open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1411

En la jaro **1411** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Sigismondo komencas sian ekreĝadon de la Sankta Romia Imperio.
*La sultano Ahmed-Ŝah nomis sian novan ĉefurbon Ahmadabado.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Ciuta (Obreja) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Hobiţa (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Ruşor (Pui) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

## Naskiĝoj 
*21-a de septembro: Rikardo, 3-a duko de Jorko, grava partoprenanto en la Militoj de la Rozoj (m. 1460)
*(dato ne sciata): Juan de Mena, hispana poeto (m. 1456)

## Mortoj 
* 18-a de januaro – Jobsto de Moravio, reganto de Moravio, t.n. Reĝo de la Romanoj (naskiĝis ĉirkaŭ 1354)
* 6-a de februaro – Esau de' Buondelmonti, reganto de Epira despotlando 
* 3-a de junio –Leopoldo la 4-a (Habsburgo) (n. 1371)
* Ĉ. la 21-a de septembro – Anne de Mortimer, grafino de Kembriĝo, patrino de Rikardo de Jorko (n. 1390)
* 4-a de novembro – Ĥalil Sultan, reganto de Transoksiano (n. 1384)
* *probable* – Hasdai Crescas, juda filozofo (naskiĝis ĉirkaŭ 1340)
1412

En la jaro **1412** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Shihab al-Din abu `l-`Abbas Ahmad ben `Ali ben Ahmad `Abd Allah al-Qalqashandi verkis la enciklopedion Subh al-a `sha.
*Fernando de Antequera iĝis reĝo de Aragono, unua reĝo de dinastio Antequera.
*Komatsu detronigita, Shoko iĝis imperiestro de Japanio

## Naskiĝoj 
*Johana de Arko, sanktulino kaj heroino de Francio (m. 1431)
*Gómez Manrique hispana aktoro.

## Mortoj 
* Johannes Ciconia, nederlanda komponisto
* Margareta la 1-a, reĝino de Danio, Norvegio kaj Svedio
1413

En la jaro **1413** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Henriko la 5-a (Anglio) surtroniĝis.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Hauptwil kiel *Hoptwill* (hodiaŭ municipo en la komunumo Hauptwil-Gottshaus en Kantono Turgovio en Svislando).

## Naskiĝoj 
* 21-a de februaro: Ludoviko la 1-a, duko de Savojo (m. 1465)

## Mortoj
1414

En la jaro **1414** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Perdis posedon de Jenštejn Prokop Holý.

## Naskiĝoj 
* 18-a de aŭgusto: Ĝami, persa sufisma poeto (m. 1492)

## Mortoj
1416

En la jaro **1416** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Naskiĝoj 
## Mortoj 
*30-a de majo: Jeroným Pražský (Hieronimo de Prago) (naskiĝis 1365)
1417

En la jaro **1417** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Marteno la 5-a iĝis papo, sidejo de katolika eklezio revenis al Romo.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Neuendorf kiel *Núwen Dorff* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Nikolao de Flüe, svisa ermito (mortis 1487).

## Mortoj
1419

En la jaro **1419** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Zheng He esploris Indonezion

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Braggio kiel *Bragio* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

## Naskiĝoj 
*Go-Hanazono imperiestro de Japanio

## Mortoj 
*16-a de aŭgusto: Venceslao la 4-a
*22-a de novembro: Johano la 23-a, kontraŭpapo
1421

En la jaro **1421** post Kristo okazis interalie:

## Eventoj 
*Murad la 2-a iĝis estro de Osmanida imperio.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Braunwald kiel *Brunwald* (hodiaŭ komunumo en Kantono Glaruso en Svislando).

## Naskiĝoj 
* 6-a de decembro: Henriko la 6-a, reĝo de Anglio (m. 1471)

## Mortoj
1423

En la jaro **1423** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*La reĝo Jakobo la 1-a (Skotlando) malpermesis piedpilkon.
*Nicolò Basegio iĝis elektisto de dukaj grandelektistoj de Napolo.
*Francesco Foscari iĝis doĝo.
*Klemento la 8-a iĝis kontraŭpapo.
*Bystřice (Frýdek-Místek) iĝis vilaĝo.
*Ashikaga Yoshikatsu iĝis ŝoguno.
*Unua mencio pri Chelinţa.

## Naskiĝoj 
*Ludoviko la 11-a, reĝo de Francio (m. 1483)

## Mortoj 
* Tommaso Mocenigo (n. 1343), doĝo de Venicio
1424

En la jaro **1424** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
**Thürig de Arburgo* pandigis la vilaĝon Geuensee al la urbo Lucerno.
*Choryně disrabita.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Dumuslău (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Iapa (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Măriuş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Tohat (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Vad (Copalnic-Mănăştur) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* 4-a de januaro: Muzio Sforza, itala kondotiero kaj Grafo de Cotignola. (n. 1369)
*11-a de oktobro: Jan Žižka, ĉeĥa armeestro, naskiĝis 1360. 
*Go-Kameyama imperiestro de Japanio
Loki

**Lokio** estis, en la nord-ĝermana mitologio, unu el la gigantoj, kiu sukcesis infiltri la diaron kaj eĉ iĝi adoptita frato de Odino.
Fine tamen, lia malica naturo dominis, kaj li instigis la morton de Baldr.
Dum ragnarök, Lokio gvidos la malicajn fortojn en la lasta lukto kontraŭ dioj kaj homoj.

Psiĥologie, Lokio estas preskaŭ same komplika kiel Ódhinn. Li povas libere sin transformi (kaj transseksi); pro tio, aldone al lia malico, li estas dramaturge inspira, kaj li estas unu el la tri roluloj - kune kun Odino kaj Thoro - kiuj plej ofte aperas en la nord-ĝermanaj mitoj.

Kun sia edzino Sigyn, Lokio havas du filojn ; kun la gigantino Gullveig aŭ Angrbodha, li havas tri pluajn infanojn, nome la mortintodiinon Hel, la gigantan lupon Fenrir kaj la eĉ pli gigantan serpenton Midhgardsormr, kiu nuntempe kuŝas ĉirkaŭ la tutan teron.
Rilate al ili, tamen diskutindas ĉu Loki estas patro aŭ patrino, ĉar li mem naskis ilin, manĝinte la koron de Gullveig kiam ŝi estis (trifoje) bruligita.

En ragnarök, Fenriro manĝos Odino, kaj Midhgardsormr per sia veneno mortigos Toron.

Same patrina estas la rolo de Loki rilate Sleipnir, la ok-kruran ĉevalon de Ódhinn, kiun li naskis en formo de ĉevalino, forloginte virĉevalon kiu helpis al la konstruo de muro ĉirkaŭ Azbieno.

Dosiero:Processed_SAM_loki.jpg|
Dosiero:Loki and Hod.jpg|
Dosiero:Loki and Idun - John Bauer.jpg|
Dosiero:Loki, by Mårten Eskil Winge 1890.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.sacred-texts.com/neu/poe/poe10.htm 
* http://loki.ragnarokr.com/pipindex.htm  
* http://loki.ragnarokr.com/baldr.html  
* http://www.luth.se/luth/present/sweden/history/gods/johannes  

Kategorio:Ĝermana mitologio
Kategorio:Gigantoj de la nord-ĝermana mitologio
Kategorio:Trompemaj dioj
Eurodicautom

Eŭropo > Eŭropa Unio > Eurodicautom < Tradukado kaj Interpretado
----
**Eurodicautom** estis terminologia datenbanko de Eŭropa Komisiono. Komence ĝi estiĝis kiel komputila traduk-servo por kvar oficialaj lingvoj de la Eŭropa Komunumo (nederlanda, franca, germana, itala), en 1973 aliĝis ankaŭ la dana kaj la angla, en 1981 la greka, en 1986 la portugala kaj la hispana, en 1995 la finna kaj la sveda. Plie ĝi enhavis ankaŭ la latinan.

Origine ĝi servis nur por tradukistoj, sed poste komencis servi ankaŭ por aliaj laborantoj. Ĝin uzis tradukistoj, interpretistoj kaj lingvistoj en la tuta mondo. Ĉiutage ĝi respondis 120 000 demandojn kaj enhavis 5,5 milionojn da terminoj.

Eurodicautom kovris multajn fakojn, sed precipe tiujn, kiuj rilatas la politikon de EU (agrikulturo, telekomunikado, trafiko, juro, financoj k.s.).

La terminoj estis aranĝitaj en 48 temo-kampoj. Termino enhavis ankaŭ difinon, sinonimojn, klarigojn kaj referencojn pri inform-fontoj.

Ĉiu uzanto povis elekti la eliran kaj celan lingvojn. 

IKEF ricevis la rajton elpreni 5000 ekonomiajn nociojn en la 11 lingvoj por formi el tiuj la Esperantajn terminojn. Sed IKEF neniel ricevis la promeson, ke EU aldonos Esperanton. Tamen estus bona kaj interesa laboro fari la tradukon Esperanten kaj oferti al EU tiun tradukon. En la traduka laboro necesus uzi la saman manieron kiel en Eurodicautom mem, kun sama formato ktp, por ke EU povus facile, se ili decidus iam por tio, enigi la Esperantan version en Eurodicautom.

En 2007 Eurodicautom integriĝis kune kun la datenbazoj TIS, Euterpe, Euroterms kaj CDCTERM de aliaj organoj de la Eŭropa Unio en IATE (Interaga terminologio por Eŭropo), kiu ankaŭ kovru la oficialajn lingvojn de la nove aliĝintaj ŝtato-membjoj. 

## Vidu ankaŭ
* Distribuita Lingvo-Tradukado

## Eksteraj ligiloj 
* IATE - Interaga terminologio por Eŭropo

Kategorio:Traduko
1425

En la jaro **1425** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Unua mencio pri ciganoj en Hispanio: en urbo Zaragozo
*Johano la 8-a Paleologa iĝis orient-romia imperiestro;
*Benedikto la 14-a (kardinalo Garnier) iĝis kontraŭpapo;

## Naskiĝoj 
*2-a de februaro: Leonor de Foix, reĝino de Navaro;
*Manuelo la 2-a Paleologo orient-romia imperiestro

## Mortoj
1426

En la jaro **1426** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Prokop Holý iĝis gvidanto de tabora partio.

## Unuaj dokumentaj mencioj
*Băişoara (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
*Densbüren kiel *Teinspuiren* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Kristiano la 1-a (Danio), reĝo de Danio, Norvegio kaj Svedio, mortis 1481.

## Mortoj
1427

En la jaro **1427** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Unuan fojon centoj da ciganoj alvenas al la pordoj de Parizo. La evento estas bone dokumentita dank al la fama konservita taglibro de iu pariza burĝo.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Budacu de Sus (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio). 
* Rişca (Baia de Criş) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

## Naskiĝoj 
* Michele Carcano, kristana beatulo (m. 1487)
* Galeotto Marzio, itala humanisto (m. 1497)

## Mortoj
1429

En la jaro **1429** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*8-a de majo: la angloj forlasis la sieĝon de Orléans. Johana de Arko sekurigis francan sendependon.
*La Luterana Eklezio estis organizita.
*Ashikaga Yoshinori iĝis ŝoguno.
**Thürig de Arburgo* definitive vendis la vilaĝon Geuensee al la urbo Lucerno.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Aire-la-Ville kiel *Aeria Villa* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
*Bolken kiel *ze Bollikon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
*Cărand (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
*Les Breuleux kiel *Les Bruilluit* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĵuraso en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* 9-a de aŭgusto: Jakoubek ze Stříbra, ĉeĥa verkisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1375)
1430

En la jaro **1430** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Benedikto la 14-a (Jean Carrier) iĝis kontraŭpapo.
*Unua mencio pri Tarna Mare.
*Rzeszów ricevis la rajton peli la brutaron el Rusio al Krakovo.

## Naskiĝoj 
*23-a de marto: Margareta de Anĵuo, edzino de Henriko la 6-a (Anglio) (m. 1482)
* Jakob Ulvsson, fondinto de la Universitato de Upsalo kaj ĉefepiskopo de Upsalo. (m. 1521)

## Mortoj 
*27-a de oktobro: Vytautas, grandduko de Litovio (n. 1350)
1432

En la jaro **1432** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Francio: Universitato de Caen fondita.

## Naskiĝoj 
* Ĝenovo, Italio: Giovanni Battista CIBO, malfrue Papo Inocento la 8-a.
* Edirne, Otomana Imperio : Mehmedo la 2-a, filo de Murado la 2-a

## Mortoj
1433

En la jaro **1433** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Sigismondo de Luksemburgio iĝis estro de Sankta Romia Imperio;
* Duarto la 1-a (Portugalio) surtroniĝis;
* Neustadt en Saksio parte aĉetita de germanoj;

## Naskiĝoj 
* 14-a de junio: Konstantinos Laskaris, bizanca helenisto, filologo, klerulo kaj humanisto. (m. 1501)
* 10-a de novembro: Karlo la Brava, duko de Burgundio (m. 1477)

## Mortoj 
* Ĉeng He, ĉina maresploristo (n. 1371)
1434

En la jaro **1434** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Vladislavo la 3-a (Pollando) surtroniĝis.
* Batalo ĉe Lipany.

## Naskiĝoj 
* 23-a de septembro: Jolando de Francio, princino de Francio (m. 1478)

## Mortoj 
* 30-a de majo: Prokop Holý, husana revoluciulo (naskiĝis ĉirkaŭ 1380)
* 1-a de junio: Ladislao la 2-a, grandduko de Litovio kaj reĝo de Pollando (n. 1351)
* Christine de Pizan, franca poetino (proksima dato) (n. 1363)
Volgia Esperanto-Renkontiĝo

**Volgia Esperanto-Renkontiĝo** (VER) estas Esperanto-renkontiĝo en Rusio, organizata en Volgia regiono. Ĝi okazis 20-foje.

## Historio 
**Pasintaj VER:**

ARTVER-88 EoLA.jpg|Porpersona ŝildo de partoprenanto de ARTVER-88 de 1988 jaro en urbo Volgogrado (EoLA-1)
Dosiero:VER 88.jpg|Insigno de VER 1988 Dimitrovgrad
Dosiero:VER 1992 Togliatti.jpg|Porpersona ŝildo de partoprenanto de VER de 1992 jaro en urbo Togliatti

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Pri VER ĉe la paĝaro de REU ()
* Pri VER en VKontakte (, )

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Rusio
Kategorio:Esperanto en Sovetunio
Kategorio:Volgo
Volgio

**Volgio** (aŭ **Volgia regiono**) estas regiono en Rusio laŭ kiu fluas la rivero Volgo.

Tradicie oni konsideras tri partojn:

## Supra Volgio 
Lokoj: Tver, Jaroslavl, Kostroma, Ivanovo, Niĵnij Novgorod.

## Meza Volgio 
Lokoj: Ĉuvaŝio, Mariio, Tatario, Uljanovsk, Samara, Saratov.

## Malsupra Volgio 
Lokoj: Volgogrado, Astraĥano.

Foje al Volgio oni apartenigas ankaŭ la apudajn teritoriojn (lokoj Vladimir, Kirov, Mordvio, Penza kaj aliaj).
Greka fajro

Milito > Armilo > Incendiilo
----
eta|400 px|dekstra|Uzado de la greka fajro, laŭ bizanca manuskripto
**Greka fajro**, **Bizanca fajro** aŭ **likva fajro** estis armilo uzita de Bizanca imperio, onidire inventita de siria kristana rifuĝinto nomita Kaliniko el Heliopolo.
Ĝi elspruĉis brulantan fluon, kaj bone efikis sur tero kaj maro, kvankam ĝin uzis ĉefe la mararmeo.

Ŝajne la granda efiko de greka fajro estis, ke ĝi brulis ĉie eĉ sub akvo.
Malamikaj ŝipoj ofte timis alproksimiĝi tro al la bizancaj, eĉ pli se sifono estis videbla, ĉar ene de sia atingejo, greka fajro estis tro avantaĝa al bizancanoj.

La sekreto de ĝia fabriko estis zorgege kaŝata. Tial ni ne konas ĝin.
Oni konjektas, ke ĝiaj ingrediencoj povas esti sulfuro, kalko kaj nafto. Ŝajne oni varmigis la ingrediencojn en poto kaj elpumpis la miksaĵon tra sifono.

La greka fajro estis kialo de multaj bizancaj batalvenkoj, kaj parte kialo, por ke la imperio daŭradis tiom longe, eĉ pli je la fina etapo, kiam Konstantinopolo ne havis sufiĉe da soldatoj por sin defendi..
Ĝi estis unue uzita en 672 kontraŭ atakanta araba floto.
Tamen, ĝi estis malfacile manipulebla kaj pluraj bizancaj ŝipoj ekbrulis akcidente.

Ĝi similis ĝenerale al la modernaj flamospruĉiloj.

## vidu ankaŭ 
* napalmo
* Molotov-koktelo

Kategorio:Armiloj
1436

En la jaro **1436** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 30-a de aprilo: Post la morto de la lasta vira membro de la familio de la Grafoj de Togenburgo, Grafo Frederiko la 7-a de Togenburgo, eksplodis kvereloj pri la heredaĵo, kiuj kondukis en 1939 al la Malnova Zurika Milito.

## Naskiĝoj 
* Regiomontanus, germana matematikisto
* Francisco Jiménez de Cisneros, hispana kardinalo

## Mortoj 
* 30-a aprilo: Grafo Frederiko la 7-a de Togenburgo, la lasta Grafo de Togenburgo
1437

En la jaro **1437** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Transilvania kamparana ribelo.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Bruznic (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Goruia (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
* Mărgineni (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Ticvaniu Mare (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

## Naskiĝoj 
* 

## Mortoj 
* 9-a de decembro : Sigismondo la 1-a
* Nikolao de Klemanĵo, franca humanisto kaj teologo. (n. 1363)
1438

En la jaro **1438** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
### Ameriko 
* Eko de Inkaa klasika periodo kiam Pachacútec Yupanqui fariĝis imperiestro.

### Azio 
* Ŝahroĥ, filo de Amir Taymoor iĝis imperiestro de Irano.

## Eŭropo 
* Eko de Florenca koncilio;
* Afonso la 5-a (Portugalio) surtroniĝis;
* Unua mencio pri Şerghiş.
* Turkoj forbrulis Boholţ.

## Naskiĝoj 
* Rudolph von Langen, germana kanoniko, latina poeto, edukisto kaj humanisto. (m. 1519)

## Mortoj 
* Viracocha Inca;
* 9-a de septembro: Duarte la 1-a, 11-a reĝo de Portugalio (n. 1391)
1440

En la jaro **1440** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Mayapan abandonita.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Brebu (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
*Brestovăţ (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
*Crizbav (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Cutina (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Mehadica (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

## Naskiĝoj 
* 22-a de januaro: Ivano la 3-a, duko de Rusio (m. 1505)
* 22-a de februaro: Ladislao la 1-a, reĝo de Bohemio (m. 1457)
* Sten Sture la Maljuna, ŝtatestro kaj reganto de Svedio (m. 1503)

## Mortoj 
eta|maldekstra|250px|Ruinoj de Majapan
1441

En la jaro **1441** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Băltele (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
*Bonţeşti (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
*Periş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

## Naskiĝoj 
## Mortoj
Klingonoj

La **klingonoj** (en klingona *tlhIngan*) estas raso en la fikcia universo de *Star Trek*. Ili unue estis la ĉefaj malamikoj en la unua serio de *Star Trek*, kaj poste ili estiĝis la malcertaj aliancanoj kun la Federacio.[dekstra|eta|200px|Emblemo de la klingona imperio en la fikcia universo de *[Star Trek*.]]

## Klingonoj en la fikcia universo de *Star Trek* 
### Biologio 
Proksimume homaj je apero, Klingonoj kutime havas longan hararon, kaj la virseksuloj havas barbojn kaj lipharojn. Eble plej elstaraj estas iliaj krestoj aŭ ĝiboj sur la fronto. Tiuj kompleksaj, osaj desegnaĵoj estas unikaj por ĉiu familio, kaj estas rudimento de pligranda, prahistoria fronto, kiu aspektis kiel krustulo. Dum la jaroj 2260-aj, dum la unua serio, klingonoj pli similis homojn, kaj ilia hararo estis pli simpla. Multaj el iliaj korpaj funkcioj estas duoblaj, do se unu stomako aŭ pulmo aŭ hepato ekmalfunkcius, estus alia. Tiu fenomeno nomiĝas ''«brak'ul»''. Ankaŭ, al klingonoj mankas la povo larmi, kaj ilia sango estas rozkolora pro ĝia bazo el la metalo mangano (laŭ neoficialaj fontoj). Klingono povas vivi almenaŭ dum 150 jaroj. Ili povas gepatriĝi kun homoj; ekzemple B'Elanna Torres kaj kun romulanoj; ekzemple Ba'el.

### Religio 
Laŭ legendo, Kortar, la unua Klingono, kun sia edzino, detruis la diojn kiuj ilin kreis kaj cindrigis la ĉielon. Dum geedziĝa ceremonio, oni rakontas tiun historion.

