open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vidus Vidius

**Vidus Vidius (1509-1569)** (naskiĝis en Florenco, en la 10-a de februaro 1509 - mortis en Pizo, en la 26-a de majo 1509) estis itala kuracisto, kirurgo kaj anatomiisto serve de la franca kortego, kaj privata kuracisto de Kozimo la 1-a, Granda Duko de Toskanio (1519-1574).

## Biografio 
Lia patro estis kuracisto e lia patrino estis fratino de la itala pentristo Domenico Ghirlandajo (1449-1494). Post praktiki medicinon en Florenco kaj Romo, li estis invitita de la reĝo Francisko la 1-a por veni al Parizo kiel sia persona kuracisto kaj unua profesoro pri Medicino en la Reĝa Kolegio de Francio. En Parizo, Guido Guidi enamikiĝis kun Benvenuto Cellini kaj tie li publikigis libron pri Kirurgio, en 1544.

Ĉi-libro, kun ilustraĵoj de Rosso Fiorentino (1494-1540), Francesco Primaticcio (1504-1570) kaj Francesco Salviati (1510-1563) estis la plej bildohava tiuepoke e baziĝis sur la verkoj de Hipokrato, Galeno kaj Oribazio de Pergamono (320-403). En 1547, okaze de la morto de Francisko la 1-a, li reiris al Italio kaj fariĝis privata kuracisto de Kozimo la 1-a de Mediĉo (1519-1574) kaj ankaŭ profesoro en la Universitato de Pizo. La nervo de la pterigoida kanalo kromnomiĝas vidiana nervo kaj la arterio de la pterigoida kanalo baptiĝis kiel vidiana arterio liaomaĝe.

## Verkoj 
eta|*De curatione membratim libri*, 1594
* Chirurgia è Graeco in Latinum conversa: Vido Vidio Florentino interprete ... - 1544
* Hippocratis Coi de Fracturis, V. Vidio ... Interprete - 1547
* De medicamentis libri sex (Mss., II.III.30)
* De chirurgia libri quatuor (II.III.31)
* Anatome libri septem (II.III.32).
* Chirurgia: De chirurgia scriptores optimi quique veteres et recentiores ... - 1555
* Vidi Vidii ... De curatione generatim pars prima: in qua rerum ... - 1587
* De febribus libri VII a mendis ... repurgati. Ludovici Mercati de febre ... - 1595
* Ars Medicinalis, entre 1596 e 1611
* Vidus Vidius ... opera omnia, sive ars medicinalis ... - 1626
* Opera omnia, sive ars medicinalis: in qua cuncta quae ad humani corporis ... - 1626

## Literaturo 
* Bibliothèque Nationale de France
* Virtual International Authority File
* NCBI Resources
* NCBI
* Storia della letteratura italiana
* [Treccani](http://www.treccani.it/enciclopedia/guido-guidi_res-65f9fb9e-87ee-11dc-8e9d-0016357eee51_(Dizionario-Biografico)/)

## Vidu ankaŭ 
* Domenico Ghirlandajo (1449-1494)
* Jacobus Sylvius (1478-1555)
* Francisko la 1-a (1494-1547)
* Kozimo la 1-a de Mediĉo (1519-1574)
* Benvenuto Cellini (1500-1571)

## Referencoj 
Kategorio:Italaj anatomoj
Kategorio:Kuracistoj de la 16-a jarcento
Kategorio:Kirurgoj
János Antalfi

Barono **János ANTALFI** [jAnoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Antalfi János** estis hungara pastro, episkopo, preposto, kanoniko, vikario. Lia nobela antaŭnomo estis *csíkszentmártoni* [ĉIksentmArtoni].

János Antalfi http://lexikon.katolikus.hu/A/Antalfi.html naskiĝis en 1644 en Transilvanio en Csíkszentmárton (nuntempa Sânmartin (Harghita) en Rumanio). Li mortis la  1728 en Transilvanio en Gyulafehérvár (nuntempa Alba Iulia en Rumanio).

## Biografio 
János Antalfi lernis teologion en akademio en Nagyszombat, kie li doktoriĝis. Li komencis sian eklezian karieron en sia naskiĝvilaĝo. En 1706 li jam estris kelkajn kirkojn. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
* vikario en 1708
* ĉefpreposto de Transilvanio en 1716
* episkopo de Transilvanio en 1724, Benedikto la 13-a aprobis zion en la sekva jaro
* barono en 1725.
En 1727 li fondis eklezian presejon. Li estas entombigita en Katedralo Sankta Mikaelo (Alba Iulia).

## Elektitaj publikaĵoj 
* ’’Nagydicsőségű Aaron, az az Mgos úr Mártonffy György, erdélyi püspök…’’ (1721)

## Memorigiloj 
En sia naskiĝvilaĝo en la loka muzeo grandaj pentraĵoj estas videblaj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Katolikaj episkopoj de Transilvanio
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj vikarioj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Grundoplibonigo

**Grundoplibonigo** aŭ **teroplibonigo** estas ĉiu inventaĵo je ia grundo, tero, kio igas ilin pli uzeblaj por homa agado. Tiuj inventaĵoj altigas la valoron de la teropeceto (ekz. niveligo, kompaktigo de tero, grundo, por konstruo de domoj; forigo de poluaĵoj el la grundo, de poluita grundo, vojkonstruado).

En agrikulturo, plej ofte la grundoplibonigo signifas plibonigon de rikoltorezultoj de la agro, do tiukaze oni povas paroli pri **agroplibonigo**, kio estas efektivigita plej ofte per akvumado aŭ forkonduko de superflua, damaĝa akvo. Sed agroplibonigo enhavas ne nur la akvomastrumajn agadojn, sed ankaŭ ĉiujn kemiajn, biologiajn metodojn (ekz. verda sterkado), kiuj grave altigas la produktemon de la agro. Pliaj agadoj por agroplibonigo celas agadon kontraŭ erodo, dezertiĝo, vento (protekta arbarigo, arbustigo, formigo de heĝo), inundo (konstruo de digoj), por akvorezervado.

Kategorio:Agrikulturo
Gergely Sorger

**Barono Gergely SORGER** [gergej zorger], laŭ hungarlingve kutima nomordo ** Sorger Gergely** estis hungara pastro, abato, episkopo, preposto, kanoniko. Lia familia nomo aperis ankaŭ en formo ’’Zorger’’.

Gergely Sorger http://lexikon.katolikus.hu/S/Sorger.html naskiĝis en 1665? en Hungara reĝlando en Alsómecenzéf (nuntempa Medzev en Slovakio). Li mortis la  1739 en Transilvanio en Gyulafehérvár (nuntempa Alba Iulia en Rumanio.

## Biografio 
Gergely Sorger lernis teologion en Vieno. Hejmenveninta li komencis sian eklezian karieron en kirko de Jászdózsa en 1704, poste en proksimaj kirkoj. Liaj baldaŭaj ĉefaj postenoj kaj titoloj estis:
* kanoniko en 1711 en Eger
* preposto en 1713
* abato en 1715
* titulara episkopo en 1719
* vicepiskopo en Eger en 1727
* episkopo de Transilvanio en 1729, samtempe barono.
En sia naskiĝvilaĝo li konstruis kirkon. Li estas entombigita en Katedralo Sankta Mikaelo (Alba Iulia).

