open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Graflando Louth

La **graflando Louth** () estas unu el la graflandoj de la Respubliko Irlando, lokita norde de Dublino en la provinco Leinster, je la landlimo kun Nord-Irlando.

## Geografio 
Ĝi estas la plej malgranda historia graflando de la insulo. Ĝia nomo devenas de la vilaĝo Louth. La ĉefurbo de la graflando troviĝas en Dundalk : la plej granda parto de la loĝantaro situas inter tiu urbo kaj Drogheda.

## Historio 
La batalo de la rivero Boyne, en 1690, okazis sur la suda parto de la graflando.

## Urboj 
* Ardee
* Ballymascanlon, Blackrock
* Carlingford, Castlebellingham, Clogherhead, Collon
* Drogheda, Dromiskin, Dundalk, Dunleer
* Greenore
* Jenkinstown
* Louth
* Mansfieldtown
* Omeath
* Termonfeckin

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Graflandoj de Irlando
Logika neo

En logiko, la **logika neo** (esprimita per *ne*) estas unuargumenta logika operacio, kiu nur rezultigas veran frazon, se ĝia argumento estas falsa.

La operacio estadas skribita per signo ! (krisigno, por plena logiko) aŭ per signo ~ (tildo, por laŭbita logiko) aŭ per signo ¬ (kodo deksesuma AC en unikodo, &amp;not; en HTML).

Tia operacio nomiĝas ankaǔ **negacio**.

Ĝia vertabelo do estas (uzataj valoroj estas mallongigoj de **V**era kaj **F**alsa):

La alia maniero de skribo de la sama vertabelo estas per uzo de nombro 1 por **V**era kaj 0 por **F**alsa:

Laŭbita logika neo same operacias por ĉiu bito de nombro kaj produktas la rezultan nombron. Ekzemple (la nombroj estas deksesumaj) ~0x567F = 0xA980.

En programlingvoj (C, C++) pro laŭbita logika neo estas uzata signo ~ kaj por plena logika neo estas uzata signo '!'.

Por sensignaj nombroj, la laŭbita neo dependas de reala kvanto de bitoj, uzataj por konservi nombron, ĉar la kvanto de la plej signifaj ciferoj ne gravas se ili ĉiuj estas nulaj, sed post la logiko neo ili estas jam ne nulaj.

Ekzemple, por 16-bitaj kaj 32-bitaj nombroj:
:~0x567F = 0xA980
:~0x0000567F = 0xFFFFA980

Por sensignaj nombroj, la logika neo estas la samo kiel subtraho de la nombro el maksimuma nombro, kiu povas esti priskribita:
:~a = nmax-a.
:kie nmax estas la maksimuma nombro, fakte la maksimuma nombro mem estas logika neo de nulo:
:nmax=~0

Ekzemple, por 32-bitaj nombroj:
:~0x000567F = 0xFFFFA980
:0xFFFFFFFF-0x000567F = 0xFFFFA980

Por signaj nombroj, la logika neo estas la samo kiel aritmetika neo kaj poste subtraho de 1:
:~a=-a-1

----

En elektroniko por logika neo estadas specialaj logikaj elementoj.

## Vidu ankaŭ 
* Bulea algebro
* Logika aŭo
* Logika kajo
* Logika malinkluziva aŭo
* S.n.s.

Kategorio:Bulea algebro
Sejm

La vorto **Sejm** havas kelkajn signifojn:
* Sejm estas rivero en Rusio kaj Ukrainio 
* Sejmo estas la malsupera ĉambro de pollanda parlamento
* SEJM estas Sovetia Esperantista Junulara Movado - estinta esperantista organizaĵo

## Vidu ankaŭ 
* Litovia parlamento Seimas, kies nomo havas la saman etimologion.
Graflando Monaghan

La **graflando Monaghan** () estas unu el la graflandoj de la Respubliko Irlando, lokita je la landlimo kun Nord-Irlando, en la provinco Ulster. Ĝi estas unu el la tri graflandoj de Ulster ne apartenantaj al Nord-Irlando.

Ĝi etendiĝas sur  kaj havas proksimume  loĝantojn. La ĉefa urbo estas Monaghan.

## Geografio 
Ĝi havas landlimojn kun la graflandoj Fermanagh okcidente, Tyrone norde, Armagh oriente (ĉiuj en Nord-Irlando), Meath sude, Louth sudoriente kaj Cavan sudokcidente.

## Historio 
La nomo de la graflando devas de la gaela lingvo, kaj signifas "tereno de la malgrandaj montetoj", verŝajne pro la ĉeesto de multaj *drumlin* en tiu regiono.

Monaghan estas la naskiĝurbo de la poeto kaj verkisto Patrick Kavanagh.

## Urboj 
* Ballybay
* Carrickmacross
* Castleblayney
* Clones
* Monaghan

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Graflandoj de Irlando
* Eliraĵo (geografio)

Monaghan
Ernest Grunfeld

**Ernest (Ernie) GRUNFELD** (naskiĝis la  en Satu Mare, Rumanio) estas usona profesia korbopilka ludisto. Li laboris kiel ĝenerala manaĝero de New York Knicks de la Nacia Korbopilkada Asocio (NBA) de 1989 ĝis 1999.

Grunfeld plenkreskis en Forest Hills, Kvinzo, Novjorko.

En somero de 1973, Grunfeld estis elektita al usona teamo por partopreni la Makkabiajn Ludojn, kiel sola altlerneja studento en la komenca teamo.

Grunfeld ludis en la usona ormedal-teamo en la Pan-Amerikaj Ludoj de 1975. Lia plej sukcesa periodo estis la somero de 1976, kiam li helpis la usonan teamon gajni la oran medalon dum la tiujaraj Olimpiaj Ludoj en Montrealo. En julio de la sama jaro, Ernie ricevis la usonan ŝtatanecon.

Filo de Ernie Grunfeld, Dan, ludis en la vira korbopilka teamo de la Universitato Stanford inter 2002 kaj 2006, kaj ekde 2006 en la germana korbopilka teamo.

Kategorio:Usonaj korbopilkistoj
Ŝiboleto

**Ŝiboleto** estas tipa lingvaĵo, kiu ebligas malarbitran enordigon de lingvouzanto al certa homgrupo (socia, regiona ktp.). Ŝiboletoj povas esti ekzemple: 
* ofta uzo de iuj ĝenerale nekutimaj vortoj.
* gramatikaj strukturoj, kiuj malkaŝas apartenon al certa skolo aŭ nacilingvan fonon.
* tipaj, neindividuaj lingvaj eraroj (ofte prononcaj). Ekzemple la prononco de la vokalo *o* kiel diftongo *oŭ* en Esperanto estas vaste parodiata ŝiboleto de anglalingvanoj.

La lingvistika termino *ŝiboleto* (שיבולת) devenas de biblia vorto, kiu havis la signifon "spiko" aŭ "akvofluo", kaj aperas en *Juĝistoj 12,5-6*:

*Kaj la Gileadanoj baris al la Efraimidoj la transirejojn de Jordan. Kaj kiam iu el la forkurantaj Efraimidoj diris: Mi volas transiri, tiam la Gileadanoj diris al li: "Ĉu vi estas Efraimido?" Se li diris: "Ne", tiam ili diris al li: "Diru: Ŝibolet"; li diris: "Sibolet", ĉar li ne povis elparoli ĝuste; tiam ili kaptis lin kaj buĉis lin ĉe la transirejo de Jordan.*

## Ŝiboletoj
### En hispana lingvo
* De Kanaria dialekto "guagua" por aŭtobuso.
* De norda areo (Eŭskio, Rioja, nordorienta Kastilio) sintakso de kondiĉaj frazoj: "Si tendría..." anstataŭ "Si tuviera...".

### En nederlanda lingvo
* Scheveningen () preskaŭ ne prononcebla de alilingvanoj.

### En frisa lingvo
* ''Bûter, brea en griene tsiis, wa't dat net sizze kin, is gjin oprjochte Fries'' (), laŭ rakonto uzata de Granda Piero por distingi ĉu iu estas holandano aŭ friso. (Butero, pano kaj verda fromaĝo, kiu tion ne povas diri ne estas sincera friso).

Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Biblio
Laŭbita logiko

**Laŭbita logiko** estas maniero de komputado de logikaj operacioj (logika aŭo, logika kajo, logika neo, logika malinkluziva aŭo), en kiu ĉiu bito de nombroj estas prilaborata aparte.

En klasika logiko, argumentoj de logikaj operacioj povas havi nur valorojn 0 (falso) kaj 1 (vero). Bita variablo estas ĝuste tia variablo, taŭga por logiko

Sed en komputiloj vortoj, kiuj estas argumentoj de operacioj (ne nur de logikaj operacioj sed ankaŭ de operacioj per nombroj kaj la aliaj), enhavas multajn bitojn. Okazas ke eblas facile kalkuli logikan operacion samtempe por ĉiuj bitoj de la vorto.

Laŭbita logiko estas kutime uzata nur por entjeraj variabloj.

Por unuargumenta operacio logika neo ĉiu bito estas prilaborata, kaj poste la rezultoj estas kunmetataj en la sama ordo kaj formas vorton - rezulton.

Por duargumenta operacio (logika aŭo, logika kajo, logika malinkluziva aŭo) estas prenataj duoj de bitoj - po unu bito el ĉiu argumento de la sama pozicio. Ili estas podue prilaborataj, kaj poste la rezultoj estas kunmetataj en la sama ordo kaj formas vorton - rezulton.

Ekzemplo de logika kajo por 16-bitaj vortoj - kiel estas kalkulata 27229&56894. La argumentoj estas skribataj en duuma sistemo.

  0110 1010 0101 1101
 &
  1101 1110 0011 1110
 --------------------
  0100 1010 0001 1100

Kaj la rezulto estas 18972.

Laŭbita logiko ebligas ankaŭ operaciojn kiuj ne havas sencon por klasika logiko - bitan ŝovon. En ĝi ĉiu bito estas movata je certa distanco dekstren aŭ maldekstren.

La mala okazo al laŭbita logiko estas la **plena logiko**.

En ĝi ĉiu argumenta nombro estas konsiderata entute kiel "falso" aŭ "vero". Kutime 0 estas konsiderata kiel "falso" kaj ĉiu alia nombro kiel "vero". La rezulto kutime estas 1 por vero kaj 0 por falso.

Por skribado de plena logiko estas diversaj manieroj, en programlingvoj C, C++ kaj ĉi tie plenaj operacoj estas skribataj kiel && (kajo), || (aŭo), !(neo).

Do ekzemple 27229&&56892 estas 1.

Komputado de plena logiko kutime estas pli malfacila en ĝenerala okazo, sed pli facila se la argumentoj estas rezultoj de komparoj ekzemple.

Plena logiko ebligas ankaŭ **komputadon laŭ mallonga vojo**. En ĝi, se la unua argumento de kajo estas falso, ne necesas komputi la duan. Kaj se la unua argumento de aŭo estas vero, ne necesas komputi la duan. Ĉi tio kaj plirapidigas komputadon de la tuto kaj ebligas komputadon tiam kiam alie ĝi tute ne estas ebla, se la duan argumenton tute ne eblas komputi.

Ekzemple:
:a!=0 && b/a<c

Se *a=0* dum komputado laŭ mallonga vojo jam ne necesas kalkuli na *b/a<c*, la rezulto de la tuto jam estas falso. Se provi kalkuli ĉion se *a=0* do dum komputado de *b/a<c* okazos malsukceso, ĉar estas divido je 0.

Operacio de logika malinkluziva aŭo en plena logiko kutime ne estas realigita en programlingvoj, ĉar (1) ĝi estas malofte bezonata, (2) ĝi ne donas eblecon por komputado laŭ mallonga vojo, ĉar la rezulto ĉiam dependas ankaŭ de la dua argumento.

Kategorio:Komputiko
Kategorio:Bulea algebro
Tentaklo

[eta|dekstra|200ra|Du karesemaj [sepioj]]
eta|200ra|Tentaklo de *drosera capensis*
**Tentaklo** aŭ **palpilo** estas longa, svelta, movema, dika palpfadeno rekte ligita al la kapo aŭ ĉirkaŭ la buŝo de diversaj senvertebruloj, ekz. hidroidoj, anelidoj kaj cefalopodoj. Ĝi estas abunde ekipita per diversaj sensiloj. Ili servas ankaŭ por kapto de la predoj.

La tentakluloj (*Tentaculata*) estas subbranĉo de celomuloj, al kiu apartenas briozoo kaj brakpieduloj (moluskoidoj).

La palpiloj de la insektoj nomiĝas antenoj (*antenna*).

Oni trovas ankaŭ tentakloj sur karnovoraj plantoj, ekz. drozeroj.

Kategorio:Karnomanĝaj plantoj
Kategorio:Senvertebruloj
Battonya

**Battonya** [batonja] estas urbo en Hungario, en regiono Suda Ebenaĵo, en departemento Békés, en Distrikto Mezőkovácsháza.
eta|maldekstre|Urbodomo

## Situo
Battonya situas sur ebenaĵo, apud la hungara-rumana landlimo, laŭ flankovojoj, fine de fervojo el Mezőhegyes.

## Historio 
Battonya estis unuafoje menciita en 1340. Ĝi estis posedaĵo de János Hunyadi en 1453, poste tiu de Ravazdi-familio. La turkoj en 1566 okupis la regionon, la komunumo senhomiĝis. 
Battonya iĝis kampurbo inter 1839-1873. En 1814 baroka katolika preĝejo, en 1896 impona sinagogo konstruiĝis. La evoluon de la urbo rompis la trianona pacdiktato, kiu malhelpis la pluan evoluon. 

En 1984 malfermiĝis "SOS infanvilaĝo", tio estas grupo da familiaj domoj por georfoj. Battonya iĝis urbo en 1989. La urbo havas termalan banejon.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo de Sankta Triunuo (Battonya)
* Kalvinana preĝejo (Battonya)
* Grek-katolika preĝejo Sankta Georgo (Battonya)
* Serba ortodoksa preĝejo Naskiĝo de Sankta Maria (Battonya)
* Rumana ortodoksa preĝejo Sankta Georgo (Battonya)
* urbodomo kun turo
* termala banejo

## Ĝemelurboj 
*  Beoĉin, Serbio (1997)
*  Lipova, Rumanio (1997)
*  Pecica, Rumanio (1996)

## Gravaj personoj 
* en Battonya naskiĝis:
** Frigyes Puja, hungara politikisto, ministro pri eksteraj aferoj 
** Dániel Nagy (Battonya, 11-a de aŭgusto 1886 – 14-a de marto 1944,  Budapest) – verkisto, redaktoro ĝis 1929 en Arad
** pentristo Pál Molnár C.
** ekonomikisto Iván Bélyácz
** episkopo Endre Gyulay
** kemiistoj József Báthory kaj Gusztáv Csanády
** György Petrovics, urbestro de Makó
* en ekstera apartenaĵo de Battonya naskiĝis:
** ministro Emil Purgly

## Referencoj
Carlos Slim

eta|dekstra|150px|Carlos Slim en 2004, en Brazilo
**Carlos Slim Helú Aglamaz** (naskiĝis la 28-an de januaro 1940 en Meksikurbo) estas Meksika entreprenisto, kaj unu el la plej riĉaj homoj en la mondo. Li estas tre grava figuro en la sektoro de telekomunikado en Meksiko kaj Latina Ameriko ĝenerale, kaj li posedas la kompanioj Telmex, Telcel kaj America Movil.

Lia patro, Maronita Kristano el Libano, translokiĝis al Meksikurbo kiam li estis 14 jara.

Carlos Slim studis en Universidad Nacional Autónoma de México (UNAM) konstruadon, diplomiĝis en 1961.

Lia posedaĵo venas el la fakto, ke li estis prezidanto de ŝtata telefona kompanio Telmex, kiun li privatigis en 1990 kaj akiris la posedaĵon konzorcio, gvidata de Slim mem. La konzorcio pagis 1,8 miliardojn da USD, dum oni taksis la veran valoron je 10-12 md USD. Poste la telefonadaj kostoj altiĝis enorme, dum la kvalito restis. Oni kalkulas la prezojn plej altaj je la mondo. Tion helpas monopola stato de la kompanio. Pro tiuj oni akuzis lin je tio, ke li akiris la entreprenon per koruptado.

Pro la ofta kritiko, li apogas bonfarajn organizojn, rekonstruadon de historiaj konstruaĵoj k.s.

Li estas la plej riĉa homo de Latin-Ameriko kaj laŭ la listo de Forbes Magazine el 2007, li estas la tria plej riĉa homo de la mondo kun 49 miliardoj da usonaj dolaroj. La posedaĵo de Carlos Slim valoris en 2006 nur 19 md USD, tio altiĝis dum unu jaro al 49 md pro kurzoaltiĝo.
La 8-an de aŭgusto 2007, la revuo Fortune deklaris ke Slim Helu nun fariĝis la plej riĉa homo en la tuta mondo, eĉ pli ol Bill Gates.

Li havas 3 filojn.

En 2012 li klopodis akiri unu trionon de la akcioj de KPN.

Kategorio:Meksikaj entreprenistoj
Kategorio:Meksikaj miliarduloj
Kategorio:Lebanaj meksikanoj
Vulpoĉasado

eta|dekstra|400ra|Rajdanto kaj hundaro ekirante por la ĉaso
**Vulpoĉasado** estis angla nobelula sporto, efektivigita rajdante en arbaro, sur kampo kaj pelante la vulpojn per ĉashundoj. Oni supozas, ke ĝi aperis en la 15-a jarcento en Anglio, kaj ties formoj, ritoj perfektiĝis en la 19-a jarcento laŭ agado de ĉasmajstro Hugo Meynell kaj iĝis amuziĝo de la supra socitavolo de Anglio.

La metodo, ekipaĵoj dum la ĉasado estas tradiciaj. La vulpoĉasadon gvidas la ĉef-ĉasmajstro, oni nomumas ĉiujn aliajn „liaj gastoj”. Lia plej grava helpisto estas la hundar-direkta "ĉasfraŭlo" kaj ankaŭ 2-3 "skurĝantaj ĉasfraŭloj". La hundaro estas 30–40-membra.

La ĉef-ĉasmajstro tenas en la mano fortsonan blovkornon. Laŭ liaj instrukcioj, la ĉashundoj ekflaras la vulpospurojn. Se ili kaptas la flaron, lau laŭta krio de ĉef-ĉasmajstro („tali-ho’’”) komenciĝas la vera ĉaspelado. Fine de la pelado, la vulpo estas murdita, ĝia korpo estas ĵetita al la hundoj, dum ties voston, krurojn kaj kapon disdonas la ĉef-ĉasmajstro al tiuj, kiu – laŭ lia takso – akiris diversajn meritojn dum la pelado.

La vesto de la ĉef-ĉasmajstro, la hundar-direkta kaj la skurĝaj ĉasfraŭloj estas plej ofte skarlatruĝa mantelo, blanka kravato (aŭ silka ŝalo) kaj nigra velura ĉapo. La akompanantaro surmetas nigrajn vestojn, dum la ĉefnobeluloj ofte kolorajn.

La vulpoĉasado floris ĉefe antaŭ la unua mondmilito, poste malfaciligis tion la disiĝo de bienegoj al malpli grandaj bienoj, protektitaj kun pikdrato. Gravis ankaŭ la agado de bestoprotektaj movadoj kontraŭ la vulpoĉasado. Tio kondukis al malpermeso de la vulpoĉasado en Britio en 2004.

Oni aranĝis vulpoĉasadojn en Aglio, en partoj de Kimrio, Skotlando, sed ankaŭ en Usono, Kanado, Nov-Zelando kaj Aŭstralio.

Kategorio:Britio
Kategorio:Mediprotektado
Kategorio:Ĉasado
Kategorio:Socio
Jever (biero)

eta|250px
eta|250px|Botelo da Jever-biero
**Jever** - prononco , ne  kiel mise supozas multaj germanlingvanoj - estas germana biermarko nomata laŭ la urbo Jever kie oni faras la bieron ekde 1848.

## Produktoj 
* **Jever Pilsener** – pilsena biero Alkoholo 4,9&nbsp;%&nbsp;Vol. Distingiĝas inter aliaj bieroj pro sia klara lupolamara gusto.
* **Jever Fun** – senalkohola pilsena biero
* **Jever Light** – malforta biero (2,7&nbsp;%&nbsp;Vol.) kaj malmultaj kalorioj
* **Jever Dark** – nigra biero de Jever, kun alkoholtitro de 4,9&nbsp;%&nbsp;Vol.
* **Jever Lime** – biermikstrinkaĵo kun limonoj (2,5&nbsp;%&nbsp;Vol.)
* **Jever Maibock** – bokbiero (7,4&nbsp;%&nbsp;Vol.) (nur vendata dum la monatoj februaro ĝis junio)

## Retejoj 
* Oficiala retejo
* Fan-retejo kaj dokumentada projekto 

Kategorio:Germana biero
Ruĝkola kalidro

La **Ruĝkola kalidro**, *Calidris ruficollis*, estas eta kalidro kaj eta vadbirdo de la familio de Skolopedoj kaj ordo de Ĥaradrioformaj.

## Disvastiĝo 
Tiu kalidro reproduktiĝas en tundro de arkta nordorienta Siberio kaj ankaŭ en okcidenta Alasko. La Ruĝkola kalidro estas migranta birdo kiu vintras en sudorienta Azio kaj Aŭstralazio -ĉefe al Aŭstralio escepte plej internaj regionoj- kaj tiom malproksime kiom ĝis Tasmanio. Ĝi estas tre rara vagulo al okcidenta Eŭropo. Ĝi estas ofte vidata en okcidenta Alasko kaj eventuale ie en Ameriko.

## Aspekto 
eta|maldekstre|220ra|Ruĝkola kalidro, vintra plumaro.
Tiuj birdoj estas tre etaj -13 ĝis 16 cm kaj 25 g- vadbirdoj, tre similaj al la Malgranda kalidro, *Calidris minuta*, kun kiu ili estis iam konsiderataj samspeciaj. La malgrando de la Ruĝkola kalidro, maldika malhela beko, malhelaj kruroj kaj rapidaj movoj diferencigas tiun specion disde aliaj vadbirdoj escepte la aliaj malhelkruraj kalidroj. Ĝi povas esti diferencita el la Alaska kalidro kaj el la Pigmea kalidro en ĉiuj plumaroj pro ties kombino de maldika bekopinto, neretaj fingroj kaj nelongaj unuaj plumoj.

Plenkreskuloj havas nestriecajn oranĝajn kolon kaj bruston -pli malhele ĉenuke-, bordita kun malhelaj markoj sube; dorso estas bruna kaj ventro blanka. Krome havas malhelan traokulan strion, helan supraokulan strion kaj blankan V-on dorse. Pugo kaj vosto estas nigraj sed ambaŭaj bordoj estas blankaj. Vintre plumara identigado estas malfacila, spite ties pli mallongaj kruroj kaj pli longaj flugiloj ol tiuj de la Malgranda kalidro. Junuloj havas pli kontrastan plumaron kaj pli malfortajn blankajn striojn dorse ol siaj familianoj.

## Kutimoj 
La voĉo estas raŭka "stit".

Tiuj birdoj manĝas en humidaj herbejoj kaj milda koto, ekzemple intertajda, ĉefe bekoplukante per rigardo. Ili ĉefe manĝas insektojn kaj aliajn etajn senvertebrulojn; ankaŭ semojn kaj plantan materialon. Ili estas tre sociemaj kaj formas arojn kun aliaj kalidroj aŭ vadbirdoj.

Ili konstruas neston surgrunde inter muskoj kaj likenoj, temas pri truo kovrita de planta materialo, kie la ino demetas 4 ovojn. Ambaŭ gepatroj kovas kaj zorgas la idojn. Nesukcesaj reproduktuloj formigras suden junie, reproduktantaj inoj mezjulie, maskloj poste kaj junuloj mezaŭguste aŭ finaŭguste.

## Referencoj 
Kategorio:Skolopedoj
Azcapotzalco (Meksiko)

eta|dekstra|160px|Situo de Azcapotzalco en Meksikurbo (Distrikto Federacia)

**Azcapotzalco** [askapocalko] ("Loko de la formikoj" en la naŭatla) estas unu el la 16 "delegaciones" (distriktoj) en kiujn oni dividas la Federacian Distrikton de Meksikurbo.

Azcapotzalco estas en la nordokcidenta parto de Meksikurbo. Ĝi estis proprarajta urbo ĝis ĝin englutis la burĝonanta aglomeraĵo de Meksikurbo.

## Vidu ankaŭ 
* Areno Meksikurbo
* Takubo

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la distrikto  (hispanlingva)

Kategorio:Meksikurbo
Aŭstralazio

eta|dekstra|Aŭstralazio
**Aŭstralazio** estas la monda regiono kiu inkludas Aŭstralion, Novzelandon, Novgvineon kaj multajn aliajn proksimajn insulojn, kiuj formas la orientan parton de Indonezio. La vorto estis enkondukita de Charles de Brosses en sia *Histoire des navigations aux terres australes* (1756). Li elprenis ĝin el la latina lingvo "sude de Azio" por diferencigi ĝin disde Polinezio kaj de la sudorienta Pacifiko. Foje oni uzas la vorton Aŭstralazio por indiki nur Aŭstralion kaj Novzelandon, ĉar mankas vorto por indiki specife tiujn du landojn.

Politike, la vorto apenaŭ havas sencon. Kvankam Aŭstralio kaj Novzelando havas multajn komunajn ecojn kiel angloparolantaj landoj kaj relative disvolvitaj, ili kunhavas malmulte tiujn ecojn kun la aliaj regionaj landoj. Krome la vorto ne estas tiom popola en Novzelando, ĉar oni emfazas Aŭstralion.

Tamen, laŭ biogeografia senco, Aŭstralazio ja estas regiono diferenca, kiu enhavas komunan historion evoluan kaj grandan kvanton de\a plantoj kaj animaloj unikaj en tiu zono.

La linio de Wallace estas la disiga biologia linio, kiu apartigas Aŭstralazion disde Azio kaj estas limo inter la du tektonikaj platoj. Sulaveso kaj Lomboko troviĝas en la orienta kaj aŭstralazia flanko, dum Borneo kaj Balio troviĝas en la okcidenta kaj azia flanko.

Poste, la vorto Aŭstralazio estis uzata kiel porsporta nomo de la kombina teamo de Aŭstralio kaj Novzelando. Inter la jaroj 1905 kaj 1913 ankaŭ kombina teamo ludis en la Davisa pokalo de teniso, kiujn ili gajnis kvarfoje. Krome tiuj du landoj formis unusolan teamon laŭ tiu nomo por partopreno en la Olimpiaj ludoj de 1908 kaj 1912.

## Vidu ankaŭ 
* Aŭstralazia ekozono
* Aŭstralazio en la Somera Olimpiko 1908
* Aŭstralazio en la Somera Olimpiko 1912
Disaŭo

En la logiko, la **disaŭo** estas logika operacio, kiu nur tiam rezultigas veron, se ĝuste unu (sed ne ambaŭ) el du argumentoj estas vera.

Ĝia vertabelo do estas (uzataj valoroj estas mallongigoj de **V**era kaj **M**alvera):

La alia maniero skribi la saman vertabelon estas per uzo de nombro 1 por *vera* kaj 0 por *malvera*:

La operacio estadas skribita per signo ^ (kodo deksesuma 5E en unikodo) aŭ per signo ⊕ (kodo deksesuma 2295 en unikodo, &amp;oplus; en HTML).

Ankaŭ signoj + kaj ≠ estadas uzataj, ilia uzado havas pravigojn. Fakte disaŭo estas adicio per modulo 2,
:(a^b) mod 2 = (a+b) mod 2 .
Uzadon de signo de neegalaĵo ≠ pravigas tio ke vere la disaŭo donas rezulton Vero se la argumentoj ne egalas unu al la alia.

La disaŭo povas esti esprimita per la aliaj logikaj operacioj:
:a^b = (a&(~b)) | ((~a)&b)
::= (a|b) & ((~a)|(~b))
::= (a|b) & (~(a&b))

----

Laŭbita logika disaŭo same operacias sur ĉiu paro da sampoziciaj bitoj de du nombroj kaj produktas la rezultan nombron. Ekzemple (la nombroj estas deksesumaj) 0x567F ^ 0x8CA1 = 0xDADE. Duume:

 0101011001111111
 1000110010100001
 ----------------
 1101101011011110

Disaŭo estas asocia kaj komuta.

----
[eta|maldekstra|180px|[Logika elemento disaŭo]]
En elektroniko por disaŭo estas specialaj logikaj elementoj, ili povas havi pli ol du enenirojn.

## Terminologia noto 
Aliaj terminoj proponitaj de vikipediistoj: «Ekskluziva aŭ(o)», «Malinkluziva aŭ(o)», «Logika neinkluziva aŭo» kiuj diversmaniere paŭsas la anglan *Exclusive or* estas same maltrafaj, kiel ilia angla originalo. «Malinlukdo» laŭ la komunlingva logiko devus signifi komplementon, \lnot(a\lor b) t.e. malaŭon, «nek *a* nek *b*». Disaŭo tamen ne estas malaŭo, ĝi estas *simetria diferenco*, ĝi veras se la argumentoj estas *disaj* (tio fakte estas la etimo de *DISjunkcio*, kiu tamen en la matematika terminaro ricevis la kontraŭetiman signifon de *kajaŭo*). Ĉiel ajn, la esperanta *disaŭo* elegante profitas de la lingvaj rimedoj por trafe nomi la operacion. (Cetere, ĝi similas la rusan «разделителительное ИЛИ», t.e. «disiga AŬ».)

## Vidu ankaŭ 
* Bulea algebro
* Logika neo
* Logika kajo
* Logika aŭo
* S.n.s.

## Piednoto 
Kategorio:Bulea algebro
Oficina hisopo

La **oficina hisopo** (*Hyssopus officinalis*) estas specio de hisopo, aroma arbusteto kun liniformaj folioj kaj bluaj aŭ viole bluaj floroj, kultivata por ornamo, esenco kaj medicino.

En la kuirarto uzatas la folioj de la planto. Hisopo faciligas la digeston de grasaj manĝaĵoj kaj fajnigas ĉefe viandaĵojn, fiŝaĵojn, salatojn, saŭcojn, legomsupojn, kazeon kaj likvorojn.

Ĝi estas ankaŭ uzata kiel kuracplanto.

## Referencoj 
Kategorio:Spicoj
Hisopo
Kategorio:Kuracplantoj
Oficina salvio

**Oficina salvio** (*Salvia officinalis*) estas speco de daŭrafolia, aroma arbusteto el la mediteraneaj regionoj. En la kuirarto uzatas la folioj de la planto. Salvio fajnigas ĉefe grasajn viandaĵojn, kolbasojn, fiŝaĵojn kaj salatojn.

La nomo de tiu ĉi palearktisa planto cetere estiĝis el la latina vorto *salvere* (= kuraci). Folioj kaj ekfloroj de salvio estas multe uzataj en la naturkuracado, ekzemple kontraŭ troa ŝvitado, kontraŭ inflamoj de la gorĝo kaj la gingivoj kaj por stimuli la digeston. Fakuloj tamen avertas, ke oni ne uzu en granda kvanto kaj dum longa tempo sen demandi kuraciston.

Salvio
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Spicoj
Kategorio:Kuracplantoj
Itala kristan-demokrata partio

La **itala kristan-demokrata partio** estis la ĉefa politika partio en Italio por preskaŭ duona jarcento, ĝis ĝia kolpaso en 1992-1994 kiel rezulto de amaso da skandaloj rilatitaj al korupcio. Temis pri centra, konservema partio, kiu estis firma malamiko de komunismo kaj estis forte inspirita de kristanaj valoroj. Ĝi kredis en la libera merkato kaj en amikeco kun Usono.

La partio estis kreita en 1942 de Alcide De Gasperi. Ĝi gainis 48,5% de la voĉdonoj en la unuaj demokrataj elektoj de Italio post la faŝisma epoko, en 1948, kaj ĝi kreis registaron kune kun aliaj centraj partioj. La kristan-demokrata partio estis parto de ĉiuj italaj registaroj de tiam ĝis 1992, kaj la ĉef-ministro kutime apartenis al ili. Dum ĉi tiu epoko, la kristan-demokratoj ĉiam estis la plej voĉdonita partio en ĉiuj elektoj, krom en la elektoj por la eŭropa parlamento de 1984, kiam gainis la komunisma partio. Ĝenerale, la plej granda konkurenco al la kristan-demokratoj ĉiam venis de la Itala Komunisma Partio, kaj la socio estis akre dividita inter komunistoj kaj kristan-demokratoj por multaj jaroj.

En 1963, la kristan-demokrataj kreis registaron kune kun la socialisma partio (kiu estis malsama de la komunisma partio). Tio estis la komenco de periodo de "centraj-maldekstraj" registaroj, kiuj estis konsiderataj relative progresemaj sed komplete kontraŭ-komunismaj.

En la elektoj de 1992, la partio ricevis nur 29,5% de la voĉdonoj, la plej malbona rezulto de ĝia historio. En la sama jaro komencis la skandalo nomata "tangentopoli", en kiu miloj da politikistoj estis arestitaj pro korupcio, kaj la tuta politika sistemo kolapsis. En 1994, la partio dividiĝis en multaj malgrandaj partioj, kiuj ne sukcesis fariĝi tre gravaj.

Kristana demokrata
Kategorio:Kristanaj partioj
Itaobim

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Vale do Jequitinhonha* (foje esperantigita: *Valo de Ĵekitinjonja*) kaj en la mikroregiono *Pedra Azul''. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Sejm (rivero)

**Sejm** estas rivero en Rusio kaj Ukrainio, maldekstra enefluaĵo de rivero Desna. Tuta longo de Sejm estas 748 km, areo de akvokolekta baseno — 27500 km².

Sur bordoj de la rivero estas urboj kaj setlejoj Kursk, Kurĉatov, Lgov, Rilsk (en Rusio); Putivl, Baturin (en Ukrainio).

Kategorio:Riveroj en Belgoroda provinco
Kategorio:Riveroj en Kurska provinco
Kategorio:Riveroj en Ukrainio
Kategorio:Geografio de Ĉernihiva provinco
Kategorio:Geografio de Sumia provinco
Kategorio:Akvokolekta areo de Dnepro
Kategorio:Landlimo de Rusio kaj Ukrainio
Graflando Wexford

La **graflando Wexford** () estas unu el la graflandoj de la Respubliko Irlando. Tiu ĉemara graflando troviĝas je la sudorienta pinto de la insulo. Ĝi etendiĝas sur , kaj ĝia plejaltaĵo estas la monto Leinster ().

La nomo de la graflando devenas de ĝia plej granda urbo, Wexford, kiu estis fondita de la Vikingoj. Wexford fariĝis grava centro de la angla koloniigo dum Mezepoko : oni tie parolis malnovan anglan dialekton, nomitan "Yola", ĝis la fino de la 19-a jarcento. La nordo de la graflando, tute male, longe restis kontrolita de la gaela klano de MacMurrough Kavanagh.

## Historio 
La graflando Wexford estis unu el la plej firmaj subtenintoj de la irlanda konfederacio, kiu nedaŭre regis la insulon dum la 1640-aj jaroj : pirata ŝiparo tiam uzis Wexford kiel bazon. La urbo estis do sekve detruita far la militistoj de Oliver Cromwell.

La graflando ankaŭ spertis intensajn batalojn okaze de la rebelio de 1798. Du gravaj bataloj okazis en Enniscorthy kaj Boolavogue. El la dua oni faris faman baladon.

Je la 1970-aj jaroj, la registaro provis starigi nuklean centralon ĉe la pinto de Carnsore (*Carnsore point*), sed devis rezigni la projekton pro masivaj protestoj. Ekde tiam, la loko fariĝis aŭtenta pilgrimejo por irlandaj antinukleuloj.

## Ekonomio 
La ekonomio de la graflando koncentriĝas sur agrikulturo kaj maraj transportiloj. Rosslare estas la ĉefa haveno de la regiono : tie oni enŝipigas kargon kaj pasaĝerojn direkte al
(Fishguard kaj Pembroke) kaj Francio (Cherbourg kaj Roscoff).

## Urboj 
eta|dekstra|300px|La Monto Sliabh Buí, Graflando Wexford
* Bunclody
* Castlebridge
* Curracloe
* Enniscorthy
* Gorey
* New Ross, Rosslare Strand
* Wexford

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Graflandoj de Irlando

Wexford
Duarte Lobo

**Duarte LOBO** (naskiĝis ĉirkaŭ 1565, mortis la 24-an de septembro 1646) estis portugala komponisto de la malfrua renesanco kaj de la frua baroko.eta|dekstra|Duarte Lobo

## Biografio 
Oni nur malmultan scias pri lia vivo. Verŝajne li naskiĝis en Alcáçovas aŭ en Lisbono, kaj oni scias, ke li estas lernanto de Manuel Mendes en Évora. Supozeble lia unua laborposteno estis la de „kapelmajstro“ en la katedralo de Évora; en 1594 li iĝis *kapelmajstro* en Lisbono. Li instruis muzikon en la kolegio de la monaĥejo *Claustro da Sé* en Lisbono, kie li restis ĝis 1639. Poste li direktis en la ĉefurbo la kapelon de la *Seminário de São Bartolomeu*. Li subskribis siajn verkojn per la latinigita formo de sia nomo; *Eduardus Lupus*.

## Graveco 
Li estis la plej fama komponisto de sia epoko en Portugalio. Kune kun Filipe de Magalhães, Manuel Cardoso, kaj la reĝo Johano la 4-a li estas konsiderata kiel unu el la muzikistoj de la „ora epoko“ de la portugala polifonio.
Kvankam li vivis je la sojlo de la renesanca al la baroka epoko, li skribis - samkiel Manuel Cardoso - muzikon esence en la stilo kaj tekniko de la renesanca kontrapunkto, kiel tiu de la polifonio de Palestrina, kiel oni supozus de komponisto vivanta en regiono izolata de la novigaĵoj muzikaj de Italio kaj Germanio. Li publikis ses volumojn de sakrala muziko, inkluzive mesojn, responsoriojn, antifonojn, magnifikatojn kaj motetojn.

Lia muziko estas ege atraktiva, kun forto esprimplena, kiu utiligas karakterizaĵojn ritmajn kaj harmoniajn el la portugala lingvo.

Liajn verkojn, ĉiujn eldonitajn en Antverpeno (de Christoffel Plantijn, 1602-1639) kaj en Lisbono (*Craesbeck, 1607*), oni trovas disperse en diversaj urbo (Coimbra, Évora, Vila Viçosa, Valladolid, Sevilla, Munkeno, Londono kaj Vieno).

## Verkoj (elekto) 
* 1603 -*Officium Defunctorum*
* 1605 -*Cantica Beatae Virginis* (16 *Magnificat* a quatro vozes)
* 1621 -*Liber Missarum I*
* 1639 -*Liber Missarum II*

Kategorio:Portugalaj komponistoj
Kategorio:Renesancaj komponistoj
Kategorio:Barokaj komponistoj
Otpor

**Otpor** () estas serba organizo, ekde 2000 ankaŭ partio, kiu partoprenis, apogis senperfortajn reĝimŝanĝojn en orienta Eŭropo, Kaŭkaza regiono, per aktiva apogo de la opoziciaj partioj. Ĝia simbolo estas la faŭsto. La organizon ideologie influis la teorioj de Gene Sharp. Otpor estis financata i.a. de *Open Society Institute* de *Soros Foundation* de miliardulo George Soros.

La organizo celis forigon de la axutokrataj politikaj gvidantoj el la potenco kaj establi pli demokratian registaron.

La serba movado Otpor fondiĝis en 1998 kiel "studenta protesta movado pro subpremoj kaj de la diktatoreca Miloŝeviĉ-reĝimo kontraŭ la kritikaj profesoroj kaj studentoj".

La similaj organizoj nomiĝas *Kmara!* en Kartvelio, Pora en Ukrainio, "Subr" en Belorusio. Ĉiuj volis ĉiuj enkondukon de okcident-stilan demokratio. Tio malebliĝis nur en Belorusio, kie la polico perforte dissemis la protestantojn.

Kategorio:Politikaj partioj de Serbio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1998
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 2004
Citronmeliso

La **citronmeliso** aŭ **oficina meliso** (*Melissa officinalis*) estas plurjara plantospecio de genro meliso (*Melissa*) el familio lamiacoj *(Lamiaceae)*. Ĝi havas citronodoron, blankajn florojn, devenas el la Mez-Oriento, ŝatas la mediteranean klimaton en Eŭropo. Ĝi kreskas libere nur sporada, ĝi estas jam kultivata spicplanto, kuracplanto de jarcentoj.

## Disvastiĝo, historio 
Ĝin disvastigis en suda Eŭropo la grekoj, en la okcident-eŭropajn  kunportis la benediktanoj. Imperiestro Karlo la Granda en ĉ. 810 ordonis (*Capitulare de vilis*) ties kultivadon. En okcidenta Eŭropo, ĝi estas senescepte ĝardene kultivata. La planto enhejmiĝis en partoj de Hungario kaj Norda Ameriko.

Ĝi estis unu efikaĵo en la t.n. **karmelita akvo** (*spiritus melissae compositus*) de la svisa Paracelsus.

## Priskribo, kultivado 
Ĝi povas atingi la alton de 150&nbsp;cm, la folioj estas ovoformaj, milde krenelaj, citronodoraj. La folioj staras sur la kvareĝa tigo vid-al-vide. La planton karakterizas ankaŭ la lanugeco kaj la iom vila tigo.

Oni semas la grajnojn en aprilo-majo, oni kolektas ties ŝosojn *(Melissae herba)* kaj foliojn *(Melissae folium)* en komenco de la florado en julio-aŭgusto.

## Efikaĵoj 
La efikaĵoj de la melisa folio estas la volatilaj oleoj (citronelalo, citralo), la tanaĵoj, la flavonoidoj, la kafoacido, la rezino kaj la saponino.

## Uzado kiel kuracaĵo 
Pro la virusdetrua efiko, oni uzas ĝin en kremaĵoj kontraŭ lipherpeto (*Herpes simplex*). Ties teo kaj la volatila oleo trankviligas la nervojn, koron, kontraŭspasmema. Ĝi vigligas la digestadon, oni ofte uzas ĝin kontraŭ kapdoloro, maldormemo, dorma perturbo.

## Uzado kiel spicaĵo 
En la kuirarto uzatas la freŝaj folioj de tiu planto. Meliso fajnigas ĉefe salatojn, fiŝsaŭcojn, supojn, likvorojn kaj marinaĵojn.

Kategorio:Lamiacoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Spicoj
Kategorio:Kuracplantoj
Monroe

**Monroe** aŭ Monro povas esti nomo de:

**personoj:**
* Alexander Monro (1733–1817), brita anatomo
* Bill Monroe (1911–1996), usona muzikisto
* Charles Edward Munroe (1849-1938), usona kemiisto (Monroe-efiko, fekte Munroe-efiko)
* Earl Monroe (* 1944), usona korbopilkisto
* Harriet Monroe (1860–1936), usona verkistino
* James Monroe (1758–1831), usona prezidanto
* Marilyn Monroe (1926–1962), usona aktorino
* Matt Monro (1931–1985), brita kantisto
* Vaughn Monroe (1911–1973), usona kantisto, banda gvidanto kaj trumpetisto

**fiktivaj personoj:**
* Dr._Marvin_Monroe, Simpson-figuro

**loko en Usono:**
* Monroe (Arkansas)
* Monroe (Connecticut)
* Monroe (Georgia)
* Monroe (Iowa)
* Monroe (Louisiana)
* Monroe (Maine)
* Monroe (Massachusetts)
* Monroe (Michigan)
* Monroe (New Jersey)
* Monroe (North Carolina)
* Monroe (Ohio)
* Monroe (Oregon)
* Monroe (South Dakota)
* Monroe (Texas)
* Monroe (Virginia)
* Monroe (Washington)
* Monroe (Wisconsin)

**aliaj aferoj:**
* Monroe County, pluraj konteoj
* Monroe Township, pluraj urboj
* Monroe-doktrino
* Monroe-efiko
* **Monroe (Vaŝingtonio)** [*manrO*, esperantigita kiel *Monrovo*] estas urbo en Kantono Snohomish, Vaŝingtonio, Usono.
Patro d' Entrecolles

'''Francois Xavier D'ENTRECOLLES''' (naskiĝis la  en Lyon, Francio, mortis en 1741) estis jezuito, kiu ŝtelis sekreton de la porcelano el Ĉinio. 

Patro d'Entrecolles alpaŝis la jezuitan ordenon en 1682, veturis al Ĉinio en 1698, kie li studis la sekretojn de la porcelana produktado. Liaj leteroj (skribitaj en 1712 kaj 1722) estis la unuaj informoj por la okcidenta kulturo pri la ĉina porcelana manufakturo kaj kiuj helpis trovi la konvenan vojon al produktado de similaj porcelanoj. 

## Eksteraj ligiloj 
* Du leteroj de Francois Xavier d'Entrecolles, angle 

Kategorio:Katolikoj
Joseph Emanuel Fischer von Erlach

**Joseph Emanuel Fischer von Erlach**, ankaŭ nomata *Fischer von Erlach la pli juna* (naskiĝis la 13-an de septembro 1693 en Vieno; mortis la 29-an de junio 1742 samloke) estis aŭstra arkitekto de la baroko, rokoko kaj baroka klasicismo.

Lia patro estis Johann Bernhard Fischer von Erlach, fama arkitekto, verkisto. Joseph mem helpis en kunverkado de libro.  

Li studvoĵaĝis en Italio, kie konatiĝis kun arkeologo Francesco de Ficoroni, en Francio (1717-1719) kiu li konatiĝis kun Robert de Cotte,  Germain Boffrand, Bernard de Montfaucon. Li ankaŭ veturis en Leyden kaj en Londono, kie li studis la nov-malkovritan vapormaŝinon. 

Ekde 1722, laboris li kiel kortega arkitekto, ekde 1725 kiel unua kortega arkitekto. Oni nomumis lin  kortega kameraisto en 1729. Li pli kaj pli dediĉas sin al konstruo de vapormaŝinoj, kiuj helpis en la minado. Pro tio li ricevas la baronan titolon en 1735.

## Literaturo 
* Justus Schmidt: *Fischer von Erlach der Jüngere*, aus: Mitteilungen des Vereins für Geschichte der Stadt Wien, Wien 1933
* Thomas Zacharias: *Joseph Emanuel Fischer von Erlach*, Herold, Wien 1960.

## Vidu ankaŭ 
* Karlskirche

Kategorio:Aŭstraj arkitektoj
Soros

**Soros** povas estis nomo de:

* George Soros, financa spekulisto kaj verkisto, (Liaj filoj estas Robert kaj Jonathan)  
* Teodoro Ŝvarc respektive *Tivadar Soros*, Esperanto-verkisto, patro de George
* Susan Weber Soros,  fondinto kaj direktoro de Bard Graduate Center por studoj en la ornama arto, dizajno kaj kulturo
* Soros Fund Management, financa kompanio
* Soros Foundation, fondaĵo, apoganto de la t.n. malfermitaj socioj (kontraŭ aŭtoritatoj)
Ituiutaba

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Triângulo Mineiro e Alto Paranaíba* (do "Triangulo Minas-Ĝerajsa kaj Alta Paranaibo") kaj estas la administra centro de la samnoma mikroregiono *Ituiutaba''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Pora

**Pora!** ( = „Tempo!“) estas ukraina junulara movado, kiu havis gravan signifon en rezulto de prezidentaj elektoj de 2004 en Ukrainio (oranĝa revolucio). Ĝi organizis amasajn protestojn en novembro kaj decembro, kiuj helpis elekton de Viktor Juŝĉenko.  

La fondon de Pora instigis la sukcesoj de la serba Otpor kaj kartvela Kmara, kiuj sukcese agadis en la kampanjo kontraŭ la prezidentoj Slobodan Miloŝeviĉ (2000) kaj . Eduard Ŝevardnadze (2003). 

Pora! formiĝis en 2003 kiel movado al koordinado de la agado kontraŭ la ukraina registaro de prezidento Kuĉma. Ĝiajn membrojn kontrolpremis la ŝtato kaj la polico. 

La financado de Otpor, Kmara kaj Pora! okazis ankaŭ el eksterlando, precipe el Usono, tra fondaĵoj kiel Freedom House. 

## Literaturo 
* Florian Strasser: *Zivilgesellschaftliche Einflüsse auf die Orange Revolution. Die gewaltlose Massenbewegung und die ukrainische Wahlkrise 2004*; ibidem 2006; ISBN 3898216489, aparte ĉapitro&nbsp;2.4.2

## Eksteraj ligiloj 
PORA 

Kategorio:Politiko de Ukrainio
Graflando Cavan

La **graflando Cavan** () estas unu el la graflandoj de la Respubliko Irlando. Ĝi estas unu el la tri graflandoj de Ulster ne apartenantaj al Nord-Irlando.

## Historio 
La graflando estis kreita de Elizabeto la 1-a de Anglio.

## Geografio 
La graflando havas landlimojn kun la graflandoj Monaghan, Leitrim, Longford, Meath kaj Westmeath en la Respubliko Irlando, sed ankaŭ kun la graflando Fermanagh en Nord-Irlando.

La ĉefurbo estas Cavan.

## Urboj 
* Arvagh
* Bailieborough, Ballinagh, Ballyconnell, Ballyhaise, Ballyjamesduff
* Bawnboy, Belturbet, Blacklion, Butlersbridge
* Cavan, Cootehill
* Dowra
* Glangevlin
* Killeshandra, Kingscourt
* Mullagh
* Rivory
* Shercock, Stradone
* Virginia

Cavan
Graflando Longford

La **graflando Longford** () estas unu el la graflandoj de la Respubliko Irlando, lokita meze de la insulo, je la nordo de Leinster. Pro areo de  kaj siaj  loĝantoj, ĝi estas unu el la plej etaj graflandoj de Irlando.

## Geografio 
Plejmulto el la graflando kuŝas ĉe la baseno de la rivero Shannon, kiu cetere difinas la okcidentan landlimon de tiu teritorio kaj enfluas en grandan lagon, Lough Ree. La plejaltaĵo estas Carn Clonhugh ().

## Historio 
La teritorio nun kongruanta kun la graflando Longford malnovtempe nomiĝis "Annaly" (irlandlingve *Anghaile*), kaj estis la tereno de la klano Farrell. Post la vikinga invado de la 12-a jarcento, Annaly estis cedita al Hugh de Lacy.

Ruinoj de pluraj monaĥejoj en Ardagh, Abbeylara, Abbeyderg, Abbeyshrule aŭ Inchcleraun Island pruvas la malnovan kristan heredaĵon de tiu regiono.

## Ekonomio 
Agrikulturo inkludas la bredadon de brutaro kaj ŝafaro, sed ankaŭ tritikon kaj terpomon.

## Urboj 
* Ballymahon
* Drumlish
* Edgeworthstown
* Granard
* Keenagh
* Lanesborough-Ballyleague
* Longford
* Newtownforbes
* Moydow

## Vidu ankaŭ 
* Graflandoj de Irlando

Longford
Marthinus Pretorius

**Marthinus Wessel PRETORIUS** (naskiĝis la 17-an de septembro 1819 en Graaff-Reinet, mortis la 19-an de majo 1901 en Potchefstroom) estis bura politikisto, soldato, la unua prezidanto de Sud-Afriko (1857-1871).

Li estis de 1857 ĝis 1863 kaj de 1864 ĝis 1871 prezidanto de la Sud-afrika Respubliko (Transvalo).

Inter 1859 kaj 1863, li estis ankaŭ prezidanto de Liberŝtato.

Li fondis la urbon Pretorio en 1855, kiun li nomis laŭ sia patro Andries Pretorius.

Kategorio:Afrikaneroj
Kategorio:Sudafrikaj politikistoj
Aberdeno

**Aberdeno** estas ofta esperantigo de la loknomo **Aberdeen**, kiu povas nomi interalie jenajn urbojn:

* Aberdeen (Skotlando)
* Aberdeen (Suda Dakoto), usono
* Aberdeen (Vaŝingtonio), usono

Kategorio:Esperantigitaj loknomoj
Nana kalidro

La **Nana kalidro**, *Calidris subminuta*, estas eta kalidro kaj eta vadbirdo de la familio de Skolopedoj kaj ordo de Ĥaradrioformaj.

## Disvastiĝo
Tiu kalidro reproduktiĝas en subarkta aŭ centra Siberio kaj estas migranta birdo kiu vintras en suda kaj sudorienta Azio kaj Aŭstralazio -ĉefe al Aŭstralio escepte plej internaj regionoj- kaj tiom malproksime kiom ĝis Tasmanio kaj okcidente ĝis Barato kaj sudorienta Afriko. Ĝi estas tre rara vagulo al okcidenta Eŭropo. 

## Aspekto
Tiu birdo havas flavecajn krurojn kaj mallongan maldikan malhelan bekon. Bredantaj plenkreskuloj estas dorse brunaj kun malhelaj plumoj centre kaj blankaj sube. Ili havas helan supraokulon strion kaj brunan kronon. En nuko, flankoj kaj brusto estas helbrunaj strietoj. Vintre, la Nana kalidro estas griza supre. Junuloj estas brilmarkitaj supre kun ruĝeca koloro kaj blankaj strioj.

Tiu birdo malfacile diferenciĝas el aliaj similaj etaj vadbirdoj kiuj estas konataj kolektive kiel kalidroj. Pli precize la Nana kalidro estas tre simila al sia nordamerika samfamiliano la Amerika malgranda kalidro. Ĝi diferenciĝas el tiu specio pro tio ke ĝi estas pli fajna, longkola, logfingra iomete pli buntkolora kaj kun ne tiom klara flugilstrio.

## Kutimoj
Malmulte estas konata pri reproduktantaj kutimoj de tiu specio, nur ke ĝi konstruas neston surgrunde kaj la masklo ludas ceremoniajn flugojn. Tiuj birdoj manĝas en kotejoj bekoplukante laŭ rigarda serĉado kaj nur foje laŭ beka esploro. Ili manĝas ĉefe etajn krustulojn, insektojn kaj helikojn.

## Bildaro

Calidris subminuta PA021275.jpg

## Referencoj
*  
* **Hayman**, Peter; Marchant, John & Prater, Tony (1986): *Shorebirds: an identification guide to the waders of the world*. Houghton Mifflin, Boston. ISBN 0-395-60237-8

Kategorio:Skolopedoj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Antony Flew

**Antony Flew** (ofte skribita erare **Anthony Flew**) (11-an de februaro 1923 - 8-an de aprilo 2010) estis brita filozofo, konata kiel reprezentanto de libertarianismo kaj ateismo, sed kiu ŝanĝis sian ideologion al diismo en 2004, post 50-jara ateismo.

Flew bazis la ŝanĝon de sia ideologia direkto per tio, ke la DNA-esploroj de la lastaj 50 jaroj probabligas ekziston de kreinto kaj la materialistoj ne povis vere pruvi estiĝon de la vivo. Suspektigita, de ateista biologo Richard Dawkins en verko *The God Delusion*, pri cedo al "deismo" antaŭ senileco supereniranta, Few respondis priskribante sian personan evoluon: li forlasis marksismon jam en la tempo de la pakto Molotov-Ribbentrop kaj la sciencaj biologiaj malkovroj ĉiam pli lin inklinadis akcepti la fundatecon de la vortoj de Charles Darwin, la patro de la teorio de la evoluo: “La racio parolas al mi pri preskaŭ neeblo koncepti la universon kaj la homon kiel rezulton de blinda neceso. Tiu penso devigas ke mi reiras al Kaŭzo Unua dotita per inteligento”; kaj plievoluigis sian pensadon sur tiu de Francis Collins, tiu kiu kompletigis la mapadon de la homa genomo kaj aŭtoro de bestsela *The Language of God*. Li reasertas: “Mi kredas ke la universo estis kreita de senfina inteligento kaj ke ties leĝoj manifestas kion scienculoj nomis la Menso de Dio”.

Flew estas membro de Committee for the Scientific Investigation of Claims of the Paranormal.

Flew mortis la 8-an de aprilo 2010

## Verkoj 
* *Logic and Language*, (A. Flew ed.), Basil Blackwell, Oxford 1951
* *A New Approach to Psychical Research*, Watts & Co.. London 1953
* *Essays in conceptual analysis*, (A. Flew ed.), London 1956
* ''Hume's Philosophy of Belief: a study of his First Inquiry*, Routledge Kegan Paul, 1961
* *God and Philosophy*, Harcourt Brace and World, 1966
* *Evolutionary Ethics* (New Study in Ethics S.), Macmillan 1968
* *An introduction to western philosophy: ideas and argument from Plato to Sartre*, The Bobbs-Merrill Company, 1971
* *Thinking about Thinking*, Fontana, 1976
* *Dictionary of Philosophy'', St. Martin's Press, 1979
* *Politics of Procrustes: Contradictions of Enforced Equality*, Temple Smith, London 1981
* *Did Jesus Rise From the Dead? The Resurrection Debate*, mit Gary R. Habermas, Harper Collins, 1987
* *Merely Mortal?: Can You Survive Your own Death?*, Prometheus Books, Amherst, NY, 2000
* *How to Think Straight: An Introduction to Critical Reasoning*
* *Does God Exist?: The Craig-Flew Debate*
* *God and Philosophy*
* *Atheistic Humanism*

## Piednotoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mark Oppenheimer: The Turning of an Atheist. New York Times, 2007-11-04
* "Anthony Flew, l'ateo pentito", sur ''L'Avvenire* 27/08/2010. Vidu ankaŭ la eseon de usona matematikisto David Berlinski, *The Devil's Delusion: Atheism and Its Scientific Pretensions *(La iluzio de la diablo: ateismo kaj la sciencismaj pretendoj*, New York: Basic Books, 2009.

Kategorio:Britaj filozofoj
Ron Paul

**Ronald Ernest** "**Ron**" **PAUL** (n. 30-an de aŭgusto, 1935) estas kuracisto, usona politikisto, kaj membro de Usona Ĉambro de Reprezentantoj. Li estis kandidato por la 2008 Respublikana prezidanta nomumo, kaj denove kandidatas tiel en 2012, sed li estis la kandidato por la Liberecana Partio en 1988. Li estas la sola kandidato por la Respublikana kandidatigo kiu ankaŭ estas kritikisto de la 2-a Golfa Milito. Subtenantoj de Paul kelkfoje vidigas afiŝtabulojn, sur kiuj vidiĝas la slogano "Ron Paul rEVOLucio." (En la angla, "EVOL" estas la malantaŭena literumo de "amo").

## Rezultoj de la Respublikanaj Kaŭkusoj kaj Primarumoj 
La rezultoj de la ĝisnunaj Respublikanaj elektregionoj ne igis Ron Paul unu el la respublikanaj prezidentkandidatoj verŝajnaj venki la kandidatigon de la partio. Tamen, li estas ricevinta pli da voĉoj ol Rudy Guiliani, kiu estas rigardata kiel pli serioza kandidato.

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1935
Jenipapo de Minas

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Vale do Jequitinhonha* (foje esperantigita: *Valo de Ĵekitinjonja*) kaj en la mikroregiono *Capelinha* (esperante: *Kapelija''). Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso