Frakseno

eta|260px|*Fraxinus excelsior*

**Frakseno** (*Fraxinus* el oleacoj) estas holarktisa genro de arboj. En la antikva Grekio tiu arbo estis simbolo de *firmeco* kaj *solideco*; de ĝia ligno oni faris la stangon de la lancoj kaj ankaŭ alnomis la propran lancon. Ankaŭ el la ligno la kampuloj faris laborilojn.

Frakseno estas genro de pluraj specioj de falfoliaj arboj en la familio oleacoj. Ili devenas de la suda Eŭropo kaj la duoninsulo Malgranda Azio. La folioj kreskas kontraŭ-stare, ili estas kunmetitaj el 9-15 folietoj. La floroj estas unu- aŭ ambaŭseksaj, ili koncentras en grapolojn. Ĉi arboj ŝatas malsekajn ĉe-riverajn lokojn — marĉojn (krom *Fraxinus ornus*). La specio *Fraxinus ornus* kreskas en kalkŝtonaj, sud-deklivaj lokoj. Ili kreskas 30 m. Krom *Fraxinus ornus* ili toleras la ombron. La ŝelo estas iomete malebena kaj griza aŭ verdgriza.

Laŭ la skandinava tradicio frakseno estas simbolo de la *senmorteco* kaj de la *interrilato inter la tri kosmaj sferoj*. En la ĝermana mitologio la frakseno *Yggdrasil* estas la arbo de la mondo. En la antikveco tiu arbo havis grandan magian povon, krom ankaŭ funkcii kiel efika antidoto kontraŭ la venenoj (se oni miksu ĝin kun vino).

En la Helena mitologio frakseno alnomis la nimfojn Meliadoj naskiĝintajn de la unua generacio de la dioj.

## Elektitaj specioj 
;Fraksenoj de la orienta nearktiso
* *Fraxinus americana* - blanka frakseno
* *Fraxinus caroliniana* Water Ash 
* *Fraxinus nigra* - nigra frakseno 
* *Fraxinus pennsylvanica* Green Ash (also includes Red Ash) 
* *Fraxinus profunda* (syn. *F. tomentosa*) Pumpkin Ash 
* *Fraxinus quadrangulata* - blua frakseno

;Fraksenoj de la okcidenta kaj sudokcidenta nearktiso
* *Fraxinus anomala* Single-leaf Ash 
* *Fraxinus cuspidata* Fragrant Ash 
* *Fraxinus dipetala* Two-petal Ash 
* *Fraxinus dubia*
* *Fraxinus gooddingii* Goodding's Ash
* *Fraxinus greggii* Gregg's Ash
* *Fraxinus latifolia* - oregona frakseno
* *Fraxinus lowellii* Lowell Ash
* *Fraxinus papillosa* Chihuahua Ash
* *Fraxinus purpusii* 
* *Fraxinus rufescens*
* *Fraxinus texensis* Mountain Ash or Texas Ash
* *Fraxinus uhdei* Shamel Ash aŭ Tropical Ash
* *Fraxinus velutina* Velvet Ash

;Fraksenoj de la okcidenta palearktiso (Eŭropo, Nordafriko, Sudokcidenta Azio)
* *Fraxinus angustifolia* mallarĝafolia frakseno 
** *Fraxinus angustifolia* var. *oxycarpa* (sin. *F. oxycarpa*) Caucasian Ash
* *Fraxinus dimorpha* - duforma frakseno (Alĝerio, Maroko)
* *Fraxinus excelsior* - ordinara frakseno
* *Fraxinus holotricha*
* *Fraxinus ornus* - orno aŭ manaa frakseno (Sudeŭropo, Turkio)
* *Fraxinus pallisiae* Pallis' Ash

;Fraksenoj de la orienta palearktiso (centra kaj orienta Azio)
* *Fraxinus apertisquamifera*  
* *Fraxinus baroniana*  
* *Fraxinus bungeana* Bunge's Ash
* *Fraxinus chinensis* - ĉina frakseno aŭ korea frakseno
* *Fraxinus chiisanensis* 
* *Fraxinus floribunda* Himalayan Manna Ash
* *Fraxinus griffithii* Griffith's Ash
* *Fraxinus hubeiensis * 
* *Fraxinus lanuginosa * 
* *Fraxinus longicuspis* - japana frakseno
* *Fraxinus malacophylla*
* *Fraxinus mandshurica* Manchurian Ash
* *Fraxinus mariesii* Chinese Flowering Ash
* *Fraxinus micrantha *
* *Fraxinus paxiana *
* *Fraxinus platypoda* 
* *Fraxinus raibocarpa* 
* *Fraxinus sieboldiana* Japanese Flowering Ash
* *Fraxinus spaethiana* Späth's Ash
* *Fraxinus trifoliata* 
* *Fraxinus xanthoxyloides* Afghan Ash

## Referencoj

Dosiero:Fraxinus_excelsior11.JPEG|*Fraxinus excelsior*
Dosiero:NarrowleafAsh.jpg|folioj de *Fraxinus angustifolia*

Kategorio:Oleacoj
Kategorio:Holarktisa flaŭro
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro