open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Februaro de 2022

Jen **listo de okazaĵoj en februaro 2022**:

;
*  Lavango de koto kaŭzis almenaŭ 24 mortojn en Ekvadoro.
;
*  Okazis en la Nacia stadiono de Pekino la malferma ceremonio de la Vintra Olimpiko 2022.
;
*   En Kameruno en la finalo de la Afrika Pokalo de Nacioj 2021 (prokrastita pro la pandemio) venkis la teamo de Senegalo post egaleco en fina serio de penaloj 4-2 kontraŭ tiu de Egiptio.
*  Mortis 92-jaraĝa fama kantistino de Barato nome Lata Mangeŝkar.
;
*  La ciklono Baciraj okazigis grandajn damaĝojn en Madagaskaro kaj 100 mortojn.
*    La franca prezidanto Emmanuel Macron aparte renkontas siajn rusan kaj ukrainian samrangulojn, provante antaŭenigi solvadon de diplomata konflikto pri Ukrainio inter Rusio kaj iuj okcidentaj landoj.
;
*  En Moskvo (Rusio) okazis renkontiĝo de brita ministro pri eksteraj aferoj Liz Truss kaj ŝia rusia kolego Sergej Lavrov. Oni priparolis precipe la politikan kaj militan situacion rilatan al Ukrainio.
;
*  La Reĝa Societo de Tajlando publikigis novan gvidilon pri toponimoj, kiu interalie proponis ŝanĝi skribon de la oficiala nomo de la ĉefurbo de Tajlando por proksimigi ĝin al la origina taja nomo.
;
*  Okazis en la Nacia stadiono de Pekino la ferma ceremonio de la Vintra Olimpiko 2022.
*  Estas jam 176 mortoj kaj pli ol 200 malaperintoj pro inundoj en la ŝtato Rio de Janeiro, Brazilo.
;
*  Prezidanto de Rusio Vladimir Putin subskribis dekretojn agnoskantajn la sendependecon de Donecka Popola Respubliko kaj Luganska Popola Respubliko. UN kaj multaj landoj malaprobis ĉi tiun decidon. 
;
*  Prezidanto de Rusio Vladimir Putin alparolis la nacion en urĝa alvoko kaj informis pri komenco de speciala operaco en Ukrainio. Sekvis atakoj de rusiaj trupoj, kiuj eniris Ukrainion de pluraj flankoj kaj atakis militajn objektojn.
;
*  Invado de Rusio en Ukrainion: rusiaj trupoj alvenis ĝis Kievo; ukraina registaro agnoskis pli ol 100 mortoj.
;
*  Invado de Rusio en Ukrainion: oni raportis 200 mortojn kaj milon da vunditoj. Inter 50 000 kaj 100 000 ukrainoj fuĝis el la lando kaj multaj aliaj klopodas same fari.
;
*  Rusiaj trupoj eniris en Berdjansk, Melitopol kaj Ĥerson sude kaj en Ĥarkov norde, kie pluas rezisto same kiel en Kieva provinco.
*  Unuafoje en sia historio, Eŭropa Unio decidis propranome havigi armilojn al militanta lando, ĉi-foje al Ukrainio kadre de la rusia invado.
;
*  Alvenis al la limo inter Ukrainio kaj Belorusio ukraina delegitaro por batalĉesa negocado. La ukraina prezidanto Volodimir Zelenskij petis aligon de Ukrainio al la Eŭropa Unio. Jam 500 000 ukrainiaj rifuĝintoj alvenis en la najbarajn okcidentajn landojn.

02
Kategorio:Februaro laŭ jaroj
Novembro de 2022

Jen **listo de okazaĵoj en novembro 2022**:

;
* Unuiĝintaj Nacioj taksas, ke la monda loĝantaro transpasis la sojlon de 8 miliardoj da homoj. Laŭ prognozo https://en.wikipedia.org/wiki/Projections_of_population_growth (angle), post ĉirkaŭ unu jaro Barato fariĝos la plej loĝata lando post Ĉinio
*  Du misiloj trafis grensekigilon en vilaĝo Przewodów en Pollando, mortiginte du kamparanojn.
;
*  Sukcesis la unua lanĉo de la usona raketo SLS kadre de la programo Artemis, kiu celas novan surlunigon de homoj.
;
*  Komenciĝis la Futbala Mondpokalo 2022 en Kataro.
*    Turkio bombis militajn instalaĵojn de kurdoj en Irako kaj Sirio, nominte tion respondo al terora atako en Istanbulo; ĉirkaŭ 30 homoj pereis. Estas anoncita eventuala surtera operaco.
;
*  Tertremo en insulo Javo, Indonezio, kaŭzis pli ol 300 mortojn kaj centojn da vunditoj.
;
*  Incendio en alta loĝkonstruaĵo en Distrikto Tianŝan (urbo Urumĉio, Ujgura aŭtonoma regiono de Ŝinĝango, Ĉinio), mortigis 10 homojn kaj vundis 9 aliajn.
;
*  Post la incendio en Urumĉio (Ŝinĝango, Ĉinio) dum kiu pereis 10 homoj, laŭdire fermitaj en sia domo pro la kronvirusaj limigoj, en pluraj lokoj tra la lando okazis protestoj kontraŭ la politiko de "dinamika nuligo" de COVID-19.
;
*  Eks-prezidanto de Ĉina Komunista Partio Jiang Zemin mortis en Ŝanhajo

11
Kategorio:Novembro laŭ jaroj
Aprilo de 2022

Jen **listo de okazaĵoj en aprilo 2022**:

;
*  Aleksandar Vučić venkis en la balotado en Serbio kaj plu estos prezidento.
*  Viktor Orban venkis en la balotado en Hungario kaj plu estos ĉefministro.
*  Rodrigo Chaves venkis en la balotado en Kostariko kaj estos prezidento.
;
*  UN postulas sendependan enketon pri militkrimoj pro la malkovro de centoj da pafmortigitaj civiluloj en la urbeto Buĉa (Kieva provinco) post la retiriĝo de la rusiaj trupoj el la nordo de la ukrainia teritorio.
;
*  Pli ol 50 civiluloj estis mortigitaj en la bombado de fervoja stacio ; Ukrainio akuzis rusiajn trupojn pri la lanĉo de raketo Toĉka-U, sed Rusio memorigas ke ĝia armeo ne plu uzas tiun malnovan armilon dum la ukraina armeo uzas ĝin ĉiutage.
;
*  Emmanuel Macron kaj Marine Le Pen kvalifikiĝas por la dua raŭndo de la prezidanta baloto.
*  Israelo anoncis pri plano konstrui pliajn 40 km da bariloj en la Okcidenta bordo.
*  En Sud-Osetio opozicia Alan Gaglojev ricevis plej multe da voĉdonoj en la prezidenta baloto, sekvos rebaloto inter du pintaj kandidatoj.
;
*  Tropika ŝtormo kaŭzis 20 mortojn en Filipinoj.
;
*  Fortaj pluvoj dum kelkaj tagoj kaj inundoj kaŭzis pli ol 400 mortojn en Kvazulu-Natalo, Sud-Afriko.
;
*  18px|link=Rusa Mararmeo Rusia flagŝipa krozoŝipo '''' sinkis post eksplodo ĉe la marbordo de Ukrainio.
;
*  José Ramos-Horta estis elektita kiel prezidento de Orienta Timoro.
;
*  Emmanuel Macron estis reelektita prezidento de Francio, venkinte Marine Le Pen.
;
*  Dritan Abazović estas elektita kiel la nova Ĉefministro de Montenegro fare de la Parlamento.

04
Kategorio:Aprilo laŭ jaroj
Marto de 2022

Jen **listo de okazaĵoj en marto 2022**:

;
*  Daŭras la ofensivo al Kievo kaj Ĥarkovo. Rusiaj trupoj kontrolas la bordon de la Azova Maro.
;
*  La Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj voĉdonis pri rezolucio kiu *"postulas al Rusio tuj ĉesi uzi forton kontraŭ Ukrainio"*. 141 landoj voĉdonis favore al la rezolucio, 5 kontraŭ, 35 sin detenis. Jam unu miliono da rifuĝintoj eliris el la lando. La rusiaj trupoj ekregis Ĥerson kaj daŭrigas ofensivon al Ĥarkovo.
;
*  Invado de Rusio en Ukrainion: Ukrainaj aŭtoritatoj agnoskis ke la rusiaj trupoj ekregis la atomcentralon de Zaporiĵo.
*  Almenaŭ 62 homoj pereis pro atenco kontraŭ moskeo en Peŝavaro, Pakistano.
;
*  Jam  rifuĝintoj forlasis Ukrainion.
;
*  Jam  rifuĝintoj forlasis Ukrainion. En Rusio jam estis ĉirkaŭ  arestitoj pro manifestaciado kontraŭ la milito kaj ĵurnalistoj estis avertitaj ne publikigi artikolojn kontraŭajn al la militado. Daŭras batalado en Ĥarkovo kaj Mariupolo.
;
*  Irano sukcese lanĉis sateliton *Nur-2* de la propra kosmodromo en la nord-oriento de la lando.
;
*  Jam  rifuĝintoj eliris el Ukrainio.
;
*  Gabriel Boric estis proklamita prezidento de Ĉilio.
;
*  Sauda Arabio ekzekutis en unu tago 81 personojn akuzitajn je terorismo.
;
*  Aero-kosmaj trupoj de Rusio atakis la Javorovan militekzercejon en Lvova provinco, Ukrainio per krozmisiloj. Ukrainaj aŭtoritatoj raportis pri 35 pereintoj kaj 134 vunditoj. La ekzercejo servis kiel centro por eksterlandaj solduloj.
;
*  En rusia ŝtata televida kanalo, en elsendo pri la invado de Rusio en Ukrainion, televida ĵurnalistino Marina Ovsjannikova aperis kun afiŝo: "Ne al la milito, ĉesigu la militon, ne kredu la propagandon, jen oni mensogas al vi, rusoj estas kontraŭ milito". Kelkajn sekundojn poste la elsendo estis ĉesigita.
*  En la centro de Donecko falis misilo Toĉka-U, mortiginte 21 kaj vundinte 37 homojn. Ukraina armeo neas sian intervenon, sed rusia flanko atentigas ke la rusia armeo ne uzas tiajn misilojn ekde 2020.
;
* 20px La Internacia Kortumo de la Unuiĝintaj Nacioj juĝis pri plendo de Ukrainio kontraŭ militkrimoj de Rusio invadinta Ukrainion: Rusio devas tuj ĉesigi ĉiujn militagojn. La milita atako rompas internacian juron, kaj ne estas pravigebla per asertita kontraŭrusa "genocido", pri kiu Rusio montris neniujn pruvojn.
;
*  Aviadilo transportanta 133 personojn el Kunmingo al Kantono, Ĉinio, kraŝis. Ŝajne ne estis supervivantoj.
;
*  Eŭropa Unio aprobis la starigon de 5000-soldata komuna armeo kaj pliigon de militaj elspezoj cele al kapablo memstare plenumi intervenojn ekde 2025.
;
*  Rusia prezidanto Vladimir Putin ordonis al la registaro akcepti pagon de tergaso liverata al la Eŭropa Unio kaj aliaj "neamikaj landoj" nur en rusiaj rubloj.
;
*  Prezidento de la Eŭropa Komisiono Ursula von der Leyen kaj usona prezidanto Joe Biden en komuna komunikaĵo anoncis kunlaboron kies celo estas drasta malpliigo de energia dependeco de EU de Rusio, ĉefe per renovigeblaj energifontoj kaj importado de nafto kaj gaso el Usono.

03
Kategorio:Marto laŭ jaroj
Julio de 2022

Jen **listo de okazaĵoj en julio 2022**:

;
*  Yair Lapid fariĝis ĉefministro de Israelo estranta provizoran registaron.
;
*   Aŭtoritatoj de Israelo malpermesis uzadon de flago de Palestino eĉ en la okupaciitaj palestinaj teritorioj.
;
*  Boris Johnson anoncis sian intencon eksiĝi kiel ĉefministro de Unuiĝinta Reĝlando.
;
*  Mortis Luis Echeverría, eks-prezidanto de Meksiko.
*  En Barcelono (Hispanio) mortis José Eduardo dos Santos, eks-prezidanto de Angolo.
*  Iama ĉefministro de Japanio Shinzo Abe estis murdita en Nara.
;
*  Manifestaciantoj sturmis la prezidentan palacon en Srilanko, la prezidento Gotabaya Rajapaksa fuĝis.
;
*  NASA publikigas la unuan funkcian bildon fotitan de la kosmoteleskopo James Webb. 
;
*  Estis publikigita la unua bildo farita per la proksim-infraruĝa kamerao NIRCam, instrumento de la Kosmoteleskopo James Webb.
;
*  Varmotajdo kaŭzis 510 mortojn dum malpli ol unu semajno en Hispanio.
*    Escepta varmotajdo rezultis en cento da incendioj, miloj da bruligitaj hektaroj kaj miloj da senhejmigitoj en Hispanio, Portugalio kaj suda Francio.
; 
* La Monda Organizaĵo pri Sano deklaras ke la daŭranta epidemio de simia variolo estas publika sankrizo de internacia nivelo.
; 
*  Komenciĝis la 95-a SAT-Kongreso 2022 en Moskvo (Rusio).
;
*  Futbala teamo de Anglio iĝis gajninto de la Eŭropa ĉampioneco inter virinoj.

07
Kategorio:Julio laŭ jaroj
Junio de 2022

Jen **listo de okazaĵoj en junio 2022**:

;
*  La peto de Turkio ŝanĝi sian oficialan nomon en la angla estas aprobita de UN. Turkio petis anstataŭigi la nomon **Turkey**, kiu estis erare identigita kun meleagro, ĉar ĝi estas sinonimo en la angla, per la nomo **Türkiye**. UN aprobis la nomon kun eta ŝanĝo: **Turkiye** (trtworld )
*  Danio perreferendume decidis aniĝi al la Komuna Sekureca kaj Defenda Politiko de Eŭropa Unio, pri kiu ĝi estis negocinta sendevontiĝon en 1993.
; - 
*  La Komunumo de Nacioj (Commonwealth) celebris la Platenan Jubileon de .
;
*  Danio kaj Kanado konsentis dividi la insulon Tartupaluk post longa disputo dum jardekoj (CTV)
; 
*  Ne malpli ol 5 civiluloj mortis post sencela artileria pafado flanke de ukraina armeo en Staĥanov, informas aŭtoritatoj de secesia Luganska Popola Respubliko.
;
* Olaf Scholz, Emmanuel Macron, Klaus Johannis kaj Mario Draghi venis en Kievon por renkonti la ukrainian prezidenton Volodimir Zelenskij. La kvar eŭropuniaj gvidantoj deklaris, ke ili subtenas senprokrastan agnoskon de statuso de oficiala kandidato al EU por Ukrainio.
*  En Kirgizio komenciĝis protestoj kontraŭ konstruado de biologia laboratorio en suda Kazaĥio apud la kirgizia limo.
*  Usona Baker Hughes nuligas kontrakton kun rusia Novatek, kio endanĝerigas kelkajn projektojn pri minado kaj transportado de natura gaso fone de rekorda prezaltiĝo.
; 
* Minimume 132 civiluloj estas amasmortigitaj de ĝihadistoj en la Regiono Mopti.
;
*  Post gajno de 50,4 elcentoj de la voĉoj en la balotoj, Gustavo Petro estas elektita Prezidanto de Kolombio. Kiel eksa ribelulo li fariĝos la unua maldekstrulo en tiu posteno de ŝtatestro.
;
*  Monda Akva Ĉampioneco 2022: La naĝistoj Thomas Ceccon de Italio kaj Kristóf Milák de Hungario atingis novajn mondajn rekordojn en la 100-metra dorsonaĝado (51.60 sekundoj) kaj en la 200-metra papilia stilo (1:50,34 minutoj), respektive.
;
*  Tertremo pereigis pli ol 1000 homojn en Afganio.
*  Forpasis la franca paleontologo Yves Coppens, kunmalkovrinto de Lucy.
;
*  Moldavio kaj Ukrainio iĝas oficialaj kandidatoj al Eŭropa Unio.
;
*  Ĉirkaŭ 30 enmigrantoj mortis pro batalo kun policanoj dum klopodo trapasi eksterleĝe la landlimon de Melilo inter Maroko kaj Hispanio, plej granda tragedio ĝis nun tiukadre.
*  En verdikto de Dobbs v. la virina sanorganizo de Jackson (angle) la Usona Supera Kortumo determinas ke aborto ne estas protektita rajto, tiele renversante Roe v. Wade kaj Planned Parenthood v. Casey post 50 jaroj.
;
*  Pintokunveno de NATO en Madrido, Hispanio.
*  Ĉirkaŭ 53 enmigrantoj mortis en kamiono ĉe San Antonio (Teksaso, Usono).
;
*  Yaël Braun-Pivet elektiĝis prezidanto de la Franca Nacia Asembleo. Ŝi estas la unua ino en tiu posteno.

06
Kategorio:Junio laŭ jaroj
Septembro de 2022

Jen **listo de okazaĵoj en septembro 2022**:

;
* 20ra Raporto de UN aludas pri krimoj kontraŭ la homeco plenumitaj de Ĉinio en Ŝinĝango, kaj asertas *"kredendaj"* pruvojn pri torturado kaj seksaj perfortoj kontraŭ ujguroj. Ĉinio denuncis *"farson"*.
;
*  La Konservativa Partio de Britio voĉdonis ĉu Rishi Sunak aŭ Liz Truss fariĝu ĉefministro post Boris Johnson – venkis Liz Truss.
;
*  Liz Truss iĝas Ĉefministro de Unuiĝinta Reĝlando, sukcedante Boris Johnson.
*  Tertremo en Siĉuano, Ĉinio, okazigis 74 mortojn.
;
*  Reĝino Elizabeto la 2-a mortis en la aĝo de 96 jaroj.
;
*  La ukrainia armeo kontraŭofensive reprenis la strategian urbon Izjum.
;
*  La svisa tenisisto Roger Federer anoncis sian emeritiĝon. Federer gajnis 20 Grandŝlemo-titolojn, kaj tenas la rekordon de ok Wimbledon-ĉampionecoj.
;
* La metalroka ensemblo Tristania, el la plej gravaj kaj pioniroj en la genro de gotika metalroko, anoncis sian finon post 26 jaroj de artado (La anonco https://www.facebook.com/tristania/posts/pfbid02BAeAP7EckLqaFR74DbSJXMnryvGQWxUqGTqix2GMesncJRjsCTydMjAMyckbqhcxl en vizaĝlibro)
;
*  Amasaj protestoj okazis en Irano post morto de virino arestita pro "maltaŭga vestado".
;
*  Prezidanto de Rusio Vladimir Putin alparolis la nacion kaj anoncis partan armean mobilizadon.
;
*  Koalicio de centro-dekstro venkis en ĝenerala balotado en Italio.
*  En Irano 50 mortoj en protestoj pro la morto de virino arestita pro "maltaŭga vestado".
;
*  Estis eksplodigitaj gasduktoj Norda Fluo kaj Norda Fluo — 2.
;
*  Kadre de la misio Double Asteroid Redirection Test, la kosmoŝipo DART frapis la surfacon de la malgranda asteroido Dimorphos, kiu orbitas la asteroidon 65803 Didimo. Tiu misio estas parto de la planeda defendoprogramo de la usona Kosmo-Agentejo kontraŭ apud-teraj objektoj.
;
*  Uragano Ian ege damaĝis ĉefe la okcidenton de Kubo kaj interrompis la liveradon de elektro preskaŭ en la tuta lando.
;
*  Militista puĉo en Burkino elpostenigis la militistan registaron kiu siavice puĉis antaŭ ok monatoj.
*  Uragano Ian ege damaĝis en Florido kaj okazigis 100 mortojn.
*  Vladimir Putin subskribis kontraktojn pri aligo al Rusio de sudorientaj provincoj de Ukrainio (Donecka, Ĥersona, Luhanska, Zaporiĵa).

09
Kategorio:Septembro laŭ jaroj
Stende (rivero)

**Stende** estas rivero en Latvio, kiu longas 100 kilometrojn de fosaĵsistemo proksime de malgranda urbo Stende en distrikto Talsi. Fluas tra distriktoj Talsi kaj Ventspils, la kunfluejo kun la rivero Rinda formas la rivero Irbe. Riverdeklivo estas 78 m (0,78 m/km), ĉiujara drenaĵo 0,3 km³, averaĝa trafluo 9,3 m³/s.

La nomo de la rivero en la formo "Testenden" unue estis menciita en dokumentoj en 1288.

## Vojo 
Kontraŭflue ĉe rivero estas Dižstende muelejo lago kaj tri lagetoj en Pastende. Tiam la rivero fluas tra marĉa kaj arbarkovrita areo kun multaj flusebenaĵoj. La plej granda parto de la fluejo, escepte de la meza kurso, kiu fluas serpente tra valo ĝis 12 m profunda, estas reguligita.

En la malsupra parto la akvoj de la rivero fluas en argila ŝlimeca koloro, kiu ankaŭ kolorigas la komencon de Irbe. Sur la dekstra bordo troviĝas naturrezervejo "Ance marĉoj kaj arbaroj", kies teritorio kelkaj proponis plivastigi al la maldekstra bordo pro simila vivmedio.

Nur la 14,3 km longa sekcio de la rivero laŭflue de la Ance ponto estas kutime uzata por boatado, kombinante ĝin kun la itinero laŭ la Irbe al la maro, sed dum la inundo estas eble boati pliajn 59 kilometrojn de Iliņi.

En la rivero troviĝas ezokoj, perkoj, plotoj, vimboj.

## Trafluo 
* Dižstende
* Pastende
* Blāzma
* Ance

## Alfluantoj 
* Maldekstra: Silupe (12 km).
* Dekstra: Trumpe (18 km), Upatu valks (20 km).

## Bildoj 

Kādreizējais dzirnavu aizsprosts - panoramio.jpg|Iama mueleja digo
Dīķis uz Stendes upes - kikos64 - Panoramio.jpg|Unu el la lagetoj en Pastende ĉe la rivero Stende
Lūšupītes ieteka Stendē - panoramio.jpg|Lūšupīte enfluejo en Stende

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Latvio
Baraĵlago de Kivilampi kaj Levalampi

**Baraĵlago de Kivilampi kaj Levalampi** () estas baraĵlago en Finnlando en komunumoj Laihia kaj Jurva. Ĝi elfluas laŭ Närpiönjoki. Areo de la lago estas 8.32444 km². La lago havas 23 insulojn. Ilia plejparto estas apud strando. Sur strandoj de Baraĵlago de Kivilampi kaj Levalampi estas naŭ libertempaj loĝejoj. Longo de la bordo estas 29 359 km. La baraĵlago estas konstruita en 1960-aj kaj 1970-aj jaroj. La lago estas proksimume 5.4 km longa kaj 2.0 km larĝa. Sur la lago estas parto de limo de provincoj Suda Ostrobotnio kaj Ostrobotnio.

La lago estas nomita laŭ Kivilampi kaj Levalampi, du eksaj lagetoj, kiujn la lago nun kovras.

## Referencoj 
Kategorio:Baraĵlagoj en Finnlando
Aŭgusto de 2022

Jen **listo de okazaĵoj en aŭgusto 2022**:

;
*   Usona prezidento Joe Biden informis, ke dimanĉe en Kabulo, Afganio per atako de armita telestiraviadilo usonaj sekretservoj mortigis Ajman az-Zaŭahiri, estron de al-Kaida.
*  Pli ol  homoj mortis en Hispanio dum julio pro enorma varmego.
*  Inundoj okazigis 69 mortojn dum la semajnfino en Irano, dum en ĉefurbo Teherano okazis manifestacioj por kaj kontraŭ la registaro.
;
*  Eliris el Odeso, Ukrainio, unua ŝipo transportanta cerealon, antaŭe blokitan pro la milito. 
; 
*  Finiĝas la 95-a SAT-Kongreso 2022 en Moskvo (Rusio).
*   La armeo de Ĉinio realigis militajn ekzercojn ĉirkaŭ Tajvano.
;
*  Komenciĝas la UK 2022 en Montrealo (Kanado).
;
*  Enpoviga ceremonio en Kolombio de Gustavo Petro (unua maldekstra prezidento) kaj Francia Márquez (unua altranga postenulo kaj virina kaj nigrula).
*   Nova interbombardado inter Israelo kaj la Gaza Sektoro rezultas en 29 palestinaj mortintoj, vunditoj kaj detruado.
;
*  Inundoj en Seulo, ĉefurbo de Sud-Koreio okazigis fortajn damaĝojn kaj naŭ mortojn.
;
*  La baratdevena verkisto Salman Rushdie estis atencita kaj ponardita kole dum prelego en Novjorko, Usono. Li estis mortkondamnita per fatvo de la irana islamisma reĝimo antaŭ pli ol 33 jaroj pro sia libro *La satanaj versoj*.
*  La aktorino Anne Heche mortis kelkajn tagojn post aŭto-akcidento en Los-Anĝeleso, Usono.
;
*  Finiĝas la UK 2022 en Montrealo (Kanado).
;
*  Incendio en kopta preĝejo okazigis 42 mortojn kaj diversajn vunditojn en la urbo Gizo, Provinco Gizo, Egiptio.
;
*  Memmortiga atako al moskeo okazigis almenaŭ 21 mortojn en Kabulo, Afganio.
;
*  Almenaŭ 23 mortoj pro inundoj en Ĉinghajo, Ĉinio.
*  Almenaŭ 37 mortoj pro incendioj en Alĝerio.
*   Turkio kaj Israelo restarigis rilatojn post unu jardeko de malkonsentoj.
;
*  Politika krizo en Montenegro, post kiam la parlamento elpostenigis la registaron de ĉefministro Dritan Abazović.
;
*  Atako de ĝihadistoj de al-Ŝabab al hotelo en Mogadiŝo, Somalio, okazigis pli ol 14 mortojn.
;
*  Pli ol mil mortoj pro fortaj sezonaj inundoj en Pakistano.
;
*  Mortis 91-jaraĝa Miĥail Gorbaĉov, iama prezidento de Sovetunio.
*  Mortis 70-jarulo kiu vivis tute sole en Amazonio, Brazilo, dum 26 jaroj sen ajna kontakto kun homoj post kiam senarbarigistoj murdis la ceteron de lia popolo Tanaru post la 1970-aj jaroj.
*  Subtenantoj de la ŝijaisma gvidanto Muktada al-Sadr sturmokupis registaran kvartalon en Bagdado (Irako) kaj batalis kontraŭ polico en armeo, sekve de kio pereis 30 kaj estis vunditaj pli ol 700 homoj; fine ili retiriĝis laŭ ordono de sia estro.

08
Kategorio:Aŭgusto laŭ jaroj
Per Ahlmark

**Per Axel AHLMARK** (naskiĝinta 15-a de januaro 1939, mortinta 8-a de junio 2018) estis sveda politikisto kaj verkisto. Li estis membro de sveda parlamento en 1967–78 kaj prezidanto de Popola Partio - La Liberaluloj en 1975–1978. Li publikigis artikolojn kaj librojn pri politiko, poemlibrojn, eseojn kaj unu romanon. Ekde 1997 li estis ankaŭ kolumnisto de la ĵurnalo *Dagens Nyheter*. En 1978–1981 li estis prezidanto de Sveda Filminstituto. En 1978–1981 lia edzino estis Bibi Andersson. Ahlmark apogis judojn. June li studis en Universitato de Stokholmo. En 1970-aj jaroj li estis ministro pri laboro.

Kategorio:Svedaj politikistoj
Kategorio:Svedaj ministroj
Kategorio:Verkistoj de Svedio
Ari Koivunen

**Ari Mikael KOIVUNEN** (naskiĝinta 7-a de junio 1984 en Kouvola) estas finna kantisto. Li estis kantisto de bando Amoral en la jaroj 2008–2017. Li kantas en angla. Li venkis kantokonkurson *Idols* en 2007. En 2005 Koivunen venkis finnan ĉampionecon de karaokeo kaj samjare fariĝis tria en monda ĉampioneco de sama afero. Li performis ankaŭ en Tajlando en granda karitata koncerto, per kio estis helpitaj viktimoj de cunamo. Koivunen interisiĝas pri pokero kaj biljardo. Li kantas ankaŭ jultemajn kantojn. Lia unua studioalbumo aperis en 2007. Li naskiĝis en Kouvola.

Kategorio:Finnaj kantistoj
Viivi Luik

**Viivi LUIK** (naskiĝinta 1946) estas estona verkisto. Ŝi komencis publikigi poemlibrojn en 1960-aj jaroj kaj prozlibrojn en 1970-aj jaroj. Ŝia romano *Seitsmas rahukevad*, kiu aperis en 1985, fariĝis vere populara. Ĝi rakontas pri tempo, kiam Estonio estis farata sovetlando. Ĝi estas taksita la plej bona estona romano de 1980-aj jaroj. Ŝiaj libroj estas tradukitaj al multaj lingvoj kiel al finna, islanda, norvega, ukraina kaj hungara.

Kategorio:Estonaj verkistoj
Kategorio:Estonaj poetoj
Maria Gripe

**Maria GRIPE**  (25-a de aprilo 1923 – 5-a de aprilo 2007) estis sveda porinfana kaj porjunulara verkisto. Ŝi publikigis 38 librojn. Ŝia unua libro *I vår lilla stad* aperis en 1954. Ŝia libro *Josef* (1961) fariĝis tre populara. En sama serio apartenas ankaŭ libroj *Hugo och Josefin* kaj *Hugo*. Ŝiaj aliaj serioj estas almenaŭ *Elvis* kaj *Skugg*. Ŝia lasta libro aperis en 1997. Ŝiaj libroj estas tradukitaj al proksimume 38 lingvoj. Kelkaj ŝiaj libroj estas filmigitaj. Ŝia lasta libro estas *Annas blomma*.

Kategorio:Verkistoj de Svedio
Kategorio:Svedaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Svedlingvaj verkistoj
Antti Tuisku

**Antti TUISKU** (naskiĝinta 27-a de februaro 1984) estas finna kantisto. Li fariĝis konata en 2003 pri kantokonkurso Idols. Li publikigis sian unuan albumon *Ensimmäinen* ("unua") sekvantjare. Poste li publikigis 10 albumojn. Liaj albumoj estis venditaj je pli ol 300 000 ekzempleroj. Li kantas en finna. Tuisku ankaŭ voĉaktoris. Lia plej nova albumo *Valittu kansa* aperis en 2020. Sekvantjare li publikigis libron *Menesty!*. Pri li estas skribita biografio *Antti Tapani* (2018).

Kategorio:Finnaj kantistoj
Regulo 34

La **Regulo 34** (en angla *Rule 34*), «Se tio ekzistas, estas tia pornografio. Senescepte», estas unu de la reguloj de Interreto, kiu asertas, ke la pornografio en Interreto ekzistas por ĉiuj imageblaj temoj.

La reguloj de Interreto utilas kiel kolekto de popularaj esprimoj. La reguloj varias laŭ nombro kaj la valideco de ĉiu regulo estas disputebla. Spite tion, kelkaj reguloj (kiel la regulo 34) estas interkonsentitaj pere de sociaj retoj.

## Vidu ankaŭ 
* Hentajo

Kategorio:Pornografio
Anna Abreu

**Anna ABREU** (naskiĝinta en 1990) estas finna kantisto, kiu fariĝis konata pri kantokonkurenco *Idols* en 2007. Ŝia unua albumo aperis samjare. Ŝiaj diskoj estis venditaj je 182 000 ekzempleroj. Ŝi kantas en angla, hispana, portugala kaj finna. En 2007 ŝi ankaŭ voĉaktoris en *La Simpsonoj: La Filmo*. Patro de Abreu estas portugala. Abreu apartenas al katolika eklezio. Abreu naskiĝis en Vantaa.

Kategorio:Finnaj kantistoj
Oktobro de 2022

Jen **listo de okazaĵoj en oktobro 2022**:

;
*  Partio Nova Unueco () de eks-ĉefministro Krišjānis Kariņš venkis la ĝeneralajn balotojn en Latvio.
*  Tumulto dum futbalmatĉo rezultis en interveno de polico, homamasa lavango kaj 174 mortoj en Malang, orienta Javo, Indonezio.
*  La ukrainia armeo kontraŭofensive reprenis la urbon Liman.
;
*  Oni atribuis la Nobel-premion pri literaturo al Annie Ernaux, la unua verkistino gajninta post 15 francaj verkistoj, kaj la 17-a virino ekde la komenco de tiu ĉi premio.
;
*      Oni atribuis la Nobel-premion pri paco al Ales Bjaljacki, Memorial kaj la ukrainia Centro por civilaj liberecoj.
;
*  Inundoj kaŭzis 36 mortojn kaj enormajn damaĝojn en Venezuelo.
*  Oni atribuis la Nobel-premion pri ekonomiko al tri usonaj ekonomikistoj Ben Bernanke, Douglas Diamond kaj Philip Dybvig "pro iliaj esploroj pri bankoj kaj financaj krizoj".
*  Militaj kaj infrastrukturaj objektoj tra la tuta Ukrainio estis atakitaj de rusia armeo per dekoj da misiloj. Oni raportas grandajn detruojn, ĉesigon de elektroliverado, haltigon de la Metroo de Kievo kaj plurajn pereintojn. Oni traktas tion kiel respondon al la atako kontraŭ la Krimea ponto, okazinta antaŭ du tagoj.
;
* La Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj amase voĉdonis por rezolucio kondamnanta la rusiajn aneksadojn en Ukrainio. 
;
*  Almenaŭ 40 mortoj pro eksplodo en mino en Turkio.
;
*  Ulf Kristersson (konservativa) estas nova ĉefministro de Svedio post Magdalena Andersson (socialdemokrata). 
;
*  Ĉefministro de Unuiĝinta Reĝlando Liz Truss eksiĝas kiel gvidanto de la Konservativa Partio post 45 tagoj.
;
*  Partiestro de Fratelli d'Italia, Giorgia Meloni iĝis Prezidanto de la ministra konsilantaro de Italio.
;
*  Rishi Sunak iĝas Ĉefministro de Unuiĝinta Reĝlando, sukcedante Liz Truss. Krom esti multmilionulo, li estas historie la unua ne-blankulo (panĝaba) ne-kristana (hindua, la dua post Benjamin Disraeli), kaj la unua kies gepatroj estas enmigrintoj (baratanoj de Afriko).
;
*  Almenaŭ 45 mortoj pro tropika ŝtormo en sudo de Filipinoj.
;
*  Almenaŭ 154 mortoj pro homamasa stampedo dum festo de Haloveno en Seulo, Sud-Koreio.
;
*  En Brazilo Lula da Silva venkis en la prezidenta balotado pro ĉirkaŭ du milionoj da voĉdonoj super la rivala kandidato Jair Bolsonaro. 
*  Almenaŭ 141 mortoj pro kolapso de piedira pendoponto en Morbi, Guĝarato (Barato).
*  Ĉirkaŭ cento da pereintoj pro atenco kontraŭ sidejo de la Ministerio de Edukado en Mogadiŝo, Somalio.

10
Kategorio:Oktobro laŭ jaroj
Vinařice (distrikto Louny)

**Vinařice** estas municipo en Ĉeĥio, kiu troviĝas en distrikto Louny. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1238.

## Loĝantaro 

Kategorio:Municipoj en distrikto Louny
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Louny
Kategorio:Setlejoj en Džbán
Glatigatoro

eta|Rajda glatigatoro
eta|Betona glatigatoro
eta|Betona glatigatoro

Betona **Glatigatoro** estas maŝino por glatigi freŝan betonon sur tavolo aù tekto. Estas granda helico ĝenerale kun kvar padeloj, kiuj tuŝas betonon, kaj en rotacio ili glatigas betonan tavolon.

Ĝenerale la rivolua nombro estas inter 40 kaj 140 RPM. Diametroj de padeloj inter 60 kaj 120 cm. La kliniĝo de padeloj estas ŝanĝebla inter 0 kaj 15 gradoj, kaj kiam padeloj estas eluzitaj oni ŝanĝas ilin.

Oni devas glatigi je ĝusta momento, kiam betono estas nek tro fluida, nek tro malmola. Ĝenerale inter 6 -7 horoj post la betonado, depende de vetero kaj betono.

## Tipoj 
* Elektra betona glatigatoro
* Benzina betona glatigatoro
* Rajda glatigatoro (oni povas sidi supre por stiri, ĝenerale estas du helicoj sube kaj granda maŝino por fari tre granda kvanto)
per tiuj maŝinoj oni ŝparas homfortojn. Konstruistoj, kiuj devas glatigi per simplaj glatigaj tabuloj, truloj aù traba glatigilo.

## Referencoj 
Tiu vorto estis aldonita en la jarlibro- Konstruado de TAKE 2022.

Kategorio:Maŝinoj
Kategorio:Betono
Cifereca Biblioteko por la Nederlanda Literaturo

La **Cifereca Biblioteko por la Nederlanda Literaturo** (, DBNL) estas retejo pri la nederlandaj lingvo kaj literaturo. La retejo enhavas milojn da literaturaj tekstoj, sekundaran literaturon kaj aldonajn informojn kiel biografiojn, portretojn kaj ligilojn. Meze de 2014 la DBNL disponigis kolekton de pli ol 11.000 bitigitaj libroj kaj revuoj pri temoj kiel nederlandlingva literaturo, lingvo kaj kulturhistorio.

## Ekesto 
De DBNL estas iniciato de la Fonduso DBNL, kreita en 1999 de la *Maatschappij der Nederlandse Letterkunde* (Societo de la Nederlanda Literaturo). La cifereca biblioteko ricevis financan helpon de, inter aliaj, la *Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek* (NWO) (Nederlanda Organizaĵo por Scienca Esplorado) kaj la *Nederlandse Taalunie* (Nederlanda Lingvo-Unio). La kolekto kovras la tutan nederlandan lingvoregionon, tio estas Flandrio, Nederlando, Surinamo, Kariba Nederlando, Sud-Afriko kaj Namibio. Ĉiujare aldoniĝas ĉirkaŭ 250.000 paĝoj da teksto. Pri la selekto decidas komisiono de nederlandaj kaj flandraj spertuloj.

DBNL ĉiutage ricevas proksimume 200.000 vizitojn. En 2014 enketo ĉe la uzantoj montris altan aprezon.

En junio 2014 finpretiĝis grava projekto: 50.000 nederlandlingvaj kantoj de antaŭ 1900 estas interrete. La tekstoj troveblas ĉe DBNL. Meertens Instituut disponigas la aldonajn informojn.

## Sekcioj 
En DBNL estas apartaj sekcioj por:
* Nederlanda literaturo
* Frisa literaturo
* Limburga literaturo
* Surinama literaturo
* Afrikansa literaturo
* Nederlanda lingvo

Aliaj eroj estas atlaso, *calendarium* (por serĉi tempo-rilatajn aspektojn), literatura leksikono (kun 4600 terminoj), kaj *ngram viewer* (por serĉi la oftecon de iu vorto aŭ esprimo).

## Restrukturigo 
Ekde 2015 la Nacia Biblioteko de Nederlando prizorgas la retejon *dbnl.org*.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Nederlanda Lingvo-Unio
* Flandra Heredaĵbiblioteko

## Ekstera ligilo 
* www.dbnl.org

Kategorio:Nederlandlingva literaturo
Kategorio:Aperis en 1999
Kategorio:Ciferecaj bibliotekoj
J. Karjalainen

**Jukka Tapio KARJALAINEN** (naskiĝinta en 1-a de julio 1957 en Helsinko) estas finna kantisto kaj kantotekstisto. Liaj kantoj estas kun aliaj ”Mennyt mies”, ”Sankarit”, "Doris", "Sekaisin", ”Telepatiaa”, ”Villejä lupiineja”, ”Kolme cowboyta”, ”Missä se Väinö on?”, ”Hän” kaj ”Meripihkahuone.” Li mem kreis preskaŭ ĉiujn siajn kantojn. En 1980-aj jaroj li apartenis al bando *J. Karjalainen ja Mustat Lasit*. Ĝia unua disko aperis en 1981. Li komponis kantojn ankaŭ por aliaj. Karjalainen ankaŭ ludas gitaron, banĝon, buŝharmonikon kaj violonon. Li publikigis sian unuan soldiskon en 1990.

Kategorio:Finnaj kantistoj
Kategorio:Finnaj komponistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 1-an de julio
Decembro de 2022

Jen **listo de okazaĵoj en decembro 2022**:

;
* *The Economist* raportis ke Novjorko kaj Hongkongo estas la plej multekostaj urboj en la mondo.
;
*  Dum ondo de protestoj en Irano, la ĝenerala prokuroro anoncis malfondon de la islama malvirto-polico, kaj ŝanĝado de la leĝo pri la deviga portado de hiĝabo. Sed la ŝtat-ligita amaskomunikilaro asertas ke temas pri falsa novaĵo.
;
*  Per la finala matĉo finiĝas la Futbala Mondpokalo 2022 en Kataro.
;
*  En la okonfinalo de la futbala Mondpokalo 2022, Nederlando venkis Usonon; Argentino Aŭstralion; Francio Pollandon; Anglio Senegalon; Brazilo Sud-Koreion; kaj Portugalio Svislandon. En penala matĉo, Kroatio venkis Japanion kaj Maroko Hispanion.
;
*  Germana polico arestis 25 membrojn de la dekstre ekstrema "*Regnana movado*"  kun gvidanto Heinrich XIII. Prinz Reuß, kiuj planis terorisman puĉon kontraŭ la legitima registaro.
*  La prezidanto de Peruo nome Pedro Castillo estis elpostenigita fare de la Kongreso kaj arestita. Lia vicprezidantino Dina Boluarte fariĝis unua provizora ina prezidanto de la lando. Sekve okazas tumultoj en la lando.
;
*  Estis pendumita la unua partopreninto de kontraŭregistaraj protestoj okazantaj en Irano.
;
*  En Bruselo, en la Monda Tago Kontraŭ Korupteco, polico arestis plurajn EU-politikistojn, inter ili parlamentan vicprezidantinon Eva Kaili pro suspekto de subaĉeto, probable fare de Kataro.
*  Armeoj de Barato kaj Ĉinio konfliktis en Arunaĉal-Pradeŝo: ĉirkaŭ 300 ĉinaj kaj 150 barataj militistoj interbatiĝis per bastonoj kaj ŝtonoj.
;
*  En la finalo de la Futbala Mondpokalo 2022 Argentino venkis super Francio kaj Lionel Messi estis proklamita la plej bonkvalita ludisto.
;
*  Tajlanda militŝipo HTMS Sukhothai dronis en suda golfo de Tajlando, 31 ŝipanoj malaperis.
;
*  Komenciĝis la 8-a Afrika Kongreso de Esperanto en urbo Thiès (Senegalo).
*   Malvarmega ondo skuis Nordamerikon kaj lasis pli ol 80 mortojn.
;
*  En Israelo, Benjamin Netanjahu fariĝis ĉefministro la sesan-fojon, kies politiko, laŭ la opozicio, signifas tuja ŝanĝo de reĝimo  al malliberala demokratio.
*  Mortis 82-jaraĝa fama futbalisto Pelé.
*  Daka Metroo, la unua urba fervojo de Bangladeŝo, malfermiĝis. https://www.nippon.com/en/news/yjj2022122900097/ 
;
*  Mortis la 95-jaraĝa emerita papo Benedikto la 16-a.

12
Kategorio:Decembro laŭ jaroj
Olivér Szőke

**Olivér Szőke** [sOke], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szőke Olivér** estas hungara aktoro, gitaristo, televida prezentisto.

Olivér Szőke naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Olivér Szőke estis edukita en Győr, kie li ricevis rolon en sia aĝo 6. Li maturiĝis en arta gimnazio, sed tiutempe li studis ankaŭ en aktorlernejo de Nacia Teatro (Győr). Liaj plej gravaj instruistoj estis Zsuzsa Dósa kaj Viktor Varga (aktoro). Li plustudis en Budapeŝto en privata aktorlernejo de Mária Gór Nagy, lia ĉefinstruisto estis Imre Csiszár (reĝisoro). Tiutemple li estis ankaŭ aktiva gitaristo kaj ŝlagrokantisto. Ekde 2017 li havis rolojn en pluraj malgrandaj teatroj, ekde la sekva jaro li estis videbla en pluraj televidaj programoj.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare: La venecia komercisto - rolanto
* Henrik Ibsen: Peer Gynt - titolrolo
* Sándor Petőfi: *János Vitéz* - titolrolo
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - titolrolo
* Mihály Fazekas: *Lúdas Matyi* - titolrolo
* László Dés-Ferenc Molnár: ''Filoj de l' Paŭlo-strato* - Feri Áts
* Olivér Szőke: *A Plafonon túl* (propra verko, ankaŭ reĝisoro) - knabo
* Zsigmond Móricz–Tibor Kocsák–Tibor Miklós: *Légy jó mindhalálig* - János Török

## Liaj filmaj roloj (elekto) 
* *Holnap Tali!* (televida serio, 2018) – Dani
* *A Tanár'' (televida serio, 2018) – Máté

## Fontoj 
* oficiala paĝo kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* https://www.youtube.com/watch?v=VFGexU9x-aw

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj gitaristoj
Kategorio:Hungaraj prezentistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
István Szűcs (aktoro)

**István Szűcs** [iŝtvAn sUĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szűcs István** estis hungara aktoro.

István Szűcs naskiĝis la  en Tét, li mortis la  en Győr.

## Biografio 
István Szűcs maturiĝis en gimnazio en 1960, poste li estis sendiploma aktoro de Teatro Kisfaludy. Li restis en la teatro ĝis la pensiuliĝo. En tiu periodo li havis pli, ol 250 rolojn, 80 ĉefrolojn en prozaj kaj muzikaj teatraĵoj. Li faris ankaŭ memstarajn spektaklojn en lernejoj, kluboj. Li havis la titolon eterna membro de Teatro de Győr.

## Liaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare: Rikardo la 3-a - Rivers 
* Molière: La friponaĵoj de Skapeno - Géronte
* Edmond Rostand: Cyrano de Bergerac - Christian 
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - titolrolo
* Mihály Vörösmarty: *Csongor és Tünde* - vira titolrolo
* Sándor Márai: *A kassai polgárok* - Leonardus (peltisto)
* Pál Ábrahám: *Viktória* - rusa oficiro
* Jenő Huszka:
** *Mária főhadnagy* - Csajághy
** *Gábor diák* - Gül baba
* Albert Szirmai: *Mágnás Miska* - Leopold
* Mihály Eisemann: *Én és a kisöcsém* - Félix Kelemen
* István Zágon - Károly Nóti - Mihály Eisemann: Hyppolit, la lakeo - Makáts (konsilisto)
 
## Liaj filmaj roloj (elekto) 
* *Játék a múzeumban* (1966)
* *A három testőr Afrikában* (1996) - kapolaro
* *Szuromberek királyfi* (televida filmo, 2007) - soldato

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* roloj
* foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Diamanta Interŝanĝa Distrikto (Ramat Gan)

**La Diamanta Interŝanĝa Distrikto** (, Mitham HaBursa - "La Interŝanĝa Distrikto") estas diamantkomerca distrikto kaj komerca areo en la urbo Ramat Gan en Israelo.

[eta|250px|Vido de la Diamantinterŝanĝa Distrikto de la [Azrieli-turoj.]]
La distrikto estas inter Ayalon Aŭtovojon kaj la aŭtovojo disigantan Ramat Gan-Tel-Avivo.

Ĝi estas la centro de la diamantindustrio de Israelo kaj grava komerccentro. Aktuale en 2019, la distrikto enhavas 1.1 milionojn da kvadrataj metroj da komerca kaj vivspaco, kaj kontribuas 60% de la municipa enspezo de Ramat Gan.

## Eksteraj ligiloj 
*  בורסת היהלומים הישראלית (La Israela Diamanto-Interŝanĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Distrikto Tel-Avivo
Kategorio:Diamanta industrio
Cobreros

**Cobreros** [koBREros] estas municipo de la provinco Zamoro, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al komarko Sanabria, en la plej nordokcidento de la provinco, norde de plej nordorienta Portugalio. *Cobreros* estas popoletimologie tradukebla al *Kupristoj*, nome aludo al metio de praloĝantoj aŭ al reloĝantoj venintaj el Galegio de areoj kie ekzistas similaj loknomoj.

[eta|180px|maldekstre|Preĝejo de Cobreros en la [provinco Zamora.]]
eta|180px|maldekstre|Glaĉera valo.
eta|180px|maldekstre|Paŝtejo ĉe Santa Colomba.

## Geografio 
Ĝia municipa teritorio estas formata de la loĝlokoj Avedillo de Sanabria, Barrio de Lomba, Castro de Sanabria, Cobreros, Limianos de Sanabria, Quintana de Sanabria, Riego de Lomba, San Martín del Terroso, San Miguel de Lomba, San Román de Sanabria, Santa Colomba de Sanabria, Sotillo de Sanabria kaj Terroso, okupas totalan areon de 77,70 km² kaj laŭ la demografia informo de la municipa censo fare de la INE en 2021, ĝi havis 552 loĝantojn. Ĝi perdis ĉirkaŭ 1 800 loĝantojn el la mezo de la 20-a jarcento pro la migrado el ruraj zonoj al urboj.

Ĝi distas 119 km de Zamoro, provinca ĉefurbo. Ĝi limas kun Porto, Galende, Robleda-Cervantes, Requejo, Puebla de Sanabria kaj Pedralba de la Pradería. Cobreros estas ene de la Natura Parko Lago de Sanabria, plej granda lago de glaĉera deveno en Iberio, kun 318,7 ha kaj maksimuma profundeco de 53 m, krom esti natura loko de granda turisma allogo.

## Historio 
Estas prahistoriaj restaĵoj, sed la plej antikva mencio de la setlejo estas de 1171. Finde la 15-a jarcento la areo pasis al la graflando de Benavente. En postaj jarcentoj suferis pro militoj kaj ĉefe dum la Hispana Milito de Sendependigo (alveno de francoj).

Lastatempe kultura kaj rura turismo plie ekgravis: ĉasado, somera feriloko, popola arkitekturo, fungokolektado, piedirado, naturaj lokoj ktp.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Provinco Zamoro

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de la provinco Zamoro
Ročov

**Ročov** () estas kampurbo en Ĉeĥio, kiu troviĝas en distrikto Louny. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Ekde la 10-a de oktobro 2006 al la municipo estis redonita statuso de kampurbo.

## Loĝantaro
## Lokaj partoj 
* **Ročov** (katastra teritorio (k. t.) *Dolní Ročov* kaj *Horní Ročov*)
* Břínkov (k. t. *Břínkov*)
* Úlovice (k. t. *Úlovice*)

## Pluaj fotoj 

TOM2ec57b 10.JPG|Aŭgustenana monaĥejo en Dolní Ročov
Dolní Ročov - klášter.jpg|Monaĥeja preĝejo de Ĉielpreno de Virgulino Maria, laboro de Kilian Ignaz Dientzenhofer
Ročov lípa.JPG|Memoriga tilio en vilaĝplaco
Ročov kostel Narození.JPG|Preĝejo de Naskiĝo de Virgulino Maria el la 19-a jarcento
Horní Ročov kostel 3.jpg|Preĝejo de Naskiĝo de Virgulino Maria
Horní Ročov MěÚ 4.jpg|Lernejo kaj ofico de kampurbo en la placo apud la preĝejo de Naskiĝo de Virgulino Maria


Kategorio:Kampurboj en distrikto Louny
Kategorio:Municipoj en distrikto Louny
Kategorio:Kampurboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Džbán
Natura Parko Lago de Sanabria

[eta|La lago kaj [San Martín de Castañeda|San Martín el la suprenirejo al la Lageto de la Fiŝoj.]]
La **Natura Parko Lago de Sanabria**, en hispana *parque natural Lago de Sanabria y sierras Segundera y de Porto* (antaŭe *Lago de Sanabria y alrededores*, Lago de Sanabria kaj ĉirkaŭaĵoj)​ estas naturprotektejo en la nordoriento de la provinco Zamoro, nome en la komarko Sanabria, Kastilio kaj Leono, Hispanio, en la deklivaro de la montaroj Segundera kaj Cabrera.

La Lago de Sanabria estas la plej karaktera elemento de tiu teritorio, nome la plej granda lago de glaĉera deveno la Iberia Duoninsulo, kun 318,7 ha kaj maksimuma profundeco de 53 m. Krome, dise tra la montaro, estas pli ol dudek pliaj lagetoj, diversaj kanjonoj devenaj el la sama glaĉera agado, nombraj akvofaloj kaj torentoj kiuj kreis zonon de nekredebla stetikaj kaj pejzaĝaj valoroj.

La parko okupis dekomence areon de 22 679 ha kiu tuŝas, parte aŭ totale, la municipajn teritoriojn de Galende, Cobreros, Trefacio kaj Porto, kun altitudo kiu varias inter 997 m borde de la lago, ĝis 2127 m de la montopinto de Peña Trevinca. Cele al plifortigo de la konservado de tiu natura loko, la regiona registaro aprobis la 5an de Novembro 2015 ampleksigon de la areo de tiu natura parko ĝis 32 302 ha.

Kategorio:Naturaj parkoj en Hispanio
Kategorio:Geografio de Kastilio kaj Leono
Kategorio:Provinco Zamoro
(138937) 2001 BK16

**(138937) 2001 BK16** estas marsrenkonta, terrenkonta kaj venusrenkonta apolona asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en  1:3 kun la Tero kaj 4:1 kun Jupitero.

Ĝia discentra kaj klinata orbito krucas tiujn de Venuso, de la Tero kaj de Marso, ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de Venuso, sed ĝia malsuprenira nodo estas proksima de la tera orbito.

* Ĝia tera MOID estas 0,06062 astronomia unuo, tie estas 9,069 milionoj da km.
* Ĝia marsa MOID estas 0,07389 astronomia unuo, tie estas 11,054 milionoj da km.
* Ĝia venusa MOID estas 0,12125 astronomia unuo, tie estas 18,139 milionoj da km.
* La  ĝi pasis al 0,21592 astronomia unuo (32,301 milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,06106 astronomia unuo (9,134 milionoj da km) de nia planedo.
* La  ĝi pasos al 0,08272 astronomia unuo (12,375 milionoj da km) de Marso.
* La  ĝi pasis al 0,11102 astronomia unuo (16,608 milionoj da km) de Venuso.
* La  ĝi pasos al 0,12224 astronomia unuo (18,287 milionoj da km) de tiu ĉi planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Majo de 2022

Jen **listo de okazaĵoj en majo 2022**:

;
*  Sinn Féin, gvidita fare de Michelle O'Neill, gajnas la plejmulton en la baloto por la Nord-Irlanda Asembleo.
*  La dua raŭndo de prezidentaj elektoj okazas en Sud-Osetio.
;
*  Post protestoj en Kolombo, la ĉefministro Mahinda Rajapaksa eksiĝis, kaj la nova Ranil Wickremesinghe deklaras ke ne restas pli da motorbrulaĵo en la lando.
;
* La pentraĵo Marilina diptiko fare de Andy Warhol vendiĝis kontraŭ rekordo de 195 milionoj da dolaroj en aŭkcio ĉe Christie's en Novjorko.
;
*   En aprilo estas registrita rekorda varmondo senprecendenta en daŭro kaj altaj temperaturoj, spite al La Niña. 
*   Ĵurnalistino de la araba televidkanalo Al-Ĝazira, Ŝirin Abu Akleh, estis pafmortigita de israelaj trupoj en Cisjordanio dum raportado de israel-armea atako kontraŭ la Ĝenina rifuĝejo. Poste israelaj trupoj atakos la portantojn de la ĉerko. 
;
* Sciencistoj sukcesis kultivi plantojn en luna grundo.
;
*   Finnlando kaj Svedio oficiale petas aliĝi al NATO. Ambaŭ landoj praktikis propran eksterrilatan politikon de neŭtraleco ekde 1945 kaj 1812, respektive.
;
*  Élisabeth Borne fariĝas nova ĉefministro de Francio. Ŝi estas la dua virino en tiu posteno kaj post tridek jaroj de la antaŭa.
;
*  La Aŭstralia Laborista Partio, gvidata de Anthony Albanese, gajnas la plej multajn sidlokojn en la aŭstralia federacia elekto. Post dek jaroj en la opozicio la laborista partio establos la nacian registaron.
;
*  Monda Ekonomia Forumo malfermiĝis en Davos. Laŭ Oxfam ĉiutage unu miliono da homoj tra la mondo falas en malriĉecon kaj samtempe aldoniĝas unu miliardulo, kies akumulita riĉaĵo egalas al 15%el la malneta monda produkto.
;
*  Pli ol 100 homoj mortis pro inundoj en Nordorienta Brazilo.
*  EU aprobis embargon pri liverado de rusia nafto laŭ maro; Germanio kaj Pollando, ricevantaj ĝin laŭ naftoduktoj, propravole decidis nuligi la aĉetadon, do la sola aĉetonto restas Hungario, konsumanta 10% de la antaŭa EU-aĉetado

05
Kategorio:Majo laŭ jaroj
Varlam Tiĥonoviĉ Ŝalamov

**Varlam Tiĥonoviĉ ŜALAMOV** (, Vologda, Vologda provinco, Rusia Imperio — , Moskvo, Sovetunio) estis rusa romanverkisto kaj poeto, plej konata kiel la aŭtoro de serio de noveloj kaj eseoj "Kolimaj rakontoj", kiu rakontas pri la vivo de kaptitoj de Sovetia labortendaroj en la 1930-aj jaroj kaj 1950-aj jaroj.

Ŝalamov estis proksima al la "Maldekstra Opozicio" en sia junaĝo, pro kiu li estis arestita en 1929 kaj servis tri jarojn en la Viŝera tendaro. Post reveno al Moskvo, Ŝalamov komencis verki poezion kaj novelojn. En 1937, li estis arestita duan fojon, kondamnita al kvin jaroj en la tendaroj por "kontraŭsovetia propagando" (Art. 58-10 de la Kriminala Kodo de la RSFSR) kaj transdonita al Kolima al la Sevvostlag. En la tendaro, Ŝalamov estis kondamnita al nova periodo. Entute li pasigis dek ses jarojn en Kolima: dek kvar en ĝenerala laboro kaj kiel kaptita sukuristo, kaj du pli post sia liberigo. De la mezaj 1950-aj jaroj, Varlam Ŝalamov vivis en Moskvo kaj laboris pri "Kolim-rajintoj". Ne povante eldoni la unuan novelaron dum la "Ĥruŝĉova degelo", la verkisto daŭre laboris "sur la tablo" kaj ĝis 1973 kreis ses kolektojn: "Kolimaj rakontoj", "Maldekstra bordo", "Ŝovelilartisto", "Eseoj pri la Submondo", "Resurekto lariko" kaj "Ganto, aŭ KR-2". La rakontoj de Ŝalamov cirkulis en samizdato, kaj ilia nerajtigita publikigo eksterlande komenciĝis en 1966. En Sovetunio Ŝalamov sukcesis oficiale eldoni nur poezikolektojn, kaj *Kolimaj rakontoj* aperis post la lia morto, fine de la 1980-aj jaroj. De la dua duono de la 1960-aj jaroj, Ŝalamov malproksimiĝis de la disidenta movado, rompo kun kiu okazis en 1972, post la publikigo en la Literatura Gazeto de malfermita letero de la verkisto kondamnanta piratitajn eksterlandajn eldonojn de *Kolimaj rakontoj*. La lastaj jaroj de Ŝalamov, kies sano malboniĝis katastrofe, pasis en la Moskva flegejo de la Litfond.

Vera rekono venis al Varlam Ŝalamov nur postmorte, post anglalingvaj publikaĵoj en la fruaj 1980-aj jaroj kaj la komenco de *glasnost* en Sovet-Unio. "Kolimaj rakontoj" estas konsiderata kaj kiel elstara artaĵo, rezulto de serĉo de nova formo prezenti la katastrofon de humanismo kaj homa konduto kontraŭ ĝia fono, kaj kiel historia dokumento pri la Kolimaj tendaroj.

## Referencoj 
Kategorio:Verkistoj de Moskvo
Kategorio:Ruslingvaj poetoj
Kategorio:Sovetiaj poetoj
Kategorio:Sovetiaj verkistoj
Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Kategorio:Mortintoj la 17-an de januaro
Kategorio:Naskiĝintoj la 18-an de junio