open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Damoh

**Damoh,** laŭ () estas urbego kaj municipo en centra Barato, en subŝtato Madja-Pradeŝo, en kantono de Sagar, en la samnoma distrikto Damoh, kie ĝi estas ties sidejo.
eta|maldekstre| 

## Demografio 
Damoh havis populacion de  en 2011 kun legopovo de 73%, kiu estas pli alta, ol la landa mezumo.

## Geografio 
Damoh situas en montaro 595 metrojn super la marnivelo. Kantona sidejo Sagar troviĝas 71, Ĝabalpur 89, Katni 96, Ĉatarpur 122, Lalitpur (Barato) 143, subŝtata ĉefurbo Bopalo 215 (voje 260), tutlanda ĉefurbo Delhio 578, Mumbajo 873, Kolkato 923 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Ĉirkaŭaĵo de Damoh apartenis al lokaj regantoj, ekde la 14-a jarcento al islamaj regantoj, ekde 1861 al britaj regantoj ĝis la sendependiĝo en 1947. En 1896 kaj 1900 malsatkatastrofoj okazis. La fervojo estis konstruita en 1899. En 1933 Mahatma Gandhi vizitis Damoh. 

## Lingvoj 
En Damoh la oficiala lingvo estas la hindia aŭ ties dialekta lingvo la bundela.

## Religioj 
En Damoh plejparto de la populacio estas hinduoj (79%), krome islamanoj (15%), ĝajnistoj (5%).

## Eduko 
En Damoh la unua kolegio estis establita en 1961.

## Trafiko 
Damoh havas trairan fervojan linion en etapo de Katni-Sagar. Kuras al la urbego 4 ĉefvojoj kaj 2 flankovojoj.

## Klimato 
Damoh havas humidan subtropikan klimaton laŭ Klimata klasifiko de Köppen (Cwa). Jare pluvas  po 1146 mm, inter junio-septembro pli ofte pluvas pro la musonoj. La temperaturo averaĝe varias inter 18-33 °C.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj, precipe hinduaj temploj
* fortikaĵo proksime

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Madja-Pradeŝo
Eqrem Basha

**Eqrem Basha** (esperante **Ekrem Baŝa**, ; n. la 15-an de novembro 1948 en Debar, Jugoslavio (tiam la ĉefurbo de la aŭtonoma regiono Kosovo-Metohija en Serbio) nun Nord-Makedonio) estas albanlingva poeto, verkisto, filmrecenzito kaj tradukisto. Li estas konsiderata unu el la plej gravaj modernaj aŭtoroj verkantaj en la albana. Li estas unu el la plej respektataj nuntempaj albanaj verkistoj de Kosovo.

## Biografio 
Lia vivo kaj literaturaj verkoj multe rilatas al Kosovo kaj ties ĉefurbo Priŝtino, kien li translokiĝis komence de la 1970-aj jaroj por studi albanan lingvon kaj literaturon en la novfondita, albanlingva Universitato de Priŝtino. Ekde 1999, kiam iĝis verŝajne ke Kosovo sukcesus sendependiĝi kun la helpo de NATO, la universitato estis dividita en du senrilataj institucioj uzantaj la saman nomon, kvankam ili simple reflektas etnan identecon. Kursoj en la albana lingvo daŭras ĝis hodiaŭ en Pristina, dum edukado en la serba okazas en la samnoma Universitato de Pristina sed situanta en Nord-Mitrovica.

En 1972, li eklaboris por la taggazeto *Rilindja* (Renaskiĝo). Du jarojn poste, li eklaboris por TV Priŝtina, kie li respondecis pri kulturaj programoj. Kiam serboj en 1989-1990 transprenis la povon li estis maldungita la 5-an de julio 1990 ĉar la serba reĝimo malpermesis albanlingvajn amaskomunikilojn.

Hodiaŭ, Baŝa laboras por la eldonejo *Dukagjini*, kiun li kunfondis en 1994. Li ankaŭ estas membro de la Akademio de Sciencoj kaj Artoj de Kosovo.

Li ankaŭ laboras kiel tradukisto. Li tradukas literaturon el la franca, la itala kaj kelkaj slavaj lingvoj.

Baŝa partoprenas en diversaj internaciaj poeziaj festivaloj, interalie en 2003 kiam li partoprenis en *Poetry International Festival Rotterdam*, internacia festivalo kaj retejo pri poezio en Roterdamo, Nederlando.

## Verkaro 
Baŝa estas ĉefe poeto, sed ankaŭ verkis novelojn, romanojn kaj scenarojn por filmoj. teatraĵoj kaj artrecenzojn. Liaj poemoj estas malfacile kategorieblaj, ofte superrealaj, naskita el urba vivstilo.

De 1971 ĝis 1995, li publikigis ok volumojn de novigaj poemaroj, tri librojn de noveloj kaj multajn tradukojn, precipe de franca literaturo kaj dramo.

### **Tradukoj al Esperanto** 
Tradukoj aperis en renomaj francaj eldonejoj, sed apenaŭ ekzistas tradukoj en Esperanto.

* "*La mondo estas pejzaĝo kun brilaj koloroj*" (albana originalo '*Bota është një pejsazh me ngjyra të ndritshme*'), poemaro, 2012, Ars Libri, Pollando, 60 paĝoj. Tradukis: Tomasz Chmielik.

### Poezio 
* *Opusoj kaj majstroj*, 1971
* *Stacionet e fisnikëve*, 1972
* *Polipo-Ptikono*, 1974
* *Yedet*, 1977
* *Atleti kaj ëndrrave të bardha*, 1982
* *Udha qumështore*, 1986 (Lakta Vojo)
* *Brymë në zemër*, 1989.
* *Zogu kaj zi*, 1995 (Black Bird)
* *Meny ballkanike*, 2006
* *Bota është një pejsazh me ngjyra të ndritshme, 2012 (?)*

### Prozo 
* *Shëtitje nëpër mjegull*, 1971 (Promenado en la Nebulo, noveloj).
* *Mëngjesi kaj një pasditeje*, 1978
* *Marshi kaj kërmilit*, 1994
* *Dyert e heshtjes*, 2001 (Pordegoj de Silento)
* *Montgrimpantoj*, 2004
* *Varre*, 2012

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio  

## Referencoj 
Kategorio:Albanlingva literaturo
Jürgen von Beckerath

**Jürgen Rudolf Friedrich von Beckerath** (naskiĝis la 19-an de februaro 1920 en Hanovro, Germanio mortis la 26-an de junio 2016 en Schlehdorf) estis germana egiptologo kaj profesoro ĉe la universitato de Monastero.

## Vivo 
Jürgen von Beckerath estis lernejano en la urbodistrikto  Höchst de Frankfurt ĉe Majno kaj finis la gimnaziajn jarojn tie en 1939. Dum la Dua mondmilito li komence funkciis kiel soldato, sed rajtis fini la militservon post esti vundita.

