open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bu'aale

'''Bu'aale''' estas ĉefurbo de Jubbada Dhexe, en suda Somalio ĉe la valo de la Rivero Jubba. Ĝi situas en Meza Juba, aŭ Jubbada Dhexe. (juuh-bad-duhh-theh-heh).

Dum la epoko de la somalia registaro Buaale estis inter la malmultaj somalaj urboj kiuj havis riĉajn strukturon, farmadon kaj brutobredadon. Majoritato de la loĝantaro estas el la tribo de Cowlyahan, en Ogadeno. Aliaj inklude la klanoj de Dabare and Ajuuraan loĝas en la ĉirkaŭaĵoj.

La plej pova armeo kiu sekurigis la urbon kaj ties ĉirkaŭaĵojn estis la Guulwadayaashe estrita de Leŭtenanto Kolonelo Mohamed Suber Ahmed kaj Majoro Ilyas Haji. Dum la enlanda milito, Bu'aale estis regata de Generalo Mohamed Farah Aideed sed li estis venkita de armeeto de Kovljahanaj luktantoj nome Isqalajis. Ili sekurigis la urbon, kaj alportis stabilecon por la loĝantaro de Bu'aale. Multaj NRO alvenis dum la 1990-aj jaroj kaj helpis la malriĉulojn kaj viktimojn de la inundoj kaj rekonstruis grandan parton de la urbo.

La homoj de Bu'aale restis apartaj de ĉiu politika movado dum la 2000-aj jaroj inklude la grupojn de Islamaj Kortumoj, la Transira Federa Registaro, la etiopoj kaj la grupoj de Reliberigo.

## Inundoj de 2006 
Inundoj de la Rivero Juba kaŭzis humanan krizon meze de la enlanda milito.

## Milito en Somalio 
Post la venko en la Batalo de Baidoa, la 29a de decembro, la armeanoj de la Transira Federa Registaro (TFR) sub la tiama Ministro de Defendo (kaj iama estro de la JVA) Barre Adan Shire Hiiraale eniris en Bu'aale ŝajne sen trafi rezistadon.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Somalio
Garoowe

**Garoowe** (en somala *Garoowe*) estas ĉefurbo de la ŝtato de Puntlando en Nugaal, regiono de Somalio. Tie sidejas la regiona parlamento, la prezidenta palaco kaj la registaraj ministrejoj.

Garoowe havas populacion de  kaj ĝi estas la tria plej granda urbo en la regiono post Bosaso kaj Gaalkacyo. La hegemonia klano en Garoowe estas Harti ĉefe la subklano de Majeertayn Ise Mohamoud. La urbo situas en la geografia centro de Puntlando kaj ĝi estas trapasita de la nordo-sudena somalia aŭtoŝoseo. Tiu ŝoseo permesis ekonomian eksplodon, kiu transformis ĝin el eta rura urbo al mezgranda urbo. Ĝi estas strategie situa inter suda kaj norda Somalio. La urbo havas multajn lernejojn kaj grandan hospitalon. Ĝi estas sidejo de la Universitato de la Ŝtato Puntlando.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Garowe Online, retejo pri novaĵoj kaj informoj
* FSAU pri bruotbredado en Somalio
* Filmeto en YouTube

Kategorio:Urboj de Somalio
Kategorio:Puntlando
Sven kaj Siv

***Sven kaj Siv*** estis supozeble la unua, surdiske eldonita pop-muzika kanto en Esperanto. Ĝi aperis sur malgranda vinildisko en marto 1979 en REC-Studio en Kungälv, Svedio. Produktis ĝin la eldonejo “Esperanto-Disko AB”.

## Teksto 
Sven veturas Volvon, kaj Siv kolektive,
ke Sven havu la aŭton – estas definitive!
Ĉar Sven maldiligentas kaj Siv ne bone stiras,
ke Sven havu la aŭton – neniu kontraŭdiras.

Siv finas je kvina, kaj Sven je la kvara,
tamen ŝi preparas manĝon; – estas ordo ja memklara.
Ĉar Sven volas ripozi kaj la ĵurnalon legi,
post manĝo lasas li al Siv en la kuirejo regi.

Sven rigardas televidon, estas “Sveda Magazino”,
sed Siv purigas tiel, kiel (kvazaŭ) estus ŝi maŝino.
Ŝatus ŝi sidiĝi, ĉar ŝi sentas sin tre laca,
sed kafon volas Sven, ne bezonatas seĝ' matraca.

Doloras kap' kaj kruroj, nun Siv dormiĝi volas,
sed Sven aliel volas, ĉar la sango en li bolas.
Poste ambaŭ dormas, trankvile kaj peze,
provi Siv vekigi - tio estus ja freneze.

Sonas vekhorloĝo, vokas Siv: “Leviĝu!
Manĝpakaĵon kaj kafon al via Sven pretigu!”
Sven iras laboron, kisinte sian Sivon,
nur eblas al virino elteni tian vivon.

## Listo de partoprenantoj 
Jenaj personoj helpis produkti tiun ĉi diskon:

Sven-Olof "Nola" Andrersson - Artaranĝo, gitaro, fluto
Johnny Andreasson - Etikedo
Märtha Andreasson - Teksto, traduko, koruso
Christer Carlsson - Koruso
Gunnar Carlström - Sontekniko
Dan Claesson - Klavaro
Leif Gunnarsson - Aranĝo, gitaro, fluto, trumpeto, bazo
Susanne Jensen - Koruso
Stefan Lindblom - Koruso
Mats Ringqvist - Tamburoj
Reine Svensson - Kantado, muziko, origina teksto, gitaro
Marie-Louise Söderberg - Koruso

## Esperanto-Disko AB 
ESPERANTO-DISKO AB estas fondita ĉefe por produkti diskojn kun Esperanta teksto. Estas memstara societo, tamen ligita al la Esperanto-klubo en Kungälv.

Kantado kaj muziko estas gravaj ingrediencoj en la vivo, ingrediencoj, kiuj pro diversaj kaŭzoj en formo de diskoj, mankas en la Esperanto-mondo. Se ni sukcesos iomete helpi forigi tiun mankon, ni estos kontentaj.

Kiel komenca produktado ni elektis unue klasikan Esperanto-kanton "Vivu la stel' " kaj farigis novan muzikaranĝon. Nomo de la dua kanto estas "SVEN KAJ SIV", estas simpla balado pri la ĉiutaga vivo en multaj hejmoj. Origine ĝi estis skribita de Reine Svensson en la sveda leingvo. Eble ni povas diri, ke estas eta kontribuo en la debato pri seksa egaleco, temo pri kiu la Esperanto-klubo jam antaŭe okupis sin.

Per tio mi diras al ĉiuj kontribuantoj: "Koran kaj Grandan Dankon!" Estis ĝojo fari ĝin kaj mi estas certa, ke la publiko ŝatos aŭskulti ĝin.

Kungälv, la 20-an de majo en 1979

Martha Andreasson,
(Esperanto-Disko AB, 2265, 425 90 Hisings Kärra)

L.S.

Kategorio:Esperanto-muziko
Cestice

eta|dekstra|330ra|Cestice situas en la plej griza regiono

**Cestice,** hungare **Szeszta** (sesta) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 km²
* Supermara alteco: 211 m
* Loĝantaro: 770
* Poŝtkodo: 044 71
* Aŭtokodo: KS
* Telefonprefikso: 55

## Situo 
Cestice situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Rožňava-Košice, ĉefvojo en la sama direkto preteriras. La lasta urbo troviĝas 19 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1317 en formo *"villa Zozta"*. En 1828 oni nombris 85 domojn kaj 647 homojn. En 1866 kaj en 1921 incendioj okazis. Ekde 1912 fervoja stacidomo ekfunkciis. En 1910 loĝis en Szeszta 639 homoj, (611 hungaroj, 27 slovakoj, unusola germano). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Hernádzsadány, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Szeszta rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Cestice 796 homoj, (411 slovakoj, 376 hungaroj, 2 ĉeĥoj).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana klasikisma preĝejo de 1867
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Johano Nepomuka el la 13-a jarcento, post 5 jarcentoj barokigita
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Defenda Dipatrino de 1877

## Eksteraj ligiloj 
* Cestice en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo
Modulado (muziko)

En muzikteorio, la vorto **modulado** signifas la preparitan transiron de *unu* tonalo al *alia*. Moduladojn oni ekkonas en notoj pro la apero de akcidencoj tipaj por certa tonalo dum la paso de muzikaĵo.

Se la celtonalo estas atingita, oni parolas pri *vera modulado*, alikaze de *vaganta*. Vico da moduladoj okazantaj unu tuj post la alia – kun aŭ sen fiksigo de dumtempaj tonalaj centroj – oni nomas *moduladoĉeno*.

Se okazas la tonalŝanĝo sen preparaj aŭ transiraj paŝoj, oni tion ne nomas modulado, sed puŝado. Modulado, kiu aperas sen fina kadenco kaj ne elkondukas el la komenca tonalo, nomiĝas flankenirado.

## Skemo de modulado 
Komence oni fiksas la elirtonalon, aŭ per kadenco aŭ per simpla harmonia paŝo dominanto-toniko. Sekvas la esenca modula paso, la transiro al celtonalo. *Vera modulado* finfine firmigas la celtonalon.

## Literaturo 
* Doris Geller: *Modulationslehre*, Breitkopf und Härtel, Wiesbaden 2002, ISBN 3-7651-0368-3
* Michael Dachs, Paul Söhner: *Harmonielehre Band I.* 16. Auflage. Kösel, München 2005, ISBN 3-466-30013-4
* Michael Dachs, Paul Söhner: *Harmonielehre Band II.* 10. Auflage. Kösel, München 2005, ISBN 3-466-30014-2

## Vidu ankaŭ 
* Harmoniscienco
* Kvintociklo

Kategorio:Muzika teorio
Malá Ida

eta|dekstra|330px|Malá Ida situas en la plej griza regiono

**Malá Ida,** hungare **Kisida** (kiŝida) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo. Malá kaj kis signifas: malgranda.

## Bazaj informoj 
* Areo: 10&nbsp;km²
* Supermara alteco: 292 m
* Loĝantaro: 1260
* Poŝtkodo: 044 20
* Aŭtokodo: KS
* Telefonprefikso: 55

## Situo 
Malá Ida situas laŭ rojo Ida, laŭ flankovojoj. Košice troviĝas 8&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1247. En 1910 loĝis en Kisida 437 homoj, (269 slovakoj, 161 hungaroj, 3 germanoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Kassa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Kisida rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Tiu slovaka vilaĝo situis inter hungaraj vilaĝoj, tial spite principon de la arbitracio la komunumon Hungario rericevis. En 2001 loĝis en Malá Ida 1035 homoj, (1014 slovakoj, 8 hungaroj, 2 ĉeĥoj kaj aliaj).

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo omaĝe al Dipatrino el la 14-a jarcento, en 1993 pligrandigita

## Eksteraj ligiloj 
* Malá Ida en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo
Šemša

**Šemša** (hungare *Semse* (ŝemŝe)) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo.

## Situo 
Šemša situas sur deklivoj, laŭ traira flankovojo. Košice troviĝas 12 km.
  
## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1280 en formo *"terra Scemse"*. En 1828 oni komputis tie 80 domojn kaj 546 homojn. En 1910 loĝis en Semse 419 homoj, (355 hungaroj, 62 slovakoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Košice, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Semse rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Šemša 716 homoj, (504 slovakoj, 5 ukrainoj, 3 rutenoj kaj aliaj).
 
## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Sankta Andreo de 1855
* klasikisma kastelo de Semsey (ŝemŝei) el la 18-a jarcento

Kategorio:Municipoj en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo
Mnichovo Hradiště (kastelo)

eta|250px
**Kastelo Mnichovo Hradiště** situas en samnoma urbo Mnichovo Hradiště en Ĉeĥio, en Mezbohemia regiono, distrikto Mladá Boleslav.

## Historio 
Origine renesanca kastelo de Václav Budovec z Budova estis post Batalo sur Blanka monto (1620) posedaĵo de Albrecht z Valdštejna kaj barokstile rekonstruita de M.A.Canevallo por Arnošt Josef z Valdštejna. La kastelo ŝanĝiĝis je ampleksa arealo kun ĉevalejoj, rajdejo, kalaŝejo, t.n.sala terrena, franca ĝardeno, angla parko kaj komplekso de iama kapucena monaĥejo kun preĝejo de Tri magoj kun kapelo de Sankta Anna .
Nuntempe la kastelo estas ŝtata havaĵo kaj ĝi estas publike alirebla.

## Vidindaĵoj 
*1. **Ŝtata kastelo**:
****1-a itinero** – originaj internoj de Valdštejn, bildgalerio, salonoj kun kolektoj de porcelano, biblioteko de Duchcov prilaborita de Giacomo Casanova
***Komplete konservita empira**kastela teatro** el 1833 (en kiu porokaze estas stile prezentataj barokaj operoj)
****3-a itinero** – preĝejo de Tri reĝoj kaj kapelo de Sankta Anna kun kripto de Albrecht z Valdštejna,  kolekto de barokaj skulptaĵoj
*2.**Urba muzeo**: arkeologio, etnografio, figuraj abelujoj, prezento de malnova apoteko, modelo de Drábské světničky (rokmasivo kaj ligna burgo proksime al la burgo), galerio de lokaj artistoj, malnovaj bicikloj, centjaraj  infanĉaretoj, malnovaj kudromaŝinoj

 
Dosiero:Mnichovo Hradiště castel library.jpg|kastela biblioteko
Dosiero:Mnichovo Hradiště castel st anna chapel.jpg|kapelo de Sankta Anna
Dosiero:Mnichovo Hradiště castel chapel inside1.jpg|interno de la kapelo

## Praktikaj informoj 
*La kastelo publike alireblas ekde aprilo ĝis oktobro, alitempe post interkonsento.  
*Trarigardoj okazas kun ĉiĉerono, la muzeo alireblas memstare aŭ kun ĉiĉerono.

## Literaturo 
*Mojmír Horyna, Květa Křížová: *Zámek Mnichovo Hradiště*. Památkový Ústav Středních Čech v Praze 1996, ISBN 80-85094-48-7.

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala kastela retpaĝaro  ĉeĥe, angle, germane
*Oficiala urba retpaĝaro en Esperanto 

Kategorio:Mnichovo Hradiště
Kategorio:Kasteloj en Mezbohemia regiono
Kategorio:Muzeoj en Mezbohemia regiono
Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Mladá Boleslav
Kategorio:Barokaj kasteloj en Ĉeĥio
Kategorio:Naciaj kulturaj memorindaĵoj en Mezbohemia regiono
Paňovce

eta|dekstra|330px|Paňovce situas en la plej griza regiono
**Paňovce** (panjovce), hungare **Pány** (pAnj) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 21 km²
* Supermara alteco: 243 m
* Loĝantaro: 560
* Poŝtkodo: 044 71
* Aŭtokodo: KS
* Telefonprefikso: 55

## Situo 
Paňovce situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, fine de longa sakovojo el Čečejovce. Košice troviĝas 26 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1274 en formo *"Paan"*. En 1910 loĝis en Pány 496 homoj, (escepte 25 slovakojn ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Hernádzsadány, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Pány rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Paňovce 564 homoj, (515 slovakoj, 44 hungaroj, 2 ĉeĥoj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1911
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Sankta Katerino el la 14-a jarcento, en 1750 barokigita
* kapelo omaĝe al Sankta Johano el la 19-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Paňovce Szlovákia térképén

Kategorio:Municipoj en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo
45-a simfonio (Haydn)

La **simfonion no 45** en f#-minoro Joseph Haydn komponis en la jaro 1772. Ĝi havas la titolon „Abschiedssinfonie“ (adiaŭa simfonio), tamen la nomo ne devenas de Haydn mem.

## Ĝeneralaĵoj 
La simfonion oni ofte enordigas en la Sturm-und-Drang-epokon (ekz. Holland 1987). Finscher (2000) tamen rifuzas la enordigon en la kuntekston de Sturm-und-Drang: „Kun la junularmovado de la literatura Sturm und Drang, kiu nur mallonge vivis kaj en Esterhaza same kiel en la tuta habsburga kortega kulturo nur malfacile estis perceptata (…), la minoraj simfonioj de Haydn havas nenion komunan – sed tamen kun la ĝenerala tendenco, pliriĉigi,profundigi, ja entute paroligi la lingvaĵon de la simfonio per minoraj tonaloj kaj la transpreno de elementoj el la operlingvaĵo kiel orkestra tremsono, sinkopoĉenoj, grandaj intervaloj, abruptaj kontrastoj kaj recitativecaj formuloj.“

La verko montras la signojn de eksperimentado tipajn por la tiama krea fazo de Haydn:
* ĝi estas la ununura simfonio de Haydn en la por simfonioj tute nekutima tonalo f#-minoro;
* diferencigitan dinamikon: 1-a kaj 4-a movimentoj;
* diferencigitan ritmaron per sinkopoj: 4-a movimento;
* disonancojn: 1-a kaj 4-a movimentoj;
* nekutiman longan kaj „unutonan“ 2-an movimenton;
* nekutiman finaĵon de la simfonio per adaĝo, en kiuj la instrumentoj ĉesas ludi unu post la alia.
Pluaj tipaj, „nekutimaj“ simfonioj de la Sturm-und-Drang-periodo estas ekz. no 44 e-minora, no 46 B-maĵora, no 47 G-maĵora aŭ no 49 f-minora. Finscher (2000) 

## Muziko 
**Ensemblo: ** 2 hobojo, 2 kornoj: unu en A, unu en E (en la 3-a movimento en F#); 2 violonoj, vjolo, violonĉelo, kontrabaso. Fagoto nur en la 4-a movimento estas aparte notita, tamen verŝajne ĝi ankaŭ ludis – kiel ankaŭ la klaviceno - dum la aliaj movimentoj por la plifortigo de la basvoĉo laŭ la tiam kutima koncertpraktiko. 
**Daŭro**: ĉ. 25-33 minutoj (depende de la konsiderado de la preskribitaj ripetadoj).

## Referencoj 
## Literaturo, notoj 
* Webster, J. (1991): *Haydn´s „Farewell“ Symphony and the Idea of Classical Style. Through-Composition and Cyclic Integration in his Instrumental Music.* Cambridge Studies in Music Theory and Analysis 1, Cambridge (diese Quelle wurde für diesen Artikel nicht durchgesehen)
* J. Haydn: *Sinfonie XVIII Fis Moll.* Wiener Philharmonischer Verlag A. G., Nr. 38, Wien(Taschenpartitur von ca. 1950. Die römische Zahl 18 bezieht sich auf die alte Breitkopf´sche Ausgabe.) Aktuell sind Partituren dieser Sinfonie z. B. bei Philharmonia oder Eulenburg erhältlich.

045
Kantono Quesnoy-Est

La **kantono Quesnoy-Est** (france *canton de Quesnoy-Est*) estis franca kantono lokita en la departemento Nord kaj en la antaŭa regiono Nordo-Kaleza Markolo, kiu ekde 2016 estas parto de nova regiono Hauts-de-France (lauvorte "Vertoj-de-Francio", t. e. la plej norda parto de Francio). Ĝi malfondiĝis en marto 2015 kaj ĝis tiam estis unu el la 12 kantonoj de la arondismento Avesnes-sur-Helpe.

## Komunumoj 
Apartenis al la kantono Quesnoy-Est la jenaj 15 francaj komunumoj :
* Beaudignies 
* Englefontaine 
* Ghissignies 
* Hecq           
* Jolimetz 
* Le Quesnoy 
* Locquignol 
* Louvignies-Quesnoy 
* Neuville-en-Avesnois
* Poix-du-Nord 
* Potelle 
* Raucourt-au-Bois 
* Ruesnes 
* Salesches 
* Vendegies-au-Bois

## Vidu ankaŭ 
*Listo de kantonoj de Nord
*Komunumoj de Nord

Quesnoy-Est
Veľká Ida

eta|dekstra|330ra|Veľká Ida situas en la plej griza regiono
**Veľká Ida** () estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo. Veľká kaj nagy signifas: granda.

## Bazaj informoj 
* Areo: 31 km²
* Supermara alteco: 210 m
* Loĝantaro: 3040
* Poŝtkodo: 044 55
* Aŭtokodo: KS
* Telefonprefikso: 55

## Situo 
Veľká Ida situas grandparte sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Rožňava-Košice. La lasta urbo troviĝas 16 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1251. En 1406 fortikaĵo konstruiĝis, kiun la husanoj akiris en 1442. En 1556 Ferdinando la 1-a okupis, poste malkonstruis ĝin. En 1650 tuteŭropa koncilio de judoj okazis tie. Nagyida akiris la rangon kampurbo en la 19-a jarcento. En 1910 loĝis en Nagyida 2047 homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Kassa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Nagyida rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1944 la judoj deportiĝis. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Dum la socialismo imponaj fabrikoj pri feraĵoj konstruiĝis. En 2001 loĝis en Veľká Ida 2808 homoj, (1381 slovakoj, 888 ciganoj, 516 hungaroj, 12 ĉeĥoj kaj aliaj). En 2006 farejo pri asfalto konstruiĝis.

## Vidindaĵoj 
* restaĵoj de la fortikaĵo
* kalvinana klasikisma preĝejo de 1799
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Marteno el la 14-a jarcento, barokigita en 1743
* sinagogo de 1780
* renesanca kastelo de Csáky (ĉAki) el la 17-a jarcento, post jarcento klasikismiĝis
* klasikisma kastelo de 1824
* klasikisma nobeldomo el la 19-a jarcento

## Menciindaĵoj 
* poeto Péter Ilosvai Selymes tie instruis inter 1510 kaj 1513
* pri la sieĝo temas poemo "Ciganoj en Nagyida" de János Arany

## Famuloj 
En la iama Nagyida naskiĝis:
* hungara aktoro Mihály Dombay
* ministro Péter Schell
* hungara pastro, rektoro György Demkó.

## Ĝemelkomunumo 
*  Halmaj, Hungario

## Eksteraj ligiloj 
* Veľká Ida en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo
Ekologia Partio La Verduloj

**Ekologia Partio La Verduloj** estas la nomo de du naciaj branĉoj de la Eŭropa Verda Partio:

* en  la Ekologia Partio La Verduloj (Norvegio) (norvege *Miljøpartiet De Grønne*) kaj 

* en  la Ekologia Partio La Verduloj (Svedio) (svede *Miljöpartiet de Gröna*).
Rutino (kemio)

**Rutino**, ankaŭ nomata **rutozido**, **kverketino-3-rutinozido** kaj **soforino** estas citrusa flavonoida glikozido trovita en plej grandaj kvantoj en fagopiro, folioj kaj petioloj de rabarbo kaj fruktoj de Brazilia arbo *Dimorphandra mollis* (portugale nomata ''Fava D'Anta*) el familio Fabacoj. La nomo *rutino* venas de nomo de planto *Ruta graveolens'', nemanĝebla ĝardena planto, en kiu rutino estis unue trovita.

Kemie rutino estas glukozido formita el flavonolo kverketino kaj disaĥarido rutinozo. Ĝi povas kombiniĝi kun katjonoj, tiel helpante transporton de grundaj nutraĵoj al plantaj ĉeloj. En homa korpo ĝi ligiĝas al Fe2+ jono, tiel malhelpante ĝian ligiĝon kun hidrogena peroksido kaj kreon de tre damaĝaj liberaj radikaloj. Krome, ĝi estas antioksidanto, kiu preventas iuj kankrojn kaj aliajn malsanojn ĉe maljunuloj.

Rutino ankaŭ fortikigas kapilarojn kaj do reduktas simptomojn de hemofilio kaj preventas multajn malbelajn edemojn. Kiel ferulika acido, ĝi ankaŭ reduktas citotoksecon de oksidita maldensa kolesterolo, tiel malgrandigante probablon de koraj malsanoj.

En veterinara medicino rutino estas uzata por prevento de ĥilotorakso en hundoj kaj katoj.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Kemio
Kategorio:Flavonoj
Kategorio:Flavonoloj
Parkhorloĝo

120px|eta|Tradicia parkhorloĝo
200px|eta|maldekstra|Aŭtomato por parkbiletoj en Varsovio

**Parkhorloĝo** estas maŝino kiu kalkulas la daŭron de la parkado de veturilo kaj kie oni devas pagi pro parkado.

La parkhorloĝo estis inventita kaj patentita de Carl C. Magee el Oklahoma City, Oklahoma. La unua uzo de la parkhorloĝo okazis en Oklahoma City la .

Kiam homoj estas superŝutitaj de pagoj pro uzado de aŭto kaj krome oni devigas ilin krompagi, kion antaŭe ili ne devis pagi, povas ataki kaj klopodi detrui aŭ damaĝi tiujn parkhorloĝojn, kiel simbolo de la troa pagigado. Tamen la malpliigo de veturado nepras en certaj urbocentroj kaj tiu deviga pago povas helpi la neuzadon de individuaj aŭtoj.

Kategorio:Trafiko
Kategorio:Strataj mebloj
Englefontaine

**Englefontaine** estas franca komunumo lokita en la departemento Nord kaj en la regiono Nordo-Kaleza Markolo. Ĝi havis 1&nbsp;327 loĝantojn laŭ censo plenumita en 1999.

__TOC__

## Geografio 
Englefontaine estas unu el la multaj vilaĝoj lokitaj ĉirkaŭ la urbeto Le Quesnoy, kaj situas pli precize ĉe la vojo inter Landrecies kaj Louvignies-Quesnoy. La regiono de Le Quesnoy troviĝas centre de triangulo formita de Valenciennes, Cambrai kaj Maubeuge, okcidente de la forsto Mormal.

La vilaĝo Englefontaine troviĝas proksime de la urbeto Avesnes-sur-Helpe, kaj do situas en natura regiono nomita "Avesnois", kiu ĉefe konsistas el malaltaj heĝoj, tre verdaj pejzaĝoj, boskoj, fruktarbaroj kaj etaj vilaĝoj. Englefontaine etendiĝas sur 4,62 km².

## Vidindaĵoj 
Estas en Englefontaine preĝejo, mortmonumento sed ankaŭ malnova lavujo.

## Administrado 
Englefontaine apartenas al la kantono Quesnoy-Est, kies ĉefurbo estas Le Quesnoy. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Avesnes-sur-Helpe, unu el la 6 arondismentoj de la departemento Nord.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Kantono Quesnoy-Est

Kategorio:Komunumoj de Nord
94-a simfonio (Haydn)

La **simfonion no 94 G-maĵoran** Joseph Haydn komponis en la jaro 1791. La verko ekestis kadre de la unua turneo en Londono kaj estis antaŭprezentata la 23-an de marto 1792.

## Ĝeneralaĵoj 
La germana titolo „kun timbalfrapo“ koncernas la 2-an movimenton; ĝi tamen ne estas konvena, ĉar je la koncerna loko la tuta orkestro surprize ludas *fortissime*. La titolo „surprizo-simfonio“ do estus pli trafa. La unua biografiisto de Haydn, Georg August Griesinger, raportis: 
*„Mi iam ŝerce demandis al (Haydn), ĉu estas vere, ke li komponis la andanton kun la timbalfrapo por vekigi la anglojn endormintajn en sia koncerto? „Ne“, mi ricevis kiel respondo, „sed mi volis surprizi la publikon per iu nova kaj per brila maniero debuti* (…).“

La granda konateco de la simfonio koncernas unualinie la 2-an movimenton. Ĉi tiu disvastiĝis ankaŭ en aliaj instrumentadoj kaj aranĝoj, el kiuj la plimulto ekestis jam en la unuaj jaroj post la unua prezentado. I.a. temas pri tekstigoj de la ĉefa melodio kaj parte ankaŭ de kelkaj variacioj en diversajn lingvojn. Unu el la plej fruaj aranĝaĵoj por piano kaj kantado estas angla- resp. itallingva kun la tekstoj „Hither com ye blooming fair“ resp. Per compenso offir non sò“. La menueton oni publikis en Bonn en 1811 kiel parto de kvodlibeto nomita „Rochus Pumpernickl“. En ĝi la melodio estas ŝanĝita kaj kunmetita kun fremda trio. Ankaŭ Haydn mem aranĝis la movimenton: en la ario de sia en 1801 komponita oratorio „Die Jahreszeiten“ li fajfigas la melodion de ĉi tiu movimento per la terkultivisto sur la kampo.

Estas malklare, ĉu Haydn mem komplete komponis la melodion aŭ parte resp. komplete elprenis de popolkanto. Kandidatus por tio la aŭstra kanto „Geh im Gässle auf und n’unter“. Martinez-Göllner (1979) opinias, ke unuflanke la melodio kun siaj simplaj intervaloj kaj ripetitaj tonoj bone taŭgas por prezentado de teksto, aliaflanke ĝuste la multaj diversaj tekstigoj argumentus kontraŭ la ekzisto de ĝenerale konata kanto. Tamen ankaŭ penseblus, ke – kaze de ke bazus popolkanto – ĉi tiu precipe en Anglio estus nekonata.

En la unua versio de la 2-a movimento la nomdona „timbalfrapo“ ne estis planita. Post kiam tamen laŭ samtempaj gazetraportoj la timbalfrapo je la unua prezentado treege efektis, Haydn devus jam antaŭe metinti ĝin kaj foriginti la 2-an movimenton el la manskribaĵo. La koncerna paĝo en la fragmento estas ja trastrekita, sed la ŝanĝita versio en manskribo de la komponisto mem ĝis nun ne estas trovita. 

## Muziko 
**Ensemblo:** 2 flutoj, 2 hobojoj, 2 fagotoj, 2 kornoj pokaze en G kaj D, 2 trumpetoj en G, timbaloj, 2 violono, vjolo, violonĉelo, kontrabaso. Klaviceno ne estas eksplicite notita, tamen tre verŝajne kunludus.
**Daŭro:** ĉ. 25 minutoj

## Referencoj 
## Rtaj ligiloj 
* 
* Joseph Haydn: Symphony No. 94 G major (Paukenschlag – Surprise). Ernst Eulenburg Ltd No. 435 (Taschenpartitur, ohne Jahresangabe)
* Joseph Haydn: Sinfonia No. 94 G-Dur “Paukenschlag / Surprise” Hob. I/94. Reihe: Kritische Ausgabe sämtlicher Sinfonien. Philharmonia No. 794, Universal Edition, 67 S. mit Anhang
* Haydn Festspiele Eisenstadt: Hörbeispiele und Partituren aller Sinfonien Haydns

094
Bernicia

**Bernicia** estis anglosaksa reglando enhavanta la nunan sudorientan Skotlandon kaj nordorientan Anglion. La reglando konsistis el, proksimume, *Northumberland* kaj *County Durham* en Anglio kaj Berwickshire (parto de la regiono Skotaj Limoj) kaj *East Lothian* en Skotlando.

## Antaŭa kelta regno 
Eblas ke estis antaŭa kelta regno. En antikva kimraj poemoj kaj en la verkoj de Nennius estas aludoj al *Bryneich* or *Brynaich*. La nomo *Bernicia* verŝajne devenas de la kelta vorto *Bryneich* aŭ *Brynaich*, kiu signifus "lando de montopasejoj".

## Historio 
La anglosaksa regno fondiĝis ne post 547, kiam ekregis la unua reĝo (Ida pri kiu estas informoj. Ties nepo, *Aethelfrith*, unuigis Bernicia kaj la apudan regnon *Deira* en 604, tiel estigante la regnon *Northumbria*. Tre mallonge, de la aŭtuno de 633 ĝis 634, la du regnoj disiĝis kaj *Eanfrith*, kiu la antaŭan jaron heredis Northumbria, regis Bernicia.

## Reĝoj de Bernicia 
* 547-559: Ida
* 559-560: Glappa
* 560-568: Adda
* 568-572: Aethelric
* 572-579: Theodric
* 579: Paents
* 579: Inse
* 579: Wheltur
* 579-585: Frithuwald
* 585: Haeren
* 585-593: Hussa
* 593-604: Aethelfrith
De 604 al 616 Aethelfrith estis reĝo de la unuigita regno Northumbria.

## Vidu ankaŭ 
* Lothian

Kategorio:Historio de Anglio
Kategorio:Historio de Skotlando
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en la 6-a jarcento
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en la 7-a jarcento
Kategorio:654
Frýdštejn

**Frýdštejn**, origine , el Fried- "paco" kaj -stein "roko" - estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en la norda parto de Bohemio, en regiono Liberec, distrikto Jablonec nad Nisou. En  ĝi havis .

Dominaĵo kaj la ĉefa vidindaĵo de la vilaĝo estas la romantika ampleksa burgruino Frýdštejn, publike alirebla.

## Historio 
La unua skribmencio pri ĝi devenas el la jaro 1385.

## Loĝantaro
## Partoj de municipo 
* **Frýdštejn**
* Anděl Strážce
* Bezděčín
* Borek
* Horky
* Kaškovice
* Ondříkovice
* Roudný
* Sestroňovice
* Slapy
* Voděrady

## Memorindaĵoj 
* Frýdštejn (burgo)
* Kaverno Forno de Bartoš en Jenišovice, 3 kilometrojn sude de Frýdštejn
* Pseŭdokarsta sistemo Ondříkovice

## Pluaj fotoj 

Hrad Frýdštejn.jpg|Burgo Frýdštejn
Frýdštejn - kaple.jpg|Kapelo el la jaro 1823 en subburgejo
Frýdštejn - statek čp 21.jpg|Bieno n-ro 21 kun grejsa pordego
Friedsteinblick.jpg|Vido el Kopaniny direkte al Frýdštejn


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Jablonec nad Nisou
Kategorio:Municipoj en distrikto Jablonec nad Nisou
Kategorio:Montogrimpistaj lokoj en Regiono Liberec
Kategorio:Setlejoj en Ještěda-kozákova montodorso
Kategorio:Geoparko Bohemia paradizo
Kategorio:Mineralogiaj lokoj en Regiono Liberec
Kategorio:Setlejoj en PPR Bohemia paradizo
Nennius

**Nennius** estis kimra historiisto.

Li vivis en la frua 9-a jarcento, kaj al li estas ofte atribuata la historio *Historia Brittonum*, verkita ne longe post 833. Tiu verko traktas la historion de la keltaj loĝantoj de Britio, kaj gravas aparte ĉar ĝi enhavas la plej fruajn menciojn de Reĝo Arturo. Estas priskriboj de dek du bataloj kiam Arturo venkis la Anglosaksojn.

Kimra manuskripto de la 9-a jarcento mencias viron nomatan Nennius kiu, aŭdinte insulton de anglosaksa klerulo pri la manko de kimra alfabeto, surloke tuj inventis alfabeton, eble varion de la anglosaksa runa alfabeto. Laŭ iuj spertuloj, tiu Nennius kaj la aŭtoro de *Historia Brittonum* estas la samaj.

Kategorio:Artura literaturo
Kategorio:Kimraj monaĥoj
Kategorio:Kimraj verkistoj
Kategorio:Kimraj historiistoj
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Kategorio:Gofredo de Monmouth
Frýdštejn (burgo)

**Frýdštejn** estas burgruino en Ĉeĥio. Ĝi situas en samnoma vilaĝo Frýdštejn, en regiono Liberec, distrikto Jablonec nad Nisou.

Dominanto de la burgo estas konserviĝinta granda burgoturo, konstruita sur la plej alta sabloŝtona roko, de kiu estas vidinda panoramo de la tuta ĉirkaŭaĵo. La turo havas alton de 15 m, diametron de 5 m, kaj muraro dikas 2 m.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la burgo devenas el 1385 kaj ĝi ofte ŝanĝis siajn posedantojn.
La burgo publike alireblas ekde 1892, kiam de la nobela familio Rohan el Francio aĉetis ĝin kleriga societo el Turnov. Nuntempe la burgo estas posedaĵo de la komunumo Frýdštejn.

eta|200px|maldekstra|Rigardo el subaj etaĝoj de la burgo
eta|200px|maldekstra|Spacoj ĉizitaj en sabloŝtonoj

## Praktikaj informoj 
* La burgo alireblas ekde majo ĝis oktobro, alitempe laŭ interkonsento.
* Aktualajn informojn vidu en la retpaĝaro.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala burga retpaĝaro kun ampleksa fotogalerio ĉeĥe, germane, angle
* 360-grada panoramo

Kategorio:Frýdštejn
Kategorio:Burgoruinoj en distrikto Jablonec nad Nisou
Kategorio:Gotikaj burgoj en Ĉeĥio
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en distrikto Jablonec nad Nisou
Kategorio:Burgoj en Ještěda-kozákova montodorso
Kategorio:Burgoj fonditaj en la 14-a jarcento
La Lumo

***La Lumo*** estis la revuo de la kebekia esperantista movado en la komenco de la 20-a jarcento, precize inter 1902 kaj 1904. Post 1960 la periodaĵo de Kanada Esperanto-Asocio same nomiĝis "La Lumo".

## Unua periodo (1902-1904) 
La administrantoj de tiu revuo plektis grandan reton en la mondo; ĉirkaŭ 1710 legantoj en 1902 kaj 1730 en 1903 ricevis La Lumo-n, el kiuj Théophile Cart, Carlo Bourlet, Émile Boirac, Gaston Moch, Louis de Beaufront, Charles Lemaire, Hector Hodler kaj L.L. Zamenhof. En la novembra numero de 1902, oni ekscias ke la montrealaj esperantistaj sendis al L.L. Zamenhof fonografon por koni la veran prononcon, ĉar ili lernis esperanton per libroj. Tial, oni eksciis ke la pastro F. X. Solis renkontis al Maskuto, ruson kiu vizitis lin kaj kun kiu li parolis la lingvon la unuan fojon.

## Dua periodo (1960-) 
En 1960 Kanada Esperanto-Asocio reprenis la pioniran nomon por sia oficiala organo.

## Vidu ankaŭ 
* Pierre Beauchemin
* Albert Saint-Martin

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Esperanto-movado en Kanado
Kategorio:Esperanto-movado en Kebekio
Hrašovík

eta|dekstra|380px|Hrašovík (ruĝa punkto) en Slovakio
**Hrašovík,** hungare **Rás** (rAŝ), germane **Raas** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo. La historia slovaka nomo estis **Rášovík**.

## Bazaj informoj 
* Areo: 2&nbsp;km²
* Supermara alteco: 213 m
* Loĝantaro: 290
* Poŝtkodo: 044 42 
* Aŭtokodo: KS
* Telefonprefikso: 55

## Situo 
Hrašovík situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Košice troviĝas 6&nbsp;km-ojn.
  
## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la bronzepoko. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1270 en formo *"Raasfelde"* (=tero de Raas). En 1910 loĝis en Rás 322 homoj, (310 slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Kassa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Rás rehungariĝis laŭ la unua Arbitracio de Vieno. Tiu slovaka vilaĝo tre ligiĝis al Kassa, tial retiriĝis al Hungario. En 2001 loĝis en Hrašovík 274 homoj, (267 slovakoj kaj aliaj).

## Eksteraj ligiloj 
* Hrašovík en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo
Rozhanovce

**Rozhanovce,** hungare **Rozgony** (rozgonj), germane **Roscho** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo.
eta|dekstra|330ra|Rozhanovce situas en la plej griza regiono

## Bazaj informoj 
* Areo: 22&nbsp;km²
* Supermara alteco: 215 m
* Loĝantaro: 2160
* Poŝtkodo: 044 42
* Aŭtokodo: KS
* Telefonprefikso: 55

## Situo 
Rozhanovce situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Košice troviĝas 8&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1270 en formo *"Ruzgun"*. Tiu loko estas devenejo de familio Rozgonyi. En 1312 Karolo la 1-a (Hungario) venkis armeon de Mateo Csák. En 1910 loĝis en Rozgony 1021 homoj, (803 slovakoj, 121 hungaroj, 16 germanoj kaj aliaj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Abaúj-Torna, al distrikto de Kassa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Rozgony rehungariĝis laŭ la unua Arbitracio de Vieno. Tiu slovaka vilaĝo tre ligiĝis al Kassa, tial retiriĝis al Hungario. En 2001 loĝis en Rozhanovce 2062 homoj, (1998 slovakoj, 33 ciganoj, 9 ĉeĥoj, 5 hungaroj, po 2 germanoj kaj ukrainoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco de 1770, kvarfoje renovigita
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sepdolora Dipatrino de 1994

## Famuloj 
En la iama Rozgony naskiĝis hungara pentristo Lipót Horovitz.

Kategorio:Municipoj en distrikto Košice-ĉirkaŭaĵo
Rafael Nadal

[250ra|eta|Nadal en 2008 en la turniro *Western & Southern Financial Group Masters* en Mason, [Ohio]]**Rafael NADAL PARERA** (n. la 3an de junio 1986 en Manacor), plej konata kiel **Rafa Nadal**, estas kataluna kaj hispania tenisludisto. Nuntempe (Decembro 2013), li rangas kiel unua tenisludisto en la mondo. En la pasinteco li dufoje unuarangis: 46 semajnoj de la 18-an de aŭgusto 2008 ĝis la 5-an de julio 2009, kaj 56 semajnoj de la 7-an de junio 2010 ĝis la 3an de julio 2011. Li estas dektrifoja venkisto en la Roland Garros-tenisturniro (en 2005, ​2006,​ 2007,​ 2008,​ 2010,​ 2011,​ 2012,​ 2013,​ 2014,​ 2017,​ 2018,​ 2019​, 2020 kaj 2022); ĉampiono de la Turniro de Wimbledon en 2008 kaj dufoje subĉampiono de tiu (2006 kaj 2007), ĉampiono de la Aŭstralia Malferma (2009) kaj ricevis la ormedalon en la Somera Olimpiko 2008 de Pekino. La 18an de aŭgusto de 2008 li iĝis la numero 1 de la klasigo de la ATP post esti la dua numero dum 160 sinsekvaj semajnoj. Pro siaj 15 titoloj de Masters 1000, Nadal troviĝas ene de la grupo de kvar tenisludistoj en la tuta historio de teniso kiu superis dek ĉampionecojn en tiuj turniroj kaj kun la aliaj numeroj 1 de la mondo, Pete Sampras (11), Roger Federer (15) kaj Andre Agassi (17). En 2008 li ricevis en Hispanio la premion *Príncipe de Asturias de los Deportes*.

Rafa Nadal iĝis la unua hispano kiu venkis en la turniro Aŭstralia Malferma (2009). La 11-an de junio 2012 li gajnis la tiujaran Francan Malferman Tenisturniron *Roland Garros*.

La 10an de Septembro 2017 li venkis en la Usona Malferma 2017.

128036 Rafaelnadal estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 1:2 kun Marso. Ĝi estis malkovrita la 28-an de majo 2003 elde la Observatorio de Majorko en Costitx (Majorko).

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (hispane kaj angle)
* 
* profilo en la retejo de la Internacia Tenisa Federacio 
* profilo en la retejo de la Davisa Pokalo 

Kategorio:Katalunaj tenisistoj
Kategorio:Hispanaj tenisistoj
Kategorio:Olimpikaj medalistoj
Civetkafo

dekstre|250px
250px|eta|elfekita *Civetkafo* en kafoplantejo
[250px|eta|Luwak ([Azia palm-civeto)]]
250px|eta|*Paradoxurus hermaphroditus*
**Civetkafo** () estas la plej multekosta kafo en la mondo (kun prezo kiu varias de ĉ. € 200 ĝis € 750 por kg). Ĉi tiu alta prezo ne estas kaŭzata pro la uzitaj kafberoj, sed pro la tre speciala produktadprocezo.

## Produktado 
La kafbero estas kulturataj sur plantejoj. Poste ĝi estas manĝata fare de la Azia palm-civeto (, dunomo: *Paradoxurus hermaphroditus*) el la familio de la viveredoj. La sarkokarpo digestiĝas, sed la grajno restas sendifekta kaj pasas la stomako-intestokanalon. Pro fermentado la grajno ekhavas sian amatan eskvizitan guston. Post tio oni retrovas la grajnojn en la fekaĵo de la civeto. Poste oni lavas la grajnojn. Por kiel eble plej multe konservi la guston, oni leĝere rostas la grajnojn. Ĉar oni malfacile retrovas la elfekitajn grajnojn, la prezo estas tre alta kaj la kafo havas ekskluzivan karakteron.

La produkto inter aliaj troviĝas en la Filipinoj (kie ĝi nomiĝas *Kape Alamid*), en Vjetnamio, en suda Barato kaj sur la indoneziaj insuloj Sumatro, Javo kaj Sulaveso. Pojare oni produktas nur ĉ. 200 kg da Kopi Luwak.

*Kopi* estas la indonezia vorto por "kafo" kaj *Luwak* estas la loka nomo por la viveredo kiu manĝas la krudajn ruĝajn kafberojn.

Kategorio:Trinkaĵoj
Kategorio:Kafo
Interkonsento por Futuro

**Interkonsento por Futuro** (, PdP) estis iniciato de la polaj centro-maldekstraj socioj, farita la  ĉefe per Pola Socialdemokratio, Demokrata Partio kaj Verduloj 2004. Ĝia ĉefa celo estis fari alternativon kontraŭ Civitana Platformo kaj Juro kaj Justeco, du partioj kun plej granda subteno en Pollando, kaj starto en eŭropaj balotoj en junio 2009. Dum tiu ĉi balotoj gajnis 176 602 voĉdonojn, t.e. 2,44% (la kvina loko) kaj havis la plej bonan rezulton inter balotaj komitatoj kiuj ricevis neniun seĝon en la Eŭropa Parlamento.

Interkonsenton apogis Daniel Cohn-Bendit, kunprezidanto de verda frakcio de la Eŭropa Parlamento.

## Lideroj 
Lideroj de Interkonsento por Futuro estis:
* Marek Borowski - deputito de Pola Socialdemokratio
* Wojciech Filemonowicz - prezidanto de Pola Socialdemokratio
* Agnieszka Grzybek - kunprezidantino de Verduloj 2004
* Brygida Kuźniak - prezidantino de Demokrata Partio
* Janusz Onyszkiewicz - eŭropdeputito de Demokrata Partio
* Dariusz Rosati - eŭropdeputito de Pola Socialdemokratio
* Dariusz Szwed - kunprezidanto de Verduloj 2004

## Piednotoj 
Kategorio:Malaperintaj politikaj partioj de Pollando
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2009
Camifolia

**Camifolia** (3 hektaroj), ankaŭ konata kiel **Botanika Ĝardeno de Kurac- kaj Arom-Plantoj** kaj ankaŭ kiel **Botanika Ĝardeno de Chemillé** estas Botanika ĝardeno kaj parko situanta en Chemillé, departemento Maine-et-Loire, en regiono Pays de la Loire, Francio.

La Ĝardeno estis kreita en 1976 por prezenti la region-tradician kultivadon de kuracplantoj, aparte de kamomilo. Nuntempe la ĝardeno prezentas pli ol 350 speciojn de plantoj kuracaj kaj utilaj, kun nacia kolekto de kamomilo, kaj ĝi estis agnoskita, kiel membro de la *Botanikaj Ĝardenoj de Francio kaj de franclingvaj landoj*. La ĝardeno enhavas ankaŭ  forcejojn (200 m²), ekspozician ĉambregon, video-ĉambron kaj butikon.

## Eksteraj ligiloj 
* (france) http://www.ot-chemille.fr/content/view/18/33 paĝo pri "Camifolia" en la retejo de la turism-oficejo de Chemillé
* (france) http://www.theatre-foirail-camifolia.com
* (france) http://www.parcsetjardins.fr/pays_de_la_loire/maine_et_loire/camifolia_jardin_des_plantes_medicinales_et_aromatiques-1003.html paĝo pri Camifolia en "Parcs et Jardins de France" multaj informoj (priskribo, historio...), fotoj, ktp.
* (france) http://www.tela-botanica.org/actu/article2525.html
* (france) http://www.gralon.net/tourisme/parcs-et-jardins/info-camifolia-956.htm
* (angle) http://www.bgci.org/garden.php?id=2549

## Vidu ankaŭ 
* Terra Botanica (amuzparko en samdepartementa urbo Angers)
* Parc oriental de Maulévrier (en Eŭropo la plej granda japana ĝardeno, en la parko de la kastelo de samdepartementa urbo Maulévrier)

Kategorio:Botanikaj ĝardenoj
Kategorio:Chemillé-en-Anjou
Brygida Kuźniak

**Brygida Justyna KUŹNIAK** (naskiĝis la  en Krakovo) - pola juristino kaj politikistino, prelegantino de Jagielona Universitato, ekde la 10-a de januaro 2009 prezidantino de pola Demokrata Partio. Ŝi estas unu el gvidantoj de Interkonsento por Futuro.

Brygida Kuźniak estas la aŭtorino de akademiaj manlibroj pri internacia juro, i.a. komentarioj al Traktato de Nico kaj Traktato de Amsterdamo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Brygida Kuźniak  (pl)
* Blogo de Brygida Kuźniak (pl)

Kategorio:Polaj politikistoj
Kategorio:Liberaluloj
Okoř

eta|maldekstra|250px|Burgo Okoř dum festivalo
**Okoř** estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas en Mezbohemia regiono, en la nordokcidenta parto de distrikto Prago-okcidento, 15&nbsp;km nordokcidente de la centro de la ĉefurbo Prago. En  ĝi havis .

## Historio
La unua skriba mencio pri ĝi devenas el 1227. 

## Memorindaĵoj
* Burgo Okoř - dominanto kaj la plej grava vidindaĵo de la komunumo estas samnoma ampleksa burgruino, konata ekskursocelo kaj okazloko de diversaj kulturaj aranĝoj.

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj

Okoř - panoramio.jpg|Okoř
Dům Okoř čp. 7, Okoř, okres Praha - Západ, Středočeský kraj.JPG|Domo en Okoř
Zákolanský potok v severní části Okoře.jpg|Rojo Zákolanský potok


Kategorio:Municipoj en distrikto Prago-okcidento
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Prago-okcidento
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Dariusz Rosati

**Dariusz Kajetan ROSATI** (naskiĝis la  en Radom) estas pola ekonomiisto kaj politikisto, eksa pola ministro pri eksteraj aferoj, ekde 2004 li estas Membro de Eŭropa Parlamento, elektita el listoj de Pola Socialdemokratio, kiu apartenas al Partio de Eŭropaj Socialdemokratoj.

Rosati estas ĉefa iniciatanto de Interkonsento por Futuro.

Li havas edzinon Teresa Rosati, kiu estas modumistino kaj filinon Weronika Rosati, aktorino.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Dariusz Rosati
* Dariusz Rosati ĉe la paĝo de Eŭropa Parlamento (23 oficialaj lingvoj de EU)

Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento
Kategorio:Polaj politikistoj
Pernštejn (burgo)

eta|dekstra|250px|Kuniga ponteto de la burgo - ĝi estas parto de ĝia identeco
**Burgo Pernštejn** situas en Ĉeĥio en Sudmoravia regiono, distrikto Brno-provinco, apud domaro Pernštejn, parto de kampurbo Nedvědice, kiu kreis ties subburgejon.

Temas pri unu el la plej konataj, plej vizitataj kaj plej bone konservitaj gotikaj burgoj en la lando, ofte uzata ankaŭ dum filmado de fabeloj kaj historiaj filmoj (inkluzive eksterlandajn - ĝi estis ekzemple sidejo de princo Romualdo en populara itala fabela filmserio pri Princino Fantaghirò).

Pro sia valoro ĝi estas proklamita kiel **Nacia kultura memorindaĵo de Ĉeĥio**.

## Historio 
eta|150px|maldekstra|aspekto de la burgo en la 30-aj jaroj de la 19-a jarcento
La unua historia mencio pri la burgo kiel sidejo de elstara moravia nobela familio Pernštejnidoj devenas el la fino de la 13-a jarcento. Monumenta konstruaĵo, ĝis la 16-a jarcento kelkfoje rekonstruita kaj ampleksigita tamen dum transformo al reprezenta kaj komforta sidejo ne perdis sian defendokapablon. Post 1596 tie ŝanĝiĝis kelkaj posedantoj, la lasta - familio Mitrovský - loĝis en ĝi ĝis 1945. Dank al tio, ke ili ne havis sufiĉan monon por novgotika rekonstrua, oni povas ĝis nun admiri unike konservitan gotikan-renesancan aspekton de la burgo.
Nuntempe ĝi estas havaĵo de la ĉeĥa stato kaj  estas publike alirebla.
5.4.2005 la burgon trafis incendio, kiu parte damaĝis precipe deponejon de ekspoziciaj objektoj.

## Vidindaĵoj 
Unika arkitektura konsisto de la burga arealo kaj historiaj internoj ekipitaj per origina meblaro

*1-a itinero – historio de la burgo kaj ĝia konstrua evoluo
*2-a itinero – 19-a jarcento en la burgo, familio Mitrowský, belvida turo, plene ekipitaj internoj
*3-a itinero – kompletigo de konstruhistoria evoluo, kelaro, subtegmentejo
*4-a itinero – kapelo, sakristio, horloĝturo 

Dosiero:Pernstejn7 (js).jpg
Dosiero:2022 Hrad Pernštejn 1.jpg
Dosiero:Pernstejn3.jpg
Dosiero:Pernštejn 04.jpg
2022 Hrad Pernštejn 2.jpg

## Praktikaj informoj 
* La burgo publike alireblas ekde aprilo ĝis oktobro. 
* Ttrarigardoj okazas kun ĉiĉerono.
* En la burgo okazas historiaj festoj (la ĉefa komence de julio) kaj kulturaj programoj. 
* Aktualajn informojn vidu en la retpaĝaro.

Kategorio:Nedvědice
Kategorio:Burgoj en distrikto Brno-provinco
Kategorio:Naciaj kulturaj memorindaĵoj en Sudmoravia regiono
Kategorio:Burgoj en Suprasvratka montetaro
Kategorio:Novgotikaj konstruaĵoj en Ĉeĥio
Kategorio:Burgoj fonditaj en la 13-a jarcento
Pola Socialdemokratio

**Pola Socialdemokratio** (, SdPl) estas pola maldekstra politika partio kun socialdemokrata programo. Fondita la  per parto de aktivuloj de Alianco de Demokrata Maldekstrularo, kiuj estis malkontentaj pro tiama direktado de partio. Jure registrita la .

SdPl subtenas integradon kun Eŭropa Unio, kontraŭas: linearan imposton, likvidadon distriktojn, revenigon mortpunon.

SdPl postulas: senpagan edukadon kaj kuracoservon, liberigadon rajton por aborto, kunvivajn registriĝojn, apartigadon ŝtaton de eklezioj, revokadon polan armion el Irako, likvidadon Senaton.

Pola Socialdemokratio havas sian reprezentadon en pola parlamento - 5 seĝoj (klubo nomiĝas "SDPL - Nova Maldekstrularo") kaj en Eŭropa Parlamento - 3 seĝoj en Partio de Eŭropaj Socialistoj.

## Vidu ankaŭ 
* Interkonsento por Futuro

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Pola Socialdemokratio  (pl)

Kategorio:Politikaj partioj de Pollando
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2004
Okoř (burgo)

**Burgo Okoř** situas en samnoma vilaĝo Okoř en Ĉeĥio, en Mezbohemia regiono, distrikto Prago-okcidento, 15 km nordokcidente de la centro de Prago.
Unu el la plej konataj kaj plej vizitataj burgruinoj en la lando.

## Historio 
Ampleksa burgruino de la gotika burgo, rekonstruita malfrugotike kaj renesance. Forlasita fine de la 18-a jarcento.

eta|maldekstra

## Vidindaĵoj 
* Arealo de la burgruino kun karakteriza torzo de prisma turo kun restaĵoj de frugotika kapelo

* Torzo de palaco, malfrugotika muregaro kun duonronda bastiono

## Praktikaj informoj 
* La burgo publike alireblas en aprilo-majo kaj oktobro-decembro dum semajnfinoj, en majo-septembro ĉiutage krom lundoj.
* Trarigardoj okazas kun ĉiĉerono.
* En la burgo okazas muzikaj festivaloj, adventaj programoj kaj aliaj kulturaj aranĝoj.
* Aktualajn informojn vidu en la retpaĝaro.

Kategorio:Okoř
Kategorio:Burgoj en Mezbohemia regiono
Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Prago-okcidento
Kategorio:Gotikaj burgoj en Ĉeĥio
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Mezbohemia regiono
Kategorio:Burgoj en Praga plataĵo
Testerep

**Testerep** (popoletimologie transformita al *Ter Streep*, = en la strio) estis longa insulo laŭlonge de la flandra marbordo. Estis sur la insulo kvar fiŝkaptistaj vilaĝoj: Westende (= la okcidenta fino (de la insulo)), Middelkerke (= la preĝejo en la mezo (de la insulo)) kaj Oostende (= la orienta fino (de la insulo)) kaj Obekinsdijk. Poste, la ternivelo altiĝis kaj la insulo fariĝis konektita al marbordo.

## Historio 
La nomon *Testereph* oni renkontas unue en la jaro 922. Ĝi estis 15 kilometrojn longa terpeco laŭlonge de la flandra marbordo. En la jaro 1214 pro ŝtormo parto de Westende estas detruita, kaj la insulo komencas dispeciĝi. En 1334 denove alta fluso inundas la insulon, kaj la preĝejo de Oostende estas detruita. Oni konstruas ĝin denove sur iom pli alta tereno. Dum la "Fluso de Sankta Vincento" en 1393 duono de Oostende troviĝas en la akvo. Pro tiuj daŭraj atakoj de la maro, la sablo de la norda parto de la insulo iom post iom malaperas. Male, sude de la insulo ekestas terra nova, nova tero. Ĉirkaŭ 1600 Testerepvliet komplete malaperas, kaj Testerep iĝas parto de la kontinento.

La desegnaĵo montras la insulon Testerep en la Mezepoko, kaj klare videblas *Testerepvliet* (Testerep-fluo), kiun oni povas konsideri flankrivero de Izero.

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Flandrio