Friedrich Krupp

**Friedrich Krupp** (naskiĝinta la 17-an de julio 1787 en Essen; mortinta la 8-an de oktobro 1826 samurbe) estis germana industriisto. Li validas kiel fondinto de la gisŝtalfabriko Krupp kaj de la el tio evoluinta entrepreno Friedrich Krupp AG, kiun lia filo Alfred Krupp elkonstruos al la dumtempe plej granda industria entrepreno en Eŭropo kaj kiu en 1999 kunfandiĝis kun ŝtalproduktejo Thyssen al *ThyssenKrupp AG*.

## Familio kaj edukado 
[eta|Naskiĝdomo de Friedrich Krupp kaj lia filo [Alfred Krupp ĉe Flachsmarkt en la urbocentro de Essen, jen proks. 1850–1880]]
Friedrich Krupp, de li ĝis nun neniu bildaĵo pri li estas konata kvankam la rezultoj ankoraŭ restis neklaraj. Gravaj metalurgiaj procesoj ankoraŭ ne estis klarigeblaj. Krom tio pro financa malabundeco oni uzis malsamajn ercojn, kio rezultigis malsaman giskvaliton, kiun la klientoj kompreneble ne deziris. Je la fino Friedrich Krupp estis investinta sian tutan heredaĵon kaj krom tio akceptinta tro altajn ŝuldojn.

## Frua morto 
[eta|Tomboplatoj de Friedrich Krupp kaj sia edzino Therese sur la [Tombejo Bredeney]]
La firmao donis neniajn nomindajn profitojn. La altŝuldiĝinta fondinto de la gisŝtalfabriko pli kaj pli ne povis majstri sian duoblan ŝarĝigon kiel fabrikanto kaj samtempe kiel tenanto de diversaj oficoj kaj honoroficoj en la urbo Essen. Sekve de tio Friedrich Krupp grave malsaniĝis litoligite. En 1824 pro financaj kaŭzoj li devis transloĝiĝi en la inspektistodomon de sia fabriko. La klaskonvena domo ĉe *Flachsmarkt*, tuj apud la Marktkirche, en kiu loĝis la sespersona familio, transdoniĝis al la kreditoroj.

La 8-an de oktobro 1826 Friedrich Krupp mortis 39 jarojn aĝa pro pulma akvoŝvelo. Li estis entombigata sur la tiama protestanta tombejo de Essen, kiu nun estas surkonstruita. Lia tomboplato troviĝas nun sur la urba Tombejo Bredeney.

La entrepreno Krupp laborigis je la momento de lia morto ankoraŭ sep laboristojn. Vidvino Therese pludirektis, subtenate de sia plej aĝa, 14-jara filo Alfred kaj aliaj parencoj la entreprenon. Ŝi restis ĝis 1848 posedanto. Filo Alfred kondukis la entreprenon dum la postsekvaj jardekon al tutmonda prestiĝo. La sekvatempa firmaonomo Friedrich Krupp AG tamen ekzistis ankoraŭ ĝis la kunfandiĝo al ThyssenKrupp AG en la jaro 1999.

## Literaturo 
* Franz Maria Feldhaus: Krupp, Friedrich. En: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). vol. 55, Duncker & Humblot, Lepsiko 1910, p.&nbsp;537 s.
* Renate Köhne-Lindenlaub: Krupp, Friedrich. En: Neue Deutsche Biographie (NDB). vol. 13, Duncker & Humblot, Berlino 1982, ISBN 3-428-00194-X, p.&nbsp;129 s.
* Wilhelm Berdrow: *Friedrich Krupp, der Gründer der Gussstahlfabrik, in Briefen und Urkunden.* Herausgegeben im Auftrage der Friedr. Krupp AG. Baedecker, Essen (Ruhr) 1915.
* Ders.: *Friedrich Krupp (1787–1826).* In: Rheinisch-Westfälische Wirtschaftsbiographien, Band I. Aschendorff, Monastero 1931, pj. 20-37.
* Beyer, Burkhard: Vom Tiegelstahl zum Kruppstahl.Technik- und Unternehmensgeschichte der Gussstahlfabrik von Friedrich Krupp in der ersten Hälfte des 19. Jahrhunderts. Essen: Klartext Verlag 2007. ISBN 978-3-89861-506-8
* Frank Stenglein: Krupp - Höhen und Tiefen eines Unternehmens, Essen: Klartext Verlag 2011. ISBN 978-3-8375-0518-4 (paĝoj 15 ĝis 20)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Biografio de Friedrich Krupp ĉe ThyssenKrupp

## Referencoj 
Kategorio:Minindustriaj entreprenistoj
Kategorio:Entreprenistoj de Essen
Friedrich