open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ulmiz

## Pri la komunumo 
**Ulmiz** (prononcu *ulmic*, en la franca lingvo **Ormey**) estas komunumo en la Lagodistrikto en Kantono Friburgo, Svislando. Ĝi havis 420 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Ulmiz situas en la friburga Lagodistrikto, proksimume 7 kilometrojn oriente de la distriktĉefurbo Morato en valkaldrono de la rojo Biberen. Al la komunumo apartenas la norda parto de la vilaĝeto Chäppelimatt kaj diversaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,83&nbsp;km², de kiuj 25,9% estas kovritaj de arbaro, 67,5% servas por agrikulturo kaj 6,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Ulmiz limas en nordo al Gempenach, en nordoriento al Ferenbalm (BE), en sudoriento al Kriechenwil (BE), en sudo al Gurmels, en sudokcidento al la Ŝtata Arbaro Galm, kaj en nordokcidento al Lurtigen.

## Trafiko 
Ulmiz situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Ĝi atingeblas pere de flankaj vojoj, kiuj ĝin konektas kun la najbaraj komunumoj kaj la kantona ĉefvojo n-ro 1, kiu pasas norde de Ulmiz tra Gempenach. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas proksimume 7 kilometrojn nordokcicdente apud Kerzers.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ulmiz datiĝas el la jaro 1200 kiel *Hulmeis*. Ulmiz apartenis al la Senjorujo Morato kaj kun ĝi fariĝis en la jaro 1475 komuna havaĵo de Friburgo kaj Berno. En la jaro 1591 granda parto de la vilaĝo detruiĝis de inscendio. Post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 Ulmiz estis definitive atribuita al la Kantono Friburgo kaj surbaze de la nova konstitucio de 1848 atribuita al la Lagodistrikto.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Ulmiz 

## Bildoj 

Dosiero:2012-04-26 Sense-Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 235.JPG|Vilaĝeniro de Chäppelimatt
Dosiero:2012-04-26 Sense-Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 244.JPG|Faktrabdomo en la vilaĝocentro de Ulmitz
Dosiero:2012-04-26 Sense-Sarino (Foto Dietrich Michael Weidmann) 239.JPG|Malnovaj domoj en la centro de Ulmitz
5446 Heyler

'*5446 *Heyler'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona inĝeniero *Gene A. Heyler'' de la Laboratorio de Aplikata Fiziko de la Johns Hopkins Universitato, fakulo pri la kontrolo de teniĝo de kosmoveturiloj. Li malvolvis novajn teknikojn por sekvi la asteroidojn dum rapidaj superflugoj. Tiuj teknikoj ludis gravan rolon en la sukcesa observo de 253 Matildo en 1997.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry E. Holt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Ĉambro de Deputitoj de Meksiko

La **Ĉambro de Deputitoj de Meksiko** (hispane *Cámara de Diputados*) estas unu el du partoj de la duĉambra parlamento de la amerika ŝtato Meksiko - la alia parto estas la Senato de Meksiko. Kune la du ĉambroj nomatas la "Nacia Kongreso de Meksiko".

En la Ĉambron de Deputitoj per ĝenerala baloto elektiĝas 500 deputitoj por ofictempo de po kvar jaroj -
300 deputitoj elektiĝas por reprezenti po balotan distrikton, kaj aldonaj 200 elektiĝas laŭ proporcia balotsistemo el listoj de politikaj partioj . La parlamentejo situas en la nacia ĉefurbo Meksik-urbo.

La lastaj parlamentaj balotoj okazis la 9-an de julio 2009.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la Ĉambro de Deputitoj de Meksiko (hispane)

Meksiko
Kategorio:Politiko de Meksiko
Kategorio:Meksikurbo
Curicó

**Curicó** estas urbo en la centro de la sudamerika ŝtato Ĉilio, 190 kilometrojn sude de la nacia ĉefurbo Santiago de Chile. Ĝi apartenas al la regiono Maule kaj laŭ takso de la jaro 2012 havas 178 866 loĝantojn. En Curicó laŭ la stato de 2012 interalie situas la sidejo de Ĉilia Esperanto-Asocio kaj Ĉilia Esperantista Junulara Organizo.

eta|maldekstra|la urba preĝejo *iglesia de la matriz*
La vorto *Curicó* devenas el la mapuĉa lingvo kaj signifas *nigra akvo* (*Curi* nigra; *Co* akvo).

La teritorio ĉirkaŭ la urbo fariĝis signifa vinkultiva regiono. Ankaŭ kultivado de fruktoj havas ekonomian signifon. La klimato, kun relative altaj diferencoj inter tagaj kaj noktaj temperaturoj, iom similas al tiu de la norda Mediteranea Maro en Eŭropo.

Kategorio:Urboj de Ĉilio
5447 Lallement

'*5447 *Lallement'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la franca astrofizikistino *Rosine Lallement'' de la departemento pri aeronomio de Verrières-le-Buisson. Ŝi estis la unua, kiu identigis la lokan interstelan nubon, kiun la Suno estas nun trairanta.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry E. Holt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Amerika Konvencio pri Homaj Rajtoj

La **Amerika Konvencio pri Homaj Rajtoj** (hispane *Convención Americana sobre Derechos Humanos*, portugale *Convenção Americana de Direitos Humanos*) en 1969 subskribiĝis en San-Joseo (Kostariko). Ĝi ekvalidis post kiam la lasta el dek unu subskribintaj ŝtatoj, Grenado, ratifis ĝin en 1978. Baze de la konvencio, en 1979 instaliĝis Interamerika Kortumo pri Homaj Rajtoj kaj Interamerika Komisiono pri Homaj Rajtoj.

## Enhavo kaj celoj 
Laŭ la enkonduko de la konvencio, ĝia celo estu la politika integriĝo de la kontinento, do la interproksimiĝo kaj plikunlaboriĝo de la tieaj ŝtatoj kaj regionoj, per fortigo de la demokratiaj institucioj kaj de la homaj rajtoj.

En la unua ĉapitro de la konvencio la subskribintaj ŝtatoj deklaris apliki la konvenciajn regulojn al ĉiuj personoj sub juro de tiuj ŝtatoj. La nacia leĝaro estu adaptita laŭ la konvencio. En la dua ĉapitro estis listigitaj 23 rajtoj de personoj - kiel la parollibereco kaj la kunvenlibereco. La sola artikolo de la tria ĉapitro temigas la ekonomiajn kaj kulturajn rajtojn.

## Aldonaj protokoloj 
Poste kreiĝis du aldonaj protokoloj de la Amerika Konvencio pri Homaj Rajtoj. La aldonan protokolon pri forigo de la mortpuno de 1990 nur subskribis naŭ kaj ratifis ok el la membroŝtatoj. Ĝi pro tio ne estas internacie liga. Kiel escepto, la protokolo permesus utiligon de mortpuno en militoj, se ŝtatoj oficiale klarigus tian neceson al la aliaj membroŝtatoj de la konvencio.

## Vidu ankaŭ 
* Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj
* Komunumo Sudamerika de Nacioj
* Merkosudo
* Internacia juro de homaj rajtoj

Kategorio:Homaj rajtoj
Kategorio:Traktatoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Politiko en 1969
Interamerika Kortumo pri Homaj Rajtoj

La **Interamerika Kortumo pri Homaj Rajtoj** estas sendependa internacia kortumo kun sidejo en San-Joseo (Kostariko). Ĝi fondiĝis en 1979 baze de la Amerika Konvencio pri Homaj Rajtoj.

Kune kun la Interamerika Komisiono pri Homaj Rajtoj ĝi havas la taskon garantii la Amerikan Konvencion pri Homaj Rajtoj kaj aliajn internaciajn traktatojn, kiuj protektas homajn rajtojn en la membroŝtatoj de la Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj (OAŜ). Ĉar Usono, Kanado kaj multaj ŝtatoj de la karibia regiono ne ratifis la konvencion, la interamerika sistemo pri homaj rajtoj, konsistanta el la konvencio kaj la kortumo, ankaŭ nomatas "latinamerika sistemo pri homaj rajtoj". La kortumo estas unu el tri regionaj tribunaloj pri protektado de homaj rajtoj, kun la Eŭropa Kortumo pri Homaj Rajtoj kaj la .

La  de la Kortumo, kiel de OAŜ, estas la hispana, la franca, la angla, kaj la portugala. La laborlingvoj estas tiuj, pri kiuj la Kortumo konsentas en ĉiu jaro. Tamen, por ajna proceso, la lingvo de iu el la disputantoj povas adoptiĝi kiel laborlingvo, kondiĉe ke ĝi estas unu el la oficialaj.

## Historio 
En novembro de 1969 okazis en Sanjoseo, Kostariko, la Faka Interamerika Konferenco pri Homaj Rajtoj. En ĝi la delegitoj de la Membraj Ŝtatoj de la Organizo de Amerikaj Ŝtatoj verkis la Amerikan Konvencion pri Homaj Rajtoj, kiu validiĝis la 18-an de julio de 1978, kiam la dek-unua ratifilo de Membra Ŝtato de OAŜ estis transdonita.

La Konvencio estas deviga por tiuj ŝtatoj, kiuj ratifis aŭ aliĝis al ĝi, kaj kulminigas procezon komencitan fine de la Dua Mondmilito, kiam la landoj de Ameriko kunsidis en Meksiko kaj decidis, ke oni verku deklaron pri homaj rajtoj, por ke ĝi povu adoptiĝi kiel konvencio. Tia deklaro, la Amerika Deklaro pri la Rajtoj kaj Devoj de la Homo, estis aprobita de la Membraj Ŝtatoj de OAŜ en Bogoto, Kolombio, en majo de 1948.

Cele al protektado de la esencaj rajtoj de homoj en la amerika kontinento, la Konvencio enjurigis du organizaĵojn kompetentajn juĝi malrespektojn al homaj rajtoj: La Interamerikan Komisionon pri Homaj Rajtoj kaj la Interamerikan Kortumon pri Homaj Rajtoj. La Komisiono jam estis kreita en 1959 kaj ekfunkciinta en 1960, kiam la Konsilio de OAŜ aprobis ĝian Statuton kaj elektis ĝiajn komencajn membrojn.

Ĝis nun dudek kvin amerikaj landoj ratifis aŭ aliĝis al la Konvencio:: Argentino, Barbado, Bolivio, Brazilo, Ĉilio, Domingo, Dominiko, Ekvadoro, Granado, Gvatemalo, Haitio, Honduro, Jamajko, Kolombio, Kostariko, Meksiko, Nikaragvo, Panamo, Paragvajo, Peruo, Salvadoro, Surinamo, Trinidado kaj Tobago, Urugvajo kaj Venezuelo.

## Referencoj 
Kategorio:Homaj rajtoj
Kategorio:Internacia juro
Kategorio:Internaciaj tribunaloj
Ĉambro de Deputitoj de Urugvajo

eta|320ra|
La **Ĉambro de Reprezentantoj de Urugvajo** aŭ historie **Ĉambro de Deputitoj** (hispanlingve historie *Cámara de Diputados*, nun *Cámara de Representantes*) estas unu el du partoj de la duĉambra parlamento de la sudamerika ŝtato Urugvajo - la alia parto estas la Ĉambro de Senatanoj de Urugvajo (*Cámara de Senadores*). Kune la du ĉambroj nomatas la "Ĝenerala Asembleo de Urugvajo" (*Asamblea General*).

En la Ĉambron de Deputitoj per ĝenerala baloto laŭ proporcia balotsistemo elektiĝas 99 deputitoj por ofictempo de po kvin jaroj. La parlamentejo situas en la nacia ĉefurbo Montevideo.

La lastaj parlamentaj balotoj okazis la 29-an de novembro 2009.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la Ĉambro de Deputitoj de Urugvajo (hispane) 

Urugvajo
Kategorio:Politiko de Urugvajo
Kategorio:Montevideo
Ĉambro de Deputitoj de Argentino

dekstra|150ra
La **Ĉambro de Deputitoj de Argentino** (hispane *Cámara de Diputados*) estas unu el du partoj de la duĉambra parlamento de la sudamerika ŝtato Argentino - la alia parto estas la Senato de Argentino. Kune la du ĉambroj nomatas la "Kongreso de la Nacio Argentina".
eta|maldekstra|300ra|la parlamentejo
En la Ĉambro de Deputitoj laŭ proporcia balotsistemo elektiĝas 257 deputitoj por ofictempo de po kvar jaroj - po duono elektiĝas ĉiun duan jaron, tiel ke garantiatas kontinua politika agado de sufiĉe granda kvanto da jam spertaj deputitoj. La parlamentejo situas en la nacia ĉefurbo Bonaero.

## Balotoj 
La lastaj parlamentaj balotoj okazis la 23-an de oktobro 2011.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la Ĉambro de Deputitoj de Argentino (hispane)

Argentino
Kategorio:Politiko de Argentino
Trinidad (apartigilo)

**Trinidad**, aŭ en esperanto Trinidado, estas ĉefe la plej granda insulo de Trinidado kaj Tobago.

**Trinidad** nomas aŭ aludas ankaŭ al:

## Lokoj 
* Trinidad (Bolivio), ĉefurbo de provinco Beni
* Trindade kaj Martim Vaz, arkipelageto en Brazilo
* Trinidad (Casanare), en Kolombio
* Trinidad (Kolombio), en Atlantiko (Provinco), ankaŭ nomata Barranquilla
* Trinidad (Kubo)
* Trinidad (Paragvajo)
* La Trinidad (Benguet) en Filipinio
* Trinidad (Bohol) en Filipinio
* Doña Remedios Trinidad (Bulacan) en Filipinio
* Trinidad (Kalifornio) en Usono
* Trinidad (Koloradio) en Usono
* Trinidad (Teksaso) en Usono
* Trinidad (kvartalo, Vaŝingtono) en Vaŝingtono, Usono
* Trinidad (Vaŝingtonio) en Usono
* Trinidad (Urugvajo)

## Personoj 
* Félix Trinidad, boksisto el Portoriko
* Diego Capel Trinidad, futbalisto el Hispanio
* Thea Trinidad, profesia luktisto el Usono

## Artverkoj 
* *Affair in Trinidad*, kinofilmo eldonita en 1952
* Stanley Trinidad, fikcia karaktero en la videa rololudo ボクと魔王 (Mi kaj la Demono-Reĝo)
* Trinidad, fikcia karaktero en la mangao *銃夢 LastOrder* de Jukito Kiŝiro
* *Trinidad*, kanto de la germana metala bando Edguy en la albumo *Rocket Ride*

## Historiaĵoj 
* *Trinidad* (ŝipo), ĉefŝipo de la vojaĝo de Magellan
* HMS *Trinidad*, nomo de tri ŝipoj de la brita mararmeo

## Komerco 
* Trinidad Energy Services, firmao kaj trusto komercanta pri nafto kaj tergaso

## Cigaro 
* Trinidad (cigara varmarko), nomo de du cigaraj markoj (unu el Kubo, la alia el Domingo)

## Teknologio 
* Subprojekto Trinidad ĉe Apache MyFaces, libere utiligebla staplo de programeroj por JavaServer Faces

## Aviadilo 
* Kromnomo de la unumotora aviadilo Socata TB-20
Antonio Vagnozzi

**Antonio VAGNOZZI** (naskiĝis en 1950) estas itala astronomo kaj malkovrinto de 46 asteroidoj inter 1993 kaj 1999.

La asteroido 7529 Vagnozzi ricevis lian nomon.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Antonio Vagnozzi

Kategorio:Italaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Federico Franco

**Federico Franco** (naskiĝis la 13-an de julio 1962 en Asunciono, Paragvajo) estas paragvaja kuracisto kaj politikisto. Ekde la 22-a de junio 2012 li estas portempa ŝtata Prezidanto de Paragvajo.

La 15-an de junio 2012 en la loĝloko *Curuguaty* de la departemento *Canindeyú* en la nordoriento de Paragvajo ekestis perforta konflikto inter policistoj kaj terenaj okupantoj - kadre de tio mortis almenaŭ 17 homoj, inter ili 6 policistoj. La tiutempa ŝtata prezidanto, episkopo Fernando Lugo estis deklarita politika respondeculo de la incidento, kaj la Ĉambro de Deputitoj de Paragvajo la 21-an de junio 2012 iniciatis senpostenigi lin. La Ĉambro de Senatanoj nur unu tagon poste konfirmis la senpostenigon per 39:4 voĉoj. Proceso de Fernando Lugo en la Supera Kortumo de Paragvajo kontraŭ tiu ago estas nefinita.

Lugo akceptis sian senpostenigon pere de la parlamento, sed deklaris la agon "ŝtatrenverso". Liaj advokatoj anoncis kontroligi la agon ne nur pere de la Supera Kortumo de Paragvajo, sed ankaŭ per la Interamerika Kortumo pri Homaj Rajtoj. La Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj kritikis la agon esti "iom tro hasta", kaj parolisto de la Komunumo Sudamerika de Nacioj la 23-an de junio nomis la agon "minaco de la demokratia ordo". Posteulo de Lugo en la posteno de ŝtata prezidanto iĝis la ĝistiama vicprezidanto Federico Franco, kiu havu la postenon ĝis nova parlamenta baloto en aprilo 2013.

En tiu parlamenta baloto la 21-an de aprilo 2013 nova Prezidanto de Paragvajo elektiĝis la politikisto Horacio Cartes,
gvidanto de la Partido Colorado. Li estis favorata de la balotantoj, kvankam li komencis sian karieron politikan nur en 2009 kaj do havas limigitajn politikistajn spertojn. Horacio Cartes formale oficos kiel ŝtata prezidanto ekde la 15-a de aŭgusto 2013, ĝis tiu tago Federico Franco komisie plu plenumos la postenon.

## Notoj 
Kategorio:Prezidantoj de Paragvajo
Kategorio:Vicprezidantoj de Paragvajo
Kategorio:Paragvajaj politikistoj
Kategorio:Paragvajaj kuracistoj
Kategorio:Paragvajaj kirurgoj
Otukpo

'*** aŭ **Oturkpo*' estas grandurbo kaj diocezo en Niĝerio.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 119.977 en 2012
* Supermara alteco: m
* Horzono: UTC +1
* Poŝtkodo: 972...

## Geografio 
Otupko situas en la meza (tamen iom sudorienta) sekcio de la lando.

## Loĝantaro 
En la urbo vivas plejparte katolikoj. Tiu religio enradikiĝis dum la kolonia erao.

## Klimato 
Otupko situas en tropika klimato. La averaĝa temperaturo estas ĉ. 24-28&nbsp;°C. Jare pluvas pli, ol 1000&nbsp;mm.

## Trafiko 
El la urbo kuras ĉefvojoj kaj same fervojaj linioj al Makurdi kaj Enugu, krome estas 2 malpli gravaj vojoj.

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* https://archive.is/20121204183538/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-153&srt=pabn&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-158
* http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx 

Kategorio:Urboj de Niĝerio
Oliver Lake

**Oliver Eugene Lake** (naskiĝis la 14-an de septembro 1942 je Marianna en Arkansaso) estas usona saksofonisto kaj komponisto de ĵazo.

## Vivo 
Lake alkreskis en Nov-Orleano kaj ludis komence frapinstrumentaron. En la aĝo de dek ok jaroj li transiris al saksofono. En 1968 li finis studon ĉe Universitato Lincoln per la bakalaŭra titolo. Ekde la fino de la 1960-aj jaroj ĝis komence de la 1970-aj jaroj li estis interalie kun Julius Hemphill kaj Charles Bobo Shaw membro de la pionirĵaza nigrula kolektivo *Black Artists Group* de Sankta Luiso. Inter 1972 kaj 1974 li vivis en Parizo. En 1975 li iris al Novjorko, kie li en 1976 fondis kun Julius Hemphill, Hamiet Bluiett kaj David Murray saksofonkvaropon. En la sama jaro li kunverkis la albumaron *Wildflowers – The New York Jazz Loft Sessions*. Krom tio li muzikis kun Michael Gregory Jackson kaj fondis en 1981 ĵazfunkan regeo-bandon, kun kiu li koncertadis en Usono , Eŭropo kaj Afriko. En 1987 li kunverkis gastmuzikiste la albumon *The Art of the Saxophone* de Bennie Wallace. Dum la 1990-aj jaroj li surdiskigis kun la klasikmuzika pianisto Donal Fox kaj muzikis kun ĵazpianisto Borah Bergman. Krom tio li ankaŭ koncertis kun kantistino Björk, rokmuzikisto Lou Reed, ĵazkantistino Abbey Lincoln, kun kordmuziktriopo *String Trio of New York* kaj la repistaro *A Tribe Called Quest*. Entute li verkis proksimume okdek albumojn.

Lake ankaŭ komponis, i.a. mende de la *Broklina Filharmonia Orkestro* kaj de la Arĉkvarteto Arditti modernan klasikan muzikon. Liajn verkojn prezentis *Wheeling Symphony Orchestra*, *San Francisco Contemporary Players*, *New York New Music Ensemble* kaj *Pulse Percussion Ensemble of New York*.

Meze de la 1990-aj jaroj Lake verkis la soloteatraĵon *Matador Of 1st & 1st*, kiun li prezentis en 1996 sub reĝisoro Oz Scott.

## Fonto 
Kunzler *Jazzlexikon* 2002

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de Oliver Lake

Kategorio:Usonaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Usonaj ĵazkomponistoj
Insula malsovaĝeco

eta|Havaja ansero (Nene), Havajo
**Insula malsovaĝeco** estas la tendenco de multaj populacioj kaj specioj de bestoj vivantaj sur izolaj insuloj al perdo  de ilia singardo kontraŭ potencialaj predantoj, precipe de grandaj bestoj. La esprimo estas parte sinonima kun ekologia naivo, kiu ankaŭ havas pli larĝan signifon plusendantan al la perdo de defendaj kondutoj kaj tiele ties adaptado devas okupiĝi pri tiuj "novaj" predantoj. Specioj retenas tian singardon kontraŭ predantoj kiuj ekzistas en ilia medio, ekzemple Havaja ansero retenas ĝian singardon kontraŭ akcipitroj, sed perdas tiajn kondutojn asociitajn kun mamuloj aŭ aliaj predantoj ne trovitajn en ilia historia teritorio.

Insula malsovaĝeco povas esti tre maltaŭga en situacioj kie homoj prezentis predantojn, intencite aŭ hazarde, kiel ekzemple porkoj, hundoj, ratoj aŭ katoj, al insuloj kie loĝas ekologie naiva faŭno. Homoj ankaŭ faris multajn insulajn speciojn, kiaj ekzemple la long-formortinta dido aŭ la Mallongvosta albatroso, minacata pro homa ĉasado. En multaj kazoj la indiĝena specio estas nekapabla lerni eviti novajn predantojn, aŭ ŝanĝi sian konduton por minimumigi ilian riskon. Tiu malsovaĝeco estas poste perdita aŭ reduktita en kelkaj specioj sed multaj insulaj populacioj estas tro malgrandaj aŭ multobliĝas tro malrapide por ke afekta specio adaptiĝu rapide sufiĉe. Se kombinite kun aliaj minacoj, kiel ekzemple habitatoperdo, tio kondukis al la formorto de pluraj specioj (kiaj ekzemple la Lajsana relo kaj la Stifensinsula troglodito) kaj daŭre minacas plurajn aliajn. La nuraj konservado-teknikoj kiuj povas helpi endanĝerigitajn speciojn minacitajn per novaj enkondukitaj specioj kreas barojn por ekskludi predantojn aŭ ekstermi tiujn speciojn. Nov-Zelando iniciatis la uzon de enmaraj insuloj liberaj de enkondukitaj specioj por funkcii kiel bestrezervejoj por ekologie naivaj specioj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Quammen, D., 1996. *The Song of the Dodo*. New York: Touchstone
* Blazquez M. C., Rodriguez-Estrella R., Delibes M (1997) "Escape behavior and predation risk of mainland and island spiny-tailed iguanas *(Ctenosaura hemilopha*)" *Ethology*  **103**(12): 990-998 
*Rodda, G. *et al.* (2002) "Practical concerns with the eradication of island snakes" *Turning the tide: the eradication of invasive species (proceedings of the international conference on eradication of island invasives) (Occasional Paper of the IUCN Species Survival Commission No. 27. Veitch, C. R. and Clout, M.N., eds)http://issg.appfa.auckland.ac.nz/database/species/reference_files/boiirr/Rodda.pdf 
*Delibes., M.& Blázquez, M.C. (1998) "Tameness of Insular Lizards and Loss of Biological Diversity" *Conservation Biology* **12**(5) 1142-1143
*Bunin, J. & Jamieson, I. (1995) "New Approaches Toward a Better Understanding of the Decline of Takahe (*Porphyrio mantelli*) in New Zealand" *Conservation Biology'' **9**(1):100-106

## Vidu ankaŭ 
*Insula gigantismo

Kategorio:Etologio
5408 Thé

'*5408 *Thé'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj kaj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la indonezia astronomo *Pik Sin Thé''. Post lernado en Usono, li iĝis direktoro de la Observatorio Bosscha de Lembang kaj poste profesoro en la Universitato de Amsterdamo. Li interesiĝas pri la junaj variantaj steloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
5450 Sokrato

**5450 Sokrato** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden, en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Tom Gehrels fotis ĝin en septembro 1960 per la Schmidt-teleskopo de 122&nbsp;cm de la Observatorio de la Monto Palomar (apud San-Diego). La asteroido estis malkovrita de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten, kiuj, dum la sekvantaj jaroj, ekzamenis la fotografiajn platojn en la observatorio de Leiden (Nederlando).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la antikva greka filozofo Sokrato (malnovgreke: Σωκράτης, -469 – -399).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Sokrato
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Béla Barsy

**Béla BARSY** [barŝi], hungare **Barsy Béla** estis hungara aktoro.

Béla Barsy naskiĝis la  1906 en Rákospalota - mortis la  1968 en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Barsy komencis sian aktoran karieron en Cluj. Ekde 1929 li ricevis rolojn endiversaj teatroj de Budapeŝto, sed baldaŭe li ludis ankaŭ en provincaj teatroj. Li emeritiĝis en Nacia Teatro (Budapeŝto) en 1966. Li ricevis premion Kossuth en 1953.

## Liaj roloj (elekto) 
* 50 kinejaj filmoj inter 1951-1968, ekzemple Karuselo (filmo), 1955; En uniformo, 1957; *Tegnap* (Hieraŭ), 1959; *Az aranyember* (La orohomo), 1962; Dudek horoj (filmo), 1965
* 6 televiziaj filmoj inter 1959-1968, ekzemple *A helység kalapácsa*, 1965
* diversaj teatraĵoj, ekzemple József Katona: *Bánk bán* (Banuso Bánk) - Tiborc; William Shakespeare: Somermeznokta sonĝo - Zuboly; Mór Jókai: *A kőszívű ember fiai* (Filoj de l' ŝtonkora homo), - Haynau

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ferenc Ladányi

**Ferenc LADÁNYI** [ladAnji], hungare **Ladányi Ferenc,** Esperante **Francisko Ladányi** estis hungara aktoro kaj teatrestro.

Ferenc Ladányi naskiĝis la  1909 en Debrecen - mortis la  1965 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Ladányi frekventis aktoran ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1927-1931. Li komencis sian karieron en urboj Miskolc, Debrecen, kaj Pécs. Ankaŭ poste li ofte ŝanĝis teatrojn. Post la 2-a mondmilito li aliĝis al trupoj de Nacia Teatro (Budapeŝto) kaj Teatro Madách. En la lasta teatro li estis tie ankaŭ direktoro. Li ricevis premion Kossuth en 1952, pli frue kaj poste ankaŭ po 1 premiojn.

## Liaj roloj (elekto) 
* 20 kinejaj filmoj inter 1945-1964, ekzemple *A tanítónő* (La instruistino), 1945; *Tegnap* (Hieraŭ), 1959; *A kőszívű ember fiai* (Filoj de l' ŝtonkora homo), 1964
* diversaj teatraj roloj, ekzemple William Shakespeare: Romeo kaj Julieta - titolrolo; Somermeznokta sonĝo - Lysander, Zuboly; Henrik Ibsen: Peer Gynt - titolrolo; Imre Madách: *Az ember tragédiája* (La tragedio de l' homo) - ĉefrolo; József Katona: *Bánk bán* (Banuso Bánk), - banuso Petur

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
László Ungváry

**László UNGVÁRY** [lAslO ungvAri], hungare **Ungváry László,** Esperante **Ladislao Ungváry** estis hungara aktoro.

László Ungváry naskiĝis la  1911 en Budapeŝto - mortis la  1982 en Budapeŝto.

## Biografio 
László Ungváry sukcese finis la aktoran akademion en Budapeŝto en 1933. Poste li aliĝis al trupo de Nacia Teatro (Budapeŝto), kie li restis ĝismorte. Inter 1950-1960 li instruis en la aktora ĉeflernejo. Li ricevis premion Kossuth en 1953, poste ankaŭ aliajn 3 premiojn.

## Liaj roloj (elekto) 
* 24 kinejaj filmoj inter 1935-1980, ekzemple *Az új földesúr* (La nova bienulo), 1935; Ignaz Semmelweis, 1952; *Rokonok* (Parencoj), 1954; *Tegnap* (Hieraŭ), 1959; La kaporalo kaj la aliaj, 1965
* 9 televiziaj filmoj inter 19-19, ekzemple *Tizennégy vértanú* (Dek kvar martiroj), 1970; *Egy óra múlva itt vagyok* (Mi estos ĉi tie post unu horo), 1971
* diversaj teatraĵoj, ekzemple William Shakespeare: Hamleto - titolrolo, Horatio, Polonius; Somermeznokta sonĝo - Oberon; Rikardo la 3-a - Clarence; Julius Caesar - titolrolo; Edmond Rostand: Cyrano de Bergerac - Christian; József Katona: *Bánk bán* (Banuso Bánk) - Ottó, Biberach; Imre Madách: *Az ember tragédiája* (La tragedio de l' homo) - Lucifer

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Humuristo

[eta|Samuel Clemens, usona humuristo kiu verkis sub la [plumonomo Mark Twain.]]
[eta|[Oscar Wilde estas la plej citita humuristo en la *Oxford Vortaro de Humuraj Citaĵoj*.]]**Humuristo** estas iu kiu kreas humurajn verkojn . Ĉi tiuj verkoj estas en diversaj formoj: libroj, bildstrioj, verkoj por prezento en teatro, en radio, en televido kaj en spektakloj, kiel starkomedio.

La konsidero pagita al la humuristo por lia kreaĵo estas kutime honorario. La humuristo ricevas ankaŭ nematerialan gajnon en la formo de la amo de la publiko, la simpatio de la legantoj kaj la admiro de la spektantoj. Ĉi tiu interŝanĝo estas grava por ĉiuj artistoj, sed por la humuristo ĝi havas specialan signifon, pro la memmokado, kiu ofte akompanas sian verkon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Filozofio de kulturo
Kategorio:Humuro
Humuristoj
Kategorio:Distraj profesioj
Korea Artista Proleta Federacio

La **Korea Artista Proleta Federacio** (aŭ kelkfoje Korea Artista Proletaria Federacio) estis grupo da Koreaj artistoj, kiu fondiĝis en 1925 kiam la lando estis okupita de Japana Imperio.

Ĝi aperis reage al la oficiala arto, kontrolita de la imperiista cenzuro.

Tiu Korea maldekstra artista organizo havis Esperantan nomon, verŝajne laŭ modelo de aliaj Sovetaj artistaj grupoj (kie Esperanto estis unue favore akceptita). Ne multaj informoj troveblas pri ĝiaj ligiloj kun Esperanto, sed estas kredebla, ke kvankam ili ne uzis la lingvon, kelkaj el ili scipovis ĝin. Laŭ la sama modelo aperis pli poste en Japanio la Nippona Artista Proleta Federacio (1928).

La artistoj de KAPF ludis gravan rolon por literaturo, kaj ĉefe por la naskiĝo de sendependa korea kino. KAPF estas vidita kiel la origino de la Nord-Korea kino. La plej konata kontribuo de KAPF al la Korea arto estas la filmo *Arirang*, de NA Un-gyu, nun vidita kiel la patro de la Korea kino, kaj unua Korea stelulo.

Aliaj famaj verkistoj de KAPF estis: Im Hwa, Han So-rya, Choe So-hae kaj Kim Tong-hwan.

## Eksteraj ligiloj 
*  A Short History of Modern Korean Literature

Kategorio:Kulturo de Koreio
Pichincha (vulkano)

**Pichincha ** () estas vulkano situanta rande de la urbo Kito (Quito), la ĉefurbo de Ekvadoro, kaj konsideriĝas "**la** monto de Kito". Ĝi havas altecon de 4794 metroj super la marnivelo.

La vulkano havas du pintojn, el kiuj la pinto **Rucu Pichincha** (keĉue: maljuna Pichincha) (kun alteco de 4690 metroj) situas signife pli proksime de la urbo ol la kun alteco de 4794 metroj iom pli alta pinto **Guagua Pichincha** (keĉue: juna Pichincha). La lasta vulkana kratero en 1999 tre aktivis kaj kovris la urbon per tavoleto da cindro. Pro la geografia situo de Kito, ke eventualaj fluoj de lafo ne signifus danĝeron por la urbo.

Rucu Pichincha facile grimpeblas ene de taga ekskurso. Aparte post la finkonstruo de la telfero *TelefériQo* la grimpo iĝis simpla kaj rapida: turistoj povas grimpi distancon de 800 metroj ĉe la monta flanko *Cruzloma*, kio transportas ilin ĝis alteco de 4100 metroj. Antaŭaj avertoj pro ebla nova erupcio ne plu estas konfirmataj per la loka polico aŭ per turismaj institucioj, kaj la grimpo de ambaŭ montpintoj nuntempe konsideratas tre sekura.

Unu el la unuaj kaj plej konataj eŭropaj grimpintoj de la monto estis la germana esploristo Alexander von Humboldt, kiu en 1802 plenumis diversajn mezurojn sur ambaŭ pintoj.

Post la batalo de Piĉinĉa la 24-an de majo 1822 la kolonia regiono *Real Audiencia de Quito* sendependiĝis de la Reĝlando Hispanio kaj transformiĝis al la ŝtato Ekvadoro. Interalie pro tio, la monto estas eksplicite menciata en la nacia himno de la lando, nomata *Salve, Oh Patria* (saluton, ho patrio).

La ekvadora provinco Pichincha, en kiu troveblas kaj la monto kaj la urbo Kito, havas sian nomon de la monto.

Kategorio:Montoj en Sudameriko
Kategorio:Montoj en Ekvadoro
Kategorio:Plej altaj punktoj
Kategorio:Andoj
Kategorio:Vulkanoj en Ekvadoro
Kategorio:Montoj kun alteco inter 4000 kaj 4999 m
Almas (Tokantinso)

**Almas** estas urbo kaj municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 7.586 loĝantojn en 2010 . 

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Tokantinso

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Tokantinso
Melica ciliata

***Melica ciliata***, esperante **meliko hara** estas specio de plantoj el la familio de Poacoj.

## Priskribo 
eta|maldekstra|Longaj haroj dum la florado
*Melica ciliata* estas hemikriptofita. Ĝi altas 30–70&nbsp;cm.
Ĝia floraro estas spikoforma paniklo. Spiketoj enhavas du floroj. Unu estas fekunda.
Longaj haroj dum la florado karakterizas la specion.

## Notoj kaj fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Revision und Phylogenie der Arten der Gattung Melica L. (Poaceae) in Eurasien und Nordafrika

Kategorio:Pooideoj
5409 Saale

'*5409 *Saale''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 30-an de septembro 1962 de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild, en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
La rivero Saale fluas en Germanio, ĝi estas la dua plej longa alfluanto de Elbo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1962
5492 Thoma

'*5492 *Thoma'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden en la kadro de la "Palomar-Leiden Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana pentristo Hans Thoma (1839–1924).

*Oni ne konfuzu ĝin kun 2555 Thomas.''

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1971
André van Duin

**André VAN DUIN** estas la artistnomo de *Adrianus Marinus Kyvon* kiu naskiĝis kiel *Adrianus Marinus Kloot*  la 20-an de februaro 1947 en Roterdamo.

Li estas nederlanda komikulo, aktoro kaj kantisto.

André van Duin debutis en 1964 dum serĉado de talentuloj "Nieuwe Oogst" (nova rikoltaĵo) de la Avro. Ekde tiam li aperis en sennombraj televido- kaj radio-elsendoj kaj publikigis kantojn, kiuj ofte atingis la pinton de la furorkantlistoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Humuro
Kategorio:Nederlandaj kantistoj
Kategorio:Nederlandaj aktoroj
Marabuoj

**Marabuoj** aŭ *Leptoptilos* estas genro de tre grandaj tropikaj birdoj de la familio de Cikoniedoj. Du specioj estas loĝantaj en suda Azio, kaj la Marabuo troviĝas en subsahara Afriko.

Tiuj estas grandaj birdoj, tipe 110–150&nbsp;cm altaj kun enverguro de 210–250&nbsp;cm. La tri specioj havax nigrajn supran korpon kaj flugilojn, kaj blankajn ventron kaj subvoston. LA kapo kaj kolo estas nudaj (senplumaj) kiel tiuj de vulturo. La granda beko estas longa kaj dika. Junuloj estas pli senkolora kaj pli bruneca versio de plenkreskulo.

La cikonioj de la genro *Leptoptilos* estas gregemaj koloniaj reproduktuloj en humidejoj, konstruas grandajn nestojn el bastonetoj en arboj. Ili manĝas ranojn, insektojn, junajn birdojn, lacertojn kaj rodulojn. Ili estas ofte kadavromanĝantoj, kaj la nudaj kapo kaj kolo estas adapto al tio, kiel ĉe la vulturoj kun kiuj ili ofte manĝas. Kunpluma kapo iĝus rapide malpura pro sango kaj aliaj substancoj kiam kapo de kadavromanĝanto estas ene de granda kadavraĵo, kaj senpluma kapo estas pli facile purigebla.

Plej cikonioj flugas havante kolon etende, sed la tri cikonioj de la genro *Leptoptilos* kuntiras siajn kolojn dumfluge kiel ĉe ardeo.

## Specioj 
* Azia marabuo, *Leptoptilos javanicus*
* Argala marabuo, * Leptoptilos dubius *
* Marabuo, *Leptoptilos crumeniferus *

## Prahistorio 
Estas ampleksa registraro de fosilioj de tiu genro. *L. titan*, kiu estis ĉasata de prahistoriaj homoj, estis vere giganta, kaj *L. falconeri* eble estis unu el plej disvastigataj cikonioj tutmonde dum la Plioceno:

* †*Leptoptilos falconer* (Komenca al fina Plioceno de S Azio kaj Or Afriko)
* †*Leptoptilos indicus* (fina Plioceno de Siwalik, Barato) – iam *Cryptociconia indica*, eble same kiel *L. falconeri* (Louchart *et al.* 2005)
* †*Leptoptilus patagonicus* (Puerto Madryn, fina Mioceno de Duoninsulo Valdés, Argentino)
* †*Leptoptilos pliocenicus* (Komenca Plioceno de Odeso, Ukraino kaj Urugus, Etiopio al fina Plioceno de Koro Toro, Ĉado, kaj Olduvai, Tanzanio) – inkludas *L.* cf. *falconeri*, eble same kiel *L. falconeri*
* †*Leptoptilos richae* (Beglia, fina Mioceno de Bled ed Douarah, Tunizio, kaj Ŭadi Moghara, Egipto?)
* †*Leptoptilos robustus* (Pleistoceno, Flores, Indonezio)
* †*Leptoptilos titan* (Notopuro, Meza/fina Pleistoceno de Vatualang, Javo)
* †*Leptoptilos* sp. (Ngororam fina Mioceno de distrikto Baringo, Kenjo: Louchart *et al.* 2005)

†*Leptoptilos siwalicensis* el kuŝejoj de Ŝivalik (fina Mioceno? al komenca Plioceno) povus aparteni al tiu genro aŭ al proksime rilata (Louchart *et al.* 2005).

## Notoj 
Kategorio:Cikonioj
Kategorio:Cikoniedoj
Kategorio:Cikonioformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Bida

'''''' estas grandurbo en Niĝera Ŝtato de Niĝerio. Ĝi estas ĉefsidejo de regno Nupe.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 137.623 en 2012
* Supermara alteco: m
* Horzono: UTC +1
* Poŝtkodo: 912...

## Geografio 
 situas en la meza sekcio de la lando.

## Historio 
En 1531 regno Nupe fondiĝis, kies centro estis . En 1806 Imperio Fulani okupis ĝin. Inter 1847-1856 interna milito okazis en la tuta imperio, dume en 1850 13&nbsp;km. longa urbomuro konstruiĝis. La komercado (ankaŭ sklavokomercado) kun la britoj komenciĝis en 1871. La britoj okupis la urbon en 1901.

## Ekonomio 
 estas konata pri produktadoj el tradiciaj metioj, precipe vitro, ceramiko, latuno kaj kupraj pokaloj. En la apudaĵo oni kultivas sorgon, milion, nuksojn, tabakon, kotonon, arakidon, palmoleon, cepon, indigon, sukerkanon kaj fruktojn. Aliaj bredadas kaprojn kaj ŝafojn.

## Klimato 
 situas en tropika kaj seka klimatoj. Estas pluva kaj seka sezonoj. La pluva sezono daŭras de aprilo ĝis oktobro, kiam la temperaturo atingas 30&nbsp; (nokte 22&nbsp;). Dum la seka sezono dumtage la temperaturo estas iomete pli, ol 40&nbsp; (nokte 12&nbsp;).

## Trafiko 
El  kuras aŭtoŝoseoj al Abuĝo kaj Ilorin, krome estas 3 malpli gravaj vojoj, ekzemple al Minna.

## Vidindaĵoj 
* festivalo
* 3 reĝaj palacoj
* centra moskeo

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* https://archive.is/20121204183538/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-153&srt=pabn&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-158
* http://maps.live-translator.net/NG/Bida/roadmap.php
* http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx 

Kategorio:Urboj de Niĝerio
The History of the Runestaff

***The History of the Runestaff*** estas serio de kvar fantastaj romanoj de Michael Moorcock, konsista el *The Jewel In The Skull*, ''The Mad God's Amulet*, *The Sword Of The Dawn*, kaj *The Runestaff*. Prezentante adventurojn de Dorian Hawkmoon, nome versio de la *Eternal Champion*, ĝi okzas en tre futura stato de Eŭropo kie la frenezaj regantoj de la *Malhela Imperio de Granbretan''' (kio iam estis Granda Britio) estas engaĝitaj en konkero de la kontinento. Verkita rapide en la 1960-aj jaroj, ĝi estas konsiderata klasiko de la genro, kaj ege influis en formado de postaj similaj verkoj.

Kategorio:Angla literaturo
Sara Foster

**Sara Michael FOSTER** (naskiĝis la 5-an de februaro 1981 en Los Angeles, Kalifornio) estas kanada-usona aktorino, kiu laboras ankaŭ kiel manekeno.

## Biografio 
Foster komence agadis en la manekena, moda branĉo. En 2001 gvidis la programeron *ET on MTV* (*Entertainment Tonight*), kiu helpis ŝian karieron kiel aktorino. Ŝia unua grava rolo estis en la filmigo de la romano *The Big Bounce*.

Ŝi havas filinon de germana tenisludisto Tommy Haas.

## Filmaro (elekto) 
* 2004: *The Big Bounce*
* 2004: *D.E.B.S.*
* 2004: * Entourage * (televida serio, gastoludo)
* 2005: *Characters* (etfilmo)
* 2005: *Crossing Jordan* (televida serio, gastoludo)
* 2005: *CSI: Crime Scene Investigation)* (televida serio, gastoludo)
* 2008: *Bachelor Party 2*
* 2008: *The Other End Of The Line*
* ekde 2009: *90210* (televida serio)

eta|meza|Sara Foster en 2003

Kategorio:Usonaj aktoroj
Romont

**Romont** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Romont BE** estas komunumo de la administra distrikto Berna Ĵuraso en Kantono Berno en Svislando.

* **Romont FR** estas historia urbeto, komunumo kaj ĉefloko de la distrikto Glano en Kantono Friburgo en Svislando.
** **Romont FR (stacidomo)** estas fervoja stacio en Romont FR.

* **Romont (Vosges)** estas komunumo de la departemento Vosges en Francio.
National Geographic

***National Geographic***, iam ***National Geographic Magazine***, estas la oficiala gazeto de National Geographic Society. Ĝi publikis sian unuan numeron en 1888, ĝuste naŭ monatojn post la fondo de la Societo. Ĝi estis tuje identigebla pro la karaktera flava kadro ĉirkaŭa la kovrilpaĝon.

Aperas 12 monataj numeroj de *National Geographic* jare, plus aldonaj mapaj suplementoj. La gazeto estas disponebla en sia tradicia printita eldono papera, aŭ pere de interagada cifereca eldono, disponebla rete. Eventuale aperas ankaŭ specialaj eldonoj de la gazeto. Ĝi enhavas artikolojn pri geografio, populara scienco, historio, kulturo, nunaj eventoj, kaj fotografio.

Kategorio:Anglalingvaj gazetoj
Kategorio:Sciencaj gazetoj
Kategorio:Usonaj gazetoj
Kategorio:Aperis en 1888
Barra do Ouro

**Barra do Ouro** estas urbo kaj municipo en la brazila subŝtato Tokantinso, kiu havis 4.123 loĝantojn en 2010 . 

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Tokantinso

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Tokantinso
Romont BE

**Romont** (malnova germanlingva nomo: **Rothmund**) estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Courtelary kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berna Ĵuraso en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 199 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Romont situas sur la sudorienta deklivo de la ĵurasa montoĉeno *Bönzingenberg*, 9 kilometrojn nordoriente de Bielo. La komunumo Romont konsistas el la vilaĝo Romont (sur alteco de 750 m s.m.), la setlejoj Derrière Mâlé (sur alteco de 717 m s.m. tute en la sudo de la komunumo) kaj Montagne de Romont (sur alteco de 1120 m s.m. sur la kresto de la monto de Romont) kaj Büreberg (sur alteco de 952 ĝis 1172 m s.m. en nordo de la komunumo, kie fontas la rojo *Terbez*, orienta alfluanto de Suze).

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,03 km², de kiuj 58,3% estas kovritaj de arbaro, 37,8% servas por agrikulturo kaj 3,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Romont limas en nordo al Court, en nordoriento al Grenchen (SO), en sudoriento al Lengnau, en sudo al Pieterlen, en okcidento al Vauffelin, en okcidentnordokcidento al Plagne, en nordokcidento al Péry, kaj en nordokcidento al Sorvilier.

## Trafiko 
Romont situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo kondukas la vojo 1325 de Bielo al tra Romont al Grenchen. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A16 troviĝas proksimume 7 kilometrojn okcidente de la komunumo apud la ravino de Suze sur la teritorio de Bielo. Per poŝtaŭtolinio al Bielo la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Romont datiĝas el la jaro 1311 kiel *Redemont*. La princepiskopejo de Bazelo posedis en Romont feŭdon, kiun ĝi koncedis en la jaro 1311 al Bourkard de la Roche. La familio de la Roche posedis en la 14-a kaj 15-a jarcentoj kastelon, kiu situis sur la limo inter Vauffelin kaj Romont. Romont dum mezepoko apartenis al la Senjorujo Erguel de la Princepiskopejo de Bazelo. De 1797 ĝis 1815 Romont kun la tuta iama Senjorujo Erguel apartenis al la Departemento Haut-Rhin de Francio kaj poste en 1815 per la Viena Kongreso estis atribuita al Kantono Berno. Okaze de la fondiĝo de Kantono Ĵuraso la loĝantaro de la komunumo Romont voĉdonis en la jaroj 1974 kaj 1976 dufoje favore al restado ĉe Kantono Berno.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Romont

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Romont
Lago Nakuru

**Lago Nakuru** estas unu el la lagoj el la Rifta Valo kun alto de 1754 m super marnivelo. Ĝi kuŝas sude de Nakuru, en la Rifta valo de Kenjo kaj estas protektata kiel **Nacia Parko Lago Nakuru**.

[eta|maldekstra|[Flamengoj manĝante ĉe la Lago Nakuru]]

La laga abundo de algoj allogas ampleksajn kvantojn de flamengoj kiuj fame kovras la bordon. Ankaŭ aliaj birdoj prosperas en la areo, kaj ankaŭ verukaproj, pavianoj kaj aliaj grandaj mamuloj. Ankaŭ larĝbuŝa kaj kurtbuŝa rinoceroj estis enmetitaj.

La laga nivelo falis draste komence de la 1990-aj jaroj, sed ekde tiam ĝi rekuperiĝis.

Nakuru signifas "Polvo" aŭ "Polva loko" en the Masaja lingvo. Nacia Parko Lago Nakuru, ĉe la urbo Nakuru, estis starigita en 1961. Dekomence enhavis nur la faman lagon kaj la ĉirkaŭajn montojn, sed poste ĝi etendis ĝis inkludi grandan parton de savanoj.

La lago Nakuru estas protektata laŭ la Ramsar-Interkonsento pri humidejoj.
eta|500px|center|

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [National Geographic(https://eo.wikipedia.org/wiki/National_Geographic) – "Mysterious Kenya Flamingo Die-Offs Tied to Toxins, Study Says"] (Novembro 2002)

Nakuru
Kategorio:Rifta Valo
Kategorio:Naciaj parkoj en Kenjo
Nakuru
Kategorio:Nakuru
Kategorio:Ramsaraj lokoj en Kenjo
Kategorio:Naturo en Kenjo
5453 Zakharchenya

'*5453 *Zakharchenya'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Tamara Miĥajlovna Smirnova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (en tiama Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa soveta akademiano Boris Petroviĉ Zaĥarĉenja (cirile *Борис Петрович Захарченя'', 1928–2005), konata pro lia laboro en solid-stata fiziko, opto-elektroniko kaj magneto-optiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tamara Miĥajlovna Smirnova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Stana Katic

**Stana KATIC** (naskiĝis la 26-an de aprilo en Hamilton, Ontario, Kanado) estas kanada aktorino kun serba deveno. Ŝiaj ambaŭ gepatroj devenas el Koljana en Dalmatio. Ŝi posedas usonan kaj kanadan ŝtatanecojn, parolas kroate, serbe, france angle kaj itale.
Katić ludis en diversaj filmaj kaj televidaj serioj, precipe en la Usono, ekzemple en *The Shield*, *The Closer*, *CSI: Miami*, *JAG*, *Emergency Room* kaj *24*. Ekde 2009 ŝi ludas *Detective Kate Beckett* en la krima serio *Castle*.eta|Stana Katić (2010)
## Filmaro (elekto) 
* 2003: Shut-Eye
* 2004: The Shield (televida serio, 2 epizodoj)
* 2004: *JAG*, televida serio, 1 epizodo)
* 2004: *Alias*, televida serio, 1 epizodo)
* 2005: The Closer (televida serio, 1 epizodo)
* 2005: *ER*, televida serio, 2 epizodoj)
* 2005: Pit Fighter
* 2006: 24 (televida serio, 3 epizodoj)
* 2006: Dragon Dynasty
* 2007: Heroes (televida serio, 2 epizodoj)
* 2007: CSI: Miami (televida serio, 1 epizodo)
* 2007: *The Unit*, televida serio, 1 epizodo)
* 2007: *Feast of Love*
* 2008: Would Be Kings (etserio)
* 2008: Stiletto
* 2008: The Spirit
* 2008: *007 James Bond Quantum of Solace*
* 2008: *The Librarian: Curse of the Judas Chalice*
* ekde 2009: Castle (televida serio)
* 2010: For Lovers Only
* 2010: Truth About Kerry
* 2011: The Double

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝo

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Kanadaj aktoroj
Kategorio:Serbdevenaj kanadanoj
Kategorio:Kanaddevenaj usonanoj
Kategorio:Serbdevenaj usonanoj
Kategorio:Kroatdevenaj usonanoj
Ŝubra

[eta|Strato El-GesR en Shubra, [Kairo. Tiu strato, kiel ĉiuj aliaj stratoj tra la kvartalo Ŝubra, estas plene kovrita per arboj.]]

**Ŝubra** (arabe شبرا; ankaŭ **Ŝoubra** aŭ **Ŝobra**) estas unu el la plej grandaj distriktoj de Kairo kaj administre estas dividita je tri partoj: Shubra, Road El Farag kaj El Sahel.

## vidu ankaŭ 
Ŝubra al Ĥejma

Kategorio:Kairo
Elisabeth Shue

**Elisabeth Judson SHUE** (naskiĝis la 6-an de oktobro 1963 en Wilmington, Delavaro) estas usona aktorino, filma produktistino kaj kantistino. [eta|Elisabeth Shue dum [Tribeca Film Festival 2009]]

## Biografio 
Kiel sola filino de kvar gefratoj, Elisabeth Shue plenkreskis en South Orange, New Jersey. Ŝi studis politikan sciencon en Wellesley College. Ŝia frato Andrew Shue estas same aktoro.

Post kelkaj aperoj en reklamfilmetoj dum studtempo, Shue kolektis aktoradajn spertojn en komenco de la 1980-aj jaroj en televida serio *Call to Glory*, en kiu ŝi ludis apud Craig T. Nelson la rolon *Jackie Sarnac*. En la 1980-aj jaroj, ŝi ĉefe rolis en ludoj de „kara junulino apud iu ajn“, kio estas dankebla ĉefe al ŝia ludo en la trilogio *Back to the Future*, en kies dua kaj tria partoj ŝi kunludis. Ŝi sukcese batalis kontraŭ tiu tipigo, post kiam ŝi ludis en 1995 putinon *Sera* en dramo *Leaving Las Vegas*. Ŝia aktorada ludo estis honorita per nomumo je Oskar-premio kaj Golden Globe. Ŝia filma partnero Nicolas Cage ricevis Oskaron en la kategorio plej bona ĉefrolanto, la filmo ricevis elstarajn kritikojn.

Krom ŝia kariero kiel aktorino, Shue klopodis ankaŭ iĝi advokatino. Ŝi daŭris sian studadon en Harvard - apud la aktorado – kaj sukcese diplomitiĝis en 2000. En tiuj jaroj, ŝi neregule aperis en filmoj.

Ekde 1994, Shue vivas en geedziĝo kun filmoproduktisto kaj reĝisoro Davis Guggenheim, ili havas tri infanojn.

## Filmaro (elekto) 
* 1984: *Karate Kid*
* 1986: *Link*
* 1987: *Adventures in Babysitting*
* 1988: *Cocktail*
* 1989: *Back to the Future Part II*
* 1990: *Back to the Future Part III*
* 1991: *Soapdish*
* 1991: *The Marrying Man*
* 1993: *Heart and Souls*
* 1993: *Twenty Bucks*
* 1994: *Radio Inside*)
* 1995: *Leaving Las Vegas*
* 1996: *Trigger Effect*
* 1997: *The Saint*
* 1997: *Deconstructing Harry*
* 1998: *Palmetto*
* 1998: *Cousine Bette*
* 1999: *Molly*
* 2000: *Hollow Man*
* 2004: *Mysterious Skin*
* 2005: *Hide and Seek*
* 2005: *Dreamer: Inspired by a True Story*
* 2007: *First Born*
* 2008: *Hamlet 2*
* 2009: *Don McKay*
* 2010: *Piranha 3D*
* ekde 2012: CSI

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Studentoj de universitato Harvard