open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Les Monts

**Les Monts** en la franca lingvo havas la signifon de *La Montoj*. Ĝi estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Les Monts (Collonges)** estas vilaĝo de la komunumo Collonges VS de la Distrikto Saint-Maurice en Kantono Valezo en Svislando.
* **Les Monts (Le Locle)** estas vilaĝo de la komunumo Le Locle de la Distrikto Le Locle en Kantono Neŭŝatelo en Svislando.
Ŝahmuka skribsistemo

La **ŝahmuka skribsistemo** (ŝahmuke شاہ مکھی) estas unu el la du ĉefaj ortografioj de panĝaba. Ĝi estas abĝado, kiu baziĝas sur arab-persa ortografio kaj oni ĝin uzas ĉefe en okcidenta Panĝabo. Ĝi tute malsamas al gurmuka skribsistemo, kiun oni uzas en orienta Panĝabo. Malkiel Esperanto, oni skribas en la *ŝahmuka* skribo de dekstre al maldekstre kaj *Nastaleeq* estas populara tiparo. Kvankam panĝaba estas tona lingvo, kiel ĉina, la ortografio ne havas apartajn signojn por montri tonon.

## Aboco 
La ŝahmuka skribsistemo estas abĝado. Tial vokaloj estas nur montrantaj en la infanaj libroj aŭ tekstoj celitaj al fremduloj lernantaj la lingvon. Ekzemple, oni skribas 'Zamenhof' kiel 'Zamnhŭf', 'Esperanto' kiel ''sprantŭ' kaj 'kvin' kiel 'kvn.'

La ortografio donas multe da vortdevena informo pro la uzado de literoj kies sonoj nur troviĝas perse kaj arabe, sed ne ekzistas panĝabe.

La ortografion oni kutime dividas inter du tipoj da literoj: (1) Bazaj literoj, kaj (2) Okulvitraj literoj.

### Bazaj literoj 
### Okulvitraj literoj 
Okulvitraj literoj estas tiel nomataj pro la uzado de ھ (ha-okulvitra) kun bazaj literoj por ĝuste montri sonon de indiĝenaj vortoj kaj vortoj devenitaj el sanskrita, hinda/urdua kaj aliaj subkontinentaj lingvoj.

La uzando de 'ha-okulvitra' ankaŭ distingas ne-tonhavajn literojn al ton-havaj.

## La ŝahmuka skribsistemo kaj Esperanto 
Estas tute eble transskribi Esperanton pere de ŝahmuka skribo. Sube estas ekzemplo:

این لا نورد اوریینا پارتو دے آفریکو تروویجاس ایگیپتو، لا پاترویو دے لا پلے آنتیکوا تْسیویلیزاتْسیو این لا موندو۔

En la nord-orienta parto de Afriko troviĝas Egiptio, la patrujo de la plej antikva civilizacio en la mondo.

## Ankaŭ Vidu 
* Gurumuĥi-ortografio

## Inform-fontoj 
## Eksteraj Ligiloj 
* Panĝaba Vikipedio en Shahmukhi-ortografio
* Panĝabaj Libroj en Shahmukhi-ortografio

Kategorio:Ortografio
Kategorio:Araba alfabeto
Gurmuka skribsistemo

La **gurmuka skribsistemo**, alternative ankaŭ nomebla *gurumuka* kun aldona centra vokalo (gurmuke ਗੁਰਮੁਖੀ; *el la buŝo de guruo*) estas unu el la du ĉefaj skriboj de la panĝaba, la dua estas ŝahmuka skribsistemo. Ĝi estas abugido, kiu evoluis el malnovaj skriboj de la subkontinento. Oni ĝin uzas ĉefe en orienta Panĝabo.

## Aboco 
La alfabeto konsistas el 38 konsonantoj, 10 vokaloj, 9 vokal-signoj, 2 kromsingoj por nazaloj kaj 1 signo por duobli la sonon de konsonanto. Tiu ĉi skribo estas tute malsama de la ŝahmuka skribsistemo, kiu estas uzata en okcidenta Panĝabo.

Kvankam panĝaba estas tona lingvo la ortografio rare montras tonon.

## Gurumuka skribo kaj Esperanto 
Eblas transskribi Esperanton per la gurumuka skribo. Ĝi enhavas ĉiujn sonojn, kiujn uzas Esperanto. Sube estas prezento:

ਏਨ ਲਾ ਨੋਰਦ-ਓਰੀਏਂਤਾ ਪਾਰਤੋ ਦੇ ਆਫ਼ਰੀਕੋ ਤ੍ਰੋਵੀਜਾਸ ਏਜੀਪਓ, ਲਾ ਪਾਤਰੂਯੋ ਦੇ ਲਾ ਪਲੇਇ ਆਨਤੀਕਵਾ ਸਿਵੀਲੀਜ਼ਾਸੀਓ ਏਨ ਲਾ ਮੋਂਦੋ।

En la nord-orienta parto de Afriko troviĝas Egiptio, la patrujo de la plej antikva civilizacio en la mondo.

## Ankaŭ vidu 
* ŝahmuka skribsistemo

## Eksteraj ligiloj 
Panĝaba Vikipedio en la gurumukhi-skribo

Panĝabaj Libroj en la gurumukhi-skribo-

## Referencoj 

Kategorio:Ortografio
Kategorio:Bramaj skribsistemoj
István Kemény

**István KEMÉNY** (naskita la  en Budapeŝto) estas hungara verkisto.

István Kemény studis en la Universitato de Budapeŝto, unue juron, poste hungarajn literaturon kaj historion. En tiuj lastaj fakoj li ekzameniĝis en 1983. En 1984 li publikigis sian unuan poemaron "Csigalépcsõ az elfelejtett tanszékekhez". Sekvis deko da pliaj libroj.

De kelkaj jaroj li intervjuas maljunajn familianojn. Iliajn rememorojn pri 150 jaroj de eŭropa kaj hungara historio li registris sur pli ol cent sonbendoj. Li planas verki surbaze de tiu materialo grandan familian romanon.

Kemény ricevis plurajn hungarajn literaturajn stipendiojn kaj premiojn, ekzemple en 1989 la premion Zsigmond Móricz, en 1997 la premiojn Tibor Déry kaj Attila József, en 2001 la premion Zoltán Zelk.

István Kemény vivas kaj laboras en Budapeŝto.

## En Esperanto aperis 
* *Ganto. (Kesztyű.)* Tradukis István Ertl. En: *Beletra Almanako* 5. Novjorko 2009.
* *Savi la tempon.* Tradukis István Ertl. En: *Beletra Almanako* 5. Novjorko 2009.
* *La Kafko-paradigmo .* Tradukis István Ertl. 2011.

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Péter Nagy (verkisto, politikisto)

**NAGY Péter** (nadj), familinomo Emil Grandpierre, estis hungara juristo, ĵurnalisto, verkisto, politikisto naskita en Nagykanizsa la 18-an de novembro 1874 kaj mortinta en Budapeŝto la 7-an de aprilo 1938. Li estis la patro de verkisto Emil Kolozsvári Grandpierre kaj de Edit Grandpierre.

## Kariero 
Praprapatro de Nagy Péter translokiĝis Koloĵvaron el Svislando. Li diplomiĝis kaj doktoriĝis pri juro en la Universitato Ferenc József (1899). Li estis tribunaljuĝisto, ĉefartikolisto de Ellenzék. Li estis unu el organizintoj kaj la afergvidanta pvicprezidanto de Magyar Szövetség, prezidanto de Magyar Nemzeti Párt (aŭgusto 1922), vicprezidanto de OrMaP, pli poste ankaŭ ĝia afergvidanto. En 1925 li translokiĝis Hungarion.

## Verkoj 
* Ó, kedves Kolozsvár!... (Berlin 1926);
* Három egyfelvonásos színdarab (Tri unuaktaj teatraĵoj) (A Magyar Nép Könyvtára 17. Kv. 1926);
* A Szamos-parti ház (romano, Kv. 1927);
* A főtéri nagy ház (romano, Kv. 1933).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Péter Nagy

**Péter Nagy**

* Péter Nagy (literaturhistoriisto)
* Péter Nagy (reformita episkopo)
* Péter Nagy (piaristo)
* Péter Nagy (verkisto, politikisto)
Sava Kovaĉevicj

**Sava Kovaĉevicj,** serbe **Сава Ковачевић,** kroate **Sava Kovačević** estas loĝata loko en Serbio, en distrikto Beogrado (sed geografie en Srem (regiono)), en municipo de Zemun.
eta|230ra|Loko de la municipo en Serbio

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 12 374 en 2002
* Aŭtokodo: BG

## Geografio 
Sava Kovaĉevicj etendiĝas apud Sutjeska (Zemun).

## Historio 
Sava Kovaĉevicj estis partizano. Tiu loĝkvartalo (kaj ankaŭ alia kvartalo en Serbio) portas tiun nomon. Precipe vilaoj konstruiĝis en tiu loko.
eta|300ra|Mapo pri municipo Zemun

## Menciindaĵoj 
Hejtcentralo funkcias apud la loĝkvartalo.

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* Mapo pri Sava Kovaĉevicj

Kategorio:Loĝataj lokoj de Serbio
Ĵelezniĉka Kolonija

**Ĵelezniĉka Kolonija,** serbe **Железничка Колонија,** kroate **Železnička Kolonija,** estas loĝata loko en Serbio, en distrikto Beogrado (sed geografie en Srem (regiono)), en municipo de Zemun.
eta|230ra|Loko de la municipo en Serbio

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 5557 en 2002
* Aŭtokodo: BG

## Geografio 
Ĵelezniĉka Kolonija etendiĝas laŭ fervojo Beogrado-Novi Sad inter Novbeogrado-Zemun. Pro la fervojo la loknomo signifas: apudfervoja kolonio.

## Historio 
En tiu loko oni komencis loĝadi ekde 1929. Komence 28 loĝdomoj konstruiĝis. Oni malsukcese nomumis la kolonion pri *Franjine Rudine*. Longe mankis elekto, akvo kaj similaj. Nuntempe la kolonio ricevis statuson submunicipo.

eta|300ra|Mapo pri municipo Zemun

## Vidindaĵoj 
* parko de 2007

## Vidu ankaŭ 
* Strukturo de Vojvodino

## Fontoj 
* Angla Vikipedio

Kategorio:Loĝataj lokoj de Serbio
Speguleto

[eta|250ra|Masklo de [Platbeka anaso. La speguleto montras la brilbluan makulon kun nigraj kaj blankaj bordoj.]][eta|250ra|Ankaŭ la ino de [Platbeka anaso montras la brilan speguleton en ne tiom kolora korpo.]]
**Speguleto** (latine science *speculum*) estas makulo, ofte distinge kolora, en internaj flugilplumoj de kelkaj birdoj, ekzemple ĉe anasoj.

Ekzemploj de la koloroj de speguletoj en nombraj anasoj estas la jenaj:

* Komuna kreko kaj Nordamerika kreko: brilverda kun helbruneca al sablokolora bordo. La specia komuna nomo devenas el helbluaj flugilkovriloj.
* Krestanaso kaj Okulvitra anaso: brile purpur-bronza, kun blankaj bordoj.
* Pacifika brovanaso: brilverda kun hela sablokolora bordo.
* Oranĝkrura anaso: brile viola borde nigra kaj povas havi fajnan blankan bordon.
* Kapuĉanaso: verda kun blanka bordo.
* Spatelbeka anaso: verda.
* Kuleranaso: tre verda kun blanka antaŭa bordo kaj malhela malantaŭa bordo (ne blanka).
* Berniera kreko: nigra.
* Kablanda kreko: brilverda inter blankaj larĝaj bordoj.
* Blankavanga pintvostanaso: verda kaj bruna.
* Andamana kreko: nigreca kun centraj nuancoj kaj bronzkoloraj kaj malhelverdaj.
* Nigra anaso: brilblua kun larĝaj nigraj bordoj ambaŭflanke kaj plia blanka bordo antaŭe.
* Blankspegula maranaso: blanka tre kontrasta ĉe tutnigra anaso
* Blankaflugila maranaso: blanka tre kontrasta ĉe tutnigra anaso

Brilaj flugilspeguletoj estas konataj ankaŭ el nombro de aliaj birdoj; inter ili estas kelkaj papagoj el la genro *Amazona* kun ruĝaj aŭ oranĝaj speguletoj, kvankam tiukaze la koloroj estas pigmentaj kaj nebrilaj.

Ĉiukaze la speguletoj utilas al flugantaj birdoj, ĉar ili povas vidi ke la antaŭa estas aŭ ne samspecianoj.

## Referencoj 
Kategorio:Plumoj
Zoltán Nagy P.

**NAGY P. Zoltán** (nadj), estis hungara fotoartisto, fotoraportisto naskita en Csíkszereda la 28-an de julio 1943 kaj mortinta en Miercurea Ciuc la 11-an de februaro 2010.

## Kariero 
Nagy estis de 1968 fotoraportisto de gazeto Hargita (de 1990 Hargita Népe). Dum lia kariero li publikigis proksimume 33 miloj da fotoj. Inter 1977-2001 li partoprenis 40 internaciajn ekspoziciojn, li akiris pli ol 80 enlandajn kaj internaciajn premiojn. Li estis fondintano de Magyar Fotóművészek Világszövetsége (Mondligo de Hungaraj Fotoartistoj).

## Premioj, distingoj 
* 2002 laŭreato de Vivkariera Premio Sajtófotó.
* Meritartisto de Internacia Fotoarto (EFIAP),
* 2003 ano de Asocio Internacia de Fotoartistoj (AFIAP)
* Meritartisto de Japana Fotoartista Ligo
* Eterna ano de Rumana Fotoartista Ligo.

## Albumo 
* Nagy P. Zoltán: *Címerem: fény és árnyék*, Hargita Megyei Kulturális Központ, 2008.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj fotistoj
Estonto (klubo Linco)

[eta|130px|la urba [Esperanta statuo (Linco)|statuo pri Esperanto en 2007]]
La **Esperantoverein Estonto** (Esperantoklubo Estonto) estas Aŭstra Esperantoklubo en la urbo Linco (*Linz*).

Havante la celon de la disvastigo de Esperanto en Supra Aŭstrio, la klubo estis fondita en 1946 en Linco kaj ankoraŭ regule, semajne renkontiĝis en 2011. Al la klubaj ofertoj en kunvenejo proksime de la urba ĉefstacidomo aldoniĝas regulaj lingvokursoj de Esperanto kaj biblioteko de pli ol 1000 libroj.

El la historio de la klubo interalie menciindas la trifoja okazigo de la SAT-kongreso en la urbo, en 1955, 1983 kaj 1990, la inaŭguro de la strato "Zamenhofstraße" (Zamenhof-strato) proksime la aŭtostrato elveturejo "Linz-Vöest" de aŭtostrato A7 en 1958, kaj (pro intertempa detruo eĉ du-foja) inaŭguro de statuo pri Esperanto antaŭ la ĉefstacidomo en 1965 kaj 2006.

En 2018 la klubo malfondas pro manko de sufiĉaj, aktivaj membroj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Esperanto-movado en Aŭstrio
Kategorio:Linco
Preĝejo Patrono de Hungaroj (Monto Gellért)

La **Preĝejo Patrono de Hungaroj** estas unika religia kavo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, ĉe piedo de Monto Gellért. Ĝi estas vaste konata, kiel roka kapelo, kie la temperaturo estas konstante 21&nbsp;°C. Apud la preĝejo ankaŭ novromanika abatejo por paŭlanoj konstruiĝis en 1934.

## Historio 
La preĝejo ne konstruiĝis, sed per eksplodoj oni faris preta la lokon. En 1936 oni metis krucon super la rokon. Ekde 1939 polaj rifuĝintoj ofte vizitis la preĝejon. En 1951 la ŝtato malpermesis funkciadon de la ordeno, baldaŭe betona muro malebligis la eniradon. La Tutlanda Baleta Instituto ricevis lokon en la abatejo. En 1989 la ordeno rericevis la lokon, tamen la preĝejo denove funkcias nur ekde 1992. Ankaŭ tiam okazis la rekonsekro. En 2001 oni remetis la krucon.

## Konstruaĵo 
La ĉefaltaro pretiĝis el ceramikaĵo. Sur la rokon oni ne faris freskojn.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

eta|maldekstra|260ra|La Ĉefenirejo

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Kategorio:Paŭlanaj preĝejoj
Budapeŝto
3787 Aivazovskij

'*3787 *Aivazovskij'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 11-an de septembro 1977 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa pentristo Ivan Konstantinoviĉ Ajvazovskij (cirile: *Иван Константинович Айвазовский'', 1817–1900).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Nacia Teatro (Miskolc)

La **Nacia Teatro** en Miskolc estas grava kultura konstruaĵo de la urbo. En Miskolc estis konstruita la 2-a stabila teatrejo de Hungara reĝlando.
eta|maldekstre|
eta|

## Historio 
La teatro estis konstruita inter 1819 kaj 1823, sed pro incendio ĝi bruldetruiĝis en 1843. La pli nova klasikisma kaj baroka teatro konstruiĝis inter 1847-1857. Pli frue en 1815 teatraĵo okazis, tial en 1823 jam estis provizora teatro. En 1834 Adolf Ellenbogen aranĝis orkestron por la teatro. Ĝi bruldetruiĝis en 1843. Konstruadon de la nuna teatro la revolucio malhelpis. Dum la solena malfermo Mór Jókai kaj Laborfalvi Róza oficiale ceremoniis. La teatro, havanta 670 sidlokojn, kelkfoje renoviĝis dum la historio, sed plene renoviĝis kaj ricevis ankaŭ modernan teknikon en 1990.
eta|
En la korto ankaŭ subĉiela teatro funkcias. En la konstruaĵo ankaŭ muzeo funkcias. Dum jarcento kremo de la hungaraj aktoroj rolis en tiu teatro. Nuntempe la teatro prezentas operojn kaj ankaŭ aliajn teatraĵojn. Nepre menciinda, ke ankaŭ festivalo de operoj prezentiĝas en tiu loko.

En 2013 oni fondis la baletan branĉon.

## Elektitaj teatrestroj 
* Celesztin Pergő
* Dávid Kilényi (1829)
* Ignác Krecsányi
* Endre Latabár (patro)
* Mihály Sebestyén (aktoro) (1926-1939)
* Gábor Sallós, reĝisoro, teatrestro, eterna membro de la teatro (1968-1979)

## Elektitaj eternaj membroj 
eta|
eta|
* József Bánhidi
* János Csapó
* Tibor Fehér
* Éva Komáromy
* Imre Kulcsár
* Ági Máhr
* Vera Márffy
* Éva Máthé (aktoro)
* Ibolya Péva
* Gábor Sallós
* Ferenc Somló (pli aĝa)
* István Somló (1946-2012)
* Gyula Varga (aktoro)

## Elektitaj aktoroj 
* Gábor Agárdy
* László Bakai
* Emese Balogh
* Oszkár Beregi
* Tivadar Bilicsi
* Péter Bregyán
* Róbert Dariday
* Hedvig Demeter
* Erzsi Galambos
* Tibor Gáspár (aktoro)
* Manyi Kiss
* Juci Komlós
* Gábor Koncz
* Géza Koroknay
* Mária Kovács
* Terus Kováts
* Károly Kuna
* Ferenc Ladányi
* Zoltán Latinovits
* Ági Máhr
* Sándor Makay
* Erzsi Máthé
* Ági Margitai
* Mária Mezey
* Zsuzsa Molnár
* Lili Neményi
* Magda Olgyai
* Lajos Őze
* Ferenc Paláncz
* Péter Poór
* Konrád Quintus
* János Rajz
* Hermin Rónai
* Ildikó Seres
* György Simon
* Artúr Somlay
* Mária Somló
* Mária Sulyok
* Ádám Szirtes
* István Sztankay
* Éva Tímár

## Aliaj trupanoj 
* Gergely Kesselyák, dirigento
* György Krámer, koreografo
* Ágnes Máger, kostumisto, dekoraciisto
* Judit Nyilassy, reĝisoro
* György Telepi, aktoro, dekoraciisto
* Armand Tóth, dirigento, muzika gvidanto
* Katalin Váradi, dirigento
* Edit Zeke, kostumisto, dekoraciisto

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Miskolc
Kategorio:Teatroj en Hungario
Miskolc
Monica Zetterlund

eta|Monica Zetterlund
**Monica Zetterlund** (, * 20-an de septembro 1937 en Hagfors; † 12-an de majo 2005 en Stokholmo; denaska *Monica Nilsson*) estis sveda kantistino kaj aktorino.

## Vivo kaj verkado 
Zetterlund kunlaboris en pli ol 20 kinofilmoj kaj televidserioj, inter ili je 1971 en *Utvandrarna* [elmigrintoj] ĉe-flanke de Liv Ullmann kaj Max von Sydow. Krome ŝi estis renoma ĵazkantistino. Per la titolo *En gång i Stockholm* ŝi partoprenis en 1963 la Eŭrovido-Kantokonkurson, reprezentante Svedujon. Sen ajna poento ŝi rikoltis nur la lastan rangon. Tio tamen ne difektis ŝian popularecon en ŝia hejmlando.
Kiel ĵazkantistino ŝi havis unuajn sukcesojn kun saksofonisto Arne Domnerus inter 1958 kaj 1960, post kiam ŝi kiel novgeneracia kantistino estis prezentinta en la bando de siaj gepatroj kaj ĉe Ib Glindemann. Festivaloj en tuta Eŭropo renkontigis ŝin kun la usonaj gastmuzikistoj Lucky Thompson, Kenny Clarke, Thad Jones, Zoot Sims kaj Red Mitchell. Kun multaj ŝi ankaŭ laboris en la studioj. Ŝi surdiskigis nur malmultajn ĵazpecojn, kiuj tamen estas ideoriĉaj. Ŝia plej fama albumo estas la disko por beldonejo Philips kun Bill Evans, kies *Waltz for Debby* ŝi tute novmaniere interpretis. Kun Quincy Jones ŝi sonregistris kelkajn elstarajn albumojn je ŝanĝiĝantaj instrumentistaroj. Ŝia albumo *„Swedish Sensation“* kunigas la plej bonajn svedajn ĵazmuzikistojn.

Komence de la 1970-aj jaroj ŝi muzikis pli komerceme kaj surdiskigis inter *Winchester Cathedral* kaj *My Sweet Lord* ĉiom ajn da popmuziko. Ŝia povo je tio nur maloftege ekbrilis. Krome la nombro de svedaj pop- kaj popolmuzikaj kantoj pligrandiĝis, per kio ŝi rikoltis monsukceson, tamen kio ankaŭ fortimigis ĵazfervorulojn. Nur la kunlaboro kun Zoot Sims kaj Red Mitchell rekondukis ŝin en la klubejojn inter Stokholmo, Malmö kaj Uppsala.

Pro grava skoliozo-malsaniĝo Monica Zetterlund retiriĝis en 1999 de la scenejo. La 12-an de majo 2005 ĝi perdis sian vivon pro brulo en ŝia stokholma loĝejo. En 2006 ŝi ricevis postmorte la premion *Django d’Or* kiel *Mitulo de ĵazo*.

## Diskoj 
* *Swedish Sensation* Columbia SEGS 47 (LP), EMI (S) 475061-2 (CD), Dragon 171
* *Waltz for Debby* (kun Bill Evans), Philips 6378 508 (ankaŭ aperis kiel lumdisko)
* *The Lost Tapes* RCA (G)2136332-2 (CD)
* *Det finns dagar* BMG Sweden (CD)1997
* *Monica Zetterlund sjunger Olle Adolphson* Phontastic 1999 (CD)
* *Varsamt* BMG Sweden 1991(CD)
* *Sakta vi gå genom stan* Philips 510 046-2 (CD) 1991
* *Nu är det skönt att leva* EMI Svenska AB 1364492(CD) 1971/1992

## Eksteraj ligiloj 
* Privata svedlingva hejmpaĝpo kun kompleta diskoregistro 
* Lars Westin pri ĵazo en Svedujo kaj pri Zetterlund 
* Nekrologo en la gazeto Aftenbladet

Kategorio:Ĵazaj kantistoj
Kategorio:Svedaj muzikistoj
Kategorio:Svedaj aktoroj‎
Kategorio:Naskiĝintoj la 20-an de septembro
Kategorio:Mortintoj la 12-an de majo
Ŝjuĉang

**Ŝjuĉang,** ĉine **许昌** / **許昌** estas prefektujnivela milionurbo en provinco Henano en Ĉina Popola Respubliko. La prefektejo administras ankaŭ la proksimajn distriktojn kaj urbojn.
eta|maldekstre|Objekto en muzeo de Ŝjuĉang

## Geografio 
La prefektujnivela areo etendiĝas sur ebenaĵo en iomete orienta parto de la lando. Proksimaj grandurboj estas Pingdingŝano kaj Lŭojango.

## Historio 
Ŝjuĉang pli frue nomiĝis "Su". En antikvaj tempoj la urbo okupis strategian lokon en centra Ĉinio. En 220 oni deklaris la urbon, kiel ĉefurbo de nove fondita ŝtato Vei. Baldaŭe diversaj dinastioj regadis tie.

## Klimato 
En Ŝjuĉang jare pluvas po 706 mm. En ĉiuj monatoj pluvas (aŭ neĝas), sed plej ofte inter julio-aŭgusto. La temperaturo inter junio-aŭgusto atingas °C. Inter decembro-februaro frostas.

## Trafiko 
Ŝjuĉang havas ĉefvojon kaj fervojon.

## Vidindaĵoj 
* historia muzeo

## Ĝemelurboj 
*  Pittsburgh, Usono
*  Kakevaga, Japanio
* Bulgara kaj rusa urboj

## Fontoj 
* Angla, ĉina kaj germana Vikipedioj

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo pri Ŝjuĉang

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
3788 Steyaert

'*3788 *Steyaert'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la belga amatora astronomo Christian Steyaert, prezidento de la flandra societo "Vereniging voor Sterrenkunde" (*Asocio por Astronomio'').

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Irena Anders

**Irena Renata Anders**, fraŭlina nomo Jarosiewicz, artisma pseŭdonomo Renata Bogdańska (naskiĝis la 12-an de majo 1920 en Bruntál, mortis la 29-an de novembro 2010 en Londono) estis pola kabareda artistino, kanzonistino, aktorino, kapitano de Pola Militistaro (avanco de subleŭtenanto en 2008), diaspora aktivulino en Britio; la dua edzino de generalo Władysław Anders.

## Vidu ankaŭ 
* Anna Maria Anders

## Eksteraj ligiloj 
* Irena Anders «Золотий Фонд української естради» 
* '''' (Muzo kaj Aŭroro) – intervjuo kun Irena Anders
* http://magazyn.goniec.com/324/pani-irenka-w-randze-symbolu/  (Sinjorino Irena en la rango de simbolo) – artikolo pri Irena Anders

Kategorio:Polaj artistoj
Kategorio:Polaj oficiroj
Jesper Kyd

**Jesper Kyd** (naskiĝinta la 3-an de februaro 1972 en Hørsholm, Danio) estas dana muzikverkisto. Li verkas muzikojn por filmoj kaj videoludoj.

## Soundtracks 
### Videoludoj 
* 1989 - *USS John Young*
* 1993 - *AWS Pro Moves Soccer*
* 1993 - *Sub-Terrania*
* 1994 - *Red Zone*
* 1995 - *Adventures of Batman and Robin*
* 1996 - *Amok*
* 1996 - *Scorcher*
* 1999 - *Time Tremors*
* 2000 - *Soldier* (ne publikigita)
* 2000 - *MDK2*
* 2000 - *Messiah*
* 2000 - *Hitman: Codename 47*
* 2001 - *The Nations: Alien Nations 2*
* 2001 - *Shattered Galaxy*
* 2002 - *Minority Report: The Video Game*
* 2002 - *Hitman 2: Silent Assassin*
* 2003 - *Brute Force*
* 2003 - *Freedom Fighters*
* 2004 - ''McFarlane's Evil Prophecy*
* 2004 - *Hitman: Contracts*
* 2004 - *Robotech: Invasion*
* 2004 - *Dance Dance Revolution ULTRAMIX 2*
* 2006 - *Gears of War*
* 2006 - *Tom Clancy's Splinter Cell: Chaos Theory*
* 2006 - *Hitman: Blood Money*
* 2007 - *Kane & Lynch: Dead Men*
* 2007 - *Unreal Tournament 3*
* 2007 - *Assassin's Creed*
* 2008 - *The Club*
* 2008 - *The Chronicles of Spellborn*
* 2009 - *Borderlands*
* 2009 - *Assassin's Creed II*
* 2010 - *Assassin's Creed: Brotherhood*
* 2011 - *Assassin's Creed: Revelations*

### Filmoj/Televidaj serioj 
* 2002 - *Death of a Saleswoman*
* 2002 - *Pure*
* 2003 - *Night All Day*
* 2006 - *Sweet Insanity*
* 2007 - *La Passion de Jeanne d'Arc*
* 2008 - *Staunton Hill*
* 2009 - *Year Zero*
* 2010 - *Metal Hurlant*
* 2010 - *Resistance Series*