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Kategorio:Katolikaj episkopoj de Transilvanio
Yolanda King

**Yolanda Denise King** (17a Novembro, 1955&nbsp;– 15a Majo, 2007) estis usona aktivulo kaj unuenaskita filo (fakte filino) de Coretta Scott King kaj la aktivulo por civilaj rajtoj pastro Martin Luther King. Ŝi estis konata ankaŭ pro siaj artaj kaj distraj plenumoj, krom publika parolado. Ŝi jam juna suferis situacion de rasismo ĉefe pro la entuziasma aktivismo de la gepatroj kaj kiel pli aĝa gefrato, foje ŝi zorgis pri la pli junaj gefratoj kaj pro tio suferis ankaŭ lernejan ĉikanadon.

Kiam ŝia patro estis murdita la 4an de Aprilo, 1968, King, tiam nur 12-jaraĝa, impresis pro memelteno dum la tre publika funebro. Ekde tiam ŝi partoprenis en kontraŭrasismaj marŝoj kaj eventoj kun la aliaj samfamilianoj, kaj ŝi estis laŭdita de figuroj kiaj Bill Cosby kaj Harry Belafonte, el kiuj tiu lasta fondis fondaĵon por la familio King. En altlernejo ŝi jam elstaris kiel studentestro kaj ekestis respektata.

Jam en matureco ŝi iĝis subtenanto de la lukto de samseksemuloj kaj defendis la partion de sia patrino kontraŭ kelkaj el siaj gefratoj rilate al familiaj heredoj. Krome ŝi iĝis aktorino en kelkaj filmoj.

## Literaturo 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Odessa (filmo)

Kategorio:Afrik-usonanoj
Kategorio:Martin Luther King
Martin Luther King la 3-a

[eta|x300px|MLK [4an de aprilo|4an de Aprilo, 2011.]]

**Martin Luther King la 3-a** (23an de oktobro 1957) estas usona advokato por homaj rajtoj kaj komunuma aktivulo. Li estas la plej aĝa filo (estis pli aĝa fratino) kaj vivanta filo de la estro de la lukto por la civilaj rajtoj nome Martin Luther King kaj Coretta Scott King. Lia patro mem volis, ke li nomiĝu same kiel li. La juna MLK la 3-a studis politikajn sciencojn kaj loĝis kun sia patrino sian tutan junaĝon, ĉar lia patro estis murdita, kiam li estis nur 10-jaraĝa. Li tuj eniris en politikon kaj kontraŭis mortopunon, dum defendis la lukton de samseksemuloj. Li partoprenis en la regado de diversaj organizoj rilate al la memoro de lia patro kaj de la lukto de la Afrikusona Civilrajta Movado, kaj havis konfliktojn kun aliaj estroj kaj eĉ membroj de sia familio.

## Bibliografio 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Realizing The Dream
* 
* Ubben Lecture ĉe Universitato DePauw , 21a de novembro 2013

Kategorio:Afrikusona Civilrajta Movado
Kategorio:Martin Luther King
Gyula Boross

**Gyula BOROSS** [boroŝ] hungara pentristo. Li naskiĝis en Nagyvárad en 1857 kaj mortis en Budapeŝto en 1930. 
## Kariero
Gyula Boross studis en Mintarajziskola de Budapeŝto gvidite de János Greguss kaj Bertalan Székely. La vitropentradon li studis en laborejo de Ede Kratzmann. Li estis unu el fondintoj de Nacia Salono. Li pentris pleje portretojn.

## Fonto
*Biografiaj indikoj

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Concepción de la Vega

** Concepción de la Vega** (pli mallonge ’’’La Vega’’’) estas urbego, diocezo kaj provinca ĉefurbo en meza Domingo.
eta|Mapo pri Domingo, kie estas trovebla La Vega en la meza parto

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 235,698 (en 2012)
* Supermara alteco: 70–100 m
* Areo: 640&nbsp;km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC - 4
* 

## Geografio 
Concepción de la Vega situas en la interna parto de la insulo ĉe renkontiĝo de ebenaĵo kaj montaro. San Felipe de Puerto Plata troviĝas 67, San Cristóbal (Dominga urbo) 99, Sankta Domingo 106, San Pedro de Macorís 154, La Romana (urbo) 186, Higüey 202 km.

## Historio 
eta|maldekstre|Vojo en La Vega
Frato de Kristoforo Kolumbo konstruis en tiu loko fortikaĵon en 1494. Hispanoj paŝo post paŝo konstruis loĝdomojn apude. En 1508 oni malkovris orojn en grandaj kvantoj, tial tiu komunumo fariĝis la unua urbo en la kontinento. Ekde 1510 la urbo estis unu el la plej grandaj kaj gravaj eŭropecaj urboj en la hemisfero. La urbo estis detruita fare de tertremo en 1562. La rekonstruo okazis ne tie ĉi, sed ĉe la proksima rivero.

## Trafiko 
eta|Katedralo en La Vega
eta|La Vega

La Vega havas enlandan flughavenon. Pavimita vojo kuras al la ĉefurbo.

## Ekonomio 
En La Vega signifa bierofarejo funkcias. Apud la urbego oni okupiĝas pri kakaoj, kafoj, tabakoj, rizoj kaj brutoj.

## Klimato 
La Vega situas en musona tropika klimato, kie la temperaturoj varias averaĝe inter 23-26&nbsp;°C. En la urbego jare falas pli ol 1000&nbsp;mm, en ĉiuj monatoj falas, tamen en majo pli.

## Vidindaĵoj 
* katedralo kaj aliaj kirkoj

## Ĝemelurboj 
*  Toluca (komunumo), Meksiko

## Vidu ankaŭ 
* La Isabela

## Fontoj 
* Itala Vikipedio helpe de Guglo
* http://www.britannica.com/EBchecked/topic/326609/La-Vega 
* mapo, distancoj 
* vetero

Kategorio:Urboj de Dominika Respubliko
Bernice King

**Bernice Albertine King** (28a de Marto, 1963) estas usona baptisma ministro plej konata kiel plej juna filo de la famaj aktivuloj por civilaj rajtoj nome Martin Luther King kaj Coretta Scott King. King estis nur kvinjaraĝa kiam lia patro estis murdita kaj jam 17-jaraĝa li estis invitita paroli ĉe Unuiĝintaj Nacioj. Ŝi faris sian unuan religian predikon preskaŭ 20 jarojn post la murdo de sia patro kial ankoraŭ juna pastro, kaj krome ŝi estis arestita multfoje dum sia juna matureco (la unuan fojon ankoraŭ knabino kun sia patrino kaj gefratoj). Post la morto de ŝia plej aĝa fratino, kiu zorgis de la gefratro, en 2007, Bernice eniris en juraj disputoj kontraŭ siaj gefratoj pro la diversaj heredoj el la gepatroj, kaj havaĵaj kaj memoraj. Ŝi estas pli konservativa ol kelkaj el la gefratoj, ekzemple rilate al la lukto de samseksemuloj pri homaj rajtoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Bernice A. King's Website

## Referencoj 
* PBS Newshour profile 
* *Christianity Today* profile 
* *San Francisco Chronicle* article on King's anti-gay marriage protest December 14 2004 
* Associated Press article on gay marriage march published on MSNBC December 11 2004
* Associated Press article on Southern Christian Leadership Council rebuilding 30 July 2005

### Bibliografio 
* 
* 
* 

Kategorio:Afrikusona Civilrajta Movado
Kategorio:Martin Luther King
Kategorio:Usonaj religiuloj
Dexter Scott King

**Dexter Scott King** (30an de Januaro, 1961) estas la dua filo de la aktivuloj por la civilaj rajtoj nome Martin Luther King kaj Coretta Scott King. Liaj gefratoj estis aŭ estas Martin Luther King la 3-a, pastro Bernice Albertine King, kaj fine Yolanda Denise King. Li iĝis aktivulo por homaj rajtoj, verkisto kaj aktoro.

Li estis 7-jaraĝa kiam lia patro estis murdita, kaj poste estis zorgita de la plej aĝa gefrato Yolanda King. Li eniris en politiko je la flanko de la Demokrata Partio. Li kontraŭis la sintenojn de sia patrino rilate al la regado de la fondaĵoj pri la memoro de la murdita patro. Pri tio li subtenis la Teorio pri konspiro, ke ne la konfesinta James Earl Ray estis nura kulpulo, sed ke okazis komploto implikanta registarajn agentojn, kiuj partoprenis en la konspiro.

Li estis partiano de veganismo kaj de la lukto por bestaj rajtoj ekde la 1980-aj jaroj.

## Bibliografio 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* MLK Conspiracy Trial (Scroll down to questions and answers by Dexter King):
* Dexter Scott King 
* Biography - Dexter Scott King 
* King family lawsuit called ‘disheartening’ 

Kategorio:Afrikusona Civilrajta Movado
Kategorio:Martin Luther King
Rudolf Németi

**Rudolf NÉMETI** [nEmeti] rumania hungara/hungara poeto, tradukisto, redaktoro. Li naskiĝis en Sânmiclăuș la 6-an de aprilo 1948 kaj mortis en Budpest la 30-an de januaro 2016. 

## Kariero
Németi Rudolf akiris diplomon en UBB de Kluĵo pri hungara-germana lingvoj (1975). Li estis viĉefredaktoro de Echinox (1972-73), interna kunlaboranto de Napsugár de Kluĵo (1982-88). En 1989 li loksidiĝis en Hungarujo. Ĝis 1994 li estis redaktoro de *Magyar Napló*, poste de *168 óra*. 

## Poemvolumo
* *Amivé leszünk* (1985).   

## Tradukvolumoj
* *Az átlépett látóhatár* (román tudományos-fantasztikus elbeszélések, Kv. 1975); Platon Pardău: *A kör* (romano, 1980); Mircea Ciobanu: *A favágó*. *Tanúk* (romanetoj, 1984); Ioanid Romanescu: *Másodnapon* (poemoj, 1984); Marius Robescu: *Átvilágítás* (poemoj, 1986); Mircea Horea Simionescu: *Intelmek Delfinhez* (romano, 1987); Doina Uricaru: *Csendélet lélekkel* (poemoj, 1988); *Hív a földünk* (kunlaboranto, poemoj, 1988); *Hajónapló* kunlaboranto, (antologio de junaj rumanaj poetoj, 1990); *Mi-am regăsit patria Hazára találtam* (poemoj de rumanaj kaj hungaraj poetoj Bp. 1990); Pompiliu Eliade: *A francia befolyás a romániai közszellemre* (en volumo *Román eszmetörténet 1906-1945*. Bp. 1994). 

## Fonto
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
12512 Split

'*12512 *Split''''' estas tre malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la kroataj astronomoj Korado Korlević kaj Marino Dusić elde la Observatorio de Višnjan en Kroatio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Split, plej granda urbo de Dalmatio, dua plej granda urba centro de Kroatio. Sur la bordo de la orienta Adriatiko, la urbo estas nemalhavebla ligilo al mumtenombraj ĉirkaŭantaj insuloj. La historia urbo Split estas konstruita ĉirkaŭ la Palaco de Diokleciano, la plej bone konservita romia palaco en la mondo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Korado Korlević
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Transatlantika traktato pri komerco kaj investado

[eta|dekstra|Celata TTKI-[merkato]]TTKI Transatlantika Traktato pri Komerco kaj Investado (angle: TTIP aŭ TAFTA) estas traktato en preskaŭ sekreta **intertraktada** fazo inter la EU-landoj, Usono, Kanado, Meksiko, Makedonujo, Serbujo, Bosnujo kaj Hercegovino, Montenegro, Turkujo, Norvegujo, Svislando, Liĥtenŝtejno kaj Islando.Oni esperas: ekonomia kreskado, bonstato kaj dungiteco, tio estas por la koncernaj landoj .

## Malgranda kritika priskribo 
# La (celata) traktato povos esti modifata nur kun konsento de ĉiuj ŝtatoj .
# La traktata propono estas farata per kunlaborado de konsilistoj, kiuj laboras por firmaoj..
# La traktata propono estas kunmetata ene de sekretaj traktadoj .
# La industrio postulas, ke TTKI kondukos al leĝigo en Eŭropo de viando, kiu estas traktito per hormonoj..
# La usona vianda industrio volas la finon de la EU-malpermeso pri kloro kaj aliaj malinfektaj iloj. Gena manipulado estus malpli submetita al leĝoj 
# Per la traktato ankaŭ la regularo pri la financa sektoro estus ege malpliigita. Firmaoj povus neinversigeble persekuti ŝtatojn pri gajno-malpliiĝo pro leĝoj per juĝejoj konsistantaj el advokatoj.

## Rimarkoj 
# En la NAFTA estas jam ebleco persekuti ŝtatojn pri malpliiĝo de gajno. Tiel en la jaro 2011 usona firmao persekutis la kanadan registaron pro malpermeso pri frakasado en Kebeko.

## Transatlantika negoca dialogo 
La "Transatlantika negoca dialogo" (TAND) (angle: Transatlantic Business Dialogue (TABD), france: Dialogue économique transatlantique) jam laboris delonge pri traktato kiel TTKI.

## Vidu ankaŭ 
* Vikinovaĵoj : Spionado minacas sekretan traktaton TTKI
* Vikinovaĵoj : Vastega transatlantika traktato preparatas!
* Vikio de UEA : Nia Mondo : Transatlantika Traktato pri Komerco kaj Investado preparatas 

## Notoj 
Kategorio:Komerco
Kategorio:Liberkomercaj traktatoj
Kategorio:Ekstera politiko de Eŭropa Unio
Kategorio:Ekonomio de Usono
Kategorio:Ekonomio de Kanado
Pouilly-sur-Vingeanne

**Pouilly-sur-Vingeanne** estas franca komunumo lokita en departemento Côte-d'Or en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
Tie oni trovas varmajn fontojn, kiuj permesis varmfontajn banejojn dum la romia epoko.

## Historio
La preĝejo datiĝis de la 19-a jarcento. En 1636, Matthias Gallas damaĝegis la vilaĝon.

## Esperanta vivo 
Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis unu voĉon (1,67 %) en 2014.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Côte-d'Or

## Eksteraj ligiloj 
*Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Henry Nelson Wieman

**Henry Nelson WIEMAN** (1884–1975) estis usona filozofo kaj teologo. Li iĝis plej fama proponanto de dicentrita naturalismo kaj de la empiria metodo en usona teologio kaj katalizigis la urĝan neceson de religia naturalismo en la lasta parto de la 20a jarcento. Li gradiĝis en Misurio kaj San-Francisko, poste studis en Germanio, kaj poste revenis en Usonon. Tie li pastriĝis kaj poste iĝis profesoro pri filozofio.

## Ĉefaj verkoj 
* *Religious Experience and Scientific Method* - Macmillan, 1926
* *Religious experience and scientific method Arcturus books* - Southern Illinois University Press, 1971
* *The Source of Human Good * - Southern Illinois Univ. Press, 1967
* *The Wrestle of Religion with Truth* - Macmillan, 1929
* *Is there a God?: A conversation by Henry Nelson Wieman * - Willett, Clark & Company, 1932
* *Now We Must Choose* - The Macmillan company, 1941
* *American Philosophies of Religion* - Henry Nelson Wieman, Bernard Eugene Meland, Willett, Clark & Company, 1936
* *Seeking a Faith for a New Age ; Essays on the Interdependence of Religion, Science, and Philosophy* - Scarecrow Press, 1975, ISBN 0-8108-0795-5
* *Religious Inquiry*: Some Explorations - Beacon Press, 1968
* *Methods of Private Religious Living* - Macmillan, 1929
* ''Man's Ultimate Commitment* - Southern Illinois University Press, 1958
* *Religious Liberals Reply* - Beacon Press, 1947
* *The Growth of Religion - Henry Nelson Wieman'', Walter Marshall Horton - Willett, Clark, 1938

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Unitarian Universalist Association  Unitarian Universalist Association
* Henry Nelson Wieman: Philosopher of Natural Religion, Notable American Unitarians 1936-1961  Notable American Unitarians 1936-1961Unitarian Universalist Association Unitarian Universalist Association Unitarian Universalist Association

Kategorio:Usonaj filozofoj
Kategorio:Usonaj teologoj
12541 Makarska

'*12541 *Makarska''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio de Višnjan en Kroatio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al Makarska, urbo lokita en la hufumforma golfeto inter la montaro Biokovo kaj Adriatiko en Dalmatio, Kroatio. Centro de la Makarska Riviero, la urbo estas la notinda pro siaj palmhava promenejo. En la tiea franciskana monaĥejo estas fama kolekto da konkoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Višnjan
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Universitato de Bostono

[eta|La tri dormejoj de la [1960-aj jaroj de la Okcidenta Kampuso dekstre iĝis nanaj pro la konstruo de la 26-etaĝa turo de 2009, unu el tri dormejoj en StuVi]]
La **Universitato de Bostono** (; plej komune aludita kiel **BU** aŭ pli simple konata kiel **Boston U.**) estas privata enketada universitato situanta en Bostono, Masaĉuseco, Usono. La universitato estas nesekteca, sed estis historie aligita al la Unuiĝinta Metodisma Eklezio.

La universitato havas pli ol 3,800 membroj kaj 33,000 studentoj, kaj estas unu el plej grandaj dungantoj de Bostono. Ĝi proponas bakalaŭrecojn, magistrecojns, kaj doktorecojn, kaj gradojn pri medicino, dentokuracado, ekonomiko, kaj juro pere de dekok altlernejoj kaj fakultatoj en du urbaj kampusoj. La ĉefa kampuso estas situanta laŭlonge de la Rivero Charles en la Bostonaj kvartaloj Fenway-Kenmore kaj Allston, dum la Bostonuniversitata Medicina Kampuso estas en Bostona South End. BU funkciigas ankaŭ 75 programojn de eksterlanda studado en pli ol 33 urboj en ĉirkaŭ 20 landoj kaj havas internajn oportunojn en dek diverdaj landoj (inklude Usonon).

Inter la bostonaj universitatanoj estas sep Nobel-premiitoj kiaj Martin Luther King (PhD '55) kaj Elie Wiesel, 35 Pulitzer-premiitoj, naŭ ricevintoj de Oskar-premioj, Emmy kaj Tony. BU-anoj estis ankaŭ ricevintoj de stipendioj de MacArthur, Sloan kaj Guggenheim, krom de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj kaj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj.

## Fotaro 

File: BU Castle April 2013.JPG|La Kastelo (konstruita en 1904)
File: Boston University Marsh Chapel, Boston MA.jpg|Marsh Chapel (Ralph Adams Cram)
File: Boston University School of Education, Boston MA.jpg|Altlernejo pri Edukado (konstruita en 1925)
File: Boston University Theatre (24.05.2007).jpg|Bostonuniversitata Teatro
File: BU Law Tower.JPG|Bostonuniversitata Altlernejo pri Juro (konstruita en 1964, Josep Lluís Sert)
File: Boston University Photonics Center, Boston MA.jpg|Bostonuniversitata Fotonika Centro (konstruita en 1997)
File: Boston University Talbot Building 01.JPG|Talbot, Bostonuniversitata Altlernejo pri Publika Sansistemo
File: Instructional Building, BU School of Medicine, Boston MA.jpg|Bostonuniversitata Altlernejo pri Medicino
File: Bu-bridge.jpg|Bostonuniversitata Ponto
File: Agganis Arena Exterior.jpg|Agganis Arena
File: Boston_University_Medical_Center.jpg|Moakley, Bostona Medicina Centro
File: Panoramic Boston.jpg|Vido de Bostono el *John Hancock Student Village*

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Official athletics website
* CNS Technology Lab website

Kategorio:Usonaj universitatoj
Kategorio:Universitatoj en Bostono
12516 Karenyoung

'*12516 *Karenyoung'''* estas tre malgranda, treege hela kaj malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Karen Young*, kiu mentoris finaliston de la *Regeneron Science Talent Search* 2019, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi instruas ĉe la *Paul Laurence Dunbar High School'', Lexington (Kentukio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Karenyoung
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Amen

[eta|**Adorado antaŭ la trono de Dio**. El la *[Apocalipso de Bambergo* (folio 10, verso): **La kvar vivantoj adoras Dion dirante «Amen! Aleluja!»** (Ap. 19, 4).]]

**Amen** estas vorto de la hebrea lingvo: en la tiberia grafio estas skribita *&#1488;&#1502;&#1503;* (*’&#256;m&#275;n*), en la standarda hebrea *&#1488;&#1502;&#1503;* (*Amen*), en la araba *&#1570;&#1605;&#1610;&#1606;* (*’&#256;m&#299;n*). Ĝi estas deklaro aŭ aserto ĉeesta en la biblia hebrea lingvo, kaj, do, en la Nova Testamento kaj en Korano. Ĝi estas ĉiam uzata en judismo, kaj estis adoptita en la kristana liturgio kiel konkludiga formulo de preĝoj kaj himnoj.

La hebrea adverbo אמן (ámén) precipe signifas “superĉio”, “laŭvere”. Etimologie ĝi estas koneksa kun la verbo אמן (ámán), kiu signifas (laŭbaza formo, nome *qal*) “eduki”. Gravaj estas tamen aliaj signifoj devenantaj: en *nifal* ĝi signifas "esti certa, sekura", "esti verdira, vera", pro kio ankaŭ "rezisti", en la formo *hifil*, nome kredi. La devenanta substantivo אמת (emet) signifas "kio estas stabila kaj firma", do "vero". Laŭ tiu senco ĝi aperas en la Nova Testamento, kial Jesuo eldiras la fundamentajn principojn, kiujn li enirigas per tiu vorto "amen": "Amen, amen, mi diras al vi" – kun la signifo: "Laŭvere mi diras al vi", "Tio kion mi diras, estas vera kaj certa".

En Islamo Amen estas la gloso de la unua surao de la Korano dirita
al-Fatiha ("la ulino kiu malfermas").

En la kristana liturgio Amen estas uzata kiel respondo de la asembleo ĉe la fino de la liturgiaj preĝoj: ĝi tiam havas la signifon de konsento pri tio dirita kaj de bondeziro ke la preĝo estu elaŭdita. Ĝia signifo ligiĝas al koncepto de konfido.

## Aliaj uzoj de la vorto Amen 
En diversaj lingvoj la vorto Amen estas uzata por sciigi ke la afero estas definitive dekretata kaj obeenda.

Iuj, kun aŭdaca fantazio (laŭ spertuloj), konjektigas ke "Amen" devenas el la nomo de la egipta Amon (kiu, efektive, foje estis eldirita "Amen") .Aliaj personoj aliĝintaj al orientaj religioj opiniigas, male, ke la vorto tenas radikojn komunajn kun la Hindua sanskrita vorto *Aum* .

## Bibliografio 
* Katolikaj enciklopedioj:
** http://letterepaoline.net/progetto-ec/ Enciclopedia_Cattolica
** http://it.cathopedia.org/wiki/  Cathopedia:Voci_indispensabili
** http://www.newadvent.org/cathen/ Catholic_Encyclopedia
* Davy, Marie-Madeleine (1986). «Amén». En Chevalier, Jean; Gheerbrant, Alain. Diccionario de los símbolos. Barcelona: Herder. p. 91. ISBN 978-84-254-2642-1.
* Thomas, Charles (2001). «Amén». En Xavier Léon-Dufour. Vocabulario de teología bíblica (18.ª edición). Barcelona (España): Biblioteca Herder. pp. 73–74. ISBN 978-84-254-0809-0.
* John L. McKenzie, SJ, "Dictionary of the Bible", New York: MacMillan Publ. Co., Inc., 1965. Entry: "Amen," p. 25).

## Proverbo 
Ekzistas pluraj proverbo pri ameno en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Preĝo
* Liturgio
* Psalmo

Kategorio:Katolika liturgio
Kategorio:Islama terminaro
Kategorio:Kristana terminaro
Kategorio:Biblio
Vitralisto

La **vitralisto** estas tiu arta profesio, kiam oni kreas vitralon el koloraj vitroj.
eta|

## Historio 
Jam la praegiptoj konis kolorajn vitrojn. Jam dum la mezepoko ekde la 10-a jarcento la monaĥoj kreis vitrajn mozaikojn. Post 3 jarcentoj en la katedraloj oni uzis vitrojn farbitajn per emajloj. Britoj inventis la plumbovitron en la 17-a jarcento. Ili donis al la vitro plumban oksidon.

La nuna tekniko de vitropentrado estas tio, ke la vitro estas kovrita per tavolo de facile degelanta vitropolvo, kiu degelas post varmiĝo, dum la suba vitro ankoraŭ ne moliĝas. Estas konata tekniko pentri sur vitro same tiel, kiel pentristo sur kanvaso, nature la iloj kaj farboj estas aliaj. Estas pli facile pentri sur ebenajn vitrojn, ol vitrajn objektojn (kruĉoj, vazoj ktp).

## Necesaĵoj por vitropentrado 
* travidebla vitra folio aŭ ajna vitra objekto
* vitra farbo
* por konturado ora, arĝenta, bronza kaj nigra farboj
* peniko
* fenestropurigilo por sengrasigi
* skalpelo, lavtuko

## Fontoj 
* priskribo hungare
* priskribo hungare
* priskribo hungare

## Vidu ankaŭ 
* vitristo - metiisto kiu metas, riparas kaj anstataŭigas vitraĵojn

Kategorio:Profesioj
Oehrenstock

eta|La gastejo *Kienbergklause*, vintre elirpunkto de multaj skikuradsulkoj. 
eta|La vilaĝo fremdultrafika. 
**Oehrenstock** estas turisma vilaĝo en la Distrikto Ilm kun rekta aliro al Rennsteig.

Ekde 1994 Oehrenstock kun ĉ. 500 loĝantoj estas parto de la urbo Langewiesen. La vilaĝo situas ĉe la nordorienta rando de la Turingia Arbaro, ĉe la piedo de la monto *Heidelberg* en la valo de la rivero Oehre en altitudo de inter 560-750 metroj super la marnivelo.

## Historio 
La unuaj mencioj de la vilaĝo estis en 1311 danke al certa *Henrius Orinstoc* kaj en 1317 per la originindika nomoparto *de Ornstoc*. Etimologia radiko estas verŝajne aceroj (germane: *Ahorn*) kiuj en regiona dialekto nomiĝas *Ehre* aŭ *Oehre*. La arbaroza ĉirkaŭaĵoj ebligas panoramojn ravajn al la turingia montetaro, al Ilmenau kaj al la antaŭlandoj de la Turingia Arbaro.

Antaŭe la vilaĝo apartenis al la Duklando Schwarzburg-Sondershausen, venis en 1922 al la Distrikto Arnstadt, en 1952 al la Landa distrikto Ilmenau - kaj nuntempe al la Distrikto Ilm.

En 1739 konstruitis la kirko en vilaĝbaroka stilo sur la bienogrundo de la Wüllersleben-dinastio; ĝis tiam la vilaĝo paroĥe apartenis al Langewiesen. En 1921 ĝi damaĝitis per fulmobato. En 1988/89 la preĝejo restaŭritis profunde.

## Ekonomio 
Ekonomie krom kultivado de la tero kaj bestobredado tra la jarcentoj gravas kiel diversaj enarbaraj laboroj kiel arbfaligado, lignokarbado, prilaborado de rezinoj, korbfarado el piceoligno. En la 19-a jarcento la vilaĝo riĉetiĝis per la elminado de mangano, kiun oni bezonis en la en Turingio oftantaj prilaboradejoj de vitro kaj metaloj.

La multo da arboj almonten ĝis la migradopado Rennsteig ofertas komfortajn migradoeblecojn de printempo ĝis aŭtuno (i.a. ankaŭ al la idilieca Schorte-valo), ofta neĝa kovro skikuradajn ĝojojn dumvintre. La proksimeco kaj de Langewiesen kaj de la universitata urbo Ilmenau perfekte kompletige kontentigas ĉiun dezirojn de turistoj pri varioplena distro: unuiĝas kulturo kaj scienco kun naturo.

Tranoktadeblecoj ĉefe estas privataj en feriaj dometoj respektive loĝejoj. Ekde majo 1998 la vilaĝo havas propran fremdultrafikan centron *Haus des Gastes*. La centran placon oni renovigis, faritis regiontipa publika domo *(Heimatstube)*, nova ludejo kaj retpilkejo.

## Esperanto en Oehrenstock 
En 2013 malfermitis kunvena kaj eventa komplekso kun la Esperanta nomo *Miavojo*.

## Literaturo 
* Christine Koch: *Szenen eines vergangenen Dorflebens – Geschichten und Bilder zwischen Frühjahr und Winter*, Oehrenstock 2008
* Dieter Bernet k.a.: *Beiträge zur Geschichte Oehrenstocks und der Region*, Oehrenstock 2011

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo oficiala de la urboparto.
* Hejmpaĝo de regionhistoria societo de Oehrenstock kun detalaj informoj pri la vilaĝo.
* Regulaj kuradoj ĉirkaŭ Kienberg.

Kategorio:Langewiesen
Fromaĝo koryciński

La **fromaĝo koryciński** estas labenzima fromaĝo produktata el nepasterizita bovina lakto en la komunumo Korycin en Podlaĥia Provinco. Tradicie, por kazeigi oni uzis sekigitan kaj raspitan bovidan stomakon por produkti la fromaĝon. Loka legendo diras, ke la loĝantoj de Korycin lernis la fromaĝ-produktadon de svisoj, kiuj militis je la pola flanko dum la sveda diluvo (1655–1660). Poste iuj vunditaj soldatoj kuraciĝis en la bieno Kumiała apud Korycin, kaj eble parto de ili decidis setliĝi en Pollando transdonante la fromaĝproduktistajn sekretojn al la loka loĝantaro.

Moderne la fromaĝo koryciński estas ofte nomata *swojski* (, *la nia*), kaj oni produktas diversajn variantojn de ĝi: kun spicoj kaj herboj, ajlo, olivoj kaj aliaj. La fromaĝo havas la formon de platigita globo kun la diametro ĉ. 30-centimetra kaj la pezo ĉ. 3-kilograma; por produkti tion oni bezonas ĉirkaŭ 25 litrojn da lakto. La gusto de la fromaĝo koryciński dependas de la uzo de aldonaĵoj, tempo de kuŝado, kaj eĉ de sezono, en kiu ĝi estis produktita.

En 2005 la fromaĝo eniris la liston de tradiciaj produktoj de la ministerio de terkulturo kaj kampar-disvolvado. La Asocio de Produktantoj de la Fromaĝo Koryciński havas ĉirkaŭ 30 membrojn.

Koryciński
Kategorio:Pola kuirarto
(12528) 1998 KL31

**(12528) 1998 KL31** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* (LINEAR) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Sistematika teologio

**Sistematika teologio** estas fako de la Kristana teologio kiu formulas ordigitan, racian, kaj koheran rakonton de la kristanaj fifo kaj kredoj. Ĝi estas nomita ankaŭ dogmatiko.

**Sistematika teologio** baziĝas sur la fondaj sanktaj libroj de Kristanismo, dum samtempe priserĉas la disvolvigon de la kristana doktrino laŭlonge de la historio, partikulare tra filozofio, scienco kaj etiko. Kongrua al sistema teologia pensaro estas disvolvigo de metodo, kiu estu aplikita kaj larĝe kaj partikulare.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Christian Theology Millard J Erickson – Christian Theology
*  
*International Journal of Systematic Theology  (academic, ecumenical)
*Christian Theology Reading Room , Tyndale Seminary
*The Theology Program (Studies in Protestant Evangelical Systematic Theology featuring audio and video aids)
*Scottish Journal of Theology (academic, ecumenical)
*Resources for Christian Theology (British, Protestant)
*Faith and Theology (systematic theology weblog)
*Library of Systematic Theology (conservative Calvinist)


Kategorio:Kristana teologio
Kategorio:Kristanaj terminoj
Georg Meier (apartigilo)

**Georg Meier** estas la nomo de jenaj personoj:

* *Georg Meier,* konata sub la nomo Georg Major (1502–1574), germana luterana teologo
* Georg Meier (aŭtopiloto) (1910–1999), germana aŭtopiloto
* Georg Meier (aŭtoro) (* 1947), germana aŭtoro
* Georg Meier (ŝakludisto) (* 1987), germana ŝakludisto
* Georg Friedrich Meier

**Vidi ankaŭ:**
* Georg Maier
* Georg Mayer
* Georg Meyer
12517 Grayzeck

'*12517 *Grayzeck'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la programo « LONEOS »  elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Edwin J. Grayzeck'', kiu, post jaroj de esploro pri la galaksiaj strukturoj, iĝis sperta en teknikoj pri arkivoj kaj dum pli ol unu jardeko estis mastrumanto de arkivoj por la Nodo pri Malgrandaj Korpoj de la Sistemo de Planedaj Datumoj de la NASA ĉe la Universitato de Maryland.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Wessen (apartigilo)

**Wessen** estas

familia nomo:
* Elias Wessén (1889–1981), sveda lingvisto kaj profesoro pri nordĝermanaj lingvoj ĉe la universitato de Stockholmo

loknomoj:
* Wessen (Frasdorf), parto de la komunumo Frasdorf, distrikto Rosenheim, Bavario, Germanio
* Wessen (Perasdorf), parto de la komunumo Perasdorf, distrikto Straubing-Bogen, Bavario, Germanio
* Wessen (Übersee), parto de la komunumo Übersee, distrikto Traunstein, Bavario, Germanio

montoj:
* Wessen (Uder), monto en la distrikto Eichsfeld, Turingio, Germanio
Alfred Manessier

**Alfred Manessier** (naskiĝinta la 5-an de decembro 1911 en Saint-Ouen ĉe la rivero Somme; mortinta la 1-an de aŭgusto 1993 en Orleano) estis franca pentristo kaj vitralisto.

## Vivo 
Manessier enskribiĝis en 1926 komence por la arĥitektura klaso de la lernejo de bildarto en Amiens. De 1929 ĝis 1933 sekvis artostudo ĉe la altlernejo por bildartoj en Parizo, kie li krom tio faris studojn en la Luvro. En 1935 li fariĝis ĉe la Akademio Ranson lernanto de Roger Bissière kaj amikiĝis kun Jean Le Moal. Baldaŭ li sin turnis al la kubismo, sed pli malfrue ankaŭ superrealismaj influoj eniris en lian verkadon. En 1938 li ekloĝis en Parizo, partoprenis de 1942 ĝis 1949 ĉiujare la „Salonon de Aŭtuno“, en 1943 la „Salonon de Majo“, kies kunfondinto li estis, same kiel en 1944 la „Salonon de la Liberiĝo“ en la Nacia Muzeo de Moderna Arto en Parizo. Li estis membro de la Asocio de Verkistoj kaj Artistoj Revoluciaj AEAR.
 
Post restado en la trapistomonaĥejo *La Grande Trappe* en Soligny-la-Trappe li svingiĝis en sia verkado al religiaj temoj. Li preferis brilajn kolorojn kun mozaikaj strukturoj, kiujn surmetis esprimpovaj liniaj formsignoj; de ĉi tiu punkto li alvenis al la vitropentrado. Li ekzemple fasonis la fenestrojn de la kripto de la preĝejo Sankta Gereono en Kolonjo, de la kripto de la katedralo de Essen, la fenestrojn de la preĝejo Ĉiuj Sanktuloj en Bazelo kaj de la preĝejo Nia Kara Sinjorino en Bremeno.

En la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj Manessier apartenis al la plej gravaj reprezentantoj de la Nova Skolo de Parizo. La strukturo de lia pentrado fariĝis pli maldensa je eĉ pli intensa kolorado, al kio kontribuis ankaŭ vojaĝaj impresoj el Provenco, el Hispanujo kaj el Nederlando. La pentraĵo *La dornokrono* (1950) en la „Nacia Muzeo de Moderna Arto“ reprezentas ĉi tiun verkofazon. Vojaĝo tra Hispanujo en 1966 efikis pluan harmoniigon kaj la komencon de pentraĵoserio laŭ stilo de la Poezia Abstrakteco (*Kampara fsto*, 1974).

Alfred Manessier apartenis en Francujo al la majstro de la abstraktado. En la jaro 1993 li mortis en la nokto de la 31-a de julio al la 1-a de aŭgusto pro la konsekvencoj de trafikakcidento. Li estis entombigata en sia naskiĝloko Saint-Ouen (Somme).

## Literaturo 
* Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen (eldoninto): *Einblicke. Das 20. Jahrhundert in der Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, Düsseldorf*, Hatje Cantz Verlag, Ostfildern-Ruit 2000; ISBN 3-7757-0853-7
* Manessier – Lumières du Nord, La Renaissance du Livre, ISBN 2-8046-0421-7 (*Fonto: Kunstarchiv Werner Kittel im Zentralarchiv der Staatlichen Museen zu Berlin*)
* Werner Schmalenbach (eldoninto): *Alfred Manessier*, Kestner-Gesellschaft, Hanovro 1958.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Vitraloj de la preĝejo Nia Kara Sinjorino en Bremen

Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Vitralistoj
Dia volo

La **volo de dio**, **dia volo**, aŭ la **plano de dio** estas la dikoncepto havanta planon por la homaro, kaj deziranta vidi tiun planon plenigita.

## Ĝeneralaj konceptoj 
* Dia leĝo - estas ajna leĝo kiu, laŭ religia kredo, venas rekte de la volo de dio, kontraste al homfarita leĝaro.
* Dio-volo - volo de dio, kontraste al homa volo.
* Dia providenco - estas la interveno de dio en la mondo.
* Savo - la koncepto kiu asertas ke estas la volo de dio ke homoj estu savitaj de morto.
* Universalismo
* Savplano - la vido de la plano de dio kiel priskribite fare de Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj (Movado de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj).
* Providencismo estas kredo ke la volo de dio estas evidenta en ĉiuj okazoj. Povas plu esti priskribite kiel kredo ke la potenco de dio (aŭ sorto) estas tiel kompleta ke homoj ne povas korespondi al liaj kapabloj, aŭ plene kompreni lian planon.
* Antaŭdestinismo - estas la kredo ke antaŭ ol la kreado dio povis determini ĉiun eblan sorton de la universo, kaj en elektado de specifa kreado porti, determinis la sorton de la universo ĝenerale ĉio el tempo kaj spaco. En kristanismo, tiuj kiuj kredas je antaŭdestino, kiel ekzemple Kalvino, kredas ke ekzistas dekreto de dio laŭ kiu ekzistas certaj animoj kiuj antaŭe estis nomumitaj al savo, kaj aliaj kiuj estas malhelpitaj de tio.
* Eskatologio - la estonteco kiu estis planita fare de dio.

## Esprimoj 
Esprimoj kiuj aludas al la divolo estas ekzemple Deus vult en la latina kaj por kristanismo aŭ "Insha'Allah" en la araba kaj por Islamo.

Kategorio:Teologio
Kategorio:Dio
Letero el la Birmingama prizono

eta|Rekreaĵo de la prizonĉambro de Martin Luther King en Birmingham Malliberejo ĉe la Nacia Muzeo por Civilaj Rajtoj

La **Letero el la Birmingama prizono** (konata ankaŭ kiel "Letero el Birmingama urboprizono" kaj "La Negro Estas Via Frato") estas malferma letero verkita la 16an de aprilo 1963 de Martin Luther King. La letero defendas la strategion de neviolenta rezistado al rasismo, asertante ke homoj havas moralan respondecon rompi nejustajn leĝojn.

La letero estis amplekse publikigita kaj iĝis grava teksto por la usona Civilrajta Movado de la komencaj 1960-aj jaroj.

## Vidu ankaŭ 
* Walter Reuther

## Bibliografio 
*  
* 
* King, Martin Luther, Jr (1964). ''Why We Can't Wait*. New York: New American Library (Harper & Row). ISBN 0451527534
* 
* 
* Rieder, Jonathan (2013). *Gospel of Freedom: Martin Luther King, Jr.'s Letter From Birmingham Jail*. Bloomsbury Press. ISBN 978-1620400586

## Eksteraj ligiloj 
* Letero el la Birmingama prizono, kompleta teksto
* Filmo pri la Letero el la Birmingama prizono
* Letero el la Birmingama prizono pdf format 
* "Statement by Alabama Clergymen", referred to above as "Call for Unity" 
* EDSITEment leciono pri Letero el la Birmingama prizono
* Letero el la Birmingama prizono  artikolo ĉe BhamWiki.com
* Letero el la Birmingama prizono, ĉe Encyclopedia of Alabama 
* Letero el la Birmingama prizono ĉe PatriotPost
* *Walker v. Birmingham'' with injunction against protest in Appendix

Kategorio:Afrikusona Civilrajta Movado
Kategorio:Martin Luther King
Johann von Dalberg

**Johannes von DALBERG** (naskiĝis la 14-an de aŭgusto 1455 en Oppenheim - mortis la 27-an de julio 1503 en Heidelberg) estis germana humanisto, Princepiskopo de Worms kaj kanceliero de la Universitato de Hajdelbergo inter 1480 kaj 1482.

## Biografio 
Li estis filo de Wolfgang von Dalberg kaj studis en la Universitatoj de Erfurto kaj Pavio, kie li diplomiĝis kiel doctor utriusque juris en la Universitato de Ferrara kaj sin dediĉis plej specife al la studo de la greka.

Revenante al Germanio, li fariĝis persona konsilisto de Filipo, la Justulo, Palatinata Elektisto (1448-1508), al kiu li kunhelpis, alportante la Universitaton de Hajdelbergo al la kulminoj de ĝia famo. Li estis grava por la starigo de la unua katedro pri la greka lingvo, kiu estis okupita de sia amiko Rudolf Agricola (1443-1485), kaj li helpis ankaŭ en la instalado de la universitata biblioteko, krom kolegio por studentoj de civila juro. Li estis arda humanisto, kaj prezidanto de la sekreta beletra societo, fondita de la poeto Conrad Celtis. Krom tio, li korespondis kun multaj el la elstaraj kleruloj siaepoke, al kiu li montris sin vera mecenato. Li partoprenis ankaŭ en pluraj diplomatiaj misioj kaj de la imperiestro kaj de la elektisto. En la 2-a de aŭgusto 1482 li konsekriĝis Episkopo de Worms.

## Literaturo 
eta|250px|maldekstra|Johann von Dalberg (1455-1503)
* Personensuche 
* Virtual International Authority File
* WorldCat Identities
* Allgemeine Deutsche Biographie
* Neue Deutsche Biographie
* Bibliothèque Nationale de France
* Johannes Sinapius (1505-1560): Hellenist and Physician in Germany and Italy - John L. Flood
* Renaissance Monks Franz Posset
* Ut Granum Sinapis: Essays on Neo-Latin Literature in Honour of Jozef IJsewijn Gilbert Tournoy, Dirk Sacré
* Renaissance Argument: Valla and Agricola in the Traditions of Rhetoric and ... Peter Mack

## Vidu ankaŭ 
* Dalberg (gento)
* Reinhard I. von Sickingen (1417-1482)
* Rudolf Agricola (1443-1485)
* Pallas Spangel (1445-1512)
* Johannes Reuchlin (1455-1522)
* Conrad Celtis (1459-1508)
* Johannes Trithemius (1462-1516)
* Johannes Sinapius (1505-1560)
* Friedrich Christoph Schlosser (1776-1861)

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj hebreistoj
Kategorio:Germanaj kancelieroj
Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Episkopoj de Worms
Kategorio:Princepiskopoj
Kategorio:Germanaj latinistoj
Kategorio:Universitato de Hajdelbergo
Kategorio:Universitato de Pavio
Kategorio:Universitato de Ferrara
Kristana pacismo

[eta|*Benitaj estu pacistoj* (1917) de [George Bellows]]
**Kristana pacismo** aŭ **Kristana pacifismo** estas la teologia kaj etika pozicio kiu konsideras, ke ĉiu formo de perforto estas malkongrua kun la kristanismo. Kristanaj pacifistoj deklaras ke Jesuo mem estis pacifisto kiu instruis kaj praktikis pacifismon, kaj ke liaj anoj devas fari same.

Ekzistas diversaj famaj kristanaj pacifistoj, inkluzive de Martin Luther King, Lev Tolstoj, kaj Ammon Hennacy. Hennacy kredis ke sekvado al kristanismo intencis esti pacifisto kaj, ĉar registaroj konstante minacas aŭ uzas forton por solvi konfliktojn, li intencis esti anarkiisto. Aliaj pacifistoj tamen, kiel ekzemple pac-eklezioj, *Christian Peacemaker Teams* kaj individuoj kiaj ekzemple John Howard Yoder igas neniun aserton esti anarkiistoj.

## Originoj 
### Malnova testamento 
Dum pacifismo estas nur minoritata praktiko en kristanismo, la koncepto havas biblian kaj historian subtenon. Ekzemple en la Malnova Testamento, kvankam ekzistas multaj alvokoj al milito kaj reprezalio, kristanaj pacifistoj argumentas ke perforto estis marko kontraŭ iu kaj neniam la idealo de dio. Ekzemple, Davido estis malpermesita konstrui la domon de dio ĉar li estis militisto kaj elverŝis tiel multe da sango:

La idealo de dio estas plue klarigita fare de Jesaja, kiu profetas estontan Mesian Epokon kie ekzistos paco inter ĉiu la homaro:

Ankaŭ la ordono *Vi ne murdu* (Eliro 20:13) estis rigardita kiel instrukcio por pacifismo.

### Ministreco de Jesuo 
Jesuo ŝajnis instrui al pacifismo dum sia ministreco kiam li rakontis al siaj disĉiploj:

### Komenca eklezio 
Pluraj Patroj de la Eklezio interpretis la instruon de Jesuo kiel rekomendado de malperforto. Por ekzemplo:

Alvoko de Taciano al la Grekoj 11

Tamen, ankaŭ multaj fruaj kristanoj servis en armeo, kaj la ĉeesto de nombregoj de kristanoj en lia armeo eble estis faktoro en la konvertiĝo de Konstantino al Kristanismo.

### Konvertiĝo de la Romia Imperio 
## Vidu ankaŭ 
* Anarki-pacismo
* Nuklea senarmiĝo
* Henriette Ith-Wille
* Mohandas Karamchand Gandhi, Martin Luther King, ne-perforto, Lev Tolstoj, 1960-aj jaroj, civila malobeo
* Adolfo Pérez Esquivel

## Notoj 
Kategorio:Pacismo
pacismo
pacismo
pacismo
pacismo
pacismo
Mecke (apartigilo)

**Mecke** estas la familia nomo de jenaj personoj:

*Christian Mecke (* 1966), germana juristo 
*Dieter Mecke (1933–2013), germana biokemiisto, kemiisto kaj farmaciisto
*Fred Mecke (* 1960), futbalisto en GDR
*Hanna Mecke (1857–1926), germana infanvartistino kaj Fröbel-pedagogino
*Jochen Mecke (* 1956), germana romanisto kaj literatursciencisto
* Reinhard Mecke (1895–1969), germana fizikisto

**Vidu ankaŭ:**
* Mecke-aj simboloj, simboliko de la molekuloscedado de simplaj grupoj
Glacitrinkaĵo

eta|180px|glacitrinkaĵo en glaso
180px|maldekstre
**Glacitrinkaĵo** estas duonfrostigita senalkohola trinkaĵo. Ĝi konsistas el mikso de akvo, sukero, koloraĵoj kaj aromaĵoj. Kelkafoje oni ankaŭ aldonas alkoholon.

Ekzistas specialaj maŝinoj kiuj faras la trinkaĵon. La glacio estas malvarmigita al temperaturo sub 0ºC kaj la kristaliĝado komenciĝas. Pro la konstanta moviĝo en la maŝino, la glacio ne povas fariĝi tute solida kaj ekestis duone frostigita produkto, kies konsisto estas simila al ŝlimo.

Kategorio:Trinkaĵoj
Kategorio:Senalkoholaĵoj
Attila Kustán Magyari

**Attila KUSTÁN MAGYARI** [kuŝtAn madjari] rumania hungara ĵurnalisto, poeto, verkisto. Li naskiĝis en Sfântu Gheorghe la -an de 1985. 

## Kariero
Attila Kustán Magyari akiris diplomon pri ĵurnalismo en Ady Endre Sajtókollégium de Oradea en 2007. Li estas kunlaboranto de gazeto de *Székely Hírmondó* de Târgu Secuiesc. Li publikigis poemojn kaj prozaĵojn en porinfana gazeto *Szemfüles*.

## Fonto
*Biografiaj indikoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Boróka Balázs

**Boróka BALÁZs** [balAĵ] rumania hungara verkistino, tradukistino. Ŝi naskiĝis en Miercurea Ciuc la 4-an de majo 1981. 

## Kariero
Boróka Balázs diplomitiĝis en la Universitato Sapientia EMTE de Miercurea Ciuc pri rumana-angla lingvoj. En 2009 li akiris en Universitato de Bukareŝto diplomon de magistro pri rumana lingvo kaj tradukaĵo. Li publikigis en *Szőrös Kő*, *Irodalmi Szemle*, *Árkád*. Ŝi instruas rumanan lingvon en Miercurea Ciuc

## Fonto
*Biografiaj indikoj 

Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj