open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Monterejo (Novsudkimrio)

**Monterejo** aŭ **Monterey** en la angla estas ĉeurbo en suda Sidnejo, en la subŝtato de Novsudkimrio, Aŭstralio 15&nbsp;km sude de la centrosidneja negocodistrikto kaj estas parto de la areo de Sankta Georgo. Monterejo estas en la municipo Rockdale.

Monterejo estas ĉe la okcidentaj bordoj de Botany Bay. La strando Lady Robinsons kaj la parko Cook estas ĉe la orienta imo. Parko Scarborough, kiu enhavas lageton, estas ĉe la okcidenta limo. La ĉeurbo estas ĉefe rezideja kun malgranda grupo de vendejoj ĉe avenuo Chuter, ĉe la kruciĝo kun strato Scarborough.

Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Kategorio:Sidnejo
Port Fairy

**Port Fairy** estas marborda urbo en sudokcidenta Viktorio, Aŭstralio. Ĝi kuŝas ĉe la Princoŝoseo *Princes Highway* en Shire of Moyne, je 28 km okcidente de Warrnambool kaj je 290 km okcidente de Melburno, ĉe la areo kie la rivero Moyne eniras en la Suda Oceano.

## Historio 
Komence de la 19a jarcento balenĉasistoj kaj fokoĉasistoj uzis la marbordon de tiu regiono. La golfo estis nomata tiele pro la ŝipanaro de la balenŝipo *The Fairy* en 1828.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Cacimbas

**Cacimbas** estas municipo en la brazila subŝtato Paraibo, kiu havis 6.814 loĝantojn en 2010 . 

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Paraibo

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Paraibo
Géza Leiher

**Géza LEIHER** estas rumania hungara ĝardenkulturisto. Li naskiĝis en Balc la 11-an de aprilo 1921. 
## Kariero
Géza Leiher akiris diplomon en Curtea de Argeș (1938). Li laboris en Hațeg (1939-40), Cegléd (1941-43), Șimleu Silvaniei (1944-49), en Balc 1949-53, Baia Mare. Poste li estis kunlaboranto de Ĝardenkultura Esplorinstituto de Kluĵo. Li publikigis duonmilon da artikoloj en *Bányavidéki Fáklya*, *Szatmári Hírlap, Falvak Dolgozó Népe *Szatmári Friss Újság''. 
## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĝardenkulturistoj
Vucherens

**Vucherens** estas komunumo en la distrikto Brojo-Vully en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 520 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
La komunumo Vucherens situas meze inter Payerne kaj Laŭzano ĉe la nordokcidenta bordo de la rivero Brojo. La komunumo konsistas el la vilaĝo Vucherens kaj la setlejoj La Râpe apud la kantona ĉefvojo n-ro 1 en okcidento, Le Closy ĉe la kantona ĉefvojo n-ro 140 en nordo de la komunumo, kaj Sarandin norde de la vilaĝo Vucherens.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,27 km², de kiuj 21,1% estas kovritaj de arbaro, 66,4% servas por agrikulturo kaj 12,2% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Vucherens limas en nordo al Syens, en oriento al Vulliens, en sudo al Carrouge, en sudokcidento al Ropraz, kaj en nordokcidento al Hermenches.

## Trafiko 
Tra Vucherens pasas la kantona ĉefvojo n-ro 140 de Syens al Vevey. En okcidento pasas ankaŭ la kantona ĉefvojo n-ro 1 de Friburgo al Laŭzano. Pere de la aŭtobuslinio n-ro 62 de Moudon al Laŭzano la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Camorino datiĝas el la jaro 1224 kiel *Wicherens*. En la jaro 1280 Giroldus de Syens posedis bienojn en Sarandin. En la jaro 1300 estis menciita Jean de Vucherens kiel posendanto de la turo en Saint-Martin-du-Chêne. En la jaro 1358 Vucherens apartenis al la savoja Subvoktejo Moudon, kiu sub la berna regado de 1536 ĝis 1798 estis kamparvoktejo kaj ekde la Helveta Revolucio de 1798 ĝis 2006 distrikto de Kantono Vaŭdo. Ek de 2007 Vucherens formas parto de la nova Distrikto Brojo-Vully.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Vucherens
István Hermann

**István Hermann** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hermann István** estis hungara filozofo, esteto, kritikisto, profesoro, instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1985).

István Hermann http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC05727/06266.htm  naskiĝis la  1925 en Budapeŝto. Li mortis la  1986 en Budapeŝto.

## Biografio 
István Hermann frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1945-1950, kie li lernis ekzemple de György Lukács. Inter 1950-1956 li instruis en mezlernejo, poste li laboris en filozofia filio de MTA, sed dume li instruis ankaŭ en la universitato. Lia unua edzino estis Ágnes Heller.

## Verkaro (elekto) 
* *A magyar drámáért* (Por la hungara dramo), (1955) - studoj
* *A modern színpad* (La moderna scenejo), (1966)
* *A szocialista kultúra története* (Historio de la socialista kulturo), (1970)
* *A filozófia történetéről* (Pri historio de la filozofio), (1985)

## Fontoj 
* biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj estetikistoj
Kategorio:Hungaraj kritikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Béla Lengyel

**Béla LENGYEL** [lendjel] estas pluraj personoj:

* Béla Lengyel (poeto)
* Béla Lengyel (1844) hungara kemiisto
* Béla Lengyel (1903) hungara kemiisto
Loránd Lengyel

**Loránd LENGYEL** [lendjel] estas rumania hungara evangelia teologo. Li naskiĝis en Braŝovo la 19-an de aprilo 1921. 
## Kariero
Loránd Lengyel diplomitiĝis pri teologio en Aiud (1945). Li estis helppastro, instruisto pri religio en Braŝovo, de 1946 instruisto en la porinstruista lernejo de Bethlen Kollégium de Aiud. Dume li finis la fakojn pri pedaggogio-psikologio-arthistorio en Universitato Bolyai (1948) kaj la hungaran lingvon kaj literaturon (1950). Li instruis en la Protestanta Teologio de Kluĵo. Li doktoriĝis laŭ sia disertaĵo *Az istentisztelet homiletikai és liturgiai egysége* (1971).
## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj teologoj
Erik Heller

**Erik HELLER,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Heller Erik** estis hungara juristo, profesoro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1943). Lia nepo estis Krisztina Heller.

Erik Heller http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1880 en Győr. Li mortis la  1958 en Budapeŝto.

## Biografio 
Erik Heller post lernado kaj eksterlanda studvojaĝo li laboris en la ministerio inter 1916-1925. Li instruis poste en universitato de Szeged, ekde 1940 en Universitato Kolozsvár, fine ekde 1944 en Budapeŝto. En 1949 la tiama politiko ne forprenis la akademian membrecon, sed li ne estis deportita.

## Verkaro (elekto) 
* *A magyar büntetőjog tankönyve* (Lernolibro de la hungara kriminala juro), (1931–1937)
* *A büntetőjogi elméletek bírálata* (Kritiko de la kriminaljuraj teorioj), (1942)
* *A magyar büntetőtörvénykezési jog tankönyve* (1947)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero H kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Géza Herczegh

**Géza Herczegh** [herceg], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Herczegh Géza Gábor** estis hungara juristo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1990). Lia filino estis Anita Herczegh.

Géza Herczegh http://hu.wikipedia.org/wiki/Herczegh_G%C3%A9za naskiĝis la  1928 en Veľké Kapušany. Li mortis la  2010 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Géza Herczegh apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio. Li ricevis abiturienton en Gödöllő, poste li frekventis universitaton en Szeged inter 1947-1951. Li eklaboris en filio de MTA. En 1963 li ekinstruis en universitato en Budapeŝto, ekde 1967 en universitato en Pécs, kie li estis katedrestro. En 1990 li estis elektita membro de la konstitucia kortumo, inter 1993-2003 li estis membro de Internacia Kortumo en Hago. Li okupiĝis pri la internacia juro. Li havis edzinon, kiu naskis 2 gefilojn. Li ricevis premiojn inter 2000-2010.
 
## Verkaro (elekto) 
**A gyarmati kérdés és a nemzetközi jog* (La kolonia demando kaj la internacia juro), (1962)
**General Principles of Law and the International Legal Order* (1969)
**Nemzetközi jog* (Internacia juro), (1976) - studenta lernolibro
**Development of International Humanitarian Law* (1983)

## Fontoj 
* biografio hungare

 
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj konstituciaj juĝistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Natria hidroksido

**Natria hidroksido** (formulo NaOH, ankaŭ nomata **sodo**) estas forta minerala bazo, tre akvosorba, solida je vivmediaj cirkonstancoj. Ĝi ofte estas vendata en la formo de blankaj bidoj aŭ tablojdoj, kaj pro sia akra propreco detrui histojn estas nomata ***kaŭstika sodo***.

Ĝia kemia formulo estas NaOH; ĝia CAS-numero 1310-73-2.

Natria hidroksido solviĝas en akvo, produktante enorman varmon kaj ege fortan bazon. Necesas konservi ĝin seke kaj sen aliro de aero; alie ĝi reakcias kun aera karbona dioksido produktante natrian bikarbonaton. La solvita bazo korodas eĉ vitron kaj do bezonas specialajn ujojn por konservado.

Natria hidroksido estas industrie grava substanco, precipe en la formo de akvosolvaĵa bazo. Solida natria hidroksido estas uzata en purigaĵoj por rubakvaj tuboj.

Produktado de natria hidroksido eblas per elektrolizo de natria klorido aŭ per ellavado el ruĝa ŝlimo. Ĉe la elektrolizo ekestas krome granda kvanto da kloro, kio historie stimulis la uzon de kloro ekzemple en la plasta industrio (polivinil-klorido).

## Vidu ankaŭ 
* Kombinaĵoj de hidrogeno
* Natria oksido

## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Esperanto in Rubrieken

***Esperanto in Rubrieken*** (Esperanto laŭrubrike) estas  vortareto nederlanda-Esperanta kompilita de W.H.W. van Liempt kaj eldonita en 1979 de *Stichting Esperanto bij het Onderwijs*.

Pritraktataj estas 33 rubrikoj, sed antaŭe la Esperanta gramatiko ankaŭ estas mallonge priskribata (prononco, akuzativo, konjugacio, prefiksoj, sufiksoj, tabelvortoj). Jen la rubrikoj :

#La homo
#Sano kaj malsano
#Familio kaj parencaro
#Loĝi
#Vestaro
#Nutraĵoj kaj ĝuaĵoj
#Meblaro
#Endomaj okupadoj
#La bestaro aŭ faŭno
#La floraro aŭ flaŭro
#La farmbieno
#Metioj kaj profesioj
#Iloj aŭ instrumentoj
#La vetero
#La tempo
#La urbo
#Publikaj amuzaĵoj
#La instruado
#La trafiko
#La geografio : landnomoj
#Vojaĝi
#La poŝto
#Legado kaj skribado
#La registaro
#La komerco
#La ŝipveturado aŭ navigado 
#Armeo kaj floto
#Tekniko
#Juro kaj leĝo
#Sporto kaj ludo
#Religio kaj eklezio
#Muziko kaj kantado
#Proverboj kaj esprimoj

## Vidu ankaŭ
* *Les mots Esperanto groupés selon le sens*
* *Vocabulaire Espéranto*
* *De Esperantische Woorden volgens de Beteekenis Vereenigd*
* *Esperanto-vortaro per Temo-tabeloj*
* *Sisteme Ordigita Vortaro*

## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Esperanto-vortaroj
Kategorio:Gramatiko de Esperanto
Kategorio:Nederlandlingvaj vortaroj
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
The Rime of the Ancient Mariner

[eta|La Maristo ĉe masto dum ŝtormo. Unu el la ligno[gravuraĵoj fare de Gustave Doré.]]
***The Rime of the Ancient Mariner*** (en Esperanto *La poemo de la maljuna maristo*, origine ***The Rime of the Ancyent Marinere***) estas la plej longa poemo de la angla poeto Samuel Taylor Coleridge, verkita en 1797–98 kaj publikita en 1798 en la unua eldono de *Lyrical Ballads*. Modernaj eldonoj uzas postan reviziitan version presitan en 1817 kiu inkludas gloson. Kun aliaj poemoj de *Lyrical Ballads*, ĝi estis signala ŝanĝo al moderna poezio kaj al komenco de la brita romantika literaturo.

## Resumo 
*The Rime of the Ancient Mariner* rakontas la esperton de maristo kiu estis reveninta el longa marveturo. Tiu maristo haltigas homon kiu estas survoje al nupto, sed dum la rakonto interesiĝas kaj restas. La maristo miksas la malfacilojn de la ŝipanaro pro aĉa vetero ĉe Antarkto kaj tiomo pro malbonaj aŭguroj, kiam li estis pafmortinta albatroson.

[eta|Gravuraĵo de [Gustave Doré por la eldono de 1876 de la poemo. "The Albatross," prezentas 17 maristojn ĉe albatroso. Videblas pendoglacioj.]]

## En popola kulturo 
La rokbando Iron Maiden verkis 13-minutan kanzonon en 1984 ( albumo " powerslave") kiu enhavas eltiraĵojn el la poemo kaj saman titolon.

## Literaturo 
* Gardner, Martin, *The Annotated Ancient Mariner*, New York: Clarkson Potter, 1965; Represita de Prometheus Books, 19??, ISBN 1-59102-125-1
* John Livingston Lowes, *The Road To Xanadu - A Study In The Ways Of the Imagination*, Houghton Mifflin, 1927
* Scott, Grant F. "'The Many Men so Beautiful': Gustave Doré's Illustrations to 'The Rime of the Ancient Mariner,'" *Romanticism* 16.1 (2010): 1-24.

Kategorio:Angla literaturo
Kategorio:Romantikismo
Preĝejo Sankta Maŭrico (Bakonybél)

**Benediktana preĝejo de Sankta Maŭrico** estas romkatolika Monumento historia kaj abatejo en Hungario, en vilaĝo Bakonybél.

## Historio 
Onidire la monaĥejo fondiĝis en 1018. En la 1020-aj jaroj en la proksimeco vivis Sankta Gerardo kiel ermito. La monaĥejo bruldetruiĝis en 1287. Inter 1534-1539 la monaĥejo estis trakonstruita al defenda kastelo, kiu baldaŭe ruiniĝis pro la kontraŭturkaj bataladoj. En la 1750-aj jaroj nova preĝejo konstruiĝis, sed ĝi bruldetruiĝis en 1780. La renovigo daŭris 2 jarojn. La orgeno ekfunkciis en 1822.

La rekonstruita monaĥejo ricevis pilgrimlokan rajton en 1769, oni konstruis apartan kapelon por la pilgrimantoj.

## Preĝejo 
En mezo de la fasado troviĝas la enirejo, sed la turo altiĝas flanke de la fasado. Interne la ĉefaltaro estis farita en 1758 kaj ĝi montras sur nebulo Sanktan Maŭricon, malantaŭe la martiroj. Pli supre estas videbla kronado de Sankta Maria, malsupre estas Stefano la 1-a (Hungario) kun Gizela de Bavario. En flankoj de la altara bildo skulptaĵoj pri Ladislao la 1-a (Hungario) kaj Emeriko de Hungario situas.

En la navo 2 flankaj altaroj troviĝas. Unu estas altaro de Sankta Maria, la alia estas altaro de Sankta Benedikto. Ĉefa fresko de la navo prezentas Sanktan Familion pentritan en 1779. La predikejo fariĝis en 1760.

## Monaĥejo 
La monaĥejo formanta U-literon aliĝas al preĝejo, tial la du konstruaĵoj formas kune kvadraton.

## Fontoj 
* hungare kun bildoserio
* hungare
* hungare kun bildoj
* hungare kun bildoj
eta|Aerfoto
maldekstre|eta|Aerfoto

Bakonybél
Bakonybél
Kategorio:Benediktanaj preĝejoj
Bakonybél
8421 Montanari

'*8421 *Montanari''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala astronomo Geminiano Montanari (1633–1687), profesoro pri matematiko en la Universitato de Bolonjo de 1664 ĝis 1678. Li inventis kaj plibonigis plurajn astronomiajn instrumentojn, malkovris la variemon de Algol kaj desegnis precizan mapon de Luno.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio San Vittore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Hidroksido

eta|160px|Atommodelo de hidroksida grupo &nbsp;&nbsp; O &nbsp; &nbsp;&nbsp; H
eta|160px|Strukturformulo de la HO-jono
**Hidroksido** (kunmetaĵo de **hidr-** el la greka *ὕδριος, húdrio*, kies signifo estas "akvo" kaj "**oksido**") estas kemia kombinaĵo (kun HO- jono) konsistanta el metalo, oksigeno kaj hidrogeno, el kiuj la du lastaj formas jonan grupon. Hidroksidoj havas la ĝeneralan formulon M(OH)n, kie M estas iu metalo kaj *n* estas la nombro de hidroksidaj jonoj en ĉiu molekulo.

Ĉiuj hidroksidoj estas bazoj laŭ Arrhenius. Ili povas ekesti el kombiniĝo de akvo kaj baza oksido. Ekzemple natria hidroksido ekestas el akvo kaj natria oksido:

H2O + Na2O → 2 NaOH

Ekzemplo de hidroksido kun du HO-grupoj estas kalcia hidroksido, Ca(OH)2.

## Hidroksidoj

## Vidu ankaŭ 
* Akvo
* Bazo (kemio)
* Hidroksila grupo
* Kombinaĵoj de hidrogeno
* Oksigeno


Kategorio:Jonoj
Kategorio:Kemiaj bazoj
Oszkár Licker

**Oszkár LICKER** [liker] estis rumania hungara poeto. Li naskiĝis en Bojca la 25-an de januaro 1890 kaj mortis ?. 
## Kariero
Oszkár Licker estis oficisto de 1910 en Bánffyhunyad, poste de 1922 en Kluĵo, dume li estis en militkaptiteco en Rusujo (1915-22). 
## Volumo
**Vágyak, vallomások* (Kv. 1922). 
## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
8472 Tarroni

'*8472 *Tarroni '''*estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio San Vittore en Bolonjo (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala amatora astronomo *Gino Tarroni* (1958–1986), ano de la Sesiono pri amatora astronomio de la *Università Popolare Sestrese''. Preciza observanto de Suno, li estis komisiita de la sekcio pri Suno de la Unio de la Italaj Amatoraj Astronomoj, kaj estis sekretario de la Unio por la kvar jaroj sia tragika morto en trafikakcidento. Tarroni ankaŭ interesiĝis pri speleologio kaj montogrimpado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio San Vittore
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
(8426) 1997 ST

**(8426) 1997 ST** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Masi d’Imèr

**Masi d’Imèr** (aŭ nur *Masi*, elparolata [MAzi]) estas vilaĝo en la komunumo de Imèr, Italio. La vilaĝo estas sufiĉe proksima al Imèr, sed la popolo sentas sin memstara.

En 1826 lernejo estis konstruata, sed en 1970 ĝi estis fermiĝata pro malabundo de lernantoj. La malmultaj restantaj devis iri al Imèr. Ek tiam la lernejo estis uzata kiel (katolika) preĝejo.

eta|maldekstre|Katolika preĝejo de vilaĝo Masi, konstruita en 2000
En 2000 la maljunga preĝejo estis anstataŭata per alia nova fronta, konstruita de Alpini.

## Libroj 
*Floriano Nicolao, *IMER storia, arte, vita*, Tipo-Litografia LA PRESS, 1977.

Kategorio:Geografio de Italio
Kategorio:Primiero
Klára Lingvay

**Klára LINGVAY** , Cs. Lingvay [lingvai] estis rumania hungara lernolibroverkistino, redaktorino. Ŝi naskiĝis en Sighetu Marmației la 19-an de februaro 1925 kaj mortis la 18-a de majo 2017. Ŝi estis la edzino de historiisto Elek Csetri.

## Kariero 
Klára Lingvay diplomitiĝis pri la hungara-franca lingvoj en la Universitato Bolyai (1949), ŝi estis samloke asistantino (1949-51), poste ŝi instruis en lernejoj de Kluĵo. Ŝi publikigis artikolojn en *Tanügyi Újság* kaj ĵurnalo *Igazság*. Ŝi redaktis lernolibrojn.

## Fonto 
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj lernolibroverkistoj
El manantial

***El manantial*** estas meksika telenovelo, kiu estis projekciata en kompanio Televisa en la jaro 2001.

*El manantial* signifas en la hispana *La akvofonto*.

## Rolantoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala ttt 

Kategorio:Meksikaj telenoveloj
Hejma muso

eta|250ra|Hejma muso
alternative=Mapa Mus musculus.png|eta|Distribua mapo Mus musculus
La **Hejma muso** (*Mus musculus*) estas malgranda rodulo, nome muso, unu el plej nombraj specioj de la genro *Mus*. Kvankam natura animala, la hejma muso ĉefe vivas asocie kun homoj, kaŭzante damaĝon al rikoltoj kaj al stokoj de manĝo, sen enkalkuli ĉiutagan ĝenadon.

La **Hejma muso** estis aldomigitaj kiel maskotoj, bestomanĝo aŭ kiel laboratoriaj musoj kiuj estas unu el plej gravaj modelorganismoj en biologio kaj medicino. Ĝi estis tute la plej komune uzata genetike ŝanĝita laboratoria mamulo.
eta|Antaŭaj dentoj de hejma muso

## Karakteroj 
## Subspecioj 
La laboratoria muso (*Mus musculus*) estas malgranda muso, bredata kaj uzata por scienca esplorado en diversaj disciplinoj, inkluzive de genetiko, fiziologio, psikologio, kaj medicino. Pro sia proksima genetika rilato al homoj, alta reprodukta indico, kaj facileco de bredado, laboratorio-musoj fariĝis la plej ofte uzata mamula modelo por hom-orientita esplorado.

## Kutimaro 
## Sentoj kaj komunikado 
### Vidkapablo 
### Flaro 
### Tuŝo 
## Vivociklo kaj reproduktado 
## Vivodaŭro 
## Musoj kaj homoj 
## Laboratoriaj musoj 
## Notoj 
Kategorio:Musoj
Kategorio:Mamuloj de Pollando
8428 Okiko

**8428 Okiko** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Okiko Seki*, edzino de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Parktombejo je Essen

eta|Malnova funebrohalo
La urba **Parktombejo** () troviĝas en Essen je la urboparto Huttrop kaj konstituas la plej grandan koheran tombejan areon de la urbo. Du jarojn post komenco de la konstruado ĝi ekfunkciis en 1925.

## Historio 
La Parktombejo etendiĝas sur areo da 40,46 hektaroj. Ĝi konsistas el malnova kaj nova kampo, en kiuj staras respektive unu funebrohalo. La funebrohalo, kiun *Ernst Bode* (1878–1944), arĥitekto kaj elekta oficisto de Essen, konstruis parte laŭ konservisma, parte laŭ la modernisma stilo de la 1920-aj jaroj, estis surlistigata en 1989 en la monumentolisto de la urbo Essen. Ankaŭ la malnova parto de la tombejo kiel kompleto staras ekde 1989 sub monumentprotekto.

En 1941 oni transigis proksimume 36 tomboŝtonojn de la iama juda tombejo ĉe Lazarettstraße en la okcidenta kvartalo de la urbocentro de Essen al la juda tombejo situanta en la sudokcidento de la Parktombejo.

### Militotomboj 
Sur kvar tombokampoj de la Parktombejo kuŝas entute 2.045 viktimoj de la Dua Mondmilito. Sur la unua kampo estas entombigitaj 86 germanaj soldatoj kaj 1.502 civiluloj, sur la dua kampo 52 koncentrejaj viktimoj, sur la tria 405 militkaptitoj kaj deviglaborintoj diversnaciaj kaj sur la kvara tombokampo kuŝas 213 sovetaj militkaptitoj, kiuj perdis siajn vivojn en la jaroj 1941 ĝis 1945.

## Honortomboj 
Sur la tombejo troviĝas du honortomboj de la urbo Essen, nome por Gustav Heinemann kaj la donacintino Claire Hennes.

## Pluaj tomboj 
Ĉi tie interalie troviĝas la tombo de la urboplanisto Robert Schmidt, kiu planis la Moltke-Kvartalon de Essen kaj estis la unua direktoro de la regiona ligo Ruhr).

## Referencoj 
## Literaturo 
* Stadt Essen: *Der Friedhofswegweiser*. Lepsiko: Mammut-Verlag 2006.

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri la Parktombejo www.essen.de
* ClioLink: La funebrejo de la Parktombejo en la monumentolisto de la urbo Essen

Kategorio:Tombejoj en Essen
Kategorio:Parkoj en Essen
Kategorio:Monumentoj en Germanio
László Létay

**László LÉTAY** [le:tai] estas rumania hungara arkitekto. Li naskiĝis en Kluĵo la 10-an de majo 1954. Li estas la filo de poeto Lajos Létay.
## Kariero
László Létay diplomitiĝis en Bukareŝto (1979). Li laboris en la Projekta kaj Esplora Instituto de Alba Iulia (1979), poste de Kluĵo (1980-87). De aŭtuno de 1987 li vivas en FRG. Li dubutis kiel fakverkisto en gazeto A Hét (1977). Li publikigis en gazetoj *Utunk*, *TETT*, *Arhitectura* kaj *Magyar Építőművészet* (Bp.). Li publikigis artikolserion en dek patoj en *Ifjúmunkás* (1979) pri moderna konstruado, pri estetiko de maskonstruado en *Korunk Évkönyv* (1980), studaĵon *Rendezettség és vizuális hatás* en *Korunk* (1987/7). 
## Fonto
*RMIL  

Kategorio:Rumanujaj hungaraj arkitektoj
(8427) 1997 TH17

**(8427) 1997 TH17** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Juda tombejo (Parktombejo Huttrop)

eta|Funebrohalo
La **juda tombejo sur la Parktombejo** troviĝas sur la Parktombejo de la urbo Essen en la kvartalo Huttrop.

## Historio 
Jam en la mezepoko judoj vivis en Essen. En la 19-a kaj precipe en la frua 20-a jarcentoj la juda loĝantaro konsiderinde kreskis.

La juda tombejo situas en la sudokcidento de la Parktombejo en Essen-Huttrop kaj estas uzata ekde 1931 ĝis nun. Ĉi tiun momenton ekzistas 335 tombŝtonoj. Memorŝtono memorigas pri la persekutoj dum la epoko de la naziismo. Aparte starigitaj estas sur la norda areo proksimume 36 tomboŝtonoj de la pli malnova iama juda tombejo ĉe Lazarettstraße. La funebrohalo en la najbara Schulzstraße ekestis en 1931 lige kun la instalado de la tombejo. Arĥitekto *Hermann Finger* el Essen planis ĝin. Post la Dua Mondmilito la arĥitektoj Ernst Knoblauch kaj Eberhard Haakshorst alikonstruis ĝin. Ekde 1986 ĝi staras sub monumentprotekto. La tombejo estas ĉirkaŭbarita kaj sekurigita per pikdrato.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Elfi Pracht: *Jüdisches Kulturerbe in Nordrhein-Westfalen. Teil II. Regierungsbezirk Düsseldorf*. Kolonjo 2000, pj. 105–118 (Beiträge zu den Bau- und Kunstdenkmälern im Rheinland, vol. 34.2)
* Ursula Reuter: *Jüdische Gemeinden vom frühen 19. bis zum Beginn des 21. Jahrhunderts*. Bonn 2007, p. 39 (Geschichtlicher Atlas der Rheinlande, VIII.8), ISBN 978-3-7749-3524-2

## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo pri la juda tombejo sur la Parktombejo en Essen
* Artikolo pri la juda funebrohalo ĉe la Parktombejo je Essen

## Vidu ankaŭ 
* Malnova sinagogo de Essen

Kategorio:Judaj tombejoj en Essen
Montclar (Katalunio)

**Montclar** estas kataluna municipo en la komarko Berguedà, provinco Barcelono, Hispanio. La municipo Montclar havas la enklavon de Sant Quintí de Montclar. 

La municipo komprenas 3 vilaĝojn: nome Montclar, Casó kaj Torregassa.

La ĉefa ekonomia aktiveco estas kultivado de tritiko kaj hordeo.

## Demografio 
Kategorio:Geografio de Katalunio
Chavannes-le-Chêne

**Chavannes-le-Chêne** estas komunumo en la distrikto Vaŭda Nordĵuraso en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 260 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
La komunumo Chavannes-le-Chêne situas proksimume 5 kilometrojn sude de la Lago de Neŭŝatelo en la molasaj montetoj de la Vaŭda Mezlando ĉe la limo al Kantono Friburgo. La komunumo konsistas el la vilaĝo Chavanes-le-Chêne kaj la setlejo La Ruchille, kaj kelkaj izolitaj bienoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,98 km², de kiuj 19,7 estas kovritaj de arbaro, 83,0% servas por agrikulturo kaj 5,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Chavannes-le-Chêne limas en nordo kaj nordoriento al Murist (FR), en sudoriento al Treytorrens, en sudo al Champtauroz, en sudokcidento al Chêne-Pâquier, en okcidento al Molondin, kaj en sudokcidento al Rovray.

## Trafiko 
La komunumo Chavannes-le-Chêne situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra la komunumo kondukas konekta vojo de Chêne-Paquier al Rovray. La plej proksimaj alveturejoj al la svisa aŭtovojo A1, kiu pasas nur 1 kilometron norde de la komunumo, situas en Estavayer-le-Lac kaj Yverdon-les-Bains. Pere de poŝtaŭtolinio al la stacidomo de Yvonand la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Chavannes-le-Chêne datiĝas el la jaro 1334 kiel *Chavanes*. En Chavannes-le-Chêne jam ekzistis setlejoj en neolitiko kaj en la frua mezepoko. Chavannes-le-Chêne apartenis dum mezepoko al la Senjorujo Saint-Martin-du-Chêne, kies administra centro ĝi estis ekde la 16-a jarcento. Post la konkero de Vaŭdo fare de Berno, Chavannes-le-Chêne estis atribuita al la Kamparvoktejo Yverdon.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo **Chavannes**

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Chavannes-le-Chêne
Universitato Mastriĥto

La **Universitato Mastriĥto** (, akronime **UM**) estas publika universitato situanta en Mastriĥto, Nederlando kiu estis establita en 1976 kaj do estas la dua plej juna inter la 13 nederlandaj universitatoj . Ĝis 2020, ĉirkaŭ 21,000 studentoj studas en la universitato, kun 55% el ili estas eksterlandanoj (dum preskaŭ 20% de la kunlaborantaro de la universitato ankaŭ havas eksterlandan civitanecon) . Duono de la studprogramoj estas en la angla kaj la ceteraj estas instruataj parte aŭ plene en la nederlanda. La universitato estas konsiderata unu el la plej bonaj en Nederlando. Ĝi estas la plej granda el la kvar universitatoj en Limburgo.

## Historio 
La universitato estis oficiale establita en januaro 1976 kun la aprobo de Juliana, Reĝino de Nederland, kaj tio post kiam oni konstatis la bezonon trejni profesiulojn en la kampoj de medicino pro la manko en la lando. Tiu institucio helpis restarigi la lokan ekonomion post kiam la karboindustrio malkreskis. En ĝiaj fruaj jaroj, la universitato ricevis ampleksan registaran subtenon.

La fakultato de Juro estis establita en 1981 sekvita de la Ekonomio en 1984. En 1994 estiĝis la fakultato de Arto kaj Kulturo kaj jaron poste la fakultato de Psikologio. La fakultato de Homaj Sciencoj ekfunkciis en 2005, kaj enhavis diversajn organizajn unuojn, kiel la Departemento pri Scio-Inĝenieristiko kaj la Lernejo de Registaro. En 2007 la fakultatoj de sansciencoj kaj la fakultato de medicino estis unuigitaj en unu fakultaton . Aktuale de 2020, la universitato funkcias ĉirkaŭ ses fakultatoj proponantaj 17 programojn porbakalaŭro , 56 magistraj programoj kaj kelkaj doktoraj studprogramoj.

## Organizo 
* fakultato de Sano, Medicino kaj Vivsciencoj
* fakultato de Psikologio kaj Neŭroscienco
* fakultato de Juro
* fakultato de Artoj kaj Sociaj Sciencoj
* fakultato de Scienco kaj Inĝenierio
* lernejo de Komercadministracio kaj Ekonomiko

## Rangigoj 
* Ŝanhaja Rangotabelo - 201–300 (2020)
* Times Higher Education - 121-a loko (2021)
* QS-rangotabelo por universitatoj - 234 (2021)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la Universitato Maastricht

Maastricht
Kategorio:Limburgo
Ferenc Herzog

**Ferenc Herzog** [hercog], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Herzog Ferenc**, estis hungara kuracisto pri internaj malsanoj, fiziologo, patologo, internisto, kardiologo, neŭrologo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1941). Lia pli maljuna frato estis József Herzog (historiisto).

Ferenc Herzog http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1879 en Budapeŝto. Li mortis la  1952 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Herzog frekventis universitaton en Budapeŝto. Li komencis sian kuracistan karieron en 1902 en anatomia instituto. Baldaŭe li instruis en universitatoj de Budapeŝto kaj Pozsony. Li okupiĝis precipe pri muskoloj, sangopremoj, sed estis li la unua en Hungario, kiu la unua uzis elektrokardiogramon. Liaj rezultoj en la esplorado aperis regule en kuracistaj periodaĵoj. Pro politikaĵo MTA en 1949 forviŝis lin el listo de akademianoj.

## Ĉefverko 
* *A belorvostan tankönyve* (Lernolibro pri la interna medicino), (1929)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero H kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj internistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj kardiologoj
Kategorio:Hungaraj patologoj
Kategorio:Hungaraj fiziologoj
Kategorio:Hungaraj neŭrologoj
László Heszky

**László Heszky** [lAslO heski], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Heszky László Emil** estis hungara inĝeniero, agronomo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2004).

László Heszky http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19106 naskiĝis la  1945 en Győr.

## Biografio 
László Heszky frekventis universitaton en Gödöllő inter 1963-1967. Li eklaboris en botanika instituto, kie li esploradis. En 1980 li ekhavis postenon en la ministerio. Li ankaŭ instruis en la universitato, kie li estis katedrestro. Li redaktas fakrevuojn *Acta Biologica Hungarica*, *Hungarian Agricultural Research*, *Növénytermelés*. Li okupiĝas pri bioteknologio kaj genoteknologio. Li ricevis memormedalojn kaj premiojn inter 2002-2009.

## Verkaro (elekto) 
* *Another Culture Investigations in cereal Gene Bank Collection* (1976)
* *Increase of Green Plant Regeneration Effifiency by Callus Selection in Puccinellia limosa (Schur.)Holmbg* (1989)
* *Molecular Identification of Commercial Apple Cultivars With Microsatellite Markers* (2005)
* *Növénybiotechnológia* (1990)
* *Genetika alapjai* (Fundamentoj de la genetiko), (2007)

## Fontoj 
* biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj genetikistoj
8430 Florey

'*8430 *Florey''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Frank B. Zoltowski elde Woomera (Suda Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la aŭstralia patologiisto Howard Walter Florey (1898–1968). Kun la biokemiisto Ernst Boris Chain, li purigis la penicilinon kaj formulis procedurojn por grandskale produkti ĝin. Li estis kunricevinto de la Nobel-premio pri fiziologio aŭ medicino 1945 kun Chain kaj Fleming.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Frank B. Zoltowski
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Preĝejo Stefano la 1-a (Nagyvázsony)

**Preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas romkatolika historia monumento en Hungario, en vilaĝo Nagyvázsony.

## Historio 
Laŭ la supozoj romanika kirko funkciis en tiu loko jam en la 11-a jarcento. Ĝi estis plene trakonstruita en 1481 laŭ gotiko. La fasado estis trakonstruita en 1773 laŭ baroko. La mebloj devenis el la 18-a jarcento.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola. En mezo de la fasado troviĝas la enirejo, pli supre estas niĉo kun skulptaĵo, plej supre la malalta turo altiĝas. La absido estas poligono. Ekstere pilieroj subtenas la navon. Interne oni malkovris restaĵojn de freskoj el la 15-a jarcento. La altaroj, predikejo, k.s. estis faritaj en la 18-a jarcento.

Kermeso okazas en la 20-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* hungare
* hungare
* hungare kun fotoj

Nagyvázsony
Nagyvazsony
Kategorio:Nagyvázsony
8432 Tamakasuga

'*8432 *Tamakasuga'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen (gubernio Ehime).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana sumoisto Tamakasuga Ryoji (japane 玉春日良二, *Tamakasuga Ryōji*), de vera nomo *Matsumoto Ryōji'' (松本 良二).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Akimasa Nakamura
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Liro (poezio)

**Liro** estas tipo de strofo kvinversa de la itala kaj hispana metrikoj, komponita de tri sepsilabaj versoj kaj du dekunusilabaj kun la jena rima dispono:
7a 11B 7a 7b 11B:
::"O pastori felici
::che d'un piciol poder lieti e contenti,
::havete i cieli amici;
::e lungi da le genti
::non temete di mar'ira o di venti" ("Loda de la vita pastorale", *Rime*, 1560)

En la hispana liriko ĝi estis enkondukita de la poeto toleda Garcilaso de la Vega en sia "Oda a la flor de Gnido", kiun li komponis kiam li troviĝis en Napolo inter 1532 kaj 1536. Tiu strofa skemo ricevis la nomon de la termino *liro* (*lira*, en hispana) kiu aperas en la unua verso de la poemo:

::"Si de mi baja lira
::tanto pudiese el son que en un momento
::aplacase la ira
::del animoso viento
::y la furia del mar y el movimiento..."

Tiu strofo, kiun Garcilaso uzis nur unufoje, estos uzata ofte de Fray Luis de León por liaj horaceskaj odoj, sed li uzis ankaŭ aliajn diferencajn mallongajn kombinojn de sepsilabaj kaj dekunusilabaj versoj kiun li nomis same *liras*; Johano de la Kruco, kiu estis lia disĉiplo en Salamanko, portis tiun strofon al perfekto ĉefe per sia poemo "En una noche oscura" (Dum malhela nokto).

Kategorio:Strofo
Kategorio:Metriko
Kategorio:Renesanco
Kategorio:Literaturo de Hispanio
Kategorio:Literaturo de Italio
János Hetényi

**János Hetényi** [jAnoŝ hetEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hetényi János** estis hungara pastro kalvinana, filozofo, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1840).
eta|Tomboŝtono de János Hetényi
János Hetényi http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1786 en Hungara reĝlando, en vilaĝo Ekel (nuntempa Okoličná na Ostrove en Slovakio). Li mortis la  1853 en Ekel.

## Biografio 
János Hetényi studis filozofion kaj teologion en Debrecen, baldaŭe li plulernis en Göttingen. Li heredis la pastrecon en sia naskiĝvilaĝo de sia patro, kie li vivis ĝismorte.

## Verkaro (elekto) 
* *Honi városaink befolyásáról nemzetünk kifejlődésére és csinosbulására*, (1841)
* *A lélektudománynak nevelési fontosságáról*, (1844)
* *Erdélynek remélhető anyagi kifejlése a földbirtoki viszonyok czélszeresb rendezése által*, (1847)
* *A magyar Parthenon előcsarnoka*, (1853)

## Memorigiloj 
* en Okoličná na Ostrove la bazlernejo prenis lian nomon, kie estas skulptaĵo, en la tombejo tomboŝtono

## Fontoj 
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero H kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero H kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Frieß

**Frieß** estas familia nomo de jenaj personoj:

* Erhard Frieß (* 1936), germana orgenisto, kantoro, eklezia muzikisto 
* Heinrich Frieß (1901- 1971), germana esperantisto.
* Karl Frieß (1845–1931), juristo kaj politikisto 
* Rudolf Frieß (1881–1965), aŭtoro de ĉasistaj libroj
* Sieglinde Frieß (* 1959), germana politikistino  (Bündnis 90/Die Grünen)

**Vidu ankaŭ:**
* Friess
Biehl

**Biehl** estas familia nomo de jenaj personoj:
* Christina Biehl (* 1986), germana futbalarbitraciisto
* Georg Biehl (1845–1895), germana skulptisto kaj stukaĵisto 
* Graham Biehl (* 1986), usona selistino
* Heiko Biehl (* 1971), germana milithistoriisto kaj sociologo 
* Janet Biehl (* 1953), usona anarĥiistino
* Otto Biehl (1895–1974), germana politikisto 
* Peter Biehl (1931–2006), germana evangelia teologo
Fray Luis de León

[eta|dekstra|250ra|Klasejo Fray Luis de León en la antikva konstruaĵo de la [Universitato de Salamanko.]]

**Fray Luis de León** (Belmonte, Cuenca, 1527 aŭ 1528 – Madrigal de las Altas Torres, Avilo, 23-a de aŭgusto de 1591) estis poeto, humanisto kaj religiulo de la aŭgustenanoj hispana de la literatura salamanka skolo de la 16a jarcento.

Fray Luis de León estas unu de la plej gravaj verkistoj de la dua fazo de la Hispana Renesanco kun Francisco de Aldana, Alonso de Ercilla, Fernando de Herrera kaj San Juan de la Cruz. Lia verko formas parton de la literaturo de asketismo de la dua duono de la 16a jarcento kaj estas inspirita de la deziro de la animo por malproksimiĝi el ĉio tera (monda) por esti en situacio de atingi la kontakton kun Dio, identigita kun paco kaj kono. La moralaj kaj asketikaj temoj hegemonias en lia verko.

## Biografio 
Li estis profesoro de la Universitato de Salamanko, tradukisto de klasikaj lingvoj kaj de la hebrea. Estis akuzita antaŭ la Inkvizicio, enkarcerigita kaj poste liberigita. Post jaroj de mallibero, kiam li revenis al sia klaso en la universitato famas, ke li ekis per "Kiel ni diris hieraŭ..."

## Verkaro 
Kiel poeto li uzis la liron kiel strofo, sed same preferis la dekunusilaban verson por la tradukoj de poetoj kaj latinaj kaj grekaj, kiujn ĝenerale faris al ĉenitaj tercetoj aŭ okversa strofo. La idealoj de iliaj temoj estis harmonio, dolĉeco kaj trankvileco ene de la renesanca spirito.

## En Esperanto 
Kelkaj poemoj de Fray Luis de León aperas en la "Antologia Hispana Liriko" de Antonio Marco Botella, troveblaj en la reto en https://sites.google.com/site/fratecoamb/finverkitaj-libroj/hispana-liriko/xvia-jarcento---parto-iia.

## Notoj 
Kategorio:Hispanaj poetoj
Kategorio:Renesancaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj monaĥoj
Kategorio:Aŭgustenanoj
Kategorio:Procesigitoj de Inkvizicio
Agudelle

**Agudelle** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 106 loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
eta|maldekstra|Situo de Agudelle en Charente-Maritime
Agudelle estas vilaĝo en la suda parto de la departemento Charente-Maritime, en okcidento de Francio. Ĝi najbaras la komunumojn Saint-Simon-de-Bordes, Villexavier, Salignac-de-Mirambeau kaj Allas-Bocage.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
The Masquerader (filmo de 1914)

eta|thumbtime=1|altdekstre=1.5|*The Masquerader*
***The Masquerader*** estas filmo de 1914 skribita kaj reĝisorita de Charles Chaplin kie ĉefrolas Chaplin kaj Roscoe Arbuckle. Ĝia daŭrtempo estas 9 minutoj. Ĝi estas la deka filmo reĝisorita kaj la dua skribita de Chaplin.

## Sinoptiko 
Charlie ludas kiel aktoro kiu fuŝas plurajn scenojn kaj estas piedbatita eksteren. Li revenas konvinke vestiĝinta kiel sinjorino kaj ĉarmas la direktoron, sed Charlie neniam transformas ĝin en la filmon. La intrigo implikanta viron vestiĝintan bele kiel virino estas tre populara en malnovaj mutaj filmoj.

## Rolantaro 
* Charles Chaplin - Filmaktoro
* Roscoe 'Fatty' Arbuckle - Filmaktoro
* Chester Conklin - Filmaktoro
* Charles Murray - Filmoreĝisoro
* Fritz Schade - Aktoro/fiulo
* Minta Durfee - primadono
* Cecile Arnold - Aktorino
* Vivian Edwards - Aktorino
* Harry McCoy - Aktoro
* Charley Chase - Aktoro

## Vidu ankaŭ 
* Filmografio de Charlie Chaplin
* Filmografio de Fatty Arbuckle
* *The Rounders (filmo de 1914)*

## Eksteraj ligiloj 
* 
* New York Times Recenzo 
* 

Kategorio:Filmoj de Charlie Chaplin
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1914
Kategorio:Nigrablankaj filmoj
Kategorio:Mallongaj filmoj
Kategorio:Usonaj komediaj filmoj
Sur la Vojoj de la Analiza Skolo

***Sur la Vojoj de la Analiza Skolo***, estas esperantologia esearo verkita de Rikardo Ŝulco kaj eldonita en 1987 de Esperanto-Centro Paderborno.

## Vidu ankaŭ
**Aktoj de la Akademio 1963-1967*
**Aktoj de la Akademio 1968-1974*
**Fundamentaj Reguloj de la Vort-teorio en Esperanto*
**La Gramatika Karaktero de la Esperantaj Radikoj*
**La Structure Logique des Mots*
**La Zamenhofa Esperanto*
**Lingvo kaj Logiko*
**Perfekteco de la Esperantaj Verboj*
**Pledo por Unueca Lingvo*
**Pri la Vortfarado en Esperanto*
**Skizo por Racia Teorio de Vortigado*
**La Litomiŝla Tombejo*
**Vorto kaj Vortelemento en Esperanto*

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Gramatiko de Esperanto
Kategorio:Ata-ita-diskuto
Kategorio:Esperantologio
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
8434 Columbianus

'*8434 *Columbianus'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Ĝi estis trovita de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten de la observatorio de Leiden, sur platoj eksponitaj fare de Tom Gehrels per la Schmidt-teleskopo de la Observatorio de la Monto Palomar (Kantono San Diego, Kalifornio).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al *Cygnus Columbianus Bewickii* aŭ *Bevikka cigno'', subspecio de malgranda cigno. La ĉeesto de tiuj birdoj estas endanĝerita en Nederlando.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Montpasejo Role

**Ròle** (ankaŭ *Rolle*) estas montpasejo en Trentino, Italio.

Ĝi kunligas la valojn Primier kaj Fiem kun iliaj torentoj Cismon kaj Travignol, sed la montpasejo estas komplete en la komunumo de Siror (Primier).
eta|maldekstre|Montpasejo Role en malnova foto

Kategorio:Montpasejoj de Italio
Ekspozicio migra

eta|Castans Panopticum, Berlino 1900
**Ekspozicio migra** [, , , , , ) estas publika elmontrado kiu ne estas ligita al ununura loko sed translokiĝas ene de lando aŭ internacie post pli aŭ malpli longaj tempospacoj.

La temoj de tia elmontrado povas esti la samaj kiel ĉe daŭra ekspozicio. Historie interesaj estas ankaŭ la t.n. "migraj kabinetoj" (*germane:* Wanderkabinette) ekz. la germana "Castans-Panopticum".

Objektoj de migraj ekspozicioj ne malofte post la ĉirkaŭmigrado diskolektiĝis. Tamen okazas ankaŭ ke tiaj elmontradoj pro granda sukceso fariĝis daŭraj ĉe fiksita loko.

## Famaj lasttempaj migraj ekspozicioj en Germanio 
* Duckomenta
* Körperwelten
* Maus Oleum
* nanoTruck
* X für U – Bilder, die lügen
* Zug der Erinnerung

## Literaturo 
* A.Buck,Rebecca, Gilmore, Jean Allman. *On the Road Again: Developing and Managing Traveling Exhibitions*, American Association of Museums, Washington (2003 May),ISBN 0-931201-85-3
* *Followers of Fashion*, National Touring Exhibitions (Hayward Gallery) (January 2002),ISBN 1-85332-221-0
* *Touring Exhibitions*, the Touring Exhibitions Group’s Manual of Good Practice (ed. Mike Sixsmith. Butterworth-Heinemann, 1995 ISBN 0-7506-2518-X). Dua eldono havigeblas surrete ĉe la retpaĝaro de Touring Exhibitions Group's .
* Morris, Jane. "Why tour an exhibition", in *Museum Practice*, Issue 32, Winter 2005, pp. 46-47.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri fama berlina migra kabineto.
* Sveda migra ekspozicio pri la nomoj de Dio. 
* Usona asocio prizorganta migrajn ekspoziciojn.

Kategorio:Ekspozicioj
Champagne (apartigilo)

**Champagne** ) plej ofte estas:
* **Ĉampanjo**, historia franca regiono,
* **ĉampano**, fama ŝaŭmvino produktata en tiu regiono.

*Champagne* ankaŭ estas nomo aŭ parto de nomo de multaj lokoj, ĉefe en Francio.

## Lokoj 
### Francio 
* Ĉampanjo (*Champagne*), iama provinco
* Ĉampanjo-Ardenoj (*Champagne-Ardenne*), unu el la 22 regionoj de Francio
* Komunumoj:
** Champagne, en la departemento Ardèche
** Champagne, en Charente-Maritime
** Champagne, en Eure-et-Loir
** Champagne-au-Mont-d'Or, en Rhône
** Champagne-en-Valromey, en Ain
** Champagne-et-Fontaine, en Dordogne
** Champagne-Mouton, en Charente
** Champagne-sur-Loue, en Jura
** Champagne-sur-Oise, en Val-d'Oise
** Champagne-sur-Seine, en Seine-et-Marne
** Champagne-sur-Vingeanne, en Côte-d'Or
** Champagne-Vigny, en Charente
** Champigneul-Champagne, en Marne
** Allas-Champagne, en Charente-Maritime
** Angeac-Champagne, en Charente
** Châlons-en-Champagne, en Marne
** Jarnac-Champagne, en Charente-Maritime
** Jussy-Champagne, en Cher
** Lugny-Champagne, en Cher
** Mailly-Champagne, en Marne
** Saint-Ciers-Champagne, en Charente-Maritime
** Vaux-Champagne, en Ardennes
** Vieux-Champagne, en Seine-et-Marne
* Iamaj komunumoj:
** Champagne, nun parto de Champagne-et-Fontaine en Dordogne
** Champagne, nun parto de Champigneul-Champagne en Marne
** Champagne-Saint-Didier, nun parto de Aoste en Isère

### Svislando 
* Champagne, komunumo en la kantono Vaŭdo

### Kanado 
* Champagne Landing, vilaĝeto en Jukonio

## Vidu ankaŭ 
* Champagné
* Champaigne
* Champaign
* Champagnac
* Champagnat
* Champagnole
Granger (apartigilo)

**Granger** estas la familia nomo de la sekvantaj personoj: 

* Amos P. Granger (1789–1866), usona politikisto
* Ann Granger (* 1939), brita aŭtorino
* Belinda Granger (* 1970), aŭstralia atletino
* Bertram C. Granger (1892–1967), usona artisto kaj scenejkreanto
* Bradley F. Granger (1825–1882), usona politikisto
* Charles Granger (1912–1995), kanada ĵurnalisto kaj politikisto 
* Clive W. J. Granger (1934–2009), brita ekonomikisto
* Cressida Granger, brita entreprenistino
* Daniel L. D. Granger (1852–1909), usona politikisto 
* Danny Granger (* 1983), usona basketbalisto
* Édouard Rosset-Granger (1853–1934), franca pentristo
* Farley Granger (1925–2011), usona aktoro
* Francis Granger (1792–1868), usona politikisto
* Gideon Granger (1767–1822), usona politikisto
* Justin Granger (* 1971), aŭstralia atletino
* Kay Granger (* 1943), usona politikisto
* Michel Granger (* 1946), franca artisto 
* Miles T. Granger (1817–1895), usona politikisto
* Stewart Granger (1913–1993), brita aktoro 
* Walter K. Granger (1888–1978), usona politikisto
* Walter W. Granger (1872-1941), usona paleontologo

**Granger** estas la nomo jenaj lokoj en Usono:
*Granger (Indiano), Konteo St. Joseph
* Granger (Iovao), en la konteoj Dallas kaj  Polk
* Granger (Minesoto), konteo Fillmore 
* Granger (Misurio), Konteo Scotland  
* Granger (Novjorko), Konteo Allegany 
* Granger (Teksaso), Konteo Williamson
* Granger (Vaŝingtono), Konteo  Yakima 
* Granger (Vajomingo), Konteo Sweetwater 
* Granger Township, Konteo Medina , Ohio

**Granger** estas la nomo geografia objekto en Usono:
* Granger, rezervujo (lago) de la usona armeo