open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lajos Evva

**Lajos Evva** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Evva Lajos** estis hungara teatrestro, tradukisto.

Lajos Evva http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03609/03974.htm naskiĝis la  en Kétfegyvernek (Hungara reĝlando, nuntempa Zbrojníky en Slovakio), li mortis la  (laŭ aliaj informoj la mortotago estas la 12-a) en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Evva frekventis mezlernejon en Szatmár, poste li akiris pedagogian diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1870. Inter 1871-1873 li laboris en biblioteko de Hungara Nacia Muzeo, poste li estis familia edukisto, fine memserva soldato. Ekde 1875 li havis diversajn postenojn en Népszínház, komence li estis skribisto, poste sekretario, baldaŭ dramaturgo kaj reĝisoro, fine inter 1881 kaj 1897 teatrestro. Tiu erao estis la glora epoko de la teatro. En 1897 li estis unu el la fondintoj de Teatro Magyar.

Li ofte tradukis teatraĵojn kaj verkis kritikojn. Li edziĝis en 1879.

## Elektitaj tradukaĵoj 
* Scribe:
** *A csodálatos orvosság* (romano, 1872)
** *Carlo Broschi* (romano, 1872)
* diversaj operetoj, teatraĵoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo E, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Listo de lernantoj de aktorlernejo de Szidi Rákosi

Jen **listo de elektitaj lernantoj de aktorlernejo de Szidi Rákosi**:

## A 
* Géza Abonyi
* Andor Ajtay
* Béla Andai

## B 
* László Baksa Soós
* Ödön Bárdi
* Rózsi Bársony
* István Békássy
* Margit Beleznay (1887)
* Ernő Bérczy
* **Tivadar Bilicsi**

## D 
* Norbert Dán
* Miksáné Diettrich
* Lucy Doraine

## F 
* Sándor Faragó (teatrestro)
* Ferenc Farkas (operetkantisto)
* **Sári Fedák**
* Kamill Feleki
* Rózsi Felhő
* Éva Fenyvessy
* Oszkár Fodor

## G 
* László Gabányi
* Sándor Gál (aktoro)
* Gyula Gózon
* Anna Gyenge

## H 
* Tibor Halmay
* Irén Harczos
* Manci Herendi
* Kamilla Hollay
* Ida Hort
* **Hanna Honthy**
* Ica Horváth

## I 
* Rózsi Ilosvay

## K 
* László Kazal
* Emma Komlóssy
* Zoltán Kőrössy
* Berta Kornai
* Charles Korvin
* Emmi Kosáry
* Imre Kovács (aktoro)
* Károly Kovács (aktoro)

## L 
* Juci Lábass
* Imre László
* **Kálmán Latabár**
* Lajos Laurisin
* Gizella Ledofszky
* **Béla Lugosi**

## M 
* Zoltán Makláry
* Alajos Mészáros (aktoro)
* Ernő Mihályi
* Vilcsi Mihályi
* László Misoga
* **Lili Muráti**

## N 
* Jenő Nádor (operetkantisto)
* Aranka Nagy
* Bella Nagy
* Ilona Nagykovácsi
* Juliska Németh

## O 
* Ákos Ónodi
* Viola Orbán
* Vilma Orosz

## P 
* Árpád Palotay
* Lajos Parlagi
* Piri Peéry
* Sári Perczel
* Attila Petheő

## R 
* Géza Raskó
* Endre Rodriguez

## S 
* Andor Sárosy
* Marcsa Simon
* József Szabadkay
* Zoltán Szakáts
* Ernő Szenes
* Olly Szokolay

## T 
* Frigyes Tanay
* Vilma Tihanyi

## V 
* Ilona Vaály
* Piri Vaszary
* Lajos Vértes
* Ferike Vidor

## Z 
* Anna Zöldhelyi

## Fontoj 
* La listo estas elekto el datenoj de la biografioj en Vikipedio.

lernantoj de aktorlernejo de Szidi Rákosi

Szidi Rákosi
30779 Sankt-Stephan

'*30779 *Sankt-Stephan'''* estas tre malgranda hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usonaj geedzoj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

Patro Gregorio (*Bernhard Helms'') estas benediktana monaĥo de la Abatejo Sankta Stefano de Augsburg (Germanio). Kiel instruisto pri fiziko - astronomio, li sekvis tradicion konstruante sian propran observatorion kaj lernejan planetarion. La muzeo de la abatejo ekspozicias grandvalorajn historiajn instrumentojn de J. von Fraunhofer kaj G.F. Brander.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Riglilo

eta|Antikva klasika riglilo.
**Riglilo** estas fortika metala stangeto, kies enŝovo en truon aŭ specialan ingon malhelpas la malfermon aŭ movon de pordo, fenestro, kovrilo de kofro ktp.

Laŭ Francisko Azorín **riglilo** estas *Stango ŝovebla inter kramporingoj por fermi pordon aŭ fenestron.* Li indikas etimologion el la latina *regula* (regulilo). Kaj li aldonas la terminon *rigli* por senmovebligi pordon, fenestron, k. c., per riglilo.

Ĝi konsistas plej ofte el movebla stangeto, kiu estas fiksita sur la bordo de la fermota tabulo, kaj hoko, kiu estas fiksita sur la kadro aŭ sur frata tabulo de la pordo, fenestro, krado ktp. Kelkaj disponas ankaŭ el sekura kroma fermilo kiu malhelpas la postan removon de la stangeto, fare de strangulo, pere de fiksado per seruro, kroma hoko ktp.

Tiu tipo de fermilo havas longan historion komenciĝantan frue en la Bronzepoko, kiam jam ekzistis prarigliloj.

## Vidu ankaŭ 
* Kontraŭpanika riglilo

## Notoj 
Kategorio:Iloj
Kategorio:Metalurgio
Kategorio:Fermiloj
Pendseruro

eta|250px|dekstra|Pendseruro kun ŝlosilo.
eta|Ekzemplo de ĉifrita pendseruro.
[maldekstra|eta|upright=0.75|Frua pendseruro, ĉe la frontaj pordoj de [Baziliko Sankta Petro.]]
**Pendseruro** estas demetebla seruro, kun lango en formo de duoncirkla stango, kiu fikstenas la fermotan objekton, eniĝante en du ringonajlojn.

## Priskribo 
Pendseruro estas aparato por sekureco uzata kiel portebla seruro kiam la fermotaj pordoj ne permesas meti normalan seruron. La pendseruro estas pli malmultekosta ol normala seruro kaj ĝi estas tre facile uzebla. Speciale taŭga estas kiam kelkaj fermiloj de grandaj metalaj pordoj estas fermataj per ĉenoj el ŝtalo. Por bloki tiun fermilon, oni metas la pendseruron kaj, metante ĝian hokon tra la ĉeneroj kaj fermante la pendseruron, restas blokita la pordo. Por malblokigi ĝin aŭ malfermi pendseruron oni uzas normalan ŝtalan ŝlosilon, sed kelkaj estas malfermataj pere de ĉifrita ŝlosilo kiun oni devas klaki, tajpi aŭ meti en la fermosistemo kio ebligas liniigon de la fermilo kaj sekve ĝian malfermon. Foje tiuj pendseruroj permesas reprogramagi la ŝlosilon por ĉiu uzo.

## Sociaj kutimoj 
[eta|Pendseruroj sur barilo ĉirkaŭ monumento en [Almerio, Hispanio.]]
[eta|Ampendseruroj sur ponto en [Ljubljano]]
El la fino de la 20-a jarcento aperis populara kutimo lasi fermitan pendseruron en tipaj lokoj kiaj pontoj, rigardejoj, balustradoj, monumentoj kaj alitipaj ejoj kiel memoraĵo de amparo. Tio plialtigis la vendadon de pendseruroj kaj devigis aŭtoritatojn eldoni malpermesojn, retiri multajn kilogramojn de tiuj por eviti difektojn de la monumentoj kaj kradoj ktp.

## Pendserura ikono kiel simbolo de sekura retotransigo 
dekstra
Plenumante HTTP sekurajn retotransigojn tra Interreto, la submetita informaro estas ĉifrita uzante publik-ŝlosilan ĉifron. Kelkaj TTT-legiloj montras ikonon de fermita pendseruro dum la uzado de protokolo HTTPS. Ankaŭ Wikipedia uzas tiun ikonon en siaj protektitaj paĝoj.

## Notoj 
Kategorio:Metalurgio
Kategorio:Iloj
Kategorio:Pordoj
Kategorio:Protektado
Kastelo de Kéthely

La **Kastelo de Kéthely** (konata ankaŭ pri la iama posedanto Kastelo de *Hunyadi* [hunjadi]) estas historia monumento en Hungario, en vilaĝo Kéthely.
eta|maldekstre|Kastelo de Kéthely
eta|Kastelo de Kéthely

## Historio 
La familio Hunyadi ekhavis la bienon en Kéthely en 1733. La nuna okcidenta baroka alo de la kastelo konstruiĝis en 1760, la orienta alo kun la fasado inter 1912-1920 jam en novbaroka stilo. Dum la 2-a mondmilito la kastelo estis hospitalo por vunditoj, poste interne stalo kaj deponejo pri tritikoj estis. En 1951 municipo de Budapeŝto profitis la kastelon, samtempe la kastelo renoviĝis. Interne 300 handikapuloj vivis, ili zorgis ankaŭ pri la bieno. Ekde 1956 malsanuloj pri mensomalsanoj vivis en la kastelo. En 1986 granda incendio okazis, poste nur 120 malsanuloj vivis en la kastelo. Inter 1989-2006 ankaŭ ili trovis lokon en la vilaĝo, la kastelo plene malpleniĝis, la baldaŭa sorto estas nekonata, eĉ senespera.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa kastelo, en unu el la aloj kun mansardoj situas sola en ekstera parto de la vilaĝo en parko. Ĝi formas U-majusklon. La konstruaĵo preskaŭ estas simetria, nur inter ambaŭ aloj estas iomete diferencoj. La interna parto estas jam plene ruina. En la fasado la meza parto reliefas, tie etendiĝas malferma arkado, kiun duoble 4 kolonoj tenas.

## Parko 
La parko estas protektata, kie kreskiĝas ekzemple abioj, ĉinaj paŭlovnioj, platanoj, tilioj, fagoj.

## Fontoj 
* hungare kun foto 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj 

Kethely
Kategorio:Kéthely
Fenica arto

[eta|200px|*[Damo de Ibizo* (Nacia Arkeologia Muzeo, Madrido).]]
**Fenica arto** estas la nomo uzata de historiistoj por la arto de Fenicio, kaj tiu de la fenicaj metropoloj de la Orienta Mediteraneo kaj tiu de la fenicaj kolonioj. Por la arta produktado de la ĉefa de la fenicaj kolonioj, nome Kartago, oni uzas plej ofte la terminojn *kartaga arto* aŭ *punika arto* (kvankam la termino *punika* estas uzata ankaŭ por referenci al la totalo de ĉio fenica).

Laŭ Francisko Azorín **Fenica arto** estas *Arto disvolviĝinta en Fenicio (apud la Libano), k. en la marbordoj de la Mediteraneo dum 20-4 jc. a.K.* Kaj li indikas etimologion el la latina *phenicius*.

La fenicaj artaj produktaĵoj havas fortan artmetian komponon. En ties skulptaĵoj, ceramikaĵoj, juveloj kaj aliaj metalaĵoj, hegemoniis la egipta influo, kun asiraj elementoj, en unua epoko (el la 10-a jarcento a.K. -plej antikva dato por la fenica arto- ĝis la 7-a jarcento a.K.). En dua epoko ekhegemoniis la greka influo, kaj ofte ties produktoj ekkonfuziĝis kun grekaj, kvankam ĝenerale oni detektas malplian prilaboritecon kaj plian eklektikismon de la fenicaj artistoj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Belén, María, 1993, Arquitectura de tradición fenicia en Carmona (Sevilla), Spal 2, 219-242.
* Corzo, Ramón, Arte fenicio y púnico, Cuadernos de Arte Español núm. 9, Madrid, 1991.
* Tejera, A., Las tumbas fenicias y púnicas del Mediterráneo Occidental, Sevilla, 1979.

Kategorio:Fenicio
Kategorio:Arkeologio
Kategorio:Historio de arto
Kategorio:Arto de la Antikva Epoko
Kategorio:Kulturo de Libano
Tarpeja roko

eta
**Tarpeja roko**  estas elstaraĵo en Romo, suda pinto de la Kapitola monto. Ĝi situas sur areo de la hodiaŭa Via di Monte Caprino kaj Via del Tiempo.

La nomo (latine *Rupes Tarpeia*, itale *Rupe Tarpea*) venas el nomo de Tarpeia, filino de Spurius Tarpeius. La soldato estis defendanto de la Kapitola monto en la milito kontraŭ la sabenoj. La sabenoj intencis korupti lian filinon, Tarpeia por surgrimpi la monteton de la Kapitolo. Laŭ verko de Tito Livio, la sabenoj promesis al la junulino tion, kion ili "portis sur la maldekstra kruro". La sabenaj batalantoj havis la kutimon, porti malpezajn orajn juvelaĵojn sur la kruro. Sed ili pagis por la perfido per ŝildoj kaj prem-sufokis per tiuj la junulinon (laŭ Tito Livio).

Post tio, la romianoj ĵetis de tiu roko la perfidulojn kaj aliajn punitojn. La lasta tia ekzekuto okazis en la 1-a jarcento p.K.

## Referencoj 
Kategorio:Romia Respubliko
Kategorio:Geografio de Romo
Tlacote el Bajo

**Tlacote el Bajo** estas vilaĝo en Querétaro, Meksiko. Ĝi situas en la komunumo de Querétaro. Ĝi havas 5453 loĝantojn. Dum la 1990-aj jaroj ĝi atingis amaskomunikilan atenton ĉar estis la loko de puto el kiu elfluis minerala akvo kun supozeblaj kuracaj propraĵoj.

Kategorio:Vilaĝoj en Meksiko
Kategorio:Querétaro
Ŝelonj (rivero)

**Ŝelonj** () estas rivero en nord-okcidento de la Eŭropa parto de Rusio, en la provincoj Pskova kaj Novgoroda. La rivero apartenas al la baseno de la Balta Maro.

## Geografio 
La rivero Ŝelonj en la urbo Porĥov|eta|maldekstra|250 px
La riverkomenco situas en marĉoj je 23&nbsp;km sudorijente de la urbotipa loĝloko Dedoviĉi en la Pskova provinco kaj apude al la limo inter tiu provinco kaj la Novgoroda. Komence ĝi estas malgranda rivereto kiu fluas nord-okcidente, poste turnas sin nord-oriente, trapasas la limon inter la Pskova kaj Novgoroda provincoj kaj enfluas en la lago Ilmenj. Sur la rivero situas (laŭ ĝia fluo): la urbotipa loĝloko Dedoviĉi, la urbo Porĥov (en la Pskova provinco), la urbo Solci, la urbotipa loĝloko Ŝimsk (en la Novgorodsa provinco). Post la urbo Solci la rivero estas navigebla. La larĝo en Solci estas 70&nbsp;m, en Ŝimsk — 300&nbsp;m.. En Ŝelonj enfluas 26 riveroj.

## Historio 
En la Unua Novgoroda kroniko la rivero estas unue menciita ĉe la jaro 1217.

Ĉe la rivero Ŝelonj la  okazis la Batalo ĉe Ŝelonj inter Novgoroda Respubliko kaj Moskva Grandprinclando. En tiu batalo la novgorodanoj estis tute frakasitaj. La sekvon de la batalo estis la anekso de Novgorod fare de Moskvo.

## Interesa fakto 
En la rusa lingvo ekzistas la loka vorto “***Ŝelonik***” (*Шело́ник* aŭ *Шело́нник*), laŭ la rusa vortfarado eblas pli-malpli traduki ĝin kiel “***Ŝelonj**-aĵo*”. Ĉe la lago Ilmen la vorto *Ŝelonik* signifas la venton sud-okcidentan, de la enfluejo de Ŝelonj; tiu vento ordinare estigas fortajn ondojn kaj antaŭsignas finon de somera vetero (eble eĉ en julio). Sed la novgoroda vorto disvastiĝis en multajn lokojn. En la bordo de Kola duoninsulo kaj en tuta bordo de la Blanka Maro kaj apude ĝi signifas la venton sud-okcidentan aŭ okcidentan, antaŭsigno de ŝtormo; en la regiono de Kolima — la sudan; ĉe la lago Bajkalo — la sudan kaj sud-orientan (de neĝkovrita Ĥamar-Dabano).

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Riveroj en Pskova provinco
Kategorio:Riveroj en Novgoroda provinco
Kategorio:Alfluantoj de Ilmenj
La Miñosa

**La Miñosa** estas municipo en Hispanio, en la aŭtonoma komunumo, do regiono Kastilio-Manĉo kaj la provinco Gvadalaĥaro. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Al la municipo apartenas ankaŭ la submunicipo Cañamares.

## Situo 
La Miñosa situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko Montaro de Gvadalaĥaro en la nord-okcidenta parto de la provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 1024 m super marnivelo; je 90 km el Gvadalaĥaro, la provinca ĉefurbo. La geografiaj koordinatoj estas 41°10′49″N 2°55′51″Ok. Najbaras la municipoj .

## Historio 
eta|maldekstre|500px
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto en 1950 al 33, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj tialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe La Miñosa, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe La Miñosa kie la nombro de loĝantoj falis al la nunaj  en .

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Nuna vidindaĵo, la romanika preĝejo de Sankta Petro.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de provinco Gvadalaĥaro

Kategorio:Municipoj de Provinco Gvadalaĥaro
30786 Karkoschka

'*30786 *Karkoschka''''' estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la usonaj geedzoj geastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germandevena usona astronomo Erich Karkoschka de la Universitato de Arizono. Lia kampo de sperto estas la atmosferoj kaj satelitoj de la eksteraj planedoj. Li amas observi la stelajn mirindaĵojn kaj publikigis kampogvidilojn por amatoraj astronomoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
30785 Greeley

'*30785 *Greeley''''' estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la usonaj geedzastronomoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona geologo Ronald Greeley (1939–2011), kiu partoprenis al lunaj kaj planedaj studoj de 1967. Liaj postaj esploroj centriĝis sur la kompreno pri la procezoj kaj la geologia historio de la planedaj surfacoj kaj implicas kombinadon de analizoj de kosmosondilaj datumoj, laboratoriaj eksperimentoj kaj geologiaj terenaj studoj sur Tero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
(30791) 1988 RY11

**(30791) 1988 RY11** estas malgranda ne tre hela troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, do ano de la tiel nomata "Troja Tendaro".

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
30788 Angekauffmann

'*30788 *Angekauffmann''''' estas malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la svisa pentristino Angelica Kauffmann (1741–1807), kiu pentris pentraĵojn laŭ mitologiajn, alegoriajn kaj religiajn temojn kaj fariĝis fama pro siaj plaĉantaj portretoj. Ŝi estis fama anino de pluraj eŭropaj akademioj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
Eszter Kokas

**Eszter Kokas** [ester kokaŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kokas Eszter** estis hungara kuracisto, fiziologo. Ŝia fratino estis Klára B. Kokas.

Eszter Kokas naskiĝis la  en Körmöcbánya (Hungara reĝlando, nuntempa Kremnica en Slovakio), ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Eszter Kokas frekventis gimnazion en Győr, poste ŝi akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Tisza István en 1927. Tiutempe ŝi plulernis aŭ esploris en Berlino (1926, 1931), Lausanne (1927, 1929), Parizo (1929). En 1936 ŝi ricevis stipendion en Londono. En 1939 ŝi iĝis nedeklarita privata profesoro en Scienca Universitato Pázmány Péter, inter 1939 - 1943 ŝi laboris en fiziologia instituto en Budapeŝto, fine ŝi laboris jaron en ministerio. Dum la komenciĝanta socialismo ŝi trovis sin en listo de malamikoj, ŝi estis nur instituta instruisto. En 1951 ankaŭ tiu titolo estis reprenita, ŝi povis labori en ordinara kuracejo, inter 1954–1960 en instituto pri tuberkulozoj. En 1956 pro la politika mildiĝo ŝi kandidatiĝis. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Lép és csontvelő extraktumok haemolytikus és haemopoetikus hatásáról* (1926)
* *The Effect of Activation of Villikinin on the Glucose Absorption from the Intestine* (kun György Ludány, 1938)
* *A bélbolyhok mozgásáról* (1955)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj fiziologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Akademio de Arkadio

eta|Emblemo de la Akademio
**Akademio de Arkadio** aŭ **Pontifika Akademio de la Arkadianoj** (en la itala: ''Accademia dell'Arcadia* aŭ *Pontificia Accademia degli Arcadi*) estis beletra societo fondita en Romo en 1690, fare de Giovanni Vincenzo Gravina kaj Giovanni Mario Crescimbeni, kun la Paolo Coardi el Torino, dum kunveno en la monaĥejo apud la preĝejo de San Pietro in Montorio, de dek kvar beletruloj el grupo, kiu formiĝis ekde 1656 ĉirkaŭ reĝino Kristina el Svedio kiu abdikis en 1654, konvertiĝis al Katolikismo kaj ekloĝis en Romo. Al la grupo apartenis i.a. Giuseppe Paolucci el Spello, Vicente Leonio el Spoleto, la romanoj Silvio Stampiglia kaj Jacopo Vicinelli, la ĝenovanoj Pompeo Figari kaj Paolo Antonio del Nero, la toskanoj Melchiorre Maio el Florenco kaj Agostino Maria Taia el Sieno, Giambattista Felice Zappi el Imola kaj kardinalo Carlo Tommaso Maillard de Tournon el Nico.

Post la morto de la mecenato, la Akademio fondiĝis je ŝia memoro kaj ŝi estis nomumita patronino. La originala propono estis reformi la italan poezion laŭ inspiro de la klasika paŝtista poezio. Ĝia unua formala sesio okazis la 5-an de Oktobro 1690 kaj tuj fariĝis societo tre ekskluziva kaj prestiĝa.

La akademio ekuzis terminaron kaj la simbologion de la tradicio de la legendaj poetoj-paŝtistoj de la regiono de Arkadio. Ĝiaj membroj estis nomataj "paŝtistoj" kaj la knaba Jesuo (unue adorita de paŝtistoj) estis elektita protektanto de la societo, kies insigno estis fluto de Pan konturita de branĉoj de laŭro kaj pino. Ĉiu partoprenanto devis adopti, kiel pseŭdonimon, nomon laŭ greka paŝtista inspiro.

La akademio fine fariĝis vera literatura movado, kiu disvastiĝis tra tuta Italio kiel respondo al la tiam konsiderata kiĉa baroko. Inter elstaraj membroj Alessandro Scarlatti, Alessandro Stradella kaj Arcangelo Corelli i.a. Laŭlonge de la postaj jarcentoj, ĝi fariĝis grava kultura centro kaj transformiĝis en 1925 je instituto de historiaj kaj beletraj studoj kun subtitolo *Accademia Letteraria Italiana''.

## Vidu ankaŭ 
* Akademio

Kategorio:Edukado en Romo
Kategorio:Literaturo de Italio
Kategorio:Erudiciulaj asocioj
Kategorio:Aperis en 1690
Orsay

**Orsay** [ɔʁsɛ] estas komunumo en departemento Essonne en Francilio. Ĝi situas en sudokcidenta suburbo de Parizo, Francio,  de ĝia centro.

Loĝantoj de Orsay estas nomataj *Orcéens*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Essonne
* Le Guichet (stacidomo)
* Orsay-Ville (stacidomo)
* Moulon Campus (pariza metrostacio)

## Eksteraj ligiloj 
* Urbodomo de Orsay


Kategorio:Komunumoj de Essonne
Kategorio:Universitataj urboj de Francio
Kategorio:Florumitaj urboj kaj vilaĝoj de Francio
30797 Ĉimborazo

**30797 Ĉimborazo** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la vulkano Ĉimborazo, ĉe la okcidenta rando de Andoj, plej alta monto de Ekvadoro (6263 m). En 1891, la plantsciencisto von Humboldt serĉis sur la deklivoj de la monto plantojn kaj arbojn por kompari ilin kun vegetaĵo de aliaj kontinentoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
László Ágoston

**László Ágoston** [lAslO Agoŝton], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ágoston László** estas hungara operkantisto, (baritono), trupestro.

László Ágoston https://zene.hu/agoston_laszlo naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Ágoston frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris ĵurnalistan diplomon en Altlernejo Metropolitan, poste operkantistan diplomon en Muzika Universitato Franz Liszt en 2011. Lia plej grava instruisto estis Sándor Sólyom-Nagy, sed li frekventis ankaŭ majstrajn kursojn de László Polgár (operokantisto) kaj Éva Marton. Post siaj studoj li tuj fondis operkantistan trupon "Moltopera". La celo estis prezenti la operon homamika. La trupo faris spektaklojn ekzemple en Palaco de Artoj, Festivalo Sziget, Nacia Teatro (Pécs), en 2014 en aparta ĉambro de la Budapeŝta Ŝtata Operejo, baldaŭ en Festivalo de Bayreuth. Ágoston mem nur malofte kantadas en sia trupo, li estas precipe reĝisoro, opertradukisto kaj produktoro. La trupo ofte aranĝas junularajn spektaklojn ne nur en Hungario, sed ankaŭ en Germanio kaj Britanio. Li ricevis jam kelkajn premiojn.

## Fontoj 
* oficiala paĝo kun fotoj
* anglalingva biografio 
* https://mno.hu/grund/telis-tele-jo-nokkel-az-uj-tarsulat-1057949 

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lőrinc Alváry

**Lőrinc Alváry** [alvAri], ekster Hungario **Lorenzo Alvary,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Alváry Lőrinc** estis hungardevena-usona operkantisto, (baso).

Lőrinc Alváry http://www.imdb.com/name/nm3955376/ naskiĝis la  en Debrecen, li mortis la  en Novjorko.

## Biografio 
Lőrinc Alváry lernis kantoteknikon en Milano kaj Berlino. Li debutis en 1934 en Reĝa Operejo de Budapeŝto. En 1937 li estis membro de Viena Ŝtata Operejo. Pro Anschluss li migris al Usono, kie li prenis la nomon *Lorenzo Alvary*. En 1939 li jam kantadis en San Francisco, post 3 jaroj en Metropola Operejo, sed ĝis 1977 li konstante revenis al San Francisco. Li ricevis la usonan ŝtatanecon en 1944. Li estis membro de la Metropola Operejo inter 1942-1961, 1962-1972, 1978-1979. En tiuj tempoj li estis ankaŭ gastokantisto en pluraj eŭropaj kaj amerikaj urboj.

## El ŝia repertuaro 
* Richard Strauss: *Der Rosenkavalier*

## Lia sola filma rolo 
* *Der Rosenkavalier* - policano

## Fontoj 
* hungarlingva biografieto 
* germanlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Usonaj operkantistoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Dezső Megyeri

**Dezső Megyeri** [deĵO medjeri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Megyeri Dezső** estis hungara aktoro, reĝisoro, teatrestro, dramisto, tradukisto. Lia origina familia nomo estis *Jámbor*.

Dezső Jámbor http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz15/271.html naskiĝis la  en Pest (urbo), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Dezső Megyeri frekventis kalvinanan gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis 2 jarojn en Reĝa Universitato de Pest, samtempe li studis muzikon en Muzikakademio de Pest. Tamen li iĝis aktoro en 1877 en Nagykőrös en trupo de Károly Szuper. Baldaŭ li apartenis al pluraj migrantaj trupoj. Ekde 1884 li apartenis al Nacia Teatro (Kolozsvár), kie post jaroj li estis reĝisoro, inter 1896-1898 teatrestro. Li iris al Budapeŝto en 1898, kie li estis membro de kaj Gaja Teatro, poste ĉefreĝisoro de Népszínház. Li denove revenis al Kolozsvár por esti teatrestro (1901-1905), poste li estis ĉefreĝisoro de Teatro Magyar, fine ekde 1906 teatrestro de Népszínház. Li pensiuliĝis en 1910.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Ede Szigligeti: *Liliomfi*
* Schönthan: *A szabin nők elrablása* - Rettegi Fridolin
* Hervé: ''Mam'zelle Nitouche* - Celestin

## Elektitaj originaj teatraĵoj 
* *Katonás kisasszony* (opereto, Népszinház, 1891)
* *Az első per* (komedio, Nacia Teatro (Kolozsvár), 1892)
* *Az ötödik pont* (opereto, Népszinház, 1894)

## Elektitaj tradukitaj teatraĵoj 
* Johann Strauß (filo): *Der Zigeunerbaron* (opereto, Kolozsvár, 1886)
* Wilbrandt: *Első szerelem* (komedio, Kolozsvár, 1887)
* Moser: *Hulló csillag'' (komedio, Kolozsvár, 1888)

## Elektitaj trupanoj 
* Mihály Papp

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj dramistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Pola (rivero)

**Pola** () estas rivero en nord-okcidento de la Eŭropa parto de Rusio, en la provincoj Tvera kaj Novgoroda. La rivero apartenas al la baseno de la Balta Maro.

La riverkomenco de Pola situas sur nord-okcidentaj deklinoj de la Valdaja Altaĵo, en Andreapola distrikto de la Tvera provinco. La rivero enfluas en sud-orientan parton de la lago Ilmenj, en la Parfina distrikto de la Novgoroda provinco. Antaŭ de la enfluo ĝi kuniĝas per branĉo kun la rivero Lovatj, tamen ne enfluas en tiun. Post la kuniganta branĉo la rivero ekhavas la duan nomon — Vergotj. Ĉe Pola urboj ne estas, la plej granda loĝloko estas vilaĝo Pola. La rivero estas populara por akvaj turistoj.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Riveroj en Tvera provinco
Kategorio:Riveroj en Novgoroda provinco
Kategorio:Alfluantoj de Ilmenj
Flabelo

[eta|altdekstre|200ra|Flabeloj de la Antikva Egipto (en la centro, supre) kaj motivoj de lotuso. 1868, [Novjorka Publika Biblioteko.]]
**Flabelo** (el latina: *flabellum*: ventumilo, de *flabrum*: ventoblovo; plurale: *flabella*) estas tipo de granda ventumilo kun tenilo.

Laŭ Francisko Azorín **flabelo** estas *Granda nefaldebla ventumilo de plumoj kun longa prenilo, uzata antikve por formeti insektojn k. hodiaŭ kiel insigno ĉe altrangulo.* Kaj li indikas etimologion el latina *flabellum* el *flo* (aero).

La flabeloj estis uzataj ekde la antikveco en antaŭkristanaj ceremonioj kaj politikaj kaj religiaj. Poste ili ekformis parton ankaŭ de la ritaro de la kristana eklezio el tre frue.

Pro simileco, estas nomata flabelo ankaŭ la strukturo kun formo de ventumilo situa en la kvina kruro de la hufokraboj de la ordo *Xiphosura*, nome *Limulus polyphemus*.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Vido de etruska flabelo

Kategorio:Ventumiloj
Kategorio:Katolika liturgio
Kategorio:Kristanaj religiaj objektoj
Kategorio:Eŭkaristio
Arakida oleo

[dekstra|eta|Botelo de arakida oleo, kun [Vitamino E aldonita kiel konservilo]]
**Arakida oleo** aŭ **araĥida oleo**, konata ankaŭ kiel **ternuksa oleo**, estas mildgusta legoma oleo derivita de arakidoj. La oleo estas havebla kun fortaj arakidaj gusto kaj aromo, analoge al sezama oleo.

Ĝi estas ofte uzata en la ĉinaj, sud-aziaj kaj sudorient-aziaj kuirartoj, kaj por ĝenerala kuirado kaj, kaze de la rostita oleo, por plia gusto. Arakida oleo havas pli altan fumpunkton ol multaj aliaj kuiraj oleoj, do estas ofte uzata por friti manĝaĵojn. Ĝiaj gravaj komponaj grasacidoj estas oleata acido (46.8% kiel oleino), linoleata acido (33.4% kiel linoleino) kaj palmitata acido (10.0% kiel palmitino). La oleo ankaŭ enhavas iom da stearata acido, arakidata acido, behenata acido, lignocerata acido kaj aliaj grasacidoj.

Antioksidantoj kiel vitamino E estas foje aldonataj por daŭrgi la oleon.

Krome, ĉe la Universala Ekspozicio de Parizo (1900), Rudolf Diesel montris dizelmotoron kiu funkciis per arakida oleo kiel fuelo.

## Tradukfonto 
Kategorio:Oleoj
Basenĝo

La **Basenĝo** (aŭ Basenji) estas malnova hundoraso el Demokratia Respubliko Kongo origine dresita por ĉasi.
La nomo "Basenji" venis de la lingala lingvo *mbwá na basɛ́nzi* kio signifas *vilaĝa hundo*.
Ĉar Basenĝo ne bojas kiel aliaj hundoj, ĝi ofte nomiĝas *silenta hundo*.

## Aspekto 
La Basenĝo estas malgranda hundoraso, la alto estas inter 40 kaj 46 cm.

## Karaktero 
La Basenĝo estas tre scivolema kaj rezervita kun fremduloj.

## Referencoj 
Kategorio:Hundorasoj
Forumo (arkitekturo)

[centre|eta|775ra|Panorama vido de la Forumo de [Pompejo]]
eta|dekstra|La Forumo de Julio Cezaro vidata de nordo
**Forumo** (en latino, *forum*) estis publika spaco en la antikvaj romiaj urboj kun funkcioj komercaj, financaj, religiaj, administraciaj kaj ekonomiaj, krom la loko kie la romiaj civitanoj realigis ofte sian socian vivon.

Origine la termino *forumo* estis uzata por referenci al la loko de urbo kie okazis la merkato. Ĝi troviĝis ĉe unu el la kvar enirejoj de la urbo (du de *cardo* kaj du de *decumanus*) kaj dum multa tempo, ĝi situis ekster la muregoj (el tio venas la nomo *forum*, kiu signifas *fore, ekstere*). Tiu merkato konstituis ian specon de ligilo kun la ekstera mondo. Tamen, el la 8a jarcento a.K. la forumo transformiĝis en portikara placo, jam situa en la interno de la urbo.

Laŭ Francisko Azorín **Forumo** estas *Placo en la antikvaj romanaj urboj, kie oni diskutis pri publikaj aferoj, kie oni starigis vendobudojn, promenis, k.c.* Kaj li indikas etimologion el latina *forum* el *fora* (foiro).

## Vidu ankaŭ 
* Imperiestraj Forumoj (Romo)
* Roma Forumo

## Notoj
Rebollosa de Jadraque

**Rebollosa de Jadraque** [reboĜOsa deĥaDRAke] ("kverkaro de J.", kverkofolioj videblas en la blazono) estas municipo en Hispanio, en la aŭtonoma komunumo, do regiono Kastilio-Manĉo kaj la provinco Gvadalaĥaro. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Situo 
Rebollosa de Jadraque situas en la nordorienta parto de Kastilio-Manĉo en la komarko Montaro de Gvadalaĥaro en la nord-okcidenta parto de la provinco Gvadalaĥaro, je altitudo de 1025 m super marnivelo; je 67 km el Gvadalaĥaro, la provinca ĉefurbo. La geografiaj koordinatoj estas 41°05′25″N 2°50′30″Ok. Najbaras la municipoj .

## Historio 
280ra|eta|maldekstre
Post la Hispana Enlanda Milito la loĝantaro falis el pinto en 1950 al 12 en 2016, tio estis oni perdis loĝantojn pro diversaj kialoj: nome bataloj, prizono, politika persekutado, malsato ktp. Meze de la 20a jarcento la loĝantaro de multaj vilaĝoj de la regiono atingis pinton, kaj ankaŭ ĉe Rebollosa de Jadraque, sed poste okazis elmigrado, senloĝigo kaj maljuniĝo de la loĝantaro ĉefe dum la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kaj ankaŭ ĉe Rebollosa de Jadraque kie la nombro de loĝantoj falis al la nunaj  en .

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado tradicie. Pensioj de emerituloj.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de provinco Gvadalaĥaro

Kategorio:Municipoj de Provinco Gvadalaĥaro
(30792) 1988 RP12

**(30792) 1988 RP12** estas malgranda ne tre hela troja asteroido de Jupitero. Ĝi orbitas proksime de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, do ano de la tiel nomata "Troja Tendaro".

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
György Verő

**György Verő** [djordj verO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Verő György** estis hungara reĝisoro, dirigento, komponisto, verkisto. Lia origina nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Hauer Hugó*, lia edzino estis Célia Margó.

Hugó Hauer http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC16241/16701.htm naskiĝis la  en Igal, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
György Verő frekventis gimnazion en Kalocsa, poste li akiris juran diplomon en Jura Akademio (Pécs). Tiutempe li lernis ankaŭ muzikon private. En 1880 li aliĝis al trupo de Gerő Aradi en Szeged. Post 2 jaroj li estis dirigento en Miskolc, inter 1883 kaj 1887 reĝisoro en Népszínház, poste li estis en provinco, ekzemple en trupo de Gerő Aradi en 1889, de Sándor Csóka en 1891. Ekde 1892 li vivis kontinue en Budapeŝto kaj li okupiĝis nur pri komponado kaj verkado. Inter 1902–1911 li estis membro de komisiono de Nacia Teatro (Budapeŝto). Liaj operetoj estis videblaj ankaŭ en Vieno kaj Berlino.

En 1887 li edziĝis, poste li havis filinon.

## Elektitaj teatraĵoj 
* *Fiatal asszony, kinek vén leánya van* (komedio, Pécs, 1877)
* *A műkedvelők* (komedio, Miskolc, 1883)
* *Virágcsata* (opereto, Népszínház, 1894)
* *Leányka* (muzika teatraĵo, Népszínház, 1906)
* *A nép* (teatraĵo, Nacia Teatro, 1907)
* *Az ellenség* (teatraĵo, Gaja Teatro, 1915)

## Aliaj kontribuoj 
* *Lieder und Gesänge für eine Singstimme mit Pianofortebegleitung* (Lejpcigo, 1899)
* *A Népszínház Budapest színi életében* (Budapeŝto, 1925)
* *Blaha Lujza és a Népszínház* (Budapeŝto, 1926)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
30798 Grizono

**30798 Grizono** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita laŭ la kantono Grizono (, , , romanĉe *Grischun*), plej granda en Svislando. La kantona ĉefurbo, Koiro, estis iam *Curia Raetorium* en romia provinco Raetia. Tie estas rava pejzaĝo kun belegaj montoj kaj glaĉeroj, altaj pasejoj kaj pentrindaj vilaĝoj

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
(30800) 1989 ST

**(30800) 1989 ST** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Bures-sur-Yvette

**Bures-sur-Yvette** estas komunumo en departemento Essonne en Francilio.

Loĝantoj de Orsay estas nomataj *Buressois*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Essonne
* Institut des Hautes Études Scientifiques
* Bures-sur-Yvette (stacidomo)
* La Hacquinière (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Essonne
Kategorio:Universitataj urboj de Francio
Le Mesnil-Amelot

**Le Mesnil-Amelot** estas franca komunumo situanta en departemento Seine-et-Marne en regiono Francilio.

Loĝantoj de Le Mesnil-Amelot estas nomataj *Mesnilois*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-et-Marne
* Le Mesnil-Amelot (pariza metrostacio)
* Aéroport Charles-de-Gaulle 2 TGV (stacidomo)
* Aéroport Charles-de-Gaulle T2 (pariza metrostacio)
* Aéroport Charles-de-Gaulle T4 (pariza metrostacio)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Seine-et-Marne
30821 Chernetenko

'*30821 *Chernetenko'''* estas malgranda hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Krimeo, (en tiama Sovetunio, nun en Rusio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de  *Julija Andrejevna Ĉernetenko* (*Юлия Андреевна Чернетенко''), bone konata pro ŝiaj enketoj pri la movo de la kometo 2P/Encke. Pli ĵuse ŝi establis sistemajn efikojn en Hipparcos kaj aliaj stelkatalogoj uzinte poziciojn de elektitaj asteroidoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Preĝejo Sankta Georgo (Zalavég)

La **Preĝejo Sankta Georgo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Zalavég.

## Historio 
Origine la romanika preĝejo estis konstruita en la frua 13-a jarcento. Inter 1748-1751 ĝi estis trakonstruita. En 1834 incendio okazis, poste la kirko estis rekonstruita, sed oni profitis la fundamenton kaj la restintajn kaj uzeblajn murojn. La turo estis farita en 1870. La orgeno alvenis en 1889. La paroĥo funkcias ekde 1945. La lasta renoviĝo okazis en 1992.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola sur malalta monteto en korto laŭ la ĉefvojo. En la korto ankaŭ ŝtona kruco estas videbla (1835). En mezo de la fasado la kvadrata turo reliefas, kie ankaŭ la enirejo funkcias. Malantaŭ la fasado la navo estas bazilika, do estas ĉefnavo kun 2 flankonavoj. etendiĝas, la absido estas rektangula. Sakristio kun pilieroj aliĝas al la absido. Interne ĉe la enirejo galerio etendiĝas.

Kermeso okazas en la 24-a de aprilo.

## Fontoj 
* http://miserend.hu/templom/2698
* http://lexikon.katolikus.hu/Z/Zalav%C3%A9g.html
* hungare kun fotoj 
* http://kirandulastervezo.hu/celpont/zalaveg/romai-katolikus-templom 
* [video(https://eo.wikipedia.org/wiki/video)]

Zalaveg
Kategorio:Zalavég
Zalavég
Péter Balczó

**Péter Balczó** [balcO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balczó Péter** estas hungara operkantisto, (tenoro).

Péter Balczó http://www.peterbalczo.com/hu/eletrajz/ naskiĝis la  en Debrecen.

## Biografio 
Péter Balczó abiturientis en muzika mezlernejo en 2002, poste li akiris diplomon en Universitato de Debrecen en 2009. Li komencis kantadi en Teatro Csokonai (Debrecen), sed en 2009 li estis ankaŭ gastokantisto en Svislando. En 2011 li estis gastokantisto en Italio, Slovenio kaj Rumanio (enlande en Nacia Teatro (Szeged) kaj Nacia Teatro (Miskolc)). En la Budapeŝta Ŝtata Operejo li kantadis unuafoje en 2012. Li ricevis 5 premiojn inter 2007- 2012.

## El lia repertuaro 
* Ferenc Erkel:
** *Bánk bán* — Otto
** *Hunyadi László* - titolrolo
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* – Edvin
* Ferenc Lehár: *A mosoly országa* — Su Ĉong
* Giuseppe Verdi:
** *Rigoletto* – duko de Mantovo
** *La Traviata* – Alfredo
** *Falstaff* – Fenton
** *Nabucco* - Abdallo:
** *La Forto de la Destino* - Don Alvaro
* Richard Wagner: *Der Fliegende Holländer* — Steuermann
* Giacomo Puccini:
** *Madama Butterfly* — Linkerton
** *La Bohème* - Rodolfo
** *Gianni Schicchi* - Rinuccio
** *Manon Lescaut* - Edmondo
* Gioachino Rossini: *Mosè in Egitto* — Elisero
* Charles Gounod: *Romeo kaj Julieta* – vira titolrolo
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij: *Eŭgeno Onegin* – Lenskij
* Wolfgang Amadeus Mozart:
** *Don Giovanni* - Don Ottavio
** *Die Entführung aus dem Serail* - Pedrillo (debuta rolo)
** *Die Zauberflöte* - Tamino
* Ruggero Leoncavallo: *Pagliacci* - Arlecchino
* Gaetano Donizetti:
** *Lucia di Lammermoor* - Arturo
** *L’elisir d’amore* - Nemorino

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Sándor Bárdi

**Sándor Bárdi** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bárdi Sándor** estis hungara operkantisto (tenoro), altlerneja instruisto.

Sándor Bárdi http://vmek.oszk.hu/02100/02139/html/sz02/219.html naskiĝis la  en Szeged, li mortis la .

## Biografio 
Sándor Bárdi post lernado instruis en altlernejo en Szeged ekde 1971. Li akiris diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1977. Lia plej grava instruisto estis András Mikó (reĝisoro). En 1975 li lernis kantadon en Vieno. En 1977 li estis nomumita privata kantisto de Nacia Teatro (Szeged). Li ofte partoprenis en koncertoj, kie li kantadis ankaŭ oratoriojn, krome li estis gastokantisto en Aŭstrio, Svislando, Germanio, Italio, Nederlando. Post jaroj li forlasis la kantadon pro sanaj problemoj, komence li instruis en filio de Muzikakademio en Szeged, poste en Scienca Universitato de Szeged.

## El ŝia repertuaro 
* Ferenc Erkel:
** *Bánk bán* — Otto
** *Hunyadi László* – titolrolo
* Georges Bizet: *Carmen* — Remendado
* Giacomo Puccini: *Turandot* — imperiestro Altoum
* Gioachino Rossini: *La barbiro de Sevilo* — grafo Almaviva
* Wolfgang Amadeus Mozart:
** *Die Entführung aus dem Serail* – Belmonte; Pedrillo
** *Così fan tutte* – Ferrando
* Gaetano Donizetti:
** *Lucia di Lammermoor* – Lord Edgard Ravenswood
** *Don Pasquale* — Ernesto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj
* funebraj paroladoj

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
(30825) 1990 TG1

**(30825) 1990 TG1** estas marsrenkonta, terrenkonta kaj venusrenkonta apolona asteroido.

Ĝia spektra klaso "Sq" indikas "ŝtonan" asteroidon, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra (kvazaŭ kometeca) orbito tanĝas tiun de Venuso kaj etendiĝas preskaŭ ĝis tiu de Jupitero.

* La  ĝi pasis al 0,13055 AU (19,530 milionoj da kilometroj) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,1021 AU (15,273 milionoj da kilometroj) de nia planedo.

Ĝi krome pasas proksime de Marso kaj Venuso:

* Ĝia marsa MOID estas 0,20786 AU (31,095 milionoj da km).
* Ĝia venusa MOID estas 0,06353 AU (9,504 milionoj da km).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Lovatj (rivero)

**Lovatj** (; , la pli malnova formo: '** — **Lovotj'* ) estas rivero en la Vicebska regiono de Belorusio, la Pskova kaj la Novgoroda provincoj de Rusio. La rivero apartenas al la baseno de la Balta Maro.

## Geografio 
La riverkomenco de Pola situas en la Garadoka distrikto de Vicebska regiono de Belorusio, tuj apud la limo kun Rusio. La rivero elfluas el belorusia parto de la marĉo *Ĉistik*, kiu marĉo ĉirkaŭas la lagon *Lovatec'', tiu lago situas en la Nevela distrikto de la Pskova provinco de Rusio. Komence la rivero estas la ĉeno de lagoj kaj marĉoj, kunigataj per fluejoj (ĝi trafluas sep lagojn). En la Belorusio Lovatj fluas 47&nbsp;km kaj eniros en Rusion. En sia meza fluo la rivero iras tra Valdaja Altaĵo, en malsupra — tra la Ĉe-ilmenja malaltaĵo kaj fine enfluas en la lagon Ilmenj, formante komunan delton kun la rivero Pola. Ambaŭ tiuj riveroj kuniĝas per fluejo, sed enfluas en Ilmenj aparte.

Ĉe Lovatj situas urboj Velikije Luki kaj Ĥolm kaj la urbotipa loĝloko Parfino. En Lovatj enfluas ĉirkaŭ 30 riveroj, la plej granda el ili estas la rivero Kunja, kiu enfluas en la riveron Lovatj ene de la urbo Ĥolm. Lastaj 70&nbsp;km de Lovatj estas navigeblaj.

## Historio 
Ĉe la belorusa parto de la rivero oni trovis arkeologiajn lokojn: remparburgon de ferepoko kaj loĝlokon de neolitiko.

Je 30&nbsp;km de Velikije Luki situas “La urbeto ĉe Lovatj” — remparburgo de 10-a—12-a jarcentoj. Ĝi estas tute elfosita kaj multe esplorita. La remparburgo estas unika, ĉar ĝiaj tavoloj de 10-a jarcento preskaŭ ne estis malordigita poste, malsame kiel en Velikij Novgorod, Pskov aŭ aliaj plu loĝitaj lokoj, kaj al esplorado ne malhelpas nuntempaj konstruaĵoj. Do la trovaĵaro estas unika kiel kvante tiel kvalite. Estas sciata la plano de la tuta urbeto kaj apartaj konstruaĵoj kaj la evoluo dum pli ol du jarcentoj. Oni esploris la vivon en la urbeton, metiojn, ligojn kun aliaj lokoj k.t.p.

Laŭ Komenca kroniko Lovatj estis parto de la fama mezepoka komerca vojo “De la varengoj ĝis la grekoj”.

Pri la vorto “Lovatj” ekzistas diversaj versioj, en kiu oni supozas la devenon de la vorto el la finna aŭ el la baltaj lingvoj.

## Bildaro 

Lovat reka.jpg|Lovatj en Velikije Luki
Lovat1.JPG|Lovatj en Velikije Luki
Lovat'.JPG|Lovatj apud la urbo Ĥolm

[eta|none|400px|La [panorama bildo pri Lovatj en Velikije Luki]]

## Notoj kaj referencoj 
[eta|maldekstre|250 px|La rivero Lovatj apud la urbo Velikije Luki, [1909]]

Kategorio:Riveroj en Belorusio
Kategorio:Riveroj en Pskova provinco
Kategorio:Riveroj en Novgoroda provinco
Kategorio:Alfluantoj de Ilmenj
Cervolanga asplenio

** Cervolanga asplenio** (**Asplenium scolopendrium** L.), ankaŭ simple **cervolango**, estas plantspecio el la familio de la Aspleniacoj (*Aspleniaceae*), al kiu apartenas ĉ. 720 specioj tutmonde.

## Karakterizaĵoj 
maldekstra|eta|cervolanga Asplenio, ilustraĵo
eta|links|Soroj kun sporoj
La (multjara) planto havas nedividitan, langoforman, brile verdan foliplaton, kiu kreskas 15 ĝis 45 (malofte eĉ ĝis 60) cm kaj estas vertikale staranta aŭ arke pendanta. La folioj kreskas el la rizomo funelforme. Tiuj folioj verdas dum la vintro, kaj la folioj, kiuj aperas dum la malfrua printempo estas helverdaj, la pli malnovaj folioj estas forte verdaj kaj ledaj. Sur la malsupra surfaco kreskas striformaj rustrobrunaj duoblaj soroj (grupoj de sporangioj, kiuj entenas la sporojn). La sporoj estas maturaj de junio ĝis septembro.

La kromosomonombro estas 2n = 72. En la pasinteco la planto estas uzata kontraŭ malsdanoj de la lieno.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Haeupler, H. & T. Muer (2000): *Bildatlas der Farn- und Blütenpflanzen Deutschlands.* Ulmer-Verlag, Stuttgart. ISBN 3-8001-3364-4
* Haeupler, H. & P. Schönfelder (1988): *Atlas der Farn- und Blütenpflanzen der Bundesrepublik Deutschland.* Ulmer-Verlag, Stuttgart. ISBN 3-8001-3434-9
* Kremer, B. P. & H. Muhle (1991): *Flechten, Moose, Farne.* Steinbachs Naturführer, Mosaik-Verlag, München. ISBN 3-576-10762-2
* *Lexikon der Biologie.* Bd. 4. Herder-Verlag, Freiburg, 1985. ISBN 3-451-19644-1

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Verbreitung in der Schweiz []
* Verbreitung in den Niederlanden http://www.verspreidingsatlas.nl/0934 (niederl.)
* Die Verbreitung auf der Nordhalbkugel nach Eric Hultén
* Thomas Meyer: Datenblatt mit Bestimmungsschlüssel und Fotos bei *Flora-de: Flora von Deutschland* (alter Name der Webseite: *Blumen in Schwaben*)

Kategorio:Asplenio
Kategorio:Ĝardenplantoj
Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Plantoj de Eŭropo
Kategorio:Plantoj de Nordameriko
30826 Coulomb

'*30826 *Coulomb'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de Charles-Augustin de Coulomb (1736–1806), unu plej fama fizikisto de lia tempo. Plej bone konata pro la leĝo, forto kaj unuo de ŝargo nomitaj laŭ li, li publikigis siajn trovaĵojn en la sep fundamentaj traktatoj *Mémoires sur l'électricité et le magnétisme''

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Malkovrita de Lutz D. Schmadel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Galbo (arkitekturo)

En arkitekturo **galbo** estas kurba konveksa konturo de arta objekto, kolono, seĝopiedo, seĝodorso ks. Kaj same oni registras la verbon *galbi* (tr) por doni tian konturon al objekto: ekzemple ĉe galbita komodo.

Laŭ Francisko Azorín **galbo** estas *Kurba konturo de la fusto de iaj kolonoj, aŭ de aliaĵo.* Li indikas etimologion el araba *kalib* (profilo, formigilo), kaj li aldonas terminojn **galbi**, por desegni aŭ fari galbon; *galbilo*, por kurbaĵo por desegni, aŭ por alia celo, la galbon de io.

## Vidu ankaŭ
* Galbo

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Kategorio:Kolonoj