Laborista Kooperativo

**Laborista kooperativo** estas kooperativo posedata kaj memadministrata de siaj laboristoj. Tiu kontrolo povas signifi firmaon kie ĉiu laboristo-posedanto partoprenas en decidofarado en demokrata modo, aŭ ĝi povas rilati al unu en kiu administrado estas elektita fare de ĉiu laboristo-posedanto kiu ĉiu havas unu voĉdonon.

## Esploro pri laboristaj kooperativoj 
### Longviveco kaj fortikeco 
Laŭ analizo de ĉiuj entreprenoj en Urugvajo inter 1997 kaj 2009, laboristaj kooperativoj havas 29% pli malgrandan ŝancon fermiĝi post kontrolado de variabloj kiel industrio. En Italio, laboristposedataj kooperativoj kiuj estis kreitaj fare de laboristoj aĉetantaj komercon kiam ĝi alfrontas fermon aŭ vendeblon havas 3-jaran postvivoprocenton de 87%, kompare kun 48% de ĉiuj italaj entreprenoj. Studo de hispanaj kaj francaj laboristaj kooperativoj (2012) trovis ke ili "estis pli rezistemaj ol konvenciaj entreprenoj dum la ekonomia krizo." En Francio, la trijara postvivoprocento de laboristaj kooperativoj estas 80%-90%, kompare kun la totala postvivoprocento de 66% por ĉiuj entreprenoj. Dum la ekonomia krizo de 2008, la nombro da laboristoj en laboristposedataj kooperativoj en Francio pliiĝis je 4,2%, dum dungado en aliaj entreprenoj malpliiĝis je 0,7%.

### Salajra kaj dungada stabileco 
Studo (2006) trovis ke salajroj sur kooperativaj salajroj en Italio estis 15 ĝis 16 procentoj pli malaltaj ol tiuj kiujn kapitalismaj firmaoj pagis averaĝe, kaj estis pli volatilaj, dum dungado estis pli stabila. Post kontrolado de variabloj, kiel ekzemple instruado, aĝo, sekso, okupo, industrio, loko, firmagrandeco, uzantkosto de kapitalo, fiksaj kostoj kaj devioj en ĝiaj realaj vendoj, tio ŝanĝiĝis al 14 procentoj. La verkintoj sugestas, ke tio eble ŝuldiĝas al laboristkooperativoj pli verŝajnaj ol kapitalismaj firmaoj tranĉi salajrojn anstataŭ maldungi dungitojn dum periodoj de ekonomia malfacileco, aŭ ĉar kooperativaj laboristoj eble pretas akcepti pli malaltajn salajrojn ol laboristoj en kapitalismaj firmaoj. Studo rigardanta ĉiujn firmaojn en Urugvajo konkludis, ke kontrolante por variabloj kiel ekzemple industrio, firmagrandeco, sekso, aĝo kaj permanenta ofico, laboristoj dungitaj en laboristo-administrita firmao gajnas 3 procentojn pli altajn salajrojn kompare kun similaj laboristoj dungitaj en la konvenciaj firmaoj. Tamen, tiu salajra novelo malpliiĝas signife kun kreskanta salajro kaj iĝas negativa por plej altaj salajruloj. Laŭ esplorado de Virginie Pérotin, kiu rigardis dujardekan valoron de internaciaj datenoj, la tendenco por pli granda salajrofleksebleco kaj dungadstabileco helpas klarigi kial iu esplorado observas pli altajn kaj aliajn pli malaltajn salajrojn en laboristaj kooperativoj relative al konvenciaj entreprenoj. Studo de *The Democracy Collaborative* trovis, ke en Usono, laboristaj kooperativoj povas pliigi laboristajn enspezojn je 70 ĝis 80 procentoj.

### Salajra malegaleco 
En la Mondragón Corporación Cooperativa, la plej granda laborista kooperativo de la mondo, la salajra proporcio inter la plej malalta kaj la plej alta salajro estis 1:9 en 2018. La proporcio estas decidita per demokrata voĉdono de la laboristoj-membroj.

En Francio, la salajroproporcio inter la plej altaj kaj malplej pagitaj 10% de la dungitoj estas 14% pli malalta en laboristaj kooperativoj ol en alie similaj konvenciaj firmaoj.

### Produktiveco 
Laŭ la esplorado de Virginie Pérotin kiu rigardis dujardekan valoron de internaciaj datumoj, laboristaj kooperativoj estas pli produktivaj ol konvenciaj entreprenoj.

### Laboristaj kontento, fido, sano kaj engaĝiĝo 
Laŭ studo uzante demandaron de la loĝantaro de la itala provinco Trento, laboristaj kooperativoj estas la nura formo de entrepreno kiu kreskigas socian fidon inter dungitoj. Enketo farita en Seulo sugestas, ke en konvenciaj firmaoj, dungitoj iĝas malpli engaĝitaj al sia laboro kiam ilia laboro fariĝas pli postulema; tamen, tio ne estis la kazo en laboristaj kooperativoj. En Usono, hejmaj sanhelpantoj en laboristaj kooperativoj estis signife pli kontentaj pri siaj laborpostenoj ol en aliaj agentejoj. Studo de 2013 pri hejmhelpistoj trovis, ke "Hejmaj sanhelpantoj ĉe la laborist-posedata, partoprena decida organizo estis signife pli kontentaj kun siaj laborlokoj ol tiuj ĉe aliaj agentejoj." Unu studo de Usono de 1995 indikas, ke "dungitoj kiuj ampleksas pliigitan influon kaj partoprenon en laborejdecidoj ankaŭ raportis pli grandan laborkontenton" kaj studo de 2011 en Francio trovis, ke laborist-posedataj entreprenoj "havis pozitivan efikon al laborkontento de laboristoj." Unu Studo de 2019 indikas, ke "la efiko al la feliĉo de laboristoj estas ĝenerale pozitiva".

### Medio 
Analizo (1995) publikigita en *Ecological Economics* indikas, ke "kooperativoj tendencos uzi naturresursenigaĵojn pli efike kaj estos malpli kresk-orientitaj ol aliaj entreprenoj."

## Notoj 
Kategorio:Kooperativoj