open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Licencio de la Esperanto-Asocio de Britio

En la 1980-aj jaroj, laŭ iniciato de la svisdevena skota profesoro Reto Rossetti, la Esperanto-Asocio de Britio (EAB) decidis enkonduki ekzamenojn por supera titolo de pli alta grado ol la antaŭa *Diplomo* de BEA kaj la malnova *Atestilo* de la tiam nomita Brita Esperanto-Asocio (BEA). La intenco de Rossetti estis tio, ke la nova diplomo, nomota *Licencio de EAB*, “havu proksimume la nivelon atingitan de la universitata studento per unu jaro de diploma kurso je universitata nivelo” . Laŭ la prospekto, “la ekzameno konsistas el ses eseoj kaj parola dialogo... Tri el la eseoj estas maĵoraj, tri minoraj... La temoj de la eseoj oni decidas en la kadro de tri ĝeneralaj branĉoj:- 1. Lingvo; 2. Literaturo; 3.Historio.  Ĉiu branĉo devas esti reprezentata per almenaŭ unu eseo, egale ĉu maĵora aŭ minora.”

La unua licencio estis aljuĝita en 1992 sub egido de la Akademio Internacia de Sciencoj San Marino.  Entute 6 kandidatoj sukcesis kaj ricevis siajn diplomojn. Reto Rossetti, la iniciatinto kaj direktoro de la ekzamenoj forpasis la 20-an de septembro 1994, kaj EAB ĉesigis la ekzamenojn por licencio, kaj ne akceptis pli da kandidatoj ol la originalaj ses.    

## Referencoj

Kategorio:Esperanto-movado en Britio
Kategorio:Esperanto-Asocio de Britio
Bufro

**Bufro** povas esti:

## Mekaniko 
* Bufro (fervojo) kies ĉefa principo estas elasta afiformiĝo
* Bufro (aŭto)

## Kemio 
* Bufrosolvaĵo

## Programado 
* Areo en memoro kiu stokas informojn, kiujn provizore ne eblas tuj plusendi aŭ utiligi.

## Politiko 
* Bufrozono estas geografia zono inter du armee malamikaj ŝtatoj.
* Bufroŝtato kompleta neŭtrala ŝtato inter du konfliktantaj ŝtatoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ
* Limzono
Anton Nosik

**Anton Borisoviĉ NOSIK** (naskiĝis en Moskvo la 4-an de julio 1966 - mortis la 9-an de julio 2017) estas elstara Interret-aganto, unu el la pioniroj de ruslingva Interreto, fondinto de Lenta.ru kaj kelkaj aliaj influhavaj projektoj.

Anton Nosik naskiĝis en la familio de verkisto Boris Nosik kaj slavistino Viktorija Moĉalova. Laŭ sia klero estas kuracisto-urologo. Repatriiĝis en 1990 en Israelo, en 1997 revenis en Moskvon.

Ekde aŭtuno 2006 li laboras en la kompanio SUP, kiu aĉetis de Six Apart ĝian faman projekton LiveJournal.

## Eksteraj ligiloj 
* dolboeb — blogo de Nosik en LiveJournal

Kategorio:Komputikistoj
Antonio Paolet

**Antonio PAOLET** (1880-1960) estis itala eldonisto, kies Esperanto-eldonaĵoj forte influis la Movadon en Italio.

Antonio elmigris iom da tempo en Germanio, kie li eklernis esperanton.
En 1913 Paolet fondis eldonejon en San Vito al Tagliamento kaj de 1913 ĝis 1929 eldonis la gazeton *Itala Esperanto-revuo*. Dum la unua mondmilito la presejo estis plene detruata kaj multaj eldonaĵoj malaperis. Post la milito li eldonis multajn lernolibrojn, vortarojn kaj literaturajn librojn.

Antonio Paolet komencis sian agadon per publikigo de la revuo ''L'Esperanto* je la 10-a de januaro 1913, kiu ege kontribuis al disvastigo de la internacia lingvo kaj fariĝis poste organo de Itala Esperanto-Federacio. El lia tipografio venis pluraj gramatikoj - i.a. gramatiko en friula lingvo - vortaroj, precipe la *Novo Vocabolario Italiano-Esperanto* de Giacomo Meazzini, kaj tradukita literaturo, kiel *Koro* de Edmondo De Amicis, *Historio de Kristo* de Giovanni Papini k.a. Pro siaj kulturaj meritoj en 1954 li estis nomumita "Oficiala Kavaliro de la Itala Respubliko".

La urbo San Vito dediĉis unu straton je sia nomo :" Via A.Paulet Esperantista Sanvitese "

## Verkoj 
* *Ensorĉo*, unuakta dramo, 1915
**Dua ekzercaro* , 1921. Represo de ekzercaro el la Dua libro kun itala traduko.

## Bibliografio 
* Migliorini, Elio 1982 : Pionieri dell’Esperanto in Italia [Esperanto-Pioniroj en Italio], Roma (en la itala)

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto'' en elŝutebla versio (PDF).

* Artikoloj  de kaj pri Antonio Paolet en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Paolet, Antonio
Erdélyi Kárpát-Egyesület

**Erdélyi Kárpát-Egyesület** (Transilvanuja Karpat-Asocio) mallongigite ErKE estas hungara turisma asocio fondita en 1891 en Koloĵvaro.

## Historio 
De 1892 ĝis 1948 li eldonis la revuon Erdély. En la naskiĝdomo de reĝo Matiaso la 1-a en 1902 oni malfermis la etnografian kaj popolartan ekspozicion de János Jankó en klostro. Tie oni metis la sikulajn, ĉangajn kaj transilvanujajn armenajn melodiojn, same la turisman fakbibliotekon enhavantan pli ol 10.000 volumojn kaj maparon. Oni eldonis gvidlibron en franca, germana kaj angla lingvoj (Transilavnuja Vojaĝlibro) kaj plurajn aliajn eldonaĵojn. En 1945 sub prezidanteco de Géza Vámszer ĝi daŭrigis sian agadon sub nomo Erdélyi Népi Kárpát Egyesület (ENKE), poste ĝi enfandiĝis en la organizo de Oficiul Naţional de Turism (Nacia Ofico pri Turismo). Post la falo de komunista diktaturo en 1989 oni reorganizis ĝin.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

## Eksteraj ligiloj 
*Retpaĝo de Asocio

Kategorio:Rumaniaj hungaraj institucioj kaj institutoj
Kategorio:Hungaraj institucioj kaj institutoj en Transilvanio
Mustafa la 3-a

**Mustafa la 3-a** (naskiĝis la 28-an de januaro 1717; mortis la 21-an de januaro 1774) estis de 1757 ĝis 1774 sultano de la Turka Imperio.

Li estis filo de Ahmedo la 3-a kaj tre energiplena reganto, kiu provis modernigi la turkajn armeon kaj ŝtaton por sekvi la okcidenteŭropajn ŝtatojn. Li fondis akademiojn pri matematiko, navigado kaj natursciencoj.

Konscie pri sia militista malforto li profis eviti militon. Tamen kiam la carino Katarino la 2-a aneksis la duoninsulon Krimeo li deklaris militon al Rusio iom antaŭ sia morto.

Kategorio:Osmanidaj imperiestroj
Kategorio:Sultanoj
Kategorio:Turkoj
Oberloisdorf

**Oberloisdorf,** kroate **Nadrloštrof,** hungare **Felsőlászló,** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberpullendorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo
Oberloisdorf situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojo.

## Historio
En 1910 vivis tie 948 homoj (920 germanoj, 26 hungaroj, unusola kroato). Ĝis Traktato de Trianon Felsőlászló apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Felsőpulya, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al nazia Germanio). En 2001 vivis en Oberloisdorf 798 homoj (783 germanlingvaj aŭstroj, po 5 kroatoj kaj hungaroj, 2 ĉeĥoj).

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberpullendorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Pilgersdorf

**Pilgersdorf** ( aŭ ''*, kroate: *Pilištrof*) estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenlando kaj al la distrikto Oberpullendorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. La hungara nomo laŭ la 19-a jarcenta ortografio estis *Pärgölény''.

## Situo
Pilgersdorf situas sur malebenaĵo. Kelke da malgrandaj setlejoj apartenas al Pilgersdorf.

## Historio
En la 9-a jarcento starigis la salcburgia misiisto Dominiko preĝejon kies restoj troviĝis okaze de malkonstruo de lernejo.
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1225, tiam monaĥejo fondiĝis. Ĝis 1920 Pergelin apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Kőszeg, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Nazia Germanio).

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberpullendorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Lajos Bíró (juristo)

**Lajos Bíró**, laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bíró Lajos** estis rumanuja hungara juristo, atleto. Li naskiĝis en Kézdivásárhely la 2-an de septembro 1908 kaj mortis en Kluĵo la 7-an de junio 1974. Li estis la filo de instruisto, publicisto Lajos Bíró.

## Biografio 
Lajos Bíró studis en la Romia Katolika Gimnazio de Székelyudvarhely. Li laboris unue kiel praktikanta juristo, poste ekde 1947 li estis profesoro pri kriminaljuro kaj katedrestro en la Universitato Bolyai kaj poste en la Universitato Babeş-Bolyai ĝis sia pensiuliĝo en 1973. Li estis en 1920 ĉampiono tutlanda en stangsaltado. En la 20-aj kaj 30-aj jaroj li plurfoje estis ĉampiono de Rumanujo kaj de Balkano en dekprovoj.

## Verkoj ĉefaj 
**Büntetőjog és büntető eljárás* (universitata notlibro), Kv., 1948;
**Büntetőjog* (kunulaŭtoro), Kv., 1958;
**A Román Népköztársaság büntetőjoga*, Buk., 1963.

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj atletoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj juristoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj atletoj
Lajos Bíró (ĵurnalisto)

**BÍRÓ Lajos** estis hungara publicisto, studverkisto naskita en Zetelaka la 8-an de februaro 1877 kaj mortinta en Odorheiu Secuiesc la 16-an de julio 1967. 

## Biografio 
La mezlernejon Lajos Bíró  finis en la Romia Katolika Gimnazio de Székelyudvarhely kaj li havigis diplomon de instruisto pri hungara-latina lingvoj en Universitato de Koloĵvaro. Li instruis en Kézdivásárhely, poste inter 1917 kaj 1937 en sia iama gimnazio, kies li estis direktoro inter 1931 kaj 1936, pli poste en 1944-1945. Kiel studento li estis kunlaboranto de *Ellenzék* kaj li redaktis gazeton en Kézdivásárhely (*Székely Hírlap*). Li pubklikis krome de Ellenzék ankaŭ en *A Hírnök*, *Erdélyi Tudósító*, *Erdélyi Szemle*, *Pásztortűz*, *Székely Közélet*.

## Verkoj ĉefaj 
**Neves jezsuita plébánosok és írók a székely anyavárosban* , Székelyudvarhely, 1937;
**Udvarhely megye elhunyt jelesei az irodalomban*, Székelyudvarhely, 1943;
**Püspöki biztosok és világi gondnokok fógimnaziumunknál*, Székelyudvarhely Római Katolikus Gimnazium Értesítője, 1933/1934.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kastelo Hohlandsbourg

eta|250ra|
La **kastelo de Hohlandsbourg/Hohlandsburg** situas proksime de Colmar, Haut-Rhin. Ĝi estis konstruita en 1279 de Siegfried de Gundolsheim. Poste ĝi estis pligrandigita de Lazaro de Schwendi. Oni povas viziti ĝin de Pasko ĝis la 11-a de novembro.

## Historio 
La konstruo de la kastelo estas de la jaro 1279. La loko, je alteco de 620 metroj, permesas vidi la urbon Colmar kaj ĝian regionon. Jam en 1281, la burĝoj de Colmar bruligis la kastelon kun la helpo de Otton d'Ochenstein.

En la 16-a jarcento, la kastelo apartenis al Lazaro de Schwendi, grava generalo de la imperio, kiu onidire alportis de Hungario la fama Tokaj-vinon. Li pligrandigas la kastelon.

La kastelo estis restaŭrita post la jaro 1985 kaj iĝis historia kaj kultura loko.

Dosiero:hohlandsbourg-3.jpg|Oberschloss kaj patrolvojo
Dosiero:hohlandsbourg-4.jpg|Vido de sur la patrolvojo
Dosiero:hohlandsbourg-5.jpg|Patrolvojo

## Eksteraj ligiloj 
* Klarigoj pri tiu kastelo en retejo de Alsace-Passion 

Hohlandsbourg
Alfred Fournier

**Jean Alfred FOURNIER** (n. 12-an de marto 1832 - m. en 1914) estis franca profesoro pri haŭtaj kaj sifilisaj malsanoj.

La medicina kariero de Alfred Fournier estis dediĉita preskaŭ nur al esplorado pri unu el la plej timindaj plagoj de la 19-a jarcento : la sifiliso.

Li komence estis kuracisto por sekse malsanaj virinoj de Lourcine (ĉe la loko de la nuna malsanulejo Broca (13-a arondismento de Parizo). Poste li fariĝis servo-estro en la malsanulejo Saint-Louis en 1876, kie katedro pri haŭtaj kaj sifilisaj malsanoj estis kreita por li en 1879. Li estas konsiderata kiel la unua fakulo sur tiu tereno. Kontraŭ la opinio de la plimulto el la kuracistoj de sia epoko, Fournier kapablis demonstri la sifilisan naturon de tabeto kaj de la ĝenerala paralizo.

La ĉi supraj informoj parte fontas el la retejo de la FR : Interuniversitata biblioteko de Medicino kaj dentologio ).

En Parizo, la Instituto Fournier (25, Boulevard Saint-Jacques, 14-a arondismento) estas la plej malnova institucio kontraŭ sekse transmisieblaj malsanoj kaj la sola de tiu tipo en Francio. Ĝi estis fondita en 1923, por rekono kaj pritrakto de la sekse transmisieblaj malsanoj kaj frua eltrovo de kanceroj. En 2007, ĝi akceptis 60 000 pacientojn en sia fako de anonima kaj senpaga elserĉado kaj realigis 30 000 testojn pri HIV. Bedaŭrinde, la Instituto estas nun (2008) en tre malbona financa situacio.

Poŝtmarko estis dediĉita al la memoro de Alfred Fournier en 1946

Al Pierre Corret, kiu petis lian opinion, kiam li preparis sian disertacion por doktoriĝo en Medicino pri la temo “'''Utilité et possibilité de l'adoption d'une langue internationale auxiliaire en médecine'*“ (1908) , Alfred Fournier respondis : "*Mi povas nur aplaŭdi la ideon pri internacia lingvo cele al faciligo de la sciencaj interŝanĝoj.*"

## Bibliografio 
* *Contribution à l'étude du rhumatisme blennorrhagique*. Annales de Dermatologie et de Syphiligraphie. 1869
* *La syphilis du cerveau. Leçons cliniques*. A. Fournier. Paris. eld. G. Masson (4 vol.). 1879
* *Syphilis et mariage*. Parizo : Eld. Masson. 1880.
* *Les affections parasyphilitiques*. Parizo : Eld. Rueff et Cie Editeurs. 1894.
* *Traité de la syphilis*. Parizo : Rueff et Cie Editeurs. 1899.
* *L'hérédité syphilitique*. Elibron classics
* Artikoloj en "*Journal des maladies cutanées et syphilitiques*".
* "Le fondateur de la syphiligraphie Alfred Fournier (1832-1914) et sa lutte contre la syphilis". Georges Androutsos; Lazaros Vladimiros. Parizo : revuo "*Méd''". 1991.

Kategorio:Francaj kuracistoj
Kategorio:Esperantistaj kuracistoj
Mörschwil

## Pri la komunumo 
**Mörschwil** estas komunumo en la elektodistrikto Rorschach, Kantono Sankt-Galo, Svislando. Ĝi havis 3396 loĝantojn je la 31-a de decembro 2006.

## Geografio 
Mörschwil estas antaŭkomunumo de Sankt-Galo, kiu situas rekte oriente de la kantona ĉef-urbo. En nordo Mörschwil estas limigita de la riveretoj Steinach en sudo kaj Goldach en nordo. Krom Sankt-Galo la najbaraj komunumoj estas Berg SG, Steinach, Tübach, Goldach, Untereggen kaj Wittenbach SG.

## Trafiko 
Mörschwil situas ĉe la trajnlinio de la Svisaj Federaciaj Fervojoj de Sankt-Galo al Rorschach. Mörschwil ankaŭ havas aliron al la svisa aŭtovojo A1. Per la buslinio 11 Mörschwil estas bone konektita al la loka busreto de la urbo Sankt-Galo.

## Historio 
La unua skriba mencio de Mörschwil datiĝas el la jaro 811 kiel *Maurini vilare* el dokumento, kies originalo troviĝas hodiaŭ en la arkivejo de la Monaĥejo Sankt-Galo. Dum mezepoko Mörschwil estis parto de la ŝtato de la Princabatejo Sankt-Galo. Per la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Mörschwil fariĝis parto de la tiama Kantono Säntis kaj ek de 1803 ĝi apartenas al la Kantono Sankt-Galo, kiu estis fondita sub la konstitucio de la Mediacia Akto de Napoleono.

## Vidu ankaŭ 
* Mörschwil (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Mörschwil
* Mörschwil en la Historia Leksikono de Svislando
Raiding

**Raiding** - germane, , hungare *Doborján* - estas malgranda komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberpullendorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojo. La distrikta ĉefurbo Oberpullendorf troviĝas en distanco de 15 kilometroj, kaj la nuna limo inter Aŭstrio kaj Hungario situas en distanco de 8 kilometroj. 

## Historio
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1425. En 1910 loĝis en Doborján 928 da homoj, plejparte aŭstroj. Ĝis 1921 la loĝloko apartenis al la Hungara reĝlando en la habsburga imperio Aŭstrio-Hungario, al la reĝa departemento Sopron kaj al la distrikto Nagymarton/Mattersburg, poste al la respubliko Aŭstrio kaj inter 1938-1945 al nazia Germanio Felsőpulya, poste al la respubliko Aŭstrio kaj inter 1938-1945 al nazia Germanio. La komunumo ricevis la rangon foira komunumo en 1990.

## Famuloj
* naskiĝis en 1811 komponisto kaj pianisto Franz Liszt
* naskiĝis en 1935 episkopo Paul Iby

## Vidindaĵoj
* kastelo, naskiĝdomo de Liszt, nun muzeo
* statuo de Liszt de 1925
* muzikdomego

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberpullendorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Horitschon

**Horitschon,** hungare **Haracsony** estas foira komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberpullendorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo
Horitschon situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ vojo Sopron-Lackendorf, laŭ fervojo Sopron-Kőszeg.

## Historio
En 1910 vivis tie 1477 homoj (1421 germanoj, 51 hungaroj, 4 kroatoj, unusola slovako).
Ĝis Traktato de Trianon *Haracsony* apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). En 2001 vivis tie 2008 homoj (1874 germanoj, 31 kroatoj, 20 hungaroj, unusola cigano).

## Fontoj
* germana Vikipedio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberpullendorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Steinberg-Dörfl

**Steinberg-Dörfl,** hungare **Répcekőhalom-Dérföld,** kroate **Štamperak-Drfelj,** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberpullendorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. Ekde 1899 pro hungariga politiko de la registaro oni devis uzi la hungaran nomon *Dérföld* anstataŭ la malnova **Dörfel**. Iam estis 2 vilaĝoj *Dörfl im Burgenland,* hungare Dérföld, kaj *Steinberg a.d. Rabnitz,* hungare Répcekőhalom.

## Situo 
Steinberg-Dörfl situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj (ĉefvojo preteriras). Oberpullendorf troviĝas je 3 km-oj. 

## Historio 
Iam la loko estis trovejo de fero. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1390 en formo *Derphul*. En 1910 loĝis en Dérföld 770 da homoj, aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato. Ĝis 1920 Dérföld apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Felsőpulya, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio).

## Vidindaĵoj 
* baroka romkatolika preĝejo el la 18-a jarcento
* pilgrimloka kapelo omaĝe al Dipatrino fare de Matiaso Hedly de 1720, apude fonto sankta kaj statuo de Maria, ili estas pilgrimlokoj ekde 1677

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberpullendorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Kaneshiro Takeshi

eta|dekstra|Kaneshiro Takeshi

**KANESHIRO Takeshi** (japane kaj ĉine 金城　武　kunrei: kanesiro takesi, pinyin: Jīnchéng Wǔ) (11-a de oktobro, 1972) estas unu el la plej famaj aktoroj de orienta Azio. Li naskiĝis en Tajpeo, Tajvano. Lia patro estas japano (el Rjukjuo) kaj lia patrino estas tajvana. Li komencis aktori en liaj 17 jaroj en Tajvano kaj en 1998 eklaboris en Japanio. Li flue parolas la japanan, ĉinan, tajvanan, kantonan kaj anglan.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1972
Ritzing

**Ritzing** - jen germane, kroate **Ricinja**, hungare **Récény** - estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberpullendorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Situo 
Ritzing situas sur malebenaĵo laŭ rojo, laŭ la hungara landolimo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Sopron-Kőszeg. Oberpullendorf troviĝas en distanco de 18&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis trovejo de fero. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1229. La kampoj longe apartenis al fortikaĵo de Lánzsér. En 1910 loĝis en Récény 1434 da homoj, plejparte aŭstroj. Ĝis 1921 la loĝloko apartenis al la Hungara reĝlando en la habsburga imperio Aŭstrio-Hungario, al la reĝa departemento Sopron (Ŝopron) kaj al la distrikto Sopron, poste al la respubliko Aŭstrio kaj inter 1938-1945 al nazia Germanio.

## Vidindaĵo 
* romanika katolika preĝejo, trifoje trakonstruita

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberpullendorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Stoob

**Stoob,** hungare **Csáva** kroate **Štuma,** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberpullendorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo
Stoob situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Oberpullendorf-Eisenstadt, laŭ fervojo Sopron-Kőszeg. Oberpullendorf troviĝas 4 km-ojn. 

## Historio
La loko estis trovejo de fero. La unua mencio pri la setlejo devenis el 1229. La kampoj longe apartenis al ekleziejo. Ekde la 17-a jarcento la loĝantoj precipe okupiĝis pri farado de argilak potoj. En 1910 loĝis en Csáva 1395 da homoj, aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato. Ĝis 1920 Csáva apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Felsőpulya, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio).

## Vidindaĵoj
* preĝejo el la 13-a jarcento
* muzeo pri ceramikaĵoj

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberpullendorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Bufro (fervojo)

eta|220px|fervojaj bufroj ĉe la finoj de du vagonoj
eta|modelo de fervoja bufro
**Bufro** estas konstrua parto kun puŝrisortego por moderigi la kunpuŝiĝojn de fervojaj veturiloj. La bufro bremas la veturilojn je kontrolita maniero, sed apenaŭ forprenas mekanikan energion, ĉar la aliformiĝo de la risorto estas elasta kaj sendamaĝa. Tio helpas eviti damaĝojn de la veturilo kaj de la transportataj personoj kaj objektoj.

Bufroj prezentiĝas ĉe preskaŭ ĉiuj relaj veturiloj, unuavice trajnaj lokomotivoj kaj vagonoj. Trajnaj vagonoj ĉe ĉiu fino povas havi unu centran, aŭ pli ofte du flankajn bufrojn, kaj aldone junton (kutime inter la du flankaj bufroj), per kiu ligeblas du vagonoj. Se trajna vagono ĉe ĉiu flanko nur havas unu bufron, ĝi troviĝas centre de la vagona fronto kaj malfronto – tiu konstrumodelo maloftiĝis dum la 20-a jarcento.

Laŭ la pli ofta modelo vagono en ĉiu flanko havas du bufrojn, en sama distanco de la reloj. Komence la du bufroj troviĝis proksime unu de la alia, sed komence de la 20-a jarcento oni interkonsentis pri la ankoraŭ valida internacie normigita distanco de 1750 milimetroj. La bufromezo rajtas troviĝi inter 940 kaj 1065 milimetroj super la plej supra parto de la relo.

Bufroj forestas ĉe veturiloj ekipitaj per aŭtomataj kupliloj.

Kategorio:Fervojo
Bufroŝtato

**Bufroŝtato** laŭ la lingvaĵo de interŝtata politiko ekde la fino de la 19-a jarcento estas pli eta ŝtato, kiu dividas pli grandajn ŝtatajn teritoriojn aŭ influozonojn unu disde la alia. Per sia ekzisto ĝi evitas rektan limon inter la du pli grandaj ŝtatoj, kaj helpas eviti eblajn armitajn konfliktojn aŭ konfrontojn – simile al bufro inter du vagonoj de trajno. Pro tio oni ofte provis vivteni la bufroŝtatojn. Se ekestas milito inter la limantaj pli grandaj ŝtatoj, la bufroŝtato inter ili kutime aparte suferas sub la militaj sekvoj. La armeoj de la najbaraj grandaj ŝtatoj tramarŝas ĝin, aŭ luktas batalojn sur la teritorio. Se iu el la pli grandaj potencoj tre ekspansiemas, konsideras sin armee supera al la alia(j) granda(j) ŝtato(j) kaj pensas provi rezigni pri la bufra funkcio de la najbara eta teritorio, la bufroŝtato povas esti minacata konkeriĝi de tiu potenco.

Ekzemploj de bufroŝtatoj estas:
* la Respubliko Krakovo inter Prusio, Aŭstrio kaj Rusio (ekde la Viena Kongreso)
* Afganio inter Rusio kaj la Brita Imperio (post la Traktato de Sankt-Peterburgo de 1907)
* Nepalo kaj Butano inter la Popola Respubliko Ĉinio kaj Barato
* Aŭstrio inter la armeaj organizoj NATO kaj la ŝtatoj de la Varsovia Kontrakto (Malvarma Milito)
* la ŝtatoj de Benelukso inter la Germana Regno kaj Francio (Unua Mondmilito)
* Pollando inter la Germana Regno kaj Rusio (Unua Mondmilito)
 
## Vidu ankaŭ 
* la artikolon bufrozono, kaj
* la aliajn signifojn de la vorto bufro.
* Influsfero

## Eksteraj ligiloj 
*  *(recenzo pri la filmo "Domo de vic-reĝo" kaj kreado de la bufroŝtatoj)*

Kategorio:Politika geografio
Kategorio:Internaciaj rilatoj
Rohrbach bei Mattersburg

**Rohrbach bei Mattersburg,** kroate **Orbuh**, hungare **Fraknónádasd,** estas komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Mattersburg. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj.

## Situo
Rohrbach bei Mattersburg situas sur mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ fervojo Sopron–Wiener Neustadt.

## Historio
Pli frue keltoj kaj romianoj vivis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1274. La turkoj detruis la komunumon en 1529, 1532 kaj 1683. Ĝis 1921 Fraknónádasd apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Nagymarton, poste al Aŭstrio (dume inter 1938–1945 al Germanio). En 1997 artefarita lago por baniĝi formiĝis.

## Vilaĝoj pri *Nádasd* en Hungara Reĝlando
En la nomo oni rekonas la vorton nád (=kano), pri kiu oni nomis vilaĝojn kaj komunumojn. Pro la tutlanda poŝta servo oni distingis ilin: Abaújnádasd, Árvanádasd, Csallóköznádasd, Egyházasnádas, Szepesnádasd, nun en Slovakio, Fraknónádasd nun en Aŭstrio, Borsodnádasd kaj Tornanádaska en Borsod-Abaúj-Zemplén, Mecseknádasd en Baranya, Nádasdladány en Fejér, Nádasd en Vas (Hungario), Alsónádasd, Felsőnádasd, Görgénynádas, Hadadnádasd, Nádasdia, Nádaspapfalva, Szilágynádasd nun en Rumanio.

Detaloj estas en la listo de hungaraj loknomoj kun "nádasd".

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Mattersburg
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Optimismo

**Optimismo** (de la latina vorto *optimum*, „la plej bona“) origine estas la kredo vivi en "la plej bona el ĉiuj eblaj mondoj", vortumo ofte uzita en la filozofiaj diskutoj de la 17-a jarcento - origine do temas pri jeso al la mondo kaj al la vivo. Nuntempe la vorto kutime komprenatas iom malpli forte, nome ke optimismo simple estas la kredo pri pozitiva fino de certa evento, eĉ se la nuntempa stato pli donas indikojn ke negativa fino probablus. La mala sinteno de optimismo estas la pesimismo.

La plej multaj religioj, aparte la monoteismaj substrekas la esperon pri bona fino, pri liberiĝo kaj pri venko de morto kaj sufero. Moderna variaĵo estas la kredo pri progreso de la filozofia epoko klerismo.

Tute malreligia formo de optimismo estas observebla en la mondaj borsoj: la spekulado pri altiĝantaj akciaj kurzoj. Kiu investas en la atendo de tiel altiĝantaj kurzoj, apartenas al la "taŭroj" aŭ france "Haussiers", dum la pesimistoj, kiuj prognozas malaltiĝantajn kurzojn kaj investas laŭ tiu atendo, nomiĝas "ursoj" aus france "Baissiers".

Gravaj filozofoj, kiuj multe skribis pri optimismo, estis Gottfried Wilhelm Leibniz, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Albert Schweitzer, meze de la 20-a jarcento la kritika optimiso Ernst Bloch kaj fine la psikologo Martin Seligman, laŭ kiu optimista vivosinteno estas lernebla.

Kategorio:Filozofio
Kategorio:Virtoj
Unterfrauenhaid

**Unterfrauenhaid,** hungare **Lók,** kroate **Svetica,** estas malgranda komunumo en Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Burgenland kaj al la distrikto Oberpullendorf. Komence de la jaro  en la komunumo vivis  loĝantoj. La germanaj historiaj nomoj estis *Frauenheid* aŭ *Frauenhaid*.

## Situo
Unterfrauenhaid situas sur malebenaĵo.

## Historio
La unua mencio pri la setlejo devenis el 1222 en formo '*ville Sancte Mariae"*. Dum la mezepoko la loko estis grava kermesejo, kies nomo estis *Boldogazzonfalua* en 1425. En 1529 la turkoj faris senhoma la vilaĝon, poste kroatoj refondis ĝin. La vilaĝo ricevis la rangon kampurbo en 1578. En 1910 loĝis en Lók 599 da homoj, plejparte aŭstroj. Ĝis 1921 Lók apartenis al Hungario, al Sopron (reĝa departemento), al distrikto de Felsőpulya, poste al Aŭstrio (dume inter 1938-1945 al Germanio). Nuntempe apud la komunumo oni minas sablon.

## Vidindaĵoj
* fundamente gotika romkatolika, nun baroka Preĝejo de Ĉieliro de Maria (Unterfrauenhaid) de 1660 kun defenda muro, tie baptiĝis Franz Liszt, la preĝejo estis jam dum la mezepoko pilgrimloko

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Oberpullendorf
Kategorio:Komunumoj de Burgenlando
Pesimismo

**Pesimismo** (de la latina vorto *pessimum*&nbsp;– "la plej malbona") estas vivokoncepto pri neripareble malbona mondo. Pesimistoj atendas malbonan finon de unuopaj eventoj kaj de la mondo ĝenerale. Havante la malbonan estontecon en siaj pensoj, ili taksas ĉiun nunan kaj pasintan situacion malbonaŭgura, kvankam aliaj homoj eble tute ne povas vidi iun signon pri malbona prognoso en ĝi. La mala sinteno de pesimismo estas la optimismo.

En la ekonomio kutime optimismaj kaj pesimismaj cikloj alternas, depende de la cikloj de konjunkturo. En la borsoj ĉiu komerco de akcio postulas, ke interkontraktas optimisto, kreanta pri la estonta altiĝo de akcia kurzo, kaj pesimisto, kreanta pri ĝia malaltiĝo.

En la mondaj religioj la pesimisman sintenon plej ofte dominas la optimisma. Escepto estas la Zaratuŝtrismo, kiu konis krom la bona, dia principo same originan kaj same fortan malbonan principon (dualismo), tiel ke la lukto inter bono kaj malbono ĝis la fino de la mondo estos tute samranga kaj nedecidita.

## Pesimismo en la filozofio 
Per sia ĉefverko *Die Welt als Wille und Vorstellung* ("la mondo kiel volo kaj imago") el la jaro 1819 la filozofo Arthur Schopenhauer kreis radikalan metafizikan pesimismon. En sia baza kredo „Alles Leben ist Leiden“ ("ĉiu vivo estas sufero") li komprenis sin pravigita per antikvaj aziaj instruoj aparte de la Budhismo.

Dum la jaro 1887 la filozofo *Ferdinand Tönnies* prognozis, ke la moderna mondo foriros de la antaŭaj valoroj "komuneco" aŭ "solidaro" - multaj samtempuloj pro tio atakis kaj nomis lin pesimisto. 

En la filozofia pensado de la 20-a jarcento la "historia pesimismo" havis grandan rolon. Post la fino de la Unua Mondmilito la historiisto kaj filozofo *Oswald Spengler* publikigis la multe debatitan verkon „Der Untergang des Abendlandes“ ("la pereo de la Okcidento"). Laŭ li ĉiu kulturo kiel individuo trairas fazon de evoluo, de maturo kaj de deklino. Post pli-malpli jarmilo ĉiu granda kulturo denove estas sensignifa. La mil jarojn de la eŭrope-okcidenta kulturo Spengler vidis pasi dum la 20-a jarcento - precipe pro tiu prognozo lia verko taksiĝis pesimisma kaj akre diskutiĝis.

Pliaj historiaj pesimistoj estis *Theodor Lessing*, Walter Benjamin kaj la "kritikaj teoriistoj" de la "frankfurta skolo". Signifaj literaturaj dokumentoj de tiu maldekstre intelektula pesimismo estas la verkoj de *Max Horkheimer, Theodor W. Adorno* kaj *Günther Anders*.

## Vidu ankaŭ 
*Antinaskismo
*Fatalismo
*Kontraŭnaskismo
*Mizantropo
*Neniismo
*Paradokso de Epikuro
*Giacomo Leopardi
*Peter Wessel Zapffe

Kategorio:Filozofio
Johann Conrad Schlaun

**Johann Conrad SCHLAUN** (n. la 5-an de junio 1695 en Warburg-Nörde en la episkopa teritorio Paderborn, m. la 21-an de oktobro 1773 en Monastero, germane *Münster*) estis germana arkitekto de la baroka epoko.

## Vivo 
[eta|maldekstra|monumento pri la arkitekto en [Nottuln]]
Schlaun konsideriĝas unu el la lastaj signifaj arkitektoj de la germana baroko. Li unue estis gimnaziano en Warburg kaj poste en Paderborn. Sekve li servis kiel soldato en la armeo de la episkopa teritorio Paderborn. Tiu teritorio pro la kolonja ĉefepiskopo estis sub sama rego kiel la episkopa teritorio Monastero - tio faciligis transiron al la armeo de Monastero. En la baroka epoko estis tute kutime, ke arkitektoj estis dungitoj de ŝtata armeo - tiel li povis projekti multajn imponajn konstruaĵojn, kastelojn samkiel preĝejojn, monaĥejojn samkiel privatajn domojn, estante ŝtata dungito. Inter la jaroj 1722 kaj 1742 li entreprenis plurajn longajn studvojaĝojn al Italio, Francio kaj suda Germanio.

[eta|la Clemens-preĝejo en [Monastero]]
Al sia hejmregiono ĉirkaŭ la urbo Paderborn, kaj al sia posta vivoregiono en la urbo Monastero kaj la ĉirkaŭa Monastera Lando li donacis iujn el iliaj plej belaj konstruaĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* germanlingva reta biografio pri Johann Conrad Schlaun

Dosiero:Münster Erbdrostenhof.jpg|la monastera kastelo *Erbdrostenhof*
Dosiero:Büren (Westfalen) ehem.Jesuitenkolleg.jpg|jezuita kolegio en Büren
Dosiero:Schloss beck.jpg|kastelo Beck apud Bottrop

Kategorio:Germanaj arkitektoj
Kategorio:Baroko
Kategorio:Monastera Lando
Sergej Ŝorgin

**Sergej Ŝorgin** () naskiĝis la
 en Kirovogrado, Ukrainio, konstante loĝas en Moskvo. Li estas matematikisto, poeto, poemtradukisto al la rusa lingvo.
Li estas doktoro (1979) kaj habilitdoktoro (1997) de fizik-matematikaj sciencoj kaj profesoro ekde 2003. Li laboras en la Instituto pri Informadikaj problemoj de Rusia Akademio de Sciencoj, ekde 1999 li estas vicdirektoro de tiu instituto. Lia scienca fako estas teorio de probableco kaj matematika modelado.

Aperis ĉ. dek liaj poemlibroj: originalaj verkoj kaj tradukoj el la angla, pola, ukraina kaj kelkaj aliaj lingvoj, ankaŭ spritaj parodioj. Pluraj liaj verkoj aperis en interreto. Ekde 2006 li estas membro de Verkista Unio de Moskvo.

Krome li partoprenis en intelektaj ludoj: Kio? Kie? Kiam? (sporta varianto) en la teamo "Nesprosta" en 1998-2003.

## Eksteraj ligiloj 
* Persona retpaĝo
* Reta taglibro de S.Ŝorgin 
* http://www.vekperevoda.com/1950/shorgin.htm paĝo en la retejo «Jarcento de traduko»
* http://www.poezia.ru/user.php?uname=sshorgin  paĝo en la retejo «Poezia.ru»
* http://rifma.ru/rifma.php?curr_node=6&user=831 paĝo en la retejo «Rifma.ru»
* http://www.netslova.ru/shorgin/index.html paĝo en la retejo «Reta filologio»
* http://www.poesis.ru/poeti-poezia/shorgin/biograph.htm  paĝo en la retejo «Poezio de Moskva Universitato»

Kategorio:Rusiaj poetoj
Kategorio:Ruslingvaj poetoj
Kategorio:Rusiaj matematikistoj
Ĉevalpovumo

[eta|dekstra|Unu *metra ĉevalpovumo* estas necesa por levi 75&nbsp;[kilogramoj al 1&nbsp;metro en 1&nbsp;sekundo.]]
**Ĉevalpovumo** (**hp**, el la angla "horsepower", siavice el la germana *Pferdestärke*) estas mezurunuo de povumo, kutime reference al la produkto de motoroj. Estas multaj diversaj normigoj kaj tipoj de ĉevalpovumoj. Inter ili plej klasika estas la energio necesa por levi 75 kg kontraŭ la gravito je la proporcio de unu metro por sekundo. (1 PS = 0.985 HP). Aliaj estas la mekanika ĉevalpovumo (aŭ imperia ĉevalpovumo), kiu estas ĉirkaŭ 745.7 vatoj, kaj la metra ĉevalpovumo, kiu estas proksimume 735.5 vatoj.

Kategorio:Mezurunuoj
Kategorio:Povumo
Kategorio:Imperiaj unuoj
Kategorio:Usona juro
Vencel Bíró

**BÍRÓ Vencel** estis hungara historiisto, verkisto, universitata profesoro naskita en Vértessomló la 9-an de aŭgusto 1885 kaj mortinta en Kluĵo la 2-an de decembro 1962.

## Biografio 
Vencel Bíró studis en Tata kaj Vác kaj en 1900 li enpaŝis piaristan ordenon. En Kolozsvár li studis en universitato kaj teologio (1904-08), poste li estis instruisto, pli poste direktoro de la katolika ĉefgimnazio. Ekde 1928 li estis direktoro de la Seminario Báthori-Apor. Ekde 1934 li estis la ĉefulo de memstariĝinta piarista provinco. Li estis ano de la Erdélyi Múzeum-Egyesület, Erdélyi Irodalmi Társaság, Erdélyi Katolikus Akadémia; konstanta kunlaboranto de Erdélyi Iskola, Erdélyi Múzeum, Erdélyi Tudósító, Pásztortűz, A Hírnök, Jóbarát. En 1940 oni nomumis li profesoro pri historio de Transilvanujo kaj Orient-Eŭropo de la Universitato de Koloĵvaro. En 1941 li iĝis ano korespondanta de la MTA. Inter 1945 kaj 1948 li estis vicdekano de la fakultato de filologio kaj historio de Bolyai Tudományegyetem ĝis sia pensiuliĝo en 1948.

## Verkoj ĉefaj 
* *Forgách Ferencz mint történetíró*, Kv. 1908;
* *Erdély külügyi fejlődése a fejedelemség megalakulása korában*, 1541-1571, Kv. 1911;
* *Az erdélyi fejedelem jogköre, 1571-1690*, Kv. 1912)
* *Az erdélyi fejedelmi hatalom fejlődése 1542-1690* (Kv. 1917).
* *Erdély követei a portán* (Kv. 1921);
* *A kolozsvári római katolikus főgimnázium története* (Kv. 1926);
* *Báthori István fejedelem* (Kv. 1935);
* *Altorjai gróf Apor István és kora* (Kv. 1935);
* *Képek Erdély múltjából* (Kv. 1937);
* *Történeti rajzok* (Kv. 1940);
* *Székhelyi Mailáth G. Károly* (Kolozsvár, 1940)
* *Gr. Batthyány Ignác* (ETF. 127. Kv. 1941);
* *Erdély története* (Kv. 1944);
* *Az erdélyi udvarház gazdasági szerepe a XVII. század második felében* (Kv. 1945);
* *A kolozsvári jezsuita egyetem szervezete és építkezései a XVIII. században* (Kv. 1945);
* *Veress Mátyás* (Művészettörténeti Értesítő, Bp. 1960);
* *Márki Sándor életrajza* (manuskripte);
* *Balanyi György és Kolozsvár* (manuskripte).

## Beletraj verkoj 
* *Keserű serbet*, historia romano (Kv. 1930);
* *Nagyságos fejedelmek idejében* (dek historia rakonto, Kv. 1937),
* *Az első diákév*, rakontserio (Kv. 1940)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Ferenc Kiss (biologo)

**KISS Ferenc** (kiŝ) estis hungara anatomo, universitata profesoro, laŭreato de Kossuth-premio. Li naskiĝis en Nagyszalonta la 7-an de septembro 1889 kaj mortis en Budapeŝto la 7-an de aprilo 1966.

## Biografio 
Ferenc Kiss akiris la diplomon de kuracisto en 1913 en la Universitato de Koloĵvaro. Samloke li estis asistanto, poste ekde 1919 adjunkto en la anatomia instituto de Budapeŝto. En 1924 li iĝis privatprofesoro. Li estis profesoro pri la anatomio kaj histologio ekde 1929 en la Scienca Universitato de Szeged, ekde 1931 en la Universitato de Budapeŝto, direktoro de anatomia instituto. En 1961 li pensiuliĝis.

## Verkoj ĉefaj 
* *Tájanatómia* (Bp., 1922);
* *Rendszeres bonctan* (kun Albert Gellért kaj János Szentágothai , Bp., 1939);
* *Az ember anatómiájának atlasza* (kun Szentágothai János, Bp., 1946).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj anatomoj
István Kulin

**KULIN István** estis hungara agrometeorologo. Li naskiĝis en Nagyszalonta la 5-a de marto 1901 kaj mortis en Budapest la 31-an de decembro 1987.

## Biografio 
Kulin la mezlernejon finis en Nagyszalonta kaj li havigis diplomon en la Ekonomika Akademio de Debrecen. Ekde 1922 en Keszthely kaj Mosonmagyaróvár li estis praktikanto en la Ekonomika Akademio, pli poste asistanto en la katedro de plantproduktado. Al invito de la registaro de Turkujo li pasigis du jarojn en Ankara, kie li estigis plantproduktejon eksperimentan. En 1927-28 li organizis agrikulturajn ekspoziciojn. En 1929 komisiite de Muzeo Agrikultura en Barcelono li organizis la hungaran kioskon, kiu gajnis la 1-an premion, du ormedalojn. Ekde 1929 ĝis sia pensiuliĝo (1961) li estis laboranto ĉe la Tutlanda Meteorologia Instituto. En 1956 li estis distingita de memormedalo Lajos Steiner.

## Verkoj 
* *Országos gazdakartellt!* (kun Pál Bethlen, Miskolc, 1932);
* *Útmutatás éghajlati feldolgozásokra a tervgazdálkodás érdekében* (Bp., 1952);
* *A csapadékösszegek gyakorisága Magyarországon 50 évi (1901-1950) megfigyelések alapján* (Bp., 1953);
* *A mátraszentlászlói fagykísérleti állomás makro- és mikroklimatikus vizsgálatai* (Bp., 1954);
* *Agrometeorológia* (OMI- kiadvány, 1954).

Kulin, I
Kulin, I.
Christ Church

**Christ Church**: nomo de

* katedralo en Dublino
* de multaj preĝejoj
* kolegio de la Universitato de Oksfordo - Christ Church College (Oksfordo)
Charles-Marie Gariel

**Charles-Marie GARIEL** (n. 1841 – m. 1924) estis franca medicinisto kaj profesoro pri medicina fiziko.

Charles-Marie Gariel studis en Politekniko (promocio 1861) kaj en la Nacia Lernejo de Pontoj kaj Ŝoseoj (*École nationale des ponts et chaussées*). Li licenciiĝis pri fizikaj sciencoj kaj helpinstruis por kursoj de fiziko en Politekniko en 1867. La saman jaron, Gariel edziĝis kun Marguerite Grandidier, nevino de Léon Foucault, kies sciencajn laborojn li publikigis en 1878. Bedaŭrinde, plejparto el la manuskriptoj estis detruita en incendio. En 1869, li doktoriĝis post studoj en la fakultato de medicino de Parizo, kie li prezentis du disertaciojn pri oftalmoskopo kaj pri la fiziko de aŭdado.

En 1873, li fariĝis sekretario de la Franca Asocio por antaŭenigo de sciencoj, kies prezidanto estis Henri Poincaré. En 1876, li estis membro de la societo de matematiko de Francio kaj eniris la Akademion de Medicino en 1882.

En 1879, li instruis kemion en la Nacia Lernejo de Pontoj kaj Vojoj kaj, en 1887, li estis profesoro pri medicina fiziko en la fakultato pri medicino kaj poste ties dojeno.

Li fariĝis studdirektoro de la Supera Lernejo pri Fiziko kaj industria Kemio en 1898. En 1902, Charles-Marie Gariel ricevis de Henri Poincaré la prezidantecon de la Franca Asocio por antaŭenigo de sciencoj.

La ĉi supraj informoj baziĝas parte sur artikolo de la Universitato de Nancy pri Charles-Marie Gariel.

## Charles-Marie Gariel pri Esperanto 
Al Pierre Corret, kiu petis lian opinion, kiam li preparis sian disertacion por doktoriĝo en Medicino pri la temo “'''Utilité et possibilité de l'adoption d'une langue internationale auxiliaire en médecine'*“ (1908) , Charles-Marie Gariel respondis jene :

## Bibliografio 
"*Recueil des travaux scientifiques de Léon Foucault*". Parizo : eld. Gauthier-Villars. Publikigita fare de Charles-Marie Gariel. 1878. 2 vol.

"*Par la science, pour la patrie; L'Association française pour l'avancement des sciences (1872-1914) : un projet politique pour une société savante"''". Kontribuaĵo de Marinette Solais sub la titolo "Charles-Marie Gariel : l'âme de l'Association" (p.&nbsp;57-65). Kolektiva verko sub direkto de H. Gispert. Rennes : Presses universitaires de Rennes. 2002. 372 p.

Diversaj artikoloj en "**La Nature** ", revuo de sciencoj kaj ties aplikaĵoj al la artoj kaj la industrio. Parizo : eld. Masson. 1878 :
* La machine Compound, système Mallet.
* Emploi de l'électricité dans l'explosion des mines.
* Locomotive sans foyer. Système E. Lamm et L. Franck.
* Communications électriques des trains en marche.
* Réservoirs filtres à air comprimé.

Kategorio:Francaj kuracistoj
Kategorio:Francaj fizikistoj
Christ Church (Oksfordo)

[eta|250px|Tom Quad, kolegio [Christ Church (Oksfordo) dumvintre]]

**Christ Church (Oksfordo)** estas kolegio de la Universitato de Oksfordo, en kiu sin trovas la katedralo (ankaŭ nomata Christ Church) de Oksfordo.

Christ Church estas la nura universitata kolegio kiu enhavas katedralon. La katedrala ĥoro mondfamas. La kolegio enhavas ankaŭ gravan art-galerion kun ĉ. 200 pentraĵoj kaj preskaŭ 2000 desegnaĵoj, plejparte de italaj artistoj de la 14-a ĝis la 18-a jarcentoj.

Antaŭ 1525 estis en Oksfordo abatejo nomata St Frideswide. Tiun jaron Thomas Wolsey forigis la abatejon por tie krei kolegion - "Cardinal College", sed li falis antaŭ ol la konstruado finiĝis. La reĝo Henriko la 8-a dufoje refondis la kolegion: en 1532, kun la nomo "King Henry VIII's College", kaj en 1546 kun la nomo Christ Church.

Dum la Angla enlanda milito reĝa parlamento kunvenis en la kolegio.

Multaj anglaj famuloj studis ĉe Christ Church, inkl. la britaj ĉefministroj Anthony Eden kaj Alec Douglas-Home.

Christ Church estas la loko de partoj de la romano *Brideshead Revisited* de Evelyn Waugh kaj de *La aventuroj de Alicio en Mirlando* de Lewis Carroll, kaj ĝi estas ofte uzata en filmoj.

Kategorio:Universitato de Oksfordo
Endre Balogh

**BALOGH Endre** estis rumanuja hungara verkisto naskita en Marosvásárhely la 30-an de marto 1881 kaj mortinta en Kluĵo la 8-an de marto 1925.

## Biografio 
Endre Balogh abiturientiĝis en sia naskiĝurbo kaj li havigis juran doktoradon en Koloĵvaro. En 1920 li gajnis laŭdon en la konkurso de Napkelet (rakonto *Hajnalhasadás*); Li estis kunlaboranto de la gazetoj Zord Idő, Keleti Újság, Pásztortűz kaj de pluraj gazetoj de Budapeŝto, ano de la Kemény Zsigmond Társaság kaj Erdélyi Irodalmi Társaság.

## Verkoj 
* *Hajótöröttek* (kvin noveloj kaj romaneto *Fehér rügy*, Kv. 1922);
* *Mesét írok neked* (rakontoj, Kv. 1925);
* *Égő csipkebokor* (historia romano, nefinita manuskripto).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Henrik Major

**MAJOR Henrik** artistnomo: *Sicu*, estis hungara grafikisto, pentristo. Li naskiĝis en Nagyszalonta en 1889 kaj mortis en Novjorko la 21-an de septembro 1948. Lia frato estis Dezső Major.

## Biografio 
Henrik Major estis studento de Károly Ferenczy en la belarta akademio de Budapeŝto. Siaj unuaj karikaturoj aperis en ŝercgazetoj. Post la falo de konsilantara respubliko en Hungarujo li elmigris Parizon. En 1921 oni invitis lin desegnisto al la *Telegraph* Nederlandon. De tie li iris Londonon, poste en 1923 Usonon, kie laboris kiel politika desegnisto kaj li estis favorita karikaturisto de filmkolonio de Holivudo. En 1925 li reapris en Amsterdamo. En 1927 en Novjorko li faris inter aliaj portretoj, ankaŭ la portreton pri Chaplin. Li eldonis albumon el siaj karikaturskulptaĵoj pri eminentaj usonanoj.

## Albumoj 
* *Komédiások*, Békéscsaba, 1912;
* *Panoptikum*, samloke, 1913.http://mek.oszk.hu/06900/06914/06914.pdf

## Ekspozicioj 
* Memstara ekspozicio en la Muzeo Ernst, 1915.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Desegnaĵoj kaj karikaturoj de artisto http://www.epa.oszk.hu/00000/00022/00130/04231.htm, http://images.google.com/imgres?imgurl=http://www.hunbook.hu/pics/upload/major_molnar.jpg&imgrefurl=http://www.hunbook.hu/index.php%3Fop%3Dnews%26id%3D157&h=818&w=525&sz=75&hl=hu&start=1&sig2=HPruD-VyipHn_dRliuv0Wg&um=1&usg=__HfQ2H2yg-SrqAxXGqĵL2WfRRh0=&tbnid=a537mL6c6FzĤM:&tbnh=144&tbnw=92&ei=Q1raSP6VG4Xc1wbVm8m9Bg&prev=/images%3Fq%3Dmajor%2Bhenrik%26um%3D1%26hl%3Dhu%26client%3Dopera%26rls%3Dhu%26sa%3DN

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Luiz Carlos Maciel

**Luiz Carlos MACIEL** (Porto Alegre, Brazilo, 15-a de marto, 1938) estas verkisto, ĵurnalisto kaj scenaristo brazila.

Diplomiĝis pri Filozofio en 1958 Dum kiam li studis, li laboris kiel direktoro kaj aktoro en ne-profesia teatro. En 1959 li komencis studi senpage en la Lernejo pri Teatro de Universitato de Bahio. En tiu okazaĵo, li konis la filmiston Glauber Rocha, la verkiston João Ubaldo Ribeiro kaj la kantiston Caetano Veloso, inter aliaj. Glauber estis, fakte, la principa aktoro en unu el liaj filmetoj, nomita *A cruz na praça*.

En 1960 li ricevis alian sem-pagaĵon, nun de la Rockefeller Foundation, por ke li studu ĉe Carnegie Institute of Technology, en Pittsburgh, Usono, kie li studis pri teatra direktorado kaj film-verkado, dum 18 monatoj. Kiam li revenis al Salvador, li fariĝis instruisto de la Lernejo pri Teatro kaj direktis kelkajn teatraĵojn.

En 1964, li transloĝiĝis al Rio-de-Ĵanejro, ek-instruis en la Conservatório Dramático Nacional kaj laboris en kelkaj lokaj ĵurnaloj, kiel Jornal do Brasil, Última Hora kaj la revuo Fatos e Fotos.

Konata kiel la"pensisto de la kontra-kulturo", li famiĝis en la 1960-aj jaroj kaj 1970-aj jaroj pro siaj ideoj pri la *underground*. Li estis unu el la fondintoj de la ĵurnalo O Pasquim, en 1969.

Dum la 1970-aj jaroj, dum kiam Brazilo vivis diktaturon, li kaj la plej parto de la skipo de la ĵurnalo O Pasquim estis arestitaj de la tiamaj militistoj, dum 2 monatoj.

## Bibliografia
**Samuel Beckett e a solidão humana* (Samuel Beckett kaj la homa soleco)
**Sartre, vida e obra* (Sartre, vivo kaj laboro)
**Nova consciência* (Nova Konscio)
**Negócio seguinte* (Venonta Afero)
**A morte organizada* (Organizita morto)
**Anos 60* (La 60aj Jaroj)
**Eles e Eu — Memórias de Ronaldo Bôscoli* (Ili kaj Mi - Memoroj de Ronaldo Bôscoli ) - kun Ângela Chaves
**Geração em transe, memórias do tempo do tropicalismo* (Freneza Generacio, memoroj de la tempoj de Tropikalismo)
**Dorinha Duval, em busca da luz* (Dorinha Duval, serĉante la lumon) - kun Maria Luiza Ocampo
**As quatro estações* (La Kvar Sezonoj)

Kategorio:Brazilaj verkistoj
Kategorio:Brazilaj ĵurnalistoj
Kategorio:Brazilaj scenaristoj
Sachsenspiegel

[eta|*[Eike von Repgow*, la aŭtoro de la Saksa Spegulo, laŭ bildigo de la Oldenburga Saksa Spegulo (el la 14-a jarcento)]]

La **Sachsenspiegel** (laŭ nuna germana ortografio, platgermane *Sassenspegel*, mezmalaltgermane *Sassen Speyghel*) aŭ en traduko **Saksa Spegulo** estas la plej signifa, kaj kun la "Imperia Leĝaro de Mühlhausen" plej aĝa kolekto de leĝoj de la mezepoko en Germanio. Ĝi kreiĝis dum la jaroj ĉirkaŭ 1225 kaj ĝis la 19-a jarcento esence influis la juron en Eŭropo. Samtempe temas pri la unua proza verko kreita en la mezmalaltgermana lingvo. En sia nomo la verko aludas al la ĝermana popolo de saksoj, kiuj dum la 9-a jarcento estis venkitaj de la najbara popolo de frankoj.

## Vidu ankaŭ 
* Schwabenspiegel

## Eksteraj ligiloj 
* bilda manuskripto de la Saksa Spegulo el Dresdeno 
* reta plena teksto de la Saksa Spegulo el Hajdelbergo 
* la Saksa Spegulo de Wolfenbüttel, transskibita kaj tradukita al la moderna altgermana lingvo

Kategorio:Dokumentoj
Kategorio:Historio de juro
Kategorio:Mezepoko
Kategorio:Verkoj de la 13-a jarcento
Kategorio:Malaltsaksa lingvaro
Kategorio:Historio de Germanio
Sportilo

eta|gimnastikejo kun diversaj sportiloj
**Sportilo** estas ilo necesa por plenumo de sporto. Ĝi povas konsisti el unu aŭ el pluraj unuopaj objektoj. La sportilo povas esti normigita, por ebligi la komparon de atingoj kaj rekordoj en trejnado kaj konkursoj.

Superrigardon pri diversaj sportiloj donas la :Kategorio:Sportiloj.