#### Mallongdaŭraj filmoj 
* 2000 - *Organizm*
* 2001 - *The Lion Tamer*
* 2001 - *Going with Neill*
* 2002 - *Day Pass*
* 2002 - *Paper Plane Man*
* 2002 - *Pure*
* 2003 - *Cycle*
* 2006 - *Impulse*
* 2006 - *Virus*
* 2010 - *The Auctioneers''

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Danoj
Kategorio:Danaj muzikistoj
3790 Raywilson

'*3790 *Raywilson''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en omaĝo al la brita optikisto Raymond N. Wilson, kiu malvolvis la teknikon de aktiva optiko, nun aplikata al la novaj teleskopoj, interalie al tiuj de la observatorio La Silla.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1937
3789 Zhongguo

'*3789 *Zhongguo*** estas asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro, perdo, remalkovro, nomo 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉina astronomo Zhang Yuzhe elde la Observatorio Yerkes, en Williams Bay (Viskonsino, Usono) sub la provizora nomo **1928 UF*' kaj nomita *"1125 China*" (*Ĉinio*) en honoro de la lando de la malkovrinto.

Ĉar oni ne sukcesis observi ĝin post ĝia malkovro, ĝi estis perdita. En 1957, alia asteroido malkovrita elde la Observatorio de Purpura Monto rekuperis, kun konsento de Zhang Yuzhe, la numeron kaj nomon 1125 China.

En 1986, C. M. Bardwell kaj Syuichi Nakano identigis la planedeton **1986 QK1** kun la perdita **1928 UF**. Ĝi tiam ricevis la nomon "*Zhongguo*", tie estas "Ĉinio" en pinjin.

## Orbito 
Ĝi estas unu el la malmultenombraj asteroidoj en orbita resonanco 2:1 kun Jupitero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1928
3791 Marci

'*3791 *Marci''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la ĉeĥa kuracisto kaj filozofo Jan Marek Marci (1595–1667).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Kapuĉanaso

La **Kapuĉanaso** (*Anas versicolor*) estas birdospecio de la grupo de plaŭdanasoj de la tipa genro *Anas*. Ĝi reproduktiĝas en Sudameriko.

## Aspekto 
eta|maldekstra|250px|Muzea specimeno
[eta| *Anas versicolor* - [MHNT]]

Tiu anaso estas 51 cm longa kaj pezas de 300 al 500 g. Ĝi havas nigrecan kronon el la supra bekobazo sub la okuloj kaj al la nukoflankoj, kaj helblua beko kun flava bazo de supra makzelo. Ili havas ankaŭ verdan speguleton kun blanka bordo.

La resto de la vizaĝo estas sablokolora kaj en kolo komencas makuleteco kiu fariĝas makuloj en brusto kaj strieco en flankoj kaj ventro, nome malhelbrunaj markoj kun sablokoloraj bordoj. La plej suba ventro kaj mallonga vosto montras tre fajnan striecon, dum la flugilplumoj estas malhelbrunaj.

## Distribuado 
Ties geografia distribuado enhavas regionojn de la Punao en centra Peruo, suda Bolivio kaj nordo de Ĉilio. Aliaj populacioj troviĝas el pleja sudo de la kontinento al centra Ĉilio, norda Argentino, Bolivio, Paragvajo, Urugvajo kaj suda Brazilo, krom en la insuloj Malvinoj, Suda Georgio kaj Sud-Sandviĉinsuloj,. La plej sudaj birdoj migras al suda Brazilo vintre kaj tie koincidas kun la loka populacio de loĝantaj birdoj.

La Punaa kreko estis iam konsiderata subspecio de tiu birdo. Nune oni agnoskas la jenajn du subspeciojn:
* *A. versicolor versicolor* **Norda kapuĉanaso** loke en Paragvajo, suda Bolivio, kaj suda Brazilo.
* *A. versicolor fretensis* **Suda kapuĉanaso** loke en suda Ĉilio, Argentino, kaj Falklandoj.

## Ekologio 
Ĉe la Altiplano tiu specio loĝas ĉe lagoj, marĉoj kaj riveroj de altaj lokoj en malgrandaj grupoj aŭ paroj. La populacioj de ebenaĵoj loĝas ĉe lagetoj kaj lagoj kun malmulta vegetaĵaro. La reprodukta sezono okazas el aprilo al junio ĉe kanejoj kaj kareksejoj; la ino demetas 6 al 19 kremokolorajn al rozkolorajn ovojn. Kovado daŭras 25 tagojn. Kiel ĉe cignoj kaj anseroj, ankaŭ ĉe tiu ĉi specio ambaŭ gepatroj zorgas la idojn. La paro povas esti longdaŭra. Tiuj anasoj estas trankvilaj, sed povas aktive defendi ovojn, idojn kaj inojn.

Ili manĝas ĉefe vegetalajn materialojn kiaj semoj kaj akvaj plantoj, sed povas komplementi sian dieton pere de etaj senvertebruloj, kiaj artropodoj kaj insektoj.

## Notoj 
## Referencoj 
* **Clements**, James, (2007) *The Clements Checklist of the Birds of the World*, Cornell University Press, Ithaca
* "Dabbling Ducks" . Connecticut Waterfowl Trust. 2a de aprilo 2003 (konsultita la 31an de oktobro 2006).
* Falklands.net
* IUCN (2009) BirdLife International IUCNlink, 141513, Anas versicolor. Konsultita la 8an de januaro 2009.

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
André Labarrère

**André Labarrère**, naskiĝinta 12 de januaro 1928 en Paŭo kaj mortinta 16 de majo 2006 pro kancero, estis politikisto de Francujo.
Li membriĝis en la Socialista Partio, sub kies standardo li elektiĝis al la Nacia Asembleo, Senato, fariĝis vicprezidanto de la Nacia Asembleo inter 1973 kaj 1974, subministro pri la rilatoj kun la Parlamento de 1981 ĝis 1986 kaj ankaŭ urbestro de Paŭo de 1971 ĝis 2006.

## Politika vidpunkto 
Kvankam ano de socialista partio li montriĝis liberala. Rilate al Eŭropa Konstitucio (2005) li kampanjis kontraŭ. Post la morto de la patrino li ne malkaŝis sian samseksamon, sed restis fraŭlo kaj montris sin malfavora al la ideo de geja geedziĝo.

## Administraciaj atingoj 
Inter la projektoj de André Labarrère por Paŭ menciindas la rango de tiu inter la pioniraj francaj urboj pri la uzo de optika kablo por interreta servo, la starigo de komputila industrio, la altnivela universitata centro, la Palaco de Sportoj kaj la urba hospitalo.

## Esperanto 
Estis iniciato de André Labarrère nomi Zamenhof parketon en la urbocentro de Paŭo. Rilate al la lingvaj rajtoj li subtenis leĝproponojn favorajn al Esperanton. Loka Esperanto-societo omaĝis lin per la titolo de honora membro. Ekspozicio pri Esperanto estis malfermita de li en la urba biblioteko. (Fonto: Carlos Pereira, http://www.kurso.com.br/(http://Kurso%20de%20Esperanto), Leciono 12)

## Verkoj 
* Pierre-Joseph-Olivier Chauveau, Collection « Les Classiques Canadiens », Fidès, Montréal, 1962
* Les Laïques et la presse pédagogique au Canada français au XIXe siècle, Presse de l'Université Laval, Québec, 1963
* Les Instituteurs laïques au Canada français, 1836-1900, Presse de l'Université Laval, Québec, 1965
* Les Secrets de l'écriture, Édition du Jour, Montréal, 1969
* Monseigneur Laflèche, Collection « Les Classiques Canadiens », Fidès, Montréal et Paris, 1970
* Pau, Pyrénées-Atlantiques (64), Éditions SAEP, Colmar, 1972
* Votre écriture, Messieurs!, Éditions Ramsay, 1987 (ISBN 2-85956-621-X)
* Une Visite avec Huysmans, Réunion des musées nationaŭ, 1989 (ISBN 2-7118-0563-8)
* Pau, ville-jardin, Éditions Arthaud, Marrimpouey, 1992 (ISBN 2-7003-0432-2)
* L'Écriture des stars, Éditions Ramsay, 1992
* Le Bal des célibataires, Éditions Ramsay, 1992 (ISBN 2-84041-009-5)
* Le Baron rouge, Éditions Ramsay, 1997 (ISBN 2-84114-269-8)

### Biografio 
* Gracianne Hastoy, André Labarrère... le parfum des capucines, postface de Cédric Michon, éd. Atlantica, 2006 (ISBN 978-2843949524)

### Eksteraj ligiloj 
* http://www.senat.fr/senateur/labarrere_andre01032m.html
* http://www.kurso.com.br/index.php?eo

Labarrère, André
Kategorio:Francaj ministroj pri rilatoj kun la Parlamento
Francisco Veuthey

**Francisco Luis** (aŭ esperantlingve **Franĉjo**) **Veuthey** estas argentina grafikisto, ĵurnalisto kaj esperantisto. Li naskiĝis , do nun estas -jara. Post studo en la Nacia Universitato de la regiono "Litoral" en la argentina urbo Santa Fe de la Vera Cruz, li ekde la fino de la 1980-aj jaroj laboris en la Centra Oficejo de UEA en Roterdamo, unue kiel grafikisto de la Jarlibro de UEA kaj aliaj presaĵoj. En 1992 li transprenis la redakton kaj enpaĝigon de la revuo *Kontakto* de TEJO: La revuo tre modernigis sian aspekton, kun nova redakta stilo, nova logsimbolo kaj novaj ideoj. La nombro de abonantoj multe kreskis kaj atingis historian rekordon de 2050, antaŭ ol li en 1998 transdonis la redaktadon al posteulo.

## Notoj 
Kategorio:Argentinaj esperantistoj
Kategorio:Argentinaj ĵurnalistoj
Kategorio:Esperantistaj ĵurnalistoj
Kategorio:Desegnistoj
3783 Morris

'*3783 *Morris''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo Charles S. Morris.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Alfama

eta|dekstra|300px|Vidaĵo de Alfama
**Alfama** estas la plej malnova kvartalo de Lisbono, kiu situas inter la kastelo de São Jorge kaj la rivero Taĵo. La nomo 'alfama' venas el la araba *al hamma*, kio signifas ion kiel 'banoj' aŭ 'fontanoj'. La kvartalo estas konata allogaĵo por turistoj, antaŭ ĉio pro la multaj antikvaj konstruaĵoj, fado-trinkejoj kaj restoracioj. Troviĝas multaj serpentumaj strat(et)oj en la kvartalo.

Dum la maŭra superregado Lisbono konsistis nur el Alfama, kaj loĝis tie nur povraj fiŝistoj (kiuj ankoraŭ loĝas tie). La granda tertremo de Lisbono en 1755 apenaŭ damaĝis Alfama-n. Nuntempe troviĝas multaj kirkoj en Alfama, inter kiuj la katedralo de Lisbono, la kirko Santa Engrácia kaj la klostro São Vicente de Fora. Sur monteto apud Alfalma situas la kastelo de São Jorge, de kie oni havas belan elvidon je la dometoj.

Koordinatoj: 

Kategorio:Urbaj kvartaloj de Lisbono
Santa Fe de la Vera Cruz

**Santa Fe de la Vera Cruz** (aŭ mallonge **Santa Fe**, laŭsignife "Sankta fido de la vera kruco") estas urbo de Argentino, kaj ĉefurbo de samnoma provinco en la nordo de la lando. Laŭ takso de la jaro 2010, en la urbo vivis proksimume 400&nbsp;000 homoj. La urbo situas borde de la riverego Parano, kaj aliflanke de la rivero situas la najbara urbo Paraná (Argentino).

En Santa Fe de la Vera Cruz troveblas interalie la Nacia Universitato de la regiono "Litoral", en kiu studis ekzemple la esperantista ĵurnalisto kaj grafikisto Francisco Veuthey.
## Lokaj esperantistoj
*Francisco Veuthey

## Partneraj urboj 
*  Aarau (Svislando)
*  Afula (Israelo, de aŭgusto 1994)
*  Haifa (Israelo)
*  Callao (Peruo, de februaro 1997)
*  Montevideo (Urugvajo, de junio 1996)
*  Canelones (Urugvajo, de aŭgusto 2003)
*  Cuneo (Italio, de novembro 2004)
*  Rosolini (Italio)
*  Santa Fe Springs (Usono, de decembro 1960)
*  Tetuán (Maroko, de 1987)
*  Asunción (Paragvajo)
*  Ypacaraí (Paragvajo, de septembro 1978)
*  Iquique (Ĉilio)
*  Durban (Sudafriko)
*  Kaburbo (Sudafriko)

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Konstitucio de la Argentina Nacio

Kategorio:Urboj de Argentino
Mariza

[eta|eo Zelt-Musik-Festival 2015 [Freiburg, Germanio]]
**Mariza Reis Nunes** (Mozambiko, 16-an de decembro 1973) estas konata fado-kantistino. Ŝia patro estas portugalo, sed ŝia patrino estas el Mozambiko. Ŝi naskiĝis en Mozambiko en 1973 (tiam portugala kolonio), kaj elmigris je 3 jaraĝo al Lisbono. Tie ŝi elkreskis en la tradicia kvartalo (Alfama), kie ŝi ankaŭ lernis la fadokantadon.

## Diskaro 
* *Fado em Mim* (2001)
* *Fado Curvo* (2003)
* *Transparente* (2005)
* *Concerto em Lisboa* KD (2006)
* *Terra* (2008)
* *Fado Tradicional* (2010)

[eta|maldekstra|300px|Koncerto ĉe la [Turo de Belem en 2008]]

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 
* CNN intervjuo kun Mariza  
* Mariza kantas je PBS 
* 

Kategorio:Muziko
Kategorio:Portugalaj kantistoj
Kategorio:Folkloro
Albești (Constanța)

**Albești** [albeŝtj] estas komunumo en Rumanio, distrikto Constanța. Al ĝi apartenas administre la vilaĝoj: Arsa, Coroana, Cotu Văii kaj Vârtop.

## Situo 
Ĝi situas en en suda parto de la distrikto, sur la altebenaĵo Cobadin. Ĝi situas 52 km de la distrikta ĉefurbo Konstanco kaj 15 km de la plej proksima urbo, Mangalia.

## Historio 
La unua skriba mencio okazis en 1856, kiam turkoj el Krimeo setlis tie. Ĝia malnova turka nomo estis *Sarighiol*. La vilaĝo en 1924 unuiĝis kun la vilaĝo *Acbaș* (turke *Akbaş*) kaj la tiel estiĝinta vilaĝo ricevis la nomon *Albești*. En 1940 okazis ŝanĝo de la loĝantaro, la turkojn kaj bulgarojn oni alisetligis en Bulgarion kaj la rumanojn vivintajn en vilaĝoj de Suda Dobruĝo. En la 1970-aj jaroj alvenis setliĝanta ondo el areo de Moldavio, Oltenio kaj de Maramureŝo.

Oni elfosis en 1971 ruinojn de 2800-kvadratmetra fortikaĵo, el la 3-a aŭ 4-a jarcento.

## Vidindaĵoj 
En la vilaĝo vidindas la turka moskeo kaj la ortodoksa preĝejo.

## Eksteraj ligiloj 
* hejma paĝo de la vilaĝo 

Kategorio:Komunumoj en distrikto Constanța
Barra do Rocha

**Barra do Rocha** estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 6.313 loĝantojn en 2010 .

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Bahio

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Bahio
3792 Preston

'*3792 *Preston''''' estas malgranda sed tre hela duopa asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj geastronomoj kaj geedzoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan verkiston Richard Preston.

## Ecoj 
Klasado de la asteroido estas spektra tipo "S", tie estas "ŝtona" asteroido, konsistanta ĉefe el silikatoj de fero kaj de magnezio.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de V. Benishek, F. Pilcher, R. Montaigut, A. Leroy, A. Carbognani kaj P. Pravec uzinte observojn de  elde diversaj observatorioj, anoncita en marto 2017.

Tiu satelito havas orbitan  de ĉirkaŭ 11&nbsp;km kaj orbitan periodon de 23,81 horoj (0,992 tago), ĝia rotacia periodo estas 23,852 ± 0.01 horoj: tiu satelito estas praktike en ligita rotacio.

Ĝia diametro estas ankoraŭ nekonata.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (3792) Preston; paĝo de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Szymon Winawer

**Szymon WINAWER** (naskiĝis la 6-an de marto 1838 en Varsovio, mortis la 29-an de novembro 1919 samloke) estis pola ŝakisto juddevena.

## Biografio 
Li devenis de riĉa komercista familio, posedis naŭ fratojn. Studis jurosciencon, sed ĝin ne finis pro neceso okupiĝi pri familia entrepreno. Kiel junulo ŝatis viziti varsoviajn kafejojn, kie oni ĉiam povus renkonti volontulon por ŝakludo. Komence de la 60-aj jaroj estis unu el la plej fortaj ŝakistoj en Varsovio. Li estis amatoro asertanta ke legis neniun ŝaklibron.

Internacie li debutis en 1867 gajnante grandan sukceson. Dum ŝakturniro en Parizo li akiris duan lokon kune kun venonta mondĉampiono Wilhelm Steinitz. De tiu tempo li ludis kun ŝaka elito renkontante plej fortajn ŝakistojn de la mondo. Forte ligita al familia negocado plu restis amatoro. Partoprenis internaciajn turnirojn malpli ofte ol aliaj grandaj ŝakistoj. Li tamen gajnis kelke da grandiozaj sukcesoj sur la plej alta nivelo. Kune kun Johannes Zukertort gajnis turniron en Parizo en 1878 roku, postlasante interalie Joseph Blackburne, Henry Bird kaj Adolf Anderssen. Kvar jarojn poste en Vieno li kune kun Steinitz gajnis la unuan lokon, venkinte interalie Zukertort, Blackburne, Louis Paulsen kaj Miĥail Ĉigorin. En 1883 gajnis ŝakturniron en Nurenbergo antaŭ Joseph Blackburn.

Akiritaj rezultoj lokigis Winawer en la monda ĉefskipo, tamen li ne traktis ŝakon kiel sian vivan alvokon. En 1883 postlasis turniran ŝakludadon por longa tempo. Dum preskaŭ dek jaroj ne ludis internaciskale. Fine de la jarcento partoprenis kelke da turniroj, sed neniam revenis al la sukcesoj de la 80-aj jaroj. Ĝis la vivofino li ĝuis estimon, en 1914 estis invitita al fama grandmajstra turniro en Sankt-Peterburgo, tamen la inviton ne profitis.

Laŭ retrospektiva sistemo Chessmetrics, li estis plej alte klasifikita julie 1878, tiutempe okupis la 2-an lokon (post Louis Paulsen) en la mondo.

Laŭ nomo de Winawer estas nomata unu varianto de la franca defendo:
* 1.e4 e6
* 2.d4 d5
* 3.Ĉc3 Kb4

Sian popularecon lia varianto ŝuldas ĉefe al analizoj de Aron Nimzowitsch kaj Miĥail Botvinnik.

Szymon Winawer estas enterigita en la hebrea tombejo de Varsovio ĉe la strato Okopowa (kvartiro 46).

Kategorio:Ŝakaj teoriistoj
Kategorio:Polaj judoj
Kategorio:Polaj ŝakistoj
3793 Leonteo

**3793 Leonteo** estas meze granda, malhela troja asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj geastronomoj kaj geedzoj Carolyn S. Shoemaker kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la heroo Leonteo, militestro de la Lapitoj kaj alianca kun la grekoj en la troja milito.

## Orbito 
Ĝi estas troja asteroido, orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, tiel nomata "Greka Tendaro".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Carolyn S. Shoemaker
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Bărăganu

**Bărăganu** [bərəganu] estas komunumo en Rumanio, distrikto Constanța. Al ĝi apartenas administre la vilaĝoj Bărăganu kaj Lanurile.

## Situo 
Ĝi situas en la sudorienta parto de la distrikto, 27 km sudokcidente de la distrikta ĉefurbo Constanța, 19 km sude de la plej proksima urbo Murfatlar. 

## Historio 
Oni mencias ĝin unuafoje en 1877, ĝia malnova turka nomo estas Osmanfakı (rumane Osmanfacî), la hodiaŭa nomo venas de la Bărăgan-ebenaĵo. En la 1890-1892aj jaroj tie setlis germanoj, kiuj estis perforte alisetligitaj en Germanion en 1940 kadre de la nazia movado „Heim in Reich”.

## Eksteraj ligiloj 
* hejma paĝo

Kategorio:Komunumoj en distrikto Constanța
Balgobuso

[eta|Balgobuso de [Ikarus Tipo 280 en Kattowitz, Pollando]]
eta|dubalga buso
La **balgobuso** (aŭtobuso kun balgo (PIV)), **trajn-buso** (Esperanta Bildvortaro), **artika aŭtobuso** estas aŭtobuso aŭ trolebuso, kiu estis konstruita kiel artika veturilo kaj tiel uzeblas eĉ dum kurbiĝo en malvastajn stratojn.

La balgobuso konsistas el du- aŭ triaksa antaŭa parto, kiun ligas artiko kun balgo al posta parto (remorko, se temas pri trenata parto). Ĝi estas ĝenerale ĉ. 18 metrojn longa, kompare al simplaj busoj kun 11-14 metroj. Dubalgaj busoj longas eĉ 25 m.

## Historio 
Komence (1920-aj jaroj) oni uzis apartan remorkon, trenata de la aŭtobuso por pli bone eluzi kapaciton de la aŭtobuso. Tion oni poste ŝanĝis al la pli sekura balgobuso en la 1960-aj jaroj, komence ĝin produktis la hungara aŭtobusa produkta firmao Ikarus kaj General Motors ("XMC 77").

