open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ján Režňák

**Ján Režňák** (naskiĝis la 14-an de aprilo 1919 en Jablonica, mortis la 19-an de septembro 2007 en Martin) estis slovaka piloto, kiu batalis en la nazia armeo. Li paffaligis 32 sovetiajn aviadilojn kaj estis stelulo en la nazia gazetaro, Germanio. Oni reĝisoris pri lia vivo plurajn filmojn.

Režňák gvidis la 13-an aviadilgrupon, kiu paffaligis 221 sovetiajn aviadilojn, li mem estis trifoje paffaligita.

Li komence defendis la demokratian Ĉeĥoslovakion, poste aliĝis al la nazioj, kiuj distingis lin per ferkruco. Post malvenko de Hitler, li denove aliĝis al la aliancanoj.

Post la dua mondmilito, li ne estis enprizonigita, sed ricevis katedron en la prostejov-a (Sud-Moravio) militista akademio. Li forlasis la armeon en 1948, post la komunista enpotenciĝo.

Unu arĥiva dokumenta filmo montras lin dum la nazia distingado: ĉiu slovaka piloto dankesprimas per la nazia saluto, krom Režňák.

Kategorio:Pilotoj
Kategorio:Slovakoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Naskiĝintoj la 14-an de aprilo
Kategorio:Mortintoj la 19-an de septembro
Viĵnica

**Viĵnica** (, , , , ) estas urbeto, situanta ĉe la rivero Ĉeremoŝ en la Ĉernivca provinco, en okcidenta Ukrainio. Ĝi estas la administra centro de la distrikto Viĵnica. Ĝi havas ĉ.  loĝantojn.

## Gravaj personoj 
* Menaĥem Mendil Hager, unua rabeno de Viĵnica
* Nazarij Jaremĉuk, kantisto

## Proksimaj urbetoj 
* Kuti
* Kosiv

## Vidu ankaŭ 
* Viĵnicja (stacidomo)
* Listo de urboj en Ukrainio


Kategorio:Urboj en Ĉernivca provinco
Kopenhaga Esperanto-Klubo

La **Konversacia Esperantista Klubo de Kopenhago** (mallonge **KEK**, dane *Københavns Esperanto Klub*) estas la plej malnova esperanto klubo en Danio fondita la .

## Historio 
Preskaŭ ĉiuj de la membraro en 1908 jam lernis Esperanton pere de trimonata vespera kurso, en kiu partoprenis 412 lernantoj, aranĝita de la dana gazeto Politiken aŭtune 1907. La unua klubejo troviĝis ĉe adreso: *Kongens Nytorv 8, 1050 Kopenhago K*.
La unua prezidanto de la klubo estis Kaj Bendix.

26.08. - 28.08.1908: Postkongreso en Kopenhago okaze de la 4-a Universala Kongreso en Dresdeno. Ludoviko Zamenhof kaj 80 personoj el 16 nacioj gastis Kopenhago.

## La programo kaj rilatoj al aliaj grupoj 
Aktuala programo: ĉiusemajne, nuntempe lunde, okazas kunveno en la Kulturdomo (adreso: Dortheavej 61,2400 Kopenhago NV).
Tiuj kunvenoj estas aranĝitaj kune kun DEFA Dana Esperantista Fervojista Asocio.
Samloke troviĝas la oficejo de la Dana Esperanto-Asocio kaj la biblioteko de Poul Thorsen.

Kelkfoje oni aranĝas prelegojn kun junuloj de la Dana Esperantista Junulara Asocio.

## KEK Prezidantoj 1908 - 2008 
## Eksteraj ligiloj 
* Fervojista klubo en Kopenhago
* - dana - Kopenhaga Esperanto-klubo 

Kategorio:Danaj Esperanto-asocioj
Vaŝkivci

**Vaŝkivci** (, , , ) estas urbeto en Ĉernivca provinco, en okcidenta Ukrainio. Ĝia loĝantaro estas  (2001).

Kategorio:Urboj en Ĉernivca provinco
René Ventura Salles

**René VENTURA SALLES** (naskiĝis la , mortis la ) estis jansenisma pastro. En 1947 li estis sekretario de 11-a Brazila Kongreso de Esperanto. La episkopo Gerrit Munnik igis lin la unuan jansenisman episkopon de San-Paŭlio 1984, en Itapecerica da Serra.

Salles, René
Matias Freire

eta|Revuo Brazila Esperantisto, decembro-novembro 1913
**Matias** aŭ **Mathias da SILVA FREIRE** (naskiĝis la  en vilaĝo Praia de Ponta de Campina, municipo de Mamanguape, Paraíba, Brazilo,  mortis en João Pessoa, la ) estis brazila verkisto kaj Esperanto-parolanto. Li estis la nepo de Barono de Mamanguape. Li lernis en Seminario de Paraíbo kaj iĝis pastro en Recife 1905. Li instruis en multaj lernejoj de sia subŝtato kaj kunlaboris al lokaj ĵurnaloj.

Li estis ankaŭ verkisto kaj unu el la fondintoj de Academia Paraibana de Letras (Paraiba beletrisma akademio) en 1941. Li studis multajn lingvojn, inkluzive Esperanton. Li reprezentis esperantistaron de Paraibo en la 10-a Brazila Kongreso de Esperanto en 1945.

Omaĝe al li estas lernejo kaj strato kun sia nomo en João Pessoa.
Jobaháza

**Jobaháza** (jobahAza) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Csorna. La loknomo signifas hungare: domo de Joba.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9323
* Telefonkodo: 96
* Areo: 8 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 560
* Koordinatoj: 47°34′48″N 17°11'18″E

## Situo 
Jobaháza situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj, ĉefvojo kaj fervojo inter Győr kaj Sopron estas proksime. Csorna troviĝas 8, Kapuvár 15, Répcelak 27, Fertőd kaj Fertőszentmiklós po 28 km-ojn.

## Historio 
En tiu loko dum la bronzepoko keltoj vivis, baldaŭe romianoj alvenis. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1416. En 1959 kolĥozo formiĝis.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj estas la romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo, luterana preĝejo el la 20-a jarcento kaj apud la vilaĝo lago.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Fehértó

**Fehértó** [fehErtO] estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Győr. La loknomo estas hungare: blanka-lago.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9163
* Telefonkodo: 96
* Areo: 11 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 470

## Situo 
La komunumo situas sur ebenaĵo for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero, laŭ traira flankovojo. La apudaĵo apartenas al Nacia parko Őrség-**Hanság**. Csorna troviĝas 13, Győr 26, Mosonmagyaróvár 27, Budapeŝto 147 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1368. En la vilaĝo kolĥozo funkciis inter 1945-1992.

En Fehértó migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
La komunumo havas katolikan preĝejon. Apud la vilaĝo troviĝas lago **Fehér**, kie ĉiujare kunvenas ornitologoj.

## Fontoj 
* distancoj

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kuti

**Kuti** (, , , ) estas urbeto en Ukrainio, ĉe la rivero Ĉeremoŝ, en la regiono de Ivano-Frankivsk. Ĝi gravas kiel historia centro kaj nomdonanto de la historia regiono Pokuttia. Ĝia loĝantaro estis 4.272 (2001).

Ĝi estis unuafoje menciita en 1469 kiel vilaĝo de Jan Odrowąż, ĉefepiskopo de Lwów kaj persona konsilisto de polaj reĝoj. La setlejo kreskis kaj en 1715 Jan Potocki - kieva vojevodo - donis al ĝi urban ĉarton. Oni fondis tie unitaran kaj armenan ekleziojn. La urbo poste kreskis danke al proksimeco de Bukovino.

La urbon akiris en 1772 la Aŭstra Monarĥio kaj la urbo perdis la privilegiojn la 1-an de majo 1782. La urbo reevoluis kaj restis la judaj kaj armenaj loĝantoj. En 1849, la urbo havis ĉ. 3700 loĝantojn kaj en 1880, 6300. Tiutempe oni konstruis fervojon inter ĝi kaj partoj de Galicio tra Kołomyja-Ĉernivco.

Post la kolapso de la Centraj potencoj en 1918, la urbo iĝis parto de la Okcident-Ukrainia Popola Respubliko, sed baldaŭ okupis ĝin Rumanio, poste venis sub regadon de Pollando. La urbo gravis kiel ĉefvoja trairejo de Pollando al Rumanio. Ĝi estis loko por la pola prezidento Ignacy Mościcki, antaŭ kiam li forlasis polalndon pro la german okupado (1939). La urbon defendis la pola armeo ĝis 20-a de septembro 1939. Poste la urbon okupis la Ruĝa Armeo kaj murdis multajn soldatojn dum batalo por la ponto de Ĉeremoŝ, sed tiam mortis eĉ la pola verkisto Tadeusz Dołęga-Mostowicz.

Ekde 1991, la urbeto estas parto de Ukrainio.

## Gravaj personoj 
* Edmund Charaszkiewicz

## Proksimaj urbetoj 
* Kosiv, Galicio
* Viĵnica, Bukovino

Kategorio:Urboj en Ivano-Frankivska provinco
Győrsövényház

**Győrsövényház** (djOrŝovEnjhAz) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Csorna. La loknomo signifas hungare: Győr-heĝo-domo.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9161
* Telefonkodo: 96
* Areo: 24 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 800

## Situo 
Győrsövényház situas sur ebenaĵo for de ĉefvojo, fervojo, sed ĉe rivero Rábca. La apudaĵo apartenas al Nacia parko Őrség-**Hanság**.

## Historio 
La unua mencio postrestis en formo *"Svény"*. En 1704 aŭstroj detruis la vilaĝon. Poste hungaroj kaj ŝvaboj refondis ĝin. En 1946 la ŝvaboj estis deportitaj al Germanio.

## Vidindaĵoj 
Győrsövényház havas katolikan barokan preĝejon.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Potyond

**Potyond** [potjond] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna.
eta|200px|Blazono de Potyond

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9324
* Telefonkodo: 96
* Areo: 3 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 90
* Koordinatoj: 47°32′58″N 16°10'54″E

## Situo 
Potyond situas sur ebenaĵo for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero, laŭ traira flankovojo. La komunumo preskaŭ kontaktiĝas kun Bogyoszló. Csorna troviĝas 11, Győr 43, Budapeŝto 163 kilometrojn.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1256 en formo *Putund*. En 1594 la turkoj plene detruis la vilaĝon. En 1851 loĝis en la vilaĝo 160 katolikoj, 300 luteranoj kaj 30 judoj. En 1952 kolĥozo formiĝis.

## Menciindaĵoj 
Vilaĝservoj estas kuracejo, biblioteko, migra poŝto. En la telefonlibro de Budapeŝto troviĝas 10 familioj havantaj la nomon Potyondi.

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝdomo kun turo de 1872, en 1978 escepte la turon la tuto rekonstruiĝis
* ligna domo de Amál ERDÉLY de 1992

## Famuloj 
En Potyond naskiĝis bestokuracisto László Szutter.

## Famaj nomportantoj 
* Margit Potyondi

## Fontoj 
* oficiala paĝo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Markotabödöge

**Markotabödöge** estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario en regiono okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Csorna.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9164
* Telefonkodo: 96
* Areo: 16 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 500
* Koordinatoj: 47°40′53″N 17°18'43″E

## Situo 
Markotabödöge situas sur ebenaĵo laŭ flankovojoj, for de ĉefvojo, fervojo kaj rivero. Csorna troviĝas 11, Mosonmagyaróvár 26, Győr, Kapuvár kaj Tét po 29&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri Bödöge devenis el 1161 en formo *"Bedegh"*, pri Markota el 1222. Ili unuiĝis en 1609. En 1683 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1944 Markotabödöge estis bombardita. Inter 1973-1990 la komunumo estis parto de Kóny.

## Vidindaĵoj 
Markotabödöge havas romkatolikan barokan preĝejon omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj de 1752.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Szil

**Szil** (sil) estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. La loknomo estas hungare: ulmo.
eta|Blazono de Szil

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9326
* Telefonkodo: 96
* Areo: 31 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1370
* Koordinatoj: 47°30′12″N 17°13'59″E

## Situo 
La komunumo situas sur ebenaĵo for de rivero, laŭ flankovojo, Szombathely-Győr ĉefvojo kaj fervojo preteriras. Csorna troviĝas 15, Kapuvár 22, Répcelak 23, Tét 26 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1230. Szil ricevis rangon kampurbo en 1492.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj estas la romkatolikaj preĝejoj omaĝe al (Eta) Dipatrino el la 18-a jarcento kaj omaĝe al Lasta Vespermanĝo el 1890.

## Famuloj 
En Szil naskiĝis aktoro László Kozák.

## Fontoj 
* oficiala paĝo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Páli

**Páli** [pAli] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. Pál estas hungare: Paŭlo.
eta|Blazono de Páli

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9345
* Telefonkodo: 96
* Areo: 20 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 410
* Koordinatoj: 47°28′38″N 17°10'05″E

## Situo 
Páli situas sur ebenaĵo, sude de Csorna, laŭ ĉefvojo Szombathely-Győr, Rába sude preterfluas. Répcelak troviĝas 16, Csorna 20, Kapuvár 21, Fertőszentmiklós kaj Celldömölk po 30, Győr 53, Budapeŝto 171 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1222. Dum dominado de turkoj la vilaĝo ne estis loĝata dum 2 jardekoj. Vilaĝservoj estas kulturdomo, infanĝardeno, kuracejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
La vilaĝo havas romkatolikan preĝejon omaĝe al (Granda) Dipatrino de 1642 (en 1877 pligrandiĝis. En Páli konstruiĝis la unua hungara baroka golgoto en 1696.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Pásztori

**Pásztori** [pAstori] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. La loknomo estas hungare: paŝtista.
eta|Preĝejo de Pásztori

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9311
* Telefonkodo: 96
* Areo: 9 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 400
* Koordinatoj: 47°33′22″N 17°16'14″E

## Situo 
Pásztori situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Szombathely-Győr estas proksime. Csorna troviĝas 8, Kapuvár kaj Tét po 23, Répcelak 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1340. Post la mezepoko supozeble la turkoj faris senhoma la komunumon. En 1959 kolĥozo formiĝis. En Pásztori migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Sankta Nikolao (Pásztori)

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Miklós Kállay

**KÁLLAY Miklós** (23-an de januaro 1887, Nyíregyháza, Hungario – 14-an de januaro 1967, Novjorko, Usono) estis hungara politikisto, ĉefministro de Hungario (1942-44), kiu sensukcese provis eltiri Hungarion el alianco, ligita kun la nazia Germanio.

Kállay doktoriĝis en Budapeŝto pri juro. Lia politika kariero komenciĝis en 1920 kiel distrikta (nobla) juĝisto de la distrikto Nagykálló, kaj estis inter 1921 kaj 1929 ĉefprefekto de departementoj Szabolcs kaj Ung, poste envolviĝis en la tutlanda politiko: li iĝis unuafoje  ŝtatsekretario de la eksterkomerca ministerio (1929–31), poste agrikultura ministro de la Gömbös-registaro (1932–35). Li kontraŭis la ekstremdekstran politikon de la ĉefministro Gyula Gömbös, tiel li abdikis en 1935 sian postenon kaj por mallonga tempo retiriĝis el la aktiva politikumado, iĝis prezidanto de la Landa Irigacia Ofico. Lin komisiis en 1942 guberniestro Miklós Horthy por mildigi la politikon de la antaŭa ĉefministro László Bárdossy.

Dum la Kállay-registaro (9-an de marto 1942 – 19-an de marto 1944) la hungaraj judoj havis – kompare al aliaj judoj de la eŭropa kontinento – protektitan situon kaj la maldekstra gazetaro kaj partioj. En la eksterafera politiko, Kállay daŭrigis la armilan batalon kontraŭ la Sovetunio, sed dumtempe serĉis paceblecojn kun la okcidentaj potencoj. Ĉar la germanoj ne estis kontentaj pri la militaj agadoj kaj politiko de Hungario, ili okupis la landon la 19-an de marto 1944.

Kállay fuĝis en la ambasadejon de Turkio, kiun li forlasis en novembro de 1944 kaj lin kaptis la sagokrucistoj (hungaraj nazioj) kaj la germanoj sendis lin en la koncentrejon de Dachau, poste en Mauthausen. Li liberiĝis post la germana malvenko, sed en 1946 jam elmigris el Hungario. Li vivis komence en Romo, en 1951 fine setlis en Usono.

Liaj memorskriboj aperis en Usono en 1954 kaj en 1991 hungare (Magyarország miniszterelnöke voltam, 1942–44: egy nemzet küzdelme a második világháborúban).

Kategorio:Naskiĝintoj en Hungario
Kategorio:Mortintoj en Usono
Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Hungario
Kategorio:Hungaraj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Ŝtatestroj aŭ registarestroj en la Dua Mondmilito
Kategorio:Viroj
Zsebeháza

**Zsebeháza** [ĵebehAza] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. La loknomo signifas hungare: domo de "Zsebe". Zsebe estas mallonga (neuzita) formo de Sebastiano.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9346
* Telefonkodo: 96
* Areo: 5 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 150
* Koordinatoj: 47°31′00″N 17°12'00″E

## Situo 
Zsebeháza situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, Szombathely-Győr ĉefvojo kaj fervojo preteriras. Urboj Csorna troviĝas 15, Kapuvár 19, Répcelak 21, Tét kaj Fertőszentmiklós po 30, Győr 50, Budapeŝto 168 kilometrojn.

En Zsebeháza migra poŝto servas.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1346 en latina formo *"Terra Sebe"*. Dum la kontraŭturkaj bataladoj la turkoj detruis la vilaĝon, kiu senhomiĝis dum jardeko.

## Vidindaĵoj 
* luterana sentura preĝejo de 1951

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Géza Lakatos

**Géza ** (laŭ kutima hungara sinsekvo *** Géza***) (30-an de aprilo 1890, Budapeŝto – 21-an de majo 1967, Adelaide, Aŭstralio) estis profesie oficiro, ekde 1943 ĉefkolonelo, en 1944 komandanto de la 1-a hungara armeo. Li estis ĉefministro de Hungario inter la 29-a de aŭgusto kaj 16-a de oktobro 1944.

Post la unua mondmilito, li venis en la armean gvidantaron, poste iĝis la oficireduka instruisto de la Akademio Ludovika. Li estis inter 1928 kaj 1934 soldata ataŝeo en Prago. Li iĝis en 1941–43 korpusa generalo, en 1944 armea komandanto.

Kiel ĉefministro li volis lozigi la ligojn al la nazia Germanio, dum daŭrigis la militon kontraŭ la Sovetunio. Dumtempe oni sendis nekompetentan delegitaron al Moskvo por pritrakti armisticon. Kiam la guberniestro deklaris en la ŝtata radio (15-an de oktobro) la forlason de la milito, tio ne estis bone antaŭpreparita. La nepripensita, maldecidema agado de Miklós Horthy kaj la Lakatos-registaro faciligis por la hungaraj faŝistoj (Sagokruca partio) transpreni la potencon, kun helpo de la germanoj. Horthy kaj Lakatos estis abdikita kaj Ferenc Szálasi iĝis ĉefministro de Hungario. Lakatos venis en hejmareston de la sagokrucistoj en Sopron.

La hungara komunista partio en 1951 trudlaborigis lin. Li elmigris en 1956 al sia filino vivinta en Aŭstralio.

Kategorio:Armeestroj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Aŭstro-hungaroj de la Unua Mondmilito
Kategorio:Ĉefministroj de Hungario
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaroj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Ŝtatestroj aŭ registarestroj en la Dua Mondmilito
Kategorio:Hungaraj ataŝeoj
La Vera

[eta|dekstra|330px|La Vera inter la komarkoj [Valo de Jerte kaj Campo Arañuelo.]]
***La Vera*** (fakte nomo hispanlingva, kvankam ĝi aspektas esperanta) estas hispania regioneto aŭ komarko situa en nordoriento de la Provinco Kacereso, en la regiono Ekstremaduro. Ĝi enhavas pli ol dudekon da vilaĝoj, ekzemple jenajn: Madrigal de la Vera, Valverde de la Vera, Villanueva de la Vera, Viandar de la Vera, Talaveruela de la Vera, Losar de la Vera, Robledillo de la Vera, Jarandilla de la Vera, Guijo de Santa Bárbara, Aldeanueva de la Vera, Cuacos de Yuste, Jaraíz de la Vera, Collado, Garganta la Olla, Pasarón de la Vera, Arroyomolinos de la Vera, Gargüera de la Vera, Torremenga, Tejeda de Tiétar. Temas pri terkultura kaj turisma regioneto atingebla de oriento tra urbo Navalmoral de la Mata kaj de okcidento tra Plasencia. Laŭ la stato de  en la komarko vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Geografie la vilaĝoj de tiu regioneto La Vera situas en la sudaj deklivoj de la Montaro Gredos, kio influas la klimaton kaj la naturon de tiu ĉi teritorio. Sude de La Vera troviĝas la rivero Tiétar , kien enfluas la rojoj, kiuj naskiĝas en la montaro.

[eta|400px|[Aldeanueva de la Vera sub la Montaro Gredos.]]

## La klimato 
La klimato de La Vera ĝuas markitan atlantikan influon kiu kaŭzas sufiĉe da pluvo aŭtune kaj vintre. Ankaŭ la maksimumaj kaj minimumaj temperaturoj estas pli mildaj ol la de najbaraj zonoj, ĉar la montaro Gredos protektas ties sudan deklivon kontraŭ la nordaj ventoj vintre kaj sendas freŝecon per montaraj ventetoj somere.

## Ekonomio 
Krom la lastatempa turismado, ĉefe de urbanoj ĉu el Madrido ĉu el Katalunio aŭ Eŭskio kaj eksterlande, kiuj serĉas naturon kaj trankvilecon, la ĉefa resurso de La Vera estas terkulturado (kiu profitas la favorajn klimat- kaj terkondiĉojn) ekzemple de papriko kaj tabako. Tiu ekonomio allogas enmigrintojn ĉu el Sudameriko ĉu el Maroko.

## Vidu ankaŭ 
* Komarkoj de Ekstremaduro

Vera
Transliterumado de egiptiaj hieroglifoj

**Transliterumado de egiptiaj hieroglifoj** estas ŝanĝo de tekstoj skribitaj en egipta skribo en alfabetajn simbolojn, kiuj reprezentas unuopajn hieroglifojn.

## Tabelo de transliterumado 
### Ekzemploj de diversaj skemoj por la transliterumado 
La sekvanta teksto (kreita helpe de WikiHiero) estas transskribita laŭ kelke da kutimaj skemoj:

M23-X1:R4-X8-Q2:D4-W17-R14-G4-R8-O29:V30-U23-N26-D58-O49:Z1-F13:N31-V30:N16:N21*Z1-D45:N25

Erman & Grapow 1926–1953 (*Wörterbuch der aegyptischen Sprache*)
* ḥtp-dỉ-nśwt wśỉr ḫntỉj ỉmntjw nṯr ˁ3 3bḏw wp-w3wt nb t3 ḏśr

Gardiner 1957
* ḥtp-dỉ-nswt wsỉr ḫnty ỉmntỉw nṯr ˁ3 3bḏw wp-w3wt nb t3 ḏsr

Buurman, Grimal, et al. 1988 (*Manuel de codage*)
* Htp-di-nswt wsir xnty imntiw nTr aA AbDw wp-wAwt nb tA Dsr
* Dekodigita maŝinversio de la sama teksto:
* M23-X1:R4-X8-Q2:D4-W17-R14-G4-R8-O29:V30-U23-N26-D58-O49:Z1-F13:N31-V30:N16:N21*Z1-D45:N25

Schenkel 1991
* ḥtp-dỉ-nswt wsỉr ḫnty ỉmntjw nčr ˁ3 3bč̣w wp-w3wt nb t3 č̣sr

Allen 2000
* ḥtp-dj-nswt wsjr ḫnty jmntjw nṯr ˁ3 3bḏw wp-w3wt nb t3 ḏsr

Schneider 2003
* ḥtp-ḍỉ-nśwt wśỉr ḫnty ỉmntjw ncr ɗɹ ɹbc̣w wp-wɹwt nb tɹ c̣śr

## Vidu ankaŭ 
Kategorio:Egipta lingvo
Kategorio:Skribo
Kategorio:Egiptio
Arabata terlango

**Arabata terlango** (, , ) estas tre mallarĝa kaj longa sabla terlango en Krimeo. Ĝi etendiĝas de la Kerĉa duoninsulo norden al la kontinento laŭlonge de la nord-orienta bordo de Krimeo. Ĝi preskaŭ atingas la kontinenton kaj estas dividita disde la kontinenta parto de Ukrainio per mallarĝa Heniĉeska markolo.

maldekstre|eta|200px|La golfo Sivaŝo (punkto 5) vidata el kosmo.
La terlango longas 112 kilometrojn kaj larĝas inter 270 metrojn ĝis 8&nbsp;km. Ĝi dividas
la golfon Sivaŝo disde la cetera parto de la Azova maro.

Sur la terlango pasas la aŭto-vojo el Heniĉesk al la Kerĉa duoninsulo. Nuntempe la Arabata terlango estas relative populara ripoz-loko.

## Eksteraj ligiloj 
* La Arabata terlango vidata el kosmo ĉe la Guglaj Mapoj

Kategorio:Geografio de Krimeo
Kategorio:Azova maro
Magyarkeresztúr

**Magyarkeresztúr** [madjarkerestUr] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. La loknomo estas hungare: hungara-kruco-Dio, la vilaĝo longe apartenis al la eklezio.
eta|maldekstre|Luterana kirko en Magyarkeresztúr
eta|Vilaĝdomo de Magyarkeresztúr

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9346
* Telefonkodo:
* Areo: 17 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 510

## Situo 
Magyarkeresztúr situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj kaj laŭ fervojo Szombathely-Győr.

## Historio 
La komunumo estis loĝata jam dum la bronzepoko, tie preteriris romia vojo. Antaŭ la hungaroj avaroj loĝis tie. Antaŭ la turka detruo ankaŭ hungaroj detruis la vilaĝon. En 1923 kaj en 1945 oni disdonis parcelojn por la malriĉaj kamparanoj el la grandbieno.

En Magyarkeresztúr migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
Magyarkeresztúr havas 2 preĝejojn.

## Famuloj 
En Magyarkeresztúr mortis pentristo Ottó Baditz

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Magrin

**Magrin** estas vilaĝeto de la departemento Tarn kun ne pli ol 110 loĝantoj.
Tie lokiĝas kastelo de la 12-a jarcento en kiu estas la sola muzeo pri vajdo (aŭ paŝtelo) en Francio.

## Eksteraj ligiloj 
Muzeo de Magrin (en la franca): http://www.pastel-chateau-musee.com/ 

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Tarn

Kategorio:Komunumoj de Tarn
Carlos Xavier Paes Barreto

**Carlos XAVIER PAES BARRETO**, brazila esperantisto, naskiĝis en Recife, Pernambuko, 1881 kaj mortis en Rio-de-Ĵanejro 1969. Li estis juĝisto en subŝtato Espírito Santo kaj verkisto. Estis unu el fondintoj de la Instituto Histórico e Geográfico do Espírito Santo (Historia kaj Geografia instituto de Espírito Santo). Kiel verkisto, li ricevis multajn premiojn kaj medalojn.
Li estis prezidanto de 8-a Brazila Kongreso de Esperanto en 1926.
Omaĝe al li estas publika lernejo kun lia nomo en Vitória.

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Rábacsanak

**Rábacsanak** (rAbaĉanak) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9313
* Telefonkodo: 96
* Areo: 29 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 610
* Koordinatoj: 47°31′33″N 17°17'26″E

## Situo 
Rábacsanak situas laŭ flankovojo, ĉefvojo Csorna-Pápa kaj fervojo Győr-Szombathely preteriras. Csorna troviĝas 12, Tét 21, Kapuvár 26, Répcelak 29, Győr 40 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1351. La kampoj longe apartenis al epidkopejo de Győr. En 1594 la turkoj faris senhoma la vilaĝon. La refondiĝo en 1619 okazis. En 1832 kaj 1855 ĥoleroj, en 1873 incendio okazis.
eta|Preĝejo de Rábacsanak

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵo estas la romkatolika novromanika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto.

## Famuloj 
* episkopo Jusztin Nándor Takács naskiĝis en Rábacsanak

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Rábapordány

**Rábapordány** (rAbapordAnj) estas vilaĝo en Hungario en regiono okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de Csorna.
eta|300ra|Iama stacidomo de Rábapordány

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9146
* Telefonkodo: 96
* Areo: 22 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1180
* Koordinatoj: 47°34′00″N 17°19'60″E

## Situo 
Rábapordány situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, inter Rába kaj Csorna, la iama fervojo (funkcianta ĝis 2007 Csorna-Pápa preteriras. Csorna troviĝas 9&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1351 en formo "possessio Pardan". La turkoj detruis la vilaĝon en 1594. La rehomiĝo okazis en 1615. Post la 2-a mondmilito la malriĉaj kamparanoj ricevis parcelojn el la grandbieno. En 1959 kolĥozo formiĝis. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1867, en 1912 trakonstruita
* baroka ŝtona kruco de 1804

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Rábaszentandrás

**Rábaszentandrás** [rAbasentandrAŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. La loknomo estas hungare Rába-Sankta Andreo.
eta|Katolika preĝejo de Rábaszentandrás
eta|Luterana preĝejo de Rábaszentandrás

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9316
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 12 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 530

## Situo 
Rábaszentandrás situas sur ebenaĵo, for de ĉefvojo kaj fervojo (Csorna-Pápa fervojo jam ĉesis), laŭ traira flankovojo, laŭ maldekstra flanko de Rába.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1469 en formo *Zenthandras* (=Sankta Andreo). La vilaĝo longe apartenis al fortikaĵo de Pápa. En la 16-a jarcento la turkoj detruis la vilaĝon, dum jardekoj neniu loĝis tie. En 1957 kolĥozo formiĝis, kiu ĉesis kune kun la socialismo. En Rábaszentandrás migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Sankta Andreo (Rábaszentandrás)
* Luterana preĝejo (Rábaszentandrás) de 1785

## Famuloj 
En Rábaszentandrás naskiĝis episkopo-poeto János Kis.

## Komunumoj de Sankta Andreo en Hungara reĝlando 
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Mirabeau Pimentel

**Mirabeau PIMENTEL** (naskiĝis en Serra, Espírito Santo, Brazilo, la 14-an de marto 1895) estis brazila advokato kaj esperantisto. Li diplomitiĝis kiel advokato en Rio de Janeiro 1916. Li estis publika prokuroro en Afonso Cláudio, Pau Gigante kaj Rio-de-Ĵanejro. Li estis, inter alie, Sekretario pri Edukado de subŝtato Espírito Santo, Ĝenerala Prokuroro de tiu subŝtato, juĝisto de Santa Cruz, Cachoeiro de Itapemirim kaj Vitória.

Li estis vicprezidanto de 8-a Brazila Kongreso de Esperanto en 1926. En 1930, post puĉo, li iĝis politika malliberulo, sed tuj liberigita. Omaĝe al li, estas privata konstruaĵo kun lia nomo en Vitória.

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Arnulpho Matos

**Arnulpho MATOS**, brazila esperantisto naskiĝis en Cachoeiro do Itapemirim, la 10-an de novembro 1900. Li iĝis muzikisto kaj en 1916 prezentiĝis unuafoje publike. En 1918 iĝis instruisto de muziko en lernejo *Escola Modelo Jerônimo* kaj ludis fluton en kinejoj de Vitória. Li iĝis advokato kaj instruisto en *Escola Normal* 1922. En 1926 estis sekretario de 8-a Brazila Kongreso de Esperanto. La subŝtatestro de Espírito Santo nomumis lin kiel sekretarion pri edukado en 1936.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1900
Rusiaj germanoj

**Rusiaj germanoj** - inter 1917 kaj 1990 ankaŭ nomitaj ***sovetuniaj germanoj*** - estas etna grupo de germanoj, kiuj dum kelkaj generacioj vivis (kaj plu vivas) en la teritorio de la Rusia Imperio, Sovetunio kaj moderna Rusio. La termino estas ankaŭ uzata por la etnaj germanoj, kiuj migris lastatempe el eks-Sovetunio al Germanio.

## Deveno 
Germana loĝantaro aperis en la Rusia Imperio kaj ekde 1917 en Sovetunio per kelkaj manieroj. En la 18-a jarcento estis vaste praktikata invitado al Rusio de eksterlandaj sciencistoj, militistoj, diplomatoj, artistoj kaj aliaj fakuloj, inter kiuj estis pluraj germanoj (kio ne estas mirinda, ĉar komence de Petro la 3-a la reganta dinastio en Rusio estis germandevena). Idoj de tiuj transloĝiĝintoj ofte restadis en Rusio, sed plej ofte ne konservis la germanan lingvon kaj la germanan memkonscion. En la sama 18-a jarcento laŭ invito de la Katerino la Granda okazis granda transloĝiĝo de germanaj kamparanoj (t. n. koloniistoj) al la liberaj terenoj de suda Ĉevolgio kaj suda Ukrainio. Multaj el tiuj familioj restis en siaj regionoj dum pli ol jarcento kaj duono, konservante sian lingvon, religion (plej ofte luteranismon) kaj nacian kulturon. Alia fonto de germana migrado estis la ĉebaltmaraj teritorioj, aligitaj al la Rusia Imperio: Livlando kaj Kurlando (aŭ Kuronio), la germanaj baltoj. Krome, en la 1920-aj al la germana diasporo en Sovetunio aliĝis kelkaj germanaj komunistoj, kiuj ŝatis enmigri en la unua socialisman landon de la mondo.

Laŭ la datumoj de 1913, en Rusia Imperio estis .

La ĉefan parton de la nuna germana loĝantaro en Rusio kaj KSŜ-landoj konsistigas praidoj de la germanaj kamparanoj-koloniistoj. La ĉefaj loĝlokoj de la koloniistoj estis la meza kaj la suda Ĉevolgio, la regionoj norde de la Nigra maro, Kaŭkazio, nord-okcidento de Ukrainio kaj, ekde la 19-a jarcento, ankaŭ Siberio. Pro sia disigiteco, inter la rusiaj germanoj aperis distingeblaj apartaj grupoj: ĉevolgiaj germanoj, ukrainiaj germanoj, kaŭkaziaj germanoj (ŝvaboj laŭ sia devenloko en Germanio el Ŝvabio apud Virtembergo), menonitoj (aparta religia grupo) kaj aliaj. La rusiaj germanoj sufiĉe longe konservadis siajn kulturajn apartaĵojn ĝis la plej moderna loko, kiam tia kultura tradicio pli kaj pli malaperas. Plejparto de la germanoj ekloĝis en la urboj, ilia ĉefa lingvo estas la lingvo de la medio: la rusa.

## Nuna demografio 
Ekde la jaro 1989 rusiaj germanoj amase elmigris al Germanio.

En 2002 laŭ tutlanda censo, en Rusio loĝis pli ol . Inter ili  en urboj.

## Vidu ankaŭ 
* Volgogermanoj
* Germanoj de Kazaĥio
* Germana lingvo en Rusio
* Smolenska Luterana Tombejo
Chiquinha Rodrigues

**Francisca RODRIGUES** (pseŭdonimo *Chiquinha Rodrigues*) estis brazila esperantisto. Ŝi naskiĝis en Tatuí, San-Paŭlio, la 4-an de marto 1896 kaj forpasis en San-Paŭlo 1966. Iĝis instruistino en 1913. En 1932 kreis la movadon Bandeira Paulista de Alfabetização por alfabetigi plenkreskulojn. Ŝi estis subŝtata deputito kaj agadis en politika vivo de San-Paŭlio. Ŝi estis dufoje estrino de municipo Tatuí. Ŝi verkis multajn librojn.

Ŝia agado en Esperanto-movado estis polemika. Oni akuzis ke ŝi ne scipovis Esperanton kaj estis aŭtoritateca. Ŝi aliĝis al movado en 1947 dum 11-a Brazila Kongreso de Esperanto kaj poste akiris fortan influon en la  Esperanto-Asocio de San-Paŭlo.

Omaĝe al ŝi estas du publikaj lernejoj kun ŝia nomo en San-Paŭlo kaj du stratoj: unu en Tatuí kaj alia en San-Paŭlo.
Egyed

eta|center|Kastelo de Egyed

**Egyed** [edjed] estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. La loknomo signifas hungare: individuo.
eta|maldekstra|Preĝejo kaj kastelo de Egyed el la supro

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9314
* Telefonprefikso: 96
* Areo: 13 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 600

## Situo 
Egyed situas laŭ flankovojoj, la iama fervojo Csorna-Pápa preteriras. Csorna troviĝas 17, Pápa 34, Győr 39, Budapeŝto 156 km.

## Historio 
Pli frue romianoj loĝis tie. La unua mencio devenis el 1469 en formo *Echieth*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon, poste germanoj kaj serboj refondis ĝin.

## Vidindaĵoj 
* preĝejo katolika el 1733, trakonstruiĝinta en 1933 laŭ novbaroka stilo
* novgotika kastelo de Artúr **Egyedi** el la 18-a jarcento

## Famuloj 
En Egyed naskiĝis:
* fizikisto Jenő Pócza
* politikisto Lajos Batthyány (guberniestro).
* tradukisto László Gy. Horváth

## Fontoj 
* distancoj 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Sopronnémeti

**Sopronnémeti** [ŝopronEmeti] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna. La loknomo estas hungare: Sopron-germana.
eta|maldekstre|Vilaĝdomo (administrejo) en Sopronnémeti
eta|Luterana kirko en Sopronnémeti

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9325
* Telefonkodo: 96
* Areo: 7 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 280
* Koordinatoj: 47°32′13″N 17°12'20″E

## Situo 
Sopronnémeti situas laŭ flankovojo kaj laŭ fervojo Szombathely-Győr. Csorna troviĝas je 10 km-oj.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1318 laŭ tiama hungara ortografio *"Nemithy"*. Vilaĝservoj estas vendejo, kuracejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj estas baroka romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Andreo kun 26 m-ojn alta turo, moderna luterana preĝejo el 1997 kaj kastelo de **Sághy** (ŝAgi).

## Famuloj 
En la iama Németi naskiĝis kemiisto Zsigmond Zalka.

## Ĝemelkomunumoj 
*  Szécsisziget, Hungario
*  Őrimagyarósd, Hungario
*  Szövérd, Rumanio

== Komunumoj pri *német* (=germano) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Szany

**Szany** [sanj] estas grandvilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Csorna.
eta|dekstra|Episkopa kastelo en Szany
eta|dekstra|150ra|Blazono de Szany

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9317
* Areo: 34 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2300
* Telefonprefikso: 96
* Koordinatoj: 47°27′40″N 17°18′04″E﻿

## Situo 
Szany situas laŭ flankovojoj kaj laŭ iama fervojo Csorna-Pápa. Rába estas proksime.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1398 en formo *Zayan*. La vilaĝo longe apartenis al la eklezio, en 1427 ricevis la rangon kampurbo. En 1543 turka detruo okazis. En 1747 kapelo omaĝe al Sankta Vendelo, en 1753 pilgrimloka kapelo omaĝe al Sankta Anna, en 1767 baroka Preĝejo de Sankta Kruco (Szany), fine en 1783 episkopa palaco konstruiĝis. En 1898 granda incendio okazis. En 1977 Szany ricevis la rangon grandvilaĝo.
eta|Katolika kirko de Szany

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Sankta Kruco (Szany)
* Episkopa kastelo (Szany) kun loka muzeo

## Famuloj 
En Szany naskiĝis:
* aktoro Frigyes Funtek
* franciskano Balázs Jenő Borsányi
* psikologo Klára Kokas.

## Ĝemelkomunumoj 
*  Veľký Biel, Slovakio

Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario
Tinokoredoj

La **Tinokoredoj**, Tinokoroj aŭ Semogalinagoj estas sudamerika familio de grupo de etaj gregemaj vadbirdoj kiuj adaptiĝis al herbovora dieto. *Semogalinago* estas proksimuma traduko de la angla vorto "Seedsnipe".

Tiuj birdoj ŝajnas kvazaŭ paseroj, perdrikoj aŭ koturnoj laŭ strukturo kaj bekoformo. Ili havas mallongajn krurojn kaj longajn flugilojn.

La ino demetas 2-3 ovojn en malprofunda trueto engrunda.

## Specioj 
* Genro *Attagis*
** Ruĝventra tinokoro *Attagis gayi*
** Blankventra tinokoro *Attagis malouinus*
* Genro *Thinocorus*
** Grizbrusta tinokoro *Thinocorus orbignyanus*
** Malgranda tinokoro *Thinocorus rumicivorus*

Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Pentrita galinageto

La **Pentrita galinageto** (aŭ **Sudamerika pentrita galinago**, *Nycticryphes semicollaris*) estas vadbirdo de la familio de Rostratuledoj. Estas du aliaj specioj en tiu familio, nome la Aŭstralia pentrita galinago kaj la Granda pentrita galinago.

## Aspekto 
eta|maldekstra|*Nycticryphes semicollaris*, bildo de Keulemans por Henry Seebohm, *The Geographical Distribution of the Family Charadriidae* (1888)
Tiu specio havas malhelajn ruĝbrunajn kapon kaj kolon kun flava strio ĉekrone; la supraj partoj estas malhele grizbrunaj kun blankaj punktoj; la subaj partoj estas blankaj. Kvankam la ino povas esti iomete pli granda kaj brila, kontraste kun la du aliaj specioj de la familio, la Pentrita galinageto ne estas tre duforma laŭ sekso. Ĝi havas relative longan, kurban bekon kaj retajn piedojn kiel diferenco disde la aliaj Pentritaj galinagoj. Ili estas 19–23 cm longaj kaj 65–86 g pezaj.

## Distribuado kaj medio 
**Pentrita galinageto** troviĝas en la plej suda triono de Suda Ameriko, el suda Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo ĝis Ĉilio kaj Arĝentino. Ili loĝas en malaltaj nesalakvaj humidejoj, inkludante humidajn herbejojn.

## Kutimaro 
### Dieto 
Ili estas ĉiomanĝantaj; ili prenas per tuŝoprobado en koto kaj neprofunda akvo etajn animalojn kaj semojn, ofte krepuske.

### Reproduktado 
La **Pentrita galinageto** estas monogama kaj reproduktiĝas duonkolonie. La nesto estas neprofunda truo surgrunda en humidejo. Tie la ino demetas 2 aŭ 3 ovojn. La reproduktado okazas el julio ĝis februaro, en sudhemisfera somero.

### Voĉo 
Raŭka "uiuuu" aŭskultita nur ĉe kaptivaj birdoj.

## Konservado 
La **Sudamerika pentrita galinago** estis tradicie dezirata ĉasebla birdo en Ĉilio kaj Arĝentino kaj pro tio ĝi estis regule ĉasata. Ĝi estas nekomuna specio en sia ampleksa teritorio kaj povas esti minacata pro sekigado de humidejoj kaj aliaj kialoj de mediperdo. Tamen oni ne konstatis evidentan malpliiĝon de loĝantaro kaj ties statuso restas kiel Ne Minacata.

## Eksteraj ligiloj 
* Answers.com - **Pentrita galinageto** 

## Referencoj 
* BirdLife Species Factsheet 
* Höhn, E. Otto. (1975). Notoj pri **Pentrita galinageto** kaj du aliaj birdospecioj. *Auk* **92**: 566-575.

Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Walfrido Piloto

**Walfrido PILOTO**, Brazila esperantisto, policisto, naskiĝis la 23-an de aprilo 1903. Ano de framasonismo kaj loka sekreta societo Templo das Musas, uzis en 1937 sian influon kiel framasono por protekti socialistojn kaj judojn persekutitaj de diktaturo de Getúlio Vargas en Curitiba. En 1954 li estis vicprezidanto de organiza komitato de 14-a Brazila Kongreso de Esperanto. Verkis multajn librojn. En 1964, post la puĉo, sukcesis liberecon al kelkaj politikaj arestitoj.
Li estas ano de Academia Paranaense de Letras (Paranaa Beletrisma Akademio).

Kategorio:Naskiĝintoj en 1903
Publika provizo

**Publika provizo** estas tiu procezo, kiam publika provizanto organizas konkuron por akiri la plej bonan prezon por iu registara instanco. Ĝin reguligas leĝo por la ŝtataj instancoj por certigi la egalrajtecon kaj egalŝancon por la konkurantoj. En la EU la publika provizo atingas la valoron de 1,6&nbsp;bilionoj da eŭroj. Tiu egalas al ĉ. 12-15&nbsp; procentoj de la Malneta Nacia Produkto de la Eŭropa Unio.  

La publikaj provizoj estas reguligitaj en nivelo de EU kaj ĉiu lando devas elformi laŭ tio sian propran leĝaron.

La tri ĉefaj objektoj de la publika provizado estas la aĉeto de varoj, servoj kaj konstruaj investoj. La limvaloron, super kiu la ŝtata organizo devas organizi publikan provizadon entenas same leĝo.

En Hungario jam funkciis simila leĝo inter 1904 kaj 1949.

## Eksteraj ligiloj 
*germanaj leĝoj
*hungara ĉefa leĝo

Kategorio:Juro
Attagis

***Attagis *** estas genro de tinokoroj, sudamerika familio de etaj gregemaj vadbirdoj kiuj adaptiĝis al herbovora dieto. Tiu genro enhavas la plej grandajn el la kvar specioj de Tinokoroj.

Tiuj birdoj ŝajnas kvazaŭ paseroj, perdrikoj aŭ koturnoj laŭ strukturo kaj bekoformo. Ili havas mallongajn krurojn kaj longajn flugilojn.

La ino demetas 2-3 ovojn en malprofunda trueto engrunda.

## Specioj 
* Genro *Attagis*
** Ruĝventra tinokoro *Attagis gayi*
** Blankoventra tinokoro *Attagis malouinus*

## Referenco 
* *Shorebirds* de Hayman, Marchant kaj Prater ISBN 0-395-60237-8 

Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Wenceslau Braz (Minas-Ĝerajso)

**Wenceslau Braz** estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Sul e Sudoeste de Minas* kaj en la mikroregiono *Itajubá*. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Ataŝeo

**Ataŝeo** estas francdevena vorto, signifante diplomaton, ĵus enirinta la karieron kaj donita kiel asistanto al ambasadoro.

Ataŝeo povas signifi eĉ nediplomaton, aldonitan al la personaro de la ambasado por aparta servofako: armea, komerca ataŝeo, kulturataŝeo.

Ataŝeo povas signifi ĉe la ministra kabineto aŭ stabo de granda administracio ekster-hierarĥian personon, komisiita pri aparta funkcio: kulturataŝeo, gazetara ataŝeo.

Kategorio:Diplomatoj
Kategorio:Profesioj
Ĵerzeja pundo

[eta|240ra|"ĝemelaj" bankaj aŭtomatoj sur la insulo [Ĵerzejo: unu disponigas monbiletojn en britaj pundoj, la alia en ĵerzejaj pundoj]]
La **ĵerzeja pundo** (, Jersey £) estas la valuto de la insulo Ĵerzejo.
La ĵerzeja pundo estas *enlanda valuto* kaj laŭ sia valoro ekzakte respondas al la brita pundo. Por ĉiu ĵerzeja pundo la "trezoristo de la ŝtato Ĵerzejo" (*Treasurer of the States of Jersey*) havas garantian deponon de 1,10 britaj pundoj - per tiu alta garantia sumo temas pri tre "multekosta" enlanda valuto. La ĵerzeja pundo estas la kutima pagilo sur la insulo, tamen ĉie ankaŭ eblas pagi per britaj pundoj.

eta|maldekstra|240ra|monbileto de 20 ĵerzejaj pundoj
Ekster la insulo la ĵerzeja pundo estas akceptata nur sur la najbaraj Manikinsuloj Guernsey, Sark kaj Alderney) kiel valida pagilo.

Ankaŭ la pli malgranda Manikinsulo Guernsey havas sian propran valuton, kiu same estas konektita kun la Brita Pundo kaj same nur sur la Manikinsuloj estas akceptata pagilo.

La valuta kodo de la ĵerzeja pundo laŭ la normo ISO 4217 estas *JEP*, la kutima mallongigo sur la insulo estas *Jersey £*.

## Vidu ankaŭ 
* Pundo

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Manikinsuloj
Kategorio:Ĵerzejo
Logozofio

**Logozofio** estas filozofia branĉo, morala skolo aŭ, laŭ siaj adeptoj, nova scienco, kies ĉeftemo estas la metafizika interno de la homo.
Logozofio havus apartan eksperimentan kampon, kiun ne studas kiu ajn alia scienco. Ĉio, kion ĝi instruas baziĝas sur praktikaj konfirmoj. Logozofio pritraktas, trafe kaj rekte la malperfektaĵojn kaj malbonajn inklinojn de la homo, kiel identigi ilin kaj kiel liberiĝi de ili.

## La bazoj de logozofio 
Se la homo evoluas malkonscie, tiu evoluo ne estas aŭtenta. Se oni lernas, ekzemple, anatomion, fiziologion, bioĥemion, psikologion, oni fakte estas lernanta pri la aliaj homoj, ne pri si mem.
Estas, al Logozofio, universalaj moralaj leĝoj, kiujn oni devas koni. Ankaŭ ĉiu homo havas sian internan mondon. Sed nur la logozofoj faras el ĝi eksperimentan kampon kulturatan. Tiu ĉi estas la granda diferenco.
Logozofo sin dediĉas al la kulturado de sia propra mondo, ne al tiu de ajna alia persono. Tio postulas la asimiladon de la al tiu celo adekvataj logozofiaj konoj. Kaj neniu povas fari tion por la alia, same kiel la manĝaĵon, tiom necesan al la organikaj funkcioj, iu ne povas preni anstataŭ alia persono.

## La logozofia metodo 
La logozofia metodo estas esence trafa kaj eksperimenta, kaj distingiĝas pro tio, ke ĝi adaptiĝas al ĉiu menso, laŭ la kaptokapablo de ĉiu unu.

Anstataŭ memorigon, ĝi sugestas al la lernanto, ke li eksperimentu kaj konfirmu la validecon de la instruataĵo, kaj poste apliku ĝin en sian ĉiutagan vivon.

Estas nepre, ke oni eksperimentu tion, kion oni studas, kaj ke oni studu tion, kion oni eksperimentas.

## Historio de logozofio 
Logozofion kreis argentina edukisto Carlos Bernardo González Pecotche (kromnomita Raumsol), aŭtoro de dekoj de libroj pri logozofio, kaj eldonisto de revuoj, kiuj helpis diskonigi la logozofian principaron.

Li naskiĝis en Bonaero la . Lia spirito frue reagis kontraŭ la rutino de la konoj kaj sistemoj uzataj por la formado de la homa estaĵo, pro tio ke al ĝi mankis konekso kun la homa interno.

### Logozofia fondumo 
En 1930, li starigis la *Logozofian Fondumon* en Argentino (tiam nomita *Skolo pri Logozofio*), en Kordobo, kie li mem instruis logozofion dum pluraj jaroj.

En 1932, li starigis la *Logozofian Fondumon* en Montevideo, Urugvajo; en 1935 Belo Horizonte, Brazilo.

En 1939, li reiris definitive al Bonaero, kun sia logozofia verko jam finpreta.

Li mortis la  post la okazigo de la *Unua Internacia Kongreso pri Logozofio*, en Montevideo, en 1960.

## Ekstera ligilo 
Retejo de la Logozofia Fondumo 

Kategorio:Ismoj
Kategorio:Filozofio
Monique Saint-Hélier

**Monique Saint-Hélier** estis la pseŭdonimo de la svisa verkistino **Berthe Eimann-Briod** (* la 2-an de septembro 1895 in La Chaux-de-Fonds, Svisio; † la 9-an de marto 1955 en Pacy-sur-Eure, Francio).

La verkistino dum la 30-aj jaroj de la 20-a jarcento trovis novan, sentiman stilon en la franclingva svisa literaturo, kaj siaepoke trovis vastan rekonon. Ŝi konsideriĝas kiel pioniro por feminismaj literaraj verkoj en Svisio.
La nomo Saint-Hélier cetere ĝenerale apartenas al la ĉefa loĝloko de la eta insulo Jersey inter Britio kaj Francio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* germanlingva biografio de la verkistino

Kategorio:Svisaj verkistoj
Saint Helier

alternative=Saint Hélyi panoranmique 2.jpg|eta|centre|775x775ra|Panoramo de Saint Heliero

**Sankto Heliero** (, , en la loka franca dialekto "Jèrriais" *St Hélyi*, nomata laŭ la kristana sanktulo Helier) estas unu el 12 komunumoj kaj inter ili la plej granda urbo de la insulo Jersey, la plej granda el la Manikinsuloj en la samnoma Manika Markolo inter Francio kaj Britio. La urbo situas ĉe la suda bordo de la insulo, havas proksimume 28.000 loĝantojn kaj estas la administra centro de la insulo (kvankam la registara palaco troviĝas en Saint Saviour).

eta|urbocentra skulptaĵo
eta|
La komunumo kovras areon de 10,6&nbsp;km², kio korespondas al 9 procentoj de la insula areo.

## Historio 
Supozeble Saint Helier unuafoje ekloĝiĝis dum la epoko de la romia konkero de Gaŭlio. Komunumo kaj urbo ricevis sian nomon de kristana martiro, kiu mortis sur la insulo. La urba kristana preĝejo, kiu nun situas en ioma distanco de la marbordo, origine konstruiĝis rekte ĉe la marbordaj dunoj. Sur la monto *Mont Orgueil* super la loĝloko konstruiĝis fortikaĵo.

Dum la jaro 1155 en Saint Helier fondiĝis monaĥa abatejo sur la insuleto ''L'Islet* - areo, kiu dum malalta tajdo estas konektita al la ĉefa insulo kaj nur dum alta tajdo estas insulo. Dum la epoko de la kristana reformacio la abatejo fermiĝis, kaj sur la insuleto konstruiĝis nova fortikaĵo, kiu transprenis la funkcion de la konstruaĵo sur la monto *Mont Orgueil*. La tiama guberniestro de la insulo nomas ĝin *Elizabeth Castle'' laŭ la tiutempa brita reĝino Elizabeto la 1-a. Sub la posta reĝo Georgo la 1-a konstruiĝas la unua haveno de la urbo. La 6-an de januaro 1781 sur la "reĝa placo" de la urbo okazas la batalo de Jersey - la lasta provo de la franca armeo konkeri la insulon.

Ekde proksimume la jaro 1820 rimarkeblas kontinua almigro de parolantoj de la angla lingvo al la insulo kaj aparte la urbo Saint Helier.

Kategorio:Manikinsuloj
Klifo

[eta|200px|la Klifoj de *Moher* en [Irlando]]
En geografio kaj geologio, **klifo** laŭ la simpla difino de PIV estas "marborda alta krutaĵo". Temas do pri signifa vertikala aŭ pli-malpli vertikala eksponita roko. Klifoj ekestas pro erozio per veteraj influoj - do vento, pluvo, hajlo kaj neĝo. Ili konsistas el speco de roko rezista al erozio, kiu restas, kiam pli mola roko kaj plia grundo pli kaj pli malaperas.

[eta|200px|maldekstra|Klifoj proksime de [Sortavala en Rusio]]
Plej ofte klifoj konsistas el
* sabloŝtono,
* kalkoŝtono,
* kreto,
* dolomito,
* granito aŭ
* bazalto.

## Vidu ankaŭ 
* Deklivo
* Tranĉeo
* Insuleto