open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vícar

eta|200ra|maldekstre|Situo de Vícar.

**Vícar** [BIkar] estas urbo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Almería, sude de Hispanio. Ĝi estas en la komarko *Poniente Almeriense*.
La areo de la municipo estas 64 km2 kie loĝas 20743 geloĝantoj, do loĝdenso estas 324.1 loĝ./km2.
Vícar situas je 22 km de la provinca ĉefurbo Almería je altitudo de 288 msm.

## Geografio 
La municipo limas norde kun Enix, Felix kaj Dalías, sude kun La Mojonera kaj Roquetas de Mar, municipo kun kiu limas ankaŭ oriente, dum okcidente limas kun Dalías, El Ejido kaj La Mojonera.

La zono de plej alta altitudo de la loko koincidas kun la suda deklivaro de la montaro Sierra de Gádor, kie estas la urnokerno de Vícar, nome historia areo. Apude estas la "Kampo de Dalías", ebenaĵo kie koncentriĝas plej parto de la loĝantaro, kaj kie estas ampleksaj etendoj dediĉitaj al la intensa agrikulturo de plantdomoj. En la municipo estas kelkaj "ramblas", nome sezonaj rojoj kiuj koncentras akvojn dum forta pluvo, kiel la "rambla" Carcáuz kaj "Cañuelo".

La klimato de Vícar estas karakterizata kiel subdezerta kaj mediteranea: nome varma, kun foresto de grundofrosto kaj malabundaj pluvoj.

250ra|eta|maldekstre|Pordego, verko de Mª Ángeles Lázaro Guil, 2007.
250ra|eta|maldekstre|Monumento dediĉita al la Ludoj de 2005, en Las Cabañuelas.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 20743 geloĝantoj de la municipo **Vícar** estas 9620 inoj kaj 11123 viroj. En la 64-kvadratkilometra teritorio estas 14 setlejoj, kie loĝas 17254 geloĝantoj, kaj aliaj 3489 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 293, 150 inoj kaj 143 viroj, kaj mortis 84, 35 inoj kaj 49 viroj. Tiel la natura kresko estis 209 (1.0%). La laborkapabla loĝantaro estis 9470 homoj (45.7%).

Dum granda parto de la 20a jarcento la loĝantaro estis sub milo. Inverse al la cetero de la provinco kaj pro proksimeco al la provinca ĉefurbo kaj ĉefe al la zono de plantdomoj, la loĝantaro kreskiĝis eksponente ĝis super la nunaj 20 000. Tio estas, oni dudekobligis la homokupon.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj de provinco Almería

## Eksteraj ligiloj 
* Vícar  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Andaluzio
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Maldekstro Ekologio Libereco

eta|Prezentado de la emblemo de Maldekstro kaj Libereco
**Maldekstro Ekologio Libereco** (itale: **Sinistra Ecologia Libertà**, mallongigo: **SEL**) estas itala balota listo, naskita por la Eŭropaj balotoj 2009. Antaŭe nomita "Sinistra e Libertà" (*Maldekstro kaj Libereco*), la listo estas komponita de:
* Demokratia Maldekstro
* Socialista Partio
* Federacio de la Verduloj
* Movado por la Maldekstro
* Unuigi la Maldekstron

## Historio
Ĝi naskis en 2009 por la Eŭropaj balotoj. En 2010 Nicola Vendola iĝis prezidanto.
La 16 septembro 2011 ĝi alianciĝas kun la Demokrata Partio kaj kun la Italio de la Valoroj.
En 2013 en koalicio kun Demokrata Partio estis elektitaj 42 parlamentanoj, unua fojo por la partio, kaj krome, la 16 Marto 2013, la deputitino SEL Laura Boldrini iĝis prezidanto de la Ĉambro de la Deputitoj.
Post la naskiĝo de la Registaro Letta la partio decidis opozicii, ĉar ĝi pensis ke la Demokrata Partio ne devis regi kun la Popolo de la Libereco.

## Prezidanto
* Nichi Vendola ( – nun)

## Resumo de Balotoj 
## Vidu ankaŭ 
* la Maldekstro - la Ĉielarko
* Maldekstra konstitucianto

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 
* Oficiala Reteja TV 
* Oficiala Twitter-konto
* Oficiala emblemo
* Listo de la kandidatigoj al Eŭropaj balotoj

Kategorio:Komunismaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2009
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 2016
Kantono Monthureux-sur-Saône

**Monthureux-sur-Saône** estas kantono en la departemento Vosges en Francio. 
 
Kantono plejofte konsistas el nombro da malgrandaj komunumoj. 
  
La kantono Monthureux-sur-Saône konsistas el la sekvaj komunumoj:

*Ameuvelle 
*Bleurville 
*Claudon 
*Fignévelle 
*Gignéville 
*Godoncourt 
*Martinvelle 
*Monthureux-sur-Saône 
*Nonville 
*Regnévelle 
*Viviers-le-Gras

Monthureux-sur-Saone
Flodden Field (batalo)

eta|Parto de la batalejo de Flodden Field
La batalo de **Flodden Field** (9-a de septembro 1513) estis decidiga venko por la angloj kontraŭ la skotoj.

Skotlando kaj Francio estis delonge alianciitaj. En 1513 Henriko la 8-a (Anglio) militis kontraŭ Francio, nomumante sian edzinon Katerino de Aragono kiel regento. Kiel alianculo de la francoj, la skota reĝo Jakobo la 4-a invadis Northumberland kun ĉ. 30 mil soldatoj. Katerino mem rajdis norden kun paro de la angla armeo.

La 9-an de septembro okazis decidiga batalo, konata kiel la batalo de Flodden Field, proksime al vilaĝo Branxton. (Tuj antaŭ la batalo la skotoj tendumis ĉe Flodden Edge, sude de Brankston.) Ĝi estis la unua batalo en Britio kie kanonoj ludis gravan rolon, sed ankaŭ gravis pli tradiciaj armiloj kiel longpafarkoj kaj pikstangoj. La anglo tute venkis la skotojn, mortigante Jakobon kaj multajn skotajn nobelojn. Katerino sendis al Henriko la 8-a (kiu estis en Francio) la sangmakulitan mantelon de la skota reĝo.

La angla generalo estis Thomas Howard, tiam grafo de Surrey. Pro la venko, en 1514 al li estis restaŭrata la rango Duko de Norfolk, kiun lia patro John Howard (1-a duko de Norfolk) posedis ĝis sia morto en 1485: Henriko la 7-a ne permesis ke Thomas Howard heredus tiun rangon ĉar John Howard subtenis Rikardon la 3-an kaj mortis batalante kontraŭ Henriko dum la batalo de Bosworth kaj Thomas mem ankaŭ subtenis Rikardon.

Kategorio:Historio de Anglio
Kategorio:Historio de Skotlando
Flodden Field
Kategorio:1513
Kategorio:Bataloj en 1510-1519
Komunisma simbolaro

La **komunisma simbolaro** estas la tuto de la simboloj de la komunismo kaj socialismo (ruĝa stelo, martelo kaj falĉileto) kaj ili estas leĝe malpermesataj en Ĉeĥio kaj Hungario.

## La rikoltilo kaj martelo 
50px|maldekstra
La rikoltilo kaj martelo estas simbolo uzita por marki la komunismajn partiojn kaj la socialistajn aŭ komunistojn ŝtatojn.

## La ruĝa flago 
50px|dekstra
La ruĝa flago estas socialista simbolo, rilata al la revolucia maldekstro kaj al la socialdemokratia tradicio. Ruĝa flago estas ofte levita aŭ transportita de grupo de socialistoj kaj komunistoj. *Ruĝa flago* estas ankaŭ kanzono.

## La levita pugno 
50px|maldekstra
La levita pugno naskiĝis kiel kontraŭstaro al la saluto de la nazioj, kiuj etendas la brakojn ĝis la mano. Ĝi estas simbolo ne nur de komunistoj sed ankaŭ de multaj movadoj ĉu maldekstraj ĉu revoluciaj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunismo
* Revolucio
* Socialismo

Kategorio:Komunismo
Kategorio:Socialismo
Kategorio:Simboloj
Impedanco de libera spaco

La **impedanco de libera spaco**, *Z0* estas fizika konstanto kiu egalas al rilatumo de la grandecoj de la elektra kaj magneta kampoj de elektromagneta ondo vojaĝanta tra libera spaco. Tio estas ke

: Z_0 = \frac{A_E}{A_H}

kie

: *AE* estas la amplitudo de elektra kampo;
: *AH* estas la amplitudo de magneta kampo.

Ambaŭ elektra kampo kaj magneta kampo estas sinusaj funkcioj de tempo kaj spacaj koordinatoj, kaj rilatumo de iliaj momentaj valoroj en iu punkto ne estas konstanto; en elektromagneta ondo elektra kampo estas maksimuma se magneta kampo estas nulo, kaj reen. Tial la rilatumo estas konsiderata de la amplitudoj. Same la rilatumo povas esti konsiderata de iliaj efikaj valoroj; la valoro de la impedanco estas tiam la sama.

En SI-aj unuoj, la impedanco de libera spaco havas unuojn de omoj (Ω).

De la difino pli supre, kaj de la ebena onda solvaĵo al ekvacioj de Maxwell, rezultas

: Z_0 = \mu_0 c_0 = \sqrt{\frac{\mu_0}{\varepsilon_0}} = \frac{1}{\varepsilon_0 c_0}

kie *c0* estas la lumrapideco en libera spaco;
: *ε0* estas la elektra konstanto;
: *μ0* estas la magneta konstanto.

Pro tio ke la mezurunuoj estas elektitaj tiel ke estas precize *μ0=4π×10−7* H/m kaj *c0=299792458* m/s, la valoro *Z0* estas sciata precize.

Tiel

: *Z0 = 119,9169832 π* Ω precize, aŭ
: *Z0 ≈ 376,73031346177* Ω proksimume.

Tiel *Z0* ne estas aparta mezurata valoro por aparta elektromagneta ondo.

La inverso de *Z0* estas iam nomata la **admitanco de libera spaco**, kaj prezentata per la simbolo *Y0*.

La analoga kvanto por ebena ondo vojaĝanta tra izola optika mediumo estas nomata kiel la apriora impedanco de la mediumo, kutime por ĝi estas uzata la litero *η*.

## Terminaro 
Estadas uzataj multaj aliaj sinonimoj, inter ili:

* **karakteriza impedanco de vakuo** (uzata de NIST)
* **apriora impedanco de vakuo**,
* **apriora impedanco de libera spaco**,
* **la vakua impedanco**,
* **onda rezistanco de libera spaco**.

Notu, ke ĉi tiuj nomoj malatentas tion ke libera spaco kaj vakuo ne estas tute la samaj nocioj.

## Vidu ankaŭ 
* Elektra konstanto
* Magneta konstanto
* Lumrapideco
* Elektromagneta kampo
* Ekvacioj de Maxwell
* Elektromagneta onda ekvacio
* Ebena ondo
* Libera spaco
* Vakuo
* Proksima kaj malproksima kampoj
* SIaj unuoj

## Eksteraj ligiloj 
* NIST pri *Z0*
* 

Kategorio:Elektromagnetismo
Kategorio:Fizikaj konstantoj
Biskupová

eta|dekstra|330px|Biskupová troviĝas en la plej griza parto
**Biskupová,** hungare **Püspökfalu** [puŝpokfalu] estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Topoľčany.

## Bazaj informoj 
* Areo: 3 km²
* Supermara alteco: 163 m
* koordinatoj: 
* Loĝantaro: 230
* Poŝtkodo: 956 07
* Aŭtokodo: TO
* Telefonprefikso: 38

## Situo 
Biskupová situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Nitra-Radošina. Topoľčany troviĝas 20 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1326 en latina formo *"Villa Domini Episcopi Nitriensis"*, en hungara formo *"Pispeky"* en 1440 apartenanta al episkopejo de Nyitra. En 1828 vivis tie 146 homoj en 21 domoj. Tiutempe la komunumo estis kampurbo. En 1910 loĝis en Püspökfalu 210 homoj, (196 slovakoj, po 7 hungaroj kaj germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nagytapolcsány, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1944 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Biskupová 237 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Eksteraj ligiloj 
* Biskupová sur mapo de Slovakio

Kategorio:Municipoj en distrikto Topoľčany
Saint-Alpinien

**Saint-Alpinien** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 296&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2005.

__TOC__

## Geografio 
Saint-Alpinien etendiĝas sur 15,21&#160;km², kaj havis 296&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 21&#160;homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Alpinien situas je alteco de 674&#160;metroj.

## Historio 
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Alpinien apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo. La vilaĝo situas laŭlonge de la malnova romia vojo inter Limoĝo kaj Clermont-Ferrand.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Evelyne Chabant, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Monumentoj 
La loka preĝejo datiĝas de la 12-a jarcento.

## Lokaj famuloj 
Ernest Sourioux naskiĝis en Saint-Alpinien en 1895. Li estis oficiulo en francaj kolonioj kaj sekve deputito de Creuse. Li mortis en la germana militkoncentrejo Dora en 1945.

## Administrado 
Saint-Alpinien apartenas al la kantono de Aubusson, kies ĉefurbo estas Aubusson. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Aubusson

Kategorio:Komunumoj de Creuse
Preĝejo de sanktaj Cirilo kaj Metodo (Ostrava)

**Preĝejo de sanktaj Cirilo kaj Metodo** apartenas inter novajn preĝejojn konstruitaj sur teritorio de urbo Ostrava. Ĝi troviĝas en urboparto Pustkovec.

Kun konstruado komencis poruba paroĥestro Josef Gazda aŭtune de la jaro 1997 kaj je unu jaro pli poste, la 6-a de decembro 1998, la preĝejo estis solene konsekrita de episkopo František Lobkowicz. La preĝejo estis unue filia preĝejo de paroĥo Ostrava-Poruba, sed ekde la 1-a de januaro 2007, kiam estis establita memstara paroĥo en Pustkovec, ĝi fariĝis paroĥa preĝejo.

La preĝejo estas konstruita sur bazplano de greka kruco kun kvar dominaj travitritaj fenestraj areoj. Super la enirejo estas unu pli malgranda fenestro en formo de larĝa interspaco en formo de krescento. Muro malantaŭ altaro estas travitrita kaj blankigita, dominaĵo estas granda baroka poliĥromita lignogravuraĵo de Kristo. La kruco, sur kiu li pendas, havas branĉojn direktantaj supren, kio estas en kristanismo nekutima precipe tial, ke la saman formon havas runo Algizo. La tuta interna spaco estas hela kaj aerumita.

El laborejo de lignogravuristo Josef Staněk el Bučovice devenas plimulto de la internaj ekipaĵoj de la preĝejo: statuo de Dipatrino, reliefo de sanktaj Cirilo kaj Metodo, Krucvojo, reliefo super la altaro bildiganta oferadon de Izako, sedeso kun reliefo de anonco de Sinjoro, eternan lumon super tabernaklo bildiganta brulantan arbedon de Moseo, procesian krucon, teniloj por kandeloj kaj Paska kandelo, kovrilo sur baptujo kun statuo de sankta Johano la Baptisto kaj demetigan tablon por liturgiaj ujoj.

Sonorilojn produktis en la jaro 1998 Josef Tkadlec el Halenkov. La plej granda sonorilo nomiĝas sankta Cirilo kaj ĝi pezas 220&nbsp;kg, la meza sonorilo estas sankta Silvio kun pezo 150&nbsp;kg kaj la lasta sonorilo estis nomita sankta Metodo kaj tiu pezas 100&nbsp;kg. Ili estas lokigitaj en 24 metroj alta turo, kiu estas netradicie lokigita apud la preĝejo.

## Fontoj 
* Sakralaj objektoj en Ostrava-Pustkovec [online]. [Cit. 2009-02-07]. Alirebla rete.

Kategorio:Preĝejoj en Ostrava
Kategorio:Preĝejoj de Ostrava-opava diocezo
Kategorio:Pustkovec
Ostrava
Tindrujo

eta|Tindrujo (ĉ. 7,5 cm longa)
**Tindrujo** estas antaŭaĵo de alumeto kaj servis por fari 'fajron'.
Ĝi estis skatoleto, kies enhavo konsistis el tindro, facile flamigebla materialo, ekzemple peceto de sekigita tindrofungo. Krom tio oni bezonis fajroŝtoneton kaj metalan ringon, la fajroŝtalon. Tiu konsistis el karbonhava fero. Kiam oni tenis la fajroŝtonon sufiĉe proksima al la tindro, oni povis klopodi per la metala ringo faligi fajreron sur la tindron. Se tio sukcesis, la lerta uzanto per iom da blovado povis produkti flameton. Kiam la substanco sufiĉe ekbrulis oni blovestingis ĝin, post kio la substanco restis subbruli. Per fermo de la tindrujo, oni povis kunporti la subbrulantan substancon je sekura maniero al ĉeneto kaj laŭbezone eksciti la flamon.

En la komenco de la 20-a jarcento tindrujo iĝis ne plu uzata.

## Vidu ankaŭ 
* Fajrigilo
* Alumeto
* Bildo
* Fajrilo de Hans Christian Andersen

Kategorio:Iloj
Tadeusz Mazowiecki

[eta|200ra|maldekstra|**Tadeusz Mazowiecki** kun [Bronisław Geremek, dum la enirtago de Pollando al Eŭropa Unio; (la Kastelo Ujazdów en Varsovio, la 1-an de majo 2004)]]
**Tadeusz MAZOWIECKI** (naskiĝis la  en Płock, mortis la ) estis pola verkisto, ĵurnalisto kaj sociala laboristo, ĉefministro de Pollando de 1989 ĝis 1991. Li estas konsiderata la unua ĉefministro de la demokratia, postkomunisma reĝimo nomata la Tria Respubliko de Pollando. La Kavaliro de la Ordeno de Blanka Aglo (la plej alta distingo de Respubliko Pollando) kaj de la Honora Legio (la plej alta distingo de Respubliko Francio).

## Interesaĵoj
La lasta ĉefministro de Pola Popola Respubliko kaj la unua postkomunista de la Tria Respubliko, kontraŭstarinta al lustracio kaj senkomunismigo.

## Distingoj 
* Ordeno de Blanka Aglo (1995) - (la plej alta distingo de Respubliko Pollando)
* Honora Legio - (la plej alta distingo de Respubliko Francio)

[eta|maldekstra|300ra|**Tadeusz Mazowiecki** en 2007 kun knabinoj dum la festo la **Parado de** [Robert Schuman]]
eta|300ra|Ordeno de la Blanka Aglo sur blua rubando
maldekstra|200ra|Honora Legio (medalo de kavaliro)|eta

Kategorio:Ĉefministroj de Pollando
Kategorio:Polaj politikistoj
Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Kategorio:Aktivuloj de Solidareco (Pollando)
Kategorio:Mortintoj en Pollando
Adeje

**Adeje** [aDEĥe] estas urbo kaj municipo de la hispana regiono Kanarioj, en la insulo Tenerifo.

eta|maldekstre|250px|Adeje.
Enhavante 49 270 loĝantojn en 2022, Adeje estas la kvina municipo plej loĝata de la insulo, post Santa Cruz de Tenerife, San Cristóbal de La Laguna, Arona kaj Granadilla de Abona. 

Adeje estas grava turisma centro kaj en la insulo kaj je internacia nivelo. La municipo havas multajn kvinstelajn hotelojn, kaj akvoparkon Siam Park. Kun la najbaraj municipoj Arona kaj San Miguel de Abona ĝi formas la nomitan Metropolan Areon de Suda Tenerifo enhavantan 194 774 loĝantojn (2019).​ 

La loknomo *Adeje* devenas de pasinteco de guanĉoj kun signifo de "montaro".

Pelinor estis estro de guanĉoj, dum la konkero.

## Referencoj
## Literaturo
* VVAA (1985). *Geografía de Canarias*. Editorial Interinsular Canaria. ISBN 84-85543-66-1.

## Vidu ankaŭ
* Municipoj de provinco Sankta Kruco de Tenerifo

## Eksteraj ligiloj 
* municipa retejo de Adeje 
* Portalo pri turismo

* 

Kategorio:Municipoj de Tenerifo
Hierochloe odorata

***Hierochloe odorata***, esperante bizona herbo, estas vegetala specio de la subfamilio de Pooideae.

## Etimologio 
*Hierochloe* signifas sankta herbo, *odorata* signifas odora. Ĝia kutima nomo devenas de ke la bizonoj en Polo ŝatas ĉi tiun greson.
Alia greso estas ankaŭ nomata bizona herbo en Ameriko. Tio estas *Chloridoideae *Buchloe dactyloides* (sinonimo *Bouteloua dactyloides*).

## Priskribo 
Ĝi altas 20-50 cm. Ĝi havas rizomojn. Ĝiaj Spiketoj havas tri floroj. La spiketoj estas en paniklo. Glumo altas kiel spiketo. Ligulo longas 2-4&#160;mm. Malaltaj folioj longas 300X100&#160;mm, altaj estas ege mallongaj. Ĉiuj estas plataj kaj longe pintaj.

## Disvastiĝo 
La specio troviĝas en la holarktisa ekozono. Ĝi kreskas nature en la arbaro de Białowieża.

## Parazitoj 
*Ascochyta sorghi*, *Claviceps purpurea'' estas parazitoj de la bizona herbo.

## Uzo 
Ĝi estas uzata en vodkoj, kiel la Żubrówka.

## Eksteraj ligiloj 
* Tela botanica  

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Poeoj
Kategorio:Holarktisa flaŭro
Kategorio:Nearktisa flaŭro
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Czesław Kiszczak

**Czesław Jan Kiszczak** (naskiĝis en 1925, mortis en 2015, militestro kun la titolo generalo kaj laŭ la decido de Pola Sejmo degradita /la 6an de marto 2018), estis ĉefministro de Pollando inter la 2-a kaj la 19-a de aŭgusto 1989, en la transira periodo de la komunisma Popola Respubliko de Pollando kaj la demokratia, postkomunisma reĝimo nomata Tria Respubliko de Pollando. Kutime li konsideriĝas la lasta reganto de la malnova reĝimo, ne la unua de la nova politika epoko.
[eta|240px|maldekstra|Czesław Kiszczak kaj gvidanto de [Germana Demokratia Respubliko Erich Honecker (de dekstro), 1988]]
[eta|dekstra|La subskribo de *[Lech Wałęsa-Bolek* kiel kaŝ-sekuragento kun la pseŭdonomo "Bolek" kiu kunlaboris kun la Komunismaj Sekur-Servoj (KSS), trovitaj en la *Kiszczak arkivo*]]
Pro liaj kontraŭleĝaj agadoj en 1981, la militleĝo, (milita stato en Pollando) en la jaro 2016 laŭ propono de defend-ministro Antoni Macierewicz kaj laŭ la decido de Pola Sejmo degradita /la 6an de marto 2018.

## Vidu ankaŭ 
* Grzegorz Przemyk

## Bibliografio 
* Jan Widacki, *Czego nie powiedział generał Kiszczak. Z Janem Widackim rozmawia Wojciech Wróblewski* (Kion ne diris generalo Kiszczak. Kun Jan Widacki interparolas Wojciech Wróblewski), Polska Oficyna Wydawnicza BGW, Warszawa 1992, p. 208 + fotoj, ISBN 83-7066-324-9
* Stosunki między Czesławem Kiszczakiem a gen. Jaruzelskim i Rosjanami (Rilatoj flanke de Czesław Kiszczak kun generalo Wojciech Jaruzelski kaj rusoj (angle) – raporto de CIA, januaro 1982 surbaze de la informoj de kolonelo Ryszard Kukliński

## Eksteraj ligiloj 
* Czesław Kiszczak prawomocnie skazany za stan wojenny Czesław Kiszczak leĝe kondamnita pro enkonduko de la milita stato en Pollando, rmf24.pl, la 15-an de junio 2015

Kategorio:Ĉefministroj de Pollando
Kategorio:Polaj politikistoj
Kategorio:Polaj soldatoj
Kategorio:Polaj komunistoj
Jan Krzysztof Bielecki

**Jan Krzysztof Bielecki** (naskiĝis en 1951, ekonomikisto kaj politikisto) estis ĉefministro de Pollando de januaro ĝis decembro 1991. En 1990 li membriĝis en la nove fondita Kongreso Liberala-Demokratia (*Kongres Liberalno-Demokratyczny*), kiu en 1994 unuiĝis kun la Demokrata Partio - demokraci.pl. En 2001 li transiris al la nove fondita Civitana Platformo (pole Platforma Obywatelska, PO). De 1993 ĝis 2003 Jan Bielecki estis la reprezentanto de Pollando en la Eŭropa Banko por Rekonstruo kaj Evoluigo. De tiam li estas estrara prezidanto de pola privata banko. Li estas Kavaliro de la Ordeno de Blanka Aglo.

Kategorio:Ĉefministroj de Pollando
Kategorio:Polaj politikistoj
Kategorio:Polaj ekonomikistoj
Pustkovec

eta|maldekstra|Informo pri fondo de lernejo
**Pustkovec** estas ekde la 24-a de novembro 1990 urboparto de statuta urbo Ostrava en Ĉeĥio kun areo 106,95&nbsp;hektaroj. Vivas ĉi tie  (). La nomo estas derivita de pli aĝa ĉeĥa nomo Pustimír.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la municipo devenas el la jaro 1377, la municipo mem estis fondita en interŝanĝo de la 13-a kaj la 14-a jarcentoj. Devene ĝi estis apartigita en du partojn, sed en la jaro 1447 kavaliro Jindřich el Děhylov kun sia edzino Katerino unuigis ĝin.

En municipa blazono ni trovos bildigon de anĝelo, kiu evidente koneksas kun konstruado de kapelo sub patroneco de Anĝelo en la jaro 1882. Tiu estis en la jaro 1949 ornamita per pentraĵoj de konata pentristo Valentin Držkovic.

La permesilon al la propra lernejo la municipo akiris la 19-an de januaro 1890. La fundamenta ŝtono estis solene metita la 23-an de majo 1890 kaj je unu jaro pli poste en julio la nova lernejo estis finkonstruita. Ekde la 6-a de septembro 1891 tiel la lernantoj el Pustkovec ne bezonis viziti lernejon en Plesná kiel ĝisnun.

La municipo estis dum la dua mondmilito liberigita fare de Ruĝa Armeo la 28-an de aprilo 1945.

La 6-an de decembro 1998 episkopo František Lobkowicz konsekris preĝejon sub patroneco de sanktaj Cirilo kaj Metodo. Tiu havas bazplanon de egallatera kruco kaj ĝi estas 12 metrojn alta. En 24 metra sonorilturo, kiu estas netradicie lokigita apud la preĝejo, estas tri sonoriloj.

## Loĝantaro 

Kategorio:Urbaj partoj de Ostrava
Kategorio:Setlejoj en Ostrava baseno
Usona ministro pri eksterlandaj aferoj

La **Usona ministro pri eksterlandaj aferoj** (, laŭvorte "usona sekretario de ŝtato", sed tiel ne eblas laŭlitere traduki) estas la ministro kiu administras aferojn pri eksteraj aŭ eksterlandaj rilatoj. Lia ministerio estas la usona ministerio pri eksterlandaj aferoj ().

La ministro pri eksterlandaj aferoj estas la plej altranga usona ministro rilate kaj al sukcedo de la prezidanto kaj al formala (protokola) vic-ordo. Pluraj havintoj de la ofico poste kandidatis por iĝi prezidanto de Usono. Parte ili sukcesis, ekzemple Thomas Jefferson, James Madison, James Monroe, John Quincy Adams, Martin Van Buren kaj James Buchanan.

La ministro havas kelkajn formalajn rajtojn; ekzemple li konservas la Grandan Sigelilon de Usono. Usona leĝo preskribas, ke demisianta prezidanto devas komuniki sian demision al la ministro pri eksterlandaj aferoj. La sola ĝisnuna okazo de tio estis je la , kiam Richard M. Nixon komunikis sian demision al Henry Kissinger.

Kvankam li estas sukcede la plej altranga ministro, tri aliaj personoj antaŭas lin en la sukcedo de la prezidanto: la vic-prezidanto, la parlamentestro kaj la senatestro. Ĝis nun neniam okazis, ke ministro pri eksterlandaj aferoj devis sukcede (t.&nbsp;e. ne pro elekto) transpreni la oficon de prezidanto de Usono.

## Sekretarioj 
* Madeleine Albright
* John Foster Dulles
* William H. Seward
Chambon-sur-Voueize

**Chambon-sur-Voueize** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 1 013&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

__TOC__

## Geografio 
Chambon-sur-Voueize etendiĝas sur 33,58&#160;km², kaj havis 1 013&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 30&#160;homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Chambon-sur-Voueize situas je alteco de 510&#160;metroj.

## Historio 
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Chambon-sur-Voueize apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Cécile Creuzon, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Administrado 
Chambon-sur-Voueize estas la ĉefurbo de la kantono de Chambon-sur-Voueize. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Chambon-sur-Voueize

## Eksteraj ligiloj 
* Turisma oficejo de Chambon-sur-Voueize

Kategorio:Komunumoj de Creuse
Lussat

**Lussat** estas la nomo de pluraj geografiaĵoj.

***Lussat** estas komunumo en la franca departemento Creuse.
***Lussat** estas komunumo en la franca departemento Puy-de-Dôme.
Abazio

La **abazio** estas nekapableco aŭ malfacilego marŝi, sen perdo de la muskola forto, nek perturbo de la sensoj. La abazion oni ne konfuzu kun la paralizon, ĉar ne estas perdo de la muskola tonuso.

Kiam estas neebleco stari, oni parolas pri *astatio-abazio*.

La abazio estas neŭrologa simptomo de tre diversaj malsanoj.

## Fiziologiaj abazioj 
La abazioj pro fiziologia kaŭzo devenas de lezo (pro vundo, infekto, cerbovaskula akcidento, tumoro ...)
de la cerbaj aŭ cerbetaj zonoj, kiuj regas la senson de ekvilibro aŭ la movan kunordigon.
Ekzemploj: alkoholismo, veneniĝo, multloka sklerozo.

## Psikologiaj abazioj 
Deprimo, histerio estigas abazion.

Oni ankaŭ trovas tiu simptomon ĉe la maljunuloj, dirata "*Malsano de Blocq*", asociita kun fobio pri la faloj.

## Vidu ankaŭ
 * Abulio

## Eksteraj ligiloj 
*  Reta medicina vortaro 
*  Perturboj de la marŝo
*  Angla medicina vortaro
*  El la Rusa Akademio

Kategorio:Simptomoj en neŭrologio
Comunità Collinare Val Rilate

**Comunità Collinare Val Rilate** estas komunuma kuniĝo de 13 komunumoj en valo *Rilate* en provinco Asti de Italio. Ĝi formiĝis la  kaj konsistas el jenaj dek tri komunumoj:

* Camerano Casasco
* Chiusano d'Asti
* Cinaglio
* Corsione
* Cortanze
* Cortazzone
* Cossombrato
* Frinco
* Montechiaro d'Asti
* Piea
* Settime
* Soglio
* Villa San Secondo

Tiuj ĉi komunumoj kune havas areon de 82,35 km².

## Kialoj de la kuniĝo 
Laŭ la censo de 2001 la 13 komunumoj havis sume 6.475 loĝantojn, do mezume malpli ol 500 en ĉiu komunumo. Ĉar necesis provizi en la komunumoj certan aron da servoj, ili decidis provizi tiujn komune por tiel malpliigi la koston.

La komunumaro donis al si statuton, kies dua artikolo listigas la celojn de la kuniĝo.

La oficiala sidejo de la komunumaro estas en komunumo Montechiaro d'Asti, la plej loĝata komunumo (kun ĉ. 1.400 loĝantoj).

## Eksteraj ligiloj 
* Statuto de la komunumaro (en aranĝo pdf)
* Komunumara retejo

Kategorio:Provinco Asti
Sekundo de Asti

**Sekundo de Asti** (itale: *Secondo di Asti*) estas legenda persono, honorata de la katolika eklezio kiel sanktulo. Laŭ la kristana tradicio li estis romia soldato el Egiptio, kiu kristaniĝis kaj martiriĝis en 199.

Li estas kutime prezentata surĉevale, en la vestaĵoj de romia legiano, kun standardo. Interalie li estas la kristana patrono de la urbo Asti, en kiu li mortis, sed ankaŭ multaj aliaj kristanaj preĝejoj de la provinco Asti uzas lian patronecon.

Kategorio:Martiroj
Kategorio:Italaj sanktuloj
Blusa gamo

La terminon ***blusa gamo*** oni uzas en muziko por priskribi kelkajn gamojn kun malsamaj numero da tonoj kaj rilataj ecoj.

La sestona blusa gamo konsistas en la minora kvintona gamo plus la tono #4 aŭ b5. Ĉefa trajto de la blusa gamo estas la uzo de blusaj tonoj.

Kategorio:Gamoj
Minista muzeo Landek Park

eta|maldekstra|Ekspluatiga maŝino
eta|maldekstra|Rimenaro de savisto
eta|maldekstra|Firmigo de koridoro
**Minista muzeo Landek Park** estas la plej granda entreprena muzeo en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas en Petřkovice ĉe Ostrava sub monteto Landek. Tiea koneksa areo havas areon 10 hektarojn, kio farigas el ĝi la plej grandan muzean areon en la tuta respubliko. La muzeo estis malfermita la 4-an de decembro 1993, simbole en festotago de sankta Barbara, la patronino de ministoj. La loko, proponita en liston de Unesko, enhavas konservitan areon de Minejo Anselm. Krom supraĵa ekspozicio de maŝinoj kaj ekipaĵoj, la subtera ekspozicio kaj ekspozicio de minejaj savaferoj oni trovos ĉi tie ankaŭ rekonstruon de sidejo de ĉasistoj de mamutoj. En la areo estas ankaŭ multnombraj sportejoj, kiel ekz. ludejo por stranda volejbalo, tenisaj ludejoj, ciklokrosa vojo aŭ akvista kaj ŝnurega centrejoj. En la areo troviĝas kapelo de sankta Barbara.

La karbominejo situas en geologie plej orienta loko de Ĉeĥa masivo, sed ĉefe en la loko, pruvanta eble la plej malnovan minadon kaj uzadon de nigra karbo en la mondo. Sidejo de ĉasistoj de mamutoj el ŝtona tempo, kiu estis malkovrita dum reguligo de tenisejoj malantaŭ vilao de barono Rothschild, estis konsisto de tiama „civilizadcentro de Eŭropo“ – zono de arkeologiaj trovejoj el paleolitiko, tiriĝanta de aŭstria Willendorf tra Věstonice kaj Předmostí u Přerova ĝis Pollando. Ĉi tieaj paleolitikaj ĉasistoj eble kiel la unuaj en la mondo uzis nigran karbon, kies tavoloj kondukas ĝis supraĵo en deklivoj super Odra super hodiaŭa vojo ĝis la **minista muzeo**.

La minejtavoloj sub Landek donis bazon al minista fero en Ostrava. Por moderna tempo malkovris ilin minista mezuristo Scholz en la jaro 1782. La minista muzeo estas en la areo de la eksa minejo Anselm, kiu komencis mini en 1835 kaj finis en 1991. En la aŭtentika areo en stilo de industria secesio ĝi interkonatigas kun la loka historia evoluo de karbominado. Ĉar la minejtruo estas jam superŝutita, la enirejo en ekspozicion de galerioj estas el keletaĝo de eksa premdensigilejo, kien oni veturas per devena minejkaĝo. En 250 m de minejkoridoroj en unu galeria etaĝo el la unua duono de la 19-a jarcento funkcias minejlaborlokoj kun murminado, kun funkciaj ministmaŝinoj kaj lumigiloj.

Konsisto de la muzeo estas 3,5&nbsp;km longa minista instruvojo, kelke da memorige ŝirmataj objektoj kaj modeloj de prahistoria kaj historia loĝigo en monteto Landek.

Proksime de la muzeo oni povas viziti ankaŭ muzeon de fortikaĵoj en Hlučín.

## Vidu ankaŭ 
* Landek
* Minejo Anselm

## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj ttt-paĝoj 
* Dum vizito en Minista muzeo  – artikolo en servero OstravaBlog 
* Hornické muzeum – fotografioj sur servero Ostravaci.cz

Kategorio:Muzeoj en Ostrava
Ostrava
Kategorio:Petřkovice
Oranĝakapa turdo

La **Oranĝakapa turdo** (*Zoothera citrina*) estas birdospecio membro de la grupo de Aziaj turdoj, genro ene de la granda familio de Turdedoj.

Ĝi estas komuna en tre arbaraj areoj de Barato, Ĉinio kaj sudorienta Azio. Plej parto de populacioj estas loĝantaj birdoj. Tiu specio montras preferon al ombraj marĉareoj, kaj kiel multaj turdoj de la genro *Zoothera*, povas esti tre sekretema.

La Oranĝakapa turdo estas ĉiomanĝanta, kaj nutras sin el ampleksa gamo de insektoj, tervermoj kaj frukto. Ili nestumas en arboj, sed ne formas arojn.

La masklo de tiu malgranda turdo havas **uniformajn grizajn suprajn partojn** (nome dorso, flugiloj kaj vosto), kaj **oranĝajn kapon** (kio nomigas la specion) **kaj subajn partojn**. Inoj kaj junuloj havas pli brunajn suprajn partojn.

## Taksonomio 
Tiu specio estis unuafoje priskribita de John Latham en 1790 kiel *Turdus citrinus*, kun latina scienca nomo signife koloron "citrino" kaj reference la koloron de la kapo kaj subaj partoj. Ĝi havas ĉirkaŭ 12 subspeciojn.
Rasmussen kaj Anderton (2005) sugestis, ke tiu komplekso povus konsisti el pli da unu specio.

* *Z. c. citrina*, la nomiga subspecio reproduktiĝas el norda Pakistano orienten laŭlonge de Himalajo al orienta Bangladeŝo kaj eble en okcidenta kaj norda Birmo. Ili vintras suden en Barato, Sri-Lanko kaj Bangladeŝo. La literuma ŝanĝo *cyanota* estis sugestita de Rasmussen kaj Anderton.
* *Z. c. innotata* reproduktiĝas en plej parto de Sudorienta Azio el suda Birmo kaj sudokcidenta Ĉinio al nordokcidenta Tajlando, centra kaj suda Laoso, Kamboĝo kaj suda Vjetnamio. Ili vintras suden en suda Birmo, kaj multe de la resto de Tajlando al Malajzio.
* *Z. c. melli* reproduktiĝas en sudorienta Ĉinio, kaj estas parte migranta, regule vintranta en Hongkongo.
* *Z. c. aurata* estas loĝantaj birdoj en montoj de Norda Borneo. Ankaŭ la Avelflugila kukolo, *Clamator coromandus*, kaj, tre rare, la Komuna kukolo, *Cuculus canorus* estas supozeble parazitoj de tiu specio.

### Manĝo 
La Oranĝakapa turdo manĝas surgrunde en densa malalta kreskaĵaro aŭ alia densa kovrejo. Ĝi estas pli aktiva mateniĝe kaj krepuske, plukante el la seka foliaro insektojn kaj ties larvojn, araneojn, aliajn senvertebrulojn kaj fruktojn. En Malajzio, vintrumantaj birdoj regule manĝas figojn.

Ĝi estas tre populara kaĝobirdo en Javo, kaj ties nombroj draste malpliiĝis ĵuse pro kaptado por birdobredado.

eta|300px|maldekstra|Molem, Goa, Barato, Nov 1997

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Filmetoj ĉe Interreta Birdokolekto

Kategorio:Turdedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Malé Ripňany

eta|dekstra|330px|Malé Ripňany troviĝas en la plej griza parto
**Malé Ripňany,** hungare **Kisrépény** [kiŝrEpEnj] estas malgranda unuigita vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Topoľčany. La unuigita oficiala hungara nomo estis **Nezsetteripény**. Malé kaj kis signifas: malgranda.

## Bazaj informoj 
* Areo: 9 km²
* Supermara alteco: 160 m
* koordinatoj: 
* Loĝantaro: 530
* Poŝtkodo: 956 07
* Aŭtokodo: TO
* Telefonprefikso: 38

## Situo 
Malé Ripňany situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Nitra-Radošina. Topoľčany troviĝas 18 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La nomo "Répény" estis unue menciita en la jaro 1156 en formo *"Ripin"*, apartenanta al fortikaĵo de Nagytapolcsány. *Kisrépény* aperis unuafoje en 1390 laŭ tiama hungara ortografio *"Kysrepen"*. En 1598 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. En 1828 vivis tie 228 homoj en 33 domoj. En 1894 incendio okazis. En 1903 proksima vilaĝo **Nezsete** unuiĝis kun *Kisrépény*. En 1910 loĝis en Kisrépény 451 homoj, (398 slovakoj, 30 hungaroj kaj 22 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nagytapolcsány, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1944 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Malé Ripňany 510 homoj, (507 slovakoj, 2 ĉeĥoj, unusola cigano).

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Antonio de Padovo de 1800

## Eksteraj ligiloj 
* Malé Ripňany sur mapo de Slovakio

Kategorio:Municipoj en distrikto Topoľčany
Veľké Ripňany

eta|dekstra|330ra|Veľké Ripňany troviĝas en la plej griza parto
**Veľké Ripňany,** hungare **Nagyrépény** [nadjrEpEnj] estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Topoľčany. Ĝis 1899 la oficiala loknomo estis *Nagy-Rippény*, sed menciiĝis ankaŭ en formo *Welke Ripnyán*. Ankaŭ proksima vilaĝeto apartenas al la municipo. Veľké kaj nagy signifas: granda.

## Bazaj informoj 
* Areo: 24 km²
* Supermara alteco: 166 m
* koordinatoj: 
* Loĝantaro: 2100
* Poŝtkodo: 956 07
* Aŭtokodo: TO
* Telefonprefikso: 38

## Situo 
Veľké Ripňany situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Nitra-Radošina. Topoľčany troviĝas 15 km-ojn.

## Historio 
La nomo "Répény" estis unue menciita en la jaro 1156 en formo *"Ripin"*. En 1598 la turkoj bruldetruis la vilaĝon. En 1828 vivis tie 467 homoj en 66 domoj, baldaŭe menciiĝis en la vilaĝo jam poŝto kaj hospitalo. En 1910 loĝis en Nagyrépény 1062 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nagytapolcsány, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1944 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Veľké Ripňany 2115 homoj, (2092 slovakoj, 8 ĉeĥoj, 6 ciganoj, 2 hungaroj kaj aliaj).

## Vidindaĵo 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Johano Nepomuka de 1592, en 1853 klasikismiĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Veľké Ripňany sur mapo de Slovakio

Kategorio:Municipoj en distrikto Topoľčany
Burgo firmega estas Dio nia

eta|300px|Partituro
**Burgo firmega estas Dio nia** - origine germane *Ein feste Burg ist unser Gott* - estas spirita kanto, kiun en la jaro 1529 komponis Martin Luther.

Tiu ĉi kanto havas karakteron de himno de reformado kaj luteranaj eklezioj kaj ĝi fariĝis inspiro por vico de komponistoj (Johann Sebastian Bach, Felix Mendelssohn Bartholdy, Giacomo Meyerbeer, Richard Strauss, Max Reger).

## En Finnlando 
En Finnlando oni kantas la kanton ekzemple en deklaro de kristnaska paco. La nocio *alt böse Feind* ("malnove malica malamiko", finne *se vanha vainooja*) en la teksto laŭ kompreno kaj interpretoj de iuj finnoj signifu praktike Rusion. Koresponde la himno tie estis aparte ofte kantata per familioj, infanoj kaj maljunuloj en la 1910-aj kaj 1940-aj jardekoj, lige al la unua kaj dua mondmilito, aparte en la vintra kaj daŭriga militoj, kiam aparte multaj familioj timis pri pereo de familianoj en milita konflikto de tre malsamfortaj armeoj.

## Eksteraj ligiloj 
* YouTube - Ein feste Burg ist unser Gott (germane) en versio de virina soloa voĉo, kun teksto
* en versio el 2016 de la knaba ĥoro *Thomanerchor* en Lepsiko 
* en versio de 2022 de la brita sesvoĉa akapela ensemblo ''King's singers'', nomate reference al la reĝa kolegio de la universitato de Kembriĝo, en tri malsamstilaj partoj

Kategorio:Luteranismo
Kategorio:Reformacio
Kategorio:Eklezia muziko
Kategorio:Germanaj kantoj
Saint-Julien-le-Châtel

**Saint-Julien-le-Châtel** estas franca komunumo lokita en la departemento Creuse kaj en la regiono Limoĝio. Ĝi havis 170&#160;loĝantojn laŭ censo plenumita en 2006.

__TOC__

## Geografio 
Saint-Julien-le-Châtel etendiĝas sur 15,3&#160;km², kaj havis 170&#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas nur 11&#160;homoj po kvadrata kilometro. La vilaĝo situas en Creuse, kiu estas kampara, maldense loĝata franca departemento en la nordokcidenta parto de la Centra Masivo.

La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Julien-le-Châtel situas je alteco de 482&#160;metroj.

## Historio 
Antaŭ la franca revolucio de 1789 kaj la kreado de la departemento Creuse en 1790, Saint-Julien-le-Châtel apartenis al la franca graflando Marche. Ekde la fino de la 15-a jarcento ĝis proksimume la jaro 1900, tiu regiono estis fama fonto da migrantaj masonistoj, kiuj ĉiujare dum la plej varma periodo laboris en grandaj urbocentroj, precipe en Parizo.

Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ro Guy Nore, kiu do fariĝis la loka urbestro.

## Administrado 
Saint-Julien-le-Châtel apartenas al la kantono de Chambon-sur-Voueize, kies ĉefurbo estas Chambon-sur-Voueize. Tiu kantono mem estas parto de la arondismento de Aubusson, unu el la du arondismentoj de la departemento Creuse.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Creuse
* Kantono de Chambon-sur-Voueize

Kategorio:Komunumoj de Creuse
Saint-Loup

**Saint-Loup** estas la nomo de pluraj geografiaĵoj.

* **Saint-Loup** estas komunumo en la franca departemento Allier.
* **Saint-Loup** estas komunumo en la franca departemento Charente-Maritime.
* **Saint-Loup** estas komunumo en la franca departemento Creuse.
* **Saint-Loup** estas komunumo en la franca departemento Jura.
* **Saint-Loup sur Cher** estas komunumo en la franca departemento Loir-et-Cher.
* **Saint-Loup** estas komunumo en la franca departemento Manche.
* **Saint-Loup** estas komunumo en la franca departemento Marne.
* **Saint-Loup** estas komunumo en la franca departemento Nièvre.
* **Saint-Loup** estas komunumo en la franca departemento Rhône.
* **Saint-Loup** estas komunumo en la franca departemento Tarn-et-Garonne.
* **Saint-Loup (Pompaples)** estas vilaĝo de la komunumo Pompaples de la Distrikto Morges en Kantono Vaŭdo en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* La **pinto Saint-Loup** en Hérault.
* La **monto Saint-Loup** en Agde (Hérault).
* **Saint-Loup (Metroo de Marsejlo)** projektita metrostacio de Metroo de Marsejlo.
Belince

eta|dekstra|330ra|Belince troviĝas en la plej griza parto
**Belince,** hungare **Belinc** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Topoľčany.

## Bazaj informoj 
* Areo: 2&nbsp;km²
* Supermara alteco: 159 m
* koordinatoj: 
* Loĝantaro: 270
* Poŝtkodo: 956 12
* Aŭtokodo: TO
* Telefonprefikso: 38

## Situo 
Belince situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo (ĉefvojo preteriras), laŭ fervojo Nitra-Radošina. La vilaĝo kontaktiĝas kun Preseľany. Topoľčany troviĝas 12&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La nomo *"Bullad"* estis unue menciita en 1318, apartenanta al episkopejo de Nyitra. En 1828 vivis tie 109 homoj en 15 domoj. En 1835 incendio okazis. En 1910 loĝis en Belinc 254 homoj, (244 slovakoj, 6 hungaroj, 4 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nagytapolcsány, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1944 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Belince 268 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika moderna preĝejo omaĝe al Cirilo kaj Metodo de 1994
* kapelo omaĝe al (Sepdolora) Dipatrino

## Eksteraj ligiloj 
* Belince sur mapo de Slovakio

Kategorio:Municipoj en distrikto Topoľčany
Turboto

***Turboto*** (*Scophthalmus maximus* (Linnaeus, 1758)), estas delikatgusta plata romboforma marfiŝo. Ĝi troviĝas en Atlantiko (eŭropa bordo kaj Maroko) kaj la Norda Maro kaj la Balta Maro kaj Mediteraneo kaj la Nigra Maro. Nove ĝi troviĝas ankaŭ ĉirkaŭ Nov-Zelando.

Vera turboto ne troviĝas en la Nordokcidenta Atlantiko; la "rombofiŝo" de tiu regiono, kiu estis implikita en la tiel nomata "Turbota milito" inter Kanado kaj Hispanio pri la fiŝkaptadaj rajtoj, estas la gronlanda turboto (*Reinhardtius hippoglossoides*).

Ĝia subspecio estas la *Psetta maxima maeotica* en la Nigra maro. https://www.fishbase.de/summary/Psetta-maxima.html  Ĝi estas rigardata kelkfoje kiel aparta specio *Scophthalmus maeoticus* aŭ nigramara turboto, sed tio estas disputata. https://en.wikipedia.org/wiki/Scophthalmus_maeoticus

Le eŭropa turboto havas asimetrian disk-forman korpon kaj povas kreski ĝis 1 metro kaj pezi 25 kilogramojn.

## Fiŝfarmoj 
Turboto estas tre aprezata kiel manĝaĵfiŝo pro sia delikata gusto. Ĝi estas valora komerca specio, akirita per akvokulturo kaj trolado. Turboto estas bredata en Bulgario, Kanado, Francio, Hispanio, Portugalio, Rumanio, Turkio, Ĉilio, Norvegio kaj Ĉinio.

Turbotoj havas helblankan karnon, kiu konservas ĉi tiun aspekton kiam oni kuiras ĝin. Kiel ĉiuj plataj fiŝoj, turboto donas kvar fileojn kun pli karnaj supraj partoj, kiuj povas esti bakitaj, poĉitaj (je 70–80&nbsp;°C, male al la PIV-a signifo, kiu skribas pri "ĵetinte en bolantan akvon"), vaporkuiritaj aŭ pato-frititaj.

## Vidu ankaŭ 
*Rombofiŝo


Kategorio:Skoftalmedoj
Kategorio:Pleŭronektedoj
Radošina

eta|dekstra|330ra|Radošina troviĝas en la plej griza parto
**Radošina,** hungare **Radosna** [radoŝna] estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Topoľčany. Ankaŭ proksima vilaĝeto apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
eta|300ra|Kastelo de Radošina
* Areo: 28 km²
* Supermara alteco: 192 m
* koordinatoj: 
* Loĝantaro: 2010
* Poŝtkodo: 956 05
* Aŭtokodo: TO
* Telefonprefikso: 38

## Situo 
Radošina situas sur mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ flankovojoj, fine de fervojo el Nitra. Piešťany troviĝas 11, Topoľčany 21 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la paleolitiko, neolitiko kaj ferepoko. La nomo aperis unue en 1249, la vilaĝo mem menciiĝis en 1280 en formo *"Radissna"*. Ĝis la 14-a jarcento la bienoj apartenis al episkopejo de Nyitra. Ekde la 16-a jarcento la vilaĝo ricevis la titolon kampurbo, rajton pri bazarado ekde 1697. En 1605 incendio okazis. En 1828 vivis tie 733 homoj en 104 domoj. En 1835 incendio, en 1866 ĥolero okazis. En 1910 loĝis en Radosna 1353 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nagytapolcsány, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1944 kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 loĝis en Radošina 2003 homoj, (1979 slovakoj, 10 ciganoj, 8 ĉeĥoj, 2 hungaroj kaj aliaj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo de 1644, en 1755 barokiĝis
* paroĥo de 1783, poste dufoje trakonstruiĝis
* kapelo omaĝe al Sankta Kruco de 1636, en la 18-a jarcento barokiĝis
* klasikisma kapelo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) el la 19-a jarcento
* renesanca episkopa kastelo el la 16-a jarcento, en 1715 trakonstruiĝis, en 1795 kaj 1896 renoviĝis, dum la socialismo lernejo funkciis en la kastelo

## Eksteraj ligiloj 
* Radošina sur mapo de Slovakio

Kategorio:Municipoj en distrikto Topoľčany
Kamanová

eta|dekstra|330px|Kamanová troviĝas en la plej griza parto
**Kamanová,** hungare **Kálmánfalva** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Nitra, en Distrikto Topoľčany. En la 19-a jarcento la hungaraj nomoj estis ankaŭ Kamánfalva, Keménfalva, Kamena, poste la vilaĝo retiriĝis al la formo en 1249.

## Bazaj informoj 
* Areo: 6 km²
* Supermara alteco: 158 m
* koordinatoj: 
* Loĝantaro: 620
* Poŝtkodo: 956 12
* Aŭtokodo: TO
* Telefonprefikso: 38

## Situo 
Kamanová situas sur ebenaĵo, laŭ rojo (Nitra (rivero) preterfluas), laŭ ĉefvojo kaj fervojo Nitra-Topoľčany. La lasta urbo troviĝas 11 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la ferepoko. La nomo aperis unue en 1249 en formo *"Kalmanfalwa a.n. Billie"*. En 1828 vivis tie 265 homoj en 38 domoj. En 1835 incendio, en 1866 ĥolero okazis. En 1910 loĝis en Kálmánfalva 382 homoj, (341 slovakoj, 36 hungaroj, 5 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nagytapolcsány, poste al Ĉeĥoslovakio, inter 1938-1944 kaj ekde 1993 al Slovakio. Dum la 2-a mondmilito estis tie gravaj partizanaj agadoj. En 2001 loĝis en Kamanová 604 homoj, (602 slovakoj, po 1 ĉeĥo kaj hungaro).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco de 1979
* klasikisma kastelo de Tocsek [toĉek] el la 19-a jarcento

## Famuloj 
En la tiama Kamánfalva aŭ Kálmánfalva naskiĝis Ádám Tomcsányi, hungara inĝeniero, pioniro de sciencoj pri la elektro en Hungario.

## Eksteraj ligiloj 
* Kamanová sur mapo de Slovakio

Kategorio:Municipoj en distrikto Topoľčany
Frondo (botaniko)

[eta|dekstra|200px|Flanko sur kiu estas la akso (maldekstre) kaj flanko kontraŭa al tiu de la akso (dekstre) de filika frondo ([Blechnum appendiculatum). Soroj estas evidentaj sur la flanko kontraŭa al tiu de la akso.]]
**Frondo** estas tiu organo, kiu ludas la rolon de folio en kelkaj plantoj kiel palmoj kaj filikoj aŭ grandaj algoj (ekzemple de laminario).

La frondoj estas ĝenerale grandaj (krom en kelkaj specioj, precipe ene de le genro *Asplenium*).

## Priskribo de la filikaj frondoj 
La frondoj en filikoj estas ankaŭ la organo, kiu portas la reproduktajn aparatojn.

### Grado de divido de la limbo de frondo 

Image:Asplenium scolopendrium leaf.png|*Asplenium scolopendrium*, nedividita limbo
Image:Polypodium vulgare leaf.gif|*Polypodium vulgare*, duondividita limbo
Image:Pteridium aquilinum leaf.gif|*Pteridium aquilinum*, unufoje dividita limbo
Image:Athyrium filix-femina leaf.gif|*Athyrium filix-femina*, dufoje dividita limbo

### Formo de la konturo de la limbo 

Image:Asplenium septentrionale nf cleaned.jpg|*Asplenium septentrionale*, linia limbo
Image:Oreopteris limbosperma Moore28.png|*Oreopteris limbosperma*, lancoforma limbo
Image:Thelypteris_palustris_Moore29.png|*Thelypteris palustris*, oval-lancoforma limbo
Image:Gymnocarpium_robertianum_Moore6.png|*Gymnocarpium robertianum*, triangula limbo

Kategorio:Botaniko