open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Serepoko

eta|220ra|Situo de la Serepoko ( vidu : Srepok ).
La **Serepoko** ( vjetname : Sông Serepôk ) estas ĉefa alfluanto de la Mekongo. Ĝi iras ekde Daklak-Provinco en la Centraj Altaĵoj de Vjetnamujo tra la Ratanakiri- kaj Stungtreng-Provincoj en Kamboĝo por sin turni al Mekongo apud la Stungtreng-Urbo. Ĝia longeco estas, depende de la aŭtoro, inter 406 ĝis 450 kilometrojn en kiuj la lastaj 281 kilometroj troviĝas en Kamboĝo.

La Serepoko, siavice, havas tri ĉefajn alfluantojn: la Krongnon, la Kronganaon, kaj la Eahleon. Antaŭ ol ĝi turniĝas al Mekongo, la Serepoko ankaŭ kuniĝas kun la Sesano kaj la Sekongo en Stungtreng-Provinco. En Vjetnamujo, ĝi ankaŭ estas nomata **Dakrongo**.

## Irado 
Formiĝante ekde du alfluantoj—Krongno kaj Kronganao je la okcidenta flanko de Suda Anamit-Montaro en la vjetnama Centr-Altaĵaj-Provinco de Daklak-Provinco—la Serepoko trairas en la okcidento la distriktojn Kronganaon, Buondonon, kaj Easupon. Ĵus enirante la kamboĝan teritorion, la Serepoko ricevas la Eahleon. En Kamboĝo, la Serepoko trairas la Ratanakiri-Provincon kaj la Stungtreng-Provincon. En Stungtreng-Urbo, antaŭ enflui en la Mekongo, ĝi kuniĝas kun la Sesano kaj poste kun la Sekongo.

La longeco de la rivero ekde la kunfluo de Krongno kaj Kronganao ĝis la vjetnama-kamboĝa limo estas proksimume 126&nbsp;km. Ekde la limo ĝis Stungtreng-Urbo distancas ĉirkaŭ 281&nbsp;km.

## Uzado 
eta|maldekstra|220ra|La Serepoko apud Bandon-Urbo, Buondon-Distrikto, Daklak-Provinco, Vjetnamujo.
En la malfrua 19-a jarcento kiam la voja substrukturo estis subevoluinta, la Serepoko estis decida akva-transporta vojo inter la vjetnamaj Centraj Altaĵoj kaj Kamboĝo kaj Laoso. La Lao-etno kaj la kmeroj ŝipe iris kontraŭflue por komerci kun la tiea loĝantaro. Bandon-Urbo ( Buondon-Distrikto, Daklak-Provinco, Vjetnamujo ) iam estis grava river-havena urbo. La Laos-etno alvenis kaj loĝis kaj en Stungtreng-Urbo kaj en Bandon-Urbo kaj konsiderinde kontribuis al la bandon-urbaj specialaj kulturaj karakterizaĵoj.

## Vidu ankaŭ 
* Centra-hindoĉinaj sekaj arbaroj

Kategorio:Riveroj en Kamboĝo
Kategorio:Riveroj en Vjetnamio
Renčišov

eta|maldekstra|250ra|Renčišov
eta|maldekstra|250ra|Preĝejo en Renčišov
**Renčišov,** hungare **Szinyefő** [sinjefO], rutene **Ренчішів** [renĉiŝiv] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Renčišov situas laŭ rojo, fine de sakovojo, sed estas ankaŭ alia vojo. Sabinov troviĝas je 13 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1389 en formo *"Rezencei"*. La hungara loknomo *"Synefew"* aperis en 1448. En 1427 20 familioj pagis impostojn. En 1787 256 vilaĝanoj loĝis en 34 domoj, en 1828 344 vilaĝanoj en 45 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Rencsissó*, poste ĝi rericevis la mezepokan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Szinyefő 318 homoj, (rutenoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Sabinov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1998 inundo okazis, kelkaj homoj mortis. En 2001 vivis en Renčišov 172 homoj, (144 slovakoj, 18 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika preĝejo de 1828
* kaverno

Kategorio:Municipoj en distrikto Sabinov
2780 Monnig

'*2780 *Monnig''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan  Oscar Monnig (1902–1999).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Sils en Domleschg

**Sils en Domleschg** (en la germana lingvo **Sils im Domleschg**, en la romanĉa **Seglias**) estas komunumo de la komunumaro Domleschg kaj la distrikto Malantaŭa Rejno en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 863 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Sils en Domleschg situas sude de la alfluo de Albulo al Malantaŭa Rejno. Albulo formas la nordorientan limon de la komunumo, Malantaŭa la okcidentan. Sur la teritorio de la komunumo situas la kvar kasteloj respektive burgruinoj *Baldenstein*, *Campell*, *Hohen Rätien* kaj *Ehrenfels*. Krom la kernvilaĝo Sils al la komunumo apartenas la vilaĝoj Freihof, Campi kaj Albulo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Sils en Domleschg limas en nordo al Fürstenau, en nordoriento al Scharans, en oriento al Vaz/Obervaz, en sudoriento al Mutten, en sudo al Zillis-Reischen, en sudokcidento al Rongellen, kaj en okcidento al Thusis.

## Trafiko 
Tra Sils pasas la svisa aŭtovojo A13, al kiu la komunumo havas alvetureblecon norde kaj sude de la kernvilaĝo. En sudo pasas la kantona ĉefvojo 417, kiu kondukas de Thusis al Albulopasejo. Tunelo protektas la vilaĝokernon de la trafiko de la kantona ĉefvojo. Sils disponas pri stacidomo ĉe la fama albulolinio de Retia Fervojo, kiu estas monda heredaĵo de UNESKO.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Sils en Domleschg datiĝas el la jaro 1149 kiel *Sillas*. Dum mezepoko Sils en Domleschg apartenis al la Grafoj de Werdenberg, en la jaro 1456 ĝi fariĝis havaĵo de la episkopo de Koiro. En la jaro 1709 la vilaĝanoj sin liberaĉetis de la episkopa feŭdo. Ĝis la administracia reformo de 1851 Sils en Domleschg estis najbararo de la tribunalkomunumo Fürstenau. Ek de tiam ĝi estas komunumo de la komunumaro Domleschg, kiu ĝis 2001 estis parto de la distrikto Heinzenberg kaj ek de tiam de la distrikto Malantaŭa Rejno.

## Vidu ankaŭ 
* Sils

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Sils en Domleschg
Squamish (Brita Kolumbio)

[eta|dekstra|250ra|Cleveland Avenue en Squamish kun la [Monto Garibaldi fone.]]
**Squamish** (en angla prononvado ˈskwɔːmɪʃ; laŭ censo de 2006 populacio de 14,949) estas komunumo kaj municipo en la kanada provinco de Brita Kolumbio, situa je la norda fino de Howe Sound ĉe la Aŭtoŝoseo 99 de Brita Kolumbio. La populacio de Squamish – inklude la Indianajn Rezervejojn de la Nacio Skvamiŝo ne administrata de la municipo – estas 15,256.

