open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
(10926) 1998 BF41

**(10926) 1998 BF41** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakala (Havajo, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kategorio:Malkovrita de NEAT
11147 Delmas

'*11147 *Delmas'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la franca amatora astronomo
Pierre Antonini elde sia privata observatorio en Bédoin (Vaucluse, Francio)

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la francan aeronaŭtikan inĝenieron *Robert Delmas*. Interesiĝante pri astronomio, li dediĉis multe da tempo al "AUDE" : la *Association des Utilisateurs de Détecteurs Electroniques''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Pierre Antonini
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Enfiltreblo

**Enfiltriĝo**, ankaŭ **Enfiltreblo**, estas la procezo per kiu akvo sur la grunda surfaco eniras la grundon. *Enfiltriĝofteco* en pedologio aŭ grundoscienco estas kvanto de la indico laŭ kiu grundo povas absorbi pluvokvanton aŭ irigacion. Ĝi estas mezurara laŭ coloj je horo aŭ milimetroj je horo. La indico malpliiĝas laŭ la grundo iĝas saturita. Se la precipitofteco superas la enfiltriĝoftecon, drenado kutime okazas se ne ekzistas iu fizika bariero. Ĝi estas rilatita al la saturita hidraŭlika kondukteco de la preskaŭ-surfaca grundo. La indico de enfiltriĝo povas esti mezurita uzante infiltrometron.

Kategorio:Hidrologio
Kategorio:Grundoj
Kategorio:Grundoscienco
István Bernát

**István Bernát** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bernát István** (malofte Bernáth István) estis hungara politikisto, profesoro, membro (korespondanta en 1906, ordinara en 1927) de Hungara Scienca Akademio. Lia nobela antaŭnomo estis *korláti* ekde 1908.

István Bernát http://www.tudosportal.hu/egy.php?id=1346 naskiĝis la  1854 en Hungario en Rimaszombat (nuntempa Rimavská Sobota en Slovakio). Li mortis la  1942 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
István Bernát frekventis universitatojn en Budapeŝto kaj Vieno, krome li plulernis en Okcidenta Eŭropo kaj Usono inter 1882–1884. Inter 1887-1892 li laboris en ministerio, poste li fondis kaj redaktis agraran gazeton, sed li partoprenis ankaŭ en redaktorado de aliaj gazetoj. Baldaŭe li partoprenis en fondo de tutlanda agrara kooperativo (ekde 1939 ĝismorte li estis ties prezidanto). Ekde 1906 li estis parlamenta deputito, inter 1927-1933 senatano. Inter 1920-1925 li instruis en universitato. Li estis elektita prezidento de la Hungara Nacia Banko en 1924.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Búzánk és lisztünk kivitele szemben a külföld versenyével* (Eksportado de niaj tritikoj kaj farunoj kontraŭ la eksterlandaj rivaloj), (1884)
* *Zálogba tett Magyarország* (1895)
* *Agrárpolitika* (Agrarpolitiko), (1903)
* *A szocialisták agrárpolitikája* (Agrarpolitiko de la socialistoj), (1911)
* *A földkérdés megoldása* (1922)
* *Küzdelmek és eredmények* (1936)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero B kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Burgo Wincheringen

eta|burgo Wincheringen
La **burgo Wincheringen** estas la ruino de iama akvoburgo en alteco de 240 m super marnivelo en la komunumo Wincheringen en la distrikto Trier-Saarburg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Historio 
La iama akvoburgo estis konstruita en la 14a jarcento fare de la senjoroj de Wincheringen. Akvaj fosaĵoj de la akvoburgo delonge ne plu ekzistas.

## Konstruaĵo 
 maldekstra|eta|burgo en  Wincheringen ĉe Mozelo

## Literaturo 
* Friedrich-Wilhelm Krahe: *Burgen des deutschen Mittelalters. Grundriss-Lexikon*. Weidlich/Flechsig, Würzburg 1994, ISBN 3-8035-1372-3, S. 672.

## Referencoj 

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Akvoburgo Klüsserath

eta|akvoburgo Klüsserath
eta|maldekstra|200px|Burgo Clüsserath - vinbieno Gebert 1929
La **burgo Klüsserath**, ankaŭ *Clüsserath*, estas akvoburgo ĉe la rivero Mozelo en la komunumo Klüsserath en la distrikto Trier-Saarburg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

En Klüsserath la Frankoj posedis reĝan kronbienon, el kiu evoluiĝis en la 12a kaj 13a jarcento la akvoburgo Klüsserath. Ĝi estis la sidejo de la baronoj Kesselstatt.

## Literaturo 
* Bernhard Gondorf: *Die Burgen der Eifel und ihrer Randgebiete*. Köln 1984.
* Oskar Link: *Chronik des Winzerortes Klüsserath*. Trier 1993, ISBN 3-924631-43-3.
* Oskar Link: *Die Geschichte der Klüsserather Burg*. In: Heimatbuch Landkreis Trier (1965), S. 138-140.

## Eksteraj ligiloj 
* Burg Klüsserath bei *alleburgen.de*

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Arsenij Jacenjuk

dekstra|eta|250px|La politikisto en 2014.

**Arseni Jacenjuk** (; naskiĝinta la 22-a de majo 1974 en Ĉernivco) estas ukraina politikisto. Ekde la 27-a de februaro 2014 li estas provizora ĉefministro de la ŝtato. Li estas membro de la partio *Patrujo*.

## Vivo 
Li studis jursciencon en sia naskiĝurbo de 1992-96 kiel ankaŭ ekonomikon. De 1992-97 li estris la firmaon *Jurek*. De 1998-2001 li laboris ĉe *Avalbank* en Kievo.

Li estas katoliko (Ukraina Grek-Katolika Eklezio), edziĝis kaj havas du filinojn.

## Kariero politika 
* 2001-2003: Ministro pri ekonomio en Krimeo
* 2003-2005: Vicprezidento de la Ukraina Nacia Banko
* 2005-2006: Ministro pri ekonomio de Ukrainio
* 2007-2008: Prezidento de la parlamento de Ukrainio
* 2009: Li kandidatis por la prezidenteco sed ricevis nur 6,69 % de la voĉoj
* 2012-2014: Estro de la grupo de la deputitoj de la partio *Patrujo* ene de la asembleo nacia
* 2013-2014: Kune kun Vitali Kliĉko kaj Oleh Tjahnibok li estas unu el la gvidantoj de la movado Eŭromajdano, kiuj protestadis kontraŭ la politiko de Viktor Janukoviĉ taksita tro en favoro de Rusio
* 2014: Post la forpelo de Janukoviĉ li iĝis provizora ŝtatprezidento

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la programo de la politikisto.
* Biografiaj informoj.

Kategorio:Katolikoj
Kategorio:Ĉefministroj de Ukrainio
Rivero Dulce (Argentino)

La rivero **Dulce** (dolĉa, nesala) aŭ **Salí** estas grava rivero de la centro-nordo de Argentino, ĉefa integranto de la senelflua baseno de la granda lago Mar Chiquita [ĉiKIta] en la provinco Kordobo (Argentino).

La Rivero Dulce ekfluas kun la nomo de *Rivero Tala* en la sudo de la Provinco Salta, kaj havas siajn fontojn ĉe la lokoj kun koordenatoj: , en la ĝangalaj orientaj deklivaroj de la Kalĉakiaj Montoj. Tuj post ekfluo, ĝi direktis sin al sudo kaj eniras en la provincon Tukumanon, kie ĝi estas konata laŭ la nomo de **Salí**, dividante ĝin praktike duone, dum ĝi pliigas sian akvokvanton danke al nombraj alfluantoj kiuj ricevas dekstre, devenaj el la menciitaj Kalĉakiaj Montoj kaj el la Montaro Akonkiĥa. Inter tiuj alfluantoj troviĝas, el nordo al sudo, la riveroj Las Cañas, Ĉoromoros, Vipos, Los Sosa, Lules, Famaillá, Balderrama, Seco, Gastona, Chico, Marapa kaj Ovanta.

## Eksteraj ligiloj 
* Comité de La Cuenca Salí Dulce 
* Pri poluado
* Poluado de la rivero
* Pri poluado 
* Oficiala retejo de la *Secretaría de Estado de Ambiente* 

Kategorio:Riveroj en Argentino
Rozália Gyarmati

**Rozália GYARMATI** [djarmati] (Rozi Gyarmati, nask. Tamás) rumania hungara, sveda poetino, tradukistino, pentristino. Ŝi naskiĝis en Mădăraș la 25-an de aŭgusto 1948. 

## Kariero
Rozália Gyarmati akiris diplomon de inĝeniero pri konstruado en 1971 en Kluĵo. Ŝi vivas de 1984 en Svedujo. Ŝi studis la pentradon de la artistoj András Gaál, Árpád Márton, Román Mottl, Bengt Saltö , Pia Byrin kaj de aliaj.

## Ekspozicioj
*Galleri Wachtmeister, Karlskrona, 1997 kaj 2002
*Folkuniversitet, Karlskrona, 2000
*Artclub – Ericsson Software Tehnology, Karlskrona, 2001
*Artemix Konstklubb, SP, Borås, 2002
*Flextronics Konstförening, Karlskrona, 2003
*Teknologisk Institut, Taastrup, Danujo, 2004
*Militärhemmet, Karlskrona 2006
*Länstyrelsen i Blekinge Län, Karlskrona, 2008
*Gamla Båthuset, Kårehamn, Öland,  2011
*Tibor Ernő Galéria, Oradea, 2011
*Mor Oliviagården, Ronneby, 2012
*Art Galleri KH, Karlskrona, 2012
*Hungara Ambasado, Stokholmo, 2015
*Blekinge County Hospitalo-Restoracio, Karlskrona, 2018

## Volumo
**Álmok versekben és képekben* (Sonĝoj en poemoj kaj bildoj) Pallas-Akadémia Könyvkiadó, 2004, Miercurea Ciuc http://mek.oszk.hu/12000/12041/12041.pdf.

## Fonto
*Kariertabelo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj 
Kategorio:Svedlingvaj poetoj
Kategorio:Svedaj pentristoj
Rivero Suquía

eta|dekstra|280ra|Vido de la rivero el la ponto Sarmiento.

La **rivero Suquía** [suKIa] aŭ **rivero Primero** (unua) estas malgranda rivero apartenanta al senelflua baseno en la centro de Argentino. Ĝi estas unu el la plej gravaj riveroj de la provinco Kordobo. Ĝi ekfluas pro la kuniĝo de diversaj riveroj kaj rojoj en la zono de la Pampecaj Montaroj de la Nordo kordoba ĉefe en la valo Punilla. La rivero San Francisco aŭ rivero Grande de Punilla, kiu fluas el nordo al sudo, kuniĝas, ĉe la urbo Cosquín, kun la rivero Yuspe, kiu devenas el nordokcidento, ĉar ĝi ekfluas en la montaro La Gigantoj. Tiuj du laste menciitaj riveroj formas la riveron Cosquín [kosKIN], kiu poste kuniĝas kun la rojo Las Mojarras kaj kun la rojo Los Chorrillos, ambaŭ ekfluintaj en Los Gigantes. Laste en la sektoro suda de la valo Punilla, kuniĝas al tiuj la rivero San Antonio kiu ekfluas en la montaro nome *Sierras Grandes* aŭ *Altas Cumbres*. Ĉio kune elfluas en la Diglago San Roque [ROke], kie elfluas la rivero Suquía.

Post trapasi la ravinon Bamba al oriento, la rivero Primero aŭ Suquía eliras el la montaroj Pampeanas kaj eniras en la kordoba duonebenaĵo, kie estas la urbo Kordobo, kiun ĝi trapasas. Centre de tiu urbo, ĝi ricevas dekstre la rojon La Cañada kaj pasas sub kelkaj pontoj, kio utilis por kromnomi Kordobon kiel "la ciudad de los puentes" (ponturbo). Je ĉirkaŭ 2 km oriente de Kordobo estas malgranda insulo nome Insulo *de los Patos* (de anasoj) en la koordenatoj: .

Post Kordobo, ĝi estas jam rivero tipa de ebenaĵo kaj kun la Xanaes (aŭ rivero Segundo), estas alfluanto de la senelflua baseno de la granda sallago Mar Chiquita aŭ Maro Ansenuza. Tiuj du riveroj, plus la Dulce (aŭ Petri, aŭ Miŝki Maju) estas la ĉefaj supraĵas fontoj de la menciita granda lago.

La longo proksimume de la rivero Primero estas de unos 200&nbsp;km (se konsideri kiel ekfluejo la diglagon San Roque) kaj la averaĝa larĝo estas de 200&nbsp;m. Ĝia aktuala akvokvanto — malpliigita pro irigacio kaj konsumo kaj hejma kaj industria, same kiel pro la senarbarigo de ĝiaj deklivaroj — estas de 10&nbsp;m³;/s, kun minimume de 1,5&nbsp;m³/s kaj maksimume de 24&nbsp;m³;/s, somere. La rivero Primero sufreas ekde mezo de la 20a jarcento gravan poluadon pro homa agado.

Kategorio:Riveroj en Argentino
Rivero Teŭko

La **rivero Teuco**, **Teŭko** aŭ **Bermejo Nuevo** (nova Bermejo) estas branĉo de la rivero Bermejo, formita mez de la 19a jarcento kiam la ĉefa fluejo formis disbranĉigon en la departemento Rivadavia de la Provinco Salta. La rivero Teŭko ekkoncentris la plej parton de la akvokvanto de la Bermejo, lasante la antaŭan — konata kiel rivero Bermejito (Bermejeto)— kiel duaranga branĉo. Post zigzaga vojo ĝi rekuniĝas al la rivero Bermejito ĉe la urbo Puerto Lavalle, kie ĝi rericevas la nomon de rivero Bermejo ĝis ties elfluo al la rivero Paragvajo.

Post eliro el lo Provinco Salta formas la limon inter la provincoj Ĉako kaj Formosa, sen ponto kiu komunikus ambaŭ provincojn. Dum precizaj epokoj okazas inundoj.

Ties longo estas de 830 km kaj estas de facila navigado por malgrandaj boatoj. La rivero Teuquito [teŭKIto] disiĝas al nordoriento por formi la diglagon Laguna Yema kiu havigas akvon al la regiono duondezerta Formosa.

Kategorio:Riveroj en Argentino
Rivero Dua

[eta|280ra|dekstre|La rivero Xanaes post preterpasi la urbon [Villa del Rosario (Kordobo)|Villa del Rosario]]
La **rivero Segundo** (Dua) aŭ **Xanaes** estas rivero de la centro-nordo de la Provinco Kordobo (Argentino). Ĝi ekfluas en la orientaj deklivaroj de Aĉala (je ĉirkaŭ 2.000 msm), de la montaro Sierra Grande, unu el ĉefaj monroĉenoj de la montaroj Sierras de Córdoba.

Ĝi formiĝas danke al la kunfluo ene de la Valo Paravaĉaska de la jenaj riveroj: De la Suela, Los Condoritos (kiu fluas tra la Nacia Parko Quebrada del Condorito), San José, San Pedro, Los Espinillos, Medio, Los Reartes, Los Molinos kaj Anizacate. Tiu du laste menciitaj estas la ĉefaj de la alta baseno de la rivero Segundo aŭ Dua kaj estas el la kunfluo de ambaŭ ĉe la urbo Despeñaderos kiu formas la riveron Segundo propre dirite.

En la urbo Despeñaderos la rivero eliras el montara regiono por flui tra la pampa ebenaĵo, unue kun direkto okcidente-oriente kaj poste sudokcidente-nordoriente, ĝis elakviĝi pere de du ĉefaj branĉoj - la plej okcidenta nome Kanalo de Plujunta - en la granda lago Mar Chiquita [ĉiKIta]. Pro elfluo en tiu lago, la rivero Segundo, kun la rivero Primero (Unua) aŭ Suquía kaj la rivero Dulce, konstituas la grandan kontribuan al la senelflua baseno de Argentino centra.

Dum ties fluado de ĉirkaŭ 340 km la reivero pasas tra aŭ preter la jenaj urboj - krom Despeñaderos-: Río Segundo, Pilar, Villa del Rosario, Tránsito, Arroyito, El Tío, Concepción del Tío, Marull, Balnearia kaj Altos de Chipión.

## Eksteraj ligiloj 
* Hidrografio de Kordobo ĉe Google Earth 

Kategorio:Riveroj en Argentino
10927 Vaucluse

'*10927 *Vaucluse'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la amatora astronomo René Roy elde Blauvac (Vaucluse, Francio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la franca departemento Vaucluse. La malkovrinto estas ano de "AUDE" (*Association des Utilisateurs de Détecteurs Électroniques'') bazita en la vilaĝo Saint-Estève de la komunumo Blauvac (Vaucluse).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de René Roy
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Lago Nahuel Huapi

eta|300px|Mapo de la Parko kaj de la Nacia Rezervejo Nahuel Huapi kun la Lago Nahuel Huapi centre.
eta|290px|La Lago Nahuel Huapi somere.
La lago **Nahuel Huapi** estas lago de glaĉera deveno en la Argentina Patagonio. Ĝi estas en la provincoj argentinaj Neŭkeno () kaj Río Negro (), kaj estas ĉirkaŭata ĉefe de la samnoma nacia parko.

Ĝi havas areon de  kaj situas je alto de ĉirkaŭ . Ĝi menciindas pro sia profundo kaj siaj sep branĉoj: Campanario, de la Tristeza, Blest, Machete, del Rincón, Última Esperanza kaj Huemul. Ĝi rilatas al aliaj pli malgrandaj lagoj, kiaj la Gutiérrez (16,4&nbsp;km²), la Moreno (16,4&nbsp;km²), la Espejo kaj la Correntoso (). Ĝi nutriĝas el malglaciiĝo kaj konstituas la ekfluejon de la rivero Limay. Atingas  de maksimuma profundo. En ĝi estas diversaj insuloj, el kiuj la plej granda kaj grava pro turisma aktiveco estas la insulo Viktorio, de 31&nbsp;km².

## Historio 
## Toponimio 
## La legendo de Nahuelito 
## Flaŭro kaj faŭno 
## Hidrografio 
## Poluado 
## Turismo 
## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Nacia Parko Nahuel Huapi
* Lago Moreno

### Bibliografio 
* Quiroz, R.; Delfino, R.; Cuch, S. kaj Merello, R.;. * Diccionario Geográfico de ambientes acuáticos continentales de la República Argentina. Parte I. Ambientes lénticos*, Instituto Nacional de Investigación y Desarrollo Pesquero, Departamento Aguas Continentales, 1983.
* De Aparicio, F. kaj Difrieri, H.; *La Argentina. Suma de Geografía*, Tomo V, Ediciones Peuser, Buenos Aires, 1960.
* Erize, F.; Canevari,M.; Canevari, P.; Costa,G. kaj Rumboll, M. *"Los Parques Nacionales de la Argentina y otras áreas naturales"* Ed. INCAFO. Madrid, 1981.
* Diversaj Aŭtoroj. *Enciclopedia Visual de la Argentina*, Tomo II, Clarín-A.G.E.A.S.A. Buenos Aires, 2002. ISBN 950-782-232-1
[eta|800px|centre|Panorámica del lago con la ciudad de [Bariloche a sus orillas en el centro de la foto]]

## Eksteraj ligiloj 
* Lago Nahuel Huapi, retejo de la *Sistema Nacional de Información Hídrica*. 

Nahuel Huapi
Rivero Salado (Bonaero)

La **Salado** (salakva) estas rivero de Argentino kiu ekfluas en la lago El Chañar [ĉanjAr], situanta en la Provinco Santa Fe, kaj elfluas en la bonaera marbordo de la Rivero Plata. Ĝi ricevas kutime la nomon **rivero Salado Bonaerense** ĉar pli ol 95% el ties fluado pasas el okcidente al oriento tra la centro norda de la provinco Bonaero.

Ĉar estas aliaj riveroj en Argentino nome Salado, ĉefe la grava rivero Salado en la nordo de la lando, foje tiu ĉi estas nomata **Salado del Sur** (suda salakva rivero), kvankam en la sudo de la lando ekzistas ankaŭ aliaj riveroj nomitaj Salado.

## Vidu ankaŭ 
* Rivero Salado (norda Argentino)

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj kaj rakonto de grupo de junuloj kiuj trairis 40 km de la Rivero Salado reme 
* *Plan Maestro Integral Cuenca del Salado*

Kategorio:Riveroj en Argentino
Fondita sur roko. La filozofio de Spinoza post tri jarcentoj

***Fondita sur Roko : la filozofio de Spinoza post tri jarcentoj***  estas libro originale verkita en Esperanto. Ties aŭtoro estas Albert Goodheir. Eldonis ĝin Eldonejo Kardo el Glasgovo (Skotujo) en 1977.