Post la Dua Mondmilito li komencis studi egiptologion en la universitato de Munkeno kaj doktoriĝis en 1950. Sep jarojn poste, en 1957, li fariĝis docento en la sama universitato kaj en 1963 li fariĝis privata docento tie. En 1966 kaj 1967 li estis *vizitanta profesoro* ĉe la Universitato Kolumbio en Novjorko, sed malakceptis daŭran profesorecon tie. En 1970 li iĝis ordinara profesoro kaj direktoro de instituto ĉe la universitato de Monastero (*Westfälische Wilhelms-Universität Münster), kie li emeritiĝis en 1985. Ekde tiu tempo li publikigis multajn sciencajn verkojn.

Ĝis sia morto, von Beckerath vivis kun sia edzino Irmgard en la komunumo Schlehdorf ĉe la lago *Kochelsee* en supra Bavario.

## Signifo 
La plej gravaj verkoj de Jürgen von Beckerath estas la *Manlibro de Egiptaj Reĝaj Nomoj* (germane *Handbuch der ägyptischen Königsnamen*) kaj la *Kronologio de Faraona Egiptio* (*Chronologie des pharaonischen Ägypten''). Hodiaŭ ili estas inter la normaj verkoj de Egiptologio.

Lia science plej grava kaj influa laboro estas lia studo pri la Dua Meza Periodo de Egiptio, kun kiu li habilitiĝis.
Bubierca

**Bubierca** [buBJERka] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
Bubierca estas municipa teritorio en la centro de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas okcidente de Ateca.

La loĝloko Bubierca mem estas je 105 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 647 msm en la Iberia Sistemo, inter meandro de la rivero Jalón kaj la nacia ŝoseo N-IIa. Ĝuste apude norde estas Aŭtoŝoseo A-2. Kune kun fervojo estas kvar komunikvojoj orient-okcidenten. La suda bordo de la rivero Jalón havas la karakterajn trajtojn de la zono kun ravin-torentoj en iompostioma ascenso. La ravinoj gamas el ĝis pli ol 900 m norde ĝis preskaŭ sama altitudo sude (Cerro Santiago, 896 m).

## Historio 
Ŝajne en romia epoko jam estis konata la areo ĉe ŝoseo, kaj Marcialo citis ĝin en la Epigramoj.

Bubierca estis menciita en *Cantar de Mio Cid*. Alfonso la 1-a definitive konkeris ĝin en 1122 post la konkero de Calatayud.

Dum la Milito de Hispana Sendependiĝo okazis la Batalo de Bubierca inter pli multnombraj francoj kaj hispanoj, kiuj suferis ĉirkaŭ 200 mortojn.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Bubierca kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 64 loĝantoj. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
eta|maldekstre|220px|La fervojo kaj la preĝejo sur monteto.
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Inter tipaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo sur monteto.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo
* Bubierca (stacidomo)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Framskeleta preĝejo je Wartha

eta|la vilaĝa kirko je Wartha
**Framskeleta kirko de Wartha**'(germane: *Fachwerkkirche Wartha*) estas monumentprotektita ejo (jam ekde 1979) en la urbokvartalo Wartha de Eisenach, Germanujo. Temas pri la plej malnova trabfakaĵkirko de Turingio - kaj ankaŭ pri la plej malgranda (grundmezuroj de 10 x 5,8 metroj).

## Historio 
Laŭ la ciferoj sur la iama ventoflago ĝi starigitis en 1586. Kiam eksplodigitis la ponto trans Werra en la 1.4.1945 detruitis la plurajn jarcentojn aĝaj vitraloj de la kirko. Ilin anstataŭis ekde 1954 novaj buntaj.

## Konstrumaniero 
Stariĝo fariĝis kun armaturoj. Interne havas la rektangula halo kun unuetaĝaj galerioj (norda-/okcidentaflanke) ebenan plafonon. Atingas oni la galeriojn tra ŝtuparo en pergoloj alkonstruitaj norden. Meze de la interno estas ormanita pilastro el ligno kiu apogas la enmetitan trabon de la tegmentaro kaj la galerion.

## Meblaro 
Datumas la okangla baptujo el la jaro 1587-a, la bronza sonorilo en la tegmentoturo ĉe la eosta flanko el la 16-a jarcento. Malantaŭ la altaro estas du ogivarkaj fenestroj el buntvitro kaj plumbo laŭ la stilo de artdekoro. Inter la fenestroj estas skulptita krucifikso el ligno el la 17-a jarcento. La en 1846 fare de la Knauf-oj konstruita orgeno (en klasikisma stilo) restaŭritis en 2000.

## Banalaĵoj 
Maketo de ĝi spekteblas ĉe Mini-a-thür en Ruhla.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo
* broŝuro (2012) okaze de la Monumenta tago

Kategorio:Eisenach
Wartha
Kategorio:Trabfakaĵo
Kuriuma (III) hidroksido

**Kuriuma (III) hidroksido** aŭ **trihidroksido de kuriumo** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj, rezultanta el hidratagado de la **kuriuma oksido** aŭ hidrolizo de **kuriumaj saloj kaj esteroj**. Kuriuma (III) hidroksido estas senkolora aŭ flaveca solidaĵo, nesolvebla en akvo kaj uzata en kemiaj sintezoj. Kuriuma (III) hidroksido prezentas tri hidroksilajn grupojn ligitan al kuriumatomo. Ĝi konsistas je 1 kuriumatomo, 3 hidrogenatomo kaj 3 oksigenatomoj.

Kaŭze de auto-sunradiado la kristalstrukturo de Kuriumo 244 trihidroksido malkomponiĝas ene de unu tago, dum por americia (III) hidroksido 241 [Am(OH)3] la sama procezo daŭras 4-6 monatojn. Kuriumo unue estis produktita en 1944 en la Universitato de Kalifornio ĉe Berkeley en Usono en ciklotrono per bombado de plutonio-239 (239Pu) kun α-partikloj. Ĝi estas radioaktiva, kemie aktiva, elektro-pozitiva substanco kiu havas specifajn magnetajn ecojn.

