open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mampumpilo

eta|dekstra|240px|Mana mampumpilo
**Mampumpilo** estas ilo por elpumpi patrinan lakton. Oni uzas ĝin kiam normala mamnutrado ne eblas, kiam la patrino havas tro da lakto aŭ kiam ŝi laboras kaj deziras frostigi sian lakton por posta uzo.

Elpumpado helpas konservi la laktoproduktadon.

Sonorilforma plasta ingo estas surmetita sur la mamon kaj la lakto eltirata mane aŭ elektre laŭ la modelo.

## Uzo 
Oni uzas mampumpilon:
* kiam la patrino ne povas mamnutri sian infanon pro diversaj kialoj, tamen deziras doni sian lakton al la bebo (malsano, laboro, ktp.)
* se pro iaj kialoj la bebo ne povas suĉi rekte ĉe la mamo (frunaskito, fizika problemo, ktp.
* dum portempa mamsuĉstriko
* kiam la patrino havas tro da lakto kaj deziras donaci ĝin al frunaskitoj, kiuj bezonas patrinan lakton, sed kies patrino ne povas aŭ ne volas mamnutri.

La lakto konserviĝas mallonge en fridujo aŭ pli longe en frostujo, tiel eblas prepari rezervon. Ĝi estas varmigita antaŭ ol donita al bebo en suĉbotelo aŭ boteleto kun suĉilo.

Apotekoj ofte proponas tiajn pumpilojn luprene. Foje asekurkompanioj transprenis la kostojn. Ne ĉiuj mampumpiloj en merkato samas kaj ankaŭ ne ĉiu patrino akceptas tiom facile la uzadon de mampumpilo: foje kelkaj povas dolorigi la mamojn aŭ ne bone pumpi; tiukaze la patrino devus serĉi la sistemon plej akurata por si mem. Foje laŭ la kialo de la uzado de la mampumpilo (vidu supre) temas nur pri portempa situacio; tiukaze (kaj eĉ kiam patrino devas forlasi unu sistemon favore al alia) multfoje patrinoj povas donaci la sistemon al patrinoj en similaj cirkonstancoj aŭ eĉ vendi la aparaton, kiu foje estas multekosta. Ĉar ĉiam oni devas zorge lavi kaj eĉ malinfekti la aparaton, ĉiam devus esti konservata laŭ higienaj kondiĉoj. De tio dependas ĉefe la sano de la bebo.

## Historio 
La elektra mampumpilo estis inventita de Edward Lasker kaj patentita la 4-an de oktobro 1927.

## Referencoj 
Kategorio:Beba nutrado
Kategorio:Mamo
Kategorio:Laktado
Kategorio:Medicinaj pumpiloj
Kategorio:Ginekologio kaj akuŝologio
Gara

**Gara** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en Distrikto Baja.
eta|maldekstre|Kapelo kun kalvario en Gara

## Bazaj informoj 
* Areo: 43&nbsp;km²
* Loĝantaro: 2550
* Poŝtkodo: 6522
* Telefonprefikso: 79

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ la hungara-serba landlimo (sen limpasejo), laŭ traira flankovojo. Baja troviĝas 15 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1290, la nomdonanto verŝajne estis historia familio *Gara*. Kroatoj alvenis en 1526. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la vilaĝo detruiĝis. En 1734 germanoj alvenis. Okazis ĥolero en 1866. Inter 1918-1920 la serboj okupis la regionon, kiu estis aparta respubliko. Ekde 1920 la komunumo trovis sin apud la nova ŝtatlimo, sed inter 1941-1944 la limo malaperis, ĉar la pli suda regiono denove iĝis hungara. Post la 2-a mondmilito la germanoj estis deportitaj, alvenis hungaroj el Ĉeĥoslovakio.

## Vidindaĵoj 
* postbaroka katolika preĝejo omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario) de 1780, en 1909 pligrandiĝis
* monumento pri Sankta Triunuo

## Famuloj 
En Gara naskiĝis futbalistoj Antal Dunai kaj Miklós Páncsics.

## Famaj nomportantoj 
* Miklós Gara
* Gábor Garai
* János Garai
* László Garai‎
* András Garay
* Attila Garay
* János Garay

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Ferpècle-Glaĉero

**Ferpècle-Glaĉero** (france **Glacier de Ferpècle**, germane **Ferpèclegletscher**) estas unu el la glaĉeroj en la suda valfino de ''Val d'Hérens* sudoriente de Evolène en la Valezaj Alpoj. La glaĉero havas longecon de 6 km, averaĝan larĝecon de 1 km kaj kovras areon de proksimume 9,5 km².

## Priskribo 
Ĝian originon Ferpècle-Glaĉero havas ĉe la kresto de Tête Blanche (3710 m s. m.), kiu formas la landlimon inter Svislando kaj Italio, kaj sur Dent Blanche en alteco de proksimume 3600 m s.m. la relative plata glaĉerglacikampo en la supra parto nomiĝas ankaŭ *Platela glaĉerpasejo ''Col d'Hérens'' (3459 m s.m.) Ferpècle-Glaĉero estas ligita kun la sistemo de Zmutt-Glaĉero. Okcidente ĝi tra la firnkovrita kresto norde de Tête Blanche estas konektita kun la paralele fluanto Mont-Miné-Glaĉero. La glaĉero fluas norden kaj estas flankigita de la majesta pli ol 4000 m monto Dent Blanche en oriento kaj de Mont Miné (3029 m s.m.) en okcidento. La glaĉerlango finiĝas nuntempe je alteco de proksimume 2100 m s.m. Ĉi-tie troviĝas la fonto de la rivero Borgne de Ferpècle, kiu alportas la degelakvon tra Val d'Hérens al Rodano.

## Historio 
Dum la kulmino de la Eta Glaciepoko en la 19-a jarcento unuiĝis la langoj de Ferpècle-Glaĉero kaj Mont-Miné-Glaĉero sude de Mont Miné kaj fluis ankoraŭ 1 km pli profunden al la valo. En la ligregiono formiĝis dumtempe natura baraĵo malantaŭ kiu estiĝis lago, kiu en somero 1952 rompiĝis kaj kaŭzis inundon de Val d'Hérens kun granda damaĝo.

## Historia piedpado 
Supre de Ferpècle-Glaĉero je la deklivo de Dent Blanche en romia epoko kondukis ofte uzata montarpado al la itala *Valpelline*. Restaĵoj de tiu altmontara vojo sur la firnkovrita *Col de Valpelline*, sur kiu la romianoj konstruis armestraton, diversloke ankoraŭ estas konservitaj.

## Eksteraj ligiloj 
* Ferpècle-Glaĉero en la Svisa Glaĉermezurreto de ETH-Zuriko

Kategorio:Glaĉeroj en Svislando
Kategorio:Glaĉeroj de la Alpoj
Kategorio:Kantono Valezo
Virgulino mamnutranta

[eta|240ra|Majstro de la sankta Magdalena: *Surtrona mamnutranta Madono kun sanktaj Petro kaj Leonardo*, fino de la 13-a jarcento, Yale University Art Gallery, [New-Haven (Konektikuto)|Nov-Haveno]]
**Virgulino mamnutranta** (latine ***Maria lactans***) aŭ **Madono mamnutranta** estas bildo de la mamnutranta Madono Maria.

Tia motivo jam troviĝis en malnova egipta kulturo, kie la diino Iziso mamnutras la knabon Horuso, kio simbolis fekundecon.

En Bizanco kaj en Okcident-Eŭropo dum la 14-a kaj 15-a jarcentoj la bildo de *Maria lactans* ricevis jenan interpretadon: Kristo, infano estas Dio, kiu per la patrina mamo rilatas al la homaro.

En kelkaj fontkapeloj barokaj de pilgrimejoj, akvo trafluas la mamojn de la virgulina statuo, kiel ekzemple en Mariahilf, Rengersbrunn aŭ Maria Ehrenberg.

Dum malfacilaĵoj por mamnutri aŭ tiel rilataj sanproblemoj, laŭregione virinoj preĝis antaŭ bildo aŭ statuo de mamnutranta virgulino, aŭ oferis vaksan replikon de siaj propraj mamoj kiel donaco.

## Fotogalerio 

dosiero:Lucca Madonna by Jan Van Eyck - Städel - Frankfurt am Main - Germany 2017.jpg|Jan van Eyck: *Maria lactans* (Maria mamnutranta), ĉ. 1430 (Frankfurto ĉe Majno)
Dosiero:Via san gallo-via delle ruote, tabernacolo di andrea di bonaiuto, Madonna in trono con bambino e Sant'Apollonia 02.JPG|Andrea Bonaiuti: *Madono sur trono kun infano kaj Sankta Apollonia*, 2-a duono de la 14-a jarcento, Via San Gallo, Florenco
dosiero:Großgmain - Marienbrunnen.jpg|Fontano omaĝe al Maria en Großgmain (1693)

## Bibliografio 
* *Galaktotrophousa * und *Maria lactans .* In: *Das grosse Kunstlexikon von P.W. Hartmann.* Hartmann, Sersheim 1997, ISBN 3-9500612-0-7

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [www.fisheaters.com/marialactans.html – Bildoj de mamnutranta virgulino]

Kategorio:Maria en arto
Kategorio:Kristana arto
Joshua Bell

**Joshua David BELL** (9-a de decembro 1967 en Bloomington (Indianao)) estas usona violonisto.

Ekde lia debuto en Carnegie Hall en 1985, li surscenis kun ĉiu grava orĥestro kaj dirigento. Krom la klasika standarda repertuaro, li prezentas ankaŭ multajn modernajn verkojn.

Li akiris konatecon precipe pro muzikigo de filmoj "La ruĝa violono"  (1998), "Aromo de lavendo" 2004.

La violono de Bell estas tiu de Antonio Stradivari, pretigita en 1713 (nomata 'Gibson ex Huberman'), konata pro sia ŝtelo el la artista vestejo de la Carnegie Hall en 1936. La violono estis posedaĵo de Bronisław Huberman. La ŝtelisto estis migra kaj prezenta muzikisto, kiu posedis ĝis sia morto la violonon kaj li konfesis la ŝtelon al la edzino nur en 1985 sur la mortolito. Joshua Bell povis akiri la violonon en 2001.

Joshua Bell estas senedzina kaj vivas en Novjorko. Li havas filon el pli frua amrilato.

Kategorio:Usonaj klasikaj violonistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Skotaj usonanoj
Naŝiko

**Naŝiko** estas urbego en la subŝtato Maharaŝtro en landego Barato.
Naŝiko estas la administra centro de la samnoma distrikto. Nuntempe la urbego ankaŭ nomiĝas "Vina ĉefurbo de Barato", aŭ "Vinbera urbo". Ĝi estas en la okcidenta montaro apud la bordo de la rivero Godavari. 

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
eta|dekstra|300px|Placo en Nasiko

## Situo 
Naŝiko troviĝas sur malebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Mumbajo-centra Barato. La urbo situas en la nordokcidento de Maharaŝtro, 180km de Mumbajo kaj 220km de Puneo.

## Historio 
Naŝiko havas mitologian, historian, socian kaj kulturan gravecon. Ĝi estas fama pro la temploj ĉe la bordo de la rivero Godavari. Naŝiko do estas sankta loko por la Hinduoj.

Antaŭe, Naŝiko nomiĝis Trikantak kaj poste Padmanagar. Dum la tempo de la mogola imperio, Nasiko nomiĝis Gulŝanbad.

La historie famaj konstruaĵoj en Naŝiko estas la artefaritaj grotoj Triraŝmi kaj Paandav.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de milionurboj

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Milionurboj
Kategorio:Urboj de Maharaŝtro
Kátlovce

**Kátlovce** (, ) estas vilaĝo en Slovakio.
300px|eta|Kátlovce situas en la plej griza parto

## Situo 
Kátlovce situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Trnava troviĝas je 17&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. Supozeble la keltoj konstruis en la proksimo teran fortikaĵon. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1401. La oficiala loknomo ĝis 1899 estis *Kátlóc,* poste Kátló. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kátló 864 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Nagyszombat, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kátlovce 1067 homoj, (1065 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Spirito

## Famuloj 
En la iama Kátlóc naskiĝis hungara inĝeniero Móric Krippel.

## Eksteraj ligiloj 
* Kátlovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Trnava
Seynod

**Seynod** estas malaperinta komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento alta Savojo (france *Haute-Savoie*, arpitane ''Savouè d'Amont*), en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj (france *Auvergne-Rhône-Alpes''). La 1-an de januaro 2017 ĝi fandiĝis kun la komunumoj Annecy, Annecy-le-Vieux, Cran-Gevrier, Meythet, kaj Pringy por formi novan komunumon nomita Annecy. Fine de  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haute-Savoie

Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Annecy
Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Haute-Savoie
Szeremle

**Szeremle** (seremle) estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en Distrikto Baja.
eta|110px|maldekstre|Blazono de Baja
eta|Kampoj de Szeremle

## Bazaj informoj 
* Areo: 35&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1550
* Poŝtkodo: 6612
* Telefonprefikso: 79

## Geografio 
Szeremle situas sur ebenaĵo, laŭ la maldekstra Danubo, laŭ traira flankovojo proksime de Baja.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1323. Antaŭ la turkoj la komunumo estis komence kampurbo, poste libera reĝa urbo. La loĝantoj rifuĝis de la turkoj. Post la turka erao la posteuloj revenis. Dum la socialismo kolĥozoj formiĝis. Nuntempe la vilaĝo estas ŝatata loko de fiŝkaptistoj kaj ĉasistoj.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kuracejo, apoteko, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1797

## Famuloj 
En Szeremle naskiĝis politikisto Zsolt Horváth (1964).

## Fontoj 
* Wikitrans

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Franz Rieger (orgenkonstruisto)

**Franz Rieger** (* 13-an de oktobro 1812 en Zossen; † 29-an de januaro 1885 en Krnov) estis orgenkonstruisto kaj la fondinto de la orgenkonstrua firmao *Franz Rieger & Söhne, Jägerndorf*.

En 1844 li starigis en Jägerndorf (Krnov) orgenkonstruan metiejon. En 1872 liaj filoj Otto Anton Rieger kaj Gustav Rieger transprenis la florantan firmaon. Sukcesegon alportis la internacia ekspozicio de 1878 en Parizo, kiu mondfamigis la Rieger-orgenojn, rezultigante komisiojn el multaj landoj. Sekve de la Dekretoj de Beneš en 1945 la ĉeĥoslovakia respubliko konfiskis la orgenkonstruan firmaon Rieger en Krnov kaj unuigis ĝin kun la dua orgenkonstrua firmao de la urbo, la firmao *Hermann Kloss*, al ŝtata firmao Rieger-Kloss, kiu en 1994 estis privatigita. Jam en 1946 la posedintoj kaj kunlaborantoj novfondis la entreprenon en Schwarzach, Aŭstrio.

## Eksteraj ligiloj 
* Historio de la firmao Rieger-Kloss en Krnov (germanlingve) 
* Historio kaj orgenlisto de la firmao Rieger en Schwarzach (germanlingve)

Kategorio:Orgenkonstruistoj
Fajsz

**Fajsz** [fajs], estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Bács-Kiskun, en subregiono de Kalocsa. Tribestro Fajsz estis nepo de Arpado.
eta|Preĝejo de Fajsz
eta|Vilaĝdomo de Fajsz
## Bazaj informoj 
*Areo:  32&nbsp;km²
*Loĝantaro: 1950
*Poŝtkodo: 6352
*Telefonprefikso: 78

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ la maldekstra Danubo, laŭ traira flankovojo, ĉefvojo Budapeŝto-Baja preteriras. Troviĝas Bátya 10,  Kalocsa 17, Hajós 19, Baja 32, Kiskőrös 44 km-ojn for. Longe estis pramo al Tolna, sed nun nova ponto funkcias en la proksimeco. 

## Historio 
La unua mencio devenis el 1061. La tataroj detruis la vilaĝon, kiu poste dum la turka erao restis viva, eĉ alvenis rifuĝintoj el la proksimeco. Incendioj okazis en 1852, 1873, 1881.

Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, apoteko, kuracejo, infankuracejo, dentokuracejo, bestokuracejo.

## Vidindaĵoj 
* novromanika romkatolika Kirko Stefano la 1-a (Fajsz)
* novromanika vilaĝdomo
* monumento de Fajsz

## Famuloj 
En Fajsz naskiĝis ministro Mihály Dömötör.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Etnoj en Senegalo

[eta|450px|Mapo de la etnoj de Senegalo laŭ [David Boilat (1853)]]
La **etnoj en Senegalo** multas sur relative malgranda teritorio.

## Ĉefaj etnaj grupoj en Senegalo 
* Badiarankeoj (: Badiaranké)
* Bajnunkoj (: Baïnouk)
* Balantoj (: Balantes)
* Bambaroj (: Bambaras)
* Bandialoj (: Bandials)
* Basarioj (: Bassari)
* Bedikoj (: Bédik)
* Konjaguoj (: Coniaguis)
* Djoloj (: Diola)
* Eŭropanoj (: Européens)
* Jalonkeoj (: Jalonké)
* Karonoj (: Karones)
* Kasonkeoj (: Khassonkés)
* Laobeoj (: Laobés)
* Lebuoj (: Lébous)
* Libananoj (: Libanais)
* Malinkeoj (: Malinkés)
* Mankanjoj (: Mancagnes)
* Mandinkoj (: Mandingues)
* Manĝakoj (: Manjaque)
* Maŭroj (: Maures)
* Ndutoj (: Ndut)
* Niominkoj (: Niominka)
* Nonoj (: Nones)
* Papeloj (: Papel)
* Fulboj (: Peuls)
* Sereroj (: Sérères)
* Soninkoj (: Soninkés)
* Tukuloroj (: Toucouleurs)
* Volofoj (: Wolofs)

## Vidu ankaŭ 
* Kategorio: Etnoj en Afriko
* Kategorio: Lingvoj de Senegalo

### Literaturo 
*  Mara A. Leichtman, « The legacy of transnational lives: Beyond the first generation of Lebanese in Senegal », *Ethnic and racial studies*, 2005, vol. 28, n° 4, p.&nbsp;663-686
*  Danielle Barret, *Bilan des hypothèses concernant la question des relations entre l’Egypte antique et l’Afrique occidentale tropicale*, Paris, Université de Paris I, 1972 (Mémoire de Maîtrise)
*  Ibnou Diagne, *Essai d’identification de quelques faciès néolithiques du Sénégal*, Paris, Université de Paris X, 1974, 200 p. + 16 planches h.t. (Mémoire d’Ethnologie-Préhistoire)
*  Makhtar Diouf, *Sénégal, les ethnies et la nation*, Nouvelles Éditions Africaines du Sénégal, Dakar, 1998, 281 p. - ISBN 2-7236-1114-0
*  Alexander Keese, « Colons français, politiciens africains et marchands libanais au Sénégal colonial », *Africa*, 2005, vol. 60, n° 2, p.&nbsp;221-259

### Eksteraj ligiloj 
*  Superrigardo kun bildoj 
*  Les ethnies du Sénégal sur Planète-Sénégal

*
Fangoj

eta|Masko de la fangoj La **fangoj** estas en Okcidentafriko disvastiĝinta etno, kiuj vivas plejparte en la teritorioj de Ekvatora Gvineo (80% de la loĝantaro), Gabono (11,5% de la loĝantaro) kaj - en malgrandaj grupoj - en la suda Kameruno (15% de la loĝantaro). La fanga lingvo (ankaŭ nomata *Pangwe*) apartenas al la familio de la bantuaj lingvoj.

La fangoj jam origine havis monoteisman religion. Komence de la 20-a jarcento kristanaj misiistoj vizitis ilin, kaj la fangoj integrigis la kristanajn doktrinojn en sian propran kredon. Krome forte influis ilin la religio de la micogoj. Hodiaŭ la plej multaj fangoj estas kristanoj.

Konataj la fangoj estas pro sia arto, precipe pro iliaj lignoskulptaĵoj kaj aliaj skulptaĵoj.

Dum la koloniisma epoko la fangoj havis propran valuton, kiu konsistis el kupro kaj fero. Hodiaŭ ili vivas precipe per kakaokultivado kaj per fiŝkaptado.

Konata fango estis la iama Ŝtatprezidento de Gabono, Léon M'ba.

## Vidu ankaŭ 
* Fanga lingvo

## Eksteraj ligiloj 
* Fotografe dokumentita arto de la fangoj kaj informoj pri pliaj objektoj de afrika tribarto 

Kategorio:Etnoj en Afriko
Kategorio:Etnoj en Ekvatora Gvineo
Kategorio:Etnoj en Gabono
Kategorio:Etnoj en Kameruno
Kategorio:Etnologio
Kategorio:Etnografio
Kategorio:Ekvatora Gvineo
Kategorio:Gabono
Mamsuĉstriko

**Mamsuĉstriko** estas portempa rifuzo de la bebo mamnutriĝi. La bebo forturniĝas de la mamo kaj krias tiel ke ne eblas mamnutri ĝin.

## Kaŭzoj
La kaŭzoj povas esti tre diversaj:
*Malkoncentriĝo pro medio
*Doloroj de la bebo (ĉe oreloj, dentoj, gorĝo, ktp.)
*Malagrabla sperto dum mamnutrado (timo pro laŭta bruo, ktp.)
*Eko de gravedeco aŭ menstruo
*Unua uzo de nova parfumo aŭ sapo (odorŝanĝo)
*Uzo de kuraciloj ĉe la patrino
*Unua uzo de suĉilo
*Streĉo de la patrino
*Manĝaĵo de la patrino, kiu ne plaĉas al la bebo (ajlo, ktp.)

## Reago
Eblas nutri la infanon per kulereto aŭ glaso. Pumpado de la patrina lakto malhelpas malpligrandiĝon aŭ ĉeson de la laktofluo ĉe la patrino.

Portempa mamsuĉstriko ne signifas, ke la infano ne plu volas mamnutriĝi. Kutime post malestiĝo de la kaŭzoj, la bebo rapide mamsuĉas denove.

Kategorio:Beboj
Kategorio:Nutrado
Novaj Federaciaj Landoj

La **Novaj Federaciaj Landoj** (NFL) - germane **Neue Bundesländer** respektive **neue Länder** - estas ne jure difinita, sed en ĵurnalismaj tekstoj kaj parola lingvaĵo tre ofte uzata termino por la kvin federaciaj landoj de Germanio, kiuj sekve de la leĝo pri restarigo de la federaciaj landoj sur la teritorio de la ŝtato GDR de la 22-a de julio 1990 reekestis la 3-an de oktobro 1990 kaj samtage unuiĝis kun la "malnovaj federaciaj landoj" de Federacia Respubliko Germanio. Laŭ tiu difino la teritorio de Orienta Berlino, la ĝis tiama ĉefurbo de la socialisma ŝtato GDR, ne apartenas al la Novaj Federaciaj Landoj, ĉar ĝi ne ekestis nova lando, sed aliĝis al la teritorio de la "malnova" federacia lando Berlino, kiu antaŭe nur kovris la okcidentan parton de la urbo.

