open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Shehu Shagari

**Shehu Usman Aliyu Shagari**, *Turakin Sakkwato* (25a de februaro 1925) estis Prezidento de la Dua Respubliko de Niĝerio (1979–1983), post la elpostenigo de la militista registaro de la generalo Olusegun Obasanjo.

Shagari estas nordano el la Fulba popolo kaj tenas la aristokratan titolon *Turakin Sakkwato* en la Kaliflando Sokoto. Li laboris kiel instruisto dum mallonga periodo antaŭ eniri en politikon en 1954 kiam li estis elektita por la federala Parlamento de Niĝerio ene de la grupo de la Nacia Partio de Niĝerio.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Shehu Othman: Classes, Crises and Coup: The Demise of Shagari's Regime. African Affairs > Vol. 83, No. 333
* "Special advisers to the Nigerian President", 1979. The British Broadcasting Corporation.
* "Nigerian Cabinet Changes", the British Broadcasting Corporation, BBC Summary of World Broadcasts, 17a Februaro, 1982.

Kategorio:Niĝeriaj politikistoj
Abdulsalami Abubakar

Generalo **Abdulsalami Alhaji Abubakar** (13a de junio 1942) estis militisto el Niĝerio kiu estis Prezidento de Niĝerio el la 9a de junio 1998 ĝis la 29a de majo de 1999. Li sukcedis Sani Abacha post la morto de Abacha. Dum la regado de Abubakar Niĝerio adoptis sian novan konstitucion la 5an de majo 1999, kiu permesis multpartian elektadon. Abubakar transpasis la povon al prezidento elektita Olusegun Obasanjo en la 29a de majo de 1999.

## Verko de Abubakar 
* Abubakar, Abdulsalami. (1998) *Nigeria: A new beginning.* Publikigis: Federal Ministry of Information and Culture. ASIN: B0006FDZZG

## Vidu ankaŭ 
* Tria Niĝeria Respubliko
* Kvara Niĝeria Respubliko

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Abdulsalami Abubakar&nbsp;– Famous Nigerians and personalities&nbsp;– OnlineNigeria.com

Kategorio:Historio de Niĝerio
Kategorio:Niĝeriaj politikistoj
Kvara Niĝeria Respubliko

La **Kvara Niĝeria Respubliko** estas la respublika regado de Niĝerio. Ekde 1999 la lando estis regata laŭ la kvara respublika konstitucio. Ĝi estis en multaj aspektoj revivado de la Dua Respubliko, kiu daŭris inter 1979 kaj 1983 kaj suferas multajn el la samaj problemoj, kiaj tromultaj ministerioj kiuj malfaciligas bonefikan politikan planadon. Niĝerio adoptis la konstitucion de la Kvara Niĝeria Respubliko en la 29a de majo de 1999. Laŭ tiu konstitucio, nome la kvara konstitucio de la Respubliko Niĝerio, la Prezidento estas estro kaj de la ŝtato kaj de la registaro. La Prezidento estis elektita por kvarjara regotempo. Kaze de necesa anstataŭigo la Vicprezidento iĝis Provizora Prezidento.

## Referencoj 
* The History of Nigeria
* Media Accountability and Democracy in Nigeria

## Literaturo 
* John A. Ayoade, kaj Adeoye A. Akinsanya, eld. ''Nigeria's Critical Election, 2011'' (Lexington Books; 2012)

## Vidu ankaŭ 
* Unua Niĝeria Respubliko (1963–66)
* Dua Niĝeria Respubliko (1979–83)
* Tria Niĝeria Respubliko (1993)

Kategorio:Historio de Niĝerio
Kilikso

**Kilikso**, (helene *Κίλιξ*, latine *Cilix*) en la helena mitologio filo de la sidonia reĝo Agenoro.

Liaj gefratoj estis:
* Eŭropo, amantino de la plej alta dio Zeŭso
* Kadmo, teba reĝo
* Foinikso, foinia reĝo
* Fineo, reĝo de Trakio
* Taso, heroo

Kiam Zeŭso forrabis lian fratinon Eŭropon, forvojaĝis kun siaj fratoj Foinikso kaj Kadmo serĉi ŝin. Sed pri serĉado baldaŭ rezignis kaj kiam li venis ĝis nuntempa sudorienta Malgranda Azio, plaĉis al li kaj firme ekloĝis tie. Fondis tie burgon kaj reĝolandon, kiun pli poste oni nomis per lia nomo Kilikio. Onidire en la malnovepoko tio estis la plej negastama lando en la mondo, plie fama pro maraj rabistoj.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Kategorio:Mitaj reĝoj de Malgrandazio
Arrhenius

**Arrhenius** povas esti :

## Homoj
***Carl Axel Arrhenius** (1757 – 1824) sveda mineralogo kaj kemiisto,
***August Svante Arrhenius** (1859 – 1927) , sveda kemiisto,
***Olof Vilhelm Arrhenius** (1896 – 1977), sveda kemiisto, filo de August Svante Arrhenius,
***Gustaf Olof Svante Arrhenius** (922 – ), sveda kemiisto, filo de Olof Vilhelm Arrhenius

## Astronomio 
*5697 Arrhenius : asteroido
*Arrhenius : luna kratero
*Arrhenius : marsa kratero
Oficejo de Unuiĝintaj Nacioj pri Narkotaĵoj kaj Krimo

La **Oficejo de Unuiĝintaj Nacioj pri Narkotaĵoj kaj Krimado** (angle : **United Nations Office on Drugs and Crime**; akronimo : **UNODC**) estas oficejo de la Unuiĝintaj Nacioj kiu estis starigata en 1997 kiel la "Oficejo por Narkotaĵkontrolo kaj Krimprevento" (*Office for Drug Control and Crime Prevention*) per kombinado de la "Internacia Narkotaĵprevento-Programo de Unuiĝintaj Nacioj" (*United Nations International Drug Control Program* aŭ *UNDCP*) kaj la "Krimpreventa kaj Krimjusteca Divizio" (*Crime Prevention and Criminal Justice Division*) en la oficejo de Unuiĝintaj Nacioj en Vieno. Ĝi estas membro de la "Grupo de Disvolviĝo de Unuiĝintaj Nacioj" (*United Nations Development Group*)  kaj estis renomata en *United Nations Office on Drugs and Crime* en 2002.

## Organiza strukturo 
La oficejo, dunganta proksimume 1 500 homojn tutmonde, havas sian stabejon en Vieno, Aŭstrujo, kun 21 branĉoficejoj kaj du kontaktoficejoj en Bruselo kaj Novjorko. La oficejo estas gvidata fare de Administra direktoro nomumita fare de la Unuiĝintaj Nacioj-generalsekretario. Ekde 2020, tiun funkcion plenumas Ghada Fathi Waly. Antaŭe, tiu posteno estas plenumata de Yuri Fedotov, la antaŭa rusa ambasadoro en Britujo. Sekvante lian nomumon en 2010, Fedotov sukcedis al Antonio Marian Costan en tiu funkcio, kaj ankaŭ kiel Generaldirektoro de la Unuiĝintaj Nacioj-Oficejo en Vieno.

La longperspektivaj celoj de la oficejo estas la subtenado de la registaroj por pritrakti narkotaĵo-, krimo-, terorismo-, kaj korupto-rilatajn temojn, maksimumigi scion en tiuj temoj inter registaraj institucioj kaj agentejoj, kaj ankaŭ por maksimumigi konscion pri la menciitaj aferoj en la publika opinio, tutmonde, nacie kaj sur komunumnivelo. Ĉirkaŭ 90% de la financado de la oficejo venas de libervolaj kontribuoj, plejparte de registaroj.
UNODC ankaŭ enhavas la sekretariejon de la "Internacia Narkotaĵkontrola Direktoraro" (*International Narcotics Control Board* aŭ *INCB*).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Sekretariejo de la Unuiĝintaj Nacioj
* Ora Triangulo (Sudorienta Azio)

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala retejo de UNODC.

Kategorio:Sekretariejo de la Unuiĝintaj Nacioj
Kategorio:Drogoj
Kategorio:Koruptado
Kategorio:Kriminaleco
Kategorio:Mafio
Werner Krauss (apartigilo)

**Werner Krauß** aŭ **Werner Krauss** estas la nomo de jenaj personoj:

* Werner Krauß (aktoro) (1884–1959), germana aktoro
* Werner Krauss (romanisto) (1900–1976), germana romanisto
* Werner Krauß (piedpilkisto) (* 1938), germana piedpilkisto
* Werner Krauß (etnologo) (* 1957), germana etnologo

**vidu ankaŭ:**
* Werner Kraus
Federacia Ĉefurba Teritorio (Niĝerio)

La **Federacia Ĉefurba Teritorio** aŭ en angla oficiale **Federal Capital Territory** estas la hejmo de Abuĝo, nome ĉefurbo de Niĝerio. Tiu Teritorio estis formita en 1976 el partoj el iamaj ŝtatoj Nasarava, Niĝera, kaj Kogi. Ĝi estas en la centra regiono de la lando. Malkiel la Ŝtateoj de Niĝerio, kiuj estas regataj de elektitaj guberniestroj, ĝi estas administrata de Federacia Ĉefurbteritoria Administrado, estrita de ministro nomumita de la Prezidento.

## Eksteraj ligiloj 
* Federal Capital Territory (FCT) and City of Abuja  oficiala retejo
* Abuja Interactive Maps

Kategorio:Administraj unuoj de Niĝerio
(13542) 1991 VC5

**(13542) 1991 VC5** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Satoru Otomo elde Kijosato (vilaĝo de la urbo Hokuto en la gubernio Jamanaŝi, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Satoru Otomo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Hainbach (Woogbach)

La rojo **Hainbach**, historie ankaŭ **Heimbach** estas ĉ. 33&nbsp;km longa orografie dekstra flankrivero de la Speyerbach en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

En la mezepoko estis ĉe la meza parto de la rivereto monaĥeja bieno, kiu servis al katolika ordeno kiel komandorejo (regiona administrejo).

## Verlauf 
La rojo fontas en alteco de 400 m je la orienta flanko de la monto Roßberg (alteco 637 m) en la montaro Haardt, kiu apartenas al la Palatinata Arbaro. Ĝi ĉirkaufluas la monton Teufelsberg (alteco 597,6) unue okcidente kaj poste sude. Post 4&nbsp;km ĝi forlasas inter Frankweiler kaj Gleisweiler la mezmontaro kaj pasas la mallarĝan montetaran zonon plufluante tra la Malaltebenaĵo de Supra Rejno. Komence orienten, poste orienten kaj nordorienten ĝi trafluas la vilaĝojn Böchingen, Walsheim, Knöringen, Essingen. Je la suda rando de la regiono Gäu ĝi trafluas la komunumojn Hochstadt, Zeiskam, Lustadt kaj Weingarten. En Schwegenheim la Hainbach ŝanĝas sian direkton al la nordo. De Harthausen la rojo portas la nomon *Wooggraben*. Ĉe la sudokcidenta rando de la vilaĝo Dudenhofen ĝi subfluas la digon de la rivereto Speyerbach kaj daurigas sian vojon kanaligite por enflui malantaŭ tiu vilaĝo en la rivereton *Woogbach*, kiu estas la maldekstra riveretbrako de la rivereto Speyerbach.

## Historio 
En la jaro 1185 imperiestro Frederiko Barbarossa donacis al la johananoj vastajn areojn sur la teritorio de la komunumo Zeiskam norde de la vilaĝo ĉe Hainbach. La ordeno, kies sukceda organizo post la reformacia tempo estis la Malta ordeno, fondis tie regionan administrejon, la komandorejo Heimbach. Ĝi ricevis la nomon laŭ la rivereto, tiam estis skribata kun *m*. En la jaro 1525 dum la Palatinata Kampara Ribelo la komandorejo estis elrabita de la ribelantaj kamparanoj kaj dum la tempo la konstruaĵoj detruiĝis. En 2011 la komunumo Zeiskam starigis monumenton el la malmultajn restaĵojn, kiuj ĉefe konsistas el gotika arko el sabloŝtono.

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Subŝtatoj de Niĝerio

eta
Niĝerio estas dividita en 36 ŝtatojn respektive fakte subŝtatoj kaj Abuĝo, nome Federacia Ĉefurba Teritorio. La ŝtatoj estas siavice dividitaj en 774 lokaj administraj areoj.

## Subŝtatoj 
* Abia
* Altebena
* Anambra
* Akva Ibom
* Adamava
* Bauĉi
* Bayelsa
* Benue
* Borno
* Delta
* Ebonyi
* Edo
* Ekiti
* Enugu
* Gombe
* Imo
* Jigava
* Jobe
* Kaduna
* Katsina
* Kano
* Kebbi
* Kogi
* Krosrivera
* Kŭara
* Lagosa
* Nasarava
* Niĝera
* Ogun
* Ojo
* Ondo
* Osun
* Rivera
* Sokoto
* Taraba
* Zamfara

### 1991-1996 
Dum tiu periodo, estis 30 subŝtatoj kaj Abuĝo, la Federacia Ĉefurba Teritorio.
eta|maldekstra

## Notoj 
## Fontoj 
* Ajayi, Gboyega (2007) *The military and the Nigerian state, 1966-1993: a study of the strategies of political power control* Africa World Press, Trenton New Jersey, ISBN 1-59221-568-8
* Benjamin, Solomon Akhere (1999) *The 1996 state and local government reorganizations in Nigeria* Nigerian Institute of Social and Economic Research, Ibadan, Nigeria, ISBN 978-181-238-9
* Suberu, Rotimi T. (1994) *1991 state and local government reorganizations in Nigeria* Institute of African Studies, University of Ibadan, Ibadan, Nigeria, ISBN 978-2015-28-8
Julius Casserius

**Giulio Cesare Casseri** (1552–1616) estis Itala kuracisto kaj anatomo, lernanto kaj sukcedinto de Girolamo Fabrizio en la Universitato de Padovo, kies kromnomo estis Il Piacentino, laŭde etendis la konadon pri la homa anatomio en la 17-a jarcento, precipe pri siaj esploroj de la laringo. Kiel anatomo, li oferis detalajn priskribojn pri la parola kaj aŭda organoj, ĉefe rilate al la timpana nervo kaj ties rilato kun la maleo kaj la ostoj respondecaj pri la orela strukturo. Li publikigis verkojn entenantajn longegajn anatomiajn tabelojn. Adrianus Spigelius sukcedis al li kiel profesoro pri medicino en la Universitato de Padovo.

## Elektitaj publikaĵoj 
* De vocisque organis historia anatomica, (1600)
* De visione, voce, auditu, 1600
* De auris auditus organi historia anatomica, Ferrara, 1601
* De laryngis vocis organi, 1601
* Pentestheseion, hoc est de quinque sensibus liber, organorum fabricam, actionem et usum continens, Venetiis 1609
* Tabulae de formato foetu, Padovo, 1626
* Tabulae anatomicae LXXVIII cum supplemento XX tabularum D. Bucretii, Venetiis, 1627

## Literaturo 
* *The Galileo Project*
* *The Winley Online Library*
* *Catalyst*
* [Enciclopedia Italiana](http://www.treccani.it/enciclopedia/giulio-cesare-casseri_(Dizionario-Biografico)/)
* Wiley Online Library
* The Universities of the Italian Renaissance, Paul F. Grendler
* Italian Literature Before 1900 in English Translation: An Annotated ..., Robin Patrick Healey
* The Shocking History of Electric Fishes: From Ancient Epochs to the Birth of ..., Stanley Finger, Marco Piccolino
* The Bearer of Crazed and Venomous Fangs: Popular Myths and Learned Delusions ..., Vincent DiMarco

## Vidu ankaŭ 

Gerolamo_Mercuriale.jpeg|Girolamo Mercuriale(1530-1606)
Tizian_Portrait_of_Ranuccio_Farnese.jpg|Ranuccio Farnese(1530-1565)
Girolamo_Fabrizi_d%27Acquapendente.jpg|Girolamo Fabrizio(1537-1619)
Tabulae_Anatomicae.jpg|Odoardo Fialetti(1573-1638)
Adriaan_van_den_Spieghel.jpg|Adrianus Spigelius(1578-1625)
WernerRolfinck.jpg|Werner Rolfinck(1599-1673)
Tabulae_Anatomicae.jpg|Daniel Bucretius, la Juna(1600-1631)
John_Browne_Robert_White.jpg|John Browne(1642-1702)
Fotothek_df_tg_0009002_Medizin_%5E_Portr%C3%A4t.jpg|Georg Wolfgang Wedel(1645-1721)
Altstadt_Bad_Langensalza2.JPG|Johann Christian Wiegleb(1732-1800)

Kategorio:Italaj kuracistoj
Kategorio:Italaj anatomoj
(13545) 1992 DZ5

**(13545) 1992 DZ5** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Kategorio:Malkovrita de UESAC
Emakimono

[eta|300px|dekstra|Panelo el *[Ĉo-ĵu-ĵinbucu-giga* bilda skribrulaĵo]]
[eta|300px|dekstra|Panelo el *[Genĵi monogatari*]]
**Emakimono** (絵巻物 emaki-mono, bilda skribrulaĵo), ofte mallonge nomata **emaki** (絵巻), estas unu el la stiloj de japana pentrarto. Ĝi estas horizontala, ilustrita rakonta formo kiu estis kreita inter la 11-a kaj 16-a jarcento en Japanio. Emakimono kombinas ambaŭ kaj tekstojn kaj bildojn, kaj estas pentrita sur skribrulaĵo el papero aŭ silko. Ili reprezentas batalon, romantikismon, religion, folkloron, kaj rakonton de la supernatura mondo. Famaj skribrulaĵoj estas jene; La Genji Monogatari Emaki (源氏物語絵巻 La Ilustrita skribaĵo de Romano pri Genĵi), La Ĉo-ĵu-ĵinbucu-giga (鳥獣人物戯画 La karikatura skribaĵo pri karaktero de homoj kiel bestoj) kaj tiel plu.

## Referencoj 
* "Emakimono: Japanese Picture Scrolls" de kontribuantoj al *askasia.org*, konsultita la 23an de Majo, 2006
* "Emakimono" de Catherine Pagani, *BookRags*, konsultita la 23an de Majo, 2006

## Eksteraj ligiloj 
* "Emaki" ĉe Encyclopedia of Shinto  (Kokugakuin University)
* "The Choju Giga de Masakazu Yoshizawa"

Kategorio:Japana arto
Enugu

**Enugu** aŭ en la angla plenforme '''' estas unu el la 36 subŝtatoj de Niĝerio, en la sudorienta parto de la lando. La nomo estas rilata al la ĉefurbo kaj registara sidejo, Enugu. Agbani kaj Nsukka estas la plej grandaj komercaj kaj industriaj urboj, respektive. Limoj estas Abia kaj Imo sude, Ebonyi oriente, Benue nordoriente, Kogi nordokcidente kaj Anambra okcidente.

La indiĝena etna grupo en la subŝtato Enugu estas la igboj. La ŝtato havis 3 267 837 loĝantojn laŭ la censo de 2006 (ĉirkaŭ 3,8 milionoj en 2012).

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* gvidilo pri la kulturo kaj lingvo de la igboj ()


Kategorio:Subŝtatoj de Niĝerio
Anambra

**Anambra** () estas unu el la 36 subŝtatoj de Niĝerio. Ĝi situas en la sudorienta parto de la lando. La nomo estas angligita versio de la origina 'Oma Mbala', la indiĝena nomo de la Anambra Rivero. La ĉefurbo kaj registara sidejo estas Awka. Onitsha kaj Nnewi estas la plej grandaj komercaj kaj industriaj urboj, respektive. Limoj estas la subŝtatoj Delta Ŝtato okcidente, Imo kaj la Rivera Ŝtato sude, Enugua oriente kaj Kogi norde. La origino de la nomo estas deriva el la Anambra Rivero (Omambala) kiu estas alfluanto de la fama Rivero Niĝero.

La indiĝena etna grupo en Anambra ŝtato estas la igboj ( el la loĝantaro) kaj malgranda loĝantaro de igaloj ( el la loĝantaro) kiu loĝas ĉefe en la nordokcidenta parto de la ŝtato.

Anambra estas la oka plej loĝata ŝtato en Niĝerio kaj la dua plej dense loĝata ŝtato en Niĝerio post la Lagosa Ŝtato. La etendo de pli ol 45&nbsp;km inter Oba kaj Amorka enhavas aron da nombraj densaj loĝataj vilaĝoj kaj malgrandaj urboj kio donas al la areo averaĝe ĉirkaŭkalkulitan densecon de 1,500–2,000 personoj por kvadrata kilometro.

## Referencoj 
## Fontoj 
* finddiagnostics.org 
* The union.org newsletter 
* Igboegbunam, Okechukwu Lawrence: Sustainable Tourism Development For Anambra State Nigeria (Application of Leadership Concept in setting up an Eco-tourism Potential, "Plateau Rivulet Trail"), Institute Optopreneur, Malaysia. 2009
* sunnewsonline.com 
* The Ogidi Boy

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* gvidilo pri la kulturo kaj lingvo de la igboj ()

Kategorio:Subŝtatoj de Niĝerio
Akva Ibom

**Akva Ibom** aŭ en la angla plenforme ''* estas unu el la 36 subŝtatoj de Niĝerio, situanta en la sudorienta parto de la lando. La nomo estas rilata al la rivero *Qua Iboe''.

La ĉefurbo kaj registara sidejo estas Uyo kun ĉirkaŭ  loĝantoj. Eket kaj Abak estas la plej grandaj komercaj kaj industriaj urboj, respektive. Limoj estas oriente Krosrivera Ŝtato, okcidente Rivera Ŝtato kaj Abia, kaj sude la Atlantika Oceano kaj la plej suda pinto de la Krosrivera Ŝtato.

La indiĝenaj etnaj grupoj en Akva Ibom estas la ibibioj, annangoj, oronoj, oboloj, ĉiuj el ili kristanoj.

## Vidu ankaŭ 
* Medefajdrino

## Eksteraj ligiloj 
* aksgonline.com: Official website of the Akwa Ibom State Government
* Satellite Map of Akwa Ibom State on Google Maps World Gazetteer
* akwaibomnewsonline.com: Akwa Ibom State News from Various News Sources
* ibomvillagesquare.com: Akwa Ibom Village Square Portal 
* wetinhappen.blogspot.com: Breaking News from Akwa Ibom State
* uncommontransformation.tv: Uncommon Transformation multimedia portal 

Kategorio:Subŝtatoj de Niĝerio
Bauĉi

**Bauĉi** () estas subŝtato en nordorienta Niĝerio. La nomo estas rilata al la urbo Bauchi. Laŭ la stato de  en la teritorio vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La ĉefurbo kaj registara sidejo estas Bauchi. Aldone, Ningi kaj Toro estas la plej grandaj komercaj kaj industriaj urboj, respektive. Limoj estas kun sep ŝtatoj, nome Kano kaj Jigava norde, Taraba kaj Subŝtato Altebena sude, Gombe kaj Jobe oriente kaj Kaduna okcidente.

La indiĝenaj etnaj grupoj en la teritorio estas 55, inter kiuj haŭsoj kaj fulboj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Subŝtatoj de Niĝerio
Benue

**Benue** aŭ en la angla plenforme '''' estas unu el la 36 subŝtatoj de Niĝerio, situanta en la meza oriento de la lando. La nomo estas rilata al la rivero Benué.

La ĉefurbo kaj registara sidejo estas Makurdi. Mkar kaj Gboko estas la plej grandaj komercaj kaj industriaj urboj, respektive. Limoj estas Nasarava Ŝtato norde, Taraba Ŝtato oriente, Krosrivera Ŝtato sude, Enugu-Ŝtato sudokcidente kaj Kogi-Ŝtato okcidente. La subŝtato kunhavas komunan limon kun la Respubliko Kameruno sudoriente. Benue okupas areon de 34&nbsp;059 kvadrataj kilometroj.

La indiĝenaj etnaj grupoj en la subŝtato estas la idomaoj kaj la tivoj, sed estas ankaŭ aliaj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 
* 
* 

Kategorio:Subŝtatoj de Niĝerio
Bayelsa

**Bayelsa** aŭ en la angla plenforme ''* - en Esperanto eble iam estonte *Bajelso*, se por tio citeblos fidindaj esperantlingvaj referencoj - estas unu el la 36 subŝtatoj de Niĝerio. La administra unuo okupas grandan parton de la Niĝera Delto.

La ĉefurbo kaj registara sidejo estas *Yenegoa* aŭ duon-esperantigite *Jenagoa*. *Akassa* kaj *Kaiama'' estas grandaj komercaj kaj industriaj urboj, respektive. Limoj estas la Delta Ŝtato kaj la Rivera Ŝtato. Ĉiuj rilatas al la Niĝera rivero kaj ties ĉefa riĉo estas la kuŝejo el nafto kaj el natura gaso.

**Koordinatoj:** 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Subŝtatoj de Niĝerio
Abia

**Abia** aŭ en la angla plenforme ***Abia** State* estas unu el la 36 subŝtatoj de Niĝerio. Ĝi situas en la sudorienta parto de la lando. La nomo "Abia" estas mallongigo de kvar el la plej dense loĝataj regionoj de la ŝtato nome *Aba, Bende, Isuikwuato* kaj *Afikpo*.

La ĉefurbo kaj registara sidejo estas . *Aba* estas la plej granda komerca kaj industria urbo. Limoj estas okcidente Imo Ŝtato, oriente kaj sudoriente estas Krosrivera Ŝtato kaj Akva Ibom, kaj sude estas Rivera Ŝtato.

La indiĝena etna grupo en Abia estas la igboj (95% el la loĝantaro).

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* gvidilo pri la kulturo kaj lingvo de la igboj ()
* ABIA State of Nigeria – A Profile   ()
* Abia State Background Information  ()
* Abia Union USA   ()

Kategorio:Subŝtatoj de Niĝerio
Adamava

**Adamava** aŭ en la angla plenforme '** - en Esperanto eble iam estonte **Adamavo'*, se por tia nomo estos konvinkaj kaj konfirmeblaj eksteraj referencoj - estas unu el la 36 subŝtatoj de Niĝerio, en plej centra kaj nord-orienta parto de la lando. La nomo rilatas al *Modibo Adama* (naskiĝis ĉirkaŭ 1786; mortis en 1847), ankaŭ konata kiel *Adama bi Ardo Hassana*, gvidanto en la ĝihado de fulboj kaj fondinto de la emirlando *Adamaua*, laŭ kiu ĝis la nuntempo ankaŭ nomatas la najbara regiono *Adamaoua* en Kameruno.

La ĉefurbo kaj registara sidejo estas Jola kie sidas *American University of Nigeria'' nome Usona Universitato de Niĝerio en Jola. Limoj estas la najbaraj subŝtatoj Borno nordokcidente, Gombe okcidente kaj Taraba sudokcidente. La orienta limo formas la orientan landlimon kun Kameruno.

**Koordinatoj**: 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* gvidilo pri la kulturo kaj lingvo de la igboj ()

Kategorio:Subŝtatoj de Niĝerio
Károly Ereky

**Károly Ereky** [kAroj ereki], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ereky Károly** estis hungara politikisto, ministro. Lia origina nomo estis *Wittmann Károly*.

Károly Ereky http://www.ogyk.hu/e-konyvt/mpgy/alm/al920_22/39.htm naskiĝis la  1878 en Esztergom. Li mortis la  1952 en Vác.

## Biografio 
Károly Ereky lernis en Reĝa Teknikuniversitato József. Ekde 1905 li instruis en la sama universitato. Li apartenis al politika rondo de István Friedrich. Post falo de Hungara Sovetrespubliko li estis ministro. Post mallonga politikado en la parlamento li forlasis la politikon. Post dominado de la komunistoj li estis kondamnita kaj li mortis en prizono.

Li uzis unua la vorton „bioteknologio” kaj li okupiĝis multe pri tio.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Biotechnologie…* (1918)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al literoj E,É, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Modenbach

La rojo **Modenbach** estas ĉirkaŭ 30&nbsp;km longa orografie dekstra flankrivero de la Speyerbach en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Rivervojo 
La rojo Modenbach fontas en la Palatinata Arbaro oriente de la Palatinata akvodislimo en alteco de ĉ 460 m super marnivelo. La fonto situas ĉe montselo inter la montoj Steigerkopf (alteco 613.6 m) kaj Pfaffenkopf (alteco 566 m) im Westen.

Komence la rojo fluas sudorienten, poste oriente tra la samnoma valo ĝis Hainfeld. Malsupre de la vilaĝo ĝi turniĝas al nordoriento kaj fluas tra Edesheim atingante la malaltebenaĵon de Supra Rejno. Tri kilometroj post Freisbach alfluas ĝin de dekstre la Bruchbach, la plej granda alfluanto.

Post pliaj kvin kaj duona kilometroj la Modenbach ĉe la suda rando de la komunumo Hanhofen de dekstre enfluas la rivereton Speyerbach.

## Historio de la aertrafiko 
La supra valo de la Modenbach estis scenejo en la 18a jarcento de aertrafika historio Johann Andreas von Traitteur evoluigis paralele al la famaj Fratoj Montgolfier varmaera balono. Nur unu jaro post la francoj li ekis en la jaro 1784 al sia unua veturo, kiu estis 10&nbsp;km longa trans montdorso.

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Flugpioniroj
Kategorio:Aeronaŭtiko
Kategorio:Germanaj inventistoj
Otto Heurnius

**Otto Heurnius** (1577-1652) estis nederlanda kuracisto, teologo kaj filozofo, profesoro pri medicino kaj sukcedinto de Petrus Pavius en la Universitato de Lejdeno. Kune kun la instruoj pri praktika anatomio, li kolektis plej diverse zoologiajn kaj botanikajn specimenojn. Per tio, li intencis rekonstrui la vivon de la izraelidoj en Egiptio, same kiel priskribiĝas en la Libro pri la Eliro. Li ankaŭ sin dediĉis al historio pri la filozofio, elstarigante tiun periodon antaŭantan al la filozofoj de la malnova Grekio. Liaj konceptoj estis bazitaj sur la tekstoj de la verko Corpus hermeticum.

## Elektitaj publikaĵoj 
* Propempticon in discessum Jacobi Dyckii,Legati Sueciae apud foederatos ordines, quum Sueciam peteret. 1697
* Babylonica, Indica, Aegyptia etc. Philosophiae promodia. Lejdeno, 1600
* Barbaricae Philosophiae Antiquitatum LiberI., qui et Chaldaicus inscribitur. 5.Marci Antonii Sabbellici, de rerum et artium Inventoribus Poëma. 6.Barbaricae Philosophiae Antiquitatum Liber II., qui et Indicus inscribitur. Joannis Fernelii universa Medicina, sive Opera Medicinalia; primum quidam studio et diligentiâ Guilielmi Plantii elimata: Novâ hac editione, quae obscura erant, illustrata et quae deficiebant, suppleta sunt. Omnia notis,observationibus et remediis secretis Johannis et Otthonis Heurnii, aliorumque praestantissimorum Medicorum scholiis illustrati. Cum indice locupletissimo. Utrecht, 1656, 1679
* Epistolae ad Johannem Meursium mss.
* Otthonis Heurnii Barbaricae philosophiae antiquitatum libri duo, 1600

## Literaturo 
* Personensuche
* Biografisch portaal van nederland
* WorldCat Identities
* Models of the History of Philosophy: From its Origins in the Renaissance to ..., Giovanni Santinello, Francesco Bottin
* Clinical Teaching, Past and Present, Volume 21, H. Beukers, John Michael Henderson Moll
* The Great Emporium : the Low Countries as cultural crossroads in the ..., C. C. Barfoot, Richard Todd
* Reading the Book of Nature in the Dutch Golden Age, 1575-1715
* "A Man Very Well Studyed": New Contexts for Thomas Browne, Katherine Murphy, Richard Todd
* Silent Messengers: The Circulation of Material Objects of Knowledge in the ..., Sven Dupré, Christoph Herbert Lüthy

## Vidu ankaŭ 

Jean_Fernel.jpg|Jean Fernel(1497-1558)+
Franciscus_Raphelengius.jpg|Franciscus Raphelengius(1539-1597)
Johannes_Heurnius_01.jpg|Johannes Heurnius(1543-1601)
Peter-Pauw-1.jpg|Peter Pauw(1564-1617)+
EwaldusSchrevelius.jpg|Ewaldus Schrevelius(1575-1647)
Andreas-Rivinus.jpg|Andreas Rivinus(1601-1656)
Joh_Anton_v_d_Linden.jpg|Van der Linden(1609-1664)
Sylviusf.jpg|Franciscus Sylvius(1614-1672)
Acta Eruditorum.jpg|Johann F. Gleditsch(1653-1716)
Johann-Samuel-Ersch.jpg|Johann Samuel Ersch(1766-1828)
Johann-Gottfried-Gruber.jpg|Johann Gottfried Gruber(1774-1851)
Abraham Jacob van der Aa.jpg|Abraham van der Aa(1792-1857)

Kategorio:Protestantaj teologoj
Kategorio:Nederlandaj kuracistoj
Kategorio:Nederlandaj teologoj
Kategorio:Nederlandaj filozofoj
Kategorio:Nederlandaj botanikistoj
Kategorio:Nederlandaj anatomoj
Almgren

**Almgren** estas la familia nomo de jenaj personoj:
* Anders Almgren (* 1968), sveda piedpilkisto
* Erik Almgren (1908–1989), sveda piedpilkisto
* Frederick Almgren (1933–1997), usona matematikisto
* Gösta Almgren (1906–1936), sveda skermisto
* Johanna Almgren (* 1984), sveda piedpilkistino
* Oscar Almgren (1869–1945), sveda prahistoriisto
Dénes Mihály

**Dénes Mihály** [dEneŝ mihAj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mihály Dénes** estis hungara inĝeniero, inventisto.

Dénes Mihály http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1894 en Gödöllő. Li mortis la  1953 en Okcidenta Berlino.

## Biografio 
Dénes Mihály frekventis gimnazion en Budapeŝto, poste li plulernis en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. En 1919 li inventis aparaton "Telehor", kiu estis primitiva televizio. En 1924 li translokiĝis al Berlino, kie estis pli bonaj eblecoj pri inventoj. Post 4 jaroj li jam prezentis jam pli bonan aparaton. En 1935 li denove prezentis aparaton. Li solvis problemon pri la sonfilmo.

## Elektitaj publikaĵoj 
* ’’Az elektromos távolbalátás és a Telehor’’ (1922)
* ’’Das elektrische Fernsehen und das Telehor’’ (1923)
* ’’A távolbalátás és készüléke’’ (1929)

## Memorigiloj 
* strato kaj memortabulo en Gödöllő.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero , poste serĉu la nomon)
* biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kategorio:Hungaraj inventistoj
Lajos Gáll

**Lajos GÁLL** [gAl] rumania hungara atleto, maratonisto. Li naskiĝis en Csíkdánfalva la 9-an de majo 1909 kaj mortis la 14-an de septembro 1944 en Korond. 

## Kariero
Lajos Gáll estis tajloro en Braŝovo. En 1932 li iĝis la tria en Ateno en la atletika ĉampioneco de Balkano, ormedalisto en la maratona kurado, en 1933 denove. Poste li fariĝis landa ĉampiono. En 1935 li iĝis triafoje Balkan-ĉampiono en Istanbulo en la maratona kurado. En eŭropa maratona konkurso de Košice li iĝis la tria. En 1936 li reprezentis Rumanujon en Olimpikaj ludoj de Berlino. En Bukareŝto en 1937 en Balkan-ĉampioneco li estis la tria. Inter 1940 kaj 1944 li dufoje fariĝis la tria en Maratono de Košice. En 1944 li fuĝis el armeo. Li estis ekzekutita de sovetaj soldatoj proksime de Korond. 

## Fonto
*[Biblioteko Kájoni de Miercurea Ciuc(https://eo.wikipedia.org/wiki/Miercurea_Ciuc)]

Kategorio:Rumanujaj hungaraj atletoj
Kategorio:Rumanaj sportistoj
Kategorio:Atletoj
Kategorio:Longdistancaj kuristoj
Kursoro

**Kursoro** – angle *cursor* [], de la latina vorto *cursor* [], „kuranto“) en komputila programo markigas la aktualan lokon en la ekrano, en kiu en tekstoredaktilo aŭ tekstprilaborilo aperas karaktero tajpata per la komputila klavaro, aŭ en kiu en grafika programo efektiviĝos grafika ago. En tekstprilaborilo la kursoro kutime estas vertikala streko, malpli ofte substreko aŭ bloketo. En aliaj programoj ofte temas pri "muskursoro" — simbola sago, mano, aŭ alia montrilo, movata en la ekrano per komputila muso aŭ alia komputila montrilo.

## Tajpkursoro 
Tajpkursoro estas kutime vertikala, blinkanta linio situanta kie la sekva tajpita karaktero aperos:
border|eta|maldekstre|Blinkanta kursoro en tekstenmeta spaco

Aliaj formoj ankaŭ okazas: substreko aŭ bloko antaŭ la sekva karaktero:

## Muskursoro 
## Notoj 
Laŭ la Reta Vortaro, prefere diru *montrilo* aŭ *indikilo*.

## Fontindiko 
* Kursoro en la Komputada Leksikono

Kategorio:Komputiko
Landlima kaj regionhistoria muzeo Georg-Stift (Gräfenthal)

La **Landlima kaj regionhistoria muzeo Georg-Stift** (germane: *Grenz- und Heimatmuseum Georg-Stift*) troviĝas en Gräfenthal, Germanujo (Obere Coburger Straße nr 13).

## Historio 
La muzeo ekzistas plurparte ekde 1983 kaj gastas nun en iama orfejo konstruigita en 1893 fare de lia duka moŝto Georgo la 2-a (Saksio-Meiningen). La monumentprotektita domo restaŭritis profunde ĝis 2003.

## Kolektoj 
Fokuso ĉefa metitis pri la evoluo de la regiono proksime de la GDR-landlimo (regiono Gräfenthal kaj Probstzella). Per la helpo de la ĵurnalisto kaj verkisto Roman Grafe eblis aranĝi interesan dokumentadan sekcion pri la perfortaj forloĝigaj de la homoj el la landlima areo kaj pri la viktimoj mortpafitaj fare de la landlimsoldatoj. Efektoj de tiaj mezuroj sur la ĉiutaga vivo kaj menso de la loĝantoj ankaŭ ne preterlasatas. En reproduktita klasĉambro iĝas komparo inter la lerneja sistemo de GDR kaj la lernado ĉ. la jaro 1900-a.

Gapĉambroj prezentas la loĝadon de la burĝoj ekde la komenco de la 20-a jarcento; videblas tradiciaj kostumoj kaj atelieroj de metiistoj. Alia sekcio temas pri la historio de la urbo, de rezidejaj tempoj ĝis la rolo kiel ĉefloko de unuainstanca tribunaldistrikto. La (hodiaŭ parte kadukiĝinta) Kastelo Wespenstein havas ankaŭ apartan gravecon en la elmontrado. Regule okazantaj nedaŭraj ekspozicioj kompletigas la daŭrajn.

En parto situanta sub libera ĉielo videblas iloj historiaj de agrikulturo. Somere aranĝatas tie ĉi i.a. filmprojekcioj aŭ rektaj prezentadoj de metiista lerteco kun bazareto por akiro de la produktitaj varoj.

## Eksteraj ligiloj 
Hejmpaĝo de la muzeo.

Kategorio:Muzeoj en Turingio
Kategorio:Distrikto Saalfeld-Rudolstadt
Kategorio:Regionhistoriaj muzeoj
Kategorio:Subĉielaj muzeoj en Germanio
Kategorio:Armehistoriaj subĉielaj muzeoj
Kategorio:Memoriglokoj pri komunisma teroro
Borno (Niĝerio)

**Borno** aŭ plenforme en la angla '''' estas unu el la 36 subŝtatoj de Niĝerio, en la pleja nordoriento de la lando. La subŝtato estis formita en 1976 per la disigo de la tiama Nordorienta subŝtato. Ĝis 1991 ĝi enhavis kio estas nune la subŝtato Jobe.

La ĉefurbo kaj registara sidejo estas Maiduguri.

Ĉefaj etnaj grupoj estas kanuroj kaj baburoj, sed ankaŭ troviĝas bagaraoj. Temas pri tre islama areo, kie funkcias la terorisma grupo Boko Haram.

## Referencoj 
* 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Subŝtatoj de Niĝerio
Krosrivera (subŝtato)

**Krosrivera [subŝtato]** () estas ĉemarborda subŝtato en sudorienta Niĝerio. La nomo estas rilata al la rivero Kroso.

La ĉefurbo kaj registara sidejo estas Kalabaro. *Akamkpa* kaj *Biase* estas grandaj komercaj kaj industriaj urboj, respektive. Limoj estas kun Benue norde, kun Enugu kaj Abia okcidente, dum oriente kun Kameruno kaj sude kun la subŝtato Akva Ibom kaj la Atlantika Oceano.

La indiĝenaj etnaj grupoj en Krosrivera subŝtato estas efikoj, kies efika lingvo estas la oficiala lingvo de la subŝtato, ejaghamoj, kaj bekvaraoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Subŝtatoj de Niĝerio
Langvedoka

eta|dekstra|300px|Mapo de Okcitanio, ruĝe aperas la teritorio kie la langvedoka variaĵo estas parolata, tamen, minoritate
La **langvedoka** estas dialekta variaĵo de la okcitana lingvo. Ĝi estas parolata en Francio, en la departementoj de Aveyron, Lot, Tarn, Aude, Hérault, kaj parte en Lot-et-Garonne, Tarn-et-Garonne, Lozère, Haute-Garonne, Ariège, Gard, Dordogne, Cantal, Orientaj Pireneoj kaj Gironde.

El historia-fonetika vidpunkto oni povas rimarkigi la sekvajn karakterizaĵojn de la langvedoka disde la aliaj okcitanaj variaĵoj.

* Manko de palataliĝo de la latinaj **ka**, **ga**: GALLU > *gal*, CAPRA > *cabra*.
* Konservado de la fina **-s** por pluralo, komunaĵo kun la gaskona kaj la kataluna kaj distingas ĝin disde la provenca: FLORES > *flors*, PORTAS > *pòrtas*
* Patalatización parta, en la sudo, de la latina grupo **kt**: FACTU > *fait*, LACTE > *lait*.
* Konservado de **-l** fina (*-l* aŭ *-ll*), male al la provenca kaj gaskona: SAL > *sal*, BELLU > *bèl*
* Falo de la -**n** el **n** intervokala latina. Ĉi tiu karakterizaĵo komunas kun la kataluna kaj malsamigas ĝin de la gaskona kaj la provenca: VĪNU > *vi* (katalune *vi*, provence [viŋ]), BĔNE > *bé*.
* Konservado de la finaj okluzivaj konsonantoj, komunaĵo kun la kataluna: LŬPU > *lop*.
* Neŭtraligado de la nazaloj -M, -NN, -NG en lasta pozicio.

## Nombro de parolantoj 
Laŭ informo publikigita de la Alta Komisaro de la Unuiĝintaj Nacioj pri Homaj Rajtoj, la nombro de parolantoj estas ĉirkaŭ du milionoj.

## Vidu ankaŭ 
* Limoĝa lingvo

## Referencoj 
* BEC, Pierre. *La langue occitane*. Kolekto *Que sais-je?*, Parizo, PUF, 1963

Kategorio:Okcitana lingvo
Delta (subŝtato)

**Delta** () estas ĉemarborda subŝtato en suda Niĝerio. Ties nomo estas rilata al la Niĝera Delto, kies okcidenton ĝi okupas. Riĉo estas agrikulturo kaj nafto. Estas 4 milionoj da loĝantoj.

La ĉefurbo kaj registara sidejo estas Asaba. Ogwashi Uku kaj Warri estas grandaj komercaj kaj industriaj urboj, respektive. Limoj estas norde kaj okcidente kun Edo, oriente kun Anambra, Imo, kaj Rivera, sudoriente kun Bayelsa, kaj en suda flanko estas la Golfeto de Benino kiu kovras ĉirkaŭ 160 kilometrojn de la ŝtata marbordo.

La indiĝenaj etnaj grupoj en Delta ŝtato estas urhoboj, icekirioj, ijavoj kaj isokoj.
eta|250ra|dekstre|Loko de Asaba en Niĝerio
eta|250ra|dekstre|Loko de Asaba en la subŝtato

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Subŝtatoj de Niĝerio
Orient-himalajaj foliaj kaj koniferaj arbaroj

La **orient-himalajaj foliaj kaj koniferaj arbaroj** estas tutmondaj 200-regiono situanta en Barato, Birmo, Butano, Ĉinujo kaj Nepalo. Ĝi estas signita de la Monda Natur-Fonduso (WWF) kiel unu el la prioritataj ejoj por la naturkonservado kaj kunigas plurajn ekoregionojn de la sudaj flankoj de orienta Himalajo :
* la orient-himalajaj subalpaj koniferaroj
* la orient-himalajaj foliarbaroj
* la nordbirmaj mezvarmaj arbaroj
* la nordorient-himalajaj subalpaj koniferaroj

## Eksteraj ligiloj 
* Tutmondaj 200, numero 67 : Orient-himalajaj foliaj kaj koniferaj arbaroj (WWF) 

Kategorio:Global 200
Kategorio:Biodiverseco-riĉaĵejoj
Kategorio:Orientalisaj ekoregionoj
Kategorio:Himalajo
Kategorio:Geografio de Barato
Kategorio:Geografio de Birmo
Kategorio:Geografio de Ĉinio
Kategorio:Geografio de Nepalo
(13614) 1994 VF2

**(13614) 1994 VF2** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Satoru Otomo elde Kijosato (vilaĝo de la urbo Hokuto en la gubernio Jamanaŝi, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Satoru Otomo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Kailash Satyarthi

**Kailash Satyarthi** (naskiĝinta la 11-an de januaro 1954 en Vidisha) estas barata aktivisto pri infanaj rajtoj. La 10-an de oktobro 2014 li ricevis la Nobel-premion pri paco kune kun Malala Yousafzai por pacaj manifestacioj, por rajto pri edukado kaj protestoj kontraŭ la ekspluatado de infanoj kaj seksa misuzo de infanoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Gazetaraj reagoj pri la distingito.

Kategorio:Nobel-premiitoj pri paco
Kategorio:Barataj aktivuloj
Kategorio:Infanrajtaj aktivuloj
Kategorio:Barataj elektroinĝenieroj‎
13559 Werth

'*13559 *Werth'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germana televida kaj ĵurnalistino *Hildegard Werth'', de ZDF. Krom ŝia laboro en la departemento pri novaĵoj, ŝi ŝatas la sciencojn kaj la stelojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Malkovrita de Lutz D. Schmadel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
13610 Lilienthal

'*13610 *Lilienthal''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana inĝeniero Otto Lilienthal (1848–1896), kiu studis la aerodinamikon de la flugo de la birdoj. Komencinte en 1891, li flugis pli ol 2000 fojojn kun glisiloj, kiujn li mem faris. Lia lasta flugo finis en mortigiva falo. Kun sia frato Gustav (1849–1933), li faris eksperimentojn, kiuj alportis gravajn konojn pri la flugo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
13977 Frisch

'*13977 *Frisch''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana astronomo Freimut Börngen elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la aŭstra bestosciencisto Karl von Frisch (1886 — 1982), kiu faris fundamentajn esplorojn pri fiŝoj kaj la mielabeloj. Li studis la orientiĝo de abeloj laŭ koloroj, formoj, odorojn, la suno kaj la polarizita lumo. Li ricevis la Nobel-premion pri fiziologio aŭ medicino en 1973.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Freimut Börngen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Instagram

**Instagram** estas komerca poŝtelefona programo por registro de fotoj kaj filmetoj, kaj komerca retejo por publikigo de fotoj kaj filmetoj. Krom en la retejo mem, la publikigitaj fotoj ankaŭ facile prezenteblas en gamo da pliaj sociumaj retejoj, kiel Facebook, Tvitero, Tumblr kaj **Flickr**. Tipa eco de la instagram-aj dosieroj, kaj fotoj kaj filmetoj, estas filtriloj kiuj en tipa maniero ŝanĝas la bildan aspekton, ekzemple filtrilo kiu kreas kvadratan bildon, metas ombron al la flankaj bildopartoj kaj pli lumigas la centron, tiel ke la rezulto aspektas simile al la klasikaj tujfotiloj de la dua duono de la 20-a jarcento, ekzemple de la usona firmao *Polaroid*. 

Nun la plej popularaj profiloj de Instagramo estas la steloj de popola kulturo kaj sporto: Selena Gomez, Ariana Grande, Taylor Swift, Beyoncé Knowles, Cristiano Ronaldo kaj Kim Kardashian. Ĝi tamen estas uzata ankaŭ kiel platformo de aktivistoj, ekzemple de Isaias Hernandez.

Kategorio:Facebook
(13566) 1992 UM9

**(13566) 1992 UM9** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Bálint Mikó

**Bálint MIKÓ** [mikO] hungara politikisto. Li naskiĝis en Csíkzsögöd la 5-an de junio 1840 kaj mortis la 12-an de septembro 1919 en Budapeŝto.

## Kariero 
Mikó Bálint pristudis juron en Marosvásárhely. En 1876 li estis elektita deputito de Csíkszereda en landkunveno de Hungarujo, inter 1882-1905 li estis departementestro de Csíkvármegye, de 1883 ĝis sia morto laika administranto de Gimnazio de Csíksomlyó. Li estis la prezidanto de komisiono por konstruado de nova konstruaĵo de gimnazio en Csíkszereda.

## Fonto 
* [Biblioteko Kájoni de Miercurea Ciuc(https://eo.wikipedia.org/wiki/Miercurea_Ciuc)]

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Adrianus Spigelius

**Adriaan van den Spiegel** (1578-1625) estis belga anatomiisto, kirurgo kaj botanikisto, lernanto de Girolamo Fabrizio kaj Julius Casserius kaj sampatrujano de Andreo Vesalio. Liaj ĉefaj kontribuaĵoj kuŝas en la sfero de la embriologio, neŭroanatomio kaj hepato-stomaka anatomio, kie li priskribis interalie la hepatan lobon kiu portas lian nomon. Li studis la malarion kaj unue priskribis hernion, al kiu li nomis **hernio de spigelio**. Kiel botanikisto li faris kelkajn laborojn kaj estis omaĝita de Karolo Lineo per la genro *spigelia*, el kiu oni konas tri speciojn.

## Elektitaj publikaĵoj 
[250px|eta|maldekstra|Frontispico de la verko **De Humani Corporis**, postmorte eldonita en [1627]]
* Isagoges in rem herbariam, libri duo, 1606
* De semitertiana libri quatuor,, 1624
* De formatu foetu, 1626
* Adriani Spigelii Brŭellensis equitis D. Marci ... De formato foetu liber singularis : aeneis figuris exornatus : epistolae duae anatomicae : tractatus de arthritide : opera posthuma, 1626
* De humani corporis fabrica, 1627
* Opera quae extant omnia, Amsterdam, Johannes Blaeu, 1645

## Literaturo 
* eNotes
* Whonamedit? 
* Catalyst
* Citações sobre Spigelius
* Katalog der Deutschen Nationalbibliothek
* A History of the Adrenal Medulla 
* gso.gbv.de
* Personensuche 
* WorldCat Identities

## Vidu ankaŭ 

Ambroise_Par%C3%A9_1573.jpg|Ambroise Paré(1509-1590)
Melchior van Brauweiler-engraving after van Calcar.jpg|Andreas Vesalius(1514-1564)
Girolamo_Fabrizi_d%27Acquapendente.jpg|Girolamo Fabrizio(1537-1619)
Tabulae_Anatomicae.jpg|Julius Casserius(1561-1616)
Jean_Riolan_the_Younger.jpg|Jean Riolan la Juna(1577-1657)
Scultetus-Armamentarium-Chirurgicum-1655.jpg|Johannes Scultetus(1595-1645)
Adolphus-Vorstius.jpg|Adolphus Vorstius(1597-1663)
WernerRolfinck.jpg|Werner Rolfinck(1599-1673)
Ludwig von hoernigk.jpg|Ludwig von Hörnigk(1600-1667)
Carl_Linnaeus_dressed_as_a_Laplander.jpg|Karolo Lineo(1707-1778)

Kategorio:Belgaj kuracistoj
Kategorio:Belgaj kirurgoj
Kategorio:Belgaj anatomoj
Kategorio:Belgaj botanikistoj
Nonn

**Nonn** estas la nomo de jenaj lokoj:

* Nonn, urboparto de Bad Reichenhall, Germanio

**Nonn** estas la familia nomo de jenaj personoj:
* Carl Nonn (1876–1949), germana pentristo
* Christoph Nonn (* 1964), germana historiisto
* György Nonn (1918-2007), hungara juristo kaj politikisto
* Helmut Nonn (* 1933), germana glacihokeisto
* Konrad Nonn (* 1877–), arĥitekto de la nazioj
* Ulrich Nonn (* 1942), germana historiisto
* Wolfgang Nonn (1935–1959), germana gllacihokeisto
Ole Worm

**Ole Worm**, latinigite **Olaus Wormius** (1588-1654) estis dana kuracisto, helenisto, latinisto, naturalisto, filozofo, antikvaĵisto kaj filo de Willum Worm, urbestro de Arhuzo. Olaus Wormius estis privata kuracisto de Kristiano la 5-a de Danio, studis en la Universitato de Marburgo kaj doktoriĝis en la Universitato de Bazelo, en 1611. En Kopenhago li lernis la latinan, grekan, medicinon kaj fizikon. Dum lia epoko la bubona pesto forsemis la morton en la ĉefurbo de Danio. Li famiĝis pro sia kolekto da kuriozaĵoj kiu rezultis en la fondo de iu muzeo en Kopenhago.

## Elektitaj publikaĵoj 
[250px|eta|maldekstra|**Musei Wormiani Historia**, [Kuriozaĵkabineto|Kabineto pri kuriozaĵoj de la Vormia Muzeo]]
* Fasti Danici, aŭ dana kronoligio 1626
* Runir seu Danica literatura antiquissima (Runoj, la plej malnova dana literaturo) 1636
* De aureo cornu, 1641
* Regum Daniae : series duplex et limitum inter Daniam & Sveciam descriptio, 1642
* Danicorum monumentorum libri sex: e spissis antiquitatum tenebris et in Dania ac Norvegia extantibus ruderibus eruti, 1643
* Historia animalis quod in Norvagia quandoque e nubibus decidit, 1653
* Museum Wormianum. Seu, Historia rerum rariorum, tam naturalium, quam artificialium, tam domesticarum, quam exoticarum, quae Hafniae Danorum in aedibus authoris servantur. Adornata ab Olao Worm, 1655

## Literaturo 
* Atlas Obscura
* Strange Science
* WorldCat Identities
* Bibliothèque Nationale de France
* Encyclopedia.com
* Encyclopedia of the Scientific Revolution: From Copernicus to Newton, Wilbur Applebaum
* The Origins of Old Germanic Studies in the Low Countries, Cornelis Dekker
* Making Knowledge in Early Modern Europe: Practices, Objects, and Texts, 1400 ..., Pamela H. Smith,Benjamin Schmidt
* Ethnologia Europaea, Bjarne Stoklund

## Vidu ankaŭ 

Ulysse_Aldrovandi.jpg|Ulisse Aldrovandi(1522-1605)
Bauhin Gaspard (21892514).jpg|Kasparo Boano(1560-1624)
Thomas Fincke.jpeg|Thomas Fincke(1561-1656)
Allegorie_op_de_troonsafstand_van_keizer_Karel_V_te_Brussel_Rijksmuseum_SK-A-112.jpeg|Frans Francken, la Juna(1581-1642)
Caspar Bartholin den ældre.jpg|Caspar Bartholin(1585-1629)
Thomas_bartholin.jpg|Thomas Bartholin(1616-1680)
Niels_stensen.jpg|Nikolao Stenono(1638-1686)
Ole_R%C3%B8mer_(Coning_painting).jpg|Ole Rømer(1644-1710)

Kategorio:Danaj kuracistoj
Kategorio:Danaj antikvaĵistoj
Kategorio:Danaj helenistoj
Kategorio:Danaj latinistoj
Kategorio:Danaj verkistoj
Kategorio:Danaj filozofoj
Kategorio:Kuracistoj de la 17-a jarcento
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Ornamgablo

[eta|Frugotika ornamgablo kun [pinakloj super la okcidenta portalo de la urba preĝejo de Bad Hersfeld (proks. 1330)]]
[eta|maldekstre|Balkonaĵo kun ornamgablo kaj pinakloj ĉe la Imperia Salono de la malnova urbodomo je [Regensburg en Bavarujo]]
**Ornamgablo** estas en gotika arĥitekturo gableca kronado de portaloj kaj fenestroj.

Ornamgablo estas dekoracia elemento, kiu plifortigis la impeton altecen de gotika arĥitekturo. Ĝin povas flanki, aŭ suresti pinakloj. La gablodeklivoj ofte surhavis ornamaĵojn, kiuj laŭ la germana, ĉeĥa kaj rusa lingvo nomiĝas „krabo“. La gablopinto ofte surhavas gablofloron ekzemple laŭ formo de krucfloro. La gablokampo povas estis glata, ofte tamen ĝi estas plena je antaŭmetita ornamriparo.

Ekster la arĥitekturo ornamgabloj troviĝas kiel motivoj ankaŭ en gotika lignoĉizarto.

## Fontoj 
Kategorio:Gotika arkitekturo
Kategorio:Konstruelementoj
Kategorio:Gotika skulptado
Ladysmith (Kanado)

**Ladysmith** estas urbeto je la orienta marbordo de Vankuvera Insulo en la kanada provinco Brita Kolumbio. La loko apartenas al regiona distrikto Cowichan Valley . Ladysmith fondiĝis en 1898 fare de James Dunsmuir kaj nomita laŭ la loko Ladysmith en Sud-Afriko.

La ekonomio baziĝas sur forstumado, turismo kaj agrikulturo.

## Demografio 
Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

En 2001 la nombro da loĝantoj estis fiksita je 6587. En 1996 tio estis 6456, do la nombro altiĝis dum intera periodo per 2,0%.

## Geografio 
Laŭ Statistics Canada la loko havas areon de 8,43 km² tero. La loĝdenso estas 781,6 loĝ/km² (2001).

## Naskiĝintoj en Ladysmith 
* Pamela Anderson (1-a de julio 1967), aktorino kaj modelo

## Eksteraj ligiloj 
* Urbo Ladysmith

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Kanado
Kategorio:Urboj en Brita Kolumbio
Kategorio:Marbordaj urboj en Kanado