open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mlýnce

**Mlýnce** estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de urbo Vroutek en distrikto Louny. Ĝi troviĝas 5&nbsp;km sudokcidente de Vroutek. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Mlýnce situas en katastra teritorio **Vesce u Drahonic** kun areo 3,83&nbsp;km². 

## Historio 
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1375.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kastelo Mlýnce

## Pluaj fotoj 

Mlýnce a Mlýnecký potok.JPG|Mlýnce kaj rojo Mlýnecký potok
Mlýnce - zámek 1.JPG|Kastelo

Kategorio:Vroutek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Louny
Kategorio:Setlejoj en Rakovnika montetaro
Vrbička

**Vrbička** estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de urbo Vroutek en distrikto Louny. Ĝi troviĝas 6&nbsp;km okcidente de Vroutek. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Vrbička** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 4,02&nbsp;km². 

## Historio 
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1382.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Memorige protektata Dia torturo

## Ĉirkaŭaĵo
* Valeč

## Pluaj fotoj 

Vrbička červenec 2023 (3).jpg|Domo en Vrbička
Vrbička škola.JPG|Eksa lernejo
Vrbička hrázděnka.JPG|Trabfaka domo en Vrbička

Kategorio:Vroutek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Louny
Kategorio:Setlejoj en Rakovnika montetaro
Filipina apuseto

La **Filipina apuseto** aŭ **Filipina salangano** (*Aerodramus mearnsi*, kaj iam *Collocalia mearnsi*) estas malgranda apuso de la genro *Aerodramus* kaj unu el 25 specioj de la genro. Ĝi troviĝas kiel endemio en Filipinoj. Ĝia natura habitato estas tropikaj sekaj arbaroj, tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj, kaj tropikaj malsekaj montararbaroj.

## Aspekto kaj taksonomio 
eBird priskribas ĝin jene: "Malofta malhela apuseto. Endemia de malmultaj insuloj en Filipinoj, de Luzono ĝis Mindanao ĝis Palavano. La vivejo povas esti helpa por identigi ĉi tiun konfuzan specion; ĝenerale preferas krestojn kaj deklivojn en montaj kaj submontaj areoj super 700-800 metroj. Ĝi estas facile konfuzita kun la signife pli granda Griza salangano, sed la nuna specio havas pli kvadrataspektan voston (la forko estas malprofunda kaj ofte nerimarkinda), emas flugi pli malalte kaj pli neregante, kaj pli ofte formas grupojn. La kombinaĵo de malhela pugo, nebrila malhela dorso, kaj meza grandeco distingas ĉi tiun specion de la Grizpuga apuseto, la Nana apuseto, kaj la Montokresta apuseto. Ĝi ofte vokas dumfluge, eligante pepantan babileman pepadon."

Tiu ĉi specio estas monotipa.

## Ekologio kaj kutimaro 
La dieto estas nekonata, sed oni supozas, ke ĝi havas la tipan dieton de insektoj kaptitaj dumfluge. La nestoj konsistas el musko kunligita per salivo, kiu ne restas humida, sed malmoliĝas. Reproduktiĝas en majo en Mindoro. Nestumas en kavernoj kaj rokaj kavaĵoj en nestoj, kie ĝi demetas kvar ovojn. Reproduktado estis registrita en majo en Mindoro.

## Habitato kaj konservostatuso 
Ĝiaj naturaj habitatoj estas tropikaj ĉemontaj arbaroj el 700 m super marnivelo. 

Ĝi estis listita kiel Malplej Zorgiga fare de la Internacia Unio por la Konservo de Naturo kaj oni supozas, ke la populacio estas stabila.

## Referencoj 
* Chantler kaj Driessens, *Swifts* 
*Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) *Swifts: a Guide to the Swifts and Treeswifts of the World*, 2a eld., Pica Press, East Sussex.
* BirdLife International 2004.  Aerodramus mearnsi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Elŝutita la 24an de Julio 2007.

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Strkovice

**Strkovice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de urbo Postoloprty en distrikto Louny. Ĝi troviĝas 5&nbsp;km sudokcidente de Postoloprty. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Strkovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,53&nbsp;km². 

## Historio 
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1381.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kastelo Strkovice 
* Kapelo de sankta Anna
* Malpezaj fortikaĵoj ĉe la vilaĝo

## Pluaj fotoj 

Strkovice kaple2.JPG|Kapelo de sankta Anna
Strkovice 2021-05-09 Řopík.jpg|Malpeza fortikaĵo
Strkovice náves.JPG|Vilaĝplaco

Kategorio:Postoloprty
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Louny
Kategorio:Setlejoj en Mosta baseno
Moluka apuseto

La **Moluka apuseto** aŭ **Moluka salangano** (*Aerodramus infuscatus*) estas malgranda apuso de la genro *Aerodramus* kaj unu el 25 specioj de la genro. Ĝi troviĝas kiel endemio en Sulaveso kaj en Molukoj en Indonezio. Du subspecioj, nome Sulavesa apuseto kaj Serama apuseto, estis iam konsiderataj apartaj specioj.

## Taksonomio
La Molukan apuseton formale priskribis en 1880 la itala zoologo Tommaso Salvadori kun la dunoma nomo *Collocalia infuscata* baze sur specimeno kolektita en la insulo Ternate en la Molukoj. La specia epiteto *infuscata* estas Latina signife "malhela" el *infuscare* signife "malheliĝi". 

La Moluka apuseto estas nun unu el 25 apusetoj metitaj en la genro *Aerodramus*, kiun enkondukis en 1906 la usona ornitologo Harry C. Oberholser.

Oni agnoskis jenajn tri subspeciojn: La propono dividi la molukan apuseton en tri speciojn estis adoptita en la listo de mondaj birdoj konservata nome de la Internacia Ornitologia Komitato (IOC). La nomiga subspecio kun sia limigita distribuo estis renomita kiel Halmahera apuseto. La decido dividi la specion ne estis sekvata de aliaj ornitologoj, kaj en 2024 la IOC renversis sian decidon kaj regrupigis la tri speciojn.

## Referencoj 
* Chantler kaj Driessens, *Swifts* 
* Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) *Swifts: a Guide to the Swifts and Treeswifts of the World*, 2a eld., Pica Press, East Sussex.

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Józef Bohdan Dziekoński

**Józef Bohdan Dziekoński** (naskiĝis la 7-an de februaro 1816 en Varsovio, mortis la 3-an de julio 1855 en Parizo) estis pola prozisto de romantikismo; konata de tempesta vivo kaj mistera personeco aŭtoro de "eksterordinaraj rakontoj".

Plejparte inpiritaj de hofmana ĉefaspekto de horora literaturo kaj kristana mistikismo liaj noveloj fokusiĝis al spiritaj luktoj de herooj senreste engaĝitaj en "serĉado de ver-absoluto", eterna amo kaj realigo de metafizikaj sopiroj. Tial do ilian magian spacon  lime de maldormo kaj sonĝo, "malluma nokto", historio kaj profetaĵoj, plenigas fantomoj, kiel bajronaj herooj aperas alkemiistoj, plenumantoj de magio, rozkrucistoj aŭ mistikuloj enplektitaj en limoj de esotera sciado.

Magnum opus de Dziekoński estas konsiderata, bazita sur tempesta historio de kontraŭreformacio, alegoria romano pri Eterna Homo, *Sędziwoj* (1845). 

Li ankaŭ estis aktiva patrioto kaj konspiranto. Ligita la pola mesianismo de Andrzej Towiański kaj legio de Adam Mickiewicz. Li perlaboris kiel desegnisto, tradukis eŭropan literaturon.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1816
Kategorio:Mortintoj en 1855 
Kategorio:Polaj verkistoj 
Kategorio:Polaj desegnistoj 
Kategorio:Polaj tradukistoj 
Kategorio:Pollingva literaturo 
Kategorio:Romanoj
Frans de Wollant

eta|Portreta gravuraĵo
**Frans de WOLLANT** (france : François Paul de Wollant, ruse : Франц Павлович де Воллан; n. en Antverpeno, la 20-an de septembro 1752 - m. en Sankt-Peterburgo, la 30-an de novembro 1818) estis inĝeniero kaj kartografo kiu en rusa servo plenumis gravajn fortikaĵajn, urbajn (interalie Odeso) kaj hidraŭlikajn inĝenierajn laborojn ĉirkaŭ la Nigra Maro.

## Biografio 
La patro de F. De Wollant estis nederlanda subkolonelo en la nederlanda armeo. Ekde la aĝo de naŭ jaroj, la filo estis edukita en Germanio fare de la gepatroj de sia patrino. Li fariĝis armea inĝeniero kaj kartografo, kaj akiris sperton pri fortikaĵoj dum sia servo en la Orientaj Hindioj. Ekde 1773, li mapigis la riveron IJssel kaj la suprajn partojn de la riveroj Rejno kaj Waal kun leŭtenanto-inĝeniero Van Hooff. Ĉirkaŭ 1779–1784, li restis en Nederlanda Gujano (nuntempe Surinamo), kie li desegnis fortikaĵoplanon. Post sia reveno, li kreis atlason de Overijssel kaj Gelderland .
[eta|Frans de Wollant pri la monumento de la fondo de [Odeso.]]

## Memuaroj 
Wollant postlasis franclingvajn memuarojn, kiuj estis publikigitaj en 1999 en rusaj kaj anglaj tradukoj:

* F. de Wollant, *Précis de mes services en Russie, 1787-1811*, Sankt-Peterburgo, 1811 (Sankt-Peterburgo Ŝtata Universitato de Akvo-Komunikado, ms. A.VII.32)

## Literaturo 
* (ruse) *От голландского капитана до российского министра. Франц Павлович де Волан* (De nederlanda kapitano al rusa ministro. Franz Pavloviĉ de Volan. Je la 250-a datreveno de lia naskiĝo). Sankt-Peterburgo, Eŭropa Domo, 2003. 368 p.

* (nederlande) Dmitri en Irina Gouzévitch, "*Een heel lange weg: Frans de Wollant*" (Longega vojo: Frans de Wollant). En: Emmanuel Waegemans kaj Hans van Koningsbrugge (eld.), *Noord- en Zuid-Nederlanders in Rusland, 1703-2003*, 2004, pp. 313-363

## Fontoj 
(ukraina) *П.* *Г. Усенко*. ДЕВОЛАН (Де Волан, Де Волант, Волан, Волант, Волон, Деволон, Деволант, Деволанж) // 

## Eksteraj ligiloj 
* (ruse) Muzeo de la Odesa Haveno nomita laŭ De Volan 

Kategorio:Nederlandaj inĝenieroj
Kategorio:Armeinĝenieroj
Skupice (Postoloprty)

**Skupice** estas agrikultura vilaĝo aud rivero Ohře en Ĉeĥio, loka parto de urbo Postoloprty en distrikto Louny. Devene ĝi situis sur bordo de la rivero, post inundo en la jaro 1602 ĝi estis translokigita pli suden. Ĝi troviĝas 2,5&nbsp;km sude de Postoloprty. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Skupice situas en katastra teritorio **Skupice u Postoloprt** kun areo 4,33&nbsp;km².

## Historio 
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1384.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Johano Baptisto el la jaro 1678. Antaŭ ĝi estas konstruita sonorilejo el la jaro 1709
* Malpezaj fortikaĵoj en la ĉirkaŭaĵo de vilaĝo

## Pluaj fotoj 

File:Skupice sušárna chmele.JPG|Sekigejo de lupolo
File:Skupice 19.JPG|Memorige protektata domo n-ro&nbsp;19
Skupice kaple.JPG|Kapelo
Skupice kostel a zvonice.JPG|Preĝejo kaj sonorilejo
Skupice 2022-04-23 Bunkr C-13 31a.jpg|Malpeza fortikaĵo
Skupice 2022-04-23 Bunkr C-13 35.jpg|Malpeza fortikaĵo

Kategorio:Postoloprty
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Louny
Kategorio:Setlejoj en Mosta baseno
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Blanka dimanĉo

**Blanka dimanĉo** (, laŭvorte "dimanĉo en blankaj [...vestaĵoj]"), estas la dimanĉo post pasko kaj tial la dua dimanĉo de la tielnomata "paska tempo", la periodo inter la kristanaj festotagoj pasko kaj pentekosto. Kun la blanka dimanĉo, la liturgia "paska oktavo" finiĝas - jen la ok tagoj ekde la paska dimanĉo ĝis la blanka dimanĉo, kiuj, laŭ la katolika liturgio, ĉiuj estas celebrataj kiel solenaĵoj. La dato dependas laŭ la dato de paska dimanĉo kaj tial estas varia; la plej frua ebla dato por Blanka dimanĉo estas la 29-a de marto, kaj la plej malfrua estas la 2-a de majo.

## Nomo 
eta|maldekstra|225ra|
La ekzakta origino de la nomo "Blanka dimanĉo" estas necerta. Ĝi verŝajne rilatas al la blankaj baptoroboj portataj en la frua kristana eklezio de tiuj baptitaj en la Paska nokto dum diservoj en la ok festaj tagoj post Pasko. Ili forigis ĉi tiujn robojn en la lasta tago de la Paska Oktavo, kiu tial nomiĝis "*Dies Dominica post alba*", "dimanĉo post la blankaj roboj"; kelkfoje, la forigo okazis jam la sabaton post Pasko ("*Sabbatum in albis*") - en la katolika Roma Meslibro de 1970, la dimanĉo nomiĝas simple "*Dominica secunda paschae*", "Dua dimanĉo de Pasko". 

En centra Eŭropo, aparte en germanlingvaj regionoj, la tago je nomo  , "Blanka dimanĉo", estas celebrata aparte ofte kiel la tradicia tago de la Unua komunio, per kiu kristanaj infanoj kutime naŭjaraj aktive ekpaŝas al membreco de la kristana socio, samkiel la unuaj kristanoj vestitaj en blankaj roboj, ekde nun ricevante la komunion kaj simbole kunfestantaj manĝon de pano kaj vino en la liturgia kunfestado.

Tiu tradicio validas kaj por katolikoj kaj por luteranoj - simbole la festo enhavas la enkondukan kanton "Kiel novnaskitaj infanoj" (: la  enkonduka kanto reprenas la motivon de la simbola "renaskiĝo" de unuopa kristano per sia bapto. Tiuj ritoj transportas tre solenan etoson, sed ĉar nuntempe aparte la naŭjaraj novaj membroj estas en fokuso, la festo tamen iĝas laŭ etoso afabla, neformale ĝoja kaj simpatiema.

## En Esperanto aperis 
Salvatore Quasimodo (1901-1986): poemo «Amen por la blanka dimanĉo»;
En: «Enlumas min senlimo · itala poezio de la dudeka jarcento» / eldonis Carlo Minnaja; paĝoj 157 - 170

## Notoj 
Kategorio:Kristana liturgio
Blankpuga apuseto

La **Blankpuga apuseto** aŭ **Blankpuga salangano** (*Aerodramus spodiopygius*) estas malgranda apuso de la genro *Aerodramus* kaj unu el 25 specioj de la genro. Ĝi troviĝas en Usona Samoo, Fiĝioj, Nov-Kaledonio, Papuo-Nov-Gvineo, Samoo, Salomonoj, Tongo, kaj Vanuatuo. Birdoj de Aŭstralio estas nun traktita kiel aparta specio, nome Aŭstralia apuseto (*Aerodramus terraereginae*).

Ĝiaj naturaj vivejoj estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj, subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montaraj arbaroj, kaj rokaj areoj.

eta|maldekstre|220ra|Desegno de nesto de Blankpuga apuseto
Kiel aliaj apusetoj, ankaŭ tiu ĉi konstruas siajn nestojn el vegetala materialo kunigita per salivo alkroĉita al roka muro.

## Referencoj 
* Chantler kaj Driessens, *Swifts* 
* Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) *Swifts: a Guide to the Swifts and Treeswifts of the World*, 2a eld., Pica Press, East Sussex.

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Hirundapuseto

La **Hirundapuseto** aŭ **Monta salangano** (*Aerodramus hirundinaceus*) estas malgranda apuso de la genro *Aerodramus* kaj unu el 25 specioj de la genro. Ĝi troviĝas kiel endemio en Nov-Gvineo kaj en la apudaj insuloj Karkar, Japen kaj Goodenough. Ĝi estis iam metita en la genron *Collocalia*, sed ĝi estis movita, kun pluraj aliaj, al *Aerodramus*. La specio estas dividita en tri subspecioj, el kiuj la nomiga, *A. h. hirundinacea* vivas en plimulto de Nov-Gvineo, la subspecio *A. h. excelsus* vivas super 1600 m en Neĝomontoj kaj montopintoj Cartenz de Okcidenta Nov-Gvineo kaj *A. h. baru* estas limigitaj al Japen Insulo. Ili vivas en alpaj areoj el 500 m ĝis la arbolimo. Iliaj naturaj habitatoj estas tropikaj malsekaj montararbaroj kaj aliaj montaj habitatoj en Nov-Gvineo. Ili vivas ankaŭ en malgrandaj nombroj en malaltaj teroj proksime de montetoj.

La Hirundapuseto estas mezgranda apuseto, 11–13 cm longa. Ĝi havas malhelbrunajn suprajn partojn kaj pli palgrizajn malsuprajn flankojn. La vosto estas iomete forkoforma. La subspecioj iomete varias de la nomiga raso, *A. h. baru* havas pli brunajn subajn partojn kaj pli malhelajn suprajn partojn, dum *A. h. excelsus* estas pli granda ol la nomiga raso. Kiel aliaj membroj de la genro, ĉi tiu specio kapablas eĥoloki, trajton kion ĝi uzas por navigi en la kavernoj kie ĝi reproduktiĝas.

Kiel la cetero de sia genro, ĝi reproduktiĝas en kavernoj, konstruante nestojn el vegetaĵaro kiel filikoj, radiketoj kaj herboj, aŭ likenoj, tenataj kune per salivo. Ili estas koloniemaj, sed la ĝis nun ekzamenitaj kavernoj ne sugestas, ke ili nestas dense. La pinto de la reprodukta sezono estas oktobro ĝis decembro, sed estas okupitaj nestoj dum plejparto de la jaro. La ovodemetado estas de unuopa ovo por ĉi tiu specio. La nestoperiodo, inter 57 kaj 74 tagoj, estas unu el la pli longaj idozorgaj periodoj inter ĉiuj apusoj. Ĉi tion kontraŭas relative alta reprodukta sukcesfrekvenco, kun 61% de montaj apusoj sukcese kreskantaj idojn.

## Referencoj 
* Chantler kaj Driessens, *Swifts* 
* Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) *Swifts: a Guide to the Swifts and Treeswifts of the World*, 2a eld., Pica Press, East Sussex.

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Kajaaninjoki

**Kajaaninjoki** estas rivero en Kajaani, Kainuu, Finnlando. Ĝi fluas el la lago Nuasjärvi al la lago Oulujärvi. En la rivero estas rapidfluoj. En la rapidfluoj *Ämmäkoski* kaj *Koivukoski* estas hidroelektraj centraloj. La entrepreno *Kainuun voima oy* posedas tie tri tiajn. Ili estas Ämmäkoski, Koivukoski I-II kaj Koivukoski III. La unuaj turbinoj estis konstruitaj en 1997. En 1941 oni pliigis la turbinojn. Koivukoski III pretiĝis en 1995. Ekde tiu jaro *Kainuun voima oy* posedas la tutan akvoforton de la rivero. 

Ruino de kastelo de Kajaani situas sur insulo de la rivero. La insulo nomiĝas *Linnansaari*. Super la insulo estas ponto. Laŭ Kajaaninjoki oni ĝis la 20-a jarcento irigis gudron. Ankaŭ ŝtipoj flosis en la rivero. Kajaaninjoki estas ankaŭ bona fiŝkaptada rivero. Nuntempe la fiŝoj parte estas enmetitaj. Unu el la trafikaj problemoj de Kajaani estas transiro de Kajaaninjoki. Ekzistas multe transtrafikon, sed estas probleme konstrui pli da pontoj, ĉar la strandoj havas naturan valoron.  Ekzistas parkoj en la areo. Ekzistas ankaŭ hotelo proksime.

Kategorio:Riveroj en Finnlando
Malnice

**Malnice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de urbo Postoloprty en distrikto Louny. Ĝi troviĝas 3,5&nbsp;km sudoriente de Postoloprty. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Malnice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,81&nbsp;km². 

## Historio 
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1238.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Sekigejo de lupolo apud domo n-ro 10
* Kapelo kun sonorilejo

## Pluaj fotoj 

Malnice 003.jpg|Malnice el supraĵo super Skupice
Malnice sušárna.JPG|Sekigejo
Kaple v centru Malnic (Q104977498) 01.jpg|Kapelo en Malnice
Malnice 10 sušárna chmele.jpg|Sekigejo de lupolo ĉe domo n-ro 10

Kategorio:Postoloprty
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Louny
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
József Dóczy (monaĥo)

**József Dóczy** [jOĵef dOci], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Dóczy József** estis hungara pastro, cisterciana monaĥo, instruisto. Lia origina familia nomo estis Hegedűs.

