Socia historio

**Socia historio** estas kampo de historia esplorado, konsiderata de multaj kiel parto de la sociaj sciencoj, kaj kiu aparte uzas sociosciencajn metodojn. Ĉi tiu kampo provas rigardi historiajn pruvojn el la perspektivo de evoluantaj sociaj tendencoj. Laŭ tiu vidpunkto, socia historio povas inkluzivi la kampojn de ekonomia historio, jura historio, kaj eble aliajn aspektojn de la civila socio, kiuj reflektas la evoluon de sociaj normoj kaj konduto.

Dum subtenantoj de " historio de sube " - la studo de historio tra la okuloj de la ordinara homo de la pasinteco, aŭ liaj artefaktoj, kaj la franca skolo de Analoj, vidas sin kiel sociaj historiistoj, la kampo devus esti vidata kiel multe pli larĝa en la evoluo de historiografio. Male al aliaj aliroj, socia historio provas vidi sin kiel sintezan formon de historio, ne limigitan al la prezento de historiaj faktoj, sed preta esplori historiajn informojn laŭ pli sistema maniero.

Historia verkado, kiu estas konsiderata socia historio, emas havi "desube supren perspektivon" pri la socio kaj pli emfazi la malfavoratojn en la socio. Sociaj historiistoj emas malgravigi la fokuson sur altnivela politiko kaj elitoj en siaj analizoj. Do ĝi aperis kiel reago al politika historio, kiu estis ĉefe politika kaj milita laŭ naturo kaj emfazis individuajn figurojn (reĝoj, herooj, ktp.).

Plej multaj historiistoj konsideras la 1970-ajn jarojn kiel la oran epokon de la fako. La fako estis kritikita pro troa fokuso sur laborhistorio kaj sindikatorganizado, kaj pro tio, ke multaj el la sociaj historiistoj estis tro ideologie kolorigitaj de (precipe) marksisma klasanalizo. La alia kampo de historio, kiun promociis sociaj historiistoj en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj, virina kaj seksa historio, tamen akiris kreskantan gravecon en la historia fako. Socia historio plejparte estis integrigita en akademian historian esploradon, kaj tial malofte plu estas menciita kiel aparta kampo.

## Priskribo 
*"Ne ekzistas ekonomia kaj socia historio ĉar ĝi finiĝis kaj malaperis. Ekzistas historio sen pli, en sia unueco. La historio kiu estas laŭ difino absolute socia"* ''*

Ekde la komenco de la pripensado pri historio, kun Herodoto kaj Tucidido, oni povas spuri provojn plivastigi la objekton kaj la koncepton de la subjekto. Tamen, komence de la  20-a jarcento, kun la akcepto de historia materiismo de marksisma origino kaj ĝiaj adaptoj fare de diversaj skoloj de historiistoj, ĉefe en Francio (Skolo de Analoj) kaj Anglio (*Pasinteco kaj Nuntempo*), kiam ekonomia historio kaj socia historio, proksime ligitaj, disvolviĝas, la ideo plivastiĝas. Estas tre kutime difini la aron de la du kiel *ekonomia kaj socia historio''. La aliro nomata totala historio ankaŭ havus malprecizajn limojn kun socia historio, kvankam en ĉi tiu kazo oni insistas pri rilatigado de ĉiuj eblaj aspektoj de la pasinteco: la antaŭaj, plus la ideologiaj, kulturaj, pensmanieroj... (ĉiu el kiuj siavice havas sektoran historion).

Por Hobsbawm, socia historio povas esti vidata el tri anguloj:

a) Ĉar la historio de la malriĉuloj aŭ la malaltaj klasoj fokusiĝis al la “historio de laboro, de socialismaj ideoj kaj organizaĵoj.”

b) Kiel rakonto pri “diversaj homaj aktivecoj, kiujn malfacilas klasifiki.”

c) Kiel studo de la kombinaĵo de socia historio kaj ekonomia historio.

Ĉi tiuj tri variabloj identigas la ŝanĝon al historio de komunumoj, kiuj provizas signifajn kontribuojn per spertoj kaj agadoj, permesante ŝanĝon en la kompreno de la evoluo de socioj en historiografiaj studoj.

## Esploraj subfakoj 
* Demografia historio - fako kiu studas demografion laŭlonge de la tempo.
* Nigra historio - fako kiu studas la historion de la afrik-usona komunumo.
* Etna historio - la fako kiu studas kaj interpretas etnajn fluktuojn tra la historio.
* Historio de religioj - fako kiu studas la evoluon de diversaj religiaj movadoj.
* Genra historio - fako kiu aperis en la 1970-aj jaroj, kaj studas seksajn fluktuojn tra la historio.
* Historio de urbigo - fako kiu studas la procezojn de urbigo, urba evoluo, la kreado de metropoloj, kaj la geografiajn kaj sociologiajn tavolojn de urboj tra la historio.
* Kampara historio - fako kiu studas la teknologian, socian kaj ekonomian evoluon de kamparaj regionoj tra la historio.
* Laborhistorio (aŭ historio de laborista movado) - fako kiu studas temojn kiel: sindikatoj, la laborista klaso, la statuso de la laboranto, laborrilatoj, kaj la evoluo de la ideo pri laboristaj rajtoj tra la historio.
* Historio de Edukado - studas la historion de lernado kaj instruado tra la historio. Iafoje ĉi tiu fako interkovriĝas kaj uzas la terminojn studo de filozofio de edukado.

## Socia historio kaj Esperanto 
## Kelkaj elstaraj socihistoriistoj 
* Eric Hobsbawm
* Colin Ward

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kulturaj studoj
* Kulturhistorio
* Viva historio kaj subĉielaj muzeoj
* Parola historio
* Popola historio
* Internacia Instituto de Socia Historio

## Eksteraj ligiloj 
* Usona Socia Historio Projekto, NEHa projekto—presa, vida kaj multimediaĵo pri usona socia kaj kultura historio
* Socia Historia Societo (Britio); novaĵeroj; ankaŭ afiŝoj de aŭtoroj de lastatempe novaj libroj en socia kaj kultura historio.
* Viktoriana-epoko socia historio, brita 19jarcento
* Societo por la socia historio de medicino, organizaĵo de historiistoj studanta socian efikon de medicino
* "Socia Historia Portalo", gvidilo al  900.000 ciferecaj objektoj pri socia historio de 13 organizaĵoj
* Internacia Instituto de Socia Historio, prezentas esploron k. novan datumon pri la tutmonda historio de laboro, laboristoj kaj laboraj rilatoj

Kategorio:Studfakoj de historio
*