open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Renton (Vaŝingtonio)

eta|Aerfoto de la suda parto de Lago Vaŝingtono
eta|Situo de Renton en Kantono King
**Renton** estas urbo en Kantono King, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi situas ĉe la suda ekstremaĵo de Lago Vaŝingtono. En 2010 ĝia loĝantaro nombris .

## Historio
Renton formale municipiĝis en 1901.

Kategorio:Kantono King (Vaŝingtonio)
Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Salomon Ettinger

**Salomon Ettinger** (ankaŭ *Salomo Ettinger* aŭ*Solomon Ettinger*; naskiĝis en 1803 en Varsovio; mortis en 1856 en Szadonow proksime de Zamość, kie li laboris kiel kuracisto, estis pionira jidlingva verkisto el tre renoma juda familio. Kvankam li ankaŭ parolis germane, li tenis sian vortprovizon de la jida lingvo libera de germanlingvismoj, kaj kreis la lingvan fundamenton por jida literaturo. Salomon Ettinger konsideratas "praavo" de la jida literaturo - kiel "avo" konsideratas Mendele Moicher Sforim).

## Vivo kaj verkaro 
Salomon Ettinger en frua infanaĝo iĝis orfo, kaj tiam edukiĝis fare de sia avo, la rabeno Mendl Ettinger, en Łęczyca. Jam en aĝo de 17 jaroj li edziĝis, komence la paro vivis en Zamość ĉe la patro de la edzino, kaj post ruino de la popatro translokiĝis al Odeso. Tie tamen Salomon Ettinger ne trovis laboron, sekve li studis medicinon en Lviv, kaj post sukcesas medicina finekzameno li revenis al Zamość, kie li multajn jarojn havis grandan kuracistan praktikejon kaj samtempe aktivis kiel verkisto.

Kategorio:Judaj verkistoj
Kategorio:Jidlingvaj verkistoj
Apollo Theater

eta|Apollo Theater en Harlemo
**Apollo Theater** ĉe la okcidenta 125 Strato n-ro 253 en la novjorka kvartalo Harlemo estas fama eventejo por preskaŭ ekskluzive nigrusona muziko (ĵazo, bluso, soŭlo, popularmuziko) en Usono.

Komence amuzejo por blankuloj, ĝi fariĝis dum la *harlema renesanco* antaŭ la Dua Mondmilito koncertejo, en kiu prezentis interalie Duke Ellington, Louis Armstrong, Count Basie, Ella Fitzgerald, Sarah Vaughan kaj Billie Holiday.

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo

Kategorio:Ĵazklubejoj
Kategorio:Ĵazo
Kategorio:Eventejoj
4916 Brumberg

'*4916 *Brumberg'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Baĥĉisaraja distrikto (Aŭtonoma Respubliko Krimeo, Ukrainio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa fizikisto Viktor Aleksandroviĉ Brumberg (cirile: *Виктор Александрович Брумберг'') de la Instituto pri teoria astronomio de Sankt-Peterburgo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Krimea astrofizika observatorio
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1970
Icĥok Lejbuŝ Perec

[eta|[Jakob Dinesohn kaj I. L. Perec, fone bildo de Mendele Moicher Sforim]]
**Icĥok Lejbuŝ PEREC** (), en tiutempa pola formo *Icchok Lejbusz Perec*, multaj pliaj nomaj variaĵoj: *Jizchak Leib Perez*, *Isaak Leib Perez*, *Jizchok Lejb Perez*, *Itzhok Lejb Perez*, *Isaak Leib Peretz* ktp.; pseŭdonimoj kiel felietonisto: *Luzifer*, *Lez*, *Ben Tamar*; naskiĝis la 18-an de majo 1852 kiel filo de bonstataj kaj renomaj judaj gepatroj de sefarda deveno en Zamość; mortis la 3-an de aprilo 1915 en Varsovio, estis verkisto precipe de literaturo en la jida lingvo. Li konsideriĝas esti inter la fondintoj de la moderna jida literaturo, kaj de juda literaturo entute.

## Verkaro 
Li literature verkis krom en la jida ankaŭ en la pola kaj hebrea lingvoj. La fruaj verkaĵoj estis inspiritaj de la jura emancipiĝo kaj klerigo, nomata Haskala. Post la malsukcesa rusia revolucio de 1905 li temigis en tre realismaj noveloj la problemojn de la judoj en orienta Eŭropo. En la verkaĵoj de la lastaj jaroj tiu rezignacia emocio iĝis malpli kaj malpli grava, kaj pligraviĝis simbolecaj dramoj, en kiuj la mistikismo havis gravan rolon.

### En Esperanto aperis 
* Internacia mondliteraturo Vol. 9. Ŝalom-Aleĥem, Perec - *Hebreaj Rakontoj* el la hebreaj originaloj trad. Jicĥak Muĉnik, 78 paĝoj, 1923.

* *Simioj*, Sennaciulo, novembro 1922, trad. Icek Jurysta
* *La porcelana knabineto*, Sennaciulo, aprilo 1923, trad. Icek Jurysta
* *La diamanto*, Literatura Mondo, februaro 1924, trad. Icek Jurysta
* *La eterna paco en Ie-lando*, Literatura Mondo, aprilo 1924, trad. Icek Jurysta
* *La pia kato*, Sennacieca Revuo, junio 1924, trad. Icek Jurysta
* *La kvarokula lanterno kaj la kvar hundetoj*, Literatura Mondo, novembro 1924, trad. Icek Jurysta
* *En marĉujo*, Heroldo de Esperanto, februaro 1928, trad. Icek Jurysta
* *Venus kaj Sulamit*, trad. Edward Wiesenfeld

## Vidu ankaŭ 
* Georges Perec, familia rilato, avantgarda franclingva verkisto

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* biografio kaj bildo en retejo de la Juda Agentejo favora al Israelo JAFI (angle)) 

Kategorio:Judaj verkistoj
Kategorio:Jidlingvaj verkistoj
4917 Yurilvovia

'*4917 *Yurilvovia'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 28-an de septembro 1973 (laŭ la *JPL Small-Body Database*, de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ) elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Krimeo, Ukrainio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa biologiisto kaj fitogeografo Jurij Aleksejeviĉ Lvov (cirile: *Юрий Алексеевич Львов'') (1932–1994), de la Universitato de Tomsk.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Malkovrita de Krimea astrofizika observatorio
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Los-Anĝelesa Filharmonia Orkestro

**Los-Anĝelesa Filharmonia Orkestro** estas simfoniorkestro loĝanta en Los-Anĝeleso, Usono. 

Ĝin fondis en 1919 William Andrews Clark; unua dirigento estis Walter Henry Rothwell. Jam dek unu tagojn post sia fondiĝo ĝi unuafoje koncertis en 1919. Inter multaj aliaj dirigentoj la plej fama estis Otto Klemperer (1933–1939)

Ekde 1964 ĝis 2003 la orkestro prezentis en la Pavilono Dorothy Chandler en la Muzikdomo de Los-Anĝeleso. En 2003 ĝi translokiĝis en la Koncerthalon Walt Disney. Dum la somera sezono la orkestro prezentas en Hollywood Bowl, natura amfiteatro. Ekde 2009 Gustavo Dudamel estas ĉefdirigento. 

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo

Kategorio:Orkestroj en Usono
Kategorio:Simfoniaj orkestroj
Tlapanaloya

**Tlapanaloya**, estas malgranda vilaĝo situa norde de Meksikurbo, en la ŝtato de Meksiko, kaj estas la ĉefurbo de Tequixquiac. La malnova nomo en naŭatla lingvo estas *Tetlapanaloya*. La vilaĝo estas dividita en kvin kvartalojn *ejidal* kiuj estas la jenaj:
* Kvartalo Noria
* Kvartalo Monte Alto
* Kvartalo Rinconada
* Kvartalo Centro
* Kolonio Ejidal Pajaritos.

Kategorio:Vilaĝoj de Meksiko
Kategorio:Tequixquiac
Krita eksponento

**Krita eksponento** estas parametro priskribanta ŝanĝojn de fizikaj kvantoj proksime de faztransiro. Mirinde, kritaj eksponentoj ne dependas de precizaj detaloj de la fizika sistemo, sed sole certaj universalaj propraĵoj: la dimensio, la nombro de gradoj de libereco, ktp. Teorie, oni povas kalkuli kritajn eksponentojn per iloj kiel la teorio de Landau, la renormuma grupo, ktp.

## Difinoj 
Supozu fizika sistemo havas faztransiron ĉe temperaturo T_0. Difinu la **reduktitan temperaturon**
:\tau=(T-T_0)/T_0.
Do \tau>0 estas la **senorda fazo**, \tau estas la **orda fazo**, kaj \tau=0 ĉe la faztransiro.

La **krita eksponento** k[f] de ia kvanto f(t) estas tie difinita ke
:f(t)\propto t^{-k[f]}
proksime de la faztransiro. Alivorte,
:k[f]=-\lim_{t\to0}\frac{\log|f(\tau)|}{\log|\tau|}.
Kelkfoje la dekstra kaj la maldekstra limesoj estas malsama; tiam oni difinas
:k_\pm[f]=-\lim_{t\to\pm0}\frac{\log|f(\tau)|}{\log|\tau|}.
Alivorte, k_+ priskribas la senordan fazon kaj f_- la ordan fazon. (Kelkaj aŭtoroj uzas f kaj f' anstataŭe.)

## Listo de gravaj kritaj eksponentoj 
La **parametro de ordo** estas parametro \Psi(\tau;J) kiu nulas ĉe kaj supre de la faztransiro kaj ne nulas sube. La **fontkampo** J estas ekstera parametro karakterizanta la sistemon: ekz., la premo (por la likvo-gaso transiro) aŭ la ekstera magneta kampo (por magneta transiro). La **impresiĝemo** \chi(\tau;J)  (angle *susceptibility*, france *susceptibilité*) estas difinita kiel
:\chi=\partial\Psi/\partial J.

* \alpha: tia ke C\propto\tau^{-\alpha}, kie C estas la specifa varmo.
* \beta: tia ke \Psi\propto\tau^\beta (por \tau).
* \gamma: tia ke \chi\propto\tau^{-\gamma}.
* \delta: tia ke J\propto\Psi^\delta ĉe la krita punkto \tau=0.

### Kritaj eksponentoj pri la korelacia funkcio 
La **korelacia longo** \xi estas karakteriza longo de la korelacia funkcio de kampo \phi(x) en la sistemo:
:\langle\phi(0)\phi(r)\rangle-\langle\phi\rangle^2\propto\frac1{r^{d-2+\eta}\exp(r/\xi)}.
La parametro \eta estas krita eksponento. Alia krita eksponento estas la krita eksponento \nu respondanta al la korelacia longo, k.e.,
:\xi\propto\tau^{-\nu}.

Kategorio:Fazaj ŝanĝoj
Randalls Island

eta|Fervojoponto, kiu ligas la insulon kun la firmtero
**Randalls Island** estas insulo en la East River antaŭ Novjorko , Usono ) kaj apartenas al la novjorka kvartalo Manhatano. Granda parto de la insulo estas publika parko kun sportejoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Historio de la insulo

Kategorio:Insuloj en Nordameriko
Kategorio:Insuloj en la Atlantiko
Kategorio:Manhatano
Filadelfia orkestro

eta|240px|Domo Kimmel en Philadelphia
La **Filadelfia Orkestro** estas simfoniorkestro el Pensilvanio en Usono kaj apartenas al la kvin plej gravaj usonaj orkestroj. En 1900 Fritz Scheel fondis ĝin kaj fariĝis ankaŭ ĝia dirigento.

## Aliaj dirigentoj 
* Karl Pohlig
* Leopold Stokowski.
* Eugene Ormandy
* Riccardo Muti
* Wolfgang Sawallisch
* Christoph Eschenbach
* Charles Dutoit

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo 

Kategorio:Orkestroj
Kategorio:Simfoniaj orkestroj
Englewood Cliffs

**Englewood Cliffs** estas urbo en la Kantono Bergen, Nov-Ĵerzejo, Usono. La popolnombrado el 2000 konstatis loĝantaron de 5.322 personoj. La urbo havas teritorion grandan je 8,8 km², el kiuj 5,4 km² estas tero kaj 3,3 km² (38,17 %) akvo.

Ekde 1959 Rudy Van Gelder entreprenas en la urbo unu el la plej famaj sonstudioj por ĵazaj sonregistadoj.

Kategorio:Geografio de Usono
Michael Tilson Thomas

**Michael Tilson Thomas** (naskiĝis la 21-an de decembro 1944 en Los-Anĝeleso, Kalifornio) estas usona dirigento. Ekde 1994 li estas ĉefdiriggento de la San-Franciska Simfoniorkestro.

Kategorio:Usonaj dirigentoj
Preĝejo Sankta Mikaelo (Babót)

**Preĝejo de Sankta Mikaelo** estas romkatolika konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Babót.

## Historio 
Historiistoj konjektas, ke dum regado de Stefano la 1-a (Hungario) en tiu vilaĝo kirko funkciis. Dokumento mencias ĝin, ke en la 17-a jarcento ĉi tie okazis entombigoj (do estis preĝejo). En 1610 luterana pastro aranĝis la mesojn. En 1667 pli nova baroka, romkatolika preĝejo estis konstruita, en 1911 la barokaĵoj estis forigitaj. Alia fonto informas, ke en 1847 incendio okazis, tial en la sekva jaro renovigo okazis. En 1854 la preĝejo havis 3 navojn. La orgeno estas aŭdebla de 1912.

## Konstruaĵo 
Antaŭ la preĝejo inter 2 krucoj kolono situas. La konstruaĵo havas unusolan kvadratan, sveltan turon. Skulptaĵoj pri la hungaraj sanktaj reĝoj kaj Sankta Mikaelo ornamas la ĉefaltaron. Sur la muroj diversaj freskoj estas videblaj. Ankaŭ la fenestraj bildoj estas menciindaj.

Kermeso okazas supozeble en la sekva dimanĉo de la 29-a de septembro.

## Fontoj 
* hungare
* hungare 
* hungare 

Babot
Babót
John Malachi

**John MALACHI** (naskiĝis la 6-an de septembro 1919 en Red Springs, Norda Karolino; mortis la 11-an de februaro 1987) estis usona ĵazpianisto kaj muzikaranĝisto.

## Kariero 
John Malachi estis sininstruinto kaj komencis sian muzikistan karieron en 1943/44 ĉe Trummy Young. En 1944/45 li apartenis al la *Billy Eckstine Bebop Orchestra*; En 1947 li denove muzikis ĉe Eckstine, por kiu li ankaŭ liveris muzikaranĝojn. Krome li muzikis ĉe Illinois Jacquet (1948), Louis Jordan (1951) kaj akompanis kantistojn kiel Pearl Bailey, Dinah Washington (1951), Sarah Vaughan, Al Hibbler (1955-58) kaj Joe Williams. En la 1960-aj jaroj li vojaĝis koncerte; la lastan duonon de sia vivo li pasigis en Vaŝingtono kiel liberprofesia muzikisto, ludis kun gastaj bandoj kaj muzikistoj. Krome li gvidis kursojn okazantajn en ĵazklubejoj kiel ''Jimmy MacPhail's Gold Room* aŭ *Bill Harris's Pig's Foot*.

## Diskoj 
* Sarah Vaughan: *1944-1946* Classics)
* Sarah Vaughan: *Perdido - Live at Birdland 1953* (Natasha, 1953)
* Sarah Vaughan: *Swingin’ Easy* (EmArCy, 1954)
* Kai Windiing und J. J. Johnson: *Kai and Jay and Bennie Green with Strings* OJC, 1952/54)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [Artikolo en *Washington Post'' de la 13-a de februaro 1987](http://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost/access/73796888.html?dids=73796888:73796888&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Feb+13%2C+1987&author=Richard+Harrington&pub=The+Washington+Post+(pre-1997+Fulltext)&desc=John+Malachi%2C+the+Professor+of+Jazz&pqatl=google) 

Kategorio:Usonaj ĵazpianistoj
Kategorio:Aranĝistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
4920 Gromov

'*4920 *Gromov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Krimeo, Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa soveta aviadisto kaj tespiloto Miĥail Miĥajloviĉ Gromov (cirile: *Михаил Михайлович Громов'', 1899–1985), heroo de Sovetunio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1978
Bennie Green

**Bennie GREEN** (naskiĝis la 16-an de aprilo 1923 en Ĉikago, Ilinojso; mortis la 23-an de marto 1977 en San-Diego, Kalifornio) estis usona ĵazmuzikisto (trombono).

## Kariero 
Green lernis trombonludon de Trummy Young kaj komencis en 1942 muziki en la bando de Earl Hines, kie lin baldaŭ Dizzy Gillespie kaj Charlie Parker konatigis kun bibopo kaj ĝiaj harmoniaj novigoj. Pli frue ol J. J. Johnson Green evoluis bibopan trombonadon, kiun li faris per fortika sono kaj natura svingo. Post la militservo en 1946 li revenis hejmen. Li laboris post dungiteco ĉe Gene Ammons en la orkestro de Charlie Ventura. Krom tio li muzikis kun Sonny Stitt, Babs Gonzales, Coleman Hawkins, Miles Davis (*Miles Davis and Horns*) kaj Sarah Vaughan.

Por unuaj sonregistrĵoj li kunmetis bandojn kun Eddie Lockjaw Davis kaj Art Blakey. En 1953 li muzikis kadre de la Ĵazkomponista Kurso kun John Lewis, Charles Mingus kaj J. J. Johnson, Kai Winding same kiel kun Willie Dennis kaj starigis per tio la fundamenton por la „kvartrombona“ sono. Krome li surdiskigis kun Frank Wess, Candido, Buck Clayton, Charlie Rouse, Johnny Griffin kaj aliaj. En 1961 aperis sub la titolo „Hornful of Soul“ sonregistraĵoj, antaŭ ol li retiriĝis el la muzikprofesio pro sankaŭzoj. Post 1968 li partoprenis plue la sonregistradon kaj prezentadon de la „Sakralaj Koncertoj“ de Duke Ellington (1968/69), muzikis tiam regule en hoteltrinkejoj en Lasvegaso, resurscenejiĝis tamen foje per koncertoj kun Sonny Rollins same kiel je la Newport Jazz Festival aŭ en 1976 kun Lionel Hampton.
[dekstra|eta|200px|[Ŝelakdisko de Bennie Green „Embraceable You“]]

## Diskoj 
* *Go Ahead and Blow!* (Ocium, 1948-54) Sonregistraĵoj kun la orkestro de Charlie Ventura, Coleman Hawkins, Eddie Lockjaw Davis, Budd Johnson, Big Nick Nicholas, Billy Root
* *Blows His Horn* (Prestige/OJC, 1955) kun Charlie Rouse, Paul Chambers, Osie Johnson
* *Walking Down* (Prestige/OJC, 1956) kun Eric Dixon
* *Bennie Green with Art Farmer* (Prestige/OJC, 1956) kun Addison Farmer, Philly Joe Jones
* ''The Swingin'est* (Collectables, 1960) kun Nat Adderley, Gene Ammons, Frank Foster
* *Glidin´ Along'' (Prestige/OJC, 1961) kun Johnny Griffin, Junior Mance, Paul Chambers

## Fonto 
* Martin Kunzler, Jazz-Lexikon, vol. 1. 2002. ISBN 3-499-16512-0, p.&nbsp;455.

Kategorio:Ĵaztrombonistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Oszkár Maleczky

**Oszkár MALECZKY** [oskAr malecki], hungare **Maleczky Oszkár** estis hungara operkantisto (baritono), altlerneja instruisto. Lia patro estis same operkantisto Vilmos Maleczky.

Oszkár Maleczky naskiĝis la  1894 en Budapeŝto - mortis la  1972 en Budapeŝto.

## Biografio 
Oszkár Maleczky frekventis muzikan akademion en Budapeŝto. Inter 1925–1927 li kantadis en la tiutempa Teatro Erkel, poste ĝis la emeritiĝo li apartenis al trupo de Budapeŝta Ŝtata Operejo. Inter 1931–1962 li edukis en la muzikakademio. Li ricevis premion Kossuth en 1957, en 1953 kaj 1966 ankaŭ aliajn premiojn. Li estis framasono http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz24/10.html.

## Lia repertuaro (elekto) 
* Ludwig van Beethoven: Fidelio – *Pizarro*
* Gaetano Donizetti: Don Pasquale — titolrolo
* Giacomo Puccini: Tosca – *Scarpia*; Gianni Schicchi – titolrolo
* Gioacchino Rossini: La barbiro de Sevilo — *Bartolo*
* Richard Wagner: Die Meistersinger von Nürnberg — *Beckmesser*
* Zoltán Kodály: *Háry János* (Johano Háry) — *Marci*

## Liaj disĉiploj (elekto) 
* Béla Turpinszky
* Endre Várhelyi

## Fontoj 
* hungare kun foto

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
István Fényi

**FÉNYI István** (fe:nji) estis hungara instruisto, poeto, tradukisto naskita en Kaplony la 10-an de januaro 1919 kaj mortinta en Carei la 26-an de novembro 1994.

## Kariero 
István Fényi diplomitiĝis en Kluĵo pri hungara -franca lingvoj kaj li instruis en Carei hungaran literaturon. Li estis kunlaboranto de revuoj Utunk kaj Igaz Szó.

## Volumoj 
* *Tavaszi szőlővessző*, 1966
* *A világ benépesítése*, Kolozsvár, 1971.

## Fonto 
* *Romániai magyar irodalmi lexikon*

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Béla Cselényi (poeto)

**CSELÉNYI Béla** (ĉele:nji) estas hungara poeto naskita en Kluĵo la 4-an de aprilo 1955. Li estas la filo de historiisto Béla Cselényi kaj frato de filmreĝisoro László Cselényi.

## Kariero 
Béla Cselényi debutis en 1973 en revuo Echinox; li iĝis kunlaboranto de porjunulara aldonaĵo Fellegvár de ĵurnalo Szabadság de Kluĵo. De 1987 li vivas en Hungario.

## Volumoj 
* *Barna madár*, Bukarest, Kriterion, 1979.
* *Fabula rasa*, Kolozsvár, Dácia, 1981.
* *Magánbélyeg*, Bukarest, Kriterion, 1983.
* *Üzennek a falmikulások*, Budapest, Holnap, 1990.
* *Évszakok gipszalkonyatban* Budapest, Íves Könyvek, 1995.
* *Madárbüntető*. Budapest, Palatinus, 1998.
* *Reményfaló*. Budapest, Nyomdacoop, 1999.
* *Satnya nyuszi, Budapest,Noran, 2004.

## Fonto 
* *Romániai magyar irodalmi lexikon''

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Béla Cselényi

**CSELÉNYI Béla** (ĉele:nji) estis hungara historiisto naskita en Marosvásárhely la 16-an de julio 1911 kaj mortinta en Budapeŝto la 23-an de decembro 1999. Li estis la patro de poeto Béla Cselényi kaj de filmreĝisoro László Cselényi.
## Kariero
Béla Cselényi diplomitiĝis pri historio en Kluĵo (1933), poste li instruis en katolikaj gimnazioj de Transilvanio. Post kvarjara militkaptiteco de decembro 1948 li instruis en Universitato Bolyai, resp. en UBB de Kluĵo. Li ekpublikigis de 1934 en la porjunulara revuo Jóbarát, de 1935 li fariĝis ĉefkunlaboranto de revuo Hitel. Lia ĉefa esplorkampo estis la mezepoka historio de Transilvanio, sed li verkis libron ankaŭ pri la vivo de matematikisto János Bolyai.

## Fonto
**Romániai magyar irodalmi lexikon*
Cselenyi, B.
Ági Mészáros

**Ági MÉSZÁROS** (mEsAroŝ], hungare **Mészáros Ági** estis hungara aktorino.
eta|Ági Mészáros en la 1930-aj jaroj
Ági Mészáros naskiĝis, kiel *Éberli Ágnes* la  1914 en Budapeŝto - mortis la  1989 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ági Mészáros komencis sian aktoran karieron frue en 1934 en Szeged, kie ŝi ricevis rolojn ĝis 1939. Poste ŝi aliĝis al Nacia Teatro (Budapeŝto), kie ŝi restis ĝis la emeritiĝo en 1983. Ŝi konsentis kun la revolucio en 1956, tial post falo de la revolucio ŝi estis ignorita. Ŝi ricevis premiojn Kossuth en 1949 kaj 1954, tiutempe ankaŭ aliajn premiojn (post la revolucio ŝi ricevis nenion).

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* 24 filmoj inter 1940-1976, ekzemple **Subplando da tero**, 1948; Dudek horoj (filmo), 1964
* 12 televiziaj filmoj inter 1962-1978
* diversaj teatraĵoj, ekzemple Molière: Tartufo - *Dorine*; Gyula Illyés: György Dózsa - *Anna*

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare kun foto

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Teksta fonto

**Teksta fonto** estas teksto (kutime skribita sed kelkfoje voĉa) el kiu eblas eltiri informojn aŭ ideojn. 

En la Historiografio, oni kutime distingas tri precipajn tekstajn fontojn:

* *Primaraj fontoj* – skribaĵaj fontoj, propramane estigintaj en la sama historia periodo iniciate de uloj ĉeestaj la eventojn. Kelkaj ekzemploj inkluzivas taglibrojn, korespondaĵojn, kaj Ĵurnaloln, Dum la tekstaj primaraj fontoj estas ĝenerale konsideritaj produktitajn samtempe kun la eventoj priskribitaj; iuj fakuloj enirigas en tiun kategorion rememoraĵojn aŭ tekstojn alvivigitajn post la estiĝo de la eventoj. Tiuj, tamen, laŭvere, ĉiukaze havas malpli da historia valoro pro la sintrompo de la memoro aŭ deziro “reskribi” la historion. La primaraj tekstaj fontoj ne estas necese nur tekstaj: la arkeologiaj referencoj (vazaro, moneroj, ruinaĵoj ktp) samvaloras kaj egaliĝas al la primaraj fontoj. La kristanaj Evangelioj, ekzemple, estas juĝataj kelkeloke primaraj, kelkeloke sekundaraj
* *Sekundaraj fontoj* – historiaj tekstoj bazitaj sur primaraj, aŭ sekundaraj, fontoj, Ekzemple, libro pri historio bazita sur taglibro aŭ sur ĵurnalaj artikoloj.
* *Terciaraj fontoj* – tekstoj bazitaj sur fontoj primajaj kaj sekundaraj. Ili estas utiligitaj por prezenti informojn aŭ por kompletigi la informan kadron sen tamen pretendo pri originaleco. Ekzemploj komunaj estas Enciklopedioj kaj traktadoj, biografioj, hagiografioj, sinoktikoj (kaj ankaŭ la diversaj vikioj).

Rilate enciklopediojn, iuj el ili estas konsiderataj almenaŭ sekundarai fontoj.

La primaraj fontoj estas siavice plue dividitaj laŭ du kategorioj:

* *Fontoj volaj* – fontoj kreitaj laŭcele transdoni al la posteuloj la karakterojn de iu kulturo, de rito, de popolo ktp. 

* *Fontoj nevolaj* – fontoj konstituitaj per la tuta materialo konservita kaj kapablaj alestigi atestaĵon, ofte indican kaj nekompletan, pri epoko, popolo, kutimoj, tradicioj ktp.

## Pluaj precizigoj 
Kiel la fontoj primarai, sekundaraj kaj terciaraj. ankaŭ la fontoj volaj kaj nevolaj estas kribrataj per juĝo de aŭtentikeco kaj fidindeco. En la juĝado de aŭtentikeco de la teksta fonto oni disponas, krom pri elementoj de scienca naturo kiel la sciencaj analizoj por datigi la dokumenton, ankaŭ pri taksaj sistemoj alitipaj kiuj povas implici la helpon de diversaj disciplinoj (grafologio, lingvistiko, ktp). La taksado pri fidindeco estas, male, efektivigita juĝante la aŭtoron de la fonto (tial kvazaŭ sur ekribaj dokumentoj) kaj lian supozeblan kaj eblan emon polucii la faktojn priskribitajn 

## Vidu ankaŭ 
* Kristanaj fontoj
* Fontoj de la Biblio
* Studo pri la historiaj fontoj

## Bibliografio 
* http://it.wikipedia.org/wiki/Storiografia#Bibliografia Subvoĉo: *Bibliografia*
* http://en.wikipedia.org/wiki/Historiography Subvoĉo: *Approaches to history*

## Eksteraj ligiloj 
* **Wikisource**, la libera biblioteko – estas la projekto Wikimedia kiu kolektas, registras kaj listigas tekstajn fontojn.
* http://www.lib.umd.edu/guides/primary-sources.html  Anglalingva priskribo pri la historiaj fontoj

Kategorio:Historiografio
Kategorio:Historio
Historia urboparto de Florenco

La **Historia urboparto de Florenco** estas la kvartalo 1 de la urbo, rekonata kiel Monda heredaĵo de Unesko ekde 1982. La historia centro de Florenco, inkluzive de la interno de la  mezepokaj muregoj, ĝi enhavas la plejparton de la kulturaĵoj de la urbo. Ĝiaj limoj estas la muregoj de la 14-a jarcento, konstruitaj danke al la komerca kaj ekonomia potenco de la urbo en tiu epoko.
 
Ĝia religia centro estas la Placo de la Katedralo kun la katedralo Sankta Maria de la Floroj, el kiu elstaras la kupolo ellaborita de Brunelleschi, la tiuepoke plejgranda. Proksime de la katedralo troviĝas la Museo dell'Opera del Duomo.
    
La historia centro de Florenco tute videblas el la ĉirkaŭaj montetoj, precipe el la Forte Belvedere, la Piazzale Michelangelo kreita en 1860 kun la romanika baziliko Sankta Miniato al Monte.
 

Kategorio:Geografio de Florenco
Lipsheim

**Lipsheim** estas komunumo de la kunurba komunumo de Strasburgo (CUS). Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin kaj en la regiono Grand Est.

## Historio 
La unua skriba mencio de la vilaĝo datiĝas de 823 kiel Lintpolsheim aŭ Lupotesheim. En la jaro 1257, la vilaĝo ricevis rajton de komunumo. La kirko datiĝas de 1830, ĝia sonorilturo estas pli malnova.

## Geografio 
Tie oni fabrikas kuirejajn maŝinojn, kaj kultivas rapon.

## Demografio 
eta|maldekstra|Katolika kirko Saint Pancrace
eta|maldekstra|Detalo de domo

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj 2004, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 1 voĉdonon (0,13 %), okaze de la eŭropaj balotoj 2009, same 1 voĉdonon (0,12 %) kaj okaze de la eŭropaj balotoj 2014, denove 1 voĉdonon (0,11 %).

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Bas-Rhin
* Fegersheim - Lipsheim (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Bas-Rhin
Kategorio:Komunumoj de la Eŭrometropolo Strasburgo
4982 Bartini

'*4982 *Bartini'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Krimeo (nun *de fakto* en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala inĝeniero Roberto Oros di Bartini, (1897–1974) kiu karieris en Sovetunio sub la nomo de *Robert Ludvigoviĉ Bartini''. Li malvolvis pluraj modeloj de aviadiloj kaj faris esplorojn pri aerodinamiko, teoria fiziko kaj kosmologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Ariana baptisterio

La **Ariana baptisterio** () en Raveno (Italio) estas la plej antikva el la ok strukturoj de Raveno, deklaritaj Monda heredaĵo de Unesko en 1996.
Ĝi estis starigita de la ostrogota reĝo Teodoriko la Granda inter fino de la 5a kaj komenco de la 6a jarcentoj. Ĝi estas samtempa kun la Baziliko Sankta Apolinaro la Nova.

Oni nomas ĝin *Ariana* por distingi ĝin de la *Ortodoksa baptisterio*. La du konstruaĵoj, kun la sama funkcio, apartenis al la du malsamaj kristanaj komunumoj kiuj kunvivis iame en Raveno. Ĉi baptisterio apartenis al la sekvantoj de arianismo.

En 565, post la kondamno de la ariana doktrino, tiu malgranda strukturo el okflanka briko estis konvertita en katolika oratorio kun la nomo Sankta Maria.

Kategorio:Bizanca arkitekturo
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Italio
Kategorio:Baptisterioj
Talas-Alatoo

**Talas-Alatoo** (de la kirgiza vorto Ала-Тоо = *bunta montaro*, plennome Талас Ала-Тоосу [Talas Ala-Toosu], en iuj lingvoj ankaŭ nomata *Talas-Alatau* - laŭ la kazaĥa noma variaĵo *Талас Алатауы* [Talas Alatauij]) estas alta montaro en la ŝtatoj Kirgizio, Kazaĥio kaj Uzbekio de Centra Azio. Plej alta punkto de la montaro estas la monto *Gora Manas*, 4488 metrojn super la marnivelo.

La montaro konsideratas parto de la montaro Tjanŝano, kaj konsistigas ties plej okcidentan parton. Plejparte ĝi situas en Kirgizio. La montaro etendiĝas en la nordokcidento de la ŝtato sude de la kirgizia urbo kaj la samnoma rivero *Talas* kaj oriente de la kazaĥia urbo *Taras* kaj sude estas iaspeca daŭrigo de la Kirgiza Montaro, kiu situas norde de la rivero *Talas*. Sude ĝi iom post iam malaltiĝas ĝis la rivero *Narin*. La okcidentaj malpli altaj partoj de la montaro etendiĝas ĝis la suda Kazaĥio kaj la orienta Uzbekio.

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Montaroj en Azio
Kategorio:Montaroj en Kirgizio
Kategorio:Montaroj en Kazaĥio
Kategorio:Montaroj en Uzbekio
Mark Malloch Brown

**George Mark Malloch BROWN** (naskiĝis ) estas brita ĵurnalisto, ekonomikisto kaj estis ŝtata ministro por Afriko, Azio kaj Unuiĝintaj Nacioj en la Registaro de Gordon Brown de junio 2007 ĝis oktobro 2009.

## Vivo 
Malloch Brown studis historion ĉe la *Magdalene College* en Kembriĝo kaj finis studadon kun *Master’s Degree* en politologio ĉe la *Universitato de Michigan*.

Sian laboron en la ĵurnalismo li komencis kiel politika korespondanto de la revuo The Economist (1977-1979) kaj kiel fonda eldonisto de la *Economist Development Report*. De 1986 ĝis 1994 li estis internacia gravulo ĉe la *Sawyer-Miller Group*, antaŭ ol li ŝanĝis la laboron al la alta UN-komisio pri rifuĝintoj, por kiu li estris la misiojn pri kamboĝaj rifuĝintoj en Tajlando.

De 1999 ĝis 2005 li estis PUND-administranto – tio estas ĝenerale konsiderata kiel la trie plej alta ofico en la UN. Antaŭe li havis estran funkcion ĉe la Monda banko, interalie kiel vicprezidento por eksteraj aferoj. Tiufunkcie li ankaŭ respondecis pri la rilatoj al UN.

Brown estis kabineta estro por la tiama Ĝenerala Sekretario Kofi Annan ĝis 1-a de aprilo 2006, kiam li iĝis la sekvanto de la kanadanino Louise Fréchette en la ofico de la Vicĝenerala Sekretario de Unuiĝintaj Nacioj. Tiun oficon li havis ĝis decembro 2006, kiam finiĝis ankaŭ la ofica tempo de Kofi Annan.

La 27-an de junio 2007 estis anoncita, ke Malloch Brown apartenos al la kabineto de la nova Brita Ĉefministro Gordon Brown kiel ŝtata ministro en la *Foreign and Commonwealth Office* (FCO). Lia ofico koncernis Azion, Afrikon kaj Unuiĝintan Naciaron. Plue li iĝis dumviva membro de la House of Lords. Fine de julio 2009, li eksiĝis el la ministra ofico, laŭ propraj mencioj pro personaj kaj familiaj kaŭzoj.

## Titoloj kaj Honorigoj 
Brown estas honorigita jene:
* Li havas la titolon *Barono*
* Ricevis li la *Order of St Michael and St George*
* Li estas ano de la *Privy Council*

## Eksteraj ligiloj 
* Chef de Cabinet
* Iama UNDP-administranto  Oficialaj biografioj ()

Kategorio:Britaj ĵurnalistoj
Kategorio:Britaj politikistoj
Kategorio:Britaj ekonomikistoj
Kategorio:Funkciuloj de Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Funkciuloj de Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Sudafrikdevenaj britoj
Alim Ĥan

**Sejid Mir Mohamed Alim Ĥan**, , , (naskiĝis la 3-an de januaro 1880; mortis la 28-an de aprilo 1944 en Kabulo) ĝis sia forpelo fare de la bolŝevikoj estis la lasta emiro de la emirlando Buĥaro.

## Vivo 
Alim Ĥan estis ano de dinastio, kiu regis ekde la jaro 1784. En aprilo 1902 li edziĝis, kaj havis du filojn (Sejid Mir Ibrahim Ĥan, naskita la 27-an de decembro 1903, kaj Sejid Mir Sultan Ĥan). Alim Ĥan en 1944 mortis en ekzilo en Afganio.

Post la forpelo de Alim Ĥan la emirlando en 1920 iĝis memstara Buĥara Popola Soveta Respubliko kun Samarkando kiel ĉefurbo, antaŭ ol en 1925 la teritorio estis integrita en la unian respublikon Uzbekio. En la orienta parto de la lando la forpelita emiro helpe de la brita armeo estis kolektinta batalantojn kontraŭ la Ruĝa Armeo de Sovetunio, sed lia armeo estis venkita kaj li komence de 1921 estis reforpelita al Afganio. Fine de la jaro 1921 liaj anoj denove transiris la limon kaj unuiĝis kun la *Basmaĉi*, turkestanaj ribeluloj kaj kun Enver Paŝao. Enver Paŝao, kiun Alim Ĥan nomumis "armeestro de la batalantoj de islamo kaj reprezentanto de la emiro de Buĥaro", fakte konkeris Duŝanbeon kaj okupis la tutan orientan teritorion de la emirlando (Taĝikio), sed en somero 1922 estis venkita fare de la Ruĝa Armeo kaj mortis batale.

## Referencoj 
Kategorio:Emiroj
Kategorio:Historio de Uzbekio
Kategorio:Uzbekoj
Greenwater (Vaŝingtonio)

eta|Situo de Greenwater en Kantono Pierce
**Greenwater** (*Verdakvo*) estas censa loko (CDP) en Kantono Pierce, Vaŝingtonio, Usono. Ĝi havis 67 loĝantojn laŭ la censo de 2010, malkreskinte 26%-e de 91 en 2000. Laŭ meza enspeznivelo Greenwater rangas plej alte el la urboj kaj aliaj censaj lokoj en Kantono Pierce, kaj 17-a el 522 en tuta Vaŝingtonio. Ĝi ne havas poŝt-oficejon; laŭ la landaj normoj FIPS kaj GNIS, ĝiaj kodoj estas 53-28695 kaj 1520340, respektive.

## Geografio 
Greenwater situas ĉe  (47.142294, -121.618926), kie la rivero Greenwater alfluas la riveron Blankan, 518 m super marnivelo.. Laŭ la Usona Buroo de la Censo, la censa loko Greenwater kovras areon de 3,9&nbsp;km², ĉiom tera surfaco.

## Citaĵoj 
Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)
UN-klaŭzo pri malamikaj ŝtatoj

La **UN-klaŭzo pri malamikaj ŝtatoj** konsistas el tekstoj de Artikoloj 53, 107 kaj duonfrazo de Artikolo 77 en la Ĉarto de Unuiĝintaj Nacioj, laŭ kiu subskribintaj ŝtatoj povas doni sankciojn kontraŭ *malamikaj ŝtatoj*, t.e. la venkitaj nacioj koncerne Duan Mondmiliton (precipe Germanujo kaj Japanujo), se tiuj malamikaj ŝtatoj havas denove agreseman politikon.

Malamikaj ŝtatoj estas pli precize difinitaj kiel landoj, kiuj estis en konflikto kontraŭ la nuntempaj subskribintaj ŝtatoj de la Ĉarto dum la Dua Mondmilito. Nuntempe la klaŭzo estas konsiderata kiel antikva kaj ne plu pripensinda laŭ ĝenerala opinio.

## Artikoloj 53 kaj 107
### Art. 53 
### Art. 107 
## Referencoj 
Kategorio:Dua Mondmilito
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Mária Mátyás

**Mária Mátyás** [mAtjAŝ], hungare **Mátyás Mária,** estis hungara operkantistino (soprano).

Mária Mátyás naskiĝis la  1924 en Hajdúdorog - mortis la  1999 en Budapeŝto.

## Biografio 
Mária Mátyás lernis kantadon en Budapeŝto, poste en Romo. Ŝi debutis en 1946 en Budapeŝta Ŝtata Operejo, kie ŝi restis ĝis 1980. Intertempe ŝi gastroladis en preskaŭ ĉiuj ĉefurboj de Europo. Ŝi kantis ĉiuspecajn sopranajn rolojn. Ŝi ricevis premion Kossuth en 1953, en 1959 kaj 1975 ankaŭ aliajn premiojn.

## Ŝia repertuaro (elekto) 
* Ludwig van Beethoven: Fidelio – *Leonora*
* Ferenc Erkel: *Bánk bán* (Banuso Bánk) — *Melinda*; *Hunyadi László* (Ladislao Hunyadi) - *Erzsébet*
* Wolfgang Amadeus Mozart: Die Zauberflöte — *Pamina*
* Pietro Mascagni: *Cavalleria Rusticana* — *Santuzza*
* Giacomo Puccini: *La Bohème* (La Bohemoj) — *Mimi*; Tosca - titolrolo
* Giuseppe Verdi: Traviata — *Violetta*; Simon Boccanegra – *Amelia Grimaldi*; Otello – *Desdemona*
* Richard Wagner: Tannhäuser – *Elizabeta*; Lohengrin – *Elza*; Der Fliegende Holländer – *Senta*

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
4983 Schroeteria

'*4983 *Schroeteria'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 11-an de septembro 1977 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Krimeo, (nun *de fakto'' en Rusio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la germanan astronomon Johann Hieronymus Schröter (1745–1816), konatan pro liaj desegnoj de la Luno kaj de Marso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Baziliko Sankta Maria de la Anĝeloj

La **Baziliko Sankta Maria de la Anĝeloj** () estas preĝejo situanta en la plataĵo ĉe la monteto de Asizo (Italio), en la submunicipo Santa Maria degli Angeli.

La baziliko estis konstruita inter 1569 kaj 1679 fermante ĉirkaŭante etan preĝejon de la 9-a jarcento, la Portiunkulo, la plej sankta loko por la franciskanoj. Estis tie, kie la juna Francisko el Asizo eltrovis sian mision kaj rifuzis la mondumaĵojn por vivi en la malriĉeco inter la malriĉuloj kaj ekigis la franciskanan movadon.

La 11-an de aprilo 1909, la preĝejo estis rangigita de la papo Pio la 10-a al «patriarka baziliko kaj papa kapelo».

Kategorio:Baroko
Kategorio:Bazilikoj en Italio
Kategorio:Asizo
Baziliko Sankta Francisko el Asizo

La **Papa Baziliko Sankta Francisko** situas en Asizo, en la itala regiono Umbrio, kaj estas Monda heredaĵo de Unesko ekde la jaro 2000.

Ĝi estas historia ligaĵo kun la sanktulo Francisko el Asizo, en ĝi distingiĝas du bazaj partoj: la *Malsupra baziliko*, malalta kaj malhela, kaj la *Supra baziliko*, spaca kaj luma. Tiu formo de la baziliko ankaŭ ricevis kristanan interpreton: la unua reprezentas la vivon de pentado, dum la dua estas simbolo de la gloro.

La baziliko estas parto de franciskana monumenta komplekso. Ĝi ankaŭ havas oratorion de la dua duono de la 15-a jarcento. Post la portalo ĝi havas la *sanktan monaĥejon*, kiu krom la komunumo de konventualaj franciskanoj, okupiĝantaj pri la zorgado de la baziliko, ĝi ankaŭ gastigas la Teologian Instituton de Asizo, la Instituton de Religiaj Sciencoj, Dokument-centron kaj gravan deponejon de dokumentoj kaj fonduso por la libroj pri franciskanaj temoj.

La baziliko havas gravecon el religia vidpunkto, estante la sidejo de la Franciskana Ordeno, kaj haltejo por multaj pilgrimantoj survoje al Romo, kaj ekde arta vidpunkto, havante verkojn kiel *La vivo de Sankta Francisko* en la freskoj de Giotto.

Kategorio:Gotikaj preĝejoj en Italio
Sankta Francisko el Asizo
Kategorio:Asizo
Kategorio:Minoritanoj
Santpoort

**Santpoort** estas vilaĝo en la komunumo Velsen, en la regiono Midden-Kennemerland, en la provinco Noord-Holland.

## Vidindaĵoj 
En Santpoort-Noord troviĝas la grenmuelejo De Zandhaas, kiu estas vizitebla je ĵaŭdo, vendredo kaj sabato. Ankaŭ troviĝas en la vilaĝo la plej granda kaj plej malnova arkopafantaro de Nederlando: Vzos.
eta|200ra|Protestanta kirko
eta|maldekstra|200ra|Grenmuelejo De Zandhaas (La Sabloleporo)
En Santpoort-Zuid troviĝas la Ruino de kastelo Brederode.

## Konataj loĝantoj 
* Madelon Székely-Lulofs, verkistino (1899-1958)
* Desirée van den Berg, belecreĝino de Nederlando 2010

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la komunumo Velsen

Koordinatoj:

eta|300ra|centre|Ruino de kastelo Brederode

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Norda Holando
4986 Osipovia

'*4986 *Osipovia'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 23-an de septembro 1979 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa historiisto, arkeologo kaj lingvisto *Valerij Ivanoviĉ Osipov'' (1945–1993).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
4921 Volonté

'*4921 *Volonté''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 29-an de septembro 1980 de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala film-aktoro Gian Maria Volonté (1933–1994).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Zdeňka Vávrová
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Fulufjället

**Fulufjället** havas plurajn signifojn:

* La nacia parko Fulufjället estas nacia parko de Svedio.
* Fulufjället estas montaro en Svedio situanta en Nacia parko Fulufjället.
Brienzwiler

**Brienzwiler** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Interlaken kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Interlaken-Oberhasli en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 511 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Brienzwiler situas ĉe la nora bordo de Aro sur la suda deklivo de la monto *Wilerhorn* tri kilometrojn oriente de la Lago de Brienz. En la vilaĝeto Ballenberg en Brienzwiler situas la konata svisa subĉiela muzeo Ballenberg. La komunumo konsistas el la vilaĝo Brienzwiler, la setlejoj Ballenberg (la okcidenta parto, la orienta parto de Ballenberg apartenas al la komunumo Hofstetten ĉe Brienz), Haltestelle Brienzwiler (kie situas la trajnhaltejo Brienzwiler kaj la alveturejo al la aŭtovojo), Binzeren, Hasli kaj Hirsi (kie situas la okcidenta trajnhaltejo). Krome al la komunumo apartens la eksklavo Rumpel proksimume 2 kilometrojn sude de Aro, kiu konsistas el rokoj, arbaro kaj la alpopaŝtejo Oltscheren. La plej alta punkto de la komunumo estas kun alteco de 2890 m s.m. la monto *Wildgärst*. La plej malalta punkto estas sur altece de 575 m s.m. la stacidomo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 17,66 km², de kiuj 33,5% estas kovritaj de arbaro, 30,8% servas por agrikulturo kaj 2,9% por setlado, la resto, preskaŭ triono de la teritorio estas altmontara dezerto.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Brienzwiler limas en nordo al Lungern (OW), en oriento kaj sudo al Meiringen, en sudokcidento al Brienz, kaj en okcidento al Hofstetten ĉe Brienz.

La eksklavo Rumpel limas en oriento al Meiringen, en sudo en unu punkto al Grindelwald kaj en okcidento al Brienz.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 4, kiu kondukas de la kantona ĉefvojo n-ro 6,11 al la Brünig-Pasejo. Brienzwiler disponas pri propra alveturejo al la svisa aŭtovojo A8, kiu pasas laŭlonge de la suda komunumlimo. Ankaŭ ĉe la suda komunuma limo troviĝas du haltejoj ĉe la etspura trajnlinio de Interlaken al Meiringen kaj tra Brünig-Pasejo al Lucerno. La vilaĝo mem kaj la Ballenberg-muzeo estas konektitaj al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio de Brienz al Hasliberg.

## Historio 
Dum mezepoko Brienzwiler estis senjora feŭdo de la Senjorujo Ringgenberg al senjoro Rudenz. La senjoroj Rudenz ĝin vendis en la jaro 1361 al bernaj civitanoj. En la jaro 1522 Brienzwiler fariĝis havaĵo de la urbo Berno kaj estis post la reformacio en la jaro 1528 atribuita al la Voktejo Interlaken, kiu post la fino de la Helveta Revolucio post kvinjara aparteno al la tiama Kantono Oberlando estis transformita al la distrikto Interlaken, kiu en la jaro 2010 estis integrita al la nova administra distrikto Interlaken-Oberhasli.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Brienzwiler (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Brienzwiler
Edgewood (Vaŝingtonio)

eta|Situo de Edgewood en Kantono Pierce

**Edgewood** estas urbo en Kantono Pierce, Vaŝingtonio, Usono. La loĝantaro estis  homoj en 2010. Ĝi situas ĉe 47°13′55″N 122°17′9″W. Partoj de Edgewood uzas la poŝtkodojn 98371, 98372, kaj 98390. Ĝiaj kodoj laŭ la landaj normoj FIPS kaj GNIS estas 53-20645 kaj 1512179, respektive. Laŭ la Usona Buroo de la Censo, Edgewood kovras areon de 22,1 km².

Kvankam frue setlita, Edgewood municipiĝis nur en 1996. La publikaj lernejoj en Edgewood apartenas al la Lernejaj Distriktoj Puyallup kaj Fife.

## Citaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* City of Edgewood  oficiala retejo
* Pierce County Fire District 8 fajrobrigada retejo

Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)
Cape Coast

'*** aŭ **Kabmarbordaurbo*' estas grandurbo, administra centro de distrikto, universitata urbo kaj diocezo en Ganao. La origina loknomo estas *Oguaa* signifanta merkaton. La nomo estis dum la portugaloj **Cobo Corso**. La nunan nomon la angloj komencis uzi.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 122&nbsp;km²
* Loĝantaro: 217.032 en 2012
* Supermara alteco: 0- m
* Horzono: UTC
* Telefonkodo: +233 (42)

## Geografio 
 situas laŭ la oceano en suda sekcio de la lando. Akrao situas 165 km.

## Historio 
eta|250px|maldekstre|Panoramo de
Loka tribo fondis -on en la 10-a jarcento. Tiutempe ĝi estis fama pri bazarado. En 1555 angla komercisto alvenis, tamen post jardekoj la portugaloj aĉetis tie teron kaj konstruis malgrandan fortikaĵon. La nederlandanoj (tiutempe konataj holandanoj) okupis ĝin kaj faris diversajn konstruadojn (interalie menciiĝas la Amsterdama fortikaĵo en la proksima vilaĝo Abanze, konstruita de la holandanoj en 1598, kiun en 1645 konkeris la angloj). Sekvis la svedoj en 1652 kaj la danoj en 1657, fine la angloj en 1664. La havenurbo estis ĉefurbo de la brita kolonio inter 1821-1877 kaj samtempe centro de sklavomerkato kaj oromerkato. En 1805 ribelo okazis, sed la fortikaĵo kontraŭstaris. Poste la angloj konstruis 2 fortikaĵojn. En 1824 denova ribelo okazis kaj la afrikanoj tenis la urbon dum 2 jaroj. En 1903 la fervojo ne trafis -on, tial la haveno malgraviĝis. Nuntempe ĝi estas simpla haveno de fiŝkaptistoj.

## Ekonomio 
En  la loĝantoj okupiĝas pri agrikulturo (maizoj, maniokoj, bananoj, nuksoj), bestbredado (kaproj, kokoj, ŝafoj) kaj mara fiŝkaptado. La industrio estas malgrava.

## Vidindaĵoj 
* Nacia parko *Kakum* en la proksimeco
* 3 fortikaĵoj, unu el ili estas Monda Heredaĵo
* plaĝoj

## Klimato 
 situas en zono de tropika savana klimato.

## Trafiko 
 situas laŭ la marborda ĉefvojo inter Akrao kaj Sekondi-Takoradi. Pli malgrava vojo kuras al interno de las lando, kie trafas la fervojon.

## Ĝemelurboj 
*  Bufalo, Usono
*  Hannover Park, Usono

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* mapo
eta|250px|Bazarado en
eta|250px|maldekstre|Haveno de

Kategorio:Urboj de Ganao
Kategorio:Banlokoj
Kategorio:Iamaj ĉefurboj
Jule Styne

**Julius Kerwin STYNE** (naskiĝis la 31-an de decembro 1905 kiel Julius Kerwin Stein en Londono; mortis la 20-an de septembro 1994 en Novjorko) estis usona komponisto

## Vivo 
Jule Styne naskiĝis kiel filo de juda familio elmigrinta el Ukrainujo, kiu post iom longa interstacio en Britujo atingis Usonon en 1912. Kiel alte talentita pri muziko la infano ricevis instruon pri pianludo kaj muzikis kun la simfoniorkestroj de Ĉikago, Detrojto kaj Sankta-Luiso. Ja pro tro malgrandaj manoj kaj pro vundado de la dekstra montrofingro li turniĝis kiel dekkelkjarulo al la distra muziko, muzikis en ĵazbandoj kaj komponis kantojn.

Ekde meze de la 1930-aj jaroj li laboris kiel kantverkisto kaj lingvoinstruisto en Holivudo. Tie lin ligis pli intima kunlaboro kun Frank Loesser kaj Sammy Cahn. Kun Cahn li kunverkis filmmuzikalojn, i.&nbsp;a. kun Frank Sinatra. Li publikigis proksimume 1500 kantojn - por *Three Coins in the Fountain* el la samnoma filmo li ricevis en 1955 Oskaron.

Meze de la 1940-aj jaroj li labori ĉe la Broadway. Al la plej famaj muzikaloj, kiujn li komponis, apartenas *Gypsy*, *Gentlemen Prefer Blondes* kaj *Funny Girl*. Lia ĝis nun plej fama komponaĵo estas la kanto *People* el *Funny Girl*, kiu famigis Barbran Streisand.

## Verkoj 
### Muzikaloj kun muziko de Jule Styne 
* 1947: High Button Shoes - 727 prezentadoj ĝis 1949
* 1949: Gentlemen Prefer Blondes - 740 prezentadoj ĝis 1951
* 1951: Two on the Aisle
* 1953: Hazel Flagg - libreto: Ben Hecht
* 1956: Bells Are Ringing - Regie: Jerome Robbins - 924 prezentadoj ĝis 1959
* 1958: Say, Darling
* 1959: Gypsy - reĝio: Jerome Robbins (kun Ethel Merman kaj Jack Klugman) - 702 prezentadoj ĝis 1961
* 1960: Do Re Mi - 400 prezentadoj ĝis 1962
* 1961: Subways Are For Sleeping - kun Sydney Chaplin
* 1964: Funny Girl - kun Sydney Chaplin und Barbra Streisand - 1.348 prezentadoj ĝis 1967
* 1964: Fade Out, Fade In - reĝio: George Abbott
* 1967: Halleluja, Baby - libreto: Arthur Laurents
* 1968: Darling of the Day - kun Vincent Price
* 1970: Look to the Lilies - reĝio: Joshua Logan
* 1972: Sugar – laŭ la scenaro de Some Like It Hot de Billy Wilder - 505 prezentadoj ĝis 1973
* 1974: Lorelei – iomete ŝanĝita re-prezentado de *Gentlemen Prefer Blond* kun Carol Channing
* 1993: The Red Shoes - reĝio: Stanley Donen

### Filmmuzikaloj 
* 1944: Step Lively
* 1945: Anchors Aweigh
* 1945: Tonight and Every Night
* 1947: It Happened in Brooklyn
* 1949: It's a Great Feeling
* 1950: The West Point Story

### Famaj kantoj 
* Let It Snow, Let it Snow, Let it Snow
* Everything's Coming Up Roses
* Hallelujah Baby!
* Anchors Aweigh
* It's Magic
* The Party's Over
* Diamonds Are a Girl's Best Friend (kun Leo Robin)

## Eksteraj ligiloj 
* Jule Styne en ibdb.com
* Biografio ĉe songwritershalloffame.org 

Kategorio:Usonaj komponistoj
Kategorio:Usonaj komponistoj de filmomuziko