Rahel Varnhagen von Ense

**Rahel VARNHAGEN VON ELSE,** (n. 26-a majo 1771 — m. 7-a marto 1833 salonistino aŭ **Rahel Levin** estas konsiderinda juda virino kun salonoj en Berlino kaj Parizo ĝis 1806, kaj denove en Berlino. Ŝi estis la fratino de la poeto Ludwig Robert. Edzo lia estis la verkisto Karl August Varnhagen von Ense.

## La napoleona tempo 
Komence de la 19-a jarcento Eŭropo troviĝis en modifo. Napoleono konkeris vastan partojn de la eŭropa kontinento kaj ŝancelis la malnovajn sociajn valorojn. La idealoj de libereco kaj egaleco atingis ankaŭ la konservativan Prusion.

## Biografio 
En la malnova prusa metropolo Berlino la tre juna juda Rahel Levin sensukcese luktis pri aŭtonomia vivo. Rahel skribis multajn leterojn kaj bone konis la politikan kaj socian vivon en tempo de ŝanĝigo dum la tempo de la napoleonaj militoj. La juna juda virino Rahel ne trovis la socian aprobon en malnova prusia Berlino kaj iris al la modernan Parixon ĝis 1806 kaj estis tre socikapabla.

En Parizo ŝi kaj sia amikino "Paulina" (Wiesel) konis la prusian princon Luis Ferdinando, batalmortinta en Saalfeld 1806. Paulina kaj la prusia princo estis amorparo. Princo Luis amis ankaŭ la germanan Henriette. Li havis du infanojn de Henriette. Rahel bone konis ĉiujn tiujn personojn. Ŝi rehejmiĝis kaj edziniĝis al nobela prusiano en Berlino. La prusia edzo de Rahel en Berlino kolektis antaŭ 1806 ĉiujn leteron. Ĝi estas "Berlina klasika projekto" (germane *Berliner Klassik Projekt*) de Profesoro Konrad Viedeman de Prusia Akademio de Sciencoj, ankaŭ **pri leteroj de Rahel Levin.**

## Filmaro 
***Rahel - prusia afero** (*Rahel - Eine preussische Affäre*)
dokumentfilmo de Catherina Deus kaj Gabriele Conrad, Germanujo 2009, RBB, HD 52 Minutoj, Filmo ArteTV 31-a oktobro kaj 1-a novembro 2009 kun Anett Renneberg kiel Rahel Levin; **ankaŭ televido-ripeto: rbb 29.12.2009, horon 20.15**
(Televido) radiofonio Berlino Brandenburgo, germane *Rundfunk Berlin Brandenburg*
ankaŭ: Arte Televido

***Reĝino Luise** (germane *Königin Luise*) germana filmo de 1956 pri reĝo Frederiko Vilhelmo la tria kaj reĝino Luise, kun Ruth Leuverik (reĝino Luise, germane *Ruth Leuwerik*), Dieter Borŝe (reĝo Frederiko Vilhelmo la tria, germane: *Dieter Borsche*), Bernhard Viki ( germane *Bernhard Wicki*,), Rene Deltgen(Napoleono), Hans Nielsen (princo Hardenbergo, germane *Fürst Hardenberg*), Charles Regnier (Talejrand france *Talleyrand*), reĝisorado:  Volfgang Liebeneiner (germane *Wolfgang Liebeneiner*)

La historia filmo montras la tempo de 1806 kun Napoleono kaj caro Aleksandro. (ARD 30-a oktobro 2009). La reĝo Frederiko Vilhelmo la 3-a volis eviti la militon, li ne volis aliancojn kaj li urĝis fari militon en malfavora momento .  - Princo Luis Ferdinand volas la militon se li vidis ankaŭ la malfavora momento kaj batalmorti per glavobati en la unua militoaktivservo en Saalfeld.

## Eksteraj ligiloj 
* "**Berlina klasika projekto**" (germane **Berliner Klassik Projekt**") de Profesoro Konrad Viedeman (germane *Conrad Wiedemann*) de **Berlina-brandenburga Akademio de Sciencoj** (germane '**Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften**', de prusa akademio de sciencoj, ankaŭ pri leteroj de Rahel Levin, ankaŭ sekvanto de Rahel parolis en dokumentfilmo
* 
* [retejo de Varnhagen-societo(https://eo.wikipedia.org/wiki/Varnhagen-societo)]
* Biblioteko Varnhagen de ŝtata biblioteko en Berlino

Kategorio:Judoj
Kategorio:Romantikismo
Kategorio:19-a jarcento en Germanio
Kategorio:Germanaj verkistoj