open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Doetinchem

eta|maldekstra|150px|
Dosiero:Loudspeaker.svg**Doetinchem** (, esperante **Dutinĥemo**) estas hansourbo (kun urborajtoj) kaj municipo kiu situas ĉe la Oude IJssel en la regiono Achterhoek de la nederlanda provinco Gelderland. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj (de kiu 0,6&nbsp;km2 estas akvo), kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La teritorio havas komunan limon kun . Per tio Doetinchem estas la plej dense loĝata municipo de la Achterhoek. Preskaŭ duono de la loĝantaro estas de protestantkristana deveno kaj preskaŭ sama kvanto estas de romkatolika deveno.

Ekde la 1-a de januaro 2005 la municipo Wehl kaj Zelhemse Broek aliĝis.

eta|maldekstra|250px|
## Aliaj loĝlokoj 
;vilaĝoj
Gaanderen, Wehl, Nieuw-Wehl kaj Wijnbergen.
;vilaĝetoj
Dichteren, IJzevoorde, Langerak kaj Het Broek.

## Vidu ankaŭ 
* Pieterpad

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la municipo Doetinchem

Kategorio:Urboj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Gelderlando
Kategorio:Municipoj de Gelderlando
Kategorio:Hansourboj
Superkondensatoro

[eta|180ra|Aro da superkpondensatoroj produktitaj de Maxwell-kompanio (ĝis 3000 [farado|F kapacitanco)]]
[eta|180ra|Diagramo de [energia denseco kaj povuma denseco por diversa energio-konservantaj aparatoj]]

[eta|180ra|Komparo de konstruadaj figuroj de tri kondensatoroj. Maldekstre: kutima [kondensatoro, meze: elektrolita kondensatoro, dekstra: superkondensatoro.]]
eta|180ra|
[eta|180ra|Komparo de malŝargoj de [kondensatoro (1) kajbaterio (2).]]
eta|180ra
[eta|180ra|Superkondensatoroj 1,5 [farado|F por 2,5 V]]

**Superkondensatoro** (markonomoj *Goldcaps*, *Supercaps*, *BoostCaps* aŭ *Ultracaps*) estas kondensatoro, kun pli granda energidenso ol ĉe kutimaj kondensatoroj. Ĝia pli granda kapacito baziĝas je granda elektroda surfaco kaj kaj likva elektrolito.

La superkondensatoro konsistas el du elektrodoj, kiuj surretas elektroliton kaj kolektas, altiras la jonojn okaze de tensio. Ĝi rezervas la energion ne kemie, sed elektrostatike.

La elektroda surfaco kun aktiva karbo povas atingi la surfacan grandon de 3.000&nbsp;m2/g, dum karbon-aeroĝela (CRF) atingis eĉ pli grandan surfacon.

La energio-enteno W de la kondensatoro kun kapacito C donas jene:

W=\frac{1}{2}C\cdot U_{Lade}^2 ,

kie U_{Lade} estas la ŝarĝa tensio. Se la superkondensatoro fordonas energion I, la fordona tempo t estas kalkulebla jene:

t=\frac{C\cdot (U_{Lade}-U_{min}) }{I},

U_{min} estas la minimuma funkcia tensio. Se iu uzanto eluzas ĝin per konstanta povumo P, oni povas kalkuli la funkcian tempon jene:

t=\frac{1}{2 P} C\cdot(U_{Lade}^2-U_{min}^2).

Grava specifa propreco de la superkondensatoroj estas la povuma denso (Vatto/kg).

La kapacito de merkatkutima superkondensatoro estas (2007) de 1 ĝis 50 Farado ĉe tensio de 2,3...2,75 Volto.

Ĝi povas servi kiel aldona energiodona ekipaĵo apud baterioj. La superkondensatoro tre rapide fordonas kaj akceptas energion.

La unuan superkondensatoron patentigis en 1957 General Electric (kun karbona elektrodo).

## Novaj esploroj 
La usona entrepreno EEstor Inc. (Austin/Teksaso) patentigis superkondensatoron kun 52&nbsp;kWh je 152&nbsp;kg.

### Produktaj entreprenoj 
* NEC-Tokin „Super Capacitor“,
* Panasonic „Gold Capacitor“
* Chemi-Con „DLCAP“,
* Maxwell „BOOSTCAP“
* Cooper Electronic Technologies „PowerStor“ 
* Unitronic „CAP-XX“
* WIMA „Supercaps“
* Ness Ultracapacitors 
* PowerSystems
* JEOL Ltd.

## Vidu ankaŭ 
* Kapacitanco
* Koltano

Kategorio:Elektrotekniko
Ogamo

350px|La ogama alfabeto|dekstre
**Ogham**- aŭ **Ogam** aŭ **Ogum**-skribo (Ogamo, ogumo) estas alfabeta skribsistemo el la 4-a jarcento en la gaela (irlanda) kaj pikta lingvoj. Laŭ la irlanda tradicio, oni skribis ĝin sur arbon, sed pruvaĵo pri tio ne postrestis.

Ĝia plej simpla formo konsistas el kvar-streka sistemo, en kiu ĉiu entenas 1-5 strekojn, tiel signante entute 20 literojn. La literoj estis ĉizitaj en randon de la ŝtono, vertikale unu apud la alian aŭ de dekstro al maldekstro.

La kvina, kvinlitera garnituro estiĝis plej verŝajne pli poste kaj nomiĝas *forfeda* („aldonaj literoj”).

La origino de la ogamo estas pridiskutata: kelkaj sciencistoj vidas rilaton al la runoj kaj al la etruska skribo, aliaj supozas, ke ĝi estiĝis per transformo de la latina aboco. Ĉar ĝi entenas signon por la sonoj *h* kaj *z*, kiuj mankas en la irlanda lingvo, ĝi estas ne tute irland-devena.

La ogamaj skribaĵoj estas tre mallongaj, ili plej ofte konsistas el nomo kaj loknomo. Ekzistas 375 ogamaj surskriboj, el kiuj 300 troviĝas en la nuna Irlando. La surskribojn en Kimrio kompletigas latina fonetiko aŭ traduko.

Kategorio:Alfabeto
Kategorio:Irlanda lingvo
Kategorio:Kultura historio de Irlando
Kategorio:Kultura historio de Skotlando
Zanĝan (apartigilo)

**Zanĝan** estas nomo de diversaj geografiaĵoj en Irano:

* provinco Zanĝano, en la geografia kaj kultura regiono Suda Azerbajĝano en Irano
* ties ĉefurbo Zanĝano (urbo)
* Universitato Zanĝano
Batalo de Presburgo

eta|La batalo desegnita de Peter Johann Nepomuk Geiger (1850)
[eta|Batala monumento en [Lébény (2017)]]
La batalo de Presburgo aŭ konata ankaŭ de Pozono okazis la inter la 4-a kaj 6-a de julio 907 inter la madjaroj kaj la bavaroj, plej verŝajne laŭ la Danubo, kie nuntempe situas la slovaka ĉefurbo Bratislavo. La batalo finiĝis per venkego de la madjaroj. Mortis bavaraj nobeloj (:de:Luitpold (Karantanien und Oberpannonien), Bavaria princo kaj 19 grafoj de la imperio), episkopoj (salcburga episkopo Theotmar, episkopoj Zakarias kaj Udo, tri abatoj). Ankaŭ en hungara flanko okazis signifaj perdoj.

La bavaroj celis reokupon de Panonio kaj militiris sur ambaŭ bordoj de la Danubo, dum oni liveris provizon per ŝipoj. La madjaroj detruis unuafoje la armeon de la suda bordo, sekvatage tiun de la norda. Ambaŭ armea gvidanto mortis, la armeoj estis ĉirkaŭitaj kaj neniigitaj.

Pri la evento notas *Annales Alamannici* kaj la Salcburga jarlibro.

## Vidu ankaŭ 
* batalo de Augsburg
eta|maldekstre|

Bratislavo
Kategorio:Bratislavo
Kategorio:907
Kategorio:Bataloj de Hungario
Batalo de Sekigahara

La **Batalo de Sekigahara** (Shinjitai: 関ヶ原の戦い; Kyūjitai: 關ヶ原の戰ひ; Sekigahara no Tatakai), konata kiel **Estontecdecida batalo** (天下分け目の戦い, Tenka Wakeme no Tatakai) estis decida batalo, kiu okazis la 21-an de oktobro 1600. Ĝi ebligis la starigon de la bakufu de Tokugawa Ieyasu. Kvankam necesis tri aliaj jaroj al Tokugawa por firmigi sian potencon super la Toyotomi-klanon, la batalo de Sekigahara estis vaste opiniata la neoficiala komenco de la ŝoguna reĝimo de Tokugawa, la lasta ŝoguna reĝimo, kiu kontrolis Japanion.

En 1600 okazis ankaŭ la Sieĝo de Tanabe.

eta|300px|Monumento pri la batalo de Sekigahara

## Bibliografio 
* Anthony J. Bryant, **Sekigahara 1600: The Final Struggle for Power**, Praeger Publishers;(September, 2005)

## Eksteraj ligiloj 
* SengokuDaimyo.com - ttt-ejo de la aŭtoro kaj historiisto pri samurajoj, Anthony J. Bryant
* Sekigahara: Uniigo de Japanio (strategia militludo laŭ la batalo)

Kategorio:1600
Sekigahara, batalo de
Sekigahara
Sekigahara
Krampo (fiksilo)

eta|250px|Paperkrampoj por enoficeja uzo
eta|250px|Uzitaj paperkrampoj viditaj de ambaŭflanke

**Krampo**, **vinkto** aŭ **agrafo** estas U-forma metalpeco, kutime el kuprita aŭ zinkita ŝtalo. La krampo ligas inter du aŭ plurajn paperfoliojn aŭ similajn.

Necesas krampilo por ligi la foliojn. Kelkaj krampiloj ebligas ankaŭ fikson de folioj survanden, surmuren aŭ sur specialajn afiŝtabulojn.

Ekzistas malkrampiloj por malfiksi krampojn, sed postrestos du truoj en ĉiu folio.

Specialaj krampoj kaj krampiloj ekzistas por
* fabriki kestojn el kartono aŭ ligno
* uzo en konstruado, pri tio laŭ Francisko Azorín **krampo** estas *Metala peco, kun unu aŭ ambaŭ ekstremoj anguligitaj k. akrigitaj, por forte kunigi, fiksi du aĵojn.* Li indikas etimologion el la antikva germana *krapfo* (hoko). Kaj li aldonas la terminon *krampi*, por kunigi per krampo du lignaĵojn, du ŝtonojn, k.c.
* kunligi randojn de vundo en medicino; prapopoloj jam uzis kapojn de mordintaj formikoj kiel vundo-krampoj

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficmuzeo - historio de agrafiloj
* ASTM Internacia ASTM F1667 abstract 

Kategorio:Oficeja aparataro
Kantono Aransas

La **kantono Aransas** - angle *Aransas County*, prononco laŭ la sistemo IFA [] - estas unu el la 254 kantonoj de Usono en la subŝtato Teksaso, en la sudorienta parto de ĝi. La administra centro estas la urbo '**. La kantono estis fondita en [[]]. Ĝi ricevis sian nomon laŭ la golfo **'.

Laŭ la stato de la jaro  en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El la kantona teritorio cetere  kvadrataj kilometroj estas tera areo kaj  kvadrataj kilometroj estas akva areo. La teritorio havas komunan limon kun . 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de kantonoj de Teksaso

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* statistikaj informoj de la usona censa oficejo ()

Kategorio:Kantonoj de Teksaso
EEstor

**EEstor** estas kompanio, kun sidejo en Cedar Park, Teksaso, Usono. Ĝi estas nova entrepreno, pioniro en nova energi-rezerva teknologio.

La kompanio pretendas, ke ĝi evoluis superantan tipon de superkondensatoro, uzante bariuman titanaton kun  aluminia oksido kaj vitro, por efektivigi pli grandan kapaciton ol la ĝis nun surmerkatigitaj superkondensatoroj.

La kompanio asertas, ke ĝi povas produkti pli efikajn rezervajn sistemojn ol la kutimaj kemiaj baterioj. Ĝi volas prezenti fine de 2007 unu ekzempleron por aŭtomobiloj.

Richard Weir estas la gvidanto, inventisto de la firmao, kiu patentigis la teknologion.

Se la teknologio funkcias, oni bezonas 5-minutan ŝarĝon, kiu kostas $9 kaj oni povas veturi per malgranda aŭtomobilo kun tiu kondensatoro 500 mejlojn.

La entrepreno Feel Good Cars, Toronto, Kanado sciigis fine de aprilo 2007, ke ĝi investis $2.5 milionoj en EEStor.

## Patento, angle 
*Electrical-energy-storage unit (EESU) utilizing ceramic and integrated-circuit technologies for replacement of electrochemical batteries; Weir, et al. (la 25-an de aprilo 2006)

## Vidu ankaŭ 
* Superkondensatoro

## Eksteraj ligiloj
* http://eestor.us  oficiala paĝo

Kategorio:Firmaoj
Gasztony

**Gasztony** [gastonj] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szentgotthárd. Gost signifas slave gasto.
dekstra|eta|Panoramo de Gasztony
dekstra|eta|Preĝejo de Gasztony

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9952
* Telefonkodo: 94
* Areo: 14 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 480

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de Rába, la rivero estas ne tro for. La komunumon preteriras la ĉefvojo kaj fervojo inter Körmend kaj Szentgotthárd. Körmend troviĝas 14, Szentgotthárd 15, Szombathely 40, Budapeŝto 232 km http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=30906&i2=9566 .

## Vidindaĵoj 
En Gasztony estas katolika preĝejo pri **Serpa** Madono el 1789. Vidindaĵo estas Kastelo de Gasztony aŭ *Kastelo de Pázmándy*, kiu estas nuntempe vilaĝdomo kaj kulturdomo.

En Gasztony migra poŝto servas.

## Famuloj 
En Gasztony naskiĝis politikisto Ignác Széll.
maldekstre|eta|Kastelo de Gasztony
West Side Story (filmo)

***West Side Story*** ("Okcidentflanka Rakonto") estas muzika kaj dancada drama filmo el la jaro 1961, bazita je dramo de Broadway kun la sama nomo. Ĝi ankaŭ estas libere bazita je *Romeo kaj Julieto* de William Shakespeare. La muziko de Leonard Bernstein (komponado) kaj Stephen Sondheim (liriko) rapide iĝis klasikaĵo de popmuziko. La filmo estis reĝisorita de Jerome Robbins kaj Robert Wise, kaj gajnis 10 Akademiajn Premiojn. La filmo estis elektita de la Usona Kongresa Biblioteko kiel "kulture grava", kaj tial konservita ĉe la Usona Nacia Film-Registro.

Aperas en la filmo gesteluloj Natalie Wood, Richard Beymer, Russ Tamblyn, Rita Moreno, George Chakiris kaj multaj aliaj.

## Gajnitaj Akademiaj Premioj 
* Akademia Premio por plej bona filmo - Robert Wise, produktisto
* Akademia Premio por plej bona subtena aktoro - George Chakiris
* Akademia Premio por plej bona subtena aktorino - Rita Moreno
* Akademia Premio por plej bona arta direktado - Victor A. Gangelin kaj Boris Leven
* Akademia Premio por plej bona cinematografo (kolora) - Daniel L. Fapp
* Akademia Premio por plej bona kostumado (kolora) - Irene Sharaff
* Akademia Premio por plej bona reĝisoro - Jerome Robbins kaj Robert Wise
* Akademia Premio por plej bona redaktado - Thomas Stanford
* Akademia Premio por plej bona muziko - Saul Chaplin, Johnny Green, Irwin Kostal, kaj Sid Ramin
* Akademia Premio por plej bona sono - Fred Hynes kaj Gordon Sawyer

Kategorio:Akademia Premio por plej bona filmo
Kategorio:Muzikaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1961
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Szakonyfalu

**Szakonyfalu** [sakonjfalu] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szentgotthárd.
eta|maldekstre|Vido al Szakonyfalu
eta|Preĝejo de Szakonyfalu

## Bazaj informoj 
* Areo: 11&nbsp;km²
* Loĝantaro: 360
* Poŝtkodo: 9983
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 46°55′33″N 16°13'41″E

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de Rába, tiu rivero, fervojo kaj ĉefvojo inter Graz kaj *Szentgotthárd* estas ne tro for. La lasta urbo troviĝas 6&nbsp;km-ojn. Arbaro ĉirkaŭas la vilaĝon.

## Historio 
Dum la mezepoko la loko estis bieno de abatejo de *Szentgotthárd*. En 1664 la turkoj detruis la vilaĝon, poste la loĝantoj elektis novan lokon iom for. Parto de la loĝantaro estas slovenoj kaj ciganoj, la lastaj iom parolas slovene.

En Szakonyfalu migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
En Szakonyfalu estas romkatolika preĝejo omaĝe al **Serpa** Madono.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Bozzai

**Bozzai** estas malgranda unuigita vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. Bodza (pli frue bozza) signifas hungare: sambuko.
300ra|dekstra|eta|Panoramo de Bozzai el Bárdos
300ra|dekstra|eta|Ĉefstrato de Bozzai

## Bazaj informoj 
* Areo: 4&nbsp;km²
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 9752
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 46°12′24″N 16°45'57″E

## Situo 
Bozzai situas proksime de Szombathely laŭ flankovojo.

## Historio 
Ĉi tie oni trovis objektojn el la neolitiko. La unua skriba mencio devenis el 1271 laŭ tiama hungara ortografio *"Bozey"*. En la mezepoko etnobeloj loĝis en la komunumo. En 1950 vilaĝo **Bárdos** aliĝis al Bozzai.

En Bozzai migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵo estas romkatolika preĝejo omaĝe al **Senpeka Koncipiteco**.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Dozmat

**Dozmat** estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. Drozg signifas slave: turdo.
dekstra|eta|Panoramo de Dozmat
eta|Panoramo de Dozmat

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9791
* Telefonprefikso: 94
* Areo: 9 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 170

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ la ĉefvojo inter Szombathely kaj limpasejo al Aŭstrio, krome survoje al la montoj.

## Historio 
Ĉi tie oni trovis objektojn el la neolitiko. Antaŭ la romianoj keltoj loĝis tie. La unua mencio devenis el 1238 en formo *Druzmath*. En 1416 la loknomo estis *Eghazasdorozmath*, kiu signifas tion, ke la vilaĝo estis eklezia centro. Laŭ la censo en 1910 339 homoj vivis en la vilaĝo.

En Dozmat migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵo estas la mezepoka romkatolika Kirko martiro Sankta Georgo (Dozmat), (kiu forbruliĝis en 1690 kaj baroke rekonstruiĝis en 1707). Stefano **Doerfmeister** pentris la altarobildon.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Salköveskút

**Salköveskút** [ŝalkoveŝkUt] estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Szombathely. Saul estas praa nomo, köveskút hungare: ŝtonigita puto.
300ra|dekstra|eta|Preĝejo de Salköveskút
300ra|eta|Panoramo de Salköveskút

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 km²
* Loĝantaro: 410
* Poŝtkodo: 9742
* Telefonprefikso:

## Situo 
Salköveskút situas sur ebenaĵo laŭ la fervojo inter Szombathely kaj Sopron, krome estas flankovojoj al la proksimaj komunumoj.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata de la romianoj. En 1935 memstaraj vilaĝoj **Salfa** kaj **Köveskút** unuiĝis. En Salköveskút migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* baroka romkatolika Preĝejo de Sankta Mikaelo (Salköveskút) de 1876

## Famuloj 
En la iama Salfa naskiĝis advokato Antal Sztrókay.

== Komunumoj pri *kút* (= puto) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Frakturo

[eta|Rentgena bildo de frakturo de homa [kalkaneo kun enmetita metala plato]]
**Frakturo**, en neformala lingvouzo ankaŭ *ostorompiĝo*, estas fendiĝo aŭ rompiĝo de osto, do de parto el la skeleta sistemo.

Dum la saniĝo la disiĝintaj ostopartoj denove kunkreskas. Gravas do atenti pri tio, ke ili troviĝas (kaj sekve kunkreskas) en anatomie kaj funkcie ĝusta pozicio. Por pliverŝajnigi tion, kaj por ĝenerale eviti sanigomalhelpajn moviĝojn inter la disiĝintaj ostopartoj, oni provas malmovi la koncernan korpoparton. En okazo de frakturoj de braka aŭ krura osto, ofte fiksiĝo de la korporegiono per gipsa bandaĝo sufiĉas. En iuj okazoj necesas operacie enmeti en la oston metalan platon, metalan najlon aŭ pli komplike konstruitan fiksilon. En okazo de aliaj frakturoj, ekzemple de ripoj, teknike ne eblas fiksado, kaj nur eblas per rentgenaj bildoj kontroli la spontanan kunkreskiĝon.

Se oni ne fiksas la disiĝintajn ostopartojn, kaj ili sekve tro intermoviĝas, povas okazi ke ili ne kunkreskas kaj ekestas "pseŭdoartrozo", do falsa artiko en loko, kie funkcie ne antaŭvidatas artiko.

## Eksteraj ligiloj 
*  Informoj pri frakturoj
*  Sciencaj informoj pri ostoj, frakturoj kaj ostoporozo 


Kategorio:Unua helpo
Sorkifalud

**Sorkifalud** [ŝorkifalud] estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely.
maldekstre|eta|Vojo en Sorkifalud
dekstra|eta|Preĝejo en Sorkifalud

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9774
* Telefonkodo: 94
* Areo: 17 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 670

## Situo 
Sorkifalud situas sur ebenaĵo laŭ la fervojo inter Szombathely kaj Vasvár, krome laŭ la flankovojo inter Szombathely kaj Rába.

## Historio 
En 1939 memstaraj vilaĝoj **Dömötöri**, **Sorkikisfalud**, **Szentléránt**, **Taródháza** unuiĝis. Ĉe Taródháza iam estis fortikaĵeto, nun restis kelke da ŝtonoj.

## Vidindaĵoj 
La baroka romkatolika mezepoka Preĝejo Sankta Leonardo (Sorkifalud) rekonstruiĝis en 1782, forbruliĝis en 1850, poste rekonstruiĝis. En la vilaĝparto **Taródháza** troviĝas Kastelo de Nádasdy el la 17-a jarcento.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Aŭgusto de 2007

## Mardo, 28-a de aŭgusto 
* Abdullah Gül estis elektita nova prezidento de Turkio.
* fine de aŭgusto: arbaraj incendioj en Grekio kaŭzas morton de pli ol 60 personoj. La nekonvena traktado de la krizo elvokas kritikon de la parlamenta opozicio.

## Vendredo, 17-a de aŭgusto 2007 
* 25-a datreveno de komerca ekapero de lumdisko. La unuaj diskoj entenis la Alpian simfonion de Johann Strauss (filo) .

## Ĵaŭdo, 16-a de aŭgusto 2007 
* En Peruo, tertremo de 7,7 laŭ la skalo de Richter kaŭzis la morton de almenaŭ 380 personoj.

## Lundo, 6-a de aŭgusto 2007 
* Probal Dasgupta iĝis prezidanto de UEA

08
Urio (birdo)

**Urio** (*Uria*) estas genro de marbirdoj de la familio de aŭkedoj. Ili estas mezgrandaj birdoj kun ĉefe bruna aŭ nigra plumaro en reprodukta sezono. Ili reproduktiĝas en marbordoj de nordaj Atlantiko kaj Pacifiko.

Estas du specioj:
* Longbeka urio, *Uria aalge*
* Dikbeka urio, *Uria lomvia*

Urioj estas rilataj parencoj de Aŭko, Malgranda aŭko kaj de la formortinta Granda aŭko kaj ĉiuj kune formas la tribon *Alcini*. Spite la similaj komunaj nomoj, ili ne estas tiom rilataj kun la ankaŭ nomataj urioj de la genro *Cepphus* kiuj formas la tribon *Cepphini*. 

Tiuj birdoj reproduktiĝas en grandaj kolonioj en marbordaj klifoj, kie la ino demetas ununuran ovon rekte sur klifa kornico. Tiuj birdoj migras suden vintre por ĉeesti senglaciajn akvojn.

Ili plonĝas el la surfaco kaj subnaĝas por kapti ĉefe fiŝojn kaj krustulojn, sed ankaŭ moluskojn, insektojn kaj plantan materialon.

Plenkreskuloj estas nigraj aŭ brunaj ĉe kapo, kolo, dorso kaj flugiloj kun blankaj subaj partoj. La beko estas longa kaj pinta. Ili havas etajn rondecajn nigrajn vostojn. La vizaĝo blankiĝas vintre. 

La flugmaniero estas forta kaj rekta kaj tiuj specioj devas rapide flugilfrapi pro havo de mallongaj flugiloj. 

Urioj de la genro *Uria* produktas serion de klakaderoj ĉe la reproduktejoj, sed ili estas silentaj ĉemare.

Kelkaj konataj prahistoriaj specioj de la genro *Uria* estas jenaj:
* *Uria bordkorbi* (Monterey aŭ Sisquoc Malfrua Mioceno ĉe Lompoc, Usono)
* *Uria affinis* (malfrua Pleistoceno ĉe Or. Usono) - ebla subspecio de *U. lomvia*
* *Uria paleohesperis*

*U. brodkorbi* estas interesa ĉar temas pri la ununura ĉeesto de la tribo *Alcini* en mezvarma ĝis subtropika Pacifiko, escepte la limo en la teritorio de *U. aalge*. Oni supozas, ke la specioj *Uria* kiuj estas frata taksono de la aliaj membroj de *Alcini*, kiuj kiel ili estas supozata ke tiuj evoluis en la Atlantiko, povus esti evoluintaj en Karibo aŭ eĉ tre verŝajne proksime de la Istmo de Panamo. La moderna disvastiĝo en la Pacifiko povus esti parto de malfrua arkta disvastiĝo, dum plej aliaj grupoj de aŭkedoj formas kladojn kun teritorioj en la Pacifiko, el arkta ĝis subtropikaj akvoj.

## Referencoj 
*  (1988): *Seabirds* (2a eld.). Christopher Helm, London. ISBN 0-7470-1410-8

*  (editors) (1996): *Handbook of Birds of the World Volume 3 (Hoatzin to Auks)*. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-20-2

Kategorio:Aŭkedoj
Kategorio:Birdoj
Glutemeco

[eta|dekstra|300px|Fragmento bildigante glutemecon en la fama verko de [Hieronymus Bosch pri la sep gravegaj pekoj.]]
**Glutemeco**, el la latina *gluttire* (t.e. gluti), estas ekscesa kaj malŝpara konsomado de nutraĵoj aŭ trinkaĵoj. Ĝi estas rigardita de la kristanaj religioj kiel unu el la sep gravegaj pekoj, ĉar nekonvena deziro de manĝaĵoj malpliigas la partojn de la malriĉuloj.

Depende de la kulturo kaj de la abundeco en iu socio, glutemeco estas konsiderita aŭ kiel malvirto, aŭ kiel la privilegio de alta statuto. Fruaj doktrinistoj de la katolika Eklezio (ekz. Tomaso de Akvino) eĉ akceptis pli larĝan difinon de glutemeco, kiu iliaopinie povus ankaŭ inkludi obsedan anticipon de la manĝoj aŭ inklinon por la plej multekostaj manĝaĵoj.

Kategorio:Gravegaj pekoj
Robert Hubert

**Robert HUBERT** (naskiĝis ĉirkaŭ 1640 — mortis la 28-an de septembro 1666) estis fabrikisto de poŝhorloĝoj, kiu devenis de Rueno en Francio. Li restis fama pro la malvera konfeso, kiun li faris koncerne sian kulpecon pri la granda incendio de Londono en 1666.

La naiva kaj malfirma viro unue anoncis, ke li ekflamigis la fajron en Westminster. Sed tio ne eblis, ĉar la fajro fakte komencis ĉe la strato Pudding Lane, multe pli oriente, ene de la City de Londono. Li poste ŝanĝis sian konfeson kaj deklaris, ke li ĵetis grenadon tra fenestro de la bakejo de Thomas Farryner.

La konfeso de Hubert neniam ŝajnis kredebla, precipe ĉar li alvenis al Anglio nur du tagojn post la eko de la incendio. Malgraŭ tio, li estis pendumita en Tyburn la 28-an de septembro 1666, ĉefe por kvietigi la londonanojn.

Kategorio:Historio de Londono
Kategorio:Horloĝistoj
Kategorio:Ekzekutitoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la provinco Normandio
Christopher Wren

Sir **Christopher WREN** (naskiĝis la 20-an de oktobro 1632, mortis la 25-an de februaro 1723) estis 17-a jarcenta angla desegnisto, astronomiisto, geometro, kaj antaŭ ĉio la plej grava angla arkitekto de tiu periodo. Post la granda incendio de Londono, kiu detruis konsiderindan parton de la ĉefurbo, Wren desegnis kaj kreis 53 novajn preĝejojn (inkluzive de la nova katedralo Sankta Paŭlo), sed ankaŭ plurajn rimarkindajn nereligiajn konstruaĵojn.

Li cetere fondis la Reĝan Societon, kiun li prezidis ekde 1680 ĝis 1682. Liaj sciencaj verkoj estis tre estimitaj de Isaac Newton kaj Blaise Pascal.

## Vidu ankaŭ 
* 3062 Wren

Kategorio:Anglaj arkitektoj
Kategorio:Arkitektoj de klasikismo
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Gyanógeregye

**Gyanógeregye** [djanogeredje] estas malgranda unuigita vilaĝeto en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. Ŝajnas, Gyanó estas praa hungara, Grde slava persona nomo.

dekstra|eta|Strato en Gyanó
300ra|dekstra|eta|Strato en Geregye

## Bazaj informoj 
* poŝtkodo: 9774
* telefonkodo: 94
* areo: 7 &nbsp;km²
* loĝantaro: 140

## Geografio 
Gyanógeregye situas sur ebenaĵo laŭ la flankovojo inter Szombathely kaj Rába, la fervojo estas ne tro for. Szombathely troviĝas 19, Körmend 22, Budapeŝto 203 km.

## Historio 
La unuaj mencioj okazis pri *Gyanó* en 1233, pri *Geregye* (tiam Gerege) en 1329.
En 1933 tiuj memstaraj vilaĝoj unuiĝis.

En Gyanógeregye migra poŝto servas.

## Fontoj 
* distancoj 

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Ora knabo ĉe Pye Corner

La **ora knabo ĉe Pye Corner** (anglalingve *Golden Boy of Pye Corner*) estas statuo lokita en Londono, en la kvartalo Smithfield, ĉe la angulo inter *Giltspur Street* kaj *Cock Lane*.

La statuo estis starigita, kie la granda incendio de Londono de 1666 haltis. Laŭ la apuda enskribaĵo, la knabo estas elstare grasdika por plibonigi la humoron de la londonanoj. Ĝi estis origine konstruita fronte de publika konstruaĵo nomita *The Fortune of War*, kiu antaŭe troviĝis tie sed estis detruita en 1910.

Kategorio:Monumentoj de Londono
Kategorio:Statuoj
Tyburn

[eta|dekstra|300ra|*La mallaborema lernoknabo ekzekutita en Tyburn*, laŭ [William Hogarth.]]
**Tyburn** estis malnovtempe vilaĝo en la graflando Middlesex, apud la nuna situo de Marble Arch. Ĝia nomo devenis de la rivereto Tyburn aŭ Ty Bourne, alfluanto de la Tamizo (hodiaŭ komplete subsurfaca).

La vilaĝo restis fama tra la jarcentoj pro la eŝafodoj de Tyburn, kiu estis la ĉefa pendumejo de Londono. Ili estis uzitaj lastafoje la 3-an de novembro 1783.

Kategorio:Kvartaloj de Londono
Kategorio:Historio de Londono
Sorkikápolna

**Sorkikápolna** (ŝorkikApolna) estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. La loknomo devenas el kapelo omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario).
300ra|dekstra|eta|Sonorilostablo en Sorkikápolna
300ra|dekstra|eta|Vilaĝdomo de Sorkikápolna

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9774
* Telefonkodo: 94
* Areo: 9 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 260

## Situo 
Sorkikápolna situas sur ebenaĵo, laŭ la fervojo inter Szombathely kaj Vasvár, krome laŭ la flankovojo inter Szombathely kaj Rába.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1411 en formo *"Kapolna"*. En 1941 memstara municipo **Sorkitótfalu** aliĝis al Sorkikápolna. En Sorkikápolna migra poŝto servas.

== Komunumoj pri *kápolna* (= kapelo) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Tanakajd

**Tanakajd** estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en subregiono de Szombathely. La loknomo estas turkdevena: tana=bovido, qajdi=traturnita.
300ra|dekstra|eta|Panoramo en Tanakajd
eta|Preĝejo de Tanakajd

## Bazaj informoj 
* Areo: 12&nbsp;km²
* Loĝantaro: 710
* Poŝtkodo: 9762
* Telefonprefikso: 94

## Situo 
Tanakajd situas sur ebenaĵo laŭ la ĉefvojo inter Veszprém kaj Szombathely. La lasta urbo troviĝas 10&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La komunumo estis loĝata ekde la pratempoj. Precipe restis objektoj el kuprepoko kaj el la **romia epoko**. En la frua mezepoko peĉenegoj vivis ĉi tie. En 1939 ĝis tiam memstaraj vilaĝoj **Tana** kaj **Kajd** kuniĝis.

## Vidindaĵoj 
En la 16-a jarcento konstruiĝis romkatolika Preĝejo de Sankta Maria (Tanakajd), en 1908 pro incendio ĝi plene rekonstruiĝis. En 1820 klasikisma kastelo de **Ambrózy** konstruiĝis kune kun bela parko.

## Famulo 
En Tana mortis botanikisto grafo István Ambrózy-Migazzi.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Táplánszentkereszt

**Táplánszentkereszt** [tAplAnsentkerest] estas unuigita vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Szombathely. Táplán estas personnomo, la sekva parto estas hungare Sankta Kruco.
maldekstre|eta|Aerfoto Táplánszentkereszt 
eta|Preĝejo de Gyöngyösszentkereszt

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9761
* Telefonprefikso: 94
* Areo: 20 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2420

## Situo 
Táplánszentkereszt situas sur ebenaĵo laŭ la ĉefvojo inter Szombathely kaj Veszprém, najbaras kun Szombathely.

## Historio 
La komunumo estis loĝata ekde la neolitiko. En **Gyöngyösszentkereszt** ([djondjoŝsentkerest] konstruiĝis preĝejo pri *Sankta Kruco* en la 13-a jarcento. En la preĝejomuro oni trovis ŝtonojn de la romianoj. La romanika pordo estas aparte menciinda. En Táplánfa la preĝejo devenas el la 16-a jarcento, en 1875 oni konstruis tute novan en la sama loko.

En 1877 renesanca kastelo de **Sigray** konstruiĝis, krome estas kasteloj de **Inkey**, **Rosenberg** kaj **Széll**.

En 1939 memstaraj vilaĝoj **Táplánfa** kaj **Gyöngyösszentkereszt** kuniĝis. La kulturdomo konstruiĝis en 1961.

## Vidindaĵoj 
* Preĝejo Sankta Laŭrenco (Táplánszentkereszt)
* Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Táplánszentkereszt)
* kasteloj

==Komunumoj pri *szentkereszt* (= Sankta Kruco) en Hungara reĝlando== 

eta|maldekstre|Romanika pordo de la Preĝejo Sankta Kruco
Proceso (juro)

**Proceso** - laŭ sia jura signifo - estas afero de juĝo jure submetita al tribunalo. La procezo de la proceso normale konsistas el akuzo, esplorado, juĝado mem, kulpigo aŭ senkulpigo kaj kondamno en la unua okazo.

## Vidu ankaŭ 
Procezo, procedo.

## Proverbo 
Ekzistas proverbo pri proceso en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:
* 

## Referencoj 
Kategorio:Juro
Procezo (naturscienco)

**Procezo** - laŭ sia naturscienca signifo - estas natura sinsekvo de fenomenoj, disvolviĝantaj sen efiko de ia ekstera forto kaj rigardata en sia tuteco, iompostioma progresado kaj finaj rezultoj. 
## Vidu ankaŭ 
* Procezo  (apartigilo)
* Proceso (apartigilo)

* procedo

Kategorio:Naturscienco
Druten

Dosiero:Loudspeaker.svg **Druten** ()
estas loĝloko kaj municipo en la nederlanda provinco Gelderland. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La teritorio havas komunan limon kun .

## Aliaj loĝlokoj 
Aliaj loĝlokoj en la municipo krom la centra loĝloko Druten estas Afferden, Deest, Horssen kaj Puiflijk. 

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Gelderlando
Kategorio:Municipoj de Gelderlando
The London Gazette

[eta|300ra|*London Gazette*, ĉefpaĝo de la eldono de la [3-a de septembro|3-a-10-a de septembro, pri la granda incendio de Londono.]]
***The London Gazette*** (esperante "Gazeto de Londono") estas la plej malnova ekzistanta brita gazeto. Ĝia unua eldono datiĝas de la 7-a de novembro 1665, kaj la gazeto ekde tiam eldoniĝis seninterrompe. Ĝi hodiaŭ konsistigas la oficialan gazeton de la Unuiĝinta Reĝlando, kaj do devige raportas pri certaj leĝoj. La *London Gazette* ne estas kutima gazeto, ĉar ĝi ne okupiĝas pri la plej diskutitaj eventoj, kaj ĝi havas nur malgrandan dissendon.

La *London Gazette* estas nuntempe eldonita ĉiutage, escepte de la sabato, de la dimanĉo kaj de la ferioj.

Kategorio:Britaj gazetoj
Proceso (anatomio)

**Proceso** () - laŭ sia anatomia signifo - estas elstaraĵo, do pli longa parto de organo.

Speciala kazo de proceso de anatomia strukturo estas **apofizo** - akcesora elstaraĵo de osto, evoluinta el origine aparta ostokerno.

Ekzemploj de procesoj estas la
* proceso korakoida ĉe la osto skapulo de mamuloj (tiu proceso estas apofizo de la origina osto *korakoido*, kiu restis ĉe iuj bestoj), la
* proceso mastoido de la krania osto temporalo, la
* procesoj spinaj kaj transversaj de vertebro, aŭ la
* proceso vagina (kiel ekzemplo de ne-osta elstaraĵo).

## Vidu ankaŭ 
* diafizo 
* epifizo
* Proceso (apartigilo)

Kategorio:Anatomio
Magnus Nordensvan

**Magnus NORDENSVAN** (naskiĝis la , mortis la  en Kuopio) estis finna esperantisto. Li verkis la novelojn *Alpa rozo, La kristnaska bulko* kaj *Inter tomboj,* kiuj aperis en *Esperantaj prozaĵoj* (1902).

La plej populara inter ili estas *Alpa rozo,* klasika, leĝera kaj humura novelo verkita en 1898. Ĝi estis represita en *A first reader* de Eliza Ann Lawrence (1907), en *33 rakontoj* (1964) kaj en *Trezoro* (1989). Marjorie Boulton diris pri ĝi: *ĉarma noveleto [...], siaspece eleganta kaj koncize rakontita.*

*Kristnaska bulko* aperis interalie en *Nova Esperanta krestomatio* (1991).

## Notoj 
Kategorio:Esperanto-verkistoj
Kategorio:Finnaj esperantistoj
Rear Window

***Rear Window*** (angle: "Malantaŭa Fenestro") estas murdmistera filmo de Alfred Hitchcock el la jaro 1954, bazita de novelo de Cornell Wolrich, *It Had to Be Murder* ("Ĝi devis esti murdo") el la jaro 1942. Aperas en la filmo steluloj: James Stewart kiel fotoĵurnalisto, Grace Kelly kiel lia karulino kaj fotomodelino, kaj Raymond Burr kiel la suspektata murdisto. La filmo kunigis la ĉefan temon de murdmistero kun kritika ekzameno de etiko de geedziĝo kaj vojerismo. La filmo estas konsiderata de multaj kritikistoj kiel unu el la plej bonaj kaj intensaj filmoj.

## Resumo 
James Stewart ludas kriplan fotografiston en rulseĝo post akcidento. Enuigita, li spionas siajn najbarojn tra sia malantaŭa fenestro. Post kelkaj tagoj, li kredas ke murdo okazis. Kun la helpo de sia karulino, ludita de Grace Kelly, ili provas solvi la misteron.

La filmo estis refarita en 1998 kun Christopher Reeve en la ĉefa rolo.

## Eksteraj ligiloj 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1954
Kategorio:Filmoj de Alfred Hitchcock
Kategorio:Misteraj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Perenye

300px|dekstra|eta|Preĝejo de Perenye
300px|eta|Ĉefstrato de Perenye
**Perenye** [perenje] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono **Okcidenta** Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en subregiono de Szombathely. Ŝajnas, la nomo fontas el la slava prvine loknomo. La vilaĝo germane estas Premrendorf/Brünnersdorf.

## Bazaj informoj 
Poŝta kodo: 9722

Areo: 16 &nbsp;km²

Loĝantaro: 650

## Situo 
La vilaĝo situas inter Szombathely kaj Kőszeg, el tiu vojo mallonga sakovojo estas al la komunumo.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la bronzepoko, poste vivis tie keltoj kaj romianoj. En **Perenye** konstruiĝis preĝejo pri **Sankta Agota** en 1756. La vilaĝo havas 2 kapelojn omaĝe al Nepomuka Sankta Johano kaj Sankta Vendelo.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Nárai

300px|dekstra|eta|Preĝejo de Nárai
300px|dekstra|eta|Ĉefstrato de Nárai
**Nárai** estas vilaĝo en Hungario en regiono **Okcidenta Transdanubio**, en departemento Vas (Hungario), en subregiono Szombathely. Ŝajnas, la nomo fontas el la slava nomo narajov.

* Poŝtkodo: 9797
* Telefonprefikso: 94
* Areo: 16 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1070

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo apud Szombathely, flankovojo kondukas al la departementa centro.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la ferepoko, poste de keltoj, baldaŭe alvenis romianoj. La vilaĝo aperis en hungaraj dokumentoj en formo *Narey*. La vilaĝo nuliĝis en 1583 pro incendio, okazis ankaŭ turkaj atakoj. Poste kroatoj refondis la vilaĝon, kiu havas preĝejon pri apostolo Sankta Tomaso. En 1826 tombeja baroka kapelo, en 1962 kulturdomo konstruiĝis.

Ne menciita vidindaĵo estas kripto de Náray.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Ivánc

**Ivánc** [ivAnc] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend.

## Bazaj informoj 
* Areo: 17 &nbsp;km²
* koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.939/16.4974
* Loĝantaro: 700
* Poŝtkodo: 9931
* Telefonprefikso: 94

## Situo 
Ivánc situas sur malebenaĵo, Rába estas ne tro for, ĝi havas flankovojojn al la subregionaj komunumoj. Körmend troviĝas 14, Őriszentpéter 15, Szentgotthárd 24, Szombathely 39, Budapeŝto 232 km.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1237. La kampoj longe apartenis al familio Sigray.

## Vidindaĵoj 
* origine baroka Kastelo de Ivánc (kune kun granda parko kaj malgranda kastelo) de 1740, en 1898 trakonstruiĝis
* secesia preĝejo omaĝe al Sankta Nikolao fare de Károly Kós

## Famuloj 
* En Ivánc naskiĝis pastro Ferenc Kresznerics.
* En Ivánc mortis:
** departementestro Jakab Szvetics
** terposedanto Fülöp Sigray kaj lia filo Antal Sigray.

## Fontoj 
* http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=19530&i2=26684
Szőce

**Szőce** [sOce] estas vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Körmend. La nomo **selce** signifas slave: vilaĝeto.

## Bazaj informoj 
* Areo: 19 km²
* Loĝantaro: 400
* Poŝtkodo: 9935
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 46°53′13″N 16°34'07″E

## Situo 
La vilaĝo situas inter Körmend kaj Zalalövő, ĉefvojo kaj fervojo inter la menciitaj urboj estas ne tro for, krome havas flankovojojn. Őriszentpéter troviĝas 15, Körmend 18, Zalaegerszeg 26, Szentgotthárd 28, Szombathely 41, Budapeŝto 233 kilometrojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=19521&i2=9566.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1286.

En Szőce migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
La komunumo havas romanikan-gotikan romkatolikan Preĝejon Sankta Andreo el la 13-a jarcento. Ĉirkaŭ la komunumo troviĝas naturprotektata arbaro kaj marĉo.

## Fontoj 
* oficiala paĝo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Frederiko la 7-a (Danio)

eta|maldekstra|200px|Frederiko la 7-a
**Frederiko la 7-a**, dane *Frederik 7.*, ( – ), estis reĝo de Danio de 1848 ĝis sia morto.

Filo de Kristiano la 8-a.

Kategorio:Danaj reĝoj
Kategorio:Dukoj de Ŝlesvigo
Kategorio:Dukoj de Holstinio
Kategorio:Dukoj de Saksio-Lauenburg
Mastoido

[eta|200px|dekstra|la mastoido (ĉi-tie en flaveca kvadrato), supre la resto de la osto [temporalo (ĉi-tie rozkolora)]]
La **mastoido** aŭ **mastoida apofizo** () estas elstaraĵo (do proceso laŭ anatomia signifo) de la krania osto temporalo, malantaŭ la orelo.

Kategorio:Skeleta sistemo
Kiszsidány

**Kiszsidány** [kiŝĵidAnj] estas malgranda vilaĝo en Hungario en en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Kőszeg. La loknomo germane estas **Roggendorf**, kroate **Lukindroff**.
300px|dekstra|eta|Ĉefstrato kun parko en Kiszsidány
300px|dekstra|eta|Katolika preĝejo en Kiszsidány

## Bazaj informoj 
* Areo: 5 km²
* Loĝantaro: 110
* Poŝtkodo: 9733
* Telefonprefikso: 94

## Situo 
Kiszsidány situas laŭ la traira flankovojo inter Kőszeg kaj Csepreg.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1225 en latina formo *Terra Sydan*. Dum la mezepoko tera fortikaĵeto estis konstruita, iom da parto estas videbla ankaŭ nun. La vilaĝo trovis sin en 1919 apud la nova landlimo de Aŭstrio. Proksimume en 1947 fer-kurteno konstruiĝis. La vilaĝo ne povis evolui. En 1989 nuliĝis la fer-kurteno, oni trovis tie netuŝitan arbaron dum 40 jaroj. La loĝantaro estas precipe germanlingva.

En Kiszsidány migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
Ĉe la komunumo troviĝas restaĵo de mezepoka terfortikaĵo. Kiszsidány havas katolikan preĝejon pri **Nomo** de Dipatrino (Maria) kaj luteranan sonorilostablon.

## Famuloj 
* István Ecker, agronomo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Temporalo

La **temporalo** () estas ĉiu el la du ostoj formantaj la flankajn kaj malsuprajn partojn de la kranio. Ĝi entenas la internan orelon. La temporalo konsistas el tri partoj: la skvamo, la petro kaj la timpano, kaj sube havas aldonan apofizon, la mastoidon.

Dosiero:Gray190.png|la kranio, de antaŭe
Dosiero:Gray164.png|la sfenoido, centre dekstre
Dosiero:Gray188.png|la kranio de flanke,  la **temporalo** centre rozkolore
Dosiero:Gray189.png|la maldekstra subtemporala fosaĵo

## Vidu ankaŭ 
* Fruntalo
* Okcipitalo
* Parietalo

Kategorio:Kranio
Kategorio:Skeleta sistemo
Montetaro

**Montetaro** – tio estas monteta tereno kiu ekestis sur loko de montaro rezulte de longdaŭra agado de atmosferaj faktoroj, erozio kaj aliaj (ekzemple: akvo, vento, glaciejo). 

Kategorio:Fizikaj geografiaj objektoj
Kategorio:Montoj
Kategorio:Montaroj
Korakoido

[eta|Skeleto de afrika [struto de antaŭe: 1 sternumo, 2 **korakoido**, 3 klaviklo, 4 skapolo (5 humero, 6 ripoj, 7 femurosto, 8 tibio, 9 fibulo)]]
La **korakoido** () estas unu el la tri originaj ostoj de la ŝultra zono en la skeleto de vertebruloj (la aliaj du ostoj estas la klaviklo kaj la skapolo).

Ĉe ostaj fiŝoj la korakoido kune kun la skapulo konsistigas u-forman ostan apogon. Ĉe amfibioj ankoraŭ ekzistas eta kroma osto, la "prokorakoido". Ĉe reptilioj la korakoido ĝenerale estas nur kartilago, kaj ĉe serpentoj nur ekzistas kiel eta resto.

Ĉe la birdoj tamen la korakoido estas la plej forta osto de la ŝultra zono kaj estas bastonoforma, vertikala kaj iomete flanktenklinita apogilo antaŭ la brusto. En la ventra flanko de la birda korpo ĝi per artiko ligiĝas al la brusta osto sternumo kaj dorsoflanke artike konektiĝas kun skapolo, klaviklo kaj humero, do estas parto de la ŝultra artiko.

Ĉe la **mamuloj**, inter kiuj estas la homoj, la korakoido nur ĉe la monotremoj restis plene evoluinta. Ĉe la ceteraj mamuloj ĝi dum la evoluo reduktiĝis kaj nur restas proceso laŭ la anatomia signifo, do elstaraĵo, de la ŝultra osto skapolo: la ***proceso korakoida*** ().

Kategorio:Skeleta sistemo
Kategorio:Biologio
Pusztacsó

**Pusztacsó** [pustaĉo] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Kőszeg. Puszta signifas hungare pusto, kiu aludas pri la turka detruo.
300ra|dekstra|eta|Pusztacsó

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 9739
* Telefonkodo: 94
* Areo: 7 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 150

## Situo 
Pusztacsó situas laŭ la flankovojo inter Kőszeg kaj Sárvár, proksime mankas ĉefvojo kaj fervojo. Szombathely troviĝas 15 kilometrojn.

## Historio 
La unua mencio okazis en 1248 en formo *Chou*. En 1532 la turkoj detruis la vilaĝon. Longe neniu loĝis tie. En 1863 memstara vilaĝo **Benkeháza** kuniĝis al Pusztacsó.

En Pusztacsó migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
La komunumo havas romkatolikan preĝejon pri Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) el la 17-a jarcento. La kermeso okazas la 20-an de aŭgusto.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Ŝultra artiko

eta|200ra|la **ŝultra artiko** de homo (la artika kapsulo blue kolorigita)
La **ŝultra artiko** aŭ **humera artiko** () estas artiko en la skeleto de vertebruloj, kiu ligas la skapolon kaj la humeron, do konektas la ŝultron kun la brako (respektive *antaŭa kruro*) de homo aŭ besto.

[eta|maldekstra|150ra|[rentgeno|rentgena bildo de luksacio de la ŝultra artiko]]
Ĉar la movoj de tiu artiko apenaŭ limiĝas fare de ostoj, kaj kontroliĝas preskaŭ ekskluzive de grupo da fortaj muskoloj, almenaŭ ĉe la homoj temas pri la plej movebla artiko de la korpo. Krome movoj de la skapulo rekte efikas la artikon: tial tre flekseble eblas movi la brakon en multaj diversaj pozicioj.

La artika kapsulo konektiĝas kun la supra tendineo de la muskolo *biceps brachii*.

Kategorio:Skeleta sistemo
Luksacio

[eta|dekstra|150px|[rentgeno|rentgena bildo de **luksacio** de la ŝultra artiko]]
**Luksacio** (laŭ PIV kaj ĝenerala medicina lingvouzo) estas nenormala deŝoviĝo de du artikaj surfacoj, ordinare ostaj. La termino devenas de la latina vorto *luxatio*.

## Alternativaj nomoj 
Alternative foje ankaŭ uziĝas la vorto *dislokacio* (de la latina vorto *dislocatio* por *dislokigo*), kiu influiĝas de la termino kutima en la angla lingvo *(dislocation)*. Plia alternativa formo estas **elartikiĝo**, kiu aperas en la Hungara-Esperanta Mezvortaro.

Kategorio:Sindromoj en ortopedio
Kategorio:Skeleta sistemo
Lócs

**Lócs** [loĉ] estas malgranda vilaĝo en Hungario en en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Vas (Hungario), en Distrikto Kőszeg. La loknomo devenas el slava "lovci" signifanta ĉasistoj. Lócs estas germane: **Losing**, kroate: **Loĉa**.
eta|Preĝejo de Lócs
eta|Strato en Lócs

## Bazaj informoj 
* Areo: 5 km²
* Loĝantaro: 120
* Poŝtkodo: 9634
* Telefonprefikso: 94
* Koordinatoj: 47°24′13″N 16°48'50″E

## Situo 
Lócs situas sur ebenaĵo for de ĉefvojo kaj fervojo, havanta nur flankovojojn. Csepreg troviĝas 9, Kőszeg 24, Szombathely 31, Budapeŝto 197 km http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=29081&i2=9566.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata jam en la bronzepoko. En la 16-a jarcento la loĝantaro luteraniĝas. En 1605 Habsburgaj taĉmentoj detruis la vilaĝon.

En Lócs migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
La komunumo havas romkatolikan preĝejon Naskiĝo de Maria kaj luteranan preĝejon.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Vas
Zozo

**Zozo** estas rolulo de la fabelo "Zozo, la dek-sepa regulo de la Fundamento" de Louis Beaucaire. 
 
Volonte esti la oficiala dek-sepa regulo de la Fundamento de Esperanto de Ludoviko Zamenhof ŝi fanfaronas pri sia faciligo de Esperanto, ĉar oni povas anstataŭigi ĉiun nekonatan aŭ forgesitan vorton per "zozo". Fine akceptite en la Fundamento pro la sanatoria foresto de d-ro Lavojo, prezidanto de la Akademio, ŝi kaŭzas Babelon inter la Esperantistoj ("Kiam parolanto de la lingvo Esperanto ne scias vorton, li simple uzu anstataŭe la radikon *zoz*, kiu memstaran signifon ne havas." Sed la reveninta d-ro Lavojo, furioze forpelis la ekscitulinon kaj la Lingvo Internacia reakiras sian klarecon.

## Eksteraj ligiloj
*Elektitaj lecionoj de la kurso "Vojaĝo en Esperanto-lando" kaj la fama ZOZO - retejo en Rusio.

Kategorio:Esperantlingva literaturo
Cyril Wong

**Cyril WONG** (Singapuro 27-a de junio 1977) estas verkisto de Singapuro.

Li iris al St Patrick's School, Temasek Junior College kaj National University of Singapore

Li estas kontratenoro.Liaj poemoj estas en kelkaj eldonaĵoj (*Atlanta Review*, *Fulcrum 3*, *Poetry International*, *Dimsum*, *Poetry New Zealand*, *Wascana Review*, *Asia Literary Review*, etc), en kantoj kaj en filmoj. Li loĝas en Singapur kun li koramiko kaj la kantisto Wilson Goh.

## Bibliografio 
* *Excess Baggage and Claim*, kun Terry Jaensch (Transit Lounge, 2007) ISBN 9780975022856
* *Like A Seed With Its Singular Purpose* (Firstfruits, 2006) ISBN 9810559305
* *Unmarked Treasure* (Firstfruits, 2004) ISBN 981050408X
* *Below: Absence* (Firstfruits, 2002) ISBN 9810475926
* *The End of His Orbit* (Firstfruits, 2001) ISBN 9810443293
* *Squatting Quietly* (Firstfruits, 2000) ISBN 981042826X

## Premioj 
* Singapore Literature Prize (2006)
* National Arts Council's Young Artist Award (Singapore, 2005)
* Golden Point Award (Singapore, 2004)
* Potent Prose Ax Prize (USA, 2002)

## Eksteraj ligiloj 
:
* Website 
* SOFTBLOW Poetry Journal
* Poetry and the Renaissance Machine, Harvard Asia Quarterly
* Audio recordings on *The Cortland Review *
* Wong's poetry in *Quarterly Literary Review Singapore*

Kategorio:Singapuraj poetoj
Kategorio:Singapuraj verkistoj
Kategorio:GLAT-verkistoj
Kategorio:Ĉindevenaj singapuranoj
Viktor Madarász

eta|centre|600ra|Mihály Dobozi rifuĝas de la turkoj
**Viktor MADARÁSZ** [madarAs], hungare **Madarász Viktor** estis hungara pentristo.
eta|220ra|Memportreto
Viktor Madarász naskiĝis la 14-an de decembro 1830 en Csetnek (nun Štítnik, Slovakio), li mortis la 10-an de januaro 1917 en Budapeŝto.

## Biografio 
Li frekventis lernejojn por esti juristo. En 1848-1849 li finbatalis la liberecbatalon, kiel leŭtenanto. Poste li okupiĝis ankaŭ pri pentrado en Pécs, poste li studis en Akademio de Belartoj de Vieno (1853-1855). Ekde 1855 liaj pentraĵoj estis videblaj. Poste li lernis en Parizo kaj tie li pentris pentraĵojn pri la hungara historio. En 1861 lia pentraĵo estis premiita. En 1870 li hejmenvenis, sed en Hungario li ricevis malbonajn kritikojn, tial li rezignis pri la pentrado. Li mortis forgesita homo.

## Verkoj (elekto) 
* *Bujdosó álma* (Sonĝo de kaŝvagadanto), 1856
* *Zrínyi és Frangepán* (Zrínyi kaj Frangepán), 1863
* *Hunyadi László* (László Hunyadi)

Madarász - Zrínyi és Frangepán.jpg|Zrínyi kaj Frangepán en la malliberejo
Petőfi’s Death.jpg|Agonio de Petőfi
Madarász, Viktor - Czech King Podjebrad Introduces Matthias the Hungarian Delegates (1873).jpg|Ĉeĥa reĝo kaj Matiaso la 1-a (Hungario)
Madarász Venus of Urbino.jpg|Venuso
Madarász, Viktor - Dózsa's People (Sketch).jpg|Popolo de György Dózsa

## Memorigiloj 
* strato *Madarász Viktor* en Budapeŝto

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj pentristoj