open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
La Calahorra

eta|maldekstre|Situo de **La Calahorra** en la provinco de Granada.
**La Calahorra** [lakalaOra] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la sud-centra parto de la komarko de Guadix. Limas kun la municipoj Valle del Zalabí, Aldeire, Ferreira, Huéneja, Alquife kaj Lanteira. Ĝi apartenis al la jurisdikcio de la Markislando Zenete. En ĝi staras la Kastelo de La Calahorra.
eta|maldekstre|300px|Panoramo de La Calahorra.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Lobras

eta|maldekstre|Situo de **Lobras** en la provinco de Granada.
**Lobras** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la centro-suda parto de la komarko Alpujarra Granada. Limas kun la municipoj Juviles, Bérchules, Cádiar, Albondón kaj Cástaras.

La municipo lobrasa enhavas la kernojn Lobras — municipa ĉefurbo — kaj Tímar, same kiel aliaj pli disaj nome Cuesta de los Almendros kaj Los Morones, ambaŭ en la norda deklivaro de la Sierra de la Contraviesa.

La municipa teritorio — tra kiu pasas la rivero Guadalfeo — estas sur la suda deklivaro de Sierra Nevada. Tiu municipo estas la dua plej malgranda laŭ loĝantaro de la komarko Alpujarra, kaj la ĉefa kerno kaj Tímar kaj la valoj, formas parton de la Historia Loko de Alpujarra. Ĝis la mezo de la 20a jarcento estis preskaŭ 900 loĝantoj, poste okazis forta falo en la venontaj jardekoj kaj en la 21a jarcento oni estis ĉiam sub 200.

La loka arkitekturo, de klara koincido kun tiu de la domoj de la berberoj de Nordafriko, estas karakterizita de la ebenaj tegmentoj sen tegoloj kaj kun lameno de argilo.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Los Guájares

eta|maldekstre|Situo de **Los Guájares** en la provinco de Granada.
**Los Guájares** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, kiu estas en la sudo de Hispanio. Ĝi estas en la norda parto de la marborda komarko Costa Granadina. Limas kun la municipoj Albuñuelas, El Valle, El Pinar, Vélez de Benaudalla, Salobreña, Molvízar, Ítrabo, Jete kaj Lentegí.

Los Guájares estas municipo kiu estas formata de la kernoj Guájar Faragüit, Guájar Fondón kaj Guájar Alto.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Lújar

eta|maldekstre|Situo de **Lújar** en la provinco de Granada.
**Lújar** [LUĥar] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio. Estas areo de de 36,96 km², 488 loĝantoj (2019) kaj loĝdenseco de 13 loĝ/km². 

Estis en la areo restoj de epoko de fenicoj, poste de araboj. Post la ribelo de la moriskoj la areo restis senhoma kaj nur en la 18a jarcento oni reloĝigis la areon. La ĉefaj enspezofontoj estis vitejoj kaj minado. Lujar havis la arbaron de korkokverkoj plej orienta de tut Andaluzio: kun 256 hektaroj tiu arbaro 500-jaraĝa perdis la 80% de la forsta amaso pro arbarincendio en la somero de 2015. 

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Moclín

eta|Situo de **Moclín** en la provinco de Granada.
**Moclín** [moKLIN] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio. Ĝi situas sur la orienta pinto de la komarko de Loja. Ĝi limas kun la municipoj granadaj Montillana, Colomera, Atarfe, Pinos Puente kaj Íllora, kaj kun la municipo ĥaena Alcalá la Real. Tra ĝia municipa teritorio fluas la rivero Velillos.

La municipo moklina enhavas la kernojn Moclín, Puerto Lope, Olivares — inklude la kvartalojn Las Casillas, Cerro Alto, Cerro Bajo, Las Majadillas, Nacimiento kaj Yesares —, Tiena, Tózar, Limones kaj Gumiel. Menciindas ke, spite esti nomata municipo kaj esti ties ĉefurbo, Moclín estas la kvina kerno — el sep — laŭ la nombro da loĝantoj.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Monachil

eta|maldekstre|Situo de **Monachil** en la provinco de Granada.
**Monachil** [monaĈIL] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio. Estas sur la sud-centra partr de la komarko Vega de Granada, je ĉirkaŭ 8 km de la provinca ĉefurbo. Limas kun la municipoj Huétor Vega, Cenes de la Vega, Pinos Genil, Güéjar Sierra, Dílar, La Zubia kaj Cájar. Ĝi apartenas al la municiparo *Mancomunidad del río Monachil*.
[eta|maldekstre|250px|[Sierra Nevada (Hispanio)|Sierra Nevada, en la parto de Monachil.]]
La municipo monaĉila estas formata de la kernoj Monachil, Barrio de la Vega kaj Sierra Nevada (Pradollano).

Ĝia nomo derivas de la araba vorto *Monastir*, termino de latina deveno kiu signifas "monaĥejon".

Ĝia ampleksa teritorio, 90,13 km², estas trapasata de oriento al okcidento de la rivero Monachil, kaj prezentas longan morfologion kun nivelŝanĝoj ekde la 3394 m de la Pinto Veleta ĝis la 740 m en kiu estas la plej malalta punkto de la valo.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Molvízar

eta|maldekstre|Situo de **Molvízar** en la provinco de Granada.
**Molvízar** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la centr-okcidenta parto de la marborda komarko *Costa Granadina*. Limas kun la municipoj Los Guájares, Salobreña kaj Ítrabo. Aliaj proksimaj lokoj estas Lobres kaj Jete. 

Estas je 12 km de Motril kaj je 70 km de Granado ĉefurbo, tre proksime de la mediteranea marbordo de kiu distas 8 km. Estas 3400 loĝantoj, sed lastatempe pliiĝis la loĝantaro pro la alveno de nombraj eksterlandanoj, ĉefe por labori en la agrikulturo aŭ en la konstruado. Ĉefa enspezofonto estas agrikulturo: forcejoj, avokadoj, ĉerimolioj ktp. 

## Proksimaj lokoj kaj distanco en km 
Kelkaj proksimaj lokoj al Molvízar estas la jenaj: 
* Itrabo: 4 km
* Salobreña: 8 km
* Guájares: 9 km
* Almuñécar: 12 km
* Motril: 11 km 
* Vélez de Benaudalla: 11 km 
* Albuñuelas: 16 km
* Lecrín: 19 km 
* Lanjarón: 20 km

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Lanteira

eta|maldekstre|Situo de **Lanteira** en la provinco de Granada.
**Lanteira** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio.

Ĝi estas en la suda parto de la komarko de Guadix. Limas kun la municipoj Valle del Zalabí, La Calahorra, Alquife, Aldeire, Válor, Alpujarra de la Sierra, Bérchules kaj Jérez del Marquesado.

Menciindas ke granda parto de ĝis municipa teritorio estas en la Nacia Parko Sierra Nevada.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Montillana

eta|maldekstre|Situo de **Montillana** en la provinco Granada.
**Montillana** [montiĜAna] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Estas norde de la provinca ĉefurbo, distanta de tiu 55 kilometrojn. Ĝi estas je 1022 metroj de altitudo, kun areo de 76 km² kaj 1386 loĝantoj. La poŝta kodo estas 18569.

La municipa teritorio estas formata de la kernoj Montillana kaj Trujillos.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
La Taha

eta|maldekstre|Situo de **La Taha** en la provinco Granada.
**La Taha** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la centra parto de la komarko Alpujarra Granada. En 2018 estis 653 loĝantoj. Limas kun la municipoj Pampaneira, Bubión, Capileira, Pórtugos, Busquístar, Almegíjar, Torvizcón, Órgiva kaj Carataunas. Tra la municipa teritorio fluas la riveroj Trevélez, Guadalfeo kaj Poqueira.

La municipo enhavas la domarkernojn Pitres —ĉefurbo kaj sidejo de la municipo—, Mecina, Ferreirola, Fondales, Capilerilla, Atalbéitar kaj Mecinilla. Menciindas ankaŭ la senhomejo de Aylácar.

La Taha estas ene de le teritorio de la Natura Parko kaj de la Nacia Parko de Sierra Nevada. Tiu municipo estas en la suda deklivaro de la montaro je 1200 aŭ 1300 metroj de altitudo, dependante de la kerno. Grava parto de ĝia municipa teritorio estis deklarita Havaĵo de Kultura Intereso, en 2007, inkludita en la Historia Loko de la *Alpujarra Media y la Taha*.

En tiu municipo la agrikulturo estis la bazo de la ekonomio, kaj elstaras la kultivoj de irigacio kiel terpomoj, maizo, fruktarboj kaj legomoj, kaj en la lastaj jaroj la rura senloĝigo estis la tialo de neplugitaj teroj. Ankaŭ la brutobredado, ĉefe de ŝafoj kaj kaproj, ludis gravan rolon. Same la rura turismo estis grava enspezofonto por la zono alpujara.

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Las Gabias

eta|maldekstre|Situo de **Las Gabias** en la provinco de Granada.
**Las Gabias** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, en la sudo de Hispanio. Ĝi estas en la sud-centra parto de la Vega de Granada, je 8 km de la granada ĉefurbo. Limas kun la municipoj Vegas del Genil, Cúllar Vega, Churriana de la Vega, Alhendín, La Malahá, Chimeneas kaj Santa Fe.

Las Gabias enhavas la kernojn Gabia la Grande —municipa ĉefurbo— kaj Gabia Chica kiuj unuiĝis en 1973, krom Híjar, Los Llanos, Pedro Verde kaj Urbanización San Javier. La nomo ŝajne derivas el araba *Hisn Caviar*, kiu signifas “milita turo”, alude al tiu kiu ankoraŭ ekzistas en Gabia Grande.

Menciindas, ke Las Gabias estas en la 20a rango de la municipoj kun pli ol 10 000 loĝantoj kun averaĝa aĝo plej malalta de Hispanio: nome 34,3 jaroj. Fine de la 20a jarcento oni ne trapasis ankoraŭ la limon de 10 000 loĝantoj, sed tio okazis tuj en la 21a jarcento kaj tuj oni duobligis la loĝantaron kaj oni trapasis en 2016 ankaŭ la barieron de 20 000 loĝantoj, kio faris ĝin la kvara municipo plej loĝata de la Metropola Areo de Granado, superita nur de Granado mem, Armilla kaj Maracena.

[centre|eta|662x662px|Preĝejo de [Gabia Chica, kun Sierra Nevada fone.]]
Oni elfosis kuriozan baptejon de la romia epoko. En la 19a jarcento estis prospera kaj grava loko en la provinco, kun industrio de teksiloj kaj kultivo de lino, kanabo kaj beto, ĝis la hegemonio de la kultivo de tabako komence de la 20a jarcento.

Las Gabias estas konsiderata dormurbo kun aliaj proksimaj lokoj. Pro la fama Nemoveblaĵa veziko en Hispanio ĉefe komence de la 21a jarcento, en 2011 la municipo havis 2632 loĝejojn neloĝatajn.

## Famuloj 
* Estrella Morente

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Moraleda de Zafayona

eta|maldekstre|Situo de **Moraleda de Zafayona** en la provinco Granada.
**Moraleda de Zafayona** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la komarko *Poniente Granadino* kaj formas parton de la municiparo *Ribera Baja del Genil*, kun areo de 48,15 km², kaj 3176 loĝantoj (2017) kaj loĝdensecon de 68,14 loĝ/km². 

En la municipa balotado de 2015 ĉiuj skabenoj estis maldekstraj.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Murtas

eta|maldekstre|Situo de **Murtas** en la provinco Granada.
**Murtas** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Estas en la sierra de la Contraviesa kaj en la sudorienta parto de la Alpujarra Granada kaj ĝia municipa teritorio enhavas el la altaĵoj Cerrajón de Murtas ĝis preskaŭ la mediteranea marbordo. La municipo estas formata de la kernoj Murtas, Cojáyar [koĤAĝar] kaj Mecina Tedel, same kiel diversaj kampardomoj.

## Demografio 
La loĝantaro de la municipo estas distribuita jene:

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Nívar

eta|maldekstre|Situo de **Nívar** en la provinco Granada.
[eta|maldekstre|250px|Situo de Nívar (viole) en la Vega de Granada; [Granado mem helviole.]]
**Nívar** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Estas sur la nord-centra parto de la komarko Vega de Granada, en la nordokcidenta deklivaro de la Sierra de la Alfaguara, je 14 km de la provinca ĉefurbo. Limas kun la municipoj Cogollos Vega, Huétor Santillán, Alfacar kaj Güevéjar.

Nívar estas tre proksima al la provinca ĉefurbo.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Morelábor

eta|maldekstre|Situo de **Morelábor** en la provinco Granada.
**Morelábor** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la suda parto de la komarko Los Montes. Estas integrata per la lokoj Moreda (stacio en la foto) kaj Laborcillas. Moreda kaj Laborcillas estis du municipoj sendependaj ĝis 1974, kiam ili fuziiĝis en unu sola nomita Morelábor, kaj la municipa ĉefurbo estis la moreda kerno. La nomo derivas de la unuigo de la du unuaj silaboj de la nomoj de ambaŭ domlokoj.

Morelábor limas kun la municipoj Gobernador, Pedro Martínez, Huélago, Darro kaj Píñar. Aliaj proksimaj lokoj al Moreda estas Bogarre kaj Torre-Cardela.

La trajnstacio de Moreda estas unu de la plej gravaj fervojaj nodoj de Orienta Andaluzio, kie kunfluas la linioj kiuj venas de Granado kaj Almerio, por kuniri poste el tie al Linares kaj Madrido.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Moreda (stacidomo)


Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Nigüelas

eta|maldekstre|Situo de **Nigüelas** en la provinco Granada.
**Nigüelas** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio.
maldekstre|eta|250px|Faŭlto de Nigüelas.
Ĝi estas en la nordorienta parto de la komarko Valle de Lecrín. Limas kun la municipoj Dúrcal, Villamena, Lecrín, Lanjarón kaj Acequias. Aliaj proksimaj lokoj estas Mondújar kaj Talará.

Nigüelas havas 1132 loĝantojn laŭ la informo de SIMA en 2008, kaj temas pri municipo esence agrikultura.

En ĝia municipa teritorio estas la nomita Faŭlto de Nigüelas, konsiderata Natura Monumento.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Ogíjares

eta|maldekstre|Situo de **Ogíjares** en la provinco Granada.
**Ogíjares** [oĤIĥares] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas sur la sud-centra parto de la Vega de Granada, je 6 km de la provinca ĉefurbo. Limas kun la municipoj Armilla, Granado, La Zubia, Gójar kaj Alhendín.
[eta|maldekstre|Ogíjares (viole) en la Vega de Granada; la urbo [Granado helviole.]]
Ogíjares okupas la centron de tre fekunda ebenaĵo irigaciita per akvo de ravinoj kaj de kanaloj kiu fluas el la riveroj Monachil kaj Dílar al la kamparteroj de tiu vilaĝo. Ĝia municipa teritorio havas malgrandan etendon, kompare kun tiu de aliaj najbaraj lokoj, de kiuj ĝi estas ĉirkaŭita.

La agrikulturo estis ĉiam la ĉefa ekonomia sektoro de Ogíjares. Nuntempe ĝi bazigas sian ekonomion en la sektoro servoj kaj en la konstruado profite de la proksimeco al la provinca ĉefurbo; krome estas etenda Teknologia Industria Zono kiu estas hejmo de multaj servoj kaj entreprenoj kiu aktuale estas kontinue etendiĝante.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Órgiva

eta|maldekstre|Situo de **Órgiva** en la provinco Granada.
**Órgiva** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas sur la sudokcidenta parto de la komarko de la Alpujarra Granada, en la valo de la rivero Guadalfeo, sur la deklivaro de la sierra de Lújar kaj Sierra Nevada, je 53 km de la provinca ĉefurbo.
eta|200ra|maldekstre|Placo Gacía Moreno, en Órgiva.(julio 2006)
eta|maldekstre|250ra|Vidaĵo de Órgiva.
En 2017 estis 5570 loĝantoj, kio faras ĝin la plej loĝata municipo de la tuta komarko, kaj ties ĉefurbo. Limas kun la municipoj Cáñar, Carataunas, Pampaneira, La Taha, Torvizcón, Rubite, Lújar, Vélez de Benaudalla, El Pinar kaj Lanjarón. La municipa teritorio inkludas la submunicipojn Alcázar —iama municipo kiu enhavis la domarojn Fregenite, Olías kaj Bargís—, Las Barreras, Bayacas kaj Los Tablones, same kiel la senegalaj entoj Agustines y Tíjola, Cerro Negro, Pago kaj Benisalte y Sortes-Abc-Rabiete.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Otívar

eta|maldekstre|Situo de **Otívar** en la provinco Granada.
**Otívar** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio.

Estas sur la deklivaro de la Sierra de Cázulas kaj de la Natura Parko "Sierras de Tejeda, Almijara y Alhama", en la sudokcidenta parto de la provinco Granada. Limas kun la municipoj Jayena kaj Albuñuelas norde; Almuñécar sude; Jete sude kaj oriente; Lentegí oriente; kaj Alhama de Granada, Cómpeta kaj Nerja okcidente.

Je 79 km de Granada ĉefurbo kaj je 13 de Almuñécar (en la mediteranea marbordo), la fundamenta vojo de aliro al Otívar estas la *Carretera de la Cabra* (Ŝoseo de la Kaprino) kiu el la montopasejo "Suspiro del Moro", en la aŭtovojo Bailén-Motril, trapasas la municipon por ligiĝi kun la nacia ŝoseo 340 ĉe Almuñécar.

Je 300 metroj super la marnivelo, la krutaj kaj fortaj deklivoj estas la fundamentaj trajtoj de la tereno otivara. En ĝia municipa teritorio elfluas la rivero Verde (Verda) kiu fluas tra la valo samnoma kaj irigacias ties terojn. 

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Pampaneira

eta|maldekstre|Situo de **Pampaneira** en la provinco Granada.
eta|maldekstra|200px|Strato de Pampaneira.
**Pampaneira** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la komarko de La Alpujarra, kun 321 loĝantoj (INE, 2019).

La loko estas en la ravino de Poqueira, en la centr-okcidenta parto de la Alpujarra Granada, je ĉirkaŭ 66 km de la provinca ĉefurbo. Limas kun la municipoj Bubión, Capileira, La Taha, Órgiva, Carataunas kaj Soportújar. Granda parte de ĝia municipa teritorio apartenas al la Nacia Parko de Sierra Nevada kaj al la Historia Komplekso de la Barranco de Poqueira.

La vorto *Pampaneira* finas per la sufikso "-eira", tre komuna en toponimoj de la areo, sed kiu devenas de tute aparta regiono nome Galegio en la nordokcidento de Hispanio. Tio rilatas plej verŝajne al la reloĝigo post la malvenko de la ribelo de la moriskoj en la 17a jarcento. La vorto "pámpano" estas hispanlingva por la ĉiroj de la vitoj, tiel la nomo de la vilaĝo signifus "Vitoĉirejo". Tio aperas en la blazono kun vitofolioj por ke tio estu facile rekonebla.