Kategorio:Veturiloj
Leuzigen

**Leuzigen** (prononcu *lojcign*) estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Büren kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 1193 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Leuzigen situas tri kilometrojn sudokcidente de la urbo Soloturno. Ĝi estas la plej nordorienta komunumo de la regiono kaj administra distrokto Seeland [en Esperanto ankaŭ Lagolando] ĉe la norda bordo de la rivero Aro sude de la montoĉeno Bucheggberg. En nordo, oriento kaj sudo la komunumo limas al Kantono Soloturno, nur en okcidento ĝi estas konektita kun Kantono Berno. La komunumo konsistas el la vilaĝo Leuzigen kaj la kvartaloj Weier, Mettle, Rosematt, Hundshübeli, Brunnader, Mühle, Burg.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 10,31&nbsp;km², de kiuj 39,8% estas kovritaj de arbaro, 45,5% servas por agrikulturo kaj 11,3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Leuzigen limas en nordo al Selzach (SO), en oriento al Lüsslingen-Nennigkofen (SO), en nordoriento al Lüterkofen-Ichertswil, en sudo al Buchegg (SO), en okcidento al Arch.

## Trafiko 
Tra Leuzigen pasas la kantona ĉefvojo n-ro 22 de Lyss al Soloturno. La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A5, kiu pasas tra la tuta komunumo, troviĝas okcidente en distanco de 3 kilometroj (Grenchen) kaj oriente en distanco de kvar kilometroj (Soloturno okcidento). la fervojlinio de Soloturno al Büren, kiu pasas tra la komunumo, estis en la jaro 1994 fermita por la persona transporto. La konekto al la publika transporteto funkcias per du buslinioj de Soloturno al Zollikofen.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Leuzigen datiĝas el la jaro 1235 kiel *Loxingen*. Sur la komunuma teritorio estis trovitaj tombomontetoj, kiuj verŝajne datiĝas el la Hallstatt-epoko, kaj restaĵo de romia bieno kaj la romia vojo de Soloturno al Studen. Ĉe la okcidenta flanko de la vilaĝo estiĝis en la 11-a kaj 12-a jarcento apud jakoba pilgrimejo priorejo de la kluniacenzoj kaj preĝejo konsekrita al Johano la Baptisto. Dum mezepoko Leuzigen estis tribunalejo de la kiburga kampargrafejo Burgonjo kaj ekde la jaro 1406 tribunalejo de la tribunaldistrikto de la berna kampartribunalo Zollikofen. Kiel parto de la Senjorujo Strassberg-Büren la loko fariĝis en la jaro 1388 havaĵo de la urbo Berno kaj estis atribuita en la jaro 1393 al la kamparvoktejo Büren, kies parto ĝi restis ĝis la Helveta Revolucio de 1798. Post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 Leuzigen estis atribuita kiel politika komunumo al la distrikto Büren, kiu en la jaro 2010 estis integrita al la administra distrikto Seeland.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Leuzigen
Mettle

**Mettle** estas la nomo de la sekvantaj loko:

* **Mettle (Diemerswil)** estas setlejo de la komunumo Diemerswil de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.

* **Mettle (Leuzigen)** estas setlejo de la komunumo Leuzigen de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* **Mettlen**
3795 Nigel

'*3795 *Nigel'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la viran antaŭnomon "*Nigel''" en omaĝo al la brita astronomo kaj verkisto pri astronomio Nigel Henbest.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Preĝejo Sankta Ladislao (Kőbánya)

**Preĝejo de Sankta Ladislao la 1-a (Hungario)** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Kőbánya, sur la placo same nomata (hungare) Szent László.

## Historio 
La preĝejo konstruiĝis en la 1890-aj jaroj. Dum la 2-a mondmilito ĝi parte detruiĝis kaj en 1957 fajro okazis en la malgranda turo. Inter 1974-1994 la preĝejo renoviĝis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola, antaŭ la preĝejo en la parko skulptaĵo pri Sankta Ladislao estas videbla. La preĝejo havas 3 navojn, ĉefturon kaj flankoturojn. La ĉefenirejo troviĝas sub la ĉefturo. Dum la konstruado uzis marmorojn kaj diversajn ceramikaĵojn. En la proksimeco la paroĥo etendiĝas.

La preĝejo estas Monumento historia kaj protektata laŭ eksterlandaj vidpunktoj. Kermeso okazas la 27-an de junio.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare

Budapeŝto
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Punaa kreko

La **Punaa kreko** (*Anas puna* iam *Anas versicolor puna*) estas birdospecio de la grupo de plaŭdanasoj en la genro *Anas*. Ĝi estis iam konsiderata kiel subspecio de la Kapuĉanaso.

La Punaa kreko loĝas en Andoj de Peruo, okcidenta Bolivio, norda Ĉilio, kaj pleja nordokcidenta Argentino. Ĝi troviĝas en la plej grandaj lagoj de la Altiplano en altaj lokoj de 3.100 al 4.600 m.

## Aspekto 
eta|maldekstra|250ra|Montras tutbluan bekon (sen flava koloro) kaj nigran supran bordon
La Punaa kreko estas 48&nbsp;cm longa, simila laŭ grando al la Arbaranaso kaj tre simila laŭ morfologio al la Kapuĉanaso, sed iom pli hela ĝenerale. Ĝi havas nigran kronon (ne tiom malhelbrunan kiel ĉe la Kapuĉanaso) el la supra bekobazo sub la okuloj kaj al la nukoflankoj, kaj helblua granda beko sen la flava bazo de supra makzelo de la tre simila Kapuĉanaso, sed kun nigra linio en la tuta supra bordo. La resto de la vizaĝo estas malpli sablokolora kaj pli blankeca kaj en kolo komencas makuleteco kiu fariĝas makuloj en brusto kaj strieco en flankoj kaj ventro, nome malhelbrunaj markoj kun sablokoloraj bordoj. La plej suba ventro kaj mallonga vosto montras tre fajnan striecon kaj pli densaj ol ĉe la Kapuĉanaso, kio farigas ĝin pli malhela, dum la flugilplumoj estas malhelbrunaj.

La supraj vostokovriloj estas grizaj, kaj la malantaŭaj flankoj estas malhelbrunaj kun fajna strieco. Dorso, brusto kaj subaj flankoj estas kafobrunaj kun pli malhelaj makuloj. Alia diferenco rilate al la parenca Kapuĉanaso estas blugrizaj kruroj anstataŭ ruĝecaj.

## Ekologio 
[eta| *Anas puna* - [MHNT]]

Ili foje estas en miksaj grupoj sed ili estas protektemaj de inoj kaj ovoj dum la reprodukta sezono. En naturo ili loĝas en malgrandaj grupoj propraj aŭ kun la tre proksime rilata Kapuĉanaso. La ino de la Punaa kreko demetas siajn ovojn inter aprilo kaj junio. Kiel ĉe cignoj kaj anseroj ambaŭ gepatroj zorgas la idojn. La ino demetas la ovaron inter alta herbejo, ne ĉiam ĉe akvo. La ovoj estas kremorozaj. La rilato inter la masklo kaj la ino povas estis longdaŭra.

La statuso de la Punaa kreko estas Malplej Zorgiga, laŭ listigo de la IUCN Ruĝa Listo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 
* Hartmut Kolbe: *Die Entenvögel der Welt.* Neumann Verlag, Leipzig, Radebeul, 1981, ASIN B0025Y496K
* Martin R. De LA Pena: *Birds of Southern South America and Antarctica (Collins Illustrated Checklist)*. Harpercollins Pub Ltd, ISBN 0002200775

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko