭ
*piedo (poetiko)
*metriko (poezio)

Kategorio:Metrikaj piedoj
Celesteno la 2-a

**Celesteno la 2-a**, je civila nomo **Guido di Castello** († la 8-an de marto 1144), estis papo ekde 1143 ĝis 1144. Lia oficotempo daŭris nur kvin monatojn kaj 13 tagojn. Li estas entombigita en la Laterano.

Li studis sub Petro Abelardo.

Antaŭ sia mallonga pontifikeco li estis ekde 1127 kardinaldiakono de Sankta Maria in Via Lata kaj ekde 1133 kardinalpresbitero de Sankta Marko. La plej grava ago de lia oficotempo estis la absolvo de la pentopreta Ludoviko la 7-a de Francio kaj la abolicio de la interdikto, kiu kuŝis sur la tuta lando dum tri jaroj.

## Vidu ankaŭ 
listo de papoj

Kategorio:Papoj
Kategorio:Mortintoj en 1144
Christoph Metzelder

150px|dekstra
**Christoph Metzelder** (naskiĝis la 5-an de novembro 1980) estas germana futbalisto. Laŭ la stato de 2008 li estas profesia futbalisto de la klubo Real Madrid. Li interalie estis membro de la germana nacia teamo de futbalo dum la matĉoj de la Futbala Mondpokalo 2006 kaj la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008.

Kategorio:Germanaj futbalistoj
Nacia Parko de Insulo Elk

**Nacia Parko de Insulo Elk**, fondita en la jaro 1913, troviĝas tuj oriente de Edmontono (Alberto, Kanado). Ĝi estas unu el la pli malgrandaj Naciaj Parkoj de Kanado, kun areo de nur 194 km². 

La parkon transiras la Ŝoseo Yellowhead, 35 km oriente de Edmontono.

## Sovaĝaj bestoj 
NP de Insulo Elk protektas la ekosistemon de la tremola arbaro. Tie havas sian hejmon diversaj sovaĝaj bestoj, precipe bizonoj, ruĝaj cervoj, alkoj, ursoj, kaj kastoroj. En la parko estas herdoj de proksimume 450 ebenaĵaj bizonoj kaj 350 arbaraj bizonoj.

Pli ol 250 birdospecioj trovas rifuĝejon en la parko.

## Activecoj 
* migrado
* transgrunda skiado
* tendumado

Image:Elk Island.jpg|Nacia Parko de Insulo Elk
Image:Bison Elk Island.jpg|Bizono en Nacia Parko de Insulo Elk

## Vidu ankaŭ 
* Naciaj Parkoj de Kanado
* Listo de naciaj parkoj de Kanado

## Eksteraj ligiloj 
*  Elk Island National Park of Canada 
*  Parc national du Canada Elk Island 

I
I
Bocșița

**Bocșița** [bokŝica] (hungare: **Magyarbaksa**) estas vilaĝo en Rumanio norde de Zalău. Administre ĝi apartenas al la komunumo Hereclean.

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 345 loĝantojn (rumanoj, hungaroj); en 1992 157 (rumanoj, 2&nbsp;% da hungaroj).

## Historio
Ĝia unua mencio skriba estas el 1205. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Szilágy).

## Fonto 
*Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
*Mapoj de distriktoj de Transilvanio 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Sălaj
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sălaj
Guruslău

eta|Guruslău 1601 **Guruslău** [gurusləu] (hungare: **Magyargoroszló**) estas vilaĝo en Rumanio nordokcidente de Zalău. Administre ĝi apartenas al Hereclean.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 804 loĝantojn (hungaroj, rumanoj, ); en 1992 637 (rumanoj, 88% hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skribe estas en 1341. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (Szilágy).

## Eventoj 
* La 3-an de aŭgusto 1601 Sigismundo Báthori, landestro de Transilvanio perdis batalon apud la vilaĝo kontraŭ Georgo Basta kaj Vojvodo Mikaelo.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapoj de distriktoj de Transilvanio 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sălaj
Baica

**Baica** [bajka] (hungare: **Bányika**) estas vilaĝo en Rumanio sudoriente de Zalău. 
## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 379 loĝantojn (rumanoj); en 1992 173 (rumanoj). 
## Historio
Ĝia unua mencio skribe estas en 1336. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario, (Kolozs). Oni aligis al Hida en 1926.
## Fonto
*Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Sălaj