Madagaskara turstrigo

La **Madagaskara turstrigo** (*Tyto soumagnei*) aŭ **Madagaskara maskostrigo** kaj **Ruĝa strigo**, estas strigo de la familio titonedoj. Ĉi tiu estas unu el la du grupoj de strigoj, dum la alia estas strigedoj. Ĝi estas konata ankaŭ kiel *Madagaskara ruĝa strigo*, *Madagaskara herbostrigo*, *Strigo de Soumagne* aŭ *Malgranda herbostrigo*. Ĝi estas mezgranda masko-strigo troviĝanta kiel endemio en la insulo Madagaskaro. Ĝi estas rara loĝanto en la insulo Madagaskaro, kiu estis preskaŭ nekonata el sia malkovro en 1876 ĝis sia remalkovro fare de esploristoj el *World Wide Fund for Nature* en 1993. Ĝi estas nune listigita kiel vundebla pro habitatoperdo, sed lastatempaj studoj determinis, ke ĝi eble havas pli vastan teritorion ol unue kredite, kvankam plia esplorado pri distribuo kaj ekologio estas necesa. Ĝi eble estis preteratentita pro sia proksima simileco al la proksime parenca turstrigo.

La ruĝa strigo similas al la kosmopolita turstrigo, sed estas pli malgranda (27–30 cm) kaj havas riĉan oranĝan plumaron kun malgrandaj nigraj makuloj. Ĝi vivas en humida ĉiamverda arbaro kaj seka foliarbaro en la oriento de la insulo, trovebla en primara arbaro kaj en ĝenita sekundara arbaro (eble eĉ homŝanĝitaj malfermaj areoj). Ĝi manĝas indiĝenajn malgrandajn mamulojn kiel tenrekojn (*Tenrecidae*) kaj tufvostajn ratojn *Eliurus* (kontraste al la turstrigo, kiu manĝas enkondukitajn speciojn). Ĝi nestumas kaj ripozas en arbaj kavaĵoj kaj laŭlonge de klifoj kun densa vegetaĵaro.

## Aspekto
La ruĝa strigo estas de oranĝruĝa koloro kun malgrandaj nigraj makuloj. Iliaj okuloj estas tipe fulgnigraj, la beko estas palgriza, kaj la vaksaĵo (karna makulo ĉe la bazo de la supra mandiblo de la beko) estas karnokolora. La piedoj estas fumgrizaj. Unu kolektita individuo estis mezurita: pezo de 323 gramoj, korpolongo de 275 mm, neplatigita flugillongo de 209 mm, vostolongo de 100 mm, tarsolongo de 56.6 mm kaj larĝo de 6.0 mm, kaj beklongo de la vaksaĵo de 11.6 mm.

### Voĉo
La krio de la ruĝa strigo similas al tiu de la turstrigo. Ili faras 1,5-2,0 sekundojn longan kriegan siblon, kiu estas egalfrekvenca kun iometa malsupreniĝa frekvenco direkte al la fino. Ĉi tiu iometa malpliiĝo de frekvenco ĉe la fino de la krio distingas la ruĝan strigon de la turstrigo.

La ruĝa strigo produktas krion kiam li forlasas la ripozejon, tuj post forlaso de la ripozejo, kaj kiel respondo al aliaj ruĝaj strigoj dum la tuta nokto.

## Distribuado kaj habitato
La observita teritorio de la ruĝa strigo ofte evoluis kun pliiĝo de esploroj kaj observado ekde ĝia remalkovro en 1993. La unua konata nesto trovita estis en aŭgusto 1995 proksime de Ambanizana, Madagaskaro. Komencaj esploroj limigis la populaciojn en la nordo kaj ekstrema oriento de la insulo. Lastatempaj ekvidoj variis de norda Madagaskaro, laŭlonge de la orienta duono de la insulo, kaj pli lastatempe en la ekstrema sudorienta malaltebenaĵo de Tsitongambarika. La ekvidoj kovras sufiĉe larĝan altitudinan gamon, de marnivelo ĝis 2 000 m. Pro ĉi tiu vastiĝo en la observita teritorio, oni proponis, ke la ruĝa strigo eble estas pli solema ol ekstreme malofta. Ĉi tio estis disputata, sed se la totala nombro da individuoj estas malalta, ĉu pro nekonstanta distribuo kaj/aŭ malalta loĝdenso, estas ankoraŭ konvene konsideri la specion vundebla aŭ endanĝerigita. Konservativa takso de la nuna populacio estas 3 500 - 15 000 individuoj kun malkreskanta tendenco. Populacio proksime al la pli malalta flanko de la populacia takso povus esti vera surbaze de la relative malmultaj ekvidoj tra la historio malgraŭ pli ampleksa kampolaboro.

Kun pli vasta distribuo, la malfacileco detekti la specion povas deveni de jenaj faktoroj:
* ĝi estas soleca,
* ĝi estas misidentigita kiel turstrigo en esploroj,
* la specio ekzistas dise kaj/aŭ je malaltak populacidensecoj.

La ruĝa strigo loĝas en sekaj foliarbaroj ĝis humidaj ĉiamverdaj arbaroj. Ili preferas ripozi sur rokaj kornicoj en ravinoj kaj kavernaj enirejoj, kiuj estas proksime al degradita primara kaj sekundara vegetaĵaro. Ripozejoj estas tipe almenaŭ 3.7 m de la grundo. La specioj ŝajnas preferi areojn laŭlonge de la arbara rando kaj iomete ĝis forte ĝenitajn vivejojn, inkluzive de rizejoj kaj tavioj (areoj kie la arbaro estis senarbarigita kaj bruligita por fari lokon por kultivado). Iliaj hejmteritorioj, ripozejoj kaj ĉasteritorio tipe ampleksas ĉi tiun tipon de vivejo. Individuo de ruĝa strigo neniam estis registrita en fermita kanopearbaro aŭ matura arbararo.

## Manĝado
La dieto de la ruĝa strigo estis determinita per vombuloj kaj observado. Ili manĝas plejparte malgrandajn mamulojn de la familioj *Tenrecidae* kaj *Muridae*, kiuj estas indiĝenaj al la insulo. Predospecioj inkluzivas insektojn, ranojn, gekojn, tenrekojn, afrosoricidianojn (*Microgale* spp., *Oryzorictes hova*), ronĝulojn (*Eliurus* spp., *Rattus rattus*), kaj la orientan ruĝbrunan muslemuron (*Microcebus rufus*). Ĉiuj specioj estas indiĝenaj al Madagaskaro krom la nigra rato (*Rattus rattus*). En unu specimenigo de vombuloj, Tsingiaj tufvostaj ratoj estis 50% de la totala predomaso de ruĝaj strigoj en Ankarana. Ekzistas malmulte aŭ neniu indico, ke ruĝaj strigoj konsumas ranojn en naturo, ĉar ili ŝajnas preferi malgrandajn mamulojn, sed ili ofte manĝas ranojn en kaptiteco. La plej multaj el la predospecioj loĝas en arbaroj aŭ troveblas ĉe la arbara rando kaj en ĝenitaj vivejoj.

Preskaŭ ne ekzistas koincido en la preferata dieto inter la ruĝa strigo kaj la turstrigo, malgraŭ fizikaj similecoj. Ruĝaj strigoj manĝas plejparte indiĝenajn speciojn, dum turstrigoj manĝas pli grandan nombron da enkondukitaj specioj.

## Minacoj
La plej granda minaco al la ruĝa strigo estis la kreskanta rapideco de senarbarigo kaj fragmentiĝo de ĝia arbara vivejo. La arbaroj de Madagaskaro estas inter la plej biologie riĉaj kaj unikaj en la mondo, kaj preskaŭ 90% de la insulaj specioj vivas ene de aŭ ĉe la rando de ĉi tiuj arbaroj kaj maldensarbaroj. En la 1950-aj jaroj, 160 000 km² da arbara kovro (kiel determinite per analizo de aerfotoj) ĉeestis, 26% el kiuj estis seka arbaro, la ĉefa vivejo por ruĝaj strigoj. Antaŭ la 2000-aj jaroj, analizo de aerfotoj montris malpliiĝon de arbara kovro al 89 800 - 101 100 km² kun 90% precizeco. Ĉi tio reprezentas 41% redukton en la areo de seka arbaro, kun plej multe da senarbarigo je malgranda skalo laŭlonge de la arbaraj randoj. Sekaj arbaroj estis la plej fragmentita arbartipo kaj plej multe pliiĝis en fragmentiĝo de la 1950-aj jaroj ĝis la 1990-aj jaroj. Ĉi tiu arbardegenero prezentas minacon al ruĝaj strigoj same kiel al la predospecioj, kiel ekzemple la Tsingy-tufvostaj ratoj, de kiuj la strigo dependas.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Bruce, M. D. (1999). "Family Tytonidae (Barn-owls)". En del Hoyo, J.; Elliott, A.; Sargatal, J. (eld.). *Handbook of Birds of the World*, Volume 5: Barn-owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 84-87334-25-3.
* Cardiff, S.G. kaj Goodman, S.M. 2008. "Natural History of the Red Owl (Tyto soumagnei) in Dry Deciduous Tropical Forest in Madagascar." *The Wilson Journal of Ornithology*, 120: 891–897.
* de Hoyo, J., Elliott, A., & Sargatal, J. *eld* (1999) *Handbook of Birds of the World*. Vol. 5. Barn-owls to Hummingbirds, Barcelona
*Goodman, S. M., Thorstrom, R. 1998. "The diet of the Madagascar Red Owl (Tyto soumagnei) on the Masoala Peninsula, Madagascar." *Wilson Bulletin*, 110: 417–421.
*Halleux, D. kaj Goodman, S. (1994) "The rediscovery of the Madagascar Red Owl *Tyto soumagnei* (Grandidier 1878) in north-eastern Madagascar", *Bird Conservation International*, **4**,
*Harper, G.J.; Steininger, M.K.; Tucker, C.J.; Juhn, D. kaj Hawkins, F. 2007. "Fifty years of deforestation and forest fragmentation in Madagascar." *Environmental Conservation*, 34 (4): 325–333.
*Irwin, M.T. kaj Samonds, K.E. 2002. "Range extension of the Madagascar Red Owl Tyto soumagnei in Madagascar: the case of a rare, widespread species?", *Ibis* 144: 680–683.
* Shawyer, Colin (1994). *The Barn Owl*. Hamlyn. ISBN 0-600-57949-2.
* Svensson, Lars; Zetterström, Dan; Mullarney, Killian; Grant, Peter, J. (1999). *Collins Bird Guide*. Harper & Collins. ISBN 0-00-219728-6.
*Thorstom, R.; Hart, J. kaj Watson, R.T. 1997. "New Record, ranging behavior, vocalization and food of the Madagascar Red Owl Tyto soumagnei." *Ibis* 193: 477–481.

## Eksteraj ligiloj
*BirdLife International: Red Owl

Kategorio:Strigoformaj
Kategorio:Birdoj de Madagaskaro