Albert Goodheir tradukis sian studon anglen kiel *Founded on a Rock, the Philosophy of Spinoza after Three Centuries* (1977).

## Recenzoj
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Filozofiaj verkoj
Kategorio:Nederlandaj filozofoj
Kategorio:Baruĥ Spinozo
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Grundakvejo Guarania

eta|300px|La situo de la Grundakvejo Guarania.
La **Grundakvejo Guarania** aŭ en hispana *Guaraní* estas kuŝejo el nesala akvo ŝirmita per sablejoj, de ĉirkaŭ 30.000 m³ (40&nbsp;km³). Ĝi estas la subtera rezervejo de nesala akvo plej granda de la mondo, kiu etendiĝas sub la surfaco de partoj de Paragvajo, Argentino, Brazilo kaj Urugvajo.

La grundakvejo estas situanta geografie en 4 landoj (Argentino, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo) membroj originaj de Mercosur:
* en Brazilo ĝi okupas 840.245;km² proksimume
* en Argentino ĝi okupas 225&nbsp;000&nbsp;km² proksimume
* en Paragvajo ĝi okupas 70&nbsp;000&nbsp;km² proksimume
* en Urugvajo ĝi okupas 45&nbsp;000&nbsp;km² proksimume

Parto de la pluvakvo kiu falas en la regiono eniras en la grundakvejo rekte per enfiltrado en la tereno aŭ tra riveroj, rojoj, lagoj kiuj trans siaj fundoj permesas la pasadon de akvo al tavoloj de tereno pli profundaj.

## Vidu ankaŭ 
* Grundakvo
* Akvo

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Interkonsento pri la Grundakvejo Guarania, San Juan, Argentino, 2010, subskribita de Brazilo, Argentino, Paragvajo kaj Urugvajo
* Dokumenta filmo Pri la Grundakvejo Guarania nome *Sed, invasión gota a gota*, pri la Triobla Limo kaj la Grundakvejo Guarania
* Intervjuo pri la Projekto de la Monda Banko pri la Grundakvejo Guarania 

Kategorio:Geografio de Brazilo
Kategorio:Geografio de Argentino
Kategorio:Geografio de Paragvajo
Kategorio:Geografio de Urugvajo
Rivero Deseado

La **rivero Deseado** (dezirita) estas rivero de Argentino kiu fluas tra la provinco Santa Cruz. Ĝi ekfluas ĉe la lago Bonaero kaj trairas 615 km tra la Argentina Patagonio por alflui al la Atlantiko. Drena una cuenca de 14.450 km².

La akvofluejo interrompiĝas en kelkaj partoj pro enfiltrado en la akvo, formante sekan akvofluejon aŭ elirante en kelkaj lokoj generante malgrandajn fontojn. La akvofluejo estas meandra, kun alta enhavo de sedimento en suspensio eĉ ĝis la centra ero de la rio Deseado. Ties hidra reĝimo prezentas du ĉiujarajn kreskojn, asociajn al maksimumo de precipitaĵoj dum la aŭtuno-vintro kaj al malglaciiĝo dum la printempo, kio markas sezonan karakteron intermitan. Ĝi karakteriziĝas ankaŭ pro markita nereguleco interjara.

La alfluado al la Atlantiko rezultas en la formado de la rio Deseado, nome estuaro kun granda biologia gravo deklarita *Reserva Natural Provincial* (Provinca Naturrezervejo).

## Notoj 
## Referencoj 
* Cavallero, J. O. (2000). «Hidrografía y recursos hídricos». El Gran Libro de Santa Cruz (Editorial Milenio): pp. 116-139.
* Isla, F.; Iantanos, N.; Estrada, E.. «Dinámica submareal y condiciones ambientales de la ría Deseado, Santa Cruz». Revista de la Asociación Geológica Argentina 59 (3): pp. 367-375. Konsultita la 27an de januaro de 2010. http://www.scielo.org.ar/pdf/raga/v59n3/v59n3a01.pdf

Kategorio:Riveroj en Argentino
Rio Deseado

250ra|eta|dekstra|Vido el la norda bordo de la centra ero de la Rio Deseado.
La **Rio Deseado** estas rio kiu formiĝas post la elfluo de la rivero Deseado en la norda areo de la Provinco Santa Cruz, Argentino. Temas pri estuaro kiu ludas gravan rolon kiel biologia zono deklarita *Reserva Natural Provincial* (Provinca Naturrezervejo). En ties norda bordo situantas la urbo Puerto Deseado.

## Flaŭro kaj faŭno 
Kategorio:Riveroj en Argentino
Batalnomo

**Batalnomo** (france *nom de guerre*) estas persona nomo, tipe memelektita, uzata de politikaj batalantoj. Ĝi havas funkcion similan al tiu de artistnomo. 

"Artistnomoj" de  boksistoj kaj aliaj luktosportistoj ankaŭ kutimas esti nomataj "batalnomoj".

## Kelkaj konataj batalnomoj
### Politikistoj
* Che Guevara - Ernesto Rafael Guevara de la Serna
* El Cid - Rodrigo Díaz de Vivar
* Ho Chi Minh - Nguyen Sinh Cung
* Jaser Arafat - Abd al-Rahman Abd al-Ra'uf Arafat al-Qudwa al-Husaini
* Jomo Kenyatta - Kamau wa Ngengi 
* Kim Il-sung - Kim Sŏng-ju
* Lenin - Vladimir Iljiĉ Uljanov
* Manabendra Nath Roy - Narendra Nath Bhattacharya
* Pancho Villa - Doroteo Arango Arámbula
* Pol Pot - Saloth Sar
* Stalin - Josif Visarionoviĉ Ĝugaŝvili
* Subcomandante Marcos - (nekonata)
* Tito - Josip Broz
* Trocki - Lev Davidoviĉ Bronŝtejn

### Luktosportistoj
* Iron Mike - Michael Gerard Tyson
* Muhammad Ali - Cassius Marcellus Clay, Jr.

## Vidu ankaŭ
* artistnomo
* pseŭdonimo
* Kromnomo
* Alter ego
* Artistnomo
* Heteronimo
* Kodnomo
Rivero Chico de Santa Cruz

La **rivero Chico de Santa Cruz** [ĉIko] (malgranda rivero de sankta kruco) estas rivero de Argentino, de ĉirkaŭ 600 km de longo. Estas situanta en la provinco Argentina Patagonio de Santa Cruz. La humidejoj de la rivero estas habitato por pli ol 60 birdospecioj.

Ties ĉefaj alfluantoj estas la rivero Chalía kaj la rivero Belgrano. Ĝi elfluas ĉe la urbo Puerto Santa Cruz, en longa estuaro al la Argentina Maro kiun ĝi kunhavas kun la rivero Santa Cruz.

## Referencoj 
* Rand McNally, *The New International Atlas*, 1993.

Kategorio:Riveroj en Argentino
10924 Mariagriffin

'*10924 *Mariagriffin'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la brita astronomo Ian P. Griffin elde la observatorio de la *Astronaut Memorial Planetarium and Observatory* en Cocoa (Florido, Usono)

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Maria Griffin'', edzinon de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ian P. Griffin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Rivero Desaguadero (Argentino)

eta|dekstre|250ra|Fluejo kaj baseno de la rivero Desaguadero flave. En oranĝa la baseno de la rivero Colorado, el kiu la Desaguadero estis alfluanto ĝis komenco de la 20a jarcento.

La **rivero Desaguadero** estas rivero de la okcidento de Argentino. Ĝi havas longon de ĉirkaŭ 1498&nbsp;km, kaj konstituas ties meza ero la limon inter la provincoj San Luis kaj Mendoza. Ĝi ricevas variajn nomojn laŭlonge de sia fluo, kaj ties ĉefa ero estas kiu ricevas la nomon «Desaguadero» (elakvigejo). Ĉar ĝi trapasas ege dezertajn regionojn, laŭlonge de la historio okazis diversaj konfliktoj, kiaj konstruoj de digoj, kiuj okazigis malkontenton kaj plian dezertigon de diversaj areoj, krom la konverto de parto de la baseno en seka areo.

Kategorio:Riveroj en Argentino
László Péter Bíró

**László Péter BIRÓ** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bíró László Péter** estis hungara fizikisto, membro (korespondanta en 2013, ordinara en 2019) de Hungara Scienca Akademio.

László Péter Bíró http://www.doktori.hu/index.php?menuid=192&sz_ID=378 naskiĝis la  1955 en Cluj.

## Biografio 
László Péter Bíró apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1998, li doktoriĝis (DSc) en 2005 antaŭ la akademio. Ekde 1991 li laboras en akademia instituto. Li okupiĝis precipe pri nanoteknologio. Li ricevis premiojn inter 1998-2011.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *FILME DE PbSe: OBTINERE SI CARACTERIZARE* (1986)
* *Synthesis of single- and multi-wall carbon nanotubes over supported catalysts* (1998)
* *Synthesis and characterization of new polyaniline/nanotube composites* (2003)
* *Effect of the disorder in graphene grain boundaries: A wave packet dynamics study* (2014)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto

 

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Rivero San Juan (Argentino)

eta|300ra|Mapo de la rivero.
eta|dekstre|280ra|Vido al la digo José Ignacio de la Roza.

La **rivero San Juan** (sankta Johano), estas rivero, produkto de la fandiĝo glaĉer-nivela en la Andoj. Estas la rivero plej grava de la provinco San Juan, kaj situantas en la areo centrasuda de tiu en la centro-okcidento de Argentino.

La rivero San Juan havigas akvon al *Gran San Juan*, urbaro ĉirkaŭ la urbo San Juan, deka urba centro plej grava de Argentino kiu posedas ĉirkaŭ duonmiliono da loĝantoj. Krome ĝi utilas por irigacio danke al akvorezervado kaj kanaligado al agrikulturaj oazoj de la valoj Tulum, Ullum kaj Zonda.

Ĝi originas la sistemojn por irigacio de la departementoj Ullum, Zonda, Albardón, Angaco, San Martín, Caucete, 25a de majo kaj Sarmiento. Tiele ĝi ebligas la disvolvigon de intensa agrikulturo, kun plantejoj, ĉefe de vitoj, kio karakteras en la regiono.

Estas ankaŭ la rivero plej akvenhava kaj etenda de la regiono Kujo kaj de la baseno de la rivero Desaguadero/Colorado kiu elfluas en la Argentina Maro.

## Notoj 
Kategorio:Riveroj en Argentino
Rivero Mendoza

La **Rivero Mendoza ** estas rivero situanta en la nordo de la provinco Mendoza, Argentino. Pasas tra la urbo Luján de Cuyo, situanta ĉe la urbo Mendoza, nome provinca ĉefurbo, kaj estas unu el plej gravaj fontoj de akvo por irigacio de la lando.

Formata tute el akvo de malglaciiĝo, elfluas ĉe Punta de Vacas, kie kunfluas la riveroj Tupungato kaj Cuevas kaj, poste maldekstre la Rivero Vacas; ekde tiu loko ĝi ricevas akvon de la riveroj Colorado kaj Blanco (dekstre) kaj de la rojoj Picheuta kaj Uspallata maldekstre. Irigacias la terojn de la departementoj Luján de Cuyo, Maipú, Guaymallén, Las Heras, San Martín kaj Lavalle en la provinco Mendoza kaj elfluas en la lago Guanacache. Tiuj lagoj — kies kolektujo estas la Rivero Desaguadero — malsekiĝis laŭ la tempopaso, pro la dissendo de akvo de la riveroj Mendoza kaj San Juan.

Ĝi havas akvokvanton de 50 m³/s kaj liveras akvon al la ĉefaj oazoj de la regiono.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Asocio de Inspektado de Akvejoj 1a Zono de la Rivero Mendoza
* Departamento Ĝenerala de Irrigacio, Provinco Mendoza

Kategorio:Riveroj en Argentino
Ferenc Bíró

**Ferenc Bíró,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Biró Ferenc** estis hungara inĝeniero, profesoro, membro (korespondanta en 1949) de Hungara Scienca Akademio. Lia origina nomo (ĝis 1945) estis *Rákosi Ferenc*, lia frato estis Mátyás Rákosi.

Ferenc Bíró http://www.tortenelmitar.hu/index.php? naskiĝis la  1904 en Sopron. Li mortis la  2006 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Bíró devenis el juda familio. Li frekventis gimnazion, poste li eklaboris en fabriko en Budapeŝto en 1914. Post la 1-a mondmilito li migris laŭvice al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, Aŭstrio, Francio, fine en 1925 al Soveta Rusio. Li laboris ĉie, kiel simpla laboristo. En Moskvo li plulernis ricevinta diplomon en 1935. Dum la 2-a mondmilito li estis kapitano en la Ruĝa Armeo, poste li hejmenvenis kaj aliĝis al la komunistoj. Li eklaboris en fabrikaro de Manfréd Weiss kiel ĉefdirektoro. Inter 1950-1956 li estis subministro, krome li ekinstruis en la teknikuniversitato. Li estis ankaŭ katedrestro. Post la Hungara revolucio de 1956 li denove migris al Sovetunio, kie li laboris en instituto. En 1958 li havis eblecon hejmenveni. Li ricevis mezgrandajn postenojn en Budapeŝto, sed li ne rajtis uzi rangojn akademiano kaj profesoro. En 1968 li pensiuliĝis, sed pli frue li partoprenis en planado de nova ekonomia sistemo.

Li havas edzinon, kiu naskis filon. Li okupiĝis precipe pri produkta sistemo de maŝinoj. Li ricevis premion Kossuth en 1949, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.
 
