open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Indre By

eta|Mapo de la distriktoj de Copenhageo.
[eta|Akvobordo [Nyhavn ]]
**Indre By**, signifante Interna Urbo, estas administra distrikto (*bydel*) de Kopenhago, kun  loĝantoj aktuale en 2019. Januaro 1, 2011. La Urbokerno konsistigas la historian kernon de Kopenhago, kaj etendiĝas al la Lagoj (). Christianshavn sur la orienta flanko de Havneløbet ankaŭ estas parto de la Urbokerno.

La areo estas limita per lagoj kaj estas kie Kopenhago estis origine situanta dum la regado de reĝo Christian IV, en tempo kiam la urbo estis fortikigita. Ĉiuj ĉirkaŭaj distriktoj estis fonditaj nur post kiam la dana reĝo permesis konstruadon ekster la muroj en la 1850-aj jaroj.

La distrikto inkludas la historian malnovan urbon kaj ĝiajn iamajn remparojn kaj formas la historian, geografian kaj politikan koron de la hodiaŭa Kopenhago. Ĝi estas ĉefe limita per la Kopenhagaj lagoj kaj la remparoj de Christianshavn. Indra By estas hejmo al la plej multaj el la vidindaĵoj de Kopenhago, nokta vivosceno, kaj hoteloj.

## Notindaĵoj 
* Palaco Amalienborg
* Børsen, La akcia interŝanĝejo
* Palaco Christiansborg, trovita ĉe Slotsholmen
* La Botanika Ĝardeno
* Urbodomo (*Rådhuset*)
* Christiania
* Frederiksstaden
* Centra stacidomo (*Hovedbanegård*)
* Gefjona Fontano
* La Hirschsprung Kolekto (*Nesto Hirschsprungske samling*)
* Kastellet
* Kongens Have ("La Parko de la Reĝo")
* Nacia Arta Muzeo (*Statens Muzeo por Kunst*)
* Nacia Muzeo de Danio
* Nyboder
* Nyhavn
* Kastelo Rosenborg
* Reĝa dana Teatro
* Rundetårn, la Ronda Turo
* Strøget
* La marvirineto
* Universitato de Kopenhago
* Østre Anlæg ("La Orienta Fortikaĵo") parko
* Gråbrødretorv
* Gammel Fadeno

## Eksteraj ligiloj 
* Statistika ofico de Kopenhago
* Fotoj de ĉirkaŭ Kopenhago
Kategorio:Kopenhago
Kategorio:Kvartaloj
Gelochelidon

***Gelochelidon*** estas genro de marbirdoj de la familio de Laredoj kaj de la subfamilio de Ŝternenoj. Ĝi estis konsiderita monotipa genro ĝis la Tarsega ŝterno aŭ Aŭstralia ŝterno estis disigita el la Mevbeka ŝterno.

## Taksonomio
La genro *Gelochelidon* estis enkondukita en 1830 fare de la germana zoologo Alfred Brehm. La tipa specio estis la Mevbeka ŝterno. La nomo kombinas la vortojn de la Antikva greka *gelaō* kun la signifo "ridi" kun *ĥelidōn* kun la signifo "hirundo".

La genro enhavas la du menciitajn speciojn:

* Genro *Gelochelidon*
** Mevbeka ŝterno *Gelochelidon nilotica* (Gmelin, JF, 1789) suda Eŭropo, moderklimata kaj orienta Azio, kaj marbordoj de Nordameriko, kaj de orienta Sudameriko. LC
*** *G. n. nilotica* (Gmelin, 1789)
*** *G. n. affinis* (Horsfield, 1821)
*** *G. n. aranea* (Wilson, 1814)
*** *G. n. gronvoldi* (Mathews, 1912)
** Tarsega ŝterno aŭ Aŭstralia ŝterno *Gelochelidon macrotarsa* (Gould, 1837) Aŭstralio kaj Nov-Gvineo. LC 

## Referencoj
Kategorio:Ŝternoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
El cuarto pasajero

***El cuarto pasajero*** (La kvara kunveturanto) estas hispana komedia filmo de 2022 reĝisorita de Álex de la Iglesia kaj ĉefrolulita de Blanca Suárez, Alberto San Juan, Ernesto Alterio kaj Rubén Cortada.

## Intrigo
Julián (Alberto San Juan), 50-jara divorciĝinto turnas sin al aplikaĵo por kunuzado de sia aŭto kun nekonatuloj kaj aparte kun iu kiu jam estas ne tiom nekonata: Lorena (Blanca Suárez), junulino kiu ofte veturas al Madrido. Ekde kelkaj monatoj ŝi regule kunveturas kun Julián, kiu enamiĝas al ŝi. Li deziras profiti la kunveturadon por deklari sian amsenton, sed eraro en la elekto de aliaj kunveturantoj (Ernesto Alterio kaj Rubén Cortada) inkludas maltrankviligan pasaĝeroon, kio okazigos radikalan ŝanĝon en la fluo de la okazaĵoj. 

## Geaktoraro kaj roluloj 
* Blanca Suárez kiel Lorena
* Alberto San Juan kiel Julián
* Ernesto Alterio kiel Rodrigo
* Rubén Cortada kiel Sergio
* Jaime Ordóñez kiel Morales
* Carlos Areces kiel Santiago
* Enrique Villén kiel perfortulo
* Fernando Conde kiel ŝoforo

## Eksteraj ligiloj 
* en imdb

Kategorio:Hispanaj filmoj
Kategorio:Komediaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2022
Iĉinoseki

**Iĉinoseki** (), estas urbego en Japanio, en la ĉefinsulo Honŝuo, en la regiono Tōhoku, en la gubernio Iŭate.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 Iĉinoseki havis populacion de . Ekde la 1960-aj jaroj la loĝantaro daŭre malpliiĝas, ili  havas varian etnan konsiston.

## Geografio 
Akaŝi situas for de la marbordo sur ebenaĵo laŭ maro  iom pli, ol du horojn norde de Tokio de la Ŝinkansena linio Tohoku. Sub la urbego granda stabila granita roko kuŝas, kiu taŭgas por :en:International Linear Collider. Gubernia sidejo Morioka troviĝas 85, Akita (urbo) 122, Fukuŝima 142, ĉefurbo Tokio 381 kilometrojn aere laŭ https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
La areo de aktuala Iĉinoseki estis kontinue loĝita de la paleolitiko. Iĉinoseki estis establita la 1-an de aprilo 1889 kun la establado de la moderna municipa sistemo. Ĝi estis levita al urbostatuso la 1-an de aprilo 1948 per la fuzio de la najbaraj urboj kaj vilaĝoj. Pliaj urboj kaj vilaĝoj aliĝis en 1955, 1956, 1964, 2005 kaj 2011.

## Ekonomio 
Komence la agrikultura sektoro estis signifa. Nuntempe la ekonomio estas varia sen domina sektoro.

## Edukado 
En Iĉinoseki estas instruado nur en baz- kaj mezaj lernejoj.

## Trafiko 
Tra Iĉinoseki kuras signifaj vojoj kaj trajnoj inter Tokio kaj Hokajdo. Kasiopeo (trajno) kaj Ŝinkansena linio Tohoku haltas ĉi tie. Estas vojoj ankaŭ al ambaŭ marbordoj.
eta|maldekstre|

## Klimato 
Iĉinoseki situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen kun varmaj someroj kaj malvarmaj vintroj. La meza jara temperaturo estas  kaj varias . La jarpluvo averaĝas 1212 milimetrojn, en ĉiuj monatoj pluvas, sed inter majo kaj oktobro iomete pli ofte pluvas, respektive vintre pluvas aŭ neĝas.

## Vidindaĵoj 
eta|
* preĝejoj
* muzeoj
* proksime rivereto por boati

## Ĝemelurboj 
*  :en:Central Highlands Region, Aŭstralio Kvinslando

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Japanio
Cihelny

Nomon **Cihelny** havas pluraj setlejoj:

* Cihelny (Jaroměř), parto de urbo Jaroměř en distrikto Náchod
* Cihelny (Karlovy Vary), parto de urbo Karlovy Vary en distrikto Karlovy Vary
* Cihelny (Týn nad Vltavou), domaro de urbo Týn nad Vltavou en distrikto České Budějovice

## Rilataj artikoloj 
* Cihelna
Placo de la Katedralo (Vilno)

La **Placo de la Katedralo de Vilno** () estas la plej fama kaj plej malnova placo en la litovia ĉefurbo Vilno. Ĝi situas en Vilna Malnova Urbo, ĉe la Katedralo Sankta Stanislao, ĉe la strato Šventaragio kaj Gedimino prospektas . Ĉi tie okazas diversaj eventoj. Estas la Vilna Katedrala Turo kaj Gediminas Monumento (konstruita en 1996).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Vilno
Kategorio:Placoj en Eŭropo
Mlázovy

**Mlázovy** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de kampurbo Kolinec en distrikto Klatovy. Ĝi troviĝas proksimume 2,5&nbsp;km nordokcidente de Kolinec. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Mlázovy** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,47&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1360.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Preĝejo de sankta Johano Baptisto
* Kastelo Mlázovy

## Pluaj fotoj 

Mlázovy (000000004).jpg|Mlázovy
Mlázovy (000000017).jpg|Mlázovy
Mlázovy (000000021).jpg|Mlázovy
Mlázovy - usedlost.JPG|Mlázovy
Kolinec-Mlázovy, zámek, sýpka (8770).jpg|Grenejo de la kastelo

Kategorio:Kolinec
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Klatovy
Kategorio:Setlejoj en Blatna montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Superkilen

eta|300x300ra|Superkilen, Nørrebro, Kopenhago.
La **Superkilen** estas publika instalaĵo en la distrikto Nørrebro de la dana ĉefurbo Kopenhago . 

La parko estas dezajnita por alporti enmigrintojn kaj lokulojn kune, antaŭenigante toleremon kaj unuecon en unu el la plej etne-variaj kaj soci-defiitaj komunumoj de Danio  . Ne nur la parko estas rendevuejo por lokaj loĝantoj, ĝi estas vidindaĵo por Kopenhago. La tri- hektara parko estis kompletigita en 2012.

Superkilen konsistas el tri partoj:

* ruĝa placo por malstreĉiĝo kun kafejoj kaj muziko,
* en la nigra korto homoj renkontiĝas por babili kaj kradrosti
* kaj la nature verda parko. 

Superkilen renkontas la bezonojn de 62 malsamaj naciecoj vivantaj en ĉi tiu parto de Kopenhago. Por efektivigi tiun koncepton, specifaj objektoj kiel ekzemple benkoj, rubujoj, arboj, ludejoj, kloakkovriloj kaj signaĝo de aliaj landoj estis integritaj en la planadon.

## Priskribo 
La parko estas proksimume 750 metrojn longa, situanta ambaŭflanke de bicikla vojo kaj kovras totalan areon de proksimume  kvadrataj metroj Ĝi konsistas el tri ĉefaj areoj: la ruĝa areo, la nigra areo, kaj la verda parko..

La ruĝa areo, pentrita en brilruĝa, oranĝa kaj rozo, fokusiĝas al distro kaj moderna vivo. La nigra areo en la centro estas la klasika placo kun fontano kie najbaroj povas renkontiĝi, speco de "urba salono". En la verda parko, estas montetoj, arboj kaj plantoj taŭgaj por piknikoj, sportoj kaj hundopromenoj..

Multaj el la objektoj en la parko estis importitaj aŭ speciale kopiitaj de eksterlandaj dezajnoj. Ili inkluzivas svingojn el Irako, benkojn el Brazilo, fontanon el Maroko kaj rubujojn el Anglio. Estas neonaj ŝildoj el la tuta mondo reklamantaj ĉion, de rusa hotelo ĝis ĉina belecsalono. Eĉ la kloakkovriloj venas de Zanzibaro, Gdansko, kaj Parizo. Entute, ekzistas 108 plantoj kaj artefaktoj kiuj montras la etnan diversecon de la loka loĝantaro. Tiuj objektoj helpas simboli la komunan proprieton de la loĝantoj de la parko..

Plako sur la tero apud ĉiu objekto priskribas ĝin en la dana kaj la lingvo de ĝia lando, kaj vizitantoj povas elŝuti apon por lerni pli pri ĉiu objekto.

## Galerio 

dosiero:Superkilen_-_palms.JPG|Palmoj
dosiero:Superkilen.JPG|bicikla vojo ĉe la Ruĝa areo
dosiero:Superkilen_-_Russian_pavilion.JPG|Rusa pavilono
dosiero:Superkilen_-_Japanese_octopus.JPG|Japana polpo
dosiero:Superkilen2.JPG|Armenaj pikniktabloj
dosiero:Superkilen_-_red_section.JPG|Ruĝa areo
dosiero:Superkilen3.JPG|Maroka fontano
dosiero:Superkilen_park_Copenhagen,_Denmark.jpg|La Nigra Merkato

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Superflex projekta priskribo (angle)
Kategorio:Kopenhago
Kategorio:Placoj en Eŭropo
Casabianca (stacidomo)

**Casabianca** estas fervoja stacio situanta sur la fervoja linio Romo-Velletri, ĝi situas en la municipo Ciampino en la areo Casabianca, laŭ la ŝtata vojo 217 Via dei Laghi.

Ĝi situas inter la stacidomo  kaj la stacio .

## Vidu ankaŭ 
* Ciampino
* Fervojoj de Latio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ciampino
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Bezpravovice

**Bezpravovice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de kampurbo Chudenice en distrikto Klatovy. Ĝi troviĝas proksimume 3&nbsp;km sudokcidente de Chudenice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Bezpravovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,53&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1390.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Grenejo ĉe domo n-ro 5
* Domo n-ro 17

## Pluaj fotoj 

Bezpravovice, kůlna.jpg|Garbejo
Bezpravovice (17).jpg|Bezpravovice
Bezpravovice, vrata.jpg|Agrikultura bieneto

Kategorio:Chudenice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Klatovy
Kategorio:Setlejoj en Ŝvihova montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Santa Maria delle Mole (stacidomo)

**Santa Maria delle Mole** estas fervoja stacio sur la linio Romo-Velletri; ĝi priservas la lokon Santa Maria delle Mole, vilaĝeto de la municipo Marino.

## Vidu ankaŭ 
* Fervojoj de Latio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Marino
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1940
Roma Casilina (stacidomo)

**Roma Casilina** estas fervoja stacio priservanta Romon: ĝi estas la nura en la ĉefurbo administrata de RFI, kiu estis fermita al pasaĝertrafiko pro malalta trafiko. Malgraŭ tio, la stacio daŭre ekzistas ĉar ĝi reprezentas unu el la ĉefaj fervojnaboj en la regiono, kie la fervojaj linioj al Napolo tra Cassino, Napolo tra Formia, Velletri, Albano Laziale kaj Frascati trapasas.

## Vidu ankaŭ 
* Fervojoj de Latio

## Eksteraj ligiloj 
* Stazioni del Mondo

Kategorio:Fervojaj stacioj en Romo
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1891
Attini

*]]
***Attini*** estas diversega tribo de mirmikenaj formikoj kun 49 vivantaj kaj unu fosilia genro. Ili vivas plejparte en la Neotropiso, sed kelkaj grupoj estas tutmondaj. La tribo inkludas du diversegajn genrojn: *Pheidole* (proksimume 1200 konataj specioj), konatan pro la dumorfismo de siaj laboristoj, kaj la malgrandan kaj strangaspektan predanton *Strumigenys* (proksimume 900 konataj specioj). La subtribo *Dacetina* havas similajn adaptojn kiel *Strumigenys*, interalie, ĉe multaj specioj de ambaŭ grupoj, specialan risortmandiblan mekanismon por rapidega mordado. Alia el la plej famaj grupoj estas la subtribo *Attina* (fungokultivaj formikoj), kiuj kultivas fungojn en en simbiozo simila al la agrikulturo de homoj.

## Sistematiko
La nuntempa difino de *Attini* estis proponita en 2015 surbaze de genetika studo. Antaŭ tiu tempo, la nomo estis uzata nur por la fungokultivaj formikoj. Krom tiuj, la nuna *Attini* inkludas la tuton de la eksaj triboj *Basicerotini*, *Dacetini*, kaj *Phalacromyrmecini'', kaj diversajn aliajn genrojn. Kelkaj el la antaŭe agnoskitaj grupoj foje nun estas konsiderataj kiel subtriboj.

La tribo originis kaj rapide diversiĝis ĉirkaŭ la kretacea-terciara evento.

## Referencoj
Kategorio:Formikedoj
Tor Vergata (stacidomo)

**Tor Vergata** estas fervoja stacio sur la linio Romo-Cassino-Napolo. Situanta en la municipo Frascati, ĝi priservas, krom Frascati, ankaŭ la kvartalon Tor Vergata de la urbo Romo.

La stacio Tor Vergata estis malfermita la  okaze de la Jubileo.

## Bildgalerio 

StazTorVergata2.jpeg|Nomŝildo
Tor Vergata staz ferr 1.jpeg|Kajoj kaj trakoj

## Vidu ankaŭ 
* Fervojoj de Latio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Frascati
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 2000
Padiglione (stacidomo)

**Padiglione** estas fervoja stacio situanta sur la linio Romo-Campoleone-Nettuno, en la municipa teritorio de Anzio.

## Bildgalerio 

Stazione di Padiglione 02.jpg|Kajoj kaj trakoj
Stazione di Padiglione 03.jpg|Kajoj kaj trakoj

## Vidu ankaŭ 
* Anzio
* Fervojoj de Latio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Anzio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1932
Anzio (stacidomo)

**Anzio** estas fervoja stacio situanta sur la linio Romo-Campoleone-Nettuno, priservanta la samnoman urbon. La stacio povas kalkuli pri bona pasaĝertrafiko, precipe navedantoj.

centra|400ra|eta|Mapo

## Bildgalerio 

Anzio 2012 - stazione ferroviaria- by-RaBoe 2.jpg|Ekstero
Anzio - stazione ferroviaria - interno.jpg|Interno

## Vidu ankaŭ 
* Anzio
* Fervojoj de Latio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Anzio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1934
Anna Fazekas

**Anna Fazekas** [fazekaŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Fazekas Anna** estis hungara fizioterapiisto, eldonisto, tradukisto. Ŝia fratino estis Erzsébet Fazekas, ŝia unua edzo estis István Kulcsár (psikiatro).

 naskiĝis  en Budapeŝto, ŝi mortis  (laŭ wikidata la mortotago estas la 3-a) en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste ŝi akiris fizioterapiistan licencon, poste ŝi estis privata fizioterapiisto, dum ŝiaj kelkaj poemoj aperis en gazetoj. En 1924 ŝi aliĝis al la hungara laborista movado. Dum la nazia erao (1944) ŝi estis deportita, sed ŝi eskapis kaj postvivis la holokaŭston. En 1949 ŝi laboris en eldonejo, poste 2 jarojn ŝi estis partilaboristo, inter 1952 kaj 1963 ŝi estis eldonejestro en la ĉefurbo. Ekde 1950 ŝiaj rakontoj, poemoj kaj tradukaĵoj aperis por la infanĝardenaj kaj bazlernejaj infanoj. Ŝi edziniĝis en 1928 kaj naskis filon en 1932. Ŝi ricevis solan premion en 1954.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Tányér, lábos, vasaló* (fabelo, 1950)
* *Ünnepi köszöntő Rákosi elvtárs hatvanadik születésnapjára.* (1952)
* *Öreg néne őzikéje* (furora infanpoemo, 1952, 1977, 1981, 1993, 2010; tradukita en la germanan, ĉeĥan, rusan kaj ĉinan)
* *Rigó nóta* (infanpoemoj, 1959)
* *Kíváncsi Zsófi farsangja* (infanromano, 1966)
* *Fényes telehold van* (infanpoemoj, 1969)
* *Hercsula* (1973, 2010)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* L. Hardel: *Színház a kisvárosban* (junulara romano, 1964)
* A. Hochheimer: *Hó és parázs* (junulara romano, 1969)
* B. Walter: Gustav Mahler (1969)

## Fontoj 
* biografio hungare
* datenoj legeblaj post klako al majusklo F, poste serĉu la nomon

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj fizioterapiistoj
Kategorio:Hungaraj eldonistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Placo de Libereco (Tesaloniko)

La **Placo Eleftherias** (, signifanta Placo de Libereco) estas centra placo en la urbocentro de la greka urbo Tesaloniko.   

La placo estis kreita post la meza 19-a jarcento, kiam la bizancaj marbordaj muroj de Tesaloniko, kiuj, laŭ arkeologiaj trovoj, situis norde de la hodiaŭa strato Klapotaki, estis disfaligitaj. 

Ĝi prenas sian nomon de la Revolucio de la Junaj Turkoj kiu komenciĝis ĉi-tie en 1908 . La placo estas nuntempe parkejo, sed en 2013 la municipo de Tesaloniko lanĉis publikan konkurson por dezajni parkon por ĝia transformo . Konstrulaboroj komenciĝis en 2018 je kosto de 5,1 milionoj da eŭroj . 

La placo limas norde al Odos Mitropoleos, sude al Leoforos Nikis kaj la malnova havendistrikto Tesaloniko, okcidente al Odos Ionos Dragoumi kaj oriente al Odos Venizelou. La kvadrato estas trapezoida kaj havas areon de ĉirkaŭ  m². La placo estas ĉirkaŭita de bankoj, asekurentreprenoj kaj oficejoj.  Fronte al la Odos Ionos Dragoumi estas la kvartalo de nokta vivo de Ladadika .

La 11-an de julio 1942, miloj da grekaj judaj viroj estis koncentritaj ĉi-tie, publike torturitaj kaj humiligitaj antaŭ esti aligitaj por punlaboro dum la holokaŭsto en Grekio. La ​​Nacia Holokaŭsta Muzeo de Grekio situas proksime .

## Referencoj 
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Tesaloniko
Kategorio:Placoj en Eŭropo
Placo Universitata

centra|eta|800ra|Panorama vido de la Placo Universitata

**Placo Universitata** () estas trovita en la urbocentro de Bukareŝto, proksime al la Universitato de Bukareŝto. Ĝi estas servita de Universitate metropola stacio.

Ĝia formo estas influita de la Haussmannia modelo de la "Granda Intersekciĝo" (), limigante la nord-sudan kaj orientokcidentan aksojn, por instigi urban modernigon per pariza influo.

La placo estas kilometro nulo de Bukareŝto kaj estis fokuso de protestoj en la periodo post la Rumana Revolucio. Specife, en majo kaj junio 1990, la placo estis la sceno de protestoj kontraŭ la elekto de Ion Iliescu kiel rumana prezidanto, kiuj tiam estis furioze detruitaj fare de ministoj alvokitaj de la Jiu Valo. Tiu okazaĵo estis nomita *Mineriada* en la rumana kaj havis negativan efikon al la reputacio de Iliescu hejme kaj eksterlande.

Ĉirkaŭ la placo situas la Bukareŝta Nacia Teatro () kaj la Hotelo InterContinental, kiu estis la plej alta konstruaĵo en la urbo ĝis 2004.Ankaŭ ĉe la placo oni povas vidi kvar statuojn prezentantaj Ion Heliade-Rădulescu, Mikaelo la Brava, Gheorghe Lazăr kaj Spiru Haret.

## Galerio 

Dosiero:Bucharest_University_Square.jpg|Vido el la apuda Granda (Interkontinenta) Hotelo
Dosiero:Christmas_fair_Bucharest_Bucuresti_Romania.JPG|La placo je Kristnasko de 2014

## Referencoj 
Kategorio:Placoj en Rumanio
Kategorio:Bukareŝto
Raymond Leo Burke

**Raymond Leo BURKE** (naskita la 30an de junio 1948 en Richland Center, Viskonsino) estas usona ĉefepiskopo emerita kaj kardinalo de la Romkatolika Eklezio. 

Li estis ordinita episkopo en 1995 kaj nomumita kardinala diakono la 20an de novembro 2010 kun Sant'Agata dei Goti kiel lia titulara diakono. 

Li estis Kardinalo Patrono de la Ordeno de Malto de 2014 ĝis 2023 kaj antaŭe Kardinalo Prefekto de la Apostola Signaturo, Ĉefepiskopo de Sankta Luiso de 2003 ĝis 2008 kaj antaŭ tiu episkopo de La Crosse ekde 1994.

Profesie, li estas kanona juristo , kaj estas konsiderata la voĉo de tradiciismo inter prelatoj de la katolika eklezio  .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1948
Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo
Kategorio:Katolikaj pastroj
Kategorio:Kardinaloj
Affonso Romano de Sant'Anna

'''Affonso ROMANO de SANT'ANNA''' (la 27-an de marto 1937, en Belo Horizonte – la 4-an de marto 2025, en Rio de Janeiro) estis brazila poeto, esea verkisto kaj profesoro .

## Kariero 
En la 1950-aj jaroj kaj 1960-aj jaroj, Affonso Romano de Sant'Anna partoprenis avangardajn poeziajn movadojn. En 1961 li diplomiĝis pri latinidaj lingvoj, ĉe la Fakultato de Filozofio, Sciencoj kaj Literoj de la UMG, nuntempe Fakultato de Leteroj de la Federacia Universitato de Minas Gerais.

En 1965 li instruis en Kalifornio (Universitato de Kalifornio, Los-Anĝeleso - UCLA), kaj en 1968 li partoprenis en la ''Iowa Writers' Workshop* ĉe la Universitato de Iovao, kiu kunigis 40 verkistojn el la tuta mondo.

En 1969 li doktoriĝis ĉe la Federacia Universitato de Minas Gerais kaj, jaron poste, komencis postdiploman kurson pri brazila literaturo en la Pontifika Katolika Universitato de Rio-de-Ĵanejro (PUC-Rio). Li estis direktoro de la Sekcio pri Leteroj kaj Artoj de PUC-Rio de 1973 ĝis 1976, kaj tiam reĝisoris "Expoesia", serion de naciaj literaturaj renkontiĝoj.

Li estis kolumnisto por *Jornal do Brasil* (1984-1988) kaj por la gazeto *O Globo* ĝis 2005. Li skribas por la ĵurnaloj *Estado de Minas* kaj *Correio Brasiliense*. Li estas edziĝinta al la verkistino Marina Colasanti .

## Verkaro 
* 1962 – *O Desemprego da Poesia*
* 1965 – *Canto e Palavra* (poema libro)
* 1980 – *Que país é este?*
* 1986 – *Mulher Madura* libro (de artikoloj por *O Globo'')

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Releituras (portugale)

Kategorio:Brazilaj verkistoj
Kategorio:Brazilaj poetoj
La Crosse (Viskonsino)

**La Crosse** (/ləˈkrɒs/ lə-KROSS) estas urbo kaj la kantona sidejo de kantono La Crosse en la usona ŝtato Viskonsino. 

Ĝi estas la plej granda urbo en okcidento de  Viskonsino . La Usona Censoburoo raportis loĝantaron de 52 680 en la censo de 2020. 

La urbo estas la centro de la La Crosse Metropola Areo kaj la sidejo de la Diocezo de La Crosse. Ĝi ankaŭ formas la kernon de la La Crosse–Onalaska metropola areo, kiu inkluzivas ĉio de Kantono La Crosse kaj Kantono Houston, Minesoto, kun loĝantaro de  .

La urbo situas sur la bordoj de la Misisipo. Ĵus norde de la urbo, kaj la Nigra Rivero () kaj la La Crosse Rivero fluas en la Misisipon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* La Crosse Area Ĉambro de Komerco
* La Crosse Area Kongresejo & Vizitanta Buroo

Kategorio:Urboj de Viskonsino
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Glossata

***Glossata*** (etimologie "languloj", de la malnovgreka *glōssa* "lango" kaj la latina *-āta* "-itaj, -havaj") estas la plej granda subordo de papilioj (*Lepidoptera*). Krom tri primitivaj grupoj, kun entute 100 konataj specioj, ĉiuj vivantaj papilioj estas *Glossata*.

## Karakteroj 
### Imaginoj 
*Glossata* estas tre malsamaj de la tri aliaj subordoj, kiuj konservis siajn primitivajn karakterojn (*Zeugloptera*, *Aglossata* kaj *Heterobathmiina*). La mandibloj estas ŝrumpintaj, kaj ĉe la maksiloj mankas unu el la sklerotinaj loboj, la lacinio.

## Referencoj 

## Literaturo 
* 
* 

Kategorio:Papilioj
Lajos Gogolák

**Lajos Gogolák** [lajoŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gogolák Lajos** estis hungara-aŭstra historiisto, redaktoro, altlerneja instruisto. Lia persona nomo estis *Ludwig* en Aŭstrio, lia pseŭdonimo estis *Árgus*.

 naskiĝis  en Pozono, li mortis  en Vieno.

## Biografio 
 maturiĝis en piarista gimnazio en Budapeŝto en 1928, poste li akiris du diplomojn en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1935. Post la diplomoj li esploris en Prago jaron, poste li estis asistanto en Universitato Péter Pázmány (1936–1938). Ekde 1938 ĝis la nazia erao (1944) li estis redaktoro en ĵus fondita ĵurnalo, poste la nazioj forigis lin. Post la liberiĝo li denove estis redaktoro en aliaj gazetoj, sed depost fino de la hungara revolucio de 1956 li disidis al Vieno, kie li instruis precipe slovakaj historion kaj literaturon en Universitato de Vieno ĝis sia emeritiĝo en 1985. Li ankaŭ tradukis nuntempan slovakan literaturon.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A felvidéki lélek kialakulása és a magyarság.* (1929)
* *Történetünk német népi szemléletben. – Ruszinszkó a cseh politikában.* (1936)
* *Felvidék: a táj és a történelem. A Felvidék földrajzi adottságai és története során kialakult regionális sajátosságai.* (1938)
* *Magyarok és délszlávok. Ferdinandy Mihállyal.* (kunaŭtoro, 1940; germane kaj serbe: 1941)
* *Kisfaludy Strobl Zsigmond.* (1954)
* *Beiträge zur Geschichte des slowakischen Volkes.* (3 volumoj, 1973)
* *Eszmei Közép-Európa – közép-európai valóság.* (1987)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Aŭstraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Marechiaro (stacidomo)

**Marechiaro** estas fervoja stacio situanta sur la linio Romo-Campoleone-Nettuno en la municipa teritorio de Anzio.

## Vidu ankaŭ 
* Anzio
* Fervojoj de Latio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Anzio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1999
Saŭndersa ŝterno

La **Saŭndersa ŝterno** (*Sternula saundersi*) estas marbirdo de la subfamilio de Ŝternenoj. Ĝi estas membro de la genro *Sternula*. Ĝi estas dise loĝanto ĉe marbordoj de nordokcidenta Hinda Oceano (nome suda Somalio, Araba duoninsulo, Sokotro, Pakistano, Andamanoj kaj Nikobaroj kaj norda Srilanko).

Ĝi estas proksima parenco de la Malgranda ŝterno, la Nana ŝterno, la Flavbeka ŝterno, kaj la Perua ŝterno. En nereproduktaj plumaroj, la Saŭndersa ŝterno kaj la Malgranda ŝterno povas esti preskaŭ nedistingeblaj. Ambaŭ estis konsideritaj foje kiel samspeciaj. En nereprodukta plumaro, ambaŭ specioj estas tre similaj.

La Saŭndersa ŝterno estas 20–28 cm longa, pezas 40-45 g, kaj havas enverguron de 50-55 cm.

## Taksonomio 
La Saŭndersa ŝterno estis por la unua fojo priskribita en 1877 de la brita botanikisto kaj ornitologo Allan Octavian Hume dum sia restado en Brita Hindio kiel funkciulo. Ĝi ricevis origine la nomon *black-shafted ternlet* (*Sterna saundersi*) de Hume, kiu poste ŝanĝiĝis al nuna ordinara nomo.

Ĝi estis konsiderata foje kiel subspecio de *Sternula albifrons*, eble de pli granda specigrupo, aŭ samspecia. 

## Kutimaro 
### Manĝado 
La plimulto de la dieto de la ŝterno de Saunders konsistas el diversaj marbestoj, inkluzive de malgrandaj fiŝoj, krustacoj, kaj moluskoj. Ĝi ankaŭ manĝas plurajn variojn de insektoj. Individuo ŝvebas super la akvo por konsiderinda kvanto de tempo, antaŭ fari plonĝon por kapti fiŝojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ŝternoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Palearktisa faŭno
László Gereblyés

**László Gereblyés** [lAslO gerbjEŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gereblyés László** estis hungara poeto, tradukisto. Liaj pseŭdonimoj estis*: Góbé László, Orondi András, Czirák Pál, Eisner Kurt, Vidéky Sándor*.

 naskiĝis  en Csákberény, li mortis  en Balatonfüred.

## Biografio 
 maturiĝis en komerca mezlernejo en Székesfehérvár en 1922. Inter 1923–1932 li estis oficisto en banko, dum li partoprenis en laboristaj movadoj, eĉ en 1924 li aliĝis al la subteraj komunistoj. Li redaktis komunismajn gazetojn, periodaĵojn. Inter 1932–1936 li estis laboristo en tekstila fabriko, poste li estis forigita. Pro polica molestado en 1938 li vojaĝis al Parizo, kie li redaktis hungarajn komunismajn periodaĵojn. Dum la milito li aliĝis al la franca armeo, respektive al partizanoj. En 1945 li hejmenvenis kaj redaktis gazetojn, inter 1949–1956 li laboris en instituto, inter 1959–1962 li estis institutestro en Parizo. Dum la socialismo li estis signifa figuro de la literatura vivo. Li ricevis premiojn inter 1955-1964.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Testvéreim!* (poemoj, 1925)
* *A döntés felé* (raportaro, 1932)
* *Nehogy engedj!* (poemoj, 1937)
* *A textilipar dolgozói.* (sociografio, 1937)
* *Árnyék az időben.* (poemoj, 1946)
* *Henri Martin.* Verses színjáték. (poema teatraĵo, 1952)
* *Mindhalálig.* (poemoj, 1958)
* *Versek mozgóképre.* (poemoj, 1966)
* *Antanténusz. Mondókák és tréfás versek.* (infanaj rimoj, 1968, 7-a eldono: 1997)
* *A bányász-tűzvonalban. – „Magyar föld” est a Vigadóban.* (1981)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* Paul Éluard: *A francia költészet a világ színe előtt.* (1946)
* Victor Hugo: *Válogatott versei.* (kuntradukisto, 1953)
* Elsa Triolet: *Idegenek Párizsban.* (romano, kuntradukisto, 1958)
* :fr:Vladimir Pozner: *Hispánia, első szerelmem.* (romano, 1966)
* *Klasszikus francia költők.*  (poemoj, kuntradukisto, 1968)
* :fr:Jules Supervielle: *Válogatott versei.* (poemoj, kuntradukisto, 1978)
* Louis Aragon: *Versei.* (poemoj, kuntradukisto, 1984)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto (vidu la foton!)
* kulturdomo de Csákberény portas la nomon "Gereblyés László"

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio datenoj kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* aprezo

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj komunistoj
Piana Bella di Montelibretti (stacidomo)

**Piana Bella di Montelibretti** estas fervoja stacio sur la linio Florenco-Romo, priservanta plurajn urbojn, ĉirkaŭ dek kvin km for (Palombara Sabina, Moricone, Monteflavio), same kiel Montelibretti, atingebla en kelkaj minutoj kaj sur kies teritorio staras la stacidomo.

## Vidu ankaŭ 
* Montelibretti
* Fervojoj de Latio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Montelibretti
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1981
Fara Sabina-Montelibretti (stacidomo)

**Fara Sabina-Montelibretti** estas fervoja stacio situanta sur la linio Florenco-Roma. Ĝi situas en la Tibervalo en Passo Corese, vilaĝeto de Fara Sabina, municipo en la Provinco Rieti kaj parte vilaĝeto de Montelibretti, municipo en la Metropola urbo Romo.

## Bildgalerio 

Stazione di Fara Sabina-Montelibretti - ingresso sottopassaggio.JPG|Enirejo al subpasejo
Fara Sabina - stazione ferroviaria - elettrotreno Trenitalia Rock.jpg|Trajno
Garibaldi a Passo Corese dopo Mentana.jpg|

## Vidu ankaŭ 
* Fara in Sabina
* Fervojoj de Latio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fara in Sabina
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1865
Perdiendo el norte

***Perdiendo el norte*** (Perdante la nordon) estas la titolo de hispana filmo de 2015, reĝisorita de Nacho G. Velilla kaj protagonistigita de Yon González, Julián López kaj Blanca Suárez. La filmo premieris la 6an de marto 2015 en Hispani kaj estis granda sukceso de biletvendado, kaj enspezis pli ol 10 milionojn da eŭroj.​ Oni faris televidserion bazitan libere sur la filmo, nome *Buscando el norte* (Serĉante la nordon), kiu estis elsendita en Antena 3 en 2016, sed iĝis malsukcesa. Oni faris ankaŭ postfilmaĵon, nome *Perdiendo el este* (Perdante la orienton), premierita en februaro 2019. 

## Intrigo
Hugo kaj Braulio, du junuloj, post universitato, trovinte nek laborpostenon nek estontecon en Hispanio, elmigras al Germanio sekvante la propagadon de televidaj programoj kiel *Españoles en el mundo* (Hispanoj tutmonde). Sed ili tuje konstatas, ke ne facilas sukcesi tien. Unu el la junuloj mensogas al sia familio, ke li sukcesis ricevi altnivelan postenon, dum la alia eniras en amafero kun la edzino de sia ĉefo en turka manĝovendejo. Ambaŭ komplikaĵoj eĉ pli kaj pli komplikiĝas.

## Geaktoraro kaj roluloj
* Yon González, 	Hugo Cifuentes Marín
* Julián López, 	Braulio Huete Jimeno
* Blanca Suárez, 	Carla
* Malena Alterio, 	Marisol
* Úrsula Corberó, 	Nadia
* Miki Esparbé, 	Rafa
* Younes Bachir, 	Hakan Akman
* Javier Cámara, 	Próspero Cifuentes
* Carmen Machi, 	Benigna Marín
* José Sacristán, 	Andrés Hernández Capel
* Arantxa Aranguren, 	Juana Hernández
* Elena Rivera, 	Nuria
* Luis Fabra, 	Javier
* Arturo Valls, 	Benjamín Garijo, *Españoles en el mundo*
* Alberto Chicote, 	Pastro

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* en imdb 

* 

Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Germanlingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2015
Kategorio:Komediaj filmoj
Kategorio:Hispanaj komediaj filmoj
Kategorio:Filmoj pri enmigrado
Camponotini

*]]
***Camponotini*** estas tribo de formikenaj formikoj enhavanta 8 vivantajn kaj 3 formortintajn genrojn. La du diversegaj ĝenroj *Camponotus* (ĉarpentformikoj) kaj *Polyrhachis* enhavas proksimume 1100 kaj 700 konatajn speciojn, respektive, dum la aliaj ses genroj havas entute proksimume 200.

La laboristoj de *Camponotini* estas distingeblaj de aliaj triboj per komparo de trajtoj de la mandibloj (5-8 dentoj, el kiuj la tria havas similan grandon al la aliaj) kaj la antenoj (12-segmentaj, kun bazoj malproksimaj de la malantaŭa rando de la klipeo). La malproksimo inter la antenoj kaj la klipeo estas unika inter la formikenoj. Ankaŭ la virformikoj havas antenojn malproksimajn de la klipeo, sed 13-segmentajn. Preskaŭ ĉiuj *Camponotini* malhavas postpleŭrajn glandojn.

La larvoj havas grandan, preskaŭ cilindran abdomenon, dum la torako kaj la unua abdomena segmento formas maldikan, kurban kolon. Ili havas du malmolaĵojn sur la antaŭa lipo (ĥilosklerojn), kiuj eble helpas en la diserigado de ligno, kaj sulketon sur la ventra faco de la abdomeno (prezepion). La ĥiloskeroj kaj prezepio estas unikaj karakteroj de ĉi tiu tribo.

## Ekologio
* portas larvon]]
La dietoj de *Camponotini* estas diversaj. La plej multaj estas herbovoraj, kaj aliaj estas ĉionmanĝantoj. Ankaŭ pluraj specioj de *Camponotini* prizorgas hemipterojn kaj nutras sin per ties sekreciaĵoj. Pro komunaĵoj en la rango de *Camponotini* en interspeciaj konkurhierarkioj, ili estas rigardataj kiel "funkcia grupo" en klasifiko proponita por Aŭstralio en 1995 kaj poste uzita por ekologiaj studoj en multaj regionoj.

Multaj aŭ ĉiuj *Camponotini* havas simbiozon kun la bakterio *Blochmanniella*, kiu helpas ilin en la sintezo de aminacidoj. La bakterioj vivas ene de specialaj ĉeloj nomataj bakteriocitoj, kiuj troviĝas dise inter la aliaj ĉeloj de la intesto. La bakterioj ne povas vivi ekster la formikoj kaj evoluis paralele kun ili. *Blochmanniella* ĉeestas en la ovo kaj rolas integre en la disvolviĝo de la embrio, dividiĝante en du populacioj kiuj transportiĝas respektive al la intesto por fari sian funkcion kaj al la ĝermoĉeloj por transdoniĝi al la sekva generacio. Plenkreskaj formikoj povas vivi sen la bakterioj. Nur la reĝino povas heredigi ilin al la formikidoj. Ĉar parencoj de *Blochmanniella* estas simbiozantoj de hemipteroj, oni kredas ke la komuna praulo de *Camponotini* estis hemipter-prizorga specio kaj akiris ties bakteriojn.

*Camponotini* estas la precipaj infektatoj de la kondutoŝanĝa parazita fungo *Ophiocordyceps unilateralis*.

## Konduto
La tipa furaĝa strategio strategio de *Camponotini* estas serĉi individue, sed varbi aliajn laboristojn por kolekti manĝaĵon kiam ĝi estas trovita.

## Genroj
* *Calomyrmex* Emery, 1895
* *Camponotus* Mayr, 1861
* †*Chimaeromyrma* Dlussky, 1988
* *Colobopsis* Mayr, 1861
* *Dinomyrmex* Ashmead, 1905
* *Echinopla* Smith, 1857
* †*Eocamponotus* Boudinot, 2024
* *Opisthopsis* Dalla Torre, 1893
* *Overbeckia* Viehmeyer, 1916
* *Polyrhachis* Smith, 1857
* †*Pseudocamponotus* Carpenter, 1930

## Referencoj
Kategorio:Formikedoj
László Gyáros

**László Gyáros** [lAslO djAroŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gyáros László** estis hungara oraĵisto, redaktoro, tradukisto, diplomato.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris oraĵistan licencon, poste li estis oraĵisto en sia naskiĝurbo 3 jarojn, inter 1929–1936 en Belgio. Li aliĝis ankaŭ al la belgaj komunistoj. Inter 1936–1939 li batalis en la hispana enlanda milito, kie li perdis sian maldekstran kruron. En 1940 li estis deportito en Francio, poste li vivis en Moskvo. Li estis radioparolisto de la hungara dissendo, ankaŭ redaktoro en eldonejo, iom poste armea oficiro. Hejmenveninta en 1945 li estis redaktoro jardekon, poste li estis ministeria oficisto, dum li iĝis diplomato. Tiutempe li estis grava figuro de la hungara politika kaj literatura vivoj. Inter 1960-1967 li estis ambasadoro en pluraj landoj, poste li pensiuliĝis. Li estis konata kiel tradukisto el la rusa lingvo. Li havis filinon kaj li ricevis premiojn inter 1948-1978.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Zalka Máté – Lukács tábornok.* (1952)
* *Magyar önkéntesek a spanyol nép szabadságharcában.* (kompilisto, redaktoro, 1959)
* *Madrid határán…* (poemoj, studoj, kompilisto kun ilustraĵoj de János Kass, 1976)
* *Az Új Szó története.* (redaktoro, 1977)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* *Halhatatlan hősök.* (1944; 2-a eldono: 1945)
* :en:Valentin Kataev:
** *A távolban egy fehér vitorla.* (1946; 16-a (!) eldono: 2002)
** *Az ezred fia.* (1954; 4-a eldono: 1974)
* :en:Lev Kassil–Maks Poljanovskij: *Vologya utcája.* (1964; 6-a eldono: 1980)
* :en:Mikhail Prishvin: *Az erdő emeletei.* (1977)

## Memorigiloj 
* premio "Gyáros László"

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oraĵistoj
Kategorio:Hungaraj diplomatoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj komunistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj ambasadoroj
Emil Gyagyovszky

'*** [djadjovski], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gyagyovszky Emil*' estis hungara poeto, tradukisto, ĵurnalisto, fotisto. Lia familia nomvarianto estis *Djatsovszky*.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 post bazlernejo akiris seruristan licencon, poste li estis ferlaboristo en uzinoj. En 1903 li aliĝis al la socialdemokratoj, inter 1904–1912 li estis ĵurnalisto ĉe Népszava, poste oficisto 2 jarojn. Li batalis dum la 1-a mondmilito, ankaŭ li estis militkaptito en Rusio, kie li lernis ruse. Inter 1918–1922 li denove estis oficisto, poste li estis forigita pro siaj socialismaj opinioj. Poste ĝis sia pensiuliĝo en 1945 li vivtenis sin el tradukado kaj porokazaj laboroj.

Lia debuta poemlibro aperis en 1906, ĉiam li estis proleta poeto. Li tradukis el la klasika rusa literaturo. Li multe fotis pri mizera vivo de laboristoj, same pri tio temis lia raportoj. Li ricevis 2 premiojn en 1958 kaj 1961.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az utca.* (debuta poemaro, 1906)
* *Ünnepet várok.* (poemoj, 1912)
* *A polyp.* (teatraĵo, 1913)
* *Proletárok verses könyve.* (poemoj, 1918)
* *Kékvérűek.* (satira teatraĵo, 1924)
* *Könny és verejték.* (poemoj, 1927)
* *Az utolsó út.* (romano, 1937)
* *Őszi termés.* (poemoj, 1941)
* *Dércsípte bimbók.* (elektitaj poemoj, 1960)
* *Én többet adtam.* (elektitaj poemoj, 1981)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* Maksim Gorkij: *Gyónás.* (romano, 1922; 2-a eldono: 1927 kaj 1929)
* Lev Tolstoj: *Karenina Anna.* (kuntradukisto, 1928)
* :en:Mark Aldanov: *A gondolkozó ördög.* (romano, 1932)
* Samsonov, A.: *Aszlanov, a Szovjetunió hőse.* (romaneto, 1951)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto (1971)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* aprezo hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj fotistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gallese in Teverina (stacidomo)

**Gallese in Teverina** estas fervoja stacio sur la linio FL1 Orte-Fiumicino Aeroporto, la historia linio Florenco-Roma, priservanta la municipojn Gallese kaj Corchiano.

## Vidu ankaŭ 
* Gallese
* Fervojoj de Latio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Gallese
Kategorio:Fervojaj stacioj en Italio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1993
Ivasi

**«Ivasi»** — neoficiala nomo de barda dueto Aleksej Ivaŝĉenko (naskiĝis  en Moskvo) kaj Georgij Vasiljev (naskiĝis  en Zaporoĵje). Ili estas rusiaj kaj sovetiaj muzikverkistoj, poetoj, bardoj, aŭtoroj de kelkaj muzikaloj kaj multaj kantoj.

## Origino de grupa nomo 
Komence dueto ne havis nomon. Kaj mem duetanoj neniam nomis sin per tiu nomo «Ivasi». La nomo  fiksiĝis meze de la 1980-aj jaroj, kiam en ilia repertuaro aperis kanto «Balado pri klupeo» (). 

Nomo de la dueto «Ivasi» estas vortludo. Se kunigi la unuajn literojn de la familnomoj de la kantistoj, aperos rusa nomo de Pacifika speco de klupeo («Ivasi»). Vasiljev kaj Ivaŝenko diris, ke la nomo aperis samtempe en kapoj de kelkaj spektantoj de iliaj koncertoj.

## Historio de la grupo 
Georgij Vasiljev kaj Aleksej Ivaŝĉenko konatiĝis en MŜU en 1976 jaro, kie ili ambaŭ studis en geografia fakultato. Tie ili kreis kune kelkajn muzikalojn. La unua duopa koncerto de Ivaŝĉenko kaj Vasiljev pasis en 1979 jaro. Post fino de studado ili daŭris kune agadi.

En 1986 jaro Ivaŝĉenko kaj Vasiljev unuafoje venis al festivalo de Gruŝin.

Sekvantajn jarojn barda dueto de Ivaŝĉenko kaj Vasiljev iĝis unu el la plej famaj kaj ŝatataj kolektivoj en la ĝenro. Pasis centoj da iliaj koncertoj en Sovetunio, Rusio, Post-sovetaj ŝtatoj, Germanio, Usono, Aŭstralio, Israelo.

En la 2000-a jaro dum sia koncerto duopo publike anoncis pri ĉeso de kuna koncerta agado. Vasiljev partnere kun Aleksandr Tatarskij ekokupiĝis pri animacifilmoj, Ivaŝĉenko koncertis sole, aŭ duete kun Irina Boguŝevskaja, Timur Vedernikov kaj aliaj.

Plenaj iliaj solaj koncertoj ne okazis ĝis la 

## Tradukoj en Esperanto 
Rusiaj esperantistoj de tempo al tempo tradukas kantojn de la dueto.

En la 2005-a jaro Paŭlo Moĵajev eldonis sian albumon Pluke-Traduke, kie estas kvar tradukitaj kantoj de «Ivasi» — "Bruna Pantalono", "Adiaŭ!", "Ĉipa bilet'" kaj "Babaj". La tekstoj troveblas ĉe KantarVikio.

Krome ekzistas Esperantaj versioj de la kanto "Volas esti mi pino altega", plenumata de Aleksandr Ĥrustaljov, kaj de la kanto "Glafira", plenumata de Mikaelo Povorin.

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1958
Kategorio:Naskiĝintoj en 1957
Kategorio:Naskiĝintoj la 12-an de majo
Kategorio:Naskiĝintoj la 22-an de junio
Kategorio:Muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj duopoj
Kategorio:Bardoj
Kategorio:Rusiaj muzikistoj
Damara ŝterno

La **Damara ŝterno** (*Sternula balaenarum*, laŭ kio ankaŭ *Balenŝterno*) estas marbirdo de la subfamilio de Ŝternenoj. Ĝi estas membro de la genro *Sternula*. Ĝi reproduktiĝas en sudhemisfera somero en suda Afriko kaj migras al tropikaj marbordoj de Afriko por vintrumi.

## Priskribo
Ĝi estas 23 cm longa kaj estas malgranda, ĉefe pala ŝterno. En reprodukta plumaro, la plenkreskulo havas nigran kronon etendiĝantan de frunto al la nuko kaj tre palgrizan dorson. Dumfluge, ĝi montras nigran triangulan flugilpinton de la karpa artiko ĝis la pinto de la flugilo. En nereprodukta plumaro la plenkreskulo montras blankan koloron sur la frunto kaj krono, kun nigra masko ĉirkaŭ la okuloj etendiĝanta ĝis la nuko. Nematuraj birdoj estas markitaj per sablokoloraj stangoj trans la dorso.

## Distribuado kaj habitato
Ili reproduktiĝas en okcidenta marbordo de Suda Afriko el Orienta Kablando tra Okcidenta Kablando kaj Norda Kablando ĝis Namibio kaj Angolo; 98% de la populacio de 14 000 individuoj nestumas en Namibio. Nereproduktuloj migras norden ĝis Benino, Kameruno, Respubliko Kongo, Demokratia Respubliko Kongo, Eburbordo, Gabono, Ganao, Liberio, Niĝerio, kaj Togolando.

La Damara ŝterno ĝenerale preferas marbordojn en aridaj, dezertaj regionoj precipe kie estas ŝirmitaj golfoj, estuaroj, lagunoj kaj rifoj. Kiel reproduktejojn, ĝi uzas gruzajn ebenaĵojn inter dunoj kaj salejojn.

## Kutimaro
La Damara ŝterno manĝas ĉefe malgrandajn fiŝojn, kaj foje kalmarojn, kiuj estas kaptitaj en ripetaj plonĝoj de alteco de 3-8m. Ilia migrado estas tempigita por koincidi kun generaj svarmoj de malgrandaj fiŝoj en la malprofundaj marbordaj akvoj de la Gvinea Golfo kaŭzita de fortaj suprenfluoj ĉe la marbordo de Ganao. Tiuj vintrumaj birdoj ripozas komunume sed manĝas sole, interspacigante sin je 10-50 m de aliaj Damaraj ŝternoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Speciteksto en *The Atlas of Southern African Birds*.

Kategorio:Ŝternoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Palearktisa faŭno
Monda tago de preĝo

eta|Logobildo de la monda tago de preĝo ekde 1982.
La **Monda Tago de Preĝo** estas ekumena movado internacia de laikaj kristanaj virinoj. Tiu tago okazas ĉiujare ekde  1887 , la unua vendredo de la monato de marto, en pli ol 170 landoj inter ĉiuj kristanaj tradicioj. Per tiu tago malfermita al ĉiuj, la virinoj asertas ke « preĝo kaj ago » ludas esenca rolo en la mondo kaj ne povas esti disigitaj. La ĉarto de la MTP sin rezumas en tri vortoj : informi sin, preĝi kaj agi .

## La celoj 
La Monda Tago de Preĝo estas :

* Movado lanĉita de virinoj kaj disvastigita en pli ol 170 landoj .
* Movado kiu konkretigas sin per ĉiujara celebrado dum  la unua vendredo de marto, al kiuj ĉiuj, homoj kaj virinoj, estas invititaj. Ĉiu jaro, virinoj de iu lando kaj de malsama kontinento preparas la celebradon pri iu temo proponita de la internacia komitato.
* Movado kiu kuniĝas,en baza ekumenismo , virinoj de kulturoj kaj de malsamaj religioj en la solidara ago kaj  esploro de reciproka kompreno.
* Movado kiu interesas pri la statuso de la virino, aparte en la landoj malavantaĝitaj.

## Historio 
La MTP alvenis laù iniciato de socia ago kaj de preĝo en favoro de la loĝantaroj malavantaĝitinoj fondita de protestantaj virinoj en Usono, post la milito de Secesio, en la jaro 1887. (sama jaro de la naskiĝo de esperanto !)Tiu ekumena movado kreskas rapide post la Unua mondmilito. La solidareco de la kristanaj virinoj estas la ŝlosilo de tiu organizo.

Ĉiu jare estas alia lando, kiu organizas .

### Historio de la celebradoj 
## ligoj 
en la franca : journée mondiale de prière

en la angla  : world day of prayer

en esperanto : Kristana Esperantista Ligo Internacia

en esperanto : Internacia katolika Unuiĝo Esperantista

Kategorio:Internaciaj tagoj
Kategorio:Ligoj al bibliotekoj
István Kulcsár (psikiatro)

**István Kulcsár** [iŝtvAn kulĉAr], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Kulcsár István** estis hungara-israela ginekologo, neŭrologo, psikiatro. Lia familia nomo estis *Krausz* ĝis 1906, lia unua edzino estis Anna Fazekas ĝis 1936.

István Kulcsár naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Tel-Avivo.

## Biografio 
István Kulcsár devenis el juda familio. Li akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Erzsébet en 1926. Inter 1926-1938 li estis ginekologo en Újpest, dum li estis private psikologo, inter 1938-1944 li estis neŭrologo kaj psikiatro en Budapeŝto, pli poste trudlaboristo. Inter 1945-1948 li estis ĉefkuracisto de la deportitoj, poste ĝenerala kuracisto en Újpest. Li migris al Israelo, kie inter 1951–1958 li estis hospitalestro en Akko, poste inter 1960-1974 li estis profesoro  en Universitato de Tel-Avivo, dum li pensiuliĝis en 1971. Lia unua edzino naskis filon en 1932, pro divorco li edziĝis en 1937.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Bevezetés az individuálpszichológiába* (1932)
* Alfred Adler: *Emberismeret: gyakorlati individuálpszichológia* (tradukaĵo, 1933, 2-a eldono: 1937)
* *Zavarok a nő szerelmi életében: a frigiditás keletkezése és gyógyítása* (1938)
* *A Basedow-kór psychés meddő (fruste) formái* (1941)
* *Zsidó gyónás*. (memuaro, 1990, 2-a eldono: 2006)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikiatroj
Kategorio:Israelaj psikiatroj
Kategorio:Hungaraj ginekologoj
Kategorio:Israelaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Peseŝet

**Peseŝet** estis ina kuracisto, kiu vivis en Antikva Egiptio dum la 4a dinastio. Ŝi estas la unua virino kuracisto konata en la tuta mondo     .

Egipta egiptologo, profesoro Selim Hassan, fosante en Gizo, malkovris steleon de la malnova imperio de Egiptio kie videblas virino kun la jena priskribo *Peseŝhet, Estrino de la Kuracistinoj*. La ineco en la esprimo ne dubeblas, nek pri Peseŝet nek pri la kuracistinoj. Tial certas ke tiuepoke ekzistis oficiala korporacio de kuracistinoj, kiun estris Peseŝet. Tiu korporacio estus daŭrinta de 3000 ĝis 2263 antaŭ nia erao. Selim Hassan publikigis en 1930 la rezulton de siaj malkovroj, taksante je 2700 antaŭ nia erao la daton kiam vivis Peseshet . Ne komplete certas, ke Peseŝet estis mem kuracistino, tamen la tiama ekzisto de virinoj kuracistinoj ne kontesteblas.

Peseŝet estris ankaŭ la pastrinojn, pro tio ŝi devis prizorgi la korteganinojn kaj la familion de la faraono, instrui la akuŝistinojn kaj okupiĝi pri la entombigo de la altranguloj .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Inaj pioniroj

Kategorio:Egiptologia indekso
Kategorio:4-a egipta dinastio
Kategorio:Pioniroj laŭ fakoj
Kategorio:Kuracistoj