József Hegedűs naskiĝis  en Bodajk, li mortis  en Szentgotthárd.

## Biografio 
József Dóczy lernis en Székesfehérvár, Komárom kaj Pozono, poste li studis teologion en seminario de Székesfehérvár, fine li pastriĝis en 1803. Li estis pastro en pluraj lokoj de Transdanubio, poste edukisto ĉe grafa familio. En Monaĥejo Heiligenkreuz li aliĝis al la cistercianoj en 1813, jaron poste li iĝis plenrajta monaĥo kaj li edukis la novicojn. Li longe estis pastro en Nagyfalva, poste inter 1834-1843 li estis predikisto en la apuda Szentgotthárd. Li estis levita subprioro en la Monaĥejo Heiligenkreuz, kie li ankaŭ instruis. En 1847 li pensiuliĝis, poste li estis pastro en Szentgotthárd.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Szeidemann Ferenc ciszterci apát életrajza* (1824)
* *Európa tekintete jelenvaló természeti, miveleti és kormányi állapotjában ...* (12 volumoj, 1829–1831)
* *Magyarország tökélletes mutató-könyve.* (1830)
* *Történetei és viszontagságai Szent Gotthárdnak* (1932)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla en la 3-a punkto)
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj cistercianaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Gáspár György Dornis

**Gáspár György Dornis** [gAŝpAr djordj dorniŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Dornis Gáspár György** estis hungara pastro, cisterciana monaĥo, instruisto.

 naskiĝis  en Iszkaszentgyörgy, li mortis  en Székesfehérvár.

## Biografio 
 aliĝis al la cistercianoj en 1836, inter 1839-1842 li studis teologion en Pázmáneum, poste li pastriĝis en Pécs. Eble tiutempe li monaĥiĝis. Li instruis en gimnazioj de Pécs (1842–1845), Eger (1846–1849) kaj Székesfehérvár (1849–1863). De 1863 ĝis sia morto li estis pastro en Hercegfalva.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Elegia gratiarumactio valedictoria. Per alumnos II. humanitatis regii gymnasii ...* (1835)
* *A katholikus isteni tisztelet szelleme, avagy az egyházi szokások ...* (1854; 4-a eldono: 1876)
* *Az erkölcsrontó iratok, ravasz csábítók és a rossz példák* (1858)

## Fontoj 
* biografio hungare
* katolika leksikono

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj cistercianaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Lužec (Vroutek)

**Lužec** estas vilaĝo en Ĉeĥio, loka parto de urbo Vroutek en distrikto Louny. Ĝi troviĝas 3&nbsp;km sudokcidente de Vroutek. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Lužec** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,70&nbsp;km². 

## Historio 
La plej malnova skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1447.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Baroka kastelo

## Pluaj fotoj 

Lužec 2016-04-30 Kaple.jpg|Kapelo
Lužec 2020-08-23 Zámek.jpg|Kastelo
Lužec náves.JPG|Vilaĝplaco
Lužec 2021-10-10 Sýpka.jpg|Grenejo

Kategorio:Vroutek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Louny
Kategorio:Setlejoj en Rakovnika montetaro
Lužec

Nomon **Lužec** havas pluraj setlejoj:

* Lužec nad Cidlinou, municipo en distrikto Hradec Králové
* Lužec nad Vltavou, municipo en distrikto Mělník
* Lužec (Nejdek), parto de urbo Nejdek en distrikto Karlovy Vary
* Lužec (Raspenava), parto de municipo Raspenava en&nbsp;distrikto Liberec
* Lužec (Vroutek), parto de urbo Vroutek en distrikto Louny
** Lužec (kasteo), kastelo en vilaĝo Lužec (Vroutek)
* Lužec (Povrly), parto de municipo Povrly en distrikto Ústí nad Labem
Oranĝkrona manako

La **oranĝkrona manako** () estas unutipa birdospecio el la familio de pipredoj. Ĝi troviĝas en norduesta Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *aurantiivertex* estas latina kunmetaĵo de *aurantius* (= "oranĝkolora") kaj *vertex* (= verto), pro la oranĝa kronmakulo (ofte kaŝita) de la masklo

## Disvastiĝo kaj habitato
La oranĝkrona manako troviĝas en eosta Ekvadoro, nordeosta Peruo kaj plej uesta amazonia Brazilo. Ĝi vivas en humidaj varzeaj arbaroj kaj arbaretoj, ĉefe en nigrakvaj riveroj, ĝis 300 m.

## Referencoj
Kategorio:Pipredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Antal János Dréta

**Antal János Dréta** [jAnoŝ drEta], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Dréta Antal János** estis hungara pastro, cisterciana monaĥo, la unua abato de Zirc, prioro, instruisto. Lia origina persona nomo estis János, lia monaĥa nomo estis Antal.

János Dréta naskiĝis  en Győrszentmárton (nun Pannonhalma), li mortis  en Zirc.

## Biografio 
 aliĝis al la cistercianoj en 1785, 2 jarojn poste li pastriĝis, supozeble tiutempe monaĥiĝis. Post la pastriĝo li instruis jaron en Veszprém (urbo), inter 1788–1793 li estis pastro en Lókút, pli poste katekisto en Zirc. Inter 1794-1797 li denove estis pastro en Borzavár, samtempe li estis zorgisto en Zirc, poste en Magyarpolány pastro. En 1803 li estis levita prioro de Zirc, en 1812 abato de Pilis kaj Pásztó, jaron poste li akiris jezuitajn gimnaziojn en Székesfehérvár kaj Pécs. En 1814 tiuj 3 abatejoj unuiĝis kun sidejo Zirc, kies unua abato estis Dréta. Li postulis de la monaĥoj la instruadon en tiuj lernejoj. Post incendio li rekonstruis abatejon de Pásztó, krome li fondis vilaĝon Hercegfalva. Li estis entombigita en Abateja preĝejo de Zirc.

## Memorigiloj 
* busto en Mezőfalva (2011)

## Fontoj 
* biografio hungare kun bildo
* biografio hungare kun bildo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj cistercianaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
Kategorio:Hungaraj prioroj
Flamkrona manako

La **flamkrona manako** () estas unutipa birdospecio el la familio de pipredoj. Ĝi troviĝas en centra Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *linteatus* estas latina vorto signifanta "vestita per linaĵo", pro la aspekto de la flava kronmakulo de masko, kiu similas al linaĵaj fadenoj

## Disvastiĝo kaj habitato
La flamkrona manako troviĝas en nordeosta Peruo, centra Brazilo kaj norda Bolivio. Ĝi vivas en humidaj varzeaj arbaroj kaj arbaretoj laŭlonge de akvofluoj, ĝis 500 m.

## Referencoj
Kategorio:Pipredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Pozorka (Nejdek)

**Pozorka** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Nejdek en distrikto Karlovy Vary. Ĝi troviĝas proksimume 2,5&nbsp;km sudoriente de Nejdek. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

Pozorka situas en katastra teritorio **Pozorka u Nejdku** kun areo 1,85&nbsp;km².

## Historio 
La unuaj skribmencioj pri la vilaĝo aperas en la jaro 1847.

## Loĝantaro 
Kategorio:Nejdek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Karlovy Vary
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Aŭstralia apuseto

La **Aŭstralia apuseto** aŭ **Aŭstralia salangano** (*Aerodramus terraereginae*) estas malgranda apuso de la genro *Aerodramus* kaj unu el 25 specioj de la genro. Ĝi troviĝas kiel endemio en Kvinslando en nordorienta Aŭstralio. Ĝi estis iam inkludita en la Blankpuga apuseto (*Aerodramus spodiopygius*) sed estas nun ofte traktita kiel aparta specio. Ĝi havas du subspeciojn kiuj estas foje konsiderataj kiel du apartaj specioj: *A. t. terraereginae* kaj *A. t. chillagoensis* (**Ĉilaga apuseto**).

## Aspekto
Ĝi estas 11–12 centimetrojn longa kun flugillongo de 107–118.2 milimetroj kaj pezo de 10.5–12.5 gramoj. La supraj partoj estas malhelgrizbrunaj, dum la subaj partoj estas uniforme grizecaj. Estas palaj plumoj sur la frunto kaj bridoj. La pugo estas normale palgrizeca, sed foje povas esti pli malhela. La vosto estas iomete forkoforma. La formo *chillagoensis* estas pli malgranda kaj pli pala kun pezo de ĉirkaŭ 9.39 gramoj.

Ĝi havas altatonan flugvokon. En siaj reproduktaj kavernoj, ĝi elsendas metalecan klakantan vokon, uzatan por eĥolokigo.

## Distribuado
*A. t. terraereginae* troviĝas en tropika nordorienta Kvinslando ekde la rivero Claudie ĉe la Kabjorka Duoninsulo suden ĝis la Eungella Montaro proksime de Mackay. Ĝi troviĝas ĉefe proksime al la marbordo, inkluzive de kelkaj enmaraj insuloj. Ĝi troviĝas ĝis 1 000 metroj super marnivelo, sed estas plej ofta sub 500 metroj. *A. t. chillagoensis* troviĝas pli interne en la areo ĉirkaŭ Chillagoe, okcidente de la Granda Disiganta Montaro.

## Ekologio
Reproduktado okazas de julio ĝis marto. La specio reproduktiĝas en kolonioj, kiuj povas enhavi centojn da individuoj. Ĉi tiuj situas en kavernoj aŭ kelkfoje inter rokoj. La nesto estas alkroĉita al la muroj aŭ plafono de la kaverno, 2–20 metrojn super la tero. Ĝi estas travidebla kaj korboforma kaj farita el salivo miksita kun herboj, kasuarinaj pingloj, branĉetoj kaj plumoj. Du ovodemetaĵoj estas demetitaj dum la reprodukta sezono, ĉiu konsistanta el ununura blanka ovo. La ovo estas kovata de ambaŭ gepatroj dum ĉirkaŭ 26.5 tagoj. Kovado de la dua ovo estas helpata de varmo de la unua ido. La juna birdo restas en la nesto dum ĉirkaŭ 46–51 tagoj post eloviĝo.

La aŭstralia apuseto manĝas dumfluge, predante insektojn kaj drivantajn araneojn. Ĝi manĝas en grupoj super randoj de pluvarbaroj, savano, paŝtejoj, strandoj kaj gorĝoj. Ĝi ĝenerale manĝas ene de 30 kilometroj de la reprodukta kolonio, forlasante la neston dum periodoj de ĉirkaŭ 30 minutoj por ĉasi.

## Referencoj 
* Chantler kaj Driessens, *Swifts* 
* Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) *Swifts: a Guide to the Swifts and Treeswifts of the World*, 2a eld., Pica Press, East Sussex.
*Pizzey, Graham & Knight, Frank (1997) *The Graham Pizzey & Frank Knight Field Guide to the Birds of Australia*, HarperCollins, London, UK.

## Eksteraj ligiloj
*Australasian Bird Image Database: Aŭstralia apuseto

Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Manako

**Manako** () estas neotropisa genro de birdoj el la familio de pipredoj. Ĝi enhavas 4 speciojn, troviĝantajn en Centrameriko kaj Sudameriko.

Kvankam ne la tipa genro de la familio,  ĉi tiu genro estas la origino de la komunlingvaj nomoj de pipredoj en multaj lingvoj, kiel ekzemple en Esperanto (manakoj).

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu genro, kaj ties Esperantaj nomoj.

## Referencoj
Kategorio:Pipredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Bernov (Nejdek)

**Bernov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Nejdek en distrikto Karlovy Vary. Ĝi troviĝas proksimume 2,5&nbsp;km okcidente de Nejdek. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Bernov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 7,34&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas en la jaro 1654.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Bernov (Nejdek), býv. autobusová zastávka 2020 (2).jpg|Nuligita aŭtobusa haltejo (2020)
Bernov (Nejdek), garáže 2020.jpg|Garaĝoj (2020)
Bernov (Nejdek), dům 2020.jpg|Domo (2020)

Kategorio:Nejdek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Karlovy Vary
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Kategorio:Setlejoj en Ercmontaro en Ĉeĥio
Sanŝa

**Sanŝa** per simpligita ĉina skribo **三沙,** per pinjino *Sānshā,* laŭ poŝto *Samsha* estas prefektujnivela urbeto, ankaŭ artefarita marhaveno en provinco Hajnano en Ĉina Popola Respubliko. Ĝi estas sendube la plej suda kaj malplej loĝata prefektujo en Ĉinio kun la plej malgranda tersurfaco, sed la plej granda mara teritorio. La loknomo laŭvorte signifas: "tri sabloj", ja ĝi konsistas el sablaj arkipelagoj (ĉirkaŭ 260 insuloj), atoloj. Fondo de tiu prefektujo estis intencita de la Ĉina Popola Respubliko por substreki ĝiajn pretendojn en disputata teritorio.
eta|maldekstre|

## Loĝantaro 
En 2013 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj, tio estas kutima vilaĝa loĝantaro. Laŭ pli freŝaj datenoj en 2020 la registritaj loĝantoj estis 621, al kiuj aldoniĝis ĉirkaŭ 1 800 personoj, krom nekonata nombro da mararmeanoj. 

## Geografio 
Sanŝa estas la plej suda urbo en Ĉinio havanta tersurfacon de nur 13 km², sed maran areon de pli ol 2 milionoj da km² kaj nominale konsistas el tri insularoj en la Sudĉina Maro. La 4 administraj dividoj estas:
* administraj unuoj rekte sub la urba registaro
* Labor- kaj Administra Komitato
* Hipoteza municipo
* Hipoteza granda municipo.

## Historio 
Post la revolucio la registaro deklaris la insulojn apartenaĵo de Ĉinio en 1912. La insuloj estis okupitaj de la japanoj en 1939 kaj administre integrigis ilin al Tajvano. Post la kapitulaco de Japanio  Kuomintango integrigis la insulojn al Hajnano. En 1950 la revoluciuloj okupis Hajnanon. Sanŝa estis oficiale establita kiel prefektujnivela urbo la 24-an de julio 2012.

## Ekonomio 
En 2016 la registaro de Hajnano komencis permesi al grandaj kompanioj registri sin en Sanŝa, provizante ampleksajn impostavantaĝojn al ili. Tio rezultigis, ke 157 grandaj naciaj kaj multnaciaj kompanioj registris sin. En la sama jaro sensaliga fabriko estis establita por provizi trinkakvon al la loĝantoj. En la maro signifa fiŝkaptado okazas, en la profundo oni konjektas nafton kaj tergason.

## Edukado 
eta|maldekstre|
En 2016 lernejo kaj publika biblioteko estis malfermitaj sur la ĉefa insulo, precipe por infanoj de la insulanoj.

## Trafiko 
Sanŝa estas alirebla nur flugmaŝine kaj ŝipe. Krom la civila flughaveno estas pluraj militaj flughavenoj.

## Klimato 
La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 1445 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, dum kulminas septembre kaj oktobre, malkulminas inter januaro-marto.

## Vidindaĵoj 
* naturaĵoj, insulo estis deklarita birda rezervejo

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Blankakola manako

La **blankakola manako** () estas unutipa birdospecio el la familio de pipredoj. Ĝi troviĝas en Centra Ameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *candei* estis donita omaĝe al la franca oficiro Antoine Marie Ferdinand Maussion de Candé (1801-1867), esploristo en Sudameriko kaj guberniestro de Martiniko de 1859 ĝis 1864.

## Aspekto
La blankakola manako estas, kiel siaj parencoj, kompakta mallongvosta birdo kun peza kurbeca beko, oranĝaj kruroj kaj hela maskla plumaro. Ĝi estas tipe 11 cm longa kaj pezas 18.5 g.

La plenkreska masklo havas nigrajn kronon, flugilojn kaj voston, kaj nigran bendon trans la meza dorso. La cetero de la kapo, kolo, brusto kaj supra dorso estas blanka, la pugo estas olivecverda, kaj la ventro estas helflava.

La ino kaj junaj maskloj estas olivecverdaj kun flava ventro. Ili estas tre similaj al inaj oranĝkolaj manakoj, sed ne ekzistas koincido inter iliaj teritorioj.

## Disvastiĝo kaj habitato
La blankakola manako troviĝas en sudeosta Meksiko, norda Gvatemalo, Belizo, Honduro, Nikaragvo, norda kaj eosta Kostariko kaj plej norduesta Panamo. Ĝi vivas en la limoj de humidaj ĉiamverdaj arbaroj, duarangaj arbaroj kaj arbustaroj, kaj loke en kakaejoj kaj aliaj plantejoj; de marnivelo ĝis 700 m.

## Referencoj
Kategorio:Pipredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Skupice (Morašice)

**Skupice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Morašice, troviĝanta en distrikto Chrudim. Ĝi troviĝas proksimume 1&nbsp;km sudoriente de Morašice. En la jaro  daŭre vivas ĉi tie .

Skupice situas en katastra teritorio **Skupice u Chrudimi** kun areo 2,1&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1492.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Skupice čp. 13.JPG|Skupice
Skupice čp. 14.JPG|Skupice
Skupice čp. 20.JPG|Skupice

Kategorio:Morašice (distrikto Chrudim)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Slamet

Monto **Slamet** (indonezie: *Gunung Slamet*, "Monto de Savo" aŭ "Monto de Sano") estas aktiva stratovulkano, kiu pintas en la Pemalang-regiono de Centra Javo, Indonezio. Ĝi havas areton de ĉirkaŭ tri dekduojn da cindrokonusoj sur la pli malaltaj sudorientaj kaj nordorientaj flankoj kaj unu cindrokonuson sur la okcidenta flanko. La vulkano konsistas el du interkovrantaj konstruaĵoj. Kvar krateroj troviĝas ĉe la supro. Monto Slamet estas loko kun la plej malvarma averaĝa temperaturo sur la insulo Javo kaj unu el la areoj kun la plej alta jara pluvokvanto en Indonezio, nome 8 134.00 milimetroj (mm) jare.

Historiaj erupcioj estis registritaj ekde la 18-a jarcento, kaj plej ĵusaj okazaĵoj estis en 2009 kaj 2014. Ĝia montopinto estas la plej alta pinto en Centra Javo, kaj plej alta en Javo malantaŭ Semeru.

## Erupcioj 
Monto Slamet havis  totalon de 42 konfirmitaj erupcioj je la 18a de Septembro 2014. La plej frua registrita erupcio estis de 11a de Aŭgusto ĝis 12a de Aŭgusto 1772.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 360° View from the Summit of Mount Slamet

## Plue
* Slamet: Global Volcanism Program - Smithsonian Institution
*  Soegiyanto.*Anugerah Gunung Slamet*  Jakarta : Balai Pustaka, 1995. Cet. 4. 
* "Gunung Slamet, Indonesia" on Peakbagger.com

Kategorio:Vulkanoj en Indonezio
Kategorio:Stratovulkanoj
Erice (apartigilo)

**Erice** povas signifi:

## Municipoj
*Erice (Italujo)
*Erice (Turkujo)

## Homoj
*Víctor Erice (hispana reĝisoro)

Kategorio:Apartigiloj
Ŝirvanŝaho Ŝejĥo Ibrahim la 1-a

**Ŝirvanŝaho Ŝejĥo Ibrahim la 1-a** evidente estis ŝejĥo, do islama gvidanto, de la regno kaj dinastio de ŝirvanŝahoj en la teritorio de nuntempa Azerbajĝano. Li vivis fine de la 14-a kaj komence de la 15-a jarcento, kaj mortis la 15-an de septembro 1417 en Ŝamaĥi. Plej konata li nuntempe estas pro tio, ke sub lia regado komenciĝis kaj signife antaŭpuŝiĝis la kreado de la nun antikva palaco de Ŝirvanŝahoj (azerbajĝane *Şirvanşahlar sarayı*) en Bakuo, la plej granda monumento de la Ŝirvan-Abŝerona branĉo de azerbajĝana arkitekturo. 


Kategorio:Azeraj nobeloj
Ragnar Lodbrok

eta|Viro per hakilo mortigas monstron identigitan kiel Ragnar Lodbrok.
[dekstra|eta|250x250ra|Ragnar Lodbrok - reliefo elmontrita en Kastelo Frederiksborg, [Danio]]
**Ragnar LODBROK** (*Regner Lothbrog*, , malnovnorvege *Ragnarr Loðbrók*) estis vikingo kaj reĝo en Danio, kiu laŭdire vivis komence de la 9-a jarcento. Li estas heroo en la norvega prahistoria sagao-literaturo (*fornaldarsaga*) kaj laŭdire estis la patro de Sigurd, Björn, Hálfdan, Ivar kaj Ubba Ragnarsson, inter aliaj. Tamen, la historia ekzisto de Ragnar estas disputata en la scienca literaturo.

Ragnar Lodbrok estas plej konata kiel la konkerinto de Francio kaj Anglio kaj la patro de pluraj vikingoj kaj nordeŭropaj regantoj/reĝoj. Kvankam la filoj de Lodbrok estas konataj kiel realaj historiaj figuroj, informoj pri la ekzisto de Ragnar Lodbrok mem estas necertaj, kaj eblas, ke ĉi tiu specifa persono tute ne ekzistis. Multaj el la rakontoj atribuitaj al liaj agadoj eble estis fakte faritaj de pluraj aliaj vikingaj herooj kaj reĝoj.

Malmultaj faktoj estas konataj pri la historia Ragnar Lodbrok; eĉ lia ekzisto estas necerta. Eblas, ke Ragnar *kaj* Lodbrok estis du malsamaj homoj, kiuj estis kunfanditaj en pli posta tradicio.

Gravaj eventoj atribuitaj al Ragnar inkluzivas la atakon kontraŭ Okcidenta Francio, la sieĝon kaj konkeron de Parizo en 845, kaj atakon kontraŭ Northumbria en 865. Dum ĉi-lasta, la armeo de Ragnar estis venkita, kaj li estis kaptita, kaj laŭ ordono de reĝo Ælla la 2-a, li estis ĵetita en fosaĵon de venenaj serpentoj, kie li mortis en terura agonio. La konkero de Parizo supozeble okazis la 28-an de marto 845, tago festata kiel "la Tago de Ragnar Lodbrok" ​​fare de sekvantoj de la pagana Asatru-kulto.

Laŭ la sagao, pluraj filoj de Ragnar (Ivar Ragnarsson, Björn Ironarm, kaj aliaj) invadis anglosaksan Anglion en 867, venĝante la morton de sia patro kaj tiel markante la komencon de la dana konkero de la insulo. La filoj de Ragnar kaptis kaj poste ekzekutis reĝon Ælla, kiu estis ekzekutita per metodo konata kiel la " sangoaglo ".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* https://www.historic-uk.com/HistoryUK/HistoryofEngland/Ragnar-Lothbrok/
* https://www.germanicmythology.com/FORNALDARSAGAS/ThattrRagnarsSonar.html
* https://web.archive.org/web/20080926171200/http://www.dur.ac.uk/medieval.www/sagaconf/mcturk.htm

Kategorio:Homoj de la 9-a jarcento
Heterocercus

***Heterocercus*** estas genro de birdoj el la familio de pipredoj. Ĝi enhavas 3 speciojn, troviĝantajn en Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu genro, kaj ties Esperantaj nomoj:

*Passeriformes - paseroformaj
**Pipridae - pipredoj
****Heterocercus* Sclater, PL, 1862
*****Heterocercus aurantiivertex* Sclater, PL; Salvin, O, 1880 - oranĝkrona manako
*****Heterocercus flavivertex* Pelzeln, A, 1868 - flavkrona manako
*****Heterocercus linteatus* (Strickland, HE, 1850) - flamkrona manako

## Etimologio
La scienca genra nomo *Heterocercus* estas kunmetaĵo de 2 antikvaj grekaj vortoj, *ἕτερος* (*heteros* = "malsama"), kaj *κέρκος* (*kerkos* = "vosto"), ĉar ambaŭ seksoj de la genro havas gradigitan voston kun la plej eksteraj vostoplumoj pli mallongaj kaj pli mallarĝaj (estante proksimume la duono de la longo kaj larĝo de la centraj vostoplumoj). Krome, la tigoj de la vostoplumoj estas strange flexeblaj.

## Referencoj
Kategorio:Pipredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Euskal Herriko Kontseilu Sozialista

La **Eŭskia Komunista Konsilio (Euskal Herriko Kontseilu Sozialista)** aŭ **EHKS** (hispane *"Consejo Socialista de Euskal Herria"*) estas eŭska komunisma politika organizaĵo, kiu estas parto de la Socialista Movado (SM). Ĝi agas kiel politika gvidantaro, referencpunkto kaj proparolanto por la tuta Socialista Movado en Eŭskio.

## Historio 
### Fono 
En 2018, Ikasle Abertzaleak (nuntempe Ikasle Antolakunde Sozialista), ĝis tiam la ĉefa studenta sindikato de la eŭska naciisma maldekstro, rompis kun Ernai kaj la ĉirkaŭa eŭska por-sendependeca maldekstro. Dum la sekvaj jaroj, novaj organizoj kaj iloj formiĝis ĉirkaŭ la studenta organizo, kiel ekzemple GKS kaj la ĵurnalo GEDAR, formante tion, kio poste konatiĝus kiel la Socialista Movado de Eŭskio. 

Ĉi tiu rompo estis motivita de la adopto de komunismo kiel la politika linio de la sindikato, ampleksante la proletan internaciismon kaj rompante kun naciismo. 

### Formado de EHKS 
La 16-an de Decembro 2023, jam fanfaronante pri larĝa reto de organizoj, la *Socialista Konsilio de Eŭskio* estis prezentita en Eibar, anoncante ke ĝi funkcios kiel referencpunkto kaj politika gvidado por la tuta movado. Ili ankaŭ prezentis la *Novan Socialistan Strategion*, kiu difinas la strategion, kiu gvidos la Socialistan Movadon.

La 1-an de majo 2024, EHKS organizis sian unuan gravan manifestacion en Bilbo, kunigante milojn da junuloj. La marŝo komenciĝis ĉe la Preĝejo de la Sankta Koro kaj kulminis en la Placo del Gas, kie okazis mallonga amaskunveno. Ĉi tiu evento celis lanĉi "novan politikan fazon" per la establado de komunista partio kun teritoria ekspansio kaj la kreado de institucioj fokusitaj sur la interesoj de laboristoj. En sia deklaro, EHKS pledis por la internacia laborista potenco kontraŭ milito kaj ŝparado, kaj kritikis partiojn kiel PNV kaj EH Bildu, nomante ilin "burĝaj formacioj". Krome, ili emfazis la bezonon konstrui laboristan potencon ekster tradiciaj institucioj, ampleksante la heredaĵon de la revolucia laborista movado kaj pledante por amnestio por malliberigitaj aktivuloj. Dum la evento, gvidantoj de EHKS atentigis, ke grandskala milito fariĝas reala ebleco por okcidenta burĝaro, menciante la rearmadon antaŭenigitan de NATO kaj la Eŭropa Unio. Ili ankaŭ kritikis la kreskon de militaj elspezoj dum la registaro de PSOE-Sumar kaj kondamnis la okcidentan subtenon por la Ŝtato Israelo en la genocido en Palestino.

## Vidu ankaŭ 
* Euskal Herriko Ikasle Antolakunde Sozialista

Kategorio:Politikaj partioj de Eŭskio
Kategorio:Komunismaj organizaĵoj
Apuseto de Whitehead

La **Apuseto de Whitehead**, **Gvaitheda apuseto** aŭ **Dikkapa salangano** (*Aerodramus whiteheadi*) estas malgranda apuso de la genro *Aerodramus* kaj unu el 25 specioj de la genro. Ĝi estas endemia de Filipinoj. Ĝi nomiĝas laŭ la brita esploristo John Whitehead (1860–1899). Ilia natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj montararbaroj. Ilia statuso estas nesufiĉe konata.

## Aspekto kaj taksonomio 
eBird priskribas tiun ĉi specion jene: "Malofta malhela apuseto. Endemia de malmultaj insuloj en Filipinoj, de Luzono ĝis Mindanao ĝis Palavano. La vivejo povas esti helpa por identigi ĉi tiun konfuzan specion; ĝenerale preferas krestojn kaj deklivojn en montaj kaj submontaj areoj super 700-800 metroj. Facile konfuzita kun signife pli granda Griza salangano, sed la nuna specio havas pli kvadrataspektan voston (la forko estas malprofunda kaj ofte nerimarkinda), emas flugi pli malalte kaj pli neregante, kaj pli ofte formas grupojn. Kombinaĵo de malhela pugo, nebrila malhela dorso, kaj meza grandeco distingas ĉi tiun specion de Grizpuga apuseto, Nana apuseto, kaj Krestpinta apuseto. Ofte vokas dumfluge, eligante pepantan babileman pepadon."

### Subspecioj 
Oni agnoskis jenajn du subspeciojn:

* *A. w **whiteheadi*** – en Luzono, registroj nur en Monto Data
* *A. w. **origenis**  –* en Mindanao

## Ekologio kaj kutimaro 
La dieto estas nekonata, sed oni supozas, ke ĝi havas la tipan dieton de insektoj kaptitaj dumfluge. Nenio estas konata pri ĝia reprodukta konduto, krom ke nestoj estis kolektitaj sur Monto Apo de kava arbo en julio.

## Referencoj 
* Chantler kaj Driessens, *Swifts* 
* Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) *Swifts: a Guide to the Swifts and Treeswifts of the World*, 2a eld., Pica Press, East Sussex.

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Majra apuseto

La **Majra apuseto**, **Apuseto de Mayr** aŭ **Salomona salangano** (*Aerodramus orientalis*) estas malgranda apuso de la genro *Aerodramus* kaj unu el 25 specioj de la genro. Ĝi estas endemia de Papuo-Nov-Gvineo (Nov-Irlando) kaj Guadalcanal (Salomonoj). 

La specia epiteto *orientalis* estas latina vorto, alude al tre orienta teritorio kompare kun aliaj samgenranoj de Sudorienta Azio. La ordinara nomo referencas ĝian malkovrinton, la german-usonan scienciston Ernst Mayr.

## Referencoj 
* Chantler kaj Driessens, *Swifts* 
* Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) *Swifts: a Guide to the Swifts and Treeswifts of the World*, 2a eld., Pica Press, East Sussex.

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Nudkrura apuseto

La **Nudkrura apuseto** aŭ **Nudkrura salangano** (*Aerodramus nuditarsus*) estas malgranda apuso de la genro *Aerodramus* kaj unu el 25 specioj de la genro. Ĝi estas endemia de Nov-Gvineo. Ĝia vivmedio estas subtropikaj kaj tropikaj malsekaj montararbaroj.

La specia epiteto *nuditarsus* estas latina kombinaĵo de *nudus* signife nuda kaj *tarsus* signife tarso, alude al manko de plumoj en kruroj, kio kelkaj samgenranoj ja havas.

## Referencoj 
* Chantler kaj Driessens, *Swifts* 
* Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) *Swifts: a Guide to the Swifts and Treeswifts of the World*, 2a eld., Pica Press, East Sussex.

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Nov-Gvineo
Muskonesta salangano

La **Muskonesta salangano** (*Aerodramus salangana*) estas malgranda apuso de la genro *Aerodramus* kaj unu el 25 specioj de la genro. Kelkaj taskonomiistoj konsideras ĝin subspecio de la Vanikora apuseto. Ĝi troviĝas en norda Borneo, kaj la insuloj Natuna, Deravanoj kaj Niaso ĉe okcidenta Sumatro. Ĝia natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj.

La specia epiteto *salangana* iĝas esperante *salangano*, kio utilas ankaŭ por la aliaj samgenranoj kaj eĉ por ĉiuj membroj de la tribo *Collocaliini* (apusetoj), dum la ordinara nomo referencas la lutimo de tiuj birdoj konstruis nestojn el musko kunligita per salivo.

## Referencoj 
* Chantler kaj Driessens, *Swifts* 
* Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) *Swifts: a Guide to the Swifts and Treeswifts of the World*, 2a eld., Pica Press, East Sussex.

## Eksteraj ligiloj
* BirdLife International 2004.  Aerodramus salangana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Elŝutita la 24an de Julio 2007.

Kategorio:Apusedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Indonezio
Orkola manako

La **orkola manako** () estas birdospecio el la familio de pipredoj. Ĝi havas 4 subspeciojn troviĝantajn en Centra Ameriko kaj norduesta Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

La specia epiteto *vitellinus* estas latina vorto signifanta "flava kiel ovoflavo" (el *vĭtellus* = ovoflavo), pro la koloro de la kolo de la masklo

## Disvastiĝo kaj habitato
La orkola manako troviĝas en la tropikaj humidaj arbaroj de Panamo kaj uesta Kolombio.

## Referencoj
Kategorio:Pipredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Centrameriko
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Blankbarba manako

La **blankbarba manako** () estas birdospecio el la familio de pipredoj. Ĝi havas 15 subspeciojn troviĝantajn en Sudameriko.

## Taksonomio
Laŭ AviList, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj.

## Aspekto 
Kiel aliaj manakoj, ankaŭ la blankbarba manako estas kompakta, hela arbara birdo, tipe 10.7 centimetrojn longa kaj pezanta 16.5 gramojn. La plenkreska masklo havas nigrajn kronon, supran dorson, flugilojn kaj voston, kaj la plumaro estas alie blanka. Li havas oranĝajn krurojn.

La ino kaj junaj maskloj estas olivecverdaj kaj similas al inoj de orkapaj manakoj, sed ili havas oranĝajn krurojn. La raso endemia al Trinidado, *M. m. trinitatis*, estas pli granda ol kontinentaj birdoj, kaj la ino havas pli flavajn subajn partojn. Krom la zuma memkanto, la blankbarba manako havas kelkajn aliajn kriojn, inkluzive de trilita muzika *piu*.

## Disvastiĝo kaj habitato
La blankbarba manako troviĝas en Kolombio, Venezuelo, Trinidado, Gujanoj, Brazilo, Ekvadoro, norda Peruo, nordeosta Bolivio, Paragvajo kaj plej nordeosta Argentino. Ĝi troviĝas en la randoj de tropikaj ebenaĵaj arbaroj kaj apuda duarangaj arbaroj, kie estas densa subvegetaĵaro.

## Referencoj
Kategorio:Pipredoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Pohled (Mladoňovice)

:*Estas ankaŭ Pohled.*

**Pohled** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Mladoňovice, troviĝanta en distrikto Chrudim. Ĝi troviĝas proksimume 1&nbsp;km norde de Mladoňovice. En la jaro  daŭre vivas ĉi tie .

Pohled situas en katastra teritorio **Pohled u Mladoňovic** kun areo 2,08&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1532.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Pohled čp. 12.JPG|Pohled
Pohled bývalá škola.JPG|Eksa lernejo

Kategorio:Mladoňovice (distrikto Chrudim)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro