Ernst Specker

**Ernst P. SPECKER** (fonetike: "Ŝpeker") (n. 11-an de februaro 1920 en Zuriĥo - 10-an de decembro 2011) estis svisa matematikisto.

## Biografio 
* Li studis ekde 1940 matematikon en ETH Zuriĥo.
* Liaj instruistoj estis Michel Plancherel, Ferdinand Gonseth, Heinz Hopf, W. Saxer, Paul Bernays kaj Beno Eckmann; kaj en Universitato de Zuriko Paul Finsler.
* Li faris sian diplomon pri topologio kun profesoro Heinz Hopf.
* Li estis asistento de ETH ekde 1945.
* Li doktoriĝis en 1948 pri topologio en ETH.
* Ekde 1949/1950 li laboris en *Institute for Advanced Study* en Princeton, (New Jersey); Universitato Princeton. Li aŭdis la profesorojn Carl Ludwig Siegel kaj Alonzo Church kaj li renkontiĝis kun Kurt Gödel.
* En 1951 li faris la habilitiĝon kaj estis privatdocento en ETH.
* En 1955 li estis profesoro en ETH.
* Ekde 1955 ĝis 1987 li instruis en ETH.
* Ernst Specker studis precipe la matematikan logikon kaj la aksioman Aroteorion; (aksiomo).
* En 1967 li publicis kun Simon Bernard Kochen gravan teoremon pri kvantummeĥaniko, la *Kochen-Specker-Teoremo*. La Kochen-Specker-Teoremo provas la neeblon de nekunteksta modelo kun kaŝaj/latentaj variantaj/variabloj de kvantummeĥaniko; (kaŝaj variantaj, kaŝaj variabloj, latentaj variantaj, latentaj variabloj).

## Kolokvo pri 90a datreveno de Ernst Specker en ETH 
* En 29a-30a oktobro 2010, la ETH faros kolokvon pri 90a datreveno de Ernst Specker, en ETH Zuriĥo

* pri **topologio**,
* **teorio de la aroj**, (Aroteorio),
* matematika logiko
* logikaj fundamentoj de matematiko kaj fiziko;
* kombinatoriko

**kun la fakparolistoj:**

* Andreas R. Blass (Miĉigano); Universitato de Miĉigano - Departmento de mathematiko: Ann Arbor, Usono (MI);
* Eldar Fischer (Haifa); Technion, Israelo;
* Jörg Flum (Freiburg); Alberto-Ludoviko-Universitato Freiburg, Albert-Ludwigs-Universitato Freiburg, Germanujo;
* Martin Fürer (Pensilvanio); Pensilvania ŝtata Universitato, Departmento of komputa scienco kaj inĝenierarto,(inĝenierado);
* Haim Gaifman (Novjorko); filosofia departmento Universitato Kolumbio *New York*, NY 10027 Usono
* Erich Grädel (Aachen); matematika fundamentoj de informadiko RWTH Aachen D-52056 Aachen, Rejna-vestfalia-teĥnika altlernejo, Aachen (*Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule Aachen*)
* Norbert Hungerbühler, (Fribourg); ĝis julio 2010 Matematika departmento, Universitato de Friburgo (Svisujo); ekde 1-a aŭgusto 1, 2010, matematika departmento, ETH Zuriĥo
* Roman Kossak (New York); *Mathematics Ph.D. Program at the Universitato de Novjorko The CUNY Graduate Center*;, Usono
* Katrin Tent (Münster); Instituto pri matematika logiko kaj fundamentesplorado, vestfalia Vilhelmo-universitato Distriktaro Monastero Münster (Vestfalio), Germanujo, Westfälische Wilhelms-Universität, Münster
* Stefan Wolf (Zuriĥo); Instituto pri teoria komputika scienco, ETH Zuriĥo
* Martin Ziegler (Freiburg). *Albert-Ludwigs-Universität Freiburg*, Alberto-Ludoviko-Universitato Freiburg matematika instituto fako/sekcio pri matematika logiko Freiburg Germanujo

## Libroj de Ernst Specker 
* *Die erste Cohomologiegruppe von Überlagerungen und Homotopieeigenschaften dreidimensionaler Mannigfaltigkeiten*, *Zürich: Art. Inst. Orell Füssli*, (eldonejo Orel Fuesli, Zuriĥo) 1949 (Disertacio)
* *Selecta*, eldonejo *Birkhäuser*, (Birkhaeser) Bazelo, Berlino, 1990
* *Die Entwicklung der axiomatischen Mengenlehre*, *Jahresbericht DMV (Deutscher Mathematikerverein*), volumo 81, 1978, paĝoj 13-21
* *Der Winkel*, (eldonejo)* Teamart*, Zuriĥo, 2006
* *Wie ein Dieb in der Nacht*, (eldonejo) *TVZ*, Zuriĥo, 2008

## Ligiloj 
* germana nacia biblioteko - libroj
* *MacTutor History of Mathematics archive*
* [Kolokvo pri 90a datreveno de Ernst Specker, 29a-30a oktobro 2010 en ETH(https://eo.wikipedia.org/wiki/ETH) ]
* pri kolokvo
* pri kolokvo

Kategorio:Svisaj matematikistoj