## Vidu ankaŭ 
* Rivero Squamish

## Notoj 
Kategorio:Marbordo de Brita Kolumbio
Kategorio:Komunumoj de Brita Kolumbio
Aguaí

'''''' (oficiale ) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Campinas kaj en la mikroregiono Pirassununga. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun Santa Cruz das Palmeiras, Casa Branca, Vargem Grande do Sul, São João da Boa Vista, Moji Guaçu, Espírito Santo do Pinhal, Leme kaj Pirassununga.

La loĝloko fondiĝis kaj estis levita al la rango de municipo la la . La subŝtata ĉefurbo San-Paŭlo situas en distanco de 200 kilometroj. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* Asocio de Municipoj de San-Paŭlio (same )

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlio
Rivero Squamish

[eta|dekstra|250ra|La valo de la rivero Squamish kun la [Monto Garibaldi fone centre.]]
eta|dekstra|300ra|La situo de la rivero Squamish.

La **Rivero Squamish** (Skvamiŝo esperante) estas mallonga sed tre granda rivero de la kanada provinco de Brita Kolumbio. Ties akvokolekta areo estas 3328&nbsp;km² ampleksa. La totala longo de la Rivero Squamish estas proksimume 80&nbsp;km.

## Notoj 
Squamish
Šarišské Dravce

**Šarišské Dravce,** hungare **Daróc** (malofte *Sárosdaróc*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
eta|maldekstra|250ra|Šarišské Dravce

## Situo 
Šarišské Dravce situas laŭ flankovojoj. Sabinov troviĝas je 20, Prešov je 36 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1295 en formo *"Dorauch"*. En 1427 30 familioj pagis impostojn. En 1768 pro incendio la tuta vilaĝo cindriĝis. En 1787 441 vilaĝanoj loĝis en 68 domoj, en 1828 540 vilaĝanoj en 72 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon unuaklasa (=eminenta). En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Daróc 380 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Héthárs, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Šarišské Dravce 1269 homoj, (1262 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika mezepoka preĝejo omaĝe al Sankta Katerino el Aleksandrio, en 1622 renesanciĝis kaj turo alkonstruiĝis, en 1657 renoviĝis, en 1752 barokiĝis
* renesanca kastelo el la 17-a jarcento, en 1794 trakonstruiĝis
* paroĥo de 1830
* kapelo el la 19-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Daróc naskiĝis:
* hungara episkopo Pál Szmrecsányi
* hungara ĉefepiskopo Lajos Szmrecsányi
* hungara arthistoriisto Miklós Szmrecsányi
* hungara mecenato pri teatroj Vince Berzeviczy.

Kategorio:Municipoj en distrikto Sabinov
Šarišské Sokolovce

**Šarišské Sokolovce** (hungare *Tótselymes* [tOtŝejmeŝ]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La oficialaj loknomoj estis ĝis 1899 hungare **Tolcsemes-Csipkés,** ĝis 1948 slovake **Tolčemeš.**

## Situo 
Šarišské Sokolovce situas laŭ flankovojoj kontaktiĝanta kun Bodovce. Sabinov troviĝas je 5 km.

## Historio 
En la 10-a jarcento tera burgo konstruiĝis en tiu ĉi loko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1307 laŭ tiama hungara ortografio *"Tothselmes"*. En 1427 15 familioj pagis impostojn. En 1787 251 vilaĝanoj loĝis en 34 domoj, en 1828 370 vilaĝanoj en 47 domoj. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tótselymes 325 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Šariš, al distrikto de Sabinov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Šarišské Sokolovce 500 homoj, (498 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo el la 14-a jarcento, en 1714 pligrandiĝis kaj trakonstruiĝis
* kapelo kun ŝtonokruco supozeble de 1800
 

Kategorio:Municipoj en distrikto Sabinov
Vaksoperda gisado

eta|Modelo de pomo en vakso
[eta|De la modelo oni faras kaŭĉukan muldilon. Ĉi tie kun solida muldilo en [gipso]]
eta|De la kaŭĉuka muldilo oni faras kavan vaksan aŭ parafinan muldilon.
[eta|La kava parafina pomo estas kovrita per fina, fajroimuna muldilo, en ĉi tiu kazo argilbaza, malferma vido. La kerno estas plenigita per fajroimuna materialo. Notu la rostimunŝtalajn subtenilojn. En la sekva fazo (ne montrita) la muldilo hejtatas en [forno kaj vakso elfluas.]]
eta|Likva bronzo je  estas verŝita en la sekigita kaj malplena muldilo
eta|Bronza gisaĵo, ankoraŭ kun elflustangoj
**Vaksoperda gisado** estas procezo uzata en la gisado de metalo aŭ vitro. La modelo estas unue skulptita en vakso kaj de tiu oni kreas la muldilon. En la procezo kaj la modelo kaj la muldilo estas detruitaj, kaj tial oni fojfoje nomas tiun procezon “perdita muldilo”.

## Vidu ankaŭ 
* Muldado
* Gisado

Kategorio:Metalurgio
Rivero Cheakamus

eta|dekstra|250ra|Situo de rivero Cheakamus, dum la rivero Squamish aperas oranĝe.
La **Rivero Cheakamus** (pron. ĈEK-a-mus) estas alfluanto de la Rivero Squamish, komenca en la okcidentaj deklivoj de la Monto Outlier en la Provinca Parko Garibaldi kaj fluanta el la Lago Cheakamus en la sudorientaj ĉirkaŭoj de la distreja areo de Whistler. La rivero fluas en la lago Cheakamus antaŭ eliri kaj flui nordokcidenten ĝis turniĝi suden kaj eniri en la lago Daisy. Inter la eliro el lago Daisy kaj ties enfluo, multe de ties longo pasas tra Kanjono Cheakamus, kie la rivero fluas tra vertigaj rapidoj kaj eĉ unu granda akvofalo. La rivero fluas suden el la lago kaj tra la kanjono antaŭ kuniĝi al rivero Squamish ĉe Cheekye, melmultajn mejlojn norde de la urbo de Squamish.

Cheakamus
Dollywood

eta|maldekstra|Dollywood havas normalgrandan vaportrajnon, nome unu el la plej karakteraj allogaĵoj el la parko.

**Dollywood** estas amuzparko posedata de pridistra entreprenistino Dolly Parton kaj de la kompanio Herschend Family Entertainment Corporation. Ĝi situas en Pigeon Forge, Tenesio. Dollywood havas 3,000 homojn en sia dungitaro, pro kio ĝi estas la plej granda dungisto en la komunumo.

Ties historio fluas el 1986 ĝis nun (2011).

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Dollywood (Oficiala retejo)
* Herschend Family Entertainment
* Themepark Timelines 
* GatlinburgVisitor.info artikolo pri Dollywood 

Kategorio:Amuzparkoj
Kategorio:Tenesio
Tichý Potok

**Tichý Potok** (hungare *Csendespatak* [ĉendeŝpatak], germane *Stellbach* rutene *Тихый Потік* [tihij potik]) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La germana loknomo estis la origina (signifanta: mallaŭta rojo). La ceteraj loknomoj estas tradukaĵoj. Ĝis 1948 la slovaka loknomo estis *Štelbach*, la hungara loknomo ĝis 1899 *Stelbach*.

## Situo 
Tichý Potok situas laŭ rojo, fine de sakovojo el Brezovica. Sabinov troviĝas je 25, Prešov je 42 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1427 en germana formo *"Stelbach"*, tiam havanta 8 impostantajn familiojn. Tiutempe rutenoj kaj rumanaj paŝtistoj loĝis en tiu loko. En 1682 pro incendio la domoj cindriĝis. En 1787 409 vilaĝanoj loĝis en 58 domoj, en 1828 600 vilaĝanoj en 81 domoj. En 1844, en 1908, en 1922 kaj en 1956 inundoj okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Csendespatak 612 homoj, (plejparte rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Lipany, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Tichý Potok 393 homoj, (332 slovakoj, 34 rutenoj).

## Vidindaĵoj 
* grekokatolika gotika preĝejo el la 14-a jarcento, en 1696 rekonstruita, en 1862 pligrandigita
 

Kategorio:Municipoj en distrikto Sabinov
Carlo Bohländer

**Carlo Bohländer** (* 25-an de septembro 1919 en Frankfurto ĉe Majno; † 5-an de junio 2004 samloke) estis germana ĵazmuzikisto (trumpetisto, gastejestro kaj ĵazinstruisto).

Studinte klasikan muzikon ekde 1935 ĝis 1938 en Frankfurto ĉe konservatorio D-ro Hoch, li fondis en 1941 kontraŭleĝe (dum la nazia epoko ĵazo estis malpermesita) ĵazklubejon. Post la Dua Mondmilito li muzikis en diversaj ĵazbandoj, i.a. kun Emil Mangelsdorff. Li instruis ĵazon ĉe la Altlernejo pri Muziko je Kolonjo(1958–59) kaj direktis ekde 1960 ĝis 1966 une kun Emil Mangelsdorff la ĵazkurson ĉe la frankfurta junulara muziklernejo. Ekde la 1960-aj jaroj li malpli multe prezentis. Li verkis plurajn librojn kaj broŝurojn, inter ili *Harmonielehre* (ĵazo), *Anatomie des Swing* (1986) kaj estis la unua eldonisto de la instruilo-serio *Jazz Studio*. Kun Karl Heinz Holler li ankaŭ verkis la unuan germanlingvan ĵaz-konsultlibron , *Reclams Jazzführer*, kies diversajn eldonojn li prizorgis ĝis sia morto.

## Literaturo 
Carlo Bohländer: "The Evolution of Jazz Culture in Frankfurt: A Memoir." In: *Jazz and the Germans*. Herausgegeben von Michael J. Budds. Hillsdale, N.Y.: Pendragon Press, 2002, 167-178.

Kategorio:Germanaj ĵaztrumpetistoj
Kategorio:Verkistoj pri ĵazo
Reclams Jazzführer

**Reclams Jazzführer** estas konsultlibro pri ĵazo, kiun unuafoj eldonis en 1970 la eldonejo Philipp Reclam jun. en Stutgarto. Ĝi celas peri kompletan superrigardon super la kampo de ĵazo. La 4-a reviziita kaj kompletigita eldono de ĉi tiu verko, kiun fondis Carlo Bohländer kaj Karl Heinz Holler, ampleksas 551 paĝojn kaj aperis en 1990. La 5-a kaj lasta eldono el la jaro 2000 devenas de Carlo Bohländer, Karl Heinz Holler kaj Christian Pfarr kaj enhavas proks. 1700 biografiojn de muzikistoj kaj bandoj kaj la karakterizaĵojn de 470 komponaĵoj kun pokaze unu notekzemplo. 

## Literaturo 
* Carlo Bohländer, Karl Heinz Holler und Christian Pfarr: *Reclams Jazzführer.* Stuttgart 1970, 4. Auflage. 1990; ISBN 3-15-010355-X; 551 S. m. 60 Abb. u. zahlr. Notenbeispielen; 5. Auflage, Stuttgart 2000 ISBN 3-15-010464-5

Kategorio:Muzikaj enciklopedioj 
Kategorio:Ĵazo
Kategorio:Muzikscienco
Sils

**Sils** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Sils en Domleschg** estas komunumo de la komunumaro Domleschg de la distrikto Malantaŭa Rejno en Kantono Grizono en Svislando.

* **Sils im Engadin/Segl** (en Esperanto **Silso en Engadino**) estas komunumo de la komunumaro Supra Engadino de la distrikto Malojo en Kantono Grizono en Svislando.

* **Sils (Hispanio)** estas komunumo de la komarko Selva en Katalunio, Hispanio.
** **Sils (stacidomo)** estas fervoja stacio en Sils (Hispanio), Katalunio, Hispanio.
Torysa

eta|maldekstra|250ra|Municipo Torysa
eta|maldekstra|250ra|Cigana domaro apud municipo Torysa
**Torysa** (hungare *Tarca*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Geografio 
Torysa situas proksime de rojo same nomata Torysa, laŭ flankovojoj. Sabinov troviĝas je 19 km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1265 laŭ tiama hungara ortografio *"Tharcza"*. Tiutempe la loko estis ankaŭ bienocentro, kies apartenaĵo estis 12 vilaĝoj. En 1427 39 familioj pagis impostojn. En nekonata tempo Tarca iĝis kampurbo kun bazarada rajto semajne po 1. En la 18-a jarcento domo por salo, ekde 1874 muelejo por papero funkciis. En 1787 924 loĝantoj loĝis en 113 domoj, en 1828 803 loĝantoj en 109 domoj. En 1813 inundo okazis. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Tarca 576 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Šariš, al distrikto de Lipany, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Torysa 1381 homoj, (1361 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo de 1844

Kategorio:Municipoj en distrikto Sabinov
Bode

**Bode** havas diversajn signifojn:

* **Bode (rivero)** estas rivero en la federacia lando Saksio-Anhalto de Germanio.
* **Regulo de Titius-Bode** estas hipotezo, ke mezaj distancoj de planedoj en sunsistemo plenumas simplan aritmetikan regulon.
* **Grafikaĵo de Bode** estas logaritma amplituda kaj faza frekvenca karakterizo.
* **Bode (Rohrbach)** estas setlejo de la komunumo Rohrbach de la administra distrikto Supra Argovio en Kantono Berno en Svislando.
American Forces Network

La radiostaciaro ***"American Forces Network"*** (AFN) estis fondata por la provizo de la usonaj militfortoj en Eŭropo per radio-elsendoj.

En 1942 la usona ministerio pri milito decidis instali radiostacion por soldatoj. Ĝi estis fondita en la sama jaro sub la nomo *AFRS* (*Armed Forces Radio Service*) kaj dissendis ekde la alaska insulo Kodiak. Kun enkonduko de televidservo ĝia nomo ŝanĝiĝis en 1954 en *AFRTS*.

## Literaturo 
* *The Link with Home - und die Deutschen hörten zu*; Publikaĵo de la Aliancana Muzeo je Berlino; 2001
* Patrick Morley: '''This Is the American Forces Network'. The Anglo-American Battle of the Air Waves in World War II.'' Westport, CT (2001).

Kategorio:Usona armeo
Kategorio:Usonaj radiostacioj
Panĉiao

**Panĉiao**, en aliaj formoj **Bǎnqiáo Qu**, **Panchiao**, ĉine: **板桥 区** aŭ **板桥 区** estas iama metropolo kaj universitata urbo en Tajvano, ekde 2010 distrikto de la novfondita Novtajpeo. La loknomo signifas: "ponto produktita el lignaj tabuloj".
## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 23
* Supermara alteco:  m
* Loĝantaro: 554.697 (2010)
* Poŝtkodo: 220
* Telefonkodo: +886 (0)2
* Horzono: UTC + 8

## Geografio 
Panĉiao troviĝas en norda parto de la insulo inter 2 riveroj.

## Historio 
Kiel antaŭurbo de Tajpeo, la historio estas la sama, ol la ĉefurbo.

## Trafiko 
Inter Panĉiao kaj Tajpeo metroo (ekde 1997), rapidtrajno, trajno kaj aŭtobusoj trafikas.

## Vidindaĵoj 
* domego de Lin-familio el la 19-a jarcento
* ĝardeno
 
## Klimato 
Panĉiao havas subtropikan klimaton kun influo de musono. Ŝtormoj oftas inter junio-oktobro. Somere la temperaturo estas 30', vintre iomete sub 20', sed tiu sezono estas mallonga. Jare pluvas po 2400 mm.

## Ĝemelurboj 
*  Addison, Usono
*  Cerritos, Usono

Kategorio:Urboj de Tajvano
Kategorio:Metropoloj
Pri la loĝantoj de aliaj steloj (Kant)

*Pri la loĝantoj de aliaj steloj*, origina titolo **Von den Bewohnern der Gestirne** estas teksto de la germana filozofo Immanuel Kant. Ĝi estas aldonaĵo kaj tria parto de lia libro 
*Ĝenerala naturhistorio kaj teorio de la ĉielo*, eldonita en 1755. Ĝi pridiskutas la demandon pri ekstertera vivo.eta|Immanuel KantKant kredas, ke ekzisto de vivantaj estaĵoj sur aliaj planedoj de onia sunsistemo estas tre probabla. La teorio de Kant pri ekstertera vivo ne trovis multan atenton en la filozofio kaj astronomio. Liaj tezoj estas ne konvinkaj.

La pensado pri ekstertera vivo havas longan tradicion. Nova versio estas la formulo de Drake.

## Referencoj 
## Literaturo 
### Primara Literaturo 
* Immanuel Kant: *Allgemeine Naturgeschichte und Theorie des Himmels*, 1755. Ĝenerala naturscienco kaj teorio de la ĉielo  Parto III/Aldono koncernas siajn pensojn pri vivo sur aliaj planedoj 
* Immanuel Kant: *Metaphysische Anfangsgründe der Naturwissenschaft*, 1786.  La baza teksto de Kant pri Naturfilozofio el sia kritikema tempo 
* Isaac Newton: *Philosophiae Naturalis Principia Mathematica*, 1683.  Bazo por la astronomiaj pensadoj de Kant 

### Sekundara Literaturo 
* Eberhard Knobloch: „Vielheit der Welten – extraterrestrische Intelligenz.“, en: Wilhelm Voßkamp: *Ideale Akademie*, Berlino, Akademie Verlag, 2002, ISBN 3-05-003739-3. en germana  Artikolo kun superrigardo pri ekstertera vivo en la historio de sciencoj. En ĝi estas alineo pri Kant 
* Mary Hesse: *Models and analogies in science*, Notre Dame, Ind., Univ. of Notre Dame Press, 1966, ISBN 0-268-00337-8.  Standardverko pri argumentoj de analogio en la sciencoj. zu Analogieargumenten 

## Vidu ankaŭ 
* Formulo de Drake
* SETI

Kategorio:Libroj de Immanuel Kant
Kategorio:Filozofiaj verkoj
Kategorio:Naturfilozofio
Kategorio:Historiaj verkoj
Kategorio:Astrologio
Kategorio:Astrobiologio
Kategorio:Libroj aperintaj en 1775
Kategorio:Ekstertera vivo
Águas de Lindóia

'''''' (oficiale ) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Campinas kaj en la mikroregiono Amparo. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun Lindóia, Itapira, Socorro kaj Monte Sião (MG).

La loĝloko fondiĝis kaj estis levita al la rango de municipo la . La subŝtata ĉefurbo San-Paŭlo situas en distanco de 180 kilometroj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Municipa konsilantaro ()
* turismo ()
* hoteloj  ()
* turismado ()
* Asocio de Municipoj de San-Paŭlio (same )

eta|350ra|maldekstra|maldekstra|260ra|
eta|maldekstra|260ra|

Kategorio:Municipoj de San-Paŭlio
2781 Kleczek

'*2781 *Kleczek''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice (Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la ĉeĥan astronomon Josip Kleczek.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Zdeňka Vávrová
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Franciŝak Umjastoŭski

**Franciŝak Umjastoŭski** (beloruse - Францішак Умястоўскі, n. 29-an de januaro (laŭ julia kalendaro/10-an de februaro laŭ gregoria kalendaro 1882, Vilno - m. oktobro 1940 Katyn) - belorusa prozisto, poeto, publicisto.

## Biografio 
Devenis de nobela familio, kuzo de Franciŝak Aljaĥnoviĉ. Studadis en Peterburga teknologia instituto. Dum studado, en la jaroj 1902-1904 membris en kaŝrezista studenta junulara organizacio "Rondo de belorusa popola klerigado kaj kulturo".

Dum Unua mondmilito estis mobilizita en armeo. Poste vivis en Vilno. Pri okazintaĵoj de milito verkis rakonton "Stasja" (1921). Agadis, ĉefe, kiel publicisto. Dum 1927-1928 eldonadis gazeton "Belorusa tago" kaj ĵurnalon "Belorusa kulturo". En la jaro 1928 ĉesis publikan kaj klerigan agadon. Estis mobilizita en pola armeo en la jaro 1939, 18-an de septembro 1939 estis militkaptita per sovetunia armeo, internigita en koncentrejo en Kozelsk. Pereis en Katyn.

## Verkaro 
Unua verko (rakonto "Blovo") estis eldonita en 1903. En la jaro 1906 partoprenis en eldonado de beloruslingvan gazeton "Nia fato". Dum la jaroj 1908-1914 eldonadis rakontojn en gazeto "Nia grenkampo". Rakontoj "Timo", "En arbaro", "Nekamparula saĝo" estis verkitaj sub influo de belorusa folkloro. Tradukis verkojn de Nikolao Gogol kaj Oscar Wilde.

## Literaturo 
* Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794-1991. Энц даведнік. у 10 т. Т. 2. Мн:, ISBN 985-6374-04-9
* Зямкевіч Р. Воўчы білет самазванцу рэдактару-выдаўцу "Нашай долі" (1906) - яснавельможнаму "пану графу" Францішку Умястоўскаму//Думка працы. 1928, 28 студз.;
* Францішак Умястоўскі//Бібліяграфічны слоунік. У 6 т./ пад рэд. А. І. Мальдзіса. Мн.: БелЭн, 1992-1995. Т. 6.
* ЭГБ Т. 6-1

Kategorio:Belorusaj poetoj
Kategorio:Belorusaj verkistoj
Kategorio:Viktimoj de la masakro de Katin
2782 Leonidaso

**2782 Leonidaso** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1960 de la kunlaborado de la usona astronomo Tom Gehrels kaj la nederlandaj geastronomoj kaj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden.

Tom Gehrels fotis ĝin per la Schmidt-teleskopo de 48 coloj (122&nbsp;cm) de la Observatorio de la Monto Palomar (kantono San Diego) kaj sendis la fotografiajn platojn en Nederlandon, kie la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis ilin.

## Nomo 
Ĝia nomo estas omaĝo al la antikva greka reĝo Leonidaso la 1-a de Sparto (-540 – -480).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Malkovrita de Palomar–Leiden survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Lipka

Nomon **Lipka** havas pluraj setlejoj en Ĉeĥio kaj Pollando:
* Horní Lipka – parto de urbo Králíky en distrikto Ústí nad Orlicí
* Dolní Lipka – parto de urbo Králíky en distrikto Ústí nad Orlicí
* Prostřední Lipka – parto de urbo Králíky en distrikto Ústí nad Orlicí
* Lipka (Horní Bradlo) – parto de municipo Horní Bradlo en distrikto Chrudim
** Lipka (burgodomo) – burgodomo en Horní Bradlo
* Lipka (Vimperk) – parto de urbo Vimperk en distrikto Prachatice
* Lipka (Neveklov) – parto de urbo Neveklov en distrikto Benešov
* Lipka (Grandpollanda Provinco) - vilaĝo en Pollando

;pluaj signifoj
* Lipka (naturmemorindaĵo) – naturmemorindaĵo en distrikto Prachatice
* Kaverno Lipka – artefarite kreita kaverno super municipo Horní Prysk en distrikto Česká Lípa
* Lipka (rivero) – rivero fontanta en&nbsp;pola Kaĉava montaro
* Lipka (Ralska montetaro) – monto en Ralska montetaro ĉe Noviny pod Ralskem

;familia nomo de personoj
* David Lipka – membro de Liberala instituto
* Leszek Lipka - pola futbalisto
Te-robo

[dekstra|eta|250ra|[Liberty & Co. te-robo en silka kepro ĉ.1887. Los Angeles County Museum of Art, M.2007.211.901.]]
dekstra|eta|250ra|Te-robo de ĉ. 1899
**Te-robo** estas virina vestaĵo por neformala gastigado de fino de la 19-a jarcento ĝis mezo de la 20-a jarcento.

Karakterizata per nestrukturitaj linioj kaj leĝera ŝtofo, la fruaj eŭropaj te-roboj estis influitaj de azia vestaĵo. Pli malfruaj te-roboj montris pli inecajn detalojn kiel puntaĵo.

En la nuntempa lingvo te-robo estas ia ajn flora robo de leĝera diafana ŝtofo en paŝtelaj koloroj kun longeco ĝis mez-suro aŭ maleolo.

Kategorio:Vestoj
2783 Chernyshevskij

'*2783 *Chernyshevskij'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 14-an de septembro 1974 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la rusan verkiston kaj revoluciulon Nikolaj Gabriloviĉ Ĉerniŝevskij (cirile *Николай Гаврилович Чернышевский'', 1828–1989).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1974
Paavo Lipponen

**Paavo Tapio LIPPONEN** (naskiĝis la 23-an de aprilo 1941 en norda Finnlando, en Turtola, nuntempa Pello) estas finna konsultisto de energia industrio kaj eksa politikisto. Li estis prezidanto de Finnlanda socialdemokratia partio) en 1993–2005, ĉefministro de Finnlando en 1995–2003 kaj prezidanto kaj porparolisto de la parlamento de Finnlando en 2003–2007. Li estis ĉefministro de Finnlando 2928 tagojn kaj estas plej longatempe ĉefministro de Finnlando.

## Antaŭ la politika kariero 
Lipponen kvalifikiĝis studento en liceo de Kuopio en la jaro 1959. Poste li helpe de stipendio studis jaron en Usono, en la kolegio Dartmouth en Hanovro (Nov-Hampŝiro). Poste li studis en sociascienca fakultato de Universitato de Helsinko. En la jaro 1971 li kvalifikiĝis kandidato de sociaj sciencoj. Lia ĉeftemo estis internacia politiko.

## Politika aktiveco 
Lipponen prezidantiĝis en Finnlanda socialdemokratia partio en la jaro 1993. En la jaro 1995 la partio venkegis la parlamentoelekton de Finnlando. La unua registaro de Lipponen (1995–1999) inkludis Finnlandan socialdemokratian partion, Finnlandan nacian koalicion, Svedan popolan partion de Finnlando, Maldekstran Ligon de Finnlando kaj Verdan Ligon, la ekologian partion de Finnlando. Ĉar la registaro konsistis el aparte diversaj partioj, ĝi ricevis karesan nomon "ĉielarka registaro". Ankaŭ dua registaro de Lipponen (1999–2003) inkludis samajn partiojn. Alia elstarega persono en registaroj de Lipponen estis lia bona amiko Sauli Niinistö, kiu estis ministro pri financoj en la jaroj 1996–2003. Politiko de la registaroj estis dekstreta. La unua registaro de Lipponen provis duonigi senlaborecon en Finnlando ĝis la sekva elekto. La senlaboreco plimalgrandiĝis, sed la celo malsukcesis.

Lipponen havas potencan Eŭropan identecon. Laŭ la vizio de Lipponen Finnlando membriĝis al Eŭropa Mona Unio (EMU). La eŭropa komuna mono eŭro venis en uzon en 2002. Finnlando estas nura nordlando kio uzas eŭron. Kun registaroj de Lipponen la ekonomio de Finnlando grandiĝegis. La unua registaro de Lipponen petfaris grandan reformon de konstitucio de Finnlando. En aŭgusto 2011 Lipponen anoncis, ke li aspiras al kandidateco ankaŭ en la prezidanto-elektado en 2012.

## Privata vivo
Ekde la jaro 1998 la edzino de Lipponen estas la verkistino *Päivi Lipponen*, denaska nomo *Hiltunen* kaj pli frua edzina nomo *Hertzberg*. Ili havas du komunajn filinojn; Paavo Lipponen havas unu filinon kun sia antaŭa edzino, kaj Päivi Lipponen havas unu filinon kun sia antaŭa edzo. Li interesiĝas pri opero, naĝado kaj arkitekturo. Pli juna li akvopilkis.

Paavo Lipponen estas elektita la 70-a plej granda finno en la voĉdonado *Suuret suomalaiset* ("grandaj finnoj") de 2004.

Kategorio:Ĉefministroj de Finnlando
Kategorio:Finnaj ministroj
Kategorio:Finnaj politikistoj
2784 Domeyko

'*2784 *Domeyko''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉilia astronomo Carlos Torres elde la observatorio de Cerro el Roble en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la polan geologon Ignacy Domeyko (1802–1889), kiu karieris en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Carlos Torres
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1975
Benjamin Vulliamy

**Benjamin VULLIAMY** (1747–1811), estis horloĝisto respondeca pri la fabrikado de la "Regulatoro", kiu, inter 1780 kaj 1884, estis la oficiala tempa regulatoro en Londono.

## Biografio 
Benjamin Vulliamy estis la filo de Justin Vulliamy, horloĝisto de Svisa deveno, kiu translokiĝis al Londono ĉirkaŭ 1730. Justin fariĝis asociito de Benjamin Gray, horloĝisto establita en Pall Mall, kaj edziĝis kun Mary, unu el liaj filinoj, kun kiu li havis filon Benjamin.
[eta|Horloĝo Vulliamy kombinita kun [Porcelano de Derby, nun en Muzeo kaj artgalerio de Derby]]
Ekde frua aĝo, Vulliamy montris intereson pri daŭrigo de la kariero de sia patro. Kiel plenaĝulo, li komencis akiri reputacion kiel fabrikanto de kamenbretaj horloĝoj, dekoraciaj horloĝoj kiuj ornamis halojn de la alta socio (nuntempe, oni povas trovi ilin en la Muzeo kaj artgalerio de Derby). Lia talento havigis al li Reĝan Komision en 1773, dank' al kiu li ricevis doton de 150 pundoj jare kiel *Reĝa Horloĝisto* de Georgo la 3-a (ekzistis simila distingaĵo, *Reĝa Horloĝisto*, tiam tenita de George Lindsay). La reĝo, entuziasmulo pri horloĝoj kaj meĥanismoj, estis kliento de Justin Vulliamy, sed nur Benjamin ricevis ĉi tiun signifan honoron.

Ĉirkaŭ 1780, Vulliamy estis komisiita por fabriki la Regulatoron, la ĉefa tempo-gardisto de la Observatorio de Kew, kiu utilis kiel Unua Meridiano kaj estis respondeca pri la oficiala Londona tempo ĝis 1884, kiam Greenwich ludis ambaŭ rolojn. Horloĝoj Vulliamy estis kombinitaj kun figuroj el fajna porcelano por krei objektojn kiuj kombinis ambaŭ sciencon kaj arton. La tuta dezajno estis farita de Vulliamy sed li dungis premiitajn skulptistojn kiel John Deare

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Regulatoro, ĉ.1780 de Benjamin Vulliamy
* Oficiala retejo de Muzeo kaj artgalerio de Derby

Kategorio:Britaj inventistoj
Kategorio:Horloĝistoj
Kategorio:Muzeo kaj artgalerio de Derby
Lindoia (San-Paŭlio)

**Lindoia** (tradicie kun supersigno **Lindóia**, oficiale ) estas municipo en la subŝtato San-Paŭlio de Brazilo, konata por ĝiaj kuracigantaj mineralakvoj. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono Campinas kaj en la mikroregiono Amparo. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun Águas de Lindóia, Serra Negra, Itapira kaj Socorro.

La loĝloko fondiĝis la . La subŝtata ĉefurbo San-Paŭlo situas en distanco de 156 kilometroj. 

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de San-Paŭlio	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* Asocio de Municipoj de San-Paŭlio (same )
Parabolo de la perdita draĥmo

[eta|*La [draĥmo (Antikvo)|draĥmo perdita*, pentraĵo de (James Tissot, Brooklyn Museum)]]
[eta|Retrovo de la perdita draĥmo. La virino partoprenigas sian ĝojon kun la najbaroj. Ĉizaĵo de [Jan Luyken).]]
[eta|dekstra|La parabolo de la perdita draĥmo, surlignaĵo de [Fetti, Gemäldegalerie (Dresdeno)]]

La **Parabolo de la perdita draĥmo** estas unu el la paraboloj de Jesuo rakontita en la evangelio laŭ Luko (15,8-10).

## Kunteksto 
Luko enigas tiun parabolon inter tiu de la perdita ŝafo kaj tiu de la erarinta filo: ĉiuj tri en la kunteksto de la diskuto de fariseoj kiuj akuzis Jesuon pri restado kun pekuloj kaj manĝado kun ili.

## Parabolo 
(El Ĉapitro 16) 8 Kiu virino, havante dek draĥmojn, se ŝi perdis unu draĥmon, ne ekbruligas lampon kaj balaas la domon kaj serĉas diligente, ĝis ŝi ĝin trovos? 9 Kaj trovinte, ŝi kunvokas siajn amikinojn kaj siajn najbarinojn, dirante: Ĝoju kun mi, ĉar mi trovis la draĥmon, kiun mi perdis. 10 Tiel same, mi diras al vi, estas ĝojo antaŭ la anĝeloj de Dio pro unu pekulo, kiu pentas.

## Interpretoj 
Laŭ tradicia interpreto, la dommastrino estas Dio aŭ Jesuo aŭ la Eklezio al kiuj ne mankas draĥmoj, nome homoj savitaj. La perdita draĥmo estas la homo perdiĝinta, insiste serĉata de Dio kaj Kristo kaj la Eklezio. Spite de ŝajna malalta valoro, la retrovaĵo ekscitas en la serĉantoj ĝojon komunikiĝantan al la partoprenantoj en la sceno (evangelizado) ĉar, male, temas pri alta valoro, la eterna savo de homo ĉiam en la risko perdiĝi.

Alia interpreto vidas en la draĥmo perdita la pekulojn kiuj ne konscias pri sia stato kaj jen la jam adherantoj al evangelioj engaĝiĝas lin serĉi kaj konsciigi.

Kiu perdis la draĥmon? La eklezio, nome la kredanoj je Jesuo, kies agado devas ĉiam puriĝi nivele de intenco kaj prudento.

Fakuloj pri la Nova Testamento vidas en Luko, ankaŭ en ĉi-kazo, emon priskribi la atenton de Jesuo pri virinoj, kiuj multnombre jam kooperis en la misio de Jesuo, kiu neniam uzis vortojn severajn kontraŭ virinoj.

## Vidu ankaŭ 
* Draĥmo (Antikvo)
* La paraboloj de Jesuo

## Bibliografio 
* chiesadicristo-padova.it
* Linnemann, *Le parabole di Gesù,* Queriniana, 1982, Brescia.

## Artoj 
* Parabolo de la perdita draĥmo, ligno je 61×44 de (Domenico Fetti)

## Eksteraj ligiloj 
* http://it.wikipedia.org/wiki/Parabola_della_moneta_smarrita
* http://camcris.altervista.org/marsmarriti.html

Perdita draĥmo
Batalo de Little Bighorn

**Batalo de Little Bighorn** (nomata ankaŭ de indianoj: *Batalo sur Greasy Grass*) - la batalo okaziĝinta la 25-an de junio 1876 inter soldataro de Usono komandata de subkolonelo George Armstrong Custer kaj nordamerikaj indianoj, ĉefe Siuoj, sub la gvido de Freneza Ĉevalo (*Tashunka Witko*), Sidanta Taŭro (*Tatanka Yotanka*) kaj aliaj indianestroj.

Indianoj la batalon gajnis, ĉiuj partoprenantaj soldatoj de la ĉefaj rotoj de la 7-a regimento de kavalerio kun akompanantaj civiloj pereis. Tio tamen ne haltigis konkeradon de la indiĝenaj teroj de Nordamerikaj Grandaj Ebenaĵoj kaj Nigraj Montoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Priskribo de la batalo kun ilustraĵoj 

Little Bighorn
Kategorio:19-a jarcento en Usono
Kategorio:Siuoj
Little Bighorn
Little Bighorn
Sakrat Janoviĉ

**Sakrat Janoviĉ** (beloruse - Сакрат Яновіч, pole - Sokrat Janowicz; naskiĝis la  en Krynki, mortis la  en Krynki) estis belorusa verkisto, aŭtoro de 30 libroj. Membro de la Unio de polaj verkistoj (de 1971), ĉefo de la Klubo de Unio de polaj verkistoj en Bjalistoko, ĉefo de la Belorusa demokratia unio (estis fondita en la komenco de la jardeko 1990).

## Biografio 
Naskiĝis en familio de botisto. Finis la Bjalostokan elektrikistan profesian lernejon (1955). Laboris kiel laborestro de elektrikistoj en fabriko apud Bjalistoko. Tradukisto, poste ĵurnalisto en la gazeto *Niva* (de 1956). Estro de fako en la Ĉefa estraro de la belorusa publika kaj kultura kolegaro (1959-1962). En la jaro 1960 finis senĉeeste la fakon de belorusa filologio en la Instruista instituto en Bjalstoko. En la jaro 1970 estis maldungita de la gazeto pro "belorusa naciismo", restis kiel senlaborulo, iamtempe laboris kiel ŝarĝisto, teknologo pri laborsekureco. Finis senĉeeste la fakultaton de pola kaj slava filologio de la Varsovia universitato en la jaro 1973. Laboris en Bjalistoka urba klubo (dua duono de de la jardeko 1970), kiel teknika redaktoro en la gazeto *Niva* (unua duono de la 1980-aj jaroj).

Dum la jaroj 1958-1970 agentis en la Servo de sekureco de Pola Popola Respubliko, observante pri la medio de la gazeto *Niva*, kaj la Belorusa publika kaj kultura kolegaro. Pri ĉi tio li mem konfesis en la jaro 2007 dum enketado.

Debutis kiel verkisto en la jaro 1956. Verkis en la lingvoj belorusa kaj pola. Tradukis el la belorusa lingvo en la polan.

Estis dekoraciita per Arĝenta kruco pro meritoj.

### En Esperanto 
* *Revenoj al Krynki*. Trad. Tomasz Chmielik. Krynki / Białystok / Świdnik, 2014.

## Referencoj 
Kategorio:Belorusaj verkistoj
Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Mortintoj en Pollando
Uzovské Pekľany

eta|maldekstra|250ra|Uzovské Pekľany
**Uzovské Pekľany** (hungare *Úszpeklény* [UspeklEnj], germane *Peklin* aŭ *Herdegenshau*) estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio. La historiaj loknomoj estis slovake **Peklin** hungare **Gombos-Usz.**

## Situo 
Uzovské Pekľany situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Sabinov troviĝas 9 km de ĉi tie..

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1337 en germana formo *"Herdunghau,"* poste en alia germana formo *"Herdegenshau"*. La hungara formo *"Nemethfalu (alebo Puklen)"* aperis en 1360. En 1427 21 familioj pagis impostojn. En 1787 262 vilaĝanoj loĝis en 43 domoj, en 1828 496 vilaĝanoj en 65 domoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la vilaĝon duaklasa. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Úszpeklény 307 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Šariš, al distrikto Sabinov, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Uzovské Pekľany 382 homoj, (309 slovakoj, 55 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika renesanca preĝejo de 1615, en la 18-a jarcento renovigita

Kategorio:Municipoj en distrikto Sabinov
Uzovský Šalgov

**Uzovský Šalgov,** hungare **Pusztasalgó** [pustaŝalgO] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Ĝis 1899 la hungara loknomo estis *Usz-Salgó*.

## Geografio 
Uzovský Šalgov situas sub monto 513 m alta, fine de sakovojo el Ražňany. Sabinov troviĝas 4 km.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la ŝtonepoko, bronzepoko kaj ferepoko. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1323, poste en 1337 en hungara formo *"Totfalua"* (=slovaka vilaĝo). En 1372 27, en 1427 19, en 1567 6 familioj pagis impostojn. En 1600 oni komputis 14 familiojn, lernejon, paroĥon kaj templon. En 1787 200 vilaĝanoj en 34 domoj, en 1828 390 vilaĝanoj en 49 domoj. En 1896 oni plantis diversajn fruktarbojn. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Pusztasalgó 261 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Sáros, al distrikto de Kisszeben, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Uzovský Šalgov 577 homoj, (573 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika renesanca preĝejo omaĝe al Emeriko de Hungario en la 1610-aj jaroj
* klasikisma kastelo de Péchy [pEĉi] el la 1850-aj jaroj, apude impona parko
* fiŝlago
eta|maldekstra|250ra|Uzovský Šalgov

Kategorio:Municipoj en distrikto Sabinov
I Cover the Waterfront

**I Cover The Waterfront** estas popkantaĵo de John W. Green kun teksto de Edward Heyman el la jaro 1933, kiu baziĝas sur samnoma novelo de Max Miller (1932). En la kanto virino sopiras rigarde la dumnoktajn havenon kaj maron sian amanton (*I´ll cover the waterfront, I´m watching the sea, will the One I love be coming back to me*), laŭ la temo de la libro, en kiu senvualigĵurnalisto insidas la filinon de kontrabandisto.

La peco estas maĵora kaj komponita laŭ kantoformo A-A'-B-A' . Parto B funkcias kiel voko kaj respondo.

La versio de Joe Haymes kiel unua atingis lokon en la furorkanta ranglisto, semajnon poste sekvis *Eddy Duchin and His Orchestra*, kiu atingis ranglokon 3. La peco baldaŭ fariĝis ĵaza normkanto. La verŝajne plej fama interpretaĵo devenas de Billie Holiday (1941). Ekzistas pluaj versioj de Lester Young (kun Buddy Rich kaj Nat King Cole, 1946), Art Tatum (1949), Count Basie, Benny Carter, Paul Chambers, Curtis Fuller, Benny Goodman, Coleman Hawkins, Jazz At The Philharmonic, Bud Powell, Frank Sinatra (1957), Sarah Vaughan, Erroll Garner, Mary Coughlan, Joe Zawinul, Artie Shaw, Sonny Clark, Joe Turner kaj Hank Jones. Pli novaj sonregistraĵoj ekzistas de Adam Makowicz, Wynton Marsalis, Jacqui Naylor, Connie Evingson kaj de la *Susie Arioli Swing Band*.

## Literaturo 
* Carlo Bohländer k.a: *Reclams Jazzführer*; Reclam, Stuttgart, 1990

## Referencoj 
Kategorio:Popmuziko
Kategorio:Ĵazaj normkantoj
Kategorio:Verkoj de 1933
Lindóia (persono)

**Lindóia** estas brazila fikciulino en la poemo "O Uraguai" de Basílio da Gama. Lindóia estis tre bela indiĝena knabino, kiu amas la militiston Cocambo, sed la malnobla jezuito pastro Balda deziras, ke ŝi edziniĝu al lia filo Baldeta. Pro tio, li mortigis Cocambon per veneno. Lindóia fuĝis al arbaro kun sia frato, kie okazas ŝia drama morto: serpento mortigis ŝin, kvankam ŝia frato provis mortigi la beston kelkajn sekundojn antaŭe per sago. 

La parto de tiu poemo, kiu rakontas la morton de Lindóia estas uzata en antologioj de brazilaj lernejoj kaj estas ofte citata en brazilaj publikaj ekzamenoj. Lindóia iĝis, sekve, iom ofta ina persona nomo en Brazilo kaj de du urboj, Lindóia kaj Águas de Lindóia en ŝtato San-Paŭlio, vilaĝoj kaj kvartaloj. Mineralakvo el tiu urbo estas pro enboteligo vaste konata en Brazilo sub la nomo de la entrepreno, Lindóia.

Kategorio:Literaturaj roluloj
Kategorio:Fikciaj brazilanoj
Sankta Filipo

**Sankta Filipo** povas rilati al:

iu el pluraj konataj kristanaj sanktuloj - inter ili aparte menciindas:
***Sankta Filipo la apostolo**
***Sankta Filipo la diakono**, ankaŭ nomata *Filipo la evangeliisto*
***Sankta Filipo Neri** (latine *Philippus Nerius*)
****Saint Philip Minh Van Doan*** (unu el la *vjetnamaj martiroj*)

kaj al iu el multaj lokoj (kaj almenaŭ unu ŝipo), kies nacilingvaj nomoj povas esti diversaspektaj, ekz-e '''Saint Philip['s]**, **Sint Philip[s]**, **San Felipe**, **São Felipe''' ktp. Ekzemploj kun esperantlingvaj artikoloj estas la urboj
* Sankta Filipo (Antiguo kaj Barbudo) kaj
* Sankta Filipo (Barbado).
Roegneria canina

***Roegneria canin***, esperante **hunda kviko** estas palearktisa herbo de la subfamilio de Pooideae. Ĝi estas staŭda.

## Priskribo 
Ĝi estas staŭda. Ĝi ne havas rizomojn. Ĝi havas longajn aristojn.

## Vivo 
Ĝi ŝatas malsekajn riĉajn grundoj ĉe randoj de forstoj.

## Parazitoj 
*Ergoto fungo* parazitas ĝian ovarion.

## Eksteraj ligiloj 
* Tela botanica : Roegneria canina 

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Roegneria
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Hungara Nacia Banko

La **Hungara Nacia Banko** estas impona konstruaĵo kaj instituto de Budapeŝto, situanta en Placo Szabadság (Budapeŝto). La arkitekto estis Ignác Alpár.
eta|maldekstre|Nacia Banko de Budapeŝto

## Historio 
En la 19-a jarcento Hungario ne estis plene sendependa ŝtato, pri la financoj oni zorgis en Vieno. La nuna konstruaĵo en 1905 konstruiĝis, kiel Aŭstra-Hungara Banko. La palaco estas ornamriĉa kaj iom harmonias kun la kontraŭa Palaco pri borso. Kremo de tiutempaj artistoj ornamis la palacon. La origina domo estis kvaretaĝa, sed en la 1950-aj jaroj inter la 1-a kaj 2-a etaĝoj oni konstruis plian etaĝon el ekstero nevidebla. Ankaŭ tiutempe la interna korto ĉesis kaj oni kovris ĝin. Tio estas nun muzeo pri la mono.

Post la 1-a mondmilito Hungario plene sendependiĝis, tial en 1924 Hungara Nacia Banko fondiĝis kaj ekhavis tiun bankon. Tiu instituto tuj faris la pengon, post la 2-a mondmilito la forinton.

## Elektitaj bankestroj 
* Sándor Popovics (1924-1935)
* Béla Imrédy (1935-1938)
* Lipót Baranyai (1938-1943)
* László Jankovics (1944)
* Imre Oltványi (1945-1946)
* László Háy (1956)
* Béla Sulyok (1959-1961)
* Andor László (1961-1975)
* Mátyás Tímár (1975-1988)
* Ferenc Bartha (1988-1990)
* György Surányi (1990-1991, 1995-2001)
* Péter Ákos Bod (1991-1994)
* Zsigmond Járai (2001-2007)
* András Simor (2007-2013)
* György Matolcsy (2013-2024)
* Mihály Varga (2025-)

## Vidu ankaŭ 
* Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj

## Ornamaĵoj de József Róna en Hungara Nacia Banko 

Lending by József Róna, National Bank of Hungary, 2016 Budapest.jpg
Ore mining by József Róna, National Bank of Hungary, 2016 Budapest.jpg
Ivory trade by József Róna, National Bank of Hungary, 2016 Budapest.jpg
Ore miners by József Róna, National Bank of Hungary, 2016 Budapest.jpg
Ore processing by József Róna, National Bank of Hungary, 2016 Budapest.jpg

Kategorio:Konstruaĵoj en Budapeŝto
Kategorio:Bankoj en Hungario
Kategorio:Centraj bankoj
Kategorio:Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj