open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sudano (regiono)

La **regiono Sudano** (‚ signifante *Landoj de la nigroj*) situas en Norda Afriko sude de Saharo. Ĝi atingas la areon de la pluvarbaroj de la gvinea marbordo kaj de la konga baseno. La regiono etendiĝas de la atlantika marbordo en la nordokcidento de Afriko ĝis la etiopia montara regiono en oriento. Ĝi estas karakterizita de la transiro inter la seka zono kaj la pluvarbaroj kaj ĝia precipa vegetaĵaro estas savano. La norda strio de la regiono estas la transira zono inter dezerto kaj savano kaj nomiĝas Sahelo.

La precipe monteta regiono estas dividita per montaroj en tri basenoj:
* en okcidento la okcidentsahara baseno, kun la supra Niĝero kaj Senegalo,
* en la mezo la baseno de Ĉado sen riveroj,
* kaj en oriento la baseno de la Blanka Nilo.

Tiu mondoregiona areo estas multe pli ampleksa ol la partikularaj ŝtatoj nome Sudano kaj Sud-Sudano.

Kategorio:Regionoj en Afriko
Gerhard Gundermann

eta|200 px|Gerhard Gundermann en 1989
**Gerhard Rüdiger Gundermann** - naskiĝis la 21-an de februaro 1955 en Weimar, GDR; mortis la 21-an de junio 1998 en Spreetal, Germanio - estis germanlingva kantaŭtoro kaj rokmuzikisto.

Antaŭ la reunuiĝo de la du germaniaj ŝtatoj en 1990, Gerhard Gunderman precipe kantis pri la luzacia lignita regiono kaj donis publikan voĉon al la tie vivantaj homoj. Liaj tekstoj en GDR ofte malsamopinie diskutiĝis, ĉar ili kritike temigis la ĉiutagajn problemojn de la regionaj homoj kaj la mediomalpurigon kaj fortan mediosanĝon per la lignitominado. Post la germania reunuiĝo li ankoraŭ pli akcentis la temojn mediprotekto kaj socia evoluo en la orienta parto de Germanio. Kvankam plej malfrue ekde 1990 li povintus vivi kiel profesia muzikisto, li ĝis la fermo de sia subĉiela minejo en 1997 laboris kiel lignitomina fosmaŝinisto. Sekve li energie komencis lerni la metion de ĉarpentiston, sed pro sia subita morto ne sukcesis eklabori en la dua profesio. Lia ideo estis kiel kantisto nepre ne esti ekonomie dependa de iuj financantoj, kaj tial nepre ne esti profesia kantisto, sed salajrata laboristo. Sed pro la duobla profesia vivo li tre streĉadis sian korpon, ofte tute malsufiĉe dormis post kantaj koncertoj kaj antaŭ la sekva laborista skipo, kaj probable tiu streĉo kontribuis al la frua morto en aĝo de nur 43 jaroj. En 1995 konatiĝis, ke li estis informanto de la GDR-a interna sekreta servo *Stasi*. Li esprimis sian honton ke li ne pli frue publikigis sian agadon por la sekreta servo, kaj konfirmis la informon. Tiu fakto tamen ne malplipopularigis lin: liaj ofte melankoliaj kanzonoj daŭre al multaj aŭskultantoj impresas aparte aŭtentaj kaj personaj.

## Vidu ankaŭ 
* Gundermann (filmo)

Kategorio:Kantaŭtoroj
Kategorio:Germanaj kantistoj
Kategorio:Membroj de Socialista Unueca Partio de Germanio
Diputación de Badajoz

La **Diputación Provincial de Badajoz** (deputitaro aŭ municiparo) estas rega organismo kaj la aŭtonoma administracio de la provinco Badajoz, laŭ tio disponita en la leĝo *Ley Reguladora de las Bases del Régimen Local* kaj en la Aŭtonoma Statuto de Ekstremaduro. Ĝi estis kreita el la teritoria divido de Hispanio de 1833, kiu tiucele starigis provincon kun ĉefurbo en Badajoz.

## Funkcioj 
La ĉefa funkcio de la *Diputación* estas proponi servojn kiuj ne povas esti administrataj de la municipoj, ĉefe de tiuj plej malgrandaj, kaj kiuj ne estas plenumataj rekte de la diversaj administracioj (regiona kaj ŝtata).

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Provinco Badajoz
Ĵitsuka (persona nomo)

**Ĵitsuka** estas esperantigita virina persona nomo japana. Latiniga versio estas *Jitsuko*.

## Origina skribmaniero kaj signifo 
Ekzemplaj signifoj en *kanĝi*:
* **実子** – *vero/realeco/ĝentileco* kaj *infano/ido/juna*

## Konataj personoj tiel nomitaj 
* **斎藤 実子** / **Jitsuko Saito** – japana rapid-sketistino
* **吉村 実子** / **Jitsuko Yoshimura** – japana aktorino

## Vidu ankaŭ 
* Personaj nomoj en Esperanto

## Referencoj 
Kategorio:Personaj nomoj
Kategorio:Virinaj personaj nomoj
Kategorio:Japanaj personaj nomoj
Junta de Extremadura

eta|dekstre|250px|Sidejo de la regiona registaro de Ekstremaduro en Merido.
La **Junta de Extremadura** estas kolektiva organismo kiu plenumas la funkciojn proprajn de la regado de la Aŭtonoma Komunumo Ekstremaduro en Hispanio. Same, laŭ la ĝenerala regularo fare de la Prezidento, ĝi starigas la ĝeneralan politikon, regas en la aŭtonoma memrega administracio kaj plenumas la ekzekutan funkcion kaj la regulan povon en la kadro de la Hispana Konstitucio kaj la Aŭtonoma Statuto de Ekstremaduro, en kies *Título II, Capítulo III*, oni difinas la atribuojn de la Junta. Ties sidejo, laŭ la artikolo 5 de la Aŭtonoma Statuto, estas en Mérida, ĉefurbo de Ekstremaduro.

La Prezidentoj de la registaro de Ekstremaduro estis la jenaj:
* Juan Carlos Rodríguez Ibarra de la socialisma partio PSOE, el 1983 al 2007, do dum 28 jaroj nome la plej longdaŭra prezidanto. 
* Guillermo Fernández Vara ankaŭ de la socialisma partio PSOE, el 2007 al 2011. 
* José Antonio Monago, el 2011 al 2015, nome unua ekstremadura prezidento de la Partido Popular.

## Eksteraj ligiloj 
* Junta de Extremadura

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Politiko de Hispanio
Kategorio:Regionoj
Kategorio:Merido
J. B. de Mello e Souza

**João Baptista Mello e Souza** (Queluz, en la 28-a de majo 1888 — Rio-de-Ĵanejro, en la 24-a de aprilo 1969) estis unu el la pioniroj de Esperanto en Brazilo. Li diplomiĝis pri Juro kaj estis fama oratoro, verkisto, poeto kaj tradukanto de brazilaj poeziaĵoj en Esperanto. Li faris sennombrajn prelegojn pri Esperanto. Li estis en 1909 membro de la Estraro de Brazila Esperanto-Ligo (1a Sekretario) kaj redaktoro de “Brazila Esperantisto”, en kiu li aperigis diversajn poemojn kaj artikolojn. Li estis membro kaj prezidanto, dum multaj jaroj, de Brazila Klubo Esperanto.

De la 14a ĝis la 20a de aŭgusto 1910, li estis en la VI Internacia Kongreso de Esperanto, en Vaŝingtono, kiel oficiala reprezentanto de la Brazila Registaro kaj de BEL. Je la 17a de aŭgusto, sub la prezidanteco de D-ro Zamenhof, estis disdonitaj la premioj al la gajnintoj de la 2-a Kongresa Literatura Konkurso. La 1-a premio por poezio estis aljuĝita al J.B. Mello e Souza (kun 21 jaroj), pro lia poezio: “La Universala Frateco”. Li estis unu el la malmultaj brazilanoj, kiuj konis persone kaj interparolis kun D-ro Zamenhof. Mello e Souza reprezentis BEL en la 37a Universala Kongreso de Esperanto en Oslo - Norvegio, en 1952.

Li estis profesoro pri Historio de Ameriko kaj pri la portugala lingvo. Li estis Direktoro de Colégio Pedro II (suda sekcio). Li instruis ankaŭ ĉe Universitato de Ŝtato Guanabaro, Fakultato de Filozofio Sankta Ursolino kaj ĉe Lernejo Mello e Souza, kiun li fondis kaj direktoris.

Multfoje oni konfuzis lin kun lia frato, la profesoro pri matematiko kaj fama verkisto Júlio César Mello e Souza (Malba Tahan), kiu estis ankaŭ esperantisto kaj preleganto pri Esperanto.

J. B. Mello e Souza estis entuziasma skoltestro kaj prezidis la “Brazilan Federacion de Skoltistoj”. Li estis fakdelegito pri skoltismo. De 1906 ĝis 1925, li laboris ĉe Ministerio de Internaj Aferoj kaj Justeco kaj uzis sian prestiĝon por ke Brazilo estu reprezentata en diversaj E-Kongresoj. Li estis membro de Beletristika Akademio de Rio-de-Ĵanejro, kaj de Brazila Societo de Geografio. Kiel redaktoro de la grava ĵurnalo “*O Imparcial*”, li uzis la pseudonimon “J. Meluza”. Li estis poeto kaj romanisto kaj aŭtoro de libroj por infanoj. Li lasis vastan verkaron pri historio kaj pri siaj rememoroj.

## Fonto 
* Alberto Flores, ĉe numero 138 de *Komunikoj*, periodaĵo de la *eldonejo Lorenz**.*

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Vakaka (persona nomo)

**Vakaka** aŭ *Ŭakaka* estas esperantigita virina persona nomo japana. Latiniga versio (*hepburn-transskribe*) estas *Wakako*.

## Origina skribmaniero kaj signifo 
* *perhiragane*: **わかこ**
* *perkatakane*: **ワカコ**

Ekzemplaj signifoj en *kanĝi*:
* **和佳子** – *paco*, *perfekta* kaj *infano*
* **和歌子** – *paco*, *kanto* kaj *infano*
* **若子** – *juna* kaj *infano*
* **和加子** – *paco*, *aldonaĵo* kaj *infano*

## Konataj personoj tiel nomitaj 
* **広中 和歌子** / **Wakako Hironaka** – japana verkistino kaj politikistino
* **土田 和歌子** / **Wakako Tsuchida** – japana rulseĝmaratonistino

## Fikciulinoj 
* **宇佐美 和歌子** / **Wakako Usami** – persono el mangaserio *Gakuen Arisu* (*hepburne-transskribe*) / *Gakuen Alice* (*angle*)

## Vidu ankaŭ 
* Personaj nomoj en Esperanto

## Referencoj 
Kategorio:Personaj nomoj
Kategorio:Virinaj personaj nomoj
Kategorio:Japanaj personaj nomoj
Tatsuo (persona nomo)

**Tatsuo** aŭ *Tacuo* estas esperantigita vira persona nomo japana. Latiniga versio (*hepburn-transskribe*) estas *Tatsuo*.

## Origina skribmaniero kaj signifo 
Ekzemplaj signifoj en *kanĝi*:
* **龍夫** – *drako* kaj *edzo*
* **龍雄** – *drako* kaj *ulo/heroo*
* **龍生** – *drako* kaj *vivo/ekzisto*
* **龍男** – *drako* kaj *viro/knabo*
* **竜夫** – *drako* kaj *edzo*
* **竜雄** – *drako* kaj *ulo/heroo*
* **竜男** – *drako* kaj *viro/knabo*
* **達夫** – *majstro* kaj *edzo*
* **達雄** – *majstro* kaj *ulo/heroo*
* **達生** – *majstro* kaj *vivo/ekzisto*
* **達男** – *majstro* kaj *viro/knabo*
* **達郎** – *majstro* kaj *viro/edzo*
* **辰夫** – *agrikulturo* kaj *edzo*
* **辰雄** – *agrikulturo* kaj *ulo/heroo*
* **立郎** – *starigi/konstrui/kreskigi/fondi* kaj *viro/edzo*
* **剛男** – *povo/sano* kaj *viro/knabo*

## Esperantistoj 
* **Tacuo Huĝimoto** – japana esperantisto

## Konataj personoj tiel nomitaj 
* **遠藤 達雄** / **Tatsuo Endo** – japana inĝeniero
* **藤本 達夫** / **Tatsuo Fujimoto** – japana naĝisto
* **長谷川 龍雄** / **Tatsuo Hasegawa** – japana aŭtomobilinĝeniero
* **堀 辰雄** / **Tatsuo Hori** – japana verkisto kaj tradukisto
* **地平 達郎** / **Tatsuo Jihira** – japana akvopilkisto
* **甲斐中 辰夫** / **Tatsuo Kainaka** – japana juĝisto
* **嘉門 達夫** / **Tatsuo Kamon** – japana kantisto kaj kantverkisto
* **河相 達夫** / **Tatsuo Kawai** – japana verkisto
* **木下 達生** / **Tatsuo Kinoshita** – japana basbalisto
* **小林 龍生** / **Tatsuo Kobayashi** – japana komputilsciencisto
* **近藤 龍夫** / **Tatsuo Kondō** – japana fotografisto
* **永井 龍男** / **Tatsuo Nagai** – japana verkisto
* **西田 龍雄** / **Tatsuo Nishida** – japana lingvisto
* **佐々木 竜雄** / **Tatsuo Sasaki** – japana luktosportisto
* **佐藤 竜雄** / **Tatsuo Satō** – japana reĝisoro de animacioj
* **島袋 龍夫** / **Tatsuo Shimabuku** – japana karateisto
* **鈴木 達夫** / **Tatsuo Suzuki** – japana kameraisto
* **宇田川 竜男** / **Tatsuo Utagawa** – japana ornitologo
* **渡部 龍雄** / **Tatsuo Watanabe** – japana skisaltisto
* **山田 辰夫** / **Tatsuo Yamada** – japana aktoro
* **吉田 竜夫** / **Tatsuo Yoshida** – japana animaciisto kaj verkisto

## Vidu ankaŭ 
* Personaj nomoj en Esperanto

## Referencoj 
Kategorio:Personaj nomoj
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Japanaj personaj nomoj
Szilveszter Somogyi

**Szilveszter Somogyi** [silvester somodji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Somogyi Szilveszter** estis hungara kuracisto, traŭmatologo, kirurgo, profesoro.
eta|Szilveszter Somogyi
Szilveszter Somogyi https://hu.wikipedia.org/wiki/Somogyi_Szilveszter_(orvos) naskiĝis la  1926 en Ĉeĥoslovakio en Komárno. Li mortis la  2006 en Budapeŝto.

## Biografio 
Szilveszter Somogyi apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris kuracistan diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1950. Post siaj studoj li laboris 2 jarojn en hospitalo de Tatabánya kiel kirurgo. Inter 1953 kaj 1968 li laboris en traŭnatologia kliniko en Budapeŝto, dum li spertiĝis en simila kliniko de Vieno. Li ankaŭ instruis. Lia lasta laborejo estis hospitalo de Csepel (distrikto).

Li edziĝis en 1953 baldaŭe havanta filinon. Li ricevis premion kaj memormedalon.

## Fontoj 
* [hungarlingva biografio kun foto](https://hu.wikipedia.org/wiki/Somogyi_Szilveszter_(orvos))

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj traŭmatologoj
Kategorio:Hungaraj kirurgoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Stacio Kisogawa

**Stacio Kisogawa** (japane: 木曽川駅 [kisogaŭa-eki], angle: *Kisogawa Station*) estas fervoja stacio en Iĉinomija, Gubernio Ajĉi, Japanio. La stacio servas 1 linion de JR Centra: Linio Tōkaidō (ĉefa).

## Linioj 
* **La fervoja reto**:
** **JR Centra**:
*** Linio Tōkaidō (ĉefa)

## Historio 
* 1-a de junio 1886: Malfermiĝis la stacio de Japana Nacia Fervojo.
* 1-a de aprilo 1987: Iĝis la stacio de JR.

## Kajoj 
### JR 
## Sekvaj stacioj 
## Apudaj stacioj 
* Stacio Kuroda:
** 60ra Linio Meitetsu-Nagoya (ĉefa) (Meitetsu)

Kategorio:Fervojaj stacioj en Gubernio Ajĉi
Kategorio:Stacioj de JR en Gubernio Ajĉi
Morala teologio

[eta|250px|dekstra|La [Surmonta Parolado de Jesuo laŭ la Evangelio laŭ Mateo. Pentraĵo de Carl Heinrich Bloch, dana pentristo. 1890.]]
La **morala teologio** estas studobojekto evoluinta precipe en la medio de la Katolika Eklezio kaj kiu, laŭ ĝia *esenca* (nome *kiu klarigas ĝian esencon*) difino, estas la scienco devenanta el la dia revelacio kiu ordigas la homajn agojn al la supernatura beateco. Eblas paroli pri morala teologio kiel vojoj kiu konsideras la agojn de la homo sub la lumo de lia metafizika konstitucio kaj de la dia revelacio.

## Fontoj de la morala teologio 
Tial la precipaj fontoj el kiuj movas la morala teologio estas:
* la dia revelacio (en la duobla senco de Sankta Skribo kaj Tradicio, kun referenco al la grandaj teologiaj kategorioj kiaj *Nova interligo*, *Ĉiela regno*, *sekvo* kaj al la etikaj priskriboj de ili devenantaj);
* la *homa naturo*, intencita kiel *natura metaphysica et absoluta hominis*, en kiu estas enĉarnigitaj iuj preceptoj validaj por ĉiuj homoj de ĉiuj epokoj kaj lokoj, la tieldirita natura morala leĝo: *ne mortigu, ne ŝtelu, ne false atestu, Dio ekzistas kaj nin asistas.*

## La sektoroj de la morala teologio 
La morala teologio dividiĝas en du partoj: ĝenerala aŭ *fundamenta* kaj *speciala*.

### Morala teologio *fundamenta* 
La fundamenta morala teologio (foje dirita ankaŭ *ĝenerala morala teologio*) pritraktas la unuajn principojn de la studobjekto, komunajn al ĉiuj moralaj konkretaj problemoj. Ili koncernas:
* la lasta celo de la homo
* la homaj agoj ĉar volaj kaj do objektoj de la moralo
* la psikofizikaj komponantoj de la homa agado (la pasioj])
* la moralaj *habitus*, nome virtoj (kristanaj) kaj malvirtoj
* la normoj de la homa agado
** la morala leĝo (la tielidirita *malproksima normo*)
** kaj la konscienco (nome la *proksima normo*)
* fine la helpoj de la dia graco, ekde la donitaj teologiaj virtoj ĝis la donoj de la Sankta Spirito.

### Morala teologio +++ *special* 
La speciala morala teologio pritraktas apartmaniere la diversajn moralajn temojn. La materia organizado dependas de la elektita arkitekturo:
* iuj ekkonstruas la moralon startante el la dek ordonoj
* aliaj ligiĝas al duobla precepto de la karitato, nome amo al Dio kaj amo al proksimularo
* aliaj, plue, apogiĝas sur la virtoj teologiaj kaj moralaj
* aliaj, fine, apudiĝas traktadon al traktado, agnoskante la neeblecon de ĝenerala arkitekturo.

Ĝenerale oni konsideras studobjektoj de la morala teologio aparte la bioetiko, la teologio de la homa amo kaj la Katolika sociala doktrino.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Virto
* Revelacio
* Pasio
* Teologiaj virtoj

Kategorio:Morala teologio
Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Kristana teologio
László Verebélÿ (kuracisto)

**László Verebélÿ** [lAslO verebEli], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Verebélÿ László** estis hungara kuracisto, kirurgo, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis *verebélyi*.

László Verebélÿhttp://mek.oszk.hu/03600/03630/html/v/v29580.htm naskiĝis la  1841 en Aŭstra Imperio en Hungara reĝlando en Trencsén (nuntempa Trenčín en Slovakio). Li mortis la  1922 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
László Verebélÿ akiris kuracistan diplomon en Universitato de Pest en 1865, poste iomete li plulernis en universitato en Vieno. Post siaj studoj li laboris kaj instruis en kliniko de Pest (urbo). En 1869 li studvojaĝis al Vieno, Berlino, Parizo kaj Londono helpe de stipendio. Hejmenveninta en la sekva jaro li iĝis kirurgo en hospitalo pri malriĉaj geinfanoj, krome li estis nomumita privata profesoro de Universitato de Pest.
  
## Elektitaj publikaĵoj 
* *Empyema sebészi kezelése körül tett tapasztalatok* (1869)
* *Végtagok ízületi csonkolásáról* (1871)
* *Tapasztalatok a budapesti szegénygyermekkórház-egylet (Stefánia-kórház) ágyain 18 év alatt ápolt húgykőbetegek körül* (1889)
* *Elsődleges osteomyelitis és periostitis infectiosa (1891)
* *Köldökzsinórsérv (omphalocele cong.) műtéttel gyógyult esete'' (1900)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj kirurgoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Valerij Leontjev

**Valerij Yakovlevich Leontjev** (, naskiĝis la  en Usinsk) estas sovetunia kaj rusia kantisto de popo. Li estis titolita de "Popola Artisto de Rusio" en 1996. Li estas konata kiel unu el la plej elstaraj artistoj de rusa muziko. Laŭlonge de sia kelkdekjara kariero, li gravuris pli ol 30 albumojn, multaj el kiuj vendas milionojn da kopioj.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de Leontjev

Kategorio:Sovetiaj kantistoj
Kategorio:Rusiaj kantistoj
Heguri

**Heguri** (平群町 [heguri-ĉoo], laŭ Transskribado Hepburn/Kunrej: *Heguri*) estas urbeto de Japanio. Ĝi situas en la gubernio Nara, en la regiono Kansajo, kaj geografie troveblas en la centro de la insulo Honŝuo, la plej granda el la insuloj de Japanio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Ĉirkaŭaj komunumoj 
;Gubernio Nara
* Ikoma
* distrikto Ikoma
** Ikaruga
** Sango
;Gubernio Osaka
* Higaŝiosaka
* Jao

## Transporto 
### Fervojoj 
* Kintetsu:
** Linio Kintetsu-Ikoma:  -  - 

### Vojoj 
* Naciaj vojoj:
** Nacia vojo 168

## Lernejoj en la urbeto 
* Elementaj lernejoj: 3 (publikaj: 3, privata: 0)
* Mezlernejoj: 1 (publika: 1, privata: 0)

## Turismo 
* kastelo *Shigisan* [Ŝigisan]
* sanktejo *Chōgosonshi-ji* [Cogosonŝi-ĵi]

Kategorio:Municipoj de Japanio
Libio (mitologio)

En la helena mitologio, **Libio Oceanidino** (greke Λιβύη) estas nimfo, filino de la reĝo Epafo, patrino de Agenoro, reĝo de Fenicio, kies patro estis Posejdono. La dua filo de Libio estis egiptia reĝo Belo.[eta|dekstra|upright=1.5|Helena imago pri mondo, desegnita laŭ priskribo de [Herodoto]]Grekoj laŭ ŝi nomis al ili konatan parton de Afriko (kies regantino ŝi onidire estis) Libion. La miton pli poste transprenis ankaŭ Romianoj kaj tiel ankaŭ akiris sian nomon la nuna ŝtato Libio.

## Tradukfonto 
Kategorio:Nimfoj
Kategorio:Helena mitologio
Finalo de la ATP-Mondturneo

La **Finalo de la ATP-Mondturneo** - angle *ATP World Tour Finals* - estas fina matĉo de la ĉiujara ATP-Mondturneo, serio de unuopaj tenisaj turniroj de la Asocio de Tenisaj Profesiuloj (ATP). La finalo ekde la jaro 2009 havas sian nunan nomon kaj ĉiujare en novembro ludiĝas en Londono. Ĝis la stato de junio 2015, en 2009 venkis ĝin la ruso Nikolaj Davidenko, en 2010 kaj 2011 la sviso Roger Federer kaj de 2012 ĝis 2014 la serbo Novak Đoković. Jam antaŭe tamen la evento okazis en simila formo, nur en ŝanĝiĝantaj urboj kaj iom variaj titoloj: de 1970 ĝis 1989 ĝi nomiĝis *"Masters Grand Prix"*, do "granda premio de majstroj", de 1990 ĝis 1999 *"ATP Tour World Championships"*, do "ĉampionado de la ATP-Mondturneo", kaj de 2000 ĝis 2008 *"Tennis Masters Cup"*, do "pokalo de tenisaj majstroj" - komence okazigata per la Internacia Tenisa Federacio, ekde la jaro 1990 gvide per la Asocio de Tenisaj Profesiuloj (ATP) kunlabore kun la federacio ITF.

Kategorio:Teniso
ATP (transporta traktato)

La transporta traktato **ATP** (france ***A**ccord relatif aux **t**ransports internationaux de denrées **p**érissables et aux engins spéciaux à utilisier pour ces transports*, en Esperanto "interkonsento pri la internacia transportado de facile putrigeblaj nutraĵoj kaj pri specifaj veturiloj utiligindaj por tiaj transportoj") en 1970 gvide de la Ekonomia komisiono de Unuiĝintaj Nacioj por Eŭropo interkonsentiĝis inter diversaj eŭropaj ŝtatoj. Kiel indikas la traktata nomo, ĝi reguligas la kondiĉojn, je kiuj internacie transportendas facile putriĝantaj nutraĵoj - kutime en malvarmigita (super 0 celsiusaj gradoj) aŭ frostigita (sub 0 celsiusaj gradoj) formo.

## Eksteraj ligiloj 
* Ekonomia komisiono de Unuiĝintaj Nacioj por Eŭropo: transporta traktato ATP (plurlingve))

Kategorio:Transporto en Eŭropo
Kategorio:Unuiĝintaj Nacioj
Juliette Minces

**Juliette Minces** (naskiĝis la 18-an de julio 1937 en Parizo mortis la 24-a de junio 2021) estis politika sociologino kaj franca verkistino.

Granda vojaĝisto, feministo, politika aktivulino por laikeco, ŝia infaneco dum la dua mondmilito influis grandan parton de ŝiaj okupiĝoj kaj engaĝoj.

Ŝi publikis artikolojn en multaj revuoj kaj gazetoj : (*Les Temps modernes, Le Monde diplomatique, Esprit, Hommes et Migrations*…).

La temoj de ŝiaj ĉefaj verkoj estas la enmigrado, la infanoj de la enmigrado kaj la virinoj en Islamo.

## Ĉefaj verkoj 
* *Le Nord*, *Maspero*
* *Un ouvrier parle*, *Le Seuil*
* *Les travailleurs étrangers en France*, *Le Seuil*
* *La femme dans le monde arabe*, *Mazarine*, reeldonita ĉe *Pluriel littérature*
* *La génération suivante*, *Flammarion*, reeldono de la eldonejo ''de l'Aube*
* *Je Hais cette France-là*, *Le Seuil*
* *La femme voilée*
* *L'Algérie de Boumedienne* (kun Roger Pic), *Presses de la Cité*
* *L'Algérie de la révolution*, *L'Harmattan*
* *Etat de crise* (kun Gérard Chaliand), *Le Seuil*
* *L'Algérie indépendante* (kun Gérard Chaliand), *Maspero*
* *Le Coran et les femmes*, *Pluriel littérature Hachette''

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj sociologoj
Kategorio:Francaj feministoj
Dia Vorto

La esprimo **Vorto de Dio** estas atribuata, de kredantoj de certa religio, al la respektivaj sanktaj libroj, por substreki la konvinkon laŭ kiu tiuj tekstoj revelacias kion Dio volis diri.

## En Judismo 
Citaĵo: *"Feliĉa la homo kiu obeas Viajn ordonojn (*la Mitzvoteikha*), kies koro "avidas" Vian Leĝon (la Toraon) kaj **Vian vorton***

Laŭ la juda teologio la dia vorto estis necesa por realigi la kreon. (Vidu Gen 1,3.)

La ideo pri la “krea vorto de Dio” esprimas ankaŭ la principon laŭ kiu Li, senŝanĝebla kaj senmanka, ne penis en la kreado malsame ol okazas en la mezopotamiaj mitologioj.

Laŭ la juda teologio, la libroj de la Torao estis transdonitaj de Dio al la hebrea popolo senmiksigi Lian vorton kun tiu de Moseo, kiu fakte, estus kompilinta nur la kvinan, nome Readmono.

Al la konservado de dia vorto de la postmoseaj profetoj kontribuis la rabenoj de la Talmudo per la buŝa transdono kiu daŭrigis ĝis la detruo de la Templo de Salomono kiam ankaŭ ĉesis la profetaĵo, kiu, escepte de iuj kazoj, revenas nur kun la Mesio.

La dia vorto estas eterna kaj sentempa ĉar donita de Dio, nesubiigita al eraro aŭ ŝanĝiĝo. Ankaŭ rilate la diajn promesojn al la hebrea popolo estas neestingeblaj kvankam la longa serio da pekoj plenumitaj de juda popolo. 

## En Kristanismo 
En kristanismo la Biblio estas ĝenerale nomata *Vorto de Dio* ĉar la kristanoj kredas ke la libroj en ĝi entenataj estis inspiritaj de Dio kaj do ili kun fundamento povas esti tiel difinitaj.

Krome Jesuo Kristo estas prezentata kiel la *plena revelacio* de Dio kaj do estas nomata greklingve: *Logos,* kiu signifas *Vorto*, *Dia Vorto* (Evangelio laŭ Johano ĉapitro 1).

