Blubeka anaso

La **Blubeka anaso** aŭ **Aŭstralia anaso** (*Oxyura australis*) estas malgranda anaso, tio estas birdospecio de Aŭstralio el la grupo de rektavostaj anasoj, kun kaj masklo kaj ino longaj je 40&nbsp;cm. La masklo havas ardezbluan bekon kiu ŝanĝas al brilblua dum la reprodukta sezono, kaj de tie la komuna nomo de la anaso (vidu foton). La masklo havas tre brunan plumaron dum la reprodukta sezono, kio ŝanĝas al malhelgriza. La ino retenas la nigran plumaron kun malhelbrunaj pintoj la tutan jaron. Tiu anaso estas endemia de aŭstraliaj moderklimataj regionoj, kaj loĝas en naturaj internaj humidejoj kaj ankaŭ en artefaritaj humidejoj kiaj elfluaj lagetoj en grandaj nombroj. Ĝi malfacile videblas pro sia kripta naturo dum sia reprodukta sezono tra aŭtuno kaj vintro. La masklo montras kompleksan memmontradan ceremonion. La Blubeka anaso estas ĉiomanĝanta, kun prefero por malgrandaj akvaj senvertebruloj.
BirdLife International klasis tiun specion kiel Preskaŭ Minacata. Ĉefaj minacoj estas sekigado (drenado) de profundaj konstantaj humidejoj, aŭ ties degradado kiel rezulto de enmetitaj fiŝoj, ĉirkaŭa brutobreda paŝtado, saliĝo kaj malaltigo de engrundaj akvujoj.

## Taksonomio 
La Blubeka anaso estis priskribata en 1836 de la ornitologo John Gould. La specifa nomo *australis* devenas el latina por "suda" kaj de tie aŭstralia, dum la genra nomo devenas el latinigo de du radikoj el antikva greka nome *oxy-* "akrapinta" kaj *uro* "vosto".

## Aspekto 
[eta|maldekstra|250px|Masklo ĉe la Bestoĝardeno de [Perth]]

La vostoplumoj kaj de masklo kaj de ino estas formataj de fortaj, spinecaj stangoj. La vosto estas kutime ebenaj sur la akvosurfaco, aŭ stare dum defendo. La masklo starigas la voston ankaŭ dum la pariĝada memmontrado. La piedoj estas tre povegaj, kio helpas por manĝi kaj plonĝi. Tiu anaso ripozas surakve pli enakve kompare kun aliaj anasoj. pri *O. australis* aludas al bendoj ĉe ĉiu plumo anstataŭ sola plumopinta koloro. La ina beko estas malhelgrizbruna, kaj ties piedoj estas grizbrunaj, dum la masklaj piedoj estas grizaj. Ambaŭ seksoj havas malhelbrunajn irisojn. Temas pri specio kun seksa duformismo.

Nematuruloj de Blubeka anaso similas al ina plenkreskulo kvankam estas pli pala kun grizecverda beko.

## Distribuado kaj vivejo 
La Blubeka anaso, *Oxyura australis*, estas endemia de aŭstraliaj moderklimataj regionoj. Ties teritorioj etendas el suda Kvinslando, tra Novsudkimrio kaj Viktorio, al Tasmanio. Tiu aŭstralazia specio estas disvastigata ankaŭ en sudokcidento de Okcidenta Aŭstralio. *O. australis* rare aperas en la marbordo de Novsudkimrio escepte dum epokoj de sekego. Ĝi estas en plej granda abundo en la baseno de la riveroj Murray kaj Darling.

La Blubeka anaso estas specio preskaŭ tute akvema. Kiam ili estis observataj surtere, ili malfacile piediras, ĉefe de junuloj kaj junaj plenkreskuloj, en malfermaj lagoj aŭ akvorezervejoj en aŭtuno kaj vintro, malproksime de marbordo. Dum la resto de la jaro, dum la reprodukta sezono, la Blubekaj anasoj preferas profundajn, nesalajn marĉojn, kun densa vegetaĵaro inklude tifaojn *Typha orientalis* (larĝfolia kumbungio) kaj *Typha domingensis* (mallarĝfolia kumbungio); kvankam ĝi aperis ankaŭ en *lignum* marĉoj en pli marbordaj areoj, ĉefe en pli sekaj sezonoj. kaj trankvile kaj rapide plonĝas subakven kaze de minaco kaj elsurfaciĝas longdistance for, pli ol fuĝi perfluge.

La Blubeka anaso havas mallaŭtan kvakadon, kiu apenaŭ aŭdeblas.

La pariĝada ceremonio de la masklo estas tre kompleksa kaj prilaborata. Ties diversa gamo de manĝo respegulas relative abundan habitaton. La larvoj de ĥironomedoj estas tre komunaj en internaj marĉoj de kumbungio, kaj tiele formas grandan parton de la dieto de *O. australis* dum ties reprodukta sezono. Tio inkludas retenon de eltenebla akvofluo kaj disvolviĝon de kontraŭsaliĝaj kaj de farmadministradaj planoj.

La aŭstralia populacio de Blubeka anaso estas ĉirkaŭkalkulata je 12,000, kvankam la kreado de artefaritaj humidejoj kiaj laboroj de akvotraktado konfuzigas pri la nombro de individuoj loĝantaj en naturaj humidejoj. kvankam ili estas nune agnoskataj kiel vundeblaj en NSW (Novsudkimrio), laŭ la *Department of Environment and Climate Change NSW*. Laŭ tiu *Act*, oni preparis *Action Statement* por la rekupero kaj futura administrado de tiu specio.
En Viktorio, la Blubeka anaso estis ankaŭ listita kiel endanĝerita en la provizora listo de minacata vertebrula faŭno en la ŝtato de la jaro 2007.

## Rilato kun homoj 
La sano de humidejaj ekosistemoj povas esti determinata de la abundo de specioj de akvobirdoj. Malpliiĝoj en birdonombroj havigas averton ke la natura ekologia funkciado de la fluantakvaj sistemoj estas je risko. Spite mallongtempajn gajnojn por farmistoj danke al konstanta inundado, elteneblo de humidejaj sistemoj malpliiĝas. Ĉiu longdaŭra malpliiĝo en la populacio de akvobirdoj kiaj la *O. australis*, kiu plureproduktiĝas la tutan jaron, sendepende de sekegaj kondiĉoj per serĉado de taŭga habitato, estus bonegaj indikiloj de la humideja sano. Ĉiu longdaŭra malpliiĝo en la populacio de anasoj estus kaŭzata de habitatoperdo pro faktoroj kiaj saliĝo kaj tropaŝtado pli ol pro sekego.

## Aliaj komentoj 
Necesas plia kamposerĉado pri la averaĝa vivodaŭro de la *O. australis* en naturo; kvankam, baze sur alta nombro de ovoj en ovaroj, kaj matureco 12 monatojn post eloviĝo indikus mallongan vivodaŭron de malpli da 10 jaroj. Kaptivaj anasoj estis ankoraŭ reproduktantaj je 16 jaroj. Necesas plia serĉado pri akurateco uzi *O. australis* kiel indikilo de la habitata sano, inter aliaj akvobirdoj, konsiderinte ties kapablon reproduktiĝi ĉiun sezonon spite la efikojn de sekego. Ĉiu longdaŭra malpliiĝo en la populacio de *O. australis* rilatus ĉefe al malbona sano de la ekosistemoj de humidejoj, sed konfuzigaj efikoj de naturaj sekegaj cikloj.

## Referencoj 
Kategorio:Oksiurenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio