Dom Pero Fernandes Sardinha

**D. Pero Fernandes Sardinha** estis portugala sacerdoto kaj 1-a episkopo de Brazilo. 

Tre diskutata figuro ekde koloniaj tempoj, la unua episkopo de Brazilo, D. Pero Fernandes Sardinha, eniris en la historion kiel militema religiema homo, kiu malsukcesis en la spirita misio kiun li respondecis pri evoluado en Portugala Ameriko. Multaj rigoraj analizoj estis faritaj de li, precipe rilate al la malkonsentoj kiuj apartigis lin de la dua guberniestro, D. Duarte da Costa, kaj aliaj homoj kiuj vivis en la Kolonio.

Laŭ la fama historiisto Capistrano de Abreu, estas tri leteroj verkitaj de la religiulo, unu skribita el Kabo-Verdo, datita la 11-an de aprilo 1551, alia el Bahio, datita la 11-an de junio 1552, kaj la tria, ankaŭ el Bahio, el La 11-an de aprilo 1554 .

D. Pedro Fernandes Sardinha havis multajn malamikojn en Brazilo.

Li estis nomumita episkopo de Brazilo la 25-an de februaro 1551, ordinita la 7-an de februaro 1552 fare de la episkopo Dom Fernando de Menezes Coutinho e Vasconcellos, alvenis en la urbo Salvador en Bahio la 25-an de februaro.

La unua leterraporto pri la foriro de la episkopo de Lisbono la 24-an de marto 1551-a, kune kun la flotego kiu iris al Hindio. Letero subskribita de pastro Manuel da Nóbrega atestas, ke la episkopo ekoficiĝis la 22-an de junio 1552.

Laŭ Capistrano, la letero de 1554 apartenas al la jaro 1555, ekde kiam estis diferenco inter la komuna kronologio kaj tiu adoptita de la episkopo. Oni supozas, ke li ne kalkulis la kalendaran jaron ekde la 1-a de januaro, anstataŭe favorante la jaron de la Enkarniĝo, longe uzata de la kristanaro.

Ĉio indikas, ke la episkopo estis viro kun kolerema temperamento, malmulte donita al amikecoj kaj estis en konstanta malkonsento kun la religiuloj.
[eta|maldekstre|500px|Bildo pri [Kanibalismo, en la Kolonia Brazilo. Pentraĵo de Jan van Kessel la Maljuna (1626-1679).]]
La guberniestro Duarte da Costa, siavice, ne ĝuis bonan reputacion kaj faris akuzojn kontraŭ la episkopo. Li rakontis, ekzemple, ke, volante fari episkopan viziton al Pernambuko, Dom Pero ne volis esti anstataŭigita de la Frato Gomes Ribeiro, malgraŭ harmoniiĝi, pli ol unu jaron post ilia reveno el la kapitanlandoj de la Sudo, kune kun Tomé de Sousa. Mallonga vojaĝo, tiel ke la 26-an de junio 1554, la episkopo jam estis en Salvadoro-de-Bahio.

La buleo kreanta la episkopejon de São Salvador, nomita "Super Militantis Ecclesiæ", eldonita la 25-an de januaro 1551-a, igis la episkopon vojaĝi tra Brazilo fine de septembro, tiel ke antaŭ la fino de la jaro li jam estis en sia diocezo. En 1552-a, la unua episkopejo estis instalita en Salvador. Li tuj malkongruiĝis kun la jezuitoj, pro la indiana popolo, poste kun D. Duarte da Costa, kies disputo ekestis de la malbona konduto de lia filo, D. Álvaro da Costa, konsiderita neakceptebla de la episkopo. Pro ĉi tiu nedispozicio, la episkopo estis vokita al Lisbono, sed la ŝipo, sur kiu li veturis, en kompanio de ĉirkaŭ 100 homoj, sinkis ĉe la marbordo de Alagoaso. Malĝoja fino por la prelato, vorita de la indianoj Caetés, sen povi taksi la problemojn, kiujn ili kaŭzis al li kaj kiujn li kaŭzis ankaŭ ĉe la loĝantoj de la urbo de Salvador.

En 1676, la diocezo de Bahia iĝis arkidiocezo, kun areo pli granda ol la diocezo.

Tiel, fine de la 18-a jarcento, ekzistis ses diocezoj en la portugala kolonio (Bahio): Rio-de-Ĵanejro, Pernambuko, Maranhão, Pará, Mariana kaj San-Paŭlo kaj du prelatejoj: Gojaso kaj Mato-Groso .

Certe estas, ke la unua episkopo de Brazilo estis, por ĉiam, markita en la historio kiel homo, kun kiu estis malfacile vivi, severega kaj nefleksebla. Estas konata ke kiam la unua episkopejo estis instalita en Salvador, D. Pero Fernandes Sardinha iĝis malamika kontraŭ la jezuitoj, ĉar ili estis pli toleremaj pri la indianaj kutimoj. La strikta kaj radikala episkopo en siaj religiaj principoj ne sciis kio estas "fleksebleco". Li konsideris, ke katekizado estis rigide kaj kapable allogi indianojn al eŭropa kulturo. Li konsideris, ekzemple, ke indianoj devis esti baptitaj nur post kiam ili parolis la portugalan, vestis sin kaj kondutis kiel eŭropanoj.

Kun la guberniestro, la problemo estis rilatita al la konduto de Álvaro da Costa, filo de Duarte da Costa, konsiderita malmorala fare de la episkopo. Pro ĉi tiu malkonsento, Dom Pero F. Sardinha estis revokita al Portugalio, kaj la ŝipo, sur kiu li veturis, en kompanio de ĉirkaŭ cent homoj, sinkis ĉe la marbordo de Alagoas. La pluvivantoj kiuj sukcesis atingi la strandon, inkluzive de la episkopo, estis voritaj fare de la caetés. En reprezalio, la portugalaj aŭtoritatoj kondamnis la tutan Caeté-nacion kaj siajn posteulojn al sklaveco.

En ĉiuj ĉi informoj pri la episkopo, estas demando pri la cirkonstancoj en kiuj li vivis. Kun kiuj "aktoroj" ludis la portugala episkopo sur ĉi tiu grandega kaj forlasita tropika scenejo? Ĉu ili komprenis lian malklaran parolon?

Mi scias, ke li estis malfeliĉa en sia misio. Li malkonsentis kun multaj, havis disputojn kun pastroj, kaj ne estis komprenema kun la "posedantoj de la tero". Ĉiuokaze, li ne estis feliĉa en Bahio. Li bedaŭrinde estis transformita en "nutraĵon" por homoj kiuj estis voremaj kaj malsataj je "blanka viando".

Dom Pedro Leitão (1519-1573) sukcedis lin kiel Primato de Brazilo.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1496
Kategorio:Mortintoj en 1556
Kategorio:Naskiĝintoj en la 15-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 16-a jarcento

Kategorio:Mortintoj la 16-an de junio 
Kategorio:Brazilaj religiuloj
Kategorio:Brazilaj episkopoj
Kategorio:Historio de Brazilo