(Citaĵo)« Dio, kiu multafoje kaj multamaniere parolis en la tempo antikva al niaj patroj en la profetoj, 2 en tiuj lastaj tagoj parolis al ni en Filo, kiun Li nomis heredanto de ĉio, per kiu ankaŭ Li faris la mondaĝojn, (Heb 1,1-2). Kristo, Difilo, homfariĝinta, estas la unika Vorto, perfekta kaj definitiva, de la Patro, kiu en li diras scion, kaj ne estos alia vorto ol tiu dirita. (|*Katekismo de la Katolika Eklezio*, 65).

**“La kristana kredo ne estas iu «religio de la Libro». Kristanismo estas la religio de la «Vorto» de Dio: Vorto, nome, kiu ne estas «vorto skribita kaj muta, sed enkarniĝinta Vorto kaj vivanta».**'* [...]|*Katekismo de la Katolika Eklezio'', 108.

## Vidu ankaŭ 
* Dia inspiro
* Logos
* Sanktaj libroj
* Leĝo de Moseo
* Profetaĵo
* Revelacio

## Notoj 
Kategorio:Kristanaj terminoj
Vorto
Kategorio:Sanktaj tekstoj de kristanismo
Kategorio:Leĝo de Moseo
Kategorio:Biblio
Kategorio:Teologio
Kastelo Podmaniczky-Vigyázó

**Kastelo Podmaniczky-Vigyázó** [podmanicki-vidjAzO] estas baroka historia monumento en Budapeŝto, en distrikto Rákosmente, en kvartalo *Rákoskeresztúr*.
eta|Kastelo Podmaniczky-Vigyázó

## Historio 
Iu barono konstruis la kastelon en 1760, ĉar li okupiĝis pri terpomoj en la najbara bieno. Post morto de la barono familio Podmaniczky uzis plu la konstruaĵon. Dum Inundo de la Danubo (1838) la familio invitis tien suferantojn de la inundo. En 1864 geedziĝo okazis kun familio Vigyázó, poste la kastelo prenis la nomon pri ambaŭ familioj. La korta fasado estis trakonstruita laŭ novbaroko en 1910. En 1928 Hungara Scienca Akademio heredis la kastelon, tiutempe sur la iama bieno 2 loĝkvartaloj estis konstruitaj. Dum sieĝo de Budapeŝto en 1945 soldatoj, poste loĝantoj prirabis la kastelon, la domego mem ruiniĝis. Dum la socialismo la kastelo estis loĝejo de gemaljunuloj. Depost la socialismo neniu loĝis tie, vandaloj kaŭzis incendion en 1996. La kastelo iĝis privata posedaĵo, en 2011 en flanka alo ekfunkciis kafejo. En 2012 la plena kastelo renoviĝis. Oni luas ĝin por edziĝfestoj, konferencoj.
eta|maldekstre|Alo de la kastelo

Proksime situas maŭzoleo, kiel apartenaĵo de la kastelo, kiu renoviĝis en 2008.

## Konstruaĵo 
La teretaĝa kastelo konsistas el diversaj konstruaĵoj aŭ ties partoj: ĉefkonstruaĵo kun mansardo, apudkonstruaĵo, interliga alo, kiu interligas la iamajn du apartajn domegojn. Restis apartaj la iama stalo kaj la maŭzoleo. Ili troviĝas en parko.

## Fontoj 
* http://www.rakosmente.hu/Rakosmente/Latnivalok/Podmaniczky_kastely.aspx  
* hungare kun multe da fotoj

Podmaniczky-Vigyázó
Blanzay-sur-Boutonne

**Blanzay-sur-Boutonne** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 90 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
Blanzay-sur-Boutonne situas en la oriento de Charente-Maritime,  sude de Niort.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Kenneth E. Herkenhoff

**Kenneth E. HERKENHOFF** estas usona astronomo.

Li ricevis sian diplomon pri geologio de la Universitato de Kalifornio ĉe Berkeley en 1981 kaj magistron en la sama scienco de la Kalifornia Instituto de Teknologio en 1985. En 1989 li akiris ĉe tiu-ĉi institucio la doctorecon pri planedoscienco.

Li komencis labori en 1989 ĉe la *National Research Council* kaj iris al la *Jet Propulsion Laboratory* en 1991, kaj poste al la *United States Geological Survey* en 1998.

Laŭ *Minor Planet Center* li kunmalkovris 2 asteroidojn kun Gregory Wayne Ojakangas la .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  persona paĝo de Ken Herkenhoff ; el la paĝaro de *United States Geological Survey*

Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Ikaruga

**Ikaruga** ( , Hepburn/Kunrej: *Ikaruga*) estas urbeto de Japanio. Ĝi situas en la gubernio Nara, en la regiono Kansajo, kaj geografie troveblas en la centro de la insulo Honŝuo, la plej granda el la insuloj de Japanio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

## Ĉirkaŭaj komunumoj
;Gubernio Nara 
* Ikoma
* *Yamatokōriyama* [Jamatokorijama]
* distrikto Ikoma
** Sango
** Heguri
** Ando 
* distrikto *Kitakatsuragi* [Kitakacuragi]
** *Ōji* [Ouĵi]
** *Kawai* [Kaŭai]

## Transporto
### Fervojoj
*JR Okcidenta:
**Linio Kansai (ĉefa) (Linio Yamatoji): 
### Vojoj
*Naciaj vojoj:
**Nacia vojo 25
**Nacia vojo 168

## Lernejoj en la urbeto
*Elementaj lernejoj: 3 (publikaj: 3, privata: 0)
*Mezlernejoj: 2 (publikaj: 2, privata: 0)
*Supera mezlernejo: 1 (publika: 1, privata: 0)

## Turismo
* budhisma bikŝuejo *Hōryūji* [Horju-ĵi]
* temploj *Hokki-ji*,
* *Chūgū-ji*
* kaj *Hōrin-ji*

dosiero:Horyu-ji10s3200.jpg|Horju-ĝi
dosiero:Horyu-ji (5243254470).jpg|Chūgū-ji
dosiero:Horinji Temple - panoramio.jpg|Hōrin-ji

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Municipoj de Japanio
Nino Porzio

**Nino Porzio** (n. 4-a de junio 1972 en Palermo, Italio; lia nomo reala estas **Antonino Porzio**) estas kantisto kaj muzikisto popmuzika itala.

Nino Porzio estas itala kantisto. Inter liaj plej famaj muzikaĵoj menciindas muzika miksaĵo *Ti amo*, kanto *Caruso* kaj aliaj.

* http://www.lastfm.de/music/Nino+Porzio

muzikisto popmuzika itala.

Kategorio:Italaj kantistoj
Areva

La **AREVA**-grupo estas franca industria konzerno, kiu okupiĝas pri la produktado kaj vendado de elektrejoj. Ĝia plej grava kampo de aktiveco estas tiu de nuklea teknologio.

eta|maldekstre|La centra oficejo de AREVA en Parizo
La konzerno estas propraĵo de la franca ŝtato: 79 % apartenas al *Commissariat à l’énergie atomique et aŭ énergies alternatives* (eo. *Kommissariat por nuklea energio kaj alternativaj energioj*), 8,4 % rekte al la franca ŝtato kaj 3,6 % al la *Caisse des Dépôts et Consignations* (*CDC*, ŝtata franca financa instituto).

Kategorio:Francaj firmaoj
Myosotis sylvatica

eta|250px
***Myosotis sylvatica***, aŭ **Arbara miozoto**, estas herba staŭda planto de la familio de la Boragacoj kaj genro miozoto.

## Subspecio 
* *Myosotis sylvatica* subsp. *sylvatica*

## Distribuo 
Preskaŭ la tuta Eŭropo krom la sud-okcidento kaj la ekstrema nordo.

## Tradukfonto 
Kategorio:Floroj
Ellen Suzanne Howell

**Ellen Suzanne HOWELL** (naskiĝis la ) estas usona astronomino.

Laŭ *Minor Planet Center* ŝi malkovris la asteroidon 3598 Saucier la . Ŝi malkovris ankaŭ la  88P/Howell.

En kelkaj sciencaj publikaĵoj, ŝi estas citata kiel **Ellen Bus**, laŭ la familinomo de sia edzo kaj kolego Schelte J. Bus.

La asteroido 2735 Ellen, kunmalkovrita de S. J. Bus, estis nomita en ŝia honoro, kiam ili estis gefianĉoj.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Usonaj astronomoj
Richárd Guyon-Debaufre

**Grafo Richárd Guyon-Debaufre,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kriple **Guyon Richárd** [gujon rihArd] estis angla-hungara-turka soldato, kolonelo, generalo, heroo de Hungario. Lia nomo en Turka Imperio estis paŝao **Hursid**.

Guyon-Debaufre Richárd http://www.zeno.org/Meyers-1905/K/meyers-1905-008-0556 naskiĝis la  1813 en Britio, en Walcot apud Bath. Li mortis la  1856 en Turka Imperio en Konstantinopolo.

## Biografio 
Familio de Guyon havis hugenotan originon. Post ricevado de armea eduko en Anglio, Guyon batalis en Portugalio. En 1832 li aliĝis al armeo de Habsburga Imperio, en 1838 li edziĝis kun hungarino. Post 2 jaroj li havis financan problemon, tial li forlasis la armeon kaj li komencis okupiĝi pri bieno en Bars. Kiam Hungara revolucio de 1848 iĝis jam liberecbatalo, li tuj aliĝis al la nove fondita hungara armeo, li batalis jam en la unua batalo en Pákozd. Iom poste li ricevis la taskon batali kun aparta armeo en Supra Hungarujo. Li ekhavis tutlandan famon en la frua 1849, kiam en montpasejo en Branyiszkó [branjisko] li venkis, sekve li povis aliĝi al la ĉefa hungara armeo. Tiam li iĝis generalo. Post la malvenka lasta batalo li rifuĝis al Turka Imperio. En 1852 Guyon iĝis turka generalo sen esti postulata ŝanĝi lian kredon. Li estis guberniestro de Damasko, poste li batalis en Krimeo. Li mortis pro ĥolero ĉe Scutari. Lia tombo estas videbla en brita armea tombejo de Istambulo kun hungara surskribo (=Tie kuŝas grafo, generalo Richárd Guyon, ido de Francio, naskiĝinta en Anglujo, bravulo de Hungarujo, li mortis en la 11-an de oktobro 1856, li aĝis 44.)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Bath
* strato en Budapeŝto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio 
* https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Guyon,_Richard_Debaufre 

Kategorio:Britaj soldatoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj militestroj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Turkaj paŝaoj
Princlando Transilvanio

La **princlando Transilvanio** () estis duon-dependa ŝtato, sub la suzereneco de la Otomana Imperio, kaj ĉefe estrita de kalvinaj hungaraj princoj. Ĝi ekzistis de 1571 ĝis 1711.

## Vidu ankaŭ 
* Transilvanio - Historio
* Listo de regantoj de Transilvanio

## Tradukfonto 
Transilvanio
Kategorio:Historio de Hungario
Kategorio:Historio de Rumanio
Transilvanio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1570-1579
Kategorio:Aperis en 1570
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1710-1719
Kategorio:Malaperis en 1711
Heptarkio

[eta|350px|[Britoj|Britaj popoloj ĉirkaŭ 600.]]
La nomo **Heptarkio** ("Sep reĝlandoj") apartenis al Anglio inter la jaroj 475 kaj 827. En ĉi tiu tempo la regiono estis dividita en pluraj regnoj, fojfoje kombatinte inter ili. Estas entute sep reĝlandoj:
* Reĝlando Wessex aŭ Okcidenta Saksio
:: Anglosakslingve *Westseaxe*
* Reĝlando Sussex aŭ Suda Saksio
:: Anglosakslingve *Suþseaxe*
* Reĝlando Kento aŭ Kentio
:: Anglosakslingve *Cantwara*
* Reĝlando Mercia
:: Anglosakslingve *Mierce*
* Orienta Saksio
:: Anglosakslingve *Estseaxe*
* Orienta Anglio
:: Anglosakslingve *Estangle*
* Reĝlando Northumbria
:: Anglosakslingve *Norþanhymbra*
Kelkaj aliaj regnoj estis ligitaj, interalie:
* Reĝlando Deira, poste ligita al Northumbria
* Reĝlando Bernicia, poste ligita al Northumbria
* Reĝlando Hwicce (Anglosakslingve *Hwicce*), poste ligita al Mercia

## Tradukfonto 
Kategorio:Frua mezepoko
Kategorio:Historio de Britio
Fernando Fader

eta|Fernando Fader
maldekstra|eta|"Ĉevaloj"**Fernando Fader** estis argentina pentristo naskiĝinta la  en Bordozo (Francio).

Li translokiĝis al Argentino en 1884 kaj loĝis en Mendoza, urbo ĉe montoj. Tie li estis allogita de la mirinda spektaklo de la naturo, kiu alkondukis lin al la kreado de belegaj pejzaĝoj.

Fader estis pioniro de la impresionismo en Argentino kaj ricevis rekonon, premiojn kaj famon pro siaj nenombreblaj pentraĵoj.

Li forpasis en 1935 en Kordobo (Argentino).

Liaj artaĵoj estas ekspoziciataj en ĉiuj artaj muzeoj de Argentino, sed la ĉefaj el ili estas elmontrataj en la muzeo Emiliano Guiñazú, casa de Fader en Mendoza (Domo de Fader).

maldekstra|eta|"Kapelo de Ischilin"
eta|Memportreto

Kategorio:Argentinaj pentristoj
Kategorio:Postimpresionismaj pentristoj
Kategorio:Germandevenaj argentinanoj
Kategorio:Francdevenaj argentinanoj
Ferenc Albert (astronomo)

**Ferenc Albert,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Albert Ferenc** estis hungara astronomo, profesoro.

Ferenc Albert http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/a/a00175.htm naskiĝis la  1811 en Klagenfurt. Li mortis la  1883 en Eger.

## Biografio 
Ferenc Albert lernis en Eger, kie li havis eblecon konatiĝi pri la astronomia observatorio. En 1825 li eklaboris en observatorio de Buda, krome li plulernis kaj akiris diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1835. Li komencis instrui en la universitato jam hungarlingve en 1841. Dum Hungara revolucio de 1848 li helpis la Habsburgojn kaj ne la hungarojn. Dum sieĝo de Buda li savis ilojn de observatorio sur Monto Gellért, dume liaj havaĵoj plene neniiĝis. Ĝis 1851 li estis interpretisto, poste li estis nomumita gvidanto de ĉefepiskopaj observatorio kaj biblioteko en Eger.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Allgemeiner Briefsteller* (1842, kvina eldono en 1844)
* *A folyó évi július hó 28-án beállandó napfogyatkozásról Eger* (1851)
* *Német nyelvtan, a magyar tanuló ifjúság számára* (Germana gramatiko por lernantoj), (1853, 1860)
* *Mennyiség- és természettani általános földleirás*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj astronomoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj interpretistoj
Miguel Matamoros

**Miguel Matamoros** (naskiĝinta la en 8-an de majo 1894 en Santiago de Cuba; mortinta la 5-an de aprilo 1971) estis kuba muzikisto kaj komponisto. Li kontribuis multan por la disvolvo de la kuba sono, ritmo devena el la kamparaj zonoj de orienta Kubo.
## *Trío Matamoros* 
**Vidu pli: Trio Matamoros**
eta|dekstre|250px|Trío Matamoros proksimume 1930
En 1925 Miguel Matamoros fondis en Santiago de Cuba kune kun Siro Rodríguez kaj Rafael Cueto la mitan kaj popularan muzikensemblon ***Trío Matamoros*** kaj realigis sian unuan surdiskigon en 1928.

Tiu ĉi triopo konsistigas nepran rekomendindaĵon en la historio de la afrikokuba muziko. La trio majstre kombinis la ĝenrojn de bolero kaj de son kaj atingis per tiu maniero interpreti la la muzikon grandan popularecon kaj sur kaj for de la kuba insulo. Pinta muzikpeco de ĉi tiu kunfando de bolero kaj son estas la temo *Lágrimas negras*, kiu surdiskiĝis laŭ centoj da versioj kaj konsistigis mejloŝtonon en la muzikhistorio de Kubo kaj de Karibio.

La triopo kreis tutan liston de popularaj kaj danceblaj furoraĵoj, el kiuj ni povus mencii *Promesa, Dulce embeleso, Elíxir de la vida, El trío y el ciclón, La mujer de Antonio* kaj *Mamá son de la loma*.

Kelkan tempon poste Miguel Matamoros fondis muzikistan sepopon, kiun li nomis *Septeto Matamoros* kaj ankaŭ direktis sian orkestron, kvankam tiu periodo de lia vivo ne havis tiom gravecon kiel tiu kun la mita triopo.

La grupo Matamoros prezentis lastan fojon por la popolo de Kubo en marto de 1960, malmultan tempon poste ĝi retiriĝis.
## *Conjunto Matamoros* 
Estis en la 1940-aj jaroj, dum kiam en la muzika medio havana ensceniĝis la tiel nomataj „*conjuntos*“ (ensembloj), kiam Miguel fondis sian *Conjunto Matamoros*. Tiu ĉi ensemblo kiel esprima formo ebligis la evoluon de la *son*, proponante pli eblecojn de instrumentado kiel tiuj, kiujn proponis la antaŭaj formitaĵoj de sesopo kaj sepopo.

Tiu ĉi muzikgrupo realigis pli ol centon da surdiskigoj, el kiuj Miguel Matamoros faris kelkajn kun helpo de kromaj kantistoj kiel Benny Moré kaj Carlos Embale. Li prezentis en Sankta Domingo, Venezuelo, Porto-Riko kaj Novjorko.

## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo pri Trío Matamoros , vokita la 9-an de julio 2015

Kategorio:Kubaj muzikistoj
Kategorio:Kubaj kantistoj
Aladár Aujeszky

**Aladár Aujeszky** [aŭjeski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Aujeszky Aladár** estis hungara kuracisto, bestkuracisto, mikrobiologo, profesoro. Estis li, kiu enkondukis en Hungario la vakcinon pro rabio. Lia filo estis László Aujeszky.

Aladár Aujeszky http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00003/00515.htm naskiĝis la  1869 en Pest (urbo). Li mortis la  1933 en Budapeŝto.

## Biografio 
Aladár Aujeszky abiturientis en piarista gimnazio en Budapeŝto en 1887, poste li akiris diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1892, en la sekva jaroj bestkuracistan diplomon en la Veterinara Akademio de Budapeŝto. Post siaj studoj li laboris en Malsanulejo Rókus, poste en kliniko. En 1897 li ekinstruis en la universitato, post 3 jaroj en la menciita akademio jam altrangigita altlernejo. En 1902 li malkovris malsanon, poste ĝi portis la nomon Aujeszky. Ekde 1907 li gvidis bakteriologian instituton, en la sama jaro li atingis la instruan rangon publika ordinara profesoro. Li havis edzinon, kiu naskis filon.

## Memorigiloj 
* memormedalo Aujeszky

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A veszettséggel összetéveszthető, oktanilag ismeretlen fertőző betegségről* (1902)
* *A baktériumok természetrajza* (1912)
* *Általános bakteriológia* (1924)
* *A háziállatok veszettség elleni ojtásának harminc éve* (1932)

## Fontoj 
* datenoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj mikrobiologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gregory Wayne Ojakangas

**Gregory Wayne OJAKANGAS** estas usona astronomo.

Li ricevis sian diplomon pri fiziko kaj geologio de la Universitato de Minesoto en 1982 kaj magistron pri terfiziko de la Kalifornia Instituto de Teknologio en 1985. En 1988 li akiris ĉe tiu-ĉi institucio la doctorecon pri planedoscienco.

Li poste iris al la Universitato Drury en Springfield (Misurio), kie li fariĝis helpanto en fiziko en 1996.

Laŭ *Minor Planet Center* li kunmalkovris 2 asteroidojn kun Kenneth E. Herkenhoff la .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  persona paĝo de Gregory W. Ojakangas ; el la paĝaro de *Drury University* 

Kategorio:Usonaj astronomoj
Rem Koolhaas

**Remment ("Rem") Lucas KOOLHAAS** (naskita la 17-an de novembro 1944 en Roterdamo, Nederlando) estas nederlanda arkitekto, arkitektura teoriisto, urbanizisto kaj profesoro en Praktiko de Arkitekturo kaj Urba fasonado ĉe la *Harvard Graduate School of Design* je Universitato Harvard. Koolhaas studis ĉe la *Architectural Association School of Architecture* en Londono kaj en Universitato Cornell de Ithaca (Nov-Jorkio). En 1975, Koolhaas partoprenis al fondado de la *Office for Metropolitain Architecture* (OMA) kaj de ĝia esplorado-orientita kontraŭparto (AMO) ambaŭ bazitaj en Roterdamo, Nederlando. En 2005, li kunfondis la gazeton *Volume Magazine*, kune kun Mark Wigley kaj Ole Bouman.[eta|La ĉefbiblioteko de [Seatlo, desegnita de Rem Koolhaas kaj Joshua Prince-Ramus en 2004]]En 2000, Rem Koolhaas gajnis la Pritzker-premion.   En 2008, la revuo *Time* metis lin en la jaran liston de la 100 plej influaj homoj el la mondo, kune kun George Clooney (kina stelulo), Steve Jobs (kunfondinto de *Apple)* kaj Mark Zuckerberg (fondinto de *Facebook*).

## Verkoj 
* *Casa da Música* de Porto
* Nacia Biblioteko de Kataro

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Nacia Biblioteko de Kataro

Kategorio:Nederlandaj arkitektoj
Kategorio:Gajnintoj de la Pritzker-premio
Kategorio:Urbanizisto
Jussas

**Jussas** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 123 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|Preĝejo en Jussas
Jussas situas en la sudo de Charente-Maritime,  sudoriente de Jonzac kaj  nordoriente de Bordeaux.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Reĝlando Dahomeo

La **Reĝlando Dahomeo**, ankaŭ alilingve **Dahomey**, estis afrika reĝlando lokita en la sud-okcidento de la nuna Benino inter la 17-a jarcento kaj la fino de la 19-a jarcento. La Reĝlando Dahomeo kreskiĝis sur la altebenaĵo de Abomey en la komenco de la 1600-aj jaroj kaj fariĝis regiona potenco je la 18-a jarcento per la konkerado de strategiaj urboj de la Atlantika marbordo, speciale la haveno de Ouidah. Dum la plejmulta parto de la 18-a kaj 19-a jarcentoj, le reĝlando Dahomeo estis grava regiona ŝtato, kiu fariĝis grava loko por la traktado de la atlantikaj sklavoj, eble liverinta ĝis 20% de la sklavoj en Eŭropo kaj en Ameriko. En 1894, la reĝlando estis integrita al la Franca Okcidenta Afriko kiel la Franca Dahomeo. La lando iĝis sendependa en 1960 kiel la Respubliko de Dahomeo, antaŭ ol iĝi la Populara Respubliko de Benino en 1975 kaj la Respubliko de Benino en 1990.eta|Le reĝlando Dahomeo en 1894 ĵus antaŭ la konkero fare de Francio (kun la limoj de la nuna Benino).Le reĝlando de Dahomeo estis grava regiona potenco havanta organizatan hejman ekonomion, gravan internacian komercon kun la eŭropaj landoj, centralizitan administradon, impostan sistemon kaj organizitan gean armeon, kies feminina parto, la Amazonoj (aŭ *agojié*), estis permanenta.

La reĝaj palacoj de Abomey estas kultura mondheredaĵo de UNESKO.

## Artoj 
eta|Zoomorfa reprezento de Behanzin kiel ŝarko.
La artistoj produktas laboraĵojn reprezentante scenojn de la vivo sub la formo de statuetoj, tapetoj kaj pentraĵoj.

La artoj de Dahomeo estis unikaj kaj apartaj de la afrikaj artaj tradicioj. Ili estis subtenitaj de la reĝo kaj sia familio, sekvis nereligiajn tradiciojn, estis kunmetitaj de diversaj materialoj kaj forte pruntis al la aliaj popoloj de la regiono. La artaj formoj inkluzivis la gravuradon de eburo kaj ligno, la ellaboraĵon de metaloj (kiel la arĝento, la fero kaj la kupro), la diligentajn vestojn kaj la reliefojn de argilo.

Le reĝo estis centrala en la artoj kaj pluraj el ili donis gravajn sumojn da mono al la artistoj, provokante la unikan kreskigon, por la regiono, de nereligia arta tradicio en la reĝlando. La artistoj ne faras apartan klason.

La plejmulto de la laboraĵoj temas pri monarkio.

La reĝoj estis ofte priskribitaj laŭ grandaj zoomorfaj formoj, ĉiu similante al speciala besto.

## Reĝoj de Dahomeo 
# Gangnihessou 1600 - 1620
# Dakodonou, 1620-1645
# Aho Houegbadja, 1645-1685
# Houessou Akaba, 1685-1708
# Hangbè, 1708-1711 (reĝino)
# Agadja, 1711-1740
# Tegbessou, 1740-1774
# Kpengla, 1774-1789
# Agonglo, 1789-1797
# Adandozan, 1797-1818
# Ghézo, 1818-1858
# Glélé, 1858-1889
# Behanzin, 1889-1894
# Agoli-Agbo, 1894-1900

## Vidu ankaŭ 
* Amazonoj de Dahomeo

## Tradukfonto 
## Referencoj 
Kategorio:Antikvaj imperioj en Afriko
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1600-1609
Kategorio:Aperis en 1600
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1894
Kategorio:17-a jarcento en Benino
Kategorio:18-a jarcento en Benino
Kategorio:19-a jarcento en Benino
Signé Picpus (2003)

***Signé Picpus*** (***Subskribite Picpus***) estas franca televida filmo de Jacques Fansten aperinta en 2003.

## Temo 
«&nbsp;Je la 5-a horo, mi mortigos la klarvidantinon&nbsp;», subskribite Picpus. Maigret ne scias ĉu li devas konsideri tiun mesaĝon serioze. Tamen, klarvidantino, Sinjorino Jeanne, estas trovita mortigita hejme. Eksciante tion, Mascouvin, kiu alportis la mesaĝon, provas sinmortigi. Oni trovas, enfermite en la kuirejo de la klarvidantino, senhelpan maljunulon nomitan Lecloaguen kiu ne sukcesas pravigi sian ĉeeston...

## Teĥnikaĵoj 
* Televida serio: «&nbsp;Komisaro Jules Maigret&nbsp;» (de Georges Simenon) - Epizodo 44
* Titolo: *Signé Picpus*
* Lingvo: Franca
* Reĝisoro: Jacques Fansten
* Scenaro: Jacques Fansten, laŭ romano *Signé Picpus* de Georges Simenon, verkita en 1941-1942
* Adapto: Pierre Granier-Deferre, Michel Grisolia
* Aperdato: 

## Rolularo 
* Bruno Cremer: Komisaro Maigret
* Martine Sarcey: Sinjorino Lecloaguen
* Maurice Chevit: Sinjoro Lecloaguen
* Frédérique Bonnal: Fraŭlino Leroy
* Olivier Pajot: Sinjoro Blaise
* Philippe Meyer: Direktoro de PJ (Jura Polico)
* Gérard Bôve du Chaumont: Mascouvin
* Florence Pelly: Berthe
* Pierre Diot: Inspektoro Christiani
* Matthias Van Khache: Inspektoro Maury
* Armelle Deutsch: Emma
* Marc Dudicourt: S-ro Drouin
* Robert Plagnol: Juĝisto

## Eksteraj ligiloj 
* Signé Picpus (30 Jun. 2003) en IMDb

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2003
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Maigret
Benjamena

**Benjamena** estas virina ekvivalento de hebrea persona nomo Benjameno.

## Diverslandaj variantoj 
**Benjamine** (), **Beniamina** (), **Benjamina** ()  

## Konataj personoj tiel nomitaj 
* Beniamina Mariani – italia verkistino

## Vidu ankaŭ 
* Personaj nomoj en Esperanto

Kategorio:Personaj nomoj
Kategorio:Bibliaj personaj nomoj
Kategorio:Virinaj personaj nomoj
Tombejo de Picpus

La **Tombejo de Picpus** [pikpys] () estas la plej granda privata tombejo en Parizo, lokita en la 12-a arondismento. En la tombejo estas enterigitaj la restaĵoj de francaj aristokratoj, kiuj estis ekzekutitaj per gilotino dum la Franca revolucio. Unu el la plej famaj lokoj en la tombejo estas la tombo de la markizo de Lafayette.

## Tomboj de famuloj 
* Henri Admirat (1744-1794)
* Alexandre de Beauharnais (1760-1794)
* Karmelaninoj de Compiègne (-1794)
* Antoine Lavoisier (1743-1794)
* Marie-Joseph Motier, markizo de La Fayette (1757-1834)
* Jean-Antoine Roucher (1745-1794)
* André Chénier (1762-1794)

centra|eta|Tombo de markizo de La Fayette kaj lia edzino

## Vidu ankaŭ 
* Listo de tombejoj de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
* 
*  Cimetière de Picpus et la Terreur 

## Tradukfonto 
Picpus
Picpus

**Picpus** [pikpys] estas nomo kiu povas signifi la jenajn:

* La Tombejo de Picpus estas tombejo en la kvartalo de Picpus.

*  estas stacio de la Metroo de Parizo.

* *Signé Picpus* estas televida filmo de Jacques Fansten (2003).

Kategorio:Apartigiloj