Unuope temas pri la kvin federaciaj landoj:
* Brandenburgio
* Meklenburgo-Antaŭpomerio
* Saksio
* Saksio-Anhalto
* Turingio

Malgraŭ sia nomo, la kvin Novaj Federaciaj Landoj verdire ne estis "novaj", sed jam ene de la socialisma ŝtato GDR ekzistis ĝis julio 1952: Kadre de la "plia perfektigo de la socialisma administrado", kiu fakte celis forigon de federacia ŝtata strukturo kaj la kreon de strikta centrismo, la federaciaj landoj de GDR tiam malfondiĝis kaj anstataŭe kreiĝis 15 distriktoj (*Bezirke*) kun 217 subdistriktoj (*Kreise*, esperanta vortumo laŭ la lingvouzo de la Esperanto-Asocio de GDR kaj laŭ la vortaroj de Erich-Dieter Krause). Historie ekestintaj teritorioj dum tiu restrukturigo parte estis distranĉitaj kaj la limoj organiziĝis ĉefe laŭ ekonomiaj vidpunktoj.

Dum la momento de la aliĝo al FRG dum oktobro 1990, la Novaj Federaciaj Landoj kaj Orienta Berlino sume havis pli-malpli 17 milionojn da loĝantoj. Dum la unuaj jaroj post la reunuiĝo de Germanio en la oriento de la lando naskiĝis signife malpli da infanoj ol antaŭe, kaj pli ol 3 milionoj da homoj pro laborpostenoj, studado aŭ privataj kialoj translokiĝis al la "malnovaj federaciaj landoj", kvankam samtempe pli-malpli miliono da homoj el la "malnovaj" federaciaj landoj translokiĝis al la teritorio de eksa GDR. Rezulte dum la 1990-aj jaroj la loĝantaro de la Novaj Federaciaj Landoj plus Orienta Berlino reduktiĝis ĝis malpli ol 15 milionoj.

## Plej grandaj urboj de la novaj landoj 
1&nbsp;inkluzive de *Halle-Neustadt*,  ≈ signifas "pli-malpli"

Kategorio:Germanio
Kategorio:GDR
Kategorio:1990
Kategorio:Historio de Brandenburgio
Kategorio:Historio de Meklenburgo-Antaŭpomerio
Kategorio:Historio de Saksio
Kategorio:Historio de Saksio-Anhalto
Kategorio:Historio de Turingio
King's College

'''King's College''' estas la nomo de kolegioj de pluraj anglaj universitatoj en Britio aŭ en la cetera iama brita imperio.

## Britio 
* King's College (Londono)
* King's College (Kembriĝo)

## Ĉinio 
* King's College (Honkongo)
John Cheke

**Kavaliro John CHEKE**, angla klerulo kaj politikisto (la 16-an de junio 1514 - la 13-an de septembro 1557).

Li edukiĝis ĉe St John's College, Universitato de Kembriĝo, kie li iĝis asociito (ano de la instrua kaj estranta stabo) en 1529. En 1540 oni elektis lin la unua reĝa profesoro de la greka ĉe la Universitato de Kembriĝo. En 1544 Henriko la 8-a nomumis lin instruisto de la estonta Eduardo la 6-a, postenon kiun li retenis post kiam Eduardo heredis la regnon. Li aktivis en publikaj aferoj, kaj estis parlamentano en 1547 kaj 15552-3. En 1548 li iĝis provosto (estro) de King's College, Kembriĝo. La 11-an de oktobro 1551 li kavaliriĝis.

Li estis ferva protestanto kaj post la morto de Eduardo la 6-a estis ŝtat-sekretario de Lordino Jane Grey. Pro tio Maria la 1-a enkarcerigis lin en la Turo de Londono kaj konfiskis liajn bienojn. Oni malliberigis lin en septembro 1554 kaj pasis eksterlande la restaĵon de sia vivo: fine li loĝigixis en Strasburgo, kie li instruis la grekan. En 1556 li vizitis sian edzinon ĉe Bruselo. Filipo la 2-a (Hispanio) ordinis ke li estua arestata kaj prenata al Londono, kie li denove malliberiĝis en la Turo de Londono. Timegante ke oni ŝtiparumus lin, li iĝis romkatoliko, sed, hontego pro tio, ne longe postvivis.
Kampanjo Kontraŭ Gejfobio

**Kampanjo Kontraŭ Gejfobio** (pole *Kampania Przeciw Homofobii*, KPH) estas la plej granda pola GLAT-organizo. La asocio promocias la toleremon por seksaj malplimultoj en la pola socio, organizante aranĝojn, kio havas taskon kontraŭagi la gejfobion.

La asocio senkoste certigas la psikologian kaj juran helpon.

La Kampanjo Kontraŭ Gejfobio eldonas senkosta dumonata revuo *Replika*, kiu estas la sola ne-pornografia GLAT-magazino en Pollando.

## Filioj 
* Krakovo
* Lublino
* Szczecin
* Silezio
* Torunio
* Trójmiasto
* Varsovio - centralo
* Vroclavo
* ekster la ŝtato: Novjorko

## Estroj 
* de la 11-a de septembro 2001 ĝis la 22-a de februaro 2009 - Robert Biedroń
* de la 22-a de februaro 2009 ĝis la 18-a de julio 2010 - Marta Abramowicz
* de la 18-a de julio 2010 - Tomasz Szypuła

## Vidu ankaŭ 
* aliaj GLAT-organizoj
* Ligo de Samseksamaj Geesperantistoj
* Principoj de Jogjakarto

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de KPH (en, pl)
* Replika - GLAT-magazino  - eldonata per KPH (pl)

Kategorio:GLAT-organizoj
Kategorio:Polaj asocioj
Batangaoj

eta|dekstra|200px|Regiono de la batangaoj je la atlantika bordo de Kameruno
La **batangaoj** estas bantua etno kun proksimume 6.000 homoj (stato en 1982), kiuj vivas je la atlantika bordo de Kameruno.

## Literaturo 
* Literaturo pri la batangaoj en la Karlsruher Virtueller Katalog
* Kamerunraporto pri la batangaoj kiel PDF-Download 
* Langheld, W.: *"Über die Stammesorganisationen in Kamerun"* 1909. (K R 9.)

## Eksteraj ligiloj 
* Historio de la batangaoj (franclingva)
* Notaĵoj en la Deutsches Koloniallexikon de 1920 
* Raporto pri travivaĵoj kun la batangaoj
* Raporto pri germana ekspedicio al la batangaoj en la Bundesarchiv Koblenz

Kategorio:Etnoj en Afriko
Kategorio:Etnoj en Kameruno
Kategorio:Etnologio
Kategorio:Etnografio
Jorka Regiono

La **Regiona Municipo York**, ankaŭ simple **Jorka Regiono** (*York Region*) estas regiona municipo en suda Ontario, Kanado inter Lago Simcoe kaj Toronto. Ĝi estis *York County* antaŭ 1971. Laŭ stato de la jaro  en la regiona municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km², do ĝi havas pli da loĝantoj ol norda Ontario. La regiono estas parto de la metropola regiono Granda Toronto kaj la ena ringo de la Ora Hufumo.

## Geografio 
Sude de la regiono estas Toronto, kaj norde estas Lago Simcoe. Apud la orienta limo estas Durhama Regiono kaj apud la okcidenta limo estas Peela Regiono.

### Urboj en la regiono 
* Aurora
* East Gwillimbury
* Georgina
* King
* Markham
* Newmarket
* Richmond Hill
* Vaughan
* Whitchurch-Stouffville

Tie estas bienoj, malsekejoj, lagoj, la moreno *Oak Ridges* kaj pli ol 2.070 hektaroj de regiona arbaro.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstre|250ra|

Kategorio:Komunumoj en Ontario
Chatham (insulo)

**Chatham** estas insulo de Nov-Zelando kaj situas ĉirkaŭ 800 km oriente de la Suda Insulo. Ĝi estas la plej granda insulo de la Chatham-insularo kaj havas areon de 900 km².

En la maoria lingvo ĝi nomiĝas *Wharekauri*, en la morioria *Rekohu*. La angla nomo Chatham venas de samnoma brita ŝipo, kiu vizitis la insulon en 1791. En ĉiuj tri lingvoj la nomo estas por la insulo kaj por la ĉirkaŭa insularo el ĉirkaŭ 10 insuloj.

maldekstre|eta|Elkosma bildo
Ĝia pozicio estas . Ĝia turisma reklamo asertas, ke ĝi situas meze inter poluso kaj ekvatoro kaj sur la internacia datlinio; ambaŭ pretendoj iom troigas. Malgraŭ sia situo oriente de la datlinio ĝi havas la saman daton kiel Novzelando aliflanke. Ĉefa loko estas Waitangi ĉe Petre-Golfeto, kun ĉirkaŭ 200 loĝantoj. *Hapupu*, norde en la insulo, posedas flughavenon kun servoj al Auckland, Velingtono kaj Christchurch.

La okcidentan bordon karakterizas la Petre-Golfeto, ĝian orientan la Hansona Golfo. Ankaŭ la terkolo inter tiuj du golfoj estas grandparte akva; en ĝi situas Laguno Te Whanga, kun areo de ĉirkaŭ 180&nbsp;km². Ĝia elfluo iras orienten al la suda parto de la Hansona Golfo. La plej alta punkto de la insulo atingas iom malpli ol 300 metrojn.

Ekzistas neoficiala flago de la insulo, kiu montras ĝian formon antaŭ duona suno sur blua fono.

Ĉirkaŭ 25 km sude de Chatham situas Pitt-insulo.

## Naturo 
Pro la izoliteco de tiu insulo disvolviĝis en ĝi tre apartaj specioj de animaloj, ekzemple birdoj, kiel la Pareao aŭ Ĉathama kolombo, *Hemiphaga chathamensis*, la Ĉathaminsula petrelo, *Pterodroma magentae*, la Ĉathama ralo, *Cabalus modestus*, aŭ la Ĉathama tufkormorano, *Phalacrocorax onslowi*, diferencaj multfoje el similaj specioj de Novzelando.

Gravas la Naturrezervejo Tuku.

Kategorio:Insuloj
Babungoj

La **babungoj** (alia nomformo:*Bamungo*) estas etno de 14.000 homoj, kies hejmregiono estas en la anglalingva Nordokcidenta regiono de Kameruno. Ili vivas tie plejparte en la regiono de vilaĝo, kiu same nomiĝas *Babungo*. Tiu vilaĝo situas en la Kameruna Herbolando proksimume 50 km okcidente de la regiona ĉefurbo Bamendo (Bamenda) je la tielnomata "Ringroad".

En sia propra lingvo la babungoj nomas sian vilaĝon *vengo* [vəŋóo]; pro tio la etno, la vilaĝo kaj la lingvo ankaŭ estas listigitaj sub la nomo *vengo* aŭ *vengoo*. Pliaj alternativaj nomigoj estas: Vengi, Pengo, Ngo, Nguu, Ngwa, Nge.

La babungoj estas parte kristanoj, parte animistoj. Parencaj etnoj estas la bamesingoj (Bamessing) kaj la bambalangoj (Bambalang).

## Literaturo 
* Willi Schaub: *Babungo*. Croom Helm Descriptive Grammars. Croom Helm Ltd., Beckenham, Kent, UK 1985, ISBN 0-7099-3352-5.
* Jean-Paul Notue: *Treasures of the Kings Sculptor: Babungo: Memory, Arts and Techniques*. 5 Continents Edition, 2005, ISBN 88-7439-203-6.
* Johannes Ittmann: *Volkskundliche und religiöse Begriffe im nördlichen Waldland von Kamerun*. Afrika und Übersee: Folge der Beihefte zur Zeitschrift der Eingeborenen-Sprachen: Beiheft 26. Verlag von Dietrich Reimer, Berlin, Germany 1953 (no ISBN).
* Brigitte Staub: *Trommeln, Palmwein, Hexen. Erlebnisse im Grasland von Kamerun*. Sternberg Verlag, Metzingen/Württemberg, Germany 2000, ISBN 3-7722-0351-5.
* Philippe Laburthe-Tolra: *Initiations et sociétés secrètes au Cameroun. Essai sur la religion beti*. Karthala, Paris, France 1985, ISBN 2-86537-142-5.
* Miriam Goheen: *Men Own the Fields, Women own the Crops. Gender and Power in the Cameroon Grassfields*. The University of Wisconsin Press, Madison, Wisconsin, USA 1996, ISBN 0-299-14670-7.
* Hans-Georg Wolf: *English in Cameroon*. Contributions to the Sociology of Language, Volume 85. Walter de Gruyter, Berlin, Germany 2001, ISBN 3-11-017053-1.
* Carole de Féral: *Pidgin-English du Cameroun. Description linguistique et sociolinguistique*. Peeters/Selaf, Paris, France 1989, ISBN 2-87723-023-6.
* Hans-Joachim Koloß: *Kamerun: Könige - Masken - Feste. Ethnologische Forschungen im Grasland der Nordwest-Provinz von Kamerun*. Institut für Auslandsbeziehungen Stuttgart, Linden-Museum Stuttgart, Germany 1977 (no ISBN).
* Angeline Nguedjeu Nkwenkam: *Nonformale Bildung und Berufsbildung zum Empowerment von Frauen für den informellen Sektor: Eine Studie aus dem Kameruner Grasland*. Inauguraldissertation zur Erlangung des Grades einer Doktorin der Philosophie (Ph.D. Thesis). University of Heidelberg, Germany, 2003 (no ISBN).

## Eksteraj ligiloj 
* Babungo-Museum, Kamerun 

Kategorio:Etnoj en Afriko
Kategorio:Etnoj en Kameruno
Kategorio:Etnologio
Kategorio:Etnografio
Ruĝa Fortikaĵo

**Ruĝa fortikaĵo** estas nomo de fortikaĵo en Barato en Nov-Delhio, kiu estis konstruita en la unua duono de la 17-a jarcento. Ĝi akiris sian kromnomon *ruĝa* danke al ruĝa grejso, el kiu ĝi estis konstruita. Hodiaŭ la fortikaĵo estas unu el abunde vizitataj memorigaĵoj kaj ĝi apartenas al gravaj memorigaĵoj de mogola arkitekturo. Ekde la jaro 1993 ĝi estas parto de monda heredaĵo de Unesko.
Sensenstein

eta|eksa burga areo kun digo, vido el nordo
eta|historia gastejo sur la teritorio
La **burgo Sensenstein**  en centra Germanio de proksimume la jaro 1372 ĝis komence de la 17-a jarcento estis limfortikaĵo de la regno Hesio (*Hessen*) kontraŭ la najbara duklando Brunsvigo (*Braunschweig*), parto de la hodiaŭa federacia lando Malsupra Saksio. La burgo Sensenstein staris sur la monto *Gerholdsberg*, altaĵo super la valo de la rivereto *Nieste* norde de la urbo Kaufungen.

Nuntempe nur altaj digoj kaj malmultaj muraj restaĵoj memorigas pri la eksa grandeco de la burgo. Sur la teritorio ekde la jaro 1946 okazis junularaj tendaraj ferioj, kaj ekde la jaro 1960 konstruiĝis granda junulara kaj sporta seminariejo kun la nomo *Jugendburg Sensenstein* ("junulara burgo Sensenstein") en la komunumo Niestetal. En tiu seminariejo dum la 1980-aj jaroj trifoje okazis la Internacia Seminario de Germana Esperanto-Junularo kaj konatigis la nomon de la el hodiaŭa arkeologia vidpunkto ne aparte gravega ruino inter la tiuepokaj esperantistoj de tuta Eŭropo: Inter la 27-a de decembro 1976 kaj 3-a de januaro 1977 la 20-a IS pritraktis la temon "Demandoj pri eŭropa unuiĝo", inter la 27-a de decembro 1980 kaj 3-a de januaro 1981 la 24-a IS la temon " Alternativaj vivstiloj" kaj inter la 27-a de decembro 1981 kaj 3-a de januaro 1982 la 25-a IS la temon "Paco en la 80-aj jaroj". La Internacia Festivalo, jarfina aranĝo kiu "kreskis" el la IS, ankoraŭ dum ses pliaj fojoj, dum 1987/88, 1989/90, 1990/91, 1991/92, 1993/94 kaj 1994/95, okazis en la "junulara burgo Sensenstein".

En distanco de malpli ol 10 kilometroj troviĝas la multe pli bone konservita ruino de alia mezepoka fortikaĵo, la burgo *Sichelnstein*, kiu apartenis al la pli norda duklando Brunsvigo. De la du burgoj la malamikaj regnoj interbatalis kaj provis reciproke rabi grenon el la limregiono de la malamiko.

La loko situas norde de la urbo Kaselo en la hesia distrikto Kassel. Ĝi aŭte atingeblas de la elveturejo "Kassel Nord" de la nord-suda aŭtoŝoseo 7, sekvante ŝoseon en direkto "Niestetal-Heiligenrode"; trajne la plej proksima granda stacidomo estas tiu de Kaselo.

## Eksteraj ligiloj 
* la burgo Sensenstein sur la germanlingvaj paĝoj "Burgenwelt" (mondo de burgoj)
* paĝoj de la seminariejo Sensenstein (same germanlingvaj)

Kategorio:Distrikto Kassel
Kategorio:Internacia Seminario
Mediana filtrilo

eta|dekstra|200px|Ekzemplo apliko de 3 medianaj filtriloj de diversaj radiusoj al la sama brua foto.
**Mediana filtrilo** estas ne-lineara cifereca filtrilo, kiu povas esti aplikata al signalo aŭ bildo.

La filtrilo prenas specimenojn de la enigo (valorojn de la signalo, helecojn de rastrumeroj de la bildo) en certa fenestro konsistanta de nepara kvanto de specimenoj. De la prenitaj valoroj estas kalkulata mediana valoro. Kaj la mediano estas eligo de la filtro, respektiva al centro de la fenestro. Ĉi tiu proceduro estas farata por ĉiu valoro de la enigo. Notu, ke la eliga voloro devas esti metata en la alian lokon kaj ne esti uzata kiel enigo por kalkulado por la najbaraj situoj de la fenestro.

Mediana filtrado estas komuna en prilaboro de bildoj por brua malpligrandiĝo.

Por koloraj bildoj mediana filtrilo estas aplikata sendepende al ĉiu kolora kanalo. Kvankam en ĉiu kolora kanalo la filtrilo ne povas generi valorojn kiuj antaŭe ne estis en la bildo, en kolora bildo povas aperi novaj kombinaĵoj de valoroj de la diversaj kanaloj kaj tiel aperi la novaj koloroj.

## Ekzemplo 
Estu *x* unu dimensia signalo, kaj esti aplikata mediana filtrilo kun fenestra amplekso 3.

:*x = [2 2 80 6 3 3]*

Tiel la rezulto *y* estas

:*y[1] = mediano(2, 2, 80) = 2*
:*y[2] = mediano(2, 80, 6) = mediano(2, 6, 80) = 6*
:*y[3] = mediano(80, 6, 3) = mediano(3, 6, 80) = 6*
:*y[4] = mediano(6, 3, 3) = mediano(3, 3, 6) = 3*

:*y = [* 2 6 6 3 *]*

kie ''*' estas nedefinita valoro, ĉar apud la randoj mankas la enigoj por la mediana filtrilo.

## Komunaj problemoj 
Komuna problemo kun ĉiuj filtriloj bazitaj sur ĉiuj najbaraj rastrumeroj estas la procezo apud randoj de la bildo. Komunaj solvaĵoj de la problemo estas:
* Ne procezi apud la randoj, kun aŭ sen tranĉo de la bildaj randoj.
* Preno de la plej proksimaj rastrumeroj de la bildo. Ĉi tio estas la samo kiel multobligo de la randaj valoroj antaŭ la filtrado.
* Preno de rastrumeroj de aliaj lokoj de la bildo, ofte al horizontala rando de la alia horizontala rando, kaj al vertikala rando de la alia vertikala rando.
* Fari la filtradon kun malpli granda kvanto de rastrumeroj apud la randoj.

## Vidu ankaŭ 
* Bruo
* Mediano (statistiko)

## Eksteraj ligiloj 
* Rapida 2D mediana filtrilo
* C realigo sub GPL

Kategorio:Ne-linearaj filtriloj
Kategorio:Signal-prilaborado
Kategorio:Prilaboro de bildoj
Kombinaĵo de 5 kvar-duon-sesedroj

En geometrio, **kombinaĵo de kvin kvar-duon-sesedroj** estas uniforma pluredra kombinaĵo, simetria ordigo de kvin kvar-duon-sesedroj.

Ĝi estas nememspegulsimetria kun dudekedra simetrio *I*, kaj ĝia konveksa koverto estas dudek-dekduedro. Ĝi komunigas siajn laterojn kaj triangulajn edrojn kun la kombinaĵo de 5 okedroj.

## Vidu ankaŭ 
* Kombinaĵo de 20 kvar-duon-sesedroj
* Kombinaĵo de 5 okedroj

## Referencoj 
* John Skilling, *Uniform Compounds of Uniform Polyhedra* - *Uniformaj Kombinaĵoj de Uniformaj Pluredroj*, Mathematical Proceedings of the Cambridge Philosophical Society - Matematikaj Paperoj de la Kembriĝa Filozofia Socio, Volumo 79, pp.&nbsp;447–457, 1976.

Kategorio:Pluredraj kombinaĵoj
Schwanberg

eta|en la kastela parko: tombeja memorejo pri la eksaj kavaliroj de Schwanberg
La **kastelo Schwanberg** [prononco *"**Ŝvan**berk"*, laŭvorte "cigna monto"] situas sur la samnoma monto *Schwanberg* (474 metroj) ene de la arbarego Steigerwald [prononco *"**Ŝtaj**gavalt"*] en la distriktaro Malsupra Frankonio de Bavario (Germanio). La unua burgo sur la monto probable konstruiĝis ĉirkaŭ la jaro 1250, sed detruiĝis dum la jaro 1633 kadre la Tridekjara Milito, post kiam la lokuloj dum la unua duono de la milito en la fortikaĵoj sukcese serĉis protekton. Komence de la 18-a jarcento konstruiĝis la nuna kastelo, kiu estis kompletigita per granda kastela parko, kaj dum la 20-a jarcento per multaj aldonaj konstruaĵoj, tiel ke ekestis granda seminariejo de la luterana eklezio.

## 23-a Internacia Seminario 
En tiu seminariejo inter la 27-a de decembro 1979 kaj 3-a de januaro 1980 okazis la 23-a Internacia Seminario de Germana Esperanto-Junularo, kiu pritraktis la temon "Eŭropo kaj la Tria Mondo", kaj estis tre sukcese subtenita per materialoj kaj fakuloj de la nacia germana ministerio pri ekonomia kunlaboro. La seminario kiel la antaŭaj sciencaj studentaj kunvenoj el tiu serio havis pli-malpli 150 lokojn por partoprenantoj, kaj la organizantoj estis surprizitaj ke venis signife pli ol 250 partoprenantoj, kiujn necesis gastigi en provizoraj dormejoj.

eta|maldekstra|180ra|la granda parka tilia aleo
Tiu drasta plipopulariĝo de la evento, kiu ankoraŭ kreskis dum la sekvaj jaroj, kaŭzis la pripenson dividi la eventon en du partajn aranĝojn, la Internaciaj Seminarioj por la pli junaj lernejaj kaj studentaj partoprenantoj kaj la Internaciaj Festivaloj por la iom pli aĝaj seminarianoj, la ĵusaj eks-studentoj kaj junaj familioj. Dum malmultaj sekvaj jaroj la du eventoj dum la jarfina semajno ĉirkaŭ silvestro okazis en la sama ejo, tiam ili devis loke disiri, ĉar ne plu troveblis sufiĉe grandaj seminariejoj.

## Eksteraj ligiloj 
* luterana seminariejo Schwanberg

Kategorio:Distrikto Kitzingen
Kategorio:Geografio de Bavario
Kategorio:Internacia Seminario
Komunumaro Bad Bergzabern

La **komunumaro Bad Bergzabern** - germane *Verbandsgemeinde Bad Bergzabern* - estas komunumaro en Germanio, do administra ligo de pluraj najbaraj komunumoj. Ĝi troviĝas en la distrikto Südliche Weinstraße ("suda vina vojo") de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, ĉirkaŭ la distrikta ĉefurbo Bad Bergzabern. Fine de la jaro [[]] la komunumaro havis  loĝantojn. La administrejo de la komunumaro en la historia kastelo *Bergzabern* (bildo sube) centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

La blazono de la komunumaro havas kvar partojn, el kiu la ora ŝlosilo supre dekstre simboligas la monaĥejojn Klingenmünster kaj Weißenburg, kiuj antaŭe estis teritoriaj regintoj, la arĝenta kastelo supre maldekstre la burgon Guttenberg kaj la ora leono sube dekstre la regnon Palatinato, kiuj same estis historiaj regintoj. La simbolo sube maldekstre (vinfolio kaj vita falĉileto) aludas al la vinkultivado, kiu de multaj jarcentoj estas la gvida fonto de prospero en la komunumaro.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la komunumaro kaj ankaŭ la urbo Bad Bergzabern  ()

Kategorio:Distrikto Südliche Weinstraße
Bad Bergzabern
Bad Bergzabern
Roger Ascham

**Roger ASCHAM**, angla klerulo, instruisto kaj verkisto (n. ĉ. 1515 - m. la 23-an de decembro 1568).

Kiel infano, li edukiĝis en la domo de Kavaliro Humphry Wingfield, advokato kaj parlamentano. Tie la favorata sporto estis la ark-pafado, kiu estis la temo de lia unua verko, *Toxophilus* (*La Amanto de la Arko*), eldonita en 1545. Ĉirkaŭ 1530 li eniris St John's College, Universitato de Kembriĝo kie li diplomiĝis en Februaro 1535. En 1537 li iĝis asociito (ano de la instrua kaj estranta stabo) de la kolegio. En 1548, li iĝis la instruisto de la princino Elizabeta, la estonta reĝino. Tamen en 1550 li kverelis kun ŝia intendanto kaj revenis al Kembriĝo. John Cheke tiam aranĝis por li la posteno de sekretario de Kavaliro Richard Morrison, angla ambasadoro. Survoje al Morrison, Roger Ascham vizitis Lordino Jane Grey, kiu li trovis leganta la *Fedonon* de Platono en la greka dum aliaj ĉasadis. Poste oni nomumis lin la latina sekretario de la reĝo Eduardo la 6-a, postenon kiun li retenis dum la regado de Maria, kaj dum la unuaj jaroj de la regado de Elizabeta la 1-a. Maria eĉ permesis lin daŭre praktiki la protestantismon.

Lia plej fama verko estas *The Schoolmaster* (*La Instruisto*), kiu traktis kiel instrui infanojn de la superaj klasoj. Ĝi eldoniĝis en 1570, post la morto de Ascham. En la verko Ascham substrekas la gravecon de sporto en la eduka sistemo, kaj malaprobas troan disciplinon: li kredis ke la eduko estu ĝuebla.

Ascham, Roger
Komunumaro Bad Kreuznach

La **komunumaro Bad Kreuznach** - germane *Verbandsgemeinde Bad Kreuznach* , mallonge *VG x* - estas administra komunumaro en Germanio. Ĝi troviĝas en la samnoma distrikto Bad Kreuznach de la federacia lando Rejnlando-Palatinato, ĉirkaŭ la distrikta ĉefurbo Bad Kreuznach, kiu mem ne apartenas al la komunumaro, kvankam ĝi estas ties sidejo. Fine de la jaro [[]] la komunumaro havis  loĝantojn.

La administrejo de la komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la komunumaro Bad Kreuznach ()

Kategorio:Distrikto Bad Kreuznach
Bad Kreuznach
Bad Kreuznach
Komunumaro Bad Münster am Stein-Ebernburg

La **komunumaro Bad Münster am Stein-Ebernburg** - germane *Verbandsgemeinde Bad Münster am Stein-Ebernburg* , iom pli mallonge *VG Bad Münster am Stein-Ebernburg* - estas administra komunumaro en Germanio, ĉirkaŭ la urbo Bad Münster am Stein-Ebernburg, kies historia nomo estas **imprese longa**. Ĝi troviĝas en la distrikto Bad Kreuznach de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro [[]] la komunumaro havis  loĝantojn.

La administrejo de la komunumaro centre plenumas iujn oficejajn servojn por la loĝantoj de ĉiuj membraj komunumoj, kiuj parte en komparo kun aliaj partoj de Germanio havas relative malmultajn loĝantojn, tial ke vivteno de administrejo kun ĉiuj servoj en ĉiu unuopa komunumo estus malekonomia.

La komunumaro situas en la valo de la rivero Nahe, kaj havas plurajn vidindajn bizarajn roko-formaciojn, interalie sur la montoj *Rheingrafenstein* kaj *Rotenfels* (bildo sube). Plej alta komunumara monto estas la *Lemberg*, 422 metrojn super la marnivelo.

## Eksteraj ligiloj 
* paĝoj de la komunumaro Bad Münster am Stein-Ebernburg kaj de ties turisma asocio "Rheingrafenstein" 

Kategorio:Distrikto Bad Kreuznach
Bad Münster am Stein-Ebernburg
Bad Münster am Stein-Ebernburg
Eriso (diino)

**Eriso** (Greke Έρις, "Malakordo") estas la Helena diino de malakordo, ŝia Latina nomo estas Diskordio. Ŝia Helena malo estas Harmonia (Latinnomita Konkordia). Homero pretendas ke ŝi kaj la militodiino Enjo estas sama. Ŝi estas la samnomulo de Eriso kiu estas la plej granda preskaŭplanedo en la sunsistemo.

## Vidu ankaŭ 
* Diskordianismo
* Pomo de la malakordo

Kategorio:Diskordianismo
Kategorio:Dioj de la helena mitologio
Kategorio:Ĥaosaj dioj
Kategorio:Militaj dioj
Kategorio:Partneroj de Zeŭso
Kategorio:Personigoj de la helena mitologio
Kategorio:Roluloj de la Iliado
Kategorio:Trompemaj dioj
Gejoj kaj Lesbaninoj en Germanio

eta|dekstra|Emblemo de **Gejoj kaj Lesbaninoj en Germanio**
**Gejoj kaj Lesbaninoj en Germanio** (, akronime **LSVD**) estas la plej granda GLAT-organizo pri civitanaj rajtoj kaj samseksama sinhelpo en Germanujo.

Ĝi estis fondita en 1990, havas ĉirkaŭ 3.000 membrojn.

## Vidu ankaŭ 
* Ceteraj GLAT-organizoj
* Ligo de Samseksamaj Geesperantistoj

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de LSVD

Kategorio:GLAT-organizoj
Kategorio:Kolonjo
Micogoj

La **micogoj** estas etno, kiu vivas en la sudo de Gabono. Multaj micogoj estas anoj de la religio Bvitio.

La setleja regiono de la micogoj en la centra sudo de Gabono etendiĝas de norde de la Punu ĝis oriente de la Shira.

Kategorio:Etnoj
Kategorio:Etnoj en Afriko
Kategorio:Etnoj en Gabono
Kategorio:Etnologio
Kategorio:Etnografio
Kategorio:Gabono
GLAT-organizaĵoj

220px|dekstra|eta
**GLAT-organizaĵo** - organizaĵo, kies tasko estas agado por GLAT-anoj.

GLAT-movado komenciĝis en Usono fine de 1960-aj jaroj, iniciatata restis interbatiĝoj Stonewall en Novjorko en 1969.

## Kelkaj GLAT-organizaĵoj 
**Tutmondaj**
* Internacia Asocio de Lesbaninoj kaj Gejoj (*International Lesbian and Gay Association*, ILGA)
* Internacia Turista Asocio de Lesbaninoj kaj Gejoj (*International Gay and Lesbian Travel Association*, IGLTA)
* Internacia Sporta Asocio de Lesbaninoj kaj Gejoj (*Gay and Lesbian International Sport Association*, GLISA)
''''*
* Ligo de Seksemdiversaj Geesperantistoj (antaŭe: Ligo de Samseksamaj Geesperantistoj), LSG (aŭ *Gej-Lesba Esperanta Asocio*, GLEA)
*'**
* OutRage!
****
* Friðarbogin
****
* Homosexualités et socialisme
**'*
* Fondaĵo Hirschfeld-Eddy (*Hirschfeld-Eddy-Stiftung*)
* Gejoj kaj Lesbaninoj en Germanio (*Lesben- und Schwulenverband in Deutschland*, LSVD)
*'**
* Arcigay
****
* Nederlandse Vereniging voor Integratie van Homoseksualiteit COC
**'*
* Kampanjo Kontraŭ Gejfobio (*Kampania Przeciw Homofobii*, KPH)
* Asocioj "Lambda" http://www.lambda.org.pl en sekvaj urboj: Bydgoszcz eo TTT-ejo , Krakovo, Poznano, Szczecin, Varsovio
* Fondaĵo de la Egaleco (*Fundacja Równości*)
* Fondaĵo Kulturo por la Toleremo (*Fundacja Kultura dla Tolerancji*)
* Fondaĵo Trans-Fuzja - agas pri la transgenruloj
*''*
* Nia Mondo (*Naš Mir*)
*''*
* Kampanjo de Homaj Rajtoj (*Human Rights Compaign'')
**Aliaj**
* Fondaĵo Al-Fatiha (por plibonigo situacion de islamaj GLAT-anoj)

## Vidu ankaŭ 
* Elŝrankiĝo
* Internacia tago kontraŭ homofobio, transfobio kaj bifobio
* Kviro
* Samseksemo en la mondo

Organizaĵoj
Niktibioj

eta|250px|dekstra|Sama foto kiel supre, sed kie oni vidas pli proksime la kamuflitan birdon
alternative=Nyctibius sp. (Bienparado) (14657148296).jpg|eta|*Nyctibius* sp.
La **Niktibioj** aŭ **branĉuloj** estas granda familio de birdoj rilataj al kaprimulgoj kaj podargoj.

## Aspekto 
Tiuj estas noktaj insektovoruloj kiuj ne havas la bridajn harplumojn ĉirkaŭ la buŝo propraj de la veraj kaprimulgoj, podargoj kaj egoteloj. Krome ili havas grandegan kapon kaj malgrandan korpon (21 ĝis 58 cm, 37 cm sen kalkuli voston), longajn flugilojn kaj vostojn kaj mallongajn krurojn. Ili ĉasas el gvatejo kiel lanioj aŭ muŝkaptuloj. Dumtage ili ripozas rekte en arbostumpoj, kamufle kaj ŝajnas tute parton de la stumpo kaj tiele ili restas tute senmove kaj sentime de malprobablaj eblaj rimarkontoj, pro tio ili estas nomitaj ankaŭ **branĉuloj**.

## Specioj 
Estas sep specioj en du genroj en tropika Sudameriko:

Genro *Nyctibius* 
* Granda niktibio, *Nyctibius grandis*
* Longvosta niktibio, *Nyctibius aethereus*
* Norda niktibio, *Nyctibius jamaicensis*
* Anda niktibio, *Nyctibius maculosus*
* Griza niktibio, urutauo aŭ ordinara niktibio, *Nyctibius griseus*
* Blankflugila niktibio, *Nyctibius leucopterus*

Genro *Phyllaemulor* 
* Rufa niktibio, *Phyllaemulor bracteatus*

## Kutimoj 
Ili manĝas ĉefe insektojn, prenitajn dumfluge, sed ankaŭ vespertojn, lacertojn aŭ birdetojn. Kutime, tiuj birdoj ne ĉeestas urbajn mediojn.

La ino demetas ununuran ovon rekte sur la pinto de stumpo.

## En Brazilo 
En Brazilo estas multaj legendoj pri tiu populara birdo. Dekomence estas prestiĝa birdo pro siaj forto kaj maniero eviti predantojn. Krome oni supozas, ke ĝi aperas kiam la luno aperas kaj ties trista kanto sonas kiel “foi, foi, foi...” (portugale: estis, estis, estis...). La legendo diras, ke la birdo estas virino perdinta sian amon. Pro tio, la birdo ricevis la nomon de fantoma birdo.

### Referencoj 
* *O Camaleão dos Céus* (19a de oktobro de 2006). *Correio Braziliense*, Caderno Cidades.

## Eksteraj ligiloj 
* Filmoj pri niktibioj ĉe Interreta Birdokolekto

Kategorio:Niktibioformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Borgne

**Borgne** havas plurajn signifojn:
* **Borgne** estas laguno en la Golfo de Meksikio
* **Borgne** estas rivero en Kantono Valezo, Svislando.
Jang Ŝen

**Jang Ŝen** (楊慎) (1488–1559) estis ĉina poeto dum la Dinastio Ming.

Kiam li estis 11-jara, li ekverkis poemojn, poste li verkis artikolojn kaj ĉineskojn (Cio). Dum sia knaba tempo li loĝis en urbeto Xingdu en la provinco Siĉuano de la sudokcidenta parto de Ĉinio, iam li estis oficisto en la ŝtata institucio. Pro iaj kritikoj al la registaro eĉ al la reĝo de Ming-dinastio, li estis ekziligita al provinco Yunnan dum 30 jaroj.eta|Jang ŜenLi estis diligenta kaj produktema verkisto en Ming-dinastio. Laŭ statistiko li havas 2300 poemojn dum sia tuta vivo. Post lia morto oni kompilis liajn verkojn je 298 volumoj.

## Rete legebla en Esperanto 
Sentitolo

Kategorio:Ĉinaj poetoj