open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amazon Watch

***Amazon Watch*** estas neprofitcela organizaĵo kiu laboras por protekti la pluvarbarojn kaj antaŭenigi la rajtojn de indiĝenaj popoloj en Amazonio.

La organizo estis fondita en 1996 kaj havas ĉefsidejon en Oakland, Kalifornio.

La ĉefa celo de la organizo estas labori por protekti la pluvarbarojn kaj antaŭenigi la rajtojn de indiĝenaj popoloj en Amazonio. Li kunlaboras kun lokaj kaj mediaj organizoj en Ekvadoro, Peruo, Kolombio kaj Brazilo en kampanjoj por homaj rajtoj, kompania respondeco kaj la konservado de la ekosistemoj de Amazono.

La organizo funkciis kiel akuzanto en pluraj procesoj kontraŭ naftokompanioj kaj registaroficistoj en Ekvadoro, Peruo kaj Brazilo 

En 2014, la organizo fondis la organizon "Amazon Watch Sweden", por pliigi la informojn kaj monkolektajn klopodojn en Eŭropo.

En 2016, la organizo publikigis raporton, kiu konkludas, ke la importado de nafto fare de Usono kaŭzas la detruon de la Amazona pluvarbaro kaj ellasas signifajn forcejajn gasojn .

## Referencoj 
## Literaturo 
* 

## Vidu ankaŭ 
* ChevronTexaco

## Eksteraj ligiloj 
* Amazon Watch – Oficiala retejo
* Journalist Exposes How Chevron Tried to Recruit Her as a Spy to Undermine $27B Suit in Ecuadorian Amazon - videoraporto fare de  *Democracy Now!*

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1996
Valle de Trápaga-Trapagaran

**Valle de Trápaga-Trapagaran** (, ) estas municipo de Biskajo (Eŭskio, Hispanio). Ĝi havis  loĝantojn en 2022.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *trapagarandar*.

## Vidu ankaŭ 
* Valle de Trápaga-Trapagaran (stacidomo)
* Trápaga (stacidomo)
* Funikularo de Larreineta

Kategorio:Municipoj de Biskajo
32109 Brucksyal

'*32109 *Brucksyal'''* estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

Ĝi estis malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS la  elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan esploran sciencistinon *Megan Bruck Syal'', grupan estrinon pri planeda defendo ĉe la Nacia Laboratorio Lawrence Livermore. Ŝi estas spertulino pri komputilsimulado de alfrapoj kaj anino de la Enketaj Teamoj de Deep Impact/EPOXI kaj DART.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Ortuella

**Ortuella** estas municipo de Biskajo (Eŭskio, Hispanio). Ĝi havis  loĝantojn en 2022.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *ortuellar*.

La 23an de oktobro 1980 okazis gas-eksplodo en bazlernejo Marcelino Ugalde, kiu aŭdiĝis je pli ol ses km, enrubigis pli ol 120 studentojn, el kiuj mortis 50 infanoj (inter 5 kaj 6 jaraĝaj), plus tri plenkreskuloj. 

## Vidu ankaŭ 
* Ortuella (stacidomo)
* Sagrada Familia (stacidomo)
* Urioste (stacidomo)

Kategorio:Municipoj de Biskajo
Institutes of Natural and Revealed Religion

La ***Institutoj de Natura kaj Rivelita Religion***, skribita de 18a-jarcentaj angloj Dissenting ministro kaj polymath Joseph Priestley, estas  tri-voluma laboro desegnita por religia edukado eldonita de Joseph Johnson inter 1772 kaj 1774. Ties centra argumento estas ke rivelo kaj natura leĝo devas koincidi.

## Referencoj 
Kategorio:Libroj aperintaj en 1770-1779
Kategorio:Libroj pri kristanismo
Universitato de Norda Teksaso

La **Universitato de Norda Teksaso** aŭ **Nordteksasa Ŝtata Universitato** (, akronime **UNT**) estas ŝtata universitato situanta en Denton, Teksaso, Usono. Ĝi estis fondita kiel privata, ne-sekta, geinstrua kolegio de instruistoj en 1890 kaj estis formale adoptita fare de la ŝtato 11 jarojn poste . La universitato estas parto de la Norda Teksasa Universitata Sistemo, kiu inkluzivas kromajn kampusojn en Dallas kaj Fort Worth. UNT ankaŭ havas kampuson en Frisco.

La universitato konsistas el 14 kolegioj kaj lernejoj , frua matematika kaj scienca akademio por esceptaj gimnazianoj de tra la ŝtato, la Teksasa Akademio de Matematiko kaj Scienco , kaj biblioteksistemo kiu konsistas el la universitata kerno. Ĝi estas klasifikita kiel "R1: Doktoraj Universitatoj - Tre alta esplora agado" . Laŭ la Nacia Scienca Fondaĵo, UNT elspezis $ 78.4 milionojn por esplorado kaj evoluo en 2019 .

La lernejo de Muziko estas la plej granda gimnazio de muziko en Usono, kaj la IT-edukado estas la plej bona en Teksaso.

En la universitato, studis 33,443 studentoj kaj 1,546 akademia kunlaborantaro en 2006, kaj en la sama jaro instrukotizoj estis USUS$ 6,112 por studentoj registritaj en Teksaso. La studoj estas ofertitaj ĝis doktora nivelo.

## Organizo 
* kolegio de Artoj kaj Sciencoj
* kolegio de Komerca Administrado
* kolegio de Edukado
* kolegio de Inĝenieristiko (2003)
* kolegio de Muziko (1947)
* kolegio de Publikaj Aferoj kaj Community Service
* kolegio de Bildartoj kaj Dezajno
* lernejo de Biblioteko kaj Informaj Sciencoj
* lernejo de Komercado kaj Gastuma Administrado
* Tuluza lernejo de Diplomiĝintaj Studoj

## Por plia legado 
* *The Portal to Texas History* is an undertaking of the North Texas Libraries Digital Projects Unit. 
* Texas State Historical Association, housed on the Denton campus, administers its website and distributes its *Handbook of Texas Online*. The association had previously been at the University of Texas at Austin since its founding in 1897. 
* *UNT Research Magazine * is an annual digital magazine. It was founded as *ReSource* (with various subtitles) in 1992 and adopted its current name in 2006. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Norda Teksasa Atletika retejo

Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Universitatoj en Teksaso
32110 Wendycaldwell

'*32110 *Wendycaldwell'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS la  elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan esploran sciencistinon *Wendy Caldwell* de la Usona Nacia Laboratorio Los Alamos. Ŝi estas anino de la Enketa Teamo de *DART* kaj spertulino pri komputilsimulado de alfrapoj. Caldwell helpis simpligi la procezojn de alfrapa modeligo kaj interpreto de la rezultoj de *DART''

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Vertikala levoponto

eta|dekstra|200ra|
**Vertikala levoponto** aŭ ***liftoponto*** estas levoponto, kies centra planko leviĝas vertikale kvazaŭ lifto. Temas pri speco de movebla ponto en kiu spano de ponto leviĝas vertikale restante paralela kun la ferdeko de la cetera ponto.

La vertikala levoponto ofertas plurajn avantaĝojn super aliaj moveblaj pontoj kiel ekzemple la baskula ponto kaj turnponto. Ĝenerale parolante, la konstruaj kostoj malpli altas por pli longaj moveblaj interspacoj. La kontraŭpeziloj en vertikala levoponto devas esti nur egalaj al la pezo de la ferdeko, dum en baskula ponto kontraŭpeziloj devas pezi plurajn fojojn pli ol la levita interspaco. Kiel rezulto, pli pezaj materialoj povas esti uzitaj en la ferdeko, kaj tiel ĉi tiu speco de ponto estas speciale taŭga por peza fervoja uzo. La plej granda malavantaĝo al la vertikala levo- aŭ lifta ponto (kompare kun multaj aliaj dezajnoj) estas la alteca limigo por ŝipoj pasantaj sub ĝi, pro tio ke la ferdeko restas suspendita super la trairejo.

eta|maldekstra|230ra|
La plej multaj vertikalaj liftpontoj uzas turojn, el kiuj ĉiu estas provizita per kontraŭpeziloj. Alia dezajno uzas balancotrabojn por levi la ferdekon, kun pivotantaj baskuloj situantaj sur la pinto de la liftoturoj.

## Vidu ankaŭ 
* baskula ponto
* Faldponto
* Turnponto
* Sinkponto

## Referencoj 
Kategorio:Pontoj laŭ tipoj
Internacia Tribunalo de Arbitracio

La **Internacia Tribunalo de Arbitracio** aŭ **Internacia Arbitracia Tribunalo** (, aŭ formale *ICC International Court of Arbitration*) estas institucio por solvi internaciajn komercajn disputojn. La tribunalo funkcias sub la aŭspicioj de la Internacia Komerca Ĉambro (angla mallongigo ICC), kaj konsistas el pli ol 100 arbitraciantoj el ĉirkaŭ 90 landoj . 

Male al tio, kion ĝia nomo sugestas, la tribunalo ne eldonas formalajn verdiktojn. Anstataŭe, ĝi disponigas "juĝan inspektadon de arbitraciaj procedoj" . 

La oficialaj laborlingvoj de la tribunalo estas la angla kaj la franca. Tamen, dosieroj povas esti administritaj en ajna lingvo. La ĉefsidejo de la tribunalo estas en Parizo, Francio.

Ĝis la 9-a de januaro 2020, la tribunalo registris 25,000 kazojn ekde sia establado. Ĝi konstatis rekordan nombron da kazoj registritaj en 2019, indiko de la klopodoj de la tribunalo por vastigi ĝiajn servojn en la lastaj jaroj . 

## Historio kaj fono 
La tribunalo estis fondita en 1923 sub la gvidado de la unua prezidanto de la ICC Étienne Clémentel, tiama franca ministro pri financo . 

Membroj de la ICC-Tribunalo estas nomumitaj por trijara periodoj fare de la Monda Konsilio de la Internacia Komerca Ĉambro baze de la rekomendo de "naciaj komisionoj" aŭ grupoj de la Internacia Komerca Ĉambro. En jurisdikcioj kie ekzistas neniu nacia komisiono aŭ grupo, membroj estas rekomenditaj por nomumo fare de la Prezidanto de la Tribunalo. Alternaj membroj estas nomumitaj de la Monda Konsilio laŭ rekomendo de la Prezidanto de la Tribunalo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Internacia Tribunalo de Arbitracio
* Retejo de Internacia Ĉambro de Komerco

Kategorio:Organizaĵoj kun sidejo en Parizo
Kategorio:Arbitracio
Kategorio:Internaciaj tribunaloj
Nigrakapa domo

La **Nigrakapa domo** - origine germane ***Schwarzhäupterhaus***, "domo de nigraj kapoj", ekde komenco de la 20-a jarcento tradukite al la latva *Melngalvju nams* - sur la urbodoma placo de la latvia ĉefurbo Rigo (latve: *Rīga*) unue estis menciita en 1334 kiel la *„Neues Haus der Großen Gilde“*, la "Nova Domo de la Granda Gildo". La domo servis kaj la komercistojn de la Hansa ligo kaj la plejparte germanajn civitanojn de Rigo por renkontiĝoj. Ĝi korespondas al la kunvenejoj tiam nomitaj *Artushöfe* - kunvenejoj memore al la kortumo de la legenda Reĝo Arturo - konstruitaj en aliaj urboj de la germana Hansa ligo en la 14-a jarcento. La domo konstruiĝis en gotika stilo kaj bone rekoneblas kun sia kruta frontonhava tegmento, kies kresto atingis la majestan altecon de 27 metroj. Ĝi korespondis al reprezenta granda burĝa mezepoka domo. 

La gablofasado de la konstruaĵo estas riĉe ornamita per skulptaĵoj kaj reliefoj, kaj estis restrukturita en la manierisma stilo surbaze de la nederlanda-flandraj gildodomoj. Ĝis la mezo de la 20-a jarcento la historia konstruaĵo estis unu el la simboloj ne nur de la germanlingvaj urbanoj, sed de la germanaj baltoj en la tuta historia Livlando. Milite damaĝita en 1941, la ruino en 1948 estis eksplode forigita. Post sia fidela rekonstruo de 1993 ĝis 1999, la reprezenta domo denove estas simbolo kaj unu el la ĉefaj vidindaĵoj de Rigo.

## Referencoj 
Kategorio:Rigo
Kategorio:Hanso
Kategorio:Germanaj baltoj
Nederlanda aŭtovojo 15

La **nederlanda aŭtovojo 15** aŭ **A15** (nederlande **Rijksweg A15**, aŭ **Autosnelweg A15**), dum parto de la vojo ankaŭ signata N15, estas aŭtovojo en Nederlando. Ĝi estis planita inter la urbo Roterdamo okcidente kaj la municipo Oude IJsselstreek respektive la urbo Enschede proksime de la limo inter Nederlando kaj Germanio oriente. Tamen, la centra sekcio de 15 kilometroj ĉe Lingewaard proksime de Nimego kaj Zevenaar en la ĉirkaŭaĵo de Arnhem ne estis kompletigita. Por eviti konfuzon por aŭtoŝoforoj, la orienta parto de la vojo de pliaj 67 kilometroj ricevis alian numeron: A18 - la okcidenta parto sole havas 147 kilometrojn.

Inter la municipoj Ridderkerk kaj Valburg, la vojo estas parto de la eŭropa ŝoseo .

eta|maldekstra|260ra|

Kategorio:Aŭtovojoj en Nederlando
Nederlanda aŭtovojo 18

La **nederlanda aŭtovojo 18** aŭ **A18** (nederlande **Rijksweg A18**, aŭ **Autosnelweg A18**) estas aŭtovojo en Nederlando.

## Historio 
La nederlanda aŭtovojo **15** (DEK KVIN) aŭ **A15** estis planita inter la urbo Roterdamo okcidente kaj la municipo Oude IJsselstreek respektive la urbo Enschede proksime de la limo inter Nederlando kaj Germanio oriente. Tamen, la centra sekcio de 15 kilometroj ĉe Lingewaard proksime de Nimego kaj Zevenaar en la ĉirkaŭaĵo de Arnhem ne estis kompletigita. Por eviti konfuzon por aŭtoŝoforoj, la orienta parto de la vojo de pliaj 67 kilometroj ricevis alian numeron: A18.

Tiel do momente la aŭtovojo 18 kondukiĝas inter Zevenaar kaj Enschede. Tamen oni planas ĝis la fino de 2023 plenigi la centran truon per pliaj aŭtovojaj kilometroj. Plej laste kiam la vojo estos unu-parta, oni konatigos ĉu la tuta vojo de iom pli ol 220 kilometroj nomiĝos "A15" aŭ ĉu oni tenos la ĝisnunan numerigon.

Kategorio:Aŭtovojoj en Nederlando
Arrankudiaga-Zollo

**Arrankudiaga-Zollo** (, ) estas municipo de Biskajo (Eŭskio, Hispanio). Ĝi havis  loĝantojn en 2022.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *arrankudiagar*.

## Vidu ankaŭ 
* Arrankudiaga (stacidomo)
* Arbide (stacidomo)
* Bakiola (stacidomo)

Kategorio:Municipoj de Biskajo
Fajroturo (Szécsény)

La **fajroturo de Szécsény** estas baroka turo dekliva al la nordo konstruita en la 18-a jarcento. La kliniĝo estas sentebla eĉ hodiaŭ kelkajn milimetrojn jare.
eta|maldekstre|Fajroturo de Szécsény

## Situo 
La turo situas sola en mezo de signifa vojkruciĝo en la interna urboparto.

## Historio 
Origine ligna sonorilturo estis konstruita en 1718 el lignoj por festi finon de la pesta epidemio. Post 2 jaroj ĝi estis malkonstruita kaj nova turo konstruita jam el ŝtonoj. En 1893 ĝi estis konvertita en duetaĝan turon por la fajrogvardio. Dum la rekonstruo la alta, rompita kasko estis anstataŭigita per la malnova, baroka cepokasko. La pli malaltaj du ĉambroj estas volbitaj. En 1929 la tria etaĝo estis alkonstruita kaj samtempe ĝi ricevis sian nunan kaskon kun stana kovrilo. Dum la 2-a mondmilito bombo eksplodis 80 metrojn for de la turo, tial kelkaj kaŭzigas svingadon de la konstruaĵo. Pli verŝajne la kliniĝo okazis pro glitado de la argila tavolo.

Ene longe estis horloĝista metiejo, poste radioamatora stacio, pli poste ne uzita. La turo ekde 2004 ene havas ekspozicion pri historio de la fajroestingado.

## Fontoj 
* hungarlingva priskribo kun foto legebla pli malsupre
* hungarlingva priskribo kun foto
* hungarlingva priskribo kun foto
* hungarlingva priskribo kun foto

Kategorio:Oblikvaj turoj
Kategorio:Turoj en Hungario
Kategorio:Szécsény
Bakiola (stacidomo)

**Bakiola** estas fervoja stacio situanta en la hispana municipo Arrankudiaga en la provinco Biskajo, aŭtonoma komunumo Eŭskio. Ĝi formas parton de la linio C-3 de Proksimaĵoj Bilbao funkciigita fare de Renfe.

## Vidu ankaŭ 
* Arrankudiaga-Zollo
* Proksimaĵoj Bilbao

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Kategorio:Arrankudiaga-Zollo
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Bilbao
Arakaldo

**Arakaldo** (, ) estas municipo de Biskajo (Eŭskio, Hispanio). Ĝi estas la municipo kun la plej malgranda loĝantaro en la tuta provinco kaj ankaŭ unu el la malplej ampleksaj. Ĝi havis  loĝantojn en 2022.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *arakaldar*.

## Vidu ankaŭ 
* Arakaldo (stacidomo)

Kategorio:Municipoj de Biskajo
Zsigmond Kallós

**Zsigmond Kallós** [ĵigmond kalOŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kallós Zsigmond** estis hungara literaturhistoriisto, altlerneja instruisto. Lia origina familia nomo estis *Kohn*.

Zsigmond Kohn naskiĝis  en Pusztafödémes (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Pusté Úľany en Slovakio), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en Budapeŝto, poste li akiris pedagogian diplomon kun scienca grado doktoriĝo en 1900 en Scienca Universitato de Budapeŝto. Post siaj studoj li instruis en gimnazio en Fiume (ĝis 1918 hungara, poste itala urbo, nun en Kroatio) ĝis 1928. Pli poste li moviĝis al restHungario kaj li instruis en Budapeŝto en gimnazio. Li pensiuliĝis en 1937. Dum sia vivo li esploris la hungarajn mitologion kaj riton. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *A tagadás nyelvünkben : 1. általános rész* (1900)
* *A magyar "orvos" szó eredete* (1931)
* *Regős dalaink rejtélye* (3 volumoj, 1935)
* *A pogány magyar gyermek sírja* (1941)
* *Ó-magyar sellő: Babaján* (1943)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ayala-Aiara

**Ayala/Aiara** (, ) estas municipo de Alavo (Eŭskio, Hispanio). Ĝi havis  loĝantojn en 2022.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *aiarar*.

La municipo Ayala estas komponita de 23 konsilantaroj kiuj enhavas 24 loĝlokojn. 

## Vidu ankaŭ 
* Luiaondo (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  (/)

Kategorio:Municipoj de Alavo
György Kálmán C.

**György Kálmán C.** [djordj kAlmAn cE] (laŭ lia amika rondo [kAlmAncE]), laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kálmán C. György** estis hungara literaturisto, publikigisto, redaktoro, altlerneja instruisto. Lia frato estis László Kálmán.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis .
 
## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis en Scienca Universitato Loránd Eötvös inter 1972-1977. Li instruis 2 jarojn en Budapeŝto, inter 1979–1983 li estis bibliotekisto, poste li havis postenon en akademia instituto ĝis 1991, sed ekde 1990 li ankaŭ estis redaktoro en pluraj lokoj. Ekde 1990 li ankaŭ instruis en Universitato Janus Pannonius. Lia habilitiĝo okazis en 2000 kaj li estis katedrestro ankaŭ 4 jarojn. Li kandidatiĝis en 1990 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis stipendiojn en 1989 kaj inter 1997-2000, premiojn inter 1989-2003. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Beszédaktus-elmélet és irodalomelmélet* (redaktoro, 1983)
* *Rendszerelvű irodalomtudomány* (redaktoro, 1995)
* *Élharcok és arcélek. A korai magyar avantgárd költészet és a kánon* (2008)
* *„Dehogyis terem citromfán”. Irodalomelméleti írások* (2019)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva aprezo kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj literaturistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj publikigistoj
Laudio-Llodio

**Laudio/Llodio** (, ) estas municipo de Alavo (Eŭskio, Hispanio). Ĝi havis  loĝantojn en 2022.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *laudioar*.

