open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Béla Biszku

**Béla Biszku** [bisku], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Biszku Béla** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, laboristo.
eta|Béla Biszku inter laboristoj
Béla Biszku http://www.tortenelmitar.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=3571&catid=43%3Ab&Itemid=67&lang=hu naskiĝis la  1921 en Márok (nuntempe Márokpapi). Li mortis la  2016 en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Biszku frekventis bazlernejon, poste metilernejon. En 1937 li eklaboris en fabriko kiel ferlaboristo. Li aliĝis al la sindikato en 1943, en la sekva jaro al la subteraj komunistoj. Li partoprenis en la rezista movado. Post la 2-a mondmilito komence li havis partiajn postenojn. Inter 1953 kaj 1955 li frekventis partian altlernejon, poste li estis partiestro de Angyalföld. Post la Hungara revolucio de 1956 li estis partiestro de Budapeŝto, poste ministro pri enlandaj aferoj. Inter 1958 kaj 1985 li estis parlamenta deputito, krome tiutempe li havis altajn partiajn postenojn. En 1978 li trudemeritiĝis, ĉar li postulis pli krudan politikon, ol János Kádár. En 1989 li retiriĝis de la politiko. Post jaroj li estis akuzita pro milita krimago, eĉ antaŭ la morto li frekventis juĝejon.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj de Hungario‎
Kategorio:Hungaraj laboristoj
15861 Ispahan

'*15861 *Ispahan'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la malnova bela irana urbo Esfahano (konata en okcidentaj landoj sub la nomo "*Ispahan*") ĉirkaŭ 340&nbsp;km de Teherano. Poeziaĵo de Pieter Nicolaas van Eyck *De Tuinman en de Dood'' rakontas pri ĝardenisto, kiu renkontas Mortulon en la ĝardeno de sia mastro. Timigita, li petas la plej rapidan ĉevalon de sia mastro por fuĝi en Esfahanon, kie Mortolo estis atendanta lin.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
15860 Siráň

'*15860 *Siráň'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la slovakaj astronomoj Adrián Galád kaj Dušan Kalmančok elde la Observatorio de Modra en Slovakio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la slovaka terfizikisto *Gustáv Siráň'' (1934–2000), profesoro ĉe la Universitato Komenio de Bratislavo. De 1981 ĝis 1989 li estis estro de la departemento de astronomio, terfiziko kaj meteologio, kaj dum tiu tempo la Astronomia kaj Terfizika Observatorio de Modra estis konstruita.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Adrián Galád
Kategorio:Malkovrita de Dušan Kalmančok
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Walter Bruno

**Walter Bruno**, kelkfoje longigata **Walter A. Bruno Carinelli**, naskiĝis en Barletta, Italio en 1995, estas itala esperantisto. Li magistrigis en juro en la altlernejo *Università degli Studi di Trento* kaj nuntempe studas ĉe Kolegio de Eŭropo. Eksaktivulo en Itala Esperantista Junularo kaj en TEJO, li interalie estis membro de KER (Komisiono pri Eksteraj Rilatoj) de TEJO kaj kunorganizanto de la Internacia Junulara Kongreso de Esperanto en aŭgusto 2015, kiu okazis en la germania urbo Wiesbaden - en la organiza teamo li respondecis pri la movada programo.

Kategorio:Italaj esperantistoj
(15866) 1996 KG

**(15866) 1996 KG** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio de Višnjan en Kroatio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Višnjan
Lobo Fenris

**Lobo Fenris**, naskiĝis la 9-an de aŭgusto 1987, do nun -jara, estas itala esperantisto. Aktiva kunlaboranto en Itala Esperantista Junularo kaj en TEJO, li interalie estas kunorganizanto de la Internacia Junulara Kongreso de Esperanto en aŭgusto 2015, kiu okazos en la germania urbo Wiesbaden - en la organiza teamo li respondecas pri la financoj.

## Eksteraj ligiloj 
* persona paĝo en la retejo *Facebook*

Kategorio:Italaj esperantistoj
Arina Osipova

**Arina Osipova**, naskiĝis la 29-an de majo 1988 en Solikamsk, Rusio, estas rusia esperantistino. Laŭ la stato de 2015 ŝi estas studantino en la universitato de Poznano, post kiam antaŭe ŝi studis en la Urala ŝtata pedagogia universitato en Jekaterinburgo. Aktiva kunlaboranto en TEJO, ŝi interalie estis kunorganizanto de la Internacia Junulara Kongreso de Esperanto en aŭgusto 2015, kiu okazis en la germania urbo Wiesbaden - en la organiza teamo ŝi respondecis pri la distra programo.

Ekde 2017 estas estro de la projektoj de tradukfirmao "Lingvo Connect" (kunlabore kun Oleg Ĉajka) en Moskvo.

En aŭgusto 2017 kiel ĝenerala sekretario kaj respondeculo de TEJO pri kongresoj organizis en Aneho (Togolando) IJK-n.

Ŝi estas aktiva kunlaboranto de E@I. En 2018-2020 instruis Esperanton je la nivelo B1 en SES.

## Eksteraj ligiloj 
* persona paĝo en la retejo *Facebook*

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Hispana dolaro

[eta|dekstre|300px|Averso kaj reverso de la hispana dolaro de [1739 dum la reĝado de Filipo la 5-a.]]
[eta|dekstre|300px|Averso kaj reverso de la hispana dolaro de [1821 dum la reĝado de Fernando la 7-a.]]
La **real de a ocho**, konata ankaŭ kiel **Hispana dolaro**, **ok-reala monero**, aŭ **monero de ok** (hispane *peso de ocho* [Oĉo], ok), estas monero el arĝento, de proksimume 38&nbsp;mm de diametro, valora ok hispanajn realojn, kiu estis stampita en la Hispana Imperio post 1598. Ties celo estis korespondi al la germana talero.

La Hispana dolaro estis amplekse uzita de multaj landoj kiel internacia valuto pro sia uniformeco en standardo kaj stampaj karakteroj. Kelkaj landoj kontraŭmarkis la hispanan dolaron or ke ĝi estu uzata kiel ties loka valuto.

La Hispana dolaro estis la monero laŭ kiu baziĝis la origina usona dolaro, kaj ĝi restis valida valuto en Usono ĝis la proklamo de la *Coinage Act* de 1857. Ĉar ĝi estis amplekse uzita en Eŭropo, Ameriko, kaj eĉ Orienta Azio, ĝi iĝis la unua monda valuto finbe de la 18a jarcento. Krom lausona dolaro, ankaŭ aliaj ekzistantaj valutoj, kiaj la kanada dolaro, la japana eno, la ĉina juano, la filipina peso, kaj kelkaj valutoj en Latinameriko, estis dekomence bazitaj sur la hispana dolaro kaj aliaj 8-realaj moneroj. Diversaj teorioj ligiĝas la originon de la simbolo "$" al la kolonoj kaj rubandoj-strioj kiuj aperas flanke de la blazono en la hispana dolaro.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hispanaj kolektoj 
* HISPAN 1776 
* Informaro pri Columnarios 
* The Colonial Coinage of Spanish America: * Enkonduko de Daniel Frank Sedwick*

Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Ekonomio de Hispanio
Kategorio:Arĝentaj moneroj
Kategorio:Dolaroj
N. Klünder

**N. KLÜNDER** (naskiĝis la 15-an de decembro 1992) estas germano, kiu naskiĝis en esperantlingva familio kaj iĝis denaska esperantisto: La germandevena patro Helmut Klünder, mortinta en 2022, kaj la poldevena patrino Elisabeth Klünder, mortinta jam en 2002, estis aktivaj membroj de la Esperanto-movado, sed antaŭ ili, la praavo lernis Esperanton jam en 1908 kaj la avino patroflanka samkiel la patro mem kreskis kiel denaska esperantisto.

N. estis gimnaziano en Rheine, je la persona nomo *Nils Martin* (en Esperanto kromnomita "NoMoKeto"), post la abitura ekzameno ekstudis informadikon en la universitato Bochum, post la jaro 2010 alprenis la nomon *Nicole* kaj laŭ la stato de 2015 plustudas tiun fakon en la universitato Duisburg-Essen. Plurajn jarojn aktiva laboranto en Germana Esperanto-Junularo kaj en TEJO, N. interalie estis kunorganizanto de la Internacia Junulara Kongreso de Esperanto en aŭgusto 2015, kiu okazis en la germania urbo Wiesbaden.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* artikolo *Für uns ist das ganz normal - Muttersprache Esperanto* ("por ni tute normalas: denaska lingvo Esperanto") de aprilo 2008 pri la nepo Nils, filo Helmut kaj "avino" Margaret en la gazeto *Westfälische Nachrichten* en Monastero ()

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Denaskaj esperantistoj
Dosquebradas

**Dosquebradas** estas urbego en Kolombio, en departemento Risaraldo. La urbego foje estas nomita Rozkolora Zono de Pereira, ĉar ĝi havis multajn noktoklubojn. 

## Bazaj informoj 
* Loĝantaro: 189,622 en 2012
* Supermara alteco: 1460 m
* Areo: 2706 km²
* Telefonkodo: 57 + 6
* Poŝtkodoj: 
* Horzono: UTC – 5
* 

## Geografio 
Dosquebradas situas en interna parto de la lando en altebenaĵo. Ĝi estas konektita al *Pereira* per viadukto. Armenia (Kindio) troviĝas 81, *Pereira* 94, Santiago de Cali 98, Ibagué  128, Neiva 192, Itagüí 224, Medeĝino (Kolombio) 239, Soacha 241, Bello (Kolombio) 243, **Bogoto** 256, San Juan de Pasto 359, Floridablanca 476, Bucaramanga 477,  Monteria  498, Sincelejo 566, Cúcuta 584, Kartageno (Kolombio) 684, Soledad (Atlantiko) 756, Valledupar 768, Santa Marta 808 km.

## Historio 
En tiu ĉi loko jam indiĝenoj loĝis, kiam  en 1540 hispanoj atingis nunan lokon de Dosquebradas. Ĝi kreskis kiel industria centro servanta al Pereira en la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj. Dosquebradas sendependiĝis  en 1972 kiel satelito-urbo de Pereira. En 2011 eksplodo pro benzino okazis, almenaŭ 13 homoj mortis, pli ol 80 estis vunditaj. Kiel kaŭzo de la eksplodo estas diskuto pri ebla ŝtelo de benzino.

## Klimato 
Dosquebradas situas en tropika klimato, kiun la supermara alteco iomete mildigas.

## Ĝemelurboj 
*  Tarimoro, Meksiko (2013)
*  Ayala (urbo), Meksiko (2013)

## Fontoj 
* http://www.dosquebradas.gov.co/ 
* mapo, distancoj 
* Hispana Vikipedio helpe de Guglo

Kategorio:Urboj de Kolombio
(15862) 1996 HJ15

**(15862) 1996 HJ15** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Saint-Sauvant (Charente-Maritime)

**Saint-Sauvant** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 505 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|Strateto en Saint-Sauvant
Saint-Sauvant situas  oriente de Saintes.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Saint-Sauvant

**Saint-Sauvant** estas la nomo de pluraj komunumoj en Francio:
* Saint-Sauvant, en Charente-Maritime,
* Saint-Sauvant, en Vienne.
Bârsău (komunumo, Satu Mare)

**Bârsău** [bırsəŭ] estas komunumo en la rumana distrikto Satu Mare. Ĝi konsistas el la vilaĝoj Bârsău de Jos kaj Bârsău de Sus. Ĝia administra sidejo estas en Bârsău de Sus. La du partoj pli-malpli kunkreskis.

La komunumo limas sud-oriente kaj sud-okcidente la najbaran distrikton Maramureș. La distrikta vojo DJ193E ligas la du partojn inter si kaj al Asuaju de Sus okcidente kaj al Fărcașa oriente, ambaŭ en Maramureș. La sola voja ligilo al la distrikto Satu Mare estas la distrikta vojo DJ193B, kiu iras norden al Poiana Codrului.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo pri la komunumo

Dosiero: Barsau jud Satu Mare.png|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Distrikto Satu Mare
Distinga trajto

**Distinga trajto** estas potence sencodistinga eco de lingvaj objektoj. La termino estis unue uzita en fonetiko kaj fonologio por distingi malsamajn fonemojn unu de la alia kaj por karakterizi tiujn distingojn. 

La koncepto de distinga trajto estis disvolvita en la 1930-aj jaroj en la Praga Lingvistika Rondo, origine de Roman Jakobson. Ĝi poste disvastiĝis etenditasence al morfologio, leksikologio kaj komputa lingvistiko. 

## Distingaj trajtoj de fonemaj segmentoj 
Oni povas dividi la aron da malsamaj segmentoj, kiuj aperas en la parolo, en naturajn klasojn (fonemojn kaj fonemklasojn) uzante nur kombinojn de distingaj trajtoj. Tiuj estas plej ofte konsiderataj kiel duumaj, kaj estas indikata per plus (+) aŭ minus (-) ĉu aparta sono havas la trajton aŭ ne. Ekzemple la fonemo /d/ havas la trajton /+ voĉa/, dum /t/ estas /-voĉa/. Kaj /d/ kaj /t/ estas /- nazala/j, dum /n/ estas /+ nazala/ (kaj ankaŭ /+ voĉa/ kaj /+ sonora/).  

Evidentas, ke retroviĝas la samaj malmultaj distingaj trajtoj en la fononemsistemoj de multaj malsamaj lingvoj. Kelkaj lingvistoj kredas, ke sufiĉas malgranda nombro da "universalaj" distingaj trajtoj por priskribi la fononemsistemojn de ĉiuj naturaj lingvoj. Pri tio tamen restas duboj. 

Distingaj trajtoj utilas ekzemple por kompreni lingvohistoriajn ŝanĝojn kaj socilingvistikajn interrilatojn kiel laŭregulajn fenomenojn, kiuj baze afektas tutajn fonemklasojn en la sama maniero. Notindas, ke pluraj iom malsamaj sistemoj de distingaj trajtoj estas uzataj de lingvistoj. La ĉi-sekva klasigo tamen estas vaste uzata.

## Klasigo 
### Fundamentaj trajtoj 
Trajtoj per kiuj distingiĝas la ĉefaj klasoj de parolsonoj:  
± silaba (silabokerna), ± konsonanta, ± aproksimanta (inkluzivas vokalojn), ± sonora.
### Laringaj trajtoj 
Trajtoj kiuj priskribas la staton de la gloto:  
± voĉa, ± malferma gloto, ± ferma gloto. 
### Maniero 
Trajtoj kiuj priskribas la manieron de artikulacio.
### Loko 
Trajtoj kiuj priskribas la lokon de artikulacio.

## Suprasegmentaj trajtoj 
Krom la segmentoj ekzistas en la parolo ankaŭ suprasegmentaj trajtoj. Tiuj povas esti sencodistingaj en certaj lingvoj kaj ne en aliaj. Al tiuj apartenas ecoj de la voĉo kiel tonalteco, tonkonturo kaj voĉtipo, kaj la relativa daŭro de segmentoj - ilia tiel nomata "kvanto". 

## Literaturo 
* John Wells (1978) *Lingvistikaj aspektoj de Esperanto *, ĉapitro 2 (*Fonetiko*)

Kategorio:Lingvoscienco
Kategorio:Fonologio
Kategorio:Fonetiko
Tipara familio

[eta|Pri la tipara familio «Garamondo»:
(a) La nomo (*Adobe Garamond*) kaj la ĉeffasono (la rekta, *regular*).
(b) La disponeblaj [Tipara fasono|tiparfasonoj (rekta, kursiva, graseta, majuskleta).
(c) Aliaj tiparaj familioj samstilaj.]]

**Tipara familio** estas garnituro da tiparoj havantaj diversajn tiparajn gradojn, tiparajn pezojn, larĝojn kaj tiparajn fasonojn, sed samkarakteran dizajnon (stilon) kaj komunan nomon (la nomo kutime estas kopirajtaĵo); ekzemple Times New Roman (en Esperanto kelkfoje Tajmzo) kaj Verdana estas tiparaj familioj.

Cetere, kelkaj «orfaj» tiparoj havas nur unu fasonon.

Kategorio:Tipografio
Kategorio:Tiparoj
Tipara fasono

eta|La tiparfasonoj de la tipara familio «Garamondo»: La bildo (b)

**Tipara fasono** karakterizas grafikan specon de tiparo en tipara familio; rekta, oblikva, kursiva, majuskleta estas tiparaj fasonoj.

Tipara grado (kiom da punktoj aŭ milimetroj alta estas la tiparo) ne estas tipara fasono. Tiparan pezon (grasa, graseta, malgrasa ktp) oni povas rigardi tipara fasono (precipe se ĝi havas apartan emfazan funkcion en kompostata teksto); sed en aliaj konsideroj ĝi povas ne roli tiel (ekz-e se oni plipezigas la tutan tekston de legata bitlibro, adaptante la tiparon al la kontrasto de la ekrano de librolegilo por pli komforta legado).

Historie la tiparaj fasonoj evoluis el sendependaj tiparaj stiloj. Dum Renesanco oni komencis kombini diversstilajn tiparojn, atribuante al ili apartajn funkciojn: rektan klasikan tiparon oni ekuzis por la ĉefteksto; kursivon, por tipografia emfazo. El harmoniigo de tiaj malsamstilaj tiparoj estiĝis la tiparaj familioj.

Kategorio:Tipografio
Kategorio:Tiparoj
Cifereca valuto

**Cifereca valuto** aŭ **cifereca mono** estas interret-bazita interŝanĝilo (tio estas, distingaj el fizikaj, kiaj monbiletoj aŭ moneroj) kiu montras trajtojn similajn al fizikaj valutoj, tamen, permesas tujajn komercajn operacojn kaj senliman transdonon de posedecon. Kaj virtualaj valutoj kaj kriptovalutoj estas tipoj de ciferecaj valutoj, sed male malĝustas. Kiel ĉe tradicia mono, ankaŭ tiuj valutoj povas esti uzataj por aĉeti fizikajn varojn kaj servojn sed ankaŭ povas esti limigitaj al certaj komunumoj kiaj ekzemple por uzado ene de reta ludo aŭ socia retejo. Ciferecaj valutoj kiaj Bitmono (*bitcoin*) estas konataj kiel "malcentrigitaj ciferecaj valutoj," en la senco ke ne estas centra punkto de kontrolo super la monprovizo.

## Vidu ankaŭ 
* Bitmono
* Ĉifrovaluto 

## Eksteraj ligiloj 
* http://esperantaretradio.blogspot.com/2017/07/la-fenomeno-de-kriptovalutoj.htmlLa fenomeno de kriptovalutoj, Esperanta Retradio, Andreo Bach el Gdynia, 9-a julio 2017
* :en:List of digital currencies Nekompleta anglalingva listo de kelkaj Ciferecaj valutoj.
* What is Bitcoin? by CoinDesk  A generalized introduction and Q&A regarding the most widely used digital currency: bitcoin.
* Crypto News  A news outlet about Digital Currencies & Bitcoin .
* UK Digital Currency Association Non-profit organisation to inform public debate and promote growth-friendly policy and regulation for digital currencies in the United Kingdom
* Chamber of Digital Commerce The Digital Chamber is an authoritative representative for the digital commerce industry in Washington, promoting the acceptance and use of digital assets.
* Digital Currency Council Training, certification & support for lawyers, accountants, and financial professionals in the digital currency economy.

## Referencoj 
Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Komputiko
Kategorio:Informadiko
Kategorio:Internacia komerco
Varmono

[eta|Hakilecaj *grzywnas* (varmono) el Kostkowice, [Pollando, 9a al mezo de la 10a jarcento.]]
[eta|*okpoho* aŭ *manilla*, tradicia varmono en [Okcidenta Afriko ĝis la 1940-aj jaroj.]]
**Varmono** estas mono kies valoro devenas el varo el kiu ĝi estis farita. Varmono konsistas el objektoj kiuj havas valoron per si mem same kiel valoron kiel uzata mono.

Ekzemploj de varoj kiuj estis uzataj kiel pagiloj aŭ interŝanĝiloj estas oro, arĝento, kupro, salo, piprosemoj, grandaj ŝtonoj (kiaj la rai), ornamitaj zonoj, konkoj, alkoholo, cigaredoj, kanabo, bombonoj, kakaosemoj, helikokonkoj kaj hordeo. Tiuj varoj estis foje uzitaj laŭ mezuro de evidenta valoro unu rilate al alia, en diversa varvalorigo aŭ ekonomioj de prezosistemoj.

## Referencoj 
### Notoj
### Bibliografio
*  
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Commodity Money: Introduction , pri varmono en la komencaj usonaj kolonioj.
* Commodities, resumo.
* Linguistic and Commodity Exchanges  Examines the structural differences between barter and monetary commodity exchanges and oral and written linguistic exchanges.

Kategorio:Komerco
Kategorio:Mono
Kategorio:Monunuoj
Blanka urbo (Moskvo)

[eta|Malnovaj partoj de Moskvo:[Moskva Kremlo|Kremlo (centra), Kitaj-urbo (flava), Blanka urbo (blanka) kaj Tera urbo (bruna)]]
eta|Elirejo de Blanka urbo (pentraĵo de Vasnecov)
eta|Bazaro ĉe Truba (pentraĵo de Vasnecov)
**Blanka urbo** (, [Belij gorod]) estas historia loĝata urboparto de Moskvo. Ĝi aperis dum pliegigo de mezepoka Moskvo. Ĝi situis ekstere de Kremlo kaj Kitaj-urbo kiel ĉeikaŭiganta loĝata teritorio kaj same estis defendata de muro. En malnovaj manskribaĵoj "Blanka urbo" estis nomata ankaŭ la muro.

En 18-a jarcento defendanta muro de Blanka urbo estis malkonstruita, anstataŭ ĝi aperis vojoj kaj arboj. Nun sur ĝia loko situas preskaŭ cirkla Bulvarda ringo

## Deveno de nomo 
Nomo "Blanka urbo" eble devenas de blanka koloro de muro kaj turoj.

## Historio 
Apero de loĝejoj en Blanka urbo ekiĝis dum rapida kreskado de Moskvo. Tiam en Kremlo kaj Kitaj-urbo loko jam ne sufiĉis. Nova teritorio estis malbone defendita kaj orte suferis pro tataraj invadoj kaj brulegoj.

### Muro de Blanka urbo 
Defendanta muro de Blanka urbo estis konstruita dum regado de caro Fjodor Ivanoviĉ dum 1595 — 1591 sur loko de estintaj lignaj defendiloj forbriligitaj en 1571 (dum invado de krimetataroj). Nova murokonstruado estis sub gvido de Fjodor Konj.
[eta|Parto de blankaŝtona fundamento de la muro en [2007]]
La muro aperis dum nelonga tempo. Ĝi suferis pro Grenda Malordo kaj poste estis iome ŝanĝita. Post Granda Nordia Milito ĝi perdis sian signifon kiel defendanta muro: oni ne plu gardadis elirejojn kaj ne ŝlosadis ilin por nokto. Moskvanoj ekis poiomete malkonstrui muron por propraj loĝejoj; multaj tiamaj domoj de Moskvo estis konstruitaj el ĝia ŝtono. En fino de 18-a jarcento la muro estis neniigita, anstataŭ ĝi aperis nova Bulvarda ringo.

## Transporto 
En Blanka urbo funkcias multaj specoj de publika surtera urba transporto kaj metroo.

Metrostacioj: &nbsp;, &nbsp;,  , &nbsp;, &nbsp;, &nbsp;, &nbsp;, &nbsp;, &nbsp;, &nbsp;, &nbsp;, &nbsp;, &nbsp;, &nbsp;, &nbsp;, &nbsp;, &nbsp;, &nbsp;, &nbsp;, &nbsp;.

## Vidindaĵoj 
## Vidu ankaŭ 
* Moskva Kremlo, Kitaj-urbo, Tera urbo (Moskvo)
* Konj (poemo)

Kategorio:Historiaj lokoj de Moskvo
Monsistemo

**Monsistemo** estas serio de institucioj per kiuj registaro havigas monon en landa ekonomio. Modernaj monsistemoj kutime konsistas el stampejoj, centraj bankoj kaj komercaj bankoj.

Valutoj povas esti klasitaj en du **monsistemo**j: fidata mono kaj varmono, depende el kio garantias la valoron (ĉu ekonomio larĝsence aŭ la fizikaj metalrezervoj de registaro). Krome estas alternativa sistemo nome reprezenta mono. Kelkaj valutoj estas leĝaj valutoj en iaj jurisdikcioj, kio signifas, ke ili ne povas esti malakceptataj kiel pagilo por ŝuldopago. Aliaj estas simple komercataj pro siaj ekonomia valoro. Cifereca valuto staris pro la populareco de komputiloj kaj de Interreto.

## Vidu ankaŭ
* Arĝentbazo
* Orbazo

## Notoj
Kategorio:Mono
Kategorio:Ekonomia politiko
Kategorio:Ekonomiko
Kategorio:Ekonomiaj sistemoj
15869 Tullius

'*15869 *Tullius''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la itala amatora astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en memoro de la mita tria reĝo de Romio Tullus Hostilius, kiu reĝis de -673 ĝis -642. Li estis milita reĝo, kaj dum la milito kontraŭ Alba Longa okazis la fama batalo de la Horacoj kaj la Kuriacoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Vincenzo Silvano Casulli
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Dek ses grandaj regnoj

La **dek ses grandaj regnoj** (सोलहमहाजनपद *Solaha-mahājanapada*) estis regnoj kaj oligarkiaj respublikoj, kiuj ekzistis en antikva Barato el la –6-a al la –4-a jarcentoj. Du el ili estis verŝajne sendependaj respublikoj (*gaṇarājya*) kaj la cetero estis monarĥioj. Antikvaj budhismaj tekstoj kiaj la *Grada Kolekto* faras oftajn referencojn al la dekses grandaj raĝlandoj kaj respublikoj, kiuj estis evoluintaj kaj florintaj en zono etenda el Gandaro nordokcidente al Ango oriente de la Hinda subkontinento kaj inkludis partojn de la regiono transvindja, antaŭ la starigo de budhismo en antikva Barato.

La –6-a kaj –5-a jarcentoj estis ofte konsiderata kiel grava turnopunkto en la komenco de la Barata historio—ĝi estis la komenciĝo de la unuaj grandaj urboj en Barato post la falo de la civilizacio de Induso, kaj la kresko de la ŝramanaj movadoj (inkluzive budhismon kaj ĝajnismon). Arĥeologie, tiu periodo respondas parte al la kulturo de nordaj  nigraj poluritaj ceramikaĵoj.

## Laŭ la *Grada Kolekto* 
[eta|dekstra|280px|La dekses regnoj je la [6-a jarcento a.K.]]
#Ango（अङ्ग *Aṅga*）
#Magado（मगध *Magadha*）
#Kaŝio（काशी *Kāśī*）
#Kosalo（कोसल *Kosala*）
#Vriĝio（वृजि *Vṛji*)
#Malao（मल्ल *Malla*）
#Vaco（वत्स *Vatsa*)
#Macjo（मत्स्य *Matsya*)
#Panĉalo（पञ्चाल *Pañcāla*）
#Ĉedio（चेदि *Cedi*）
#Kuruo（कुरु *Kuru*）
#Ŝuraseno（शूरसेन *Śūrasena*)
#Aŝmako（अश्मक *Aśmaka*）
#Avantio（अवन्ति *Avanti*）
#Gandaro（गन्धार *Gandhāra*）
#Kamboĝo（कम्बोज *Kamboja*）

## Referencoj 

Kategorio:Terminaro de Budhismo
Kategorio:Historio de Barato
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en la 6-a jarcento a.K.
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en la 4-a jarcento a.K.
Tera urbo (Moskvo)

[eta|Malnovaj partoj de Moskvo:[Moskva Kremlo|Kremlo (centra), Kitaj-urbo (flava), Blanka urbo (blanka) kaj Tera urbo (bruna)]]
[eta|Ligna muroj super rivero [Jaŭza (pentraĵo de Vasnecov)]]
**Tera urbo** (, [Zemlanoj gorod]) estas historia loĝata urboparto de Moskvo. Ĝi aperis dum pliegigo de mezepoka Moskvo kaj situis ekster tiam estintaj centraj partoj: Kremlo kaj Kitaj-urbo kaj Blanka urbo. Ĝi estis siavice ĉirkaŭigita de defendanta muro (ĝi fariĝis kvara en Moskvo).

Nuntempe sur loko de estinta muro de Tera urbo situas aŭtomobila cirkla vojo Ĝardena ringo. Ene de Ĝardena ringo situas historia urba centro de Moskvo.

## Vidu ankaŭ 
* Moskva Kremlo
* Kitaj-urbo
* Blanka urbo (Moskvo)

Kategorio:Historiaj lokoj de Moskvo
Căzănești

**Căzănești** estas nomo de pluraj lokoj en Rumanio:
* Căzănești (Hunedoara) estas vilaĝo en distrikto Hunedoara.
* Căzănești (Ialomița) estas urbo en distrikto Ialomița.
15868 Akiyoshidai

'*15868 *Akiyoshidai''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Akimasa Nakamura elde la Observatorio Kuma Kogen en Kuma (gubernio Ehime, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la altebenaĵo Akijoŝidaj (japane 秋吉台) en la centro de la gubernio Jamaguĉi, plej granda karsta altebenaĵo en Japanio kun areo de 130&nbsp;km². Sub la altebenaĵo 308 kavernoj estis malkovritaj, inklude la Kaverno Akijoŝido, plej granda kaverno en Japanio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Akimasa Nakamura
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Ŝmiraĵo

eta|Diversaj ŝmiraĵoj.

**Ŝmiraĵo** estas la responda termino en Esperanto al la internacia francdevena vorto *pâté*, kiu aludas al ŝmirpasto farita plej ofte el viando kaj hepato aŭ el fiŝo (kvankam estas versioj vegetaranaj el, ekzemple, olivoj aŭ legomoj), kiu serviĝas sur toastoj kiel antaŭmanĝo.

Kutime oni prilaboras miksaĵon de viandaĵoj aŭ hepataĵoj fajne aŭ malfajne hakitan, al kio oni kutime aldonas grason, legomojn, herbojn, spicojn, vinon kaj aliajn ingrediencojn.

## Lokaj variaĵoj 
En la gastronomioj franca kaj belga, la ŝmiraĵo povas esti kuirita kun krusto kiel kuko aŭ pano, kaj tiam oni nomas ĝin *pâté en croûte*.

La plej fama ŝmiraĵo estas probable **grashepataĵo** (en franca *foie gras*), kiun oni prilaboras el la hepatoj de dikigitaj anseroj. La manĝofakuloj kutime preferas *foie gras entier* (kompleta grashepato), kiu estas simple grashepato boligita kaj tranĉita, kio teknike ne estas fakte ŝmiraĵo.

En Nederlando, Germanio kaj Aŭstrio, la ŝmiraĵon de hepato kutime oni prilaboras kiel kolbaso boligita, nomata *leverworst* (nederlande) aŭ *Leberwurst* (germane). Variaĵo estas *Braunschweiger* (nomata laŭ la urbo Braunschweig). Kelkaj el tiuj produktoj havas fine teksturon de viandaĵo malfacile ŝmirebla, kaj ofte oni manĝas ilin en pecoj aŭ rondaĵoj por la interno de sandviĉoj. Tiuj variantoj iĝis gravaj produktoj en Orienta Eŭropo kiujn oni bone eksportas.

En Skandinavio, *leverpostej* estas variaĵo de la franca *pâté en terrine* prilaborita el porkohepato. Temas pri unu el la malvarmaj pladoj plej popularaj de la regiono, kiun oni konsumas sur pano.

En Rusio kaj Ukrainio la pladon oni preparas kutime el hepato kaj ĝi estas konata kiel *печеночный паштет* ["pjeĉjenoĉnij paŝtet"], kvankam oni uzas ankaŭ aliajn viandaĵojn.

Kategorio:Gastronomio
Kategorio:Franca kuirarto
Leĝa valuto

**Leĝa valuto** (ankaŭ *laŭleĝa*, *oficiala*, *ŝtata*, *valida* aŭ parollingve *ĉiutaga* kaj *kutima pagilo*) estas komunikilo de pago permesita perleĝe aŭ rekonita de jura ordo kiel valida por plenumado de financa devontigo. Monbiletoj kaj moneroj estas oftaj formoj de laŭleĝa pagilo en multaj landoj. Laŭleĝa pagilo estas diverse difinita en malsamaj jurisdikcioj. Formale, ĝi estas io ajn kiu, kiam ofertita en pago, estingas la ŝuldon. Tiel, personaj ĉekoj, kreditkartoj, debetkartoj, kaj similaj ne-kontantmonaj pagmanieroj ne estas kutime laŭleĝaj pagiloj. La juro ne estingas la ŝuldan devontigon ĝis pago estas plenumita. Moneroj kaj monbiletoj estas kutime difinitaj kiel laŭleĝa pagilo. Kelkaj jurisdikcioj povas malpermesi aŭ limigi pagon faritaj krom per laŭleĝa pagilo. Ekzemple, tia leĝo eble malpermesos la uzon de eksterlandaj moneroj kaj monbiletoj aŭ postulos permeson elfari financajn transakciojn per eksterlanda valuto.

En kelkaj jurisdikcioj laŭleĝa pagilo povas esti rifuzita kiel pago se neniu ŝuldo ekzistas antaŭ la tempo de pago (kie la devontigo pagi povas ekesti en la sama tempo kiel la oferto de pago). Ekzemple vendiloj kaj transporta kunlaborantaro povas ne akcepti la plej grandan nominalan valoron de monbileto. Butikistoj povas malakcepti grandajn monbiletojn: tio estas kovrita per la laŭleĝa koncepto konata kiel invito trakti. Tamen, restoracioj kiuj ne kolektas pagon ĝis kiam manĝo estas servita devas akcepti ajnan laŭleĝa pagilon por la ŝuldo altirita en aĉetado de la manĝo.

La rajto, en multaj jurisdikcioj, de borsisto rifuzi negocan komercon kun iu persono signifas ke aĉetanto eble ne insistas pri farado de aĉeto kaj tiel deklaranta laŭleĝan pagilon laŭleĝa, kiam io ajn krom ofertita pago por ŝuldoj jam estis farita, ne estus efika.

## Notoj
## Vidu ankaŭ
* Pagilo

## Eksteraj ligiloj
*The Royal Mint - UK Legal Tender Guidelines
*The Royal Mint - Legal tender status of stamps in the UK 
*Act to authorize the Issue of United States Notes, and for the Redemption or Funding thereof, and for Funding the Floating Debt of the United States. 37th Congress, 2d Session, Ch. 33, 12 Stat. 345. &#91;Legal Tender Act&#93;
*Act to authorize an additional Issue of United States Notes, and for other purposes. 37th Congress, 2d Session, Ch. 142, 12 Stat. 532 &#91;Second Legal Tender Act&#93;
*Act to provide Ways and Means for the Support of the Government. 37th Congress, 3d Session, Ch. 73, 12 Stat. 709 &#91;Third legal Tender Act&#93;

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Komerco
Kategorio:Juro
Kategorio:Financoj
Daphne Jongejans

**Daphne Cérès Jongejans** (naskiĝis  en Amstelveen) estas eksa internacia plonĝantino el Nederlando, kaj la fratino de plonĝanto Edwin Jongejans. Ŝi trifoje partoprenis je la Olimpikaj Ludoj, sed ne gajnis medalojn.

Kiel knabineto ŝi ekis la karieron ĉe la naĝ- kaj akvopolooklubo **A.Z. & P.C.** (Amstelveense Zwem & Poloclub) **De Futen** (La Fulikoj).

## Nederlanda ĉampiono 3-metrotabulo 
* 1980 Daphne Jongejans, Saltor
* 1981 Daphne Jongejans, Randstad
* 1982 Daphne Jongejans, Randstad
* 1983 Daphne Jongejans, Randstad
* 1984 Daphne Jongejans, Morgenstond
* 1990 Daphne Jongejans, Saltor

## Honorlisto 
### 3-metrotabulo 
* 1984: 10-a Olimpikaj Ludoj - 437.400 poentoj
* 1988: 8-a Olimpikaj Ludoj - 465.450 poentoj
* 1992: 12-a Olimpikaj Ludoj - 277.290 poentoj (ne atingis la finalon)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* sports-reference.com 

Kategorio:Nederlandaj sportistoj
Kategorio:Olimpikoj
Kategorio:Plonĝistoj
Vokta turo

eta|La Kastner-turo en Zell am See.
La **Vokta turo** () estas monumento pli ol jarmilon aĝa en la centro de Zell am See, Aŭstrujo.

## Priskribo 
La turo estas 23.5 metrojn alta, la larĝeco de la muro estas oriente 13.5 m, je la aliaj flankoj 8.6 m. Havas la turo 5 etaĝojn el kiuj 4 uzatas por ekspozicioj. Teretaĝe troviĝas vendejoj.

## Historio 
Verŝajne starigitis la turo kiel defend- kaj gvatturo estante la sidejo de la protekta kaj oficista vokto. La salcburgaj ĉefepiskopoj Theotmar kaj Pilgrim la 1-a fuĝis pro la invado de la Hungaroj de 902-907 en la regionon Pinzgau kaj rezidis verŝajne tie ĉi, en la Vokta turo.

En 1254 posedis la turon la senjoroj de Walchen ene de la posedaĵaroj de Kastelo Dorfheim. En 1383 ĝi apartenis al Friedrich, provosto de Fusch (senjoroj de Hundt), servante kiel grendeponejo kaj loĝejo por la tribunala servisto. En 1770, ĉe la incendio, ankaŭ la turo damaĝitis. Tiam ekis disde la 4-a etaĝo de la truo ankaŭ la t.n. veteraĉ-pafadoj per kanonoj antaŭ fulmotondroj.

Aĉetis en 1798 la komercisto Johann Kastner la turon, kiu restis 145 jarojn en la posedo de li kaj liaj (pra)idoj. Tiam du etaĝoj utiligitis kiel loĝejoj. Ekde 1951 la Faistauer-aj el Maishofen heredis kaj posedis la turon. En 1984 akiris la bankaro *Carl Spängler & Co AG* la turon kaj restaŭrigis la internon kaj la tegmenton. Poste ludonitis ĝi al la urbo por muzeaj utiligoj. La Urba muzeo, kiu estis ekde 1973 en Kastelo Rosenberg, translokigitis tien ĉi.

## Literatur 
* Friederike Zaisberger: *Geschichte Salzburgs.* (= Geschichte der österreichischen Bundesländer. Band 7). Verlag für Geschichte und Politik, Wien 1898.
* Rainer Hochhold: *Cella in Bisontio, Zell im Pinzgau, Zell am See – Eine historische Zeitreise*. Zell am See 2013, ISBN 978-3-200-03385-6.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la turo ĉe *burgen-austria.com*.
* Pri la turo ĉe Salzburgwiki
* Muzeo en la turo.
* Detalega priskribo de la turaj historio kaj renaskiĝo

Kategorio:Konstruaĵoj en Zell am See
Kategorio:Turoj en Aŭstrio
Ĉefurbaj distriktoj kaj teritorioj

**Ĉefurba teritorio** auc **ĉefurba distrikto** estas normale speciale dezajnita administra divido kie oni instalas la sidejon de la registaro de lando. Tiele, en federacia modelo de registaro, neniu subŝtato aŭ teritorio povas havi politikan aŭ ekonomian avantaĝon relative al la aliaj pro la fakto ke la landa ĉefurbo kuŝas ene de ties limoj. Ĉefurba teritorio povas esti specifa formo de federacia distrikto.

Oni devas fari distingon por administraj dividoj kiuj inkludas naciajn ĉefurbojn, sed havas nespeciale dezajnatan statusn jure (por ekzemplo, Francilio ne havas distingajn kvaliton el aliaj regionoj de Francio). Kelkaj federaciaj landoj (kiaj Belgio), donas al siaj landaj ĉefurboj statuson kiel plena, egalaj federaciaj unuoj.

Kelkaj federaciaj landoj ne faras distingon administracie por la teritorio ĉirkaŭ la ĉefurbo. Kelkaj federaciaj landoj havas siajn landajn ĉefurbojn en la ĉefurbo de federacia subŝtato: Sarajevo, la ĉefurbo de Bosnio kaj Hercegovino, estas ankaŭ la ĉefurbo de la Federacio Bosnio kaj Hercegovino; plie, Berno, la ĉefurbo de Svisio, estas la ĉefurbo de la Kantono Berno.  

Du landaj ĉefurboj en federaciaj landoj estas nek federaciaj unuoj, nek specialaj ĉefurbaj distriktoj, nek ĉefurboj de federaciaj unuoj: nome Otavo, la ĉefurbo de Kanado, kaj Palikir, la ĉefurbo de la Federaciaj Ŝtatoj de Mikronezio. La kanada registaro deklaras la otavan areon kiel Naciĉefurba Regiono, kvankam tiu termino simple reprezentas la jurisdikcian areon de la registara agentejo kiu administracias federacie posedatajn terojn kaj konstruaĵojn, kaj ne estas fakta administracia unuo.

## Ekzemploj
* Braziljo (Federacia Distrikto), Brazilo
* Kanbero (Aŭstralia Ĉefurba Teritorio), Aŭstralio
* Otavo-Gatineau (Nacia Ĉefurba Regiono), Kanado
* Meksik-urbo, Meksiko
* Nov-Delhio, Barato
* Vaŝingtono, Usono

Kategorio:Politiko
Kategorio:Administracioj
Kategorio:Ĉefurboj
Kategorio:Distriktoj
Kategorio:Teritorioj
(15871) 1996 QX1

**(15871) 1996 QX1** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
(15872) 1996 RJ4

**(15872) 1996 RJ4** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakala, en la havaja insulo Maui (Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Căzănești (Ialomița)

**Căzănești** [kəzəneŝtj] estas urbo en la rumana distrikto Ialomița.

Căzănești estis unuafoje dokumente menciita en 1579. Ĝis la fino de la 18-a jarcento ĝi apartenis al la familio Văcărescu. Fine de la 19-a jarcento ĝi estis komunuma sidejo kaj administris la vilaĝojn Bibicelu kaj Drăgoiasca; entute ĝi havis 1 098 loĝantojn. En 1952 ĝi estis aligita al la regiono Bukareŝto; en 1968 ĝi reiris kiel komunumo al la distrikto Ialomița.

En 2004 ĝi estis deklarita urbo, kvankam ĝi ne plenumis la formalajn kriteriojn; precipe ĝi havas konsiderinde malpli ol la necesajn 5.000 loĝantojn.

Du konstruaĵoj en Căzănești estas deklaritaj historiaj monumentoj: Lernejo konstruita en 1905 kaj la preĝejo de S-ta Nikolao de 1858.

## Notoj 

Dosiero: Cazanesti jud Ialomita.jpg|Situo en la distrikto
Dosiero: ROU IL Cazanesti CoA1.jpg|La blazono de Căzănești

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Ialomița
Homoroade

**Homoroade** - jen rumane, ,  - estas komunumo en Rumanio sudoriente de Satu Mare. Ĝia sidejo estas Homorodu de Mijloc; administre apartenas al ĝi la vilaĝoj Chilia, Homorodu de Jos, Homorodu de Sus, Necopoi kaj Solduba.

Homoroade limas sud-oriente al la distrikto Maramureș. Ĉiuj partoj de la komunumo situas ĉe la distrikta vojo DJ193A, kiu ligas ilin al Satu Mare.

En la censo de 2002 la 2.030 loĝantoj deklaris jenajn etnecojn kaj preferatajn lingvojn:

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* komunuma retejo 
* Administra mapo de la distrikto  ( kaj )

Dosiero: Homoroade jud Satu Mare.svg|Situo en la distrikto

Kategorio:Komunumoj de distrikto Satu Mare
Kategorio:Komunumoj de Rumanio
(15873) 1996 TH7

**(15873) 1996 TH7** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshisada Shimizu kaj Takeŝi Urata elde la Observatorio de Naĉikacura en gubernio Ŭakajama (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Malkovrita de Yoshisada Shimizu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Georgetown (Vaŝingtono)

eta|dekstra|Vendejoj laŭlonge de Avenua Viskonsino
[eta|La [Vaŝingtona Haveno situanta ĉe la rivero Potomako. Healy Hall videblas en la fono.]]
**Georgetown** estas historia kvartalo, komerca kaj distra distrikto situanta en Nordokcidento, Vaŝingtono, Usono, situanta laŭlonge de la rivero Potomako. Fondita en 1751 en la tiama kaj tiea ŝtato Marilando, la havenurbo Georgetown elprenis la establadon de la federacia distrikto kaj de la Urbo Vaŝingtono dum 40 jaroj. Georgetown restis separata municipo ĝis 1871, kiam la Usona Kongreso kreis ĵus konsolidatan registaron por la tuta Distrikto Kolumbio. Oni aprobis separatan leĝon *act* en 1895 specife nuligante la restintajn lokajn regularojn de Georgetown kaj eĉ la stratonomojn por kongruigi ilin kun tiuj de la Urbo Vaŝingtono.

## Servoj 
* Universitato Georgetown

## Notoj 
; Citaĵoj

; Referencoj

* 
* 
* 
* 
* Weiss, Eric M., "Public Works - Oldest Bridge Reopens", *Washington Post*, Thursday, 17a de Majo, 2007, paĝo B-5.

## Bibliografio 
* Historical Overview of Georgetown , from the Georgetown Partnership.
* Griffith, Gary. "Whitehurst Freeway Coming Down? " at WestEndGuide.us 
* King, Leroy O. *100 Years of Capital Traction - The Story of Streetcars in the Nations Capital*, Taylor Publishing Company, Dallas, Texas, Third printing, 1989, ISBN 0-9600938-1-8.
* Georgetown's Hidden History, from the *Washington Post*, de Andrew Stephen, 16a de Julio, 2006
* Georgetown's early history
* Georgetown Historic District, National Park Service.

## Eksteraj ligiloj 
* Citizens Association of Georgetown , community association
* GeorgetownDC.com, de Georgetown Business Improvement District
* *The Georgetown Current*, komunuma gazeto
* *The Georgetowner*, komunuma gazeto

Kategorio:Geografio de Usono
Kategorio:Vaŝingtono
15870 Obůrka

'*15870 *Obůrka'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov, ĉirkaŭ 35&nbsp;km sud-oriente de Prago.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Oto Obůrka'' (1909–1982), profesoro ĉe la Universitato de Teknologio de Brno, kiu fondis tie la Observatorion Nikolao Koperniko kaj estris ĝin dum 20 jaroj. Li establis programon destinita al junaj amatoroj, por superrigardi  kun mallongaj periodoj. Li estis honora prezidanto de la Internacia Unio de la Amatoraj Astronomoj

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
(15874) 1996 TL66

**(15874) 1996 TL66** estas tre granda transneptuna objekto malkovrita la  de la usonaj geastronomoj Jane X. Luu , David C. Jewitt Jun Chen kaj Chad Trujillo elde la Observatorioj de Mauna Kea en Hawaii, Usono.

Ĝi estas unu el la unua malkovritaj objektoj de la disa disko (aŭ "disdiskanoj"). Ĝia diametro estis taksita je ĉirkaŭ 500 km, kvankam observoj per la kosmoteleskopo Herschel en 2012 indikas diametron de 339 km. Laŭ ĝia luma kurbo ĝi estas preskaŭ sfera kaj povas esti nanoplanedo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  1996 TL66 : nova tipo de transneptuna objekto, el *Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics*
*  (15874) 1996 TL66, orbitaj elementoj
*  1996 TL66, nove malkovrita planedeto

Kategorio:Transneptunaj objektoj
Kategorio:Malkovrita de Jane X. Luu
Kategorio:Malkovrita de David C. Jewitt
Kategorio:Malkovrita de Chad Trujillo
Kategorio:Malkovrita de Jun Chen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Idaho Falls

**Idaho Falls** (esperante: **Idaha Akvofalaro**) estas urbo en sudorienta Idaho, Usono. La urbo mem estas la kvara plej granda urbo en Idaho per loĝantaro, malantaŭ la ŝtata ĉefurbo Bojsio kaj siaj antaŭurboj Meridiano kaj Nampo, sed ĝi estas la plej granda urbo en orienta Idaho kaj en la tuta ŝtato ekster la metropola regiono de Bojsio. Ĝi ankaŭ estas la ĉefurbo de Kantono Bonneville.

La urbo estis fondita ĉirkaŭ Taylor's Crossing, la ponto de kiu venis la originala nomo de la komunumo, kiu estis konstruita en 1865 de frajtisto Matthew Taylor. Baldaŭe, en 1866, la nova kolonio renomiĝis **Eagle Rock** ("Agla Roko"), pro roka insuleto en la ĉirkaŭa rivero Serpenta kie nestis iuj agloj. La hodiaŭa nomo venas de la granda artefarita akvofalo en la sama rivero kiu troviĝas proksime al la urbocentro kaj produktas elektron por la regiono.

Ammon estas la plej granda antaŭurbo de Idaho Falls. Ĉirkaŭaj urboj inkluzivas Rexburg kaj Rigby norden, kaj Shelley, Blackfoot kaj Pocatello sudokcidenten. La plej proksima urbego estas Sallaga Urbo, Utaho, 345 km suden.

Laŭ la censo de 2010, la urbo enhavas 56 813 loĝantojn (takso ekde 2019: 62 888). La metropola regiono enhavas 133 265 loĝantojn. 

Kategorio:Idaho
Lucija

**Lucija** () estas kvartalo de la komunumo Piran, Slovenio, kaj havas 5.800 loĝantojn, estas la plej granda kvartalo de Slovenio kiu havas la statuson de sendependa komunumo.

## Bibliografio 
* Kladnik Darinka, Vsa slovenska mesta, Ljubljana, ZIP - Zavod za intelektualno produkcijo, 2003
* Matjaž Chvatal, Slovenija:Vodnik, Golnik: Turistika, 2009, ISBN 978-961-6414-37-1
* Krušič Marjan, Slovenija: turistični vodnik, Založba Mladinska knjiga, 2009, ISBN 978-961-01-0690-6
* Ivanič Martin, *Slovenika, slovenska nacionalna enciklopedija*, Ljubljana 2011: Mladinska knjiga

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Lucija
*  Portorož

Lucija naselje.JPG
Lucija cerkev.JPG
Lucija tabla.JPG
Lucija center.JPG
Lucija rondo.JPG
Lucija_rondo2.JPG
Lucija rondo3.JPG
Lucija rondo4.JPG
Lucijamarina.JPG
Karting, Lucija (Piran).jpg
Lucija (14154978431).jpg

Kategorio:Urboj de Slovenio
(15875) 1996 TP66

**(15875) 1996 TP66** estas tre granda transneptuna objekto de la klaso de la plutonenoj : objektoj en orbita resonanco 2 : 3 kun Neptuno.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj geastronomoj Jane X. Luu, David C. Jewitt kaj Chad Trujillo elde la Observatorioj de Mauna Kea en Hawaii, Usono.

Por Michael E. Brown, ĝi verŝajne ne estas nanplanedo kun taksata diametro de 158 km.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (15875) 1996 TP66, orbitaj elementoj

Kategorio:Plutonenoj
Kategorio:Malkovrita de Jane X. Luu
Kategorio:Malkovrita de David C. Jewitt
Kategorio:Malkovrita de Chad Trujillo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Monto Vernon

eta|dekstra|350px|Bieno Monto Vernon, Virginio
**Monto Vernon** aŭ **Mount Vernon** en Kantono Fairfax (Virginio), ĉe Alexandria, estis la plantejo kiu estis hejmo de George Washington, unua Prezidento de Usono. Tiu bieno estas situanta ĉe la bordoj de la rivero Potomako tra la Kantono Princo Georgo, Marilando. La familio de Washington estis posedanta terenojn en la areo ekde la tempo de la praavo de Washington en 1674, kaj en 1739 entreprenis etendon de la bieno kio pluis dum la estreco de George Washington, kiu venis en posedo de la bieno en 1754, sed li ne estis la sola posedanto ĝis 1761.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Monto Vernon
* National Historic Landmark: Mount Vernon 
* National Shrine: Bringing George Washington Back to Life 
* "Life Portrait of George Washington", broadcast from Mount Vernon el C-SPAN's *American Presidents: Life Portraits*
* Digital Assets from George Washington's Mount Vernon

Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Geografio de Usono
Kategorio:Virginio
Kategorio:Marilando
Kategorio:George Washington
Ĝardena ringo (Moskvo)

eta|Ĝardena ringo kaj ena parto en mapo de Moskvo
**Ĝardena ringo** () estas cirkla aŭtomobila vojo ĉirkaŭiganta centron de Moskvo. Ĝia longo estas 15,6 km, dikeco estas 60 — 70 metroj.

Ĝardena ringo estas unu el plej gravaj vojoj de Moskvo. Laŭ la ringo estas veturado de cirkla busa itinero; ekzistas ankaŭ aliaj surteraj vojlinioj de publika transporto. Apud stratoj kaj placoj de Ĝardena ringo situas kelkaj stacioj de Moskva metroo.

## Historio 
En frua historio de Moskvo la urbo estis ĉirkaŭigita de kelkaj defendantaj muroj. En fino de 16-a jarcento tie estis konstruita ligna fortikaĵo de Tera urbo.

Ĝis fino de 17-a jarcento teraj fortikaĵoj de Moskvo perdis sian defendan funkcion kaj fariĝis doganejo, ĉe urba enirejo aperis bazaroj.

Ĝis fino de 18-a jarcento tera fortikaĵo kaj muro estis parte detruitaj kaj forfositaj, pro tio aperis novaj liberaj areoj kaj traveturejoj. Brulego de 1812 neniigis preskaŭ ĉiujn konstruaĵojn ambaŭflanke de la remparo. Speciale organizita Komisio por konstruado de Moskvo proponis detrui restaĝojn de terfortikaĵo kaj anstataŭ ili konstrui ŝtonan cirklan straton. Tiel ekiĝis Ĝardena ringo. Ĝis 1830 la projekto estis ĉefe realigita.

Amasa konstruado de domoj laŭ Ĝardena ringo ekiĝis en 20-a jarcento. Sur multaj placoj kaj stratoj okazis bataloj de revoluciemaj laboristoj kontraŭ polico dum Rusia revolucio de 1905. Bataloj okazis ankaŭ dum revolucio de 1917.

## Konsisto 
Stratoj kaj placoj de Ĝardena ringo (laŭ vojo ekde strato Tverskaja):

## Surtera transporto 
## Vidu ankaŭ 
* Bulvarda ringo (Moskvo)
* Tria transporta cirklo (Moskvo)
* Moskva ĉirkaŭiganta aŭtovojo

Kategorio:Transportaj cirkloj de Moskvo
Pekino (hotelo en Moskvo)

eta|Hotelo "Pekino" en Moskvo
**Pekino** () estas hotelo en Moskvo (Rusio). Ĝi situas ĉe Triumfa placo laŭ adreso: Ĝardena Ega strato, domo 5.

Hotelo "Pekino" estis konstruita laŭ projekto de arkitekturisto Dmitrij Ĉeĉulin.

## Historio 
La hotelo ekfunkciis en 1950-aj jaroj. Oni supozis ke ĝi estos simbolo de amikeco de Sovetunio kaj Ĉinio; tamen dum tiu tempo politikaj rilatoj malpliboniĝis kaj pro tio solena malfermo ne okazis; nun eĉ dato de malfermo ne estas ĝuste konata.

Kategorio:Hoteloj en Moskvo
Kategorio:Distrikto Presnenskij (Moskvo)
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1956
Monfarejo

**Monfarejo**, aŭ monpregadejo, estas fabriko, en kiu la rajtigita aŭtoritato (urbo, ŝtato ks) fabrikas la monerojn kaj la monbiletojn.

## Historio 
[eta|upright=1.4|La monero [antoniniano de Kvieto]]
Ekde la komenco moneroj estis fabrikataj per mongisado aŭ monpregado.

Ĉiu polis (urbo-ŝtato) en la antikva Grekio havis propran monfarejon.

En Romo la unua monfarejo estis konstruita sur la monteto Kapitolo, en la templo de Juno ***Moneta*** (tiu kiu avertas). La kromnomo estis donita al Juno, kiam en la jaro 390 a.K., ŝiaj famaj anseroj alarmis la garnizonon de Kapitolo ĝustatempe por ebligi ĝin retropuŝi la atakon de roto da Gaŭloj.

La itala nomo de monero *moneta* devenas de la nomo de tiu unua romia monfarejo, same kiel la nomo de mono en aliaj lingvoj.

## Bildaro pri monpregado (tradicia fabrikado de moneroj) 

A_mint_furnace.jpg|Fandforno, kiu fandas metalon por fabriki monerojn.
Trussel_and_minting.jpg|Martelo uzata en monproduktado kiel montrite en la foto de la monfaristo.
Milling_of_coins.jpg|Instalaĵo por produktado de moneroj kun reliefo ambaŭflanke de la monero.
Coin_edge_enscription_mill.jpg|Aparato por stampi la randojn de la moneroj.

## Referencoj 
Kategorio:Mono
Pekino (apartigilo)

**Pekino** havas kelkajn signifojn:
* **Pekino** estas ĉefurbo de Ĉina Popola Respubliko
* **"Pekino"** estas hotelo en Moskvo
* **2045 Pekino** estas asteroido