Ĝia rezistiveco pliiĝas kune kun la kliniĝanta temperaturo. Kuriumo estis unue izolita en videblaj kvantoj tiel kiel hidroksido en 1947. Plejmulto el la kuriumaj kombinaĵoj estas senkoloraj aŭ iomete flavaj. Se kuriumo eniras la korpon ĝi akumuliĝas en la ostoj, kaj tial ĝi estas tre toksa ĉar ĝia radiado detruas la mekanismojn je produktado de ruĝĉeloj. Kuriumo estas radioaktiva rara tero metalo.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **kuriuma hidroksido** per hidrolizo de la **kuriuma oksido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **kuriuma hidroksido** per traktado de **kuriuma nitrato** kun **natria hidroksido**

### Reakcio 3 
* Preparado de **kuriuma hidroksido** per hidrolizo de la **kuriuma sulfato**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **kuriuma oksido** per senhidratigado de **kuriuma hidroksido**:

### Reakcio 5 
* Reakcio de **kuriuma hidroksido** kun **klorida acido** donante **kuriuman trikloridon**

### Reakcio 6 
* Preparado de **kuriuma (III) hidroksido** per traktado de **karbona duoksido** kun **natria heksahidrokso-kuriumato**:

### Reakcio 7 
* Reakcio de **kuriuma (III) hidroksido** kun **bromo** donante **kuriuman (III) oksidon**:

## Vidu ankaŭ 
* Hidroksidoj

## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj
Elazar Ŝaĥ

**Elazar ŜAĤ**, plennome **Elazar Menaĥem Man ŜAĤ** (; naskiĝis la 13-an de januaro 1898 en Vabalninkas, Litovio, mortis la 2-an de novembro 2001 en Bnej Brak, Israelo) estis influa israela ultra-ortodoksa rabeno, gvidanto de litova filio de judismo (la kontraŭuloj de la Ĥasidoj), jeŝivestro de la Jeŝivo de Poneveĵ en Bnej-Brak. Politike li estis konsiderata kiel la supera estro kaj unu el la fondintoj de la politika movado Degel HaTorah.

En 1923, Elazar Ŝaĥ edziĝis al Guttel Tovah Gilmovski, nevino de la rabeno Isser Zalman Meltzer. Naskiĝinta en 1898, ŝi mortis en 1969 en Jerusalemo . Ŝi estas unu el la du filinoj de la rabeno Ben Tzion Galmovsky (Gilmovsky) kaj de Fruma Rivka Galmovsky (naskiĝinta Meltzer) .

Elazar Ŝaĥ kaj Guttel Tovah Ŝaĥ instaliĝis en Mir, en Belorusio, kie restis la familio Gilmovski. Post ioma tempo, Elazar Ŝaĥ kaj lia edzino revenis al Kletsk. En 1925, la rabeno Isser Zalman Meltzer enmigris en Palestinon. Elazar Ŝaĥ prenis la deĵorŝanĝon de la Jeŝivo de Kletsk. La rabeno Jeĥezkel Levenstein fariĝis la Mashgia'h Rou'hani.

Post la antaŭtempa morto de la rabeno Meir Ŝapiro, la fondinto de la Jeŝivo Ĥaĥmej Lublin, la 27-an de oktobro 1933 estante 46-jaraĝa, la rabeno Ĥajm Ozer Grodzinski rekomendis Elazar Ŝaĥ kiel novan *roŝ jeŝiva*.

## Verkoj 
* (He) *Avi Ezri*
* (He) ''Miĥtavim u'Maamarim'' (respondeco)

## Rilataj artikoloj 
* Jeŝivo de Poneveĵ
* Historio de la Judoj en Litovio
* Degel HaTorah
* Ĥaredoj
* Ovadia Josef
* Moŝe Avigdor Amiel

## Referencoj 
Kategorio:Israelaj centjaruloj
Kategorio:Naskiĝintoj en Litovio
Kategorio:Israelaj rabenoj
Ibdes

**Ibdes** [IBdes] estas municipo de Hispanio, en la sudcentro de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
eta|maldekstre|370px|Akvorezervejo La Tranquera kaj fone Ermitejo San Daniel.
Ibdes estas municipa teritorio en la sudcentro de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas inter Jaraba okcidente kaj Nuévalos oriente. Krome ĝi estas sude de Godojos kaj norde de Campillo de Aragón.

La loĝloko Ibdes mem estas je 124 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 743 msm en la Iberia Sistemo, sude de la valo de la rivero Jalón kaj de la nacia ŝoseo N-IIa. La loko estas ene de turisma triangulo formata de la Monaĥejo de Piedra, kaj la Banlokoj de Alhama de Aragón kaj de Jaraba. Norde estas Carenas kaj Godojos, dum sudokcidente estas Jaraba. Pli proksime estas apude Nuévalos kaj la Akvorezervejo La Tranquera.

## Historio 
eta|maldekstre|230px|Preĝejo de Sankta Mikaelo.
eta|maldekstre|230px|Ermitejo San Daniel.
Jam estis setlejo en epoko de romianoj.

Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1122 post la konkero de Calatayud. En 1150 la loko apartenis al la Ordeno de la Hospitalo de Sankta Johano, kiu ĉirkaŭ 1170 konstruis la konvento-preĝejon de Sankta Johano Baptisto, kiu ekzistis en 1182, sed ne plu delonge.

Post la kreado de la Komunumo de Domaroj de Calatayud, Ibdes estis integrita en tiu nomante la "Sesma del río Ibdes".

En 1330 pro la militoj kontraŭ Kastilio oni protektis la lokon per murego kaj kvar pordegoj. Krome oni konstruis la unuan preĝejon de Sankta Mikaelo, de kiu nun restas nur ruinoj.

Fine de la 15-a jarcento unuiĝis la Regno Kastilio kun la Regno Aragono kaj tial la kastelo perdis gravon, kadukiĝis kaj finfine oni konstruis en la loko la nunan preĝejon de Sankta Mikaelo. Ibdes ne havis senjoron. En 1599 okazis epidemio de pesto.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Ibdes kie oni malaltiĝis el 1 780 loĝantoj en 1950 (post unu jarcento de kresko) ĝis nunaj 388 loĝantoj en 2021.

Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Inter tipaj vidindaĵoj menciindas la preĝejo, kvar ermitejoj, kaj naturaj lokoj.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Bi Feiyu

**Bi Feiyu** (), naskiĝis en 1964 en Xinghua, Ĝjangsuo) estas ĉina verkisto kaj ĵurnalisto. Li estas unu el la plej gravaj eksponentoj de la nuntempa ĉina literatura sceno kaj gajninto de multaj naciaj kaj internaciaj literaturaj premioj. Li ankaŭ estas konata pro verkado de la filmo por la 2006-datita Ora Globo nomumita filmo *The Shanghai Triad* de Zhang Yimou

## Biografio 
Li studis en la Pedagogia Universitato en Yangzhou (1983 - 1987), poste instruis tie. Li okupiĝis pri ĵurnalismo. Nuntempe li loĝas en Nankino, laborante en eldonejo. Post diplomiĝo pri Ĉina Literaturo ĉe la Universitato de Yangzhou en 1987, li akiris profesorecon en Nankino en instruista altlernejo por blinduloj kaj surduloj. Dum liaj universitataj jaroj, dum Ĉinio eliris el la silento trudita fare de la Kultura Revolucio, Bi venis en kontakton kun la plej gravaj verkistoj de la okcidenta tradicio kiel ekzemple Shakespeare, Tolstoj, Kafka, Joyce kaj Calvino. En 1998 li komencis labori por la literatura revuo *Yuhua* (雨花) kaj aliĝis al la Ĝjangsua Verkista Asocio, de kiu li nun estas vicprezidanto. Li instruas en Nankina Universitato, kie li loĝas.

## Verkaro 
Bi Feiyu debutis kun la romano *Luna Opero* (2003) Li estis ricevis la Virazian Literaturan Premion en 2010 por la romano 玉点，玉秀, 玉秧 ('*Tri fratinoj*'), kiu temas pri la vivoj de tri fratinoj dum la Kultura Revolucio. Li ankaŭ ricevis du el la ĉefaj literaturaj premioj de Ĉinio, la Premio Lu Xun (dufoje) kaj la Premio Mao Dun en 2011 por la romano "*Masaĝo tuina*" (ĉine: 推拿) el 2008 pri blindaj masaĝistoj.

### Tradukoj 
Lia prozo estis tradukita en la rusan, anglan, francan, germanan, hispanan, italan, nederlandan, vjetnaman kaj aliajn lingvojn.

#### Masaĝo tuina (romano) 
La romano 'masaĝo tuina' (ĉine: 推拿) estis jam tradukita al la

* angla (de Howard Goldblatt kaj Sylvia Li-chun Lin),
* germana (de Marc Hermann),
* rusa (de Natalia Vlasova),
* korea (de Moon Hyun-seon),
* japana (de Yutori Iizuka).

*Masaĝo* estis adaptita al televidserio *See Without Looking* (2013), filmon *Blind Massage* (2014) (kiu gajnis *Asian Film Award* por la Plejbona Filmo kaj *Golden Horse Award* por la Plejbona Plenlonga Filmo

Bi Feiyu verkis ankaŭ la scenaron por la filmo *Shanghai Triad* de Zhang Yimou (1996).

## Referencoj 
Kategorio:Ĉinlingvaj verkistoj
Kategorio:Paĝoj tradukitaj el Vikipedio en la angla
Kurna

**Kurna** aŭ kun artikolo **al-Kurna** (, scienca latinliterigo *al-Qurna*), ankaŭ *Qurna, al-Qurna, Qurnah* aŭ *al-Qurnah*, estas urbeto en suda Irako proksimume 74 km nordoriente de Basra. La loko estas kie la Eŭfrato kaj Tigriso renkontas kaj formas la riveron Ŝatt al-Arab.

Laŭ popola kredo, en la regiono estis la legenda paradizo de la Genezo, kaj en Kurna situis la Arbo de la sciado pri la bono kaj la malbono.

Kategorio:Urboj de Irako
-598

En la jaro **598 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj
* 598 a.K. - *Jehoiachin* (יְכָנְיָה) iĝas sekvanto de sia patro Jehoiakim (Joakimo, יְהֹויָקִים) kiel reĝo de la Reĝlando de Judujo.
594 a.K.

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro
◄ | 7-a jarcento a.K. | 6-a jarcento a.K. | 5-a jarcento a.K. | ►

 590-aj jaroj a.K. 

◄◄  
◄ 
-597 
-596 
-595 
-->**594** 
-593 
-592 
-591 
► 
►►

En la jaro **594 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj
* 594 a.K. - Gvidantoj de Ateno komisias Solonon revivigi la urban konstitucion.
-596

En la jaro **596 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

eta|maldekstra|200ra|
## Eventoj
* Sporto: Pasas la 46-aj antikvaj Olimpiaj Ludoj.
-597

En la jaro **598 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj
* la 16-an de marto 597 a.K. - Babilonio konkeras Jerusalemon, malliberigas multajn judojn kaj sendas ilin al la Babilona ekzilo.

eta|maldekstra|500px|
-595

En la jaro **595 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj
* 595 a.K. - Psametiĥo la 2-a, sekvanto de sia patro Neĥo aŭ Nekao la 2-a, iĝas reĝo de antikva Egiptio.
-593

En la jaro **593 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj
* 593 a.K. - Ekzilo de Sapfo kaj Alkajo de Mitileno en Sicilio.
-591

En la jaro **593 antaŭ Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj
* La poetino Sapfo revenas el sia ekzilo en Sicilio al Lesbo kaj kolektas grupon da lernejaj knabinoj ĉirkaŭ si.
Ismael Ortega Iber

**Ismael Pedro ORTEGA IBER** (naskiĝis ) estas kuba esperantisto, emerita tradukisto kaj interpretisto. Li esperantiĝis en 1972, membro kaj aktivulo de porfondiga grupo (1973-1978), kiu celis la kreon de Nacia Esperanto-Asocio. Li loĝis en Usono ekde 1988 kaj revenis al Kubo post emeritiĝo ekde kiam li reengaĝiĝis en la kuba esperanto-movado, li fariĝis prezidanto de la Havana Esperanto-Filio de KEA en 2014.

Kategorio:Naskiĝintoj en Kubo
Kategorio:Kubaj esperantistoj‎
Kategorio:Tradukistoj‎
Kategorio:Interpretistoj‎
Kategorio:Kubanoj‎
Juan Carlos Montero Medina

**Juan Carlos MONTERO MEDINA** (naskiĝis  en Sagua la Grande, Villa Clara) estas kuba militisto, oficiro, librotenisto kaj esperantisto. Li diplomiĝis pri librotenado en 1999 kaj loĝas en la municipo Cotorro, ĉe vilaĝo Cuatro Caminos, ĝuste en la limo kun provinco Mayabeque. Li aliĝis al KEA komence de la jaro 1984 kaj lernis la lingvon, post la 95-a UK en Havano li denove revenis al la movado kaj partoprenis en Kuba Esperanto-Renkontiĝo (KERo) 2013 en la kampadejo “Escaleras de Jaruco” ka. Naciaj aranĝoj. Diplomito de la KEA-ekzameno, tradukanto kaj ofta kunlaboranto de la revuo Monato. Li trapasis la mezan ekzamenon de KEA, kiu okazis dum KERo 2014.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en Kubo
Kategorio:Kubaj esperantistoj‎
Kategorio:Kubaj militistoj
Kategorio:Kubanoj
Béla Zulawszky

**Béla Zulawszky** [zulavski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zulawszky Béla** estis hungara skermisto en ĉiuj 3 branĉoj, dufoja olimpiano, trejnisto, instruisto, oficiro. Liaj familiaj nomvariantoj estis *Zulavsky, Zulavszki, Zulavszky, Zsulavszky*.

Béla Zulawszky naskiĝis la  en Tőketerebes (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Trebišov en Slovakio), li mortis la  (laŭ WikiData la mortodato estas la 24-a) en Sarajevo (Aŭstrio-Hungario, Bosnio-Hercegovino, nun Bosnio-Hercegovino).

## Biografio 
Béla Zulawszky akiris armean diplomon en Wiener Neustadt en 1897, poste li ekinstruis en armea lernejo en Kőszeg en rango leŭtenanto. Li skermis en sportklubo inter 1904-1914, sed li malofte povis partopreni en konkursoj. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1908 kaj Somera Olimpiko 1912 kun arĝenta medalo individue. En 1912 li oficiale estis membro de la aŭstro-hungara armeo, samtempe li plustudis en armea lernejo en Vieno. Li estis ankaŭ trejnisto. Lia edzino naskis filinon. Li mortis jam kiel majoro dum la 1-a mondmilito.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 355-a paĝo)
* (la koncerna teksto estas legebla post klako al majuskloj Z,ZS

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
34490 Danielkang

'*34490 *Danielkang'''* estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la 23-a de septembro 2000 en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Daniel Zion Kang*, plej bonan en lia kategorio, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2018 pro sia projekto pri materiala scienco. Li ricevis ankaù la Premion de la Eŭropa Unia Konkurso por Junaj Sciencistoj. Li estis lernanto ĉe la Duagrada Lernejo *John F. Kennedy'' de Tamuning (Gvamo, dependa teritorio de Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Péter Tóth

**Péter Tóth** [tOt], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tóth Péter** estis hungara skermisto (sabristo, rapiristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, oficira prokuroro.

Péter Tóth naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Péter Tóth skermis en sportklubo, dum li estis hungara ĉampiono 16-foje inter 1907-1934. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1908, Somera Olimpiko 1912 kaj Somera Olimpiko 1928 kun 2 oraj medaloj teame. En 1931 dum Eŭropa Ĉampionumo li estis la dua teame. Dum la frua socialismo li povis labori kiel helplaboristo.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
34491 Mohammedsuhail

'*34491 *Mohammedsuhail'''* estas tre malgranda sed treege hela, malrapide rotacianta asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 4:7 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 23-a de septembro 2000 en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Mohammed Suhail Chinya Salimpasha*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2018 pro sia projekto en teamo pri translacia medicino. Li estis lernanto ĉe la Antaŭ-Universitata Kolegio *St. Aloysius'' de Mangaloro (Karnatako, Barato).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Lajos Werkner

**Lajos Werkner** [lajoŝ verkner], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Werkner Lajos** estis hungara skermisto (sabristo), olimpiano, olimpika ĉampiono, uzinestro.

Lajos Werkner naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Werkner devenis el juda familio. Li maturiĝis en luterana gimnazio en sia naskiĝurbo en 1901, poste li akiris maŝininĝenieran diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1906. Dum la studentaj jaroj li komencis skermi en sportklubo. Li estis hungara ĉampiono kvinfoje teame aŭ individue inter 1912-1914. Li estis olimpiano en Somera Olimpiko 1908 kaj Somera Olimpiko 1912 kun 2 oraj medaloj teame. Lia edzino naskis filon. Civile li estis uzinestro inter 1932–1938, poste li havis altan postenon samloke. Li mortis pro aŭtoakcidento, sed laŭ alia informo li estis trudlaboristo.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Luterana preĝejo (Orosháza-Szentetornya)

La **luterana preĝejo** estas sakrala konstruaĵo en Orosháza (Hungario), ĝis 1946 en iama vilaĝo *Szentetornya*.
eta|maldekstre|Interno de la kirko

## Historio 
En tiu loĝloko la unua luterana grupo estis fondita en 1854 kiel filio de Orosháza, sed en 1896 la grupo sendependiĝis. Oni aranĝis la diservojn en lernejo. La unua pastro alvenis en 1903. Pro la 1-a mondmilito la luteranoj ne povis konstrui kirkon, kiu fakte estis preta nur en 1931. Plena renoviĝo okazis inter 2018-2019.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas en parko. La fasado estis simetria, meze la kvadrata turo iomete reliefas, sed apud la turo estas po unu turetoj. La ĉefenirejo funkcias tra la turo. La turpinto estas plurlatera piramido. 

## Sonorilostablo 
La unua sonorilo estis aĉetita en 1855, oni metis ĝin en ligna sonorilostablon. La sekva sonorilo alvenis en 1863. Post sep jaroj oni konstruis kolonon el brikoj por teni la sonorilojn. Tamen en 1896 oni konstruis denove lignan sonorilostablon 10 metrojn altan. Fine en 1929 la preĝejturo estis preta, tial la sonorilostablo malkonstruiĝis.

## Fontoj 
*hungare kun foto
*https://oroshaza-leanyegyhazak.lutheran.hu/szentetornyai-gyulekezet 

Orosháza
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Orosháza
Sali Bashota

**Sali Bashota** (naskiĝis la 31-an de aŭgusto 1959 en Klina, Kosovo) estas albana poeto, verkisto kaj literaturrecenzisto.

## Biografio 
Sali Bashota kompletigis sian bazlernejan edukadon en Malishëva en Kosovo, studentiĝis en 1988 ĉe la Universitato de Priŝtino kaj estis dungita kiel preleganto en la sama universitato. Li estis redaktisto de periodaĵo antaŭ ol esti nomumita direktoro de la Nacia Biblioteko de Kosovo en 2003. Li estas ĉefredaktoro de la literatura revuo "Jeta e re"

## Poemaroj 
Liaj poemoj estis tradukitaj en la rumanan, la germanan, la anglan kaj Esperanto.

### Traduko al Esperanto 
"*La ŝtono de la amo*" (albana originalo '*Guri I Dashurise*'), eld. Kava-Pech, 2017, 250 paĝoj.

### Poemoj en la albana 
* *Albumi i grisur* (La ŝvelinta albumo), Pristina 1986
* *Zogu me vjeshte profile*, Pristina 1989
* *Plagome*, Pristina, 1994
* *Dalje nga trishimi* (Eskapo de Timo), Pristina 1999
* *Ndiz dritën magjike* (Lumo de la magia lampo. Selektado de Poezio), Pristina 2002
* *Bukuri i nëmur* (La Mizera Belulino), Pristina 2006
* *Jetë me vdekje* (Vivo kun morto), Tirano 2006
* *Dhembje e bekuar: 333 poezio*, Tirano 2013
* *Në fillim ishte Drita*, Pristina 2017

## Prozo 
* *Ëndrra në parajsë* (Sonĝo en Paradizo), red. Rozafa, Pristina 2006.

## Vidu ankaŭ 
Albanlingva literaturo

Kategorio:Albanlingva literaturo
Kategorio:Verkistoj de Kosovo
Kategorio:Poetoj
Ildikó Tordasi

**Ildikó Tordasi** [tordaŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tordasi Ildikó** estis hungara skermisto (rapiristo), trifoja olimpiano, olimpika kaj monda ĉampiono, trejnisto. Ŝia origina familia nomo estis *Schwarczenberger* [ŝvarcenberger], ŝia geedziĝa nomo estis (laŭ hungarlingve kutima nomordo) *Kovács Róbertné*.

Ildikó Schwarczenberger naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ildikó Tordasi skermis en sportklubo inter 1964-1982. Ŝi estis hungara ĉampiono sesfoje inter 1971-1979 plej ofte individue. Ŝi estis olimpiano en Somera Olimpiko 1972, Somera Olimpiko 1976 kaj Somera Olimpiko 1980 kun po unu ora kaj arĝenta medaloj, ankaŭ 2 bronzaj medaloj. En mondĉampionumo en 1973 ŝi estis la unua. Depost fino de la aktiva skermado ŝi estis trejnisto. Ŝi akiris diplomon en 1985. Ŝi ricevis sportajn premiojn en la 1970-aj jaroj. 

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* https://www.google.com/search?q=Tordasi+Ildik%C3%B3+1951&oq=Tordasi+Ildik%C3%B3+1951&aqs=chrome..69i57j33i160.7697j0j4&sourceid=chrome&ie=UTF-8#fpstate=ive&vld=cid:5dae36b8,vid:xK5PwSmx-X0

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skermistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj trejnistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Paul Frommer

**Paul Robert Frommer** (naskiĝis la 17-an de septembro 1944 en Novjorko, Nov-Jorkio, Usono) estas usona lingvisto.

## Kariero 
Li estas Profesoro pri *Klinika Administrada Komunikado* ĉe la Universitato de Suda Kalifornio (USC) *Marshall School of Business* kaj Linguistic Advisor por Lightstorm Entertainment, la produktentrepreno de reĝisoro James Cameron.

Frommer studis ĉe la Universitato de Roĉestro kaj ĉe la Universitato de Suda Kalifornio; li verkis sian disertaĵon pri la sintakso de persa parollingvaĵo kun Bernard Comrie en 1981.

De 2005 ĝis 2008 li estis direktoro de la *Centro por Administrado-Komunikado* ĉe USC.

Laŭ Frommer, li lernis dek kvin lingvojn pli-malpli bone, inkluzive de la hebrea, la germana kaj la ĉina, sed ĉefe la persa, pri kiuj li ankaŭ verkis sian disertaĵon. Li lernis la malajan dum dujara restado en Malajzio. Tamen, Frommer emfazas ke li povas nur vere paroli la anglan flue.

Paul Frommer iĝis konata al pli granda publiko kiel la kreinto de la Na'vi-lingvo, artefarita lingvo kiun li evoluigis inter 2005 kaj 2006 specife por la filmo Avatar, kies vortprovizon li kontinue vastigis de proksimume 300 vortoj ekde la komenco. Ĝis nun (novembro 2018) ĝi konsistas el ĉirkaŭ 2400 vortoj kaj ampleksa gramatiko.

## Fontoj 
* Frommer, Paul Robert: *Postverbal Phenomena in Colloquial Persian Syntax*, Universitato de Suda Kalifornio, 1981
* Edward Finegan, Paul R. Frommer: *Rigardante lingvojn: Laborlibro en Elementa Lingvistiko*, 1-a Eldono Fort Worth, Teksaso, 1999; 4-a eldono 2008

## Eksteraj ligiloj 
* profilo de Paul Frommer ĉe USC
* la blogo de Frommer pri la Na'vi lingvo
* LearnNavi.Org - Na'vi vortaro (plurlingva), gramatika gvidilo kaj pli
* Televidintervjuo kun Paul R. Frommer pri la Na'vi-lingvo en ABC News
* Mallonga CV en la retejo de Universitato de Suda Kalifornio 
* Artikolo en la New York Times
* Radiointervjuo kun Paul R. Frommer en Southern California Public Radio
* Mallonga artikolo pri Paul Frommer en Deutschlandradio

Kategorio:Usonaj lingvistoj
Kategorio:Lingvokreintoj
Kategorio:Vivantaj homoj
Los jueves, milagro

***Los jueves, milagro*** (Ĵaŭde, miraklo) estas hispana komedia filmo de 1957 kaj la kvina longa filmo de Luis García Berlanga. Ĝi estis filmita en Alhama de Aragón (Provinco Zaragozo, regiono Aragono): En la agado la gravuloj de loko nomita Fuentecilla (Fonteto) inventis miraklo, sekvante la ekzemplon de Fátima kaj Lourdes, por reaktivigi la vizitojn al sia banloko. Fakte Alhama de Aragón estas reala urbo kiu ekhavis prosperon pro termaj banlokoj kaj poste perdis ĝin pro ioma dekadenco.

## Intrigo
En la epoko de la frankisma diktaturo la satira spirito de Berlanga deiras el la koncepto de la koncepto de vilaĝaj "fuerzas vivas" (vivaj fortoj: urbestro, instruisto, kuracisto, terposedanto kaj tiuokaze ankaŭ la posedanto de la banloko) kiuj komplotas por ŝajnigi miraklan aperon de Sankta Dimas. En la unua ĵaŭdo pere de piroteknikaĵoj, ili sukcesas konvinki nur la "lokan stultulon" (alia koncepto de la tiama socio); sed la duan ĵaŭdon ankaŭ pia lokanino eniras en la trompon. Tamen la trian ĵaŭdon ĉio fuŝas kaj la lokanoj seniluziiĝas.

Tiukadre aperas mistera rolulo, kiu klopodas helpi la "miraklistojn". Ĉio ŝanĝiĝas: oni ŝajnigas, ke ŝajniĝintaj "malsanuloj" resaniĝis; poste ankaŭ veraj malsanuloj resaniĝas kaj granda tajdo de entuziasmo rezultas en enorma mendo de akvo el la banloko. La "miraklistoj" timas pri la nekontrolebla entuziasmo kaj decidas konfesi la veron, sed neniu atentas.

## Aktoroj
Inter gravaj aktoroj de la filmo kiuj poste rolulos ankaŭ en aliaj gravaj hispanaj filmoj, menciendas José Isbert kaj José Luis López Vázquez.

Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Nigrablankaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1957
Kategorio:Hispanaj komediaj filmoj
Ora (III) hidroksido

**Ora (III) hidroksido** aŭ **hidroksido de oro (III)** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj, rezultanta el hidratagado de la **ora oksido** aŭ hidrolizo de **oraj saloj kaj esteroj**. Ora (III) hidroksido estas vivantaj, malhelhelflavaj, lumsensivaj kristaloj, nesolveblaj en akvo kaj uzatas en kemiaj sintezoj. Ora (III) hidroksido prezentas tri hidroksilajn grupojn ligitan al oratomo. Ĝi konsistas je 1 oratomo, 3 hidrogenatomoj kaj 3 oksigenatomoj ĉiuj interkonektitaj per jonaj ligaĵoj. Ora hidroksido malkomponiĝas tiam kiam ekspoziciata al lumo. Ĝi estas neakordigebla kun fortaj oksidigagentoj. Oraj kombinaĵoj estas forte toksaj pro iliaj ekstremaj oksidigaj potencoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **ora hidroksido** per hidrolizo de la **ora oksido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **ora hidroksido** per traktado de **ora nitrato** kun **natria hidroksido**:

### Reakcio 3 
* Preparado de **ora hidroksido** per hidrolizo de la **ora sulfato**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **ora oksido** per senhidratigado de **ora hidroksido**:

### Reakcio 5 
* Reakcio de **ora hidroksido** kun **klorida acido** donante **oran trikloridon**:

### Reakcio 6 
* Preparado de **ora (III) hidroksido** per traktado de **ora (III) klorido** kun **kalia karbonato**:

### Reakcio 7 
* Reakcio de **ora (III) hidroksido** kun **bromo** donante **oran (III) oksidon**:

### Reakcio 8 
* Preparado de **kalia tetrakloroaŭrato (III)** per traktado de **ora (III) klorido** kun **kalia klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Hidroksidoj

## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj
Alphabet Inc

**Alphabet Inc.** (ˈælfəbɛt) estas usona kompanio bazita en Kalifornio, kreita en 2015 kiel konglomeraĵo de firmaoj antaŭe posedataj de la kompanio Google. Laŭ la fondintoj de Google, la celo de ĉi tiu strukturo estas malpezigi la historian firmaon de agadoj, kiuj ne reprezentas ĝian kernan komercon, nome Interretaj servoj kiel paĝo-indeksado, Jutubo aŭ Gmail, kiuj ricevas enspezojn el reta reklamado. Laŭ la kompanio, la kontoj de Google eliras klarigitaj kaj la riskoj nun estas distribuitaj inter la filioj. La malpliigo de misuzo de domina pozicio estis menciita, interalie.

Alphabet Inc. estas nuntempe gvidata de *Sundar Pichai* (Ĉefa afergvida oficisto).

La kompania nomo Alphabet estis elektita ĉar ĝi reprezentas lingvon, la plej gravan novigon de la homaro, kiu estas en la koro de la Gugla serĉilo, laŭ la fondintoj. Larry Page ankaŭ mencias, ke la nomo de la kompanio reprezentas vortludon kun "alfa" kaj "bet", kio signifas "veti" en la angla.

Kategorio:Teknologiaj firmaoj
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Firmaoj de Kalifornio
34492 Swasthikpadma

'*34492 *Swasthikpadma'''* estas tre malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 7:3 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 23-a de septembro 2000 en la kadro de la astronomia kampanjo « LINEAR » elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Swasthik Padma*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2018 pro sia projekto en teamo pri translacia medicino. Li estis lernanto ĉe la Antaŭ-Universitata Kolegio *Vivekananda'' de Dakŝina Kanara (Karnatako, Barato).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2000
Eŭropia (III) hidroksido

**Eŭropia (III) hidroksido** aŭ **hidroksido de eŭropio (III)** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj, rezultanta el hidratagado de la eŭropia oksido aŭ hidrolizo de eŭropiaj saloj kaj esteroj. Eŭropia (III) hidroksido estas blanka aŭ rozkola solidaĵo, nesolvebla en akvo kaj uzata en kemiaj sintezoj. Eŭropia (III) hidroksido prezentas tri hidroksilajn grupojn ligitan al eŭropiatomo. Ĝi konsistas je 1 eŭropiatomo, 3 hidrogenatomo kaj 3 oksigenatomoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **eŭropia hidroksido** per hidrolizo de la **eŭropia oksido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **eŭropia hidroksido** per traktado de **eŭropia nitrato** kun **natria hidroksido**

### Reakcio 3 
* Preparado de **eŭropia hidroksido** per hidrolizo de la **eŭropia sulfato**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **eŭropia oksido** per senhidratigado de **eŭropia hidroksido**:

### Reakcio 5 
* Reakcio de **eŭropia hidroksido** kun **klorida acido** donante **eŭropian trikloridon**

### Reakcio 6 
* Preparado de **eŭropia (III) hidroksido** per traktado de **eŭropia (III) klorido** kun **kalia karbonato**

### Reakcio 7 
* Reakcio de **eŭropia (III) hidroksido** kun **bromo** donante **eŭropian (III) oksidon**:

## Vidu ankaŭ 
* Hidroksidoj
* Eŭropia (II) hidroksido

## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj
COVID-19-protestoj en Ĉinio en 2022

La **Blankpapera Protesto** (ĉine: 白纸抗议, pinjine: *bái zhǐ kàng yì*), ankaŭ nomata la **A4-Revolucio** (ĉine: 白纸革命, pinjine: *bái zhǐ gé mìng*), rilatas al serio de protestoj kontraŭ la KOVIM-19-enŝlosado, kiuj eksplodis en Ĉinio en novembro 2022.

## Enkonduko 
La protestoj komenciĝis en respondo al iniciatoj prenitaj de la ĉina registaro por malhelpi la disvastiĝon de COVID-19 en la lando, inkluzive de efektivigo de nul-COVID-politiko. Malkontento pri la politiko kreskis ekde la komenco de la pandemio, kiu enŝlosis multajn homojn en siaj hejmoj sen laboro kaj malebligis al kelkaj aĉeti ĉiutagajn necesaĵojn.

Dum malgrand-skalaj protestoj komenciĝis komence de novembro, ĝenerala manifestacio erupciis post incendio en Urumĉio, kiu mortigis dek homojn, post tri monatoj da enŝlosado en Ŝinĝango. Manifestacianoj postulis la finiĝon de la nul-COVID-politiko, kaj kelkaj etendis sian proteston direkte al la gvidado de Xi Jinping kaj la Ĉina Komunista Partio.

## Referencoj 
Kategorio:Konfliktoj en 2022
Kategorio:Historio de Ĉina Popola Respubliko
Kategorio:Homaj rajtoj en Ĉinio
Kategorio:Ribeloj en Ĉinio
Kategorio:Protestoj en Ĉinio
Kategorio:2022 en Ĉinio
Villalengua

**Villalengua** [biljaLENgŭa] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono). La loknomo *Villalengua* estis iam *Villaluenga*, kiu estus etimologie komprenebla kiel *Granda Vilaĝo*.

## Geografio 
Villalengua estas municipa teritorio en la centro de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas inter Torrijo de la Cañada norde kaj Moros sude. Ĝi estas borde de la rivero Manubles, alfluanto de la rivero Jalón. Ĝi estas alirebla laŭ la ŝoseo A-1502.

La loĝloko Villalengua mem estas je 106 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 770 msm en la Iberia Sistemo, ĉe la valo de la rivero Manubles. Oriente estas Cervera de la Cañada.

## Historio 
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1122 post la konkero de Calatayud.

Dum la Mezepoko ĝi estis filio kaj senjorlando de la Ordeno de Sankta Johano de Jerusalemo.​

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Villalengua kie oni malaltiĝis ĝis nunaj 291 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Aliaj altiraĵoj estas la gotika preĝejo kun baroka kupolo, kaj naturaj lokoj ĉefe ĉe la rivero.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Godojos

**Godojos** [goDOĥos] estas municipo de Hispanio, en la centro de la komarko *Comunidad de Calatayud* kies ĉefurbo estas Calatayud, en la sudokcidento de la Provinco Zaragozo (regiono Aragono).

## Geografio 
Godojos estas municipa teritorio en la centro de la komarko *Comunidad de Calatayud*, kie ĝi estas norde de Ibdes. Ĝenerale ĝi limas kun Alhama de Aragón, Ibdes, Jaraba, Nuévalos kaj Bubierca.

La loĝloko Godojos mem estas je 116 km sudokcidente de Zaragozo, provinca kaj regiona ĉefurbo, sur 787 msm en la Iberia Sistemo, sude de la rivero Jalón kaj de la nacia ŝoseo N-IIa. Ĝuste apude norde estas Aŭtoŝoseo A-2. Kune kun fervojo estas kvar komunikvojoj orient-okcidenten. La suda bordo de la rivero Jalón havas la karakterajn trajtojn de la zono kun ravin-torentoj en iompostioma ascenso.

## Historio 
eta|maldekstre|240px|Ĉefturo kaj kastelo.
Alfonso la 1-a definitive konkeris la areon en 1122 post la konkero de Calatayud. La kastelo estis defendejo de la senjoroj de familioj Heredia kaj Luna.

Preskaŭ ĉiuj loĝlokoj de la areo perdis loĝantaron laŭlonge de la 20-a jarcento kaj same en Godojos kie oni malaltiĝis el pli ol 500 loĝantoj en 1930 ĝis nunaj 49 loĝantoj en 2021. Evidente elmigrado ĝenerale foriris al industriaj aŭ pli viglaj areoj kiel Zaragozo, kaj Calatayud.

## Aktualo 
Tradicia bazo de ekonomio estis agrikulturo (cerealoj, olivarboj kaj vitejoj), kaj brutobredado (kortobirdoj, ŝafoj kaj porkoj) kaj sekva nutrindustrio (ĉefe vinproduktado). Nune gravas ankaŭ natura, kultura kaj rura turismo.

Inter tipaj vidindaĵoj menciindas la baroka preĝejo kun malfrua sonorilturo, tri ermitejoj, fontano kaj la kastelo sur monteto.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de la provinco Zaragozo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Godojos

Kategorio:Loĝlokoj de provinco Zaragozo
Kategorio:Municipoj de la provinco Zaragozo
Videohelpa arbitracio

eta|Logotipo de VAR.
En futbalo, la **video asistado al arbitracio** estas videomekanismo kiu permesas al **arbitraciistoj** (en angla *Video Assistant Referees* aŭ **VAR**) interveni en iuj situacioj de arbitracio. Ofta esprimo «video-arbitracio» estas netaŭga, ĉar la fina decido revenas al la centra arbitraciisto.

## Historio 
La videohelpa arbitracio estis uzita por la unua fojo en oficiala matĉo organizita de FIFA la 14an de decembro 2016, dum la duonfinalo de la Mondpokalo de la kluboj de FIFA inter la Atlético Nacional kaj la Kaŝima Antlers fare de la hungara arbitraciisto Viktor Kassai. Surbaze de la bildoj kiujn li povis konsulti, li povis decidi penalon.

La videohelpa arbitracio povas interveni en kvar situacioj nur, kun la celo de minimuma interfero por maksimuma profito:

* Golo (validigita aŭ ne);
* Penalo (fajfita aŭ ne);
* Rekta ruĝa karto (jes aŭ ne);
* Por kontroli la identecon de ludanto sankciita.

## Vidu ankaŭ 
* VAR

Kategorio:Futbala terminologio
Klifpenda fino

**Klifpenda fino** estas rakontada truko en kinarto, televidaj serioj, literaturo kaj simile, kie iu verko aŭ parto de verko – ekz-e (ĉapitro en) romano, (sceno en) filmo, (epizodo en) televida serio – finiĝas en stato de drama suspenso, ne fermante la intrigon, sed ofte eĉ surprize pliintensigante ĝin. Tipa klifpenda fino povas esti ekz-e sceno kie la protagonisto trafiĝas en subitan mortodanĝeron. La malferma, suspensa fino logu la leganton/vidanton reveni al la rakonto eĉ post ioma paŭzo  por ekscii kiel la rolantoj elturniĝos el la drama situacio.

Multaj lingvoj uzas la anglan ***cliffhanger*** ("klifpendo"). Tiu termino devenas de la romano *A Pair of Blue Eyes* de Thomas Hardy el la jaro 1873, kie en iu sceno la heroo Henry Knight riskas fali morten de sur la klifoj de Bristol Channel kaj povas savi sin nur firmtenante fasketon da kreskanta herbaĵo.

Kvankam la termino estas moderna, la truko mem ne estas. Jam en Mil kaj unu noktoj, Ŝehrazado savis sian vivon per serio da (mil kaj unu?) klifpendaj finoj.

## Vidu ankaŭ 
* Daŭrigota

Kategorio:Literaturaj konceptoj
Kategorio:Kina terminologio
Kategorio:Televida terminologio
Samaria (III) hidroksido

**Samaria (III) hidroksido** aŭ **hidroksido de samario (III)** estas neorganika kombinaĵo apartenanta al la familio de la hidroksidoj, rezultanta el hidratagado de la **samaria (III) oksido** aŭ hidrolizo de **samariaj (III) saloj kaj esteroj**. Samaria (III) hidroksido estas blanka aŭ flaveca senforma solidaĵo, nesolvebla en akvo, solvebla en mineralaj acidoj kaj uzata en kemiaj sintezoj. Samaria (III) hidroksido prezentas tri hidroksilajn grupojn ligitajn al samariatomo. Ĝi konsistas je 1 samariatomo, 3 hidrogenatomo kaj 3 oksigenatomoj.

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de **samaria hidroksido** per hidrolizo de la **samaria oksido**:

### Reakcio 2 
* Preparado de **samaria hidroksido** per traktado de **samaria sulfato** kun **baria hidroksido**

### Reakcio 3 
* Preparado de **samaria hidroksido** per hidrolizo de la **samaria sulfato**:

### Reakcio 4 
* Preparado de **samaria oksido** per senhidratigado de **samaria hidroksido**:

### Reakcio 5 
* Reakcio de **samaria hidroksido** kun **klorida acido** donante **samarian trikloridon**

### Reakcio 6 
* Preparado de **samaria (III) hidroksido** per traktado de **samaria (III) klorido** kun **kalia karbonato**

### Reakcio 7 
* Reakcio de **samaria (III) hidroksido** kun **bromo** donante **samarian (III) oksidon**:

## Vidu ankaŭ 
* Hidroksidoj

## Referencoj 
Kategorio:Hidroksidoj
Surstrekilo

eta|Diverskoloraj surstrekiloj.
**Surstrekilo** aŭ **elstariga feltokrajono** estas speciala markilo kun fluoreska inko por streki sur vortoj aŭ frazpartoj, pri kiuj oni volas atentigi (PIV). La strekita teksto sub la inko estas bone videbla, ĉar la inko estas travidebla.

Surstrekilo povas havi diversajn kolorojn kaj atentigi pri tekstopartoj, kiuj iel apartenas unu al la alia. Ekzemple aktoro surstrekas tekston, kiujn li mem devas paroli, studento vortojn, kiujn necesas parkerigi ktp.

Vidu ankaŭ feltokrajono.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Skribiloj