Tems pri grava industria centro en la komarko kaj la dua plej loĝata municipo de la provinco post la provinca ĉefurbo, Vitorio kun 17 906 loĝantoj en 2022.​ 

## Vidu ankaŭ 
* Proksimaĵoj Bilbao
** Llodio (stacidomo)
** Areta (stacidomo)
** Santa Cruz de Llodio (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  (/)

Kategorio:Municipoj de Alavo
32111 Mallorydecoster

'*32111 *Mallorydecoster'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 3:7 kun Marso.

Ĝi estis malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS la  elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan esploran sciencistinon *Wendy Caldwell* de la *Johns Hopkins Applied Physics Laboratory*. Ŝi estas anino de la Enketa Teamo de *DART'' kaj spertulino pri simulado de alfrapoj kaj distanca sondado. Ŝi esploras la optimumigon de la kosmoveturila formo por maksimumigi la devojigon dum kineta alfrapo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Neubrück (Köln)

**Neubrück** estas kvartalo ĉe la dekstra bordo de Rejno en Kolonjo, en la distrikto Kalk. La granda setlejo estis planita de la fruaj 1960-aj jaroj kaj konstruita de 1965 ĝis 1970 sur la startleno de iama armea flughaveno en la sudokcidento de la distrikto Brück. Ĉar ekzistis malkonsento en la Kolonja Urba Konsilio, kiu estis dominita fare de la SPD, pri la nomo *Konrad-Adenauer-Siedlung* proponita de la CDU-parlamenta grupo, la kompromiso neniam ricevis oficiale tiun nomon, sed ĝi estis nomita tiel fare de la loĝantaro. Post ŝanĝado de la ĉefa statuto de la grandurbo la 24-an. La 14-an de septembro 1992, la setlejo, malproksime de la ĉefurbo, estis ekde decembro 1992 la 85-a distrikto de Kolonjo kaj samtempe nomita Neubrück.

maldekstre|eta|290x290ra|La koro de Neubrück - la bazarplaco.
Ekvilibra miksita evoluo kun unuopaj kaj plurfamiliaj domoj same kiel ampleksa verdiĝo de la setlejo estis determinita en la urboplanado. Ĉar multaj dom- kaj loĝej-posedantoj mem uzis siajn posedaĵojn kaj la lupagoj por la disponeblaj unuoj estis pli altaj ol en aliaj partoj de la grandurbo, la plimulto de la loĝantoj povus esti asignita al la meza klaso de sociologia vidpunkto. Ĉar la distrikto iĝis sendependa, la nombro da loĝantoj malpliiĝis ade kiel rezulto de demografia evoluo sen iuj signifaj vakantaĵoj en vivspaco.

Kategorio:Kolonjo
Lóránt Kabdebó

**Lóránt Kabdebó,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kabdebó Lóránt** estis hungara literaturhistoriisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis .

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1958. Post la diplomo li instruis en pluraj mezlernejoj ĝis 1970 en Miskolc, dum en 1962 li doktoriĝis en la universitato. Post la doktoriĝo li ankaŭ estis redaktoro ĉe revuo ĝis 1984. Li kandidatiĝis en 1969, li doktoriĝis en 1990 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Inter 1970-1991 li laboris en Literatura Muzeo en Budapeŝto, inter 1989 kaj 1993 li estis katedrestro en Scienca Universitato Janus Pannonius, dum en 1991 li profesoriĝis. Inter 1993-1997 li estis institutestro en Miskolc, poste li estis fakultatestro en Universitato de Miskolc. Li edziĝis en 1964, lia edzino naskis dufoje. Li ricevis premiojn inter 1969-2021.

## Elektitaj libroj 
* *Dayka Gábor költői pályája* (1968)
* *Útkeresés és különbéke. Szabó Lőrinc 1929–1944* (1974)
* *Lőrinc Szabó* (1985)
* *„A magyar költészet az én nyelvemen beszél.” A kései Nyugat-líra összegződése Szabó Lőrinc költészetében* (1992, 1996)
* *Vers és próza a modernség második hullámában* (1996)
* *Rögeszmerend: Turczi István művének tragikus derűje* (2007)
* *"Nyílik a lélek". Kettős látás a 20. századi lírában. Szabó Lőrinc "rejtekútja"* (2015)
* *"egy Költő Agya"* (2021)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj kritikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Dehri

**Dehri,** ankaŭ konata kiel **Dehri-on-Sone**  estas urbego en norda Barato, en sudokcidenta parto de subŝtato Biharo, en kantono de Patnao, en distrikto Rohtas. 
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2011 Dehri havis  da loĝantoj kun legopovo 81% signife pli alte ol la landaveraĝo. Dehri atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil) en fino de la 1990-aj jaroj.

## Geografio 
Dehri situas sur ebenaĵo de Gango kun averaĝa alteco de 110 m super la marnivelo laŭ Son (rivero). Laŭ la rivero ne tro for troviĝas granda akvobaraĵo ekde la 1960-aj jaroj, kie komenciĝas la kanalsistemo por la ĉirkaŭaĵo. Distrikta sidejo Sasaram troviĝas 18, Aurangabad (Biharo) 26, Buksar 76, Arrah 86, Gaja (Barato) 84, Ĝehanabad 89, Ballia 95, Ghazipur 97, subŝtata ĉefurbo Patnao 123 (voje 154), Singrauli 172, Kolkata 499, tutlanda ĉefurbo Delhio 806, Mumbajo 1344 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
En la 6-a kaj 5-a jarcentoj antaŭ Kristo la dinastio Magadha loĝis en la regiono. Apenaŭ io ajn estas konata pri la mezepoka historio de Dehri. Ŝer Ŝah Suri post 1531 sukcesis alporti grandajn partojn de Biharo kaj Bengalio sub sian kontrolon. En la 19-a jarcento kaj en la unua duono de la 20-a jarcento la britoj regis.
eta|

## Ekonomio 
Dehri estas grava industria urbo kun la jenaj produktaĵoj: sukeroj, lignaĵoj (per segiloj), ampoloj, ŝuoj kaj cementoj. En Dehri gravas ankaŭ laŭ trafiko, ĉar voja kaj fervoja ponto transiras la riveron Son, kiu estas maksimume preskaŭ 3 km larĝa sed preskaŭ sekigita printempe.

## Eduko 
En Dehri kelkaj altlernejoj kaj institutoj funkcias.

## Lingvoj 
En Dehri la ĉefaj lingvoj estas la bojpura, hindia kaj angla lingvoj.

## Religioj 
La ĉefa religio en Dehri estas hinduismo kun 83,5%, poste islamo preskaŭ 16%, aliaj ĉirkaŭ 1%.

## Trafiko 
Al Dehri alvenas 3 fervojaj linioj el Sasaram, Gaja kaj el sudo. 4 ĉefvojoj kaj sola flankovojo kuras al la urbego. La plej proksima flughaveno funkcias inter Dehri kaj Sasaram.

## Klimato 
Dehri situas en humida subtropika klimato (Cwa). La temperaturo varias inter 15-32 °C. Jare pluvas mezume 1094 mm, en ĉiuj monatoj pluvas iomete, sed inter junio kaj septembro tre ofte pro la musono.

## Vidindaĵoj 
Dehri ne havas iujn ajn vidindaĵojn de historia aŭ kultura gravecoj.

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Biharo
Amurrio

**Amurrio** estas municipo de Alavo (Eŭskio, Hispanio). Ĝi havis  loĝantojn en 2022.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *amurrioar*.

Ĝi enhavas dek loĝlokojn, nome la jenaj: Aloria, Amurrio, Artomaña, Baranbio, Delika, Larrinbe, Lekamaña, Lezama, Saratxo kaj Tertanga. El ili Amurrio estas la municipa ĉefurbo kaj ĉefa loĝloko kun 9 263 loĝantoj, kio estas ĉirkaŭ 90% de la totala municipa loĝantaro. 

## Vidu ankaŭ 
* Proksimaĵoj Bilbao
** Amurrio (stacidomo)
** Amurrio-Iparralde (stacidomo)
** Iñarratxu (stacidomo)
** Salbio (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  (/)

Kategorio:Municipoj de Alavo
Petróleos de Venezuela

**Petróleos de Venezuela, SA** (mallongigita kiel **PDVSA**) estas la ŝtatposedata nacia petrolkompanio (nafto kaj tergasa) de Venezuelo. La kompanio okupiĝas pri malkovro, produktado, rafinado kaj eksportado de nafto-petrolo kaj tergaso. Ekde ĝia establado la 1-an de januaro 1976 kun la ŝtatigo de la naftoindustrio en Venezuelo, PDVSA estas la ĉefa ludanto en la naftoindustrio en lando kiu estas la kvina eksportfirmao de la mondo de nafto.

La naftorezervoj en Venezuelo estas inter la plej grandaj en la mondo, kaj la ŝtata kompanio servas kiel grava buĝeta fonto por la venezuela registaro. La venezuela registaro rigardas la firmaon kiel monlaviston , kaj ĝi dungas politikajn subtenantojn de la prezidanto . En 1999 la firmao produktis 3 milionojn da bareloj je tago, kaj en 2012 la produktaĵo falis al 2.4 milionoj da bareloj . Inter 2004 kaj 2010, la firmao donacis 61.4 miliardojn da dolaroj al la sociaj projektoj de la registara.

La ĉefaj naftopumpstacioj en la lando situas ĉirkaŭ Lago de Marakajbo, la Golfo de Venezuelo kaj proksime de la Orinoko- Rivero Baseno, kie la plej granda naftorezervujo de la lando situas. La Orinoko-strio estas konsiderita la plej granda rezervujo de la monda de tre peza nafto aŭ tre-peza nafto.
[maldekstra|eta|250x250ra|PDVSA Gaso, [Margarita Insulo|Isla de Margarita]]
La naftoindustrio dominas la miksan ekonomion en Venezuelo kaj tiele disponigas proksimume trionon de la malneta enlanda produkto de la lando, proksimume 80% de ĝiaj totalaj eksportaĵoj, kaj proksimume duonon de la enspezo de la registaro. La ĉefaj naftopumpstacioj en la lando situas ĉirkaŭ Lago de Marakajbo, ĉe la Golfo de Venezuelo kaj proksime de la baseno de la rivero Orinoko, kie la plej granda naftorezervujo de la lando situas. Venezuelo provas diversigi sian ekonomion, kaj redukti sian dependecon de la naftoindustri

## Vidu ankaŭ 
* Petrocaribe
* Ĝenerala striko en Venezuelo (2002-2003)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Petrolindustrio
Kategorio:Energiaj firmaoj
Kategorio:Naftoduktoj
Kategorio:Ekonomio de Venezuelo
Iñarratxu (stacidomo)

**Iñarratxu** estas fervoja stacio situanta en la hispana municipo Amurrio en la provinco Alavo, aŭtonoma komunumo Eŭskio. Ĝi formas parton de la linio C-3 de Proksimaĵoj Bilbao funkciigita fare de Renfe.

## Vidu ankaŭ 
* Amurrio
* Proksimaĵoj Bilbao

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Kategorio:Amurrio
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Bilbao
Viken

**Viken** estis provinco (*fylke*) en Norvegio, kiu ricevis sian nomon laŭ la samnoma lago Viken. La provinco estis kreita la 1-an de januaro 2020 per la kunfandiĝo de la malnovaj provincoj Akershus, Buskerud kaj Østfold - krome aldoniĝis la komunumoj de Jevnaker kaj Lunner de provinco Oppland kaj Svelvik de la provinco Vestfold. La provinco havis areon de  kvadrataj kilometroj. Laŭ la stato de  en la teritorio de la nova provinco vivis , kio rezultigis loĝdenson de  loĝantoj/km². Provinca ĉefurbo estis la nacia ĉefurbo Oslo, ĉiuflanke ĉirkaŭata de la provinco, sed mem ne apartenis al ĝi. Oni malfaris la reformon post nur 4 jaroj je la 1-a de januaro 2024, malfondis la novan provincon Viken kaj restarigis la tri antaŭajn provincojn.

## Vidu ankaŭ 
* Administra divido de Norvegio

## Eksteraj ligiloj 
*  () - arkivigita en novembro 2023, ankoraŭ aktiva kaj en aprilo 2024, jam malŝaltita
Innlandet

**Innlandet** estas provinco en Norvegio. Ĝi estis kreita la 1-an de januaro 2020 per la kunfandiĝo de la malnovaj provincoj Oppland kaj Hedmark (la komunumoj Jevnaker kaj Lunner estis transdonitaj al la najbara provinco Viken en la sama dato). La nova provinco havas areon de  kvadrataj kilometroj, kio faras ĝin la dua plej granda provinco en Norvegio post Troms og Finnmark. Laŭ la stato de   en la teritorio de la nova provinco vivis , kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

La provinca nomo tradukiĝas al "interno de la lando" kio reflektas la fakton ke la provinco estas la nura parto en Norvegio sen mar-aliro. La provinco kovras proksimume 17 procentaĵojn de la kontinenta areo de Norvegio. Ĝi etendiĝas de la provinco Viken inkluzive de la regiono Oslo en la sudo ĝis la provinco Trøndelag en la nordo. En la nordokcidento, la provinco limas la provincon Møre og Romsdal kaj en la okcidento la provincon Vestland. Oriente la distrikto limas al la svedaj historiaj provincoj (, laŭvorte "pejzaĝoj") Värmland kaj Dalarna.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
Vestland

**Vestland** estas provinco en Norvegio. La provinco estis kreita la 1-an de januaro 2020 per la kunfandiĝo de la malnovaj provincoj Hordaland kaj Sogn og Fjordane sen la komunumo Hornindal, kiu integriĝis en la komunumon Volda. La nova provinco havas areon de  kvadrataj kilometroj. Laŭ la stato de  en la teritorio de la nova provinco vivis , kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administra centro estas la urbo [[]].

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
Sinopec

**Ĉina Petrola & Kemiaĵa Korporacio** (, ĉine : 中国紟活北产股作有限公司) aŭ **Sinopec** (angle: **Sinopec Limited**, ĉine: 中国石化, ĉine: 中国石化, tradicia ĉine : 國化匭: Zhōngguó Shíhuà) estas ĉina ŝtata korporacio de petrolo kaj tergaso situanta en Pekino . Sinopec estas komercita sur la borsoj de Honkongo (SEHK : **0386**), Ŝanhajo (SSE : **600028**), Novjorko (NYSE : **SNP**) kaj Londono (LSE : **SNP**). Ĝi estas la kvina plej granda firmao en la mondo laŭ enspezo.

Sinopec estas la ĉeffilio de Sinopec Group kiu estas la plej granda petrolo kaj gaskompanio en Azio. La firmao liveras 80% de la fuelbezonoj de Ĉinio .

Meze de 2014, la valoro de la firmao estis taksita je proksimume 114 miliardoj da dolaroj.

En 2020, Sinopec havis totalon de 52,000 internaciaj dungitoj troviĝita en 327 oficejoj tra 60 landoj kaj regionoj tutmonde.

## Historio 
[eta|280ra|Sinopec en [Honkongo]]
[eta|280ra|Sinopec en [Hangĝoŭo, Ĝeĝjango]]
eta|280ra|La fuelstacioj de Sinopec estas ofta vidaĵo sur la vojoj kaj riveroj de Ĉinio
**Sinopec Limited** estis establita kiel akcia unuo sub la Sinopec Grupo en februaro 2000. La firmao estis samtempe listigita sur la borsoj de Honkongo, New York, kaj Londono jam en oktobro de la sama jaro. Kaj proksimume ses monatojn poste, en junio 2001, ĝi ankaŭ estis listigita en la Ŝanhaja Borso.

Sinopec estas la plej granda naftrafinisto en Azio per rafina volumo. Ĝi produktas ĉirkaŭ kvaronon de la kvanto de kruda petrolo kompare kun PetroChina sed rafinas ĉirkaŭ 60% pli de ĝi .

Fine de 2006, Sinopec akiris la aktivaĵojn de "Shengli Petroleum" kiu enhavis grandan evoluintan lokan naftokampon por stabiligi la kvanton de alvenanta nafto.

En marto 2013, la firmao aĉetis 1.5 miliardojn USD da naftejoj ekster Ĉinio de la tegmentofirmao "Sinopec Group" .

En aŭgusto 2013, ĝi aĉetis 33% de "Apache Corporation" en Egiptio por 3.1 miliardoj da dolaroj .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Firmaa retejo (angla)
* Firmaa retejoenarkivigita (ĉina)

Kategorio:Ĉinaj varomarkoj
Kategorio:Ĉinaj firmaoj
Kategorio:Petrolindustrio
Kategorio:Energiaj firmaoj
Kategorio:Ekonomio de Ĉinio
32112 Katiekumamoto

'*32112 *Katiekumamoto'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS la  elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, proksime de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan esploristinon *Kathryn Kumamoto* de la Nacia Laboratorio Lawrence Livermore, aninon de la Enketa Teamo de *DART''. Ŝia esplorado centriĝas sur la modeligo de kinetaj alfrapiloj por planeda defendo, kaj ŝi alportis signifan konon pri kiel la asteroidaj ecoj afektas la asteroidan devojigon.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Ĉinia Naftokemia Korporacio

La **Ĉina Petrokemia Kompanio** () aŭ **Sinopec Group** estas la plej granda firmao en la mondo en la kampo de naftrafinado, gaso kaj petrolkemiaĵo. Ĝi estas administrita fare de la Assets Supervision and Administration Commission () por la Ŝtata Konsilio de la Ĉina Popola Respubliko. La sidejo de la kompanio troviĝas en Pekino, kaj kontraŭflanke de ĝiaj oficejoj troviĝas la sidejo de la konkuranta naftokompanio "CNOOC", kiu ankaŭ estas posedata de la ĉina registaro.

En 2019, la petrolkemia firmao viciĝis dua en la firmaorango de la revuo Fortune, kun enspezoj de pli ol $ 414 miliardoj . Kio faras ĝin la dua plej granda kompanio en la mondo laŭ enspezo.

## Filia kompanio 
La ĉefa filio de la firmao estas la Fuel and Chemicals Corporation de Ĉinio, kiu estas konata sub la mallongigita nomo Sinopec, kaj estas duoble komercita sur la Ŝanhaja Borso kaj la Honkonga Borso.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ĉinio Petrolkemia Kompanio

Kategorio:Energiaj firmaoj
Kategorio:Ĉinaj firmaoj
Kategorio:Petrolindustrio
Kategorio:Ekonomio de Ĉinio
Vestfold og Telemark

**Vestfold og Telemark** estis provinco en Norvegio. La provinco estis kreita la 1-an de januaro 2020 per la kunfandiĝo de la malnovaj provincoj Telemark kaj Vestfold. La nova provinco havis areon de  kvadrataj kilometroj. Laŭ la stato de  en la teritorio de la nova provinco vivis , kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administra centro estis la urbo [[]]. 

Ĉar en la loka loĝantaro mankis subteno pri la unuigita administra unuo, post multaj ardaj diskutoj la 31-an de decembro 2023 la nova provinco ĉesis ekzisti. La malnovaj provincoj Telemark kaj Vestfold estis reestablitaj la 1-an de januaro 2024.

## Eksteraj ligiloj 
*  de la provinco Telemark () 
*  de la provinco Vestfold ()
Troms kaj Finnmark

**Troms kaj Finnmark**, , estis mallongdaŭra departemento aŭ provinco () en Norvegio. La provinco estis kreita la 1-an de januaro 2020 per la kunfandiĝo de la malnovaj provincoj Troms kaj Finnmark. Ĉar tamen granda plimulto de la loĝantaro kontinue protestis kontraŭ la kunfandiĝo, la 1-an de januaro 2024 la originaj du departementoj aŭ provinco estis reinstalitaj. La kvar-jara provinco havis areon de  kvadrataj kilometroj, kaj kovris la tutan nordon de Norvegio. Laŭ la stato de  en la teritorio de la nova provinco vivis , kio rezultigis loĝdenson de  loĝantoj/km². Administraj centroj estis la urboj Tromsø kaj Vadsø: la departementaj oficiejoj situis en Tromsø, sed la departementa reprezentanto de la norvega reĝo, nomata *Statsforvalter* (en bokmål) resp. *Statsforvaltar* (en nynorsk), en Esperanto "ŝtata administranto", rezidis en Vadsø.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
32113 Mikeowen

'*32113 *Mikeowen'''* estas mezgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ne malproksima de la orbita resonanco 9:4 kun Jupitero.

Ĝi estis malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS la  elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, proksime de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan esploriston *Mike Owen* de la Nacia Laboratorio Lawrence Livermore, delonge engaĝiĝinta en komputsimulado kaj planado de misioj por planeda defendo. Li estas unu el la disvolvistoj de la alfrapa fizika kodo *Spheral*, kiu estis uzita por interpreti la rezultojn de la alfrapo de *DART''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Tramtransporto en Vitoria-Gasteiz

**Tramtransporto en Vitoria-Gasteiz** (, ), servo de Euskotren Tranbia, estas urba publika transporto en la urbo , ĉefurbo de la eŭska historia teritorio de Alavo kaj Eŭskio. La servo ligas la plej malproksimajn kvartalojn kun la urbocentro per malpezaj trajnoj, kiuj veturas sur du tramlinioj, kun komuna trunko. La sistemo ebligas al ties uzantoj atingi de la urbocentro en 15 minutoj la kvartalojn de Ibaiondo, Lakua kaj Abetxuko, en la nordo de la urbo; la areon de la universitata kampuso, en la sudo; kaj la kvartalon Salburua, en la oriento.

La tramvojo estis enservigita la , en la branĉo de Ibaiondo. La branĉo de Abetxuko estis enservigita la . La  estis enservigita la plilongigo al la Universitato. La orienta branĉo ĝis la kvartalo de Salburua estis enservigita la .

## Bildgalerio 

Vitoria - Tranvía 27.jpg|Fino de linio en Angulema (2020)
Vitoria - final de la línea del Tranvía en Ibaiondo.jpg|Fino de linio en Ibaiondo
Vitoria - Calle La Magdalena 1.jpg|Du tramoj en strato Magdalena
Vitoria - Tranvía 23.jpg|Haltejo en bulvardo Euskal Herria
Euskotran vitoria 1.jpg|Tramo en strato General Álava

## Linioj 
centra|750ra

## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj kun tramtransporto
* Vitoria-Gasteiz
* Euskotren
* Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles

## Eksteraj ligiloj 
*  (plurlingva)
* UrbanRail.Net

Vitoria-Gasteiz
Kategorio:Vitoria-Gasteiz
Vitoria-Gasteiz
József Kaposy

**József Kaposy** [jOĵef kapoŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kaposy József** estis hungara pastro, instruisto, bibliotekisto, redaktoro, tradukisto. Lia familia nomo estis *Klein* ĝis 1881, inter 1881-1919 *Kaposi*, poste Kaposy. Liaj pseŭdonimoj estis *Constantinus*, *Cosinus*, *Delta*, *Tankréd*, *Exorcista*, *Palóc Regő*.

József Kaposy naskiĝis  en Zalaapáti, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
József Kaposy maturiĝis en gimnazio en 1878 en Budapeŝto, poste li studis en seminario de Esztergom kaj Pázmáneum. Li pastriĝis en 1885, sed inter 1884-1898 li instruis en pluraj ĉefurbaj lernejoj, krome li estis ankaŭ ĉefamilia instruisto. Baldaŭ li havis postenon en la katolika eklezio. Inter 1890-1906 li estis redaktoro ĉe literatura gazeto, poste li malpastriĝis. Li vivtenis sin el literaturo, eĉ li edziĝis. Ekde 1919 li laboris en la Universitata Biblioteko (Budapeŝto) kaj li multe tradukis el la itala lingvo.

## Elektitaj kontribuoj 
* Lamartine: *Graziella* (traduko el la franca, 1885)
* *Dante és a Biblia* (studo, 1891)
* *Mult és jelen* (noveloj, kunaŭtoro, 1897)
* *Dante ismeretének első nyomai hazánkban és a magyarországi Dante-kodexek* (1909)
* Fioretti: *Assisi Szt Ferenc virágoskertje* (tradukaĵo, 1913, 1921, 1943)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
András Kappanyos

**András Kappanyos** [andrAŝ kappanjoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kappanyos András** estas hungara tradukisto, literaturhistoriisto, altlerneja instruisto. Lia edzino estis Magdolna Jákfalvi.

 naskiĝis  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1991, kie lia ĉefinstruisto estis László Lator. Intertempe inter 1991-1995 li estis ankaŭ asistanto en Scienca Universitato Janus Pannonius ĉe Ernő Kulcsár Szabó. En 1992 kun stipendio li pasigis jaron en Universitato de Oksfordo. Li akiris sciencajn gradojn Ph.D. en 1999, DSc en 2015, dum lia habilitiĝo okazis en 2006. Ekde 2005 li estis docento, poste profesoro en Universitato de Miskolc. En la studjaro 2016 li instruis en Indiania Universitato Bloomington. Lia edzino naskis du filinojn. Li ricevis stipendiojn kaj premiojn inter 1988 2015. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Kétséges egység – Az átokföldje, és amit tehetünk vele* (2001)
* *Hová tűnt a huszadik század?* (2013)
* *Bajuszbögre, lefordítatlan – Műfordítás, adaptáció, kulturális transzfer* (2015)
* *Túl a sövényen* (2021)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* Kurt Vonnegut: *Kékszakáll* (1991)
* T. S. Eliot: *Elveszett költemények* (1997)
* James Joyce: *Száműzöttek* (2001)
* James Joyce: Ulysses (kuntradukisto, 2012)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tramtransporto en Bilbao

**Tramtransporto en Bilbao** (, ), servo de Euskotren Tranbia, estas urba publika transporto de la urbo Bilbao, ĉefurbo de la eŭska historia teritorio de Biskajo, Hispanio. Funkcianta ekde 2002, ĝi komenciĝas de la stacio  kaj alvenas al la haltejo La Casilla, kovrante 16 pliajn haltejojn laŭ sia itinero, tra kiuj diversaj kvartaloj kaj areoj de la urbo estas ligitaj. Ĝi havas ununuran linion, katalogitan fare de sia funkciigisto kiel **TR**.

Ĝia itinero iras tra la distriktoj de Begoña, Ibaiondo, Abando kaj Basurto-Zorrotza, priservante zonojn de granda kultura intereso kaj servoj, kiel Casco Viejo, Merkato de la Ribera, Teatro Arriaga, stacidomo Abando Indalecio Prieto, Muzeo Guggenheim Bilbao, Universitato de Deusto, Palaco Euskalduna, stadiono de San Mamés, Lernejo de Inĝenierio de Bilbao (UPV/EHU), aŭ Hospitalo de Basurto.

## Bildgalerio 

Bilbao Trams - 05 (8500239684).jpg|Tram-signalo
Tram Bilboa (3820718723).jpg|Tramo nokte
Bilbao - Tranvía - Bilbo - Tranbia (24825358931).jpg|Tramo (interno)
Pacman Guggenheim (cropped).jpg|Pacman (*Guggenheim*)

## Mapo 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj kun tramtransporto
* Bilbao
* Metroo de Bilbao
* Proksimaĵoj Bilbao
* Euskotren
* Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles

## Eksteraj ligiloj 
*  (plurlingva)
* UrbanRail.Net

Bilbao
Kategorio:Bilbao
Bilbao
Judit Karafiáth

**Judit Karafiáth** [karafiAt], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Karafiáth Judit** estas hungara literaturhistoriisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris pedagogian diplomon en 1970 en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Ekde la sekva jaro ŝi laboris en akademia scienca instituto, sed ekde 1999 en ekstra statuso. Inter 1983 kaj 1989 ŝi instruis en Scienca Universitato Attila József, poste en Universitato Loránd Eötvös, kie ŝi docentiĝis, krome ŝi faris ankaŭ redaktajn laborojn. Ŝi kandidatiĝis en 1994 antaŭ la Hungara Scienca Akademio kun la sciencaj gradoj Ph.D. kaj CSc. Ŝi ricevis du premiojn en 2008.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Literature and Its Cults. La littérature et ses cultes.* (kunredaktoro, 1994)
* *Szürrealizmus* (kunaŭtoro, 1999)
* Marcel Proust: *Az eltűnt idő nyomában* (esearo, 2007)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* datenoj kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Joĥ

**Joĥ** estas la mezangla litero ‹ȝ›, kiu estis uzata por prezenti la parolsonon [j] kaj kelkajn velajn konsonantojn, similajn al la Esperanta ĥ (ĝiajn iamajn alofonojn).

Ekz‑e *þruȝ* [] (novangle '**, germane **', «tra»); *niȝt* [] (*,* «nokto»).

La angla nomo de tiu litero estas *;* oni diversmaniere ĝin voĉlegas, i.a.:
* en Britujo: ;
* en Usono: .

La skota nomo estas :sco:yoch.

Grafike joĥ devenas el duonunciala signobildo de go (G), kiun alportis en Anglion la irlandaj misiistoj ankoraŭ en la malnovangla epoko. Tiam tiu signobildo ne prezentis apartan literon, ĝi estis alografo de la latina Go.

Do komence tiu «latina» go heredis la sonvalorojn de la responda runo gebo; interalie, ĉar la praĝermana *g* moliĝis ĝis [j] kiam ĝin sekvis antaŭaj vokaloj, tial gebo kaj go povis reprezenti tiun sonon en tiuj pozicioj. Tion oni ĝeneraligis ankaŭ al la okazoj kiam historie [j] ne rezultis el moligo de *g*, sed respondis al la praĝermana [j]; ekz‑e oni skribis *gear* («jaro», en la moderna angla ''*), malgraŭ ke tiu devenis el la praa **jērą*.

Poste, sekve de la vikingaj invadoj kaj la Dana konkero de Anglio, influate de la Norena lingvo, la sonkombinoj [ɡe], [ɡi] reaperas en la malnovangla (ekz‑e ** devenas el norenaj pruntoj, anstataŭintaj la respondajn vortojn anglosaksajn: la norena *gefa* → malnovangla *giefan* → mezangla *given;* resp. *geta* → *geten*). De tiam la ambigueco de *g* iĝas ĝena, kaj en la mezangla epoko oni repruntas la kontinentajn signobildojn de ‹g› por [] kaj [], farante joĥon ‹ȝ› kaj goon ‹g› apartaj literoj. Por [] oni francmaniere ekuzis ‹y›; kaj por [], ‹gh›. Ambaŭ aperas en la novangla nomo de joĥ, ** ← mezangla *ȝoȝ*.

Insular G.svg|Malfermita duonunciala Go.
Ploughmen Fac simile of a Miniature in a very ancient Anglo Saxon Manuscript published by Shaw with legend God Spede ye Plough and send us Korne enow.png|Miniaturo el anglosaksa manuskripto. En la surskribo aperas «Ȝod» (= *God*, «Dio») kaj «plouȝ» (= *plough'', «plugo»)

Kategorio:Paleografio
32142 Tristanguillot

'*32142 *Tristanguillot'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono, ne malproksima de la orbita resonanco 8:3 kun Jupitero.

Ĝi estis malkovrita en la kadro de la astronomia kampanjo LONEOS la  elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sudoriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la francan astronomon *Tristan Guillot* Direktoron de Esploro ĉe la CNRS en Nico. Liaj esploraj interesoj iras de la interno de la  ĝis la ekzoplanedoj kaj la formiĝo de planedesimoj Li estas ano de la Enketa Teamo de *DART* kaj faciligis la observojn de 65803 Didimo elde Antarkto por helpo al *DART''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Protestanta preĝejo (Sümeg)

La **protestanta preĝejo** estas sakrala historia monumento ekde 2017 en urbo Sümeg (Hungario).

## Historio 
Depost eklezia leĝo (1681) sporade alvenis protestantoj inter la katolikojn en Sümeg. Ekde 1867 la protestantoj multobliĝis, sed ili ne havis kirkon. Fine la kalvinanoj kaj luteranoj establis unuigitan religian grupon, tiel komune ili konstruis kirkon en la jaroj 1936 kaj 1937. Por feriejo en Balatonfüred estis kreita sonorilo en 1955, sed post 4 jaroj ĝi estis portita en protestantan preĝejon de Sümeg.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en mezo de renkontiĝo de 2 stratoj, la areo formas triangulon. La fasado estas simetria kaj konsistas praktike nur el la kvadrata turo. Tamen la turo en la teretaĝa nivelo draste larĝiĝas. Tie situas la larĝa enirejo, al kiu kelkaj ŝtupoj kuras. La turpinto estas plurlatera piramido. Ĉe la malantaŭa flanko estas alia enirejo.

## Fontoj 
* hungare kun 2 fotoj 
* hungare kun foto 
* hungare kun foto

Lutherisch-reformierte Gemeinkirche, NO, 2021 Sümeg.jpg|Malantaŭa parto
Lutherisch-reformierte Gemeinkirche, S Tür, 2021 Sümeg.jpg|Ĉefenirejo
Lutherisch-reformierte Gemeinkirche, SO, Unten, 2021 Sümeg.jpg|Navo
Sümeg, Veszprém megye. A református és az evangélikus egyház közös temploma. Fortepan 74875.jpg|Malnova foto

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Sümeg
Kategorio:Protestantaj preĝejoj en Hungario laŭ urboj