Bensheim

eta|maldekstra|parto de Bensheim, rigardata el nordo
**Bensheim**  estas germana urbo en la sudo de la federacia lando Hesio. Ĝi apartenas al la distrikto Bergstraße kaj al la administra distriktaro Darmstadt. La aŭtoŝoseoj A5 kaj A67 ligas ĝin al la proksimaj urboj Darmstadt kaj Frankfurto ĉe Majno norde kaj al la simile proksimaj Heidelberg kaj Mannheim sude. Fine de la jaro  la urbo havis  loĝantojn sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Geografio 
Bensheim apartenas al la geografia regiono "Monta Vojo", transira zono inter la mezalta montaro Odenvaldo oriente kaj la vasta ebenaĵo de la rivero Rejno, ĉizita de ampleksaj glaĉeroj dum la lasta glaciepoko, okcidente. La regiono jam en la antikva epoko de la Romia Imperio kaj despli en la eŭropa mezepoko estis grava trafika vojo inter sudo kaj nordo, ĉar kvankam la montoj de la mezalta montaro Odenvaldo ne estas aparte altaj, tamen eblis multege pli komforte voji en la ebenaĵo, kaj la homoj evitis la energioraban montaron la vojaĝis rande de ĝi. Multaj historiaj urbetoj kaj ankaŭ mezepokaj burgoj ĉe la unuaj montoj rande de la ebenaĵoj atestas pri la signifa historia trafiko.

eta|maldekstra|Bensheim kaj ĝiaj urbopartoj

## Subdividaĵoj 
Urbopartoj krom la centra loĝloko Bensheim estas Auerbach (kun mezepoka burgo nomata kastelo Auerbach kaj eksnobela angleca parko) norde, Fehlheim okcidente, Gronau sudoriente, Hochstädten nordoriente, Langwaden okcidente, Schönberg (kun samnoma historia kastelo) oriente, Schwanheim okcidente, Wilmshausen oriente kaj Zell sudoriente.

## Historio 
### Antaŭ 765 
De la neolitiko estis silikoj de Le Grand-Pressigny. Oni trovis ankaŭ spurojn de rubandaj ceramikaĵoj kaj ŝnuraj ceramikaĵoj. Dum la jaro 765 la urbo en la kodekso de Lorsch estis menciita unuafoje sub la nomo *Basinsheim*.

## Vidindaĵoj 
En la urbo estas multaj mezepokaj trabfakaj domoj, interalie la domo *Wambolter Hof* kaj en suda Hesio plej malnova trabfaka domo *Walderdorffer Hof* (bildojn vidu sube). Super la urbo tronas romantika ruino de **Kastelo Auerbach** (bildo same sube), el kiu eblas panorame vidi tre vastan parton de la rejna valo okcidente, en taŭga vetero ĝis la mezmontaro Vogezoj en Francio. Alia bela loko de la urbo estas la parko **Fürstenlager**, realigita dum 1790, en flanka valo de la mezmontaro Odenwald. La parkaj domoj de antaŭ pli ol 200 jaroj restis neŝanĝitaj, kaj vidindas interalie la plej malnova sekvoja arbo de Germanio.

## *Sankta Vendredo* laŭ suditalia maniero 
eta|maldekstra|
En la jaro 1983-a italaj enmigrintoj fondis *Vivan Vojon de la Kruco*, kiu montras la pasiono de Jesuo Kristo kiel teatraĵo en la stratoj de la urbo simile al kutimoj en la regiono Kampanio en Italio. La t. n. *Bensheima pasiona ludo* (germane *Bensheimer Passionsspiel*) komencas je la deka horo kaj duono, daŭras ĉirkaŭ unu horon kaj duono, estas germanlingve presentata de italoj kaj germanoj kaj altiras plurajn milojn da spektantoj ĉiujare.

## Lokaj famuloj 
* Franz Heinrich Metzendorf (1866–1923), arkitekto
* Georg Metzendorf (1874–1934), arkitekto
* Joseph Stoll (1879–1956), historiisto
* Norbert Müller-Everling (n. en 1953), modernisma skulptisto
* Wilhelm Weyrauch (1914–2003), historiisto

eta|dekstra|
## Partneraj urboj 
* 
*  Amersham (Britio)
* 
* 
*  (ĝis 1945 germane Glatz)
* 
*  (fakte kun Zell, nun urboparto de Bensheim)

## Rilatoj al Esperanto 
De la 8-a ĝis la 15-a de aŭgusto 2009, la renkontiĝo Festo organizata de la franca asocio JEFO, kun la helpo de GEJ, okazis en la norde tutnajbara urbeto Zwingenberg, nur kilometron norde de la  urboparto Auerbach de Bensheim. Pluraj esperantistoj proksime ligiĝas al la urbo: ekzemple kvar kilometrojn pli norde, en Alsbach-Hähnlein, vivas la familio de Thomas Pusch kaj Remi Rudaitytė, kaj ok kilometrojn pli norde, en Seeheim-Jugenheim, la ekologo *Eki Woite*. Inter la ĝemelaj urboj, esperantistoj aparte aktivas en Beaune. Krome, en la ĝemela urbo Kłodzko (ĝis 1945 germane Glatz en prusa Silezio) ripete okazas la Internacia Konkurso de la Esperanto-Kanto, en la urba Muzeo de la Tero.

## Bildaro 

Bensheim-Auerbach - Rathaus - panoramio.jpg|urbodomo
Auerbach kastelo 4.jpg|kastelo Auerbach
Katholische Pfarrkirche St. Georg Bensheim 2.jpg|preĝejo *St. Georg*
Rodensteiner Hof 01.jpg|*Rodensteiner Hof*
Wambolter Hof 01.jpg|*Wambolter Hof*
Fürstenlager 2020-07-04d.jpg|parko *Fürstenlager* Auerbach

## Fontoj 
* Bensheim, Spuren der Geschichte, 2006.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  
* pri *Sankta Vendredo*, germanlingve

Kategorio:Distrikto Bergstraße
Kategorio:Urboj de Hesio