open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lubrikaĵo

[eta|200px|Enverŝigado de [motor-oleo en motoron]]
**Lubrikaĵo** (ankaŭ ŝmiraĵo; faka nomo: tribologio) estas uzata por lubriki (ofte aldonata per lubrikilo) kaj servas por malpliigo de frotado kaj foruziĝo, same kiel por fortotransdono, malvarmigo, oscilamortizilo, ŝtopa kaj kontraŭkoroda efiko.

## Ĝeneralaĵoj 
Lubrikaĵoj eltenas la sekvajn influojn:
# mekanika influo (premo- kaj tondostreĉiteco je la ŝmirejo)
# termikaj influoj (varmo al kaj forkonduko)
# kemiaj efikoj kun aliaj materialoj kaj la ĉirkaŭaĵo
# foruziĝo de la lubrikaĵo

## Divido 
* likvaj materialoj (ekz. lubrika oleo),
* lubrika graso,
* solida lubrikaĵo (ekz. grafito)
* gasforma lubrikaĵo (ekz. aero).

## Ecoj 
Gravaj fizikaj proprecoj de la ŝmiraĵoj estas i.a. :
* denseco
* viskozeco
* anilinpunkto (AP)
* gutopunkto
* solidiĝo-punkto
* flampunkto, brulpunkto

## Apliko 
La plej konata ekzemplero por lubrikaĵo estas la motoroleo. Ĝi malpliigas la frotadon en la piŝta motoro kaj zorgas samtempe por pli bona ŝtopo inter la piŝtoj kaj cilindroj kaj ankaŭ transprenas ofte la malvarmigan efikon. Kelkaj veturiloj estas ekipitaj pro tio eĉ per aldona olea malvarmigilo.

## Libro 
Chemistry and technology of lubricants / Roy M. Mortier ...
3-a ed. eldonejo: Dordrecht : Springer, 2010 560 p. : bildoj ISBN 978-1-4020-8661-8

## Vidu ankaŭ 
* lubrikaĵo intima
* tribologio
* lagro
* lubrika proceso
* frotado
* frotnumero
Inguŝoj

alternative=Ingus nők Ingusföld déli részén, Kekki mellett|eta|Inguŝvirinoj en suda Inguŝio , proksime de Kekki
**Inguŝoj** estas popolo en Norda Kaŭkazio, ĉefa loĝantaro de rusia respubliko Inguŝio. La plimulto de la inguŝoj estas islamanoj kaj parolas la inguŝan lingvon, kiu estas proksima parenco de la najbara ĉeĉena lingvo.

## Historio 
[eta|Kaŭkazaj etnoj. En la centro de la mapo, en citronflavo, [inguŝio.]]
La historio de la inguŝoj estas forte interligita kun tiu de la ĉeĉenoj. La prauloj de ambaŭ popoloj estis triboj konataj kiel naĥoj, unuafoje menciita en armeniaj fontoj de la 7-a jarcento. Ili vivis origine en la Kaŭkaza montaro. Ili eksetlis en nord-kaŭkazia malaltebenaĵoj en la 15-a kaj 16-a jarcentoj. Dum fino de la 16-a jarcento, plimulto de la popolo islamiĝis, kvankam kristanismo kun paganaj elementoj estis praktikata inter inguŝoj ĝis la 19-a jarcento inkluzive. La triboj disiĝis en la 18-a jc. al la nuna ĉeĉena kaj inguŝa popoloj.

Inguŝoj venis sub rusan potencon en 1810. Oni akuzis ilin dum la Dua mondmilito je kunlaboro kun la nazioj kaj ĉiuj inguŝoj estis en 1944 urĝe deportitaj al Centra Azio, multaj mortis dum la deportado. Ili estis rehabilitaj en la 1950-aj jaroj, post morto de Stalin, ]kaj rajtis hejmenveni en 1957.

En la jaro 1992 okazis armita konflikto inter inguŝoj kaj osetoj, rezulte de kiu inguŝoj de Nord-Osetio devis forlasi siajn hejmojn kaj fuĝi al Inguŝio, probable pli ol mil personoj estis mortigitaj de ambaŭ flankoj. Ĝis nun ne ĉiuj inguŝaj rifuĝintoj sukcesis reveni, tion forte malrapidigas tensio inter la du etnoj, ankaŭ rezulte de la Beslana tragedio (2004), kie plejmulto de teroristoj estis etnaj inguŝoj dum plejmulto de la viktimoj — etnaj osetoj.

Kategorio:Etnoj en Inguŝio
Kategorio:Etnoj en Azio
Kategorio:Etnoj en Rusio
Halogenido

**Halogenido** estas tipo de kemia kombinaĵo, konsistanta el halogena(j) atomo(j) kunigitaj al alia elemento aŭ grupo. Halogenoj estas elementoj de la 7-a ĉefgrupo de la perioda sistemo de la kemiaj elementoj.

Oni diferencigas tri klasojn, laŭ la hxemiaj ligoj de la halogenidoj:

* *salosimila halogenido*, ekz. natria klorido, NaCl aŭ kalia bromido, KBr,

* *kovalenta halogenido*, ekz. halogenhidrogenoj kiel HCl (klorida acido), interhalogena kombinaĵo, halogena hidrokarbono ekz. kloroformo CHCl3

* *kompleksa halogenido*, ekz. tetraklor-platinat-jono [PtCl4]2−

## Aliaj 
* Butirila klorido
* Citronelila klorido
* Fenacila klorido
* Formiila klorido
* Izobutirila klorido
* Propanoila klorido

## Vidu ankaŭ 
* Acidhalogenido


Kategorio:Saloj
Kategorio:Funkciaj grupoj
Ekzista kvantizanto

100px|eta|Signo de la ekzista kvantizanto
En predikata logiko, la **ekzista kvantizanto** aŭ **ekzistokvantigilo** estas kvantizanto, kiu signas ke iu eco havas almenaŭ unu objekto. La eco estas esprimita per malferma formulo, do formulo, kiu entenas unu neligitan variablon. En la plej simpla kazo, tio estas unu-argumenta predikato.

## Ekzemplo 
Supozu ke vi iel volas logike esprimi formulon kiu estas vera se iu natura nombro multiplikita per si mem estas 25. Vi povus provi jenon:

:0·0 = 25, aŭ 1·1 = 25, aŭ 2·2 = 25, aŭ 3·3 = 25 ktp.

Tio estas kvazaŭ logika disjunkcio, ĉar vi ĉiam uzas "aŭ". Sed la "ktp" malebligas esprimi tion en formala logiko. Anstataŭe, ni esprimas ĝin jene:

:Por iu natura nombro x, x·x = 25.

Tion oni formaligas en la predikata logiko kiel &exist;x: (x·x = 25). La x en "(x·x = 25)" estas neligita variablo, do ĉi tiu formulo estas malferma. Kiam oni aldonas "&exist;x:" komence, oni ligas la x-on, kaj la formulo iĝas ferma, do ĝi iĝas logika frazo.

Ĉar oni ankaŭ povas esprimi tiun formulon kiel "Ekzistas nombro kiu multiplikite per si mem egalas al 25", la kvantizanto nomiĝas *ekzista kvantizanto*.

## Referencoj 
Kategorio:Logiko
Sulfido

**Sulfidoj** estas saloj de sulfurhidrogenoj (H2S), kiuj entenas la sulfid-jonon S2− aŭ kovalentajn organikajn kombinaĵojn en strukturo de R-S-R', kiuj ankaŭ nomiĝas tioeteroj aŭ sulfanoj. La sulfid-anjonoj kun ŝargo je -2 nomiĝas mallonge "sulfidoj".

Kun la metal- aŭ duonmetal-katjonoj estiĝas ĉirkaŭ 600 sulfid-mineraloj, kiuj montras plej ofte karakterajn kolorojn kaj skrap-koloron. Al tiuj apartenas multaj ercoj, tiel la neorganikaj sulfidoj servas kiel ekspluatindaj krudmaterialoj kun granda enteno je metaloj ekz. fero, kupro, plumbo, zinko, hidrargo, arseno kaj antimono.

## Ekzemploj 
* galenito (PbS) 
* bornito (Cu5FeS4)
* Dubutila sulfido
* Dufenila sulfido
* Dumetila sulfido
* Duetila sulfido
* Dupropila sulfido
* Duizopropila sulfido
* Duizobutila sulfido
* Mineralaj sulfidoj
** cinabro (HgS)
** galeno (PbS)
** kupro(II)sulfido (kuprobrilo) (CuS) (monosulfido)
** kalkopirito (CuFeS2)
** pirito (FeS2) (disulfido = dusulfido)
** realgaro (AsS)
** sfalerito (ZnS)
** stibnito (Sb2S3) (trisulfido)

### Sulfidoj 
* Dualila sulfido
* Heksila sulfido
* Heptila sulfido
* Hidrogena sulfido

## Referencoj 
## Legu ankaŭ 
sulfito (SO32−), sulfato (SO42−), sulfuro (S)


Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Saloj
Eco

**Eco** estas filozofia ento, kiu kunligas plurajn objektojn en unu klaso kaj distingas ilin de la aliaj. Plej kutime oni esprimas ecojn per adjektivoj. Ekzemple oni diras "La libro estas ruĝa" por esprimi ke la libro havas ruĝecon. 

## Vidu ankaŭ 
* Simileco

Kategorio:Filozofio
Predikato

**Predikato** povas signifi
*logikan predikaton, per kiu oni konstruas frazojn en la predikata logiko.
*gramatikan predikaton, kiu estas unu el la du ĉefaj eroj de frazo (apud la subjekto)
Kvantizanto

**Kvantoro**, **kvantizanto** aŭ **kvantigilo** estas signo en la predikata logiko, kiu signas kiomon da objektoj havantaj iun econ. En la klasika logiko, oni uzas nur du kvantizantojn: la ekzistan kvantizanton (signatan per &exist;) kaj la universalan kvantizanton (signatan per &forall;). La ekzista kvantizanto signas, ke la econ havas almenaŭ unu objekto, dum la universala kvantizanto signas, ke la econ havas ĉiuj koncernaj objektoj. 

La eco estas esprimita per malfermita formulo, t.e. formulo, kiu entenas neligitan variablon.

En la plej simpla kazo, tio estas unu-argumenta predikato. Kiam oni aldonas kvantizanton komence, oni ligas la variablon, kaj la formulo iĝas fermita, t.e. ĝi iĝas logika propozicio.

## Esprimi kvantizanton per alia kvantizanto 
Ekzistas ankaŭ la kvantizanto &exist;!, kiu signifas «ekzistas precize unu». La kvantizanton &exist;! oni povas esprimi per la supre menciitaj kvantizantoj: «&exist;!x:P(x)» signifas, ke «&exist;x:P(x) kaj &forall;y:se y ne estas x, tiam ne P(y)».

Ĉiu el la du kvantizantoj &exist; kaj &forall; estas esprimebla per la alia: «&exist;x:P(x)» (t.e. ekzistas x, por kiu validas la predikato P) signifas, ke «ne &forall;x:ne f(x)» (t.e. ne estas vere, ke predikato P ne validas por ĉiu x) kaj analoge inverse.

Foje oni aldone uzas nombrajn kvantizantojn, per kiuj eblas esprimi, ke iu predikato estas valida por certa kvanto de objektoj. Tiuj kvantizantoj tamen ne estas vere necesaj, ĉar ili estas esprimeblaj per universalaj kaj ekzistaj kvantizantoj kaj la identeco-predikato.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*Pri kvantigiloj en kurso pri natura dedukto

Kategorio:Logiko
Signa Arto

**Signa Arto** (*Ars Signorum vulgo character universalis et lingua philosophica*, signifante "La arto de la signoj aŭ la ĝenerala signaro kaj lingvo filozofia") estas apriora lingvo proponita de George Dalgarno en 1661. La projekto estas bazita sur signoj kreitaj de Dalgano en 1657. Gottfried Wilhelm Leibniz aludis laŭde al la projekto de Dalgarno.

## Gramatiko 
### Alfabeto
Krom latinan alfabeton, Ars Signorum uzas la grekan literon η.

### Morfologio
Ĉiuj literoj havas unu sencon: A= esto; B= matematika akcidento; C= senteblaj kvalitoj; E= akcidenteco; F= artefarita konkretaĵo; I= aĵo; K= politikaj aferoj;  M= matematika konkretaĵo; N= naturaĵoj; O= korpoj; S= komunaj akcidentoj; η= substanco. Al tiuj literoj, estas metita dua litero kiu precizigas la unua, kaj alia tria kiu precizigas la du unuaj, ktp. Ekzemple: Nubgrhm signifas 'mustardo', ĉar komponita de N = naturaĵo, u = spico, b = verdaĵo, g = senca kvalito, h = gusto, r-m = amara.

La pluralo estas farita per -i.

Nombroj (1-10): va, vη, ve, vo, vy, vu, vai, vei, voi, val.

## Ekzemplo 
Ekzempleto: "Dam semu Sava samesa Nam tηn Nom"

Traduko: "En la komenco, Dio kreis la ĉielon kaj la teron".

## Vortareto 
*Ke= juĝaj aferoj;
*Ki= krimoj;
*Ko= milito;
*Nam= ĉielo;
*Nom= tero;
*Nηka= elefanto;
*Nηke= azeno;
*Nηko= mulo;
*Nηkη= ĉevalo;
*Sava= Dio;
*Skam= graco;
*Skan= feliĉeco;
*Skaf= adori.

## Bibliografio 
*George Dalgarno
Ars signorum, vulgo character universalis et lingua philosophica
London: J. Hayes, 1661

* George Dalgarno
Lexicon Latino-Philosophicum.” Ars Signorum
1661.

Kategorio:Aprioraj lingvoj
Signo (semiotiko)

En la semiotiko, **signo** estas io, kio reprezentas ion alian. Tiu reprezento povas esti komprenata nur de iu, kiu konas la signifon de la signo.

En sia *Kurso pri Ĝenerala Lingvistiko*, kiu iĝis fonda verko por struktura lingvoscienco, Ferdinand de Saussure interpretas lingvon kiel sistemon da lingvaj signoj. Tiukadre la tuta sistemo baziĝas sur la konceptoj *signo*, *signifanto* kaj *signifato*:

## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
*Simptomo
*Signifanto kaj signifato
*Lingva signo

## Eksteraj ligiloj 
* "Semiotiko por Komencantoj" plena teksto reta, Daniel Chandler
* A jeltudomány története (Magyar Elektronikus Könyvtár)
* A témához kapcsolódó MEK-dolgozat
* Signo (semiotiko)

Kategorio:Lingvoscienco
Signo

**Signo** povas esti
*io, kio reprezentas ion alian. Vidu signo (semiotiko);
*en lingvoscienco, lingva signo estas kombino de koncepto kaj sonbildo;
*en matematiko, la **signo** (pli precize **signumo**) de nombro estas ĝia eco esti negativa aŭ pozitiva; vidu ankaŭ artikolon signuma funkcio;
* en komputado signo estas datumtipo por prezenti skribsignojn per ilia signokodo;
*marko de interpunkcio, kiel punkto, komo, aŭ demandosigno;
*en skribado kaj tipografio signo estas ĉiu memstara skribsigno, ekz. litero, cifero, interpunkcia signo, ideogramo, emoĝio  aŭ alia bildosigno;
*en astrologio signo estas ĉiu el la konstelacioj de la zodiako.

Laŭ Francisko Azorín **signo** estas *Io ajn perceptebla (streko, desegnaĵo, figuro, bildo, objekto, gesto), kiu elvokas en la apirito ideon pri alia afero; ekstera distingilo.* Li indikas etimologion el la latina *signum, signo* (signo). Kaj li aldonas la terminojn *signi*, por distingigi iun aŭ ion per signo; algebra signo, topografia signo, astronomia signo.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ
* Signalo


Kategorio:Fundamentaj vortoj
Auxil

**Aŭksilo** (**Auxil**) estas internacia planlingvo kreita de belgo *A. de Belie*, aŭ *Belje*, en 1957. Estas projekto tre simila al Interlingvao. Ĝi klasigeblas Eŭroklono, do naturalisma planlingvo bazita sur eŭropaj lingvoj.

Ekzempleto: "Le populi de Francia actual conosaba in sue historia mult vicisitudi, et in efecto le lingua Francese ha conservat un multitude de cet elementi historic et cultural..."

Traduko: "La popoloj de nuna Francio konis en sia historio multajn ŝanĝojn, kaj vere la franca lingvo conservis multojn de tiuj historiaj kaj kulturaj elementoj..."

## Literaturo
* ''Gramatica d'Auxil : lingua auxiliar schematico-natural*, Fr. Honoré & A. De Belie, Knokke : Imprimeria Veka [1950]
* *Lingua auxiliar Auxil - Manuel d'Auxil, metodo direct*, A. De Belie, Knokke, Belgia: Imprimeria Veka, sd.
* *Diccionario d'Auxil - Un ample seleccion de vocabli non-comun al lingui occidental'', A. De Belie, Knokke, Belgia: Imprimeria Veka, sd.

Kategorio:Eŭroklono
Distrikto Chemnitzer Land

La **distrikto Chemnitzer Land** (germane: **Landkreis**) estis parto de la Respubliko Saksio, kiu estas federacia lando de Germanio. La distrikto ekzistis ĝis la 31-a de julio 2008. La 1-an de aŭgusto 2008 ĝi kun la iama distrikto Zwickauer Land kaj la antaŭa eksterdistrikta urbo Zwickau kunfandiĝis al nova distrikto Zwickau. La distrikto apartenis al la administra distriktaro Chemnitz, kaj ĝis la 1-a de marto 2012 ankaŭ la nova distrikto Zwickau apartenis al ĝi - ekde tiu dato en Saksio ne plu ekzistas la antaŭaj tri distriktaroj Chemnitz, Dresden kaj Leipzig.

La urbo Glauchau estis la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 335,50 km² loĝis 136 235 homoj; do meznombre 406 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Saksio la koncerna nombro estas 238, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la Distrikto Chemnitzer Land estas signita per **4**.
240px|maldekstra
Najbaraj distriktoj ĝis julio 2008 estis nordoriente Mittweida, sudoriente Stollberg, sudokcidente Zwickauer Land, norde la turingiaj distrikto Altenburger Land kaj en la oriento la eksterdistrikta urbo (germane: kreisfreie Stadt) Chemnitz.


C
C
Distrikto Stollberg

La **distrikto Stollberg** (germane *Landkreis Stollberg*) estis parto de la Respubliko Saksio, kiu estas federacia lando de Germanio. La distrikto ekzistis ĝis la 31-a de julio 2008. La 1-an de aŭgusto 2008 la iamaj distriktoj Annaberg, Aue-Schwarzenberg, Meza Ercmontaro kaj Stollberg kunfandiĝis al la nova distrikto Ercmontaro (*Erzgebirgskreis*).

La urbo Stollberg estis la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 266,49 km² fine de la jaro 2007 loĝis 87 237 homoj; do meznombre 327 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Saksio la koncerna nombro tiutempe estis 238, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la Distrikto Stollberg estas signita per **18**.
240px|maldekstra
Najbaraj distriktoj estis oriente Mittlerer Erzgebirgskreis, sudokcidente Annaberg, sude Aue-Schwarzenberg, okcidente Zwickauer Land kaj nordokcidente Chemnitzer Land. En la nordoriento najbaris la eksterdistrikta urbo (germane: kreisfreie Stadt) Chemnitz.


S
Kategorio:Ercmontaro
Distrikto Mittweida

La **Distrikto Mittweida** (germane: **Landkreis**) estis parto de la Respubliko Saksio, kiu estas federacia lando de Germanio. La distrikto ekzistis ĝis la 31-a de julio 2008. La 1-an de aŭgusto 2008 ĝi kun la iamaj distriktoj Döbeln kaj Freiberg kunfandiĝis al nova distrikto Centra Saksio (germane *Landkreis Mittelsachsen*). La distrikto apartenis al la administra distriktaro Chemnitz, kaj ĝis la 1-a de marto 2012 ankaŭ la nova distrikto Centra Saksio apartenis al ĝi - ekde tiu dato en Saksio ne plu ekzistas la antaŭaj tri distriktaroj Chemnitz, Dresden kaj Leipzig.

La samnoma urbo Mittweida estis la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 773,20 km² loĝis 133.881 homoj; do meznombre 255 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Saksio la koncerna nombro estas 238, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la eksa distrikto Mittweida estas signita per **13**.
240px|maldekstra
Najbaraj distriktoj estis sudokcidente Chemnitzer Land, norde Muldental kaj Döbeln, oriente Freiberg, okcidente Leipziger Land kaj la turingia distrikto Altenburger Land. En la sudo najbaris la eksterdistrikta urbo (germane: *kreisfreie Stadt*) Chemnitz.

M
M
Predikato (logiko)

En la predikata logiko, predikato estas la ĉefa ero de atoma frazo. Ĉiu predikato havas fiksitan nombron da argumentoj. Kiam oni aldonas tiun nombron da nomoj al la predikato, rezultas atoma frazo.

Ekzemple, se P(α,β) signifas "α estas pli granda ol β", tiam ĝi estas du-argumenta predikato. Per aldono de du nomoj, ĝi esprimas frazon: "P(*a*,*b*)" signifas "*a* estas pli granda ol *b*"

Predikatoj estas uzataj en la logiko de la unua ordo kaj en la logikoj de superaj ordoj.

 de 

Kategorio:Logiko
Distrikto Weißeritz

La **distrikto Weißeritz**  estis parto de la Respubliko Saksio, kiu estas federacia lando de Germanio, kaj ekzistis ĝis la 31-a de julio 2008. La 1-an de aŭgusto 2008 ĝi kunfandiĝis kun la iama distrikto Sächsische Schweiz al la distrikto Saksa Svislando-Orienta Ercmontaro (germane *Landkreis Sächsische Schweiz-Osterzgebirge*). La distrikto apartenis al la administra distriktaro Dresden, kaj ĝis la 1-a de marto 2012 ankaŭ la nova distrikto Saksa Svislando-Orienta Ercmontaro apartenis al ĝi - ekde tiu dato en Saksio ne plu ekzistas la antaŭaj tri distriktaroj Chemnitz, Dresden kaj Leipzig.

La urbo Dippoldiswalde estis la administra centro de la distrikto Weißeritz. Sur ties areo de 765 km² loĝis 124.091 homoj; do meznombre 162 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Saksio la koncerna nombro estas 238, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Weißeritz estas signita per **21**.
240px|maldekstra
Najbaraj distriktoj estis okcidente Freiberg, norde Meißen, oriente Sächsische Schweiz. Nordoriente najbaras Dresdeno kaj sude la ĉeĥa distrikto Teplice.

La oficiala germana nomo de la distrikto estis **"Weißeritzkreis"**.

W
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 2008
Kategorio:Ercmontaro
Frameries

eta|maldekstra|180ra|
eta|maldekstra|180ra|

**Frameries** (*france:*[FRAmeri]) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto *Mons* (nederlande *Bergen*).

Ekde 1977 la municipoj Eugies, La Bouverie, Noirchain kaj Sars-la-Bruyère apartenas al Frameries, la ĉefa municipo.

## Partneraj urboj 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (france)
Frasnes-lez-Anvaing

eta|maldekstra|180px|La preĝejo Sankta Marteno
eta|maldekstra|180px|La municipa domo

**Frasnes-lez-Anvaing** (*france:*[FRASn'-le:z-Anving]) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto Ath.

Ekde 1977 la municipoj Saint-Sauver, Herquegies, Oeudeghien, Frasnes-lez-Buissenal, Anvaing, Cordes, Hacquegnies, Arc-Wattripont, Forest, Moustier, Montroeul-au-Bois, Buissenal kaj Dergneau apartenas al Frasnes-lez-Anvaing, la ĉefa municipo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (france)
Distrikto Meißen (1996-2008)

La **Distrikto Meißen** (germane: **Landkreis**) estis parto de la Respubliko Saksio, kiu estas federacia lando de Germanio. La distrikto ekzistis ĝis la 31-a de julio 2008. La 1-an de aŭgusto 2008 ĝi kun la iama distrikto Riesa-Großenhain kunfandiĝis al nova distrikto Meißen. La urbo Meißen estas la administra centro de la malnova kaj ankaŭ la nova distrikto. Sur la areo de 631,69 km² de la distrikto de inter la jaroj 1996 kaj 2008 fine de ĝia ekzisto loĝis 150 550 homoj; do meznombre 238 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Saksio la koncerna nombro estas 238, en Germanio 231. En la sekvanta skema mapo la Distrikto Meißen estas signita per **11**.
240px|maldekstra
Najbaraj distriktoj estis norde Riesa-Großenhain, oriente Kamenz, sudoriente la urbo Dresdeno, sude la distriktoj Weißeritz kaj Freiberg, oriente Mittweida kaj Döbeln.

## Partneraj regionoj 
La (malnova kaj nova) distrikto havas partnerajn rilatojn kun
* 20px la distrikto Rems-Murr en Germanio (ekde 1990)

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la distrikto (germanlingvaj) 
* turismaj paĝoj pri la regiono (germanlingvaj)


M
M
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1996
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 2008
Ham-sur-Heure-Nalinnes

**Ham-sur-Heure-Nalinnes** (*france:* [HAM-syr-heŭr'-naLIN']) estas municipo en Belgio, apartenanta al la distrikto de *Thuin*, en la provinco de Henegovio.

Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

## Historio 
[eta|300px|maldekstra|[Kastelo de Ham-sur-Heure, urbodomo de la municipo]]
Ekde 1977, jaro de la laŭleĝe deviga kunfandiĝo de la municipoj en Belgio, la eksaj municipoj Cour-sur-Heure, Ham-sur-Heure, Jamioulx, Marbaix-la-Tour kaj Nalinnes estis unuigitaj kaj fariĝis nuntempaj sekcioj de la nova municipo, alianomata "ento" (*entité*), de Ham-sur-Heure-Nalinnes.

La kastelo de Ham-sur-Heure estas ĝia urbodomo (samkiel ĝi estis la urbodomo de Ham-sur-Heure ekde la 1950-aj jaroj kiam ĝi estis aĉetato el la grafa familio ''d'Oultremont*).

La rivero "*Eau d'Heure''" (Akvo de Horo) fluas tra la municipo de Ham-sur-Heure-Nalinnes kaj nomas du sekcioj "-ĉe-Horo" : Cour-sur-Heure kaj Ham-sur-Heure. Neniu alia vilaĝo, alie en ĝia valo, nomiĝas tiel.

Samkiele, neniu vilaĝo en Francio, eble homofona, nomiĝas Ham-sur-Eure aŭ Cour-sur-Eure en la valo de la rivero Eure, sed ekzistas Courville-sur-Eure inter la komunumoj de Eure-et-Loir.

## Esperantigo de la nomoj 
Sekcioj de Ham-sur-Heure-Nalinnes (Hamo-ĉe-Horo-Nalino) :

## Speciala biero kun speciala nomo 
En 2017, la municipa estraro petis, al la "Brasserie de Silenrieux" (bierfarejo de Silanriozo), de bierfari "La Bourloyate" je la okazo de la heredaĵofesto. La nomo de la biero estas la kunfandiĝo de la kromnomoj de la loĝantoj de Ham-sur-Heure «**Bour**kî» et de Nalinnes «Mar**loyat(e)**». Ĝi estas el la speco de "Belga blankbiero".

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (france)
Distrikto Löbau-Zittau

La **Distrikto Löbau-Zittau** (germane: **Landkreis**) estis parto de la Respubliko Saksio, kiu estas federacia lando de Germanio, en la ekstrema oriento de la lando. La distrikto ekzistis ĝis la 31-a de julio 2008. La 1-an de aŭgusto 2008 ĝi kun la iama distrikto Niederschlesische Oberlausitz kaj la antaŭa eksterdistrikta urbo Görlitz kunfandiĝis al nova distrikto Görlitz.

La urbo Zittau estis la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 698,52&nbsp;km² loĝis 147.847 homoj; do meznombre 212 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Saksio la koncerna nombro estas 238, en Germanio 231. En la sekvanta skema mapo la distrikto Löbau-Zittau estas signita per **10**.
240px|maldekstra
Najbaraj distriktoj estis norde Niederschlesischer Oberlausitzkreis, okcidente Bautzen. Oriente najbaris la eksterregiona urbo Görlitz kaj pola regiono Malsupra Silezio, en la sudo Ĉeĥio. La distrikto estis membro de la Eŭropa regiono Niso.

L
L
Nanodrato

**Nanodrato** estas longa etendita peco el metalo aŭ duonmetalo kun diametro de ĝis maksimume 100&nbsp;nm (0,1&nbsp;mikrometro = 0,0001&nbsp;milimetro).

La produkta proceso okazas plej ofte laŭ elektrokemia diferencigo de la dezirita metalo en konvenaj nanoporoj kiel tiu de aluminia oksido, kiu pli poste estas solvebla per fortaj bazoj aŭ kun fluorhidrogena acido.

La metale konduktaj karbonajn nanotubojn oni povas same nomi nanodrato.

En la duonkondukta tekniko, la nanodratoj estas produktitaj per tre elspezaj litografiaj procesoj, ĉar la deziritaj strukturoj estas pli malgrandaj ol la ondolongo de la videbla lumo.

Kategorio:Teknologio
Kategorio:Materiala scienco
Le Rœulx

eta|maldekstra|350px|

**Le Rœulx** (france) estas municipo en Belgio, unu el la 133 municipoj, kiuj ricevis la honortitolon "urbo". Ĝi ricevis la titolon en la jaro 1825. Ĝi ricevis la titolon en 1825. Komence de  ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto *Soignies* (nederlande *Zinnik*).

Ekde 1977 la municipoj Gottignies, Mignault, Thieu kaj Ville-sur-Haine apartenas al Le Rœulx, la ĉefa municipo.

Proksime de Thieu estas la Ŝiplifto de Strépy-Thieu.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (france)

Kategorio:Urboj de Henegovio
Kategorio:Urboj de Belgio
Les Bons Villers

**Les-Bons-Villers** (*france:*[Les-Bo:n-VilLE:]) estas municipo de la provinco Henegovio en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto Charleroi.

Ekde 1977, la iamaj municipoj Frasnes-lez-Gosselies, Rèves, Villers-Perwin, Wayaux kaj Mellet apartenas nun al Les-Bons-Villers, la ĉefa municipo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (france)
Lessines

**Lessines** (france, [elp. , nederlande: *Lessen*) estas municipo en Belgio, unu el la 133 municipoj, kiuj ricevis la honortitolon "urbo". Ĝi ricevis la titolon en la jaro 1825. Komence de  ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto *Soignies* (nederlande: *Zinnik*).

Ekde 1977 la municipoj Bois-de-Lessines *(nl: Lessenbos)*, Deux-Acren *(nl: Twee-Akren)*, Ghoy, Ogy, Ollignies *(nl: Woelingen)*, Papignies *(nl: Papegem)* kaj Wannebecq apartenas al Lessines, la ĉefa municipo.

## Turismo 
La ŝtonminejoj de porfiro valoras la viziton, samkiel la hospicon Nia Sinjorino kun la Rozo, kompareble al la hospico *Hôtel de Dieu* (hotelo de Dio) en Beaune (Francio), kiu iĝis monaĥejo, fondita en 1242.

## Famuloj 
René Magritte (1898–1967), mondfama belga pentristo de superrealismo, naskiĝis en Lessines.

Jef Tinel, komponisto

## Vidu ankaŭ 
Hospitalo Nia Sinjorino kun la Rozo[eta|maldekstra|200px|[Hospitalo Nia Sinjorino kun la Rozo.]]

## Eksteraj ligiloj 
Oficiala retejo de la komunumo (france)

Ne-oficiala retejo pri Lessines - Lessines.net  (france).

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Henegovio
Kategorio:Urboj de Belgio
Karaĉajevsk

**Karaĉajevsk** () estas urbo en Karaĉajio-Ĉerkesio en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 91405.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1929.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:
* Georgijevskoje (*Георгиевское*) ĝis 1926;
* Mikojan-Ŝaĥar (*Микоян-Шахар*) en 1926 - 1944;
* Kluĥori (*Клухори*) en 1944 - 1957.
La nuna nomo venas de la etnonomo de karaĉajoj.

La interurba telefona kodo estas 87879, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

La urbo estas en Norda Kaŭkazo, ĉe rivero Kuban (*Кубань*), ĉe enenfluo en ĝin de rivero Teberda (*Теберда*).

En jaro 1959 la urbo havis 9,6 mil loĝantojn.

En jaro 2002 la urbo havis 22,1 mil loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Karaĉajio-Ĉerkesio
Distrikto Kamenz

La **distrikto Kamenz** (germane: **Landkreis** Kamenz) estis parto de la Respubliko Saksio, kiu estas federacia lando de Germanio. La distrikto ekzistis ĝis la 31-a de julio 2008. La 1-an de aŭgusto 2008 ĝi kun la iama distrikto Bautzen kaj la antaŭa eksterdistrikta urbo Hoyerswerda kunfandiĝis al nova distrikto Bautzen. La urbo Kamenz estis la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 1.340,38 km² loĝis 152.675 homoj; do meznombre 114 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Saksio la koncerna nombro estas 238, en Germanio 231. En la sekvanta skema mapo la Distrikto Kamenz estas signita per **8**.
240px|maldekstra
Najbaraj distriktoj estis oriente Niederschlesischer Oberlausitzkreis, sudoriente Bautzen, sude Sächsiche Schweiz, sudokcidente la eksterdistrikta urbo Dresdeno, okcidente la distriktoj Meißen kaj Riesa-Großenhain kaj en la nordo la brandenburgiaj distriktoj Oberspreewald-Lausitz kaj Spree-Neiße. En la nordoriento la distrikto komplete ĉirkaŭis la eksterdistriktan urbon Hoyerswerda. La distrikto Kamenz estis membro de la Eŭroregiono Niso.

K
K
Distrikto Riesa-Großenhain

La **distrikto Riesa-Großenhain** (germane: **Landkreis**) estis parto de la Respubliko Saksio, kiu estas federacia lando de Germanio. La distrikto ekzistis ĝis la 31-a de julio 2008. La 1-an de aŭgusto 2008 ĝi kun la iama distrikto Meißen kunfandiĝis al nova distrikto Meißen.

La urbo Großenhain estis la administra centro de la distrikto Riesa-Großenhain. Sur ties areo de 820,51&nbsp;km² fine de la jaro 2007 loĝis 111 075 homoj; do meznombre 135 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Saksio la koncerna nombro estas 238, en Germanio 231. En la sekvanta skema mapo la Distrikto Riesa-Großenhain estas signita per **16**.
240px|maldekstra
Najbaraj distriktoj estis oriente Kamenz, sude Meißen, okcidente Döbeln kaj Torgau-Oschatz kaj en la nordo la brandenburgiaj distriktoj Elbe-Elster kaj Oberspreewald-Lausitz.

R
R
Jacinto Javier Bowks de la Rosa

**Jacinto Javier BOWKS de la ROSA**, **ILVI**, **Jay BOWKS** aŭ ** Hyacinthus Xavier Hispalensis**  estas usona instruisto, unu el ĉefaj redaktantoj de interlingvaa vikipedio. Li naskiĝis en 1962. Kvankam li estis unu el plej aktivaj interlingvanoj en interreto, li kreis sep projektojn de planlingvo: Auxilingua, Bitruskan, Dalid, Ekspreso, Esperando, Europeano kaj Latineo.

* **Auxilingua** estas projekto de internacia planlingvo kreita de Bowks en 1979. Ĝi estas eŭroklono bazita sur Interlingvao.

* **Esperando** estis kreita en 2000. Laŭ Bowks, *Esperando estan la moderna linguo por la internaciona komunikaciono* – "Esperando estas la moderna lingvo por la internacia komunikado". La strukturo estas bazita sur Esperanto kaj Ido, la vortaro estas pli latineca, aŭ pli bone, hispaneca. La projekto estas facila al hispanlingvaj parolantoj, ĉar la fonologio estas bazita sur la hispana kaj la vortprovizo sur la hispana lingvo parolata en Usono.

* **Europeano** estas internacia planlingvo proponita de Bowks en 2000. Ĝi estas bazita en Latino sen fleksio kaj ĝia nomo estas vortludo je Eŭropo+Peano – Giuseppe Peano estis la kreinto de Latino sen fleksio. Europeano estas kiel Latino sen fleksio rebakita, kun pli moderna vortprovizo, ĉefe en kampo de teknologio kaj scienco.
:Patro Nia: Patre nostro, qui es in celos, que tuo nomine sia sanctificato. Que tuo regno veni; que tuo voluntate sia facta quomo in celo ad sic in terra. Da hodie ad nos nostro pane quotidiano. Et remitte ad nos nostro debitos, ad sic quomo nos remitte ad nostro debitores. Et non induce ad nos in tentatione, sed libera nos ab malo.

* **Latineo** aŭ **Esperanto Latina** estas planlingvo proponita de Bowks en 2000. Ĝi estas provo plilatinigi kaj "plisimpliigi" la vortprovizon de Esperanto. Ĝi eble estas variaĵo de Esperando.
:Patro nia: Patro nosa, kuo estas en la cielo, sankta estu tua nomino; venu regno tua; estu facita volo tua, tal en la cielo sike anke in la tero. La pano de nosoj kvotidiurna donu al nosoj hodie, kaj perdonu al nosoj ofensoj nosa, tal nosoj anke perdonas al nosa ofensantoj, kaj ne konduku al nosoj en la tentacio, sed liberu al nosoj de la malo.

## Eksteraj ligiloj 
* lia vikipediista paĝo interlingvaa
* Anglalingva priskribo de Esperando 
* http://groups.yahoo.com/group/europeano 
* Latineo je Langmaker 

Kategorio:Naskiĝintoj en 1962
Kategorio:Planlingvoj
Kategorio:Interlingvaistoj
Kategorio:Lingvokreintoj
Esperantidoj
Eŭroklono
Kategorio:Modifita latina
Premislidoj

La **Premislidoj** -  - estis bohemia princa kaj reĝa dinastio tre grava por la komencoj de la ĉeĥa ŝtato.

Laŭ dinastia premislida mito, kiu prezentis ŝtatan ideologion de ĉeĥa princlando en frue gotika periodo, la fondintoj de la dinastio estis Přemysl la Plugisto kaj Libuše. La unua dokumentita prĵemislido estis Bořivoj la 1-a, kiu estis ekde la jaro 874/875 edzo de Ludmila, filino de princo de pŝovanoj (laŭ Kosmas) aŭ de serbia princo (pli nova historiografio), avino de la duko Venceslao la 1-a, konata poste kiel Sankta Venceslao.

Eble komence de la 880-aj jaroj Bořivoj akceptis bapton de sankta Metodo, li transloĝigis sian sidejon el Levý Hradec ĝis Prago, li fondis la Pragan burgon kaj la unuan katolikan preĝejon. Tio evidente estis kaŭzo de kontraŭprĵemislida ribelo kaj al regado de Mojmíridoj ankaŭ en Bohemio. En la jaro 895 la potencon akiris denove la prĵemislidoj, ĉifoje en persono de Spytihněv la 1-a kaj poste de Vratislav la 1-a. Pri sekurigita pozicio de la prĵemislidoj atestas la fakto, ke anstataŭ siaj neplenaĝaj filoj povis ekpreni regentan regadon Drahomíra, vidvino post Vratislav. En la 10-a jarcento la potenco de la premislidoj firmiĝis pere de sanktvenceslaa kulto. Ilia sinjorujo disvastiĝis el Bohemio en la teritorion de la eksa Grandmoravia regno (Krakovia princlando, Slovakio, Moravio). En la 10-a kaj la 11-a jarcentŝanĝoj konkeris plimulton de tiu ĉi teritorio armeo de la polaj piastoj, sed la prĵemislidoj retenis la regadon en Bohemio. Daŭra profito por Bohemio estis Moravio, kiu ekde tiu tempo komune kun Bohemio kreis bazon de la landoj de la Ĉeĥa krono.

La premislida ŝtato karakteriziĝis per granda grado de centraligo kaj spite al ĉiuj bataloj je trono ĝi retenis la tutecon. Nek ekzistado de diversaj apanaĝoj malhelpis tion, nek intervenoj de la Sankta Romia Imperio. La surtronigitaj ĉeĥaj regantoj estis sole aldone konfirmataj de la germana imperiestro kaj tiu ĉi dono en feŭdon havis sole simbolan karakteron. Dum Vratislav la 2-a, Vladislav la 2-a kaj fine Přemysl Otakar la 1-a la regantaj prĵemislidoj estis ĉeĥaj reĝoj. La privilegioj de ĉeĥaj regantoj estis en la jaro 1212 disvastigitaj per Ora buleo sicila. Sekvanteco al la trono devene direktis sin per principo heredo laŭ pliaĝeco, pli malfrue realiĝis principo de la unuenaskiteco.

En la 13-a jarcento la prĵemislida ŝtato fariĝis kulmine feŭda monarĥio. La prĵemislidoj disvastigis sian sinjorujon en aŭstriajn landojn (Přemysl Otakar la 2-a), ĝis Pollando (Venceslao la 2-a) kaj fine ankaŭ ĝis Hungario (Venceslao la 3-a). La dinastio formortis post morto de Venceslao la 3-a en la jaro 1306. La ĉeĥa nobelaro agnoskis kiel heredantinojn de la Krono filinojn de Venceslao la 2-a, precipe needziniĝintan Eliška Přemyslovna, nome Elizabeta de Bohemio. La heredaĵo de la ĉeĥa trono transiris kun ŝi al la Luksemburganoj. Apuda branĉo de la prĵemislidoj regis en Opava princlando.

## Vidu ankaŭ 
* Sankta Ludmila
* Grandmoravia regno
* 7695 Přemysl

## Referencoj 

Kategorio:Dinastioj
Kategorio:Historio de Ĉeĥio
Kategorio:Nobelaj familioj de Ĉeĥio
*
*
Balta

La gloso **Balta** povas signifi la jenajn:

* **Balta (Ukrainio), urbo en Ukrainio
** **Balta (stacidomo), fervoja stacio en Biline, Ukrainio
* **Balta (planlingvo)**, volapukida internacia planlingvo
* rilata al **Baltio**, kuniga nomo de Estonio, Latvio kaj Litovio
* **Balta maro**, maro de Baltio
* **Balta (Nord-Dakoto), urbo de Norda Dakoto, Usono
* **José Balta''', prezidento de Peruo
Berendta lingvo

**Berendta lingvo** estas internacia planlingvo proponita en 1977 de Alfred Berendt en Usono. Eble restas nur unu kopio de lia libro en usona Library of Congress. Oni scias pri ĝi nur laŭ raporto de Paul O. Bartlett. Eble la projekto estas influita de Ro.

Berendt eble estas pasigrafio, ne estas gramatiko kaj en la libro estas nur listo de vortoj kaj frazoj, kun 5000 bazaj enskribigoj en Berendt-Angla sekcio.

Estas ekzemplaj tekstoj, sed sen traduko:

: eap apo iu iif exi, auu uu iu ekp pk ia fpu aoa d fak asu pos pk iu fip pka sp iu oiefa aefa ap ia fpu. fu exi apo iik aoe fpk, ia uke fii ake iip kxxu aa kx apo iif, aoe ai exo uka, ei fii kx iip pk uii. iu fip exu epeo apo fip ko af.

Bartellet kredas ke la unua frazo estas io pri veturi al montaroj kaj eniri kafejon.

## Bibliografio 
Alfred Berendt 
Berendt: the Instant World Language Tompkins Cove, 1977 
201p. 14&nbsp;cm.
LoC Call Number PM8095.B4

## Eksteraj ligiloj 
* http://groups.yahoo.com/group/auxlang/message/26567

Kategorio:Aprioraj lingvoj
Bitruskano

**Bitruskano**, **Bitruskan**, **Bitruscan** aŭ **Bira rincua buri mu babra ua** estas unu el ses projektoj de internacia planlingvo de Jacinto Javier Bowks de la Rosa de planlingvo (aliaj estas Auxilingua, Ekspreso, Esperando, Europeano kaj Latineo). Bitruskan estis kreita en 1979.

Bitruskan estas eksperimento por krei internacian planlingvon kiu havu minimumajn lingvaj funkciojn al homa komunikado. La vortprovizo estas "minimisma" kaj la gramatiko tre simpla. La radikoj de l' vortprovizo estas grande parte hindo-eŭropa, sed prenas multajn vortojn el Eŭska lingvo. La celo estas ne esti malfacile lernebla al ĉiuj popoloj.

Patro nia:

BAITRI TANU CA IN SIRIU:
SANCRU MACI NUMI TATI UA:
UACI NIRICI TIR TATI UA: 
MACI CUIRIR TATI UA:
TIURI BANI TANU CATATIUN:
BIRTIURI TIBICU TANU SIMI NU BIRTIURI TISIMAN TANU:
NA BIRIMISI NU UAIN RICI BRANTA:
MABU SARBUTI NU TA BUACI

Kategorio:Planlingvoj
Blaia Zimondal

**Blaia Zimondal**, **Blaia Zimodal**, **Blaia Zimandal**  aŭ **Blaia Zimodel** estas apriora projekto de internacia planlingvo proponita de Cesare Meriggi en 1884. Ĝi estas ofte citita de kosmoglotikistoj de komenco de 20-a jarcento, sed, ĝenerale, nur kiel nomo en listo de aliaj projektoj.

## Bibliografio
Meriggi, Cesare 
Blaia Zimondal, lingua universal 
Fusi: Pavia, 1884 (247 p.)

Kategorio:Aprioraj lingvoj
Distrikto Bautzen (1994-2008)

La **distrikto Bautzen (1994-2008)** (germane: **Landkreis**) estis parto de la Respubliko Saksio, kiu estas federacia lando de Germanio. La distrikto ekzistis ĝis la 31-a de julio 2008. La 1-an de aŭgusto 2008 ĝi kun la iama distrikto Kamenz kaj la antaŭa eksterdistrikta urbo Hoyerswerda kunfandiĝis al nova distrikto Bautzen. La urbo Bautzen estis la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 955,47 km² loĝis 150.593 homoj; do meznombre 159 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Saksio la koncerna nombro estas 238, en Germanio 231. En la sekvanta skema mapo la distrikto Bautzen (1994-2008) estas signita per **3**.
240px|maldekstra
Najbaraj distriktoj estis norde Kamenz, oriente Niederschlesischer Oberlausitzkreis, sudoriente Löbau-Zittau kaj en la sudo najbaris Sächsische Schweiz kaj Ĉeĥio. La distrikto estis membro de la Eŭropa regiono Niso.


B
B
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 2008
Bonjang

**Bonjang** estas projekto de planlingvo kreita de Viktor Medrano en 2003, kiun la aŭtoro deklaras esperantido. Bonjang estas projekto kun influoj de indoneza lingvo, svahila, tagaloga lingvo, oficiala ĉina lingvo kaj Esperanto. La vortprovizo estas markataj de afiksoj je vortkategorioj: substantivoj finiĝas per -ng; adjektivoj per -m; nula sufikso por verboj kaj nombroj. Tiu permesas liberan vortordon.

Oni vidas laŭ la sekva teksta ekzemplo, ke ne estas facile rigardi ĝin kiel esperantidon, nur la deklaro de proponanto ebligas tion.

## Eksteraj ligiloj 
* reta prezento *Bonjang – A Mystical Eastern Language*, , arkivigita paĝo
* prezenteto en vikio *International Auxiliary Languages* (en Interlingvao)

Kategorio:Esperantidoj
Kakono

**Kakono** (Cacone) estas internacia planlingvo proponita de lingvisto Daniel Sacks ankaŭ nomata SACHS (eble erare) en 1960. Estas projekto kiu proponas ne nur parolajn, sed ankaŭ gestajn elementojn de lingvo. Sacks proponis kelkajn regulojn kiuj permitas l' esprimojn de gestojn dum la parolado.

Ekzempleto (sen traduko): "Mede Ra Rafa Uy Ca Eyay. Yiegpil Di Co Di Medel Eoao Di Minieg Nino".

## Bibliografio
Sacks, Daniel 
Cacone, a universal approach to universal communication 
St. Louis: 1960 (17 p.) 

Kategorio:Aprioraj lingvoj
Froidchapelle

eta|maldekstra|180px|
**Froidchapelle** (*france:* ) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn. La municipo apartenas al la distrikto *Thuin*.

Ekde 1977 la municipoj Boussu-lez-Walcourt, Fourbechies, Vergnies kaj Erpion apartenas al Froidchapelle, la ĉefa municipo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo (france)
Katolika lingvo

**Katolika lingvo** estas internacia planlingvo proponita de Albert Lyptai, hungara kuracisto de ĉilia mararmeo, en 1892. La adjektivo "katolika" ne estas uzata de Lyptai en religia senco, sed signifante "universala", laŭ etimologio (gr. *katholikos*). La moto de la projekto ("internacia lingvo estu malkovrota, ne inventota") estas pli konata ol la projekto mem.

## Gramatiko
#Substantivoj:
##La radiko indikas la neŭtra substantivo; virseksa substantivo finas per -o; ina, per -a. Tio ne estas aplikebla nur al vivaj estaĵoj, sed ankaŭ al ne vivaj: capel/capela/capelo (ĉapelo neŭtra/ ĉapelo por virino/ ĉapelo por viro).
##Pluralo estas farita kun aldono de -s;

#Verboj:
##malperfekto: -á;
##perfekto: -í;
##futuro: -ó;
##estanto varias laŭ la persono:
###-o (mi);
###-a (ci);
###-e (tria persono);
###-os (ni);
###-as (vi);
###-es (ili).
#Nombroj: 
##un = 1
##dve = 2
##tre = 3
##quator = 4
##quin = 5
##six = 6
##sept = 7
##oct = 8
##nov = 9
##dece = 10

Vortareto:
ama: ami;
capel: ĉapelo;
digit: fingro;
frata: fratino;
frato: frato;
hom: homo;
homa: virino;
homo: viro;
professora: profesorino;
professoro: profesoro;
qe: ke;
si: se.

## Bibliografio
Alberto Liptay
La lengua católica
Paris, Roger & Chernoviz, 1890

Alberto Liptay 
Langue catholique: Projet d'un idiome international sans constr. grammaticale
Paris, Bouillon, 1892
290+ pp.

La projekto ricevis la bibliotekan klasifikon 419.4 “1892” de Biblioteko Butler.

Kategorio:Planlingvoj
Kasuelo

**Kasuelo** (Casuela) estas naturalisma projekto de internacia planlingvo proponita de sveda esperantisto  Gustaf Henrik Lundquist sub plumnomo Sébastien VOIROL, en 1922 (Parizo) kaj reprezentita en 1927 (Torino). La projekto do klasigeblas Eŭroklono, do naturalisma planlingvo bazita sur eŭropaj lingvoj.

Li estis kunrespondanto de Giuseppe Peano. Casuela estas en meza vojo inter Latino sen fleksio kaj Interlingvao.

Ekzempleto: "De ziente internacionala lingues cognita, la mas simpla e eleganta estaz sine dubito La Casuela".

Traduko: "El centoj de internaciaj lingvoj konataj, la plej simpla kaj eleganta estas, sen dube, la Kasuelo".

Kategorio:Eŭroklono
Ĥotono

**Ĥotono** (Choton) estas internacia planlingvo proponita de Pascal A. Kramm, el Nordrejn-Vestfalio, Germanio, en 2004. Ĥotono estas bazita sur la angla, germana kaj japana lingvo. La aŭtoro kontraŭas interlingvaon ĉar latineca, kaj, laŭ li la angla estas la "nature" uzata internacia lingvo kaj la germana estas la lingvo de plejparto de eŭropanoj.

## Ekzemplo 
Genezo 11:1-9 (Babel Turo)

1 ima Sembu welt häfte eins shprahCH mit säim wörd.

2 tabiing ost-e, hito findte flätland shinar-ni änd setlte soko.

3 itra säite einanda: "kom! maCHmasho renga änd feua itra saro." itra uhste renga shtat shtein änd tehr shtat mörtel.

4 sorekara itra säite: "kom! baumasho ziti für ichra mit turm soko made skei, joh-ni maCHu name für ichra, So-ni ichra isnai ferstreute üba Sembu erd."

5 aba hashem komte daun joh-ni miru ziti änd turm hito iste bauing.

6 hashem säite: "if äs eins folk shprahCHing ein shprahCH itra häf beginte tuing kono, nichz itra plan tuing wil is unmöglich für itra.

7 kom! ikumasho daun änd konfuhs itras shpraCH, So itra wil wakanai sich."

8 So hashem ferstreute itra üba Sembu erd, änd itra shtopte bauing ziti.

9 dakara ziti iste namete babel, weil soko hashem konfuhste Sembu welts sprahCH; soko kara hashem ferstreute itra üba Sembu erd.

## Eksteraj ligiloj 
http://www.choton.org/ 

Kategorio:Planlingvoj
Miranio

**Miranio** (**Myrania**, ankaŭ nomata, eble erare **Myrana**) estas internacia planlingvo proponita de J. Stempfl el Beieren en 1884. La projekto estas bazita sur la latina kun vortprovizo de aliaj devenoj.

En 1887 ĝi estis reformita kaj reprezentita sub la nomo Communia. Ĝi estas citita de Louis Couturat kaj Leopold Leau, en ilia
*Histoire de la langue universelle*.

Nombroj (1-10): un dui tre quar quin sex sib och nöf desh 

Kategorio:Planlingvoj
Kosma angla

**Kosma Angla**, **Cosmo-English**, **Cosmos English** aŭ **World-English** estas naturalisma internacia planlingvo proponita de James Woodburn Hamilton (1866-?) en 1911 kaj reprezentita en 1939. La aŭtoro defendas la uzon de simpligita angla lingvo, sed ne donas specifajn sugestojn.

Ĝi ricevis la bibliotekan kodon 417.2 “1924” de Biblioteko Butler.

## Bibliografio 
* Hamilton, J. W., *World or Cosmo-English: a proposal to simplify English as the international auxiliary language for the world*, St. Paul, Minnesota: 1928, 14 paĝoj.

## Komparu 
* Baza Angla
* Radika Angla
* Transira Angla

Kategorio:Modifita angla
Maksila sinusito

Maksila sinusito (Sinusitis maxillaris) estas ebla sekvo de nazkataro, dentaj malsanoj. La bakterioj multiĝas en la sinuso, sed la sekrecio ne povas elflui pro aliaj inflamoj kaj tiel efikas premon.

## Vidu ankaŭ 
* sinusito

Kategorio:Infektaj malsanoj
Noktulo

[eta|[Strigoj estas konataj noktuloj, kvankam kelkaj el ili estas aktivaj dumtage.]]
[eta|[Erinacoj estas plejparte noktaj.|alternative=]]
**Noktulo** aŭ **noktuma besto** estas besto kiu nur estas aktiva dum la nokto kaj dormas dum la tago. Bestoj, kiuj pli aktivas tage, kiel homo, nomiĝas taguloj, kaj tiuj, kiuj plej aktivas dum matenoj kaj vesperoj krepuskuloj. Noktulaj bestoj ofte havas fortajn sensojn da vidado kaj aŭdado, kiuj helpas al ili orientiĝi en mallumo. Ili vivas en noktario.

Besto povas preferi la noktan vivon pro diversaj kialoj: por ekspluati iun ekologian niĉon, por eviti esti ĉasita, por plibonigi sian kapablon kiel depredanton, por eviti la varmegon de la tago, ktp. En la dezerto, ekzemple, la nokta vivo permesas al la bestoj minimize la perdon de akvo.

La noktaj animaloj havas aŭdadon kaj flaradon tre evoluintaj ﻿kaj ili povas havi adaptita vidadon. La okuloj de la katoj adaptas al malsamaj niveloj de lumigado. ﻿La galagoj kaj iuj kiropteroj havas okulojn specialigitaj en la nokta vidado kiu ne funkcias bone dum la tago.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Taga animalo

Kategorio:Etologio
Kategorio:Zoologio
Nokto

eta|300px|Animacio de komplete rotacianta Tero dum nokto
La **Nokto** estas taga tempoperiodo en iu loko, kiam tiu loko forturniĝas de la suno, kaj pro tio mallumiĝas. Sur la tero, estas nokto ĉe iomete malpli ol duono de la planedo ĉiam. Kiam nokto estas ĉe unu flanko de la planedo, la alia estas prilumata, tie estas tago. Pro la rotacio de la Tero ĉirkaŭ ties akso, tago kaj nokto ĝenerale alternas dum 24-hora periodo. Tamen, pro la kliniĝo de la Tero, noktoj estas pli longaj en vintro ol en somero.

## Vidu ankaŭ 
* Tago
* Noktumo
* Polusa nokto
* Luma poluo
* Diurno

## Bildaro 
eta|maldekstra|600px|Lumoj de la nokta tero

Dosiero:Melbourne at night02.jpg|Melburno dumnokte
Dosiero:Nott painting.jpg|*Nott*, personigo de la nokto en la nord-ĝermana mitologio
Dosiero:Autobahn A2 bei Nacht.JPG|Aŭtovojo dumnokte, longtempa ekspono

## Proverbo 
Ekzistas pluraj (4, kaj 21 pri tago) proverboj pri nokto en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 
* 

## Referencoj
Distrikto Muldental

La **distrikto Muldental** (germane: **Landkreis**) ĝis la 31-a de julio 2008 estis administra unuo en la nordo de la federacia lando Saksio de Germanio. La urbo Grimma estis la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 894 km² fine de la jaro 2007 loĝis 129 166 homoj; do meznombre 144 sur unu kvadrata kilometro (en tuta Saksio la koncerna nombro tiutempe estis 238, en Germanio 231). La 1-an de aŭgusto 2008 ĝi kaj la najbara distrikto Leipziger Land unuiĝis al nova distrikto Leipzig.

Najbaraj distriktoj de la historia distrikto Muldental estis norde la distrikto Delitzsch, nordoriente kaj oriente la distrikto Torgau-Oschatz, sudoriente la distrikto Döbeln, sude la distrikto Mittweida kaj en la okcidento la jam menciita distrikto Leipziger Land.

La distrikto havis sian nomon de la rivero Mulde, kiu trafluis kaj daŭre trafluas la teritorion.


M
M