La plej grava ero de klingona kulturo estas honoro. Oni diras ke tiuj kiuj mortas honore, kuniĝas kun la spirito de Kahless en Sto-Vo-Kor. Malhonoraj mortintoj iras al Gre'thor, kiun Fek'lhr gardas. Al Grethor oni alvenas trans la Barĝo de la Mortintoj, kiun Kortar ŝipgvidas eterne trans la Rivero de Sango Oni ne lamentas pri mortintoj, sed celebras, kaj la korpon oni konsideras kiel malplena ujo forĵetinda.

## Vidu ankaŭ 
* Klingona lingvo

Kategorio:Specioj de Star Trek
Adolf Lanz

**Adolf Joseph LANZ**, konata ankaŭ sub la nomo **Jörg Lanz von Liebenfels** (n. 19-a de julio 1874 en Vieno; m. 22-a de aprilo 1954 en Vieno) estis rasideologo komence de la 20-a jarcento kaj baza ideologo de la naziaj instruoj.

Li iam estis monaĥo en Heiligenkreuz kaj lia monaĥa nomo estis Georgo (Jörg, laŭ germana formo)

La plej gravaj eldonaj aktivadoj de Lanz estis lia verko *Theozoologie* («Di-zoologio»), en kiu li priskribas, ke la dioj kaj idoloj de la antikvaj homoj estis duonbestoj aŭ duonhomoj, kiujn la homoj kreis por seksumi kun ili, kaj ke Jesuo estis arja saĝulo, kiu kontraŭbatalis tiun ĉi sodomion. Krome li propagandas en tiu ĉi verko la rasan purigan bredadon (*Rassenreinzucht*) kiel la vojon al la saviĝo de la homaro, kiu tiel povas reatingi la paradizon, el kiu ĝi estis elpelita pro la miksado de la rasoj: de la di-similaj blonduloj, arjuloj kun la demonsimilaj nigruloj.

Krome Lanz eldonis revuon *Ostara*, en kiu li pli propagandis sian instruon.

Kvankam liaj teorioj aspektas strangaj, la pensado de Lanz gravas pro lia influo super la nazioj: En sia libro *"Mein Kampf"* Adolf Hitler priskribas, kiel li kontaktiĝas al "Ostara". Kaj fakte oni en la posta reala politiko de la nazia Germanujo vidas multajn paralelaĵojn al la pli fruaj postuloj en la verkoj de Lanz. Laŭdire, Lanz ankaŭ proponis la svastikon kiel simbolo de arjoj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://lexikon.idgr.de/l/l_i/liebenfels-lanz-von/liebenfels-lanz-von.php 
* http://www.bautz.de/bbkl/l/lanz_v_l.shtml 
* http://www.mysteria3000.de/archiv/lc/liebenfels.htm  

## Vidu ankaŭ 
* Naziismo
* Rasismo

Kategorio:Aŭstroj
1439

En la jaro **1439** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Katolika Eklezio fiksis la Sakramentojn kiel sep.
* Felikso la 5-a iĝis kontraŭpapo.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Buceava-Şoimuş (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Brotuna (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Dragomireşti (Timiş) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Joia Mare (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Lodroman (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Ludeştii de Jos (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Rostoci (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Ruda-Brad (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Uibăreşti (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Vaţa de Sus (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

## Naskiĝoj 
* Alexander Hegius, nederlanda germandevena humanisto kaj pedagogo. (m. 1498)

## Mortoj 
* Albreĥto la 2-a de Habsburgo, imperiestro de la Sankta Romia Imperio
* 30-a de aprilo: Richard de Beauchamp (13-a grafo de Warwick), angla grafo kiu edukis Henrikon la 6-an (n. 1382)
* 20-a de oktobro: Ambrogio Traversari, itala humanisto, presbitero, teologo, kaj ĝenerala prioro de la Kamaldula Ordeno (n. 1386)
Barĝo de la Mortintoj

La **Barĝo de la Mortintoj** estas elemento el la fikcia universo de la filmaro Star Trek kaj tie estas parto el la mitaro de la fikcia vivoformo klingonoj. Laŭ la klingona tradicio, ĝi estas la ŝipo kiu transportas la malhonore mortintojn trans la Rivero de Sango ĝis Gre'thor, kaj estas ŝipgvidata de la pramisto Kortar.

Kategorio:Mortintoj
Kategorio:Terminologio de Star Trek
Gullveig

**Gullveig** aŭ **Angrbodha** estas, en **nord-ĝermana mitologio**, gigantino kiu instigis militon inter la du ĉefaj di-grupoj, azoj kaj vanioj. Kiam la du grupoj denove interpaciĝis, ili kune punis ŝin per bruligo. Post la ekzekuto, Loki serĉis en la cindro, trovis ŝian koron kaj glutis ĝin.

Gullveig renaskiĝis, denove agis malice kaj denove estis bruligita; kaj same trian fojon. Ambaŭfoje, Loki denove glutis ŝian koron.

Trifoje mortigita, ŝi ankoraŭ vivas kaj loĝas en la Ferarbaro.

Kaj Loki, post ĉiu gluto de ŝia koro, gravediĝis (do fakte ŝi estis patro kaj li patrino), kaj naskis sinsekve Hel, Fenrir kaj Midhgardsormr.

La nomo Gullveig signifas "Or-trinkaĵo" aŭ "Or-ebrio"; ŝia alia nomo Angrbodha signifas "Funebro-anoncanto".

Kategorio:Ĝermana mitologio
Kategorio:Gigantoj de la nord-ĝermana mitologio
1442

En la jaro **1442** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Aperis en Italio la unuaj ludaj kartaroj.
* Ashikaga Yoshikatsu iĝis ŝoguno.

## Naskiĝoj 
* Go-Tsuchimikado imperiestro de Japanio
* 28-a de aprilo: Eduardo la 4-a (Anglio) (m. 1483)

## Mortoj
1447

En la jaro **1447** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*6-a de marto: Nikolao la 5-a iĝis papo.
*Kazimiro la 4-a (Pollando) surtroniĝis.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Petea (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
*Schmitten kiel *Schmiten* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Giorgio Valla, itala humanisto, filologo, kuracisto, latinisto, matematikisto kaj tradukisto. (m. 1500)

## Mortoj 
* 23-a de februaro: Papo Eŭgeno la 4-a
1449

En la jaro **1449** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Konstantino la 11-a iĝis la lasta orient-romia imperiestro;
*Ashikaga Yoshimasa iĝis ŝoguno;
*Unua mencio pri Ocolişel;

## Naskiĝoj 
*Aldo Manuzio, itala eldonisto (m. 1515)
*1-a de januaro: Lorenzo de Mediĉo
*21-a de oktobro: Georgo Plantaĝeneto (duko de Clarence), frato de Eduardo la 4-a (Anglio) kaj Rikardo la 3-a (Anglio) (m. 1478)
* 22-a de decembro: Filippo Maria Sforza, Grafo de Korsiko kaj Pavio, filo de Francesco Sforza (m. 1492)

## Mortoj 
*Felikso la 5-a, kontraŭpapo
*24-a de decembro: Walter Bower, skota kronikisto (n. ĉirkaŭ 1385)
1443

En la jaro **1443** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Naskiĝoj 
*23-a de februaro: Matiaso la 1-a Korvino, reĝo de Hungario (m. 1490)
*31-a de majo: Damo Margaret Beaufort, angla nobelino (m. 1509)
* 28-a de aŭgusto: Rudolf Agricola, humanisto, erudiciulo, poeto, helenisto, latinisto, edukisto, muzikisto kaj organkonstruanto.  (m. 1485)
*Thomas Howard 2-a grafo de Norfolk (m. 1524)

## Mortoj 
* Benozzo di Filipuccio, itala pentristo (n. 1389)
* (proksima dato) Zeami Motokiyo, japana aktoro kaj dramisto (n. ĉirkaŭ 1363)
1451

En la jaro **1451** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Mehmed la 2-a refariĝis sultano kaj iĝis estro de Osmanida imperio;
* Neustadt en Saksio fine aĉetita de germanoj;

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Flüh kiel *Jn flühen* (hodiaŭ parto de la komunumo Hofstetten-Flüh en Kantono Soloturno en Svislando).
*Sankt Antönien kiel *Sant Anthonyen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Izabela la 1-a, reĝino de Kastilio (m. 1504)

## Mortoj
IJK 2004

frame|dekstra|Emblemo de IJK-60
**La jubilea 60-a Internacia Junulara Kongreso** okazis 10–17 de julio 2004 en Rusio, en ripozejo apud la urbo Kovrov en Vladimira provinco. Ĉeestis 355 personoj el 27 landoj (234 el Rusio). La frapfrazo de la aranĝo estis „Internacie, June kaj Kune!“

Antaŭ la aranĝo okazis internaciaj kursoj de Esperanto (en naturo kelkajn kilometrojn for de la ejo) kaj belaj antaŭkongresoj: en Moskvo kaj Peterburgo. Plimulto de alilandaj partoprenantoj venis fluge, tial antaŭkongresoj en la urboj de la plej grandaj rusiaj flughavenoj estis utilaj por oportune atingi la lokon de IJK kune.

En la daŭro de IJK pasis la unua ILEI-instruseminario de la serio „Flugiloj de Malfacila Vento“.

Dum la kongreso estis kompilita kaj eldonita unufoja kongresa revuo nomata „Betula FOLio“.

## Eksteraj ligiloj 
* Elŝutebla PDF-dosiero: "Betula FOLio"
* Restaĵoj de la paĝaro


60-a IJK
Kategorio:2004 en Rusio
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Rusio
Serovo

: *Serovo estas ankaŭ genro de bestoj – vidu Serovo (besto).*

**Serovo** estas bela ripozloko norde de ĉarma Sankt-Peterburgo (Rusio) ĉe bordo de la Balta maro apud urbeto Zelenogorsko (Verd_mont_urbeto). Tie okazis en 1995 la 51-a IJK (Internacia Junulara Kongreso) kaj kunigita aranĝo REK + EoLA komence de la 2001a jaro. Ambaŭ eventoj estis amasaj kaj sukcesaj. 

## Eksteraj ligiloj 
*Ripozejo "Serovo" en ruslingva katalogo de ripozejoj

Kategorio:Sankt-Peterburgo
1450

En la jaro **1450** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Feldru (hodiaŭ komunumo en Rumanio).

## Naskiĝoj 
* 27-a de julio: Jakob Wimpfeling, franca humanisto, teologo, pedagogo, filologo kaj historiisto (m. 1528)
* Hieronymus Bosch, nederlanda pentristo (proksima dato) (m. 1516)
* Jurij Drohobiĉ, ukraina kuracisto kaj astronomo (m. 1494)
* Heinrich Isaac, flandra komponisto (proksima dato) (m. 1517)
* Luca Signorelli, renesanca itala pentristo (m. 1523)

## Mortoj 
* 18-a de majo: Grandreĝo Seĝong, reĝo de Koreio kaj proklaminto de la korea alfabeto Hangul (n. 1397)
1454

En la jaro **1454** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Sankt-Galo ekribelis kontraŭ la abatoj, kiuj estis ankaŭ imperiaj princoj, kaj fariĝis aliancanoj de la svisoj.
*La episkopo de Bazelo aĉetis la vilaĝon Movelier.

## Naskiĝoj 
* 9-a de marto: Amerigo Vespucci, esploristo kaj kartografo.
* 21-a de majo: Hermolaus Barbarus, la Juna, itala humanisto, katolika patriarko. (m. 1493)

## Mortoj 
* januaro: Francesco Barbaro, itala humanisto, filologo, filozofo, politikisto kaj diplomato. (n. 1390)
1456

En la jaro **1456** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*La militestro HUNYADI János sukcese defendis la fortikaĵon Beograd (tiutempe: Nándorfehérvár) kontraŭ la turkoj. La tagmeza sonorigado de sonoriloj memorigas pri tiu ĉi evento ankaŭ nuntempe.
*Fondita Universitato Ernst Moritz Arndt.
*Komercistoj el Venecio kontaktigis Djolojn.

## Naskiĝoj 
*1-an de marto: Vladislao la 2-a Jagello, reĝo de Bohemio (m. 1516)
*11-a de junio: Anne Neville, edzino de Rikardo la 3-a (Anglio) (m. 1485)

## Mortoj 
*12-a de julio: Titusz Dugovics, hungara milita heroo (n. nekonata)
*11-a de aŭgusto: János Hunyadi, gubernatoro de Hungario (naskiĝis ĉirkaŭ 1405)
*17-a de oktobro: Nicholas Grenon, francoflandra komponisto
1201

En la jaro **1201** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Egerkingen kiel *in Egrichen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* Halten kiel *Haltun* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* Mattstetten kiel *Mahtsteten* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Steinhof tra mencio de iu *Henricus de Steine* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
* Tentlingen kiel *Tentenens* (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
* Ursenbach kiel *Ursibach* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj 
* 5-a de septembro: Alix de Thouars (Dukino de Bretonio) (m. 1221)
* 9-a de oktobro: Robert de Sorbon, franca teologo (m. 1274)

## Mortoj 
* 5-a de septembro: Konstanca (Dukino de Bretonio) (n. 1161)
1203

En la jaro **1203** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Isaako la 2-a Angelo kaj Aleksio la 4-a iĝis kunimperiestroj de Bizanca imperio;
* Minamoto no Sanetomo iĝis ŝoguno;

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Mesoko kiel *Mesoco* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
* Soazza kiel *Soaza* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
* Verdabbio kiel *Vertabio* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Aleksio la 3-a imperiestro de Bizanca imperio
* Aprilo: Arturo la 1-a (Bretonio), nevo de Johano (Anglio) (n. 1187)
1205

En la jaro **1205** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 6-a de januaro: Filipo de Ŝvabio reelektiĝis kiel imperiestro de la Sankta Romia Imperio

## Naskiĝoj 
* Venceslao, reĝo de Bohemio (m. 1253)

## Mortoj
Henry Moore

**Henry Spencer MOORE** (naskiĝis la 30-an de julio, 1898, mortis la 31-an de aŭgusto, 1986), estis mondkonata angla skulptisto.

Moore naskiĝis en Castleford, Yorkshire, Anglio. Li fariĝis unu el la plej gravaj skulptistoj kaj estas konata pro grandegaj abstraktaj bronzaj skulptaĵoj. Multe da liaj plej bonaj verkoj troviĝas en unu el du kategorioj; patrino kun infano aŭ kuŝantaj figuroj.

Li renkontis Barbara Hepworth (poste edzino kaj kunlaboranto) ĉe Leeds Fakultato de Arto.

Henry Moore mortis en Much Hadham, Hertfordshire, Anglio en 1986.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?workid=10226  
* http://www.tate.org.uk/magazine/issue2/moore.htm 
* http://www.belvederedellarte.it/en/fb/hdown.htm  
* Henry Moore Fonduso 

Dosiero:HenryMoore RecliningFigure 1951.jpg|
Dosiero:Henry-moore-ago.jpg|
Dosiero:HenryMooreTorontoCH1.jpg|

Moore
1455

En la jaro **1455** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 23-a de februaro: Unua Biblio de Gutenberg estas presata
* 22-a de majo: Unua batalo de St Albans, la unua batalo de la militoj de rozoj, grava angla enlanda milito
* Kaliksto la 4-a iĝis papo

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Jedwabne (hodiaŭ urbo en Pollando).
* Les Planchettes kiel *Les Planchotes* (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
* Valea Drăganului (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

## Naskiĝoj 
*29-a de januaro: Johano Reuchlin, germana filozofo (m. 1522)
*1-a de februaro: Johano la 1-a, reĝo de Danio (m. 1513)
* Jacques Lefèvre d'Étaples, franca teologo, humanisto kaj biblia erudiciulo (m. 1536)

## Mortoj 
*18-a de februaro: Fra Angelico, itala pentristo (naskiĝis ĉirkaŭ 1387)
*24-a de marto: Papo Nikolao la 5-a (n. 1397)
*1-a de decembro: Lorenzo Ghiberti, itala artisto (n. 1378)
1206

En la jaro **1206** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Ĝingis-Ĥano surtroniĝis kiel imperiestro de la Mongola Imperio.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Ighiu (Alba) (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
* Lohmen (Saksio) (hodiaŭ vilaĝo en Saksio en Germanio).
* Tübach (hodiaŭ komunumo en Kantono Sankt-Galo en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Béla la 4-a, reĝo de Hungario (m. 1270)

## Mortoj 
* 4-a de junio: Adela de Ĉampanjo, franca reĝino (n. 1140)
Joŝkar-Ola

**Joŝkar-Ola** (), urbo en Rusia Federacio, ĉefurbo de Maria Respubliko. En la maria lingvo la nomo de la urbo signifas “ruĝa urbo”.

Ĝi estis fondita en 1584. Statuson de urbo ĝi ekhavis en 1781. Ĝis 1919 la urbo estis nomita Carjovokokŝajsk *(Царёвококшайск);* de 1919 ĝis 1927 la urbonomo estis Krasnokokŝajsk *(Краснококшайск).* La nunan nomon la urbo ricevis en 1927. En 1959 Joŝkar-Ola havis nur 89.000 loĝantojn; en 1989 estis jam 249.200. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La urbo estas ĉe rivero Malaja Kokŝaga (Малая Кокшага) (kiu de maldekstre enfluas riveron Volgo (Волга)).
En la urbo estas fervoja stacio.

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005). Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 56°38' norde, longitudo 47°52' oriente.

La interurba telefona kodo estas 8362, la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj (en jaro 2005). Kodo de OKATO de la urbo estas 88401.

Dum la socialismo Joŝkar-Ola havis fratajn kontaktojn kun Szombathely, kie nomiĝis nova kvartalo pri Joŝkar-Ola.

## Vidu ankaŭ 
* 2910 Yoshkar-Ola
* Trolebusa transporto en Joŝkar-Ola

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de la urbo 


Kategorio:Urboj de Mariio
1207

En la jaro **1207** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Roggenburg kiel *Rokinberc* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
* Laufenburg kiel *Loufenberc* (hodiaŭ urbo dividita en germanan parton Laufenburg (Badeno) en Baden-Virtembergo en Germanio kaj svisan parton Laufenburg (Argovio) en Kantono Argovio en Svislando.

## Naskiĝoj 
* 13-a de septembro: Ĝalal-ed-din Mohammad Rumi, islama poeto, teologo, kaj mistikulo (m. 1273)
* 1-a de oktobro: Henriko la 3-a (Anglio) (m. 1272)
* Elizabeto de Hungario, sanktulino (m. 1231)

## Mortoj
1208

En la jaro **1208** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Andeer kiel *Anders* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
* Bojt (hodiaŭ vilaĝo en Hungario).
* Cologny kiel *Colognier* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
* Krauchthal (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Meikirch kiel *Mönchilcha* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Schüpfen kiel *Scuphon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Vrin kiel *Varin* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

## Naskiĝoj 
* 23-a de majo: Simon de Montfort (6-a grafo de Leicester), nobelo de Anglio kaj Francio kiu estris ribelon kontraŭ Henriko la 3-a (Anglio) (m. 1265)

## Mortoj
1209

En la jaro **1209** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Komenco de la Krucmilito kontraŭ la Kataroj (fino en 1229) Kapto de urbo Beziers, la urbon oni elbrulis, la loĝantaron ekstermis, 7 000 personoj estas buĉitaj en katedralo Sta Magdalena.
* Koncilio de Avignon, malpermesas la daŭradon de dancoj kaj ludoj en la preĝejoj.
* Fondo de la unua komunumo da franciskaj monaĥoj, en Italujo.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Bergün/Bravuogn kiel *Bregonio* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
* Neftenbach kiel *Neftimbach* (hodiaŭ komunumo en Kantono Zuriko en Svislando).
* Le Landeron kiel *Landiron* (hodiaŭ komunumo en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).

## Naskiĝoj 
* 5-a de januaro: Rikardo (1-a Grafo de Cornwall), filo de Johano (Anglio) (m. 1272)
* 8-a de septembro: Sanĉo la 2-a, kvara reĝo de Portugalio (m. 1248)

## Mortoj
1211

En la jaro **1211** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Mongoloj ekinvadis Ĉinion.
* Afonso la 2-a (Portugalio) surtroniĝis.

## Naskiĝoj 
*

## Mortoj 
* Aleksio la 3-a imperiestro de Bizanca imperio.
* 26-a de marto - Sanĉo la 1-a, 2-a reĝo de Portugalio (n. 1154)
1210

En la jaro **1210 post Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
*Tsuĉimikado detronigita, Juntoku iĝis imperiestro de Japanio

## Unuaj dokumentaj mencioj
*Berneck (hodiaŭ komunumo en Kantono Sankt-Galo, Svislando).
*Morissen kiel *Mureizens* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono, Svislando).
*Rickenbach kiel *Richenbach* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno, Svislando).

## Naskiĝoj 
* 5-a de majo: Alfonso la 3-a, 5-a reĝo de Portugalio (m. 1279)
1213

En la jaro **1213** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 10-a de marto: flugantaj objektoj aperis ekde malantaŭe de monto de templo de Hokedo, Japanio.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Fegernic (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
* Eupen (hodiaŭ municipo en Belgio).
* Seleuș (Oradea) (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
* Mărtinești (Odoreu) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Mike (hodiaŭ vilaĝo en la departemento Somogy en Hungario).
* Poclușa de Barcău (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Orbău (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Nușfalău (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
* Raperswilen kiel *Ratbrechtswilare* (hodiaŭ komunumo en Kantono Turgovio en Svislando).

## Naskiĝoj 
*

## Mortoj 
* 13-an de aprilo: Guy de Thouars, edzo de Konstanca (Dukino de Bretonio) (n. nekonata).
* Tamara de Kartvelio, reĝino de Kartvelio, naskiĝis 1160.
Marc Bavant

**Marc BAVANT** (1957) estas franca esperantisto kaj emerita  inĝeniero. Li estis membro de la Akademio de Esperanto de 2004 ĝis 2013 kaj plu estas ekde 2016. Li faris trijaran studumon pri Interlingvistikaj studoj ĉe Universitato Adam Mickiewicz en Poznano (2005-2008). En aprilo 2014 li doktoriĝis pri ĝenerala lingvoscienco ĉe la Universitato de Amsterdamo. Prelegante por la 
Londona Esperanto-Klubo, Bavant asertis, ke la elama lingvo ne estas sufiĉe studata de lingvoscienca vidpunkto, kvankam multe da libroj ekzistas pri ĝi: «Esploris la lingvon ĉefe arĥeologoj, ne lingvistoj», li diris.

En 2015 li komencis postdoktoran esploron ĉe École pratique des hautes études.

## Esperanto 
Marc Bavant ekkonis Esperanton dum sia adoleskeco, sed vere interesiĝis pri la lingvo nur dum la 1980-aj jaroj, poste korespondanto ekde 2014 kaj denove membro de 2016. Kiel akademiano, li partoprenis i.a. en la laboroj por la naŭa, deka kaj dek-unua oficialaj aldonoj al la vortaro de Esperanto

Marc Bavant estas dumviva membro de Universala Esperanto-Asocio.

## Verkoj
Ĉe Kava-Pech (Ĉeĥio) aperis du liaj libroj:
*
*

La unua verko celas klarigi la Fundamentan Gramatikon; Gubbins asertis, ke la libro «kontribuas malmulton al nia kompreno pri Esperanto kaj nenion al ties pedagogio». La eldonejo, tamen, eldonis la libron surbaze de tre favora rekomendo de franclingvanoj, inter aliaj de Claude Piron. Reage al la aperigita recenzo pri la libro venis pluraj protestoj al la redakcio de la Esperanto-gazeto, do en numero 10 de la sama jaro la gazeto publikigis pozitivan recenzon de Boris Kolker. Kolker laŭde skribis: «Marc Bavant prezentis la Fundamenton de Esperanto en nova lumo, provizinte ĝin per komentaroj kaj eltirinte regulojn el ĝiaj ekzemploj. Tre sprita provo, dank’ al kiu la Fundamento transformiĝis, en la interpreto de Marc, en modernan lernolibron».

La *Matematika vortaro* ricevis pozitivajn taksojn, kaj la aŭtoro neregule laboras pri ĝia ampleksigo. Provizora ampleksigita reta versio estas alirebla en TTT-arĥivo.

## Notoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
*
* 
* 
*  

Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Membroj de la Akademio de Esperanto
1216

En la jaro **1216** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Honorio la 3-a iĝis papo;
* Henriko la 3-a (Anglio) surtroniĝis;
* Rĵev fondita;

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Grossaffoltern kiel *Affoltron* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj 
*

## Mortoj 
* 18-a de oktobro: Johano, reĝo de Anglio (n. 1166)
1217

En la jaro **1217** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Ferdinando la 3-a iĝas reĝo de Kastilio.
* La pola princo Henryk la 1-a Brodaty donis al la urbo Lwówek Śląski urborajton

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Alberswil kiel *Alberswile* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
* Boniswil kiel *Bonoltswile* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Brunnen kiel *de Brunnon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝvico en Svislando).
* Ilişua (Şărmăşag) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Lachen kiel *Lachun* en dokumento, kiu datiĝas el inter la jaroj 1217 kaj 1222 (hodiaŭ komunumo en Kantono Ŝvico en Svislando).
* Hergiswil kiel *Hergiswile* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando). 
* Menzingen en Kantono Zugo, Svislando, sub la nomo *Mencingin*.
* Rohr kiel *Rôre* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Hulagu, mongola ĥano kaj militisto (proksima dato) (m. 1265)

## Mortoj 
*
1214

En la jaro **1214** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 12-a de februaro - la pola princo Henryk la 1-a Brodaty donis al la urbo Wleń urborajton.
* Junio: Universitato de Oksfordo ricevis ĉarton.
* 27-a de julio: Batalo de Bouvines.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Boghiş (Nuşfalău) (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
* Courlevon kiel *Curlivin* (hodiaŭ komunumo en Kantono Friburgo en Svislando).
* Gurbrü kiel *Gurbru* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
* Vânători (Mișca) (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).
* Vásárosnamény (hodiaŭ urbo en Hungario).

## Naskiĝoj 
* 25-a de aprilo: Ludoviko la 9-a, reĝo de Francio (m. 1270)
* Roger Bacon (proksima dato) angla monaĥo kaj sciencisto (m. 1294)

## Mortoj 
* 31-a de oktobro: Eleonoro de Anglio (Reĝino de Kastilio) (n. 1162)
* 4-a de decembro: Vilhelmo la 1-a, reĝo de Skotlando (n. 1142 aŭ 1143)
1218

En la jaro **1218** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Komencis vakeco de trono de imperiestro de la Sankta Romia Imperio kiu daŭros 2 jarojn.
* Fondo de urbo Velikij Ustjug

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Mandach kiel *Mandacho* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Mumpf kiel *Mumpher* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
* Oberdiessbach kiel *Tiecebac* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj 
* Chukyo imperiestro de Japanio

## Mortoj 
* Petro Valdo, kristana reformaciisto (n. 1140)
* Oto la 4-a imperiestro de la Sankta Romia Imperio, naskiĝis 1175.
* Guillaume de Chartres, grandmajstro de la Templana Ordeno
1219

En la jaro **1219** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Rheineck en Kantono Sankt-Galo, Svislando, ricevis de la Ŝtaŭfoj la urborajton.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Borovany (distrikto Písek) (hodiaŭ komunumo en Ĉeĥio).
* Cama kiel *Camma* (hodiaŭ komunumo de Kantono Grizono en Svislando).
* Grono kiel *de Grono* (hodiaŭ komunumo de Kantono Grizono en Svislando).
* Hinterrhein kiel *de Reno* (hodiaŭ komunumo de Kantono Grizono en Svislando).
* Lostallo jam per la aktuala formo *Lostallo* (hodiaŭ komunumo de Kantono Grizono en Svislando).
* Reischen kiel *Rexeno* (hodiaŭ parto de la komunumo Zillis-Reischen en Kantono Grizono en Svislando).
* Roveredo kiel *Regoredo* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
* Safien kiel *Stosavia* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
* Santa Maria in Calanca kiel *Sancte Marie in Calanca* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
* Weiningen kiel *Winingin* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Warth-Weiningen en Kantono Turgovio en Svislando).
* Wergenstein kiel *Vergasteno* (hodiaŭ parto de la komunumo Casti-Wergenstein en Kantono Grizono en Svislando).

## Naskiĝoj 
*

## Mortoj 
* 14-a de majo: Vilhelmo Marshal (1-a grafo de Pembroke), batalisto kaj politikisto (n. 1146)
1221

En la jaro **1221** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj
*Juntoku detronigita, 3-jara bebo Chukyo iĝis imperiestro de Japanio.
*Chukyo detronigita, 9-jara knabo Go-Horikawa iĝis imperiestro de Japanio.
* Vieno: unua skriba mencio de la Preĝejo de Sankta Mikaelo

## Unuaj dokumentaj mencioj
*Alchenstorf kiel *Alchirstorf* (hodiaŭ komunumo de Kantono Berno en Svislando).
*Treiten kiel *Treiton* (hodiaŭ komunumo de Kantono Berno en Svislando).
*Tschugg kiel *Shuc* (hodiaŭ komunumo de Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj
*Margareta de Provenco, franca nobelino (proksimuma dato) (m. 1295)
*Teodoro la 2-a Laskaris, bizanca imperiestro.

## Mortoj
*aprilon: Farid-ud-din Attar, persa sufisma poeto (n. ĉirkaŭ 1145)
*21-a de oktobro: Alix de Thouars (Dukino de Bretonio) (n. 1201)
1222

En la jaro **1222** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Johano la 3-a Dukas Vataces iĝis bizanca imperiestro en Nikeo.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Sigriswil kiel *Sigriswile* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
*Zeiningen kiel *Ceînigen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

## Naskiĝoj 
*
## Mortoj 
*Teodoro la 1-a Laskaris bizanca imperiestro.
*2-a de aŭgusto : Raimundo la 6-a (8-a), grafo de Tuluzo (° 27-a de oktobro 1156, 65 jaroj)
1220

En la jaro **1220** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Frederiko la 2-a iĝis imperiestro de la Sankta Romia Imperio.
*Ĝingis-Ĥano detruis Samarkandon.
*La Habsburgoj koncedis al Sempach la urborajton.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*15-a de julio:
****Staffelbach** menciiĝis kiel *Staphelbach* en donacdokumento al la Monaĥejo Sankt-Urban (hodiaŭ ĝi estas komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
****Schöftland** kiel *Schofftelang* (hodiaŭ ĝi estas komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

***Avully** kiel *Avulie* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
***Cartigny** kiel *Cartiniacum* kaj *Quartinie* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
***Cherechiu** (hodiaŭ komunumo de Rumanio).
***Cormondrèche** kiel *Curcellis* (hodiaŭ parto de la komunumo Corcelles-Cormondrèche en Kantono Neŭŝatelo en Svislando).
***Finsterhennen** kiel *Freineshun* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
***Graben** kiel *Stadonce* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).
***Samnaun** kiel *Samaium* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
***Schindellegi** kiel *Schindelar* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Feusisberg en Kantono Ŝvico).
***Walkringen** kiel *Walchenringin* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj 
*1-a de aprilo: Go-Saga, imperiestro de Japanio (m. 1272)
*Brunetto Latini, itala filozofo (proksima dato) {m. 1294)

## Mortoj 
*Wolfram von Eschenbach, mezepoka verkisto, (proksimuma mortojaro), aŭtoro de Parzival, naskiĝis inter 1160 kaj 1180.
1223

En la jaro **1223** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*25-a de marto: Sanĉo la 2-a (Portugalio) surtroniĝis.
*14-a de julio: En Francio, Ludoviko la 8-a iĝas reĝo de Francio ĉe la morto de sia patro. Li estas entronigata je la 6-a de aŭgusto.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
*Arpaşu de Jos (hodiaŭ komunumo en Rumanio).
*Beromünster kiel *villa Beronensis* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
*Dornach kiel *Tornacho* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
*Messen kiel *Messon* (hodiaŭ komunumo en Kantono Soloturno en Svislando).
*Therwil kiel *Terwilre* (hodiaŭ komunumo en Kantono Bazelo Kampara en Svislando).
*Uebeschi kiel *Ibisshe* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

## Naskiĝoj 
*Přemysl Otakar la 2-a, reĝo de Bohemio (proksima dato) (m. 1278)

## Mortoj 
*8-a de marto: Wincenty Kadłubek, pola verkisto (naskiĝis 1161)
*25-a de marto: Alfonso la 2-a, tria reĝo de Portugalio (n. 1185)
*14-a de julio: Filipo la 2-a, reĝo de Francio (n. 1165)
1227

En la jaro 1227 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj
* Enkonduko de budhismo en Japanio;
* Fino de Okcidenta Xia dinastio en Ĉinio;
* Gregorio la 9-a iĝis papo.

## Unuaj dokumentaj mencioj
*Gy kiel *Gyez* (hodiaŭ komunumo en Kantono Ĝenevo en Svislando).
*Kastelo Altenklingen kiel *Castrum klingen* (kastelo en Wigoltingen, Kantono Turgovio, Svislando).
*Kaiserstuhl kiel *Keiserstuol* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Killwangen kiel *Chullewangen* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).
*Rüfenach kiel *Rufinach* (hodiaŭ komunumo en Kantono Argovio en Svislando).

## Naskiĝoj
*

## Mortoj
* Ĝingis-Ĥano, fondinto de la Mongola Imperio
* Honorio la 3-a, papo

Dosiero:Altenklingen kastelo 217.JPG|Kastelo Altenklingen en februaro 2011
1224

En la jaro **1224 post Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj
*Budhisma sekto Jodo Shin ("La vera pura Tero) fondita de Shinran, Japanio.
*Ĉiĉimekoj el Ksolotlo alvenis al Apano, en la nuna Meksiko.
*Teodoro iĝis Despoto de Epiro.
*la Sankta Pokalo estus aĉetita al la Templana Ordeno de Guglielmo la 6-a per Papa mono. Demetrio portus la Santan Pokalon al Ivrea, en Piemonto, kie li ĝin mentis en preĝejo de Sankta Ulderiko.
*Taoisto Ĉiŭ Ĉangĉun venis al Janĝing (la nuna Pekino).

## Unuaj dokumentaj mencioj
*Ascona kiel *burgus de Scona* (hodiaŭ komunumo en Kantono Tiĉino en Svislando).
*Fischbach kiel *Viscebach* (hodiaŭ komunumo en Kantono Lucerno en Svislando).
*Founex kiel *Fosnay* (hodiaŭ komunumo en Kantono Vaŭdo en Svislando).
*Orăştie (hodiaŭ urbo en Rumanio).
*Seewis en Prättigau kiel *de Sevve* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
*Tamins kiel *Tuminne* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

## Naskiĝoj
*Tomaso de Akvino

## Mortoj
*Sankta Adolfo