Dagupan

**Dagupan,** -  - estas kvaraklasa urbego, ankaŭ komponenta urbo en Filipinoj, en insulo Luzono, en regiono Iloko, en provinco Pangasinano. La loknomo estis derivita de la loka vorto pandaragupan kun la signifo "renkontiĝloko", ĉar dum jarcentoj estis tie grava merkato. Dagupan havas 31 distriktojn. 
eta|maldekstre|Urbodomo de Dagupan
## Bazaj informoj 
* loĝantaro:  (2015) 
* horzono: UTC+8 (PST)
* poŝtkodoj: 2400   
* telefonkodo: +63 (0)75 
* Supermara alteco:  m
* Areo: 45 km²

## Geografio 
Dagupan situas en insulo Luzono laŭ golfo en rivera valo https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=16.06137976935473%2C120.3428447&z=9. Provinca ĉefurbo Lingayen troviĝas 11, Baguio 49, Cabanatuan 94, Kezonurbo 170, ĉefurbo Manilo 176, Puerto Princesa 722, Cebuurbo 746, Dabao 1152 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.
eta|Panoramo en Dagupan
eta|Vojo en Dagupan

## Historio 
Dum la 15-a jarcento en tiu teritorio reĝlando ekzistis. La areo - kiu nun estas konata Dagupan - estis kovrita per mangrovo kaj palmoj. La indiĝenoj vivis laŭ la marbordo kaj riverbordoj. La indiĝenoj nomis la areon Bacnotan, kiu poste estis integrigita al Lingayen 1583 jam dum la hispana kolonia erao. Dagupan mem estis fondita en 1590. La unua longdistanca fervojo en Filipinoj inter Manilo kaj Dagupan estis malfermita en 1892. Dominadon de Usono interrompis la mallonga japana okupo (1942-1945). La japanaj aviadiloj jam bombardis en Dagupan en 1941. La municipo aŭ sendependa komunumo estis kreita en 1947. La municipo atingis la internacian klasifikadon grandurbo en la 1980-aj jaroj. Intertempe en 1962 okazis serio de fortaj sismoj dum proksimume tri semajnoj, eĉ en 1990 denove estis sismo.

## Ekonomio 
Dagupan estas grava komerca kaj financa centro norde de Manilo, ankaŭ ekonomia centro de Pangasinano. La industria branĉo konsistas el produktadoj de motorveturiloj, la agrikultura ĉefe el fiŝkaptado.
eta|maldekstre|Baptista preĝejo en Dagupan
eta|maldekstre|Metodista preĝejo en Dagupan
## Religio kaj eduko 
La loĝantoj estas plejparte katolikoj, sed estas ekzemple baptistoj, metodistoj. Dagupan jam dum la hispana erao estis edukcentro. Nuntempe funkcias en la urbo universitatoj, kolegioj, liceo, seminario kaj akademio.

## Trafiko 
En Dagupan la fervojo fermis en la malfruaj 1980-aj jaroj. Voje la urbego estas atingebla laŭ la marborda ĉefvojo ambaŭflanke, krome kuras vojoj al interno de la insulo. Enurbe tricikloj, aŭtobusoj kaj busetoj trafikas.

## Klimato 
Dagupan situas en la ekvatora klimato kun efiko de musono. Jare pluvas po 2091 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo-novembro pli ofte. La averaĝa jara temperaturo estas  kaj varias inter 24-. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vidindaĵoj 
eta|Monumento en Dagupan
* diversaj preĝejoj
* monumento

## Ĝemelurboj 
*  Guadalajara, Meksiko (2012)
*  Ivata, Japanio (2013)
*  Milpitas, Usono (2014) 
*  Tanĝero, Maroko
*  Cabanatuan, Filipinoj

## Fontoj 
* WikiTrans
* oficiala paĝo 
* datenoj
* https://web.archive.org/web/20130102021710/http://www.dagupantourism.com/
* distriktoj kun mapo

Ancestral house in Dagupan, Pangasinan.jpg|Historia domo
BFAR-NIFTDC-Fisheries Academy.jpg|Akademio
8236Dagupan City Downtown District 57.jpg|Preĝejo
Lyceumjf002.JPG|Universitato
8307Dagupan City Downtown District 14.jpg|Merkato

Kategorio:Urboj de la Filipinoj