Lagopoj

***Lagopus*** estas malgranda genro de birdoj de la familio de Tetraonedoj. Ĝi enhavas tri ekzistantajn speciojn.

## Specioj 
* Lagopo, *Lagopus lagopus*
* Monta lagopo, *Lagopus muta*
* Blankvosta lagopo, *Lagopus leucura*

La distinga formo en Britio de la lagopo, nome ruĝa lagopo aŭ skota lagopo (*Lagopus lagopus scotica*) estis foje konsiderata aparta specio, *L. scotica*, sed tio ne estas plu akceptata.

Oni konas el fosilioj du prahistoriajn speciojn kaj du prasubspeciojn kiuj estas la jenaj:
* *Lagopus atavus* (komenca Plioceno de Bulgario? - fina Plioceno)
* *Lagopus balcanicus* (Fina Plioceno de Vršac, Bulgario)
* *Lagopus lagopus noaillensis* (Plejstoceno de Okcidenta Eŭropo)
* *Lagopus mutus correzensis* (Plejstoceno de Okcidenta Eŭropo)

## Aspekto 
La tri specioj estas ĉiuj specialistoj de malvarmaj regionoj. La lagopo estas specio de ĉirkaŭpolusa tajgo, la blankvosta lagopo estas birdo de alpa Nordameriko kaj la monta lagopo reproduktiĝas kaj en habitatoj de Arkto kaj de montaroj tra Eŭrazio kaj Nordameriko. Ili estas specioj de loĝantaj birdoj, ĉiuj, kun escepto de la skota lagopo, kiu havas blankan vintran plumaron, kiu helpas ilin ne esti distingeblaj en neĝa fono. Eĉ ties flugplumoj estas blankaj, dum tiuj plumoj estas nigraj ĉe preskaŭ ĉiuj birdoj (eĉ ĉe birdoj kiuj estas hegemonie blankaj, kiel la balia sturno, ĉar melanino faras ilin pli elastaj kaj tio plibonigas la flugoplenumon, kaj tiele la lagopoj de la genro *Lagopus* ŝajne pli facile fuĝas el predantoj ĉar ne estas vidataj dum forflugo.

Tiuj estas tre vegetaranaj birdoj, sed insektojn manĝas la kreskantaj idoj. Ĉe ĉiuj specioj escepte ĉe la lagopo, la ino respondecas pri nestumado kaj idozorgado, tipe inter ĉasbirdoj.

La nomo de la genro *Lagopus* devenas de la antikva greka *lagos* (λαγως), signife "leporo", + *pous* (πους), "piedo", alude al la plumaj piedoj kaj fingroj tipe de tiu grupo adaptita al malvarmo (*vidu ankaŭ* neĝoŝua leporo). La speciaj epitetoj *muta* kaj *leucura* estis dumlonge misliterumataj *mutus* kaj *leucurus*, pro erara kredo ke finaĵo de *Lagopus* indikas maskla genro. Tamen, en la antikva greka, la termino *λαγωπους* estas de ina genro, kaj la specia epiteto devas kongrui kun tiu, la ina *muta* kaj *leucura* estas ĝustaj.

## Bildaro 

File:Denali National Park Ptarmigan.jpg|Lagopo (*Lagopus lagopus*) ĉe Nacia Parko Denali, Alasko.
File:White-tailed Ptarmigan, Rocky Mountains, Alberta.jpg|Blankvosta lagopo (*Lagopus leucura*), Roka Montaro, Alberto.
File:Rock Ptarmigan (Lagopus Muta).jpg|Paro de montaj lagopoj (*Lagopus muta*) en Jotunheimen, Norvegio. Ambaŭ seksoj reprezentataj en bildo, la masklo ankoraŭ havas multe de sia vintra plumaro.
File:Red Grouse (May 2008).jpg|Skota lagopo (*Lagopus lagopus scotica*) en la marĉoj de North Yorkshire de Anglio.

## Notoj 
## Referencoj 
*  (2002): The grammatical gender of avian genera. ''Bulletin of the British Ornithologists' Club* **122**(4): 257-282.
*  (2002): *Pheasants, partidges and grouse : a guide to the pheasants, partridges, quails, grouse, guineafowl, buttonquails and sandgrouse of the world''. Helm Identification Guides, Londono. ISBN 0-7136-3966-0

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Tetraonedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo