open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fertőrákos

**Fertőrákos**  () estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron. En la loknomo Fertő estas la najbara lago, *rákos* signifas hungare "kankra".
eta|maldekstre|La ŝtonminejo
eta|La iama muro
eta|La municipa domo
## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9421
* Areo: 22 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2180.

## Situo 
Fertőrákos situas inter Sopron kaj lago Fertő. Flankovoje Sopron estas facile alirebla.

La vilaĝo estas unusola en Hungario, kiun ŝtonomuro ĉirkaŭis, kaj havis episkopan palacon, tamen estas konata pro la ŝtonominejo.

## Historio 
En 1582 la vilaĝo meritis la rangon kampurbo. En 1683 turkoj faris senhoma la komunumon. Poste germanoj refondis la lokon. El ŝtonoj de Fertőrákos konstruiĝis ne nur Sopron, sed ankaŭ Vieno.

Post disiĝo de Aŭstrio-Hungario en 1918 mallarĝa koridoro de Okcidenta Hungario aldoniĝis al Aŭstrio. Aŭstroj malrapide komencis okupi la koridoron, sed en 1921 en vilaĝo **Ágfalva** bataleto okazis inter aŭstroj kaj hungaraj memservantoj. La aŭstroj retiriĝis, la hungaroj fondis bonusujon **Lajta** kaj proklamis sendependecon en Oberwart (hungare **Felsőőr**). La efemera landeto uzis eĉ apartan poŝtmarkon. Fine en 1921 okazis plebiscito en Sopron kaj en kelke da najbaraj vilaĝoj. Rezulte Sopron kaj la proksimeco restis hungara (ankaŭ **Fertőrákos**), la ceteraj koridorpartoj (tie ne estis plebiscito) iĝis aŭstra, bonusujo **Lajta** ĉesis.

En 1945 la germanoj estis forpelitaj al Germanio kaj konstruiĝis Fera Kurteno. La vilaĝo vivis en kvaranteno. En 1970 en la forlasita, parte kovrita ŝtonminejo oni fondis someran teatron. En 1989 la fera kurteno ĉesis unuafoje ĝuste en Fertőrákos. Oni aranĝis paneŭropan piknikon, tuj post tra la farita fendo orientgermanoj grandnombre trakuris.

La vilaĝo havas ŝipotrafikon al Aŭstrio, krome estis bicikla kaj boata limpasejoj ĝis 2008. Ekde tiam ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas ĉie transirebla sen kontrolo.

## Vidindaĵoj 
* Episkopa kastelo de Fertőrákos
* Preĝejo Ĉieliro de Nia Sinjoro (Fertőrákos)
* ŝtonminejo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Ho-Ĉi-Min-urbo

eta|300ra|La urba pejzaĝo de Ho-Ĉi-Min-urbo.
**Ho-Ĉi-Min-urbo** aŭ **Hoĉimino** (vjetname *Thành phố Hồ Chí Minh*), antaŭe **Sajgono** (''*) ĝis 1975, estas urbo en Vjetnamio, ankaŭ la ĉef-urbo de Sud-Vjetnamio. Ho-Ĉi-Min-urbo troviĝas sur la bordoj de rivero Dong Nai.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La nomo de la urbo estas dediĉo al Ho Chi Minh.

## Historio 
Supozeble post Kristo fondiĝis tie fiŝista vilaĝo. Baldaŭe ĝi estis ankaŭ grava komercejo. Longe ĝi apartenis al Kamboĝo, tiam nomata *Prey Nokor*. Ekde la 16-a jarcento, kiel *Saigon* ĝi estis grava vjetnama haveno. En 1859 franca erao komenciĝis. La urbo iĝis ĉefurbo de Franca Hindoĉinio en 1862. En la regiono oni kulturis rizon. Inter 1941-1945 la japanoj okupis la tutan landon. En 1975 Norda Vjetnamio okupis ankaŭ tiun urbon kaj Sajgono ne plu estis ĉefurbo. Post 1 jaro Sajgono prenis la loknomon Ho-Ĉi-Min-urbo.

## Klimato 
Ho-Ĉi-Min-urbo troviĝas en la tropika zono. La averaĝa temperaturo estas 27 C, jare pluvas (precipe inter majo-oktobro) po 1931 mm. La seka vetero daŭras inter decembro-aprilo.

## Trafiko 
Apud la urbo situas la flughaveno Phu Quoc, kiu interalie estas la aviada nabo de la flugkompanio *Air Mekong*.

## Vidindaĵoj 
* ĉefpoŝto de 1891
* teatro de 1899
* teatro nomata Hoa Binh
* kultura palaco
* historia kaj arta muzeoj
* muzeo pri Ho-Ĉi-Min
* katedralo Notre Dame de 1883
* pagodo Jade de 1909

## Servoj 
* Industria Universitato de Ho Chi Minh Urbo

## Ĝemelurboj 
*  Pusano Sud-Koreio 1995
*  San Francisco Usono 1995
*  Ŝanhajo Ĉinio 1990
*  Tajpejo Tajvano 1968
*  Sankt-Peterburgo, Rusio (1977)
*  Lyon, Francio (1997)
*  Jekaterinburg, Rusio
*  Manilo, Filipinoj
*  Moskvo, Rusio
*  Kantono (Ĉinio), Ĉinio
*  Osaka, Japanio
*  Pnom-Peno, Kamboĝo
*  Vjentiano, Laoso
*  Ŝenjango, Ĉinio
*  Toronto, Kanado
*  Jokohamo, Japanio

## Esperanto-movado 
En la urbo loĝas dekoj da esperantistoj, funkcias esperanto-klubo, nome Esperanto-Asocio de Ho-Chi-Minh-Urbo.

## Bildaro 

Dosiero:DJI 0550-HDR-Pano.jpg|Urbocentro
Dosiero:Basílica de Nuestra Señora, Ciudad Ho Chi Minh, Vietnam, 2013-08-14, DD 03.JPG|Katedralo de Ho-Ĉi-Min-urbo
Dosiero:Saigon 14.jpg|Stratobildo en Ho-Ĉi-Min-urbo
Dosiero:Thương xá TAX.jpg|Saigon Tax Trade Center
Dosiero:Ayuntamiento, Ciudad Ho Chi Minh, Vietnam, 2013-08-14, DD 09.JPG|Urbodomo de Ho-Ĉi-Min-urbo nokte
Dosiero:Ayuntamiento, Ciudad Ho Chi Minh, Vietnam, 2013-08-14, DD 01.JPG|Urbodomo
Dosiero:Vista de Ciudad Ho Chi Minh desde Bitexco Financial Tower, Vietnam, 2013-08-14, DD 06.JPG|Ĉielrigardo de Sajgono
Dosiero:HCM-City Verkehr.JPG|Tipa sceno en Sajgono
Dosiero:Pagoda Xa Loi, Ciudad Ho Chi Minh, Vietnam, 2013-08-14, DD 04.JPG|Pagodo Xa Loi

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Ho-Ĉi-Min-urbo

## Eksteraj ligiloj 
*  *(blogaĵo pri vojaĝo en 2013)''

## Referencoj 

Kategorio:Urboj de Vjetnamio
Kategorio:Milionurboj
Kategorio:Iamaj ĉefurboj
Kategorio:Havenurboj
Kategorio:Setlejoj nomitaj laŭ personoj
Llanddewi Rhydderch

**Llanddewi Rhydderch** estas vilaĝo en Monmouthshire, Suda Kimrio, Britio. Ĝi situas ĉe la vojo B4233, ĉirkaŭ 8 kilometrojn for de Abergavenny.

## Historio 
La urbeto de Llanddewi Rhydderch kreskis ĉirkaŭ malgranda monaĥeja ĉelo.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo kaj eno de la preĝejo Sankta Davido
* Fotoj de Llanddewi Rhydderch

Kategorio:Vilaĝoj de Kimrio
Gereĉe

eta|300px|Situo de Gerecse en Hungario
**Gereĉe** (laŭ la originala hungara skribo: **Gerecse**) estas malgranda montaro en la departemento Komárom-Esztergom en nord-meza parto de Transdanubio.
eta|300px|Panoramo de montaro Gereĉe
eta|260px|Panoramo de Tardos
La averaĝa alto estas 400 m. La plej alta monto estas Nagy-Gerecse (=Granda Gereĉe) 634 m-ojn alta. Areo estas 850 km². La granda parto konsistas el kalkoŝtono, kelkloke estas dolomitoj. Sur la surfaco troviĝas ankaŭ laŭso. Oni minadas en la montaro marmoron kaj karbon.

Interne de la montaro troviĝas nur 2 komunumoj: Tardos kaj Vértestolna. Urboj Tata, Tatabánya kaj Lábatlan troviĝas ĉe la piedoj de la montaro.

En la montaro oni trovis 300 da malgrandaj kavernoj.

Kategorio:Montaroj en Hungario
Kruco-hiperpluredro

En geometrio, **kruco-hiperpluredro** estas regula konveksa hiperpluredro kiu ekzistas en ĉiu kvanto de dimensioj.

La karteziaj koordinatoj de verticoj de kruco-hiperpluredro estas ĉiuj permutoj de (&plusmn;1, 0, 0, ... , 0). La kruco-hiperpluredro estas la konveksa koverto de siaj verticoj. (Noto: iu aŭtoroj difinas kruco-hiperpluredron nur kiel la randon de ĉi tiu regiono.)

La *n*-dimensia kruco-hiperpluredro povas ankaŭ esti difinita kiel la fermita unuobla pilko en la &#x2113;1-normo sur **R***n*:
:\{x\in\mathbb R^n : \|x\|_1 \le 1\}.

La 1-kruco-hiperpluredro estas simple la streko [-1, +1]. La 2-kruco-hiperpluredro estas kvadrato kun verticoj {(&plusmn;1, 0), (0, &plusmn;1)}. La 3-kruco-hiperpluredro estas okedro, unu el la 5 regulaj konveksaj pluredroj - platonaj solidoj. La 4-kruco-hiperpluredro estas 16-ĉelo, unu el la 6 regulaj konveksaj plurĉeloj

## Rilatantaj familioj de hiperpluredroj 
Kruco-hiperpluredroj estas unu el la tri familioj de regulaj hiperpluredroj kiuj ekzistas en spacoj de ĉiu dimensio.

La aliaj du familioj estas la hiperkuboj kaj la simplaĵoj. La kvara familio estas la malfiniaj hiperkubaj kahelaroj.

La duala hiperpluredro de *n*-kruco-hiperpluredro estas *n*-hiperkubo.

## Eroj 
La *n*-kruco-hiperpluredro havas 2*n* verticoj, kaj 2*n* facetojn ĉiu el kies estas (*n-1*)-simplaĵo. La vertica figuro de *n*-kruco-hiperpluredro estas *(n-1)*-kruco-hiperpluredro. La simbolo de Schläfli de la kruco-hiperpluredro estas {3,3, ... ,3,4}.

La kvanto de *k*-dimensiaj hiperedroj de *n*-kruco-hiperpluredro estas
:2^{k+1}{n \choose {k+1}}
Vidu ankaŭ en duterma koeficiento.

Por *n&ne;1*, la grafeo de lateroj de la *n*-kruco-hiperpluredro povas esti konstruita per meto de *2n* verticoj sur cirklo kaj konektigo de ĉiuj paroj de verticoj krom paroj kiuj situas akurate sur kontraŭaj flankoj de la cirklo. Ĉi tiuj nekunigitaj paroj prezentas la verticon sur kontraŭaj direktoj de la sama koordinata akso de la hiperpluredro. La grafeo estas la komplemento de paro-kunigo de *n* lateroj.

Por *n=1*, la grafeo de lateroj de la 1-kruco-hiperpluredro konsistas el du kunigitaj verticoj.

## Vidu ankaŭ 
* Familioj de diversdimensiaj hiperpluredroj kaj kahelaroj:
** Simplaĵo (geometrio)
** Kruco-hiperpluredro
** Hiperkubo
** Hiperkuba kahelaro
** Permuta hiperpluredro
* Listo de regulaj hiperpluredroj

## Referencoj 
* H. S. M. Coxeter, *Regular Polytopes* - *Regulaj hiperpluredroj*, 3-a. red., Dover Publications, 1973. ISBN 0-486-61480-8. (p.296, Tabelo I (iii): Regulaj hiperpluredroj, tri regulaj hiperpluredroj en *n* dimensioj (*n* &ge; 5))

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Hiperpluredra montrilo

Kategorio:Hiperpluredroj
Prufiguro

[eta|300ra|Prufiguro de la velŝipo [Christian Radich]]
eta|300ra|Prufiguro sur moderna velŝipo

**Prufiguro** estas skulptaĵo sur la plej antaŭa parto de la pruo de velŝipo.

La statuo estas ofte de virino aŭ marvirino.

La vikingoj metis prufigurojn sur la pruo de la ŝipo por tiel protekti ilin kontraŭ marmonstroj.

eta|maldekstra|300ra|Replikaĵo de vikinga ŝipo kun prufiguro
eta|300ra|Prufiguro

## Vidu ankaŭ 
* Prufiguro (politiko)

Kategorio:Ŝipoj
Kategorio:Ŝiperoj
Fernando del Paso

**Fernando del Paso** (n. , m. 14-a de novembro 2018) estis meksika verkisto. Li gajnis la Premion de la Internacia Librofoiro (FIL) de Gvadalaharo en 2007. Li estis diplomato en Francio de 1985 al 1991.

## Elektitaj Verkoj 
* *José Trigo*, 1966
* *Palinuro de México*
* *Noticias del Imperio*
* *Linda 67*

Kategorio:Meksikaj verkistoj
Kategorio:Meksikaj diplomatoj
Kategorio:Premio Cervantes premiitoj
Kategorio:Gajnintoj de la literaturpremio Rómulo Gallegos
Messerschmitt

**Messerschmitt** estas nomo de 
* germana entrepreno Messerschmitt AG
* Willy Messerschmitt (1898–1978), germana aviadil-konstruisto kaj entreprenisto 
* Messerschmitt-Bölkow-Blohm, iama germana Aer- kaj kosmoesplora konzerno 

**vidu ankaŭ:** Messerschmidt, Messerschmid
Cock Robin

**Cock Robin** estas usona pop-roka muzika grupo, tre populara en la 80-a jaroj de la 20-a jarcento, precipe en Eŭropo ili estis popularaj. Tiu ĉi muzika grupo estis fondita de Peter Kingsbery en la jaro 1982. Kun la grupo kantis Anna LaCazio.

## Diskaro 
* Cock Robin (1985)
* After Here Through Midland (1987)
* First Love Last Rites (1989)
* I Don't Want to Save the World (2006)
* Songs from a Bell Tower (2010)
* Chinese Driver (2016)
* Lollobrigida (EP)(2017)

Kategorio:Usonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1980-1989
Kategorio:Muzikaj grupoj en 1990-1999
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1982
Kristiano la 9-a (Danio)

eta|maldekstra|Kristiano la 9-a de Danio
**Kristiano la 9-a**, dane *Christian 9.*, ( – ), reĝo de Danio.
Prapatro de la linio *Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg* de la Oldenburga dinastio, kiu ĝis nun havas la danan tronon.

En 1842 li edziĝis kun sia kuzino princino *Louise von Hessen-Kassel* (1817–1898).
Pluraj el iliaj gefiloj geedziĝis kun anoj de aliaj regantaj eŭropaj dinastioj kaj fariĝis reĝoj aŭ reĝinoj en diversaj eŭropaj landoj, kio donis al Kristiano la kromnomon "bopatro de Eŭropo".

Lia unua filo iĝis reĝo Frederiko la 8-a, lia posteulo. Lia dua filo iĝis reĝo Georgo la 1-a de Grekio.

Kategorio:Danaj reĝoj
Kategorio:Dukoj de Ŝlesvigo
Kategorio:Dukoj de Holstinio
Kategorio:Dukoj de Saksio-Lauenburg
Kategorio:Dinastio Glücksburg
Frederiko la 8-a (Danio)

**Frederiko la 8-a**, dane *Frederik 8.*, ( – ), estis reĝo de Danio de 1906 ĝis sia morto.

Lia pli juna frato estis reĝo Georgo la 1-a de Grekio.

Kategorio:Danaj reĝoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1843
Kategorio:Mortintoj en 1912
Kategorio:Dinastio Glücksburg
Kristiano la 10-a (Danio)

**Kristiano la 10-a**, dane *Christian 10.*, ( – ), estis 1912-1947 reĝo de Danio kaj 1918-1944 kiel **Kristiano la 1-a** (*Kristjan I.*) reĝo de Islando.

Li estis frato de la norvega reĝo Haakon la 7-a.

## Vidu ankaŭ 
* Invado de Danio

Kategorio:Danaj reĝoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1870
Kategorio:Mortintoj en 1947
Kategorio:Dinastio Glücksburg
Frederiko la 9-a (Danio)

**Frederiko la 9-a**, dane *Frederik 9.*, ( – ), estis reĝo de Danio de 1947 ĝis sia morto.

Kategorio:Danaj reĝoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1899
Kategorio:Mortintoj en 1972
Kategorio:Dinastio Glücksburg
Susanna Castelviva

**Susanna CASTELVIVA** (konata en Esperanto kiel **Suzana**) estas Esperanto-kantistino. En 1980 ŝi publikigis la albumon "Per nia nura vol'" tra Parola Kulturo el Romo, kunlabore kun Gianfranco Molle. En 1985 tiu albumo estis reeldonita de edistudio.

En 1987 ŝi koncertis en la 11-a Internacia Junulara Festivalo en Venaria Reale. Tio estis verŝajne ŝia lasta publika prezentaĵo en Esperantujo.

## Diskografio 
* Per nia nura vol' (1980 resp. 1985)
*# ol duono
*# la viroj
*# monaĥino
*# balado pri ana brenan
*# kvankam ni virinas 
*# lulas panjo
*# mariŝa
*# manjo
*# ni jam enuis
*# en ĉi-arbaro

Kategorio:Esperantlingvaj kantistoj
Mesianismo

**Mesianismo** aŭ **Mesiismo** estas kredo en la alveno—aŭ reveno—de dia liberiganto, Mesio [*mashiah* en la hebrea lingvo, *christós* en la greka ], kun povo forigi la maljustaĵojn suferitajn de difinita grupo. Ĝi ĝenerale havas konektojn kun ideoj pri utopioj, alportitaj de eksteraj instancoj, ne ĉiam kun apogo de la propra grupo.

La pli konata mesianismo havas judan originan, kaj estis grava en la naskiĝo de kristanismo. Aliaj religioj havas mesiecajn karakterojn, adaptitaj al propraj trajtoj.

## Origino de Mesianismo 
La profeto Jesaja estis la unua, kiu proklamis la alvenon de Mesio, eble derivita de lia kono pri tiu ideo inter la zoroastra religio en malnova Persio.

## Religiaj mesianismoj 
### Judismo 
Klasika Judismo esperas je la alveno de Mesio, laŭ la diro de la profetoj. Dum la historio de judismo, diversaj homoj sin deklaris Mesio, kaj kelkfoje sukcesis arigi ĉirkaŭ si gravan movadon, foje kun sociaj trajtoj.

### Kristanismo 
La vorto mem kristano, derivas el Kristo, tio estas, **Mesio**. La kristanoj pensas ke Jesuo estas la Mesio profetita de la judaj profetoj. Diversaj grupoj de kristanismo montras ankoraŭ trajtojn de klasika mesianismo, esperanta la baldaŭan duan alvenon de Kristo (vidu: *Adventismo*).

### Islamo 
En Islama mesianismo, Jesuo de Nazareto estas konsiderata profeto kaj la vera Mesio.

Vidu ankaŭ la figuron de la Mahdi en diversaj islamaj tradicioj.

### Universala Mesianismo 
Mesianismo ekzistas ankaŭ en Bahaismo kaj en diversaj noveraaj movadoj.

Vidu ankaŭ:
* Maitreya
* Kalki
* Saoshyant
* Apokalipso
* Miljarismo

## Mesiecaj sociaj movadoj 
### Israelo 
Vidu: *Cionismo*

### Pollando 
Vidu apartan artikolon: Pola mesianismo

### Portugalio 
Vidu: *Sebastianismo*

### Brazilo 
En la historio de Brazilo, la vorto mesianismo estas uzata por nomi la sociajn movadojn en kiuj milojn da loĝantoj de la sertono (internaj malriĉaj regionoj) sekvis gvidantojn kun forta religia karaktero.

Kategorio:Religio
Kategorio:Sociaj movadoj
Harka

**Harka** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron. Horka estas hungare praa hungara rango.
eta|Kirko de Harka

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9422
* Areo: 11 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1500.

## Situo 
Harka situas laŭ la aŭstra landlimo sude de Sopron. Tiu urbo troviĝas 5, Fertőszentmiklós 24, Győr 85, Budapeŝto 206 km.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1245. Post disiĝo de Aŭstrio-Hungario en 1918 mallarĝa koridoro de Okcidenta Hungario aldoniĝis al Aŭstrio. Aŭstroj malrapide komencis okupi la koridoron, sed en 1921 en vilaĝo Ágfalva bataleto okazis inter aŭstroj kaj hungaraj memservantoj. La aŭstroj retiriĝis, la hungaroj fondis bonusujon **Lajta** kaj proklamis sendependecon en Felsőőr. La efemera landeto uzis eĉ apartan poŝtmarkon. Fine en 1921 okazis plebiscito en Sopron kaj en kelke da najbaraj vilaĝoj. Rezulte Sopron kaj la proksimeco restis hungara (ankaŭ **Harka**), la ceteraj koridorpartoj (tie ne estis plebiscito) iĝis aŭstra, bonusujo **Lajta** ĉesis.

Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio kaj Fera Kurteno konstruiĝis. Laŭ la limo oni instalis minojn. Dum la socialisma erao la vilaĝo uzis la nomon **Magyarfalva**. En 1989 la fera kurteno ĉesis. Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas ie ajn trapasebla sen kotrolo.

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1787
* mezepoka romkatolika Kirko Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Harka), la turo estas 25 m-ojn alta

## Famuloj 
* En Harka naskiĝis lingvisto Gedeon Petz.
* En apudaĵo de Harka mortis György Nagy (aktoro).

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kategorio:Vinvilaĝoj
Hidegség

**Hidegség** [hidegŝEg) estas vilaĝeto kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron. La loknomo signifas hungare malvarmo, ĉar fonto ĉe la vilaĝo estas malvarma. La vilaĝnomo estas kroate **Vedeŝin**.
eta|Kirko de Hidegség

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9491
* Telefonkodo: 99
* Areo: 17 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 310.

## Situo 
Hidegség situas apud Fertő, flankovoje Sopron kaj Nagycenk estas alireblaj. Fervojo inter Győr kaj Sopron estas proksime.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata jam dum la neolitiko kaj poste de romianoj. Post la kontraŭturkaj bataloj kroatoj alvenis. Post disiĝo de Aŭstrio-Hungario en 1918 la vilaĝo trovis sin ĉe la nova ŝtatlimo de Aŭstrio. Post 1946 konstruiĝis Fera Kurteno. Laŭ la limo oni instalis minojn en la lagon. En 1989 la fera kurteno ĉesis. Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas ie ajn trairebla senkontrole.

La loĝantaro okupiĝas pri kanorikoltado kaj legomokultivado. En Hidegség migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romanika romkatolika Kirko Sankta Andreo (Hidegség) ankaŭ signifa historia monumento, kiu baldaŭ barokiĝis.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kategorio:Vinvilaĝoj
Margareta la 2-a (Danio)

**Margareta la 2-a** (dane *Margrethe II.*,
plennome *Margrethe Alexandrine Þorhildur Ingrid*,
naskita la  en Kopenhago) estis, post sia patro Frederiko la 9-a, de la  ĝis la 14-a de januaro 2024 reĝino de Danio.

Margareta estas edziniĝinta kun la franca grafo Henri Laborde de Montpezat (forpasis la ), nomata princo Henriko de Danio. Kune ili havas infanojn:
* **Frederiko**, n. 1968, reĝo Frederiko la 10-a, kun edzino **Mary Donaldson** el Aŭstralio
* princo **Joachim**, n. 1969

Kategorio:Danaj reĝoj
Kategorio:Dinastio Glücksburg
Nagycenk

'*** [nadjcenk] estas grandvilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron.
eta|dekstra|300px|Kastelo de Széchenyi

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9485
* Areo: 
* Loĝantaro: 2003 (stato: 2015)
* Telefonprefikso: 99

## Situo 
eta|maldekstre|Preĝejo en Nagycenk
Nagycenk situas laŭ la ĉefvojo inter Sopron kaj Győr kaj samtempe laŭ la ĉefvojo inter Sopron kaj Balatono, preteriras fervojo Sopron-Szombathely, krome fervojo Sopron-Győr estas ne tro for. Rigardinte la mapon oni konstatas, ke la grandvilaĝo estas kolo de "duoninsulo" Sopron.

## Historio 
Nagycenk estis loĝata dum la kuprepoko kaj bronzepoko, poste romianoj kaj avaroj loĝis tie. En 1750 konstruiĝis kastelo de familio **Széchenyi** kun parko. En la kastelo estas muzeo. En 1892 memstara vilaĝo **Kiscenk** (=eta Cenk) aliĝis al Nagycenk.

Post disiĝo de Aŭstrio-Hungario en 1918 mallarĝa koridoro de Okcidenta Hungario aldoniĝis al Aŭstrio. Aŭstroj malrapide komencis okupi la koridoron, sed en 1921 en vilaĝo Ágfalva bataleto okazis inter aŭstroj kaj hungaraj memservantoj. La aŭstroj retiriĝis, la hungaroj fondis bonusujon **Lajta** kaj proklamis sendependecon en Felsőőr. La efemera landeto uzis eĉ apartan poŝtmarkon. Fine en 1921 okazis plebiscito en Sopron kaj en kelke da najbaraj vilaĝoj. Rezulte Sopron kaj la proksimeco restis hungara (ankaŭ **Nagycenk**), la ceteraj koridorpartoj (tie ne estis plebiscito) iĝis aŭstra, bonusujo **Lajta*' ĉesis.

Post 1945 konstruiĝis Fera Kurteno. La vilaĝo vivis en kvaranteno. En 1989 la fera kurteno ĉesis. Ekde 2008 la ŝtatlimoj inter Aŭstrio kaj Hungario ĉesis, pro ambaŭ landoj apartenas en internan parton de Eŭropa Unio aŭ de zono de Schengen.

## Vidindaĵoj 
* Kastelo de Nagycenk
* kirko
* fervojeto al Fertőboz

## Famuloj 
En Nagycenk naskiĝis kemiisto Sándor Holly.

## Referencoj 

Kategorio:Vinvilaĝoj
Fertőboz

**Fertőboz** estas malgranda vilaĝeto kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron. Fertő estas lago, boz eble sambuko hungare.
eta|maldekstra|Fervojeto por turistoj al Nagycenk
eta|Blazono de Fertőboz
eta|Kirko de Fertőboz

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9493
* Telefonprefikso: 99
* Areo: 14 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 260.

## Situo 
Fertőboz situas laŭ la flankovojo apud lago Fertő kaj krome fervojo Sopron-Győr estas ne tro for. Rigardinte la mapon oni konstatas, ke la vilaĝo estas kolo de "duoninsulo" Sopron.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata jam dum la neolitiko, poste romianoj loĝis tie. En 1732 preĝejo, en 1802 elvidejo **Gloriette** konstruiĝis.

Post disiĝo de Aŭstrio-Hungario en 1918 mallarĝa koridoro de Okcidenta Hungario aldoniĝis al Aŭstrio. Aŭstroj malrapide komencis okupi la koridoron, sed en 1921 en vilaĝo Ágfalva bataleto okazis inter aŭstroj kaj hungaraj memservantoj. La aŭstroj retiriĝis, la hungaroj fondis bonusujon **Lajta** kaj proklamis sendependecon en Oberwart (hungare **Felsőőr**). La efemera landeto uzis eĉ apartan poŝtmarkon. Fine en 1921 okazis plebiscito en Sopron kaj en kelke da najbaraj vilaĝoj. Rezulte Sopron kaj la proksimeco restis hungara (ankaŭ **Fertőboz**), la ceteraj koridorpartoj (tie ne estis plebiscito) iĝis aŭstra, bonusujo **Lajta** ĉesis.

Post 1946 konstruiĝis Fera Kurteno kaj la germana minoritato estis forpelita al Germanio. Anstataŭ ili alvenis hungaraj forpelitoj el Ĉeĥoslovakio. En la lago oni instalis minojn. Tio malebligis la kutiman laboron kanorikoltadon. En 1989 la fera kurteno ĉesis. La vilaĝo apartenas al Őrség kaj **Hanság** Nacia parko. Ekde 2008 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la landlimo estas ie ajn trapasebla senkontrole.

En Fertőboz migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* preĝejo
* fervojeto al Nagycenk

## Ĝemelkomunumoj 
*  Medgyesbodzás, Hungario
*  Zsámbék, Hungario

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kategorio:Vinvilaĝoj
Transilvania Hungara Universitato Sapientia

maldekstra|eta
dekstra|eta|Miercurea Ciuc
dekstra|eta|Tg. Mureş
**Transilvania Hungara Universitato Sapientia**, ( (EMTE) [sapiencia erdeji madjar tudomanjedjetem] (Sapientia, Transilvania Hungara Universitato), ), estas memstara hungarlingva universitato en Transilvanio (Rumanio) kun centro en Kluĵo funkcianta en la urboj Kluĵo, Miercurea Ciuc kaj Târgu Mureș. La financadon de ĝiaj funkciado kaj disvolvado kovras la hungara ŝtata buĝeto sur la teritorio de Rumanio. La kialo de estigo de ĉi tiu nova superinstrua instituto estis la konstato, ke el ĉirkaŭ 25 mil hungarlingvaj gestudentoj nur ĉiu tria studas en sia gepatra lingvo.

## Historio 
La decido naskiĝis la 14-an de aprilo 2000 en la kunsido de la *Kuratorio de Fondaĵo Sapientia* estigita en Kluĵo de ok estroj de hungaraj transilvaniaj historiaj eklezioj. La 7-an de aprilo 2001 oni mandatumis kiel rektoron d-ron Sándor Tonk kaj kiel vicrektoron d-ron Vilmos Tánczos. Laŭ konkurso ricevis mandatojn kiel dekanoj la universitataj profesoroj Szabolcs Lányi d-ro (Miercurea Ciuc) kaj Dénes Hollanda d-ro (Târgu Mureș). La Fondaĵo Sapientia en Miercurea Ciuc aĉetis la konstruaĵon de Hotelo Hargita kaj en Târgu Mureș luis la domon *Deus Providebit*, kiu estis eklezia posedaĵo. La Landa Akredita Komisiono Rumana donis la permesilon por provizora funkciado de la universitato en majo kaj julio 2001. La instruado komenciĝis la 8-an de oktobro 2001 en Miercurea Ciuc kaj Târgu Mureș kun 371 gestudentoj. En la lernojaro 2006/2007 estis 2.205 gestudentoj kaj 339 instruistoj en la universitato.

La universitato estis akreditita per la Leĝo 58/2012.

## Rektoroj 
* Dr. TONK Sándor (2000–2003)
* Dr. SZILÁGYI Pál (2003–2007)
* Dr. DÁVID László (2007–2020)
* dr. TONK Márton (2021–)

## Elektitaj instruistoj 
* Sándor Buglya
* Csongor István Nagy
* Miklós Szilágyi (matematikisto) (katedrestro)
* István Pál Vallasek

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de universitato.

Sapientia
Kategorio:Konstruaĵoj en Kluĵo
Kategorio:Târgu Mureș
Kategorio:Miercurea Ciuc
Kategorio:Rumaniaj hungaraj institucioj kaj institutoj
Alisa Seleznjova

**Alisa SELEZNJOVA** () estas fikcia protagonistino de pluraj sciencfikciaj verkoj de la rusa verkisto Kir Buliĉov, knabino loĝanta en Moskvo fine de la 21-a jarcento. Kiel beletra rolulo Alisa naskiĝis en la jaro 1965 kiam estis publikigitaj la unuaj rakontoj pri ŝi. Sian nomon ŝi ricevis omaĝe al filino de la aŭtoro.

Laŭ verkoj de Buliĉov estis filmitaj kelkaj filmoj pri aventuroj de Alisa, inter ili la ekstreme populara kvinparta televidserio „Gastino el estonto“ (1985) kaj la animacia filmo „Mistero de la tria planedo“ (1981).

En 2001 en Moskvo ŝatantoj de la verkoj de Buliĉov plantis kelkarban aleon omaĝe al Alisa Seleznjova. Ĉe la aleo estas memorŝtono kun metala tabulo, kiu tekstas „Aleo omaĝe al Alisa Seleznjova. Oktobro 2001“.

## Biografio 
Alisa en la verkoj de Buliĉov estas la sola filino de zoologia profesoro Igor Seleznjov, estro de moskva KosmoZoo, kaj arkitekto Kira Seleznjova. Alisa loĝas en Moskvo fine de la 21-a jarcento, studas en mezlernejo, membras en rondeto de junaj naturesplorantoj. Ŝi ofte vojaĝas kun la patro kaj amikoj, trafante al diversaj aventuroj.

Kategorio:Kir Buliĉov
Kategorio:Sciencfikcia literaturo
Kategorio:Fikciaj infanoj
Kategorio:Fikciaj kosmoveturantoj
Kategorio:Fikciaj rusoj
Kategorio:Tempovojaĝado en fikcio
Kategorio:Fikciuloj de la estonteco
Kategorio:21-a jarcento en fikcio
Fertőhomok

**Fertőhomok** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron. La loknomo estas hungare Fertő-sablo, la kroata nomo estas **Umok**.

La komunumo situas laŭ la flankovojo proksime de lago Fertő kaj krome fervojo Sopron-Győr estas ne tro for.

Dum la kontraŭturkaj bataloj kroataj rifuĝintoj alvenis. Post disiĝo de Aŭstrio-Hungario en 1918 mallarĝa koridoro de Okcidenta Hungario aldoniĝis al Aŭstrio, la vilaĝo trovis sin proksime de la nova ŝtatlimo.

Post 1946 konstruiĝis Fera Kurteno, en la lago oni instalis minojn. Tio malebligis la kutiman laboron kanorikoltadon. En 1989 la fera kurteno ĉesis.

Vidindaĵo estas romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna el 1906. En Fertőhomok migra poŝto servas.
eta|maldekstre|Katolika kirko Sankta Anna en Fertőhomok
eta|maldekstre|Vilaĝdomo en Fertőhomok

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Fiat X1/9

**Fiat X1/9** estis malgranda sporta aŭto duseĝa, kiun konstruis la itala firmao *Carrozzeria Bertone* surbaze de komponantoj de Fiat.

thumbnail|right|Fiat X1/9

Oni prononcas la nomon "fiat iks' unu naŭ" (itale: *fiat iks uno nove*). La nomo ne konformas al la aliaj nomoj de Fiat-aŭtoj, kiuj kutime havis tri-ciferan nombron; ĝi estas la interna kod-nomo el la evoluiga fazo (en kiu "X1" estis uzata por pasaĝeraj kaj "X2" por varaj aŭtoj), kiu iel transiris en la publikan vendon. 

thumbnail|right|Bertone X1/9

X1/9 estis prezentita unue en 1971, kiel posteulo de modelo *850 Sportspider* de Fiat, konstruita same de Bertone.

X1/9 ekzistis ankaŭ kiel kabrioleto kun protekta arko, kiu sekurigis la pasaĝerojn dum renversiĝo. Tiel ĝi sukcesis, kiel nur malmultaj kabrioletoj tiutempaj, plenumi la sekurecajn postulojn de la usonaj aŭtoritatoj de 1975, sed estis kompare tre peza.

Laŭ la motoro oni dividas X1/9 al du serioj: 1300 kaj 1500. La unua havis cilindraĵon de 1,3 litroj kun povumo de ĉ. 55 kW, la dua cilindraĵon de 1,5 litroj kun povumo de 63 kW; kun rubgasa katalizilo ĝia povumo estis 55 kW.

Komence de la 1980-aj jaroj Fiat ĉesigis la modelon, sed permesis al Bertone plu produkti ĝin sub la nomo "Bertone X1/9" kaj plu provizis la necesajn partojn.

En 1988 estis vendita la lasta X1/9, la 165.000-a.

## Eksteraj ligiloj 
* www.icsunonove.it La unua konkur-sporta modelo de X1/9 
* Filipinetti X1/9 La unua konkur-sporta modelo de X1/9 
* www.autodesign.it  Bertone X1/9 

X1/9
Kategorio:Aŭtomobilmodeloj
Kategorio:Italaj aŭtomobiloj
Fertőszéplak

**Fertőszéplak** [fertOsEplak] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en distrikto Sopron. La loknomo estas hungare Fertő-bela-loĝej'.
eta|maldekstre|Vilaĝomuzeo de Fertőszéplak

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9436
* Areo: 22 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1170.

## Situo 
Fertőszéplak situas laŭ la flankovojo proksime de lago Fertő, fine fervojoj Fertőszentmiklós-Pamhagen kaj Sopron-Győr estas ne tro for.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata jam dum la neolitiko, baldaŭe romianoj vivis tie. Post la kontraŭturkaj bataloj germanoj alvenis. Post disiĝo de Aŭstrio-Hungario en 1918 mallarĝa koridoro de Okcidenta Hungario aldoniĝis al Aŭstrio, la vilaĝo trovis sin proksime de la nova ŝtatlimo.

Post la 2-a mondmilito Fera Kurteno konstruiĝis, en la lago oni instalis minojn. La kulturdomo en 1950 konstruiĝis. En 1989 la fera kurteno ĉesis. Ekde 2008 ambaŭ ŝtatoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas trairebla ie ajn senkontrole.

## Vidindaĵoj 
* preĝejo de Ĉiuj Sanktuloj (Fertőszéplak)
* kastelo de **Széchenyi**
* muzeo pri fervojaj lampoj

## Famuloj 
* En la tiutempa Széplak naskiĝis mecenato kaj magnato Ferenc Széchényi.
* En Fertőszéplak naskiĝis urologo Frigyes Götz.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Kategorio:Vinvilaĝoj
Třešť

**Třešť** () estas urbo en la Regiono Vysočina (okcidenta Moravio) de la Ĉeĥa Respubliko, proksime de Jihlava. En  kalkulitaj  kaj la areo estas 46,99&nbsp;km².

## Historio 
* Třešť fondiĝis en 13-a jarcento.
* La unua skribmencio estas el la jaro 1349.

## Loĝantaro
## Turismaj allogaĵoj en Třešť 
* Kastelo
* Juda sinagogo

## Turismaj allogaĵoj en najbareco 
* Naturo
** Špičák
** Čeřínek
* Kulturo
** Kastelo Roštejn
** Renaskiĝa urbo Telč
** Regiona urbo Jihlava

## Famaj personoj 
* Josef Alois Schumpeter (ekonomikisto)
* Franz Kafka (verkisto)
* Václav Richter (historiisto)
* Otto Šimánek (aktoro)

## Komunuma partnereco 
Třešť havas ek de 1992 komunuman partnerecon kun Pieterlen en la administra distrikto Bielo en Kantono Berno en Svislando.

## Industrio 
En Třešť ĉiam estis inter plej konsiderinda komunikado industrio teksaĵo produktado.
* Vývoj
* Pezag
* Podzimek

## Eksteraj ligiloj 
* Statistikoj 


Kategorio:Municipoj en distrikto Jihlava
Kategorio:Urboj en distrikto Jihlava
Kategorio:Urboj en Moravio
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Fertőszentmiklós

**Fertőszentmiklós**  estas urbo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en la regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron. En la hungara lingvo la nomo signifas Fertő-Sankta Nikolao.
eta|maldekstre|Kirko de Fertőszentmikós

## Situo 
Fertőszentmiklós situas sur ebenaĵo laŭ la ĉefvojo inter Győr kaj Sopron, tie komenciĝas flankovojo al Kőszeg, laŭ la fervojo Sopron-Győr, fine eliĝas fervojo ankaŭ al Pamhagen (hungare **Pomogy**).

## Historio 
eta|Stacidomo de Fertőszentmikós
La unua mencio devenis el 1228 en formo *Terra Neweg*. La vilaĝo preskaŭ senhomiĝis post la tatara invado en 1241. En la 15-a jarcento ĝi iĝis kampurbo. Dum la 19-a jarcento formiĝis 2 vilaĝoj Szentmiklós kaj Szerdahely. La grandvilaĝo urbiĝis en 2008. Fertőd troviĝas 6, Kapuvár 13, Sopron 26, Csorna 30, Kőszeg 39, Győr 62, Budapeŝto 182 km.

## Vidindaĵoj 
* kasteloj de *Széchenyi* kaj de *Bezerédy*
* Preĝejo de Sankta Nikolao (Fertőszentmiklós)
* pilgrimloka Kapelo Sepdolora Dipatrino (Fertőszentmiklós) de 1903
* Skulptaĵoj pri Dipatrino kaj Petőfi

## Famuloj 
* En Fertőszentmiklós naskiĝis:
** ĉefepiskopo Csaba Ternyák
** plibonigisto József Gergácz.
* En Szerdahely (iam ekstra parto de Fertőszentmiklós) naskiĝis politikisto István Bezerédj.

## Ĝemelurboj 
*  Pleidelsheim, Germanio (1994)
*  Leopoldov, Slovakio (2003)

## Komunumoj pri Sankta Nikolao en Hungara reĝlando 
## Fontoj 
* distancoj 

Kategorio:Fertőszentmiklós
Kategorio:Vinvilaĝoj
Sarród

**Sarród** (ŝarod) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Okcidenta Transdanubio** en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono **Sopron-Fertőd**.

## Bazaj informoj 
* Poŝta kodo: 9435
* Areo: 40 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1000.

## Situo 
La komunumo situas laŭ la flankovojo proksime de lago Fertő kaj krome fervojoj Fertőszentmiklós-Pamhagen (hungare **Pomogy**) kaj Sopron-Győr estas ne tro for. Nova urbo Fertőd estas proksime.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. La alvenintaj hungaroj kune kun peĉenegoj loĝis tie kaj defendis la regionon kontraŭ germanaj atakoj. Post disiĝo de Aŭstrio-Hungario en 1918 mallarĝa koridoro de Okcidenta Hungario aldoniĝis al Aŭstrio, la vilaĝo trovis sin proksime de la nova ŝtatlimo.

Post 1946 konstruiĝis Fera Kurteno, en la lago oni instalis minojn. En 1957 komunistaj junuloj komencis fari kanalon **Hanság**, kiu direktas la superfluan akvon al la Danubo. En 1989 la fera kurteno ĉesis.

La loĝantaro okupiĝas precipe pri matoplektado.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Nordokcidenta Pasejo

La **Nordokcidenta Pasejo** estas -ankaŭ historie fama - marvojo apud nordaj partoj, inter insuloj de Kanado sur la Glacia maro, kiu interligas la Atlantikon kaj la Pacifikon. La trovo de la pasejo estis longtempe grava celo de la esploraj ŝipistoj.

La pasejo troviĝas 800&nbsp;km norde de la norda poluscirklo kaj 2000&nbsp;km-ojn sude de la Norda Poluso. La pasejo longas inter insuloj de Kanado tra 1450&nbsp;km tra maraj kanloj kaj terkoloj. La pasejo komenciĝas norde de la Baffin-insulo kaj finiĝas en la Beaufort-maro.

La unua ekspedicio por trovi la pasejon okazis jam en 1497 (Giovanni Caboto), provis ĝin trovi ankaŭ Jacques Cartier, Francis Drake, Martin Frobisher, James Cook, sed sensukcese. Mortis dum la esploro Humphrey Gilbert (1583) dum reveturo, Henry Hudsont kaj lia filo (1611) dum esploro la ribelantaj matrosoj lasis ilin en boato.

La spertoj pri la pasejo malrapide kolektiĝis helpe al maraj esploroj de John Davis, William Baffin, John Ross, William Parry, Frederick William Beechey, George Back, Richard Collinson, teraj ekspedicioj de Henry Kelsey, Samuel Hearne, Alexander Mackenzie.

La **Kanalo Parry** (aŭ **Markolo Parry**, en angla *Parry Channel*) estas natura akvovojo tra la centra Kanada arkta insularo. Ties orientaj du trionoj kuŝas ĉe la teritorio de Nunavuto, dum ties okcidenta triono (okcidente de la meridiano 110a Okcidente) kuŝas en la Nordokcidentaj Teritorioj. Ĝi itineras oriente okcidenten, konektante la akvojn de la Bafina Golfo en la oriento kun tiuj de la Beaufort-maro okcidente. Ties orienta pinto estas la nura praktika enirejo al la Nordokcidenta pasejo.

La plej grandan perdon suferis la esploroj, kiam en 1845 malaperis du ŝipoj de la brita Reĝlando (Erebus kaj Terror, gvidanta de John Franklin kaj 129 personoj). Ilin serĉis Robert McClure de okcidento, sed kaptis ĝin la glacio por du jaroj (liberiĝis en 1854).

Adolf Erik Nordenskiöld estis la unua persono (kiel gvidanto de sveda-rusa ekspedicio), kiu sukcesis en 1878–79 trapasi la pasejon. La fina konkero de la pasejo estas ligita al norvega polusesploristo Roald Amundsen, kiu en 1906 sukcese traŝipis la pasejon. La veturo daŭris tri jarojn kun la ŝipo Gjöa (Gjøa) (47-tuna, trakonstruita haringĉasa ŝipo). La unua traveturo ene de unu sezono okazis en 1944, kiam Henry A. Larsen, kanada serĝento trapasis per skuno.

En 2007, la Eŭropa Kosma Agentejo (ESA) anoncis, ke laŭ satelitaj bildoj, la Pasejo estas unuafoje tute senglacia pro tutmonda varmiĝo. La ESA observas per satelitoj la Pasejon ekde 1978. Laŭ la informado de ESA, dum la lastaj dek jaroj malpliiĝis la glaciaro kun averaĝe jare 100.000 kvadrataj kilometroj, sed en 2007 okazis grandega malpliiĝo kun 1 milionoj da kv. k. en, tiel la Pasejo estis tute traŝipebla.

## Vidu ankaŭ 
* Tartupaluk
* Malferma Polusa Maro

Kategorio:Geografio
Kategorio:Kanado
Kategorio:Roald Amundsen
Sopronhorpács

**Sopronhorpács** [ŝopronhorpaĉ] estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron.
eta|maldekstre|Administraciejo

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9463
* Telefonkodo:
* Areo: 21 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 850
eta|Grenejo
eta|Preĝejo

## Situo 
Sopronhorpács situas laŭ la flankovojo inter Fertőszentmiklós kaj Kőszeg.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata jam dum la neolitiko, ferepoko, poste alvenis laŭvice keltoj, romianoj kaj hunoj. En 1241 pro la mongola invado en Hungarujo la loko senhomiĝis, poste alvenis bavaroj. Memstara vilaĝo **Lédec** en 1933 aliĝis al Sopronhorpács.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj estas la romanika katolika preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo (Sopronhorpács), kiu baldaŭ barokiĝis, krome Kastelo de Széchenyi (Sopronhorpács) kune kun parko, kie troviĝas maloftaj kreskaĵoj.

## Famuloj 
Naskiĝis en la iama Horpács:
* Dénes Széchényi
* Imre Széchényi (agrarpolitikisto)
* Elemér Szentirmay
Naskiĝis en Sopronhorpács arkitekto János Sedlmayr

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Distrikto Segeberg

La **distrikto Segeberg** -  - situas en la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio de Germanio. Ĝia administra sidejo estas la samnoma urbo Bad Segeberg. La distrikto kovras areon de 1344 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn. La teritorio apartenas al la metropola regiono Hamburgo.

Najbaras la distriktoj Rendsburg-Eckernförde kaj Plön - plus la eksterdistrikta urbo Neumünster - norde, Orienta Holstinio oriente, Stomarn - plus la federacia lando Hamburgo - sudoriente kaj Pinneberg kaj Steinburg okcidente.

La distrikta ĉefurbo Bad Segeberg precipe vivas de turismo, unuflanke de pacientoj kaj feriantoj de la urbaj kuracaj institucioj, aliflanke de vizitantoj de la somera teatra festivalo Karl May, kie ensceniĝas dramoj ĉefe pri la 19-a jarcento de Usono, kiuj en Germanlingvio tre konatas.

La ekonomia centro de la distrikto tamen estas la komunumoj laŭlonge de la nord-suda aŭtoŝoseo A7 en la okcidento de la distrikto. Plia nord-suda aŭtoŝoseo A21 en la oriento de la distrikto ankoraŭ ne estas finkonstruita, kaj aldona okcident-orienta aŭtoŝoseo, A20, de Lubeko tra la distrikto ĝis la aŭtoŝoseo A7 ĉe Bad Bramstedt eĉ ĝis nun estas nur plano.

## Administra divido 
La distrikto konsistas el 8 komunumaroj, en la germana lingvouzo de Ŝlesvigo-Holstinio *Amt*, pluralo *Ämter*, kaj aldone el 7 sendependaj urboj kaj komunumoj. Ĉiuj komunumaroj konsistas el pluraj neurbaj kaj parte ankaŭ urbaj komunumoj, kaj kune ofertas grandan parton de la publikaj servoj. Sume en la distrikto ekzistas 95 unuopaj (urbaj kaj neurbaj) komunumoj. En la sekva listo inter krampoj aldoniĝas la respektiva nombro de loĝantoj laŭ la stato fine de .

**Urboj kaj komunumoj sen membreco en komunumaro**:

'*Komunumaroj (*Ämter*) kun unuopaj membraj (urbaj kaj neurbaj) komunumoj*':

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj paĝoj de la distrikto (germanlingvaj)

Dosiero:Segeberg Noctalis.jpg|Bad Segeberg
Dosiero:Die Regentrude (Hans-Werner Könecke) 3.jpg|Norderstedt
Dosiero:Kaltenkirchen-bf2.jpg|Kaltenkirchen
Dosiero:Lütt-Witt Moor 1.jpg|marĉo ĉe Henstedt-Ulzburg


S
S
Röjtökmuzsaj

**Röjtökmuzsaj** [rojtokmuĵaj] estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en distrikto Sopron.
eta|Kastelo de Röjtökmuzsaj
eta|Vilaĝdomo (administrejo) de Röjtökmuzsaj

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9451
* Telefonkodo: 99
* Areo: 16 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 500

## Situo 
Röjtökmuzsaj situas laŭ la flankovojo inter Fertőszentmiklós kaj Kőszeg. Fertőszentmiklós troviĝas 6, Fertőd 10, Sopron 26, Kőszeg 33, Győr 68, Budapeŝto 187 km.

## Historio 
*Muzsaj* unuafoje menciiĝis en 1232, *Röjtök* en 1265. Ili unuiĝis en 1928. En Röjtökmuzsaj migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
En 1770 bienodomo de **Széchenyi** konstruiĝis, kiu trakonstruiĝis al Kastelo de Röjtökmuzsaj por familio **Felsőbüki**. En 1879 novgotika pilgrimloka Preĝejo Naskiĝo de Maria (Röjtökmuzsaj) konstruiĝis. Vizitindaĵo estas ankaŭ akvomuelejo ĉe rojo **Ikva**.

## Famuloj 
En Röjtökmuzsaj mortis Ferenc Nagy (juristo).

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Répcevis

**Répcevis** [rEpceviŝ], germane **Heils** estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio en departemento Győr-Moson-Sopron, en Distrikto Sopron. Répce estas la loka rojo, vis estas slave supra.
eta|dekstra|Panoramo en Répcevis
eta|dekstra|Strato en Répcevis
eta|dekstra|Preĝejo de Répcevis

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9475
* Telefonprefikso: 99
* Areo: 6 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 390

## Situo 
La komunumo situas laŭ la flankovojo inter Fertőszentmiklós kaj Kőszeg, urboj Kőszeg, Csepreg kaj Bük estas proksime.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata jam dum la ferepoko. En 1848 la hungaraj husaroj atakis kaj venkis kroatan taĉmenton, apartenanta al banuso Josip Jelačić. En 1919 la komunumo trovis sin ĉe la nova ŝtatlimo de Aŭstrio. Inter la socialisma erao Fera kurteno konstruiĝis. La vilaĝo ne evoluis. La fera kurteno en 1989 nuliĝis. Ekde 2008 Aŭstrio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen, la limo estas senĝene trairebla. En Répcevis migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Andreo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Egyházasfalu

**Egyházasfalu** (edjhazaŝfalu) estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario en regiono okcidenta Transdanubio, en departemento Győr-Moson-Sopron, en subregiono de **Sopron-Fertőd**. La loknomo signifas hungare: eklezia-vilaĝo.
eta|300ra|Panoramo de Egyházasfalu

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9473
* Telefonkodo: 99
* Areo: 22 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 920

## Situo 
Egyházasfalu situas laŭ la flankovojoj kaj laŭ fervojo inter Sopron kaj Szombathely.

## Historio 
En 1933 memstaraj vilaĝoj **Egyházasfalva**, **Egyházasfalu**, **Dasztifalu** kaj **Kisgágánfa** unuiĝis, poste en 1951 memstara vilaĝo **Keresztény** [kerestEnj] aliĝis.

La unua mencio pri Keresztény devenis el 1264, Egyházasfalva en 1418 en formo *"Egházasbazth"*, Dasztifalu en 1281 en latina formo *"Villa Bozth"*, Kisgógánfa en 1429 en formo *"Abulgánbazth"*. En 1954 kolĥozo formiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, lernejo, kuracejo, futbalejo, poŝto, vendejoj, gastejoj.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika kapelo omaĝe al nomtago de Maria el la 19-a jarcento
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Georgo
* baroka romkatolika preĝejo omaĝe al Ektrovo de Sankta Kruco de 1724
* kolono pri Sankta Triunuo

## Famuloj 
* En la vilaĝo naskiĝis fizikisto Károly Simonyi.

== Komunumoj pri *egyházas* (=ekleziejo) en Hungara reĝlando ==
Komence en Hungarujo ĉiuj 10 vilaĝoj kune devis havi komunan preĝejon. Tiu vilaĝo, kie tiu konstruiĝis, nomiĝis "ekleziejo" vilaĝo havanta preĝejon. Jen listo, kie tiu rango restis:

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron
Letero al Borovko

**Letero al Borovko** (kromnomata ankaŭ **Letero pri la deveno de Esperanto**) estas letero verkita en la rusa lingvo, kiun Ludoviko Zamenhof adresis al Nikolaj Afrikanoviĉ Borovko, pioniro de la esperanto-movado en tiama Rusio. Ĝia parto, en kiu Zamenhof respondas al Borovko donante klarigojn pri la cirkonstancoj de ekesto de la internacia lingvo Esperanto, estas la plej fama rakonto pri la deveno de Esperanto kaj kiel tia ofte citata de esperantistoj kaj uzata dum informado pri la lingvo.

La ekzakta dato de la letero ne estas certa. En la Originala Verkaro Johannes Dietterle indikas nur *189?* (1890-aj jaroj). Aleksander Korĵenkov en *Homarano* indikas kiel la daton de la letero la jaron 1896.

Esperantlingva traduko de la koncerna parto de tiu letero aperis en 1896 en "Lingvo Internacia". . Kiel aŭtoro de la traduko estas indikita Vladimir Gernet.

La originala, ruslingva teksto de la letero ne estas konata. 

## Referencoj
Kategorio:Historio de Esperanto
Lisa Gerrard

**Lisa Germaine Gerrard** estas aŭstralia kantistino, komponistino kaj muzikistino, kiu naskiĝis la 12-an de aprilo 1961 en Melburno), membro de la grupo Dead Can Dance inter 1981 kaj 1998.
Lisa Gerrard kreskis en la kvartalo Prahran de Melburno kun siaj Irlandaj gepatroj, tie ŝi ricevis influojn el grekaj, turkaj, italaj, irlandaj kaj arabaj enmigrintoj. Tio havis gravajn influojn sur ŝia muziko, precipe en *Dead Can Dance*.

Ekde la foriro el *Dead Can Dance* Lisa Gerrard kantas sole. Ora Globo estis donita pro ŝia muziko en la filmo "Gladiator", skribita kunlabore kun Hans Zimmer.

Dum la aŭtuno 2007 Lisa Gerrard koncertis sola en pluraj landoj kiel Aŭstralio, Eŭropo kaj Nord-Ameriko. Ŝi kantas kiel aldistino.

## Solulaj kaj kunlaboraj diskoj 
* *The Mirror Pool* (1995, 4AD)
* *Duality* (kun Pieter Bourke, 1998, 4AD)
* kanzono *Gortoz a ran*, albumo *Irvi* (Denez Prigent, 2000)
* kanzono *An Hini A Garan*, albumo ''Sarac'h* (Denez Prigent, 2003)
* *Immortal Memory* (kun Patrick Cassidy, 2004, 4AD)
* *The Silver Tree* (2006)

## Kunlaboro al film-muziko 
* *Baraka* (1993, Milan)
* *Heat* (1995, Warnet Brothers)
* *La Chute du faucon noir* (*Black Hawk Down*) (2001, Decca)
* *Mission Impossible 2* (2001, Universal, sekvaĵo de Mission Impossible)
* *Man on Fire* (2004, Varese Sarabande)
* *Layer Cake* (2004, Matthew Vaughn)

## Originala muziko en filmoj 
* *Révélations* (*The Insider*) (1999, Columbia-Sony)
* *Gladiator* (2000, Decca)
* *Ali* (2001, Universal)
* *Whale Rider* (2003, 4AD)
* *Infidèle* (Adrian Lyne, 2002).
* *A Thousand Roads'' (2005, Wide Blue sky)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de Lisa Gerrard  ()
* 

Kategorio:Aŭstraliaj kantistoj