Mondumano

**Mondumano** aŭ **Sociemulo** estas persono, tipe virino el riĉa aŭ aristokrata deveno**,** kiu estas elstara en la alta socio.  Sociemulo ĝenerale pasigas signifan kvanton da tempo partoprenante diversajn modajn sociajn eventojn, anstataŭ havi tradician okupon aŭ laboron. 

La vorto *"societemulo"* (angle socialite) unue estas atestita en 1909 en gazeto el Tenesio. Ĝi estis popularigita de la revuo *Time* en la 1920-aj jaroj. 

Usonaj *sociemuloj* kutimis esti listigitaj en la *Socia Registro*. Ĉi tio estis listo de nomoj kaj adresoj de homoj, kiuj estis konsiderataj inter la plej socie signifaj familioj de la 19-a jarcento. En 1886, Louis Keller elpensis la ideon kombini ĉi tiujn listojn kaj vendi ilin. Antaŭ 1918, ekzistis 18 jaraj volumoj kovrantaj 26 urbojn.

## Historio 
Naskiĝintaj en korteganaj rondoj, kaj en antikva Romo ( Petronio ) kaj en la eŭropaj absolutaj monarkioj (la tiel nomataj *favoratoj*, *favoritoj* aŭ *validoj* ), la koncepto kaj modeloj, se ne la vorto, jam formiĝis en la 18-a kaj 19-a jarcentoj ( Beau Brummell ); la plej multaj el la unuaj *sociemuloj* estis edzinoj aŭ amantinoj de reĝoj aŭ nobeloj, kaj esti tia estis pli devo kaj rimedo de supervivo kaj konkurenco ol plezuro. Necesis elstari per io inter multaj aliaj korteganoj, kaj spriteco, beleco, famo, bongusto aŭ vestaĵoj tiel akiris fundamentan rolon en la serĉado de ĉarmo aŭ *ŝikeco*, kiu igis personon pli aprezata aŭ populara, kaj, tial, *modelo* de sukceso por aliaj per imitado aŭ modo. La dando aŭ la koketulino vizitadis la operon, aperiĝajn festenojn, festojn aŭ altklasajn salonojn, kie nobelinoj aŭ salonistinoj "ricevis" kaj disdonis siajn favorojn, promociante figurojn en la artoj, literaturo aŭ politiko, same kiel en reĝaj aŭ nobelaj kortegoj, kondiĉe de kondutetiko, kvankam la sociemulo nur elstaris kiel modelo de socia pozicio kaj ne strikte pro siaj internaj valoroj, kio estis mezurata per la nombro da aperoj en la tiel nomataj societaj eĥoj de gazetoj, poste en klaĉgazetoj kaj fine ankaŭ en televidprogramoj kaj revuoj.

Prezidentedzinoj funkciis kiel referencpunkto por nacia gusto kaj modo, kaj iliaj aspektoj diktis nediritajn normojn pri vestado; tio ankaŭ validis por famaj aktorinoj. Timemaj edzinoj ofte estis devigitaj ludi la rolon de prosperaj kaj simpatiaj gastigantinoj al homoj, kiuj eĉ malestimis ilin. Amantinoj aŭ *favoratoj* devis pagi kotizojn por konservi sian reputacion kaj uzis siajn sociajn kapablojn por akiri lokon en la kortego kaj konservi siajn amantojn.  

## Galerio de historie notindaj mondumaninoj 

Dosiero:Boucher_Marquise_de_Pompadour_1756_detail.jpg|Madame de Pompadour (1721–1764)
Dosiero:Madame_Recamier_-_Jacques_Louis_David.png|Madame Récamier (1777–1849)
Dosiero:Mariquita_Sánchez_1845.jpg|Mariquita Sánchez (1786–1868)
Dosiero:Caroline_Schermerhorn_Astor.jpg|Caroline Astor (1830–1908)
Dosiero:SarahBernhardt.png|Sarah Bernhardt (1844–1923)
Dosiero:Lillie_Langtry,_1875.gif|Lillie Langtry (1853–1929)
Dosiero:Margaret-Emma-Alice-Margot-Asquith-ne-Tennant-Countess-of-Oxford-and-Asquith.jpg|Margot Asquith (1864-1945)
Dosiero:Consuelo_Vanderbilt90.jpg|Consuelo Vanderbilt (1877–1964)
Dosiero:Alice_Roosevelt_by_Frances_Benjamin_Johnston_(cropped)_(cropped).jpg|Alice Roosevelt (1884–1980)
Dosiero:Vincenzo_Laviosa_-_Duke_and_Duchess_of_Windsor_-_Google_Art_Project_(cropped).jpg|Wallis Simpson (1896–1986)
Dosiero:Zelda_Fitzgerald_(1923_Portrait)_Retouched.jpg|Zelda Fitzgerald (1900–1948)
Dosiero:Barbara_Hutton_on_a_ship_(cropped).jpg|Barbara Hutton (1912–1979)
Dosiero:Stanley_Grafton_Mortimer_Jr._and_Barbara_Cushing_honeymoon_in_1940_(crop).jpg|Babe Paley (1915–1978)
Dosiero:Gloria_Vanderbilt_1959.JPG|Gloria Vanderbilt (1924–2019)
Dosiero:Marella_Agnelli_1950s.jpg|Marella Agnelli (1927–2019)
Dosiero:Silver_Pitcher_presented_to_White_House_(Portrait).jpg|Jacqueline Kennedy Onassis (1929–1994)
Dosiero:Prinses_Margaret_in_het_Amstel_Hotel_(Bestanddeelnr_917-7739).jpg|Princino Margaret (1930–2002)
Dosiero:Lee_Radziwill.jpg|Lee Radziwill (1933–2019)
Dosiero:Kathleenkennedy.webp|Kathleen Cavendish, Markizino Hartington (1920–1948)
Dosiero:Wedding_of_Talitha_Pol_(Rome,_1966)_(cropped).jpg|Talitha Getty (1940–1971)
Dosiero:Annabelle_Neilson_2016.jpg|Annabelle Neilson (1969–2018)
Dosiero:Paris_Hilton_et_Doug_Reinhardt_66ème_Festival_de_Venise_(Mostra)_2_(cropped).jpg|Paris Hilton (n. 1981) 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Elitismo
* Engrupo kaj ekstergrupo
* It-knabino
* Socia identecteorio
* supera klaso
* Jupio

Kategorio:Sociologia terminologio
Kategorio:Sociaj grupoj
Kategorio:Populara kulturo
Kategorio:Personeco
Kategorio:Metaforoj