La lastaj urbestroj estis socialistoj.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Peligros

eta|maldekstre|Situo de **Peligros** en la provinco Granada.
**Peligros** (signife Danĝeroj) estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi situas tre proksime de la provinca ĉefurbo Granada nome je nur 9 km.

Limas kun la municipoj Pulianas, Maracena, Albolote, Calicasas kaj Güevéjar.

Peligros estas unu de la 52 entoj kiuj komponas la Metropolan Areon de Granado. En la aktualo ĝi estas hejmo de la socia sidejo de la ĵurnalo *Ideal* de Granado. En 2017 estis 11 191 loĝantoj. La area etendo estas de 10 km² kaj havas densecon de 1103,65 loĝ/km². Ĝi estas je altitudo de 680 metroj kaj je 5 km de la provinca ĉefurbo, Granado.

## Vidu ankaŭ 
* Albolote (stacidomo)

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Pinos Genil

eta|maldekstre|Situo de **Pinos Genil** en la provinco Granada.
**Pinos Genil** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la centra parto de la komarko Vega de Granada. Limas kun la municipoj Cenes de la Vega, Granado —pro la Distrikto Albayzín—, Dúdar, Güéjar Sierra kaj Monachil.

La municipo pinogenila enhavas la domarkernojn Pinos Genil kaj Los Pinillos. Tra ĝia municipa teritorio fluas la rivero Genil.

Iam ekzistis tramolinio el Granado ĝis la Ravino de San Juan, loko de Güéjar Sierra en Sierra Nevada. Tiu tramo haltis en diversaj lokoj dum sia irado, inter ili en Pinos Genil. Nuntempe eblas piediri tiun itineron de belaj pejzaĝoj apud la rivero Genil.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Pinos Puente

eta|maldekstre|Situo de **Pinos Puente** en la provinco Granada.
**Pinos Puente** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. La signifo de la nomo *Pinos Puente* estas *Pinoj de la Ponto*, kaj tio montriĝas en la blazono per maldekstra bildo de kvin pinoj kaj dekstra de ponto.

Ĝi estas sur la nordokcidenta parto de la komarko Vega de Granada, kie estas unu de la tridek kvar entoj kiuj komponas la Metropolan Areon de Granado. Limas kun la municipoj Valderrubio, Íllora, Moclín, Atarfe, Santa Fe, Fuente Vaqueros, Láchar, Cijuela, Chimeneas kaj Moraleda de Zafayona. Tra ĝia municipa teritorio fluas la riveroj Genil, Cubillas, Velillos kaj Frailes.

La municipo pinospŭentea enhavas la domarkernojn Pinos Puente, Casanueva, Zujaira, Fuensanta, Trasmulas, Ánzola, Cantarrana-Buenavista, Alitaje, Torrehueca-Torreabeca kaj Búcor.

Ties ekonomio estas bazata sur grava agrikulturo de irigacio kaj brutobredado. El historio ĝi posedas arkitekturajn restaĵojn de sia araba pasinteco, kiel la menciita ponto, nome "Puente de Pinos Puente", nomita de lokanoj ankaŭ kiel "Puente de La Virgen". En la urbo estas unu de la plej longaj stratoj de la municipoj de la Vega de Granada: nome la "calle Real", kie estas la urbodomo. 

La 25a de junio 1319 okazis tie grava batalo en kiu la trupoj de la kristana kastilia reĝo Alfonso la 11-a estis venkitaj de la trupoj de la nazaria reĝo Ismail la 1-a de Granado.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Píñar

eta|maldekstre|Situo de **Píñar** en la provinco Granada.
eta|maldekstre|Kavo de la Fenestroj.

**Píñar** [PInjar] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la sud-centra parto de la komarko Los Montes (La Montoj). Limas kun la municipoj Iznalloz, Domingo Pérez de Granada, Guadahortuna, Torre-Cardela, Gobernador, Morelábor kaj Darro. Tra ĝia municipa teritorio fluas la rivero Cubillas, inter aliaj.

La municipo enhavas la domarkernojn Píñar kaj Bogarre, same kiel la kampardomojn Bular Bajo kaj Periate. 

Estas kastelo (de romianoj kaj poste de araboj), deklarita Nacia Monumento, kaj estas ankaŭ gravaj arkeologiaj kavoj kiel Carigüela (Neandertaloj) kaj Ventanas (Fenestroj). Post la foriro de la araboj de Boabdilo, ili fondis la urbon Tetuano, nune ĝemelurbo de Píñar.

La urbestroj estas maldekstruloj.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Polícar

eta|maldekstre|Situo de **Polícar** en la provinco Granada.
**Polícar** [poLIkar] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la sudokcidenta parto de la komarko de Guadix, lime kun la municipoj Cortes y Graena, Beas de Guadix kaj Lugros. En 2016 estis 234 loĝantoj.

La vilaĝo apartenis al familio dum jarcentoj. Ĝi estis unu de la lastaj latifundioj vendataj al siaj lokanoj. Nur en 1977 tio finfine okazis kontraŭ prezo de 29 milionoj da pesetoj, kaj la posta dispartigo de teroj inter la lokanoj. Nur en 2006 oni reguligis la posedatestilojn.

La tipa pejzaĝo de Polícar estas karaktera de agrikultura areo de alta montaro, ofta de la nordoriento de la provinco Granado. Okupita de altebenaĵo, ene de la norda deklivaro de Sierra Nevada, kaj limigita de ravinoj de la nomitaj badlandoj, tipaj de la komarko Hoya de Guadix. Tiu areo estas forte modifita de homoj pere de la agrara aktivado. La natura vegetaĵaro preskaŭ malaperis kaj la profilo de la tereno mildiĝis. En tiu zono estas kultivoj ĉefe de vitoj, migdalarboj, cerealoj, paŝtejoj por la brutaro kaj kelkaj legomoj. Tamen estas ankaŭ indiĝena vegetaĵaro kiaj kverko kaj pino, kaj arbustoj kiel lentisko. Aliaj specioj reprezentataj estas timiano, la rosmareno, lavendo, alfo, genisto, ktp. Estas ankaŭ restaĵoj de la mediteranea arbaro de alta montaro, same kiel ĉeriveraj arbaroj, en la zono de la rivero Alhama kaj de la nombraj akvorezervejetoj kaj kanaletoj kiuj fluas tra la municipo.

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Polopos

eta|maldekstre|Situo de **Polopos** en la provinco Granada.
**Polopos** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la orienta parto de la marborda komarko *Costa Granadina*. Borde de la Mediteraneo, tiu municipo limas kun Rubite, Órgiva, Torvizcón kaj Sorvilán.

La municipo poloposa estas formata de la domarkernoj Polopos, La Mamola —kiu aktuale estas la municipa ĉefurbo, sidejo de la urbodomo—, La Guapa, Castillo de Baños de Abajo, Castillo de Baños de Arriba, Haza del Lino kaj Haza del Trigo.

En decembro 1988 Polopos estis la lasta hispana loko kiu anstataŭis la permanan centron de Telefónica per aŭtomata centralo kio finfinigis la totalan aŭtomatigon de la telefona servo en Hispanio.

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Pórtugos

eta|maldekstre|Situo de **Pórtugos** en la provinco Granada.
**Pórtugos** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas sur la centra parto de la komarko de la Alpujarra Granada. Limas kun la municipoj Trevélez, Busquístar, La Taha, Capileira kaj Almegíjar (pro malgranda enklavo). Granda parto de ĝia municipa teritorio estas en la Nacia Parko de Sierra Nevada kaj en la Historia Loko de la Alpujarra. Estas krome la elitejo de la Mezepoka Vojo de la Alpujarra. En 2018 estis 389 loĝantoj.

La deveno de Pórtugos kiel urba kerno datas de la epoko de la Romia Imperio, ĉar la nomo havas klaran latinan radikon el la vorto "Portus", kiu indikas «pasejo». Dum la nazaria epoko apartenis al la *taha* de Ferreyra kaj post la kristanigo devis esti reloĝata, post la forpelo de la moriskoj. Iam estis kastelo mezepoka detruita en la 16a jarcento, el kiu tute malaperis la restoj.

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Puebla de Don Fadrique

eta|maldekstre|Situo de **Puebla de Don Fadrique** en la provinco Granada.
**Puebla de Don Fadrique** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la nordorienta parto de la komarko de Huéscar. Limas kun la municipoj granadaj de Orce kaj Huéscar; kun la municipo albacetea Nerpio; kun la murciaj Moratalla kaj Caravaca de la Cruz; kaj kun la almeriaj Vélez-Blanco kaj María.

La municipa teritorio estas la plej orienta de la provinco Granado; la municipo estas formata de la keroj Puebla de Don Fadrique kaj Almaciles, el kiuj tiu lasta estas la granada vilaĝo plej norda. Menciindas ankaŭ la domaroj Bugéjar, Casas de Don Juan, Lóbrega, Toscana —Toscana Nueva kaj Toscana Vieja— kaj Los Porcunas.

La Puebla de Don Fadrique estas sur la deklivaro de la Sierra de La Sagra, sur la deklivo de la monto nomita El Calar, ĉe la vojkruco de la ŝoseo inter Caravaca kaj Huéscar kun la ŝoseo inter Beas de Segura kaj Vélez-Rubio, tra Santiago de la Espada.

Por la kristana konkero, la vilaĝo estis tuj reloĝata de malnovaj kristanoj el la nordo kaj tiuj estis majoritato kiam en la najbara Huéscar moriskoj estis majoritato. Nordanoj venis el Navaro, Kastilio kaj Murcio. La navaranoj alportis nombrajn tradiciojn, kiel adorado al patroninoj Alodía kaj Nunilón, popoldancoj kaj familinomoj de la nordo, kiel eŭsklingvaj Aguirre, Amurrio, Beteta, Egea/Ejea, Irigaray, kaj Ondoño, Pageo/Pajeo, Penalva, Peralta, Sola, Tristante, Tudela, Ujaque kaj nombraj Navarro.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Pulianas

eta|maldekstre|Situo de **Pulianas** en la provinco Granada.
eta|250ra|Situo de Pulianas (viole) en la Vega de Granada; Granado mem helviole.
**Pulianas** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas sur la centra parto de la Vega de Granada, je 5 km de la provinca ĉefurbo. Limas kun la municipoj Güevéjar, Alfacar, Jun, Granado, Maracena kaj Peligros. La municipo estas formata de la kernoj Pulianas, Pulianillas, La Joya kaj Los Olivos.

La proksimeco al la provinca ĉefurbo faris ke post unu jarcento kun mil loĝantoj, dum la dua duono de la 20a jarcento supreniris super tri mil kaj nun estas pli ol kvin mil.

La urbestro estas maldekstra.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Purullena

eta|maldekstra|Situo de **Purullena** en la provinco Granada.
eta|maldekstra|550ra
**Purullena** [puruĜEna] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la centr-okcidenta parto de la komarko de Guadix, lime kun la municipoj granadaj Fonelas, Benalúa, Guadix, Marchal, Cortes y Graena kaj Darro.

La municipo estas formata de la domarkernoj Purullena kaj El Bejarín. La municipa teritorio estas trapasata de la riveroj Alhama kaj Fardes, kun averaĝa altitudo de 908 msm kaj 2312 loĝantoj (2018).

Estas arkeologia kuŝejo en Cuesta del Negro. Tie estas fortikaĵo kaj nekropolo kaj setlejo de la Bronzepoko. Meze de la 1950-aj jaroj estis pli ol tri mil loĝantoj; nun nur pli ol du mil.

La agrikulturo kaj la ceramiko estas la ĉefa enspezofonto. Aktuale la turismo devena de Guadix kaj Granado, kaj la komerco de potfarado -kiu perdis gravon post la inaŭguro de la aŭtoŝoseo A-92- subtenas la ekonomion de la municipo.

La maldungindico estas ĉirkaŭ 16% en virinoj kaj 20% en viroj en 2009, kongrue kun la provinca averaĝo. En la lastaj jaroj ekvidiĝis iniciatoj de bonkvalita vitokulturo kun aliaj lokoj proksimaj kiel Cortes y Graena, Darro kaj Benalúa. Tio estas klopodo revivigi la ekonomion de la regiono, nome klimata zono tre simila al aliaj tradiciaj kiel La Rioja aŭ la Ribera del Duero, kun frosto vintre kaj ne tro varmegaj someroj.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Quéntar

eta|maldekstre|Situo de **Quéntar** en la provinco Granada.
[eta|maldekstre|250ra|Situo de Quéntar viole en la Vega de Granada; [Granado helviole.]]
eta|maldekstra|250ra|Vidaĵo de Quéntar.
**Quéntar** [KENtar] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la orienta parto de la komarko Vega de Granada, lime kun la municipoj Dúdar, Beas de Granada, Huétor Santillán, Diezma, La Peza kaj Güéjar Sierra.

La municipo kentara enhavas la domarkernojn Quéntar kaj Tocón. Inter la 928 loĝantoj (INE, 2017), menciindas kvin civitanecoj en tiu loko.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Lecrín

eta|maldekstre|Situo de **Lecrín** en la provinco de Granada.
**Lecrín** [leKRIN] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio. Estas areo de 40,50 km², 2 134 loĝantoj (2019) kaj loĝdenson de 56,02 loĝ/km². Apartenas al la municipa teritorio la domaroj Chite, Mondújar, Talará, Murchas, Acequias kaj Béznar.

Estis termoj el la epoko de la Romia Imperio, kaj kasteloj de la islama epoko de Al Andalus.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Rubite

eta|maldekstre|Situo de **Rubite** en la provinco de Granada.
**Rubite** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco de Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la centr-orienta parto de la marborda komarko *Costa Granadina*, borde de la Mediteranea Maro, Rubite limas kun la municipoj Lújar, Órgiva kaj Polopos. En 2016 estis 377 loĝantoj.

La municipo rubitea enhavas la domarkernojn Rubite, Los Gálvez kaj Rambla del Agua en la interno, kaj El Lance kaj Casarones en la mediteranea marbordo.

Distas de Granado 81 km., de Castell de Ferro 17 km., Motril 36 km., Órgiva 25 km. kaj Albuñol 39 km.

La municipo dediĉas sin al la agrikulturo. En la interno estas arboj kiel migdalarboj kaj figarboj, kaj en la zonoj marbordaj estas kultivo de plantoj sub plasto. Estas ankaŭ turismo de suno kaj strando kun kampadejo en la marbordo.

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Salobreña

eta|maldekstre|Situo de **Salobreña** en la provinco Granada.
eta|maldekstre|Kastelo araba de Salobreña.
[eta|250ra|maldekstre|La [strando de la Guardia, en Salobreña.]]
**Salobreña** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Tiu municipo estas ĉe la marbordo de Mediteraneo. Ties nomo nomigas ankaŭ faman trinkaĵon en la tuta Hispanio kio konsistas el suko el vinberoj ne fermentita, do antaŭvino, kiu ne estas alkoholaĵo.

Ĝi estas en la centr-okcidenta parto de la marborda komarko *Costa Granadina*, borde de la Mediteranea Maro, Salobreña limas kun la municipoj Motril, Vélez de Benaudalla, Los Guájares, Molvízar, Ítrabo kaj Almuñécar.

La municipo enhavas la domarkernojn Salobreña —sur roko kronita de araba kastelo—, Lobres, Playa Salobreña, Caleta-La Guardia, Monte Almendros, Alfa Mar, Costa Aguilera kaj El Pargo. En ĝia municipa teritorio elfluas la rivero Guadalfeo.

La turismo estas la ĉefa enspezofonto, kun variaj hoteloj kaj loĝejaj zonoj kaj sur la strando kaj sur la monto. En 2016 ekis la vorkoj por la konstruado de novaj hoteloj. Alia grava ekonomia rimedo estas la agrikulturo, en kiu elstaras la kultivo de subtropikaj fruktoj kiel ĉerimolio, avokado, mango ktp. El 2006 malaperis la kultivo de la sukerkano, kiu estis tradicia en la lasta jarmilo, ekde la epoko de araboj, el kio restis nur privataj plantejoj en la valo por hejma uzado. Estas kultivo de legomoj, fruktoj de forcejo kaj floroj de sezono. Estis iam ankaŭ fabriko de sukero kaj de brando de sukerkano.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Santa Cruz del Comercio

eta|maldekstre|Situo de **Santa Cruz del Comercio** en la provinco Granada.
**Santa Cruz del Comercio** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la centr-norda parto de la komarko de Alhama, je 51 km de la granada ĉefurbo. La municipa teritorio estas enklavo en Alhama de Granada. En 2.016 estis 544 loĝantoj.

La municipo santakruca estas formata de la domarkernoj Santa Cruz del Comercio kaj Valenzuela, nomita ankaŭ Seco de Lucena.

La kerno estis rekonstruita post tertremo en 1884 danke al helpo de komercistoj el Madrido, pro tio la dua nomo "de la Komerco".

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Orce

eta|maldekstre|Situo de **Orce** en la provinco Granada.
**Orce** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas sur la sudorienta parto de la komarko de Huéscar. Limas kun la municipoj granadaj Cúllar, Galera, Huéscar kaj Puebla de Don Fadrique, kaj kun la municipoj almeriaj María kaj Chirivel.

La municipo orcea enhavas la domarkernojn Orce, Fuente Nueva kaj Venta Micena.

En 1982 la paleoantropologo Josep Gibert malkovris kuŝejon en la submunicipo Venta Micena kie aperis restaĵoj de ostoj ŝajne homaj, kiuj estis diskonigitaj kiel *homo de Orce*. Laŭ Gibert mem temas pri la homaj restaĵoj plej antikvaj de Eŭropo, sed kaj ĝia homa naturo (aparteno al la genro "Homo" aŭ ne) kaj ĝia antikveco kaj gravo estas diskutitaj de la scienca komunumo.

Estas ankaŭ restoj de la Neolitiko, sekve de aliaj de romianoj, visigotoj kaj araboj.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Sorvilán

eta|maldekstre|Situo de **Sorvilán** en la provinco Granada.
**Sorvilán** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la orienta parto de la marborda komarko *Costa Granadina*. Borde de la Mediteranea Maro, tiu municipo limas kun Polopos, Torvizcón, Albondón kaj Albuñol. En 2016 estis 555 loĝantoj.

La municipo sorvilana enhavas la domarkernojn Sorvilán, Alfornón, Melicena kaj Los Yesos.

Post la forpelo de la moriskoj, la reloĝigo estis farita de malnovaj kristanoj el la nordo, kiu forigis la kverkarojn por la kultivo de vitoj.

Nun la urbestroj estas maldekstraj.

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Soportújar

eta|maldekstre|Situo de **Soportújar** en la provinco Granada.
**Soportújar** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Limas kun la municipoj Carataunas, Cáñar, Lanjarón, Bubión kaj Pampaneira. Parto de ĝia municipa teritorio estas en la Nacia Parko de Sierra Nevada. Je 01/01/2018, estis 266 loĝantoj laŭ la INE. 

Post la konkero fare de la kristanoj estis loko loĝata de 70 familioj de moriskoj. Kiel en la tuta komarko, la loko estis protagonista en la ribelo de Aben Humeĝa en la 16a jarcento (1568-1571) kaj suferis la reprezaliojn de senloĝigo post la forpelo de la moriskoj. La reĝo Filipo la 2-a, en 1572, donis la lokon al 27 familioj de malnovaj kristanoj de Jaén, Montilla, Carcabuey, Yuste, Castilla La Vieja kaj Granada, al kiuj oni donis la komunan posedrajton de preskaŭ la tuto de la municipa teritorio. 

El la 1950-aj jaroj ekis amasa elmigrado al Barcelono, Bilbao, Germanio kaj Francio, esence, pro kio la loĝantaro forte malpliiĝis: en 1950 estis 837 loĝantoj, sed en 1975 apenaŭ 200 (Fonto: INE). Inter 1950 kaj 1980, Soportújar perdis du trionojn el la loĝantaro. El la 1980-aj jaroj Soportújar plibonigis la vivkondiĉojn kaj ekrevenis kelkajn elmigrantojn. Ekde tiam, la loĝantaro, kvankam maljuniĝinta, restas stabila aŭ malpli malaltiĝinta. Aktuale oni promocias la progreson de la rura turismo pere de la Projekto Embrujo, kaj de la piedirado. En la lastaj jardekoj setliĝis en la municipo britoj kaj germanoj —inter aliaj—, pro kio stabiliĝis la loĝantaro. Krom la belaj pejzaĝoj, estas centro de budhismo.

La urbestroj estas maldekstraj.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Komora lingvo

La **komora lingvo** (*Shikomor* [Ŝikomor]; alternativa nomo *Shimasiwa* [Ŝimasiŭa] por "lingvo de la insuloj") estas krom la araba kaj franca lingvoj unu el la tri oficialaj lingvoj de la Komoroj kaj la gepatra lingvo de preskaŭ ĉiuj el la 800.000 loĝantoj de la arkipelago (inkluzive de Majoto).

La komora ekde jarcentoj skribiĝas per la araba alfabeto. Dum la lastaj jardekoj ekzistas streboj interkonsenti pri unueca transskribo al la latina alfabeto.

La komora proksime parencas al la svahila lingvo kaj kompare al tiu estas multe pli forte influita de la araba lingvo. Ĉar la Komoroj tra multaj jarcentoj estis ripete vizitataj de maristoj el multaj nacioj, krome ekzistas multaj vortoj prenitaj el la persa, portugala, malagasa, angla kaj franca lingvoj.  

Ĉiu insulo havas sian propran dialekton:

: Granda Komoro - *Ŝingadzija* (*Shingadzija*)
: Anjuano - *Ŝindzuani* (*Shindzuani*)
: Mohéli - *Ŝimŭali* (*Shimwali*)
: Majoto - la maorea lingvo aŭ *Ŝimaore* (*Shimaore*)

La komora ankaŭ estas la lingvo de la nacia himno de la Komoroj - *Udzima wa ya Masiwa*.

Kategorio: Bantua lingvaro
Kategorio: Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio: Lingvoj de la Komoroj
Torre-Cardela

eta|maldekstre|Situo de **Torre-Cardela** en la provinco Granada.
**Torre-Cardela** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la centra parto de la komarko *Los Montes*, lime kun la municipoj Guadahortuna, Pedro Martínez, Gobernador kaj Píñar. 

En la 1960-aj jaroj oni atingis pinton de 2241 loĝantoj. Tuja elmigrado en la posta jardeko kaj iompostioma posta faligis la loĝantaron al la nuntempaj iom pli ol 700. Do, oni perdis du trionojn.

La urbestro estas maldekstra.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Villa de Otura

eta|maldekstre|Situo de **Villa de Otura** en la provinco Granada.
[eta|maldekstra|250ra|Villa de Otura viole rilate al la Vega de Granada; la urbo [Granado helviole.]]
**Villa de Otura** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la suda parto de la komarko Vega de Granada, lime kun la municipoj Gójar, Dílar, El Padul kaj Alhendín. Tra ĝia municipa teritorio fluas la rivero Dílar. La Villa de Otura estas unu de la 52 entoj kiuj komponas la Metropolan Areon de Granado.

En ĝia municipa teritorio estas la fama pontopasejo Suspiro del Moro. Estas ankaŭ golfludejo (Santa Clara) kaj nombraj urbanizaĵoj, kio ege plialtigis la prezon de la grundo kaj sekve de la loĝejoj, kaj pligrandigis la konstruitan aeron kaj la loĝantaron de la municipo. Inter tiuj menciindas Los Alijares, Los Almendros, Las Andas, Los Ángeles, La Concha, Los Girasoles, El Juncarillo, La Luz, Molino Alto, Montecarmelo, Monteoliva, Nueva Otura, Las Pirámides, Santa Clara Golf, Suspiro del Moro, Villas Romanas, Viña del Rey kaj Las Viñas.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Villa de Otura
* Portalo de Villa de Otura
* Turisma informaro de la Villa de Otura fare de Patronato de Turismo de Granada

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Ugíjar

eta|maldekstre|Situo de **Ugíjar** en la provinco Granada.
**Ugíjar** [uĤIĥar] estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas sur la orienta parto de la Alpujarra Granada, ĝuste lime al la provinco Almerio, je 120 km de la provinca ĉefurbo, kaj lime kun la municipoj granadaj Nevada, Válor, Alpujarra de la Sierra, Cádiar kaj Murtas kaj kun la almeria Alcolea. La municipo ugijar-a estas formata de la domarkernoj Ugíjar, Cherín, Jorairátar, Los Montoros kaj Las Canteras.

Dum la lasta jarcento kaj duono estis ĉirkaŭ 3000 loĝantoj, nun ĉirkaŭ 2500. La urbestro estas maldekstra.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Ayuntamiento de Ugíjar 
* Turisma informo de Ugíjar fare de Patronato de Turismo de Granada 

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Turón

eta|maldekstre|Situo de **Turón** en la provinco Granada.
**Turón** (signifo en la hispana estas Putoro, kio aperas en la supra duono de la blazono) estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas sur la sudorienta parto de la komarko de la Alpujarra Granada kaj sur la sudorienta parto de la provinco mem, je 148 km de la provinca ĉefurbo. Limas kun la municipoj granadaj Murtas kaj Albuñol kaj kun la almeriaj Alcolea, Berja kaj Adra. Proksime al Turón estas la akvorezervejo de Benínar.

## Historio 
La origino de Turón kiel setlejo datas el la epoko de la Romia Imperio, kiam ĝio estis konata kiel "*Turobriga*" kaj estis ekspluatataj la minoj da plumbo nuntempe forlasitaj. Dum la epoko de Al Andalus ĝi apartenis al la tahao de la Granda Cehel kaj vivis tempon de trankvilo kaj prospero ŝirmite de la ĉirkaŭaj montetoj kiuj krome havigas klimaton pli favoran ol tiu de la cetero de la komarko. Kiel ĉe la tuta zono, ankaŭ tie oni apogis la ribelon de la moriskoj kaj post ilia malvenko kaj forpelo la loko estis praktike senhoma, kaj estis reloĝata de kolonoj el aliaj regnoj de Hispanio.

Dum la Hispana Enlanda Milito okazis trista epizodo menciita en la libro *Por qué perdimos la guerra* (Kial ni perdis la militon) de Diego Abad de Santillán en la jena alineo: Iam oni ricevis en la brigadoj apartenantaj al la 23a Korpuso de Armeo (de komunista estraro) ordonon de tiu por ke ĉiu brigado sendu roton de homoj kiuj estu certe kontraŭfaŝistoj. Tiel oni faris kaj oni donis al ili plenajn instrukciojn por ke ili iru al Turón, vilaĝeto de la Alpujarra granada. Oni diris al ili ke oni devas elimini faŝistojn por la bono de la idearo. Alvenis al Turón la nomumitoj kaj murdis 80 personojn, inter kiuj la majoritato absolute ne devis suferi tiun punon, ĉar tiu ne estis kontraŭ la reĝimo kaj multe malpli estas danĝera, kaj fakte okazis ke membroj de la CNT, de la socialisma partio kaj de aliaj sektoroj murdis kunulojn de siaj propraj organizoj, sen scii, ke ili estas tio kaj kredante ke ili agadis justice, kiel indikis al ili iliaj superuloj. Okazis ankaŭ perfortoj de la filinoj (kiuj proponis sin mem) por eviti ke iliaj patroj estu murditaj. Kaj plej abomeninda estis la maniero plenumi tiujn agojn, plentage kaj antaŭ ĉiuj, kio okazigis tajdon de tragedia teroro tra la tuta komarko. Tie oni estis konstruanta ŝoseon kaj la mortintoj estis enterigitaj en la fosaĵo de la ŝoseo mem.Diego Abad de Santillán (1940): *Por qué perdimos la guerra*. Buenos Aires, p. 288

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Valle del Zalabí

eta|maldekstre|Situo de **Valle del Zalabí** en la provinco Granada.
**Valle del Zalabí** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la komarko de Guadix kaj je 76 km de la provinca ĉefurbo, Granado. En 2011 estis 2315 loĝantoj (INE).

La municipo inkludas la domarkernojn Alcudia de Guadix (administracia ĉefurbo de la municipo), Exfiliana kaj Charches, kiuj estis iam ĉefurboj de sendependaj municipoj, ĝis la kunigo por formi Valle del Zalabí en 1974. Krome estas aliaj pli disaj domaroj inter kiuj menciindas Rambla del Agua. Ĉirkaŭ la municipa teritorio estas kvar naturaj parkoj kiel la Natura Parko de la Sierra de Baza ene de kiu estas la setlejo Charches.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Trevélez

eta|maldekstre|Situo de **Trevélez** en la provinco Granada.
**Trevélez** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas en la norda parto de la Alpujarra Granada, je 97 km de la provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun la municipoj Güéjar Sierra, Jérez del Marquesado, Bérchules, Juviles, Busquístar, Pórtugos kaj Capileira. En 2017 estis 758 loĝantoj.

La ekonomio de Trevélez estas bazata ĉefe sur la turismo, la produktado de ŝinko, la agrikulturo (ĉefe por la produktado de tomato *cherry*) kaj la brutobredado, kun pli ol 50 brutobredistoj kiuj zorgas ĉirkaŭ 900 bestojn.

La urbestro estas maldekstra.

## Faŭno 
eta|maldekstre|300ra|Tipaj domoj de Trevélez.
Inter la registrita faŭno de la loko estas:

* Nigra paruo
* Komuna buteo
* Gufo
* Turto
* Kukolo
* Orverta regolo
* Ruĝa perdriko
* Serpentoj
* Bufo
* Vulpo
* Melo
* Genoto
* Nigra enanto
* Iberia lacerto
* Skorpio
* Abelmanĝulo
* Stepalaŭdo
* Makullacerto
* Hispana kapro
* Truto
* Reĝa aglo
* Maŭritania geko
* Apro
* Falko
* Turstrigo
* Noktuo
* Apuso
* Hirundo
* Merlo
* Pasero
* Vipero
* Sovaĝa kato
* Linko

## Flaŭro 
Iom de la flaŭro troveblas en tiu municipo estas jena:

* Filiko
* Halepa kaj nigra pinoj
* Junipero
* Saliko
* Vimeno
* Kaŝtanarbo
* Urtiko
* Juglando
* Figarbo
* Ordinara alkemilo
* Montodianto
* Kampa ranunkolo
* Plantago
* Oficina taraksako
* Kratago
* Eŭforbio
* Origano
* Teŭkrio

Kelkaj el tiuj specioj kaj de faŭno kaj de flaŭro estas protektitaj jure.
eta|centre|250ra|La montaro ĉe Trevélez

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Válor

eta|maldekstre|Situo de **Válor** en la provinco Granada.
**Válor** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Granada, sude de Hispanio. Ĝi estas sur la nordorienta parto de la komarko de la Alpujarra Granada, lime kun la municipoj Lanteira, Aldeire, Nevada, Ugíjar kaj Alpujarra de la Sierra. La municipo valor-a estas formata per la domarkernoj Válor, Mecina Alfahar kaj Nechite, ekde 1940. Granda parto de ĝia municipa teritorio estas en la Nacia Parko de Sierra Nevada.

En 1990, en tiu municipo okazis la 9a Festivalo de Tradicia Muziko de la Alpujarra.

En Válor naskiĝis Don Fernando de Válor y Córdoba kiu, sub la nomo de Abén Humeya (Muhammad ibn Umayya), ribelis kontraŭ la reĝo Filipo la 2-a kun la moriskoj de la regno de Granado. Internaj malkonsentoj inter la moriskoj mem kiuj, en 1569, murdis Abén Humeya, permesis la venkon de Don Juan de Austria kontraŭ la ribelo. La moriskoj estis definitive forpelitaj en 1609, kaj la vilaĝo estis reloĝata de kolonoj devenaj de Ĥaeno.

La urbestro estas maldekstra.

Kategorio:Municipoj de Provinco Granada
Kategorio:Geografio de Andaluzio