open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mimi & Eunice

eta|«»|alt=Manjo diras (en la angla): Everything I do is free. Copy, share, re‐use, whatever. So please don’t ask my permission. You already have it! Eŭniko diras: Can I quote you?«''''*» (*Manjo kaj Eŭniko'') estas serio de tribildaj bildstrioj, farata, ĉefe kiel retkomikso en la angla lingvo, de . Ĝi estas libera verko, publikigata laŭ la permesilo de  «Atribuite-Samkondiĉe» ().

Estis presitaj paperaj libroj «» (kun pli, ol 200 bildstrioj) kaj «» (20-paĝa).

Aperis kelkaj filmetoj kun la personoj, kaj ĉeĥlingva kalendaro por la jaro 2012‐a (je PDF).

## Piednotoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mimi and Eunice (originalo)
* Germanaj tradukoj 

Kategorio:Bildliteraturo
Kategorio:Juro pri intelekta proprieto
Kategorio:Liberaj verkoj
Masanori Hirasawa

**Masanori HIRASAWA** (japane : 平沢正規 *Hirasawa Masanori*), estas japana astronomo. Li laboras en la observatorio de la Monto Njukasa (入笠山 *Nyusaka Yama*).

Li kunmalkovris 52 asteroidojn inter 1991 kaj 1998, ĉiujn en kunlaboro kun Shohei Suzuki.

Li ricevis sian diplomon de la Universitato Waseda, kies nomon ricevis la asteroido 9350 Waseda ; kaj estas instruisto en la tokia Liceo Fuchie, laŭ kiu estis nomita la asteroido 7891 Fuchie.

Lia edzino *Michiko Hirasawa* estas direktorino de la observatorio de la Monto Njukasa, kaj la planedeto 6499 Michiko estis nomita en ŝia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Masanori Hirasawa

Kategorio:Japanaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Villarejo de Montalbán

[eta|dekstra|250ra|Situo de la [provinco Toledo en Hispanio]]
[eta|dekstra|250ra|Situo de Villarejo de Montalbán en la [provinco Toledo kaj en Hispanio]]

**Villarejo de Montalbán** [Villarejo] (Villarejo) estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo. Estas la municipo sendependa plej malgranda de la provinco de Toledo.

## Loĝantoj 
La loĝanto nomiĝas *Villarejano*. La censita populacio en 2011 estis de 64 loĝantoj kaj la denseco estas de 0,98 loĝ/km².

## Situo 
Villarejo de Montalbán estas situanta en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto La Jara en la sudokcidenta parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 538 m; je 65&nbsp;km el Toledo, provinca kaj regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 65&nbsp;km². La geografiaj koordinatoj estas 39°46′6″ N 4°34′21″ Ok.

Limas kun la municipaj teritorioj de Malpica de Tajo, El Carpio de Tajo, San Martín de Montalbán, Navahermosa, Los Navalmorales kaj San Martín de Pusa, ĉiuj de la provinco de Toledo.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie.

## Historio 
Villarejo de Montalbán apartenis iam al la nomita Ŝtato de Montalbán, kiu enhavis lokojn kiaj La Puebla de Montalbán, Menasalbas, San Martín de Montalbán, El Carpio de Tajo kaj Mesegar de Tajo.

Arkeologiaj restoj pruvis iamajn setlejojn de la neolitiko. Oni trovis ankaŭ monerojn romiajn.

Meze de la 20a jarcento la populacio atingis ĝis 353 loĝantojn, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la populacio, kiu kvinoniĝis al 64.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
Funke

**Funke** (germane: "fajrero") estas germanlingva familia nomo.

Ĝi povas rilati interalie al
* Cornelia Funke, germana verkistino, kaj
* Matthias Funke, germana esperantisto.

Kategorio:Germanaj familiaj nomoj
Ekonomia kaj Socia Konsilio de Unuiĝintaj Nacioj

La **Ekonomia kaj Socia Konsilio de Unuiĝintaj Nacioj** (, mallongigo ***ECOSOC***) estas unu el la ses plej gravaj ĉeffakoj de Unuiĝintaj Nacioj. Ĝiaj taskoj estas kunordigi la ekonomian, socian kaj rilatan laborojn de 14 UN-aj agentejoj, iliaj funkciecaj komisioj kaj kvin regionaj komisioj. ECOSOC havas 54 membrojn; ĝi havas kvarsemajnan sesion ĉiujaran julie. Ekde 1998, ĝi ankaŭ havis mitingojn ĉiun aprilon kun financaj ministroj, kiuj estras komitatojn de la Monda Banko kaj la Internacia Monunua Fonduso (IMF).
Ĝi estas krome centra forumo por diskuti ekonomiajn kaj sociajn temojn, kaj formuli proponojn al membroŝtatoj kaj al la sistemo de Unuiĝintaj Nacioj.

## Sesioj 
La kvarsemajna sesio okazas aŭ en Nov-Jorko aŭ en Ĝenevo, reŝanĝiĝante ĉiun jaron. Ĝi konsistas el diversaj partoj:
* Grava parto: Renkontiĝas ministroj, direktoroj kaj altaj oficistoj de internaciaj institutoj kaj reprezentantoj de civilaj societoj kaj el la privata ekonomio, por pridiskuti aktualajn temojn de la internaciaj ekonomia, socia kaj ekologia evoluiĝoj. Fine de la grava parto, oni donas ministran deklaracion, kiu ofte enhavas politikajn gvidliniojn kaj proponojn
* Kunordiganta parto
* Parto por operaciaj aktivaĵoj
* Parto por humanaj aferoj
* Ĝenerala parto

Ekde 2005, ekestis du novaj partoj:
* Ĉiujara pruvo koncerne ministrojn
* forumo por evoluiĝa kunlaboro

## Naŭ grupoj de fakuloj 
* Grupo de Fakuloj de Unuiĝintaj Nacioj pri Geografiaj Nomoj

## Esperanto-organizaĵoj kun konsulta statuso ĉe EKOSOK 
Enkrampe la komenco de la konsulta statuso laŭ EKOSOK-informoj.

* Universala Esperanto-Asocio (UEA, 1998)
* Esperanto Radikala Asocio (ERA, 2017)
* Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO, 2021)

## Referencoj 

Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Retamoso de la Jara

[eta|250ra|Situo de la [provinco Toledo en Hispanio]]
[eta|250ra|Situo de Retamoso de la Jara en la [provinco Toledo kaj en Hispanio]]
**Retamoso de la Jara** (Genistejo de la Cistaro) estas municipo de Hispanio, en la Provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo. Ĝi ŝanĝis sian iaman oficialan nomon de **Retamoso** al tiu aktuala en 2004 (Dekreto 18/2004 de 18a de februaro).

## Toponimio 
La loko estis fondita en antikvaj tempoj laŭ la nomo de "Valle de los Trigos" (Tritikvalo), kaj poste translokiĝis al loko kiun nune okupas, laŭ la nomo de "Retamoso"; loko kie abundas genisto, dum la finaĵo "-oso" oftas en la komarko.

## Loĝantoj 
La loĝanto nomiĝas *Retamosano*. La censita populacio en 2011 estis de 117 loĝantoj kaj la denseco estas de 2,43 loĝ/km².

## Situo 
Retamoso de la Jara estas situanta en la okcidenta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko aŭ distrikto La Jara en la sudokcidenta parto de la provinco de Toledo, je altitudo de 608 m; je 85 km el Toledo, provinca kaj regiona ĉefurbo. La areo de ties teritorio estas de 48.24 km². La geografiaj koordinatoj estas 39°44′31″ N 4°45′14″ Ok.

## Ekonomio 
Agrikulturo (olivoleo) kaj brutobredado tradicie.

## Historio 
Estis dekomence setlejo de keltiberoj, kaj poste de hispan-romianoj kaj de islamanoj. Meze de la 16a jarcento ĝi estis reloĝata de kamparanoj de Torrecilla de la Jara, kiuj kreis du setlejojn en la bordoj de la rojoj Retamoso kaj Piloncillo. Tiuj du setlejoj estis konataj kiel **Retamoso de Arriba** (supra) kaj **Retamoso de Abajo** (malsupra). Kvankam ambaŭ setlejoj unuiĝis kun tiu de La Fresneda de la Jara, ankoraŭ videblas la divido inter ambaŭ.

Retamoso estis submunicipo de Torrecilla de la Jara ĝis kiam ĝi sendependiĝis en 1926.

Meze de la 20a jarcento la populacio atingis ĝis 664 loĝantojn, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la populacio, kiu sesoniĝis al iom pli da 100.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
Karol Olszewski

**Karol Stanisław Olszewski** (naskiĝis la 29-an de januaro 1846 en Broniszów Tarnowski, nun apud Ropczyce, mortis la 24-an de marto 1915 en Krakovo) – pola fizikisto kaj kemiisto, profesoro de Jagelona Universitato.

## Vivo 
Filo de Jan kaj Anna el familio Zwoliński. La patro kiel bienposedanto estis baldaŭ mortigita dum ribelo de kamparanoj en Galicio. Diplomito de la Unua Ĝeneralkleriga Liceo en Tarnów. Studis kemion kaj fizikon en Jagelona Universitato (1866–1872), poste edukiĝis en Heidelberg. Post reveno al Krakovo iĝis docento, de 1876 estis profesoro; gvidis Katedron de Ĝenerala Kemio, poste de Neorganika kemio. Ekde 1888 estis membro korespondanto, de 1896 reala membro de Akademio de Scipovoj en Krakovo. Ankaŭ membro de Ĉeĥa Akademio de Kapabloj en Prago, honora membro de Pola Naturscienca Societo je la nomo al Nikolao Koperniko kaj membro de aliaj sciencaj societoj polaj kaj eksterlandaj. Li ricevis la titolon de imperiestra-reĝa konsilanto de la kortego.

## Esplorado 
Kune kun Zygmunt Wróblewski faris la 5-an de aprilo 1883 (laŭ aliaj fontoj la 29-an de marto) la unuan en la mondo kondensadon de oksigeno, kaj la 13-an de aprilo 1883 de azoto. Poste ambaŭ sciencistoj kondensigis ankaŭ karbonan dioksidon kaj metanolon. En 1895 gutigis kaj kondensigis argonon.

Karol Olszewski kontribuis al evoluo de radiografio. La unuan foton faris kune kun profesoro Alfred Obaliński en Katedro de Fiziko de Jagelona Universitato en 1896, unu jaron post la malkovro de Wilhelm Conrad Röntgen.

Olszewski estis proponata por Nobel-premio pri fiziko.

## Literaturo 
* Zdzisław Wojtaszek, *Olszewski Karol Stanisław*, en: *Polski Słownik Biograficzny* (Pola Biografia Vortaro), vol. XXIV, 1979, p.&nbsp;27–30.
* Andrzej Śródka, *Uczeni polscy XIX-XX stulecia* (Polaj sciencistoj de la 19-a kaj 20-a jarcentoj), vol. III: M–R, Warszawa 1997, p.&nbsp;301–303 (kun foto).

## Vidu ankaŭ 
* Kriogeniko

## Eksteraj ligiloj 
* Laboraĵoj de Karol Olszewski alireblaj Interrete

Kategorio:Polaj fizikistoj
Kategorio:Polaj kemiistoj
Kategorio:Aŭstraj fizikistoj
Kategorio:Aŭstraj kemiistoj
Sierra de Guadalupe

La montaro aŭ **sierra de Guadalupe**, en kies centro troviĝas Guadalupe, Cáceres, Hispanio, konstituas rara areo kaj tre limigita montara zono ene de la montara sistemo de la Montoj de Toledo. 

La maksimuma altaĵo de la montaro de Guadalupe estas 1.601 metros, nome la pinto Villuercas, kvankam estas aliaj altaĵoj kiuj same superas la 1.000 metrojn (Ballesteros 1.342, Agudo 1.092, ktp.).

Estas protektita areo kie videblas granda nombro de specioj de protektitaj birdoj kiaj la nigra cikonio, kadavrogrifo, vespobuteo, reĝa aglo, nizaglo, gufo, ruĝbeka montokorvo kaj grava nombro de paroj de gipoj.

Kategorio:Geografio de Ekstremaduro
Kategorio:Montoj de Toledo
Sierra de Altamira

La **Montaro de Altamira** aŭ origine hispane **Sierra de Altamira** estas montaro situanta ĉe la limo inter la regionoj de Ekstremaduro kaj Kastilio-Manĉo, en Hispanio. Ĝi apartenas al la montara sistemo de la Montoj de Toledo kaj situantas en la okcidenta pinto de tiu sistemo, kie kun la montaroj de Sevilleja, Hiruela kaj Horno, formas la montarojn de la Jara (Cistaro), nomataj tiele ĉar ili trapasas la komarkon samnoman.

En tui montaro troviĝas la Montopasejo de San Vicente (Sankta Vincento), natura montopasejo inter la du regionoj supre menciitaj.

## Incendio 
[eta|Komenco de la incendio vidata el [Mohedas de la Jara.]]
En aŭgusto de 2006 okazis grava arbara incendio kiu detruis ĉirkaŭ 3.200 hektarojn de monto en la Sierra de Altamira, kun sekva damaĝo al ekologia kaj pejzaĝa graveco de la zono. La incendio komencis ĉe la ŝoseo kiu ligas la municipojn de Ekstremaduro de Carrascalejo kaj Navatrasierra, kaj atingis Kastilio-Manĉon post detrui la ĉirkaŭojn de la lokoj de Puerto de San Vicente, situanta ĉe la montopasejo samnoma, kaj kiu devis estis senloĝgigita.

## Vidu ankaŭ 
* La Jara

## Referencoj 
Altamira
Altamira
Kategorio:Montoj de Toledo
Molodeĉno

**Molodeĉno** - jen esperantlingve, beloruse Маладзечна, prononco , litove Maladečina, pole Mołodeczno, ruse Молодечно - estas urbo en Belorusio, administra centro de Molodeĉna distrikto de la Minska regiono. La urbo situas je 73 kilometroj nordokcidente de Minsko. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Ekonomio 
En la urbo situas entreprenoj de maŝinkonstruado, metalprilaborado, malpeza, nutrindustrio, ligprilabora, konstruaĵa industrio. Estas gastejo.

## Transporto 
Fervoja nodo ĝis Minsko, Lida, Polack, Vilnuso kaj voja nodo ĝis Minsko, Vilnuso kaj kurortejo Naraĉ.

## Amaskomunikoj 
Eldonadas gazetoj:
* "Maladzeĉna gazeto" (socia-politika eldono, gazeto de regiona estraro),
* "Regiona gazeto",
* "Semajno en Maladzeĉna"

## Kulturo 
En la urbo ekzistas Minska regiona regiongrafia muzeo, Minska regiona drama teatro, Minska regiona pupteatro "Batlejka". En la urbo ĉiujare trapasadas pli ol 30 kulturaj aranĝoj, inter kiuj estas respublika teatra festivalo kaj Maladzeĉna festivalo de belorusa kanto kaj poezio.
En Maladzeĉna estas 14 mezlernejoj, artlernejo, 6 profesiaj lernejoj, inter kiuj estas medicina, muzikista, politeknika, 4 bibliotekoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Maladzeĉna (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
Edgar Rangel Netto

**Edgar Rangel NETTO** estas brazila astronomo de la Observatorio de Valongo (Federala Universitato de Rio de Janeiro).

En decembro 1979, li malkovris 8 asteroidojn ĉiujn kun Henri Debehogne.

La asteroido 3175 Netto estis nomita en lia honoro.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Edgar Rangel Netto

Kategorio:Brazilaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Los Alares

dekstra|eta|500px|Panoramo de Los Alares.
**Los Alares** estas submunicipo hispana, dependa de la municipo de Los Navalucillos, situanta en la Montoj de Toledo en la region de Kastilio-Manĉo. Laŭ la Nacia Instituto pri Statistiko tiu submunicipo havas 98 loĝantojn (INE 2008).

## Toponimio 
Laŭ la vortaro de la Hispana Akademio la termino *alar* (flugilaro) estus *ripozejo fare de fadenoj aŭ ŝnuroj por ĉasi perdrikojn*, kio ege rilatas al la karaktero de la reo (ĉasado), ĉar en la zono abundis tiaj ĉaskaptiloj.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
Buenasbodas

**Buenasbodas** estas submunicipo ene de la provinco de Toledo, regiono Kastilio-Manĉo, Hispanio. Spite la signifon de la nomo "Bonaj Nuptoj", vere temas pri korupto de iama nomo rilata al tiu de herboplanto abunda en la areo. Ĝi havas 853 loĝantojn.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
La Fresneda de la Jara

**La Fresneda de la Jara** estas setlejo de la komarko de La Jara, submunicipo de Torrecilla de la Jara de la provinco de Toledo, en la regiono de Kastilio-Manĉo, Hispanio. Ties populacio estas de 132 loĝantoj. La nomo aludas al iama abundo de fraksenoj, ĉar la hispana termino *Fresneda* signifas "fraksenejo".

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
Las Hunfrías

**Las Hunfrías** estas submunicipo de la provinco de Toledo, en Hispanio, apartenanta al la municipa teritorio de Robledo del Mazo. Ĝi troviĝas en la komarko de La Jara, en la okcidenta parto de la Montoj de Toledo. Ties populacio tre maljuniĝinta estas nur de 73 loĝantoj. En la ĉirkaŭoj estas nombraj rojoj kaj riveretoj tra kruta kaj bela pejzaĝo pro kio estas celo de tranaturaj piedirantoj.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
Kousséri

**Kousséri** estas grandurbo en Kameruno. Ĝi estas administra centro de la regiono. La iama araba vorto signifis: kasteloj.

[eta|260px|Famuloj parolas en Kousséri en [2007]]

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 101.246 en 2010
* Supermara alteco: 271 m
* Horzono: UTC + 1

## Geografio 
Kousséri situas laŭ la maldekstra bordo de rivero *Logone* - (kiu estas ankaŭ landlimo de Ĉado) - en norda parto de la lando. En la alia bordo Nĝameno etendiĝas.

## Historio 
Kousséri apartenis al la *Sao* civilizacio ekde la 11-a jarcento. En la 16-a jarcento jam islama urbo kaj ĉefurbo de *Bornu Imperio*. En 1846 sultano de Bornu malvenkis en batalo ĉe Kousséri. En 1900 soldatoj de Sudano okupis la urbon, sed jam en la sama jaro la francoj okupis la urbon. Poste ili transdonis ĝin al la germanoj. Ili faris el la urbo administran kaj komercan urbon. Post la 1-a mondmilito la francoj revenis kaj nomumis la urbon **Fort Foureau**. Post la sendependiĝo en 1960 la urbo reprenis sian originan nomon. Baldaŭe rifuĝintoj alvenis el Ĉado.

## Ekonomio 
Kousséri konstante komercadas kun la najbara Nĝameno.

## Trafiko 
Kousséri havas 2 pontojn al Nĝameno.

## Klimato 
En Kousséri tropika kaj dezerta klimato regas. La temperaturo varias inter 15-42 °C. Jare pluvas po 56 mm. En julio-aŭgusto pluvas, en la ceteraj monatoj neniam aŭ apenaŭ.

## Fontoj 
* Angla, franca kaj germana Vikipedioj

Kategorio:Urboj de Kameruno
Pusa

La **rivero Pusa ** estas mallonga rivero de Hispanio, alfluanto de la maldekstra bordo de la rivero Taĵo. Ĝi ekfluas en la montoj de Toledo kaj trafluas entute en la provinco de Toledo, kie trapasas el sudo al nordo la komarkon de Talavera de la Reina.

Ĝi trapasas la lokojn de Santa Ana de Pusa, San Martín de Pusa, kaj elfluas en la rivero Taĵo inter Malpica de Tajo kaj La Pueblanueva. Ĝi estas bordata de arbaroj de tipo mediteranea kaj vintre povas atingi sufiĉe grandajn akvokvantojn kaj kaŭzi konsiderindajn akvofaletojn aŭ rapidejojn en sia origino. Menciindas la ponto de la 19a jarcento en la loko de Santa Ana de Pusa.

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Kastilio-Manĉo
Kategorio:Provinco Toledo
Kati Berek

**Kati BEREK,** hungare **Berek Kati** aŭ *Berek Katalin* estis elstara hungara aktorino, deklamisto, reĝisoro. Ŝia edzo estis Pál Zolnay.

Kati Berek http://www.imdb.com/name/nm0073479/ naskiĝis, kiel *Berek Katalin* la 7-an de oktobro 1930 en Makó, ŝi mortis la 26-an de februaro 2017.

## Biografio 
Kati Berek frekventis aktoran ĉeflernejon inter 1948-1952. Poste ŝi debutis en Nacia Teatro (Budapeŝto), kie restis 18 jarojn. En 1970 ŝi estis unu el la fondintoj de nova ĉefurba teatro. Inter 1974-1985 ŝi denove apartenis al trupo de Nacia Teatro, poste al Nacia Teatro (Győr) kaj Teatro de Kecskemét. Ŝi ricevis diversajn premiojn kaj apartenas al Aktoro de la nacio. Ŝi naskis filon en 1959.

## Roloj (elekto) 
* multe da filmoj inter 1950-2001 (ankaŭ televiziaj inter 1958-1985)
* diversaj teatraĵoj
* deklamoj en la Hungara Radio kaj Hungara Televizio
* 5 reĝisoradoj inter 1971-1986

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/berek-katalin/person-2618 
* http://port.hu/adatlap/szemely/berek-kati/person-17122

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Navaltoril

**Navaltoril** estas submunicipo de la municipo de Robledo del Mazo, en la provinco de Toledo, regiono de Kastilio-Manĉo, Hispanio.

## Etimologio kaj deveno 
Tiu setlejo estis eble fondita meze de la 17a jarcento, kaj ties unuaj setlantoj estis ŝafopaŝtistoj aŭ bovopaŝtistoj. Tiuj devenis de Robledillo, setlejo ĉe la montaro Pedrizas, same domaro de Robledo del Mazo. Tiuj bovopaŝtistoj paŝtigis siajn brutarojn ĉe la *rivero Gévalo*. Tie ili faris brutokortojn por siaj boj akja virbovoj (taŭroj) kaj de tie la nomo “Toril” (taŭrejo, virbovejo). La alia parto de la nomo "nava" aludas al teritorio ebena, kaj ĉio kune "La nava del toril" nome "la ebenaĵo de la virbovejo".

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
Piedraescrita

**Piedraescrita** (Surŝtona skribaĵo) estas malgranda submunicipo de malbone konata deveno, kaj dependa de la municipo de Robledo del Mazo. Ĝi troviĝas en la provinco de Toledo, en la regiono Kastilio-Manĉo. Ties preĝejo havas la freskojn de la romaniko plej sudaj de Iberio. Krome estas gravaj azuleĥoj de Talavera de la Reina de la 16a jarcento.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
Jerzy Kukuczka

**Józef Jerzy KUKUCZKA** (naskiĝis la 24-an de marto 1948 en Katowice, mortis la 24-an de oktobro 1989 sur Lhotse en Nepalo) – pola montogrimpisto kaj himalajisto. Kiel la dua homo sur la Tero akiris Kronon de Himalajoj kaj Karakorumon – ĉiujn 14 montopintojn altaj pli ol 8 mil metrojn super maro (la unua estis Reinhold Messner, kiu bezonis por tio 17 jarojn, Kukuczka preskaŭ 8). Konsiderata unu el la plej eminentaj himalajistoj de la 20-a jarcento.

Pola Poŝto aperigis poŝtmarkon, projektitan de J.Konarzewski kun panoramo de Himalajo, lia bildo kaj olimpika ordeno.

Li pereis sur alteco de 8300 m. dum grimpado al Lhotse laŭ nova tiam nenkonkerita suda deklivo.

En 2009 aperis libro "Sportowe sukcesy Polaków 1918-2008" (Sportaj sukcesoj de poloj 1918-2008), volumo 1-a, kiun aŭtoro Andrzej Korsarz dediĉis al Jerzy Kukuczka.

## Vidu ankaŭ 
* Kinga Baranowska

## Eksteraj ligiloj 
* EverestHistory.com: Jerzy "Jurek" Kukuczka 
* Jerzy Kukuczka – famous Polish climber
* Paĝo pri Jerzy Kukuczka 

Kategorio:Polaj montogrimpistoj
Minas de Santa Quiteria

**Minas de Santa Quiteria** (Minejoj de la kristana sanktulino Kiteria, juna virino kiu martiriĝis en la 2-a jarcento de nia erao) estas submunicipo de Hispanio de la provinco Toledo. La loĝloko situas en la komarko Teroj de Talavera kaj ties subkomarko La Jara en la regiono Kastilio-Manĉo, kaj apartenas al la municipo Sevilleja de la Jara.

## Toponimio 
Iam tiu loko estis nomita Cordobilla. Probable la romianoj jam ekspluatis en tiu zono minojn el plumbo. La plumbominado  en la ĉirkaŭoj de la iama domaro La Cordobilla, kaŭzis plilarĝigon de la setlejo "ĉe la minejoj de Santa Quiteria", kiu sekve ricevis tiun nomon.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
Puna soldatigo de polaj infanoj al la Armeo de Rusia Imperio

**Puna soldatigo de polaj infanoj al la Armeo de Rusia Imperio 1831-1832** — farita dum kaj post la novembra ribelo.
[350ra|eta|dekstra|La puna kaptado kaj soldatigo de polaj infanoj fare de rusaj soldatoj en [Varsovio (dum kaj post la Novembra Ribelo, 1931-1932)]]
Laŭ rekomendo de caro Nikolao la 1-a el la tago de 23-a de marto 1831 infanoj de personoj partoprenantaj la novembran ribelon devus esti traktataj kiel t.n. kantonistoj kaj enkorpigataj al specialaj batalionoj de la rusa armeo.

Laŭ ukazo el la 24-a de marto 1832 rusa registaro ordonis transdoni al specialaj infanaj batalionoj knabojn de 7 ĝis 16 vivjaro, infanojn de politikaj elmigrintoj, orfojn, infanojn de malriĉuloj kaj de stratulaĉoj. Rusaj policaj komisaroj vokis loĝantaron proponi infanaron bezonanta apogon kaj ĉiujn inside kidnapis.

La turmenton de polaj infanoj prezentis Juliusz Słowacki en poemo *Anhelli*. Minskon kaj Babrujskon, profunden en Rusion ĝis Siberio oni pelis kelke da miloj de malfortaj kaj malsataj knaboj. Survoje de Varsovio al Babrujsk mortis du trionoj da ili. La ceterajn oni edukis kiel rusaj soldatoj.

## Bibliografio 
*Solidarność 1830, Niemcy i Polacy po Powstaniu Listopadowym* (Solidareco 1830. Germanoj kaj poloj post la Novembra Ribelo), Warszawa 2005

Kategorio:Rusia Imperio
Kategorio:Historio de Pollando
Kategorio:Novembra ribelo
Kategorio:19-a jarcento en Pollando
Azuleĥo

[eta|200ra|Azuleĥo el placo El-Hedine de Meknezo, [Maroko.]]
eta|Azulejo de merkato-ceno sur muro en Funchal, Madejro, Portugalio
**Azuleĥo** aŭ **azuleho** estas kahelo, emajlita kaj ornamita per bildoj, kiuj origine estis nur bluaj, uzataj en Hispanio, Portugalio kaj Maroko, ĉefe por kovri murojn. La termino *azuleĥo* venas de la hispana *azulejo*, el araba الزليجا *az-zulaiŷ* (*polurita ŝtono*), kaj aludas al maldika peco de ceramiko, ĝenerale kvadrata, kies unu flanko estas emajlita, rezulte de varmigado pere de substanco baza sur emajlo kiu iĝas akv-imuna kaj brila.

Tiu flanko povas esti unukolora aŭ multkolora, tutebena aŭ kun reliefo. La azuleĥo estas ĝenerale uzata grandkvante kiel elemento asocia al la arkitekturo por kovro de areoj internaj aŭ eksteraj, aŭ kiel izola ornamelemento. Oni ankaŭ trovas azuleĥojn en tiuj lokoj, kiuj estis hispanaj kaj portugalaj kolonioj.

Azuleĥoj estas grava elemento de la portugala arkitekturo; ili estas metitaj sur muroj, plankoj kaj plafonoj, kaj oni konsideras ilin kiel simbolon de la lando.

## Referencoj 
## Literaturo 
* CALADO, Margarida; PAIS DA SILVA, Jorge Henrique, **Dicionário de Termos da Arte e Arquitectura**, Editorial Presença, Lisboa, 2005, ISBN 20130007
* KOEPF, Hans; BINDING, Günther (Überarbeitung), **Bildwörterbuch der Architektur**, Alfred Kröner Verlag, Stuttgart, 1999, ISBN 3-520-19403-1
* MECO, José, **O Azulejo em Portugal**, Lisboa, Publicações Alfa, 1993.
* SABO, Rioletta, FALCATO, Jorge Nuno, **Azulejos in Portugal – Fliesendekor in Palästen, Gärten und Kirchen**, Hirmer Verlag, München, 1998, ISBN 3-774-7640-4
* VASCONCELOS, Flórido de, **A Arte em Portugal 2**, Verbo, 1984
* CASTALDO, Lluis, **Miró al llindar de la modernitat**, revista: Estudis Baleàrics 47-48. Institut d'Estudis Baleàrics, Setembre-Desembre de 1993 / Gener-Abril de 1994

## Vidu ankaŭ 
* Alikato
* Kahelo
* Mozaiko

## Eksteraj ligiloj 
* Museu Nacional do Azulejo  Portugalio
* A arte do azulejo em Portugal 
* Azulejo em património classificado pelo IPPAR
* Terminología de azulejo, DGEMN

Kategorio:Konstrumaterialoj
Kategorio:Ceramiko
Kategorio:Arabaj vortoj
Robledo del Buey

**Robledo del Buey** estas submunicipo de la municipa teritorio de Los Navalucillos en la provinco de Toledo, Kastilio-Manĉo (Hispanio).

## Geografio kaj klimato 
La setlejo troviĝas sur malgranda valo situanta inter la Montoj de Toledo. La ŝoseo Navalucillos-Valdeazores ligas ĝin kun Los Alares, Valdeazores, kaj Los Navalucillos (ĉiuj en la provinco de Toledo).

Ĝi havas klimaton mediteranea-kontinentan, kun malabunda pluvo en la epoko de somero kaj abundaj pluvo kaj neĝo en la epoko de vintro.

## Populacio 
Kun populacio proksimuma de 220 loĝantoj, ĝi estas la plej loĝata el la tri domaroj de Los Navalucillos. La populacio tendencas malpliiĝi ekde komenco de la 20a jarcento ĝis nun.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
Puerto Rey

**Puerto Rey** estas submunicipo de la provinco de Toledo, en Kastilio-Manĉo (Hispanio), apartenanta al la municipa teritorio de Sevilleja de la Jara. Ĝi troviĝas en la komarko de La Jara, en la okcidenta parto de la Montoj de Toledo, ĉe la limo de la provincoj de Toledo kaj Cáceres: la limo vere iras tra la centra placo de la eta loĝloko, tiel ke la sudaj kaj okcidentaj domoj konsidereblas parto de la municipo Alía en Ekstremaduro.

## Loĝantaro 
Ties populacio estas de ĉirkaŭ 25 loĝantoj, kvankam dum semajnfinoj kaj festoj ĝi pliiĝas konsiderinde.

## Geografio 
Ĝi situas je 18 km de Sevilleja de la Jara, je 26,6 de Alía, je ĉirkaŭ 150 km de Toledo kaj je ĉ. 200 de Madrido.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
Valdeazores

**Valdeazores** (valo de nizoj) estas, kun 21 loĝantoj, la setlejo plej malgranda de la submunicipoj kaj la plej malproksima de Los Navalucillos, en la provinco de Toledo, Kastilio-Manĉo, Hispanio. 

## Populacio 
Estas 21 censitaj loĝantoj, sed en labortagoj estas nur 8 aŭ 9 loĝantoj; nur en somero, semajnfinoj, Sankta Semajno aŭ aliaj feritagoj la populacio povas superi la 200 loĝantojn. Ekde la mezo de la 20a jarcento la populacio pli kaj pli malpliiĝis.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
Robledillo (Toledo)

**Robledillo** estas submunicipo situanta en la montoj de Toledo apartenanta al la municipo de Robledo del Mazo, en la provinco de Toledo, Hispanio.

La submunicipo estas situanta je ĉirkaŭ 895 metroj super marnivelo, nome temas pri la setlejo de plej alta alteco de la valo de la rivero Gévalo, sed demografie estas la malplej loĝata.

Nune ties ĉefe enspezo venas de ĉasado.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.diputoledo.es/global/areas/turismo/muni_datos.php?id_area=11&id_cat=&f=&codine=45511&id_ent=290 
* http://www.valledelgevalo.es/home.asp 
* http://www.mispueblos.es/castilla_la_mancha/toledo/robledillo/fotos/

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
Ibor

La **rivero Ibor** estas rivero de la centro de Hispanio, alfluanto de la rivero Taĵo kiu fluas tra la provinco de Cáceres, en Ekstremaduro. Ĝi ekfluas en la sierra de Guadalupe, markas valon per sia nomo, paralele al la Montaro Villuercas en ties plej alta parto. Fluas de sudo al nordo, trapasante la municipojn de Guadalupe, Navalvillar de Ibor, Castañar de Ibor, Fresnedoso de Ibor, Mesas de Ibor kaj Bohonal de Ibor. Spite la fakton ke temas pri mallonga rivero (havas longon de nur 60 km), la rivero Ibor ludis gravan rolon el la Mezepoko, ĉar markis limon inter la Teroj de Talavera (situantaj oriente de la rivero) kaj la Senjorlando de Plasencio (okcidente de Ibor). Tiu rivero, krome, markis la limon inter la provincoj de Toledo kaj Ekstremaduro ĝis 1833, kiam kelkaj toledaj vilaĝoj ekformis parton de la provinco de Cáceres.

Kategorio:Geografio de Ekstremaduro
Kategorio:Riveroj en Hispanio
Gamonoso

**Gamonoso** estas submunicipo dependa de la municipo de Anchuras, provinco de Ciudad Real, en la regiono hispana de Kastilio-Manĉo situanta en la Teroj de Talavera.

Tiu malgranda domaro estis fondita en 1879 de kolonoj alvenintaj el Aldeanueva de San Bartolomé en la provinco de Toledo. Tiuj novaj loĝantoj aĉetis la kverkejon Gamonoso situanta je 12 km de Anchuras kaj tie setlis.

En la aktualo Gamonoso havas 35 loĝantojn. Estas situanta sur bela natura medio proksime de la Nacia Parko de Cabañeros. Spite situo en la provinco de Ciudad Real, ties loĝantoj estas ĉefe rilataj al la antikva ĉefurbo de Talavera de la Reina.

La ekonomio baziĝas sur la turismo, la korko, la agrikulturo, la brutobredado kaj ĉefe la abelbredado.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
La festeno de Trimalĥio

**La festeno de Trimalĥio** (lat. **Cena Trimalchionis**) estas la plej longa kaj plej konata epizodo el la romano Satirikono de Petronio.

## Trovado 
La teksto estis trovita ĉ. 1645 en la biblioteko de Niccolo Cippico en Trogir (Trau, Dalmatio).. Ĝi estis eldonita en 1664 en Padovo.

Estis unue forte pridubita ĝia aŭtentikeco. La plej gravaj sciencistoj argumentis parte por, parte kontraŭ ĝi
(inter ili Thomas Reinesius, Scheffer, Adrien Valois, Joh. Chr. Wagenseil, Tilebom, Giovanni Lucio, Lotichius kaj multaj aliaj).

Fine aŭtentikeco estis konfirmita. Tio rezultis el citaĵoj ĉe Johano de Salisburo kaj el noto, kiu konfirmis la kopiadon de la teksto je ĉ. la jaro 1423. Je tiu tempo Poggio Bracciolini dum serĉado de antikvaj aŭtoroj malkovris tekston de Petronio.

Pridiskutita estas la unua loko de trovado, ĉu Britio aŭ Kolonjo? kaj la originala strukturo de la libro.

## Enhavo 
La teksto enhavas laŭ nuna kalkulo la ĉapitrojn 26.7 ĝis 79 de la Satirikono.

Rilate lingvohistorion speciale la interparoloj de la liberigituloj inter la amikoj de Trimalĥio estas interesaj, ĉar tiuj estas la sola dokumentado de la vulgara latina lingvo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* J. Foster: *The Cena Trimalchionis of Petronius in the Codex Traguriensis.* Disertacio (Pittsburgh, 1938) komparu *UPB* 14 (1938) p.&nbsp;86–91.
* Petronius, Wilhelm Ehlers, Konrad Müller: *Das Gastmahl des Trimalchio. Cena Trimalchionis*. Artemis & Winkler, 2002, ISBN 3-7608-1371-2.

## Eksteraj ligiloj 
* Gastmahl bei Trimalchio
* Petrons Cena Trimalchionis – Gastmahl bei Trimalchio unter besonderer Berücksichtigung der Thesen Erich Auerbachs aus dessen Buch „Mimesis“
* Petron: Satyricon (lateinisch / deutsch)

Kategorio:Klasika literaturo
Kategorio:Romia literaturo
Kategorio:Satiro
Akvorezervejo de Valdecañas

La **Akvorezervejo de Valdecañas** estas baraĵlago ĉe la Rivero Taĵo, Hispanio. Ĝi komencas en la municipa teritorio de El Gordo kaj finas en la akvobaraĵo de Valdecañas [baldekAnjas] (valo de kanoj), en Valdecañas de Tajo, en Cáceres, Hispanio. Sub ties akvoj kuŝas la restoj de iama vilaĝo Talavera la Vieja. Nova konflikto okazas pro konstruado de urbanizaĵo kontraŭleĝa apogita de la regiona registaro, sed protestita de ekologiistoj.

Kategorio:Geografio de Ekstremaduro
Kategorio:Akvaj rezervujoj en Hispanio
Kategorio:Taĵo
La Avellaneda

**La Avellaneda** [abejanEda] estas abandonita vilaĝo situanta sudoriente de la provinco de Cáceres (regiono de Ekstremaduro) ene de la komarko de Ibores. Pli precize La Avellaneda (kies kompleta nomo estas **La Avellaneda de Ibor**, laŭ dokumentoj el 13a jarcento) troviĝas situanta sur okcidenta deklivaro de la Montaro Matanza, proksime al la rivero Ibor, inter la vilaĝoj de Castañar de Ibor kaj Fresnedoso de Ibor (ĝi troviĝas je ĉ. 8,5&nbsp;km de la unua kaj apartenas al ties municipa teritorio, sed ĝi estas pli proksima de la laste menciita).

## Bibliografio 
* “Pueblos en Blanco y Negro… de Los Ibores Volumen 2 Castañar de Ibor”. Varios autores. División Editorial.
* http://www.lasromerias.com/pages/extremadura/castanar_ibor/castanar_ibor.htm

Kategorio:Geografio de Ekstremaduro
Kategorio:Vilaĝoj de Hispanio
Talavera la Vieja

eta|265ra|Kuria Kolonaro de Talavera la Vieja, en ties nova loko. Estas unika tiaforme konservata en la tuta romia mondo.
**Talavera la Vieja**, nomita ankaŭ **Talaverilla** fare de ties iamaj loĝantoj kaj ties descendantoj, estis situanta en la provinco de Supra Ekstremaduro, nome provinco de Cáceres, 39º 48' 18" N kaj 5º 24' 25" Ok, ĉe la maldekstra bordo de la rivero Taĵo, inter la komarkoj de La Jara, en Kastilio-Manĉo kaj Campo Arañuelo en Ekstremaduro. Nuntempe ĝi kuŝas sub la akvoj de akvorezervejo Valdecañas.

La municipa teritorio estis limigita norde kaj oriente de la rivero Taĵo, sude de la teritorio de Peraleda de San Román kaj okcidente de tiu de Bohonal de Ibor. La etendo de la teritorio estis de 39,23 km², kaj pro la inundo de tiu fare de la akvo de la akvorezervejo de Valdecañas en 1963 estis dividita inter la municipoj de Peraleda de San Román kaj Bohonal de Ibor. Kvankam aktuale ankaŭ ne ekzistas la vilaĝo de Valparaíso, ĝi estis najbara de Talaverilla kaj ties nomo ludis gravan rolon en la toponimio el Ekstremaduro en Hispanameriko.

Famas ĉar estis grava romia urbo, kelkaj el kies restaĵoj povis esti savitaj el la inundo sed aliaj restas subakve.

Kategorio:Geografio de Ekstremaduro
Encinacaida

**Encinacaida** (falita anzino) estas submunicipo administre kaj teritorie dependa el la municipo de Anchuras de la provinco de Ciudad Real, en la regiono de Kastilio-Manĉo, Hispanio. Ĝi apartenas al la natura komarko de La Jara en la Teroj de Talavera.

Encinacaida apenaŭ havas 10 loĝantojn, la majoritatoj emerituloj kaj kamparanoj. Ĝi apartenis ĝis 1833 al la antikva Teroj de Talavera.

Kategorio:Kastilio-Manĉo
Neĝoglitilo

**Neĝoglitilo** estas  ekde la 1-a de aprilo 1911 gvidebla rapida ligna glitilo por unu persono. Simile al la drezino de inventisto Karl Drais oni sidas kaj oni povas foriri ankaŭ en ebena neĝa vojo. Oni povas transporti varojn en portebla korbo. 

## Nomo 
La svisa germana dialekta nomo estas "velogemel", "velo" estas la svisa germana nomo por biciklo, la vorto *gemel* estas nomo por sledo en la berna supralanda dialekto de Grindelwald. 

## Patento 
Laŭ la svisa patento de 1-a aprilo 1911 de lignaĵisto  Christian Bühlmann (n. 5-an de aŭgusto 1872 en Beatenberg. Svisujo; m. 19-an de majo  1953) oni skribas pri **unu ŝpuro, gvidebla sporta sledo**.

## Konkurso 
Oni faras jare konkursojn en Grindelwald en  Svisujo.

## Eksteraj ligiloj 
*oficiala paĝo bildoj, en germana kaj angla lingvo

Kategorio: Sporto
Gamonal

**Gamonal** estas submunicipo apartenanta al la municipo de Talavera de la Reina, en la provinco de Toledo (Kastilio-Manĉo, Hispanio). Gamonal estas agnoskata jure kiel EATIM (Ento de Teritoria Nivelo Malsupra al Municipo).

## Geografio kaj Demografio 
Estas situanta nordokcidente de la provinco de Toledo, en la okcidenta deklivaro de la Sierra de San Vicente, proksime de la Sierra de Gredos, el kiu oni vidas belan pejzaĝon. Ĝi troviĝas je 11 km de la urba kerno de Talavera de la Reina, je 90 km de Toledo, je 130 km de Madrido, je 105 km de la urbo Ávila, je 20 km de ties provinco kaj je 45 km de Ekstremaduro.

Ĝi havas ĉirkaŭ 1.000 loĝantojn kaj en ties teritorio estas situanta la industria zono *Polígono Industrial de Torrehierro*, unu el la ĉefaj industriaj zonoj de la provinco.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Municipoj de Toledo
Ruĝa akacio

La **ruĝa akacio** (), estas arbo el la genro akacio de la familio de la fabacoj kiu estas indiĝena en grandaj partoj de Afriko.

## Priskribo 
eta|220ra|maldekstra|Foliaro de ruĝa akacio.
[eta|220ra|maldekstra|[Arboŝelo de ruĝa akacio.]]
La ruĝa akacio estas 6–10 m alta arbo kun pale verdeca aŭ ruĝeca ŝelo. Ĉe la bazo de la 3–10 cm longaj plumecaj folioj troviĝas du rektaj, hele grizaj dornoj, kreskantaj ĝis longeco de 7–20 cm. La floroj estas aranĝitaj kiel rondajn brilajn aretojn kun diametro de proksimume 1,5 cm.

Ĉe *Acacia seyal* var. *fistula*, kiu estas pli komuna sur dens-argilaj grundoj, iuj el la dornoj estas ŝvelitaj kaj gastigas simbiozajn formikojn .

## Disvastiĝo 
Tiu palearktisa kaj afrotropisa specio havas arealon ekde Egiptujo ĝis Kenjo kaj okcidenta Senegalo. En Saharo, ĝi ofte vegetas en humidaj valoj.

## Uzadoj 
### Araba gumo 
Ruĝa akacio, kune kun aliaj akacioj, estas grava fonto por araba gumo, natura polisaĥarido, kiu sekrecias el la damaĝitaj branĉoj kaj solidiĝas.

### Tanado 
Partoj de la arbo havas tanino-entenon de ĝis 18-20%. La ŝelo kaj guŝoj de *Acacia seyal* sensu lato var. *seyal* havas tanino-entenon de proksimume 20% .

### Ligno 
Ligno de la arbo laŭdire estis uzata en antikva Egiptujo por fari ĉerkojn kaj ankaŭ la Keston de Interligo.

### Medicina uzado 
#### Arboŝelo 
La ŝelo estas uzita por trakti disenterion kaj bakteriajn infektojn de la haŭto, kiel ekzemple lepro. La ŝelo ankaŭ estas utiligita kiel stimulilo 
* *Acacia seyal sensu lato* var. *seyal*

*Acacia seyal* okaze hibridiĝas kun *A. xanthophloea*.

## Vidu ankaŭ 
* Mirmekofito
* Nord-saharaj stepo kaj duonarbaroj

## Referencoj 
## Bibliografio 
*  Arbonnier, M. 2000 : Arbres, arbustes et lianes des zones seches d'Afrique de l'Ouest, *CIRAD*, Montpellier ISBN 2-87614-431-X

## Eksteraj ligiloj 
*  Ruĝa akacio ( *NCBI* ) de NCBI
*  Ruĝa akacio ( *ZipcodeZoo* )
*  Ruĝa akacio ( *GBIF* ) de GBIF
*  Ruĝa akacio ( *GRIN* ) de GRIN
*  Bildoj de ruĝa akacio.
*  Rolo de la akacioj en la kampara medio ( FAO )
*  Rearbarigo per akacioj ( *Ondernemers zonder Grenzen* )

Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Afrotropisa flaŭro
Kategorio:Flaŭro de Okcidenta Saharo
Kategorio:Arboj
Kategorio:Akacioj
Montoj de Toledo (komarko)

eta|dekstra|300px|Situo de la komarko Montoj de Toledo en la provinco de Toledo
**Montoj de Toledo** aŭ en la hispana origine **Montes de Toledo** estas komarko de Toledo, Hispanio. Ĝi etendiĝas sude de la provinco, lime parte kun Ciudad Real. Komenciĝas ĉe la montopasejo de Los Yébenes kaj finiĝas ĉe Hontanar, etende de oriento al okcidento ekde la komarko Toleda Manĉo al La Jara. Oni ne konfuzu kun la natura komarko pli etenda kaj samnoma Montoj de Toledo, kiu estas montara sistemo siavice komponita el diversaj montaroj (hispane *sierras*).

La vilaĝoj evitas la altaĵojn kaj situas sur la ebenaĵoj aŭ restas sur mezo de la deklivaro, kiel ĉe Los Yébenes. Kelkaj, kiaj Sonseca, Ajofrín aŭ Pulgar, estas ege malproksime de la montara zono, sed pro ties karakteroj, estas konsiderindaj kiel vilaĝoj aŭ urbetoj "montarecaj". Tiu komarko estas anomalio en la ĝenerale ebena konturo de la provinco kaj same okazas pri la flaŭro kaj al faŭno. De la mezaveraĝa alteco de Toledo, 600/700 msm, oni pasas krute al la izolaj altaĵoj de la pinto de Noez (1.035 msm) aŭ tiu de Layos (1.084 msm), sen kalkuli la plej altan parton de la propra montaro nome Castillejo (1.203 msm), en Los Yébenes. La plej alta pinto estas en Corral de Cantos (Hontanar) kun 1418 metroj de alteco.

En tiu komarko ekfluas la rivero Algodor kaj trafluas la rivero Torcón serĉe de la Taĵo, el kiu ili estas alfluantoj.

## Municipoj 
eta|250px|ruinoj de la visigota preĝejo de San Pedro de la Mata
eta|250px|Preĝejo de Los Yébenes.
[eta|dekstra|250px|[Rivero Algodor.]]

## Faŭno kaj flaŭro 
Tra valoj, krutejoj, deklivoj kaj makisoj abundas cervoj, aŭdeblaj dum la noktoj septembraj de pariĝado, kaŝiĝas aproj inter la anzinaretoj kaj estas ankaŭ linkoj kaj foinoj, putoroj, vulpoj, neĝmusteloj, ktp ĉe pejzaĝo de anzinoj, kverkoj, korkokverkoj, montokverkoj, cistoj kaj erikoj.

## Klimato 
La klimato de tiu komarko estas la ĝenerala de la provinco kaj eĉ de la regiono, nuance nur ĉar la pli alta situo okazigas descendon, kvankam ne troan, de la temperaturoj. Pro tio la neĝo estas pli ofta ankaŭ ol ĉe La Jara, La Sagra aŭ Toleda Manĉo, sed ankaŭ malmulte daŭrebla. La hegemoniaj ventoj estas sudorientaj; printempe kaj aŭtune ankaŭ el okcidento kaj vintre nordaj.

## Ĉasado kaj fiŝkaptado 
Se Toledo estas unu de la plej privilegiaj provincoj de Hispanio por ĉasado, kaj la Montoj de Toledo la komarko toleda de plej granda riĉo ĉasa, estas facile kompreni la ĝuon de ĉasistoj kiuj alvenas tien. Oni ĉasas cervojn, aprojn, leporojn, kuniklojn, perdrikojn, kaj ĉefe la ruĝkruran perdrikon. La loko plej elstara por ĉasado en la Montoj de Toledo estas sendube, la ĉasejo "Los Quintos de Mora".

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco de Toledo

Kategorio:Komarkoj de Toledo
Jahu

**Jahu** estus esperanta versio de fremdaj vortoj esperantigeblaj nome:
* Pri fikciaj animaloj de la libro *La vojaĝoj de Gulivero* vidu Jahuoj.
* Pri interreta serĉilo vidu Yahoo!.
Jahuoj

**Jahuoj** (, singulare **Yahoo**) estas fikciaj malagrablaj animaloj loĝantaj en fikcia lando de la libro *La vojaĝoj de Gulivero* de brita verkisto Jonathan Swift. Ili estas similaj al homoj, sed ne estas raciaj. Priskribate jahuojn la aŭtoro mokas malvirtojn de homoj.

Kontraste, aliaj loĝantoj de la lando estas raciaj ĉevaloj nomataj *houjhnhnmoj* kaj ne havantaj malvirtojn.

## Aspekto 
Jahuo aspektas, kiel homo (certe, sen vesto), sed nazo estas plata, buŝo estas granda, haŭto estas malpli tenera kaj pli vila, ol de homo. Ungoj de jahuoj estas longaj, ĉar jahuoj ne tondas ilin.

## Historio 
Iam jahuoj ne ekzistis en la lando. Ili komencis reproduktiĝi de unu paro aperinta en la lando nekonate de kie; probable, la paro estis homoj suferintaj ŝipkatastrofon, kaj iliaj posteuloj perdis racion.

Je frua stadio de la historio houjhnhnmoj decidas, ke jahuoj tro malutilas. Tial houjhnhnmoj organizis pelĉason kaj murdas ĉiujn maturajn jahuojn. Jahuidoj estis malsovaĝigitaj de houjhnhnmoj. De tiu tempo houjhnhnmoj komencis uzi jahuojn por portado ŝarĝojn.

En la jaro 1714 houjhnhnmoj en ilia kunveno diskutis problemon: ĉu oni devas ekstermi jahuojn. Iuj houjhnhnmoj konsideris, ke jahuoj devas esti ekstermitaj kaj por portado ŝarĝojn azenoj estas pli bonaj. Unu houjhnhnmo proponis ekstermi jahuojn ne per murdo, sed per kastrado. La aŭtoro ne skribas, kiu propono estis realigita.

## Konduto 
Jahuoj ofte interbatiĝas inter si pro variaj aĵoj aŭ eĉ sen vidata kialo. Ili ofte formanĝas tre pli multe da manĝon, ol estas necesa, kaj poste malplenigas stomakon per difinita radiko. Alia amata de jahuoj radiko influas al jahuoj kiel alkoholo. Analoge la aŭtoro priskribas aliajn specifojn de kondukto de jahuoj, analogajn al malvirtoj de homoj.

## Vidu ankaŭ 
* Lando de houjhnhnmoj
* Houjhnhnmoj
* Liliputo
* Yahoo!

## Fontoj 
* La vojaĝoj de Gulivero (kompleta teksto en la angla, Projekto Gutenbergo)
* La vojaĝoj de Gulivero (kompleta teksto en la rusa)

Kategorio:La vojaĝoj de Gulivero
Kategorio:Fikciaj specioj kaj rasoj
George Tweed

**George Ray TWEED** (n. la 2-an de julio, 1902 – m. la 16-an de januaro, 1989) estis radiofoniisto en la usona mararmeo antaŭ kaj dum la 2-a mondmilito. Li estis la ĉefradiofoniisto en Gvamo je la komenco de la milito, kaj jam 16 jarojn mararmeano. La japana militistaro ekbombis Gvamon la 8-an de decembro, 1941, kaj invadis du tagojn poste. Tweed kaj kvin aliaj soldatoj iris en la ĝangalon por kaŝi sin anstataŭ fariĝi militkaptitoj. La japanaj militistoj serĉadis la eskapintojn, kaj anoncis ke se ili ne kapitulacos ĝis la fino de 30 tagoj, oni senkapigos ilin post kapto. Neniuj kapitulacis, sed la japanoj kaptis (kaj ja senkapigis) triopon, kaj mortpafis la aliajn du. Tweed estis la sola, kiun oni ne kaptis. Ili ankaŭ mortigis gvamanojn, kiujn ili suspektis pri helpado al la kaŝitoj.

Tweed sukcesis kaŝi sin dum 31 monatoj, komence loĝante diversloke en la ĝangalo aŭ pasloĝante ĉe lokano Tommy Tanaka, poste dum 22 monatoj loĝante en kavo ĉe la supro de alta klifo ne facile alirebla. Lin helpis iu lokano, Antonio Artero, kiu alportadis manĝaĵojn ktp. Finfine, la 10-an de julio, 1944, nelonge antaŭ la komenciĝo de la Batalo de Gvamo, kiam li sukcesis signali al du usonaj militŝipoj. Lin forsavis boato de unu el la destrojeroj, USS McCall.

Pro sia heroeco, oni premiis lin je la Legio de Merito kaj rangaltigis. Post la milito li revenis kaj donis aŭtomobilon (donacitan de General Motors) al s-ro Artero pro la longdaŭra helpado. Li mortis en aŭtomobila akcidento en 1989, kaj estas enterigita en la tombejo Eagle Point National Cemetery en Oregono.

Lia historio estas mallonge rakontita en oficiala usona mararmea dokumentfilmo pri la Batalo de Gvamo, kaj pli detale en lia libro eldonita en 1945. Lia konduto dum kaj post la milito tamen estis polemika temo por multaj gvamanoj. Li estis la fokuso de la unua politika manifestacio en Gvamo, en 1946.; kaj alia perspektivo pri lia eskapo estas rakontita de William Manchester en sia libro *Goodbye, darkness* (p.&nbsp;280).. La filmo *No Man Is an Island*, aperinta en 1962, estas drama prezento pri lia historio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Info on Pacificworlds.com inkludas foton
* Findagrave.com (foto de tomboŝtono)

Kategorio:Usonanoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Usonaj militistoj
Kategorio:Gvamo
Codex Basilensis

La ***Kodekso Basilensis*** (Laŭ Gregory-Aland: **E** aŭ **07**; laŭ Soden: **ε 55**) estas manuskripto unciala greklingva kiu entenas la tekstojn de la kvar Evangelioj kanonaj. Ambaŭ partoj estiĝis en la 8-a jarcento.

## Priskribo 
Tiun kodekson konstituas 318 pergamenaj folioj de 23 x 16,5 cm, skribitaj kun unusola kolumno de 21 linioj.

La kodeksa teksto estas elstara tipo de teksta bizanca tipo. Kurt Aland ĝin ligis al la kategorio V de la manuskriptoj de la Nova Testamento.

La Kodekso estas konservita en la Universitato de Bazelo Biblioteko (A. N. III. 12) en Basel.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Annaclara Cataldi Palau, “A Little Known Manuscript of the Gospels in ‘Maiuscola biblica’: Basil. Gr A. N. III. 12”, Byzantion 74 (2004): 463-516.
*  

## Vidu ankaŭ 
* Uncialaj manuskriptoj de la Nova Testamento
* Sinaja Kodekso
* Aleksandria Kodekxo
* Historio de la teksto

## Eksteraj ligiloj 
* Robert Waltz, Codex Basilensis E (07): en *Encyclopedia of Textual Criticism*.

Kategorio:Manuskriptoj de la Nova Testamento