Kastelo Edinburgo

centra|eta|750ra|Panorama vido de la Granda Halo de la Edinburga Kastelo

La **Kastelo Edinburgo** aŭ **Edinburga Burgo** () estas praa fortikaĵo, montetopinta kastelo kiu staras sur Kastelo-Roko en la centro de Edinburgo, Skotlando. Ĝi estis uzita fare de diversaj militfortoj ekde prahistorio, kaj la loko de la ejo estis la antaŭkondiĉo por la urbformado de la nuna ĉefurbo de Skotlando. La fortikaĵo ĵus estis transdonita al la Militministerio.

Ĝi estas konsiderita unu el la plej gravaj altiroj de Skotlando . 

## Priskribo 
[eta|maldekstre|Blazono en la kastelo :*[Honi soit qui mal y pense*.]]
eta|296x296ra|La Kastelo vidita de la nordo
eta|287x287ra|Gardostarantoj gardantaj la Pordegdomo (Gatehouse)
Edinburga Burgo situas ĉe la supro de la Reĝa Mejlo (Royal Mile, *"Den Kongelige Mil", fakte 1.61 km*), la ĉefstrato en la malnova urbo kiu kondukas malsupren al Holyrood Palace. La fortikaĵo estas malfermita al turistoj kaj estas administrita de la asocio Historia Skotlando. La loko estas la plej granda vidindaĵo en Skotlando mezurita per biletenspezo .

La fortikaĵo situas supre de vulkana ŝtopilo. Tri el la flankoj estas protektitaj per rektaj, krutaj rokmuroj kaj la nura aliro estas sur la kvara kaj orienta flanko. Historie, lago situis sur la norda flanko de la fortikaĵo, nomita ''Nor'Loch''. La lago estis drenita en la georga epoko kiam la nova urbo estis konstruita kaj la fortikaĵo perdis multon da sia defensiva funkcio. Nor'Loch tiam estis utiligita kiel malferma kloako. 

La fortikaĵo estas kutime enirita per la paradejo, La Esplanado, kio estas longa, pavimita deklivo inter la fortikaĵo kaj la Reĝa Mejlo. La Esplanado estas kie la ĉiujara Edinburgh Military Tattoo estas okazigita, montrado de armea borilo kaj armea muziko, kie HM The King's Guard ankaŭ elstaris dum pluraj jaroj. En antaŭaj jaroj, la loko estis uzita por paradoj kaj ekzercoj por la fortikaĵgarnizono. Ĉe la enirejo estas cilindra kanonlokado nomita "Half Moon Battery". La kanona pozicio estis establita en 1574.

Oni eniras la fortikaĵon per enirdometo antaŭ la kanonpozicio kiu kondukas al strato kiu deklivas supren kaj ĉirkaŭe dekstren de la kanonpozicio. La strato tiam kondukas tra la malnova pordisto-loĝejo kaj ĝis la kastelkorto en la centro de la fortikaĵo.

La paroka preĝejo en la fortikaĵo estas nomita Canongate Kirk, kie la komandanto de la fortikaĵo havas sian propran bankejon.

Malgraŭ esti vidindaĵo, Kastelo Edinburgo daŭre estas la ĉefsidejo de la Brita Armeo en Skotlando; ĝi estas la ĉefsidejo de la 52-a Infanteribrigado same kiel la regimenta ĉefsidejo de la Royal Scots, la Royal Scots Dragoon Guards kaj la 4-a Regimento de la Reĝa Armea Police.

Krona Regalio de Skotlando estis elmontrita en la Kastleo ekde la 4an de februaro 1818.

## Historiaj atakoj 
En 1314, nur kelkajn monatojn antaŭ la Batalo de Bannockburn, Thomas Randolph, unua Grafo de Moray faris malsaĝan atakon kontraŭ la Kastelo, unu el la malmultaj ceteraj fortikaĵoj daŭre tenitaj fare de la angloj. Randolph ricevis informojn de la filo de la guberniestro pri pado supren laŭ la norda flanko de la kruta roko. Dum la nokto, Randolph gvidis siajn virojn supren laŭ la pado dum la ĉeftrupo atakis de la sudo. Randolph sukcesis eniri la murojn kaj malfermi la pordegojn por la ĉeftrupo. La fortikaĵo tiam estis batalita.
## Referencoj 
centra|eta|1030x1030ra|Panorama vido el Edinburga Kastelo sur la urbo, junio 2024

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Bess Rhodes, Edinburga Kastelo Esploro: La Turnira Historia (Media Skotlando, 2019).
* Arkady Hodge, Edinburga Kastelo Esploro: La Mezepokaj Dokumentoj (Historia Media Skotlando, 2019).
* skota Nacia Milito Monumenta retejo
* Edinburga Kastelo, Reĝa Komisiono sur la Antikvaj kaj Historiaj Monumentoj de Skotlando "Canmore" datumaro
* Bildoj de Edinburga Kastelo de la Reĝa Komisiono sur la Antikvaj kaj Historiaj Monumentoj de Skotlando

Kategorio:Kasteloj en Skotlando
Kategorio:Reĝaj rezidejoj en Skotlando
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Edinburgo