Pepino el Herstal

**Pepino** aŭ **Pipino** (ĉ. 635 – 16-a de decembro 714), komune konata kiel **Pepino el Herstal**, estis ŝtatestro kaj militestro de Frankoj kiu *de facto* regis super Francio kiel majordomo ekde 680 ĝis sia morto en 714. Li prenis la titolojn de Duko kaj Princo de la Frankoj, post sia konkero de ĉiuj frankaj regnoj.

Li estis la filo de la povega franka ŝtatestro, Ansegiselo, kaj laboris por establi sian familion, la Pipinidoj, kiel plej forta en Francio. Li iĝis Majordomo de Palaco en Aŭstrazio en 680. Pepino sekve eniris en kelkaj militoj por etendi sian povon. Li konkeris Neŭstrion kaj Burgonjon en 687. Eksterlande li pliigis la povon de la Frankoj danke al sia subigo de Alemanoj, Frisoj, kaj Frankonianoj. Li ankaŭ ekis la procezon de kristanigo de Germanio.

La ŝtatestreco de Pepino estis elstara pro sia pliigo de la reĝa aŭtoritateco de la Merovidoj, kaj pro la akceptado de la nedisputita rajto al regado por sia familio. Tamen Pepino nomigis heredanto sian pranepon, Teodoaldo. Sed tio ne estis akceptita de lia ekstergeedzeca filo Karolo Martelo, kio kondukis el enlanda milito post lia morto en kiu tiu lasta venkis.
## Vivo
eta|maldekstre|300px|Reĝo Klodvigo la 3-a kaj Pepino de Herstal (dekstra flanko)

[eta|dekstre|400px|Morto de Pepino de Herstal (avo de [Pepino la juna|Pepino la Malalta), ĉirkaŭita de sia familio kaj en la ĉeesto de Dagoberto la 3-a (714) - Desegnita kaj gravurita de Ambroise Tardieu en 1825.]]

Pepino la 2-a de Herstal, ankaŭ konata kiel Pepino de Herstal, Pepino la Dika, aŭ Pepino la juna (naskita ĉirkaŭ 645 en Herstal, Belgio - mortinta la 16-an de decembro 714 en Jupilo-sur-Mozo), estis urbestro de la Palaco de Aŭstrazio kaj Neŭstrio. Li estis la filo de Ansegizelo (ĉi tiu mem filo de Arnulfo de Metz) kaj Bega de Andeno, filino de Pepino de Landen. Li estas citita kiel Duko kaj Guberniestro de Aŭstrazio. Li estis la patro de Karolo Martelo kaj la avo de Pepino la juna.

## Biografio
Li mortigis la murdiston de sia patro. Li unue estas menciita ĉirkaŭ 675 kiel Duko de Aŭstrazio, batalante kune kun Martin, Duko de Ĉampanjo, kontraŭ Ebroino (658-679), urbestro de la Palaco de Neŭstrio. Ili estis venkitaj, en 679, ĉe Laono, kaj Duko Martin estis mortigita. Ebroino estis murdita en 681 de franka sinjoro, Ermenfroi, kiu serĉis rifuĝon ĉe la aŭstrazia kortego. Post periodo de maltrankvila paco kun la neŭstria urbestro de la palaco, Varatono, milito denove eksplodis, en 687. Pepino, post venko sur la urbestro Bertharo ĉe Tertry, transprenis ĉiujn frankajn regnojn ekde 690. Lasante Akvitanion flanken, li poste submetis la sinjorojn de Saksio, Frisio, Bavario kaj Alemanio.

La aŭtoritato de Pepino renkontis reziston. Neŭstrio indigniĝis pri la regado de ĉi tiu aŭstrazia duko (Pepino nomumis sian filon Grimoaldon la junan urbestro de la palaco en Neŭstrio); la submetiĝo de Burgonjo kaj Akvitanio estis nur nominala; en la sudo kaj okcidento, lokaj guberniestroj profitis la civitajn militojn por vastigi sian sendependecon.

Krome, li preterlasis sian edzinon Plektrudan je sia amantino Alpaida, kaj la subtenantoj de ĉiu virino dividis la kortegon.
[eta|maldekstre|400px|Pepino de Herstal estis la granda lordo de Brabanto, kaj guberniestro de [Aŭstrazio, kiam Teodeberto la 2-a estis venkita de Teodoriko la 2-a.]]
Tiu ĉi kuniĝo kaŭzis la murdon kontraŭ Lamberto, episkopo de Tongeren-Maastricht, la estonta sankta Lamberto, patronsanktulo de Lieĝo. En septembro de jaro, kiun la historiistoj ne venas al konkludo, ĉu 696 aŭ 705, Pepino la 2-a invitis la episkopon al sia palaco en Ĵupilo, proksime de Lieĝo, por peti lin edziĝi kun Alpaida. Pepino ĵus repudiis Plektrudan, sed la episkopo eksciis, ke infano estis naskiĝinta ekster geedzeco. Lamberto tial rifuzis geedzigi ilin. Kelkajn tagojn poste, la 17-an de septembro, Lamberto kaj liaj nevoj, Petro kaj Andolet, estis murditaj de Dodon, frato de Alpaida, kiel venĝo pro lia rifuzo.

Difina karakterizaĵo de la regado de Pepino de Herstal estis la restarigo de la ĉiujaraj asembleoj, okazantaj en la Kampo de Marso. Ĉi tiuj asembleoj ĉefe traktis militajn aferojn.

La konkero de la Cisrejna Frislando estis la plej grava entrepreno de lia regado. Dum la Batalo de Dorestado ĉe la bordoj de la Rejno, li venkis la reĝon Radbodon la 1-a de Frislando. Kontrolante la elfluejojn de la riveroj Mozo kaj Rejno, la regiono estis decida por la franka ekonomio. La metodo, kiun li uzis, inspiris ĉiujn liajn posteulojn, inkluzive de Karolo la Granda mem: li ligis militan konkeron al kristanigo. Li tiel helpis Vilibrodon en liaj klopodoj kristanigi la tutan Frislandon kaj establi tie eklezian hierarkion (kreante la Episkopejon de Utrecht).

Ekde la morto de Teodoriko la 3-a, en 691, li estis tiu, kiu nomumis kaj eltronigis reĝojn. La merovida dinastio fariĝis nenio pli ol marioneto en la manoj de tiu, kiu alprenis la titolon de princo. Lia potenco, tamen, restis persona.

Pepino de Herstal mortis la 16-an de decembro 714, kaj oni kredas, ke li estis entombigita en la Abatejo de Sankta Arnulfo, en Metz, kie lia avo, la episkopo, estis enterigita kaj kiu fariĝis karolida nekropolo sub Karolo la Granda. Indas rimarki, ke funebra steleo estis dediĉita al li en la Preĝejo de Sankta Maria sur la Kapitolo, en Kolonjo, Germanio, kie Plektruda estis entombigita. Iu entombigo ĉe Chèvremont, proksime de Lieĝo, ankaŭ estas dokumentita.

Lia sukcedo estis pridisputata inter lia nepo Teodebaldo, subtenata de lia avino Plektruda, kaj lia filo Karolo Martelo, filo de Alpaida. La konflikto minacis la Pipinidan genealogion mem (la Neŭstriaj nobeloj ribelis), sed Karolo finfine venkis, firme establante la karolidan dinastion.

## Referencoj 
Kategorio:Pipinidoj
Kategorio:Majordomoj
Kategorio:Karolida imperio
Kategorio:Frankoj
Kategorio:Karolidoj
Kategorio:Merovidoj
Kategorio:Historio de Francio