open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Neĝofando

[eta|Ekzemplo de printempa neĝofandado en Peñalara ([Hispanio). La supra bildo estas de la 30-a de aprilo kaj la malsupra de la 9-a de junio.]]
**Neĝofando** aŭ **neĝofandado** estas la fandado de neĝo kaj de frostejoj, kiel konsekvenco de la pliiĝo de la temperaturo en la printempo. Tiam la neĝofandado povas liberigi enormajn volumenojn de akvo kiu frostiĝis dum la vintro; tiel kreskiĝas la akvokvanto de la riveroj, eventuale ĝis okazigi inundojn, ĉefe se pluvas sur la akvokolekta baseno de la rivero. En la plej malvarmaj regionoj, la procezo povas akriĝi pro la fragmentado de la frostotavolo kiu kovras la akvon de lagoj kaj akvofluejoj. La glacipecegoj povas amasiĝi ĝis la ekstremo formi barieron, kiu se rompiĝas povas okazi detruegan tajdon; tiel foje oni uzas eksplodaĵojn por rompi tiun barieron kaj eviti la eventualan detruegon. Foje la fandado okazas frue en la supra fluejo de rivero, kio kontribuas al la nivelaj plialtigoj.

La kaŭzoj kiuj okazigas nekutiman fandadon (pliampleksan) rilatas al homa aktiveco. Pro tiuj, ekis elĉerpigo de la ozona tavolo, kio pliigas la ultraviolan radiadon kaj sekve la tutmondan varmiĝon (pliiĝo laŭlonge de la tempo de la averaĝa temperaturo kaj de la atmosfero de la Tero kaj de la oceanoj). Aliflanke la homa agado povas influi ankaŭ pere de la senarbarigo, la uzado de fosiliaj brulaĵoj, la transporto kaj la industria agado, ĉar tio ĉio povas helpi la neĝofandadon, ĉar tio ĉio pliigas la produktadon de gasoj de forceja efiko.

## Vidu ankaŭ 
* Drenado
* Fandakvo
* Libera akvo
* Ligita akvo
* Neĝofandado
* Surfaca fluado

## Eksteraj ligiloj 
* "January Thaw: Winter Cold Relief"
* "January Thaw"  *The Canadian Encyclopedia*

Kategorio:Hidrologio
Kategorio:Riveroj
Kategorio:Vintro
Kategorio:Printempo
Kategorio:Neĝo
Rehman Dheri

**Rehman Dheri** aŭ foje **Rahman Dheri** () estas antaŭ-harapa Arkeologia Loko apud Dera Ismail Ĥan en la provinco Ĥajber-Paŝtulando de Pakistano. Tiu estas unu el la plej malnovaj urbigitaj centroj trovitaj ĝis nun en Suda Azio. Datita ĉirkaŭ 3300 a.K., la loko estas je 22 km norde de Dera Ismail Ĥan.

La loko estas sur la ebenaĵo de la rivero Gomal apud la rivero Induso. Ekde la plej frua okupado, escepte pro la etendo ekster la urbo suden, la tuta loĝareo estis enfermita per amasa murego, konstruita el argilŝtonaj blokoj. La malalta ortangula amaso estas kovranta ĉirkaŭ 22 hektarojn kaj staras 4.5 m super la ĉirkaŭaj kampoj.

La fortifikita urbo de dek ĝis dek kvin mil loĝantoj montras signon de urboplanado. Oni trovis ceramikon, kaj ilojn el ŝtono kaj metalo.

## Vidu ankaŭ 
* Amri
* Harapo

## Notoj 
Kategorio:Sindo
Kategorio:Urboj de Pakistano
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Pakistano
Kategorio:Suda Azio
Krčmaň

**Krčmaň** estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Olomouc. Ĝi situas apud rojo Loučka netutaj 11&nbsp;km sudoriente de Olomouc. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri vilaĝoj Lipina kaj Stachov devenas el la jaro 1252.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Krucifikso proksime de vojkruciĝo de kampaj vojoj nordokcidente de la vilaĝo
* Statuo de sankta Antonio de Padovo en deklivo sude de la vilaĝo
* Penta kruco en kampoj proksimume duonkilometro direkte al okcidento

## Pluaj fotoj 

Krčmaň, náves.JPG|Vilaĝplaco
Krčmaň, č. p. 8.JPG|Domo n-ro 8 en la vilaĝplaco
Krucifix, Krčmaň.JPG|Krucifikso
Smírčí kříž v polích nad vedlejší cestou do Grygova, Krčmaň.JPG|Penta kruco en kampoj super apuda vojo al Grygov
Sv. Antonín, Krčmaň.JPG|Statuo de Antonio de Padovo
Krčmaňský borek 03.jpg|Protektata arbo Krčmaňský borek

Kategorio:Municipoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Amri

eta|250px|Teramaso de Amri.
**Amri** estas antikva setlejo en teritorio de la provinco Sindo en nuntempa Pakistano, kiu datas el 3600 a.K. La loko estas sude de Mohenĝo-daro ĉe la ŝoseo de Hajderabado al Dadu pli ol 100 kilometrojn norde de Hajderabado (Pakistano). Tiu nun arkeologia loko havis mult-nivelajn strukturojn, kvankam ĝi neniam estis granda urbo. La kulturo Amri estis nomita laŭ la loko.

Sur montetoj de la montaro Kirthar, tiu estis grava frua urba centro en Malsupra Sindo. Amri estas proksime al Baluĉistano kie la disvolvigo de fruaj agrikulturaj komunumoj el 6000 a.K. ĝis 4000 a.K. finfine kondukis al urbigo.

La antikvaj teramasoj de 8 hektaroj sur la okcidenta bordo de la rivero Induso estis etende elfositaj. La plej frua fazo estis fortifikita urbo kiu floris el 3600 ĝis 3300 a.K., kaj apartenis al la etapo antaŭ Harapo de la Induso-civilizacio. Amri estis datita post Rehman Dheri.

## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
* Harapo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Ancient History
* J.M. Casal: *Fouilles d’Amri*, Paris 1964

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Pakistano
Kategorio:Ĥajber-Paŝtulando
Kategorio:Urboj de Pakistano
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Pakistano
Kategorio:Suda Azio
Kategorio:Historio de Pakistano
Lašťany

**Lašťany** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Bělkovice-Lašťany. Ĝi kreas unu el du bazaj setlejunuoj de tiu ĉi municipo. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 344 adresoj. En la jaro 2011 ĉi tie daŭre vivis 1131 loĝantoj.

**Lašťany** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 9,89&nbsp;km2.

## Historio
Lašťany estas unuafoje menciata en la jaro 1078, kiam princo Ota la 1-a de Olomouc donacis ĝin al nove fondita monaĥejo *Hradisko*.

## Naskiĝinto
Naskiĝintoj el Lašťany estis 
* Josef Cink (1932- 1995), poeto, kaj 
* Josef Bryks (1916-1957, d), soldato, aviadisto kaj partopreninto de kontraŭnazia rezistmovado

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Lašťany, u kapličky.jpg|Lašťany
Lašťany, hájenka.jpg|Lašťany
Lašťany, náves (1).jpg|Lašťany
Lašťany, ulice.jpg|Lašťany
Lašťany, bývalá hospoda.jpg|Lašťany, eksa gastejo

Kategorio:Bělkovice-Lašťany
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Emil Neszmélyi

**Emil Neszmélyi** [nesmEji], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Neszmélyi Emil Balázs** [balAĵ] estas hungara advokato, montogrimpisto, korbopilkisto, trejnisto.

Emil Neszmélyi naskiĝis la  en Hungario.

## Biografio 
Emil Neszmélyi estis korbopilkisto jam en la lernejaj jaroj, inter 1987-1993 li estis sportisto de Budapest Honvéd FC, poste de sportklubo de altlernejo, fine en Óbuda ĝis 2007. Intertempe li akiris trejnistan diplomon en Gimnastika Altlernejo, ankaŭ advokatan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Inter 1994-2008 li estis ankaŭ trejnisto de korbopilkistoj. Li havas ankaŭ propran advokatan atelieron, tamen li estis pli fama en 2016, kiam li atingis supron de Ĉomolungmo laŭ la malfacila flanko de Tibeto. En 2019 li estis la unua hungaro, kiu plenumis :en:Seven Summits. Li ricevis ŝtatajn kaj sportajn premiojn.

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* https://www.youtube.com/watch?v=Qc4gaq2XRmw

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj korbopilkistoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj montogrimpistoj
Bělkovice

**Bělkovice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Bělkovice-Lašťany. Ĝi kreas unu el du bazaj setlejunuoj de tiu ĉi municipo. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 302 adresoj. En la jaro 2011 ĉi tie daŭre vivis 970 loĝantoj.

**Bělkovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 5,40&nbsp;km2.

## Historio
Lašťany estas unuafoje menciata en la jaro 1238 en dokumento de reĝo Venceslao.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Bělkovice, ulice.jpg|Bělkovice
Bělkovice, sokolovna (2).jpg|Bělkovice
Bělkovice, U Dočkalů.jpg|Bělkovice
Bělkovice, č. p. 8.jpg|Bělkovice

Kategorio:Bělkovice-Lašťany
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Hrabí

**Hrabí** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Bílá Lhota. Ĝi troviĝas 1&nbsp;km okcidente de Bílá Lhota. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 48 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Hrabí** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 1,22&nbsp;km².

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

 Bílá Lhota, Hrabí, common.jpg| Vilaĝplaco
 Bílá Lhota, Hrabí, common (2).jpg| Fajroestingista rezervujo
 Bílá Lhota, Hrabí, chapel.jpg| Kapelo en la vilaĝplaco

Kategorio:Bílá Lhota
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Márton Nobilis

**Márton Nobilis** [nobiliŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nobilis Márton** estas hungara ŝtata oficisto.

Márton Nobilis naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Márton Nobilis maturiĝis en benediktana gimnazio en Győr en 2004, poste li akiris diplomon en Katolika Universitato Péter Pázmány en 2011, sed li studis ankaŭ en Bonna universitato. Jam en 2008 li aliĝis al Fidesz kaj dum la studentaj jaroj li ankaŭ laboris. Post la diplomo li helpis kampanjojn de Fidesz. Ekde 2014 li havis diversajn ŝtatajn kaj ministeriajn postenojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Bílsko

**Bílsko** estas:

* Bílsko (distrikto Olomouc) – municipo en distrikto Olomouc
* Bílsko (distrikto Strakonice) – municipo en distrikto Strakonice
* Bílsko u Hořic – municipo en distrikto Jičín
* Bílsko (Údrnice) – parto de municipo Údrnice en distrikto Jičín

* Bielsko – eksa urbo en Teŝinio, hodiaŭ parto de pola Bielsko-Biała
Caumont-sur-Durance

''''* (jen france, okcitane simple *Caumont*, foje ankaŭ pli longe *Caumont de Durença*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane *Vauclusa*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (, prononcata , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur''). Fine de  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Vaucluse

eta|maldekstra|300ra|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Vaucluse
Zoltán Novotni

**Zoltán Novotni,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Novotni Zoltán** estis hungara juristo, altlerneja instruisto.

Zoltán Novotni naskiĝis la  en Miskolc, li mortis la (?) en Miskolc.

## Biografio 
Zoltán Novotni akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1954. Post siaj studoj li havis postenon en distrikto de Budapeŝto. Li apogis la revolucion en 1956, tial en la sekva jaro li estis forigita. Li estis advokato-kandidato en Kazincbarcika kaj Füzesabony, poste li havis juran postenon en sia naskiĝurbo. Ekde 1973 li instruis en la Pezindustria Universitato. En 1980 li docentiĝis, post 2 jaroj li estis motoro de establo de jura fakultato. De 1982 ĝis sia morto li estis katedrestro, ekde 1988 ankaŭ institutestro. Intertempe en 1986 li doktoriĝis ĉe Hungara Scienca Akademio, tial li estis plenrajta profesoro. Ekde 1989 li estis vicrektoro, inter 1991 kaj 1993 dekano. Li ricevis nur postmortan premion en 1994. Li havis edzinon, kiu naskis gefilojn.

## Elektitaj libroj 
* *A fogyasztói érdekvédelmi tevékenység rendszerének továbbfejlesztése* (kunaŭtoro, 1990)
* *Polgári jog 1* (1992)
* *Magyar polgári jog. Kötelmi jog : Különös rész : Egyes szerződésfajták* (redaktoro, 1988)

## Memorigiloj 
* reliefo en Miskolc fare de Ágnes Máger https://www.kozterkep.hu/25158/novotni-zoltan-dr

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* anglalingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
113949 Bahcall

'*113949 *Bahcall'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *Sloan Digital Sky Survey* (SDSS), elde la Observatorio de *Apache Point'' en Sunspot (Nov-Meksiko, Usono).

Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona astrofizikisto John Bahcall (1934–2005), nelacebla advokato por la Kosmoteleskopo Hubble, bone konata pro sia kontribuoj al la problemo pri la sunaj neŭtrinoj kaj la modeloj de stela strukturo, kaj pro sia gvideco por la disvolvo de la astrofizika programo ĉe la Instituto de Antaŭenira Studo de Princeton.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Sloan Digital Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Reĝlando Kartli-Kaĥetio

La **Reĝlando Kartli-Kaĥetio** (kartvele: ქართლ-კახეთის სამეფო, *kartl-kaĥetis samepo*) (1762–1801) estis kreita en 1762 per la unuiĝo de du orientaj kartvelaj reĝlandoj Kartli kaj Kaĥeti. De la frua 16-a jarcento, laŭ la Amasja Paco en 1555 , ĉi tiuj du reĝlandoj estis sub irana rego. En 1744, Nader Ŝaho donis la reĝecon de Kartli al Teimuraz la 2-a kaj tiun de Kaĥeti al sia filo Irakli la 2-a, kiel rekompenco por ilia lojaleco. Kiam Nader Ŝaho mortis en 1747, Teimuraz la 2-a kaj Irakli la 2-a profitis la regantan malstabilecon en Iranon mem, kaj deklaris *faktan* sendependecon. Post kiam Teimuraz la 2-a mortis en 1762, Irakli sukcedis lin kiel reganto de Kartli, tiel unuigante la du.300ra|eta|Reĝlando Kartli-Kaĥeti en Kaŭkazio.Irakli povis, post jarcentoj da irana regado super Kartvelio, garantii la aŭtonomion super sia reĝlando tra la kaoso, kiu eksplodis post la morto de Nader Ŝaho. Li fariĝis la nova kartvela reĝo de politike unuiĝinta orienta Kartvelio la unuan fojon en tri jarcentoj. Kvankam Irakli ofertis sian *laŭjuran* submetiĝon al la lastatempe establita zanda dinastio tuj post la unuiĝo en 1762, la reĝlando restis vere sendependa dum la venontaj tri jardekoj. En 1783, Irakli subskribis la Traktaton de Georgijevsk kun la Rusa Imperio, per kiu li formale metis la investituron de Kartli-Kaĥetio en la manojn de la rusa monarko, kaj igis la reĝlandon rusa protektorato. Inter aliaj, ĉi tio provizis la nominalan garantion por protekto kontraŭ novaj iranaj provoj, aŭ de iuj aliaj, rekonkeri aŭ ataki orientan Kartvelion. De la 1790-aj jaroj, nova forta irana dinastio, la kaĝaroj, aperis sub Agha Mohammad Ĥan, kiu montriĝus pivota en la historio de la mallongdaŭra reĝlando.

En la sekvaj jaroj, sekurigante kontinentan Iranon, la nova irana reĝo ekrekonkeris Kaŭkazon kaj reimponis ĝian tradician superregadon super la regiono. Post kiam Irakli la 2-a rifuzis kondamni la traktaton kun Rusio kaj libervole reakcepti la superregadon de Irano kontraŭ paco kaj prospero por sia reĝlando, Agha Mohammad Ĥan invadis Kartli-Kaĥetion, kaptis kaj prirabis Tbilison, efike revenigante ĝin sub iranan regon. Ĉi tio tamen estis mallongdaŭra, ĉar Agha Mohammad Ĥan du jarojn poste estis murdita. Irakli la 2-a mem mortis jaron post tio.

La sekvaj jaroj pasis en konfuzo kaj kulminis en 1801 per la oficiala aneksado de la reĝlando fare de Aleksandro la 1-a en la rusa imperio dum la nominala foriro de la filo de Irakli, Georgo la 12-a al la trono Kartli-Kaĥetio. Post la rusa-persa milito de 1804-1813, Irano oficiale cedis la reĝlandon al Rusio, markante la komencon de rus-centrigita ĉapitro en kartvela historio.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Kartvelio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1760-1769
Kategorio:Aperis en 1762
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1801
Miĥail Voroncov

**Miĥail Semjonoviĉ VORONCOV** (ruse: Михаил Семёнович Воронцов; n. la 30-an de majo 1782 - m. la 18-an de novembro 1856), estis rusa princo kaj marŝalo, distingiĝis dum la napoleonaj militoj, kaj gvidanto de la rusa konkero de Kaŭkazio de 1844 ĝis 1853.

Li estas la filo de grafo Semion Romanoviĉ Voroncov kaj komponisto Katarina Seniavina, frato de Katarina, grafino de Pembroke kaj nevo de imperia kanceliero Aleksander Romanoviĉ Voroncov. Li kreskis en Londono kun sia patro, kie li ricevis brilan edukadon. En 1803-1804 li deĵoris por la unua fojo en Kaŭkazio sub la ordonoj de Pavel Cicianov kaj Guljakov, kaj preskaŭ mortis en la katastrofo de Zakatalo (15-an de januaro 1804).

De 1805 ĝis 1807, li kontraŭbatalis la napoleonajn soldatojn, precipe en la bataloj de Pułtusk kaj Friedland. De 1809 ĝis 1811, li partoprenis la militon kontraŭ la turkoj kaj distingiĝis pro kuraĝo en preskaŭ ĉiuj gravaj momentoj.

## Referencoj 
Kategorio:Rusiaj militistoj
Kategorio:Rusiaj nobeloj
Gugunjana Ekspedicio

La **Gugunjana ekspedicio** estis la provo de grupeto de armenaj naciistoj de rusa Armenio lanĉi armean ekspedicion laŭ la limo kun la Otomana Imperio en 1890, kun subteno de la lokaj la armenoj.

La gvidanto de la ekspedicio estis eksa studento, Sarkis Gugunjan (1866-1913). Kiel multaj aliaj rusaj armenoj, li zorgis pri la estonteco de la otomanaj armenoj vivantaj sub la despota sultano Abdul Hamid la 2-a. Kun la financa subteno de riĉaj armenoj loĝantaj en Tbiliso kaj Bakuo, Gugunjan povis aĉeti armilojn kaj organizi volontulan trupon de 125 viroj. Komence, Gugunjan havis la subtenon de ĉefa armena naciisma partio de Rusio, Daŝnako, sed baldaŭ ili provis deadmoni ilin pro komencado tia nerealisma projekto.

Gugunjan gvidis tiun ekspedicion, kaj lia volontula forto foriris je la 27-a de septembro 1890 . Ili transiris la limon, sed mankis provizoj, kaj post bataletoj kun turkaj kaj kurdaj trupoj, ili retiriĝis al Rusio. Tie ilin kaptis la kozakoj, kiuj arestis 43 membrojn de la ekspedicio. La rusaj aŭtoritatoj portis ilin al proceso. Ili batalis sub flago, kiu metis la inicialojn "MH", kiu povus esti por "Patrino Armenio" aŭ "Unio de Patriotoj" en la armena lingvo. La proceso de la prokuroro, kiu okazis en Kars en 1892, argumentis, ke ĉi tiuj leteroj signifas "Unuiĝinta Armenio", alia ebleco, sed kun multe pli subfosa interpreto. 27 akuzitoj estis kondamnitaj kaj ekzilitaj al Siberio. Kvankam la ekspedicio estis fiasko, ĝiaj membroj fariĝis herooj de la kaŭzo de la Armena Nacia Movado, kaj ĉefroluloj de patriotaj kantoj.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Armenio
Raffi

**Hakob Melik Hakobjan** (armene Յակոբ Մելիք-Յակոբեան) (Pekajik provinco Salmasd , nuna Kartvelio , 1835 - Tbiliso, 1888 ), konata kiel **Raffi** , estis verkisto armena. Lia plej grava verko estas la romano *Ĥent* (*"La viziulo"* ).

Pro financaj kialoj li devis interrompi siajn studojn en Tbiliso kaj helpi sian patron, kiu estis komercisto. Tiel, li vizitis Muŝ, Van kaj aliajn armenajn urbojn, kiuj estis sub turka regado, kompletigante siajn studojn kiel memlernanto. En 1853 li publikigis siajn unuajn poemojn, en *grabaro* aŭ klasika armena, en *Arcvi Vaspurakani* ( *"Aglo de Vaspurakano"* ). En 1860 li kunlaboris kun la ĵurnalo *Hjusisapajl*, kiu aperis en Moskvo.

En 1870 li ekloĝis en Tbiliso, kie li publikigis plurajn verkojn kaj kunlaboris kun la gazeto *Miŝak* (*"Kamparano"*), kun vojaĝrakontoj en kiuj li prezentas la vivon de la armena komunumo en Persio. Poste li translokiĝis al Tabrizo, sed devis reveni al Tbiliso post esti kondamnita kiel agitanto. Inter 1877 kaj 1878 , dum la rusa-turka milito, li *skribis raportojn* al la ĉiutagaĵo *Portz* (*"Pruvo"*) pri la suferoj de la armenoj en otomana teritorio. En la sekvaj jaroj liaj romanoj *Ĝelaledin* ( 1878 ), *La ora koko* (1879 ), *La viziulo* ( 1880 ), *Fajreroj* ( 1880 ), *David Bek* (*Davit-Bek*, 1881) kaj *Memoroj* ( 1882 ).

## Referencoj 
Kategorio:Armenaj verkistoj
Kalvinana preĝejo (Ragály)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en vilaĝo Ragály (Hungario).

## Historio 
La (tiam) katolika romanika preĝejo estis konstruita en la 13-a jarcento. Supozeble ekde la 16-a jarcento jam la kalvinanoj uzis ĝin, ili kovris la freskojn per kalko. En 1564 la kirko estis detruita fare de turkoj, en 1626 incendio okazis. En ambaŭ okazoj oni rekonstruis la preĝejon kaj en la 18-a jarcento estis trakonstruita laŭ baroko. La origina firstotureto estis renovigita inter 1876–1882 kaj estis transmetita  en 1908. La origina kasona plafono supozeble el 1790 estis malkonstruita en 1910. La lasta renoviga laboro okazis en 1997.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en mezo de impona ĝardeno. La fasado estas simetria, simpla kaj senornama. La enirejo situas en flanko de la navo, kiu finiĝas en rektangula absido. La navo iomete estas pli larĝa, ol la absido, ambaŭ havas originajn romanikajn fenestrojn. Oni taksas la meblojn el 1790. Kelkaj freskoj estas restaŭritaj. La kirko havas kalikon el la 1480-aj jaroj, la plej malnova tekstilo estis farita en 1548.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto 
* hungare kun foto
* hungare kun foto 

Ragaly
Vasilij Veliĉko

**Vasilij Lvoviĉ Veliĉko** (ruse: васи́лий Льво́вич Вели́чко; n. la 14-an de julio 1860, Prilukij, Poltava Gubernio, Ukrainio, tiam parto de la Rusa Imperio, - m. la 13-an de januaro 1904 en Sankt-Peterburgo) estis rusa poeto, dramisto kaj publicisto, unu el la gvidantoj de la Rusa Asembleo,  kaj redaktoro de la duonoficiala gazeto *Kavkaz* .

Konata kiel rusa ŝovinisto,  li montris evidentan maltoleremon al la armenoj  kaj provis starigi ilin sur aliajn loĝantarojn en Kaŭkazio. Li estis aktiva dum la periodo kiam la imperiaj rusaj aŭtoritatoj efektivigis celan kontraŭarmenan politikon.

Laŭ la rusa historiisto V. Ŝnirelman, "estas kurioze, ke liaj verkoj estis reeldonitaj en Azerbajĝano en la fruaj 1990-aj jaroj kaj ricevis grandan popularecon tie". La "forgesita rasisma terpeco" de Veliĉko estis reeldonita de la akademio de Ziya Bunyadov.

## Referencoj 
Kategorio:Kontraŭarmenismo en Rusio
Kategorio:Rusiaj politikistoj
Svatý Kopeček

**Svatý Kopeček** aŭ **Svatý kopeček** havas pluraj signifoj:

* Svatý Kopeček (Olomouc) – kvartalo de Olomouc
** Svatý Kopeček (belvedero) – belvedero en ZOO sur Svatý Kopeček
** Svatý kopeček (poemo) – poemo de Jiří Wolker
* Svatý kopeček (naturrezervejo) – naturrezervejo ĉe Mikulov
* Svatý kopeček u Kadaně – naturmemorindaĵo en distrikto Chomutov
* Svatý kopec – monto kun belvedero super Kadaň
Gandzak

eta|Preĝejo Sankta Georgo de Gandzak.
**Gandzak** (armene: Գանձակ; antaŭe **Batikjan**) estas vilaĝo en la provinco Gegharkunik de Armenio. La vilaĝo situas en la Gegharkunik-regiono, sur la dekstra marbordo de rivero Gavar, 3 km sudokcidente de regiona ĉefurbo Gavar, kun meza alteco de 1980 metroj super la marnivelo. La vilaĝo estis nomita Batikjan por tempo honore al Batik Batikjan (1892-1920), komunista aktivulo. Estas duonruina baziliko de Sankta Dipatrino de la 4a aŭ 5a jarcento kaj kupola preĝejo de Sankta Georgo de la 9a aŭ 10a jarcento. En antikvaj tempoj ĝi havis kupolhavan halon. En la 19-a jarcento, armenaj migrantoj de okcidenta Armenio kovris la detruitajn tegmentojn per la ŝtipoj. En 2008 ĝi havis 4 172 loĝantojn.

## Referencoj 
Kategorio:Gegharkunik
Grigorij Golicin

Princo **Grigorij Sergejeviĉ Golicin** (ruse: Григорий Сергеевич Голицын ; n. la 20-an de decembro 1838 - m. la 28-an de marto 1907) estis rusa generalo kaj ŝtatisto de la princa familio Golicin.

Golicin batalis en la kaŭkaza milito, studis ĉe la Ĝenerala Stabo-Akademio kaj komandis plurajn regimentojn. En 1876, estis nomumita Guberniestro de Urala provinco; li poste deĵoris en diversaj postenoj en aliaj regionoj.

Inter 1897 kaj 1904 Golicin estis la guberniestro de Transkaŭkazio; konata kiel la iniciatinto de la konfisko de la posedaĵoj de la Armena Eklezio. Li estis pafvundita en aŭtobombo proksime de Tbiliso en oktobro 1903.

## Referencoj 
Kategorio:Rusiaj generaloj
Těšetice

Nomon **Těšetice** portas pluraj setlejoj:
* Těšetice (distrikto Olomouc) – municipo en&nbsp;distrikto Olomouc
* Těšetice (distrikto Znojmo) – municipo en&nbsp;distrikto Znojmo
* Těšetice (Bochov) – parto de urbo Bochov en distrikto Karlovy Vary
Řimice

**Řimice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Bílá Lhota. Ĝi troviĝas 1,5&nbsp;km nordoriente de Bílá Lhota. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 113 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Řimice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 7,99&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1387.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Ortodoksa preĝejo de sankta Ludmila el la jaroj 1933 ĝis 1934
* Dia torturo, datita 1685
* Statuaro de Krucumo kun statuoj de sankta Johano Nepomuka kaj sankta Floriano
* Akva elektrejo en domaro Nové Mlýny, teknika memorindaĵo el la jaroj 1919 ĝis 1925
* Naturmemorindaĵo Pod Templem
* Naturmemorindaĵo Za mlýnem
* Naturmemorindaĵo Čertův most

Kategorio:Bílá Lhota
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Těšetice (distrikto Znojmo)

**Těšetice** () estas municipo en Ĉeĥio, en distrikto Znojmo en Sudmoravia regiono. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1260.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de La plej sankta Triunuo
* Duopo de niĉaj kapeletoj

## Pluaj fotoj 

Těšetice(okresZN)-pohled-na-domy-čp49-čp147-a-další2017.jpg|Těšetice
Těšetice(okresZN)-obecní-úřad-a-mateřská-škola2017.jpg|Těšetice
Těšetice(okresZN)-autobusová-zastávka-v-centru-obce2017.jpg|Těšetice

Kategorio:Municipoj en distrikto Znojmo
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Znojmo
Kategorio:Vinkultivada subregiono Znojmo
Kategorio:Setlejoj en Dija-svratka valego
Grillon

''''* (jen france, okcitane *Grilhon*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vaucluse (franca elparolo: [], okcitane *Vauclusa*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (, prononcata , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur''). Fine de  en la komunumo vivis . 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Vaucluse

eta|maldekstra|300px|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Vaucluse
Uch

**Uch** aŭ **Uĉ** (; *"Uuĉ"*), ofte referencata kiel **Uuĉ Ŝarīf** (; *"Nobela Uĉ"*), estas historia urbo en la suda parto de la pakistana provinco Panĝabo. Uch eble estis fondita kiel Aleksandrio ĉe Induso, urbo fondita de Aleksandro la Granda dum sia invado de la Indus-valo. kaj iĝis rifuĝejo por islamaj religiaj fakuloj kiuj fuĝis el persekutado el aliaj landoj.
People staring at the majestic architecture - Shrine of Baha'al-Halim.jpg|Kelkaj monumentoj de Uch estis damaĝitaj pro inundoj komence de la 19a jarcento, kio lasis ties internon eksponita.
Life at Tomb of Bibi Jawindi.jpg|Kelkaj monumentoj estas nuntempe restaŭritaj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Henry George Raverty, Notes on Afghanistan and Baluchistan; (1878) http://www.wasaib.com/uchch-in-1878-a.d.html 

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Pakistano
Kategorio:Panĝabo (Pakistano)
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Pakistano
Kategorio:Islama arkitekturo
Žerotín

Nomon **Žerotín** portas pluraj municipoj:
* Žerotín (distrikto Louny) – municipo en&nbsp;distrikto Louny,
* Žerotín (distrikto Olomouc) – municipo en&nbsp;distrikto Olomouc.

Nomon **Žerotínové** portas nobelaj familioj kun predikato **ze Žerotína** (el Žerotín):
* Žerotínové (Bohemio), devene *Žirotínové* – bohemia nobela familio el vilaĝo Žerotín en&nbsp;distrikto Louny,
* Žerotínové, devene *Zierotinové* – moravia nobela familio el vilaĝo Žerotín en&nbsp;distrikto Olomouc.

Vorto **Žerotín** ankaŭ aperas en la nomoj de aliaj subjektoj:
* Žerotín (burgo) – ruino de burgo en&nbsp;municipo Žerotín en&nbsp;distrikto Louny,
* Žerotín (kastelo) – kastelo en&nbsp;municipo Žerotín en&nbsp;distrikto Olomouc,
* Žerotín (naturmemorindaĵo) – naturmemorindaĵo en&nbsp;distrikto Hodonín,
* Kastelo Žerotín (Nový Jičín) – kastelo en Nový Jičín, 
* Žerotín (folklora ensemblo) – ensemblo de popolaj kantoj kaj dancoj Žerotín el Strážnice,
Žerotín (distrikto Olomouc)

**Žerotín** estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Olomouc. Ĝi situas en Hanakio, proksimume meze de triangulo kreita de urboj Šternberk, Uničov kaj Litovel. Trafluas tra ĉi tie rivereto Teplička. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1131.

## Loĝantaro 
## Signifaj naskiĝintoj 
* Josef Lukeš (1870–1956), deputito de silezia landa deputitaro kaj Revolucia nacia kunveno de Respubliko ĉeĥoslovaka, juĝisto en Bohumín, Ostrava kaj Opava

## Memorindaĵoj 
* Kastelo Žerotín
* kapelo de sankta Marta el la jaro 1838
* du statuaroj de Krucumo de Jesuo Kristo

## Rilataj artikoloj 
* Žerotínové

## Pluaj fotoj 

Žerotín (Scherotein) - zámek.jpg|Kastelo
Zerotin-OL-2008-05-24-Skola.JPG|Lernejo
Zerotin-OL-KapleOdVychodu.JPG|Kapelo de sankta Marta

Kategorio:Municipoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Aleksandrio ĉe Induso

[eta|250px|Aleksandrio ĉe Induso en la kunigejo de la riveroj [Induso kaj Acesines.]]
**Aleksandrio ĉe Induso** (, plej verŝajne la nuntempa Uch, Pakistano) estis urbo fondita de Aleksandro la Granda en la kunigejo de la riveroj Induso kaj Acesines. Ariano de Nikomedio rakontis, ke koloniistoj, ĉefe veteranaj Trakoj kaj indiĝenoj, estis setligitaj tie.

La satrapo de la okcidenta bordo de la rivero Induso, nome Filipo, filo de Maĥatas, estis taskigita por la konstruado de la urbo.

Nuntempe, oni supozas, ke la restaĵoj de la greka urbo estas ene de la teramasa citadelo, kvankam okazis gravaj damaĝoj al la teramaso pro ŝanĝo en la rivero. Listado de UNESCO postulas la lokon.

## Notoj 
Kategorio:Aleksandro la Granda
Kategorio:Panĝabo (Pakistano)
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Pakistano
Kategorio:Helenisma epoko
Kategorio:Geografio de Pakistano
Kategorio:Antikvaj arkeologiaj lokoj
Esther Schor

**Esther Schor** estas usona filologo. Ŝi akiris sian artan bakalaŭron pri anglistiko kaj muziko kaj doktoriĝis pri anglistiko en la universitato Yale, kun du jaroj da laboro en eldonado intertempe. Ĉe la universitato Princeton, ŝiaj kursoj ĉirkaŭas du centrojn: Brita Romantikismo kaj Literaturo, Skribo kaj Religio. En 2015, ŝi fariĝis la inaŭgura Behrman-profesoro en la universitata Konsilio por la Homaj Sciencoj, kie ŝi funkciis kiel Aganta Prezidanto por 2015-2018. Dum multaj jaroj, ŝi deĵoris en la Plenuma Komitato de la Programo pri Judaj Studoj, kie ŝi instruas Usonan Judan Literaturon, Enkonduko al Judismo kaj jida literaturo en Traduko.

Ŝi verkas per multaj modoj, kaj ofte prezentas sur scenejoj por multaj spektantoj. Por pli vasta publiko, ŝi en 2016 publikigis la libron *Bridge of Words: Esperanto and the Dream of a Universal Language* ("Ponto de Vortoj: Esperanto kaj la Revo de Universala Lingvo"), hibrido de kultura historio kaj memoraĵoj bazitaj sur sep jaroj da sperto en la esperantistaro.

## Kontribuoj 
* *Language as Hope* (2020)

## Eksteraj ligiloj 
* prezento pri ŝi en la retejo de la universitato Princeton ()
* artikolo pri ŝia ricevo de la universitata Behrman-premio por Homaj Sciencoj en majo 2020 ()
* artikolo pri ŝi kaj la libro pri Esperanto el decembro 2016 en la gazeto *Chicago Tribune* ()
* prelego *The Transformative Vision of Esperanto* de ŝi en Romo el 2018 en *Jutubo* ()
* recenzo pri la libro *Bridge of Words: Esperanto and the Dream of a Universal Language* en la faka periodaĵo *European Journal of Jewish Studies*, vol 11(2), paĝoj 210-213, 2017.
* recenzo de "Bridge of Words" (Esther Schor) fare de Ross Perlin, "*Nostalgia for World Culture: A New History of Esperanto*",

Kategorio:Usonaj filologoj
Gignac

**Ginhac** interalie estas la okcitana nomo de la jenaj komunumoj nomataj france
* *Gignac* au pli longe Gignac-la-Nerthe en la departemento Bouches-du-Rhône,
* Gignac (Hérault),
* Gignac (Lot),
** Gignac - Cressensac (stacidomo), fervoja stacio en Gignac (Lot),
* Gignac (Vaucluse).
Vic Tayback

**Victor E.** "**Vic**" **TAYBACK** (1930 – 1990) estis usona aktoro de siria deveno. Li naskiĝis en kvartalo Brooklyn, New York City, New York. Li studis ĉe Glendale Community College en Kalifornio.

Tayback militservis en usona mararmeo ĝis la 25-a jaraĝo. Post lasi mararmeon, li komencis labori kiel aktoro.

## Kariero 
Li komencis sian karieron per televidserio **Buckskin** en 1958 kaj lia debuto en kino estas malgranda rolo en filmo North to Alaska en 1960.

Li daŭrigis sian aktoran laboron per malgrandaj roloj en kinfilmoj kiel Five Weeks in a Balloon, Love with the Proper Stranger, Dead Heat on a Merry-Go-Round, Gambit, With Six You Get Eggroll kaj Bullitt. Krom tio, li partoprenis en televidserioj Dr. Kildare, The Lieutenant, The Man from U.N.C.L.E., I Dream of Jeannie, Love on a Rooftop, Daniel Boone, Get Smart, The Monkees, Star Trek, Mission: Impossible, That Girl, The Bill Cosby Show, Land of the Giants, Lancer, Here Come the Brides, kaj aliaj.

En 1970-aj jaroj li aperis en televidaĵoj Bonanza, Mary Tyler Moore, Bewitched, Columbo, Mannix, Ironside, Gunsmoke, Honor Thy Father, The Partridge Family, The Alpha Caper, All in the Family, The Rookies, Cannon, The Blue Knight, Family, Hawaii Five-O, Supertrain, Portrait of a Stripper, CHiPs, ktp. En kino li daŭre aperis per malgrandaj roloj en filmoj kiel Every Little Crook and Nanny, Emperor of the North Pole, Papillon, Thunderbolt and Lightfoot, The Gambler, The Big Bus, Special Delivery, Mansion of the Doomed kaj The Choirboys. Lia ĉefa rolo en kino estis en filmo Alice Doesn't Live Here Anymore (1974).

Dum la 1980-a jardeko li laboris en televidaĵoj kiel T.J. Hooker, Fantasy Island, The Jesse Owens Story, Murder, She Wrote, The Love Boat, The Three Kings kaj Tales from the Darkside. Krom tio, li partoprenis kinfilmojn Weekend Warriors, Loverboy, Beverly Hills Bodysnatchers, ktp. Kiel voĉaktoro li laboris ĉe All Dogs Go to Heaven (1989).

Lia lasta laboro estis partopreno en MacGyver (1990).

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Aktoroj de Star Trek
Ĥaroŝti

eta|Ĥaroŝti literoj el grek-hindaj moneroj.
***Ĥaroŝti***, literumita ankaŭ kiel *Kharosthi*, *Kharoshthi* kaj *Kharoṣṭhī* (Kharosthi: 𐨑𐨪𐨆𐨯𐨠𐨁)  estis skribsistemo de antikva Hindio uzita en Gandhara (nuntempa Pakistano kaj nordorienta Afganio) Estante abugida, ĝi estis enkondukita almenaŭ ĉirkaŭ la mezo de la 3a jarcento a.K., eble dum la 4a jarcento a.K., kaj restis uzata ĝis ĝi formortis en sia naskolando ĉirkaŭ la 3a jarcento p.K.

Ĝi estis uzata ankaŭ en Baktrio, en la Kuŝana imperio, Sogdio kaj laŭlonge de la Silka Vojo, kie estas iomaj pruvoj ke ĝi survivis ĝis la 7a jarcento en Hotan kaj Niya, urboj de la ĉina regiono Ŝinĝango.

*Ĥaroŝti* estas kodigita en Unicode en intervalo U+10A00–U+10A5F, ekde la versio 4.1.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Afganio
Kategorio:Skribsistemoj
Kategorio:Historio de Pakistano
Kategorio:Abugido
Metrostacio Davido de Sasuno

**Davido de Sasuno** () estas metrostacio de la metroo de Erevano, Armenio. Ĝi estas inter la unuaj originalaj stacioj malfermitaj al la publiko unuafoje en la urbo Erevano la 7-an de marto 1981. La stacio riĉas je ornamaĵoj rilataj al la heroa eposo Davido de Sasuno, kiu donas sian nomon al la stacio. Ĝi, male al preskaŭ ĉiuj aliaj troviĝas surtere. La stacio ligas kun la apuda trajnstacio Erevano atingebla per subtera tunelo kun pluraj vendejoj kaj rapidmanĝejoj.

## Referencoj 
Davido de Sasuno
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1981
Kategorio:1980-1989 en Armenio
Metrostacio Barekamutjun

**Barekamutjun** () estas stacio de la metroo de Erevano, Armenio. Ĝi estis inter la unuaj metrostacioj de Erevano malfermitaj al la publiko la 7-an de marto 1981. Barekamutjun ĝis nun estas la lasta stacio, kie finiĝas la trairo de la metroo kvankam ekzistas projekto pri ampleksiĝo al aliaj pli foraj distriktoj. Metrostacio Barekamutjun troviĝas en vojkruciĝo nomata samnome kaj en ĝia ĉirkaŭaĵo estas bazaro en tuneloj kiuj kondukas al la stacio. La vorto *barekamutjun* en la armena lingvo signifas *amikeco*.

## Referencoj 
Barekamutjun
Metrostacio Marŝalo Bagramjan

**Marŝalo Bagramjan** () estas stacio de la metroo de Erevano, Armenio. Ĝi estas unu el la originalaj metrostacioj en la urbo Erevano kaj estis malfermita al la publiko la 7-an de marto 1981. Ĝi estis konata per la antaŭa nomo Saralanĝ, ĝis ĝi estis ŝanĝita al la nuna nomo en 1982.  Ĝi estas nomita tiel omaĝe al marŝalo de Sovetunio Ivan Bagramjan. La stacidomo troviĝas antaŭ al samnoma Avenuo Bagramjan, apud unu el la plej famaj parkoj de la urbo, *Parko de la enamiĝintoj* kaj ne for de la Usona Universitato de Armenio, la rizedejo de la Prezidento de Armenio kaj la Nacia Asembleo.

## Referencoj 
Marŝalo Bagramjan
Metrostacio Placo de la Respubliko

**Placo de la Respubliko** (), antaŭe **Lenin-placo**, estas metrostacio de la metroo de Erevano, Armenio. Ĝi estis malfermita al la publiko la 26-an de decembro 1981. La metrostacio estas la plej centra de la urbo, je kelkaj metroj de la Placo de la Respubliko, la pulbazaro Vernisaĵ kaj malantaŭ ministeria konstruaĵo.

## Referencoj 
Placo de la Respubliko
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1981
Kategorio:1980-1989 en Armenio
Metrostacio Placo Garegin Nĵdeh

**Placo Garegin Nĵdeh** () estas stacio de la metroo de Erevano, Armenio. Ĝi estis malfermita al la publiko la 4-an de januaro 1987 kaj situanta sur la placo Garegin Nĵdeh.  Antaŭe konata sub la nomo Placo Spandarjan, ĝi estis renomita kiel omaĝo al la armena sendependeca heroo, Garegin Nĵdeh.

## Referencoj 
Placo Garegin Nĵdeh
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1987
Kategorio:1980-1989 en Armenio
Menandro la 1-a

**Menandro la 1-a Soter** (, *Ménandros Aʹ ho Sōtḗr*, "Menandro la 1-a la Savanto"; konata en la hindiaj Paliaj fontoj kiel **Milinda**) estis Hindgreka reĝo de la Hindgreka regno (165/155 li establis imperion en la Hinda Subkontinento etende el la Kabula rivervalo okcidente ĝis la Ravi oriente, kaj el la Sŭat rivervalo en la nordo ĝis Araĥozio (en Provinco Helmand). Antikvaj hindiaj verkistoj indikis, ke li estris ekspediciojn suden al Raĝastano kaj tiom for orienten al la Ganga rivervalo ĝis Pataliputra (Patna), kaj la greka geografo Strabo skribis, ke li "konkeris pli da triboj ol Aleksandro la Granda."

Oni trovis grandajn nombrojn de moneroj de Menandro, kio atestas kaj la floran komercon kaj la daŭron de sia regado. Menandro estis ankaŭ patrono de Budhismo, kaj liaj konversacioj kun la budhisma saĝulo Nagasena estas registritaj en la grava budhisma verko "Milinda Panha" ("La demandoj de la reĝo Milinda"; *panha* signife "demando" en Palia). Post sia morto en 130 a.K., li estis sukcedita de sia edzino Agatokleja, ebla filino de Agatokles de Baktrio, kiu regis kiel regento por sia filo Stratono la 1-a. Budhisma tradicio rakontas, ke li redonis sian regnon al sia filo kaj retiriĝis el la mondo, sed Plutarko rakontas, ke li mortis dummilite, kaj ke liaj restaĵoj estis dividitaj egalece inter la urboj por esti entempligitaj en monumentoj, probable stupoj, tra lia tuta regno.

## Vidu ankaŭ 
* Greka Budhismo

## Notoj 
## Bibliografio 
* Monnaies Gréco-Bactriennes et Indo-Grecques, Catalogue Raisonné, Osmund Bopearachchi, 1991, Bibliothèque Nationale de France, ISBN 2-7177-1825-7.
* The Shape of Ancient Thought. Comparative studies in Greek and Indian Philosophies by Thomas McEvilley (Allworth Press and the School of Visual Arts, 2002) ISBN 1-58115-203-5
* Buddhism in Central Asia by B.N. Puri (Motilal Banarsidass Pub, January 1, 2000) ISBN 81-208-0372-8* The Greeks in Bactria and India, W. W. Tarn, Cambridge University Press.
* Dictionary of Buddhism, Damien Keown, Oxford University Press ISBN 0-19-860560-9
* De l'Indus à l'Oxus, Archéologie de l'Asie Centrale, Osmund Bopearachchi, Christine Sachs, ISBN 2-9516679-2-2
* The Diffusion of Classical Art in Antiquity by John Boardman (Princeton University Press, 1994) ISBN 0-691-03680-2
* The Crossroads of Asia. Transformation in Image and symbol, 1992, ISBN 0-9518399-1-8
* Indo-Greek, Indo-Scythian and Indo-Parthian coins in the Smithsonian institution, Smithsonian Institution, Bopearachchi, 1993

Kategorio:Eŭropaj budhanoj
Kategorio:Konvertitoj al budhismo
Kategorio:Konvertitoj de paganismo
Kategorio:Homoj de la helenisma epoko
Kategorio:Antikvaj grekoj en Azio
Vilémov (distrikto Olomouc)

**Vilémov** estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Olomouc. Ĝi situas en cismontaro de Drahana montetaro proksimume 14&nbsp;km sudokcidente de Litovel. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1368.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj kaj interesaĵoj 
* Preĝejo de sankta Katarina
* niĉa kapelo de sankta Floriano
* penta kruco en antaŭĝardeno de domo
* belvidejo el monteto "Homola"

## Pluaj fotoj 

Červen 08 025.jpg|Preĝejo de sankta Katarina kun paroĥo
Výklenková.kaple.sv.Floriana.jpg|Niĉa kapelo de sankta Floriano
Vilemovprehrada.jpg|Valbaraĵo en suba parto de la municipo

Kategorio:Municipoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Metrostacio Jeritasardakan

**Jeritasardakan** () estas unu el la stacioj de la metroo de Erevano. Ĝi estas inter la unuaj, kiuj malfermiĝis al la publiko la 8-an de marto 1981. En armena lingvo *jeritasardakan* signifas *junulara* ĉar ĝi ĝuste troviĝas kie estas la plejmulto el universitatoj (ekz. Erevana Ŝtata Universitato), politeknikoj kaj edukaj centroj de Erevano. Ĝia halo estas bunte farbita, unikaĵo inter ĉiuj stacioj.

## Referencoj 
Jeritasardakan
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1981
Kategorio:1980-1989 en Armenio
Ústín

**Ústín** estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Olomouc. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1078.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Ústín, kaple.jpg|Kapelo de sanktaj Johano kaj Paŭlo el la jaro 1861
Ústín, náves.jpg|Vilaĝplaco
Ústín, pieta.jpg|Statuaro de Pieto
Ústín, most.jpg|Ŝtona ponteto trans rojo Stouska el la 18-a jarcento
Sousoší Ježíše a Marie, Ústín, okres Olomouc.jpg|Statuaro de Jesuo kaj Maria

Kategorio:Municipoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Observatorio John J. McCarthy

La **Observatorio John J. McCarthy** estas astronomia observatorio en Usono, en la kampuso de la Mezlernejo de New Milford en New Milford (Konektikuto, Usono). Ĝi estis fondita en 2000.

Ĝia MPC kodo estas **932**.

La observatorio estas administrata de ne-profitcela organizaĵo kaj ties personaro laboras volontule.

## Historio 
Monty Robson havis la ideon konstrui observatorion en 1998, celante interesigi studentojn pri scienco.

Malgranda teamo aliĝis al Monty en 1998 kaj 1999, por plani la instaladon, kolekti la monhelpojn kaj elekti situejon. La instalaĵo ekfunkciis en septembro 2000, kaj estis inaŭgurita la , nur 31 monatojn post la formiĝo de la teamo.

En 2009, volontuloj realigis sunsisteman maketon je vera skalo de ĉirkaŭ 10 kilometroj (6 mejloj) tra New Milford, kun dek du sunsistemaj objektoj ĉiuj metitaj je taŭgaj distancoj de la suno figurata per globo de 2 metroj (6 futoj) de diametro situita apud la observatorio.

En 2010 ekis konstruado de la " Ĝardeno de Galilejo ", kun granda sunhorloĝo, multenombraj plantoj kaj ĝardenaj skulptaĵoj.

## Instalaĵo 
Kupolo de 5 m (16 futoj) ŝirmas la ĉefan teleskopon. Apuda ĉambro kombinas regadĉambron, klasĉambron kaj bibliotekon ekipita per komputiloj kaj projekciilo.

La observatorio tenas kolekton da diversaj objektoj rilataj al la kosmoesploro : pecoj el kosmoveturiloj aŭ satelitoj, meteorŝtonoj, fotografioj.

### Instrumentoj 
La instrumentaro de la observatorio iom post iom kreskis kaj entenas multenombrajn donacitajn teleskopojn ĉefe uzataj por seancoj de popularigo malfermataj al la publiko.

La ĉefa instrumento estas Schmidt-Cassegrain-teleskopo *Meade* de 0,41 m, (16 coloj) tiel nomata "Teleskopo *Harcourt*", laŭ la nomo de la fondumo, kiu donacis ĝin.

Sur la sama muntaĵo estas refraktoro "*Takahashi*" de 106 mm kun larĝa kampo, refraktoro *Meade* de 127 mm kaj suna teleskopo *Coronado* por observi la sunan aktivon.

## Malkovroj 
4 numerotitaj asteroidoj estis malkovritaj elde la observatorio inter 2003 kaj 2005, unu, 115449 Robson, sub la nomo "*John J. McCarthy*", la tri aliaj sub la nomo "*New Milford*".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Bonvenon ĉe la Observatorio John J. McCarthy ! (2011)
*  Bonvenon ĉe la Observatorio John J. McCarthy ! (2008)

John J. McCarthy
----
Metrostacio Gorcaranajin

**Gorcaranajin**, (, *Fabrika*) estas unu el la metrostacioj de la metroo de Erevano, Armenio, kiu estis malfermita en la 11-an de julio 1983. Ĝi situas inter stacioj "Davido de Sasuno" kaj "Ŝengavito". La stacio situas en la distrikto Ŝengavito de Erevano, sur stratoj Ŝirak, Araratjan, Tamanciner, proksime al la suda industria zono. Komence ĝi estis la lasta stacio. La stacio estas surtera.

## Referencoj 
Gorcaranajin
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1983
Kategorio:1980-1989 en Armenio
Parko de la enamiĝintoj

300px| thumb
**Parko de la enamiĝintoj** () estas publika parko en Erevano, Armenio, situanta ĉe la Avenuo Bagramjan tuj apud la metrostacio Marŝalo Bagramjan. Ĝi okupas areon de 2,5 hektaroj en la centra distrikto de la urbo (Kentrono). La parko estis tute renovigita inter 2005 kaj 2008 kaj remalfermita en novembro 2008 per la klopodoj de bonfaranto Albert Boghosjan, estro de *Boghossian Foundation*.

## Superrigardo 
La parko devenas de la 18-a jarcento, konata kiel *Parko Kozern* nomita laŭ la distrikto Kozern, nordokcidenta antaŭurbo de malnova Erevano. Ĝi estis konata pro mezepoka tombejo kaj ties kapelo.

Post la dua mondmilito, la parko estis restrukturita en 1949 kaj renomita *Parko Puŝkin* per la decido de la Konsilio de Ministroj de la Armena Soveta Socialisma Respubliko, kadre de la festado de la 150-a datreveno de la naskiĝo de la fama rusa poeto Aleksandr Puŝkin. Poste en 1970, la parko estis nomita Barekamutjun (Amikeco) kiel omaĝo al la amikeco de ĉiuj membro-nacioj de Sovetunio. En 1995, post la sendependeco de Armenio, per la decido de la prezidanteco de la civilaj reprezentantoj de Erevana Urbestraro, la parko estis renomita *Parko de la enamiĝintoj*, surbaze de la fakto, ke la parko estis ŝatata loko por rendevuo por multaj paroj, dum la dua duono de la 20-a jarcento.

En 2005, per iniciato de bonfaranto Albert Boghosjan, la Boghossian Foundation supozis la renovigadon de la parko, ene de la kadroj de la projekto *Ĝardenoj Boghossian*. Post jaro da esplorado, franca projektista arkitekto *Pierre Rambach* prezentis la skizojn de la nova projekto en 2006 kaj ricevis la aprobon de la Erevana Urbestraro. Pierre Rambach plurfoje vizitis Armenion por esplori armenajn pejzaĝojn kaj trovi la plej bonajn solvojn por ebligi la kombinaĵon de rigoraj japanaj pejzaĝigaj principoj kun la spirito de Armenio.

Post tute renovigita procezo inter 2005 kaj 2008, la Parko de enamiĝintoj de Erevano estis malfermita en novembro 2008. La parko havas neniujn paŝojn por ebligi facilan aliron de rulseĝoj al ĉiuj partoj. Ĝi havas malgrandan kafejon kun multaj eksteraj sidlokoj.

La parko ankaŭ gastigas malgrandan amfiteatron kun kapablo de 215 sidlokoj kaj sceneja surfaco de 100 m², nomata laŭ Robert Boghosjan.

## Galerio 

Yerevan Lovers' Park, Summer.jpg|
Lovers' Park.jpg|
Գևորգ Էմինի արձան.JPG|

## Referencoj 
Kategorio:Parkoj de Erevano
Demetrio la 1-a (Baktrio)

[eta|maldekstre|Monero de Demetrio la 1-a. [Metropolitan Museum of Art.]]
**Demetrio la 1-a** (en greka: ), nomita ankaŭ **Dharmamita**, estis grek-baktria/hindgreka ("Yona" en Palia lingvo, "Yavana" en Sanskrito) reĝo (reĝis ĉirkaŭ 200–180 a.K.), kiu regis en areoj el Baktrio ĝis antikva nordokcidenta Hindio. Li estis la filo de la grek-baktria reganto Eŭtidemo la 1-a kaj sukcedis lin ĉirkaŭ 200 a.K., post kio li konkeris etendajn areojn en tio kio estas nuntempe Afganio kaj Pakistano.

Lis neniam estis venkita en batalo kaj estis postmorte kvalifikita kiel **la Nevenkebla** (*Aniketos*) sur la moneroj de sia sukcedanto Agatokles. Demetrio la 1-a eble estis komencinto de la Ĝavana epoko, starte en 186–185 a.K., kiu estis uzita por kelkaj jarcentoj poste.

"Demetrio" estis la nomo de almenaŭ du kaj probable tri grekaj helenismaj reĝoj de Baktrio. La multe disputita Demetrio la 2-a de Hindio estis ebla parenco, dum Demetrio la 3-a Aniketos eble de ĉirkaŭ la jaro 100 a.K. estis konata nur el moneroj.

## Notoj 
Kategorio:Eŭropaj budhanoj
Kategorio:Konvertitoj al budhismo
Kategorio:Konvertitoj de paganismo
Kategorio:Homoj de la helenisma epoko
Kategorio:Antikvaj grekoj en Azio
Ewa Geller

**Ewa Geller** (naskiĝis en 1955, mortis en 2023) estas pola lingvistino, profesoro pri homaj sciencoj kaj preleganto en la universitato de Varsovio. ŜLi specialiĝas pri germana lingvistiko kaj studoj pri la jida lingvo. 

En 1978 ŝi akiris magistron ĉe la Instituto de Germanaj Studoj surbaze de la verko *Die verbalen Neologismen unter dem Aspekt der semantisch-logischen Valenztheorie* verkita sub la superrigardo de Józef Wiktorowicz. En 1988 ŝi doktoriĝis tie surbaze de la studo polaj kaj orientslavaj leksikaj kaj strukturaj influoj en la jida laŭ la ekzemplo de elektitaj verkoj de I. B. Singer, Nobel-premiito pri literaturo de la jaro 1978 kaj esperantisto. En 2002, ŝi akiris sian habilitadon surbaze de la monografio *Warschauer Jiddisch* (la jida de Varsoviaj judoj). En 2017, ŝi ricevis la akademian titolon de profesoro.

Ŝi faras klasojn pri lingvistiko de lingva kontakto, enkonduko al psikolingvistiko, enkonduko al socilingvistiko, fonetiko kaj fonologio de la germana lingvo, historio de la germana kaj la jida.

## Kontribuoj 
* *Language as Hope* (2020)

Kategorio:Polaj filologoj
Kategorio:Germanistoj