open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
José Onuchic

**José Onuchic** estas brazila fizikisto. Li naskiĝis la 17-an de januaro 1958 en San-Paŭlo, do nun estas -jaraĝa. Gradon de bakalaŭro li ricevis de la universitato de San-Paŭlo, kaj poste li doktoriĝis en 1987 en la Kalifornia Instituto de Teknologio en Pasadena (Kalifornio). Ekde 2020 li interalie estas membro de la Papa Akademio de la Sciencoj de la Vatikano.

## Eksteraj ligiloj 
* artikolo pri li en la usona bulteno *ournal of Physical Chemistry* la 7-an de septembro 2023 ()
* prezento de li en retejo de la Papa Akademio de la Sciencoj ()

Kategorio:Brazilaj fizikistoj
Reinhard Genzel

'''''' estas germana astronomo kaj astrofizikisto. Li naskiĝis la 24-an de marto 1952 en Bad Homburg, do nun estas -jaraĝa. En 2020 li honoriĝis per la Nobel-premio pri fiziko. Li estas membro interalie de la Nacia Akademio de la Sciencoj Leopoldina, kaj ekde 2020 aldone membras en la Papa Akademio de la Sciencoj de la Vatikano. 

## Eksteraj ligiloj 
* artikolo pri li en retejo de la instituto pri ekstertera fiziko de la Max-Planck-Societo ()
* vivtabelo de li en retejo de la Nacia Akademio de la Sciencoj Leopoldina ()
* artikolo pri li en retejo de la Fondaĵo Nobel kiu atribuas la Nobel-premiojn ()

Kategorio:Germanaj astronomoj
Kategorio:Germanaj astrofizikistoj
Maryanne Wolf

**Maryanne Wolf** estas usona psikologino kaj neŭrosciencisto, kiu edukiĝis precipe en la Universitato Harvard kaj la Nordokcidenta Universitato. Ŝi naskiĝis la 25-an de oktobro 1947 en South Bend en la subŝtato Indianio de Usono, do nun estas -jaraĝa. Ekde 2020 ŝi interalie estas membro de la Papa Akademio de la Sciencoj de la Vatikano.

Kategorio:Usonaj psikologoj
Maria T. Zuber

'''''' estas usona astronomo. Ŝi naskiĝis la 27-an de junio 1958 en Norristown, kantono Montgomeryy, Pensilvanio, do nun estas -jaraĝa. Maria T. Zuber precipe edukiĝis en la universitato de Pensilvanio kaj la universitato Brown, kie ŝi doktoriĝis en 1986. Ekde 2025 ŝi interalie estas membro de la Papa Akademio de la Sciencoj de la Vatikano.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj astronomoj
Jane Lubchenco

'''''' estas usona zoologo, ekologo, oceanografo, marbiologo kaj mediprotektulo. Ŝi naskiĝis la 4-an de decembro 1947 en Denvero, Koloradio, do nun estas -jaraĝa. Ekde 2019 ŝi interalie estas membro de la Papa Akademio de la Sciencoj de la Vatikano.

## Eksteraj ligiloj 
* prezento de ŝi en retejo de la Papa Akademio de la Sciencoj ()

Kategorio:Usonaj zoologoj
Kategorio:Usonaj ekologiistoj
Kategorio:Usonaj oceanografoj
Kategorio:Usonaj marbiologoj
Ewine van Dishoeck

**Ewine van Dishoeck** estas nederlanda astronomo, astrofizikisto kaj kemiisto. Ŝi naskiĝis la 13-an de junio 1955 en Leiden, do nun estas -jaraĝa. Ekde 2021 ŝi interalie estas membro de la Papa Akademio de la Sciencoj de la Vatikano.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Nederlandaj astronomoj
Kategorio:Nederlandaj astrofizikistoj
Kategorio:Nederlandaj kemiistoj
Sant'Antonino-Vaie (stacidomo)

'''Sant'Antonino-Vaie''' estas fervoja stacio situanta sur la linio de Frejus, priservanta la municipojn Sant'Antonino di Susa kaj Vaie.

centra|280ra|eta|Ponteto

## Vidu ankaŭ 
* Sant'Antonino di Susa
* Vaie

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Sant'Antonino di Susa
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Cecilia Tortajada

**Cecilia Tortajada** estas meksika media esploristino. Ŝi naskiĝis la 9-an de aŭgusto 1962 en Ixtlán del Río, federacia subŝtato Najarito (*Nayarit*) de Meksiko, do nun estas -jaraĝa. Gradon de bakalaŭro ŝi ricevis en la Nacia Aŭtonoma Universitato de Meksiko post 5 jaroj da studado en 1986, en 1994 ŝi magistriĝis ĉe la universitato de gubernio Kagaŭa en Japanio, en 1999 duafoje magistriĝis kaj en 2001 doktoriĝis ĉe la Reĝa Teknika Altlernejo en Stokholmo, Svedio, kaj en 2007 ankoraŭ triafoje magistriĝis en la Universitato de Zaragozo en Hispanio. Ekde aprilo 2014 ŝi instruas en la lernejo *Lee Kuan Yew* de publika politiko kadre de la Nacia Universitato de Singapuro kaj ekde januaro 2021 aldone en la universitato de Glasgovo. Interalie, ŝi ekde 2025 estas membro de la Papa Akademio de la Sciencoj de la Vatikano.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* en la retejo de la universitato de Glasgovo ()
* en retejo de la lernejo *Lee Kuan Yew* de publika politiko en la Nacia Universitato de Singapuro, vivtabelo tie ()
* prezento de ŝi en retejo de la Papa Akademio de la Sciencoj ()

Kategorio:Meksikaj sciencistoj
Wink Martindale

**Winston Conrad** aŭ «**Wink**» **MARTINDALE** (n. la 4-an de decembro 1933 – m. la 15-an de aprilo 2025) estis usona diskĵokeo, radioprezentisto, televida kvizprezentisto kaj produktoro. Li estis konsiderata kiel pop-ikono, konata pro sia afabla kaj gaja sinteno kaj pro sia potenca voĉo. 

Li famiĝis kiel prezentisto de variaj kvizprogramoj : *Gambit* de 1972 ĝis 1976 (kaj denove de 1980 ĝis 1981), *Tic-Tac-Dough* de 1978 ĝis 1985, *High Rollers* de 1987 ĝis 1988, kaj *Debt* de 1996 ĝis 1998. Li ankaŭ prezentis ''Wink's Vault'' per sia Youtube-kanalo, de 2014 ĝis sia morto en 2025.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* Wink Martindale ĉe imdb.com

Kategorio:Usonaj televidprezentistoj
Bruzolo (stacidomo)

**Bruzolo** estas fervoja stacio sur la linio de Frejus, priservanta la municipon Bruzolo.

[centra|280ra|eta|[TGV Milano-Parizo]]

## Vidu ankaŭ 
* Bruzolo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Bruzolo
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1915
Gyula Barla

**Gyula Barla** [djula], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Barla Gyula** estis hungara filologo, literaturhistoriisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Gyulaháza, li mortis  en Debrecen.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en Kisvárda en 1943, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato de Debrecen en 1950. Post la diplomo li instruis en gimnazioj en Debrecen ĝis 1973, poste li estis docento ĝis sia frua morto en la universitato. La ĉefa areo de lia esplorado estis la hungara periodo inter 1840-1849. Li ricevis 2 premiojn en 1965 kaj 1968.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A nyelvtani elemzés új útjairól.* (1963)
* *Arany politikai környezete az 1840-es évek első felében.* (1964)
* *A Gina-dalok problémáiról.* (1965)
* *A középiskolai nyelvi elemzésről.* (1966)
* *A középiskolai műelemzés problémáiról. A tartalom és a forma harmóniája.* (1969)
* *Kemény Zsigmond tanulóéveiből.* (1975)
* *Nyelvtan, stílus, iskola.* (postmorta kompilaĵo el liaj verkoj, 1979)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* aprezo hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj filologoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Grand Prix (videoludo)

***Grand Prix*** ( ***Granda Premio***) estas vetkura videoludo pri Formulo 1. Ĝi estis desegnita kaj programita de |David Crane por la ludkonzolo Atari 2600 kaj eldonita de Activision en 1982., ĉiuj kun malsama nivelo de malfacileco. La malfacileco estas taksita laŭ la longeco de la kurso, la nombro de kontraŭuloj kaj oleaj makuloj sur la trako, kaj fine la nombro de pasendaj pontoj.

La vetkuro estas montrata el supra perspektivo, kaj la ekrano rulumas de dekstre maldekstren. Movado de la stirilo maldekstren aplikas la bremsilon. La transmisiilo aŭdeble ŝanĝas dum la aŭto de la ludanto akcelas kaj malakcelas.

*Grand Prix* estas tempe limigita ludo, kaj la konkurencaj aŭtoj estas obstakloj plivole ol konkurantoj antaŭ la finlinio. La aŭto de la ludanto facile povas superi la aliajn, sed se ĝi kolizias kun unu, ĝia rapideco falas sub tiu de la trafita aŭto.

## Recenzo
Richard A. Edwards recenzis *Grand Prix* en la 54-a eldono de *The Space Gamer*. Edwards komentis, ke « *ĉion konsiderante, la grafikaĵoj kaj bezonata lerteco faras Grand Prix aĉetindan ludon* ».

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
**Grand Prix* ĉe MobyGames ()

Kategorio:Videoludoj aperintaj en 1982
Kategorio:Vetkuraj videoludoj
Kategorio:Videoludoj de Activision
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Atari 2600
Kategorio:Videoludoj pri Formulo 1
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Usono
Dolní Němčice

**Dolní Němčice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas proksimume 3,5&nbsp;km nordokcidente de Dačice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Dolní Němčice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 6,16&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1366.

## Loĝantaro 
## Personecoj
* František Skokan (1912–1950), ĉeĥoslovaka oficiro, generalmajoro in memoriam, ekzekutita fare de komunisma reĝimo, postmorte rehabilita

## Vidu ankaŭ 
* Horní Němčice

## Pluaj fotoj 

Dolní Němčice, zastávka.jpg|Dolní Němčice
Dolní Němčice.jpg|Dolní Němčice

Kategorio:Dačice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Feletto (stacidomo)

**Feletto** estas fervoja stacio situanta sur la fervojo Canavesana. Ĝi priservas la urbon Feletto, en la metropola urbo Torino.

Antaŭe administrita de Gruppo Torinese Trasporti (GTT), ekde la  ĝi estas administrata de Rete Ferroviaria Italiana (RFI).

## Vidu ankaŭ 
* Feletto

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Feletto
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Villanova d'Asti (stacidomo)

'''Villanova d'Asti''' estas fervoja stacio situanta sur la fervojo Torino-Genova, priservanta la urbon Villanova d'Asti kaj la apudan Riva presso Chieri.

La stacio fakte situas en la distrikto "Stazione" de la komunumo Villanova d'Asti, kiu estas proksimume 3&nbsp;km de la ĉefcentro.

## Bildgalerio 

Stazione di Villanova d'Asti 02.jpg|Stacio
Stazione di Villanova d'Asti 03.jpg|Ponto
Stazione di Villanova d'Asti 01.jpg|Kajoj kaj trakoj

## Vidu ankaŭ 
* Villanova d'Asti
* Riva presso Chieri

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Villanova d'Asti
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1849
Great Britain Ltd

***Great Britain Ltd*** (ankaŭ konata kiel ***GBLtd***) estas brita ekonomia simulada videoludo, origine publikigita en 1982 por BBC Micro kaj ZX Spectrum. La ludo estis verkita kaj eldonita de Simon W. Hessel.

La ludo proponas simplan registaran simuladon, permesante al la ludanto administri la britan ekonomion kaj partopreni en batoloj ĉiujn kvin jarojn. La ludanto rolas kiel estro de unu el la ĉefaj partioj, administrante variablojn kiel imposttarifojn kaj socialajn pagojn. Ĉiujare tio influas ĉefajn ekonomiajn indikilojn kiel inflacio kaj senlaboreco.

Tiuj ŝanĝoj ankaŭ influas la popularecon de la ludanto, igante pli facila aŭ pli malfacila venki en postaj balotoj. Post balota venko, la ludanto ricevas kvin pliajn jarojn por administri la ekonomion antaŭ ol nova baloto okazas.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
**Great Britain Ltd* ĉe MobyGames ()

Kategorio:Videoludoj aperintaj en 1982
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per BBC Micro kaj Acorn Electron
Kategorio:Ekonomiaj simuladaj videoludoj
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Britio
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per ZX Spectrum
Jeff Minter

**Jeff MINTER** (naskiĝis la 22-an de aprilo 1962) estas brita videoluda dezajnisto kaj programisto, kiu ofte uzis la kromnomon **Yak**. Li estas la fondinto de la programara firmao **Llamasoft** kaj kreis dekojn da ludoj dum sia kariero, kiu komenciĝis en 1981 kun ludoj por ZX80. La ludoj de Minter estas ĉefe agadaj, pafaj videoludoj. Ĝiaj titoloj aŭ enhavoj kutime evidentas lian ŝaton pri ruminantoj (lamoj, ŝafoj, kameloj, ktp.). Multaj el liaj programoj ankaŭ enhavas ian psikedelan elementon, kiel en kelkaj el liaj plej fruaj "lum-sinteziloj", inkluzive de *Trip-a-Tron*.

Verkoj de Minter inkluzivas la muzikan vidigilon *Neon* (2004), kiu estas integrita en la ludkonzolo Xbox 360, kaj la videoludojn *Gridrunner*, *Attack of the Mutant Camels*, *Tempest 2000* kaj *Polybius*.

## Referencoj 
Kategorio:Britaj programistoj
Hostkovice (Dačice)

**Hostkovice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas proksimume 3,5&nbsp;km okcidente de Dačice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Hostkovice situas en katastra teritorio **Hostkovice u Dolních Němčic** kun areo 3,83&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1399.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Dačice, Hostkovice, common.jpg|Domoj ĉe fiŝlago u rybníka
Dačice, Hostkovice, bell tower.jpg|Monumento, sonorilejo kaj kruco
Dačice, Hostkovice, house No 33.jpg|Domoj ĉe orienta fiŝlago
Dačice, Hostkovice, old fire house.jpg|Eksa fajroestingista armilejo

Kategorio:Dačice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Prapremiero

[eta|Direktoro parolanta al la rolantaro dum lasta provludo de [muzikalo *Neĝblankulino*]]**Prapremiero** (ankaŭ **Kostumprovo** aŭ ĝenerala provludo) estas la lasta provludo,  fine de serio da provludoj, antaŭ la premiero de teatraĵo, opero, opereto aŭ koncerto.

Dum ĝi, la prezentaĵo estas prezentita tute, komplete, kun la partopreno de la tuta rolantaro kaj aliaj roluloj (lumigistoj, sonilistoj, muzikistoj, ktp). En ĝenerala provludo en la teatro, la aktoroj aperas tute vestitaj (kostumoj, ŝminkoj, perukoj, ktp.), kaj uzas verajn teatrorekvizitojn. Por muzika prezentado, la ĝenerala provludo estas la lasta provludo antaŭ la prezentado, nome la premiero se temas pri turneo aŭ serio de prezentoj.

Dum la prapremiero ofte ĉeestas speciale invititaj spektantoj, kaj en multaj kazoj la teatra kritiko de la gazetoj estas verkita surbaze de prapremieroj.

Historie, gravas la dato de la prapremiero de famaj teatraĵoj.
Kategorio:Scena arto
Dačice I

**Dačice I** estas parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi ensumigas la plej malnovan kernon de la urbo inkluzive de kastelo kaj burgodomo kaj sportan areon norde de ĉi tie. Apartenas ĉi tien stratoj *Bratrská, Cukrovarnická, Göthova, Havlíčkovo nám., Krajířova, Křížovnická, Masarykova, Na Příkopech, Neulingerova, Palackého nám., Pivovarská, Soukenická, Školní, Vlašská, Vokáčovo nám.* En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Dačice I situas en katastra teritorio **Dačice** kun areo 12,9&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1183.

Dačice I estiĝis al la&nbsp;1-a de januaro 1980 kiel parto de urbo Dačice.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Dačice, Krajířova, tvrz (2013-07-24; 01).jpg|Burgodomo
Dačice, Krajířova 01.jpg|Strato Krajířova
Dačice, Palackého nám. (2013-07-24; 06).jpg|Placo Palackého náměstí
Dačice, Palackého náměstí 6.jpg|Placo Palackého náměstí
Dačice, Göthova, výhled z městské věže (2013-07-24; 01).jpg|Kastelo

Kategorio:Dačice
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Zeresenay Alemseged

'''''' estas etiopia antropologo, paleoantropologo, prahistoriisto kaj arkeologo. Li naskiĝis la 4-an de junio 1969 en Aksumo, do nun estas -jaraĝa. Post studoj en la Adis-Abeba Universitato, la universitato de Parizo 6 kaj la universitato de Montpeliero li nun vivas kaj esploras en San-Francisko. Ekde 2021 li interalie estas membro de la Papa Akademio de la Sciencoj de la Vatikano.

Kategorio:Etiopiaj sciencistoj
Kategorio:Etiopiaj arkeologoj
Guadalcanal Campaign

***Guadalcanal Campaign*** ( ***Gvadalkanala Kampanjo***) estas militsimulada videoludo de 1982, evoluigita de Gary Grigsby kaj eldonita de Strategic Simulations, Inc. (SSI).  Ĝi simulas la kampanjon de Salomonoj dum la Dua Mondmilito. En la komenco de 1982, dum telefonado al la helpservo de Strategic Simulations pri problemo ludante *Torpedo Fire*, li havis konversacion kun la estro de la kompanio, Joel Billings, kio kondukis al oferto eldoni *Guadalcanal Campaign*. Grigsby diris, ke li jam havis « *preskaŭ kompletan krudan funkciantan version* » kiam li parolis kun Billings.

Grigsby evoluigis la ludon nokte en sia libera tempo, dum li tage laboris ĉe la Usona departemento de defendo, *Guadalcanal Campaign* estis publikigita en 1982,

## Recenzo
*Guadalcanal Campaign* estis komerca sukceso. Laŭ Craig Ritchie de *Retro Gamer*, ĝi vendis ĉirkaŭ 3 500 ekzemplerojn, kion li nomis « *elstara faro por tiel malgranda merkato* ». Rich Sutton de *Video Games* nomis ĝin « *unu el la plej bonaj simuladoj disponeblaj por komencantoj kaj spertuloj egale* ».

## Influo
*Guadalcanal Campaign* estis citita de *Computer Gaming World*, *Electronic Games* kaj de la aŭtoro Rusel DeMaria kiel la unua « giganta militsimulada ludo » ( *monster wargame*) por komputiloj.

Laŭ *Retro Gamer*, ĝi « *starigis la normon por longa serio de premiitaj militsimulaj ludoj* ». Ĝi helpis establi kaj Grigsby kaj SSI en la ludindustrio. Grigsby mem fariĝis unu el la plej respektataj kontribuantoj en la ĝenro de komputilaj militsimuladoj. En 2001, li kunfondis la studion 2 by 3 Games kun Joel Billings de SSI kaj Keith Brors, kie ili plu kunlaboris pri militsimulaj ludoj kiel *War in the Pacific* kaj ''Gary Grigsby's World at War*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
**Guadalcanal Campaign'' ĉe MobyGames ()

Kategorio:Videoludoj aperintaj en 1982
Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Apple II
Kategorio:Militsimuladaj videoludoj
Kategorio:Kampanjo de Guadalcanal
Kategorio:Videoludoj okazantaj dum la Dua Mondmilito
Kategorio:Videoludoj de Strategic Simulations
Kategorio:Laŭvicaj strategiaj videoludoj
Kategorio:Videoludoj kreitaj en Usono
Vatikanologio

**Vatikanaj studoj** (Vatikanologio) estas profesia termino kreita komence de la dua duono de la 20-a jarcento, kiu en ĵurnalismo rilatas al raportado pri eventoj ene de la Katolika Eklezio de ĝia centro, Vatikano, sed ankaŭ al ĉiuj formoj de esplorĵurnalismo rilata al Vatikano, precipe la Vatikana Arkivo. La termino estis elpensita fare de jezuito Peter Hebblethwaite, lige kun lia raportado de la Dua Vatikana Koncilio kaj la pontifikado de Johano la 22-a. kaj Paŭlo la 6-a. Kune kun Hebblethwaite kiel la "patro" de vatikanaj studoj, Robert Blair Kaiser elstaris internacie kun sia raportado de la Parlamento por la prestiĝa magazino *Time*. 

La termino mem estis kreita surbaze de Kremlinologio. Hodiaŭ, Vatikanaj studoj iras preter la amplekso de ĵurnalismo kaj kiel tia estas reprezentitaj en politika scienco, religiaj studoj, arkivaj studoj, konspiraj studoj kaj similaj disciplinoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Papigebla

Kategorio:Vatikana socio
Kategorio:Politikaj studfakoj
Joel Billings

**Joel BILLINGS** estas usona videoluda dezajnisto kaj produktoro. Li estas la fondinto de la komputil-luda kompanio Strategic Simulations (SSI). Li ankaŭ oficiis kiel la prezidanto de la kompanio.

## Kariero 
Joel Billings volis kunlabori kun Avalon Hill por eldoni sian memdisvolvitan komputilan militludon *Computer Bismarck*, sed la firmao rifuzis lin, do li decidis fondi sian propran kompanion kaj eldoni la ludon mem. Billings fondis SSI en 1979, tuj post sia universitata diplomitiĝo, kun komenca investo de . La unua produkto estis *Computer Bismarck*, kiun li kunverkis. Dezajnita por la komputiloj TRS-80 kaj Apple II, ĝi estas konsiderata la unua komputila militludo iam eldonita. Ĝi vendiĝis je 7000 ekzempleroj, kio estis konsiderata sufiĉe sukcesa por tiu epoko. La kompanio estis elstara en la industrio de militludoj kaj komputilaj rolludoj dum pluraj jaroj.

En 1987 Billings akiris la rajtojn de la rolludo *Dungeons & Dragons* fare de TSR, Inc., kio kondukis al la kreo de la serio da ludoj Gold Box, unu el la plej sukcesaj videoludaj serioj de la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj.

Post jaro de financaj perdoj pro prokrastoj de sia nova ludmotoro  *Dark Sun*, Billings fine vendis la kompanion al Mindscape en 1994.

En 2001 Billings fondis novan videoludan kompanion nomatan 2 By 3 Games kun la iama SSI-programisto Gary Grigsby kaj Keith Brors.

En decembro 2013, Billings donacis plurajn videoludojn de SSI, kiel ekzemple *Computer Bismarck*, inkluzive de la fontkodo, cele al konservado .

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj programistoj
Kategorio:Dezajnistoj de videoludoj
Tova Ben-Cvi

**Tova Ben-Cvi** (, ankaŭ latinliterigata *Tova Ben Zvi*; n. en 1928 en Lodzo, m. la 16-an de septembro 2020 en Tel-Avivo) estis israela kantistino kaj pluvivanto de la Holokaŭsto.

## Vivo kaj kariero 
Tova Ben-Cvi naskiĝis en 1928 en Lodzo (, kie ŝi loĝis en la Lodza geto. Ŝia patro estis juda kantoro, Ĥazan. Post kiam la geto komencis esti malplenigita, ŝi estis sendita al la koncentrejo Auschwitz.

En 2009, *Świat Tovy* ("La mondo de Tova"), pola dokumentario pri ŝia vivo, estis publikigita. La tridekminutan filmon reĝisoris Michał Bukojemski. Tova Ben-Cvi ricevis la titolon *Człowiek Pojednania* ("Viro de Repaciĝo") de la Pola Konsilio de Kristanoj kaj Judoj.

Ŝi mortis la 16-an de septembro 2020.

## Aperis en Esperanto 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Israelaj kantistoj
Sovetologio

**Sovetologio** estas branĉo de politikologio esploranta Sovetunion.

Dum la Malvarma Milito, okcidentaj observantoj rilatis al provoj de okcidentaj spionservoj, fakĵurnalistoj aŭ aliaj ekspertoj identigi la totalismajn povstrukturojn en la gvidniveloj de Sovetunio kaj antaŭdiri iliajn decidojn kiel **Kremlin-astrologion**, **Kremlinologion**. La tasko estis pli komplikita pro la fakto ke sovetiaj arkivoj ne estis publike alireblaj ĝis la kolapso de Sovetunio.

Por tiamaj observantoj, la Centra Komitato de la KPSU, kiu kunvenis private en Kremlo kaj konservis siajn decidojn sekretaj, ŝajnis esti mistera centro de potenco. Ĉar prognozoj pri liaj decidoj estis malfacilaj kaj ofte eraraj, amaskomunikilraportoj uzis la mokan esprimon *Kremla astrologio*. Ĉar astrologio fascinas multajn homojn, sed ne estas empirie scienca kaj ofte malĝustas, tio estis esprimo de rezervoj pri tiuj antaŭdiroj.

Hodiaŭ, tiu esprimo estas foje utiligita kiel metaforo por antaŭdiri okazaĵojn en maldiafanaj politikaj gvidadcirkloj. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Vatikanologio

Kategorio:Rusistiko
Kategorio:Terminologio de la Malvarma milito
Kategorio:Ekstera politiko de Sovetunio
Kategorio:Politiko de Sovetunio
Kategorio:Politikaj studfakoj
Villafranca-Cantarana (stacidomo)

**Villafranca-Cantarana** estas fervoja stacio sur la fervojo Torino-Genova, priservanta la municipon Villafranca d'Asti kaj la proksiman municipon Cantarana. La stacidomo situas ĉe la limo kun Castellero, en la malnova urbo.

## Bildgalerio 

Stazione Villafranca-Cantarana 05.jpg|Stacio
Stazione Villafranca-Cantarana 06.jpg|Insula kajo
Stazione Villafranca-Cantarana 07.jpg|Kajoj kaj trakoj

## Vidu ankaŭ 
* Villafranca d'Asti
* Cantarana

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Villafranca d'Asti
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1849
Gary Grigsby

**Gary GRIGSBY** estas usona dezajnisto kaj programisto de militsimuladaj videoludoj. En 1997 li estis priskribita kiel "*unu el la fondintoj de komputilaj strategiaj militludoj*". *Computer Games Magazine* poste nomis lin "*institucio en sia niĉo de komputilaj ludoj, same kiel Sid Meier, Will Wright aŭ John Carmack en siaj respektivaj kampoj*".

Gary Grigsby aĉetis sian unuan komputilon TRS-80 en majo 1979 por verki militludojn, sed li ne sciis kiel kontakti la du tiam ekzistantajn eldonejojn de komputilaj militludoj, nome Strategic Simulations (SSI) kaj Avalon Hill. En februaro 1982 li telefonis al SSI por plendi pri cimo en *Torpedo Fire*. Dum la konversacio Joel Billings instigis Grigsby submeti siajn dezajnojn. En tiu jaro *Guadalcanal Campaign*, verkita en BASIC, fariĝis lia unua ludo por SSI, kaj ĝi estis nomumita por la premio "Plej Bona Aventurludo por Hejma Komputilo" okaze de la Origins Game Fair en 1983. Ĝis 1997 li kreis por SSI plurajn titolojn konsideratajn klasikaĵojn de la militluda ĝenro, inkluzive de *Kampfgruppe*, *USAAF*, *War in Russia* kaj la serio *Steel Panthers*. 

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj programistoj
Kategorio:Dezajnistoj de videoludoj
Borgone (stacidomo)

**Borgone** estas fervoja stacio situanta sur la linio de Frejus, priservanta la municipon Borgone Susa.

## Vidu ankaŭ 
* Borgone Susa

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Borgone Susa
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Hostkovice

Nomon **Hostkovice** havas pluraj setlejoj:

* Hostkovice (Dačice) – parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec
* Hostkovice (Třebětín) – parto de municipo Třebětín en distrikto Kutná Hora
* Hostkovice (Tršice) – parto de municipo Tršice en distrikto Olomouc
Dačice II

**Dačice II** estas parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas sudokcidente de la centro, el sudo kaj oriento ĝi estas ĉirkaŭfluata  de rivero Moravia Dijo. Ĝi ensumigas precipe malsanulejon kaj kastelparkon, troviĝas ĉi tie ankaŭ ekspozicio de ĝardena fervojo. Okcidente ĝi trafas ĝis Toužín.  En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Dačice II situas en katastra teritorio **Dačice** kun areo 12,9&nbsp;km².

## Historio 
Dačice II estis parto de Dačice en la jaroj 1850–1879. Denove ĝi fariĝis tiel en la jaroj&nbsp;letech 1890–1899 kaj duanfojon la 1-an de januaro 1980.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Dačice, Göthova, výhled z městské věže (2013-07-24; 07).jpg|Dačice II. el turo ĉe preĝejo de sankta Laŭrenco
Dačice, hospital, park.jpg|Malgranda parko ĉe malsanulejo
Dačice, Antonínská street B.jpg|Strato Antonínská ulice
Dačice, Antonínská street, chapel.jpg|Kapelo ĉe strato Antonínská

Kategorio:Dačice
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
San Benigno Canavese (stacidomo)

**San Benigno Canavese** estas fervoja stacio sur la fervojo Canavesana. Ĝi priservas la municipon San Benigno Canavese, en la metropola urbo Torino.

Antaŭe administrita de Gruppo Torinese Trasporti (GTT), ekde la  ĝi estas administrata de Rete Ferroviaria Italiana (RFI).

## Vidu ankaŭ 
* San Benigno Canavese

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:San Benigno Canavese
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Dačice IV

**Dačice IV** estas parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas okcidente de Dačice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . Ĝi ensumigas antaŭurbon okcidente de la centro, loĝdomaron Nivy kaj la nordokcidentan ĉirkaŭaĵon de la urbo kun kaskado de fiŝlagetoj. Sur la teritorio tio estas de supre *Malý křivý, Zámecký, Jarošovský, Horní Trubní, Dolní Trubní, Vondra, Rybářský velký kaj malý, Indián, Vražda, Peráček* kaj *Sládek* (lasta *Dalbergův* situas jam en la kastelparko en parto Dačice II). Laŭlonge laŭ la suda limo troviĝas naturmemorindaĵo Toužínské stráně.

Stratoj: *Červenkova, Hradecká, Krátká, Na Jordánku, Na Peráčku, Na Sádkách, Na Výsluní, Nivy, Pantočkova, Příčná, Příhodova, Strachovského, Toužínská, V&nbsp;Lukách*. 

Dačice IV situas en katastra teritorio **Dačice** kun areo 12,9&nbsp;km².

## Historio 
Dačice IV estis parto de Dačice en la jaroj 1850–1879. Denove ĝi fariĝis tiel en la jaroj&nbsp;letech 1890–1899 kaj duanfojon la 1-an de januaro 1980.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Městská knihovna Dačice 1.jpg|Urba biblioteko
Dačice, Peráček pond.jpg|Fiŝlago Peráček
Dačice, Pantočkova street.jpg|Strato Pantočkova ulice

Kategorio:Dačice
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Dačice V

**Dačice V** estas parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas nordokcidente de Dačice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . La tuta parto troviĝas sur la dekstra bordo de rivero Moravia Dijo, ĝi ensumigas precipe la antaŭurbon nordokcidente kaj norde de la centro. Ĝi konsisto estas ankaŭ aŭtobusa stacidomo, okcidente akvoparko kaj sur la norda fino naturmemorindaĵo Dubová stráň.

Stratoj: *třída 9. května, Antonína Dvořáka, Bezručova, Boženy Němcové, Červený vrch, Dělnická, Dlouhá, Husova, Jiráskova, Jižní, Karla Čapka, Komenského, Máchova, Mládežnická, Nádražní, Na Vyhlídce, Otokara Březiny, Polní, nám. Republiky, Severní, Sokolská, Tyršova, Učňovská, U Stadionu, Větrná, Vyderská*.

Dačice V situas en katastra teritorio **Dačice** kun areo 12,9&nbsp;km².

## Historio 
Dačice V estiĝis al la 1-a de januaro 1980 kiel parto de urbo Dačice.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Dačice, výhled z věže, sever.jpg|Parto de Dačice V el la urba turo
Dačice, house No 303.jpg|Domo n-ro. 303 ĉe avenuo 9.&nbsp;května
Dačice, Titanik.jpg |Vendejo Titanik
Dačice, Bezručova street.jpg|Strato Bezručova ulice

Kategorio:Dačice
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
János P. Balázs

**János P. Balázs** [jAnoŝ pE balAĵ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **P. Balázs János** estis hungara lingvisto, instruisto. Lia konata filo estis Géza Balázs.

 naskiĝis  en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
Depost 1918 la familio Balázs vivis dum regado de Ĉeĥoslovakio en la tranomita urbo Bratislavo kiel parto de hungara minoritato.  maturiĝis en hungara gimnazio en sia naskiĝurbo en 1933, poste li akiris an diplomon en Universitato Komenio en Bratislavo en 1938. Post la diplomo li instruis en gimnazioj en Érsekújvár (1938–1946), Esztergom (1946–1948) kaj Budapeŝto (1948–1953), poste li laboris ĝis 1975 en akademia instituto. Li okupiĝis pri vortanalizoj kaj kodeksoj. Lia edzino naskis po 2 filojn kaj filinojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A Jókai-kódex latin eredetijének eddig ismeretlen fejezete.* (1956)
* *Eine slowakische Volksballade im literarischen Nachlass von Kazinczy.* (1959)
* *Szemere Pál, mint szóalkotó. – Szemere Pál, mint nyelvész.* (1961)
* *Beszédtechnikai ismeretek.* (1972)
* *Jókai-kódex. XIV–XV. század. A nyelvemlék betűhű olvasata és latin megfelelője.* (1981)
* *Szent Margit élete.* (redakto, 1990)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Ĉeĥoslovakiaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Hradišťko (Dačice)

**Hradišťko** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas proksimume 1,5&nbsp;km sude de Dačice. Ĝi situas sur la maldekstra deklivo en valo de rivero Moravia Dijo. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Hradišťko situas en katastra teritorio **Hradišťko u Dačic** kun areo 2,72&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1349.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Monumento de partizano Augustin Mrkva, falinta en nura fino de la dua mondmilito la 1-an de majo 1945, dum provo ataki germanan soldatan trajnon ĉe ponto trans Dijo ĉe Toužín.

## Pluaj fotoj 

Dačice, Hradišťko, rybník 01.jpg|Fiŝlago
Hradišťko, autobusová zastávka.jpg|Aŭtobusa haltejo
Hraditstko 4.JPG|Domo en Hradišťko
Hraditstko 2.JPG|Hradišťko, vilaĝplaco

Kategorio:Dačice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Malý Pěčín

**Malý Pěčín** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas proksimume 3,5&nbsp;km nordoriente de Dačice. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Kostelec u Jihlavy – Slavonice kun haltejo  Malý Pěčín. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Malý Pěčín** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,51&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1415.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kapelo de Virgulino Maria

## Pluaj fotoj 

Kříž před kaplí Panny Marie v Malém Pěčíně (Q94436925).jpg|Kruco antaŭ kapelo
Kříž jižně od Malého Pěčína (Q94435947).jpg|Kruco sude de Malý Pěčín
Kříž mezi Malým Pěčínem a Dačicemi (Q94435983) 01.jpg|Kruco inter Malý Pěčín kaj Dačice

Kategorio:Dačice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Velký Pěčín

**Velký Pěčín** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas proksimume 4,5&nbsp;km norde de Dačice. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Kostelec u Jihlavy – Slavonice kun haltejo  Velký Pěčín kaj ŝoseo II/406. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Velký Pěčín** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,43&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1356.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
Nordokcidente de la vilaĝo situas juda tombejo, establita en duono de la 17-a jarcento.

## Ĉirkaŭaĵo
* Černíč

## Pluaj fotoj 

Dačice, Velký Pěčín, train stop.jpg|Fervoja haltejo
Velký Pěčín, židovský hřbitov 08.jpg|Juda tombejo en Velký Pěčín okcidente de la vilaĝo
Dačice, Velký Pěčín, small common.jpg|Malgranda vilaĝplaco
Dačice, Velký Pěčín, Moravská Dyje.jpg|Ponto tra Moravia Dijo

Kategorio:Dačice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Prostřední Vydří

**Prostřední Vydří** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas proksimume 6&nbsp;km nordokcidente de Dačice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Prostřední Vydří** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,9&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1364.

## Loĝantaro 
## Ĉirkaŭaĵo
* Kostelní Vydří
* Zadní Vydří

## Pluaj fotoj 

Dačice, Prostřední Vydří, chapel.jpg|Kapelo sen enirejo
Dačice, Prostřední Vydří, sculpture.jpg|Skulptaĵo de lutro en vilaĝplaco
Dačice, Prostřední Vydří, house No 10.jpg|Riparita bieno n-ro 10
Dačice, Prostřední Vydří, old farm.jpg|Bieno malantaŭ la orienta fiŝlago

Kategorio:Dačice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Condove-Chiusa San Michele (stacidomo)

**Condove-Chiusa San Michele** estas fervoja stacio situanta sur la linio de Frejus, priservanta la municipojn Condove kaj Chiusa di San Michele. La konstruaĵo staras en la municipo Chiusa di San Michele, norde de la dutraka fervojo.

## Vidu ankaŭ 
* Chiusa di San Michele
* Condove

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Chiusa di San Michele
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Chlumec (Dačice)

**Chlumec** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas proksimume 4&nbsp;km sudoriente de Dačice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Chlumec situas en katastra teritorio **Chlumec u Dačic** kun areo 5,41&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1360.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo de sanktaj Cirilo kaj Metodo

## Pluaj fotoj 

Chlumec, kaple sv. Cyrila a Metoděje (3).jpg|Kapelo de sanktaj Cirilo kaj Metodo
Chlumec, náves.jpg|Vilaĝplaco
Chlumec, příjezd od Starého Hobzí.jpg|Alveturo de Staré Hobzí

Kategorio:Dačice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Sant'Ambrogio (stacidomo)

'''Sant'Ambrogio''' estas fervoja stacio sur la linio de Frejus, priservanta la municipon Sant'Ambrogio di Torino.

## Vidu ankaŭ 
* Sant'Ambrogio di Torino

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Sant'Ambrogio di Torino
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1863
Lipolec

**Lipolec** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas proksimume 5,5&nbsp;km okcidente de Dačice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Lipolec** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 10,65&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1390.

En la jaroj 1938 ĝis 1945 Lipolec estis sekve de fermo de Munkena interkonsento alligita al Nazia Germanio.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Ununava preĝejo de sankta Lamberto
* Konstruaĵo de baroka paroĥestrejo n-ro 5
* Ŝtona kruco el la jaro 1807
* Penta ŝtono kun hakita hakilo kaj kruco apud vojo al Markvarec

## Pluaj fotoj 

Dačice, Lipolec, presbytary and church.jpg|Paroĥestrejo kaj preĝejo
Smírčí kříž Lipolec.JPG|Penta kruco
Dačice, Lipolec, old school.jpg|Eksa lernejo
Dačice, Lipolec, road No 151.jpg|Ŝoseo de la II- klaso 151

Kategorio:Dačice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Setlejoj en Javořica montetaro
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Lipovka (Deštná)

**Lipovka** (ĝis la jaro 1948 *Štilfrýdov*, ) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Deštná en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas proksimume 3,5&nbsp;km nordokcidente de Deštná. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Lipovka** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,43&nbsp;km².

## Historio 
Lipovka estis fondita sub nomo Štilfrýdov en la jaro 1794 de barono Ignaz Stillfried.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Deštná , Lipovka, west part.jpg|Lipovka
Kaple v Lipovce (Q43388465).jpg|Kapelo
Deštná , Lipovka, chapel 2.jpg|Kapeleto sude de la vilaĝo

Kategorio:Deštná (distrikto Jindřichův Hradec)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Setlejoj en Montetaro Křemešník
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Lipovka

Nomo **Lipovka** povas esti:

* Lipovka (Deštná) – parto de urbo Deštná en distrikto Jindřichův Hradec
* Lipovka (Rychnov nad Kněžnou) – parto de urbo Rychnov nad Kněžnou en distrikto Rychnov nad Kněžnou
Jakob Guttmann

**Jakob Guttmann** (, n. la 22-an de aprilo 1845 en Beuthen, prusa Silezio; mortis la 29-an de septembro 1919 en Breslau) estis germana rabeno kaj religia filozofo.

Jakob Guttmann estis la filo de komercisto el Beuthen. En 1861 li eniris la Rabenan Seminarion en Breslau. Li tiam studis ĉe la universitato de Breslau kaj diplomiĝis en 1868 per doktora tezo pri la filozofio de Kartezio kaj Baruĥ Spinoza.

Guttmann estis edziĝinta al Beate, naskita Simonson (n. en 1858) el Kopenhago, kiu estis tre aktiva en la juda komunumo de Breslau. La komuna filo *Julius Guttmann* naskiĝis el tiu ĉi geedzeco.

Guttmann estis distrikta rabeno de 1874 ĝis 1892 en Hildesheim, 32 judaj komunumoj en la distrikto Hildesheim kaj la ĉirkaŭaĵo. Ekde 1892 li estis rabeno de la liberala juda komunumo en Breslau. En 1910 li estis elektita prezidanto de la Rabena Unio en Germanio. Ekde 1911, Guttmann estis prezidanto de la Societo por la Antaŭenigo de Juda Scienco.

Li ankaŭ faris aktivan akademian esploradon, specialiĝante pri la studo de la verkoj de mezepokaj judaj teologoj kaj filozofoj. Tiuj studoj inkludis Abraham ibn Daud respektive Abraham ben David, Saadia Gaon (Saadia ben Jozef Gaon, סעדיה בן יוסף גאון), Solomon ibn Gabirol respektive Avicebron, Majmonido kaj Isaac Abarbanel, same kiel verkojn pri la influo de mezepoka juda filozofio laŭ la opinioj de kristanaj filozofoj kiel ekzemple Tomaso de Akvino kaj Johano Duns Skoto.

Krome li aktivis en la *Humboldt-Verein für Volksbildung*, germane en traduko "Humboldt-asocio por popola klerigo", urba klergia asocio kun filioj en la tuta tiutempa Germana Regno kiu modele kunlaborigis katolikojn, protestantojn kaj judojn, kaj ekde 1909 en la tiam germanlingva urbego Breslau ankaŭ amplekse ofertis Esperanto-kursojn.

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj rabenoj
Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Germanaj filozofoj
Sebastián de Olmedo

**Sebastián de Olmedo** estis hispana kronikisto, samtempulo de la frua fazo de la Inkvizicio de Hispanio en la 15-a jarcento. Dokumentiĝis lia citaĵo pri Tomás de Torquemada, dominika monaĥo kaj unua Ĝenerala Inkvizitoro de Hispanio, kiu estis priskribita de li kiel "La martelo por herezuloj, la lumo de Hispanio, la savanto de sia lando, la honoro de sia ordeno". Ekzistas ĝenerala interkonsento inter la akademiuloj ke dum la permanenta ofico de Torquemada kiel Ĝenerala Inkvizitoro kaj ankoraŭ dum 32 jaroj post lia morto, proksimume 2 000 homoj estis bruligitaj pro procesigo per la Hispana Inkvizicio en tuta Hispanio inter 1480 kaj 1530, tio estas 40 personoj por jaro.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Tomás de Torquemada

Kategorio:Hispanoj
Kategorio:Kronikistoj
Kategorio:Hispana Inkvizicio
Ferdinand Rosenthal

**Ferdinand Rosenthal** (, n. la 10-an de novembro 1839 en Kaposvár, pliparte hungarlingva urbo en la Aŭstra imperio; mortis la 5-an de marto 1921 en Breslau, prusa Silezio) estis germana rabeno kaj verkisto.

Ferdinand Rosenthal, kiu devenis de rabena familio, studis ĉe diversaj Jeŝivoj kaj ĉe la universitatoj de Lepsiko (Leipzig) kaj Berlino, kie li doktoriĝis en 1866. Plej malfrue post la doktoriĝo en Berlino li estis cicitano de la reĝlando Prusio, ekde 1871 de la Germana Imperiestra Regno. En 1867 li fariĝis rabeno en Beuthen, prusa Silezio, kaj en 1887 en tiam germana urbego Breslau. Lia edzino Käthe Rosenthal estis inter kolegoj konata botanikistino kaj instruistino.

Kvankam oni ĝenerale kategoriigas lin ortodokse judisma rabeno, Rosenthal ankaŭ estis aktiva membro de la *Gesellschaft der Brüder* aŭ *Societo de Fratoj*, asocio de liberala kaj progresema reformisma judismo en Breslau. Krome li aktivis en la *Humboldt-Verein für Volksbildung*, germane en traduko "Humboldt-asocio por popola klerigo", urba klergia asocio kun filioj en la tuta tiutempa Germana Regno kiu modele kunlaborigis katolikojn, protestantojn kaj judojn, kaj ekde 1909 en la tiam germanlingva urbego Breslau ankaŭ amplekse ofertis Esperanto-kursojn.

Kategorio:Germanaj rabenoj
Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Ĝenerala inkvizitoro

eta|250ra|
La **Ĝenerala inkvizitoro** aŭ **Granda inkvizitoro** (latine ***Inquisitor generalis***) estis la plej alta oficiala aŭtoritato de la Hispana Inkvizicio. La unua kaj probable la plej fama estis Tomás de Torquemada, dominikana monaĥo, prioro de la konvento *Santa Cruz la Real* ("sankta kruco la reĝa") en Segovio, kiu oficis kiel ĝenerala inkvizitoro inter la jaroj 1483 kaj 1498. En Esperanto laŭ PIV li estas nomebla **Torkemado**, kaj la Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto de 2020 priskribas lin kiel "simbolo de fanatikeco kaj krueleco". Alia pli konata reprezentanto estis la tria ĝenerala inkvizitoro, Francisco Jiménez de Cisneros, kardinalo kaj ĉefepiskopo de Toledo, kiu funkciis kiel ĝenerala inkvizitoro inter la jaroj 1507 kaj 1517, sed sole en la reĝlando Kastilio (kontraste al la reĝlando Aragono).

## Referencoj 
Kategorio:Ĝeneralaj inkvizitoroj de Hispanio
La zamenhofa radikfarado

***La zamenhofa radikfarado*** estas broŝura Esperanto-libro verkita de André Cherpillod kaj eldonita de la aŭtoro mem en 1990 (ISBN 2-906134-11-2). La terminologia verko temas pri analizo kiel Zamenhof transskribis etnolingvajn fonemojn. La libro en la libroservo de UEA ne plu haveblas.

## Vidu ankaŭ 
* Konciza Etimologia Vortaro
* radiko

## Eksteraj ligiloj 
* en la katalogo de UEA (elĉerpiĝis)
* en la bibliografia datumbazo *WorldCat*

Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1990
Preĝejo Koro de Jesuo (Kápolnásnyék)

La **preĝejo Koro de Jesuo** estas romkatolika konstruaĵo en vilaĝo Kápolnásnyék (Hungario).

## Historio 
En tiu vilaĝo dum dominado de turkoj la loĝantoj akceptis la kalvinismon. En la sekva erao okazis la kontraŭreformacio, tamen ĉi tie ne konstruiĝis katolika didomo. Ĝis 1788 eklezie la katolikoj apartenis al Pázmánd, poste al Velence. Loke la katolika grupo fondiĝis en 1935, la paroĥo en 1949. Intertempe ankaŭ la kirko estis konstruita (1935-1938). Ambaŭ sonoriloj estis faritaj en 1949.  

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto. La fasado estas simetria, meze la granda arkado plene reliefas kun 3 aperturoj fasade kaj po 1 aperturoj flanke. Depost la arkado la kvarangula turo iomete reliefas. La enirejo troviĝas tra la turo. Super la arkado sur la turo estas triopa arka fenestro, pli supre granda kruco plene reliefas. Supra parto de la turo estas oklatera. La absido estas duonronda, apude sakristio aliĝas. Interne krom la ĉefaltaro estas alia altaro dediĉita al Maria. La plafono estas kasona.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* katolika leksikono

Herz-Jesu-Kirche, SW, R, 2021 Kápolnásnyék.jpg|Flanka parto
Herz-Jesu-Kirche, SO Teil, , 2021 Kápolnásnyék.jpg|Absido
Herz-Jesu-Kirche, Kirchenschiff, 2021 Kápolnásnyék.jpg|Interna parto
Herz-Jesu-Kirche, Kirchenschiff, Bänke, 2021 Kápolnásnyék.jpg|Galerio

Kapolnasnyék
Kapolnasnyék
Toužín

**Toužín** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas proksimume 1,5&nbsp;km sudokcidente de Dačice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . Ĝi situas sur la dekstra bordo de rivero Moravia Dijo en enfluejo de rojo Volfířovský potok. Tra la katastro de municipo trafluas Volfířovský potok, kiu ĉi tie enfluiĝas en Moravian Dijon. Toužín najbaras kun Dačice II.

Toužín situas en katastra teritorio **Dačice** kun areo 12,9&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1398.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Kříž v Toužíně (Q80456841) 01.jpg|Kruco
Soutok Volfířovského potoka a Moravské Dyje.jpg|Kunfluejo de rojo Volfířovský potok kaj Moravia Dijo

Kategorio:Dačice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jindřichův Hradec
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Dačice III

**Dačice III** estas parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec. Ĝi troviĝas sur la maldekstra bordo de rivero  Moravia Dijo, diference de la resto de la urbo. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

En Dačice III troviĝas monaĥejo de karmelitinoj (antaŭe franciskanoj), infanĝardeno, la plej granda maŝinindustria uzino en la ĉirkaŭaĵo, SOUzas – antaŭe mastruma lernejo kaj krom aliaj estadis ĉi tie ankaŭ pendumilo. Tra la teritorio kondukas ŝoseo II/151, II/407 kaj II/408, kaj fervojlinio Kostelec u Jihlavy – Slavonice. La okcidentan limon kreas Moravia Dijo, en kiun enfluiĝas en la teritorio rivereto Vápovka.

Dačice III situas en katastra teritorio **Dačice** kun areo 12,9&nbsp;km².

## Historio 
Dačice III estis parto de Dačice en la jaroj 1850–1879. Denove ĝi fariĝis tiel en la jaroj&nbsp;letech 1890–1899 kaj duanfojon la 1-an de januaro 1980.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Klášter Dačice 1.jpg|Monaĥejo
Dačice, pohled přes most, Masarykova.jpg|Vido trans ponto
Dačice, Vápovská street.jpg|Domoj en strato Vápovská ulice
Dačice, Kapetova street, sculptures.jpg|Lignaj statuoj ĉe strato Kapetova ulice, en la fono preĝejo de sankta Laŭrenco
Dačice, Strojírenská street.jpg|Maŝinindustria fabriko TRW-DAS ĉe strato&nbsp;Strojírenská ulice

Kategorio:Dačice
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
József Balassa (lingvisto)

**József Balassa** [jOĵef balaŝa], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Balassa József** estis hungara lingvisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto, framasono. Lia familia nomo estis *Weidinger* [vejdinger] ĝis 1881.

József Balassa naskiĝis  en Baja, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Balassa devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1881, poste li akiris filozofian (1885) kaj pedagogian (1886) diplomojn en Scienca Universitato de Budapeŝto. Post la dua diplomo li instruis ĝis 1919 en mezlernejoj de Székesfehérvár, Debrecen kaj Budapeŝto. Dum la Hungara Sovetrespubliko li instruis en la universitato, poste li ne rajtis instrui eĉ nenie. Ekde 1920 li redaktis lingvan revuon, dum li kontribuis. Dum la nazia erao li kaŝiĝis, dum li malsaniĝis kaj mortis jam depodt fino de la lokaj bataloj. Li havis edzinon, kiu naskis almenaŭ unufoje.

Li estis framasono ekde 1898, baldaŭ li estis eĉ grandmajstro.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A phonetika elemei* (1886)
* *A magyar nyelv* (1899)
* *Magyar fonetika* (1904)
* *A szabadkőművesség története* (1922)
* *Vázsonyi Vilmos beszédei és írásai. 1–2.* Sajtó alá rend. (kompilisto, 1927)
* *A magyar nyelv életrajza* (1937)
* *A magyar nyelv szótára I-II.* (1940)
* *A magyar nyelv könyve* (1943, ruse: 1951)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare kun bildo
* biografio hungare (legebla en la 4-a punkto)
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj judoj
William D. Phillips

''''* - je plena nomo *William Daniel Phillips'' - estas usona fizikisto. Li naskiĝis la 5-an de novembro 1948 en Wilkes-Barre, Pensilvanio, do nun estas -jaraĝa. En 1976 li doktoriĝis en la Masaĉuseca Instituto de Teknologio kaj en 1997 kune kun la kolegoj Steven Chu kaj Claude Cohen-Tannoudji honoriĝis per la Nobel-premio pri fiziko. Ekde 2004 li interalie estas membro de la Papa Akademio de la Sciencoj de la Vatikano.
eta|maldekstra|180ra|
## Eksteraj ligiloj 
* vivtabelo el la nacia instituto de normoj kaj teknologio, arkivigita jam en junio 2004 ()
* prezento de li en retejo de la Papa Akademio de la Sciencoj ()

Kategorio:usonaj fizikistoj