open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Petru Maior

**Petru Maior** [major] estis hungaria rumana ortodoksa pastro, verkisto, historiisto, lingvisto.
eta|Busto de Petru Maior
Petru Maior http://www.biserica.org/WhosWho/DTR/M/PetruMaior.html  naskiĝis en 1760 en Transilvanio (Habsburga Imperio) en Neumarkt (nuntempa Târgu Mureș en Rumanio), li mortis la  en Buda.

## Biografio 
Petru Maior lernis komence en sia naskiĝurbo, poste en aliaj urboj de Transilvanio, ekde 1774 en Romo, fine en la lernojaro 1779 en Vieno. Post siaj studoj li estis pastro en monaĥejo de Blasendorf, sed li okupiĝis ankaŭ pri historio kaj lingvistiko. Baldaŭ li estis ortodoksa pastro en aliaj komunumoj. Pro personaj konfliktoj li iĝis cenzuristo de rumanaj tekstoj en Buda, kie li multe okupiĝis pri verkado.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Telemac* (Buda, 1809) (tradukaĵo de Fénelon: *Les aventures de Télémaque*)
* *Istoria pentru începutul românilor in Dachia* (Buda, 1812)
* *Istoria bisericei românilor atâtu a celoru din coce, precum si a celoru din. colo de Dunare* (Buda, 1813)
* *Lesicon românescu-latinescu-ungurescu-nemțesc* (Buda, 1825)

## Memorigiloj 
* Universitato Petru Maior de Târgu Mureș
* busto
* pluraj stratoj kaj institucioj en Rumanio

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* anglalingva biografio kun foto
eta|maldekstre|Libro de Petru Maior

Kategorio:Rumanaj pastroj
Kategorio:Rumanaj verkistoj
Kategorio:Rumanaj historiistoj
Kategorio:Rumanaj lingvistoj
Kategorio:Hungariaj rumanoj
Kastelo de Mezőszilas

La **Kastelo de Mezőszilas** (konata ankaŭ pri la iama posedanto *Droppa* estas historia monumento en vilaĝo Mezőszilas (Hungario), laŭ la ĉefvojo.
maldekstre|eta|Aerfoto pri kastelo en Mezőszilas
eta|Kastelo de Mezőszilas
## Historio 
La familio *Huszár* [husAr] konstruigis la klasikisman kastelon en la 1800-aj jaroj. Baldaŭ sekvis aliaj 4 posedantoj, en 1911 aĉetis la kastelon la familio Droppa. Ili plene trakonstruis ĝin al secesia stilo, tiam estis konstruitaj la pseŭdokupoloj kaj la renesanca teraso. La internajn partojn faris italaj majstroj. La familio loĝis interne ĝis la ŝtatiĝo, kiu okazis post la 2-a mondmilito. Inter 1949-1960 la posedanto estis la ŝtata agrikultura bieno de  Mezőszilas, poste la loka agrikultura kooperativo aŭ kolĥozo. En 1970 la kastelo estis renovigita. Depost fino de la socialismo la kolĥozoj ĉesis, la kastelo malpleniĝis. Aktuale en 2016 la kastelo estas gardata, sed neniu profitas ĝin.

## Konstruaĵo 
La unuetaĝa kastelo (tamen fasada parto havas 2 etaĝojn) situas sola en la parko, sed estas algluita al alia teretaĝa domo. La fasado estas simetria, meze funkcias la enirejo. Laŭ la unua etaĝo estas grandaj arkformaj fenestroj.

## Parko 
Pri la parko neniu zorgas escepte la gardadon. Tamen la arboj restis imponaj. En la parko estas videblaj pluraj domoj, iam por la servistoj.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun foto (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungare kun foto

Mezőszilas
Kategorio:Mezőszilas
Gandvik

**Gandvik** en Nord-ĝermana mitologio estas danĝera maro, konata kiel "Golfo de Serpentoj" pro ties sinua formo. Sakso Gramatiko asertis ke Gandvik estis malnova nomo por la Balta Maro (nomo misliterumita **Grandvik** en kelkaj tradukoj). La legendo supozeble referencas al la Golfo de Botnio. Tamen, estas du kontraŭaj teorioj pri kie estis Gandvik, baze sur la Traktato de Nöteborg de 1323: en la Arkta Oceano aŭ la Golfo de Botnio. Starte el la 1850-aj jaroj, la unua ricevis pli da subteno en tio ke Svedio estis etendinta al la Arkta Oceano, sed ekde la 1920-aj jaroj la lasta teorio akiris pli da subteno. Tamen, *Hversu Noregr byggðist*, data el la komenca parto de la 13a jarcento, estas laŭ plej opinioj reference al la Blanka Maro kiam ĝi uzas la termino Gandvik.

## Referencoj 
Kategorio:Lokoj de la nord-ĝermana mitologio
Kategorio:Balta maro
Kategorio:Historio de Arkto
Arkona

**Kabo Arkona** () estas 45-metrojn alta kabo en la insulo Rügen (*Rugeno*)en Meklenburgo-Antaŭpomerio, Germanio. Ĝi formas la pinton de la duoninsulo *Wittow* ("blanka loko"), ĝuste kelkajn kilometrojn norde de la Nacia Parko *Jasmund*. La protektita areo de la kabo Arkona, kune kun la fiŝkaptita vilaĝo Vitt, apartenas al la municipo Putgarten kaj estas unu el la plej popularaj turismaj celoj en Rügen, kaj ricevas ĉirkaŭ 800,000 vizitantojn ĉiujare.

Sur la kabo estas du lumturoj, naviga turo, du militaj bunkraj kompleksoj, la Balta templofortikaĵo *Jaromarsburg* kaj kelkaj turismaj konstruaĵoj (restoracioj, trinkejoj kaj suveniraj vendejoj).

Pro ties geologio kaj la veteo kiu estas tie ĉi, estas oftaj marbordaj faloj, ĉefe vintre.

La kabo Arkona estas ofte referencata kiel "la plej norda pinto de Rügen", kio ne veras. Proksimume unu kilometron nordokcidente, estas punkto en la kruta bordo, konata kiel *Gellort*, kiu estas iom pli norda. Rekte ĉe la piedo de Gellort estas 165-tuna migra roko konata kiel *Siebenschneiderstein* (platgermane: *Söbenschniedersteen*). La kabo havigas impresigan vidon de la insulo, kaj el tero aŭ maro.
eta|250px|maldekstra|Vido de Kabo Arkona

## Literaturo
* Stefan Best: *Geheime Bunkeranlagen der DDR*, Motorbuchverlag, Stuttgart, 
* Peter Feist: *Der Burgwall am Kap Arkona*, Kai Homilius Verlag, Berlin, 1995, 

## Eksteraj ligiloj 
* kap-arkona.de Cape Arkona page of the municipality of Putgarten
* Die Gardvogteien Wîtov/Wittow und Jâsmund/Jasmund Website with information about Arkona
*  

Kategorio:Geografio de Meklenburgo-Antaŭpomerio
Kategorio:Putgarten
Kategorio:Kaboj en Germanio
Kategorio:Balta maro
Kategorio:Rugeno
Kalia bromo-acetato

**Kalia bromoacetato** estas organika salo de kalio kaj bromoacetata acido. Ĝi estas kalia derivaĵo de la acetata acido kie unu hidrogenatomo estis anstataŭita de bromatomo. Saloj de bromoacetata acido ordinare uzatas kiel peranto en kemiaj sintezoj kaj estas toksaj kaj iritaj.

## Sintezo
### Sintezo 1
* Kalia bromoacetato estas preparata per agado de la bromoacetata acido sur kalia bikarbonato:

### Sintezo 2
* Kalia bromoacetato estas preparebla per interagado de la bromoacetata acido kaj kalia hidroksido:

## Literaturo
* Pharmaceutical Manufacturing Encyclopedia, William Andrew Publishing
* Journal of the Chemical Society
* Abstracts of Papers
* British Abstracts
* General chemistry, Frank Brescia
* British Chemical Abstracts
* Science of Synthesis Knowledge Updates: 2014/4
* Thiophene and Its Derivatives, Parte 2, Salo Gronowitz
## Vidu ankaŭ
* Bromoacetatoj
* Natria bromo-acetato
* Natria dehidroacetato
* Natria acetoacetato
* Kalia dehidroacetato
* Kalia acetoacetato
* Etila acetoacetato

Kategorio:Bromoacetatoj
Bromoacetatoj
Etila fluoroacetato

**Etila fluoroacetato** estas etila estero de la fluoroacetata acido, kaj tia kia la metila fluoroacetato, ĝi estas senkolora, senodora, brulema kaj toksa substanco. Ĝi estas volatila kemiaĵo uzata kiel pesticido en agrikulturo. Per hidrolizo ĝi estigas alte toksan fluoroacetatan acidon kaj etanolon.

## Sintezo 
### Sintezo 1 
* Etila fluoracetato estas preparata per agado de la natria fluoracetato sur **duetila sulfato**:

### Sintezo 2 
* Etila fluoroacetato estas preparata per agado de la fluoroacetata acido sur etanolo en ĉeesto de sulfata acido:

### Sintezo 3 
* Etila fluoroacetato estas preparata per varma agado de la etila kloroacetato sur kalia fluorido:

## Reakcio 
* Fluoroacetato de etilo reakcias kun amoniako por doni **fluoroacetamidon** kaj etanolon:

## Literaturo 
* Chemical Book
* Molbase
* Toxnet
* Epoxy Resins: Chemistry and Technology, Second Edition, Clayton May
* Advances in Carbohydrate Chemistry and Biochemistry, Volume 38
* some aspects of the chemistry and toxic action of organic compounds ...

## Vidu ankaŭ 
* Frédéric Swarts (1866-1940)
* Fluoroacetata acido
* Natria fluoroacetato
* Kalia fluoroacetato
* Etila kloroacetato
* Etila bromoacetato
* Metila kloroacetato
* Metila bromoacetato
* Metila jodoacetato
* Etila jodoacetato

## Referencoj 
Kategorio:Fluoroacetatoj
Fluoroacetatoj
Jordanes

**Jordanes**, literumita ankaŭ **Jordanis** aŭ, pli malofte, **Jornandes**, estis Romia burokrato de origine gota deveno en la 6-a jarcento, mortinta ĉiukaze post 552, kiu poste iĝis historiisto.

[eta|280x280px|La Mediteranea areo ĉ. 550 n.e. kiam Jordanes verkis sian *Getica*. La [Orienta Romia Imperio, kun ĉefurbo Konstantinopolo, montriĝas rozkolore. La konkeroj fare de Justiniano montriĝas verde.]]

Kvankam li verkis ankaŭ *Romana* pri la historio de Romo, lia plej bone konata verko estas lia *Getica*, verkita en Konstantinopolo  ĉirkaŭ 551 n.e. Ĝi estas la nura restanta antikva verko kiu traktas la komencan historion de la Gotoj.

Jordanes verkis sian verkon laŭ peto de amiko kiel resumo de mult-voluma historio de Gotoj (nune perdita) nome peto de la ŝtatisto Kasiodoro. Li estis elektita pro sia konata intereso en historio (li estis laborinta pri Romo), sia kapablo por verki resume, kaj ankaŭ pro sia propra deveno de Gotoj. Li estis estinta alt-nivela *notarius*, aŭ sekretario, de malgranda klienta ŝtato ĉe la Romia landlimo en Minora Skitio, en teritorio de moderna sudorienta Rumanio kaj nordorienta Bulgario.

Aliaj verkistoj, ekz. Prokopio, verkis verkojn kiuj estas restantaj pri la posta historio de Gotoj. Kiel la nura survivanta verko pri la Gotaj originoj, la *Getica* estis celo de multa kritika revizio. Jordanes verkis en malfrua Latino pli ol en la klasika Cicerona Latino. Laŭ sia propra enkonduko, li estis havinta nur tri tagojn por revizii tion kion Kasiodoro estis verkinta, kio signifas ke li devis fidi ankaŭ sur sia propra sciaro. Kelkaj el liaj asertoj estas lakonaj.

## Notoj 
## Referencoj 
* Mierow, Charles Christopher, The Gothic History of Jordanes, 1915. Represita 2006. Evolution Publishing, ISBN 978-1-889758-77-0. [1]
* Tiu artikolo enhavas tekston el publikaĵo nune en la publika havaĵo: Chisholm, Hugh, eld. (1911). "Jordanes". Encyclopædia Britannica (11a eld.). Cambridge University Press.
* Tiu artikolo enhavas tekston el publikaĵo nune en la publika havaĵo: Herbermann, Charles, eld. (1913). "Jordanis (Jornandes)". Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton.
* Carlo Troya (1842). Storia d'Italia del medio-evo (itale). Tip. del Tasso stamp. reale. pp.&nbsp;1331–. Retrieved 5 April 2013.
* Kulikowski, Michael, Rome’s Gothic Wars, p.&nbsp;130.
* Arne Søby Christensen, Cassiodorus, Jordanes, and the History of the Goths. Studies in a Migration Myth, 2002, ISBN 978-87-7289-710-3
* Kai Brodersen, Könige im Karpatenbogen: Zur historischen Bedeutung von Jordanes' Herrscherliste. In: Zeitschrift für Siebenbürgische Landeskunde 36 (2013) pp.&nbsp;129–146 (ISSN 0344-3418)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Jordanes, *The Origins and Deeds of the Goths* , translated by Charles C. Mierow. alternative .
*  
* The Origins and Deeds of the Goths 

Kategorio:Homoj de la 6-a jarcento
Kategorio:Italaj historiistoj
Kategorio:Bizanca imperio
Kategorio:Konstantinopolo
Kategorio:Gotoj
Kategorio:Latinlingvaj historiistoj
Kristanigo de Litovio

eta|La fresko de la Vilna katedralo, datata el la Kristanigo de Litovio.
La **Kristanigo de Litovio** () okazis en **1387**, iniciatita de la reĝo de Pollando kaj Granda Duko de Litovio Ladislao la 2-a Jogajlo kaj de lia kuzo Vytautas. Ĝi markis la oficialan adopton de Kristanismo fare de Litovoj, nome la lasta pagana nacio en Eŭropo. Tiu okazaĵo finigis unu el la plej komplikaj kaj longaj procezoj de kristanigo en la historio de Eŭropo.

La apero de monaĥa ŝtato de la Livonia Ordeno ĉe la limoj de Litovio necesigis la elekton de ŝtata religio. La unua Litova Granda Duko kiu adoptis okcidentan kristanismon estis Mindaugas, kvankam lia nevo kaj rivalo Tautvilas estis farinta tion antaŭe, en 1250. La unuaj tradukoj de katolikaj preĝoj el germana estis farita dum lia regado kaj estis konataj ekde tiam.
[eta|201 px|La buleo de la papo [Inocento la 4-a rilate al la lokigo de Litovio sub la jurisdikcio de la Episkopo de Romo, la bapto de Mindaugas kaj lia kronigo.]]

La fina klopodo por kristanigi Litovion estis farita de Jogaila. La rua patrino de Jogaila instigis lin edziĝi al Sofia, filino de la princo Dmitri Donskoi de Moskvo, kiu postulis lian antaŭan konvertigon al Ortodoksismo kaj fari Litovion feŭdo de la Grandprinclando Moskvo. Tiu eblo, tamen, estis nerealisma kaj malverŝajne haltigos la krucmilitojn kontraŭ Litovio fare de la Teŭtona Ordeno. Jogaila elektis fakte akcepti polan proponon iĝi katoliko kaj edziĝi al la reĝino Jadviga. Laŭ tiuj kaj aliaj terminoj, la 14an de Aŭgusto 1385, ĉe la kastelo de Krevo, Jogaila kondentis adopti kristanismon, subskribante la Krevan Union.

Ladislao Jogajlo estis akurate baptita en la Vavela katedralo en Krakovo la 15an de Februaro 1386 kaj iĝis reĝo de Pollando. La reĝa bapto estis sekvita de la konverto de plej el la kortego kaj kavaliroj de Jogaila, same kiel de la fratoj de Jogaila nome Karigaila, Vigantas, Švitrigaila and cousin Vitaŭto. Jogaila sendis Dobrogost, episkopo de Poznań, kiel ambasadoro al papo Urbano la 6-a kun la peto por la starigo de la episkopa sidejo de Vilno kaj por la nomumo de Andrzej Jastrzębiec por tiu.

## Referencoj 
Kategorio:1387
Kategorio:Kristanismo en Litovio
Kategorio:Historio de kristanismo en Eŭropo
Kategorio:Historio de Litovio
Kategorio:Paganismo
Kategorio:14-a jarcento en Litovio
Etila kloroacetato

**Etila kloroacetato** estas etila estero de la kloroacetata acido, senkolora brulema substanco kun akra odoro, uzata kiel solvanto en kemiaj sintezoj, kiel larmiga gaso en militaplikoj, kaj en la produktado de pesticidoj. Etil-kloroacetato estas stabila kemiaĵo, neakordigebla kun acidoj, bazoj, oksidigaj agentoj kaj reduktagentoj.

Ĝi kaŭzas iriton per inhalado en la mukozaj membranoj, kapdolorojn kaj naŭzon. Kontakto kun la okuloj kaŭzas iriton kaj konjunktivito. Ingestado produktas iriton en la buŝo kaj stomako. Kiam hejtata ĝis malkomponiĝo ĝi eligas alte toksajn fumojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de kloroacetata acido kaj etanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado ekde la *kloroacetila klorido* kaj etanolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de kloroacetata acido kaj kloroetano:

### Sintezo 4 
* Preparado inter natria kloroacetato kaj kloroetano:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de *propila kloroacetato* kaj etila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter kloroacetata acido kaj etila benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter *alila kloroacetato* kaj etanolo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *etila kloroacetato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *etila kloroacetato*:

### Reakcio 3 
* Preparado per acida transesterigo inter *etila kloroacetat* kaj formiata acido:

### Reakcio 4 
* Preparado per alkohola transesterigo inter "etila kloroacetato" kaj metanolo:

### Reakcio 5 
* Transesterigo inter "etila kloroacetato" kaj fenila acetato:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* New Jersey Department of Health and Senior Services
* Hamilton and Hardy's Industrial Toxicology, Raymond D. Harbison, Marie M. Bourgeois, Giffe T. Johnson
* Alpha Chemika
* ThermoFisher
* Handbook of Industrial Toxicology and Hazardous Materials, Nicholas P. Cheremisinoff
* EPA United States Environmental Protection Agency 

## Vidu ankaŭ 
* Fluoroacetata acido
* Natria fluoroacetato
* Kalia fluoroacetato
* Etila bromoacetato
* Metila kloroacetato
* Metila bromoacetato
* Metila jodoacetato
* Etila jodoacetato

## Referencoj 
Kategorio:Alkilaciaj agentoj
Kategorio:Acetataj esteroj
Kloroacetatoj
Kategorio:Kloroacetatoj
Livonia Frataro

**Livonia Frataro** aŭ la **Livoniaj Fratoj de la Glavo** (, , ) estis militordeno establita de la tria episkopo de Rigo, nome episkopo Alberto de Rigo (aŭ eble Teoderiko von Treyden), en 1202. La papo Inocento la 3-a sankciis la establadon en 1204 por la dua fojo. La membreco de la ordeno enhavis Germanajn "migrajn monaĥojn" kiuj luktis kontraŭ Baltaj paganoj en la areo de nuntempaj Estonio, Latvio kaj Litovio. Alternativaj nomoj de la Ordeno estas Kristaj Kavaliroj, Glava Frataro, kaj La Milico de Kristo de Livonio.

Post ties malvenko kontraŭ la baltaj batalantoj de de Ĵemajtio kaj Zemgalio en la Batalo de Schaulen (Saule, la nuna litova urbo Šiauliai) en 1236, la survivintaj fratoj merĝiĝis en la Ordeno de germanaj kavaliroj kiel aŭtonoma branĉo kaj iĝis konata kiel Livonia Ordeno.

## Vidu ankaŭ 
* Nordaj Krucmilitoj

Kategorio:Kristanismo en Estonio
Kategorio:1202
Kategorio:1237
Kategorio:Livonio
Kategorio:Historio de Litovio
Kategorio:Militordenoj
Kalia fluoroacetato

**Kalia fluoroacetato** estas kalia organika salo de la fluoroacetata acido, blanka senodora substanco tre toksa kaj uzata kiel pesticido, raticido, nature trovata en plantoj aŭ sinteze produktitaj en laboratorioj. Kalia unufluoroacetato estis izolita en la foliaro de la Dichapetalum cymosum, sudafrika planto, kaj estis la unua konata specimeno de nature okazanta organika fluorido.

La planto, loke konata kiel "Gifblaar" kaŭzis la mortojn de multaj bovoj kaj estis agnoskita de Eŭropanoj kiel venenohava ĉirkaŭ 1890. Ekde tiam, fluoroacetataj kombinaĵoj estis izolitaj ekde venenaj plantoj en Aŭstralio ("Acacia georginae", "Gastrolobium spp."), Brazilo (Mariĥuano, Palicourea margravii, kaj Afriko ("Dichapetalum spp.").  "Dichapetalum toxicarium" estas tre konata planto en Orienta Afriko, konata pro ĝia venenaĵo, pli malfrue identigita kiel fluoroacetato, kiu estas mortiga al ratoj.

Estas bone konata ke la foliaro de la **dichapetalum cymosum** perdas ĝian toksecon kaj fluoroacetaton kiam ili iĝas maljunaj. Kalia fluoroacetato estas tre solvebla en akvo. La rezultaj solvaĵoj enhavas milde koncentritajn hidroksilajn jonojn kaj pH pli granda ol 7. Ili reakcias kiel bazoj kaj neŭtraligas acidojn. Ĉi-neŭtraligaj reakcioj generas varmon sed malpli ol tiuj generitaj de reakciemaj bazoj el la grupo 10 kaj tiuj neŭtraligoj de aminoj.

Fluoroacetatoj ne reakcias kiel oksidigaj agentoj aŭ reduktagentoj, tamen, tiaj kondutoj ne estas neeblaj. Fluoroacetatoj estas alte toksa al mamuloj kaj insektoj sed la saloj de la trifluoroacetata acido estas multe malpli toksaj. Ĝi estas nebrulema substanco sed ĝi povas malkomponiĝi sub varmigado estigante korodajn kaj toksajn fumojn. Ĝiaj ujoj povas eksplodi kiam varmigitaj. Elfluado de fluoracetato povas polui akvovojoj.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Kalia fluoroacetato estas preparata per agado de la kalia kloroacetato sur natria fluorido:

### Sintezo 2
* Ĝi same sintezeblas per reakcio de fluoroacetata acido kaj kalia hidroksido:
\mathrm{FH_2C-COO-H + KOH \longrightarrow  FH_2C-COO-K +  H_2O}

## Literaturo
* Chemical Book
* 1080Science
* Carbon-Fluorine Compounds: Chemistry, Biochemistry and Biological Activites, CIBA Foundation Symposium
* ADR Dangerous Goods
* Signs 4 Safety
* Potassium fluoride removal from potassium chloride

## Vidu ankaŭ
* Frédéric Swarts (1866-1940)
* Etila fluoroacetato
* Metila fluoracetato
* Etila bromoacetato
* Metila bromoacetato
* Metila jodoacetato
* Etila jodoacetato

## Referencoj
fluoroacetato
Kategorio:Fluoroacetatoj
Rimana integralo

**Rimana integralo**, aŭ **integralo de Riemann** estas eble la plej uzata integralo en matematiko. Ĝi sufiĉas por kontinuaj funkcioj, kaj funkcioj kun ne tro da punktoj de nekontinueco. Se oni bezonas pli fortan integralon, oni uzas Lebegan integralon. La integralo estis difinita de Bernhard Riemann.

## Difino 
En la plej simpla versio, rimana integralo estas difina integralo de funkcio f sur intervalo [a,b]. Unue oni difinas sumon de Riemann. Poste oni dividas la intervalon, kreinte malgrandajn intervalojn, x_0 = a . La j-a intervalo [x_{j-1},x_{j}], havas longon \Delta x_j = (x_{j}-x_{j-1}). Poste oni ankaŭ elektas punkton x_j^* en ĉiu intervalo. La sumo de Riemann estas\sum_{j=1}^n f(x_j^*) \Delta x_j.Tiam la rimana integralo estas difinita kiel  {\int_{a}^{b}} {f(x)} dx = \lim_{n\to\infty} \sum_{j=1}^{n} {f(x_j^*)} \Delta x_j.
La limeso uzata ne estas la normala limeso, ĉar oni ne havas vicon de valoroj. Pli precize oni diras ke f estas integralebla (en la senco de Riemann) sur [a,b], kaj la integralo estas la nombro I, se la sekvonto veras. Por ĉiu \epsilon > 0 ekzistas \delta > 0, kaj por tiu \delta ĉiu divido kun \Delta x_j  for ĉiu j implicas\left| I - \sum_{j=1}^n f(x_j^*) \Delta x_j\right| 

Tiu difino eble ne estas tiel simpla, sed por kontinuaj funkcioj, oni povas uzi pli simplan difinon. Dividi la intervalon egale. Tio signifas ke la longeco de ĉiu intervaleto estas la sama: \Delta x = \frac{b - a}{n}. Ankaŭ x_j = \frac{j(b-a)}{n} + a. Oni ankaŭ povas elekti x_j^* la nombron x_j, x_{j-1}, aŭ eble \frac{x_j+x_{j-1}}{2}. Eble se oni uzus la dekstran flankon de ĉiu intervaleto, tiam\int_a^b f(x) dx = \lim_{n \to \infty} \sum_{j=1}^n f\left(\frac{j(b-a)}{n}+a\right) \frac{b-a}{n} .

## Neintegraleblaj funkcioj 
Ne ĉiu funkcio estas integralebla en la senco de Riemann. Ekzemple, prenu la funkcion f sur [0,1] kie f(x) = 0 se x estas neracionala nombro, kaj f(x) = 1 se x estas racionala nombro. Ĉi tiu funkcio oni ne povas integrali per la rimana integralo, sed se oni uzas lebegan integralon, la integralo estas 0.

## Rimana integralo en n-dimensia spaco 
La integralo ankaŭ povas esti difinita por n-dimensia spaco. La difino estas preskaŭ la sama, sed oni devas uzi n-dimensiajn rektangulojn anstataŭ intervaletojn.

## Vidu ankaŭ 
* Integralo
* Lebega integralo

Kategorio:Integrala kalkulo
Kategorio:Bernhard Riemann
Listo de asteroidoj (57001–58000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 57001 al 58000**.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.

Plejparte el la asteroidoj restas sennomaj kaj havas nenian menciindecon.

## Plena listo 57001-58000 
### 57001-57050 
### 57051-57100 
### 57101-57150 
### 57151-57200 
### 57201-57250 
### 57251-57300 
### 57301-57350 
### 57351-57400 
### 57401-57450 
### 57451-57500 
### 57501-57550 
### 57551-57600 
### 57601-58650 
### 57651-57700 
### 57701-57750 
### 57751-57800 
### 57801-57850 
### 57851-57900 
### 57901-57950 
### 57951-58000 
## Eksteraj ligiloj 
*  Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 55 001 - 60 000
Kelkaj kompleksaj variabloj

**Kelkaj kompleksaj variabloj** estas matematika kampo en kiu oni studas holomorfajn funkciojn en pli ol unu kompleksa dimensio.

## Holomorfaj funkcioj 
Se U \subset {\mathbb C}^n estas domajno, oni diras ke funkcio f \colon U \to {\mathbb C}^n estas
holomorfa se ĝi estas holomorfa aparte en ĉiu variablo. Pli precize, se (z_1,z_2,\ldots,z_n) estas la koordinatoj, tiam f estas holomorfa se la funkcio\xi \mapsto f(z_1,\ldots,z_{j-1},\xi,z_{j+1},\ldots,z_n)
estas holomorfa kiel funkcio de unu kompleksa variablo por ĉiu j

Oni ankaŭ povas difini holomorfan funkcion per parta diferenciala ekvacio. Estu z_j = x_j + i y_j. Difinu
\frac{\partial}{\partial z_j}
=
\frac{1}{2}
\left(
\frac{\partial}{\partial x_j} - i
\frac{\partial}{\partial y_j}
\right),\qquad \text{ kaj } \qquad
\frac{\partial}{\partial \bar{z}_j}
=
\frac{1}{2}
\left(
\frac{\partial}{\partial x_j} + i
\frac{\partial}{\partial y_j}
\right)

Tiam f estas holomorfa, se la funkcio sekvas la ekvaciojn de Cauchy-Riemann:

\frac{\partial}{\partial \bar{z}_j} f = 0, \quad \text{por ĉiu } j = 1,2,\ldots,n .


Kategorio:Plurvariabla kalkulo
Metila fluoroacetato

**Metila fluoroacetato** estas metila estero de la fluoroacetata acido, senkolora, senodora, brulema kaj larmiga likvaĵo, uzata en kemiaj sintezoj, kiel solvanto kaj pesticido en agrikulturo. Ĝi estas alte toksa substanco kun interesaj farmakologiaj proprecoj.

En 1942, Briscoe kaj Feldberg, malkovris ke metila fluoroacetato kaŭzas konvulsiojn kaj spirperturbojn. Pli malfrue, Kilby kaj liaj kolegoj esploris ĝin kaj aliajn derivaĵojn kaj konkludis ke la tokseco estis kaŭzata pro la ekzistado de la fluorometana grupo. Sistemaj venenigoj kun metila fluoroacetato estas simila al tiu de la natria fluoroacetato.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de fluoroacetata acido kaj metanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado ekde la *fluoroacetila klorido* kaj metanolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de fluoroacetata acido kaj klorometano:

### Sintezo 4 
* Preparado inter natria fluoroacetato kaj klorometano:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de *propila fluoroacetato* kaj metila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter fluoroacetata acido kaj metila benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter *alila fluoroacetato* kaj metanolo:

### Sintezo 8 
* Metila fluoroacetato estas preparata per varma agado de la metila kloroacetato sur natria fluorido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *metila fluoroacetato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *metila fluoroacetato*:

### Reakcio 3 
* Preparado per acida transesterigo inter metila fluoroacetato kaj formiata acido:

### Reakcio 4 
* Preparado per alkohola transesterigo inter "metila fluoroacetato" kaj propanolo:

### Reakcio 5 
* Transesterigo inter metila fluoroacetato kaj fenila acetato:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* NIST Webbook
* Molbase
* Fluorine Chemistry at the Millennium: Fascinated by Fluorine, R. E. Banks
* Monofluoroacetic Acid and Related Compounds, Maynard Burton Chenoweth
* Metabolism of the Nervous System, Derek Richter
* TOXICOLOGY OF THE EYE: Effects on the Eyes and Visual System from ..., Volume 1, W. Morton Grant, Joel S. Schuman

## Vidu ankaŭ 
* Frédéric Swarts (1866-1940)
* Fluoroacetata acido
* Natria fluoroacetato
* Kalia fluoroacetato
* Etila fluoroacetato
* Etila bromoacetato
* Metila bromoacetato
* Metila jodoacetato
* Etila jodoacetato

## Referencoj 
Kategorio:Fluoroacetatoj
Kategorio:Metilaj esteroj
Károly Kovács (aktoro)

**Károly Kovács** [kAroj kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Károly** estis hungara aktoro. Lia unua edzino estis Margit Dajka (1929-1940), la dua Erzsi Simor (1943-?).

Károly Kovács http://www.imdb.com/name/nm0468489/ naskiĝis la  en Szilasbalhás (nuntempa Mezőszilas), li mortis la  en Budapeŝto.
eta|Károly Kovács (dekstre) sur scenejo de Nacia Teatro (Budapesŝto) en 1938

## Biografio 
Károly Kovács jam amatore havis rolon en Nacia Teatro (Szeged) en 1920, poste li lernis en privata aktorlernejo de Szidi Rákosi en Budapeŝto. En 1922 li havis aktoran kontrakton en Teatro Magyar. En la sekvaj jaroj li ofte ŝanĝis teatrojn, ekzemple:
* Teatro Renaissance (1924)
* Teatro Kisfaludy (1926)
* Nacia Teatro (Miskolc) (1927)
* denove Nacia Teatro en Szeged (1928-1929)
* Teatro Belvárosi (1932)
* Gaja Teatro (1934)
* Nacia Teatro (Budapeŝto) (1935-1945).
Post la 2-a mondmilito li denove estis membro de Teatro Thália (Budapeŝto) ĝis la pensiuliĝo. Li ricevis premiojn en 1957 kaj 1967.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare: Reĝo Lear - Edmund
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - Lucifer (unu el la ĉefroloj)
* Ibsen: *Nora* - Helmer
* Friedrich Schiller: Wilhelm Tell - Gessler
* Edmond Rostand: Cyrano de Bergerac - grafo Guiche

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Elcserélt ember* (1938)- ĉefleŭtenanto
* *A szűz és a gödölye* (1941) -Sándor (pli aĝa filo)
* *Egy ember tragédiája* (1946) - Pál Szontag
* *Semmelweis* (1952)
* La kaporalo kaj la aliaj (1965) - kapitano
* Dudek horoj (filmo) (1965) - la grafo
* Malvarmaj tagoj (1966) - kolonelo
* *Autó* (1975) - onklo Karcsi
* *A Pogány Madonna* (1980) - fiŝkaptisto

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Az asszony beleszól* (1965) - ministeria konsilisto
* *Le a cipővel!* (1975) - onklo Gazsi
* *Mint oldott kéve* (1983) - pli aĝa Lederer

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Metila kloroformiato

**Metila kloroformiato** estas metila estero de la **kloroformiata acido**, senkolora likvaĵo kun forte agrabla odoro, solvebla en benzeno, kloroformo, etero kaj etanolo kaj malmulte solvebla en akvo. Metila kloroformiato uzatas kiel peranto en kemiaj sintezoj tiaj kiaj karbonatoj, karbamatoj, tinkturoj, farmaciaĵoj, herbicidoj kaj insekticidoj.

Metil-kloroformiato estas neakordigebla kun akvo, fortaj oksidigagentoj, alkoholoj kaj bazoj (inklude de aminoj). Ĝi malrapide malkomponiĝas en akvo por estigi metanolon, HCl kaj CO2. La reakcio plimultiĝas kiam temas pri varma akvo. Ĝi atakas multajn metalojn ĉefe en humida atmosfero. La substanco povas absorbiĝi de la homa korpo per inhalado de ĝiaj vaporoj, per haŭto kaj ingestado.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per agado de kloroformiata acido kaj metila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *kloroformiata anhidrido* kaj metila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio de kloroformiata acido kaj *metila klorido*:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de *natria kloroformiato* kaj *metila klorido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de *fenetila kloroformiato* kaj metila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter kloroformiata acido kaj metila salikato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter benzila kloroformiato kaj metila alkoholo:

### Sintezo 8 
* Preparado per agado de la kloro sur metila formiato:

### Sintezo 9 
* Preparado per agado de la fosgeno sur metila alkoholo:

### Sintezo 10 
* Preparado per agado de la formiata acido sur metila alkoholo:

### Sintezo 11 
* Preparado per hidroformiliigo de la karbona unuoksido sur metanolo sekvata per klorigo de la metila acetato:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *metila kloroformiato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *metila kloroformiato*:

### Reakcio 3 
* Reakcio per acida transesterigo kun formiata acido:

### Reakcio 4 
* Reakcio per alkohola transesterigo kun etila alkoholo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *metila kloroformiato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

### Reakcio 8 
* Siavice, metila kloroformiato reakcias kun kloro sub ultra-viola lumo por doni **dufosgenon**. Dufosgeno estas senkolora likvaĵo kaj grava reakcianto en la sintezo de organikaj komponaĵoj. Ĝi rilatas al **fosgeno** sed estas pli konvene manipulita ĉar ĝi estas likvaĵo, dum fosgeno estas gaso.

## Literaturo 
* Chemical Book
* Merck Millipore 
* Lotus Illustrated Dictionary of Organic Chemistry, Terry Hills
* Handbook of Analytical Derivatization Reactions, Daniel R. Knapp
* Phosgenations: A Handbook, Livius Cotarca, Heiner Eckert
* Reactive Intermediates in Organic Chemistry: Structure, Mechanism, and Reactions, Maya Shankar Singh

## Vidu ankaŭ 
* Metila formiato
* Etila kloroformiato
* Formiamido
* Formiata acido
* Metanolo
* Dumetil-formiamido
* Metil-formiamido
* Karbamato

## Referencoj 
Kloroformiatoj
Kategorio:Kloroformiatoj
Kategorio:Organikaj reakciantoj
Etila bromoacetato

**Etila bromoacetato** estas etila estero de la bromoacetata acido, senkolora aŭ flaveca brulema likvaĵo uzata en kemiaj sintezoj, kiel larmiga gaso en militaj demandoj, kiu posedas fortan fruktodoron kaj estas alte toksa kiam inhalita. Ĝi estas ankaŭ koroda irita substanco per haŭtokontakto kaj kiam englutita. Ĝi estas suspekta kiel karcinomogena. Ĝi reakcias kun akvo estigante toksajn gasojn. Ĝi uzatas en la produktado de farmaciaĵoj, kiel averto-gaso en venenaĵoj aŭ senodoraj gasoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de bromoacetata acido kaj etanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado ekde la *bromoacetila klorido* kaj etanolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de bromoacetata acido kaj kloroetano:

### Sintezo 4 
* Preparado inter *natria bromoacetato* kaj kloroetano:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de *propila bromoacetato* kaj etila formiato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transesterigo inter bromoacetata acido kaj etila benzoato:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transesterigo inter "alila bromoacetato" kaj etanolo:

### Sintezo 8 
* Etila bromoacetato estas preparata per agado de la natria bromoacetato sur **duetila sulfato**:

### Sintezo 9 
* Etila bromoacetato estas preparata per varma agado de la etila kloroacetato sur kalia bromido:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *etila bromoacetato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *etila bromoacetato*:

### Reakcio 3 
* Preparado per acida transesterigo inter etila bromoacetato kaj formiata acido:

### Reakcio 4 
* Preparado per alkohola transesterigo inter etila bromoacetato kaj metanolo:

### Reakcio 5 
* Transesterigo inter etila bromoacetato kaj fenila acetato:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun NH3:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun HCl:

## Literaturo 
* Alfa Aesar
* Directory of Microbicides for the Protection of Materials: A Handbook, Wilfried Paulus
* Science of Synthesis: Houben-Weyl Methods of Molecular Transformations Vol ...
* Historical Dictionary of Nuclear, Biological, and Chemical Warfare, Benjamin C. Garrett
* Purification of Laboratory Chemicals, W.L.F. Armarego, Christina Chai
* Carotenoids: Volume 2: Synthesis, Hanspeter Pfander, George Britton, Synnove Liaaen-Jensen

## Vidu ankaŭ 
* Bromoacetatoj
* Etila acetato
* Etila acetoacetato
* Etila bromido
* Etila sulfato
* Etila klorido
* Etila formiato

## Referencoj 
Bromoacetatoj
Kategorio:Acetataj esteroj
Kategorio:Organikaj bromidoj
Kategorio:Bromoacetatoj
Kategorio:Alkilaciaj agentoj
Kategorio:Larmigaj gasoj
Kategorio:Organikaj reakciantoj
Gusztáv Mihály Kovács

**Gusztáv Mihály Kovács** [gustAv mihAj kovAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kovács Gusztáv Mihály** estis hungara kameraisto, produktoro, reĝisoro. Lia origina familia nomo estis *Krupka*, lia frato estis András Kruppka.

Gusztáv Mihály Krupka http://www.imdb.com/name/nm0468466/ naskiĝis la  en Lovasberény (laŭ alia informo en Nagyvárad), li mortis la  en Melburno (Aŭstralio).
 
## Biografio 
Gusztáv Mihály Kovács frekventis industrian mezlernejon en Budapeŝto, poste en 1912 li lernis la filmoteknikon en Torino. Post 3 monatoj li malsaniĝis, tial li hejmenvenis. En la sekva jaro li estis en la hungara filma produktejo, kie li spertiĝis. En 1915 kune kun siaj fratoj li establis memstaran filman laboratorion, kiun li gvidis ekde la sekva jaro. Tamen li forlasis la laboratorion kaj li iĝis signifa kameraisto, inter 1917-1919 li estis kameraisto de Alexander Korda. Inter 1920 kaj 1925 li laboris en filma produktejo de Vieno, poste li hejmenvenis kaj li denove fondis laboratorion. En 1936 li inventis metodon, helpe de tio la eksterlandaj filmoj havis hungarajn voĉojn. Post la 2-a mondmilito la komenciĝanta socialismo arestis lin, fine post diversaj aventuroj li disidis al Vieno. Ekde 1950 li vivis en Melburno, kie li havis postenon en filma produktejo. Li pensiuliĝis en 1964. Post 2 jaroj li revojaĝis al Budapeŝto, sed li ne povis restarigi sian familion. Laŭ la ŝtato li estis figuro de la malnova reĝimo. Li revojaĝis al Aŭstralio, kie post jaroj li mortis. Ĉe lia tombo estas bronza tabulo, kiu manifestas: **li estis unu el la fondintoj de la hungara filma industrio**. Li edziĝis en 1927, baldaŭ li havis 3 filinojn, depost 1945 li pseŭde (laŭ dokumento) eksedziĝis, kio helpis forlasi la landon.

## Elektitaj taskoj en filmoj 
### kiel kameraisto 
* *Mire megvénülünk* (1916)
* Ombrelo de Sankta Petro (filmo de 1917)
* *Terike* (1924)
* *Füst* (1930, ankaŭ produktoro)

### kiel reĝisoro 
* *A jól sikerült uzsonna* (1929 ?, mallonga filmo)
* *Nevető Budapest* (1930)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kameraistoj
Kategorio:Hungaraj produktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungardevenaj aŭstralianoj‎
Kloroformiata acido

**Kloroformiata acido** estas malstabila klorokomponaĵo, kies molekulo estas derivata el la formiata acido, kie unu hidrogenatomo estas anstataŭata de unu kloratomo. Kvankam tiu substanco preskaŭ ne ekzistas en akva solvaĵo, ĝiaj esteroj (tiaj kiaj metila kloroformiato kaj etila kloroformiato) estas pli stabilaj.

Ĝenerale, kloroformiatoj plenumas gravajn rolojn en organika kemio. Ili uzatas en la produktado de anhidridoj de karboksilataj acidoj necesaj en la sintezo de peptidoj. Kiel aliaj halokarbonidoj, ili estas potence danĝeraj alkiligagentoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de formiata acido kaj kloro:

### Sintezo 2 
* Preparado ekde la formiata acido kaj fosfora triklorido:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de formiata acido kaj fosfora pentaklorido:

### Sintezo 4 
* Preparado inter formiata acido kaj nitrozila klorido:

### Sintezo 5 
* Preparado per interagado de formiata acido kaj tionila klorido:

### Sintezo 6 
* Preparado per hidratigo de la fosgeno:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidratigo de la "kloroformiata acido":

### Reakcio 2 
* Sapigo de la "kloroformiata acido":

### Reakcio 3 
* Alkohola konvertado de la "kloroformiata acido":

### Reakcio 4 
* Estera konvertado de la "kloroformiata acido":

### Reakcio 5 
* Reakcio kun amoniako:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun jodida acido:

### Reakcio 7 
* Varma malkomponado de la "kloroformiata acido":

## Literaturo 
* Pesticide Chemistry, G. Matolcsy, M. Nádasy, V. Andriska
* Comprehensive Organic Functional Group Transformations, Volume 6, Alan R. Katritzky, Thomas L. Gilchrist, Otto Meth-Cohn, Charles Wayne Rees
* Houben-Weyl Methods of Organic Chemistry Vol. E 23o, 4th Edition Supplement ..., Houben-Weyl, Karl-Heinz Büchel, Jürgen Falbe, Herrmann Hagemann, Michael Hanack
* Aliphatic Organic Chemistry, Amit Arora
* Shock Waves @ Marseille II: Physico-Chemical Processes and Nonequilibrium ..., Raymond Brun,Lucien Z. Dumitrescu
* Competition Science Vision

## Vidu ankaŭ 
* Metila kloroformiato
* Etila kloroformiato
* Metila kloroacetato
* Etila kloroacetato
* Metila bromoacetato
* Etila bromoacetato
* 2-Kloroetila kloroformiato

## Referencoj 
Kategorio:Karboksilataj acidoj
Kategorio:Kloroformiatoj
Formiamido

**Formiamido** aŭ **metanamido** estas amido derivita el la formiata acido, senkolora likvaĵo miksebla kun akvo kaj kun amoniakodoro. Ĝi uzatas kemia krudmaterialo por la manufakturo de **sulfonamidoj**, farmaciaĵoj, herbicidoj, pesticidoj kaj en la manufakturo de cianida acido.

Ĝi same uzatas kiel paper- kaj fibro-moliganto. Ĝi estas solvanto por multaj jonaj komponaĵoj. Ĝi ankaŭ uzatas kiel solvanto por rezinoj kaj plastigantoj. Metanamido estas konstituaĵo de krioprotektivaj miksaĵoj kaj biovitrigoj en la konservado de histoj kaj organoj. Aliaj uzoj estas kiel koloido-ĝelaj solvaĵoj por preventi krakadon dum sinterigado

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Metanamido estas preparata laŭ duetapa procezo: Unue reakciigante karbonan unuoksidon kun metanolo en la ĉeesto de **natria metoksido**:

* Kaj due, reakciigante metil-formiaton kun amoniako sub premo 2-6 MPa kaj temperaturo inter .

### Sintezo 2 
En la pasinteco, formiamido estis produktita per traktado de formiata acido kun amoniako, kiu estigas amonian formiaton:

* Amonia formiato per varmigo produktas formiamidon.

## Reakcio 
* Sub malaltaj temperaturoj formiamido malkomponiĝas en karbona unuoksido kaj amoniako

* Sub altaj temperaturoj kaj per acido-katalizita reakcio, formiamido donas cianidan acidon kaj akvon

## Literaturo 
* Chemical Reactions in Solvents and Melts, G. Charlot, B. Trémillon
* Technical Report on Toxicology and Carcinogenesis Studies of Formamide (CAS ..., R. D. Irwin
* FISH: A Practical Approach, Barbara Beatty, Sabine Mai, Jeremy Squire
* Enzymology Primer for Recombinant DNA Technology, Hyone-Myong Eun
* Fertility Cryopreservation, Ri-Cheng Chian, Patrick Quinn
* Purification of Laboratory Chemicals, W.L.F. Armarego, Christina Chai

## Vidu ankaŭ 
* Amidoj
* Akrilonitrilo
* Metakrilonitrilo
* Acetamido
* Acetamidino
* Nikotinamido
* Krotonamido
* Metil-formiamido
* Dumetil-formiamido
* Etilformiamido
* Duetilformiamido
* Triformiamido
* Alilformiamido
* Dualilformiamido
* Fenilformiamido
* Dufenilformiamido
* Formiil-formiamido
* Propila formiamido
* Dupropilformiamido
* Benzilformiamido
* Dubenzilformiamido
* Ciklopentilformiamido

## Referencoj 
Kategorio:Amidaj solviloj
Metila kloroacetato

**Metila kloroacetato** estas metila estero de la kloroacetata acido, senkolora likvaĵo kun karakteriza odoro. Ĝi estas brulema koroda substanco kaj ĝiaj vaporoj estas pli densa ol la aero. Ĝiaj vaporoj estas toksaj kaj ĝi malkomponiĝas kiam hejtata. Ĝi estas irita substanco al okuloj kaj haŭto. Ĝi uzatas kiel solvanto en kemiaj sintezoj. Ĝi estas nesolvebla en akvo kaj solvebla en etanolo kaj duetila etero.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per interagado de kloroacetata acido kaj metanolo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de kloroacetata acido, trikloramino kaj metanolo:

### Sintezo 3 
* Preparado per reakcio inter "metila jodoacetato" kaj **klorida acido**:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la metila kloroacetato:

### Reakcio 2 
* Reakcio de metila kloroacetato kun cianogeno:

### Reakcio 3 
* Preparado de kloroacetamido:

### Reakcio 4 
* Preparado de metila flluroacetato:

## Literaturo 
* Chemical Book
* Merck Millipore
* EPA United States Environmental Protection Agency 
* NIST Webbook
* CABB Chemicals 
* Purification of Laboratory Chemicals, W.L.F. Armarego, Christina Chai

## Vidu ankaŭ 
* Metila formiato
* Metila kloroformiato
* Etila kloroacetato
* Metila propionato
* Metila cinamato
* Metila benzoato

## Referencoj 
kloroacetato
Kategorio:Kloroacetatoj
Teréz Kőszegi

**Teréz Kőszegi** [kOsegi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kőszegi Teréz** estis hungara operkantisto.

Teréz Kőszegi http://mek.oszk.hu/02100/02139/html/sz13/725.html naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis en 1982 en ?.

## Biografio 
Teréz Kőszegi akiris pedagogian diplomon, poste operkantistan diplomon en Muzikakademio de Budapeŝto en 1923. Post siaj studoj ŝi apartenis al Teatro Városi ĝis 1931, sed kelkfoje ŝi estis gastokantisto de Reĝa Operejo de Budapeŝto. Intertempe ŝi faris turneojn en Berlino (1924), Italio (1927), Usono (1928). En 1930 ŝi atingis la unuan lokon en kantokonkurso en Parizo. Inter 1932-1934 si estis membro de la Operejo de Budapeŝto, poste ŝ revenis al Teatro Városi. Depost 1938 ŝi ne havis rolojn.

Ŝi edziniĝis en 1934.

## Ŝia repertuaro (elekto) 
* Giacomo Puccini:
** Madama Butterfly - titolrolo
** La bohème - Musette
* Georges Bizet: Carmen - Micaela
* Carl Maria von Weber: Der Freischütz (opero) - Anna
* Pongrác Kacsóh: *János vitéz* - Iluska (ina ĉefrolo)
* Ruggero Leoncavallo: *Pagliacci* - Nedda

## Ŝia sola filma rolo 
* *Futóhomok* (1943) – baronino

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
CryptoNote

**CryptoNote** estas aplik-tavola protokolo, kiu povigas plurajn malcentrecajn privatecemajn ciferecajn valutojn; la plej uzata el tiuj estas Monero. Koncepte, ĝi estas evoluo de la ideoj sur kiuj bitmono baziĝas: iumaniere ili ambaŭ similas sed alimaniere ili tre diferencas unu de la alia.

La ĉefa diferenco inter la du teknologioj estas, ke bitmono (kaj la plimulto da ciferecaj valutoj) estas pli travidebla ol CryptoNote-bazitaj valutoj; la blokĉeno de CryptoNote estas preskaŭ anonima, kontraŭe al ne-CryptoNote-aj blokĉenoj. CryptoNote-valutoj uzas  distribuitan publikan registron, kiu registras ĉiujn saldojn kaj transakciojn, samkiel bitmono. Malsame ol bitmono, la transakcioj de CryptoNote ne povas esti spuritaj tra la blokĉeno por riveli kiu sendis aŭ ricevis monerojn. La proksimuma kvanto de transakcio povas esti konata, sed la origino, destino, aŭ reala kvanto ne povas esti lernita. La nura informo havebla estas, ke la reala kvanto estis pli malalta ol la montrita kvanto. La nuraj homoj kun aliro al la tuta aro de datumo pri transakcio estas la sendinto kaj ricevinto de la transakcio kaj iu, kiu posedas unu aŭ ambaŭ sekretajn ŝlosilojn.

Alia grava diferenco estas la haketa laborpruva algoritmo. Bitmono uzas SHA256, kiu estas CPU-ligita funkcio. Tio signifas ke partoprenantoj (fosantoj) estas nur limigitaj per siaj kalkulaj rapidoj kaj do estas relative malmultekoste krei aplikad-specifan integritan cirkvitan (ASICan) aparaton, kiu superpasus ordinaran komputilon laŭ poaj haketosolvoj en unuo de mono. CryptoNote uzas la memor-ligitan funkcion CryptoNight, kiu ne povas esti facile ĉenstablumita.

La CryptoNote-a kodo ne estis forkita el la bitmona, do ĝi ankaŭ havas malsamajn internajn algoritmojn, ekzemple por rekalkulo de malfacilec-nivelo aŭ nova blokograndeco.

Kategorio:Ĉifromonunuoj
Kategorio:Kriptografio
Iuliu Maniu

**Iuliu Maniu** estis hungaria rumana politikisto, juristo, baldaŭ ĉefministro de Rumanio.
eta|Iuliu Maniu meze inter Transilvania Direktoria Konsilio
Iuliu Maniu https://www.britannica.com/biography/Iuliu-Maniu naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Csehipuszta (nuntempa Pusta (Șimleu Silvaniei)) en Rumanio, li mortis la  en Sighetu Marmației (Rumanio).

## Biografio 
Iuliu Maniu studis en Kolozsvár, Vieno kaj Budapeŝto, fine li akiris juran diplomon en 1896 en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Post la diplomo li faris ĉefe juran laboron por la rumana ortodoksa eklezio en Transilvanio. En 1906 li estis elektita parlamenta deputito de la hungara parlamento, kie li aliĝis al malgranda grupo de rumanaj deputitoj instigante egalajn rajtojn por sia minoritato. Dum la 1-a mondmilito li servis en la aŭstra-hungara armeo. En decembro de 1918 li estis elektita prezidanto de la Transilvania Direktoria Konsilio, kiu proklamis kuniĝon kun Rumanio. Inter 1919–1938 li estis partiestro kaj deputito de la rumana parlamento. Li estis ĉefministro inter 1928-1933, sed kun 2 interrompoj. En 1937 li formis voĉdonan aliancon kun la nazia Fera Gvardio. Dum la 2-a mondmilito li komence apogis la atakon kontraŭ Sovetunio, sed poste li fariĝis unu el la ĉefaj rezistantoj. Li partoprenis en puĉo en 1944, kiu alportis aliancon kun Sovetunio. Li estis la estro de la demokratia opozicio ekde la komenco de la komunisma influo, sed lia pozicio malfortiĝis, eĉ li trovis sin en malliberejo en 1947, kie li mortis post 6 jaroj.

## Memorigiloj 
* muzeo en Bădăcin
* skulptaĵo en Bukareŝto (1998)
* En Rumanio pluraj stratoj, placoj, lernejoj

## Fontoj 
* https://www.britannica.com/biography/Iuliu-Maniu 
* WikiTrans

Kategorio:Rumanaj juristoj
Kategorio:Rumanaj akademianoj
Kategorio:Ĉefministroj de Rumanio
Kategorio:Hungariaj rumanoj
Moritzhof

eta|Vido al Moritzhof
eta|Vido al la angulo Moritzstraße/Webergasse
**Moritzhof** estas loĝejkomplekso farita en 1921 kaj monumentprotektitaĵo en la kvartalo Andreasviertel de Erfurto, Germanio. La regiono estas parto de la urbocentro erfurta. La komplekso faritis laŭ la stilo de nov-bidermajro. Tio videblas ekz. ĉe la bandoj kornicaj, dufoje ŝtupitaj trompaj arkaĵoj kaj tipa surkalkaĵo mura.

## Historio 
Unuaj planoj anstataŭigi malkonstruitajn domojn de la Andreo-kvartalo per novaj lupagotaj loĝejoj datumas ĝis la tempo de antaŭ la Unua mondmilito, ĝis 1912. Sub la estrado de Paul Peters, ĉefa urba konstruadkonsilisto, la magistrato prezentis en 1913 planojn konstrui konstruaĵon sur la stratoj Moritzstraße (suda parto) ĝis la kruciĝo kun Webergasse. Ĝi fariĝu ene de pli vasta koncepto pri urbokernrenovado.  Celo estis plimildigi la malabundon da loĝejoj en Erfurto, kie estis kreskinta la loĝantaro dum la lastaj jaroj. La unuaj planoj enhavis blokrandan konstruadoj kun du malantaŭaj aloj. En la kadro de arkitekta konkurso de 1918 ili ŝanĝitis tiamaniere, ke ene de la blokrandan konstruadon enkorpigitis ankaŭ la antaŭa parto de la strateto Webergasse. Krome farotu konstruado en la interna korto. La aranĝo de la interna korto faritis per faro de rektangula strato kun enireebloj kaj disde Moritzstraße kaj disde Webergasse. En 1921 la tuto finkonstruitis sub la egido de la ĉefkonstrukonsilisto Johannes Klass post dek monatoj da konstrutempo.

Nuntempe troviĝas en la ankoraŭ ne tute restaŭrita komplekso lupreneblaj loĝejoj kun stovoj kaj diversaj etmetiejoj.

## Literaturo 
* Mark Escherich: *Städtische Selbstbilder und bauliche Repräsentation: Architektur und Städtebau in Erfurt 1918-1933*, Lukas Verlag, Berlino 2010, ISBN 978-3-86732-062-7

## Fonto 
## Notoj 
Kategorio:Kulturdomoj en Erfurto
Kategorio:Konstruaĵoj en Erfurto
Kategorio:Loĝdomoj