## Elektitaj publikaĵoj 
* *A korszerű üzemi szervezés* (1947)
* *Gyártástechnológia* (1951) - studenta lernolibro
* *Új műszaki és tudományos módszerek a kommunizmus építkezésein* (Novaj teknikaj kaj sciencaj metodoj en konstruado de la komunismo), (1953)
* *Új gazdasági mechanizmus* (Nova ekonomia mekanismo), (1967)
* *A gépipari vállalatok vezetésének egyes időszerű kérdései a szocialista országokban* (1975)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* [option=com_content&view=article&id=3561&catid=43%3Ab&Itemid=67&lang=hu
http://www.tudosportal.hu/egy.php?id=1482 hungarlingva biografio]

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj centjaruloj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Kategorio:Hungaraj judoj
Rivero Limajo

La **rivero Limay** [liMAi] aŭ *Limajo* estas grava rivero de la Argentina Patagonio kiu ekfluas en la Lago Nahuel Huapi kaj kiu kiam kunfluas kun la rivero Neŭkeno okazigas la ekelfluon de la rivero Negro. Ĝi utilas kiel natura limo inter la provincoj Neŭkeno kaj Río Negro. Drenas ampleksan basenon de 63&nbsp;700&nbsp;km² kaj havas longon de ĉirkaŭ 500&nbsp;km, kvankam se konsideri ties fonton plej foran ĝi povas atingi la 617&nbsp;km. Ties akvo apartenas al la baseno de la Atlantiko.

## Bildaro 

Dosiero:FerryLimay.jpg|Floso ĉe Villa Llanquín.
Dosiero:Pasarela peatonal en Villa Llanquín.jpg|Ponto piedira super la rivero ĉe Villa Llanquín.
Dosiero:Riolimaybalneario.JPG|Banejo ĉe Neŭkeno.
Dosiero:Neuquen - Rio Limay - Paseo de la Costa 01.jpg|Promenejo ĉe Neŭkeno.
Dosiero:ISS012-E-13151 Limay River, El Chocón.jpg|Satelita vido de la Akvorezervejo Chocon en la rivero Limay

## Eksteraj ligiloj 
* Akvokvanto
* Legendo pri la rivero 

Kategorio:Riveroj en Argentino
Nils Horner

**Nils HORNER**; naskiĝis en 1963 en Borås; mortis la  en Kabulo en Afganio, estis sveda ĵurnalisto kaj publicisto ĉe Sveriges Radio. Horner raportis dum sia vivo el multaj militaj kaj katatastrofaj lokoj. Li komencis labori kiel eksterlanda publicisto ĉe Sveriges Radio en 2001 kaj observis plejparte Azion kaj Mezorienton.

## Notoj 
Kategorio:Svedaj ĵurnalistoj
10928 Caprara

'*10928 *Caprara'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italaj geastronomoj Maura Tombelli kaj Giuseppe Forti elde la stacio Cima Ekar de la observatorio de Asiago, apud Asiago en Italio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Giovanni Caprara*, redaktiston pri scienco kaj kosmo ĉe la *Corriere della Sera*, la plej eminenta taggazeto de Italio. Verkinto de multenombraj libroj pri astronomio kaj esploro de universo, li ricevis la premion "*Glaxo-CEE''".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Maura Tombelli
Kategorio:Malkovrita de Giuseppe Forti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Ŝave Cion

**Ŝave Cion** (hebree , esperante *Reveno al Cion*) estas moŝavo ĉe la norda mediteranea marbordo de Israelo inter la urboj Naharija kaj Akko kun ĉ. 850 loĝantoj.

La vilaĝo estis establita je la 13-a de aprilo 1938 fare de judaj enmigrantoj el Rexingen en Horb am Neckar, Baden-Virtembergo en Germanio.

## Naskiĝis en Ŝave Cion
* Daliah Lavi

## Eksteraj ligiloj
* Shave Zion Archive - Younes & Soraya Nasarian Librejo, Universitato de Ĥajfo.

eta|maldekstra|Konstruo de palisaro en 1938
eta|maldekstra|Unua konstruaĵo el 1940

Kategorio:Israelo
Els Catarres

**Els Catarres**, esperante **La Kataroj**, estas kataluna pop-muzika bando. Ĝiaj komponantoj estas Èric Vergés kaj Jan Riera, el Aiguafreda, kaj Roser Cruells, el Centelles.

## Historio 
La grupo estis formita komence de 2010 kaj komencis sian karieron ludante en trinkejoj kaj en la Foiro de Metiartoj el Aiguafreda.

Ilia unua grupo de kantoj estis disponebla ekskluzive per la interreto. Per unu el ili, "Jennifer", kanto kiu parolas pri la malpermesita amo inter kataluna patrioto kaj vulgara knabino el Castelldefels, ili devenis konitaj.

## Diskaro 
* *Cançons 2011* (esperante *Kantoj 2011*)
* *Tintín i la Contorsionista* (esperante *Tinĉjo kaj la Tordadistino*)
* *Postals* (esperante *Poŝtkartoj*)

Kategorio:Katalunaj kantistoj
Kategorio:Katalunlingvaj kantistoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2011
Miklós Bodánszky

**Miklós Bodánszky** [miklOŝ bodAnski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bodánszky Miklós** estis hungara-usona kemiisto, profesoro, membro (ekstera en 1990) de Hungara Scienca Akademio.

Miklós Bodánszky http://www.tudosportal.hu/egy.php?id=601 naskiĝis la  1915 en Budapeŝto. Li mortis la  2007 en Princeton (Nov-Ĵerzejo).
 
## Biografio 
Miklós Bodánszky frekventis teknikuniversitaton en Budapeŝto ricevinta diplomon en 1939, baldaŭe li samloke doktoriĝis en 1949. Post la 2-a mondmilito li laboris en farmacia uzino, ekde 1950 en medikamenta instituto. Li ankaŭ ekinstruis en la teknikuniversitato en 1950. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1956. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li migris al Usono kun sia edzino kaj filino. Li laboris 2 jarojn en instituto en Novjorko, pote en Nov-Ĵerzejo, fine li instruis kaj esploris en Cleveland. Kiel emerito li vivis en Princeton, kie li verkis artikolojn, krome li havis kontaktojn ankaŭ kun hungaraj kemiistoj. Li okupiĝis precipe pri la peptidoj. Li ricevis 3 premiojn inter 1977-1979.
  
## Elektitaj publikaĵoj 
* *Antibiotikumok kémiája és technológiája* (1952)
* *Peptide Synthesis* (1966)
* *Principles of Peptid Synthesis* (1984)
* *The World of Peptides* (1991)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla pli malsupre) 
* hungarlingva biografio
* http://academic.research.microsoft.com/Author/18575238/miklos-bodanszky 

 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Usonaj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nacia Konsilio por Scienca kaj Teknika Esploro de Argentino

La **Argentina Nacia Konsilio por Scienca kaj Teknika Esploro de Argentino** (, akronime **CONICENT**, ) estas ŝtata instanco rilata al scienca enketo de Argentino. Ĝi dependas el la *Ministerio de Ciencia, Tecnología e Innovación Productiva* (Ministerio de Scienco, Teknologio kaj Produktiva Renovigo) kaj ĝi havas kiel celo helpi la disvolvigon de la scienco kaj la teknologio tiulande. Estas la institucio scienca plej grava de la lando kaj la dua en Latinameriko laŭ la *SCImago Journal Rank*.

Ĝi estis fondita la 5an de februaro de 1958.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la CONICET* .
* Centroj kaj institutoj de la CONICET en la ECyT-ar.

Kategorio:Argentinaj institucioj
Tehuantepeko

La vorto **Tehuantepeko** - hispane *Tehuantepec* - havas plurajn signifojn, kun interrilatoj, ĉar temas pri la sama regiono. 

Estas e-lingvaj vikipediaj artikoloj pri la
* Rivero Tehuantepeko	
* Golfo de Tehuantepeko kaj
* Terkolo de Tehuantepeko.

Krome ekzistas la urbo kaj komunumo Santo Domingo Tehuantepec, foje mallongigata simple *Tehuantepec*.
Rivero Neŭkeno

[eta|250ra|La hidroelektra komplekso *Cerros Colorados* (ruĝaj montetoj), bildo de la [radaro Shuttle, kaj la rivero Neŭkeno kiu trapasas de maldekstro, turnas dekstren de la lagoj kaj pluas suben.]]
La **rivero Neuquén** [neŭKEN] aŭ **Neŭkeno** estas grava rivero de la Argentina Patagonio. Ĝi fluas tute ene de la provinco samnoma, kvankam ties lastaj kilometroj utilas kiel limo kun la provinco Río Negro; estas la dua plej grava de la provinco Neŭkeno Argentino, post la rivero Limajo.

## Detaloj 
Ties baseno enhavas preskaŭ la tutan nordan duonon de la provinco samnoma. Ĝi ekfluas de la Andoj, kaj, en sia kunfluo kun la rivero Limajo, formas la riveron Negro. Ties longo estas ĉirkaŭ 400 km.

Ties akvoj estas malhelaj, produkto de sedimentoj kiuj venas el la vulkano Domujo. En sia supra fluejo estas rivero kie abundas trutoj, taŭge por fiŝkaptado.

En ties malsupra ero formas valon taŭgan por intensa agrikulturo por produktado de fruktoj. Lastatempe oni plantis vitejojn, kaj oni produktis vinojn bonkvalitajn, ĉefe ĉe la urbo San Patricio del Chañar.

## Bildaro 

File:Neuquen river 1.jpg|Rivero Neŭkeno pase tra la norda zono de la provinco.
File:DiqueballesterPANO.jpg|Digo Ballester super la rivero Neŭkeno.
File:Puenbteciponqn.JPG|Fervoja ponto kiu kunigas la provincojn de Neŭkeno kaj Río Negro.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Claudia Abeucci kaj Paula Sarafian. «Río Neuquén - Cuenca Nº 62» (hispanel) (pdf) paĝo 4. Konsultita la 9an de junio de 2010. http://www.hidricosargentina.gov.ar/62.pdf

Kategorio:Riveroj en Argentino
Tlaxcala (urbo)

**Tlaxcala de Xicohténcatl** (aŭ mallonge **Tlaxcala**) estas ĉefurbo de la ŝtato Tlaxcala en Meksiko.

## Historio 
Antaŭ la hispana konkero, en la areo de la ŝtato Tlaxcala ekzistis indiĝena ŝtato de la sama nomo, kiu estis malamiko de la aztekoj, sed ĉi tiuj lastaj ne povis konkeri ĝin. La lando ne havis tute klaran ĉefurbon kaj estis centrita ĉirkaŭ kelkaj kompromisoj, unu el kiuj estas la origino de la hodiaŭa urbo de Tlaxcala.

Kiam Hernán Cortés alvenis en la regiono en 1519 li faris aliancon kun la Tlaxcalanoj kontraŭ la aztekoj kaj ili helpis al li venki la Aztekan Imperion. La hispanoj tiam helpis al la Tlaxcalanoj establi la urbon de Tlaxcala. Komence la urbo estis loĝata ĉefe de indiĝenoj, sed tra la jaroj ili forlasis la urbon kaj hispanaj setlantoj venis anstataŭ ilin. En 1535 reĝo Karlo la 5-a  donis al Tlaxcala la statuson de urbo.

En 1824, post la Meksika Milito de Sendependeco, la Federacia Teritorio de Tlaxcala estis kreita. En 1856 la teritorio iĝis subŝtato de Meksiko, kaj la urbo de Tlaxcala estis elektita por esti ĝia ĉefurbo.

La urbo suferis pro la revolucioj kaj diktatoraj reĝimoj en Meksiko en la 19-a jarcento, sed ĝi komencis resaniĝi post la Meksika revolucio komence de la 20-a jarcento.

## Ekonomio 
Tlaxcala estas la ekonomia centro de la ŝtato de Tlaxcala. La loka ekonomio dependas ĉefe de podetala komerco.

## Edukado 
Pluraj altlernejoj funkciigas en la urbo, inkluzive de la Aŭtonoma Universitato de Tlaxcala.

## Vidu ankaŭ 
* Respubliko Tlakskala

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Urboj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Tlaxcala
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
10931 Ceccano

'*10931 *Ceccano''''' estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la itala astronomo Gianluca Masi elde la Observatorio Bellatrix en Ceccano (provinco de Frozinono, Italio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la itala urbeto Ceccano, elde kiu ĝi estis malkovrita.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Gianluca Masi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Grundakvejo Puelĉe

La **Grundakvejo Puelĉe** aŭ en hispana *Puelche* estas kuŝejo el nesala akvo ŝirmita per sablejoj, de ĉirkaŭ 40&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;m³ (40&nbsp;km³).

Parto de la pluvakvo kiu falas en la regiono eniras en la grundakvejo rekte per enfiltrado en la tereno aŭ tra riveroj, rojoj, lagoj kiuj trans siaj fundoj permesas la pasadon de akvo al tavoloj de tereno pli profundaj.

La urbo San Nicolás de los Arroyos ĉe la rivero Paranao, kun la *partido* (distrikto) Berazategui, estas el plej grandaj setlejoj de tiu Grundakvejo Puelĉe.

En ties plej orienta areo, ĉefe en la zono de la granda rivero kaj estuaro de la Rivero Plata la Grundakvejo Puelĉe konektiĝas kun la suda pinto de la Grundakvejo Guarania, kaj tendencas alflui pro gravito ambaŭ grundakvejoj kune al la Argentina Maro.

## Vidu ankaŭ 
* Grundakvo
* Akvo

## Eksteraj ligiloj 
* Proyecto panGEA - Universidad Nacional de San Luis 

## Fontoe 
* Artaza, E. 1945. Localización de las fuentes de agua para el abastecimiento urbano en la zona norte de la provincia de Buenos Aires, La Ingeniería, XLX, 1945, pp.&nbsp;493–499, Buenos Aires

Kategorio:Geografio de Argentino
Kategorio:Grundakvo
10937 Ferris

'*10937 *Ferris'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff, Usono.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *William D. Ferris'', videan produktoron-reĝisoron ĉe la Universitato de Norda Arizono. Li estis asidua kaj sukcesa observanto por LONEOS de 1998.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Kalvinana preĝejo (Óbuda)

La **Kalvinana kirko** estas religia Monumento historia en Hungario, en Budapeŝto, en distrikto Óbuda. Ĝi estas la plej malnova kalvinana preĝejo en la nuntempa Budapeŝto.

## Historio 
En 1566 oni fondis kalvinanan rondon en Óbuda, kiu estis tiam grava urbo. Ĝis fino de la 17-a jarcento la loĝantoj estis precipe kalvinanoj, ili profitis la iaman katolikan kirkon dum dominado de la turkoj, eĉ la kalvinanoj havis ankaŭ propran lernejon. En 1698 la katolikoj reakiris la preĝejon. Dum la kontraŭreformacio la kalvinanoj vizitis mesojn kaŝe, poste en la 1740-aj jaroj en dometo kun permeso. En 1786 la kalvinanoj ekkonstruis la nun videblan preĝejon, pli frue en tiu loko situis palaco por la hungaraj reĝoj. La turo estis konstruita nur en 1788. Dum inundo de la Danubo (1838) la akvo estis 2 metrojn alta en interno de la kirko. La orgeno ekfunkciis en 1848, pli nova alvenis en 1899, poste dufoje renovigita.

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en korto. La konstruaĵo laŭ la fasado havas meze unue kvadratan turon (sube estas la enirejo), kiun sekvas la unusola navo. Pinto de la turo estas okangula kaj formas bulbon. Interne estas videbla galerio ĉe la enirejo, krome estas alia galerio kontraŭe. La predikejo estas origina.

## Fontoj 
* hungare kun multe da fotoj
* hungare kun foto 
* hungare 
* rondiranta interna foto 

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Obuda
Kastelo Ayl

La **kastelo Ayl** estas iama bieno de la katedrala kanoniko de Treviro, kiu situas en la vilaĝo Ayl en la distrikto Trier-Saarburg, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

La konstruaĵo konsistas el loĝdomo kaj vinfareja domo. Ĝi estis konstruata fine de la 18a jarcento. Apudas larĝa parko. La konstruaĵo ricevis sian hodiauan kastelsimilan aspekton en la jaro 1897 pro la tiama posedanto Jurkonsilisto Goertz.

## Eksteraj ligiloj 
* Schloss Ayl in der Kulturdatenbank Region Trier 

## Referencoj 

Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
11187 Richoliver

'*11187 *Richoliver'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la programo *Lowell Observatory Near-Earth-Object Search* (LONEOS) elde la Stacio Anderson Mesa de la Observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Richard C. Oliver'', fakulo pri elektroniko ĉe la Observatorio Lowell, responsulo pri la vasta revizio de la elektra instalaĵo de la kupolo de LONEOS, inkluzive ties Schmidt-teleskopo ĉambro de komando kaj komputila ĉambro.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LONEOS
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Bertradaburg

eta|la burgo vidata de sudoriento
La **burgo Bertradaburg** estas la ruino de altaĵburgo sur roksprono en alteco de 348 m super marnivelo supre de la komunumo Mürlenbach en la distrikto Vulkaneifel, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. La burgo situis en la geografia centro de la merovinga franka Regno.

## Historio 
[eta|maldekstra|la supozeble laŭ [Bertrada la plej aĝa nomata Bertradaburg en Mürlenbach]]

## Priskribo kaj hodiaŭa Utiligado 
La 30 m alta loĝturo, la duobla turpordego de la burgo Betradaburg, estas videbla de malproksime.

## Eksteraj ligiloj 
* Bertradaburg.de 

## Referencoj 

Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Lajos Bitnitz

**Lajos Bitnitz** [lajoŝ bitnic], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bitnitz Lajos** estis hungara pastro, instruisto, matematikisto, kanoniko, episkopo, membro (ordinara en 1830, honora en 1847) de Hungara Scienca Akademio.

Lajos Bitnitz http://lexikon.katolikus.hu/B/Bitnicz.html naskiĝis la  1790 en Ják. Li mortis la  1871 en Nagykanizsa.

## Biografio 
Lajos Bitnitz apartenis al la slovena minoritato en Hungara reĝlando. Li frekventis mezlernejojn en Nagykanizsa kaj Kőszeg, poste li lernis teologion en Szombathely inter 1807-1811. En 1812 li instruis matematikon en liceo en Szombathely (en 1839 li iĝis liceestro). En 1813 li pastriĝis. En 1815 li akiris diplomon en universitato en en Pozsony. En 1828 li partoprenis en fonda laboro de Hungara Scienca Akademio. En 1847 li atingis la rangon kanoniko, en 1858 preposto, en 1868 episkopo. Li okupiĝis ankaŭ pri arkeologio kaj lingvoj.

Li ricevis premion en 1827. Liaj artikoloj aperis ekzemple en Athenaeum (revuo). Li estis entombigita en Katedralo Vizito de Maria (Szombathely). Lian kolektaĵon heredis la Hungara Scienca Akademio.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Tentamen publicum e mathesi adplicata* (1820)
* *Gazdasági szótár* (Ekonomia vortaro), (1831)
* *Magyar nyelvtudomány* (Hungara lingvoscienco), (1837, 1848)
* *Utazási napló* (Vojaĝa priskribo), (1871)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero B kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Konstitucio de Venezuelo de 1999

La aktuala **Konstitucio de Venezuelo de 1999**, nomata "bolivara konstitucio", ellaboriĝis fare de konstitucia asembleo en forta konsidero de proponoj el antaŭaj civitanaj kunvenoj. Pere de referendumo ĝi estis akceptita fare de 86 procentaĵoj de la balotrajtaj civitanoj en decembro 1999, kaj estis la unua konstitucio de Venezuelo, kiu akceptiĝis pere de rekta voĉdono de ĉiuj plenkreskaj venezuelanoj. Pro la krea proceso, en kiu en la civitanaj kunvenoj aktive kunagis multaj venezuelanoj, ĝi tre konatas inter la civitanoj, kaj ili sekve en rilatoj kun ŝtataj oficejoj ofte argumentas per siaj laŭkonstituciaj rajtoj.

## Superrigardo 
La registara sistemo de Venezuelo estas speco de prezidanta respubliko, do la en rekta baloto elektita ŝtata prezidanto samtempe estas formala ŝtatestro kaj estro de la nacia registaro (ministraro): Kontraste al aliaj prezidantaj respublikoj en la venezuela sistemo impresas fortaj elementoj de rekta demokratio, komplika divido de la regado inter kvin regaj potencoj, kaj multaj balotoj en diversaj niveloj. La konstitucio de 1999 malmermesas la privatigon de la ŝtata naftoindustrio kaj de la servoj de socia sekurigo, garantias senkotizan edukadon kaj postulas la agrikulturan reutiligon de neuzataj grandaj teritorioj de riĉuloj. Aliflanke ĝi ankaŭ respektas la privatan posedon, inkluzive de la privata posedo de produktadrimedoj.

Venezuelo
Kategorio:Politiko de Venezuelo